cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Moclinejo
Estas vilaĝo kun etenda zono de kampoj, kie kelkaj dediĉas sin al la agrikulturo (sekvinberoj, vino, migdalarboj, karoboj kaj olivarboj, por la produktado de olivoleo). La granda municipa kerno estas Moclinejo mem, kie estas la urbodomo, sed proksime estas kelkaj submunicipoj: El Valdés, Los Palmas, El Villar, Los Patrones, Los Narcisos kaj la kcurioza Río Granadilla, kiu parte apartenas al tiu municipo kaj parte al Rincón de la Victoria.
Santiago Millas
Santiago Millas [sanTJAgo MIljas] estas municipo de la provinco Leono, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al komarko Tierra de Astorga (Tero Astorga), en la centro de la provinco. Santiago Millas estas komprenebla etimologie kiel aludo al iu Santiago estro de loko dukvartala (ĝemela).
Ĝia municipa teritorio estas formata de la loĝlokoj Morales del Arcediano, Oteruelo de la Valduerna, Piedralba, Santiago Millas kaj Valdespino de Somoza, okupas totalan areon de 39,69 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 343 loĝantojn. Ĝi perdis ĉirkaŭ 1 600 loĝantojn el la komenco de la 20-a jarcento pro la migrado el ruraj zonoj al urboj. Ĝi distas 63 km de Leono, provinca ĉefurbo.
Estas atestaĵoj de antaŭromia kaj romia loĝado; en Mezepoko okazis reloĝado. La areo apartenis al la Regno Leono kaj poste suferis pro la Milito de Hispana Sendependiĝo.
Tradiciaj enspezofontoj estas agrikulturo kaj brutobredado, krom la tipa vagkomercado. Lastatempe kultura kaj rura turismo plie ekgravis (popola arkitekturo, historia heredo, piedirado).
Fladungen
Fladungen estas urba komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Rhön-Grabfeld kaj en la distriktaro Malsupra Frankonio de la federacia lando Bavario. Fine de la komunumo havis  loĝantojn. Samtempe la komunumo estas la administra centro de komunumaro, nomata Verwaltungsgemeinschaft Fladungen, kiu prizorgas administrajn servojn ankaŭ por la ĉirkaŭaj komunumoj Hausen kaj Nordheim vor der Rhön.
Ocre
Ocre estas komunumo de Italio. Ĝi situas en la regiono Abruco kaj la provinco de La-Aglo.
Garbayuela
Garbayuela estas municipo de Hispanio, en la provinco de Badajoz, regiono de Ekstremaduro.
La loĝantoj nomiĝas Garbayuelos. La censita populacio en 2008 estis de 548 loĝantoj.
Situo
Garbayuela estas situa en la centrorienta parto de Ekstremaduro en la distrikto de La Siberia, je altitudo de 487 m; je 194 km de Badajoz, provinca ĉefurbo kaj je 164 km de Cáceres, la alia provinca ĉefurbo. La surfaco de ties teritorio estas de 84,1 km².
Ĝi estas en la limo de la teroj de Badajoz, sur ondeca tereno de anzinaroj, pinaroj, cistoj kaj makiso, proksime de la montaro Villares, mezvoje inter Siruela kaj Fuenlabrada de los Montes.
Historio
Estas keltaj restaĵoj proksime. La murigita fortikaĵo havas ĉirkaŭ 300 m2. Ĉirkaŭe estas kvin kavoj evidente loĝitaj de homoj. Tiuj estas la jenaj: “Cuarto del Moro”, “las Lastras”, “La Cocina”, “La Sala Principal” kaj la “Galería”. Oni trovis prahistoriajn hakilojn kaj aliajn ilojn kiuj evidentigas, ke estis grava homa setlejo. Krome estas fonto protektita de enormaj ŝtonoj, kiuj ankoraŭ havas naturan akvon.
Probable tiu fortikaĵo ekzistis ankaŭ dum la araba okupo formante parton de la vojoj inter Mérida, Sevilo, Kordovo, Almadén kaj Toledo kaj same dum kristana epoko jam ligita al la migranta brutobredado. Tiuj teroj apartenis al la islama regno de Toledo ĝis 1085 kiam ili estis konkeritaj de Alfonso la 6-a, reĝo de Kastilio. Sed ĉar estis malproksime de Toledo ĝi ne aliĝis al Kastilio kaj restis kiel landlimo inter araboj kaj kristanoj.
Post la Batalo de las Navas de Tolosa en 1212 la Siberia aliĝis al Kastilio. Ĉar Garbayuela apartenis al Puebla de Alcocer ĝia historio estas paralela al tiu de tiu vilaĝo. En 1225 oni konkeris Puebla de Alcocer, teritorio tre senhoma, sed post 1288 oni produktas loĝigon de la komarko kaj tre verŝajne ankaŭ de Garbayuela.
Garbayuela sendependiĝas fine de la 18a jarcento, precize en 1761, dum la reĝado de Filipo la 4-a danke al pago de tri milionoj kaj duono de dukatoj.
Dum la Hispana Enlanda Milito la urbo situis en respublika zono kaj ne okazis mortpafadoj danke al la lasta respublika urbestro Aurelio Sánchez Grano de Oro.
Garbayuela draste suferis la elmigradon de la 1960-aj jaroj. Per ekonomio bazita sur ŝafoj kaj agrikulturo, ne povis pluhavi siajn 1.200 loĝanotjn. La duono de ĝia populacio eliris al grandaj urboj. Ĉiujare revenas ĉu dum festoj ĉu somere.
Eksteraj ligiloj
Retejo pri Garbayuela
Bitakoro de la urbestrino de Garbayuela Adela Cardeñosa
Péter Kertész
Péter Kertész [kertEs], laŭ hungarlingve kutima nomordo Kertész Péter estas hungara aktoro, voĉoaktoro. Péter Kertész naskiĝis la  en Budapeŝto.
Biografio
Péter Kertész frekventis gimnazion en sia naskiĝurbo, poste li akiris diplomon en Teatra kaj Filma Altlernejo en 1965. Post siaj studoj li aliĝis al trupo de Teatro Szigligeti (Szolnok). Liaj sekvantaj signifaj teatraj stacioj estis: Lia aktuala scenejo estas teatro de Budaörs. Li ricevis premiojn en 1976 kaj 2016.
Peridoto
Priskribo
Olivino estas kontinuaĵo de mineralaj varioj de la formulo (Mg,Fe)2SiO4: la magnezio-plena fino de la kontinuaĵo nomiĝas forsterito; la fero-plena fino, fajalito. Peridoto estas la nomo de tiu vario de olivino, kiu estas pli magnezio-plena ol fero-plena, kiu estas travidebla kaj gemkvalita.
Peridoto estas verda gemo; la verda koloro devenas de la fera enhavo. Pli flavetaj varioj nomiĝas krizolito.
Lokoj
Peridoto troviĝas ĉefe en Usono, Pakistano, Birmo, kaj Ĉinio.
Historio
La termino peridoto devenas de la franca péridot, de necerta origino.
Dum la Mezepoko en Eŭropo, oni kredis, ke peridoto enhavis kuracajn povojn kontraŭ deprimo. La peridoto estas la gemo asociita al la monato Aŭgusto.
Rio das Pedras
Rio das Pedras estas municipo de la brazila subŝtato San-Paŭlio, kiu taksis 29.508 loĝantojn en 2010.
Wien Neerlands bloed
Wien Neerlands bloed estis la oficiala himno de Nederlando inter 1815 kaj 1932.
Ĉe la ekesto de la Reĝolando de la Nederlandoj en 1815 oni sentis la bezonon je himno. Oni opiniis ke la jam ekzistanta Wilhelmus estis netaŭga, ĉar ĝi estis batalkanto de la Oranĝa-partio. Per konkurso oni elektis la poemon "Wien Neerlandsch bloed" de la poeto Hendrik Tollens (1780-1856). Johann Wilhelm Wilms faris la muzikon.
La strofoj de la himno:
Johannes Dinckel
Johannes DINCKEL (naskiĝinta en la 23-a de junio 1545 en Tröchtelborn, mortinta en la 24-a de decembro 1601 en Coburg) estis germana teologo kaj unua generalsuperintendanto en Coburg.
Vivo
Post frekvento de la lernejo en Gotha, kie li instruitis ankaŭ fare de Cyriacus Lindemann, li studis ĉe la universitatoj de Wittenberg kaj Erfurto, kie li magistriĝis en la 1567-a jaro. Li dediĉis sin ĉefe al la lingvo hebrea kaj fariĝis poste kaj instruisto pri logiko ĉe la Konsilantargimnazio kaj paralele profesoro de la hebrea ĉe la Universitato de Erfurto.
En la 1580-a jaro li transloĝiĝis al Gotha por deĵori kiel ĉefdiakono kaj gimnazie kiel lernejestro. Nur tri jarojn poste oni vokis lin al Coburg por esti paroĥestro kaj superintendanto. Poste li estis la unua coburga paroĥo kun la titolo Generalsuperintendent.
Graveco
Pro elstaraj konoj de la hebrea Dinckel havis siatempe grandan renomon. Komisiite de la duko Johann Casimir li vizitadis en la regiono de Coburg multajn preĝejajn komunumojn kaj edukejojn kaj skribis regularon por bona manaĝerado de urbaj lernejoj. Krome li fondis la bibliotekon ĉe la preĝejo Sankta Maŭrico.
Krimfikcio
Krimfikcio estas ĝenro de fikcio, kiu uzas krimon kaj ties intrigon kaj solvon kiel ĉefan temon. Ĝi estas kutime apartigita de ĝeneralaj fikcioj, kiaj scienca aŭ historia fikcioj, tamen la limo inter ili povas esti kaj ja kutime estas transpaŝita.
La krimfikcio havas plurajn subĝenrojn, ekz-e detektiva fikcio (kiu prezentas agadon de detektivo), murdomistero (kiu uzas murdon kiel ĉefan temon) kaj nigra stilo (france noir). Tiu ĝenro okazas ĉefe en literaturo kaj en filmoj, tamen povas sin prezenti en ĉiu ajn verkaĵo, kiu uzas intrigon kiel ĉefan elementon (ekz-e bildliteraturoj, radiodramoj, rolludoj, komputilludoj ktp.).
Silikono
Silikonoj (aŭ polisiloksanoj) estas polimeroj entenante silicion kombinatan kun karbo, hidrogeno, oksigeno kaj foje aliaj kemiaj elementoj
Ili presentiĝas sub formo de oleo aŭ graso, ĝelo, elastomero, mastiko, sinteza rezinoj tiel nomataj plastoj.
Ecoj
Silikonoj havas plej karakterajn ecojn:
Internacia Normiga Bibliografia Priskribo
La Internacia Normiga Bibliografia Priskribo (INBP) aŭ internacie en angla International Standard Bibliographic Description (ISBD) estas serio de reguloj produktitaj de la Internacia Federacio de Bibliotekaj Asocioj kaj Institucioj (IFLA) por krei la bibliografian priskribon laŭ standarda, hom-legebla formo, speciale por uzo en bibliografio, bibliotekoj aŭ biblioteka katalogo. Provizora konsolidota eldono de ISBD estis publikigita en 2007 kaj la konsolidita eldono estis publikigita en 2011, anstataŭante pli fruajn separatajn ISBD por monografioj, pli malnovaj monografiaj publikaĵoj, kartografa materialo, serioj kaj aliaj kontinuaj rimedoj, elektronikaj rimedoj, ne-libraj materialoj, kaj presita muziko. La ISBD Revizia Grupo de IFLA estas responsa por elteni la ISBD.
Unu el la originaj celoj de ISBD estis havigi standardan formon de bibliografia priskibo kiu povu esti uzata por interŝanĝi registrojn internacie. Tio eltenus la programon de universala bibliografia kontrolo de IFLA.
Venecia Skolo
La Venecia Skolo estis muzika tendenco de komponistoj de la renesanca muziko, kiu lokis en Venecio ekde meze de la 16-a jarcento ĝis la 17-a jarcento. Fondinto: Adrian Willaert. Pliaj grvaj skolanoj: Cipriano de Rore, Claudio Merulo, Andrea Gabrieli, Giovanni Gabrieli kaj Claudio Monteverdi.
Historio
Venecia Skolo en la muzikhistorio estas termino uzata por priskribi la komponistojn (kaj iliajn verkojn), kiuj laboris en Venecio dum la periodo proksimume inter 1550 kaj 1610. La plurĥoraj komponaĵoj estis tiel famaj eventoj en sia epoko, ke ili elradias sur la muzikan praktikon en aliaj landoj. Kune kun la disvolvado de la monodio kaj la opero en Florenco la novigadoj de la Venecia Skolo markas la transiron de la renesanca al la baroka muziko.
Du gravaj faktoroj estis progresontaj la disvolviĝon de la Venecia Skolo: unuflanke karakterizaj ecoj de la Baziliko de San Marco en Venecio, kun arkitekturo grandspaca kaj kun du orgenoj lokitaj ĉe kontraŭaj flankoj, devigis la komponistojn gajni avantaĝon el tiu ĉi fakto. Tiel disvolviĝis grandioza stilo antifona, en kiu diversaj grupoj ĥoraj kaj instrumentaj muzikis siajn partojn foje komplemente, foje kunigitaj, unuigitaj per la sono de la orgeno. La unua komponisto kiu famigis tiun ĉi efekton estis Adrian Willaert, kiu estis nomumita kapelmajstro de San Marco en 1527 kaj tenis tiun postenon ĝis sia morto en 1562. Gioseffo Zarlino, unu el la plej influhavaj kritikanto de la siaepoka muziko, nomis Willaert "la nova Pitagoraso", kaj la influo de Willaert estis profunda, ne nur kiel komponisto, sed ankaŭ kiel instruisto, ĉar la plimulto el la komponistoj apartenaj al la skolo studis ĉe li. Aliaflanke estis la presarto, kiu prosperigis tiun ĉi epokon de muzika kreivo. Komence de la 16-a jarcento la urbo Venecio, prospera kaj stabila, ixis grava centro de eldonado de muziko; la komponistoj venis el tuta Eŭropo por profiti el la nueva teknologio, kiu tiutempe nur travivis kelkajn jardekojn de disvolviĝo. Komponistoj el la nordo de Eŭropo, precipe el Flandrio kaj Francio, renomaj kiel la plej famaj el Eŭropo, vojaĝis plejparte al Venecio. La muzika medio de la urbo ĝis vaste en la 17-a jarcento.
En la jardeko de 1560 du grupoj diferencaj disvolvis la Venecian Skolon: grupo progresema, gvidata per Baldassare Donato, kaj grupo konservema, gvidata de Zarlino, kiu tiam estis kapelmajstro. La frotoj inter ambaŭ tendaroj travivis sian elkokoniĝon en 1569 per drameca duelo publika inter Donato kaj Zarlino dum la festo de San Marco. La anoj de la konservema grupo tendencis sekvi la stilon polifonian de la Nederlanda Skolo (franca-flandra) inkluzive komponistoj kiel Cipriano de Rore, Zarlino kaj Claudio Merulo, poste ankaŭ Andrea kaj Giovanni Gabrieli
Oni komparas kelkfoje la Venecian Skolon de muziko kun tiu de la pentra skolo venecia, en kiuj ambaŭ oni masive utiligas la koloron, por uzi tiun ĉi terminon, en la kazo de la muziko por indiki la dramecon kaj la konstraston. Alia punkto de konfrontado inter la du grupo estis, ĉu estas konvena aŭ ne, ke la eksterlandanoj povu transpreni la plej altan postenon de kapelmajstro en San Marco. Verŝajne la grupo kiu pretendis favorigi la talentitojn lokajn dominis en ĉi tiu kverelo, ĉar en 1603 la postenon ricevis Giovanni Croce, sukcedite de Giulio Cesare Martinengo en 1609 kaj Claudio Monteverdi en 1613
Komponistoj
Inter la ĉefaj membroj de la Venecia Skolo troviĝas:
Listo de planlingvoj kaj planlingvaj projektoj
Antaŭnoto
La titolo de la listo atentigas pri la varieco kaj amplekso de ĝia enhavo kaj samtempe pri la distingo inter du nocioj. Sen tiu atentigo la listo en la okuloj de la lingvosciencistoj perdus sian valoron. La nocio planlingvo reprezentas homan lingvon kies evoluo originis en konscie kaj laŭplane ellaborita lingvoprojekto. El la granda nombro de planlingvaj projektoj, publikigitaj ĝis nun, nur malmultaj eniris pli vastan praktikan uzadon. Ĉi lasta estas kondiĉo de la elformiĝo de lingvokomunumo kiel socia portanto de evoluo de lingvoprojekto al lingvo. La ofte renkontata egaligo de la nocioj lingvoprojekto kaj planlingvo kondukas al maltrafaj konkludoj. El tio fontis kaj fontas multaj antaŭjuĝoj kontraŭ planlingvoj kaj lingvokreado ĝenerale.
Ĉiu el la publikigitaj lingvoprojektoj - sendepende de tio, ĉu kaj ĝis kiu grado ili eniris praktikan uzon kaj ĉu el ili evoluis je lingvoj kun socikultura bazo aŭ ne – estas valora atesto pri la kreiva homa rilato al la fenomeno lingvo, kaj estu kiel tiu konservata kaj daŭre alirebla. Al tio kontribuas la sekva listo.
{| width="100%"
Karnal
Karnal estas urbo en nordokcidenta Hindio kun 222.000 loĝantoj, en orienta-meza parto de ŝtato Harjano, sur la okcidenta bordo de rivero Jamuna, oriente de la Okcidenta Jamuno-kanalo. La urbonomo venas de batalanto Karna, el eposo de Mahabharata, onidira fondinto de la urbo. Karnal estas kunligita sude al Delhi, nordokcidente al Amritsar per publika kaj fervojo. Ĝi estas grava komerca centro por tritiko, salo, metaloj kaj kotono. La industrio produktas plantajn oleojn, salpetron, likvoron, parfumaĵon. La urbo konatas pro sia ĉiujara ĉevalfoiro.
Ĝia historia konstruaĵo estas la marmora tombomemoraĵo de la ghur-a imperiestro Ghijas-ud-Din el la 12-a jc.. Karnal onuafoje estis registrita en 1867, ĝi havas du hospitalojn, laktoindustrian instituton. Tie funkcias ekde 1956 kelkaj instituoj de Universitato Kurukŝetra.
Teatro de Aleksander Duĥnoviĉ
La Teatro de Aleksander Duĥnoviĉ (rutene Tеатр Александра Духновича, slovake: Divadlo Alexandra Duchnoviča) estas teatro respektive teatrejo en la slovaka urbo Prešov. Temas pri la ununura teatro en la mondo, kiu prezentas teatraĵojn en la rutena lingvo. La eatro estas nomigita laŭ la rutena verkisto kaj kultura aktivulo Aleksander Duĥnoviĉ.
Marie-Anne Isler-Béguin
Marie Anne Isler Béguin (naskiĝis la ) estas franca politikistino, naskita en 1956. Ŝi membras en la Eŭropa Verda Partio kaj en ties nacia branĉo Les Verts. Dum la oficperiodo 2004 ĝis 2009 Marie Anne Isler Béguin estas membro de la Eŭropa Parlamento kaj apartenas al la parlamenta Frakcio de la Verduloj kaj Eŭropa Libera Alianco (Verduloj/ELA). Antaŭe ŝi jam estis eŭropa parlamentano de la jaroj 1989 ĝis 1994 kaj de 1999 ĝis 2004.
Hugó Lukács
LUKÁCS Hugó [pr.luka:ĉ] estis hungara kuracisto, neŭrologo naskiĝinta en Budapeŝto 1874 kaj mortinta en Parizo la 23-an de aprilo 1939. Li estis la edzo de la pentristino Ilma Bernáth.
161913 Hunyadi
161913 Hunyadi estas asteroido de la ĉefa asteroida zono, malkovrita de la hungara astronomo Sárneczky Krisztián la elde la Stacio de Piszkéstető de la Konkoly Observatorio, proksime de Mátraszentimre en Hungario.
Ĝi estis nomita laŭ la hungara nobela familio Hunyadi, kies anoj ludis decidan rolon en la historio de la mezepoka Hungara reĝlando. János Hunyadi estis guberniestro de Hungario kaj Vicreĝo de Transilvanio, dum la Reĝo Matthias Corvinus faris el Hungario gravan Renesancan regnon laù la eŭropaj normoj.
Boris Trajkovski
Boris TRAJKOVSKI (cirile: Борис Трајковски; naskiĝis la 25-an de junio 1956 en Strumica, Makedonio; mortis la 26-an de februaro 2004 proksime al Stolac, Bosnio kaj Hercegovino) estis makedona politikisto kaj ekde la 15-a de decembro 1999 ĝis sia morto prezidanto de la eks-jugoslavia Makedonio.
Li posteulis Krio Gligorow-n. Li estis ano de la makedona partio VMRO-DPMNE, kiu memdire sekvas kristan-demokratan tradicion kaj apartenas al la evangelia-metodista konfesio.
Li laboris - post juro-studado de 1975 ĝis 1980 en la Universitato de Skopje – unue kiel interna juristo de iu entepreno kaj poste en la makedona ministerio pri eksteraj aferoj (de 1998 ĝis sia prezidantiĝo en 1999).
Ĉe la balotado por la prezidanteco (la 14-an de novembro, 1999), li akiris 52 % kaj lia kontraŭulo Tito Petkowski 45 %. Li povis akcepti la prezidantecon nur post unu monato pro malordoj dum la balotado. Dum tiu monato laboris kiel komisiita prezidanto Savo Klimowski.
Boris Tajkovski mortis la 26-an de februaro 2004 en aviadila akcidento survoje al Mostar, kie li devis partopreni ekonomian konferencon. Tie li intencis ankaŭ anonci la aliĝan peton de Makedonio al Eŭropa Unio.
Trajkovski estis edziĝinta kaj postlasis filon kaj filinon.
Ifeoj
La ifeoj estas etno en Togolando, Ganao kaj Benino. La plejparto de tiu etno vivas en la hodiaŭa Togolando kun loĝantaro de proksimume 113.000 homoj. En Ganao vivas proksimume 27.000, en Benino proksimume 63.000 homoj.
La ifeoj apartenas al la joruboj.
Ifeoj en Esperanto
En la kvina kanto de la verko de Abel Montagut nome Poemo de Utnoa okazas asembleo de la Gobanoj (eksterteranoj). Tie oni akceptas, ke oni plikuraĝigu la malfortigitan Utnoan (nome la ĉefrolulo Noa) pere de la drogo anoŭdo. Inna malsupreniras kaj liveras ĝin al Noa. Je ties efiko aperas antaŭ li la poeto Valmikio kaj poste la japana pentristo Hokusajo kiuj montras al li laŭvice la enormajn atingojn de la estonta homaro, se li sukcesas savi ĝin, nome, en Azio, kaj poste venas la vico de Fidiaso, kaj poste Maria Sklodovska, kiuj montras al Utnoa la mirindaĵojn de Eŭropo. La venonta ĉiĉerono estas Akenatono kiu montras interesaĵojn el Afriko kaj poste prezentas la venontan ĉiĉeronon nome Sunĝata Kejta; tiu reliefigas la gravecon de Ifeoj por artaj metioj:
Val de San Lorenzo
Val de San Lorenzo [BAL desanloRENzo] estas municipo de la provinco Leono, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al komarko Tierra de Astorga (Tero Astorga), en la centro de la provinco, ene de la tradicia areo La Maragatería. Temas pri areo kie oni parolas la hispanan kaj la leonan. Val de San Lorenzo estas komprenebla etimologie kiel Valo de Sankta Laŭrenco.
Ĝia municipa teritorio estas formata de la loĝlokoj Lagunas de Somoza, Val de San Lorenzo kaj Val de San Román, okupas totalan areon de 49,49 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 496 loĝantojn. Ĝi perdis ĉirkaŭ 1 250 loĝantojn el la komenco de la 20-a jarcento pro la migrado el ruraj zonoj al urboj. Ĝi distas 60 km de Leono, provinca ĉefurbo.
Estas atestaĵoj de antaŭromia kaj romia loĝado; en Mezepoko okazis reloĝado. La areo apartenis al la Regno Leono kaj poste suferis pro la Milito de Hispana Sendependiĝo.
Tradiciaj enspezofontoj estas agrikulturo kaj brutobredado unuflanke kaj manfarita lanindustrio kaj vagkomercado aliflanke. Lastatempe kultura kaj rura turismo plie ekgravis (popola arkitekturo, historia heredo, piedirado).
21707 Johnmoore
21707 Johnmoore estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la en la kadro la kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Tivoj
La tivoj estas etno en Okcidentafriko. La plejparto el ili, proksimume 2.212.000 tivoj, vivas en Niĝerio, minoritato el ili loĝas en la najbara ŝtato Kameruno. En Niĝerio, kie la plejparte kristanaj tivoj konsistigas 2,5% de la tuta loĝantaro, ili loĝas tradicie en la federaciaj ŝtatoj Benueo (Benue), Tarabao (Taraba) kaj Nasaravo (Nassarawa) en la centra oriento.
21707 Johnmoore
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de John Pease Moore, IV, kiu gajnis la duan rangon en la Intel International Science and Engineering Fair de 2005 pro sia projekto pri inĝenierarto. Li ankaŭ ricevis la Premion Intel Foundation Achievement Award.Li estis lernanto ĉe la Dayton Christian High School en Miamisburg, (Ohio, Usono).
Ofena
Ofena estas komunumo de Italio. Ĝi situas en la regiono Abruco kaj la provinco de La-Aglo.
29660 Jessmacalpine
29660 Jessmacalpine estas tre malgranda hela asteroido de la asteroida zono malkovrita la en la kadro de la astronomia kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Ödön Horváth (juĝisto)
Ödön Horváth [odon horvAt], laŭ hungarlingve kutima nomordo Horváth Ödön estis hungara juĝisto, altlerneja instruisto.
Ödön Horváth naskiĝis la en Huszt (Hungara reĝlando, Aŭstra Imperio, nuntempa Ĥust en Ukrainio), li mortis la  (laŭ alia informo la mortotago estas la 21-a) en Budapeŝto (Hungara reĝlando).
Biografio
Ödön Horváth maturiĝis en luterana liceo en Máramarossziget en 1879, poste li akiris juran diplomon en Luterana Jura Akademio (Eperjes) en 1883. Liaj plej gravaj instruistoj estis Albert Berzeviczy kaj András Vandrák. En la sekva jaro li doktoriĝis en Universitato Ferenc József (Kolozsvár). Inter 1883-1902 li instruis en la menciita akademio, inter 1895–1919 en la menciita universitato jam en instrua rango privata profesoro. En 1886 li estis dekano en la akademio, post 3 jaroj li akiris advokatan diplomon en Budapeŝto. Inter 1903–1916 li estis ankaŭ juĝisto en Budapeŝto, poste li emeritiĝis. Li havis edzinon.
Kompromiso de Kaspo
La kompromiso de Kaspo, en hispana Compromiso de Caspe [kAspe], estis pakto establita en 1412 fare de reprezentantoj de la reĝlandoj Aragonio, Valencio kaj la princlando Katalunio por elekti novan reĝon pro la forpaso en 1410 de Marteno la 1-a de Aragono sen posteuloj kaj sen elektado de akceptita sukcedonto. Ĝi supozigis la entroniĝon de Fernando de Trastamaro kaj per ĝi la ĉeesto de la dinastio de Trastamaro en la Kronlando de Aragono.
Pluvialis
Tiu genro Pluvialis estas genro de birdoj de familio de Ĥaradriedoj kaj ordo de Ĥaradrioformaj birdoj. Tradiciu tiu genro Pluvialis estis konsiderata ĉu sama ĉu samgenra kun genro Charadrius, kies specioj povus esti pli precize nomataj kiel ĥaradrioj. Tiuj birdoj de genro Pluvialis karakterizas per makula brunarĝenta aŭ brunflava dorso -de tie la nomoj orpluvio aŭ arĝenta pluvio- kaj blanka zono kiu disigas tiun makulan dorson de nigraj partoj de maskloj plenkreskulaj.
Schüpfheim LU
Schüpfheim (prononcu ŝypfhajm) estas komunumo kaj ĉefloko de la Elektodistrikto Entlebuch en Kantono Lucerno, Svislando. Ĝi havis 3757 loĝantojn je la 31-a de decembro 2007.
Geografio
La komunumo Schüpfheim situas en la sudokcidento de Kantono Lucerno ĉe la bordo de la rivero Eta Emme, al kiu alfluas en la vilaĝo de okcidento la rivero Mannebach kaj de okcidento Trüebenbach.
Najbara komunumo
La komunumo Schüpfheim limas en nordo al Romoos, en oriento al Hasle, en sudo al Flühli, kaj en okcidento al Escholzmatt-Marbach.
Trafiko
Schüpfheim disponas pri stacidomo ĉe la trajnlinio de Svisaj Federaciaj Fervojoj de Lucerno al Berno. Krome de Schüpfheim poŝtaŭtolinio kondukas al Giswil en Kantono Obvaldo.
Historio
La unua dokumenta mencio de Schüpfheim datiĝas el la jaro 1150 kiel Schipfen.
En mezepoko la vilaĝo apartenis al la Senjoroj de Wohlhusen, kiuj vendis ĝin proksimume en la jaro 1300 al la Habsburgoj. La Habsburgoj pandigis la regionon en la jaro 1350 al Peter von Thorberg. Ĉar tiu provokis la malamon de la popolo, la regiono Entlebuch en la jaro 1385 kontraktis eternan ligon kun la urbo Lucerno. La lucernanoj tamen fariĝis nur la novaj mastroj en Entlebuch, kio kaŭzis ribeladon kontraŭ Lucerno en la jaro 1434, tiam en 1513 okaze de la tiel nomita Cepa Milito kaj denove en 1653 dum la Kamparana Milito. Post la Helveta Revolucio de 1798 ĝis la fino de la Helveta Respubliko en la jaro 1803 Schüpfheim estis ĉefloko de la distrikto Schüpfheim, kiu ek de 1803 nomiĝas distrikto Entlebuch.
Medzianky
Medzianky (hungare Tapolymeggyes [tapojmedjeŝ]) estas vilaĝo kaj municipo en Slovakio.
Situo
Medzianky situas laŭ ĉefvojo kaj fervojo Hanušovce nad Topľou-Prešov. La lasta urbo troviĝas je 20 km.
Historio
La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1212. Pli frue iom norde oni konstruis gardoturon por kontroli la polan landlimon. La skriba formo aperis en 1312 laŭ tiama hungara mallonga nomo kaj ortografio "Medies". Apude fortikaĵo konstruiĝis, kiu menciiĝis unuafoje en 1313. La fortikaĵo detruiĝis post jardekoj. En 1600 oni komputis tie 7 impostintojn, nobeldomon, preĝejon kaj paroĥon. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Tapolymeggyes 185 homoj, (plejparte slovakoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Sáros, al distrikto de Giraltovce, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 vivis en Medzianky 324 homoj, (322 slovakoj).
Legomo
Legomo estas nutrada kaj kuirarta termino kiu signifas parton de vegetaĵo, kiu estas kutime manĝata de homoj ĉu kiel tuto ĉu kiel parto de la plado, sed ne estas dolĉa frukto, nukso, spico, aŭ greno. La termino legomo ankaŭ signifas la tutan vegetaĵon, kies partoj estas manĝataj. Oni manĝas foliojn (kiel ĉe laktuko), tigojn (ĉe asparago kaj preferinde la plej freŝajn burĝonajn partojn), radikojn (ĉe karotoj), tuberojn (ĉe terpomoj), kaj florojn (brokolo) de diversaj plantoj. Tamen, la termino ankaŭ inkluzivas diversajn nedolĉajn fruktojn, kiel guŝojn (fabojn), tomatojn, avokadojn kaj la molajn semojn de kelkaj plantoj kiel maizo (aludata plej ofte kiel cerealo) kaj pizoj.
Ĉe PIV legomo estas ĉiu manĝebla ĝardena herbo (escepte de sukaj fruktoj kaj de spicaj herboj). Estas plej konataj tipoj la jenaj: folilegomo (ekz. laktuko, plej multaj brasikoj, spinaco), florlegomo (ekz. florbrasiko, brokolo, artiŝoko), fruktolegomo (ekz. kukurbo, tomato), radiklegomo (ekz. karoto), semlegomo (ekz. pizo), ŝoslegomo (ekz. asparago), tiglegomo (ekz. medolbrasiko).
La termino "legomo" estas iome neregula, kaj amplekse difinita per de kuirarta kaj kultura tradicio. Ĝi normale ekskludas aliajn manĝaĵojn derivitajn el plantoj kiaj fruktoj, nuksoj kaj cerealogreno, sed povas kaj ja inkludas semojn kiaj guŝoj aŭ legumoj. En kelkaj lingvoj oni alproksimigas la signifon de legomo al tiu de vegetalo, uzata ĉefe en biologio, kaj ne tiom por manĝo aŭ nutrado.
Priskribo
Legomvendisto estas profesiulo kiu dediĉas sin al vendado de legomoj kaj fruktoj plej ofte en sama vendejo aŭ sekcio de ĉiovendejo. Ĝi estas grava fako en vendejoj de manĝaĵoj, kune kun viando, fiŝo, pano, ovoj, lakto ktp. La termino legomejo povas referenci al ĉia tipo de kampo kie oni kultivas legomojn, sendepende de grando, posedmaniero, laborsistemo ktp. Dum la termino legomĝardeno plej ofte estas uzata por malgrandaj kampoj plej ofte proksime aŭ eĉ tute apude de domo, kiu es povas esti ĉu hejmo de la legomisto (legomproduktanto, kamparano) aŭ domo por laboriloj, stokejo, stalo ktp.). La termino legomujo estas uzata por aludi al telero aŭ alitipa manĝujo kiel bovlo, en kiu oni surtabligas la legomojn, por ties manĝo.
Origine, vegetaloj estis rikoltitaj el la naturo fare de ĉasistoj-kolektistoj kaj ties rekta kultivado aperis en kelkaj partoj de la mondo, probable dum la periodo de 10,000 a.K. al 7,000 a.K., kiam disvolviĝis nova agrikultura vivmaniero. Dekomence, oni kultivis plantojn kiuj nature estis kreskiĝintaj surloke, sed post tempopaso, komercado alportis ekzotajn rikolotoproduktaĵojn el aliloke por esti aldonata al tieaj tipoj. Nuntempe, plej legomoj kreskiĝas tutmonde kie la klimato permesas ĝin, kaj tiuj plantoj povas esti kultivataj ankaŭ en protektitaj medioj en la malplej taŭgaj lokoj (forcejoj ktp). Ĉinio estas la plej granda produktanto de legomoj, kaj la tutmonda komerco de agrikulturaj produktoj ebligas, ke la konsumantoj aĉetu legomojn produktatajn el tre malproksimaj landoj. La skalo de produktado varias el vivtenigaj farmistoj kiuj plenumas la postulajn necesojn de sia familio por manĝo, al agrikultura industrio kiu uzas ampleksajn terbienojn por kultivi ununuran produkton. Depende el la tipo de la koncerna legomo, la rikoltado de la produkto estas sekvata de klasigo, stokado, procezado kaj komercigo.
Legomoj povas esti manĝataj ĉu krudaj ĉu kuiritaj kaj ili ludas tre gravan rolo en la homa nutrado, ĉar ili enhavas ĉefe malmulton el grasoj kaj karbohidratoj, sed multon da vitaminoj, mineraloj kaj fibroj. Multaj registaroj kuraĝigas siajn civitanoj al konsumado de plej eble da fruktoj kaj vegetaloj, el kiuj oni rekomendas manĝi kvin aŭ pliajn porciojn ĉiutage.
Terminaro
La preciza difino de "legomo" povas varii simple pro la multaj partoj de plantoj konsumitaj kiel manĝaĵoj tutmonde - radikoj, tuberoj, bulboj, bulbotuberoj, tigoj, folitigoj, folingoj, folioj, burĝonoj, floroj, fruktoj kaj semoj. La plej ampleksa difino estas la uzado de la vorto adjektive por signifi "materialo de planta origino" por distingi ĝin el "animala", signife "materialo de animala origino". Pli specife, legomo povas esti difinita kiel "ajna planto, parto el kiu estas uzata por manĝo", kaj duaranga signifo poste povus esti "la manĝebla parto de tia planto". Pli preciza difino estas "ajna plantoparto konsumita por manĝo kiu estas nek frukto nek semo, sed inkludante maturajn fruktojn kiuj estas manĝataj kiel parto de ĉefa manĝo". Sufiĉe ekster tiuj difinoj estas fungoj kaj aliaj manĝeblaj similaj estaĵoj, kiaj manĝeblaj algoj kiuj, kvankam ne partoj de verdaj plantoj, estas ofte traktataj kiel vegetaloj.
En ĉiutaga lingvaĵo, la vortoj "frukto" kaj "legomo" estas reciproke ekskludaj. "Frukto" havas precizan botanikan signifon, nome kiel parto kiu disvolviĝis el la ovolujo de florplanto. Tio estas konsiderinda diferenca el la tutmonda kuirarta signifo. Dum persikoj, prunoj, kaj oranĝoj estas "fruktoj" en ambaŭ sencoj, multaj aĵoj ofte nomataj "legomoj", kiaj la melongenoj, la kapsikoj kaj la tomatoj, estas botanike fruktoj. La demando ĉu la tomato estas frukto aŭ legomo faris vojon eĉ al la Supera Kortumo de Usono en 1893. Tiu kortumo reguligis unuanime en la proceso Nix kontraŭ Hedden ke tomato estas ĝuste identigita, kaj tiele taksita kiel, legomo, por celoj rilataj al importaĵoj laŭ la Tarifo de 1883. La kortumo tamen agnoskis, ke botanike parolante, tomato estas frukto.
Historio
Laŭlonge de la registrita historio, riĉuloj povis permesi al si akiri varian dieton kiu inkludu viandon, legomojn kaj fruktojn, sed ĉe malriĉuloj, viando estas luksaĵo kaj la manĝaĵoj kiujn ili manĝas estas tre malvaria, tipe enhavantaj ĉefe iome da bazmanĝaĵoj faritaj el rizo, sekalo, hordeo, tritiko, milio aŭ maizo. La aldono de vegetala materialo havigis iome da varieco al la dieto. La bazmanĝa dieto de Aztekoj en Centrameriko estis el maizo kaj ili kultivis ankaŭ tomatojn, avokadojn, fabojn, kapsikojn, kukurbojn, kaj manĝis ankaŭ semojn de ternuksoj kaj amaranto por suplementi siajn tortiljojn kaj kaĉojn. En la teritorio de la nuna Peruo, la Inkaoj vivtenis sin el maizo en la malaltaj teroj kaj el terpomoj ĉe pli altaj terenoj. Ili uzis ankaŭ semojn el kvinoo, suplementante sian dieton per kapsikoj, tomatoj kaj avokadoj.
En Antikva Ĉinio, rizo estis la bazmanĝa agrikultura produkto en la sudo kaj tritiko en la nordo, el kiuj tiu laste menciita kuiriĝis kiel farĉopastaĵoj, nudeloj kaj patkukoj. Legomoj uzitaj por akompani tiujn estis ignamoj, sojfaboj, faboj, rapoj, ŝalotoj kaj ajloj. La dieto de antikvaj egiptoj estis bazita sur pano, ofte enhavanta sablon kiu difektigis siajn dentojn. Viando estis luksaĵo sed fiŝoj estis pli disponeblaj. Tiuj estis akompanataj de gamo da legomoj kiaj longkukurboj, faboj, lentoj, cepoj, poreoj, ajlo, rafanoj kaj laktukoj.
La ĉefa dieto de la antikvaj grekoj estis pano, kaj tio estis akompanata de kapra fromaĝo, olivoj, figoj, fiŝoj kaj foje viando. La kultivitaj legomoj estis cepoj, ajlo, brasikoj, melonoj kaj lentoj. En Antikva Romo oni faris densan kaĉon el ameltritiko aŭ faboj, akompane de verdaj legomoj sed malmulta viando, kaj fiŝoj ne estis tre aprezataj. Romianoj kultivis grandajn fabojn, pizojn, cepojn kaj refanojn kaj manĝis la foliojn de betoj pli ol ties radikojn.
Kultivado
Legomoj estis parto de la homa dieto el ekstermemora tempo. Kelkaj estas bazaj manĝaĵoj sed plej estas akcesoraj kromaĵoj, kiuj aldonas variecon al manĝaĵoj ties unikajn gustojn kaj samtempe, kaj aldonas ankaŭ nutraĵojn necesaj por la sano. Kelkaj legomoj estas plurjaraj sed plej estas unujaraj kaj dujaraj, kutime rikoltita en la sama jaro de semado aŭ plantado. Ajna sistemo estas uzata por kutivi legomojn, sekvante similan modelon; preparado de la grundo per moligado uax mildigado ĝin, forigo aŭ enterigo de fiherboj kaj aldono de organikaj aŭ kemiaj sterkoj; semado de semoj aŭ plantado de junaj plantoj; zorgado de la kultivita planto por malpliigi la plantokonkurencon, kontrolado de plagoj kaj havigado de sufiĉa akvo; rikoltado de la kultivaĵo kiam ĝi pretas; klasifikado, stokado kaj komercigado de la rikolto aŭ ties manĝado freŝe rekte el la grundo.
Je hejma skalo, ŝovelilo, forkego kaj ŝpato estas la uzeblaj iloj, dum ĉe komercaj farmoj disponeblas ampleksa gamo de mekanika ekipaĵaro. Krom traktoroj, tiuj estas plugiloj, erpiloj, driloj, transplantiloj, kultivatoroj, irigacia ekipaĵaro kaj ŝredatoroj. Novaj teknikoj estas ŝanĝantaj kultivoprocedurojn engaĝiĝintajn en kultivado de legomoj pere de komputilkontrolaj sistemoj, lokigiloj pere de GPS kaj memŝoforaj programoj por senŝoforaj maŝinoj kio havigas ekonomian profiton.
Rikoltado
Kiam oni rikoltas legomon, ĝi estas eltranĉita el sia fonto de akvo kaj manĝado. Ĝi pluspiras kaj perdas humidecon kiam ĝi faras tion, nome procezo plej notinda en la velkiĝo de la verdaj folienhavaj kultivaĵoj. Rikoltado de radikaj legomoj kiam ili estas tute maturaj plibonigas ties stokadan vivon, sed alternative, tiuj radikaj legomoj povas esti lasataj surgrunde kaj kolektitaj laŭlonge de etenda periodo. La rikolta procezo serĉas malpligrandigi damaĝaron kaj vundaron al la kultivaĵoj. Cepoj kaj ajloj povas esti sekigitaj dum kelkaj tagoj en la kampo kaj la radikkultivaĵoj kiaj terpomoj profitas el mallonga maturperiodo en varmaj humidaj medioj dum kiu tempo damaĝo saniĝas kaj la haŭto dikiĝas kaj plifortiĝas. Antaŭ komercado aŭ stokado, oni bezonas fari klasigadon por forigi damaĝitajn aĵojn kaj selekti produktojn laŭ ties kvalito, grando, matureco kaj koloro.
Stokado
Ĉiuj legomoj eltiras profiton el taŭga postrikolta zorgado. Granda proporcio de legomoj kaj de forpaŝantaj manĝaĵoj perdiĝas post rikoltado dum la stokoperiodo. Tiuj perdoj povas esti tiom grandaj kiom ĝis 30 al 50 procento en disvolviĝantaj landoj kie ne disponeblas taŭgaj malvarmaj instalaĵoj por stokado. La ĉefaj kaŭzoj de perdoj estas forĵetaĵoj okazigitaj de humideco, fungoj, mikro-organismoj kaj plagoj.
Stokado povas esti mallongdaŭra aŭ longdaŭra. Plej legomoj estas forpaseblaj kaj mallongdaŭra stokado dum kelkaj tagoj havigas flekseblecon en merkatadon. Dum stokado, folienhavaj legomoj perdas humidecon, kaj la vitamino C en ili degeneriĝas rapide. Kelkaj produktoj kiaj terpomoj kaj cepoj havas pli bonajn stokokvalitojn kaj povas esti vendataj kiam pli altaj prezoj estas disponeblaj, kaj per etendo de la merkatsezono, pli granda totala volumo povas esti vendata. Se fridigita stokado ne estas disponebla, la prioritato por plej kultivaĵoj estas stokadi altkvalitan produkton, por reteni altan humidecnivelon kaj teni la produkton en ombro.
Pli taŭga stokado celas etendi kaj sekurigi surbretan vivon estas plej bone farita post aplikado de efika frostoĉeno. Malvarma stokado estas partikulare utila por legomoj kiaj florbrasikoj, melongenoj, laktukoj, rafanoj, spinacoj, terpomoj kaj tomatoj, kies plej bona temperaturo dependas el la tipo de produkto. Estas temperatur-kontrolaj teknologioj kiuj ne postulas la uzadon de elektro kia vaporiga malvarmigo. Stokado de fruktoj kaj legomoj en kontrolita atmosfero kun altaj niveloj de karbona dioksido aŭ altaj niveloj de oksigeno povas malhelpi mikroban kreskon kaj etendi stokan vivon.
La traktado de legomoj kaj aliaj agrikulturaj produktoj fare de joniga radiado povas esti uzata por konservi ilin kaj el mikroba infektado kaj el insekta damaĝo, same kiel el fizika kadukiĝo. Ĝi povas etendi la stokadan vivon de la manĝaĵoj sen rimarkinda ŝanĝo de ties proprecoj.
Konservado
La celo de la konservado de legomoj estas etendi ties disponeblon por konsumadaj aŭ merkatigaj intencoj. La celo estas rikolti la manĝaĵojn je ties maksimuma stato de palatabluma kaj nutra valoroj, kaj konservi tiujn kvalitojn por etenda periodo. La ĉefaj kaŭzoj de kadukiĝo ĉe legomoj post ili estas kunigitaj estas la agoj de naturaj enzimoj kaj la damaĝo farita de mikro-organismoj. Enladigado kaj frostigado estas la plej ofte uzataj teknikoj, kaj legomoj konservitaj pere de tiuj metodoj estas ĝenerale similaj laŭ nutra valoro al kompareblaj freŝaj produktoj rilate al karotenoidoj, vitamino E, mineraloj kaj dieta fibro.
Enladigado estas procezo dum kiu la enzimoj de la legomoj estas malaktivigitaj kaj la mikro-organismoj ĉeestantaj estas mortigitaj pere de la varmo. La sigelita lado ekskludas aeron el la manĝaĵo (sterilvakuigo) por eviti sekvan kadukiĝo. La plej malalta necesa varmo kaj la minimuma proceztempo estas uzataj por eviti la mekanikan difektiĝon de la produkto kaj por konservi la guston tiom for kiom eblu. La lado estas tiam kapabla esti stokita je averaĝe mediaj temperaturoj dum longa tempoperiodo.
Frostigi legomoj kaj teni ties temperaturon sub −10 °C (14 °F) evitos ties difektiĝon dum mallonga periodo, dum temperaturo de −18 °C (0 °F) estas postulata por pli longdaŭra stokado. La enzim-agado estos simple malhelpita, kaj brogado de taŭge grandaj preparitaj legomoj antaŭ frostado malpliigas tion kaj kaj evitas la disvolvigon de disaj gustoj. Ne ĉiuj mikro-organismoj estos mortigitaj je tiuj temperaturoj kaj post malfrostigo la legomoj estu uzataj tuje ĉar alimaniere, ajnaj ĉeestaj mikroboj povas proliferi.
Tradicie, sunsekigado estis uzata por kelkaj produktoj kiaj tomatoj, fungoj kaj faboj, etendingante la produkton sur bretoj kaj turnigante la produkton laŭ vicoj. Tiu metodo suferas pro kelkaj malavantaĝoj kiaj manko de kontrolo sur sekigindicoj, difektiĝo kiam la sekigado estas malalta, poluado pro malpurigo, malsekigo pro pluvo kaj atako fare de roduloj, birdoj, insektoj kaj aliaj bestoj. Tiuj malavantaĝoj povas esti malpliigitaj pere de la uzado de sunenergiaj sekigiloj. La sekigita produkto devas esti apartigita el reabsorbado de malsekigo dum stokado.
Altaj niveloj kaj de sukero kaj de salo povas konservi manĝaĵojn per evitado de la kresko de mikro-organismoj. Verdaj faboj povas esti saligitaj pere de kovrado de la guŝoj per salo, sed tiu metodo konservi estas maltaŭga por plej legomoj. Kukumoj, betoj, karotoj kaj kelkaj aliaj legomoj povas esti boligitaj kun sukero por krei marmeladojn. Vinagro estas amplekse uzata en manĝokonservado; sufiĉa koncentro de acetata acido evitas la disvolvigon de detruaj mikro-organismoj, kion oni uzas por la preparado de peklaĵoj, ĉatnioj kaj kukumetoj. Fermentado estas alia metodo konservi legomojn por posta uzado. Acida brasiko estas farita el ege tranĉita brasiko kaj dependas el bakterioj el laktata acido kiuj produktas komponaĵojn kiuj malhelpas la kreskon de aliaj mikro-organismoj.
Normigado
La Internacia Organizaĵo por Normigado (ISO) publikigas internacian normigadon por sekurigi ke produktoj kaj servoj estas sekuraj, fidindaj kaj bonkvalitaj.
Estas nombraj normigadoj de ISO koncerne al fruktoj kaj legomoj. ISO 1991-1:1982 listigas la botanikajn nomoj de 61 plantospecioj uzataj kiel legomoj kun ties komunaj nomoj de legooj en angla, franca kaj rusa. ISO 67.080.20 kovras la stokadon kaj transporton de legomoj kaj ties derivaj produktoj.
Esperantlingvaj nomoj
Grava fonto por la esperantlingvaj nomoj de legomoj estas la listo "PPL Legomoj. Esperanto-nomoj por legomoj manĝataj en Nord-Okcidenta Eŭropo" fare de la nederlanda esperantisto Wouter F. Pilger en 1997. Li indikas, ke la listo temas pri manĝataj legomoj akireblaj en Nordokcidenta Eŭropo en la 1990-aj jaroj. Li aldonas nomojn en angla, franca, germana, kaj nederlanda. krom kompreneble la latinlingvan sciencan dunomon. Li avertas pri la kriterioj per kiuj li formis la liston kaj pri la malfacilo distingi inter legomo kaj frukto, aŭ inter legomo kaj spic-herbo. Li ordigas la speciojn laŭ alfabeta ordo de iliaj familioj.
Teodor Pejačević
Grafo Teodor PEJAČEVIĆ, germane Theodor Pejatschewitsch, laŭ hungarlingve kutima nomordo Pejačević Tivadar estis kroata-hungara politikisto, ministro, parlamentano, banuso. Lia nobela antaŭnomo estis verőcei. Lia plej konata filino estis elstara komponisto Dora Pejačević. Teodor Pejačević  naskiĝis la  1855 en Kroatio en Našice. Li mortis la 1928 en Vieno.
Biografio
Teodor Pejačević frekventis universitatojn en Bonn kaj Budapeŝto, fine li havis juran diplomon. En 1881 li edziĝis baldaŭe havanta 5 gefilojn. Komence li laboris en Osijek, poste en Zagrebo. Inter 1886-1901 li estis departementestro, poste li estis parlamenta deputito en ambaŭ parlamentoj de Kroatio kaj Hungara reĝlando. En la frua 20-a jarcento li strebis por alianco inter la kroatoj kaj serboj. Inter 1903 kaj 1907 li estis banuso, sed li apogis hungarlingvajn tekstojn en kroataj fervojoj, tial li devis demisii. Estis tiam moto: "Kies fervojoj - ties la lando". Inter 1913 kaj 1916 li estis senpostena ministro pri Kroatio-Dalmatio-Slavonio, sed komence de la 1-a mondmilito Francio kaptis lin kaj li estis deportita, kiel malamika ŝtatano. Post la milito li plene forlasis la politikon.
Duontubo
Duontubo, angle Halfpipe, en sportado per rultabulo, neĝtabulo aŭ vicradaj sketiloj estas sportejo en formo de granda duonigita tubo, konstruata el betono, ligno, metalo aŭ neĝo. Ĝi servas kiel loko por artismaj manovroj. En sportado per neĝtabulo artisma prezento per duontubo en la Vintra Olimpiko de 2014 unuafoje estos olimpika sporta fako. Ekzistas ankaŭ "duonaj duontuboj", kiuj nur ligas unu horizontalan kaj unu vertikalan ebenaĵon kaj konsekvence nomatas "kvarontubo", angle "quarterpipe".
Blankstriovosta maraglo
La Blankstriovosta maraglo (Haliaeetus leucoryphus ), konata ankaŭ kiel Palasa maraglo aŭ Palasa fiŝaglo, estas tre granda, bruneca rabobirdo, tre simila al Blankvosta maraglo (Haliaeetus albicilla), kiu apartenas al la ordo de falkoformaj birdoj kaj familio Akcipitredoj kiu inkludas aliajn rabobirdojn kiel buteoj, akcipitroj, milvoj, cirkuoj kaj veraj agloj.
Ĝi diferenciĝas el la Blankvosta maraglo (Haliaeetus albicilla) per la vostokoloroj: dum tiu lasta havas pure blankan voston, la Blankstriovosta maraglo (Haliaeetus leucoryphus) havas voston duone blanka kaj duone nigra, tio estas blanka la unua duono -la kolvosto- kaj nigra la pinta duono -tio okazas nur en tiu specio-. Krome tiu ĉi estas iom pli malgranda.
Imre Széchényi (agrarpolitikisto)
Grafo Imre Széchényi [sEĉEnji], laŭ hungarlingve kutima nomordo Széchényi Imre estis hungara aristokrato, magnato, agrarpolitikisto, senatano. Liaj nobelaj antaŭnomoj estis sárvári kaj felsővidéki [ŝArvAri felŝOvidEki]. Li estis filo de Dénes Széchényi.
Blankstriovosta maraglo
Disvastiĝo
Ili vivas en centrokcidenta Azio (Kazaĥio) el Mongolio ĝis la Kaspia maro kaj al la Flava maro, kaj el Irano ĝis Birmo, Himalajo, Bangladeŝo kaj norda Barato. Loĝantoj el Pakistano ĝis Birmo (ne en suda Barato). Reproduktantoj en Okcidenta Ĉinio, Mongolio kaj centra Azio. En Irano vintras aŭ manĝas. Ili estas parte migrantaj, kun centraziaj birdoj kiuj vintras inter la sudaziaj birdoj en norda Barato, kaj ankaŭ pli okcidenten al la Persa Golfo.
Imre Széchényi (agrarpolitikisto)
Imre Széchényi naskiĝis la en Horpács, li mortis la  en Somogyvár.
Blankstriovosta maraglo
Disvastiĝo
Ili loĝas proksime de akvorezervejoj aŭ grandaj riveroj ĉar tie ili manĝas. El marnivelo ĝis 4.000 m de alteco.
Imre Széchényi (agrarpolitikisto)
Biografio
Imre Széchényi post la necesaj lernojaroj li longe studvojaĝis en Usono. Li precipe estis scivolema pri produktado de tritikoj kaj vivo de kamparanoj. Hejmenveninta li prelegis pri la spertoj kaj ankaŭ aperis pri tio artikoloj en la gazetaro. Li ricevis postenon en Somogy (reĝa departemento), kie li estis ĉefa aganto pri agraraj problemoj. Li aranĝis plantadon de vitoj en sabla grundo en Somogy, partoprenis en agraraj kooperativoj kaj similaj movadoj. Li ricevis signifajn titolojn ĉambelano kaj konsilisto. Li edziĝis en 1885.
Blankstriovosta maraglo
Aspekto
Ili estas helbrunaj kape, gorĝe kaj bruste kun pli pala vizaĝo. La larĝaj flugiloj estas malhelbrunaj kaj la dorso ruĝeca dum la subflugiloj pli malhelaj, sed kun blanka strio. La vosto estas nigra kun jam menciita diferenciga larĝa blanka strio. Junuloj estas supre pli malhelaj kaj ne havas la blankan vostan blankan strion; pro tio ili povas esti konfuzigitaj kun junuloj de aliaj grandaj agloj. Ili estas plej ofte 72-84 cm longaj kun enverguro de 180 ĝis 205 cm. La ino pezas el 2100 ĝis 3700 g; la masklo iom pli malgranda el 2000 ĝis 3300 g.
Reproduktado
Malsimile al la Blankvosta maraglo, tiu ĉi Blankstriavosta maraglo ne nepre bezonas arbon por nestado aŭ ripozado. Sude ja ili nestas surarbe, sed norde ili povas profiti rokan protektitan lokon surgrunde, kie ili konstruas enorman neston el bastonetoj ĝis ĉirkaŭ 2 m diametre. En marto aŭ aprile la ino demetas el du ĝis kvar (pli malofte) ovojn kovotaj dum 40 tagoj. Post du monatoj la idoj elflugas sed la gepatroj zorgos ilin dum alia monato.
Kutimoj
La birmaj birdoj estas populacioj de loĝantaj birdoj, la nordaj migras trans Himalajo ĉu en Barato ĉu en Irano. Dum parigadaj ceremonioj ili krias akre kaj laŭte, sed dum alia tempo temas pri silenteca specio. Ili flugas rapide.
Sistematiko
Tiu specio estas la plej malfacile situebla maraglo. Inter la specioj de tiu genro, ĝi ne havas proksimajn vivantajn parencojn. Analizoj per DNA ne fidinde sugestas filogenian lokon por ĝi inter maragloj. Tamen iome da informo povas esti skizita el la molekula informaro, kaj ĉefe el morfologio kaj biogeografio:
Tiu specio pluhavas la praulajn malhelajn okulojn, bekon kaj kalkanumojn el la unuaj maragloj, kunhavataj kun la pli malnova tropika stirpo. Ĝi estas pekuliara ĉar ĝi havas nigran strion fine de la vosto ĉe plenkreskuloj, simile al juna Madagaskara fiŝaglo (kiu aspektas kiel pli malgranda, pli malhela versio de tiu birdo, sed ne estas tre proksime rilataj). Ties distribuado indikas, ke tiu specio evoluis sufiĉe sendepende el aliaj maraglaj stirpoj, sed la molekula informaro provizore sugestas, ke ĝi estas eble pli proksima al la specioj de la Holarkto.