cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Rotario
Rotario kaj Esperanto
La Internacia Serva Komitato (ISC) kunvenis en Zuriko, la 16-an kaj 17-an de septembro 1931 kaj unuanime interkonsentis, ke 1. internacia lingvo estas ĉef-faktoro en la laboro por internacia bonvolo kaj kompreniĝo. Inter la konataj helplingvoj Esperanto estas la plej praktika pro la simpleco kaj facila lernebleco, ĝia relative granda literaturo, vasta uzado, organizita anaro tra la tuta mondo, uzata kaj alprenita de granda nombro da mondorganizaĵoj 2. la plej bona vojo por certigi la rekonon kaj disvastiĝon de Esperanto inter ĉiuj nacioj estas kunlaborado kun lernejaj aŭtoritatuloj kaj ĝi proponas, ke ĉiuj Rotario-kluboj estu atentigataj pri la valoro de Esperanto kaj pri la graveco enkonduki Esperanton kiel fakon devigan en ĉiuj lernejoj kaj universitatoj. En novembro 1931 la demando estis submetata al speciala komitato por plua esplorado kaj la direktoraro de Rotario Internacia rekomendis al ĉiuj Rotario-kluboj studi kaj diskuti la aferon en siaj kunvenoj same kiel en la distriktaj kaj tutlandaj konferencoj.
En la jarkunveno de Rotario Internacia en Bostono, Usono, la 26-an ĝis 30-an de junio 1933, en kiu partoprenis 8456 rotarianoj el 2021 kluboj de 57 landoj, oni decidis: „rajtigi la delegitaron, se ĝi trovas ion konsilinde, formuli planon por efektivigi aŭ almenaŭ progresigi la organizadon de mond-konferenco por decidi, kia lingvo estu universale uzota kiel helplingvo kaj por oficiale kuraĝigi ĉiujn landojn dekreti aŭ rekomendi instruadon de la elektita helplingvo en la lernejoj.“
Eminenta franca rotariano Maurice Duperrey, vicprezidanto de Rotario Internacia (1933-34) sekvis kurson de Andreo Cseh kaj estas konvinkita pri la valoro de Esperanto - André Baudet, eks-prezidanto de la Komerca Ĉambro en Parizo, estas honora membro de la Rotaria klubo en Parizo.
Fondiĝis du esperantlingvaj rotariaj kluboj.
En 2014-2017 ekzistis Rotaria eKlubo Esperanto (Rotary eClub Esperanto) en Italio. Ĝi estis la unua provo fondi elektronikan Rotarian klubon. Ĝi funkciis nur dum kelkaj jaroj interalie pro la altaj kotizoj, kiujn la membroj devis pagi al la itala Rotaria movado. Multaj el la eksmembroj estis inter la fondintoj de la sube menciota nova klubo.
16514 Stevelia
16514 Stevelia estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la de la usona astronomino Carolyn S. Shoemaker kaj de la kanada astronomo David H. Levy, elde la Observatorio de la Monto Palomar (Kalifornio, Usono).
Rotario
Rotario kaj Esperanto
En 2017 fondiĝis en Rotary Club de Esperanto Brasil (Rotaria Klubo de Esperanto Brazilo) en Brazilo. Ankaŭ ĝi estas elektronika klubo, kiu kunvenas per interreto. Ĝi havas dudekon da membroj.
16514 Stevelia
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de Steve kaj Amelia Goldberg, kiuj elspezis jarojn por instrui al komencantoj kiel observi la noktan ĉielon. La Universe Sampler de Amelia Goldberg, libreto de simplaj projektoj por komencantoj kun malgrandaj teleskopoj, estas oficiala projekto de la Astronomia Ligo. La paro ankaŭ helpis organizi la ĉiujaran Feston de la Steloj de Teksaso.
Rotario
Filioj
Interact estas la organizo de kluboj de servo patronita de Rotary International por junuloj de 12 al 18 jaroj de aĝo kiu serĉas helpi la gvidantemon, la amikecon kaj la bonan volon tra la servo al la komunumo. Kvankam la kluboj Interact estas aŭtonomaj kaj memsufiĉaj, ĉiu klubo ĝuas la patronecon de Klubo Rotary, kiu proponas al ĝi apogon kaj orientadon.
Vatin
Vatin, serbe Ватин, germane Wattin, hungare Versecvát [verŝecvAt] estas malgranda vilaĝo en Serbio en aŭtonomio Vojvodino, en distrikto Suda Banato en municipo de Versec.
Erdemli
Erdemli estas urbo en provinco Mersin en Turkio.
Vatin
Situo
Vatin situas proksime de la rumana landlimo, rivero Moravica kaj aŭtovojo E70.
Historio
La loko estis loĝata jam dum la bronzepoko. Sekvis dominado de romianoj, hungaroj, turkoj. Poste la loko estis senhoma. Ĝis Traktato de Trianon Versecvát apartenis al Hungara reĝlando, poste al Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj, depost 1928 al Jugoslavio, ekde 2006 kiel Serbio. En 1941 la germana armeo okupis la vilaĝon ĝis 1944. En 2002 loĝis en Vatin 250 homoj, (133 serboj (53 %), 67 hungaroj (27%), 12 jugoslavianoj, 10 rumanoj, 5 germanoj kaj aliaj).
Magnum
Magnum povas esti:
Aibara Susumu
En 1921 li fondis Esperanto-grupon en Keio-Universitato kaj prezentis al la universitato kursofinan tezon pri bahaa movado kun resumo en Esperanto. Li estis konsilanto de JEL. Li multe verkis por japanoj artikolojn pri Hungarujo. Li estis honora membro de Hungara Turana Asocio.
Hammelburg
Hammelburg estas urba komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Bad Kissingen kaj en la distriktaro Malsupra Frankonio de la federacia lando Bavario, borde de la rivero Fränkische Saale, alfluanto de la rivero Majno (ne miksenda kun la pli norda kaj pli granda rivero Saale, alfluanto de la rivero Elbo). Fine de la komunumo havis  loĝantojn.
Penta kruco
Pentaj krucoj estas monolitaj, rektaj kaj krudaj ŝtonoj, en formo de kruco, starigitaj pere de mortiginto en loko, kie oni okazis murdo. Ĉi tiu kutimo daŭris de la 13-a jarcento ĝis la duono de la 19-a jarcento en Eŭropo sur tereno de nordo de Italio ĝis Skandinavio. En Eŭropo nun estas ĉirkaŭ 7 000 da pentaj krucoj, de kiuj ĉirkaŭ 4 000 en Germanio kaj en Pollando troviĝas ĉirkaŭ 600 da krucoj.
La mortiginto, krome de starigo de la kruco, devis pagi kostojn de sepultado kaj de jura proceso. Li ankaŭ devis pagi pro vivtenado al familio de la mortigito. La mortiginto havis ankaŭ sindevigo kontraŭ eklezio, por ekzemple li devis aĉeti kandelojn aŭ pagi pro sankta meso dediĉita por trankvilo al animo de mortito. Sekve, li devis nudpiede pilgrimi ĝis sankta loko. La starigo de la kruco estis la lasta punkto de la pentofaro. Post la plenigo ĉiuj devigoj de jura verdikto la mortiginto estiĝis libera de kulpoj. La kruco estis starigita pro memoro, atento kaj averto al posteuloj. Ĝi ankaŭ instigis preterirantojn al preĝo pro animo de la mortiginto kaj la mortigito. Apud la kruco oni okazis konkordigo inter mortiginto kaj familio de mortigito. Ĝis la 14-a jarcento la pentaj krucoj estis rektaj kaj sen gravuraĵo. Ĉi tiuj kun gravuritaj iloj, per kiuj estis farita murdo, ekaperis en la 15-a – la 16-a jarcento. Oni povas trovi krucojn kun skulptaĵoj de: arbalestoj, tranĉiloj, ponardoj, glavoj, forkegoj, hakiloj, lancoj, haktranĉiloj, revolveroj. Ankaŭ estas krucoj kun profesia atributo de mortigito, por ekzemple martelo kaj pinĉilo. Surskriboj kun informoj pri tempo, loko, kriminto, mortigito, kaŭzo kaj ilo de murdo komencis aperi kune kun populariĝo de skriba scipovo. Alternativo de pentaj krucoj estis pentaj kapeletoj kun niĉeto por altareto, statueto aŭ pentraĵo. La pentaj krucoj estis faritaj de loka krudmaterialo. Ĉi tio do estis grejso, konglomeraĵo, granito, bazalto. Oni povas trovi ankaŭ krucoj kun plena aŭreolo aŭ duno de aŭreolo. Estas ankaŭ krucoj muntitaj en muro. Oni distingas multe da specoj de la krucoj: kruco de sankta Antono, trifolia, baroka, malta, duopa, greka, latina.
Les Chambres
Les Chambres estas malaperinta franca situanta en departemento Manche, regiono Normandio.
Ĝi nun formas parton de Le Grippon.
Terespol
Terespol estas urbo en Lublinio en Pollando. Ĝi apartenas al komunumo Terespol en distrikto Bialski.
Sankta Dajmo
La kreinto estis Majstro Irineu Serra.
La religianoj uzas trinkaĵon faritan de du herboj dum la rito. La trinkaĵo nomiĝas "Ajaŭasko" aŭ Sankta Dajmo, kaj per ĝi, ili faras kontaktojn kun la sankta mondo de Dio. La nomo "Daime" venas el portugallingva esprimo "Dai-me" (donu al mi), el la unua verso de ceremonia kanto, kiujn partoprenantoj kantadas dum la trinkado:
La oficialaj ritoj estas
Meso: Tago: Okazas en 13 tagoj malsamaj dum la jaro Tempo: Kutime daŭras 12 horoj Vestoj: Viroj tute blankaj kaj virinoj kun verda jupo, blanka ĉemizo kaj kroneto. 4 Partoj: Ĉiuj trinkas la Dajmon por rozaria preĝado; Poste, alia trinkado de Dajmo por eki aron de preĝkantoj, dancante kaj redrinkante ĝis la mezo de ili, Tiam, okazas libertempo por mallacigi (ĉirkaŭ 1 horo kaj duono); Ĉiuj restaras en siaj lokoj kaj reekas la aron de preĝkantoj ĝis la fino.
Similas iom al la Koncentreco, sed sen muzikiloj kaj kun precizaj preĝkantoj. Estas konata kiel la plej fortaj ritoj, okazas por sanigi la homojn el siaj pekoj aŭ aliaj aferoj.
La sanktaj libroj estas pluraj, sed la plej grava estas "O Cruzeiro" (La Granda Kruco), en kiu estas muzikoj skribitaj per Majstro Irineu dum siaj unuaj uzoj de la herboj.
Kvankam estas halucinogeno, Ajaŭasko ne kaŭzas manion. Ankaŭ ĝi povas esti tre malagrabla kaj kaŭzi fortajn vomojn al kiuj trinkas ĝin. Sekve, neeblas uzi ĝin por plezuro ekster religia kunteksto.
Aleuș
Aleuș [aleŭŝ] (hungare: Elyüs) estas vilaĝo en Rumanio administre apartenanta al la komunumo Halmășd.
Aleuș situas oriente de Halmășd kaj estas atingebla per la komunuma vojo DC86 tra Drighiu.
En la censo de 2002 la 346 loĝantoj deklaris jenajn etnecojn kaj preferatajn lingvojn :
TERYT
TERYT (Krajowy Rejestr Urzędowy Podziału Terytorialnego Kraju) estas oficiala enlanda registro de distriktoj en Pollando.
Burger King
Burger King estas internacia ĉeno da rapidmanĝejoj, kiu precipe vendas hamburgerojn, pomfritojn kaj limonadon.
Historio
La unua Burger King malfermiĝis en 1954 en Miami, Florido, Usono fare de du studentoj (James W. Mc Lamore kaj David Edgerton) de la hotellernejo. Unu el ili vizitis la antaŭiranton de McDonald's, kaj vidis la potencon de la produkteska hamburgervendejo. En 1963 la unua eksterlanda establo malfermiĝis, kaj en 1975 la unua Eŭropa establo en Hispanio.
Produktoj
La ĉefprodukto de Burger King estas la Whopper. Ekde 2000 Burger King ankaŭ vendas vegetaran produkton, la "Burger King Veggie". Por infanoj estas la "Kids Meal" (Infana Manĝo). Antaŭ kelkaj jaroj Burger King enkondukis "King Delight" produktojn, kun malpli ol 5% da graso.
Landoj
Mapo de tie kie Burger King estas aktiva.
Magnum Photos
Magnum Photos estas agentejo de fotistoj fondita en 1947 per iniciato de fotoĵurnalisto Robert Capa.
Burger King
Landoj
La plej granda Burger King en la mondo estas sur la flughaveno Schiphol en Nederlando.
Magnum Photos
Antaŭhistorio
Fondi kooperativan agentejon por fotistoj estis longtempe sonĝo de la fotoĵurnalisto Robert Capa, ekde kiam li, 18-jaraĝa, laboris en 1931 en fotoagentejo Dephot direktita far Simon Guttman. Tiam li rimarkis la utilon de tia organizaĵo por fotistoj, por ilia profesia disvolvo, por la negocado kun foto-aĉetantoj, por promociado de la laboro de la fotistoj, kaj eĉ por defendi foje iliajn rajtojn. Robert Capa plumaturigis sian ideon kaj menciis ĝin unuafoje konkrete -eĉ menciante kolegojn por partopreno- en letero al Arthur Koestler skribita en Ĉinio la 27an de Julio de 1938, dum li havis organizaĵon de junaj ĉinaj fotistoj kiujn li trejnadis.
Fondo
Magnum Photos estis fondita en kunsido okazinta en restoracio de la Muzeo de Moderna Arto, en Novjorko, en 1947. La fondintaj membroj estis kvin fotistoj plus du entreprenistinoj. La fotistoj estis: Robert Capa, Henri Cartier-Bresson, David Seymour (amike karesnomata "Ĉim"), George Rodger kaj Bill Vandivert. La du virinoj estis: Rita Vandivert, komisiita pri la rilatoj de la agentejo en Novjorko kaj Maria Eisner komisiita por tiuj rilatoj en Parizo.
Unuaj principoj
La principoj por fukciado de la ĵusfondita organizaĵo estis: Defendi la individuajn rajtojn de la membroj fotistoj, finance subteni la membrojn dum personaj projektoj, kaj esti peranta organizaĵo inter la fotistoj kaj la komunikmedioj.
Leslie Stevens
Leslie Stevens naskiĝis en Vaŝingtono. Lia intereso en scienco estis spronita, kiam li studis ĉe la mararmea akademio ĉe Annapolis pro la peto de sia patro, admiralo de la usona mararmeo. Tamen, teatro de Broadway interesis lin pli ol kariero de la armeo, kaj li iris al Novjorko por labori kiel verkisto. Li verkis komedian teatraĵon "The Marriage-Go-Round" (anglalingva vortludo de "nupto" kaj karuselo), kiun li adaptigis por kino. Li produktis tiun filmon, kun aktorino Susan Hayward, en 1961. Li verkis la scenaron por la filmo The Left Handed Gun (1958) direktita de Arthur Penn kaj aktorita de Paul Newman.
Magnum Photos
Frua historio
Kvankam la organizaĵo estis sukcesa, frue evidentiĝis la neceson de ŝanĝoj: La funkciado de la organizaĵo ne povis financiĝi per la nura laborado de kvin fotistoj -kiom ajn bonaj ili estis- kaj unu el la fondintoj, Bill Vandivert, baldaŭ frolasis la organizaĵon.
Leslie Stevens
Li verkis multe por multaj televidserioj ekde 1950-aj jaroj al 1980-aj jaroj. Li estis kandidatigita en 1965 por Tagtempa "Emmy Premio" por la televidserio "The Name of the Game".
Stevens mortis en 1998 en Los-Anĝeleso.
Kanalado
Kanalado temas precipe pri la kontakto per mediumo kun nevideblaj dimensioj, mondoj, al kiuj apartenas inteligentaj estaĵoj proponita de kelkaj mistikaj skoloj, ĉefe de anglalingvaj landoj. Ne temus pri la klasika spiritisma kontakto kun la animoj de la mortintoj, sed al Spiritismo, morto kaj vivo estas rilataj, sekve, spirito eble ne sentas sin "morta", sed vivanta en alia dimensio aŭ mondo.
La korpo kaj animo de la persono pere de kiu tiaj mesaĵoj estas donataj funkcias kiel 'kanalon', en la spiritismo nomata 'mediumo'. Fama libro pri kanalado estas 'A course in Miracles - ACIM' ('Kurso en mirakloj') en kiu oni traktas la kuracadon de la interna sinteno aŭ konsciiĝo pri ĉeesto de amo anstataŭ timo, paco anstataŭ konfklikto.
Magnum Photos
Frua historio
En 1948, kiel Plena Asociano, anstataŭanto de Bill Vandivert, eniris en la agentejon Werner Bishop.
Nuna organizaĵo
Poste eniris en Magnum Photos aliaj fotistoj kiel: Eve Arnold, Elliot Erwitt, Burt Glinn, Ertich Hertmann, Erich Lessing, Inge Morath, Marc Riboud kaj Denis Stock.
Mgnum Photos daŭre kreskadis, kaj nuntempe ĝi reprezentas la laboraĵojn de pli ol 200 fotistoj lokitaj en tre diversaj landoj.
Vikram Samvat
Vikram Samvat (Bikram Samwat) estas kalendaro fondita de la Barata imperiestro Vikramaditya. Ĝi estas kutima kaj oficiala kalendaro en Nepalo. Ĝi komencas la 13-a aŭ 14-a de aprilo -56, do estas 56.7 jaroj pli frua ol la Gregoria kalendaro.
Pierre Tchernia
Pierre Tcherniakowski, alidire Pierre Tchernia (naskiĝis en Parizo, mortis  en Parizo) estis franca aktoro, reĝisoro, televida produktisto kaj prezentisto.
Kromnomita « Monsieur Cinéma » reference al samnoma televid-elsendo kiun lin kun-prezentis, aŭ « Pierre “Magic” Tchernia » fare de prezentisto Arthur en la kadro de elsendo Les Enfants de la télé, li estis unu el la pioniroj de franca televido.
Scenaristo
Li ankaŭ partoprenis al animacia adapto de bildrakontoj de René Goscinny:
Reĝisoro
Pierre Tchernia ankaŭ realigis kvin adaptojn de noveloj de Marcel Aymé:
Stacio Teradachō
Stacio Teradachō (japane: 寺田町駅 [Teradachō-eki], angle: Teradachō Station) estas fervoja stacio en Kvartalo Tennōji, Osako, Japanio. La stacio servas 1 linion de JR Okcidenta: Ringlinio de Osaka.
Justeco
Justeco (el la latina iustitia) aŭ justo estas unu el la kvar kardinalaj virtoj, kiu konsistas el la konstanta kaj firma deziro doni al ĉiu tion, kion li aŭ ŝi meritas. La justeco estas la koncepto, kiun ĉiu epoko kaj civilizo havas pri la komuna bono, inkluzive de la naturaj bonoj. Temas pri valoro determinita de la socio. Ĝi naskiĝis el la neceso pluhavi harmonion inter ties membroj. Estas aro de reguloj kaj normoj kiu preskribas taŭgan markon por la rilatoj inter personoj kaj institucioj, ĉu permesante, ĉu malpermesante specifajn agadojn en la interagado de individuoj kaj institucioj.
En kristanismo la atributo de justeco estis kronita kiel la oka eco post la sep virtoj.
Platono
Platono kontraŭas la tradician aliron, ke justeco estas doni al ĉiu sian propran, aŭ kion li meritas, kaj li aldonas al tio kondiĉojn. En Politia li evoluigas la ideon, ke nur la filozofa reĝo scius doni al ĉiu homo tion, kion estas dezirata al li.
Aristotelo
Laŭ Aristotelo la justulo estas la bona homo, tiu kiu havas la bonan virton. Ĉi tiu persono estas homo, kiu uzas sian juĝpovon por realigi sian esencon kiel persono. Tio estas, la homo, kiu rimarkas sian esencon kiel homo, estas ankaŭ bona homo. La justulo-saĝulo estas tiu, kiu elektas la principon de la "ora vojo" (la "meza vojo") kaj uzas ĝin ĝuste uzante sian diskretecon en la elekto de siaj faroj. Ago, kiu meritas esti farita, estas la ago tute taŭga al la situacio, ĝi estas la go kiu estas bone juĝita kaj pripensita. Laŭ la Aristotelismo, la memrealiĝo de la homo, "justo": la "supera bono" konata kiel feliĉo, dependas de la homo mem kaj nur de li.
Thomas Hobbes
Malsama aliro al la koncepto de "justeco" povas esti trovita en la vortoj de la brita filozofo Thomas Hobbes, kiu argumentas ke justeco dependas de la rilato inter persono kaj lia konulo-aliulo. Laŭ Hobbes ĉiuj homoj naskiĝas kun malbona instinkto. La celo de homa socio estas fiksi limojn kaj regulojn por ke li povu vivi en humana kaj protektita socio. Laŭ Hobbes, la homo, kiu praktikas justecon, estas tiu, kiu pretas engaĝiĝi pri traktato aŭ interkonsento (vidu socia kontrakto) inter homoj, por realigi sian esencon kiel persono.
Immanuel Kant
Kvin jarojn post kiam ilia filo publikigis sian utilismon en la libro "Enkonduko al la Principoj de Moralo kaj Leĝodonado", Immanuel Kant, prusa filozofo, publikigis sian libron "Supozoj por la Metafiziko de Moraloj", en kiu li kritikas utilismanismon kaj prezentas sian filozofia doktrino. Laŭ Kant, kio donas signifon al ago ne estas ĝiaj konsekvencoj nek sekvoj sed la motivo sur kiu ĝi baziĝas. La motivo devas esti tiu de la morala devo, kontraste al la memintereso kiu estas malĝusta motivo - fari ion ĉar ĝi helpos al mi, ne fari ion ĉar ĝi malbonigos min.
Sed ne sufiĉas, ke la motivo estu de morala devo. La morala homo devas starigi al si leĝojn, laŭ kiuj li ĉiam agos, sendepende de la sekvoj de siaj agoj. Tiuj ĉi leĝoj, laŭ Kant, devenas nur de homa racio, kontraste al emocio. Kiam homo iras por determini, kiuj estos la leĝoj, kiuj gvidos liajn agojn, li devas demandi al si du demandojn. La unua estas ĉu ĉi tiu leĝo povas fariĝi universala leĝo kaj ankoraŭ sukcesi plenumi ĝin. La dua provo de leĝo, kiun oni starigis al si mem, estas ĉu tiu leĝo traktas homojn kiel celon en si mem, kontraste al leĝo, kiu traktas homojn kiel rimedon, kiel manieron atingi celojn kiel personan gajnon aŭ la bonfarton de la ĝenerala socio. La kialo, laŭ Kant, kial estas malĝuste trakti la homojn kiel rimedojn, estas ke ili estas raciaj estaĵoj, kapablaj pensi logike. Tial ili estas indaj je respekto.
Arganzuelo
Arganzuelo, aŭ hispane Arganzuela, estas la nomo de unu el la 21 distriktoj de la municipo Madrido, Hispanio. Ĝia teritorio troviĝas oriente de la rivero Manzanaro kaj ene de la perimetro de la Aŭtoŝoseo M-30. Ĝi havas limojn, norde kaj nordoriente kun Centro kaj Retiro; oriente kaj sudoriente kun Ponto de Valjeko; sude kun Usero kaj okcidente kun Latina kaj Karabanĉelo.
Ajolo
Ajolo, propalingve Aiola (1995-2004) aŭ Ayola (post 2004), estas esperantido proponita de fizikisto doktoro Richard W. Stimets en 2002 post preskaŭ 50 jaroj de planado. En 2002 kaj 2003 oni kondukis somerajn kursojn pri Aiola. La Aiola Research Group (ARG) estas responsebla grupo pri la projekto. Unua versio de Aiolo aperiĝis en 1995, estas novaj versioj ĝis 2004. La projekto estis influita de Loglano kaj de Interlingvao. Lasta versio havas gramatikon kiu klare emas al modelo de Loglano, influon de Interlingvao oni ne fortis sentas. Ajolo estas facile legebla por lerta Esperantisto sen antaŭa studo.
Gramatiko
Laŭ la aŭtoro, gramatiko de Ajolo estas "simpla kaj logika" celante minimigi dusencojn.
Alfabeto kaj prononco
Ĝi uzas latinan alfabeton kaj forigis ĉapelitajn literojn.
Morfologio
La verbsistemo de Ajolo estas tre simila al Esperanto. Substantivoj ne varias laŭ akuzativo, adjektivoj tute ne varias. La pluralon oni faras per -i.
Vortprovizo
La aŭtoro klopodis konstrui maksime rekoneblan vortprovizon. Tiu ideo, ŝajnas esti la ĉefa influo de Interlingvao, sed la vortprovizo estas tre simila al tio de Esperanto kaj Ido.
Specimenoj
Traduko: La brazila kulturo estas formita ne nur de portugalanoj, kiuj donis al la lando ĝian plej komunan religion kaj lingvon, sed ankaŭ de nativaj amerikanoj, multaj afrikanoj kaj aliaj kolonizantoj de tuta Eŭropa, Meza Oriento kaj Azio.
Les Champs-de-Losque
Les Champs-de-Losque estas malaperinta franca situanta en departemento Manche, regiono Normandio.
Ĝiaj loĝantoj nomiĝas Saint-Aubinais.
Ĝi nun formas parton de Remilly Les Marais.
8691 Etsuko
8691 Etsuko estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la japanaj astronomoj Yoshio Kushida kaj Osamu Muramatsu elde la observatorio de la Suda Jacugatake apud Hokuto (gubernio Jamanaŝi).
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de Etsuko Kobayashi, unua virino lektorino ĉe la Planetario kaj Astronomia Muzeo Gotoh de Tokio, kie ŝi laboris dum 30 jaroj ĝis 1986. Fama pro ŝia stilo de prelegoj, kiu lasis multajn aŭskultantojn ĉarmitaj, ŝi edukis multajn junajn prelegantojn, kiuj estas nun aktivaj. Ŝi ankaŭ laboris por la eldonisto de scienca gazeto kaj fariĝis mem konata verkistino de libroj pri astronomio.
(120644) 1996 RM3
(120644) 1996 RM3 estas marsrenkonta asteroido malkovrita la en la kadro de la astronomia kampanjo Near Earth Asteroid Tracking (NEAT) elde la stacio de Maui de la reto GEODSS sur la monto Haleakalā (Havajo, Usono).
Orbito
Ĝia estas en orbita resonanco 4:9 kun Marso.
Erzin
Erzin estas urbo kaj distrikto de Turkio. Ĝi situas en la provinco Hatay, en la plej suda parto de Turkio, lime de Sirio, kaj apartenas al la Mediteranea regiono (turke Akdeniz Bölgesi) de la lando. Fine de en la distrikto vivis.
Román Ayza
Román AYZA y MAQUÉN estis hispana esperantisto en la pionira periodo antaŭ la unua mondmilito.
Profesie staba kolonelo kaj armea inĝeniero, li estis ankaŭ membro kaj gvidanto de la Hispana Matematika Societo (1913), kaj verkis diversajn librojn pri matematiko en la hispana lingvo.
Li estis dua prezidanto de Hispana Societo por Propagando de Esperanto kaj kunfondinto de Esperanto-Grupo 1903, ambaŭ en Valencio. La lokan grupon li kunfondis kun infanteria kapitano Rafael Duyós Sedó kaj telegrafestro Fernando Soler Valls.
Por la lernolibroj de Fernando Soler Valls "El idioma internacional auxiliar Esperanto al alcance de todos (vulgarización de gramática Esperanto-española)" kaj "El Esperanto al alcance de todos" li verkis antaŭparolojn.
= Verkoj =
Sepultura
Sepultura estas brazila muzikgrupo de draŝa metalroko, ĝi naskiĝis en 1984, kiel ludeco per la fratoj Max kaj Igor Cavalera en Belo Horizonto. Unue ĝi estis kun aliaj partoprenantoj kaj hodiaŭ havas grandan fanklubon en tuta mondo. La muzikoj temas pri politiko kaj religio.
Beromünster
Beromünster estas komunumo en la distrikto Sursee en Kantono Lucerno, Svislando. Ĝi havis 4437 loĝantojn je la 31-a de decembro 2008. Ĝis 1934 la komunumo nomiĝis Münster.
Geografio
Beromünster situas en la supra parto de la valo de la rivero Wyna, alfluanto de la rivero Aro. La Wyna-Valo situas inter la valo Seetal kun la lagoj de Baldegg en oriento kaj Halwil kaj la Suhre-Valo kun la Lago de Sempach en okcidento. En ĝia nordorienta pinto la vilaĝo Mosen, kiu kiel parto de la iama komunumo Schwarzenbach ek de la 1-a de januaro 2009 apartenas al Beromünster, situas ĉe la bordo de la Lago de Hallwil.
Najbaraj komunumoj
La komunumo Beromünster limas en nordo al Rickenbach kaj Menziken (Kantono Argovio), en nordoriento al Beinwil ĉe la lago (Kantono Argovio) kaj Hitzkirch, en oriento al Ermensee kaj Römerswil, en sudo al Neudorf kaj Eich, kaj en okcidento al Schenkon kaj Geuensee.
Trafiko
En la jaroj 1905 kaj 1906 estis konstruita fervojlinio de Reinach al Beromünster, kiu estis fermita en la jaro 1991 kaj anstataŭigita per buslinio. Nuntempe Beromünster estas konektita al la reto de la publika trafiko per tri buslinioj.
La plej proksima aŭtovojaliro troviĝas en Sursee al la nacia svisa aŭtovojo A2 en distanco de 10 km.
Sur la teritorio de la najbara komunumo Neudorf situas la Aerodromo Beromünster (ICAO-Kodo: LSZO) kun herba kurvojo, de kie la fluggrupo FLUBAG ofertas rondflugojn kaj fluglecionojn.
Landa radioelsendilo Beromünster
La komunumo Beromünster estas ĉefe konata, ĉar tie troviĝis ek de la 11-a de junio 1931 ĝis la 31-a de decembro 2008 troviĝis la svisa nacia radioelsendilo. En la jaro 1937 la sendilo estis ekipita per la Blosenberg-elsendoturo. La radioelsendilo Beromünster akiris gravan signifon dum la dua mondmilito, kiel la lasta libera germanlingva voĉo en la mondo. Radio Beromünster, kiu hodiaŭ estas konata kiel Radio DRS (Radio de la germana kaj rumanĉa Svislando) de Beromünster sendis dum 77 jaroj unue sur la mezonda kanalo 529 kHz kaj ek de 1978 sur 531 kHz. La sendoturo estas konservita kiel konstrumonumento kaj estas la intenco protekti ĝin.
Historio
La unua dokumenta mencio de la vilaĝo Beromünster datiĝas el la jaro 1223 kiel villa Beronensis. Jam en la jaro 1036 estis menciita la Abatejo Sankt-Mikaelo nome kiel Peronis monasterium ... sancti Michaelis.
Dum mezepoko Beromünster apartenis al la Mikaela distrikto, kiu estis senjora distrikto de la Abatejo Sankt-Mikaelo en Beromünster. Beromünster kvankam ne urbo, akiris diversajn urbajn privilegiojn kiel merkatorajton kaj civitanrajton por siaj liberaj loĝantoj. La abatejo kaj la Mikaela distrikto unue troviĝis sub la regado de la Grafoj de Kiburgo kaj ek de 1264 de ties heredantoj la Habsburgo. Post la Batalo de Sempach la Mikaela distrikto en 1415 unue falis sub la regadon de Sursee kaj poste en la jaro 1420 rekte de la urbo Lucerno.
Dum la tempo de la Helveta Respubliko Beromünster estis la centro de la helveta distrikto Münster. Ek de 1803 Beromünster apartenas al la distrikto Sursee.
Je la 1-a de decembro la antaŭa komunumo Schwarzenbach estis integrita al la komunumo Beromünster. Per voĉdono de la 17-a de junio 2007 la civitanoj de Gunzwil kaj Beromünster akceptis la aliĝon de Gunzwil al Beromünster, kio realiĝis je la 1-a de januaro 2009.
Fontoj
La informoj en ĉi-tiu artikolo baziĝas kaj sur la artikolo Beromünster en la germanlingva vikipedio, sur la artikolo pri la komunumo kaj la abatejo Beromünster en la Historia Leksikono de Svislando kaj la oficiala retpaĝo de la komunumo Beromünster.
12008 Kandrup
12008 Kandrup estas tre malgranda sed eksterordinare hela duopa marsrenkonta asteroido, malkovrita la de la usona astronomo Timothy B. Spahr elde la Stacio Catalina de la Observatorio Steward, nord-oriente de Tucson (Arizono, Usono).
Satelito
Observoj de ĝia luma kurbo en julio 2007 lasis suspekti, ĉu ke ĝi estus duopa asteroido aŭ kontakta duopo, ĉu ke ĝi havus longigitan formon.
Kotajko
Kotajko (Կոտայք), estas provinco de Armenio. Ĝi situas ĉe la centra regiono. Ĝia ĉefurbo estas Hrazdan kaj la plej granda urbo estas Abovjan. Ĝi estas nomita laŭ la kantono Kotajko de la historia provinco Ajrarato de Antikva Armenio.
Kotajk limas kun la provinco Lori norde, la provinco Tavuŝo nordoriente, la provinco Gegharkunik oriente, la provinco Aragacotno okcidente, kaj la provinco Ararato kaj la ĉefurbo Erevano sude. Kotajko estas la sola provinco en Armenio, kiu ne havas limojn kun fremdaj landoj.
La provinco estas hejmo de multaj praaj famaĵoj kaj vidindaĵoj en Armenio inkluzive de la Templo de Garni de la 1-a jarcento, la mezepoka Fortikaĵo Bĝni, monaĥejo Keĉaris de la 11-a jarcento kaj monaĥejo Geghard de la 13-a jarcento. Kotajko ankaŭ estas hejmo de la populara vintra sporta feriejo kaj la banurbo de Caghkadzor kaj la montara feriejo Aghveran.
Etimologio kaj simbolo
La provinco Kotajko estas nomita laŭ la historia kantono Kotajko de la historia provinco Ajrarato de Antikva Armenio, rekte regita fare de la reĝa arsakida dinastio.
Kotajko unue estis menciita kiel armena regiono fare de Ptolemeo kiel Kotakene. Laŭ Moseo de Ĥoreno, la nomo Kotajko devenas de praa proksima setlejo nomata Kutis.
La simbolo de Kotajko estas la leono de Geghard prezentita sur la blazono de la provinco, staranta sur tradicia armena sunhorloĝo de Monaĥejo Keĉaris, ĉirkaŭita de aro da armenaj vinberoj de ambaŭ flankoj. La ornama statuo de la leono de Geghard estis starigita en 1958 inter la montoj Kotajko, survoje al la monaĥejo Geghard de la 4-a jarcento. Ĝi devenas de la ornamaj leonoj ĉizitaj sur la muroj de la monaĥejo. La pagana Templo de Garni, de la 1-a jarcento, ankaŭ estas prezentita sur la blazono de Kotajko.
Geografio
Situanta en la centra parto de la nuna Armenio, Kotajko kovras areon de 2.089 km 2 (7% de tuta surfaco de Armenio). Ĝi limas kun la provinco Gegharkunik oriente, la provinco Tavuŝo nordoriente, la provinco Lori norde, la provinco Aragacotno okcidente, la provinco Ararato sude kaj la ĉefurbo Erevano sudokcidente.
Historie la nuna teritorio de la provinco ĉefe okupas partojn de la kantonoj Aragacotno, Kotajko , Varaĵnunik kaj Mazaz de la provinco Ajrarato de Antikva Armenio.
Kotajko okupas la nordorientan parton de la Ararat-ebenaĵo. La Kotajka ebenaĵo situanta inter riveroj Hrazdan kaj Azat havas altecon de 1,200-1,500 metroj super marnivelo. Ĝi estas regata de la montoj Gegham de la nordoriento inkluzive de la montoj Aĵdahak, Hatis kaj Gutanasar. La provinco alproksimiĝas al la montoj Pambak norde, dum la montoj Caghkunjac situas okcidente, kaj la montoj Voghĝaberd sudokcidente de Kotajko.
Trafita de la Gegham-vulkanoj, la tera reliefo de Kotajko estas kovrita per lafo kaj tofo.
Hrazdan, Getar kaj Azat estas la 3 ĉefaj riveroj de la provinco. Lago Akna situanta ĉe alteco de 3,032 metroj, estas la sola lago en la provinco.
La klimato de la provinco estas sufiĉe diversa. Ĝi varias inter arida kaj duonarida klimato sude, kaj neĝa klimato centre kaj norde. Jarpluvaj niveloj estas malpli ol 200 mm en la sekaj areoj, dum ĝi varias inter 400 kaj 900 mm en la altaĵoj en la centro kaj la nordo de la provinco.
Historio
Antaŭ la fino de la 9-a jarcento, la regiono iĝis parto de la tiam ĵus establita Bagratida Armenio. Inter la 11-a kaj 15-a jarcentoj, la regiono suferis respektive de la invadoj de selĝukoj, mongoloj, ak-kojunloj kaj kara-kojunloj. Komence de la 16-a jarcento, la teritorio de nuntempa Kotajko iĝis parto de la Erivan Beglarbegi ene de la Safavida Irano. Dum la unua duono de la 18-a jarcento, la teritorio fariĝis parto de la Ĥanato de Erevano sub la regado de la afŝarida dinastio kaj poste sub la kaĝara dinastio de Irano. Ĝi restis sub la persa regado ĝis 1827–1828, kiam Orienta Armenio estis cedita al la Rusa Imperio kiel rezulto de la Rusa-Persa Milito de 1826–1828 kaj la subskribo de la Traktato de Turkmenĉajo. Kun la falo de la Rusa Imperio kaj post la decidaj armenaj venkoj super la turkoj en la bataloj de Sardarapat, Aparan kaj Karakilisa, la regiono fariĝis parto de la sendependa Armenio en majo 1918.
Post 2 jaroj de mallonga sendependeco, Armenio fariĝis parto de Sovetunio en decembro 1920. Post la dua mondmilito, Kotayk atestis gravan kreskon kaj disvolviĝon sub la soveta regado. Multaj novaj urbaj setlejoj kaj industriaj centroj estis establitaj en la regiono, inkluzive de la urboj Bjureghavan (1945), Ĉarencavan (1947), Nor Haĝn (1953), Hrazdan (1959) kaj Abovjan (1963). Tiel Kotajko fariĝis iom post iom grava industria regiono ene de la Armena SSR.
Inter 1930 kaj 1995, nuntempa Kotajko estis dividita en 3 rajonojn: Kotajk-rajono, Nairi-rajono, kaj Hrazdan-Rajono. Kun la teritoria administracia reformo de 1995, la 3 rajonoj kunfandiĝis por formi la Kotajkan Provincon.
Loĝantaro
Laŭ la oficiala censo en 2011, Kotajko havas loĝantaron de 254,397 (123,524 viroj kaj 130,873 virinoj), formante proksimume 8.4% de la tuta loĝantaro de Armenio. La urba loĝantaro estas 137,481 (54%) kaj la kampara estas 116,916 (46%). La provinco havas 7 urbajn kaj 60 kamparajn komunumojn. La plej granda urba komunumo estas la urbo Abovjan, kun loĝantaro de 43,495. La aliaj urbaj centroj estas Hrazdan, Ĉarencavan, Jeghvard, Bjureghavan, Nor Haĝn, kaj Caghkadzor.
Kun loĝantaro de 7.198, la vilaĝo Ĝrveĵ estas la plej granda kampara komunumo de Kotajko.
Etnoj kaj religio
La plimulto de Kotajka provinco estas etnaj armenoj, kiuj apartenas al la Armena Apostola Eklezio. La reguliga korpo de la eklezio estas la Diocezo de Kotajk, estrita de ĉefepiskopo Arakel Karamjan. La monaĥejo Keĉaris en Caghkadzor estas la sidejo de la diocezo.
Tamen malgrandaj komunumoj de jezidoj en Zovuni, Bĝni, Getameĝ kaj Dzoraghbjur.
Zovuni kaj Alapars havas signifan nombron da rusaj molokanoj.
Hankavan havas plimulton de grekoj, dum la vilaĝo Arzni estas ĉefe loĝata de asirianoj.
Malgrandaj komunumoj de rusaj molokanoj, jezidoj, kurdoj, asirianoj kaj grekoj ankaŭ troviĝas en Abovjan kaj Bjureghavan.
Kulturo
La Hrazdana Dramteatro estis fondita en 1953. La Hrazdana filio de la Nacia Galerio de Armenio kaj la Geologia Muzeo de Hrazdan ankaŭ estas inter la elstaraj kulturaj institucioj en la provinco.
La Domo-Muzeo de Fratoj Orbeli en Caghkadzor, estas dediĉita al la armenaj sciencistoj Ruben, Levon kaj Iosif Orbeli.
La urbo Jeghvard havas kelkajn historiajn strukturojn devenantajn de la antikva epoko kaj la mezepoka periodo, inkluzive de la praa setlejo "Seghanasar" de la dua jarmilo antaŭ Kristo, la ruinoj de preĝejo de la 4-a jarcento ĉirkaŭita de pli ol 30 ĥaĉkaroj devenantaj de la 12-a jarcento, la ruinoj de la preĝejo Katoghike de la 5a ĝis la 6a jarcentoj, kaj la bone konservita Preĝejo Sankta Dipatrino de 1301.
Transportado
La Aŭtovojo M-4 ligas la provincon kun la resto de Armenio. La lokaj urbaj kaj kamparaj setlejoj estas ligitaj inter si kun bonevoluinta reto de vojoj.
Estante tre proksime al la ĉefurbo Erevano, la urboj de la provinco Kotajko estas regule ligitaj al la ĉefurbo kun mikrobusaj vojaĝoj dum la tuta tago.
Agrikulturo
Kotajko estas grava centro por agrikulturaj produktoj kaj brutbredado en Armenio, formante 6% de la ĉiujara totala agrikultura produkto de Armenio. Ĉirkaŭ 74% (1,546.4 km 2 ) de la tuta areo de la provinco estas kultivebla teritorio, el kiuj 24.4% (378 km 2) estas plugitaj. Entute 36.125 bienoj en Kotajko estas administrataj de la privata sektoro aŭ per kooperativoj.
La agrikulturaj produktoj de la provinco dividiĝas jene: 40% provizitaj per brutobredado 40%, 14% per tabakpretado, 10% per fruktoj, 8% per legomoj, 28% per aliaj produktoj inkluzive de grajnoj kaj sekaj grajnoj. La fruktoplantejoj ĉefe produktas vinberojn, abrikotojn, persikojn kaj pomojn.
Ĉirkaŭ 40% de la kamparoj estas irigaciitaj, ĉefe tra la kanalo de hidroelektra centralo Kanaker kaj la kanalo Kotajko de la akvofalo Sevan–Hrazdan.
Kotajko havas la 3 plej grandajn kokinobienojn en Armenio inkluzive de la bienoj Lusakert (en Nor Geghi), Arzni kaj Getameĝ.
Industrio
Kotajko estis grava industria centro dum la sovetia periodo. La urboj Bjureghavan, Ĉarencavan, Nor Haĝn, Hrazdan kaj Abovjan estis fonditaj de Sovetunia registaro inter la 1940-aj kaj 1960-aj jaroj por antaŭenigi la industrian kapablon de la Armena SSR. Tamen multaj industriaj plantoj reviviĝis post la sendependiĝo de Armenio, ĉefe dum la unua jardeko de la 21-a jarcento. Nuntempe la provinco havas kontribuon de 13,5% en la ĉiujara totala industria produkto de Armenio. Manĝaĵ-prilaborado, alkoholaj trinkaĵoj kaj konstruado de materialoj estas la regantaj sektoroj en la industrio de la provinco.
Hrazdan estas la plej industria urbo Kotajko. La Hrazdan Hidrocentralo malfermiĝis en 1959, la Hrazdan Termicentralo malfermiĝis en 1966, kaj la Hrazdan Cement-fabriko malfermiĝis en 1970, estas inter la plej grandaj uzinoj en Armenio. La fabriko de maŝinoj Qualitech estis fondita en 1999. La urbo havas ankaŭ malgrandajn industriajn firmaojn inkluzive de metala kaj plasta prilaborejo fondita en 2009, same kiel Arĝermek kaj Hakobjan-fabrikoj por konstrumaterialoj.
Aliaj ĉefaj industriaj firmaoj situantaj en la vilaĝoj de Kotajko inkluzivas: laktfabriko Ĉanaĥ fondita en 1991 en Zovk, Glanĵ Alco Winery por konjako kaj vino fondita en 2003 en Aramus, Nicola Internacia Armenio por endosigitaj manĝaĵoj en Aramus (ekde 2003), Ptghni Gold Winery por vino kaj alkoholaĵo fondita en 1996 en Ptghni kaj pluraj aliaj.
Turismo
Caghkadzor estas populara monta feriejo en Kotajko kun ĝiaj pluraj hoteloj kaj sanatorioj. La skiejo de Caghkadzor estas ĉefa celloko por la amantoj de vintraj sportoj. Multaj 5-stelaj luksaj hoteloj kaj feriejoj servas la urbon dum la someraj kaj vintraj sezonoj inkluzive de la Marriott Tsaghkadzor Hotel, Multi Rest House Hotel, Golden Palace Hotel kaj Ararat Resort Tsaghkadzor Hotel. La kazino "Senatana Ora Palaco" de Caghkadzor estas inter la plej grandaj distraj centroj en Armenio.
La vilaĝoj Hankavan, Pjunik, Agveran, Bĝni kaj Arzni estas popularaj someraj feriejoj kaj ĉefaj celoj por medicina turismo.
La monaĥejo Geghard situanta sude de la provinco estas Monda heredaĵo de Unesko, nomumita kiel la monaĥejo Geghard kaj la alta Azat-valo. La pagana Templo de Garni kaj la mezepoka Monaĥejo Keĉaris ankaŭ estas inter la allogaj monumentoj de la provinco. La provinco havas 3 naturajn protektitajn areojn: la rezervejo Arzakan-Meghradzor, la rezervejo de Pinarbaroj de la Bankoj, kaj la Hankava Hidrologia Rezervejo.
Kotajko havas multajn kuraclokajn kaj montajn feriejojn, kiuj allogas turistojn, inkluzive:
Edukado
Hrazdan estas hejmo de la Humanitara Universitato de Hrazdan. Posedata de la privata sektoro, la universitato havas 3 fakultatojn: juro, pedagogio kaj ekonomio.
2 ĉefaj sciencaj institucioj kaj esploraj centroj troviĝas en Abovjan: la Respublikana Hospitalo de Tuberkulozo kaj la Instituto de Biologiaj Mikroboj de la Armena Nacia Akademio de Sciencoj.
La Armena Aviada Universitato Armenak Ĥanperjanc situas proksime al la urbo Nor Haĝn.
Ekde la lerneja jaro 2015-16, Kotajko havas 103 publikajn lernejojn kaj 1 privatan lernejon. La nombro de ŝtataj antaŭlernejaj infanĝardenoj estas 54.
Sporto
FK Kotajko fondita en 1955, estas unu el la plej malnovaj futbalaj kluboj en Armenio. Kiel multaj aliaj futbalaj teamoj en la lando, la klubo estis devigita defaŭlti de la armena futbala ligo kaj sekve de profesia futbalo ekde 2005, pro financa krizo. La mallongdaŭra King Delux FC de Abovjan ludis ununuran sezonon en la Armena Unua Ligo de 2012-2013. Aliaj ne plu funkciantaj futbalteamoj de Kotajko inkluzivas FC Moush Charentsavan, Hachn FC, FC Shinarar Hrazdan, FC Yeghvard, FC Dinamo Yeghvard kaj FC Moush Kasagh.
La Abovjana Urba Stadiono estas la plej granda sportejo en la provinco. Stadionoj kun malgrandaj kapacitoj ankaŭ troviĝas en Hrazdan, Nor Haĝn, Ĉarencavan kaj Kasagh.
La urbo Caghkadzor estas ĉefa centro por sportoj ĝenerale, ĉefe vintraj sportoj. Ĝi havas grandan sportkomplekson same kiel skiejon.
La Zepjur Futbala trejnejo en la vilaĝo Pjunik norde de Kotajko. La Trejna Centro Dzoraghbjur posedata de FC Ararat Erevano ankaŭ troviĝas en Kotajko, en la vilaĝo Dzoraghbjur.
Tibor Kenderesi
Tibor Kenderesi [kendereŝi], laŭ hungarlingve kutima nomordo Kenderesi Tibor estis hungara aktoro, voĉoaktoro.
Tibor Kenderesi naskiĝis la  en Novi Sad (Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj, nun en Serbio), li mortis la  en Budapeŝto.
Stoczek
Sobczyk estas la familia nomo de jenaj personoj:
vidu ankaŭ:
Kaltenbach (apartigilo)
Komunumpartoj:
Riveroj:
Kaltenbach estas la nomo de jenaj personoj:
Kaltenbach, ceteraĵoj:
Retiro (Madrido)
Retiro estas unu el la 21 distriktoj de la municipo Madrido, Hispanio kaj administre organizata en ses kvartaloj. Ĉi tiu distrikto ĉe la bordo de la urbocentro estas nacie konata pro ĝia publika parko, la Parko Retiro.
Gäu
Gäu estas varianto de la alemana vorto Gau kun la signifo distrikto, regiono.
Gäu estas la nomo de la sekvantaj lokoj:
Călugăreni (Mureș)
Călugăreni [kəlugərenj] (hungare: Mikháza) estas vilaĝo en Rumanio nordoriente de Târgu Mureș. Administre ĝi apartenas al la komunumo Eremitu.
Călugăreni situas ĉe la rivero Niraj.
Loĝantaro
En 1910 ĝi havis 664 loĝantojn (hungaroj), en 1992 581 (80 % da hungaroj).
Historio
Ĝia unua mencio estas el 1567. Ĝis 1919 kaj inter 1940 kaj 1944 ĝi apartenis al Hungario (Maros-Torda). De somero 2003 oni organizas ĉiujare la aranĝaĵojn de la Teatro de Garbejo. En 2012 la teatro prenis la nomon de Sándor Széllyes.
Johann Friedrich Löber
Johann Friedrich LÖBER (naskiĝinta la en Neustadt an der Orla, mortinta la  en Vajmaro) estis germana pentristo; li ĉefe verkis por la kortego duka en Vajmaro.
Vivo
Löber deĵoris por pluraj domoj de la ernestaj duklandoj estante fakte la administranto de la duka bildogalerio. Laŭ surtomboŝtona informo li tiom famekonatas kiom patro lia Christfried Löber. El verkaro lia bedaŭrinde malmulto konserviĝis pro la fajrego kiu en la 6.5.1774 kiu brulkonsumis la Urban kastelon vajmaran. Kelkajn verkojn tamen posedas Klassik Stiftung Weimar. Ekzemple en la dormoĉambro meze de vando kontraŭe al la lito en la Vidvina palaco pendas bildo de duko Ernesto Aŭgusto la 2-a Konstantino, kiun kreis Löber en 1757. Ankaŭ en 1757 li pentris du aliajn bildojn de duko Ernesto Aŭgusto la 2-a Konsantino kaj de dukino Anna Amalia dum rajdado. Kroma verko de ambaŭ estas ĉe Ĉasdomo Gabelbach, el la 1771-a jaro. Löber krome faris bildon kun la juna dukino Anna Amalia kaj lia eta filo Karlo Aŭgusto.
En 1732 li nomumitis fare de lia duka moŝto Ernesto Aŭgusto la 1-a (Saksio-Vajmaro-Eisenach) kabineta pentristo: tasko lia estis i.a. liveri po du bestobildojn por jaro.
Krom la supre menciitaj pentraĵoj konserviĝis ankaŭ unu pri duko Ernesto Aŭgusto la 2-a Konstantino kun du aliaj rajdantoj kiu admirindas en la Nacia Muzeo en Varsovio; unu el la akomanantoj estas la historiisto Heinrich von Bünau.
Ankaŭ dum la regado de Ernesto Aŭgusto Konstantino estis devado lia prizorgi la dukan pinakotekon. Krome li instruis al la juna duko desegni kaj multajn aliajn aferojn. Effi Biedrzynski atentigis pri liaj floraj verkoj kaj lia malŝato fari portretojn; laŭ ŝi la rezultoj estis pupsimilaj homoj malvivaj.
Tombo lia troviĝas sur la Jakobo-tombejo ĉe la suda kirka muraro rekte apud la (kopia) slabo de Lucas Cranach la Maljuna. Li entombigitis en al t.n. Pentrista kripto.
Administra etiko
En la germana lingvo la nocio administra etiko (Verwaltungsethik) estis ĝis antaŭ nelonge ne tre disvastiĝinta. Kaŭzo por tio estas evidente la fakto ke la administra kulturo estas tie orientita pli al leĝeco kaj malpli al praveco.
Google Talk
Google Talk estas tujmesaĝila kliento kaj VOIP por la Jabbera reto, kiu nur funkcias sub Vindozo.
Administra etiko
Al tio kontrastas la angla-usona spaco, en kiu "public service ethics" estas grava, delonge diskutata temaro. Tio estas ofte vidata en kunteksto kun la fakto ke tie tradicie antaŭrangas intereso pri moralaj demandoj antaŭ leĝita juro.
Google Talk
Ĝi apartenas al Google.
Administra etiko
Etiko en la administra scienco
En pli malnovaj kontribuaĵoj en jurscienca literaturo la administra etiko ludis en la plej bona kazo marĝenan rolon. Oni vidis agneceson prefere ĉe konstanta pliigo respektive plibonigo de juraj normoj. Sekve la fokuso sidis en la specifigo de la punjuro kaj disciplinjuro kaj sur laŭ ili orientita kontrolado de la dungitoj. Administre etikaj faktoj de la germana punleĝaro estas ekzemple la subaĉeto (aŭ lorupto) kaj subaĉetiĝo kiel avantaĝigo kaj avantaĝopreno.
Etikaj-kritikaj pripensadoj estis longatempoe rigardataj kiel pura minaco al kalkuleblo kaj fidindeco de publikaj administracioj. La idealo de la germana profesia oficisto estas orientita per la §§ 52 kaj sekvasj de la oficul-leĝo al tolerema, sindonema plenumanto de sia mastro. La ebleco, ofte uzata kiel kontraŭargumento, de kontesto (germane: Remonstration) ne povas multe ŝanĝi tiun pritakson: ĝi ludas en la administra praktiko en la plej bona kazo ombran ekzistadon - ĉefe ĉar kontestantaj oficistoj plej ofte devas timi formalajn aŭ neformalajn sankciojn.
Pli aktualaj (organizopsiĥologiaj) kontribuaĵoj tamen intertempe argumentas pli diferencigite: Ne sufiĉas postuli de la individuo nur la observado de "malmolaj" juraj reguladoj (angle: compliance). Gravan rolon ludas ankaŭ "malmolaj", sociaj fenomenoj ĉe tio. Kondutsciencaj studaĵoj montras krome la neceson konstrui internajn motivadojn por daŭrive certigi la moralan integrecon de la publikaj administracioj.
Evidente la politikscienca diskutado pri regado resp. bona regado (angle: good governance) rilate al administaci-etikaj demandoj estas konsiderinde adaptiĝema. Ĝi montras aparte ke etikkonscia ŝanĝo estas tasko ne nur de la publika administracio, sed ke ankaŭ eksteraj agantoj. Ekzemple el la kampo de la civila socio havas ion por kontribui al la administraci-etika koncepto.
La ĝisnuna etiko-diskurso evidentigas ankaŭ ke la ĝenerala ŝanĝiĝo de valorkonceptoj ludas centran rolon. En la administra scienco oni do ĉiam pli ofte analizas la tensian rilaton inter
Vidu ankaŭ: burokratismo, Max Weber
Etiko en la administra praktiko
Lastatempe tamen ankaŭ la germana administra praktiko okupiĝas pli kaj pli pri etikaj demandoj. Kaŭzoj por tio estas videblaj precipe en la sekvaj problemkampoj, kiuj parte interkovriĝas:
La materialaj kaj nematerialaj damaĝoj el administraci-etikaj skandaloj estas gigantaj; ilia amplekso eskapas - pro la enorme alta ombronombro - al ĉia serioza taksado. En tiu kunteksto diskutiĝas ankaŭ la kreskanta perdo de konfido en la publika administracio.
Ŝajnas ke la kritika publiko ĉiam malpli pretas akcepti tiujn farojn per nur humuraj komentoj: De kelka tempo formiĝas neregistaraj organizoj, ekzemple Transparency International, TI, kiuj pli kaj pli premas sur politiko kaj administracio ke ili okupiĝu pri etikaj problemoj. La Corruption Perception Index ĉiujare atribuata de la TI, trovas konsiderindan publikan eĥon.
Sed ankaŭ internaciaj politikaj agantoj (ekzemple la Eŭropa Unio kaj pensfabrikoj (ekzemple Bertelsmann Stiftung kreskante influas sur naciaj deciduloj, por ke tiuj intensiigu pripensadojn pri eksplicita administra etiko. Internacie komparaj studaĵoj montris, ke administraci-etikaj konceptoj forte dependas de la jura kaj administra tradicio de la respektiva ŝtato: ili tendencas esti unuflanke parto de - grandparte nevidebla - organizkulturo, aŭ aliflanke esti ankritaj en eksplicitaj normoj kaj regularoj.
Vidu ankaŭ: premgrupo, Kick-back, Public Private Partnership, Korupto en la EU
Strategia mastrumado de valoroj kaj integreco
Administraci-etikaj problemoj montras do multajn kompleksajn, profunde efikajn, ofte kulture kondiĉitajn fenomenojn. Ĉiam pli do trudiĝas la ekkono, ke tiuj prilaboreblas nur per tutaĵa metodo: Esperi ekskluzive pri la virto de unuopaj personoj, regule ne atingas la celon; sed maltrfe estus ankaŭ, koncentriĝi nur sur la instituci-etika prilaborado de la kadraj kondiĉoj.