cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Besós
Besos (Besós, Besòs) estas rivero de Hispanio en la provinco Barcelono kun 17,7 km de longo. Ĝi elfluas ĉe Montmeló, en la komarko de la Orienta Vallès, per la kuniĝo de la riveroj Mogent kaj Congost, kaj alfluas en Barcelonés, en la municipa teritorio de San Adrián de Besós.
Nectria coccinea
Nectria coccinea estas specio de fungoj el la familio nektriacoj.
Besós
Ĝia fluejo trapasas la jenajn urbojn: Montmeló, Mollet del Vallés, Martorellas, La Llagosta, Montcada i Reixac, Santa Coloma de Gramanet, Sant Adrià de Besòs kaj Barcelono.
La akvokvanto de la rivero Besós estas tipa de la Mediteraneo, tio estas tre malregula laŭlonge de la jaro.
Urduo
Urduo (اُردُو, historie literumita «Ordu»), ankaŭ foje urdua lingvo , estas centra hindarja lingvo de la hindirana branĉo de la hindeŭropa lingvofamilio. Ĝi estas la nacia lingvo kaj unu el la du oficialaj lingvoj (la alia estas la angla) de Pakistano. Ĝi ankaŭ estas la oficiala lingvo de 5 gubernioj de Barato, kaj unu el la 22 oficialaj lingvoj de Barato. Ĝia vortprovizo evoluis sub la influo de la persa, araba, tjurka kaj sanskrito.
En la moderna epoko, la panĝaba kaj la angla lingvoj signife influis la urduan vortprovizon. Urduo evoluis precipe en la okcidenta parto de la barata gubernio Utar-Pradeŝo, sed ekformiĝis dum la 13-a jarcento kaj poste dum la mogola imperio (1526–1858) en la hinda subkontinento.
Ekzistas vikipedio en la urdua lingvo nome urdulingva vikipedio.
Priskribo
Lingvistoj ofte klasifikas urdoon kiel norman variaĵon de la hindustana dialektaro (aŭ hindustana lingvo). Oni ankaŭ nomas tiun norman variaĵon "kharibola". Oficialaj aprobitaj versioj de la hindia kaj urduo estas gramatike identaj kun la kharibola.
Ĝenerale, tamen, la lingvonomo "urduo" povas inkluzivi aliajn variaĵojn. La origina lingvo de la mogoloj estis tjurka, sed post sia alveno en suda Azio, ili adoptis unue la persan kaj poste urdon.
La vorto urdu ŝajne devenas el la tjurka aŭ mongola vorto ordu, kiu signifas "armea tendaro". Ĝi ekhavis sian nomon de la bazaro "Urdu Bazar" proksime al la ruĝa fortikaĵo en Delhio.
Oni ofte kontrastigas urduon kun la hindia, plia normigita formo de la hindustana. La ĉefaj diferencoj inter la du estas, ke la norman urduon oni skribas en la persaraba alfabeto, kaj ĉerpas multajn vortojn el la persa kaj araba lingvoj. Kontraste, la norman hindian oni konvencie skribas per la nagaria skribo, kaj prenas pli da vortoj el la sanskrita. Tial kelkaj lingvistoj konsideras la urduan kaj hindian kiel du normigitaj formoj de la sama lingvo. Tamen, aliaj lingvistoj klasifikas ilin en malsamaj kategorioj pro socilingvistikaj diferencoj.
Parolantoj
Troviĝas inter 60 kaj 80 milionoj da denaskaj parolantoj de urduo. 11 milionoj (1993) en Pakistano kaj 52 milionoj (2001) en Barato parolas kiel denaskan lingvon. Grandaj nombroj de denaskaj parolantoj de urduo troviĝas ankaŭ en Bangladeŝo, la Unuiĝintaj Arabaj Emirlandoj kaj en Britio.
Skribmaniero
La Urdua ortografio estas bazita sur tiu de la persa lingvo, kun pluraj aldonoj kaj modifoj pro la lingva diferenco inter la persa lingvo kaj urduo. Ĝi estas arab-baza skribsistemo, skribita dedekstre maldekstren (escepte de ciferoj). Mallongaj vokaloj ne estas markitaj (krom la uzo de vokalpunktoj, kiuj estas malofte uzataj), kaj la prononco estas ĝenerale ambigua. Arab- kaj pers-devenaj vortoj estas skribataj laŭ la origina literumado.
Dialektoj
Kvar dialektoj de urduo estas konataj: la dakhana, pinĝara, rekhta kaj kharibola. La dakhanan oni parolas en la ebenaĵo Deccan en suda Barato. Karakterizas ĝin vortprovizo de la telugua kaj maratha lingvoj. La rekhta estas la variaĵo uzata en la urdua poeziaĵo, kaj oni foje nomas ĝin aparta dialekto. La norma kharibola estas parolata en Barato ĉirkaŭ Delhio kaj Laknaŭo, kaj en Pakistano ĉirkaŭ Karaĉio kaj Lahoro.
Literaturo
Jam de la 14-a jarcento verkistoj ekuzis urduon. La literaturo floris en diversaj ĝenroj. En la fruaj jardekoj de la 20-a jarcento ekaperis la ĝenro de la novelo. Inter la pioniroj de tiu ĝenro estis Munshi Premchand kaj Sadat Hassan Manto.
Berlangas de Roa
Berlangas de Roa estas vilaĝo kaj municipo, en la provinco Burgoso, memstara komunumo Kastilio kaj Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al la distrikto Ribera del Duero, en la jurisdikcio de Aranda de Duero.
Geografio
Ĝi havas areon de 15.71 km² kun 180 loĝantoj (2021).
Historio
La vilaĝo Berlangas portas en sia nomo la devenon de la unuaj loĝantoj en la historio de Kastilio. Dum la enloĝiga avanco ĝis Ribera del Duero, la kristanoj el la nordo establiĝis ĉi tie fondante multnombrajn vilaĝetojn. Kies evidentaĵojn videblas ĉe la regiono de malsupra Arlanza, Arlanzón kaj Ebro de kie devenis la antikvaj loĝantoj. Tiamaniere, Berlangas estis koloniigita de homoj el Santa María de Valeria de Berlangas aŭ Valeramica ĉe la maldekstra bordo de la rivero Arlanza.
Festoj
Patronaj festoj:
Suraua
Suraua estas komunumo de la komunumaro Lumnezia/Lugnez kaj la distrikto Surselva en Kantono Grizono, Svislando. Ĝi havis 252 loĝantojn je la 31-a de decembro 2009.
Berlangas de Roa
Aktualo
Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj), kaj brutobredado (ŝafoj). Lastatempe plej ekgravis kultura kaj rura turismo, ekzemple piedirado tra naturaj lokoj.
Suraua
Geografio
Suraua siutas en la centro de la valo Lumnezia ĉe la kunfluo de la riveroj Glogn kaj Valza Rejno. La komunumo konsistas el la kvin vilaĝoj Peiden, Uors, Camuns, Surcasti kaj Tersnaus.
Najbaraj komunumoj
La komunumo Suraua limas en nordo al Cumbel, en oriento al Duvin, en sudoriento al Safien, en sudo al Sankt Martin, en sudokcidento al Vignogn, en okcidento al Degen, kaj en nordokcidento al Vella.
Trafiko
La komunumo situas ĉe la kantona vojo de Ilanz al Valzo. Ĝi estas konektia al la publika transportreto per la poŝtaŭtolinio, kiu cirkulas sur tiu vojo. Krome ekzistas poŝtaŭtolinio ce Surcasti kaj Uors al Vella.
Historio
La komunumo Suraua estis kreita kun efiko de la 1-a de januaro 2001 per la kunigo de la ĝis tiam aŭtonomaj komunumoj Camuns, Surcasti, Tersnaus kaj Uors-Peiden. Uors-Peiden estis kreita siavice en la jaro 1963 per kunigo de Uors kaj Peiden.
La unua dokumenta mencio de Camuns datiĝas el la jaro 1543 kiel Gamundtz, de Surcasti el la jaro 1290 kiel Surdengias , de Tersnaus el la jaro 1362 kiel Terzenaus , de Uors el la jaro 831 kiel villa Vorce, kaj de Peiden el la jaro 1345 kiel Pedens.
Saint-Christophe-du-Foc
Saint-Christophe-du-Foc estas franca situanta en departemento Manche, regiono Normandio.
Ĝiaj loĝantoj nomiĝas Saint-Christophais.
Smedjebacken
Smedjebacken estas urbeto kaj la ĉefurbo de komunumo Smedjebacken en gubernio Dalekarlio en centra Svedio. Ĝi situas laŭ la lago Norra Barken kaj enhavas proksime 5700 enloĝantojn.
Ollans
estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Doubs, en la regiono Burgonjo-Franĉkonteo (Bourgogne-Franche-Comté, prononco []) kaj en la historia regiono Franĉkonteo. Fine de en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². Administre la komunumo apartenas al la arondismento Besançon (france arrondissement de Besançon), la okcidenta parto de la departemento, kaj al la kantono .
NGC 1528
NGC 1528 (alia indiko — OCL 397) estas malfermita stelamaso en konstelacio Perseo.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Santa Lucia di Serino
Santa Lucia di Serino estas komunumo de Italio.
Fakverko:Komerco
UDK 339 Komerco.
Verkoj ordigitaj alfabete laŭ aŭtor-nomoj.
Rilatoj inter Armenio kaj Eŭropa Unio
Armenio kaj Eŭropa Unio havis diversajn rilatojn laŭlonge de tiuj ĉi lastaj jaroj. Armenio, kristana nacio, kundividas ampleksajn kaj proksimajn kulturajn kaj historiajn ligilojn kun Eŭropo. Ĉar ĝi troviĝas en suda Kaŭkazio, ĝi estas konsiderata kiel transkontinenta nacio kvankam ankoraŭ en multaj mapoj kaj geografiaĵoj ĝi aperas kiel nur azia lando, lastatempe oni konsideras ĝin pli eŭropeca ekde la malapero de Sovetio, ĝia aliĝo al la Konsilio de Eŭropo kaj al aliaj pluraj tipe eŭropaj aferoj. Ili inkluzivas politikajn, sociajn kaj kulturajn organizojn.
Antaŭaj faktoj
Armenio estis la unua lando kiu ŝtatigis kristanismon, en la jaro 301. Ĝi estis parto de la Romia Imperio kaj la Bizanca, Osmanida, Rusa imperioj kaj de Sovetio. Krom tio aliaj tre proksimaj rilatoj kun Eŭropo okazis dum la mezepoko pere de la Armena reĝlando en Kilikio, kiu estis grava aliancito de la eŭropaj kruckavaliroj kaj dum tiu epoko ĝi komercis ĉe la Mediteraneo kun la plej gravaj italaj urboj kiaj Venecio kaj Florenco. Armenio havas bonajn rilatojn kun ĉiuj eŭropuniaj ŝtatoj, speciale kun Francio kaj Grekio.
Opinioj
En Armenio la loĝantaro arde deziras fine aliĝi al EU, ĉefe inter pluraj elstaraj politikistoj. Laŭ Artur Bagdasarjan, partiestro de Orinanc Erkir kaj eksa proparolanto de la Parlamento, la aliĝo de Armenio al la EU "devas esti unu el la ĉefaj prioritatoj" de la lando. Baghdasarjan opinias ke "la aliĝo al la EU malfermos novajn vojojn al Armenio kaj la transiro al nova terpolitika kaj ekonomia ĉirkaŭo. Ankaŭ li opinias ke per la aliĝo Armenio havos aliron al nova sekursistemo. La aliĝo al la Eŭropa Unio troveblas en la programo de multaj politikaj partioj de Armenio, inkluzive de la por-okcidenta Heritage.
La publika opinio en Armenio favorigas la aliĝon je 64% laŭ enketo al 2000 armenoj kaj malfavore nur 11,8%. Alia enketo, realigita en Erevano, sugestis ke 72% de la loĝantaro kredas, laŭ diversgrada konvinko, ke la landa estonteco estas ĉe la EU anstataŭ la Komunumo de Sendependaj Ŝtatoj, regata de Rusio. Tamen, pli ol du kvaronoj de la landa loĝantaro kredas ke Armenio ne povos aliĝi ĝis almenaŭ 2015. Alia opini-enketo mencias ĝis 80% da publika intereso en la aliĝo de Armenio al la EU.
Eblaj problemoj
Armenio daŭre restas en konflikto pro Montara Karabaĥo kun la najbara Azerbajĝano, kiu posedas la teritorion de jure. Ekde 1994, la milito finiĝis sed la streĉitaĵoj estas tre altaj kaj plurfoje la azera prezidanto deklaris ke Azerbajĝano pretas militi por rekuperi la regionon.
Krome, eĉ se la enlanda ekonomio estas unu el la plej rapide kreskantaj en la mondo, ĝi kreskas el tre malalta bazo kaj el pluraj jaroj en daŭra recesio. La nuklea centralo Mecamoro, je 40 km okcidente de Erevano kaj konstruita en la supra parto de zono kun tertrema aktiveco, estas alia afero kiu estas traktata inter EU kaj Armenio.
Berlina Konferenco
La Berlina Konferenco (aliaj nomoj inkludas Okcidentafrika Konferenco kaj Kongola Konferenco) okazis en la jaroj 1884 kaj 1885 en la ĉefurbo de la Germana Imperiestra Regno. Partoprenis ministroj pri eksteraj aferoj de 13 eŭropaj landoj kaj Usono por dividi inter si la Afrikan kontinenton. Kroma celo de la konferenco estis la forigo de la sklaveco apud Kongolo.
Zbignjeva (nomo)
Zbignjeva estas malnovpola persona nomo – virina ekvivalento de Zbignjevo.
Diverslandaj variantoj
Zbygniewa, Zbigniewa
Berlina Konferenco
Dum la konferenco
Krom Usono kaj Germanujo kiel gastiganto partoprenis Portugalo kiel iniciatinto de la kunveno, Britujo kaj Francujo, kiuj estis la ĉefpotencoj koncerne koloniismon, Aŭstrujo-Hungarujo, Belgujo, kies Internacia Asocio pri Kongolo estigis por la belga reĝo faktan dependan ŝtaton en Kongolo, Danujo, Italujo, Nederlando, Rusujo, Hispanujo, Svedujo kaj la Otomana Imperio. Fine de la konferenco, kiu daŭris ĝis Februaro 1885, oni estis stariginta 50 dependajn landojn, kies landlimoj estis arbitraj, do kelkaj kulture parencaj popolo estis dividitaj en du diversaj ŝtatoj aŭ unu ŝtato estis hejmo por neparencaj kaj inter si nekonataj popoloj. Inter la landoj kreitaj estis la Liberan Ŝtaton Kongo, kiu estis persona posedaĵo de la belga reĝo, Leopoldo la 2-a. La partoprenantoj ankaŭ faris kontrakton pri la forigo de la sklaveco kaj kreis regionon de libera komerco en centra Afriko. La landoj, kiuj konferencumis, krom tio interkonsentis, ke ĉiu, kiu komencas preni ĝisnune neŭtralan teritorion, devas informi la aliajn partoprenintojn de la konferenco.
Kokimbio
Kokimbio (Región de Coquimbo) estas regiono de Ĉilio. Fine de en la regiono vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km².
Abiĝia lingvo
La abiĝia lingvo (alilingve ankaŭ abidji) apartenas al la kvaa lingvaro kiu estas ĉefe parolata en kaj ĉirkaŭ Dabou, Ebur-Bordo. En 1993 ĝi estis la lingvo pri 50.500 parolantoj.
Bibliografio
Ethnologue : serĉu "Abidji, a language of Côte d’Ivoire"
Monogeranila fosfato
Monogeranila fosfato aŭ unugeranila ortofosfato estas organika kombinaĵo rezultanta el interagado de la geranila alkoholo kaj fosfata acido. Ĝi estas senkolora brulema likvaĵo, nesolvebla en akvo, sed solvebla en etanolo, kloroformo kaj nepolaraj organikaj solvantoj. Monogeranila fosfato posedas 10 karbonatomojn, 19 hidrogenatomojn, 4 oksigenatomojn kaj 1 fosforatomon. Monogeranila fosfato uzatas en kemiaj sintezoj kaj en la preparado de geranilaj derivaĵoj.
Haveno Vostoĉnij
Haveno Vostoĉnij (Порт Восточный) estas intermoda frajtotransporta kontenera haveno ĉe la orienta fino de la Transsiberia fervojo. Ĝi estas la plej granda haveno en la rusa Fora Oriento. Ĝi situas en Vrangel (orienta antaŭurbo de Naĥodka), Ĉemara Regiono. Profundakva haveno de la golfo de Naĥodka (parto de la Japana Maro), ĝi funkcias tra la tuta jaro kaj taŭgas por pritrakti grandtonelajn ŝipojn. Vostoĉnij estas nefrostiĝanta marhaveno en la rusa Fora Oriento.
La plej granda stivada kompanio en la haveno estas JSC Vostochny Port, specialiĝinta en pritrakto de karbo per transporta ekipaĵo.
Haveno Vostoĉnij ankaŭ konsistas el VostCo Dry Dock, kiu estis konstruejo de la gravitaj baz-strukturoj LUN-A kaj PA-B por disvolviĝo de la enmaraj petrol-kampoj de Saĥaleno.
Alia divizio de Haveno Vostoĉnij estas la speciala petrola mar-terminalo kiu situas en Golfo de Kozmino, kun maksimuma kargo de preskaŭ 15 milionoj da tunoj.
Leonhard Hess Stejneger
Leonhard Hess Stejneger (30a Oktobro 1851 - 28a Februaro 1943) estis norvegdevena usona ornitologo, herpetologo kaj zoologo. Stejneger specializiĝis en studoj de natura historio pri vertebruloj. Li akiris grandan reputacion pri reptilioj kaj amfibioj.
Stejneger publikis pli ol 400 sciencajn verkojn pri birdoj, reptilioj, fokoj, herpetologio de Porto-Riko, kaj aliaj temoj.
Hamilton
Hamilton (maorie: Kirikiriroa) estas grandurbo en Nov-Zelando. Ĝi estas la kvara plej granda urbo de la lando, kaj situas en la regiono Waikato, kies ĉefurbo ĝi estas, sur la Nordinsulo, proksimume 150 km sude de Auckland. La urbo havas loĝantaron de proksimume 150.400 (2005). La rivero Waikato dividas la urbon en du partojn.
Tie mortis Lewis Edmund Dust.
Urbo
Urbo estas vasta aro da domoj, plej ofte aranĝitaj laŭ stratoj, iafoje limita per ĉirkaŭmurego, kaj entenanta komercejojn, fabrikojn kaj administraciojn por la servo de siaj loĝantoj kaj de la ĉirkaŭa regiono. Pro sia denseco kaj la vivmaniero de ĝia kunprenita loĝantaro, urbo perdis sian vilaĝan karakteron kaj la senperan kontakton kun la kamparo.
Alivorte, urbo estas loĝa loko kun precipe grava statuso kiu diferencigas ĝin de vilaĝo. Fojfoje okazas, ke vilaĝo estas pli granda ol urbo. Grava diferenco estas tio, ke ĝenerale en la vilaĝo vivas kamparanoj, en urbo metiistoj, laboristoj, oficistoj. Nuntempaj urboj estas produktoj de la industria revolucio kaj estas ĝenerale distingitaj de lando-areo kaj loĝantar-nombro. Urboj grandaj kaj industriaj ĝenerale havas superajn organizajn sistemojn por la salubrigo, la publikaj servoj, la ter-distribuado, la loĝado, kaj la transporto. La koncentrado de tiu disvolvigo ege faciligas interagadon inter personoj kaj negocoj, kun profito de ambaŭ partoj en la procezo, sed ĝi prezentas ankaŭ defiojn por administrado de la urba kresko. Grandurbo aŭ metropolo kutime havas asociitajn ĉeurbojn kaj eksterurbojn. Tiaj urboj estas kutime asociataj kun la metropolaj areoj kaj urbaj areoj, kreante la novan fakton ke nombraj negocaj pendolanoj vetura ĉiutage al urbaj centroj por sia laboro. Kiam urbo etendiĝas sufiĉe for kaj atingas alian urbon, tiu regiono povas konstitui kunurbaĵon aŭ megalopolon. Laŭ kvanto de loĝantoj, la plej granda urbo propre dirite estas Ŝanhajo, dum la plej rapide kreskanta estas Dubajo.
Urbo estas relative granda kaj konstanta homa setlejo. Kvankam ne estas interkonsento pri kiel grandurbo estas distingata el urbo ene de ĝenerala lingvo, multaj grandurboj havas partikularan administran, leĝan aŭ historian statusojn baze sur loka juro.
Difinoj
Krome ne ĉiuj lingvoj kongruas. Tiele en angla oni uzas du vortojn nome town kaj city, inter kiuj estas diferencoj laŭ grando nome city plej granda. Tiele en Esperanto multaj uzas la vortojn urbo kaj grandurbo respektive.
Laŭ Francisko Azorín urbo estas Granda aro da domoj, dismetitaj laŭ stratoj k. placoj. Li indikas etimologion el la latina ''urbs. urbis'' (urbo). Kaj li aldonas rilatajn terminojn kaj difinojn, nome antaŭurbo, por parto de la urbo ekster difinita bariero; ekstercentra kvartalo; suburbo, por kvartalo pli malalta, pli mizera; ĝardenurbo, por urbo, kies domoj staras inter ĝardenoj; ĉefurbo, por ĉefa urbo de regno, de provinco; urbismo aŭ urbanismo, por scienco pri starigo, ampleksigo k. renovigo de urboj; urbanizi, por plibeligi, plikomfortigi urbon.
Belgio
En Belgio "urbo" estas honortitolo, donacita pro difinitaj meritoj.
Britio
En Britio urbo estas loko havanta ĉarton de la krono.
Finnlando
En Finnlando ekde 1996 ne estas jura diferenco inter urbo kaj (alia) municipo; ĉiu municipo rajtas laŭ sia propra decido nomi sin urbo. En situacio de 2012, el la 336 municipoj, 108 uzas la nomon urbo. La finnlanda statistika centro dividas municipojn en tri kategoriojn, "urbecaj municipoj", "dense loĝataj municipoj" kaj "agraraj municipoj". Laŭ tiu kategoriigo estas 61 urbecaj municipoj.
Hispanio
En Hispanio laŭlonge de la historio oni koncedis la diversajn kategoriojn de loĝlokoj laŭ atingo de diversaj niveloj kaj plej ofte ŝanĝe de helpo en la diversaj militoj aŭ politikaj kampanjoj; tamen dum krizaj epokoj (ekzemple el la 17-a ĝis la 19-a jarcentoj) la reĝoj donis al la loĝlokoj la titolo de urbo kontraŭ pago de altaj monsumoj. Havi tiun kategorion (foje akompanata de honoraj titoloj kiel "fidela", "kuraĝa" ktp.) estis ne nur prestiĝa afero, sed ankaŭ oni povis ricevi precizajn privilegiojn: partopreno en parlamento, impostaj privilegioj, fiskaj aŭ militaj pagesceptoj ktp. Krom la kategorio "urbo" (ciudad) oni uzis en tiu kunteksto plej ofte la kategorion (villa) sen aparta tradukeblo for de "urbo" mem. Tiele en Hispanio estas multaj urboj kun loknomo Villanueva, Villafranca ktp, sed apenaŭ estas urboj kun loknomo ciudad, escepte Ciudad Real.
Irano
En Irano lokoj kun pli ol 5000 loĝantoj nomiĝas urbo.
Japanio
En Japanio, laŭ loĝanto-nombro, urbetoj aŭ vilaĝoj kun pli ol kvardek mil loĝantoj povas iĝi urbo.
Svedio
En Svedio, la nocio "urbo" (stad) perdis sian juran signifon je 1971. Administracie nur pluekzistas komunumoj.
Usono
En Usono, la nocio urbo implicas unuavice laŭleĝan terminon signifantan urbecan lokon kun ioma memstareco, sendepende de ĝia grandeco, sed ne la signifon "urbego, tuta granda loĝo-zono (metropola loko)".
Ĉefurboj
Ĉefurbo estas la centro por registaro de lando aŭ landero. Ne ĉiam ĉefurbo estas la plej granda urbo en tiu lando aŭ administracia dividaĵo. Pro historiaj kialoj, ĉefurbo povas esti urbo iam grava. Federacio povas elekti aŭ eĉ krei malgrandan urbon por ne favori iun el la gravaj federacieroj. Ekzemple, Usono fondis Vaŝingtonon kaj Brazilo, Braziljon. Kelkaj landoj kiel ekzemple Svislando, kiu laŭ sia konstitucio ne posedas ĉefurbon, distribuas la ejojn de ŝtataj fakoj al pluraj urboj, kaj simile en Sudafriko.
Cuevas del Campo
Cuevas del Campo (Kavoj de la Kamparo) estas vilaĝo kaj municipo de la Aŭtonoma Komunumo Andaluzio, en la provinco de Granada, sude de Hispanio. Ĝi estas en la nordoriento de la provinco. La municipa teritorio limas kun la provinco Ĥaeno kaj inkludas du submunicipojn: nome La Colonia kaj Cañada Morteros, ambaŭ en direkto al Ĥaeno.
Urbo
Ĉirkaŭurboj
Antaŭurbo (ĉeurbo aŭ ĉirkaŭurbo, kelkfoje pli malĝuste suburbo pro imito al nacilingvaj esprimoj) estas relative malgranda urbo situanta proksime de pli granda urbo. Ĝenerale la antaŭurboj estas enkalkulataj en la aglomeraĵo de la plej granda urbo de la regiono. La difinoj de antaŭurboj ŝajne varias laŭ la lando aŭ regiono, laŭ la epoko, laŭ la nacia aŭ loka lingvo, laŭ la individuaj aŭ komunumaj preferoj, ktp.
Dormurboj
Dormurbo, dormejurbo, pendolurbo, aŭ navedurbo estas urbo kies loĝantoj normale laboras aliloke, plej ofte en plej granda urbo, kvankam ili vivas kaj dormas en tiuj najbarecoj. La nomo ankaŭ indikas ke tiuj komunumoj havas malmulte da komerca aŭ industria agado preter malgranda kvanto de podetala komerco, orientita direkte al servado de la loĝantoj.
Cuevas del Campo
La 21an de novembro 1980 estis publikigita en la oficiala ŝtata gazeto BOE la konstituon de Cuevas del Campo kiel sendependa municipo per disiĝo de la municipo Zújar.
Estas brutobredado de kunikloj, olivarboj kaj akvorezervejo Negratín.
Urbo
Satelitaj urboj
Sateliturbo estas urbo kies duarangeco ene de urba aglomeraĵo faras ĝin dependi de ĉefa urbo, al kies influareo ĝi apartenas. Ties loĝantoj kontentigas en la sateliturbo siajn unuarangajn necesojn, dum tiuj de pli alta nivelo devas esti plenumitaj en la centra urbo. Por ekzemplo: en satelitaj urboj estas sanservoj de unua kaj eĉ de dua nivelo, sed ne tre specializitajn servojn; estas vendejoj de difinita baza nivelo, sed por aliaj pli specializitaj necesos iri al pli granda urbo.
Havenurboj
Havenurbo estas urbo kiu posedas havenon, plej ofte ĉemare, sed ne nur, jen tute en la urbo mem (Novjorko) jen tute apude (Romo aŭ Ateno). Tiaj urboj foje havas la vorton "haveno" en sia nomo, en kelkaj lingvoj apartvorte (Puerto Real), en aliaj sufikse (København). Ekzistas urboj, kiuj nomiĝas simple "haveno", ekzemple en Portugalio kaj  en Francio ktp.
Banurboj
Banurbo (de bani kaj urbo) estas restadloko situanta plej ofte marborde kaj aranĝita por gastigi feriantojn, kaj pli ĝenerale banloko, organizita por la kuracado de diversaj malsanoj per mineralaj akvoj aŭ ŝlimoj, ne nur marborde. Ekzemple Bath kun la ĝenerala koncepto en la loknmo, en Anglio ktp.
Kampurboj
Kampurbo aŭ bazarurbeto estas urbotipo de la historio en multaj landoj, kiam fakte la agrikultura komunumo havis urbajn rajtojn. La kamparurboj situis interne de la lando ĉe la pli trafikaj foirlokoj. La ekonomian gravecon de la kampourbo donis la jura rajto pri bazaro kaj foiro. La kampurbo havis relative grandan loĝantaron kompare al la ĉirkaŭaj komunumoj, pliposte ĝi iĝis centro de la metiindustrio.
Fantomurboj
Oni nomas fantomurbo tiun tute forlasitan iaman setlejon, kiu iam estiĝis pro la proksimaj riĉaj resursoj kaj kiu estis forlasita pro elĉerpiĝo de la resursoj (oro, diamanto, nafto ktp.). Tiuj setlejoj estiĝis abrupte dum kelkaj jaroj kaj ili senhomiĝis post forflugo de la furoro. Tiuj urboj troviĝas ĉefe en Usono, urboj en aliaj mondpartoj estis forlasitaj pro ŝanĝiĝo de la naturaj cirkonstancoj (natura katastrofo, kiel oftaj tertremoj). Urbo, en milito detruita kaj poste forlasita, nomiĝas ruinurbo.
Fermitaj urboj
La fermitaj urboj (закрытые административно-территориальные образования, mallonge ЗАТО [zato]) estas tiaj komunumoj en Sovetunio (kaj nun en Rusio), kiujn oni povas viziti nur laŭ speciala permesilo, la loĝantoj ne rajtas translokiĝi kaj estas sub rekta federacia direktado. Nun ekzistas 45 tiaj komunumoj, el kiuj 25 havas urban rangon, la pliaj estas malpli grandaj urbosimilaj setlejoj. Ili povas esti setlejoj por atomindustrio, mararmeaj militbazoj (havenoj), lokoj por kosmoesplorado, armoesplorado. Ili estis tiel sekretaj dum la soveta epoko, ke ili ne havis nomojn, nur numerojn apud la nomo de la pli granda urbo (ekz., Zareĉnij portis la nomon Penza-19) kaj oni ne desegnis ilin sur mapoj. Plimulto el la fermitaj urboj (6) troviĝas en la Murmanska provinco, tio estas ĉefe mararmeaj bazoj. Malgraŭ la komplikaĵoj de la vivo en fermitaj urboj, en Sovetunio ili estis pli komfortaj setlejoj pro pli bona liverado de varoj kaj preskaŭ nula krimo.
Originoj
Ne estas klare, kiuj historiaj kondiĉoj kaŭzis la aperon de la unuaj urboj. Kelkaj teoriuloj konjektis pri tio, kiaj povis esti la taŭgaj antaŭkondiĉoj kaj bazaj meĥanismoj, kiuj eventuale estis la gravaj faktoroj por formiĝo de urboj.
La konvencia vidpunkto estas, ke urboj unue formiĝis post la Neolitika revolucio. La Neolitika revolucio alportis agrikulturon, kiu igis ebla pli densan homan setladon, tiel apogante urbokernan evoluon. La apero de terkultivado instigis ĉasist-kolektistojn rezigni pri nomada vivostilo kaj ekloĝi proksime de aliaj, kiuj vivis per agrikultura produktado. La pliigita loĝodenso apogita de pli produktiva agrikulturo kaj la pliigita produktado de manĝaĵoj por terunuo kreis kondiĉojn taŭgajn por urbo-similaj agadoj. En sia libro, Cities and Economic Development, Paul Bairoch alprenas tian ĉi pozicion en sia argumento, ke agrikultura agado prezentiĝas necesa antaŭ ol veraj urboj povas formiĝi.
Laŭ Vere Gordon Childe, por ke loĝloko estu kvalifikita kiel urbo, havendas sufiĉe da plusproduktado de krudaĵoj por ebligi komercon kaj relative grandan loĝantaron. Bairoch indikas ke, pro malabundaj loĝdensoj, kiuj ekzistis en antaŭ-neolitikaj ĉasist-kolektistaj socioj, la kvanto de tero necesa por produkti sufiĉe da manĝaĵo por vivtenado kaj komerco por granda setlejo farus la fluon de komerco neregebla. Por ilustri tiun punkton, Bairoch proponas la ekzemplon de Okcidenta Eŭropo dum la antaŭ-neolitiko, kie la loĝodenso estis malpli ol 0.1 persono je kvadrata kilometro" . Utiligante tiun loĝodenson kiel bazon por kalkulado, asignante 10% de manĝaĵo al plusproduktado por komerco kaj supozante, ke la urbanoj faras nenian terkultivadon, li konkludas, ke "por konservi grandurbon kun loĝantaro de 1,000 sen konsideri la koston de transportado, estus necesa la areo de 100,000 kvadrataj kilometroj. Se la kosto de transporto estas enkalkulita, la takso atingas 200,000 kvadratajn kilometrojn" . Bairoch notas, ke tio estas proksimume la grandeco de Britio.
La urba teoriulo Jane Jacobs sugestas, ke la formiĝo de urboj antaŭis la naskiĝon de agrikulturo, sed tiu ĉi vidpunkto ne estas vaste akceptita.
Ideala urbo estas koncepto de plano por urbo kiu estis konceptita en konsento kun aparta racia aŭ morala objektivo. La ideo estas kreita jam en la antikveco kun la celo precizigi la trajtojn, kiujn la urbo devus renkonti por la evoluo de la homo, konsiderante lian fizikan bonfarton kaj sociajn bezonojn.
Ekologio de urboj
Ĝenerale la disvastigo kaj ampleksigo de urboj, kiuj fakte okupas areojn iam okupitajn de naturo, restriktis la normalan bonfarton de naturaj specioj. Tamen kontraste kaj aliflanke kelkaj el tiuj specioj kiuj suferis en naturaj areoj pro disvolvigo de industrio, de industria agrikulturo, ĉasado ktp., trovas pli kaj pli rifuĝon en urboj. Tion analizas Loïc Chauveau en artikolo de Unesko Kuriero dediĉita al tiu afero. Unuflanke tiuj specioj normale adaptiĝas (ŝanĝiĝas) por profiti la novan medion. Aliflanke oni proponas, ke urboplanistoj zorgu por aranĝo de taŭgaj kondiĉoj kiuj estu profitataj de tiuj novaj specioj, ekzemple per kreado de verdaj spacoj.
Jaguariaíva
Jaguariaíva estas municipo de la brazila subŝtato Paranao, kiu taksis 32.616 loĝantojn en 2010.
Cortes y Graena
Cortes y Graena (signife Cortes kaj Graena) estas vilaĝo kaj municipo de la Aŭtonoma Komunumo Andaluzio, en la provinco de Granada, sude de Hispanio. Ĝi estas sur la centr-okcidenta parto de la komarko de Guadix. Limas kun la municipoj Purullena, Marchal, Beas de Guadix, Polícar, Lugros, La Peza kaj Darro.
La municipo cortes-graena enhavas la kernojn Graena —municipa ĉefurbo—, Los Baños, Lopera kaj Cortes. Estas sur la norda deklivaro de Sierra Nevada, ĉe la natura pasejo inter la provincoj Granado, Almerio kaj la cetero de Levante (Orienta Hispanio).
En la 1960-aj jaroj estis pinto de 1893 loĝantoj; poste estis forta pro elmigra falo al milo en la 1980-aj jaroj kaj io restis pli malpli ĝis nun.
Antal Kálló
Antal Kálló, laŭ hungarlingve kutima nomordo Kálló Antal estis hungara kuracisto, profesoro, patologo.
Antal Kálló naskiĝis la  en Szeged. Li mortis la en Budapeŝto.
Biografio
Antal Kálló akiris medicinan diplomon en Scienca Universitato Pázmány Péter en 1922. Post siaj studoj li eklaboris en kliniko de Szeged, poste li akiris diplometon pri spertulo de juĝeja medicino. Inter 1923 kaj 1937 li laboris en universitata patologia instituto en Szeged, poste ĝis la pensiuliĝo en 1972 li estis ĉefkuracisto en hospitalo en Budapeŝto, sed ankaŭ tie li okupiĝis pri patologio. Tiutempe li ofte studvojaĝis. Li kandidatiĝis en 1952. Li priskribis maloftan malsanon („leprechaunismus”). Dum instruado li atingis la rangon privata profesoro.
Fakverko:Juro
Fakaj verkoj en Esperanto
EŭroLudoj
La EŭroLudoj (EuroGames) estas geja kaj lesba sporta okazo en Eŭropo.
Simila kiel la Gejaj Ludoj, EŭroLudoj estas sportoj-por-ĉiu-okazo, malfermita por ĉiu, senkonsidera de sekso, aĝo, seksa identiteco aŭ fizikaj kapablecoj.
EŭroLudoj estas du-taga okazo. Grandaj EŭroLudoj organizas en la samaj jaroj kiel Olimpiaj ludoj.
Historio de la EŭroLudoj
! Jaro ! Loko ! Lando ! Partoprenantoj ! de landoj ! n-ro de sportoj ! notoj ! alia(j) proponanto(j)
Ilustrita Vortaro de Esperanto
Ilustrita Vortaro de Esperanto, kun bazo seslingva kaj etimologia de ĉiu radikvorto - 50.000 vortoj grandparte ilustritaj. Unua volumo A-K. De Francisko Azorin (t.e. Francisco Azorin Izquierdo), Mexico (Meksikurbo): Ed. Stylo 1955, XI, 642 p. (dua parto ne publikigita) estas la unua ilustrita difinvortaro de Esperanto.
Ekesto
Kiam post la dua mondmilito evidentiĝis ke SAT ne intencas eldoni novan Plenan Vortaron (1a eld. de 1930), meksika kunlaborinto, Francisco Azorín, grupigis ĉirkaŭ si ses spertajn Esperantistojn por plene reverki ĝin. Unuarigarde la vortaro superas ĉiujn aliajn difinvortarojn aperintajn pli frue. Preso kaj bindo estas tute profesiaj. La amplekso superas tiun de PV. La vortklarigaj ilustraĵoj troviĝas apud la vortaraj artikoloj kaj ne nur librofine kiel en Plena Ilustrita Vortaro (PIV) de 1970. Nur preskaŭ 50 jarojn post la vortaro de Azorín la Nova Plena Ilustrita Vortaro (PIV2) atingis tiun staton en 2002. La Azorín-vortaro jam enhavas etimologiajn indikojn de la Esperantaj radikoj, eco mankanta ĝis hodiaŭ en PIV2. Ĝi enhavas indikojn pri Fundamentaj vortoj kaj tiuj el la Oficialaj Aldonoj. Multaj difinoj estas taŭgaj, multaj apliko-ekzemploj trafaj.
La titol-paĝo indikas: "kontrolita de kompetentaj, diversfakaj kunlaborantoj diversnaciaj: portugala, Elisa Caetano; itala, Mirza Marchesi; franca, Charles Chamotte; germana J.F. Berger; rusa, F.A. Postnikov; usona D.R. Broadribb, k.a.". Eble tiu indiko ne spegulas la veran situacion, eble Azorín ignoris konsilojn aŭ avertojn de la kontrolistoj. Ĉiuokaze malgraŭ tiu skipo la lingvaĵo (parte) tiel forte disiĝas de la norma Esperanto, ke la kritiko preskaŭ unuanime estis malfavorega.
Historiaj kritikoj
Jen ekzemple Ebbe Vilborg en la numero de februaro kaj marto 1956 de "La Espero" (Svedio) skribis sub la titolo "Plena Misvortaro": "... Tamen tiu ĉi libro, jam kiam oni unue trafoliumas ĝin, prezentas tiel multajn strangaĵojn, ke averto pri ĝi estas konsilinda. ... Multaj sendube nomos ĝin atenco kontraŭ la zamenhofa lingvo; mi preferas nomi ĝin atenco kontraŭ nespertaj komencantoj, kiuj ne scias apartigi la uzeblan for de la malaprobinda. ... Mi komencis per averto pri la libro; mi finas per malrekomendo de ĝi ...". Simile William Auld en la revuo Esperanto de aprilo 1956 juĝis: "monstraĵo", "fundamenta danĝero", "nepre malrekomendinda", "rekomendas al la esperantistoj, ke ili ne aĉetu ĝin".
Kaj samspece ankoraŭ Berger, Conterno, Solzbacher, Waringhien k.a. Fine la tiama prezidanto de la Akademio de Esperanto, J.R.G. Isbrücker, publikigis "Oficialan Informon" n-ron 22 de Marto 1956 kun "Deklaro de la Akademio pri Ilustrita Vortaro de Esperanto", kiu i.a. tekstas: "[la Akademio] deklaras, ke tiu vortaro atencas al la netuŝebla Fundamento de la lingvo kaj al la tradicio registrita en la Oficialaj Aldonoj, sekve ke ĝi ne prezentas la veran staton de Esperanto."
La Ilustrita Vortaro de Esperanto en perspektivo de 2008
Probable nelaste pro tio la vortaro restis torso kun la unua volumo A-K kaj la dua parto neniam estis publikigita. Estas granda domaĝo, ja tragedio de la Esperanta leksikografio, ke tiom da personaj kaj financaj investoj restis vanaj kaj ke la Esperantistoj devis atendi pliajn 15 jarojn ĝis (ne jam vere ilustrita) Plena Ilustrita Vortaro en 1970. Por hodiaŭaj Esperantistoj ankoraŭ validas la juĝo de Solzbacher (Amerika Esperantisto jan./feb. 1956, p. 22-26): "... la verko ankaŭ enhavas multe da bona kaj valora materialo ... Sed la trezoroj estas tiel miksitaj kun fuŝaĵoj kaj konfuzaj klarigoj, ke estas malfacile ellavi la oron el la sablo ..."
Vundebla specio
Vundebla specio estas kategorio de la Internacia Unio por Konservado de Naturo (IUCN) kiu probable fariĝos Minacata krom se la cirkonstancoj minacantaj tiun plibonigos.
Vundebleco estas plejparte kaŭzita de habitatoperdo aŭ habitatodetruo. Minacata specio estas monitorita kaj estas fariĝanta minacita.
Tamen, kelkaj specioj enlistigitaj kiel "minacataj" fakte povas esti tre abunda en kaptiveco, ekzemplo estanta la Muŝkaptulo.
Lambsheim
Lambsheim estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Rhein-Pfalz de la federacia lando Rejnlando-Palatinato. Fine de la jaro la komunumo havis 0 loĝantojn.
Kasteloj
La iama ĉaskastelo Lambsheim troviĝas ĉe la strato Am Schlossgarten 14 en Lambsheim. Ĝi apartenas al la generalo von Efferen. La 1706 konstruita kaj 1890 pligrandigita konstruaĵo estas ĝis hodiaŭ en privata posedo. Ĝi estas baroka nobela sidejo ekster la fortikaĵo de la urbeto. La duetaĝa stukita konstruaĵo kun granda libera ŝtuparo estis konstruita kiel akvokastelo ĉirkaŭita de ĝardeno. Ekde 1968 la plej granda parto de la ĝardeno estis uzata por pligrandigi la konstruaĵon kaj la fosaĵo estis plenigita. Al la ĉaskastelo apartenis ankaŭ la en 1706 konstruita administra konstruaĵo, kiu estis donacita al la komunumo en la jaro 1936. La du- kaj duonetaĝa angulkonstruaĵo servis unue kiel enkasigejo kaj poste ĝi estis loĝdomo. Ekde la renovigado en 1991 ĝi servas kiel urbodomo.
La iama kastelo Meckenheimer estas kastelo en Lambsheim. Ekde 1400 je la sama loko estis dokumentita sidejo de kavaliro. Konstruaĵo el la jaro 1500 estis detruita de Philipp von Hessen, poste rekonstruita. De tiu konstruaĵo konserviĝas vastaj keloj. Pli poste multfoje damaĝita ĝi estis rekonstruita post la Tridekjara Milito kiel duetaĝa domo. La malfrubaroka tegmentturo estis el la modernigado de 1740. La komunumo heredis ĝin en 1823. Ĝis 1966 la konstruaĵo estas utiligita kiel lernejo kaj administrejo. Hodiaŭ en la teretaĝo estas infanvartejo.
Anna Maria Anders
Anna Maria Anders (naskiĝis la 22-an de novembro 1950 en Londono) – pola politikistino kaj diaspora agantino, de 2016 ŝtatsekretario en la registaro de Beata Szydło kaj prokuristo de la ĉefministrino pri internacia dialogo, senatano de la 9-a kadenco. Ambasadoro de Pola Respubliko en Italio (2019–).
Vivo
Filino de generalo Władysław Anders kaj Irena Anders. En 1986 ŝi edziniĝis al usona kolonelo Robert Costa (1934–2007), kun kiu havas filon Robert Władysław (n. 1993). Ŝi havas la britan, usonan kaj polan civitanecon.
Ŝi edukiĝis en la brita Universitato de Bristolo, kie finis romanistikon, kaj en la usona Universitato de Bostono, kie diplomiĝis pri ekonomio. Ŝi laboris en UN en la Gazetara Buroo de Unesko en Parizo kaj en nafta entrepreno.
Post morto de la patrino iĝis prezidantino de la Fondaĵo je la nomo al Generalo Władysław Anders, okupiĝanta interalie pri disdono de stipendioj al poldevenaj studentoj el ŝtatoj de la antaŭa Sovetunio.
En parlamentaj balotoj en Pollando ŝi sensukcese kandidatis en 2015 por la posteno de senatano kadre de Juro kaj Justeco, gajninte 40,76%.
La 15-an de januaro 2016 iĝis prezidantino de la Protekt-Konsilio de Memoro pri Bataloj kaj Martireco, sed marte de la sama jaro rezignis pro ricevo de la mandato al Senato.
Szczecin Wzgórze Hetmańskie
Szczecin Wzgórze Hetmańskie estas fervojstacio en la pola urbo Szczecin, kiu situas sur teritorio de la urba setlejo Pomorzany inter stratoj: Białowieska, Milczańska kaj Orawska. Nuntempe la stacio estis aktiva nur por varaj trajnoj.
Proksime de la stacidomo troviĝas multaj slabokonstruaĵoj kaj ankaŭ multnombraj superbazaroj. La plej proksima haltejo de la urba amasa transporto estas Dunikowskiego kun aŭtobusaj linioj 53, 523 kaj 529.
13499 Steinberg
13499 Steinberg estas asteroido de la ekstera asteroida zono malkovrita la elde la Observatorio de la altebenaĵo de Calern, en Caussols (Alpes-Maritimes, Francio), de la teamo de la CERGA : Centre de recherches en géodynamique et astrométrie (Centro de Esploro pri Geodinamiko kaj Astrometrio).
Ĝi a nomo honoras francan astronomon Jean-Louis Steinberg, kun-fondinto de la radio-observatorio de Nançay kaj de la revuo Astronomy and Astrophysics. Li estis inter la unuaj en Francio, kiuj lanĉi misiojn de kosmo-astronomio per sondilaj raketoj kaj satelitoj por studi la fizikon de la ionosfera plasmo kaj de la tera magnetosfero.
Václav Čánský
Václav ČÁNSKÝ (naskiĝis la 21-an de novembro 1880) estis ĉeĥa esperantisto, kiu kun Ladislav Riedl kunaŭtoris vortarojn.
Foliripa celerio
Foliripa celerio aŭ palcelerio, la kompleta latina nomo estas: Apium graveolens var. dulce. Ĝi estas celerio de kio la folitigoj estas manĝataj. NPIV nomas la legomon folicelerio kaj ripocelerio. Tiu celerio estas konsumebla krude. Ĝi povas esti parto de miksita salato kaj esti en saŭcoj aŭ supoj. La folioj de la ripcelerio ne estas manĝeblaj nekuiritaj.
Tipoj kaj kultivaroj
Ekzistas tipoj de la palcelerio kun La verda tipo havas iom pli fortan guston. En Mezeŭropo la „blanka tipo“ estas pli ofta.
De la mempaligaj tipoj ekzistas ja kulturvarioj rasoj ’Goudgele’ kaj ‚Golden Plume“. De tiu lasta la folitigoj estas iomete pli mallongaj kaj gikaj. De la verdaj tipoj ekzistas la raso ‚Giant Pascal’.
Kultivado
Palcelerio estas dissemata ekde januaro ĝis marto sub varmigita vitro. Ĝi bezonas hejtadon. Alikaze la planto ekflorus tuj. La plantidoj estas elplantataj de la duona julio ĝis fino de septembro. En la dua duono de aprilo ankoraŭ eblas dissemi sub nehejtata vitro kaj elplantata en junio kaj rikolto ekde september ĝis fino de oktobro. La plantdistanco estas inter la vicoj 30  X 40 cm kaj  30 cm ein la vico.
Enhavosubstancoj
100 g de freŝa foliripa celerio enhavas:
Lajos Csontó
Lajos Csontó [lajoŝ ĉontO], laŭ hungarlingve kutima nomordo Csontó Lajos estis hungara grafikisto, fotisto, altlerneja instruisto.
Srpski Krstur
Srpski Krstur, serbe Српски Крстур, hungare Ókeresztúr (iam Szerbkeresztúr) estas vilaĝo en Serbio, en aŭtonomio Vojvodino, en distrikto Norda Banato, en municipo de Novi Kneĵevac.
Situo
Srpski Krstur situas sur ebenaĵo, laŭ maldekstra bordo de Tiso, laŭ traira flankovojo, laŭ neuzita fervojo Djala-Ĉoka.
Famuloj
En Srpski Krstur naskiĝis Ica Balla, hungara aktoro.
Julio de 2012
Jen listo de okazaĵoj en julio 2012.
NGC 1529
NGC 1529 (aliaj indikoj — PGC 14495, ESO 84-4, DRCG 46-18) estas galaksio en konstelacio Reteto.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Distrikto Jarosław
La distrikto Jarosław - pole powiat jarosławski - estas administra distrikto de Pollando. Ĝi apartenas al la provinco aŭ historie vojevodio Antaŭkarpatio. Administra centro estas la samnoma urbo Jarosław. Fine de en la distrikto vivis.
Urina sistemo
La ĉeloj de la homa korpo produktas kompleksajn, ofte toksajn kemiaĵojn. La ekskreciaj organoj (la renoj, ureteroj, veziko, kaj uretro) forigas ekskrecion de la sango, kaj ĝi foriras de la korpo en la urino.
Sango kun la ekskreciaj kemiaĵoj fluas tra la renaj arterioj de la koro al la renoj. Tie, en ĉiu de la du renoj, estas ĉirkaŭ 1.250.000 nefronoj. La nefronoj filtras la sangon kaj forigas la nitrogeno-kombinaĵojn, troan akvon kaj salojn, kaj resendas la bonajn substancojn kaj fluidojn al la sango. La purigita sango reiras al la koro.
La fluido kun ekskrecio eniras la uretojn. La uretoj estas malgrandaj tuboj, kaj la urino pasas al la veziko, kaj kolektiĝas tie. La renoj produktas 1.200 aŭ 1.500 mililitrojn da urino ĉiutage. Kiam la veziko pleniĝas da urino, refleksago malstreĉas la sfinkteran muskolon de la malalta veziko, kaj oni volas urini. La urino pasas tra la uretro kiam oni malstreĉas la ekstersfinkteran muskolon por urini. En la virino, la uretro malplenigas inter la klitoro kaj la aperturo de la vagino. En la viro, la uretro estas 20 cm. longa, kaj kuras tra la peniso.
Saint-Clair-sur-l'Elle
Saint-Clair-sur-l'Elle aŭ tradicie Saint-Clair-sur-Elle estas franca situanta en departemento Manche, regiono Normandio.
Komunumo Marijampolė
Marijampolė (jen litove, germane kaj pole Mariampol) estas komunumo en la sudokcidento de Litovio - ĝia administra centro estas la samnoma urbo Marijampolė. De la jaro 1995 ĝis la 1-a de julio 2010 ĝi estis la administra centro de samnoma distrikto. En en la komunumo vivis, el ili en la urbo mem proksimume du trionoj. Inter la jaroj 1955 kaj 1989 ĝi cetere nomiĝis Kapsukas.
Cèntric (Metroo de Barcelono)
Cèntric estas stacio sur linio 9 de la Metroo de Barcelono, situanta en El Prat de Llobregat.
Komunumo Marijampolė
Geografio
La komunumo situas en la sudoriento de Litovio ambaŭflanke de la rivero Šešupė – proksimume 50 km sudokcidente de Kaŭno kaj proksimume 125 km sudokcidente de la landa ĉefurbo Vilno; la limo al Pollando de la urbocentro distancas 32 kilometrojn. Historie ĝi apartenas la la etnografia regiono Suvalkio (Suvalkija).
Saint-Clair-sur-l'Elle
Ĝiaj loĝantoj nomiĝas Saint-Clairais.
Azolo (planto)
Azolo (science: Azolla) estas genro, kiu apartenas al familio de Salviniaceae. Pli frue ĝi estis klasifikita al la familio Azollaceae. La genro konsistas el sep specioj, kiuj indiĝenas en la tropikoj.
Azoloj grandas de 0,5 ĝis 15 cm, ŝvebas sur la akvosurfaco. Ili disvastiĝas per stolonoj kaj povas traplekti grandaree al la akvosurfacon. Iliaj radikaj haroj pendas kelkajn centimetrojn suben, sed ne enradikiĝas en la grundo. Pro tio, azoloj vivas nur en konstantaj aŭ malrapide fluantaj akvujo.
La azoloj havas nitrogenfiksajn cianobakteriojn (Anabaena azollae, Nostoc azollae) en siaj folikavoj. Tiu ĉi simbiozo estas eluzata en la rizokultivado: azolo kunvivas sur la rizokampoj kaj aldonas post ties kompoŝtado al prizorgo kun nitrogeno.
Krom tio la densa kreskoplektaĵo de azolo malhelpas la evoluon de multaj kuloformaj specoj, kiu estas avantaĝo en tiuj regionoj, kie okazas malario.
Azoloj estas uzataj ankaŭ kiel ornamplantoj en ĝardenaj lagetoj aŭ akvarioj kaj disvastiĝis tiel en multaj partoj de la mondo.
Parte, ĝi evoluas al "trudherbo", tiam kurkulio Stenopelmus rufinasus estas sukcese aplikata por biologia kontrolo.
Specioj
Al genro azolo apartenas sekvaj specioj:
Teruelo
Teruelo, hispanlingve Teruel, estas urbo en la aŭtonoma regiono Aragono, en la zono centr-orienta de Hispanio. Ĝi estas ĉefurbo de Provinco Teruelo en la suda triono de Aragono kaj de la komarko Komunumo de Teruelo en la centro de la sudo de ña provinco.
Ĝi havas loĝantaron de ĉirkaŭ 35 668 homoj (2016) ; tiele ĝi estas la malplej loĝata de la provincaj ĉefurboj de Hispanio.
Inter ties turismaj allogaĵoj troviĝas ties mudeĥaraj konstruaĵoj, la maŭzoleo de la Geamantoj de Teruelo, la Torico (taŭreto) kaj la paleontologia centro Dinópolis. La plej elstaraj mudeĥaraj monumentoj estas la preĝejo de Sankta Maria, nome Katedralo de Teruelo, kaj la turoj de El Salvador, San Martín kaj San Pedro, ĉe kiu troviĝas la preĝejo samnoma, ankaŭ de mudeĥara stilo.
Geografio
Ties alteco super marnivelo estas de 912 aŭ 915 metroj. La vetero estas tre malvarma en vintro: en la ĉirkaŭaĵoj estis registritaj la plej malaltaj temperaturoj de la ibera duoninsulo; la someroj estas varmaj kaj sekaj. Ĝi troviĝas ĉe la kunfluejo de la riveroj Guadalaviar kaj Alfambra, kiuj formas tiele la riveron Turia.
La izoliteco de Teruelo relative al la grandaj vojoj de komunikado en la lando okazigis fortan procezon de senpopoligo, ĉefe kun direkto al la regiona ĉefurbo Zaragozo. En la lastaj jaroj formiĝis grava movado de protesto kontraŭ la situacio, kun la moto Ankaŭ Teruelo ekzistas!.
Ĝis Mezepoko
Kelkaj fakuloj asertas ke en la sama loko de la aktuala urbo Teruelo (precize en la iama juda kvartalo Judería), staris Tirval, nomo kiu derivas el la araba, kun la signifo de "turo", nome islama enklavo citita en la jaro 935. Tamen, kvankam oni detektis arkeologie la ekziston de islama okupado de tiu spaco, la trovitaj restaĵoj ne apartenas al setlejo, sed al defenda konstruaĵo.
Lamerdingen
Lamerdingen estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Ostallgäu (Orienta Algovio) kaj en la distriktaro Ŝvabio de la federacia lando Bavario. Fine de la komunumo havis  loĝantojn.
Teruelo
Ĝis Mezepoko
En la 1-a de oktobro de 1171 la aragona reĝo Alfonso la 2-a kaptis Tirvalon kun la intenco plifortigi la sudan limon de sia regno, kiun li konsideris minacata pro la konkero de la urbo Valencio fare de la almohadoj. Kaj en 1171 li fondis la urbon Teruelo, al kiu li donis foruokn kaj privilegiojn por faciligi tiele la reloĝadon de la zono.
La fondo de Teruelo markis senprecedencan ŝanĝon en la politika kaj teritoria strukturo de la sudo de Aragono, ĉar la hegemonio de la islamepokaj Albarracín kaj Alfambra, estos anstataŭata de la nova fonditaĵo, Teruelo speciale malprofite al Alfambra, kiu restos duaranga sub la jura formulo de senjorlando.
Post ties fondo kaj loĝigo, oni konstituis la komunumon Teruelo, nome aro de domaroj de la ĉirkaŭo de la urbo.
La loĝantoj de Teruelo intervenis en la konkero de Valencio el la islamanoj, kaj en la Milito de la Du Petroj kontraŭ Kastilio, kaj tiele oni donis al la setlejo la titolon de urbo en 1347 fare de la reĝo Petro la 4-a danke al ties kunlaborado en la milito de la Unuiĝo. Menciindas la konsiderinda gravo kiun atingis la juda kaj mudeĥara komunumoj ene de la socia kaj ekonomia vivoj de la urbo, ekde la plifirmigoj de ties kvartaloj ĉirkaŭ la fino de la 13-a jarcento. Rimarkindas la Judería de Teruel, nome kvartalo kiu ankoraŭ konservas sian toponimon, el kiu oni trovis abundajn arkeologiajn restaĵojn.
Moderna epoko
Unu el plej memorindaj okazaĵoj de la historio de Teruelo okazis dum la nomitaj Insurekcioj de Teruelo kaj Albarracín. Dum la regado de la reĝo Filipo la 2-a, la Tribunalo de la Inkvizicio faraĉis konstantajn kontraŭforuaĵojn, pro kio li estis malakceptita de la loĝantoj de tiuj lokoj, kio okazigis oftajn popolajn tumultojn, foje uzante perforton al la inkviziciistoj. En 1572 okazis tiaj insurekcioj ke la reĝo, plenumante sian aŭtoritaton, sendis kastilian armeon estre de la duko de Segorbe por invadi Teruelon. Okazis lukto dum kelkaj tagoj ĉar estis fortifikita urbo, sed finfine ili kapitulacis la Ĵaŭdon de Sankta Semajno tiujare. Dum unu semajno oni ekzekutis insurekcianojn en la ĝardenoj de la Barono de Escriche, aktuala Placo de Sankta Johano. Tiu fakto enorme sengravigis la aragonajn foruojn.