cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Jerome Kern
Vivo
Kvankam Kern finis sian studon kun la akademia rango „muzika magistro“, li komencis sian muzikan karieron per subordigitaj laboroj, ĝis kiam finfine unu el la multaj brodvejaj teatroj dungis lin kiel ekzercopianisto. Estis epoko, en kiuj multaj operetoj el eŭropo trovis ankaŭ la aplaŭdon de la brodveja publiko. Ĉiam denove li devis ludi la samajn melodiojn, ĝis kiam la kantistoj ili sciis parkere. Iam li faris petolaĵon, kaŝenkondukante propran melodion en eŭropan operetan arion. Tio atentigis la reĝisoron kaj teatran produktiston pri la juna talento. La nova melodio plaĉis al ili pli bone ol la konata. Ekde tiam Jerome Kern enigis novajn melodiojn en eŭropajn operetojn.
Somera Olimpiko 1924
En bazeno ekpunktis Johnny Weissmüller, li akiris tri orajn medalojn en konkurso en libera stilo kaj bronzon en vira poloo.
Partoprenantoj
En la Olipiko ne estis invitata la nacia teamo de Germanio, ĉar la Internacia Olimpika Komitato deklaris "ne povi garantii sekuron al la teamanoj". La ekvadora, haitia, irlanda, litovia, filipina kaj Urugvaja naciaj teamoj alvenis unuan fojon, kaj ankaŭ la pola nacia teamo estis unuan fojon en Somera Olimpiko (antaŭe ĝi estis nur en la Vintra Olimpiko samjara).
Jerome Kern
Vivo
Post la luksospektaklo „La Belle Paree“ ekestinta en 1911, por kiu li kune kun Frank Tours verkis la muzikon, sekvis jaron poste lia unua opereto „The Red Petticoat“, kiun li komponis sole. La sukceso estis eta: jam post du monatoj la peco malaperis de la scenejo. En 1914 li ricevis la komision alistrukturi la anglan opereton „The Girl From Utah“ por usonaj bezonoj kaj pliampleksigi ĝin per propraj kantoj. Nun li unuafoje vere sukcesis. La notoj de lia kanto „They Didn’t Believe Me“, la centra furorkanto de ĉi tiu peco, vendiĝis milionoble. Dum la postsekva kvarona jarcento Kern komponis la muzikon por 33 dramaj verkoj. Plej sukcesaj estis „Sally“ (1920) kaj „Sunny“ (1925). Je tio pli kaj pli elementoj de la eŭrope sona opereto paŝis en la fonon favore al elementoj, kiuj pli malfrue fariĝis tipaj por la ĝenro de la „muzika komedio“.
Dum la paso de la venontaj jardekoj Jerome Kern ankaŭ ofte verkis kiel filmkomponisto, priverkante i. a. multajn el siaj muzikaloj por la ĝenro muzikfilomo, kiu prosperis en Holivudo. Dufoje li ricevis Oskaron laŭ la kategorio „plej bona kanto“: en 1936 por „The Way You Look Tonight“ el „Swing Time“ kaj en 1941 por „The Last Time I Saw Paris“ el „Lady Be Good“.
La 5-an de novembro 1945 Jerome Kern promenis sur la Parko‑Avenuo en Novjorko. Je tio li suferis koratakon kaj falis senkonscie sur la straton. Preskaŭ semajnon poste li mortis.
Literaturo
Siegfried Schmidt-Joos: Das Musical, Deutscher Taschenbuch Verlag GmbH & Co. KG Munkeno, n-ro 319
Stade Delaune (Tramtransporto en Parizo)
Stade Delaune estas estonta haltejo de Tramvojo T7, situanta en Athis-Mons, en departemento Essonne, regiono Francilio.
Nalbach
Nalbach estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Saarlouis de la federacia lando Sarlando. Fine de la komunumo havis  loĝantojn.
LAM
LAM havas diversajn signifojn:
855
En la jaro 855 post Kristo okazis, interalie:
San-Marinaj eŭro-moneroj
La naciajn flankojn de la san-marinaj moneroj desegnis la skulptisto František Chochola el Hamburgo, kies inicialoj "Ch" aperas sur la moneroj. Gravuris ilin Ettore Lorenzo Frapiccini, kies inicialoj "ELF" same aperas kun la latina mallongigo "INC" (incidit = gravuris); krome ĉiu monero portas la skribon "San Marino" kaj literon "R" (por Romo).
Ĉiuj ok san-marinaj eŭro-moneroj havas malsamajn desegnaĵojn.
Specialaj eldonaĵoj je du eŭroj
De 2004 ĉiu eŭro-lando rajtas unufoje jare eldoni specialan moneron de du eŭroj. Tia specialaj eldonoj estas validaj pagiloj en la tuta eŭro-zono. San-Marino ĝis nun eldonis specialajn monerojn pri jenaj temoj:
Atlantyca
Atlantyca estas origine libroprodukta firmao kun centra oficejo en Milano. Ĝi produktas fokuse infanan literaturon en pli ol dudeko da lingvoj. En 2009 la firmao ankaŭ ekaktivis en filmproduktado, per farado de televida serio da animaciaj filmoj pri la musa ĵurnalisto kaj gazeteldonisto Geronimo Stilton kaj lia fikcia universo.
La firmao estis fondita en septembro 2006 per la en Italio konata eldonisto kaj entreprenisto Pietro Marietti, kiu antaŭe jam en 1982 estis fondinta la eldonejon Piemme kaj kun la verkistino Elisabetta Dami kreis unu el la plej prosperaj eldonejaj fenomenoj en la infana literaturo, la infanlibran serion pri Geronimo Stilton. La eldonejo Atlantyca produktas romanojn, bildstriajn librojn, porinfanajn sondramojn, komputilajn ludojn kaj animaciajn filmojn. Por plia plurlingvigo de la produktaĵoj ĝi kompreneble intense kunlaboras kun alilandaj eldonejoj kaj tial prezentiĝas en internaciaj librofoioj kiel ekzemple la frankfurta librofoiro en Germanio.
(15689) 1981 UP25
(15689) 1981 UP25 estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la usona astronomo Schelte J. Bus elde la Observatorio de la Monto Palomar (Kalifornio, Usono).
Atatürk Muzeo (Tesaloniko)
La Atatürk Muzeo (, Mousío Atatúrk, turke: Atatürk Evi Müzesi, Atatürk Doma Muzeo) estas historia domo-muzeo en Tesaloniko, Centra Makedonio.
La domo estas la naskiĝloko de la fondinto de la moderna Turkio, Mustafa Kemal Atatürk, kiu naskiĝis ĉi tie en 1881. Ĝi estas tri-etaĝa domo kun korto ĉe la Apostolou Pavlou Strato, numero 24, apud la turka Konsulejo. Antaŭ ol la kapto de Tesaloniko fare de la greka armeo en 1912, ĝi estis konata kiel "Koca Kasım Paşa distrikto, Islahhane strato". Ĝi estis konstruita antaŭ 1870 kaj en 1935 la Tesalonika Municipo donis ĝin al la turka ŝtato, kiu decidis transformi ĝin en muzeo dediĉita al Mustafa Kemal Atatürk.
La konstruaĵo havas tri etaĝojn kaj korton. Ĝi estis riparita en 1981 kaj estis rekolorita al sia originala roza koloro. Plejparto de la mebloj estas aŭtentaj. Iu ajn forestantaj eroj estis anstataŭigitaj per mebloj de la maŭzoleo de Kemal kaj de la Topkapi Palaco en Istanbulo. Estas fotoj de Kemal ĉe diversaj periodoj de lia vivo sur ĉiuj muroj.
Estas kvar ĉambroj sur la tera etaĝo, neniu de ili kun granda intereso al vizitantoj. Sur la unua etaĝo estas la riceva ĉambro, kun eŭropaj sofoj, granda regilara tablo kaj granda sidanta-ĉambro. La ĉambro de la patrino de Kemal, kun lito, benko kaj kofrego; kaj la kuirejo, ekipita per tiutempaj kuirvazoj. La plej impona ĉambro sur la 2a etaĝo estas tiu en kiu Kemal naskiĝis, granda ĉambro kun benko, lia skribtablo kaj granda fajrujo. Ĝi alfrontas alian ĉambron, en kiu kelkaj propraj objektoj de Kemal de Ankara estas montritaj. Ĉi tiuj inkluzivas formalan veston, fumilojn, tasojn kaj aliajn erojn. Ĉiuj la dokumentoj rilatantaj  al la lerneja vivo de Kemal estas penditaj sur la muroj. Unu granatujo kiu estis plantita de la patro de Kemal ankoraŭ kreskas en la korto.
En septembro 1955 bombo eksplodis proksime al la turka konsulejo, kaj la eksplodo difektis ankaŭ la Atatürk Muzeon. Tio ĉi estis la komenco de kontraŭ-grekaj manifestacioj kaj perforto en Istanbulo, sciita kiel la Istanbula Pogromo. Ses jarojn poste turka tribunalo trovis ke la bombado estis ordonita de la registaro de Adnan Menderes. Menderes pardonpetis kaj proponis kompenson.
En 1981 kopio de la domo estis konstruita en Ankara.
Harkio
Harki (adjektivo el la Araba harka, normiga araba haraka حركة, "militpartio" aŭ "movado", t.e., grupo de volontuloj, ĉefe soldatoj) estas la ĝenerala termino por islamaj alĝerianoj kiuj servis kiel helpantoj en la Franca Armeo dum la Alĝeria Milito el 1954 al 1962. La vorto foje aplikiĝas al la Alĝeriaj islamanoj kiuj subtenis la reĝimon de la Franca Alĝerio dum la milito.
En Francio la termino povas aplikiĝi al la Franco-musulmans rapatriés (reenlandigitaj francaj islamanoj) loĝantaj en la lando ekde 1962 - kaj al ties metropol-naskitaj idoj. Tiusence, la termino Harki referencas al socia grupo - Francaj islamanoj de Alĝeria deveno - distinge el aliaj Francoj de Alĝeria deveno aŭ el Alĝerianoj loĝantaj en Francio.
En 2012 800.000 Harkioj kaj ties posteuloj loĝis en Francio.
Franca Prezidento Jacques Chirac establis la 25a de septembro 2001 kiel la Tago de Nacia Agnosko por la Harkioj. La 14an de aprilo 2012 Prezidento Nicolas Sarkozy agnoskis la "historian respondecon" de Francio kiu abandonis la Harki-Alĝerianajn veteranojn de la tempo de la milito.
En septembro 2021, Emmanuel Macron, prezidanto de Francio "petas pardonon" de la harkis kaj anoncas leĝon pri "rekono kaj riparo".
Andouillé
Andouillé estas franca situanta en departemento Mayenne, regiono Luarlandoj.
Ĝiaj loĝantoj nomiĝas Andolléens.
Klasifiko de loknomoj
La demando pri klasifikado de loknomoj estas malnova okupo, ofte diskutebla kaj kontraŭdira. La plej simpla ŝajnas divido de geografiaj nomoj laŭ speco de objektoj - en la unua nivelo kaj laŭ karaktero de signifoj - en la dua nivelo.
Fortikaĵoj de Panamo en Karibio
La fortikaĵoj de Panamo en la kariba marbordo, estas fortikaĵoj el la epoko de la hispana koloniado situantaj en Panamo. Ili estis deklaritaj Monda heredaĵo de Unesko en 1980, kiuj estas granda ekzemplo pri la militista arkitekturo de la 17a kaj 18a jarcentoj. La listo inkluzivas la fortikaĵojn Sankta Laŭrenco (San Lorenzo), San Jerónimo, Santiago kaj San Fernando en Portobelo, ĉiuj ĉe la marbordo de Karibio proksime de Kolonurbo en Panamo, kiuj estis parto de la defenda sistemo por la transatlantika komerco de la Hispana Imperio.
Tiramino
Tiramino estas natura komponaĵo rezultanta el senkarboksiligo de la tirozino. Ĝi estas aminoacido kiu helpas je la regulado de la sangopremo. Ĝi nature okazas en la homa korpo kaj trovatas en certaj nutraĵoj. Tiramino agas kiel liberigagento de la katekolamino kaj noradrenalino el la stokaj vezikloj.
Tio povas rezulti en sangopremo laŭ danĝeraj niveloj post manĝado de nutraĵoj kun altaj dozoj da tiramino aŭ triptofano. Same kiel aliaj aminoacidoj, arginino, cisteino, glicino, glutamino, histidino, prolino, kaj serino, tirozino (aŭ aliaj aromataj aminoacidoj) estas konsiderataj kondiĉe esencaj, signifante ke ordinare ili bezonatas en la dieto, sed devas esti ekzogene provizitaj al specifaj homoj kiuj ne sintezas ilin sub adekvataj kvantoj.
Karakterizaĵoj
Formado de tiramino postulas la disponeblecon de antaŭaj aminoacidoj tiaj kiaj tirozino aŭ fenilalanino en ĉeesto do mikro-organismoj kun senkarboksiligaj enzimoj, krom favoraj kondiĉoj por ilia ekkresko kaj senkarboksiliga aktiveco, por ke la tiramino kaj aliaj biogeniaj aminoacidoj akumuliĝu en la nutraĵoj.
Antaŭaĵoj de la tiramino, sed malmulta aŭ nenia vera tiramino, ĉeestas en 20 mg/k en bestaj proteinaj fontoj, sed ĝenerale malpli en plantoj. Jen kial freŝaj nutraĵoj ĉiam estas pli sekuraj. Besta proteino povas rapide akumuli tiraminon kiel rezulto de malkomponado aŭ putriĝo. Viando kiuj estis muelitaj aparte inklinas al bakteria poluado kaj do malbone konservitaj nutraĵoj neadekvate malvarmegita povas akumuli sufiĉe rapidan signifoplenan kvanton da tiramino.
Troo da tiramino kaŭzas hipertension, do la sangopremo rapide ŝanĝas kaj tio povas daŭri de unu aŭ pluraj minutoj. Tio povas kaŭzi Cerban Vaskulan Disfunkcion, kiu povas rezulti en morto, kapdoloroj, miskomfortoj, malmola nuko, korpalpitacio, abunda ŝvito, brustodoloro kaj sendormeco. Kiam al pacientoj preskribiĝas anti-deprima medikamento surbaze de Monoaminaj oksidazaj inhibantoj, la pacientoj devas submetiĝi al dieto kun malalta tiramin-enhavo por eviti potence fatalajn hipertensiajn krizojn. La simptomoj antaŭ priskribitaj rezultas el misreguligo de la Aŭtomata Nervo-sistemo.
Orana masakro de 1962
La Orana masakro de 1962 (5a de julio - 7a de julio 1962) estis reciproka amasbuĉado de minoritato de Alĝeranoj kun eŭropa (ĉefe franca) deveno. Ĝi okazis en Orano, Alĝerio, je la tago kiam Alĝerio deklaris sian sendependan statuson, kaj finiĝis la 7an de julio 1962. Ĉirkaŭkalkuloj de mortoj varias de 95 al 3,500; kaj 453 malaperintoj.
Ĉio komenciĝis kiam centoj da militantoj eniris en la eŭropaj areoj de la urbo, kaj ekatakis civilulojn, venĝante pro subpremado de indiĝena loĝantaro fare de la reĝimo de franca koloniado.
Andor Botár
Andor BOTÁR estis rumania hungara agronomo. Li naskiĝis en Câmpia Turzii la 7-an de februaro 1929. Li estas la edzo de grafikistino Edit Botár.
Kariero
Andor Botár diplomitiĝis en Agronomia Altlernejo de Kluĵo. Inter 1952 kaj 1954 li instruis en Salonta, poste li estis ĉefesploristo ĉe la ĝardenkultura stacio de Kluĵo.
Tsuyoshi Kubota
Tsuyoshi Kubota (久保田 剛史, n. ) estas japana futbalisto.
Li futbalis ĉe Bellmare Hiratsuka.
Soma Beck
Soma BECK [ŝoma bek], laŭ hungarlingve kutima nomordo Beck Soma estis hungara kuracisto, haŭtkuracisto, profesoro.
7448 Pöllath
7448 Pöllath estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la germana astronomo Walter Baade elde la Observatorio de Monto Wilson (Kantono Los-Anĝeleso, Usono).
Soma Beck
Soma Beck naskiĝis la  1872 en Keszthely. Li mortis la 1930 en Pécs.
7448 Pöllath
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de la germana entreprena advokato Reinhard Pöllath, profesoro pri fiska juro en la Universitato de Münster.
Jules Horowitz
Jules Horowitz (naskiĝis en 1921 en Pollando, mortis en aŭgusto 1995) estis fama franca kernfizikisto.
Jam en 1948, li publikigis la unuan teorian esploron pri β-diskadukigo de la m-mezono.
Talenta kontribuanto pri nuklea fiziko franca kaj internacia per lia rolo ene de Komisarejo pri atoma energio (CEA), li estis ankaŭ poligloto kaj literaturemulo kaj humanisto. Notinde, li sukcesis provi la trompadon de la ĉirkaŭflarantaj aviadiloj.
Sian estontan nuklean reaktoron (nomata RJH por reaktoro Jules Horowitz) tiel nomigas la franca Komisarejo pri nuklea energio (CEA) en Cadarache.
Li ricevis kiel rekompencon la titolon komandoro de la Honora Legio.
Latva gimnazio en Münster
La latva gimnazio en Münster - latve Minsteres latviešu ģimnāzija - estis la nura agnoskita Latva lernejo en Okcidenta Eŭropo kiam Latvio estis okupita de la Sovetunio. Ĝi estis en la urbodistrikto Kinderhaus.
Historio
La latva gimnazio Münster eliris en 1951 el rifuĝejo de latvoj fuĝintaj pro la sovetunia okupo de Latvio en 1940 kaj 1944. Dum la Malvarma Milito la gimnazio akceptis studentojn el la tuta mondo, tiel ke la latva komunumo en Münster kaj la bazlernejo evoluis al centro por ekzilitaj latvoj. La instruado estis en latva lingvo. Internulejo estis ligita al la gimnazio.
Ekde 1986 ekzistas Latva Centro en la sama loko en Münster, al kiu la gimnazio estis asignita. Post kiam la Sendependeco de Latvio estis restarigita en 1990/1991, la gimnazio perdis sian gravecon kaj estis finfine dissolvita en 1998.
Similaj iniciatoj
En la sama jaro, litovaj rifuĝintoj fondis propran gimnazion en Diepholz, kiu translokiĝis al Lampertheim-Hüttenfeld inter Darmstadt kaj Hajdelbergo en 1954.
LAO
La vorto havas plurajn signifojn:
Venezuela bolivaro
La venezuela bolivaro - hispane ekde la 1-a de januaro 2008 bolívar fuerte, do "forta bolivaro" - estas la nacia valuto de Venezuelo. Unu bolivaro estas dividita je cent centimoj. La internacia valuta kodo laŭ la normo ISO 4217 estas VEF (ĝis 2007 la kodo estis VEB). La "forta" bolivaro ekde la komenco de 2008 estas fikse ligata al la usona dolaro je kurzo de 1 USD = 4,3 VEB.
Grizvanga grebo
La Grizvanga grebo aŭ Ruĝkola grebo (Podiceps grisegena) estas birdospecio el la familio de grebedoj. El la diversaj grebospecioj, nestantaj en Eŭropo, la Grizvanga grebo kalkuliĝas rara. Ankaŭ ĝia nestlokbezono estas alia ol tiu de la aliaj specioj, ĉar ĝi preferas la stagnantajn akvojn dense prikreskatajn de naĝantaj fukaroj, resp-e variantajn kun makuloj de junkejoj, kareksejoj. Temas pri migrantaj akvobirdoj troviĝantaj en moderklimataj regionoj de la norda hemisfero. Ties vintra habitato estas tre limigita al trankvilaj akvoj for de la fortaj ondoj de la oceanaj marbordoj, kvankam kelkaj birdoj povas vintri en grandaj lagoj. Tiu grebo preferas neprofundajn akvejojn de nesala akvo kiaj lagoj, marĉoj aŭ fiŝ-lagetoj kiel reproduktaj lokoj.
La Grizvanga grebo estas malbunta senkolore grizeca birdo vintre. Dum la reprodukta sezono, ĝi akiras la distingan ruĝkolan plumaron, nigran kronon kaj kontrastan helgrizan vizaĝon el kiu derivas kaj la komuna nmo kaj la latina scienca nomo. Ĝi havas ankaŭ prilaboritan pariĝadan memmontradon kaj varion de laŭtaj pariĝadaj alvokoj. Post pariĝado, ili konstruas neston el akvoplantoj sur amaseto de flosanta vegetaĵaro en neprofunda lago aŭ marĉo.
Kiel ĉe ĉiuj greboj, ankaŭ la Grizvanga grebo estas bona naĝanto kaj partikulare rapida plonĝanto, kaj reagas al danĝero per plonĝado pli ol per flugado. Ties piedoj estas tre malantaŭe en la korpo, ĉe la vosto, kio malhelpas piediradon surteran. Ili plonĝas por fiŝoj aŭ por pluki insektojn el la vegetaĵaro; ili englutas ankaŭ siajn proprajn plumojn, eble por protekti sian digestan sistemon el skvamoj, spinoj kaj naĝiloj el fiŝoj. La konservostatuso de ties du subspecioj — nome la nomiga P. g. grisegena troviĝanta en Eŭropo kaj okcidenta Azio, kaj la pli granda P. g. holboelii en Nordameriko kaj orienta Siberio — estas taksita kiel Malplej Zorgiga, kaj la tutmonda populacio estais stabila aŭ pliiĝanta.
Taksonomio
La Grizvanga grebo havas du subspeciojn, nome la nomiga subspecio P. g. grisegena en Eŭropo kaj okcidenta Azio, kaj P. g. holboelii (Grebo de Holboell, nome pro la dana esploristo de birdoj de Gronlando nome Carl Peter Holbøll) en Nordameriko kaj orienta Siberio. La orientaziaj birdoj havas iomete pli malgrandajn bekoj ol la amerika formo, kvankam la diferencoj estas tro malgrandaj por meriti separadon kiel tria subspecio.
Aspekto
La Grizvanga grebo estas mezgranda grebo, pli malgranda ol la Tufgrebo de Eŭrazio, aŭ la Okcidenta kaj Klarka greboj de Nordameriko. La plenkreskulo de la nomiga eŭropa subspecio estas 40–50 cm longa kun averaĝa enverguro de 77–85 cm, kaj pezo de 692–925 g. En reprodukta plumaro, ĝi havas nigran kronon kiu etendas subokule, tre palgrizajn vangojn (kio nomigas la specion) kaj gorĝon, rustece ruĝan kolon, malhelgrizajn dorson kaj flankojn, kaj blankajn subajn partojn. La okuloj estas malhelbrunaj kaj la longa, pinteca beko estas nigra kun flava bazo.
La vintra plumaro de la Grizvanga grebo estas pli malbunta ol tiu de aliaj greboj; ties malhelgriza krono estas malpli markata, kaj eniras en la griza vizaĝo, kaj hela duonluna areo kiu kurvas ĉe malantaŭo de la vizaĝo kontrastas kun la resto de la kapo. La antaŭo de la kolo estas blankeca aŭ helgriza, la malantaŭo de la kolo estas malhelgriza, kaj la flavo de la beko estas malpli evidenta ol somere. Kvankam la Grizvanga grebo estas nekonfuzebla en reprodukta plumaro, ĝi estas malpli distinga vintre kaj povas esti konfuzata kun similaj specioj. Ĝi estas pli granda ol la Slavonia orelgrebo, kun relative pli granda beko kaj griza, pli ol blanka vizaĝo. Ĝi estas pli proksima laŭgrande al la Tufgrebo, sed tiu specio estas pli kollonga, havas pli kontrastan kapobildon, kaj ĉiam montras blankon superokule.
Amabaŭ seksoj estas similaj laŭ aspekto, kvankam la masklo averaĝe estas pli fortika ol la ino. Idoj havas striecajn kapon kaj bruston, kaj pli aĝaj junuloj havas striecan vizaĝon, svagan nigrecan kronon, palruĝan kolon kaj etendan flavon en la beko.
La Grizvanga grebo flugas havante sian longan kolon etende kaj sian grandajn piedojn pende malantaŭ sia korpo, kio havigas longecan aspekton. La relative malgrandaj flugiloj estas grizaj kun blankaj duarangaj flugoplumoj, kaj ĝi flugilfrapadas tre rapide. Ties malgranda flugilareo malpermesas tiun grebon ekflugi eltere, kaj bezonas longetan kuradon surakve por akiri necesan rapidon por ekflugi. Kiel ĉiuj greboj, ankaŭ la Grizvanga grebo estas lerta naĝanto; ĝi uzas siajn piedojn por elpelo subakva, kaj ŝoforas per turnado de siaj kruroj, ĉar ties vosto estas tro mallonga por tiu celo.
Tiu estas unu el plje voĉemaj greboj dum la reprodukta sezono, sed, kiel ties parencoj, ĝi estas ĉefe silentema dum la resto de la jaro. Ĝi havas laŭtan, mornan aŭ hurlan memmontradan alvokon uooooh, elsendata de sola birdo aŭ de paro en duo, ĉu nokte aŭ dumtage, kaj ofte el kovro. Longaj sekvencoj de ĝis 60 sinsekvaj notoj povas esti elsenditaj dum kantadaj “luktoj” inter rivalteritoriaj birdoj. Ankaŭ oni elsendas grandan varion de kvakaj, klukaj, fajfaj, sonoraj kaj ronronadaj alvokoj, kun multe granda individua variado.
Distribuado kaj habitato
Reproduktado okazas en neprofundaj nesalakvaj lagoj, golfoj de grandaj lagoj, marĉoj kaj aliaj internaj akvejoj, ofte malpli ol 3 ha etende kaj malpli ol 2 m profunde. La Grizvanga grebo montras preferon por akvoj de arbaraj areoj aŭ, pli norde, en arbustara tundro, kaj favoras lokojn kun abunda elmerĝa plantaro, kiaj ĉe kareksejoj. La plej bona reprodukteja habitato estas fiŝlagetoj, kiu havas abundon de manĝo aldone al aliaj postuloj. La amerika subspecio estas malpli ligita al akvaplanta denseco, kaj foje reproduktiĝas en tre malfermaj lagoj.
Ĉiuj populacioj estas migrantaj kaj vintras ĉefe ĉemare, kutime en estuaroj kaj golfetoj, sed ofte ĉe marborde kie fiŝoj estas ene de atingeblo ĉe neprofundaj sablejoj aŭ insuloj. La preferata pasejo kaj vintra habitato estas akvo malpli ol 15 m profunda kun sabla aŭ ŝtoneteca fundo, disaj rokoj kaj makulareoj de algoj. Dumvintre, birdoj tipe manĝas solaj kaj rare kuniĝas en aroj, sed dum migrado, povas okazi koncentroj de ĉirkaŭ 2,000 individuoj ĉe favoraj restolokoj. Migrado kutime okazas nokte, sed povas okazi dumtage, ĉefe superakve. Tio partikulare rimarkindas aŭtune ĉe la Grandaj Lagoj, kiam ĝis 18,000 birdoj povas pasi preter la Birdobservejo Whitefish Point ĉe la Supra Lago; tiuj ŝajne estas kanadaj reproduktuloj survoje al la Atlantika Oceano por vintrumi. Tiu pli orienta vojo estas pli longa ol tiu de la Pacifiko, sed evitas la barejon de la Roka Montaro.
La reprodukta teritorio de la Grizvanga grebo koincidas kun tiu de la Slavonia grebo, kvankam tiu lasta specio tendencas esti anstataŭata el lokoj taŭgaj por ambaŭ. La Grizvanga grebo preferas internajn moderklimatajn areojn, kaj estas malpli sukcesa ĉe marbordoj kaj en ĉearktaj kaj varmaj moderklimataj zonoj. Ĝi estas kutime birdo de malaltaj teroj, kiu reproduktiĝas sub 100 m super marnivelo, kvankam ĝi foje nestis ĝis 1800 m en Turkio.
La nomiga subspecio reproduktiĝas el suda Svedio kaj Danio tra centra kaj orienta Eŭropo orienten al okcidenta Siberio, kaj vintras ĉefe en la Norda kaj Balta Maroj, kun pli malgrandaj nombroj en la Adriatiko, Nigra Maro, Kaspia Maro, Mediteraneo kaj en internaj lagoj. P. g. holboelii reproduktiĝas en Nordameriko en Alasko, okcidenta kaj centra Kanado, kaj norda Usono oriente al Minesoto; en Azio ili reproduktiĝas en orienta Siberio el Kamĉatko suden al Hokkaido kaj okcidente al Mongolio. La aziaj birdoj vintras mare el Japanio al la Orientĉina Maro, kaj la amerikaj reproduktuloj vintras ĉe la Pacifiko, ĉefe el suda Alasko al Brita Kolumbio (kun pli malgrandaj nombroj suden al Kalifornio), kaj ĉe Atlantiko el Novlando kaj Labradoro al Florido. Kelkaj birdoj restas ĉe Grandaj Lagoj se ili estas sufiĉe nefrostaj. Tiu specio loĝas kiel rara vintra vaganto en Afganio, Pakistano kaj partoj de norda kaj okcidenta Barato.
En Hungario (ekzemple)
En Hungario oni spertis ĝian disvastiĝon plur- kaj plurloke, kio havas la kaŭzon, ke multe da grandaj-malgrandaj artefaritaj akvejoj (akvorezervejoj, lagoj, fiŝbredejoj) konstruiĝis, sur kiuj favore formiĝis ankaŭ la faŭno por la Grizvanga grebo. Apud Debrecen, sur lagoj de la arbara stepo nun ĝi jam estas unu el la plej karakterizaj akvobirdoj. En la stepo Hortobágy, en iuj fukokovrataj basenoj de la lagaro Halastó kaj Fényes-tó plialtiĝas la nombro de ĝiaj kovantaj paroj. Ĝi troviĝas ankaŭ en marĉejoj de Bihar.
Reproduktado kaj survivado
La Grizvangaj greboj kutime nestumas kiel izolaj paroj kun pli ol 50 m inter najbaraj nestoj, kvankam duon-kolonia nestumado povas okazi en taŭgaj lokoj, kie ĝis 20 paroj povas defendi ĉiuj sian linian teritorion. Duonkolonia reproduktado estas pli ebla en ĉefaj lokoj, kiaj grandaj flosantaj amasoj de vegetaĵaro sen konekto al la akvobordo. Tiaj lokoj, sekuraj el plej predantoj kaj sufiĉe grandaj por havigi protekton kontraŭ vento aŭ ondoj, havas grebojn nestumantaj multe pli proksimaj ol la akvobordaj reproduktuloj, ĝis 10 m. Paroj nestumantaj en tiuj kolonioj produktas pli grandajn ovokvantojn, kiuj eloviĝas pli frue en la sezono kaj rezultas en pli grandaj idaroj. La teritorio estas defendata per variaj minacaj memmontradoj, inklude flugiletendon, arkiĝon, kaj bekopeladon; paroj reproduktantaj en kolonioj estas pli agresemaj, malplej emaj lasi la neston sengvardaj kaj montras pli grandan tendencon moviĝis for de rigardo el la kolonio kiam ne kovantas. Reproduktado estas ofte en izola asocio kun mevoj aŭ aliaj koloniaj akvo birdoj.
El sia sud-eŭropa vintrumejo ĝi revenas fine de marto, komence de aprilo, kaj kvazaŭ tuj ĝi okupas sian kovoteritorion. La monato, sekvanta ĝian alvenon, estas tre movoplena en la vivo de la Grizvanga grebo. La monogama paro formiĝas aprile aŭmaje dum migrado aŭ jam ĉe la reproduktejaj areoj, kaj tiam komencas voĉema pariĝada ritaro. Tiatempe ili elektas partneron, kaj tiam komenciĝas la periodo de la nuptodanco, kiu estas por la observanto unu el la plej spektakloriĉaj scenoj. Per sia eksterorde forta, henosimila voĉo la Grizvanga grebo estas unu el plej laŭtaj grebedoj. La komencon de la nuptodanco signas ĝojkrioj de birdoj vokantaj, allogantaj demalproksime unu la alian. De diversaj punktoj de la nestejo ili naĝas unu al la alia, poste oni povas observi proprecajn komplimentadon, montradon de plantoj aŭ algoj, ceremoniajn movojn. Forirante dek-dekkvin metrojn ili subite rektiĝas palisosimile, kaj kun tiu ĉi pozo simila al tiu de la pingveno, ili alkuras unu al la alia kun akravoĉa klamado. Dum kelkaj sekundoj la du birdoj staras unu kontraŭ la alia, poste ili ekskuas la kapon kaj eksilentas. La danco finiĝis, sed post dekkvin-dudek minutoj ĝi denove komenciĝas.
Kiel ĉiuj greboj, ankaŭ la Grizvanga grebo nestumas ĉe akvo tra kiu ili povas fuĝi, ĉar la situo de ties kruroj tiom malantaŭe de la korpo malhelpas rapidajn movojn surtere. Ili ofte reproduktiĝas pli ene de kareksejoj ol aliaj greboj. La nesto estas flosanta platformo de planta materialo ankrita al submerĝa aŭ elmerĝa vegetaĵaro, en akvo 0.5–0.75 m profunda, kaj kun la kerno de la nesto sub la akvolinio. La ovodemetado okazas ĉefe el meza aprilo al majo en Eŭropo, kaj iome poste, el meza majo al junio, en Nordameriko. Se la birdo forlasas por pli-malpli longa tempo sian neston, la ovojn ĝi zorgeme kovras per la nestomaterialo. Gepatroj povas lasi la neston dum gravaj tempoperiodoj ĉefe dumnokte, eble por eviti noktajn predantojn. Neklaras ĉu tio estas por mem-protektado aŭ por protekti la ovojn per eltiro de atento el la nesto; la ovaro ŝajne ne suferas pro tiu portempa abandono, ĉiu ajn estu la tialo.
La Grizvanga grebo demetas 4 aŭ 5 (sed eĉ 1 al 9) blankecajn aŭ helbluecajn ovojn, kiuj averaĝe larĝas 3.4 cm, dum longas 51 cm kaj pezas ĉirkaŭ 30.5 g, el kio 10% estas konkoŝelo. La gepatroj laŭvice kovas la ovojn dum 21–33 tagoj ĝis la frumaturaj lanugaj idoj eloviĝas; kiujn unu el la gepatroj surdorsigas, dum la alia el la gepatroj subakviĝante akiradas la manĝaĵon por la familio, kaj tio pluas plejparte de la tempo ĝis la idoj estas 10–17 tagaĝaj. La junuloj povas esti nutrataj de la gepatroj ĝis 54 tagoj post eloviĝo, kaj povas flugi post 50–70 tagoj.
La gepatroj ne intervenas en la nutrado de siaj idoj kiam ili estas ankoraŭ portataj. Poste ili zorgas la plej junajn idojn dumlonge, kaj estas agresemaj ĉe plej aĝaj idoj. Tio egaligas la post-elnestiĝan survivadon de ĉiuj idoj, kaj kuraĝigas ties sendependigon. La idaro povas esti dividata, kaj tiele ĉiu patro nutras nur kelkajn el la idoj. Tio distribuas la manĝopostulon egale inter gepatroj.
Ĝis la somerfino ili restas kune. Intertempe la plenkreskuloj ŝanĝas siajn ruĝajn plumojn, al ili kreskas palgrizaj plumoj. Fine de septembro ili formigras. Post reproduktado la plenkreskuloj plumoŝanĝas siajn flugoplumojn kaj restas portempe neflugaj; migrado komencas post kiam la flugoplumoj rekreskiĝis. La Grizvanga grebo estas normale unudemeta (ununuran ovodemetadon jare), kvankam dua ovodemetado kaj re-nestumado post la perdo de ovodemetado povas etendi nestumadon al julio aŭ aŭgusto.
La ovoj povas esti detruitaj kaj la idoj mortigita de gamo da predantoj, kiaj la lavursoj en Nordameriko kaj la kornikoj en Eŭropo. Ezoko povas kapti naĝantajn idojn. Averaĝe, por ĉiu plenkreskulo, 0.65 junuloj estas ankoraŭ vivantaj la kvaran monaton, kvankam la mortindico de plenkreskulo estas nekonata. La Grizvanga grebo klopodas fuĝi el rabobirdoj per plonĝado; dum manĝo, plonĝoj averaĝas malpli ol 30 sekundoj, kvankam fuĝaj plonĝoj estas pli longaj.
Manĝo
Ĉe la reproduktejaj areoj, la Grizvanga grebo ĉefe manĝas senvertebrulojn kiaj kaj plenkreskulojn kaj larvojn de akvaj insektoj, kiaj larvoj de akvoskaraboj kaj de libeloj, kraboj kaj moluskoj. Fiŝoj (kiaj eperlanoj ) povas esti gravaj surloke aŭ laŭsezone, ĉefe por la amerika subspecio, kaj krustuloj povas konstitui ĝis 20% el la greba dieto. Birdoj reproduktantaj ĉe marbordoj ofte faras manĝoflugojn al internaj lagoj por manĝi.
Akvaj predoj estas akiritaj per plonĝado aŭ per naĝado surface havante la kapon submerĝe, kaj surteraj insektoj kaj ties larvoj estas plukitaj el la vegetaĵaro. Klina linio el la okulo suben al la pinto de la malferma suba makzelo povas esti uzata por vidi predon antaŭ plonĝi aŭ dumnaĝe subakve. Tiu grebo probable malfermas sian bekon kaj rigardas suben laŭ la okullinio al sia celo.
Eŭropaj reproduktuloj, kiuj devas konkurenci kun la pli granda Tufgrebo por fiŝoj, manĝas pli grandan proporcion de senvertebruloj ol la longbeka amerika subspecio, kvankam ambaŭ rasoj manĝas ĉefe fiŝojn vintre. Birdoj de la nomiga subspecio el la plej nordaj reproduktaj populacioj de Finnlando kaj Rusio, trans la limo de la teritorio de la Tufgrebo, havas pli longan kaj pli sveltan bekon ol tiuj pli sudaj, kio respondas al pli granda proporcio de fiŝoj en la dieto kie ties ĉefa konkurencanto forestas. Se manĝo malabundas, gepatroj povas abandoni neeloviĝintajn ovojn, aŭ eĉ permesi la plej malgrandajn idojn malsategi, kvankam tiu laste menciita strategio ŝajnas ne tre efika por protekti la plej aĝajn idojn.
Kiel aliaj greboj, ankaŭ la Grizvanga grebo englutas grandajn kvantojn de siaj propraj plumoj, kiuj restas en la birda stomako. Tiuj plumoj ne estas englutitaj nur de plenkreskuloj, ĉefe dum plumaranĝado, sed estas ofte nutrataj al la idoj, foje eĉ nur unu tagon post eloviĝo. Tiuj plumoj tuje malkomponiĝas en felteca, senforma maso. La funkcio de plumoj en la stomako estas nekonata, sed oni sugestis, ke ili helpas protekti la suban digestan inteston el ostoj, spinoj, skvamoj kaj el alia malmola, nedigestebla materialo.
Statuso
La Grizvanga grebo havas grandan teritorion, ĉirkaŭkalkulata je 1–10 milionoj da kvadrataj kilometroj kaj tutmondan populacion de 150,000–370,000 individuoj, kaj P. g. holboellii estas duoble nombra kiel la nomiga raso. La populacia tendenco ne estis kalkulita, sed oni supozass, ke ĝi ne alproksimiĝas al la sojlo por la kriterio por populacia malpliiĝo (malpliiĝo pli ol 30% en dek jaroj aŭ tri generacioj) de la IUCN Ruĝa Listo. Pro tiaj tialoj, la specio estis pritaksita kiel Malplej Zorgiga.
La Grizvanga grebo estas unu el la specioj al kiuj aplikiĝas la Agreement on the Conservation of African-Eurasian Migratory Waterbirds (AEWA). Partoj engaĝitaj en la Traktato estas postulataj por engaĝiĝi en ampleksa gamo de konservostrategioj. La plano konkretiĝas en specia kaj habitata konservadoj, administrado de homa agado, priserĉado, edukado, kaj plibonigo de la medio.
La Grizvanga grebo estis ĉasata de homoj en norda Eŭropo jam en Mezolitiko kaj en Paleolitiko, sed ne estas pruvaro ke estas grava nivelo de ĉasado nuntempe. En Nordameriko estas eventualaj minacoj el poluantoj kiaj poliklorizita bifenilo (PKB) kaj pesticidoj kiaj DDT kiuj povas kaŭzi malpliigon de la reprodukta sukceso pro ova malfekundeco kaj ovoŝela maldikigo. Reproduktaj areoj povas esti minacataj pro modifado kaj degradado de lagoj kaj pro homa ĝenado el akvobaza distra aktivado. Ne estas pruvaro por sugesti ke tiuj minacoj povus rezulti en grava risko al la ĝenerala populacio; pli ol 70% el la nordamerikaj Grizvangaj greboj reproduktiĝas en Kanado, kie la populacio estas stabila aŭ pliiĝanta.
Ruĝbarba abelmanĝulo
La Ruĝbarba abelmanĝulo Nyctyornis amictus estas granda specio de abelmanĝulo, tio estas birdo de la familio de Meropedoj, kiu troviĝas en la Hindomalaja subregiono de Sudorienta Azio kaj pli precize en Birmo, Tajlando kaj Indonezio. Tiu specio troviĝas en malferma kamparo en makuloj de densa arbaro.
Kiel aliaj abelmanĝuloj, ili estas kolorplenaj birdoj kun longaj vostoj, longaj subenkurbitaj kaj akrapintaj bekoj kaj pintaj flugiloj. Ili estas grandaj abelmanĝuloj, ĝenerale verdaj, kun ruĝa makulo (pli purpura en frunto) el la vizaĝo kiu etendiĝas al suba gorĝo kvazaŭ formante la “barbon”, kiu nomigas la specion. Estas iome da blueca brido ĉirkaŭ la bekobazo kaj la okulirizo estas flaveca.
Kiel aliaj abelmanĝuloj, ili manĝas ĉefe insektojn, nome abeloj, vespoj kaj krabroj, kiuj estas kaptataj dumfluge el gvatejoj kaŝutaj inter foliaro. Ili ĉasas solaj aŭ en paroj, plie ol en aroj, kaj sidas senmove dumlonge antaŭ persekuti sian predon.
856
En la jaro 856 post Kristo okazis, interalie:
Călimănești
Călimănești [kǝlimǝneŝtj] estas urbo kaj akva kuracloko en la rumana distrikto Vâlcea. Ĝi situas ĉe la rivero Olt, 20 km norde de la distrikta ĉefurbo Râmnicu Vâlcea.
La urbo estas fama pro sia terma akvo, kies kuraca efiko estis konata jam en la tempo de la dakoj.
Situo
La valo de Olt estas tiuregione la plej grava vojo tra la Karpatoj; ĝin sekvas la nacia vojo DN7 (E81) kaj la fervojo inter Podu Olt kaj Râmnicu Vâlcea.
Călimănești situas precipe sur la dekstra (okcidenta) bordo de Olt; aliflanke situas Jiblea Veche, kiu administre apartenas al ĝi, same kiel Căciulata, Jiblea Nouă, Seaca kaj Păușa.
Historio
La dakoj en tiu loko konstruis kastelon en loko hodiaŭ nomita Bivolari. La romianoj en 138 konstruis fortikaĵon nomitan Arutela, laŭ la latina nomo de Olt. En la 5-a jarcento la lando estis dividita inter la estroj Căliman, Șerban, Stoian kaj Bogdan, kiuj nomis urbojn laŭ siaj propraj nomoj; tiel ekestis la nomo Călimănești. Ĝia unua dokumenta mencio estas nur el la jaro 1388, en dokumento pri la proksima monaĥejo Cozia.
La kuracefiko de la akvo estis preskaŭ forgesita ĝis 1827, kiam vojaĝantoj raportis pri ĝi. Inter 1882 kaj 1884 ekestis la unuaj kurac-hoteloj tie kaj en la najbara Căciulata. En 1927 Călimănești ricevis la rangon de urbo.
5-a simfonio (Beethoven)
La 5-a simfonio en C-minoro, op. 67 de Ludwig van Beethoven apartenas al la plej famaj simfonioj de Beethoven kaj estas unu el la plej popularaj verkoj de la klasika muziko. Ĝi estas konata ankaŭ sub la nomo Schicksalssymphonie [sortosimfonio]. La kromnomo tamen ne devenas de la komponisto, sed de lia biografo Anton Schindler kaj pro tio preskaŭ ne plu estas uzata.
Litova gimnazio Hüttenfeld
La privata litova gimnazio en Hüttenfeld (urbodistrikto de Lampertheim en suda Hesio, inter Darmstadt kaj Frankfurto ĉe Majno norde kaj Hejdelbergo kaj Mannheim sude, litove formale Vasario 16-osios gimnazija, gimnazio "16-a de februaro" pro la deklaro de Sendependo de Litovio tiutaga) estas la nura agnoskita Litova lernejo en Okcidenteŭropo. Ĝi estis fondita de la Litova Komunumo en Germanio komence de la 1950-aj jaroj kiam Litovio estis okupita de la Sovetunio.
5-a simfonio (Beethoven)
La kvarmovimenta verko komencas per la esenca kapmotivo, kun kiu oni identigas ofte la tutan simfonion: la tri markantaj okonoj sur G, post kiuj sekvas samdinamike (fortissimo) longe eltenata E♭.
Kadre de la romantisma kompreno de Beethoven, kiu daŭris ĝis en la 20-a jarcento, oni interpretis la "Kvinan" de Beethoven kiel „muzike objektivigita rakonto pri malvenko kaj triumfo, pri eterna homa sortolukto, pri sufero kaj savado“. Simile al la 9-a simfonio, kiu komenciĝas triste en D-minoro kaj finiĝas kun brile entuziasma himno „Odo al Ĝojo“ en D-maĵoro, ankaŭ la 5-a simfonio de sia "malhela", "stresita" kaj "ĉagrena" komenco en C-minoro ĝis la heroisma finalo en C-maĵoro dramece simboligas ian vojon de malhela nokto al la lumo. Kvankam ĉi tiu patosa interpretado en la nuntempo cedis al pli objektiva vidmaniero, oni tamen povas konstati, ke la kvina simfonio de Beethoven kune kun la 3-a simfonio kaj eĉ pli kun la 9-a simfonio esence influis la simfonian verkadon de la 19-a jarcento – ekde Johannes Brahms trans Pjotr Ĉajkovskij kaj Anton Bruckner ĝis Gustav Mahler. Ĝi estas krome unu el la verkoj, kiuj ĉiam denove povas forte impresi kaj ŝatatojn de klasika muziko kaj ankaŭ homojn, kiuj aliakaze preskaŭ ne emas klasikan muzikon, ne laste pro sia ritma forto, kiu aperas ege markanta jam en la kapmotivo pere de la unisono de la arĉinstrumentoj.
Litova gimnazio Hüttenfeld
Historio
Post la Kantanta Revolucio en 1990, kiuj markis la ŝtatan reakiron de Sendependeco de Litovio, la gimnazio perdis iom da sia graveco, sed, male al la Latva gimnazio en Münster, ĝi povis vivteni sin pro la daŭre forta subteno de litovaj familioj en Germanio. Lernantoj de litova deveno en eksterlando, el Litovio mem kaj ankaŭ germanaj lernantoj uzas la eblecon de dulingvaj lecionoj. La klasoj estas instruataj en la litova kaj germana lingvoj, kaj ekzistas kontinuaj komunaj programoj kun la tri tradiciaj gimnazioj de Bensheim kaj Heppenheim (gimnazioj Goethe, AKG kaj Starkenburg) interalie por lernejanoj de aparte alta intelekto.
Ekde la somero de 2015, la litova gimnazio eniĝis en neformala kunlaboro kun la Universitato de Muziko kaj Prezentartoj Mannheim – Akademio de Danco – por akcepti baletstudentojn de la akademio en la internulejo de la litova gimnazio. La baletstudentoj ankaŭ povas iĝi gimnazianoj. En la lerneja jaro 2015/2016, la unuaj tri baletstudentoj - ĉiuj tri el Sud-Koreio - estis akceptitaj en la Litova Gimnazio.
La estraro kaj plej alta jura organo de la lernejo estas la kuratoraro de la komunutila subtena asocio Litova Gimnazio e.V. (el nuntempe dek unu membroj). Laŭ sia statuto, la kuratoraro konsistas el delegitoj de diversaj institucioj: La kuratorara estraro konsistas el reprezentantoj de la Centra Konsilio kaj la Estraro de Direktoroj de la Litova Komunumo en Germanio, la rajtigitaj reprezentantoj de la Eklezio por la pastoreca prizorgada de la katolikaj litovoj en Germanio, la Litova Evangelia-Lutera Eklezio en Germanio kaj reprezentantoj de la Ministerio de Edukado kaj Scienco de la Respubliko de Litovio. Laŭ la statutoj, la Lernejestro ankaŭ estas membro de la Estraro de Kuratoraro pro sia oficejo. Tripersona estraro respondecas pri la rekta administrado.
Frutagmanĝo
Frutagmanĝo (aŭ matentagmanĝo aŭ brunĉo) estas kombino de matenmanĝo kaj tagmanĝo. Frutagmanĝoj aparte kutimas dum dimanĉoj aŭ festotagoj, kiam oni vekiĝas tro malfrue por havi apartajn matenmanĝon kaj tagmanĝon. Ĝi kutime okazas inter la 11-a kaj la 14-a horo. Kutime frutagmanĝo enhavas manĝaĵojn, kiujn oni en kelkaj landoj ankaŭ matenmanĝas, kiel ovaĵon, lardon, bulkojn, fruktojn, jogurton, muslion ktp.
Frutagmanĝo ne estas intermanĝeto. Ne temas pri manĝeto inter matenmanĝo kaj tagmanĝo, sed pri plena manĝo kiu anstataŭas ambaŭ.
La vorto "brunĉo" venas de la angla "brunch", kiu estas kunigo de "breakfast" (matenmanĝo) kaj "lunch" (tagmanĝo).
János di Gléria
János di Gléria [jAnoŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo di Gléria János estis hungara kemiisto, profesoro.
János di Gléria naskiĝis la  en Szombathely. Li mortis la en Budapeŝto.
Biografio
János di Gléria akiris kemiistan diplomon en Teknikuniversitato József de Budapeŝto en 1924, poste li restis samloke por helpi laboron de profesoro Elek 'Sigmond, fine li doktoriĝis en 1927. Inter 1927 kaj 1941 li laboris en kemia instituto. Interrompo okazis en la studjaro 1930, tiam li studis en Zuriko. En 1942 li ricevis la taskon establi agrikulturan eksperimentan instituton, kiun li poste gvidis. Inter 1946 kaj 1950 li instruis en Agrara Universitato en Debrecen kiel katedrestro kaj publika ordinara profesoro, poste li laboris en instituto pri grundoj ĝismorte. Interrompe li laboris en Havano inter 1967–1970. Li doktoriĝis en 1952. Li okupiĝis ĉefe pri ekzamenado de grundoj.
Enid (Oklahomo)
Enid estas urbo situanta en Kantono Garfield, Oklahomo. Je la usona censo de 2000, la urbo havis entute 47,045 loĝantojn. Ĝi estas la ĉefurbo de la kantono.
Geografio
Enid situas ĉe 36°24'2" N, 97°52'51" U, 40 kilometrojn norde de Oklahomurbo.
Laŭ la usona censa instanco, la urbo areas je 191,8 km², el kio nur 0.2 km² (0,12% el la tuto) estas akva surfaco.
Historio
Enid fondiĝis dum la malfermiĝo de la Ĉerokia Elirejo en 1893. Muzeo en Enid (la Muzeo de la Ĉerokia Strio) konservas la historion de tiu epoko. Vance Air Force Base estas usona flugarmea bazo fondita en 1941.
La urbonomo verŝajne aludas al rolanto en poemo de Lordo Tennyson, sed la plej populara legendo pri la nomo ĉe la loĝantoj asertas, ke en la epoko de la plej fruaj setlantoj, manĝoĉaro portis afiŝon "DINE" (angle: manĝi), kiu renversiĝis kaj tial legiĝis "ENID".
Politike, Enid estas forta bazo de la oklahoma Respublikana Partio.
Nikso (mitologio)
Laŭ la helena mitologio, Nikso aux Nikto (de la antikva greka Νύξ, nokto) estis personigo de la nokto, kies loĝejo estas la ekstrema Oriento aŭ en subtera Tartaro. Romianoj nomis ŝin Nox. Ŝi reprezentas la superajn mallumojn, dum Erebo reprezentas la subterajn. Nikso trairas la ĉielon kovrita de ombra mantelo, sur ĉaro tirata de kvar nigraj ĉevaloj, ĉiam akompanata de la Keroj.Kiam Heziodo priskribis Tartaron, li rakontas ke Hemero (ĉi tie fratino, ne filino, de Nikso) eliris el la subtera palaco ĝuste kiam Nikso alvenis en ĝin, kaj male, do ambaŭ diinoj neniam estis kune. Tiu priskribo multe similas al Rig-Vedo, en kiu Ratro (nokto) kunlaboras, sed strese, kun ŝia fratino Uŝo (mateniĝo)
En sia Iliado, Homero konstatis ke eĉ povaj dioj respektis kaj timis Nikson: iam Hero petis Hipnon dormi Zeŭson por tiel malhelpi la hejmrevenadon de Heraklo. Kiam la reĝa dio tion konstatis, furiozplene volis puni Hipnon, sed la dio de dormemo petis protekton al sia patrino, Nikso. Tiam, Zeŭso retenis sian koleron por ne ĉagreni la noktan diinon.
Por la orfea tradicio, Nikso estis eĉ pli grava: ŝi, kaj ne Ĥaoso, estis la unua estaĵo kiu spruĉis el nenio kaj la origino de la universo. La orfea poemaro mencias ke ŝi havis sian propran orakolon en kaverno, kie alkatenita Ĥrono ebrie per mielo dormas kaj aŭguradas, dum ekstere la dancado de Adrastea kaj la kantado de Nikso turnigas la tutan universon ĉirkaŭ ili.
Nikso ne estis tre kultita de antikvaj grekoj. Tamen, Paŭzanio mencias orakolon de ŝi en la akropolo de Megaro. Ankaŭ troviĝis statuon en la templo de Artemiso en Efezo, kaj oni kultis ŝin en Sparto kiel patrino de Dormo kaj Morto, tre adoritaj tie.
Laŭ Nikso estas nomita la plutona satelito Nikso kaj la asteroido (3908) Nikso.
Idaro
Heziodo, en sia Teogonio, asertis ke Nikso spruĉis el Ĥaoso, kaj ŝi havis multenombran kaj klarigan idaron: sole aŭ kun sia frato Erebo (dependas de la verkistoj), ŝi naskis Eteron (brilo), Hemeron (tago), Momon (sarkasmo), Ponon (aflikto), Moron (destino), Tanato (morto), Hipnon (dormemo), la hesperidojn, la keresojn, la moirojn, la onirojn (sonĝoj), Nemesison (venĝo), Apaton (trompo), Filoton (tenereco), Gerason (maljunuleco), Eriso (diino)n (malkonkordo) kaj Ojzison (angoro).
LAR
La vorto havas plurajn signifojn:
Sihun
Sihun (시흥시, laŭ ĉinaj literoj 始興市) estas havenurbo, universitata urbego en Sud-Koreio.
Geografio
Sihun situas en la nordokcidenta parto de la lando laŭ rivero tre proksime al la Flava Maro. Ansan troviĝas 7, Buĉon 14, Huason 20, Seulo 26 km.
Historio
Dum la historio Sihun apartenis al pluraj regnoj. Ĝi akiris ĝian nunan administran statuson urbo en 1989, kiam la malnova distrikto Sihun estis dividita en 3 partoj. Inter ili urbo Sihun estis la plej grava kun 93,000 da loĝantoj. Tiu nombro triobliĝis en la sekva jardeko, ĉar la antaŭurbaj loĝejoj estis evoluigitaj.
Ekonomio
Ekonomio de Sihun konsistas el diversaj industriaĵoj, komercadoj, liveradoj kaj fiŝkaptadoj. Estas ankaŭ turismo.
Klimato
Sihun havas kontinentan klimaton kun influoj de musono kaj maro. La someroj estas varmaj kaj malsekaj, la vintroj estas malvarmaj kaj sekaj. La jara averaĝa temperaturo estas 12,5 °C. En la plena jaro oni mezuras precipitaĵojn averaĝe 1,445 mm. En ĉiuj monatoj pluvas (aŭ neĝas), sed inter majo-septembro pli ofte pluvas. Inter decembro-februaro ofte frostas.
Pyramide (Tramtransporto en Parizo)
Pyramide estas estonta haltejo de Tramvojo T7, situanta inter j Athis-Mons kaj Juvisy-sur-Orge, en departemento Essonne, regiono Francilio.
Flanelo
Flanelo estas ŝtofo farita el malstreĉe ŝpinitaj fadenoj kiuj estas teksataj en tolo- aŭ keproteksmaniero. Plejofte ĝi estas unu- aŭ duflanke raspita kotona ŝtofo, sed ĝi ankaŭ povas esti farita el sintezaj fibroj, aŭ kunmetita en diversaj fibroj. La ŝtofo estas uzata por litaĵo kiel litotukoj kaj por piĵamoj kaj ĉemizoj.
La origino de flanelo estas Kimrio, kie ĝi estis farita ekde la 17-a jarcento.
Dachsen
Pri la komunumo
Dachsen estas komunumo en la distrikto Andelfingen, Kantono Zuriko, Svislando. Ĝi havis 1868 loĝantojn je la 31-a de decembro 2007.
Geografio
Dachsen situas inter la rivero Rejno kaj la monto Cholfirst, kiu apartenas al la Ĵuraso rekte supre de la Rejn-Akvofalo.
Trafiko
En Dachsen troviĝas haltejo de la trajnlinio de Svisaj Federaciaj Fervojoj inter Ŝafhaŭzo kaj Vinterturo, per kiuj la komunumo estas bone konektita kun la reto de la Zurika Trafik-Unio. Ankaŭ estas facila aliro al la nacia aŭtoŝoseo A4.
Historio
Unua dokumento de Dachsen datas sub la nomo Tahsheim de la jaro 876 post Kristo. En tiu dokumento Dachsen estis transdonita kadre de heredaj kvereloj al la grafo Gozbert. La sinjoroj de Dachsen tiam plurfoje ŝanĝiĝis ĝis en la jaro 1452 la komunumo estis atribuita al la ekstera kiburga voktdistrikto kaj tiel definitive fariĝis posedaĵo de Zuriko. En la kadro de la helveta revolucio Dachsen, Flurlingen kaj Uhwiesen estis kunigitaj al unusola komunumo. Je la novordo de la Kantono Zuriko la dachsenanoj petis de la registara konsilio de Zuriko sendependiĝon de tia komunuma unio kaj tiel la 17-an de julio 1831 la komunumo refariĝis aŭtonoma.
Namur (metroo de Montrealo)
Namur estas stacio de la Metroo de Montrealo sur oranĝa linio, situanta en arondismento Côte-des-Neiges–Notre-Dame-de-Grâce de Montrealo. Ĝi estis malfermita la.
857
En la jaro 857 post Kristo okazis, interalie:
Averton
Averton estas franca situanta en departemento Mayenne, regiono Luarlandoj.
Ĝiaj loĝantoj nomiĝas Avertonnais.