cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Geedziĝdokumento de imperiestrino Teofano
Historia fono
Aŭtune de la jaro 968 okazis en la princlando Capua, la duklando Benevent kaj en Apulio militistaj bataloj inter la du partioj, kiuj daŭris ĝis 970. Samtempe senditoj de ambaŭ flankoj provis trovi diplomatian solvon al la konflikto. La celo de Oto la 1-a estis la agnosko de sia imperiestreco fare de Bizanco kaj la klarigo de la limoj en suda Italio. La unuiĝon realigu la geedziĝo de lia filo, la juna Oto la 2-a kaj la bizancia imperiestridino.
Por tiel politike grava geedziĝo estis antaŭvidita vera purpurnaskita, Ana, filino de la antaŭa bizancia imperiestro Romano la 2-a. Nikeforo tamen rifuzis edziniĝi purpurnaskitan aleksterlande. La sendito de Oto, la ĉefepiksopo Gero de Kolonjo, fine kunsentis post malfacila negociado kun la posteulo de Nikforo, Johano la 1-a Tzimiskes, akcepti parencinon, verŝajne nevinon de la nova imperiestro, kiu ne estis "purpurnaskita", nome Teofano.
La geedziĝdokumento dokumentas la geedziĝon de la 17-jara kun-imperiestro de la Sankta Romia Imperio, Oto la 2-a kun la 12-jara princino Teofano. La 14-an de aprilo 972 la papo Johano la 13-a gvidis la nupton en la baziliko de Sankta Petro de Romo. Tiu geedziĝo signifis la politikan agnoskon de la otida imperiestreco fare de la bizanca imperio. Okaze de la geedziĝo Oto la 2-a transdonis al Teofano vastan materian doton (legitima dos) por utiligo dum ŝia tuta vivo. La pompo per kiu la otidoj akceptis la bizancian princinon en Italio utilis por evidentigi la samrangecon kun la imperiestra kortego de Konstantinopolo. Per la dokumento Oto donis al sia edzino ne nur vastan doton, sed ankaŭ la promeson partopreni la regon super la imperio (consortium imperii). Teofano naskis en 980 la tronheredonton Oto la 3-an kaj regis post la frua morto de Oto la 2-a en jaro 983 la imperion.
Teofano verŝajne konservigis la dokumenton en oktobro 989 antaŭ sia vojaĝo al Romo kaj Italio en la otida familia monaĥejo en Gandersheim. Tie malkovris ĝin denove nur ĉirkaŭ 1700 Johann Georg Leuckfeld, kiu publikigis ĝin. Gottfried Wilhelm Leibniz agnoskis unu el la unuaj la historian signifon de la dokumento kaj enmetis ĝin en sian Historion de la Welfoj. Post la laikigo de la monaĥejo Gandersheim en 1810 la dokumento kun aliaj arkivaĵoj estis transportita al la ŝtatarkivejo de malsupra Saksio en Wolfenbüttel, kie ĝi troviĝas ĝis nun.
Enaj apartaĵoj de la dokumento
La enaj apartaĵoj de la dokumento rilatas al la lingva esprimo, la strukturo de la teksto kaj al la leĝa enhavo. La tensioj inter la bizancia kaj la okcidenta imperiestrecoj evidentiĝas ankaŭ en la kunteksto de la geedziĝdokumento de Teofano kaj Oto la 2-a. La imperiestro Oto la Granda kaj ties filo kaj kun-imperiestro Oto la 2-a aparte emfazas al la bizancia imperiestro sian pozicion kiel nuraj laŭleĝaj posteuloj de la romiaj imperatoroj. Ili rifuzas al la imperiestro Johano la 1-a Tzimiskes lian titolon basileus ton Romaion (imperiestro de la romianoj) kaj nomas lin Constantinopolitanus imperator (imperiestro de Konstantinopolo). La gvidpostulo de la papo, kiu gvidis la nupton, super la partriarkon de Konstantinopolo en la eklezio evidentiĝas per ceremoniaj kaj pompaj formuladoj. Tiel la papo Johano la 13-a estas nomata la sanktega kaj universala papo (germane: der hochheilige und universale Papst; latine: Iohannis sanctissimi et universalis papae).
La geedziĝdokumento mencias kiujn enspezojn kaj prebendojn havu la onta imperiestrino. La dokumento komenciĝas per arenga (enkonduka formulo), sufiĉe kutima, teologie postulema, retorika enkonduko, simile al prediko, kia ĝi okazis ĉe nupto. En la diplomatia parto de la dokumento, priskribo de la leĝa proceso, la imperiestro transdonis al sia edzino imperiestrajn rajtojn kaj enspezojn el la provinco Istrio kaj la duklando Pescara en Italio, la provincoj Walcheren en Nederlando kaj Wichelen en Belgio kun la abatejo Nivelles, entute 14.000 hubojn, kaj ankaŭ reĝaj kasteloj (curtes) kaj bienoj en Boppard, Tiel, Herford, Tilleda kaj Nordhausen.
Priskribo
La 144,5 centimetrojn longa kaj 39,5 centimetrojn larĝa dokumento estas volvolibro (latine: rotulus), kiu konsistas el tri kungluitaj pergamenpecoj. La dokumento estis verkita el purpura pergameno de nekonata artisto, verŝajne en la imperia abatejo Fulda.
Scienca esploro en Munkeno en la jaro 1966 evidentigis, ke oni uzis minion kaj la planton rubia tinctorum por ruĝigi la pergamenon. Tio indikas, ke la materialo estis verkita en okcidento pli verŝajne ol en la bizanca imperio. La dokumento estas unu el la malmultaj pruvoj de la uzo de rubia tinctorum en la frua mezepoko.
La purpura fono estas ornamita de 14 cirkloj kaj du duoncirkloj en duobla perlita kadraĵo laŭ multekostaj bizanciaj silktekstaĵoj. Inter la cirkloj kontrastiĝas purpuraj folivolvaĵoj en du ŝanĝaj prezentaĵoj sur la indige farbita fono.
Honda FCX
Honda FCX estas serio de diversaj eksperimentaj, hidrogen-pelataj veturiloj de japana entrepreno Honda. La nuna versio estas duporda, kvarsideja etaŭtomobilo, bazita je la pli frua, akumulatora elektra veturilo Honda EV plus. La veturiloj uzas kiel fuelon gasforman hidrogenon, kiu estas deponita sub premo de 350 baroj. Ĝi havas la atingopovon de 270 km.
Geedziĝdokumento de imperiestrino Teofano
Priskribo
Ĉe la flankoj kaj malsupre la dokumento estas ornamita de oraj listeloj kun akantaj folimotivoj bluaj kaj blankaj. Supre troviĝas kaplistelo ornamita de fajnaj miniaturoj. La miniaturoj montras portretojn de Jesuo Kristo inter Maria kaj Johano la baptisto, kaj la kvar evangeliistoj. Inter la medalionoj troviĝas ses bestoparoj: po du pavoj, kiuj trinkas el kantaroso, alterniĝas kun leonparoj, kiuj manĝas vinberojn de vito.
Honda FCX
La pli fruaj versioj de FCX uzis hidrogenĉelojn de Ballard Power Systems, sed la aktuela versio estas Honda-evoluigo (PEMFC), kiu ebligas eĉ ekon en -20 °C.
Geedziĝdokumento de imperiestrino Teofano
Priskribo
Sur la ornamita fono staras la teksto en ora skribo per kaligrafiaj minuskloj super la purpuraj medalionoj, kiuj estas plenigitaj per bizancstilaj bestosimboloj. Po du kontraŭstare ordigitaj paroj de batalantaj bestoj aperas unu super la alia kaj unu apud la alia en kvaropoj. Ili estas grifsimilaj estaĵoj kun cervoj inter la ungegoj kaj leonoj, kiuj mortigas ĉevalojn aŭ bovojn - antikvaj motivoj, kiuj troveblas ĝis en la asiria arto.
Hans Sedlmayr
Hans Sedlmayr (naskiĝinta la 18-an de januaro 1896 en Szarvkő (Hungara reĝlando); mortinta la 9-an de julio 1984 en Salcburgo) estis aŭstra arthistoriisto.
Geedziĝdokumento de imperiestrino Teofano
Priskribo
La ora inko estis farita el alojo de arĝento kaj pulvorigita orfolio eble kun mielo kiel ligilo
Honda FCX
La unua komerca eblo por la FCX-veturiloj estis ties lizingo, ekde junio de 2005. La sola privata aĉetanto estas Jon kaj Sandy Spallino el Redondo Beach, Kalifornio, Usono.
Hans Sedlmayr
Hans Sedlmayr studis arĥitekturon ĉe la teĥnika universitato de Vieno kaj arthistorion ĉe la universitato de Vieno.
Geedziĝdokumento de imperiestrino Teofano
Priskribo
Iuj linioj kaj vortoj en la teksto estas emfazitaj de majuskloj rustikaj, kiel ekzemple la enkonduko, la alvoko de la sankta kaj ne disigebla triunuo kaj la nomo kaj titolaro de la eldoninto, kiel ankaŭ la subskribaj linioj kun la monogramoj de la imperiestroj Oto la 1-a kaj Oto la 2-a.
Honda FCX
Seria produktado
En printempo de 2006, Honda prezentis dum la Detroit Auto Show konceptan aŭtomobilon, kiun oni planas serie produkti ene de 3-4 jaroj. Ĝi estas kvarporda poŭpa limuzino kun nove evoluigita hidrogenĉelo:
Hans Sedlmayr
Sedlmayr validas kiel pledanto de la figura pentrado. Konata estas la disputo kun pentristo Willi Baumeister diskuto en la jaro 1950, je kiu ĉeestis krom arthistoriistoj ankaŭ psikologoj, arĥitektoj ktp.. Je ĉi tiu diskuto oni ankaŭ registris komentoj de Theodor W. Adorno pri abstrakta arto kontraŭ figura arto.
Honda FCX
FCX Clarity
Dum novembro 2007 Honda montris je la Los Angeles International Auto Show la plej lastan version por seria produktado.
Geedziĝdokumento de imperiestrino Teofano
Ĉu originalo aŭ ceremonia kopio?
Hans K. Schulze kaj Hans Goetting opinias, ke la dokumento estis laŭtlegita kaj transdonita al la edzino dum la nuptofesto. Oto la 1-a ŝajne celis per la ceremonia kaj leĝa akto de laŭtlegado kaj transdono de la purpura dokumento, plialtigi la rangon de Teofano, kiu ne estis purpurnaskita imperiestridino. Walter Deeters klarigas la disigpunktojn, kiujn entenas la teksto kiel ordigiloj, por la faciligo de la laŭtlegado. Tiukaze la volvaĵo estis eble laŭ imperiestraj bizanciaj aleksterlandaj skribaĵoj fermita de ŝnureto, kies ekstremaĵoj surhavis orsigelon.
Honda FCX
FCX Clarity
Diferencoj al la modelo FCX Concept 2005:
La seria produktado de tiu versio komenciĝis dum junio 2008. El tiu aŭtomobilo nur venas akvo-vaporo. Ekde somero 2008 la FCX Clarity estos havebla por privataj uzantoj, komence en suda Kalifornio. Ĝis 2011 Honda produktos 200 ekzemplerojn. <br clear="all" style="clear:both;" />
Geedziĝdokumento de imperiestrino Teofano
Ĉu originalo aŭ ceremonia kopio?
Famaj diplomatoj kiel Theodor von Sickel kaj Carlrichard Brühl kaj famaj fakuloj pri Bizanco kiel Werner Ohnsorge supozas, ke la dokumento konservita en Wolfenbüttel ne estas originalo laŭ la diplomatia senco, kaj ke krom tiu pompa versio, ekzistis ankaŭ leĝa versio, kie eble perdiĝis. Tion indikas ne nur la mankanta sigelo de la purpura dokumento, sed ankaŭ la nekutima aspekto de la rekonlinio, kiu kutime komenciĝis per la nomo de la kanceliero kaj finiĝis per la vorto recognovi, same kiel eraro en la nomo de la kanceliero Willigis.
Teofano (Sankta Romia Imperio)
Teofano aŭ Theophanu (latine: Theophano, Θεοφανώ aŭ Theophania Θεοφάνια; naskiĝis ĉirkaŭ 960 en la Bizanca imperio; mortis la 15-an de junio 991 en Nimego) estis nevino de la bizanca imperiestro kaj iĝis la edzino de Oto la 2-a kaj kun-imperiestrino de la Sankta Romia Imperio dum dek unu jaroj kaj imperiestrino dum 7 jaroj. Ŝi estis unu el la plej influaj regantinoj de la mezepoko kaj staras en la sukcedvico de la imperio inter Oto la 2-a kaj Oto la 3-a. La nomo devenas el la bizanca-greka: „Theophaneia“ (Θεοφάνεια) kaj signifas teofanion, aperon de Dio.
Vivo
Oni konas nek la naskiĝlokon, nek la naskiĝdaton, nek la gepatrojn de Teofano. Aparte notinda estas, ke ŝia geedziĝdokumento kontraŭe al la tiamaj kutimoj ne entenis mencion de la gepatroj de la edzino, kiu estas nur nomita nevino de la bizanca imperiestro Johano la 1-a Tzimiskes. Verŝajne Teofano estis la filino de la bizanca armeestro Konstantin Skleros kaj de ties edzino Sophia Phokas, kaj devenis tiel de la alta bizanca nobelaro, sed ne estis imperiestra-devena, do ne tiel nomata purpurnaskita.
Oto la 1-a vane sendis du senditarojn al Konstantinopolo por trovi bizancan princinon kiel edzinon pro sia filo. Nur la tria senditaro sub la gvido de la ĉefepiskopo Gero de Kolonjo sukcesis, sed venigis al Italujo ne la deziratan Ana (naskiĝintan en 963, filino de la mortinta imperiestro Romanos la 2-a), sed Teofanon, nevinon de la tiama imperiestro Tzimiskes. Iuj volis pro la ne imperiestra deveno de la edzino resendi ŝin, sed tian konsilon, Oto la Grando, pro la rilatoj al Bizanco ja ne povis sekvi.
Tial edziniĝis Teofano la 14-an de aprilo 972 en Romo al Oto la 2-a. La paro havis kvin gefilojn:
El la geedziĝdokumento videblas, ke ŝi estis kronita al imperiestrino dum sia nuptoceremonio fare de la papo Johano la 3-a. En la dokumentoj de Oto la 2-a, Teofano estas ofte menciita (en ĉirkaŭ kvarono de ĉiuj dokumentoj), kaj tio atestas ŝian intereson kaj influon al la aferoj de la imperio. Siatempe ŝi certe estis la plej riĉa virino de la imperio.
Regenteco (985–994)
En majo de la jaro 985 oni finefine transdonis la regentecon al Teofano en Frankfurt am Main. Tiel okazis unuaj paŝoj al la heredeco de la krono en la imperio. Teofano ne estis parence ligita al la tiam en Konstantinopolo regantaj imperiestroj Bazileo la 2-a kaj Konstantino la 8-a. Teofano estis ĝis sia morto en 991 regentino de la Sankta Romia Imperio.
Kune kun sia bopatrino Adelheid, ŝi fortigis la regentecon, ĉefe en Loreno kaj Italujo, sed ankaŭ ĉe la slava orienta landlimo. En 986 aperis post pluraj bataloj de la imperiestrino la princoj de Bohemujo kaj Pollando pace al ĉe la kortega tago en Quedlinburg). Pro inteligenta politiko ŝi sukcesis sekurigi la imperiestran tronon por sia filo Oto la 3-a.
Teofano eldonis oficialajn dokumentojn dum sia regenteco kaj tiel plivastigis la politikajn agadeblojn de imperiestrinoj de la Sankta Romia Imperio en la 10-a kaj 11-a jarcentoj. En la dokumento de Raveno, la 1-an de aprilo 990 ŝi subskribis laŭ bizanca tradicio kiel imperiestro (ne kiel imperiestrino) pompe kiel Theophanius gratia divina imperator augustus - Teofano, imperiestro per dia graco. La jaroj en la dokumento estis nombritaj laŭ ŝi, kiel por vira imperiestro. La ekirdato estis 972.
Post mallonga malsano la imperiestrino Teofano mortis la 15-an de junio 991 en Nimwegen kaj estis entombigita en Kolonjo en la abatejo preĝejo sankta Pantaleon. Post ŝia morto, ŝia bopatrino, imperiestrino Adelheid, regis senprobleme por sia nepo Oto la 3-a ĝis fine de la jaro 994.
25018 Valbousquet
25018 Valbousquet estas asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la de la teamo de la astronoma kampanjo OCA-DLR Asteroid Survey (ODAS) elde la Observatorio de la altebenaĵo de Calern, en Caussols (Alpes-Maritimes, Francio).
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de la franca optikisto kaj amatora astronomo Franck Valbousquet. Li laboris kun multenombraj amatoraj kaj profesiaj astronomoj, plibonigante instrumentojn kaj fotinte la ĉielon, de la sudo de Francio ĝis Antarkto, dum kunlaboro kun la departemento Astrofiziko de la Universitato de Nico
Geedziĝdokumento de imperiestrino Teofano
Klasigado kaj nomumo por la monda heredaĵo de UNESKO
En la roma kaj la bizanca imperioj la koloro purpura estis rezervita al la imperiestra familio. Imperiestraj dokumentoj, kies teksto estis skribita per orinko sur purpurfarbita pergameno, estis orginaloj sigelitaj. En la okcidento purpurdokumentoj estis plej ofte kopioj de la kancelieraj originaloj (per kutimaj skribo kaj pergameno) por la ricevanto. Nur maloftege purpura pergameno estis uzata kiel materialo por dokumentoj. La Teofano-dokumento estas unu el la plej belaj kaj arte plej gravaj el la malmultaj konservitaj purpurdokumentoj, kiu superas eĉ la duan otan pompodokumenton, la Privilegium Ottonianum laŭ arta farado.
En la jaro 2005 la geedziĝdokumento estis proponita por enlistigo en la mondan kulturheredaĵon de UNESKO. Tamen la internacia komitato pri konsilado (International Advisory Committee) de UNESKO decidis favore al la manuskripto de la fratoj Grimm de la unua eldono de la Fabeloj de Grimm de 1812/1815 kaj al la mondmapo de Martin Waldseemüller.
Lathen
Lathen estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Emsland de la federacia lando Malsupra Saksio. Fine de la komunumo havis  loĝantojn. Samtempe la komunumo estas la administra sidejo de samnoma komunumaro, germanlingve nomata Samtgemeinde Lathen.
Geografio
La komunuma teritorio kaj ankaŭ la resto de la komunumaro konsistas el riverborda pejzaĝo laŭlonge de la Emso, kie troviĝas la plej malnovaj vilaĝoj, kaj torfeja pejzaĝo okcidente de tio kun novaj vilaĝoj. La komunumo atingeblas laŭ la germana aŭtovojo A31. Lathen estas konata pro tiea testotrako de la ŝvebotrajno Transrapid.
Ŝavarmo
Ŝavarmo (شاورما; ŝaŬARma) estas manĝaĵo en Mezorienta kuirarto, farita el maldikaj tranĉaĵoj de rostita viando. La viando estas stakita en konuseca formo kaj rostata sur malrapide turnata vertikala stango. Origine el ŝafaĵo aŭ ŝafidaĵo, numtempe ŝavarmo povas esti ankaŭ el kokaĵo, meleagraĵo, bovaĵo, aŭ bovidaĵo. Oni tranĉas maldikajn pecojn de la rostata surfaco, dum la viandokonuso daŭre turniĝas. Ŝavarmo estas unu el la plej popularaj stratmanĝaĵoj en la mondo, ĉefe en Egiptio, en la landoj ĉe la orienta bordo de Mediteraneo kaj en la Araba Duoninsulo.
Historio
Kvamkam la rostado de viando en vertikalaj stangoj havas antikvan historion, la metodo de la kradrostado de vertikala stako el viandtranĉaĵoj kaj detranĉata dum ĝi estas kuirata unue aperis en la 19-a jarcento en la Otomana Imperio, en kio nun estas Turkio, en la formo de turnkebabo. Ambaŭ la greka giroso kaj ŝavarmo devenas de ĉi tiu. Ŝavarmo, dum la frua 20-a jarcento poste iĝis la numtempa meksika manĝaĵo pastraj takoj kiam ĝi estis alportita tien fare de libanaj enmigrintoj.
Pretigado
Ŝavarmon oni faras el maldikaj tranĉaĵoj de spicita marinita ŝafaĵo, ŝafidaĵo, bovaĵo, bovidaĵo, kokaĵo, aŭ meleagraĵo. La tranĉaĵoj tiam estas stakataj sur rostostango ĉirkaŭ 60 centimetrojn alta. Ŝafa graso povas esti aldonita por provizi pli da graso por sukeco kaj gusto. Motora stangorostilo malrapide turnas la viandostakon antaŭ varmigilo, rostante la eksteran tavolon. Tranĉetojn oni tranĉas el la turniĝanta stako por servado, kutime per longa, akra tranĉilo.
Václav Talich
Václav Talich (naskiĝis la 28-an de majo 1883 en Kroměříž - mortis la 16-an de marto 1961 en Beroun) estas unu el plej elstaraj ĉeĥaj dirigentoj.
RP (komplikeco)
En komputa komplikteorio, RP (iam nomata kiel R) ("hazardigita polinoma tempo") estas komplikeca klaso de decidaj problemoj kiuj povas esti solvitaj per probableca maŝino de Turing en polinoma tempo kun ĉi tiuj probablecoj de la rezultoj:
Václav Talich
Lia sorto estas ligita precipe kun orkestro de Nacia teatro kaj kun Ĉeĥa filharmonio, kies interpretan arton li levis je mondnivelo. En la jaroj 1919-1950 li plej multe engaĝiĝis en kreado de ĝia repertuaro kaj en realigado de gramofonaj registraĵoj. En la jaro 1946 li fondis faman Ĉeĥan kamerorkestron. Kiel dirigento li agis ankaŭ en Svedio, Skotlando kajSlovakio. Li estas instruisto de multaj eminentaj ĉeĥaj kaj eksterlandaj interpretoj. En la ja ro 1957 li estis nomumita Nacia artisto.
RP (komplikeco)
Alivorte, la algoritmo havas jenajn propraĵojn:
Jens Christian Djurhuus
Jens Christian DJURHUUS, aŭ alinome Sjóvarbóndin, (n. la 21-an de aŭgusto 1773 - m. la 21-an de novembro 1853) estis la unua feroa poeto, kiu skribis en la feroa lingvo. Li verkis plurajn feroajn baladojn pri historiaj temoj, laŭ tradicia stilo. La plej fama el ili restas Ormurin langi. Djurhuus ankaŭ verkis satirajn poemojn kontraŭ dana kontrolo de la Ferooj.
RP (komplikeco)
Tiel la sola okazo en kiu la algoritmo povas redoni respondon "jes" estas se la ĝusta respondo estas "jes". Pro tio se la algoritmo redonas respondon "jes", do la ĝusta respondo estas definitive "jes". Tamen, se la algoritmo redonas respondon "ne", la ĝusta repondo ne estas ankoraŭ sciata.
Jens Christian Djurhuus
Djurhuus estis la kvara filo de Johan Christian Djurhuus (1741-1815) kaj Maria Rønning (1741-1807). Ili kunvivis en Nes, sur la insulo Eysturoy, kie lia dana avo Christen Djurhuus (1708-1775) estis loka oficulo. Lia patrino devenis de Aust-Agder en Norvegio, kaj estis supozeble idino de la grafo Haakon Sigurdsson.
En 1797, Djurhuus edziĝis kun Jóhanna Maria Jensdóttir el Kollafjørður. Ŝi estis la filino de la farmisto Jens Didriksen, Við Sjógv. Ĉar Jóhanna Maria estis la sola filino de la farmisto, ŝi fariĝis la sola heredantino de la bieno. La geedzoj transloĝiĝis al tiu bieno dum la sama jaro. Ĝi sekve fariĝis la kultura centro de la vilaĝo.
Václav Talich
Elekto el de li direktitaj registraĵoj estas eldonata de la ĉeĥa eldonejo Supraphon kiel "Václav Talich Special Edition".
RP (komplikeco)
Se la ĝusta respondo estas "jes" kaj la algoritmo estas ruliĝas n fojojn kun la rezultoj de la ruliĝoj estas statistike sendependaj unu de la aliaj, tiam ĝi redonas respondon "jes" almenaŭ unufoje kun probablo almenaŭ 1 - (1/2)n.
Kutime la algoritmo, krom la ĉefa enigo, prenas iun hazardan variablon, de valoro de kiu dependas la rezulto en la necerta okazo. Kutima uzo ĉi tiaj algoritmoj estas jena:
Tiel se la algoritmo ruliĝas 200 fojojn do la ŝanco de ricevo de la erara respondo estas pli malgranda ol la ŝanco ke kosma radiado fuŝas memoron de la komputilo. En ĉi tiu senco, se fonto de stokastoj estas havebla, plej parto de ĉi tiaj algoritmoj estas praktika.
La frakcio 1/2 en la difino povas esti anstataŭigita per iu ajn la alia p, 0<p<1, la aro RP de la ŝanĝo ne ŝanĝiĝas. Nur bezonatas la alia kvanto de riliĝoj de la algoritmo por la sama probableco de eraro, kaj la kvanto ne dependas de la amplekso de la enigo kaj tiel la ordo de rula tempo ne ŝanĝiĝas..
Rilatantaj komplikecaj klasoj
Laŭ la difino, algoritmo el klaso RP diras ke jes ĉiam ĝuste kaj ke ne iam ĝuste. Simile, algoritmo el klaso co-RP (iam nomata kiel co-R) diras ke ne ĉiam ĝuste kaj ke jes iam ĝuste.
La komunaĵo de la aroj RP kaj co-RP estas ZPP. Tiel la ZPP estas klaso de algoritmoj kiuj povas doni malĝustan respondon en ne pli ol unu el la du okazoj.
La klaso BPP estas de algoritmoj kiuj povas doni malĝustan respondon en ambaŭ la jesa kaj la nea okazoj.
RP kaj P kaj NP
P estas subaro de RP kaj RP estas subaro de NP. Simile, P estas subaro de co-RP kaj co-RP estas subaro de co-NP. Ne estas sciate ĉu ĉi tiuj subaroj estas severaj. Tamen, oni ĝenerale kredas ke P ≠ NP, kaj pro tio P ≠ RP aŭ RP ≠ NP. Ne estas sciate ĉu RP = co-RP. Ankaŭ ne estas ne sciate ĉu RP estas subaro de la komunaĵo de NP kaj co-NP.
Ekzemplo de problemo, por kiu estas sciata co-RP algoritmo sed nun ne estas sciata P algoritmo estas problemo de decidanta ĉu donita multvariabla aritmetika esprimo super entjeroj estas la nula polinomo. Ekzemple, x·x-y·y-(x+y)·(x-y) estas la nula polinomo sed x·x+y·y ne estas.
Alia karakterizo de algoritmo de RP estas tia ke sur nedeterminisma maŝino de Turing la certan veran respondon donas almenaŭ iu frakcio el la kalkuladaj vojoj, kaj la frakcio estas sendependa de la eniga amplekso. Ĉe algoritmo de NP, sufiĉas ke la certan veran respondon donas almenaŭ unu vojo, kaj ĉi tiu unu vojo povas konsistigi eksponente malgrandan frakcion de la eblaj vojoj. Tiel videblas ke RP estas subaro de NP.
Nigra empetro
Evoluciaj biologoj priskribis la okulfrapan geografian distribuon de nigra empetro kiel rezulton de longdistance flugantaj migraj birdoj, kiuj disvastigis semojn de unu poluso al la alia.
Priskribo
La folioj estas 3-6 mm longaj, situantaj alterne laŭ la tigo. La fruktoj estas drupoj, 4-6 mm larĝaj, kutime nigraj aŭ violet-nigraj sed foje ruĝaj.
Kultivado kaj uzo
Nigra empetro povas kreski en acidaj grundoj en ombraj, humidaj areoj. Ĝi povas esti kultivata por manĝebla frukto, kiel tera kovraĵo, aŭ kiel ornama planto en rok-ĝardenoj, precipe la flav-folia kulturvario 'Lucia'. La frukto estas riĉa je antocianina pigmento kaj povas esti uzata por fari naturajn manĝaĵojn.
En subarktaj areoj, nigra empetro estis esenca aldono al la dieto de inuitoj kaj sameoj. La Dena'ina (Tanaina)-popolo rikoltas ĝin por manĝaĵo, kelkfoje provizanta en kvanto por vintro, kaj ŝatas ĝin miksita per lardo aŭ oleo. Oni kolektas la fruktojn kutime en falita stato, sed se ili ne estas kolektitaj, ili eble persistas sur la planto kaj povas esti kolektitaj en la printempo.
Borore
Najbaraj komunumoj estas Aidomaggiore (OR), Birori, Dualchi, Macomer, Norbello (OR), Santu Lussurgiu (OR) kaj Scano di Montiferro (OR).
Mairena del Aljarafe
Mairena del Aljarafe estas urbo kaj municipo de la Aŭtonoma Komunumo Andaluzio, en la provinco Sevilla, sude de Hispanio. La areo de la municipo estas 17 km2 kie loĝas 39389 geloĝantoj, do loĝdenso estas 2317.0 loĝ./km2. Mairena del Aljarafe situas je 9 km de la provinca ĉefurbo Sevilla.
Demografio
Laŭ statistikoj de la andaluza registaro (SIMA, 2007) la 39389 geloĝantoj de la municipo Mairena del Aljarafe estas 19654 inoj kaj 19735 viroj. En la 17-kvadratkilometra teritorio estas nur tiu urbo. Lasta konata nombro de naskiĝoj po jaro estis 488, 242 inoj kaj 246 viroj, kaj mortis 191, 87 inoj kaj 104 viroj. Tiel la natura kresko estis 297 (0.8%). La laborkapabla loĝantaro estis 17638 homoj (44.8%).
Galerio Nusantara
Galerio Nusantara (Galeria Nusantara) estas galerio fondita en Varsovio en 1978 kiel filio de la tiutempa Muzeo pri Azio kaj Pacifiko. Ĝi estis unua ekspozicia spaco de la muzeo en Varsovio. Oni tie prezentis portempajn ekspoziciojn kune kun akompanataj kulturaj eventoj pri orientalismo. La galerio aktivis ĝis 2007 en kelo de la brikdomo ĉe la strato Nowogrodzka 18a.
Agado
La kulturaj eventoj, kiuj en la 1990-aj jaroj de la pasinta jarcento kelke da tagoj semajne frekventigis prezentatajn ekspoziciojn, ampleksis i.a. prelegojn, koncertojn, videojn, spektaklojn de Esperanto-teatro kaj pritemaj cikloj. Galerio Nusantara kunlaboris kun la Festivalo de Scienco. Kadre de ĝi okazis i.a. sesioj pri Kaŭkazio kaj Bagavadgito (diskuto inter spertuloj kaj aŭditorio estis gvidata de d-ro Maciej Stanisław Zięba). Inter dekoj da prelegantoj estis Andrzej Strumiłło, Witold Michałowski, Mieczysław Künstler, Krystyna Łyczkowska, Gerard Głuchowski kaj pluraj aliaj orientalistoj.
Lasta ĉefgardisto de la galerio estis Marian Majka. En la galerio laboris pola esperantisto kaj populariganto de Oriento Krzysztof Śliwiński, kiu estis unu el organizantoj de ties kultura programo.
Klubo de Esperanto
Inaŭguro de la agado de Esperanto-klubo okazis en la Tago de Tri reĝoj, la 6-an de januaro 1997, dum kiu estis prezentita la spektaklo de Jerzy Fornal La Granda Koncerto (muzik-pantomim-vorta programero) kaj montrita filmo de redaktoro Roman Dobrzyński La Granda Origino (pri Oomoto).
Februare sekvis poezi-muzika teatraĵo Aniaro laŭ Harry Martinson kaj lekcio de Tomasz Chmielik Edmond Privat kaj Mahatmo Gandhi.
Marte: poezi-muzika spektaklo Virino - kvar bildoj laŭ poezio de Eduardas Mieželaitis, Bolesław Leśmian, Federico García Lorca, Sergej Jesenin, William Auld, Pierre Corneille kaj Kanto de Kantoj. Krome prelego de Krzysztof Śliwiński Prognozoj kaj konsiloj por la Jaro de Fajra Bubalo laŭ ĉina kalendaro).
Sub aŭspicioj de la 2-a Scienca Festivalo en Varsovio ĝi septembre 1998 organizis sesion "Esperanto - lingvo de scienco kaj kulturo", kun partopreno de kelkaj lekciistoj kiel d-ro Czesław Biedulski, Zofia Banet Fornalowa, d-rino Ilona Koutny, Teresa Nemere, Wojciech Usakiewicz. Esenca kompletigo de la sesio estis teatraĵo de Jerzy Fornal titolita Apologio de Sokrato, ekspozicio "Popularscienca literaturo en Esperanto" el libraro de Universitata Biblioteko de Katolika Universitato de Lublin kaj inaŭguro de dokumentaj filmoj de redaktoro Roman Dobrzyński pri Azio en esperantlingva versio. La sesion partoprenis pli ol 100 junuloj el la dekkelkaj ĉefurbaj mezlernejoj. Ankaŭ Katarzyna Tempczyk, kiu poste eklernis la planlingvon kaj prelegis pri sia esperantista vojaĝo al Honkongo.
Samjare la Klubo gastigis iranan poeton kaj esperantiston Alireza Doŭlatŝahi kun prelego pri Irano. La renkonton gvidis iranistikistino Ivonna Nowicka.
La ekspoziciojn pri Azio en la galerio ofte vizitis eksterlandaj gastoj de Pola Esperanto-Asocio, kies ĉefsidejo troviĝis najbare. Plurfoje koncertis Mieczysław Litwiński.
La Esperanto-klubo disvolvis sian agadon dum 20 jaroj.
Fonto
Galeria Nusantara
Zdeněk Mácal
Zdeněk Mácal (aŭ Zdenek Macal) (naskiĝis la 8-an de januaro 1936 en Brno) estas elstara ĉeĥa dirigento.
Biografio
Komence de sia promesplena kariero pro la sovetia invado al Ĉeĥoslovakio en 1968 li elmigris. Komence li direktis simfonian orkestron en Kolonjo kaj post ekloĝo en Usono li fariĝis ĉefo de orkestroj en Milwaukee kaj New Jersey. En 2003 li revenis al sia patrujon, kie li transprenis prestiĝan postenon de ĉefo de Ĉeĥa filharmonio.En tiu ĉi funkcio li laboris ĝis septembro 2007.
Port BE
- Port estis ĝis la 31-a de decembro 2009 komunumo de la distrikto Nidau kaj ek de la 1-a de januaro 2010 komunumo de la administra distrikto Bielo en Kantono Berno, Svislando. Ĝi havis 3301 loĝantojn je la 31-a de decembro 2010.
Schmerfeld
Schmerfeld estas ekde la 1.1.2019 kvartalo de la urbo Arnstadt en Germanujo. En 2004 loĝis en Schmerfeld 91 homoj sur teritorio de 2,99 km².
Port BE
Geografio
Port situas sude de la urbo Bielo ĉe la Nidau-Bühren-Kanalo, kiu estiĝis el la kunigo de Aro kaj Zihl. En Port situas la grava remparo, kiu reguligas la akvonivelon de la lagoj de Bielo, Neŭŝatelo kaj Morato. Port apartenas al la aglomeraĵo de Bielo kaj komplete kunkreskis kun la urbo kaj siaj aliaj najbaraj komunumoj.
La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 2,45 km², de kiuj 29,6% estas kovritaj de arbaro, 25,3% servas por agrikulturo kaj 40,8% por setlado.
Lingvoj
Okaze de la popolnombrado de 2010 83,85% de la loĝantaro parolis la oficialan germanan lingvon kaj 11% la francan.
Historio
La unua dokumenta mencio de Port datiĝas el la jaro 1228 jam en la aktuala skriboformo Port. Dum mezepoko Port estis parto de la Insulgovio de la Grafejo de Nidau, kiu en la jaro 1382 fariĝis havaĵo de Friburgo kaj en 1398 estis akirita de Berno. En la jaro 1951 la loĝantaro de Port kaj Bielo decidis, ke Port estu integrita al la urbo Bielo, sed la kantona registaro de Berno ne permesis la kuniĝon de la du komunumoj, supozeble pro timo, ke la urbo Bielo fariĝintus tro influohava.
Schmerfeld
Geografio
Schmerfeld situas ĉ. 8 km norde de la universitata urbo Ilmenau en la vala ebenaĵo de la rivero Wipfra ĉe ties flanka alfluanto Prolle. La medio karakteriziĝas per la montaro Reinsberge nordokcidente kaj la Akvobaraĵo Heyda sudeoste. En la medio alternas herbaroj, kampoj kaj pinaj arbaroj. Schmerfeld estas ĉ. 450 metrojn alta kaj la montaro Reinsberge estas eĉ 150 metrojn pli altaj. Najbaraj vilaĝoj estas Wipfra oriente, Reinsfeld norde, la ilmenaua kvartalo Heyda sude kaj finfine ueste de Reinsberge-montaro la vilaĝo Kleinbreitenbach kaj la urbo Plaue.
Historio
La unua skriba mencio Smervelt estis en la 15.4.1303 en dokumentoregistro de Monaĥejo Paulinzella. Ĉi-kuntekste ekzistas legendo laŭ kiu vivis kaj sur Reinsberge-montoj kaj sur Singener-monto (Stadtilm-Singen) gigantoj kiuj estis inter si malamikegaj. La reinsberga giganto ĵestis martelon por detrui Singener-monton maltrafante. Anstataŭ la martelo terenfalis tie kie nun estas la vilaĝo Hammersfeld. La alia giganto de sur Singener-monto reagis per ŝlimo trafante la nunan Schmerfeld-teritorion. Schmerfeld etimologie signifas eble fekundan terenon. En la tempo fonda apartenis Schmerfeldunue al la Grafujo Kevernburg. En 1343 la vilaĝo, kune kun Ilmenau kaj la ĉirkaŭaĵoj, venditis al Hennebergio antaŭ ol vendo en 1559 de la duono al la Dinastio Witzleben. Tiu ĉi duono venis en 1660 en la manojn de la sinjoroj de Pöllnitz, dume la alia duono eksposeditis fare de Saksio-Gotao. Reformacion enkondukis oni en 1544. Ĝis tiam la vilaĝo apartenis al la episkopo de Würzburg. Poste ĝi apartenis al la ekleziaro Neuroda. En 1731 ambaŭ duonoj refandiĝis sub la manoj de la Administrejo Ilmenau; la vilaĝo turingias ekde 1920. Kiam Johann Wolfgang von Goethe vojaĝis en 1785 la vilaĝo de Wipfra li priskribis la vilaĝon havanta agrikulturon, herbarojn kaj riĉulojn kio montras ke (en komparo kun ekz. eostelbaj malliberaj kamparanoj) la situacio de la turingiaj farmistoj multe pli bonis. Normale ili posedis propran bienon estantaj liberuloj. En 1796 furoris surloke brulego. Distrikte ĝi apartenis ĝis 1952 al Landdistrikto Arnstadt, poste al Distrikto Arnstadt kaj finfine (ekde 1994) al Distrikto Ilm. Parto de Wipfratal ĝi iĝis en la 25.3.1994 estinte ĝis tiam memstara. En 2019 iĝis la tuto arnstadta.
Kulturo kaj vidindaĵoj
Vidindas kaj la kirko kaj la voktejo.
Ekonomio kaj trafiko
Schmerfeld restis tra jarcentoj agrikulturulejo. Hodiaŭ multaj loĝantoj laboras en Ilmenau, Arnstadt kaj Stadtilm. Stratoj kondukas tra Heyda al Ilemanu, al Stadtilm tra Wipfra kaj al Arnstadt tra Reinsfeld. Busservoj estas en la direkto de Arnstadt kaj Dörnfeld (linio 355). Multaj stratoj estas iamaj fruktarbaj aleeoj (ekz. la strato al Heyda), tipaĵo en centra Turingio.
VCC–Clark (SkyTrain Vankuvero)
VCC–Clark estas supertera stacio sur Millennium Linio de metroo SkyTrain (Vankuvero). La stacio situas en Vankuvero, Brita Kolumbio, kaj estas finstacio de Millennium Linio. Ĝi estis malfermita la.
Diplocyclos palmatus
Diplocyclos palmatus estas grimpoplanto en la familio Cucurbitaceae. Ĝi estas konata ankaŭ kiel la stria kukumo.
Kreskejo
La planto estas hejma al pluvarbaroj kaj sekaj pluvarbaroj (tropikaj kaj subtropikaj sekaj foliarbaroj). Ĝi estas trovebla ankaŭ en Malesia fitoregiono, inkluzive de Papua Nov-Gvineo kaj en norda Aŭstralio.
La grimpoplanto kreskas en densaj arboj, musonaj arbaroj, malaltaj kaj altaj ebenaĵoj ĝenataj areoj, kaj montaraj pluvarbaroj.
Ĝi kreskas de proksima marnivelo al 1000 m en Aŭstralio, en Okcidenta Aŭstralio, Norda Teritorio, Kabjorka Duoninsulo kaj la nordorienta Kvinslando, suden al nordorienta Novsudkimrio.
Hipolito
Hipolito (greke Ἱππόλυτος aŭ latinliterigite Hippolytos, latine Hyppolitus; naskiĝis ĉirkaŭ la jaro 160 probable en la oriento de la Romia Imperio, mortis dum 235 sur la insulo Sardinio) estis la unua kaj kontraŭepiskopo de Romo kaj ekde la jaro 217 kontraŭpapo en la historio de la kristana eklezio. Ekde la jaro 192 li estis pastro en Romo. Li estis lernanto de Ireneo de Liono kaj en la katolika eklezio konsideriĝas la plej grava doktoro de eklezio de sia epoko. La iĝis kristana sanktulo kaj estas la patrono interalie de la urboj Saint-Hippolyte (germane Sankt Pilt) en Alzaco (Francio), de Sankt Pölten kaj Zell am See en Aŭstrio. Krome li konsideriĝas patrono de la prizongardistoj kaj de la ĉevaloj. Lia grekdevena nomo Ἱππόλυτος signifas "la dresanto de ĉevaloj".
Hipolita skismo
La "hipolita skismo", la unua granda skismo de la kristana eklezio, ekestis, kiam la papo Kaliksto la 1-a (217-222) dum la jaro 217 publikigis edikton, laŭ kiu li pardonis eĉ plej gravajn pekojn al pentantoj (eĉ al murdintoj, adultintoj kaj herezuloj) kaj permesis geedziĝon al homoj de diferenca socia tavolo (ekz. nobelino kaj sklavo), kvankam la romiaj leĝoj tian geedziĝon opiniis malvalida. Krome la rigora piulo Hipolito kritikis Kalikston ne sufiĉe akre kontraŭbatali la instruojn de Sabellius, kiujn la plejmultaj kristanoj konsideris herezo. Fine Hipolito akuzis Kalikston private rabi eklezian monon kaj alimaniere krime aktivi, laŭ disputitaj historiaj fontoj instigis siajn anojn elekti lin konkurenca episkopo de Romo (kaj do konkurenca papo) kaj ĝis sia morto gvidis la malplimultan parton de la kristanaro, kiu samkiel li rigoris pri la sep gravegaj pekoj. Post kiam Maximinus Thrax iĝis nova romia imperiestro kaj komenciĝis nova ondo je persekutado de kristanoj, Hipolito dum la jaro 235 kune kun la intertempe elektita regula papo kaj roma episkopo Pontiano estis ekziligita al la insulo Sardinio, kie ambaŭ mortis.
Hagia Sofia
Hagia Sofia (greke Ἁγία Σοφία, turke Ayasofya) aŭ templo de Dia Saĝeco estas templo konstruita en Istanbulo, Turkio, nome kristana patriarka bazilika kirko, poste imperia moskeo, poste muzeo (Ayasofya Müzesi) kaj ekde la denove moskeo. Temas pri unu el la plej konataj sakralaj konstruaĵoj de la mondo. El la dato de ties konstruo en 537 ĝis 1453, ĝi servis kiel Ortodoksa katedralo kaj sidejo de la Patriarko de Konstantinopolo, escepte inter 1204 kaj 1261, kiam ĝi estis konvertita en romkatolika katedralo sub la Latina Imperio. La konstruaĵo estis moskeo el la 29a de Majo 1453 ĝis 1931. Ĝi estis tiam laikigita kaj malfermiĝis kiel muzeo en la 1a de Februaro 1935.
La preĝejo estis dediĉita al la Saĝeco de Dio, nome Logos, nome la dua persono de la Sankta Triunuo, kies patrona festo okazas la 25an de Decembro, nome rememorigo de la nasko de Enkarniĝo de la Logos en Kristo. Kvankam foje referencata kiel Sankta Sofia (kvazaŭ ĝi estus nomita laŭ Sankta Sofia), ĉar sofia estas la fonetika literumado en Latino de la Greka vorto por saĝeco, fakte ties kompleta nomo en Greka estas Ναός τῆς Ἁγίας τοῦ Θεοῦ Σοφίας, "Sanktejo de la Sankta Saĝeco de Dio".
La preĝejo enhavis grandan kolekton de relikvoj kaj montris, inter aliaj trajtojn, 15 m arĝentan ikonostazon. Ĝi estis la kerna sidejo de la Ortodoksa Kristana Eklezio dum preskaŭ milo da jaroj, kaj en tiu konstruaĵo okazis la ekskomuniko de la Patriarĥo Mikaelo la 1-a Kerulario fare de Humberto de Silvacandida, la papa sendito de la papo Leono la 9-a en 1054, kio estas plej komune konsiderata la starto de la Orienta skismo.
En 1453, Konstantinopolo estis konkerita fare de Otomanaj Turkoj sub regado de la Sultano Mehmedo la 2-a, kiu ordonis, ke tiu ĉefa preĝejo de la Ortodoksa Kristanismo estu konvertita en moskeo. Je tiu epoko, la kirko estis falinta en stato de kadukiĝo. Tamen, ja la kristana katedralo ege impresis la novajn otomanajn regantojn ke ili ja decidis konverti ĝin en moskeo. La sonoriloj, altaro, ikonostazo, kaj oferujoj kaj aliaj relikvoj estis translokigitaj kaj ankaŭ la mozaikoj kiuj priskribis Jesuon, lian patrinon Maria, kristanajn sanktulojn kaj anĝelojn estis forigitaj aŭ surfarbitaj. Islamaj trajtoj - kaj la mihrabo, la minbaro, kaj kvar minaretoj - estis aldonitaj. Ĝi pluestis moskeo ĝis 1931, kiam ĝi estis fermita al la publiko dum kvar jaroj. Ĝi estis remalfermita en 1935 kiel muzeo fare de la Respubliko Turkio. Hagia Sofia estis ekzemple en 2014 la dua plej vizitata muzeo en Turkio, kaj allogis ĉirkaŭ 3.3 milionojn da vizitantoj ĉiujare.
El ties komenca konverto ĝis la konstruo de la najbara moskeo de la Sultano Ahmed (Blua moskeo de Istanbulo) en 1616, ĝi estis la ĉefa moskeo de Istanbulo. La bizanca arkitekturo de Hagia Sofia utilis kiel inspiro por multaj aliaj otomanaj moskeoj, kiaj ekzemple la Blua Moskeo, la Moskeo Şehzade, la Moskeo de Sulejmano, la Moskeo de Rustem Paŝa kaj la Moskeo de Kılıç Ali Paşa.
Observatorio Roĵen
La Observatorio Roĵen (Национална астрономическа обсерватория - Рожен : Nacionala Astronomiĉeska Observtorija - Roĵen) estas astronomia observatorio situanta 90 km sude de Plovdiv en Bulgario. Plej proksimaj urboj estas je 15 km nord-oriente Ĉepelare kaj je 30 km sude Smoljan.
Hagia Sofia
Kristana periodo
Hagia Sofia estis konstruita je impulso de bizanca imperiestro Justiniano la 1-a kaj konsekrita la 26-an de decembro 537, kaj nome sur loko, kie jam antaŭe staris templo de sankta Sofio. Arkitektoj de la konstruaĵo estis Isidoro Mileta kaj Antemio de Tralles. Ĝis hodiaŭ ĝi estas la plej signifa memoraĵo de la bizanca arkitekturo, simbolo de la tuta Istanbulo. Sed malgraŭ tio jam en la jaro 558 ties kupolo dum tertremo frakasiĝis. Sekvis pluaj tertremoj en la jaroj 989 kaj 1346, sed tiuj jam ne havis tian pereigan efikon. La templo estis tiutempe ankaŭ rezidejo de konstantinopola patriarko. Post konkero de Konstantinopolo fare de la kvara krucmilito la templo de Dia Saĝeco estis portempe sidejo de la latina patriarko konstantinopola.
Observatorio Roĵen
Ĝi estas administrata de la Instituto de Astronomio de la Bulgara Akademio de Sciencoj. Tiu observatorio estas unu el plej grandaj en Eŭropo kaj havas aktiva teamo de ĉirkaŭ 50 astronomoj.
Hagia Sofia
Unua preĝejo
La unua preĝejo estis konata kiel Μεγάλη Ἐκκλησία —Megálē Ekklēsíā, «Granda preĝejo»— aŭ Magna Ecclesia en latina, ĉar ties grando estis pli granda ol tiuj de la tiutempaj preĝejoj de la urbo. Ĝi estis inaŭgurita en la 15-a de februaro 360 —dum la regado de Konstancio la 2-a— fare de la episkopo ariana Eŭdoksio de Antiokio, konstruita apud la zono sur kiu oni estis konstruinta la imperian palacon. La proksima preĝejo de Sankta Irene —«Sankta Paco»— estis finkonstruita antaŭe kaj servis kiel katedralo ĝis la finkonstruo de la preĝejo de Sankta Sofia. Ambaŭ estis kune la ĉefaj preĝejoj de la Bizanca Imperio.
En skribaĵo de 440, Sokrato de Konstantinopolo asertis, ke la preĝejo estis konstruita de Konstancio la 2-a, kiu estis laboranta pri tiu en la jaro 346. Alia rakonto de aŭ post la 7-a jarcento asertis, ke la konstruaĵo estis konstruita de Konstanteno la Granda. Zonaras rekunigis la du opiniojn, asertante, ke Konstancio riparis la konstruaĵon konsekritan de Eŭzebio de Nikomedio post tiu detruiĝis. Ĉar Eŭzebio estis episkopo de Konstantinopolo de 339 ĝis 341 kaj la morto de Konstanteno okazis en 337, eblas, ke la unua preĝejo estis starigita fare de tiu laste menciita. La preĝejo estis konstruita kiel latina tradicia baziliko kun kolonoj, koridoroj kaj ligna tegmento, antaŭata de atrio. Oni diris ofte, ke ĝi estis unu de la plej elstaraj monumentoj de la mondo en tiu epoko.
Observatorio Roĵen
Ĝi malfermiĝis oficiale la, kvankam la observoj estis komencitaj en septembro 1980. Elde tie, dek asteroidoj estis malkovritaj.
Hagia Sofia
Unua preĝejo
La Patriarko de Konstantinopolo, Johano Krizostomo, venis en konflikto kontraŭ la imperiestrino Elia Eŭdoksio, edzino de la imperiestro Flavio Arkadio, kaj estis ekzilita en la 20-a de junio 404. Dum la tumultoj produktitaj post tiu okazaĵo, la preĝejo estis bruligita kaj detruita grandparte, kaj en la aktualo estas konservata nenio el tiu unua konstruaĵo.
Observatorio Roĵen
En julio 2010, pro elĉerpiĝo de monrimedo, ĝi estis minacita de fermo. Per peticio, 4300 bulgaraj civitanoj sukcese petis ke oni daŭrigu la aktivecojn.
Hagia Sofia
Dua preĝejo
La imperiestro Teodozio la 2-a ordonis la konstruadon de dua preĝejo, kiu estis inaŭgurita en la 10-a de oktobro 415. Tiu baziliko, ankoraŭ kun ligna tegmento, estis konstruita de la arkitekto Rufinus. Tamen, dum la Ribelo Nika okazis incendio kiu bruligis kaj detruis tiun duan konstruaĵon, inter la 13a kaj la 14a de januaro 532.
Tria preĝejo (aktuala konstruaĵo)
En la 23-a de februaro 532, la imperiestro Justiniano la 1-a decidis konstrui trian bazilikon komplete diferencan, pli granda kaj pli majesta ol iliaj antaŭaĵoj. Justiniano elektis la fizikiston Isidoro de Mileto kaj la matematikiston Antemio de Tralles kiel arkitektoj, kvankam Antemio mortis dum la unua jaro de la entrepreno.
La bizanca historiisto Prokopio el Cezareo priskribis la konstruadon de la templo en sia verko Pri konstruaĵoj —en latina: De aedificiis; en greka: Peri ktismatōn—. Oni uzis pli ol dek mil personoj por la konstruado, kaj la imperiestro alportigis materialon devenan el la tuta imperio, kiel la helenismaj kolonoj de la Templo de Artemiso en Efezo, grandaj ŝtonoj de la ŝtonminejoj de porfiro de Egipto, verda marmoro de Tesalio, nigra marmoro de la regiono de Bosporo kaj flavaj ŝtonoj de Sirio. Tiu nova preĝejo estis konsiderata de la tiutempuloj kiel granda verko de arkitekturo. La imperiestro, kun la patriarko Eŭtikio, inaŭguris solene la novan bazilikon en la 27-a de decembro 537. La mozaikoj de la interno de la preĝejo estis finkompletigitaj dum la regado de la imperiestro Justino la 2-a (565-578). Sankta Sofia estis la sidejo de la Patriarko de Konstantinopolo kaj la ĉefa scenejo de la bizancaj imperiaj ceremonioj, kiel kronigoj. La baziliko ankaŭ havigis azilon al krimuloj kaj fuĝintoj. La tertremoj de aŭgusto 553 kaj de la 14-a de decembro 557 okazigis fendojn en la ĉefa kupolo kaj en la orienta duonkupolo. La ĉefa kupolo falis komplete dum posta tertremo en la 7-a de majo 558, kiu same detruis la ambonon, la altaron kaj la ciborion. La akcidento okazis ĉefe pro la troa pezoŝarĝo de la kupolo kaj al la enorma premo horizontala kiu venis al la subteniloj, ĉar la desegno estis tro ebena. Tio okazigis la disformigo de la pilieroj kiuj subtenis la kupolon. La imperiestro ordonis tujan restaŭradon, kio estis komisiita al Isidoro la Juna, nevo de Isidoro de Mileto, kiu uzis materialojn pli malpezajn kaj plialtigis la kupolon, kaj tiel la konstruaĵo venis al sia aktuala interna alto de 55,6 metroj. Aliflanke, Isidoro ŝanĝis ankaŭ la tipon de volbo, starigante nervurhavan kupolon kun pendentivoj, kies diametro estis inter 32,7 kaj 33,5 metroj. Tiu rekonstruado, kiu havigis al la preĝejo ties aktualan formon karakteran de la 6-a jarcento, estis finkompletigita en la jaro 562. La bizanca poeto Paŭlo Silentemra komponis eposan poemon, konatan kiel Ekfrasis, por la dediĉigo de la baziliko prezidita de la patriarko Eŭtikio en la 23-a de decembro 562.
En 726, la imperiestro Leono la 3a publikigis serion de ediktoj kontraŭ la adorado de bildoj kaj ordonis al la armeo detrui ĉiujn ikonojn — kio malfermis la periodon de la bizanca ikonoklazio (730-787). En tiu epoko, ĉiuj religiaj bildoj kaj statuoj estis retiritaj for de la preĝejo Hagia Sofia. Post mallonga senkonflikta epoko dum la regado de la imperiestrino Irene (797-802), la ikonoklastoj reaperis. La imperiestro Teofilo (829-842), forte influita de la islama arto, malpermesis la religiajn bildojn kaj instalis dufolian pordegon el bronzo kun sia monogramo en la suda enirejo de la preĝejo.
En sia libro De caerimoniis aulae Byzantinae, la imperiestro Konstantino la 7-a (913 ĝis 919) verkis detalan rakonton de la ceremonioj kiuj estis okazigitaj fare de la imperiestro kaj de la patriarko en la preĝejo Hagia Sofia.
Formadromano
Formadromano aŭ la germana termino uzata tiele originallingve en multaj lingvoj Bildungsroman (kun signifo romano pri formado aŭ lernado) estas tiu, kiu montras la fizikan, moralan, psikologian aŭ socian disvolviĝon de rolulo de romano, ĝenerale ekde la infanaĝo ĝis la maturaĝo.
Hagia Sofia
Tria preĝejo (aktuala konstruaĵo)
Post la konkero de Konstantinopolo dum la Kvara krucmilito la preĝejo estis rabita kaj profanita de la kristanaj latinoj. La afero estis priskribita de la bizanca historiisto Nicetas Ĥoniates. Multaj relikvoj de la preĝejo —kiel supozitaj ŝtono de la tombo de Jesuo, resto de la lakto de la Virgulino Maria, de la morto-tuko de Jesuo kaj ostoj de diversaj sanktuloj— estis senditaj al la preĝejoj de okcidento, kaj aktuale estas en diversaj religiaj muzeoj. Dum la latina okupacio de Konstantinopolo (1204-1261) la preĝejo estis konvertita en katolika katedralo. En tiu estis kronita imperiestro Baldueno la 1-a de Konstantinopolo, en ceremonio kiu sekvis detale la bizancajn praktikojn, nome en la 16-a de majo 1204.
Formadromano
Historio kaj modeloj
Spite la fakton, ke ekzistas tiaj trajtoj de "Bildungsroman" en antikvaj aŭ mezepokaj verkoj, oni povas situi en la Renesanco la ĝerman naskiĝon de tiu tipo de romano, ĉefe en la pikareska romano. Tiele, El Lazarillo de Tormes montras la procezon tra kiu la ĉefrolulo, nome Lázaro, lernas defendi sin en la vivo serve de multaj mastroj, el kiuj li lernas danke al la malfacilaĵoj kiujn li suferas pro ili; vivaj malfacilaĵoj estos poste ripetita karaktero de la subgenro. Tamen, plej ofte oni situas en la 19-a jarcento, pro la romano La lernado de Vilhelmo Meister de Goethe, la komencon de la subgenro kiel oni konas ĝin nuntempe. Multal el la grandaj romanoj de la 19-a jarcento kaj de la 20-a jarcento, sen esti precize "Bildungsromane", jam kunhavas kelkajn el ties karakteroj.
Hagia Sofia
Moskeo en islama epoko
En 1453 la sultano Mehmed sieĝis Konstantinopolon, grandparte pro deziro konverti la urbon al Islamo. La sultano promesis al siaj soldatoj tri tagojn de militrabado senlima antaŭ reklami la enhavon de la urbo por si mem. Ankaŭ la preĝejo Hagia Sofia suferis rabadon, fakte estis la fokuso de la invadantoj, kiuj pensis, ke ĝi enhavas la plej gravajn trezorojn de la urbo.