cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Heinrich Debus
Biografio
Antaŭ kelkaj semajnoj, li konatiĝis kun Edward Frankland (1825-1899) kaj Johano Tindalo (1820-1893), kiuj venis al Marburgo por studi sciencojn. Ĉi-amik-rilato, kiu baldaŭ maturiĝis al longedaŭra kaj intima amikeco, faris grandan influon sur la estonta kariero de Debus, tiamaniere ke, en 1851, li venis al Anglio kie li vivis 37 jarojn en tiu lando kun hazardokazaj vizitoj al Germanio. Tiuepoke, Franklando kaj Tindalo estis majstroj ĉe grava junullernejo en Hampshire, konata kiel "Queenwood College", kies tiama direktoro estis S-ro George Edmondson (1798-1863). Tamen, en 1850, Franklando estis nomumita [sukcedinte al Lyon Playfair (1818-1898) pli malfrue Lord Playfair] profesoro pri kemio en la Inĝeniera Kolegio, en Putney, kaj konsekvence li rezignis al sia posteno en Queenwood. Per lia rekomendo kaj de Tindalo, Debus indikiĝis kiel lia sukcedanto, kaj tiam li ekis longan karieron kiel profesoron pri kemio en Anglio. En 1853, Tindalo elektiĝis kiel Profesoro pri Naturfilozofio en la Reĝa Instituto, kaj sekve li ankaŭ lasis Queenwood-on. Tamen, li sukcediĝis de sia intima amiko Thomas Archer Hirst (1830-1892), kiu ankaŭ estis en Marburgo, kie li kaj Debus lernis koni kaj estimi unu la alian. La kvar amikoj (Franklando, Tindalo, Hirst kaj Debus), kiuj studis kune en Marburgo kaj kunprofesoris en Queenwood, ne nur restis varme ligitaj unuj al la aliaj dumvive, sed estis, ili ĉiuj, ene de kelkaj jaroj ekde ilia interkonatiĝo, agnoskitaj kiel altestaraj inter la plej distingaj sciencaj homoj de la lando. Debus restis en Queenwood ĝis 1867. En tiu jaro li transloĝiĝis al Clifton, Bristolo, kiel profesoro pri kemio de la "Clifton College", kies tiama direktoro estis D-ro John Percival (1834-1918), Episkopo de Hereford. En tiu posteno li restis tri jarojn. En 1870 li nomumiĝis Profesor pri Kemio en la "Medicina Lernejo de la Guy's Hospitalo", kaj ekde tiam li ekloĝis en Londono, ĝis sia reiro al Germanio, en 1888. En 1873, li iĝis Profesoro pri Kemio en la "Reĝa Markolegio", en Greenwich, kie lia amiko Hirst estis Direktoro pri Studoj. Li konservis tiun postenon, samkiel sia kariero kiel profesoro en la Guy's Hospitalo, ĝis sia emeritiĝo, en 1888. Li aktivis kiel Ekzamenanto pri Kemio en la Londona Universitato dum tri periodoj, t.e., ekde 1864 al 1869, 1871 kaj 1876 kaj ekde 1878 kaj 1882, estinte la plej longa periodo dum kiu, laŭ la regularo de la universitato, ekzamenanto rajtas seninterrompe resti en sia posteno. En 1859, Debus elektiĝis kiel Membro de la Kemia Societo kaj estis ĝia vicprezidanto inter 1871 kaj 1874. En 1861, li indikiĝis kiel Membro de la Reĝa Societo kaj dum du periodoj estis ĝia konsilisto inter 1870 kaj 1872, kaj ree inter 1881 kaj 1883.
Interesaĵoj
Malgraŭ la nekonfuzebla germana akcento, kiun li neniam perdis, kaj etaj apartaĵoj pri vestado kaj agomaniero, Debus ĉiam ricevis respekton de sia lernantaro, kaj de la lernojunularo kaj de la maroficistoj. Rilate al liaj agmanieroj kaj vestaĵoj, oni rakontas ke hazarda incidento okazis dum la franco-germana milito. Li loĝadis en Londono kaj deziris iri al Germanio, pro tio li proponis vojaĝon tra Francio, kaj kiam amiko kontraŭdiris ke plejeble al li ne estus permesata trairi la landon, lia respondo estis "Sed, kial ne? Mi vojaĝos kiel anglo!
Roberto Maraury Barredo
Li estis konstanta kunlaboranto de la ampleksa Enciclopedia Espasa kun esperanta traduko de ĉiu titolvorto. Li publikigis verkojn kaj multajn artikolojn profesiajn. Li estis esperantisto de 1908. Li fondis multajn grupojn kaj estis kunlaboranto de kelkaj revuoj. Li membriĝis en UEA en 1909 kaj estis dumviva membro de UEA.
Mers-les-Bains
Mers-les-Bains [mɛʁs le bɛ̃] estas franca situanta en departemento Somme, regiono Hauts-de-France.
Ĝiaj loĝantoj nomiĝas Mersois.
Jean Marchand
Jean MARCHAND [marŝan] ( en Mehun-sur-Yèvre – ?; ps. Marc Hand) estis franca esperantisto kaj ŝtatoficisto. Naskiĝis en Mehun-sur-Yèvre (apud Bourges). Estis sekretario kaj poste prezidento de la grupo de Vanves; helpsekretario de la Pariza grupo kaj de la Pariza federacio; sekr. de la „Verda Kato“; helpsekr. de la LKK por la XXIV-a UK. Senlace laboris kaj propagandis.
Windows 95
Windows 95 estas grafika operaciumo orientita al konsumantoj. Ĝi estis aperigita la 24-an de Aprilo 1995 de Microsoft kaj estis grandega paŝo antaŭen kompare al antaŭaj operaciumoj de Windows-serio. Dum ĝi estis evoluigata, ĝi estis konata sub la kodnomo Ĉikago.
Windows 95 sekvis Windows for Workgroups 3.11, kiu estis konata per siaj nesubteno de malnovaj 16-bitaj x86 procesoroj, kaj postulis almenaŭ Intel 80386 (aŭ kongruan) procesoron, kiu subtenus protektitan moduson
Vjetnamio
Vjetnamio aŭ Vjetnamujo (vjetname Việt Nam), oficiale la socialista respubliko de Vjetnamio estas ĉemara ŝtato en Sud-Orienta Azio. Ĝi limas al Ĉinio norde, al Laoso nordokcidente kaj al Kamboĝo sudokcidente. Oriente de la lando estas la Sud-Ĉina Maro kaj la lando etendiĝas de sudo al nordo. En Vjetnamio estas 94 milionoj da loĝantoj.
Geografio
La lando estas formata de tri historiaj regionoj. De nordo al sudo: Tonkino, Anamo kaj Koĉinĉinio.
La Anama Montaro estas montaro de orienta Hindoĉinio. Ĝi etendiĝas proksimume 1100 km tra Laoso, Vjetnamio, kaj malgranda areo en nordorienta Kamboĝo.
Klimato
La klimato malsamas inter norda kaj suda Vjetnamujo. En la nordo regas tropika ŝanĝiĝema klimato, kaj ekzistas do malvarmeta sezono de novembro ĝis aprilo kaj varmega de majo ĝis oktobro. La suda parto estas tropika: varmeta ĝis varmega dum la tuta jaro, iom malpli varma de novembro ĝis januaro, varmega de februaro ĝis majo kaj pluvperiodo de majo ĝis oktobro. La limo inter tiuj du regionoj estas la nubopasejo norde de Da Nang.
Dum la pluvperiodo okazas ofte tajfunoj, kiuj okazigas inundojn en la delto de la Mekongo kaj en aliaj marbordaj regionoj.
Urboj
La plej gravaj urboj de Vjetnamio estas la ĉefurbo Hanojo kaj la havenurbo Ho-Chi-Minh-urbo, antaŭe Saigono. Tiu lasta estas unu el la plej rapide kreskintaj urboj de la mondo. Hanojo estas multe pli trankvila kaj eleganta urbo. El ekonomia vidpunkto Hanojo estas malpli granda ol la suda urbego.
Aliaj gravaj urboj estas la havenurboj Da Nang, Hai Phong kaj Nha Trang, kies urbobildo montras fortan francan influon ankaŭ je preĝejoj kaj vilaoj. Historie gravaj estas la urboj Hue, iama ĉefurbo de la imperiestroj, kaj Da Lat, somera imperiestra loĝloko en la suda montaro; ilin vizitis multaj internaciaj turistoj, kiel ankaŭ la komercurbo Hoi An. Kontraŭe la urboj Vinh, Ninh Binh, My Tho aŭ Ben Tre estas nuraj industriurboj. Can Tho aŭ Cần Thơ estas metropola urbo en la suda parto de Vjetnamio; ĝi situas en la delto de la Mekonga Rivero.
Laŭ la tuta marbordo troviĝas strandoj, kelkaj ankoraŭ ne ekipitaj por turistoj. Ekzemploj estas Mui Ne, Long Hai kaj Vung Tau je la sudĉina maro kaj Ha Tien ĉe aŭ la insulo Phu Quoc en la golfo de Tajlando.
Administra subdivido
Ofte, la registaro de Vjetnamio grupigas la provincojn de la lando en ok regionojn: Nordokcidento, Nordoriento, Delto de la Ruĝa Rivero, Norda Centra Marbordo, Suda Centra Marbordo, Centraj Altaĵoj, Sudoriento kaj Delto de la Mekonga Rivero. Tiuj regionoj ne ĉiam uzatas kaj alternativaj klasifikoj estas eblaj.
Vjetnamio estas dividita en 58 provincoj (vjetname: tỉnh, el la ĉina shěng). Ekzistas kvin ŝtate kontrolitaj municipoj (thành phố trực thuộc trung ương), kiuj estas administre en la sama nivelo ol la provincoj
La provincoj estas subdividitaj je provincaj municipoj (urboj) (thành phố trực thuộc tỉnh), municipoj (thị xã) kaj provincoj (huyện), kiuj estas subdividitaj al urboj (thị trấn) aŭ komunumoj (xã). La centre kontrolitaj municipoj estas subdividitaj al distriktoj (quận) kaj provincoj, kiuj estas plu dividitaj al subdistriktoj (phường).
Registaro kaj politiko
La Socialista Republiko de Vjetnamio estas unupartia ŝtato. Ĝia nuna ŝtatkonstitucio, kiu anstataŭigis la konstitucion de 1975 en aprilo 1992, certigas la centran rolon de la Komunisto Partio de Vjetnamio en ĉiuj organoj de la registaro, politiko kaj socio. La Ĝenerala sekretario de la Komunista Partio havas multnombran ŝlosilan administrajn kaj plenumajn povojn, funkciojn, kontrolante la nacian organizon de la partio kaj ŝtatajn nomumojn, same kiel decidante pri politiko. Nur tiuj politikaj organizoj povas partopreni en la elektoj, kiujn apogas la Komunista Partio de Vjetnamio aŭ kiuj estas ties aliancanoj. Tiuj inkludas la Vjetnaman Patrujo-Fronton kaj laboristajn kaj sindikatajn partiojn. Kvankam la ŝtato oficiale estas socialisma laŭ ties memdifino, ĝiaj ekonomiaj politikoj estas pli kaj pli kapitalismaj.
La Prezidento de Vjetnamio estas la titulara ŝtatestro kaj nominala ĉefkomandanto de la militistaro de Vjetnamio, ĝi funkcias kiel la prezidanto de la Konsilio de Supera Defendo kaj Sekureco. La ĉefministro de Vjetnamio estas la registara estro, prezidante konsilion de ministroj kunmetitaj de tri vicministraj prezidentoj kaj la ĉefoj de 26 ministerioj kaj komisionoj.
La Nacia Asembleo de Vjetnamio estas la unukamera parlamento de la ŝtato, kunmetita de 498 membroj. Ĝin gvidas la prezidanto, ĝi superas administre la plenumajn kaj jurajn branĉojn, kun ĉiuj ministroj, nomumitaj fare de membroj de la Nacia Asembleo. La Supera Popola Tribunalo de Vjetnamio estas la plej alta apelacia kortumo de la lando, gvidata fare de ĉefjuĝisto, kvankam ĝi ankaŭ estas respondeca al la Nacia Asembleo. Sub la Supera Popola Tribunalo troviĝas la provincaj municipaj tribunaloj kaj multaj lokaj tribunaloj. Militaj juroj posedas specialan jurisdikcion en aferoj de nacia sekureco.
Militistaro
Vjetnamaj Popolaj Armeaj Fortoj konsistas el la Vjetnama Popola Armeo, la Vjetnama Popola Publika Sekureco kaj la Vjetnama Civila Defenda Forto. La Armeo de la Vjetnama Popolo (APV) estas la oficiala nomo por la aktivaj militservistoj de Vjetnamio kaj agadas subdividita al Vjetnamiaj Popolaj Tertrupoj, la Vjetnama Popola Mararmeo, la Vjetnama Popola Aerarmeo, la Vjetnama Limprotekta Forto kaj la Vjetnama Mara Polico. La APV havas aktivan laborforton de proksimume 450.000, sed ĝia totala forto, inkluzive de miliciaj fortoj, povas esti maksimume 5.000.000. En 2010, la armea elspezo de Vjetnamio nombris ĉirkaŭ 2,4 miliardojn da USD, ekvivalenton al proksimume 2,5% el ĝia GDP de 2009.
Lenduoj
La lenduoj estas etno en la oriento de la Demokratia Respubliko Kongo. La loksidaj agrokultivistoj ekde kelkaj jaroj batalas kontraŭ la nomadaj bestbredantoj hemaoj. Laŭ amaskomunikilaj informoj, en la regiono Ituri en la nordoriento de la lando miloj da homoj estas fugantaj.
Kaŭzo de la bataloj inter la du etnaj grupoj estas kvereloj pri la posedo de tero precipe rilate al novaj resurstrovoj en la Demokratia Respubliko Kongo. Je tio antaŭ ĉio la or- kaj oletrovoj en la pasintaj jaroj ludas la decidan rolon.
La bataloj en la regiono enhavas ankaŭ humanecan problemon, ĉar multfoje la neoficiala militistaro perforte rekrutigas infansoldatojn.
Vjetnamio
Internaciaj rilatoj
Kiel ĝenerale en ĝia historio, la ŝlosilo al eksteraj aferoj, internaciaj rilatoj de Vjetnamio estis la rilato kun ĝia norda najbaro, Ĉinio. La suverenaj principoj de Vjetnamio kaj insisto pri kultura sendependeco estis difinitaj en multaj dokumentoj dum la jarcentoj, kiel ekzemple en la 11-a jarcenta poemo nam quốc sơn hà kaj en la proklamo de 1428 Bình Ngô-đại cáo.
Nuntempe, la formala misiona deklaro de vjetnama ekstera politiko estas: "Efektivigu konstante la eksteran politikan linion de sendependeco, memfido, paco, kunlaboro kaj evoluo; la ekstera politiko de malfermiteco kaj diversigo kaj multi-ebenigo de internaciaj rilatoj. Iniciateme kaj aktive okupiĝu pri internacia ekonomia integriĝo disvastigante internacian kunlaboron en aliaj kampoj." Vjetnamio krome deklaras sin por esti "amiko kaj fidinda partnero de ĉiuj landoj en la internacia komunumo, aktive partoprenante en internaciaj kaj regionaj kunlaboraj procezoj."
En decembro 2007, Vjetnamio havis establitajn diplomatiajn rilatojn kun 172 landoj, inkluzive de Usono, kun kiu estiĝis normaligitaj rilatoj en 1995. Vjetnamio havas membrecon en 63 internaciaj organizaĵoj, inkluzive de la Unuiĝintaj Nacioj, ASEAN, NAM, Francophonie kaj WTO, kaj totalon en 650 ne-registaraj organizoj.
Tamen estas teritoria konflikto kun Ĉinio nomita foje Naŭ-streka linio.
Historio
Vjetnama reĝlando aperis ĉirkaŭ la 100-a jaro, dum iom da tempo estis parto de Ĉinio.
Dai Viet, Đại Việt (大越, IPA: [ɗâjˀ vìət]; laŭvorte Granda Việt), ofte konata kiel Annam, estis regno en orienta Hindoĉinio el la 10-a jarcento ĝis la komenco de la 19-a jarcento, centrita ĉirkaŭ la regiono de nuntempa Hanojo, Norda Vjetnamo. El la 16-a jarcento, Đại Việt laŭgrade malfortiĝis kaj decentriĝis en pluraj sub-regnoj kaj teritorioj, regataj de iu el la familioj Lê, Mạc, Trịnh, Nguyễn samtempe. Ĝi estis por mallonge unuigita de la fratoj Tây Sơn en 1786, kiuj disdividis ĝin inter si mem en 1787. Post la milito Trịnh-Nguyễn kiu finiĝis per venko de Nguyễn kaj detruo de Tây Sơn, Đại Việt estis reunuigita, kio finis 300 jarojn de fragmentado. El 968 ĝis 1804, Đại Việt floris kaj akiris gravan povon en la mondoregiono. La regno malrapide aneksis la teritoriojn de Ĉampa kaj Kamboĝo, etendante la Vjetnamajn teritoriojn suden kaj okcidenten. La regno estas konsiderata la ĉefa antaŭulo de la nuntempa lando Vjetnamo kaj la bazo por ties nacia historia kaj kultura identeco.
La termino Ĉampa referencas al aro de sendependaj ĉamaj regnoj kiuj etendiĝis laŭlonge de la marbordo de kio estas nuntempe centra kaj suda Vjetnamio el proksimume la 7a jarcento ĝis 1832, antaŭ esti konkerita kaj aneksita de Vjetnamio. En la 12-a jarcento p.K., ĉamoj batalis per serio da militoj kontraŭ la ankoraj kmeroj sur la okcidenta fronto. Ĉamoj kaj iliaj aliancanoj lanĉis atakon de la lago Tonlesapo, kaj sukcesis detrui la kmeran ĉefurbon. En 1181, aliflanke, ilin venkis reĝo de kmeroj, Jaĝavarman la 7-a. Inter la pliiĝo de la kmera imperio ĉirkaŭ 800 p.K. kaj la premo de la vjetnama ampleksiĝo suden, la Regno Ĉampa komencis malpliiĝi. Dum la vjetnama invado de Ĉampa-lando en 1471, ĝi suferspertis grandan malvenkon kontraŭ la vjetnamoj; 120 000 Ĉam-homoj estis aŭ kaptitaj aŭ mortigitaj, kaj la reĝlando estis reduktita al malgranda enklavo proksime de Nha Trang. Inter 1607 kaj 1676, la reĝo de Ĉampa konvertiĝis al Islamo, kaj dum tiu periodo Islamo iĝis domina trajto de Ĉam-socio.
En la dua parto de la 19-a jarcento ĝi estis dependa teritorio de Francio. Tiam la lando estis artefarite dispecigita je tri partoj kaj ĉiuj tri iĝis parto de la Franca Hindoĉinio.
La Imperio de Vjetnamio (en vjetnama: Đế quốc Việt Nam; en ĉina skribo: 越南帝國; en japana: ベトナム帝国) estis mallongdaŭra pupa ŝtato de la Japana Imperio kiu regis la tuton de Vjetnamio inter la 11a de marto kaj la 23an de aŭgusto, 1945.
Gvidis la kontraŭfrancan liberigan movadon Ho Chi Minh (1890—1969), kiu estis politike maldekstra kaj apogis sin je la helpo de Sovetunio. La vjetnama milito okazis inter 1964 kaj 1975 sur la teritorioj de Sud-Vjetnamio kaj ĉe la limregionoj de Kamboĝo kaj Laoso. En Nord-Vjetnamio okazis ĉefe aera bombardado. Unuflanke la militantoj estis: Vjetnama respubliko (Sud-Vjetnamio), Usono kaj aliancanoj kiel Sud-Koreio, Tajlando, Aŭstralio, Nov-Zelando kaj Filipinoj. Aliflanke la militantoj estis: Vjetnama Demokrata Respubliko (Nord-Vjetnamio) kaj la Sud-Vjetnama Nacia Liberiga Fronto (Vietkongo) gerilomovado. La Sovetunio kaj Ĉinio helpis Nord-Vjetnamion kaj la Vjetkongon per militaj, financaj kaj diplomaciaj apogoj. La Falo de Sajgono, konata ankaŭ kiel Liberigo de Sajgono, estis la konkero de Sajgono, nome ĉefurbo de Suda Vjetnamio, fare de la Popola Armeo de Vjetnamio (PAVN) kaj de Viet Cong la 30an de aprilo 1975. Tiu okazaĵo markis la finon de la Vjetnama Milito kaj la komencon de transira periodo al la formala reunuigo de Vjetnamio en la Socialisma Respubliko Vjetnamio.
Moderna Vjetnamio restas socialisma ŝtato kun partia kontrolo pri multaj aspektoj de ekonomio. Tamen dum kelkaj lastaj jaroj okazis liberalismaj reformoj, kiuj aktivigis ekonomion kaj ebligis eksterlandan partoprenon en la lokaj entreprenoj. Stariĝis rilatoj ankaŭ kun Usono, kiu longe blokadis Vjetnamion.
Ekologio kaj biodiverseco
Vjetnamio havas du Mondajn Naturajn Heredaĵojn – Golfo Ha Long kaj Nacia Parko Phong Nha-Ke Bang - kaj ses biosferajn rezervejojn, inkluzive de Mangrova Arbaro Can Gio, Nacia Parko Cat Tien, Nacia Parko Cat Ba, Kien Giang, Delto de Ruĝa Rivero kaj Okcidenta Nghe An.
Vjetnamio situas en la hinda-malajzia ekozono. Laŭ ĉapitro 1 de la 2005-a Raporto pri Nuna Kondiĉo de la Nacia Medio, "Biodiverseco-Subjekto de Vjetnamia Mediprotekta Agentejo," en esprimo de specioj, diverseco Vjetnamio estas unu el dudek kvin landoj konsideritaj posedi unike altan nivelon de biodiverseco kaj estas vicigita 16-a en biologia diverseco tutmonde, havante 16% el la specioj de la mondo. 15 986 specioj de flaŭro estis identigitaj en la lando, de kiuj 10% estas endemiaj, dum la faŭno de Vjetnamio inkludas 307 nematodajn speciojn, 200 Oligoĥetojn, 145 akaron, 113 podurojn, 7 750 insektojn, 260 reptiliojn, 120 amfibiojn, 840 birdojn kaj 310 mamulojn, de kiu 100 birdoj kaj 78 mamuloj estas endemiaj.
Vjetnamio estas krome hejmo al 1 438 specioj de sensal-akvaj mikroalgoj, konsistigante 9.6% el ĉiuj mikroalgaj specioj, same kiel 794 akvaj senvertebruloj kaj 2 458 specioj de maraj fiŝoj. En lastaj jaroj, 13 genroj, 222 specioj, kaj 30 klasifik-grupoj de flaŭro estis lastatempe priskribitaj en Vjetnamio. Ses novaj mamulaj specioj, inkluzive de la saolo, grandega muntjako kaj stumpet-naza simio de Tonkin (aŭ vjetnama kuspa-naza simio) ankaŭ estis malkovritaj, kune kun unu-nova birdspeco, Eduarda fazano. En la malfruaj 1980-aj jaroj, oni trovis malgrandan loĝantaron de Java rinocero en la Nacia Parko Cát Tiên. Tamen, la lasta individuo de la specio en Vjetnamio estis laŭdire pafita en 2010.
Jacqueline Wilson
Jacqueline WILSON (naskiĝis la 17-an de decembro 1945) estas angla verkistino kiu famiĝis ĉefe pro ŝia verkado en porinfana literaturo.
Hausen (Hunsrück)
Hausen estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Birkenfeld de la federacia lando Rejnlando-Palatinato. Fine de la jaro la komunumo havis 0 loĝantojn.
Jacqueline Wilson
Vivo
Wilson estis naskita en Bath, Anglio kaj komencis verki rakontojn en la aĝo de ses. Ŝia unua libro estis lerneja projekto kaj ĝi estis nomita La Vermoj, kiun ŝi verkis naŭ-jaraĝa. Ŝi publikigis kelkajn rakontojn, kiuj ne estis tre sukcesaj ĝis en 1991 ŝi verkis "La Rakonto de Tracy Beaker" per kiu ŝi famiĝis tra la tuta mondo, tiu ĉi libro ankaŭ poste fariĝis televida serio.
1332 Marconia
1332 Marconia estas mezgranda, malhela asteroido de la ĉefa asteroida zono, malkovrita la de la itala astronomo Luigi Volta elde la Observatorio de Torino en Pino Torinese.
Jacqueline Wilson
Vivo
Kelkaj el ŝiaj pli notindaj verkaĵoj estas "Little Sweets", "Friends in Pijamas", "Secrets", "Midnight", "Couple Show", "Bad Girls" kaj "Girls Under Pressure".
1332 Marconia
Nomo
Ĝia nomo honoras la italan nobel-premiitan fizikiston Guglielmo Marconi.
Vjetnamio
Ekologio kaj biodiverseco
En agrikultura genetika diverseco, Vjetnamio estas unu el la dek du originaj kulturvariaj centroj de la mondo. La Vjetnama Nacia Kulturvaria Genbanko konservas 12 300 kulturvariojn de 115 specioj. La vjetnama registaro elspezis 49,07 milionojn USD por la konservado de biodiverseco en 2004 sole, kaj establis 126 naturprotektejojn, inkluzive de 28 naciaj parkoj.
Chamouillac
Chamouillac [] estas franca komunumo en la departemento Charente-Maritime, en la regiono Puatuo-Ĉarentoj. Ĝi havis 355 loĝantojn en la jaro 2012.
Geografio
Chamouillac situas en la sudo de Charente-Maritime, norde de Bordeaux.
Vjetnamio
Ekonomio
En 1986, la Sesa Partia Kongreso de Vjetnamio lanĉis libermerkat-ekonomiajn reformojn kiel parton de larĝa reformleĝaro nomita Đổi Mới (Renovigado), gvidante al socialiste orientita merkata ekonomio. Privata proprieto estis apogita en industrioj, komerco kaj agrikulturo. Danke plejparte al tiuj reformoj, Vjetnamio atingis ĉirkaŭ 8%-an ĉiujaran MEP-kreskon inter 1990 kaj 1997, la ekonomio daŭre kreskis kun ĉiujara rapideco de proksimume 7% de 2000 ĝis 2005, farante Vjetnamio unu el la plej rapide kreskantaj ekonomioj de la mondo. Kresko restis forta eĉ dum okazo de tutmonda recesio en la malfruaj 2000-aj jaroj, tenante ĉe 6.8% en 2010, sed la jar-sur-jara inflacia kvoto de Vjetnamio trafis 11.8% en decembro de 2010, laŭ GSO-takso. La vjetnama dongo estis malplivalorigita tri fojojn en 2010 sole.
Produktado, informa teknologio kaj teknologiaj industrioj nun formas grandan kaj rapide kreskantan parton de la nacia ekonomio. Kvankam Vjetnamio estas relativa novulo pri la naftoindustrio, ĝi estas nuntempe la tria plej granda naftoproduktanto en Sudorienta Azio, kun produktado de 400 000 bareloj je tago (64 000 m³ /tago). Kiel ĝiaj ĉinaj najbaroj, Vjetnamio planas kaj daŭre aplikas ekonomiajn kvinjarplanojn.
Profunda malriĉeco, difinita en procento de la populacio vivanta el malpli ol 1 USD je tago, malkreskis signife en Vjetnamio kaj la relativa malriĉeca indico estas nun malpli ol tiu de Ĉinio, Bharato kaj Filipinoj. Tiu malkresko en la malriĉeca indico povas esti atribuata al justaj ekonomiaj politikoj direktitaj por plibonigado de vivaj standardoj kaj por malhelpado de pliiĝo de malegaleco; tiuj politikoj inkludis egalrajtecan terodistribuadon en komencaj stadioj de Đổi Mới, investo en pli malriĉaj foraj areoj kaj subvenciado de eduko kaj kuracado. Laŭ la CIA World Factbook, la senlaboreca procento en Vjetnamio staris ĉe 2.9% en aprilo de 2009.
En 2010, la nominala MEP de Vjetnamio atingis 103,124 miliardojn da USD, kun nominala GDP per homo de 1.168 USD, laŭ la Internacia Monunua Fonduso (IMF). Laŭ prognozo de decembro 2005 de Goldman Sachs, la vjetnama ekonomio iĝos la 17-a-plej granda de la mondo antaŭ 2025, kun laŭtaksa nominala GDP de 436 miliardoj USD kaj MEP per homo de 4 357 USD. Laŭ prognozo de 2008 de PricewaterhouseCoopers, Vjetnamio povas esti la plej rapide kreskanta el novfortaj ekonomioj de la mondo antaŭ 2025, kun potenciala kreska kvoto de preskaŭ 10% jare en realaj dolaresprimoj. Antaŭ 2050, tia kreskokvoto farus ĝin 70% laŭ grando kampare al la ekonomio de Britio, kio estas nuntempe unu el la plej grandaj ekonomioj de la mondo.
Komerco
Ekde la fruaj 2000-aj jaroj, Vjetnamio uzis partan komercan liberaligon, dutrakan aliron malfermante kelkajn sektorojn de la ekonomio al internaciaj merkatoj protektante aliajn. En julio de 2006, Vjetnamio ĝisdatigis ĝian intelektan propraĵan leĝaron por konformi al TRIPS kaj ĝi iĝis membro de la WTO la 11-an de januaro 2007. Vjetnamio estas nun unu el plej malfermiĝantaj ekonomioj de Azio: dudirekta komerco estis taksita je proksimume 160% de MEP en 2006, pli ol dufoje ol la nuntempa proporcio por Ĉinio kaj pli ol kvar fojojn la rilatumo por Bharato. La ĉefaj komercaj partneroj de Vjetnamio inkludas Ĉinion, Japanion, Aŭstralion, la ASEAN-landojn, Usonon kaj Okcident-Eŭropon.
Preĝejo Emeriko de Hungario (Hajós)
Preĝejo de Sankta Emeriko de Hungario estas romkatolika kermesa preĝejo en Hungario, en urbo Hajós, kiu troviĝas en la urbocentro.
Vjetnamio
Scienco kaj teknologio
Vjetnamaj akademiuloj konstrupreparis multajn akademiajn kampojn dum la dinastia epoko, plej precipe sociosciencojn kaj la filozofian fakultaton. Vjetnama stipendio heredigis jarmil-profundan heredaĵon de analizaj skribaĵoj, kiel ekzemple la Đại Việt-sử k toàn tư de Ngô Sĩ Liên; Vjetnamaj monaĥoj gviditaj de la abdikita imperiestro Tran Nhan Tong evoluigis la filozofian branĉon de Trúc Lâm Zen en la 13-a jarcento. Aritmetikoj kaj geometrio estis vaste instruitaj en Vjetnamio ekde la 15-a jarcento, utiligante la lernolibron đại tành toán fáp de Lương Thế Vinh kiel bazon. Lương Thế Vinh enkondukis en Vjetnamion la nocion de nulo, dum Mạc Hiển Tích uzis la esprimon số ẩn (eo: nekonata/sekreta/kaŝita nombro") por plusendi al negativaj nombroj. Vjetnamaj akademiuloj krome produktis multajn enciklopediojn, kiel ekzemple Vân-đài loại ngữ de Lê Quý Đôn.
Preĝejo Emeriko de Hungario (Hajós)
Historio
En 1726 lasta grupo de la germanoj kunportis skulptaĵon pri Sankta Maria, kiu jam tiam estis kvazaŭ sankta. La preĝejo konstruiĝis en 1728, sed la 2 flankonavoj poste en 1879. En 1752 pli nova ĉefaltaro konstruiĝis, kien oni metis la sanktan skulptaĵon. Dume ĉefepiskopo de Kalocsa dufoje kontrolis tiujn miraklojn, kiuj disetendiĝis inter la popolo, sekve papo Pio la 6-a permesis 2 kermesojn kun pilgrimadoj en 1794.
Vjetnamio
Scienco kaj teknologio
En lastatempaj tempoj, vjetnamaj sciencistoj faris multajn signifajn kontribuojn en diversaj kampoj de studo, plej precipe en matematiko. Hoàng Tụy iniciatis la aplikan matematikan kampon de tutmonda Optimumigo, dum Ngô Bảo Châu gajnis en 2010 Medalon Fields por sia pruvo de fundamenta lemo en la teorio de aŭtomorfiaj formoj. Vjetnamio krome laboras evoluigi indiĝenan kosmoprogramon, kaj planas konstrui Vjetnaman Kosmocentron (kostas 600-milionoj USD) - la plej progresinta kosmoscienca instalaĵo de Sudorienta Azio - antaŭ 2018.
Preĝejo Emeriko de Hungario (Hajós)
Konstruaĵo
La preĝejo havas po unu navon kaj turon. Ankaŭ la interna parto (freskoj, skulptaĵoj, mebloj) estas barokaj. La proksima baroka paroĥo kaj kastelo de la ĉefepiskopo konstruiĝis en la 18-a jarcento.
Vjetnamio
Transporto
La moderna transportsistemo de Vjetnamio estis originale evoluigita sub franca rego por faciligi la transportadon de krudaĵoj kaj estis rekonstruitaj kaj amplekse modernigitaj sekvante la Vjetnaman militon.
Aera transporto
Vietnam Airlines (angle), la ŝtata nacia aviada kompanio, havas aron de 69 pasaĝeraj aviadiloj kaj planas funkciigi 150 ĝis 2020. Funkcias ankaŭ pluraj privataj aviadkompanioj, inkluzive de Air Mekong, Jetstar Pacific Airlines, Bamboo Airways, VietJet Air kaj VASCO.
Voja transporto
La vojaro de Vjetnamio inkludas naciajn vojojn administritajn sur la centra nivelo; provincajn vojojn administritajn sur la provinca nivelo; distriktajn vojojn administritajn sur la distrikta nivelo; urbaj vojoj estas administritaj fare de grandurboj kaj urboj; kaj komunumaj vojoj estas administritaj sur la komunuma nivelo. Bicikloj, skoteroj kaj motorcikloj restas la plej popularaj formoj de voja transporto en la urbaj areoj de Vjetnamio, kvankam la nombro da private posedataj aŭtoj ankaŭ kreskas, precipe en la pli grandaj urboj. Publikaj busoj funkciigitaj fare de privataj firmaoj estas la ĉefmaniero de longdistanca vojaĝado por multe da la populacio.
Trafiksekureco estas grava temo en Vjetnamio - averaĝe, 30 homoj estas senvivigitaj en trafikaj akcidentoj ĉiun tagon. Trafikŝtopiĝo estas kreskanta problemo en Hanojo kaj Ho-Ĉi-Min-urbo, kiel la vojoj de la grandurboj luktas por kun la ekprospero de aŭtouzo.
Fervoja transporto
La ĉefa tralanda fervoja servo de Vjetnamio estas la Reunuiĝa Ekspreso, kiu trafikas de Ho-Ĉi-Min-urbo ĝis Hanojo, kovrante distancon de preskaŭ 2 000 kilometroj. De Hanojo, fervojaj linioj disbranĉigas eksteren ĝis la nordoriento, nordo kaj okcidento; la alorientaj liniokuroj de Hanojo ĝis Golfo Ha Long, la norden iranta linio de Hanojo ĝis tajlanda Nguyen, kaj la nordorienta gvidas de Hanojo ĝis Lao Cai.
En 2009, Vjetnamio kaj Japanio subskribis interkonsenton por konstrui alt-rapidan fervojon uzante japanan teknologion; multaj vjetnamaj inĝenieroj poste estis senditaj al Japanio por ricevi trejnadon en la operacio kaj konservado de alt-rapidaj trajnoj. La fervojo estos 1 630 km longa eksplicita itinero, servante totalon de 26 stacioj, inkluzive de Hanojo kaj la finstacion Thu Thiem en Ho-Ĉi-Min-urbo.
Uzante la establitan ŝinkansenan teknologion de Japanio, la linio apogos trajnojn vojaĝantajn per maksimuma rapido de 360 km/h. La altrapidaj linioj ligantaj Hanojon al centra Vinh kaj centra Nha Trang al Ho-Ĉi-Min-urbo en suda Vjetnamio estos metitaj dum la periodo de 2010-2015. De 2015 to 2020, konstruo komenciĝos sur la itineroj inter Vinh kaj Nha Trang kaj inter Hanojo kaj la nordaj provincoj de Lao Cai kaj Lang Son.
Akva transporto
Vjetnamio havas plurajn gravajn havenurbojn, inkluzive de Cam Ranh, Da Nang, Hai Phong, Ho-Ĉi-Min-urbo, Hong Gai, Qui Nhơn, kaj Nha Trang. Plu enlande, la ampleksa reto de la landaj riveroj ludas gravan rolon en kampara transportado, kun pli ol 17 000 kilometroj de navigeblaj akvovojoj.
Kulturo
La nuntempa multvizaĝa kulturo de Vjetnamio estas miksaĵo el lokaj kulturoj de Vjetnamio kaj de aliaj popoloj de la lando, de eroj ĉinaj kaj okcidentdevenaj.
Lingvo
En la frua historio de la lando, vjetnama skribstilo uzis ĉinajn ideogramojn. En la 13-a jarcento la vjetnamoj disvolvis sian propran aron da literoj nomata Chữ nôm.
Literaturo
La Literaturo de Vjetnamio estas la literaturo, kaj parola kaj skriba, kreita ĉefe en vjetnama lingvo, kvankam estas ankaŭ ekzemploj de vjetnamaj verkistoj francparolantoj, kiel Kim Thúy kaj angloparolantoj, tiuj ĉefe en Aŭstralio kaj en Usono, kiuj estas konsiderataj de multaj kritikistoj kiel parto de la nacia tradicio. Dum unu jarmilo, antaŭ la 12-a jarcento, Vjetnamio estis dominata de Ĉinio kaj pro tio la plej parto de la verkoj realigataj dum tiu periodo estas en klasika ĉina. La skribsistemo Chữ nôm, kreita ĉirkaŭ la 10-a jarcento, ebligis, ke la verkistoj skribu en vjetnama uzante ĉinajn karaktrojn modifitajn. Kvankam la vjetnama estis konsiderata lingvo malsupra al la ĉina, ĝi akiris prestiĝon iom post iom. Floris en la 18-a jarcento kiam multaj vjetnamaj aŭtoroj kaj poetoj komponis siajn verkojn en chữ nôm, kiam por mallonge ĝi iĝis la oficiala skribsistemo. Kvankam la vjetnama alfabeto quốc ngữ estis kreita jam en la 17-a jarcento, ĝi ne populariĝis ekster la etoso de la misiistoj (ĉefe portugaloj kaj poste francoj) ĝis komenco de la 20-a jarcento, kiam la franca kolonia administracio trudis ties uzon en Franca Hindoĉinio. Meze de tiu jarcento, preskaŭ ĉiuj verkoj en vjetnama estis komponitaj en vjetnama alfabeto quốc ngữ.
Festoj
La plejmultaj vjetnamaj festoj estas ĉindevenaj. Sed iom post iom ili iĝis tipe vjetnamaj. Apud tiuj festoj ekzistas granda nombro de festoj festataj de etnaj malplimultoj.
La plej grava festo de la tuta jaro estas Tet, la ĉina novjarfesto, kiu daŭras kutime tutan semajnon, ekde la lasta tago de la lunkalendaro. Okaze de tiu festo multaj vjetnamioj loĝante eksterlande revenas hejmen, ĉiuj vendejoj kaj restoracioj estas fermitaj dum pluraj tagoj. Tradicie okaze de la novjaro la domo devas esti purigita kaj homoj vestitaj de novaj vestaĵoj. Kelkajn manĝojn oni preparas nur dum novjaro. Malriĉaj familioj ŝparas monon dum la tuta jaro por pagi la feston.
Aliaj gravaj festoj estas Trang Nguyen, tago de migrantaj animoj, kiu kutime okazas aŭguste (laŭ okcidenta kalendaro). Oni purigas la tombojn kaj ofertas vestaĵoj kaj manĝaĵoj al la animoj de la mortintoj. Dum Trung Thu, la mezaŭtuna festo, oni montras drakodancojn, admiras la rondan lunon kaj manĝas specialajn kukojn. De nelonge Kristnasko estas festotago, sed nur la kristana malplimulto vere festas ĝin.
Kuirarto
La vjetnama kuirarto uzas multajn legomojn kaj aromariĉajn foliojn, do estas malpeza kaj sana. La plej konataj manĝaĵoj estas la phở (nacia plado, farita el riznudeloj kaj bovaĵa buljono), printempaj volvaĵoj (gỏi cuốn, nem aŭ chả giò, salatoj kun vinagro, supoj, kaj la chè, tipa deserto surbaze de sojfaboj. Plej fama fiŝa manĝaĵo estas Chả cá Lã Vọng, origine preparata en Hanojo. Menciindas ankaŭ la rizkuko Banĉuno.
Teatro
Vjetnama teatro havas multajn supervivantajn tradiciajn dramoformojn. Ĝi forte influiĝis de ĉina opero. Diversaj ĝenroj estas Hát tuồng, Hát chèo kaj Cải lương.
Muziko
Vjetnama muziko varias iom en la tri regionoj, Bắc aŭ nordo, Trung aŭ centro, kaj Nam aŭ suda. La klasika norda muziko estas la plej malnova de Vjetnamujo kaj ĝi estas tradicie pli formala. Klasika vjetnama muziko spureblas ĝis la mongolaj invadoj, kiam vjetnamoj kaptis ĉinan opero-grupon. Klasika centra muziko montras la influon de la kulturo Champa per siaj melankolikaj melodioj. Multaj propraj muzikinstrumentoj estas popularaj kiaj la danŭujeto.
Vestaĵoj
La tradicia vestaĵo estas la robo "Áo dài". Komence oni portis ĝin en la centro kaj en la sudo de la lando, sed ĝi rapide iĝis la robo reprezentanta la vjetnaman kulturon.
La ĉapo konika: ĝi simbolas la belecon kaj la dolĉecon de la vjetnamoj. Oni portas ĝin en la rizejoj, bazaroj, lernejoj, kaj tiel plu.
Sporto
Dum grandaj sportaj okazaĵoj Vjetnamio malofte aperas. Tio estas, ĉar en Vjetnamio sporto estas amasa fenomeno, sed mankas strukturoj kaj financoj.
La plej ŝatata sporto estas futbalo. Sed ankaŭ aziaj sportoj kiel tajĝiĉuano, kungfuo, vovinam, tekvondo, ĵudo, karateo kaj badmintono estas popularaj. Dum la lastaj jaroj, ĉefe ĉe riĉuloj populariĝis eŭropaj sportoj kiel teniso kaj golfo.
Hemaoj
La hemaoj estas etno en la oriento de la Demokratia Respubliko Kongo. La nomadaj bestbredantoj hemaoj ekde kelkaj jaroj batalas kontraŭ la loksidaj agrokultivistoj lenduoj. Laŭ amaskomunikilaj informoj, en la regiono Ituri en la nordoriento de la lando miloj da homoj estas fugantaj.
Kaŭzo de la bataloj inter la du etnaj grupoj estas kvereloj pri la posedo de tero precipe rilate al novaj resurstrovoj en la Demokratia Respubliko Kongo. Je tio antaŭ ĉio la or- kaj oletrovoj en la pasintaj jaroj ludas la decidan rolon.
La bataloj en la regiono enhavas ankaŭ humanecan problemon, ĉar multfoje la neoficiala militistaro perforte rekrutigas infansoldatojn.
Rikardo la Juĝejestro
Rikardo la Juĝejestro, Richardus Justitiarius, Richard le Justicier, aŭ Rikardo de Burgonjo (naskiĝis ĉirkaŭ 858, mortis 921 en Auxerre) estis franka nobelo, kiu en la malfrua 9-a jarcento ekregis super la plejparto de la iama Burgundio kaj fariĝis la fondanto kaj la unua duko de la duklando Burgonjo.
Rikardo la Juĝejestro estis unue nomumita markizo kaj poste unua duko de Burgonjo kaj unu el la ses originaj laikaj pajroj de Francio fare de lia suzereno la reĝo Ludoviko la 3-a. Li estis nekontestita estro de ĉiuj grafoj en burgonja regiono. Titolita markizo (titolo agnoskita de la reĝo), aŭ duko (titolo donita de la popoloj ).
Li fidelis kun francaj reĝoj li protektis Burgonjo kontraŭ Vikingoj.
Gransdorf
Gransdorf estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Bitburg-Prüm de la federacia lando Rejnlando-Palatinato. Fine de la jaro la komunumo havis 0 loĝantojn.
Reichshoffen-Usines (stacidomo)
Reichshoffen-Usines ("Reichshoffen-Uzinoj") estas franca varstacidomo sur linio -, situanta en  Reichshoffen, en departemento Bas-Rhin, regiono Grand Est.
Temas pri stacidomo de Société nationale des chemins de fer français (SNCF).
Ĝi situas ĉe kilometra punkto (PK) de la linio Haguenau - Hargarten-Falck (159000).
(18895) 2000 GJ108
(18895) 2000 GJ108 estas asteroido de la ekstera asteroida zono malkovrita la en la kadro de la kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
K-popo
K-popo ([ko-popo], mallonge por «korea popmuziko»; angle K-pop ) estas ĝenro de muziko de Sud-Koreio, ĝerminta ekde la 1990-aj jaroj.
Vista Alegre do Alto
(oficiale Município de) estas municipo en la subŝtato San-Paŭlio de Brazilo. Ĝi situas en la sudorienta regiono de Brazilo, en la mezoregiono Ribeirão Preto kaj en la mikroregiono Jaboticabal. Laŭ la stato de en la municipo vivis   sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². El tiuj, la nombro de voĉdonrajtuloj en la municipo en estis. La teritorio havas komunan limon kun.
Nacia parko Pieniny (Slovakio)
Nacia parko Pieniny (slovake : Pieninský národný park (mallongigo PIENAP), pole : Pieniński Park Narodowy) estas nacia parko en la norda Slovakio. Ĝi troviĝas en okcidenta montaro nomata Pieniny apud ŝtatlimo de ambaŭ landoj. Tio estas la plej malgranda nacia parko en Slovakio, ties areo estas 37.5 km2 kaj protektata zono 224.44 km2.
La parko situas en distriktoj Kežmarok kaj Stará Ľubovňa en Regiono Prešov. Ĝi estis fondita la 16-an de januaro 1967 kaj ties limoj estis reguligitaj en la jaro 1997.
Ĝi estas konata precipe dank' al rivero Dunajec, kiu apartenas inter konataj flosadaj kaj turismaj lokoj. La parko proponas tradician folkloron kaj arkitekturon, ĉefe municipo Červený Kláštor kaj muzeo de nacia kulturo.
Maranguape
Maranguape /marangŭapj/ estas municipo proksima de la subŝtata ĉefurbo Fortalezo, en ŝtato Cearao, en Brazilo. Ĝi estas parto de la urba aglomeraĵo de Fortalezo. Unue tero de potigvaroj, Maranguape vidis la eŭropanojn je 1649. Post kvin jaroj la verdaj teroj de Maranguape estis dominataj de la eksterlandanoj. En la unuaj jaroj de 18-a jarcento, kun alveno de portugalo Joaquim Lopes Abreu, aperis la origina centro de nuntempa urbo Maranguape, nur strateto maldesktre de la bordo de rivero Pirapora, ĉirkaŭ la preĝejo Nia Sinjorino de Penha, konstruita de la dominantaj portugaloj. La urbeto kiu nomiĝis "Alto da Vista", sekve renomiĝis "Outra Banda", kaj poste, je 1760, renomiĝis Maranguape.
Donnas
Donnas - france, prononco laŭ sistemo IFA [] - estas komunumo de Italio. Ĝi situas en la italaj regiono kaj provinco Aosta Valo, grandparte loĝata de franclingvanoj. Fine de en la komunumo vivis. Najbaraj komunumoj estas Arnad, Bard, Carema (TO), Hône, Perloz, Pont-Saint-Martin, Pontboset, Quincinetto (TO), Trausella (TO) kaj Traversella (TO).
Kristana patrono estas la sankta, kies memortago sekve estas la komunuma festotago.
Doues
Doues - france, prononco laŭ sistemo IFA [] - estas komunumo de Italio. Ĝi situas en la italaj regiono kaj provinco Aosta Valo, grandparte loĝata de franclingvanoj. Fine de en la komunumo vivis. Najbaraj komunumoj estas Allein, Etroubles, Gignod, Ollomont, Roisan kaj Valpelline.
Kristanisma patrono de la komunumo estas la sanktulo Blazio, kies religia memortago sekve estas la komunuma festotago.
Carlos A. Carrillo
Carlos A. Carrillo estas komunumo en la meksika subŝtato Veracruz. La ĉefurbo de la komunumo estas Carlos A. Carrillo (San Cristóbal). La ŝlosilnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 30 208.
Sociogeografio
En la jaro 1995 en la komunumo vivis 19221 personoj. En la jaro 2000 temis pri 22858, do temis pri kresko / malkresko je 3.53 %. En la jaro 2000 (INEGI) en la komunumo vivis 20673 personoj, kiuj aĝis pli ol 5 jaroj. El tiuj 135 personoj parolis indiĝenan lingvon. Tio egalas al 0.65 % de la loĝantoj.
Fontoj: Statistikoj de la INEGI
Lajos Debreceni Kiss
Lajos Debreceni Kiss [lajoŝ kiŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo Debreceni Kiss Lajos estis hungara violonisto, orkestrestro.
Lajos Debreceni Kiss naskiĝis en 1902 en Debrecen (Hungara reĝlando, Aŭstrio-Hungario), li mortis la en Budapeŝto.
Biografio
Lajos Debreceni Kiss devenis el muzikista familio. Jam en la aĝo de ok jaroj li ludis en la orkestro de sia patro. Li studis muzikajn studojn dum 12 jaroj en muziklernejo. Li venis al Budapeŝto kun sia propra orkestro en 1925, sed iam poste li jam muzikadis eksterlande. Pli ol ducent muzikdiskoj estis faritaj en tri studioj. Li koncertis kun sia granda orkestro ĉefe en Vieno kaj Berlino. Ilia repertuaro konsistis ne nur el hungaraj popolkantoj (konataj ankaŭ ciganaj muzikaĵoj), sed ankaŭ popularaj violonsoloj kaj amuzkantoj. Kelkfoje li havis rolojn en hungaraj filmoj, nature kiel orkestrestro-violonisto.
Marjam Mirzaĥani
Marjam Mirzaĥani (Maryam Mirzakhani, ; naskita 3-an de majo 1977, mortis la 15-an de julio 2017) estis irana matematikisto laboranta en Usono. Ekde la 1-a de septembro 2008, ŝi instruis kiel profesoro pri matematiko ĉe Universitato Stanford.
En 2014, Mirzaĥani fariĝis kaj la unua virino kaj la unua iranano honorigita per la Medalo Fields, la plej prestiĝa premio en la matematika mondo. La premia komitato citis ŝian laboron en komprenado de la simetrio de kurbaj surfacoj.
Ŝiaj esploraj temoj inkluzivas Teichmüller-teorion, hiperbolan geometrion, ergodikan teorion kaj simplektikan geometrion.
Naskiĝo kaj edukado
Mirzaĥani naskiĝis en 1977 en Tehrano, Irano. Ŝi iris al Farzanegan-mezlernejo en Tehrano, la Nacia Organizo por Evoluado de Esceptaj Talentaj (NODET).
En 1994, Mirzaĥani gajnis oran medalon en la Internacia Matematika Olimpiado, kiel la unua irana studentino fari tion. En la 1995-a Internacia Matematika Olimpiado, ŝi fariĝis la unua irana studento atingi perfektan poentaron kaj gajni du orajn medalojn.
Ŝi akiris sian Bakalaŭrecon Sciencan (BSc) pri matematiko (1999) de Ŝarif Universitato de Teknologio en Tehrano. Ŝi poste iris al Usono por plua studado, gajnonta sian doktorecon (PhD) de Universitato Harvard (2004), kie ŝi laboris sub la gvidado de prof. Curtis McMullen, gajninto de Medalo Fields. Ŝi estis ankaŭ eklde 2004 esploristo de la Matematika Instituto de Clay kaj profesoro ĉe Universitato Princeton.
Barbara Bouchet
Barbara BOUCHET (naskita Barbara Gutscher, je la 15-a de aŭgusto 1943) estas germana aktorino kaj entreprenistino kiu vivas kaj laboras en Italio. Ŝi agis en pli ol 80 filmoj kaj televidaĵoj kaj fondis kompanion, kiu produktis videojn kaj librojn. Ŝi ankaŭ posedas kaj funkciigas gimnastikejon.
Marjam Mirzaĥani
Esplora laboro
Mirzaĥani faris plurajn kontribuaĵojn al la teorio de modulaj spacoj de Riemann-surfacoj. En ŝia frua laboro, Mirzaĥani eltrovis formulon esprimantan la volumenon de modula spaco kun donita genro kiel polinomio en la nombro de limaj eroj. Tio ĉi gvidis ŝin akiri novan pruvon por la formulo eltrovita de Edward Witten kaj Maxim Kontsevich pri la interkruciĝaj nombroj de taŭtologiaj klasoj pri modula spaco, kaj ankaŭ asimptoma formulo por la kresko de la nombro de simpla ferma geodezio sur kompakta hiperbola surfaco, induktanta la teoremon de la tri geodezioj por sferaj surfacoj. Ŝia posta laboro koncentriĝis pri Teichmüller-dinamiko de modula spaco. Speciale, ŝi pruvis la longdaŭran konjekton ke tertrema fluo de William Thurston pri Teichmüller-spaco estas ergodika.
Barbara Bouchet
Dum la 1960-aj jaroj, ŝi iĝis dancistino ĉe televidkanalo KPIX-TV. Ŝi aperis en malgrandaj roloj en filmoj kiel John Goldfarb, Please Come Home (1964), In Harm's Way (1964), kaj Agent for H.A.R.M. (1966). En Casino Royale (1967), Bouchet rolis la sekretariinon Miss Moneypenny. Ŝi aperis en magazino Playboy en 1965 kaj 1967. En 1968, ŝi aperis en Star Trek dum epizodo "By Any Other Name" (1968), kaj aperis en muzikfilmo Sweet Charity (1969) kiel Ursula.
Marjam Mirzaĥani
Esplora laboro
Plej laste, en 2014, kun Alex Eskin kaj kun eniga informo de Amir Mohammadi, Mirzaĥani pruvis ke kompleksaj geodezioj kaj iliaj fermiĝoj en modula spaco estas surprize regula, ol neregula aŭ fraktala. La fermiĝoj de kompleksaj geodezioj estas algebraj objektoj difinitaj pere de polinomioj kaj sekve ili havas certajn rigidajn ecojn, kio estas analoga al fama rezulto, kion Marina Ratner atingis dum la 1990aj jaroj. La Internacia Matematika Unio anoncis en ĝia gazetara anonco oficiale ke, "Tio estas miriga eltrovi ke la rigideco en homogenaj spacoj havas eĥon en la nehomogena mondo de modula spaco."
Barbara Bouchet
Dum 1980-aj jaroj, ŝi komencis aperi en italaj televidaĵoj kiel The Scarlet and the Black (kunproduktaĵo de usona, brita kaj itala televidoj), Quelli della speciale kaj Immagina, kion ŝi faras ĝis hodiaŭ.
En la komenco de la 21a jarcento ŝi laboris en usona filmo Gangs of New York.
Marjam Mirzaĥani
Esplora laboro
Mirzaĥani ricevis la Medalon Fields en 2014 pro "ŝiaj elstaraj kontribuaĵoj al la dinamiko kaj geometrio de Riemann-surfacoj kaj iliaj modulaj spacoj".
Ĉe la tempo de la premio, Viskonsina profesoro Jordan Ellenberg klarigis ŝian esploron al populara spektantaro.
Prezidanto Hasan Ruhani de Irano gratulis ŝin.
Persona vivo
Ŝi edziniĝis al Jan Vondrák, ĉeĥa teoria komputila sciencisto kiu laboras ĉe IBM Almaden Esplora Centro. Ili havas filinon nomatan Anahita.
Faŭltarbaro
Faultarbaro estas arbaro kiu kreskas sur geologia faŭlto. Ĝi estas daŭre malseka kaj partatempe ankaŭ inundata kaj marĉa. Ĝi diferenciĝas de regule inundata apudrivera arbaro, kiu estas karakterizita de rivero kun forta akvonivela dinamiko.
Priskribo de la biotopo
La termino faŭltarbarao estas laŭ la pejzaĝekologio relative malvasta. „Vera“ faŭltarbaro estas karakterizita laŭ jenaj ecoj:
Stromata
Klemento de Aleksandrio titolos sian verkon Stromateis ("diversaĵoj"), ĉar li alfrontis grandan kvanton da temoj. Li laŭiras pli profunden ol en la antaŭaj libroj kaj la celo estas la perfekteco de la kristana vivo akirita pere de la iniciĝo en la pli kompleta kono pri kristanismo.
Faŭltarbaro
Betula, Pina kaj Picea faŭltoj
Betulaj faŭltarbaroj kreskas rande de nutraĵmalriĉaj acidaj torfejoj kaj distrofiaj akvejoj. La herba tavolo konsistas el sfagnoj (Sphagnum), kaj (Vakcinio), blua ceruleo (Molinia caerulea) aŭ agla pteridio (Pteridium aquilinum).
Praksagoro de Kos
Estas evidente ke Praksagoro verkis plurajn traktatojn, ĉefe iu verko titolita Φυσικά (Fiziko) konsistante je minimume du libroj, kiu supozeble traktis pri natursciencoj. Alia verko pri anatomio konsistis je pli ol unu libro kaj alia pri eksterlandaj malsanoj konsistis je minimume du libroj. Kvankam neniu el ili supervivis, tre eble ili ankoraŭ ekzistis dum la epoko de Klaŭdo Galeno.
Stromata
Li celas, surbaze de la Biblio kaj de la Tradicio, prezenti raporton pri la Kristana Kredo kiu povu respondi al ĉiuj postuloj de la kulturitaj personoj, kaj kondukti la interesiĝanton ene de la realo de la pliprofundaj eroj de lia kredo.
Praksagoro de Kos
Iom da historio
Antaŭ ol la morto de Hipokrato de Kos (460 a. K. - 377 a. K.) kaj la fondiĝo de la lernejo en Aleksandrio, Egiptio, la greka medicino estis nur ia periodo da spekulacio, kaj tio portis malmultajn avancojn. Tiuepoke, kvar homoj reliefiĝis en la hipokrata lernejo kaj iom avancis en la anatomi-kampo, t. e., Dioklo de Karisto, Herofilo de Kalcedono (335 a. K. - 280 a. K.), Erasistrato de Keo kaj Praksagoro de Kos mem.
Praksagoro adoptis ian variaĵon pri la teorio de la kvar humuroj de Hipokrato, tamen, anstataŭ kvar (sango, muko, flava kaj nigra galoj), li priskribis dekunu malsamajn humurojn. Tiel kiel aliaj grekaj kuracistoj, li kredis ke sano kaj malsano estas kontrolitaj de la ekvilibro kaj malekvilibro de ĉi tiuj humuroj. Li konsideris ke la digestado estis speco de putriĝo aŭ malkomponiĝado, kaj tia koncepto estis akceptita ĝis la 19-a jarcento.
Praksagoro estis ankaŭ tre influa ĉefe en la aleksandria lernejo. Post la morto de Aleksandro la Granda, Egiptio falis en la manojn de la generalo Ptolomeo la 1-a (367 a. K. - 283 a. K.), kiu fondis modernan universitaton kaj la unuan medicinan lernejon en la antikveco. La disekciado de homkadavroj jam estis permesita, kaj kvankam la biblioteko estus estonte detruita, la arabaj tradukistoj de la sekvantaj jaroj sukcesis ŝpari plurajn verkojn de tiu lernejo.
Ksenofono kaj Herofilo de Kalcedono estis disĉiploj de Praksagoro de Kos. Praksagoro de Kos, la juna, estis same disĉiplo de Erasistrato de Keo.
Ray Charles
Ray Charles ROBINSON, pli bone konata laŭ la kromnomo Ray CHARLES, estis usona pianisto kaj kantisto kiu formis la stilon de ritmenbluso. Li aldonis soulan sonon al kontrea muziko kaj popmuziko.
La revuo Rolling Stone konsideris Charles numero dek en ilia listo de la 100 plej grandaj artistoj iam kaj numero du en ilia listo de la plej grandaj kantistoj iam.