cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Fines
Demografio
Laŭ statistikoj de la andaluza registaro (SIMA, 2007) la 2190 geloĝantoj de la municipo Fines estas 1017 inoj kaj 1173 viroj. En la 22-kvadratkilometra teritorio estas 4 setlejoj, kie loĝas 1998 geloĝantoj, kaj aliaj 192 geloĝantoj loĝas dise en kamparo. Lasta konata nombro de naskiĝoj po jaro estis 21, 7 inoj kaj 14 viroj, kaj mortis 16, 6 inoj kaj 10 viroj. Tiel la natura kresko estis 5 (0.2%). La laborkapabla loĝantaro estis 808 homoj (36.9%).
Itatiaia (Rio-de-Ĵanejrio)
Itatiaia estas municipo de la brazila subŝtato Rio-de-Ĵanejrio, kiu taksis 28.852 loĝantojn en 2010.
Saint-Pardoux (Haute-Vienne)
Geografio
Saint-Pardoux etendiĝas sur 23,23 km², kaj havis 526 loĝantojn laŭ la lasta oficiala censo, tiel ke la loka loĝdenso estas 23 homoj po kvadrata kilometro. La komunumo situas en Haute-Vienne, en la nordokcidenta parto de la Centra Masivo.
Historio
La departemento Haute-Vienne estis oficiale kreita la 4-an de marto 1790 dum la franca revolucio. Saint-Pardoux antaŭe apartenis al la reĝa provinco Limoĝio.
Okaze de la municipa baloto de 2008 venkis en la komunumo S-ro Jean-Michel Lardillier, kiu do fariĝis la loka urbestro.
Administrado
Saint-Pardoux apartenas al la kantono de Bessines-sur-Gartempe, kies ĉefurbo estas Bessines-sur-Gartempe. Tiu kantono mem estas parto de la arondismento de Bellac, unu el la tri arondismentoj de la departemento Haute-Vienne.
Ham-en-Artois (stacidomo)
Ham-en-Artois estas franca stacidomo sur linio - -Locale, situanta en  Ham-en-Artois, en departemento Pas-de-Calais, regiono Hauts-de-France.
Temas pri stacidomo de Société nationale des chemins de fer français (SNCF), priservata de trajnoj Hauts-de-France.
Ĝi situas ĉe kilometra punkto (PK) de la linio Arras - Dunkerque-Locale (301000).
Katastrofo ĉe la Niĵnevartovska naftokolektejo
La Katastrofo ĉe la Niĵnevartovska naftokolektejo okazis la je 18-30 en la centra naftokolektejo 6 km for la urbo Niĵnevartovsko, Ĥanta-Mansa aŭtonoma distrikto, Tjumena provinco, Sovetunio. Pereis 13 homoj. Ĝi estis sekvo de longdaŭra neglekto de laborsekureco, kaŭzita de ĉiama postulado de pli granda naftoelminigado, tipa por tiu evoluperiodo de la Okcidentsiberia naftogasa komplekso.
Antaŭhistorio
En 1969 estis finita la naftodukto Ust-Balik — Omsko, en 1973 ekfunkciis la naftodukto Samotloro — Tjumeno — Almetjevsko. Tamen la naftoelminigado kreskis tro rapide kaj tiuj duktoj ne kapablias transporti la tutan nafton. Rezervujoj en la minejoj estis superplenaj. Oni lasis rezervon nur por du horoj da elminigado, ĉar en la naftoduktoj ofte okazis averioj kaj tiukaze la nafto fluis al la minejaj rezervujoj. Se oni ne sukcesis ĝustatempe haltigi la naftoputojn, oni devis bruligi nafton en torĉoj, foje ĝi simple superverŝiĝis el la rezervujoj surteren. Sed la aŭtoritatoj, inkluzive de la estro de Ĉeftjumennaftogaso Viktor Muravlenko, postulis plu teni altan tempon de la naftoelminigado kaj plenigi ĉiujn haveblajn ujojn per nafto. La estro de la administracio pri naftoelminigado Fjodor Nazarov rememoris poste kiel foje Muravlenko vokis lin kaj akre kritikis pro malkresko de la naftoelminigado dum haveblis iom da liberaj ujoj, kaj ke li responde avertis ke rifuzos fari tion, ĉar tio kaŭzos averion.
Katastrofo
La, sabate, je 18-30 okazis ŝanĝo de skipoj, pro kio nombro de la deĵorantoj portempe duobliĝis. Plejparte tio estis virinoj. Laŭ unu el versioj, ilin aliris junulo, veninta por renkonti sian amatinon, kaj ekbruligis cigaredon. Plej verŝajne temas pri elpensaĵo, ĉar ĉiuj ĉeestintoj pereis surloke, do neniu povus rakonti tion. Okazis eksplodo, kiun sekvis incendio. Ĉiuj skipanoj pereis en unu momento, poste oni identigis ilin per butonoj kaj horloĝoj.
Kvar naftorezervujoj, enspacigantaj po 10 mil tunoj da nafto, ekbrulis, du apudaj estis en danĝero. Kaldronoj trabatis muron de kaldronejo kaj falis 300-400 metrojn for. Ejoj por personaro kaj pumpejoj estis ruinigitaj. Du estroj — Nikolaj Dragunov kaj Ivan Rinkovoj — staris sur du brulantaj rezervujoj, estingante la fajron kaj rifuzante forlasi ilin. Fajrobrigadistoj sukcesis rapide estingi naftogason kaj ĉesigi la incendion.
Sekvoj
Sekvan tagon al la urbo venis registara komisiono subestre de la ministro pri nafta industrio Valentin Ŝaŝin. Antaŭnokte venis Viktor Muravlenko, Feliks Arĵanov kaj Roman Kuzovatkin. La enketado malkovris teknikajn kialojn de la tragedio, sed ĝiaj rezultoj ne estis publikigitaj. Dum sekvaj monato kaj duono ĉiuj damaĝoj estis likviditaj, kaj la naftokolektejo estis rekonstruita laŭe al la sekurecaj kaj teknologiaj postuloj.
La mortintoj estis sepultitaj modeste, sen funebro kaj paroladoj. Tri lokaj estroj estis juĝitaj kaj kondamnitaj al plurjara malliberigo.
Dolgovaške Gorice
Dolgovaške Gorice (Hosszúfaluhegy [hosUfaluhedj]) estas malgranda vilaĝo en Slovenio, en provinco Prekmurje, en statistika regiono Pomurska, en Občina Lendava. En ambaŭ lingvoj la loknomo signifas: longa vilaĝo-monto.
Situo
Dolgovaške Gorice situas sur tre mildaj deklivoj, laŭ la hungara landlimo, laŭ traira flanka vojo.
Historio
Ĝis fine de la 1-a mondmilito Hosszúfaluhegy apartenis al Hungara reĝlando, al Zala (reĝa departemento), al distrikto de Lendva, poste al Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj, ekde 1929 al Jugoslavio. En 1941 la germana armeo senbatale okupis la vilaĝon kaj post 10 tagoj transdonis al Hungario. Ĝis 1945 tio estis parto de Hungario, ekde 1991 de Slovenio. Depost 2007 Slovenio kaj Hungario apartenas al interna zono de Schengen, sekve la limoj ne estas gardataj, ili estas trapaseblaj senkontrole ie ajn.
Eŭgeno Bokarev
Eŭgeno A. BOKAREV (plumnomo de Jevgenij Aleksejeviĉ BOKAREV, Евгений Алексеевич Бокарёв) (naskiĝis la 25-an de februaro 1904, mortis la 11-an de marto 1971) estis sovetunia lingvisto, universitata profesoro, esperantisto kaj vortaristo. Ekster la Esperanta medio li estas konata kiel esploristo de dagestanaj lingvoj.
Vivo
Doktoro de filologiaj sciencoj, prof. Bokarev estis ĉefo de la sekcio pri kaŭkazaj (dagestanaj) lingvoj en la Instituto de Lingvoscienco de la Akademio de Sciencoj de USSR kaj dum kelkaj jaroj vic-direktoro de la sama Instituto.
Esperanta agado
Eŭgeno Bokarev esperantiĝis en 1918. Estis membro de CK SEU. Jam en 1956, post la unua mildiĝo en la oficiala sinteno al Esperanto, li ekprezidis Iniciatan Grupon de Sovetiaj Esperantistoj, kiu celis prepari la fondon de asocio. Samjare li aliĝis al UEA kaj en 1958 fariĝis fakdelegito pri lingvoscienco. Li estis vicprezidanto de MEM (1959-1963). En 1963 li fariĝis membro de la Akademio de Esperanto kaj estis gvidanto de la unua oficiala delegitaro el Sovet-Unio de post la dua mondmilito ĉe la Universala Kongreso en Sofio. En 1962, kiam fondiĝis la Komisiono de Sovetuniaj Esperantistoj en Moskvo, li fariĝis ĝia prezidanto, kaj en tiu ofico li restis ĝis la morto. Li prelegis en la Internacia Somera Universitato dum la UK en Budapeŝto (1966) kaj estis kunredaktoro de la lingvistika periodaĵo La Monda Lingvo-Problemo (LMLP).
Liaj vortaroj
En 1966 aperis Rusa-Esperanta Vortaro de Bokarev en 50.000 ekzempleroj. En 1974, jam post lia morto, aperis 40.000 ekzempleroj de lia ali-direkta Esperanta-Rusa Vortaro.
Juda Agentejo por Israelo
La Juda Agentejo por Israelo aŭ Soĥnut (הסוכנות היהודית לארץ ישראל, "Juda Agentejo por la lando Israelo") estas registara organizaĵo jud-cionista kreita en 1923 cele al plenumo kiel reprezentanto de la juda komunumo dum la Brita Mandato Palestino. Ĝi ricevis oficialan agnoskon en 1929. En la 1930-aj jaroj ĝi iĝis la de facto registaro de la juda loĝantaro, kies estroj estis elektitaj de ĉiuj el la judoj de la mandato. Ĝi estis la ĝermo de la estonta israela registaro proklamata en 1948.
Post la proklamo de la Ŝtato Israelo, ĝi eknomiĝis Juda Agentejo por Israelo kaj iĝis registara organo kiu zorgis pri la juda enmigrado al Israelo (alija). Ties funkcio estas faciligi la ekonomian disvolvigon, la integradon kaj la absorbon de la enmigrantoj. Ĝi ankaŭ havigas ekonomian kaj kulturan helpon al judaj movadoj de la mondo. Aktuale plue ekzistas kaj funkcias.
Elisha Cook Jr.
Elisha Vanslyck Cook Jr. (la 26-an de decembro 1903 - la 18-an de majo, 1995) estis usona aktoro, kiu ofte rolis kiel "malkuraĝaj fiuloj kaj neŭrozuloj".
Li komencis sian karieron kiel infanaktoro en teatroj de Ĉikago. En 1926 li debutis en Broadway per Hello, Lola. Li aktoris en teatraĵoj Henry-Behave (1926), Kingdom of God (1928), Her Unborn Child (1928), Many a Slip (1930). Li daŭris sian teatran karieron en Broadway dum la 1930-aj jaroj per teatraĵoj kiel Ah, Wilderness!, sia plej sukcesa aktorado en tiu epoko, Privilege Car (1931), Lost Boy (1932), Merry-Go-Round (1932), kaj Chrysalis (1932).
Cook debutis en kino en 1930 per kinaversio de teatrajo Her Unborn Child, unu el la unuaj parolataj filmoj. Li ankaŭ partoprenis kinfilmojn kiel Honra de Amantes, Two in a Crowd, Pigskin Parade, Love Is News, The Devil Is Driving, They Won't Forget, Wife, Doctor and Nurse, Danger - Love at Work, Life Begins in College, Thoroughbreds Don't Cry, Three Blind Mice, My Lucky Star, Submarine Patrol, Newsboys' Home, Grand Jury Secrets, He Married His Wife, Stranger on the Third Floor, Public Deb No. 1, Tin Pan Alley, Love Crazy, Sergeant York, The Maltese Falcon, Wake Up Screaming, Hellzapoppin', Ball of Fire, A Gentleman at Heart, Wildcat kaj Manila Calling.
Li militservis kiel burokrato ĉe armeo dum Dua Mondmilito en 1942.
Post militservo li laboris en kino ĉe Phantom Lady, Up in Arms, Dark Waters, The Falcon's Alibi, Two Smart People, The Big Sleep, Born to Kill, The Long Night, The Gangster, Flaxy Martin, The Great Gatsby inter aliaj.
En 1950-aj jaroj li komencis sian televidan karieron per Dick Tracy kaj aperis en televidaĵoj kiel Adventures of Superman, Climax! kaj Bat Masterson, krom en kinfilmoj Behave Yourself!, Don't Bother to Knock, Shane, I, the Jury, Thunder Over the Plains, The Outlaw's Daughter, Drum Beat, Timberjack, Trial, The Indian Fighter, The Killing, Accused of Murder, Voodoo Island, The Lonely Man, Chicago Confidential, Plunder Road, Baby Face Nelson, House on Haunted Hill, Day of the Outlaw, inter aliaj.
Dum 1960-a jardeko, li partoprenis televidseriojn Tightrope, Laramie, The Untouchables, The Fugitive, Wagon Train, Perry Mason, Gunsmoke, Burke's Law, The Wild Wild West, The Man from U.N.C.L.E., I Spy, Star Trek, Batman kaj The Ghost & Mrs. Muir inter aliaj kaj ankaŭ kinfilmojn kiel Platinum High School, College Confidential, One-Eyed Jacks, Papa's Delicate Condition, The Haunted Palace, Black Zoo, Johnny Cool, Blood on the Arrow, The Spy in the Green Hat, Welcome to Hard Times, Rosemary's Baby kaj The Great Bank Robbery.
Li en 1970-aj jaroj aperis ĉe televidaĵoj Bonanza, Night Slaves, Night Chase, The Night Stalker, Mannix, Ironside, S.W.A.T., Starsky and Hutch, Police Story, Baretta, Dead of Night, The Bionic Woman, Quincy M.E., krom kinfilmoj kiel The Great Northfield Minnesota Raid, Blacula, Messiah of Evil, Emperor of the North Pole, Electra Glide in Blue, The Outfit, Winterhawk, St. Ives, The Champ, Salem's Lot, 1941, Tom Horn, Carny kaj Harry's War.
Liaj lastaj laboroj estas en 1980-aj jaroj ĉe kinfilmo Hammett kaj televidaĵoj kiel Leave 'em Laughing, The A-Team, The Fall Guy, The Man Who Broke 1,000 Chains, ALF kaj Magnum, P.I., sia lasta laboro de 1981 ĝis 1988.
Mollet del Vallès
estas municipo en la eŭropa ŝtato Hispanio. Ĝi situas en la provinco Barcelono, en la aŭtonoma regiono Katalunio, kaj apartenas al la komarko Orienta Vallès. Laŭ la stato de en la municipo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km².
Morašice (distrikto Chrudim)
Municipo Morašice situas en Ĉeĥio, regiono Pardubice, distrikto Chrudim, en submontara regiono de Železné hory, en valo de rivereto Bylanka, 8 km sudokcidente de urbo Chrudim, 4 km sudoriente de urbo Heřmanův Městec. Vivas ĉi tie.
Historio
Vilaĝo Morašice apartenas al la plej malnovaj domaroj en regiono Chrudim. Unue ĝi estas rememorata en la jaro 1226, kiam posedis ĉi tie havaĵon Jan el Morašice, pruvita kiel atestanto sur dokumento de la reĝo Přemysl Otakar la 1-a. Post kelkaj ŝanĝoj de posedantoj aĉetis Morašice Mikuláš Štítný el Štítné. Li ege Morašice florigis. Li starigis novajn mastrumajn konstruaĵojn, fondis novajn greftejojn, fiŝlagojn kaj simile. Ankaŭ lia filino kaj nepino bone mastrumadis. Filino Jana per sia edziniĝo venigis ĉi tien familiaron de Hamzoj Bořek el Zábědovice. En la vilaĝo estis du sinjorejoj. El la pli malnova konserviĝis nur etaj terenaj ondoj, el la pli nova restis ĝis fino de la 19-a jarcento du keloj kaj puto. Pro konstruo de lernejo sur tiu loko estis la restaĵoj forigitaj.
Pri vilaĝpartoj
Vilaĝeto Skupice estas unue rememorata en la jaro 1442. Tiam ĝi apartenis al sinjorejo de Lichnice kaj pli poste al la reĝa kamero.
En vilaĝo Janovice troviĝas mezepoka fortikaĵejo Rozpakov.
En teritorio de la komunumo troviĝas kelkaj etaj domaroj kaj kortoj, ekzemple Bačalský muelejo, Dubina, Dolany, Palučina, kiuj finkreas en libera pejzaĝo karakteron de submontara regiono. Ankaŭ du fiŝlagoj apud Morašice subtenas agrablan impreson de la ĉirkaŭaĵo.
Vidindaĵoj
Sur tombejo en orienta parto de la vilaĝo staras gotika preĝejo de Sankta Vito, en la jaro 1349 rememorata kiel la paroĥa. Ĝi estas ununava kun trilatere fermita presbiterejo, kun turo kaj sakristio sur norda flanko. En la navo estas du kampoj de barela volbo. La presbiterejo estas volbita krucforme kun kojnaj ripoj. Sur norda flanko estas sankta ŝranko kun trilatera vimperko, la fenestroj estas mallarĝaj, pintarkaj. Ankaŭ triumfa arko estas pinta. La ĥorejo estas ligna.
Ekipaĵo estas novgotika el la jaro 1893. La predikejo el tempo ĉirkaŭ la jaro 1700 havas riĉajn ornamentajn reliefojn kun figuroj de kvar evangeliistoj. En la preĝejo estas kvin renesancaj tomboŝtonoj de Hamzoj Bořek el Zábědovice el la 16-a jarcento..
Kadavrejo sur tombejo estas prisma kun hakitaj anguloj.
En paroĥestra domo troviĝas bildo de Sankta Vito el la jaro 1684, kiu origine estis sur la ĉefa altaro.
Lope de Rueda
Lope de Rueda (1505<1510, Sevilo - 1566, Kordovo) estis unu el plej fruaj profesiaj aktoroj el Hispanio. Krome li estis diversa dramaturgo, kiu verkis komediojn, farsojn kaj pasos (aŭ intermezo)jn. Oni konsideras ĝin kiel antaŭanto de la ora jarcento de la teatro en Hispanio. El du skoloj (unu popola kaj alia kortega kaj pli klera) li estus reprezentanto de la unua, kun iome ebla influo el la itala teatro. Krome la temaro estis ofte religia ĉar la katolikaj ekleziestroj ankaŭ ofte dungis la teatristojn por religiaj celebroj.
Li edziĝis dufoje kaj trakuris la tutan Hispanion.
Gábor Keményffy
Gábor Keményffy naskiĝis la  en Komádi.
Biografio
Gábor Keményffy frekventis artan gimnazion en Szeged, poste li akiris ceramikistan diplomon en Industriarta Altlernejo de Budapeŝto en 1983. Liaj plej gravaj instruistoj estis Imre Schrammel, Árpád Csekovszky kaj József Litkei. Post 2 jaroj li akiris plian dizajnistan diplomon samloke, fine ankaŭ diplomon pri retoriko en 1989 en Universitato Janus Pannonius. Jam ekde la unua diplomo li estis ceramikisto en Pécs ĝis 1997. Inter 2001 kaj 2007 li instruis en industriarta mezlernejo de Kaposvár, ankaŭ en gimnazio en Pécs kelkajn jarojn, poste li estas profesie skulptisto, ceramikisto, dizajnisto.
Julia Pardoe
Julia PARDOE (4-an de decembro, 1806, Beverley, Yorkshire, - 26-an de novembro, 1862) estis angla novelistino kaj histroiistino.
Ŝia patro estis majoro Thomas Pardoe, elstara patroprenanto de la Waterloo-batalo. Ŝi kapableco je literaturo montriĝis fruaĝe, aperis versa volumo en ŝiaj dekaj jaroj, poste pluraj noveloj. La gravajn sukcesojn ŝi atingis ekde 1833 per la vojaĝ-priskriboj kaj historiaj verkoj.
Ŝia unua verko temas pri Portugalio, poste akompanis ŝian patron en komisio al Istanbulo, verkis ŝi pri Turkio. Dum la ŝipado al Istanbulo, tre plaĉis al ŝi Hungario kaj decidis reveni tien. Tio okazis somere de 1839 kaj daŭris ĝis vintro de 1940. Ŝi verkis pri tio 3-voluman verkon. Dum ŝia restado en la hunagra parto de la Aŭstra Imperio, ŝi ankaŭ multe vizitis la slovakan parton de la Imperio. Li pozitive, simpatie prezentis la hungarojn kaj la landoparton.
Kaspar Hauser
La 26-an de majo 1828 mistera persono aperis en Nurenbergo: mizere aspektanta 16-jara junulo, kiu parolis strangan, apenaŭ kompreneblan lingvaĵon, kaj kiu nomis sin Kaspar HAUSER.
La mensa kaj korpa stato de tiu ĉi junulo tuj kaptis la atenton de pedagogoj, juristoj kaj teologoj, kiuj ekzamenis lin kaj instruis al li paroli, legi kaj skribi. Montriĝis, ke la junulo estis pasiginta longan tempon tute izolite en kelo. Tamen la mistero pri lia familia fono neniam solviĝis, kvankam la supozoj abundis. Unu teorio pri lia deveno ekzemple asertis, ke li estis princo, kiun oni pro dinastiaj kialoj tuj post la naskiĝo interŝanĝis por mortonta bebo. La gentesto en la jaro 1996 ŝajnis malkonfirmi tion. Tamen, en 2002 aperis informoj, ke tiu gentesto ne povas esti pruvo pri deveno de Kaspar, ĉar la genmaterialo uzita dume ne apartenis al li. Por la dua testo oni uzis 6 identajn materialaĵojn, kiuj devenis de t.n. "kolekto de Feierbach", inkl. lian hareron. La dua testo estis organizita en la Instituto de Krima Medicino en Münster, la sciencan grupon ĉefis prof. B. Brinkmann. La rezulto tute malis kompare al la unua gentesto: la gen-kodoj de Kaspar kaj Astrid von Medinger (virin-linia posteulino de la Princino de Baden) estis 95%-e identaj. Verŝajnas do, ke la historio pri deveno de Kaspar el la reĝinta familio estas vera, tamen, ne ĉiuj sciencistoj, okupiĝantaj pri la problemo de lia deveno, agnoskas tiun rezulton, dirante, ke ĝi ankoraŭ estas kontrolinda.
Ankaŭ la cirkonstancoj de lia frua morto restas malklaraj: Supozeble la pikvundoj, kiuj mortigis lin la 17-an de decembro 1833, estis la sekvoj de atenco, sed oni ankaŭ ne malpruvis la eblon, ke li mortigis sin mem.
Fakto estas, ke la fenomeno Kaspar Hauser inspiris kaj ĝis nun inspiras aron da sciencistoj, verkistoj kaj filmistoj. Famaj ekzemploj estas la dramo Gaspar Hauser (1838) de la franco Adolphe Philippe Dennery, la romano Caspar Hauser oder Die Trägheit des Herzens (1908) de la germana aŭtoro Jakob Wassermann kaj la dramo Kaspar (1968) de la aŭstro Peter Handke.
Kurt Tucholsky i.a. uzis la pseŭdonimon Kaspar Hauser. Helpanto juristscienca de Hauser estis la grava kriminalisto Paul Johann Anselm von Feuerbach.
Usona varianto de la angla lingvo
Diferenco al la brita angla
Amerika angla diferencas de brita angla lingvo ĉefe en la prononco kaj en la vortotrezoro, en kelkaj kazoj ankaŭ en la gramatiko, la ortografio kaj la interpunkcio. Tio tamen ne malhelpas, tiel longe ne estas forta dialekto, la reciprokan komprenon.
Ortografio
Ekde la ortografia reformo de Noah Webster en 1806 multaj vortoj, kiuj en brita ortografio finiĝas per -re, en Usono estas skribataj per -er, ekz. centre/center, meagre/meager ktp. La brita -our respondas al la amerika -or en vortoj kiel colour/color kaj favour/favor. En kelkaj vortoj la brita -ce respondas al la amerika -se, ekz. licence/license kaj defence/defense, sed kie usonanoj practice uzas kaj por la substantivo kaj por la verbo, britoj skribas practice por la substantivo kaj practise por la verbo. La verba sufikso -ize (ekz. organize, colonize) povas esti skribata en la brita, sed ne en la amerika, ankaŭ -ise. Kelkfoje la amerika preferas pli mallongajn kaj simpligitajn skribmanierojn, kiel ekz. plow por la brita plough, program por la brita programme, catalog por la brita catalogue kaj dialog por la brita dialogue. Ĉi tiuj kazoj estiĝis per tio, ke interalie Noah Webster provis „ĝermanigi“ la anglan lingvon denove, do li volis redukti la francan influon''.
Vortotrezoro
Kelkaj vortoj de la brita angla tute ne ekzistas en la amerika vortotrezoro aŭ havas alian signifon, kiel ekzemple la lifto, kiu en Usono nomiĝas elevator, sed en Unuiĝinta Reĝlando male lift. Pliaj ekzemploj por tipe amerikaj terminoj estas interalie candy, truck kaj cookie, je kies loko Britoj prefere uzas sweets, lorry aŭ biscuit. Grandaj diferencoj estas pro sia plia alta dinamiko inter brita kaj amerika slangoj.
Uzado kaj disvastiĝo
La signifo kaj la uzado de la amerika angla kreskas en la nuntempo ĉiam pli, kio rezultas el la pli granda mondvasta disvastiĝo de la lingvo per amerikaj televidaj sendostacioj, amerikaj televidaj serioj kaj kinofilmoj.
Nelaste per la interreto alvenas ĉi tiuj vortoj ĉiam pli en la loĝantaro, ankaŭ en ŝtatoj kiel Hindio kaj Pakistano, kiuj estis iamaj britaj kolonioj.
La evoluo de la amerika angla estas ofte rigardata, simile kiel la estiĝo de la franca aŭ itala, kiuj evoluis el la Latina, kiel pluevoluigo de la lingvo de la devenlando. Efektive la diferencoj inter la du normaj variaĵoj, la brita angla kaj la amerika angla, estas relative malgrandaj. Ekzistas la tendenco al konverĝo de la du normaj variaĵoj de la angla, simile al la lokaj dialektoj de la germana.
Prononco de la amerika angla
La plej multaj variaĵoj de la amerika angla montras kiel la skota, irlanda kaj kanada angla rotikan akĉenton, kontraŭe al la akĉentoj de Anglio, Kimrio, Aŭstralio, Novzelando kaj Sud-Afriko, kiuj estas nerotikaj. Kelkaj regionaj akĉentoj de la Amerika estas tamen nerotikaj, kiel ekz. la akĉentoj de Nov-Anglio, Novjorko kaj partoj de la sudaj ŝtatoj de Usono. Unu el la plej frapaj trajtoj estas la tiel nomata Flapping: en la amerika angla, kie t inter du vokaloj estas prononcata kiel, ekz. en pretty.
La sekvaj priskriboj rilatas al la kiel General American nomitaj variaĵoj de la amerika angla, kiuj kutime estas traktataj kiel pendanto al la brita Received Pronunciation.
Nestreĉitaj
En akcentataj unusilabaj vortoj devas stari nestreĉitaj vokaloj antaŭ konsonanto, ekz. bit, cap. * aŭ * ne estas eblaj vortoj de la amerika angla.
Sándor Péter
Sándor PÉTER estas rumania hungara redaktoro, libroeldonisto. Li naskiĝis en Mugeni la 9-an de septembro 1941. Li estas la patro de aktorino Hilda Péter kaj la frato de dancinstruisto Albert Péter.
Kariero
Sándor Péter diplomitiĝis en UBB de Kluĵo pri hungara lingvo kaj literaturo (1964). Li instruis en Baraolt (1964-67), en Sfântu Gheorghe (1967-75), de 1968 kunlaboranto de ĵurnalo Megyei Tükör (Háromszék), rubrikestro. Li fondis la liberoeldonejon Cathedra (1991). Li publikigis Igazság, Utunk, Ifjúmunkás, Tanügyi Újság, Művelődés, Munkásélet, en jarlibro Aluta (A térszínformanév-kutatás történetének rövid áttekintése).
Dom Macedo Costa
Dom Macedo Costa [dommaseducosta] estas municipo de la brazila subŝtato Bahio, kiu taksis 3.874 enloĝantojn en 2010.
4484 Sif
Nomo
Ĝi ricevis la nomon de la diino Sif, edzino de Thor en la nord-ĝermana mitologio.
Dolga vas (Lendava)
Situo
Dolga vas situas sur tre mildaj deklivoj, laŭ la hungara landlimo, laŭ traira flanka vojo, ĉefvojo Szombathely- aŭ Keszthely-Rédics-Lendava preteriras. Ĝis 2007 limpasejo funkciis ĉe Dolga vas, kiu jam kontaktiĝas kun Lendava.
Historio
La loko estis loĝata de romianoj. Ĝis fine de la 1-a mondmilito la vilaĝo apartenis al Hungara reĝlando, al Zala (reĝa departemento), al distrikto de Lendva, poste al Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj, ekde 1929 al Jugoslavio. En 1932 slovenoj alvenis, kiuj pligrandigis la vilaĝeton. En 1941 la germana armeo senbatale okupis la regionon kaj post 10 tagoj transdonis al Hungario. Ĝis 1945 tio estis parto de Hungario, ekde 1991 de Slovenio. En 1944 la judoj deportiĝis. Depost 2007 Slovenio kaj Hungario apartenas al interna zono de Schengen, sekve la limoj ne estas gardataj, ili estas trapaseblaj senkontrole ie ajn.
Famuloj
En Lendvahosszúfalu naskiĝis hungara aktoro László Ujlaky.
Dolní Boříkovice
Dolní Boříkovice (Nieder Ullersdorf) estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de urbo Králíky en distrikto Ústí nad Orlicí. Ĝi troviĝas proksimume 3,5 km okcidente de Králíky. En la jaro 2009 ĉi tie estis registritaj 117 adresoj. En la jaro ĉi tie daŭre vivis.
Dolní Boříkovice estas ankaŭ nomo de katastra teritorio kun areo 10,23 km². En la katastra teritorio Dolní Boříkovice situas ankaŭ Horní Boříkovice.
Geografio
La mezo de vilaĝo troviĝas sole 2 kilometroj de ŝtatlimoj kun Pollando, okcidente de la katastra teritorio troviĝas Suchovršský hřbet kun turisma kabano kaj observa turo sur Suchý vrch. La plej alta pinto de Suchý vrch (996 m s. m.) estas proksimume 150 metroj post la limo de la katastra terotorio de la vilaĝo (sur teritorio de Červená Voda), tial la plej alta pinto de la vilaĝo estas najbara Bradlo (988 m s. m.). Suchý vrch kaj ankaŭ Bouda estas celo de turistoj dank' alvidoj al Kralický Sněžník, Orlické hory, Hora Matky Boží kaj Králíky eĉ dank' al skiareo Suchý vrch - Buková Hora.
La norda limo de la katastra teritorio estas kreata de Tichá Orlice, la plej malalta punkto estas je 526 m s. m. La suda limo de la katastro estas disakvejo Elbo / Danubo kaj samtempe temas pri |bohemia-moravia limo. Boříkovice situas sur flanko de Bohemio, kiun deakvigas Elbo.
Historio
La unua mencio pri vilaĝo Dolní Boříkovice devenas el la 13-a jarcento, kvankam municipo Králíky estas unuafoje skribe menciata nur en la jaro 1544. En la jaro 1869 Dolní Boříkovice havis 1264 loĝantojn, en la jaro 1930: 812, en la jaro 1950 nur 378. Nombro de la domoj ankaŭ karakterize malaltiĝis pro ellandigo de germanoj el Ĉeĥoslovakio: en la jaro 1869 estis 186 domoj, en la jaro 1930 188, en la jaro 1950 156, en la jaro 2001 110 domoj, sed lastatempe nombro de domoj plialtiĝas. La vilaĝo estis memstara ĝis la 31-a de decembro 1975, poste ĝi estis administre enmembrigita kiel parto de municipo Králíky.
Memorindaĵoj
En la vilaĝo troviĝas baroka preĝejo de Avanco de sankta Kruco el la jaro 1706.
En okcidenta parto de katastro Dolní Boříkovice troviĝas objektoj de fuortaro Bouda, kun objekto K 22, kie devis esti la plej forta armilo de la ĉeĥoslovakaj fortikaĵoj kun ĝispafo 11 950 m ĝis pola Międzylesie. Tra la vilaĝo kondukas linio de fortikaĵoj.
Elspiro
Elspirado (aŭ elspiro) estas la fluo de la spira fluo el la organismo. En homoj ĝi estas la movado de aero el la bronkoj, tra la aervojoj, al la ekstera medio dum spirado.
Tio okazas pro elastaj trajtoj de la pulmoj, same kiel la internaj interripaj muskoloj kiuj malgrandigas la torakon kaj malpliigas torakan volumenon. Ĉar la toraka diafragmo senstreĉiĝas dum elspirado kiun ĝi kaŭzas al la histo, ĝi deprimis por pliiĝi supere kaj meti premon sur la pulmojn por forpeli la aeron. Dum nevola elspirado, kiel dum krevigado de kandelo, ekspiratoraj muskoloj inkluzive de la ventromuskoloj kaj internaj interripaj muskoloj generas abdomenan kaj torakan premon, kiu devigas aeron foriri el la pulmoj.
Elspirita aero estas riĉa je karbondioksido, kromprodukto de ĉela spirado dum la produktado de energio, kiu estas stokita kiel adenozina trifosfato. Elspirado havas komplementan rilaton al enspiro; la ciklado inter tiuj du klopodoj difinas spiradon.
Benjamin Harrison
Benjamin HARRISON [BEN-ĝa-men HER-es'n], la dudek-tria prezidento de Usono, naskiĝis je la 20-a de aŭgusto 1833, en North Bend, Ohio. Li mortis 67-jaraĝa, je la 13-a de marto 1901, en Indianapolis, Indianao, pro pneŭmonio.Harrison estis dikmalalta, kaj la nepo de William H. Harrison, la naŭa prezidento. Lia unua edzino, Caroline Lavinia Scott mortis pro tuberkulozo, kaj lia dua edzino estis Mary Scott Lord Dimmick. Harrison estis presbiteriano. Antaŭ ol li fariĝis prezidento, Harrison estis advokato. Dum la Usona Enlanda Milito li estis generalo.
Dum lia administrado (1889-1893) okazis;
(13508) 1989 DC
(13508) 1989 DC estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la japana astronomo Atsushi Sugie elde la Observatorio Dynic apud Taga en Japanio.
Kombinaĵo de 20 okedroj kun turna libereco
En geometrio, kombinaĵo de dudek okedroj kun turna libereco estas uniforma pluredra kombinaĵo, simetria ordigo de 20 okedroj, konsiderataj kiel triangulaj kontraŭprismoj. Ĝi povas esti konstruita per kunmeto de du kopioj de la kombinaĵo de 10 okedroj UC16, kaj por ĉiu rezultanta paro de okedroj, turno de ĉiu okedro en la paro per egala kaj kontraŭa angulo θ.
Se θ estas 0 aŭ 60 gradoj, la okedroj koincidas en paroj kaj rezultiĝas (du koincidantaj kopioj de) la kombinaĵo de 10 okedroj UC16 kaj UC15 respektive. Je certa intera angulo la verticoj koincidas en paroj, kaj rezultiĝas la kombinaĵo de 20 okedroj (sen turna libereco).
Karteziaj koordinatoj
kie τ = (1+√5)/2 estas la ora proporcio (iam skribata kiel φ).
Caudiès (stacidomo)
Caudiès estas franca stacidomo sur linio -, situanta en  Caudiès-de-Fenouillèdes, en departemento Pyrénées-Orientales, regiono.
Temas pri stacidomo de Société nationale des chemins de fer français (SNCF), priservata de turisma trajno "Train du Pays Cathare et du Fenouillèdes" (TPCF).
Ĝi situas ĉe kilometra punkto (PK) de la linio Carcassonne - Rivesaltes (676000).
Universala lingvo (Letellier)
Universala lingvo (Langue universelle) estas projekto de apriora lingvo proponita de Charles Letellier, profesoro de universitato de Caen, 1852. Kelkaj homoj pensas ke L.L. Zamenhof konis la projekton. La aŭtoro preparis dum la jaroj 1852-1886 4 volumojn dikegajn pri la projekto.
Ĝia vortprovizo estis bazita sur dekuma klasifiko de ideoj kaj de tiamaj ideoj pri stenografio. Ĉiuj eblaj ideoj estis klasifikitaj sub dek ĉefaj kategorioj, markataj per unu vokalo. Ĉiuj tiuj kategorioj estas modifeblaj per dek akcesoraj ideoj, kiuj estas reprezentataj per kelkaj konsonantoj. Tio donis unu centon da unusilabaj radikoj, ĉiuj ligitaj al unu ideo kaj ties modifo. Post li akiris mil dusilabojn, ĉiuj montrantaj unu ideon kaj du gradojn de modifo. Per ripetado de tiu simpla procedo, la kreiva aŭtoro plendis ke ĉiujn ideojn kaj ties modifojn oni povas diri facile kaj klare.
Bibliografio
La projekto ricevis bibliotekan kodon 119 "1856” LET de Biblioteko Butler.
Starlink
Starlink estas la varmarko de reto de komunikaj satelitoj por la tutmonda Interreto de SpaceX. Ĉi tiu reto estos kunmetita el ĉirkaŭ satelitoj en malalta orbito kaj en tre malalta orbito kaj estas atendita ekfunkcii en 2020. La kompanio SpaceX efektivigis la projekton kun granda sekreto, kaj la detaloj pri ĝi estas sufiĉe provizoraj.
Estas atendite, ke estos du interkovritaj kaj sinkronigitaj konstelacioj kun malsamaj karakterizaĵoj: aparatoj funkciantaj en V-bendo kaj  aparatoj funkciantaj en Ku kaj Ka-bendoj.
Karaterizaĵoj de la reto
La satelitoj verŝajne estos malgrandaj kaj malpezaj (100 ĝis 500 kg) kaj la konstelacio havos pli ol el tiuj satelitoj en orbito en alteco de 1100 km. La satelitoj estos konektitaj unu al la alia per lasera optika konekto kaj enfazaj antenoj en la Ka kaj Ku-bendoj.
La celo de la firmao estas povi amasprodukti satelitojn, tiel ke la produktadkostoj de ĉiu unuo estos multe pli malaltaj ol la produktadkostoj de la hodiaŭaj satelitoj.
La reto ne estas dezajnita por konkuri kun la reto Iridium, ĉar ĝi disponigas konekton de malgrandaj, porteblaj aparatoj, dum la reto Starlink estas dezajnita por ligi fiksajn staciojn uzante platfazajn antenojn kiuj sekvos la satelitojn.
La reto ne uzos la IP-protokolon, sed sian propran protokolon nomitan Starlink P2P.
Provsatelitoj
En 2018 oni anoncis, ke profitante la lanĉon de hispana satelito (satelito "Paz") estos lanĉitaj por la konstelacio du novaj provsatelitoj, origine nomitaj Microsat 2a kaj Microsat 2b kaj fine alinomitaj de Tintin A kaj Tintin B.
La du provsatelitoj estas en cirkla orbito 625 km super la Tero kun alta kliniĝo kiu estas atendita daŭri de 6 monatoj ĝis 1 jaro.
Malsamaj voĉoj identigis ĉi tiun projekton kun ĉeno de ĉirkaŭ 30 moviĝantaj lumoj viditaj de Barcelono aŭ Valencio la 5/3/2020.
486 Kremono
486 Kremono estas granda, meze hela kaj malrapide rotacianta asteroido de la ĉefa asteroida zono, malkovrita la de la itala astronomo Luigi Carnera elde la Nacia Observatorio de Hejdelbergo - Königstuhl, kiu ricevis la nomon de la itala urbo Kremono.
Limpio
Limpio estas urbego en Paragvajo. Ĝi apartenas al urbaro de Asunciono. Ĝia sankta patrono estas Sankta Jozefo.
Geografio
Limpio situas sur ebenaĵo en la sudokcidenta parto de la lando. Paragvajo (rivero) preterfluas la urbon. Luque (Paragvajo) troviĝas 10, Asunciono 16, San Lorenzo (Paragvajo) 17, Capiatá kaj Lambaré po 22, Concepción (Paragvajo) 198, Pilar (Paragvajo) 206 km.
Ekonomio
Limpio havas pli ol 20 firmaojn. En la urbego la metiistoj produktas ĉapelojn, korbojn, saketojn kaj similajn el palmofolioj. Tio estas la ĉefa okupiĝo. Agrikulturo (legomoj, fruktoj) kaj bestobredado pri brutoj estas grave en la apudaĵo.
Trafiko
Limpio havas aŭtovojon nro 3. La grandurbo havas ankaŭ havenon nomitan "Piquete Cué", kiu pli frue ebligis komercajn agadojn por la lokaj industrioj.
Klimato
En Limpio tropika klimato regas. Jare pluvas (neniam neĝas) po 1323 mm. En ĉiuj monatoj pluvas. La averaĝa temperaturo varias inter 18-28 °C, la varmo kulminas en januaro kaj decembro kun foje eĉ pli ol 40 °C, malkulminas en junio kaj julio, sed ĝis tiam ĝi neniam falis sub frostopunkto.
Ham-en-Artois
Ham-en-Artois estas franca situanta en departemento Pas-de-Calais, regiono Hauts-de-France.
Arirang
"Arirang" estas la plej konata korea popola kanto. Arirang estas antikva korea vorto kiu signifas moderne. 'Ari' signifas "bela" (ekzemple, la korea vorto 아리따운 signifas "bela", "ĉarma", "linda") dum 'Rang' povas signifi "kara".
Ham-en-Artois
Ĝiaj loĝantoj nomiĝas Hamois.
Balledent
estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Haute-Vienne, en la administra regiono Nova Akvitanio kaj en la historia kultura regiono Limoĝio. Fine de en la komunumo vivis. Administre la komunumo apartenas al la arondismento Bellac kaj al la kantono .
La teritorio havas komunan limon kun.
Alternativa medicino
Alternativa medicino, estas nomo por terapioj kaj kuracmetodoj, kiuj ne estas konsiderataj efikaj laŭ la medicina scienco ("alopatio"), ĉar mankus sciencaj atestoj pri ilia efektiveco. Sekve, tiu inkluzivas de tradiciaj kuracmetodoj, ĝis novaj neortodoksaj medicinaj metodoj, pro tio, ne estas difina lineo por iu terapio esti rigardata kiel alternativa aŭ ne. Ekzemple, en Brazilo, homeopatio estas laŭleĝe ortodoksa terapio, lerninda en medicinaj fakultatoj, same kiel akupunkturo en Ĉinio, sed en multaj aliaj landoj, homeopatio kaj akupunturoj estas rigardataj kiel parto de alternativa medicino. Tiu fakto devenas de historiaj kialoj, dum preskaŭ 300 jaroj, ekzemple, portugala registaro ne permesis al koloniaj brazilanoj studi tradician medicinon, por ne konkuri al portugalaj kuracistoj, sekve, brazilanoj devis lerni homeopation en Francio en 18-a jarcento, kaj, daŭre dum 19-a jarcento, nur riĉaj homoj povis lerni medicinon en Brazilo, la malriĉuloj daŭre lernis homeopation, do ĝi iĝis la medicino de malriĉuloj. Multaj de tiuj kuracmetodoj baziĝus sur neraciaj penssistemoj kaj magia mondpercepto. La metodoj estas aplikataj kontraŭ ĉiuj eblaj malsanoj. Religiaj kaj spiritaj aspektoj ludas gravan rolon en multaj el ili, kaj en la kuracado kaj en la prijuĝo de la rezulto.
En plej parto de tiuj terapioj, natureco, tuteco kaj ekvilibro estas alte taksataj. Ĝenerale alternativaj kuracistoj tendencus malmulte interesiĝi pri sciencaj esploroj, kvankam ili ripetadas senĉese sciencajn rezultojn kiuj utilas kiel 'pruvilojn' por iliaj terapioj. Ekzistas ne malmulte da fantaziaj kaj dubemaj terapioj. Tiel ekzemple la antropozofia medicino kiu konsilas masaĝi kun timianoleo pacienton kun grava kronika bronkito kaj evitas antibakterian terapion aŭ la ozonterapio, kiu infuzas puran oksigenon estus danĝeraj praktikoj. Ankaŭ plantaj kuraciloj ne aŭtomate estas pli sekuraj, ĉar tiuj ĉi kuraciloj kutime eskapas bonan kontrolon, ĉar neregistraj kaj ne sub kontrolo de la punleĝaro.
En la plimulto de la Eŭropa Unio, escepte Francio, oni rajtas laŭleĝe praktiki la alternativan medicinon. Pozitiva aspekto estas ĝenerale rigardata kiel 'placebo'-efekto de tradiciaj kuracistoj. Pro iuj kialoj malbone kompreneblaj streso domaĝus la imunsistemon kaj bona etoso kreus la malan efikon. Alternativaj kuracmetodoj precipe kiam kombinataj kun longaj interparoloj aŭ altuŝoj povas pozitive influi tiun etoson kaj efiki pozitive sur la imunsistemon. Aliflanke nemalmultaj alternativaj terapioj povas kaŭzi malbonan psikan staton pro troa timigo kaŭze de konsiloj rilate al ies sanstato.
Hodișa
Hodișa [hodiŝa] (hungare: Béltekhodos) estas vilaĝo en Rumanio sud-sudoriente de Satu Mare. En 1910 ĝi havis 526 loĝantojn (rumanoj); en 1992 394 (rumanoj). Ĝia unua mencio skriba estas el 1271. Ĝis 1919 kaj inter 1940 kaj 1944 ĝi apartenis al Hungario (Szatmár vármegye). Administre ĝi apartenas al la komunumo Socond.
Alarcos
Alarcos aŭ Alarkos estas aktuale arkeologia parko ege grava por la historio de la "Reconquista" en Kastilio kaj de la mondo de iberoj en la provinco Ciudad Real, Hispanio. En la mezepoko ĝi estis fortifikita ĉefurbo de la suda regiono de Toledo. Post ĝia detruo en la batalo de Alarcos la 18an de julio 1195, la survivantoj translokiĝis al najbara domaro nome Pozo Seco de Don Gil kiu poste refondiĝos kiel nova ĉefurbo pro ordono de Alfonso la 10-a la Saĝulo kiu renomigis ĝin Villa Real. Tiu poste ricevis la titolon de urbo kaj iĝis Ciudad Real.
En ĝi aperis gravaj restaĵoj de la setlejo de Iberoj, estas kastelo kun muregoj kaj mezepoka preĝejo, nome Ermitejo de Alarcos.
Vizelo
La vizelo havas holarktisan disvastiĝon.
(65996) 1998 MX5
(65996) 1998 MX5 estas amora asteroido malkovrita la de la teamo de la astronomia kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la observatorio de la Laboratorio Lincoln en Socorro (Nov-Meksiko, Usono).
Orbito
Ĝia tre discentra orbito ekstere tanĝas tiun de la Tero, krucas tiun de Marso kaj etendiĝas preskaŭ ĝis tiun de Jupitero : ĝi estas terrenkonta kaj marsrenkonta asteroido. Ĝi aliflanke alproksimiĝas la orbiton de Jupitero kun jupitera MOID de 0,968966 AU (144,955 milionoj da km).
Rohrbrunn
Rohrbrunn, hungare Nádkút estas iama vilaĝo, nun parto de Deutsch Kaltenbrunn en Aŭstrio, en federala ŝtato Burgenlando, en distrikto de Jennersdorf.
Gumbota danco
Gumbota danco, zulue isicathulo, angle gumboot dance, estas moderna afrika danco, kiu ofte montratas en Sud-Afriko, ekzemple en la turistaj centroj, disvastiĝis ankaŭ al la najbaraj landoj kiel Zimbabvo kaj Namibio, sed ankaŭ prezentiĝas tutmonde okaze de rondvojaĝoj de sudafrikaj dancgrupoj. La danco konsideratas praformo de la frapa dancado.
Rohrbrunn
Situo
Rohrbrunn situas laŭ rojo. Güssing troviĝas je 24, Jennersdorf je 28 km-oj.
Gumbota danco
Deveno
La zulua nomo de la danco („isicathulo“) venas de la gumbotoj portataj dum la dancado. La danco evoluis ĉirkaŭ la jaro 1880 inter la malhelhaŭtaj laboristoj en la orminejoj ĉirkaŭ la urbo Johanesburgo en Sudafriko. Iliaj vivaj kaj laboraj kondiĉoj estis katastrofaj kaj la danco estis reago je la rasisma subpremo laŭ la ŝtata sistemo de apartismo kaj la senbrida ekspluatado de la laborfortoj. Tiel el la afrika muzika heredaĵo la minejaj laboristoj per la solaj "muzikiloj", kiuj restis al ili, nome la propraj korpoj kaj botoj, evoluigis "propran lingvaĵon" el ritmo kaj muziko. La blankuloj kaj la malhelhaŭtuloj en la minejoj evoluigis lingvafrankaon el la angla kaj ses lokaj lingvoj, nomata Fanagalo, sed la minejaj laboristoj inter si ne rajtis paroli. Por povi interkomuniki en la minejoj, la malhelhaŭtaj laboristoj simile al la tradicia komunikado per tamburoj aŭ la morsa kodo, evoluigis kodon el ritmoj per batado de la manoj al la gumbotoj, frapado de la piedoj al la tero kaj sonorigo de la ĉenoj. Tiu mineje ekestinta formo de komunikado iom post iom kutimiĝis ankaŭ "super la tersurfaco" kaj evoluiĝis al socia kaj kultura esprimilo. Unuflanke la danco celis doni kuraĝon kaj forton al la junaj laboristoj. Samtempe tamen ili per ŝajne senpolitikaj tekstoj kaj dancaj movoj kaŝe mokis pri la blankhaŭtaj policistoj kiuj gardis la dancantoj. Aparte ofte la dancistoj parodie kopiis la movojn de la gardantoj, sen ke eblis pruvi tiun mokan kopiadon.
Al la plej bonaj dancistoj, kiuj en vesperaj prezentoj pace distris la spektantajn aliajn laboristojn, pluraj entreprenistoj permesis fondi proprajn dancgrupojn. Tiuj grupoj kantis en siaj lokaj lingvoj, plejparte la zulua, sota kaj kosa, kaŝite en metaforoj, pri la mizera vivo, malbonaj salajroj kaj ĉefoj, sed ankaŭ pri sopiro pri familio kaj amo. La blankhaŭtuloj aŭskultis amuzite sed nenion komprenis. Iom post iom la dancgrupoj ne nur uziĝis por vespere distri la laboristojn, sed ankaŭ kiel varbiloj pri la minejoj, ekzemple kiam venis gravaj gastoj. La danco trafe ekhavis la kromnomon „literature in motion“ (literaturo en movado). Iom post iom ĉiuj minejaj societoj havis tiajn dancgrupojn, kiuj en la minejaj amfiteatrejoj koncerte konkursis unu kontraŭ la alia. Origine la prezentoj uzis nur kantadon, la ritman frapadon de la botoj al la tero kaj manfrapojn kontraŭ la botoj, neniun klasikan muzikilon. Kiam en la konkursoj pli evoluiĝis propra muzika stilo, iom post iom aldoniĝis akompano per gitaro. Nuntempe la tipa akompana ensemblo konsistas el gitaro, akordeono kaj violino. Rapide la gumbota danco samkiel tradiciaj sudafrikaj dancoj prezentiĝis en la festoj de la blankhaŭtuloj kaj en koncertoj por turistoj. La piedaj ĉenoj nuntempe kutime anstataŭiĝis per fadene ĉenigitaj metalaj botelfermiloj ĉirkaŭ la piedoj, kies sonado estas simile karakteriza, kaj diferenciga de aliaj dancoj. En kino la gombuta danco unuafoje dokumentiĝis en la sudafrika filmo Zonk! de 1950.
1387 Kama
1387 Kama estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la rusa astronomino Pelageja Ŝajn elde la Simeiza observatorio.
Nomo
Ĝi ŝuldas sian nomon al la rusa rivero Kama, alfluanto de Volgo.
Batalo de Alarcos
La batalo de Alarcos (en araba: معركة الأرك ma'rakat al-Arak) estis batalo okazinta ĉe la kastelo de Alarcos (en araba: al-Arak الأرك), situa sur monteto ĉe la rivero Gvadiano, proksime de la loko kie nun estas la aktuala urbo Ciudad Real (Hispanio), la 19an de julio 1195, inter la kristanaj trupoj de Alfonso la 8-a de Kastilio kaj la almohadoj de al-Mansur, kio finis per la venko de la arabaj trupoj, kio senstabiligis komplete la Regnon de Kastilio kaj bremsis ĉian klopodon de "reconquista" ĝis la batalo de Las Navas de Tolosa, kiu okazos en 1212. Oni ĉirkaŭkalkulas nun ke batalis 250,000 homoj en ĉiu flanko.
Gábor Kemény
KEMÉNY Gábor (keme:nj) barono, estis hungara politikisto, publicisto, ministro, akademiano korepondanta (1864) naskita en Ĉombordo la 9-a de julio 1830 kaj mortinta en Ajnácskő la 23-an de oktobro 1888. Lia patro estis Dénes Kemény (politikisto).
Biografio
Gábor Kemény studis en Nagyenyed kaj eksterlande. Post la falo de Hungara revolucio de 1848 li studis minadon en Selmecbánya. Li vojaĝis, li faris jurajn kaj historiajn studojn. En 1863 en la landkunveno de Transilvanujo li estis deputito de Gyulafehérvár. Inter la 5-a de decembro 1878 kaj 11-a de oktobro 1882 li estis ministro por agrikulturaj, industriaj kaj komercaj aferoj. Ekde 1887 li estis la prezidanto de la Magyar Történelmi Társulat (Hungara Historia Asocio).
Cervia
Cervia - en pluraj dokumentoj, aparte pri la Internaciaj Junularaj Festivaloj de Itala Esperantista Junularo, esperantlingve nomata Ĉervjo - estas komunumo de Italio. Ĝi apartenas al la provinco Raveno kaj la regiono Emilio-Romanjo. Fine de en la komunumo vivis. Najbaraj komunumoj estas Cesena (FC), Cesenatico (FC) kaj Raveno.
La historio de Cervia estas ligita al produktado de salo. La salproduktejoj ŝajne jam funkciis dum la etruska epoko kaj certe jam estis firme establiĝintaj dum la romia epoko. Verŝajne ekzistis loĝejoj, aŭ eble kolonioj, por la laboristoj de la salproduktejoj, ankaŭ tiuj porsezonaj.
Ĝis la tuta romia epoko la urbo konservis sian grekan nomon, Ficocle. Ficocle estis detruita de la guberniestro Teodoro en 709 kaj poste, kun la nomo Cervia, estis konstruita kiel fortikigita urbo, ĝuste en la mezo de la salproduktejoj. En 1697 la papo Inocento la 12-a ordonis konstrui la nuntempan urbon en loko pli sana.
Cervia kaj Esperanto
Internacia Junulara Festivalo de Itala Esperantista Junularo dufoje okazis ĉi tie: unuafoje en 1991 (15-a IJF) kaj duafoje en 2012 (36-a IJF).
Güby
Güby (dane: Gyby) estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Rendsburg-Eckernförde de la federacia lando Ŝlesvigo-Holstinio. Fine de la komunumo havis  loĝantojn. La teritorio estas parto de la komunumaro Schlei-Ostsee, administra ligo de pluraj formale sendependaj politikaj komunumoj, kun administra centro en la urbo Eckernförde, kiu tamen mem ne apartenas al la komunumara teritorio.
La komunumon dominas kastelo, en kiu ekde 1949 funkcias la privata internuleja lernejo Louisenlund.
Surduc (Copăcel)
Surduc (Copăcel) [surduk] (hungare Élesdszurdok) estas vilaĝo en Rumanio orient-sudorinte de Oradea. En 1910 ĝi nombris 638 loĝantojn (rumanoj), en 1992 549. Ĝi estis unue menciita skribe en 1508. Dum la turka submetiĝo ĝi pereis. Ĝis 1919 kaj inter 1919 kaj 1944 apartenis al Hungario (Bihar vármegye). Administre ĝi apartenas al Copăcel.
Institut Ramon Llull
La institucio Institut Ramon Llull (katalune; hispane Instituto Ramon Llull) estas katalunia kultura instituto, kiu dediĉiĝas al la disvastigo de la kataluna lingvo kaj kulturo. La instituta nomo honorigas la katalunan klerulon Ramon Llull (1232–1316) de la baleara insulo Majorko.
La institucion la 5-an de aprilo 2002 fondis la du hispaniaj aŭtonomaj komunumoj Katalunio kaj Balearoj.
Post la regiona parlamenta baloto de marto 2003 en la aŭtonoma komunumo Balearoj la tiea maldekstra registara koalicio transdonis la povon al konservativa registaro, kaj la rilatoj inter la du kontraktaj partneroj malpliboniĝis. Sekve la baleara registaro la 25-an de junio 2004 retiriĝis el la engaĝiĝo en la instituto.
La instituto kun certagrada subteno de la Instituto Cervantes, la kultura instituto de Hispanio (fakte de la hispana lingvo), subtenas la katalunan lingvon kaj kulturon, kaj en la tradicia teritorio en kiu parolatas la lingvo (do la nordoriento de Hispanio, la ŝtateto Andoro kaj la lima regiono de la pli norda ŝtato Francio), kaj en aliaj partoj de Hispanio, kaj en aliaj landoj. Internacie aparte la frankfurta librofoiro, kies gasta lando en 2007 estis Katalunio, signife kontribuis al la diskonatigo de la kataluna literaturo ekster Katalunio.
Fine de 2007 la aŭtonomiaj registaroj de Katalunio kaj Balearoj plus la registaro de Andoro interkonsentis refondon de la instituto Ramon Llull per tiuj tri katalunlingvaj regionoj kaj per tio doni pli fortan voĉon al la subteno de la kataluna lingvo kaj kulturo en eksterlando.