cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Gizi Bogár
Gizella Bogár naskiĝis la  en Budapeŝto, ŝi mortis la  en Budapeŝto.
Biografio
Pri lernojaroj de Gizi Bogár mankas informoj. Ŝi komencis sian aktoran karieron en provincaj teatroj. En la fruaj 1910-aj jaroj ŝi estis primadono en malgranda scenejo en Budapeŝto, dum la 1-a mondmilito ŝi ludis en kabaredo, pli poste en pluraj provincaj teatroj, dum la 2-a mondmilito en malgrandaj ĉefurbaj teatroj. Inter 1945–1955 ŝi estis membro de Teatro Kisfaludy (Győr), poste ŝi emeritiĝis. Ŝi edziniĝis en 1919 kaj naskis en 1921.
Ŝavuot
Ŝavuot aŭ Shavuot (en jida "Shovues" en uzado de Aŝkenazoj, en hebrea: שָׁבוּעוֹת‎, laŭvorte "semajnoj"), estas konata kiel la Festo de Semajnoj aŭ Pentekosto (en Kojnea greka lingvo: Πεντηκοστή). Ĝi estas juda festotago kiu okazas la sesan tagon de la hebrea monato Sivano (ĝi povas okazi inter la 15a de Majo kaj la 14an de Junio laŭ la Gregoria kalendaro). La kristana festo de Pentekosto estas alia festotago, bazita sur afero de la Nova Testamento okazinta pro la arigo de la sekvantoj de Jesuo fakte dum tiu juda festotago (Agoj de la Apostoloj 2:1 kaj sekvantaj). Estante unu el la biblie ordonitaj Tri Pilgrimadaj Festoj, Ŝavuot estas tradicie celebrata en la Izraela Lando dum unu tago kaj dum du tagoj en la Juda diasporo. Kvankam jam estas pli da konscio pri la festivalo en Israelo inter nereligiaj judoj, ĝenerale Ŝavuot estas amplekse ignorata de ne-praktikantaj judoj.
En la Biblio, Ŝavuot markas la rikolton de tritiko en en la Izraela Lando (Eliro 34:22) kaj laŭ la Saĝuloj, ĝi rememoras ankaŭ la jariĝon de la dono de la Torao fare de Dio al la Izraelidoj sur la Monto Sinajo. La vorto "ŝavuot" signifas "semajnojn" kaj ĝi markas la konkludon de la kalkulo "Sefirat HaOmer". Ties dato estas rekte ligita al tiu de Pesaĥo. Tiu kalkulo de tago kaj semajnoj estas komprenata kiel esprimo de antaŭigo kaj deziro por la dono de la Torao. En Pesaĥo, la popolo de Israelo estis liberigita el sia sklavigo de la Faraono; en "ŝavuot", ili ricevis la Toraon kaj iĝis nacio engaĝiginta por servi al Dio.
Fronville
Fronville estas franca situanta en departemento Haute-Marne, regiono Grand Est.
Kyohei Yumisaki
Kyohei Yumisaki (弓崎 恭平, n. ) estas japana futbalisto.
Fronville
Ĝiaj loĝantoj nomiĝas Fronvillois.
Kyohei Yumisaki
Li futbalis ĉe Giravanz Kitakyushu kaj Kataller Toyama.
Wees
Wees (dane: Ves) estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Schleswig-Flensburg de la federacia lando Ŝlesvigo-Holstinio. Fine de la komunumo havis  loĝantojn. La teritorio estas parto de la komunumaro Langballig, administra ligo de pluraj formale sendependaj politikaj komunumoj.
Saint-Urbain-Maconcourt
Saint-Urbain-Maconcourt estas franca situanta en departemento Haute-Marne, regiono Grand Est.
Ĝiaj loĝantoj nomiĝas Saint-Urbinois.
Fronville (stacidomo)
Fronville (iam Fronville - Saint-Urbain) estas franca stacidomo sur linio -, situanta en  Fronville, apud Saint-Urbain-Maconcourt, en departemento Haute-Marne, regiono Grand Est.
Temas pri stacidomo de Société nationale des chemins de fer français (SNCF), priservata de aŭtoĉaroj Grand Est.
Ĝi situas ĉe kilometra punkto (PK) de la linio Blesme-Haussignémont - Chaumont (020000).
NGC 6870
NGC 6870 (aliaj indikoj — ESO 233-41, AM 2006-483, IRAS20065-4826, PGC 64197) estas galaksio en konstelacio Teleskopo.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Pál Szász
SZÁSZ Pál [sa:s] estis hungara juristo, politikisto. Li naskiĝis en Nagyenyed la 11-an de majo 1881 kaj mortis en Ocnele Mari la 4-an de januaro 1954.
Biografio
Pál Szász akiris jurdoktortitolon en Universitato Ferenc József de Koloĵvaro. De 1910 estis deputito de hungara parlamento de distrikto Magyarigen estante unu el proksimuloj de ĉefministro István Tisza. De 20-aj jaroj li estis aganto de hungara malplpimulta politika vivo de Transilvanio: prezidanto de distrikta sekcio de Országos Magyar Párt de departemento Alsó-Fehér, ĉefintendanto de Kolegio Bethlen de Aiud. En 1936 oni elektis lin prezidanto de EMGE. Post enkonduko de reĝa diktaturo de reĝo Karolo la 2-a (Rumanio) en 1938 li estis kunlaboranto de Miklós Bánffy kiel gvidanto de hungara subsekcio de Nacia Renaskiĝa Fronto, gvidanto de ekonomia sekcio de Magyar Népközösség. En somero de 1947 li akdikis de sia prezidenta funkcio de EMGE. En somero de 1951 oni arestis lin kaj kondamnis lin en proceso de Áron Márton al okjara grava malliberejo.
Retroakronimo
Kelkfoje la originala vorto jam estas akronimo. La retroakronimo tiam estas alia, nova signifo de la samaj literoj. La nova signifo estas elektata ĉar ĝi estas pli facile memorebla, aŭ ĉar la originala signifo ne plu estas akurata dum oni ne volas ŝanĝi la ekzistantan akronimon.
Alia lingvo
Ekzemploj:
8432 Tamakasuga
8432 Tamakasuga estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la japana astronomo Akimasa Nakamura elde la Observatorio Kuma Kogen (gubernio Ehime).
Frieß
Frieß estas familia nomo de jenaj personoj:
Vidu ankaŭ:
Fray Luis de León
Fray Luis de León estas unu de la plej gravaj verkistoj de la dua fazo de la Hispana Renesanco kun Francisco de Aldana, Alonso de Ercilla, Fernando de Herrera kaj San Juan de la Cruz. Lia verko formas parton de la literaturo de asketismo de la dua duono de la 16a jarcento kaj estas inspirita de la deziro de la animo por malproksimiĝi el ĉio tera (monda) por esti en situacio de atingi la kontakton kun Dio, identigita kun paco kaj kono. La moralaj kaj asketikaj temoj hegemonias en lia verko.
Biografio
Li estis profesoro de la Universitato de Salamanko, tradukisto de klasikaj lingvoj kaj de la hebrea. Estis akuzita antaŭ la Inkvizicio, enkarcerigita kaj poste liberigita. Post jaroj de mallibero, kiam li revenis al sia klaso en la universitato famas, ke li ekis per "Kiel ni diris hieraŭ..."
Verkaro
Kiel poeto li uzis la liron kiel strofo, sed same preferis la dekunusilaban verson por la tradukoj de poetoj kaj latinaj kaj grekaj, kiujn ĝenerale faris al ĉenitaj tercetoj aŭ okversa strofo. La idealoj de iliaj temoj estis harmonio, dolĉeco kaj trankvileco ene de la renesanca spirito.
En Esperanto
Kelkaj poemoj de Fray Luis de León aperas en la "Antologia Hispana Liriko" de Antonio Marco Botella, troveblaj en la reto en.
Champrougier
estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Jura, nomita laŭ la montaro Ĵuraso, en la regiono Burgonjo-Franĉkonteo (Bourgogne-Franche-Comté). Fine de en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². Administre la komunumo apartenas al la arondismento Lons-le-Saunier kaj al la kantono Bletterans.
La teritorio havas komunan limon kun.
Geografio
La vilaĝo situas sur ebenaĵo nomata Bresse.
Demografio
fonto :Insee
Petras Čeliauskas
Petras ČELIAUSKAS (naskiĝis la en Surinkiškiai, vilaĝo de Okcidenta Litovio) estas pedagogo, litova esperantisto, landesploranto, tradukisto, publicisto kaj redaktoro, fakdelegito de UEA kaj Honora Membro de UEA (ekde 1999).
Vivo
Profesie P. Čeliauskas estas pedagogo (instruisto de matematiko), nuntempe emerito. Li loĝas en urbeto Švėkšna (distrikto Šilutė). Li komencis labori kiel instruisto en gimnazio de Švėkšna en 1949. Post militservo (1950-1953) P. Čeliauskas revenis al laboro en Švėkšna-mezlernejo. Li instruis matematikon, astronomion, desegnadon; laboris ankaŭ kiel vicdirektoro de la lernejo (1961-1969, 1975-1984). En la lernejo li laboris 43 jarojn. En 1969, kiam mezlernejo de Švėkšna festis 50-jaran jubileon, P. Čeliauskas eldonis porokazan eldonaĵon pri historio de la lernejo kaj fondis landesploran muzeon. En 1994 ĝi iĝis filio de muzeo de Šilutė. Li preparis kaj publikigis kelkajn eldonaĵojn pri Švėkšna, Švėkšna-mezlernejo. P. Čeliauskas fondis kulturan klubon Tėviškė (Hejmlando, 1988) ĉe societo Litova Kultura Fonduso. Li estas ĝia prezidanto (ekde 1988) kaj estrarano de la samnoma societo (ekde 1996). Por historiaj esploradoj de la urbeto kaj historiaj publikaĵoj, distrikto Šilutė  en 1996 honordistingis lin  per premio Arĝenta Kano. En 1999 por meritoj en kultura kampo li ricevis premion de Švėkšna – la statueton de Jakobo. En la 10a kunveno de Landesplora Societo (2000) P.Čeliauskas estis elektita Honora Landesploranto. En landa konkurso Vilaĝa lumradio de Litovio 2011 (2012) li estis titolita Vilaĝa libroportisto.
Esperantista agado
Kun Esperanto P. Čeliauskas konatiĝis en 1939, legante porinfanan revueton Šaltinėlis (Fonteto), kiu publikigis E-lecionojn. Sed en 1940 Litovio estis okupita kaj aneksita de Sovetunio. La revueto estis fermita kaj Esperanto malpermesita. Esperanto ĉesis esti tabua vorto en Sovetio en 1956. Duonmonata prestiĝa litova revuo Švyturys (Lumturo) en 1957 aperigis kurson de Esperanto. P. Čeliauskas memstare ellernis la interncian lingvon, komencis partopreni en E-agado. Ekde la jaro 1975 P. Čeliauskas partoprenas en Baltiaj Esperanto-Tagoj (BET), kiuj por Sovetiaj esperantistoj, ne povantaj veturi eksterlanden, estis kvazaŭ mini-universalaj kongresoj. Li aktive partoprenis en pli ol 20 BEToj, legis tradukojn de litova poezio kaj prelegis pri litovaj lingvoj kaj historio, ankaŭ pri esperantologiaj temoj. Post falo de la fera kurteno li partoprenis en 8 Universalaj Kongresoj (Bergen, Tampere, Praha, Montpellier, Berlin, Zagreb, Göteborg, Pekino).
Tradukado kaj verkado
En 1986 estis eldonita poemaro Homo – esperanta traduko de poemaro Žmogus de renoma litova poeto Eduardas Mieželaitis. La poeto por la poemaro ricevis prestiĝan en Sovetio Lenin-premion. William Auld tiel reeĥis pri la libro:
Biehl
Biehl estas familia nomo de jenaj personoj:
Petras Čeliauskas
Tradukado kaj verkado
Aliaj tradukoj: Arbaro de Anykščiai (de Antanas Baranauskas), Legendo pri Vilna Kastelo (de Vladas Mozuriūnas), Piceo, la reĝino de kolubroj (de Salomėja Nėris), Jūratė kaj Kastytis (de Maironis) ka. P. Čeliauskas esperantigis ĉirkaŭ 60 versaĵojn de 24 litovaj poetoj, fragmentojn el poemoj Konrad Walenrod (de Adam Mickiewicz), Kavaliro en tigra felo (de Ŝota Rustaveli), ankaŭ versojn de 12 belorusaj poetoj. Tradukoj de multaj kantoj estis kantataj dum E-renkontiĝoj, BEToj k.s.
P. Čeliauskas tradukis el Esperanto en la litovan E-himnon La Espero (Viltis), romanon La fermita urbo (Uždaras miestas) de Istvan Nemere. Menciindas libro Nuo Babelio iki Esperanto (De Babelo ĝis Esperanto, 1989). Tio estas litovlingva 230-paĝa libro pri deveno de lingvoj, pri problemoj de multlingveco kaj provoj de homaro solvi ĝin, kaj kompreneble ankaŭ pri Esperanto. Litovio dum jarcentoj (2002) – esperantlingva esearo pri historio de Litovio. Libroj pri landesplorado, urbeto Švėkšna, historio de la urbeto, eldonaĵoj dediĉitaj al Švėkšna-mezlernejo. P. Čeliauskas kompilis poezian antologion Švėkšnos lyra ("Liro de Švėkšna"). La libro estis eldonita en 2009. La antologio reprezentas 24 aŭtorojn, devenintaj el Švėkšna aŭ havantaj aliajn ligojn kun ĉi tiu urbeto. En la antologio estas publikigataj kelkaj verkoj de P. Čeliauskas: traduko de La Espero (L. L. Zamenhof, litove "Viltis"), himno de Švėkšna Giesmė Švėkšnai ("Glorkanto al Švėkšna"), kaj robajoj.
En 2012 P. Čeliauskas eldonis enciklopedian 543-paĝan libron Švėkšna: žmonės, kraštas, įvykiai ("Švėkšna: homoj, regiono, eventoj") pri Švėkšna-regiono. Historian materialon, kunligitan kun Švėkšna, la aŭtoro kolektis 40 jarojn. Pli ol 40 diverstemaj artikoloj en distrikta kaj resublika gazetaroj. Preskaŭ 30 esperantologiaj artikoloj en diversaj E-eldonaĵoj, pli ol 30 artikoloj pri historio, kulturo kaj literaturo de Litovio en revuo Litova Stelo.
Redaktado
En Litovio estis eldonata periodaĵo Litovio hodiaŭ (en lingvoj: angla, franca, germana). Aperis 2 volumoj ankaŭ en Esperanto (n-ro 2(29) en 1987 kaj n-ro 1(30) en 1988). Ilin redaktis P. Čeliauskas. Li redaktis ĉiutagajn gazetojn de BEToj kaj SAT-kongreso: P. Čeliauskas lingve redaktis 6 librojn, diversan turisman literaturon, eldonitan lige kun la 90a Universala Kongreso en Vilno. Li 11 jarojn redaktis revuon Litova Stelo - la organon de Litova Esperanto-Asocio (1995-2005).
(162416) 2000 EH26
(162416) 2000 EH26  estas marsrenkonta kaj terrenkonta apolona asteroido, rigardita kiel potence danĝera objekto.
Ĝi estis malkovrita la en la kadro de la astronomia kampanjo LINEAR (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Orbito
Ĝi estas proksima de la 2:4 kun la Tero kaj 3:4 kun Marso.
Ĝia discentra orbito krucas tiujn de Marso kaj de la Tero kun danĝere febla orbita klineco.
• Ĝia marsa MOID estas 0,05398 astronomia unuo (8,075 milionoj da km),
• ĝia tera MOID estas 0,001003 astronomia unuo (nur 150 100 km).
• la ĝi pasos al 0,06670 astronomia unuo (9,97817797569 milionoj da kilometroj) de la ruĝa planedo
• La ĝi pasis al 0,04059 astronomia unuo (6,072 milionoj da km) de la Tero,
Donald Broadribb
Donald R. BROADRIBB (naskiĝis en 1933, mortis la ) estis doktoro pri filologio de la hebrea, aramea kaj araba lingvoj, estis usona esperantisto vivinta en Aŭstralio, honora membro de Universala Esperanto-Asocio (UEA) kaj membro de la Akademio de Esperanto (1972-1981, 1992-2012).
Profesia vivo
Broadribb studis filozofion, teologion, lingvistikon kaj psikologion, fariĝis bakalaŭro de la Universitato de Rochester, Novjorkio, Usono en 1954, magistro de la Universitato de Ilinojso, Usono, en 1956, magistro pri teologio, d-ro (doktoro pri filozofio) de la Universitato de Melburno, Aŭstralio en 1974. Li estas diplomito de C.G. Jung-Instituto en Zuriko, Svislando kaj emerita psikoanalizisto.
Redaktoro kaj recenzisto
Broadribb redaktis la gazetojn Kristana Bulteno (1956-1960), Nord-Amerika Esperanto-Revuo (1959-1962), Biblia Revuo (1964-1972), kiun li mem fondis, La Nigra Cigno (1980-1988), kaj Esperanto sub la Suda Kruco (1989-2008), aŭstralia Esperanto-gazeto, kiu estas publikata de la Aŭstralia Esperanto-Asocio. Ekde 2008 li redaktis kaj eldonis la retrevuon Mirmekobo, kiun li fondis. Li estis konstanta kunlaboranto de la magazino "Monato", por kiu li verkis multajn recenzojn.
Terminologo kaj vortaristo
Li ankaŭ aktivis kiel vortaristo kaj terminologo kaj verkis "Suplementon al la Esperanto-Angla Vortaro de Millidge" (Novjorko, 1957) kaj "Terminaron por bibliaj studoj" (kun George Rust, Ravenna 1973). La Ilustrita Vortaro de Esperanto de Azorín de 1955 listigas lin kiel "kontrolinto" (tie ankaŭ junaĝa foto).
Tradukisto
Broadribb i.a. tradukis el la angla, greka kaj hebrea: La respubliko (OSIEK-premio en 1995) kaj Kratilo de Platono, Eposoj el antikva Ugarito, Alico en Mirlando kaj Trans la spegulo de Lewis Carroll, La mirinda sorĉisto de Oz kaj 13 aliaj eroj de la Oz-serio. Amase artikolis kaj tradukis, interalie plurajn Skribrulaĵojn de la Morta Maro (La Mortmaraj rulaĵoj). Pri siaj spertoj pri tradukado el la hebrea li raportas en la studo La tradukado de hebrea poezio (en Festlibro Albault 2000, vd. poste).
Liaj tradukoj estas rete atingeblaj en eLibrejo
Ribelo de 2023 en Sudano
Ribelo de 2023 en Sudano sekvis la daŭrajn militajn kaj puĉajn problemojn de la afrika lando.
En Aprilo 2023 – dum internacie apogita plano por transiro al la civila regado estis diskutita – luktado por povo kreskiĝis inter armekomandanto (kaj de facto landa estro) Abdel Fattah al-Burhan, kaj lia deputito, Mohamed Hamdan Dagalo, estro de pez-armita paramilitista Rapidaj Apogfortoj kaj Rapidaj Frapofortoj, formitaj el la milicoj ĜanĜaŭid.
La 15an de Aprilo 2023, ilia konflikto eksplodis en intense violentaj malfermaj bataloj sur la stratoj de Ĥartum inter la armeo kaj la Rapidaj Fortoj – per trupoj, tankoj kaj aviadiloj. Ĉirkaŭ la tria tago, oni informis, ke 400 personoj estis mortigitaj kaj almenaŭ 3 500 estis vunditaj, laŭ Unuiĝintaj Nacioj. Inter mortintoj estis tri laboristoj de la Monda Nutraĵa Programo, kio rezultis en suspendo de la organiza laboro en Sudano, spite la fakton ke malsatego suferigas multon de la lando. La Ĝenerala Sekretario de la Unuiĝintaj Nacioj nome António Guterres postulis tujan "justicon" pro la mortoj, kaj alvokis por finigo de la konflikto.
Diplomatoj de Afrika Unio kaj Saudarabio iris al Sudano klopode al perado de batalhalto. Mallongdaŭra batalhalto (3–4 horoj) estis deklarita por permesi evakuado de vunditoj, sed la bataloj pluis, kaj ambaŭ flankoj postulis kaptadon de ŝlosilaj lokoj tra la tuta ĉefurbo.
Yukiya Kajiwara
Yukiya Kajiwara (梶原 夕希也, n. ) estas japana futbalisto.
Li futbalis ĉe Giravanz Kitakyushu.
Grezzana
Grezzana estas komunumo de Italio. Ĝi situas en la regiono Veneto kaj en la provinco Verona.
Fey
Fey estas la nomo de la sekvantaj lokoj:
(14374) 1989 SA
(14374) 1989 SA estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la aŭstralia astronomo Robert H. McNaught elde la Observatorio de Siding Spring, apud Coonabarabran en Novsudkimrio (Aŭstralio).
NGC 6871
NGC 6871 (alia indiko — OCL 148) estas malfermita stelamaso en konstelacio Cigno.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Plezurĝardeno
La plezurĝardeno estas – hodiaŭ ofte publika – parko, kiu servas al ripozo.
Plezurĝardenoj ekzistas jam de multaj jarcentoj. En la antikva Romo la historiisto Kajo Salustio Krispo havis la ĝardenon de Salustio (Horti Sallustiani). Tiun ĝardenon akiris la romia imperiestro Tiberius. Enestas multaj pavilonoj, skulptaĵoj kaj templo. Dum jarcentoj ĝi estas publika. En la Londono de la 18a kaj 19a jarcento ekzistis multaj publikaj plezurĝardenoj. En ili estas grandaj koncertsalonoj kaj subĉielaj scenejoj. Malgranda versio de angla plezurĝardeno estas la t.n. teĝardeno, en kiu la vizitantoj povas trinki teon kaj promenadi. La plezurĝardeno estas unu el ses formoj de „perfektaj ĝardenoj“ de la 18a jarcento. La aliaj estas legomĝardeno, fruktĝardeno, parko, oranĝerio aŭ plantdomo kaj menaĝerio.
Plezurparkoj, kiel Tivoli en Kopenhago estas modernaj variantoj de plezurĝardeno.
Famaj plezurĝaredenoj estas inter alie:
NGC 6872
NGC 6872 (aliaj indikoj — ESO 73-32, VV 297, AM 2011-705, IRAS20115-7055, PGC 64413) estas galaksio en konstelacio Pavo.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Kaiho Nakayama
Kaiho Nakayama (中山 開帆, n. ) estas japana futbalisto.
Li futbalis ĉe Giravanz Kitakyushu.
Weesby
Weesby (dane: Vesby) estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Schleswig-Flensburg de la federacia lando Ŝlesvigo-Holstinio. Fine de la komunumo havis  loĝantojn. La teritorio estas parto de la komunumaro Schafflund, administra ligo de pluraj formale sendependaj politikaj komunumoj.
La blanka urso (filmo)
La blanka urso (pole: Biały niedźwiedź) – pola filmo reĝisorita de Georgo Zaĵicki el 1959. Ĝi rakontas pri klera judo Henriko Fogiel, kiu dum dua mondmilito estis kaptita de germana majoro kaj devas "ludi" pri sia vivo.
Tu Biŝvat
Tu Biŝvat aŭ Tu BiShvat (en hebrea: ט״ו בשבט‎; tú bish'vat) estas juda festotago kiu okazas la 15-an tagon de la hebrea monato Ŝevato (en 2020 ekzemple, Tu Biŝvat ekis je la sunsubiro de la 9a de Februaro kaj finis vespere de la 10a de Februaro. Ĝi estas nomita ankaŭ Roŝ Haŝanah La'Ilanot (en hebrea: ראש השנה לאילנות‎), laŭvorte 'Novjaro de Arboj'. En nuntempa Israelo, la tago estas celebrata kiel ekologia konscitago, kaj oni plantas arbojn celebre. Dum tiu tago, multaj judoj, speciale en Israelo, kie estas la mezo de la pluva sezono kaj la unuaj arboj ekfloras, plantas arbetojn aŭ manĝas festenon kun multaj fruktoj.
Liro (poezio)
Liro estas tipo de strofo kvinversa de la itala kaj hispana metrikoj, komponita de tri sepsilabaj versoj kaj du dekunusilabaj kun la jena rima dispono: 7a 11B 7a 7b 11B:
En la hispana liriko ĝi estis enkondukita de la poeto toleda Garcilaso de la Vega en sia "Oda a la flor de Gnido", kiun li komponis kiam li troviĝis en Napolo inter 1532 kaj 1536. Tiu strofa skemo ricevis la nomon de la termino liro (lira, en hispana) kiu aperas en la unua verso de la poemo:
Tiu strofo, kiun Garcilaso uzis nur unufoje, estos uzata ofte de Fray Luis de León por liaj horaceskaj odoj, sed li uzis ankaŭ aliajn diferencajn mallongajn kombinojn de sepsilabaj kaj dekunusilabaj versoj kiun li nomis same liras; Johano de la Kruco, kiu estis lia disĉiplo en Salamanko, portis tiun strofon al perfekto ĉefe per sia poemo "En una noche oscura" (Dum malhela nokto).
Spermatogenezo
En biologio, spermatogenezo estas la procezo, per kiu spermatido estiĝas kaj disvolviĝas al spermatozoo.
Daŭro
En homoj, spermatogenezo tipe daŭras 74 tagojn. La testikoj de homa plenkreskulo produktas spermatozooj po 200–300 milionoj ĉiutage; tamen, nur ĉ. 100 milionoj el tiuj fariĝas spermo.
Stadioj
Spermatogenezo konsistas el pluraj stadioj.
Jen tabelo pri la ploidecoj de la diversspecaj ĉeloj:
Kengo Kotani
Kengo Kotani (小谷 健悟, n. ) estas japana futbalisto.
Li futbalis ĉe Giravanz Kitakyushu.
Brignon
(jen france, Brinhon) estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Gard, en la regiono Okcitanio (Occitanie [ɔksitaˈni], Occitània [utsiˈtanjɔ], Occitània [uksiˈtanjə]). Fine de en la komunumo vivis.
Tra la komunuma teritorio fluas la rivero Gard, de kiu havas sian nomon la tuta departemento.
NGC 6873
NGC 6873 estas grupo de steloj en konstelacio Sago.
(118148) 4204 T-3
(118148) 4204 T-3 estas marsrenkonta asteroido malkovrita la de la usona astronomo Tom Gehrels de la Observatorio de la Monto Palomar (Usono) kaj de la nederlandaj geedzoj geastronomoj Ingrid van Houten-Groeneveld kaj Cornelis Johannes van Houten, de la Observatorio de Leiden (Nederlando), en la kadro de la "Tria Enketo pri Trojanoj" (Third Trojan Survey).
NGC 6873
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
(118148) 4204 T-3
Orbito
Ĝi estas proksima de la 1:4 kun la Tero kaj 3:1 kun Jupitero.
Ĝia tre discentra orbito ekstere tanĝas tiun de Marso. Ĝia marsa MOID estas 0,256783 astronomia unuo, tie estas 38,414 milionoj da km.
Preĝejo Stefano la 1-a (Nagyvázsony)
Preĝejo Stefano la 1-a (Hungario) estas romkatolika historia monumento en Hungario, en vilaĝo Nagyvázsony.
Historio
Laŭ la supozoj romanika kirko funkciis en tiu loko jam en la 11-a jarcento. Ĝi estis plene trakonstruita en 1481 laŭ gotiko. La fasado estis trakonstruita en 1773 laŭ baroko. La mebloj devenis el la 18-a jarcento.
Konstruaĵo
La konstruaĵo situas sola. En mezo de la fasado troviĝas la enirejo, pli supre estas niĉo kun skulptaĵo, plej supre la malalta turo altiĝas. La absido estas poligono. Ekstere pilieroj subtenas la navon. Interne oni malkovris restaĵojn de freskoj el la 15-a jarcento. La altaroj, predikejo, k.s. estis faritaj en la 18-a jarcento.
Kermeso okazas en la 20-an de aŭgusto.
Dyje (distrikto Znojmo)
Historio
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1283.
Departementa domo (Szombathely)
La Departementa domo estas impona historia monumento en Szombathely, laŭ trotuaro de placo. En la konstruaĵo havas lokon ankaŭ arĥivo kaj restoracio.
Historio
En tiu loko plej frue estis parte lernejo, parte loĝdomo. En 1649 oni trakonstruis la loĝdomon departementa domo. Inter 1775 kaj 1779 pli granda baroka departementodomo estis konstruita. En 1820 oni konstruis plian etaĝon. En 1848 nova klasikisma alo konstruiĝis. Alajos Hauszmann ŝanĝis la fasadon en 1880, ekde tiam estas videbla la balkono, interne ĉefŝtuparejo konstruiĝis. Administrado de la departemento dekomence okazas seninterrompe.
Konstruaĵo
La duetaĝa domego situas sola inter aliaj domoj. La fasado estas simetria, meze estas la enirejo, en la unua etaĝo la balkono. Plej supre estas timpano, kies mezo la blazono estas videbla.
Kalipogeiacoj
La kalipogeiacoj (Calypogeiaceae) estas planta familio el briofitoj. Tiu familio apartenas al la ordo jungermanialoj (Jungermanniales). Ĝi enhavas 7 genrojn kaj ĉirkaŭ 100 speciojn. Ĝia tipa genro estas kalipogeio.
Taksonomio
Laŭ National Center for Biotechnology Information (11 apr. 2020), The Plant List kaj World Flora Online (11 apr. 2020) , , jen ĉi-sube la listo de la akceptitaj taksonoj, kaj ties Esperantaj nomoj :
Garizim
La monto Gerizim aŭ Garizim (en samaria hebrea: ʾĀ̊rgā̊rīzēm; en hebrea: הַר גְּרִזִים‎ Har Gərīzīm; en araba: جَبَل جَرِزِيم‎ Jabal Jarizīm aŭ: جبل الطور‎ Jabal et Tur) estas unu el la du montoj en la tuja proksimeco de la urbo de Cisjordanio Nablus (la biblia Sikem), kaj formas la sudan flankon de la valo en kiu kuŝas Nablus, kies nordan flankon estas formita de la monto Ebal. La monto estas unu el la plej altaj pintoj en Cisjordanio kaj staras je 881 m super marnivelo, 70 m pli malalta ol la monto Ebal. En la samaria tradicio, la monto Gerizim estas konsiderata la plej alta, la plej antikva kaj la plej centra monto en la mondo.
Hostějov
Hostějov estas municipo en Ĉeĥio, en Regiono Zlín, en distrikto Uherské Hradiště. Ĝi situas kilometro sudokcidente de Medlovice kaj 15 km okcidente de Uherské Hradiště en Kyjova montetaro. Vivas ĉi tie, per kio Hostějov enviciĝas inter municipoj en Ĉeĥio kun la plej malalta nombro de loĝantoj.
Historio
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1371.
Loĝantaro
{ "version": 2, "width": 400, "height": 200, "data": [ {  "name": "table", "values": [ {    "x": 1910, "y": 108 },   {     "x": 1921, "y": 112 },   {     "x": 1930, "y": 98 },   {     "x": 1950, "y": 98 },   {     "x": 1961, "y": 102 },   {     "x": 1970, "y": 100 },   {     "x": 1980, "y": 64 },   {     "x": 1991, "y": 51 },   {     "x": 2001, "y": 38 },   {     "x": 2011, "y": 32 }  ]  } ], "scales": [ {  "name": "x", "type": "ordinal", "range": "width", "zero": false, "domain": { "data": "table", "field": "x" } },  {   "name": "y", "type": "linear", "range": "height", "nice": true, "domain": { "data": "table", "field": "y" } } ], "axes": [ {  "type": "x", "scale": "x" }, {   "type": "y", "scale": "y" } ], "marks": [ {  "type": "rect", "from": { "data": "table" },  "properties": { "enter": { "x": { "scale": "x", "field": "x" },    "y": { "scale": "y", "field": "y" },    "y2": { "scale": "y", "value": 0 },    "fill": { "value": "steelblue" },    "width": { "scale": "x", "band": "true", "offset": -1 }   }   }  } ] }
Weeze
Weeze estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Kleve de la federacia lando Nordrejn-Vestfalio. Fine de la komunumo havis  loĝantojn. Ekster la regiono la komunumo konatas aparte pro sia flughaveno, kiun uzas interalie la malaltpreza aviada kompanio Ryanair.
Geografie la komunuma teritorio apartenas al la regiono Malsupra Rejno.
Apudaj komunumoj
La komunumo de Weeze limas norde de la urbo de Goch kaj la komunumo Uedem, en la sudo de la urbo Kevelaer, kaj okcidente kun la komunumo de Bergen (Limburgo, Nederlando).
Vysoká Lhota
Vysoká Lhota (Hohen Lhota) estas municipo en Ĉeĥio troviĝanta en Regiono Vysočina en distrikto Pelhřimov. Vivas ĉi tie. per kio ĝi enviciĝas inter ĉeĥaj municipoj kun la plej malalta nombro de loĝantoj.
Wefensleben
Wefensleben estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Börde de la federacia lando Saksio-Anhalto, kaj krome estas parto de komunumaro, do grupiĝo de pluraj najbaraj komunumoj por komuna plenumo de iuj administraj servoj, nomata Verbandsgemeinde Obere Aller laŭ la tie fontanta rivero Aller. Fine de la jaro la komunumo havis  loĝantojn.
Medina del Campo
Medina del Campo [meDIna delKAMpo] (Medino de la Kamparo) estas urbo en la provinco de Valadolido, Kastilio kaj Leono, en Hispanio. Ĝi havas ĉ. 20 000 loĝantojn. Ĝi estas la centro de regiono dediĉita al la agrara sektoro, ĉefe tritika, konata kiel Tierra de Campos, sed ankaŭ konsiderata ĉefurbo de subkomarko Tierra de Medina.
Medina estis tre grava en mezepoka periodo, ĉar ĝi posedis unu el la plej gravaj foiroj en Eŭropo, do estis bazarurbo. Ĝi estis la centro de la komerco de la lano. Nun ĝi perdis parton de sia antaŭa graveco, sed poste fariĝis transporta centro, pro sia situo en la mezo de la nordkastilia altebenaĵo. La gravecon en antikvaj tempoj montras la impona Kastelo de La Mota, kiu taŭgis kiel loĝloko de la Katolikaj Gereĝoj de Hispanio kaj de ilia filino Johana de Kastilio. Ĝi ankaŭ taŭgis kiel malliberejo por elstaraj prizonuloj.
Geografio
Ĝia municipa teritorio, formata ankaŭ de iamaj teritorioj de Gomeznarro kaj Rodilana enhavas ankaŭ parton de la moderna kvartalo urbanización de Las Salinas, okupas totalan areon de 153,27 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 20 271 loĝantojn. Ĝi ne perdis loĝantojn dum la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj, kiel ja okazis en multaj loĝlokoj de la regiono, sed fakte akiris 16 000 el la 1900-aj jaroj, kio faris ĝin la tria plej loĝata urbo en la provinco.
Historio
Estis restaĵoj de kalkolitiko kaj de vakceoj, sed ĉefe de epoko de la Romia Imperio. En la epoko de visigotoj ŝajne Leovigildo klopodis kontroli la urbon. Post la islama epoko la areo apartenis unue al la Regno Leono kaj poste al la Regno Kastilio. En Mezepoko okazis reloĝado kaj la urbo estis kontrolita de diversaj senjoroj. Ekzemple Leonor de Alburquerque —reĝino de Aragono, kaj edzino de Fernando de Antequera, patrino de la Infantoj de Aragono, avino de Fernando la Katolika- estis senjorino de Medina. Dum la 14-a kaj 15-a jarcentoj okazis la kastiliaj enlandaj militoj, en kiuj Medina ludis gravan rolon. En 1491 la Katolikaj Gereĝoj nomumis la foiron de Medina kiel Ĝenerala Foiro de la Regno. La komerco ĉefe de lano kongruis kun la financa agado. En la 16-a jarcento, Medina del Campo estis unu el ĉefaj financaj centroj de Eŭropo kaj la komerco de lano havis ligojn kun aliaj gravaj centroj, kiel ekzemple kun Antverpeno.
La 21an de Aŭgusto 1520, kadre de la Milito de la Komunumoj de Kastilio, la urbo malakceptis doni la artilerion de la urbo al la imperiaj trupoj de Karolo la 5-a sciante, ke ĝi estus uzataj kontraŭ Segovio. La monarkisma reago konsistis en incendio de kelkaj partoj de la urbo, kio rezultis en la detruo de granda parto de la urbo kaj la definitiva eksplodo de la ĝis tiam ĝerma movado de komunumanoj en la tuta Regno Kastilio. ​
20-a jarcento
Kurioze ekde 1928 jam estis virino —nome Eloísa Yáñez Antón— inter la geskabenoj de la urbo, kiel nura skabenino en tiu periodo kaj eĉ en la posta respublika periodo. Oni memoru, ke virinoj ne havis voĉdonrajton ĝis 1933, sed ili ja rajtis esti elektitaj. En la historia municipa balotado de 12a de Aprilo 1931 venkis en Medina del Campo la respublik-socialisma alianco per 12 skabenoj, kontraŭ 6 de la monarkistoj. Tial la 14a de Aprilo 1931, estis proklamita popolaklame la Dua Hispana Respubliko same kiel en aliaj lokoj de Hispanio. Pri tiuj okazaĵoj okazis poste polemiko en la respublika parlamento. Fakte la 19an de Junio 1936, la municipa konsilantaro manifestis sin kontraŭ mensogoj en la deklaroj fare tri tagojn antaŭe en la respublika parlamento de la monarkisto José Calvo Sotelo pri supozitaj tumultoj en Medina. Tiu deputito estis murdita unu monaton poste en la pra-eksplodo de la Hispana Enlanda Milito. Je ties komenco la areo estis kontrolita de la frankismaj insurekciantoj, kiu instalis en la urbo milithospitalon. Tie oni registris almenaŭ 73 mortojn de marokanoj el la koloniaj trupoj de la ribela flanko.
Vidindaĵoj
Ĉefa altiraĵo estas la Kastelo de La Mota (de la monteto) fakte sur monteto kiu dominas kaj la urbon kaj la komarkon. El tie estis iam murego, ampleksigita trifoje, kiu enhavis iam la tutan urbon, el kiu survivas nur kelkaj restaĵoj. Ĝi estis konstruita per la tipa ruĝa briko, ka ŝtono nur por detaloj. Ĉefaj elementoj estas la ĉefturo kaj la korto, dum la kapelo kaj enirhalo estas 20-a-jarcentaj. En la 15-a jarcento la kastelo ludis gravan rolon en la enlandaj militoj ĉefe inter partioj de nobeloj: preskaŭ ĉiam la kastelo estis kontrolita de plej monarkisman partion, dum la urbon kontrolis pli burĝa partio. Ankaŭ dum la Milito de la Komunumoj de Kastilio en la 16-a jarcento okazis same. Tio pruvis la teorion ke tre ofte kasteloj ne protektis la urbon, sed protektis sin kontraŭ la urbon. Aparte la kastelo estis prizono de gravuloj kiel Hernando Pizarro (frato de Francisco Pizarro), la politikisto Rodrigo Calderón, la duko Fernando de Kalabrio, la grafo Aranda kaj Cezaro Borgia kiu sukcesis spektaklan fuĝon. Post la Hispana Enlanda Milito, la generalo Francisco Franco donis la kastelon kiel centra sidejo de la Ina Frakcio de la faŝisma partio FET y de las JONS. Nun la kastelo de La Mota estas propraĵo de la regiona registaro Junta de Castilla y León uzata kiel centro de kongresoj, kursoj, seminarioj ktp., same kiel por turismaj kaj kulturaj uzoj.
La preĝejo Colegiata de San Antolín estas kun la kastelo de La Mota, la plej grava historia konstruaĵo de Medina del Campo. Ĝi estas ĉe la ĉefa placo kaj, kvankam la ĉefa parto estas karakterizita de la malfrua gotika arkitekturo, la konstruaĵo estas kompleksa, kun stiloj ekde komenco de la 16-a jarcento ĝis la 18-a jarcento, kaj eĉ kiel postaj modifoj. Temas pri verko de Juan Gil de Hontañón de la 16-a jarcento, kun retablo platereska kaj aliaj retabloj kaj kapeloj, korusa seĝaro de la 17-a jarcento, kaj grava orgeno de Sebastián Miranda.
Ekonomio
La plej elstaraj ekonomiaj aktivecoj estas agrikulturo, industrio de meblo kaj komerco. Estas precizeco ke la medina vendejaro fermiĝas ĵaŭde kaj malfermiĝas dimanĉe matene por servi la komarkanoj kiuj venas tiam. La municipo enhavas totalon de 2377 entreprenoj (Aprilo 2010), el kiuj 10% apartenas al industrio, 15% al konstruado, 33% al komerco kaj 40% al servoj. Ĉirkaŭ 10% de la industricela grundo de la provinco Valadolido apartenas al Medina del Campo.
Turismon helpas, krom la menciitaj monumentoj, la menciitaj foiroj, pri kiuj estas eĉ nekutima Muzeo de Foiroj, la realigo de la Sankta Semajno kaj la fakto, ke Medina estas ĉefa urbo de la protektita devennomo Denominación de Origen Rueda por vinproduktado, por kiu estas en la komarko pli ol 80 vinproduktejoj. Gravas ankaŭ kinfestivalo, diversaj kulturaj vojoj, ktp.
Stela jaro
Stela jaro estas tempo dum kiu la Suno, kiam observata de la Tero, faras kompletan vojturnon en la ĉiela sfero de iu fiksita stelo kaj revenas al la sama stelo; alivorte temas pri du sinsekvaj pasadoj de la Tero tra sama punkto de sia orbito, tenante kiel referenco steloj. Tiu koncepto estas ĝenerale uzata de la astronomoj; kaj ties daŭro estas proksimume de 366,256 stelaj tagoj. Tio egalas al 365,2563631 averaĝaj​ teraj diurnoj (nome 365 tagoj, 6 horoj, 9 minutoj kaj 9,7632 sekundoj), tio estas, 31558149,76 s.
Radioteleskopo de Arecibo
La radioteleskopo de Arecibo estis elstara radioteleskopo, ĉefa instalaĵo de la astronomia Observejo de Arecibo, en Porto-Riko. Ĝi funkciis inter 1963 kaj 2020 kaj estis la plej granda teleskopo de simpla aperturo, ĝis konstruo de FAST en Ĉinio, en 2016. La instalaĵo ankaŭ kapablis elsendi ondojn al la ekstera spaco, kio ebligis ĝian uzon kiel radaron por korpoj en la Sunsistemo (ĝis la distanco de Saturno).
Fermo kaj detruo
La strukturo alfrontis plurajn tertremojn. Unu el ili, en  2014, damaĝis kablon, kaj dum la riparoj, kiuj daŭris ĉirkaŭ 2 monatoj, la teleskopo ĉesigis siajn normalan funkciadon. En januaro de 2020 oni fermis denove la instalaĵojn por inspektado, post alia tremo. Kroma minaco estis tropikaj ŝtormoj, kiel la huraganoj Maria, en 2017, aŭ Isaias, fine de julio kaj komence de aŭgusto de 2020.
Post tiu lasta uragano, la 10an de aŭgusto, rompiĝis unu el la kabloj kiuj tenis la platformon, kaŭzante damaĝojn interalie al la gregoria volbo, la ponteto kaj la telero. Laŭ la teknikaj priskriboj de la kabloj, la restantaj estu kapablaj elteni la pezon intertempe, ĝis kiam oni instalas novan kiun oni mendis. Tamen, la 7an de novembro rompiĝis alia kablo el la sama turo, denove kaŭzante truon en la telero. Post konsultado kun spertuloj, la aŭtoritatoj decidis definitive fermi la teleskopon kaj plani ĝian malkonstruon, ĉar laboro sur la strukturo en tiaj cirkonstancoj estis konsiderata tro riskaj por laboristoj. Dum la sekvaj semajnoj okazis pli da damaĝoj en la kabloj kaj fine la 1an de decembro la strukturo kolapsis kaj falis en la teleron. Neniu homo estis vundita.
Gruaro
Gruaro estas komunumo de Italio. Ĝi apartenas al la regiono Veneto kaj al la provinco Venecio, kiu ekde la 1-a de januaro 2015 havas la nomon metropola urbo Venecio. Najbaraj komunumoj estas Cinto Caomaggiore, Cordovado (PN), Portogruaro, Sesto al Reghena (PN) kaj Teglio Veneto.
Spermatido
En biologio, spermatido estas nematura unuploida vira seksĉelo, kiu estiĝas per mejozo de sekundaraj spermatocitoj. Ĝi maturiĝas kaj fariĝas spermatozoo.
Priskribo
Spermatidoj formas unu el la stadioj de la procezo spermatogenezo. Spermatidoj estas kunigita inter si per ĉelplasmeca likvo, kaj havas troan citoplasmon ĉirkaŭ la nukleoj.
Spermatido formiĝas per mejozo 2 de sekundara spermatocito. Sekundara spermatocito estas duploida, sed per mejozo spermatido estas unuploida.
Post tagoj, spermatido maturiĝas kaj fariĝas spermatozooj, kiuj eliras la korpon kiel parto de spermo dum ejakulo.
Tasos Livaditis
Anastasios-Pandeleimon "Tassos" Livaditis (en greka: Αναστάσιος-Παντελεήμων "Τάσος" Λειβαδίτης; 1922–1988) estis greka poeto, kiu naskiĝis en la 15-a de Aprilo 1922 en Ateno. Li havis tri fratojn kaj unu fratinon, ĉiuj pli maljunaj ol li. Lia patro estis komercisto kaj li vivis feliĉan infanecon.
En 1940 li enskribiĝis en la fakultato pri juro de la Atena Universitato, sed en la posta jaro okazis la germana okupacio de Grekujo, do li forlasis sian studadon kaj aliĝis al la rezistado. En 1943 forpasis lia patro.
Post la liberiĝo en 1944 li daŭris sian politikan aktivadon en la maldekstra flanko kaj pro tio en 1945 li estis arestita sed poste liberigita. En 1946 li edziĝis al Maria Stoupa kaj publikigis sian unuan pomeon  “Tο τραγούδι του Xατζηδημήτρη" (La kanto de Haĝidimitiri).
En 1948 dum la enlanda milito oni lin denove arestis kaj sendis al Limnos insulo, de kie, post la finigo de la enlanda milito en 1949, oni lin translokiĝis al Makronisos insulo, kie oni tenis la maldesktremulojn. Li multfoje estis pridemandita denunci siajn agadojn sed li ĉiam rifuzis. Do fine oni sendis lin al la malliberejo sur Agios Efstratios insulo kaj pli poste al Haĝikostas malliberejo en la ĉeftero. En la jaro 1951, kiam mortis lia patrino, li subskribis sian denuncon kaj estis liberigita.
En 1954 li komencis verki kiel literatura kritikisto en la ĉefa maldekstra ĵurnalo Avgi (tagiĝo) ĝis la jaro 1967. Dum siaj jaroj en malliberejo li verkis multajn poemojn el kiuj la “Ventoj en la vojkruciĝo de mondo” publikigita en 1955 estis taksita “renversema” kaj pro tio li estis arestita sed la juĝejo punliberigis lin. La poemo gajnis la Unuan Premion pri Poezio en la Varsovia Monda Junul-Festivalo en 1955.
La puĉo de la 21-a de aprilo 1967 lasis lin senlabora. Sed en 1965 li komencis verki sub diversaj kaŝnomoj en la popularaj grandnombraj ĵurnaloj de la tempo. Ekzemple “Fantasio” dungis multajn maldekstremajn verkiston, redaktistojn ktp., malgraŭ la politika risko.
Li kun verkisto Kostas Kotzias komune verkis scenaron por la unua greka filmo de nov-realisma kinarto, “Najbarejo la sonĝo”, kiun direktis kaj ludis Alekos Aleksandrakis, kaj kiu aperis en la kinejoj en 1961. La aŭtoritatoj prokrastis ĝian montriĝon sed pro la fakto, ke la muzikon de la filmo komponis Mikis Theodorakis en la komenco ĝi estis permesita montriĝi nur en la kinejoj de Ateno. Malgraŭ la cenzurado kaj la perditaj partoj de la filmo oni ĝin taksas kiel mejloŝtono en la historio de la greka kino.
Livaditis forpasis en la 30-a de oktobro 1988 en la Atena Ĝenerala Malsanulejo pro ĥirugioj pri aorto aneŭrismo.
«Kaj iutage mi deziras, ke oni surskribu sur mian tomboŝtonon: Li vivis ĉe la limoj de nedifinita aĝo kaj mortis pro malproksimaj aferoj, kiujn li iam vidis en necerta sonĝo» (Εξομολόγηση, Τα χειρόγραφα του Φθινοπώρου -  Konfeso, La manuskriptoj de Aŭtuno).
Poemo
Vento de novembro
Sed nun vesperiĝis.
Ni fermu la pordon
kaj mallevu la kurtenojn
Chemenot
estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Jura, nomita laŭ la montaro Ĵuraso, en la regiono Burgonjo-Franĉkonteo (Bourgogne-Franche-Comté). Fine de en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². Administre la komunumo apartenas al la arondismento Lons-le-Saunier kaj al la kantono Bletterans.
Tasos Livaditis
Poemo
ĉar venis la tempo de kontado.
Chemenot
Geografio
La vilaĝo situas sur ebenaĵo de la Bresse.
Tasos Livaditis
Poemo
Kion ni faris en nia vivo?
Chemenot
Demografio
fonto: Insee
Tasos Livaditis
Poemo
Kiuj ni estas?
Kial vi kaj ne mi?
Estas longa tempo,
ke neniu frapis nian pordon
kaj la poŝtisto
ne aperis ekde jarcentoj.
kiom da poemoj,
kiujn foprenis la vento de novembro.
Kaj se mi malŝparis mian vivon,
mi malŝparis ĝin por sensignifaj aferoj:
iu vorto aŭ iu ŝlosilo,
iu hieraŭo aŭ iu morgaŭo.
havas ĉiam iun aromon de violeto
ĉar mi rememoras.
kiom da vortoj sen respondaj,
kaj la muziko mi pensas,
ke ĝi estas la aflikto de tiuj,
kiuj malatingis enamiĝon.
Ĝis en la fino restas nenio,
sed nur iu malklara memoro
el la pasinteco
(kiam ni vivis?)
kaj en ĉiu venanta printempo
mi ploras ĉar baldaŭ ni foriros
kaj neniu rememoros nin.
-- poemo el la libro “La manuskriptoj de Aŭtuno”
-- tradukis Vasil Kadifeli, Turkio
Dao Anh Kha
Đào Anh Kha (naskiĝis la, mortis la ) estis vjetnama esperantisto (ekde 1947), poeto, tradukisto kaj movada aganto. Li estis elektita honora membro de UEA (2001) kaj membro de la Akademio de Esperanto (2004).
Dum la 25-jara kontraŭfranca rezista movado li akiris Literaturan Premion per la epika versdramo Pham Hong Thai. En 1990 li omaĝis centjariĝon de Ho Chi Minh per poemo Ho Chi Minh, la Legendo de Realo. En la vjetnaman lingvon li tradukis Elektitaj dramoj de Ŝekspiro (1963). Lia tradukaĵo de Su Juan, fama dramo de Guō Mòruò, estis enscenigita.
Esperantan literaturon li riĉigis per tri diferencaj poeziaj voĉoj: Tagkajero en Prizono de Ho Chi Minh, elektitaj pecoj el Uc Trai kaj Quoc Am Poemaroj de Ngujen Traj kaj Elektitaj Poemoj de To Huu.
Li ludis la rolon de ĉefredaktoro por kolektiva ellaboraĵo de Vortaro de komparataj proverboj vjetnama - angla - franca - Esperanto.
Dao estis unua ĝenerala sekretario de Vjetnama Pacdefenca Esperantista Asocio (VPEA) de 1956 ĝis 1990.
Li iniciatis okazigi en Vjetnamio la Duan Azian Kongreson de Esperanto (1999), verkis multajn studojn, kaj reviziis plurajn lernolibrojn.
NGC 6874
NGC 6874 estas grupo de steloj en konstelacio Cigno.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Yosuke Kamigata
Yosuke Kamigata (上形 洋介, n. ) estas japana futbalisto.
Li futbalis ĉe V-Varen Nagasaki, Tochigi SC kaj Vanraure Hachinohe.
Weferlingen
Weferlingen estas eksa komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Börde de la federacia lando Saksio-Anhalto. Ekde la 1-a de januaro 2010 la loĝloko estas parto de nova urba komunumo Oebisfelde-Weferlingen. Fine de 2011 la komunumoparto havis 2018 loĝantojn.
Grumolo delle Abbadesse
Grumolo delle Abbadesse estas komunumo de Italio.
Spermatogonio
En biologio, spermatogonio (spermatogonium) estas duploida vira seksĉelo. Ĝi per mitozo fariĝas primaraj spermatocitoj.
Priskribo
Spermatogonioj formas unu el la stadioj de la procezo spermatogenezo. Spermatogonioj per mitozo produktas 2 primarajn spermatocitojn.
Klasifiko
En homoj, ekzistas tri tipoj de spermatogonioj:
Tajdomuelejo
Tajdomuelejo estas akvomuelejo, kiu uzas la fenomenon kaj forton de la tajdoj por funkcii.
La tajdomuelejoj ĝenerale situas ĉe riverbuŝoj, sufiĉe ŝirmataj kontraŭ la ondoj, sed sufiĉe proksimaj de la oceano por profiti sufiĉan tajdamplekson. En Eŭropo, tiu muelejtipo ekzistas ekde mezepoko kaj povus datiĝi de la romia epoko.
Funkciado
Tajdomuelejo konsistas el digo enhavanta nurunudirektajn kluzovalvojn. La digo apartigas taŭgan golfeton aŭ parton de riverbuŝo, por konsistigi akvotenan basenon.
Dum fluso, la maro plenigas la basenon. Kiam ekmalflusas, la valvoj fermiĝas kaj malebligas malpleniĝon de la baseno. Dum malfluso, kiam la diferenco inter la baseno kaj la maro estas sufiĉe alta, tiam la valvoj malfermiĝas : la akvo elfluas el la baseno al la maro rotaciigante la muelejradon.
Pro sia funkciadprincipo, la tajdomuelejo kapablas funkcii nur dum parto de la tago, kiam la marnivelo estas malpli alta ol la basennivelo (por ekzemplo dum 6 horoj en ĉiuj 12 horoj por la tajdomuelejo Birlot). Tiu periodo estas pli mallonga kiam la tajdokoeficiento estas malgranda.
Male al la aliaj tipoj de muelejoj, la energio produktebla per la tajdomuelejo ne dependas de meteologiaj fenomenoj (vento, pluvkvanto). Sed, la tajdomuelejo postulas investojn pli altaj ol la aliaj muelejoj (konstruado de digo).
Historio
La unua konata tajdomuelejo povus esti tiu konstruita sur la rivero Fleet (rivero) en Londono kaj datiĝus de la romia epoko.
NGC 6875
NGC 6875 (aliaj indikoj — ESO 284-28, AM 2009-461, IRAS20096-4618, PGC 64296) estas galaksio en konstelacio Teleskopo.
Tajdomuelejo
Historio
Post la romia epoko, la unuaj tajdomuelejoj estis malkovritaj ĉe la bordo de Irlando : muelejo kun vertikala rado datiĝanta de la 6-a jc en Killoteran apud Waterford, muelejo kun horizontala rado datiĝanta de la 630-aj jaroj en Little Island apud Cork , , alia muelejo proksime ,. La muelejo de la monaĥejo de Nendrum sur insulo de Strangford Lough en Nord-Irlando datiĝas de 787,. En Anglio, la plej malnova konata tajdomuelejo situas en la haveno de Dovero kaj estas menciita en la libro Domesday Book (1086). La tajdomuelejo de Woodbridge, en Woodbridge en Suffolk, datiĝas de 1170. Rekonstruita en 1792, ĝi ankoraŭ funkcias. Mezepoka muelejo ĉiam funkcias en Rupelmonde apud Antverpeno.
La tajdomuelejoj pliiĝis en la Mezepoko sur la tuta marbordo de Eŭropo, taŭga por ili : en Skotlando, en Kimrio, en Anglio, en Nederlando kaj en Belgio, en Francio (aparte ĉe la estuaro de la rivero Rance), en Hispanio kaj en Portugalio. En la 18-a jc, Londono enhavis 76 tajdomuelejojn, el kiuj du sur la ponto de Londono. Iutempe, 750 tajdomuelejoj funkciis ĉe la atlantikaj bordoj, el kiuj ĉirkaŭ 300 en Usono, , 200 en la Unuiĝinta Reĝlando kaj 100 en Francio.
En la 20-a jc, la uzo de la akvomuelejoj rapide malkreskis. En 1938, esploro malkovris ke el la 23 tajdomuelejoj restantaj en Anglio, nur 10 funkciis. Plej multaj muelejoj estis aliceligitaj aŭ detruitaj.
Ekzemploj
En Francio, de Mezepoko, tiu tekniko estis precipe aplikita en Bretonio. En tiu regiono, videblas ankoraŭ tajdomuelejoj en la sekvantaj lokoj :
En departemento Charente-Maritime, en Saint-Just-Luzac, la muelejo de Loges estas unu el la alstaj tajdomuelejoj, kiuj ankoraŭ produktas farunon.
Inter la konservitaj tajdomuelejoj en aliaj lokoj, oni povas citi :