cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Haut-Intyamon
Trafiko
Tra la komunumo pasas la kantona ĉefvojo n-ro 190 de Bulle al Château d'Oex. La plej proksimaj aŭtovojalveturejoj situas norde apud Bulle en distanco de 12 km al la svisa aŭtovojo A12 kaj sude en Montreux en distanco de proksimume 8 kilometroj al la svisa aŭtovojo A9. Per la trajnlinio de Bulle al Montbovon la komunumo estas konektita al la publika transportreto. Tra pasas krome la etspura Montreux-Berna Oberlanda-Fervojo de Montreux al Saanen.
Malfermo Mieses
La Malfermo Mieses (ECO A00) estas malgranda malfermo. Ĝi regas ununuran centran ĉelon kaj per ĝi vi povas transponi al aliaj linioj, sed ĝenerale oni eniras malavantaĝajn liniojn.
Ĝenerala rigardo
La Malfermo Mieses estas malfermo, kie vi ludas: 1.d3 Ĝi ricevis la nomon de la germana majstro Jacques Mieses.
Ĉi tiu malfermo liberigas la daman kurieron sed ĉar ĝi ne atingas tiom da regado de la centro kiel 1.d4, ĝi ne estas tiel populara malfermo. El la dudek eblaj movoj per kiujn blanko povas komenci, 1.d3 estus la deka laŭ populareco. Tamen, se 1... d6 estas ludebla por nigro kontraŭ iu malfermo de blanko, 1.d3 estas ludebla ankaŭ por blanko.
Ĝia plej fama apero estis en la tria ludo en la dua matĉo inter Garry Kasparov kaj la komputilo Deep Blue en 1997. Kasparov opiniis kaj li pravis, ke la komputilo malbone ludus se ĝi baziĝus sur iliaj kapabloj anstataŭ sur ilia malferma libro, la ludo finiĝis per egalvenko.
Jean Bauhin
Johano Boano (1511-1582) estis franca kirurgo kaj persona kuracisto de la reĝino de Navaro. La religia intereso, promociita per la studo de la traduko de la Nova Testamento farita de Erasmo, kondukis lin al akceptado de la reformita fido (1532). Persekutita, li fuĝis al Anglio, sed post tri jaroj li reen revenas al Francio kaj edziĝis al Jeanne Fontaine.
Post iom da tempo la persekutoj reekiĝas, li arestiĝas en Parizo kaj estas kondamnita al morto. Tamen, per la helpo de la princino Margareta, fratino de la reĝo Francisko la 1-a, li rekonkeras la liberecon kaj postenon kiel privatan kuraciston. Tamen, pelita de novaj persekutoj, li estis devigata fuĝi ree, ĉifoje al Amsterdamo, kie li aktivis kiel kuracisto.
Sed, persekutita ree de la inkvizicio li iras ĉifoje al Germanio kaj en 1542 al Antverpeno, kie li laboris kiel kuracisto. Bedaŭrinde protestantaj persekutoj kaptis kaj ekzekutis ĉiujn protestantojn en la urbo kaj li sukcesis fuĝi al Bazelo. Tie li trovis efemeran laboron kiel korektanto kaj revizianto en la konata presejo de Johano Frobeno.
Iom post iom li rekonkeris sian medicinan praktikadon, kiel asociitan profesoron en la Universitato de Bazelo kaj tio donis al li la rimedojn por eduki siajn filojn kaj vivteni sin. El li ili heredis siajn inklinojn al naturhistorio, aparte rilate al botaniko, kiu iĝis ilia ĉefa intereso. Li estis patro de la famaj kuracistoj kaj botanikistoj Gaspard Bauhin kaj Johann Bauhin (1541-1613).
2028
2028 estos superjaro komenciĝanta je sabato (vidu ĉi tie kalendaron).
Dum la jaro 2028 post Kristo okazos, interalie:
La jaro en fikcio
...
Linukso-libera
GNU Linukso-libera (Linux-libre) estas projekto, kiu publikigas kaj konstruadas modifitajn versiojn de la kerno Linukso, al kiuj foriĝis ĉiun programaron, kies fontkodo estas neinkludita, malklarita aŭ mallibera. Tiuj kodpartoj nomiĝas duumaj malliberumoj kaj baze konsistas el integrita programaro (firmware) mallibera, disdonita nur duume.
Linukso-libera estas subtenata kaj publikigata de la Latin-Amerika Liber-Programara Fondaĵo (FSFLA).
Forigo de nelibera integrita programaro
La forigo de la neliberaj partoj de la kerno Linukso atingiĝas per la uzo de skripto nomita « ». Ĉi tiu skripto estas inspirita de tiu uzata de gNovaSenso; Jeff Moe malantaŭe modifis ĝin por kovri kelkajn bezonaĵojn por ĝia uzo en la distribuaĵo BLAG.
Estas ankaŭ alia skripto nomita « », kiu uziĝas por certigi ĉu fontdosiero, fliko aŭ pakaĵo kernajn, ankoraŭ enhavas fakte aŭ suspektinde malliberan kodon.
Distribuaĵoj de GNU/Linukso, kiuj uzas Linukson-liberan
La malantaŭaj distribuaĵoj de GNU/Linukso uzas Linukson-liberan kiel kerno:
Krom, la malantaŭaj distribuaĵoj de GNU/Linukso celas inkludi Linukson-liberan kiel sia kerno:
Disponebleco por aliaj distribuaĵoj de GNU/Linukso
La fontkodoj kaj la antaŭkompilitaj pakaĵoj de malsamaj versioj de la purigita kerno, agnoskitaj de la projekto Linukso-libera, disponebliĝas en la respektivaj paĝoj de la diversaj distribuaĵoj aŭ unuopaj programistoj.
Freed-ora estas subprojekto de Linukso-libera, kiu pretigas kaj subtenas pakaĵojn RPM liberaj bazitaj de la kernoj de Fedoro.
Ankaŭ ekzistas antaŭkompilitaj pakaĵoj por Debiano kaj derivitaj distribuaĵoj, kia gNovaSenso kaj Ubuntu.
realtime-aj versioj
La liberaj kernoj konstruitaj de Musikso GNU+Linukso, dyne:bolic GNU/Linukso kaj VENENUkso GNU/Linukso propras por esti kompilitaj por labori realtime-e, kio plirendimentigas ilin por plurmedia redakto.
Simbolbestoj de Linukso-libera
Fariĝis voko al bildigistoj kaj grafikdesegnistoj, por krei simbolbeston, kiu montru la liberecon ekhavitan per la pingveno. Ĉar Stux, kvankam montriĝas pura, restas enkatenita.
La simbolbestoj, kiuj kreiĝis pro la voko, kaj kiuj montriĝas en la retpaĝaro de la Projekto Linukso-libera estas:
Ren Furuyama
Li futbalis ĉe YSCC Yokohama.
Taisnières-en-Thiérache
Taisnières-en-Thiérache estas komunumo de Francio, kiu apartenas al la historia regiono Henegovio (france Hainaut respektive flandre Henegouwen), kies plej granda parto ekde 1830 estas parto de la Reĝlando Belgio, sed plia, suda parto jam ekde 1678 apartenas al Francio. Ĝi situas en la departemento Nord [] (okcidentflandre Noorderdepartement), en la regiono Hauts-de-France (prononco [], laŭvorte "supraĵo de Francio" pikarde Heuts-d'Franche) kaj en la antaŭa regiono Nordo-Kaleza Markolo (france Nord-Pas-de-Calais, nederlande/flandre Noord-Nauw van Calais).
Fine de en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². Administre la komunumo apartenas al la arondismento Avesnes-sur-Helpe (france Arrondissement d'Avesnes-sur-Helpe, nederlande Arrondissement Avenne aan de Helpe), kaj ekde marto 2015 al la samnoma kantono .
Geografio
Taisnières-en-Thiérache estas vilaĝo, kiu troviĝas proksime de la urbeto Avesnes-sur-Helpe. Ĝi situas en natura regiono nomita "Avesnois", kiu ĉefe konsistas el malaltaj heĝoj, tre verdaj pejzaĝoj, boskoj, fruktarberoj kaj etaj vilaĝoj. Taisnières-en-Thiérache etendiĝas sur 8,5 km².
Taisnières havas landlimojn kun la najbaraj komunumoj Marbaix, Dompierre-sur-Helpe, Noyelles-sur-Sambre, Maroilles kaj Monceau-Saint-Waast.
Himalaja monalo
La Himalaja monalo, Impeja lofoforo aŭ Himalaja lofoforo (Lophophorus impejanus) el la ordo de Kokoformaj birdoj kaj familio de fazanedoj vivas en suda kaj sudorienta Tibeto de Ĉinio kaj en la himalaja regionareo de orienta Afganio ĝis Bhutano. Ĝi estas la nacia birdo de Nepalo, kie ĝi estas konata kiel Danfe, kaj la subŝtata birdo de Utaraĥando.
Taisnières-en-Thiérache
Historio
Taisnières, kiu apartenis al la terenoj de Sankta Humbert (samkiel Maroilles), dependis de la abatejo de Maroilles, kiun fondis la sama sanktulo.
Himalaja monalo
Ne estas ĝis nun konfirmita agnosko de subspecio de la Himalaja monalo. Tamen ĵusaj studioj montris ke la masklo de Himalaja monalo de nordokcidenta Barato ne havas la blankan pugon kiun multaj aliaj maskloj havas, kaj havas pli da verdo en la brusto, kio sugestas la eblon de dua subspecio.
Taisnières-en-Thiérache
Vidindaĵoj
Estas en Taisnières-en-Thiérache vidinda akvo-muelejo. La vilaĝa preĝejo Sankta-Marteno datiĝas de la 18-a jarcento.
Himalaja monalo
La latina scienca nomo omaĝas la figuron de Lady Mary Impey, edzino de la brita justicestro de la koloniepoka Bengalo, Sir Elijah Impey.
Taisnières-en-Thiérache
Administrado
Taisnières-en-Thiérache apartenas la kantono de Avesnes-sur-Helpe-Nord, kies ĉefurbo estas Avesnes-sur-Helpe. Tiu kantono mem estas parto de la arondismento de Avesnes-sur-Helpe, unu el la 6 arondismentoj de la departemento Nord.
Himalaja monalo
Aspekto
Ĝi estas pli granda ol koko, relative granda birdo reference al la familio de Fazanedoj. Ĉirkaŭ 50 al 70 cm longa kun vosto longa je 21–24 cm, la pezo de maskloj kaj inoj gamas inter 1980-2380 g kaj 1800-2150 g respektive. La virbirdo havas longan kreston kun kulerformaj plumpintoj. La granda parto de la supra korpo brilas metalece multkolore nome verdigre, purpure kaj verdblue, kun blankeca malsupra dorso kiel escepto. Supraj partoj estas nigrecaj. La vosto estas ruĝecokra, kaj ties pintoj nigrecbrunaj. La longa kresto estas metalecverda, ŝanĝebla al kuproruĝeca en supra dorso kaj kolflankoj, kaj la elstaraj blankaj suba dorso kaj pugo videblas dumfluge (sed birdoj de nordokcidenta Barato ne havas tion).
Temas pri specio kun klara ekzemplo de seksa duformismo. La birdino estas multe pli senkolora ol maskloj kun supraj partoj brunecnigrecaj kun diversaj makuloj, la malsupra dorso kaj kovraj plumoj de la vosto sin montras haŭt-koloraj kun nigraj kaj ruĝecaj centraj strioj. Inoj havas elstaran blankan makulon en antaua kolo kaj blankan strion en vosto.
Kutimaro
La Himalajaj monaloj loĝas en grandaj arbaroj sur montodeklivoj, precipe en kverkaro, betularo kaj arbedaro de rododendroj. Kutime ili agas 2-3-ope. Ili manĝas la radikan tuberon de tuberoso, semojn de herboj, fruktojn, berojn, insektojn kaj vermojn. Ili estas timemaj. Timigite ili rapide forflugas farante longan pepadon.
Reproduktado
Majo kaj junio estas ilia reprodukta sezono. Tiam la virbirdo paradas antaŭ la birdino. Starante surtere, ĝi disetendas, hirtigas kaj svingas la vostan plumaron, kiel pavo. Iam ĝi ekflugas de sur krutaĵo kaj sin levas alten en la aero, kaj poste glisas malrapide tenante siajn flugilojn alte, kun etendita vosto, kaj montrante sian blanketan lumbon. Por konstrui neston, la birdino fosas kavon sur roko, arba trunko aŭ en herbaro kaj plenigas ĝin per sekaj branĉetoj kaj musko. La birdino demetas 2-6 ovojn, ordinare 4-5, en la nesto. La ovo estas iom longa kun ŝelo kompakta kaj glateta. Ĝi estas flavblanka, punktita de grandaj kaj malgrandaj makuloj, ruĝecbrunaj kun malgrandaj nigrecgrizaj kaj purpurbrunaj punktoj. La femala birdo plenumas la taskon de kovado. Post 28 tagoj eloviĝas la birdidoj, kiuj pezas po 40-50 g.
Distribuado kaj vivejo
Ili okupas suprajn arbarojn moderklimatajn de kverko kaj konifero interdisaj kun malfermaj herbejaj deklivoj, klifoj kaj alpaj herbejoj inter 2400 – 4500 m, ĉefe koncentre en mallarĝa zono de 2700 – 3700 m. Ili ŝajne montras klaran kaj ŝanĝantan altitudan migradon atingante tiom suben kiom ĝis 2000 m vintre. Ili tamen montras toleron al neĝo kaj estis observataj elfosantaj tra neĝo por trovi radikojn, tuberojn kaj aliajn plantopartojn, kaj senvertebrulojn.
Ili estas vidataj en paroj dum la reprodukta sezono (aprilo al aŭgusto), ili formas grandajn gregojn kaj engaĝiĝas en komunumaj ripozejoj dum vintro. La populacio de tiu specio estas en plej parto de ties teritorio minacata pro kontraŭleĝa ĉasado kaj aliaj antropogeniaj faktoroj. La masklo suferis drastan ĉaspremon pro sia krestoplumoj, kiuj estis uzataj por ornamaj ĉapeloj de la viroj de Himaĉal, ĝis 1982 kiam oni malpermesis tian ĉasadon en tiu barata subŝtato.
Provinco Santiago
Provinco Santiago (hispana lingvo: Provincia de Santiago) estas provinco de Ĉilio.
Maurice Lehmann
Maurice LEHMANN (1895–1974) estis franca aktoro, reĝisoro kaj produktoro de teatro kaj kino.
Lia kariero debutis ĉe la Franca Komedio de 1916 ĝis 1919. Poste li administris teatrojn en la Porte Sankta-Martin, la Ambigu, la Renaissance, Esaŭiro, Eduardo la 7-a kaj la Imperio.
Rose Byrne
Rose Byrne (naskiĝinta la en Sidnejo) estas aŭstralia aktorino.
Gilserberg
Gilserberg estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Schwalm-Eder de la federacia lando Hesio. Fine de la jaro la komunumo havis  loĝantojn.
Rose Byrne
Ŝi jam aktoris ekde ŝia dekdujara aĝo kaj ludis en la aŭstraliaj serioj Heartbreak High, “Echo Point” kaj la filmo Two Hands. Ŝia unua rolo en filmo kun granda buĝeto estis Dormé en Star Wars Episode II: Attack of the Clones. En 2004 ŝi videblis en Wicker Park apud Diane Kruger kaj Josh Hartnett kie ŝi aŭdis ke Wolfgang Petersen serĉis aktorinon por Brizeis en la filmo Trojo. Byrne ricevis la rolon kaj tuj estis "bombardita" al unu el la plej multpromesaj aktorinoj en Holivudo. Pliposte ŝi videblis en Marie-Antoinette, filmo de Sofia Coppola kaj Sunshine de Danny Boyle.
Eulenberg (Westerwald)
Eulenberg estas komunumo en Germanio, laŭ la nombro de loĝantoj tre malgranda. Ĝi troviĝas en la distrikto Altenkirchen de la federacia lando Rejnlando-Palatinato. Eulenberg apartenas al administra komunumaro, germanlingve nomata Verbandsgemeinde Flammersfeld, kaj estas parto de la mezalta montaro Westerwald. Fine de la jaro 2011 la komunumo havis 59 loĝantojn.
Jerte (Cáceres)
Ne konfuziĝu kun la Rivero Jerte nek kun la komarko Valo de Jerte. Por la aliaj signifoj vidu apartigilon Jerte.
Jerte estas municipo de Hispanio, en la provinco de Cáceres, regiono de Ekstremaduro.
La loĝantoj nomiĝas jerteños. La censita populacio en 2008 estis de 1.333 loĝantoj.
Situo
Jerte estas situa en la norda parto de Ekstremaduro en la komarko aŭ distrikto Valo de Jerte, je altitudo de 604 m; je 120 km de Cáceres, provinca ĉefurbo kaj je 180 km de Mérida, la regiona ĉefurbo. La surfaco de ties teritorio estas de 59 km². Ĝi situas ĉe la fluo de la rivero Jerte kaj estas la antaŭlasta vilaĝo de la valo antaŭ Tornavacas, kio estas jam la lasta antaŭ Kastilio.
Ekonomio
Agrikulturo (ĉerizarboj kaj kaŝtanarboj ĉefe, sed ankaŭ terpomoj, vitejoj ktp.) kaj brutobredado (kapro kaj bovoj). Turismo ĉefe printempe. La epoko de la floroj de la ĉerizarboj allogas multajn vizitantojn. Sude de la vilaĝo estas kampadejo kaj kampara junulargastejo.
Casas de Reina
Casas de Reina estas municipo de Hispanio, en la provinco de Badajoz, regiono de Ekstremaduro.
La loĝantoj nomiĝas casarreños. La censita populacio en 2008 estis de 201 loĝantoj, kio faras de la vilaĝeto unu el la malplej loĝata en la provinco.
Situo
Casas de Reina estas situa en la suda parto de Ekstremaduro, je altitudo de 635 m; je 124 km de Badajoz, provinca ĉefurbo. La surfaco de ties teritorio estas de 55,6 km². Ĝi situas en la distrikto de la Campiña Sur, sudoriente de la provinco, tre proksima al ties limo kun la provinco de Sevilo. Ĝi situas nur je 6 km sude de la urbo de Llerena. Oni atingas la vilaĝon pere de la komarka ŝoseo <font style="background-color:green;color:white">  EX-200 .
Historio
La plej antikvaj arkeologiaj restaĵoj estas de la paleolitiko, tamen la plej gravaj estas de la Romia Imperio. En la municipa teritorio de Casas de la Reina, je 1.500 m de la vilaĝo, troviĝas la ruinoj de la romia urbo Regina Turdulorum, situa je la Vía de la Plata.
La kialoj de la fondo de la urbo estis ekonomiaj: abundo de minejoj, bonkvalitaj agrikulturjoj, arbaroj kaj abundo de akvo. La urbo troviĝis en la akso de malnovaj vojoj kiuj ligis la tiamajn romiajn urbojn de Kordovo, Sevilo kaj Mérida. El diversaj antikvaj aŭtoroj, inter ili Plinio la pli maljuna, oni scias pri la gravo de la urbo kaj el restaĵoj oni supozas, ke la urbo estis loĝata ankaŭ de elmigrintoj de Italio aŭ eĉ de Oriento, kiuj kultis la oficialajn diaĵojn de la ŝtato, kaj ankaŭ orientalajn kaj indiĝenajn.
Dum la araba epoko la urbo malloĝiĝis kaj la nova setlejo estos sur la proksima nuna monteto.
Monumentoj
La preĝejo de Santiago, de mudeĥara fasado de la 15a jarcento, kun elstara turo ekstere kaj internaj kapeloj ornamitaj per pentraĵoj.
Bronza skulptaĵo
Bronzo estas la plej populara metalo por gisitaj metal-skulptaĵoj; gizita bronza skulptaĵo aŭ "bronzostatuo" estas ofte nomita plej simple kiel "bronzaĵo" aŭ eĉ "bronzo".
Oftaj bronz-alojoj havas la nekutiman kaj dezirindan trajton disetendiĝi iomete ĵus antaŭ ol solidiĝo, tiel plenigante la plej bonajn detalojn de muldilo. Poste kiam la bronzo malvarmetiĝas, ĝi ŝrumpas iomete, faciligante al apartado for de la muldilo. Ilia forto kaj manko de rompiĝemo (muldebleco) estas avantaĝo kiam oni kreas agantajn figurojn, aparte kiam komparite kun diversaj tipoj de ceramiko aŭ ŝtonoj (vidu ekzemple artikolon marmora skulptaĵo por pluraj ekzemploj). Tiuj kvalitoj permesas la kreadon de plilongigitaj figuroj, kiel ĉe Jeté, aŭ de figuroj kiuj havas malgrandajn sekcojn en sia subteno, kiel ekzemple la surĉevala statuo Rikardo la Leonkora.
Sed la valoro de la bronzo por uzoj krom farado de statuoj estas malavantaĝa al la konservado de skulptaĵoj; malmultaj grandaj antikvaj bronzaĵoj estis pluvivintaj, kaj multaj estis refanditaj por produkti armilojn aŭ municion en militaj tempoj aŭ por krei novajn skulptaĵojn festantajn la venkintojn, dum multe pli da ŝtono kaj ceramikaj verkoj venis tra la jarcentoj, eĉ se nur en fragmentoj. Tiel lastatempe ĝis almenaŭ 2007 pluraj vivgrandaj bronzaj skulptaĵoj de John Waddell estis ŝtelitaj, verŝajne pro la valoro de la metalo el kiu la verko estis fandita.
Rivero Jerte
La rivero Jerte estas mallonga rivero de la interna Hispanio, alfluanto de la rivero Alagón (siavice alfluanto de la rivero Taĵo) kiu fluas sude de la provinco de Ávila kaj norde de la provinco de Cáceres. Ĝi havas longon de 70 km.
La naskiĝo okazas ĉe Tornavacas, je ĉirkaŭ 1800 msm (ĉe la piinto Torreón. 2.401 m) kaj je sia paso tra Plasencia ĝi estas je 345 msnm, kio indikas la krutajn deklivojn kiu faras dum nur 50 km.
Ekde sia naskiĝo ricevas al akvojn de gravaj montaraj kanjonoj kiaj tiuj de San Martín, Becedas, Papúos, Los Infiernos, Buitres, Honduras, Puria, Bonal, ktp. En tagoj de intensa pluvo, oftas la rapidaj altigoj de la akvo.
Komunumoj de Lozère
Jen listo de la 185 komunumoj de la franca departemento Lozère, laŭalfabete.
Robert Remak
Robert REMAK (26a de Julio 1815 – 29a de Aŭgusto 1865) estis juda pol-germana embriologo, fiziologo, kaj neŭrologo, naskiĝinta en Posen, Prusio, kiu malkovris ke la origino de ĉeloj estas la divido de antaŭ-ekzistantaj ĉeloj, same kiel kelkajn aliajn ŝlosilajn malkovrojn.
Laŭ la historiisto Paul Weindling, Rudolf Virchow, unu el la fondintoj de la moderna ĉelteorio, plagiatis la nocion ke ĉiuj ĉeloj derivas el antaŭ-ekzistantaj ĉeloj el Remak. Remak estis atinginta tiun konkludon post observi la eritrocitojn de la sango el kokaj embrioj en variaj stadioj de divido. Li poste konfirmis ke tiu fenomenono ekzistis en la ĉelo de ĉiu ovo el rano tuj post la fekundigo, provante ke tio estas universala fenomenono kaj fine klarigante la tialon por la rezultoj de testoj fare de Louis Pasteur kiu jam estis antaŭe provinta ke ne estas spontanea generacio de vivo.
Dro. Remak atingis sian medicinan gradon el la Universitato Friedrich Wilhelm en Berlino en 1838 specializigante en neŭrologio. Li estas plej bone konata ĉar malpliigis la kvar ĝermotavolojn de Karl Ernst von Baer al nur tri: nome ektodermoj, mezodermoj, kaj endodermoj. Li ankaŭ malkovris senmjelinajn nervofibrojn kaj la nervoĉelojn de la koro, foje nomataj ganglioj de Remak. Li studis kun Johannes Muller ĉe la Universitato de Berlino.
Spite siajn plenumojn, pro sia juda deveno, li ripete ricevis malakcepton ekhavi profesoran statuson, kaj fine en sia vivo li estis nomumita nur helpoprofesoro, iĝante la unua judo kiu instruis en tiu institucio. Eĉ tiam li neniam estis tute rekonita pro siaj malkovroj.
Lia filo Ernst Julius Remak estis ankaŭ neŭrologo kaj lia nepo estis la matematikisto Robert Remak kiu mortis en Auschwitz en 1942.
Aleksirhoo
Aleksirhoo - (helene Αλεξιρρόη, latine Alexirhoe) estis en la helena mitologio nimfo, filino de la rivera dio Graniko.Oni rakontas, ke per sia gracieco kaj knabina beleco ravigis trojan reĝon Priamon kaj fariĝis lia amantino. Pli poste ŝi naskis al li filon Esakon, unu el kvindek filoj de la reĝo. Sed aliaj fontoj prezentas ke Esaka patrino estis Arisbo, la unua edzino de la reĝo Priamo.
Aleksirhoa filo Esako ekamis nimfon Hesperian. Pro malfeliĉa amo kaj morto de la amantino li ĵetis sin el la alta rifo en maron. Sed dioj kompatis lin kaj transformis Esakon en birdon grebon, kiu ripete ĵetas sin el alto en maran profundon.
Ete (vilaĝo)
Ete estas malgranda vilaĝo kun titolo vinvilaĝo en Hungario en regiono Meza Transdanubio, en departemento Komárom-Esztergom, en subregiono de Kisbér.
Situo
La vilaĝo situas sur ebenaĵo, laŭ ĉefvojo Komárom-Kisbér, laŭ nun nefunkcianta fervojo Tatabánya-Pápa. Kisbér troviĝas 7, Komárom 28, Tatabánya 42, Esztergom 86, Budapeŝto 99 km.
Historio
La komunumo estis loĝata dum la bronzepoko. Pri la vilaĝo la unua skribita postsigno troviĝas el 1250 en formo Ethe. La turkoj faris senhoma la vilaĝon en 1529, kiu refondiĝis en 1648 kaj tuj ekfunkciis kalvinana lernejo. Okazis pesto en 1710. Kolĥozo formiĝis en 1959.
Vilaĝservoj estas lernejo nur por 1-4 studjaroj, kulturdomo, dentokuracisto.
Famuloj
En Ete naskiĝis:
1510-aj jaroj
La 1510-aj jaroj estas la jardeko de la jaroj 1510 ĝis 1519.
Ĉina lofoforo
La Ĉina lofoforo, Verdvosta monalo, Purpurdorsa monalo aŭ Ĉina monalo, Lophophorus lhuysii, el la ordo de Kokoformaj birdoj kaj familio de fazanedoj estas specio propra de Ĉinio, kio donas al ĝi nomon.
Aspekto
Ĝi estas unu el la plej brilaj de ĉiuj fazanoj. Ties plumaro estas ege irizeca. La virbirdo havas verde brilantajn verton, malsuprajn vangojn kaj orelareojn kaj karmezinan (purpuran) okcipitan kreston. Lia plumkresto kovras la nukon. La verdigran (en nukareo), purpuran (en supra dorso) kaj verdbluan (en flugilplumoj) kolorojn havas la granda parto de ĝia supra korpo. La malsupra dorso sin montras blanka. La nuda ĉirkaŭokula haŭtaĵo estas blua. Lia vosto estas bluverda kaj la malsupra korpo nigra. Lia malsupra dorso estas blanka. La vosto estas kun okraj kaj brunaj transversaj makuloj. Li longas 76 cm kaj pezas 3,5-4 kg kun vosto 27-30 cm longa.
Temas pri specio kun tre markata seksa duformismo. La femala birdo sin vestas per malhelbrunaj plumoj kun makuloj helaj ĉefe en blankeca gorĝo.
Disvastiĝo
La plej granda el la tri monaloj, ĝis 80 cm longa, la Ĉina lofoforo estas limigita al la montoj de centra Ĉinio. Ĝi troveblas en sudorienta Ĉinghaj, Baŭŝing, Kangding, Ŭenĉŭan kaj Ping'u de okcidenta Siĉŭano, nordokcidenta Junano, nordorienta Tibeto kaj suda Gansuo.
Pro pliiĝanta habitatoperdo, malgranda populacio, limigita teritorio kaj kontraŭleĝa ĉasado en kelkaj areoj, la Ĉina lofoforo estas pritaksata kiel Vundebla ĉe la Ruĝa Listo de IUCN de minacataj specioj. Ĝi estas listita en Apendico I (1) de CITES.
Kutimaro
La vivkutimoj de la Purpurdorsa monalo similas al tiuj de aliaj monaloj. Ili loĝas en rokoriĉaj alpaj herbejoj kaj subalpaj arbustaroj apude al plej altaj koniferarbaroj, 4,000-5,000 m super la marnivelo. Vintre ili transloĝiĝas al malaltaj lokoj. Ili agas pare aŭ grupete. Ili noktas sur pinoj aŭ inter densaj rododendraj arbedoj. Ĉe tagiĝo ili pepas per belsona voĉo. Serĉante manĝaĵon surtere, la maskla birdo ĉiam iras en fronto, dum la femala sekvas 4-5 m fore de li. Ili manĝas maldikajn radikojn, tuberojn, bulbojn, florojn, foliojn, muskon kaj ĝermojn, krom kelkajn senvertebrulojn. Lokanoj diris, ke tiu specio ŝatas manĝi bulbon de fritilario, kaj pro tio oni nomas ĝin ankaŭ Fritilaria koko. Sate manĝinte, ili aŭ ripozas aŭ faras terbanadon al si. Ili estas singardemaj. Eĉ eta bruo aŭ movo povas veki ilian atenton: antaŭ ĉio ili levas la kapon kaj observas la ĉirkaŭon; trovinte malamikon, ili tuj fuĝas en densan arbustaron, arbaron aŭ forflugas.
Aprilo kaj majo estas ilia reprodukta sezono. Ili konstruas rondan neston en rokfendo per velkintaj branĉoj, folioj kaj aliaj, en kiu la birdino demetas 3-5 rufajn ovojn, kun grandaj kaj malgrandaj purpurbrunaj makuloj. La femala birdo kovas ovojn. Post 28 tagoj idoj elŝeliĝas, kiuj pezas po 46 g.
La maskla birdo estas belkolora, sed malfacile bredebla sub artefaritaj kondiĉoj.
La latina scienca nomo omaĝas la francan politikiston Edmond Drouyn de Lhuys.
Kunposedaĵo (internacia juro)
En internacia juro kunposedaĵo aŭ kondominio (el la latina condominium) estas politika teritorio (ŝtata aŭ landlima) en aŭ ĉirkaŭ kiu diversaj suverenaj instancoj formale interkonsentas kunhavi egalecan regorajton (en la senco de suvereneco) kaj plenumas siajn tiajn rajtojn kune, sen dividi ĝin en 'ŝtataj' zonoj.
Zăvoi (Sălașu de Sus)
Zăvoi [zəvoj] (hungare: Macesd) estas vilaĝo en Rumanio sude de Hațeg. En 1910 ĝi havis 279 loĝantojn (rumanoj, hungaroj); en 1992 156. Ĝia unua skriba mencio estas en 1447. Ĝis 1919 ĝi apartenis al Hungario (Hunyad vármegye). Administre ĝi apartenas al la komunumo Sălașu de Sus.
Kunposedaĵo (internacia juro)
La vorto kondominio estis registrita en angla jam ekde ĉ. 1714, el moderna latino, ŝajne stampita en Germanio ĉ. 1700 el la latinaj com- "kune" + dominium "posedrajto" (komparu kun domajno). Kunposedaĵo de tri suverenaj povoj estis foje nomata triparta kunposedaĵo aŭ tridominio.
Somera Olimpiko 1900/biciklado
Dum la Somera Olimpiko 1900 en Parizo estis nur du oficiale agnoskitaj konkursoj pri biciklado:
István Csutak
István CSUTAK [ĉutak] rumania hungara registarficisto, politikisto, ĵurnalisto. Li naskiĝis en Petroșani la 28-an de februaro 1956.
Kariero
István Csutak akiris diplomon pri elektroniko en Temeŝvaro en 1981. Li partoprenis kursojn pri administradoscienco en Germanujo kaj Usono. Li estis instruisto en Transilvania Hungara Universitato Sapientia de Miercurea Ciuc, fakulo pri regia disvolviĝo, parlamenta deputito inter 1990 kaj 1992, ĵurnalisto.
Ondo-Esperanto
Ondo-Esperanto estas elsendo de publika radiostacio NB-Radiotreff en la urbo Neubrandenburg. La elsendoj temas pri Esperanto resp. iel rilatas al ĝi, sed ili okazas en la germana lingvo. La celo ja estas informi la aŭskultantojn en la ĉirkaŭaĵo de Neubrandenburg pri la lingvo kaj ties uzeblecoj. Ĉi tiu elsendo ekzistas ekde 12 jaroj. Komence ĝin produktis du membroj de la Esperanto-Societo Neubrandenburg, sed ekde 2003 estas triopo. Kaj ekde 2007 estas produktataj du elsendoj monate; la unua monate pri la agado de la societo, Germana Esperanto-Asocio kaj UEA kaj la dua pri iu temo.
La muziko estas ofte en esperanto, sed kelkfoje ankaŭ en aliaj lingvoj.
Gastoj
Ĉe kelkaj elsendoj ĉeestis gastoj el diversaj landoj. En 2006 ekzemple ĉeestis gasto el Afriko.
Diego Taba
Diego Taba (田場 ディエゴ, n. ) estas japana futbalisto.
Li futbalis ĉe YSCC Yokohama.
Lacoma (metroo de Madrido)
Lacoma (Lakomo) estas stacio sur de la Metroo de Madrido, situanta sub Strato Riscos de Polanco, en kvartalo Peñagrande (distrikto Fuencarral-El Pardo), kvankam ĝi ankaŭ priservas la kvartalon Mirasierra en la sama distrikto.
La stacio estis malfermita la.
11804 Zambon
11804 Zambon estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la usona astronomo Schelte J. Bus elde la Observatorio de Siding Spring, apud Coonabarabran en Novsudkimrio (Aŭstralio).
Nomo
Ĝia nomo honoras Francesca Zambon, esploristinon ĉe la Instituto de Astrofiziko kaj Kosma Planedoscienco (IAPS-Romo). Ŝi uzis la datumojn de la kosmosondilo Dawn por fari mineralogiajn mapojn de 4 Vesta kaj Cereso.
Laillé (stacidomo)
Laillé estas franca stacidomo sur linio -, situanta en  Guichen, apud Laillé, en departemento Ille-et-Vilaine, regiono.
Temas pri stacidomo de Société nationale des chemins de fer français (SNCF), priservata de trajnoj.
Ĝi situas ĉe kilometra punkto (PK) de linio Rennes - Redon (468000).
Adrianu Mare
Adrianu Mare (hungare: Nagyadorján [nadjadorjan]) estas vilaĝo en Rumanio orient-sudoriente de Târgu Mureș kaj administracie apartenas al komunumo Gălești.
Loĝantaro
En 1910 ĝi havis 260 loĝantojn (hungaroj) kaj en 1992 — 145.
Historio
Ĝia unua skriba mencio estas el 1570. Ĝis 1919 kaj inter 1940 kaj 1944 ĝi apartenis al Hungario (Maros-Torda vármegye).
Munkena Moderno
Priskribo
Gravegis la pentristaj rondoj Der Blaue Reiter. La de Michael Georg Conrad fondita gazeto Die Gesellschaft estis la unua naturalisma literaturgazeto kaj la societo Gesellschaft für modernes Leben subtenis la modernajn verkistojn.
La satira gazeto Simplicissimus nombriĝas inter la plej gravaj kritikaj publicitaĵoj de la Germana Imperiestra Regno. Ofte verkistoj kaj artistoj ankaŭ apartenis al la bohemia medio de Schwabing.
Jenaj pentristoj asociitas per Münchner Moderne:
Jenas la verkistoj:
Gyula Murányi
Gyula Murányi [djula murAnji], laŭ hungarlingve kutima nomordo Murányi Gyula estis hungara skulptisto, medalisto, platetisto. Lia origina familia nomo estis Pick, sed post la naskiĝo ĝi ŝanĝiĝis al Murányi.
Gyula Murányi naskiĝis la en Budapeŝto, li mortis la  en Budapeŝto.
Biografio
Gyula Murányi devenis el juda familio. Li studis en Tutlanda Reĝa Industriarta Lernejo en sia naskiĝurbo, poste en Parizo kaj Vieno. Ekde 1906 li kreis plaketojn, pli malofte medalojn kaj skulptaĵetojn.
21621 Sherman
21621 Sherman estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la en la kadro la kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de Eric Alan Sherman, kiu gajnis la duan rangon en la Intel International Science and Engineering Fair de 2006 pro sia projekto pri mikrobiologio. Li estis lernanto ĉe la Ephrata Senior High School de Ephrata (Pensilvanio, Usono).
Navalcán
Navalcán estas municipo de Hispanio, en la Provinco de Toledo, regiono de Kastilio-Manĉo.
Toponimio
La termino "Navalcán" ŝajne estas koruptaĵo de Nava del Can. Nava estas ebenaĵo inter montetoj aŭ supermonteta kaj can, kun plej verŝajna hipotezo kiel derivaĵo el latina CANEM, 'hundo', kvankam ankaŭ povus deveni de la bazo antaŭhindeŭropa *can aŭ *cant, 'ŝtono, roko'. La toponimo povus aludi al brutobreda vojo proksima al la vilaĝo kun la paŝteja kulturo de la zono, kie la figuro de la hundo estas intime ligata kun tiu,
Loĝantoj
La loĝanto nomiĝas Navalqueño. La censita populacio en 2011 estis de 2.405 loĝantoj kaj la denseco estas de 40,08 loĝ/km².
Situo
Navalcán estas situanta en la nordokcidenta parto de Kastilio-Manĉo en la komarko aŭ distrikto Campana de Oropesa en la plej nordokcidenta parto de la provinco de Toledo, je altitudo de 394 m; je 115 km el Toledo, provinca ĉefurbo, je 145 km el Madrido, ŝtata ĉefurbo kaj je 30 km el Talavera de la Reina, plej proksima urbo. La areo de ties teritorio estas de 60 km². La geografiaj koordinatoj estas 40°4′5″ N 5°5′34″ Ok.
Geografía
La municipo troviĝas situanta «sur ebenaĵo ĉirkaŭata de nealtaj altaĵoj». Ĝi apartenas al la komarko de la Campana de Oropesa kaj limas kun la municipaj teritorioj de Arenas de San Pedro norde en la provinco de Ávila, Parrillas oriente kaj Oropesa sude kaj okcidente en la provinco de Toledo.
Ekonomio
Agrikulturo kaj brutobredado tradicie.
Historio
Navalcán estis dekomence paŝtista vilaĝo. La proksima brutobreda vojo nome Cañada Real Leonesa Occidental ludis gravan rolon iame ĉar utilis kiel bazo por la migrobredado kaj antaŭe al romia atendo. La reloĝigo de la teritorio post islama epoko estis farata de urbanoj de Ávila. Henriko la 2-a, en 1366, donis al García Álvarez de Toledo la senjorlandon de Oropesa kaj ties teron, kie estis Navalcán. En 1594 estis en ties teritori minejo de arĝento. En 1653, Navalcán iĝis vilaĝo reĝa kaj fora de la hegemonio de la feŭda senjoro.
Meze de la 19a jarcento estis 300 domoj.
Meze de la 20a jarcento oni atingis la 4,558 loĝantojn, sed poste pro elmigrado la populacio preskaŭ duoniĝis al 2,452 en la 1980-aj jaroj.
Hearst Corporation
Hearst Communications, Inc. estas privata entreprena korporacio, kies fako estas la amaskomunikiloj, kun sidejo en la Turo Hearst de Novjorko, Usono. Fondita en 1887 de William Randolph Hearst kiel propretulo de diversaj ĵurnaloj, la kompanio partoprenas en vasta gamo da amaskomunikiloj. La familio Hearst regas kaj administras la entreprenon.
Duklando Silezio
''Tiu ĉi artikolo temas pri Silezio inter 1138 kaj 1742. Por la tempo post tio, vidu: Prusia Silezio respektive Ĉeĥa Silezio.''
La duklando Silezio estas historia reglando, kiu ekestis en 1138 sekve de la disfalo de Pollando post la morto de duko Boleslao la 3-a "la Kurbabuŝa". La landon regis la Sileziaj Piastoj. Ekde 1249 ĝi disfalis al pluraj etaj sileziaj princlandoj, kiuj ĉiuj submetis sin al la Krono de Bohemio.
En 1335, la pola reĝo Kazimiro la 3-a la Granda definitive rezignis pri la duklando Silezio, kiu oficiale fariĝis unu el la regnoj de la Krono de Bohemio kaj per tio ankaŭ apartenis al la germanlingva Sankta Romia Imperio.
En 1742, pli granda parto de la lando fariĝis parto de Prusio, nomata Prusia Silezio. Tiu parto kiu restis sub la Krono de Bohemio fariĝis Ĉeĥa Silezio.
Rovensko (distrikto Senica)
Rovensko, hungare Berencsróna [berenĉrOna] estas malgranda vilaĝeto en Slovakio, en Regiono Trnava, en Distrikto Senica.
Situo
Rovensko situas laŭ traira flankovojo (ĉefvojo preteriras). Senica troviĝas je 4 km-oj.
Ŝafo (konstelacio)
Ŝafo (latine: Aries) estas konstelacio de la tera ĉielo de la zodiako.
Steloj
La steloj de Aries estas malfortaj. La chefaj estas α Ari (Hamal) kaj β Ari (Sharatan).
Mitologio
Laŭ la helena mitologio Pozidono ŝanĝis la princinon Teofanon en ŝafinon. Teofano naskis ŝafidon, kiu kreskis, kaj iĝis granda flugilhava virŝafo. Ĝi nomiĝis Arieso.
Zeŭso deziris savi la du infanojn de la reĝo Atamo, kiujn la bopatrino Ino decidis mortigi. Li petis de Hermeso, ke li voku Arieson. La infanoj, kiuj nomiĝis Phrixos kaj Hellé, grimpis sur ĝian dorson, kaj forflugis. Hellé falis en la maron kaj dronis. Phrixos surteriĝis en Kolĉidon. Tuj li oferis Arieson al la dioj kaj donacis la oran ŝaffelon al la tiea reĝo. La felo pendis en arbo, gardita de drako, kiu neniam dormis. Jazono kaj la Argonaŭtoj poste iris serĉi tiun felon.
Nuntempe la ŝafo brilas en la nokta ĉielo inter la Fiŝoj kaj la Taŭro.
Astrologio
Laŭ Okcidenta astrologio, Ŝafo estas zodiaka signo por naskitoj inter la 21-a de marto kaj la 19-a de aprilo. Fakte, la Suno troviĝas en ĉi tiu konstelacio inter la 19-a de aprilo kaj la 13-a de majo.
Provinco Maipo
Provinco Maipo (hispana lingvo: Provincia de Maipo) estas provinco de Ĉilio.
Torfo
Torfo estas spongeca substanco, samnatura kiel karbo, estiĝanta en marĉoj pro malkomponiĝo de vegetaĵoj, loke uzata kiel bruligaĵo. La ĉef-specioj estas sfagnoj.
Torfiĝo
El la vegetalaĵo en marĉo oni formas materialon nomita torfo. Pro efiko de premo kaj temperaturo tiu materialo pli kaj pli perdas hidrogenon kaj oksigenon kaj tiele riĉiĝas la procentaĵo de karbono. Laŭ tiu procezo la materialo torfo (ĉ. 50 % el C) iĝas sinsekve brunkarbo (ĉ. 65 ĝis 78 % el C), ŝtonkarbo (ĉ. 80 ĝis 92 % el C), antracito (ĉ. 96 % el C) kaj finfine pura karbona mineralo, nome grafito.
En terkulturado
En hortikulturo, torfon oni utiligas pro ties kapableco reteni akvon, kio konvenas ĉefe al semejoj. Oni trovas same en komerco premitajn torfaĵojn, kio malhelpas malfacilaĵojn de resemado ĉe junaj plantoj. Por eviti la detruado de torfejoj oni konsilas uzadon plie ekologian de kompostaĵoj el organikaj rubaĵoj, vermikulito, ktp. Kelkaj specifaj plantoj preferas torfon, kiel ekzemple la azaleo kaj eriko.
En konstruado
Torfo estis uzata kiel konstrumaterialo en regionoj kie ligno malabundas. En Islando ekzemple, ĝi estis uzata ekde la Mezepoko por konstruadon de fermoj. Torfobrikoj estas aranĝitaj por formi la murojn kaj oni disvolvas herbotavolon sur la tegmento. Torfo taŭgas vere por facila manipulado kaj kiel bonkvalita termika izolilo, danke al ties poreco.
Kiel brulaĵo
Torfo estas tre uzata kiel brulmaterialo, ekzemple en Irlando. Se oni nur sekigas ĝin, ĝi devas esti bruligata kun ligno, ĉar ĝi ne bone bruliĝas. Se poste oni premas ĝin, ĝi pli bone ardas. Tiu uzado estis malpermesata en grandaj urboj kiel Dublino pro la polvaĵo kiu eliras el ties bruligado.
Leopoldina (akademio)
La Nacia Akademio de la Sciencoj Leopoldina (Nationale Akademie der Wissenschaften Leopoldina) estas la plej malnova naturscienca-medicina klerula institucio en Germanio kaj la plej malnova seninterrompe ekzistanta naturesplora akademio en la mondo. Ekde 2008 ĝi estas germania nacia akademio de la sciencoj.
Leopoldina estis fondita en 1652 en Schweinfurt kaj nomita laŭ imperiestro Leopoldo la 1-a. Ĝia nuna sidejo estas en Halle, kaj ĝia prezidanto ekde 2020 estas Gerald Haug. Ĝi havas proksimume 1600 membrojn (en 2021), el kiuj triono estas el ne-germanlingvaj regionoj.
Ĝis julio 2008 la akademio nomiĝis Deutsche Akademie der Naturforscher Leopoldina – “Germana Akademio de la Naturesploristoj Leopoldina”.
Historio
La Germana Akademio de la Naturesploristoj Leopoldina estis fondita la 1-an de januaro 1652 en Schweinfurt de la kuracistoj Johann Lorenz Bausch, Johann Michael Fehr, Balthasar Metzger kaj Georg Balthasar Wohlfahrt kiel privata societo, tiam je la latina nomo Academia Imperialis Leopoldina Naturae Curiosorum kaj ankaŭ nur Academia Naturae Curiosorum. Tiutempe jam ekde 1603 ekzistis en Italio la Akademio de linkokula; poste estis fonditaj en 1660 la Reĝa Societo en Anglio, kaj en Francio la Akademio de Sciencoj en 1666.
La mallongigitan nomon Leopoldina kreis imperiestro Leopoldo la 1-a, kiu per dekreto de la 7-a aŭgusto 1687 fiksis la latinan oficialan nomon Sacri Romani Imperii Academia Caesareo-Leopoldina Naturae Curiosorum (Akademio de naturscioj imperiestre-leopolda de la Sankta Romia Imperio).
En la jaro 1712 imperiestro Karolo la 6-a ŝanĝis la nomparton “Caesareo-Leopoldina” al, kaj en 1742, imperiestro Karolo la 7-a enkondukis la germanan nomon Kaiserlich Leopoldinisch-Carolinische Deutsche Akademie der Naturwissenschaftler (Imperiestre Leopolda–Karla germana akademio de la natursciencistoj).
Ĝis 1904 la loĝloko de la prezidanto estis sidejo de la akademio; de tiam estas konstanta sidejo en Halle. Same en 1904 la akademianoj rezignis elekti personan akademian nomon.
Prezidantoj
Prezidantoj de la akademio kun deĵora tempo, nomo, akademia nomo kaj sidejo:
Kelkaj membroj
Jen kelkaj membroj de la akademioj:
Kääriku
Kääriku estas vilaĝo en suda Estonio. Ĝi apartenas al la regiono Valgamaa kaj al la municipo Otepää. En januaro 2013 tie vivis 48 loĝantoj.
Rilatoj al Esperanto
En Kääriku en auĝusto 1960 okazis la 2-a Ĉebalta Studenta Esperanto-tendaro (ĈET), ĉiujara evento el kiu poste evoluis la Baltiaj Esperanto-Tagoj.
Kaprikorno (konstelacio)
Vidu ankaŭ artikolon Tropiko de Kaprikorno.
Kaprikorno aŭ Kaprokorno latine Capricornus estas konstelacio de tera ĉielo de la zodiako.
Astrologio
Laŭ Okcidenta astrologio, Kaprikorno estas zodiaka signo por naskitoj inter la 22-a de decembro kaj la 19-a de januaro. Fakte, la Suno troviĝas en ĉi tiu konstelacio inter la 19-a de januaro kaj la 15-a de februaro.
Wangen ĉe Aro
Pri la komunumo
Wangen ĉe Aro estas historia urbeto komunumo en la distrikto Wangen en Kantono Berno, Svislando. Ĝi havis 2033 loĝantojn je la 31-a de decembro 2008.
Geografio
La mezepoka urbeto Wangen situas ĉe la bordo de la rivero Aro meze inter la urboj Soloturno kaj Olten. En Wangen troviĝas grava bazo de la svisa armeo. La komunumo konsisitas el la historia urbeto Wangen kaj la vilaĝetoj kaj setlejoj Bärnerschachen en nordokcidento de la urbeto ĉe la norda bordo de Aro, kiu ĝis 1881 estis parto de Attiswil, Hofure okcidente de la urbeto ĉe la suda flanko de Aro, Pfaffenacher inter Hofure kaj la urbo, Allmend sude de la urbo, kaj oriente de la urbo Fridberg, kaj krome keklaj izolitaj bienoj.
La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 5,23 km², de kiuj 27,9% estas kovritaj de arbaro, 41,3% servas por agrikulturo kaj 22,2% por setlado.
Trafiko
Wangen troviĝas ĉe la pli suda el la du fervojlinioj de Svisaj Federaciaj Fervojoj inter Olten kaj Soloturno. La urbeto disponas ankaŭ pri propra alveturejo al la svisa aŭtovojo A1.
Vidindaĵoj
En la mezepoka urbeto Wangen ĉe Aro troviĝas multaj vidindaĵoj. Inter ili rimarkindas:
Historio
La urbeto Wangen estis konstruita de la Grafoj de Kiburgo en mezepoko kiel protektejo por transirejo tra la rivero Aro (rivero) kaj transiris je la komenco de la 15-a jarcento al la posedaĵo de la urbo Berno. Wangen nun fariĝis berna kamparvojtejo. La urbeto Wangen estis ĝia ĉefloko kaj armea bazo, rolon, kiun Wangen gardis ĝis la nun tempo. Post la fino de la Helveta Respubliko el la iama voktejo fariĝis en la jaro 1803 berna ĉefdistrikto kaj ek da 1831 la distrikto Wangen, la urbeto daŭre konservis sian rolon kiel ties ĉefloko.
Berente
Berente estas vilaĝo en Hungario, en regiono Norda Hungario, en departemento Borsod-Abaúj-Zemplén, en subregiono de Kazincbarcika.
Situo
La vilaĝo situas laŭ dekstra bordo de Sajó, laŭ ĉefvojo kaj fervojo Miskolc-Putnok inter Sajószentpéter kaj Kazincbarcika. La lasta urbo troviĝas 2, Edelény 12, Putnok 18, Miskolc 23 km-ojn.
Historio
La unua mencio devenis el 1322. Ekde la 19-a jarcento la vilaĝo iĝis minista komunumo, ekde 1921 kemia industriejo. En 1954 Berente aliĝis al la ĵus formiĝanta urbo Kazincbarcika. En 1999 post longaj disputoj Berente denove iĝis memstara vilaĝo, sekve tuj iĝis preskaŭ la plej riĉa hungara vilaĝo, ja la industria kombinato impostas multe. Vilaĝservoj estas aŭtonomio de ciganoj, kulturdomo.
2017
2017 estis normala jaro komenciĝanta dimanĉe (vidu ĉi tie kalendaron).
Dum la jaro 2017 post Kristo okazis, interalie:
En Esperantujo
...
La jaro en fikcio
...
9325 Stonehenge
9325 Stonehenge estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la belga astronomo Eric Walter Elst elde la Observatorio La Silla, en Ĉilio.
Nomo
Ĝi ŝuldas sian nomon al la neolitika monumento Stonehenge, ringo da megalitoj norde de Salisbury en la provinco de Wiltshire (Anglio). Iuj diras ke tiu monumento utilis por astronomiaj observoj.
Jesuo kaj la virinoj
Jesuo kaj la virinoj konsideras kaj studas la sintenon de Jesuo rilate la virinojn kaj kiel el tiu lia sinteno fontas la kristana feminismo.
Teoriuloj kaj esploristoj pri tiu temo hastas altiri la atenton sur la la fakto ke kiam la Difilo decidis enkarniĝi kaj esti bezona de homa DNA ne elektis viran kontribuaĵon sed sin helpis per virina utero je kiu, laŭ teoria vidpunkto, li ne bezonis profiti. Mirige elstaras ankaŭ la difino pri Jesuo-Difilo uzita de Sankta Paŭlo, tiu “el virino naskita”.
Tia estas la pozicio de Maria patrino de Jesuo, kiu poste en Kana Galilea (Joh 2,1) kaj ĉe la piedoj de la kruco (Jo 19,25-27) “kaj en la manĝosalono Maria implicite estas proklamata Patrino de la Eklezio. Al tiu alteco neniu kreita viro estas levita.
Jesuo kaj virinoj de la Evangelio
Krom Maria, en la Evangelio multaj aliaj virinoj okupas la scenon kaj montras kia estis la sinteno kiun Jesuo uzis, do, la konsidero en kiu li ilin tenis. Magdalena kies pasinto ne tro kongruas kun la biblia moralo, pri kiu Li faras eĉ la unua atestanto pri la resurekto, rompante la tabuon kiu neis la validecon al la virinaj atestaĵoj.
La du du fratino de Lazaro, Marta kaj Maria, en kiuj Li montras la saman amikecom kiu li havis kun la frato. Sed ankaŭ, kaj eble precipe, en la renkontiĝo kun ili metas al lumo kiel ankaŭ la virino havas malfermitaj antaŭ si, sen iu ajn diskriminicio, la mistikajn profundecojn de la renkontiĝo kun Dio. Neniam tio aperas en la Malnova Testamento aŭ en la paralela hebrea tradicio.
Inkluzive, do, la vojon de tiu “virgeco pro la regno” kiu estis novaĵo por Izraelo, kaj kiu malfermas la horizontojn trans la paro kaj por la viroj kaj por la virinoj. Kondiĉe, tamen, ke la virinoj, unuaj, ekvidas sen sin perdi tra tio kio estas relativa kaj efimera: “Marta, Marta, vi zorgas kaj agitas por multaj, sed nur unu estas la afero pri kiu oni bezonas: Maria elektis por si la plejbonan parton” (Lk 10,41).
Sama parolado pri la virino Samaria ĉe la puto de Jakobo. En mondo en kiu “multe parolanto kun virino, estas kaŭzo de danĝero al si mem, neglektas studon pli la leĝo kaj ekaliras al Geeno”, la revolucia normaleco per kiu Jasuo rilatis kun virinoj ne povis esti simpatie rigardata, kiel aperas en la Evangelio de Johano kie la disĉiploj surprizas Jesuon parolanta kun virino ĉe Samario: “27 Kaj ĉe tio venis liaj disĉiploj, kaj ili miris, ke li parolas kun virino; tamen neniu diris: Kion vi volas? aŭ: Kial vi parolas kun ŝi? (4, 27)”.
Kial ne paroli kun virino? Kion faras Jesuo? Al kiu Jesuo malkaŝas eĉ la misterojn plej altajn ligitajn al sia alveno kiel Mesio?
Sed ankaŭ la multaj aliaj virinoj kiuj preĝpetas sanigajn miraklojn por si mem aŭ por siaj karuloj kaj kiuj, tuŝinte la koron pro sia fido kaj kapablo ami, ilin obtenas. Jesuo lasas ke ĉiuj, inkluzive infanojn, alkuru al li por ke lia sava anonco ne konas iun ajn diskrimini-nacion.
Tiu sama Jesuo kiu, kiam venas eksplicite provokita koncerne la rilatojn viro/virino, deklaras kun granda klareco: La adulto estas grava peko kiu ne koncernas certe nur virinojn: “kiu senpekas lanĉi la unuan ŝtonon”. Koncerne poste al la geedziĝo ne aperas elirvoj: Veras, Moseo pro la malmoleco de la koroj permesis la ripudion. Sed nun la aferoj korektiĝas. Necesas reveni al la komenco. Al la dia origina plano en kiu la amo kaj la respekto inter viro kaj virino geedziĝe unuiĝintaj devas eksludi ne nur la konkretajn gestojn, eksterajn, kontraŭ la amo sed devas eniri ĝis la intimon. Ili devas atingi la pensojn mem, la intencojn mem.
Digneco kaj funkcio
Kutime Teologoj katolikaj distingas en la kristana alvoko la dignecon de la fidelulo el la funkcio en de la eklezio. La unua fondiĝas sur la bapto kiu igas ĉiuj “filoj de Dio en Kristo”, la dua, portempa kaj valida nur sur tera, estas pura momenta funkcio kiu ne pliigas la dignecon. Jŭs tiu distingo trovis konsenton ankaŭ ĉe la “magisteriaj” dokumentoj kiel legeblas en la encikliko Evangelii Gaudium (vidu en Virina sacerdoteco kaj Papo Francisko.
Kio Yamada
Kio Yamada (山田 葵士, n. ) estas japana futbalisto.
Li futbalis ĉe YSCC Yokohama.
Malfermo Ponziani
La Malfermo Ponziani (ECO C44) estas malnova malfermo por komenci ŝakludon, ĝi devenas el la 1a jarcento, solida kaj kun malmultaj variaĵoj. Ĝi estas konsiderata kiel malbona malfermo, ĉar la komenca peona strukturo de blanko malhelpas la disvolviĝon de la ŝakpecoj, tamen por profiti ĉi tion nigro devas ludi decide, kio povas konduki lin fali en riskajn poziciojn.