cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Linio MCD-4
Linio MCD-4 (МЦД-4) Kijevsko-Gorkovskij estas la kvara linio de Moskvaj centraj diametroj, malfermota fine de 2024. La itinero, kiu iros inter la urbo Aprelevka kaj la mikrodistrikto Ĵeleznodoroĵnij de la urbo Balaŝiĥa, Moskva provinco, trairante Moskvon, konektos la direktojn de Kievo kaj Gorki de la Moskva fervojo kaj havos longon de 85 km kun 38 haltejoj. Sur horaroj kaj mapoj, ĝi estas referencita per logoo D4 kaj koloro de mentolo.
Palaco Sankta Kruco
La reĝo Filipo la 4-a en 1629 ordonis ĝian konstruadon por la gastigado de la dependaĵoj de la Urbestroj kaj la Kortumo, kaj de la Kortuma Karcero. Ĝi estas verkaĵo de la arkitekto Juan Gómez de Mora inter 1629 kaj 1636 kune kun aliaj madridaj arkitektoj kiel José de Villareal, Bartolomé Hurtado García kaj José del Olmo.
En la jaro 1767 ĝi finis sian funkciadon kiel karcero kaj transformiĝas en la Palacio de Santa Cruz, pro ĝia proksimeco al la Preĝejo Sankta Kruco. La karcero estis translokita al apuda konstruaĵo. Incendio en 1791 detruis la tutan palacon escepte de ĝia fasado. Ekde 1996 ĝi estas konsiderata kiel kultura monumento de Madrido.
UNA
La vorto havas plurajn signifojn:
UND
La vorto havas plurajn signifojn:
Kristana animpuriĝo
Kristana animpuriĝo koncernas la pardonpeton kaj redonon de la amikecon kun la Dio ofendata per leko. Ĝi supozas la konscion pri peko: la pardonpentanto estas vere pentanta kaj ekpraktikanta la purigajn religiajn ilojn nur pro tio ke mem konscias pri sia peko kaj pri sia devo pardonpeti.
La evangelio kaj la eklezia tradicio instruas pri la momenton de la puriga trairo kaj la rimedoj, kiuj ĝenerale estas la:
Sakramento de la pento
En la konfeso la baptito, pentinta kaj engaĝiĝinta eviti la pekon, sin akuzas ĉe sacerdoto pri kulpoj plenumitaj, ricevas kaj akceptas la trudordonon de punago por akiri la pardonon. Per tio efektiviĝas la repacigo kun Dio kaj do la pardono, la repacigo kun la Eklezio, la rekupero, se jam perdita pro la mortopekoj, de la dia graco.
Kondiĉo por ke ĉio tio efektiviĝu estas la sincera pento kaj sinkondamno pro la peko. Tiu dolorpleneco estas vidata de Dio kaj juĝata ankaŭ de la konscienco de la pentinto mem.
Oleo de la malsanuloj
Por tiu kiu estas serioze malsana aŭ liaj fortoj grave febliĝis pro maljuneco, la Sinjoro aktualigas alian vojon por atingi la purigadon: la sakramento de la oleoj por la malsanuloj”. Ĝi provizas per aparta animgraco kiu unuigas pli intime la malsanulon al la pasiono de Kristo donante konsolon, pacon, kuraĝon, kaj la pardonon pri la pekoj se la malsanuloj ne povis aliri konfeson. Ĉiukaze tiu unkto, anoncita kaj ordonita de la apostolo aŭtoro de la [[Epistolo de Jakobo, pretigas al la alproksimigo  al la Domo de la Patro.
Sakramento de la Eŭkaristio
Per la ricevo de tiu sakramento realiĝas la plej intima unuiĝo al Dio kaj Kristo kiu estos la celo de la pasaĵo el tio vivo al tiu de Dio mem. Ĉi-kaze Eŭkaristio ricevas la nomon de viatiko (necesaĵo por la vojaĝo).
Transtomba purigado
La transtomba purigado, laŭ la kristanaj eklezioj ĝin konfesantaj, kiel la katolika, baziĝas sur la neceso aliri Dion en postulita morala perfekteco, kiun neniu kapablas atingi en ĉi tiu mondo, kvankam la ricevo de la sakramentoj kiuj donas la repacigon kun Dio. Laŭ la eklezioj konfesantaj la ekzisto de Purgatorio, ĝi estas donaco de la mizerikordo de Dio ankaŭ se ne eblas pliscii pri ĝia naturo.
La apogon pli fortan rilate la ekziston de la purgatorio, la Katolika Eklezio ricevas de la Koncilio de Trento kiu deklaris Purgatorion kredenda dogmo kaj certigis ke la animoj puriĝantaj en purgatorio povas esti perpreĝe helpataj de la vivantaj fideluloj. Por tio la la katolika eklezio urĝe sugestas la mesan oferon kaj la akiron de la Indulgenco aplikebla, laŭ la dia volo, al la animoj puriĝantaj: indulgenco devas ĉiam esti akompanatan de la preĝo kaj de la sincera pento pro la pekoj kaj de amo al Dio. Indulgencon oni ne povas akiri sen tiuj amindispozicioj.
NGC 7423
NGC 7423 (alia indiko — OCL 246) estas malfermita stelamaso en konstelacio Cefeo.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
UNG
La vorto havas plurajn signifojn:
Provinco Kayanza
La provinco Kayanza estas unu el la dek-ok provincoj de Burundo, situanta en la norda parto de la lando. Ĝi kovras aeron de 1233 kvadrataj kilometroj kaj en 2007 havis proksimume 357 000 loĝantojn. La provinca ĉefurbo same nomiĝas Kayanza.
Menzies-arbuto
La Menzies-arbuto (Arbutus menziesii), estas specio de arbuto trovita ĉe la okcidenta marbordo de Nordameriko, ekde Brita Kolumbio (precipe  Vankuvera Insulo kaj Golf-Insularo) al Kalifornio (precipe en Puĝetio, Oregona Marborda Montaro kaj Kaliforniaj Marbordaj Montaroj sed ankaŭ dissemite je la okcidenta deklivo de Sierra Nevada ). Ĝi malofte vegetas sude de Kantono Santa Barbara, kun izolaj arbareroj sude de Monto Palomar, Kantono San Diego kaj norda Malsupra Kalifornio, Meksiko. Loke ĝi ankaŭ estas konata kiel madroño, madroña, bearberry, refrigerator tree aŭ strawberry tree. En Usono la nomo madrone estas uzita sude de Siskiju-Montaro de suda Oregono/norda Kalifornio kaj madrona norde de Siskiju-Montaro. En Brita Kolumbio ĝi estas simple menciita kiel arbutus. Per la scienca kaj la Esperanta nomo oni honoras la skotan naturaliston Archibald Menzies kiu registris la arbon dum la esplorvojaĝo de George Vancouver.
Priskribo
Tiu nearktisa ĉiamverda foliarbo havas riĉ-oranĝ-ruĝan ŝelon kiu, kiam ĝi maturiĝas, nature senŝeliĝas en maldikajn ŝiraĵojn, postlasante verdetan, arĝente brilan aspekton kun satena brilo kaj glateco. La elmetita ligno foje sentas freŝa al la tuŝo. Printempe, Menzies-arbuto produktas nubojn de malgrandaj sonoril-similaj floroj, kaj aŭtune, ruĝajn berojn. La beroj sekiĝas kaj havas hokojn kiuj kroĉiĝas sur pli grandaj bestoj por migrado. Estas kutime vidi Menzies-arbutojn kiuj altas 10-25 metrojn, sed favor-cirkonstance la arboj atingas ĝis 30 metrojn. En plej bonaj kondiĉoj Menzies-arbutoj povas ankaŭ atingi trunkodiametron de 1,50 metroj, multe kiel kverko. La folioj estas dikaj, vaksaj, ovalaj, longas 7-15 cm, larĝas 4-8 cm kaj estas spirale aranĝitaj; ili estas brila malhelverdaj supre kaj plihele griz-verdaj malsupre, kun glata rando. La folioj estas ĉiamverdaj, restantaj dum kelkaj jaroj antaŭ malfiksiĝo, sed en la nordo de la Menzies-arbuta arealo, humidaj vintroj ofte stimulas brunigadon aŭ nigrigadon kaŭze de fungaj infektoj. La makuloj postrestas ĝis la natura vivofino de la folioj.
Kultivado
La arboj estas malfacile transplanteblaj kaj plantido estas metenda en sia daŭra loko dum ĝi estas malgranda. Transplantada mortoŝanco iĝas signifa post kiam la plantido altas pli ol 30 cm. La kreskejo devus esti suna ( suden aŭ okcidenten fruntantaj deklivoj estas plej bonaj ), bone drenita, kaj senkalka (kvankam foje plantido establos sin sur tereno de konkoj). En ĝia indiĝena arealo, arbo ne bezonas ekstran akvon aŭ nutraĵon post kiam ĝi fariĝas establita. Akvo kaj nitrogenosterko akcelos ĝian kreskon, sed malprofite al plia sentemo al malsanoj.
Uzado
La indianoj manĝis la berojn, sed ĉar la beroj havas altan tanino-enhavon kaj estas tiel adstringaj, ili plejofte maĉis ilin aŭ transformis ilin en cidron. Multaj mamulo- kaj birdospecoj manĝas berojn, inkluzive de migra turdo, amerika bombicilo, strivosta kolombo, nigroranĝa turdo, koturno, hemiona cervo, lav-urso, ringovosta basarisko, kaj ursoj. Hemiona cervo ankaŭ manĝos la junajn ŝosojn kiam la arboj regeneriĝas post fajro. Menzies-arbuto ankaŭ estas grava kiel nestejo por multaj birdoj, kaj en miksaj duonarbaroj ĝi ŝajnas esti elektita por nestkonstruado misproporcie al sia nombro. La ligno estas longdaŭra kaj havas varman koloron post glatigado, do ĝi estiĝis pli populara por plankomaterialo, speciale en la pacific-nordokcidenta regiono. Alloga fornirligno estas farebla el la ligno. Tamen, ĉar grandaj pecoj de Menzies-arbuta konstruligno severe kaj neatendite tordiĝas dum la sekiĝada procezo, ĝi ne multe estas uzita. Ĝia plej ofta uzo estas tiu de brulligno, ĉar ĝi estas tre malmola kaj densa ligno kiu brulas tre longe kaj varme, superante eĉ kverkon tiurilate.
Konservado
Kvankam trosekeco-rezistema kaj relative rapid-kreskema, Menzies-arbuto nuntempe ĝenerale malprogresas en la plej granda parto de sia arealo. Verŝajna kialo estas kontrolo de arbaraj incendioj : sub naturaj cirkonstancoj, Menzies-arbuto dependas de alterne okazantaj incendioj por redukti la koniferan kanopeon. Maturaj arboj postvivas fajron, kaj povas regeneriĝi pli rapide post fajro ol la Menzies-pseŭdocugoj kun kiuj ili ofte estas asociataj. Ili ankaŭ produktas nombregojn da semoj, kiuj ĝermas post fajro.
UNK
La trilitera kombinaĵo UNK havas plurajn signifojn, inter aliaj:
Menzies-arbuto
Konservado
Kreskantaj evoluopremoj en ĝia indiĝena vivejo ankaŭ kontribuis al malprogreso de la nombro da maturaj specimenoj. Tiu arbo estas ekstreme sentema al ŝanĝo de grundo aŭ drenado proksime de la radikosistemo. Ĝis proksimume 1970, tiu fenomeno ne estis vaste rekonita sur la okcidenta marbordo; poste, multaj lokaj administracioj traktis tiun temon de rigoraj restriktoj sur grundoprilaboroj kaj drenadoŝanĝoj kiam ĉeestas Menzies-arbutoj. La specio ankaŭ estas malaltgrade afekciita de "subita kverkomorto", malsano kaŭzita de ŝosoformorto (Phytophthora ramorum).
Vjaĉeslav Molotov
Vjaĉeslav Miĥajloviĉ Molotov (Вячеслав Михайлович Молотов; originale SKRJABIN, ruse Скрябин; naskiĝis la en Kukarki, Rusio, mortis la  en Moskvo) estis rusa, soveta politikisto, diplomato. Li famiĝis kiel ministro pri eksteraj aferoj, kiu kontraktis kun la nazioj en reprezanto de Sovetunio. Li ankaŭ intertraktis kun la aliancaj potencoj dum kaj rekte post la dua mondmilito.
Vivo
Molotov aniĝis jam en 1906 kiel mezlernejano en la bolŝevika partio, poste li iĝis unu el ties ĉeforganizantoj. Oni arestis lin pro la revoluciaj agadoj dufoje (1909, 1915). Li agadis post la bolŝevika revolucio en 1917 en diversaj provincaj parti-organizaĵoj kaj gvidis la Gazetaran Oficejon de la Centra Komitato.
En 1921, li iĝis ano de Centra Komitato kaj (ĝis 1930) ties sekretario kaj samtempe rezerva membro de la Politika Komitato. Post morto de Lenin (1924), li apogis en la sekvaj porpotencaj bataloj Stalinon. Li estis elektita en 1926 plenrajta membro de la Politika Komitato. Li forigis la malamikojn de Stalin kiel gvidanto de la moskva partia komitato (1928–30). Oni nomumis lin en 1930 prezidanto de Popoldelegita Konsilio (fakte ĉefministro de Sovetunio); li aktivis en tiu pozicio ĝis 1941.
Antaŭ komenciĝo de la dua mondmilito (majo de 1939), Stalin eksigis la ĝistiaman eksteraferan ministron - Maksim Maksimoviĉ Litvinov-on - kaj nomumis Molotov ties posteulo. Li subskribis en tiu pozicio la sovetan-germanan neatakan pakton kun la nazia Germanio en aŭgusto de 1939, kiu misfamiĝis kiel pakto de Molotov–Ribbentrop (pli detale legu tie).
Stalin transprenis en majo de 1941 la prezidantan postenon de la Ministra Konsilio (pli frue Popoldelegita Konsilio), Molotov tiam iĝis unua vic-ĉefministro. Post la germana atako kontraŭ Sovetunio (junio de 1941), li aniĝis en la novkreita Ŝtata Patrujdefenda Komitato, kiu posedis la veran ĉefan potencon dum la milito. Sukceso de Molotov estis la paktoj kun Britio kaj Usono. En printempo de 1940 li estas kunaŭtoro de la Masakro de Katin subskribante i.a. kun Josif Stalin la decid-dokumenton (vidu al apudan foton de la dokumento).
Li partoprenis en la konferencoj de la aliancanoj en Teherano (1943), Jalto (1945) kaj Potsdamo (1945) same ĉe la konferenco en San-Francisko (1945), kie fondiĝis UN. Li montris obstinan malamikecon en la dummilitaj traktadoj kun la okcidentaj aliancanoj kontraŭ ili.
Li abdikis en 1949 pri la posteno eksterafera ministro, sed post morto de Stalin (marto de 1953) li revenis en la oficon. Lin eksigis Nikita Ĥruŝĉov en junio de 1956 pro politika malkonsento. En novembro samjara, li iĝis ŝtata kontrola ministro, sed post aliĝo al „kontraŭpartia grupo”, kiu sensukcese provis forigi Ĥruŝĉovon en junio de 1957, oni eksigis lin el la partiaj kaj ŝtataj postenoj, pozicioj. Poste li estis ambasadoro en Mongolio, poste li reprezentis Sovetunion en la Internacia Atomenergia Organizo (1960–61). Li plu kritikis Ĥruŝĉovon kaj pro tio oni forigis lin en 1962 el la Komunista partio de Sovetunio. Li retiriĝis dum la lastaj vivjaroj.
(Lia nomo estis donita en 1939/40, dum la t.n vintra milito, de finnaj soldatoj al brulbotelo kiujn ili uzis kontraŭ tankoj. Tiutempe la finnoj rigardis la tiaman Sovetian ministron pri eksterlandaj aferoj kiel respondeculo pri la Sovetia invado al Finnlando.)
Distrikto Olomouc
Distrikto Olomouc estas distrikto en Ĉeĥio situanta en Regiono Olomouc. La distrikto estas unu el kvin distriktoj de tiu ĉi Regiono. En la distrikto troviĝas 95 urboj kaj vilaĝoj.
En distrikto Olomouc troviĝas armea spaco Libavá.
Faldiĝado (kemio)
La plej aktiva areo de intereso en la faldiĝado de molekuloj estas la procezo de proteinofaldiĝado, kio estas la formo kiu estas akirita per specifa sekvenco de aminoacidoj en proteino el kio originiĝas sekundara strukturo kaj terciara strukturo. La formo de la faldiĝinta proteino povas esti uzita por kompreni ĝiajn eblajn funkciojn kaj projekti rimedojn kapablajn influi la procezojn en kiuj ĝi estas engaĝita. Tiu ebleco influi sur la procezo de la faldiĝado malfermis ankaŭ la eblecon krei artifikajn molekulojn faldiĝantajn foldamerojn. Ili estas studitaj kiel modeloj de biologiaj molekuloj kaj potenciala aplikiĝo al la evoluo de novaj funkciaj materialoj.
Kantono Franklin (Florido)
La kantono Franklin - angle Franklin County - estas kantono de Usono en la subŝtato Florido, kies nomo aludas al Benjamin Franklin, usona multfakulo kaj unu el la patraj fondintoj de Usono. La administra centro estas la urbo . La kantono estis fondita la.
Laŭ la stato de la jaro en la kantono vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km².
NGC 7424
NGC 7424 (aliaj indikoj — ESO 346-19, MCG -7-47-8, IRAS22544-4120, PGC 70096) estas galaksio en konstelacio Gruo.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Judenau-Baumgarten
Judenau-Baumgarten estas komunumo de Aŭstrio. Ĝi apartenas al la federacia lando Malsupra Aŭstrio kaj al la distrikto Tulln. La komunumo situas en la centra parto de la federacia lando, iom nordokcidente de la ŝtata ĉefurbo Vieno, kaj estas parto de la historia regiono Mostviertel (mosta regiono). Komence de la jaro en la komunumo vivis  loĝantoj.
URA
La tri-litera kombinaĵo URA havas plurajn signifojn, inter aliaj:
Chris Benoit
Chris Benoit ( – ) estis kanada spektakla luktisto por la lukta organizo WWE (World Wrestling Entertainment, en la angla). Li surprize mortigis sian filon kaj edzinon antaŭ ol li pendumis sin. Li estis rigardita kiel unu el la plej bonaj teĥnikaj spektaklaj luktistoj de sia tempo.
Pidgin
Pidgin (antaŭe Gaim) estas tujmesaĝilo kiu komence estis verkita de Mark Spencer por uniksecaj operaciumoj (GNU/Linukso, BSD), sed nun ankaŭ plenumeblas sub Vindozo kaj Mac OS X kaj ege vastigeblas per multaj kromprogramoj. Ĝi uzas la grafikan libraron GTK+.
Ekde aprilo 2007 ĝia nomo ŝanĝiĝis, antaŭe ĝi nomiĝis Gaim ("GTK AOL Instant Messenger").
Pidgin estas havebla ankaŭ en Esperanto, vidu esperantigitajn programojn.
NGC 7425
NGC 7425 (aliaj indikoj — MCG -2-58-13, PGC 70097) estas galaksio en konstelacio Akvisto.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Tepoztlan
Tepoztlan (Tepoztlán en la hispana) estas norda municipo de la provinco Morelos en Meksiko, sude de Meksikurbo
Etimologio pri "Tepoztlan"
La nomo tepoztlan devenas je la navatla lingvo, de la radikoj Tepoztecatl (naŭa dio) kaj tlan (apud), tial ke la signifo estas "kune kun Tepoztekatl". Aliaj studistoj opinias ke la vera signifo estas "Loko de la kupra hakilo" aŭ "Loko de la rompitaj ŝtonoj".
Loĝantoj
Laŭ 2005a datoj de la meksika ministero, la municipio havas 36,145 loĝantoj (tio estas la 3.16 % de la loĝantoj de la provinco Morelos) estante 18,431 virinoj kaj 17,714 viroj.
Turismo
La urbeto mem estas unu el la Magikaj Urbetoj laŭ la meksika ministero pri turismo.
Kantono Shackelford (Teksaso)
La malurba kaj maldense loĝata kantono Shackelford situas en la subŝtato Teksaso de Usono. Laŭ censa takso de ĝi havis  loĝantojn. Ĝia ĉefloko kaj administra centro nomiĝas Albany.
Korea pigo
La Korea pigo Pica (pica) sericea estas kutime konsiderata subspecio de la Eŭropa pigo kiu troviĝas en Orienta Azio. Ĝi estas komuna simbolo de la identeco de Koreio kaj estis adoptita kiel la "oficiala birdo" de multnombraj urboj, distriktoj kaj provincoj de Suda Koreio. Kompare al la Eŭropa pigo, ĝi havas markite pli mallongan voston kaj pli longajn flugilojn proporcie unu kun alia, kaj la dorso kaj vosto montras fortan purpuran kaj apenaŭ verdan brilon.
Ĵusa priserĉado komparanta DNA (Lee et al., 2003) indikas, ke ĉu ĉiuj specioj de la genro Pica estu konsiderataj rasoj de unu specio, aŭ la Korea pigo (eble inklude la Tibetan pigon P. (p.) bottanensis) necesas esti separata kiel diferenca specio, ĉar estis reprodukta izoliĝo dum longe eĉ pli ol ĉe la Flavbeka pigo de Nordameriko. Tiele depende de pli kompletigaj studoj la specifa scienca nomo de la specio devos aperi inter parentezoj indike, ke tiu birdo povas estis aŭ ne esti konsiderata diferenca.
Konsidere la fosiliajn restaĵojn de nordamerikaj pigoj (Miller & Bowman, 1956) ŝajnas, ke la evoluo de la Korea pigo kiel distinga stirpo startus konsiderinde pli frue ol malfrua Plioceno sugeste de Lee et al. (2003). Ĉar tiu kalkulo estis bazita nur sur molekula informo (kiu estas siavice maltaŭga por certigi evoluajn eventojn pli precize ol kelkaj ma), ŝajnas pli probabla, ke la Korea pigo iĝis diferenca tiom frue kiom antaŭ 5-4.5 ma. Ĉar la kalkulo de molekula diverĝo uzita de Lee et al. ne atentas la fakton ke pigoj estas longvivaj birdoj (signike ke la averaĝa reproduktado estas iom pli longa ol ĉe aliaj paserinoj), la plej bona klarigo estas ke iam okazis limigita genetika fluo antaŭ la komenco de la lasta periodo de glaciepoko antaŭ 2.5-2 ma.
Distrikto Karviná
Distrikto Karviná estas distrikto en Ĉeĥio situanta en Moravia-Silezia Regiono. La distrikto estas unu el ses distriktoj de tiu ĉi Regiono. En la distrikto troviĝas 16 urboj kaj vilaĝoj.
URN (apartigilo)
URN havas plurajn signifojn:
Horzonoj en Eŭropo dum somero
Eŭropa Somera Tempo estas la aranĝo laŭ kiu la kvar Eŭropaj horzonojn aldonas unu horon dum printempo por pleje profiti de la taglumo. Tio estas farita en ĉiuj ŝtatoj de Eŭropo krom Islando kiu uzas UTC'n dum la tuta jaro. La periodo iras de 01:00 UTC de la lasta dimanĉo de marto ĝis 01:00 de la lasta dimanĉo de oktobro, ĉiujare. La nomoj de la horzonoj ŝanĝiĝas al: Okcidenteŭropa Somera Tempo (WEST), Centreŭropa Somera Tempo (CEST) kaj Orienteŭropa Somera Tempo (EEST).
Okcidenteŭropa Somera Tempo (WEST, UTC+1) estas la horzono dum somero de la Feroaj Insuloj, la nordorienta Gronlando, Irlando (tutjare, tie nomata "Irlanda Norma Tempo"), Islando (tutjare), la Kanariaj insuloj, Madejro, Manksinsulo, Manikinsuloj, Portugalio kaj la Unuiĝinta Reĝlando de Grand-Britio kaj Nord-Irlando (tie nomata British Summer Time (BST) ("Brita Somera Tempo")). Ĝia nomo angle estas Western European Summer Time (WEST).
Centreŭropa Somera Tempo (CEST, UTC+2) estas la nomo de la horzono kiu havas hordiferencon de du horoj pli ol la Tempo universala kunordigita (UTC). Ĝi estas uzita de ĉiuj regnoj en okcidenta kontinenta Eŭropo krom en Portugalio, kiu denove uzas Okcidenteŭropan Someran Tempon.
Ĝia nomo angle estas Central European Summer Time (CEST), en la franca Heure avancée de l'Europe centrale (HAEC) kaj en la germana Mitteleuropäische Sommerzeit (MESZ).
Haute-Loire
Haute Loire [ot lŭar] (Esperante tio signifas "supra Lŭaro"), estas unu el la departementoj de la franca regiono Aŭvernjo-Rodano-Alpoj, situanta meze de Francio. Ĝi ampleksas kaj havas  loĝantojn. La ĉefurbo de tiu departemento estas la malgranda urbo Le Puy-en-Velay. La departemento sume enhavas 258 komunumojn.
La departemento, situanta sur la altaj ebenaĵoj de la Centra Montaro (france: Massif Central), estas plejparte rura kaj maldense loĝata. La plej alta punkto de la Haute-Loire estas la monto Mézenc, 1753 metrojn alta.
Horzonoj en Eŭropo dum somero
Jen la Eŭropaj landoj, kiuj uzas somere UTC+3: Bulgario, Kipro, Estonio, Finnlando, Grekio, Latvio, Litovio, Moldava Respubliko, Rumanio, Ukrainio.
Haute-Loire
Agrikulturo, precipe bredado, okupas grandan parton de la ekonomia vivo. Sed tiu sektoro perdas rapide sian signifon, kaj la arbaroj kiuj kovras la teritorion plivastiĝas, anstataŭigante la kampojn.
Horzonoj en Eŭropo dum somero
La Moskva Tempo (MSK) egalas al UTC+3 kaj estas la laŭleĝa loka tempo en la eŭropa parto de Rusio (krom la Kaliningrada provinco) laŭ horzono de Moskvo dum la tuta jaro.
Haute-Loire
Industrio ne rolas gravan rolon, kaj estas ĉefe reprezentata de malgrandaj fabrikoj (fabrikado de mebloj, nutraĵoj, teksaĵoj).
Horzonoj en Eŭropo dum somero
Moskva Tempo (MSK, UTC+3) (Моско́вское вре́мя) antaŭe estis mallongigo por la tempo valida en la Moskva horzono nur dum la somera periodo. En la jaro 2011 tamen la transiro el la somera tempo al la vintra ne okazis, kaj tiu ĉi tempo ekde tiam uziĝas kiel tutjara.
Haute-Loire
Kiel en multaj aliaj ruraj regionoj de Francio, turismo disvolviĝas, interalie "verda turismo": naturaj parkoj, montaro, lagoj (interalie la lago Bouchet), sportaktivadoj, skiado. La departemento havas ankaŭ kelkajn belajn ekzemplojn de sia riĉa historio: monaĥejoj, kasteloj, mezepokaj vilaĝetoj.
Horzonoj en Eŭropo dum somero
Moskva tempo estas uzita por horaroj de trajnoj, aviadiloj, ŝipoj ktp ĉie en la Rusa Federacio. Ĝi ankaŭ aperas en telegramoj, en retmesaĵoj ktp. La tempo estas ofte anoncita ĉie en la lando en radioelsendoj laŭ la Moskva tempo.
Simile Belorusio uzas la horzonon UTC+3 dum la tuta jaro.
Enola Gay
Enola Gay [enola ge:] estis nomo de Usona bombaviadilo B-29, kiu subĵetis la unuan atombombon super la japana urbo Hiroŝimo. La bombo portis la nomon Little Boy.
La aviadilo estis nomata laŭ patrino de kolonela piloto Paul Tibbets, kiu gvidis la aviadilon dum la bombfaligo.
La aviadilo nun vizitebla en ekspoziciejo de National Air and Space Museum en Vaŝingtono, proksime al Washington Dulles International Airport (flughaveno Dulles).
Urszula Dudziak
Krom ĵazo kantas ankaŭ verkojn de Johann Sebastian Bach, Frederiko Chopin, Ignacy Jan Paderewski. Kunlaboris kun eminentaj polaj artistoj kaj eksterlandaj, kiel ekz. Gil Evans.
Monda sukceso de la kanto Papaya
Ŝia kanto Papaya de 1976 iĝis en 2007 ŝlagro en Filipinoj, Azio kaj en la Suda Ameriko, kie oni aldonis al ĝi karakterizan dancon Papaya Dance. La verkon malkovris denove radioprezentisto de Filipinoj. En 2008 pri la sukceso de Papaya kaj Papaya Dance informis usona radiotacio kaj dissenda programo ABC's Good Morning America. La danco Papaya Dance plenumas interalie filipina armeo dum paŭzoj en milita ekzercado.
La 11-an de novembro 2009 estis distingita de la prezidanto Lech Kaczyński per Kavalira Kruco de la Ordeno Polonia Restituta.
Emmeline Pankhurst
Emmeline PANKHURST (naskonomo Emmeline Goulden) (naskiĝis la 15-an de julio 1858 en Manĉestro, mortis la 14-an de junio 1928) estis brita virinbalotrajtisto kaj fondinto de la militema organizaĵo de sufragetoj, la Women's Social and Political Union (Socia kaj politika unio de virinoj, aŭ WSPU). Ŝi estis konata pro la militam-batalema linio kiun ŝi prenis, kontraste al la modera linio gvidita fare de la brita sufragetisto Millicent Fawcett. Ŝia nomo pli ol io alia memoriĝas je la lukto pro la virina balotrajto en la jaroj tuj antaŭ la Unua mondmilito.
Frua vivo kaj familio
Emmeline Goulden naskiĝis la 15-an julio 1858 en Manĉestro, Britio, kvankam ŝi poste ĉiam festis kiel naskiĝtagon la 14-an, kiam francoj solenas la Bastille festotagon.
Sieghartskirchen
Sieghartskirchen estas komunumo de Aŭstrio. Ĝi apartenas al la federacia lando Malsupra Aŭstrio kaj al la distrikto Tulln. La komunumo situas en la centra parto de la federacia lando, iom nordokcidente de la ŝtata ĉefurbo Vieno, kaj estas parto de la historia regiono Mostviertel (mosta regiono). Komence de la jaro en la komunumo vivis  loĝantoj.
Emmeline Pankhurst
Frua vivo kaj familio
Emmeline havis dek gefratojn, kaj estis la plej aĝa filino de la familio. La patrino estis Sophie Jane Craine, de Manksinsulo kaj la patro estis Robert Goulden, manĉestra komercanto. Ambaŭ estis iom politikemaj, kaj Robert Goulden interesiĝis ankaŭ pri teatro. La familio kontraŭis sklavecon, kaj apogis virinbalotrajton: la patrino ricevis la revuon Women's Suffrage Journal (Ĵurnalo pri virinbalotrajto) redaktitan de Lydia Becker kiun la juna Emmeline legis. Aĝante 14 jarojn, ŝi ĉeestis virinbalotrajtistan kunvenon kun la patrino kie parolis Lydia Becker; kaj Emmeline tuj fariĝis konvinkita virinbalotrajtisto.
Post kelkaj jaroj ĉe la pariza lernejo École Normale de Neuilly (kie Emmeline amikiĝis kun Noémie Rochefort, filino de aktivulo Henri Rochefort) ŝi revenis al Manĉestro. Tie, ŝi renkontis Richard Pankhurst, kiu estis jam subtenanto de la virinbalotrajtista movado, kaj kun kiu ŝi edziniĝis en 1879. Ŝi naskis kvin infanojn:
Ŝia edzo, Richard, mortis en 1898 kiam Emmeline kaj la plej aĝa filino Christabel estis en Ĝenevo. Ŝi estis vidvino ĝis la fino de ŝia vivo en 1928. Tamen, dum la unua mondmilito, ŝi adoptis kvar infanojn kiujn ŝi nomigis Kathleen King, Flora Mary Gordon, Joan Pembridge kaj Elizabeth Tudor.
Frua kariero
Ĝis 1889 Pankhurst membris en la gruparo National Society for Women's Suffrage (Nacia Socio por Virinbalotrajto, aŭ NSWS). Tiam okazis internaj malakordoj kaj la organizaĵo disiĝis. En 1888 Millicent Fawcett, Lydia Becker kaj aliaj forlasis la NSWS kiam ĝi decidis akcepti membro-grupojn kiuj estis filiiĝintaj al politikaj partioj. Pankhurst kaj aliaj forlasis ĝin baldaŭ poste, pro malakordo pri kion precize la movado petu, ĉu universalan virinbalotrajton aŭ unue nur balotrajton por fraŭlinoj. Multaj virinbalotrajto-kontraŭistoj diris ke viroj voĉdonis por iliaj edzinoj kiuj do ne bezonis balotrajton: tial kelkaj virinbalotrajtistoj kredis ke la kampanjo pli rapide sukcesos se oni unue petu balotrajton nur por fraŭlinoj kaj ne por edzinoj. La edziniĝinta Pankhurst neniam akceptis tiun restrikton.
Okazadis malakordo inter la radikala WFL, kritikata kiel “ekstrema”, kaj la pli konservemaj balotrajtistoj, mokante nomata “socio de fraŭlinoj”. Kiam en 1892 la Pankhurst-oj interrompis kunvenon organizata de Lydia Becker, Blatch kaj Elmy forlasis la WFL, kiu tute disigis la sekvanta jaro.
Pro ŝia laboro, Pankhurst ofte vidis kiel vivis malriĉaj virinoj, kaj kiel malsamas la vivkondiĉoj de viroj kaj virinoj. Ŝi fariĝis pli kaj pli konvinkita ke virinoj bezonis balotrajton por plibonigi siajn vivkondiĉojn.
Women's Social and Political Union
En 1903 Emmeline Pankhurst komencis malkredi je la povo de konstitucia politika aktivado en parlamento. Ŝi kredis ke necesos fariĝi pli militema kaj eĉ rompi leĝojn. Ŝi forlasis la ILP, kiu rifuzis pli enfokusiĝi al virinbalotrajto, kaj fondis novan nurvirinan organizaĵon, la Women's Social and Political Union (Socia kaj politika unio de virinoj aŭ WSPU), kiu fariĝis tute ŝia organizaĵo. La WSPU neniam estis demokratia, kiu estis laŭ volo de Emmeline. Ŝi diris ke aliaj, pli konstituciaj organizaĵoj nenion atingis – ŝi kredis ke la movado bezonis virinbalotrajtistan armeon, kaj la WSPU estis tio. Ĉiuj kiuj malakceptis tiun ideon devis forlasi la union.
En 1906 Pankhurst ekprenis vorton “sufrageto” kiun uzis Charles Hands en la ĵurnalo Daily Mail, kiel malgrandigo de la ordinara angla vorto suffragist (balotrajtisto - eble, “sufragisto”). La WSPU fariĝis organizaĵo de sufragetoj, kiu komencis signifi militemajn kaj radikalajn virinbalotrajtistojn.
Kiel sufrageto, Emmeline Pankhurst mem estis unue arestita en 1908, provante eniri en parlamento por doni petskribon al la ĉefministro Henry Asquith. Ŝi estis malliberigita dum ses semajnojn. Entute ŝi estis sep foje arestita kaj malliberigita, kaj publike parolis pri kondiĉoj en la malliberejo. En 1912, ŝi faris malsatostrikon por protesti tiujn kondiĉojn sed, malkiel multaj aliaj sufragetoj, neniam spertis ŝtopnutradon. Ŝi minacis ke ŝi defendos ŝin per akvokruĉo kaj la gardistoj poste ne provis ŝtopnutri ŝin. Aliaj kvankam spertadis ŝtopnutradon kaj verŝajne Pankhurst evitis tion pro ŝia pozicio – la oficiroj rekonis ke ŝtopnutrado de Pankhurst estus politike kaj publike katastrofa.
La aŭtobiografio Mia Propra Historio aperis en 1914.
Unua mondmilito
En 1914 komenciĝis la unua mondmilito. Emmeline Pankhurst kaj la WSPU ĉesis ĉiun virinbalotrajtistan aktivadon kaj apogis la registaron: kaj la registaro konsentis liberigi sian sufragetan malliberulon. La WSPU tiam komencis organizi pormilite, kaj celis kuraĝiĝi virojn fariĝi soldatoj, kaj virinoj fari la laboron de tiuj viroj. Pankhurst energie organizis kaj paroladis pormilite kaj porregistare. En 1916 kaj 1918 ŝi vizitis Usonon kaj Kanadon por peti monhelpon kaj subtenon por la milito. En 1917 ŝi vizitis Rusion por peti daŭrigon de la milito, ĉar la rusoj konsideris fari pactraktaton kun la germanoj. Ŝi jam estis fariĝinta malpli konvinkita pri socialismo kaj certe malaprobis bolŝevikismon en Rusio, do ŝia renkonto kun la rusa ĉefministro Aleksandr Kerenskij malbone malsukcesis.
András Máthé (ĵurnalisto)
András MÁTHÉ [ma:te:] estas rumania hungara ĵurnalisto. Li naskiĝis en Cristuru Secuiesc la 20-an de aprilo 1923.
Emmeline Pankhurst
Unua mondmilito
Dume, Emmeline tute malaprobis la pacismon de ŝiaj filinoj Adela kaj Sylvia, denuncis aliajn pacistajn WSPU-membrojn, kiel Mary Leigh. Du grupoj forlasis la WSPU kaj fondis la Suffragettes of the Women's Social and Political Union (SWSPU) (Sufragetoj de la WSPU) kaj la Independent Women's Social and Political Union (IWSPU) (Sendependa WSPU). Tiuj organizaĵoj celis daŭri la virinbalotrajtistan movadon.
András Máthé (ĵurnalisto)
Kariero
András Máthé estis dungito de MNSZ (1949-53). Li publikigis raportaĵojn en Előre, Ifjúmunkás, Pionír, Falvak Dolgozó Népe, Vörös Zászló, A Hét, de 1990 en Népújság.
Emmeline Pankhurst
Unua mondmilito
Pankhurst ankaŭ interisiĝis pri britaj “militbeboj”, infanoj de soldatoj, kies gepatroj ne estis edziĝinta. Ŝi establis adoptohejmon kaj mem adoptis kvar infanojn kiujn ŝi nomigis Kathleen King, Flora Mary Gordon, Joan Pembridge, kaj Elizabeth Tudor.
Post la milito
Post la milito, kaj post la 1918 Leĝo pri popola reprezentado, kiu unue ampleksis balotrajton al virinoj (kvankam nur al virinoj aĝante pli ol 30 jarojn), okazis nova malakordo inter Pankhurst kaj aliaj socialistoj kaj feministoj. Multaj nun kredis ke viroj kaj virinoj kondutu politikajn kampanjojn kunkune sed Pankhurst ankoraŭ kredis ke vira politiko estis malefika kaj ŝi preferis agi aparte de viroj. Pro tiu ŝi fondis la nurvirinan Women’s Party (Partio de virinoj).
Ŝia partio petis egalajn leĝojn pri edziĝo, egalan laborpagon por egala laboro, kaj egalajn laborŝancojn por virinoj. Ĝi ankaŭ estis naciista, imperiista kaj kontraŭis pacismon kaj bolŝevikismon: la ĉefministro David Lloyd George laŭdis Pankhurst kaj ŝia partio ĉar “Ili batalis bolŝevikismon kaj pacismon kun granda lerto, persistemo kaj kuraĝo”. . Christabel Pankhurst, kun la subteno de ŝia patrino, kandidatis en parlamenta balotado en 1919, kaj mallarĝe malgajnis. Poste, la partio ne longe daŭris.
Ekde 1922 ĝis 1925, Pankhurst loĝis en Kanado. Tie ŝi kampanjis pri neegala seksumada moralo kaj laboris kun la Canadian National Council for Combating Venereal Diseases (Kanada nacia konsilio por batali kontraŭ venereaj malsanoj).
En 1926, post reveno al Londono, Pankhurst aliĝis al brita Konservema partio kaj kandidatis en la 1928-a parlamenta balotado. Estis granda ŝanĝo de vidpunkto por tiu antaŭe radikala virino, sed eble ŝi kredis ke tiu partio permesos al ŝi la plej bonan ŝancon servi kiel parlamentano.
Ĉiuokaze, ŝi ne povis longe kandidati ĉar ŝi grave malsanis ekde aprilo 1928, kaj mortis la 14-a junio 1928. Ŝi estis entombigita en Brompton, Londono. La funebro okazis la 18-a junio kaj estis grandega afero, kaj multaj ĉeestis. Statuo estis en 1930 starigita en Victoria Tower Gardens, kaj la ĉefministro Stanley Baldwin ĉeestis ĝian malfermon.
Kakapo
Kakapo (Kākāpō, maorie signifas nokta papago) aŭ, latinlingve, Strigops habroptilus estas granda ne fluganta papago endemia en Novzelando. La birdoj havas verdan dorson, kun makuloj je bruno, flavo kaj nigro. Ili estas sufiĉe grandaj - ĉ. 60 cm stara, eble la plej grandaj papagoj en la mondo.
Kelkaj nomas la specion Striga papago ĉar ĝia kapo similas al tiu strigo. Ĝi manĝas kreskaĵojn, kaj vivas en fagaj arbaroj. Oni kredas, ke kakapoj povas vivi pli ol 120 jaroj, do ili estas la plej longvivaj birdoj en la mondo.
Tiu ĉi birdo, multa kiam la unuaj eŭropanoj venis en Novzelandon, estas nun tre endanĝerata specio, kies restis kvindek specianoj en 1997. Ĝi iĝis viktimo de la mamuloj enkondukitaj de homoj, kiel katoj, ratoj, foinoj, kioreoj ktp.
Nune estas ekzakte 92 birdoj kiuj loĝas sur du malgrandaj insuloj apud Nov-Zelando - Anchor Island kaj Codfish Island (Whekua Hou), kiuj estis tre diligente purigitaj de mamuloj. Ĉiuj birdoj havas proprajn nomojn kaj tenas radiosignalilojn por ke sciencistoj ĉiam sciu kie ili estas. Nun aliaj insuloj estas pretigataj por transferi la kakapojn tien.
NGC 7426
NGC 7426 (aliaj indikoj — UGC 12256, MCG 6-50-12, ZWG 515.12, PGC 70042) estas galaksio en konstelacio Lacerto.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Valencia dialekto
La valencia estas la nomo de la kataluna lingvo en Valencilando, kiu estas ĉefe parolata en orienta Hispanio. Ĝi estas laŭleĝe konsiderata kiel la ĝusta lingvo de Valencilando. Post la morto de la diktatoro Franco estis politika konflikto, ĉu la valencia lingvo estas memstara lingvo aŭ aro de dialektoj de la kataluna lingvo.
Laŭ la regiona aŭtonoma registaro (Generalitat Valenciana), en junio 2005, ĉirkaŭ 94% de la loĝantoj de Valencilando kapablas paroli ĝin, proksimume 78% kapablas paroli kaj legi ĝin, kaj proksimume 50% kapablas skribi ĝin.
Ekzistas forta politika polemiko en Valencio pri tio ĉu la valencia devas esti konsiderata aro de dialektoj de la kataluna aŭ memstara lingvo. La oficiala vidpunkto estas la unua, sed oni respektas kelkajn proprajn trajtojn, kaj uzas la nomon valencià. La aŭtoritatoj de Hispanio uzas ofte oficialajn versiojn de la dokumentoj en "valencia lingvo", sed ĝenerale ili estas identaj al la katalunlingvaj versioj. Kiam tiu(j) lingvo(j) fariĝis kunoficiala(j) en Eŭropa Unio en junio 2005, flanke de la eŭska kaj galega lingvoj, la oficiala komuniko de la hispana registaro nomis ilin per la parolturno "la lingvo kiu nomiĝas kataluna en la Aŭtonoma Komunumo de Katalunio kaj en la Balearaj Insuloj kaj kiu nomiĝas valencia en la Komunumo Valencia"
Grupo aktiva defendas la memstarecon, interalie por substreki sendependecon disde la politika koncepto nomata Kataluna Landaro. La polemiko estas sekvebla en Esperanto en jenaj artikoloj de La Ondo de Esperanto: pledo de Augusto Casquero favora al la konsiderado kiel aparta lingvo, kaj respondon de Hèctor Alòs defendanta la unuecon de ambaŭ lingvoj.
Sekigita fiŝo
Sekigitaj fiŝoj estas sensale konservitaj fiŝoj, kiuj pendante ekstere estas nature sekigataj de suno kaj vento. Sekigi nutraĵojn estas tre malnova konservmaniero, kaj sekigitaj fiŝoj konserveblas dum jaroj. La metodo estas malmultekosta, kaj la fiŝkaptisto mem povas fari la laboron. Estas ankaŭ pli facile transporti la fiŝojn al la bazaroj.
Inter la plej ofte sekigataj fiŝospecoj estas moruo kaj eglefino.
La fiŝoj pendas ekde februaro ĝis majo, kiam ankoraŭ estas neĝo sur la tero. La neĝo protektas kontraŭ insektoj, kaj la malvarmo malhelpas bakteriojn. Plej bona vetero estas je temperaturo de iom pli ol 0 gradoj celsiaj, kaj ne tro da pluvo. Se estas tro da frosto, la fibroj krevas, kaj la fiŝoj maluzeblas por kuirado. La plej bonkvalitajn sekigitajn fiŝojn oni faras en Lofoten (Norvegujo), kie la klimato estas bona por sekigi fiŝojn. La fiŝoj pendas ekstere dum tri monatoj, kaj poste maturiĝas endome dum du aŭ tri monatoj, en seka kaj aerplena medio. Dum la sekigado ĉ. 70 % de la akvo forvaporiĝas de la fiŝoj. La sekigitaj fiŝoj havas multe da proteinoj, B-vitaminoj, fero kaj kalcio.
Norvegujo eksportas 6000 tunojn da sekigitaj fiŝoj ĉiujare. Italujo importas plej multe da sekigitaj fiŝoj. Sed ankaŭ Portugalujo, Kroatujo kaj Svedujo konsumas multe da sekigitaj fiŝoj.
(105406) 2000 QN150
(105406) 2000 QN150 estas marsrenkonta asteroido malkovrita la en la kadro de la astronomia kampanjo Lincoln Near-Earth Asteroid Research elde la observatorio de la Laboratorio Lincoln en Socorro (Nov-Meksiko, Usono).
Orbito
Ĝia discentra orbito ekstere malproksime tanĝas tiun de Marso. Ĝia marsa MOID estas 0,256122 astronomia unuo, tie estas 38,315 milionoj da km.
Yasuto Wakizaka
Yasuto Wakizaka (脇坂 泰斗, n. ) estas japana futbalisto.
(13008) 1984 SE6
(13008) 1984 SE6 estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la belga astronomo Henri Debehogne elde la Observatorio La Silla en Ĉilio.
Yasuto Wakizaka
Li futbalas ĉe Kawasaki Frontale.
NGC 7427
NGC 7427 (aliaj indikoj — MCG 1-58-16, MK 521, ZWG 405.18, NPM1G +08.0539, PGC 70091) estas galaksio en konstelacio Pegazo.
180 Garumna
180 Garumna estas malgranda asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la franca astronomo Henri Joseph Anastase Perrotin elde la observatorio de Tuluzo (Francio).
URO
La trilitera kombinaĵo URO havas plurajn signifojn, inter aliaj:
NGC 7427
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Provinco Makamba
La provinco Makamba estas unu el la dek-ok provincoj de Burundo, situanta en la suda parto de la lando. Ĝi kovras aeron de 1959 kvadrataj kilometroj kaj en 2007 havis proksimume 549 000 loĝantojn. La provinca ĉefurbo same nomiĝas Makamba.
180 Garumna
Garumna (aŭ Garunna) estas la latina nomon de la franca rivero Garono, kiu trafluas Tuluzon.
Nigrabeka pigo
La Nigrabeka pigo estas birdo de la familio de Korvedoj kiu loĝas la okcidentan duonon de Nordameriko, el Centrokcidenta Brita Kolumbio al Suda Manitobo, Kansaso kaj Nevado. Estas ankaŭ separata populacio en Suda Alasko.
Ekstere, tiu nearktisa specio estas preskaŭ identa kun la Eŭropa pigo, Pica pica, kaj estas konsiderata samspecifa de multaj fakuloj. La American Ornithologists' Union disigas ĝin kiel separata specio, Pica hudsonia, pro la rezulto de studoj pri DNA kiu lokigas ĝin pli proksime al la kalifornia Flavbeka pigo, Pica nuttalli, ol al la Eŭropa pigo. Se tio ĝustas, la korea subspecio de la Eŭropa pigo, Pica pica sericea, estu ankaŭ konsiderata separata specio.
Evoluo
Ŝajne post kiam la prapigo disvastiĝis en Eŭrazio, la korea populacio izoliĝis kaj nur post tio estis Nordameriko koloniita tra la Beringa markolo, kie la du amerikaj pigoj diferenciĝis. Fosilia pruvoj indikas, ke la nordamerika prapigo alvenis al sia nuna teritorio ĉirkaŭ meze de la Plioceno (ĉ. 3-4 Ma) kaj ke la stirpo de la Flavbeka pigo disiĝis tuj post la leviĝo de la Sierra Nevada kaj la komenco de glaciepoko. La kompare malalta genetika diferenco sugestas, ke iom da genetika fluo inter la Nigrobeka kaj la Flavbeka pigoj okazis dum la interglaciaj periodoj ĝis la Pleistoceno.
Tipaj grando kaj aspekto
Plenkreskulo de Nigrabeka pigo estas 45-60 cm longa kaj peza 145-210 g. La masklo estas pli granda ol la ino (16-20 % pli peza). Tiu birdo estas nigra kun blankaj ŝultroj kaj ventro, kaj brilaj malhelbluverdaj flugiloj kaj vosto. Estas grandaj blankaj markoj en unuarangaj flugilplumoj, klare videblaj dumfluge. La vosto estas longa kaj konsistigas pli da duono de la longo de la birdo.
Kantoj kaj alvokoj
La plej komuna alvoko de tiu birdo estas naza demandeca ĉag ĉag ĉag aŭ "jak jak jak", kriata laŭ multe pli alta tono ol tiu de la Eŭropa pigo. Ekzistas ankaŭ multaj aliaj alvokoj, kiel plendalvokoj de inoj al partnero aŭ de ino al gepatroj, kaj konfuzalvokoj dum minaco de predantoj.
Migrado
Tiu specio estas ĉefe konstanta nemigranta; kelkaj birdoj povas moviĝi suden aŭ al malaltaj lokoj vintre, dum aliaj povas vagadi orienten post la reprodukta sezono.
Manĝo
La Nigrabeka pigo estas ĉiomanĝanta, kiu manĝas multajn tipojn de insektoj, kadavraĵo, ovoj kaj roduloj, kaj vegetalan materialon kiel beroj, semoj kaj nuksoj kaj rubaĵojn kaj eksterajn maskotomanĝaĵojn. Ili povas alflugi sur grandaj mamuloj, kiel alkoj aŭ brutoj, por pluki la insektojn kiuj ofte plagas tiujn animalojn. Pli tipe ili manĝas surgrunde piedirante kaj foje saltetante. Oni scias ke tiu specio kaŝas manĝaĵojn en truoj faritaj per sia beko en grundo aŭ neĝo kie ĝi metas aŭ vomas aĵojn kiuj poste estas kovritaj per herberoj, folioj aŭ bastonetoj. Tiaj konservoj estas por mallonge, ĉar la birdo trovas la kaŝitaĵon per vido aŭ flaro kaj manĝas ĝin tuje.
Arigo
La Nigrabeka pigo ofte formas svagajn arojn for de la reprodukta sezono. En tiuj aroj povas disvolviĝi hierarkioj per kiuj dominantoj povas forpreni la manĝaĵon de subuloj. Ankaŭ agresa interagado okazas en manĝejoj.
Ripozado
Kiel ĉe la Larĝbeka korvo, la Nigrabeka pigo kutime ripozas komune vintre. Ĉiuvespere ili forflugas foje longdistance por atingi sekurajn ripozejojn kun densa foliaro kiu malhelpu la movojn de la eventualaj predantoj aŭ pli tipe al altaj latitudoj kun densaj koniferoj kiu havigu kontraŭventan protekton. En Kanado ili alvenas al ripozejoj pli frue vespere kaj eliras pli malfrue matene la plej malvarmajn vintrajn tagojn. En ripozejoj ili kutime okupas arbojn poindividue; ili ne amasiĝas. Ili dormas metinte la bekon sub la ŝultraj plumoj, adoptinte tiun sintenon pli frue en pli malvarmaj noktoj. Dumnokte ili povas vomi vombulojn, la nedigestitajn partojn de la taga manĝo. Tiaj vombuloj povas esti trovataj surgrunde kaj utili por determini almenaŭ parte de la birdodieto.
Rilato kun homoj
Kiam Lewis kaj Clark unuafoje trafis la specion de la Nigrobeka pigo en 1804 en Suda Dakoto, ili rakontis, ke la birdoj estas tre kuraĝaj kaj prenas manĝon el hommano. Nuntempe la Nigrobeka pigo restas relative ĉehoma en areoj kie ili ne estis persekutataj. Sed ili iĝis timidaj en areoj kie ili estis pafitaj aŭ ĝenitaj. Ĉefe dum la uuna duono de la 20a jarcento, la Nigrabeka pigo estis konsiderata damaĝa al populacioj de ĉasbirdoj (ĉar ili foje rabis ovojn) kaj al hejma brutaro (ili foje povis bekovundi ĉe vundoj en grego), kaj estis sisteme ĉasitaj kaj pafitaj. Premioj de unu centimo por ovo aŭ du centimo por kapo estis oferitaj en multaj ŝtatoj. En Idaho la mortindico pliiĝis al ĉirkaŭkalkulo de 150,000. En 1933, 1,033 Nigrabekaj pigoj estis mortpafitaj en la valo de Vaŝingtonio nome Okanogan nur de du teamoj de premiĉasistoj. Ankaŭ multaj Nigrobekaj pigoj mortis pro veneno por kojotoj kaj aliaj predantoj.
Koblenco (apartigilo)
Koblenco havas diversajn signifojn:
Koblenz estas ankaŭ familia nomo de jenaj personoj:
URY
La vorto havas plurajn signifojn:
Latundeoj
Latundeoj estas subgrupo de Nambikvara etno. Tiuj indiĝenoj vivas en nordo de Brazilo, ĝis ĉirkaŭ 1975 ili estis 25 homoj, kiuj vivis izolite. Post la kontakto kun brankuloj, la latundeoj eliris savanan regionon kaj transloĝiĝis al arbaro. Tio kaŭzis malnomandiĝon kaj interetnajn kontaktojn, kiu profunde ŝanĝigis ilian mundkoncepton. Hodiaŭ la latundeoj estas 19 homoj, kiuj vivas en rezervejo Tubarão-Latundê en municipo Chupinguaia, subŝtato Rondonio. Preskaŭ ĉiuj el ili estas dulingvaj (latundea/portugala) ekscepte la du plej maljunuloj, kiuj parolas nur la latundean.
Centra Komitato
La Centra Komitato estas centrala organo de multaj partioj, speciale uzita en Komunistaj partioj.
Koncepto
La koncepto de Centra Komitato naskiĝis de Vladimir Lenin. Socialistaj partioj (kiel eŭropaj partioj) intendis parlamentan politikan partion, kiu gajnas politikan potencon tra demokrata baloto. La Socialdemokrata Partio de Germanio sekvis tiun vidon. Sed Lenin kontraŭis pri tradician vidon de marksismo.
Laŭ Lenin, Por renversi registaron kaj defendi solan politikan potencon kontraŭ aliaj politikaj frakcioj, komunista partio necesas centran organon por kontroli ĉiun partion kaj ekzekuti partiajn politikojn. Tiel "centra organo" de Partio havas gravan potencon en Partio. Lenin kreis centran komitaton en sian politikan partion, Rusia Socialdemokrata Laborpartio (Bolŝeviko).
Ĉinio
Kontraste al Sovetunio, Ĉina Komunista Partio ankaŭ havas centran komitaton en Partio, tamen la kontrola potenco de partio estas dependita de Centra Milita Komisiono. Ĉina Komunista Partio sekvis politikan struktudon de Sovetunio, aldonis sian politikan organon laŭ Ĉinio. Laŭ fondinto de ĈKP, Mao Zedong grave pensis pri rolo de militfortoj, tiel la ŝtatestro de Ĉinio necesis kapti du postojn, ĝeneralan sekretarion de CK kaj prezidanto de CMK.
Historie, Centra Komitato estas rekonata kiel centra organo, sed nur administranta organo. Dum la Kultura revolucio, Centra Komitato ĉesis funkcion pro politika rivaleco kun Mao Zedong. Malgraŭ Centra Komitato estas grava organo de ĈKP. La famaj politikistoj kiel estis membro de komitato.
Donauwörth
Donauwörth estas urbo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Donau-Ries kaj en la distriktaro Ŝvabio de la federacia lando Bavario, kaj estas la administra centro de la distrikto. Fine de la komunumo havis  loĝantojn.
Rimini
Historio
Rimini estas tre antikva, oni ne konas la jaron de ĝia starigo. Oni opinias, ke ĝia nomo devenas el la nomo de la rivero Armenium, pli poste nomata Marecchia. Dum la kvara jarcento post la fondo de Romo Rimini estis okupita de Senonaj Gaŭloj, kiuj en ĝi starigis la centron de sia militado. Post 113 jaroj la romanoj forpuŝis la gaŭlojn kaj fondis kolonion en la jaro 268-a a.K. Dum la Dua Punika Milito, Rimini daŭrigis sian obeon al la Roma Respubliko. Dum la komenco de la Civil-milito la urbo estis sieĝata kaj difektita.
Estas rimarkinde, ke dum la dua punika milito, en la jaro 236-a post la fondo de Romo, la Konsulo Tito Sempronio Longo transportis sian armeon el Sicilio kaj elŝipiĝis ĉe Rimini.
Dum la 6-a jarcento la urbo estis okupita de Grekoj. En 538, post longa sieĝo, okupis ĝin la Gotoj. En 552 ili estis forpelitaj.
De 567 ĝis la 8-a jarcento ĝi estis regata de Dukoj dependantaj de la greka ekzarko. Dum la 10-a jarcento regis la urbon Grafoj elektitaj de la Papo, kiuj pli poste fariĝis sendependaj.
En 1295 la urbo falis sub la povon de familio Malatesta, kiu regis ĝin ĝis la 15-a jarcento per tre lertaj, famaj kaj valoraj princoj.
Ĉi tie oni ne povas prisilenti la kompatindan vivon de Francesca el Rimini, kiu donis instigon al la Dia poeto Aligieri (kies tombo situas en Ravenna) skribi en sia poemo la plej belan paĝon pri amo (Dia Komedio, Infero, ĉap. 5-a).
En la Dua mondmilito, de novembro 1943 ĝis julio 1944, Rimini suferis 396 bombadojn kiuj detruis 82 procentojn de la urbo. La viglaj civitanoj tuj rekonstruis la urbon, sed, bedaûrinde, sen urba planprojekto, en perspektivo de la kreskonta turismo.