cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Pečovská Nová Ves
Historio
La loko estis loĝata jam dum la pratempoj. La unua mencio okazis pri la vilaĝo kaj doganprena loko en 1209 laŭ tiama hungara nomo kaj ortografio "Kuchmaalja". Ekde 1248 la nuna hungara nomo "Wyfolu" (=nova vilaĝo) aperis, supozeble la malnovan vilaĝon la tataroj faris senhoma. En 1427 60 familioj pagis impostojn. En la 18-a jarcento ferofandejo funkciis. En 1787 1273 vilaĝanoj loĝis en 125 domoj, en 1828 1654 vilaĝanoj en 223 domoj. Fine de la 19-a jarcento multaj migris al Ameriko. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Pécsújfalu 1085 homoj, (slovakoj en majoritato, poloj, ciganoj kaj hungaroj en minoritato). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Sáros, al distrikto de Sabinov, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 vivis en Pečovská Nová Ves 2203 homoj, (1956 slovakoj, 204 ciganoj).
Barrancabermeja
Barrancabermeja [baRANkaberMEĥa] aŭ [baRANkaberMEha], kun signifo ruĝa ravino, estas urbego, universitata urbo kaj diocezo en nordcentra Kolombio, en departemento Santandero (Kolombio). Ĝi estas konata kiel la petrola ĉefurbo de la lando, tie funkcias la plej granda naftorafinado en la lando. La urbego estas ankaŭ provinca ĉefurbo.
Geografio
Barrancabermeja troviĝas sur ebenaĵo laŭ rivero. Bucaramanga troviĝas 81, Floridablanca 84, Cúcuta 174, Medeĝino (Kolombio) kaj Bello (Kolombio) po 205, Itagüí 218, Bogoto 275, Soacha 279, Monteria 293, Sincelejo 301, Pereira 323, Ibagué  330, Armenia (Kindio) 347, Valledupar 385, Kartageno (Kolombio) 413, Soledad (Atlantiko) 440, Barranquilla 446, Santa Marta 467, Neiva 488, Santiago de Cali 500, San Juan de Pasto 754 km.
Historio
Tiu ĉi loko estis loĝita jam antaŭ 4 jarmiloj. En 1536 hispana konkeranto malkovris nunan lokon de Barrancabermeja. Ĝi iĝis sensignifa vilaĝo por brutobredado kaj brutokomercado, spite tion, ke indianoj atakis ofte la vilaĝon. La hispanoj restis tie ĝis 1820. Ĝis la 1990-aj jaroj Barrancabermeja ofte estis kontrolita de diversaj grupoj de partizanoj (gerilanoj). En 1998 okazis masakro, granda taĉmento de neleĝaj militistoj enpenetris la urbon mortigante sep personojn kaj prenis 25 kaptitojn.
Ekonomio
Ekde 1921 oni okupiĝas pri naftoj. Restis ankaŭ la malnovaj okupiĝoj, en la rivero oni fiŝkaptadas, en la ĉirkaŭaĵo oni kultivas maizojn, bananojn, kakaojn.
Trafiko
Barrancabermeja havas internacian flughavenon, riveran havenon, fervojan kaj vojan ligojn. La urbo ankaŭ estas ligita per dukto al la marhaveno de Kartageno (Kolombio). Nepre menciindas la ponto en la urbego.
Klimato
Barrancabermeja situas en tropika klimato. La averaĝa temperaturo estas 27.6 °C.
Distrikto Rheingau-Taunus
La distrikto Rheingau-Taunus situas en la distriktaro Darmstadt de la germana federacia lando Hesio, en la proksimeco de Wiesbaden. Ĝia ĉefa administra sidejo estas en la urbo Bad Schwalbach, dum la aŭtokodo "RÜD" memorigas pri la (pli konata) urbo Rüdesheim, kie troviĝas dua administra sidejo. La nomo indikas, ke la distrikton karakerizas la vinkultiva regiono Rheingau en la valo de la rivero Rejno, kaj la mezalta montaro Taunus. La distrikto havas areon de 811 km², kaj fine de ĝi havis  loĝantojn. La teritorio apartenas al la ekonomia regiono Rejno-Majno.
Urbaj kaj neurbaj komunumoj
(inter krampoj loĝantoj laŭ stato fine de )
Partneraj rilatoj
La distrikto havas partnerajn rilatojn interalie kun
Los Bravos
Los Bravos (La Bravuloj) estis hispana grupo de rok-muziko aperinta en la 1960-aj jaroj. Temas pri unu el malmultaj bandoj de tiama hispana pop-rock kiuj havis internacian famon, danke ĉefe al sia granda sukceso Black Is Black (Nigra estas nigra, 1966).
La bonkvalita prononco en angla lingvo (rara tiam en Hispanio) de la karisma kantisto, la germano Michael Volker Kogel Sumaya (ekde sia separiĝo disde Los Bravos en 1969 konata kiel Mike Kennedy), estis unu de la ĉefaj bazoj per kiuj la grupo povis el turniĝi por «eksporti» siajn kantojn, same kiel lia sursceneja sinteno kaj pova voĉo, kiu al la usona publico similis al tiu de Gene Pitney, alia tiama rok-stelulo.
Kariero
Black Is Black estis internacia sukceso (2a rango de la vendolisto en la Unuiĝinta Reĝlando kaj 4a en Usono). Tiu kanto estis versiigita al la franca kaj ludita de Johnny Hallyday kun la nomo "Noir c´est noir". Alia internacia sukceso de la grupo estis "I Don't Care" (Mi ne zorgas, ĉefe en la Unuiĝinta Reĝlando, kun la 16a vico en la vendolisto). En 1967 ili partoprenis en la 21a Festivalo Sanremo kun itallingva kanto "Uno come noi", sed ili ne atingis finalon. Aliaj sukcesoj de la bando estis Bring a Little Lovin' (peco de la aŭstralianoj Easy Beats, kiu titoligis filmon rolulitan de la grupo nome ¡Dame un poco de amooor...! kaj lasta sukceso en Usono), "Los chicos con las chicas" (Junuloj kun junulinoj, "Down", en anglalingva versio, kiu titoligis filmon "Los chicos con las chicas" same rolulita de la grupo) kaj "La moto" (La motorciklo, "Baby Believe Me" en anglalingva versio).
En 1968 kaj 1969 okazis du bedaŭrindaĵoj por la grupo: nome la memmortigo de la grupano Manolo Fernández (speciale tragedia ĉar la ĉefa tialo estis la morto de lia koramikino dum aŭtakcidento de veturilo kun li mem ŝoforis) kaj la foriro el la grupo de Mike Kogel kiu entreprenis soloan karieron kun sia nova artista nomo: Mike Kennedy. Al tio sekvis diversaj dunganstataŭoj, disigoj kaj rekunigoj ĉefe por turneoj kaj diskoregistrigoj el 1975 ĝis 2002.
Membroj
La originaj membroj (inter 1965 kaj 1968) estis jenaj:
Tigo
Tigo (caulis) estas la supra ĉefakso de la vaskulaj plantoj, evoluinta el la burĝoneto (plumula). Ĝi kreskas kontraŭ al la radiko supren, ofte disbranĉiĝas, portas foliojn. La meristemo (ĉepinta dividiĝinta histo de plantoj) ne havas (kiel ĉe la radiko) protektan histan tavolon, sed formas burĝonon. En la tigointerno la vaskuloj transportas la materialojn. La juna tigo estas ofte verdkolora pro la asimila parenĥimo sub la epidermo. La generaj organoj povas evolui nur sur ĝi. Kelkaj tigoj povas deponi materialojn.
Los Bravos
Membroj
Poste, en diversaj formaĵoj, la grupo estis komponita de:
Tigo
Tiu tigo, kiu evoluas direkte el la burĝoneto (plumula) kaj estas la daŭro de la hipokotilo (subkotiledona tigo) nomiĝas ĉeftigo aŭ primara tigo (caulis primarius).
La tigoj, kiuj evoluas post formorto de la ĉeftigo el la epikotila parto (superkotiledona parto) nomiĝas flank-tigoj aŭ sekundaraj tigoj (caulis necessarii) (ekz. ordinaraj herboj estas plurtigaj plantoj kun sekundaraj tigoj).
Carlsen
La eldonejo Carlsen — germane Carlsen Verlag — estas germanlingva libroeldonejo de precipe bildstrioj kaj de porinfana literaturo. Ĝi laŭ la stato fine de 2012 apartenas al la sveda konzerno Bonnier. Fokuso de la produktado estas tre vasta gamo da bildstrio, kaj porinfanaj kaj porplenkreskulaj, porinfanaj kaj poradoleskulaj romanoj, ekzemple la germanlingvaj tradukoj de la romanoj pri Harry Potter, kaj post aĉeto de la germanie ekonomie gvida eldonejo de porinfanaj komputilaj programoj, Terzio, en 2012 ankaŭ estas signifa produktanto de edukaj komputilaj programoj. En ĉiuj tiuj branĉoj, la eldonejo estas inter la ekonomie plej sukcesaj germaniaj firmaoj. Firmaestroj laŭ la stato fine de la jaro 2012 estas Renate Herre (kiel gvida eldonistino) kaj Joachim Kaufmann.
Respubliko Ragusa
La Respubliko de Ragusa aŭ Respubliko de Dubrovnik estis sendependa respubliko ĉe la orienta marbordo de la Adriatika Maro, regata de la urbo Dubrovnik (Ragusa en la kaj ), kiu ekzistis de 1358 ĝis 1808. Ĝi estis unu el la Maraj Respublikoj, kiel ankaŭ la Venecia Respubliko aŭ la Ĝenova Respubliko. Ĝi atingis sian komercan pinton en la 15-a kaj 16-a jarcentoj, sed fine estis konkerita de la Unua Franca Imperio sub Napeoleono. Post Napoleono, ĝin akiris la Aŭstra imperio. Hodiaŭ ĝi situas en la plej suda parto de Kroatio.
Carlsen
La eldonejo fondiĝis en 1953 fare de Per Hjald Carlsen kiel germania filio de la dana eldonejo Carlsen, parto de la eldona grupo Illustrationsforlaget/PIB, kaj havas sian centran sidejon en Hamburgo. Komence la eldona programo precipe ekzistis el bildlibroj pri la urso "Petzi" kaj liaj amikoj, kiuj en Germanio jam konatis pro pluaj bildstrioj publikigitaj en germanaj gazetoj. En 1954 ekpublikiĝis la unuaj miniaturaj porinfanaj "Pixi-Bücher" ("piksi-libroj") en formato de nur 10 oble 10 centimetroj.
Respubliko Ragusa
La nacia motto estis Non bene pro toto libertas venditur auro = Sloboda se ne prodaje za sve zlato svijeta = La libertà non si vende nemmeno per tutto l'oro del mondo = "Libereco ne vendeblas por ĉiu oro en la mondo".
La patrono-sanktulo estis Sankta Blazio.
Carlsen
En 1967 la eldonejo komencis publikigi bildstriajn volumojn per unua germanlingvigita albumo el la serio Tinĉjo kaj Miluo. La programo pliampleksiĝis unue per pliaj tradiciaj, origine franclingvaj belgiaj kiel Alix, Blake & Mortimer, Valerian & Veronique kaj la Smurfoj (Les Schtroumpfs/Die Schlümpfe). Komence de la 1980-aj jaroj aldoniĝis la serioj pri Spirou & Fantasio, pri la oficeja mesaĝisto Gaston kaj pri Leonardo. La produktado kontinue pliampleksiĝis, en 1989 aperis pluraj koloraj albumoj ĉiumonate. Komence de la 1980-aj jaroj fondiĝis la serio Edition ComicArt por plenkreskulaj legantoj, kaj ĝi kontinue pliampleksiĝis. La dana serio de komiksaj libroj Valhalla, origine komisiita por kaj publikigita de Interpresse, estis publikigita de Carlsen Comics ekde 1987.
Komence de la 2000-aj jaroj sekvis la unua germanlingva publikigo de la mangao Dragonball kaj sekvis multaj pliaj tiustilaj japanaj bildstrioj: la fenomeno de mangaoj tiel en Germanlingvio establiĝis precipe fare de la eldonejo Carlsen.
La plej granda ekonomia sukceso tamen estis ne bildstrio, sed la romana serio pri la juna sorĉisto Harry Potter de la britino Joanne K. Rowling, en germana traduko eldonita en la eldonejo: Jam ankaŭ komenciĝo de ekonomia sukceso de la libroserio, tuj post publikiĝo de la unua el planitaj sep volumoj en Britio, la eldonejo Carlsen aĉetis la germanlingvajn rajtojn por ĉiuj estontaj sep volumoj. Sekve la germana eldonejo ne devis obei la dezajnajn normojn de la usona eldonejo Time Warner, kiam tiu aĉetis ĉiujn kromajn rajtojn. Ankaŭ pri la varbado pri la libroj la germana eldonejo havis signife pli da libero ol Harry-Potter-eldonejoj en aliaj landoj. Ĝis nun la sep romanoj pri Harry Potter en Germanlingvio atingis eldonkvanton de 30 milionoj da ekzempleroj
La dana eldonejo el kiu la germana firmao origine fontis, dumtempe ankaŭ apartenis al la sveda konzerno Bonnier, sed poste post pluraj vendoj ekde la jaro 2007 estas parto de la internacia eldona konzerno Egmont: sekve de pluraj jaroj la samnomaj eldonejoj en Danio kaj Germanio ne plu estas komerce ligitaj.
En 2012 la germana eldonejo Carlsen aĉetis la rajtojn de la germanie ekonomie gvida eldonejo de porinfanaj komputilaj programoj, Terzio, konata precipe pro la en familioj de Germanlingvio sukcesaj kanzonaj-rakontaj infanlibroj, filmetoj kaj komputilaj ludoj de la serio Ritter Rost, sed ankaŭ aktiva pri multaj pliaj serioj de (je granda parto plurlingvaj) komputilaj programoj pri vasta gamo de aliaj fikciaj roluloj, kaj de tiam ankaŭ estas signifa produktanto de edukaj komputilaj programoj. La eldonejo Terzio tamen pluekzistos kiel aparta marko, ties eldonistoj Möllers kaj Bellinghausen plu (licence) komercas ĉiujn muzikajn, teatraĵajn, filmajn, televidajn kaj ĉiujn kromajn rajtojn de "ilia" serio Ritter Rost, kaj per la serio edition quinto ili ankaŭ estonte pluaktivos kiel eldonistoj de porinfanaj libroj kaj sonlibroj.
Por plia internacia distribuo de la produktaĵoj la kunlaborantoj de la eldonejoj Carlsen kaj Terzio kompreneble intense kunlaboras kun alilandaj eldonejoj kaj tial prezentiĝas en internaciaj librofoioj kiel ekzemple la frankfurta librofoiro en Germanio.
Td
La literkombino havas plurajn signifojn:
THY
La vorto havas plurajn signifojn:
Postrenkontiĝa sindromo
Postrenkontiĝa sindromo aŭ postkongresa sindromo (ofte mallongigita al PRS aŭ PKS, por la ekstera publiko ankaŭ PERS kun E por Esperanto) estas aro de sentoj, kiujn kelkaj esperantistoj havas post forveturo el Esperanto-renkontiĝo aŭ post alveno hejmen. Ne temas pri vera "sindromo" en senco de "malsano", sed nur nomo por simpla kaj klara esprimo de la sentoj.
La "simptomoj" estas jenaj: manko de la esperantistaj amikoj kaj deziro vidi ilin kaj/aŭ deziro viziti plian Esperanto-renkontiĝon, ĝenerala malĝojo, ofte eĉ (ĉefe ĉe junuloj kaj organizantoj) fizika laceco. Partopreno en karavano estas por kelkaj homoj maniero kiel malfortigi aŭ ŝovi postrenkontiĝan sindromon.
Alia flanko de la postkongresaj epokoj estas profito de la enmergiĝo en la esperanta etoso kaj de la sekvaj kontaktoj por pli forta aktivado en la plej diversaj iniciatoj de Esperantujo: komencigo de E-o kursoj koincide kun komenco de lernojaro (en kelkaj landoj), agado por reaktivigo de E-o asocioj post elektoj de novaj estraroj ktp. Tiukadre la Esperantlingva Vikipedio atingis la 250 000-an artikolon en septembro (2018) post la fino de E-o aranĝoj en antaŭa aŭgusto.
Endingen AG
Pri la komunumo
Endingen estas komunumo en la distrikto Zurzach de Kantono Argovio, Svislando. Ĝi havis 1957 loĝantojn je la 31-a de decembro 2008. Ĝis 1945 la komunumo Endingen portis la nomon Oberendingen.
Geografio
Endigen situas en la Surbvalo, ĉe la alfluo de la rivereto Littenbach al Surbo. Al la komunumo apartenas ankaŭ la setlejo Loohof.
La teritorio de la komunumo entendiĝas sur areo de 8,46 km², de kiuj 3,84 km² estas kovritaj de arbaro kaj 0,77 km² de konstruaĵoj. La plej alta punkto de la komunumo situas sur alteco de 593 m s.m. sur la monto Siggerberg, dum la plej malalta punkto troviĝas sur alteco de 380 m s.m. ĉe la bordo de la rivero Surbo.
Vidindaĵoj
Vidindaĵoj en Endingen estas la Sinagogo, kiun planis la arkitekto Joseph Caspar Jeuch. La unua sinagogo de Endignen el la jaro 1764 evidentiĝis baldau tro malgranda, kial inter la jaro 1850 kaj 1852 estis konstruita la hodiaŭa pli granda konstruaĵo. Malkutima por sinagogo estas la horloĝo, kiu troviĝas super la portalo de la konstruaĵo.
Ĉe la komunuma limo al Lengnau situas la juda tombejo, kiu dum longa tempo estis la ununura juda tombejo en Svislando.
Najbaraj komunumoj
La komunumo Endignen limas en nordo al Unterendingen, en oriento al Lengnau, en sudo al Obersiggenthal, kaj en okcidento al Würenlingen.
Trafiko
La komunumo Endingen estas konektita al la publika trafikreto per tri poŝtaŭtolinioj, nome de Tegerfelden al Baden, de Brugg al Bad Zurzach kaj de Döttingen al Niederweningen. Komence de la 19-a jarcento ekzistis planoj konstrui fervojlinion tra la Surbvalo, kiel daŭrigo de la linio de Zuriko-Örlikon, kiu finiĝas en en Niederweningen. Sed la projekto dum la 1-a mondmilito en la jaro 1915 estis forlasita pro monomanko.
Tra Endingen pasas la kantona ĉefvojo n-ro 17 de Döttingen al Dielsdorf.
Historio
La unua dokumenta mencio de Endingen datiĝas el la jaro 798 kiel Entingas.
Dum mezepoko en Endingen regis la Habsburgoj. La malalta jurisdikcio apartenis al la Monaĥejo Sankt-Blasien.
En la jaro 1415 la Svisa Ĵurkomunumo konkeris Argovion kaj atribuis Endingen al la voktejo de Sigg en la Grafejo Baden. En la jaro 1678 la unuan fojon judoj setlis en Endingen, kiuj pergajnis sian vivon ĉefe ĉe la internacia foiro en Zurzach. La judoj rekte troviĝis sub la administrada respondeco de la vokto en Baden. Ili ne rajtis agrikulturi nek pergajni sian vivon per manlaboro. En la 18-a kaj 19-a jarcento Endingen kaj ĝia najbara komunumo Lengnau estis la ununuraj komunumoj en Svislando, kie judoj rajtis setli. Per rasisma dekreto el la jaro 1776 la loĝorajto por judoj en tuta Svislando estis limigita al la du komunumoj Endingen kaj Lengnau, kiujn ili nokte ne rajtis forlasi, kiu forte limigis la movliberecon de la judoj.
Kiam en la jaro 1798 okaze de la Helveta Revolucio francaj trupoj liberigis Argovion, la komunumo dum kvin jaroj apartenis al la tiama Kantono Baden. Pro la militaj ŝarĝoj, kiujn kaŭzis la francaj trupoj al la svisa loĝantaro, la nova ŝtato baldaŭ estis tre malŝatata. Ĉar la judoj subtenis la novan liberalan ordon, malamo estiĝis kontraŭ ili kaj dum la tiel nomita "Pruna Nokto" (germane "Zetschgennacht") tiu malamo eksplodis per atako de bandaĉo de 800 loĝantoj el la najbaraj vilaĝoj, kiuj la 21-an de septembro 1802 atakis la judan loĝantaron en Endingen kaj Lengau kaj rabis ilian havaĵon.
Per la mediacia akto en la jaro 1803 la Kantono Baden estis dissolvita kaj integrita al la nova Kantono Argovio. Endingen fariĝis komunumo de la argovia distrikto Zurzach.
En 1945 la nomo de la komunumo estis ŝanĝita de Oberendingen al Endingen.
Péter Gallai
Péter Gallai, laŭ hungarlingve kutima nomordo Gallai Péter estis hungara ŝlagromuzikisto (klavaristo, kantisto, komponisto, tekstopoeto). Péter Gallai naskiĝis la en Budapeŝto, li mortis la.
Biografio
Péter Gallai finis la konservatorion en sia naskiĝurbo en 1974, sed jam dum la lernejaj jaroj en 1971 li fondis ŝlagrorkestron. Laŭ la kutimoj li estis ano en pluraj ŝlagrorkestroj, el tio la plej menciinda estas "Piramis" inter 1974–1982 (vidu la foton!). En la orkestroj laŭ la necesoj li komponis, verkis ŝlagrotekstojn, kantis, muzikis per klavarinstrumentoj.
James Hanratty
James HANRATTY (4-an de oktobro 1936; 4-an de aprilo 1962) estis unu el la lastaj personoj, kiujn oni ekzekutis en Britio. Hanratty estis akuzita je murdo de Michel Gregsten kaj seksperforto je Valerie Storie kaj estis ekzekutita spite al diversaj eldiroj de okulatestantoj. Lia afero kondukis al larĝa diskuto pri la mortpuno en la brita publiko, kaj validis longtempe kiel juĝ-eraro. Oni faris en 2002 DNA-analizon, kiu montris sian kulpon kun grada propableco.
La krimago
En la nokto de la 22-a je la 23-a de aŭgusto 1961, la 63-jara Michael Gregsten kaj lia amikinon Valerie Storie estis forabitaj en ilia aŭtomobilo. Ilin devigis armila homo al Deadman's Hill sur la vojo A6. Tie li pafis Gregsten kaj perfortis Storie. Li volis ŝin murdi per 5 pafoj, sed ŝi travivis kaj estis malkovrita frumatene dum trafika kalkulado. Ŝi restis paralizite sub la kokso.
La murdisto fuĝis per automobilo de Gregsten kaj forlasis tion. Oni iom poste malkovris la pistolon sub sidejo de aŭtobuso. Oni trovis du konvenajn patronojn en hotelĉambro, tiel la polico jam havis du suspekindajn personojn. James Hanratty kaj Peter Louis Alphon estis jam punitaj pli fure, Alphon eĉ ne havis alibion, sed oni liberparolis lin.
La ĝustecon de la decido montris DNA analizo en 2001, kiam oni eltombigis liajn restaĵojn por kompari kun DNA sur subkalsoneto de Valerie. La analizo montris je probaleco de 2,5 milionoj al 1, ke temas pri DNA-spuroj de Hanratty sur la virina vesto. Oni ne trovis spurojn de iu ajn tria persono.
Muduloj
Krom tiuj genetikaj similecoj, la membroj de tiu grupo ankaŭ dividas kelkajn morfologiajn similecojn:
En tiu grupo troviĝas interalie artropodoj, fadenvermoj kaj priapuloj.
Pedro de Mena
Pedro de Mena y Medrano (Granado, Aŭgusto de 1628 - Malago, 13-a de Oktobro de 1688), estis hispana baroka skulptisto.
Pedro de Mena dediĉis sin ĉefe al la realigo de religia imagaro, same kiel sia patro, Alonso de Mena, el kiu li heredis atelieron en Granado. Krome, li havis alian atelieron instalita dum tridek jaroj en Malago, kien li iris por partopreni en unu el siaj plej rimarkindaj verkoj nome la La seĝaro de la ĥoro de la Katedralo de Malago. En tiu urbo li plenumis multajn mendojn, ĉefe por religiaj ordenoj.
En liaj verkoj elstaras: longecaj vizaĝoj kaj trajtoj de la figuroj, detale fajne pentritaj vestaĵoj kaj multkoloreco (koloroj en forta kontrasto) kaj la realismo en la karnaĵoj, ĉefe en Magadalenta Penanta, «Dolorosas» kaj «Ecce Homo». Pro la granda efiko kiun produktis la bildo de Sankta Francisko el Asizo realigita por la Katedralo de Toledo kaj pro la interveno de la kardenalo Moscoso y Sandoval, iama konatulo de sia patro, li iĝis ĉefartisto de tiu.
María (romano)
María estas romantika romano farita de la Kaŭkvalana aŭtoro Jorge Isaacs en 1869; la agado okazas ĉe la bieno «El Paraíso» (La paradizo), situanta en la municipo "El Cerrito" en la Valo de Kaŭko: en tiu bieno vere Jorge Isaacs loĝis.
Kvankam tiu ĉi romano estas enklasigita kiel romantika, ankaŭ enhavas humoraĵojn, kiujn oni eblas vidi en la ŝercoj kiujn la patro de "Efraín" (unu el la ĉefroluloj) faras al María, aŭ en la ŝercoj de María kaj Efraín, ĉiam respektemaj.
María pro ĝia strukturo kaj temo, konservas ĉiujn el la karakterizaĵoj de la sentimentala romano, kiu je tiu epoko en Francio atingis apogeon pro romanoj kiel Atala de Chateaubriand kaj Pablo y Virginia de Saint Pierre. La novelo havas multajn asimilitajn aspektojn prenitaj de tiaj franca romanoj.
THZ
La vorto havas plurajn signifojn:
María (romano)
La ĉeftemo de la romano estas la am-rilato inter la adoleskaj Efraín kaj María. Efraín estas filo de loka riĉulo el Valo de Kaŭko, kaj María estas lia kuzino.
Intrigo
Komence Efraín estas sendata al Bogoto por lerni kaj li estas adiaŭita de sia patrino, sia fratino Emma kaj sia kuzino María, tiu lasta ankoraŭ tre juna.
Post 6 jaroj da lernado, Efraín revenas hejmen kaj renkontiĝas kun sia kuzino María, kiu nun estas belega virino adoleska. Efraín kaj María enamiĝas kaj ĝuas sian amon. Subite María malsaniĝas, ŝi suferas de epilepsiajn atakojn, la sama malsano pro kiu ŝia patrino mortis. Maltrankvila pro la sano de María, Efraís transiras ĉevale riveron dum river-altiĝo, por alvenigi kuraciston kiu sanigu María-n. María saniĝas kaj la am-rilato inter ŝi kaj Efraín daŭriĝas. La patro de Efraín decidas sendi lin al Eŭropo por ke li fin-studu Medicinon, tio kaŭzas ke la juna paro estu deviga esti malkuna, sed ili fervore promesas unu la alian.
Krom la ama intrigo de la romano, "María" enhavas aliajn aferojn kiuj videbligas ĉiutagajn sociajn aspektojn de tiu epoko, oni videblas tiajn aferojn pere de rakontoj kiaj tigra ĉasado, la geedziĝaj festoj de kamparanoj, la morto de nigrulino, la historio de Salomé, la revena vojaĝo de Efraín, ktp.
Romana strukturo
La romano havas 65 ĉapitrojn kiuj estas antaŭantaj de dediĉo "a los hermanos de Efraín" (Al la fratoj de Efrain'), per kiuj la aŭtoro, kaŝita malantaŭ la figuro de persono kiu plenumas komision, rakontas la faktojn kiuj okazis. Ankaŭ li antaŭ-sciigas la finon de la ĉefrolulo -"a quien tanto amasteis y que ya no existe" (tiu kiun vi tiom amis kaj kiu jam ne ekzistas)- kaj emfazas la doloran karakteron de la verko.
Tiu ĉi enkonduko volas prezenti la romanon kiel reala fakto kiu vere okazis. Al tiu fakto ankaŭ helpas la maniero per kiu la aŭtoro skribis la romanon, la romano enhavas plurajn rakontojn je unua persono kaj multajn membiografiajn partojn.
María kaj Esperanto
Estis tradukitaj du esperantaj versioj de "María", la unua farita de la kukutano José Alfonso Gutiérrez, kiu gajnis esperantan premion pro sia traduko romana, la dua estis farita de Fulgencio González, komisiita de tiama Internacia E-Societo de Rusio. Bedaŭrinde ambaŭ tradukoj ne survivis ĝis hodiaŭ. La traduko de Gutiérrez perdiĝis dum brulego je la 20-a jarcento, pri la dua traduko oni scias nenion.
Nuntempe ekzistas intereso de la Kolombia Esperanto-Ligo por retraduki la romanon, pere de vikiaj iloj kiel vikifontaro kaj vikilibroj oni nun tradukas la romanon.
Adaptaĵoj
La amhistorio de Efraín kaj María esti adaptita plurajn fojojn por kino, teatro, televido kaj ankaŭ por baleto. Laŭ la fondaĵo "Kolombia filma heredaĵo", la ĉefaj adaptaĵoj de la romano estas ĝin nun, la jenaj:
Je 1903 estis unuafoja prezentita la opera versio de María kun muziko el Gonzalo Vidal. Tiu ĉi opero estis adaptita al la radio pluraj fojoj.
Culcea
Culcea (kolĉa) (hungare:Kővárkölcse) estas vilaĝo en Rumanio sude de Baia Mare. En 1910 ĝi havis 587 loĝantojn (rumanoj); en 1992 639 (rumanoj). Ĝia unua mencio skribe estas en 1405. Ĝis 1919 kaj inter 1940 kaj 1944 apartenis al Hungario, (Szatmár vármegye). Administre ĝi apartenas al Săcălăşeni.
Ŝoso
Ŝoso estas elkreskanta tigo aŭ branĉo unuaksa kun folioj aŭ burĝonoj.
modifiĝantaj ŝosoj:
Ĉe lignaj plantoj oni distingas longŝoson kaj kurtŝoson. Vidu: kurtŝoso kaj longŝoso
Karen Demirĝjan
Karen Demirĝjan (armene: Կարեն Դեմիրճյան ; n. la 17-an de aprilo 1932 - m. la 27-an de oktobro 1999) estis soveta kaj armena politikisto. Li funkciis kiel la Unua Sekretario de la Armena Soveta Socialisma Respubliko de 1974 ĝis 1988. Baldaŭ post sia reapero en la aktiva politiko en sendependa Armenio fine de la 1990-aj jaroj, li fariĝis Prezidento de la Nacia Asembleo en 1999 ĝis murdo kun aliaj politikistoj en la parlamento dum pafado.
Lernejo, metroo kaj grava koncerta komplekso nomiĝas laŭ Karen Demirĝjan en Erevano. Li estis entombigita en ornama tombo ĉe la Panteono Komitas, tombejo en Erevano, kie estis entombigitaj la plej elstaraj artistoj kaj muzikistoj de Armenio.
Speco de pomujo, kiu estis plantita en la nordokcidenta periferio de Erevano sub lia gvidado, ricevis la nomon de Demirĝjan.
8117 Yuanlongping
8117 Yuanlongping estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la en la kadro de la Beijing Schmidt CCD Asteroida Programo elde la Stacio Singlong de la Observatorio de Purpura Monto, en provinco Hebejo (Ĉinio).
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de la ĉina agronomo Yuan Longping (ĉine: 袁隆平), de la Ĉina Akademio de Inĝeierarto kaj estro de la Nacia Ĉina Centro de Inĝeierarto kaj Teknika Esploro pri la hibrida rizo. Li estas internacie konata kiel "patro de la hibrida rizo".
Triomano
Aspekto
Ĝi estas ĉirkaŭ 14 cm longa, kaj grizecbruna supre, blanka sube, kun longa kaj larĝa blanka superokula strio; fakte ĉar la traokula strio, kiu estas en aliaj trogloditedoj, en tiu ĉi larĝiĝas post la okulo, la superokula strio aperas kiel rimarkinda marko ene de tuta kapokrono bruna homogena. Kvankam simila al la Karolina troglodito, ĝi havas longan voston kun blankaj pintoj kiu ofte estas levata. La kanto estas laŭta kaj melodia, multe kiel la kanto de aliaj trogloditedoj.
La ino demetas 5–7 blankajn ovojn kun brunaj punktoj.
Subspecioj
Sekvas listo de komune agnoskataj subspecioj. Du iĝis formortintaj dum la 20a jarcento, ĉefe pro la habitatodetruo kaj predado fare de katoj.
La lastaj tri estas foje unuigitaj kiel T. b. mexicanus. La valido de la subspecioj devus esti certigata tuje uzante freŝkaptitajn birdojn aŭ molekulan datumon, ĉar specimenoj difektiĝos baldaŭ.
Te
La literkombino havas plurajn signifojn:
24052 Nguyen
24052 Nguyen estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la en la kadro de la astronomia kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de Thuy-Anh Nguyen, kiu mentoris unu finalist(in)on de The Discovery Channel Young Scientist Challenge de 2007, scienca konkurso por lernantoj de mezlernejo. Ŝi instruas ĉe la Challenger School de Sunnyvale (Kalifornio).
Osamu Muramatsu
Osamu MURAMATSU (japane (村松 修, MURAMATSU Osamu) estas japana astronomo naskiĝinta en 1949, kunmalkovrinto de pluraj asteroidoj.
Li kunmalkovris ankaŭ la periodan kometon 147P/Kushida-Muramatsu kun Yoshio Kushida.
Krom Yoshio Kushida, liaj ĉefaj kunlaborantoj estas Masaru Inoue, Takeŝi Urata, Yoshio Kushida Shun-ei Izumikawa, Satoru Otomo, Akira Tsuchikawa.
La asteroido 5606 Muramatsu estis tiel nomita en lia honoro.
Brienne-le-Château
Brienne-le-Château estas franca komunumo situa en la departemento Aube kaj la regiono Grand Est.
Brienne-le-Château troviĝas en la regiona natura parko de la Arbaro de Oriento, ĝuste norde de la lagoj. La rivero Aube markas la limon sud-orientan de la komunumo. La urbo estas dominata de monteto sur kiu estas konstruita la kastelo al kiu ĝi ŝuldas sian nomon.
12624 Mariacunitia
12624 Mariacunitia estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la usona astronomo Tom Gehrels, de la Observatorio de la Monto Palomar (Usono) kaj de la nederlandaj geedzoj geastronomoj Ingrid van Houten-Groeneveld kaj Cornelis Johannes van Houten, de la Observatorio de Leiden (Nederlando) en la kadro de la Palomar–Leiden survey.
Nomo
Ĝi estis nomita en memoro de la astronomino Maria Cunitz (aŭ Maria Cunitia, ĉ. 1604–1664) naskiĝinta en Silezio (tiam en la Sankta Romia Imperio), filino de pola kuracisto. Ŝi memlernis astronomion, matematikon, medicinon kaj historion. En 1650 ŝi publikigis la Urania Propitia, kolekto da astronomiaj tabeloj bazitaj sur la Rudolfaj Tabeloj (Tabulae Rudolphinae) de Keplero.
TIA
La vorto havas plurajn signifojn:
Gizella Molnár
MOLNÁR Gizella [pr. molna:r] estis rumanuja hungara aktorino naskiĝinta en Lunca de Jos la 24-an de novembro 1935, mortinta en Sfântu Gheorghe la 8-an de oktobro 2020.
Ŝia kariero
Gizella Molnár ekde 1957 ludas en la teatro Sepsiszentgyörgyi Tamási Áron Színház de Sfântu Gheorghe.
20135 Juels
20135 Juels estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la de la usona astronomo Paul G. Comba elde la observatorio de Prescott (Arizono, Usono).
Nomo
Ĝi estis nomita en memoro de la usona amatora astronomo Charles W. Juels (1944–2009), profesie kuracisto psikiatriisto en publika sano. Li elmontris, ke la serĉo de asteroidoj povas esti dependeca aktivo. En nur unu jaro kaj duono, li malkovris 65 numerotitajn objektojn.
10098 Jaymiematthews
10098 Jaymiematthews estas malgranda, meze hela asteroido de la ĉefa asteroida zono, en orbita resonanco 9:4 kun Jupitero.
Malkovro
Ĝi estis malkovrita la 30-an de septembro 1991 de la aŭstralia astronomo Robert H. McNaught elde la Observatorio de Siding Spring, apud Coonabarabran en Novsudkimrio (Aŭstralio).
Tf
La literkombino havas plurajn signifojn:
Staré Jesenčany
Municipo Staré Jesenčany situas en Ĉeĥio, regiono Pardubice, distrikto Pardubice, 5 km sude de urbo Pardubice, en ebenaĵo de rivero Elbo ĉe ŝoseo n-ro 37 inter Pardubice kaj Chrudim. Vivas ĉi tie.
10098 Jaymiematthews
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de Jaymie Mark Matthews, kiu faris sian unuaciklan studon ĉe la Universitato de Toronto, kaj sian magistron de scienco kaj sian PhD ĉe la Universitato de Okcidenta Ontario. Li estis ano de la fakultato de la Universitato de Brita Kolumbio de 1992 kaj estis farita Oficiro de la Ordeno de Kanado. Li estas la ĉefa enketisto por la kosma observatorio MOST (Microvariability and Oscillations of Stars)
Staré Jesenčany
Historio
Pri prahistoria tempo sur teritorio de la vilaĝo Staré Jesenčany atestas arĥeologiaj trovaĵoj, kiuj devenas el neolitiko, bronzepoko kaj ankaŭ el ferepoko. Origine ĝi estis palafita vilaĝo, pli malfrue rondforma vilaĝo kun grupiĝo de domoj ĉirkaŭ vilaĝplaco.
El tempo de imperiestro Karolo la 4-a devenas stana kruĉo kun groŝoj kaj el la husana tempo estas trovaĵo de argila poto kun husanaj moneroj.
Post morto de Arnošt el Stará en la jaro 1340 heredis la vilaĝon lia la plej maljuna filo, posta la unua praga arĥiepiskopo Arnošt el Pardubice.
La origina vilaĝo konsistis el du domaroj - Staré Jesenčany kaj ĉirkaŭ du kilometroj malproksima Nové Jesenčany. Nové Jesenčany, pli proksime al la urbo Pardubice rapide kreskis kiel apudurba lokaĵo kaj el iniciativo de Staré Jesenčany ambaŭ vilaĝoj en la jaro 1920 apartiĝis. Nové Jesenčany nun estas parto de la urbo Pardubice.
132
En la jaro 132 post Kristo okazis, interalie:
Staré Jesenčany
Historio
Jam en la jaro 1860 sub gvido de patriota paroĥestro Bulíček el Třebosice en Jesenčany estis fondita kaj aktivis amatora teatra societo. Post morto de Bulíček la ludado neniiĝis kaj estis renovigita nur en la jaro 1920.
Büchner
Buchner aŭ Bücher eble referencas al:
Chilchotla
Chilchotla [ĉilĈOtla] estas komunumo en la meksika subŝtato Puebla. La ĉefurbo de la komunumo havas la nomon Villa de Chilchotla de Rafael J. Garcia.
Geografio
La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 18303 loĝantojn. El tiuj estas 9250 viroj kaj 9053 virinoj. La komunumo havas surfacon de 94.40 kvadratkilometroj.
La geografiaj koordinatoj de la komunumo estas 19° 15′ norda latitudo kaj 97° 11′ okcidenta longitudo. La meza alteco super la marnivelo estas 2200
Historio
Eksplodo de piroteknikaĵoj okazigis almenaŭ 14 mortojn en la 9a de Majo 2017.
NGC 3609
NGC 3609 (aliaj indikoj — UGC 6310, MCG 5-27-43, ZWG 156.50, PGC 34511) estas galaksio en konstelacio Leono.
TIC
La vorto havas plurajn signifojn:
Maria Letizia Ramolino
María Letizia RAMOLINO (Ajaccio, 24-a de aŭgusto 1750 – Romo, 2-a de februaro 1836) estis la patrino de la poste imperiestro Napoleono Bonaparte kaj matriarko de la stirpo Bonaparte.
Ŝi apartenis al familio de nobeloj el Korsiko. Pro ŝia virina kondiĉo, ŝia edukado centriĝis en religio kaj artoj, sed ĉiam montris klaran intereson por la administraj aferoj de la posedaĵoj de sia familio kaj por la politiko de la insulo. Bela kaj inteligenta, ŝi edziniĝis nur dekkvarjaraĝa en konvena geedzeco kun Carlo Buonaparte, advokato korsika nur kvar jarojn pli aĝa. La nupto okazis en la 2a de junio 1764.
La politika situacio de Korsiko suferis ŝanĝon en 1769, kiam la trupoj de Ludoviko la 15-a de Francio elŝipiĝis en la insulo por aligi ĝin al ties regno. Kvankam ŝi jam estis graveda kun kiu poste estos Napoleono, Letizia Ramolino akompanis sian edzon al senfinaj veturoj, pere de kiuj li klopodis organizi movadojn de rezistenco. La pinto de la insurekcio okazis pere de la ribelo de Ponte-Novo, kiu estis sange subpremita de la francaj trupoj kaj, kiel puno, alportis novajn civilajn regulojn por submeti la insulon. Inter tiuj ordonoj estis la trudo de la franca kiel nura oficiala lingvo. Kvankam Letizia lernis facile kelkajn francajn frazojn kaj esprimojn, ŝi malakceptis studi ĝin kaj neniam kapablis skribi en tiu lingvo.
La ĉefa ribela nobelo Pascal Paoli devis ekziliĝi kaj Carlo Buonaparte devis retiriĝi el la politika vivo, kaj dediĉis sin al administrado de siaj propraĵoj. Kiel granda matriarko de la klano, Letizia ĉiam trudis en siaj filoj fortan senton de unueco kaj solidareco ene de la familio, nome sentoj kiuj poste markos profunde kelkajn el la decidoj de la plej fama de ŝiaj filoj, nome Napoleono. La hegemonio de la patrino plifortiĝis en 1785 pro la morto pro kancero de la patro. Poste la gefiloj Jozefo, Napoleono kaj Luciano aliĝis al la ideoj de la Franca Revolucio kaj apartiĝis el la korsikemo de Paoli. Ili translokiĝis al Francio.
En 1796 venis en la vivon de la Bonapartoj Jozefino de Beauharnais, fama vidvino kun kiu Napoleono geedziĝis. La rivaleco inter ambaŭ virinoj iĝis legenda, ĉar Letizia tute kontraŭis tiun rilaton kaj la postan nupton, kvankam ŝi ne sukcesis ke Napoleono rezignu al la geedzeco. Ŝi ne ĉeestis en la ceremonio, nek permesis ke la gefiloj ankoraŭ de ŝi zorgitaj ĉeestu nek eĉ gratulis la geedzojn. Ŝi neniam akceptis Jozefinon, laŭ ŝi nedigna virino, okupita nur de propra bonfarto, maldidinda kaj amantino de la lukso kaj la elspezoj. La konitaj perfidoj de tiu kiam la kariero de Napoleono estis en danĝero, nur kreskis la malamon inter ambaŭ, ĝis la punkto ke Letizia kunaliancigis la tutan familion por devigi Napoleonon divorci. Tamen, enamiĝinta Napoleono kontraŭos ĉiun rompon de sia geedzeco ĝis multajn jarojn poste.
22-a de aŭgusto
La 22-a de aŭgusto estas la 234-a tago de la jaro (la 235-a en superjaroj) laŭ la Gregoria kalendaro. 131 tagoj restas.
Je la 22-a de aŭgusto okazis, interalie:
Tagoj de semajno
La 22-a de aŭgusto estas (laŭ gregoria kalendaro):
Violès
(jen france, okcitane Viaulés) estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Vaucluse (franca elparolo: [], okcitane Vauclusa), en la regiono Provenco-Alpoj-Bordo Lazura (Provence-Alpes-Côte d'Azur, prononcata, okcitane Provença-Aups-Còsta d'Azur). Fine de en la komunumo vivis.
Karl Kraus
Karl KRAUS (* en Jičín / Bohemio, †  en Vieno) estis aŭstra verkisto konata kiel satiristo, eseisto, proverbisto, dramisto, poeto, kaj ĵurnalisto. Konsiderita unu el la plej altaj germanlingvaj satiristoj de la 20-a jarcento, plejparte pro lia sprita kritiko de la gazetaro, germana kulturo kaj politiko en Germanio kaj Aŭstrio. Li kontribuis al la t.n. literaturo kafeja.
En la jaro 1897 li forlasis la judisman religion, transiris en 1911 al la katolikismo, sed en 1923 li eliris ankaŭ el tiu ĉi eklezio. Li forte pledis por la asimilado de la judoj en la ĝenerala socio.
En siaj verkoj li akuzis interalie la koruptecon de juristoj kaj politikistoj kaj la sensaciavidon de la ĵurnalistaro. Kraus krome estis fervora batalanto por la pureco de la lingvo, sed malpli formale li estis konata kiel dogmisto de la priskriba lingvistiko.
Aliĝante al la juna viena grupo (Jung Wien), li amikiĝis kun elstaraj membroj kiel Peter Altenberg, Leopold Andrian, Herman Bar, Richard Beer-Hofman, Felix Derman, Hugo von Hofmannsthal kaj Felix Salten.
En 1899, li fondis sian ĵurnalon Die Fackel (La torĉo), kiun li daŭre administris, eldonis kaj verkis plejparte ĝis sia morto. Tiu ĵurnalo similis aliajn ĵurnalojn kiel Die Weltbühne, kaj iom post iom elstaris en sia sendependa redakta pozicio, helpe de la sendependa financado. Sed tiu ĵurnalo presis tion, kion Krauss volis, ke li presu. En ĝia unua jardeko, ĝiaj verkistoj inkluzivis multajn famajn verkistojn kaj artistojn Kiel Peter Altenberg, Richard Dahmel, Egon Friedel, Oscar Kokoschka, Else Lasker-Schueller, Adolf Loos, Heinrich Mann, Arnold Schoenberg, Johann August Strindberg, Georg Trakl, Frank Wedekind, Franz Werfel, Houston Stewart Chamberlain kaj Oscar Wilder. Li estis la meceno de iuj inter tiuj verkistoj. Sed post 1911, Krauss fariĝis la preskaŭ ekskluziva verkisto de la gazeto, kiu nun fariĝis lia blovkanono kaj militilo por kondukti longdaŭraj publikaj kvereloj kun tiamaj gravuloj. Lia verko aperis preskaŭ ekskluzive en tiu revuo, el kiu aperis entute 922 numeroj, kiuj foje aperis neregule.
Neukalen
Neukalen estas urba komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Meklenburga Lagaro de la federacia lando Meklenburgo-Antaŭpomerio. La teritorio apartenas al la komunumaro Malchin am Kummerower See. Fine de la jaro la komunumo havis  loĝantojn.
Karl Kraus
De tiu ĉi revuo li lanĉis atakojn kontraŭ la laŭ li hipokriteco kaj korupto de la aŭstro-hungara imperio, kontraŭ psikanalizo, kontraŭ la naciismo de la tutgermana movado, kontraŭ la ekonomia politiko de laissez-faire kaj kontraŭ vasta gamo de aliaj aferoj, kiuj estis glazursukeraĵoj sur la kuko laŭ lia gusto kaj opinioj. Li ankaŭ estis bone konata de atako de ĉian lingvan neglektemon, disfaligantan laŭ li la homan kulturon.
Krauss ankaŭ estis talenta oratoro, partoprenante centojn da publikaj legaĵoj de la verkoj de Bertolt Brecht, Gerhard Hauptman, Johann Nestroy, Goethe kaj Shakespeare, kaj eĉ kantis ĉiujn rolojn en la operetoj de Offenbach.
Lia plej malfrua verko, aperinta proksime de lia morto, estas Dritte Walpurgisnacht, plena de kontraŭnaziaj aludoj.
La german-bulgara verkisto, Elias Kanti, kiu regule ĉeestis la prelegoj kaj legaĵoj de Krauss, nomis sian aŭtobiografion "La torĉo en la orelo", aludante la revuon kaj ĝian eldoniston.
4877 Humboldt
4877 Humboldt estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la 25-an de septembro 1973 de la usona astronomo Tom Gehrels elde la Observatorio de la Monto Palomar (apud San-Diego) kaj de la nederlandaj geastronomoj Ingrid van Houten-Groeneveld kaj Cornelis Johannes van Houten, de la observatorio de Leiden, en la kadro de la "Dua Enketo pri Trojanoj" (angle : Second Trojan Survey).
Nomo
Ĝi estis nomita en memoro de la germana esplovojaĝisto kaj geografo Alexander von Humboldt (1769–1859) (Rimarko : La astroido 54 Alexandra estis jam nomita en lia honoro)
Fajrego ĉe la Nacia Muzeo de Brazilo
La fajrego ĉe la Nacia Muzeo de Brazilo estis fajro de egaj proporcioj, kiu atingis la sidejon de la brazila Nacia Muzeo de la Federala Universitato de Rio-de-Ĵanejro, en la nokto de 2 septembro de 2018, detruante preskaŭ la tutan historian kaj sciencan kolekton konstruita laŭ ducent jaroj, kaj kiu ampleksis proksimume dudek milionoj da eroj enlistigitaj. Aldone al ĝia riĉa kolekto, ankaŭ la historia konstruaĵo kiu gastigis la Muzeon, la iama oficiala restadejo de la Imperiestroj de Brazilo, estis grave damaĝita kun fendoj, kolapso de ĝia tegmento, kaj la falo de la internaj slaboj.
Fono
La Nacia Muzeo montris problemojn pri fajrosekureco. Post inspekto farita la 15-an de septembro 2014, la Ministerio pri Travidebleco kaj la Generala Kontrolisto de la Unuo (CGU) konstatis, ke la institucio havis neniun ĝisdatigitan inspektan raporton fare de la fajro-brigado. La CGU konkludis, ke la vizito de la fajrestingistoj kaj la eldono de la raporto estus grava mezuraĵo por certigi pri la sekureco de la instalaĵoj. En la monato sekvanta al la revizorado, la muzeo informis la CGU, ke partnereco estis farita inter la Ibram (Brazila Instituto de Muzeoj), kaj la Fajro-Brigado de Rio-de-Ĵanejro celante la okazigo de teknika vizito. En 2004, jam okazis atentigon de la Ŝtata Registaro de Rio-de-Ĵanejro, ke la Nacia Muzeo estis sub fajrorisko, asociita al la malbona kvalito de la elektraj instalaĵoj de la konstruaĵo.
La mona transfero el la federacia registaro al la muzeo ankaŭ falis preskaŭ duone en kvin jaroj: de 1.3 milionoj da realoj, en 2013, al 643 mil realoj en 2017. La datumoj estis kolektitaj de la Buĝeto-Komisiono de la Ĉambro de Deputitoj, bazita sur la Siafi (Integra Sistemo de Financa Administrado) de la federacia registaro fare de la gazeto Folha de São Paulo, kiu korektis la valoroj de la inflacio dum la periodo. Pro la buĝetaj tondoj, la muzeo montris indikilojn de damaĝo, kiel senŝelaj muroj kaj malkovritaj elektraj dratoj. En 2018, ĝis julio, nur 71 mil reais estis transdonitaj al la muzeo. La muzeo celebris ducent jarojn en junio 2018, en la mezo de forlasa situacio. La vic-direktoro de la muzeo, Luiz Fernando Dias Duarte, parolis pri neglekto suferita de la institucio laŭ la kurso de sinsekvaj registaroj.
La Federala Universitato de Rio-de-Ĵanejro (UFRJ), kiu administras la institucion, reduktis de 709 mil realoj, en 2013 al 166 mil realoj, en 2017, la muzeo-operacian elspezon, laŭ datumkolekto de la Ĉambro de Deputitoj. La vic-rektoro por Planado kaj Financo de UFRJ, Roberto Gambine, diris ke la universitato ne havas sufiĉajn rimedojn por bonteni siajn 15 enlistigitajn konstruaĵojn en Rio kaj diris, ke li timas ke la sorto de la aliaj konstruaĵoj estos la sama al la Nacia Muzeo. La rektoro de UFRJ, Roberto Leher, diris, ke antaŭ la fajron li jam subskribis kun la Nacia Banko pri Ekonomia kaj Socia Disvolviĝo (BNDES) kontrakton por ricevi rimedojn por reformo, kiu inkludis sistemon por eviti fajrojn, sed ne estis tempo por aprobi la mon-sumon. La rektoro ankaŭ deklaris ke UFRJ ne havis financan kondiĉoj por teni fajro-brigadon 24-hore ĉe la muzeo.
Fajro
Je la deka, dekoj de muzeaj laboristoj akompanis la bataladon kontraŭ la flamojn. Du etaĝoj de la konstruaĵo jam estis tute detruitaj, kaj la plafono kolapsis. Edson Vargas da Silva, bibliotekisto kaj funkciulo dum 43 jaroj en la muzeo, kiu akompanis la fajro enloke, diris, ke "estas tro multe da papero, lignaj plankoj, multaj aferoj, kiuj brulas tre rapide".
Detruo de la kolekto
La tri etaĝoj de la konstruaĵo estis tute detruitaj kaj la plafono kolapsis. Laŭ la vic-direktoro de la muzeo, Luiz Fernando Dias Duarte, la tuta kolekto de la Imperiestrino Teresa Cristina, la freskoj de Pompejo, la Trono de la Reĝo de Dahomejo, same kiel la lingvaj kolektoj estis perditaj. Inter la eroj, kiuj estas taksitaj detruitaj per la fajro, estas la plej malnova homa fosilio trovita en Brazilo, trovita en 1974 kaj nomita Luzia. La paleontologiaj kolektoj, kiuj estis tie, inkludis la  dinosaŭron Maxakalisaurus topai, trovitan en Minas-Ĝerajso, kaj la unuan grandskalan fosilion muntitan en Brazilo. La kolekto de etnologio ampleksis artefaktojn de afrikbrazilaj, afrikaj kaj indiĝenaj kulturoj, ekzemple kiel raraj objektoj de la tikuna-tribo, aŭ eroj de polinezianoj, same kiel la tronon de la afrika reĝo Adandozan (1718–1818), donacitan de liaj ambasadoroj al la reĝa princo, poste konata kiel Johano la 6-a, en 1811.
La muzeo estis hodiaŭe administrata fare de la Federacia Universitato de Rio-de-Ĵanejro, ĝi enhavis akademiajn kaj sciencajn trajtojn kaj estis estimata esploro-centro pri natura historio kaj antropologio en Latin-Ameriko. La tuta laboro de preskaŭ 90 esploristoj, kiuj tie laboris, estis perdita. La tuta Historia Dosiero, kiu estis entenita en meza punkto de la konstruaĵo, estis detruita, same kiel du ekspozicioj en du lokoj de la fronto de la ĉefa konstruaĵo. La kompleta enketo de la detruo ankoraŭ ne povis esti efektivigita, pro la intenseco de la fajro kaj la risko de eksplodoj. Parto de la kolekto ne estis en la brulanta konstruaĵo kaj ne estis trafita. Tamen la fajro konsumis ĉion, kiu estis montrata en ekspozicioj. La Zoo de Rio-de-Ĵanejro, situanta tre proksime al la loko, ankaŭ ne estis atingita. La kvar gardistoj, kiuj estis laborantaj ĉe la ejo, sukcese eskapis, kaj ne estis rekordo de viktimoj.
Struktura difekto
La Civila Defendo de la urbo sciigis ke, aldone al la interna areo de la Nacia Muzeo, la parto apud la fasado ankaŭ estis senigitaj ĉar estis danĝero, ke la du statuoj ĉe la supro de la konstruaĵo falus. Estis 23, kaj unu el ili jam falintis. Tie estis risko de interna kolapso de la muroj, kiuj estis alligitaj. Ĉiuj la muroj kaj slaboj estis sub falorisko, kaj ĉiu areo de projekcio de la fasado estis izolita pro la risko de diso de ornamaĵoj, tegaĵoj kaj kadroj. La sekureco de la statuoj estus kontrolita kaj estis interna izoleco, kiu nur estus forigita post la fino de la inspekto, malkonstruo kaj kriza subteno de areoj sub risko, kaj nur poste, estus oni povus permesi forigon de derompaĵoj. Kun la malvarmigo, pliigis la riskon de internaj faloj ĉar la akvo faciligus gliton, kaj pro tio la fajrestingistoj laboris ekstere. La Civila Defendo ankaŭ emfazis ke tiuj restaĵoj ne povus esti forigitaj kaj dispoziciitaj en simpla maniero. Ĝi estus la dua laboro de arkeologio, efektivigita sur-ejo. Estus prenita al sekura loko, post elimino de interna riskoj, tiel ke la muzea laboristaro povus trovi ajnan materialon de la kolekto, ankoraŭ uzebla.
Esplorado
La Federacia Polico (PF) estas kunordiganta esploron pri la kaŭzoj de la fajro. Fakuloj skanis tridimensie la konstruaĵon pere de laserskanilo instalita ĉe la fronto de la Palaco de São Cristóvão. Bildoj faritaj de flugrobotoj kaj ciferecaj fotiloj ankaŭ estis uzitaj por krei tri-dimensian modelon de la konstruaĵo. Bildoj registritaj de sekurecaj filmiloj en la konstruaĵo ankaŭ povas doni indikojn pri la kaŭzoj de la fajro. Fine, la investigado klopodos analizi la kondiĉojn de la elektraj instalaĵoj de la muzeo kaj ĝia stato de konservado.
Esploristoj de la PF ne forĵetis la hipotezon, ke la fajro eble estis krima incendio. La loko, kie la fajro komenciĝis jam estis identigita, sed la informo ne estis sciigita por ne interrompi la investigadon. Raporto en la brazila gazeto O Globo rivelis, bazita sur raportoj de oficistoj kaj gardistoj, ke la Federacia Polico kredis, ke la fajro komenciĝis sur la dua etaĝo, en la sektoroj de la permanenta ekspozicio kun monarkiaj mebloj, brazila arkeologio kaj historio. La loko estis super la elektrocentralo, spaco kun limigitan aliron, intencita por gastigi aparatojn por la produktado de energio por la tuta konstruaĵo.