cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Karel Jaromír Erben
Specimeno
Kuŝas la patrino svene, knabon premas al la mam'. . . Ŝin li vekis - kvankam pene - sed la knab' ne spiris jam.
Végegyháza
Végegyháza (vEgedjhAza) estas vilaĝo en Hungario, en departemento Békés, en subregiono de Mezőkovácsháza. La nomo signifas fino-eklezio, sed la nomo devenis de figuro Aurel Végh. La vilaĝo situas sur ebenaĵo, laŭ traira flankovojo, laŭ fervojo Gyula-Makó. Mezőkovácsháza estas proksime.
Vilaĝservoj estas lernejo, infanĝardeno, kulturdomo. Ĝemelurbo estas Uzon, Rumanio
Olšina (Ralsko)
Historio
El la municipo devenas trovaĵo de proksimume 1500 moneroj el la 15-a jarcento.
En la municipo estis establita ĝendarmejo (en 1909), telefona (en 1902) kaj poŝta stacioj – ĉiuj havis vastajn adinistrajn rondojn por multe da ĉirkaŭaj setlejoj. En trafiko estis vapora laktejo kun alta fumtubo el la jaro 1908 (kamparanoj eĉ el la ĉirkaŭaĵ vilaĝoj kreis Laktejan kooperativon), brikfarejo kaj vapora segejo, kiu sekurigis elektran kurenton ĝis elektrifigo de la municipo en la jaro 1922. Inter signifaj konstruaĵoj apartenis ankaŭ lernejo el la jaro 1890. En la loko estis tri gastejoj, du vendejoj kaj kelke da komercistoj kaj metiistoj. Kamparanado kaj bredado de brutaro estis ĉefa fonto de enspezoj por vivtenado de la loĝantoj.
Ferenc Rados
Ferenc RADOS [radoŝ], hungare Rados Ferenc estas hungara pianisto, mezlerneja kaj altlerneja instruisto. Lia patro estis Dezső Rados.
Ferenc Rados naskiĝis la 1934 en Budapeŝto.
Biografio
Ferenc Rados devenis el muzikema familio. Li frekventis muzikan mezlernejon, poste li studis en Muzikarta Altlernejo Ferenc Liszt, kie li lernis de Pál Kadosa inter 1956-1959. Poste li plulernis ankaŭ en Moskvo. Ekde 1964 li ekinstruis en mezlernejo, poste en la Muzikarta Altlernejo. Krom la instruado li partoprenis ankaŭ en la koncertoj, foje li kune ludis kun Zoltán Kocsis. En la 1990-aj jaroj li forlasis la altlernejon kaj li instruis en aliaj lokoj. Li ricevis premion Kossuth en 2010, pli frue ankaŭ aliajn premiojn.
Robert Edmond Grant
Robert Edmond GRANT MD RS RSE ZS GS (11a de novembro 1793 – 23a de aŭgusto 1874) estis brita anatomiisto kaj zoologo.
Grant forlasis la medicinan praktikon favore al la mara biologio kaj al la zoologio de senvertebruloj, vivtenante el patra heredo. Kiel materiisto kaj liberpensulo, kaj politike radikala, li estis malferma al ideoj en biologio kiu estis konsiderataj renvers(em)aj en la etoso de idearo hegemonia en Britio post la Napoleonaj Militoj.
Li iĝis unu el la plej elstaraj naturalistoj de la komenco de la 19a jarcento en Edinburgo kaj tiele la unua Profesoro de Kompara Anatomio en la University College London. Li famis pro sia influo sur la juna Charles Darwin kaj sia adopto de la idearo de Geoffroy pri evoluismo.
Grant ege veturis, vizitante universitatojn en Francio, Germanio, Italio kaj Svisio. Li estis en kontakto kun la franca zoologo Étienne Geoffroy Saint-Hilaire kiu publikigis rigardon al evoluo similan al tiu de Jean-Baptiste Lamarck.
Grant studis marvivulojn ĉirkaŭ Firth of Forth, kaj kolektis specimenojn ĉe la strandoj proksime de domo kiun li ekhavis en Prestonpans same kiel el fiŝkaptistoj, kaj iĝis fakulo pri biologio de spongoj kaj mar-limakoj. Li konsideris, ke la samaj vivoleĝoj tuŝis ĉiujn organismojn, el monado al homo (en tiu kunteksto "monado" signifas hipotezan pra-vivulo aŭ unuo aŭ organika vivo). Sekvante Geoffroy, Grant aranĝis vivon en ĉeno aŭ ŝtupo, kiu supreniras el la apero de spontanee aperintaj monadoj en ties bazo.
Grant estis grava membro de la Plinia Societo por studentaj naturalistoj, al kiu Charles Darwin aliĝis en la aŭtuno de 1826 startante sian duan jaron de medicinaj studoj en la Edinburga Universitato. Darwin iĝis la plej lerta studento de Grant kaj helpis lin en la kolekto de specimenoj.
NBN
La vorto havas plurajn signifojn:
Sándor Balázs (verkisto)
BALÁZS Sándor [bala:ĵ ŝa:ndor] estis hungara verkisto, ĵurnalisto, tradukisto naskita en Koloĵvaro la 26-an de decembro 1830 kaj mortinta en Budapeŝto la 1-an de aŭgusto 1887. Lia nobela antaŭnomo estis kászonfeltízi, lia edzino estis Vilma Bognár.
Kariero
Sándor Balázs preparis sin inĝeniero. Li redaktis en 1862–64 kaj en 1865 la revuojn Ország Tükre, en 1865–66 Magyarország és a Nagyvilág, en 1872 Házibarát, en 1877–78 la  Petőfi Társaság Lapja, pli poste li iĝis la bibliotekisto de Nacia Teatro (Budapeŝto). Li estis ordinara membro de Societo Petőfi kaj Societo Kisfaludy (1876). Ekde 1881 li estis bibliotekisto de Nacia Teatro (Budapeŝto). Li sinmortigis.
Lacjarak
Lacjarak, serbe Лаћарак, slave Laćarak, hungare Latyarak [latjarak] estas vilaĝo (en la praktiko dormanta urbo) en Serbio, en aŭtonomio Vojevodio, en distrikto Srem (regiono), en municipo de Sremska Mitrovica.
Situo
Lacjarak situas sur ebenaĵo, laŭ flankovojoj, aŭtoŝoseo Beogrado-Zagrebo preteriras.
Historio
La loko estis loĝata jam dum la neolitiko. Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Aŭstrio-Hungario, al Szerém, poste al Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj, depost 1928 al Jugoslavio, ekde 2006 kiel Serbio. Dum la 2-a mondmilito la vilaĝo apartenis al tiam sendependa Kroatio. En 2002 loĝis en Lacjarak 10893 homoj, (9858 serboj (91 %), 181 kroatoj, 148 hungaroj, 132 ukrainoj, 109 ciganoj, 68 jugoslavianoj, 27 rutenoj, 21 slovakoj kaj aliaj).
Prima idealo
En ringo-teorio, prima idealo estas ĝeneraligo de la koncepto de primoj: ĝi estas tia idealo en komuta ringo, ke se iu produto apartenas al ĝi, tiam almenaŭ unu el la multiplikatoj apartenas al ĝi. En algebra geometrio, prima idealo respondas al punktoj en afinaj skemoj.
Difino
Idealo de komuta ringo R estas prima, se ĝi plenumas la jenajn du aksiomojn:
Sangli
Sangli (सांगली) aŭ Sangli-Miraj-Kupvad estas metropolo en Barato, en subŝtato Maharaŝtro. Poŝtkodoj pli precize estas 416 416 (Sangli), 416 410 (Miraj), 416 425 (Kupvad).
Prima idealo
Difino
La aro de primaj idealoj de komuta ringo havas norman topologion kaj la strukturon de afina skemo; tio nomiĝas la spektro de la komuta ringo.
Sangli
Geografio
Sangli etendiĝas en okcidenta kaj meza partoj de la lando laŭ rivero. Mumbajo troviĝas 372 km.
Prima idealo
Ecoj
Ĉiu prima idealo en komuta ringo estas primara idealo.
Ekzemploj
En la komuta ringo de entjeroj \mathbb Z, la primaj idealoj estas la ĉefidealoj (p) generitaj de aŭ primoj p, aŭ nulo. Alivorte, la spektro de <Math>\mathbb Z estas, kiel nura aro, la jeno. La ĉefidealo ne estas prima, ĉar ĝi estas la tuta ringo.
Sangli
Historio
Iamaj ĝemelurboj Sangli kaj Miraj kontaktiĝis, al kiu aliĝis ankaŭ Kupvad. En la proksimeco oni profitas la ventoenergion.
Klimato
Sangli havas tropikan kaj duone dezertan klimaton kun 3 sezonoj. La somero daŭras de februaro ĝis junio. Poste musono sekvas ĝis oktobro. La temperaturo estas en aprilo la plej varma, foje kun 38 °C, vintre tio ne falas sub 12 °C. Jare pluvas po 648 mm. Inter decembro-februaro neniam pluvas.
Márton Albert Homonnai
Kariero
Márton Albert Homonnai diplomitiĝis en Arkitektura Tekniklernejo de Târgu Mureș en 1970, pli poste akiris diplomon de inĝeniero pri artmonumntdefendo en 1996 en Teknikuniversitato de Budapeŝto. Li laboris kiel projektanto en Sfântu Gheorghe, poste en Miercurea Ciuc. De 1990 li estas kunulposedanto de Contur Kft. de Miercurea Ciuc. Li faris plurajn aranĝadajn kaj arkitekturajn projektojn. li estas la projektanto de la preĝejo Sankta Aŭgustino de Miercurea Ciuc, kiu estis konsekrita en 2009.
Mbanza-Ngungu
estas grandurbo kaj universitata urbo en Demokratia Respubliko Kongo (eksa Zairio). Dum la kolonia erao la oficialaj loknomoj estis Thysville aŭ Thysstad, nomita post la belga urbofondinto Albert Thys.
Geografio
situas sur montetaro inter Angolo kaj Kongo (rivero) en la okcidenta parto de la lando. Kinŝaso troviĝas 116, Matadi 169, Boma 212, Bandundu 351, Lubumbashi 1558 km.
Ekonomio
estas loko de la fera industrio kaj gravas la liverado inter la ĉefurbo kaj oceano. Menciindas ankaŭ la turismo.
Trafiko
situas laŭ ĉefvojo kaj fervojo inter Kinŝaso kaj Boma. En 1957 ponto Thysville-Kasangulu estis inaŭgurita, kiu transiras la riveron Sukasou.
Klimato
situas en tropika klimato. La averaĝa temperaturo varias inter 24 kaj 27 °C. La varmo kulminas en aŭgusto, malkulminas en decembro. Jare pluvas po 1469 mm. La pluvo kulminas en aprilo kaj novembro, inter junio-aŭgusto apenaŭ pluvas.
Konrad Weiß
Konrad Weiß estas la nomo de jenaj personoj:
Reaktanco
Reaktanco estas imaginara komponanto de elektra impedanco. La impedanco estas kompleksa nombro, kies reala komponanto estas aktiva rezistanco kaj la imaginara komponanto estas imaginara aŭ reaktiva rezistanco.
,
kie Z \, estas kompleta rezistanco aŭ impedanco, R \, estas aktiva rezistanco, X\, estas la reaktiva (propre reaktanco), j\, estas imaginara unuo.
Depende de la signo de la reaktanco ŝanĝas la konduto de elektra cirkvito:
La reaktancon difinas la induktiva kaj la kapacita komponanto de cirkvito:
kie la induktiva komponanto dependas de pla [indukto]] de la cirkvito kaj de la frekvenco \omega\, de la fluanta kurento:
Induktiva rezistanco (X_L\,) estas la induktiva komponanto,
La kapacita komponento (X_C\,) dependas de la kapacito de la cirkvito kaj de la frekvenco de la kurento:
La susceptanco estas la inverso de la reaktanco:
Ĉasista ŝtono (Schneekopf)
La Ĉasista ŝtono (germane: Jägerstein) estas hororeta monumento sur la Schneekopf-monto en Gehlberg, Germanio.
Medio mistera
La 978 metrojn alta Schneekopf-monto, sur kiu estis ĝis 1994 sovetia radarinstalaĵo kaj nuntempe akceptas novstarigita panorama turo kaj gastejo la vizitantojn, ne estas nur la dua plej alta monto en Turingio (post Großer Beerberg) kaj tre ŝatata pro la belvido de sur ĝi. Simile al la monto Singer Berg en Ilmtal kaj la montoĉeno apud Hörselberg ĝi estas ankaŭ tre konektita kun legendoj. Ŝuldiĝas tiu al la pejzaĝo kruda kun abisoj, ravinoj, faŭkoj kaj timekscitaj marĉoj kiuj tie ĉi eĉ havas temigajn nomojn kiel Teufelskanzel, Hölle, Teufelsmoor, Teufelskreis,Teufelsbad. Kelkaj veneciaj sagaoj raportas pri fremduloj el la sudo kiuj intencis elfosi tie ĉi oron, arĝenton aŭ feron. La rondaj porfiraj globoj, kiuj estas malproksime de la pinto kaj kies interno povas enteni kristalojn, nomitis laŭ Schneekopf.
La ŝtono
Ĉe la orienta rando de la Schneekopf-supro, proksime al la marĉo Teufelsbad, troviĝas la t.n. Ĉastista ŝtono kun jena enskribo: ''Anno 1690 den 16. September ist Herr Johann Valentin Grahner, F.S.F. (=fürstlich sächsischer Förster), zu Gräfenroda durch seinen Vetter als Schwestersohn Johan Casper Greiner unversehens allhier erschoßen worden.'' Sube surŝtone troviĝas tri krucoj kaj ĉaskorno.
En la kroniko eklezia de Gräfenroda legeblas ke Grahner pafitis ĉar la pafonto konfuze pensis vidi cervon. La legendo, kiu similas al la Freischütz-motivo, raportas ke la juna ĉasohelpanto Greiner, kiu trejnitis fare de la onklo, neniam maltrafus la celojn. Per sia pafogloro li altestimitis de la forstistaj oficialuloj, kion enviis la onklo. Li komisiis sian nevon pafi cervon grandkornaran kiu regule montris sin sur la Schneekopf-monto. Post kiam Caspar Greiner multfoje maltrafis kaj ĉiam revenis hejmen kun malplenaj manoj - post kio ade sekvis la mokado de la onklo - li ekpensis ke tio ne povus esti normale. Do dum plenluna nokto li komisiis maljunan vitriston gisi magian kuglon. Per ĝi li la sekvintan vesperon ja trafis - sed bedaŭrinde ne la cervon sed la onklon.
Lehel Both
Lehel Both [bot], laŭ hungarlingve kutima nomordo Both Lehel estas hungara pianisto, altlerneja instruisto.
Lehel Both naskiĝis la en Budapeŝto.
Biografio
Lehel Both frue komencis lerni pianludon en sia naskiĝurbo. Li akiris diplomon en la Muzikakademio en 1965. Post siaj studoj li estis pianisto de Gaja Teatro, poste li ricevis dujaran stipendion por konservatorio de Leningrado. Inter 1968 kaj 1972 li instruis en Budapeŝto en ambasadorejo de Sovetunio, samtempe ankaŭ en muzika mezlernejo. Inter 1974-1989 li estis katedrestro en Pedagogia Instituto de la Muzikakademio (inter 1976-1989 estis vicinstitutestro). Inter 1989-1992 li instruis en Japanio, hejmenveninta li denove estis katedrestro, inter 1996-2004 li estis institutestro, poste li emeritiĝis. En tiu longa periodo li ankaŭ faris koncertojn en la tuta mondo, ofte duope kun japanino. Li ricevis kelkajn premiojn. Li edziĝis en Dorog, kie li poste vivas. 2 filinoj naskiĝis.
1751 Herget
1751 Herget estas malgranda asteroido de la asteroida zono, ano de la Gefiona familio.
Nomo
Ĝia nomo honoras la usonan astronomon Paul Herget.
Kazuki Teshima
Kazuki Teshima (手島 和希, n. ) estas japana futbalisto.
Li futbalis ĉe Yokohama Flügels, Kyoto Sanga FC kaj Gamba Osaka.
Unuigita Civitana Fronto
La Unuigita Civitana Fronto (Объединённый Гражданский Фронт) estas rusa civila movado fondita de Garri Kasparov je 2005 kaj estrata de li. Ĝi estas registrita oficiale de Novembro 2006. Ĝi enhavas pli da 50 regionaj dividaĵoj.
Programo
La programo kaj la statuto estas aprobitaj je Februaro 2006.
Tibor Badari
Tibor Badari, laŭ la hungarlingve kutima nomordo Badari Tibor estis hungara boksisto, olimpiano, trejnisto.
naskiĝis la en Mátészalka, li mortis la  en Budapeŝto.
Biografio
akiris trejnistan diplomon en Gimnastika Altlernejo de Budapeŝto en 1980. Li ricevis ŝtatan premion en 2009.
Sporta kariero
inter 1963-1978 estis boksisto en ĉefurbaj sportkluboj. Li apartenis al la hungara nacia teamo inter 1967-1976. Li estis olimpiano en Hungario en la Somera Olimpiko 1968 kaj Hungario en la Somera Olimpiko 1976 sen medalo, krome en eŭropaj ĉampionumoj li estis la unua en 1971 kaj 1975. Li finis sian aktivan sportan karieron en 1978, poste li estis trejnisto en Budapeŝto.
Gonzalo Roig
Gonzalo Roig (naskiĝinta la 20-an de julio 1890 en Havano; mortinta la 13-an de julio 1970 samurbe) estis kuba komponisto, muzikisto, orkestrestro kaj fondinto de pluraj orkestroj. Estis pioniro de la simfonia movado en Kubo kaj unu el la ĉefaj komponistoj, kiu novdifinis la kuban zarzuelon.
Vivo
En 1902 li komencis muzikstudon ĉe la Asociación de Dependientes del Comercio de La Habana. Ekde 1909 li estis violonisto en la Teatro Martí. En la jaro 1917 li laboris en la kompanio de Maria Guerrero en Meksiko. Kune kun Ernesto Lecuona kaj aliaj li apartenis en 1922 al la fondantoj de la simfoniorkestro de Havano. Ekde 1927 li estis direktisto de la lernejo kaj de la Banda Municipal de Música [urba muzikbando] de Havano. En 1929 li fondis la Orkestron de Ignacio Cervantes kaj jaron poste li prezentis serion da koncertoj laŭ invito de la Tutamerika Unuiĝo en Usono, kie li direktis interalie tri muzikbandojn de la usona armeo. En 1931 li fondis kune kun Agostín de Rodríguez teatrogrupon en la Teatro Martí kaj en 1938 la nacian operon de Havano, kies muzikestro li fariĝis. En 1931, kiam li partoprenis la kreadon de Nacia Teatro, li komponis kaj unuafoje prezentis sian zarzuelon Cecilia Valdés.
La zarzuelo Cecilia Valdés (1932) laŭ novelo de Cirilo Villaverde validas kiel ŝlosilverko de ĉi tiu ĝenro en Kubo. En 1938 li komponis la muzikon por la filmo Sucedió en La Habana. Aliaj konataj komponaĵoj liaj estas El Clarín (1932), El Cimarrón (1933), La Hija del Sol (1933) kaj La Habana de Noche (1936).
Ankoraŭ nun Roig estas konata precipe per sia furoraĵo Quiéreme Mucho (komponita en 1911, aperintaj kiel notoj en 1931, hispana originala teksto de Agostín Rodríguez), kiu surdiskiĝis interalie en la angla sub la titolo Yours (1941; kantis Jimmy Dorsey) kaj en la germana sub la titolo Du bist mein erster Gedanke (1979; kantis Julio Iglesias).
Gál Huszár
Gál Huszár [husAr], laŭ hungarlingve kutima nomordo Huszár Gál, latine Gallus Anaxius estis hungara luterana pastro, episkopo, presisto. Gál Huszár naskiĝis la ie en Hungara reĝlando, li mortis la  en Pápa (Hungara reĝlando, Habsburga Imperio).
Orschwiller
Orschwiller (jen france, origine germane kaj alemane Orschweiler, prononco  - "Weiler" estas vilaĝeto) estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Bas-Rhin, en la historia kultura regiono regiono Alzaco kaj la nuna administra regiono Grand Est ("Granda Oriento"). Fine de en la komunumo vivis.
Gál Huszár
Biografio
Gál Huszár studis iam en Krakovo. Li estis katolika pastro en Vízkelet, sed li konatiĝis pri la luterismo, en 1553 li estis forigita el la katolika eklezio kaj li rifuĝis al Magyaróvár. Li tie estis pastro, ankaŭ en Kálnok. Li fondis ankaŭ lernejon kaj li instruis predikistojn. En 1557 li lernis la presadon de Rafael Hoffhalter en Vieno, en la sekvanta jaro ankaŭ li establis presejon en Magyaróvár. La katolika diocezo persekutis lin pro la eldonitaj kontraŭkatolikaj libroj, tial li akceptis inviton al Kassa. Li agis same, ol en Magyaróvár, tial denove okazis rifuĝo al Debrecen. Tie li ne estis pastro, nur presisto, sed lia presejo ankaŭ nuntempe funkcias en la urbo. Pli poste li estis presisto en Komárom, en 1568 li estis jam luterana episkopo en la regiono de Komjáti. En 1575 li translokiĝis al Pápa, kie li mortis pro pesto. Lia filo funkciigis plu la presejon.
Orschwiller
Historio
La vilaĝo kaj la kastelo Haut-Kœnigsbourg apartenis al lorena duklando ĝis 1369. Tiam juĝo donis la vilaĝon kaj la kastelon al la episkopo de Strasburgo sed la najbara vilaĝo Saint-Hyppolyte restis lorena.
La dum  la tridekjara milito, Svedoj kaptis kaj detruis la kastelon.
Geografio
La komunumo enhavas la vilaĝon Orschwiller kaj la vilaĝetojn Köpfel, Hinterwald kaj Saarbachwald. En la komunumo staras ankaŭ la kastelo Haut-Kœnigsbourg.
Esperanta vivo
Okaze de la eŭropaj balotoj, Eŭropo - Demokratio - Esperanto ricevis 1 voĉon en 2004 (0,55%) sed 0 voĉdonon en 2009.
Uherské Hradiště
Uherské Hradiště (Ungarisch Hradisch) estas urbo en Ĉeĥio kun  situanta en sudorienta parto de Moravio, ĉe rivero Moravo. La urbo estas centro de maŝinindustrio, elektroindustrio, kemiindustrio, mebloindustrio kaj aliaj.
Historio
La urbo estis fondita kiel reĝa de reĝo Přemysl Otakar la 2-a en la jaro 1257 sur terpecoj de proksima monaĥejo en Velehrad. Ĝi estis servonta kiel fortikigita punkto kontraŭ hungaraj invadoj. La nomo de la urbo estis origine Nový Velehrad, ekde la jaro 1301 Hradiště. La urbon dufoje vane konkeris la hungara reĝo Matiaso la 1-a Korvino, al kiu ĝi estis donita komune kun Moravio, kiam la paco estis interkonsentita kun Vladislao la 2-a Jagello en la jaro 1479. La plej granda evoluo en la urbo okazis en la 15-a kaj la 16-a jarcentoj. En la jaro 1643 ĝi sukcese defendis sin kontraŭ svedoj. En la 2-a duono de la 17-a jarcento ĝi estis alikonstruita en fortikaĵon, kiu bremsis ties evoluon (malfondita en la jaro 1778). La industria evoluo okazis plejparte nur en la 2-a duono de la 20-a jarcento.
Vidindaĵoj
En Uherské Hradiště konserviĝis restaĵoj de gotikaj remparoj el la 2-a duono de la 14-a jarcento. Konstruaĵo de armilejo el la jaroj 1721–1726 rememorigas barokan fortikaĵon. Nuntempe ĝi estas sidejo de Galerio de muzeo en Moravia Slovakio. En la urbo ni povas trovi ankaŭ rokokan apotekon el la jaro 1754. Grava kulturcentro evoluis en la eksa jezuita kolegio.
Esperanto
Verŝajne la unua parolanto de Esperanto en Uherské Hradiště estis aŭstro-germano Otto Simon, profesoro de matematiko kaj fiziko, kiu esperantistiĝis en 1902 kaj laboris kiel instruisto en la germanlingva gimnazio en Uherské Hradiště ĝis 1907, antaŭ sia reveno en Vienon.
En 1932 gvidis en Uherské Hradiště kurson de esperanto Dolfa Bartošík. Inter la jaroj 1933 kaj 1940, kaj poste denove inter 1946 kaj 1952 (el tio ekde 1948 kiel "loka grupo" de la Ĉeĥoslovaka Esperanto-Asocio) funkciis en la urbo esperanto-klubo nomata Slovaka Esperanto-Klubo, mallonge SEK (la vorto "slovaka" tiam estis kutime uzata kiel adjektivo por la regiono Moravia Slovakio, en kies centro Uherské Hradiště estas). Fondinto de la klubo kaj ĝia plurjara prezidanto estis Ruda Kubíček, akademia pentristo kaj konata persono de la urbo kaj regiono.
Ankoraŭ antaŭ la dua mondmilito estis eldonita esperantlingva flugfolio pri Uherské Hradiště kaj okazigataj multaj ekspozicioj ĉe diversaj okazoj. Pro la devigita malfondiĝo de la Ĉeĥoslovaka Esperanto-Asocio en 1952 verŝajne malfondiĝis ankaŭ la klubo, kiu post plimildiĝo de la situacio kaj de tio sekvanta fondiĝo de la Ĉeĥa Esperanto-Asocio en 1969 mem ne plu refondiĝis.
De Uherské Hradiště devenas Marek Blahuš, unu el la refondintoj kaj prezidantoj de la Ĉeĥa Esperanto-Junularo, kiu tie en la jaro 2003 esperantistiĝis kaj en 2005 okazigis esperanto-kurson en la loka gimnazio.
24-a de januaro
La 24-a de januaro estas la 24-a tago de la jaro laŭ la gregoria kalendaro. 341 tagoj restas (342 en superjaroj).
Ĝermolisto de estonaj esperantistoj
Karl Brauer
Karl BRAUER estis germana balto en Estonio, profesie unue estis instruisto kaj en 1934 funkciis kiel supera impostinspektoro en Talino. Esperantisto ekde la jaro 1928, li estis estrarano de Esperanto-Asocio de Estonio (EAE) kaj de la Esperanta Turista Komisiono (ETK) centre aganta en Svedio.
Superkruciĝa nukleo
La superkruciĝa nukleo, superkruciĝaj nukleoj, aŭ superkiasma(j) nukleo(j) (SKN) estas malgranda parto de cerbo en la hipotalamo, rekte super la opta kruciĝo. En mamuloj, ĝi estas la "estra biologia horloĝo" kaj regas tagnoktajn ritmojn, la korpaj funkcioj kiuj havas 24-horan ciklon. La SKN de muso havas ĉirkaŭ 20,000 neŭronojn.
Neŭroanatomio
La SKN troviĝas en la antaŭa parto de hipotalamo, rekte dorsa (supera) de la opta kruciĝo. La SKN havas ventraflankan kaj dorsaflankan partojn, ankaŭ nomitaj kerno kaj ŝelo. La du partoj havas malsamajn genesprimon de horloĝaj genoj.
Ĝermolisto de estonaj esperantistoj
Richard Jiik
Richard JIIK estis estona kemiisto kaj esperantisto, naskiĝinta la 14-an de marto 1905 en Talino. Li estis estrarano de Esperanto-Asocio de Estonio (EAE), fondita en 1922, poste multajn jarojn funkciis kiel redaktoro de la bulteno Informoj de EAE, estis kunlaboranto de la landa Esperanto-Instituto kaj de granda Esperanto-Estona Vortaro.
Linda Köst
Linda KÖST (naskiĝis en 1933, mortis en 1987) estis UEA-fakdelegito en Talino, Estonio, tiam ankoraŭ parto de Sovetunio.
Karl Kultman
Karl KULTMAN estis estona bankoficisto kaj esperantisto, kiu naskiĝis la 20-an de aŭgusto 1890 en Puhkovo. Li esperantiĝis en 1917, gvidis multajn lingvokursojn kaj estis prezidanto de la Narva Esperanto-Unuiĝo ekde proksimume 1927.
Ksenja Malmkvist
Ksenja MALMKVIST (naskiĝis je la nomo Ksenja Senny Jansen la 11-an de novembro 1906 en Taali, vilaĝo de la komunumo Tori en la estona distrikto Pärnumaa, mortis en 1997 je aĝo de 90 jaroj en Stokholmo, estis estondevena esperantistino. En 1933 ŝi edziniĝis al la sveda esperantisto Knud Thorbjörn Hansen, la esperantlingva gazetaro amplekse raportis pri la internacia movada geedziĝo, kaj la Enciklopedio de Esperanto de 1934 menciis ĝin. La paro pasigis sian komunan vivon en Svedio.
Eksteraj ligiloj:
Ants Mikk
Ants MIKK (naskiĝis en 1921, mortis la 2-an de oktobro 1980) estis multjara UEA-delegito kaj fakdelegito en Viljandi (Estonio). Li longe aktivis en sia regiono kiel kursgvidanto.
24-a de januaro
Tagoj de semajno
La 24-a de januaro estas (laŭ gregoria kalendaro):
Osterholz-Scharmbeck
Osterholz-Scharmbeck estas urba komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Osterholz de la federacia lando Malsupra Saksio kaj estas la administra centro de la distrikto. Fine de la komunumo havis  loĝantojn.
Korsaĵo
Korsaĵo historie, estas vestaĵo por virinoj, kovrante la korpon inter la kolo kaj la talio kaj portata supre de la bluzo.
Historio
En historia uzokutimo, precipe en viktoria kaj frua 20-a-jarcenta modo, korsaĵo indikas la supraĵon de robo kiu estis konstruita en du partoj (t.e., kun aparta jupo kaj korsaĵo), sed el egala aŭ kunordigita ŝtofo kun la intenco de uzado de la du partoj kiel unuo. En robotajlorado, la esprimo talio ankaŭ estis uzita. Dum uzado, la partoj eble estis ligitaj per hokoj kaj okuloj. Tiu aranĝo estis norma por moda vesto de la 18-a jarcento ĝis la malfrua 19-a jarcento, kaj havis la avantaĝon permesi kombinadon de volumena jupo kun formfidela korsaĵo. Cetere ĝi ebligis la uzon de diversaj korsaĵoj kun la sama jupo (ekz., altkola korsaĵo kaj dekoltita korsaĵo kombinitaj kun la sama jupo povis servi kiel tagvesto kaj vespervesto). Unu-pecaj roboj iĝis pli ordinaraj post 1900 pro la tendenco al pli simpla vestaĵo kun pli mallarĝaj jupoj.
Osterholz-Scharmbeck
Gefiloj de la urbo
Bodo Ramelow, komunista politikisto
Korsaĵo
Historio
En moderna uzokutimo, korsaĵo tipe rilatas al supra vesto kiu havas forpreneblajn manikojn aŭ neniujn manikojn, ofte dekoltita, portita en Eŭropo de la 16-a jarcento ĝis la 18-a jarcento, aŭ super korseto aŭ en loko de ĝi. Por atingi modan formon kaj apogi la buston, la korsaĵo estis ofte rigidigita kun bastonetoj el speco de kano, aŭ balenosto. La korsaĵo estis diferenca de la tiutempa korseto ĉar ĝi estis portata super la alia vesto. En la fruaj periodoj, korsaĵoj kaj korsetoj estis ligitaj en helikforma maniero, kun unu kontinua laĉo. En pli postaj periodoj, ambaŭ estis ligitaj kiel la moderna tenisa ŝuo, kun hokingoj alfrontantaj unu la alian. Tio estis pli oportuna por virinoj kiuj povis vestiĝi sen helpo.
Hodiaŭ
Korsaĵoj pluvivas en modernajn tempojn en la tradicia aŭ revivigita robo de multaj landoj.
13920 Montecorvino
13920 Montecorvino estas malgranda, treege hela duopa marsrenkonta asteroido, malkovrita la de la usona astronomo Edward L. G. Bowell elde la Stacio Anderson Mesa de la Observatorio Lowell, sud-oriente de Flagstaff (Arizono, Usono).
San Polo Matese
San Polo Matese estas komunumo de Italio.
13920 Montecorvino
Nomo
Ĝi ŝuldas sian nomon al la itala urbeto Montecorvino Rovella, oriente de Salerno (Kampanio). Regione konata kiel la "urbo de astronomio", ĝi fieras pri grava amatora astronomia observatorio nomita en honoro de la civitano de Montecorvino Gian Camillo Gloriosi (1572–1643).
Orbito
Ĝia discentra orbito ekstere, malproksime tanĝas tiun de Marso. Ĝia marsa MOID estas 0,26281 astronomia unuo aŭ 39,316 milionoj da km.
Satelito
Ĝia satelito estis malkovrita la de D. Pray, P. Pravec, M. Husarik, G. Cervak, M. Pikler, V. G. Chiorny, V. Benishek kaj P. Sogorb uzinte observojn de  elde diversaj observatorioj, anoncita la
Rothrist (stacidomo)
Rothrist estas fervoja stacidomo en Rothrist, Svislando.
Bell Labs
Nokia Bell Labs, origine nomita Bell Telephone Laboratories (1925–1984), poste AT&T Bell Laboratories (1984–1996) kaj Bell Labs Innovations (1996–2007), estas usona industria esplordisvolviga kompanio posedo de multnacia kompanio Nokia. Havante sidejon en Murray Hill, Nov-Ĵerzejo, la kompanio nun funkciigas kelkajn laboratoriojn en Usono kaj tra la tuta mondo.
Al esploristoj kiuj laboras en la Laboratorioj Bell oni atribuas la disvolvigon de radioastronomio, la transistoro, la lasero, la sunĉelo, la ŝargkuplita aparato (CCD), informteorio, la operacisistemo Unikso, kaj la programlingvoj B, C, C++, S, SNOBOL, AWK, AMPL kaj aliaj. Naŭ Nobel-premiitoj ricevis siajn premiojn pro laboroj kompletitaj en la Bell Laboratorioj.
Raúl Albiol
Raúl ALBIOL (naskiĝis en Vilamarxant, Valencilando, do nun -aĝa) estas hispania futbalisto. Li kiel membro de la hispana nacia teamo de futbalo partoprenis la matĉojn pri la Futbala Mondpokalo 2010 en Sud-Afriko, kiujn la hispana teamo venkis, kaj en la sama pozicio ankaŭ partoprenis en la matĉoj de la Eŭropa Futbal-Ĉampionado 2012 kaj de la Futbala Mondpokalo 2014. Matĉe li rekoneblis per la ĉemiza numero "2". Ekster naciaj matĉoj, li ekde la jaro 2013 estas futbalisto de la klubo SSC Napoli.
Internacia Esperanto-Servo
Laŭ Enciklopedio de Esperanto
Internacia Esperanto-Servo (IES). Informa aŭt. bulteno de la ICK (Geneve) en la ĉefaj eŭropaj lingvoj, sendita al multaj int. kaj landaj instancoj. Red. Kreuz. De 1926. Nuntempe ne aperas.
Odro
Odro (ĉeĥe kaj pole Odra, germane Oder) estas rivero en Meza Eŭropo, kiu longas 866 km.
Ĝia fonto troviĝas en Oderské vrchy (Moravio) en alteco 632 m super la maro. Post 135,5 km ĝi forlasas la teritorion de Ĉeĥa respubliko ĉe Bohumín kaj plufluas tra Pollando. Ekde la alfluo de Lausitzer Neiße aŭ Nysa Łużycka apud Ratzdorf norde de Guben ĝis norde de Schwedt (Brandenburgio) la meza linio de Odro formas la germanan-polan limon. Post denova trafluo de pola teritorio ĝi fine atingas tra la Laguno de Szczecin la Baltan maron.
Odro akceptas multajn alfluantajn riverojn. Kelkaj el ili estas menciitaj en la ŝablono.
Odra fluas tra aŭ preter la sekvaj urboj:
Karel Sabina
Karel SABINA (naskiĝis la 29-an de decembro 1813 en Prago; mortis la 8-an de novembro 1877 en Prago) estis ĉeĥa ĵurnalisto, literatura kritikisto kaj verkisto.
Odro
Por ŝipoj kun kapacito de 170 tunoj Odro estas navigebla ĝis la pola urbo Racibórz (proksime al la ĉeĥa-pola limo). Oni planis reguligojn de ĝia riverfluejo, kiuj ebligus ŝipan transporton ĝis urbo Ostrava. Sed inundoj, okazintaj en Moravio en la jaro 1997 kaj trafintaj la riverfluejon en ĝia tuta suba parto, evidente komplikis la situacion.
Karel Sabina
Lia patro estas nekonata, edukis lin masonisto J. Sovina. Sabina studis filozofion kaj juron (tiun li ne finis) kaj partoprenis politikan vivon kontraŭ Aŭstrio. Plurfoje li estis police esplorata, eĉ kondamnita al morto, sed la puno estis ŝanĝita al 18-jara malliberejo. En 1857 pro amnestio li estis liberigita. En 1859 la polico lin devigis fariĝi konfidenculo kaj raporti pri politika kaj literatura ĉeĥa vivo. En 1872 estis la kunlaboro malkovrita, la ĉeĥaj patriotoj lin nomis perfidulo kaj li foriris al Dresdeno. Kvankam li defendis sin per broŝuro Defendo kontraŭ mensoguloj kaj kalumniantoj, oni ne kredis lin. La operoj laŭ liaj libretoj poste aperadis sen lia nomo.
György Bölöni
BÖLÖNI György (bOelOeni) estis hungara ĵurnalisto, verkisto naskita en Szilágysomlyó la 30-an de oktobro 1882 kaj mortinta en Budapest la 11-an de septembro 1959.
Odro
Ĉe la alfluo de Odro al Balta maro situis, laŭ mitoj, la sinkinta urbo Vineta, menciita interalie en rakonto de Oskar Loerke kaj en Nils Holgerssons underbara resa genom Sverige de Selma Lagerlöf (La mirinda vojaĝo de Nils Holgersson, esperantigita de Sten Johansson).
Karel Sabina
Li estis amiko de Karel Hynek Mácha kaj lia unua klariganto. Sabina estis grava kritikisto kaj literatura teoriisto, opera libretisto kaj prozisto.
Liaj ĉefverkoj estas romano Revivigitaj tomboj pri karcero meze de la 19-a jarcento kaj opertekstoj Vendita fianĉino por komponisto Bedřich Smetana, Branderburgianoj en Bohemio (ankaŭ por Smetana) kaj En la puto por komponisto Vilém Blodek (la unuan kaj la trian opertekstojn esperantigis Tomáš Pumpr).
Odro
La nomo Odra
La nomon Odra portas en Ostrava:
10028 Bonus
10028 Bonus estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la de la usona astronomino Carolyn S. Shoemaker elde la Observatorio de la Monto Palomar (Kantono San Diego, Kalifornio, Usono).
Nomo
Ĝia nomo honoras la usonan astronominon kaj popularigistinon Shelley R. Bonus, kiu partoprenis al la organizado kaj inventaro de la fotografiaj arkivoj de la Schmidt-teleskopo Samuel Oschin de 1,2 m de la Observatorio de la Monto Palomar. Ŝi ankaŭ dediĉis konsiderindan tempon kaj energion al publika informado pri astronomio per prezentoj en planetario kaj la programo "Teleskopoj en Edukado".
NCD
La vorto havas plurajn signifojn:
Schanfigg
Schanfigg (prononcu ŝanfig, en la germana kaj alemana lingvoj ĉiam uzata kun neŭtra artikolo das Schanfig respektive alemane s' Schanfig) estas valo kaj historia regiono en Kantono Grizono en Svislando.
Nentershausen (Hesio)
Nentershausen estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Hersfeld-Rotenburg de la federacia lando Hesio. Fine de la jaro la komunumo havis  loĝantojn.
Partneraj urboj
Inter la partneraj urboj estas
Schanfigg
Trafiko
En la jaro 1877 oni komencis la konsturadon de veturebla vojo al Schanfigg. La plej supra parto de Langwies al Arosa estis inaŭgurita en la jaro 1891. Tio estis la komenciĝo de la turisma evoluo de la regiono. Sekvis la fervojo de Koiro al Aroso, kiu estis inaŭgurita en 1914.
Historio
La unua dokumenta mencio de Schanfigg datiĝas el la jaro 765 kiel in Scanavico (en kopio de la testamento de Telo). Ĝia historia romanĉlingva nomo ests Scanvetg. La setlado de la valo okazis flanke de Koiro en mezepoko fare de retoromanoj. Oni trovis ankaŭ spurojn de prahistoriaj setlejoj kaj de romianoj, kiuj pruvis, ke dum prahistoria kaj romia tempo vojo kondukis de Koiro tra la valo tra la Strela-Pasejo al Davos. Apud Castiel estis trovita setlejo el romia epoko kun urbomuro. Ek de la 14-a jarcento de la orienta flanko almigris valzoj, kaj la loĝantaro de la valo iom post iom germaniĝis.
Ĝis 1338 la Senjoroj de Vaz estis la mastroj de la valo. Poste la Grafoj de Werdenberg kaj ek de 1363 la Grafoj de Togenburgo. En la jaro 1436 la vilaĝoj de la Ekstera Schanfigg aliĝis kiel tribunalkomunumo Sankt Peter al la Dektribunala Federacio. Ek de 1479 la landa suvereneco apartenis al Aŭstrio. De la jaroj 1530 ĝis 1635 reformacio la vilaĝoj de la valo iom post iom aliĝis al la reformacio. Dum Ekstera Schanfigg dum mezepoko plej parte estis feŭdo de ŝanĝantaj Senjoroj, Langwies en Interna Schanfigg estis libera tribunalkomunumo, dum Arosa, al kiu ĝis la konstruo de la vojo en la 19-a jarcento ne ekzistis trairebla konekto al la cetera valo, apartenis al Davos. En la jaro 1652 la civitanoj de valo sin liberaĉetis de Austrio kaj en la jaro 1657 ankaŭ de la episkopejo de Koiro.
8855 Miwa
8855 Miwa estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la japanaj astronomoj Satoru Otomo kaj Osamu Muramatsu elde la observatorio de Kijosato, apud Hokuto (gubernio Jamanaŝi, Japanio).
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de la japana altlerneja instruistino Miwa Saito, Ŝi klopodas popularigi sciencon kaj astronomion per sia TTT paĝaro.
Claye-Souilly
Claye-Souilly estas franca komunumo situanta en departemento Seine-et-Marne en regiono Francilio.
Loĝantoj de Claye-Souilly estas nomataj Clayois.
Juristo
Juristo (latine ius, juro; genitivo: iuris) estas akademiano, kiu faris jurajn studojn kaj sukcese trapasis ŝtatan ekzamenon.
Germanio
La nomoj juristo (sen aldono) aŭ plena juristo estas nek protektitaj profesinomoj, nek akademiaj gradoj. Juristoj kiuj sukcesis la unuan ŝtatan ekzamenon rajtas nomi sin juristo (univ.) en kelkaj germanaj landoj. Tipaj profesioj de juristaj estas sciencisto, advokato, juĝisto, prokuroro, ...
Brazilo
En Brazilo estas ŝtata ekzameno por oni uzi la titolon "advokato" kaj agi profesie. Ĉiuj kiuj sukcesas diplomon de juraj studoj ricevas la titolon "bakalaŭro pri juro", sed ne rajtas advokacii sen ŝtata ekzameno nomata "ekzameno de ordeno". Juristo en Brazilo, sekve, estas simpla sinonimo de advokato.
Aŭstrio
En Aŭstrio Juristo" estas tiu, kiu sukcesis la diplomon de juraj studoj kaj ricevis la akademian gradon de Magister iuris (vira) aŭ Magistra iuris'' (ina).
Svisio
En Svisio juristo estas akademiano, kiu sukcesis en universitato juran studon per Lizentiat (kutime lic. iur.) aŭ samnivelan Master (ekzemple MLaw, Master of Law). Post la Bologna-Reformo ekzistas la unua jura diplomo Bachelor (BLaw), kiun oni povas akiri kutime post tri studjaroj. Juristo estas nek oficiala profesio nek akademia grado.
Baltio
En Baltio juristo estas akademiano kiu sukcesis en universitato de juro la ekzamenon de Magister (kutime M. A.) aŭ samnivelan Master (ekzemple MLaw, Master of Law, LL.M.).
Internacia Komerca Revuo
EdE-I
Internacia Komerca Revuo estis revuo redaktita kaj eldonita de Hans Joachim Unger de septembro 1919 ĝis aŭgusto 1922 en Zuriko. La celo de la revuo estis disvastigi Esperanton inter komercistoj. Aperis entute 26 kajeroj kun 370 p. da teksto kaj multaj reklampaĝoj. Inter la apogantoj kaj helpantoj de la redaktoroj troviĝis al unua prezidanto de Svisa Esperanto-Societo Eugène Failletaz.
3341 Hartmann
3341 Hartmann estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la usona astronomo Edward L. G. Bowell elde la Stacio Anderson Mesa de la observatorio Lowell apud Flagstaff (Arizono, Usono).
17697 Evanchen
17697 Evanchen estas malgranda, ne tre hela asteroido de la asteroida zono malkovrita la en la kadro la kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de Evan Matthew Chen, finalisto en 2012 de la Intel Science Talent Search, scienca konkurso por gelernantoj en lasta jaro de mezlernejo, pro sia projekto pri biologia inĝenierarto. Li estis lernanto ĉe la Wayzata High School en Plymouth (Minesoto, Usono).
3341 Hartmann
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de la usona planedologo William Kenneth Hartmann, la unua kiu hipotezis pri la "Giganta Alfrapo".
1752 van Herk
Nomo
Ĝia nomo honoras la nederlanda astronomon Gijsbert van Herk.
Ĉefidealo
En ringo-teorio, ĉefidealo estas idealo generebla per unu elemento.
Difino
Idealo en komuta ringo R estas ĉefidealo se ekzistas elemento r\in R kiu generas ĝin: Oni skribas ĝin per la notacio (r).
Sant'Agapito
Sant'Agapito estas komunumo de Italio.
Eriko (persona nomo)
Eriko estas vira persona nomo kaj familia nomo La nomo venas el malnovgermana Ahr Rikis kiu signifas laŭvorte "riĉa je honoro". Tiu nomo estas ĉefe uzata en Skandinavio.
Ali Akbar Khan
Ali Akbar KHAN (bengala: আলী আকবর খাঁ) ( – ), ofte konata kiel Khansahib aŭ la titolo Ustad (majstro), estis barata klasika muzikisto kaj majstro de la sarodo. Khan pioniris baratan muzikon en la Okcidento, kaj kiel ludisto kaj komponisto kaj instruisto. Li establis muziklernejon en Kolkato en 1956 kaj la Ali Akbar Kolegio de Muziko en 1967, kiu nun lokas en San Rafael, Kalifornio, kaj ekzistas branĉo en Basel, Svislando. Khan ankaŭ komponis filmajn muzikarojn.
Instruinte kiel muzikisto kaj instrumentisto de lia patro, Allauddin Khan, Ali Akbar Khan unue vojaĝis al Usono en 1955 pro la invito de violonisto Yehudi Menuhin, kaj poste transloĝis en Kalifornion. Khan estis nomumita por kvin Premioj Grammy kaj estis akordita per la dua plej alta civitana honoro, la Padma Vibhushan, en 1989.
William Batchelder Greene
William Batchelder Greene (4a de Aprilo, 1819 – 30a de Majo, 1878) estis 19a-jarcenta individuisma anarkiisto, pastro de Unitarismo, soldato kaj defendanto de la libera banko en Usono.
Liaj ĉefaj verkoj estas Mutual Banking, per kiu li proponis seninteresan bankosistemon, kaj Transcendentalism, nome kritiko de la filozofia skolo de Novanglio.
Pixels
Pixels estas sciencfikcia filmo aperinta en 2015, reĝisorita de Chris Columbus. Ĝi estis produktorita de Columbia Pictures, 1492 Pictures kaj Happy Madison Productions. La ideo de la scenaro baziĝis sur samnoma kurta filmo de la franca reĝisoro Patrick Jean.
Alta-pasa filtrilo
Alta-pasa filtrilo aŭ malalta-tranĉa filtrilo estas filtrilo kiu trapasigas altajn frekvencojn bone sed malamplifas (kio estas, malpligrandigas je la amplitudo) frekvencojn pli sube ol la filtrila fortranĉa frekvenco. La reala kvanto de malamplifo por ĉiu frekvenco estas dizajna parametro de la filtrilo.
Unua-orda kontinua-tempa realigo
La simpla unua-orda elektronika alta-pasa filtrilo estas realigata per apliko de eniga elektra tensio al la seria kombinaĵo de kondensilo kaj rezistilo kaj uzo de la elektra tensio trans la rezistilo kiel la eligo. La produto de la rezisto kaj kapacitanco τ=RC estas la tempa konstanto, ĝi estas inverse proporcia kun la fortranĉa frekvenco fc je kiu la eliga povumo estas duono de la eniga povumo. Tio estas ke
kie fc estas en hercoj, τ estas en sekundoj, R estas en omoj, kaj C estas en faradoj.
Aktiva elektronika realigo de unua-orda alta-pasa filtrilo povas esti farita per operacia amplifilo. En ĉi tiu okazo, la filtrilo havas amplifon en pasanta bendo egalan al -R2/R1 kaj havas fortranĉan frekvencon de
Elektroniko
Alta-pasa filtrilo aperas en alterno-kurenta kuplado inter amplifiloj (ekzemple amplifiloj de aŭdaj aŭ radiofoniaj frekvenoj). Kondesatoro metita serie inter la amplifiloj, aŭ transformatoro, ne trapasigas tro malaltajn frekvencojn; gravas ke ĝi ne trapasigas la kontinuan kurenton (kontinua kurento respektivas al frekvenco 0), kaj tiel ebligas sendepende difini sen-signalan laborpunkton de ambaŭ amplifiloj.
Aŭda elektroniko
Aŭdaj bruegaj filtriloj estas alta-pasaj filtriloj uzataj por forigo de nedezirataj sonoj apud la suba fino de la aŭdebla limigo aŭ pli sube. Ekzemple, per ĉi tio motoraj bruoj de diskturniloj kaj bendaj ferdekoj povas esti tiel forprenitaj.
Sándor Balázs (filozofo)
Biografio
Li finis filozofion en Bolyai Tudományegyetem en 1953 kaj tie respektive en Universitato Babeş-Bolyai li instruis en la katedro de filozofio-sociologio. Li estis unu el la fondintoj de Societo Petőfi, membro de Limes Kör, de Societo Kisfaludy kaj de Bolyai Társaság.
Alta-pasa filtrilo
Prilaboro de bildoj
Alta-pasaj kaj malalta-pasaj filtriloj estas ankaŭ uzataj en cifereca prilaboro de bildoj. Aparte aplikitaj, ili povas esti uzataj en pligrandiĝoj, pliboniĝoj de bildoj, malpligrandiĝo de bruo, kaj tiel plu. La filtrilo povas esti realigata per komputado en spaca domajno aŭ en la frekvenca domajno.
La akrigo, operacio ofte uzata en bildaj redaktaj programaroj, estas alta-pligrandiga filtrilo, speco de alta-pasa filtrilo en kiu amplifo ĉe malaltaj frekvencoj ne strebas al nulo, sed strebas al iu valoro malpli granda ol amplifo ĉe altaj frekvencoj.
Universidad Autónoma Metropolitana (Meksiko)
La Universidad Autónoma Metropolitana (Metropola Aŭtonoma Universitato) estas meksika universitato kies lokiĝo estas ĉefe en Meksikurbo kaj en la Ŝtato de Meksiko. Ĝi estas unu el la plej gravaj institucioj de la regiono kune kun aliaj kiel la Meksika Aŭtonoma Nacia Universitato (Universidad Nacional Autónoma de México, UNAM) kaj la Politeknika Nacia Instituto (Instituto Politécnico Nacional, IPN).
Ĝi dividiĝas en ses sidejoj: kvin el ili estas lernejsidejoj plus la ĉefsidejo, kie rektoro kaj ĉefadministracio sidas.
Historio
Ĉi tiu altlernejo naskiĝis dum la 70a jardeko de la pasinta jarcento, dum la registaro de la tiam meksika prezidanto Luis Echeverría Alvarez. Ĝia fondado helpadis al la novaj altlernejaj aspirantoj havi novan altkvalitan alternativon por daŭrigi siajn studadojn.
Lernejaj sidejoj
Kvar el la kvin lernejsidejoj plus la ĉefsidejo lokiĝas ĉe Meksikurbo kaj la restanta en Meksikŝtato. La Mekskikurbaj estas la sidejoj Azcapotzalco, Iztapalapa, Xochimilco [SoĉiMILko] kaj Cuajimalpa [KŭaĥiMALpa], konstraste kun la sidejo Lerma kiu lokiĝas en la samnoma municipo en Meksikŝtato, okcidente de la ĉefurbo.
Esperanto
Nuntempe, esperanto ne estas oficiale instruata en la sidejoj de la universitato. Tamen, iuj el ili havas malfermatajn agadprogramojn, en kiuj ajna membro de la universitata komunumo povas partopreni por kunhavigi al la aliaj siajn proprajn talentojn.
Volkswagen AG
Volkswagen AG, prononco, mallongigita VW, germana prononco , estas la plej granda eŭropa kaj unu el la ĉefaj mondaj aŭtofabrikantoj, kies sidejo troviĝas en Wolfsburg, Malsupra Saksio. La oficiala nomo estas Volkswagen AG (mallongigita VW AG, en tio la kodo AG signas la vorton akcia kompanio). La firmao fondiĝis la 28-an de majo 1937. Apartenas al la Volkswagen-konzerno la markoj Audi (kun Ducati-motorcikloj), Bentley, Bugatti, Lamborghini, Seat, Porsche, Škoda, Volkswagen kaj Volkswagen Nutzfahrzeuge (utiligveturiloj). En Germanio ekzistas naŭ Volkswagen-fabrikoj.
Frapfrazo de la firmao estas Pro amo al aŭto. La kompanio sume dungas pli ol 343 000 kunlaboristojn.
Izobutila dubromoacetato
Izobutila dubromoacetato aŭ C6H10Br2O2 estas kemia kombinaĵo rezultanta el interagado de la dubromoacetata acido kun izobutanolo, senkolora aŭ flaveca likvaĵo uzata en kemiaj sintezoj. Izobutila dubromoacetato ne estas solvebla en akvo, sed estas solvebla en etanolo, propilena glikolo, kloroformo, eteroj, kaj oleoj.Saloj kaj esteroj de la dubromoacetata acido estas malstabilaj kaj malkomponiĝas kiam temperaturo altiĝas formantaj liberan bromon, bromoformon kaj karbonan duoksidon.
Maluredoj
La Maluredoj (Maluridae) estas familio el la ordo de la Paseroformaj birdoj (Passeriformes), vivanta nur en Aŭstralio kaj Novgvineo. Ili similas al la Trogloditoj sen esti iom parencaj kun tiuj. La tipa genro estas maluroj aŭ Malurus.
Erika
Erika estas virina formo de la vira persona nomo Eriko (pri deveno legu tie).
Erika estis tre ŝatata ĉirkaŭ 1900 en Germanio.
La diversligvaj formoj de Erika estas Erica, Ericka, Erika.
NCL
La vorto havas plurajn signifojn:
Internacia Labor-Oficejo
La Internacia Labor-Oficejo (ILO) estis fondita en 1920 en Ĝenevo laŭ la traktato de Versajlo por interkonsentoj en industria leĝaro de diversaj regnoj. Komence ĝi uzis por oficialaj interrilatoj nur la anglan ka francan lingvojn, sed poste ankaŭ aliajn lingvojn. Kiam UEA proponis al ĝi la servojn de la delegitoj, ĝi ekaplikis Esperanton kun sukceso, precipe en la unuaj jaroj, kiam la retaro de la Oficejo ankoraŭ ne pretiĝis en la tuta mondo. ILO eldonis en Esperanto diversajn cirkulerojn kaj dokumentojn, instruigis Esperanton al kelkaj siaj oficistoj, sendis sian oficialan reprezentanton al Universalaj Kongresoj kaj eldonis depost 1921 sian oficialan bultenon, kiu estis aldonita al la gazeto de UEA.
Domokos Boda
Domokos BODA [domokoŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo Boda Domokos estis hungara kuracisto, infankuracisto, profesoro.
Domokos Boda  naskiĝis la  1921 en Ĉeĥoslovakio en Dolný Štál. Li mortis la 2015 en Szeged.
Biografio
Domokos Boda apartenis al la hungara minoritato en Ĉeĥoslovakio. Li abiturientis en Nové Zámky en 1938, poste li akiris kuracistan diplomon en Scienca Universitato Pázmány Péter en 1944. Li estis preskaŭ 2 jarojn soldato, inter 1946 kaj 1951 li laboris en hospitalo pri infanoj en Pesterzsébet, poste ĝis 1962 li estis ĉefkuracisto en pli granda hospitalo. Li kandidatiĝis en 1959, li doktoriĝis en 1965. Li estis katedrestro en universitata kliniko en Szeged inter 1963 kaj 1991, poste li pensiuliĝis, dume li instruis en 1971 en Los Angeles. Li ricevis premiojn kaj medalojn inter 1959 kaj 2001.
Belfaux CFF (stacidomo)
Belfaux CFF estas fervoja stacidomo en Belfaux, Svislando.
Szilvia Geszty
Szilvia Geszty [silvia gesti], laŭ hungarlingve kutima nomordo Geszty Szilvia estas hungara-germana operkantisto, (koloratursoprano). Ŝia origina nomo estis (laŭ hungarlingve kutima nomordo) Witkowsky Sylvia Maria Ilona [vitkovski silvia], ŝia persona nomo en Germanio estas Sylvia.
Szilvia Witkowsky naskiĝis la  en Budapeŝto, ŝi mortis la  en Stutgarto.
Biografio
Szilvia Geszty frekventis gimnazion, sed dum la lernojaroj ŝi lernis pianadon kaj baleton. Post la abituriento ŝi edziniĝis kaj naskis, poste ŝi akiris diplomon en Muzikakademio de Budapeŝto en 1959. Ŝia plej grava instruisto estis Erzsébet Hoór Tempis. Pli frue en 1958 ŝi atingis la unuan lokon en kantokonkurso en Budapeŝto, la trian lokon en Toulouse. Post la diplomo ŝi debutis en Budapeŝta Ŝtata Operejo, sed ŝi kantadis ĉefe en koncertoj. Ŝi havis ankaŭ okcidentgermanajn rilatojn. Inter 1961 kaj 1970 ŝi apartenis al operejo de Orienta Berlino, inter 1970-1972 al Hamburgo, inter 1972–1975 al Stutgarto. En Okcidenta Germanio ŝi denove edziniĝis. Resume ŝi kantadis en 85 scenejoj. En Hungario nur escepte ŝi havis rolojn.