cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Blua grandalo
Aspekto
Estas silentema birdo. La alvoko estas ia 'tji-u' aŭ 'tju-ti'. La kanto estas simpla varianto de la alvoko, tio estas 'tju-ti, tju-ti, tju-ti' milda kaj klara el elstara roka ripozejo.
Habitato
Ĝi povas troviĝi en la landoj Butano, Ĉinio, Barato, Birmo kaj Nepalo, sed temas pri birdoj de Himalajo, el Kaŝmiro al Arunaĉal Pradeŝ. La teritorio sekvas al sudokcidenta Ĉinio, en la provincoj de Junano, Siĉuano kaj Kansuo. Somere ili loĝas en alpaj herbejoj kie estas rokaroj, ĉe rokaj deklivoj super la lastaj arbetoj. En tiu sezono el 3900 al 5400 m, sed ĉefe super 4300 m. Vintre ili loĝas ĉe rokejoj super 3000 m ĝis 4300 m. Kaze de malvarmega vetero ili povas subeniri ĝis ĉirkaŭ 2200 m. Ĉiam ili preferas altaĵojn frapatajn de pluvo.
Kutimaro
Somere grandaloj ariĝas en grupoj de 5 al 60 individuoj. Tiuj disiĝas fine de junio kaj regrupiĝas fine de aŭgusto. Plej ofte estas pli multnombraj maskloj, sed ja oni vidis arojn de nur brunaj birdoj, kio sugestas, ke okazas separo de seksoj. Vintre ariĝas pli multnombre ĝis centoj kaj eĉ pli da 1000 kaj tiuj aroj ŝvebas al valoj. Ili manĝas ĉefe surgrunde per saltetoj foje el roko al roko. La manĝoteritorio situas je kelkaj centoj da metroj de la nesto. Somere ripozas en rokejoj. Aŭtune kaj vintre en arboj. Ili foje okazigas etajn ekmontrojn de vosto kaj flugiloj.
La flugo estas senpena, kaj rekta kaj povas kiel ĉe rokturdoj; ĉe aroj ŝajnas kvazaŭ de sturnoj aŭ abelmanĝuloj pro ties longaj flugiloj.
Reproduktado
El meza junio al julio. La nesto estas granda taso zorge konstruita el sekaj herberoj kaj kovrita de musko. Interne estas plumoj kaj aliaj mildaj materialoj. Ĝi situas ĉe kornico de roko. La ovoj estas blankaj kun ruĝecbrunaj makuletoj kaj aliaj violaj markoj. Ambaŭ gepatroj manĝigas la idojn.
Manĝo
Ili konsumas insektojn, raŭpojn, larvojn de tipuledoj, nimfojn, tienojn, grenon kaj berojn. Aŭtune ili manĝas berojn de Vaccinium kaj vintre de Hippophae rhamnoides. Aŭtune ili ege damaĝas ĉe fruktarboj.
Majške Međe
Majške Međe,  hungare Szeglak estas tre malgranda vilaĝo en Kroatio, en distrikto Osijek-Baranja''', en municipo de Jagodnjak.
Situo
Majške Međe situas sur ebenaĵo. Jagodnjak troviĝas 10, Beli Manastir 12, Osijek 36 km-ojn for.
13408 Deadoklestic
13408 Deadoklestic estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la kroataj astronomoj Korado Korlević kaj Mario Jurić elde la Observatorio de Višnjan en Višnjan (Kroatio).
Nomo
Ĝia nomo honoras Dea Doklestic, terfizikistinon, sciencistinon pri atmosfero kaj edzinon de Mario Jurić, dua malkovrinto. La asteroido estis nomita okase de ilia geedziĝo la.
Pondus
Pondus estas bildstrio kun samnoma ĉefrolulo kreita de la norvega desegnisto Frode Øverli. De la komenca en 1995 (tiam nomita "A-laget"), ĝi estiĝis unu el la plej sukcesaj bildstrioj en Skandinavio. La serio fariĝis tre populara pro sia ĉiutaga lingvo kaj humoro. Pondus tradukiĝas en multaj lingvoj, inkluzive la latina, samea, sveda, dana, finna, islanda, franca kaj angla.
La strio aperas en pli ol 100 gazetoj. Ĝi aperas tage en multaj grandaj norvegaj gazetoj, plej konate Dagbladet, kaj estas tage publikigata ankaŭ en kelkaj svedaj gazetoj kaj gazetoj en Danlando, Islando kaj Finnlando.
Ekde 2000 Pondus havas sian propran magazinon, kaj la sekvanta jaro Pondus-magazino aperis ankaŭ en Svedio.
Ekde numero 1, 2007, la magazino de Norvega Junularo Esperantista, Inter ni dirite, enhavas esperantlingvan version de Pondus.
En 2013 ĉe la eldonejo Saluton.no aperis la unua volumo en Esperanto, en la traduko de Judith P. Abrahamsen, Pondus: Maltrafoj.
Miami Gardens
Miami Gardens estas grandurbo en Usono, en subŝtato Florido, en distrikto Miami-Dade. Ĝi estas ankaŭ universitata urbo. La loknomo venis el unu el la ĉefaj ŝoseoj tra la areo.
Geografio
Miami Gardens situas sur la marborda ebenaĵo en la sudorienta parto de Usono, same de Florido. Miamo troviĝas 23 km.
Historio
En la 1960-aj jaroj multe da (precipe afrikdevenaj) familioj migris tien (tiam nomita "Norland" aŭ "Norwood"). Oficiale la urbo fondiĝis en 2003.
Kirchdorf an der Amper
Kirchdorf an der Amper estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Freising kaj en la distriktaro Supra Bavario de la federacia lando Bavario.
Miami Gardens
Klimato
Miami Gardens havas la saman klimaton, kiel la proksima Miamo.
Kirchdorf an der Amper
Geografio
La komunumo Kirchdorf troviĝas en talo de la rivero Ampero, kui estas granda zono de naturprotekto.
Vilaĝoj de la komunumo estas Berghof, Burghausen, Esterndorf, Geierlambach, Hahnbach, Helfenbrunn, Hirschbach, Kirchdorf, Nörting, Saulhof, Schellhof, Schidlambach, Unterberg, Voglhof kaj Wippenhausen.
Historio
Unue la vilaĝo Nörting estis mencita en jaro 788. La vilaĝo Helfenbrunn sekvis en jaro 813. Kirchdorf estis mencita en jaro 1123. En 1708 la eklezio de Kirchdorf estis konstruta.
Ferenc Kósa (lingvisto)
KÓSA Ferenc (ko:ŝa) estas rumanuja hungara lingvisto, lingvohistoriisto naskita en Salonta la 23-an de decembro 1934. Li mortis la 3-an de decembro 2014 en Kluĵo.
Ĉusovaja
Ĉusovaja (ruse Чусовая) estas rivero en Rusio, alfluanto de Kamo, kiu siavice estas alfluanto al Volgo. Ĝi fluas tra Permja regiono, Sverdlovska provinco kaj Ĉelabinska provinco.
Estas nombraj minoj de metaloj kaj karbo laŭlonge de la Ĉusovaja, kaj la rivero estis intense uzata por liveri ties produktadon al okcidenta Rusio. Tamen, industria navigado preskaŭ haltis pro la disvolvigo de fervojoj komence de la 20-a jarcento. Ĉusovoj estas la ĉefa restanta havenurbo de la rivero.
Györgyi Borusz
Györgyi BORUSZ [borus] rumania hungara grafikistino. Ŝi naskiĝis en Nagyvárad la 2-an de aŭgusto 1941.
Kariero
Györgyi Borusz akiris diplomon en la teknikuniversitato de Bukareŝto. Ŝi havis plurajn ekspoziciojn en Transilvanio.
Anmitsu
Ĝi estas farita el malgrandaj agaragarkuboj, travidebla ĵeleo farita el algoj, kiujn oni servas en bovlo kun anko (an estas la unua parto de anmitsu), pasto el ruĝaj azuki-faboj, kuiritaj pizoj, pecoj de ananaso kaj ĉerizoj. Ofte estas aldonita bovleto de dolĉa nigra siropo, mitsu (la dua parto de anmitsu), kiun oni verŝas super la ĵeleo antaŭ manĝo. Anmitsu estas kutime manĝata per kulero kaj forko.
György Jancsó
György Jancsó [djordj janĉO], laŭ hungarlingve kutima nomordo Jancsó György estis hungara juristo, altlerneja instruisto. Lia nobela antaŭnomo estis kézdivásárhelyi [kEzdivAŝArheji].
Biografio
György Jancsó maturiĝis en luterana kolegio en Eperjes en 1873, post 2 jaroj li akiris juĝistan diplomon en Luterana Jura Akademio (Eperjes). Li akiris pliajn jurajn diplomojn en Reĝa Universitato de Budapeŝto kaj en 1880 li advokatiĝis. Jam ekde 1875 li laboris en juĝejo de Pest, ekde 1887 li estis juĝisto. En la studjaro 1890 li instruis en Universitato de Budapeŝto, poste en Universitato Francisko Jozefo en instrua rango publika ordinara profesoro. Li estis dekano en la studjaroj 1893 kaj 1902, rektoro en 1908. Li havis edzinon, kiu naskis 2 gefilojn. Post la eksterlanda morto li estis entombigita en Budapeŝto.
Dmitrij Mendelejev
Dmitrij Ivanoviĉ MENDELEJEV (Дмитрий Иванович Менделеев, transliterumita al Dmitrij Ivanoviĉ Mendelejev, 8-a de februaro 1834, Tobolsk — 2-a de februaro 1907, Sankt-Peterburgo), estis eminenta rusia kemiisto kaj inventisto, kies plej konata eltrovaĵo estas la Perioda leĝo de kemiaj elementoj, laŭ kiu li kompilis periodan sistemon de kemiaj elementoj kaj uzis ĝin por korekti la propraĵojn de kelkaj jam malkovritaj elementoj kaj ankaŭ por antaŭdiri la propraĵojn de ok elementoj ankoraŭ malkovrotaj. Poste, sciencistoj povis certigi pri la ekzisto de aliaj elementoj en la perioda tabelo.
Komenca vivo
Dmitrij Ivanoviĉ Mendelejev naskiĝis la (la 27-an de januaro, laŭ la tiam uzata kalendaro) en vilaĝo ĉe Tobolsk, Siberio. Li estis la dekkvara filo en la familio de direktoro de Tobolska gimnazio — Ivan Pavloviĉ Mendelejev - kaj de Maria Dmitrievna Mendeleeva (denaske Kornilieva). Lia avo estis Pavel Maksimoviĉ Sokolov, pastro de Rusa Ortodoksa Eklezio el la regiono de Tvero. Ivan, kun siaj gefratoj, akiris novajn familinomojn dum li estis ĉe la teologia seminario.
Mendelejev estis edukita kiel ortodoksa kristano, kaj lia patrino kuraĝiĝis lin "pacience serĉi dian kaj sciencan veron." Lia filo poste informos, ke li eliris el la Eklezio kaj venis al ia formo de deismo.
Mendelejev estas konsiderata la plej juna el ĉu 11, 13, 14 aŭ 17 gefratoj; kies preciza nombro diferencas inter fontoj. Lia patro estis instruisto de fajnaj artoj, politiko kaj filozofio. Malfeliĉe por la financa bonfarto de la familio, lia patro blindiĝis kaj perdis sian instruistan postenon. Lia patrino estis devigita labori kaj ŝi restartis sian familian abandonitan vitrofaktorion. Kiam li estis 13-jaraĝa, post la morto de sia patro kaj la detruo de la faktorio de sia patrino pro incendio, Dmitrij ekstudis en Tobolska gimnazio.
En 1849, lia patrino veturigis Mendelejev tra tuta Rusio el Siberio al Moskvo kun la celo havigi al Mendelejev tre altan edukon. La universitato en Moskvo ne akceptis lin. La patrino kaj lia filo pluis al Sankta Peterburgo nome patra alma mater kreskoloko. La tiam malriĉa Mendelejeva familio relokiĝis en Sankta Peterburgo, kie li eniris en la Sankt-Peterburga Ŝtata Universitato en 1850. Post gradiĝo, li eksuferis tuberkulozon, kio devigis lin translokiĝi al la Krimea Duoninsulo en la norda marbordo de la Nigra Maro en 1855. Tie li iĝis scienca instruisto de la gimnazio nº 1 de Simferopolo. En 1857, li revenis en Sanktan Petersburgon kun tute restaŭrita sano.
En la jaro 1855 li finis la fizikan-matematikan fakultaton de la ĉefa pedagogia instituto en Sankta Peterburgo. La sciencista konsilio aljuĝis al li la titolon «Ĉefa instruisto» kaj gratifis lin per ora medalo. En la jaro 1856 Mendelejev brile defendis disertacion, sukcese tralegis enkondukan lekcion «Strukturo de silikataj komponaĵoj». Dum la jaroj 1855—1856 li estis instruisto de gimnazio ĉe Riŝeljea liceo en Odesa.
Inter 1859 kaj 1861, li laboris pri la kapilareco de likvoj kaj la funkciado de la spektroskopo en Heidelberg. Poste en 1861, li publikigis lernolibron nome Organika Kemio. Tio havigis al li la Premion Demidov de la Petersburga Akademio de Sciencoj.
La 4an de Aprilo 1862, li engaĝiĝiis kun Feozva Nikitiĉna Leŝĉeva, kaj ili geedziĝis la 27an de Aprilo 1862 en la preĝejo de la Nikolaeva Inĝenierada Instituto en Sankta Peterburgo (kie li estis instruinta).
Mendelejev iĝis profesoro de la Sankt-Peterburga Teknologia Instituto kaj en la Sankt-Peterburga Ŝtata Universitato en 1864, kaj 1865, respektive. En 1865, li iĝis Doktoro pri Scienco per sia disertacio "Pri la kombinaĵoj de akvo kun alkoholo". Li atingis postenecon en 1867 en la Sankt-Peterburga Universitato kaj ekinstruis neorganikan kemion, sukcedante post Voskresenskij en tiu posteno; ĉirkaŭ 1871, li estis transforminta Sankt-Peterburgon en internacie rekonata centro por kemia esplorado.
Perioda tabelo
En 1863, estis 56 konataj elementoj kaj novaj elementoj estis malkovritaj je proporcio de proksimume po unu jare. Aliaj sciencistoj estis identigintaj periodecon de elementoj. John Newlands priskribis la Leĝon de Oktavoj, notante ties periodecon laŭ la relativa atompezo en 1864, kaj publikigis ĝin en 1865. Lia propono identigis la potencialon por novaj elementoj kiaj germaniumo. La koncepto estis kritikita kaj lia plinovigo ne estis agnoskita de la Societo de Kemiistoj ĝis 1887. Alia persono kiu proponis periodan tabelon estis Lothar Meyer, kiu publikigis artikolon en 1864 priskribante 28 elementojn klasigitajn per sia valento, sed sen antaŭdiroj pri novaj elementoj.
Iĝinte instruisto en 1867, Mendelejev verkis Principojn de Kemio (Основы химии), kiu iĝis la definitiva lernolibro siatempe. Ĝi estis publikiita en du volumoj inter 1868 kaj 1870, kaj Mendelejev verkis ĝin dum li estis preparanta lernolibron por sia kurso. Tiu estas la momento kiam li faris sian plej gravan malkovron. Dum li klopodis klasigi la elementojn laŭ ties kemiaj proprecoj, li notis modelojn kiuj kondukis lin al postulado de sia perioda tabelo; li plendis, ke li viziis la kompletan aranĝon de la elementoj dum unu sonĝo:
Senkonscia pri la pli frua laboro pri periodaj tabeloj en la 1860a- jaroj, li faris la jenan tabelon:
Aldonante aldonajn elementojn laŭ tiu modelo, Mendelejev disvolvigis etendan version de la perioda tabelo. La 6an de Marto 1869, li faris formalan prezentadon al la Rusa Kemia Societo, titolita La dependo inter la proprecoj de la Atomaj Pezoj de la Elementoj, kiu priskribis elementojn kongrue kun la atoma pezo (nune nomata relative atoma maso) kaj kun la valento. Tiu prezentado asertis, ke
Mendelejev publikigis sian periodan tabelon por ĉiuj konataj elementoj kaj antaŭvidis kelkajn novajn elementojn por kompletigi la tabelon en rus-lingva ĵurnalo. Nun kelkajn monatojn poste, Meyer publikigis virtuale identan tabelon en german-lingva ĵurnalo. Mendelejev havas la distingon akurate esti antaŭdiranta la proprecojn de tio kion li nomis «ekasilicio», «ekaaluminio» kaj «ekaboro» (nome germaniumo, galiumo kaj skandio, respektive).
Mendelejev ankaŭ proponis ŝanĝojn en la proprecoj de iom konataj elementoj. Antaŭ lia laboro, oni supozis, ke uranio havas valenton 3 kaj atompezon ĉirkaŭ 120. Mendelejev konstatis, ke tiuj valoroj ne kongruas en lia perioda tabelo, kaj duobligis kaj la valenton 6 kaj la atompezon 240 (proksime al la nuntempa valoro de 238).
Pri siaj antaŭviditaj tri elementoj, li uzis la prefiksojnn eka, dvi, kaj tri (en Sanskrito unu, du, tri) en sia nomado. Mendelejev pridubis kelkajn el la tiutempe akceptitaj atompezoj (ili povis estis mezurataj nur per relative malalta akurateco tiutempe), indikante, ke ili ne korespondas al tiuj sugestitaj de lia Perioda Tabelo. Li notis, ke la teluro havas pli altan atompezon ol jodo, sed li metis ilin en la ĝusta ordo, erare antaŭdirante, ke li akceptis, ke la atompezoj de tiutempo estis eraraj. Li estis kapturniĝante pri kien meti la konatajn lantanidojn, kaj antaŭdiris la ekzistadon de alia strio de la tabelo kiu enhavu la aktiniidojn, kiuj estis kelkaj el la plej pezaj en atompezo. Kelkaj personoj kontraŭis Mendelejev-on pro antaŭdiri, ke estus pliaj elementoj, sed oni pruvis, ke li pravas, kiam Ga (galiumo) kaj Ge (germaniumo) estis trovitaj en 1875 kaj 1886 respektive, kongruante perfekte en la du malplenajn spacojn.
Uzante sanskritlingvajn prefiksojn pr la nomo de la "neaperintaj" elementoj, Mendelejev povis registri sian ŝuldon al la sanskritaj gramatikistoj de antikva Hindio, kiuj estis kreintaj prilaboritajn teoriojn pri lingvoscienco bazite sur sia malkovro de du-dimensiaj modeloj de parolsonoj (eble plej rimarkinde ekzempligita de la Ŝivasutroj en la sanskrita gramatiko de Pāṇini). Mendelejev estis amiko kaj kolego de la Sanskritisto Otto von Böhtlingk, kiu estis preparante la duan eldonon de sia libro pri Pāṇini ĉirkaŭ tiu tempo, kaj Mendelejev deziris honori al Pāṇini per sia nomenklaturo.
La origina skizo farita de Mendelejev estos trovita jarojn poste kaj publikigita laŭ la nomo Provizora Sistemo de Elementoj.
Dmitri Mendelejev estas ofte referencata kiel la Patro de la Perioda Tabelo. Li nomis sian tabelon, aŭ matricon, "la Perioda Sistemo".
Posta vivo
Ekde la jaro 1876 li estis membro-korespondanto (antaŭakademiano) de la Sankt-Peterburga Scienca Akademio, kaj nur dum la jaro 1860 li estis kandidatigita por iĝi plena akademiano, sed ne estis akceptita, kio elvokis akran publikan proteston. Fakte, jam en 1876, li estis obsediĝinta je Anna Ivanova Popova kaj komencis klopodi altiri ŝin; en 1881 li proponiĝis al ŝi kaj minacis per memmortigo se ŝi malakceptos lin. Lia divorco el Leŝŝĉeva estis finigita unu monaton post li edziĝis al Popova (la 2an de Aprilo ) komence de 1882. Eĉ post la divorco, Mendelejev estis teknike bigamiisto; la Rusa Ortodoksa Eklezio postulis almenaŭ sep jarojn antaŭ nova laŭleĝa regeedzeco. Lia divorco kaj la pria polemiko kontribuis al malsukceso esti akceptita en la Rusa Akademio de Sciencoj (spite sian internacian famon jam tiem). Lia filino el lia dua geedzeco, Ljubov, iĝis edzino de la fama rusa poeto Aleksandro Blok. Liaj aliaj infanoj estis filo Vladimir (maristo, kiu partoprenis en fama Orienta Vojaĝo de carido Nikolao) kaj filino Olga, el lia dua geedzeco kun Feozva, kaj filo Ivan kaj ĝemeloj el Anna.
Rufbruna solulo
La Rufbruna solulo (Cichlopsis leucogenys) estas specio de birdo de la familio de Turdedoj. Ĝi troviĝas en Sudameriko nome en Brazilo, Kolombio, Ekvadoro, Gujano, Peruo, Surinamo kaj Venezuelo. Ties natura habitato estas subtropikaj aŭ tropikaj humidaj arbaroj de malaltaj teroj kaj subtropikaj aŭ tropikaj humidaj montarbaroj.
Dmitrij Mendelejev
Posta vivo
Kvankan Mendelejev estis amplekse honorigita fare de sciencaj organizaĵoj tra tuta Eŭropo, kiel (en 1882) per la Medalo Davy el la Reĝa Societo de Londono (kiu poste honorigis lin per la Medalo Copley en 1905), la 17-an de Aŭgusto 1890 li lasis la Sankt-Peterburgan Universitaton pro konflikto kun ministro de klerigo, kiu dum studenta protesto rifuzis ricevi de Mendelejev studentan peticion. Li estis elektita eksterlanda membro de la Reĝa Societo en 1892, kaj en 1892 Mendelejev estis sciencisto-gardisto de la Deponejo de specimenaj mezuroj kaj pezoj, kiu dum 1893 pro lia iniciato estis reformita en la Servon de Pezoj kaj Mezuroj (nun ĝi estas la Tutrusia Scienc-esplora Metrologia Instituto D. M. Mendelejev), posteno kiun li okupis ĝis sia morto.
Fortikaĵo Bojardo
Fortikaĵo Bojardo (franclingve Fort Boyard, []) estas fortikaĵo situanta en Atlantiko apud Francio inter la insuloj Oléron kaj Aix. Ĝi situas en la komunumo Île-d'Aix.
La fortikaĵo estas 61 m. longa, 31 m. larĝa kaj 20 m. alta.
Historio
Napoleono konstruigis la fortikaĵon je la komenco de la 19-a jarcento kiel protekto kontraŭ la angloj.
Rufbruna solulo
Ĝi estas tre ruĝecbruna (de tie devenas la nomo) en supraj partoj, kapo kaj brusto, dum la ventro estas grizeca. La kruroj kaj iriso estas nigreca. La beko havas nigrecan supran makzelon kaj brunecan suban makzelon.
Dmitrij Mendelejev
Posta vivo
Mendeleev ankaŭ esploris la komponon de nafto, kaj helpis fondi la unuan naftorafinejon en Rusio. Li agnoskis la gravon de la nafto kiel fonto por petrokemiaĵoj. Oni atribuas al li rimarkon ke bruli nafton kiel brulaĵon "estus kvazaŭ ekfajrigi kuirmaŝinon el monbiletoj".
En 1905, Mendelejev estis elektita membro de la Reĝa Sveda Akademio de Sciencoj. La venonta jaro la Nobel Kommitato pri Kemio rekomendis la Svedan Akademion atribui la Nobel-premion pri kemio de 1906 al Mendelejev pro sia malkovro de la perioda sistemo. La Kemia Sekcio de la Sveda Akademio apogis tiun rekomendon. Oni supozis, ke tiam la Akademio aprobos la elekton de la Komitato, kiel ĝi estis farinta en preskaŭ ĉiu simila okazo. Neatendite, en la plenuma kunsido de la Akademio, malkonsenta membro de la Nobel Komitato, nome Peter Klason, proponis la kandidatecon de Henri Moissan kiun li favoris. Svante Arrhenius, kvankam li mem nemembro de la Nobel Komitato pri kemio, havis grandan influon en la Akademio kaj ankaŭ premis por atingi la malakcepton de Mendelejev, argumentante, ke la perioda sistemo estis tro malnova por agnoski ties malkovron en 1906. Laŭ samtempuloj, Arrhenius estis motivita de la kverelo kiun li tenis kontraŭ Mendelejev pro lia kritiko al la dissocia teorio de Arrhenius. Post ardaj diskutoj, la majoritato de la Akademio elektis Moissan per diferenco de nur unu voĉdono.
La klopodoj nomumi Mendelejev en 1907 estis denove frustritaj per la absoluta kontraŭo de Arrhenius. Ĉiuokaze Mendelejev membris en multaj sciencaj akademioj kaj sciencaj societoj. Li estis unu el fondintoj de la Rusa Fizik-kemia Societo (1868).
Mendelejev mortis la estante 72-jaraĝa en Sankta-Peterburgo pro gripo. Liaj lastaj vortoj estis direktitaj al sia kuracisto: "Doktoro, vi havas sciencon, mi havas fidon," kio estis eble citaĵo el Jules Verne. Li estis enterigita en la Vojetoj de la Literaturistoj de la Volkovskoje tombejo.
Inventaĵoj kaj eltrovaĵoj
Mendelejev estis la aŭtoro de fundamentaj esploraĵoj pri kemio, kemia teknologio, fiziko, metrologio, aeronaŭtiko, meteorologio, agrikulturo, ekonomio, publika klerigo kaj aliaj verkoj, firme ligitaj kun evoluaj bezonaĵoj de produktadaj povoj de Rusio. Li fundamentis la teorion de solvaĵo, proponis industrian metodon de frakcia disigo de nafto, inventis specon de senfuma pulvo, propagandis uzadon de mineralaj sterkoj, plibonigon de sekecaj teroj ktp. Mendelejev esploris (dum 1854—1856) fenomenojn de la izomorfismo, malfermantajn rilatojn inter la kristala formo kaj kemia kunmetaĵo de komponaĵoj, ankaŭ dependon de ecoj de kemiaj elementoj de grandeco de iliaj atomaj volumenoj. Li eltrovis en 1860 la «temperaturon de absoluta bolado de likvaĵoj», aŭ la kritan temperaturon. Mendelejev estis la aŭtoro de la unua rusa lernolibro «Organika kemio» (1861) pri la samnoma fako.
Laborante pri la verko «Elemento de kemio» li eltrovis dum februaro de 1869 unu el la fundamentaj leĝoj de la naturo — perioda leĝo de kemiaj elementoj (tamen en Okcidento, precipe en Germanio, oni kalkulis lin kiel kuneltrovinto kune kun Lothar Meyer
Li progresigis la ideojn de la periodeco, enkondukis nocion pri loko de la elementoj en la Perioda Sistemo kiel aro de ĝia ecoj en alfronto al ecoj de aliaj elementoj. Sur tiu fundo li korektis valorojn de atomaj masoj de multaj kemiaj elementoj, (berilio, indiumo, urano kaj aliaj). Li profetis dum 1870 ekziston, kalkulis atomajn masojn kaj priskribis ecojn de tri elementoj tiutempe ankoraŭ neeltrovitaj — «ekaaluminio» (eltrovita dum 1875, ekde tiam nomita galiumo), «ekaboro» (eltrovita dum 1879 kaj poste nomita skandio) kaj «ekasiciliumo» (eltrovita dum 1885 kaj poste nomita germaniumo). Poste li profetis ekziston de ok kemiaj elementoj pluaj, inter kiuj estas «dviteluro» — polonio (eltrovita dum 1878), «ekajodo» — astato (eltrovita dum 1942—1943), «dvimangano» — teknecio (eltrovita dum 1937), «ekacezio» — franciumo (eltrovita dum 1939). En 1900 Mendelejev kaj William Ramsay konkludis, ke necesas inkludi kemiajn elementojn de aparta, nula grupo de la noblaj gasoj en la Periodan sistemon.
Li konstruis en 1859 piknometron — ilon por mezuri densecon de likvaĵoj. Li kreis (1865—1887) la hidratan teorion de diluaĵoj. Li disvolvis ideojn pri ekzisto de kunmetaĵoj de varia konsisto. Esplorante gasojn, Mendelejev eltrovis en la jaro 1874 ĝeneralan ekvacion de stato de la ideala gaso, inkludanta kiel specialeco dependon de la gasa stato de temperaturo, eltrovitan (1834) de fiziko Benoît Paul Émile Clapeyron (la ekvacio de Clapeyron — Mendelejev).
En 1877 Mendelejev proponis hipotezon pri deveno de nafto el karbonidoj de gravaj metaloj, kiun tamen plimulto de sciencistoj refutis. En 1900 li iĝis honora membro de Hungara Scienca Akademio.
Sekvo kaj honoroj
Post li restis pli ol 500 publikigitaj verkoj, inter kiuj estas klasikaj «Elemento de kemio» (pp. 1–2, 1869—1871, 13 eld., 1947) — la unua sistema ekspono de la neorganika kemio.
Mendelevio aŭ Unilunio estas kemia elemento en la perioda tabelo kiu havas la simbolon Md (antaŭe Mv) aŭ Unu kaj la atomnumeron 101. Ĝi estas rara tero kaj elemento en la aktinoida serio. Mendelevio estas posturania radioaktivega metala elemento kiu oni povas fari per bombardado de ejnŝtejnio per alfaradioj. Ĝi estis tiel nomita pro Dmitrij Mendelejev.
Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience (Antverpeno)
Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience (Erfgoedbibliotheek Hendrik Conscience) estas la heredaĵbiblioteko de la urbo Antverpeno. Ĝi estas nomita laŭ la Flandra popolara aŭtoro Hendrik Conscience [Konsjans], kies statuo troviĝas antaŭ la biblioteko. Libro aŭ revuo kiu estas akceptita en la kolekto de la konservadbiblioteko laŭleĝe por ĉiam restas disponebla.
La origino de la Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience, kiu ĝis en 2008 estis konata kiel Urba Biblioteko (Stadsbibliotheek), retroiras al la 15-a jarcento. La kolekto enhavas pli ol milionon da dokumentoj. La prioritataj kolektosferoj estas la Nederlanda literaturo, la historio de la Malaltaj Landoj, malnovaj presaĵoj (libroj presitaj antaŭ 1830), Flandra Popol-kulturo, arto en la Malaltaj landoj kaj Antverpenaĵoj.
Ekde 2018 tiu ĉi heredaĵbiblioteko estas agnoskita kiel flandraregiona heredaĵinstituto de la Flandra Registaro, kaj ekde 2019 ĝi ricevas pliajn financajn rimedojn po 300 000 eŭrojn jare.
Historio
La origino de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience retroiras al 1481, kiam la urba advokato Willem Pauwels donacis sian propran kolekton al la urbo Antverpeno, 41 librojn, por apogi la sekretariojn kaj oficistojn de la magistrato ĉe ilia laboro. Tiel li unue kontribuis al tio kio iun tagon estiĝus "Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience". Tra la jarcentoj la kolekto daŭre alkreskis. Nur ekde la 19-a jarcento la tiama Urba Biblioteko travivis realan floradon. Nuntempe Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience posedas riĉan kolekton kaj ĝi estas konsultata de vasta kaj diversa publiko.
Malnova Reĝimo
La biblioteko estis aranĝata en 1505 en la urba domo. Tio kio ankoraŭ postrestis en 1576 de tiuj unuaj 41 libroj, definitive estis perdita en la urbdoma incendio dum la Hispana Furio, kiam la hispana militistaro murdante trairis la urbon.
Sufiĉe rapide la urbo decidis reestabli sian bibliotekon. Christoffel Plantijn kaj siaj sekvantoj donacis ekzempleron de ĉiu libro kiun ili estis presintaj (inter alie la Biblia Polyglotta kaj la Opticorum libri VI de Franciscus Aguilonius). En 1594 tiu nova biblioteko estis loĝigata en la antaŭan ĉambron de la burĝogardistaro en la urba domo, la Camer van de Librarye (ĉambro de la biblioteko).
En 1604 episkopo Johannes Miraeus fondis la Antverpenan seminarion kiu devis garantii la edukon de la klerikoj. Jam rapide sentiĝis la bezono al propra biblioteko. Johannes Miraeus nomumis sian erudician nevon Aubertus Miraeus kiel bibliotekiston. Sub ties administracio estiĝis brilanta humanisma kolekto, helpe de donacoj de sciencistoj, riĉaj burĝoj kaj libropresistoj. En 1609 la kanonikaro ekintertraktis kun la urba estraro por kunigi ambaŭ bibliotekojn. Atendante realan kunigadon Miraeus inventaris la kanonikaran bibliotekon. En tiu Bibliothecae Antverpianae Primordia li menciis 356 da verkoj, inter aliaj 32 da manuskriptoj. Ekde 1617 ambaŭ bibliotekoj estis kunigataj en ĉambro de la seminario.
Post la Paco de Münster, kaŭze de la barado de la Skeldo kaj la malkreskanta komerca vivo, estiĝis spaco en la Komercoborsejo. La urba estraro decidas stoki sian bibliotekon en la supran galerion de la borsejo. Post tio sekvas tridek jaroj da malatento, neglekto kaj ŝtelado, ĝis en 1677 kiam la urba sekretario denove atentis la sorton de la libroj kaj inventaris ilin. En 1687 la libroj estis loĝigataj en la tiel nomatan Pestkamer (ĉambro de la pesto) de la urba domo, kie antaŭe la magistrato kaj la urbaj kuracistoj kaj la pestomajstro interkonsiliĝis pri la farendaj aranĝoj por kontraŭstari la epidemiojn.
Franca okupado
Dum la 18-a jarcento ankaŭ la Urba Biblioteko ne eskapis el la ĝenerala ekonomia malvigleco en kiu vivis Antverpeno. Nur en 1795 tio ŝanĝiĝis. La Franca okupinto establis en Antverpeno Centran Lernejon, kun biblioteko. Tiu kolekto precipe enhavis verkojn kiuj devenis de aboligitaj monaĥejoj kaj monaĥejaj bibliotekoj. Jam en 1802 la Centra Lernejo estis fermata. Multaj libroj denove estis restituataj al la originaj proprietuloj, sed multaj verkoj ni ankoraŭ retrovas en la malnova fonduso de la nuntempa Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience. Ekde 1805 la biblioteko estis malfermata por la publiko : legejo estis aranĝata kie la burĝoj povis konsulti la kolekton surloke.
Deknaŭa jarcento
Por la Urba Biblioteko la deknaŭa jarcento estiĝis florad-epoko. La bibliotekistoj Frans-Hendrik Mertens kaj Constant-Jacob Hansen organize kaj enhave influis la Heredaĵbibliotekon Hendrik Conscience kiel ni konas ĝin nuntempe. En 1834 Mertens estis enoficigata kiel bibliotekiston. Li denove klasifikis la librojn kaj publikigis presitan katalogon. Li starigis la bazon de impona kolekto "Nederlanda literaturo" pri kiu la Heredaĵbiblioteko nuntempe disponas kaj kiu ĝis nun estas la precipa temo de la nuntempa kolektadpolitiko. Dum siaj lastaj vivojaroj li fasonis la fondon kaj la elkreskon de la Popolbiblioteko, la posta Publika Biblioteko. En 1865 la urbo Antverpeno elektis du biblioteko-tipojn : Popolbiblioteko kun hodiaŭaj libroj unuflanke, Urba Biblioteko kun konservadkolekto aliflanke.
La daŭra alkresko kaj de la Urba- kaj de la Popolbibliotekoj tamen kondukis al ege mankanta spaco en la urba domo. En 1879 la urbo Antverpeno tial aĉetis la 17-a jaran Sodaliteit, situinta ĉe la Placo de la Jezuitoj kontraŭe de la Preĝejo Karlo Borromeo. Post ĝisfunda alikonstruo, la ĉirkaŭ 43 000 libroj de la tiama Urba Biblioteko kune kun la 20 000 verkoj de la Popolbiblioteko estis transportataj al la novaj lokaloj en 1883. La oficiala malfermo estis akompanata de granda popola festo, dum kiu la statuo de Hendrik Conscience estis solene inaŭgurata. La Placo de la Jezuitoj estis rebaptata al Placo Hendrik Conscience. La manko de spaco tamen restas granda problemo, kaj jam en 1895 la Popolbiblioteko (La nuntempa Publika Biblioteko) translokiĝis al establo en la Blindestraat.
Dudeka jarcento
En 1980 la kolektokampoj formale estis konfirmataj de la Komunuma Konsilantaro. La disponeblaj budĝetoj prefere estis elspezataj por la plivastigo de tiuj kolektokampoj. Ekde tiam la vojoj de la Publika kaj de la Urba Bibliotekoj definitive apartiĝis.
Ĉe la ŝanĝiĝo de la jarcento la Urba Biblioteko estis elkreskita al unu el la plej gravaj konservadbibliotekoj en Flandrujo. Ĝi estiĝis moderna, komforta instituto kun reta katalogo : la tuta kolekto estas konsultebla ekde hejme. Ĝi fariĝis scienca konservadbiblioteko pri la homaj sciencoj ĝenerale kaj de la Flandra Kultura Heredaĵo speciale. Por klarigi la profilon de la biblioteko rilate al la eksteruloj, en 2008 ĝi ŝanĝiĝis laŭnome. Ekde tiam la Urba Biblioteko Antverpeno nomiĝis la Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience.
Sodaliteit
La historio de la Sodaliteit [Sodalitejt], la impona konstruaĵo en la Placo Hendrik Conscience, retroiris al la 17-a jarcento. Post la konstruado, en 1621 de la Preĝejo Karlo Borromeo, la jezuitoj fondis diversajn fratecojn, nomitajn sodaliteiten. Por tiuj fratecoj, kontraŭe de la preĝejo, duetaĝa konstruaĵo estis starigata, en kiu du preĝejetoj estis establataj. Post la aboligo de la jezuitoj-ordeno en 1773, la konstruaĵo estis uzata por diversaj aktivecoj, interalie kiel kafejo kaj dancejo. Sur la muro je la Wijngaardstraat oni ĉiam povas legi la malnovan nomon "Café Moortgat".
En 1879 la urba estraro de Antverpeno aĉetis la konstruaĵon, kiu ĉiam estas nomata la Sodaliteit, por tie loĝigi la urban bibliotekon. Je tiu momento tiu ĉi ankoraŭ troviĝis en la urba domo, sed la spaco estis estiĝinta tro malgranda por la kreskinta kolekto. La urba estraro alikonstruigis la Sodaliteit. En 1881 la nomo de la Placo de la Jezuitoj, situinta antaŭe de la Sodaliteit, ŝanĝiĝis en Placon Hendrik Conscience, kaj la 13-an de aŭgusto 1883 la nova bibliotekkonstruaĵo estis malfermata kaj la bronza statuo de Hendrik Conscience, antaŭ la eniro, estis inaŭgurata. Tiam la konstruaĵo gastigis kaj la Urban Bibliotekon kaj la Popolan Bibliotekon, kiu estis atingebla per aparta eniro je la angulo kun la Wijngaardstraat. Post kelkaj jaroj ankaŭ la Sodaliteit estis estinta tro malgranda por la kreskantaj bibliotekkolektoj, kaj jam en 1895 la Popola Biblioteko transloĝiĝis al la Blindestraat.
Salono Nottebohm
Ekde 1933 la malnova legejo en la Sodaliteit estis transformata en du etaĝojn da libromagazenojn, super kiuj la Salono Nottebohm estis aranĝata kiel spaco por ekspozicioj, prelegoj kaj kiel magazeno-spaco por muzeaj objektoj. La salono obtenis sian nomon de la Urbestraro kiel dankema rememoro de Oscar Nottebohm, komercisto de germana origino, kiu socie kaj kulture estis grava meceno por la Urbo Antverpeno. Je lia morto en 1935 li testamentis gravan financan donacon al la Urba Biblioteko.
Salono Nottebohm estas ne nur bibliotekmagazeno kaj ekspoziciospaco, sed ankaŭ konservejo de iom da pinto-objektoj el la kolekto de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience. Tiele ĝi gastigas la faman Egiptan ŝrankon, la ĉiel- kaj terglobusojn de Willem kaj Joan Blaeu, kaj diferencajn bustojn de Eŭropaj aŭtoroj.
Korte Nieuwstraat
Sed post kelka tempo ankaŭ la renovigita biblioteko de 1936 montriĝis tro malgranda por la ĉiam kreskanta kolekto. Dum la 1960-aj jaroj la granda kolekto da revuoj transloĝiĝis al akcesora konstruaĵo en la Minderbroedersrui. En 1996 novaj magazenoj kaj nova publik-enirejo estis konstruataj je la Korte Nieuwstraat. Samtempe la legejo estis ĝisfunde renovigata. Danke al la plia magazen-spaco la revuokolekte denove povis esti lokumata en la precipan konstruaĵon de la biblioteko.
Donaco-fondumo por Libro kaj Literaturo
La Donaco-fonduso por Libro kaj Literaturo (nederlande : Dotatiefonds voor Boek en Letteren) estas la amikar-asocio de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience kaj de la Domo de la Literaturo (Letterenhuis). Ĝi celas entuziasmigi la publikon por la literatura heredaĵo. Tiele la asocio daŭrigas la jarcentaĝan tradicion per kiu la civitanoj ludas la rolon de mecenoj por konservi la skribitan heredaĵon por la estonteco. Helpe de la libro- kaj literaturo-interesiĝantoj oni sukcesis aĉeti en la pasinteco belegajn kolektojn kaj maloftajn ekzemplerojn kiuj estas konservataj en la heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience kaj en la Domo de la Literaturo.
Nederlandlingva literaturo
Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience sisteme kolektas ĉiujn originalajn publikigaĵojn de Flandraj kaj Nederlandaj aŭtoroj laŭ la diferencaj literaturaj genroj (prozo, poezio, teatro, eseo, bildliteraturo), ĉiuj eldonaĵojn kaj tradukaĵojn de la literatura verkaro de Flandraj aŭtoroj, inklude de verkaro kiu ne estas disvastigita per la komerca retaĵo (poemaroj aŭtore eldonitaj, bibliofiliaĵoj…) Ankaŭ verkoj pri la historio de la nederlandlingva literaturo, priliteraturaj studoj kaj literatura kritiko estas kolektataj.
Porjunula literaturo : kunlaboro kun Fondumo Legado
Koncerne la flandra porjunula literaturo la ĉeestanta, ampleksa kolekto estas kompletiga per la kolektoj de la tiama Nacia Centro pri la Porjunula Literaturo (Nationaal Centrum voor de Jeugdliteratuur), nuntempe parto de la Fondumo Legado (Stichting Lezen). Konforme al la kolekto-interkonsentoj kun Stichting Lezen / Focuspunt Jeugdliteratuur Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience kolektas la flandran porjunulan literaturon aperintan antaŭ 1976. Porjunulaj libroj el Nederlando estas kolektataj laŭokaze, konsekvence nekomplete.
Flandra historio
Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience kolektas ĉion kio aperas/aperis pri la historio de Flandrujo : sendepende de la epoko aŭ la geografiaj ŝanĝoj (Burgonjaj Nederlandoj, Franca Flandrujo, Unuiĝintaj Nederlandoj ...), kaj politika historio kaj socia kaj ekonomia historio, eklezia historio, arĥeologio, biografio, genealogio, heraldiko, kartografio... (larĝe interpretita), la historio de la Flandra Movado laŭ ĉiuj ĝiaj aspektoj, komponantoj kaj formoj (prilingva batalo, nacia konsciigo, spirita kaj materiala disvolviĝo) ekde la komenco (1830 kun fruaj antaŭvenintoj en la 18-a jarcento) ĝis la pasintaj jardekoj kun la politika memstariĝo de Flandrujo. Ankaŭ vojaĝlibroj pri Flandrujo estas kolektataj.
Flandra popolkulturo kaj regionografio
Publikigaĵoj pri flandra folkloro kaj regionografio estas sisteme akirataj. Ofte temas pri (lokaj) studoj publikigitaj de priregionografiaj aŭ prihistoriaj societoj, komunumo-estraroj, dokumentarcentroj, muzeoj, arĥivoj ... Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience kontraktis kunlaborinterkonsenton kun Regionografio Flandrujo (Heemkunde Vlaanderen vzw). Kaj la flandraj kaj la provincaj kunigaj organizaĵoj transmetis siajn revuokolektojn al la Heredaĵbiblioteko. Ekde 2004 ĉiuj aliĝintaj priregionografiaj societoj senpage deponas sian propran revuon en Heredaĵbibliotekon Hendrik Conscience.
Distrikto Szentlőrinc
La Distrikto Szentlőrinc [semtlOtinc] (hungare  Szentlőrinci járás) estas distrikto en Hungario, en regiono Suda Transdanubio, en departemento Baranya. Ĝi situas ĉe montaro Mecsek en la meza parto de la departemento (en la suda parto de la lando).
Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience (Antverpeno)
Flandra arto
Ampleksas verkojn pri arto kaj arthistorio, limigitaj kaj kronologie kaj laŭ fako. Temas pri vastaj prihistoriaj sinoptikaj verkoj, monografioj kaj catalogues raisonnés (inventaroj de la verkoj de artisto) pri individuaj artistoj, katalogoj de ekspozicioj kaj de muzeoj, kaj tio pri la artosferoj kiaj pentroarto, desegnarto, skulptarto, arĥitekturo, fotografio, filmarto, danco kaj aplikataj artoj.
Distrikto Szentlőrinc
La distrikta ĉefurbo estas Szentlőrinc, kiu estas urbo, la ceteraj 20 komunumoj estas vilaĝoj. La areo estas 282,43 km², kie loĝas 15 042 homoj. La loĝantoj okupiĝas precipe pri agrikulturoj kaj bestobredadoj.
Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience (Antverpeno)
Flandra arto
Krome oni havas la originalajn verkojn al kiuj flandraj artistoj (precipe kiel ilustristoj) kunlaboris, ofte ankaŭ publikigitaj kiel bibliofiliaj (altvaloraj) eldonaĵoj.
Distrikto Szentlőrinc
Historio
Tiu distrikto funkciis jam inter 1886-1950, poste la komunumoj aliĝis al la najbara distrikto. La distrikta sistemo ne funkciis en Hungario inter 1983-2013.
Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience (Antverpeno)
Librohistorio
Ampleksas verkojn pri la historio de la libro ĝenerale (skribsistemo, manuskriptoj ...), la presarto, laŭenhave same kiel nuraj teĥnikaj kaj historiaj aspektoj, geografie precipe, sed ne eklusive limigitaj al Eŭropo, kun vidpunktoj kiaj tipografio, librokovriloj, ilustraĵteĥnikoj, paperstudo, libroprizorgado, eldonejhistorio, librokomerco, bibliotekoj, kolektistoj, ĵurnalistaro kaj bibliofiliaj eldonaĵoj.
Antverpenaĵoj
Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience sisteme kolektas ĉiujn Antverpenaĵojn. Temas pri historiaj studoj pri Antverpeno, unuaranga fontomaterialo kiaj publikigaĵoj eldonitaj okaze de antverpenaj eventoj (paradoj, festoj, ekspozicioj, rememoroj...), publikigaĵoj de antverpenaj eldonistoj larĝsignife.
Malnovaj presaĵoj
Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience mastrumas gravan kolekton de malnovaj presaĵoj (libroj eldonitaj antaŭ 1830), grandaparte historie alkreskinta dum kvin jarcentoj. La kolekto ĉiam pligrandigas danke al donacoj (inter alie pere de la Donac-fondumo por Libro kaj Literaturo) kaj aĉetaĵoj. La eksterordinara amplekso de la kolekto samtempe diversigas ties specifan enhavon : historio, literaturo, arto, scienco, religio … Ĉiuj kampoj de la malnova libro ĉeestas en ĉiuj siaj formoj de apero : pamfletoj, atlasoj, emblemlibroj, efemeraj presaĵoj (almanako, procirkonstacaj poemoj…), ilustritaj verkoj, muzikverkoj k.t.p. Ankaŭ manuskriptoj el la deka ĝis la dekunua jarcento troviĝas en la kolekto.
Origino
La Urba Popola Biblioteko en la Blindestraat jam posedis esperantlingvajn librojn ekde 1907, kaj ĝi organizis dum la Universala Kongreso de 1928 ekspozicion de libroj en Esperanto. Tiutempe la flandra verkisto Lode Baekelmans estis bibliotekisto en la Urba kaj Popola Bibliotekoj, kun Esperanto-fako de pli ol 500 da libroj. Antaŭ 2016 la Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience posedis nur ĉirkaŭ 600 da Esperantlingvaj publikigaĵoj, krom ĉirkaŭ 200 da diverslingvaj libroj rilate al tiu lingvo.
Nuntempo
La 30-an de majo 2016 la Antverpena Komunuma Konsilantaro aprobis kunlabor-interkonsenton inter unuflanke Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience kaj aliflanke Flandra Esperanto-Ligo (FEL). FEL donacis la plej grandan parton de sia propra biblioteko  kondiĉe ke la koncernaj libroj estu por ĉiam konservataj en la heredaĵbiblioteko kiel aparta kolekto poste nomita "Kolekto de Flandra Esperanto-Ligo", markita de la perkomputila sigelo "Flandra Esperanto-Biblioteko". Post kreado de la katalogo, pluraj miloj da Esperanto-libroj estos disponeblaj por la publiko kaj por scienca esplorado.
Denali
La Monto McKinley (aŭ Denali en atabaska lingvo kaj jam oficiale en Usono Monto Denali; vidu sube ĉe Historio) estas la plej alta monto de Nordameriko kaj Usono kun alteco de 6194 metroj super la marnivelo. Ĝi situas en Alasko, Usono.
Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience (Antverpeno)
Nuntempo
La iama biblioteka kolekto de la Fondaĵo Vanbiervliet estis kolekto de 8 500 libroj kaj pli ol 10 000 jarkolektoj de periodaĵoj. Ankaŭ multaj libroj el tiu kolekto estas (ekde 2019) grandparte transdonitaj al Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience kaj la restantaj materialoj precipe iris al Internacia Esperanto-Arkivo, fondita la 20-an de novembro 2020, kun la celo "kolekti, arkivi, protekti, administri kaj igi alireblaj librojn, revuojn kaj aliajn dokumentojn en kaj pri Esperanto kaj aliaj planlingvoj, en sia originala formo".
Denali
Ĝia alteco, ĝia ekstrema klimato kaj ĝia arkta geografio tre malfaciligas la grimpadon tiel, ke la unua sukcesa grimpo okazis en 1913. Ekde 1917, la monto situas en la protektita zono de la nacia parko de Denali.
Situo
La monto McKinley estas la plej alta punkto de Nordameriko. Ĝi proksimume situas en la centro de Alasko, en la distrikto de Denalo, en Usono, ene de la Alaska montaro, je 200 kilometroj norde el Anchorage kaj je 260 kilometroj sud-okcidente el Fairbanks.
Topografio
La monto McKinley estas pli voluma kaj pli granda ol la Ĉomolungmo. Eĉ se la kulmino de la « tegmento de la mondo » estas 2 700 metrojn pli alta ol la monto McKinley, sia bazo situas sur la Tibeta Altebenaĵo je altitudo de 5 200 metroj, donante al la monto altecon de 3 600 metroj. La bazo de la monto McKinley estas altebenaĵo je altitudo de 700 metroj, donante al la monto altecon de 5 500 metroj. Ĝi havas du gravajn pintojn: la suda pinto estas la plej alta, dum la norda pinto havas altitudon de 5 934 metroj. La aliaj malgravaj montopintoj estas la South Buttress (4 842 metroj), la East Buttress high point (4 490 metroj), la East Buttress most topographically prominent point (4 465 metroj) kaj la Browne Tower (4 429 metroj).
Estas kvin grandaj glaĉeroj, el kiuj kelkaj havas longecon de 70 ĝis 80 kilometroj. La glaĉero Peters situas en la nord-okcidenta flanko kaj la glaĉero Muldrow situas en la nord-oriento. Oriente de Muldrow kaj atingante la okcidentan flankon de la monto estas la glaĉero Traleika. Oni trovas la glaĉeron Ruth en la sud-oriento kaj glaĉeron Kahiltna en la sud-okcidento.
Geologio
La Alaska montaro estis formita per subduckio, je ritmo de 5 centimetroj ĉiujare, de la pacifika plato sub la nordamerikan platon, kaŭzante la misformadon de la dua. La monto McKinley konstituiĝas el granito kaj skisto, pro metamorfismo en la montaro, kaj, je profundeco de 10 kilometroj, el plutonitaro kiu aĝas 56 milionojn da jaroj. La plato daŭrigas puŝi la monton supren je ritmo de unu milimetro ĉiujare.
Pro la tektona aktiveco, ĉirkaŭ 600 tertremoj je magnitudo de pli ol 1 en la skalo de Richter okazas en la regiono ĉiujare. 70 % el ili havas magnitudon inter 1,5 kaj 2,5, kaj la surcentroj ofter situas je profundeco inter 0 kaj 15 kilometroj. Tre rare la magnitudo trapasas 4,5. Tamen, la 21-an de majo 1991, tertremo kun magnitudo de 6,1 okazis je profundeco de 112 kilometroj sub la monto McKinley. La 23-an de oktobro kaj la 3-an de novembro 2002, du tertremoj kun magnitudo de 6,3 kaj 7,9 okazis je profundeco de 50 kilometroj, oriente de la parko, la dua tertremo estante la dua plej forta en la historio de la ŝtato de Alasko. Unu el la gravaj faŭltoj kiu estis kaŭzitaj de tiuj tektonaj movoj estas la faŭlto de Denali. La organizo Alaska Earthquake Information Center studas la aktivecon en la regiono.
Klimato
Oni karakterizas la monton kun la ege malvarma klimato kaj la nekutima risko de altomalsano kaŭzita de la altitudo kaj la latitudo. En la ekvatoro, je tiu altitudo estus 47% el la disponebla dioksigeno en la marnivelo, sed pro la latitudo la premo estas pli malalta.
Somere, la suno brilas dum 22 horoj kaj la temperaturo povas atingi pli ol 0°C. Tamen, vintre, la temperaturo povas ofte atingi malpli ol −40°C, la rekordo estante −73°C.
La neĝaj precipitaĵoj estas pli abundaj en la suda flanko, ĉar la varma kaj humida aero devenas de la Pacifiko, al sudo, kaj estas haltigita de la Alaska montraro. La humideco rapide konsensiĝas kaj okazigas abundajn neĝfalojn. Tiel la faŭno kaj la flaŭro estas pli abundaj en la norda flanko.
Ĝis altitudo de 2000 metroj estas videblaj korvoj, fringoj kaj kelkaj muskoj aŭ likenoj sur la rokoj. Krom tio la ĉirkaŭĵo estas senviva.
Indianoj
La unuaj loĝantoj de la regiono estas Atabaskaj Indianoj. Ili estis nomadoj kaj ĉasis printempe kaj aŭtone en la altebenaĵoj de la nordo de la monto McKinley. Ili ŝirkolektis berojn, sekigis fiŝojn kaj rikoltis manĝeblajn plantojn. Ili ĉeestas en la regiono ekde 12 000 jaroj. Tra la tempo estis kreitaj kvin triboj. La Alaska montaro dividis la teritoriojn de la Dena’ina-oj kaj la Ahtna-oj sude, de la Lower Tananas kaj la Koyukona-oj oriente, kaj de la Kolchan-oj norde. La unuaj okcidentuloj, kiuj estis esploristoj, trapistoj kaj ministoj, alvenis komence de la 1900-aj jaroj.
La 30an de Aŭgusto 2015 la usona prezidento Obama renomigis la monton al Monto Denali kiel pruvo de amikeco al indiĝenoj.
Irén Lakatos
Irén LAKATOS [lakatoŝ] rumania hungara grafikistino. Ŝi naskiĝis en Nagyvárad la 4-an de novembro 1947.
Kariero
Irén Lakatos akiris diplomon en la Arta Akademio de Bukareŝto.
Leĝo malkuniganta eklezion kaj ŝtaton
La leĝo malkuniganta eklezion kaj ŝtaton estas leĝo adoptita la iniciate de la respublikana-socialista deputito Aristide Briand, kiu decidiĝis favore al sentroa laikeco. Ĝi estas unue fonda ago en la perforta alfrontiĝo, kiu oponis du ideoj pri la pozicio de la Eklezioj en la franca socio dum preskaŭ dudek kvin jaroj.
Ĝi anstataŭis la reĝimon de la konkordato de 1801, kiu daŭre validas en Alzaco-Mozelo pro historiaj kialoj (la alzacaj elektitoj starigis ĝin kiel unu el la tri kondiĉoj por akcepti sian alliĝon al Francio en 1919, sen tio ili estus petinta referendumon, kiun Francio ne povis riski perdi post tiel mortiga milito).
Ĝi retrovis sian ekvilibron nur en 1924, per la permeso de diocezaj asocioj, kiu ebligis reguligi la situacion de la katolika kulto.