cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Žehňa
Historio
La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1330 en formo "Zegnia". En 1427 19 familioj pagis impostojn. En 1787 283 vilaĝanoj loĝis en 38 domoj, en 1828 342 vilaĝanoj en 34 domoj. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Zsegnye 292 homoj, (plejparte slovakoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Sáros, al distrikto de Lemes, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. Kolĥozo formiĝis en 1958. En 2001 vivis en Žehňa 795 homoj, (779 slovakoj).
Rodolfo Calanca
Rodolfo CALANCA estas itala astronomo kaj scienca popularigisto. Li estis adjunkta redaktoro de la revuo Coelum Astronomia.
Li estas unu el la kun-fondintoj de la astronomia asocio "Gelinianio Montanari" de Cavezzo.
Mixe
La miheoj loĝas en la orientaj altebenaĵoj de la meksika ŝtato Oaxaca. Kompare kun aliaj indiĝenaj popoloj de Meksiko, ili retenis altan gradon de kultura sendependeco.
Kulturo
La miheoj vivas ĉefe de vivteniga agrikulturo, precipe kultivado de maizo, faboj, kukurboj kaj terpomoj, sed ankaŭ de ĉasado kaj fiŝkaptado. En la lastaj jardekoj, la miheoj ankaŭ komencis kultivi kafon por komerci. Tradiciaj ŝtofoj kaj ceramikaj produktoj ankaŭ estas faritaj en la pli grandaj urboj.
Exo3 - Mont-Saint-Hilaire
Linio Mont-Saint-Hilaire estis funkciigita de Kanad-Pacifika Fervojo (CPR) inter 1859 kaj 1988. La linio ne estis aktiva ĝis la antaŭula agentejo de Exo, Agence Métropolitaine de Transport (AMT), rekomencis pasaĝeran servon en 2000.
Jaume Nomen
Jaume NOMEN (naskiĝis la en Tortosa) estas hispana kataluna amatora astronomo ; profesie dentisto kaj profesoro pri biomaterialoj ĉe la Universitato de Barcelono.
Li estas abunda malkovinto de asteroidoj kaj aktiva ano de la GEA (Grup d'Estudis Astronòmics). Minor Planet Center kreditas lin de la malkovro de 55 asteroidoj inter 1999 kaj 2002.
Li estis direktoro de la "Projekto Unukornulo 3SSS", kiu instalis tri aŭtomatajn teleskopojn de 61 cm de diametro ĉe la Observatorio de Piera, la Observatorio de La Ametlla de Mar kaj la Observatorio de Majorko en Costitx por plibonigi la kapablon de malkovro kaj studo de asteroidoj. De 2008, la observadoj estas translokitaj en la Observatorion de La Sagra, kiu profitas de pli klara ĉielo kaj malpli da luma poluo.
Silvia Navarro
Silvia Angelica Navarro Barva, plej vaste konata kiel Silvia Navarro (n. 14-an de septembro 1978) estas meksikia aktorino laboranta sub la plej granda tiea televida stacio TV Azteca kaj eblas eĉ diri, ke ŝi estas unu el iliaj plej antaŭaj steloj. Ŝi ludis sian unuan rolon kiel malgranda infano, nome en televida serio kun nomo "La mujer marcada". Ŝi poste revenis en televidajn ekranojn nur je multe da jaroj pli poste en televida amuzego "A la Cachi, cachi porra". Dank al' tio plenumis ŝia vivrevo, ŝi sopiris fariĝi aktorino, fariĝi aŭ juristino kaj ankoraŭ pli bone aktorino. Dank' al tiu ĉi programo ŝi akiris je unu jaro pli poste ĉefrolon, kvankam en telenovelo kaj tute sukcesa.
Papaĝi
Papaĝi, ĝuste Sri HWL Poonja (naskiĝis la en Guĝranvala, mortis la  en Laknaŭo) estis hinduisma guruo. Lia patrino estis fratino de Rama Tirtha, unu el la plej kontaj sanktuloj de Barato. Infanaĝe spertis multe da vizioj de Dio.
Silvia Navarro
Eĉ ne rolo en filmo ne lasis longe atendi je si, ne forkuris nome eĉ ne unu jaro kaj Silvia akiris ĉefrolon en fimo de reĝisoro Rafael Gutierréz kun nomo "Mujer alabastrina".
Papaĝi
Mesaĝo
Papaĝi ne identiĝis kun ajna religio aŭ tradicio.
Silvia Navarro
La aktorino adoras dancon kaj muzikon de Fernando Delgadillo.
Papaĝi
Mesaĝo
Papaĝi instruis memkonadon, serĉadon de la vera mio kaj senperan spertadon de tio. Malgrau la fakto, ke pluraj homoj post renkontiĝo kun li spertis iluminiĝon, li reĵetis propran meriton. Inter tiuj personoj estas nuntempaj spiritaj instruistoj, kiel Gangaĝi, Mooĝi, Izaak Shapiro, Neelam, Madhukar, Pari, Avinaŝ, Gjandeva, Andrew Cohen, Catherine Ingram, Judhiŝtara, Ganga Mira aŭ David Godman, kiu post lia morto eldonis kaj redaktis lian biografion.
Villán de Tordesillas
Villán de Tordesillas [biLJAN detordeSIljas] estas municipo en la centro de la provinco Valadolido, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al komarko Montes Torozos en la centrokcidento de la provinco.
Geografio
Ĝia municipa teritorio estas formata de unusola loĝloko, okupas totalan areon de 12,30 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 123 loĝantojn. Ĝi perdis 50 loĝantojn el 1996 pro migrado al urbaj areoj. Ĝi distas 40 km de Valadolido, provinca ĉefurbo.
Historio
En Mezepoko okazis reloĝado. La areo apartenis al la Regno Leono kaj poste al la Regno Kastilio.
Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj: tritiko, sekalo) kaj brutobredado kaj rilata komercado. Lastatempe kultura kaj rura turismo ekgravis (popola arkitekturo, historia heredo, piedirado).
De la historia pasinteco restis vizitindaj vidindaĵoj el kiuj menciindas la preĝejo.
Preĝejo Sankta Kruco (Kőszeg)
Golgota preĝejo de Apoteozo de Sankta Kruco estas romkatolika preĝejo en Hungario, en Kőszeg, sur montopinto 393 metrojn alta.
Historio
Ekde 1686 granda kruco estis videbla sur la monto. En 1715 memore al la pesto oni konstruis ankaŭ kapelon omaĝe al Sankta Donato (ankaŭ nun videbla). En 1726 oni metis sur la montodeklivon 8 lignajn krucojn. La nun videbla preĝejo kaj apude loĝejo de ermito konstruiĝis en la 1730-aj jaroj. La Via crucis estis konstruita en 1763, sed en 1891 oni konstruis novajn. Post 4 jaroj alvenis la novaj skulptaĵoj, la malnovajn oni metis en muron, kiu ĉirkaŭas la preĝejon. En 1870 fulmo trafis la preĝejon, kiu lastfoje estis renovigita en 1971.
La origina altaro pro incendio neniiĝis en 1947, poste oni portis altaron de Ják. La orgeno estis farita jam en 1647.
Konstruaĵo
Kermeso okazas en la 14-an de septembro.
SIA
La vorto havas plurajn signifojn:
Max Schreck
Max SCHRECK (11-an de junio, 1879, mortis la 26-an de novembro, 1936) estis germana aktoro, fama ĉefe pro la titolrolo en la mutfilmo Nosferatu. Naskiĝinte en Berlino, Max Schreck komencis sian aktoran karieron en la Berlina Staatstheater. Poste li dum du jaroj turneis tra germanaj kaj svisaj teatroj. Stacioj estis i.a. Erfurt, Bremeno, Lucerno, Gera kaj Frankfurto ĉe Majno. Poste li laboris en Berlino, ĉe Max Reinhardt.
De 1919 ĝis 1922 li laboris en la Munkena teatro Kammerspiele. Tiutempe oni ankaŭ preparis la unuan filmon, en kiu li aperis: Der Richter von Zalamea.
Mondfamon li en 1922 akiris en la rolo de vampiro la horora filmo Nosferatu de la reĝisoro Friedrich Wilhelm Murnau. Li tiel konvinke aktoris, ke kelkaj homoj timis, ke la aktoro mem estis vampiro, ne laste pro lia nomo: Schreck = Teruro.
En la jaro 1923 Max Schreck aperis en la filmo Die Straße, poste li revenis al Munkeno. Li mortis subite en la aĝo de 56 jaroj, post kiam li mallonge antaŭe ankoraŭ staris sursceneje.
Gaby Mende
MENDE Gaby, Mendel estis rumanuja hungara aktorino naskiĝinta en Reghin la 29-an de septembro 1929 kaj mortis la 26-a de januaro 2021. Ŝi estis la edzino de reĝisoro Miklós Tompa, estas la patrino de reĝisoro Gábor Tompa.
Ŝia kariero
Gaby Mende ekde 1948 estis anino de la teatro Marosvásárhelyi Nemzeti Színház Tompa Miklós Társulat de Târgu Mureş.
Stepenitztal
Stepenitztal estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Nordokcidenta Meklenburgo de la federacia lando Meklenburgo-Antaŭpomerio, kaj apartenas al la administra komunumaro Amt Grevesmühlen-Land. Fine de la komunumo havis  loĝantojn. La administra unuo ricevis sian nomon de la iom pli ol 50 kilometrojn longa rivereto Stepenitz, kiu enfluas la pli grandan riveron Trave tuj antaŭ ties enfluo en la Baltan Maron.
La komunumo ekestis el kunigo de al antaŭe memstaraj komunumoj Börzow, Mallentin kaj Papenhusen la 25-an de majo 2014. Ĝi situas malmultajn kilometrojn oriente de la urbo Lubeko kaj apartenas al la metropola regiono Hamburgo.
598
En la jaro 598 post Kristo okazis, interalie:
Lagave
Geografio
Lagave kuŝas meze en la norda flanko de la insulo en montara regiono. Regiona ĉefurbo Baguio troviĝas 71, Tuguegarao 111, Kezonurbo 235, ĉefurbo Manilo 247, Cebuurbo 782, Dabao 1188, General Santos 1268 kilometrojn (aere).
Historio
En Lagave indiĝenoj vivis, kiujn la hispanaj monaĥoj povis parte kristanigi nur depost longa tempo. Tamen dum la stabila erao ofte okazis ribeloj kontraŭ la katolika eklezio. En 1898 la filipina revolucio faris finon al la hispana erao, sed poste dominado de Usono, inter 1942-1945 japana dominado okazis. La oficiala fondo okazis nur en 1961.
Ekonomio
La ĉefa produkto de Lagave estas la rizoj. Ili estas kulturitaj sur montaraj terasoj.
Religio
En Lagave proksimume la duono estas katolika, la cetra parto havas praan indiĝenan religion.
Trafiko
Lagave voje estas alirebla ambaŭflanke laŭ traira vojo de nordo al sudo, krome estas vojo al alia provinca ĉefurbo Bontoc (Monta Provinco).
Klimato
La klimato de Lagave estas klasifikita kiel ekvatora klimato. Averaĝe jare pluvas po 2764 mm. En ĉiuj monatoj pluvas, tamen inter aprilo-oktobro pli ofte. La temperaturo varias inter 21-28 °C. Ne estas grandaj diferencoj inter la monatoj.
Bagavadgito
Bagavadgito estas la precipa religia instruo de hinduismo, predikita de Kriŝno kaj konsistiganta ĉapitron de la Mahabarato. (PIV)
Unu el la precipaj verkoj el la Antikva Tempo estas la eposo Mahabarato. Ĝi estas la dua plej longa literatura verko en la mondo, post la kirgiza Epopeo de Manas. Oni atribuas ĝian redakton al la saĝulo Vjaso. Ĝia centmil versoj ĉefe temas pri milito. Tamen, oni apartigas unu ĉapitron, kiel religia kerno de la libro: la Bagavadgito. Ĝi estis verkita inter la 4a jarcento a.K. kaj la 2a de nia erao.
Bagavadgito temas pri la doktrino de reenkarniĝo.
La libro prezentas sin kiel dialogo inter Arĝuno, unu generalo, kaj Kriŝno, lia ĉarkondukanto. Arĝuno haltigis sian veturilon inter la du batalontaj armeoj kaj rekonas parencanojn kaj amikojn en la kontraŭa tendaro. Li ne volas mortigi ilin. Malespero regas lin. Sed Kriŝno kuraĝigas lin. Li prezentas la doktrinon de senmorteco, kaj revelacias sin kiel enkorpiĝon de dio mem. La kerno de lia instruo estas malinteresita agado farita pro devo, sed kiu ankaŭ estas la vojo al mensoliberigo el la karmo.
(17753) 1998 DZ5
(17753) 1998 DZ5 estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la en la kadro de la programo Near Earth Asteroid Tracking (NEAT) elde la stacio de Maui de la reto GEODSS de la United States Air Force sur la monto Haleakalā, en la havaja insulo Maui (Usono).
Tony deBrum
Tony deBrum - naskiĝis la 25-an de februaro 1945 en la Marŝala Insularo, mortis 72-jara la 22-an de aŭgusto 2017 en Majuro - estis homrajta aktivulo en la Marŝala Insularo. En 2015 al li estis aljuĝita la premio de ĝusta vivmaniero (la "alternativa Nobel-premio"), kiu aparte honorigas iujn ekzemplajn aktivulojn kiuj „agadas por praktikaj kaj ekzemplaj solvoj por la plej aktualaj problemoj kiujn la mondo alfrontas hodiaŭ“.
Kolĉino
Kolĉino (ukraine kaj ruse Кольчино, Kölcsény, Kolčino, Kolčyno) estas urbotipa loĝloko en Ukrainio, en Transkarpata provinco, en distrikto de Mukaĉeve. Ankoraŭ 3 vilaĝoj apartenas al la municipo.
Situo
Kolĉino situas sur deklivoj, laŭ ĉefvojo kaj fervojo Svaljava-Mukaĉeve. La lasta troviĝas 6 km-ojn.
Historio
La unua mencio devenis el 1430. Post la mezepoko la regiono foje apartenis al Habsburga Imperio, foje al Transilvanio. La kampoj longe apartenis al familio Schönborn. Ĝis Traktato de Trianon Kölcsény apartenis al Hungara reĝlando, al Bereg, al distrikto de Ilosva, poste al Ĉeĥoslovakio. Ekde 1945 Kolĉino apartenis al Sovetunio, fine ekde 1991 al Ukrainio. En 1971 la vilaĝo ricevis la rangon urbotipa loĝloko.
Erdélyi Futár
Erdélyi Futár (Transilvania Kuriero) estis hungarlingva raportgazeto aperinta en Kluĵo, Rumanio inter 1927 kaj 1940 ĉiusemajne, poste duonmonate (en 1936-37 kun titolo Transilvániai Futár; la novembra numero en 1938 aperis sub titolo Erdélyi Kurír). Ĝia ĉefredaktoro estis Endre Szőgyéni Kiss. Sur ĝiaj paĝoj aperigis publicistikaĵojn Deutsek Géza, Franyó Zoltán, Kecskeméthy István, Osvát Kálmán, Tabéry Géza, Tarnóczi Lajos.
Ometepe
La insulo Ometepe, ankaŭ nomata Ōmetepētl (Du montoj, en la Naŭatla lingvo) lokiĝas en Nikaragvo; ĝi estas en la plej granda lago de Centra Ameriko, "Lago Cocibolca" aŭ "Lago de Nikaragvo".
Ometepe havas areon de kaj 35,000 loĝantoj. Ĝi estas la plej granda vulkana insulo en la mondo kiu lokiĝas en lago de nesala akvo.
La insulo estas tre grava turisma loko en Nikaragvo, oni povas facile vojaĝi al Ometepe ekde la ĉefurbo Managvo per aŭtobuso aŭ aŭtomobilo kaj veturante per ŝipo 1 horo pli.
Historio
Oni konas ke la insulo havis loĝantojn antaŭ la jaro 1500 a.K. Supozeble la unuaj homoj devenis el Suda Ameriko. En la insulo oni trovis ceramikaĵojn kaj grandajn skulptaĵojn el bazalta ŝtono kiuj estas eksponataj nuntempe en la parko de la preĝejo de Altagracia kaj en la Nacia Muzeo en Managvo.
Dum la Eŭropa koloniado de Ameriko la insulo servis kiel rifuĝo por la piratoj en siaj prirabadoj al la urbo Granada kiam ili alvenis el la Karibia maro tra la rivero San Juan.
Nuntempe la loĝantoj kaj la loka registaro klopodas por la plibonigo de la turisma infrastrukturo kaj beligo de la insulo.
La sep naturaj mirindaĵoj de la mondo
Ometepe partoprenis en la konkurso pri la sep naturaj mirindaĵoj de la mondo sed ne atingis tre altan lokon, ĝi estis inter la pli bonaj 77 partoprenantoj el 440 elekteblaj kandidatoj.
Eksteraj ligiloj
http://www.nicatour.net/es/nicaragua/Ometepe.asp http://www.manfut.org/museos/ometepe-arq.html
SIB
La vorto havas plurajn signifojn:
Louveciennes (stacidomo)
Louveciennes estas Franca stacidomo sur linio L de Transilien, situanta en komunumo Louveciennes (departemento Yvelines) en regiono Francilio.
Malfermita la de "Compagnie des chemins de fer de l'Ouest", temas hodiaŭ pri stacidomo de Société nationale des chemins de fer français (SNCF).
Ĝi situas ĉe kilometra punkto (PK) de la linio St-Cloud - St-Nom-la-Bretèche (974000).
Alojzio
Alojzio estas malofta vira persona nomo. Ĝi eble originas el la germana lingvo Alois, Alwis signifantaj: kompleta kaj saĝa; laŭ alia klarigo ĝi estas variaĵo de "Ludoviko" tra la provenca kaj la latina lingvo. La ina paro estas Alojzia.
Oarța de Jos
Oarța de Jos [ŭarca de ĵos] (hungare: Alsóvárca) estas komunumo en Rumanio sudokcidente de Baia Mare. Administre apartenas al ĝi Oarța de Sus (Felsővárca) kaj Orțița (Középvárca).
Loĝantaro
En 1910 ĝi havis 821 loĝantojn (rumanoj), en 1956 932. Ĝia unua mencio estas el 1391. Ĝis 1919 kaj inter 1940 kaj 1944 ĝi apartenis al Hungario (Szilágy).
Manó Andrássy
Grafo Manó Andrássy [andrAŝi] aŭ Manó Andrásy laŭ hungarlingve kutima nomordo Andrássy Manó estis hungara politikisto, pentristo, artkolektisto, mecenato, membro de Hungara Scienca Akademio. Lia filo estis Géza Andrássy.
Manó Andrássy naskiĝis la  1821 en hungara urbo Kassa (nuntempa Košice en Slovakio). Li mortis la 1891 en Görz.
Biografio
Manó Andrássy frekventis universitaton, poste li vojaĝis en Eŭropo kaj Afriko. Li iĝis deputito parlamenta kaj estro de departemento. Li partoprenis en la liberecbatalo en 1848-1849, tial li devis poste rifuĝi. Tiam li vizitis Ĉinion kaj Hindion. En 1867 li rajtis hejmenveni. Tiam li evoluis minadon kaj prilaboron de fero, sed li okupiĝis ankaŭ pri Tiso. Krome li ŝatis desegnadi kaj pentradi. Li denove apartenis al parlamentanoj inter 1881–1892.
Ernst Rüdiger Starhemberg
Ernst Rüdiger STARHEMBERG (naskiĝinta la 10-an de majo 1899 en Eferding, mortinta la 15-an de marto 1956 en Schruns) estis aŭstra politikisto.
La membro de la libera korpuso Oberland en Supra Silezio partoprenis la Hitler-puĉon de 1923 en Munkeno. En 1930 li estis mallongan tempon ministro pri internaj aferoj, de 1930-36 nacia gvidanto de Heimwehr. Sub lia estrado ĝi fine evoluis al simpla batalorganizo de Aŭstrofaŝismo.
Občina Šalovci
Občina Šalovci estas unu el 212 municipoj de Slovenujo, lokita en la nordorienta stato de regiono Pomurska. La municipo enhavas 6 komunumojn kaj ĝia areo estas 58,2 km². Komence de 2018 tie loĝis 1411 homoj. La administra centro estas la vilaĝo Šalovci.
Loko, priskribo
I situas en la norda parto de la regiono. En la nordo kaj en la sudoriento limas Hungarion. La apudaj municipoj estas: Občina Hodoš en la Oriento, Občina Moravske Toplice en la sudo kaj la Občina Gornji Petrovci okcidente.
Komunumoj
La municipo konsistas el la sekvaj 6 vilaĝoj: Budinci, Čepinci, Dolenci, Domanjševci, Markovci, Šalovci
Referencoj
Statistikoj: http://www.citypopulation.de/php/slovenia-pomurska.php
Geografia loko: http://www.geopedia.si/#T1257_F408:33_x595147.1875_y189294.168_s13_b4
Tivadar Andrássy
Grafo Tivadar Andrássy [andrAŝi], laŭ hungarlingve kutima nomordo Andrássy Tivadar estis hungara politikisto, pentristo, artkolektanto, mecenato, membro de Hungara Scienca Akademio.
Biografio
Tivadar Andrássy frekventis universitatojn en Budapeŝto kaj Vieno. Li partoprenis en okupado de Bosnio. En 1881 li estis elektita deputito parlamenta, kiun li ĝismorte tenis. En 1885 li edziĝis baldaŭe havanta 4 filinojn.
Li estis ankaŭ pentristo kaj kolektanto de artaĵoj. Lia kastelo estis renkontejo de artistoj. Lia postmorta ekspozicio okazis en 1907.
Sankta gralo
Etimologio
La deveno de la vorto gralo ne estas tute klara: plejverŝajne ĝi devenas de la okcitana vorto grazal, malnovfrance graal 'ujo, vazo', kiu verŝajne etimologie devenas de la greka kratér (miksujo) tra la latina cratalis/gradalis. La malnovhispana vorto grial kaj la malnovportugala gral estis kutimaj nomoj por pistujo aŭ pistujforma trinkujo.
Jarmiloj pasas
Jarmiloj Pasas estas libro pri mondhistorio, originale verkita de Hermann Häfker (aŭ Haefker). La 500-paĝa libro aperis en la jaro 1931 ĉe Heroldo de Esperanto en Kolonjo.
Recenzoj
En sia libro Ĉiu Ĉiun konfesas Teodor Jung, ke li skribis grandajn partojn de la libro mem surbaze de germanlingvaj verkoj de Häfker, ĉar tiu daŭre prokrastis la liveron de promesitaj tekstopartoj.
Neznašovy
Neznašovy estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de municipo Vrhaveč en distrikto Klatovy. Ĝi troviĝas proksimume 1,5 km sude de Vrhaveč. Kondukas tra ĉi tie fervojlinio Horažďovice–Domažlice. Estas ĉi tie registritaj 95 adresoj. En la jaro ĉi tie daŭre vivis.
Neznašovy estas ankaŭ nomo de katastra teritorio kun areo 2,59 km².
Historio
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1379.
Memorindaĵoj
Proksimume kilometro nordokcidente de la vilaĝo troviĝas solejo Černé Krávy. Ties konsisto estas konservita konstruaĵo de burgejo Kouskova Lhota menciata unuafoje en la jaro 1544. Ĉe ĝi situadis vilaĝo Lhotka, kiu iom post iom pereis, kaj situi restis nur mastruma korto. En la jaro 1686 la burgejo ĉesis servi kiel senjora sidejo kaj komencis detruiĝi. Konserviĝis el ĝi nur malgrandaj restaĵoj de remparoj kaj turo reguligita en la 18-a jarcento en grenejon.
Franca Mararmeo
En junio 2014, la franca mararmeo utiligis totalon de 36,776 da regula personaro. La rezervelemento de la franca mararmeo konsistas el 4,827 personaro de la Funkcia Rezervo kaj 2,909 personaro de la Civitana Rezervo.
Hemfriĉa mevo
La Hemfriĉa mevo (Larus hemprichii) estas mezgranda mevo, tio estas birdo de la familio de Laredoj kaj ordo de Karadrioformaj. La nomo rememorigas tiun de la germana naturalisto, Wilhelm Hemprich (1796-1825), mortinta dum ekspedicio en Eritreo.
Disvastiĝo
Multaj restas la tutan jaron en la Ruĝa Maro kaj golfo de Adeno, sed aliaj post la reprodukta sezono disiĝas al golfo de Irako, Omano kaj tiom suden kiom ĝis Mozambiko; la specio estas komuna vintra vizitanto en Kenjo kaj somera vizitanto en Pakistano. Ili nestas en marbordoj kaj sekaj insuloj. Ili manĝas ĉe strandoj, havenoj kaj koralrifoj.
Aspekto
Ĝi estas mezgranda mevo 42 ĝis 45 cm longa kun enverguro de 110 ĝis 120 cm. En ĉiu plumaro la specio estas tre simila al la Blankokula mevo, tio estas por plenkreskuloj nigra kapo somere, helgriza brusto, blankaj kolo kaj ventro, malhelgrizaj dorso kaj flugiloj, sed la Hemfriĉa mevo (Larus hemprichii) aspektas pli granda, flugillonga kaj bekofortika. Ĝi havas ne la du okulajn duonringojn, sed plej ofte nur la supran. La beko ne estas ruĝa, sed verdoflaveca kun ruĝonigra pinto. La kruroj estas verdoflavecaj, la irizo bruna kaj la okulringo ruĝa.
Junuloj atingas plenkreskulan plumaron la trian vintron.
Loĝantaro
Ne minacata. Monda loĝantaro ĉirkaŭas la 100,000 parojn.
Kutimoj
Tiu specio manĝas ĉefe fiŝojn kaj tre ofte sekvas la ŝipojn aŭ ĉeestas la havenojn. Ĝi povas rabi aliajn rabobirdojn kaj kutime piediras la tajdejoj ĉu sole ĉu grupe. Malofte tiu mevo plonĝas. Ili manĝas ankaŭ ovojn kaj birdidojn.
La Hemfriĉa mevo (Larus hemprichii) nestas en kolonioj, sed ankaŭ sole. La nesto estas truo engrunde kovrita de planteroj. Plej ofte en koralrifoj aŭ inter plantoj. La ino demetas 1 ĝis 3 ovojn. Kovado daŭras pli ol 3 semajnojn.
Eksteraj ligiloj
http://www.oiseaux.net/oiseaux/charadriiformes/goeland.de.hemprich.html Franclingva ejo pri Hemfriĉa mevo]
599
En la jaro 599 post Kristo okazis, interalie:
Al-Razio
al-Razio (854-925) estis persa talentoplena polimato, filozofo, muzikisto, matematikisto, kuracisto kaj kemiisto. al-Razio praktikis sennombrajn medicinajn specialaĵojn tiaj kiaj kirurgio, ginekologio, obstetriko, oftalmologio, ktp. Li estis enciklopedia verkisto kaj kompilis 184 librojn kaj verketojn pri pluraj sciencaj lernobjektoj, el kiuj nur 61 rilatas al medicino, ĉiuj en la araba lingvo. Li estis unu el la plej gravaj kuracistoj de la mezepoka erao, kune kun Aviceno (980-1037).
Vivo
Antaŭ ol lerni Medicinon, li studis filozofion, alkemion kaj muzikon. Tre frue li komencis konatiĝi kiel fakulo pri medicino kaj alkemio, kaj pacientoj el la plej malproksimaj partoj de la mondo venis serĉe de liaj konoj. Dum multaj jaroj li restis kiel la unua respondeculo pri la Reĝa Hospitalo, en Ray, el kie li translokiĝis al simila posteno en Bagdado kaj fariĝis direktoro de la fama Hospitalo Muqtadari. Ie kaj ie li translokiĝis al pluraj urboj, ĉefe inter Ray kaj Bagdado. Lia nomo estas omaĝita en la Razia Instituto, apud Teherano. Li same laboris kiel kuracisto en la kortego de Samanid, en la Centra Azio.
Laŭ li, homoj tiaj kiaj Hipokrato kaj Eŭklido estis multe pli gravaj ol ajna religia ĉefo. Li ĉiam defendis la egalecon inter la homoj samkiel li asertis ke la neceso pri religia disciplino ne estis deviga. Li klasigis la materialojn uzitajn de la alkemiistoj kiel, korpoj (metaloj), ŝtonoj, vitrioloj, boraksoj, saloj kaj spiritoj (alkoholoj). Lia verkaro forte influis la islaman mondon, tiel kiel la Okcidenta Eŭropo en la mezepoko. Li kredis sin anti-aristotela, admiranto de Platono kaj tre akceptema al la atomteorio de la materio.
Tripropila fosfito
Tripropila fosfito aŭ tripropila fosfonato estas organika kombinaĵo rezultanta el interagado de la propanolo kaj hipofosfita acido. Ĝi estas senkolora likvaĵo, nesolvebla en akvo, sed solvebla en etanolo, kloroformo kaj nepolaraj organikaj solvantoj. Tripropila fosfito posedas 9 karbonatomojn, 21 hidrogenatomojn, 1 fosforatomon kaj 3 oksigenatomojn. Tripropila fosfito uzatas en kemiaj sintezoj kaj en la preparado de fosfitaĵoj.
Río Bravo
Río Bravo estas unu el la 43 komunumoj de la meksika subŝtato Tamaulipas, kiu situas en la norda Meksiko kun limo al Usono kaj la meksika golfo. La ĉefurbo de la komunumo estas Ciudad Río Bravo. La kodnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 10033.
Geografio
La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 106842 loĝantojn. El tiuj estis 53458 viroj kaj 53384 virinoj. La komunumo havas surfacon de 2140,0 km². La meza alteco (de la ĉefurbo) estas 30 metroj super la marnivelo.
Sociogeografio
En la jaro 2000 en la komunumo vivis 90915 personoj, pli aĝaj ol 5 jaroj. El tiuj 598 personoj sciis paroli indiĝenan lingvon. Tio signifas ke 0,658 % de la loĝantaro en la koncerna jaro sciis paroli indiĝenan lingvon.
68442 de la loĝantoj de Río Bravo en la jaro 1995 aĝis pli ol 15 jaroj. El tiuj 4647 estis analfabetoj, do ne sciis legi kaj skribi. Tio signifas ke 6,79 % de la tuta loĝantaro (pli aĝa ol 15) ne sciis legi kaj skribi. Ĉe la virinoj estis 6,02 % (2616 el 34721), kiuj ne sciis legi kaj skribi kaj ĉe la viroj 7,53 % (2031 el 33721).
El la loĝantoj (pli aĝaj ol 5 jaroj en la jaro 1995), 70198 personoj apartenis al la katolika religio kaj 10910 personoj al la protestantisma religio. 3241 personoj apartenis al aliaj religioj kaj 6575 personoj statistike apartenis al neniu religio.
Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a., (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).
Christiane Hörbiger
Christiane HÖRBIGER [kristjane HERbiger] (naskiĝis la, mortis en Vieno la ) estis aŭstra aktorino kaj sinkronigparolistino.
NGC 3521
NGC 3521 (aliaj indikoj — UGC 6150, MCG 0-28-30, ZWG 10.74, KARA 461, PGC 33550) estas galaksio en konstelacio Leono.
Christiane Hörbiger
Vivo
Kiel filino de la geaktoroj Attila Hörbiger (1896–1987) kaj Paula Wessely (1907–2000), kaj kiel nevino de Paul Hörbiger (1894–1981) Christiane Hörbiger naskiĝis en Vieno. Unue trejniĝis ŝi, laŭ gepatra volo, kiel sukerbakistino. Aktorumadon ne antaŭ la jaro 1955-a ŝi alfrontis. Ŝi komencis lernadon en la renoma Max-Reinhardt-Seminar, sed jam post kelkaj semajnoj ĉesigas tion por akcepti filmoferton. Sian lernadon pri aktorado, kantado kaj dancado ŝi daŭrigis helpe de privataj instruistoj. De 1957 ĝis 1966 ŝi laboris ĉe la Viena teatro Burgtheater. Poste ŝi elprovis sin en teatroj de Heidelberg, Munkeno kaj Zuriko, en 1969, 1970 kaj 1971 ŝi agis en la Festivalo de Salcburgo. Dume ŝi konstante aperas en filmoj kaj televidaj produktaĵoj.
NGC 3521
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
SIC
La vorto havas plurajn signifojn:
Félicien Marceau
Félicien MARCEAU (n. la 16-an de septembro 1913 en Kortenberg, m. la, 98-jaraĝa) estis franca verkisto, kiu origine devenis de Belgio. Marceau apartenis al la literatura kaj ekstremdekstra movado Hussards, kiu estis proksima je la monarkista partio Action Française. Li ricevis la premion Goncourt por sia libro Creezy en 1969. Li eniris en la Francan Akademion la 27-an de novembro 1975, anstataŭigante Marcel Achard.
Pierre Emmanuel, alia akademiano, tiam demisiis kiel protesto kontraŭ tia elekto.
Pola koridoro
La pola koridoro (germane: Polnischer Korridor) – konata ankaŭ kiel pomeria aŭ simple koridoro - elpensaĵo de germana nomigo de la 20-aj jaroj de la 20-a jarcento por areo de la pola vojevodio Pomerio.
La koridoro, 32–112 km larĝa tera strio, estiĝis pro la sekvaj kazoj:
Kritiko de la "koridoro"
En antaŭmilita germana propagando oni akcentis tiun ĉi regionon kiel disdividantan Orientan Prusion de la cetero de Germanio. La germanan difinon "koridoro" de polaj teritorioj kritikis en sia parolo la 5-an de majo 1939, dum kunsido de Pola Sejmo tiutempa ministro pri eksterlandaj aferoj Józef Beck, dirante interalie:
''La samaj konsideroj rilatas al komunikado tra nia pomeria vojevodio. Mi substrekas la vorton "pomeria vojevodio". La vorto "koridoro" estas artefarita elpensaĵo, ĉar temas ĉi tie pri pramalnova pola teritorio kun eta procento de germanaj setliĝintoj''
Historio
La komencon de "Gdanska koridoro" oni povas vidi en formo de landlimoj de antaŭdisdividita Respubliko de Ambaŭ Nacioj, kiu havis aliron al la maro troviĝanta inter prusaj teritorioj. Sur tiu ĉi teritorio estis en plimulto pola loĝantaro, kaŝuboj (ne deklarantaj unusignife sian nacian apartanecon) kaj naciece miksita popolo. Post dispartigoj de Pollando la teritorion okupis Reĝlando Prusio.
La 14 punktoj de Wilson senpere koncernis ne nur revenigon de Pollando kiel sendependan ŝtaton, sed ankaŭ aliron al la maro - denove faritan inter germanaj teritorioj. Post la Unua mondmilito, surbaze de Versajla traktato fragmento de antaŭa Pomeria vojevodio estis donita al Pollando kaj konsistigis novan Pomerian vojevodion. Gdańsk ricevis statuson de Libera Urbo Dancigo kaj ne estis ene de la "koridoro". Malprecize reguligita ĝia statuso kaŭzis iom-post-ioman kreskon de la konflikto inter antaŭmilita Pollando kaj Garmanio pri formo kaj limo de kontrolo de ambaŭ ŝtatoj super la urbo.
Post kiam Germanio okupis Pollandon (septembro 1939), la pola koridoro, Danzig, Posen kaj aliaj polaj teritorioj transformiĝis al germana gubernio. Post la dua mondmilito la pola koridoro malaperis kaj iĝis parto de Pollando kun Gdańsk kaj la suda parto de orienta Prusio. La lokaj germanoj estis forpelitaj.
Tria fluo
Nocio kaj evoluo
Schuller stampis la nocion en 1957 dum prelego ĉe Universitato Brandeis, por priskribi muzikon, kiuj kombinis erojn de eŭropida klasika muziko kaj de ĵazo kaj ligas je tio la "esencajn distingilojn kaj teknikojn de ambaŭ". Je tio temas pri la "interligo de du laŭ materialstato kaj arta sinkompreno alte evoluintaj sferoj", tiel ke jen oni povas lasi flanken nure distrajn verkojn de simfonia ĵazo de Paul Whiteman kun iliaj pruntaĵoj el la klasikmuziko aŭ arĉinstrumente fonigitajn ĵazimprovizaĵojn.
Komponistoj kiel Robert Graettinger, kiu komponis por Stan Kenton komplikajn verkojn, aŭ Johnny Carisi povus validi kiel antaŭuloj de tria fluo. Kvankam ĉi tiu deirpunkto produktis kelkajn ekzemplajn verkojn kiel Epitaph de Charles Mingus, ĝi tamen ne povis venki larĝafronte kaj restis flanka evoluo de la muzikhistorio. Instigantaj fortoj de ĉi tiu muzikstilo estis krom Schuller kaj Mingus interalie Bill Russo, John Lewis, Eddie Sauter, Don Ellis, Ran Blake kaj J. J. Johnson. Mátyás Seiber kaj John Dankworth verkis en 1958 kune la komponaĵon Improvisations für Jazzband und Orchester, kio enhavis dekdutonismon kaj ĵazimprovizadojn; la programkajero pri la unua prezentado je Germanujo en 1965 taksas la pecon kiel „la plej sukcesa provo, subigi Novan Muzikon kaj ĵazon sub unu ĉapelo“.
''„Se la ekira eŭforio de tria fluo jam malfortiĝis en la sesdekaj jaroj, tiam ĉefe pro du kaŭzoj: Unuaflanke restis disputata, kiel do nun estu formenda la plej konsekvence tiu ligo de ĵazo kaj pionira klasika muziko ... aliaflanke la komenca libera ĵazo surmontris alternativajn vojojn al malfermado de la rigidiĝintaj ritmaj, harmoniaj kaj formaj skemoj, kiuj al multaj ĵazaŭskultantoj ŝajnis esti pli evidentaj kaj logikaj ol la triafluaj partituroj riproĉitaj kiel „cerbecaj“ kaj „konstruitaj““.'' Muzikistoj kiel Anthony Braxton aŭ Frank Zappa restis tamen forte influitaj en siaj kompoziciaj verkadoj, trovis tamen proprajn solvoproponojn. „En la okdekaj jaroj tamen, kiam la libera ĵazo siaflanke montris aperaĵojn de eluziĝo, la ideo de tria fluo estis denove reekprenata de nova generacio en ĵazo kaj klasikmuziko.“ Pli junaj muzikistoj kiel James Newton, Anthony Davis aŭ Franz Koglmann same kiel spertaj muzikistoj kiel Allan Botschinsky denove ekprenis la defion.
Aktualaj verkoj kun karaktero de tria fluo estas Alegria de Wayne Shorter, Wide Angles de Michael Brecker, African Portraits de Hannibal Marvin Peterson, Scorched de Mark-Anthony Turnage aŭ Myth of the Cave de Yitzhak Yedid.
Exo4 - Candiac
Candiac (ankaŭ nomita exo4, antaŭe konata kiel Delson-Candiac) estas fervoja linio en Granda Montrealo, Kebekio, Kanado. Ĝin funkciigas, la organizo, kiu funkciigas publikajn transportajn servojn tra ĉi tiu regiono.
Linio Candiac estis funkciigita origine fare de Kanad-Pacifika Fervojo (CPR) kiel parto de sia South-Eastern railway line inter Windsor Station kaj Farnham de 1887 ĝis 1980. La antaŭa AMT rekomencis pasaĝeran servon sur ĉi tiu linio en 2001, dum exo alprenis aktualan servon la.
Frederik van Eeden
Frederik Willem van Eeden (Haarlem, 3-a de aprilo 1860 – Bussum, 16-a de junio 1932) estis nederlanda psikiatro, aŭtoro, plej konata pro siaj romanoj De kleine Johannes (La Malgranda Johano) (1887) kaj Van de koele meren des doods" (De la malvarmetaj lagoj de l' morto) (1900). Kiel mondopliboniganto li profunde okupis sin per lingvo- kaj komprenokritiko.
Vivo
Frederik van Eeden estis la filo de la amator-plantologo Frederik Willem van Eeden kaj elkreskis en rondo kie arto kaj scienco ludis gravan rolon. En 1878 li ekstudis medicinon en Amsterdamo. En 1886 li doktoriĝis kaj eklaboris en Bussum kiel kuracisto, sed li jam baldaŭ specialiĝis en la psikoterapio. En 1887 li fondis kun la kuracisto el Goes Albert van Renterghem praktikejon por psikoanalizo en Amsterdamo, el kiu li post du jaroj jam retiriĝis.
En la komenco de la 1880-aj jaroj van Eeden ludis gravan rolon en la studentovivo en Amsterdamo kaj publikigis siajn unuajn artikolojn kaj komediojn. Li membriĝis en la literatura asocio Flanor kaj fondis en 1885 kun Frank van der Goes, Willem Kloos, Willem Paap kaj Albert Verwey la revuon De Nieuwe Gids (La nova gvidilo), kiu fariĝus la paroltubo de la Movado de Okdek.
La Movado de Okdek forpuŝis la Viktorianan "pastoropoezion", kiu estis populara dum la dua duono de la 19-a jarcento. Van Eeden liveris grandan parton de la Grassprietjes (herbidetoj) de Cornelis Paradijs (1885), kun antaŭparolo de Sebastiaan Slaap (= Willem Kloos) kaj de P.A. Saaije Azn. (pseŭdonimo de Arnold Aletrino). En tiu fama pastiĉo je la versaĉoj de poetoj kiel Nicolaas Beets, J.J.L. ten Kate, E. Laurillard kaj J.P. Hasebroek, ili ankaŭ malkonstruis la reputacion de Hendrik Tollens, kiu estis konsiderata kiel la nacia poeto. Dum cent jaroj eldoniĝis dek eldonoj de tiu kolekto.
La unuaj kajeroj de De Nieuwe Gids enhavis partojn de la fare de Van Eeden verkita alegoria fabelo De kleine Johannes, kiu en 1887 en libroformo estis eldonita kaj kiu en 1892 de Anna Fles estis tradukita germanlingven. En 1894 li eksiĝis de la redakcio de De Nieuwe Gids. La emfazo kiun la Tachtigers donis al la estetiko kiel mova faktoro (l'art pour l'art) je pli detala rigardado ne daŭre korespondis al lia vivopinio.
En 1900 aperis lia psikologia romano Van de koele meren des doods (De la malvarmetaj lagoj de l' morto), kiu ekde tiam multfoje estis represita. En la libro van Eeden tezas la kuracan valoron de religio kaj psikoterapio kontraŭ la fatalismaj konceptoj de la naturalismaj aŭtoroj.
En lia posta vivo van Eeden pli kaj pli okupis sin per signifiko kaj spiritismo. En 1897 aperis lia Redekunstige grondslag van verstandhouding (Retorika fundamento de interrilato), kiu foje estas konsiderata kiel la unua nederlanda verko je la tereno de signifiko. Li apartenis en 1916 al la fondintoj de la Internacia lernejo por filozofio en Amersfoort, kiu laŭ li devus fariĝi centro ‘por pliprofundigo de vivo- kaj mondorigardo’. Krom tio estis la instruo de la signifiko, speciale la signifo de la lingvo por la homaj interrilatoj, por li grava inspirfonto. Li kulturis en tiu tempo intensajn kontaktojn kun la fondintino Victoria Lady Welby.
van Eeden entombiĝis je la rom-katolika tombejo en Bussum.
Paplitz
Paplitz estas eksa komunumo kaj ekde la 1-a de julio 2009 parto de la urbo Genthin  en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Jerichower Land de la federacia lando Saksio-Anhalto. Fine de la jaro 2007 la tiutempa komunumo havis 348 loĝantojn.
SID
La vorto havas plurajn signifojn:
125473 Keisaku
125473 Keisaku estas malgranda, malhela asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la de la japana astronomo Akimasa Nakamura elde la Observatorio Kuma Kogen en Kuma, Japanio.
V. T. Jarmaloviĉ
V. T. Jarmoloviĉ (? – estis rusa esperantisto. Mortis juna en batalkampo en Bukovina. Verkis poemojn en Esperanto, kunlaboris je La Ondo de Esperanto, LI, Pola Esperantisto.
Grupo 77
Historio
La G-77 estis kreata la 15-a de junio de 1964. Kiel ties nomo indikas, la grupo estis formata dekomende de 77 landoj, kvankam nune la nombro de la membroj estas 130. La G-77 realigas kunajn deklaraciojn pri specifaj temoj, kaj kunordigas programon de kunlaboro ĉe fakoj kiaj komerco, industrio, nutrado, agrikulturo, energio, krudaj materialoj, financoj kaj monaferoj. En 1988 la grupo adoptis la interkonsenton por sistemo ĝenerala de preferoj porkomercaj inter disvolviĝantaj landoj, kiu konsideras dogantarifojn, ĉefe pri agrikulturaj kaj industriaj produktoj. Ĉiujare la grupo realigas kunsidon de ministroj en Novjorko, kaj la decidoj adoptataj transmitiĝas al la regionaj delegitaroj de Ĝenevo, Parizo, Romo kaj Vieno, post kio oni atribuas specifan agadon al la agadkomitatoj. La financado de la grupo dependas el la kontribuoj farataj de la membroj.
(15748) 1991 RG25
(15748) 1991 RG25 estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la de la usona astronomo Henry E. Holt elde la Observatorio de la Monto Palomar (Kalifornio, Usono).
Csabaszabadi
Csabaszabadi [ĉabasabadi] estas malgranda vilaĝeto en Hungario, en departemento Békés, en Distrikto Békéscsaba.
Situo
Csabaszabadi situas sur ebenaĵo, laŭ flankovojoj. Újkígyós troviĝas 8, Békéscsaba]] 17, Szeged 83, Budapeŝto 210 km.
Historio
Dum la historio la kampoj apartenis al Békéscsaba. Bienulo Beliczay (belicai) konstruis klasikisman kastelon en 1870, kiu nun estas hotelo. La vilaĝo mem fondiĝis nur en 1993 el farmoj.
Ne menciita vidindaĵo estas la sonorilostablo.
Batalo de Sarikamiŝ
La batalo de Sarıkamış [sarikamiŝ] estis grava, decida venko de la Rusa imperio kontraŭ la Osmana imperio en la Kaŭkazo, dum la unua mondmilito. La turkoj nomas tiun batalon Sarıkamış Faciası – tragedio de Sarikamiŝ.
Antaŭeventoj
La aliĝo de la Osmana impero al la centraj potencoj rezultigis tion, ke la Rusa imperio estis detranĉita al suda konekto tra la Kaŭkazo, Dardaneloj al la entento. La rusaj fortoj devis batali sur du frontoj: en la orienta fronto kaj sur la kaŭkaza fronto. La rusan imperion ne trafis surprize la osmana atako, ĉar oni atendis la turkan revanŝon ekde 1877, kiam la rusoj akiris Kars. La turkaj militaj celoj estis okupo de Kars kaj Batumi, ili volis reakiri la perditajn kaŭkazajn teritoriojn.
Militaj fortoj en la regiono
La rusoj havis jam komence de la turka militproklamo armeon kun 100 000 soldatoj en la Kaŭkazo, tiel ili ne bezonis pluajn fortigojn. La armeon komandis generalo Illarion Voronĉov-Daŝkov. La rusoj detiris rusajn taĉmentojn fine de 1914 al la orienta fronto por haltigi la fortiĝantajn germanajn kaj monarĥiajn fortojn. Kiam la turkaj taĉmentoj alvenis en la Kaŭkazon, la rusajn taĉmentojn komandis jam Judeniĉ ĉe defendo de Sarıkamış. La rusa armeo tiam nombris 60 000, dum la 3-a turka armeo – komandata presone de paŝao Enver – nombris 95 000-190 000. Multaj turkaj soldatoj dizertis aŭ amase frostmortis pro la alveninta vintro kaj la nesufiĉa post prizorgo. La soldataro de la 3-a armeo malpliiĝis ĝis fino de 1914 al 80 000.
La batalo
Meze de decembro 1914, taĉmentoj de paŝao Enver penetris en la Kaŭkazon, Armenion kaj atingis Sarıkamış. La plano de Enver estis, ke ili atakas la rusan fortikaĵon de Sarıkamış. Liman von Sanders – armea konsilisto de la Germana imperio trovis la celon danĝera kaj provis konvinki la paŝaon, ke la atako ne estas realigebla. Enver estis nekonvinkebla. Ankaŭ la rusa militista gvidantaro diskutis la situon pri defendo aŭ retiriĝo. Generalo Voronĉov volis retiriĝon, dum Judeniĉ defendon de Sarıkamış. La rusaj taĉmentoj restis en la regiono.
La turkaj taĉmentoj alvenis inter la 29-an de decembro 1914 kaj 3-an de januaro 1915 ĉe urbo Sarıkamış. La unua alvenintaj divizoj ne atendis la pliajn taĉmentojn, sed tuj ekatakis la rusojn, kiuj facile repuŝis la elĉerpiĝintajn kaj et-nombrajn taĉmentojn. La turkoj faris fatalan eraron, ke ili ne antaŭpreparis totalan atakon. La nekoordinataj turkaj taĉmentoj finis la atakon je la 4-a de januaro kaj retiriĝis en la montojn, kie la soldatoj amase mortis pro la malvarmo kaj malprizorgo.
Rezultoj
La oficialaj turkaj fontoj donas morton de 60 000 homoj, sed laŭ aliaj kalkuloj, tiu cifero devas superi eĉ 175 000, se oni kalkulas la soldataron de la 3-a truka armeo je 190 000. La mortoj okazis pro la malfacilaĵoj ĉe la post-prizogo, la vintra vetero, malbona vestaĵaro. La perdo de la rusaj fortoj estis maksimume 35.000.
Paŝao Enver abdikigis la formalan gvidanton de la 3-a turka armeo, Hafiz Hakki, dum Enver perdis aŭtoritaton ĉe la sultano. En majo de 1915, paŝao Enver – pro eviti venĝon, koleron de la publiko – anoncis la enlandan militon kontraŭ la armenoj, kiu rezultis la amasan murdadon de la armenoj en la Osmana imperio (armena genocido).
András Mester
MESTER András [pr. meŝter] estas rumanuja hungara aktoro naskiĝinta en Rugăneşti en 1922 mortinta en Kluĵo en 2002.
Akelarre (filmo)
La filmo gajnis kvin Goya Premiojn de totalo de naŭ kandidatigoj ĉe la 35-a Goya Premioj. Ĉe la 8-a Feroz Premioj, la filmo estis nomumita en ses kategorioj.
Intrigo
La agado de la filmo okazas en la eŭska provinco de Hispanio en 1609. La viroj de la regiono estas maristoj kaj en ĉi tiu tempo de la jaro ili ĉiuj krozas. La ĉefrolulo estas juĝisto nomata Rostago de la Inkvizicio, nomumita de reĝo Filipo la 3-a, por ekstermi paganajn fenomenojn. La juĝisto kaj lia sekvantaro vagas tra la distrikto kaj akuzas diversajn virinojn esti sorĉistinoj, pridemandas, torturas ilin kaj fine bruligas ilin ĉe la brulŝtiparo.
La juĝisto estas obsedita pri la ceremonio nomata "La Sabato de Sorĉistinoj", ceremonio en kiu ili dancas por la diablo kaj invitas lin. Ĉe la malfermo de la filmo la juĝisto kaj lia akompanantaro alvenas en la vilaĝon, kie la sola viro restanta en ĝi, post kiam ĉiuj velis, estas la loka pastro. Kvin knabinoj de la vilaĝo estas akuzitaj kiel sorĉistinoj. Ili estas kaptitaj kaj ĵetitaj en kelkarceron, ili estis prenitaj por pridemandado de la juĝisto unu post la alia, tiel li provas ĉerpi de ili informojn pri la diabla ceremonio, kiun ili supozeble kondukis.
La juĝisto profitas de la situacio, ke ĉiuj viroj de la vilaĝo forestas, kaj la knabinoj komprenas, ke se la viroj revenos, ili povos batali kontraŭ li kaj tial komprenos, ke ilia sola ŝanco estas tiri tempon.
Anna, prenas al ŝi la gvidadon kaj provas elpensi planon por savi la knabinojn de la kruelaj manoj de la juĝisto. La filmo prezentas mallongan ekspozicion, dum kelkaj minutoj en la filmo en kiuj la knabinoj estas brutale kaptitaj de la gardistoj de la juĝisto kaj senditaj en la kelkarceron, tute ne klarigante, pri kio ili estas akuzataj. Ĉiufoje, kiam la gardistoj eniras la kelkarceron por kapti unu el la knabinoj, ili krias al ili, ke ili staru kun la vizaĝoj al la muro, ĉar ili timas, ke la knabinoj sorĉos ilin per siaj vizaĝoj.
Anna, estas la knabina gvidantino kaj ŝi komprenas, ke por pasigi la tempon ŝi devas doni al la juĝisto ĝuste tion, kion li volas, pruvon, ke ilia ceremonio ekzistas kaj ke ĝi estas eĉ pli absurda ol li pensas. La knabinoj inventas rakonton por ĉiu akuzintino, kaj Anna estas la ĉefrolulo. Ŝi estas la sorĉistino kaj respondecas pri la ceremonio.
La interspaco inter la knabinoj kaj la juĝisto estas kiel tage kaj nokte. La knabinoj estas plenaj de ĝojo pri vivo, malgraŭ la timo kaj la scio, ke ili eble proksimas al siaj mortoj. Eĉ ĉe la pliiĝo de ilia doloro kaj timo, ili povas vidi la ironion de sia situacio kaj la stultecon de la juĝisto. Ĉi tiu facilanimeco de la knabinoj permesas kombinaĵon de humuro kaj juna spirito en ĉi tiu filmo. La juĝisto tiom timas ĉi tiujn strangajn ritojn, kiuj probable estas produkto de lia imago, kaj la aktorigo de la rito ŝajnas esti tre amuza por la knabinoj. La knabinoj portas ĝin ĝis la ekstremo de aktorado kaj efektive prezentas tutan spektaklon, kiu pruntas sufiĉe da inspiro de la romano kaj la filmo "La Ekzorcisto" (1973).
La rolo de la juĝisto
La rolo de la juĝisto reprezentas la malsamajn nuancojn de malbelegeco de persono, tri malsamaj niveloj de malbeleco povas esti identigitaj. Unue la mizogineco, la juĝisto estas obsedita pri la deloga ceremonio de la sorĉistino al Lucifero / la diablo. Li volas scii ĉiun detalon kaj estas tre travideble, ke li ricevas seksan plezuron de ĝi, kaj probable revas esti Lucifero mem, do la sorĉistinoj dancos por li. En la sceno kie Anna estas preta por la ceremonio kaj ŝi estas nuda, li kontaktas ŝin kaj diras, ke Lucifero elektas siajn sorĉistinojn tiel ke ili estos kortuŝaj kaj mildaj. La juĝisto sopiras Anna, kaj lia asistanto vokas lin tri fojojn resti for. Se la asistanto ne estus tie, la juĝisto probable kapitulacus al sia deziro.
Per la aliro al sekseco estas alia terura diferenco inter la knabinoj kaj la juĝisto. La knabinoj parolas pri sekseco malkaŝe kaj scias uzi ĝin al sia avantaĝo, dum la juĝisto kompreneble konsideras ĝin grava peko.
La dua nivelo estas religio. La juĝisto estas la reprezentanto de eklezio, sub kies aŭtoritateco li povas fari ĉion, kion li volas, nome de la milito kontraŭ Satano. Religio ebligas fari terurajn farojn, kondiĉe ke ĉi tiuj faroj estas faritaj kun la celo superi la diablon. La juĝisto devas nur diri, ke temas pri sorĉistinoj kaj ili servas al la diablo, kaj eĉ la loka pastro, kiu probable konas la knabinojn dum sia tuta vivo, estas konvinkita, ke estas bone bruligi ilin.
La tria nivelo estas la instinkto de timo kaj la deziro mortigi ĉion nekompreneblan por la homo (precipe la kristana blankulo). Sorĉistinoj estas io, kio povas esti minaco por la menso de la juĝisto, do vi devas mortigi ilin antaŭ ol ili atakos denove. La filmo bonege emfazas ĉi tiujn malbelajn flankojn ĉe la homo kaj precipe ĉe la kristana homo.
Resumo
La filmo estas elpensiganta, kaj ĝi bonege transdonas la ideon de la lukto inter la mizogina, malklera kaj perforta viro, kiu volas mortigi ĉion, kion li ne povas kontroli, kaj la liberaj kaj liberigita vilaĝaj knabinoj.
Tiu ĉi estas filmo pri fortaj kaj progresemaj virinoj kaj malkleraj kaj malkuraĝaj viroj. La filmo bonege transdonas ĉi tiujn breĉojn inter la du flankoj.
Ricevo
Akelarre ricevis ĝenerale pozitivajn reviziojn de filmaj kritikantoj. Ĝi tenas 83% aproban takson sur revizianta retejo Putraj Tomatoj bazita sur 12 revizioj, kun ordinara takso de 6.9/10.
Traktato de Versajlo
La Traktato de Versajlo (en franca: Traité de Versailles) estis unu el diversaj pactraktatoj subskribita en la jaro 1919 kiel sekvo de sesmonata traktado en la pariza packonferenco, kiu oficiale finigis la unuan mondmiliton inter la Centraj potencoj kaj la Aliancaj potencoj. Ĝi estis subskribita la 28an de Junio de 1919, ĝuste kvin jarojn post la murdo de ĉefduko Franz Ferdinand. Ĝi koncernis ĉefe al Germanio, dum la aliaj Centraj potencoj de la germana flanko de la unua mondmilito traktis en separataj traktatoj.
La traktadoj en la traktato de Versajlo estis daŭrigo de armistico, kiu estis subskribita en Kompiegna arbaro. La traktato postulis, ke Germanio (kaj ĝiaj aliancanoj en apartaj traktatoj) akceptu la plenan respondecon pro la eksplodo de la unua mondmilito, kaj ke ĝi pagu grandajn militajn reparaciojn al la Aliancaj ŝtatoj (Germanio devis parte pagi 132 miliardojn da markoj en 1921). Krome Germanio perdis parton de sia teritorio kaj ĉiujn siajn koloniojn en Afriko. La germana armeo devis esti senarmigita kaj limigita al 100.000 anoj. Tiamaj ekonomikistoj, ĉefe John Maynard Keynes antaŭdiris, ke tiu traktato estas tro akra "kartaga paco", kaj diris ke la monkvantoj estis troaj kaj kontraŭ-produktaj.