cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Karol Kuzmány
Sub la influo de lia verko kaj liaj estetikaj ideoj, kiujn li formuladis en la literatura periodaĵo Hronka (1836-8), kreis sian artan kaj idean programon la nova, ĝuste formiĝanta generacio de ŝturanoj. Kvankam unue li estis fervora adepto de la tutslavaj ideoj de Kollár, li rekonis la pravecon de la lingva apartiĝo de slovakoj.
Grizkapa kulicikapo
La Grizkapa kulicikapo estas insektovora, akrobata, persista ĉasisto de predoj kiu memorigas siajn malproksimajn parencojn de la Paruedoj. La nesto estas konstruata sur rokfendo aŭ en arbotrunko, kaj la kutima ovodemetado estas de 3 aŭ 4 ovoj. Oni kolektis junulon de la ĉina subspecio calochrysea ĉe Mouping en la nuna Kantono Baoksingo en Siĉuano komence de septembre.
Ne malkomuna kaj troviĝanta en ampleksa teritorio, tiu birdospecio ne estas konsiderata minacata de la IUCN.
Karol Kuzmány
La popolara literatura folkloro alkondukis lin al romantikismo. En la historia rakonto La Nikso de Lučatín li ne nur uzis la rimedojn de la nova poetiko, sed ankaŭ instigadis al nacia aktiveco. En la filozofia romano Ladislav (1838), li meditas pri nacio kaj ĝia kulturo eĉ pri kontaktoj kun eŭropa kulturo. Ekde 1840 li verkis precipe religian poezion. La ekbrilon de ebla nacia libereco li bonvenigis komence de 1848 per la himneca kanto Kies Koro Ardas Sankte por la Ver´ (skribita en la nova literatura lingvo), kiu rapide fariĝis propraĵo de la tuta nacio.
Li estas kunfondinto kaj en 1863-66 vicprezidanto de Matica slovenská (kultura instituto).
Kies koro ardas
sankte por la ver´,
por homaro pretas
kiu pro maljusto
al la suferant´
ploras, tiun glore
laŭdos mia kant´.
Kiu iri pretas
sankta al batal´
en kanon-ĥoral´,
estos defendant´,
Kiu honestecon,
malgraŭ fi-minac´,
konsideros la plej
inda Di-minac´,
kiu de l´ firmeco
estas defendant´,
tiun ĉiam glore
Noblaj en ĉielon
post la viv´ sur ter´,
male, la fiuloj
iros al infer´;
kiu de l´ Di-leĝoj
estas respektant´,
Tradukis E.V.T.
Jean Harlow
Jean HARLOW (denaske Harlean Harlow Carpenter; 3a de Marto, 1911 – 7a de Junio, 1937) estis usona aktorino.
Kariero
Konata pro sia ludado de roluloj de "bad girl" (malica junulino), ŝi estis la ĉefa seksosimbolo de la komencaj 1930-aj jaroj kaj unu el la difinaj figuroj de la antaŭkoda epoko de la usona kinarto. Ofte kromnomita la "Bomba Blondulino" kaj la "Platena Blondulino", Harlow estis populara pro siaj roluloj kiel "Laughing Vamp" (ridetanta fatala virino). Harlow agadis en la kinindustrio dum nur naŭ jaroj, sed ŝi iĝis unu el la plej grandaj filmostelulinoj de Holivudo, kies bildo en la publiko restis dum longe. En 1999, la Usona Kininstituto rangigis Harlow kiel 22a en sia listo de plej grandaj legendaj virinoj en klasika Holivuda kino.
Harlow estis dekomence dungita de la komerca magnato Howard Hughes, kiu reĝisoris ŝian unuan gravan rolon en Hell's Angels (1930). Post serio de malsukcesaj filmoj laŭ la kritiko, kaj perdo de intereso de Hughes en ŝia kariero, Metro-Goldwyn-Mayer aĉetis la kontrakton de Harlow en 1932 kaj modelis ŝin por ĉefroloj en serio de sukcesoj konstruitaj sur ŝia komedia talento: nome Red-Headed Woman (1932), Red Dust (1932), Dinner at Eight (1933), Reckless (1935) kaj Suzy (1936). La populareco de Harlow rivalis kaj poste superis tiujn de la ĉefaj virinoj de MGM nome Joan Crawford, Greta Garbo kaj Norma Shearer. Ŝi mortis 26-jaraĝa pro rena malsufiĉo dum la filmado de Saratoga. MGM finkompletigis la filmon per uzado de korpaj dublantinoj kaj publikigis ĝin malpli ol du monatojn post ŝia morto; ĝi iĝis la plej sukcesa filmo de MGM de 1937, aame kiel la plej enspeziga filmo de ŝia kariero.
Adolf Ónodi
Adolf Ónodi, laŭ hungarlingve kutima nomordo Ónodi Adolf estis hungara kuracisto, otorinolaringologo, profesoro, membro korespondanta de Hungara Scienca Akademio (1896).
Biografio
Adolf Ónodi devenis el juda familio. Li ricevis kuracistan diplomon en universitato en Budapeŝto en 1881, poste tuj li ekinstruis samloke. Post 6 jaroj li atingis la rangon privata profesoro, krome li samtempe kuracadis gorĝajn malsanojn. Li esploris ankaŭ la nazajn malsanojn. Post disfalo de la Hungara Sovetrespubliko li migris al Aŭstrio pro sia politika starpunkto. Li daŭre laboris ĝis sia morto ankaŭ en Vieno.
Terrence Holder
Terrence HOLDER (naskiĝis en 1898 je Muskogee en Oklahomo; mortodato nekonata) estis usona trumpetisto de ĵazo, kiu direktis la bandon Dark Clouds of Joy kaj aliajn teritoriajn bandojn.
Vivo kaj verkado
Holder prezentis komence en sia naskiĝurbo kun Ida Cox, antaŭ ol li aliĝis al la bando de Alphonse Trent, en kiu li laboris kiel ĉeftrumpetisto kaj mastrumanto. Li validis kiel talenta solisto kun malferma sono. Onidire li devis forlasi la bandon, ĉar li trompis la muzikistojn pri parto de la enspezoj. Post tio li fondis en 1925 propran ensemblon, la Dark Clouds of Joy, kun kiu li sukcese prezentis ĉirkaŭ kaj en Kansasurbo kaj en Teksaso kaj donis gravan kontribuon al la kansasurba ĵazo. En 1929 la muzikistoj de la bando elektis novan bandestron, ĉar Holder estis malaperinta kun la kaso. Holder fondis kun Jesse Stone novan bandon, kiu ankaŭ laboris en la usona Mez-Okcidento, sed ankaŭ ĉi tiun bandon li baldaŭ devis forlasi pro financaj malkorektaĵoj. En pli malfruaj bandoj verkis muzikistoj kiel Buddy Tate, Budd Johnson kaj Claude Williamson. En la 1940-aj jaroj li estis membro en la bando de Nat Towles. Poste li laboris en kuprominejo en Billings.
Speicher
Speicher havas diversajn signifojn:
Bovarismo
Bovarismo estas "malkontenta stato, pri sociaj kaj emociaj planoj, kiu troviĝas precipe ĉe iuj nervozaj gejunuloj, kaj kiu rezultas en troaj kaj vanaj ambicioj, fuĝo al imageca kaj romaneca". Bovarismo ĉefe reflektas superidentigon kun fikcia rolularo, sed ankaŭ seksan frustracion en geedza vivo.
Etimologio
La termino bovarismo elvenas el la romano Sinjorino Bovary de franca verkisto Gustave Flaubert. En la romano de Flaubert, la sinjorino Bovary tro legis en ŝia junaĝo speciale romantismajn romanojn. Ŝia edzina vivo anstataŭ plenumi ŝiajn revojn, nur alportis al ŝi frustracion kaj seniluzion. Ŝi nur renkontas Charles Bovary-n, ne aparte valoran viron, kaj kelkajn amantojn, ankaŭ ili ne aparte valorajn.
Bartolomeo Sacchi
Bartolomeo SACCHI, latinlingve kromnomumita ankaŭ Platina, per tiu kromnomo restis en la historio, estis itala humanisto kaj verkisto kiu lasis spurojn en la kultura fermento de sia epoko. Li naskiĝis en 1421 en Piadena (Kremono – Italio) kaj forpasis en Romo en 1481.
Biografio
Junaĝe Platina envojiĝis al la soldata kariero sed baldaŭ direktiĝis al la studoj humanismaj kie li havis majstron Vittorino da Feltre. Li komencis la karieron de hejma instruisto ĉe la nobela familio de Ludoviko Gonzaga, kies filoj al li estis edukcele konfiditaj (1453).
En 1457 li iris al Florenco por aŭskulti la lecionojn de Argiropulo, starigis amikecon kun florencaj humanistoj, kaj fariĝis hejma instruisto ĉe la familio de Mediĉoj.
Kiel aludite, li estis ankaŭ renesanca humanisto, klerulo pri Literaturo kaj popolaj tradicioj: fine de la jaro 1461 li transloĝiĝis al Romo ĉe la kardinalo Francisko Gonzaga dungite kiel sekretario: fariĝis brevokompilisto de la papoj Pio la 2-a kaj Paŭlo la 2-a kun alternaj ŝancoj: en 1467 Platina fakte estis enprizonigita kaj torturita pro akuzo pri konspiro kontraŭ la papo, kaj, kune kun aliaj brevokompilistoj, pri paganaj idealoj. Venĝe pro tio li malfavore biografiis, dek jarojn poste, pri la personeco de Paŭlo la 2-a.
Verkaro
Senkulpigita dum enketa fazo komence de 1469, li vidis siajn ŝancojn prestiĝe leviĝi sub la papado de Siksto la 4-a, kiu lin nomumis direktoro de la Vatikana Apostola Biblioteko kie li verkis Liber de vita Christi ac omnium pontificum (Libro pri la vivo de Kristo kaj de ĉiuj pontifikoj), kolektaĵo de biografioj de papoj vivintaj ĝis tiam. Dum la samaj jaroj li publikigis De principe (Pri la Princo), De vera nobilitate (Pri aŭtenta nobleco) kaj De falso et vero et bono (Pri la malvero, Vero kaj Bono).
Lian precipan verkon oni taksas mallonga traktaĵo pri gastronomio, nome De honesta voluptate et valetudine (Pri honesta plezuro kaj pri sano). La "De honesta voluptate et valetudine" estis presita unuan fojon en Romo inter la jaroj (1473) kaj (1474), anonima kaj malprovizita je tipografiaj notoj, kaj tuj post, en Venecio, (Platine de honesta voluptate et valetudine, Venetiis: Laurentius de Aquila, 1475) kun presita informo pri la aŭtoro kaj kun tipografiaj notoj. La eldono pli “ĝusta”, inter la antikvaj, laŭ italianista Emilio Faccioli, estas tiu publikigita en Cividale del Friuli en 1480.
En tiu verko, Platina transskribas latinlingve ĉiujn receptojn - origine skribitajn vulgarlingve – de Majstro Martino, la plej fama kuiristo de la 15-a jarcento, kies Platina laŭdas la inventemon, talenton kaj kulturon. La ikonoklasta forto de Martino puŝas Platinan al nekonataj, sed iusence ne futuremaj kaj estontemaj, analizoj pri gastronomio, dieto, pri la valoro de la tieldirita “nutraĵo de la teritorio” kaj eĉ pri la utileco de regula fizika aktivado.
Kiel prefekto de Vatikana Biblioteko, en letero de 1481 nemulte antaŭ la forpaso, rekomendas skulptiston Andrea Bregnon al Lorenzo de Mediĉo por ke tiu povu transportigi tra la florenca teritorio ĝis Siena iujn marblokojn por la kapelo komisiita de Kardinalo episkopo de Siena. Estis lia lasta enmetiĝo en aferoj inter humanistoj, inter kiuj li juste estas asociigita.
Manoel Urbano
Manoel Urbano estas municipo de la brazila subŝtato Akro, kiu taksis 7.989 enloĝantojn en 2010.
Les Rues-des-Vignes
Les Rues-des-Vignes estas franca komunumo lokita en la departemento Nord kaj en la regiono Nordo-Kaleza Markolo. Ĝi havis 661 loĝantojn laŭ censo plenumita en 1999.
Geografio
Les Rues-des-Vignes situas kerne de la natura regiono Cambrésis kaj proksime al ties historia ĉefurbeto, Cambrai. La ĉirkaŭa regiono ĉefe konsistas el malaltaj ebenaĵoj kaj vastaj agroj. Cambrésis situas inter du aliaj, iom pli montetaj regionoj, nome Avesnois oriente kaj Artezo okcidente.
Les Rues-des-Vignes etendiĝas sur 17,85 km².
Subterejo en Znojmo
Subterejo en la sudmoravia urbo Znojmo apartenas al la plej ampleksaj kaj al la plej gravaj urbaj labirintoj de mezepokaj kaj novepokaj keloj kaj koridoroj, al unikaj memorindaĵoj de la tuta Mezeŭropo. Ĝi situas ne nur sub la tuta mezepoka parto de la urbo kun areo 35 – 40 hektaroj, sed kelkaj el ties supozataj 30 km da koridoroj kondukas malproksimen malantaŭ la urbon.
Historio
Historiistoj supozas, ke minado la rokkeloj komenciĝis en la 14-a kaj la 15-a jarcentŝanĝo. La lasta profundigado de kelkaj sektoroj por ekonomiaj celoj okazis ankoraŭ ĝis la 19-a jarcento.
Les Rues-des-Vignes
Vidindaĵoj
Sur la teritorio de Les Rues-des-Vignes situas la cisterciana abatejo de Vaucelles, konstruita en 1175.
Subterejo en Znojmo
Historio
Ankoraŭ sub nivelo de la keloj de burĝaj domoj, en profundeco de 3 ĝis 11 m sub la supraĵo, diversloke ĝis en kvar etaĝoj super si, estas eksterordinare implikita kaj netrarigardebla, absolute neregula labirinto de ĉambregoj kaj koridoroj, hakitaj en pli-malpli eroziiĝintaj granitoj de dyja granita kaj granodiorita masivo. La rokspacoj estis origine ekonomia fono de la burĝaj domoj, destinitaj al deponado de produktoj de tiu ĉi eksterordinare riĉa regiono (ne mankis inter ili granda kvanto de vino kaj biero). Sed ĉar Znojmo estis ankaŭ reĝa limfortreso, estis bezonate havi sekurajn spacojn ankaŭ por pli grandaj rezervoj „por malfavora tempo“, estis necese ankaŭ strategie kunigi la unuopajn kelojn, alkonduki en ilin trinkakvon kaj male superfluan forfalaĵakvon fidinde forkonduki. Tiel iel eblas nuntempe klarigi al si sencon de la dume pruvitaj 12 kilometroj sub la urbo. La subterejon konstruis evidente faris tiamaj majstroj de sia metio – ministoj el urbo Jihlava, kiuj ankaŭ „postlasis“ en unu el koridoroj sian emblemon – krucigitan hakileton kaj martelon. Tiel primitive ankaŭ estis la spacoj konstruataj – per hakiletoj, pioĉetoj kaj ŝoveliloj, al transporto servis ĉarumoj kaj vinĉoj. Pli malmolajn situojn de mineraloj la ministoj difektigis per fajro – per peĉumita ligno ili varmigis rokon verŝante ĝin per akvo, por ke ĝi krevu (pulvo, la invento de ĉinoj, tiutempe ankoraŭ ne estis konata en Eŭropo). Oni taksas, ke per tiu ĉi maniero ili sinsekve elhakis proksimume 50 – 55 mil da m3 de la roko.
Les Rues-des-Vignes
Administrado
Les Rues-des-Vignes apartenas al la kantono de Marcoing, kies ĉefurbo estas Marcoing. Tiu kantono mem estas parto de la arondismento de Cambrai, unu el la 6 arondismentoj de la departemento Nord.
Subterejo en Znojmo
Historio
Sub la tero estas profundigita ankaŭ vico da putoj, kunigitaj per inĝenia akva galerio – la tn. jezuita akvokondukilo. Tiel la urbo estis provizata fidinde eĉ en la malbonaj tempoperiodoj. Dum malamika sieĝado en la keloj eblis ankaŭ kuiri kaj hejti, ĉar esti konstruitaj specialaj fumkondukiloj al kamentuboj en la domoj. Parto de la subterejo servis ankaŭ por juĝceloj - atestas pri tio dunava salonego sub la eksa urbodomo, servinta kiel torturejo.
Eble pro kaŭzoj de sekretigo konserviĝis nenia historia plano de la subtera labirinto en Znojmo. Kaj do, kiel la subterejo fariĝis sensignifa, la spacoj estis iom post iom fermataj kaj superŝutataj, plej multe dum ordigado de ruinoj el bombardado post la dua mondmilito. Tial ne estas do mirinde, kiam difektita deakvigaĵo komencis en la 60-aj jaroj de la 20-a jarcento kaŭzi akcidentojn de konstruaĵoj kaj komunikiloj. Tial en la jaroj 1963 – 1965 komenciĝis sistema esploro kaj ampleksa reguligo de tiu ĉi unika subtera laboraĵo, kies parto estas alirebligita por publiko.
Stevenson (Vaŝingtonio)
Stevenson estas la ĉefurbo, kaj la plej granda urbo, en Kantono Skamania, Vaŝingtonio, Usono. Ĝi situas ĉe la norda bordo de la rivero Kolumbio.
Subterejo en Znojmo
Historio
Ankaŭ sub la burgo kaj la romanika rotondo en Znojmo, situantaj okcidente de la mezepoka centro de la urbo, estis en rokmasivo malkovritaj subteraj koridoroj kaj ĉambregoj. Evidente ili estis kunigitaj eĉ kun la urba labirinto, sed profundaj fundamentoj de bierfarejo kaj ties keloj el la 19-a jarcento verŝajne definitive malebligis verkontroli tiun ĉi logikan hipotezon.
Stevenson (Vaŝingtonio)
Fontoj
Bazita sur la angla Vikipedio.
Subterejo en Znojmo
Nuntempo
La subterejo estas publike alirebla ekde aprilo ĝis oktobro kaj ofertas 800 metrojn longan vizitvojon tra la labirinto de ĉambregoj, kameroj kaj koridoroj de la plej diversaj formoj kaj dimensioj, kunigitaj reciproke per trairejoj, ŝtuparejoj, rokfenestroj kaj fumtuboj. Ili situas sub la historia centro de la urbo kaj kreas ilin plejparte romantikaj volbigitaj spacoj hakitaj en granitoj.
15.3.2009 estis malfermita nova subtera ekspozicio, en kiu oni povas vidi fabelfigurojn, alkemian laboratorion, vivigitajn rokojn kaj prezentojn de ĉeloj por malliberuloj.
Konstanto de Eŭlero-Mascheroni
En matematiko, konstanto de Eŭlero-Mascheroni (ankaŭ nomata kiel la Eŭlera konstanto) estas matematika konstanto difinita kiel limigo de diferenco inter sumo de harmona serio kaj natura logaritmo:
Subterejo en Znojmo
Eksteraj ligiloj
Adreso kaj situo surmape
Konstanto de Eŭlero-Mascheroni
Ĝi estas kutime skribata per minuskla greka litero gamo γ.
Ĝia proksimuma valoro estas:
Estorf (distrikto Stade)
Estorf estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Stade de la federacia lando Malsupra Saksio. Fine de la komunumo havis  loĝantojn. Ĝi konsideriĝas parto de la metropola regiono Hamburgo. La komunuman teritorion trafluas la rivero Oste.
Konstanto de Eŭlero-Mascheroni
En deksesuma sistemo ĝi estas proksimume:
Konstanto de Eŭlero-Mascheroni estas malsama de la eŭlera nombro e, bazo de natura logaritmo.
Historio
La konstanto unue aperis en papero de Leonhard Euler, De Progressionibus harmonicis observationes (Indekso de Eneström 43) de 1735. Eŭlero uzis simbolojn C kaj O por la konstanto. En 1790, itala matematikisto Lorenzo Mascheroni uzis simbolon A por la konstanto. La skribmaniero γ aperas nek en la skribadoj de Eŭlero nek de Mascheroni, kaj estis elektita poste pro ligeco al Γ funkcio.
Aperoj
La konstanto aperas, en multaj lokoj, inter alia en († signifas ke ĉi tiu elemento enhavas eksplicitan ekvacion):
Propraĵoj
La nombro γ ne estas pruvita al esti racionala aŭ neracionala. Ankaŭ, ĝi ne estas pruvita al esti algebra aŭ transcenda.
Ĉenfrakcia analitiko montras ke se γ estas racionala, ĝia denominatoro estas pli granda ol 10242080.
Rilato al Γ funkcio
γ estas minus la derivaĵo de la gama funkcio Γ je argumenta valoro 1. Tial:
kie Ψ estas digama funkcio.
γ estas ankaŭ la limigo:
Limigo rilatanta al la beta funkcio (esprimita per Γ funkcio) estas
Rilato al la zeta funkcio
γ povas ankaŭ esti esprimita kiel malfinia sumo (serio) kies termoj enhavas la rimanan zetan funkcion je pozitivaj entjeroj:
La eraro termo en la lasta ekvacio estas rapide malkreskanta funkcio de n. Tiel la formulo konvenas por kalkulado de la konstanto kun alta precizeco.
Alia estas la malsimetria limigo (Sondow, 1998):
kaj
Proksime rilatanta al ĉi tiu estas la racionala zeta seria esprimo:
kie \zeta(s,k) estas la zeta funkcio de Hurwitz;
Integraloj
γ rezultiĝas kiel valoro de difinitaj integraloj:
Difinitaj integraloj en kiuj γ estas inkluzivata estas:
γ rezultiĝas kiel valoro de kelkaj de duopa integralo (Sondow 2003, 2005) kun ekvivalenta serio:
Tiel povas esti konsiderata kiel alterna eŭlera konstanto.
La du konstantoj estas ankaŭ rilatantaj per du serioj (vidi _Sondow_ 2005 #2)
Kantono Grafton
La kantono Grafton - angle Grafton County - estas kantono de Usono en la subŝtato Nov-Hampŝiro. La administra centro estas la urbo . La kantono estis fondita la.
Laŭ la stato de la jaro en la kantono vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km².
Konstanto de Eŭlero-Mascheroni
Integraloj
kie N0(n) kaj N1(n) estas la kvanto de ciferoj "0" kaj "1", respektive, en la duuma prezento de n.
Serioj
γ rezultiĝas kiel valoro de malfiniaj serioj:
La serio por γ estas ekvivalenta al serio de Nielsen (trovita en 1897):
.
En 1910, Vacca trovitis similan serion:
kie log2 estas la logaritmo kun bazo 2 kaj estas la planka funkcio.
En 1926, Vacca trovis serion:
aŭ
(Krämer, 2005)
Serio de Vacca povas esti ricevita de integralo de Catalan de 1875 (Sondow kaj Zudilin):
Ĉenfrakcia elvolvaĵo
La ĉenfrakcio elvolvaĵo de γ estas:
Tiel
La ĉenfrakcia elvolvaĵo de γ enhavas almenaŭ 470000 erojn.
Asimptotaj elvolvaĵoj
Estas jenaj asimptotaj formuloj por γ:
kie Hn estas la n-a harmona nombro.
La tria formulo estas ankaŭ nomita kiel la elvolvaĵo de Ramanujan.
e en potenco γ
Bazo de natura logaritmo e en potenco γ, la nombro eγ≈1,78107241799019798523650410310717954916964521430343... estas grava en nombroteorio. Iam ĝi estas skribata kiel γ' .
eγ egalas al jena limigo, kie pn estas la n-a primo:
Aliaj malfiniaj produtoj rilatantaj al eγ, kiuj rezultiĝas de la G-funkcio de Barnes:
kie la n-a faktoro estas la (n+1)-a radiko de
Ĉi tiu malfinia produto, unue esplorita de Ser en 1926, estis reesplorita per Sondow (2003) uzante supergeometriajn funkciojn.
Ĝeneraligoj
Eŭleraj ĝeneraligitaj konstantoj estas
por 0 < α < 1, kaj estas γ la okazo de α=1. Ĉi tiu povas esti plui ĝeneraligita al
por ajna malkreskanta funkcio f. Se
rezultiĝas konstantoj de Stieltjes, kaj
donas konstantojn
La du-dimensia limiga ĝeneraligo estas la konstanto de Masser-Gramain.
Sciataj ciferoj
Eŭlero komence kalkulis la valoron kun 6 dekumaj ciferoj. En 1781, li kalkulis ĝin kun 16 dekumaj ciferoj. Mascheroni provis kalkuli kun 32 dekumaj ciferoj, sed faris erarojn en la 20...22-aj ciferoj. (startanta de la 20-a cifero, lia rezulto estas 1811209008239 la korekta valoro estas 0651209008240.)
Poste pli rapidaj komputiloj kaj algoritmoj permesis kalkuli la nombron kun pli multaj ciferoj de precizeco.
Nigragorĝa koturno
La Nigragorĝa koturno aŭ Jukatana koturno (Colinus nigrogularis) estas specio de birdo de la familio de Odontoforedoj aŭ Amerikaj koturnoj propra de Centrameriko.
Ĝi troviĝas en Belizo, Gvatemalo, Honduro, Meksiko kaj Nikaragvo. Ties natura habitato estas subtropikaj aŭ tropikaj sekaj arbustaroj aŭ laŭsezone humidaj aŭ inunditaj herbejoj de malaltaj teroj, marbordaj mangrovoj kaj tre degraditaj iamaj praarbaroj. Specifa ekzemplo de loĝloko estas la mangrovejoj de Petenes ĉe Jukatano.
Nevuso
Nevuso (Naevus) estas loka difekto de la haŭto, simila al tubereto aŭ makulo, de pigmenta aŭ vaskula deveno, pli-malpli malhela aŭ ruĝa, bruna.
Proseč (Záhoří)
Proseč situas en katastra teritorio Záhoří u Semil kun areo 4,91 km².
Nigragorĝa koturno
Distribuado
Ĝi distribuiĝas norde de Jukatano, en Belizo kaj Honduro. Ankaŭ venas informoj pri vidaĵoj el norda Gvatemalo (El Petén) kaj el Nikaragvo. En Meksiko ĝi anstataŭas en Jukatano al la Virginia koturno (Colinus virginianus), kiu distribuiĝas al Tabasco, kio estas konsiderata parte geografia speciiĝo.
Aspekto
La Nigragorĝa koturno estas malpli granda ol la Virginia koturno kaj estas el 17 al 20 cm longa. La vizaĝo de la maskloj estas nigra kun blankaj strioj kaj superokula kaj subokula, kiuj enfermas nigran traokulan strion; ankaŭ la gorĝo estas tre nigra (kio nomigas la specion kaj en la komuna nomo kaj en la latina scienca nomo), dum la krono kaj nuko estas ruĝecbrunaj. La brusto kaj la ventro estas blankanigra, kun klara bildo skvameca de blankaj plumoj kun nigraj bordoj en centro kaj brunaj en flankoj. La dorso, flugiloj kaj vosto estas ruĝecbrunaj. La beko estas nigreca kaj dika baze. La inoj estas similaj al tiuj de la Virginia koturno, sed kun bruna al sablokolora gorĝo.
Ekologio
Same kiel sia norda parenco, ĝi elsendas sonon priskribitan kiel kotuji, kio estas kialo por la komuna nomo en la hispana por ambaŭ specioj.
Ĝi loĝas en savanoj, terkultivejoj de henekeno, ŝoseflankoj kaj makisaroj proksimaj al akvejoj. Danke al la terkultivejoj de henekeno la specio prosperiĝis, sed pro ĉasado denove malpliiĝis.
Tiu koturno vivas en malgrandaj aroj de 8 al 20 individuoj de ambaŭ seksoj. Ĉiu havas sian propran teritorion de duona kilometro, kie ĝi disponas el herbo kaj el grenujo. Ili kutime estas surgrunde. La grupoj ariĝas cirkle por defendi kolektive sian teritorion. Kaze de manĝabundo, la areo de tiuj teritorioj povas malpligrandiĝi.
Reproduktado
Komence de la reprodukta sezono la aroj disiĝas por formado de paroj. Maskloj estas kutime pli nombraj ol inoj kaj tiele oftas la masklaj kantoj kiuj klopodas allogi partneron. Nestumado okazas printempe kaj somere. Sed foje novembre videblas nombraj idoj, kio probabligas hipotezon de dua ovodemetado. Tiu perdriko konstruas neston surgrunde inter herboj, kie la ino demetas 10 al 15 ovojn blankajn el 24 al 30 milimetrojn longajn. Kovado estas farata de ambaŭ gepatroj dum 23 al 24 tagoj; same maskloj respondecas ankaŭ pri idozorgado kun la ino.
Manĝado
Ili estas nur vegetaranoj kaj manĝas naturajn semojn. La Jukatana koturno ne estas birdo de longa flugo. Se tio okazas, ili surteriĝas tuj por reserĉi manĝon surgrunde.
Subspecioj
Oni konas kvar subspeciojn de Colinus nigrogularis:
Nevuso
Nevusoj aperas dum la dudekaj aŭ la tridekaj unuaj jaroj de la homa vivo kaj povas evolui dum la tempo kun malsamaj formo kaj koloro. Nevuso estas haŭtŝanĝiĝo, kiun kaŭzas la pigmenta perturbo de la haŭto, plimultiĝo de angioj aŭ aliaj aĵoj en la dermo aŭ epidermo (ĉe aliaj specioj de nevuso kiel ekz. ĉe la blua nevuso (aŭ mongola makulo), la diskreskita histo troviĝas profunde en la subaj tavoloj de la haŭto kaj sube de la dorso (ĝi aperas ĉefe ĉe indianoj, nigruloj, azianoj). La surfaco de nevusoj povas esti glata aŭ tubereta..
Plimulto de la nevusoj elformiĝas per trokresko de normalaj haŭtaĵoj, kiuj tenas la originalan funkcion. Kelkaj nevusoj perdas la kutiman strukturon, iĝas malbonintencaj, kancerigaj. Tia estas la ’naevus sebaceus’, kiu entenas harfoliklojn kaj sebajn glandojn. La pigmentita giganta nevuso estas neregula, malhelbruna aŭ nigra makulo, kiu povas evolui al ’malignus melanoma’. El aliaj pigmentitaj nevusoj (ekz. blua nevuso aŭ junctionalis naevus) povas elformiĝi haŭta kancero.
Kelkaj pigmentitaj nevusoj apartenas al sistemaj malsanoj (makuloj café-au-lait, malhelbrunaj makuloj) povas signi Albright-sindromon kaj simptomon de Recklinghausen-malsano.
La plej disvastiĝintaj haŭtŝanĝiĝoj estas la pigmentaj nevusoj, sed konataj estas aliaj nevusoj tiel ekz. la liruĝaj hemonevusoj, fajromakuloj, kiuj elformiĝas el angioj kaj ofte malaperas spontane post kelkaj jaroj.
La epidermaj nevusoj (kiel ekz. naevus sebaceus) elformiĝas per trokresko de normalaj epidermoj. Ili estas ĝenerale karnokoloraj aŭ flavetaj.
Aĉeto de Luiziano
La vendo de Luiziano ne temis pri la luiziana ŝtato sole, sed pri partoj de teritorioj de 15 hodiaŭaj usonaj ŝtatoj kaj 2 kanadaj provincoj. La akirita lando entenis la tuton da Arkansaso, Misurio, Iovao, Oklahomo, Kansaso kaj Nebrasko. Ĝi krome koncernis partojn de Minesoto, Nord-Dakoto, Sud-Dakoto, nordorienta Nov-Meksiko, norda Teksaso, Montano, Vajomingo kaj Kolorado. Aldone, la aĉeto entenis malgrandajn partojn de tio, kio poste fariĝis la kanadaj provincoj Alberto kaj Saskaĉevano. La aĉeto hodiaŭ reprezentas 23% de la tuta usona teritorio.
Tiu akiro estis grava okazaĵo de la prezidenta mandato de Thomas Jefferson. Ĝi tiam estis akre kritikita, ĉar pluraj politikistoj opiniis, ke tia plivastigo de la usona teritorio estis kontraŭkonstitucia. Jefferson tamen decidis akcepti la aĉeton, ĉar li timis la influon de Francio kaj Hispanio sur la havenon Nov-Orleano.
Trojaninoj. Ifigenia en Taŭrido
'Trojaninoj. Ifigenia en Taŭrido' estas Esperanta traduko de du el la plej famaj verkoj de Eŭripido. Ili estas elhelenigitaj de Albert Goodheir kaj eldonitaj de Eldonejo Kardo el Glasgovo, Skotujo en 1985.
4385 Elsässer
4385 Elsässer estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la 24-an de septembro 1960 de la usona astronomo Tom Gehrels kaj de la nederlandaj geastronomoj Ingrid van Houten-Groeneveld kaj Cornelis Johannes van Houten, de la observatorio de Leiden, en la kadro de la Palomar–Leiden survey.
En tiu kunlaborado, plakoj eksponitaj de Tom Gehrels en la Observatorio de la Monto Palomar estis senditaj en Leiden (Nederlandon) kaj ekzamenitaj de la geedzoj Ingrid kaj Cornelis van Houten.
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de la germana astronomo Hans F. Elsässer, profesoro pri astronomio en la Universitato de Hajdelbergo kaj unua direktoro de la Max-Planck Instituto pri astronomio.
La Fresnais (stacidomo)
La Fresnais estas franca stacidomo sur linio -  - Saint-Servan, situanta en  La Fresnais, en departemento Ille-et-Vilaine, regiono.
Temas pri stacidomo de Société nationale des chemins de fer français (SNCF), priservata de trajnoj.
Ĝi situas ĉe kilometra punkto (PK) de linio Rennes - St-Malo-St-Servan (441000).
Kamboĝo en la Olimpikoj
Sportista teamo de en la Olimpikoj en 1956, 1964, en 1968 unufoje sub la nomo Kmera Respubliko, en 1972 denove sub nomo Kamboĝo, kaj kontinue ekde la jaro 1996 ĝis inkluzive la olimpiko de 2020, pro la kronvirusa pandemio prokrastita al somero 2021, partoprenis en ĉiuj someraj eldonoj de la sporta evento. En vintraj olimpikoj ankoraŭ neniam estis kamboĝaj partoprenantoj.
La teamo ĝis la stato de somero 2022 ankoraŭ neniam atingis olimpikan medalon. Kunordigas la teamon la Kamboĝa Olimpika Komitato (គណៈកម្មាធិការជាតិអូឡាំពិកកម្ពុជា).
Wilhelm Heile
Wilhelm HEILE (naskiĝis la 18-an de decembro 1881 en Diepholz, mortis la 17-an de aŭgusto 1969 en Harpstedt) estis germana politikisto.
Vivo
Li studis maŝininĝenieradon ekde 1905 en teknika altlenejo de Hanovro, sed oni forigis lin samjare pro partopreno en Asocio de Germanaj Studentoj. Poste li laboris kiel redaktisto ĉe Danziger Allgemeinen Zeitung, sed samjare ŝanĝis al National-Zeitung en Berlino. Inter 1906 ĝis 1908, li estis eldonisto de la periodaĵo Deutsche Hochschule. Dum la unua mondmilito Wilhelm Heile soldatis en la infanterio de la Germana Regno.
Ekde 1912 ĝis 1919, li verkis por kaj gvidis semajnan ĵurnalon Die Hilfe, kie li kunlaboris kun la fondinto Friedrich Naumann kaj periode kun Theodor Heuss. Post la morto de Naumann en 1919, li transprenis la eldonadon de tiu ĵurnalo. Li estis membro de la Gesellschaft zur Förderung der inneren Kolonisation. Li apogis la ideon de Mezeŭropaj Unuiĝintaj Ŝtatoj en la ĵurnalo Die Hilfe kiel paŝon al Eŭropaj Unuiĝintaj Ŝtatoj.
Post la unua mondmilito, li estis la unua rektoro de ŝatcivitana altlernejo- fondita de Naumann en 1918, Berlino -, el kiu formiĝis en 1920 la Germana Altlernejo pri Politiko, en kiu Heile laboris ĝis 1933 kiel docento pri ŝtataj sciencoj. Li estis maldungita en 1933 el ĉiu pozicio, kaj poste laboris (1933-36) kiel ekonomo en Niederlausitz, tradukisto kaj lekoro (1936-1941).
Post la dua mondmilito, li estis inter la unuaj reprezentantoj de la novfondita germania branĉo de la Unio de Eŭropaj Federalistoj, kiu ricevis la nomon "Eŭropa Unio". Oni nomis post li la straton Wilhelm-Heile-Straße en Syke.
Politiko
Heile membris en la Pogresema Popolpartio dum la imperiestra epoko. En 1918 partoprenis li la fondon de la Germana Demokrata Partio (DDP).
En 1946 li kunfondis la FDP-n en la novkreita federacia lando Malsupra Saksio, ekde 1947 membris en la Germana Partio.
Ghindari
Ghindari [gindarj] (hungare: Makfalva) estas komunumo en Rumanio en la meza etapo de la rivero Târnava Mică oriente de Târgu Mureș. Administre apartenas al ĝi la vilaĝoj Abud, Ceie, Chibed, Solocma kaj Trei Sate.
Situo
Ghindari situas sur la dekstra bordo de Târnava Mică. Ĝin trapasas la nacia vojo DN13A inter Bălăușeri kaj Lupeni.
Loĝantaro
En 1910 ĝi havis 1821 loĝantojn (hungaroj); en 1992 1.521 el kiuj 97 % estis hungaroj.
Historio
Ĝia unua skriba menciaĵo datiĝas el 1507. Ĝis 1919 kaj inter 1940 kaj 1944 Makfalva apartenis al Hungario (Maros-Torda).
Aristoteles Onassis
Aristoteles „Ari“ Sokrates Homer ONASSIS (greke: Ἀριστοτέλης Ὠνάσης; naskiĝis la 15-an de januaro 1906 en Izmiro, Turkio); mortis la 15-an de marto 1975 en Neuilly-sur-Seine ĉe Parizo, Francio) estis greka ŝipposedanto.
Li famiĝis krome kiam li edziĝis al Jacqueline Kennedy Onassis en 1968 post granda kritiko de la publika opinio, kiu konsideris ne tre taŭga la forgeson de la politikaj idealoj de la eksedzo antaŭ la riĉo de la nova edzo, ununura allogaĵo de li.
Lesné
Bazaj informoj
Lesné, hungare Leszna (lesna) estas malgranda vilaĝo en Slovakio, en Regiono Košice, en Distrikto Michalovce.
Situo
Lesné situas sub piedoj de monto, laŭ flankovojoj. Michalovce troviĝas 12 km-ojn.
Historio
La unua mencio pri la vilaĝo devenis de 1254, havanta preĝejon. En 1910 loĝis en Leszna 404 da homoj, (35 slovakoj, 26 hungaroj, 2 germanoj). Ĝis Traktato de Trianon Leszna apartenis al Hungara Reĝlando, al Zemplén (reĝa departemento), al distrikto de Nagymihályi, poste al Ĉeĥoslovakio, fine dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 loĝis en Lesné 434 da homoj, (398 slovakoj, 34 ciganoj).
Philipp Reis
(Johann) Philipp REIS [JOhan FIlip rajs] (naskiĝis la 7-an de januaro 1834 en Gelnhausen apud Frankfurto ĉe Majno, mortis la 14-an de januaro 1874 en Friedrichsdorf) estis germana instruisto kaj inventisto. Li instruis matematikon kaj fizikon, sed lia plej granda pasio estis la elektrotekniko.La plej granda merito de Reis estas la prezento de la unua tre primitiva telefono en la jaro 1861. Tiu ĉi aparato ankoraŭ ne permesis kvalite kontentigan sonkvaliton, sed el la transsendita frazo Das Pferd frisst keinen Gurkensalat (= La ĉevalo ne manĝas kukumsalaton) Reis kiel aŭskultanto komprenis la unuajn tri vortojn.
Ekde tiam Reis plurfoje prezentis sian telefonon, sed la plej influhavaj sciencistoj tiutempe ne komprenis la praktikan sencon de tia aparato kaj do ne subtenis tiun ĉi ideon. Reis dum sia tuta vivo ankaŭ provis plibonigi sian inventon, sed grava pulmomalsano (eble akirita pro venenaj vaporoj kiujn li enspiris dum sia laboro) finis lian vivon en la aĝo de nur 40 jaroj. Nuntempe Alexander Graham Bell, kiu prezentis la unuan bone uzeblan telefonaparaton, estas rigardata la inventisto de la telefono.
Marko Antonio
Marko Antonio (latine: Marcus Antonius, ĉirkaŭ 83 – 1-a de aŭgusto 30 a.K.) estis romia generalo, kiu estis parto de la dua triumviraro. Li batalis kontraŭ la respublikanoj kune kun Julio Cezaro kaj Oktavio en la finaj tagoj de la Romia Respubliko. Sed post kiam la respublikanoj estis fine venkitaj en la Batalo de Filipio, li luktis kontraŭ Oktavio pri la imperio mem. Kvankam Antonio klare estis pli bona generalo ol Oktavio, lia pasia amoro por Kleopatra tordis liajn juĝon kaj agojn, kaj li estis fine venkita de Oktavio en la marbatalo de Aktio.
Antonio unuafoje renkontis Kleopatran en -41 kaj edzinigis ŝin en -37.
Antonio diris, ke Herkulo estis lia praulo kaj Bakĥo lia modelo. Kaj Antonio ja estis diboĉa en paco, sed en milito estis virta kaj, post la morto de Julio Cezaro, la plej bona generalo de Romio. Li partoprenis en la tri decidigaj bataloj de sia tempo: Farsalo (-48) kun Julio Cezaro kontraŭ Pompeo, Filipio (-42) kun Oktavio kontraŭ Marko Bruto kaj Aktio (-31) kun Kleopatra kontraŭ Oktavio. Li estis venkita nur en la lasta.
Furfurila benzoato
Furfurila benzoato aŭ C12H10O3 estas kemia kombinaĵo, apartenanta al la funkcia grupo de la esteroj de la benzoata acido kaj furfurila alkoholo. Furfurila benzoato estas senkolora aŭ flaveca likvaĵo uzata kiel gustigagento kaj odorigagento en la nutrondustrio kaj en la fabrikado de kosmetikaĵoj. Kutime ĝi estiĝas per kondensiĝa reakcio aŭ per esterigo de Fischer-Speyer kun sulfata acido kiel katalizilo. Furfurila benzoato estas malmulte solvebla en akvo, sed tute solvebla en alkoholo, duetila etero, kloroformo kaj plejmulto el la organikaj solvantoj. Furfurila benzoato reakcias kun fortaj oksidigagentoj kaj fortaj bazoj.
Brunkola bucero
En Ĉinio la brunkola bucero (Aceros nipalensis) el la ordo de koracioformaj birdoj kaj familio de buceredoj vidiĝas nur en la suda parto de la provinco Junnan. Ĝi troviĝas ankaŭ de Hindio ĝis Tajlando.
La bucero estas granda birdo kun longeco de 1,1 ĝis 1,2 metroj. Sur ĝia granda kaj flava beko ne troviĝas kornosimila elkreskaĵo, sed nur vidiĝas kvin preskaŭ vertikalaj nigraj strioj ĉe ambaŭ flankoj de la supra bekbazo. La brunkolaj gebuceroj surhavas plumojn malsamajn en koloro. La vizaĝo de la virbirdo estas brile blua, kaj la nuda parto de ĝia gorĝo estas helruĝa. Ĝi estas kovrita ĉefe de nigraj plumoj verde brilantaj, kun brunaj plumoj ĉe la kapo kaj kolo kaj blankaj plumoj ĉe la vosto, kies bazo tamen estas nigra. La flugiloj kaj vosto de la birdino estas samkoloraj kiel tiuj de la virbirdo, kaj ĝiaj ceteraj plumoj, escepte de tiuj ĉe la kapo kaj kresto, estas verde brilantaj nigraj. Ĝia vizaĝo estas pure helblua.
La brunkolaj buceroj vivas en montaj ĉiamverdaj arbaroj kaj aktivadas ordinare sur arboj, en paro aŭ en grupo el 3-5. Ili forŝiras fruktojn kaj berojn per sia granda beko. Ili manĝas ankaŭ falintajn fruktojn, birdojn, malgrandajn musojn kaj insektojn. Akirinte manĝaĵon, ili unue ĵetas ĝin supren kaj poste englutas ĝin tutan. Se la ĉasaĵo estas viva, ili do mortigas ĝin unue per la granda beko kaj poste ĝin englutas. Kiam ili rigardas malsupren al io, ili ĉiam klinas la kapon, ŝajnigante sin stultaj, sed fakte ili estas tre saĝaj. Dum flugado ili rapide movadas siajn flugilojn kaj eligas grandan bruon; ofte okazas, ke antaŭ ol vidiĝas birdo, jam aŭdiĝas la bruo. Sidante, ili ĉiam atenteme rigardadas ĉirkaŭen; se ili trovas ion suspektindan, ili tuj flugas for unu post alia kaj samtempe eligas kriadon por voki siajn kunulojn. En la tempo de generado ili vivas pare, konstruas neston en truo de alta velkinta arbo kaj havas la kutimon topi la nest-aperturon per tero, arboŝelo, lignosegajoj kaj restaĵo de manĝaĵoj. La bucerino kovas ovojn kaj zorgas pri siaj idoj kaj, la virbirdo provizas ilin per manĝaĵoj kaj gardostaras sur najbara arbo. La brunkola bucero estas ia plej bela el la buceroj, kiuj troviĝas en Ĉinio. Ilia nombro estas tre malgranda, kaj ili vere estas raraj birdoj por apreco.
Lajos Jánossy
Lajos Jánossy [lajoŝ jAnoŝi], hungare Jánossy Lajos estis hungara fizikisto, matematikisto, astronomo, profesoro, membro de Hungara Scienca Akademio.
Lajos Jánossy naskiĝis la 1912 en Budapeŝto. Li mortis la 1978 en Budapeŝto.
Biografio
Lajos Jánossy rifuĝis al Vieno kun lia duonpatro György Lukács en 1919 post fiasko de Hungara Sovetrespubliko. Li frekventis universitatojn en Vieno kaj Berlino. Li eklaboris en Berlino, sed poste pro la faŝismo li rifuĝis al Londono. En 1950 li hejmenvenis, ĉar li ricevis altajn postenojn. Li estis unu el la fondintoj de Centra Fizika Esplora Instituto, dume li instruis en la universitato. Li aktivadis ankaŭ en la unusola partio.
Li okupiĝis pri astrofiziko, kvantuma mekaniko, optiko, gama-radiado, nukleonoj, integralo, diferenciala kalkulo, probablokalkulo, fizika relativeco. Li ricevis premion Kossuth en 1951.
(18753) 1999 GE17
(18753) 1999 GE17 estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la en la kadro de la kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
161592 Sarahhamilton
161592 Sarahhamilton estas asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita de la usona astronomo Marc W. Buie la elde la Inter-Amerika Observatorio de la monto Cerro Tololo en Ĉilio.
Ĝia nomo honoras Sarah A. Hamilton, direktorino de operacioj ĉe la Laboratorio de Aplikata Fiziko de la Universitato Johns Hopkins, kiu servis kiel Estrino de Planado de la Operacioj por la Misio New Horizons al Plutono.
Kanda
Kanda povas esti:
Krome estas 3 vilaĝoj Kanda en Nepalo kaj kelkaj aliaj lokoj kun tiu nomo en diversaj partoj de la mondo.
Kazematoj en Vyšehrad
Vyšehrad (legu Viŝehrad) estas fondita en la loko de eneolita burgejo (proksimume 2500 jaro a. K.), post tio slava burgejo, romana fortikaĵo kun remparoj pli altaj ol Praga burgo kaj poste eĉ grandega fortikaĵo gotika. Ties ĉefa tasko estis gardi sudan parton de Prago kaj kontroli fluon de rivero Vultavo.
(13166) 1995 WU1
(13166) 1995 WU1 estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la japanaj astronomoj Hiroŝi Kaneda kaj Sejĝi Ueda elde la observatorio de Kuŝiro en Hokajdo (Japanio).
Kazematoj en Vyšehrad
Senpere post finiĝo de la tridekjara milito la famaj konstruistoj C. Lurago kaj G. Alliprandi projektis ŝanĝon de Prago en grandegan barokan citadelon. Ties restaĵoj plej bone konserviĝis ĝuste en Vyšehrad. La fortreso estis planita preskaŭ sen subterejo. Sole en la ĉirkaŭaĵo de pordegoj kaj en kelkaj pluaj lokoj estis konstruita ankaŭ subterejo. La subteraj koridoroj, aŭ ankaŭ kazematoj, ebligis rapidan kaj ŝirmatan transŝovon de soldatoj, sekura depono de materialo kaj pafadon kontraŭ malamiko.
Fortika kofeo
Coffea canephora bezonas malpli zorgon ol la Coffea arabica kaj estas do malpli multekosta por produkti ĝin. La Fortika kofeo enhavas pli da kafeino ol la Arabia kofeo: de 1,7% ĝis 4% anstataŭ 0,8% ĝis 1,4%. En 2013, proksimume 30% el la tutmonda produktado de kafo originis de Fortika kofeo.
Kazematoj en Vyšehrad
Kiam francoj en la jaro 1741 konkeris Pragon, ili modernigis ankaŭ remparojn en Vyšehrad. En la jaroj 1838 – 1841 poste estiĝis ankaŭ nova enirejo ĝis subtera ĉambrego Gorlice.
Fortika kofeo
Priskribo
La planto havas malprofundan radiko-sistemon kaj kreskas kiel fortika arbo aŭ arbusto al ĉirkaŭ 10 metroj. Ĝiaj floroj malregulas, prenante ĉirkaŭ 10-11 monatojn por maturiĝi, produktante ovalajn ruĝajn drupojn (kvankam ofte nomitajn "beroj") kun du faboj ene. Ĝi estas malpli sentema ol la Arabia kofeo al plagoj kaj malsanoj, kaj bezonas multe malpli da herbicidojn kaj pesticidojn.
Kazematoj en Vyšehrad
En la subterejon en Vyšehrad oni eniras el suba, la tn. Brika pordego. Ĉi tie estas ankaŭ malgranda ekspozicio pri la historio de Vyšehrad. Ogiva koridoro kondukas en la rimarkindan subteran ĉambregon, al kiu oni diras Gorlice. Interesaj estas ankaŭ aperturoj de kreneloj, kiuj celas kontraŭ la urbo. En la muroj estas multe da aperturoj post trus-traboj kaj fostoj. La ĉambrego estis nome barita en kelkajn etaĝojn, kiuj servis kiel subtera kazerno kaj deponejoj. Hodiaŭ estas ĉefa atrakto de la ĉambrego originaloj de barokaj statuoj transportitaj el Karola ponto. En la subteraj spacoj okazas ankaŭ ekspozicioj kiel ekz. kelta Lughnasad (komence de aŭgusto).
Fortika kofeo
Disvastiĝo kaj biotopo
Origine trovita en altebenaj arbaroj de Etiopio, Coffea canephora kreskas indiĝene en okcidenta kaj centra Afriko de Liberio ĝis Tanzanio kaj sude al Angolo. Ĝi ne estis agnoskita kiel specio de Coffea ĝis 1897, t.e. pli ol cent jarojn post Coffea arabica. Ĝi ankaŭ estas nature naturalizita en Borneo, Franca Polinezio, Kostariko, Nikaragvo, Jamajko kaj la Malgrandaj Antiloj.
Kazematoj en Vyšehrad
Pri la subterejo en Vyšehrad ekzistas multe da mitoj.
Fortika kofeo
Kultivado kaj uzoj
La Fortika kofeo plejparte kreskas en Vjetnamujo, kie francaj kolonianoj enkondukis ĝin fine de la 19-a jarcento, kvankam ĝi ankaŭ kreskas en Afriko kaj Brazilo, kie ĝi ofte nomatas conilon. Komence de la 21-a jarcento, Vjetnamujo, kiu plejparte produktas la Fortikan kofeon, superis Brazilon, Baraton kaj Indonezion, por iĝi la unua el la plej grandaj eksportantoj de la mondo pri Fortika kofeo. Tamen Brazilo estas ankoraŭ la plej granda produktanto de kafo en la mondo, produktante trionon da kafo el la mondo, kvankam 80% de tio estas Coffea arabica.
Robusta estas pli facile prizorgi kaj havas pli grandan rikoltadon ol Coffea arabica, do pli malmultekosta. Rostitaj robustaj faboj produktas fortan, korpan kafon kun distinga grunda gusto, sed kutime kun pli amareco ol arabica pro sia piracina enhavo. Pro tio ke arabicaj faboj havas pli mildan guston kun malpli da acideco kaj pli riĉa gusto, ili ofte konsideratas superaj, dum la pli severaj robustaj faboj estas plejparte uzataj kiel kompletigo en pli malaltgradaj kafo-miksaĵoj. Tamen, la potenca gusto povas esti dezirinda en miksaĵo por doni ĝin perceptita "forto" kaj "finiĝo", rimarkinde pri la itala kafo-kulturo. Bonkvalitaj robustaj faboj uzatas en tradiciaj italaj espreso-miksaĵoj, je ĉirkaŭ 10-15%, por provizi plenan guston kaj pli bonan ŝaŭmon.
Kastelo de Rupprecht (Sajtoskál)
La Kastelo de Rupprecht  [rupreĥt] estas historia monumento, unu el la kasteloj en vilaĝo Sajtoskál, en Hungario.
Mikono
Mikono (vivis en la 5-a jarcento a.K.) estis helena pentristo kaj skulptisto, samepokano kaj lernanto de Polignoto. Li kaj lia majstro sentigis la spacan profundecon (perspektivon) en la greka pentroarto.
Fortika kofeo
Kultivado kaj uzoj
Ĝi estas krom uzita kiel stimulanto, ureziga, antioksidanto, kontraŭfebra, kaj malseverigas spasman astmon.
Mikono
Plej famaj verkoj de Mikono estas la Bunta halo sur la agoro de Ateno (Stoa poikile) kaj la murbildoj de la Tezeo-sanktejo.
Kastelo de Rupprecht (Sajtoskál)
Historio
En tiu loko estis teretaĝa nobeldomo. En 1863 ĝi estis trakonstruita al etaĝa kastelo. Ankaŭ la turo estis tiam konstruita. En 1921 unu tagon tranoktiĝis Karolo la 1-a (Aŭstrio) kun Zita de Bourbon-Parma antaŭ ol fari puĉon. Antaŭ tiu ĉi ĉambro estas videbla memortabulo pri la okazintaĵo. Depost la 2-a mondmilito la ŝtato forprenis la kastelon, la pli nova funkcio estis ekde 1950 loĝejo por gemaljunuloj. En 1958 la pli nova funkcio estis psikiatriejo kun 150 litoj.
Mikono
Mikono kaj Polignoto komencis ornami je Stoa poikile ĉ. 460 aK.. Polignoto pentris la centran pentraĵon, dum Mikono la dekstran bildon kun temo „Batalo de Tezeo kun la amazonoj”. La pentraĵo alportis por Mikono reputacion. Li komencis post 475 a.K. pri pentrado de novaj bildoj de la Tezeo-sanktejo (Batalo de la centaŭroj kaj la lapitoj kaj Morto de Tezeo. Liaj novigaĵoj alportis velkon de la greka vazopentrado, ĉar la muro donis pli grandan, platan surfacon por la pentristoj.
Kastelo de Rupprecht (Sajtoskál)
Konstruaĵo
La unuetaĝa kastelo kun keloj situas sola en granda parko. La konstruaĵo sekvas la ĉefvojon ĝuste ĉe vojkliniĝo. La kastelo konsistas el 3 partoj. Ĝuste ĉe la vojkliniĝo estas la meza malgranda parto, al tio aliĝas du aloj. Unu el la aloj estas pli longa, tie etendiĝas la duetaĝa kvadrata kaj tre larĝa turo, kies supro granda teraso etendiĝas.
Fortika kofeo
Eksteraj ligiloj
--
Kastelo de Rupprecht (Sajtoskál)
Parko
En la parko troviĝas kelkaj aliaj servaj domoj. Proksime al la ĉefvojo memorkolono estas videbla pri falintoj de la 1-a mondmilito. En alia loko tombofosto altiĝas. La plena parko kun maloftaj arboj estas zorgata.
Kanaria kulicikapo
La Kanaria kulicikapo aŭ Citronkolora kulicikapo (Culicicapa helianthea) estas malgranda paserina birdo (11,4 cm). Ĝi estis iam konsiderata parto de la familio Muŝkaptuledoj, sed lastatempe estas konsiderata parto de la Stenostiredoj. Temus pri "muŝkaptuledoj" tre rilataj al la (Paruedoj). La termino “Citronokolora” aludas al la flava koloro kiu estas la plej klara karaktero de la specio, kiu havas semarkajn citronkolorajn subajn partojn ĝis el la gorĝo. Krome, kvankam la kapo kaj supraj partoj estas olivecaj (kun malhelbrunaj partoj en ŝultroj, flugilplumoj kaj centra vosto), estas ankaŭ flava koloro en ĉirkaŭokulaj ringoj, kolnuanco kaj en nuanco de flugiloj kaj vosto. Tia koloro estas kaŭzo de ambaŭ nomoj nome Kanaria kaj Citronkolora kaj same en la latina scienca nomo kie helianthea devenas el la vorto Helianto de la genro helianthus el kiuj kelkaj specioj estas nomataj sunfloro, kiu havas saman flavan koloron en siaj petaloj.