cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Star Trek: Generations
Ĉefaj karakteroj
Aldoniĝas la aktoroj de la roloj James T. Kirk, Montgomery Scott kaj Pavel Chekov el la origina serio. La roluloj de la naviga oficiro Spock kaj de la medicina oficiro Leonard McCoy rifuzis partopreni en la filmo, tiel ke la scenaro estis modifita por ke ilia manko ne sentiĝu. Aperis ankaŭ brita aktoro Malcolm McDowell.
Országos Magyar Párt
Országos Magyar Párt- plimallongigite OMP (Tutlanda Hungara Partio) estis la plej grava politika–interesdefenda grupiĝo de rumaniaj hungaroj inter la du mondmilitoj en la 20-a jarcento.
Fondado de Erdélyi Néppárt
La 5-an de junio 1921 Károly Kós kaj siaj kelkaj samideanoj en Kalotaszeg, en Bánffyhunyad fondis la Erdélyi Néppárt.
Fondado de Magyar Néppárt
La 15-an de januaro 1922 en Kolozsvár organizita granda kunveno oni fondis tutlandan partion sub nomo Magyar Néppárt.
Unuiĝo de du partioj sub nomo Országos Magyar Párt
La du partioj, la Magyar Néppárt kaj Magyar Nemzeti Párt la 28-an de decembro 1922 en Kluĵo unuiĝis sub nomo  Országos Magyar Párt kaj oni elektis prezidanto Sámuel Jósika, kiu estis subtenita de 12 subprezidantoj: Andor Ambrózy barono, Béla Barabás, György Bernády, Emil Grandpierre, Gusztáv Haller, Elemér Jakabffy, István Kecskeméthy, Mihály Szabolcska, József Sándor, Szentkereszty Béla barono, Tury Kálmán kaj Ugron István. La afergvidanta subprezidanto fariĝis Gusztáv Haller kaj la sekretario István Naláczy. De 3-a de junio 1923 fariĝis provizora prezidanto István Ugron, kiu en la somero 1924 demisiis kaj la 14-an de decembro 1924 en dua landa kunveno en Braŝovo oni elektis prezidanton denove István Ugron. La vicprezidantoj estis György Bethlen grafo, Grandpierre Emil, Jakabffy Elemér kaj József Sándor; la ĉefsekretario Gyula Deák, advokato. En junio 1925 Károly Kós eliĝis el la partio. De 1-a de aprilo 1926, kiam István Ugron demisiis, la partion ĝvidis la vicprezidanto, György Bethlen grafo. En la landkunveno en Gheorgheni la 10-11-an de oktobro 1926 oni elektis prezidanton György Bethlen, afergvidanta vicprezidanto Ödön Inczédy-Joksman. La vicprezidantoj estis Jakabffy Elemér, Sándor József kaj Teleki Arctúr grafo. La ĉefsekretario denove fariĝis Gyula Deák. La malkontentuloj de la politiko de partio sub gvidado de Miklós Krenner en 1926 kaj 1927 provadis reformi la partion, sed ili malsukcesis.
Preso de partio
En 1926 la Országos Magyar Sajtóvállalat aĉetis la Újság kaj ĝi fariĝis de 7-a de decembro 1926 "la oficiala gazeto de Országos Magyar Párt". De 14-a de aŭgusto 1927 la Keleti Újság aperis kiel "tutlanda ĵurnalo de hungara partio". Sed subtenis la partion ankaŭ la Magyar Újság kaj Magyar Nép
Fondado de Magyar Népközösség
La 11-an de februaro 1939 Miklós Bánffy grafo kaj Pál Szász d-ro fondis la Magyar Népközösség (Hungara Popolkomunumo) en Kluĵo, la novan interesdefendan grupiĝon de rumanaiaj hungaroj, kiu forte dividis la hungaran nacimalplimultan socion. En la gvidantaro partoprenis ankaŭ János Kemény, Károly Kós, Áron Tamási, Sándor Asztalos, Béla Kéki, Sándor Vita. Post la viena arbitracio ĝi ĉesis en Norda Transilvanujo, sed en Suda Transilvanujo li plu funkciis sub prezidanteco de Elemér Gyárfás. Ĝia gazeto estis la Déli Hírlap (1941-1944). En 1941 ĝia ido en Norda Transilvanujo estis la Tizes Szervezet kies prezidanto estis Lajos Puskás
Zuiderzee
Zuiderzee aŭ Suda Maro estis la nomo de la hodiaŭaj lagoj: IJsselmeer, IJmeer, Veluwemeer, Gooimeer, Markermeer, Drontermeer, Eemmeer kaj Ketelmeer.
Temas pli frue pri golfo norde en Nederlando, antaŭ ol el tio iĝis lagoj pro la konstruo de Afsluitdijk (fermdigo).
Partoj de la iamaj Suda maro iĝis polderoj kaj formas nun provincon Flevoland.
Pauillac (stacidomo)
Pauillac estas franca stacidomo sur linio -, situanta en  Pauillac, en departemento Gironde, regiono Nova Akvitanio.
Temas pri stacidomo de Société nationale des chemins de fer français (SNCF), priservata de trajnoj Nova Akvitanio.
Wahlen
Wahlen estas la nomo de la sekvantaj lokoj:
Pauillac (stacidomo)
Ĝi situas ĉe kilometra punkto (PK) de la linio Ravezies - Pointe-de-Grave (584000).
Wahlen
Wahlen estas familia nomo de:
Fiŝreto
Fiŝreto estas ilo por kapti fiŝojn, krustacojn aŭ aliajn naĝantajn bestojn.
Ĝi konsistas el reto el pli malpli dikaj fadenoj aŭ ŝnuroj nodataj por formi maŝojn.
La fiŝreto estas etendita en akvo kaj permesas kapti fiŝojn de preciza grando, per ĝiaj maŝoj, kies grandeco retenas la fiŝon ĉe la kapo aŭ la antaŭa parto de la korpo.
Por ĉiu specio de kaptaĵo, oni uzas fiŝreton malsaman per ĝia koloro, grando, dikeco de ĝia ŝnuro kaj minimuma grando de ĝiaj maŝoj.
Tekutjev-bulvardo
Tekutjev-bulvardo (Текутьевский бульвар) etendiĝas laŭlonge de strato Respubliko en Tjumeno (Rusio), de skvaro Junnatoj ĝis la Tjumena teĥnoparko. Ĝi estas nomita honore al la tjumena negocisto, mecenato kaj urbestro Andrej Tekutjev (1839-1916).
Kreado
En la tempo de Andrej Tekutev tiu tereno troviĝis eksterurbe kaj estis posedaĵo de kamparanoj. Fine de la 19-a jarcento ĉiuj urbaj tombejoj jam estis superplenaj, mankis lokoj por novaj sepultoj kaj sanitara inspekto malpermesis enterigojn ene de la urbo. Do la Urba Dumao luis tiujn terojn por aranĝi novan tombejon. Ĝi ne havis nomon, do dum iu tempo oni nomis ĝin La Nova tombejo, poste La Nova tombejo ĉe muelejo de Tekutjev (tiu muelejo troviĝis cent metrojn norden, ĉe kruciĝo de stratoj Ĥolodilnaja kaj Fabriĉnaja kaj fine simple Tekutjev-tombejo. Malgraŭ popularaj onidiroj, Andrej Tekutjev havis neniun rilaton al tiu ĉi tombejo. Li ne pagis terenon por ĝi, nek estis tiutempe urbestro, nek estis tie enterigita.
La bulvardo aperis en 1986, kadre de preparoj al la 400-jariĝo de Tjumeno. Tiutempe la Tekutjev-tombejo estis ĉirkaŭbarita de kaduka ligna barilo, kiu staris proksime al veturejo de strato Respubliko. Oni ŝovis ĝin 50 metrojn suden kaj baris per nova, gisfera barilo. Ene de tiu spaco oni hakis maljunajn arbedojn kaj arbojn, ebenigis tombojn kaj konstruis novajn trotuarojn, aranĝinte inter ili florbedojn kaj plantinte novajn arbojn. Dum iu tempo parencoj de personoj, kies tomboj estis detruitaj, ankoraŭ vizitadis tiujn lokojn kaj metis florojn sur herbobedojn.
Nomado
Andrej Tekutjev estis inter la plej gravaj kontribuantoj al evoluo kaj prospero de la urbo. Li iniciatis kaj financis la unuan publikan bibliotekon, starigis la unuan teatron, financis lernejojn kaj malsanulejojn, helpis al preĝejoj. Danke al liaj klopodoj la Ŝtata Dumao ŝanĝis la originan projekton kaj la Transsiberia fervojo pasis ne tra Ŝadrinsko, sed tra Tjumeno, kio grave influis la disvolviĝon de la urbo. Tamen dum la sovetia epoko li, same kiel ĉiuj aliaj burĝoj, estis forstrekita el la loka historio aŭ rigardata sole kiel ekspluatanto kaj trompulo. Lia nomo estis grandparte forgesita de la posteuloj.
Komence de 2002 loka komercisto, deputato de la Tjumena Urba Dumao Vladimir Miĥajlov proponis eternigi la nomon de Tekutjev en iu strato. La Dumao proponis al la Urba Konsilio pri Toponimio alinomi straton Vodoprovodnaja, sed la komisiono rifuzis, ĉar tio estus multekosta afero kaj la strato Vodoprovodnaja (Akvotuba) mem havas historie gravan nomon, ĉar laŭ ĝi sekvis la unua akvotubo de la urbo. Oni proponis nomi tiel la kajon de rivero Turo, sed ĝi ankoraŭ estis ne finita kaj neniu estis certa, ĉu tio okazos kaj kiam.
La lokhistoriisto profesoro Viktor Kopilov proponis nomi tiel skvaron en la korto de la Domo de Infana Kreemo "Pioniro", ĉar antaŭ cent jaroj ĝi nomiĝis tiel pro la domo de Andrej Tekutjev, situinta apude. Sed la skvaro aspektis mizere kaj estis tro neglektita, do apenaŭ meritis la tiom gloran nomon. La 2002 deputato Vladimir Miĥajlov proponis alinomi straton Dzerĵinskij, kiu estas mallonga kaj ne havas sidejojn de iuj gravaj firmaoj, por kiuj ŝanĝo de la adreso kreus multajn problemojn. Sed fine estis akceptita propono de la Urba Konsilio pri Toponimio kaj nomon de Tekutjev ricevis la bulvardo laŭlonge de strato Respubliko, ĉe la Tekutjev-tombejo. La la urbestro Stepan Kiriĉuk subskribis respektivan ordonon kaj en 2004 sur la bulvardo aperis nomŝildoj.
Ĝenerala aspekto
Post 80 metrojn ĝin tuŝas strato Minskaja, kiu venas sub rekta angulo de nordo kaj finiĝas ĉi tie, kreante T-forman kruciĝon kun strato Respubliko kaj bulvardo Tekutjev, kiu akompanas la straton Respubliko ĉi-parte. Ĉe la kruciĝo mankas semaforoj kaj pasejoj.
Fine de la bulvardo aperas plia T-forma kruciĝo kun strato Kievskaja, kiu sekvas paralele al strato Minskaja kaj same finiĝas ĉe la bulvardo. Tamen tiuloke strato Kievskaja jam preskaŭ tute malaperas, interpremita de konstruaĵoj, kaj nur lokhistoriistoj scias ke trairejo inter oficejaroj Aŭrora kaj Gazoil Plaza estas la finaĵo de strato Kievskaja. Ankaŭ ĉi-loke semaforoj kaj pasejoj mankas.
Foje la bulvardon vizitas sciuroj, kiuj supozeble venas de la apuda tombejo.
La monumento al Andrej Tekutjev
En la orienta parto staras monumento al Andrej Tekutjev, malfermita la kun ĉeesto de guberniestro Vladimir Jakuŝev kaj aliaj gravuloj. Ĝiaj aŭtoroj estas skulptisto Andrej Antonov kaj arkitekto Dmitrij Belik. La bronza monumento estas du metrojn alta kaj pezas proksimume du tunojn. Sur ĝi videblas lakona surskribo: “Tekutjev”. Ĉe ambaŭ flankoj staras po unu lanterno imitantaj stilon de tiu epoko. Tekutjev aspektas tre memfida kaj potenca kaj similas al sia fama fotoportreto. La statuon faris fandejo "Dubrovin" (Ekaterinburgo) laŭ mendo de organizaĵo "Ekaterinburgskij Ĥudoĵestvennij Fond" (La Ekaterinburga Arta Fonduso), kiu kreis multajn artaĵojn por la urbo.
Laŭ plurjara tradicio, fine de julio, antaŭ la Urbotago tjumenanoj metas florojn ĉe la monumento kiel dankosignon al la homo, kiu multe zorgis pri Tjumeno.
Matene la nekonatoj metis sur la kapon de Tekutjev balaklavon similan al tiu de Pussy Riot kaj alkroĉis desegnaĵon, kies signifo restis nekomprenebla. Ĉio estis baldaŭ forigita, polico malfermis enketadon pri ĥuliganaĵo, sed informoj pri kaptitoj ne aperis. Gvatkameraoj surloke ne funkciis pro riparaj laboroj. Similaĵoj okazis en multaj urboj de Rusio.
Publika transporto
La bulvardo etendiĝas laŭlonge de la ĉefa strato de la urbo, do facile atingeblas per publika transporto. La plej oportuna maniero estas eliri en la haltejo Ulica Ĥolodilnaja (Strato Ĥolodilnaja) kaj marŝi orienten laŭ la bulvardo. Veturante en inversa direkto, oni povas elbusiĝi en haltejo Gazprom, transiri la straton kaj marŝi okcidenten, al komenco de la bulvardo. Krome oni povas eliri ĉe haltejo Ŝkola N 5 (Lernejo N 5) en strato Ĥolodilnaja, transiri la straton kaj marŝi orienten laŭ la bulvardo.
Elizabeta-Malsanulejo je Essen
La Elizabeta-Malsanulejo je Essen lokas en la urboparto Huttrop de Essen kaj estas la plej malnova malsanulejo de Essen. Ĝi estas akademie instrua malsanulejo de la Universitato Duisburg-Essen. Tenanto estas la societo Contilia, kiu apartenas je 66 elcento al la Sankta-Elizabeto-Fondaĵo je Essen, je 33 elcentoj al la Fondaĵo Sankta-Maria-Malsanulejo je Mülheim kaj je unu elcento al la katolika Karitato-Ligo en la episkopujo de Essen.
En la Elizabeta-Malsanulejo kun siaj entute 613 litoj je la du starlokoj Essen-Huttrop kaj Essen-Bochold (Haus Berge) estas stacie kuracataj ĉiujare proksimume 26.000 pacientoj sur kvin specialiĝintaj intensaj stacioj, unu interfaka flegostacio same kiel sur 22 normalstacioj. Alvenas proksimume 36.000 pacientoj prizorgata en la interfaka centra urĝoakceptejo kaj la specialambulancoj de la domo. Per tio ĝi estas malantaŭ la Universitata Kliniko je Essen la dua plej granda malsanulejo de la urbo.
Historio
La Elizabeta-Malsanulejo estis la unua malsanulejo de la urbo Essen. Fratino Klara Kopp kaj siaj komence ses kunfratinoj de la Kompatemaj Fratinoj de la Sankta Elizabeta ekfunkciigis la malsanulejon la 23-an de januaro 1844 en la ĉambroj de la iama kapucena monaĥejo je Essen.
Ĉar la bezono de medicina prizorgado rapide kreskis, oni jam en 1849 alkonstruis. Je tio oni unuafoje ankaŭ instalis separate de la aliaj ĉambroj bandaĝejon kaj operaciejon. La industriigo de la Ruhr-Regiono per karbominadoj kaj ferindustrio meze de la 19-a jarcento kaŭzis rapidan kreskon loĝantaran en Essen. Per tio ankaŭ kreskis la bezono de medicina provizo, precipe ĉar pli kaj pli okazis laborakcidentoj.
Sekve la nombro de kuracadoj rapide kreskis, tiel ke la malsanulejo fariĝis tro malgranda. En 1893 oni starigis pro tio novkonstruaĵon ĉe Linden-Strato kun 280 litoj. La urbo kontinue kreskis, oni konstruis novajn stratojn kaj domblokojn, kaj la malsanulejo baldaŭ baris ĉi tiun plietendiĝon. Finfine la urbo postulis ĉesadon de la aktivecoj je la ĝistiama starloko. Responde la Ordeno de la Kompatemaj Fratinoj de la Sankta Elizabeta vendis en 1909 la malsanulejon al la urbo Essen je la prezo de 1,5 milionoj oraj markoj kaj aĉetis samjare terpecon da 2,5 hektarojn en Huttrop ĉe Moltke-Strato. Tie ĉi ekestu konvena, moderna malsanulejo kun koridorsistemo konektanta monaĥejon, preĝejon kaj ekonomian alon. Pro tio oni okazigis en 1910 arĥitektokonkurson, kiun partoprenis 57 arĥitektoj. Finfine la arĥitektoj Otto Krämer kaj Peter Sistenich el Essen ricevis la mendon. La 6-an de majo 1913 la novkonstruaĵo inkluzive preĝejon povis ekfunkcii. La 500-lita domo el brika masonaĵo validis kiel moderna malsanulejo kun komence la du fakoj ĥirurgio kaj interna medicino. Sed jam baldaŭ sekvis aliaj.
Jam je la komenco de aeratakoj sur la Ruhr-Regiono dum la Dua Mondmilito bomboj grave difektis la Elizabeta-Malsanulejon. En la nokto de la 11-a de marto 1945 ili finfine difektis la kompletan okcidentan alon de la fratinejo same kiel la operaciejojn en la orienta alo. Oni ne malrapidis pri la rekonstruado post la milito. Antaŭrange estis je tio la elkonstruo de la orienta alo kun suĉ- kaj etinfana sekcio same kiel de la operacidomo.
En 2003 ekestis alkonstruaĵo dorsflanke de la Elizabeta-Malsanulejo. Tie troviĝas nova ĉefenirejo de la malsanulejo, centra interfaka ambulanco kun nova akceptejo por kuŝante altransportataj malsanuloj, nova infanstacio, nova kafejo same kiel liftoj. La malnova ĉefenirejo, kiu kondukis ekde la Moltke-Strato rekte en la malnovan ĉefdomon, estis fermata. La strateto inter Ruhr-Aleo kaj Herwarth-Strato, je kiu nun troviĝas la nova ĉefenirejo, ĝis tiam estis sennoma. Memore al Fratino Klara Kopp, fondinto de la unua malsanulejo en Essen kaj unua monaĥinestrino de la „Kompatemaj Fratinoj de la Sankta Elizabeta“, oni nomis en la jaro 2005 – la 200-a naskiĝdatreveno de la ordenanino – la straton sur la malsanuleja tereno laŭ ŝi.
Fine de marto 2010 oni pretigis novan alkonstruaĵon por du stacioj kun entute 57 litoj. Ĝi staras norde de la malsanuleja preĝejo sen aparta de-ekstera enirejo. En la teretaĝo troviĝas la 24-lita stacio Margareta, kiu apartenas al la kliniko por interna medicino, kaj en la supra etaĝo la 33-lita stacio Ludgerus de la kliniko por kardiologio kaj angiologio.
Malsanuleja preĝejo
Kune kun la konstruado de la malsanulejo okazis samtempe la starigo de la malsanuleja preĝejo ĉe la suda flanko, kiu ekde 1994 staras sub momentprotekto. Ankaŭ tion estris la du arĥitektoj Otto Krämer kaj Peter Sistenich. Ili devis agi laŭ la antaŭkondiĉoj de rekta eniro por vizitantoj ekde la strato, uzado je du trionoj fare de laikoj kaj je unu triono fare de la fratinoj same kiel transpreno de la malnova baroka ekipaĵo el la kapucena preĝejo ĝis tiam uzata. Finfine oni povis inaŭguri la preĝejon kune kun la malsanulejo la 6-an de majo 1913. La aliro al la galerio de la preĝejo troviĝas en la unua supra etaĝo de la malsanulejo. Nunteme oni festas tie kaj katolikajn kaj evangelajn diservojn, kiujn la lite malsanaj povas rekte sekvi trans endoma televido.
La 5-an de marto 1943 kaj la 23-an kaj 25-an de oktobro 1944 aeratakoj grave difektis la preĝejon, kiun oni tamen tuj riparis laŭoriginale. Lastan fojon ampleksaj renovigoj okazis inter 1996 kaj 1999. La rektangula, liberstara preĝejo ligiĝas je la nordoriento per la mallarĝa flanko de la ĥorejo en la korpon de la malsanulejo. Ĝin kovras alta mansardotegmento, sur kiu troviĝas duetaĝa tureto. Je la sudokcidenta fronto al Ruhr-Aleo dekstre kaj dekstre de la triarka enirspaco kun rondaj kolonoj troviĝas respektive malgranda kapeleca turo kun mansardotegmento kaj trifolio-folaj fenestretoj kun siaj originalaj ornamkradoj. Meze super la enirportalo en niĉo kun rondarko staras originala statuo el la malnova kapucena monaĥejo. Ĝi prezentas Marian kun Jesuo surbrake, puŝantan per krucobastono en la kapon de serpento, kiel signo de la senmakula patriniĝo. Oni fasonis la internon de la preĝejo en la jaroj 1910 ĝis 1913 arĥitekture novbaroka, por doni al ĉiuj relikvoj jam 150 jarojn pli aĝaj el la dua franciskana preĝejo konvenan kadron. La interno konsistas el ĉefa kaj du flankaj navoj. Tiuj ĉi flankonavoj troviĝas sub triflanke ĉirkaŭira galerio, kiu ankaŭ tegmentas la enirkampon. La larĝo de la mezonavo difinas la larĝon de la ĥorejo, en kiu ekde la konsekrado en 1913 de baroka alto-altaro el la dua franciskana monaĥopreĝejo konsekrita en 1764. Ĝi estis konsekrita por la senmakula koncipiĝo, kiu origine estis ilustrita en la altabildo, sed je la konsekrado en 1764 estis anstataŭata per senmakulino-statuo. Meze en la monaĥineja blazono supre ĉe la altaro estas korŝildo, kiu montras la blazonon de la fondintino de ĉi tiu altaro, nome la antaŭlastan princabatino de Essen, Franciska Kristina de Palatinato-Sulzbach (regado 1726–1776). Du flankaltaroj, ankaŭ devenaj el ĉi tiu tempo, troviĝas malsame ol tiam ne plu flanke de la ĉefaltaro, sed malsupre de la galerioj. Ankaŭ el la dua monaĥineja preĝejo el la 18-a jarcento devenas la ses homgrandaj statuoj ekstere ĉe la flankaj galerioj, same kiel memorŝtono de benediktana abato Hugo Protaeus el Werden el la jaro 1619.
Internacia koro- kaj angiocentro Rejno-Ruhr
La 1-an de majo 2009 la klinko por kardiologio kaj angiologio kaj la kliniko por angioĥirurgio kaj angiaj malsanoj fondis la internacian koro- kaj angiocentron Rejno-Ruhr kun pli ol 200 litoj.
Geriatriocentro Haus Berge
Responde al la kreska nombro de maljunuloj la Elizabeta-Malsanulejo decidiĝis en 1983 starigi filion en la urboparto Essen-Bochold kiel specialsekcio de la interna medicino. Jam en la jaro 1867 la Kompatemaj Fratinoj de la Sankta Elizabeta estis akirintaj la iaman kavalirbienon Haus Berge kaj ŝanĝitaj en malsanulejon. Sur la fundamentoj de la fortikaĵo ruinigata dum la Dua Mondmilito oni konstruis en la 1950-aj jaroj kvaretaĝan, progreseman malsanulejon, kiu dumpase de la jaroj estis kaj estas plurfoje alikonstruata kaj modernigata.
Krom la urĝa kliniko, kiu stacie prizorgas maljunulojn, ekzistas ankaŭ malstacia kliniko kaj memorokliniko. En la malstacia kliniko oni prizorgas pacientojn, kiuj post stacia kuracado bezonas plukuracadon, dum kiu ili povas loĝi hejme. La memorokliniko estas ambulanco, kiu ebligas fruan kaj precizan diagnozon rilate obstrukcojn de la cerbokapablo.
Kune al la geriatriocentro Haus Berge apartenas krom la kliniko por geriatrio de la Elizabeta-Malsanulejo la malinfanejo Haus Berge, kiu proponas 108 litojn por kadukiĝantoj kaj 51 loĝejojn taŭgajn por kriplitoj kaj maljunuloj, kiuj bezonas prizorgadon. Okazas liga kunlaboro inter la institucioj por maljunuloj.
Ekipaĵo de la malsanulejo
La Elizabeta-Malsanulejo havas krom aparatoj por kutima rentgenodiagnozo komputan tomografiilon kaj du magnetresonancajn bildigilojn. La interfaka ĉefa urĝoakceptejo havas tri revivigejoj kaj naŭ pluaj kuracejoj. Kvin korkateteraj resp. angiografiaj laboratorioj, same kiel kardiologia/korĥirurgia hibrid-operaciejo ekzistas. La Elizabeta-Malsanulejo havas unu novnaskito-medicinan, kvin ĥirurgiajn kaj tri ginekologiajn operaciejojn, unu operacian, unu kardiologian/internmedicinan, unu maljunulo-/internomedicinan kaj unu novnaskito-/infanomedicinan intensmedicinan stacion same kiel interfakan intensobservan stacion. Kiel ununura malsanulejo en la regiono Elizabeta-Malsanulejo havas klinikon por infanĥirurgio, krom tio la infankliniko estas escepte tiun de la universitata klinko la ununura en Essen. La kliniko havas kvar akuŝejoj kaj estas unuagrada naskokliniko, kun kvoto de preskaŭ 2000 naskoj ĉiujare ĝi estas la domo kun la plej multaj naskoj en la regiono. Elizabeta-Malsanulejo estas unu el sep bazoj por urĝmedicinaj aŭtoj de la fajrobrigado de Essen kaj disponigas dum tagnokto la urĝokuracistojn por ĝi. Tiu aŭto inkluzive ebla urĝmedicinisto kompetentas por la kvartaloj Nordkvartalo, Orientkvartalo, Sudorienta Kvartalo, Sudkvartalo, Urbokerno, Frillendorf, Huttrop kaj Bergerhausen.
Edukado
La Elizabeta-Malsanulejo estas ekde 1978 Akademia Instru-Malsanulejo por la Universitato Duisburg-Essen.
Krom tio la Elizabeta-Malsanulejo estas parta tenanto de la Katolika Lernejo por Flegoprofesioj je Essen). En la Elizabeta-Malsanulejo la lernantoj povas plenumi la praktikan parton de sia flegista, infanflegista kaj flegohelpista edukado. Krom la Universitata Kliniko je Essen la Elizabeta-Malsanulejo estas la ununura malsanulejo en Essen, kiu proponas la eblecon de edukado pri infanflegado. En la geriatriocentro Haus Berge lernantoj pri maljunula flegado havas la eblecon, plenumi la praktikan utiligon de sia edukado.
Trivialaĵo
En la jaro 2006 ekestis dekdu-parta televid-dokumentaĵo titole Anfänger in Weiß (blankkitelaj komencantoj). La WDR akompanis ses junajn helpkuracistojn trans pluraj semajnoj dum ilia unua kaj dua plueduka jaro en la Elizabeta-Malsanulejo.
Bonaduz
Pri la komunumo
Bonaduz (prononcu bonaduc; en romanĉa lingvo Panaduz) estas komunumo de la komunumaro Rhäzüns kaj la distrikto Imboden en Kantono Grizono, Svislando. Ĝi havis 2762 loĝantojn je la 31-a de decembro 2009.
Geografio
Bonaduz situas en la ebenaĵo de la kunfluejo de la du fontriveroj de Rejno, Malantaŭa Rejno kaj Antaŭa Rejno. Sur la teritorio de la komunumo Bonaduz situas la ruino de la Burgo Wackenau.
Najbaraj komunumoj
La komunumo Bonaduz limas en nordo al Tamins, en oriento al Domat/Ems, en sudo al Rhäzüns, en ocidento al Versam, kaj en nordokcidento al Trin.
Trafiko
Tra Rhäzüns pasas la kantona ĉefvojo n-ro 13 kaj paralele al ĝi la svisa aŭtovojo A13. Rhäzüns disponas pri stacidomo ĉe la trajnlinio de Retia Fervojo de Koiro al Filisur.
Lingvoj
Origine la komunumo Bonaduz estis romanĉlingva. En la jaro 1880 ankoraŭ 75% de la loĝantaro parolis la romanĉan lingvon. Ĝis 1900 la parto de la romanĉlingvanoj malkreskis al 55%. Tial la parto de la germanlingvanoj kun la kreskanta loĝantaro rapide grandiĝis. Okaze de la popolnombrado de la jaro 2000 parolis la germanan 87,96% de la loĝantaro, la romanĉan 5,38% kaj la italan 2,14%. La resto parolis aliajn lingvojn.
Historio
La unua dokumenta mencio de Bonaduz datiĝas el la jaro 960 kiel Beneduces.
La historio de Bonaduz estas forte ligita kun la historio de la Senjorujo Rhäzüns. Kiel parto de la Senjorujo Rhäzüns Bondaduz fariĝis en la jaro 1497 havaĵo de la imperiestro Maksimiliano la 1-a de Habsburgo kaj tiel parto de Aŭstrio. Per verdikto de la Viena Kongreso Bonaduz en la jaro 1819 estis atribuita al Kantono Grizono kaj tiel fariĝis parto de Svislando.
La 11-an de julio 1908 grava inscendio detruis grandan parton de la vilaĝo Bonaduz. 562 homoj post la fajro restis sen loĝejo.
Elemér Nagy (fizikisto)
Elemér NAGY [nadj], laŭ hungarlingve kutima nomordo Nagy Elemér estis hungara fizikisto, inĝeniero, profesoro, membro (korespondanta en 1973, ordinara en 1995) de Hungara Scienca Akademio.
Elemér Nagy naskiĝis la  en Budapeŝto. Li mortis la en Budapeŝto.
Biografio
Elemér Nagy akiris diplomon en Hungara Reĝa Teknika kaj Ekonomia Universitato József en 1943. Post siaj studoj li laboris en fabrika laboratorio, ekde 1949 en esplora instituto. En 1953 li kandidatiĝis, en 1956 li doktoriĝis. En 1953 li estis nomumita katedrestro en la Pezindustria Universitato Mátyás Rákosi, en 1956 en la Universitato Loránd Eötvös (samtempe li estis institutestro en Budapeŝto). Li ricevis premiojn en 1950, 1970, 1973, 1980. Li okupiĝis ekzemple pri solid-stata fiziko, alojoj, metaloj.
1112 Polonia
1112 Polonia estas mezgranda, ne tre hela kaj malrapide rotacianta asteroido de la ĉefa asteroida zono, ano de la Eosa familio.
Linio Hankyū-Imazu
Linio Hankyū-Imazu (japane: 阪急今津線 [Hankjū Imazu-sen], angle: Hankyu Imazu Line) estas linio de la fervojo reto Fervojo Hankyū en Kinki-regiono, Japanio.
1112 Polonia
Malkovro
Ĝi estis malkovrita la de la rusa astronomino Pelageja Fjodorovna Ŝajn elde la Simeiza observatorio.
Polonia estas la latina nomo de Pollando.
Linio Hankyū-Imazu
Tipoj de trajnoj
Estas 2 tipoj de trajnoj:
Kastelo piasta (Gliwice)
La Piasta kastelo (Zamek Piastowski, Piastenschloss Gleiwitz) estas grava muzeo en Glivico (germane Gleiwitz), Pollando, troviĝante urbokerne en la strato Pod Murami 2. La daŭra ekspozicio pri multkultura Glivico ampleksas ankaŭ la ĉirkaŭaĵon de Glivico.
Historio
Temas pri konstruaĵo nombriĝenda inter la plej malnovaj de la urbo. Ĝi datumas jam de la 14-a jarcento, kiam la ĉirkaŭfortikaĵo de la urbo estiĝis. La nunan forman ĝi ricevis en la 16-a jarcento far la luprenanto Friedrich Zeitritz. Multnombra estis ĝia funkciaro: iam kiel armilo, iam kiel prizono, iam kiel malposta murdefendejo. Nomiĝo kastela antaŭ 1945 ne estis kaj la epiteto de la Piastoj estas ekde 1983. Restaŭradlaboroj efektiviĝis inter 2005 kaj 2008.
NGC 5219
NGC 5219 (aliaj indikoj — NGC 5244, ESO 270-23, MCG -7-28-7, IRAS13356-4536, PGC 48236) estas galaksio en konstelacio Centaŭro.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Yasuaki Okamoto
Yasuaki Okamoto (岡本 賢明, n. ) estas japana futbalisto.
Li futbalis ĉe Consadole Sapporo kaj Roasso Kumamoto.
Skolo de Barbizon
La Skolo de Barbizon estis franca skolo de pentrarto kaj ricevas sian nomon de la vilaĝo Barbizon, situa ĉe la Arbaro de Fontainebleau (Seine-et-Marne). La ĉefaj fondintoj estis Corot, Rousseau, Millet kaj Daubigny. Théodore Caruelle d'Aligny estis unu de la pioniroj. Estis membroj de la grupo Charles Jacque, Dupré, Constant Troyon, Diaz, Charles Olivier de Penne, Harpignies, Ziem, Eugène Lavieille, Jules Breton, Jean Ferdinand Chaigneau, Jules Jacques Veyrassat, Albert Charpin, Charles Le Roux, Jules Coignet, Paul Tavernier kaj la usona Thomas Eakins.
Historio
<!--Au début du, les critères artistiques s'étaient fixés autour de la tradition néoclassique, dans la suite du peintre Jacques-Louis David. En marge de cet académisme, le romantisme formalisé par Géricault, Bonington et Delacroix prenait de l'ampleur.
En 1824, le salon de Paris exposa quelques unes des œuvres de Constable. Ses scènes rurales eurent une influence décisive sur des artistes plus jeunes, les menant à abandonner le formalisme de l'époque et à tirer leur propre inspiration de la nature : ils produisirent des toiles souvent rurales, s'éloignant d'un retour aŭ drames mythologiques.
Au cours de la révolution de 1848, les peintres que l'on rassemblerait bientôt sous l'école de Barbizon ou l'école de Crozant se réunirent et optèrent de suivre délibérement les préceptes de John Constable, afin de rendre la nature elle-même sujet de leurs peintures. Parmi eŭ, Millet étendit sa vision des paysages aŭ personnages, peignant la paysannerie et les travaŭ des champs. Les Glaneuses (1857) en est un parfait exemple, montrant trois paysannes occupées à glaner après la récolte, sans mise en scène dramatique ni démonstration, mais simplement une évocation de la vie simple, par example Albert Charpin (1842 Grasse - 1924 Asniéres) qui a peint de nombreŭ paysages, troupeaŭ ovins et bovins.
Rousseau (1867) et Millet (1875) moururent à Barbizon.
Des écoles sans maîtres
Il faut attendre 1890 pour voir le terme d'« école de Barbizon » apparaître, dans l'ouvrage du critique d'art écossais David Croal Thomson intitulé : The Barbizon School of Painters. Depuis, ce terme est remis en cause par les historiens de l'art qui contestent l'idée qu'il y aurait eu une « école » à Barbizon. On aurait plus affaire à un ensemble de peintres aŭ styles très différents, qui, à des époques très diverses, ont trouvé une source d'inspiration dans la forêt de Fontainebleau.
Le terme d'« école de Crozant » apparait dés 1864, mais c'est aussi un terme générique aucun maître n'ayant jamais enseigné dans les vallées creusoises.-->
Grizbrusta frankolino
La Grizbrusta frankolino (Francolinus rufopictus) estas birdo de la familio de Fazanedoj de la ordo de Kokoformaj kaj grupo de afrikaj frankolinoj. Oni ĵus proponis reorganizadon de tiu specio de Francolinus en la genro Pternistis kun 23 aliaj specioj.
Temas pri grizbruna frankolino markata per nigra kaj helbruna striecoj en nuko, kolo kaj subaj partoj, dum la dorso estas pli malhelbruna kun ne tiom markata strieco. La kapobildo estas tre rimarkinda pro tre ampleksa kaj markata oranĝa gorĝareo kun tre ruĝa nuda haŭtaĵo okularea, dum la resto de la vizaĝo estas same strieca ol la korpo kaj la krono pli malhelbruna. La supra makzelo estas nigreca, dum la suba estas ruĝeca. La kruroj estas nigrecaj.
Kazlų Rūda
estas urbo en la sudo de Litovio. Ĝi apartenas al samnoma komunumo Kazlų Rūda, kaj ekde 1995 ĝis 2010 ankaŭ apartenis al la tiutempe ekzistanta distrikto Marijampolė. En en la urbo vivis.
5069 Tokeidai
5069 Tokeidai estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la japana astronomo Kazuro Watanabe elde la observatorio de Sapporo en Hokajdo.
Simonsberg
Simonsberg estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Nordfriesland de la federacia lando Ŝlesvigo-Holstinio. Fine de la komunumo havis  loĝantojn. La teritorio estas parto de la komunumaro Nordsee-Treene, administra ligo de pluraj formale sendependaj politikaj komunumoj.
5069 Tokeidai
Nomo
Ĝi ŝuldas sian nomon al la Sappora Horloĝa Turo (japane: 札幌時計台 Sapporo Tokeidai) konstruita en 1878 en usona stilo sur la ekzercejo de la iama Agrikultura Kolegio de Sapporo. Tiu legna turo estas unu el plej famaj monumentoj de Saporo.
MP 51
La MP 51 (Metroo Pneŭa, komisio 1951) konsistigas la unuan generacion en la mondo de metroo sur pneŭoj. Kromnomita Grand-Mère (Avino), tiu unika eksperimenta vehiklo estis mendita kaj provita de RATP sur la naveda vojo (Porte des Lilas, Place des Fêtes, Pré Saint-Gervais) de la Metroo de Parizo, de 1952 ĝis 1956. Definitive retirita en 1961, ĝi eniris la kolektojn du Muzeo de urbaj, interurbaj kaj ruraj transportoj en 1981.
Avino ebligis validigi la koncepton de veturado sur pneŭoj por veturanta materialo de metroo, kun rezultoj tre superaj al tiuj de malnovaj materialoj sur fer-rado. Depost tiam tiu teĥnologio estis uzata en kvin linioj de la metroo de Parizo kaj pluraj metro-retoj tra la mondo.
Tiu vagonaro ankaŭ utilis kiel materialo por prototipo de sistemo de aŭtomata stirado, disvastigita depost tiam en preskaŭ ĉiuj linioj kun stiristoj de la pariza metro-reto.
Politropa procezo
En termodinamiko, politropa procezo estas procezo de fizika sistemo, en kiu p estas premo kaj volumenoV sekvas la ekvacion: kie n estas reela nombro nomita la politropa eksponento.
Respublika partio
Respublika partio havas diversajn signifojn:
Politropa procezo
Oni povas ĝenerale ĉiujn procezojn de ideala gaso konsideri, kiel politropajn procezojn, per adapto de la eksponento:.
La warmo Q1,2 provizita de gaso dum ĝia ŝanĝo de stato 1 al stato 2 estas donita per la formulo :
kie m estas la maso de la gaso, cv ĝia specifa varmokapacito pri konstanta volumeno, T1 kaj T2 estas respektive la komenca kaj la fina temperaturoj de la procezo.
Tielmaniere, oni povas difini la specifa varmokapacito de la politropa procezo per:
Oni do povas antaŭvidi la konduton de politropa procezo nur per tri grandoj: la politropa eksponento n, kaj la du varmokapacitoj cp kaj cv, pro tio, ke
Enikő Magyari-Vincze
MAGYARI-VINCZE Enikő [madjari-vince] estas rumanuja hungara antropologino naskiĝinta en Kluĵo en 1962. Ŝi estis eksedzino de Nándor László Magyari.
NGC 5245
NGC 5245 (aliaj indikoj — ZWG 45.48, NPM1G +04.0399, PGC 48110) estas galaksio en konstelacio Virgo.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Spertokampo por sensodisvolviĝo
Spertokampo por sensodisvolviĝo estas ideo konceptita de Hugo Kükelhaus (1900–1984). Temas pri spertoekspozicio, kiu stimulas ĉiujn sensojn. La diversaj ekspoziciaĵoj igu la vizitanton mem eksperimenti per ili, esplori ilin. Kükelhaus konstruis 32 ludilojn por lernejoj de la urbo Dortmund kaj prezentis parton de ili en 1967 ĉe la internacia ekspozicio en Montrealo.
Konsciigi sperton
Laŭ la koncepto de Kükelhaus estiĝis granda nombro de sensobjektoj, spertokampoj kaj parkoj, kiuj rilatas al diversaj, sed ankaŭ al grupitaj sensoj, ekzemple:
(18144) 2000 OO48
(18144) 2000 OO48 estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la en la kadro de la kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
La Vallée (Tramtransporto en Parizo)
La Vallée estas haltejo de tramvojo T10, situanta en Antony, en departemento Hauts-de-Seine, regiono Francilio. Ĝi estis malfermita la.
Juhana Heikki Erkko
Juhana Heikki (Johan Henrik) Erkko (Orimattila 16-an de januaro 1849 - Tuusula 16-an de novembro 1906) estis finnapoeto kaj dramisto.
Puracé
Puracé estas stratovulkano situa en la Nacia Natura Parko Puracé en la Departemento Kaŭko, Kolombio. Ĝi estas 4 650 metrojn alta. Ĝi estas parto de la Norda Anda Vulkana Zono.
Ĝi estas unu el la plej aktivaj vulkanoj en Kolombio. Grandaj eksplodaj erupcioj okazis en 1849, 1869, kaj 1885, kaj la lasta erupcio estis en 1953 aŭ 1977, depende de la fonto.
2.32°N, -76.4°W
Nový Šaldorf-Sedlešovice
Nový Šaldorf-Sedlešovice estas municipo en Ĉeĥio, en Sudmoravia regiono, en distrikto Znojmo. Vivas ĉi tie.
Historio
Sedlešovice estis post la jaro 1850 memstara municipo, en la jaroj 1938–1945 kaj 1976–1991 ĝi estis ankaŭ konsisto de Znojmo.
La nuntempa municipo Nový Šaldorf-Sedlešovice estiĝis la 1-an de januaro 1992.
Kelmė
estas urbo en la nordo de Litovio. Ĝi apartenas al samnoma komunumo Kelmė, kaj ekde 1995 ĝis 2010 ankaŭ apartenis al la tiutempe ekzistanta distrikto Šiauliai. En en la urbo vivis.
7320 Potter
7320 Potter estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la ukraina astronomino Ljudmila Vasilievna Ĵuravljova elde la Krimea astrofizika observatorio de Nauĉno en tiama Sovetunio (ekde 1992, en Aŭtonoma Respubliko Krimeo).
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de la rusa astronomo Ĥeino Potter de la Observatorio Pulkovo, konata pro lia laboroj pri la determino de la astronomiaj konstantoj kaj problemoj pri selenodezio (luna geodezio). Li iniciatis kaj aktive kunlaboris al la "FOCAT" : referenca katalogo por la suda ĉielo, kaj li organizis la observan stacion de Ordubad en Naĥiĉevano.
Infankongreseto
La esperantlingva termino infankongreseto unuavice celas internaciajn renkontiĝojn por esperantlingvaj infanoj, kies familioj partoprenas Esperanto-kongreson kun programo ne tre interesa por infanoj kaj adoleskuloj. La plej grandaj infankongresetoj en la ĝisnuna historio de la Esperanto-movado okazas paralele al la Universala Kongreso de Esperanto - pri ili vidu la artikolon Internacia Infana Kongreseto. Sed ankaŭ la SAT-kongresoj ofte kaj iuj naciaj Esperanto-kongresoj tradicie disponigas infankongresetojn - plej menciinde la brazilaj.
Elaja filozofia skolo
La Elaja skolo estas skolo en la antaŭsokrata filozofio, kiu perceptas la realon kiel unu, konstantan, neeviteblan kaj neŝanĝeblan esencon. Asertante, ke tio, kion ni perceptas kiel ŝanĝon, estas nur iluzio. Praktike la realo estas konstanta kaj senŝanĝa.
Károly Rékasi
Károly Rékasi [kAroj rEkaŝi], laŭ hungarlingve kutima nomordo Rékasi Károly estis hungara aktoro, voĉoaktoro. Liaj edzinoj estis Enikő Détár, poste Gerda Pikali. Károly Rékasi naskiĝis la  en Jászberény.
Biografio
Károly Rékasi akiris diplomon en Teatra kaj Filma Altlernejo en 1986. Li estis membro en trupoj de: Inter 2000–2013 li estis liberprofesia aktoro.
Inter 1984-2013 lia edzino estis Enikő Détár, kiu naskis 2 gefilojn.
Campeche
Campeche [kamPEĉe] (Esperantigite: Kampeĉo) estas federacia subŝtato de Meksiko. Geografie ĝi formas la bazon de la duoninsulo Jukatano.
Ĝi havas areon de kaj loĝantaron de ĉirkaŭ, el kiuj pli ol  estas indiĝenoj. Ĝia ĉefurbo estas Ciudad de Campeche (Kampeĉe-urbo), kiu havas pli ol logantojn. La provinca kodo laŭ ISO 3166-2 estas "MX-CAM". En Campeche ekzistas 11 komunumoj (Vidu ankaŭ la liston de komunumoj en Campeche):
La nomo de la provinco laŭdire ekestis, kiam en 1517 eŭropaj konkerantoj gvidataj de Francisco Hernández de Córdoba alvenis kaj, demandante pri la nomo de la loko, ricevis la respondon "A Kim Peĉ".
Ĝis la 7-a de aŭgusto 1857 Campeche estis parto de Jukatanio.
La Petena Baseno (hispane Cuenca del Petén) estas geografia subregiono kiu ĉefe kuŝas en la subŝtato.
Santa Isabel (vulkano)
Santa Isabel aŭ Nevado de Santa Isabel estas ŝilda vulkano situa en la Tolima Departemento, Kolombio, sudokcidente de la vulkano Nevado del Ruiz. Ĝi estas 4 950 m alta aŭ 4 965 m depende el la fonto. Ĝi limas kun la departementoj Caldas kaj Risaralda. Ĝi enhavas grandan nombron de lagetoj, marĉoj kaj vegetaĵaro de sunfloroj frailejones kaj aliaj plantoj.
Shunsuke Iwanuma
Shunsuke Iwanuma (岩沼 俊介, n. ) estas japana futbalisto.
József Pán
József PÁN [jOĵef], laŭ hungarlingve kutima nomordo Pán József estis hungara dekoraciisto, grafikisto, altlerneja instruisto.
Shunsuke Iwanuma
Li futbalis ĉe Consadole Sapporo, Matsumoto Yamaga FC, Kyoto Sanga FC kaj AC Nagano Parceiro.
József Pán
József Pán naskiĝis la  en Budapeŝto, li mortis la  en Budapeŝto.
Santa Isabel (vulkano)
Ties lasta erupcio okazis ĉirkaŭ la jaro 850 a.K.
József Pán
Biografio
József Pán frekventis industriartan altlernejon en Berlino. Inter 1917-1928 li laboris en filma produktejo en la sama urbo, sed li laboris ankaŭ en pluraj teatroj kaj filmejo en Vieno. Tiutempe li kreis ankaŭ filmajn afiŝojn. Hejmenveninta li estis dekoraciisto de Teatro Belvárosi, sed kelkfoje li havis similajn taskojn ankaŭ al aliaj teatroj kaj filmejo. Ekde 1934 li okupiĝis pri filmaj dekoracioj, dizajnoj. Inter 1939 kaj 1945 li estis ignorita pro la kontraŭjudaj leĝoj kaj pro manko de arkitekta diplomo. Spite tion li kreis dizajnojn de pluraj kafejoj. Post la 2-a mondmilito li daŭris la laboron en la filma produktejo, inter 1949-1954 li ankaŭ instruis en Teatra Altlernejo de Budapeŝto. Li ricevis premion Kossuth en 1951.
Sennori
Sennori estas komunumo de Italio. Ĝi apartenas al la insulo kaj administra regiono Sardio kaj al la provinco Sassari, ekde aprilo 2021 nomata metropola urbo Sassari. Laŭ la stato de en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². Kristana patrono estas la sankta, kies memortago sekve estas la komunuma festotago.
Najbaraj komunumoj estas Osilo, Sassari, Sorso kaj Tergu.
Rutesheim
Rutesheim estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Böblingen kaj en la distriktaro Stutgarto de la federacia lando Baden-Virtembergo. Fine de la komunumo havis  loĝantojn. La komunumoparto Perouse origine estis setlejo de franclingvaj valdanoj forpelitaj el Francio kaj ĉi tie akceptitaj.
Partio (politiko)
En politiko partio estas organizo kiu aliĝas al iaj ideologio aŭ tendenco, kaj celas atingi politikajn influon aŭ rektan povoplenumon per okupo de politikaj oficoj kaj per publika esprimo de sia opinio. La ideo havi partiojn naskiĝis en demokratioj, ĉefe en la Britio de la 17-a jarcento. La modernaj partistrukturoj kun loka, regiona kaj nacia agado, naskiĝis en la socialdemokratismo. Tamen nuntempe ankaŭ ekzistas partioj en multaj nedemokrataj landoj, ĉefe en unupartiaj sistemoj. En demokratio, partioj kutime celas elektiĝi en balotoj. En multaj landoj ili kutime devas post la balotoj kuniĝi kun aliaj partioj en koalicion por formi registaron, ĉar tiukaze neniu partio havas absolutan plejmulton en la parlamento.
En la plej multaj landoj la partio havas la privilegion nomumi la kandidatojn por parlamentaj, prezidantaj kaj aliaj elektoj. Tio okazas ĝenerale per partiinternaj demokratiaj balotoj.
Partio estas organizo de homoj kiu serĉas atingi celojn komunajn al siaj membroj per la akiro kaj ekzerco de politikaj rajtoj. Dum ekzistas iu internacia komuneco en la maniero kiel partioj estas agnoskitaj, kaj kiel ili funkcias, ekzistas ofte multaj diferencoj, kaj kelkaj estas signifaj. Multaj partioj havas ideologian kernon, sed kelkaj ne, kaj multaj reprezentas tre malsamajn ideologiojn disde tiuj kiuj iam unue fondis la partion. En demokratioj, partioj estas elektitaj por prizorgi registaron de la balotantaro. Multaj landoj havas multajn potencajn partiojn, kiel ekzemple Germanio; kelkaj landoj havas funkciantan du-partian sistemon kiel ekzemple Usono en Ameriko aŭ Britio en Eŭropo, sed tio facile povas ŝanĝi, kaj kelkaj landoj estas unupartiaj, kiel ekzemple Ĉinio aŭ Kubo.
Politikaj frakcioj
La unuaj politikaj frakcioj, koheraj sur bazo, se ne solida, eliras el principoj aperintaj el la Ekskludo-Krizo (1679 al 1681) kaj la Glora Revolucio (1688-1689) en fino de 17-a jarcento en Anglio. La Whig apogis protestantan konstitucian monarkion kontraŭ absoluta regado kaj la konservativuloj, rezulte en la monarkista frakcio de la Angla enlanda milito favora al la reĝo Karlo la 1-a, kies membroj estis konservativaj reĝistaj subtenantoj de forta monarkio kiel kontraŭpezo al la respublikismaj tendencoj de parlamento.
La Whig estis la domina politika frakcio por la plej granda parto de la unua duono de la 18-a jarcento en Britio; ili apogis la hanoveran sinsekvon de 1715 kontraŭ la jakobitaj subtenantoj de la senpovigita katolika Stuart-dinastio kaj povis elpurigi konservativulajn politikistojn de gravaj registarpostenoj post la malsukcesaj jakobitaj insurekcioj de 1715. La gvidanto de la Whig estis Robert Walpole, kiu konservis kontrolon de la registaro en la periodo 1721-1742; lia protektito estis Henry Pelham (1743-1754).
Dum la jarcentoj pluis, la frakcioj malrapide komencis adopti pli koherajn politikajn tendencojn ĉar la interesoj de iliaj potencbazoj komencis diverĝi. La komenca bazo de la Whig-partio por subteno de la grandaj aristokrataj familioj, larĝiĝis por inkludi la emerĝantajn industriajn interesojn kaj riĉajn komercistojn. Same kiel pledi por konstitucia monarkio kun striktaj limoj por la potenco de la monarko, la Whig-liberaloj neflekseble kontraŭbatalis katolikan reĝon kiel minaco al libereco, kaj kredis je etendado de toleremo al nekonformistaj protestantoj, aŭ malkonsentuloj. Grava influo sur la Whig-liberaloj estis la liberalaj politikaj ideoj de John Locke, kaj la konceptoj de universalaj rajtoj utiligitaj fare de Locke kaj Algernon Sidney.
Kvankam la konservativuloj estis forsenditaj de potenco por duona jarcento, por la plej granda parto de tiu periodo (komence sub la gvidado de sinjoro William Wyndham), la konservativuloj retenis partian kohezion, kun foja espero de reakirado de potenco, precipe ĉe la surtroniĝo de Georgo la 2-a (1727) kaj la falo for de la ministerio de sinjoro Robert Walpole en 1742. Ili funkciis kiel unuiĝintaj, kvankam malsukcesa, opozicio al ŭigo-korupto kaj skandaloj. En tempoj ili kunlaboris kun la "Opposition Whigs", Whig-liberaloj kiuj estis en opozicio al la ŭigo-registaro; tamen, la ideologia interspaco inter la konservativuloj kaj la Opozicio Ŭiga malhelpis ilin kunfluadi kiel ununura partio. Ili finfine reakiris potencon kun la surtroniĝo de Georgo la 3-a en 1760 sub Lordo Bute.
Apero de la partioj
Kiam ili perdis potencon, la malnova ŭigo-gvidado dissolvis en jardekon da klikeca kaoso kun klaraj frakcioj "Grenvillite", "Bedfordite", "Rockinghamite", kaj "Chathamite" sinsekve en povo, kaj ĉiuj memproklamitaj kiel "ŭig-liberaloj". El tiu kaoso, la unuaj karakterizaj partioj aperis. La unua tia partio estis la Rockingham Whigs sub la gvidado de Charles Watson-Wentworth kaj la intelekta konsilado de la politika filozofo Edmund Burke. Burke aranĝis filozofion kiu priskribis la bazan kadron de la partio kiel "korpon de homoj kuniĝis por reklamado per iliaj kunaj klopodoj por la nacia intereso, sur iu speciala principo en kiu ili estas ĉiuj interkonsentitaj". Kontraste al la malstabileco de la pli fruaj frakcioj, kiuj ofte estis ligitaj al akurata gvidanto kaj povis diseriĝi se forigite de potenco, la partio estis centrita ĉirkaŭ aro de kernaj principoj kaj restis el potenco kiel unuiĝinta opozicio al registaro.
Koalicio inkluzive de la Rockingham Whigs, kondukita fare de la Grafo de Shelburne, prenis potencon en 1782, nur por kolapsi post la morto de Rockingham. La nova registaro, gvidita fare de la radikala politikisto Charles James Fox en koalicio kun sinjoro North, baldaŭ estis renversita kaj anstataŭigita de William Pitt en 1783. Estis nun ke originala du-partia sistemo komencis aperi, kie Pitt gvidas la novajn konservativulojn kontraŭ reformita "ŭiga" partio gvidita fare de Fox.
Antaŭ la tempo de tiu disigo la "ŭiga" partio estis ĉiam pli influita per la ideoj de Adam Smith, fondinto de klasika liberalismo. Kiel Wilson kaj Reill (2004) notis, "la teorio de Adam Smith kunfandiĝis bone kun la liberala politika sinteno de la "ŭiga" partio kaj ĝiaj etburĝaj (mezklasaj) eroj."
La moderna Konservativa Partio estis kreita el la konservativuloj de la Pititoj de la komenco de la 19-a jarcento. En la fino de la 1820-aj jaroj okazis disputoj pri politika reformo kiuj detruis tiun grupiĝon. Registaro gvidita fare de la Duko de Wellington kolapsis inter malsukcesaj balotrezultoj. Sekvante tiun katastrofon Robert Peel reagis kaj kunvenigis novan koalicion de fortoj. Peel eldonis la Tamworth Manifeston en 1834 kiu fiksis la fundamentajn principojn de konservatismo; - la neceso en specifaj kazoj de reformo por postvivi, sed opozicion al nenecesa ŝanĝo, kiu povis konduki al "eterna vortico de agitado". Dume, la "ŭig"-liberaloj, kune kun liberkomercaj konservativuloj de Robert Peel, kaj sendependaj radikaluloj, formis la Liberalan Partion sub Lord Palmerston en 1859, kaj transformita en partio de la kreskanta urban etburĝaj, sub la longa gvidado de William Ewart Gladstone.
Usonaj partioj
Kvankam la Patroj-fondintoj de Usono ne origine celis ke usona politiko estu partia, frue politikaj konfliktoj en la 1790-aj jaroj super la amplekso de federaciaj registaraj potencoj vidis la aperon de du politikaj pra-partioj - nome la Federalisma Partio kaj la Demokrata-Respublikana Partio, kiuj estis pleditaj fare de Sekretario de la Trezoro nome Alexander Hamilton kaj de James Madison, respektive. Tamen, interkonsento atingita en tiuj temoj finis partian politikon en 1816 por jardeko, periodo ofte konata kiel la Epoko de Bonaj Sentoj.