cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Olimpio
La templo de Zeŭso
Inter la jaroj 470 kaj 456 antaŭ Kristo konstruiĝis impona templo de Zeŭso en doria stilo. La templo havis fundamenton de 64 oble 28 metroj kaj apartenis al al plej signifaj konstruaĵoj de la frua klasika arkitekturo. La frontonoj estis dekoritaj per marmoraj skulptaĵoj. Ene de la templo staris la 12 metrojn alta statuo de Zeŭso el oro kaj eburo, kiun kreis la skulptisto Phidias kaj kiu kalkuliĝis inter la sep mirindaĵoj de la antikva mondo. En la bizanca imperio la konstruaĵo pluuziĝis kiel kristana eklezio, ĝis tertremo dum la 6-a jarcento detruis ĝin.
Marko Polo
Historia influo
Ankaŭ oni povas rigardi pri la satelitoj Marco-Polo.
Olimpio
La templo de Zeŭso
Kiel simbolo de la sankta arbareto antaŭ la somera olimpiko 2004 estis restarigita unu el la renversitaj kolonoj de la templo de Zeŭso.
Marko Polo
Historia influo
Pluraj italaj militŝipoj nomiĝis Marko Polo.
La irlanda verkisto Donn Byrne priparolas fantazie pri la vojaĝoj de Marko Polo en sia libro Messer Marko Polo. Li ankaŭ aperas kiel ĉefa rolanto en la rakonto de Italo Calvino, Nevideblaj urboj.
Olimpio
Remalkovro kaj arkeologogiaj fosaĵoj
Sisteman remalkovron de pliaj areoj de la antikva sanktejo tamen nur ebligis germanaj elfosaĵoj inter la jaroj 1875 kaj 1881. Ampleksa priskribo de la konstruaĵoj de Olimpio fare de la antikva historiisto Pausanias el la 2-a jarcento ebligis la identigon de preskaŭ ĉiuj trovitaj ruinoj. La trovaĵoj estis montritaj en nove starigita muzeo rande de la elfosejo. Ĝis la jaro 1897 publikiĝis ampleksa scienca priskribo de la elfosaĵo. Ekde la 1930-aj jaroj la germanaj arkeologogiaj fosaĵoj kun interrompoj estis daŭrigataj. Interalie dum 1961 la antikva stadiono estis reelfosata, rekonstruita kaj reinaŭgurita. Dum la severaj arbaraj incendioj fine de aŭgusto 2007 detruiĝis ankaŭ granda kvanto de la arboj ĉirkaŭ la antikvaj ruinoj kaj la arkeologia muzeo apenaŭ estintus forbruliĝinta.
Marko Polo
Polemiko
Krom liaj propraj asertoj oni trovis nenian surskribaĵon sur iu ajn statuo, steleo aŭ konstruaĵo en la vizititaj regionoj. Nek troveblas dokumentoj de persaj, mongolaj aŭ ĉinaj historiistoj, korteg-skribistoj, komercvojaĝantoj aŭ aliaj personoj pri la vojaĝo sur partoj de la tiam sufiĉe uzata Silka Vojo, la apero de la tri Polo-anoj ĉe la kortego de la granda ĥano kaj la postajn plurjarajn vojaĝojn de Marko Polo en Ĉinio. Tiaj dokumentoj pruvus definitive la verecon de la rakontoj.
Olimpio
Olimpiaj ludoj 2004
Dum la Somera Olimpiko 2004, kies ĉefa loko estis Ateno, la antikva Olimpio refoje iĝis loko de olimpiaj konkursoj. Malgraŭ la protestoj de la "centra arkeologia konsilio", kiu timis damaĝon de la ruinoj, en Olimpio okazis la viraj kaj virinaj konkursoj de globoĵeto.
Marko Polo
Polemiko
La teorio, ke ne li mem vojaĝis al Ĉinio, sed rakontis en tiu parto de sia vojaĝraporto nur pri spertoj de aliaj vojaĝantoj, kiujn li aŭdis, baziĝas laŭ la brita historiisto kaj estrino de la Brita Biblioteko, Frances Wood, je la fakto, ke kelkaj apartaj trajtoj de la ĉina kulturo tute ne estas menciitaj. Inter aliaj mankoj, liaj rakontoj tute ne mencias ĉinajn literojn, manĝbastonetojn, teon, piedo-bindadon, artfajraĵojn, nigran pulvon aŭ la Grandan Ĉinan Muron.
Aliflanke, Marko priskribas aliajn ecojn de orienta vivomaniero per bonaj detaloj: nome papera mono, la Granda Kanalo de Ĉinio, la kompono de la mongola armeo, tigroj, la imperia poŝtoservo. Li ankaŭ parolas pri Japanio laŭ la ĉina nomo Zipang aŭ Cipangu. Fakte oni konsideras tion kiel la unuan mencion de Japanio en okcidenta literaturo.
Plifortiĝas la duboj pro diferencoj inter neklareco de priskriboj el tiuj foraj regionoj, kvankam tiuj el aliaj regionoj estas tre precizaj. Tiel Marko Polo priskribas templojn kaj ritojn de la monaĥoj sed eĉ ne distingas inter budhismo kaj taoismo. Li priskribas la grandan ĥanon, kies ĉinan kaj mongolan nomon li, kiel proksima imperiestra kunlaboranto, ŝajne ne konas. Ankaŭ la bankedojn ĉe la kortego li priskribas nur maldetale.
Laŭ Wood temas pri gravaj aferoj kiuj mankas en la priskribo de Marko Polo, kvankam li laŭdire servis dum 17 jaroj ĉe la kortego de la imperiestro kaj poste vojaĝis tra la tuta lando kiel guberniestro de la ĥano. Ankaŭ dubindas, ĉu la imperiestro de Ĉinio fakte faris fremdlandanon la plej altranga kunlaboranto. Tial dubeblas, ĉu la vojaĝraporto de Marko Polo estas vere aŭtenta aŭ ĉu li skribigis nur tion, kion li aŭdis survoje de aliaj vojaĝantoj al Ĉinio aŭ de siaj patro aŭ onklo, sed neniam vidis propraokule. La fakulo Herbert Franke opinias, ke Marko Polo uzis arabajn kaj persajn fontojn kaj transprenis ties erarojn. Dietmar Henze, aŭtoro de la "Enciklopedio de malkovristoj kaj esploristoj de la mondo" legis preskaŭ ĉiun malnovan vojaĝraporton ekzistintan en la mondo kaj prilaboris ilin. Pri Marko Polo, li analizis sur 370 paĝoj ties vojaĝraporton kun la ĝis nun plej granda zorgo kaj komparis ĉiun frazon al raportoj de postaj vojaĝantoj. Fine li konkludas, ke Marko Polo certe neniam estis en Ĉinio kaj ke li konstruis sian raporton el fremdaj parolaj priskriboj. Pri Marko Polo li juĝas tiel: "Lia tuta longa priparolita vojaĝo tamen - kaj klarigo de tio estis ĉi tie la unua tasko - estis nura fabelo, por esti pli klare: la plej kolosa mensogo de la tuta malkovrohistorio.".
Malgraŭ tio la historiistino Frances Wood subtenas, ke - sendepende de la vereco de la raporto de Polo - ja estas danke al li, ke la trafiko inter okcidento kaj oriento evoluis.
Konstruo de katapultoj
La aserto, ke Nikolo kaj Mateo Polo konstruis katapultojn, "kiel uzataj en vesperlando", dum la sieĝo de Ksiangjang estas pruveble malvera. Unuflanke, laŭ ĉinaj fontoj, la konstruantoj de tiuj armiloj estis du islamanoj, nomataj Ala-ud-din kaj Ismail, kaj aliflanke la blokado de tiu urbo jam finiĝis en 1274, t.e. unu jaro antaŭ la alveno de la Polo-anoj en Ĉinio.
La ponto de Lugou Qiao
15 km sudokcidente de la urbocentro de Pekino situis kaj daŭre situas la Lugou Qiao (ĉine: 卢沟桥/蘆溝橋, lúgōuqiáo, ponto el kano) super la Ĝongding-rivero, kiun oni nomas ankaŭ Marko-Polo-ponto, ĉar li priskribis ĝin en sia raporto. Tamen la de li menciita aserto pri 27 pontarkoj estas tute malvera, ĉar tiu ŝtona arkoponto kun longeco de 235 metroj, ĉiam havis nur 11 arkojn. , Aŭ li troigis ial la grandecon de la ponto aŭ tute li neniam estis tie.
Guberniestro
Kvankam troveblas foje en la kronikoj de la dinastio Yuan la vorto "Polo", laŭ la ĉina mongolfakulo p-ro Yang Zhijin tio estas nur kiel titolo kaj nek rekte nek malrekte rilatas al Marko Polo, ties patro Nikolo aŭ onklo Mateo aŭ al ili tri.
Nudeloj el Ĉinio
Ĉar ekzistas en Ĉinio nudeloj jam de antaŭ pli ol 4000 jaroj, oni ofte diras, ke Marko Polo kunportis la recepton de nudeloj el Ĉinio al Italio. Fakte nudeloj el tritiko ekzistis jam en Romio kaj antikva Grekio. Ankaŭ pri ties stokado en sekigita formo, italoj jam eksciis de araboj. Tiel Marko Polo ŝajne nur kunportis spagetojn el Mongolio al Eŭropo.
Mongola atako je Japanio
Li asertis, ke la unuan mongolan ŝipfloton detruis tajfuno, sed tio trafis la duan invadan provon. Li asertis, ke la mongolaj ŝipoj havis kvin mastojn, sed fakte nur tri. Li skribis, ke la mongoloj uzis peĉon sur la ŝipoj, sed uzis ne la mongolan sed la persan esprimon por tio (chunam). Li ofte uzas persajn nomojn por mongolaj lokoj kaj aferoj.
Hejmenvojaĝo
Ŝajnas stranga afero, ke la familio Polo, post sukcesa plurfoja vojaĝo surlanda al Eŭropo, decidis uzi nekonatan, pli longan kaj multe pli danĝeran marvojon al la hejmlando. Ŝajnas ankaŭ tre dubinda, ke inter la 17 supervivantoj de tiu ŝipvojaĝo, kiu komence havis 600 partoprenantojn, 3 estas Marko, Nikolo kaj Mateo Polo. En tiutempaj ĉinaj kronikoj oni nome mencias la tri diplomatojn, sed ne la Polo-anojn.
La konstruon de la ŝipoj Marko Polo priskribas ĝuste en sia libro, sed pri la gravega uzo de la ĉina kompaso por navigacio li parolas neniel. La aserto, ke la hejmenvenintaj Polo-anoj estis rekonitaj de la parencoj nur post fortranĉo de la vestaĵorloj kaj montro de la kunportitaj gemoj, estas taksita legendo de la nuntempaj fakuloj.
Flotkomandanto kaj milit-kaptiteco
Laŭ informoj de kronologiisto Giovanni Battista Ramusio, Marko Polo partoprenis en la Marbatalo ĉe Curzola kiel flotkomandanto kaj estis militkaptita de ĝenovanoj. Tiu aserto estas kritikata de modernaj historiistoj. Kontraŭ tiu aserto parolas tiu fakto, ke Marko Polo tute ne havis iun militsperton, neniam en iu alia fonto estis menciita lia milit-funkcio kaj ĝenova arkivo de militkaptitoj ne entenas informon pri militkaptito Marko Polo. Koncerne la fakton, ke Marko Polo nek estis militkaptito en Ĝenovo, nek havis dum sia militkaptiteco la okazon dikti al Rusticiano da Pisa en Palazzo San Giorgio sian vojaĝ-raporton, Barbara Wehr en sia doktoriga disertacio skribas, ke ekzistis la teksto, verkita de Marko Polo mem en malnov-venecia lingvo, kiun Rusticiano da Pisa nur postfakte modifis kaj aldonis iom. Tiu fakto havas ŝlosilan gravecon.
Testamento
Ankaŭ el la testamento de Marko Polo ne sekvas iuj klaraj indicoj, ke li estis en Ĉinio. Restas neklare, ĉu li mem ricevis la postlasitan oran tabelon de granda ĥano, aŭ ĉu ĝi estas unu el tri tabeloj, kiujn ricevis lia patro kune kun lia onklo dum la unua vojaĝo. Krome, en testamento ne troviĝas iu informo, ĉu Marko Polo vere kunportis liberigitan sklavon el la reĝolando de Kublai-ĥano.
Schelten
Schelten (en la franca lingvo: La Scheulte ) estis ĝis la 31-a de decembro 2009 komunumo de la distrikto Moutier kaj ek de la 1-a de januaro 2010 komunumo de la administra distrikto Berna Ĵuraso en Kantono Berno, Svislando. Ĝi havis 41 loĝantojn je la 31-a de decembro 2010.
Geografio
La komunumo Schelten estas preskaŭ eksklavo, kiu nur en unu punkto en sudokcidento estas ligita al la cetera berna teritorio, situas el la supra parto de la Valo de Terbi, okcidente de la Schelten-Pasejo, kiu ligas Kantonon Soloturno kun Kantono Ĵuraso. En Schelten sur la pinto de la monto Rotmatt sur alteco de 1074 m s.m. situas pla plej norda komunumo de Kantono Berno. La komunumeto, kiu ne disponas pri efektiva vilaĝo, konsistas el la setlejoj Scheltenmühle kaj Lochhaus, kaj diversaj izolitaj bienoj. Entute en la komunumo troviĝas nur 13 domoj. Tra la komunumo fluas la rivereto Scheltenbach (en la franca lingvo La Scheulte), kiu apud Delemonto alfluas al Birs.
La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 5,56 km², de kiuj 59,2% estas kovritaj de arbaro, 38,3% servas por agrikulturo kaj 2,0% por setlado.
Trafiko
Tra la komunumo pasas la kantona vojo n-ro 1361 de Balsthal en Kantono Soloturno trans Schelten-Pasejo al Delemonto. Schelten ne disponas pri konekto al la publika transportreto.
Lingvoj
La oficiala lingvo de la komunumo estas la germana. Laŭ la popolnombrado de la jaro 2000 82,7% de la loĝantaro parolis la germanan, dum 15,4% parolis la francan.
Vidindaĵoj
Ĉe la vojo al Schelten-Pasejo situas kapelo konsekrita al Sankt-Antonio kaj konstruita en la jaro 1860.
Historio
La unua dokumenta mencio de Schelten datiĝas el la jaro 1563 kiel la Schilt. Ĝis la franca revolucio Schelten apartenis al la Priorejo Moutier-Grandval sub la regado de la Princepiskoplando Bazelo.
De 1793 ĝis 1797 Schelten apartenis al la Respubliko Moutier, tiam estis integrita al la Franca Departemento Mont-Terrible kaj ek de 1800 al la departemento Haut-Rhin. En la jaro 1815 ĝi per la Viena Kongreso estis atribuita al Kantono Berno. En 1816 Schelten fariĝis parto de la berna distrikto Moutier. En la 1970-aj jaroj la distrikto Moutier dufoje voĉdonis kontraŭ la integriĝo al la nova Kantono Ĵuraso kaj Schelten tial restis parto de Kantono Berno.
Hinojales
Hinojales [inoĥAles] (Fenkolejoj) estas municipo de Hispanio, en la provinco Onubo, regiono Andaluzio.
Loĝantoj
La loĝantoj nomiĝas Hinojaleños aŭ pli popole Panzones. La censita populacio en 2009 estis 326 loĝantoj kaj la denseco estas 12,07 loĝ./km².
Situo
Hinojales estas situa en la okcidenta parto de Andaluzio en la komarko aŭ distrikto Sierra de Aracena en la okcidenta parto de Sierra Morena kaj nordo de la provinco de Onubo, je altitudo de 606 m; je 143 km el Onubo, la provinca ĉefurbo. La areo de ties teritorio estas de 27 km². La geografiaj koordinatoj estas 38º 00' N, 6º 35' Ok.
Ekonomio
Agrikulturo kaj brutobredado.
Fiŝkapta ŝipo
Fiŝkapta ŝipo, Fiŝoŝipo, Fiŝista ŝipo aŭ Fiŝoboato estas boato aŭ ŝipo uzata por fiŝkaptado en maro, lago aŭ rivero. Multaj diferencaj tipoj de ŝipoj estas uzataj por la diversaj kategorioj de komerca, vivtena kaj distra fiŝhokado.
Ĝeneralaĵoj
Laŭ la FAO, en 2004 estis 4 milionoj de fiŝkaptaj ŝipoj. 1,3 milonoj el kiuj proksimume estas ŝirmaj ŝipoj kun fermitaj areoj. Preskaŭ ĉiuj la kovritaj ŝipoj estas mekanikaj, kaj 40,000 el ili superas 100 pezotunojn. Aliflanke du trionoj (1,8 milionoj) de boatoj senferdekaj estas tradiciaj kaj de distintaj tipoj, kiuj funkcias nur per velo aŭ remiloj. Tiuj boatoj estas uzataj de la neindustriaj fiŝkaptistoj.
Malfacile oni ĉirkaŭkalkulas la nombron de ŝipoj de sporta fiŝkaptado. Varias laŭ grando, kaj male al la komercaj ŝipoj, ofte ne dediĉas sin nur al fiŝkaptado.
Antaŭ la 1950-aj jaroj estis malmulta standardigo (reguligo) de fiŝkaptaj ŝipoj. La dezajnoj povas varii laŭ la haveno aŭ ŝipkonstruejo. Tradicie la boatoj estis konstruitaj el ligno, sed la ligno jam ne estas tiom uzataj pro ties kosto kaj pro malfacilo akiri bonkvalitan konstrulignon. Oni uzas pli kaj pli la vitrofibron en la malgrandaj fiŝkaptaj ŝipoj de ĝis 25 metrojn (100 tunojn), dum ŝtalo estas uzata ĝenerale ĉe ŝipoj pli grandaj ol 25 metroj.
129879 Tishasaltzman
129879 Tishasaltzman estas asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la 29-an de septembro 1999 en la kadro de la astronomia kampanjo Catalina Sky Survey, elde la Stacio Catalina de la Observatorio Steward kaj elde la Observatorio de Monto Lemmon, proksime de Tucson (Arizono, Usono).
Nomo
Ĝi estas nomita en honoro de Tisha Saltzman, kiu laboris kiel komerca direktorino por la fotilo OCAMS de la Alveniga Misio de Asteroida Specimeno OSIRIS-REx. Ŝi ankaŭ laboris en la teamoj de Ĉegrundaj Operacioj de la marsa misio Phoenix.
János Major
János Major [jAnoŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo Major János estis hungara grafikisto.
János Major naskiĝis la en Budapeŝto, li mortis la.
Biografio
János Major devenis el juda familio. Li komence frekventis privatan artlernejon de Álmos Jaschik inter 1947-1950, poste li lernis 2 jarojn en industriarta mezlernejo, pli poste same 2 jarojn en Belarta Altlernejo (1952-1954). Li estis forigita el la altlernejo, poste li estis simpla laboristo en fabriko. En 1956 la politiko mildiĝis, tial li denove studis en la altlernejo, kie li akiris grafikistan diplomon en 1959. Liaj plej gravaj instruistoj estis Károly Koffán, Gyula Hincz, Béla Bán, Sándor Ék. Li apartenis al avangardaj grafikistoj. En la 1970-aj jaroj li ofte fotis tomboŝtonojn, ekde 1976 li laboris en muzeo, kiel arkeologia desegnisto. Li ricevis kelkajn premiojn, ankaŭ en eksterlandaj ekspozicioj.
Puruzo
La rivero Puruzo (hispane Purús, portugale Purus) estas granda rivero de Sudameriko, unu el la ĉefaj alfluantoj de la rivero Amazono. Ties baseno estas 63,166 km² granda, kaj la ĉefa flukvanto estas de 8,400 m³/s. Ĝi estas tre sinua rivero, kun blanka akvo kaj superabunda bela naturo. Ĝi estas la lasta granda alfluanto de la dekstra marĝeno de la rivero Solimões (nomo donita al Amazono antaŭ ĝia renkonto kun la Nigra Rivero). Ĝi longas 3.590 km. Puruzo naskiĝas en Peruo je alto de 500 metroj en la Montaro Kontamano en unu el la plej nealireblaj partoj de perua arbaro. Ĝi markas landlimon inter Peruo kaj Brazilo laŭlonge de 38 kilometroj. Ĝi eniras en la Amazona Rivero okcidente de la rivero Madejro, kiun ĝi paralelas sude dum la akvofaloj de tiu lasta. Ĝi fluas tra konstanta arbaro ĉe la fono de granda depresion kuŝa inter la rivero Madejro, kiu markas la bordon de la grejsa altebenaĵo de Brazilo, kaj la Ukajali kiu alvenas al la bazo de Andoj.
Centro Raoul Wallenberg por Homaj Rajtoj
La Centro Raoul Wallenberg por Homaj Rajtoj (CRWHR) estas kanada ne-registara organizaĵo kiu alstrebas justecon pere de la protekto kaj antaŭenigo de homaj rajtoj. La nomo kaj misio de la Centro estas inspirita de la humanitara heredaĵo de Raoul Wallenberg.
Misio
La misio de la CRWHR estas mobilizi "unikan internacian konsorcion" de docentoj, aktivistoj, advokatoj, juristoj, parlamentanoj, NRO-j, civitanoj kaj studentoj kiuj alstrebas justecon. La misio de la CRWHR respegulas la humanitaran heredaĵon de Raoul Wallenberg.
Herooj de la Homeco kaj de la Homaro
La CRWHR kredas ke ni havas “moralan devon kaj historian respondecon” honorigi la heroojn de homaro kaj de la homeco kiuj riskis siajn vivojn por defendi nin. Rimarkindaj herooj de homaro kiujn la CRWHR klopodis memorfesti estas Raoul Wallenberg, Boris Nemtsov kaj Elie Wiesel.
Raoul Wallenberg
Laŭ la CRWHR, Raoul Wallenberg, svedo ne-juda kiu savis 100 000 hungarajn judojn dum la Holokaŭsto, montras kiel unu viro kun la 'kompato zorgi kaj la kuraĝo agi' povas savi pli da vivoj ol la tuta internacia ĉestara komunumo (4). Eblas diri ke Wallenberg, laŭ la RWCHR, antaŭiranto de la fundamaentaj principoj de internaciaj homaj rajtoj kaj humanitara juro. Plue, Wallenberg servas por emfazi la malkomfortan situacion de politikaj malliberuloj, ĉar kiam la Ruĝa Armeo alvenis por liberigi Hungarion, Wallenberg, estante li mem liberiganto, estis malliberigita kaj poste neniam plu ekscii ion pri li. La sorto de Wallenberg restas nekonata, ĉar Rusio ne pretas malkaŝi la KGB-arkivojn.
Demokratio
La RWCHR dediĉas grandan atenton al la protektado de libera demokratio, batalante kontraŭ la tutmondan revigliĝon de aŭtoritatismo kaj mallibera popolismo kiuj minacas demokration kaj sekve ankaŭ homajn rajtoj n. Sekve, la 26-an de majo 2017, la CRWHR fariĝis subskribinto al la Praga Pledo por Demokrata Renovigo, deklaro eldonita de la Internacia Koalicio por Demokrata Renovigo kiu petas la mobilizon de koalicio de la konscienco defende al demokratio.
Ekstera ligilo
Oficiala retejo de la Raoul Wallenberg Centre for Human Rights
Noto kaj referencoj
Tiu ĉi artikolo estas parta traduko de la artikolo Raoul Wallenberg Centre for Human Rights en la angla vikipedio, listo de aŭtoroj.
Grandvaux (stacidomo)
Grandvaux estas fervoja stacidomo en Grandvaux, Svislando.
Placo de Jirásek
Placo de Jirásek (ĉeĥe : Jiráskovo náměstí) estas nomo por pluraj placoj en Ĉeĥio tiel nomitaj omaĝe al Alois Jirásek.
Peyrabout
Peyrabout estas franca komunumo lokita en la departemento Creuse kaj en la regiono Limoĝio. Ĝi havis 158 loĝantojn laŭ censo plenumita en 1999.
Geografio
Peyrabout etendiĝas sur 8,91 km², kaj havis 158 loĝantojn laŭ la lasta oficiala censo, tiel ke la loka loĝdenso estas nur 17 homoj po kvadrata kilometro. La vilaĝo situas en Creuse, kiu estas kampara, maldense loĝata franca departemento en la nordokcidenta parto de la Centra Masivo.
La regiono ĉefe konsistas el malaltaj montoj kaj altebenaĵoj : la plej alta punkto de Peyrabout situas je alteco de 685 metroj.
Administrado
Peyrabout apartenas al la kantono de Ahun, kies ĉefurbo estas Ahun. Tiu kantono mem estas parto de la arondismento de Guéret, unu el la du arondismentoj de la departemento Creuse.
Aleĉ-Glaĉero
Aleĉ-Glaĉero (germane Aletschgletscher, france Glacier d'Aletsch) estas la plej granda glaĉero de la Alpoj. La glaĉero havis longecon de 23,6 km (en la jaro 2002), kaj kovras areon de 117,6 km². Ĝi konsistas el proksimume 26,5 miliardoj tunoj da glacio.
Priskribo
Aleĉ-Glaĉero naskiĝas je alteco de 3800 m super la marnivelo en la regiono de Jungfraŭ. Je la tiel nomita Konkordia-Placo, glaciareo de 6 km² kun nur malkruta deklivo, kunfluas kun fluas tri gigantaj glaĉerriveroj:
Jungfraŭfirn
De nordokcidento alfluas la Jungfraŭfirn, kiu kvankam ĝi estas la rekta daurigo de Aleĉglaĉero, tamen estas la plej mallonga de la tri tributglaĉeroj. Ĝi havas sian originon je la suda flanko de Mönch, la Jungfraŭjoch kaj la orienta flanko de Jungfraŭ. La longeco de Jungfraŭfirn ĝis Konkordiaplaco estas proksimume 7 km. Je la okcidenta flanko situas Kranzberg kaj oriente Trugberg. En sia supra parto Jungfraŭfirn havas larĝecon de 2 km pli malsupre de 1 km.
Ewigschneefeld
De norde alfluas Ewigschneefeld, kiu havas sian originon ĉe la orienta flanko de Mönch. En granda akro inter Trugberg en ocidento kaj Gross Fiescherhorn kaj Grünhorn en oriento ĝi fluas al Konkordiaplaco. Ĝis Konkordiaplaco Ewigschneefeld havas longecon de proksimume 8 km kaj averaĝan larĝecon de 1,2 km. La alfluo al Konkordiaplaco okazas tra kruta deklivo kun falo de 25 ĝis 30 %. La glaĉero tie havas fortajn fandojn. Norden Ewigschneefeld tra la glaĉera pasejo de la Suba Jugo de Mönch estas je 3529 m s. m. ligita kun la kolekta regiono de la Suba Grindelwald-Glaĉero. Tra Supra Jugo de Mönch je 3627 m s. m. inter Mönch kaj Trugberg ekzistas ligo al Jungfraufirn. Ĉe Konkordiaplaco alfluas de oriento ankaŭ la esence malpli granda Grüneggfirn, kiu havas longecon de 3 km kaj averaĝan larĝecon de 600 m. Ĝi oriente estas tra la glaĉerpasejo Grünhornlücke je 3280 m s m. ligita kun Fiescher-Glaĉero.
Plua Vojo
Granda Aleĉ-Glaĉero posedas konsiderindan glacidikecon. Ĉe Konkordiaplaco ĝia dikeco estas de 900 m kaj malpliiĝas en la direkto suden iom post iom al ĉirkaŭ 150 m. Rekoniloj estas la du morenspuroj, kiuj troviĝas preskaŭ en la mezo de Aleĉ-Glaĉero kaj kiuj ek de Konkordiaplaco sur la tuta longeco pludaŭras ĝis la regiono de la langopinto. Estas la mezmorenoj, kiuj disigas la glacion de la tri ĉefglaĉeroj. La okcidenta mezmoreno nomiĝas Kranzberg-Moreno kaj la orienta Trugberg-Moreno.
Monda Naturheredaĵo
La regiono de la Aleĉ-Glaĉero kune kun la Aleĉ-Arbaro apartenas ek de la 13-a de decembro 2001 al la Monda Naturheredaĵo de UNESKO Jungfraŭ-Aleĉ-Bieĉhorno.
Sebastián Aguilera de Heredia
Sebastián Aguilera de Heredia (baptita je la 15-a de aŭgusto 1561 en Zaragozo; † 16-a de decembro 1627) en Zaragozo, estis hispana orgenisto kaj komponisto.
Vivo
Li naskiĝis en 1561 en la kvartalo San Pablo en Zaragozo, kaj liaj gepatroj estis Sebastián Aguilera kaj Magdalena Díaz de Heredia. Estas verŝajne, ke en sia junaĝo li konatiĝis kun Melchor Robledo, kiu instruis muzikon en la kapelo de San Martín, en La Seo.
Li komencis sian kareron en 1585 kiel orgenisto de la katedralo de Huesca, kie li subtenis la konstruadon de la nova orgeno. Li tenis la postenon ĝis la 29-a de septembro 1603, kiam li estis ordinita kiel pastro, reiris al Zaragozo kiel orgenisto de La Seo. Pli poste oni restaŭris la orgenon sub lia gvidado. En decembro de 1620 li nomumis Jusepe Ximénez, lia lernanto, vicorgeniston; Ximénez sukcedis lin en lian postenon.
Verkaro
Lia verkaro troviĝas dise en la arkivoj de Barcelono, la Biblioteca Nacional de España, Jaca, la monaĥejo de El Escorial, Oporto kaj Valencia.
(7893) 1994 XY
(7893) 1994 XY estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la japanaj astronomoj Yoshisada Shimizu kaj Takeŝi Urata elde Observatorio de Naĉikacura en gubernio Ŭakajama (Japanio).
Pontida
Pontida (Püntìda en bergama dialekto) estas komunumo de Italio. Ĝi situas en la provinco Bergamo de la regiono Lombardio, je 16 km de Bergamo. Fine de en la komunumo vivis. Najbaras la komunumoj Ambivere, Brivio (LC), Calco (LC), Caprino Bergamasco, Carvico, Cisano Bergamasco, Palazzago, Sotto il Monte Giovanni XXIII kaj Villa d'Adda.
Kristanisma patrono de la komunumo estas la sanktulo Jakobo la pli aĝa, kies religia memortago sekve estas la komunuma festotago.
Geografio
La komunumo havas surfacon de 10,14 km², kaj alton de 313 m super la marnivelo. Ĝi estas en la plej mallarĝa parto de la valo Sankta Marteno, ĉe la deklivoj de Monto Kanto. La nomo rilatas al ponto kiu utilis por trapasi la valon.
Historio
Jam estis romia setlejo ĉe la ŝoseo de Bergamo al Como. Poste estis longobarda setlejo. Fine de la 11-a jarcento oni fondis tie abatejon de benediktanoj.
La 7-an de aprilo de 1167 okazis la ĵuro de Pontida kiun faris la Lega Lombarda por lukti kontraŭ la reĝo Frederiko la 1-a, Imperiestro de la Sankta Romia Imperio.
La monaĥejo estis detruita en 1373 de la familio Visconti. En 1798 denove estis detruita de la franca armeo de Napoléon Bonaparte, sed en 1911 la benediktanoj rekonstruis ĝin.
Nové Město na Moravě
Nové Město na Moravě (Neustadt in Mähren) estas urbo de Ĉeĥio en regiono Vysočina kaj en distrikto Žďár nad Sázavou. Nové Město na Moravě situas en suda parto de Montetoj de Žďár. Vivas ĉi tie. La urbo havas ankaŭ 9 integriitajn vilaĝojn: Hlinné, Jiříkovice, Maršovice, Olešná, Petrovice, Pohledec, Rokytno, Slavkovice kaj Studnice. Vintre ĝi estas ofte vizitata de turistoj, sed ne pro iuj tradiciaj festoj en urbo, sed pro starta punkto por skikurado en la regiono. Eblas ankaŭ skii: sur Harusův kopec estas telfero, unusola en regiono Vysočina.
Transporto
Tra Nové Město na Moravě kondukas neelektrizita fervoja linio numero 251 de Tišnov al Žďár nad Sázavou.
Partneraj urboj
Nové Město na Moravě apartenas al societo de Novaj Urboj de Eŭropo.
NGC 2477
NGC 2477 (aliaj indikoj — OCL 720, ESO 311-SC17) estas malfermita stelamaso en konstelacio Pobo.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
László Mensáros
László Mensáros [lAslO menŝAroŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo Mensáros László estis hungara aktoro, voĉoaktoro kaj reĝisoro. László Mensáros naskiĝis la 1926, Budapeŝto - mortis la  1993, Budapeŝto.
Biografio
László Mensáros frekventis Teatran Akademion inter 1946-1952. Pro politikaj pretekstoj li dufoje estis en prizono: inter 1949–1951 kaj 1958–1961. Li komencis sian aktoran karieron en Debrecen, kie ludis inter 1952-1957, poste en Teatro Madách. Inter 1961–1964 li estis ano de Teatro Szigligeti (Szolnok), poste li reiris al Madách. En 1984 li emeritiĝis, sed foje li aktoradis en Teatro Madách. Li ricevis premion Kossuth en 1980, pli frue kaj poste ankaŭ aliajn premiojn.
Kamniška Bistrica (Kamnik)
Kamniška Bistrica estas la vilaĝo, kiu situas en la komunumo Kamnik, Slovenujo. Ĝi okupas areon de 64 km², kaj en la komenco de 2018 loĝis 22 loĝantoj.
Neodimo
Neodimo estas kemia elemento en la perioda tabelo, rara metalo, kiu havas la simbolon Nd kaj la atomnumeron 60. Ĝi estas brila arĝent-kolora lantanoida elemento, tamen ĝi senbriliĝas rapide en aero.
Historio
Neodimon eltrovis en 1885 aŭstra kemiisto Carl Auer von Welsbach. Li separis la metalon, kiun antaŭe oni nomis didimo kaj opinis ĝin unu elemento, je neodimo kaj prazeodimo. Tamen puran neodimon oni obtenis nur en 1925.
Uzoj
Neodimo estas uzata en alojoj (ekzemple Nd2Fe14B) de povumaj magnetoj, ĉar ĝi estas paramagneto kun forta magneta impresemeco \chi.
68853 Vaimaca
68853 Vaimaca estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la elde la Observatorio Los Molinos (Montevideo, Urugvajo).
Vidu ankaŭ
73342 Guyunusa.
Bruyères (stacidomo)
Bruyères estas franca stacidomo sur linioj - Saint-Dié kaj  - Bruyères, situanta en  Bruyères, en departemento, regiono Grand Est.
Temas pri stacidomo de Société nationale des chemins de fer français (SNCF), priservata de aŭtoĉaroj Grand Est.
Veneux-les-Sablons
Ĝiaj loĝantoj nomiĝas Veneusiens.
Ĝi nun formas parton de Moret-Loing-et-Orvanne.
Kim Peek
Biografio
Li naskiĝis kun damaĝita cerbeto, sen kaloza korpo nek, sed kun eidetika memoro kaj iaj nekapabloj verŝajne ligitaj kun liaj denaskaj nenormalaĵoj. Tamen iuj scienculoj alte taksas lian memorkapblon asertante ke malgraŭ malĉeesto de kaloza korpo, liaj neŭronoj interkonektiĝas. Oni diras ke Kim Peek suferis pro Sciegula simptomaro.
Malgraŭ ĉio, li kapablis, laŭ sia patro Fran, memori informojn ekkiam li aĝis 16 monatojn. Infano li enmemorigis plenajn librojn nur legante ilin unufoje. Kiam finlegitajn li ordigis ilin inversitajn sur breto por ne legi ilin duan fojon. Li ekagis tiamaniere dum li ne jam kapablis marŝi. Li ekmarŝis kiam 4-jara.
Li laboris en dumtaga centro por handikapuloj de 1969.
Li memorigis impresan kvanton da informoj. Temoj estas diversaj: historio, literaturo geografio, nombroj/aritmetiko, sportoj, muziko kaj datoj. Li kapablis legi je rapideco de po unu paĝo en 10 sekundoj (tio estas ĉ. unu libro en unu horo) kaj precize memoras pli ol 98 %. Li kapablis legi samtempe du paĝojn : dekstra okulo legante dekstran paĝon dum maldekstra okulo la maldekstran paĝon. Liaj kuracistoj komparas lin kun rettraserĉilo. Li memoras la tutan entenon de ĉ. 12 000 libroj.
Li ankaŭ kapablis mense kalkuli komplikajn kalkulojn; ekzemple li mense pretigis pagpaĝojn por salajruloj de la dumtaga centro.
Kızılırmak
Kızılırmak aŭ Kızıl Irmak (kizilirmak, antikve Halys; Kizil signifas ruĝa) estas la plej longa rivero en Turkio, kiu fontas kaj alfluas en la lando.
Kim Peek
Biografio
De 2002 li ekzercis sian talenton por pianoludi. Tiu deziro subite aperis, dum li antaŭe montris neniun muzikan talenton, kvankam li kapablis memori tutajn sinfoniojn dum pluraj jardekoj. Li ankaŭ kapablis komenti la muzikaĵon kiun li estas ludanta, kompari diversajn muzikaĵojn kun tiuj kiujn li iam aŭdis kaj aŭskultante distingi kiu instrumento ludas kiun parton kaj ŝategas diveni kiu komponis nove aŭditan muzikaĵon nur komparante kun miloj da specimenoj kiujn li memorigis.
Kızılırmak
Ĝi longas 1182 km kaj fontas en la Kizil-montaro, en norda-meza parto de Anatolio, en alto de ĉ. 2000 m. Ĝi fluas en sudokcidenta direkto apud Sivas kaj en mezo de lando turniĝas per granda kurbo al nordo kaj trapenetras la Nord-Anatolian montaron. Ĝi alfluas la Nigran Maron inter Sinop kaj Samsun.
Kim Peek
Biografio
Tamen li havis iajn malkapablojn kiaj butonumi ĉemizon kaj malfacile plenumas movajn taskojn de la ĉiutago, kiaj lavbrosi siajn dentojn, surmeti ŝuojn, verŝajne pro sia mankanta cerbeto. Inteligentotestoj montris ke li estas sub averaĝa nivelo pri ĝeneralaj temoj sed tre super en apartaj fakoj. Oni de tio konkludis ke tiaj testoj ne taŭgas por taksi la kapablojn de Peek.
Kızılırmak
Ĝia fluejo estas malalta, la akvolivero dependas de la sezono: la akvonivelo plej malaltas dum somero, plej altas dum la printempa neĝodegelo kaj pluvado.
Kim Peek
Biografio
Lia patro sciigis ke lia sento pri humuro disvolviĝis de 2004, kaj ke liaj kapabloj kunligi informojn kiujn li memoris pruvas kreokapablon. Li tamen daŭre sentis malfacilaĵojn en iuj abstraktaj kampoj, kiaj kapti la signifon de proverbo aŭ de metaforo.
Kızılırmak
Pro la kelkloke forta fluo kaj ŝanĝiĝo de la liverata akvo, ĝi ne taŭgas por regula ŝipado. Oni uzas la riveron por produkti elektron kaj akvumi.
Kim Peek
Biografio
En 1984, la scenaroverkisto Barry Morrow renkontis Peek-on en en Teksaso. Tio estis unu el inspirfontoj por la sukcesega filmo (1988). Dustin Hoffman (kiu rolas la personon Raymond en la filmo) ankaŭ renkontis Peek-on kaj aŭtismulojn por penetriĝi de ilia aparteco. Sekve de la apero de la filmo Peek ofte estis invitita en televidaj elsendoj en Usono. Tiu petado al li plikreskigis sian memestimon.
Kızılırmak
Oni konstruis ĉe Hirfanli kaj Kesikköprü du grandajn akvocentralojn, ĉe Kirikkale pli malgrandan. Tiuj centraloj provizas la regionon de la Egea maro, Nigra maro, kaj Marmara maro.
Kim Peek
Biografio
En 2004, esploristoj de NASA tutan aron da testoj pri Peek, inter kiuj kaj. Ili deziris konstati la evoluon de lia cerbo post la antaŭaj esploroj de 1988.
Mőcsény
Mőcsény [mOĉEnj] estas malgranda vilaĝo kun titolo vinvilaĝo en Hungario, en regiono Suda Transdanubio, en departemento Tolna, en Distrikto Bonyhád.
Situo
La vilaĝo situas sub piedoj de montetoj, laŭ traira flankovojo, laŭ fervojo Baja-Dombóvár. Szekszárd troviĝas 17, Bátaszék 16, Bonyhád 8 km-ojn.
Historio
La vilaĝo senhomiĝis dum la turkoj, poste germanoj refondis la komunumon. Iliaj posteuloj estis deportitaj al Germanio post la 2-a mondmilito.
En la vilaĝo ĉasista grupo funkcias. Vilaĝservoj estas infanĝardeno, migra poŝto, gastejo.
Famuloj
En Mőcsény naskiĝis arkitekto de ĝardenoj Mihály Mőcsényi.
Papulo
Papulo (de la latina vorto papula = „veziketo“) laŭ PIV estas "roza, ruĝa aŭ bruna, diversforma, iom elstara lezo de la haŭto".
Papulo laŭ ĝenerala medicina difino ne pli grandu ol pizo (do havu diametron de malpli ol centimetro) kaj povas post saniĝo komplete malaperi, do ne postlasi cikatron.
La ekeston de papulo povas kaŭzi plej diversaj malsanoj - ekzemple mordoj respektive pikoj de insektoj, bakteriaj infektoj, unuĉeluloj (ekzemple la protozooj Leishmania), parazitoj (ekzemple skabio), alergioj aŭ hautaj tumoroj.
Laŭ la lokiĝo ene de la haŭto oni diferencigas papuloj de la epidermo kaj de la dermo.
Triosonato
La triosonato estas unu el la plej gravaj kaj plej ŝatataj ĝenroj de la ĉambromuziko dum la barokepoko ĉirkaŭ ekde 1600 ĝis 1750. Multaj presaĵoj kaj noveldonaĵoj jam el plej frua tempo atestas la popularecon ce ĉi tiu ĝenro. Ĝi proponis kaj al la burĝa kaj al la nobela muzikamatoro kaj ankaŭ al la virtuozo vastan agadokampon.
Enkonduko kaj priskribo
La triosonaton karakterizas du samrangaj melodivoĉoj super ĝeneralbaso. Modeloj povus esti la operoj kaj sakralaj verkoj de Claudio Monteverdi, sur kies ritorneloj sin apogis la unuaj sonatoj. Malfone staris la melodia linio kaj malpli la sonkoloro. Multaj el la sonataj movimentoj konsistas el duvoĉaj fugoj aŭ fugatoj, en pli malfruaj verkoj troviĝas plene ellaboritaj fugoj, kiuj inkluzivas la bason. En la epoko de la rokoko pli kaj pli aperas movimentoj, kiuj forlasas la fugatan stilon per tio, ke la unua voĉo transprenas solistan ĉefrolon, dum kiam la dua voĉo fariĝas flankvoĉo. La evoluŝtupoj de la diferencaj formoj de la triosonatoj paralelas al similaj ĉambromuzikaj ĝenroj, kiel en la poste ekestonta pli virtuoza solosonato kaj pluaj plurvoĉaj sonatformoj.
Dum kiam oni komence instrumentis la melodivoĉojn preskaŭ nur per violonoj, gambovjoloj kaj klarionoj (kornetoj), en la 18-a jarcento ofte muzikis lignaj blovinstrumentoj. La basvoĉon ludis kutime violonĉelo, basgambovjolo, fagoto, basviolono aŭ teorbo. La harmonikondukon, indikata per numerado, improvize interpretis klaviceno, orgeno aŭ liuto. Male al la nomo do plejparte pli ol tri muzikantoj partoprenis, precipe ĉar tiutempa prezentomaterialo indikas, ke oni okupis seninterrompe aŭ pasaĝe eĉ la melodivoĉojn pluroble, tiel ke la triosonato iĝis eksperimenta kampo por la granda konĉerto ekfloranta fine de la 17-a jarcento.
Frubaroko
Devenlando de la triosonato estas Italio. La unuaj verkoj, kiuj alprenis la trioformon, ekestis en la fina 16-a jarcento kaj havas sian originon en la popolmuziko. Giovanni Gabrieli enigis en la kanzonojn de siaj Symphoniae sacrae de 1597 jam triopasaĝojn, dum kiam oni povas rigardi la „Canzone alla Francese a 4“ de 1602 por violono, korneto, 2 trombonoj (kiel subtenaj voĉoj) kaj kontinua baso (b.c.) de Lodovico Grossi da Viadana kiel historie unua vera triosonato. La plej fruajn kolektojn de triosonatoj kreis la violonisto aktiva sub Monteverdi, Salomone Rossi, per sia „Primo libro delle Sinfonie e Gagliarde“ de 1607 kaj sia Secondo libro de 1608. Samtempe ankaŭ Giovanni Battista Buonamente, Dario Castello, Giovanni Paolo Cima, Biagio Marini, Tarquinio Merula kaj Marco Uccellini komponis triosonatoj.
Ankaŭ norde de la Alpoj tiu nova ĝenro de altranga instrumenta muziko trafis sur rapidan ekŝaton, ekzemple en la verkaro de Paul Peuerl kun liaj „Gantz Neuen Padovanen....“ (Tutnovaj pavanoj), presitaj en1613 en Nurenbergo, ĉe la kortegokapelestro en Innsbruck, Johann Stadlmayr, en „Philomenus cœlestis“ (1624), ĉe Johann Vierdanck kaj ĉe Johann Erasmus Kindermann en liaj „Deliciæ studiosorum“ (1643). En la franclingvaj regionoj Henri Dumont publikis en Parizo (1657) en siaj Meslanges trivoĉajn sakralajn pavanojn, pluaj triosonatoj de Dumont troviĝas en la Canti sacra de 1662.
Altbaroko
La katolikaj pastroj Giovanni Legrenzi kaj Maurizio Cazzati evoluigis en Bergamo propran triosonatan stilon. Iliajn sonatojn oni muzikis dum la mesoj. Meze de la 17-a jarcento Uccellini kaj Cazzati transdonis la norditalan instrumentan stilon al emiliaj centroj kiel Modena kaj Ferrara. La muzikisto agantaj en Modena enkondukis francajn dancformojn, skordaturon kaj kanonformojn, dum kiam en Bolonjo komponistoj kiel ekz. Giovanni Maria Bononcini kaj Alessandro Stradella kulturis la „Da-chiesa“-stilon (eklezian sonaton) per kantebleco kaj fortikaj sonkoloroj. Legrenzi kaj la violonistoj Alessandro Stradella kaj Carlo Ambrogio Lunati samkiel Lelio Colista (liuto), agantaj en Romo dum la 1670-aj jaroj, rekte influis per siaj triosimfonioj sur la verkojn de Arcangelo Corelli aŭ Henry Purcell.
Ekster Italio la triosonaton pregis Johann Heinrich Schmelzer per siaj „Duodena Sonatorum Selectarum“ de 1659, la verkoj de Heinrich Biber („Harmonia artificiosa-ariosa“, 1670), samkiel la ses sonatoj el „Musicalische Ergötzung“ (1691) de Johann Pachelbel. En norda Germanio troveblas de Dietrich Becker „Erster Theil Zwey-stimmiger Sonaten und Suiten“ de 1674 kaj, kulmino de tiu ĉi epoko, de Dietrich Buxtehude la kolektojn op. 1 kaj op. 2 (1696), konsistantaj el po sep triosonatojn, en kiu Buxtehude parte enmetas la gambovjolon kiel dua melodia instrumento.
En Anglio John Jenkins progresintaĝe surpaŝis la novan terenon per kelkaj trio-suitoj. Oni atribuas al li dek du sonatojn por du violonoj kaj baso - sen certeco, ĉar ĝis nun ili ne estas troveblaj. Tamen oni konsideras ilin la unuaj triosonatoj italstilaj komponitaj en Anglio. Krom tio la tri sonatoj de William Young aperintaj en 1653 en Innsbruck estas la unuaj verkoj ĉiĝenraj el angla plumo.
Malfrua baroko
Direktodona por la kreado de la sekva komponista generacio pri la tipo de malfrubaroka triosonato („da chiesa“ ekleziaj sonatoj) estis la op. 1 (1681) kaj op. 3 de Arcangelo Corelli, kun la movimentŝanĝo malrapide-rapide-malrapide-rapide, tipa por la emilia violonskolo. La unuopaj movimentoj plejparte estas fugatoj, kiuj dumpasaĝe enplektas la basvoĉon. Liaj ĉambrosonatoj („da camera“) op. 2 kaj op. 4 (1695) komencas per malrapidaj „preludoj“, sekvataj de du ĝis tri dancmovimentoj (alemando, korento, sarabando, gavoto, ĝigo). Corelli rezignis je ĉi tiuj komponaĵoj elstaran virtuozecon, kio faras ilin interesa por amatoroj kaj proponas al la muzikisto multspecajn interpretajn eblecojn. Nur dum la vivotempo de Corelli ekzistis entute 78 represadoj de ĉi tiuj verkoj, kio konkludigas ilian eksterordinaran popularecon kaj egan disvastigon. La unua kolekto da instrumentaj verkoj de ina komponisto ĝenerale estas la op. 16 de Isabella Leonarda, aperinta en Bolonjo en 1693 kaj enhavanta 11 triosonatojn.
En la sekva florepoko de la itala triosonato, decide pregata de Corelli, ekestis la verkoj de Tomaso Albinoni (op. 1, 3 kaj 8) kaj la sonatoj de la lerninto de Legrenzi, Antonio Caldara, (op. 1 (1693) kaj op. 2 (1699)), kiu – mem violonĉelisto – aldonis al kelkaj sonatmovimentoj devigan violonĉelvoĉon. Multaj el la rapidaj movimentoj de la lastmenciitoj estas plene ellaboritaj trivoĉaj fugoj. El la komenca 18-a jarcento devenas la sonatoj de Francesco Antonio Bonporti (op. 4 (1704)) kaj de Antonio Vivaldi (ties unua publikado, la "Sonate da camera" op. 1 de 1705). Ili komencas per preludo da–chiesa–stila, sekvata de dancoj. La verkkolekto op. 5 de Vivaldi ankaŭ entenas du triosonatojn. Pluraj sonatoj de Vivaldi (op. 1 Nr. 8, 11 kaj op. 5 Nr. 6), havas en pluraj movimentoj la konĉertecan strukturon de solosonato. Dum kiam la unua violono seninterrompe gvidas melodie, la dua voĉo akompanas kompletige la basostinaton. La sonatoj op. 3 el 1712 de  Italo kun rilatoj al Munkeno kaj Bruselo, Evaristo Dall'Abaco, plejparte estas trivoĉaj.
En Germanio Georg Philipp Telemann komponis ĉ 140 triosonatojn, el kiuj ĉ triono sekvis la modelon de Corelli. En 1718 Telemann emfazas en sia „Lebens-Lauff“ (biografio), esti sin devontigata al Corelli kaj montriĝas fiere pri tio, ke liaj triosonatoj pro iliaj korelaj virtoj estas ŝatataj. Krom tio el lia plumo devenas uverturosuitoj francstilaj aŭ ankaŭ sonatoj kun ritmoj pruntitaj el slava popolmuziko, kiel ambaŭ sonatoj polonesi (polaj). La plurnombro de la triosonatoj de Telemann estis destinitaj por „la Plezuro de granday Printsoy kaj Sinyoroy, por la Distrigho de noblay Gastoy, che mayestay Bankedoy“, sed ankaŭ por la Collegia Musica en Lepsiko, Frankfurto kaj Hamburgo, kiujn li mem direktis. En sia sonatokolekto Essercizii Musici Telemann publikis triosonatojn por plej variaj okupadoj de la supraj voĉoj, krom la violono li enmetis la tiam enmodiĝintan „flûte traversière“ (transversan fluton) samkiel hobojojn, bekflutojn, gambovjolojn kaj devigan klavicenon.
Krome nomindas la komponaĵoj op. 2 atribuitaj al Georg Friedrich Händel (ĉi tiu verkaro, eldonita de Walsh en Londono, entenas tri fruajn verkojn, la t.n. „Dresdener Sonaten“). La ĉambrosonatoj op. 5 de Händel el 1739 ankaŭ ofte komenciĝas per da–chiesa–enkonduko, sekvata de pluraj dancmovimentoj. Malpli aktiva pri triosonatoj en malvasta senco estis Johann Sebastian Bach per la verkoj BWV 1039 kaj la triosonato el Musikalisches Opfer, BWV 1079. La autoreco de la sonatoj BWV 1036-1038 ne estas sendube certigita. Li evoluigis specialan formon de triosonato por soloinstrumento kaj klaviceno, je kiu la klaviceno transprenis maldekstramane la basvoĉon kaj dekstramane la duan supravoĉon. Ekz. li komponis sonatojn por konĉertanta klaviceno kaj violono (BWV 1014-1019), fluto (BWV 1030–1032) kaj gambovjolo (1027–1029). Simile formitaj verkoj troviĝas en la galanta period ĉe Carl Philipp Emanuel Bach. Per la ses triosonatoj BWV 525-530 Johann Sebastian Bach transprenis la principon de triosonato ankaŭ sur la orgenon. Jan Dismas Zelenka, kiu agadis en Dresdeno, komponis ses triosonatojn (ZWV 181, eble 1721/22) por du hobojoj, fagoto kaj kontinua baso. Pro la memstara, virtuoza gvidado de la fagotvoĉo fakte temas pri verkoj por tri melodiaj voĉoj kaj kontinua baso, do pri kvartetoj.
En Francio oni longtempe oni fermiĝis, prefere pro politikaj kaŭzoj, kontraŭ ĉiu itala influo. La tragédie lyrique, pregita de Jean-Baptiste Lully sub Ludoviko la 14-a, estis la ĉefa muzikĝenro, kies flegadon la Reĝa Akademio treege atentis. Ekde la tempo ĉirkaŭ 1700 junaj komponistoj unuan fojon kuraĝis, instigite per la ĉarmo de la verkoj de Corelli, pri la reunuiĝo de la itala kaj franca gusto, en kiu trovias la perfekteco de la muziko. Ankoraŭ sub kaŝnomo François Couperin publikigis siajn unuajn triosonatojn, dum kio li en 1724 per la sesmovimenta "Grande Sonate en Trio" muzike pentris la eniron de Corelli en la Parnassus: en la verko "L'Apothéose de Lully" de 1725, kun fina "da–chiesa"–triosonato, en kiu Couperin solenigis la majstrojn Lully kaj Corelli la unuigon de la franca kaj itala stiloj. Pluaj kreintoj de francaj triosonatoj estis Jean-Féry Rebel kun la en 1695 komponita Recueil de Douze Sonates, Élisabeth Jacquet de La Guerre (kvar sonatoj de 1695), André Campra, Joseph Bodin de Boismortier, Louis-Nicolas Clérambault kun sia sonato „La Magnifique“ kaj J. J. de Mondonville (op. 2). Jean Marie Leclair ricevis lekcionoj de la lerninto de Corelli, Giovanni Battista Somis, atingis per siaj sonatoj op. 4, 13 kaj 14 (postmorte) lastan kulminon de la franca triosonato, post kiam li antaŭe jam renomiĝis per solosonatoj. La ponto al la galanta stilo kun ĉefa kaj flanka voĉoj troviĝas en la verkoj, ekestintaj post 1740, de Louis-Gabriel Guillemain samkiel Jean Philippe Rameau kun siaj Pièces de clavecin en concerts.
Henry Purcell en Anglio ankaŭ surpaŝas la padojn de la itala stilo, alprenas tamen francajn elementojn kaj la tradicion de la angla konsorciomuziko en siajn 24 verkojn ĉiĝenrajn. La unua volumo de 14 sonatoj aperis en 1683; dek pluaj sonatoj estis publikitaj en 1697, du jarojn post lia morto. Per siaj Corelli-stilaj sonatoj op. 1 kaj 2 John Ravenscroft postmorte renomiĝis, ĉar ok el siaj triosonatoj en 1740 estis presitaj en Parizo, sed malĝuste kiel op. 7 de Corelli. La muzikan vivon de Anglio pliriĉigis per triosonatoj ankaŭ enmigrintaj komponistoj kiel Johann Christoph Pepusch, Francesco Geminiani, Nicola Francesco Haym kaj Felice Giardini.
En la angla burĝaro kaj la postfalanta angla muzikkulturo la triosonato transvivis plej longe. Tion montras la multaj represadoj de Walsh kaj aliaj eldonistoj ĝis komence de la 19-a jarcento. Tion ankaŭ atestas la multaj samtempaj, skribe fiksitaj esprimoj de la muzikamatoro kaj biografo Roger North.
La galanta stilo
Dum la rokoko oni forlasis la striktajn regulojn de la barokmuziko, kaj ekde 1740 venkis la galanta stilo. Pli kaj pli nun troviĝis verkoj, en kiuj anstataŭ fugeca strukturo de la supraj voĉoj la unua supra voĉo ludas solopartion, dum kiam la dua voĉo akompanas kune kun la kontinua baso. En la naskiĝtempo ce ĉi tiu stilo ekestas la verkoj de la unuaj majstroj de la Manhejma Skolo. Ankaŭ nomindas la fratoj Johann Gottlieb kaj Carl Heinrich Graun, kiuj agis ĉe la kortego de Frederiko la 2-a de Prusio, postlasante pli ol 200 triosonatojn, Johann Joachim Quantz kaj Carl Philipp Emanuel Bach, kiu inter 1731 (Wq 143) kaj 1765 komponis 29 triosonatojn, unue laŭ baroka modelo kaj iom post iom laŭ la progresivaj tendencoj de la galanta stilo. En sia sonato„Discour zwischen dem Melancolico und dem Sanguineo“ (Wq 161/1 Nurenbergo 1751), la Bach-ido jam evoluas la temodualismon de la klasiko. La fruaj ekleziaj sonatoj por du violonoj kaj ĝeneralbasa orgenakompano de Wolfgang Amadeus Mozart partenas al la lastaj de sia ĝenro en la germanlingva regiono, antaŭ ol la simfonia stilo anstataŭis la triosonaton.
Kun la progesanta memstariĝo de la unuopaj voĉoj la ĝeneralbasa epoko finiĝis. Pli kaj pli novaj formoj ekestis. Fine de la 17-a jarcento oni trafas sur violonsonato kun ĝeneralbaso, poste kun deviga klaviceno. La arĉtrio kaj pianotrio samkiel la arĉkvarteto sekvaepoke transprenis la dominan rolon en la ĉambromuziko.
Tímea Tamás
TAMÁS Tímea, originala nomo Mária Vofkori, estas hungara poetino, eseistino kaj historiistino naskiĝinta en Zetea la 8-an de septembro 1962.
Biografio
Tamás finis la liceon en Odorheiu Secuiesc en 1980 kaj ŝi havigis al si diplomon de instruisto pri historio-filozofio en Universitato Babeș-Bolyai en 1984. Unue ŝi instruis en Odorheiu Secuiesc, ekde 1990 ŝi estis kunlaborantino de la eldonejo Kriterion Könyvkiadó en Kluĵo.
Cugney
estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Haute-Saône (prononco [],, arpitane Hiôta-Sona), en la regiono Burgonjo-Franĉkonteo (Bourgogne-Franche-Comté, prononco []) kaj en la historia regiono Franĉkonteo. Fine de en la komunumo vivis. Administre la komunumo apartenas al la arondismento Vesoul (france arrondissement de Vesoul), la suda kaj okcidenta parto de la departemento, kaj al la kantono .
Emídio Brasileiro
Emídio Silva Falcão Brasileiro naskiĝis la, en Irará, Bahio. Li estas verkisto, advokato, profesoro, doktoro pri Juro kaj brazila preleganto kaj aŭtoro de sciencaj kaj religiaj verkoj.