cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Katedralo de Halberstadt
Izoliĝejo kaj klostro
La kvar-ala, duetaĝa klostro devenas el la 13-a jarcento kaj havas ankaŭ konsekvence simplajn krucvertovolbojn. La „frugotikaj“ ŝtopaĵoj de la arkaĵoj tamen estas aldonaĵoj de la 19-a jarcento. En la supra etaĝo troviĝas partoj de la konsiderinda katedrala trezoro.
La krucovolba kapelo Neuenstädter Kapelle (1503) estas alirebla de la okcidenta alo klostra kaj loĝigas belan malfrugotikan retabloaltaron.
Super la norda alo troviĝas la granda „Nova Kapitulejo“, kies grandiozajn maŝoripajn volbojn post la militdetruo nun anstataŭas sobra plata betonplafono.
Nontron
Geografio
Nontron situas en la nordo de Dordogne, norde de Périgueux.
Mouriès
Mouriès [mu:ʁjɛs] (jen france, okcitane Moriés) estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Bouches-du-Rhône (franca elparolo: [], "Riverbuŝoj de Rodano", okcitane Bocas de Ròse), en la regiono Provenco-Alpoj-Bordo Lazura (Provence-Alpes-Côte d'Azur, prononcata, okcitane Provença-Aups-Còsta d'Azur). Fine de en la komunumo vivis.
Ĝiaj loĝantoj nomiĝas Mouriésens.
Alex Mineiro
Alex Mineiro (n. ) estas brazila futbalisto. Li ludis kiel atakanto.
Li futbalis ĉe Kashima Antlers en Japanio kaj krome ĉe América-MG, Cruzeiro, Vitória, Bahia, União Barbarense, Atlético Paranaense, Tigres UANL, Atlético Mineiro, Palmeiras kaj Grêmio en Brazilo.
Szarvaskő
Szarvaskő [sarvaŝkO] estas malgranda vilaĝo en Hungario, en regiono Norda Hungario, en departemento Heves, en Distrikto Eger. La loknomo signifas: cervo-ŝtono.
Situo
Szarvaskő situas sur malebenaĵo, en valo de rojo nomata Eger, laŭ ĉefvojo Eger-Ózd, laŭ fervojo Füzesabony-Putnok. Eger troviĝas 10, Bélapátfalva kaj Mezőkövesd po 22 km-ojn.
Historio
Ŝajnas, Szarvaskő estis laŭvoja doganprena loko ekde la 12-a jarcento. Supozeble la fortikaĵo konstruiĝis post la tataroj en 1241. Ĝis 1945 la kampoj apartenis al episkopejo de Eger. La historia vilaĝnomo estis Püspökváralja (= subaĵo de fortikaĵo de episkopo).
En Szarvaskő migra poŝto servas.
Rotondo
Laŭ Francisko Azorín rotondo estas Rondoforma konstruaĵo, ofte kun kupolo. Li indikas etimologion el la latina rotondus, el rota (rado).
2828 Iku-Turso
2828 Iku-Turso estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la finnlanda astronomino Liisi Oterma elde la Observatorio de Iso-Heikkilä en Turku.
Nomo
Ĝi ricevis la nomon de Iku-Turso, mara monstro en la finna mitologio
Dasburg (burgo)
La Dasburg estas la ruino de montburgo en la suda Ejfelo en la germana-luksemburga naturparko sur 356 m alta monto apud la komunumo Dasburg ĉe la rivero Our en la distrikto Bitburg-Prüm, germana federacia lando Rejnlando-Palatinato.
Schweina
Schweina estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Wartburg de la federacia lando Turingio. La 31-an de decembro 2004 la komunumo havis 3076 loĝantojn.
Ekde la 31-a de decembro 2012 ĝi estas urbokvartalo de Bad Liebenstein.
Joachim Kaiser (artisto)
Joachim Otto KAISER (naskiĝinta la 30-an de decembro 1929 en Erfurto, mortinta samloke en la 28-a de marto 2010) estis germana artisto kaj kulturpolitikisto.
Vivo kaj kreiva agado
Kaiser finis metilernadon kiel metalartisto kaj studis poste je la fino de la 1940-aj jaroj ĉe Siegfried Kraft ĉe la Landa lernejo pri Aplikitaj Artoj en Erfurto. Li iĝis oraĵisto kaj majstriĝis en 1953. Lia ĉefverko estis la brustkruco por la erfurta helpepiskopo. Ekde 1954 li estis liberprofesiulo en sia ateliero en la Johannis-strato.
La aktiva katoliko estis unu el la malmultaj oraĵistoj de GDR kiu fabrikis sakralajn artaĵojn. Dum 40 jaroj da artista kreado li faris grandan nombron da altkvalitaj tabernakloj, monstrancoj, episkopaj krucoj, kalikoj, starigendaj kaj vandenpendigendaj krucojn - sed ankaŭ sportpokalojn. Li partoprenis ekspoziciojn en Dresdeno, Munkeno, Hanau kaj de sur la burgo Creuzburg. Krome li estis porparolanto de turingiaj artmetiistoj.
Liaj du filoj fariĝis ankaŭ sukcesoj metalistoj, arĝentaĵistoj kaj diplomitaj dizajnistoj; ankaŭ la ateliero patra ankoraŭ funkcias.
Kiel politikisto
De 1990-2009 li estis urba konsilanto por la CDU, de 1994-2004 honorofica kulturadjunkto. Dum multaj jaroj li feliĉe helpis formi la kulturan evoluon de la turingia ĉefurbo. Li ankaŭ estis membro de la kulturkomisiono de Deutscher Städtetag. Kiel estro de la kontrolkonsilio de la Societo "Imperiestra salonego" li ĉefe respondecis por la restaŭrado de tiu tre historia loko. Same li gvidis la kontrolkonsilion de la Krämerbrücke-fondaĵo. Pro liaj meritoj oni eknomis lin en la 2009-a jaro civitano honora de Erfurto.
Eksteraj ligiloj
Artikolo pri Kaiser en katolika gazeto Tag des Herrn, 35/1996.
Pont-Aven
(jen france kaj bretone) estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Finistère (jen france, Penn-ar-Bed), en la regiono Bretonio (Bretagne, Breizh). Fine de en la komunumo vivis.
Nicolinț
Nicolinț [nikolinc] (hungare: Miklósháza) estas vilaĝo en Rumanio sudokcidente de Oravița. En 1910 ĝi havis 1 223 loĝantojn (rumanoj)); en 1992 329 (rumanoj). Ĝia unua mencio skriba estas el 1690. Ĝis 1919 ĝi apartenis al Hungario (Krassó-Szörény vármegye). Administre ĝi apartenas al Ciuchici.
3464 Owensby
3464 Owensby estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la usona astronomo Edward L. G. Bowell elde la Stacio Anderson Mesa de la observatorio Lowell apud Flagstaff (Arizono, Usono).
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de la usona astronomino kaj planedosciencistino Pamela D. Owensby.
Ilona Nagykovácsi
Ilona Kovács naskiĝis la  en Jászárokszállás, ŝi mortis la  en Toronto (Kanado).
Biografio
Ilona Nagykovácsi komencis sian karieron kiel cirkisto-revuisto, sed ŝi lernadis ankaŭ kantadon, fine ŝi frekventis privatan aktorlernejon de Szidi Rákosi. En 1933 ŝi ricevis rolojn en Teatro Magyar kaj pluraj teatroj, kabaredoj, revuoj, kie ŝi ĉefe kantadis. Ŝi famiĝis pro kantadoj de signifaj poemoj, ili estis aŭdeblaj ankaŭ en Hungara Radio. En la fruaj 1940-aj jaroj ŝi apartenis precipe al Teatro Madách, ŝi faris koncertojn ekzemple en la Muzikakademio kaj Palaco Vigadó. Dum la nazia erao ŝi nenie prezentis sin. Post la 2-a mondmilito ŝi denove havis eblecojn kantadi kaj roladi en pluraj teatroj, kabaredoj, revuoj. En la fruaj 1960-aj jaroj ŝi kun sia dua edzo disidis al Okcidenta Germanio, ekde 1964 ili vivis en Toronto.
Ŝi edziniĝis en 1936, eksedziniĝis post dek jaroj, ŝi denove edziniĝis al Tibor Polgár en 1947.
Eŭropa Futbal-Ĉampionado 2000
La fina parto de la 11-a Eŭropa Futbal-Ĉampionado (oficiala nomo "UEFA EURO" 2000) okazis inter la 10-a de junio kaj la 2-a de julio 2000 – unuafoje en du landoj samtempe, nome en Nederlando kaj Belgio.
La konkurso havis du fazojn: unue la teamoj de 16 landoj konkursis en 4 grupoj de po kvar teamoj, kaj en ĉiu grupo restis la du plej bonaj, do entute 8 teamoj. Poste en la "finala fazo" unue ludis po du teamoj el tiuj 8, parigitaj laŭ antaŭe difinita sistemo (la kvaronfinalo), el tio restis 4 gajnantoj, el kiuj po du interludis en la duonfinalo, kaj la gajnintoj el la duonfinalo komparis siajn fortojn en la finalo, kiu okazis je la 2-a de julio 2000 en Roterdamo.
Por la 31 matĉoj en sume 8 stadionoj estis venditaj entute pli ol miliono da enirbiletoj. Krome pluraj milionoj da futbalemuloj vojaĝis al la matĉaj urboj, kie ili sur ekranegoj povas spekti la interluktadojn de la sportaj teamoj.
Arles-sur-Tech
Arles-sur-Tech (Arles) estas franca situanta en departemento Pyrénées-Orientales, regiono.
Eŭropa Futbal-Ĉampionado 2000
La ok urboj, kiuj gastigis la matĉojn, estis en Belgio kaj en Nederlando
Arles-sur-Tech
Ĝiaj loĝantoj nomiĝas Arlésiens.
William Christie
William Lincoln CHRISTIE, naskiĝis en Bufalo, Nov-Jorkio, estas franc-usona orkestrestro, klavicenisto, fondinto de la ensemblo Les arts florissants.
NGC 4810
NGC 4810 (aliaj indikoj — MCG 1-33-23, ZWG 43.61, VV 313, ARP 277, KCPG 358B, PGC 43971) estas galaksio en konstelacio Virgo.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Kondiĉa fuelo
Oni akceptas ke varmo eliĝanta dum brulado de 1 kg da firma aŭ likva kondiĉa fuelo aŭ 1 m³ da gasfuelo egalas al 29,3 MJ (7000 kilokalorioj). Por transigi naturan fuelon al tiu kondiĉa oni aplikas kalorian ekvivalenton Ek kiu estas kalkulata kiel rilatumo de la malplej alta brulvarmo de tiu ĉi fuelo: Ek = QΎ1/29,3. Transigo de la natura fuelo al tiu kondiĉa okazas per obligo de kvanto de la natura fuelo je kalorian ekvivalenton Bkondiĉa = Bnatura - Ek.
Kaloria ekvivalento ĝenerale estas akceptata tiel:
Lisserbroek
Lisserbroek estas vilaĝo en la komunumo Haarlemmermeer, provinco Noord-Holland (Nederlando). Je la 1-a de januaro 2008 ĝi havis 3579 loĝantojn.
La vilaĝo situas en la sudokcidenta parto de la Haarlemmermeer, je la limo kun Zuid-Holland. Lisserbroek limas al Lisse, kaj plue estas ĉirkaŭata de Abbenes, Nieuw-Vennep, Beinsdorp kaj Buitenkaag.
Tempo (muziko)
Tempoindiko (vortero "tempo" esperante kaj itale de la latina vorto tempus; plurale tempi, en multaj naciaj lingvoj por la fenomeno uziĝas la itala aŭ latina vorto) en la muziko estas informo, kiom rapide muzikaĵo estu ludata, kiom rapida estu ĝia ritmo. Aldone multaj tempoindikoj samtempe ankaŭ estas indikoj pri la intencata emocio aŭ etoso de la muzikaĵo, do informas pri la dezirata karaktero de la verko.
Tempoindikoj en formo de adjektivoj, en la klasika muziko ĝenerale esprimitaj en la itala lingvo, en la kulturo de Eŭropo kutimiĝis dum la 17-a jarcento. En internacia lingvouzo, ili estis kaj restis itallingvaj, ĉar Italio tiutempe estis la plej noviĝema kultura centro de Eŭropo, kvankam en Anglio kaj aparte en Francio jam tiam preferiĝis nacilingvaj esprimoj. Nur dum la 19-a jarcento ankaŭ en la muzikaj kutimoj de aliaj landoj plimultiĝis nacilingvaj tempoindikoj, ekzemple la germana komponisto Johannes Brahms luktis por tiaj indikoj en la germana lingvo.
Por pli ekzakta difino de la tempoindikoj Johann Nepomuk Mälzel dum la jaro 1816 inventis la tiel nomatan metronomon, etan aparaton, kiu per svingiĝanta indikilo kaj ritmaj klakoj aŭd- kaj videbligas difinitan ritmon. La metronoma nombro (mallongigite per "M. M." = Metronomo de Mälzel, aŭ "bpm" = batoj por minuto) indikas, kiom da batoj por minuto havas la baza ritmo de muzikaĵo - pli alta nombro do indikas pli rapidan muzikaĵon.
La fakta impreso pri la rapideco aŭ karaktero de muzikaĵo tamen estas fenomeno, kiu ne nur difineblas per la nombro de batoj po minuto. La veran impreson influas la fakto, ĉu la muzikaĵo havas multajn mallongajn (8-onajn, 16-onajn, 32-onajn...) aŭ longajn (2-onajn aŭ plenajn) notojn, kiuj kreas la percepteblajn ritmojn, sed ankaŭ la lokaj kondiĉoj, ekzemple eĥo en la salono aŭ la humuro de muzikistoj kaj aŭskultantoj influas la sentatan impreson.
Tempoindikoj
La tradicie kutimaj tempoindikoj de klasika muziko, kiuj ekestis dum la epoko de romantika muziko, estas:
Tamen la tempoindikoj nur estu proksimuma helpilo. Se ne fiksiĝis ekzaktaj tempoindikoj por muzikaĵo, la muzikisto(j) havas la liberon elekti rapidecon, kiu al la aŭskultanto bone peras emocion (probable) deziratan de la komponisto.
Precizigoj
Per aldonitaj adjektivoj aŭ aliaj vortetoj eblas precizigi la tempoindikojn - ekzemploj estas:
Citaĵo
„[Tempo estas...] la plej necesa kaj plej malfacila kaj entute la ĉefaĵo en la muziko" (W. A. Mozart en letero de la 24-a de oktobro 1777)
Fairmount
Fairmount [fermaŭnt] estas vilaĝo en orienta centra Indianio (Usono), en suda kantono Grant, kun 2.992 loĝantoj (Usona censo de 2000). Ĝi estas plej bone konata kiel la junula hejmo de aktoro James Dean, kiu estas entombigita tie.
Historio
La nomo Fairmount venas de la parko Fairmount Park en Filadelfio. Ĝi estis nomita je 1850 de termezuristo, solvante diskuton inter la du fondintoj de la vilaĝo pri ĝia nomo.
Fairmount estas ekloĝita de kvakeroj el Norda Karolino dum la 1830-aj. Fondite je 1850, la vilaĝo ricevis ĝian formalan ĉarton de la ŝtato Indianio je 1870. La vilaĝo tre prosperiĝis pro la eltrovado de tergaso je 1887. Post la eluzado de la tergazo je 1900, Fairmount estiĝis liturbo, kies civitanoj laboris por la aŭtomobila industrio en apudaj urboj kiel Mariono, Kokomo kaj Andersono. Turismo kaj terkultivado malakrigas la efikon de la pograda malpliiĝo de industrio en tiuj urboj post 1980.
Geografio
Fairmount situas ĉe. Laŭ la Usona Censo, la vilaĝo havas tutan areon de 3.8 km2, ĉiom el kiu estas lando. La rivereto Back Creek fluas norden tra la vilaĝo.
Registaro
En Fairmount, administrate aparte, estas elementa lernejo, publika biblioteko, publika parko kun tri basbalaj ludkampoj, kaj sportejo por junula korbopilkado. La sportejo estas la sola cetera uzata konstruaĵo de la vilaĝa liceo, kie James Dean ĉeestis.
Ekonomio
Fairmount estas centro terkultiva, ĉirkaŭata de vastaj kampoj de maizo, tritiko, sojo kaj tomatoj. Porkoj kaj kokidoj estas la ĉefaj bredataj bestoj.
La vilaĝo ankaŭ havas unu malgrandan fabrikon, kiu fabrikas elementojn por aŭtomobiloj. Ĝi estas la sola industrio de la vilaĝo.
Franklino
Franklino (simbolo Fr) estas, en la gaŭsa sistemo (CGS), la unuo de elektra ŝargo Q. Ĝi nomiĝis omaĝe al la usona sciencisto kaj inventisto Benjamin Franklin; sinonimoj terminoj: estas statcoulomb, StatC aŭ esu (akronimo de la angla electrostatic unit of charge).
Difino
La difino de franklino baziĝas sur la leĝo de Kulombo, laŭ kiu du egalaj ŝargoj Q je distanco r kaŭzas inter ili la forton: La franklino estas la unuo de elektrostatika ŝargo kaj difinita tiel ke: Tiele, la kulomba konstanto havas la valoron 1 en la elektrostatika CGS-sistemo kaj estas ankaŭ sendimensia kvanto. Oni havas la rilatojn: kun 1 dyn = 1 g · cm / s² , aŭ ankoraŭ
Ekvivalento de SI-unuoj
Per komparo kun la ekvivalentaj unuoj de la SI-sistemo kaj la kulombo, sekvas:
kie estas la lumrapido.
Unuoj de malsamaj sistemoj de unuoj ne povas oficiale esti uzataj. Do la franklino aŭ unuoj dirivataj de ĝia dimensio [longo]1,5 · [maso]0,5 · [tempo]−1 neniam estos uzata en ekvacioj kune kun la kulombo.
Ekvivalentoj per CGS-unuoj aŭ iliaj derivitaj
La franklino esprimiĝas sekve en CGS-unuoj:
La franklino estis ankaŭ uzita kiel unuo por aliaj fizikaj grandoj.
(162196) 1999 RL45
(162196) 1999 RL45 estas marsrenkonta kaj terrenkonta amora asteroido, malkovrita la 14-an de septembro 1999 en la kadro de la astronomia kampanjo LINEAR (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Orbito
Ĝi estas proksima de la orbita resonanco 3:4 kun Marso.
Ĝia discentra orbito krucas tiun de Marso, ĝia granda orbita klineco tenas ĝin malproksima de la Tero.
• Ĝia marsa MOID estas 0,10208 astronomia unuo (15,271 milionoj da km),
Endre Szász (pentristo)
SZÁSZ Endre (sas) estis hungara grafikisto, pentristo naskita en Miercurea-Ciuc la 7-an de januaro 1926 kaj mortinta en Mosdós la 18-an de aŭgusto 2003.
(162196) 1999 RL45
Orbito
• La 28-an de septembro 1925 ĝi pasis al 0,25799 astronomia unuo (38,595 milionoj da km) de la Tero,
Endre Szász (pentristo)
Kariero
Endre Szász abiturientiĝis en Târgu Mureş, kie lia instruisto estis András Bordi. En 1946 li translokiĝis Budapeŝton, kie lia majstro estis István Szőnyi. Inter 1951 kaj 1960 li ilustraciis proksimume 600 librojn. Inter 1960 kaj 1970 li ĉefe pentris. Li laboris ankaŭ en filmfabriko dum tri jaroj.
(162196) 1999 RL45
Orbito
• la ĝi pasos al 0,27262 astronomia unuo (40,783 milionoj da km) de nia planedo.
Masaki Chugo
Masaki Chugo (中後 雅喜, n. ) estas japana futbalisto.
Li futbalis ĉe Kashima Antlers, JEF United Chiba, Cerezo Osaka kaj Tokyo Verdy.
Nigrakola busarelo
La nigrakola busarelo (Busarellus nigricollis) estas specio de rabobirdo de la familio de Akcipitredoj. Ĝi estas monotipa ene de la genro Busarellus.
Disvastiĝo
Ĝi troviĝas en Argentino, Belizo, Bolivio, Brazilo, Kolombio, Kostariko, Ekvadoro, Salvadoro, Gujanoj, Gvatemalo, Honduro, Meksiko, Nikaragvo, Panamo, Paragvajo, Peruo, Trinidado kaj Tobago, Urugvajo, kaj Venezuelo. Ties natura vivejo estas subtropikaj aŭ tropikaj humidaj arbaroj de malaltaj teroj, marĉoj, kaj similaj biotopoj.
La populacio estas ĉirkaŭkalkulata je 100.000 al 1.000.000 de ekzempleroj.
Aspekto
Plenkreskulo de Nigrakola busarelo havas pli malpli blankan kapon, nuance al sablokolora, kaj kun nigra strieco en krono. La korpo, supre kaj sube, kaj la dorso estas tre cinamo-ruĝecaj (malhelbrunaj), pli palaj en brusto. Estas nigra duonlumo en supra brusto kaj de tiu antaŭkoluma marko devenas la komuna nomo kiu estas rekta traduko de la latina scienca nomo. La dorso havas disajn nigrajn strietojn; la flugil- kaj vosto-plumoj estas nigraj kun la vostobazo strieca je ruĝecbruna. La irisoj estas tre ruĝecbrunaj, la vaksaĵo kaj beko nigraj, kaj la kruroj bluecblankaj.
Uragano Betsy
Uragano Betsy estis la dua nomita ŝtormo kaj dua uragano de la uragana sezono en 1965.
Nigrakola busarelo
Aspekto
Nematuruloj estas similaj, sed makulece al nigra, inklude ĉe krono, kaj la ruĝecbruna strieco en vosto estas pli etenda. La pala areo en brusto estas ankaŭ pli klare markata. La supra surfaco de la flugiloj estas strieca, kaj la irisoj estas malhelbrunaj.
Kutimaro
La nesto estas kutime situa en granda arbo, ofte ĉe akvo, sed foje en nealtaj arbetoj de kafoplantejoj aŭ ĉeurbaj areoj. La nesto estas kovrata de verdaj folioj. La ino demetas 3 al 5 ovojn blankecajn kun punktoj flavecbrunaj aŭ ruĝecbrunaj kaj pli malhelaj makuletoj. Ne disponeblas pli da informo pri ties reproduktado.
La Nigrakola busarelo loĝas el dieto ĉefe komponata el fiŝoj. Ĝi manĝas ankaŭ akvajn cimojn kaj eventuale lacertetojn, helikojn kaj rodulojn.
Kurt Kauter
Kurt KAUTER (naskiĝinta en la 7-a de majo 1913 en Limburg (Lahn), mortinta en la 23-a de februaro 2002 en Gotha) estis verkisto germana. Li skribis ankaŭ sub la pseŭdonimo de José Maria Rocafuerte.
La unuajn poemojn li verkis jam kiel junulo. Trovo de fosilioj instigis lin al studo de geologio, mineralogio kaj geografio en Würzburg.
Dum lia verkista kreivfazo li verkis ankaŭ teatraĵojn kaj marionetajn ludojn.
Autobiografio
Lebenslandschaft. Autobiographische Skizzen. Rhino-Verlag Arnstadt & Weimar 1999, ISBN 3-932081-31-5
(18040) 1999 NC60
(18040) 1999 NC60 estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la en la kadro de la kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Monaĥejo de sankta Magloire
La monaĥejo de sankta Magloire aŭ monaĥejo de Léhon estis iama abatejo, poste priorejo en la bretona urbeto Léhon, apud Dinan en la departemento Côtes-d'Armor en Francujo.
Historio
En 850, ses monaĥoj elmigris el Kimrujo kaj instaliĝis en la valon apud la rivero Rance ĉe la nuna urbeto Léhon. Ili komencis dehaki arbojn por konstrui domojn kaj preĝejon kaj kultivi la grundon.
Iun tagon, ĉasis Nevenoeo kaj lia kortego en la arbaro. Ili interparolis kun la monaĥoj kaj Nevenoeo promesis helpi ilin kondiĉe, ke ili trovos relikvojn de iu ajn sanktulo.
La monaĥoj pripensis la aferon kaj decidis iri per boato ĝis la insulo Sark en la Maniko. Tie kuŝis la relikvoj de sankta Magloire en monaĥejo. Dumnokte, ili plenumis sian projekton kaj revenis kun la relikvoj. Nevenoeo rekompensis ilin per mono kaj bienoj. Mirakloj pli kaj pli okazis. Kaj pli kaj pli da personoj instaliĝis tie. Tiam la sinjoroj de Lehon konstruigis kastelon sur la altaĵo unue el ligno kaj poste el ŝtono.
En 910 alvenis la normanoj kaj fuĝigis la monaĥojn. Post la liberigo de Bretonujo fare de Alano la 2-a de Bretonio, nomita Barbetorte aŭ al louarn (la vulpo), (910 - Nantes, 952), la monaĥoj revenis, sed la abato restis en Parizo. La abatejo fariĝis do priorejo, malpli grava ol abatejo.
En 1543, la prioro rajtis juĝi ĉiujn personojn, kiuj loĝis sur sia bienaro.
En 1720, la priorejo malriĉiĝis pro la monlimigoj de la reĝo Ludoviko la 15-a, kaj estis baldaŭ fermita.
En 1790 la bienoj estis venditaj, inter ili eĉ la monaĥejo.
En 1897, la abateja preĝejo estis denove malfermita.
La preĝejo
La monaĥoj preĝis en lignaj ĥorejseĝoj en la ĥorejo. Pentritaj paneloj malantaŭ ĉiu seĝo prezentas sanktulojn.
La pordego
La arkivolto kun la ses volviĝoj kuŝas sur etaj kolonoj.
La kapiteloj de la kolonetoj estas ornamitaj per vegetaĵoj.
La friso de la kapiteloj estas segildenta.
La kornico super la volbo kuŝas sur maskaronoj. Ili estas skulptitaj kaj montras vizaĝojn.
Kuŝostatuoj
Legeblas la nomoj de Typhaine du Guesclin kaj de ŝia edzo Jean de Beaumanoir kaj tiu de Marguerite d'Avaugour, kiu estis la filino de Gervaise de Dinan (mortis en 1232). Gervaise loĝis en la kastelo de Léhon.
La baptujo
La baptujo de la preĝejo datiĝas de la 13-a jarcento, sed ripozas sur verŝajne antikva kolono. La friso prezentas palmfoliojn kaj kverkofoliojn. Vizaĝoj aperas sur maskeronoj. Interne de la baptokuvo estas skulptita fiŝkaptilo kaj fiŝoj.
Per la akvo de la baptokuvo, estis benitaj la falĉiloj antaŭ la rikoltoj.
La absido
La granda absida fenestro de 52 m² estas okupata per moderna vitralo. Ĝi anstataŭis la vitralon de sankta Magloire, frakasita en 1944, kiam la germanoj bombis la apudan ponton super la rivero Rance.
La relikvoj de sankta Magloire
Laŭ la legendo, la monaĥoj iris per boato al la insuleto en la Maniko. Dum la irvojaĝo ili ripozis en kampo kie kreskis pomarboj, ne malproksime de Pleudihen. La pomoj malbongustis. Dum la revenvojo, ili deziris ankoraŭ ripozi en la sama kampo. Ili do kuŝis ĉe la piedoj de la samaj pomarboj, apud la relikvoj, kiujn ili ŝtelis en Sark. La postan matenon, ili denove gustumis la pomojn, kiu tiam estis tre bongustaj. Pro tio laŭ la legendo nuntempe bongustas la cidro de Pleudihen.
La klostro
Situanta norde de la preĝejo, la klostro estis rekonstruita de la benediktanoj de Saint-Maur en la 17-a jarcento.
Ĉar la kastelo de Léhon estis deklarita ruinoj de post 1490, Louis XIII (Ludoviko la 13-a), reĝo de Francujo donacis ĝin al la prioro de la monaĥejo. Li permesis, ke ili prenu la ŝtonojn por renovigi la abatejan konstruaĵon.
Kvar galerioj ĉirkaŭas la korton.
La lignaj ĉarpentaĵoj malaperis.
La loĝejo de la monaĥoj
En la teretaĝo troviĝas du grandaj ĉambroj, kiuj rigardas la ĝardenon kaj la riveron. Unu el la du estis la sakristio kaj la alia ĉambro por kunvenoj. Hodiaŭ ili estas uzataj kiel muzeo.
En la dua etaĝo oni vidas la malgrandajn fenestrojn de la ĉambretoj de la monaĥoj.
Sub la tegmento estis ordigitaj la provizoj. La ĉarpentaĵo similas al la kareno de boato. Tie estis filmita la filmo Les compagnons du Nouveau Monde (La kunuloj de la nova mondo) laŭ la romano de Bernard Clavel.
La manĝejo estis la ĉefa ĉambro de la monaĥejo. La fenestroj datiĝas de la 14-a jarcento, ili estas gotikstilaj. La tuta manĝejo estis renovigita inter 1987 kaj 1997. Oni plialtigis la nivelon de la grundo pro timo de inundoj. Gérard Lardeur estis la vitralisto.
La legendo de Patira kaj de la trezoro de la monaĥejo
Laŭ la romano ,Patira estis orfo, kiu vivis en la arbaro, apud la kastelo de Coëtquen, en la regiono de Dinan. Iun nokton, dum li vagadis en la arbaro, li aŭdis voĉon peti helpon, el la karcero de la kastelo. Estis la voko de Blanche (blankulino) de Coëtquen. Ili interparolis kaj Patira savis ŝian bebon Hervé. Li kaŝis lin en la arbaro dum kelkaj jaroj. Poste Hervé estis edukita en la monaĥejo de Léhon. Kiam okazis la franca revolucio, la monaĥejo estis detruita kaj inundita la kelo, kie troviĝis la trezoro de la monaĥoj. Patira fuĝis kun Hervé kaj ties patro. Ili revenis post la revolucio. Ĉu iun tagon, oni malkovros la trezoron?
Palo (religio)
Palo aŭ kongo estas religio kun grupo de nomoj tre forte ligitaj, kun deveno el Bantuoj, disvolvigitaj de sklavoj elkaptitaj en Centra Afriko kaj alportita en Kubon, kien venis ankaŭ derivitaj de la joruba religio de la zono de la Golfo de Gvineo. Aliaj nomoj asociaj kun la diversaj branĉoj de tiu religio estas jenaj: palo monte, palo mayombe, palo congo, brillumba kaj kimbisa kaj ĝi havas rilaton ankaŭ kun la socio abakuá. La hispanlingva vorto "palo" signifas bastoneton (vidu foton).
Temas pri kredo konata kiel subtenanto de la pesilo inter Bono (Mbote) kaj Malbono (Mbi). La historio de Palo Monte originis en la mondoregiono Kameruno, de kie etendiĝis al aliaj regionoj. Ekde mezo de la 20-a jarcento la Palo kongo eketendiĝis ekster la kubaj komunumoj, al Usono, Venezuelo, Kolombio, Domingo kaj Puertoriko. Ĉie miksiĝas kun elementoj de kristanaj devenoj. Oni ne konas nombron de sekvantoj, sed certe ili abundas en la zonoj de Havano, Matanzas, Pinar del Río kaj en aliaj zonoj kaj centraj kaj orientaj de la insulo, kaj ili kredas la tuton aŭ almenaŭ grandan parton de ties principoj. Pri etneco de la kredantoj, ili estas majoritate nigruloj, mulatoj kaj kelkaj blankuloj; plej parto ili estas baptitaj en la Katolika Eklezio.
La metodoj por divenado uzitaj en Palo kongo estas variaj. Tradicia metodo, nomita Vititi Mensu konsistas en la uzado de korno de sanktigita besto kaŝita per spegulo. La sekvantoj kutime salutas per la frazo “Nsala malekum", kaj la respektiva respondo estas "Malekum nsala”; kio evidentigas klaran influon de la araba lingvo, ĉu el la devenlokoj ĉu el la sklavistoj mem.
En kelkaj lokoj okazas sinkretismo de "palo" (bastonoj) kun la kristana kruco aŭ bildoj de sanktuloj.
Ankaŭ en Brazilo, Jamajko, Bahamoj kaj Virgulinsuloj estas similaj kaj rilataj kredoj.
Jean Baptiste Joseph Fourier
Jean Baptiste Joseph Fourier [ˈ|f|ʊər|i|ˌ|eɪ|,_|-|i|ər] aŭ [fuʁje] (naskiĝis la 21-an de majo 1768 en Auxerre - mortis la 16-an de majo 1830 en Parizo) estis franca matematikisto kaj fizikisto plej multe konata pro siaj esploroj pri varmotransiro, vibrado kaj la malkompono de periodaj funkcioj en konverĝan serion de sinusoidaj funkcioj nomatan serio de Fourier. Ankaŭ la furiera transformo nomiĝas tiele omaĝe al la fizikisto.
Li estas unu el la unuaj sciencistoj, kiuj pripensis pri la forceja efiko kvankam li trotaksis la varmon de astroj krom Suno.
Biografio
Fourier (esperante "Furiero") naskiĝis en Auxerre (nuntempe en Yonne nome departemento de Francio), kiel la filo de tajloro. Li iĝis orfo kiam li estis nur naŭjaraĝa. Fourier estis rekomendita al la episkopo de Auxerre, kaj danke al tio li estis edukita de la Benediktanoj de la monaĥejo de Sankta Marko. La postenoj en la scienca korpuso de la armeo estis rezervitaj por tiuj de elstara nasko, kaj tiele li estis neelektebla, li estis tamen akceptita en la milita lernejo de Auxerre pri matematiko. Li preferis la sciencojn antaŭ ol la monaĥeco kaj aniĝis al la École Normale Supérieure. Tie li havis kiel profesorojn Joseph-Louis de Lagrange, Gaspard Monge kaj Pierre-Simon Laplace, al kiu li sukcedis en la katedro en Politeknika Lernejo.
Amélie-les-Bains-Palalda
Amélie-les-Bains-Palalda (Els Banys d'Arles i Palaldà) estas franca situanta en departemento Pyrénées-Orientales, regiono.
Jean Baptiste Joseph Fourier
Biografio
Li partoprenis en la Franca revolucio de 1789 kiam li disvastigis ties principojn en sia distrikto kaj servante por la loka Revolucia Komitato. Dum la Teroro li estis dum mallonge enkarcerigita kaj li eskapis el la gilotino danke al la falo de Robespiero. En 1798 li iris en la Militiro al Egiptio. Li iĝis diplomato kaj scienca akompananto de la ekspedicio. Li servis kiel scienca konsilisto, kaj estis nomumita sekretario en la Egipta Instituto. Kiam la francoj en Egiptio estis blokitaj el la kontaktoj kun Francio fare de la brita ŝiparo, li organizis la vorkojn por ke la Franca armeo sekurigu siajn militmuniciojn. Li kontribuis ankaŭ per kelkaj matematikaj artikoloj al la Egipta Instituto (nomita ankaŭ la Kaira Instituto) kiun Napoleono estis fondinta ĉe Kairo, cele al malfortigo de la angla influo en Mezoriento. Post la britaj venkoj kaj la kapitulaco de la francoj sub la generalo Menou en 1801, Fourier revenis en Francion.
Amélie-les-Bains-Palalda
Ĝiaj loĝantoj nomiĝas Améliens kaj Palaldéens.
Jean Baptiste Joseph Fourier
Biografio
... jŭs mortinte la Prefekto de la Departemento Isère, mi dezirus esprimi mian fidon en la civitano Fourier nomumante lin por tiu posteno.
Dezirante montriĝi fidela al Napoleono, li elposteniĝis kiel Prefekto. Estis tiam kiam ĉe Grenoble li ekeksperimentis pri la propagado de varmo. Li prezentis sian artikolon Pri la propagado de varmo en solidaj korpoj al la Pariza Instituto la 21an de Decembro, 1807. Li ankaŭ kontribuis al la monumenta Description de l'Égypte.
En 1830, lia malboniĝinta sano komencis okazigi problemojn: Tuj post tiu okazaĵo, li mortiĝis en sia lito la 16an de Majo 1830.
Fourier estis entombigita en la Tombejo Père Lachaise en Parizo, en tombo ornamita per egipta motivo por montri sian iaman postenon kiel sekretario de la Kaira Instituto, kaj sian kompiladon de Description de l'Égypte. Lia nomo estis unu el la 72 nomoj skribitaj sur la Eiffel-Turo.
Bronza statuo estis starigita en Auxerre en 1849, sed ĝi estis fandita por fabriki armilojn dum la Dua Mondmilito. La Universitato Joseph Fourier en Grenoble estis nomigita tiele laŭ li.
Esploroj
En Grenoblo, li faris eksperimentojn pri la varmotransiro kaj modeligis la temperaturan evoluon per trigonometriaj serioj, kreante la fundamenton de la termodinamiko. Tiuj esploroj estis la ĝermoj de la teorioj pri la serio de Fourier kaj la konverto de Fourier.
La simpligo, kiun tiuj iloj alportas, estos kritikata de Pierre-Simon Laplace kaj Joseph-Louis de Lagrange.
Mónosbél
Mónosbél [mOnoŝbEl] estas malgranda vilaĝo en Hungario, en regiono Norda Hungario, en departemento Heves, en Distrikto Bélapátfalva.
Situo
Mónosbél situas sur malebenaĵo, ĉe piedo de Bükk, laŭ traira flankovojo, laŭ fervojo Füzesabony-Putnok. Bélapátfalva troviĝas 3, Eger 19, Pétervására 22, Ózd 25, Miskolc 58, Budapeŝto 145 kilometrojn.
Historio
La vilaĝo estis loĝata dum la kuprepoko. Dum la historio oni longe minis kalkŝtonon apud la vilaĝo. En Mónosbél migra poŝto servas.
Ŝanzio
Ŝanzio aŭ шаанза (en mongola) estas muzikilo, nome kordinstrumento, el Tuvio, Orienta Rusio.
31978 Jeremyphilip
31978 Jeremyphilip estas asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la en la kadro de la astronomia kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Ŝanzio
Ĝi havas 3 kordojn en 3 kordoĥoroj. Ĝi agordantas F2, C3, F3 aŭ D2 A2 D3 aŭ C2 G2 C3. La mezuro estas 660 mm.
Straß im Straßertale
Straß im Straßertale estas komunumo de Aŭstrio. Ĝi apartenas al la federacia lando Malsupra Aŭstrio kaj al la distrikto Krems. La komunumo situas en la nordokcidenta parto de la federacia lando kaj estas parto de la historia regiono Waldviertel (arbara regiono). Komence de la jaro en la komunumo vivis  loĝantoj.
31978 Jeremyphilip
Nomo
Ĝia nomo honoras Jeremy Philip D´Silva, kiu gajnis la duan rangon en la Intel International Science and Engineering Fair de 2015 pro sia projekto pri biomedicino kaj scienco de la sano. Li estis lernanto ĉe la Father Gabriel Richard High School en Arbaro de Ana (Miĉigano, Usono).
Ŝargijo
Ŝargijo aŭ Šargija (en Bosna), Çallgi (en Albana), Шаргија (en Serba)'' estas muzikilo, nome kordinstrumento, origine el Bosnio kaj Hercegovino, el la 15a-18a jarcentoj.
Ĝi havas 6 kordojn en 3 kordoĥoroj. Ĝi agordantas C3 C3, G3 G3, D3 D3. La mezuro estas 960 mm.
Rodershausen
Rodershausen estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Bitburg-Prüm de la federacia lando Rejnlando-Palatinato, kaj apartenas al la komunumaro Suda Ejfelo (Verbandsgemeinde Südeifel), administra ligo de pluraj najbaraj komunumoj, kiu ekestis la 1-an de julio 2014. Fine de la jaro la komunumo havis 0 loĝantojn.
Pirajuba
(oficiale Município de) estas municipo en la subŝtato Minas-Ĝerajso de Brazilo. Ĝi situas en la sudorienta regiono de Brazilo, en la mezoregiono Triângulo Mineiro e Alto Paranaíba (do "Triangulo Minas-Ĝerajsa kaj Alta Paranaibo") kaj en la mikroregiono Frutal. Laŭ la stato de en la komunumo vivis   sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². El tiuj, la nombro de voĉdonrajtuloj en la municipo en estis. La teritorio havas komunan limon kun.
Eksteraj ligiloj
<!-- Eble utilas ankoraŭ ion reenmeti de la antaŭa, tro mallonga teksteto, plej bone per enporto en vikidatumojn:
Paradokso de Epikuro
La paradokso de Epikuro estas filozofia problemo aŭ paradokso, pli konata (faklingve) kiel teodiceo. Ĝi temas pri la kontraŭdiro inter ĉiopova, bonvolema dio kaj tamen fakta ekzisto de malbono. Teodiceo ne estas ĝenerala problemo de filozofio, ĉar la kontraŭdiro ne ekzistas, se oni ne imagas ĉiopovan, bonvoleman dion.
Jen klasika formulo de la kristana aŭtoro Laktancio (ĉ. 250-325), kiun li erare atribuis al Epikuro:
Laktancio la argumentadon atribuis erare aŭ trompe al Epikuro. Ĝi devenas fakte de nekonata filozofo skeptikisma.
Preĝejo Sankta Anna (Belváros)
Servita preĝejo de Sankta Anna estas romkatolika historia monumento en Hungario, en Budapeŝto, en distrikto Belváros-Lipótváros.
Saint-Ouen-l'Aumône-Quartier de l'Église (stacidomo)
Saint-Ouen-l'Aumône-Quartier de l'Église estas franca stacidomo sur linio Achères - situanta en  Saint-Ouen-l'Aumône, en departemento Val-d'Oise, regiono Francilio.
Preĝejo Sankta Anna (Belváros)
Historio
En 1689 servita ordeno alvenis al Pest (urbo), kiuj komence profitis jam superfluan moskeon. En 1717 ili planis konstrui preĝejon, en 1725 abatejon. En 1726 ili aĉetis la nunan placon antaŭ la nuna preĝejo kondiĉe de tio, ke nur monumento povas esti tie. Post 3 jaroj jam estis videbla kolono pri Sankta Maria. La preĝejo pretiĝis en 1732, la abatejo en 1772. En 1849 la armeo de Habsburgoj pafis la urbon Pest, la preĝejo grave difektiĝis. Inter 1871-1874 la abatejo plene renoviĝis, eĉ trakonstruiĝis. En 1945 la konstruaĵoj denove difektiĝis, poste la abatejo plene malkonstruiĝis. Dum la socialismo la ordenoj ne funkciis en Hungario, tial Preĝejo de Ĉieliro de Maria (Belváros) transprenis la taskojn. La preĝejo estis renovigita en 1947, poste inter 1970-1977 kaj tiam oni konstruis telefoncentralon en la iama loko de la abatejo.
Saint-Ouen-l'Aumône-Quartier de l'Église (stacidomo)
Temas pri stacidomo de Société nationale des chemins de fer français (SNCF) priservata de trajnoj de linio J de Transilien.
Preĝejo Sankta Anna (Belváros)
Konstruaĵo
La preĝejo situas laŭ placo kaj strato. La fasado estas en la placo. La unusola svelta turo estas meze, kie estas sube la enirejo. Post la turo troviĝas la navo. La fenestroj formas liutojn. Ekstere skulptaĵoj estas videblaj pri sanktuloj.
Saint-Ouen-l'Aumône-Quartier de l'Église (stacidomo)
Ĝi situas ĉe kilometra punkto (PK) de la linio Achères - Pontoise (338000).
Povumo de Planck
En fiziko, la povumo de Planck PP estas la mezurunuo de povumo en sistemo de naturaj unuoj unuoj de Planck.
Preĝejo Sankta Anna (Belváros)
Konstruaĵo
Kermeso okazas en la 26-an de julio.
Povumo de Planck
Ĝi egalas al
kie c estas lumrapideco en vakuo;
Ĝia valoro estas
Pli elvolvita formo de ĉi tiu lasta esprimo estas PP = 3,62831 · 1052 W ± 0,00036 · 1052 W.
Relativa necerteco de la valoro estas ĉefe pro necerteco de la gravita konstanto G. Relativa necerteco de PP preskaŭ egalas al tiu de G. Vidu plu en unuoj de Planck.
Fizika signifeco
La povumo de Planck estas energio de Planck dividita per la tempo de Planck:
La povumo de Planck estas nepraktike granda unuo. La gamo-radiaj ekbriloj, la plej helaj fenomenoj sciataj, havas eligojn de ordo de 1·1045 W, kio estas je proksimume dek milionoj fojoj pli malgrande ol la povumo de Planck. Superado de 1/4 de la povumo de Planck produktus eventan horizonton sub ĝenerala relativeco.
NGC 4811
NGC 4811 (aliaj indikoj — ESO 323-47, MCG -7-27-19, AM 1254-413, DCL 411, PGC 44201) estas galaksio en konstelacio Centaŭro.
Petrilova
Petrilova (hungare same Petrilova) estas vilaĝo en Rumanio sudokcidente de Oraviţa. En 1910 ĝi havis 877 loĝantojn (rumanoj), en 1992 243 (rumanoj), kaj laŭ la stato de en la loĝloko vivis. Ĝia unua mencio skribe estas en 1717. Ĝis 1919 apartenis al Hungario, (Krassó-Szörény vármegye). Administre ĝi apartenas al Ciuchici.
Stratzing
Stratzing estas komunumo de Aŭstrio. Ĝi apartenas al la federacia lando Malsupra Aŭstrio kaj al la distrikto Krems. La komunumo situas en la nordokcidenta parto de la federacia lando kaj estas parto de la historia regiono Waldviertel (arbara regiono). Komence de la jaro en la komunumo vivis  loĝantoj.
Forkovostuloj
La forkovostuloj esta malgrandaj insektomanĝantaj birdoj de la genro Enicurus. Ili estas de la familio de Muŝkaptuledoj (iam en Turdedoj). La popola nomo devenas el ties longo forkoforma vosto. Krome temas pri nigrablankaj birdoj ĝenerale kun nigraj supraj partoj kaj blankaj subaj partoj kaj fruntoj.
Ili estas specioj de arbaroj de sudorienta Azio ĉefe asociaj kun montarbaroj kaj ties torentoj. Plej parto nestumas en rokfendoj, kie la ino demetas 2-4 ovojn.
Keita Goto
Keita Goto (後藤 圭太, n. ) estas japana futbalisto.
Li futbalis ĉe Kashima Antlers, Fagiano Okayama, Matsumoto Yamaga FC kaj Fagiano Okayama.
Stoikismo
Stoikismo (Στοά) estas skolo de filozofio fondita (308 a.K.) en Ateno de Zenono el Kitiono (urbo en Cipro). Ĝi konsilas mem-regadon kaj taĉmenton de distraj emocioj, iam interpretitan kiel indiferentecon al plezuro kaj doloro. Ĉi tiu taĉmento lasas la individuon pensi klare, trankvile kaj nepartieme.
Stoikistaj praktikoj intencas formi en la individuo virton, saĝecon kaj honestecon. Studentoj instigiĝas helpi tiujn, kiuj bezonas. Stoikismo ankaŭ konsilas psikologian sendependecon de socio, kredante ke ĝi estas ofte malracia estaĵo. Per regado de pasioj kaj emocioj, oni povas superi la malpacon de la ekstera mondo kaj trovi pacon en si mem. Stoikismo instruas ke pasio distordas veron, kaj ke strebi akiri veron estas virte.
Oni asociigas kun Stoikismo Grekajn filozofojn kiel Kleanto, Panaitio kaj Krizipo kaj pli malfruaj Romajn filozofojn kiel Cicerono, Seneko la pli juna, Marko Aŭrelio, Katono la pli maljuna kaj Epikteto. Pri Cicerono, oni notu ke kvankam li tenis multajn el la moralaj doktrinoj de Stoikismoj, li ne estis Stoikisto sed eklektikisto. Oni ofte kontrastigas Stoikan filozofion al Epikurismo.
11408 Zahradník
11408 Zahradník estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la ĉeĥa astronomino Lenka Kotková elde la Observatorio de Ondřejov en la vilaĝo Ondřejov, sud-oriente de Prago, Ĉeĥio.
Nomo
Ĝia nomo honoras la ĉeĥan kemiiston Rudolf Zahradník, kunfondinton de la ĉeĥa lernejo pri kvantuma kemio. Li iĝis la fondinto kaj unua prezidento de la Sciencula Societo de Ĉeĥa Respubliko (1994 - 1997) kaj la unua prezidento de la Ĉeĥa Akademio de Sciencoj (1993 - 2001).
Wilhelm Julius Foerster
Wilhelm Julius FOERSTER (same literumebla Wilhelm Julius Förster, sed kutimas la unua variaĵo, naskiĝis la 16-an de decembro 1832 en Grünberg, Silezio, hodiaŭ Zielona Góra, mortis la 18-an de januaro 1921 en Bornim, hodiaŭ urboparto de Potsdam) estis germana astronomo, sciencorganizanto, sciencpublicisto kaj pacisto.
Estiĝis laŭ lia iniciato la Astrofizika Observatorio Pocdamo (Leibniz-Institut für Astrophysik Potsdam) kaj poste la Einsteinturm (Einstein-turo) en Pocdamo, la Instituto de Astronomia Kalkulo, kiu interalie kalkulis la orbitojn de multaj asteroidoj kaj la Reĝa Prusa Geodezia Instituto en Berlino (Königlich Preußisches Geodätisches Institut in Berlin). Li estis kunfondinto de la Physikalisch-Technische Reichsanstalt (Fizike-Teknika Regna Institucio), la antaŭulo de la hodiaŭa Physikalisch-Technische Bundesanstalt (Fizike-Teknika Federacia Institucio). Li grave partoprenis la instalon de Internationaler Breitendienst (Internacia Latituda Servo), la hodiaŭa International Polar Motion Service (IPMS), la enkondukon de la metra sistemo kaj de eŭropaj mezurado kaj normigado. Ekde 1869 li estis membro kaj de 1891 ĝis 1920 prezidanto de la internacia Maß- und Gewichtskomitee (Komitato de Mezuriloj kaj Pesiloj), ekde 1870 direktoro Normal-Eichungs-Kommission (Normala Normiga Komisiono), la plej alta normiga instanco de la Norddeutscher Bund (Nordgermana Federacio) respektive ekde 1871 de Germana Regno.
Foerster estis interalie kunfondinto de la internacia Astronomia Societo, de Berlina Societo URANIA kaj de la pacmovada societo Deutsche Friedensgesellschaft.
Li estis honora prezidanto de Delegacio por alpreno de lingvo internacia kaj membro de ĝia komitato, prezidanto de la Internacia Scienca Asocio Esperanta (ISAE), en 1912 kaj en Berlino ekde 1908 membro de Esperanto-gruparo Berlino, frua antaŭulo de Esperanto-Ligo Berlin.
La familio
Foerster estis la dua filo de la fabrikanto de drapoj Friedrich Foerster kaj de ties edzino Hulda Foerster, kiu naskiĝis kiel Hulda Seydel.
De Friedrich Wilhelm kaj Karl Foerster ekzistas memoroj pri la gepatroj.
Eduko kaj soldatservo
Wilhelm Foerster vizitis ekde 1847 la Maria-Magdalenen-Gimnazion in Breslau. De 1850 ĝis 1852 li komencis studi astronomion en Friedrich-Wilhelm-Universitato en Berlino ĉe Johann Franz Encke. De 1852 ĝis 1854 li studis matematikon, fizikon, arthistorion kaj astronomion en la Universitato Bonn ĉe Friedrich Wilhelm August Argelander. Li doktoriĝis en 1854 al Dr. rer. nat.
Post studado li soldatservis unu jaron. Li poste komentis ĉi-tiun tempon tiel:
„La armeaj aferoj kaj la armea spirito nuntempe estas supertaksitaj de kelkaj flankoj pli multe ol iam ajn. Kiel institucio de sanga batalo de popoloj ĉi-tiuj instalaĵoj malaperos kaj devos malaperi el la kultura mondo.
Friedrich-Wilhelm-Universitato en Berlino
En 1858 Foerster habilitiĝis en la Berlina Universitato kaj fariĝis eksterorda profesoro pri astronomio, en la jaro 1875 orda profesoro.
Kultura relativismo
Kultura relativismo estas antropologia aŭ sociologia nocio laŭ kiu unuopa kulturo havas sian propran valoron, kaj do ne povas reprezenti absolutan normon. La origino de la modernaj intereso kaj nocio estis alestigita de Franz Boas. Tiu nocio similas al morala relativismo aŭ al kultura malsameco, sed ne temas pri la samo.
Wilhelm Julius Foerster
Friedrich-Wilhelm-Universitato en Berlino
1891/92 li estis ĝia rektoro. Lia rektora parolado temis: "Pri la pozicio de la astronomio ene de la natursciencoj kaj rilate al la mensaj sciencoj en la universitata instruado“.
Kultura relativismo
En ĝia, do, radikala versio konsideras ke la kultura diverseco altrudas ke la agoj kaj kredoj de individuo povas esti komprenata kaj analizita se ne per la vidpunkto de lia kulturo. Tielsence ĝi oponas universalismon, Kaj, do, kuntrenas kun si moralan relativismon pro kio ne eblas absoluta moralo dum la tuta moralo reduktiĝas al kutimoj kaj moroj kaj al institucioj. Ĉi-kaze estas ignorata la natura morala leĝo kiu koncernas kaj evidentigas ke la unuaj moralaj principoj reale subkuŝas al ĉiuj formoj de kultura relativismo.
Wilhelm Julius Foerster
Friedrich-Wilhelm-Universitato en Berlino
Kiel rektoro Foerster agadis por studenta memadministrado kaj repuŝo de la influo de korporaciaj studentoj. Kelkajn jarojn poste (1910) li rerigardis al ĉi-tiu klopodo.en parolado antaŭ Finkenschaft (Ligo de studentoj ne aliĝintaj en korporacioj)
Plovan
(jen france kaj bretone) estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Finistère (jen france, Penn-ar-Bed), en la regiono Bretonio (Bretagne, Breizh). Fine de en la komunumo vivis.
Kultura relativismo
Kutime oni citas kiel protagonisto de tiu morala, kaj do ankaŭ kultura, relativismo, la greka filozofo Protagoro; spuroj de tiuj du relativismoj troviĝas en, ekzemple, Charles Montesquieu kaj Voltaire
Wilhelm Julius Foerster
Friedrich-Wilhelm-Universitato en Berlino
„Kiam antaŭ ok jaroj ĉe la Berlina Universitato estis farita la provo, proksimiĝi al organizado de pli ampleksa reprezentado de studentoj kaj al speco de memadministrado de komunaj studentaj aferoj, la provo fiaskis pro la eksterordinara pasio, per kio tiutempe kontraŭaj politike-socialaj partidirektoj en la studentaro opiniesprimis pri tio.“
Plovan
Etimologio
La nomero Plo cetere aludas al la bretona vorto plou por "paroĥo", kaj indikas ke la loĝloko fondiĝis jam post la kristanigo de la regiono, kiu en Bretonio okazis en la 4-a kaj 5-a jarcentoj.
Kultura relativismo
Foje tiu relativismo albordiĝanta al morala relativismo, konfesata de iujantropologoj, etendiĝis al edukaj sistemoj aŭ al sistemoj kiuj aŭtonome kreas sian moralon.
Wilhelm Julius Foerster
Agado ĉe la Berlina Stelobservatorio
Ekde 1855 Foerster laboris kiel dua asistanto kaj ekde 1860 kiel unua asistanto de Johann Franz Encke, la direktoro de la Berlina Stelobservatorio. Komune kun Otto Lesser li malkovris en 1860 la aristoidon (62) Erato.
En 1858 post malsaniĝo de Encke li fariĝis ties anstataŭanto. Post la morto de Encke li transprenis la oficon de direktoro, kiun li havis ĝis 1903
Kantono Wiltz
La kantono Wiltz - france Canton de Wiltz, germane Kanton Wiltz, luksemburge Kanton Wolz, situas en la nordokcidento de la Grandduklando Luksemburgio. Ĝi norde limas je la kantono Clerf, sudoriente je la kantono Diekirch, sude je la kantono Redingen kaj okcidente je Belgio.
Administra divido
La kantono Wiltz ampleksas dek komunumojn (nombroj de loĝantoj laŭ la stato ).
Wilhelm Julius Foerster
Agado ĉe la Berlina Stelobservatorio
Unu el liaj unuaj taskoj kiel estro de la observatorio estis novigo kaj modernigo de la instrumentaro. La Fraunhofer-refraktoro, per kiu Johann Gottfried Galle en la jaro 1846 malkovris la planedon Neptun, estis prilaborita kaj 7"-meridian-teleskopo estis kreigita kaj starigita. Al liaj pluaj taskoj apartenis la organizado de la temposervo, la preciza mezuro de la latitudoj kaj longitudoj, kaj la observado de la termagnetismo.
Foerster ekipigis la horloĝon de la stelobservatorio per elektraj kontaktoj kaj per kablo sendis la akuratajn temposignalojn al la berlina centra telegrafa stacio.