cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Pordegejo ĉe Erfurter Straße
Detaloj
La unuetaĝa klasikisma konstruaĵo kun meza gablo kaj du senkanelaj antaŭ-enirejniĉoj (kun groptegmento) situas inter la stratoj Erfurter Straße kaj Hoffmann-von-Fallersleben-Straße. La fasado estas trompiga. Supre de la duonrondaj fenestroj ĉe la supra etaĝo videblas tipe klasikisma vanddekoracio kun korinta spajro kaj glavo. Pli malsupre estas grandduka blazono kaj la urboblazono vajmara. Supre de la kolonoj kja la arkitravo estas triglifo-friso. Ĝi referencas al modeloj de la dorika ordo. Simila pordego faritis de Coudray en 1822 apud Marioplaco - sed senkolona.
Ekde 1887 la ejo ĉe Pordego erfurta estis haltejo ĉe la fervojlinio en la direkto de Kranichfeld tra Berka-stacidomo. Pro plendoj pri tro da bruo enurba forigitis la reloj post 1908; antaŭe ili servis ankaŭ por la materialtransporto dum la novkonstruo de Germana Ŝtata Teatrejo. Poste ĝi estis haltejo tramvoja, policejo, vojaĝagentejo. Restaŭradoj iĝis en 2009/10 per monoj de privata investanto.
La ejo estas memkompreneble monumentprotektotaĵo.
Banalaĵoj
Pri tiu ĉi pordegejo verkis romanon Helga Dreher.
Quarnbek
Quarnbek estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Rendsburg-Eckernförde de la federacia lando Ŝlesvigo-Holstinio. Fine de la komunumo havis  loĝantojn. La teritorio estas parto de la komunumaro Achterwehr, administra ligo de pluraj formale sendependaj politikaj komunumoj.
24208 Stelguerrero
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de Stella Guerrero, mentorino en 2008 de unu finalist(in)o de la Intel Science Talent Search (STS), scienca konkurso por lernantoj en lasta jaro de mezlernejo. Ŝi instruas ĉe la Cedar Shoals High School en Athens (Georgio).
NGC 3846
NGC 3846 (aliaj indikoj — UGC 6710, MCG 9-19-171, ZWG 268.78, DRCG 24-16, IRAS11417+5556, PGC 36539) estas galaksio en konstelacio Granda Ursino.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Bălan (Sălaj)
Bălan [bəlan] (hungare Almásbalázsháza aŭ Balásháza, germane Blasenkirchen) estas komunumo en Rumanio en la distrikto Sălaj, oriente de la urbo Zalău. Ĝi situas apud la rivero Almaș (kies nomo signifas "poma"), alfluanto de Someș. Administre apartenas al ĝi la vilaĝoj Bălan, Chechiș, Chendrea, Gălpâia kaj Gâlgău Almașului.
Ĝia unua mencio estas el 1399. Ĝis la Trianona traktato en 1919 kaj inter Dua Viena Arbitracio en 1940 kaj Ŝtatrenverso en Rumanio de 1944, ĝi apartenis al Hungario, al Szilágy. En 1910 Almásbalázsháza havis 1 495 loĝantojn (rumanoj), en 1956 1 190.
Laŭ la germana Vikipedio, la nomo Bălan venas de Balan, kiu, onidire, origine estis kromnomo por blondharaj homoj. La hungara nomo Almásbalázsháza apartenas la pluraj hungaraj loknomoj kun la ero almás, kiu signifas "pomo".
En Bălan troviĝas tri lignaj preĝejoj, kiuj estis nomitaj historiaj monumentoj de la rumana registraro: en Bălan Josan (de 1695), en Bălan Cricova (1848) kaj en la monaĥejo de Bălan (19-a jarcento). Ankaŭ la naturrezervejo Grădina Zmeilor de 3 hektaroj kaj la neolitika setlejo de la Criș kulturo (konata ankaŭ kiel Körös-kulturo), en Chendrea, troviĝas en la komunumo.
Ráckeresztúr
Situo
Ráckeresztúr situas sur ebenaĵo, laŭ traira flankovojo, for de ĉefvojo, fervojo kaj rivero. Ercsi troviĝas 7, Martonvásár 8, Százhalombatta 10, Érd 16, Gárdony 20, Budaörs 28, Budapeŝto 36 km-ojn.
Vidindaĵoj
La romkatolika preĝejo omaĝe al Sankta Kruco konstruiĝis en 1725, en 1952 trakonstruiĝis, la turo estas 27 m-ojn alta.
Famuloj
En Ráckeresztúr naskiĝis kanuisto József Hunics.
Josep Margarit
Josep de Margarit i de Biure (La Bisbal, 1602 - Perpinjano, 1685) estis militisto, milicestro de la Generalitato de Katalunio kaj hispana politikisto.
Li estis filo de nobeluloj, juna rabisto kaj tuj opozicianto al Filipo la 4-a. Kiam eksplodis la Milito de la Falĉistoj (1640), li estris la milicanojn mikelets kun kiuj li eniris en Valls (aprilo 1641). Li venkis sur la reĝa armeo proksime de Taragono.
Karontuhilo
La Karontuhilo (Carrantuohill []) (Corrán Tuathail []) estas la plej alta monto de Irlando kun alteco de 1038m. La monto situas en Graflando Kerry en la sudokcidenta parto de la insulo, kaj estas parto de la Macgillycuddy’s Reeks kiuj situas en la Ringo de Kerry. La monto altiras multajn piedirantoj.
Josep Margarit
Li estis nomumita guberniestro de Katalunio kaj vojaĝis al Francio kiel ambasadoro de la Generalitato en Parizo (septembro 1641). Li intervjuis kun la kardinalo Richelieu al kiu li garantiis fidelecon fare de katalunoj se francoj plenumos siajn promesojn. Li revenis al Katalunio kaj pluis kun la militaj kampanjoj kiuj finis en 1643 pere de la rekonkero de la Arana valo.
Li partoprenis en la defendo de Barcelono, sieĝita de la centristoj, ĝis 1652 kiam li devis jam foriri kaj kapitulaci. Li fuĝis al Perpinjano kie li ricevis la titolon de markiso de Aguilar. Li klopodis foje invadi Katalunion ĝis la subskribo de la Traktato de Pireneoj. En 1667, la reĝo Ludoviko la 14-a (Francio) faris lin senjoro de Thuir.
Patrologio
La patrologio estas teologia scienco kiu studas la vivon kaj la verkojn de la patroj de la Eklezio vidpunkte kaj de la historio, de la doktrino kaj de la prieklezia koncepto. Kune kun la patristiko kaj la kristana antikva literaturo, la patrologio estas branĉo de patristikaj sciencoj: la termino estis forĝita unuafojon de la luterana teologo Johann Gerhard.
Spertuloj pri tiu branĉo de la kristana literaturo distingas: Oni kutimas distingi ankaŭ:
Eŭrovido-Kantokonkurso 1973
La 18-a Eŭrovido-Kantokonkurso okazis la 7-an de aprilo 1973 en Luksemburgo (Luksemburgio). Ĝi estis prezentata per Helga Guitton.
La regulo ke oni devis kanti en sia lingvo estis suspendita. Ĉi-tion uzis la nordiaj landoj Finnlando, Svedio kaj Norvegio, kantante en angla lingvo. Venkis Anne-Marie David (denove Luksemburgio) kun Tu te reconnaîtras.
Frasnoy
Frasnoy estas franca komunumo lokita en la departemento Nord kaj en la regiono Nordo-Kaleza Markolo. Ĝi havis 285 loĝantojn laŭ censo plenumita en 1999.
Geografio
La vilaĝo Frasnoy troviĝas proksime de la urbeto Avesnes-sur-Helpe, kaj do situas en natura regiono nomita "Avesnois", kiu ĉefe konsistas el malaltaj heĝoj, tre verdaj pejzaĝoj, boskoj, fruktarbaroj kaj etaj vilaĝoj. Frasnoy etendiĝas sur 5,84 km².
Administrado
Frasnoy apartenas al la kantono Quesnoy-Ouest, kies ĉefurbo estas Le Quesnoy. Tiu kantono mem estas parto de la arondismento de Avesnes-sur-Helpe, unu el la 6 arondismentoj de la departemento Nord.
NGC 3846A
NGC 3846A (aliaj indikoj — UGC 6706, MCG 9-19-169, ZWG 268.76, VV 320, KUG 1141+553B, PGC 36506) estas galaksio en konstelacio Granda Ursino.
Ĉi tiu objekto ne estis en la originala versio de NGC-katalogo kaj estis aldonita poste.
Komiforo
La komiforo (Commiphora) estas afrotropisa kaj orientalisa genro de angiospermoj. Ĝi ampleksas ĉirkaŭ 185 speciojn de arboj kaj arbedoj, ofte dornaj, indiĝenaj en Afriko, Arabujo, kaj Hindujo.
Uzado
Pluraj de tiuj specioj produktas aromajn rezinojn, uzataj por incenso, parfumo, kaj kuraciloj, inkluzive de mirho ( Commiphora myrrha ) kaj balzamo de Mekao ( C. opobalsamum ).
31581 Onnink
31581 Onnink estas tre malgranda, ne tre hela asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la far'de la teamo de la astronomia kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de Carly Onnink, kiu gajnis la duan rangon en la Intel International Science and Engineering Fair de 2014 pro sia projekto en teamo pri bestoscienco. Ŝi estis lernantino ĉe la Brevard High School de Brevard (Norda Karolino, Usono).
Yohei Takayama
Yohei Takayama (高山 洋平, n. ) estas japana futbalisto.
Tattone (stacidomo)
Tattone (Gara di Tattò) estas franca haltejo sur linio -, situanta en  Vivario, en departemento Haute-Corse, regiono Korsiko.
Temas pri stacidomo de Chemins de fer de la Corse (CFC).
Ĝi situas ĉe kilometra punkto (PK) de la linio Bastia - Ajaccio (ligne centrale) (995000).
7109 Heine
7109 Heine estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la ukraina astronomino Ljudmila Georgijevna Karaĉkina elde la Krimea astrofizika observatorio de Nauĉno, tiam en Sovetunio, nun en Aŭtonoma Respubliko Krimeo (Ukrainio).
Nomo
Ĝi estis nomita en memoro de la germana poeto Heinrich Heine (1797–1856), okaze de la 200-a jubileo de lia naskiĝo.
Imre Szalay
Imre Szalay [salai], laŭ hungarlingve kutima nomordo Szalay Imre estis hungara teologo, romkatolika pastro, kanoniko, profesoro, membro (korespondanta en 1831, ordinara en 1832, honora en 1834) de Hungara Scienca Akademio.
Árpád Élő
Árpád Élő, laŭ hungarlingve kutima nomordo (kaj pli komplete) Élő Árpád Imre estis hungardevena-usonana ŝakisto, profesoro, fizikisto. Internacie li estis konata Arpad Emrick Elo aŭ pli simple Arpad Elo. Li estas la kreinto de la Elo-nombro por kelkaj sportludoj kiel ekzemple ŝako.
Imre Szalay
Imre Szalay naskiĝis la  1787 en Szombathely. Li mortis la 1848 en Veszprém (urbo).
Biografio
Imre Szalay lernis en sia naskiĝurbo kaj Pest (urbo). En 1809 li jam instruis, en la sekva jaro li pastriĝis, tamen li instruis plu. En 1812 li iĝis pastro de Vámoscsalád. En 1816 li doktoriĝis el teologio, en la sekva jaro li instruis jam en la episkopa altlernejo en Szombathely. Ekde 1825 li instruis en universitato, kie estis dekano en la studjaro 1827. En 1834 li translokiĝis al urbo Veszprém por esti kanoniko.
Árpád Élő
Árpád Élő naskiĝis la  en Hungara reĝlando en Egyházaskesző. Li mortis la en Viskonsino en Brookfield.
Biografio
La plena familio de Élő migris al Usono en 1913. Árpád Élő akiris fizikistan diplomon en Ĉikago en 1926. Post siaj studoj li instruis en universitato en Milvokio. Post jaroj li estis nomumita universitata profesoro.
Li aĝis dek, kiam li lernis ŝakludon. Inter 1935 kaj 1965 li estis naŭfoje ĉampiono de Viskonsino. Tiutempe li havis signifajn postenojn de usonaj ŝakludistoj. Li iĝis tutmonde konata pro kreado de Elo-nombro, kiu estis nova sistemo de ŝaka rangigosistemo. La Usono-Ŝako-Federacio profitis ĝin ekde 1960. La FIDE en 1970 adoptis la Elo-nombron.
Sulka rozo
La sulka rozo (Rosa rugosa), ankaŭ nomata kamĉatka rozo aŭ terpomrozo estas plantspecio el la genro Rozoj (Rosa) ene de la Rozacoj (Rosaceae). Ĝi originas el Orientazio kaj nun kreskas kiel neofito en multaj regionoj de la mondo.
Priskribo
Rosa rugosa kreskas kiel somerverda arbusto, kiu atingas kreskoalton de ĉ. 1,50 metrojn. Ĝi disvastiĝas razensimile pere de subgrundaj stolonoj. Ĝi havas mallongajn kaj dikajn pikilojn. La alternesidantaj folioj estas 8 ĝis 15 cm longaj kaj nepare plumaj kun kvin ĝis naŭ folietoj. La folioj estas tipe sulkaj kaj similas al tiuj de terpomoj.
Ĝi floras de junio ĝis septembro. La malforte odorantaj, duseksaj floroj havas diametron de 6 ĝis 8 cm. La floroj estas radiosimetriaj kaj kvinnombraj kun duobla involukro. La kvin petaloj estas malhelrosea ĝis blanka. La rozfrukto estas kun diametro de du centimetroj relative granda kaj havas brikruĝan koloron.
Ekologio
La vegetativa multigado okazas per subgrundaj stolonoj. Per tio la planto povas gajni rapide grandan areon. La polenigado okazas per burdoj, abeloj kaj per skaraboj.
Disvastigo
La origina kreskoregiono de Rosa rugosa etendiĝas de la ĉinaj provincoj Ĝilinio, Liaoning, Ŝandongo trans Koreio kaj la rusa fora oriento ĝis Japanio. En multaj regionoj de la mondo plantita ĝi apartenas ofte al invadaj plantoj.
La sulka rozo estas en Mezeŭropo frostrezista ornamplanto, kiu estas kultivataj kiel heĝoj kaj kiel solulplanto.
Taksonomio
La unua priskribo de Rosa rugosa okazis 1784 fare de Carl Peter Thunberg. La specia epiteto rugosa estas latine kaj signifas „sulka“ kaj rilatas al la sulka aspekto de la folioj. Sinonimo de Rosa rugosa THUNB. estas Rosa ferox LAWRENCE kaj Rosa pubescens BAKER.
Ĝardenhistorio
La plurfoje floranta sovaĝrozo estis kulitivaa ekde 1845 en Eŭropo. Intertempe ekzistas pluraj kulturvario. Ekzemple:
Tarascon (stacidomo)
Tarascon (ankaŭ nomita Tarascon-sur-Rhône) estas franca stacidomo sur linioj Tarascon - Sète-Ville, Norda branĉo de Tarascon kaj Suda branĉo de Tarascon, situanta en, en departemento Bouches-du-Rhône, regiono Provenco-Alpoj-Bordo Lazura.
Temas pri stacidomo de Société nationale des chemins de fer français (SNCF), priservata de trajnoj Provenco-Alpoj-Bordo Lazura kaj.
Icĥok Lejbuŝ Perec
Icĥok Lejbuŝ PEREC (יצחק לייבוש פרץ), en tiutempa pola formo Icchok Lejbusz Perec, multaj pliaj nomaj variaĵoj: Jizchak Leib Perez, Isaak Leib Perez, Jizchok Lejb Perez, Itzhok Lejb Perez, Isaak Leib Peretz ktp.; pseŭdonimoj kiel felietonisto: Luzifer, Lez, Ben Tamar; naskiĝis la 18-an de majo 1852 kiel filo de bonstataj kaj renomaj judaj gepatroj de sefarda deveno en Zamość; mortis la 3-an de aprilo 1915 en Varsovio, estis verkisto precipe de literaturo en la jida lingvo. Li konsideriĝas esti inter la fondintoj de la moderna jida literaturo, kaj de juda literaturo entute.
Li literature verkis krom en la jida ankaŭ en la pola kaj hebrea lingvoj. La fruaj verkaĵoj estis inspiritaj de la jura emancipiĝo kaj klerigo, nomata Haskala. Post la malsukcesa rusia revolucio de 1905 li temigis en tre realismaj noveloj la problemojn de la judoj en orienta Eŭropo. En la verkaĵoj de la lastaj jaroj tiu rezignacia emocio iĝis malpli kaj malpli grava, kaj pligraviĝis simbolecaj dramoj, en kiuj la mistikismo havis gravan rolon.
Tác
Tác [tAc] estas vilaĝo en Hungario en regiono Meza Transdanubio, en departemento Fejér, en Distrikto Székesfehérvár.
Situo
Tác situas sur ebenaĵo, laŭ traira flankovojo, aŭtoŝoseo M7 kaj Székesfehérvár estas proksime.
Historio
Dum la romia erao tie estis impona urbo Gorsium. Tiutempe estis la marĉoj pli grandaj. Tiu loko estis pli konvena setlejo, ol Székesfehérvár. La romiaj restaĵoj estas la plej grandaj en la Karpat-baseno. Oni aranĝas ĉiujare ĉe la ruinoj teatraĵojn kaj spektaklojn.
Famuloj
En Tác naskiĝis biologo Júlia Szepes.
Carles Fages de Climent
Carles Fages de Climent (Figueres, Katalunio, Hispanio, 16a de majo 1902 - 1968) estis verkisto, poeto kaj ĵurnalisto kataluna kaj hispana. En la mezlernejo Ramón Muntaner de Figueres, li koincidis kun Salvador Dalí, kaj tiel startis amikeco kiu pluos la tutan vivon. Li doktoriĝis pri klasikaj lingvoj en la Universitato de Barcelono (pere de disertacio pri la pejzaĝo en la poezio de Homero), kaj poste li komencis fekundan literaturan agadon, centrita ĉefe en poezio. Kiel poeto, li atingis la premion de la Natura Floro de la Floraj Ludoj de Ĝirono, Majorko, Barcelono kaj San Sadurní de Noya, inter aliaj lokoj. Li kunlaboris ankaŭ kun diversaj gazetoj kaj ĵurnaloj (La Vanguardia, Diario de Barcelona, Telestel, ktp.).
39549 Casals
39549 Casals estas malgranda malhela asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la de la la germana astronomo Freimut Börngen elde la Observatorio Karl Schwarzschild en Tautenburg (Germanio).
Invalides (stacidomo)
Invalides (Invalidoj) estas stacidomo sur linio C de RER, en la 7-a arondismento de Parizo.
Stacidomo
Ĝi situas ĉe kilometra punkto (PK) de la linio Invalides - Versailles-Rive-Gauche (977000).
Madonie
La Madonie estas montara grupo, kiu estas parto de la siciliaj Apeninoj, kune kun la montoj Peloritani, la montoj Nebrodi (en provinco de Messina) kaj la montoj apud Palermo en Italio.
La plej alta monto estas "Pizzo Carbonara" (1979 m s.l.m.)
24210 Handsberry
24210 Handsberry estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la en la kadro de la astronomia kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de Joy Handsberry, kiu mentoris en 2008 unu finalist(in)on de la Intel Science Talent Search (STS), scienca konkurso por lernantoj en lasta jaro de mezlernejo. Ŝi estas instruistino ĉe la Los Alamos High School de Los Alamos (Nov-Meksiko).
Bronjka
Bronjka (Бронька, Szuhabaranka, Suchá Broňka) estas vilaĝo en Ukrainio, en Transkarpata provinco, en distrikto de Irŝava. Ĝis 1899 la oficiala hungara loknomo estis Szuha-Bronyka.
Situo
Bronjka situas inter montoj, laŭ rojo, laŭ ĉefvojo kaj fervojo Svaljava-Dovge. La lasta troviĝas je 7, Vinohradiv je 50 km-oj.
Historio
Fortikaĵo nomata Baranka konstruiĝis en la 13-a jarcento, sed fine de la jarcento ĝi ruiniĝis. Post la mezepoko la regiono foje apartenis al Habsburga Imperio, foje al Transilvanio. En 1910 loĝis en Szuhabaranka 1575 homoj, rutenoj en majoritato, germanoj en minoritato. Ĝis Traktato de Trianon Szuhabaranka apartenis al Hungara reĝlando, al Máramaros, al distrikto de Dolha, poste al Ĉeĥoslovakio. En 1939 la plej orienta regiono de disfalanta Ĉeĥoslovakio deklaris malgrandan sendependan respublikon Karpata Ukrainio. Iom poste Hungario okupis la respublikon kaj tuj aranĝis aŭtonomion, kies apartaĵo estis Szuhabaranka/Bronjka. Ekde 1945 Bronjka apartenis al Sovetunio, fine ekde 1991 al Ukrainio.
Desana
Desana estas komunumo de Italio. Ĝi apartenas al la provinco Verĉelo de la regiono Piemonto. Fine de en la komunumo vivis. Kristanaj patronoj de la komunumo estas la sanktuloj Petro kaj Paŭlo. Najbaras la komunumoj Asigliano Vercellese, Costanzana, Lignana, Ronsecco, Tricerro kaj Vercelli.
Preĝejo Koro de Jesuo (Csurgó)
La preĝejo Koro de Jesuo estas romkatolika historia monumento en urbo Csurgó (Hungario).
Historio
Tiu ĉi kirko estis konstruita inter 1934 kaj 1937, sed ĝi ricevis la paroĥan statuson nur en 1949. La orgeno estis farita en 1945.
Konstruaĵo
La preĝejo situas sola en parko en la urbomezo. La fasado estas malsimetria, ĉar la turo malreliefas dekstre. La turo mem estas kvadrata prismo, sed la plej supra parto estas cilindro. En la fasado 3 fermaj arkadoj reliefas por la enirejoj. Tamen estas alia enirejo en flanko de la navo. Super la arkadoj 5 fenestroj estas videblaj, ĉiuj altaj kaj mallarĝaj. Interne estas menciindaj la statuoj.
Ŝtata funebro
Ŝtata funebro estas publika funebra ceremonio, kiu obeas la striktajn regulojn de etiketo, farita honore al persono de nacia, landa aŭ speciala graveco. Ŝtata funebro kutime inkludas multan pompon kaj ceremoniecon same kiel religiajn nuancojn kaj distingajn elementojn de militista tradicio. Ĝenerale, ŝtataj funebroj okazas por impliki la ĝeneralan publikon en nacia tago de funebro post la familio de la mortinto esprimas sian konsenton. Ŝtata funebro ofte generas amasan atenton de la gazetaro kaj el landa kaj el tutmonda niveloj.
Elementoj de ŝtataj funebroj povas esti: ĉeesto de aŭtoritatoj el plej alta nivelo, solenaj diskursoj, atribuo de honorigaj medaloj, religia ceremonio, parado kun aŭ sen muziko, ĉerko volvita en flago, solena entombigo, florkronoj ktp.
Santino Solari
Santino Solari (1576-1646) (naskiĝis en Verna, proksima de Lanzo d'Intelvi, 1576 - mortis en Salzburgo, en la 10-a de aprilo 1646) estis Itala arkitekto kaj skulptisto.
Biografio
Li disvolvis sian karieron ĉefe en Aŭstrio. Komisiita de la ĉefepiskopo de Salzburgo Marko Sitiko el Hohenems (1574-1619), li konstruis Kastelon Hellbrunn, bazita sur la modelo de la italaj vilaoj, kun ties ĝardenoj plena je porakvoĵetaj mekanismoj kaj laboris sur la dezajno por la konstruado de la Katedralo de Sankta Ruperto kaj Virgilio, en Salzburgo. Kontentigante la volon de Paris de Lodron (1586-1653), li konstruis la Preĝejon Ĉieliro de Mario, en Villa Lagarina, kies regiono tiuepoke apartenis al la Graflando de Tirolo.
Solari mortis en Salzburgo kaj sepultiĝis en la Tombejo de Sankta Petro en tiu urbo.
Carl Spitzweg
Carl SPITZWEG (naskiĝis la 5-an de februaro 1808; mortis la 23-an de septembro 1885) estis germana romantika pentristo kaj poeto. Li estas konsiderata unu el la plej gravaj artistoj de la epoko Bidermajro.
Li naskiĝis en Unterpfaffenhofen (hodiaŭ Germering, en Bavario) kiel la dua el tri filoj de Franziska kaj Simon Spitzweg. Lia patro, riĉa komercisto, trejnis Carl kiel apotekisto. Li ekhavis sian diplomon de la Universitato Munkeno, sed renormaliĝinte post malsano li ekdediĉis sin al pentrado. Spitzweg estis memlerninta kiel artisto, kaj komenciĝis per kopiado de verkoj de flandraj majstroj. Li kontribuis per sia unuaj laboroj al satiraj revuoj. Post ricevo de heredo en 1833, li povis dediĉi sin rekte al pentrado.
Poste, Spitzweg vizitis eŭropajn artcentrojn, studante verkojn de diversaj artistoj kaj rafinante sian teknikon kaj stilon; li vizitis Pragon, Venecion, Parizon, Londonon, kaj Belgion. Liaj pli postaj pentraĵoj kaj desegnaĵoj ofte estas humuraj ĝenroverkoj. Multaj el liaj pentraĵoj prezentas akre karakterizitajn ekscentrulojn, ekzemple La legemulo (1850) kaj La hipokondriulo (ĉ. 1865, en la Neue Pinakothek, Munkeno).
Liaj pentraĵoj inspiris la muzikalon Das kleine Hofkonzert de Edmund Nick. Li estis entombigita en la tombejo Alter Südfriedhof en Munkeno.
Antal Kocsis (boksisto)
Antal Kocsis [koĉiŝ], laŭ la hungarlingve kutima nomordo kaj plena nomo Kocsis Antal Lajos estis hungara boksisto, olimpiano, olimpika ĉampiono, tajloro. Lia persona nomo estis en Usono Tony.
Antal Kocsis naskiĝis la en Budapeŝto, li mortis la  en en:Titusville, Florida (Usono, Florido).
Biografio
Antal Kocsis post pluraj sportoj inter 1923-1930 estis amatora boksisto en ĉefurbaj sportkluboj. Li estis ĉampiono de Budapeŝto jam en 1924, poste hungara ĉampiono kvarfoje inter 1926-1929, dum li apartenis al la hungara nacia teamo inter 1925-1929 20-foje. Li estis olimpiano en Hungario en la Somera Olimpiko 1928 kun ora medalo. En 1930 li finis la amatoran statuson al profesia, poste li boksadis precipe en Usono (unufoje en Budapeŝto en 1931). Inter 1930–1935 li havis 40 matĉojn kun 21 venkoj. Depost sia sporta kariero li estis tajloro. En 1965 li revizitis Hungarion.
Alice Rajna
Alice Rajna, laŭ hungarlingve kutima nomordo Rajna Alice estis hungara aktoro, komikisto. Ŝia origina familia nomo estis Rindauer ĝis 1911, ŝia persona nomvarianto estis Alíz, ŝia bofrato estis Béla Balogh (reĝisoro).
Alice Rindauer naskiĝis la  en Budapeŝto, ŝi mortis la  en Montrealo.
Biografio
Alice Rajna deveis el juda familio. Ŝi frekventis muzikan mezlernejon en sia naskiĝurbo, poste ŝi akiris aktoran diplomon en Teatra Akademio en 1911. Ŝi komencis sian aktoran karieron en teatro de Újpest. Post 2 jaroj ŝi havis rolojn en Budapeŝto en kabaredoj aŭ teatroj (ekzemple Teatro Katona József, Gaja Teatro (1921-1926)). Inter 1940-1944 ŝi povis labori nur antaŭ aparta juda teatro, poste en kabaredoj. Ŝi vivis dum la frua socialismo mizere. En nekonataj cirkonstancoj ŝi iris al Kanado (supozeble ŝi disidis dum la hungara revolucio de 1956). Ŝi edziniĝis en 1912 kaj naskis 2 gefilojn en 1917 kaj 1921, ŝi vidviniĝis en 1929.
4916 Brumberg
4916 Brumberg estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la elde la Krimea astrofizika observatorio de Nauĉno en Baĥĉisaraja distrikto (Aŭtonoma Respubliko Krimeo, Ukrainio).
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de la rusa fizikisto Viktor Aleksandroviĉ Brumberg (cirile : Виктор Александрович Брумберг) de la Instituto pri teoria astronomio de Sankt-Peterburgo.
Pčoliné
Pčoliné (hungare Méhesfalva [mEheŝfalva], germane Pzalin rutene Пчолине [pĉoline]) estas vilaĝo kaj municipo en Slovakio.
Situo
Pčoliné situas laŭ rojo, laŭ traira flankovojo. Snina troviĝas je 9 km.
Historio
La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1492 en formo "Psolinna". La unuaj loĝantoj estis rutenoj. Ĝis 1899 la oficiala hungara loknomo estis Pcsolina, poste ĝi ricevis hungaran nomon pro la hungariga politiko. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Méhesfalva 879 homoj, (plejparte rutenoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Zemplén, al distrikto de Snina, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 vivis en Pčoliné 621 homoj, (405 slovakoj, 167 rutenoj, 42 ukrainoj).
Balon-ekspedicio al la Norda Poluso de S.A. Andrée en 1897
La Balon-ekspedicio al la Norda Poluso de S.A. Andrée en 1897 estis ne-sukcesa provo iri al la Norda Poluso en kiu ĉiuj tri ekspedici-membroj mortis. S. A. Andrée (1854–97), la unua balonisto de Svedio, proponis vojaĝon per hidrogeno-balono de Svalbard al Rusio aŭ Kanado, kiu irus, kun bonŝanco, super la Norda Poluso dum la mezo de la vojaĝo. La ideon oni akceptis kun nacia entuziasmo en Svedio, norda lando kiu estis kun aliaj landoj en konkurenco pri la Norda Poluso.
Andrée ignoris multajn signojn pri la danĝera aspekto de sia balon-projekto. Stiri la balonon efektive necesis por sekura vojaĝo, kaj estis multaj signoj ke la trenkablo-tekniko por stiri la balonon kiun li inventis estis ne-efektiva, malgraŭ tio, li riskis la faton de la ekspedicio kun la trenkabloj. Plia eraro, la polusan balonon Örnen (Aglo) oni sendis direkte al Svalbard de la fabrikisto el Parizo sen inspekti ĝian sekurecon; kiam mezuroj montris ke ĝi likis pli multe ol pensita, Andrée refuzis agnoski la fakton. La plejmulto de modernaj studentoj vidas la optimismon de Andrée, lia kredo en la povo de teknologio, kaj ignorado de la povo de la naturo kiel la precipaj faktoroj kiuj kaŭzis la morton de li kaj de lia du akompanantoj Nils Strindberg (1872 – 97) kaj Knut Frænkel (1870–97).
Post kiam Andrée, Strindberg, kaj Frænkel komencis la vojaĝon de Svalbard en julio 1897, la balono rapide perdis hidrogenon kaj falegis sur la mar-glacio post nur du tagoj. La eksploristoj ne vundiĝis sed havis malfacilan vojaĝon suden tra la ŝanĝanta glacio. Sen sufiĉaj vestaĵoj kaj preparaĵoj, kaj ŝokitaj de la malfacileco de la ĉirkaŭaĵo, ili ne retrovenis. Post kiam la arkta vintro komenciĝis, la grupo venis elĉerpita sur Kvitøya (blanka insulo) kaj mortis ĉiuj. Dum 33 jaroj la fato de la Andrée-ekspedicio restis unu el la nesolvitaj misteroj en la arkta regiono. La hazarda malkovro en 1930 de la lasta kampo de la ekspedicio venis kiel granda novajo en Svedio, kie la mortintaj viroj estis priploritaj kaj idoligitaj. La morton de la tri oni rememoris en multaj manieroj en Svedio, kaj en pluraj verkoj post la malkovro Andrée aperis kiel nacia heroo, sed ankaŭ kiel viro kiu foroferis liajn akompanantojn pro ambicio.
Bernicia
Bernicia estis anglosaksa reglando enhavanta la nunan sudorientan Skotlandon kaj nordorientan Anglion. La reglando konsistis el, proksimume, Northumberland kaj County Durham en Anglio kaj Berwickshire (parto de la regiono Skotaj Limoj) kaj East Lothian en Skotlando.
Antaŭa kelta regno
Eblas ke estis antaŭa kelta regno. En antikva kimraj poemoj kaj en la verkoj de Nennius estas aludoj al Bryneich or Brynaich. La nomo Bernicia verŝajne devenas de la kelta vorto Bryneich aŭ Brynaich, kiu signifus "lando de montopasejoj".
Historio
La anglosaksa regno fondiĝis ne post 547, kiam ekregis la unua reĝo (Ida pri kiu estas informoj. Ties nepo, Aethelfrith, unuigis Bernicia kaj la apudan regnon Deira en 604, tiel estigante la regnon Northumbria. Tre mallonge, de la aŭtuno de 633 ĝis 634, la du regnoj disiĝis kaj Eanfrith, kiu la antaŭan jaron heredis Northumbria, regis Bernicia.
Reĝoj de Bernicia
De 604 al 616 Aethelfrith estis reĝo de la unuigita regno Northumbria.
Nehemia Gordon
Nehemia Gordon estas usona karaita verkisto. Li estas la fondinto de "The Karaite Korner" retejo pri karaismo.
Claviceps zizaniae
Claviceps zizania estas fungo el la ordo Hipokrealoj. Ĝi vivas en Nordameriko kaj parazitas Zizania.
São Mamede (Paraibo)
São Mamede estas municipo kaj urbo en la brazila subŝtato Paraibo, kiu havis 7.748 loĝantojn en 2010.
Trideksesuma sistemo
En matematiko, trideksesuma sistemo estas pozicia nombrosistemo uzanta nombron 36 kiel la bazo.
Iuj komputilaj kaj interretaj protokoloj uzas trideksesuman sistemon por kompakta prezento de nombroj en teksto.
Ĉiu 6-cifera en trideksesuma sistemo entjero povas esti prezentita per 32 bitoj, ĉiu 12-cifera en trideksesuma sistemo entjero povas esti prezentita per 64 bitoj.
Por komparo, por prezento de ajna 64-bita entjero bezonatas 16 ciferoj en deksesuma sistemo aŭ 20 ciferoj en dekuma sistemo.
Norma biblioteko de programlingvo C provizas funkciojn strtol kaj itoa (ne norma), kiuj povas labori kun diversaj nombrosistemoj, kaj ankaŭ kun la trideksesuma.
Por nombroj de ajna precizeco ankaŭ en la trideksesuma sistemo, GNU Mult-Precizeca Biblioteko provizas funkciojn mpz_set_str kaj mpz_get_st por entjeroj kaj mpf_set_str kaj mpf_get_str por flosanta punkto.
Uzoj
Multaj sistemoj de URL, TinyURL, SnipURL kaj KolayURL uzas nombrojn de bazo 36.
La Malproksima Bildanta Protokolo por afiŝejoj uzas bazon 36 por sendado de koordinatoj.
RickDate kaj similaj sistemoj uzas bazon 36 por prezento de datoj de gregoria kalendaro en dosiernomoj. Tiam sufiĉas po unu cifero por la tago kaj la monato.
Ekzemploj
Iuj nombroj en dekuma sistemo kaj trideksesuma sistemo:
Internacia Unio por la Konservo de Naturo
La Internacia Unio por la Konservo de Naturo (International Union for the Conservation of Nature and Natural Resources (IUCN), Union internationale pour la conservation de la nature) estas internacia organizo dediĉita al la protekto kaj konservo de la besta, planta kaj funga diverseco de la mondo.
Fondita dum la jaro 1948 en Fontainebleau, Francio, la centra oficejo nun troviĝas borde de la Lemana Lago en Gland, Svislando. La unio arigas 83 ŝtatojn, 108 registarajn kaj 766 neregistarajn organizojn, el kiuj multaj membras en entute 81 fakaj internaciaj asocioj, kiuj same membras. Krome proksime kunlaboras pli ol 10.000 ekspertoj kaj sciencistoj el pli-malpli ĉiuj ŝtatoj de la mondo.
Arie de Jong
Arie DE JONG [ˈari də jɔŋ] (1865-1957), nederlandano, faris revizion de Volapuko en la jaroj 1920-aj, publikigita en 1931. Li iom simpligis la gramatikon kaj refaris multajn radikojn por esti pli rekoneblaj aŭ malpli seksismaj. En postaj jaroj, li verkis multe en kaj pri la lingvo, inkluzive grandan vortaron germana/volapuka, gramatikon en Volapuko, kaj tradukon de la Nova testamento (1952).
Li estis redaktoro de la Volapuka gazeto por Nederlandanoj (Volapükagased pro Nedänapükans), kiu publikigis multajn el liaj tradukoj kaj per kiu li daŭre penadis disvastigi Volapukon, kaj prezidis la volapuk-klubo nomata Diläd valemik feda Volapükaklubas, en kiu inter aliaj, Hanns Martin Schleyer la nev-nepo de Johann Martin Schleyer membriĝis.
Bănișor
Bănișor [bəniŝor] (hungare: Alsóbán, germane: Unter-Bandorf) estas komunumo en Rumanio sudokcidente de Zalău. En 1910 Alsóbán havis 986 loĝantojn (rumanoj), en 1956 1 286. Ĝia unua mencio estas el 1213. Ĝis 1919 kaj inter 1940 kaj 1944 ĝi apartenis al Hungario (al Szilágy). Administre apartenas al ĝi Ban kaj Peceiu.
La tri partojn de la komunumo ligas la distrikta vojo DJ191E.
El Carche
El Carche en hispana (en valencia el Carxe) estas siero aŭ montaro apartenanta al la municipoj murciaj de Jumilla kaj Yecla, en la sudoriento de Hispanio. Ĝi estas katalogata de regiona parko kaj enhavas tri vilaĝojn en la periferio de la domaroj de Raspay, La Alberquilla kaj Carche, kun 182 loĝantoj (2005). La plej alta altaĵo estas de 1.371 metroj (Pico de la Madama).
La Puebla de Montalbán
La Puebla de Montalbán estas municipo de Hispanio, en la Provinco Toledo, regiono de Kastilio-Manĉo.
Loĝantoj
La loĝantoj nomiĝas Puebleños. La censita populacio en 2010 estis de 8.472 loĝantoj kaj la denseco estas de 60,02 loĝ/km².
Toponimio
La termino Montalbán devenas de "monte albiganicum". "Albiganus" estas vorto de deveno el keltoj kiu aludis al la loĝantoj de tiu vilaĝo. Montalbán povus deveni ankaŭ de la latinaj vortoj por "blanka monto". Tiu hipotezo subteniĝas pro ekzisto de ŝtonminejoj de kalkoŝtono en la teritorio, en la loko nome La Calera (kalkejo).
Situo
La Puebla de Montalbán estas situa en la okcidenta parto de Kastilio-Manĉo en la komarko aŭ distrikto Torrijos en la centra parto de la Provinco Toledo, je altitudo de 453 m; je 32 km el Toledo, provinca ĉefurbo, je 92 km, el Madrido, ŝtata ĉefurbo kaj je nur 15 km el Torrijos, la plej proksima urbo. La areo de ties teritorio estas de 141.16 km². La geografiaj koordinatoj estas 39°52′20″ N 4°21′32″ Ok.
Geografía
Ĝi situas ĉe la bordo de la rivero Taĵo kaj ĉe la unuaj deklivaroj de la Montoj de Toledo, kun belaj pejzaĝoj de makiso, ponto super la rivero Taĵo kaj tre fruktodona valo, kie elstaras la produktado de persikoj kaj abrikotoj, kaj ĝenerale de fruktoĝardenoj.
Ekonomio
Agrikulturo kaj brutobredado tradicie.
Historio
La Puebla de Montalbán estis iam ĉefurbo de la nomita regno de Montalbán, kie troviĝas la kastelo de Montalbán, kaj kiu enhavus aliajn lokojn kiaj San Martín de Montalbán, Menasalbas, Villarejo de Montalbán, El Carpio de Tajo kaj Mesegar de Tajo. Ĝi apartenis al la templanoj, ĉar la reĝo Alfonso la 7-a donacis ĝin al tiu kavalira ordeno en la 12-a jarcento, pasante en 1308 al la Regno de Kastilio kun Fernando la 4-a.
Monumentoj kaj interesaĵoj
Elstaras la Ĉefa Placo, placo tipe kastilia, portikara unuflanke, kun Urbodomo, la palaco de la Grafoj de Montalbán, la Monaĥejo de la Monaĥinoj Koncipigistinoj, la Turo de Sankta Mikaelo, la preĝejo de Nia Sinjorino de la Paco, la Hospitalo de la Karitato, aŭ la Monaĥejo de la Franciskanoj kun ties lernejo, tiele kiel la tipa arko de La Manzanilla (pometo) kaj la Arko de Tendezuelas (vendejetoj). Posedas aliaj interesajn konstruaĵojn kiaj la ermitejo de la Soleco, la ermitejo de Sankta Jozefo kaj la ermitejo de la Kristo de la Pardono.
La Turo de Sankta Mikaelo, eble la plej reprezenta konstruaĵo de La Puebla kaj unua videbla dum alproksimiĝo, estas resto de antikva preĝejo kaj tombejo, kun kvar partoj, de la jaro 1604; estas el briko.
La Puebla de Montalbán estis origine "juda loĝejo" sur kiu la templanoj kreis kristanan vilaĝon ĉirkaŭ 1276. Aktuale oni konservas lokon konatan populare laŭ la nomo de “Barrio de los Judíos” (juda kvartalo).
Gravuloj
En tiu vilaĝo naskiĝis Fernando de Rojas, aŭtoro de La Celestina, kiu ŝajne devis junaĝe kontempli la ekzekutadon de sia avo en fajro, ĉar temis pri familio de novkristanoj. EStis vilaĝano ankaŭ Francisco Hernández de Toledo, unu el la gravaj studuloj de botaniko de Ameriko kaj persona kuracisto de Filipo la 2-a. Ankaŭ naskiĝis kaj vivis en la Palaco de la familio de Osuna (situanta ĉe la placo) la kardinalo Pedro Pacheco Ladrón de Guevara, kiu partoprenis tre aktive en la Koncilio de Trento favore al la dogmo de la Senmakula Koncipiĝo. En 1526 ankaŭ tie mortiĝis la filo de Kristoforo Kolumbo kaj guberniestro de Hispaniolo: nome Diego Colón y Moniz Perestrello.
20242 Sagot
20242 Sagot estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la de la franca amatora astronomo Pierre Antonini elde sia privata Observatorio de Bédoin (Vaucluse, Francio).
Nomo
Ĝi estis nomita en memoro de Robert Sagot (1910 — 2006), amatora astronomo, kiu pasis grandan parton de sia tempo ĉe la Société astronomique de France. Li estis altirita de la mekaniko ĉiela kaj studis la sunhorloĝojn en Francio. Li ankaŭ estis kunverkinto, kun Jean Texereau, de la libro La Revue des Constellations.
Akcipitro
Akcipitro estas vorto kiu utilas por nomi la tutan birdan genron Accipiter, kiu enhavas ĉirkaŭ 50 speciojn aŭ pli specife utilas por nomi la plej konatan el tiuj specioj, nome Accipiter gentilis.
La Akcipitro (Accipiter gentilis) estas mezgranda rabobirdo de familio akcipitredoj kiu enhavas ankaŭ multajn aliajn tagajn rabobirdojn kiel agloj, buteoj kaj cirkuoj, precize en ties subfamilio de Akcipitrenoj.
Temas pri tre disvastigita specio tra la tuta mezvarma zono de norda hemisfero, tio estas Kanado, okcidenta Usono, Eŭropo -kun Skandinavio-, Turkio, Nordazio (Siberio), Japanio kaj centra Ĉinio. Pli ofte ĝi estas specio de loĝantaj birdoj, sed birdoj el plej malvarmaj regionoj el Kanado kaj Siberio migras vintre suden. En Nordameriko videblas migrantajn akcipitrojn suden super montoĉenoj septembre kaj oktobre.
Aspekto
La Akcipitro estas la plej granda membro de la genro Accipiter. Tiu rabobirdo havas mallongajn larĝajn flugilojn kaj longan voston, ambaŭ tre utilaj por manovri en arbaro inter arboj. La virbirdo havas blugrizan dorson kaj grizblankan striecan suban parton, sed azia subspecio en partikulara teritorio estas preskaŭ blanka ĝenerale al preskaŭ nigra supre.
Li estas 46–57 cm longa kaj havas enverguron de 89–105 cm. La ino estas multe pli granda (58–64 cm longa kaj enverguro de 108–127 cm) kaj pli griza. La Akcipitro, kiel ĉiuj Akcipitredoj, montras kazon de seksa dimorfismo pro la grando, ĉar maskloj estas 10-25% pli malgrandaj ol inoj kaj tiuj de la pli malgrandaj rasoj povas pezi tiom malmulte kiom ĝis 515 g, dum inoj de la pli grandaj rasoj povas pezi ĝis 2.2 kg. Inoj estas ofte 30-60% pli fortikaj ol siaj partneroj.
La junuloj estas pli brunaj kaj la ventraj strioj estas vertikalaj anstataŭ horizontalaj kaj sur pli flava koloro. Ĉiuj aĝoj havas malhelan kapon kaj videblegan blankan strion superokulan. Tiu aspekto dumripoze: griza dorso, striecaj ventro kaj brusto, malhela kapo kaj strio hela superokula estas komuna kun la ino de Nizo, kiu tamen estas multe pli malgranda.
Dumfluge la subaj partoj estas helaj kaj striecaj, kapo blanka kaj zono ĉirkaŭ la flavaj kruroj ankaŭ blanka; en longa vosto kvar malhelaj strioj. Flugilpintoj malhelaj.
En Nordameriko, junuloj havas palflavajn irisojn, dum plenkreskuloj havas malhelruĝajn kutime post la dua jaro, kvankam ankaŭ nutrado kaj genetiko povus influi sur iriskoloro. En Eŭropo kaj Azio, junuloj havas ankaŭ palflavajn irisojn, dum plenkreskuloj havas oranĝeccajn irisojn.
La flugmaniero estas karaktera flugilfrapado "flap flap" kaj posta glitado, sed ĝi estas foje vidata dum ŝvebado dum migrado, kaj kapablas konsiderindajn, longajn, horizontalajn rapidojn persekute de predo.
La Akcipitro estas foje konfuzata kun la Ĉasfalko ĉefe observata en alta rapida persekutado, havante flugilplintojn reen per falkeca profilo. En Eŭrazio la masklo estas foje konfuzata kun ino de Nizo, sed li estas pli granda, multe pli fortika kaj havas relative pli longajn flugilojn. En Nordameriko junuloj estas foje konfuzataj kun la pli malgranda Kupera akcipitro, tamen la junaj akcipitroj montras pli fortikan, vertikalan striecon en brusto kaj ventro kaj foje ŝajnas havi pli mallongan voston pro sia mulye pli granda kaj larĝa korpo. Kvankam ŝajnas esti laŭgranda koincido inter malgrandaj maskloj de akcipitroj kaj grandaj inoj de Kupera akcipitro, mezuroj pri morfometrio (longo de flugiloj kaj vosto) de ambaŭ specioj pruvas, ke ne eatas tia koincido, kvankam laŭpeza koincido povas okazi pro variado laŭsezona kondiĉo kaj faritaj manĝoj ĉe la pezado. En Nordameriko la Striakcipitro estas klare pli malgranda.
Subspecioj
La situacio de la agnoskitaj subspecioj estas ankoraŭ studata. Ĝenerale oni agnoskas 10 subspeciojn, ĉiuj en la Malnova Mondo, escepte tri en Nordameriko:
Manĝo
Ĝi ĉasas birdojn kaj mamuletojn en varia gamo de arbaro, per kaptado pro surprizo kiam ili falflugas ekde gvatejo aŭ per rapida persekutado. Ili povas predi bestojn tiom grandaj kiel leporo aŭ fazano. Akcipitroj estas ofte vidataj ĉe apudarbaraj habitatotipoj, kiaj arbarbordoj kaj herbejoj; flugante malalte kaj rapide por surprizi naatentantajn predojn. Ili estas kutime oportunemaj predantoj, kiel plej parto de rabobirdoj. Ĉefaj predospecioj estas malgrandaj mamuloj kaj birdoj troviĝantaj en arbaraj habitatoj, ĉefe Kanada bonazio, Neĝoŝua leporo, kaj Ruĝa sciuro en Nordameriko. Predospecioj povas esti tre diversaj, kiaj kolomboj kaj turtoj, fazanoj, perdrikoj, mevoj, diversaj vadbirdoj, pegoj, korvedoj kaj paserinoj (specioj varias laŭ regiono). Mamulaj predoj estas kunikloj kaj nombraj specioj de sciuroj kaj marmotoj. Ankaŭ akvobirdoj ĝis la grando de Platbeka anaso estas foje predataj. Predo estas ofte pli malgranda ol la ĉasista akcipitro, sed tiuj birdoj foje mortigas multe pli grandajn animalojn, ĝis la grando de leporoj duoble pezaj. La Akcipitro estas ŝajne grava predanto de aliaj rabobirdoj, kiaj pernenoj, strigoj, pli malgrandaj Accipiter kaj la Amerika turfalko.
Kutimaro
La voĉo estas akra skriĉ.
Printempe dum la reprodukta sezono la akcipitroj plenumas spektaklan "ondecan flugomontron", kaj tiu estas la plej bona momento por visi tiun sekreteman arbarbirdon. Tiam oni aŭdas foje la surprize kvazaŭ de mevo alvokon de tiu birdo.
Plenkreskuloj defendas siajn teritoriojn kuraĝe el entruduloj, inklude pretepasantajn homojn. Oni supozas, ke tia malkutima agresema nestodefendo estas adapto kontraxu arbogrimpantaj ursospecioj, kiaj la nigra urso en Nordameriko. Ili atakas ankaŭ aliajn rabobirdojn ĉe nestolokoj, kaj ofte tiuj devas cedi teritorion aŭ esti mortigataj de la agresema Akcipitro. La Akcipitro estas konsiderata sekretema rabobirdo kaj rare observata eĉ en areoj kie estas komunaj nestolokoj.
Reproduktado
Tiu holarktisa specio nestas en arboj (ĉefe arbaroj proksimaj de malfermaj kampoj), per konstruo de nova granda nesto ĉiujare, sed ankaŭ povas profiti forlasitajn nestojn de aliaj birdoj.
Plenkreskuloj revenas al siaj nestoteritorioj marte aŭ aprile kaj ovodemetado komencas aprile aŭ maje. Teritorioj ofte enhavas variojn de habitatoj, tamen la tuja nestareo estas ofte en matura aŭ eĉ praa arbaro. La ino demetas kutime 2 al 4 ovojn, sed ankaŭ el 1 al 5 eblas. La ovoj averaĝe estas 59 x 45 mm kajpezas ĉirkaŭ 60 g. La periodo de Kovado povas daŭri el 28 al 38 tagoj. Elnestiĝo okazas post ĉirkaŭ 35 tagoj kaj elflugo post pluaj 10 tagoj. La junulo povas resti ĉe la gepatra teritorio ĝis unu jaron.
Ĉe homoj
La Akcipitro aperas en la Flago de Azoroj. La arkipelago de Azoroj, Portugalio, havas sian nomon el la Portugala vorto por akcipitro, (açor), ĉar la esploristoj kiuj malkovris la insularon misidentigis vidatajn rabobirdojn kiel akcipitroj; poste oni trovis ke tiuj birdoj estas fakte milvoj aŭ ordinara buteo (Buteo buteo rothschildi).
Statuso
En Granda Britio kaj Irlando la Akcipitro ixgis formortinta en la 19a jarcento pro specimenkolektantoj kaj persekutado fare de ĉasgardistoj, sed ĝi ĵus revenis per enmigrado el Eŭropo, fuĝintaj birdoj el falkado kaj intencitaj liberigoj. La Akcipitro nun troviĝas en konsiderindaj nombroj en la arbaro Kielder, Northumberland, kiu estas la plej granda arbaro de Britio. La ĉefa minaco al Akcipitroj internacie nune estas klarigado de arbaraj habitatoj el kiuj kaj ili kaj ties predoj dependas, kaj en Britio kontraŭleĝa pafado kaj venenado por ĉaskonservado kiam la junuloj disiĝe moviĝas al farmaj areoj.
En Nordameriko, kelkaj neregistaraj konservorganizoj petis al la Departemento de Internaj Aferoj kaj precize al la Fiŝkapta kaj Natura Servo de Usono (1991 & 1997) listigi la Akcipitron kiel "minacata" aŭ "endanĝerita" laŭ la aŭtoritato de la Endangered Species Act. Ambaŭ petoj baziĝis por listado ĉefe sur la historia kaj pliiĝanta pornestada habitatoperdo, ĉefe de malnova kreskaĵaro kaj matura arbaro tre la konata teritorio de la Akcipitro. Al ambaŭ petoj la usona natura servo konkludis ke listadon ne garantias, sed subŝtataj kaj federaj naturagentejoj respondis dum la petoproceso per klopodoj por kontroli la evoluon de akcipitroj ĉefe en okcidenta Usono. Fakte ĝi estis listita kiel "sensitive species", kio estas ioma sekuro por protektado je subŝtata nivelo. En Nordameriko la Akcipitro estas federe protektita laŭ la Traktato de Migrantaj Birdoj de 1918 per amendo aldoninta indiĝenajn rabobirdojn al Traktato en 1972. Tiu specio estas listata ankaŭ en la Apendico II de la Convention on International Trade in Endangered Species (CITES).
Falkado
La ĉasflugo de la Akcipitroj en falkado tipe komencas el la enganta mano de la falkadisto, kiam la fluganta birdo aŭ kuniklo estas persekutata per horizontala ĉasado. La flugo de la Akcipitro persekutanta la predon estas karakterizata de intensa rapidaĵo ofte sekve de kapta manovro, per kiu la akcipitro kaptas sian predon per invertita posteno el sub la predo. La akcipitro, kiel ĉe aliaj akcipitredoj, montras markatan lertecon por sekvi predon en densa vegetaĵaro, eĉ persekutante predon perpiede tra arbustaro.
Omar Muĥtar
Omar Muĥtar (عمر المختار; naskiĝis en 1862 – mortis la 16-an de septembro 1931 en Bengazi, Libio) estis libia koran-instruisto, kiu batalis kontraŭ la italaj koloniaj regantoj, por sendependiĝo de sia lando. La nomo „Muĥtar” signifas „la Elektita“ kaj aludas je elektita vilaĝa gvidanto.
Kaptiteco, ekzekutado
La italoj kaptis lin nur en 1931 kaj militista tribunalo juĝis lin je morto, la 15-an de septembro 1931 en Bengazi. Sekvan tagon okazis la publika ekzekutado. La libia kontraŭstaro daŭris ankaŭ post morto de Omar Muĥtar. La tuta lando venis sub kontrolon de la italaj koloniistoj nur post okupado de la Kufra-oazo, en 1935.
Memoro
En Libio, Omar al-Muĥtar estas rigardata kiel nacia heroo. Lia figuro aperas sur la plej valora libia banknoto (10-a libia dinaro) kaj oni nomis stratojn pri li en multaj arabaj landoj.
Oni produktis en 1980 la filmon „Leono de la dezerto“ de Mustafa Akkad, kiu prezentis la vivon kaj la batalon de Omar al-Muĥtar. La rolon de Omar ludis Anthony Quinn.
Kiam Muamar Kadafi unuafoje vizitis Italion, la 10-an de junio 2009, li portis demonstre foton de kaptita Omar al-Muĥtar sur sia uniformo.
4089 Galbraith
4089 Galbraith estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la elde la Observatorio de la Monto Palomar, apud San-Diego (Kalifornio, Usono).
Nomo
Ĝi estis nomita en memoro de la kanada-usona ekonomikisto John Kenneth Galbraith (1908–2006).
Osred la 2-a
Osred la 2-a (m. la 14-an de septembro 792) estis tre mallonge reĝo de Northumbria, Anglio de 788 al 790.
Lia patrino estis fratino de Oswulf, kiu regis Northumbria de 758 al 759.
En 792 Osred la 2-a klopodis regajni la tronon sed malvenkis, kaj estis kaptata kaj mortigata la 14-an de septembro. Li entombiĝis ĉe Tynemouth.
Kontraŭbrula strio
Kontraŭbrula strio aŭ kontraŭbrula breĉo estas plurajn metrojn larĝa strio en arbaroj, grandaj herbejoj kaj erikejoj kaj aliaj facile bruleblaj areoj. Sur tiu strio la amaso de brulebla materialo (arboj, arbustoj, vebroj, konstruaĵoj k.s.) devas esti reduktita je minimumo, tiel, ke la breĉo estu apenaŭ superebla obstaklo por la fajro. Tial la disvastiĝo de arbara incendio povas esti limigita.
Kontraŭbrulaj strioj estas plej ofte artefaritaj (ekzemple per malplantado en arbaroj), sed ekzistas ankaŭ naturaj donitaĵoj, ekzemple larĝa rivero aŭ roka montodorso. Ankaŭ larĝaj stratoj povas havi la funkcion de kontraŭbrulaj strioj en setlejoj kaj ŝoseoj en komunikvojaj areoj.
Ĉe arbaraj incendioj kontraŭbrulaj strioj estas ankaŭ farataj per malplantado kiel aktiva kontraŭbatalo de la brulo, same kiel per kontrolita bruligo de la areoj tra kiuj incendioj povus disvastiĝi.
NGC 3847
NGC 3847 (aliaj indikoj — NGC 3856, UGC 6708, MCG 6-26-23, ZWG 186.32, PGC 36504) estas galaksio en konstelacio Granda Ursino.
Ĉi tiu objekto estas en NGC-katalogo kelkfoje, kun indikoj NGC 3847, NGC 3856.
Nicolas Dupont-Aignan
Nicolas Dupont-Aignan (kelkfoje kromnomita « NDA ») estas franca politikisto, naskiĝinta la, en la 15-a arondismento de Parizo.