cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
István Szívós (pli aĝa)
István Szívós naskiĝis la  en Szeged, li mortis la  en Budapeŝto.
Biografio
István Szívós ekde 1939 estis tornisto, post 2 jaroj li laboris en la ĉefurba trafika firmao. En 1942 li estis soldato en la 2-a mondmilito. Inter 1951-1975 li havis postenon en la sindikato. Li edziĝis en 1946. Li ricevis premiojn inter 1948-1952.
Sporta kariero
István Szívós en la jaro 1931 li estis naĝisto kaj akvopilkisto en sia naskiĝurbo. Inter 1935-1958 li estis akvopilkisto en pluraj ĉefurbaj sportkluboj. Li estis hungara ĉampiono en 1943 kaj 1953, dum li apartenis al la hungara nacia teamo inter 1940-1957 64-foje. Kiel naĝisto li estis hungara ĉampiono trifoje (1939, 1941, 1944). Li estis akvopilkista olimpiano en Hungario en la Somera Olimpiko 1948, Hungario en la Somera Olimpiko 1952 kaj Hungario en la Somera Olimpiko 1956 kun oraj kaj arĝenta medaloj, krome en eŭropa ĉampionumo li estis la unua en 1954. Li estis trejnisto inter 1957-1970 ankaŭ eksterlande, krome li estis arbitraciisto.
Chevigny (Jura)
estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Jura, nomita laŭ la montaro Ĵuraso, en la regiono Burgonjo-Franĉkonteo (Bourgogne-Franche-Comté. Fine de en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². Administre la komunumo apartenas al la arondismento Dole kaj al la kantono .
Lakta arto
Lakta arto (alilingve ofte latte art) estas arta maniero ornami kafon (plejparte kafon laktan (caffellatte ) aŭ alian trinkaĵon farita el espreso kaj laktoŝaŭmo kiel kapuĉino aŭ varma ĉokolado), per diversaj dezajnajn figuroj kaj formoj (ĉefaj formoj estas ekzemple floro aŭ koro) sur la surfaco de la trinkaĵo verŝante laktan emulsion en la espresokafon.
La fina formo de la trinkaĵo estas determinata de la karakterizaĵoj de la espresokafo kaj lakto, la kvalito de la kafmaŝino kaj, ĉefe, la kapabloj kaj sperto de la baristo (kafisto, espresito) kiu preparas la trinkaĵon.
Kiel preparado la lakto estu alportata al temperaturo de 65-67 °C, ĉe kiu certa kvanto da ŝaŭmo estas liberigita. Ĉi tiu speco de dekoracio ne estas limigita al caffe latte (kafo lakta), sed ankaŭ estas aplikata al aliaj varmaj trinkaĵoj al kiuj aldoniĝas laktoŝaŭmo, kiel kapuĉino kaj varma ĉokolado.
Historio
La arta finpretigo de kafo havas siajn komencojn en Italio, sed ĝi fariĝis grava nur en kafejoj en Usono fine de la 80-aj jaroj kaj fruaj 90-aj jaroj de la 20-a jarcento. De tie ĝi rapide disvastiĝis tra la mondo.
Kemio
Latte Art (lakta arto) estas miksaĵo de du koloidoj, nome kremo (kiu estas emulsio de kafa oleo kaj farita kafo) kaj mikroŝaŭmo (kiu estas ŝaŭmo de aero kaj lakto). Lakto mem estas emulsio de butergraso kaj akvo, dum kafo estas miksaĵo de kafograsoj kaj akvo. Neniu el ĉi tiuj koloidoj estas stabila - la kremo malaperas de la espresso, dum la mikroŝaŭmo rompiĝas en pli seka formo de ŝaŭmo kaj likva lakto.
Tekniko
Ĉi tiu tekniko postulas altkvalitajn ekipaĵojn kaj ingrediencojn kaj, ĉefe, personan atenton de la baristo. Antaŭ ol la "artisto" (barista), verŝas la ŝaŭman lakton en la kreman tavolon de espreso, la kafo devas havi belan ŝaŭmon (la kremon) sur la surfaco de la kafo. Ĉi tiu tekniko postulas bonan lertecon por akiri kreman kaj glatan laktan ŝaŭmon tiel ke ĝi pruntedonas sin al lakto-arto
Per ŝajne simplaj movoj de verŝado de ŝaŭmo kreiĝas la plej belaj kaj diversaj grafikaj ŝablonoj sur la surfaco de la laktokafo, kiel floro, folio, koro, pomo,pli altnivelaj motivoj kiel tulipo, drako, tulipo kaj cigno, aŭ abstraktaj geometriaj motivoj kaj multe pli, foje kun aldono de iu vorto.
Preparado
Por akiri taŭgan ŝaŭmon por ĉi tiu arto, certa tekniko estas necesa kiam ĝi varmigas per la vaporigilo de espresso-maŝino. Gravas konsideri, ke tio, kion oni serĉas, estas densa kaj konstanta kremo sen mikrobobeloj. Jen la sekvendaj paŝoj:
Bibliografio
(en, fr, nl) Peter Hernou, Latte Arte, eld.Tectum, Antverpeno, 2012, ISBN 9789461580351
Vidu ankaŭ
Baristo (kafisto, espresisto)
Caffèllatte (france. café au lait aŭ café (grand) crème (Francio), germane: Milchkaffee, hispane: café con leche)
Espreso
Kafo
Kapuĉino
Kafo makulato (Caffè macchiato)
Mokao
Latte macchiato
(159504) 2000 WO67
(159504) 2000 WO67 estas malgranda, malhela marsrenkonta kaj terrenkonta apolona asteroido, rigardita kiel potence danĝera objekto.
Belmont (Jura)
Belmont estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Jura, nomita laŭ la montaro Ĵuraso, en la regiono Burgonjo-Franĉkonteo (Bourgogne-Franche-Comté. Fine de en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². Administre la komunumo apartenas al la arondismento Dole kaj al la kantono .
(159504) 2000 WO67
Orbito
Ĝi estas proksima de la orbita resonanco 2:1 kun Marso.
Ĝia tre discentra orbito ekstere tanĝas tiun de la Tero kaj krucas tiun de Marso kun febla orbita klineco.
Heldburg
Heldburg estas urba komunumo en Germanio, kiu ekestis komence de la jaro 2019 el la antaŭaj komunumoj Bad Colberg-Heldburg, Gompertshausen kaj Hellingen. Ĝi troviĝas en la distrikto Hildburghausen de la federacia lando Turingio, kaj krome estas la administra centro de komunumaro, do grupiĝo de pluraj najbaraj komunumoj por komuna plenumo de iuj administraj servoj, nomata Verwaltungsgemeinschaft Heldburger Unterland. Fine de la jaro la komunumo havis  loĝantojn.
Literaturo
Norbert Klaus Fuchs: Das Heldburger Land – ein historischer Reiseführer (la lando de Heldburg – historia gvidilo); Bad Langensalza, eldonejo Rockstuhl, 2013, ISBN 978-3-86777-349-2
Tibor Schön
Tibor Schön [ŝOn], pli komplete Tibor Moses Schön, laŭ hungarlingve kutima nomordo Schön Tibor, hebree טִיבּוֹר מֹשֶׁה שֶיְן estis hungardevena naĝisto, arkitekto.
naskiĝis la en Győr (Hungara reĝlando, Aŭstrio-Hungario), li mortis la  en Hajfo (Israelo).
Biografio
devenis el dulingva hungara-germana juda familio. Li maturiĝis en gimnazio en sia naskiĝurbo en 1927, poste li akiris arkitekturan diplomon en Reĝa Teknikuniversitato József en 1930. Pli poste li iris al Parizo (kie lia frato jam vivis) kaj li studis modernajn konstruteknikojn kaj stilojn. Post du jaroj li revenis kaj laboris en sia naskiĝurbo kiel specialisto de betona tekniko. En 1933 kiel naĝisto konkursanta eksterlande li ne venis reen en Hungarion kaj li elektis novan landon Palestinon. Li trovis loĝejon kaj arkitekturan postenon en Hajfo, ankaŭ tie li okupiĝis pri betonkonstruaĵoj. Li edziĝis en 1937, lia edzino naskis 2 filinojn en 1938 kaj 1943, li vidviĝis en 1978. Pli frue en 1965 la geedza paro vizitis Győr.
Sporta kariero
dum la studentaj jaroj estis naĝisto kun signifaj rezultoj, krome estis ankaŭ akvopilkisto. Dum la palestina periodo li same estis naĝisto, sed en 1943 li malsaniĝis, poste la kuracistoj malpermesis lin de la naĝado.
Vicente Costalago
Vicente Costalago, estas aŭtoro, filologo kaj okcidentalisto kiu naskiĝis en Hispanio.
Li studis Modernajn lingvojn kaj Tradukadon kaj Interpretadon ĉe universitato.
Konstruitaj lingvoj
Li publikigis plurajn tekstojn en la interreto en malsamaj konstruitaj lingvoj, kiel Lingvafrankao Nova, Interlingvao, Okcidentalo kaj Esperanto.
Verkoj
Lia unua verko estis La xerca per Pahoa, en Lingvafrankao Nova. Ĉi tiu novelo rakontas la vojaĝon faritan de Joan por trovi la glavon nomitan Pahoa, kiun nur la legitima reĝo de Lincuo povas uzi. Ĝi estis la unua origina rakonto publikigita en Elefen.
Poste li komencis eldoni en Okcidentalo. Lia unua libro estis la origina Li sercha in li castelle Dewahl e altri racontas, kiu enhavas tri rakontojn, kun certa influo de La elbabila koro de Edgar Allan Poe en la dua rakonto Li Confession ('La Konfeso'). Lia sekva verko, Antologie hispan, estis kompilo de eltiraĵoj tradukitaj el la plej gravaj tekstoj de la hispana literaturo. Sekvis Fabules, rakontas e mites, kolekto de fabeloj kaj rakontoj tradukitaj al Okcidentalo. Poste li publikigis Pensa, skribitan en Mini, konstruita lingvo kiu havas nur 1000 vortojn. Poste li publikigis la originalan tekston Li tresor de Fluvglant, en Interlingue kaj La marcia nonconoseda , la duan originaltekston publikigitan en Lingvafrankao Nova. Sekvis lia unua publikigo en Interlingua, titolita Juliade kaj Antolojia espaniol, en Lingvafrankao Nova. Li poste publikigis Antologie de poesie europan , en Okcidentalo kaj sian unuan libron en Novial, Mikri Antologie.
En interlingvao
Libroj:
e-libroj:
Propiofenono
Propiofenono aŭ benzoiletano estas organika kombinaĵo rezultanta el interagado de la benzeno kaj propanoila klorido. Ĝi estas senkolora aŭ flava likvaĵo, malmulte solvebla en akvo, kun akra, potenca, flora kaj herba odoroj. Propiofenono posedas 9 karbonatomojn, 10 hidrogenatomojn kaj 1 oksigenatomon. Propiofenono posedas antianksiigaj proprecoj kaj uzatas en kemiaj sintezoj kaj en la preparado de farmaciaĵoj kaj aromaĵoj.
Clucy
estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Jura, nomita laŭ la montaro Ĵuraso, en la regiono Burgonjo-Franĉkonteo (Bourgogne-Franche-Comté. Fine de en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². Administre la komunumo apartenas al la arondismento Dole kaj al la kantono .
Vodná
Nomon Vodná havas pluraj setlejoj:
Chaux-Champagny
estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Jura, nomita laŭ la montaro Ĵuraso, en la regiono Burgonjo-Franĉkonteo (Bourgogne-Franche-Comté. Fine de en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². Administre la komunumo apartenas al la arondismento Dole kaj al la kantono .
Sony Mobile
Sony Mobile (antaŭe: "Sony Mobile Communications" kaj Sony Ericsson) estas filio de Sony kiu produktas saĝtelefonojn, telefonakcesoraĵojn, saĝhorloĝojn kaj tabulkomputilojn - ĉefe en la frontmontra serio "Experia".
Sony-Ericsson
Sony-Ericsson estis komunentrepreno inter Sony - la tutmonda teknologia giganto kaj Ericsson - unu el la plej grandaj telekomunikaj kompanioj en la mondo. La merkatparto de Sony-Ericsson en la tutmonda ĉela merkato estis 8% fine de la unua jardeko de la 21-a jarcento. La vendo de la firmao pliiĝis post la lanĉo de la Walkman serialo - la muzikaparatserio de la firmao, kaj la Cyber-shot serialo - la fotilserio de la firmao. La firmao fondita en oktobro 2001 estis egale posedata en 50% ĝis 50% rilatumo inter Sony kaj Ericsson.
La firmao komencis surmerkatigi progresintajn triageneraciajn aparatojn en 2006, kiuj estis destinitaj por la meza kaj pli malalta merkatsegmento. Unu el la aferoj, kiuj distingas Sony-Ericsson-aparatojn, estas la kombinaĵo de altkvalita muzikludanto en iliaj aparatoj, kie la konataj kapabloj de Sony en la kampo de muziko reflektiĝas en ili. Ĉe la Mobile World Congress de la GSM-Asocio en februaro 2008 en Barcelono - la triageneracia aparato W910 de la firmao estis kronita "la plej bona saĝtelefono de 2007".
La firmao, kiu estis poziciigita en 2009 kiel la kvina plej granda firmao laŭ vendokvanto (post Nokia, Samsung, LG Electronics kaj Motorola ), raportis ke en 2008 ĝi vendis 96,6 milionojn da aparatoj, 7% malkresko en la nombro da aparatoj de la antaŭa jaro. Vendoj en 2008 malpliiĝis je 13% kaj sumiĝis al 11,24 miliardoj da eŭroj, kiam en la resumo de la jaroj la kompanio prezentis netan perdon de 73 milionoj da eŭroj. Pro pliiĝo de cirkulado de saĝtelefonoj kaj responda malkresko de vendo, la merkatparto de aparatoj Sony-Ericsson malpliiĝis de 9 elcentoj en 2006 al 1,7 elcentoj en 2011. En marto 2009, Ericsson anoncis unuafoje sian volon al vendi sian parton en la entrepreno. La 27-an de oktobro 2011, Sony kaj Ericsson sciigis ke Sony aĉetus la parton de Ericsson por 1.05 miliardoj da eŭroj. En februaro 2012, la nomo de la firmao estis ŝanĝita al Sony Mobile Communications AB, la emblemo estis ŝanĝita al tiu de Sony kaj la ĉefsidejo de la firmao translokiĝis al Lund en Svedio. La kompanio anoncis sian intencon koncentriĝi pri la produktado de saĝtelefonoj kaj ĉesigi la produktadon de la regulaj saĝtelefonoj. La firmao havas kromajn evolucentrojn en Japanio, Ĉinio, Usono kaj Britio.
Sony Mobile
En 2012, post la nomŝanĝo, Sony lanĉis produktserion portantan la nomon Xperia. Ĉiuj aparatoj de la serio estas saĝtelefonoj, kaj la aparatoj estas destinitaj al la alta merkato, la malalta merkato kaj la meza merkato. La unua frontmontra aparato estis la Xperia S, kiu enhavis 4,3- colan HD-ekranon, 1500 MHz-dukernan procesoron, 32 Gb da interna stokado, 12 megapikselan malantaŭan fotilon, 1,3 megapikselan antaŭan fotilon, 1,750 mAh-pilon kaj subtenon en NFC.
Tiam la Xperia Z estis prezentita, kun 5-cola Full HD-ekrano, 1500 MHz-kvarona procesoro, 16 GB da interna stokado, 13,1 megapiksela malantaŭa fotilo kaj 2,2 megapiksela antaŭa fotilo, 2,230 mAh-pilo kaj subteno por - NFC.
Sekvis la Xperia z1, kiu inkluzivas 5-colan Full HD-ekranon, 2,260 MHz-kvar-kernan procesoron, 16 GB da interna stokado, 20,7 megapikselan malantaŭan fotilon kaj 2 megapikselan antaŭan fotilon, 3,000 mAh-pilon, kaj subteno por NFC.
En februaro 2014, la Xperia z2 estis anoncita kun 5.2-cola ekrano, Full HD, kvar-kerna procesoro ĉe 2.300 MHz, interna stokada volumeno de 16 GB, malantaŭa fotilo kun 20.7 megapikseloj kaj antaŭa fotilo kun 2.2 megapikseloj kaj pilo de 3200 mAh, kaj subteno en NFC.
En 2015-2016, la ĉefa aparato estis la Xperia z5, kiu inkludis ekranon de 5,2 coloj Full HD, 2,500 MHz-kvarona procesoro, 16/32 Gb de interna stokado, 20,7 megapiksela malantaŭa fotilo kaj 2,2 megapiksela antaŭa fotilo., 3,100 mAh-pilo, kaj subteno por NFC. Laŭ la kompanio, la aparato povas daŭri du tutajn tagojn sen ŝargado. Poste, premio versio de la aparato estis lanĉita, kio estis la unua movebla aparato kun 4K ekrano. La modelo havis plurajn aliajn plibonigojn.
Ĉe la fino de 2016, la nova frontmontra serio de Sony, la XZ-serialo, estis sciigita. La vera ĉefa aparato estis la Sony XPERIA XZ. Aparato kun 5.2" FHD-ekrano, Snapdragon 821-procesoro, 3 RAM, 13 megapiksela antaŭa fotilo kaj 23 megapiksela malantaŭa fotilo. La aparato ankaŭ estis la unua Sony-aparato kun la nova ligo, USB TIPO C. La aparato subtenis NFC, kiel ĉiuj Sony-aparatoj ĝis nun (novembro 2017). La XZ-serio daŭris ĝis 2018 post kvar ĉefaj aparatoj (XZ, XZ1, XZ2, XZ3) kaj pluraj altkvalitaj aparatoj (kiel la XZ PREMIUM kaj XZ1 PREMIUM).
Felpersono
Felpersono, aŭ neologisme felsono, estas personecigita bestorolulo kreita de iu en la felanaro. Felpersonoj povas esti antropomorfaj roluloj, idealigataj versioj de siaj posedantoj, plenfarataj rolludaj personoj, aŭ nur ciferecaj maskotoj. La plej plejmulto da felanoj havas felpersonojn; la Anthropomorphic Research Project (Projekto por Reserĉado de Antropomorfaro) diris, ke preskaŭ ĉiu felano havas felpersonon, kaj The New Science of Narcissism (La Nova Scienco de Narcisismo) taksas, ke 95% da felanaro havas felpersonon. La Anthropomorphic Research Project aldiris, ke la averaĝa felano havas inter du kaj tri felpersonojn dum sia vivo.
Historio kaj etimologio
La vorto "felpersono" estas vortokunfando de la vortoj "felano" kaj "persono"; simile en la angla, la vorto "felsona" ankaŭ estas vortokunfando de la vortoj "furry" kaj "persona". . Kvankam la precizaj originoj de la vorto ne estas konataj, ĝis meze de la 1990-aj jaroj la vorto fariĝis ofta en la felanaro.
Specioj de felpersonoj
Malgraŭ la nomo, felpersonoj povas esti iu ajn specio de besto. Ili ankaŭ povas esti mitologiaj, fikciaj, aŭ hibride kreitaj.
Laŭ la Anthropomorphic Research Project, la plej oftaj specioj de felpersonoj estas lupoj, vulpoj, hundoj, panteroj, kaj drakoj. Malpli oftaj estas ronĝuloj, kunikloj, reptilioj, birdoj kaj ĉevaloj. Felanoj malofte identigas sin kun nehomaj primatoj.
Kreado de felpersono
La kreado de felpersono estis priskribata kiel "unu el la plej universalaj kondutoj en la felanaro". Unu studado determinis, ke felanoj ankaŭ emas krei felpersonojn por distingi sin reciproke.
Kvankam la inspirado varias de individuo al individuo, multo da felaroj priskribis sian felpersonon kiel inspirata de ilia plej ŝatata publikigaĵo aŭ mitologio. Tamen, la plejmulto diras, ke ilia felpersono estis principe interne generata. La plejmulto da felanoj ankaŭ citas kunhavatan karakteron kiel motivo por elekti definitan specion. Tiuj kutime estas arketipaj karakterizoj, kiujn homoj atribuas al la specio, kontraŭe efektivaj bestaj kondutoj. Iuj popularaj specioj de felpersonoj estas aparte forte asociataj kun difinitaj karakterizoj, eksemple, hundoj esti konsiderata kiel ‘fida’ aŭ kunikloj esti konsiderata kiel ‘malĉasta’.
Iom da felanoj diras, ke ili simple havas denaskan konektiĝon al sian elektatan specion. Pleja malmulto kredas, ke ilia elektata specio estas pasinta vivo, estas anima gvido, aŭ ke ili devis naskiĝi tiel. Ĉi tiuj nocioj superkuŝas forte kun la sentoj de alispececo kaj hombesteco.
Felanoj ofte pasas longan tempon por decidi sian felpersonon. 25-50% da reserĉataj felanoj havis pli ol unu felpersono dum ilia vivo, kaj ĉirkaŭ 25% diris, ke ili havis pli ol unu samtempe. Felanoj kun multaj felpersonoj kutime ne konsideras ilin kiel reprezenti multajn memojn, sed facetojn de la sama memo, eble rilatata al kiel ili esprimas sian en malsamaj sociaj ĉirkuaĵoj. Ankaŭ, la karakterizojn de felpersono eble oni povas ŝanĝi tra tempo kune kun ĝia posedanto. Tio estas kutime en personeco, sed ankaŭ specioj eble povas ŝanĝi.
Kiel artaĵoj ĝenerale estas centra al la felanaro, tiel artaĵoj gravege sidas en la kreado kaj reprezentado de felpersonoj. Felanoj, kiuj ne estas artecaj mem, povas komisii artaĵojn de sia felpersono el aliaj felanoj kiel parto de la kreprocezo.
Parenceco kun memo
Meze, felanoj taksas siajn felpersonojn kiel pli alta en ĉiu dimensio de la Grandaj Kvin personecaj karakteroj. Ili rigardas siajn felpersonojn kiel pli dezirindaj karakteroj ol si mem kiel malpli nedezirindaj karakteroj. Diversaj reserĉistoj sugestas, ke iomgrade felpersonoj estas kiel idealigitaj versioj de iliaj posedantoj. Projekcii ĉi tiun idealigatan memon povas mildigi sociajn streĉojn kaj redukti socian anksiecon. Dunn ankaŭ argumentas, ke fine, ĉi tiuj idealigataj karakteroj enkorpiĝis reen en la memon. Tamen li rimarkas, ke la plejofte idealigataj karakteroj donataj al felpersonoj estas ankaŭ konsiderataj idealaj de la pli vasta socio, S. E. Roberts kaj aliaj hipotezas, ke por iuj, felpersonoj fariĝis sekura metodo por esplori karakterojn, kiuj estas socie nedezirindaj.
Felanoj ofte estas forte zorgataj ke ilia felpersono estu unika. Kiam ili supozas, ke ilia felpersono estis ‘kopiata’, ilia sento de memo povas esti minacata.
Felanoj povas uzi ilian felpersonon por esplori sian koncepton de sia socia sekso kaj prezenteco, kaj la felpersonoj de iuj felanoj havas malsaman socian sekson, aĝon, aŭ seksan orientadon ol sia. Transgenrulaj individuoj kun sento de genra identeco kaj ĝenerala identeco, kiuj ne akordas kun ilia fizika aspekto kaj/aŭ sekso asignata ĉe naskiĝo ofte posedas felpersonon aŭ felpersonojn, kiuj prezentas iliajn idealigatajn memojn. Simila situacio ekzistas por felanoj kun aliaj specioj de korpa disforio kaj rilataj klopodoj.
(159518) 2001 FF7
(159518) 2001 FF7 estas tre malgranda, malhela marsrenkonta kaj terrenkonta amora asteroido malkovrita la en la kadro de la astronomia kampanjo Lowell Observatory Near-Earth-Object Search (LONEOS) elde la Stacio Anderson Mesa de la Observatorio Lowell, proksime de Flagstaff (Arizono, Usono).
Pál Pók
Pál Pók, laŭ hungarlingve kutima nomordo Pók Pál estis hungara akvopilkisto, naĝisto, olimpiano, fremdultrafikisto.
naskiĝis la en Eger, li mortis la  en Budapeŝto.
Biografio
akiris juran diplomon en Scienca Universitato Loránd Eötvös. Baldaŭ li estis gvidanto ekzemple de amuzejo, hotelo. Lia edzino naskis filinon, kiu estis naĝisto.
Sporta kariero
komence estis naĝisto kaj akvopilkisto en sia naskiĝurbo. Li estis olimpiano en Hungario en la Somera Olimpiko 1948 kun arĝenta medalo. Inter 1952-1961 li sportis en pluraj ĉefurbaj kluboj sen signifaj rezultoj.
Tormento
Tormento estas romano de la hispana verkisto Benito Pérez Galdós publikigita en 1884. ​ Ĝi estas unu de tiuj kiuj malfermas la ciklon de la "Novelas españolas contemporáneas" (nuntempaj hispanaj romanoj), kunhavanta rolulojn kun El doctor Centeno, kiu antaŭas, kaj La de Bringas, kiu sekvas, kio supozigas, ke la aŭtoro eble intencis krei trilogion. Ĉiuoakze la triopo disvolvigas agadon en tio kio konatiĝis kaj studiĝis kiel Madrido galdosa. La titolo de la romano havas propran signifon per si mem, nome turmento, kiun suferas la protagonistino, kaj funkcias ankaŭ kiel aludo al la protagonistino mem.
Intrigo
La agado de la romano okazas en Madrido dum la finaj monatoj de 1867 kaj la unuaj de 1868, nome en la periodo antaŭa al eltronigo de la reĝino Isabel la 2-a kaj la eko de la periodo nomita "Revolucia Jarseso". ​ En tiu historia kadro rakontas Galdós, per tono preskaŭ humora en sia literatura debuto per iela ritmo de felietono kaj feliĉa fino, la malfacilaĵojn de la esperpenta triopo formita de juna orfino (Amparo Sánchez Emperador, alinome "Tormento"), sieĝata de la "sakrilegia pasio" de maldeca pastro (Pedro Polo Cortés), kaj savita de elaĉeta riĉa migrinto en Ameriko (Agustín Caballero). La am/tormenta triangulo estas komplementara per kvara rolulo, Rosalía Pipaón, konata kiel "la de Bringas" edzino de malriĉa malaltnivela funkciulo Francisco de Bringas, reprezentantoj de la vivmaniero super la realaj ebloj fare de la madrida burĝaro de la epoko. En la strukturo false felietona de la romano, Rosalía de Bringas estas la "maliculo", kiu klopodas allogi la eks-migrinton Agustín por unu de siaj filinoj, kaj forĵeti la fratinojn Amparo kaj Refugio (Sánchez Emperador) al stratvivaĉo. ​
Pliaj informoj
En 1974, oni premieris kinan version samnoman, reĝisorita de la hispana Pedro Olea; kun Ana Belén kiel Amparo kaj Concha Velasco kiel Rosalía de Bringas.
Vodná (Kamenice nad Lipou)
Vodná (Wodna) estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de urbo Kamenice nad Lipou en distrikto Pelhřimov. Ĝi troviĝas proksimume 3 km sude de Kamenice nad Lipou. En la jaro ĉi tie daŭre vivis. En la jaro 2011 ĉi tie estis registritaj 79 adresoj.
HTM Personenvervoer
HTM Personenvervoer NV, konata kiel HTM, estas nederlanda transportkompanio kun sidejo en Hago, kiu funkciigas publikan transporton per tramo kaj buso en la Metropola Regiono Roterdamo Hago. Depost 2006, HTM funkciigas malpezan fervojligon sub la nomo RandstadRail al Zoetermeer. De la ĝis la, HTMbuzz, filio de HTM, prizorgis la funkciadon de la buso.
La unua firmao kun la nomo HTM estis fondita kiel N.V. Haagsche Tramweg-Maatschappij (H.T.M.) la. La, tiun firmaon transprenis N.V. Gemengd Bedrijf Haagsche Tramweg-Maatschappij (oficiale G.B.H.T.M., sed en ofta uzo H.T.M.). Ĝi ekzistis sub tiu nomo ĝis la, kiam la firmao ricevis la nunan nomon HTM Personenvervoer N.V.. Ekde la, la akcioj de HTM denove estas en la manoj de la municipo de Hago kaj MRDH havas parton kun specialaj rajtoj.
HTM disponigas siajn transportservojn surbaze de koncesio en la municipoj de Delft, Hago, Leidschendam-Voorburg, Pijnacker-Nootdorp, Rijswijk kaj Zoetermeer. Tiuj municipoj estas parto de la Metropola Regiono Roterdamo Hago (MRDH), kiu estas komisianto por ĉiuj publikaj transportoj en la regionoj de Roterdamo kaj Hago ekde la.
28620 Anicia
28620 Anicia estas meze granda, malhela kaj malrapide rotacianta asteroido de la ĉefa asteroida zono, malkovrita la en la kadro de la astronomia kampanjo LONEOS elde la Stacio Anderson Mesa de la Observatorio Lowell, sudoriente de Flagstaff (Arizono, Usono).
Nomo
Ĝia nomo honoras Anicia Arredondo, usonan astronominon de la Southwest Research Institute (San Antonio, Teksaso). Ŝiaj studoj inkludas spektroskopiajn observojn de asteroidoj kaj, observojn de stelajn kaŝadoj far'de kaj studoj pri luna hidratado.
Françoise Bourdin
Françoise BOURDIN (naskiĝis en 1952 en Parizo, mortis ) estis franca roman-verkistino.
Biografio
Bourdin naskiĝis en Parizo, Francio. Ŝia patro Roger Bourdin kaj ŝia patrino Géori Boué estis ambaŭ profesiaj operkantistoj. Kiel infano ŝi interesiĝis pri verkado. Ŝi jam akiris sian ĵokeo-licencon kiam ŝi estis 18-jara, antaŭ ol ŝi perdis sian unuan amon en vetkura akcidento jaron poste. Ŝi komencis sian romanon, Les soleils mouillés, kiam ŝi estis 20-jara. Bourdin malpliigis sian verkadon kiam ŝi havis infanojn. Ŝi revenis al verkado kiam ŝi estis 40-jara kun Les sirènes de Saint-Malo.
Bourdin vendis proksimume 40 librojn en la lastaj 25 jaroj por totalo de ok milionoj da vendoj. En 2011, ŝi estis en la 11-a loko en la franca furorlisto.
Bourdin mortis, en la aĝo de 70 jaroj.
Prado de San Sebastián (Metroo de Sevilo)
Prado de San Sebastián estas stacio sur linio 1 de la Metroo de Sevilo, situanta en Sevilo. Ĝi estis malfermita la.
Projekto
Stacio sur linio 3.
Zhang Shugao kaj la sanganta arbo
"Zhang Shugao kaj la sanganta arbo" estas antikva ĉina legendo pri detruo de demona arbo. Ĝi estis plej antikve atestita en Ĝenerala signifo de kutimoj kaj moroj, verkita ĉirkaŭ 195 de Ying Shao. Ĝi aperas ankaŭ en Registroj de spiritoj de Gan Bao, Arbaro de perloj de kolektoj de la leĝo de Daoshi, la Vasta notaro de Taiping, kaj Biografioj pri mirindaj aferoj de Cao Pi. Ĝi estas unu el pluraj ĉinaj legendoj pri arboj en kiuj demonoj loĝas.
Resumo
La ĉi-suba resumo rilatas al la versio en Registroj de spiritoj.
Zhang Shugao aĉetas terenon, kie staras giganta arbo kies ombro damaĝas la grenojn. Li sendas serviston por forhaki ĝin. Kiam la servisto hakas, sango fluas el la arbo. Li timegas, sed Zhang kolere sentencas, "Arba sevo ĉiam estas ruĝa, tio estas nenio eksterordinara!" kaj venas por mem kontroli la hakadon. Pluraj malgrandaj demonoj, "nek homoj nek bestoj", sed kun aspekto de maljunuloj, venas el la arbo. Zhang mortigas ĉiujn. Poste oni sukcesas forhaki la arbon, kaj neniu supernaturaĵo ĝenas Zhang plu.
Analizo
Lu Zhang citas ĉi tiun rakonton kiel ekzemplon, ke la rilato inter homoj kaj spiritoj en Registroj de Spiritoj dependas pli de la subjektiva sinteno de la homo ol de la esenca karaktero de la spirito.
Distrikto Ķekava
Distrikto Ķekava (Ķekavas novads) estas distrikto en suda Latvio. Distrikto estis kreita post la administra-teritoria reformo de Latvio en 2021. Tiam komunumoj Ķekava kaj Baldone estis kunfanditaj. Ĝiaj najbaraj distriktoj estas oriente distrikto Ogre, sude distrikto Bauska, okcidente distrikto Olaine kaj norde ŝtata urbo Rigo kaj distrikto Salaspils. La centro de la distrikto situas en Ķekava.
Historio
Ĝis la 13-a jarcento, la aktuala Ķekava distrikto estis parto de la Zemgalia ŝtato Upmale. En la 13-a jarcento la teritorio estis inkludita en Livonio. Post la kolapso de Livonio en la 1560-aj jaroj, la nuna paroĥo kaj urbo Baldone estis inkluditaj en la Duklando Kuronio kaj Zemgalio. La norda parto venis sub la administradon de Rigo. En 18-a jarcento ĉio distrikto estis inkludita en Rusia Imperio. En la dua duono de la 18-a jarcento, Baldone komencis esti menciita kiel feriejo pro sia sulfurfonto.
Geografio
La distrikto situas ĉefe en la Upmale montetoj de la malaltebenaĵo de Centra Latvio (Viduslatvijas zemiene) kaj en la okcidenta parto - en la Tīreļi ebenaĵo, laŭ Daŭgavo estis antikva valo (Lejasdaugavas senleja). Geologie, kiel en la plej granda parto de Latvio, la supradevonia sedimentoj dominas. La grundoj estas ĉefe sablaj gazonaj podzoligitaj kaj precipe podzoligitaj, okcidentaj podzoligitaj argilaj grundoj. Arbaroj estas plejparte koniferaj. En la sudoriento de la distrikto, la Upmala montetoj estas karakterizitaj per cirklaj alteczonoj, kiuj estas kurbaj en la direkto de la malnova glaĉero kaj ligitaj per longformaj remparoj. Ĉe la intersekciĝo de tiuj formoj leviĝas neregulaj morenaj montetoj (kemoj). La plej altaj punktoj estas Riekstukalns (85,2 m) kaj Morisona kalns (81,7 m) proksime de Baldone.
Averaĝa temperaturo: -5,5°C en januaro, +17°C en julio. Precipitaĵo 650-700 mm jare.
Gravaj riveroj:
Ķekaviņa kaj Misa estas ligitaj per la Daŭgava-Misa kanalo.
La plej grandaj lagoj: Titurgas (12 ha), Lejasezers (5 ha). Norde en Daŭgavo estas la Riga hidroelektra centralo akvujo.
Loĝantaro
Distrikto Ķekava havas 30 077 loĝantojn (2021) kaj la denseco estas 66,3 loĝantoj por kvadratkilometro. * Ekde 01.07.2022, vilaĝo Ķekava ricevos la statuson de urbo.
Urboj (pilsēta)
Baldones pilsēta, Baložu pilsēta, Ķekavas pilsēta.
Paroĥoj (pagasts)
Baldones pagasts, Daugmales pagasts, Ķekavas pagasts.
San Bernardo (Metroo de Sevilo)
San Bernardo estas stacio sur linio 1 de la Metroo de Sevilo, situanta en Sevilo. Ĝi estis malfermita la.
Romantika romano
Romantika romano estas subĝenro de kortezama romano, kutime fiksita en la sama tempo kun ĝia verkado. En la 20-a jarcento la termino “romantika romano” estis apartigita de “vivromanoj” en okcidenta literaturo.
Antonka
Antonka (Antonidorf) estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de urbo Kamenice nad Lipou en distrikto Pelhřimov. Ĝi troviĝas proksimume 2 km oriente de Kamenice nad Lipou. En la jaro ĉi tie daŭre vivis. En la jaro 2011 ĉi tie estis registritaj 45 adresoj.
Antonka situas en katastra teritorio Kamenice nad Lipou kun areo 20,71 km².
Historio
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1842.
Romantika romano
Laŭ la organizo "Romanaj Verkistoj de Ameriko" (RWA), ĉi tiu kampo inkluzivas verkojn, kiuj traktas la periodon ekde la 1950-aj jaroj.
Sándor Rosta
Sándor Rosta [ŝAndor roŝta], laŭ hungarlingve kutima nomordo Rosta Sándor estas hungara aktoro, voĉoaktoro.
Sándor Rosta naskiĝis la  en Celldömölk.
Biografio
Sándor Rosta akiris aktoran diplomon en Altlernejo pri Teatro kaj Filmo en 1980. Lia ĉefinstruisto estis Zsuzsa Simon. Li komencis sian aktoran karieron en Teatro Csokonai (Debrecen). Inter 1983–1992 li estis membro de pluraj teatroj en Budapeŝto, poste li estis sendependa aktoro. Li havis ankaŭ voĉaktorajn rolojn en pli, ol du mil filmoj. Lia edzino naskis du filojn (1985, 2002).
Tibor Elek
Tibor Elek, laŭ la hungarlingve kutima nomordo Elek Tibor estas hungara kritikisto, bibliotekisto, redaktoro, literaturhistoriisto, instruisto.
Biografio
estis edukita en Nagykálló, kie li maturiĝis en la loka gimnazio. Li akiris pedagogian diplomon en Scienca Universitato Lajos Kossuth en 1987, sed ekde 1986 li instruis en gimnazio en Gyula. Baldaŭ li estis ĉefredaktoro de la urba gazeto kaj havis postenon en la biblioteko inter 1999-2008. Jam ekde 1983 li kontribuis en pluraj revuoj. En 2004 li doktoriĝis (Ph.D.) en la menciita universitato. Li ricevis stipendion en 1990, premiojn inter 2006-2012.
Kastelo Paules
Paules estas neloĝata loĝloko, kiu apartenas al municipo Erla, de la komarko Cinco Villas, en provinco Zaragozo, de la historia hispana regiono Aragono. Apude de Paules (en la aragona lingvo Paúls) staras interesa kastelo en tre bona stato.
Loknomo
La origino de la loknomo Paules estas evoluo en latinida lingvo de la latina vorto PALUS (lago), tra paludis aŭ padulis. En 1065 la formoj "Padulis" kaj "Paduls" estas dokumentitaj.
Geografio
La palaco prezidas la grupon de domoj kaj helpkonstruaĵoj por la laboristoj de la bieno Paúles. La domoj, ligitaj unu al la alia, estas aranĝitaj ambaŭflanke laŭ larĝa kaj rekta strato, kiu ŝajne (laŭ fronta vidpunkto) estas preskaŭ fermita ĉe unu fino per la fasado de la palaco. Tiu malgranda vilaĝeto estis konstante loĝata ĝis la 1950-aj jaroj, kvankam hodiaŭ ĝi daŭre funkcias kiel foja loĝejo, kaj ekzistas bienoj proksime.
Historio
Ĝia ekzisto estas dokumentita ekde la jaro 1092, kiam ĝi estis donacita de la aragona reĝo Sancho Ramírez al monaĥejo "San Juan de la Peña", kune kun aliaj preĝejoj en la areo, kaj ĝi estis parto de regno de la grafoj "Luna" dum la 17-a jarcento. En 1926 ĝi spertis gravegan reformon faritan de la familio Ena.
(159533) 2001 HH31
(159533) 2001 HH31 estas marsrenkonta kaj terrenkonta amora asteroido malkovrita la en la kadro de la astronomia kampanjo Lowell Observatory Near-Earth-Object Search (LONEOS) elde la Stacio Anderson Mesa de la Observatorio Lowell, proksime de Flagstaff (Arizono, Usono).
Orbito
Ĝi estas proksima de la orbita resonanco 8:9 kun Marso.
Ĝia discentra orbito krucas tiun de Marso kaj ekstere, malproksime tanĝas tiun de la Tero.
Ákos Endrei
[Akos], laŭ la hungarlingve kutima nomordo Endrei Ákos estis hungara instruisto. Lia origina familia nomo estis Engel ĝis 1881.
naskiĝis en Hódmezővásárhely, li mortis  en Budapeŝto.
Biografio
devenis el juda familio. Li maturiĝis en kalvinana gimnazio en sia naskiĝurbo en 1877, poste li akiris diplomon en Reĝa Universitato de Budapeŝto en 1883. Li instruis en Vágújhely (1884-1887), Csurgó (1887-1892), Brassó (1992-1994), Kaposvár (1894-1909), poste en la ĉefurbo ĝis sia morto. Li havis edzinon.
Kastelo Paules
Historio
En 1610 la kastelo "Paúles" apartenis al Martín Sancho, el "Castellar".
Estas menciinde
La kastelo-palaco "Paules" estas en listo de kasteloj konsiderataj "Konstruaĵoj de Kultura Intereso de la Aragona Heredaĵo".
Aiviekste
Aiviekste estas rivero en Latvio, kiu longas 114 kilometrojn kaj enfluas la Daŭgavon. Ĉiujara drenaĵo 1,81 km³. Aiviekste aĝas proksimume 10-12 mil jarojn, formiĝis fine de la glaciepoko kaj post la glaciepoko. Preskaŭ kvarono de la fluo de la rivero estas nereguligita, sed la plej granda parto de la rivero estis elfosita, inkluzive kun eksplodigoj.
Vojo
Aiviekste fluas de la norda fino de lago Lubāns, kie ĝi faritas larĝan duoncirklon kaj tiam turnas sudokcidenten. En ĉi tiu etapo estas la plej malgranda guto, krome, ĉi tie Aiviekste ricevas la plej grandajn alfluantojn Pededze, Bolupe kaj Iča. Plue, ĝi estis rektiĝas kaj profundiĝas dum 83 km. Ĉe la malsupra fino, Aiviekste fluas tra iomete ondiĝa areo. Ekzistas pluraj insuloj, sablaĵoj kaj proksimume 15 ŝtonaj sojloj ĉi tie en la rivero. La malgranda Aiviekste hidroelektra centralo (1,4 MW) estis konstruita sur unu el tiuj insulgrupoj. Post la konstruado de Pļaviņu hidroelektra centralo, la malsupra fino de Aiviekste estas inundita per rezervujo. Proksima de Krievciems - dolomita ŝtonmino.
La rivero kolektas ĉefe la Orientan Latvian malaltebenaĵan (Austrumlatvijas zemiene) akvon. 25% de la areo de la Aiviekste baseno estas kovritaj de arbaroj, 15% - de marĉoj. Estas multaj malsekaj herbejoj en la baseno, grandaj marĉoj. Aiviekste estas riĉa je fiŝoj. Aiviekste estas reguligita per kluzoj kaj kanaloj, ĉar ĝia flukapacito estas plurajn fojojn tro malalta kiam la inunda sezono komenciĝas en Lago Lubāns. Ĝis la 20-a jarcento, dum la printempaj inundoj, la akvoj de Aiviekste refluis en Lubāns kontraŭflue pro la enfluo de alfluantoj, kiuj intensigis la inundojn tie. La flusebenaĵo Aiviekste en la mezo de la rivero estas naturprotekta objekto kiel vivejo por birdoj kaj hejmo por raraj plantoj. La falo de la rivero ĝis la Aiviekste hidroelektra centralo de Aiviekste estas 1 m por 14 km, kaj nur post tio en la lastaj 14 km ĝi dekobliĝas.
Géza Kiss (naĝisto)
Géza Klein naskiĝis la en Pálfalva (nuntempa urboparto de Salgótarján), li mortis la  en Budapeŝto.
Biografio
Géza Kiss maturiĝis en gimnazio en 1901, poste li estis oficisto ĝis la pensiuliĝo en 1924. Tamen baldaŭ li havis postenojn en pluraj firmaoj.
Sporta kariero
Géza Kiss estis sportisto en pluraj ĉefurbaj sportkluboj inter 1896-1907. Komence li estis futbalisto, sed li estis partoprenanto en la unua akvopilka matĉo en 1899, poste ankaŭ en la unua matĉo kontraŭ alia nacio, eĉ li estis neoficiala hungara ĉampiono inter 1901-1903. Kiel naĝisto li estis hungara ĉampiono kvinfoje inter 1903-1906. Li estis olimpiano en Hungario en la Somera Olimpiko 1904 kun arĝenta kaj bronza medaloj en naĝado, krome en Inter-Olimpiko 1906 li estis la unua en stafeta rapida 4x 250 m. Ekde 1907 li estis akvopilkista arbitraciisto, ankaŭ trejnisto de naĝistoj ĝis 1912, poste li havis postenon en la sporta vivo ĝis 1928.
Heroides
Heroides (Heroinoj), aŭ Epistulae Heroidum (Leteroj de Heroinoj), estas kolekto de dek kvin epistolaj poemoj komponitaj de Ovidio. Temas pri 15 leteroj de mitologiaj heroinoj en elegia formo: ekzemple Penelope kiu skribas al Odiseo (Latine Uliso) ke li nun ne plu atendigu ŝin. Tre ĉarma verko, la Heroides ("Heroinoj") aŭ Epistulae Heroidum (Leteroj de heroinoj) temas pri kolekto de 21 poemoj en elegiaj duversoj. La Heroides montras la formon de leteroj adresitaj de famaj mitologiaj roluloj al siaj partneroj esprimante siajn emociojn ĉar ili estas separataj el tiuj, plendas por ilia reveno, kaj aludas al siaj estontaj agadoj ene de sia propra mitologio. La aŭtenteco de la kolekto, parte aŭ kiel tuto, estis pridemandita, kvankam plej el fakuloj konsideras la leterojn menciitaj specife en la priskriboj de Ovidio de la verko ĉe Am. 2.18.19–26 kiel sekura el la objekcio. La kolekto enhavas novan tipon de ĝenra kompono sen paralelo en pli frua literaturo.
En la bildo ĉe la informkesto oni povas vidi Penelope verkante leteron el miniaturo, atribuita al Robinet Testard, de eldono (ĉ. 1550) de la traduko al franca de Octavien de Saint Gelais.
Oni supozas, ke la unuaj dek kvar leteroj enhavas la unuan publikigitan kolekton kaj estas verkitaj de la heroinoj Penelope, Filis, Brizeis, Fedro, Enono, Hipsipilo, Dido, Hermiono, Dejaniro, Ariadno, Kanake, Medea, Laodamia kaj Hipermnestro al siaj forestaj masklaj amatoj. Letero 15a, el la historia Sapfo al Faono, ŝajnas falsa (kvankam estas referencata en Am. 2.18) pro sia longo, sia manko de integrado en la mitologia temaro, kaj sia foresto el mezepokaj manuskriptoj. La finaj leteroj (16–21) estas parigitaj komponoj kiuj enhavas leteron al amato kaj la respondon. Pariso kaj Heleno, Hero kaj Leandro, kaj Akontio kaj Kidippe estas la adresitoj de la parigitaj leteroj. Tiuj estas konsiderataj posta aldono al la korpuso ĉar ili neniam estis menciitaj de Ovidio kaj multaj el ili povas esti aŭ ne esti falsaj.
La Heroides klare montras la influon de la retorika deklamado kaj povas derivi el la intereso de Ovidio en retorika suasoriae, persvadaj diskursoj fare de historiaj figuroj, kaj el ethopoeia, nome praktiko paroli kiel alia rolulo. Ili ludas kun ĝenraj konvencioj; plej el la leteroj ŝajnas referenci al verkoj en kiuj tiuj roluloj estas gravaj, kiel ĉe Eneado ĉe Dido kaj Katulo 64 pri Ariadno, kaj transigas rolulojn el la ĝenroj de eposo kaj tragedio al la elegia ĝenro de Heroides. La leteroj estis admiritaj pro siaj profundaj psikologiaj portretoj de mitaj roluloj, sia retoriko, kaj sia unika sinteno al la klasika tradicio de mitologio. Ili ege kontribuas ankaŭ al konversacioj pri kiel sekso kaj identeco estis konstruitaj en la Romo de Aŭgusto.
Populara citaĵo el Heroides antaŭas la diraĵon de Makiavelo ke "la celo justigas la rimedojn". Ovidio estis verkinta "Exitus acta probat" - la rezulto justigas la rimedojn.
István Magas
István Magas [iŝtvAn magaŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo Magas István aŭ Magas A. István estas hungara akvopilkisto, olimpiano, ekonomikisto, altlerneja instruisto.
naskiĝis la en Budapeŝto.
Sporta kariero
ekde 1965 naĝis en centra lernejo, kiel junulo, li akiris kelkajn medalojn. Inter 1970-1984 li estis akvopilkisto en ĉefurba sportklubo, dum li apartenis al la hungara nacia teamo inter 1971-1980 117-foje. Li estis olimpiano en Hungario en la Somera Olimpiko 1972 kun arĝenta medalo, krome en eŭropa ĉampionumo li estis la unua en 1977.
Life on Earth
Vivo sur la Tero (en la angla : Life on Earth ) estas naturdokumenta serio produktita de la BBC, kaj estas la unua serio de la Seriaro Vivo (angle The Life Collection), kaj de la "Life" trilogio, kiu inkluzivas la seriojn The Living Planet kaj The Trials of Life.
La serio estas akompanata de la klarigoj de la esploristo kaj reĝisoro David Attenborough, kiu vojaĝas ĉirkaŭ la mondo kaj sekvas la rakonton pri la evoluo de la vivo sur la Tero. Tiu serio estas la unua en kiu Attenborough revenis por gastigi naturfilmojn, post demisiado kiel ĝenerala direktoro de la BBC inter 1969-1972.
Unu el la plej famaj scenoj de la serio aperas en epizodo 12, kaj ĝi estas la fascina renkonto de David Attenborough kun la montogoriloj en la rifuĝejo de Diane Fossey en Ruando.
La Senlima Varieco
En la unua ĉapitro, David Attenborough prezentas la evoluteorion de Charles Darwin kaj priskribas la procezon en kiu certaj specioj evoluis en malsamaj tempoj kaj la procezojn de natura selektado. En la Galapagoj, la Galapago-testudo estas prezentita kiel ekzemplo de tiuj procezoj. La fosilioj atestas la ekziston de pli fruaj estaĵoj, kaj en la Granda Kanjono, fosilioj de malsamaj periodoj estas elmontritaj kiuj estis malkovritaj en ĉiaj tavoloj (restaĵoj de mamuloj estis malkovritaj supre, restaĵoj de reptilioj sub ili), ĝis oni atingas la plej malalta tavolo kie tute ne estas fosilioj. Sur la bordoj de Supra Lago troviĝas rokoj enhavantaj fibrojn de primitivaj algoj. La formado de la unua vivo komenciĝis kun cianobakterioj prosperantaj en fontoj de Parko Yellowstone kaj reprezentas la unuajn mikroskopaj unuĉelaj organismoj kiuj formis la stromatolitojn en Ŝarko-Bay en Okcidenta Aŭstralio. El la unuaj multĉelaj organismoj formiĝis sponguloj, meduzoj kaj koraloj, kies restaĵoj estis trovitaj en la Montaroj Flinders en Sudaŭstralio. La plej riĉa vario de koraloj hodiaŭ povas esti vidita en la Granda Barilrifo - la plej granda vivanta strukturo en la mondo.
Konstruanta Korpojn
La ĉapitro prezentas la evoluon de la diversaj maraj senvertebruloj. En Maroko, en kalkŝtonoj kiuj aĝaj 600 milionoj da jaroj, multaj fosilioj estis trovitaj enhavantaj la restaĵojn de maraj senvertebruloj de tri ĉefaj kategorioj - konkoj, Crinoidea kaj segmentataj konkoj. La evoluo de la estaĵoj kun konkoj komenciĝis per platvermoj, kiuj ŝanĝis sian korpoformon dum ili enfosisiĝis por kaj manĝaĵo kaj protekto. Poste la brakiopodoj evoluigis braketojn kaj ŝelon kiu envolvas la tutan korpon. La plej sukcesaj el la ŝelposedantoj estas la moluskoj, kiuj inkluzivas pli ol 80 000 speciojn. Kelkaj el ili havas ununuran ŝelon kiel la Cypraea, aliaj estas ostroj kiel la duvalvulo kaj la Giganta tridakno de la Pectinidae. En la pasinteco ekzistis ankaŭ la amonitoj, kiuj dominis la antikvajn eraojn, kaj iliaj vivantaj parencoj estas la naŭtilo, kaj ankaŭ la polpoj kaj kalmaroj kiuj perdis siajn ŝelojn dum evolucio. Apud ili formiĝis ekinodermoj kiel marsteloj, eĥinoj, ofiuredoj, crinoidea, markukumoj kaj holoturioj. Tria grupo - artropodoj, inkluzivis la formortintajn trilobitojn, krustacojn kaj hufumkraboj, kiuj nun altiĝas por reproduktiĝi grandnombre en la Delavara Golfo. Kokoskrabo reproduktiĝas en la maro sed vivas la plej grandan parton de sia vivo surtere. Tiele kaj ĝi kaj la aliaj kraboj reprezentas la sekvan etapon en evoluo.
La unuaj arbaroj
La ĉapitro prezentas la unuajn surterajn plantojn kaj la insektojn, la unuajn terajn bestojn. La unuaj plantoj estis sentigaj kaj inkluzivis folioetmuskojn kaj hepatikojn. Per la metodo de seksa reproduktado kaj ankaŭ la metodo de neseksa reproduktado ili disvastiĝis sur la tero. La posteuloj de la segmentataj maraj estaĵoj kiel la milpieduloj utiligis ĉi tiun novan vivejon kaj kune kun ili venis la skorpioj kaj araneoj. Sen akvo por transporti la ovojn, fizika kontakto inter la masklo kaj ino estis necesa. Tio estis problema por kelkaj ĉasistoj, kiel araneoj kaj skorpioj, kiuj evoluigis amindumajn ritojn por certigi ke la ino ne manĝu la masklon. Kun la paso de la eraoj, la muroj de plantĉeloj plifortiĝis kaj fariĝis pli altaj, kiel oni vidas en la filikoj kaj la ekvizetoj. La insektoj evoluigis flugilojn tiel ili povis flugi kaj la libeloj estis unu el la plej sukcesaj el ili. Kelkaj plantoj kiel la cikadoj utiligis la insektojn kiuj transdonus polenon, dum aliaj kiel la pingloarboj, evoluigis sporojn. Pli ol triono de la arbaroj konsistas el pingloarboj kaj la giganta sekvojo estas la plej granda organismo konata de ni, atingante altecon de 95 metroj. La pingloarboj sekrecias rezinon por purigi siajn trunkojn, kiu kristaliĝas kiel sukceno. Kelkaj insektoj kaptitaj ene de la sukceno aĝas 200 milionojn da jaroj. Ĉe tiu punkto ĉiuj grupoj de insektoj ekzistis kaj ili evoluigis malsamajn stilojn de flugo.
La Svarmantaj Hordoj
La ĉapitro montras la rilaton inter la floroj kaj la insektoj. Iuj plantoj uzis insektojn por polenado. Magnolio, ekzemple, preferas polenadon per insektoj, kvankam ĝi havas virajn kaj inajn ĉelojn, sed la genetika reproduktado estos malpli evoluinta tiele. La floroj komencis disvastigi sin kun elstaraj petaloj, koloroj aŭ odoroj kaj precipe dolĉa nektaro. Kelkaj plantoj kiel ekzemple orkidaoj komencis utiligi insektojn en komplikaj strukturoj por la insekto kaj la jukao planto estas en simbiozo kun tineedoj. Kelkaj predantoj kiel ekzemple mantoj ekloĝas sur la floro kiel embuska pozicio por nektarsuĉaj insektoj. Iuj insektoj trapasas multajn enkarniĝojn fariĝante plenkreskuloj kiel papilioj kiuj evoluas el raŭpoj al krizalidoj kaj poste al plenkreskuloj. Insektoj kiel termitoj, formikoj, abeloj kaj vespoj komencis vivi en grandaj svarmoj, ofte en nestkavernoj en la grundo kaj iĝas superorganismoj, kiel vidite de la formiko Oecophylla smaragdina.
La Konkero de la Akvoj
La ĉapitro prezentas la evoluon de fiŝoj. Simplaj Ĥorduloj kiel ekzemple la Amphioxiformes kaj la Petromyzontiformes estas similaj al la unuaj formoj de fiŝoj kiuj aperis antaŭ 300 milionoj da jaroj. Do ili evoluigis fortan spinon kaj en la Kimberley oni povas vidi la restaĵojn de la plej fruaj spinaj fiŝoj, kiuj estis similaj al kartilagaj fiŝoj kiel modernaj ŝarkoj kaj vespertoj. La ostaj fiŝoj prosperis eĉ pli kaj ankaŭ aperis en dolĉa akvo. La malsamaj fiŝoj havas sistemon de brankoj, naĝovezikoj kiu helpas la fiŝon flosi aŭ sinki en la akvon kaj ili havas senteman Flanklinian sistemon. En koralaj rifoj estas granda diverseco de fiŝoj, kaj multaj uzas okulfrapajn kolorojn por reproduktaj celoj aŭ por malinstigi rivalojn kaj tiele ili povas eviti predantojn per eskapado en koralajn fendojn. En la malferma oceano, aliflanke, fiŝoj havas neniun kaŝejon kaj tiale havas rapidan kaj flekseblaj korpostrukturon kiu helpas ilin eskapi aŭ postkuri predon. Kelkaj fiŝoj vivas en la profundo de la maro, sed ili estas maloftaj kaj la plej multaj el ili apenaŭ estis fotitaj.