cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
La oldulo kaj la maro
Intriga resumo
Santiago rimenas la makajron al sia velboato kaj celiras hejmen, pensante pri la alta prezo kiun la fiŝo al li alportos ĉe la merkato kaj pri tio, kiom da homoj ĝi nutros. La maljuna viro decidas, ke pro la granda digneco de la fiŝo, neniu meritos manĝi la makajron.
Dum Santiago daŭrigas sian veturon ree al la marbordo, ŝarkojn allogas la sangospuro lasata de la makajro en la akvo. La unuan, granda isura ŝarko (en:mako shark, Santiago mortigas per sia harpuno, perdante dumfare tiun armilon. Li faras novan harpunon per rimenado de sia tranĉilo al la fino de remilo por helpi forigi la venontan vicon de ŝarkoj; entute, sep ŝarkojn li mortigas. Sed jam je nokto la ŝarkoj jam formanĝis la tutan korpon de la makajro, lasante nur ties skeleton. La olda viro sin admonegas pro la ofero de la makajro. Finfine atinginte la marbordon antaŭaŭrore la venontan tagon, li trabaraktas sian vojon al sia domaĉo, portante la pezan maston sur sia ŝultro. Hejme, li tuj sagiĝas liten kaj endormiĝas en tre profundan dormon.
Nesciante la veturon de la olda viro, grupo de fiŝistoj la venontan tagon kolektiĝas ĉirkaŭ la boaton kie ankoraŭ restas fiksita la skeleto de la fiŝo. Turistoj ĉe la proksima kafejo erare prenas ĝin ŝarko. Manolin, estinte ankcia dum la entreprenado de la olda viro, ploras trovinte lin sekura kaj dorma. La knabo alportas al li gazetojn kaj kafon. Kiam la olda viro vekiĝas, ili promesas denove kune fiŝkaptadi. Reendormiĝinte, Santiago sonĝas pri leonoj sur Afrika plaĝo.
Beletra signifeco kaj kritiko
Unu el la plej favoraj kritikaj komprenoj pri la novelo — kaj kiu de tiam konturis analizajn provojn aperis en 1957 kun la eseo far Joseph Waldmeir titolita "Confiteor Hominem: Ernest Hemingway's Religion of Man." (La Religio de la Viro laŭ Ernest Hemingway).
Misisipia Birdovojo
La Misisipia Birdovojo estas vojo por birdomigrado kiu ĝenerale sekvas la areojn de la rivero Misisipo en Usono kaj de la rivero Makenzio en Kanado. La ĉefaj pintoj de la flugvojo inkludas centran Kanadon kaj la regionon ĉirkaŭ la Golfo de Meksiko. La migrovojo tendencas mallarĝiĝi konsiderinde en la malsupra valo de la rivero Misisipo en la ŝtatoj Misurio, Arkansaso, Misisipio, kaj Luiziano, kio rezultas en tre alta nombro de birdospecioj troviĝantaj en tiuj areoj. Kelkaj birdoj uzas tiun flugovojon por migri el la Arkta Oceano al Patagonio.
La oldulo kaj la maro
Beletra signifeco kaj kritiko
Aliflanke, unu el la plej kuraĝaj kritikistoj kiu elfoniĝis en la partio de malkonsenta opinio pri la verko estas Robert P. Weeks. Lia fifama artikolo de 1962, Fakery in 'The Old Man and the Sea,'  (Trompaĵoj en 'La oldulo kaj la maro' ) prezentas serion da punktoj, kiu laŭ li montras, kiel la novelo estas febla kaj neatendita diverĝo dis de la tipa, realisma Hemingway. Apudigante tiun novelon kontraŭ la antaŭajn verkojn de Hemingway, li klarigas ke
Premioj kaj nomumoj
La oldulo kaj la maro kondukis al multnombraj honoregoj por Hemingway, inkluzive de la Premio Pulitzer por Fikcio en 1953. Li ankaŭ gajnis la medalon Award of Merit por la Romano de la American Academy of Arts and Letters (Usona Akademio pri Beletro) tiun saman jaron. Plej prestiĝe, la Premio Nobel de Literaturo venis en 1954, «por lia majstreco super la arto pri rakontado, plej laste evidentigita en La oldulo kaj la maro, kaj por la influo kiun li efikigis al la nuntempa stilo».
Filmaj kaj televidaj adaptaĵoj
El la kelkaj filmoj kiujn oni faris el la novelo, la plej notindan, faritan en 1958, stelulas Spencer Tracy kiel Santiago kaj Felipe Pazos kiel Manolín. Ĝin adaptis Peter Viertel kaj reĝisoris John Sturges, Henry King (nekreditita) kaj Fred Zinnemann (nekreditita). Ĝi gajnis la Oskar-premion por Plej bona muziko, kaj iĝis nomumita en la kategorioj Plej bona ĉefaktoro (Spencer Tracy) kaj Plej bona kinografio. Notindas, ke Hemingway opiniis Tracy-on ne san-taŭga por la rolo, laŭateste nominte Tracy-on dika lardaĵo inter aliaj nomoj. La boateto uzata de Tracy en la filmo konstruiĝis ĉe la Ŝipkonstruejo de Havano, Astilleros Palmer, kie oni filmis iujn scenojn de la filmo.
Misisipia Birdovojo
La aliaj ĉefaj flugovojoj por nordamerikaj birdoj estas la Atlantika, la Centra kaj la Pacifika Birdovojoj. La Centra Birdovojo kuniĝas kun la Misisipia Birdovojo inter Misurio kaj la Golfo de Meksiko. En la nordaj partoj de la supra Misisipo, la birdoj kuniĝas en la areo Driftless, uzante la rezervejojn de la Misisipo.
La oldulo kaj la maro
Filmaj kaj televidaj adaptaĵoj
Alia elstara versio estas la televida filmo de 1990, kiun stelulis Anthony Quinn kiel Santiago kaj Francesco Quinn kiel la juna Santiago. Tiu versio enkondukas du pliajn karakterojn, kiuj ne ekzistas en la novelo — Tom Pruitt kaj Mary Pruitt, ludatajn de Gary Cole kaj Patricia Clarkson, respektive.
En 1999, la centjara jubileo de la naskiĝo de Hemingway, reĝisoro Alexandr Petrov ellasis animatan, larĝ-formatan filmon de la novelo, faritan el 29.000 mane pentritaj bildoj. La projekto komenciĝis en 1995 post la unua kunveno de Petrov kun Productions Pascal Blais, Kanada animada firmao. Ĝi ricevis la Oskar-premion por Plej bona animata filmeto.
En Esperanto aperis
La verko estis tradukita en Esperanton fare de Fernando de Diego, kun la titolo La oldulo kaj la maro, kun ilustraĵoj de C. F. Tunnicliffe kaj Raymond Sheppard. Eldonis Eldonejo Fonto, 1996. — 99 p. (Fonto-Serio; 28).
Usonaj Landinternaj Altaĵoj
Usonaj Landinternaj Altaĵoj estas montara regiono en orienta Oklahomo, okcidenta kaj norda Arkansaso, suda Misurio, kaj la ekstrem- sudorienta angulo de Kansaso. La nomo estis atribuita far la Geologia Servo de Usono por plusendi al la kombinita montregiono de Ozark-Altebenaĵo kaj Ŭaŝita-Montaro, kiuj formas klaran fiziografian unuon. Ĝi estas la nura grava altebenaĵoregiono inter Roka Montaro kaj Apalaĉaj Montoj en Usono.
La regiono estas okupita de la ozark-altebenaĵaj arbaroj, ekoregiono de mezvarmaj foliaj kaj miksaj arbaroj. Partoj de la areo estas kovritaj de tri naciaj arbaroj: Nacia Arbaro Ŭaŝita en Oklahomo kaj Arkansaso, Ozark-altebenaĵa Nacia Arbaro Sankta Francisko en Arkansaso, kaj Nacia Arbaro Mark Twain en Misurio.
Wevelgem
Wevelgem ( [VE:v'lĥem]) estas municipo en Belgio. Komence de ĝi havis  loĝantojn. La municipo apartenas al la distrikto Kortrejko.
Ekde 1977 la municipoj Gullegem kaj Moorsele apartenas al Wevelgem, la ĉefa municipo.
Paroș
Paroș [paroŝ] (hungare: Párospestere) estas vilaĝo en Rumanio sude de Hațeg. En 1910 ĝi havis 601 loĝantojn (rumanoj); en 1992 486 (rumanoj). Ĝia unua skriba mencio estas el 1453. Ĝis 1919 ĝi apartenis al Hungario (Hunyad vármegye). Administre ĝi apartenas al la komunumo Sălașu de Sus.
Eichhorst (Meklenburgo)
Eichhorst estas eksa administra komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Meklenburga Lagaro de la federacia lando Meklenburgo-Antaŭpomerio. Fine de 2012 la tiam ankoraŭ memstara komunumo havis 474 loĝantojn. Ekde la 25-a de majo 2014 la teritorio estas parto de la komunumo Friedland.
24 (nombro)
Dudek kvar (24) estas la natura nombro kiu sekvas 23 kaj antaŭas 25.
La nombro 24 en la dekuma sistemo havas alternativajn formojn:
laŭ skribo
Ĉina skribo: 二十四
WWE Championship
WWE Championship (ĉampionado de WWE) estas profesia spektaklo-luktada campionado de World Wrestling Entertainment. En tiu ĉampionado la WWE donis la titolon al unuopa luktisto dum la evento SmackDown. La titolo estis enkonduktia en la jaro 1963.
Soľnička
Bazaj informoj
Soľnička (soljniĉka), hungare Szolnocska (solnoĉka) estas malgranda vilaĝo en Slovakio, en Regiono Košice, en Distrikto Trebišov.
Situo
Soľnička situas sur ebenaĵo, laŭ maldekstra bordo de Latorica, laŭ traira flankovojo. Kráľovský Chlmec troviĝas 7 km-ojn.
Historio
La unua mencio pri la vilaĝo devenis de 1332. En 1910 loĝis en Szolnocska 352 da homoj, (349 hungaroj). Ĝis Traktato de Trianon Szolnocska apartenis al Hungara reĝlando, al Zemplén, al distrikto de Királyhelmec, poste al Ĉeĥoslovakio, fine ekde 1993 al Slovakio. Inter 1938-1944 Szolnocska rehungariĝis. La unua Arbitracio de Vieno deklaris, ke tiuj komunumoj, kie la hungaroj vivas en majoritato, apartenu al Hungario. Post la 2-a mondmilito la hungaroj iĝis senrajtaj laŭ Dekretoj de Beneš. En 2001 loĝis en Soľnička 258 da homoj, (226 hungaroj, 30 slovakoj, po 1 cigano kaj ruteno).
Santana do Mundaú
Santana do Mundaú estas municipo de la brazila subŝtato Alagoaso, kiu taksis 10.961 enloĝantojn en 2010.
Rupea
Rupea [rupja] (hungare: Kőhalom [koehalom]), germane: Reps) estas urbo en Rumanio nordokcidente de Brașov. Administre apartenas al ĝi Fișer.
Loĝantaro
En 1910 ĝi havis 2 941 loĝantojn; en 1992 5 098 (79 % da rumanoj).
Historio
Ĝi estis libera saksa vilaĝo, kamparurbo de 1433, sed perdis tiun statuson kaj nur en 1952 fariĝis denove urbo. Ĝis 1919 Kőhalom apartenis al Hungario (Nagy-Küküllő).
Ferdinand von Bredow
Ferdinand von Bredow (16-a de majo 1884, Neuruppin - 30-a de junio 1934, Berlino) estis germana general-majoro, dum ioma tempo estro de Abwehr (germania milita sekreta servo) kaj Ministro pri defendo en teamo de Kurt von Schleicher (Decembro 1932 - Januaro 1933).Bredow, kune kun Schleicher, estis unu el plej grandaj malamikoj de Adolf Hitler dum periodo de detruo de Vajmara respubliko. En la fino de tiu reĝimo Bredow estis estro de "informacia servo", informanta persone al Schleicher, kaj gvidis preskaŭ ĉiujn sekretajn servojn en la lando, inkluzive eĉ SS-kontrolitan Sicherheitsdienst (servo de interna sekureco), kies formala estro estis Reinhard Heydrich.
Ambaŭ Bredow kaj Schleicher esti mortigitaj en Berlino fare de SS-soldatoj el Leibstandarte Adolf Hitler dum la Nokto de longaj tranĉiloj, en kiu Hitler murdigis multajn siajn oponantojn.
Ĥupah
Ĥupah (en hebrea חוּפָּה, pl. חוּפּוֹת, ĥuppot, laŭvorte, "kanopeo" aŭ "kovrejo"), ankaŭ ĥuppah, ĉipe, ĉupah, aŭ ĉuppa, estas kanopeo aŭ kovrotuko sub kiu juda paro staras dum sia nupta ceremonio. Ĝi konsistas el tuko, foje talito, etendita aŭ subtenita el kvar fostoj, aŭ foje mane tenita de helpantoj en la ceremonio. Ĥupah simbolas la hejmon kiun la paro konstruas kune.
Laŭ plia ĝenerala senco, chupah referencas al la metodo laŭ kiu nesuin, nome la dua etapo de Juda geedziĝo, estas plenumita. Laŭ kelkaj opinioj, ĝi estas plenumita de la paro staranta sub la kanopeo; tamen, estas aliaj konsideroj.
Zsuzsa Hadházy
Biografio
Zsuzsa Hadházy diplomitiĝis pri filozofio en 1976 en UBB de Kluĵo. Ŝi debutis kiel raportistino de gazeto Ifjúmunkás, poste ŝi iĝis ties redaktorino. Ŝi laboris ĉe la eldonejo Babits de Szekszárd, ĉe revuo Családi Tükör, ĉe la hungarlingva disaŭdigo de la Rumana Radio de Bukareŝto. Ŝi publikis en Igaz Szó, Korunk, Szabadság, en revuo Művelődés, en semajngazeto A Hét''. En 1999 ŝi partoprenis la establon de ĵurnalo Krónika.
Amerikaj kolomboj
Patagioenas, aŭ pli popole dirite Amerikaj kolomboj, estas genro de birdoj de la familio de kolombedoj kiu enhavas turtojn kaj kolombojn, genro kiu estas dediĉita al kolomboj de la Nova Mondo kaj disiĝis el la genro Columba (Johnson et al. 2001). Estas 17 specioj, kiuj povas esti klasitaj en 4 grupoj baze sur analizoj de DNA (Johnson et al. 2001) kombine kun analizoj de voĉo kaj morfologio (Mahler & Tubaro 2001):
Grupo caribaea (Strivostuloj): Vosto kun fina strio kaj brilega kolo; serioj da solaj "ku". Ŝajne la plej baza grupo (Johnson et al. 2001).
Grupo leucocephala: Brilega kolo kaj malhela plumaro, aŭ blanka bordo ĉirkaŭ eksteraj flugilkovriloj, aŭ skvameca aspekto; grupoj de trioblaj "ku" kun unua plilongigita alvoko en ĉiu frazo escepte ĉe speciosa
Grupo cayennensis: Ne rimarkinda plumaro escepte brilega kapo ĉe cayennensis; grupoj de duoblaj aŭ trioblaj "ku" kun unua alvoko en ĉiu frazo
Grupo plumbea (Oenoenas): Etaj, senmarka plumaro, rondoformaj vostoj, etaj bekoj, frazo konsistanta el laŭtaj solaj "ku"
Oni konas fosilian specion dekomence priskribitan kiel Columba, nome Patagioenas micula (Frua Plioceno de Curtis Ranch, Usono).
Fremdingen
Fremdingen estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Donau-Ries kaj en la distriktaro Ŝvabio de la federacia lando Bavario. Fine de la komunumo havis  loĝantojn.
Okcitana lingvo
La okcitana lingvo estas latinida lingvo parolata de parto de la loĝantaro en Sudfrancio, kelkaj valoj en Italio kaj en valo Arano en Hispanio. Ĝi estas endanĝerigita lingvo, nun parolata de multe malpli da homoj ol antaŭ 1970.
Nomo
La vorto occitan estas moderna kreaĵo el etimo òc [o] ("jes"). Oni dividas la mezepokajn latinidajn dialektojn de Francio laŭ la vorto por "jes". La nordaj dialektoj uzis oïl kaj evoluis al la nuna franca lingvo, kiu uzas oui.
Oni ankaŭ uzis provençal ("provenca"), sed estas pli science rezervi la nomon por la dialekto de Provenco.
Eko kaj ora epoko
Dum la 8-a jarcento aperas la unuaj tekstoj en la okcitana, kies radiko estis unu el la dialektoj de la vulgara latina. En la 11-a jarcento tiu lingvo estis parolata en la suda duono de la hodiaŭa Francio, la norda duono de la hodiaŭa katalunaj landoj, la okcidenta duono de la nuna norda Italio kaj, krom en la nordeto, ĉie en la niatempa franclingva Svislando.
Poste pro manko de centra ŝtato aŭ konscio pri la kuneco, la regiono disfalis en plurajn dialektojn.
La oriento iom italiĝis, dum nur en la sudo okazis ekspansio pro katalunaj konkeroj. Sed unue okazis la ora epoko de la okcitana kulturo dum la tempo de la trobadoroj. La unua estis Guilhèm d'Aquitània (Vilhelmo la 9-a de Akvitanio). Ankaŭ lia fama nepino Alienor d'Aquitània (Eleonora de Akvitanio), kaj ties filo Ricard Còr de Leon (Rikardo la 1-a aŭ Rikardo Leonkora), reĝo de Anglio poeziis, same kiel ekzemple Marcabrun, Bernat de Ventadorn au Pèire Vidal.
Malgraviĝado
Pro interveno de la nordfrancaj reĝoj kontraŭ la katara religio en regiono, la literaturo malpliiĝis ĝis sia ĉeso en la 16-a jarcento.
Post tio, mirinde la homoj tute forgesis pri la trobadoroj, ĝis kiam jarcentfine kelke da homoj, kiel Loís Belaud de la Belaudièra el Ais de Provença o Pèire Godolin el Tolosa (Tuluzo), rekomencis verki okcitane. Oficiale la lingvoneniiga politiko komencis en 1539 kun la edikto de Villers-Cotterêts kiu postulis ke ĉiu skribita dokumento estu en la franca lingvo (ĝis tiam en norda Francio oni ankoraŭ uzis la latinan). Tamen en la malfacile alireblaj Pireneoj oni primokis tion, plu skribante okcitane ĝis 1660.
En 19-a jarcento, renaskiĝis la literaturo interalie kun Frédéric Mistral kiu kun aliaj aŭtoroj fondis en 1854 tutokcitanan movadon "Felibritge", kiu ankoraŭ viglas. Li provis unuigi la lingvon per tutlanda vortarego, "Lou Tresor dou Felibrige". En 1904 li ricevis Nobel-Premion por sia verkaro inkluzivanta poezion "Mirelha".
20-a jarcento
Samjare la "ruĝa" (maldekstrema) regiono Langvedoko ekbolis kontraŭ la subpremo de la franca ŝtato regata el la ĉefurbo Parizo, kion multaj sentis kiel koloniismo. La ĉefurbo mobilizis soldatojn kontraŭ la laboristoj kaj vinfaristoj, sed multaj rifuzis pafi. La lokanoj en tiu situacio forte eksentis sian alilingvan identecon. Sed jardekon poste, por paroli kun la kamaradoj en la mondmilitaj tranĉeoj, la homoj unuafoje en siaj vivoj bezonis la kompare raŭkan nordan lingvon, kiun de kelkdekoj da jaroj oni devige enkapigis al ili lerneje.
Tuj post la milito la Langvedokanoj Perbòsc kaj Estieu renovigis la skriban lingvon - ok jarcentojn poste. Ili revenis al la trobadorepoka skribmaniero aldonante supersignojn por distingi ekzemple o [u] disde ò [o] kaj aliflanke unuigis laŭeble skribmanierojn prononcante inan finan -a laŭregione [a], [o] aŭ [ø]. Alibèrt al kiu oni ofte malprave atribuas tiun sistemon nun 80% uzatan, perfektigis ĝin en 1935. En 1945 fondiĝis Institut d'Estudis Occitans en Tuluzo kiel noviga kontraŭpoluso al la konservema Felibritge. Ĝi estas hodiaŭ reprezentata en ĉiu okcitana departemento, kaj en Parizo.
Vigle ĝi subtenas diversajn agadojn kaj eldonas multajn librojn. Tiujn oni tamen malfacile trovas, ĉar multaj homoj supozas sin nekapablaj legi la lingvon, kiun ili neniam lerneje studrajtis. Certan plibonigon, kontraste al la lastjarcenta alvoko instruisten, elradikigi ĉiun lingvon krom unu, oni konstatas.
La lingvon jarcentkomence ekskluzive uzitan, oni hodiaŭ apenaŭ plu aŭdas, kvankam duono de la loĝantaro komprenas kaj triono kapablas paroli ĝin. Ofte ĝi jam estis mortdirita vane, tamen la situacio ankoraŭ malfaciliĝas. Ankaŭ kadre de tutmonda vekiĝo pri tiaj problemoj, homoj ekkonsentas pri sia riĉa heredaĵo.
Dialektoj
Nordo
Sudo
Stato
Malgraŭ la neoficialeco (ekster valo Arano), okcitanistoj kreis infanajn lernejojn calandretas, kie oni instruas per la lingvo.
Okcitandevenaj Esperantaj vortoj
mistralo el mistrao ("reganta vento"), trobadoro el trobador ("trovanto"),
Los pasos perdidos
Los pasos perdidos (La perditaj paŝoj) estas romano de Alejo Carpentier.
Tiu ĉi estas romano ne tiom teknika kiom El siglo de las luces. Dek jarojn antaŭe Carpentier ankoraŭ ne pretis enmeti en sian literaturon tiajn amasegojn da ideoj, impresoj, ktp.
Tamen tiu ĉi romano ja montras interesegan idean mondon. La aŭtoro, sendube impresita de la senmezura sudamerika pejzaĝo spertita en Venezuelo revis pri pli natura vivo. Tiel li imagis ĉefrolulon kiu vivas neinteresan vivon en usona urbego. Eventuale li vojaĝas al amazonia regiono kie ekkonas naturan vivon de iu indiĝena popolo. Li ravegas pri tia vivo kaj pli kaj pli integriĝas en ĝi. Li formas familion kaj tute decidas jam resti tie porĉiame. Li faras la lastan vojaĝon al Usono por fermi ĉiun prokrastitajn aferojn kaj je sia reveno li ne kapablas trovi la indikilojn de si mem lasitajn por trovi enirejon al sia nova familio, vilaĝo kaj popolo ĉar rivera nivelo konstante supreniras kaj malsupreniras laŭ falita pluvo kaj tute ne eblas scii la nivelon de la momento de lia foriro. Li perdis sian paradizon.
En tiu ĉi romano aperas la intereso pri amerika natura realo, pri ties ecoj kaj valoraĵoj kaj la malkonekto kun la moderna vivo. La nuntempa homo ne kapablas atingi tian paradizon, estis senigita je.
Kariertabelo
Kariertabelo (aŭ viv(o)protokolo, vivresumo) estas dokumento verkata por prezenti sin al dunganto, cele de kandidati por laborposteno. Ĝi ĝenerale entenas adresojn kaj aliajn rimedojn por kontaktiĝi, naskiĝdaton, naciecon, kaj ĉefe prezenton pri sia edukado kaj antaŭaj spertoj kiel dungito; ĝi ne estas biografio ĉar vivprotokolo aparte temas pri scio kaj sperto koncernante la celitan laboron kaj neniel rakonton pri ies vivo; ĝi same ne estas kandidatiga letero, kaj aspektas pli kiel listo aŭ resumado pri antaŭaj atingaĵoj, sed kandidatiga letero estas ofte kunmetita kun kariertabelo pro klarigi la kialon de sia klopodo kaj praktikaj kaj kompletigaj informoj cele de aranĝi intervjuon.
Róbert Nyilka
Róbert NYILKA [njilka] rumanuja hungara pentristo. Li estis naskita en Sibio en 1932 kaj mortinta 1972 en Târgu Mureş.
Kariertabelo
Tiu dokumento postulas ĝeneralan teknikon ĉie aplikeblan kaj pli specifan laŭ la partikulara postularo de la dungoto. Kiel ĝenerala tekniko:
Róbert Nyilka
Kariero
Róbert Nyilka akiris diplomon en Arta Altlernejo de Kluĵo kaj li laboris en Târgu Mureş. Li ekspoziciis plurfoje en Transilvanio
Kariertabelo
Kiel speciala postulo, kelkaj entreprenoj petas foton (ekzemple por vendistoj aŭ laboristoj kiuj laboros antaŭ publiko), kelkaj petas informon pri familia situacio ktp.
Bibliografio
Jean-Pierre Thiollet, Euro-CV, Paris, Top Éditions, 1997. ISBN 2-87731-131-7
Svaté Pole (Horažďovice)
Svaté Pole estas vilaĝo en Ĉeĥio situanta 2 km sudoriente de Horažďovice en distrikto Klatovy. Estas ĉi tie registritaj 25 adresoj. En la jaro ĉi tie daŭre vivis.
Svaté Pole situas en katastra teritorio Svaté Pole u Horažďovic kun areo 2,97 km². En la katastra teritorio situas ankaŭ naturmemorindaĵo Svaté Pole.
Oriente de la municipo troviĝas naturmemorindaĵo Svaté Pole, kie kreskas grandnombre orkido morio (Orkido (Orchis)). Nordoriente poste troviĝas kapelo de sankta Anna kaj rekte sub la kapelo fontas kuraciga fonto. Plu norden estas poste loko, kie mortis Rudolfo la 1-a kaj kie estas hodiaŭ malgranda monumento de tiu ĉi evento.
Historio
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1442.
Ŝlosilo
Ŝlosilo estas ilo por ŝlosi aŭ malŝlosi seruron. Ĝi ofte estas speciale formata peco de plata metalo, kun tranĉitaj kaneloj kaj dentoj por konformi al la formo de la seruro.
Por uzi ŝlosilon oni ŝovas ĝin en la seruron kaj turnas ĝin. La uzo de ŝlosiloj estas malnova, kaj ankoraŭ nuntempe ofte uzata metodo por protekti sin kontraŭ ŝtelo kaj por kontroli aliron de ejoj.
Kiam oni inventis la unuajn serurojn, tiuj estis grandaj metalaj skatoloj kiuj necesis por malfermiĝi tre grandajn kaj pezajn ferajn ŝlosilojn. Tamen, en la 20-a jarcento okazis granda evoluo en la desegnado de novaj sistemoj de fermado de pordoj, kiuj kaŭzis tre ampleksan kaj varian aktualan gamon de tipoj de ŝlosiloj.
Priskribo
La plej parto de ŝlosiloj estas nune ŝtalaj, sed ĉe aŭtoj aŭ aliaj specifaj ejoj jam estas uzataj ŝlosiloj kiuj enhavas elektronikan sistemon por malfermi je distanco sen bezono enmeti la ŝlosilon en la seruro; ili estas enmetendaj nur kiam ĉesas funkcii la elektronika aparato de jedistanca malfermo. Tiuj ŝlosiloj utilas krome por starti la motoron de la aŭto.
La modernaj ŝlosiloj de la ĉambroj de hotelo, estas simplaj plastaj kartoj kie oni kodigas validperiodon laŭ la ĉeesto de la klientoj en la hotelo, kaj krome utilas kiel ĝenerala malŝaltilo de la elektro kiam oni lasas la ĉambron. La ŝlosiloj por aktivigi la kontrolitan aperturon de pordoj kiel, ekzemple, tiuj de privataj aŭtoparkejoj, estas elektronikaj aparatoj kiuj agadas je distanco, fermante kaj malfermante la pordon kiam oni indikas.
La malnovaj ŝlosiloj estis rondoformaj feraj tuboj kun finaj spateloj.
Tipoj de ŝlosiloj
Uzantoj povas uzi diversajn tipojn de ŝlosiloj laŭ la jenaj diversaj ejoj aŭ lokoj:
Ribicioara
Ribicioara (ribiĉoara) (hungare: Ribicsora, germane: Kellerchen) estas komunumo en Rumanio norde de Brad. En 1910 ĝi havis 800 loĝantojn (rumanoj); en 1992 — 79 (rumanoj). Ĝia unua skriba mencio estas en 1441. Ĝis 1919 apartenis al Hungario, (Hunyad vármegye). Administre ĝi apartenas al Ribiţa.
Ŝlosilo
Tipoj de ŝlosiloj
La teknologio disvolvigas kaj produktas serurojn pli sekurajn ĉiufoje por malhelpi la malfermon al ŝtelistoj aŭ entruduloj kaj pro tio pli kompleksajn kaj malfacile malfermeblajn serurojn kaj pli malfacile duobleblajn ŝlosilojn.
Proverbo
Ekzistas proverboj pri ŝlosilo en la Proverbaro Esperanta de L. L. Zamenhof :
Centra Birdovojo
La Centra Birdovojo estas vojo por birdomigrado kiu ĝenerale sekvas la areojn de la Grandaj Ebenaĵoj en Usono kaj Kanado. La ĉefaj pintoj de la flugovojo inkludas centran Kanadon kaj la regionon ĉirkaŭ la Golfo de Meksiko; la migrovojo tendencas mallarĝiĝi konsiderinde en la valoj de la riveroj Plato kaj Misuro de centra kaj orienta Nebrasko, kio rezultas en tre alta nombro de birdospecioj troviĝantaj en tiuj areoj. Kelkaj birdoj uzas tiun flugovojon por migri el la Arkta Oceano al Patagonio.
Tiu vojo estas uzata de birdoj tipe ĉar ne estas montoj aŭ eĉ bordoj de montetoj barante tiun vojon ĉe la tuta etendo. Krome ekzistas bona havigo el akvo, manĝo kaj kovro en la tuta longo.
La aliaj ĉefaj flugovojoj por nordamerikaj birdoj estas la Misisipia, la Atlantika kaj la Pacifika Birdovojoj.
La konsilantaro Central Flyway Council estas komponita de reprezentantoj el agentejoj respondecaj por birdomigrada administrado en 10 usonaj ŝtatoj, du kanadaj provincoj kaj la Nordokcidentaj Teritorioj. La membro-ŝtatoj kaj provincoj en la konsilantaro estas la jenaj: Montano, Vajomingo, Kolorado, Nov-Meksiko, Teksaso, Oklahomo, Kansaso, Nebrasko, Suda Dakoto, Norda Dakoto, Alberto kaj Saskaĉevano.
Géza Abonyi (juristo)
Géza Abonyi [abonji], laŭ hungarlingve kutima nomordo kaj kun plena nomo Abonyi Géza Gyula estis hungara juristo, altlerneja instruisto.
Géza Abonyi naskiĝis la en Budapeŝto, li mortis la  en Budapeŝto.
Biografio
Géza Abonyi akiris juran diplomon en Scienca Universitato Péter Pázmány en 1942. Pli frue li jam estis oficisto ekde 1936. Post la 2-a mondmilito li laboris en la ŝtata sociasekura instituto ĝis 1982. Intertempe en 1947 li akiris juĝistan-advokatan diplomon. Li ekinstruis en Scienca Universitato Loránd Eötvös en 1968, kie li estis docento en 1975. Li kandidatiĝis ĉe Hungara Scienca Akademio en 1982. Lia jura laboro fokusiĝis al la sociasekuro.
Nello Carrara
Nello Carrara (19a de februaro 1900 – 5a de junio 1993) estis itala fizikisto kaj fondinto de la Esplorinstituto pri Elektromagnetaj Ondoj. Li esploradis pri Ikso-radioj kaj estis pioniroj de radaro, sed estis plej bone konata pro tio ke li stampis la terminon "mikroondoj".
Nello Carrara naskiĝis en Florenco la 19an de Februaro 1900. Li gradiĝis el altlernejo en 1917, kaj post servi en la Itala Armeo dum la Unua Mondmilito, eniris en la Scuola Normale Superiore en Pizo en 1918, kie li studis fizikon. Kolegaj studentoj estis Enrico Fermi kaj Franco Rasetti. Li verkis sian doktorigan tezon ikso-radioj en 1921. Post gradiĝo, li laboris por la Universitato de Pizo.
2974 Holden
2974 Holden estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la en la kadro de la Indianaa Programo pri la Asteroidoj elde la Observatorio Goethe Link, apud Broklino (Indianao) - Usono.
Nomo
Ĝia nomo honoras la usonan astronomon Edward Singleton Holden (1846–1914) fondinto kaj unua prezidento de la Astronomical Society of the Pacific.
Ankaŭ la asteroido 872 Holda estis nomita en memoro de E. S. Holden, sub latinigita formo, kiu estis tiam komuna.
Hosťová
Hosťová, hungare Nyitrageszte [njitrageste] estas malgranda vilaĝeto kaj municipo en Slovakio.
5287 Heishu
5287 Heishu estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la japanaj astronomoj Yoshikane Mizuno kaj Toshimasa Furuta elde Kani en la gubernio Gifu.
Hosťová
Situo
Hosťová situas laŭ traira flankovojo. Nitra (urbo) troviĝas je 9 km-oj.
5287 Heishu
Nomo
Ĝi estis nomita en memoro de Hosoi Heishu (japane 細井平洲, 1728–1801), japana instruisto pri konfuceismo de la Edo-epoko.
Hosťová
Historio
La loko estis loĝata jam dum la neolitiko kaj ferepoko. La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1232 laŭ tiama hungara ortografio "Guesta". Inter 1570-1664 la setlejo apartenis al la Osmana Imperio aŭ ĝi situis en la fronto. En 1644 la turkoj bruldetruis la vilaĝon. En 1715 oni komputis tie 10 familiojn. En 1787 loĝis tie 290 vilaĝanoj en 49 domoj, en 1828 319 vilaĝanoj en 45 domoj. En 1796 la tutlanda geografia libro taksis la lokon unuaklasa. En 1849 pro ĥolero mortis 26 vilaĝanoj. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Nyitrageszte 390 homoj, (plejparte hungaroj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Nyitra (reĝa departemento), al distrikto de Nyitra, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. Inter 1938-1945 tiu loko ne rehungariĝis spite la unuan Arbitracion de Vieno. Post la mondomilito la hungaroj iĝis senrajtaj laŭ Dekretoj de Beneš. La hungarlingva lernejo en 1950 refunkciis. En 2001 vivis en Hosťová 378 homoj, (312 hungaroj, 66 slovakoj).
Dua vojaĝo de la Beagle
La vojaĝo de la Beagle aŭ vojaĝo de la HMS Beagle estis fakte la dua esplorvojaĝo de tiu ŝipo, de la 27-a de decembro 1831 ĝis la 2-a de oktobro 1836. Ĝi velis sub komando de Robert Fitzroy de kiam dum la unua vojaĝo sin memmortigis la tiama ŝipestro.
FitzRoy pripensinte la avantaĝon vojaĝi kun geologo, serĉis viron por akompani lin dum la vojaĝo. La ĵus diplomita Charles Darwin esperis vidi la tropikojn antaŭ ol iĝi pastro. Fine de la ekspedicio li jam estis konata kiel geologo kaj fosilikolektanto kaj la publikigado de lia taglibro "La vojaĝo de la Beagle" igis lin fama aŭtoro. La informojn, kiujn li kolektis dum tiu ĉirkaŭvelado de la mondo, donis al li la ĉefajn informojn por la posta disvolvo de lia teorio pri evoluo.
La Beagle travelis la Atlantikon, realigis detalajn hidrografiajn esplorojn ĉe la bordoj de la suda parto de Sudameriko kaj daŭrigis sian vojaĝon al Tahitio kaj Aŭstralio. La vojaĝo daŭris fine ne la du antaŭplanitajn jarojn, sed preskaŭ kvin.
FitzRoy planis ke dum li kaj liaj oficiroj zorgus pri hidrografio, Darwin ekzamenus la teron, konsiderante lian sperton pri mineralogio kaj geologio. Geologio estis lia plej granda intereso, inklude la studon de fosilioj, kaj la notoj pri tiu fako estis multe pli ampleksaj ol tiu pri zoologio.
Darwin pasigis la plej multan tempon surtere: tri jarojn kaj tri monatojn surtere kaj 18 monatojn surmare. Komence de la vojaĝo li decidis, ke li verku libron pri geologio kaj montris talenton pri teoriado. En Punta Alta li malkovris gigantajn fosiliojn de formortintaj bestoj, tiam konataj nur de tre malmultaj ekzempleroj. Li kolektis kaj detale priskribis plantojn kaj bestojn, kaj tiuj rezultoj fine disvolviĝis al lia teorio pri evoluo pro natura selektado.
Vojaĝo
La komenco de la vojaĝo de la Beagle estis origine planita por la 24-a de oktobro 1831, sed pro diversaj prokrastoj, ĝi finfine forlasis la havenon en la 27-a de decembro.
La ŝipo unue tuŝis Madejron, kaj je la 6-a de januaro ili alvenis Tenerifon, sed ili ne ricevis permeson elŝipiĝi, pro epidemio de ĥolero ekzistinta en Anglio.
La unua halto okazis en la insulo de Santiago en Kabo-Verdo, kie komenciĝas la taglibro de Darwin. Li trovis mirinda la tropikan vegetaĵon kaj la vulkanan geologion. Li faris observojn de stratigrafio (la studo de stratumoj), kaj uzis la ideojn de la libro Principoj de Geologio de Charles Lyell, laŭ kiu la trovitaj formoj estis la rezulto de procezoj dum longegaj periodoj de tempo.
16193 Nickaiser
16193 Nickaiser estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la en la kadro de la kampanjo Spacewatch elde la Nacia Observatorio de Kitt Peak, proksime de Tucson (Arizono, Usono).
Dua vojaĝo de la Beagle
Orienta bordo de Sudameriko
Dum la Beagle troviĝis en Bahía Blanca, Darwin kaj FitzRoy foriris per barko kaj aliris la plaĝon de Punta Alta, kie ili trovis fosiliojn de grandegaj malaperintaj mamuloj.
Ili alvenis en Fajrolandon je la 1-a de decembro 1832, kie ili estis impresitaj de la sovaĝeco de la indiĝenoj, kiu kontrastis kun la sinteno de la tri fuegianoj kiujn ili portis surŝipe kiel misiistojn.
Ili poste revenas al Río Negro en Argentino, kie Darwin forlasas la Beagle por esplori surtere kun la gauĉoj. La 13-an de aŭgusto 1833 li renkontas la generalon Juan Manuel de Rosas, kiu estis luktante kontraŭ la indianoj. Post diversaj aventuroj, li reprenas la kontakton kun la ŝipo en Montevideo. Ili denove vojaĝas suden kaj alvenas al Puerto Deseado la 23-an de decembro. Poste ili atingas Puerto San Julián kaj la 26-an de januaro ili eniras la Magelanan Markolon kaj la Golfon de Sankta Gregorio.
Ili retroiras al la insuloj Malvinoj, kaj denove al Argentino.
Okcidenta bordo de Sudameriko
Darvino espertis la ĉilian tertremon de 1835 kaj vidis signojn, ke la lando ĵus estis levita, kiel tavolojn de mituloj surstrandigitaj supre alta tajdo. Alte en Andoj li vidis konkojn, kaj kelkajn fosiliajn arbojn kiuj estis kreskintaj sur sabla strando. Li teoriis, ke la tero leviĝas, oceanaj insuloj malleviĝas, kaj koralrifoj ĉirkaŭ ili kreskas ĝis formi atolojn.
La insuloj Galapagoj
Sur la geologiaj novaj Galapagoj, Darvino serĉis pruvaron kiu ligu la naturon al pli antikva "centro de kreado", kaj trovis mokbirdojn ligitajn al tiuj de Ĉilio, sed diferencaj el insulo al insulo. Li aŭdis, ke malgrandaj variaĵoj en la formo de la ŝelo de la testudoj montris el kiu insulo ili devenas, sed malsukcesis kolekti ilin, eĉ post manĝi viandon el testudoj kaptitajn kaj portitajn surŝipe kiel manĝaĵo.
Wervik
Wervik ( [WERvik]) estas municipo en Belgio, kiu en la jaro 1825 ricevis la honortitolon "urbo". Komence de ĝi havis  loĝantojn. La municipo apartenas al la distrikto Ipro.
Ekde 1977 la municipo Geluwe apartenas al Wervik, la ĉefa municipo.
Dum fosado en la centra placo, esploristoj trovis fundamentojn de konstruaĵoj el Romia tempo.
La urbo havas muzeon pri tabako.
Tradicie suda parto de la municipo ekde longe situas en Francio, en la tiel nomata pejzaĝo Franca Flandrio, kaj nomatas Wervicq-Sud.
Centaŭro (planedeto)
La centaŭroj estas klaso de asteroidoj, kiuj ĉirkaŭas sunon inter Jupitero kaj Neptuno. Ili estas nomitaj laŭ la Kentaŭroj en la helena mitologio. En la surfaco de iuj centaŭroj akvo troviĝis, ekzemple sur 5145 Folo kaj 7066 Neso.
La unue malkovrita centaŭro estis 2060 Ĥirono en la jaro 1977. La plej granda estas 10199 Kariklo, malkovrita en 1997.
Verŝajne la centaŭroj estas, kies volatilaj komponantoj, akva glacio kaj metano, sublimiĝis pli-malpli. Tamen la centaŭroj Ĥirono kaj Ekeklo estas ankaŭ klasiĝas kiel kometoj, ekde kiam oni trovis hararon ĉirkaŭ ili.
Skandinava mejlo
La metra aŭ ankaŭ skandinava mejlo (norvege kaj svede: mil) estas mezurunuo de longo, kiu egalas 10 000 metroj. Mejloj estas tre ofte uzata en la ĉiutaga lingvo kaj neoficiale en Norvegio kaj Svedio. En Danio ĝi apenaŭ estas uzata. Tie ĝi nomiĝas svensk mil (= sveda mejlo). En Suomio ĝi ankaŭ apenaŭ estas uzata.
Historio
Ĝis 1649 ĉiu sveda regiono (svede = “landskap“) havis sian propran mejlon, kies longeco grave malsimilis. Ekde tiam oni enkondukis tutlande en Svedio la mejlon de la regiono Uppland kiu longas 10,673 m, do iom pli longa ol la hodiaŭa mejlo.
Ede 1814 Svedio kaj Norvegio estis unuiĝita en persona unio. Antaŭ la enkonduko de la metra mejlo la tiel nomata „landa mejlo“ kun longeco de 36 000 futoj estis ankaŭ en Norvegio la oficiala mezurunuo, sed la longeco diversis pro la diversa difino de „futo“ 11 295 m en Norvegio kaj 10 688 m en Svedio.
Kalvinana preĝejo (Hódmezővásárhely-Susán)
Historio
Komence de la 20-a jarcento jam en loĝkvartalo Susán nobro de la loĝantoj necesis apartan kalvinanan kirkon. La kalvinanoj fondis memstaran eklezian grupon en 1907. La konstruado mem okazis inter 1909-1910 laŭ planoj de loka arkitekto József Borsos. Li ĵus projektis en la urbo similan preĝejon: Kalvinana preĝejo (Hódmezővásárhely-Tabán).
Skandinava mejlo
Historio
Lige kun la enkonduko de la metra sistemo en Svedio-Norvegio oni enkondukis ankaŭ la ’’’metran mejlon’’’.
Kalvinana preĝejo (Hódmezővásárhely-Susán)
Konstruaĵo
La preĝejo situas sola en korto ĉe stratangulo, sed la ĉefenirejo situas laŭ la trotuaro. La proksima, najbara domo estas la paroĥo konstruita samtempe laŭ sama stilo. En la preĝejkorto estas videbla memortabulo pri falintoj dum la 2-a mondmilito. La fasado estas malsimetria, dekstre la kvadrata turo altiĝas. Malsupre la turo plilarĝiĝas, tie funkcias la enirejo. La turo mem estas tre longa kaj la pinta parto estas seslamena alta piramido. Planko de la preĝejo estas du kvadratoj, kiuj turniĝas unu al la alia, la turo leviĝas en angulo de ilia renkontiĝo. La plafono estis farita el ferbetona arkaĵo.
Skandinava mejlo
Hodiaŭa uzo
En Svedio oni uzas la mejlon ofte por longaj etapoj per aŭtomobilo aŭ pramo. En Svedio plej ofte la veturpovumo estas indikata en mejloj. Ankaŭ la fuelkonsumo de aŭtoj estas plejparte en litroj por mejlo. En Norvegio la mejlo ne estas uzata skribe.
Danio
dana mejlo
Suomio
suoma mejlo
Norvegio
Norvega mejlo ekde 1818
Svedio
Sveda mejlo
Pacifika Birdovojo
La Pacifika Birdovojo estas vojo por birdomigrado kiu ĝenerale sekvas la linion de la Pacifika marbordo. Temas pri la ĉefa birdovojo de Nordameriko kiu etendas el Alasko al Patagonio.
Ĉiujare, migranta birdoj veturas tra parto aŭ la tuta distanco kaj printempe kaj aŭtune, sekve de manĝofontoj, direkte al reproduktejoj aŭ al vintrejoj.
Ĉiu birdospecio veturas preskaŭ la saman vojon ĉiujare, je preskaŭ la sama tempo. Ornitologoj kaj eĉ birdumantoj povas ofte antaŭscii la tagon kiam preciza specio montriĝos en ties areo.
Băile Tușnad
Băile Tușnad [bəile tuŝnad] (Tusnádfürdő, tuŝnadfurdo; Esperanto : Tuŝnadbanejo) estas urbo ĉe la piedo de la Bodoc-montaro ĉe la bordo de la rivero Olt, nordoriente de Miercurea Ciuc. Ĝi estas kuracloko kaj refreŝiĝejo.
En la sama regiono troviĝas ankaŭ Sfânta Ana (lago Sankta Ana), vulkana lago, unika en Rumanio.
Historio
La kuracfontoj estis konataj jam en la 15-a kaj 16-a jarcentoj. La banejo ekfondiĝis en la 1840-aj jaroj kaj konstruiĝis ĉirkaŭ la artefarita lago Lacul Ciucaș (Ĉukaŝ). Ĝis 1919 kaj inter 1840 kaj 1944 Băile Tușnad apartenis al Hungario (Csík vármegye). Ĝi memstariĝis en 1935. En 1957 oni boris mineralakvan puton kaj en 2005 oni establis mineralakvan muzeon.
En aŭgusto de 1902 tie estis organizita la Sikula Kongreso por debati la staton sociekonomian de Sikullando kaj por skizi, kion oni devos fari por plirapidigi ĝian evoluon.
Turismo
Ortodoksa preĝejo
Naturrezervejo Piatra Șoimilor
Naturrezervejo lago Sankta Ana (Sfânta Ana,19,5 ha )
Naturrezervejo Tinovul Mohoş (240 ha )
Bibliografio
Magyar nagylexikon, 1-18, 1993-2004, Budapeŝto.
Léda, Diósy Ödönné
Léda, Diósy Ödönné, familinomo: Brüll Adél amantino de Endre Ady, inspiranto de lia ampoemoj estis naskita en Nagyvárad la 1-an de septembro 1872 kaj mortinta en Budapeŝto la 18-a de januaro 1934.
Biografio
Léda en 1898 edziniĝis kun Ödön Diósy, korespondanto de la Komerca Muzeo de Sofio. Iom da tempo ili vivis en Sofio. Post mallonga restado en Várad kaj Budapeŝto ili loksidiĝis en Parizo. Ŝi konatiĝis kun Endre Ady en la somero de 1903 en Nagyvárad. Ŝi helpis la poeton ekkoni la francan literaturon. Ili disiĝis en 1912. Pri ilia amhistorio naskiĝis pluraj libroj.
Artvin
Artvin estas urbo en Turkio kun ĉirkaŭ 23.000 loĝantoj (2000). Ĝi estas administra centro de provinco Artvin, en pleja nordoriento de Turkio. Geografie ĝi apartenas al la Nigramara regiono kaj same al Orienta Anatolio. Ĝi limas norde al Kartvelio, oriente al Ardahan, sude al Erzurum, okcidente al Rize kaj nordokcidente al la Nigra Maro.
La urbo havas pitoreskan bildon en valo inter montoj, lagetoj, akvofaloj ks.
Ĝemelurbo de Artvin estas Akhaltsikhe en Kartvelio.
Stankovce
Bazaj informoj
Stankovce, hungare Sztankóc (stankOc) estas malgranda vilaĝo en Slovakio, en Regiono Košice, en Distrikto Trebišov.
Situo
Stankovce situas laŭ flankovojoj. Trebišov troviĝas 17, Sečovce 7 km-ojn.
Historio
La unua mencio pri la vilaĝo devenis de 1355. En 1910 loĝis en Sztankóc 263 da homoj, (209 slovakoj, 52 hungaroj, 2 germanoj). Ĝis Traktato de Trianon Sztankóc apartenis al Hungara reĝlando, al Zemplén, al distrikto de Gálszécs, poste al Ĉeĥoslovakio, fine dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. Post la 2-a mondmilito la hungaroj iĝis senrajtaj laŭ Dekretoj de Beneš. En 2001 loĝis en Stankovce 179 da homoj, (176 slovakoj).
Răcăștia
Loĝantaro
En 1910 ĝi havis 972 loĝantojn (hungaroj, rumanoj); en 1992 (54 % da hungaroj, rumanoj).
Historio
Ĝia unua skriba mencio estas en 1333. Ĝis 1919 Rákosd apartenis al Hungario (Hunyad).
6238 Septimaclark
6238 Septimaclark estas malgranda, hela asteroido de la ĉefa asteroida zono, malkovrita la de la usona astronomino Eleanor Francis Helin elde la Observatorio de la Monto Palomar, (Kalifornio, Usono).
Nomo
Ĝi estis nomita en memoro de la usona instruistino kaj aktivulino por la civilaj rajtoj Septima Poinsette Clark (1898–1987). Ŝi ludis kernan rolon en la usona Afrikusona Civilrajta Movado, agnoskante, kiel la legoscio kaj la instruo potencigas la apartigajn grupojn.
János Istók
ISTÓK János [janoŝ iŝtok] hungara skulptisto. Li naskiĝis en Bácsfalu la 15-an de junio 1873 kaj mortis en Budapeŝto la 22-an de februaro 1972.
Biografio
János Istók komencis siajn artajn studojn en la loka lignoskulptista lernejo, sekve kontinuis en Munkeno en 1892 kaj finis en la majstrolernejo de Alajos Stróbl. Lia plej konata, grandefekta kaj granddimensia skulptaĵo Bem estis starigita en Placon Bem en 1934. Lian kolektan ekspozicion oni organizis en muzeo de Pesterzsébet en 1964.
Zábřeh (Ostrava)
Zábřeh estas historia municipo kaj kiel Zábřeh nad Odrou ankaŭ katastra teritorio de la statuta urbo Ostrava en Ĉeĥio, kreanta la plej nordan parton de urboparto Ostrava-Jih. En la pasinteco apartenis al ĝi ankaŭ katastraj teritorioj Zábřeh-Hulváky kaj Zábřeh-VŽ, do ĝi estas hodiaŭ partoj de la teritorio de la origina historia municipo de du pluaj ostravaj urbaj partoj, kiuj estas Mariánské Hory kaj Hulváky kaj Vítkovice. Vivas ĉi tie.
Historio
La skibindikoj notas vilaĝon Zábřeh unuafoje en la jaro 1288. Post vico de posedantoj en la unuaj jarcentoj de la ekzistado ĝi transiris en la posedaĵon de Kapitulo de Olomouc kaj kun kelkaj pluaj najbaraj municipoj ĝi restis - enkadre de petřvalda senjorujo - en ties tenado ĝis nuligo de patrimonala establo en la jaro 1848. Sur la katastro de la agrikultura vilaĝo estis ankaŭ kelke da fiŝlagoj. Al la evoluo de la municipo havis influon ne nur ferfabriko en la proksima Vítkovice, sed ankaŭ fabriko por malmola papero fondita en la jaro 1886, plu cementfabriko kaj ĉefe kemiaj uzinoj de Julius Rütgers, kiuj prilaboris apudajn produktojn estiĝantaj dum fabrikado de koakso. Ekde fino de la 19-a jarcento ĉi tie funkciis ankaŭ brikfabriko; krom kvalitaj brikfabrikistaj argiloj oni ĉi tie minis ankaŭ gisejajn sablojn. Sed la industria evoluo kaŭzis ankaŭ ŝanĝojn demografiajn kaj sidejajn. En la 30-aj jaroj de la 20-a jarcento ĝi estis vilaa kvartalo de Moravia Ostrava (precipe loka areo Zábřeh-Družstvo). Malsanulejo estis ĉi tie konstruita en la jaro 1912, Zábřeh estis aligita al Moravia Ostrava en la jaro 1924. La municipo estis dum la dua mondmilito liberigita de Ruĝa Armeo la 30-an de aprilo 1945. Inter la plej signifaj historiaj konstruaĵoj apartenas Preĝejo de Vizito de Sankta Maria kaj Zábřeha kastelo.
Grimsby
Grimsby estas urbo en Anglio sur la suda flanko de la Rivero Humber apud la Norda Maro. Ĝi estas la ĉefurbo de la provinco Lincolnshire Nord-Orienta.
Antaŭe la plej eminenta fiŝkapthaveno en la mondo. En Britio la nomo Grimsby estas preskaŭ sinonimo por la vorto fiŝo. La malgrandaj fiŝboatoj preskaŭ malaperis sed la procesado de fiŝo restas grava industrio.
Nuntempe grava komerca haveno - aŭtomobiloj, ligno, kemiaĵoj, oleo. Grava centro por preparitaj manĝaĵoj ekz. frostigitaj legomoj.
Legendo rakontas ke dana fiŝkaptisto, nomita Grim, surteriĝis sur la suda flanko de la Rivero “Humber”, fuĝinte el Danlando kun la heredonto de la dana trono, Havelock, kies vivon oni minacis. Poste Grim konstruis domon por sia familio kaj la rezultanta vilaĝo ricevis la nomon. “Loko de Grim”. Tiel komenciĝis komunumo, kiun oni konas per la nomo, Grimsby.
La urbo kunpremiĝas kun la Lincolnshire Wolds (Montetoj de Lincoln’a Provinco) kaj la longaj, sablaj strandoj de tiaj marbordaj vizitejoj kiaj Cleethorpes, Mablethorpe kaj Skegness.
Vizitinda - La impona Nacia Fiŝkapthereda Centro festas unu el la plej longe establitaj industrioj de la regiono.
Esperanto-Movado
Estas gastiganto de Pasporta Servo tie.
Makarena Montaro
La Makarena Montaro (sierra de la Macarena) estas regiono kolombia kiu, situanta en la departamento Meta, ĉe la deklivaro anda en la amazonia ĝangalo, estas kunigejo por ekosistemoj anda, amazonia kaj orinoka. Ĝi estas loĝata de kamparanoj heredantoj de ĵusa procezo de koloniigo, motivita de perforta forpelo de kamparanoj ekde mezo de la 20a jarcento, kaj estas rekonita kaj pro sia fizikobiota gravo kaj pro siaj multaj konfliktoj.
La Sierra de La Macarena enhavas montaran sistemon kiu apartenas al Gujana Ŝildo, situanta oriente de la Andoj kaj separata, plej norde, ĉirkaŭ 40 km de la Cordillera Oriental. Tiu montaro formas zonon orientitan Nordo-Sudo kun longo proksimuma de 120 km kaj larĝo de 30 km. Ties averaĝa alto estas de ĉirkaŭ 1600 msm.
La Serranía de la Macarena estis la unua nacia naturrezervejo starigita leĝe de la ŝtato en 1948 kaj estis konstituita kiel Natura Parko en 1971. Post kamparana movado fine de la 1980-aj jaroj oni faris relimigon de la parko por permesi la aliron de la ŝtato al la komunumoj. Tiu parko protektas 6200 km² de la montaro kaj ties ĉirkaŭoj.
Grizono (sudamerika gulo)
Grizono, konata ankaŭ kiel Sud-amerika gulo, estas neotropika musteledo el Sud-Ameriko. Ĝi ensumigas familion de Galictis, kiu estas dividita en du specioj: pli granda grizono (Galictis vittata), kiu estis trovita larĝe de Sud-Ameriko ĝis suda Meksikio, kaj pli malgranda grizono (Galictis cuja), kiu estas registrita en la suda duono de Sud-Ameriko. Hispane ĝi estas referata kiel huroncito kaj en la portugala kiel furão.
Arzberg
Arzberg havas diversajn signifojn:
Gonado
La gonadoj (de la greka gone: semo), estas la organoj reproduktaj de la animaloj, kiuj produktas la gametojn aŭ seksajn ĉelojn (la respondaj organoj ĉe la plantoj nomiĝas gametangio). Ĉe vertebruloj ili plenumas ankaŭ funkcion hormonproduktan, pro kio ili ricevas ankaŭ la nomojn de seksaj glandoj.
Anatomio kaj fiziologio
La inaj gonadoj estas la ovarioj el la latina ovarium (ovo aŭ nukso), dum la viraj gonadoj nomiĝas testikoj el la latina testis (atestanto aŭ atestilo).
São José da Laje
São José da Laje estas municipo de la brazila subŝtato Alagoaso, kiu taksis 22.686 loĝantojn en 2010.
7544 Tipografiyanauka
7544 Tipografiyanauka estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la rusa astronomino Tamara Miĥajlovna Smirnova elde la Krimea astrofizika observatorio de Nauĉno en Ukrainio (en tiama Sovetunio, ekde 1992 en Aŭtonoma Respubliko Krimeo de Ukraino).
Nomo
Ĝi ŝuldas sian nomon al la plej malnova presejo (ruse: Типография, Tipografija) de la Rusia Akademio de Sciencoj, kiu havis la nomon "Nauka" (Наука: Scienco en rusa). Tiu presejo estis fondia en 1727 en Sankt-Peterburgo.
Asbach
Asbach havas diversajn signifojn:
Saint-Philippe-d'Aiguille
- jen france, prononco [], okcitane respektive gaskone Sent Filipe d'Aguilha - estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Ĝirondio (france Gironde [] respektive okcitane kaj gaskone Gironda), en la administra regiono Nova Akvitanio (france Nouvelle-Aquitaine [], okcitane kaj gaskone Nòva Aquitània) kaj en la tradicia, historia regiono Akvitanio (france Aquitaine [], okcitane kaj gaskone Aquitània). Ene de la departemento, la komunumo apartenas al la arondismento Libourne (aŭ Liborna) kaj al la kantono .
Laŭ la stato de en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². La teritorio havas komunan limon kun la najbaraj komunumoj.
Lexington (Masaĉuseco)
Lexington (prononcita /ˈlɛksiŋtn̩/) estas urbeto en la Graflando de Middlesex, en Masaĉuseco en Usono. Laŭ la censo de 2010, 31.394 homoj loĝis en la urbeto.
La urbeto famas ĉar tie okazis la unuaj pafoj de la Batalo de Lexington kaj Concord (fonetike Kon-kard), la unua batalo de la Usona Revolucio.
La unuaj loĝantoj ekloĝis (setlis) en Lexington je 1642. La urbeto korporaciĝis oficiale je 1713.
Ĉiujare, je la tria lundo de aprilo, la urbeto festas Patriotan Tagon, Masaĉuseca ŝtata festo. Je la sesa horo posttagmeze, oni reludas la bataleton je Lexington Green.
Muncel
Muncel estas nomo de pluraj lokoj en Rumanio
Lexington (Masaĉuseco)
Partneraj urboj
Inter la partnerurboj estas: