cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Atlantido
Atlantido
En la centro de Atlantido troviĝis laŭ la dialogoj, apud la akropolo templo dediĉita al Pozidono. Tiun templon Platono priskribas tiel: "La sanktejo mem de Posejdono estis longa je unu stadio, larĝa je tri pletroj kaj alta samproporcie" kaj ene kaj ekstere tegita de oro, arĝento kaj oriĥalko. Ĉirkaŭ la templo troviĝis oraj statuoj "de ĉiuj edzinoj de la dek reĝoj, kaj de ĉiuj idoj, kiujn ili naskigis, kaj multaj aliaj grandaj eksvotaj statuoj de reĝoj kaj de privatuloj, originaj de la urbo mem aŭ de la kromaj regionoj, sur kiuj ĝi suverenis." En la templo troviĝis statuo de la dio "staranta sur sia ĉaro, jungita de ses flugilaj ĉevaloj, kaj li estis tiel granda, ke la pinto de lia kapo tuŝis la plafonon" (Kritio 116d-e). Sur la plej ekstera terĉirkaŭaĵo troviĝis hipodromo. La loĝejoj reĝaj troviĝis en la plej centra kvartalo, ĉirkaŭita de muro kovrita per oriĥalko. Sur la terĉirkaŭaĵoj troviĝis loĝejoj de la gvardiistoj, soldatoj kaj civitanoj. Ĉiu terĉirkaŭaĵo estis ĉirkaŭita de ringa muro (Kritio 116a-c). La plej eksteraj kanaloj estis havenoj, la interna por militŝipoj la plej ekstera por komercŝipoj (Kritio 117d-e).
La potencon super la insulo Pozidono donis al sia kun la mortema Kleito naskigitan filon Atlaso, kiu estis la plej aĝa el kvin ĝemelparoj (Kritio 114a-c). Atlaso kaj ties posteuloj regis super la ĉefurbo, la posteuloj de la pli junaj fratoj super la aliaj partoj de la imperio. Iom post iom Atlantido iĝis granda potenco, kiu disponis unikan armeon kaj ŝiparon de 1200 batalŝipoj kaj 240.000 homoj nur por la batalŝipoj de la ĉefurbo (Kritio 119a-b). Per tia armeo Atlantido invadis kaj obeigis tutan Okcident-Eŭropon kaj nordan Afrikon ĝis Egiptio (Tim. 24e-25b). Nur la malmultnombraj atenanoj sukcesis haltigi ilin.
La milita malvenko de Atlantido estas klarigita kiel puno de la Dioj pro la malbona konduko de la atlantoj (Tim. 24e, Kritio 120e, 121c). La dialogo Kritio abrupte haltas, kiam la dioj kunvenontas por juĝi la imperion kaj pridiskuti aliajn punojn: "Sed la dio de dioj, Zeŭso, kiu regas laŭ leĝoj kaj rekonas tiujn, decidis, kiam vi vi vidas tiel taŭgan genron tiel malbona, puni ilin, (121c) por ke ili, pensigita pri tio, revenos al pli ĝusta vivmaniero. Tial li vokis ĉiujn diojn en la plej gloran loĝejon, kiu troviĝas meze de la universo kaj ebligas superrigardon de ĉiaj aferoj, kiuj iam realiĝis, kaj post kiam li kunigis ilin, li diris" [fino de la teksto].
Reĝoj de Atlantido
De la dioj Pozidono ricevis "kiel loton la insulon Atlantido, instalis, en iu loko de tiu ĉi insulo, la infanojn, kiujn li estis generinta kun mortema virino." (Kritio, 113c). Li naskigis kvin ĝemeloparojn. "A la unuenaskita el la du plej aĝaj, li atribuis la loĝlokon de lia patrino kaj la ĉirkaŭan terpecon, kiu estis la plej vasta kaj la plej bona. Li instalis lin reĝo, super ĉiuj aliaj: ĉi tiujn li faris princoj vasaloj kaj al ĉiu el ili li donis aŭtoritaton super granda nombro da homoj kaj super vasta teritorio. Al ĉiuj li donis nomojn: la plej aĝa, la reĝo, ricevis la nomon, kiu utilis por nomi ĉi tutan insulon kaj la maron, kiun oni nomas Atlantiko, ĉar la nomo de la unua reĝo, kiu reĝis tiam, estis Atlaso. Lia ĝemela frato, kiu naskiĝis post li, ricevis kiel loton la ekstremaĵon de la insulo, proksime de la Kolonoj de Heraklo, fronte al la regiono nomata nun Gadiriko, laŭ ĉi tiu loko: li nomiĝis greke Eŭmelos, kaj en la enlanda lingvo Gadiros." (Kritio 113e, 114a, 114b).
Jen la genealogio de la unuaj atlantidaj reĝoj laŭ Platono:
Evenoro ──────┬──────Leŭkipo │           Pozidono ──┬─ Klejto │ ┌─────────┬────────┬───────┴─┬────────┬─────────┬────────┬────────┬───────┬────────┐ │        │         │        │        │         │        │        │       │        │ Atlas  Eŭmelos  Amferes  Evajmon  Mneseas  Aŭtoĥtonos  Elasipos  Mestor  Azaes  Diaprepes
Similaj rakontoj, mitoj kaj legendoj
Platono estas la plej fama persono, kiu skribis pri Atlantido, kaj li skribis plej detale, sed ankaŭ aliuloj parolas pri Atlantido aŭ pri similaj lokoj, ekz. Euhemero, kiu rakontis pri insulo nomata Panchaia, kiu en lia rakonto similis kaj al la Atlantido de Platono, kaj al Ateno.
Eŭropaj
Homero dirigas al Odiseo: "malproksime de ĉi tie, en la maro, kuŝas oceana insulo, en kiu loĝas Kalipsoa [...] Tiu filino de Atlaso gastigis min, donis abunde al mi zorgojn kaj amikecon, nutris min [...] Mi restis tie sep jarojn" (Odiseado 7, 245-255).
Herodoto parolas pri la atlantoj: "[...] monto, kiu nomiĝas Atlaso; ĝi estas mallarĝa, ĉie ronda, kaj onidire tiel alta, ke estas neeble vidi ĝiajn pintojn; ĉar neniam ili estas lliberaj je nuboj, nek somere nek vintre; tiu monto, laŭ la diroj de la tieuloj, estas la kolono de la ĉielo. Ĉi tiuj homoj prenis sian nomon de ĝi; efektive oni nomas ilin Atlantoj" (4, 184). Same mencias la atlantojn Hekateo el Mileto kaj Teopompo.
Timageno, greka historiisto, raportas ke la loĝantoj de la antikva Gallio asertis, ke ili estis invaditaj de la postvivantoj de iu enakviĝinta insulo.
Marcelono, roma historiisto, asertas ke en Aleksandrio ne estis dubo pri la detruo de Atlantido. Li priskribas "serion da tertremoj, kiuj subite, per forta movo, malfermis gigantajn buŝojn kaj englutis pecegojn de la Tero; tiel, en la Atlantika maro, ĉe la Eŭropa bordo, granda insulo estis enakviĝinta".
Irlandaj tradicioj parolas pri okcidenta kontinento "Mag Mor" (la granda ebenaĵo).
Vaskaj tradicioj diras ke la prapatroj venis de la mezo de la okcidenta oceano post kataklismo.
Indianaj
La Kiĉeoj, en sia verko "Popol Vuh" rakontas, ke la unuaj kiĉeoj venis de lando, meze de la oceano, malproxime en la oriento, kiun la dio Hurakan detruis post diluvo.
En Ŭmal, en la nordo de Jukatano troviĝas hieroglifoj sur majaa templo dirante "la orientajn landojn, de kie ni venis".
En Venezuelo la hispanaj konkerantoj trovis indianoj helhaŭtaj nomataj Atlan, kiu diris sin idoj de loĝantoj de prospera insulo antaŭ longe detruita pro katastrofo.
Egiptaj
En la egipta tradicio oni ne trovas la nomon Atlantido, tamen troviĝas mencioj de Amentet, lando malproksima en okcidento, kiu situis en la centro dea vasta verda maro kaj kies ĉefurbo nomiĝis Suten, la reĝa.
En la egipta mitologio troviĝas rakonto pri detruo de tiu insula lando per terura cunamo kaj de tri boatoj, kiuj forfuĝis el la kataklismo al oriento: Tiuj boatoj, laŭ la egipta tradicio, albordiĝis en la nuna Maroko, kaj la survivintoj migris tra Alĝerio kaj Libio ĝis Sais en Egiptio.
Nuntempaj
Ignatius Donnelly, usona senatano, kiun oni kromnomis "la moderna Platono de Atlantido", verkis en 1882 la libron "Atlantis: the antediluvian world" (Atlantido: la antaŭdiluva mondo), en kiu li argumentas ĉefe pri la similaĵoj inter la kulturoj de Egiptio kaj de centra kaj suda Ameriko. Li asertas, ke la historio de Atlantido estas la ŝlosilo de la greka mitologio: la dioj de la antikvaj grekoj, fenicoj, hinduoj kaj skandinavoj estis la iamaj reĝoj de Atlantido. Iliaj nomoj kaj agoj postvivis tiel en la memoroj de la popoloj.
Santorino
Iuj, inter ili la komandanto Cousteau post la esploroj de la greka arkeologo Galanopoulos, opinias ke Atlantido estis la mediteranea insulo Santorino, parte detruita pro vulkana erupcio ĉirkaŭ 1500 jaroj a.K..
Atlantikaj insuloj
Multaj opinias, ke Atlantido (se ĝi ne dronis aŭ sinkis) estas unu el la makaroneziaj insularoj, eble la Kanariaj Insuloj aŭ la Acoroj.
Nigra Maro
La hipotezo de Georges Cuvier, publikigita en 1825, estas ke la Nigra Maro iam subakviĝis la Egean Maron. Nuntempe, post la esploroj de la usonaj geologoj William Ryan kaj Walter Pitman de la Lamont Doherty Earth Observatory en Novjorko en 1999, kaj de la franco G. Lericolais de Ifremer oni agnoskas la kontraŭon, t.e., ke la Mediteraneo plenigis la Nigran Maron, kiu antaŭe estis dolĉakva lago. Profunda abismo ja ekzistas je la rompiĝejo, kie iam ekzistis grandega akvofalo, kiel la plej grandaj nun ekzistantaj.
Unu el la novaj teorioj estas la hipotezo de la geoarkeologo Eberhard Zangger, kiu supozas, ke la Atlantido de Platono temas pri prezentado de Trojo, kaj ke estas ligo inter Atlantido kaj maraltiĝo en la baseno de la Nigra Maro ĉirkaŭ 5600 a.K.. Laŭ tiu hipotezo la rakonto de Atlantido baziĝas sur subakviĝo de ia kulturo en la nordokcidenta parto de la Nigra Maro.
Ĝibraltara Markolo
Iuj proponis hipotezon pri insulo situante malantaŭ la kolonoj de Herkulo en la Ĝibraltara Markolo, subakvigita per maraltiĝo je la fino de la lasta glaciepoko.
J. Collina-Girard, geologo ĉe la universitato de Provenco, notis altan subakvan benkon okcidente de la ĝibraltara markolo: temas pri la benko Spartel aŭ Majuan, kiu "formis insulon de 10 km je 12 km kun aldonaj insuletoj meze de malgranda pasejo malfermante okcidenten je interna maro". Laŭ li, tiu insularo tute subakviĝis je la fino de la paleolitiko, en 9600 a.K. per eŭstatika rapida maraltiĝo (3 ĝis 4 metrojn jarcente), do dum la epoko indikita de Platono.
La hipotezo de cunamo tia, kia okazis en Lisbono, anoncita de J. Collina-Girard en 2003 kiel ebla, estis lastatempe konfirmita de Marc-André Gutsher, geologo de Ifremer. Tiu ĉi notis, laŭ publikaĵoj de hispanaj esploristoj, ke pluraj cunamoj okazis en tiu loko, kaj unu el la plej gravaj (sesoble pli forte ol tiu de Lisbono) okazis ĝuste je la dato, indikita de Platono. Vera "geologa Atlantido" ekzistas do antaŭ la markolo de Ĝibraltaro.
Sardio
"Trans Charbyde kaj Scylla", estas la hipotezo de la ĵurnalisto Sergio Frau de la itala gazeto La Repubblica, kiun li publikigis antaŭ ne longe en sia verko "Le colonne d'Ercole-Un'inchiesta".
Laŭ la aŭtoro, la kolonoj de Herkolo temas kaj pri mito kaj pri antikva geografio, kaj ĝia lokalizado dum la jarcentoj pli kaj pli okcidentiĝis. Li ankaŭ konstatas, ke Sardio havas la formon kaj la dimension de la insulo priskribita de Platono.
Latin-Ameriko
En 1889 Onfroy de Thoron publikigis 142-paĝan libron titolitan ''Les Phéniciens dans l'île de Haïti et sur le continent Américain. Les vaisseaŭ de Hiram et de Salomon sur un fleuve de l'Amazonie" (Fenicoj sur la insulo Haitio kaj la amerika kontinento. La ŝipoj de Hiram kaj Salomono sur riverego de Amazonio). .
Hinda Oceano
Jacques Hébert publikigis ĉe la eldonejo Carnot sian verkon Atlantide, la solution oubliée (Atlantido, la forgesita solvo). Li subtenas ke Atlantido estis subakviĝinta, ne okcidente en la Atlantika Oceano, sed antaŭ la marbordoj de Somalio, kie Socotra, jemena insulo ĉe la marenfluejo de la Adena Golfo estus restaĵo de la iama kontinento.
Antarkto
Laŭ la kanadaj esploristoj Rand Flem-Ath kaj Rose Flem-Ath, aŭtoroj de "When the Sky Fell" (Kiam falis la ĉielo, 1995), Atlantido situis en Antarkto. Ili bazas siajn konkludojn sur la teorio de Charles Hapgood pri movoj de la tera krusto kaj sur siaj propraj trovaĵoj. La mito de la diluvo prezentas tiun teorion detale.
La teorio de Charles Hapgood estis subtenata de Albert Einstein kaj diris, ke la tera krusto, kiu kuŝas sur likva magmo, povas subite moviĝi sur tiu magmo sub efiko de fortoj, kaj tio aldone al la teorio de la movoj de kontinentoj platoj. Laŭ Rand kaj Rose Flem-Ath, la tera krusto estis subite movita je ĉirkaŭ 3200 km antaŭ ĉirkaŭ 10.000 jaroj; tiuj loĝitaj landoj glitis tiam al la arkta cirklo, kie ili glaciiĝis. Ĉar la tuta terkrusto spertus tian moviĝon, eblus klarigi fenomenojn kiel la malapero de mamutoj, glaciiĝo de Siberio kaj malglaciiĝo de Nord-Ameriko.
Tiu teorio ne plu estas akceptita de geologoj kaj klimatologoj nuntempe.
Internacia konferenco Atlantis 2005
Kiel multnombraj kaj diversaj estas la nunaj hipotezoj pri Atlantido pruvis la "internacia konferenco Atlantis" kiu okazis en la jaro 2005 sur la greka insulo Meloso. Preskaŭ 50 pli-malpli novaj teorioj de la situo de Atlantido estis prezentitaj de ĉefe libertempaj esploristoj al la publiko. Ĉe la konferenco pluraj fakuloj esprimis siajn dubojn pri la iama ekzisto de Atlantido, inter ili la agnoskita arkeologo Christos Doumas.
Unu el la novaj prezentitaj teorioj supozas ke Atlantido troviĝis sur iama insulo Spartel antaŭ la suda marbordo de Hispanio, kiu subakviĝis dum la maraltiĝo fine de la lasta glaciepoko. Aliaj hipotezoj situis Atlantidon en Irlando, suda Hindio, Filipinoj kaj eĉ Israelo. Neniu el la prezentitaj teorioj sukcesis konvinki kaj rezisti kontrolon.
Je la fino de la konferenco parto de la partoprenantoj starigis liston de 24 kriterioj plenumigota de loko por obteni la rajton esti nomata Atlantido.
Atlantido en arto
La temo Atlantido estas unu el la plej vaste uzitaj en arto de ĉiuj epokoj kaj landoj. En 1932 ekzistis jam 2500 titoloj, en 1997 eĉ pli ol 5000, kelkaj tre seriozaj, multaj imagaj.
Stacioj de la metroo de Barcelono
Stacioj de la Metroo de Barcelono
Santa Caterina dello Ionio
Santa Caterina dello Ionio estas komunumo de Italio.
Enciklopedio Cigneta
Enciklopedio Cigneta estis projekto de interreta enciklopedio realigata de Liland Brajant Ros. Post kiam en 2001 fondiĝis Vikipedio en Esperanto, li donis permeson transpreni la enhavon tien. La enciklopedio malaperis kune kun la fermo de la retgastigejo Geocities en 2009.
Vikipediaj artikoloj kiuj originas en Enciklopedio Cigneta
La komenca versio de la jenaj artikoloj en la Vikipedio devenis de Enciklopedio Cigneta:
Materialo el la jena artikolo estis aldonita al la Vikipedio:
Oleh Olĵiĉ
Naskiĝis en Ĵitomir, en 1923 kun familio elmigris en Ĉeĥoslovakion. Studis arĥeologion en Universitato de Karolo (Prago). Doktoriĝis en 1930. Kiel arĥeologo partoprenis esplorojn en Galicio, Pollando, Germanio, Usono, lekciis en la universitato de Harvard.
De 1929 - membro de Organizaĵo de Ukrainaj Naciistoj (OUN), 1939-41 estris ĝian Revolucian Tribunalon. En 1941-42 laboris en Kievo, de 1942 - en Lvivo. Vicestro de OUN (branĉo de A. Melnik), estro (1944). Fine de majo 1944 - arestita de gestapo, sendita al koncentrejo Sachenhausen. Li mortis dum torturado la 10an de junio 1944.
En Kievo estas planata starigo de monumento al O. Olĵiĉ-Kandiba.
Liaj unuaj poemkolektoj aperis en 1930-aj jaroj. Por Ukraina antologio poemojn de Oleh Olĵiĉ esperantigis Kris Long.
Katsuyoshi Shinto
Katsuyoshi Shinto (en Esperanto Kacujoŝi Ŝinto kaj japane 信藤 健仁, n. 15-an de septembro 1960) estas japana futbalisto. Li de 1987 ĝis 1990 membris en la japana nacia teamo de futbalo.
Teĥnologiĉeskij institut (metrostacio en Sankt-Peterburgo)
Teĥnologiĉeskij institut (Технологический институт) estas stacio de la Metroo de Sankt-Peterburgo kaj la sola interplatforma transirejo en la metroo. Ĝi situas sur du linioj kaj konsistas je du haloj kun insulaj platformoj, je ĉiu platformo unu flanko apartenas al unu linio kaj alia al la alia.
Eksplodo de la 3-a de aprilo 2017
La okazis eksplodo en vagonaro sur la linio inter la stacioj Teĥnologiĉeskij institut kaj . La potenco de la eksplodaĵoj estis proksimume 200-300 gramoj da TNT-ekvivalento.
Charnay (Doubs)
Charnay estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Doubs, en la regiono Burgonjo-Franĉkonteo (Bourgogne-Franche-Comté, prononco []) kaj en la historia regiono Franĉkonteo. Fine de en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². Administre la komunumo apartenas al la arondismento Besançon (france arrondissement de Besançon), la okcidenta parto de la departemento, kaj al la kantono .
Lingvo de instruado
Lingvo de instruado estas la lingvo, pere de kiu, oni instruas kaj lernas en lernejoj, gimnazioj, kolegioj, universitatoj, kaj aliaj lokoj de lernado.
Instruadlingvo, riĉeco, kaj teĥnologio
Supraĵe, ŝajnas parencon inter lingvo de instruado kaj riĉeco kaj teĥnologia kapablo de socio. Samtempe, ekzistas gravaj esceptoj.
Unua mondo
En la unua mondo, ofte la lingvo de instruado en socio estas la lingvo, kiun la socianoj parolas gepatre. La unua mondo konsistas el riĉaj kaj teĥnologie alte kapablaj nacioj, nome Francujo, Germanujo, Usono, Japanujo, Anglujo, kaj Sud-Koreujo. En tiuj ĉi landoj, la lingvo de instruado estas gepatra lingvo de la socio. Studentoj en tiuj ĉi landoj povas gajni altnivelan edukadon per sia gepatra lingvo.
Tria mondo
En la tria mondo, ĉefe la lingvo de lernado estas aŭ la lingvo de pli influa najbara socio aŭ koloniinta lando. La tria mondo konsistas el malriĉaj kaj teĥnologie malaltnivelaj nacioj. En tiuj ĉi landoj, la lingvo de lernado ofte estas la lingvo de koloniinto, nome angla, franca, portugala, aŭ rusa. Afrikaj landoj ĉefe uzas anglan, francan, portugalan, aŭ hispanan en universitatoj. Krom araba kaj afrikansa, neniun lingvon afrikan oni uzas por altlingva edukado. La situacio sin montras ankaŭ en Azio. En Sudazio, preskaŭ ĉiom da altnivela pedagogio okazas per la lingvo de koloniinto - nome la angla.
Esceptoj
Vietnamio, Tajlando, Indonezio, kaj la nacioj de Latinameriko instruas per la plej populara lingvo en siaj socioj. Ili nek estas riĉaj, nek teĥnologie alte kapablaj.
Singapuro uzas anglan, kiun tie oni ne parolas gepatre. Ĝi estas unu el la plej riĉaj landoj en Azio.
Stawiszyn
Stawiszyn estas urbo en Grandpollando en Pollando. Ĝi apartenas al komunumo Stawiszyn en distrikto Kaliski.
Henry Clifton Sorby
Henry Clifton SORBY (10a de Majo 1826 - 9a de Marto 1908) estis angla geologo kaj mikroskopisto, naskiĝinta en Woodbourne, proksime al Sheffield, Yorkshire.
Li studis en Sheffield Collegiate School. El junaĝo li disvolvis grandan intereson en la naturaj sciencoj, kaj unu de liaj unuaj verkoj referencis al la minelfosado de valoj en Yorkshire. Li faris ankaŭ studon de rokoj kaj mineraloj per mikroskopo, kaj publikigis siajn memorojn kun la titolo "On the Microscopical Structure of Crystals" en 1858. En Anglio li estis pioniro en petrografio kaj en metalografio, kaj li ricevis la Medalon Wollaston en 1869.
Kaj la Internacia Asocio de Sedimentologoj kaj la Geologia Socio de Yorkshire havas medalon nomata Medalo Sorby. Dorsa Sorby, en la Luno, havas sian nomon.
Simtokha Dzong
Simtokha Dzong estas bikŝuejo en la aritektura stilo dzongo, situanta 5 kilometrojn sude de Timbuo, la ĉefurbo de Butano. Ĝi estas ankaŭ konata kial Sangak Zabdhon Phodrang. Ĝi estis konstruita en 1629 de Shabdrung Ngawang Namgyal, kiu unuigis Butanon, ĝi estis la unua tiustila konstruaĵo en Butano. Ĝi estas grava historia monumento, hodiaŭ budhisma instituto por lernado de la dzonka lingvo. Ĝi estis antaŭnelonge renovigita.
La unua renovigado estis farita en in 1670 de Mingyur Tenpa, la tria regento (Druk Desi), kaj ĝi estis renovigita de arĥitektoj el Japanio.
Ĝi havas sanktejon (lhakhang) kun statuo de la budho Gotamo ĉirkaŭita de ok bodisatvoj.
La ringo de la Nibelungo
La ringo de la Nibelungo – germane Der Ring des Nibelungen – estas ciklo el kvar operoj de Richard Wagner, kiuj ekestis inter la jaroj 1851 kaj 1874. En aŭgusto 1876 unuafoje la tuta kvar-opera ciklo sub la gvido de la dirigento Hans Richter estis surscenigita en la festivalejo de Bayreuth.La ciklo konsistas el la operoj
Jam en la jaro 1848 Richard Wagner verkis prozan koncepton sub la titolo „Die Nibelungensage“. Jam en tiu koncepto li ligis la heroan legendon kaj pliajn mitojn el la ĝermana mitologio al "monda dramo" de giganta amplekso. Tamen la origina plano nur estis la drama kaj muzika prilaboro de la legendo pri la morto de la ĝermana heroo Siegfried, venkinto de drako. Kiam li finis la tekstaron por estonta opero de la titolo Siegfrieds Tod ("la morto de Siegfried"), li ekkonis ke tro da ĉirkaŭaj mitologiaj kaj legendaj informoj mankis en la verko. Li tial verkis aldonan unuan parton, Der junge Siegfried ("la juna Siegfried""), sed tamen restis multaj malklaraĵoj. Por pli bone klarigi la historion, li tiam ankoraŭ antaŭenŝovis la antaŭhistoriojn Das Rheingold (origina titolo: „Der Raub des Rheingoldes“, "La Rejna Oro" respektive La Rabo de la Rejna Oro") kaj Die Walküre ("La Valkirio"). Post verko de la tekstaro "de la fino al la komenco", li sekve komponis la korespondan operan muzikon en la ĝusta sinsekvo, de la unua ĝis la kvara opero de la ciklo.
La mitologian mondon de la ĝermanaj dioj la komponisto prenas kiel modelon por kritika interpreto de la homa societo. "Ringo" kaj "oro" (kiuj ĉi tie simboligas potencon kaj kapitalon), traktatoj, la ribelo kaj la fiasko de heroo, la monda pereo en incendio - jen laŭ la komponisto la cikle ripetiĝantaj, ĉiuepokaj mitaj temoj.
Minareto de Ĝam
La Minareto de Ĝam troviĝas en valo de la rivero Hari Rud, en la provinco Gor de Afganio. La minareto estas 65 m alta kaj ĉirkaŭas ĝin montoj atingantaj preskaŭ 2400 m. La minareto estas plene konstruita el bakitaj brikoj.
La minareto estis konstruita verŝajne en la 12-a jarcento, sed pli poste ĝi estis por longaj jarcentoj forgesita kaj nur en la jaro 1886 remalkovris ĝin s-ro Thomas Holdich. Ekde la jaro 2002 la minareto estas parto de listo de monda heredaĵo de Unesko kaj ĝi fariĝis tiel la unua afgana memorigaĵo enskribita en tiu ĉi listo.
Ŝajne la Minareto Kutubo de Delhio, Barato, estis inspirita de la minareto Ĝam.
4563 Kahnia
4563 Kahnia estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la usona astronomo Edward L. G. Bowell elde la Stacio Anderson Mesa de la observatorio Lowell apud Flagstaff (Arizono, Usono).
Nomo
Ĝia nomo estis komponita en honoro de la brita, germandevena, astronomo Franz D. Kahn (1926–1998).
Saint-Germain-en-Montagne
estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la komunumaro Champagnole Porte du Haut-Jura, en la departemento Jura, nomita laŭ la montaro Ĵuraso kaj en la regiono Burgonjo-Franĉkonteo (Bourgogne-Franche-Comté. Fine de en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². Administre la komunumo apartenas al la arondismento Lons-le-Saunier kaj al la kantono Champagnole.
La teritorio havas komunan limon kun.
Sierra Ministra
La montaro sierra Ministra estas unu de la okcidentaj montaroj de la Iberia Sistemo, kiu ligiĝas kun la Centra Sistemo, situa inter la provincoj Soria kaj Guadalajara, kun deklivoj al la basenoj de la riveroj Doŭro kaj Ebro, norde, kaj al la basenoj de Taĵo sude. Ĝi etendas al la Norda Altebenaĵo norde, al la Altaĵoj de Barahona kaj de Pela okcidente, al la montaro Solorio ĉe la Tierra de Medinaceli oriente kaj al la valo de la rivero Tajuña kaj la Alta Taĵo sude.
Ĝiaj montetoj, de faltoj, estas ĝenerale, de malmulta alto kaj elstareco kaj de malmulta nivel-diferenco en ties montoflankoj, ne superantaj 1350 m de alto kaj 300 de elstareco. Precize, tiuj malmultaj elstareco kaj nivel-diferenco ebligas ke inter montetoj kaj valoj pasas la aŭtoŝoseo A-2, la fervojo Madrido-Barcelono kaj la linio de rapida fervojo de AVE Madrido-Zaragozo-Barcelono. Elstaras inter ties montetoj Ministra (1312 m, la plej alta el la sierra), Alto de la Mata (1277 m), La Morra (1235 m), Otero I (1231 m), Alto del Rasero (1229 m), Valdelacelada (1227 m), Torrellana (1227 m), Puntal del Escobar (1222 m), Alto Malo (1220 m), La Morrilla (1214 m), monteto San Cristóbal (1214 m), Monte Alto (1213 m), Majonazo I (1198 m), Cabeza Gorda (1179 m), Sierra de Bujalcayado (1125 m) kaj Alto de El Monte (1124 m).
9626 Stanley
9626 Stanley estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la belga astronomo Eric Walter Elst elde la Observatorio La Silla, en Ĉilio.
Nomo
Ĝi estis nomita en memoro de la brita komponisto John Stanley (1712–1786). Blinda ekde la aĝo de tri jaroj, li iĝis konata orgenisto kaj komponisto de oratorioj kaj konĉertoj por kordinstrumentaj orkestroj. Por la orgeno li verkis plurajn voluntariojn, kiujn la orgenistoj ŝatas ludi.
Germana aŭtovojo A43
La germana aŭtovojo A43 (germane Autobahn 43, mallonge A43, aŭ formale Bundesautobahn 43, mallonge BAB 43) estas aŭtovojo en okcidenta Germanio - inter la urbo Monastero norde kaj Wuppertal sude. Ĝi komenciĝas kaj finiĝas lige al la nord-suda germana aŭtovojo A1 (kiu tiuparte identas al la eŭropa ŝoseo 37, sed prenas pli okcidentan itineron. Tiel ĝi ne nur estas alternativa vojo por vojaĝantoj inter la urbaro ĉirkaŭ Kolonjo sude kaj Hamburgo norde, sed ankaŭ estas grava aŭta trafikejo en la industria Ruhr-Regiono.
Dumvojo ĝi pasas interalie la urbojn Dülmen, Marl, Recklinghausen, Herne, Bochum, Witten kaj Dormagen. La aŭtovojo longas 95 kilometrojn. La vojo krucas interalie la germanajn aŭtovojojn A52 (ĉe Marl), A2 (ĉe Recklinghausen), A42 (ĉe Herne), A40 kaj A44 (ĉe Bochum).
Juazeiro
Ĵuazeiro estas municipo en la brazila ŝtato Bahio, kiu havis 197.965 loĝantojn en 2010.
Aŭgusto de 2019
Jen listo de okazaĵoj en aŭgusto 2019:
28465 Janesmyth
28465 Janesmyth estas tre malgranda tre hela asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la de la teamo de la astronomia kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Santa Cristina d'Aspromonte
Santa Cristina d'Aspromonte estas komunumo de Italio.
Festivalejo de Bayreuth
La Richard-Wagner-festivalejo aŭ festivalejo de Bayreuth – germane Richard-Wagner-Festspielhaus aŭ Bayreuther Festspielhaus  – estas opera festivalejo sur la "Verda Monteto" (Grüner Hügel) en la urbo Bayreuth (Germanio). Ĝi konstruiĝis inter la jaroj 1872 kaj 1875 gvide de Otto Brückwald laŭ konceptoj de Richard Wagner laŭ la stilo de romantika klasicismo. Kontraste al la plej multaj operejoj ĝi ne havas konstantan muzikistaron, kaj ĉiujare ekskluzive inter la 25-a de julio kaj la 28-a de aŭgusto uziĝas kadre de la festivalo de Bayreuth. Prezentiĝas ekskluzive la 10 ĉefaj operoj de la komponisto Richard Wagner – kun tre malmultaj esceptoj: Kadre de la festivalo la 9-a simfonio de Ludwig van Beethoven reprezentiĝis sub la dirigentoj Richard Strauss (1933), Wilhelm Furtwängler (1951, 1954), Paul Hindemith (1953), Karl Böhm (1963) kaj Christian Thielemann (2001), kaj okaze de la 100-jara mortotago de Franz Liszt, la bopatro de Richard Wagner, dum la jaro 1986 prezentiĝis ties Faŭsto-simfonio.
Ekde la jaro 1951 la festivalo de Bayreuth okazas ĉiujare kaj dum la kvin festivalaj semajnoj ampleksas 30 operajn prezentojn – 28 publikajn kaj 2 por elektita spektantaro. El muzika vidpunkto la festivalaj prezentoj – aparte rilate al la koruso kaj orkestro – konsideriĝas internacie elstaraj, al kio grave kontribuas ankaŭ la arkitektura kaj akustika aparteco de la festivalejo.
Mistika abismo
„Mistika abismo“ Richard Wagner nomis la distancon inter unua kaj dua antaŭscenejo, en kiu la sonkovrilo super la orkestrofosaĵo kaŝas por la spektantoj la nevideblan orkestron en la festivalejo de Bayreuth. Ĉi tiu orkestra kovrilo devis plifortigi la scenejan iluzion, malhelpante ĉian foratentigon de la scenejo kaj la „malagrablan ĝenon per la ĉiam sin entruda videbleco de la teknika aparato“. La „idealeco“ de la sceno estu disigita de la „realeco“ de la publiko, por transigi la spektantojn „en la ekstazan staton de la klarvido“.
La ligna sonkovrilo konsistas el du partoj: horizontala sondiafragmo, instalita antaŭe ĉe la scenejorando kaj preskaŭ plene supersternante la orkestrofosaĵon de malantaŭe, kaj konkoforma vidodiafragmo inter orkestrofosaĵo kaj spektantejo, kiu reflektas antaŭen la sonon leviĝantan el la orkestrofosaĵo en direkto al la scenejo kaj malebligas rektan prisonadon de la spektantejo.
Tomoyasu Asaoka
Tomoyasu Asaoka (japane 浅岡 朝泰, n. 6-an de aprilo 1962) estas japana futbalisto. Li de 1987 ĝis 1989 membris en la japana nacia teamo de futbalo.
Festivalejo de Bayreuth
Mistika abismo
La maltipa kaj tutmonde unika orkestrofosaĵo kondukas terasforme sur ses ŝtupo malantaŭen malsupren ĝis sub la scenejon kaj estas por la publiko tute nevidebla. La orkestrestro sidas altigite, sed ankoraŭ sub la vidodiafragmo antaŭ la orkestro kaj estas la ununura persono en la festivalejo, kiu samtempe povas observi la scenejon kaj la orkestrofosaĵon. Kune kun la bonega akustiko de la domo rezultas el ĉi tiu nure pera prisonado de la spektantejo miksosono, kiu fakte malebligas la lokadon ne nur de unuopaj instrumentoj, sed de la tuta orkestro. Anstataŭe oni atingas orkestrosonon, kiu „ĉieeste“ disvastiĝas en la spaco.
La kovrita orkestrofosaĵo tamen havas ankaŭ plene praktikajn efikojn: ĉar la sono ankaŭ de la violono aparte de tio nur malrekte atingas la aŭskultanton, ĝia antaŭranga takso konsistas en tio, doni al la kantistoj muzikan apogon. Pro tio oni atentas ĝis nun en Bayreuth la sidaranĝon preskribitan de Wagner, kiu diferenciĝas de la kutima: la unuaj violonistoj, kiuj en la orkestro havas la ĉefan voĉon, ne sidas maldekstre kiel kutime, sed dekstre de la orkestrestro, por ke la sonmalfermaĵoj de iliaj instrumentoj (kaj ne tiuj de la duaj violonistoj) montras oblikven malantaŭen kaj per tio pli rekte direkton al la scenejo. La sidaranĝo de la arĉinstrumentistoj do estas male al la kutima sidaranĝo renversita, kio je la orkestrestroj ĝis nun regule kaŭzas konfuzon.
Urbeto (Japanio)
Urbeto (町 [maĉi] aŭ [ĉō]) estas loka registara unuo en Japanio. Ili estas fonditaj laŭ Loka Aŭtonoma Juro, kaj rangas saman nivelon kiel urbo(市 [ŝi]), vilaĝo(村 [mura]). Urbeto estas parto de distrikto(郡 [gun]).
NGC 801
NGC 801 (aliaj indikoj — PGC 7847, UGC 1550, MCG 6-5-79, ZWG 522.106, IRAS02007+3801) estas galaksio en konstelacio Andromedo.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Gangs of New York
Gangs of New York filmita en la jaro 2002 estas filmo de reĝisoro Martin Scorsese.
La agado de la filmo estas lokita en 1862, kiam longdaŭra katolik-protestanta "vendetta" erupcias en perforton, ekzakte kiam irlanda enmigrinta grupo protestas kontraŭ la minaco de deviga militservo. Scorsese pasigis dudek jarojn evoluigante la projekton ĝis Harvey Weinstein kaj lia produktentrepreno Miramax Films akiris ĝin en 1999.
Gho
Gho estas tradicia vestaĵo uzata de la viroj de Butano. Ĝi konsistas el longa robo ĝis la genuoj kun zono (nomata kerao) faldita tiamaniere ke ĝi iĝas kvazaŭ poŝo ĉe la stomako. Ĝi estis enkondukita en la 17-a jarcento de Shabdrung Ngawang Namgyal por doni al la butananoj pli distingigan identecon.
La ĉiutage uzata gho estas el koto aŭ lano dume por specialaj okazoj estas uzata el silko. Laŭ la nacia vest-leĝo (driglam namĵa), ĉiuj butanaj civitanoj devas porti ĝin en publikaj lokoj.
Organizaĵo de Ukrainaj Naciistoj
Organizaĵo de Ukrainaj Naciistoj (OUN) Організація українських націоналістів. OUN estis fondita en Vieno en 1929, daŭrigante funkciadon de Ukraina Militista Organizaĵo.
Historio
La unua estro de OUN estis Jevhen Konovalec, mortigita de KGB-agento en Roterdamo en 1938. Post lia pereo ene de OUN okazis en 1940 disiĝo. De tiu tempo posteuloj de Stepan Bandera, OUN (b) kaj de Andrij Melnik, OUN (m) agas kiel apartaj politikaj fortoj kun la sama (komuna) celo.
Nagyhalász
Geografio
Nagyhalász situas sur ebenaĵo, laŭ flankovojoj, kontaktiĝanta la urbon Ibrány, fine estas etspura fervojo Nyíregyháza-Dombrád. Ibrány (urbocentro) troviĝas 4, Dombrád 21, Nyíregyháza 22, Debrecen 71, Budapeŝto 248 km.
Organizaĵo de Ukrainaj Naciistoj
Historio
Al la organizaĵo apartenis multaj ukrainaj intelektuloj, kiel Olena Teliha, mortigita de Gestapo en Kievo (1942). La organizaĵo aktivis konspire, ĉefe en la Dua Pola Respubliko, pere de terorisma, flankataka, instrua kaj propagand-kleriga agado.
Nagyhalász
Historio
La unua mencio de la komunumo okazis en la 13-a jarcento. La loĝantoj vivtenis sin dum la mezepoko el bestobredado, fiŝkaptado, fragmito-detranĉado. Post sekigo de la marĉa ĉirkaŭo, oni komencis kultivi la agron.
Famuloj
En Nagyhalász naskiĝis:
Poemo
Pri la urbonomo temas poemo de Mihály Tompa. Laŭ tio la maljuna fiŝisto kaptis ŝatatan orfiŝon de la reĝidino. Redoninta la fiŝon li iĝis nobelo kaj la komunumo nomiĝis fiŝisto.
Budao (urbo)
Budao, germane Ofen, en slavaj lingvoj Budín aŭ Budim estis libera reĝa urbo en Hungara reĝlando situanta sur la dekstra bordo de Danubo, el kiu post integro kun urboj Pest (urbo) kaj Óbuda estiĝis en la jaro 1873 Budapeŝto. Budao longe estis ĉefurbo aŭ reĝa sidloko.
Historio
La loko estis loĝata jam dum la pratempoj pro grotoj, kuracfontoj kaj konvena trapasejo tra Danubo. La romianoj havis grandan urbon iom norde, tie estis sentinelejo. Por la hungaroj la loko graviĝis post fine de invado de la tataroj en 1242, kiam fortikaĵo konstruiĝis sur monteto apud la Danubo por reĝa rezidejo. Budao ricevis la rangon Libera reĝa urbo, en 1361 ĝi ricevis la rangon ĉefurbo. La turkoj havis la urbon inter 1541-1686, sed ankaŭ tiam ĝi estis rezidejo. Post la turka dominado precipe germanoj alvenis. En la jaro 1777 ĉi tien estis transportita universitato de Nagyszombat (nun Trnava, Slovakio). En la 19-a jarcento oni nomumis la urbon kune kun "Pest" Pest-Buda (neoficiale). Nuntempe Budao estas urboparto laŭ dekstra bordo de Danubo (kun Óbuda) kaj simbolizas lukson. En reklamo domo aĉetebla en Buda signifas pli karan prezon, ol en Pest.
121237 Zachdolch
121237 Zachdolch estas asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la 8-an de septembro 1999 en la kadro de la astronomia kampanjo Catalina Sky Survey, plenumita elde la Stacio Catalina de la Observatorio Steward kaj elde la Observatorio de Monto Lemmon, proksime de Tucson (Arizono, Usono).
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de Zachary Dolch, Planisto / Horaristo por la Misio de Asteroida Specimena Revenigo OSIRIS-REx. Li estas ano de la Oficejo de Administrado de Projekto ĉe la Kosmoflugcentro Goddard de la NASA kaj precipe laboris pri la videbla kaj proksima infraruĝa spektrometro disvolvita ĉe la Kosmoflugcentro Goddard.
Kunkatedralo Dipatrino (Nyíregyháza)
Kunkatedralo de Dipatrino estas latinkatolika historia monumento en Hungario, en urbo Nyíregyháza, en la ĉefplaco. Ĝi iomete similas al Vota Katedralo de Szeged, kiu konstruiĝis poste.
Max's Kansas City
Max's Kansas City (Kansasurbo de Makso) estis noktoklubo kaj restoracio ĉe 213 Park Avenue South, en Novjorko, kiu iĝis renkontiĝejo por muzikistoj, poetoj, artistoj kaj politikistoj en la 1960-aj kaj 1970-aj jaroj. Ĝi estis malfermita de Mickey Ruskin (1933–1983) en Decembro 1965. Ĝi fermiĝis en 1974 post dekadenco kaj remalfermiĝis en 1975, kaj denove refermiĝis en 1981 post dekadenco kaj remalfermiĝis en 1998, sed en nova loko 240 West 52d Street.
Kunkatedralo Dipatrino (Nyíregyháza)
Historio
La unua katolika kirko estis konstruita proksimume en 1250, kiun la kalvinanoj profitis ekde la 17-a jarcento. Romkatolika kapelo ekfunkciis en 1783, kiu ricevis paroĥo-rajton post 3 jaroj. La nova preĝejo estis konstruita en 1815. Oni konstruis la nunan, imponan, novan preĝejon en la 1900-aj jaroj.
Max's Kansas City
Krom multaj artistoj de la Novjorka Skolo, ankaŭ estis oftaj tie membroj de la etoso ĉirkaŭ Andy Warhol kiaj la anoj de Velvet Underground kaj aliaj. Ankaŭ muzikistoj kiaj Marc Bolan, David Bowie, Iggy Pop, Lou Reed, Alice Cooper, Patti Smith kaj ŝia koramiko, la fotartisto Robert Mapplethorpe. Smith kaj la gitaristo Lenny Kaye ludis tie kiel duo en Novjaro de 1974, kun premiero por Phil Ochs. Multaj bandoj faris komencajn aperojn tie. Bruce Springsteen ludis soloon de akustiko somere de 1972. Ĝi estis la loko de la unua apero de Aerosmith en Novjorko. Tom Waits kaj Emmylou Harris ludis tie.
En la epoko de la fino de la 1970-aj jaroj la ejo iĝis diskoo, kie ludis Patti Smith, The Ramones, Blondie, Talking Heads, B-52, Sid Vicious kaj aliaj.
Kunkatedralo Dipatrino (Nyíregyháza)
Konstruaĵo
La katedralo situas sola. La fasado estas simetria, kie oni vidas 2 longajn turojn, inter la turoj meze estas la ornamriĉa ĉefenirejo. Post la fasado 3 navojn etendiĝas. La sanktejo estas duonronda. Apud la marmora ĉefaltaro estas skulptaĵoj de Stefano la 1-a (Hungario), Ladislao la 1-a (Hungario), Emeriko de Hungario, Sankta Hieronimo, Elizabeto de Hungario kaj Sankta Margareta de Hungario. La ĉefaltara fenestro prezentas la Sanktan Familion. La du flankaj altaroj estas dediĉitaj al Sankta Jozefo kaj Sankta Maria. Ĉe la predikejo kaj sur muro de la navo estas videblaj la 4 evangeliistoj. La fenestro ĉe la orgeno (farita en 1903) prezentas Sanktan Cecilian.
Kermeso okazas en la 8-an de oktobro.
1487 Boda
1487 Boda estas malgranda, ne tre hela asteroido de la asteroida zono, ano de la Temisa familio.
Malkovro
Ĝi estis malkovrita la de la germana astronomo Karl Wilhelm Reinmuth elde la Nacia Observatorio de Hejdelbergo - Königstuhl.
Nomo
Ĝi estis tiel nomita en honoro al la germana astronomo Karl Boda (1889 - 1942).
(10772) 1990 YM
(10772) 1990 YM estas malrapide rotacianta asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la japanaj astronomoj Sejĝi Ueda kaj Hiroŝi Kaneda elde la observatorio de Kuŝiro en Hokajdo (Japanio).
Ŝuŝanik
Ŝuŝanik (armene: Շուշանիկ, kartvele: შუშანიკი), naskita kiel Vardeni Mamikonjan (ĉ. 440 - 475) estis kristana armena virino torturita ĝis morto de ŝia edzo Varsken en la urbo Curtavi, Kartvelio. Ĉar ŝi mortis defendante sian rajton konfesi kristanismon, ŝi estas rigardata kiel martiro. Ŝia martireco estas priskribita en la hagiografia verko de ŝia konfesanto Jakob, la plej malnova ekzistanta verko de kartvellingva literaturo. La hagiografio detaligas ampleksan reziston al formoj de malliberigo, izolado, torturo kaj krueleco fare de Ŝuŝanik.
Ŝuŝanik estis filino de la armena armea komandanto Vardan Mamikonjan kaj geedziĝis kun la Mihranid-reganto Varsken, filo de Arŝuŝa la 2-a. Varsken estis defia vasalo de Vaĥtang la 1-a Gorgasali, Reĝo de Kartli (Iberio), kaj prenis por-persan pozicion, rezignante pri kristanismo kaj adoptante Zaratuŝtrismon. Li mortigis sian edzinon post kiam ŝi rifuzis submetiĝi al sia ordono forlasi sian kristanan kredon. Varsken mem estis mortigita de la reĝo Vaĥtang en 483.
Ŝuŝanik estis kanonigita fare de la Kartvela Ortodoksa Eklezio kaj estas honorita fare de la Armena Apostola Eklezio. Ŝia festotago estas festata la 17an de oktobro en Kartvelio kaj marde inter la 20a kaj 26a de septembro en Armenio.
Borečnice
Borečnice estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de municipo Čížová, kiu troviĝis en distrikto Písek proksimume 7 km norde de la distrikta urbo Písek. Ĝi troviĝas ĉe ŝoseo kuniganta pluajn partojn de Čížová, Topělec kaj Zlivice. La vilaĝo havas unu bovinejon, unu gastejon kaj ankaŭ fiŝlagon. Elfluas el ĝi rojo, kiu enfluas en proksiman riveron Otava. En la jaro ĉi tie daŭre vivis.
Borečnice estas ankaŭ nomo de katastra teritorio kun areo 6,35 km².
Norde de la vilaĝo en arbaroj siur bordo de rivero Otava troviĝas naturrezervejo Žlíbky.
Historio
La unua skribbmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1354.
Kleinwelsbach
Kleinwelsbach estas loĝloko kaj eksa komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Unstrut-Hainich de la federacia lando Turingio, kaj ekde januaro 2019 estas parto de nove kreita komunumo Nottertal-Heilinger Höhen, kiu baze kreiĝis el la antaŭa komunumaro Schlotheim. Fine de la jaro la loĝloko havis  loĝantojn.
Getúlio Vargas
Getúlio Dornelles VARGAS [ĵetuljŭ dorhneljz varhgaz], naskita je la 19-a de aprilo 1882 en São Borja (Suda Rio-Grando), mortinta je la 24-a de aŭgusto 1954 en Rio-de-Ĵanejro, estis grava politikisto en la Historio de Brazilo. Li plurfoje estis prezidento de Brazila respubliko, unufoje (1951–1954) en popole elektita registaro. Li havis la kromnomon "patro de la malriĉuloj" (portugale: pai dos pobres). Li mortis pafante sin mem al la koro.
Frua vivo
Vargas estis ano de tradicia gaŭĉa familio. En 1898 li soldatiĝis celante armean karieron, sed post kelkaj jaroj eliris el la servo. En 1904 li studentiĝis en la jura fakultato de Porto Alegre kaj bakalaŭriĝis en 1907. Laborinte ĉe la tribunalo de Porto Alegre li reiris al sia hejmurbo por esti tie advokato.
En 1909 kaj 1913 li elektiĝis subŝtata deputito, sed rezignis proteste al la tiama prezidento de Suda Rio-Grando, Borges de Medeiros. En 1917 kaj 1921 li estis elektita kiel ano de la "Leĝodona Asembleo" de la subŝtato. En 1923 li elektiĝis federacia deputito por la Respublikana Partio de Rio-Grando. En la registaro de Washington Luís li estis ministro pri financoj. Lasinte tiun oficon li en 1928 elektiĝis guberniestro de Rio-Grando, kiu li restis ĝis 1930.
Dum sia guberniestreco li forte kontraŭis la federacian registaron, postulante finon de balota korupteco per sekreta kaj universala balotado. En tiu periodo, Vargas estis la lasta granda pensisto de brazila Pozitivismo.
La provizora registaro (1930–1934)
Kiam prezidento Washington Luís demandis al la subŝtratestroj, ĉu ili apogos lian prezidentokandidaton, la tiamaj subŝtatestroj João Pessoa de Paraibo, Antônio Carlos de Minas-Ĝerajso, kaj Getúlio VARGAS de Suda Rio-Grando neis sian apogon kaj komunikis intencon peti popolan konsulton (referendumon). La oficiala kandidato venkis, sed en 1930 milita kaj popola ribelo ebligis puĉon kontraŭ la prezidento.
João Pessoa estis murdita de João Dantas pro personaj kialoj, sed Vargas kaj Assis Chateaubriand diris, ke la murdo havis politikajn kialojn, kaj akuzis la respublikan prezidenton kiel kaŭzanton de murdo. Tio ekigis popolan ribelon en Brazila Nordoriento kaj Rio-de-Ĵanejrio. Vargas eliris kun subŝtataj trupoj kaj marŝis al Rio-de-Ĵanejro, tiam brazila ĉefurbo, kaj puĉis kontraŭ la prezidento.
Kiam Vargas puĉis en 1930, li intencis estri absolute, sen konstitucio, kaj finis la "provizoran" respublikan periodon de la brazila historio laŭ ideoj de Pozitivismo. En 1932 la Pro-Konstitucia Revolucio en San-Paŭlio devigis Vargas-on akcepti novan konstitucion en 1934.
La konstitucia registaro (1934–1937)
En 1934, Brazilo havis sian 3-an konstitucion. Ĝi estis demokratia kaj simila al "normalaj" konstitucioj, devigis ekzistadon de parlamento, juĝistaro kaj respublika prezidento. Laŭ konstitucio, estu ĝenerala balotado en 1937 kaj la ministro José Américo de Almeida kandidatiĝis al ofico kun apogo de Vargas. Sed, kelkajn monatojn antaŭ la dato de balotado, Vargas puĉis kaj kreis la "Novan Ŝtaton".
La Nova Ŝtato (1937–1945)
Nova Ŝtato estis periodo de diktaturo, en kiu prezidanto estas ne nur ŝtatestro kaj registarestro, sed ankaŭ plej supera leĝdonanto kaj plej supera juĝisto. Unue, Vargas pensis krei pozitivisman diktaturon, kaj anstataŭigi la parlamenton per scienca akademio. Sed per influo de faŝismo li sanĝis siajn vidpunktojn.
Li serĉis la apogon de laboristaro per novaj leĝoj, kiuj protektis la laboristojn, permesis sindikatojn kaj kreis socialan asekuron. Aliflanke, li kreis sekretan policon kaj propagandan departementon, malpermesis politikajn partiojn kaj privatajn armeojn. Li devigis al infanoj la bazan edukadon, sed malpermesis la uzon de alia lingvo krom la portugala en lernejoj.
Elektita por regi (1950–1954)
En 1949, Vargas kandidatiĝis al demokratia prezidanteco. Li estis elektita kaj ekoficis en 1950. En tiu periodo, li agis tute malsame al antaŭaj periodoj. Li respektis la leĝojn kaj estris la landon demokratie. Sed estas timo, ke li revenigu diktaturon, do multaj el liaj malamikoj atakis lin. En 1954 oni akuzis lin je korupteco, la afero t. n. "Mar de Lama" (Maro de koto), kaj li sinmortigis en aŭgusto 1954.
Politika heredaĵo
Oni nomas Vargas la kreinto de popolismo en Brazilo. La regada stilo, kiu provis plaĉi samtempe al la elitoj kaj al la proletaro, ne estis vere vargana kreaĵo, sed al li ŝuldiĝas la ellaborado de la personkulto tipa por tiu politika ideologio.
En la 1960-aj jaroj, mallonge post la morto de Vargas, la popolisma stilo atingis novajn altojn en la personoj de Juscelino Kubitschek kaj João GOULART. En la lastaj jaroj la plej elstaraj reprezentantoj de popularismo estis Leonel Brizola kaj, malpli klare, Luiz Inácio Lula da SILVA.
Aliflanke la personkulto kaj la subpremo de la maldekstro kaj la dekstro estis provoj, neniel konsidereblaj "senkulpaj", pri la kreo de armea diktaturo establita de 1964 al 1985. La sovaĝaj metodoj de la politiko de Vargas en la subpremo de la "Komunisma Intenco" estis reuzotaj malmultajn jarojn poste de la armeanoj. La fantomo de minacanta komunismo estis same uzota, sed ankaŭ kaŭze de la histeriiga influo de Usono, tradicia politika kaj kultura dominanto de Brazilo.
Interese, ke iuj asertas, ke la sinmortigo de Vargas kaŭzis prokraston de la armea puĉo, kiu okazis en 1964. Oni kredas, ke la indigno kontraŭ la fortoj de la dekstro (tiutempe reprezentata de Carlos Lacerda kaj UDN), kiun oni respondecigis pri la sinmortigo de Vargas, malhelpis tiun akiri la povon. Sed pli klare la iloj, kiujn Vargas forĝis dum sia regado, kreis la kondiĉojn por la kreo de la armea diktaturo de 1964.
La partioj, kiujn fondis Vargas, restas vivaj en la brazila politiko, kvankam kun sufiĉe reduktita forto.
Vargas kaj Esperanto
Male al aliaj diktatoroj, neniam Vargas persekutis Esperanto-movadon. En 1945 li estis alta patrono de 10-a Brazila Kongreso de Esperanto.
The Departed
La agado de la filmo okazas en Bostono. Irlanda bandestro Frank Costello (Nicholson) plantas Colin Sullivan (Damon) kiel spiono ene de la Masaĉuseca Ŝtata Polico; samtempe, la polico asignas sekretan ŝtatsoldaton Billy Costigan (DiCaprio) por infiltri la skipon de Costello. Kiam ambaŭ flankoj konstatas la situacion, kaj Sullivan kaj Costigan provas malkovri la alies identecon antaŭ ol la propra estas malkovrita.
Strumień
Strumień estas urbo en Silezio (provinco de Pollando) en Pollando. Ĝi apartenas al komunumo Strumień en distrikto Cieszyński.
Subprefektlando
Subprefektujo aŭ subprefektlando estas administra unuo kiu estas sub prefektujo respektive prefektlando aŭ provinco.
Brazilo
Kelkaj grandaj urboj de Brazilo laŭvole starigas subprefektujon, kiuj ne havas politikan aŭ financajn aŭtonomion kaj dependas de la estro de municipo, kiu povas ankoraŭ, malkrei ilin laŭvole.
Centr-Afrika Respubliko
Ekzistas 71 subprefektujoj de Centr-Afrika Respubliko.
Bohema Esperanto-Servo
EdE-B
Bohema Esperanto-Servo (mallongigita kiel BES) estis entrepreno de inĝ. L. Berger fondita de li en 1918. (v. Ĉeĥoslovakujo.)
600 Muzo
Nomo
Ĝia nomo referas al la Muzoj de la helena mitologio.
Pilão Arcado
Pilão Arcado estas municipo en la brazila subŝtato Bahio, kiu havis 32.860 loĝantojn en 2010.
Tutmonda Esperantista Junulara Organizo
La Tutmonda Esperantista Junulara Organizo (TEJO) estas organizo por junaj parolantoj de Esperanto (ĝis inkluzive 35-jaraĝaj) kun individuaj membroj kaj landaj sekcioj. Estas nuntempe 46 landaj sekcioj plus ĉirkaŭ 13 landaj organizoj kun kiu TEJO havas kontakton, sed kiuj ankoraŭ ne estas membroj. TEJO mem estas la junulara sekcio de Universala Esperanto-Asocio.
TEJO organizas Internacian Junularan Kongreson, ĉiujare en malsama loko tra la mondo. IJK estas semajndaŭra okazaĵo de koncertoj, prezentaĵoj, ekskursoj kaj ĝenerala amuziĝo, kiu allogas junulojn el la tuta mondo. TEJO organizas ankaŭ kelkajn junulajn seminariojn ĉiujare. Tiuj ĉi seminarioj kunigas internacian grupon de junuloj por diskuti aktualan temon. Pasintaj seminarioj havis temojn pri homaj rajtoj, tutmondiĝo, lingvo-problemoj, kaj la Interreto. La seminarioj daŭras unu semajnon kaj plej ofte enhavas trejnajn elementojn por ke partoprenantoj ne nur spertu internacian diskuton sed ankaŭ akiru novajn kapablojn.