cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Wilhelm Rose
Biografio
Post diplomiĝi, en 1807, li ektrejnis en la apoteko de sia patro kiu cetere mortis tiujare. En la 30-a de julio 1807 li translokiĝis al la apoteko en Strasburgo kie li restis ĝis la 18-a de septembro 1810. En la vintra semestro 1810-11 li ĉeestis la lecionojn de Martin Heinrich Klaproth, Sigismund Friedrich Hermbstädt, Emil Fischer kaj Christian Samuel Weiss (1780-1856) en la ĵus fondita "Universitato de Berlino".
Tiam ekde aprilo 1811 li eklaboris en la apoteko Lichtenberg, en Dancigo, kaj inter la 5-a de decembro 1812 kaj 13-a de julio en la apoteko de Nikolaus Heinrich Bidder (1783-1833), en Mitaŭ. En marto 1815 li komencis labori en la apoteko de Johann Conrad Heßling (1775-1815), en Regensburgo, sed en la 29-a de majo samjare li reiris al Berlino.
Tie li konatiĝis kun sia estonta edzino. Tia kia liaj tri fratoj, li partoprenis en la militkampanjo de 1815 kiel vojaĝanta apotekisto far la generalo-kirurgo Graefe. Li okupis tiun postenon ĝis septembro 1816. Ekde tiam li havis 8-monatan restadon en Parizo ĝis la 11-a de junio 1817. Tie li vizitadis lecionojn de Louis-Nicolas Vauquelin, Louis Jacques Thénard, René-Just Haüy, Alexandre Brongniart kaj André Brochant de Villiers.
Inter aprilo 1838 kaj februaro 1841, Carl Ernst Heinrich Schmidt (1822-1894) kiu estis studinta apotekon, laboris kun Wilhelm Rose en Berlino. Wilhelm Rose ankaŭ estis kunfondinto de moderna literatura rondo. En 1845 li vendis la apotekon pro la kreskanta konkurenco. Ekde tiam li sin dediĉis al sia deziro vojaĝi, pri kio li publikigis sennombrajn raportojn. Michael Faraday estis samtempulo kaj amiko de Wilhelm Rose.
Apotekisto en Berlino
Post 1817, li iĝis Administranto de la apoteko "Blanka Cigno" en la Spandaŭa Strato de Berlino, ankaŭ konata kiel la "Roza Apoteko" post aprobiĝi de la ŝtata ekzameno por apotekistoj en la 1-a de januaro 1819. Tie li komencis produktante gelatenajn kapsulojn facile engluteblajn de la pacientoj. George Gustav Pohl (1855-1928) disvolvis tiujn kapsulojn en 1878 kaj fondis la Unuiĝintan Fabrikon de Gelatenkapsuloj G. Pohl & Joh. Lehmann, kiu hodiaŭ nomiĝas Pohl-Boskamp GmbH & Co. KG.
En sia aŭtobiografio, "El la 20-aj ĝis al 30-aj", Theodor Fontane raportas la epokon kiun li laboris kun Wilhelm Rose en la Apoteko "Blanka Cigno". Fontane diras ke la serĉo pri sociala agnosko de Wilhelm Rose servis al li kiel ekzemplon. Plejmulto el sia tempo, Fontane kuiradis ĝarden-ekstracion, konatan kiel "Extractum graminis" distribuita de Rose en grandaj bareloj al Anglio, ĉefe al Brajtono.
Blue Cheer
Blue Cheer estis bando de usona rokenrolo kiu komence agis kaj sonregistris fine de la 1960-aj jaroj kaj komencoj de la 1970-aj kaj estis aktiva sporade ĝis 2009. Bazita en San-Francisko, Blue Cheer ludis laŭ stilo de psikedela bluso aŭ acida roko, kaj ankaŭ estas konsiderata de kelkaj el la plej fruaj pioniroj de peza metalo, kun la kovrilo "Summertime Blues" foje citita kiel la unua en la ĝenro. Ili ankaŭ estis konsiderataj kiel influaj en la evoluo de ĝenroj kiaj punkroko, ŝtonroko, eksperimenta roko, kaj grunĝo.
"Blue Cheer" estis la nomo de diversaj LSD faritaj de apotekisto kaj de Owsley Stanley, sponsoro de Grateful Dead.
Aden Abdullah Osman Daar
Aden Abdullah Osman Daar aŭ Aaden Kabdulle Kusmaan Daar (naskiĝis en la jaro 1908 en Beledweyne, Somalio; mortis 2007 en Najrobio) estis la unua prezidento de Somalio post la sendependeco en 1960. Li parolas la somalan, italan, anglan kaj araban lingvojn. En 1967, la prezidentan baloton gajnis Abdirashid Ali Shermarke. De la 10-a de junio 1967 ĉesis la mandato de Aden Abdullah Osman Daar.
Laŭ la konstitucio de la somalia respubliko, la eksprezidento estas membro de la parlamento dumvive. Osman Daar estas la plej maljuna eksŝtatestro en la mondo.
Saint-Vigor-des-Monts
Saint-Vigor-des-Monts estas franca situanta en departemento Manche, regiono Normandio.
Ĝiaj loĝantoj nomiĝas Saint-Vigorais.
Arluno
Najbaras la komunumoj Parabiago, Nerviano, Pogliano Milanese, Casorezzo, Vanzago, Ossona, Sedriano, Santo Stefano Ticino, Vittuone kaj Corbetta.
Paralelismo
Paralelismo estas literatura parolfiguro ne tiom ekzistanta en ĉiutaga parolado, sed ebla en politika oratorado kiu konsistas je simila aranĝaddo de du sinsekvaj frazoj aŭ versoj. Ĝi celas reliefigi kaj atentigi la leganton pri tiu parto de la teksto aŭ ideo esprimita.
Oni vidu kiel tiu parolfiguro funkcias ekzemple en la romanco "Somnambula Romanco" en la Cigana Romancaro de Federico García Lorca, laŭ traduko de Fernando de Diego, kiam en la tri lastaj versoj de tiu peco oni ripetas paralele la saman sintaksan strukturon, kvankam kompreneble ŝanĝante la erojn.
"-Mi dezirus kun ŝi ŝanĝi
por la domo la ĉevalon,
por la speguleg' la selon,
por la ŝalo la ponardon."
Batalo de Singapuro
La batalo de Singapuro okazis en la Fronto de Sudorienta Azio de la Dua Mondmilito kiam la Japana Imperio invadis la britan koloni-urbon Singapuro. La luktado en Singapuro daŭris el 7a al 15a de februaro 1942.
Tio okazigis la falon de Singapuro — nome ĉefa brita militbazo en Sudorienta Azio — antaŭ la japanoj estritaj de la generalo Tomojuki Ĝamaŝita kaj ĝi estis la plej granda kapitulaco de la britaj militistoj de la historio. Proksimume 80.000 aŭstralianoj, britoj kaj hindianoj estis kaptitaj prizonuloj, kiuj unuiĝis al ĉirkaŭ 50 000 soldatoj plie kaptitaj de la japanoj en la Kampanjo de Malajzio.
La ĉinoj, nome hegemonia loĝantaro en Singapuro, estis haviginta dum multe da tempo materialan helpon al Ĉinio en ties defenda milito kontraŭ Japanio. Tiu estis unu el la tialoj por la japana invado de Singapuro kaj de la postaj barbaraĵoj truditaj de la japana okupacio kontraŭ ĉinoj.
Kering
Kering unue Établissements Pinault poste Pinault-Printemps-Redoute (PPR), estas franca grupo por luksaj varoj, posedanto de pluraj markoj inkluzive de Gucci, Yves Saint Laurent, Bottega Veneta, Balenciaga, Boucheron, Alexander McQueen. Kering Eyewear (30% posedata de Richemont) produktas okulvitraj kadroj por markoj, kiuj eble apartenas aŭ ne al la grupo.
Ekde 2005, la grupo estas administrata de François-Henri Pinault, kiu alinomis ĝin Kering en 2013. La indico KER estas parto de la CAC 40.
Karolo la 10-a Gustavo (Svedio)
Karolo la 10-a Gustavo, Karl X. Gustav ( en Nyköping –  en Gotenburgo) de la dinastio Vitelsbaĥoj estis reĝo de Svedio ekde la abdiko de lia kuzino Kristina ĝis sia morto. Li ankaŭ estis ano de la Fruktodona Societo.
Vivo
Karolo Gustavo estis dum princaj jaroj konata sub la nomo der Pfalzgraf. Inter 1642–46 li soldatis sub Lennart Torstensson en la Tridekjara milito kaj nomumitis mallonge antaŭ la packontrakto (Vestfalia Paco) ĉefgeneralo de la sveda armeo en Germanlando fare de sia duonkuzino Christine. Ŝin li iam eĉ volis edzinigi. En 1650 li nomumitis reprezentanto de Svedujo dum la Packontrakta realigintertraktoj en Nurenbergo (germane: Nürnberger Exekutionstag) En 1649 li elektis reĝo sveda kaj en 1654, post kiam Christine libervole rezignis je surtroniĝo, li kronitis reĝo.
En 1655 li atakis Polujon kiun li post kelkaj semajnoj komplete konkeris. En januaro 1656 li perfortis Frederikon Vilhelmon Brandenburgio ekfeŭduli en la Duklando Prusio laŭ lia graco. En la Kontrakto de Polessk Karlo Gustavo agnoskis lin oficiale suverenan moŝton dukan de Prusio, ĉar per ties helpo li estis venkinta la polan reĝon Johanon la 2-an Kazimiro en tri tagajn daŭrinta Batalo de Varsovio (28.-30.6.).
Kampanjoj skandinaviaj
Kiam baldaŭ poste formiĝis danĝera kontraŭsveda koalicio de poloj, aŭstroj, danoj, holandoj, rusoj kaj brandenburgianoj li tuj ekmilitis kontraŭ Danio, konkeris la firman teron, konkeris vintre ankaŭ Fyn kaj Zelandon. En la 8.3. Frederiko la 3-a (Danio-Norvegio) devis cedi okaze de la Traktato de Roskilde la teritoriojn Skanion, Blekinge kaj Halland, Bohus (fortikaĵo en Västra Götalands län), Bornholm kaj la Konventejon Trondheim. Pro neplenumo de ĉiuj packontraktkondiĉoj la militema svedo denove agresis kontraŭ Danio. La sieĝon de Kopenhago li devis finfine haltigi pro la alveno de helptrupoj holandaj, brandenburgiaj, imperiestraj. Li mortis ankoraŭ antaŭ la fino de tiu ĉi malfavora milito. La Traktato de Kopenhago (1660) malkomencigis la militon inter la du ŝtatoj.
Fonto
Meyers Großes Konversations-Lexikon, Band 10. Leipzig 1907, p. 647-648, kio legeblas tie ĉi interrete.
Valdek (Staré Křečany)
Ties suda parto estas parto de municipo Staré Křečany, la norda parto estas konsisto de baza sidej-unuo Harta-Valdek de loka parto Království de urbo Šluknov.
Raschig
Raschig estas la familia nomo de:
Valdek (Staré Křečany)
Historio
La plej malnova skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1787.
Post la dua mondmilito estis el la vilaĝo ellandigita devena germana loĝantaro kaj la vilaĝo grandmezure elhomiĝis.
Merzalbe
La rivereto Merzalbe, aŭnkaŭ nomata Merzalb, estas 12 km longa orografie dekstra alfluanto en okcidenta Palatinato en la germana federacia lando Rejnlando-Palatinato). Ĝia supra parto nomiĝas ankaŭ Mühlgraben.
Rivervojo
La rivereto fontas meze de la Palatinata arbaro interla montoj Weißenberg kaj Eschkopf en alteco de apenaŭ 500 m. La fonto estas enmurigita kiel puto, nomata ''Christel“ puto. Sur sia vojo okcidenten la Merzalbe fluas tra la valosupre de la komunumo Leimen kaj poste tra la vilaĝo Merzalben. Post 12 km enfluas de dekstre apud Riegelbrunnerhof, domgrupeto ,kiu apartenas al la komunumo Münchweiler en la rivereton Rodalb. Tra la riveroj Schwarzbach, Blies, Saro kaj Mozelo la akvo de la Merzalbe atingas la Rejnon.
Nomo
La nomo „Merzalbe“ signifas „rojo de Maricho“ venas supozeble de franka setlejo, kiu iam estis ĉi-tie. El la jaro 1237 ekzistas dokumento laŭ kiu grafo Friedrich la 3a de Leiningen ricevis la „Castrum Grebinstein“ kun la vilaĝojn „Merichisalbin“, „Rothalbin“ kaj „Eiswilre“.
József Kabán
József KABÁN [kaba:n] estas rumania hungara fotisto. Li naskiĝis en Kluĵo la.
Monible
Geografio
La kampara vilaĝo situas sur alteco de 862 m s.m. sur senarbara monteto de la Ĉena Ĵuraso norde de la rivereto Sorne, alfluanto de Birs. La komunumo konsistas el la vilaĝo Monible kaj la setlejo La Drai kaj kelkaj izolitaj bienoj.
József Kabán
Biografio
József Kabán finis en porinstruista lernejo de Aiud (1952), kaj li estis la fotistfakulo de la Krimafera Laboratorio de tribunalo de Kluĵo. Inter 1976 kaj 1983 li aperigis fotojn pri 47 verkistoj kaj artistoj en gazetoj Utunk, A Hét kaj Korunk.
Monible
Najbaraj komunumoj
La komunumo Monible limas en nordo al Rebévelier, en nordoriento al Undervelier (JU), en oriento kaj sudo al Sornetan, kaj en okcidento al Châtelat.
Trafiko
Monible situas flanke de la gravaj trafikvojoj. Tra la komunuma teritorio pasas flanka vojo de Sornetan al Bellelay. La vilaĝo mem atingeblas nur pere de mallarĝa vojo de Châtelat. La komunumo ne disponas pri propra konekto al la publika transportreto.
Historio
De 1793 ĝis 1797 Monible apartenis al la Respubliko Moutier, tiam estis integrita al la Franca Departemento Mont-Terrible kaj ek de 1800 al la departemento Haut-Rhin. En la jaro 1815 ĝi per la Viena Kongreso estis atribuita al Kantono Berno. En 1816 Monible fariĝis parto de la berna distrikto Moutier. En la 1970-aj jaroj la distrikto Moutier dufoje voĉdonis kontraŭ la integriĝo al la nova Kantono Ĵuraso kaj Monible tial restis parto de Kantono Berno.
Lovely Summer-chan
Lovely Summer-chan (ラブーサマーちゃん) esta japana kantaŭtoro naskita la 29-an de julio 1995 en Tokio, Japanio. Ŝia vera nomo estas Aika Imaizumi.
Grupo
Grupo povas esti:
Linio Kintetsu-Tenri
Linio Kintetsu-Tenri (japane: 近鉄天理線 [Kintecu-Tenri-sen], angle: Kintetsu Tenri Line) estas linio de la fervojo reto Kintetsu en Kansajo, Japanio.
Tipoj de trajnoj
Estas 2 tipoj de trajnoj:
Heliura episcepsidis
Heliura episcepsidis estas noktopapilio de la subfamilio de Arktienoj. Ĝi priskribiĝis per Dyar en 1914. Ĝi troviĝis en Panamo kaj Honduro.
Angolara lingvo
La Angolara Lingvo, ankaŭ Ngola (nomita Lungua N'golá) estas minoritata lingvo de Santomeo kaj Principeo, parolata en la plej sudaj urboj de la insulo Santomeo kaj maldense laŭ la bordo. Ĝi estas kreola lingvo, bazita parte sur la Portugala lingvo kun peza substrato de dialekto de la Umbunda, Bantua lingvo de enlanda Angolo, de kie nombro da nigraj sklavoj estis prenita al ĉi tiu insulo. Angolaj rezidentoj kaj turistoj parolantaj la portugalan kaj la umbundan lingvojn estas surprizitaj kiam ili aŭdas ĉi tiun kreolon kiu tiel similas sian propran dialekton.
Belokuriĥa
Belokuriĥa (Белокуриха) estas urbo en Altaja Regiono en Rusio.
Kodo de OKATO de la urbo (en 2005) estas 01404.
La urbo estis fondita en la dua duono de la 19-a jarcento (unua mencio — 1803).
Ĝi havas statuson de urbo ekde 1982.
La interurba telefona kodo estas 38577, la enurbaj telefonnumeroj estas kvinciferaj (en 2005).
Diferenco de la loka kaj moskva tempoj estas 3 horoj (en 2005).
En 2002 la urbo havis 14.5 mil loĝantojn.
Geografio
La urbo lokiĝas en sud-orienta parto de Altaja Regiono en la valo de rivero Belokuriĥa, je 240—250 metroj sur la mara nivelo apud la piedo de la monto Cerkovka. La plej proksimaj grandaj urboj estas Bijsk (65 km), Barnaul (236 km).
Klimato
Klimato de Belokuriĥa karakteriziĝas per alta por Siberio mezejara temperaturo de aero kaj precipe malventa vetero. Ne estas grandaj diferencoj de atmosfera premo. La sumo de la sunaj tagoj dum jaro preskaŭ egalas al tiu de kuraclokoj de Krimeo kaj Kaŭkazio. Sunaj tagoj da jaro - 260. Atmosferaj akvoj - ĝis 800 millimetroj.
Printempo komenciĝas frue kaj vetero estas varma.
Somere estas konstanta varma vetero.La suno lumas 1900-2000 horojn jare. Meza temperaturo de julio estas +18 °C, +20 °C. Somere la atmosfera premo estas 733 mmHg.
Aŭtuno ankaŭ estas varma, pluvoj malmultas. Neĝas ekde novembro aŭ decembro.
Vintre meza temperaturo egalas al -15,9 °C, foje tre frostas — ĝis -35 °C, -40 °C.
Historio
En la 1920-aj jaroj oni establis kuraclokan loĝlokon sur loko de la vilaĝo Novobelokuriĥa. Ĉi tie oni konstruis kontoron, manĝejon, kuracejon kaj sunejon, sed en 1928 oni konstruis akvokuracejon enhavata 24 banujojn kaj poliklinikon. De 1931 ĝis 1934 oni konstruis lignan dormejon. Ĉi tie ripozis gvidantoj de la ŝtato kaj loĝis la rusa verkisto Konstantin Georgieviĉ Paustovskij.
En 1942 oni evakuis la tutsovetian pioniran tendaron Arteko en Belokuriĥa.
Unuan sanatorion "Metallurg" ( Металлург) oni konstruis en 1961, sed nun ĝia nomo estas "Edem" ( Эдем). Gastoj kuraciĝas kaj ripozas tie ekde 1960-aj jaroj.
Klimato
Mezjara temperaturo de aero estas +4 °C. Milda vintro, ne varma somero, varma vetero je printempo kaj aŭtuno, mallongaj frostagoj je vintro - tia klimato kontribuas al laaktivigado de procezoj de metabolo ĉe malsanuloj kaj hardas organismon.
Termika akvo
Fontojn de Belokuriĥa oni nomigas kiel termika azot-silocia akvo. Termika akvo eliĝas kun temperaturo 30 °C kaj 42 °C. En ĝi estas iomete da radono, multe da azoto, fluoro kaj Silicia acido kaj ankaŭ aliaj mikroelementoj. Akvo estas alkala kaj minerala.Oni uzas ankaŭ kurackoton de salaj lagoj de la altaja regiono.
Kuracado kaj ripozado
Nuntempe kuracloko de Belokuriĥa povas enspaci samtempe pli 5 mil ripozantoj. En urbo laboras 19 sanatorioj kaj kuracejoj por 5000 homoj. 27 tipoj de banterapio kun minerala kaj trinkebla akvo.
Montskia sporto
Komence 2010 en teritorio de kuracloko oni konstruis tri montskian deklivon:
2. "Severnij" (ruse "Северный" — 2 minutoj ĝis ĝin de pinto de deklivo "Katunj" (ruse "Катунь"). Pli mallarĝa deklivo, longo estas 650 metroj.
3. "Cerkovka" (ruse "Церковка") — la deklivo lokiĝas sur monto "Cerkovka" (ruse "Церковка"), oni supreniĝas per telfero (proksimume 25 minutojn). Longeco de la deklivo estas 2600 metroj.
Laŭ reguloj dum temperaturo malpli ol 26 °C la telfero ne funkcias.
Pro la klimato, la montskia sezono komenciĝas de la komenco de decembro kaj finiĝas fine de marto. Nivelo de neĝa kovro meze altas 1 metron.
Telegrafistoj de Titanic
Radiostacio de Titanic estis la plej moderna kaj la plej efika escepte de stacio en Olympic - kia estis kiam en kia ajn komerca ŝipo instalita. Dumtage ties atingebleco estis ekde 250 ĝis 400 mejloj kaj nokte ĝis 2000 mejloj. Titanic ricevis voksignon MGY. Radiotelegrafian kajuton kreis tri ĉambroj: en la unua estis instalita akceptilo, operacia tablo kaj kontrola ekipaĵo, en la dua elsendigilo kaj la tria servis kiel loĝoĉambro de la telegrafistoj. Elektran energion donis al la stacio generatoro movigata per vapormaŝino, okaze de savo ili povis uzi la generatoron por nafto, lokigita sur boatferdeko aŭ baterion de akumulatoroj. Por priservi la radiostacion zorgis du viroj: pli aĝa operatoro Jack Phillips kaj pli juna operatoro Harold Bride.
Deĵorposteno de ŝipaj radiotelegrafistoj estis aparta. Ili ne apartenis al ŝipaj oficiroj, ili diferenciĝis de ili eĉ per uniformo - ekzemple Phillips kaj Bride portis uniformojn de anoj de surmara deĵoro de Marconi - kaj pagis ilin apartenanta radiotelegrafia kompanio. Kun homekipo kaj kun oficiroj - precipe sur grandaj personaj vaporŝipoj - ili neniel renkontiĝis pli proksime, plurfoje ili eĉ ne konis ilin ĉiujn. Ilia mondo estis radiotelegrafia kajuto, kiun ili nur rare forlasis. La pretendema kaj elĉerpanta deĵoro ne permesis al ili tro distriĝi, ofte ili havis tiom da laboro, ke apenaŭ ili atingis en ŝipa manĝejo tagmanĝi aŭ vespermanĝi. Kaj ĉion ĉi por tre modesta salajro: ekzemple monata salajro de la pli juna radiotelegrafiisto de Titanic pagata fare de la kompanio de Marconi faris kvar anglaj pundoj. En la unuaj dekjaroj de la 20-a jarcento povis do fari funkciojn de radiotelegrafiistoj sur transoceanaj sole veraj entuziasmuloj, kiuj tute falis al fascina sorĉo de la mondo de elektromagnetaj ondoj.
Puolanka
Puolanka estas komunumo en la provinco Kainuu en la norda parto de Finnlando. Ĝis la jaro 2009 ĝi estis parto de la gubernio Oulu. Puolanka situas ĉ. 100 km norde de la provinca ĉefurbo Kajaani. En Puolanka situas lago Puolankajärvi. Administra centro de la komunumo Puolanka estas sur ĝia norda strando. En Puolanka situas ankaŭ la plej alta akvofalo de Finnlando, Hepoköngäs.
Ze kun tremao
Ze kun tremao (Ӟ ӟ, kursive <span style="font-family: times, Times New Roman, serif; font-size: larger">Ӟ ӟ ) estas litero de la cirila udmurta alfabeto. Ze kun tremao havas prononcon []. Bazo por ĉi tiu litero estis cirila litero З kaj diakrita signo tremao.
Ĝi ekzistas en Unikodo kun kodoj U+04DE Ӟ majuskla, U+04DF ӟ minuskla (la nombroj estas deksesumaj). En Unikodo ĉi tiu litero nomiĝas Ze kun tremao.
Guiro
<br style="clear:left" /> La guiro (güiro [gu'i:ro], hispane „langenario“) estas ĉirkaŭ 30 ĝis 40 cm longa, kava ritma instrumento el ligno. Ĝi apartenas al la speco de la perkutinstrumento kaj pli precize al la grupo de la skrapaj kaj frotaj idiofonoj.
La guiron oni ludas per ĉirkaŭ 12-15 cm longa, konuse formita lignobastoneto (aŭ dorno de histriko, metalkombilo aŭ -balailo). La pli granda konusa parto kuŝas je tio en la mano. Por la kolorigo de la sono la lignobastoneto estas ritme ludata ekde la dika ĝis la maldika finaĵo de supre suben aŭ retren. La deveno de la guiro estas en la afrika muziko, kun granda virtuozeco tamen oni uzas ĝin en la latinamerika, precipe kuba muziko.
Varianto de la guiro en la dominga muziko nomiĝas güira. Ĝi havas metalan korpon kaj grave rolas en merengo. Diference al la kubana güiro ĝi estas fabrikata el metalo.
Moderna formo de la guiro estas fabrikata el metalo kaj havas la formon de torpedo, kaj tial oni ankaŭ nomas ĝi tiel.
Herschel Grynszpan
Herschel Feibel GRYNSZPAN, kies nomo ankaŭ estas kelkfoje skribita "Grünspan", naskiĝis la 28-an de marto 1921 en Hanovro (Germanio). La daton de lia morto oni ne scias precize, li verŝajne mortis kiel viktimo de la Ŝoaho en la koncentrejo Sachsenhausen. Li estis judo de pola nacieco kiu kreskis en Germanio. Je la 7-a de novembro 1938, en la ambasadejo germana de Parizo, li atence pereigis germanan diplomaton Ernst Eduard vom Rath. Tiu atenco fariĝis preteksto de la nazia reĝimo por la pogromoj en Germanio dum novembro 1938 (inter aliaj dum la Kristala nokto)
Lia familio
Herschel Grynszpan naskiĝis en Hanovro dum 1921 kiel sesa el ok infanoj. Lia patro, Sendel Siegmund Grynszpan kaj lia patrino Rifka Silberberg, kiuj ambaŭ venis el la regiono ĉirkaŭ Radomsko en la tiam de la Cara Imperio okupita Pollando, forlasis dum 1911 (unu jaron post ilia geedziĝo) la Caran Imperion por instaliĝi en Hanovro. Post kiam Pollando retrovis sian teritorian suverenecon per la Traktato de Versajlo, ili fariĝis polaj ŝtatanoj.
LDT
LDT - (mallongigo de Lightning Data Transfer) dumproekta nomo de rapidega buso HyperTransport. La proekton firmao AMD lanĉis en 1997 j. En 2000j firmao Transmeta licencis la buson kontraŭ porprocesoraj energiŝparaj teknologioj. En 2001 j LTD ricevas nunan nomon HyperTransport.
(15341) 1994 CV16
(15341) 1994 CV16 estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la belga astronomo Eric Walter Elst elde la Observatorio La Silla en Ĉilio.
NGC 2276
NGC 2276 (aliaj indikoj — UGC 3740, IRAS07101+8550, MCG 14-4-28, KCPG 127A, ZWG 362.42, ZWG 363.27, 7ZW 134, ARP 25, ARP 114, PGC 21039) estas galaksio en konstelacio Cefeo.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
(13592) 1994 JU
(13592) 1994 JU estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la japana astronomo Takao Kobayashi elde la Observatorio de Ooizumi en gubernio Gunma (Japanio).
The Chambers Brothers
The Chambers Brothers estas usona soulo-grupo el Carthage, Misisipio, komence venintaj el baptisma ĥoro, plej konata pro siaj dek unu minutoj de la furoraĵo "Time Has Come Today" de 1968. La grupo estis parto de la nova usona kanto integrita de bluso kaj gospelaj tradicioj kun elementoj de moderna psikedela roko. Ĝia muziko estis konservita vivanta tra peza uzo en filmaj muzikaj bandoj.
Suda ponto
Suda ponto - estas kromnomo de ico muntata en ĉeftabulon kaj konsistanta el universala en-el-kontrolilo. La ico estas dua parto de ĉefĉiparo projektita laŭ haba arkitekturo. Suda ponto realigas kunlaboron de diskaj interfacoj (ATA, S-ATA, SCSI), seriaj kaj paralelaj interfacoj, busoj (ISA, PCI, PCI-X, PCI-E) ka. Por kunligi sudan kaj nordan ponton estas uzataj apartaj busoj, ekz: MuTIOL, IMB, HI 2.0, HyperTransport.
Pradillo
Geografio
Ĝi estas je 40 km de Logronjo, provinca kaj regiona ĉefurbo, laŭ la ŝoseo N-111, kiu trapasas la municipon inter km 292 kaj 295; laŭ tiu norde estas Torrecilla en Cameros, dum tute sude estas Villanueva de Cameros. Krome laŭ la regiona ŝoseo LR-454 oni iras al Gallinero de Cameros orienten.
La tereno de la teritorio estas montara, sed la rivero Iregua formas valon sur kiu kuŝas la urba kerno. La rivero ricevas akvon el kelkaj rojoj kiuj venas el altaj montoj kiuj limigas la valon. La altitudo de la municipo gamas inter 1200 m kaj 830 m. La vilaĝo mem estas je 880 m super marnivelo.
Historio
Ĝi apartenis al la grafoj de Nieva Ĝis la malapero de la senjorlandoj komence de la 19-a jarcento.
Dum la Moderna Epoko, Ortigosa prosperis pro la protekto fare de la Mesta kaj la industrio de la lano. La tolaĵoj fabrikitaj en la 18-a jarcento estis konsumitaj de la lokanoj, sed ankaŭ estis liveritaj al la reĝaj trupoj aŭ eksportataj al la cetero de Iberio.
Post la malapero de la senjorlandoj, en 1811, ĝi iĝis parto de la provinco Sorio, ĝis la kreado de la provinco Logronjo la 30an de novembro 1833.
Aktualo
La rura elmigrado okazis laŭlonge de la 20-a jarcento kaj tial oni malaltiĝis el 326 loĝantoj ĝis nunaj 64.
La ekonomio estas bazata ĉefe sur la brutobredado, forstado, la industrio pri ligno kaj la rura turismo.
Vizitindaĵoj estas la preĝejo, kvar ermitejoj, la proksima diglago, la rivero Iragua kun mirindaj rigardejoj al pejzaĝo ktp.
Karlskoga
Karlskoga estas urbo en la sveda provinco Örebro län kaj la historia provinco Värmland.
La urbo estas la centro de samnoma komunumo kaj laŭ la areo estas la dua plej granda urbo de la historia provinco Värmland: Tion tamen ne kaŭzas aparte multaj loĝantoj, sed domoj konstruitaj aparte dise. Laŭ la stato de en la urbo vivis  loĝantoj.
Ekonomio
La plej granda ekonomia branĉo ekde la fondiĝo de la loĝloko estas la produktado de armiloj. Elektinte la lokon de la armiloproduktejoj oni atentis preni lokon aparte for de la marbordoj kaj protektite de vastaj arbaroj, por ke eventualaj malamikaj armeoj havu laŭeble multe da problemoj per aviadiloj kaj bomboj trafi ĝin. Meze de la 20-a jarcento la loĝloko ricevis urbajn rajtojn.
La fino de la Malvarma Milito dum la jaroj 1989 ĝis 1991 kaj la sekva malpligraviĝo de la armiloprodukta industrio kaŭzis, ke la enloĝantaro malkreskis de proksimume 40.000 dum la jaro 1970 ĝis malpli ol 30.000 nun.
Alfred Nobel
La plej fama posedinto de la armila fabriko "Bofors" de Karlskoga de la jaro 1894 ĝis sia morto dum 1896 estis Alfred Nobel, kiu tiam vivis en la vilao "Björkborn" en la urbo. Kvankam li mortis en sia vilao en Sanremo, Italio kaj krome ankaŭ havis domon en Parizo, Francio, lia ĉefa loĝloko konsideriĝis la vilao en Karlskoga. Tial oni ĉi-tie leĝe registris lian faman testamenton, kiun li skribis en Parizo dum 1895 kaj kiu poste ebligis la kreon de la Nobel-premio.
Rilato al Esperanto
Inter 14.6.1947-1.7.1947 Karlskoga Esperanto-Societo "La Aglo" okazigis aranĝon "Verdaj Semajnoj en Karlskoga" kun rondvojaĝoj kaj festo de Sankta Johano.
Partneraj urboj
Pri la partneraj urboj de Karlskoga vidu la paĝon pri la samnoma komunumo.
Monteto Sialko
Historio
La Sialka zigurato estis konstruita ĉirkaŭ la jaro 3000 a.K. Komuna studo inter Kultura Heredaĵa Organizo de Irano, la Luvro kaj la Institut Francais de Recherche en Iran (Franca Instituto de Esplorado en Irano) konfirmas ankaŭ, ke la plej malnovaj setlejoj en Sialko datiĝas reen al 6000-5500 a.K.
Oni divenas, ke Sialko kaj la tuta areo ĉirkaŭ ĝi, ekestis pro la grandaj akvaj fontoj proksime de ĝi, kiuj ankoraŭ ekzistas. La Ĉeŝme-je Solejman ("la Fonto de Solomono") estis/as alportanta akvon al ĉi tiu areo de apudaj montoj dum miloj da jaroj.
La Ĝardeno Fin, konstruita en ties nuna formo en la 17a jarcento, estas tre populara turisma allogaĵo en la centra Irano. Estis ĉi tie, kie la reĝoj de la Safavida dinastio pasigis siajn feriojn for de siaj ĉefurboj. Ankaŭ estis ĉi tie, kie Piruz Nahavandi (Abu-Lo'lo': araba kromnomo por li, signifanta "La parto de Perlo"; Perlo (Morvarid en la persa) estis la nomo de lia filino), la perso, kiu murdis Kalifon Umar, estas entombigita. Ĉiuj ĉi restaĵoj estas trovitaj en la sama loko, kie Sialko situas nun.
Arkeologio
Monteto Sialko estis elfosita por tri fojoj (1933, 1934 kaj 1937) far teamo gvidita de Roman Ghirshman kaj lia edzino Tania Ghirshman.
Studoj rilataj al la loko estis faritaj de D.E. McCown, Y. Majidzadeh kaj P. Amieh.
Elfosadoj estis rekomencitaj por pluraj fojoj inter 1999 kaj 2004 far teamo de la Universitato de Pensilvanio kaj Irana Kultura Heredaĵa Organizo gvidita de Sadeg Malek Ŝahmirzadi sub la nomo la Sialka Rekonsiderada Projekto. Ekde 2008 irana teamo gvidita de Hasan Fazeli Naŝli kaj subtenita de Robin Coningham de la Universitato de Durham laboris ĉe la norda monteto kaj trovis 6 Malfru-Neolitikajn entombigojn.
Artefaktoj de la originala elfosado plejparte finiris al la Luvromuzeo n, dum kelkaj el ili nun povas esti trovitaj en la Brita Muzeo, la Metropola Muzeo de Arto en Nov-Jorko kaj la Nacia Muzeo de Irano kaj en la manoj de privataj kolektantoj.
Ĉi tiuj artefaktoj konsistis el kelkaj tre bone pentritaj potaĵoj.
Norda monteto
La norda monteto estas la plej malnova parto; la ekokupado de la loko datiĝas reen al la fino de la sepa jarmilo a.K. La monteto estas kunmetita de du niveloj: Sialko I (la plej malnova) kaj Sialko II. Arkitekturo de Sialko I-nivela estas relative rudimenta. Tomboj enhavantaj potaĵojn estis malkovritaj. La ceramiko komence estas iom aspra, tamen poste fariĝas de pli bona kvalito kun la pasado de tempo.
Zage arkaika pentraĵo (ĉ. 6000–5500 a.K.) estas trovita en Monteto Sialko I, sub-niveloj 1–2. Tio ĉi estas la plej malnova pentrita aĵo, kiu estis unue elfosita ĉe Monteto Zage en la Gazvina ebenaĵo. En sub-periodoj 3, 4 kaj 5, la potaĵoj havas klaran surfacon kun pentritaj ornamadoj. Ŝtonaj aŭ ostaj iloj estis ankoraŭ uzataj.
Suda Monteto
La suda monteto inkluzivas la Sialkon IIIan kaj IVan nivelojn. La unua, dividita en sep sub-periodoj, respondas al la kvina jarmilo kaj la komenco de la kvara miljaro (ĉ. 4000 a.K.). Ĉi tiu periodo estas en kontinueco kun la antaŭa periodo kaj vidas la kompleksecon de arkitekturo (mulditaj brikoj, uzo de ŝtono) kaj metiojn, precipe metalurgiajn.
Metalurgio
Evidentaĵoj montras ke Monteto Sialko estis grava metal-produktada centro en centra Irano dum la Sialko IIIa kaj Sialko IVa periodoj. Grava kvanto de metalurgiaj restaĵoj estis trovitaj dum la elfosadoj en la 1990aj jaroj kaj poste. Tio ĉi inkluzivas grandajn kvantojn de skoriaj (metalŝaŭmaj) pecoj, litargiraj kukoj kaj krisoloj (fandvazoj) kaj muldiloj.
Sialko IVa nivelo komenciĝas en la dua duono de la kvara jarmilo kaj finiĝas kun la forlaso de la loko komence de la tria jarmilo. Por la plej malnovaj sub-periodoj de la Sialko IVa, ekzistas ligoj kun la Mezopotamiaj civilizacioj de Uruk kaj Jemdet Nasr. Pli poste, la materialo estas simila al tio de Suzo IIIa (Proto-Elama nivelo), do tio ĉi estas kie la Proto-Elama horizonto ĉe Sialko estas trovita, kiel estas ankaŭ evidentaĵo pere de la eltrovo ĉi tie de kelkaj Proto-Elamaj argilaj tabluletoj.
La ruinoj de kio estas la plej malnova zigurato en la mondo, estas trovitaj ĉe ĉi tiu sama Sialko IVa nivelo.
Dua jarmilo a.K.
Post malokupado de pli ol jarmilo, la Sialka loko estas reokupita en la dua duono de la dua jarmilo. Ĉi tiu lasta fazo de okupado de la loko estas dividita en du periodoj: Sialko Va kaj Sialko VIa. La arkeologia materialo de ĉi tiuj du niveloj estis plejparte trovita en la du tombejoj, nomitaj tombejo A kaj tombejo B.
La unua reprezentas la Sialko Van nivelon. Ĉi tie estas trovitaj armiloj kaj aliaj objektoj el bronzo, same kiel juvelaĵoj kaj kelkaj feraj aĵoj. La ceramikaĵoj estas griz-nigraj aŭ ruĝaj, foje kun kelkaj ornamaĵoj, kio konsistas el geometriaj skemoj kaj povas esti komparitaj kun aĵoj venintaj de la lokoj en Gorgana valo (la pli postaj niveloj de Monteto Turang kaj Monteto Hesar).
Orgenfajfilo
Orgenfajfiloj estas la sonproduktaj konstruelementoj de orgeno. Ĉiu fajfilo normale povas produkti nur unu tonon, tiel ke bezonatas multnombro da diferencaj fajfiloj.
Por ebligi diferencajn sonkolorojn, oni uzas fajfilojn de diversaj konstrumanieroj. Fajfiloj de sama sonkoloro estas arigitaj en registroj.
Laŭ la songenera principo distingeblas du fajfilotipoj: lipfajfiloj, kiuj konsistigas la grandan plimulton de la fajfiloj de orgeno, kaj anĉo- aŭ lamenfajfiloj.
Materialoj
La kunmetado kaj la maniero de prilaborado ne rekte efikas sur la sonon de fajfilo, ĉar la fajfiltubo ne formas la resonancon. Tamen la elekto de la materialo povas kondiĉi la dikecon de la tuboparieto kaj limigi la intonacieblecojn (vd. malsupre). Ankaŭ la aĝo de fajfilo ne havas influon sur sian sonon, sed maksimume la diferencaj intonacimetodoj de antaŭaj epokoj.
Lignofajfilojn oni povas produkti el diversaj lignospecoj, el kverko, pinala aŭ fruktarba, foje ankaŭ el ekzotikaj lignoj aŭ bambuo. Plejofte oni kalfatras la lignofajfilojn interne per gluaĵo, tio ĉi tamen ne nepre necesas kaj sekvigas ŝanĝojn de la sono.
Oni sporade produktis orgenfajfilojn el porcelano kaj plastoj.
Je lamenfajfiloj la lameno kaj la gorĝo plejparte estas el latuno. La gorĝo de surbataj lamenoj tamen ankaŭ povas esti el stano aŭ ligno. La gorĝorando, sur kiu la lameno surbatas, povas esti kovrita per ledo, pro tio la sono iĝas pli milda kaj malriĉa je supratonoj. La agordilo kutime estas el malmola kuproalojo. Por la aliaj partoj de la lamenfajfilo oni uzas orgenmetalon aŭ lignon. Sed kelkfoje la resonatoro estas el kupro, zinko, latuno aŭ stanizita ferlado.
Lipfajfiloj
La tongenerado de la lipfajfiloj baziĝas sur tio, ke aerbendo estas blovata tra mallarĝa fendo kontraŭ akra eĝo, la lipo. Dum tio fleksiĝas la aerbendo kaj oscilas ambaŭflanke de la eĝo, kio instigas la aerkolonon ekoscili ene de la fajfilkorpo. Tio egalas la principon de la bekfluto.
Konstruo
Kvankam la tongenerado je ĉiuj lipfajfiloj estas sama, ili tamen distingiĝas laŭ la materialo, el kiuj ili estas fabrikitaj. Lipfajfiloj el metalo kutime havas cirklan kaj lignaj fajfiloj havas pro praktikaj kialoj plejparte rektangulan fajfilkorpojn. La nomoj por la konstruelementoj estas iomete diferencaj.
Fajfiloj el metalo
Lipfajfiloj el metalo konstistas el du partoj, la akriĝanta fajfilpiedo, per kiu la fajfilo staras sur la fajfilplanko, kaj la fajfilkorpo, kiu povas havi variajn formojn. La piedo estas supre preskaŭ fermita per horizontale surlutita plato, la kerno. Je unu flanko segmento de la cirkloforma kerno estas fortranĉita, kaj la piedo ĉiloke ne estas kunlutita kun la kerno, sed tiom enpremita al la rando de la kerno, ke formiĝas mallarĝa, paralela fendo, la t.n. kernfendo. La enpremitaĵo ĉe la piedo nomiĝas malsupra lipo. La antaŭa rando de la kerno oblikvas supren; tiu ĉi oblikvaĵo nomiĝas kernoblikvaĵo. La fajfilkorpo estas surlutita supre de la kerno. Super la kernfendo troviĝas plejparte rektangula malfermaĵo nomita fajfilbuŝo, kiu estas eltranĉita el la fajfilkorpo. La supra rando de la fajfilbuŝo formas la supra lipo. Ĉe malgrandaj fajfiloj la lipo estas enpremita en la fajfilkorpon (enpremita lipo), dum ĉe pli grandaj fajfiloj ĝi devas estis enlutita (surmetita lipo).
Fermaj fajfiloj
Lipfajfilojn oni ankaŭ produktas fermaj (aŭ fermitaj); por tio oni fermas la malferman tubfinaĵon per kovrilo (ĉe cirklaj metalfajfiloj) aŭ per la ŝtopilo (ĉe rektangulaj lignofajfiloj). Tio ĉi sekvigas, ke la tono produktita de tia fajfilo estas oktavon pli malalta ol supozigus la tubolongeco. Tio ĉi kaŭzas en tio, ke la staranta ondo en la fajfilkorpo pro reflekto ĉe la tubfinaĵo tie ne havas osciladekstremaĵon, sed devigite osciladnodon. Ene de la fajfiloj do estas anstataŭ la duono, kiel ĉe la malferma fajfilo, kvarono de la oscilo. La ondolongeco do estas duoble granda. Pro la sama kialo la suprotona spektro enhavas nur la malparnombrajn suprotonojn, la parnombraj suprotonoj, i.a. la oktavoj, mankas.
Fermaj fajfiloj estas konsiderinde pli mallaŭtaj kiel malfermaj kaj ankaŭ havas pli malhelan sonkoloron.
Duoblotona fajfilo
Malofta formo estas la duoblotona fajfilo. Ĝi havas klapojn mastrumeblaj per valvoj, kiuj ebligas simile al bekfluto la ekeston de pluraj tonoj por fajfilo.
Grandeco
La grandeco de lipfajfiloj etendiĝas ekde malmultaj centimetroj ĝis kelkaj metroj. Tre grandaj orgenoj kelkfoje havas fajfilojn (64′-registro), kies frekvenco situas malsupre de la homa aŭdamplekso. Tiajn malaltfrekventajn tonojn oni sentas kiel skuo kaj premsentimento sur la oreloj. La plej malalta tono, kiun la plejmultaj homoj ankoraŭ ekaŭdas kiel tono, estas la subkontra-C (kelkaj homoj ankaŭ eĉ aŭdas la subsubkontra-B kaj ege malmultaj la subsubkontra-B bemolan). La subkontra-C estas la plej malalta tono de 32′-registro (16,35 Hz). Kiel malferma fajfilo tio egalas sonan longecon de ĉ. dek metroj (sen la fajfilpiedo). Ege malgrandaj fajfiloj eĉ havas nur sonan longecon de malmultaj milimetroj. Je tiuj ĉi fajfiloj la fajfilpiedo, kiu ne kontribuas al la songenerado, estas kutime 15 centimetrojn longa aŭ pli.
La longeco de fajfilo difinas je lipfajfiloj rekte la tonalton. Oni distingas inter malfermaj kaj la fermaj, kiuj estas fermitaj supre per kovrilo aŭ ŝtopilo. Fermaj fajfiloj sonas oktavon pli malalta ol samlongaj malfermaj fajfiloj. Malfermaj konusaj fajfiloj estas des pli malaltaj, ju pli ili maldikiĝas.
La longeco lP de la fajfiltubo de malferma cilindra lipfajfilo estas kalkulebla per la frekvenco f kaj la rapido de sono c (= 343 m/s je 20 °C en aero) jene (λ estas la ondolongeco):
Je tio k estas la buŝkorektado (ankaŭ nomata praktika plimallongigo), kiu dependas de la tubodiametro d. Ĝi necesas, ĉar la ventro de la staranta ondo ne ekzakte finiĝas kun la fajfilfinaĵo, sed transstaras la fajfilbuŝon. Por ĝi la franca orgenkonstruisto Aristide Cavaillé-Coll trovis jenan formulon, kiu liveras proksimuman orientiĝon:
Kvankam la buŝkorektado principe ankaŭ ekestas ĉe la fajfilbuŝo, praktike je fermaj fajfiloj ĝi negrave rolas. La longeco de lG ferma cilindra fajfilo estas:
Oni ankaŭ povas konstrui fajfilon intence tro longa. Tio ĉi okazas pro optikaj kaŭzoj ofte ĉe fasadofajfiloj, je kio oni reduktas la efektivan longecon de la oscilanta aerkolono per eltranĉaĵoj dorsflanke de la fajfiloj. Trolongeco povas necesi pro akustikaj kialoj, se oni volas preterblovigi la lipfajfilon. Je tio la aerkolono sonas sur unu el la plej malaltaj supratonoj. Rilate al la sonanta supratono la fajfilo do estas tro longa kaj povus produkti la baztonon. Kutime cilindraj malfermaj fajfiloj estas konstruitaj preterblovaj, tiam ili estas duoble longa. Fermaj fajfiloj preterblovas la trian supratonon kaj estas do trifoje longa (do unu kaj duonan oble longa kiel malferma fajfilo en sama tonalto). Oni plifaciligas la preterblovadon per malgranda truo en la pipovando je ĉirkaŭ duona alteco.
Mezuro
Dum la longeco de fajfilo difinas esence la tonalton, la diametro samkiel la liplarĝeco de la fajfilbuŝo stampas la sonkoloron. Ĉion ĉi oni arigas sub la nomo mezuro.
La plej gravaj mezuroj je lipfajfiloj estas: Pluaj mezuroj estas la kernfendolarĝeco, la piedotrua diametro ktp.
Dum la intonaciado de la orgeno la intonaciisto parte ankoraŭ povas ŝanĝi la mezurojn. Por necilindraj fajfilformoj (mirlitono, ĉamkorno, spillpfeife, akrafluto ktp.) oni bezonas pli larĝajn mezurojn. Plimalvastasence oni nomas mezuro la larĝomezuron, do la proporcion de la diametro al la longeco de la fajfilo. Ĝi estas la plej grava mezuro ĉe la orgenkonstruo, el ĝi ekestas la klasifikado en „mallarĝe“, „mezlarĝe“ oder „larĝe“ mezuritaj registroj. Ĉar la fajfilbuŝmezuro ofte estas deduktita el la perimetro de la fajfilkorpo, la diametromezuro paŝas en la malfonon.
En 1927 la Deutsche Orgelrat (germana konsilantaro pri orgenoj) decidis normomezuron, kiu revenas al la orgenkonstruisto Dom Bédos (1709−1779) kaj la orgenkonstrua teoriisto Johann Gottlob Töpfer (1791−1870). La plej malalta fajfilo de la t.n. normprincipalo en 8′-pozicio laŭ Dom Bédos havas internan diametron de 155,55 mm. Se la longeco de du fajfiloj unu kun la alia proporcias 1:2, la unua fajfilo do sonas oktavon pli alta ol la dua, tiel la larĝecoj havas la proporcion:
Tio signifas, ke la altaj fajfiloj de registro ŝajnas iomete pli larĝaj, male la malaltaj iomete pli mallarĝaj. Tiaspeca mezuro, kiu esprimas la ŝanĝiĝon de la larĝeco depende de la ŝanĝiĝo de la longeco, nomiĝas sinsekvomezuro. La mezuro laŭ Töpfer intencas egaligi la aŭdakustikajn diferencojn, kiuj fariĝas je la t.n. fiksa diametromezuro de 1:2.
Praktike oni ne uzas la normomezuron, ĝi tamen prezentas komparomezurilon. Mezurojn kaj mezurdiagramojn oni faras kalkulante la deviadon de la normomezuro en. Pozitivaj nombroj signifas pli larĝan, negativaj nombroj pli mallarĝan mezuron. Se fajfilo por la tono C ekz. havas larĝecomezuron de −4 duontonoj, tiam ĝia diametro egalas al tio de la kvar duontojn pli altan kaj don pli mallarĝan fajfilon E de la normomezuro.
Tongenerado
La aero fluas tra la fajfilpiedo kaj eliras tra la kernfendo kiel aerbendo direktita sur la supran lipon. Je tiu ĉi la aerfluo deturniĝas kaj ekoscilas alterne eksteren-internen (detaloj vd. Ligna blovinstrumento). Tio ekosciligas ankaŭ la aeron en la fajfiltubo. Post kiam la oscilado stabiliĝis kun difinita frekvenco, ili estas percepteblaj kiel tono. La ekoscilan fazon ĝis la formado de stabila fajfilsono oni povas nomi sonekado. Tiu ĉi konsistas el ekblovbruetoj kaj mallongege aperantaj altfrekvencaj antaŭtonoj, kiuj grave stampas la sonon de fajfilo kiel ekz. la t.n. kraĉado de fermaj registroj. La daŭro de la sonekado dependas unue de la fajfiltipo, ventpremo kaj fajfilbuŝa alteco. La sonekado finiĝas per la atingado de la vera resp. stacia sono.
Konstrutipoj
Lipfajfiloj el metalo: (1) principalo, (2) malfermfluto, (3) gambvjolo, (4) akrafluto, (5) funelfluto, (6) ferma registro, (7) fermfluto, (8) kvintado, (9) mirlitono, (10) akra fermregistro.
Lipfajfiloj el ligno: (11) principalo, (12) malfermfluto, (13) fermregistro, (14) fermfluto.
Lamenfajfiloj (anĉvoĉoj): (15) trumpeto, (16) krumorno, (17) dulciano, (18) lignorigalo, (19) trumpetrigalo, (20) funelrigalo, (21) duoblokonusa rigalo.]]
Materialo kaj formo difinas decide la sonkoloron de fajfilo.
Lipfajfiloj el metaloj estas cirklaj, la kerno estas metalplato lutita ĉe la junto inter piedo kaj korpo. La korpo povas esti cilindra, supren pliakriĝanta (konusa), pli malofte funelforma aŭ kombinaĵo, ekz. malsupre cilindra, supre konusa. La fajfilkorpo de lignaj lipfajfiloj tamen kutime estas konstruita rektangula; ĝia kerno estas lignobloko fiksita ĉe la malsupra parto de la fajfilo. Por plibonigi la sonekadon de la fajfiloj oni uzas flankplatetojn instalitaj flanke de la fajfilbuŝo. Fermaj fajfiloj povas havi en la kovrilo malfermaĵon aŭ malferman tubeton; tiajn fajfilojn oni nomas duon- aŭ partfermaj.
Laŭ konstrutipo oni povas klasifiki la plej gravajn lip-registrojn jene:
Krom la cititaj konstruformoj ekzistas pluaj specialformoj kiel ekz. akra fermregistro aŭ rohrflöte.
Intonacio
La intonaciado estas komparebla kun la formado de kantista voĉo. Ambaŭkaze gravas, ke ĉiuj elementoj partoprenantaj la sonevoluon estas optimume ĝustigitaj kaj agorditaj unuj kun la aliaj. Ĉe kantisto tio ĉi estas precipe la gorĝospaco, ĉe fajfilo la lipspaco. La alojo (ĉe fajfiloj el stano kaj plumbo), la prilaborado kaj aĝo de fajfilo tamen preskaŭ ne influas la sonon, ĉar ne oscilas la materialo de fajfilo, sed la aero laŭforma de „aerkordo“, kiun oni ankaŭ nomas „aerbendo“. Depende de la ecoj de ĉi tiu aerbendo, kiu oscilas ĉirkaŭ la eĝo de la supra lipo, la tonkvalito de fajfilo ŝanĝiĝas.
Ekzistas 42 eblaj parametroj influantaj la sonon de fajfilo. La plej gravaj estas la alteco de la fajfilbuŝo, la larĝeco de la kernfendo kaj la t.n. kernpikaĵoj (t.e. enfendoj ĉizelitaj laŭ la aerfluo en la kernoblikvaĵon aŭ en la malsupran lipon).
Intonaciaj rimedoj
Por influi la sonon de fajfilo, ekzistas krom la variaj konstruformoj abundo da eblecoj, kiujn oni nomas intonacirimedoj. Al tiuj apartenas: esprimiloj, agordofendoj, flankplatetoj, fajfilbuŝa alteco, kernfenda larĝeco kaj ties ecoj, Kernoblikvaĵo kaj kontraŭoblikvaĵo, formo kaj pozicio de supra kaj malsupra lipoj, formo kaj nombro de kernpikaĵoj kaj la diametro de la piedotruo. La intonacirimedoj estis disvolvitaj dum la paso de la orgenkonstrua historio kaj laŭ varieco kaj diferenciga uzo atingas kulminon dum la epoko de la romantiko.
Intonacistiloj
En la historio de la orgenkonstruo ĉefe tri intonacispecoj estas ekkoneblaj:
Sonkunfandiĝo
Sonkunfandiĝon kiel postulatan en la romantiko oni nur povas atingi per ĝusta intonacio. Tiu ĉi devas plenumi tri postulojn:
Per la klasikaj intonacirimedoj (kernpikaĵoj, ŝanĝoj je la piedotruo, kernfendolarĝeco kaj fajfilbuŝa alteco) oni ne povas trovi kontentigan ekvilibron inter tiuj ĉi postuloj kaj homogena kaj forta sono. Se tono kun alta fajfilbuŝo, gravaj kernpikaĵoj kaj larĝa kernfendo estas intonaciata tro baztona, ĝi perdas forton kaj sonas obtuza. Se oni intonacias ĝin sen kernpikaĵoj, kun malalta fajfilbuŝo kaj plimallarĝigita kernfendo, la antaŭtonoj kaj altfrekvencaj soneroj malebligas, ke ekestas intime interplektita, harmonia supratonstrukturo kaj homogena sonbildo. Altaj kaj malharmoniaj soneroj malebligas bonan sonkunfandiĝon. Malmildaj kaj klaraj sonekaj bruetoj ĝenas grandajn muzikajn liniojn. Tamen tro malforte formitaj mezaj supratonoj forprenas de la sonon forton kaj koloron. Esprimiloj tiel estas elprovita rimedo por direkti la ekvilibron inter sonforto kaj kunfandiĝo. Ili efikas kiel sonfiltriloj: Laŭ grandeco kaj pozicio ili filtras certajn supratonojn kaj sonekajn bruetojn el la tutosono de fajfilo. La mezaj supratonoj per tio eĉ pli aŭdiĝas kaj donas al la tonon apartan esprimon (pro tio la nocio esprimilo). La esprimilo do estas tipa kaj grava intonaciilo por orgenoj romantikstilaj por atingi plej altan kvanton da sonkunfandiĝo.
Neniun influon sur la sonkunfandiĝon tamen havas la aranĝado de la registro- aŭ tonĉambretoj.
Agordado
Malfermaj metalfajfiloj povas esti tajlitaj laŭ tonalteco kaj pro tio ne disponas pri aparta agordinstalaĵo; tio ĉi kutimas precipe je malgrandaj fajfiloj (ekde ĉ. 1/2′-pozicio). Tiajn fajfilojn oni nur povas agordi per agordkorno. Tiu ĉi estas konusforma ilo, per kiu oni larĝigas aŭ mallarĝigas la fajfilojn je la tubfinaĵo. La avantaĝo de tiu metodo estas la pli stabila agordo kompare kun tiu de agordorulaĵoj aŭ -agordokovriloj (kiuj dumpase de la tempo povas misŝoviĝi i.a. pro la gravito kaj la materiallaciĝo), sed malavantaĝa estas la pli forta materialstreĉigo dum la agordado mem.
La tonalto de lipfajfiloj alikaze nur ŝanĝiĝas je temperaturfluktuadoj, ĉar tiuj efikas sur la sonrapidecon en la fajfilo: je varmo la fajfiloj agordiĝas pli alten, je malvarmo pli malalten. La transagordado sumiĝas po ĉ. 3,3 cendoj por celsia grado, kio egalas duontonon po 30 °C. Je tio principe nur ŝanĝiĝas la agordotonalto; inter si la fajfiloj restas en konstanta agordproporcio.
Proksimume ĉiujn 15 ĝis 25 jarojn la fajfilaro devas esti elkonstruata kaj purigata, ĉar polvosedimentoj malebligas la agordadon de la fajfiloj, precipe de la malgrandaj lipfajfiloj.
Lamenfajfiloj
La dua grupo de orgenfajfiloj estas la lamenfajfiloj aŭ anĉfajfiloj, je kiuj la aerfluo osciligas metallamenon, la sonon amplifas resonanctubo (kaliko). La metallameno batas dume aŭ sur t.n. gorĝon („surbata“ lamenvoĉo) aŭ batas (same kiel je harmoniumo) tra ekzakte konvena malfermaĵo („trabata“ lamenvoĉo). Trabataj lamenvoĉo tamen maloftas. La sono de lamenfajfiloj estas multe pli supratonriĉa ol tiu de lipfajfiloj.
Se supre mankas spaco, lamenfajfiloj povas esti fleksigitaj; plejparte oni fleksas ilin je 90 gradoj, tiel ke ili plupasas horizontale. Pli malofta fleksformo estas la „hispana fleksado“ aŭ ankaŭ „enenfleksado“. Ĉi tiu flekstipo pleje oftas je arĉinstrumentaj registroj. Je tiu oni metas en la malferman fajfiltubon ferman tubon kaj fiksas ĝin „libere ŝvebanta“. Per tio la fajfilo estas duonferma kaj duonmalferma. Tio ĉi generas arĉinstrumentecan sonon.
La tutecon de ĉiuj lamenfajfiloj oni ankaŭ nomas anĉfajfilaro, pruntnome laŭ la anĉo de lignoblovinstrumentoj. La nomo  knarfajfilaro  por la aro de ĉiuj lamenfajfiloj de orgeno devenas de la knara sono de la mallongtubaj lamenvoĉoj.