cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Eŭropa Revizora Kortumo
La Eŭropa Revizora Kortumo estas la institucio kiu kontrolas la kontojn de la Eŭropa Unio. Ĝi ekzamenas la kontojn de ĉiuj enspezoj kaj elspezoj de la Unio, kaj kontrolas ĉu la financa mastrumado estis efika kaj bonrezulta. La Revizora Kortumo publikigas la rezultojn de siaj laboroj forme de jarraporto, kiu temas praktike pri ĉiuj politikterenoj de EU, de specialaj raportoj pri apartaj temoj, kaj de opinioj. La Revizora Kortumo konsistas el po unu civitano de ĉiu membroŝtato. Ĝiaj membroj plenumas siajn taskojn plene sendepende, en la ĝenerala intereso de la Unio. La Revizora Kortumo havas sian sidejon en la urbo Luksemburgo.
NGC 3052
NGC 3052 (aliaj indikoj — ESO 566-26, MCG -3-25-30, IRAS09521-1824, PGC 28570) estas galaksio en konstelacio Hidro.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Eŭrolango
Laŭ la vortoj de la kreanto de la lingvo mem:
Traduko: Eŭrolango estas artefarita lingvo, kiun mi kreis por esti komuna dua lingvo al Eŭropa Unio (EU). Ĝia vortprovizo estas bazita sur la angla, la germana, la franca, la itala, la hispana kaj la latina lingvoj. Mi planis ĝin por esti facila por lerni kaj uzi.
Notinde estas, ke eŭropa lernanto, kiu jam scias unu aŭ pli unu de tiuj lingvoj, eble post legi Eŭrolangon (ne bezone uzi vortaron), povas lerni ĝin en 2 tagoj. Evidente, skribado en ĝi estas pli malfacila ol leĝi ĝin.
Nombroj
Uno, duo, tri, quator, quinque, six, septem, octo, novem, decem.
Chilly (Ardennes)
Chilly - prononco laŭ sistemo IFA [] - estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Ardennes (prononco []), en la regiono Grand Est (prononco [], (france, en Esperanto Granda Oriento) kaj en la antaŭa regiono Ĉampanjo-Ardenoj. Fine de en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². Administre la komunumo apartenas al la arondismento Charleville-Mézières, kaj al la kantono .
Maizières (Haute-Saône)
Maizières estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Haute-Saône (prononco [],, arpitane Hiôta-Sona), en la regiono Burgonjo-Franĉkonteo (Bourgogne-Franche-Comté, prononco []) kaj en la historia regiono Franĉkonteo. Fine de en la komunumo vivis. Administre la komunumo apartenas al la arondismento Vesoul (france arrondissement de Vesoul), la suda kaj okcidenta parto de la departemento, kaj al la kantono .
Agapo
Agapo    etimologie signifas fratan kaj senprofitan amon. Ĝi (greke: ἀγάπη, agápe) estis uzata en la hebrea medio kaj pliposte ĉe diversaj romiepokaj aŭtoroj precipe novplatonaj por esprimi amon, amikecon ĝenerale neseksan, al la edzo/edzino, al familio, tendence distingiĝantan el Eroto (greke: Ἔρως = Eros) kiu atentigas pri seksa altiro kaj ankaŭ el Filia (greke: φιλία = filía) kiu ĝenerale koncernas amikecon.
Agapo do ne estas nura sento, sed ankaŭ virto, spirita stato, preskaŭ dia donaco. La kristana literaturo donis pli precizan difinon per novaj konceptaj aldonoj al la jam nobliĝanta agapo. La latinoj ĝin tradukis per Caritas (el carus: amata).
Agapo laŭ kristanismo
Agapo por unuatempaj kristanoj estis eŭkaristia bankedo, komunio, kaj plej ĝenerale la ligo realigita en la kuniĝo en homan komunumon ligitan per frata amo. Agapo substrekas spiritan amon, kiel transpaso-superadon de la “eroto” (eros) kiu limiĝas al la altira amo inter viro kaj virino. .
En la Biblio, aparte en la Dua Testamento, la vorto “agapo” fakte estas uzata nekontraŭmete al “homa” amo, sed komplemente kaj emfaze de la samo. La agapo esencas fakte, laŭ kristanoj, kiel la plej alta vertico de la amo, la punkto en kiu filozofio kulminas fariĝante religio, kiam post la filozofia asketo komenciĝas la inversa paŝo kun la celo igi partoprenantaj en la Vero ĵus atingita la ceterajn homojn. Agapo, tial, riveliĝas kiel senprofita amo de tiu kiu donas sin mem al la alia, al la aliaj senantaŭvidi aŭ pretendi kompenson, kaj tial agapo estas senkondiĉa kaj absoluta.
Étienne Chicot
Étienne Chicot (naskiĝis en Fécamp, mortis  en Parizo ) estis franca aktoro.
Dominique Bertinotti
Dominique BERTINOTTI (naskiĝis en la 16-a arondismento de Parizo) estas franca politikistino, lektoro en "Universitato Paris Diderot", membro de la Socialista Partio kaj urbestro de la 4-a arondismento de Parizo de 2001 ĝis 2012. La, ŝi estis nomumita Ministro delegita al familioj en la Ministraro unua de Jean-Marc Ayrault kaj konservis sian postenon en la sekva registaro.
Gestur Pálsson
Gestur Pálsson estis islanda verkisto kaj unu el la plej konataj aŭtoroj de la realisma skolo en Islando. Li naskiĝis en Miðhús en Reykhólasveit.
Post sia studado en la gimnazio de Rejkjaviko li ekstudis teologion en Kopenhago sed neniam finis tiun studadon. Gestur estis unu el la kvar eldonantoj de la revuo Verðandi 1882 en kiu oni prezentis kaj reklamis la Realismon por islandaj legantoj. Gestur verkis poemojn sed estas plej fama pro siaj longaj noveloj.
Neuötting
Neuötting estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Altötting de la federacia lando Bavario. Fine de la komunumo havis  loĝantojn. Neuötting situas borde de la rivero Inn, kiu pli-malpli konsistigas la nordan limon de la teritorio.
Santo Domingo Xagacía
Santo Domingo Xagacía estas unu el la 570 komunumoj de la meksika subŝtato Oaĥako (Oaxaca). La ĉefurbo de la komunumo same nomiĝas Santo Domingo Xagacía. La ŝlosilnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 20 522.
Geografio
Santo Domingo Xagacía apartenas al la distrikto Villa Alta al kiuj apartenas entute 25 komunumoj. Ĝi situas en la regiono Norda montaro de Oaĥako (regiono Sierra Norte), kiu apartenas al la nordorienta parto de la subŝtato Oaxaca (vd. la mapon). La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 928 loĝantojn. El tiuj estis 431 viroj kaj 497 virinoj. La komunumo havas surfacon de 38,27 kvadratkilometroj. La meza alteco estas 1580 metroj super la marnivelo.
Sociogeografio
En la jaro 2000 (laŭ INEGI) en la komunumo vivis 883 indiĝenoj. El tiuj 764 aĝis pli ol 5 jaroj. Entute 764 personoj estis dulingvaj (hispana kaj indiĝena lingvoj).
Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a., (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).
Tullio De Mauro
Tullio De Mauro (Torre Annunziata, la 31-an de Marto 1932 - Roma, la 5-an de Januaro 2017) estis itala lingvisto, akademiano kaj politikisto (li estis Ministro pri Publika Instruado de 2000 ĝis 2001).
Biografio
Li ankaŭ estis ordinara membro de Accademia della Crusca.
Pritraktado de Esperanto
Kiel lingvisto, De Mauro ankaŭ interesiĝis pri Esperanto kaj pritraktis ĝin en siaj eldonaĵoj.
El tiu vidpunkto, li precipe interesiĝis pri verŝajnaj avantaĝoj de Esperanto kadre de eŭropunia leĝfarado, kiel atestanta versio por eŭropaj leĝoj kaj oficialaj dokumentoj.
Kantono Clairvaux-les-Lacs
La kantono de Clairvaux-les-Lacs, tiu signifas " luma valo ĉe la lagoj" (france canton de Clairvaux-les-Lacs) estas franca kantono, kiu situas en la departemento Jura kaj en la regiono Franĉ-Konteo. Ĝi estas unu el la 19 kantonoj de la arondismento de Lons-le-Saunier. Ĝia ĉefurbo estas Clairvaux-les-Lacs. La kantono grandas 20 527 hektaroj, en kiu 8357 estas kovritaj per arbaro.
Tullio De Mauro
Pritraktado de Esperanto
Li ankaŭ redaktis antaŭparolon por la esperanta manlibro de Bruno Migliorini (Cooperativa Editoriale Esperanto, Milano, 1995).
Kantono Clairvaux-les-Lacs
Komunumoj
La kantono de Clairvaux-les-Lacs enhavas 24 komunumojn :
(19705) 1999 TR10
(19705) 1999 TR10 estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la de la kroataj astronomoj Korado Korlević kaj Mario Jurić elde la Observatorio de Višnjan (Kroatio).
Maiduguri
Maiduguri estas milionurbo, universitata urbo en Niĝerio, kie estas ĉefurbo de subŝtato Borno (Niĝerio).
Situo
Maiduguri situas en nord-orienta parto de Niĝerio laŭ rivero. Ĉada Lago troviĝas 100, Nĝameno 239 km-ojn.
Historio
En la universitato oni edukas angle. La ĉefa religio estas la islamo, sed ankaŭ kristanoj vivas ĉi tie. La vivnivelo estas pli alta, ol la tutlanda averaĝo. En la urbo ankaŭ kontrabandistoj funkcias.
Trafiko
Maiduguri estas finhaltejo de fervojo el centra Niĝerio kaj trairas la norda ĉefvojo el Kano (urbo) al la landlimo. La urbo havas internacian flughavenon.
Klimato
En Maiduguri la averaĝa temperaturo estas 28 'C, inter aprilo-junio tio estas pli, ol 30 'C. Ne estas tro grandaj diferencoj inter la monataj temperaturoj. Jare pluvas 639 mm. Inter novembro-marto neniam pluvas, dume en aŭgusto 221 mm-ojn pluvas.
Savennes
Savennes estas la nomo de pluraj artikoloj.
Oranĝkrura anaso
La Oranĝkrura anaso aŭ Nordamerika nigra anaso (Anas rubripes) estas granda birdospecio de la grupo de la plaŭdanasoj. La Oranĝkruraj anasoj estas similaj al la Platbeka anaso laŭ grando, kaj similas al ties ino laŭ koloraro, kvankam la plumaro de la Oranĝkrura anaso estas pli malhela, kio nomigas la specion laŭ alternativa nomo. Ĝi estas indiĝena de orienta Nordameriko kaj montris malpliigon laŭ nombroj kaj pliiĝantan hibridiĝon kun la pli komuna Platbeka anaso ĉar tiu specio disvastiĝis laŭ ŝanĝoj en habitatoj fare de homoj.
Aspekto
La Oranĝkrura anaso pezas 720–1640 g, estas 48–63 cm longa kaj havas enverguron de 88–96 cm. Ili estas similaj al la Platbeka anaso laŭ grando, kaj similas al ties ino laŭ koloraro, kvankam la plumaro de la Oranĝkrura anaso estas pli malhela. La masklo kaj la ino de la Oranĝkrura anaso estas ĝenerale similaj laŭ aspekto, sed la beko de la masklo de la Oranĝkrura anaso estas flava dum tiu de la ino estas verdeca. La kapo estas iome pli helbruna ol la malhebruna korpo, kaj la speguleto estas brile violblua kun elstaraj nigraj bordoj. La Oranĝkrura anaso havas oranĝajn krurojn (kio nomigas la specion kaj en la komuna nomo kaj en la latina scienca nomo) kaj malhelajn irisojn. Dumfluge la blankaj subflugiloj povas esti videblaj kontraste al la malhebruna korpo. La kutimaro kaj voĉo estas la samaj kiel ĉe la masklo de la Platbeka anaso.
Reproduktado
Ties reprodukta habitato estas alkalaj marĉoj, acidaj torfoj, lagoj, flakoj, riveroj, salecaj marĉoj kaj bordoj de estuaroj kaj aliaj akvaj medioj en Kanado nome en norda Saskaĉevano, Manitobo, tra Ontario kaj Kebekio same kiel ĉe la Atlantikaj Kanadaj Provincoj, inklude la regionon de la Grandaj Lagoj, kaj la Adirondakoj en Usono. La ino de la Oranĝkrura anaso demetas averaĝe 9 ovojn. La ovoj estas verdecaj. La ino demetas 6–14 ovojn, kies eloviĝo okazas post averaĝe 30 tagoj.
Hibridado
La Oranĝkruraj anasoj interreproduktiĝas regule kaj etende kun la Platbeka anaso, al kiu ili estas proksime rilataj. Kelkaj fakuloj eĉ konsideras ke la Oranĝkrura anaso estas subspecio de la Platbeka anaso, ne separata specio entute; tio estas eraro ĉar nur la etendo de hibridiĝo ne estas valida por limigi ene de la specioj de la genro Anas.
Oni proponis, ke pasintece, la Oranĝkrura anaso kaj la Platbeka anaso estis iam separataj pro habitatoprefero, ĉar la malhelplumara Oranĝkrura anaso havus selektan avantaĝon en ombrarbaraj lagetoj de orienta Nordameriko, kaj la pli helplumara Platbeka anaso en la pli brilaj, pli malfermaj lagoj de prerioj kaj ebenaĵoj. Ĵuse laŭ tio senarbarigo en oriento, kaj arboplantado en ebenaĵoj, detruis tiun habitatoseparadon, kondukante al tiuj altaj niveloj de hibridiĝo nuntempe observata. Tamen oni ne konas indicojn de pasinta ebla hibridiĝo en tiu kaj plej aliaj birdohibridaj zonoj, kaj oni supozas, ke ĉe la kazo de la Oranĝkrura anaso tiuj pasintaj indicoj estis pli malaltaj ol tiuj vidataj nuntempe. Oni scias ankaŭ ke multaj birdohibridaj zonoj estas stabilaj kaj longdaŭraj spite la ekzisto de etenda interreproduktado. Ĉiukaze la Oranĝkruraj anasoj kaj la lokaj Platbekaj anasoj estas nun malfacile distingeblaj pere de komparoj per mikrosatelito, eĉ se oni faras ekzemplojn de multaj specimenoj. Male al la propono de tiu studo, la demando ĉu la amerikaj haplotipoj estas origine stirpo de Platbeka anaso estas ankoraŭ tute nesolvita. Ties aserto, "[N]ordaj nigraj anasoj estas nune ne plu distingaj el la Platbekaj anasoj ol ties sudaj samspecifaj" kompreneble pravas nur rilate al la molekulaj markiloj ekzamenitaj. Ĉar birdoj nedistingeblaj laŭ la mikrosatelitaj markiloj ankoraŭ povas aspekti diferencaj, estas aliaj genetikaj diferencoj kiuj simple ne estis ekzamenitaj en tiu studo.
La hibridoj ne povas esti facile distingeblaj en naturo kaj sekve, multe de la dinamiko de la specia hibridiĝo restas nekonata. Oni pruvis tamen en kaptivecaj studoj, ke la hibridoj sekvas la sugestojn de la nomata regulo de Haldane, nome ke la hibridaj inoj ofte mortas antaŭ atingi la seksan maturecon, kio substrekas la kazon ke la Oranĝkrura anaso estas distinga specio.
Kutimaro
Tiu specio estas parte migranta kaj multaj vintrumas en orientcentra Usono, ĉefe ĉe marbordaj areoj; kelkaj restas la tutan jaron en la regiono de la Grandaj Lagoj. Tiuj birdoj manĝas per plaŭdado en neprofundaj akvoj, kaj per paŝtado surgrunde. Ili manĝas ĉefe plantojn, sed ankaŭ kelkajn moluskojn kaj akvajn insektojn.
Tiu anaso estas rara vaganto en Brition, kie dum jaroj kelkaj birdoj setlis kaj reproduktiĝis kun la lokaj Platbekaj anasoj. La rezultaj hibridoj povas prezenti konsiderindajn identigajn malfacilaĵojn.
Hoboken (Nov-Ĵerzejo)
Hoboken estas dense populata usona urbo je la dekstra bordo de la rivero Hudsono en la provinco Hudson, New Jersey. La urbo troviĝas proksime de Manhattan.
Ruĝa nano
Ili dissendas malfortan lumon kaj vivas dum longega tempo ĉar ili bruligas hidrogenon tre malrapide.
Oni kredas ke ruĝaj nanoj estas la plej kutima stela speco sed oni vidas ilin malofte pro ilia malalta luma dissendo. Proksima Centaŭro, la stelo plej proksima al Suno, estas ruĝa nano. Ankaŭ 20 el la 30 sekvaj steloj plej proksimaj al Suno estas ruĝaj nanoj.
Hoboken (Nov-Ĵerzejo)
Dum popolnombrado en Usono en la jaro 2000 la urbo havis 38777 loĝantojn.
Deveno de la nomo
Flandraj koloniistoj nomis la urbon Hoboken laŭ la antverpena distrikto Hoboken.
Situo
Hoboken troviĝas je 40°44'41" latitudo kaj 74°1'59" longitudo (40.744851, -74.032941).
Historio
Kvankam estas informoj ke la New York Knickerbockers ludis matĉojn en 1845, la konkurenco delonge agnoskita kiel la unua oficiale registrita basbala ludo en la historio de Usono okazis la 19an de Junio 1846 en Hoboken: la "New York Nine" venkis super la Knickerbockers, 23–1.
Tropika arbaro
Tropikaj arbaroj estas arbaraj pejzaĝoj en tropikaj regionoj: t.e. terareoj proksimume limigitaj pere de la Tropiko de Kankro kaj de la Tropiko de Kaprikorno, sed eble tuŝitaj de aliaj faktoroj kiel hegemoniaj ventoj.
Kelkaj tropikaj tipoj de arbaroj estas malfacile kategoriigeblaj. Dum arbaroj en moderklimataj areoj estas facile kategoriigitaj surbaze de la kanopea denseco, tiaj skemoj ne bone funkcias por tropikaj arbaroj. Ne estas unusola skemo kiu povas difini tion kio estas arbaro, ĉu en tropikaj regionoj ĉu aliloke. Pro tiaj malfacilaĵoj, informaro pri la etendo de tropikaj arbaroj varias inter la diversaj fontoj. Tamen, oni povas aserti, ke tropikaj arbaroj estas tre etendaj, formante ĝis ĝuste iomete malpli ol la duono de la arbaroj de la tuta mondo. La tropika zono havas la plej grandan proporcion de arbaroj de la tuta mondo (45 procento), sekvite de la borealaj, moderklimataj kaj subtropikaj zonoj.
Pli ol 3.6 m da hektaroj de tropikaj praarbaroj perdiĝis en 2018.
La skemo Tutmondaj 200
La skemo Tutmondaj 200, iniciatita de World Wildlife Fund, klasigas tri ĉefajn tropikarbarajn habitatajn tipojn (biomoj), grupigante tropikajn kaj sub-tropikajn areojn (mapoj sube):
Kiko
Kiko estas japana virina persona nomo kaj ankaŭ nomo kaj karesnomo de kelkaj personoj.
BQ
La literkombino havas plurajn signifojn. Interalie ĝi uziĝas jene:
23-a de majo
La 23-a de majo estas la 143-a tago de la jaro (la 144-a en superjaroj) laŭ la Gregoria kalendaro. 222 tagoj restas.
Je la 23-a de majo okazis, interalie:
Tagoj de semajno
La 23-a de majo estas (laŭ gregoria kalendaro):
Chorvátsky Grob
Chorvátsky Grob, hungare Horvátgurab, germane Kroatisch-Eisgrub [kroatiŝ-ejsgrub] estas vilaĝo en Slovakio, en Regiono Bratislavo, en Distrikto Senec.
Situo
Chorvátsky Grob situas sur ebenaĵo, laŭ flankovojoj, aŭtoŝoseo Trnava-Bratislavo preteriras. La lasta urbo troviĝas 15 km-ojn.
Historio
La loko estis loĝata jam en la paleolitiko. La vilaĝo estis unue menciita en la jaro 1214, tiam havanta la nomon "Monar". Baldaŭe Monar senhomiĝis, kiun kroatoj refondis en mezo de la 16-a jarcento. En 1910 loĝis en Horvátgurab 1137 homoj, (687 slovakoj, 330 kroatoj, 85 hungaroj, 23 rutenoj, 9 germanoj). Ĝis Traktato de Trianon la vilaĝo apartenis al Hungara reĝlando, al Pozsony (reĝa departemento), al distrikto de Pozsony, poste al Ĉeĥoslovakio, fine inter 1939-1945 kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 loĝis en Chorvátsky Grob 1587 homoj, (1546 slovakoj, 13 hungaroj, 10 kroatoj, 9 ĉeĥoj, 3 germanoj kaj aliaj).
7918 Berrilli
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de la itala fizikisto Francesco Berrilli, profesoro ĉe la departemento pri fiziko de la Universitato de Romo "Tor Vergata", kie li instruas en laboratorio pri la suna fiziko kaj astrofiziko. Li estas ĉefa sciencisto por la projekto de sunesplora satelito "ADAHELI" de la Itala Kosma Agentejo.
Remiĝo de Reims
Sankta Remigius, laŭ PIV Remiĝo, (naskiĝis ĉ. 437, mortis la 13-an de januaro 533/535 ), naskiĝinta en tio kio ankoraŭ ne estis la diocezo de Laon, estis episkopo de Reims dum sepdek kvar jaroj, se oni fidas la skribon ekde 459-462 ĝis sia morto kiun metigis sur lia tombo la ĉefepiskopo Hincmar de Reims en 852. Tiu, kiu estos honorita per la titolo apostolo de la frankoj de tiu sama Hincmar, baptis la reĝon Klodvigo la 1-a, la 25-an de decembro de jaro inter 496 kaj 506, kaj 3,000 frankajn militistojn el lia armeo. Li verŝajne kontribuis al la organizado de sia klerika provinco, sed oni ne povas aserti ke li estis la fondinto de la episkopujoj de Thérouanne aŭ de Arras, eĉ malpli de tiu de Laon.
Sankta Remiĝo estas unu el la katolikaj patronoj de la ĉefdiocezo de Reims.
Festo : la 15-an de januaro en Francio, la 13-an de januaro en la roma martirologio. En la diocezo de Reims, oni festas lin la 1-an de oktobro, laŭ loka tradicio, kiu originis fine de la 6-a jarcento,.
Remiĝo estis entombigita en la preĝejeto Sankta Kristofo, fariĝinta baziliko Sankta Remiĝo. En 852, Hincmar starigis relikvojn, el kiuj malgranda parto estis movita al Sankta-Maria de Reims. La relikvujo estis ŝirmita en 882 (vikingaj invadoj) en Épernay, poste solene rekondukitaj en junio 883 al Sankta-Maria. En 900, la ĉefepiskopo Herveo remetigis la relikvojn de Sankta Remiĝo tien kie ili estis kultataj ĝis la Franca Revolucio. La korpo de sankta Remiĝo estis sendifekte konservita.
Diverslingve
En multaj lingvoj nomportantoj nomatas laŭ la latina formo Remigius. Iomajn variaĵojn havas la litova lingvo, kie konatas kaj vira persona nomo Remigijus kaj virina formo Remigija, kiun interalie havas la esperantistino Remigija aŭ malpli longe Remi Rudaitytė. En multaj romanidaj lingvoj (ekzemple la hispana, itala kaj portugala) viraj nomportantoj baptiĝis Remigio, kio tamen hispane prononciĝas, itale kaj portugale. En la pola temas pri Remigiusz, kaj en la bretona pri Remig.
BU
La literkombino havas plurajn signifojn. Interalie ĝi uziĝas jene:
Biskupice
Biskupice povas esti pluraj lokoj en Ĉeĥio aŭ Slovakio:
Java (apartigilo)
La vorto Java aŭ Javo havas diversajn signifojn.
Ceteraĵoj
Java (muzikgrupo) franca muzikgrupo de rokmuziko
Gerhard Löwenthal
Gerhard LÖWENTHAL (naskiĝinta la en Berlino, mortinta la  en Wiesbaden) estis germana ĵurnalisto konservativa kaj advokato de homaj rajtoj. Inter 1969 kaj 1987 li ĉefresponsis pri la politika televidmagazino ZDF-Magazin de ZDF kie oni ofte temigitis la komunisme subpremataj orienteŭropaj landoj. Tial li ofte duonŝerce konsideritis la uestgermana kontraŭo al la GDR-ĉefideologiisto televida Karl-Eduard von Schnitzler. Löwenthal ankaŭ iniciatis la helporganizaĵon Hilferufe von drüben por rifuĝintoj kaj politikaj kaptitoj de GDR.
Kariero ĵurnalista
La filo de juda komercisto transportitis kun la patro koncentrejen al Sachsenhausen dume la geavoj mortis en la koncentrejo de Terezín. Post 1945 li decidis resti en Berlino. Unue li studis medicinon ĉe Humboldt-Universitato en Berlino laborante por la grava usona radistacio RIAS en Berlino. Spertante mem la komunismon kaj pli kaj pli suspektite pro porusona engaĝiĝo radia li finis la studadon en la mallibera orienta parto de la urbo kaj fariĝis unu el la unuaj studentoj ĉe Libera Universitato Berlino en Uestberlino. En 1951 li iĝis vicestro programa de la radistacio RIAS kaj de la televidkanalo Sender Freies Berlin. Poste li laboris dum kvin jaroj por Organizaĵo pri Ekonomiaj Kunlaboro kaj Evoluigo en Parizo. En 1963 li iĝis ĉefredaktoro de la germana televidkanalo ZDF en la franca ĉefurbo.
Inter la 8.1.1969 kaj la 23.12.1987 li ĉefresponsis pri la politika elsendo ZDF-Magazin kie ofte raportitis pri kruelaĵoj en komunismaj landoj. La politikon de kanceliero Willy Brandt koncerne la rilatojn al Orienta Eŭropo li kritikis ofte. Frue Löwenthal deklaritis malamiko fare de Stasi kiu provis fifamigi lin. Ankaŭ la de li instigita helporganizaĵo Hilferufe von drüben spionitis senĉese.
Politikaj agadoj
Krom la ĵurnalismaj aĵoj Löwenthal engaĝiĝis en la partio Bund Freies Deutschland, regiona berlina partio kontraŭkomunisma. Inter 1977 kaj 1994 li ankaŭ estris la konservatisiman fondaĵon Deutschland-Stiftung kaj aktivis ĉe Konservative Aktion kiu evoluis el la burĝa platformo Demokraten für Strauß kiu volis ke iĝi kanceliero federacia Franz Josef Strauß. Klopodojn formi konservativan kaj liberalan movadon en 1979 li ankaŭ apogis.
Post la falo de la berlina murego Löwenthal engaĝiĝis en la kreo de la partio Deutsche Soziale Union (DSU) en Lepsiko por kiu li ankaŭ verkis la plej grandan parton de la partiprogramo. Li estis konvinkita ke neprus havi partion en la oriento de Germanujo kiu similu al la Kristan-Sociala Unio en Bavario. Post la balotado en marto 1990 Helmut Kohl perfortis la bavarojn finigi la apogon de DSU.
Löwenthal ankaŭ membris ĉe Institut für konservative Bildung und Forschung (IKBF) kaj ĉe la Internacia societo pri homaj rajtoj. Li organizis krome la t.n. Konservativan buroon en Bielefeld kune kun Caspar von Schrenck-Notzing, Lothar Groppe, Christa Meves kaj Hans Graf Huyn. Löwenthal taksis sin mem politike centra kaj bedaŭris ĝeneralajn maldekstrajn tendencojn ensociajn. En 1950 li edzinigis la kuracistinon Ingeborg Lemmer, filino de la kristandemokratia politikisto Ernst Lemmer, kun kiu li havis du infanojn. Post la morto la vidvino kreis la Gerhard-Löwenthal-premion kune kun la fondaĵo Konservative Bildung und Forschung kaj la gazeto Junge Freiheit por subteni junajn ĵurnalistojn.
NGC 3054
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Listo de universitatoj en Nederlando
La plej malnova universitato en la nuna Nederlando, estas la Universiteit Leiden (1575).
La ceteraj universitatoj en Nederlando estas:
NGC 3053
NGC 3053 (aliaj indikoj — UGC 5329, MCG 3-25-40, ZWG 92.74, ZWG 93.1, IRAS09528+1640, PGC 28631) estas galaksio en konstelacio Leono.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
23182 Siyaxuza
23182 Siyaxuza estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la en la kadro de la kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de Siyabulela Lethuxolo Xuza, kiu gajnis la unuan rangon kaj la "Plej bona en sia Kategorio" en la Intel International Science and Engineering Fair de 2007 pro sia projekto pri energio kaj transporto. Li estis lernanto ĉe la St. John's College de Johanesburgo (Ĥaŭtengo, Sud-Afriko)
Roland Mengyi
Roland Mengyi [mendji], laŭ hungarlingve kutima nomordo Mengyi Roland estis hungara entreprenisto, politikisto, krimulo.
Roland Mengyi naskiĝis la en Miskolc.
Biografio
Roland Mengyi maturiĝis en gimnazio en Tiszaújváros, poste li vivis en Budapeŝto, kie li faris simplajn laborojn (ŝoforo, persona gardisto). Baldaŭ li edziĝis kaj akiris juran diplomon en Katolika Universitato Péter Pázmány en 2005. Li establis propran firmaon pri komerco de nemoveblaĵoj kaj li trovis sin en politikaj rondoj. Li estis parlamentano apartenanta al Fidesz inter 2010 kaj 2018. Jam en 2011 li estis en centro de duba afero, eĉ okazis polica raporto. Li vivis kvazaŭ reĝido, lia deviga nomo estis Lord Voldemort. Ekde 2015 li faris amase koruptojn, tial en 2019 li estis kondamnita je kvar jaroj en prizono. Lia edzino naskis kvinfoje.
Šoltýska
Šoltýska, hungare Újantalfalva estas malgranda vilaĝeto kaj municipo en Slovakio.
Geografio
Šoltýska situas laŭ traira flankovojo. Kokava nad Rimavicou troviĝas je 10 km-oj.
Historio
La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1808 en parte hungara, parte slava formoj "Antalfalva vel Szolticska". En 1828 loĝis tie 463 vilaĝanoj en 50 domoj. Tiutempe vitrofarejo funkciis tie. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Újantalfalva 623 homoj, (plejparte slovakoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Gömör kaj Kis-Hont, al distrikto de Rimaszombat, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 vivis en Šoltýska 165 homoj, (ĉiuj slovakoj).
Sikario
Ties nomo devenas el sika, nome malgranda ponardo, facile kaŝebla inter la faldoj de la togo aŭ sub la mantelo. Laŭvorte sicarius signifas “ponardo-homo”.
Moshe Teitelbaum
Rabeno Moshe (Moses) Teitelbaum (1-an de novembro, 1914 – 24-an de aprilo, 2006) estis ĥasida rabeno kaj monda gvidanto de la satmara ĥasidismo, kiu nuntempe la plej larĝa ĥasida komunumo en la mondu kun ĉ. 100.000 sekvantoj.
Biografio
Moshe estis la plej juna filo de rabeno Ĥaim Cvi Teitelbaum, la antaŭa gvidanta rebeo kaj frato de rabeno Joel Teitelbaum. Lia patrina nomo estis Braĥa Sima. Li kaj lia frato naskiĝis en Sighet (tiam Hungario, nun Rumanio) kaj orfiĝis jam en 1926 kiam ili estis 11 kaj 14. Moshe estis nepo de rabeno Ŝalom Eliezer Halberstam de Újfehertó.
Enn 1936 li geedziĝis kun Leah Meir, filino de rabeno Hanoĥ Heinoĥ Meir de Kareĉka. En 1939, li iĝis rabeno de Zenta (nun en Jugoslavio, tiam en Hungario).
En 1944 mortis lia edzino en Aŭŝvico, li mem estis transportita al Theresienstadt, kie li liberiĝis en 1945.
Post la milito, li edzinigis filinon de rebeno Aaron Teitelbaum de Volovo kaj reveturis al Sighet, sed ili elmigris poste al Usono, al Novjorko.
Li sekvis sian onklon en 1979 kiel satmara rabeno kaj kiel gvidanto de la sekto.
La du filoj de la rabeno (Aaron kaj Zalman) ekbatalis por la gvidado de la sekta post morto de la rabeno en aprilo de 2006. Tio kaŭzis splitiĝon de la sekto.
Adán Hrynkiewicz
Adán HRYNKIEWICZ (naskiĝis la en Bonaero, mortis la ) (Pseŭd. Ergoto de Bonaero, Diego Selso, A. Rink kaj Adam Rink) estis argentina Esperantisto.
Li eklernis Esperanton aŭtodidakte en 1959, kaj de tiam multe verkis kaj aktivis.
Esperantista agado
Li estis unue instruisto de la angla, kaj sufiĉe mastris la francan kaj la rusan lingvojn. Tamen leginte artikolon pri Esperanto, verkita de Prof. Enrique Balech, li tuj aĉetis manlibron de Jorge Hess ''Sabe Ud. Esperanto'', kaj rapide lernis la lingvon kaj tre entuziasmiĝis pri la afero. Tuj eniris en la “Bonaera Asocio de Esperanto”, fariĝis instruisto, membro de Argentina Esperanto-Ligo, poste dumviva membro de UEA, SAT, ktp.
Unue sub la plumnomo de “Diego Selso”, Hrynkiexicz komencis tre aktive verki, traduki kaj publikigi.
En la jaro 1967 li vojaĝis al Eŭropo kaj restis en Londono dum unu jaro kaj fariĝis helpsekretario en la sidejo de Brita Esperanto-Asocio. Li komencis multe publikigi en esperantaj revuoj kiel verkisto kaj grava polemikisto sub la plumnomo de Adam Rink.
Reveninte hejmen li plie reaktiviĝis kaj daŭrigis publikigadon en revuoj. En 1970 li gajnis la premion 'NovaTalento' en la Belartaj Konkursoj de UEA.
Poste por pli libera agado, li iom sendependiĝis kaj kun grupeto de kunlaborantoj fondis propran “Instituto de Esperanto”, kiu dum dudek kvin jaroj eldonis kvindekon da verkoj en Esperanto kaj multajn revuojn. Tiam li prenis novan plumnomon: Ergoto de Bonaero, kaj strebe laboradis pro la disvastigo de la internacia lingvo.
Jam en 1974 aperis “Ekflorado ĉe Plata Rivero" kun iom da historio pri la Movado en Argentino kaj ĝiaj ĉefaj verkistoj. Tre kunlaboris en la “Argentina E-Lernejo” de Prof. Hugo Lingua (en Rosario) kaj kune al Horacio Re kaj Anastasio López Luna kaj aliaj kunlaborantoj eldonis grandan kvanton da verkoj.
En 1994, kiam li emeritiĝis, ne trovante pli da kunlaborantoj por daŭrigi agadón de la Instituto, li fermis ĝin kaj ĉesis aktivadon en la Movado.
Daŭrigis tamen ĝis lastatempe, kiel kritika komentaristo de la argentina literaturo kaj ĵurnalaro eldoninte monatajn bultenon kun liaj “pantunetoj” (speco de sonetoj) kaj famaj aliaj “ergotaĵoj”.
15427 Shabas
15427 Shabas estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la en la kadro de la programo Lowell Observatory Near-Earth-Object Search (LONEOS) elde la Stacio Anderson Mesa de la Observatorio Lowell, sud-oriente de Flagstaff (Arizono, Usono).
Nomo
Ĝi estis nomita en memoro de la ukraina astrofizikistino Natalija Leonidivna Ŝabas (cirile Наталія Леонідівна Шабас, 1969–2003) de la Kijiva Universitato, kiu studis la fizikajn kondiĉojn en la vostoj de plasmo de kometoj kiel la Haleja kometo, Ĉurjumov-Gerasimenko, C/1970 N1 (Abe), C/1982 N1 (Austin) kaj aliaj.
Haltero
Haltero estas sportilo, kiu konsistas ĝenerale el stango kaj du ĉefine almuntitaj pezaĵoj en formo de kuglo aŭ plato. Oni uzas malpezajn halterojn en la gimnastiko, kondicia trejnado, dum pezajn halterojn en fortosporto kaj en korpokonstruado.
Halteroj estas ankaŭ klabformaj ekvilibraj organoj de dipteroj kiuj anstataŭas la postajn flugilojn.
Tipoj (kiel sportilo)
Oni ankaŭ povas diferencigi inter halteroj kun ŝanĝeblaj kaj fiksaj pezoj.
La halteraj platoj pezas de 0,5 ĝis 50 kg, dum la haltera stango havas la diametron de 30/31 mm.
Mannweiler-Cölln
Mannweiler-Cölln - prononco - estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Donnersberg de la federacia lando Rejnlando-Palatinato kaj administre apartenas al la komunumaro Alsenz-Obermoschel, prononcata. Fine de la jaro la komunumo havis 0 loĝantojn.
Leptanilenoj
Leptanilenoj, Leptanillinae, estas subfamilio de formikoj. Ili estas siavice dividitan en la triboj Anomalomyrmini kaj Leptanillini.
En ĉiuj Leptanillini, la larvoj nutras la formikreĝinon per sia hemolimfo pere de specializitaj procezoj en siaj protorakoj kaj triaj abdomenaj segmentoj. Tiu kutimo similas al tiu de la nerilata genro Adetomyrma, nomita ankaŭ Drakul-formikoj, kiuj pikas siajn larvojn por akiri korpofluaĵojn.
Almenaŭ Leptanilla (nomiga genro) kaj Phaulomyrma estas malgrandaj, flavaj, blindaj formikoj kiuj vivas subsurface.
Distribuado
La Leptanillinae estas disvastigitaj en tropikaj kaj varmaj moderklimataj regionoj de Eŭropo kaj Aŭstralio.
Rio Pardo (Suda Rio-Grande)
Rio Pardo estas municipo en la brazila subŝtato Suda Rio-Grando, kiu havis 37.591 loĝantojn en 2010.
P. M. Mabesoone
P. M. MABESOONE (naskiĝis en 1901, mortis la 13-an de majo 1996 en Harderwijk, Nederlando) estis nederlanda esperantisto. Ekde 1930 li plenumis dum multaj jaroj diversajn estrarajn taskojn en la tiama landa asocio La Estonto Estas Nia (LEEN), kies honora membro li iĝis en 1946. Komitatano de UEA inter 1953 kaj 1958, li oficis kiel ties estrarano pri financoj kaj administrado (1955-1957), kaj kiel vicprezidanto (1956-1957). Lia nomo estas ligita al la Mabesoone-fonduso, kiu subvencias gravajn agadojn en Nederlando. Li geedziĝis en Hilversum la 8-an de decembro 1951 kun Suus Mabesoone-Visser.
Brian A. Skiff
Brian A. SKIFF estas usona astronomo. Li laboras en la Observatorio Lowell de 1976.
Li kunmalkovris plurajn kometojn, inter kiuj la periodajn kometojn 114P/Wiseman-Skiff (kun Jennifer Wiseman) kaj 140P/Bowell-Skiff (kun Edward L. G. Bowell).
Li malkovris ankaŭ 57 asteroidojn inter kiuj la trojan asteroidon (15398) 1997 UZ23. Laborante en la projekto LONEOS, li remalkovris en oktobron 2003 la asteroidon 69230 Hermeso, malkovrita de Karl Wilhelm Reinmuth en 1937 kaj longtempe perdita; kaj malkovris la apohelan asteroidon 2004 JG6 la.
La asteroido 2554 Skiff estas tiel nomita en lia honoro.
Krom astronomo, Brian A. Skiff estas volejbalisto de la sumera teamo de Mars Hill.
Castro Alves
Antônio Frederico de CASTRO ALVES [antonjŭ frederikŭ djkastrŭ aŭvjz] (naskiĝis en la 14-a de marto, 1847, en Muritiba, Bahio, kaj mortis en la 6-a de julio, 1871, en Salvadoro de Bahio) estis grava brazila poeto, la Poeto de l' Sklavoj, rigardata la plej granda figuro de la tria romantikisma generacio el Brazilo. Kun Gonçalves Dias (1823-1864) li dividas la honoron de supera reprezentanto de la brazila romantikismo. Castro Alves estas patrono de la Seĝo 7-a de Brazila Beletristika Akademio, kiel elektis la seĝa fondinto Valentim Magalhães (1859-1903).
Vivo
Ĉirkaŭ 1853, la familio de Castro Alves, kiu estis tiam 6-jaraĝa, transloĝiĝis al la ĉefurbo de Bahio, Salvadoro, kaj li eniris en la lernejon de Abílio César Borges, estonta Barono de Macaúbas, kie li estis kolego de Rui Barbosa kaj jam montris fruan kaj pasian inklinon al poezio. En 1862, 15-jaraĝa, li iris al Recifo, kie li finis mezgradan kurson kaj, post dufoja malaprobo, eniris en la Juran Fakultaton de tiu urbo en 1864. En 1865 li finis la unuan jaron de sia kurso kun Tobias Barreto kaj rapide integriĝis al la akademia beletra vivo, kiam estis admirata pro siaj versoj, pli zorgante ilin kaj siajn amojn, ol siajn studojn.
En 1866 mortis lia patro kaj iam poste Castro Alves pasie ekamis la aktorinon Eugênia Câmara, kiu ludis gravan rolon en liaj liriko kaj vivo. Tiutempe Castro Alves eniris grande inspiratan fazon kaj konsciiĝis pri sia rolo kiel socia poeto. Li verkis la dramon "Gonzaga" kaj, en 1868, iris al San-Paŭlo kun sia amatino, kiam eniris en la tria jaro de la Jura Falkultato de tiu urbo, por daŭrigi sian kurson, denove en la sama klaso de Rui Barbosa. Jarfine lia dramo estis sukcesege ludita, sed lia spirito senkuraĝiĝis pro la rompo kun Eugênia Câmara.
En 1869, dum ĉasado, lia maldekstra piedo estis akcidente trapafita. Li forlasis San-Paŭlon kaj vojaĝis al Rio-de-Ĵanejro por flegi sian piedon, sed ĝi devis esti amputita. En la sama jaro Castro Alves revenis al Bahio kaj en 1870 li akiris tuberkulozon, tiam restante en familia bieno por kuraciĝi kaj daŭrigi la verkadon de inspiroplenaj poemoj. En novembro, estis publikita lia unua libro, "Espumas flutuantes" (Flosantaj ŝaŭmoj), la nura dum sia vivo, verko bone ricevita de publiko. Ankoraŭ en 1870, en la bieno, kie li ripozis, Castro Alves kompletigis la verkon tiam titolitan "A cascata de Paulo Afonso", postmorte publikita, en 1876, kiel "A cachoreira de Paulo Afonso".
Poste, malgraŭ la malbonfarto, li verkis iujn el liaj pli belaj versoj, inspiritaj de lasta amo, platona, por la kantistino Agnese Murri. Castro Alves forpasis en 1871, nur 24-jaraĝa, antaŭ fini la grandan faron, kiun proponis al si mem, poeziaron Os Escravos pri sklaveco. La verko "A cachoeira de Paulo Afonso" estas parto de "Os escravos", kiel diris klarigo de la poeto: "daŭrigo de la poemo 'Os escravos', sub titolo de 'Manuscritos de Stênio'".
Savennes (Creuse)
Savennes estas franca komunumo lokita en la departemento Creuse kaj en la regiono Limoĝio. Ĝi havis 212 loĝantojn laŭ censo plenumita en 1999.
Geografio
La regiono ĉefe konsistas el malaltaj montoj kaj altebenaĵoj : la plej alta punkto de Savennes situas je alteco de 664 metroj.
Historio
Antaŭ la franca revolucio de 1789 kaj la kreado de la departemento Creuse en 1790, Savennes apartenis al la franca graflando Marche. Ekde la fino de la 15-a jarcento ĝis proksimume la jaro 1900, tiu regiono estis fama fonto da migrantaj masonistoj, kiuj ĉiujare dum la plej varma periodo laboris en grandaj urbocentroj, precipe en Parizo.
Okaze de la municipa baloto de 2008 venkis en la vilaĝo S-ro Claude Caniglia, kiu do fariĝis la loka urbestro.
Administrado
Savennes apartenas al la kantono Guéret-Sud-Ouest, kies ĉefurbo estas Guéret. Tiu kantono mem estas parto de la arondismento de Guéret, unu el la du arondismentoj de la departemento Creuse.
Fernandina pego
La Fernandina pego (Colaptes fernandinae) estas specio de birdo de la familio de Pegedoj, genro “Colaptes” kaj subfamilio Picinae, kiu loĝas en Ameriko, nome nur en Kubo, do temas pri endemismo kies eta tuta loĝantaro en Kubo estas nur de 600 al 800 birdoj, kio faras, ke tiu ĉi specio estas unu el la plej endanĝeritaj specioj de pegedoj en la tuta mondo; nur la eble formortinta Eburbeka kampefilo havas pli etan populacion. La Fernandina pego estas minacata de perdo de habitato.
2540 Blok
2540 Blok estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la rusa astronomino Ljudmila Ivanovna Ĉerniĥ elde la Krimea astrofizika observatorio de Nauĉno en Ukrainio.
Fernandina pego
Priskribo
La Fernandina pego estas mezgranda pego, el 33 al 35 cm longaj. Ĝi estas ĉefe flaveca birdo, kovrita de diversaj nigraj striadoj, kiuj estas pli larĝaj en supra dorso kaj supraj flugiloj, partoj kiuj aspektas pli nigrecaj; la subaj flugiloj estas flavaj. Ankaŭ la ventro estas striata sed de horizontalaj strioj, anstataŭ vertikalaj kiel ĉe aliaj membroj de la genro. La kapo estas bruneca (sen strioj) ĝis la okulo kaj de tie al la gorĝo kun vertikalaj strioj. La beko kaj la kruroj estas malhelgrizaj. La masklo havas nigran mustaĉan strion.
2540 Blok
Nomo
Ĝia nomo honoras la rusan poeton Aleksandr Aleksandroviĉ Blok (cirile Александр Александрович Блок, 1880 — 1921).
Fernandina pego
Distribuado kaj habitato
La Fernandina pego estas endemisma en Kubo. Kvankam ĝi neniam estis ŝajne komuna, ĝi troviĝis iam tra la tuta insulo. Nuntempe, tamen, ĝi estas limigita al izolitaj lokoj nur en 9 el la 15 provincoj de la lando: Camagüey, Cienfuegos, Granma, Holguín, Las Tunas, Matanzas, Pinar del Río, Santiago de Cuba kaj Villa Clara. La plej multnombra populacio troviĝas en Zapata Marĉo, kie oni supozas, ke loĝas ĉirkaŭ 120 paroj, kvankam tiu nombro povus draste esti malpliiĝinta post ĵusaj huraganoj.
La natura habitato de tiu ĉi specio inkludas subtropikaj aŭ tropikajn sekajn arbarojn, sekajn savanojn, marĉojn kaj paŝtejojn.
Kutimaro
Kvankam ĝi ne estas specife socia birdo, la Fernandina pego foje formas izolitajn koloniojn de ĝis 15 paroj. Ĝi regule luktas kun aliaj pegoj.
Manĝado
Kiel aliaj specioj de la genro, la Fernandina pego ofte manĝas ĉefe formikojn, sed ankaŭ aliajn insektojn, vermojn, larvojn kaj semojn, surgrunde. Ĝi uzas sian fortan bekon por pluki el la grundo, kaj elpreni ion el morta foliaro.
Reproduktado
La Fernandina pego reproduktiĝas inter marto kaj junio; dum pariĝado, paroj kutime entreprenas altflugajn ĉasadojn. Kiel ĉiu pego, la nesto estas kavaĵo. Ĵusa kampostudo pruvis, ke la specio preferas uzi nestotruojn komencitajn de la Nigrobrova melanerpo; tiu ĉi pego forprenas la truon el la originaj posedantoj, finas la elfosadon kaj translokiĝas tien. La ino demetas 3 al 5 blankajn ovojn, kiuj estas kovataj dum ĉirkaŭ 18 tagoj. La junuloj elnestiĝas post 22 tagoj.
Voĉo
Kvankam tiu ĉi specio estas kutime silentema, la voĉo de tiu ĉi pego inkludas ripetan gvikka kaj laŭtan serion de notoj kiel pik.
Konservado
Kun supozata populacio de nur 600 ĝis 800 birdoj, la Fernandina pego estas unu el la plej endanĝeritaj pegoj de la mondo. Krome, tiu populacio estas malpliiĝanta, ĉefe pro perdo de habitato. Farmado, lignorikotado, huragana damaĝo kaj komerco de enkaĝigitaj birdoj kaptitaj per interplektitaj palmofolioj kaptontaj psitakojn kombiniĝas por konduki la restantajn birdojn en pli kaj pli malgranda izolita situacio. Krome, oni observis ekzemplerojn de Nigrobrova melanerpo mortigantajn la idojn de Fernandina pego.
(77891) 2001 SM232
(77891) 2001 SM232 estas malgranda, malhela troja asteroido de Jupitero, malkovrita la en la kadro de la astronomia kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la observatorio de la Laboratorio Lincoln en Socorro (Nov-Meksiko, Usono).
Ĝi orbitas, kun iom granda orbita klineco, en la ĉirkaŭaĵo de la punkto de Lagrange L5 de la sistemo Suno-Jupitero, kaj ĝi do estas ano de la tiel nomata « Troja Tendaro ».
(19706) 1999 TU11
(19706) 1999 TU11 estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la de la kroataj astronomoj Korado Korlević kaj Mario Jurić elde la Observatorio de Višnjan (Kroatio).
Nacia literaturo
Nacia literaturo estas fundamenta eco de la etno, kiun kutime oni nomas nacio, kune kun lingvo ĉefe, sed ankaŭ kun moroj, kulturo, eventuale religio, ktp. La nacia literaturo tre ofte estas politika ligilo kiu finfine helpas la unuigon de la nacio kaj ankaŭ ofte eĉ helpas la konverton de nacio en ŝtaton, kiel okazis dum la unuiĝo de Italio en la dua duono de la 19-a jarcento aŭ je la konverto de feŭdaj ŝtatoj en la moderna Hispanio fine de la 15-a jarcento, kiuj eble ne okazus sammaniere, se ne estus estinta jam aro da literaturaj verkoj. Tiam la nacia literaturo havigas kulturan heredaĵon kiu helpas integrigon de la nacianoj.
Ĉar literaturo estas skribita en specifa lingvo, ofte estas problemo limigi kio estas ene kaj for de tiu koncepto, kio okazas ekzemple inter angla literaturo kaj anglalingva literaturo, kio kompreneble estas multe pli ampleksa, ĉar enhavas ankaŭ literaturon de Usono, Aŭstralio, Novzelando, ktp., kaj same rilate al la hispana literaturo kaj hispanlingva literaturo kaj ĉe aliaj lingovj.
Ĉar plej ofte oni konfuziĝas la konceptojn de nacio kaj ŝtato, ankaŭ tre ofte oni konfuziĝas inter nacia literaturo kaj ŝtata literaturo, aŭ literaturo de tiu ŝtato, kio okazas ekzemple en Rusio aŭ Hispanio, kie estas uzataj multaj aliaj lingvoj aŭ literaturoj diference de la ĉefa aŭ plej disvastigata.
30487 Dominikovacs
30487 Dominikovacs estas
malgranda, malhela asteroido de la asteroida zono malkovrita la en la kadro de la astronomia kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Perua sulo
La Perua naivulo (Sula variegata) estas granda marbirdo (70-75 cm) de la familio de Suledoj. Ĝi estas la dua plej abunda marbirda specio kiu loĝas en la Perua marbordo kaj la dua plej grava guano-produktanta marbirdo.
Disvastiĝo
La disvastiĝo de tiu specio dependas de la malvarma Humboldta Marfluo, kie estas la anĉovo Engraulis ringens, kion ĉefe manĝas la Perua naivulo, do, ties areo iras ekde suda Ekvatoro ĝis norda Ĉilio, havante ĉefe en peruaj insuloj siajn reproduktajn koloniojn. Ĉiukaze ili migras suden marte aŭ aprile kaj revenas septembre aŭ oktobre. Tamen kelkaj restas por nestiĝi ĉe marbordo au centraj insuloj. Ĝi estas endemia birdo de la Perua marfluo kaj tiele ties distribuado estas limigita al la okcidenta marbordo de Sudameriko el Punta Pariñas (4.6° S) en Peruo al Koncepciono en Ĉilio (Harrison 1988). Dum la meso de la 20a jarcento, la populacio de Perua naivulo atingis 3 milionojn da birdoj (Tovar et al. 1987). Laŭ la oscilado de El Niño en 1982–83 restis malpli ol 0.2 milionoj da birdoj. La populacio de Perua naivulo rekuperiĝis ekde 1984 kaj atingis en 1996 pli ol 2.6 milionoj da birdoj. La oscilado de EN 1997–98 startis post plej naivuloj finis la reproduktan sezonon kaj kaŭzis sudenan migradon de birdoj. La nombro de Peruaj naivuloj en Peruo malpliiĝis tra 1997 en ĉirkaŭ 87.1% pro tiu tialo; kelkaj birdoj estis trovitaj mortintaj laŭlonge de la marbordo.
Aspekto
Kapo, kolo, brusto kaj subaj partoj estas tre blankaj. Flugiloj, dorso kaj vosto iom malhelbrunaj sed klarvideble makulitaj blanke. La kruroj estas blugrizaj kaj la beko purpurblua ĝis malhelgriza.
Reproduktado
Ili nestiĝas la tutan jaron ĉe klifoj kaj rokoj en simplaj nestoj kie la ino demetas plej ofte 2 al 3 helbluajn ovojn (61x42 mm); foje malpli (ĝis nur 1) aŭ plie (4), sed malofte. La ĉefa reprodukta sezono ĉiukaze okazas dum la aŭstrala printempa-somera periodo (Septembre al Marto) kaj plej paroj klopodas reproduktiĝi duan fojon dum la jaro depende de la manĝodisponeblo. Ambaŭ gepatroj kovas dum proksimume 4 al 5 semajnoj; la tuta patra zorgado daŭras ĉirkaŭ 3 monatoj. La ido manĝas fiŝojn duondigestitajn per enmeto de beko en gorĝo de patro (regurgito). La reprodukta sukceso dependas de la manĝodisponeblo kaj estas rilata al la koloniloko, la kolonigrando kaj al la tempo de reproduktado.
Kutimoj
Vidita de malproksime, tiu birdo povus simili al mevo, sed flugas pli flugilfrape kaj plonĝas maren vertikale de alte. Fiŝkaptas ĉu sole ĉu 2 aŭ 3ope ĉu are de 20 aŭ 30 ekzempleroj, kunlabore.
Marnay (Haute-Saône)
Marnay estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Haute-Saône (prononco [],, arpitane Hiôta-Sona), en la regiono Burgonjo-Franĉkonteo (Bourgogne-Franche-Comté, prononco []) kaj en la historia regiono Franĉkonteo. Fine de en la komunumo vivis. Administre la komunumo apartenas al la arondismento Vesoul (france arrondissement de Vesoul), la suda kaj okcidenta parto de la departemento, kaj estas la centro de samnoma kantono .
Perua sulo
Kutimoj
Ilia fekaĵo kune kun tiu de kormoranoj estas guano, kion peruanoj tradicie produktas kiel valora sterko.
Indonezio
Indonezio estas insula ŝtato en Sud-Orienta Azio lime al Oceanio, kaj inter la Hinda Oceano kaj la Pacifika Oceano, kiu etendiĝas sur kelke da pli grandaj insuloj – Sumatro, Javo, Celebeso, partoj de insuloj Borneo kaj Nov-Gvineo – kaj sur miloj de pli malgrandaj insuloj (krom aliaj la "insuloj de spico" – Molukoj). Entute temas pri pli ol 17 000 insuloj. Indonezio estas la plej granda insula lando de la mondo kaj la 14a plej granda lando laŭ areo, je 1 904 569 km². Kun ĉirkaŭ 267 milionoj da personoj, ĝi estas la 4-a plej loĝata lando en la mondo kaj la plej loĝata lando kun majoritato de islamanoj. Javo, nome la plej loĝata insulo de la mondo, estas hejmo de pli ol la duono de la tutlanda loĝantaro.
La suverena ŝtato estas prezidenta, konstitucia respubliko kun elektita Parlamento. Ĝi havas 34 provincojn, el kiuj kvin havas specialajn statusojn. La landa ĉefurbo, nome Jakarta, estas la du plej loĝata urba areo en la mondo. La lando kunhavas landlimojn kun Papuo-Nov-Gvineo, Orienta Timoro, kaj la orienta parto de Malajzio. Aliaj najbaraj landoj estas Singapuro, Vjetnamio, Filipinoj, Aŭstralio, Palaŭo, kaj de Barato Andamanoj kaj Nikobaroj. Spite ties grandan loĝantaron kaj tre dense loĝataj regionoj, Indonezio havas vastajn areojn de naturo kiuj subtenas unu el la plej altaj niveloj de biodiverseco.