cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ĝizia
La apliko de la "ĝizia" variis en la daŭro de la Historio de Islamo. Kune kun la ĥaraĉo, termino kiu estis foje uzita interŝanĝe kun "ĝizia",  nome impostoj starigitaj al ne-islamaj subjektoj estis inter la ĉefaj rimedoj de la enspezoj kolektitaj de kelkaj islamaj entoj, kiel la Otomana Imperio kaj la Hindiaj Islamaj Sultanlandoj. La proporcio de "ĝizia" estis kutime fiksita ĉiujara monkvanto dependanta el la financa kapablo de la paganto. Fontoj komparantaj la impostoj starigitaj al islamanoj kaj la ĝizia diferencas pri la relativa ŝarĝo depende de la epoko, la loko, la specifaj impostoj konsiderataj, kaj aliaj faktoroj. Citaĵo: و ما يعطيه الذمي من المال يسمى جزية؛ [...] و لأنها جزاء لأن يدفع الإسلام عنهم، و يكفيهم مئونة القتال، و لأنها جزاء لما ينفق على فقراء أهل الذمة كما كان يفعل الإمام عمر، [...] و الإسلام قام بحق التساوي بين جميع من يكونون في طاعته، فإن الجزية التي تكون على الذمي تقابل ما يكون على المسلم من تكليفات مالية، فعليه زكاة المال، و عليه صدقات و نذور، و عليه كفارات، و غير ذلك، و لو أحصى كل ما يؤخد من المسلم لتبين أنه لا يقل عما يؤخد من جزية إن لم يزد. و إن الدولة كما ذكرنا تنفق على فقراء أهل الذمة، و لقد روى أن عمر - رضي الله تعالى عنه - وجد شيخا يهوديا يتكفف، فسأله: من أنت يا شيخ؟ قال رجل من أهل الذمة، فقال له: ما أنصفناك أكلنا شبيبتك و ضيعناك في شيخوختك، و أجرى عليه رزقا مستمرا من بيت المال، و قال لخادمه: ابحت عن هذا و ضربائه، و أَجْرِ عليهم رزقا من بيت المال. Traduko: "And the money that the dhimmī gives is called jizya: [...] and [it is so named] because it is in return for the protection that they are guaranteed by the Islamic [community], and instead of rendering military service, and since it is [also] in return for what is spent on the poor amongst the dhimmī community (ahl al-dhimma) as ʾImām ʿUmar used to do. [...] and Islam gave the right of equality between all of those who are under its rule, indeed, the jizya that is demanded from the dhimmī corresponds to the financial obligations that are compulsory on the Muslim, so he is obliged [to purify] his wealth [through] zakat, and he is required to pay sadaqat and nudhur, and he is duty-bound to give kaffarat, as well as other things. And if all that is taken from the Muslim was calculated, it would become clear that it isn't less than what is taken by way of jizya, if it isn't more. And as we have mentioned earlier, the state spends on the poor amongst the dhimmī community, and it is narrated that ʿUmar - May God Almighty be pleased with him - found an elderly Jew begging, so he asked him: 'Who are you, old man (shaykh)?' He said, 'I am a man from the dhimma community.' So ʿUmar said to him: 'We have not done justice to you in taking from you when you were young and forsaking you in your old age', so ʿUmar gave him a regular pension from the public treasury (Bayt al-Māl), and he then said to his servant: "Search for him and those like him, and give them out from the public treasury.""
Historie, la "ĝizia" estis komprenita en Islamo kiel pago pro la protektado havigita de la islama reganto al la ne-islamanoj, pro la liberigo el la militservo por ne-islamanoj, pro la permeso praktiki ne-islaman religion kun iom da komunuma aŭtonomeco en islama ŝtato, kaj kiel materia pruvo de la submetigo de ne-islamanoj al la islama ŝtato kaj al ties juro. La "ĝizia" estis komprenita ankaŭ kiel ŝarĝo aŭ stato de humiligo de ne-islamanoj en islama ŝtato pro nekonverto al Islamo, substanca enspezofonto por almenaŭ kelkaj epokoj kaj kelkaj lokoj (kiel la Umajida epoko), dum aliaj argumentas, ke se tio estus puno por alia religio de "dhimmi", monakoj kaj klerikoj ne estus estintaj nepagontaj.
La termino aperas en la Korano reference al imposto por la ahl al-kitab nome popoloj de libro, specife judoj kaj kristanoj. Sekvantoj de aliaj religioj kiel zoroastranoj kaj hinduistoj estis poste integritaj en la kategorio de dhimmi kaj oni postulis, ke ili pagu la "ĝizia". En la Hinda Subkontinento la praktiko estis nuligita en la 18-a jarcento. Ĝi preskaŭ malaperis dum la 20-a jarcento pro la malapero de islamaj ŝtatoj kaj disvastigo de la religia toleremo. Tiu imposto ne plu estas metita fare de naciŝtatoj en la Islama mondo, kvankam estas informoj de okazoj de organizoj kiel la Talibana Movado de Pakistano kaj la ISIS kiuj klopodis revivigi tiun praktikon.
Vișeu de Mijloc
Vișeu de Mijloc [viŝeu de miĵlok] (hungare: Középvisó) estas vilaĝo en Rumanio sudoriente de Sighetu Marmației. En 1910 ĝi havis 1895 loĝantojn (rumanoj, germanoj); en 1992 3223 (rumanoj). Ĝia unua mencio skriba estas el 1600. Ĝis 1919 kaj inter 1940 kaj 1944 ĝi apartenis al Hungario (Máramaros vármegye). Administre ĝi de 1959 apartenas al la urbo Vișeu de Sus.
Laŭ iuj ĝi estis menciita en dokumento de la hungara reĝo Ludoviko la 1-a datita de la.
Fervoja akcidento de Bad Aibling (2016)
La fervoja akcidento de Bad Aibling (2016) okazis matene la oriente de Bad Aibling (Bavario, Germanio). Du pasaĝeraj trajnoj koliziis sur unutraka linio. Dek-unu homoj mortis, 90 estis vunditaj.
Cinamila propionato
Cinamila propionato aŭ C12H14O2 estas organika aromata nesaturita komponaĵo, apartenanta al la familio de la esteroj, rezultanta el interagado de propionata acido kaj cinamila alkoholo, senkolora aŭ flaveca likvaĵo kun dolĉeca balzama fruktodoro, uzata kiel gustigagento, odorigagento kaj en kemiaj sintezoj. Laŭŝajne cinamila propionato ne okazas nature sed nur sinteze. Ĝi estas nesolvebla en akvo kaj solvebla en alkoholo, kloroformo kaj duetila etero.
Fervoja akcidento de Bad Aibling (2016)
Provizora raporto en 2017 konfirmis ke la akcidento okazis je al 6h47 ĉe la linia kilometro 30,29, kaj ke unu el la vunditoj mortis du monatojn poste.
Cordillera de Mérida
La Cordillera de Mérida [kordijEra] aŭ Venezuelaj Andoj estas serio de montaraj sistemoj en nordokcidenta Venezuelo. La Cordillera de Mérida estas nordorienta etendo de Andoj. La teritorio etendas sudokcidente-nordorienten inter la limoj de Venezuelo kaj Kolombio kaj la Venezuela Marborda Territorio. La baseno de Táchira [tAĉira] separas la teritorion de la Cordillera de Mérida el la Cordillera Oriental, kiu formas la limon inter Kolombio kaj Venezuelo.
Fervoja akcidento de Bad Aibling (2016)
La akcidento
La du trajnoj veturis por la marko Meridian, uzata de la kompanio Bayerische Oberlandbahn. Estis elektraj motorvagonaroj de la tipo Stadler Flirt 3. Trajno 79505, sesparta motorvagonaro, veturis de Holzkirchen al Rosenheim; trajno 79506, triparta, en la inversa direkto. La estis karnavala mardo, labortago, sed dum lernejaj ferioj. Tial en la du trajnoj estis sume nur ĉ. 150 pasaĝeroj, neniuj lernantoj. La koncerna parto de la fervoja linio permesas rapidecon de maksimume 100 km/h.
Cordillera de Mérida
La Sierra Nevada de Mérida (Neĝokovrita Montaro) estas la plej alta montaro en la pli granda masivo, nome Cordillera de Mérida. Gravaj montoj estas ekzemple la Monto El Águila.
Fervoja akcidento de Bad Aibling (2016)
La akcidento
Je la 6h48 la trajnoj je alta rapido koliziis en kurbiĝo ĉe la kanalo Mangfallkanal. La unuaj motorvagonoj estis forte detruitaj. Mortis tuj aŭ poste en malsanulejoj dek-unu personoj. 82 estis vunditaj, 20 el ili grave. La mortintoj estas la du trajnstiristoj, unu stiristo-instruisto, kiu akompanis la trajnon, kaj ok pasaĝeroj, unu el kiuj hazarde ankaŭ estis trajnstiristo. Ĉiuj estis viroj kaj aĝis inter 24 kaj 60 jaroj.
La savado
Alvenis sume ĉirkaŭ 675 helpistoj; kuracistoj, 200 savistoj de la Ruĝa Kruco, DLRG, akva kaj montara savistaro, fajrobrigadanoj, policanoj kaj anoj de la Teĥnika Helpkorpuso (THW); 135 venis el la najbara aŭstra provinco Tirolo. Ĉar la akcidentejo situas inter kanalo kaj malfacile trairebla arbaro, oni transportis vunditojn per boatoj kaj helikopteroj. Intervenis 195 veturiloj kaj 17 helikopteroj. Tamen nur post kelkaj horoj ĉiuj vunditoj estis prizorgitaj, ĉar kelkajn oni devis per peza ilaro liberigi el la detruitaj trajnoj.
En la sekvaj tagoj oni malkonstruis la katenarion kaj per pezaj gruoj remetis la malforte damaĝitajn vagonojn sur la relojn por fortransporti ilin. La antaŭajn motorvagonojn necesis dispecigi por ilin fortransporti.
Je la oni trovis la lastan el la tri trajnaj daten-registriloj, kiuj donu informojn pri tio, kio okazis. Estas tri da ili, ĉar la pli longa trajno havas apartan registrilon por ĉiu veturdirekto. Unue oni trovis, en la malpli detruita parto, la malantaŭan registrilon, kiu tamen ne povis registri ion en tiu veturdirekto.
Enketo
Preskaŭ unu jaron post la akcidento, je la, aperis 23-paĝa provizora raporto Zwischenbericht) de la enketa centro de la federacia fervoja akcidentesplorejo . Ĝi diras ke nek la linio nek la veturiloj havis iujn difektojn, kiuj favoris la akcidenton, kaj neniu el la agantoj (direktisto, trajnstiristoj) havis malbonan sanon aŭ estis sub influo de drogoj.
Montriĝis ke la dispoziciisto dum la deĵoro ludis interretan ludon per sia privata poŝtelefono, kies uzo – eĉ por telefoni – estis strikte malpermesita.
Escepte de kelkminuta malfruo de la trajno 79505 (de okcidento) ĉio iris laŭplane ĝis proksimume je 6h40; tiam la dispoziciisto, laŭ propra deklaro, eraris pri kolumno en la hortabelo kaj konkludis ke la trajnoj preterpasu unu la alian en Bad Aibling (anstataŭ Kolbermoor). Li decidis permesi al la trajno 79506 (de oriento) eliri de Kolbermoor direkte al Bad Aibling. Je la 6h:43 li haltigis sian poŝtelefonan ludon.
La unua krizomesaĝo je 6h46:20 estus savinta la trajnojn, sed ĝi estus atinginta ilin, sed la dispoziciisto puŝis la eraran el du butonoj sur sia ekrano. La enketa komisiono tial rekomendis kunigi la du butonojn kaj sendi ĉiujn krizomesaĝojn kaj al la trajnoj kaj al la stacioj.
La fakto, ke aŭtomata sistemo registris la okupitecon de la linio ĉe Bad Aibling kaj tial antaŭsignalis al 79506 malrapidiĝi, eble savis multajn vivojn, ĉar la trajno havis rapidon de nur 56km/h anstataŭ 100 km/h.
Regula procedo
La stacio de Kolbermoor situas 5,2 km oriente de Bad Aibling. Inter la du stacioj estas la haltejo Bad Aibling Kurpark, kie ne estas dua trako por preterpaso. La akcidentejo situas pli prosksime al la haltejo ol la stacio de Kolbermoor.
Regule la du trajnoj devis renkontiĝi je la 6h44 en la stacio de Kolbermoor. Tie trajno 79506 atendas 5 minutojn. Ankaŭ en Bad Aibling eblas preterpasado de du trajnoj; la apuda skizo montras kelkajn bazajn faktojn:
La trakforkojn kaj signalilojn en ambaŭ stacioj, Bad Aibling kaj Kolbermoor, regas la dispoziciisto en Bad Aibling; do ne necesas interkonsenti inter du dispoziciistoj. La regejo en Bad Aibling estas elektra (relajsa), tiel la dispoziciisto vidas sur tabula plano, kiuj trakoj estas okupitaj de trajnoj.
La linio estas, kiel ĉiuj linioj en Germanio, ekipita per la protekta sistemo PZB 90, kiu bremsas trajnojn veturantajn preter ruĝa signalo. La sistemo estis kontrolita unu semajnon antaŭ la akcidento, sen trovo de iuj mankoj.
Daimiel
Daimiel estas municipo de la provinco Ciudad Real, Kastilio-Manĉo, Hispanio.
Geografio
Ĝi limas norde kun municipo de Manzanares, nordoriente kun Las Labores, oriente kun Torralba de Calatrava, sude kun Bolaños de Calatrava, sudokcidente kun Almagro, kaj okcidente kun Villarrubia de los Ojos, Arenas de San Juan, Malagón, Fuente el Fresno kaj Puerto Lápice.
Ĝi estas grava ejo por la produktado kaj industrio de vito kaj vino.
En ties teritorio situas unu de la naciaj parkoj de Hispanio, Tablas de Daimiel.
Historio
Ĝi estis deklarita urbo en la jaro 1887 de la reĝino regento María Cristina de Habsburgo y Lorena, vidvino de Alfonso la 12-a kaj patrino de Alfonso la 13-a.
En Daimiel naskiĝis fama hispana arkitekto Miguel Fisac, kiu tie konstruis artajn konstruaĵojn kiaj Interpretejo pri Akvo, Municipa Vendejaro, domaro kaj kies verko videblas ĉe la Komarka Muzeo.
Nuna
Ĝi havas miljaraĝan olivarbon en sia placo.
Ĝi havas ĉirkaŭ 15,000 loĝantojn. Krom vino, akvo estas enspezofonto, kaj pro la iama natura riĉeco de Tablas de Daimiel kaj pro la nuna trouzado per putoj por terkulturado. Tiun riĉon montras la arkeologia kuŝejo Motilla del Azuer (Bronzepoko) kaj nombraj akvomuelejoj laŭ la fluo de la rivero Gvadiano.
Eddie Aït
Eddie Aït estas franca politikisto naskiĝis la en Poissy (franca departemento Yvelines). Post esti parlamenta asistanto, li estas komisiita por la Misio Sekureco de la Internacia Unuiĝo de fervojoj.
Li membriĝas ĉe la Maldekstra Radikala Partio kie li estas nacia delegita pri kulturo, nacia sekretario kaj membro de la nacia estraro. Plie li estas aktiva en la movado GLAT.
Rennsteig-muzeo (Neustadt)
La Rennsteig-muzeo (germane: Rennsteigmuseum) troviĝas en la iama regionhistoria muzeo en Neustadt am Rennsteig, Germanio. Ĝi informas pri la famega migradopado Rennsteig en Turingio kaj Bavario.
Priskribo
Oni prezentas surloke ne tute 240 librojn respektive kaj foliarojn kun pli ol 47500 paĝoj. Ties plej granda parto temas pri Rennsteig. Pri la Rennsteig-literaturo ekzistas ankaŭ bonaj indeksoj.
Alia grava parto estas la katalogo pri limŝtonoj. Ĝi ampleksas nuntempe pli ol 1300 objektojn de laŭlonge de Rennsteig. La limŝtonoj klasifikiĝis jene: Por ĉiu objekto estas dokumentaĵo kaj foto. La katalogo havas pli ol 4050 paĝojn, al kio venas kroma limŝtonliteraturo en pli ol 3400 paĝoj (en 44 dosieroj). Krome dokumentas oni la geodeziajn kampanjojn de 2002/03. Tiel la tabuloj pri la distancoj povis esti prilaborataj. Informoj el malnovaj libroj kontrolitis kaj ofte ŝanĝitis science.
Kroniko
Pli ol 360 datojn kun 820 eventoj listigas la Rennsteig-kroniko. En ĝi oni legas pri:
NGC 3955
NGC 3955 (aliaj indikoj — ESO 504-26, MCG -4-28-5, AM 1151-225, IRAS11514-2253, PGC 37320) estas galaksio en konstelacio Pokalo.
Rennsteig-muzeo (Neustadt)
Kromaĵoj
Waltraut Schulz kaj Herbert Roth ankaŭ honoriĝas. Pri la loka historio de la vilaĝo oni trovas eĉ 47 librojn kaj blazonojn kun sume 6100 paĝojn da informo.
NGC 3955
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Rennsteig-muzeo (Neustadt)
Kromaĵoj
Krome spekteblas daŭra ekspozicio pri lignokarbistado,alumetfarado kaj cigarproduktado. Sen paroli pri vitroblovado kaj skatolfarado.
Willy Schmidt-Gentner (1894 - 1964), pioniro de filmmuziko ankaŭ havas sian angulon estante fama filo de la urbo.
Fonto
informoj sur la paĝaro de Thüringer Rennsteigverein
Vidu ankaŭ
Rennsteigklubo 1896
Muzeo Höhler nr. 188 (Gera)
La '''Muzeo Höhler nr. 188' (germane: Museum im Höhler Nr. 188'') estas parto de la Naturhistoria muzeo troviĝante en Gera (Germanujo), Nicolaiberg nr 3.
Priskribo de la loko
Sub la domo Schreiber'sches Haus troviĝas profunda bierkelo (Höhler), alta je 11 metroj kaj granda je 252 kubaj metroj. Ĝi estas el la 18-a jarcento kaj la plej malalta en la urbocentro.
Informoj pri la iama elminado en la regiono de Gera ankaŭ abundas per bildesprima prezentado.
Le Boulou
Ĝiaj loĝantoj nomiĝas Boulounencs.
József Bajza (poeto)
József BAJZA [jOĵef], hungare Bajza József estis hungara poeto, teatro-direktoro kaj kritikisto.
Li naskiĝis en la 31-an de januaro 1804 en Szűcsi. Li mortis en la 3-an de marto 1858 en Pest (urbo).
Biografio
Li frekventis gimnazion en Gyöngyös, poste universitaton en Pest, fine li estis juristo en Pozsony (nun Bratislavo (Slovakio) en 1828. Li konatiĝis kun Ferenc Toldy kaj Karolo Kisfaludy, li estis unu el la fondintoj de Societo Kisfaludy. En 1831 li fondis revuon, poste en 1837 Athenaeum (revuo)-n, kie liaj kritikoj kaj eseoj aperis, dume li estis ankaŭ direktoro de teatro. Li apogis la hungaran dramon. En la 1840-aj jaroj li apogis politikon de Lajos Kossuth. Post fiasko de la liberecbatalo en 1849 li freneziĝis.
Lia filino estis verkisto Lenke Beniczkyné Bajza.
Ĉihaja-Akasaka
Vilaĝo Ĉihaja-Akasaka (千早赤阪村 [ĉihaja-akasaka-mura], Hepburn: Chihayaakasaka, Kunrej: Tihayaakasaka) estas vilaĝo kaj municipo kun la plej malmulta nombro de loĝantaro en Gubernio Osaka en Japanio.
24278 Davidgreen
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de David Green, kiu mentoris unu finalist(in)on de la Intel Science Talent Search (STS) de 2008, scienca konkurso por lernantoj en lasta jaro de mezlernejo. Li estas instruisto ĉe la Charles E. Jordan High School de Durham (Norda Karolino).
Péter Polt
Péter Polt naskiĝis la en Budapeŝto.
Biografio
Péter Polt maturiĝis en gimnazio en sia naskiĝurbo, poste li akiris juran diplomon en Scienca Universitato Loránd Eötvös en 1980, post 2 jaroj juĝistan-prokuroran diplomon. Inter la 2 diplomoj li estis juna juristo en la prokurorejo. Li estis asistanto en la universitato (1983-1985), poste lektoro (1985-2017). En tiu periodo li partoprenis postbakalaŭrajn kursojn en Strasburgo (1984, 1990) kaj Hago (1986). Inter 1986-1995 li ankaŭ estis advokato en privata advokata ateliero, krome inter 1990-1995 li havis postenon en la ministerio. En 1993 li membriĝis en Fidesz, sed poste li ne akiris parlamentan mandaton, poste li forlasis la partion. Inter 1995 kaj 2000 li estis vicombudsmano, inter 2000-2006 kaj ekde 2010 li estis la plej supera prokuroro. En tiu digno li ricevis plurajn kritikojn. Inter 1999-2007 li instruis en Universitato István Széchenyi, ekde 2006 en Katolika Universitato Péter Pázmány, kie en 2011 li akiris sciencan gradon Ph.D. Inter 2012-2017 li instruis kiel docento en Nacia Universitato pri Publikaj Servoj, poste jam kiel profesoro. Lia habilitiĝo okazis en 2016, poste li estas katedrestro. Li ricevis 3 premiojn inter 1981-2010. Li edziĝis trifoje (pro eksedziĝoj) kaj li havas 3 gefilojn.
Finnlando
Finnlando (Suomi, Finland) estas parlamenta respubliko en Norda Eŭropo. Ĝin limas Svedio, Norvegio, la Rusa Federacio kaj la Balta Maro. La historio de Finnlando estas proksime rilata al la historio de najbara Svedio.
La konstitucio de Finnlando difinas egale la finnan (gepatra lingvo de 86,9 % ) kaj svedan (5,2 %) kiel la naciajn lingvojn kaj aldonas la rajtojn de sameoj kaj romaoj kaj aliaj grupoj vivteni siajn kulturojn kaj lingvojn. Aparta leĝo difinas la uzosferojn de la lingvoj de la indiĝena popolo sameoj. La insulara provinco Alando havas aŭtonoman statuson, kaj ĝia sola oficiala lingvo estas la sveda.
En prahistorio, la unuaj homoj alvenis al la teritorio de la nuna Finnlando antaŭ ĉ. 10 000 jaroj, post la fino de la glaciepoko, kaj la lando restis daŭre loĝata ekde tiam.
Dum la unuaj jarcentoj de la dua jarmilo, la landon atingis kristanismo de okcidente kaj de oriente, kaj la teritorio iĝis parto de la vastiĝanta Svedio, ties orienta duono. Ekde la 18-a jarcento ĉe la orienta limo plifortiĝis premo de la Rusa imperio, kaj en 1809, post milito inter la Reĝlando Svedio kaj la Rusa Imperio, la lando estis ligita al Rusio. Tie, kiel Grandprinclando Finnlando, ĝi ĝuis rimarkindan aŭtonomecon.
La ŝtatrenversaj revolucioj de la Rusa Imperio en 1917 ebligis al Finnlando apartiĝon el la falinta imperio. La 6-an de decembro 1917 la parlamento akceptis deklaron pri sendependeco de Finnlando. La deklaron sekvis interna milito en januaro–majo 1918. En junio 1919 la parlamento definitive akceptis respublikan konstitucion.
Pri la nomo de la lando
En la ĝi nomiĝas Suomi, en la  Finland. En multaj aliaj lingvoj la nomo estas, aŭ similas al, Fin(n)land(ia). En Esperanto la plej ofta nomo estas «Finnlando», en kiu «finn» estas la radiko (do la anoj de la ĉefa etno nomiĝas «finnoj»); uzante la saman radikon, ankaŭ eblas nomi la landon «Finnujo» aŭ «Finnio» (kvankam tiuj formoj maloftas).
Aliaj preferas uzi la radikon «finland» por la lando, do diri «Finlando»; la loĝantoj tiam nomiĝas «finlandanoj» (tio do malebligas facile distingi inter loĝantoj de Finnlando kaj la etnaj finnoj: ekzemple ĉu la finnlandaj sameoj, kiuj ja estas «finnlandanoj» kaj «suomianoj», estas finlandanoj?).
Geografio
Salpausselkä (elparolo: [ˈsɑlpausˌselkæ]) estas la tri paralelaj altaj terkrestoj en Suda Finnlando.
Ĉefaj urboj
nomo,  nomo (nombro de loĝantoj)
Administra divido
20 provincoj (maakunta), 342 komunumoj (kunta).
Gubernioj
Ĝis la estis ses gubernioj en Finnlando:
Lingvoj
La naciaj lingvoj (tiu termino estas praktike same ol oficiala lingvo en multaj aliaj landoj kaj ĉeflingvo en Svedio) de Finnlando estas la finna kaj la sveda, kiujn la konstitucio difinas la naciaj lingvoj. Specialan statuson havas ankaŭ la samea en la kvar plej nordaj komunumoj de la lando. La konstitucio certigas la rajton de sameoj (kiel indiĝena popolo), ciganoj kaj aliaj grupoj vivteni kaj evoluigi sian lingvon kaj kulturon. La sveda havas vere fortan pozicion en la finnlanda historio. Ĝi estis en la lando plu fino de la 19-a jarcento la plej grava lingvo en la administro kaj la altkulturo. Relative ĝi ankaŭ havis multe pli denaskaj parolantoj ol nun. La finnlanda sveda parte malsimilas al la svedia sveda, rikssvenska ("regna sveda").
La finna estas la gepatra aŭ ĉefa lingvo de proksimume 92% de la loĝantaro ) kaj la sveda de 5,5% ). Aliaj lingvaj malplimultoj estas la rusa (ĉ. 0,8%) kaj la estona (ĉ. 0,3% de la loĝantaro). La samean lingvon denaske parolas proksimume kvarono el la pli ol 7 mil finnlandaj sameoj. Estas cigana komunumo de proksimume 10 000 homoj.
Konvencian esperantigitan nomon havas preskaŭ nur la tri urboj, kie okazis Universala Kongreso de Esperanto, kaj la urbo de la 36-a Internacia Junulara Kongreso: Helsinko, Tampereo, Lahtio kaj Raŭmo. Komence de la 20-a jarcento estis uzata ankaŭ la esperanta nomo Helsingforso por Helsinko. En la praktiko la uzado ankoraŭ varias, kaj oni ofte vidas ankaŭ la neadaptitajn nomojn Helsinki, Tampere kaj Lahti. Esperantigoj de aliaj urbonomoj estas tre maloftaj.
Municipo estas oficiale dulingva en Finnlando, se almenaŭ 3 000 personoj aŭ 8% de la loĝantaro parolas la malplimultan lingvon. En la insulara provinco Alando tamen nur la sveda lingvo estas oficiale uzata.
Unu el la konkurencaj avantaĝoj en Finnlando estis la scipovo de lingvoj. Ĝis la mezlernejo ĉiuj lernas almenaŭ du fremdlingvojn, ĉefe la anglan kaj devige la finnan aŭ la svedan. Laŭ okazinta en 2005 studo (Eurobarometer), 60% de la finnlanda loĝantaro asertis, ke ili scipovas paroli la anglan, 38% la svedan kaj 17% la germanan.
Ekonomio
La finna ekonomio estas karakterizita per fortaj sindikatoj kovrantaj proksimume 80% de la laborantaro. La finna registaro kaj la finna Nacia Asekurentrepreno posedas signifan parton de la finna industrio. La egaleco de disponebla enspezo en Finnlando estas tre alta kaj staras je 0,21 laŭ la Gini-indekso.
Historie, Finnlando estis konsiderata ekonomie malsukcesa lando en komparo kun aliaj eŭropaj landoj, kaj specife multe malantaŭ siaj skandinavaj najbaroj. Ekde 80-aj jaroj de la 20-a jarcento, Finnlando estas industriigita kaj fariĝis riĉa lando, kun ĉefe merkata ekonomio kaj tamen funkciigas bonevoluintan socialsistemon laŭ socialdemokratio. La ĉefaj kaj tradiciaj industrioj en Finnlando estas la ligno kaj papero, metaloj, elektronikaj kaj telekomunikaj industrioj. Internacia komerco ludas gravan rolon en la finna ekonomio, kun eksportaĵoj respondecas pri preskaŭ triono de MEP.
Pro la severa klimato, agrikulturo en Finnlando estas limigita kaj ne estas destinita por eksporto, sed nur por kontentigi la bezonojn de la loka merkato. En 2003, Finnlando eniris recesion pro la ekonomia situacio en la mondo sed eliris el ĝi dum 2004.
Socie, Finnlando similas al la skandinavaj landoj. Vasta socia subteno, laborleĝoj kiuj ĝenerale pli tendencas favori la laboristojn. Ĝi estas konsiderata multloke kiel ekzempla tiurilate, kiam unuflanke ĝia ekonomio estas malfermita kaj evoluinta, kaj aliflanke ĝi havas ampleksan subtenon por laboristoj kaj eĉ de la ekonomiaj malfortuloj.
En 2012, Finnlando eniris recesion kiu daŭris ĝis junio 2014, post la kolapso de la nacia entrepreno Nokia, kiu kontribuis ĉirkaŭ 4% ĉiujare al la MEP de la lando. En 2014, la kredittaksado de Finnlando falis de perfekta (AAA) al "preskaŭ perfekta" (AA+) ĉefe pro la granda nacia ŝuldo. Tamen, la ekonomia perspektivo de la lando altiĝis de "negativa" al "stabila".
Ek de novembro 2015 oni decidis fari unuaspecan eksperimenton de fiksa salajro sur civila bazo, kiu solvus la senlaborecproblemon, kiun suferis la lando dum la ekonomia krizo. La celo de la procezo estis simpligi la finnan bonfaran sistemon tiel ke ĝi estu alirebla por ĉiuj, kaj en la unua fazo de la eksperimento estis decidite, ke la monhelpo estos donita al fraŭlaj ​​patrinoj kun infanoj kaj al la senlaboruloj kiuj perdis sian laborpostenoj en la periferiaj urboj de Finnlando por ke la aŭtoritatoj povu ekzameni kiel tio progresigas la socion kaj kiel ĝi estas aplikebla.
Dum la unua monatoj de 2016, Finnlando kreskis pli ol atendite, je ĉirkaŭ 1,6%, pro multaj reformoj kaj la antaŭvidoj atestis la degelon de la ekonomia stagnado en kiu la lando estis en antaŭaj jaroj. En April 2018, estis decidite nuligi la eksperimenton.
Politiko
Ŝtatestro de Finnlando estas prezidanto de la respubliko (finne tasavallan presidentti, svede republikens president). Jare 1919 – 2000 Finnlando havis duon-prezidentan sistemon kaj forto de la prezidanto estis granda speciale en periodoj de Urho Kekkonen (prezidanto de la respubliko en la jaroj 1956–1982), sed en fino de 1980-jaroj oni startis malpliigi povon de la prezidanto kaj nun Finnlando havas parlamentan sistemon. Periodo de prezidanto estas ses jaroj.
Finnlanda parlamento (finne eduskunta, svede riksdagen) inkludas 200 parlamentanojn. La periodo de parlamento estas kvar jaroj.
Pölchow
Al la teritorio apartenas la komunumopartoj Huckstorf kaj Wahrstorf.
Finnlando
Politiko
Legu:
Historio
La historion de Finnlando grave influis ĝiaj grandaj najbaroj Svedio kaj Rusio. Ĝis 1809 la lando estis parto de Svedio, ekde tiam ĝis 1917 ĝi apartenis al la Rusia Imperio, kiel aŭtonoma grandprinclando. La fakto ke Finnlando iĝis aŭtonomia grandprinclando, kiu etendiĝis ĝis Nuorgam en la nordo, plilarĝigis la percepton de kio Finnlando estas. Antaŭe, Finnlando estis konsiderita kiel konsisti el ok provincoj kontrolitaj fare de Svedio, kiu ne inkludis Laponon. Finnlando ricevis naŭan provincon, kiam la teritorio de la grandprinclando kovris ankaŭ grandan parton de Laponio. Dum la rusia regado la finnoj restis lojalaj, kaj rekompence rajtis teni sian konstitucion kaj apartan valuton, kiam en Rusio eĉ paroli pri konstitucio estis malpermesate. Post la rusia revolucio de 1905 la finnlandanoj sukcesis havigi al si pliajn rajtojn. En 1906 Finnlando estis la unua en Eŭropo, kiu enkondukis vere ĝeneralan kaj egalan elekto-rajton — ankaŭ virinoj rajtis voĉdoni kaj esti elektitaj. En la unuaj elektoj 1907 la socialdemokratoj iĝis la plej granda partio.
Finnlando deklaris sin sendependa la 6-an de decembro 1917, post la Oktobra revolucio en Rusio, kaj ricevis sendependecon per dekreto de bolŝevika registaro. En januaro 1918 la socialistoj per puĉo kaptis la povon en Helsinko, kaj sekvis interna milito. Sin reciproke buĉis la finnaj ruĝuloj kaj blankuloj, kaj en Tampereo okazis la plej granda batalo de la ĝistiama nordia historio. Multaj finnoj (speciale inter ruĝuloj) mortis en koncentrejoj pro malsato kaj malsanoj. La interna milito lasis en la socio profundajn vundojn. Post la interna milito la regantoj tre favore sin tenis al Germanio, ĉar de tie ili dum la milito ricevis helpon. Oni decidis igi la ĵus sendependiĝintan Finnlandon reĝlando, kaj eĉ elektis germanan princon reĝo. Germanio tamen malgajnis la Unuan mondmiliton. Finnlando iĝis respubliko, kaj la taskojn de reĝo ricevis la prezidento.
Dum la jaroj 1920-30 estiĝis dekstremaj naciismaj organizoj, kiuj interalie instigis kverelojn kontraŭ la sved-lingvanoj. En 1930 oni post longa kampanjo de la dekstruloj malpermesis la agadon de la komunistoj, sed en 1932 la dekstro post nesukcesa puĉo grandparte perdis sian influon.
Eĉ pli firmigis la socion la atako de Sovetio en 1939. Dum longa intertraktado aŭtune 1939 Sovetio postulis de Finnlando cedon de teritorio por sekurigi Leningradon, kaj novembre Stalin transiris de vortoj al armiloj. Okazis la t.n. “Vintra milito” kontraŭ la agresinto. Stalin ne sukcesis konkeri la tutan Finnlandon, sed ja estis ceditaj teritorioj, i.a. la dua plej granda urbo de tiama Finnlando, Viborgo (finne Viipuri). Tiuteme vidu artikolon ceditaj areoj.
Finnlando komencis serĉi apogon de la faŝisma Germanio. En 1941 Finnlando partoprenis en la Hitlera atako kontraŭ Sovetio, unue por klopodi rekonkeri siajn perditajn teritoriojn, sed poste por konstrui “Grandfinnlandon” (en finna historiografio tiu milito nomiĝas la Daŭriga milito). Germanio tamen denove malvenkis, kaj Finnlando devis ekkonstrui novajn rilatojn kun sia granda najbaro. La Moskva armistico estis subskribita inter Finnlando unuflanke kaj Sovetunio kaj Unuiĝinta Reĝlando aliflanke la 19an de septembro, 1944, kio metis finon al la Daŭriga milito. La Armistico restaŭris la Moskvan Pactraktaton de 1940, kun nombraj modifoj. Finnlando devis rezigni pri diversaj landlimaj teritorioj al Sovetunio. Finnlando cedis pluajn teritoriojn al Sovetio, devis propraforte eligi el la lando restojn de la naziaj trupoj (vd. Laponia milito), sed la lando estis neniam okupita de sovetiaj trupoj.
Post la milito la komunistoj denove rajtis agadi, kaj komence ili havis grandan influon. En 1948 estis subskribita traktato pri amikeco, kunlaboro kaj interhelpo kun Sovetio, kaj dum multaj jardekoj bonaj rilatoj kun Sovetio estis la fundamento de la finnlanda ekstera politiko.
Kvankam la demokratio neniam endanĝeriĝis, Sovetio ofte senteble influis ankaŭ la internan politikon. En 1962 Sovetio forte reagis kontraŭ koalicio de socialdemokratoj kaj dekstraj burĝaj partioj, kiuj celis malhelpi la reelekton de prezidento Urho Kekkonen (1900-1986). La koalicio dissolviĝis kaj Kekkonen estis reelektita.
Kekkonen, kiu sciis varti la delikatajn rilatojn de Finnlando al Moskvo, restis prezidento dum kvarona jarcento, de 1956 ĝis malsaniĝo en 1981. Precipe pro sia lerta ekstera politiko, Kekkonen ekhavis escepte fortan povon ankaŭ en la interna politiko.
Dum la tempo de Kekkonen la internacia pozicio de Finnlando daŭre fortiĝis. En 1975, kiam la Konferenco pri Sekureco kaj Kunlaboro en Eŭropo estis fondita en Helsinko, la neŭtraleco de Finnlando estis vaste rekonita.
Krom politikan, Sovetio havis ankaŭ grandan ekonomian signifon por Finnlando. La drasta malkresko de la komerco kun Sovetio/Rusio post la 1980-aj jaroj profundigis la ekonomian krizon, kaŭzitan de la internacia konjunkturo, kaj la senlaboreco atingis rekordon: de 3,4% en 1990 ĝi altiĝis en tri jaroj al 22%.
Kulturo
Sisu estas tipa finna termino kiu signifas ion en la senco de "obstino, persisto, fera volo por fini certan, ofte longdaŭran taskon".
Famaj finnlingvaj aŭtoroj
Aleksis Kivi - Elias Lönnrot - Hannu Mäkelä - Mika Waltari - Arto Paasilinna, Juhana Heikki Erkko, Ulla-Lena Lundberg, Anja Snellman.
Esperanto-movado en Finnlando
La historio de la frua Esperanto-movado estas legebla en jena artikolo el Enciklopedio de Esperanto: Frua Esperanto-movado/Finnlando.
Vidu ankaŭ : Finnlanda esperantista junulara organizo
Cetere
Al Finnlando apartenas duonmemstara Alando (finnlingve Ahvenanmaa, svede Åland).
En Finnlando troviĝas multe da sovaĝejaj kabanoj.
Suŝio
Suŝio (寿司,鮨,酢 aŭ すし sushi [suŝi]) estas japana plado; ĝia esenca enhavo estas milde vinagrita rizo. Inter la gravaj specoj troviĝas bulsuŝio (握り寿司 nigiri-zushi [nigiri-zuŝi]), rulsuŝio (巻き寿司 maki-zushi [maki-zuŝi]), poŝa suŝio(稲荷寿司 inari-zushi [inarizuŝi]), tegola suŝio (散らし寿司 chirashi-zushi [ĉiraŝi-zuŝi]), kubsuŝio (押鮨 oshi-zushi [oŝi-zuŝi]), kaj militŝip-suŝio (軍艦巻き gunkan-maki [gunkan-maki]). Krom la rizo mem, suŝio tipe havas alian ingrediencon aŭ ingrediencojn (kruda fiŝaĵo, omleto, legomoj, ktp). Ĝi ofte estas servita kun sojsaŭco, vasabio, gari (piklita zingibro), kaj verda teo.
Nigirizushi
Ofta materialo:
Makizushi
Makizushi (握り寿司 [maki-zuŝi], "rul-suŝio") estas suŝio rulita de maralga papero per la ilo nomita "makisu". Tio estas tranĉite servita krom kiam oni manĝas je la Setsubun, la speciala tago antaŭ la komenco de la printempo en Japanio. Ne-japantradiciaj rulsuŝioj estas ekzemple kalifornia rulaĵo (uzanta avokadon) kaj aranea rulaĵo (uzanta molŝelan krabon).
Narezushi
En Narezushi (なれ寿司 [nare-zuŝi], "Fermentita suŝio") oni fermentigas fiŝaĵon, salon kaj rizon (malofte malton).
Gimbap
Gimbap (김밥) estas la korea versio de rulsuŝio. Tio ne uzas vinagran sed ofte sezamolean rizon; kaj ne estas rulita de nori sed gim-a maralga papero. En Sud-Koreio ekzistas kelkaj rapidaj manĝaĵaj ĉenoj, kiuj ĉiuj dediĉis sin por servi gimbapon, tujpretajn nudelojn kaj aliajn malgrandajn manĝaĵojn. La prezo de gimbapo estas malalta kaj plejparte estas uzata por altiri klientojn internen. La ĉenoj uzas nomojn kiel Gimbap Nara (밥밥 나라, Gimbap-lando) kaj Gimbap CheonGuk (김밥 천국, Gimbap-ĉielo).
Jamiroquai
Jamiroquai estas brita plurĝenra muzikgrupo kreita en 1992. La vorto Jamiroquai devenas de la angla "Jam" (koncerto) kaj la nomo de Nordamerika indiĝena tribo nomita "Irokeza".
Membroj
La membroj de la grupo estas:
Diskografio
Noto: Ĉiuj datoj indikas la originalajn aperdatojn en Britio.
39677 Anagaribaldi
Nomo
Ĝi estis nomita en memoro de Ana Maria de Jesús Ribeiro de Silva (1821–1849), heroino de la Unuiĝo de Italio. Batalinte apud sia edzo Giuseppe Garibaldi en Sudameriko, ŝi sekvis lin en Italion. Kiam la Roma Respubliko falis, ŝi provis atingi Venecion, sed mortis apud Raveno.
Rachid Boudjedra
Rashid Boudjedra (رشيد بوجدرة) (n. 5a de Septembro, 1941, en Ain Beida, Provinco Um el-Buaghi, Alĝerio) estas Alĝeria poeto, romanisto, teatristo kaj kritikisto. Boudjedra verkis en franca el 1965 al 1981, sed tiam li ŝanĝis al verkado en araba, ofte tradukante siajn proprajn verkojn tien kaj reen inter ambaŭ lingvoj. Boudjedra revenis al verkado en franca en 1992 kaj li pluis tiel ekde tiam. Edukita en Konstantino kaj en Tunizo, Boudjedra poste luktis por la FLN dum la Alĝeria Milito de Sendependeco. Li gradiĝis en filozofio el la Sorbono, kie li verkis tezon pri Céline. Post gradiĝi, li revenis al Alĝerio instrui, sed estis enprizonigita du jarojn pro sia kritiko al la registaro kaj ekziliĝis al Blida. Li poste loĝis en Francio el 1969 al 1972, kaj poste en Rabat, Maroko ĝis 1975.
Francesca Neri
Francesca NERI (Trento, 10a de februaro 1964) estas itala aktorino kaj produktoro de kino.
Kariero
Ŝi laboris por famaj reĝisoroj kiel Carlos Saura, Gabriele Salvatores, Pedro Almodóvar, Giuseppe Bertolucci, Pupi Avati, Cristina Comencini kaj Ridley Scott, kaj kunprotagonistis filmojn kun aktoroj kiel Antonio Banderas, Javier Bardem, Silvio Orlando, Massimo Troisi, Alessandro Benvenuti, Arnold Schwarzenegger, Monica Bellucci, Carlo Verdone kaj Sergio Rubini, inter aliaj. Pere de sia kompanio Bess Movie ŝi produktoris la filmojn Melissa P. (2006) kaj Riprendimi (2008).
Ŝi estis edzino dum dek du jaroj de la aktoro Claudio Amendola, kun kiu ŝi havas filon Rocco.
Frederiko Vanga
Frederiko Vanga (aŭ Wanga) (Friedrich von Wangen) (mortis en 1218) estis Princepiskopo de Trento ek de la 9-a de aŭgusto 1207 ĝis sia morto.
Li ankaŭ komencis la laborojn por la katedralo de la urbo kaj eldonis kolekton de mezepokaj dokumentoj (Codex Wangianus).
Blida
Blida ( البليدة) estas urbo en Alĝerio. Ĝi estas la ĉefurbo de la Provinco Blida, kaj ĝi situas ĉirkaŭ 45 km sudokcidente de Alĝero, la ŝtata ĉefurbo. La nomo Blida, t.e. bulajdah, estas diminutivo de la araba vorto belda, urbo. En 2012 la urbo havis 182,447 loĝantojn.
Stanisław Piłaszewicz
Stanisław Piłaszewicz (naskiĝis la 11-an de novembro 1944 w Rafałówka) – pola afrikisto, ordinara profesoro, doktoro habilita, en jaroj 1988–2009 gvidanto de Fako pri Lingvoj kaj Kulturoj de Afriko ĉe Orientalistika Fakultato de Varsovia Universitato, membro de Komitato de Orientalistikaj Sciencoj de Pola Akademio de Sciencoj. Aŭtoro de pluraj libroj kaj monografioj dediĉitaj al lingvoj kaj kulturoj de Afriko. Kadre de universitata interŝanĝo laboris i.a. en universitatoj en Ganao kaj Niĝerio okupiĝante pri terena kaj arkiva esploradoj en la koncernaj landoj. Lekciisto de la lingvo kaj kulturo de haŭsoj ĉe la universitato en Maiduguri en Niĝerio. Li specialiĝas pri publikigo de afrikaj fontmaterialoj.
Doktoran tezon defendis en 1973, habilitiĝis en 1980.
Ryuta Hara
Ryuta Hara (原 竜太, n. ) estas japana futbalisto.
Li futbalis ĉe Nagoya Grampus Eight, Kyoto Purple Sanga, Montedio Yamagata kaj Shonan Bellmare.
La Gifle (filmo)
La Gifle (La Vangofrapo) estas franca-itala filmo de Claude Pinoteau, aperinta en 1974.
Temo
Jean Douélan edukas sola sian filinon Isabelle. Tiu ĉi volas fariĝi sendependa kaj loĝi kun sia amiko Marc. Forta disputo okazas inter patro kaj filino, kiu finiĝas per forta vangofrapo. Isabelle forfuĝas por rifuĝi sin ĉe sia patrino.
Forces françaises libres
Komencoj malfacilaj
Komence rekrutado estis ege malfacila: la plejparto de la homoj alvenintaj en Londono post la evakuado de Dunkerque deziris reiri Franclandon. De Gaulle, al kiu permesis Winston Churchill formi propran armeon en la 7.8.1940, apogitis de kelkaj volontuloj de franca origino, de korpusoj revenintaj el Narvik, de soldatoj el la kolonioj ktp. Komence estis nur 10.000 viroj sed en 1942 la nombro estis jam de 70.000 kun stabestraro al kiu apartenis krom de Gaulle ankaŭ admiralo Muselier kaj la generaloj Legentilhomme kaj Catroux. Tiu ĉi armeo tute dependis de la brita komandantaro, kiu enkorpigis la francojn laŭ bezono.
Unuaj sukcesoj
Leclerc en Saharo kaj Kœnig en Tripolitanio venkis sendepende: la konkero de Koufra fare de Leclerc ekde marto 1941 montris la nestabilecon de itala okupado en Norda Afriko dum Kœnig restis en Bir Hakeim oferante trionon de la soldatoj kaj la tuton de la materialo dum 16 tagoj por reteni Wehrmacht. Finfine, en majo-junio 1942, sukcese faritis la atingo de britaj trupoj.
Bazo de la futura Armeo nacia
Ekde la formiĝo de la Komitato franca de nacia liberigo (CFLN) en junio 1943 la alproksimiĝo de la afrika armeo de generalo Giraud al de Gaulle permesis kunfandiĝon: tio estis la kerno de estonta nacia armeo kun ĉ. 400.000 soldatoj el kiuj du trionoj originas el la kolonioj. FFL sekve konsistigis sin el la Dua tankdivizio (2e DB), la Unua divizio franca libera (1re DFL) kaj kelkaj taĉmentoj maraj kaj aeraj. Tiuj ĉi trupoj aperis en la bataloj en Italujo kaj en la sekvinta albordiĝo en Provenco. De Gaulle ordonis ke Leclerc ĉe la kampo de 2e DB unue enmarŝu Parizon liberigatan: tio taksitis impona signo ke FFL, venkinte multajn malfacilaĵojn, intertempe estus iĝinta serioza truparo.
Caixas
Caixas (Queixàs, Caixàs) estas franca situanta en departemento Pyrénées-Orientales, regiono.
Ĝiaj loĝantoj nomiĝas Queixanencs.
Granda steligita senpintigita dekduedro
En geometrio, la granda steligita senpintigita dekduedro estas nekonveksa unuforma pluredro, indeksita kiel U66.
Heinrich Lang
Heinrich LANG (naskiĝinta la en Balingen-Frommern, mortinta la  en Zuriko) estis svisa teologo evangelia-reformita, verkisto kaj konata reprezentanto de liberala kristanismo.
Sierra Nevada de Sankta-Marta
Ties teritorio kovras la areojn de Magdalena, Cezaro kaj La Guajira nome 383 000 hektaroj. Ĝi estas loĝata de diversaj indiĝenaj kulturoj kiaj Kággaba (Kogi), Ijka (Arhuaco), Wiwa (Arzarios) kaj Kankuamo.
Heinrich Lang
Vivo
Lang, post studoj en Tübingen kaj forpelo el Virtembergo pro malkaŝita monarĥi-malamo, fariĝis en 1871 paroĥestro en Wartau, 1863 en Meilen kaj en 1871 helpanto ĉe Preĝejo Sankta Petro (Zuriko). La en 1859 de li fondita kaj redaktita gazeto »Zeitstimmen für die reformierte Schweiz« enkondukis la sciencajn rezultojn de moderna teologiscienco en la komunumojn. Ĝin anstataŭis ekde 1871 la de Lang kaj Langhans ekde 1872 en Berno eldonita periodaĵo »Reform - Zeitstimmen aus der reformierten Schweiz«.
Ankaŭ en eksterekleziaj rondoj li furoris per la verkoj: »Versuch einer christlichen Dogmatik« (Berlino 1858, dua eldono 1868), »Ein Gang durch die christliche Welt« (Berlino 1859, dua eldono 1870), »Religiöse Charaktere« (Winterthur 1862, dua eldono 1872), »Stunden der Andacht« (Winterthur 1862–65, du volumoj), »Das Leben des Apostels Paulus« (Winterthur 1866), »Martin Luther« (Berlino 1870). Gravegis liaj predikoj spritozaj, kiuj presitis parte jam en 1853 (Sankt-Galo); poste ili aperis serie »Religiöse Reden« (Zuriko 1873–74, du volumoj; tria eldono 1896).
Fonto
Meyers Großes Konversations-Lexikon, volumo 12. Leipzig 1908, p. 162 (tie ĉi interrete)
Granda steligita senpintigita dekduedro
Ĝi komunigas sian situon de verticoj kun la malgranda dudek-dudek-dekduedro.
Karteziaj koordinatoj
Karteziaj koordinatoj por la verticoj de granda steligita senpintigita dekduedro estas ĉiu paraj permutoj de
kie τ = (1+√5)/2 estas la ora proporcio (iam skribata kiel φ).
Ĥanlando de Ĥiva
La Ĥanlando de Ĥiva (Xiva Xonligi) estis sendependa ĥanlando en Ĥorezmo en Centra Azio, nuntempa Uzbekio. Ĝi ekzistis de 1512 ĝis 1920 kaj estis ekde 1873 sub protektorateco de Rusio. Ĉefurbo estis dekomence Urgenĉo, hodiaŭ Köneürgenç, poste ekde ĉirkaŭ 1620 Ĥiva.
NGC 3956
NGC 3956 (aliaj indikoj — ESO 572-13, MCG -3-30-16, UGCA 251, IRAS11514-2017, PGC 37325) estas galaksio en konstelacio Pokalo.
5892 Milesdavis
5892 Milesdavis estas marsrenkonta asteroido malkovrita la elde la Observatorio de Purpura Monto, apud Nankingo (Ĉinio).
NGC 3956
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
5892 Milesdavis
Laŭ ĝia spektra klaso "S", ĝi estas "ŝtona" asteroido, konsistanta ĉefe el silikatoj de fero kaj de magnezio.
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de la usona jaza komponisto kaj trumpetisto Miles Dewey Davis (1926–1991).
20274 Halperin
20274 Halperin estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la en la kadro la kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de Bruce David Halperin, finalisto en 2004 de la Intel Science Talent Search, scienca konkurso por lernantoj en lasta jaro de mezlernejo, pro lia projekto pri komputado. Li estis lernanto ĉe la Half Hollow Hills High School East en Dix Hills (Nov-Jorkio, Usono).
De animo al animo
De animo al animo estas libro de Huberto Rohden kiu celas per ĝi respondi al demandoj pri la kialoj de ĉiutagaj suferoj.
En la prezentado de la Esperanta eldono, Jaddo Couto Maciel reliefigas ke la filozofio de Rohden estas universa ĉar ĝi ne estas sekteca. Tradukis esperanten Délio Pereira de Souza.
Granozzo con Monticello
estas komunumo de Italio. Ĝi situas en la provinco Novaro de la regiono Piemonto. Fine de en la komunumo vivis. Kristana patroneco estas la doktrino pri ĉielenpreno de Maria, kies memortago sekve estas la komunuma festotago.
Najbaras la komunumoj.
Vima Mare
Vima Mare (hungare: Tordavilma, germane: Wilmen) estas vilaĝo en Rumanio sudokcidente de Târgu Lăpuş. En 1910 ĝi havis 913 loĝantojn (rumanoj, germanoj); en 1992 498 (rumanoj). Ĝia unua mencio skribe estas en 1390. Ĝis 1919 kaj inter 1940 kaj 1944 apartenis al Hungario, (Szolnok-Doboka vármegye). Administre ĝi apartenas al Vima Mică.
Who Mourns for Adonais?
"Who Mourns for Adonais?"	[Kiu bedaŭras pri Adoniso?] estas la dua epizodo de la dua sezono de Star Trek: The Original Series. Verkita de Gilbert Ralston kaj Gene L. Coon, kaj direktita de Marc Daniels; ĝi estis unuafoje elsendita la 22-an de septembro 1967.
La tilolo estas la verso 415 de poemo Adonais de Percy Bysshe Shelley.
En la epizodo, la anaro de la USS Enterprise (NCC-1701) estas kaptita de eksterterulo (Michael Forest) kiu asertas esti la greka dio Apolono. Post kelkaj provoj, ili sukcesas liberiĝi.
Parto de tiu epizodo estas montrata en sceno de X-Men: Apocalypse.
Maria Celeste Crostarosa
Maria Celeste Crostarosa (naskiĝinta la 31-an de oktobro 1696 en Napolo, mortinta la 14-an de septembro 1755 en Foggia) estis mistikulino kaj fondintino de ordeno.
Ŝi ofte konfrontiĝis al malbonaj interpretoj de siaj agadoj. Sub la influo de Sankta Alfonso Maria de Liguori ŝi fondis la virinan branĉon de la Redemptoristoj. La procedo de beatigo ekis en 1901. Hodiaŭ oni agnoskas pli multe ŝiajn modernajn vidpunktojn.
Bashkirian Airlines
Historio
Origine la entrepreno fondiĝis kiel samfamilia firmao de la ŝtata rusia flugkompanio Aeroflot. La kompanio Bashkirian Airlines okazigis enlandajn flugojn inter la urboj Moskvo, Nadim, Niĵnevartovsk, Novij Urengoj, Sankt-Peterburgo, Surgut kaj Ufa. Iom pli poste aldoniĝis ankaŭ kvin internaciaj celoj: Bakuo en Azerbajĝano, Duŝanbeo en Taĝikio, Hurghada en Egiptio, centro de feria regiono borde de la Ruĝa Maro, Istanbulo en Turkio kaj Erevano en Armenio. En 2006 la rusia oficejo pri aviada sekureco FTOA forprenis la flugkompanian licencon de la entrepreno kaj nur redonis ĝin al du el la 12 aviadiloj post pruvo de intensaj prisekurecaj renovigoj. En majo 2007 la entrepreno publike anoncis bankrotiĝon kaj malfondon. Antaŭ la bankrotiĝo la entrepreno havis 1513 dungitojn.
Aviadalaro
Antaŭ la bankrotiĝo la entrepreno havis la sekvajn aviadilojn:
L'Écho des savanes
L'Écho des savanes (La eĥo de la savanoj) estas franca satira bildliteratura gazeto, unufoje publikigita kaj tiam fondita en Majo 1972 fare de Claire Bretécher, Marcel Gotlib kaj Nikita Mandryka. Ĝi publikigis la verkaron de francaj kaj internaciaj aŭtoroj kaj de bildliteraturistoj de plorplenkreskuloj orientitaj bildostrioj laŭlonge de ĉirkaŭ 34 jaroj kaj provizore finigis publikigon en Decembro 2006. Ĝi estis relanĉita en 2008.
Historio
La unua numero de L’Écho des Savanes estis publikigita en la 1a de Majo, 1972. Ĝi estis la nura numero de tiu jaro, kvankam la populara peto okazigis ke ĝi estu represita en kelkaj eldonoj. Ĉiuj ties paĝoj (escepte la kovrilpaĝo) estis blankanigraj kaj enhavis nur la verkaron de ties fondintoj, nome Bretécher, Gotlib kaj Mandryka. Markita kiel publikaĵo por plenkreskuloj, ĝi staris diference el la gazeto Pilote, nome tutfamilia publikaĵo kun kiu la fondintoj havis longan rilaton. Laŭlonge de la sekvantaj jaroj, ĝi iĝis trimonataj publikaĵo. Nur preskaŭ fine de tiu periodo, ekaperis ankaŭ la laboroj de aliaj kreantoj, kiel Alexis, Harvey Kurtzman, Jean Solé kaj Moebius.
En 1975, la gazeto adaptis du-monatan regulecon, kaj el 1976 ĝi iĝis ĉiumonata. Kvankam ne plu markita kiel "por plenkreskuloj", la kutima kovrilpaĝa bildo sugestis ke nenio pri la enhavo estis ŝanĝita. Dum tiu periodo, ekalvenis kontribuaĵoj el kreantoj kiaj Neal Adams, Richard Corben, Robert Crumb, Dick Giordano, Alejandro Jodorowsky, Jeff Jones, Gérard Lauzier, Jacques Lob, Francis Masse, Georges Pichard, Jacques Tardi, Martin Veyron, Wallace Wood kaj Berni Wrightson.