cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Malpruvebleco
Malpruvebleco kaj versimileco
Ĝin deduktante el sia metodologa epistemologio de pruvado je malvero, Popper formulis ankaŭ duoblan logikan kriterion de versimileco, kiu devus gvidi la esploranton en la elekto inter du teorioj: konsiderinte, ke teorio estas ĉiam laŭprincipe pruvebla malvera, la esploristo povas nur minimumigi la eraron provante teoriojn ĉiam pli versimilajn, en la senfina marŝo alproksimiĝanta al la vero. Jenas la kriterioj:
Teorio T2 estas pli taŭga ol alia T1 se:
1) antaŭ T1, la enhavo de vero de T2 estas pli granda sen tamen ke kiu ĉi estus pli granda ol ĝia enhavo de falseco;
2) antaŭ T1, la enhavo de falseco de T2 estas malpli granda sen tamen ke ĝia enhavo de vereco estus malpli granda.
Kritikoj pri la malpruvebleco
Ili estas diversfontaj kaj diverssciencaj kaj naskiĝis kaj ĉe filozofoj kaj ĉe scienculoj.
Kial la metafiziko ne estas scienca, sed ne sen valoro
La metafiziko, laŭ Popper, ne konceptiĝas kiel amaso de teorioj kaj kredoj senaj de senco, kiel male laŭ pozitivismo; kaj tamen ne konceptiĝas kiel la filozofio de Aristotelo aŭ Tomaso el Akvino aŭ Antonio Rosmini aŭ ĝenerale la studo pri la veroj lastaj kaj transcendaj. Metafiziko simple estas kiel ĉiu teorio (dotita je senco kaj signifo) kiu tamen ne estas scienca (sed kiu povas, se eventoj tion koncedos, helpdoni al la scienco mem kaj al la esploristo, liverante al ili ideojn kaj perspektivojn (kaj eĉ, kun la kresko de la fina scio, fariĝi scienco) ĉar ĝi ne estas pruvebla malvera. Do, laŭ Popper, la metafiziko (= ĉiuj propozicioj nekunlimiĝantaj kun sensa sperto) ne pretendas sciencecon, aliras aliajn fontojn de ebla perspektivaj scioj.
La Poppera koncepto pri malpruvebleco (kiu difinas la koncepton mem de scienceco) decide kontraŭas tiun de la novpozitivista kontroleco, celanta difini la kriterion de senco per kiu estas signifodignaj, nome diras ion, nur la asertoj indukte kontroleblaj, dum la asertoj metafizikaj, kiuj tiaj ne estas, ne estas signifaj).
Malpruvebleco kaj miraklo
Ĉi tie miraklo estas konsiderata laŭ aparta doktrino: saniĝo tuja, ekzemple, kaj science ĝis nun ne eksplikebla. Tiu koncepto ne kontraŭas, eĉ respektas tiun de malpruvebleco ĉar ĝi lasas malfermitaj estontaj teorioj portantaj, eventuale, pli da vero.
Ĉu tiam la mirakla eksterordinarieco (oni atentu pri la katolika medio) ne plu sufiĉas por montri la definitivan intervenon de Dio? La Katolika Eklezio, por certiĝi pri tiu interveno aldonas sian propran kriteriaron devenantan el la religia kunteksto legata laŭ teologiaj specifaj principoj. La miraklo pruvebla malvera, postulita en la kanonizo de sanktulo, estas elemento esenca nur nivele de proceduro, ne por certigi pri la heroaj virtoj de la persono kiu, pruvite per aliaj fontoj, celis imiti kaj reale imitis Jesuon Kriston.
Kazo de Adolf Beck
La Kazo de Adolph Beck estis malbonfama kazo pro akuzo de senkulpulo pro ties simila ekstero al krimulo. La kazo kondukis al fondo de la angla Court of Criminal Appeal en 1907.
La 16-an de decembro, 1895, Adolph Beck forlasis domon kaj virino blokis lian vojon akuzante lin je trompo kaj ŝtelo. Beck flankenŝovis ŝin kaj trairis la straton. la virino sekvis lin kaj petis policanon aresti lin pro trompo-ŝtelo. Oni aŭskultis ilin en proksima policejo, kie oni rememoris similajn kazojn el 1877. Kvankam Beck protestis, ke li estis tiutempe en SUd-Ameriko, oni identigis lin kiel trompiston de kazoj en 1877.
La juĝado okazis la 3-an de marto 1896 kaj oni deklaris, ke la du manskriboj estas identaj. Du tagojn poste, oni juĝis, ke li estas kulpulo. Li devis enprizoniĝi.
Kvankam tiutempe en Anglio ne ekzistis krimina apelaciejo, solicitoro de Beck prezentis ĝis de 1896 ĝis 1901 dek peticiojn por reekzamenado de la kazo. Oni ne ebligis por li ekzameni priskribon de John Smith. Do, en majo de 1898, membro de Home Office enrigardis mapon de John Smith kaj rimarkis, ke li estis judo kaj estis cirkumcisita. La Home Office demandis Siron Forrest Fulton kaj Fulton skribis la 13-an de majo, ke Smith kaj Beck ne estas la samaj homoj. Tio alportis nur, ke oni forigis la literon W (kulpulo?) pri Beck.
Dum prizonsido de Beck, G.R. Sims - ĵurnalisto de Daily Mail - aŭdis pri la kazo kaj priskribis tion altitrante publikan atenton pri la afero. Oni liberigis Beck en 1901 pro bona konduto.
Oni arestis lin denove la 15-an de aprilo 1904 denove pro trompo kaj ŝtelo de juveloj. Antaŭ la aresto, li horore ektimis pro novaj akuzoj kaj provis eskapi.
La 27-an de junio, kvin virinoj identigis lin dum la juĝproceso kiel trompiston-ŝteliston, la ĵurio trovis lin kulpa. La juĝisto mem havis dubojn kaj prokrastis la kondamno. Dek tagojn poste la afero solviĝis por ĉiam, kiam oni kaptis la veran John Smith, kies reala nomo estis Wilhelm Meyer.
Dum rutina vizito al loka policejo (la 7-an de aŭgusto), inspektoro de la Criminal Investigation Department estis informita pri aresto de trompisto, kiu ŝtelis ringojn de senlabora aktorino. La detektivo konis la Beck-kazon kaj demandis pri detaloj. La inspektoro vizitis la prizonan ĉelon kaj trovis similaspektan personon al Beck. Li informis Scotland Yard kaj la kvin virinoj identifigis denove la veran trompiston.
Postaj eventoj
Adolph Beck estis pardonita la 27-an de julio, 1904 kaj oni donis al li kompenson de £5,000 (ĉ. £300,000 hodiaŭ), kiu malgranda sumo kaŭzis publikan indignon.
Beck mortis kiel rompita homo en 1909.
Jugoslavia Asocio de Fervojistoj-Esperantistoj
Jugoslavia Asocio de Fervojistoj-Esperantistoj (JAFE), landa asocio de IFEF
Jam antaŭ la Unua Mondmilito ekzistis esperantistaj fervojistoj en la regionoj tiam apartenantaj al Aŭstrio, ĉar eĉ la prezidanto de Internacia Asocio de la Esperantistoj Fervojistoj (IAEF) en la jaro 1911, fervojisto Jaromir Schwarz [ŝvarc], devenis de Sarajevo. Post la milito li nomis sin familinome Ivanovic kaj loĝis en Ĉeĥoslovakio.
Nur komence de la dudekaj jaroj oni povas konstati agadon de fervojistaj esperantistoj en Jugoslavio: La ĉefa centro tiam troviĝis en Zagrebo. La tieaj fervojistoj transprenis en 1924 la gvidadon de IAEF kaj donis al ĝi impulsojn ĝis 1930.
Balazote
Balazote [balaZOte] estas municipo de Hispanio apartenanta al la provinco Albacete, en la aŭtonoma komunumo Kastilio-Manĉo. Ĝi apartenas al la komarko Sierra de Alcaraz kaj Campo de Montiel en la okcidento de la provinco, sed en la oriento de la parto Kamparo de Montiel. Estas areo de 65,15 km² je 940 msm kaj je 32 km de Albacete, nome provinca ĉefurbo.
Balazote havas 2 334 loĝantojn (2019) kun alta denseco de 36,07.
Geografio
La municipa teritorio de Balazote estas en la centr-okcidento de la provinco, en la komarko Kamparo de Montiel. Granda parto de la teritorio estas formata de zono de altebenaĵo, tute ebena. La urba kerno estas inter la valo de la rivero Don Juan kaj la Moonteto de Santa Mónica, en ondecaa zono kun mildaj altetoj.
Historio
La origino de la setlejo estas almenaŭ de antaŭ 2 500 jaroj, en epoko de ibera-romia. Tio estis pruvita de arkeologiaj restaĵoj trovitaj en la municipo, kiu havas sian ĉefan montron en la Besteto de Balazote, nome skulptaĵo de iberoj trovita en la municipa teritorio datita en la 6-a jarcento a.K.. Ĝi troviĝas en la Nacia Arkeologia Muzeo, en Madrido, ekde 1910, kaj estas unu de la iberaj figuroj plej gravaj kune kun la Damo de Elĉo. Ties stiligita bildo aperas en la suba duono de la blazono.
En la jaro 1213, la reĝo Alfonso la 8-a konkeris la gravan urbon Alcaraz, el kiu povis domini la komarkon. Balazote pasis tra diversaj senjoroj. Dekomence estis domaro apartenanta al Alcaraz. En 1310, Fernando la 4-a donis ĝin al la Ordeno de Santiago. La urbo estis senjorlando de don Rodrigo Manrique, Grafo de Paredes de Nava en la 15-a jarcento.
En la unua duono de la 20a jarcento oni superis pinton de 2600 lokanoj, sed poste okazis elmigrado kaj oni alvenis al nunaj pli ol 2300; tamen oni ne perdis tiom kiom en aliaj lokoj de la provinco.
Ekonomio
La ĉefa ekonomia aktivado de la loko estas rilata al la agrikulturo. Estas grava sektoro de irigacio, en kiu elstaras super ĉio la kultivo de ajlo, kio faras la urbon unu el plej grandaj produktantoj en Kastilio-Manĉo. Norde de la urba kerno estas agr-industria zono prie el kiu menciindas la Kooperativo Santa Mónica.
Krom la unuaranga sektoro, estas diversaj industrioj, ĉefe rilataj kun la sektoro de la konstruado. Krome estas diversaj industrioj por ĉarpentado kaj mebloj.
Uvalao
Uvalao estas aro da dolinoj. Tiaj truoj aŭ ujoj troviĝas en karstaj regionoj, ekzemple en Ĵuraso. La loko, kie akvo aŭ rivero malaperas en la grundon nomiĝas ponoro. Pro fendoj en la roko la dolinoj troviĝas sur linio, ofte rekta linio. Kiam ili kreskas, ili alproksimiĝas unu de la alia kaj finfine formas unikan ujon, kiu nomiĝas uvalao.
Zumikon
Pri la komunumo
Zumikon estas komunumo en la distrikto Meilen, Kantono Zuriko, Svislando. Ĝi havis 4943 loĝantojn je la 31-a de decembro 2007.
Geografio
Zumikon kaj Oetwil ĉe la lago estas la solaj komunumoj en la distrikto Meilen, kiu ne rekte siutas ĉe la bordo de la Lago de Zuriko. Zumikon situas sur la okcidenta flanko de la montoĉeno Pfannenstiel proksimume 200 metroj super la nivelo de la Lago de Zuriko. Oni de Zumikon havas belan vidon super la lagon kaj al la Alpoj kaj la urbo de Zuriko.
Trafiko
Zuriko estas konektita per la Forch-Fervojo, kiu estas regiona tramlinio, liganta Zurikon tra la pasejo Forch kun Egg ZH, cirkulante nuntempe sub la linisignado S18 de la Zurika Trafik-Unio kun la urbo de Zuriko en 15-minuta kadenco kaj ankaŭ disponas pri loka busreto.
Historio
La unua mencio de la komunumo datiĝas el la jaro 946, kiam en dokumento estis regulita la divido de la interezpagoj de la setlejoj Zumikon, Waltikon kaj Gössikon inter la Granda Monaĥejo kaj la Virina Monaĥejo de Zuriko.
Zumikon estis en la jaro 1848 unu el la tri solaj vilaĝoj, kies loĝantaro voĉdonis kontraŭ la enkonduko de la Federacia Konstitucio de Svislando kaj la kreo de la Svisa Konfederacio.
Güegüense
La Güegüense estas komedia dramo kaj estis la unua teatra verko de la Nikaragva literaturo. Ĝi estas sintezo de la fandado de la hispana kaj la indiana kulturoj, kiuj miksas la teatron, la dancon kaj la muzikon. Güegüense estas konsiderata kiel unu el la plej gravaj folkloraj rimedoj de la kolonia epoko en Latin-Ameriko. La Güegüense estas prezentata dum la festoj de Sankta Sebastiano inter la 17-a kaj 27-a de januaro.
Iraka kuirarto
Iraka kuirarto aŭ mezopotamia kuirarto havas longan historion de proksimume 10.000 jaroj, ĝis la sumeranoj, akadanoj, babilonanoj, asirianoj kaj antikvaj persoj. Tabuletoj trovitaj en antikvaj ruinoj en Irako montras receptojn preparitajn en la temploj dum religiaj festoj - la unuaj kuirlibroj en la mondo. Antikva Irako, aŭ Mezopotamio, estis hejmo de altnivela kaj tre progresinta civilizo, en ĉiuj sferoj de scio, inkluzive de kuirarto. Tamen, estis en la Islama Ora Epoko kiam Bagdado estis la ĉefurbo de la abasida kaliflando (750-1258), ke la iraka kuirarto atingis sian zeniton. Hodiaŭ, la kuirarto de Irako reflektas ĉi tiun riĉan heredaĵon same kiel fortajn influojn de la kuirartaj tradicioj de najbara Irano (ankaŭ Persio), Turkio kaj la regiono de Sirio.
Manĝoj komenciĝas per aperitivoj kaj salatoj - konata kiel Mezeo. Kelkaj pladoj estas Kebabo (ofte marigita kun ajlo, citrono kaj spicoj, poste rostita), Gaŭso (rostita vianda sandviĉo, simila al Döner kebab), Bamio (ŝafidaĵo, okro kaj tomata stufaĵo), Quzi (ŝafido kun rizo, migdaloj, sekvinberoj) kaj spicoj), Falafelo (frititaj kikerbuloj servitaj kun salato kaj pita pano), kibeo (haketita viando miksita kun bulguro aŭ rizo kaj spicoj), Masgufo (rostita fiŝo kun pipro kaj tamarindo), kaj Maklubo (rizo, ŝafidaĵo, tomata kaj melongena plado). Ankaŭ plenplenaj vegetaĵaj pladoj kiel Dolmo kaj farĉitaj kapsikoj estas popularaj.
Nuntempa Irako reflektas la saman naturan dividon kiel antikva Mezopotamio, kiu konsistis el Asirio en la aridaj nordaj altaĵoj kaj Babilonio en la suda aluvia ebenaĵo. Al-Jazira (la antikva Asirio) kreskigas tritikon kaj rikoltojn postulantajn vintran malvarmon kiel pomojn kaj aliajn fruktojn. Al-Irāq  (Irako mem, la antikva Babilonio) kreskigas rizon kaj hordeon, citrusojn, kaj respondecas pri la pozicio de Irako kiel la plej granda produktanto de daktiloj en la mondo.
FL
La literkombino havas plurajn signifojn:
Benedikto la 12-a
Benedikto la 12-a (latine Benedictus Duodecimus, naskonome Jacques Fournier) estis papo de la katolika eklezio, elektita en la jaro 1334, kaj estis la tria el la papoj de Avinjono. Li oficis ĝis sia morto la 25-an de aprilo 1342, dum 7 jaroj, 4 monatoj kaj 6 tagoj. Sume temis pri la 197-a papo.
Vivo
La filo de muelisto kaj cisterciano intencis reformi la monakan vivon kaj la eklezian administradon. La repaciĝo kun la de la antaŭulo ekskomunikita reĝo Ludoviko la 4-a (Sankta Romia Imperio) malhelpitis fare de la franca reĝo; ankaŭ la papaj klopodoj peri pacon inter Francujo kaj Anglujo restis vanaj.
Tn
La literkombino havas plurajn signifojn:
Pjongjanga stacidomo
Pjongjanga stacidomo (koree 평양역 P'yŏngyang-yŏk) situas en centro de Pjongjango, Nord-Koreio. Ĝi estas nacia fervoja stacidomo.
Korea lingvo
La korea lingvo (koree: 한국어/조선말; vidu malsupre) estas la oficiala lingvo de Nord-Koreio kaj Sud-Koreio. Ĝi estas ankaŭ unu el la du oficialaj lingvoj en la Korea Aŭtonoma Prefektujo Janbiano en Ĉinio. Ĉirkaŭ 80 milionoj da koreoj parolas la korean lingvon, kun grandaj grupoj en diversaj postsovetiaj ŝtatoj, kaj ankaŭ en diasporo en Ĉinio, Aŭstralio, Usono, Kanado, Brazilo, Japanio, kaj pli lastatempe, Filipinoj.
La genealogia klasifiko de la korea lingvo estas debatata. Multaj lingvistoj konsideras ĝin membro de la altaja lingvaro, sed iuj konsideras ĝin esti izolita lingvo. Ĝi estas aglutina en ĝia morfologio kaj SOV (subjekto-objekto-verbo) en ĝia sintakso, kiu similas al la japana kaj vjetnama lingvoj. La korea lingvo estis influita de la ĉina lingvo en la formo de koreaj vortoj. Indiĝenaj koreaj vortoj konsistigas proksimume 35% de la korea vortostoko, dum ĉirkaŭ 60% devenas de ĉinaj vortoj. La restantaj 5% venis kiel pruntvortoj el aliaj lingvoj, 90% el kiuj estas el la angla.
Nomoj
La koreaj nomoj por la lingvo estas bazitaj sur la nomoj por Koreio uzataj en Nord-Koreio kaj Sud-Koreio.
En Nord-Koreio kaj Yanbian en Ĉinio, oni plejofte nomas la lingvon Chosŏnmal (조선말; kun Hanja: 朝鮮말), aŭ pli formale, Chosŏnŏ (조선어; 朝鮮語).
En la Respubliko de Koreio (Sud-Koreio), oni nomas la lingvon Hangungmal (한국말; 韓國말), aŭ pli formale, Hangugeo (한국어; 韓國語) aŭ Gugeo (국어; 國語; laŭvorte "nacia lingvo"). estas foje familiare nomita Urimal ("nia lingvo"; 우리말 en unu vorto en Sud-Koreio, 우리 말 kun spaco en Nord-Koreio).
Aliflanke, koredevenaj homoj en la eksa Sovetunio, kiuj nomas sin Koryo-saram (ankaŭ Goryeoin [고려인; 高麗人; laŭvorte, "Goryeo-uloj"]) nomas la lingvon Goryeomal (고려말; 高麗말).
Klasifiko
La klasifiko de la moderna korea lingvo estas necerta, kaj pro la manko de iu ĝenerale akceptita teorio, oni foje priparolas ĝin konservative kiel lingvo izolita.
Ekde la eldoniĝo de la artikolo de Ramstedt en 1926, multaj lingvistoj subtenas la hipotezon, ke oni povas klasifiki la korean altaja lingvo, aŭ parenco de protoaltaja. Korea similas altajajn lingvojn laŭ manko de specifaj gramatikaj elementoj, interalie nombro, sekso, artikoloj, fuzea morfologio, voĉo, kaj relativaj pronomoj (Kim Namkil). Korea similas al iuj lingvoj de la norda turka grupo, nome Sakha (Yakut). Vinokurova, scienculo de la sakha lingvo, notis, ke kiel en la korea, kaj malkiel en aliaj turkaj lingvoj aŭ diversaj aliaj lingvoj, adverboj en Sakha devenas de verboj pere de devena morfologio; tamen, ŝi ne sugestis, ke tio implicas iun rilaton inter la du lingvoj.
Oni ankaŭ konsideras ke probable la korea rilatas iel al japana, ĉar la du lingvoj havas similan gramatikan strukturon. Oni postulis genetikajn interrilatojn kaj rekte kaj nerekte, tiu ĉi lasta aŭ tra la lokiĝo de ambaŭ lingvoj en la altaja familio, aŭ de argumentoj por interrilato inter japana lingvo kaj la bujeaj lingvoj de Gogurjeo kaj Baekje (vidu malsupre); la proponita Baekje-interrilato estas subtenata de fonologiaj similecoj kiel la ĝenerala manko de konsonantofinaj silaboj, kaj de parencaj vortoj ekzemple Baekje mir, japana mi- "tri". Cetere, ekzistas konataj kulturaj ligoj inter Baekje kaj Japanio; historiaj dokumentoj montras, ke, krom ludi grandan rolon en la fondo kaj kresko de Yamato Japanio, granda parto de la superaj klasoj de Baekje, kaj ankaŭ la metiistoj kaj negocistoj, fuĝis al Japanio kiam la reĝlando falis (kiun konfirmis Japana Imperiestro Akihito en parolado okaze de lia 68a naskiĝtago).
Aliaj argumentas, tamen, ke tiuj lingvoj similas ne pro iu genetika interrilato, sed pro ia lingvokuniĝa efiko. Iru al orientaziaj lingvoj por morfologiaj trajtoj komunaj inter lingvoj de la lingvokuniĝa regiono Orienta Azio, kaj al Klasifiko de la Japana lingvo por pluaj detaloj pri la ebla interrilato.
Oni ĝenerale supozas ke la moderna korea pli proksime rilatas al lingvoj de Samhan kaj Silla ol al la Bujeaj lingvoj. Multaj koreaj scienculoj kredas ke ili estis reciproke kompreneblaj, kaj la komuna bazo de tio, kio en la Gorjea periodo estis kunigota fariĝi Meza Korea (la lingvo antaŭ la ŝanĝoj kiujn alportis la sepjara milito) kaj finfine moderna korea. La dialekto de la Jeju-regiono konservis iujn arkaikajn trajtojn, kiuj ankaŭ troviĝas en meza korea, kies arae a estas retenita en la dialekto kiel aparta vokalo.
Ekzistas ankaŭ marĝenaj teorioj kiuj proponas diversajn aliajn interrilatojn; ekzemple, kelkaj lingvistoj, ekzemple Homero B. Hulbert ankaŭ provis rilati korean al la dravidaj lingvoj pro la simila sintakso.
Dialektoj
Koreio havas kelkajn dialektojn (koree mal [laŭvorte "parolado"], saturi, aŭ bang-eon). La normolingvo (pyojuneo aŭ pyojunmal) de Sud-Koreio estas bazita sur la dialekto de la regiono ĉirkaŭ Seulo, kaj la normo por Nord-Koreio estas bazita sur la dialekto parolata ĉirkaŭ P'yŏngyang. Tiuj dialektoj estas similaj, kaj ĉiuj estas efektive reciproke kompreneblaj, eble krom la dialekto de Jeju-Insulo (vidu je Jeju-Dialekto). Iuj koreaj lingvistoj klasifikas la dialekton parolatan en Jeju kiel alian lingvon. Unu el la plej rimarkindaj diferencoj inter dialektoj estas la uzo de emfazo: Parolantoj de la Seula dialekto uzas emfazon nur iomete, kaj la norma sudkorea havas tre platan intonacion; aliflanke, parolantoj de la Gyeongsang-dialekto havas tre klaran intonacion.
Estas ankaŭ notinde, ke estas signifaj indicoj por historio de vasta dialekta ebenigo, aŭ eĉ konverĝa evoluado aŭ intermiksado de du aŭ pli originale apartaj lingvoj, ene de la Korea lingvo kaj ĝiaj dialektoj. Multaj koreaj dialektoj havas bazan vortstokon, kiu etimologie diferencas de la vortstoko de identa signifo en Normo Korea aŭ aliaj dialektoj, ekzemple suda-Jeolla-dialekto /kur/ kontraŭ en norma korea 입 /ip/ "buŝo" aŭ Gyeongsang-dialekto /ʨʌŋ.gu.ʥi/ kontraŭ en norma korea /puːʨʰu/ "ajla ŝenoprazo." Tio sugestas ke la korea duoninsulo eble iam estis lingve multe pli diversa ol nuntempe.[citaĵo bezonata]. Vidu ankaŭ la hipotezon pri bujeaj lingvoj.
Ekzistas treege intima rilato inter la dialektoj de la korea kaj la regionoj de Koreio, ĉar la limojn de ambaŭ regas la montoj kaj maroj. Jen listo de tradiciaj nomoj de dialektoj kaj lokoj:
Alofonoj
/s/ fariĝas alveolo-palatalo [ɕ] antaŭ [j] aŭ [i] por plejmultaj parolantoj (sed estas diferencoj en la lingvo inter Nord-Koreio kaj Sud-Koreio). Tiel ankaŭ okazas ĉe la streĉa frikativo kaj ĉiuj afrikatoj. Fine de silabo, /s/ ŝanĝas al /t/ (Ekzemple: beoseot (버섯) 'agariko').
/h/ povas fariĝi bilabialo [ɸ] antaŭ [o] aŭ [u], palatalo [ç] antaŭ [j] aŭ [i], velaro [X] antaŭ [ɯ], voĉa [ɦ] inter voĉaj sonoj, kaj [h] aliloke.[citaĵo bezonata]
/p, t, ʨ, k/ fariĝas voĉaj [b, d, ʥ, g] inter voĉaj sonoj.
/l/ fariĝis alveolara frapeto [ɾ] inter vokaloj, kaj [l] aŭ [ɭ] fine de silabo aŭ apud alia /l/. Notu, ke skriba silabofina 'ㄹ', kiam sekvas vokalo aŭ glito (tio estas, kiam la sekva signo komenciĝas per 'ㅇ'), migras al la sekva silabo kaj tiel fariĝas [ɾ].
Tradicie, /l/ ne eblis ĉe la komenco de vorto. Ĝi malaperis antaŭ [j], kaj alie fariĝis /n/. Tamen, la influo de okcidentaj pruntvortoj ŝanĝis la tendencon, kaj nun vortokomenca /l/ (plejparte de anglaj pruntvortoj) estas prononcata kiel libera vario de aŭ [ɾ] aŭ [l]. La tradicia malpermeso de vortokomenca /l/ fariĝis morfologia regulo nomita "komenca leĝo" (두음법칙) en Sud-Koreio, kiu rilatas al korea vortenhavo. Tiaj vortoj ankoraŭ havas ilian vortokomencan /l/ en Nord-Koreio.
Ĉiuj plozivoj, afrikatoj, kaj frikativoj relasiĝas [p̚, t̚, k̚] fine de vorto.
La plozivoj /p, t, k/ fariĝas nazaloj [m, n, ŋ] antaŭ nazaloj.
Hangul-literumado ne reflektas ĉi tiujn asimilajn prononcoregulojn, sed tamen konservas la fundamentan parte historian morfologion.
Morfofonemiko
[aldonota]
Strukturo de propozicioj
La korea estas aglutina lingvo. Modifilo antaŭas la modifatan vorton. La baza formo de korea propozicio estas SOV, Subjekto Objekto Verbo, sed la verbo estas la sola deviga kaj nemovebla elemento.
Verboj
Estas du specoj de koreaj verboj: (동사, dongsa, 動詞) agverboj kaj (형용사, hyeong-yongsa, "adjektivoj"), statverboj.
Malsame al plejmultaj eŭropaj lingvoj, la korea lingvo ne konjugacias verbojn por kongrui kun la subjekto, kaj substantivoj ne havas sekson. Male, verbaj konjugacioj dependas de la tenso, aspekto, voĉo, kaj la socia rilato inter la parolanto, la priparolatoj, kaj la aŭskultantoj. La sistemo de parolniveloj kaj honoroj iomete similas la V-T-distingon de multaj hindeŭropaj lingvoj. Ekzemple, oni uzas malsamajn finaĵojn surbaze de ĉu la priparolatoj kaj aŭskultantoj estas amikoj, gepatroj, aŭ moŝtoj.
Adjektivoj
Vortoj kiujn iuj klasifikas kiel adjektivojn (형용사, hyeong-yongsa, 形容詞) konjugacias simile al agverboj, (동사 (dongsa). Ili similas al la statverboj de Esperanto kaj polineziaj lingvoj.
Ekzemple, 붉다 (bukda) tradukiĝas laŭvorte kiel "ruĝi" kaj 아쉽다 (aswipda) kiel "manki". Parolantoj de lingvoj kiuj ne havas statverbojn tradukas ilin per adjektivoj.
Determinantoj
Koreaj determinantoj (관형사, gwanhyeongsa). Ekzemple 각 (gak, "ĉiu") kaj 느린 (neurin).
Substantivoj
Koreaj substantivoj (명사, myeongsa) ne havas gramatikan sekson. Eblas pluraligi ilin per la finaĵo 들 sed plejofte oni uzas la singularan formon, eĉ se temas pli pluraj. Ekzemple, por la frazo "estas tri pomoj", la korea traduko estas 사과 세개 있습니다 (sagwa segae isssumnida) kie la vorto 사과 (sagwa, "pomo") estas singulara.
Pronomoj
Koreajn pronomojn (대명사, daemyeongsa) grave influas la moŝtaj niveloj en la lingvo. Pronomoj havas diversajn formojn kiuj dependas de la socia rango de la alparolato(j). Ekzemple, por la pronomo por "mi" ekzistas kaj la neformala formo 나 (na) kaj la moŝta/humila formo 저 (jeo). Ĝenerale oni evitas pronomojn de la dua singulara persono, precipe uzante moŝtajn formojn.
Adverboj
Koreaj adverboj (부사, busa) inkluzivas je 또 (tto, "ankaŭ") kaj 가득 (gadeuk, "plene").
Partikuloj/postpozicioj
Korea partikulo (조사, josa) ankaŭ estas speco de "postpozicio". Ekzemple, 는 (neun, tema signo) kaj 를 (reul, objekta signo)
Interjekcioj
Koreaj interjekcioj (감탄사, gamtansa) ankaŭ nomiĝas "ekkrioj". Ekzemple, 아니 (ani, "ne").
Nombroj/numeraloj
Koreaj nombroj (수사, sutja, 數詞) konsistas el du ofte uzataj aroj: propra korea aro kaj ĉina-korea aro. La ĉina-korea sistemo estas preskaŭ tute bazita sur la ĉinaj numeroj. La distingo inter la du numeraj sistemoj tre gravas. Por ĉio nombrebla oni uzas specifan sistemon el la du, sed malofte ambaŭ. Oni iam uzas la ĉina-koreajn nombrojn por ordaj nombroj: yeol beon (열 번) signifas "dekfoje" dum sip beon (십(十) 번(番)) signifas "numero dek." Oni grupigas la ciferojn de grandaj nombroj laŭ la ĉina tradicio de miriadoj (10000) anstataŭ ol miloj (1000) kiel kutime en Eŭropo kaj Ameriko.
Moŝtaj formoj
Kiam iu priparolas iun superan en rango, parolanto aŭ verkisto kutime uzas specialajn substantivojn aŭ verbofinaĵojn por indiki la superecon. Ĝenerale, iu estas supera en rango se li/ŝi estas pli maljuna parenco, nekonato pli-malpli samaĝa aŭ pli aĝa, aŭ dunganto, instruisto, kliento, aŭ simila. Iu estas egala aŭ malsupera en rango se li/ŝi estas pli juna nekonato, studento, dungito aŭ simila. Nuntempe ekzistas specialaj finaĵoj uzeblaj en deklaraj, demandaj kaj imperativaj frazoj; en kaj moŝtaj frazoj kaj ordinaraj frazoj. Tiuj plifaciligas kaj plirapidigas koreajn frazojn.
Niveloj de parolado
Ekzistas sep verbaj paradigmoj aŭ paroladaj niveloj en la korea, kaj ĉiu nivelo havas sian unikan verbofinaĵaron, kiun oni uzas por indiki la nivelon de formaleco de situacio. Malsame al moŝtaj formoj, kiujn oni uzas por montri respekton al proparolato, paroladajn nivelojn oni uzas por montri respekton al alparolato. La nomoj de la sep niveloj devenas de la nemoŝta imperativa formo de la verbo 하다 (hada, "far") en ĉiu nivelo, plus la sufikso 체 ('che', Hanja: 體), kiu signifas "stilo".
La plej altajn ses nivelojn oni ĝenerale grupigas kune kiel jondaemal (존대말), dum la plej malaltan nivelon (haeche, 해체) oni nomas banmal (반말) en la Korea.
Leksiko
La kerno de la korea leksiko estas indiĝenaj koreaj vortoj. Pli ol 50% de la leksiko (ĝis 60% laŭ iuj taksoj), precipe sciencaj terminoj, estas ĉina-koreaj vortoj, aŭ
La korea havas du nombrajn sistemojn (vidu supre): unu indiĝena, kaj unu depruntita de la ĉina. Kelkaj vortoj estas depruntitaj de la mongola, sanskrita, kaj aliaj lingvoj. La korea lingvo ankaŭ kontribuis pruntitajn vortojn al aliaj lingvoj, precipe al la Tsushima dialekto de Japanio.
En la moderna epoko, multaj vortoj estas depruntitaj de la japana kaj okcidentaj lingvoj, ekzemple germana (areubaiteu "part-tempa laboro", allereugi "alergio") kaj pli lastatempe de la angla. Iuj okcidentaj vortoj estas depruntitaj nerekte tra la japana, kun japana sonaro, ekzemple la angla vorto dozen > ダース dāsu > 다스 daseu. Plejmultajn nerekte depruntitajn vortojn oni nuntempe skribas laŭ modernaj hanguligaj reguloj por la respektiva okcidenta lingvo, kvazaŭ depruntitaj rekte. Estas kelkaj pli komplikaj depruntaĵoj, ekzemple "Germanio", kies unuan endonim-parton [ˈd̥ɔɪ̯ʧʷ.la̠ntʰ] la japana proksimumas per la kanji-signo 獨逸 doitsu, estis akceptitaj en la korean lingvon kun ilia ĉina-korea prononco: 獨 dok + 逸 il = dogil. En sudkorea oficiala uzado, oni anstataŭis kelkajn aliajn koreajn landnomojn per fonetike bazitaj hanguligoj de la endonimo aŭ nomo de la lando en la angla.
La nordkorea leksiko emas preferi indiĝenajn koreajn vortojn super ĉina-koreaj aŭ fremdaj depruntaĵoj, precipe pro la lastatempaj politikaj celoj elimini fremdajn (plejparte ĉinajn) influojn sur la korea lingvo en la nordo.
Skrib-sistemo
En antikvaj tempoj, la lingvoj de la Korea duoninsulo estis skribitaj per ĉinaj ideografiaĵoj, uz hyangchal aŭ idu. Kono pri tiaj sistemoj estis perdita, kaj la Korea lingvo ne estis skribita iel ajn; la aristokrataro uzis Klasikan Ĉinan lingvon por sia skribado.
Korea nun estas plejparte skribita en Hangul, la korea alfabeto, laŭvole oni enmiksas vortojn skribitajn en Hanĝa (la ĉina skribo). Sud-Koreio ankoraŭ instruas 1800 Hanĝa-karaktrojn en siaj lernejoj, dum la nordo aboliciis la uzon de Hanĝa antaŭ jardekoj.
Sube estas mapo de la koreaj alfabetaj simboloj kaj iliaj laŭkanonaj IFA valoroj:
Oni skribas kaj presas la modernan korean lingvon kun spacoj inter vortoj, trajto kiu ne troviĝas en la ĉina aŭ japana. Koreaj interpunkciaj signoj estas preskaŭ identaj kun okcidentaj. Tradicie, oni skribis la korean en kolumnoj de supro ĝis malsupro, de dekstra al maldekstra, sed nuntempe oni kutime skribas de maldekstre dekstren, de supro ĝis malsupro.
Diferencoj inter Nord-Koreio kaj Sud-Koreio
Ekzistas multaj malgrandaj diferencoj inter la uzado en Nordkoreio kaj en Sudkoreio. Diferencoj troviĝas en la prononcado, ortografio, gramatiko kaj leksiko.
Apolinara troglodito
La Apolinara troglodito (Cistothorus apolinari) estas malgranda birdo de la familio de Trogloditedoj en Ameriko.
Disvastiĝo
Ĝi estas endemia de la areoj de Andoj de Kolombio tio estas la departementoj de Cundinamarca kaj Royaca. La totala surfaco de la teritorio povus esti zono ĉirkaŭ 225 km longa kaj 200 km larĝa. Eble komuna en la zonoj kie la kondiĉoj taŭgas, sed konsiderata rara ĝenerale kaj de malcerta futuro. Ties natura habitato estas subtropikaj aŭ tropikaj herbejoj de alta altitudo (inter 2500 kaj 4000 m de altitudo), lagoj kaj marĉoj de fluanta akvo. Ĝi estas minacata pro habitatoperdo. La loka hispanlingva komuna nomo kongrue estas "Cucarachero de pantano" (laŭvorte: Marĉoĉasisto de blatoj).
Aspekto
Tiu birdo estas malgranda, (ĉirkaŭ 13 cm longa) ĝenerale bruna supre kaj hela sube kiel aliaj trogloditedoj, sed pli precize kun tre bruna kapo, grizaj areoj ĉirkaŭ la okuloj, dorso kun nigrablanka striado, malhelaj mallongaj flugiloj, helaj gorĝo kaj ventro kaj ruĝeca vosto ofte levata. La iriso estas bruna, la supra makzelo de la beko estas nigra, dum la malsupra estas helgriza; la gamboj estas grizaj.
Kutimoj
Tiu birdo manĝas araneojn kaj etajn insektojn. Kutime ili kaŝas sin en marĉoj kaj kanejoj kie estas plantoj espadaña (tifaceaoj) kaj junkoj (Skirpo Scirpus californicus). Tio alproksimigas ilin plie al la Marĉotroglodito ol al la Merida troglodito kaj al la Mallongbeka cistotoro.
Temas pri timida birdo, malfacile observebla, kvankam foje kantas elstare. Ili serĉas nutradon grimpe sur kanoj kaj foje malsuprenirante ĝis la akvonivelo. En taŭgaj habitatoj ili povas formi kolonietojn.
La reprodukta sezono estas marto kaj aŭgusto. Oni konis nur ununuran neston de tiu ĉi specio je 1,50 m super akvo kaj 15 cm granda. Eble temas pri ripoznesto, ĉar tiu specio kunhavas similajn kutimojn kun la nordamerikaj trogloditedoj kiuj faras neston kaj por reproduktiĝi kaj por ripozi kaj simile al tiuj tre verŝajne ankaŭ tiuj faras duan ovodemetadon.
Babrujsk
Geografio
Babrujsk etendiĝas sur ebenaĵo laŭ rivero Brezina, laŭ ĉefvojo kaj fervojo Minsko-Homel.
Historio
Babrujsk estas unu el la plej malnovaj grandurboj en Belorusio, tie ono vivis jam dum la ŝtonepoko. Ekde la 5-a jarcento slavoj vivis tie. Ĝi unue estis menciita skribe en la mezo de la 14-a jarcento. En la 14-a jarcento kastelo estis konstruita sur unu el la montetoj. En la 17-a jarcento la loko estis grava komerca komunumo. En 1902 incendio okazis. En 1941 germanoj okupis la urbon, kie murdis judojn. En la jaroj 1941–1942 establis en fortikaĵo mortkoncentrejon por rusaj militkaptitoj (pereis ĉ. 40 mil).
Memorŝtono
La memorŝtono al la viktimoj de sovetaj reprezalioj estis starigita la 15-n de junio 1998. Sur blanka marmora memorŝtono estas ruslingva surskribo: Al loĝantoj de Babrujsk - la viktimoj de senkaŭzaj reprezalioj. Planata monumento memore al la viktimoj de komunismo pro politikaj ŝanĝoj ne estis religita.
Abu Simbel
Abu Simbel (ankaŭ Abu Simbal, Ebsambul aŭ Isambul, arabe أبو سمبل, latinliterigo Abū Simbal ) estas loĝloko en la egiptia parto de la historia regiono Nubio, proksimume 240 kilometrojn sude de la urbo Asuano. La moderna loĝloko, kiu laŭ stato de la jaro 2012 nur havis iom pli ol 2600 loĝantojn, konatas pro la ĉi tie en la 13-a jarcento a.K. starigitaj du rokaj temploj de la antikva Egipta Imperio, konstruitaj dum la regotempo de la faraono Ramseso la 2-a el la 19-a dinastio de la "Nova Imperio" de antikva Egiptio.
Linio Sakurajima
Linio Sakurajima (japane: 桜島線 [Sakuraĝima-sen], angle: Sakurajima Line) aŭ Linio JR Yumesaki (japane: JRゆめ咲線 [Ĝej-aaru-Jumesaki-sen], angle: JR Yumesaki Line) estas linio de la fervojo reto JR. La linio apartenas al JR Okcidenta.
Karel Čapek
Karel ČAPEK (naskiĝis la 9-an de januaro 1890 en Malé Svatoňovice (Bohemio, Aŭstrio-Hungario), mortis la 25-an de decembro 1938 en Prago) estis ĉeĥa verkisto, ĵurnalisto, dramisto, tradukisto kaj fotografisto. Li estas konsiderata kiel unu el la plej influhavaj ĉeĥaj verkistoj de la 20-a jarcento.
Vivo
Karel Čapek naskiĝis kiel filo de kuracisto en Malé Svatoňovice (nord-orienta Bohemio), kiel la plej juna el tri infanoj. Gimnazion li studis en Hradec Králové, de kie, pro malkaŝo de  kontraŭaŭstria de li  organizata societo, li devis transiri al Brno. En 1915 li finis studojn pri filozofio en Universitato de Karolo en Prago, poste li studis la fakon en Berlino kaj Parizo kaj fariĝis doktoro de la lasta surbaze de disertacio pri pragmatismo.
Pro malsano li ne estis akceptita en armeon kaj tial ne partoprenis batalojn en la 1-a mondmilito, tamen li estis de la milito forte influita. Post fino de siaj studoj li agis mallongan tempon kiel edukisto en nobela familio (en 1917 li estis hejminstruisto de Prokop Lažanský en la kastelo Chyše). Li laboris kiel redaktoro en la gazetoj Národní listy (1917–1921), Nebojsa (1918–1920) kaj precipe Lidové noviny (ekde 1921).
En 1921–1923 li estis dramaturgo kaj reĝisoro en la konata praga Teatro de Vinohrady (Vinohradské divadlo). En 1925–1933 li agis kiel la unua prezidanto de la Ĉeĥoslovaka PEN-klubo.
En 1935 li edziĝis kun sia longjara koramikino aktorino Olga Scheinpflugová kaj transloĝiĝis el Prago al Strž (sude de la ĉefurbo). (En lia loĝdomo nuntempe funkcias muzeo omaĝe al lia vivo kaj verkaro).
Munkena interkonsento en 1938 kaj post ĝi sekvanta kapitulacio de Ĉeĥoslovakio signifis por Čapek detruon de lia ĝistiama vivo kaj personan tragedion. Li mortis je pulminflamo nelonge antaŭ planata aresto de li far gestapo. Li estis entombigita en la tombejo Slavín en praga Vyšehrad.
Verkaro
Nesuperebla rakontisto atinganta sian supron en felietonoj kaj vojaĝpriskriboj. Jen ili: Italaj Folioj*, Anglaj Folioj*, Ekskurso en Hispanion*, Skizoj el Nederlando* kaj Vojaĝo Norden*.
En R.U.R., Rossum's Universal Robots* li kritikas maŝinan civilizon kaj emfazas neceson de humanismo kaj amo, garantianta eternecon de l' vivo. El Vivo de Insektoj*, komedia dramo, verko, kie li verdiktas super homa avidado, pri trompaj seksĝuoj kaj militista braveco. Blanka Malsano* decidege kontraŭdiktatora kaj porpaca, en Milito kontraŭ Salamandroj* transiras la komenca humuro kaj satiro al senpovo de homo kontraŭ ribeliĝintaj amfibiaj robotoj. Rakontoj el la unua poŝo* kaj Rakontoj el la dua poŝo*, detektivaj okazaĵoj spritaj, brilaj, aventuraj kaj realismaj. Trilogio Hordubal*, Ordinara vivo*, Aerolito* ravas en ekstremo per sia epikeco, ĉarmaj kaj koraj estas liaj Naŭ Fabeloj*, destinitaj por la infanoj. Afero Makropulos* okupiĝas pri problemo de korpa senmorteco kaj ĝia vaneco. Pluaj verkoj estas Krakatit, Fabriko je Absoluto, komedio Rabisto, k. a.
K. Čapek scias paroli pri la plej ordinaraj aferoj de la vivo, ŝatas ilin kaj transformas al miraklo, scias poeziigi la plej simplajn objektojn, scias rigardi iun aferon tute nekutime kaj same diri la plej validan veron; li vojaĝis tra la mondo kaj rigardis ĝin per okuloj de impresiĝema infano, miris pri ĝi, kaj skribis ĉion, kio tuŝis lian koron. Kaj estis nenio, kio ne impresus lin. Čapek estas utopiema, sed restas sur bazo de humila humanismo. Etan servon al la vivo kaj homo li metas super utopiojn, simplan amon kaj ordinaran heroecon super kapturnajn konceptojn de frida racio. La stila majstreco de Čapek proksimiĝas pli kaj pli al la rakonta legereco kaj kerna simpleco. Ankaŭ ĵurnalismon li metis en la servojn de romano kaj rakonto.
Ĉio ĉi estas grandaj kvalitoj artismaj kaj samtempe homaj kaj tial ili subigas plene la legantojn.
(* signifas ke nomo estas esperantigita)
Manuskriptoj
(Multaj rakontoj aperis en E-gazetaro en tradukoj de Miloš Lukáš, Rudolf Hromada k.a.)
Karambolfrukto
Karambolfrukto estas la frukto de karambolarbo. La frukto estas stela plurlatero kaj ĝi hejmas en Indonezio, Indio, kaj Srilanko. Ĝi estas ofte kultivata en Brazilo.
To
La literkombino havas plurajn signifojn:
4929 Yamatai
4929 Yamatai estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la japanaj astronomoj Hiroki Kosaj kaj Kiiĉiro Furukaŭa elde la Stacio Kiso de la observatorio de Tokio sur la Monto Ontake (Gubernio Nagano, Japanio).
Nomo
Ĝi ricevis la nomon de la antikva (duon-legenda) japana reĝlando Jamataj (japane : 邪馬台国, Yamatai-koku), kiu havis rilatojn kun la ĉina reĝlando de Wei.
Universala Medicina Esperanto-Asocio
La Universala Medicina Esperanto-Asocio (UMEA) estas faka Esperanto-asocio pri medicino, fondita en 1908. Ĝi estas faka asocio de UEA. La faka revuo de UMEA nomiĝas Medicina Internacia Revuo (MIR). Per la preteco akcepti ankaŭ artikolojn en ajnaj lingvoj, sed kun deviga resumo en Esperanto MIR ankaŭ pretas doni voĉon al medicinistoj, kiuj ne regule partoprenas eventojn en la angle parolanta medicino mondo. Por stimuli la emon verki altkvalitajn medicinajn artikolojn en Esperanto, UMEA aljuĝas la Shinoda-premion. Ekzistas fakaj sekcioj pri Yumeiho, Tradicia Ĉina Medicino, neŭrologio, psikiatrio, bestkuracado kaj naturkuracado. Ekzistas ankaŭ gugla retlisto "Medicinistoj por Esperanto". Laŭ la stato de 2017 ĝia prezidanto estas Christoph Klawe (Germanio).
Historio
La "Tutmonda Esperantista Kuracista Asocio" (TEKA) fondiĝis en 1908 dum la 4-a Universala Kongreso, en Dresdeno, sekve de alvoko de Wilhelm Róbin en Voĉo de Kuracistoj.
Poste nomita Universala Medicina Esperanto-Asocio (UMEA), ĝia unua adresaro kun plena nomaro enhavis 19 landajn konsulojn, 41 urbajn reprezentantojn kaj 428 anojn.
Internaciaj konferencoj
Ekde la jaro 1977 la asocio ĉiun duan jaron okazigas internaciajn medicinistajn Esperanto-konferencojn (IMEK). La unua disvolviĝis en Krakovo, sekvis 2-a konferenco de 1979 en Hódmezővásárhely (Hungario), 3-a de 1981 en Ruse (Bulgario), 4-a de 1983 en Poprad (Ĉeĥoslovakio), 5-a de 1985 en Schwerin (GDR), 6-a de 1987 en Krakovo (Pollando, samtempe al la tiujara IJK de TEJO), 7-a de 1989 en Kortrijk (Belgio), 8-a de 1991 en Kaunas (Litovio), 9-a de 1993 en Veszprem (Hungario), 10-a de 1995 en Ternopil (Ukrainio), 11-a de 1997 ree en Krakovo, 12-a de 1999 en Opava (Ĉeĥio), 13-a de 2001 en Osijek (Kroatio), 14-a de 2003 en Oradea (Rumanio), 16-a de 2006 en Ŝanhajo (Ĉinio), 16-a de 2008 ree en Krakovo, 17-a de 2010 duafoje en Hódmezővásárhely kaj en Szeged kaj 18-a de 2012 duafoje en Opava. La 19-a IMEK okazis en julio 2014 en Budapeŝto (Hungario), organizata fare de la Budapeŝta Medicina Esperanto-Fakgrupo. La 20-a IMEK okazis en Nitro, Slovakio en 2017.
Filono el Aleksandrio
Filono vivis en la plej granda juda komunumo ekster Izraelo. Li estis interpretisto de la Torao, kiel ĝi ekzistis en la greklingva traduko de la hebreaj skribaĵoj, konata kiel la Septuaginto. Filono uzis la alegorian metodon de interpretado de la Pentateŭko en siaj komentarioj. Lia ekzegezo oferis multoblajn interpretadojn de la sama versiklo. Li lernis ĉi tiun metodon ĉe la Grekoj, kiuj disvolvigis alegorion por vivigi iliajn antikvajn mitojn.
Filono estis apologiisto de judismo kaj li celis montri, per alegoriaj kaj simbolaj metodoj, ke la juda kulturo ne estis malplivalora ol la helena kulturo. Ekzemple, li interpretis Moseon kiel filozofo, kiu estis la fonto de tuta posta filozofio. Li ankaŭ estis influita per la doktrino de la Logos, kiu ankaŭ estis tre populara en prakristanaj interpretadoj pri Jesuo Kristo.
Iuj el la principoj de interpretado, kiuj estas estigitaj de Filono kaj tiuj de lia tradicio, inkluzivas:
25743 Serrato
25743 Serrato estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la en la kadro de la programo Lowell Observatory Near-Earth-Object Search (LONEOS) elde la Stacio Anderson Mesa de la Observatorio Lowell, en Flagstaff (Arizono, Usono).
Nomo
Ĝia nomo honoras Roger Serrato, voluntulon ĉe la Observatorio Lowell de 2012. Li freŝdate partoprenis je specialaj projektoj, inter kiuj, krei ampleksan dosieron pri la Discovery Channel Telescope kaj indeksi/cifereci ĉiujn informbultenojn de la Observatorio datitajn depost 1988.
Ursus (biero)
Ursus estas bier-marko kaj bierfarejo en Cluj-Napoca (Rumanio). La biero estas produktata de 1878 kaj estas la plej vendata en Rumanio, kun merkata parto de ĉ. 24 %.
La bierfarejo havas ĉ. 3.000 dungitojn kaj produktas 300 milionojn da litroj (300.000 m³) da biero jare. Ĝi havas filiojn en Timişoara, Buzău, Braşov kaj Tunari. La emblemo de la biero montras urson kun krono (ursus = urso en la latina lingvo) kun la skribo "Bere Cluj" (biero Cluj) kaj "Fondat 1878" (fondita en 1878). Ĝi uzas la sloganon Regele berii în România (la reĝo de la biero en Rumanio).
La bierfarejo nun estas posedo de la angla konzerno SABMiller, kaj la etikedoj portas la sloganon ankaŭ en la angla lingvo (king of beer in Romania).
NGC 3630
NGC 3630 (aliaj indikoj — NGC 3645, UGC 6349, MCG 1-29-31, ZWG 39.124, PGC 34698) estas galaksio en konstelacio Leono.
Ĉi tiu objekto estas en NGC-katalogo kelkfoje, kun indikoj NGC 3630, NGC 3645.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
24068 Simonsen
24068 Simonsen estas asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la de la teamo de la astronomia kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de Larry Simonsen, Jr., mentoro en 2007 de unu finalist(in)o de The Discovery Channel Young Scientist Challenge (DCYSC), scienca konkurso por lernantoj de mezlernejo. Li instruas ĉe la Hollenbeck Middle School, Math, Science & Technology Magnet de Los Angeles (Kalifornio).
Oni ne konfuzu kun 53237 Simonson.
Molcaxac
Molcaxac estas komunumo en la meksika subŝtato Puebla. La ĉefurbo de la komunumo same nomiĝas Molcaxac.
Geografio
La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 5719 loĝantojn. El tiuj estas 2619 viroj kaj 3100 virinoj. La komunumo havas surfacon de 133.95 kvadratkilometroj.
La geografiaj koordinatoj de la komunumo estas 18° 44′ norda latitudo kaj 97° 54′ okcidenta longitudo. La meza alteco super la marnivelo estas 1860
Fontoj: Statistikoj de la INEGI
Raimon
Ramón Pelegero Sanchis, plej bone konata per sia artista nomo Raimon (Ŝativo, Provinco Valencio, 2a de decembro 1940), estas hispana kantaŭtoro en valencia, unu de la plej elstaraj reprezentantoj de la historia movado Nova Cançó kaj unu de la veteranaj artistoj en valencia plej agnoskitaj. En 2014 li ricevis la Premion de Honoro de la Katalunaj Beletroj. ​
Kariero
Li ekkarieris en 1962 en kontakto kun katalunlingvaj kantistoj Els Setze Jutges, sed kun pli aparta kantostilo. En 1963 aperis lia unua disko kiu enhavas la kanton Al vent (jevente), kiu tuj iĝis la plej vendita kanto en valencia nome 40 000 ekzempleroj. En la dua albumo aperis alia fama kanto nome Diguem no (ni diru ne). En la tria albumo (1964) la cenzuro devigis aldoni koruson kiu ripetas "Israel, Israel" kiam la origina vortumado "Cantarem la vida d’un poble que no vol morir" ("Ni kantos la vivon de popolo kiu ne volas morti") aludis al la katalunparolantoj; sed la frankisma reĝimo tute kontraŭis la esprimon de tiaj sentoj.
En 1973 lia disko T'adones, amic aperis en Francio enhavanta kantojn malpermesitajn en Hispanio. Kaj Campus de Bellaterra registris homamasan koncerton en la Aŭtonoma Universitato de Barcelono. En 1975, koincide kun la morto de Franco, Raimon kantis en la Palaco de Sportoj de Barcelono, kie li premieris unu de liaj plej konataj sukcesoj, nome Jo vinc d'un silenci (mi venas el silento). Post la morto de Franco li plue suferis malpermesojn, sed baldaŭ koncentriĝis al pli altkvalitaj stiloj kaj evitis homamasajn koncertojn kun politikaj konotacioj. En 1992 li turneis en Japanion kaj li plue kunlaboris kun diversaj artistoj. En majo 2017, per serio de koncertoj en Barcelono li konsideris la finon de sia kariero.
(15773) 1993 FO37
(15773) 1993 FO37 estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la en la kadro de la "Enketo de Upsalo-ESO pri Asteroidoj kaj Kometoj" (Uppsala-ESO Survey of Asteroids and Comets, aŭ "UESAC"), elde la Observatorio La Silla (Ĉilio).
Chemins de fer de la Corse
Chemins de fer de la Corse (Camini di Ferru di a Corsica) (CFC) estas la nomo de la regiona fervojreto priservanta la francan insulon Korsiko. Ĝi estas centrita sur la urbo, de kiu tri linioj radias al , , kaj. La sekcio sekvanta la nordokcidentan marbordon inter kaj, konata kiel Balagne-linio, donas aliron al multaj strandoj kaj estas tre populara ĉe turistoj.
Kvara linio, iranta de (sur la Bastia-linio) laŭ la orienta marbordo de la insulo al Porto-Vecchio estis severe damaĝita per bombado dum la Dua Mondmilito kaj neniam remalfermiĝis.
Historio
En 1877 estis decidite konstrui metro-ŝpuran fervojon en Korsiko, spite la tre malfacilan terenon kiun ĝi devus transiri. Leĝaro estis pasigita la por la konstruado de la fervojo. La unuaj linioj malfermiĝis la inter  kaj  kaj ankaŭ inter  kaj. La reto estis iom post iom malfermita en sekcioj ĝis 1894. Linio al Porto-Vecchio malfermiĝis en stadioj, la fina sekcio malfermiĝanta en 1935, sed tio devis esti mallongdaŭra pro la milito. Estis proponoj konstrui liniojn de Ajaccio al Propriano kaj ankaŭ de Porto-Vecchio al Bonifacio, sed tiuj linioj ne estis konstruitaj.
En 1955, ekzistis propono fermi la linion - ; kaj en 1959 alia propono fermi la tutan reton, kiun sukcese kontraŭbatalis la fervojistoj kaj la civitanoj de Korsiko. En 1972, alia propono por fermo estis denove kontraŭbatalita.
Fervoja reto
Kun longo de 232 kilometroj, la reto estas kunmetita el du linioj, ambaŭ unutrakaj:
Tria linio de 130 kilometroj, malfermiĝis inter 1888 kaj 1935, priservante la orientan marbordon; ĝi ligis al Porto-Vecchio. Post sperto de multe da damaĝoj dum la Dua Mondmilito en septembro 1943, ĝi neniam estis restaŭrita, kvankam la sekcio inter Casamozza kaj Folleli restis malfermita ĝis 1953. La trako de la neuzata linio, inter Casamozza kaj Moriani, estas pripensita por remalfermo.
La geografio kaj topografio de la insulo devigis la linion sekvi ĝin. La fervojreto havas 32 tunelojn kaj 51 pontojn kaj viaduktojn. La plej longa tunelo, kilometrojn longa, estas proksime de. Tiu tunelo, je 906 metroj da alteco, ankaŭ estas la plej alta sur la reto. La viadukto de Vecchio, 140 metrojn longa kaj 94 metrojn alta, estis dezajnita fare de Gustave Eiffel.
La CFC estas la sola metro-ŝpura linio en Francio transportanta frajton. Po unu trajno funkcias ĉiutage sur la linio Ajaccio - Bastia. Vintre, la pasejo de Vizzavona ofte estas blokita, kaj fermita al vojtrafiko. La plej multaj el la varvagonoj hodiaŭ estas uzataj por trak-riparaj celoj.
Fervojaj stacioj
La ĉefaj stacidomoj estas:, , , , , , ,.