cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Pablo Picasso
Dua Mondmilito kaj finaj 1940-aj jaroj: 1939–1949
Picasso havis amaferojn kun virinoj de eĉ pli granda aĝ-diferenco ol tiu inter li kaj Gilot. Estante ankoraŭ en rilato kun Gilot, en 1951 Picasso havis ses-semajnan aferon kun Geneviève Laporte, kiu estis kvar jarojn pli juna ol Gilot. Estante jam 70-jarulo, multaj pentraĵoj, inkodesegnoj kaj presaĵoj havis kiel temon maljunan, groteskan nanon kiel tolerema amanto de bela juna modelino. Jacqueline Roque (1927–1986) laboris en la Madoura Ceramiko en Vallauris ĉe la Lazura Marbordo, kie Picasso faris kaj pentris ceramikon. Ŝi iĝis lia amatino, kaj poste lia dua edzino en 1961. Ambaŭ restis kune por la cetero de la vivo de Picasso.
Lia geedzeco kun Roque estis ankaŭ venĝorimedo kontraŭ Gilot; je kuraĝigo fare de Picasso, Gilot estis divorcinta el sia tiama edzo, Luc Simon, laŭ plano edziniĝi al Picasso por sekurigi la rajtojn de iliaj gefiloj kiel legitimitaj herederoj de Picasso, kiu jam estis sekrete edziĝinta al Roque, post Gilot estis decidinta al divorco. Lia rompita rilato kun Claude kaj Paloma neniam pliboniĝis.
En tiu epoko, Picasso igis konstrui grandan gotikecan domon, kaj povis ankaŭ ekhavi grandajn vilaojn en Suda Francio, kiel Mas Notre-Dame-de-Vie ĉe Mougins, kaj en Provence-Alpes-Côte d'Azur. Li estis jam internacia famulo, kiu ofte vekis tiom multan intereson pro sia persona vivo kiom pro sia arto.
Postaj verkoj ĝis finaj jaroj: 1949–1973
Picasso estis unu el 250 skulptistoj kiuj ekspoziciis en la 3a Skulptarta Internacio okazinta en la Philadelphia Museum of Art meze de 1949. En la 1950-aj jaroj, la stilo de Picasso ŝanĝiĝis denove, ĉar li ekproduktis reinterpretojn de arto de grandaj majstroj. Li faris serion de verkoj bazitaj sur la eble la plej fama pentraĵo de Velázquez nome Las Meninas. Li bazis pentraĵojn ankaŭ sur verkojn de Goya, Poussin, Manet, Courbet kaj Delacroix.
Aldone al siaj artaj plenumoj, Picasso faris kelkajn filmajn aperojn, ĉiam kiel li mem, kiel memapero en la teatraĵo de Jean Cocteau nome Le testament d'Orphée (La testamento de Orfeo, 1960). En 1955, li helpis fari la filmon Le Mystère Picasso (La mistero Picasso) reĝisorita d Henri-Georges Clouzot. Li ricevis komisson por fari maketon por 15 m alta publika skulptaĵo konstrupta en Ĉikago, nun konata kutime kiel la Ĉikaga Pikasso. Li aliris al la projekto kun granda entuziasmo, kaj desegnis skulptaĵon kiu estis ambigua kaj iom polemika. Tio kion la figuro reprezentas ne estas konata; ĝi povus esti birdo, ĉefvalo, virino aŭ tute abstrakta formo. La skulptaĵo, unu el la plej rekoneblaj referencpunktoj de ĉikaga urbokerno, estis inaŭgurita en 1967. Picasso malakceptis pagon de 100 000 usonaj dolaroj por ĝi, kaj donacis ĝin al la urba popolo.
Pablo Picasso mortis la 8an de Aprilo 1973 en Mougins, Francio, pro pulma edemo kaj kora malsufiĉo, dum li kaj lia edzino Jacqueline distris amikojn dum vespermanĝo. Li estis entombigita en la Kastelo de Vauvenargues ĉe Aix-en-Provence, propraĵo kiun li estis akirinta en 1958 kaj okupiĝinta ĝin kun Jacqueline inter 1959 kaj 1962. Jacqueline evitis, ke ŝiaj gefiloj Claude kaj Paloma venu al la funebro. Elĉerpita kaj sola post la morto de Picasso, Jacqueline memmortigis sin per pafo en 1986 kiam ŝi estis 59-jaraĝa.
Grammont
estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Haute-Saône (prononco [],, arpitane Hiôta-Sona), en la regiono Burgonjo-Franĉkonteo (Bourgogne-Franche-Comté, prononco []) kaj en la historia regiono Franĉkonteo. Fine de en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². Administre la komunumo apartenas al la arondismento Lure (france arrondissement de Lure), la orienta parto de la departemento, kaj al la kantono .
Pablo Picasso
Politikaj sintenoj
Picasso restis for el la katalunisma sendependiga movado en sia junaĝo spite esprimadon de ĝenerala apogo kaj esti amikece kun ties aktivuloj. Li aliĝis al armitaj fortoj de neniu flanko aŭ lando dum la Unua Mondmilito, la Hispana Enlanda Milito, aŭ la Dua Mondmilito. Kiel hispana ŝtatano loĝanta en Francio, Picasso ne suferis trudon luktadi kontraŭ la invadintaj germanoj en iu el la tutmondaj militoj. Tamen, en 1940, li kandidatiĝis por akiri la francan ŝtatanecon, sed tio estis malakceptita sur bazo ke liaj "ekstremismaj ideoj estis evoluintaj al komunismo". Tiu informo ne estis publikigita ĝis 2003.
Je la komenco de la Hispana Enlanda Milito en 1936, Picasso estis 54-jaraĝa. Tuj post la komenco de la bataloj, la Respublikanoj nomumis lin kiel "direktoro de Prado, kvankam dum foresto", kaj "li entreprenis sian taskon tre serioze", laŭ John Richardson, liverante financojn por evakui la muzean kolekton al Ĝenevo. La milito havigis la elanon por la unua malferma politika verkaro de Picasso. Li esprimis koleron kaj kondamnon kontraŭ Francisco Franco kaj la faŝistoj en la serio de presaĵoj La sonĝo kaj mensogo de Franco (1937), kiu estis produktita "specife por propagandaj kaj financakiraj celoj". Tiu superrrealisma fuzio de vortoj kaj bildoj intencis esti vendita kiel serio de poŝtkartoj por akiri financojn por la hispanrespublika flanko.
En 1944, Picasso aliĝis al la Franca Komunista Partio. Li partoprenis en 1948 en la Tutmonda Kongreso de Intelektuloj por la Defendo de Paco en Pollando, kaj en 1950 li ricevis la Stalinan Pacpremion el la sovetunia registaro. Partia kritikaro en 1953 pri lia portreto de Stalin kiel nesufiĉe realisma malvarmigis la intereson de Picasso en la sovetunia politiko, kvankam li restis fidela membro de la Komunista Partio ĝis sia morto. Lia artokomercisto, D-H. Kahnweiler, socialisto, kvalifikis la komunismon de Picasso kiel "sentimentala" pli ol politika, dirante "Li neniam legis linion de Karl Marx, nek de Engels kompreneble." En intervjuo de 1945 kun Jerome Seckler, Picasso asertis: "Mi estas komunisto kaj mia pentrato estas komunisma pentrarto... Sed se mi estus ŝufaristo monarkiista aŭ komunista aŭ ia ajn, mi ne necese martelu miajn ŝuojn laŭ speciala maniero por montri mian politikon." Lia engaĝiĝo al komunismo, ofta inter tiamaj eŭropaj intelektuloj kaj artistoj, estis delonge celo de ioma polemiko; elstara pruvo estas citaĵo ofte atribuita al Salvador Dalí (kun kiu Picasso havis neafablan rilaton ):
Fine de la 1940-aj jaroj, lia malnova amiko la superrealista poeto, trockisto, kaj kontraŭ-stalinisto André Breton estis pli rekta; malakceptante manpremi kun Picasso, li diris al li: "Mi ne aprobas vian aliĝon al la Komunisma Partio nek vian sintenon pri la purigoj de intelektuloj post la Liberigo." Kiel komunisto, Picasso opoziciis la intervenon de Unuiĝintaj Nacioj kaj de Usono en la Korea Milito, kiel priskribis ĝin en sia pentraĵo Masakro en Koreio, kie li montris mortpafadon al civiluloj fare de militistoj per simila pentrostrukturo al la pentraĵo de Francisco Goya nome Los fusilamientos del tres de mayo. La artokritikisto Kirsten Hoving Keen skribis, ke ĝi estis "inspirita de informoj pri usona brutaleco" kaj konsideris ĝin unu el la komunistaj verkoj de Picasso.
Zsolt Boldogkői
Zsolt Boldogkői [ĵolt boldogkOi], laŭ hungarlingve kutima nomordo kaj kun plena nomo Boldogkői Zsolt Endre estas hungara biologo, genetikisto, altlerneja instruisto.
Pablo Picasso
Politikaj sintenoj
La 9an de Januaro 1949, Picasso kreis La Colombe (La kolombo), nigrablanka litografiaĵon. Ĝi estis uzita por ilustri afiŝon de la Monda Konsilio de Paco de 1949 kaj iĝis ikona bildo de tiu periodo, konata kiel "La packolombo". Tiu bildo de Picasso estis uzita tra la tuta mondo kiel simbolo de packongresoj kaj de komunismo.
Zsolt Boldogkői
Zsolt Boldogkői naskiĝis la en Tiszafüred.
Pablo Picasso
Politikaj sintenoj
En 1962, li ricevis la Leninan Pacpremion. Biografo kaj artokritikisto John Berger sentis, ke lia talento kiel artisto estis "eluzita" fare de la komunistoj. Laŭ la taglibroj de Jean Cocteau, Picasso iam diris al li reference al la komunistoj: "Mi aliĝis al familio, kaj kiel ĉe ĉiuj familioj, ĝi estas plena je merdo."
Ekspozicio en artodomo Zuriko
La svisa muzeo artodomo Zuriko inter la 15-a oktobro 2010 kaj la 30-a januaro 2011 prezentis ekspozicion kun la nomo "Picasso - die erste Museumsausstellung 1932", Picasso - la unua muzeoekspozicio 1932, honore al la 100-jara jubileo de la muzeo.
I cadetti di Guascogna
I cadetti di Guascogna ( La Kadetoj de Gaskonio) estas itala komedia filmo aperinta en 1950. Ĝi estis reĝisorita de Mario Mattoli. I cadetti di Guascogna estis originale filmita en la itala lingvo.
En la filmo interalie aperas la aktoroj Walter Chiari, Carlo Campanini kaj Mario Riva.
La filmo entute daŭras 86 minutojn.
Monumento de la studentaj korporacioj (Eisenach)
La Monumento de la studentaj korporacioj (germane: Burschenschaftsdenkmal) troviĝas sur monteto en Eisenach. Laŭ la opinio de multaj ĝi estas monumento de nacia graveco pri la proceso de la iĝo de germana nacia ŝtato dum la tuta 19-a jarcento.
Fono politika
Sur la pinto de Göpelskuppe inaŭguritis en 1902 solene, fare de la Asocio de germanaj studentaj korporacioj, monumento omaĝe al la patruja engaĝiĝo de studentoj. Ĝi viziteblas ĉiun tagon inter 10
Nacia Parko Zion
La Nacia Parko Zion – angle  Zion National Park – situas en la sudokcidento de la ŝtato Utaho en Usono, proksime de la limo al la najbara usaon ŝtato Arizono. La parko kovras areon de 579 kvadrataj kilometroj kaj situas en alteco de inter 1128 metroj (punkto Coalpits Wash) kaj 2660 metroj (punkto Horse Ranch Mountain) super la marnivelo. Dum la jaro 1909 la areo de la centra kanjono estis deklarita "nacia monumento", kaj ekde la jaro 1919 havas la statuson de nacia parko. Dum la jaro 1937 la parka teritorio ampleksiĝis pere de la proksima kanjono Kolob.
Monumento de la studentaj korporacioj (Eisenach)
Fono politika
La monumento staras majeste kontraŭe al la Wart-burgo, kie unuiĝis en la 18-a de oktobro 1817 - kvar jarojn post la Batalo de Leipzig - pli ol 500 korporaciitaj studentoj dum la t.n. Wartburgfesto. La monumenton oni eniris tra peza pordo el fero super kiu esta inĉizitaj la vortoj Dem geeinten Vaterland - Por la unuigita patrujo. Ene super la eniro videblas la dediĉo de la tuto per jenaj vortoj: Den deutschen Jünglingen und Männern, die nach den glorreichen Befreiungskriegen den Gedanken der nationalen Einigung faßten und ins Volk trugen, die in trüben Zeiten der Verdächtigung und der Verfolgung an ihm festhielten, ihn hegten und für ihn stritten, die in heißen Völkerkämpfen ihr teueres Blut für seine Verwirklichung vergossen und die ihn in großer Zeit durch Willenskraft, Feldherrnkunst und Staatsweisheit zu schöner That werden ließen, weiht dieses Denkmal in unauslöschlicher Dankbarkeit die Deutsche Burschenschaft.
Nacia Parko Zion
Zion aŭ en Esperanto Ciono estas antikva hebrea vorto kaj havas la signifon "rifuĝejo" aŭ "sanktejo". Aparte konatas la Monto Ciono apud (respektive en) Jerusalemo, kiu menciiĝas multloke en la literaturo de judismo kaj kristanismo. Aparte ŝatata la vorto estis de la mormonoj, kiuj eksetlis en Utaho. Eke de la parko situas tre reliefa roka pejzaĝo kun multaj kanjonoj, el kiuj la kanjonoj Zion kaj Kolob plej konatas. La kanjonoj ekestis el brunecaj ĝis oranĝkolore ruĝecaj rokoj el sabloŝtono de la Navajo-formacio, kiuj aĝas 170 milionojn da jaroj. La parka areo situas lime inter la Kolorado-altebenaĵo, la "granda baseno" (Great Basin) kaj la Mojave-dezerto. Pro sia aparta geografia situo en la parko ekzistas multaj diversaj ekologiaj sistemoj kun granda nombro de diversaj plantoj kaj bestoj.
Inter la plej gravaj naturaj vidindaĵoj de la parko estas la punktoj
Monumento de la studentaj korporacioj (Eisenach)
Post la realigita (et)germana unuiĝo
Per la fondo de la Germana Regno en 1871 la revo realiĝis. Post la unuiĝo de la plej gravaj studentaj korporacioj en 1881 la plano starigi monumenton honore al la en 1870/71 falintaj studentoj konkretiĝis. Sed oni intencis fari ion nekutiman. Tia monumento estu dediĉita al ĉiuj partoprenintaj en la germana unuiĝo. Sekve oni baldaŭ fondis en Eisenach la societon Burschenschaftsdenkmalverein.
La akceptita plano estis de tiutempe ankoraŭ juna sed tamen konkursgajninta arkitekto Wilhelm Kreis. La baza plano de la 33 metrojn alta monumento estas la intima kunstaro de la en la Regno unuiĝintaj triboj - pro tio la fortaj kolonoj kiujn tenas kune alta tamburo kaj plialtigas krono. La arkitravo portas la moton de la studentaro: Freiheit, Ehre, Vaterland - Libereco, honoro, patrujo.
Nacia Parko Zion
Turismo
La aliro al la nacia parko pro la malbona infrastrukturo en tiu parto de Utaho estas limigita al tri alirejoj. La aliro de oriento nur eblas tra la tunelo "Zion - Monto Carmel". Veturiloj pli larĝaj ol 23,8 metroj aŭ pli altaj ol 3,45 metroj, devas esti akompanataj kontraŭ kotizo tra la tunelo, ĉar ili bezonas pli ol unu veturan trakon. La paso de veturiloj pli altaj ol 3,98 metroj, pli longaj ol 12,19 metroj aŭ pli pezaj 22,6 tunoj entute ne permesatas. Pli altaj veturiloj povas atingi la parkon nur tra la norda alirejo.
Jolán Földes
FÖLDES Jolán (naskiĝis la en Kenderes; mortis en oktobro 1963 en Londono) estis hungara romanverkistino.
Oberfischbach
Oberfischbach estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Rhein-Lahn de la federacia lando Rejnlando-Palatinato. Fine de la jaro la komunumo havis 0 loĝantojn.
Nacia Parko Zion
Turismo
La nacia parko estas malfermata ĉiusezone, sed la panorama ŝoseo tra la kanjono Zion inter la monatoj marto ĝis oktobro estas malpermesata por la publika trafiko. Nur la senkostaj parkaj busoj dum tiu tempo rajtas veturi sur tiu ŝoseo, kaj la gastoj de la hotelo Zion Lodge, kiu situas en la parko. Dum la monatoj novembro ĝis marto veturiloj devas esti ekipataj por veturo en forta neĝo.
Monumento de la studentaj korporacioj (Eisenach)
Post la realigita (et)germana unuiĝo
Konstrumaterialo estis konka kalko el Meiningen-Dreißigacker. Jam dum la fazo de planado la arkiteko kunlaborigis renomitajn artistojn kiel ekz. Otto Gussmann, profesoro el Dresden kiu ankaŭ apartenis al la artista rondo Die Brücke. De li estas la ornamaĵoj secesistilaj de la en 1992 reproduktitaj fenestroj kiel ankaŭ la plafona pentraĵo montranta la batalon de la Azoj kun la potenculoj de la malhelo - paralelo al la kreado de germana nacia ŝtato.
Jolán Földes
Ŝia plej konata romano estas La Strato de Fiŝanta Kato. Ĝi temas pri la malfacila vivo de hungaraj elmigrintoj en Parizo post la unua mondmilito. Per tiu romano Jolán Földes venkis en internacia roman-konkurso kaj gajnis 4 000 britajn pundojn; ĝi estas tradukita al 12 lingvoj.
En la gazeto La Juna Vivo aperis la jena anekdoto:
Monumento de la studentaj korporacioj (Eisenach)
Sorto en la kuro de la 20-a jarcento
Komenciĝis la konstruo en somero de 1900. La solena inaŭguro en la 22-a de majo 1902 faritis per procesio disde la centra bazarplaco de Eisenach surmonten. La Duan mondmiliton la monumento sendomaĝe travivis, sed dum la GDR-tempo la oficiala politiko ege malŝatis ĝin kiel signon de germana unuiĝo. Ekzistis diversaj planoj de aliaranĝado aŭ eĉ de eksplodigo. La vitraloj detruitis kaj la statuoj ene estis frakasitaj kaj fortransportitaj.Tamen estis ankaŭ tiutempe historiemuloj kiuj substrekis la gravecon historian de la monumento tial ke oni lasis ĝin simple kadukiĝi. Nur en 1986 privata interesrondo ĉirkaŭ la inĝeniero Lehmann el Eisenach faris unuajn paŝojn de konservo.
Nacia Parko Zion
Turismo
Inter la kanjonoj Zion centre kaj Kolob norde ne ekzistas asfaltitaj ŝoseoj.
Monumento de la studentaj korporacioj (Eisenach)
Revivigo post la politikaj ŝanĝoj
Pro malfrua eksproprietigo de la monumento kun la Burschen-domo (la nuna hotelo Berghotel) ne antaŭ la 1953-a jaro, aktivuloj sukcesis en 1990 - post komplikegaj intertraktoj - revenigi la tuton (monumento+hotelo) en la posedon de la korporaciaro studenta.
Nacia Parko Zion
Turismo
Ene de la kanjono kaj la temperaturo kaj la aera humideco jam dum printempo povas atingi ekstremajn valorojn. Dum ĉiu parka migrado do estu kunportataj sufiĉe multaj trinkaĵoj.
Monumento de la studentaj korporacioj (Eisenach)
Revivigo post la politikaj ŝanĝoj
Ekde 1991 komenciĝis la restaŭradlaboroj de la ege damaĝita monumento, kion ebligis ne nur mondonacoj de privatuloj sed ankaŭ subvencioj de la Liberŝtato Turingio post la Turniĝo: ĉar temis pri refaro de monumento de nacia graveco! En 2006 reproduktitis ankaŭ la plafona pentraĵo fare de la turingiano Gert Weber. En la 24-a de marto 2007 estis la reinaŭguro post 16 jarojn daurxinta restaŭrado. Monumento memoriga kaj admona pri la nacia unuiĝmovado de la 19-a jarcento kun harmonieco inter arkitekturo kaj arto denove brilas kaj dokumentas la pensmanieron de la plejmulto de la tiutempa universitatanaro. Post Turniĝo reviviĝis ankaŭ la monumentoj ĉe Rudelsburg, gravegaj atestiloj pri la historio de studentaj korporacio en Saksio-Anhaltio.
Eksteraj ligiloj
Hejmpaĝo
23473 Voss
23473 Voss estas asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la de la germanaj astronomoj Freimut Börngen kaj Lutz D. Schmadel elde la Observatorio Karl Schwarzschild en Tautenburg (Germanio).
Nomo
Ĝi estis nomita en memoro de la germana poeto kaj filologiisto Johann Heinrich Voß (1751–1826), kiu verkis idiliajn scenojn de la civita vivo, parte en platgermana lingvo. Lia plej grava plenumo estis tradukoj aŭ libera reprezentoj de grekaj kaj romiaj aŭtoroj kiel Homero, Ovidio, Vergilio kaj Horacio, tiel malfermante novan rilaton kun la antikvuloj por siaj samtempuloj.
1677 Tycho Brahe
1677 Tycho Brahe estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la finnlanda astronomo Yrjö Väisälä elde la Observatorio de Iso-Heikkilä en Turku.
Nomo
Ĝia nomo honoras la danan astronomon Tycho Brahe.
ALM
La vorto havas plurajn signifojn:
Erik van Rossum
Erik van Rossum (n. ) estas nederlanda futbalisto.
Li futbalis ĉe NEC Nijmegen, FC Twente, Willem II, Germinal Ekeren, Plymouth Argyle FC, Verdy Kawasaki kaj Albireo Niigata.
Nun li estras trinkejon en Nijmegen.
Neuville-sur-Saône (stacidomo)
Neuville-sur-Saône estas franca varstacidomo sur linio - Trévoux, situanta en  Neuville-sur-Saône, en departemento  (Metropolo Liono), regiono Aŭvernjo-Rodano-Alpoj.
Temas pri stacidomo de Société nationale des chemins de fer français (SNCF).
Iktino
Iktino (en greka Ἰκτῖνος, Iktinos) estis arkitekto aktiva en la mezo de la 5a jarcento a.K. Antikvaj fontoj identigas Iktinon kaj Kalikraton kiel kunarkitektojn de la Partenono.
Paŭzanio identigas Iktinon kiel arkitekto de la Templo de Apolo ĉe Base. Tiu templo estis dorika en la ekstero, ionika en la interno, kaj aligis korintan kolonon, nome la plej frua konata, ĉe la centra malantaŭo de la naos (navo). Kelkaj fontoj identigas Iktinon ankaŭ kiel arkitekto de la Telesterion ĉe Eleŭziso, nome giganta konstruaĵo uzita por la Eleŭzisaj Misteroj.
La artisto Jean Auguste Dominique Ingres pentris scenon montrantan Iktion kun la lirisma poeto Pindaro. La pentraĵo estas konata kiel Pindaro kaj Iktino kaj estas montrata ĉe la Nacia Galerio (Londono).
Zebroparulio
Tiu specio estas 13 cm longa kaj pezas 11 g. Somera masklo de Zebroparulio estas tre strieca blankanigra. La kapobildo estas rimarkinda: nome estas larĝa blanka superokula strio kaj super ili ambaŭflankaj nigraj kronaj strizonoj kiuj enfermas centre tre mallarĝan blankan kronostrion; la vizaĝo estas nigra (griza ĉe inoj) kaj tie videblas blanka suba duona okulringo. Estas du blankaj flugilstrioj. Inoj kaj junuloj estas similaj, sed pli senkoloraj aŭ malpli striecaj.
La puertorika endemio Angela parulio estas ofte konfuzata kun la simila nesamgenra Zebroparulio (Mniotilta varia), nereproduktanta specio en Karibio sed videbla en Puerto-Riko el mezo de septembro al komenco de majo. La ĉefa fizika distingilo estas ĉe okuloj. La Angela parulio havas duonigitan blankan okulringon dum la Zebroparulio havas blankan strion superokulan kaj blankan suban duonon de la okulringo. Alia distingilo troviĝas en la krono, ĉar tiu de la Angela parulio estas tute nigra kaj tiu de la Zebroparulio havas blankan vertican strion.
Tiuj birdoj manĝas insektojn kaj araneojn, kaj malkiel aliaj paruliedoj, la Zebroparulio manĝas kiel sito, moviĝante supren kaj suben laŭ arbotrunkoj kaj laŭlonge de branĉoj, sed ne uzas la voston kiel apogilo. La kanto estas altatona sii ŭii-sii ŭii-sii ŭii-sii ŭii-sii ŭii-sii, kaj la alvoko estas akra tik.
2613 Plzeň
2613 Plzeň estas malgranda malhela asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la slovaka astronomo Ladislav Brožek elde la Observatorio Kleť, apud České Budějovice en Ĉeĥio.
Nomo
Ĝi ricevis la nomon de la ĉeĥa urbo Plzeň, konata ankaŭ sub la nomo Pilseno.
(17535) 1993 FF40
(17535) 1993 FF40 estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la en la kadro de la "Enketo de Upsalo-ESO pri Asteroidoj kaj Kometoj" (Uppsala-ESO Survey of Asteroids and Comets, aŭ "UESAC") elde la Observatorio La Silla (Ĉilio).
Fernando Arrabal
Fernando ARRABAL (naskiĝis la 11-an de aŭgusto de 1932 en Melilla, Hispanio) estas hispana dramverkisto kun verkoj kaj en la hispana kaj en la franca.
Vivo
Li lernis skribi kaj legi en Ciudad Rodrigo Provinco Salamanko (li ricevis je sia 10aĝo nacian premion por inteligentegaj infanoj) kaj studis en universitato en Madrido.
Kiam li estis infano, li suferis pro mistera malapero de la patro, mortkondamnita kaj poste skapita. Ŝajne tiu ŝoko kaŭzis specifan obsedon en la estonta verkisto. Li reĝisoris sep filmojn. Li aperigis dek kvar romanojn, kelkajn eseojn kaj sian faman Carta al General Franco (Letero al la generalo Franko) dumvive de la diktatoro. Lia tuta teatro eldonita en kelkaj lingvoj estis publikita laŭ du volumoj kaj pli ol du mil paĝoj.
Kun Alejandro Jodorowsky kaj Roland Topor li fondis en 1963 la Panikan Grupon. Inter liaj influoj oni elstarigis Kafka, Jarry, Sade, Artaud, ktp. Tio estas, li estas ribelema, perfortema, revolucia dramaturgo, bohemia kaj ceremonia. Li ekziliiĝis en Francion ekde 1955 kaj de tiam li loĝis tie. Tamen ekde la demokrata epoko, li tre ofte estas en Hispanio.
Premioj
Spite sian kontraŭpopolan konduton, li ricevis multajn premiojn (Granda Teatra Premio de la Franca Akademio, la premioj Nabokov por romanoj kaj Espasa por eseoj, la premio "Monda Teatro" ktp.). Pro siaj romanoj li ricevis en Hispanio la premion Nadal.
La Patafizika Lernejo donis al li la titolon transcenda satrapo, kiun nur malmultaj gravuloj ricevis, kiel Marcel Duchamp, Eugène Ionesco, Man Ray, Boris Vian, Dario Fo, Jean Baudrillard kaj Umberto Eco. La 14-an de julio 2005 Fernando Arrabal ricevis membrecon en la Honora Legio.
Kelkaj verkoj
Unu el liaj teatraĵoj pli gravaj kaj konataj estas El arquitecto y el emperador de Asiria (La arkitekto kaj la imperiestro de Azirio), panika verko, verkita en la dua epoko de lia teatra verkado. Alia tre konata kaj ludata estas Pic-Nic ("Pikniko sur la batalkampo") kie oni kunigas surealismon kun absurdeco, humuro kaj falsa ĉiutaga situacio, nome soldato inter frontoj de du armeoj kiuj bombardadas sin unu la alian ricevas dimanĉan viziton de siaj gepatroj kiuj planas -kaj sukcesas- pikniki tie.
Inter romanoj tre premiata estis La torre herida por el rayo (Turo vundita de fulmo) kie la aŭtoro revolucie inkludas ŝakon kiel parto de la evoluo de la agado.
Poezio
Li aperigis librojn kun bildoj de Pablo Picasso, Salvador Dalí, René Magritte, ktp., inter kiuj elstaras
Teatro
Cento da verkoj en deknaŭ volumoj:
En Esperanto
Jenaj teatraĵoj estis esperantigitaj kaj surscenigitaj :
La Kia koincido-prezentaĵo de la kontraŭmilita, absurda verko Pikniko sur la batalkampo premieris en la IJK 1986 en Israelo: pro la tre striktaj regularoj pri sekureco ĉe la limoj de Israelo, absolute neeblis entransporti en la landon la necesajn teatrajn kostumojn kaj rekvizitojn - soldatajn uniformojn, armean telefonon, falsajn mitralojn kaj grenadojn aŭ pikdraton. Ĉion do necesis kaj eblis prunti el la stokoj de la israela armeo. Pro la fakto ke la rolon de unu soldato plenumis juna aktorino (la germanino Judith Jackson), kaj ke en plej multaj landoj ekster Israelo almenaŭ tiutempe virinaj soldatoj ankoraŭ estis tre rara fenomeno, la scenaro do ŝajnis tre klara aludo al la absurde tensia daŭra militostato en Israelo.
Kino
Fernando Arrabal realigis sep filmojn kiel reĝisoro:
5603 Rausudake
5603 Rausudake estas mezgranda malhela asteroido de la ekstera asteroida zono, ano de la Hilda grupo.
Malkovro
Ĝi estis malkovrita la de la japanaj astronomoj Kin Endate kaj Kazuro Watanabe elde la observatorio de Kitami en Abaŝiri-subgubernio sur la insulo Hokajdo.
Nomo
Ĝi ŝuldas sian nomon al la monto Rausu, (japane 羅臼岳, Rausu-dake), vulkano alta je 1661 metroj, kulmina punkto de la duoninsulo Ŝiretoko (Hokajdo).
Luna Societo
La Luna Societo (anglalingve Lunar Society) estis diskutgrupo kaj vespermanĝ-klubo de riĉaj industriistoj, naturfilozofoj kaj intelektuloj, kiuj regule kunvenis ekde 1765 ĝis 1863 en Birmingham, Anglio. La nomo de la societo devenas de tio, ke la kunvenoj estis planitaj dum plena luno (ĉar ne jam ekzistis publika lumigo, la reveno hejmen estis tiel pli facila kaj sekura).
La membroj de la Luna Societo estis tre influaj en Britio. Inter la plej oftaj partoprenantoj estis Matthew Boulton, Erasmus Darwin, Samuel Galton Junior, James Keir, Joseph Priestley, Josiah Wedgwood, James Watt, John Whitehurst kaj William Withering.
Inter malpli oftaj partoprenantoj menciindas Sir Richard Arkwright, John Baskerville, Thomas Beddoes, Thomas Day, Richard Lovell Edgeworth, Benjamin Franklin, Thomas Jefferson, Anna Seward, William Small, John Smeaton, Thomas Wedgwood, John Wilkinson, Joseph Wright, James Wyatt kaj Samuel Wyatt.
Huang Nai
Huang Naio estis vicprezidanto de la Federacio de Ĉinaj kripluloj, filo de Huang Xing, fama burĝ-demokratia revoluciisto, politikisto kaj strategiisto de Ĉinio. D-ro Sun Jatsen, granda pioniro de la ĉina burĝdemokratia revolucio, kaj Huang Xing kune iniciatis la unuan ĉinan burĝan revolucian partion. Poste Huang Xing helpis d-ron Sun en la Revolucio de 1911, kiu finis la feŭdan regadon en Ĉinio. Huang Nai naskiĝis en 1917 en Ŝanhajo, malpli ol 3 monatojn post kiam lia patro mortis.
La patriotismo de la patro multe influis lin. Li decidis sekvi ekzemplon de sia patro. Kiam 11 lernis en elementa lernejo, li estis estro de la lernanta federacio kaj skoltismo de la lernejo. Kiam li lernis en mezlernejo, li legis la eseon de Hujucz "Impresoj en Moskvo"* kaj ekkontaktis novajn pensfluojn. En someraj ferioj Ii memlernis Esperanton, legis la Esperantan revuon "La Lunoo" kaj vizitis Esp-kurson en Nankino. Ĝuste tiam lia dekstra okulo blindiĝis pro vundo en piedpilkado. Instigate de sia frato, Huang Nai veturis al Japanio en 1936 por studi. Tie li konatiĝis kun progresema japana esperantisto Nakagaki Torajiro. Huang kaj liaj kolegoj lernis de Nakagaki Torajiro Esperanton. Influate de la instruisto, Huang partoprenis en Ia "Kunsido pri Modernaj Problemoj" kaj "Esperanto-Societo de Ĉinaj Studentoj en Japanio", fonditaj de progresemaj ĉinaj studentoj en Japanio. Tiam li konatiĝis kun Verda Majo (Hasegawa Teru) kaj ŝia edzo Liu Ren kaj helpis ilin veturi al Ĉinio.
En 1937 Huang Nai estis arestita pro sia aktivado en la maldekstruma Esp-movado. Helpate de japanaj amikoj, li estis liberigita. Guste en tiu jaro la japanaj agresantoj invadis Ĉinion. Huang Nai kaj multaj aliaj ĉinaj studentoj senhezite revenis Ĉinion por partopreni la kontraŭjapanan nacisavan movadon. En la sekvinta jaro li atingis Yan'an, la revolucian centron de Ĉinio. En Yan'an Huang Nai sin okupis pri ĵurnalismaj laboroj. Li dediĉis grandan parton de siaj postlaboraj horoj al la loka Espmovado por helpi Zhuang Dong, kiu respondecis pri la Yan'an-a Esp-Asocio, en kompilado de lernolibroj, eldonado de "Yan'an-aj esperantistoj", funkciigo de Espkurso kaj Esp-ekspozicio. Huang estis unu el Ia plej fervoraj aktivuloj en Yan'an. La materia vivo en Yan'an estis malfacila. Ĝi serioze miopigis lian maldekstran okulon, tamen li ankoraŭ pli energie esploris japanajn problemojn.
POR KREI NOVAN ĈINAN BRAJLON
En 1949 li blindiĝis. Ĝuste tiam lia edzino forlasis lin. La malĝojo multe turmentis lin kaj li perdis memfidon pri la vivo. La ŝtato pagis por lia kuracado en alia lando. Tamen oni ne sukcesis kuraci lian okulmalsanon. Li spertas konstantan mallumon kaj pli bone komprenas la valoron de lumo. Li pensis, kiel valora estas brajlo taŭga por miloj kaj dekmiloj da ĉinaj blinduloj koni la eksteran Lunoon. Sed tiani en Ĉinio cirkulis du malnovaj brajloj tre malfacile lerneblaj.
Huang Nai iam lernis rusan brajlon. Poste li trovis "Esperanta Ligilo", 1-a organon de la Ligo Internacia de Blindaj Esperantistoj, kun brajla Esperanta alfabeto sur la kovrilpaĝo. Li korespondis kun alilandaj blindulojesperantistoj kaj kolektis brajlajn alfabetojn. Li komparis kaj analizis plurajn brajlajn kaj trovis mankojn de la malnovaj ĉinaj brajloj. Li do komencis renovigon de la ĉina brajla alfabeto.
Huang Nai tute absorbiĝis en studo de brajlo. Foje li vekigis en nokto, subite eklmnigis lin nova aranĝo de brajlaj punktoj, Ii do tuj ellitigis, palpe trovis kajeron kaj notis Ia aranĝon sur ĝi. Post ripetfoja provado kaj reformado li finfine kreis novan ĉinan brajIon en 1952. En la sekvinta jaro lia projekto estis aprobita de la Eduka Ministerio de Cinio kaj ekpopulariĝis tra la tuta lando.
Post tio Huang Nai gvidis grupon da personoj en kompilo de brajlaj lernolibroj, eldonado de la Monata Gazeto por Blinduloj kaj funkciigo de brajla presejo. Danke al tiuj brajlaj eldonaĵoj, okazis diversaj kursoj por blinduloj, en kiuj ili ellernis plektadon, akupunkturon, mokson, masaĝon, muzikon k.a. Kun tiuj teknikoj ili farigis memstaraj laborantoj. La brajlo kreita de Huang Nai apilikiĝis 40 jarojn. En la aplikado oni trovis ĝiajn mankojn. S-ro Huang do sin turnis al nova projekto. Li kaj liaj kolegoj laboris 19 jarojn por la nova projekto. En 1995 la Ŝtata Lingva Komisiono decidis popularigi ĝin. Tiu projekto nun estas aplikata en multaj blindulaj lernejoj kaj brajlaj eldonaĵoj.
KUNLABORE KUN SIA EDZINO
La nova brajlo kreita de Huang Nai alportis feliĉon al la ĉinaj blinduloj, sed lia vivo estis malfeliĉa. La trifoja malsukceso en lia amafero faris lin silentema kaj li sentis ĝojon nur en la brajla kreado. La sindonemo de Huang al studo pri brajlo kortuŝis reĝisorinon An Lin, je unu jaro malpli aĝan ol Huang, kaj ŝi enamigis al li. En 1961 ili faris modestan nupton. Post la edziniĝo An Lin prenis sur sin dommastrumadon. Tage ŝi laboris en filno-studio kaj vespere ŝi sin okupis pri domlaboroj. Si traktis la gefilojn de Huang kiel siajn proprajn. Ĉiuvespere ŝi voĉlegis por Huang kaj helpis lin en kopiado de brajlaj verkoj, pro tio ankaŭ ŝi ellernis brajlon. Ŝi faris bonajn proponojn al sia edzo. Poste ŝi ĉesigis sian reĝisoradon kaj tutanime helpis lin en ties brajla renovigo. An Lin emeritiĝis. Ĉiutage ŝi voĉlegas, faras respondojn, ordigas brajlajn materialojn kaj akceptas vizitantojn por sia edzo kaj promenadas kune kun li en parko. Estas evidente, ke la sukcesoj atingitaj de Huang ne disigeblas ankaŭ de penado de An Lin. Huang Nai funkciis kiel membro de la Tutlandaj Komitatoj de la 2-7-aj Ĉinaj Popolaj Politikaj Interkonsiliĝaj Konferencoj. Nun li estas konsiliano de la Bonstatiga Fonduso de la Ĉinaj Kripluloj. Li donis grandan atenton al la vivo de la ĉinaj blinduloj kaj ofte helpas ilin venki malfacilojn. Inter la helpatoj estas blindulo-esperantisto.
Hujucz vizitis Moskvon en 1931, helpate de sovetiaj s-anoj.
Maks kaj Moric
Max und Moritz – Eine Bubengeschichte in sieben Streichen ("Maks kaj Moric – Rakonto pri du bubaĉoj en sep ĉapitroj") estas bildrakonto de Wilhelm Busch. La verko aperis la. Ĝi estas unu el la fruaj verkoj de Busch.
Max und Moritz estas unu de la plej konataj verkoj de la germana infanliteraturo. Ĝi estis dekomence vendita en grandaj kvantoj. Jam dum la vivtempo de Busch ĝi estis tradukita en dek lingvojn, en 1887 en la japanan. En 1997 ekzistis minimume 281 tradukoj en dialektojn kaj lingvojn, inter tiuj pli ol 60 en germanlingvajn dialektojn.
La verko traktas la kapricojn de du vilaĝknaboj, kaj estas karakterizita per nigra humuro kune kun rimoj kaj buntaj desegnaĵoj.
Intrigo
Unua bubaĵo: la vidvino
La infanoj kunligas plurajn pankrustojn per ŝnuro, metas la kaptilon en la kokejon de maljuna vidvino, kaj tiel igas ĉiujn ŝiajn kokidojn sufoki ĝis morto.
Dua bubaĵo: la vidvino denove
La vidvino kuiras la kokidojn kiujn Maks kaj Moric mortigis, kaj la malbonuloj ŝteliras supren al la tegmento. Kiam la vidvino forlasas la kuirejon por momento, ili kaptas la birdojn per fiŝkaptilo kaj manĝas ilin. La vidvino estas lasita sen gekokoj, nek vivaj nek rostitaj kokaĵoj, kaj suspektas ke ŝia hundo estas kulpa de tio kaj batas ĝin.
Tria bubaĵo: la tajloro
La infanoj segas ponton, kiu transiras la rivereton antaŭ la tajlordomo. Ili tiam mokincitas lin, ĝis li elkuras por kapti ilin, sed la ponto kolapsas kiam la tajloro piediras kaj li preskaŭ dronas en la frosta akvo. Du anseroj savas lin de dronado. Post kiam li revenas hejmen, tremante tute pro malvarmo, lia edzino resanigas lin per gladilo.
Kvara bubaĵo: la instruisto
Kiam ilia sindona instruisto estas en la preĝejo, la infanoj ŝteliras en lian domon kaj plenigas lian pipon per pulvo. Kiam li ekfajrigas ĝin, la eksplodo batas lin senkonscia, bruligas lian haŭton kaj hararon.
Maks kaj Moric kolektas sakojn plenajn de skaraboj kaj plenigas la liton de la onklo dum li dormas. Li vekiĝas subite kiam li sentas ke la skaraboj estas ĉie sur lia korpo, kaj iĝis en amokon por eliminado de la insektoj.
La infanoj ŝteliras en la bakejon por ŝteli brecon, kaj falas en pastan kaldronon. La bakisto eniras la bakejon, kaptas ilin kaj bakas ilin en la forno. La infanoj ne mortas, kaj eĉ sukcesas eskapi ronĝinte la bakitan paston ĉirkaŭ ili.
Sepa bubaĵo: La Farmisto
La infanoj kaŝas sin en grenstokejo de kamparano kaj tranĉas la sakojn de greno. La farmisto eniras la stokejon kaj tuj ekkomprenas kio okazis, kaptas Maks kaj Moric, metas ilin en sakojn kaj prenas ilin al la farunmuelilo, kie ili estas muelitaj en malgrandajn pecetojn kaj nutrataj al la anseroj.
En kelkaj tradukoj, la kruela mortopuno estas preterlasita, kaj la infanoj ricevas edukan punon kaj tiel lernas moralan lecionon.
Stilo
En la originalo, la noveletoj estas prezentitaj en rimformo kun trokaika metriko, kiu kreas senton de gajeco, eĉ kiam la plej seriozaj petoloj estas priskribitaj. Ĉi tio kreas fremdiĝon kaj malkonekton de la malfacila enhavo kaj ebligas ĝin digesti kaj eĉ vidi ĝin kiel distra.
Kultura influo
La rakonto de Bush estis fonto de fiero inter germanlingvaj kulturoj, sed renkontis abomenon kaj malemon inter anglalingvaj kulturoj [ fonto bezonata ]. Eĉ hodiaŭ en Germanio kaj Aŭstrio la rakonto estas konata inter multaj. La vizaĝoj de la du knaboj iĝis simbolo de petolo kaj ili estis uzitaj en reklamaj simboloj kaj eĉ grafitiaj surskriboj. Krome, kelkaj frazoj el ĝi fariĝis sloganoj en la germana lingvo.
Multaj homoj implikitaj en la historio de bildstrioj konjektas, ke ĉi tiu verko servis kiel inspiro por la usona komikso The Katzenjammer Kids kreita de la ilustristo Rudolph Dirks.
Theological Repository
Joseph Johnson, kara amiko de Priestley kaj subtenanto de unitarianismo, responsis pri la eldonado de la periodaĵo kaj grandparte financis ĝin.
Casas del Monte
Casas del Monte (Domoj de la Monto) estas municipo de Hispanio, en la provinco de Cáceres, regiono de Ekstremaduro. Estas en la sama provinco almenaŭ 11 vilaĝoj havantaj en la nomo la strukturon “Casas de ...”, tio estas “Domoj de ...”, nome Casar de Cáceres, Casar de Palomero, Casares de las Hurdes, Casas de Don Antonio, Casas de Don Gómez, Casas de Millán, Casas de Miravete, Casas del Castañar, Casas del Monte, Casatejada kaj Casillas de Coria, kio rilatas al karaktero de feŭdismo dependigi etan vilaĝon el nobelulo, tiele almenaŭ en 3 el tiuj nomoj videblas la nomo de la nobelulo, nome Don Antonio, Don Gómez kaj Millán, dum la dependo en aliaj kazoj estas de urbo aŭ de teritorio, same tipa de feŭdismo.
La loĝantoj nomiĝas casareños. La censita populacio en 2008 estis de 785 loĝantoj.
Ekonomio
Agrikulturo kaj brutobredado. Oni produktas ĉefe fragojn kaj ĉerizojn; krome estas industrio de preparado de olivoj.
Festoj
La ĉefaj festoj estas tiuj de Sankta Marko, la 25an de aprilo, kaj tiu de la Kristo de la Venko, la 14an de septembro.
(85990) 1999 JV6
(85990) 1999 JV6 estas tre malgranda malhela venusrenkonta, kaj terrenkonta apolona asteroido rigardita kiel potence danĝera objekto.
Malkovro
Ĝi estis malkovrita la de la teamo de la astronomia kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la observatorio de la Laboratorio Lincoln en Socorro (Nov-Meksiko, Usono).
Polgárdi
Polgárdi [polgArdi] estas nova urbo en Hungario en regiono Meza Transdanubio, en departemento Fejér, en Distrikto Polgárdi, kies administra centro ĝi estas.
(85990) 1999 JV6
Orbito
Ĝi estas proksima de la orbita resonanco 1:1 kun la Tero.
Polgárdi
Geografio
Polgárdi situas sur ebenaĵo laŭ la ĉefvojo kaj preter la aŭtoŝoseo M7 inter Budapeŝto kaj Balatono, laŭ la fervojo Budapeŝto-Balatono.
(85990) 1999 JV6
Orbito
Ĝia tre discentra orbito krucas tiujn de Venuso kaj de la Tero:
Polgárdi
Historio
Dum la mezepoko vilaĝoj Cinca, Polgárdi, Bökény-Somlyó kaj monaĥejo etendiĝis en tiu loko. Polgárdi menciiĝis unuafoje en 1277. Inter 1397-1945 la kampoj apartenis al familio Batthyány, dume estis ankaŭ turka okupado. La unua trajno alvenis en 1861, kiu kaŭzis prosperon. En 1997 la vilaĝo ricevis la rangon urbo.
En la apudaĵo oni kultivas tritikojn kaj maizojn.
D-maĵoro
D-maĵoro estas tonalo de la modalo maĵoro, kiu baziĝas sur la toniko d. La tonalo D-maĵoro estas indikata en la notacio per du diesoj (f♯, c♯). Ankaŭ la respektivan gamon kaj la bazan akordon de ĉi tiu tonalo (la toniko d-f♯-a) oni nomas D-maĵoro.
Balatonrendes
Balatonrendes [balatonrendeŝ] estas malgranda vilaĝeto kaj municipo kun titolo vinvilaĝo en Hungario, en regiono Meza Transdanubio, en Veszprém (departemento), en Distrikto Tapolca. Tiu vilaĝo estas la plej malgranda inter la ĉebalatonaj komunumoj.
D-maĵoro
D-maĵoro validas kiel la plej solena el inter la tonaloj. La kaŭzo estas, ke en la epoko de la barokmuziko la baroktrumetoj, kiuj eksonis je solenaj okazoj, plejofte estis agordita en D.
Krome D-maĵoro estas la plej ofta tonalo en irlanda popolmuziko, ĉar la irlandaj tradiciaj blovinstrumentoj (ekz. die uilleann pipes) estas agorditaj en D. ankaŭ sur la violono ĉi tiu tonalo estas tre facile ludebla.
Balatonrendes
Geografio
Balatonrendes situas inter monto kaj norda bordo de Balatono laŭ ĉefvojo kaj fervojo Székesfehérvár-Keszthely.
ALN
La tri-litera kombinaĵo ALN havas plurajn signifojn, inter aliaj:
Balatonrendes
Historio
Antaŭ la hungaroj romianoj loĝis tie. La unua mencio pri la vilaĝo devenis el 1328. Lernejo ekfunkciis ekde 1755. Inter 1913-1991 la vilaĝeto perdis la memstarecon kaj apartenis al Ábrahámhegy. Sur la sudaj deklivoj vinberejoj troviĝas.
En Balatonrendes migra poŝto servas.
Famuloj
En Balatonrendes mortis:
Tartezo
Tartezo estas la esperantigo de Tartessos (Τάρτησσος), nomo, per kiu helenoj konis la unuan okcidentan civilizacion; ĝi situis en la aktualaj andaluzaj provincoj Onubo, Sevilo kaj Kadizo ĉe bordoj de aktuala rivero Gvadalkiviro, ĉirkaŭ la jaroj 1000 kaj 500 a.K.
En regiono tre riĉa kaj fama pro siaj minoj, fenicoj kreis la urbon Gadir (aktuala Kadizo) por komerci kun ili (oni pensas ke la Biblia lando Tarŝiŝo estas la fenica nomo de Tartessos, sed ankoraŭ ekzistas diskutoj pri tiu ĉi temo), kvankam helenaj foceanoj klopodis komerci kun tartezanoj, unue fenicoj kaj poste kartaganoj regis monopole la rilatojn inter Tartezo kaj orienta Mediteraneo.
Bedaŭrinde ne restas ĝis nun multaj informoj pri tiuj du popoloj kaj tiuj nuraj disponeblaj pri tartezanoj estis verkitaj de helenoj (kiuj ne havis rektajn rilatojn kun ili). El tiuj informoj ni scias ke ĝia reĝimo estis monarkio, ke ili estis sendependaj (nek fenicoj nek kartaganoj ilin koloniigis) kaj ke ili regis la sudan parton de Iberio.
Post la Batalo de Alalio (ĉe la korsika insulo en 535 a.K.) inter foceanoj kaj etrusko-kartaga koalicio, nek italoj nek grekoj plu atingis la tartezan marbordon kaj ni scias neniom pli pri ĝia historio. Kiam romianoj tri jarcentojn poste atingis Iberion, nenio restis el tiu kulturo, nur legendoj, malgraŭ kio, ili nomis la Kadizan Golfon Tartessius Sinus.
Kelkaj gravaj malkovroj certigis la ekziston de tiu ĉi civilizacio en Andaluzio kiel la Tesoro del Carambolo (trezoro trovita ĉe urbo Sevilo), sed ankoraŭ oni ne trovas la ĉefan urbon de Tartezo, arkeologia laboro ankoraŭ daŭras.
Kelkaj tartezaj reĝoj:
Seĝo
Seĝo estas - kiel fotelo - meblo por sidado, plej ofte ĉe tablo. La plimulto de la seĝoj havas 4 piedojn, unu sidsurfacon kun sidalto de 42-45 cm kaj unu (dorsan) apogilon. Pro la graveco de la seĝo kiel meblo oni evoluigis multajn variantojn.
Laŭ Francisko Azorín seĝo estas simple Meblo por sidi. Li indikas etimologion el la latina sedes, el sedere (sidi). Kaj li aldonas la terminojn lulseĝo, apogseĝo, brakseĝo, infanseĝo, faldebla seĝo, seĝeto kaj seĝaro.
Moderna oficeja seĝo
Oficeja seĝo havas minimume 5 rulradetojn (malmolaj por mola grundo kia tapiŝo aŭ molaj por malmola surfaco kia ligno, kahelo aŭ eĉ PVC). Oni povas ekipi tian oficejan seĝon per brakaj apogiloj; tiaj apogiloj, sidalto, dorsoapogilo povas esti alĝustigitaj. Kelkaj donas tiel agrablan komfortsenton, ke laboranto ekdormemas.
Aliaj seĝoj
Oni evoluigis dum jarcentoj diversajn tipojn de seĝoj, ekz. en Germanio ekzistas melka seĝ(et)o, kiu havas nur unu piedon kaj estas alligita al la korpo. Tiel la melkisto povas uzi ambaŭ manojn.
Keizo Adachi
Keizo Adachi (足立 恵蔵, n. ) estas japana futbalisto.
Li futbalis ĉe Verdy Kawasaki.
12493 Minkowski
12493 Minkowski estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la usona astronomo Paul G. Comba elde la observatorio de Prescott (Arizono, Usono).
Nomo
Ĝi estis nomita en memoro de la germana matematikisto Hermann Minkowski (1864–1909). Li ricevis prestiĝan premion de la Akademio de Sciencoj de Parizo dum li estis studanto. Li estis la instruisto de Albert Einstein en Zuriko kaj pli malfrue malvolvis la koncepton de kvar-dimensia spactempo : la Spaco de Minkowski ; matematika fundamento de ĝenerala teorio de relativeco.
1146
En la jaro 1146 post Kristo okazis, interalie:
Drăgoiești (Suceava)
Drăgoiești estas komunumo en distrikto Suceava en Rumanio. Ĝi konsistas el samnoma vilaĝo, Lucăcești kaj Măzănăești.
Kalikrato
Kalikrato (en greka Καλλικράτης, Kallikratēs) estis antikva greka arkitekto aktiva en la mezo de la 5a jarcento a.K. Li kun Iktino estis arkitekto de la Partenono (Plutarko, Periklo, 13). Surskribaĵo identigas lin kiel arkitekto de la Templo de Atena Nike sur la Akropolo (IG I3 35). Tiu templo estas ĉu la amfiprostilo de la Templo de Atena Nike nune videbla surloke aŭ malgrand-skala antaŭaĵo (naiskos) kies restoj estis trovitaj ĉe la postaj fundamentoj de la templo. Surskribaĵo identigas Kalikraton kiel unu el la arkitektoj de la klasika ĉirkaŭmuro de la Akropolo (IG I3 45), kaj Plutarko krome asertas, ke li dungiĝis por konstrui la Mezan el la tri enormajn murojn kiuj ligis Atenon kaj Pireo.
Ilona Fehér
Ilona Fehér, laŭ hungarlingve kutima nomordo Fehér Ilona estis hungardevena isralela violonisto, violoninstruisto.
Ilona Fehér naskiĝis la en Budapeŝto, ŝi mortis la  en Israelo en Holon.
Biografio
Ilona Fehér devenis el juda familio. Ŝi studis en Muzikakademio en sia naskiĝurbo. Ŝi lernis ĉefe de Jenő Hubay. Inter la du mondomilitoj ŝi faris koncertojn ĉie en Eŭropo. En 1942 ŝi estis deportita kun sia filino en koncentrejon. Ili sukcesis eskapi en 1944 kaj iris al hungaraj kaj ĉeĥoslovakiaj partizanoj ĝis la liberiĝo fare de Ruĝa Armeo. Post la 2-a mondmilito ŝi povis koncertadi nur en Sovetunio-kontrolita Orienta Eŭropo. En 1949 ŝi elmigris al Israelo por komenci novan vivon kiel violoninstruisto. Ŝi instruis ne nur en Tel-Avivo, sed en diversaj uboj de mondo li faris majstrajn kursojn. Ŝi ofte estis ankaŭ ĵuriano.
Nový Jimramov
Nový Jimramov (Neu Ingrowitz) estas municipo en Ĉeĥio troviĝanta en distrikto Žďár nad Sázavou en Regiono Vysočina. Vivas ĉi tie.
Historio
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1660.
Blohm + Voss
La firmao Blohm + Voss (vortumo ĝis la jaro 1965 Blohm & Voss) estas tradicia ŝipfarejo en Hamburgo, Germanio. La firmao fondiĝis en 1877 kaj konsidereblas la lasta el historie pluraj grandaj ŝipfarejoj en la hamburga haveno. Ekde la jaro 1996 la agoterenoj de la ŝipfarejo estas apartigitaj en memstaraj societoj: la societo Blohm + Voss Shipyard GmbH por ŝipkonstruaro, la societo Blohm + Voss Repair GmbH pri ŝipriparoj kaj la societo Blohm + Voss Industries GmbH pri konstruado de maŝinoj kaj maŝinaj instalaĵoj (ekzemple leviloj de jaĥtoj).
Centro de Esploro kaj Dokumentado pri Mondaj Lingvaj Problemoj
La Centro de Esploro kaj Dokumentado pri Mondaj Lingvaj Problemoj (CED) celas antaŭenigi la sciencan esploradon pri Esperanto “kaj ĝiajn multflankajn aplikojn en ĉiuj sferoj de la vivo; prizorgi la kolektadon kaj ellboradon de findindaj dokumentoj pri Esperanto; kaj subteni la informan laboron ĉe internaciaj organizaĵoj, fakaj kaj sciencaj rondoj, kaj la ĝenerala publiko.
Historio
CED kreiĝis en 1952 kadre de Universala Esperanto-Asocio. La eŭropa precipa oficejo estas en Roterdamo, Nederlando, kie troviĝas Biblioteko Hector Hodler. CED ankaŭ funkciis kiel ero de la Universitato de Hartford, Usono.
Dum la tempoj de Lapenna la mallongigo CED ricevis en junularaj rondoj la ŝercan longigon Centro por Erotiko kaj Diboĉado.
En aŭgusto 2020 Humphrey Tonkin, la direktoro de CED dum pli ol kvar jardekoj, transdonis sian gvidan postenon al Mark Fettes. Kunlaborantoj jam de multaj jaroj, la du universitataj profesoroj kaj eksprezidantoj de UEA interkonsentis pri la elprovo de nova organiza formo por tiu plej longdaŭra esplora centro de la Esperanto-movado.
CED konsistas el estraro, kunordigita de sia direktoro Mark Fettes, kaj kiu inkluzivas Guilherme Fians, Michele Gazzola, Snehaja Venkatesh, Klaus Schubert kaj Humphrey Tonkin. La estraranoj respondecas pri la kernaj agadkampoj de CED, nome interlingvistiko, universitatoj, bibliotekoj, terminologio kaj lingva politiko.
CED ankaŭ kalkulas je konsilantaro nomumita en interkonsento kun la estraro de UEA, kaj kiu konsistas nuntempe en la jenaj fakuloj: Xavi Alcalde, Irene Caligaris, Renato Corsetti, Federico Gobbo, Kimura Goro, Alessandra Madella, Mélanie Maradan, A Giridhar Rao, Ida Stria, Angela Tellier, Bernhard Tuider kaj Bengt-Arne Wickström.