cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Witness for the Prosecution (filmo, 1957)
Witness for the Prosecution estas usona filmo de 1957 reĝisorita kaj kunadaptita de Billy Wilder en kiu stelulis Tyrone Power, Marlene Dietrich, Charles Laughton, kaj Elsa Lanchester. La filmo, kiu havas elementojn de nigra kino, priskribas anglan juĝodramon. La agado okazas en Old Bailey en Londono, kaj la scenaro estis bazita sur samnoma teatraĵo de Agatha Christie kaj temas pri la juĝo de viro akuzita je murdo. La unua kinadapto de la historio de Christie, Witness for the Prosecution estis adaptita por la scenaro fare de Larry Marcus, Harry Kurnitz kaj Wilder. La filmo ricevis pozitivajn recenzojn kaj tri Oskar-premiojn.
Souillac (Maŭricio)
Souillac estas la ĉefurbo de distrikto Savanne, distrikto de Maŭricio situanta en la sudo de la ĉefa insulo. Ĝi ŝuldas sian nomon al François de Souillac, guberniestro de la insulo de 1779 ĝis 1787.
Carlo Gesualdo
Carlo GESUALDO (naskiĝis la 8-an de marto, 1566, mortis la 8-an de septembro, 1613), princo de Venosa kaj grafo de Conza, estis itala komponisto, liutisto, nobelo, kaj fifama murdinto el la malfrua renesanco. Li estas fama pro sia intense esprimpovaj madrigaloj, kiuj uzas kromatan idiomon poste ne aŭdatan ĝis la 19-a jarcento; kaj li estas fama ankaŭ pro sia plenumo de tio, kio estas eble la plej famaj murdoj en muzikhistorio.
Ukrainko (Simferopola distrikto)
Ukrainko (,, ; sufiĉe ofte en komuna uzo oni uzas ankaŭ la malnovan tradician nomon Kurci, kiu estis ŝanĝita en 1945) estas vilaĝo de la Simferopola distrikto de Aŭtonoma Respubliko Krimeo, kiu administre apartenas al la Perova komunumo. Laŭ la censo de la jaro 2001 en la vilaĝo loĝis 1892 homoj.
Carlo Gesualdo
Biografio
Gesualdo estis ano de nobela familio, kiu akiris la princujon Venosa en 1560. Lia onklo estis Carlo Borromeo, poste Sankta Karlo Borromeo. Krome, la patrino de Gesualdo, Girolama, estis la nevino de papo Pio la 4-a.
Ukrainko (Simferopola distrikto)
Geografio
La vilaĝo troviĝas en la centra parto de la Simferopola distrikto meze de la Interna montoĉeno de la Krimea montaro ĉe la rivereto Kurĉa (kiu estas maldekstra alfluanto de Salgiro). La plej proksimaj loĝlokoj estas la vilaĝoj Petropavlovko (1 km. nord-oriente), Klinovko (2 km. sude), Zaleso (2 km. okcidente) kaj Teplo (2 km. oriente). La urbo Simferopolo troviĝas 4 kilometrojn nord-okcidente, sed la vilaĝo estas intime ligita al ĝi per urba busa trafiko, tial fakte povas esti konsiderata kiel ĝia suda antaŭurbo.
Carlo Gesualdo
Biografio
Plej probable li naskiĝis en Venosa, sed krom tio malmulte estas sciate pri lia frua vivo; eĉ lia naskiĝjaro — 1560 aŭ 1561, aŭ 1566 — estas afero iom disputata, kvankam lastatempe malkovrita letero de lia patrino indikas, ke li verŝajne naskiĝis en 1566. Gesualdo havis muzikajn rilatojn kun Pomponio NENNA, kvankam ĉu temis pri studanto kaj instruanto, aŭ kolego kaj kolego, oni ne scias. Ĉiaokaze li estis obsede sindoninta al muziko de post juna aĝo, kaj lin malmulte interesis ĉio kroma.
Ukrainko (Simferopola distrikto)
Historio
La vilaĝo estis unu el la plej malnovaj rusaj loĝlokoj en Krimeo kaj estis fondita baldaŭ post la anekso de Krimea Ĥanlando fare de la Rusia Imperio — februare 1784, preskaŭ samtempe kun la fondo de la rusa Simferopolo.
Dum la 19a jarcento la vilaĝo iom post iom kreskis. Ĝia loĝantaro estis okupita pri minado de diorito en la loka minejo. Komence de la 20a jarcento en la vilaĝo loĝis ĉ. 500 homoj. En la jaro 1926 la vilaĝo iĝis centro de la novkreita Kurcovskij-komunumo (parto de la Simferopola distrikto).
Carlo Gesualdo
La murdoj
En 1586 Gesualdo edzinigis sian unuan kuzinon, Maria d'Avalos, la filinon de la markizo de Pescara. Post du jaroj ŝi ekadultadis kun Fabrizio Carafa, la grafo de Andria; ŝajne ŝi gardis ĝin sekreta de sia edzo dum preskaŭ du jaroj, malgraŭ tio, ke la ekzisto de la adultado estis vaste sciata aliloke. Finfine, la 16-an de oktobro, 1590, kiam Gesualdo laŭdire foriris por ĉasvojaĝo, la du geamantoj fine nesufiĉe sin gardis (Gesualdo antaŭe aranĝis kun siaj servistoj, ke la pordoj restu malŝlositaj), kaj li revenis al sia palaco en Napolo, kaptis ilin in flagrante delicto kaj ŝakale murdis ambaŭ en la lito; poste li portis la kripligitajn korpojn al publika loko en Napolo kaj lasis ilin por ĉies vido. (Maria estis "agresege tranĉvundita je la partoj, kiujn virino plej bone gardu modestaj", skribis siatempa raporto.) Kiel nobelo li estis imuna kontraŭ procedoj, sed ne kontraŭ venĝo, kaj tial li fuĝis al sia kastelo en Gesualdo, kie li estis ŝirmata de ĉiuj parencoj aŭ de sia edzino aŭ de ŝia amanto.
Ukrainko (Simferopola distrikto)
Historio
En la jaro 1945 per la decido de la Prezidio de la supera konsilio de RSFSR la vilaĝo estis alinomita Ukrainka.
En la jaro 1962 la vilaĝo estis subigita al la Baĥĉisaraja distrikto, tamen jam komence 1965 ĝi estis denove subigita al la Simferopola distrikto; samtempe oni forigis la Ukrainkan komunumon kaj rilatigis la vilaĝon al la Perova komunumo.
Carlo Gesualdo
La murdoj
La murdoj estis vaste publikigitaj, eĉ verse de poetoj kiel Tasso kaj tuta amaso da napolaj poetoj, avidaj profiti la sensacion; la maldecaj detaloj de la murdoj estis dissenditaj prese; sed nenio estis farita por aresti la princon de Venosa. La polica raporto de la sceno (priskribita en (1)) estas ŝoka legaĵo eĉ post pli ol kvarcent jaroj.
NGC 4878
NGC 4878 (aliaj indikoj — MCG -1-33-64, PGC 44747) estas galaksio en konstelacio Virgo.
Carlo Gesualdo
La murdoj
Historioj de la okazaĵoj post la murdoj varias. Laŭ unuj tiamaj fontoj, Gesualdo murdis ankaŭ sian duan filon de Maria, kiu estis infaneto, rigardinte en ĝiajn okulojn kaj dubante sian patrecon (laŭ tiamaj fontoj li "svingis ĉirkaŭen la infaneton en ĝia liteto ĝis la spiro lasis ĝian korpon"); alia fonto indikas, ke li murdis ankaŭ sian bopatron, post kiam tiu ĉi al li venis venĝonte. Gesualdo dungis trupon da armitoj por gardi lin kontraŭ ĝuste tia okazo.
Ukrainko (Simferopola distrikto)
Nuntempo
Nuntempe la vilaĝo troviĝas tre proksime al la urbo Simferopolo kaj estas bone ligita al ĝi per busa trafiko. La loĝantaro de la vilaĝo okupiĝas ĉefe pri agrikulturo; krome en la vilaĝo daŭre funkcias kelkaj negrandaj minejoj kaj brik-fabriko. En la vilaĝo kaj apud ĝi troviĝas multaj somerdomaj terpecoj de simferopolanoj.
Carlo Gesualdo
Jaroj en Ferrara
En 1594 Gesualdo iris al Ferrara, unu el la centroj de avangarda muzika aktivado en Italio — aparte rilate la madrigalon — kiu estis la hejmo de Luzzasco Luzasschi, unu el la plej antaŭenrigardantaj komponistoj en la ĝenro. Tie li ankaŭ aranĝis alian geedziĝon, ĉi-foje kun Leonora d'ESTE, la nevino de grafo Alfonso la 2-a. Kion ŝi tiam pensis pri edziniĝo al mania-deprima, megolomania murdinto ne estas sciate, sed ŝi edziniĝis al Gesualdo kaj transloĝiĝis kun li reen al lia bieno en 1597; dume li ĝuis pli ol du jarojn da kreema aktivado en la avangarda etoso de Ferrara, ĉirkaŭate de kelkaj el la plej bonaj muzikistoj en Italio. En Ferrara li eldonis sian unuan libron de madrigaloj. Dum li estis en Ferrara li ankaŭ kunlaboris kun la concerto di donne, la tri virtuozaj kantistinoj, kiuj estis inter la plej renomaj muzikistoj en Italio, kaj por kiuj multaj aliaj komponistoj verkadis.
Ukrainko (Simferopola distrikto)
Nuntempo
Laŭ la informoj de la jaro 2009 la vilaĝo konsistis el 60 kortoj, en ĝi loĝis 135 homoj; la areo de la vilaĝo estas 178,6 hektaroj.
NGC 4878
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Carlo Gesualdo
Reveno al Gesualdo
Reveninte al sia kastelo en Gesualdo elde Ferrara en 1595, li provis aranĝi situacion similan al tiu, kiu ekzistis en Ferrara, kun grupo de enloĝantaj, virtuozaj muzikistoj, kiuj kantu lian propran muzikon. Kvankam lia bieno estis fariĝonta centro de muzikado, tio estis destinita sole por Gesualdo; pro siaj konsiderindaj financaj rimedoj, li povis dungi kantistojn kaj instrumentistojn por sia propra plezuro, sed li estis soleca homo laŭ sia karaktero kaj lia bieno neniam fariĝis kultura centro kiel la bieno Este en Ferrara. De ĉirkaŭ 1599 ĝis sia morto en 1613, li apenaŭ eliris sian kastelon, kaj muziko ŝajne estis lia sola pasio. La plejmulto el liaj famaj verkoj estis eldonitaj en Napolo en 1603 kaj 1611, kaj la plej fifame kromata kaj malfacila parto el ili estis skribitaj dum lia periodo de izolo.
Bruna ibiso
La Bruna ibiso aŭ Glacea ibiso (Plegadis falcinellus) el la ordo de Cikonioformaj birdoj (aŭ de Pelikanoformaj depende de la sistematiko) estas birdospecio de la familio de Treskiornitedoj
Carlo Gesualdo
Reveno al Gesualdo
La rilatoj inter Gesualdo kaj lia nova edzino ne estis bonaj; ŝi akuzis lin pri mistrakto, kaj la familio Este penis ebligi al ŝi eksedziniĝon. Ŝi pasigis pli kaj pli da tempo for de la izolita bieno de Gesualdo, kaj li skribis multajn kolerajn leterojn al Modena, kien plej ofte ŝi iris por resti kun sia frato.
Bruna ibiso
Disvastiĝo kaj vivejo
Ĝi loĝas en lagoj aŭ marĉoj de Eŭropo, Azio, Afriko, Aŭstralio kaj Ameriko. Ĝi hazarde montriĝas en Fuĝjan- kaj Ĝeĝjang-provincoj de Ĉinio.
Carlo Gesualdo
Reveno al Gesualdo
En 1600 lia filo de lia dua geedziĝo mortis. Post tio ĉi Gesualdo komisiis grandan pentraĵon por la Eklezio de la Kapuĉinoj en Gesualdo, kiu montras Carlo GESUALDO, lian onklon Carlo BORROMEO, lian duan edzinon Leonora, kaj lian mortintan filon, sub aro da anĝelaj figuroj.
Bruna ibiso
Disvastiĝo kaj vivejo
Tiu estas la plej disvastigata ibisospecio, kiu reproduktiĝas en disaj lokoj de varmaj regionoj de Eŭropo (ĉefe Mediteraneo kaj ĉefe Orienta Mediteraneo, Balkanio kaj Kaŭkazo), Azio, Afriko, Aŭstralio, kaj en la atlantika kaj kariba regiono de Ameriko. Oni supozas ke ĝi originiĝis en la Malnova Mondo kaj disvastiĝis nature el Afriko al norda Sudameriko en la 19a jarcento, el kie ĝi disvastiĝis al Nordameriko. Tiu specio estas migranta; plej eŭropaj birdoj vintrumas en Afriko, kaj en Nordameriko birdoj el nordo de Norda Karolino vintrumas pli sude. Birdoj el aliaj populacioj povas disiĝi amplekse for de la reprodukta sezono.
Carlo Gesualdo
Reveno al Gesualdo
Malfrue en sia vivo li suferadis je deprimo; ĉu ĝi rilatis al aflikto pro liaj pluraj murdoj estas malfacile pruvi, sed la indikoj estas sugestaj. Laŭ skribo de Campanella en Lyons en 1635, li sin batigadis ĉiutage per siaj servistoj; kaj li gardis specialan serviston, kies devo estis bati lin "ĉe tabureto" (1); kaj li okupiĝis pri senĉesa, kaj senfrukta, korespondado kun Kardinalo Borromeo por akiri relikvojn, t.e. skeletajn restaĵojn, de sia onklo Carlo, per kiuj li esperis akiri saniĝon por sia mensa malsano, kaj eble indulgon pri siaj krimoj. Lia malfrua enmuzikigo de Psalmo 51, la Miserere, estas preskaŭ unika en muzikhistorio pro sia insista kaj pleda ripetado de la linio "Indulgu min, ho Eternulo, pri mia terura peko."
Bruna ibiso
La situacio en Hispanio
Kvankam ĝenerale malpliiĝanta en Eŭropo, ĝi ĵus setlis kiel reprodukta kolonio en Suda Hispanio, kaj ŝajne estas kreska tendeco ĉe la hispanaj birdoj el kiuj kelkaj vintras en Britio kaj Irlando, kun almenaŭ 22 vidaĵoj en 2010. Fakte kvankam dekomence la reproduktado okazis nur en ĉemarbordaj areoj kiaj Doñana, la Delto de Ebro kaj la Salejoj de Santa Pola, printempe al somero de 2012 estis registrita unua kazo post multaj jardekoj de reproduktado en interna areo nome ĉe tre granda urbo Badajoz ĉe la limo kun Portugalio: fakte la kolonio manĝas ĉe rizkampoj de Alfarofia sude de Elvas, dum ripozas ĉe Badajoz. La kolonio de ĉirkaŭ 30 individuoj havis ĉirkaŭ naŭ nestojn sed plej parto estis abandonataj kaj reproduktado finfina okazis nur en unu nesto kun tri eloviĝintoj kaj elnestiĝintoj. Post tio la kolonio kreskiĝis kaj en 2014 ankoraŭ estis kvin nestoj en Julio kaj Aŭgusto 2014 en Badajoz ĉe la rivero Guadiana, dume ĉe proksimaj rizkampoj de Gévora vidiĝis ĝis 68 ekzempleroj. En 2020 oni registris en Badajoz vidaĵojn de centoj da ekzempleroj. En la Delto de Ebro el unua individuo en 1998 la populacio kreskiĝis ĝis 9202 en januaro 2019.
Carlo Gesualdo
Reveno al Gesualdo
Gesualdo mortis izole, ĉe sia kastelo Gesualdo en Avellino, tri semajnojn post la morto de sia filo Emanuele, la unua filo de sia geedziĝo kun Maria.
Bruna ibiso
Habitato
La Bruna ibiso manĝas en tre neprofunda akvo kaj nestumas en nesalaj aŭ saletaj humidejoj kun altaj densaj tufoj de emerĝa vegetaĵaro kia kareksoj, papirusciperoj aŭ junkoj kaj malaltaj arboj aŭ arbustoj. Ili montras preferon por marĉoj ĉe bordoj de lagoj kaj riveroj sed povas troviĝi ankaŭ ĉe lagunoj, inunditaj herbejoj, malsekaj prerioj, marĉoj, akvorezervejoj, akvelfluejoj, rizkampoj kaj irigaciaj terkultivejoj. Ĝi troviĝas malpli komune en marbordaj lokoj kiaj estuaroj, deltoj, salmarĉoj kaj marbordaj lagunoj. Preferataj ripozejoj estas normale en grandaj arboj kiuj povas esti dise malproksime el manĝareoj.
Carlo Gesualdo
Muziko kaj stilo
La indikoj ke Gesualdo estis torturata de sia aflikto dum la cetero de la vivo estas konsiderindaj, kaj eble li donis al tio esprimon en sia muziko. Unu el la plej evidentaj trajtoj de lia muziko estas la ekstravaganca tekstenmuzikigo de vortoj reprezentaj ekstremojn de emocio: "amo", "doloro", "morto", "ekstazo", "angoro", kaj aliaj similaj vortoj okazas ofte en la tekstoj de liaj madrigaloj, el kiuj la plej multajn li mem probable verkis. Kvankam tia vortopentro estas ofta inter madrigalistoj de la malfrua 16-a jarcento, ĝi atingis ekstreman malvolvon en la muziko de Gesualdo.
Bruna ibiso
Aspekto
Ĝi estas mezgranda vadbirdo, kun longeco de 48–66 cm kaj averaĝe ĉirkaŭ 59.4 cm kaj enverguro de 80–105 cm. Ĝiaj beko kaj kolo estas longaj kaj kurbaj. La supra bekobordo estas 9.7 al 14.4 cm longa, kaj ĉiu flugilo 24.8-30.6 cm, la vosto 9-11.2 cm, kaj la tarso 6.8-11.3 cm. La korpomaso de tiu ibiso povas gami el 485 al 970 g. La nigrecbruna plumaro brilas purpure, verde kaj brunruĝe, ĉefe verdecaj briloj estas en flugiloj kaj helbrunaj en kapo, kolo kaj dorso de reproduktaj plenkreskuloj. Vintre la plumaro perdas brunan koloron, sed konservas iom da briloj. Junaj birdoj havas nekurban bekon kaj pli nebrilajn plumojn ĉe la malsupra korpo.
Tiu specio havas brunecan bekon, malhelan bridan haŭtaĵon borde supre kaj sube en blu-griza (nereproduktulo) al brilblua (reproduktulo), kaj ruĝecbrunajn krurojn. Malkiel ĉe ardeoj, ibisoj flugas havante kolon etende, kaj ties flugmaniero estas gracia kaj ofte en V-formado.
Sonoj farataj de tiu sufiĉe silentema ibiso inkludas varion de grakadoj kaj gruntoj, inklude raŭkan grrrr dum reproduktado.
Kutimaro
La Brunaj ibisoj vivas grupe. Ili estas rapidmovaj. Ili entreprenas disigajn movojn post reproduktadi kaj estas tre nomadecaj. La plej nordaj populacioj estas tute migrantaj kaj veturas laŭ larĝa fronto, ekzemple tra la Sahara Dezerto. Populacioj de moderklimataj regionoj reproduktiĝas dum la loka printempo, dum tropikaj populacioj nestumas koincide kun la pluvsezono. Nestumado okazas ofte en specimiksaj kolonioj. For de la reprodukta sezono povas vidiĝi aroj de ĉirkaŭ 100 individuoj dum migrado, kaj dum vintro aŭ sekaj sezonoj tiu specio troviĝas kutime manĝe en malgrandaj aroj. Ili ripozas ofte komune nokte en grandaj aroj, kun aliaj specioj, eventuale en arboj kiuj povas esti malproksime de humidejaj manĝareoj.
Oni ofte vidas, ke ili vadas en malprofunda akvo per grandaj paŝoj kaj subite enpikas en akvon aŭ ŝlimon sian bekon por kapti ĉasaĵon. Fiŝoj, amfibioj (ranoj), salikokoj, larvaj insektoj (kiaj akvaj skaraboj, libeloj, zigopteroj, lokustoj, griloj, muŝoj, triĥopteroj), hirudoj, moluskoj (helikoj kaj mituloj), krustuloj (kraboj kaj kankroj), lumbrikoj, kaj eĉ akvaj serpentoj aŭ malgrandaj birdidoj estas iliaj manĝaĵoj. La dieto dependas el la sezono kaj el la manĝodisponeblo. Ilia loĝejo longe distancas de loko, kie ili serĉas manĝaĵon, kaj ili flugas tien kaj reen grupe inter la du lokoj. Dum flugado ili etendas la kapon kaj kolon antaŭen, jen svingas la flugilojn, jen glisas per disetenditaj flugiloj. Ili svingas la flugilojn pli rapide kaj pli pene ol ardeoj. Ilia kriado similas al la mekado de ŝafido.
Reproduktado
Brunaj ibisoj generas amase en marco aŭ humida kaj malalta loko. Iam ili mikse loĝas kun ardeoj. Somero estas tempo por ilia genero. Ili konstruas sian platforman neston inter fragmitoj, sur arboj aŭ arbedoj, el velkintaj fragmitoj, herboj kaj branĉetoj, almenaŭ 1 m superakve, sed foje ĝis 7 m alte, en densaj tufoj de emerĝa vegetaĵaro, malaltaj arboj aŭ arbustoj. La birdino demetas 3-5 bluverdetajn ovojn. La gepatraj birdoj alterne faras kovadon. Post tri semajnoj elkoviĝas idoj, kiujn nutras iliaj gepatroj. Forlasinte la neston, la junaj birdoj agas kune kun siaj gepatroj. En la fino de somero ili forlasas sian generan lokon.
Konservado
La Bruna ibiso estas specio al kiu aplikiĝas la Agreement on the Conservation of African-Eurasian Migratory Waterbirds (AEWA). Tiu specio estas minacata pro habitata degradado de humidejoj kaj habitatoperdo pro sekigado, pliiĝanta saleco, grundakva elfosado kaj invado de ekzotaj plantoj. Ĝi estas minacata ankaŭ surloke pro ĉasado, ĝenado kaj uzado de pesticidoj.
Carlo Gesualdo
Muziko kaj stilo
Kvankam li estis fama pro siaj murdoj, li restas fama ankaŭ pro sia muziko, kiu staras inter la plej avangarda kaj esprimpova el la renesanco, kaj sendube estas la plej sovaĝe kromata; akordaj sinsekvoj kiel tiuj verkitaj de Gesualdo ne reaperis en muziko ĝis la 19-a jarcento, kaj tiam en kunteksto de tonaleco, kiu neebligas rektan komparon.
La eldonita muziko de Gesualdo dividiĝas en tri kategoriojn: sankta voĉa muziko, sekulara voĉa muziko, kaj instrumenta muziko. Liaj plej famaj komponaĵoj estas liaj ses eldonitaj libroj de madrigaloj (inter 1594 kaj 1611), kune kun liaj Tenebrae Responsoria, kiuj tre similas al madrigaloj krom tio, ke ili uzas tekstojn el la Pasiono. Krom la verkoj de li eldonitaj, li lasis grandan kvanton da muziko manuskripta; tio inkludas kelkajn el liaj plej riĉaj provoj en kromateco, kune kun komponaĵoj en siatempaj avangardaj formoj kiel monodio. Kelkaj el tiuj ĉi estis produktoj de la jaroj, kiujn li pasigis en Ferrara, kaj kelkaj estis verkitaj specife por la tieaj virtuozaj kantistoj, la tri virinoj de la "concerto di donne".
La unuaj libroj de madrigaloj, kiujn Gesualdo eldonis, estas stile proksimaj al la verkoj de aliaj tiamaj madrigalistoj. Provoj kun harmonia sinsekvo, falsa rilato, kaj akra ritma kontrasto plimultiĝas en la postaj libroj, kaj Libroj Kvin kaj Ses enhavas la plej famajn kaj ekstremajn ekzemplojn (ekzemple, la madrigalojn "Moro, lasso, al mio duolo" kaj "Beltà, poi che t'assenti", kiuj ambaŭ kuŝas en Libro Ses, eldonita en 1611).
Tipa en la stilo de Gesualdo estas sekcia formato, en kiu relative malrapidaj pasaĵoj de sovaĝa, iafoje ŝoka kromateco alternadas kun rapidaj diatonaj pasaĵoj. La teksto kroĉiĝas proksime al la muziko, kaj individuaj vortoj ricevas maksimuman atenton. Kelkaj el la kromataj pasaĵoj inkludas ĉiujn dek du tonojn de la kromata gamo ene de sola frazo, kvankam ili estas disigitaj tra diversaj voĉoj. Gesualdo aparte amis rilatojn de kromataj tritoj; ekzemple li apudmetadis la akordojn A maĵora kaj F maĵora, aŭ eĉ A minora kaj D-bemola maĵora (kiel li faris komence de "Moro, lasso").
27265 Toddgonzales
27265 Toddgonzales estas tre malgranda, treege hela kaj nerapide rotacianta asteroido de la ĉefa asteroida zono.
Carlo Gesualdo
Muziko kaj stilo
Lia plej fama sankta komponaĵo estas la aro de Tenebrae Responsoria, eldonitaj en 1611, kiuj estas stile sanktaj madrigaloj. Same kiel en la postaj libroj de madrigaloj, li uzas aparte akrajn disonancojn kaj ŝokajn kromatajn apudmetojn, speciale en la partoj emfazantaj tekstopasaĵojn, kiuj rilatas al la sufero de Kristo, aŭ la aflikto de St. Petro pro ties perfido de Jesuo.
Kamenpurigisto
Kamenpurigisto estas homo, kies metio okupiĝas pri purigado, kontrolo kaj riparo de kamentuboj, ekipaĵoj por forkonduko de produktoj de forbruligado, bruligekipaĵoj kaj pliaj koneksantaj ekipaĵoj.
27265 Toddgonzales
Malkovro
Ĝi estis malkovrita la en la kadro de la astronomia kampanjo Lowell Observatory Near-Earth-Object Search (LONEOS) elde la Stacio Anderson Mesa de la Observatorio Lowell, sudoriente de Flagstaff (Arizono, Usono).
Kamenpurigisto
Kio estas tio
Kamenpurigado estas laboro, kiu el pli granda parto okazas en pli altaj altecoj (sur tegmentoj de konstruaĵoj). Tiu ĉi metio ne estas konvena por homoj, kiuj havas problemojn kun kunordigado de movoj kaj aliajn sanproblemojn (ekz. epilepsiaj atakoj)
Ekipaĵo
Inter baza ekipaĵo, kiu estas uzata en tiu ĉi metio, estas trapremaj brosoj, puriga ekipaĵo por malsuprenigo en kamentubon, masonista ilaro kaj ekipaĵon por laboro kun ladoj. Laborante estas bezone per mekanika movo forigi eksidintajn fulgojn en forkondukaj tuboj, kiuj malfaciligas pluaj fluadon de bruligaĵoj de loko de brulado en liberan atmosferon.
27265 Toddgonzales
Orbito
Ĝi estas en orbita resonanco 1:2 kun Marso.
Kamenpurigisto
Historio
Kamenpurigista afero estas unu el la plej malnovaj metioj en la mondo. La plej grandan ekfloron la kamenpurigistoj spertis en la tempo de industria revolucio. Ekde tiu tempo la kamenpurigistoj - dank' al kresko de loĝantoj, do pli granda bezono de loĝejoj kaj pro tio ankaŭ kamentuboj - pli kaj pli bezonataj. Sed nun, en tempo de kresko de centra hejtado estas da ili malpli kaj malpli.
27265 Toddgonzales
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de Todd Gonzales, Direktoro pri Eduko ĉe la Observatorio Lowell. Li inspektas la disvolvon de multenombraj edukaj programoj de la Observatorio, ĉefe tiuj por infanoj. Antaŭ, li servis kiel Inspektisto de Publika Programo kaj Ambasadoro pri Filantropio.
Kamenpurigisto
Ĉeĥio
En la ĉeĥa popola konscio (same hungaroj) estas, ke la kamenpurigistoj alportas feliĉon. Se iu ekvidos ilin, li devas teni je butono, por ke li havu feliĉon.
Carlo Gesualdo
Influo kaj reputacio
Gesualdo havis malmulte da influo siatempe, kvankam kelkaj komponistoj kiel Sigismondo d'India kaj Antonio Cifra verkis manplenon da pecoj imitante lian madrigalan stilon; nur en la 20-a jarcento li estis remalkovrita. La vivo de Gesualdo provizis inspiron por multe da verkoj de fikcio kaj muzika dramo, inkluzive de romano de Anatole France. Krome, 20-jarcentaj komponistoj respondis al lia muziko per siaj propraj laŭdimitoj; Alfred Schnittke verkis operon en 1995 bazitan sur lia vivo, kaj Igor Stravinski aranĝis la madrigalon de Gesualdo "Beltà, poi che t'assenti" kiel parton de sia Monumentum pro Gesualdo (1960).
Kamenpurigisto
Granda Britio
En kelkaj partoj de Britio estas por fianĉino feliĉo vidi kamenpurigiston dum sia nuptotago. Multaj kamenpurigistoj eluzas tiun ĉi miton kaj balaas kamentubojn en konataj familioj, kie estas nupto ĝuste dum tiu tago, por ke ili alportu al la fianĉino la feliĉon.
Carlo Gesualdo
Influo kaj reputacio
Kvankam aliaj komponistoj je la fino de la 16-a kaj komenco de la 17-a jarcentoj verkis avangardan muzikon, la kreado de Gesualdo estis unika kaj izolita, sen posteuloj aŭ sekvantoj, miriga senelira vojo en muzikhistorio, kaj analogo de lia persona izolo kiel senposteula princo, ruinigita de sia aflikto.
Kamenpurigisto
Kamenpurigisto en literaturo
Hans Christian Andersen verkis fabelon Paŝtistino kaj Kamenpurigisto, kiu estas en lia libro Neĝa reĝino.
Carlo Gesualdo
Eksteraj ligiloj
Angle:
Itale:
GRP Records
GRP Records estas usona diskeldonejo por kunfanda, latinida kaj nuntempa ĵazoj.
Ĉe GRP publikigis muzikisto kiel Chick Corea, Gary Burton, Lee Ritenour, Diane Schuur, Dave Valentin, Tom Scott, Kevin Eubanks, David Benoit, Larry Carlton kaj Spyro Gyra same kiel la bandoj The Rippingtons, Yellowjackets kaj GRP All-Star Big Band.
En 1987 GRP kunlaboris kun MCA Records, kiu poste en 1990 transprenis ĝin kaj daŭrigis sub la etikedo MCA/GRP Records.
Schwobfeld
Schwobfeld estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Eichsfeld de la federacia lando Turingio. Fine de la komunumo havis  loĝantojn. La teritorio estas parto de la komunumaro Ershausen/Geismar, ligo de pluraj najbaraj komunumoj por komuna plenumo de pluraj taskoj kaj servoj kun administra centro en la najbara komunumo Schimberg.
Anna Keszeg
Kariero
Anna Keszeg havigis diplomojn pri hungara kaj franca lingvoj kaj literaturoj, respektive pri filozofio en la Universitato Babeş–Bolyai de Kluĵo. En 2004 ŝi diplomitiĝis en Sorbonne Paris IV pri la nuntempa franca literaturo kaj en 2005 ŝi havigis gradon de majstro en la École des Hautes Études en Sciences Sociales. En 2009 ŝi doktoriĝis en ELTE de Budapeŝto. Ŝi estas redaktorino de revuo Korunk, instruistino en la UBB de Kluĵo.
Trolebuso
Trolebuso estas elektra aŭtobuso, kiu prenas sian energion per troleo super la vojo.
Male al tramo, al kiu sufiĉas unu drato kaj la metalaj reloj por provizi energion, trolebuso bezonas du dratojn. Ĉar tiuj devas ne havi kontakton inter si, la busa troleo-duo devas esti mallarĝa; ĝi kutime konsistas el pulioj, kiuj ne glitas, sed ruliĝas laŭlonge de la dratoj.
Avantaĝoj de trolebusoj estas, kiel ĉe elektraj tramoj, la manko de rubgasoj kaj motora bruo kaj la akcela forto ĉe malaltaj rapidoj (elektra motoro ne bezonas transmisiilon). Esploroj trovis, ke eĉ la rubgasa bilanco (kiu enkalkulas la rubgasojn de elektrocentraloj) estas favora. Kompare al tramo trolebuso postulas malpli da substruktura investo, ĉar oni ŝparas la trakojn.
La unua trolebuso veturis en 1882 en Berlino. Nun la lando kun plej multe da trolebusoj estas Rusio, kie 89 urboj havas trolebusojn; Moskvo havas 2.000. Ŝanhajo havas la plej malnovan konstante ekzistintan reton (de 1914). La plej longa trolebusa itinero ligas trajnan ĉefstacidomon en Simferopolo kun ĉemara ripozurbo Jalto en Krimeo, ĝia longeco estas 86 kilometroj.
Ekzistas hibridaj busoj, kiuj eksterurbe (kie ne ekzistas dratoj) veturas dizele kaj ĉe la urbolimo ekprenas kurenton de dratoj. Aliaj havas akumulatorojn, kiuj permesas eksterdratan veturadon.
Ĝenerale oni konstatas ne tro grandan popularecon de trolebusoj, kie ili ne jam ekzistas; preskaŭ nenie okazas instalo de novaj trolebusaj sistemoj.
Yasunobu Matsuoka
Yasunobu Matsuoka (松岡 康暢, n. ) estas japana futbalisto.
Li futbalis ĉe Gamba Osaka, Roasso Kumamoto kaj V-Varen Nagasaki.
Kálmán Szily (lingvisto)
Kálmán Szily [sili], laŭ hungarlingve kutima nomordo Szily Kálmán estis hungara lingvisto, fizikisto, bibliotekisto, profesoro, membro de Hungara Scienca Akademio (korespondanta en 1865, ordinara en 1873, direktora en 1883). Lia nobela antaŭnomo estis nagy-szigethi. Lia samnoma filo estis Kálmán Szily (inĝeniero). Kálmán Szily naskiĝis la  1838 en Izsák. Li mortis la 1924 en Budapeŝto.
Biografio
Kálmán Szily frekventis universitaton en Vieno ricevinta diplomon en 1860. Hejmenveninta li estis vicprofesoro en la teknika altlernejo en Budapeŝto. Li profesoriĝis en 1869. Li doktoriĝis en 1867 antaŭ la akademio. Inter 1870 kaj 1889 li estis katedrestro jam en unuversitato (pli frue altlernejo), krome li estis la unua rektoro. Inter 1889 kaj 1905 li estis ĉefsekretario de MTA, poste ties ĉefbibliotekisto. Tiutempe li okupiĝis precipe pri lingvistiko. Li ricevis premion en 1880, en 1896 li ricevis la titolon "ministeria konsilanto".
Diemtigen
Pri la komunumo
Diemtigen estas komunumo en Kantono Berno, Svislando. Ĝis la 31-a de decembro 2009 ĝi apartenis al la malnova distrikto Suba Simme-Valo, kaj ek de la 1-a de januaro 2010 ĝi estas parto de la nova administra distrikto Frutigen-Suba Simme-Valo. Ĝi havis 2145 loĝantojn je la 31-a de decembro 2008.
Geografio
La komunumo Diemtigen etentiĝas en la tiel nomita Valo de Diemtigen suda flankvalo de la Simme-Valo, tra kiu fluas la proksimume 14 kilometrojn longa rivero Chirel, flankrivero de Simme. La komunumo konsistas el ok vilaĝoj, kiel oni en la loka alemana dialekto diras Bäuerten, kiuj nomiĝas Oey, Diemtigen, Bächlen, Horben, Riedern, Entschwil, Zwischenflüh kaj Schwenden. La plej alta punkto de la komunumo situas sur alteco de 2652 m s.m. sur la kulmino de la monto Männlifluh la plej malalta punkto sur alteco de 640 m s.m. sur la tereno Burgholz apud la bordo de la rivero Simme.
Najbaraj komunumoj
La komunumo Diemtigen limas en nordo al Erlenbach en Simme-Valo, en nordoriento al Wimmis, en oriento al Reichenbach en Kander-Valo kaj al Frutigen, en sudoriento al Adelboden, en sudo Sankt-Stefano, en sudokcidento al Zweisimmen, en okcidento al Boltigen, kaj en nordokcidento al Oberwil en Simme-Valo kaj Därstetten.
Trafiko
La Valo de Diemtigen kun la escepto de la vilaĝo Oey situas flanke de la gravaj trafikvojoj. Oey, kiu troviĝas ĉe la alflueno de la rivero Chirel al Simme, situas ĉe la kantona ĉefvojo de Spiez al Zweisimmen kaj tie ankaŭ troviĝas la stacidomo de Diemtigen ĉe la trajnlinio de Berno-Lötschberg-Sempiono-Fervojo de Spiez al Zweisimmen. De stacidomo de Oey buslinio konektas la setlejojn en la Diemtigen-Valo kun la publika trafikreto.
Historio
La unua dokumenta mencio de Diemtigen datiĝas el la jaro 1257 kiel Diemtingen. En la jaro 1439 la urbo Berno akiris la jurisdikcion pri Diemtigen.
Neuenegg (stacidomo)
Neuenegg estas fervoja stacidomo en Neuenegg, Svislando.
5046 Carletonmoore
5046 Carletonmoore estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la usona astronomo Schelte J. Bus elde la Observatorio de Siding Spring, apud Coonabarabran en Novsudkimrio (Aŭstralio).
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de la usona geologo Carleton Moore, profesoro pri kemio kaj geologio en la Ŝtata Universitato de Arizono.
Naskiĝtago
Naskiĝtago (aŭ naskotago) estas la dato je kiu oni naskiĝis. En multaj kulturoj ekzistas kutimo festi la datrevenon de ies naskiĝtago per iu maniero, ekzemple okazigante naskiĝotagan feston por amikoj, dum kiu donacoj estas donataj al la persono festanta sian naskiĝtagon. Estas ankaŭ kutime pritrakti la festanton speciale bone kaj ĝenerale sekvi ties dezirojn je la naskiĝotago. La plej konata gratulkanto en la tuta mondo verŝajne estas Bondezirojn al vi.
Křenov (apartigilo)
Nomon Křenov havas pluraj sidejoj:
Similan nomon de la sama deveno havas:
aŭ kelke da municipoj nomitaj Křenovice
Mauri Pekkarinen
Mauri PEKKARINEN (naskiĝis la en Kinnula) estas finna politikisto. Li estis membro de finna parlamento en dek periodoj. En la jaroj 2003 - 2007 li estis ministro pri komerco kaj industrio. Ekde 2019 li estas membro de la Eŭropa Parlamento. Lia partio estas Finnlanda Centro. Li loĝas en Jyväskylä. Li havas edzinon kaj kvar infanojn.
Lubrikaĵo
Ĝeneralaĵoj
Lubrikaĵoj eltenas la sekvajn influojn:
Ecoj
Gravaj fizikaj proprecoj de la ŝmiraĵoj estas i.a. :
Apliko
La plej konata ekzemplero por lubrikaĵo estas la motoroleo. Ĝi malpliigas la frotadon en la piŝta motoro kaj zorgas samtempe por pli bona ŝtopo inter la piŝtoj kaj cilindroj kaj ankaŭ transprenas ofte la malvarmigan efikon. Kelkaj veturiloj estas ekipitaj pro tio eĉ per aldona olea malvarmigilo.
Libro
Chemistry and technology of lubricants / Roy M. Mortier ... 3-a ed. eldonejo: Dordrecht : Springer, 2010 560 p. : bildoj ISBN 978-1-4020-8661-8
NGC 4879
NGC 4879 estas stelo en konstelacio Virgo.
Damaĝo
Damaĝo estas malprofito okazinta al iu per ekstera kaŭzo. Tiu malprofito povas esti perdo, neniiĝo, valor-malpliiĝo de iu objekto. Damaĝo povas tuŝi eĉ la homon mem kiel morta akcidento, perdo, vundiĝo, malsaniĝo de membroj, korpopartoj.
Juraj efikoj de damaĝo
Se homo kaŭzas domaĝon al alia persono intence aŭ pro neglekto, li kutime estas devigata je damaĝkompenso.
Se damaĝo trafas objekton (aŭ personon, ekz. dungiton) bezonatan por plenumi kontrakton, povas esti, ke tio liberigas de la devo de kontraktoplenumo. Tio dependas de la situacio (precipe ĉu la objekto estas anstataŭigebla), la nacia juro kaj ĉu io estas difinita en la kontrakto mem.
László Györfi
László Györfi naskiĝis la  1947 en tiama Hercegfalva (nuntempa Mezőfalva).
Biografio
László Györfi frekventis gimnazion en Székesfehérvár, universitaton en Budapeŝto. Li eklaboris en telekomunikada instituto en 1970. Li doktoriĝis en 1974 (antaŭ la akademio en 1988). Baldaŭe li esploris kaj instruis en la universitato, krome li estis gastoprofesoro en diversaj universitatoj de Eŭropo. Li okupiĝas precipe pri statistika matematiko. Li ricevis 5 premiojn inter 1975-2009.
Nigrakapa pasero
La Nigrakapa pasero (Passer melanurus) estas birdo de la familio de Paseredoj kaj plej tipa genro de paseroj, troviĝanta en suda Afriko, kie ĝi loĝas en savano, kultivataj areoj kaj urboj. Brilkolora kaj distinga, ĝi havas kolorojn grizan, brunan kaj iome da nigrablankaj markoj ĉe masklo.
Lys-insulo
Lys-insulo (île du Lys, ankaŭ nomita île Petite Glorieuse) estas tre malgranda senhoma insulo de Francio apartenanta al Insularo Glorioso kaj situanta en Hinda Oceano, nord-okcidente de Madagaskaro.
Nigrakapa pasero
Aspekto
La voĉo de la Nigrakapa pasero estas ĉirpado simila al tiu de la Dompasero, sed multe pli muzikeca kaj melodia. La baza alvoko estas uzata dumfluge kaj dum socia ripozado kaj estas transkribita kiel ĉissip, ĉirap, ĉriip, aŭ ĉiriĉap. Alvoko uzata de la masklo por averti pri sia nestoposedo estas transkribita kiel tŭiing aŭ tŭiling. Distinga kaj laŭta, tiu alvoko foje iĝas subita kaj ripeteca kanto, transkribita kiel ĉip ĉiirap, ĉip ĉiirap.
Lys-insulo
Geografio
"Lys-insulo" estas malgranda afrika insulo situanta inter Mozambiko okcidente, Sejŝeloj norde, Madagaskaro sud-oriente kaj Komora Insularo sud-okcidente, banata de Mozambika Kanalo. La insulo situas nord-oriente en Insularo Glorioso konsistanta el alia pli granda Insulo Granda Glorioso, kaj kelkaj rokoj pli-malpli ligitaj inter si per sablaĵo je malalta tajdo.
Nigrakapa pasero
Taksonomio
La Nigrakapa pasero estis unuafoje priskribita de Philipp Ludwig Statius Müller en 1776. Ĝi estas membro de la genro Passer. Ene de tiu genro ties rilatoj estis ĝenerale malbone komprenataj. Studoj de DNA ege sugestis, ke la Nigrakapa pasero estas la plej frua idaĵo, aŭ la plej baza membro de tiu genro.
Lys-insulo
Geografio
Triangulforma kun diametro de 600 metroj, la insulo estas ĉie ĉirkaŭita de koralrifo formanta lagunon ĉirkaŭantan la insulon kaj inkluzivanta ankaŭ "Insulon Granda Glorioso".
Nigrakapa pasero
Taksonomio
La specifa epiteto (latina scienca nomo) de la Nigrakapa pasero devenas el la greka μέλας ("nigra") kaj ουρά ("vosto"), dum la nomo de la genro Passer devenas el latina vorto por malgrandaj birdoj.
Lys-insulo
Geografio
Submetita al tropika klimato kaj situanta sur vojiro de ciklonoj, eĉ sur loko de formiĝo de tiuj tropikaj ciklonoj, la insulo estas kovrita de maldensa vegetaĵaro.
Nigrakapa pasero
Taksonomio
La Nigrakapa pasero havas tri subspeciojn. La nomiga subspecio Passer melanurus melanurus troviĝas en orienta Sudafriko, oriente de la okcidento de la Liberŝtato, kaj la subspecio vicinus, kiu estas foje merĝita kun melanurus, orienten de la Liberŝtato al orienta Kablando kaj Lesoto. La subspecio damarensis havas teritorion el pleja sudaj marbordaj areoj de Angolo al Namibio, Bocvano kaj pleja okcidento de Zimbabvo, krom ĝis norda Sudafriko.
Lys-insulo
Historio
La senhoma insulo eble estis malkovrita ekde la 7-a jarcento fare de malagasaj aŭ arabaj navigistoj. La Reuniano Hippolyte Caltaux loĝanta en Sejŝeloj kaj komercanta kun Madagaskaro estis la unua Eŭropano kiu malkovris Lys-insulon kaj ankaŭ Insulon Granda Glorioso en 1878. Petinte koncesion de Ministerio pri francaj kolonioj, tiu ĉi konsentis al li rajton ilin okupi « je liaj propraj riskoj ». Nomante ilin « Glorioso Insuloj » honore al la Tri Gloraj Tagoj de la Franca revolucio de 1830, li ekspluatis ĝin malgraŭ la premo de brita "Royal Navy" kiu avidis ĝin ĝis Francio ne decidiĝis agnoski sian suverenecon super la insulo. Tiu ekposedo estis farita de veselkapitano Richard, komandanto de ŝipo Primauguet, la,. Administre ligita al Majoto tri jarojn poste, ĝi estis ligita al Madagaskaro ekde 1912.
Nigrakapa pasero
Distribuado kaj habitato
La Nigrakapa pasero loĝas en suda Afriko el Angolo suden al Sudafriko kaj orienten al Lesoto. Ties originaj habitatoj estas duonarida savano, thornveld, kaj hela arbaro tipa de suda Afriko. Kiam nenomada agrikulturo alvenis en sian teritorion antaŭ ĉirkaŭ mil jaroj, ĝi adaptixgis al kultivata tero. Ekde tiam ĝi moviĝis en urbojn. Kiam ĝi loĝas en urbaj centroj, ĝi preferas parkojn, ĝardenojn, kaj aliajn malfermajn spacojn, kaj havas malaltan reproduktan sukceson en pli konstruitaj areoj. La Nigrakapa pasero preferas habitatojn kun jara pluvokvanto de malpli da 75 cm, kvankam en dezertaj areoj ĝi kutime troviĝas ĉe akvo. Kiam ĉe la vitejoj de sudokcidenta Kablando oni eklasis kreskantajn herbojn inter vitoj pot konservi humidecon ĉirkaŭ 1956, la Nigrakapa pasero moviĝis tien. Nigrakapaj paseroj rapide formanĝis la herbosemojn kaj ekmanĝis la vinberojn. La Nigrakapa pasero estas nune grava plago por vitejoj, sed en tiuj areoj ili havas malaltan reproduktan sukceson kaj ties populacioj ne pluas sen enmigrado.
Lys-insulo
Historio
Hippolyte Caltaux tiam povis plene ekspluati ambaŭ Glorioso Insulojn. En 1921, komandanto Lebegue kiu vizitis la insularon raportis ke « sur Lys-insulo, oni trovas deponejon de braĝo, amason de guano, kaj kapraron de ĉ. 200 bestoj. » La ekspluatado de Lys-insulo estis ĉesigita samtempe kun tiu de Insulo Granda Glorioso, en 1958 post la fino de la koncesio. Integrita en naturrezervejon en 1975, Lys-insulo estis malpermesita al turistoj.
Nigrakapa pasero
Distribuado kaj habitato
Ĉe urboj, la Nigrakapa pasero konkurencas kun kaj la indiĝena Grizkapa sudpasero kaj la enmetita Dompasero. Ĉar ĝi estas pli setlita ĉe homoj en sia teritorio ol ili, ĝi sukcese konkurencas kun ambaŭ specioj, kvankam eble ili malhelpas ĝin por nestumado en truoj.
Lys-insulo
Administrado
Unue administre ligita al Madagaskaro, Lys-insulo, kiel ĉiuj ceteraj Disaj Insuloj en la Hinda Oceano, estis ligita al ministerio de transmaraj aferoj kaj administrita de Prefektejo de Reunio kiam Madagaskaro akiris sendependecon en 1960. Tiu administrado estis konfidita la al supera administranto de Francaj Sudaj kaj Antarktaj Teritorioj cele al ligado de Disaj Insuloj en la Hinda Oceano al tiu teritorio la. Lys-insulo estas organizita nek en regionon, nek en departementon, nek en komunumon, eĉ ne en teritorian kolektivon kiel la cetero de Francaj Sudaj kaj Antarktaj Teritorioj.
Nigrakapa pasero
Kutimaro
La Nigrakapa pasero estas sociema, kaj vivas are, kaj kutime eĉ reproduktiĝas en kolonioj. For de homoj ĝi estas nomadeca, kaj formas arojn de ĝis 200 birdoj. Ĉe kultivejoj kaj konstruitaj areoj, ĝi formas pli malgrandajn arojn kie manĝo disponeblas por gregaro aŭ birdoj. En tiaj lokoj, ĝi asocias kun aliaj semomanĝantaj birdoj, kiaj la Dompasero, la Kablanda teksisto, kaj la birdoj de la genro Euplectes. Birdoj el urbaj areoj formas arojn sezone kaj forflugas al proksima kamparo por manĝi maturan grenon, kaj revenas nokte por ripozi. For de la reprodukta sezono, birdoj de nekultivataj areoj ripozas en malnovaj nestoj aŭ densaj arbustoj, sed la birdoj de farmoj kaj urboj konstruas specialajn nestojn por ripozado.
Malkutima socia kutimo estis priskribita ĉe la Nigrakapaj paseroj en Johanesburgo. Grupoj de 20 al 30 birdoj separataj el pli grandaj aroj staras kune surgrunde kun vostoj surgrunde kaj levitaj kapoj. Tiuj grupoj foje moviĝas laŭ spontanea maniero per malrapida saltetado. Ofte la birdoj ekflugas kaj ŝvebas je 30 al 60 cm supergrunde. Dum tiuj arigoj la birdoj estas silentaj kaj ne kontraŭstaras. La signifo de tiu kutimo estas nekonata, kaj ne estis konstatita en iu ajn alia pasero.
La Nigrakapa pasero ĉefe manĝas semojn. Ili preferas la plej grandajn semojn de cerealoj, naturaj herboj, kaj de aliaj malgrandaj plantoj, kaj la plej favoraj estas tritiko kaj ĥakiherbo (Alternanthera caracasana). Ili manĝas ankaŭ burĝonojn kaj mildajn fruktojn, pro kio ili kaŭzas konsiderindan damaĝon al agrikulturo. Ili manĝas ankaŭ insektojn kaj ŝajne idoj estas manĝigataj nur el raŭpoj. La Nigrakapa pasero manĝas la mildajn butonojn de plantoj, kaj suĉas ĉe aloe por nektaro, sed tiuj kutimoj ne estas gravaj manĝoresursoj.
Reproduktado
La Nigrakapa pasero kutime reproduktiĝas en izolitaj kolonioj de 50 al 100 birdoj. 10 al 20 % el la paroj en ĉiu populacio nestumas for el kolonioj, pro nekonataj tialoj. Ŝajne la paroj formiĝas en la nereproduktaj aroj, sed oni ne scias kial formiĝas, aŭ ĉu la parligo estas porviva. Kiam la paro estas preta reproduktiĝi, ĝi serĉas taŭgan nestolokon, kaj pasas matenojn serĉe, kaj revenas al la aro posttagmeze. Post la selekto de la loko, ambaŭ birdoj komencas konstrui sian neston. Aliaj paroj serĉas nestolokojn proksime kaj tiele formiĝas kolonio rapide.
La Nigrakapa pasero uzas varion de nestolokoj, inklude truojn kaj malfermajn lokojn. Iili preferas arbustojn kaj arbojn, ĉefe de akacio. Ili elektas truojn kaj aliajn kovritajn lokojn malpli ofte. Oni konstatis nestojn en aleroj de konstruaĵoj, sur plantoj de muroj, en truoj de terbordoj kaj en truoj de herbamasoj. Foje la Nigrakapa pasero nestumas en neuzataj nestoj de aliaj birdoj, kiaj la teksistoj kaj la hirundoj. Paroj kiuj nestumas for el kolonioj kutime elektas malaltajn arbustojn aŭ fostojn kiel nestolokoj.
Nestoj situas almenaŭ je unu metro supergrunde, kaj povas esti nur je kelkaj centimetroj aparte en kolonioj. Nur la neston kaj ties plej proksiman proksimecon oni defendas kiel teritorion. Maskloj defendas sian teritorion per minacaj sintenoj kaj foje per bataletoj per bekoj surgrunde.
Nestoj konstruitaj en malferma kamparo estas grandaj kaj fuŝaj kupolaj strukturoj. Nestoj estas konstruitaj ĉefe el sekaj herbo kaj bastonetoj, kun milda kovraĵo de plantamaterialo. Oni uzas ankaŭ foliojn kaj dornojn. En kavonestoj, la truo estas simple plenigata je senforma amaso de herbo kun taso de milda materialo enhavanta la ovojn interne. Kiam oni uzas neuzatajn nestojn de teksistoj, ili estas simple iome kovritaj. La nestenirejo estas flanka, kaj foje etendiĝas al tunelo. La masklo kaj la ino kunkonstruas la neston, kaj kune serĉas materialon kaj teksas ĝin.
Ovaroj enhavas 2 al 6 ovojn, sed plej tipe 3 aŭ 4. Ovaroj estas des pli grandaj ju pli sude, kaj dum la centro de la reprodukta sezono.
Ambaŭ partneroj kovas la ovojn dumtage, laŭvice post 10 aŭ 15 minutoj. Nokte nur la ino kovas la ovojn, dum la masklo ripozas ĉu for ĉu en la nesto. Ĉe paroj reproduktantaj for de kolonioj, birdoj elnestiĝas por lokigi la partneron post aŭdi ties alproksimiĝon. Inter koloniaj paroj, la kovanta birdo atendas ĝis kiam la partnero alvenas en la nesto, por eviti ke aliaj birdoj eniru en la nesto. Kovado ŝajne komencas antaŭ kiam la ovodemetado finis, kaj daŭras 12 al 24 tagojn. Eloviĝo okazas dum 2 aŭ 3 tagoj kaj pluas kovado ĝis kiam plumoj disvolviĝas kaj okuloj malfermiĝas kvin tagojn post eloviĝo. La idoj estas manĝigataj per insektoj ĝis kiam okazas elnestiĝo post 16 al 25 tagoj post eloviĝo, tipe 17. Post tio la idoj ankoraŭ estos manĝigataj dum unu aŭ du semajnoj. Dum idomanĝigado, la ino dominas super la masklo.
La Nigrakapa pasero estas ofte gastiganto de la Strikapa smeraldokukolo.
Rilatoj kun homoj
La Nigrakapa pasero estas familiara birdo de homaj setlejoj en plej parto de suda Afriko.
La Nigrakapa pasero aperis en kelkaj moneroj de sudafrikaj randoj, kaj en poŝtmarkoj de Lesoto kaj de Centrafrika Respubliko.
Pigmeoj
Pigmeoj estas anoj de diversaj etstaturaj popoloj vivantaj precipe en tropika Afriko.
Etimologio
La vorto pigmeoj devenas de la greka pygmaios (πυγμαιος, „pugnulo“), kiu devenas de pygmé („pugno“). Pigmeo estis en la antikva Grekio ankaŭ mezurunuo, kiu korespondis al la longeco de 18 fingrolarĝoj, preskaŭ 35 cm.
En la frua 20-a jarcento la komparo rilatis al la meza korpalteco de vira homo; popoloj kies alteco estis sub 150 cm estis nomitaj pigmeoj. Ĉar tia kriterio estas simple formala, oni ekuzis la esprimon ankaŭ rilate al ne-afrikaj popoloj, ekzemple en Nov-Gvineo; sed tia lingvouzo ne disvastiĝis.
Belvì
- jen itale, sarde Brebì  - estas komunumo de Italio. La komunumo apartenas al la insulo kaj administra regiono Sardio kaj al la provinco Nuoro. Fine de en la komunumo vivis. Kristana patrono estas la sankta, kies memortago sekve estas la komunuma festotago.
Pigmeoj
Etimologio
Ĉar la pigmeoj ne konsideras sin etnan unuon, ili ne havas propran nomon por la tuta popolo. Apud propraj nomoj de apartaj pigmegrupoj ekzistas ankaŭ kutimaj nomoj, donitaj de najbaraj popoloj, kiuj foje havas negativan signifon, kiel ekzemple „Binga“ aŭ „Babinga“).
Belvì
Najbaraj komunumoj estas Aritzo, Atzara, Desulo, Meana Sardo, Sorgono kaj Tonara.
Trans-Israela dukto
La Trans-Israela dukto (קו צינור אילת אשקלון), konata ankaŭ kiel Ejlat-Aŝkelona naftodukto, estis konstruita en 1968 por transporti krudan nafton el Irano al Eŭropo. La irana registaro malebligis la uzon de la naftolinio post forpelo de ŝaho Mohammad Reza Pahlavi, kiel rezulto de la irana islama revolucio de 1979. La naftotubaro longas 254 km, havas la diametron de 42 " kaj kapaciton de 400.000 bareloj je tago al la israela marbordo en Ejlato kaj 1.200.000 bareloj (190,000 m3/tago)) je tago en la malan direkton. La naftodukton posedas kaj funkciigas la Eilat Ashkelon Pipeline Company (EAPC) kiuj ankaŭ funkciigas ankaŭ aliajn naftotubojn en Israelo.
En 2003, Israelo kaj Rusio interkontraktis pri prizorgo de la aziaj merkatoj per rusia nafto, transportitaj per cisternaj ŝipoj de Novorossijsk al Aŝkelono kaj tie replenigitaj en cisternŝipojn en Ejlato por ŝipado al Azio. Tiu vojo estas pli mallonga ol tradicia ĉirkaŭ Afriko kaj pli malmultekosta ol tiu tra la Sueza kanalo.
Ubuntu Touch
Ubuntu Touch (ankaŭ konata kiel Ubuntu Phone) estas nuligita poŝtelefona versio de la operaciumo Ubuntuo kaj disvolvigita de Canonical UK Ltd kaj la Ubuntu-komunumo. Ĝi estas desegnita unuacele por tuŝekranaj komputiloj kiel inteligentaj poŝtelefonoj kaj tabulkomputiloj.
Historio
Mark Shuttleworth anoncis la 31-an de Oktobro 2011 ke ekde Ubuntu 14.04, Ubuntuon subtenos inteligentaj poŝtelefonoj, tabulkomputiloj, televidiloj kaj inteligentaj ekranoj. La Ubuntua platformo por telefonoj estis prezentita la 2-an de januaro 2013. La antaŭprezento por disvolvantoj aperis la 21-an februaro 2013. Ubuntu Touch estis liberigita al fabrikistoj la 16-an de septembro 2014. La 9-an de februaro 2015 estis lanĉita en Eŭropo la modelo Bq Aquaris E4.5, kiu estas la plej unua Ubuntu-bazita inteligenta poŝtelefono kiu aĉeteblas. La 5-an de aprilon 2017, Mark Shuttleworth anoncis ke la projekton nuligos pro manko de populara intereso.
Lanĉo
Canonical liberigis la operaciumon Ubuntu Touch 1.0, la unua versio por disvolvantoj/partneroj, la 17-an de oktobro 2013, kune kun Ubuntu 13.10, kiuj "unue funkcios sur la poŝtelefonoj Galaxy Nexus kaj Nexus 4, tamen ekzistas kopioj disponeblaj por aliaj poŝtelefonoj kaj tabulkomputiloj", kaj liberigis relative "stabilan" konstruon por plua elprovado la 17-an de aprilo 2014, kune kun Ubuntu 14.04. Antaŭprezenta versio de la programaro estas havebla por instali sur kelkaj aliaj Android-aparatoj, kiel ekzemple la gugla versio de Samsung Galaxy S4. Disvolvantoj havas aliron al la tuta fonto-kodo sub permesilo kiu permesas modifojn kaj redistribuadon de la programaro.
Trajtoj
Ubuntu Touch uzas la Qt 5-bazitan tuŝ-uzatan interfacon kaj diversajn programarajn frameworks kiuj originale estis disvolvigitaj por Maemo kaj MeeGo, ekzemple oFono kiel telefona stako, accounts-sso por ensalutado,  kaj Maliit por enigo. Per uzado de la programaro libhybris la sistemo ofte povas esti uzata kun linuksaj kernoj uzitaj en Android, kio permesas al ĝi esti facile portebla al la plej novaj Androidaj poŝtelefonoj.
Ĉeftrajtoj kaj aplikaĵoj
Pluraj aplikaĵoj de Ubuntu Touch funkcias sur labortablaj operaciumoj, ekzemple retumilo, kalendaro, horloĝo, fotaro, notoj, rememorigiloj, konsolo kaj veterilo.
Desegno
Uzantoj povas aliri la tutan sistemon per fingro-ŝovo el la randoj de la ekrano. La maldekstra rando permesas tujan aliron al aplikaĵoj fiksitaj en la aplikaĵ-lanĉilo. La maldekstra flanko montras la ĉefmenuon, kiu enhavas aplikaĵojn, dosierojn kaj kontaktojn. Ĉi tiu menuo estas havebla ekde la ĉefa ekrano kaj ajna funkcianta aplikaĵo.