cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Zono de postmilita Germanio okupita de Usono
Priskribo
La okupa statuto por la en 1949 fondita Federacia Respubliko Germanio pluvalidis ĝis la 5-a de majo 1955. Sed post tio ankoraŭ ekzistis "specialaj aliancanaj rajtoj", por eventualaj politike katastrofaj kazoj (pri tiuj specialaj rajtoj la Aliancanoj rezignis post adapto de la konstitucio de Federacia Respubliko Germanio la 28-an de junio 1968), kaj por "Germanio kiel tuto" la okupa statuso nur finiĝis per la reunuiĝo de Germanio la 3-an de oktobro 1990.
Bramaputro
La rivero Bramaputro (en sanskrita, ब्रह्मपुत्र, brahmaputra, kio signifas «la filo de Brahmao») estas unu de la riveroj plej longaj de Azio kaj la deka plej granda en la tuta mondo laŭ la akvokvanto (Vidu ĉe Listo de riveroj laŭ akvoŝarĝo).
Ĝi ekas en la glaĉero Kubigangri, ĉe la monto Kajlaŝo, en Himalajo, kaj fluas orienten tra ĉinia teritorio, okcidente de Tibeto, kaj pasas ĉe Lasao. Post trafluo de 2.896 km enfluas en la golfo de Bengalo, en Bangladeŝo, formante parton de la delto de Gango, la plej granda delto de la mondo. La rivero estas konata kiel Cangpo en Tibeto kaj en la centra zono de Bangladeŝo dividiĝas en du branĉoj, kies la ĉefa estas la rivero Jamuna, nomo per kiu oni konas ĝin en tiu regiono, kaj la alia, malpli enhava, la rivero Ŝitalakŝja.
Ekologio
Ĝia trafluo tra tropikaj regionoj farigas sian valon unu el la plej riĉaj en biologia diverseco de la mondo. Ties ĉefaj inondoj permesad la fekundigon de la grundo, kvankam ili estas detruegaj.
Rilato al homoj
En sia plej malsupra parto, la rivero konsideriĝas sankta por hinduistoj, kaj uziĝas por la transporto de agrikulturaj produktoj.
Ostrovany
Ostrovany, hungare Osztrópatak [ostrOpatak]) estas vilaĝo kaj municipo en Slovakio.
Situo
Ostrovany situas laŭ rojo, laŭ flankovojoj (sed ĉefvojo kaj fervojo estas en la alia rojobordo). Prešov troviĝas je 12 km.
Ĉukaro
Ĉukaro aŭ Ĉukara perdriko, (Alectoris chukar) estas birdospecio el ordo kokoformaj (Galliformes) kaj familio fazanedoj (Phasianidae). Ĝi similas al la rokperdriko, sed la ĉukaro havas voĉon kiel simpla domkorta koko.
Oni konsideris, ke ĝi formas superspecian komplekson kune kun la Rokperdriko, la Filbia perdriko kaj la Ruĝecstria perdrikoj kaj traktata pasinte kiel samspecifa ĉefe kun la unua.
Vivloko
Ĝi vivas en sudaj partoj de Eŭropo ĝis Ĉinio en Azio. Ĉukaro estas nacia birdo de Pakistano, ĝia nomo same venas el la urdua lingvo.
Krom la originalaj vivlokoj, oni enportis, hejmigis en Hispanio, Portugalio, Norvegio, Britio, Kanado, Usono, Havajo, Meksiko, Nov-Zelando kaj Sud-Afriko kaj en multaj lokoj setlis sovaĝigitaj populacioj devenaj el kaptivaj ekzempleroj.
Ĝi vivas sur senarbaj rokoj, valoj kaj herbaj montaj deklivoj.
Aspekto
La birdo grandas 35 cm. Ĝia beko, okulringo kaj la kruroj estas ruĝaj. Sur la frunto, okulo kaj kolo ĝi havas nigran kolumon kiu enfermas blankan gorĝareon. Ĝi havas mallongajn, rondajn flugilojn. Ĝi havas pli brunan supran plumaron, pli larĝajn nigrablankajn striojn flanke ol ĉe la rokperdriko.
La Ĉukaro estas fortika perdriko 32–35 cm longa, kun helbruna dorso, griza brusto, kaj sablokolora ventro. La nuancoj varias laŭ la diversaj populacioj. La vizaĝo estas blanka kun nigra gorĝorando. Ĝi havas ruĝecstriajn flankojn, ruĝajn krurojn kaj koralruĝan bekon. Ambaŭ seksoj estas similaj, sed la ino iome pli malgranda kaj ne havas spronon. La vosto havas 14 plumojn, el kiuj la tria unuaranga estas la plej longa dum la unua samnivelas kun la 5a kaj 6a.
Ĝi estas tre simila al la Rokperdriko (Alectoris graeca) kun kiu ĝi estis foje kunigita en pasinteco sed ĝi estas pli bruna en dorso kaj havas flavecan nuancon en kolo. La tre klare limigita gorĝorando distingas tiun specion el la Ruĝa perdriko kiu havas la nigran kolumon rompitan al malhela strieco ĉe la brusto. Ties kanto estas brueca ĉuk-ĉuk-ĉukar-ĉukar el kiu devenas la komuna nomo. La Berbera perdriko (Alectoris barbara) havas ruĝecbrunan pli ol nigran kolumon kun grizaj gorĝo kaj vizaĝo kaj kun bruna krono.
Disvastiĝo kaj vivejo
Tiu perdriko havas sian indiĝenan teritorion en Eŭrazio, en Israelo, Turkio, Afganio, Barato, Pakistano laŭlonge de la internaj teritorioj de Okcidenta Himalajo al Nepalo. Okcidente en sudorienta Eŭropo ĝi estas anstataŭata de la Ruĝa perdriko, Alectoris rufa. Ties biotopoj en la indiĝena teritorio estas rokaj malfermaj montetoj kun herbo aŭ disa arbustaro aŭ terkultivejoj. Ĝi troviĝas ĉefe je altitudoj de 2000 al 4000 m escepte en Pakistano, kie ĝi loĝas je 600 m. Ili ne troviĝas en areoj de altaj humideco aŭ pluvokvanto.
Ĝi estis enmetita amplekse kiel ĉasbirdo kaj setlis sovaĝigitaj populacioj en usona Rokmontaro, altaj dezertareoj de Kalifornio, Kanado, Novzelando kaj Havajo. La komenca enmetoj en Usono estis de la nomiga populacio kolektita el Afganio kaj Nepalo. Ĝi estis enmetita ankaŭ en Nova Sudkimrio en Aŭstralio sed ne survivis reproduktaj populacioj kaj tre probable formortiĝis.
Sistematiko kaj taksonomio
La Ĉukara perdriko estas parto de konfuza grupo de "Ruĝkruraj perdrikoj". Oni priskribis kelkajn plumarvariaĵojn ene de la ampleksa distribuado de la Ĉukaro kaj oni markis ilin kiel subspecioj. Iam la Ĉukara grupo estis inkludata kun la Rokperdriko (konata ankaŭ kiel la Greka perdriko). Tiu specio el Turkio kaj pli oriente estis sekve separata el A. graeca de Grekio kaj Bulgario kaj okcidenta Eŭropo.
Populacio kaj statuso
Tiu palearktisa specio ne estas relative endanĝerita pro troa ĉasado aŭ habitatoperdo. Ties nombroj estas ege influataj de la vetero dum la reprodukta sezono. Liberigo de kaptivaj ekzempleroj en kelkaj partoj de suda Eŭropo povas minaci la indiĝenajn populaciojn de Rokperdriko kaj de Ruĝa perdriko kun kiuj ili povas hibridiĝi.
Kutimaro kaj ekologio
For de la reprodukta sezono, la Ĉukaro troviĝas en malgrandaj aroj de 10 aŭ plie (ĝis 50) birdoj. Somere la Ĉukaroj formas parojn por reproduktiĝi. Dum tiu epoko la virbirdoj estas tre luktemaj per alvokoj kaj veraj luktoj. Vintre ili descendas al valoj kaj manĝas en kampoj. La alvoko oftas tage ĉefe matene kaj vespere. La alvoko estas laŭta kaj inkludas laŭtajn ripetajn notojn "Ĉuk" kaj foje duetajn notojn "Ĉukar". Oni konstatis diversajn alvokojn varie kun la kunteksto. La plej komuna alvoko estas "unuiga alvoko" kiu postulas respondon el birdoj kaj estis uzata en studoj, kvankam tiu metodo ne estas fidinda. Kaze de ĝenado, ili preferas kuri anstataŭ elflugi, sed se necese ili elflugas mallongajn distancojn ofte deklivosuben per rondecaj flugiloj, alvokante tuje post surterigado. En Utaho oni trovis birdojn manĝantajn en areo de ĉirkaŭ 2.6 km2. Kaj veturantajn ĝis 4.8 km por akiri akvon dum la seka sezono. La hejma teritorio estis eĉ pli malgranda en Idaho.
Ĉukaroj ripozas en rokaj deklivoj aŭ sub arbustoj. Vintre la birdoj de Usono elektis protektitajn niĉojn aŭ kavaĵojn. Grupo povas ripozi en fermita cirklo kun ties kapoj foren por konservi varmon kaj atenti predantojn.
Ĉukaroj estas foje predataj de la Reĝa aglo.
Birdoj en kaptiveco povas morti pro infekto de mikoplasmo kaj eksplodoj de aliaj malsanoj kiaj Erysipelas.
Nutrado
La ĉukaro manĝas gandparte grenojn, etparte verdajn plantajn partojn kaj insektojn. Krom la kovtempo, ili vivas grupe (30-40).
Karatako
Karatako (latine Caratacus, kimre Caradog kaj irlande Carthach) estis reĝo en Britanio, kiu mortis en 51 p.K.
Ĉukaro
Nutrado
La Ĉukaro manĝas ampleksan varion de semoj kaj iome da insektoj kiel manĝo. Ili englutas ankaŭ sablerojn aŭ ŝtonetojn por helpi digeston. En Kaŝmiro, la semoj de la specioj de eragrosto estas ĉefe dominaj en ties dieto dum la usonaj preferas tiujn de tegmentbromuso. Birdoj kiuj manĝas sukoplenajn vegetaĵojn plenumas sian akvoneceson, sed ili vizitas malfermajn akvolokojn somere.
En kulturo
La Ĉukaro estas la Nacia birdo de Pakistano. En Punĝabo, la Ĉukar estis konsiderata simbolo de intensa, kaj ofte nekoresponda, amo. Ĝi estis konsiderata enamiĝo de la luno kaj pro tio oni rigardas konstante ĝin. Pro la luktema kutimaro dum la reprodukta sezono ili estas retenitaj en kelkaj areoj kiel luktobirdoj.
En Barato oni konsideris ĉasadon de Ĉukaro kiel bona sporto, kvankam la birdoj ne estis konsiderataj bongustaj. Ties rapida flugo kaj kapablo flugi iomdistance post esti pafita malhelpas akiron de la ĉasata birdo sen specifa hundo. Dum malvarmaj vintroj, kiam la plej altaj areoj estis kovritaj de neĝo, homoj de Kaŝmiro uzas teknikon por kapti la birdojn.
Karatako
Vivo
Karatako estis filo de Cunobelinus, potenca reĝo de la antaŭromia epoko, kaj kies ĉefurbo estis la fortikigita Camulodunum (hodiaŭ Colchester). Kiam Cunobelinus mortis en ĉ. 40 p.K., Caratacus kaj ties frato Togodumnus estis la plej gravaj regantoj en sdua Britanio. Ili regado eetndiĝis norde de Tamizo, en areo de triboj Catuvellauni kaj Trinovantes; sed la plim,ulto de la triboj akceptis ilian superecon. Cunobelinus havis amikajn rilatojn al Romo dum sia 30-jara regado, por eviti ties armeon. Liaj filoj ne sekvis lian politikon. Lia filo Adminius fuĝis en ĉ. 40 p.K. al imperiestro Kaligulo kaj volis atingi enmarŝon de la romiaj soldatoj. Li ne sukcesis.
La onklo de Karatako estis Epaticcus, kiu etendis la areon de Catuvellauni je aereoj de tribo Atrebates. Post morto de la onklo en ĉ. 35 p.K., la Atrebates reakiris la areon dum regado de Verica, sed perdis tion fine al Karatako. Verica fuĝis komence de regado imperiestro Claudius (41 p.K.) al la Romia imperio. Claudius tiel havis konvenan ekskuzon por invado de Anglio, kio komenciĝis en 43 p.K..
Entombigisto
Enterigisto aŭ Entombigisto estas homo, kiu provizas servojn por la prizorgado de la entombigo de mortintoj kaj traktas iliajn kadavrojn laŭ higienaj kaj medicinaj gvidlinioj, sed ankaŭ religiaj kaj kulturaj. La enterigistoj kaj funebraj direktoroj ankaŭ prizorgas la parencojn de la mortinto. En kelkaj kulturoj ekzistas distingo inter la persono fosanta la tombojn, kaj tiu kiu faras la entombigon, malsuprenirigas la ĉerkon, aŭ laŭ aliaj kulturoj la kadavron mem, en la tombon. La preciza rolo de la enterigisto varias de kulturo al kulturo. En kelkaj okcidentaj kulturoj, ekzemple, estas kutime ŝminkigi la mortintojn kaj prezenti ilin al la funebrantoj antaŭ entombigo. Aliaj kulturoj emas publike kaj rite bruligi la kadavrojn.
Karatako
Vivo
Karatako kaj Togodumnus gvidis energian kontraŭstaron de la brita popolo, kiam la unuaj trupoj alvenis kun gvido de Aulus Plautius. la fratojn venkis la romiaj soldatoj en du bataletoj - verŝajne ĉe Kent - kaj ili devis retiriĝi al iu rivero (eble Medway). La tribo Boduni ekobeis al Plautius kaj tiu konstruis fortigitan lokon sur la triba areo, de kie atakis la armeon de Karatako. Karatako false pensis, ke la rivero mem protektas liajn soldatojn. La keltaj trupoj de Plautius tranaĝis la riveron surprizis la britojn. Ili uzis ĉevalojn, armeajn ĉarojn kaj venkis la britojn.
Entombigisto
Dum la antikveco kaj la mezepoko la profesio estis traktita kiel "malrespekta" kaj "malhonesta", kaj socie, homoj el la malsuperaj klasoj laboris en ĝi. Ekzistas kultura referenco al la enterigisto ankaŭ kiel metaforo, persono kiu kaŭzas iun detruon.
Karatako
Vivo
Fontoj mencias Karatakon en 51 p.K. kiel princon en Kimrio, kie li gvidis la kontraŭstaron ekde 44 p.K.. La decida batalo okazis inter la britoj kaj romianoj verŝajne ĉe Llanymynech - sude de Oswestry -, kiam la pli bone ekipitaj romiaj soldatoj venkis lian armeon. Karatako fuĝis pli norde al reĝino de la potenca tribo de Brigantes, Cartimandua, kiu do lin transdonis en kaĝo.
Entombigisto
En spektakla luktado, estas konata la rolulo de The Undertaker (angle La Enterigisto), interpretita de Mark Callaway, kiu prezentas timiga luktiston kaj baziĝas sur motivoj de entombigo, morto, gotiko kaj supernatura teruro. La Enterigisto estas konsiderita unu el la plej bonaj kaj plej respektataj luktistoj en la historio de la industrio.
Kratovo
Kratovo (makedone Кратово) estas urbo situanta en la Nordorienta regiono, en la oriento de Nord Makedonio, Ĝi estas la administra centro de la Opština Kratovo. Laŭ la censo de 2002 loĝas ĉi tie entute 6 924 homoj.
Loko, priskribo
La urbo situas ĉe ambaŭ bordoj de la rivero Kratovska Reka en alteco de ĉirkaŭ 560 - 800 m, sub la deklivoj de la montoj Osogovo. La orienta parto de la urbo etendiĝas en la montojn, kie la alteco atingas ĝis 1400 m. La montaj regionoj estas arbarkovritaj.
La areo de la urba katastro estas ĉirkaŭ 14 km².
Ĉe la okcidenta rando la regiona vojo R1205 trapasas la urbon. Ĝi permesas ligojn okcidente al la urbo Kumanovo (ĉirkaŭ 50 km ), kaj sude al la urbo Probištip (ĉirkaŭ 20 km).
Loĝantaro
Laŭ la censo de 2002 loĝis ĉi tie entute 6 924 loĝantoj.
El la totala nombro, 6.724 Makedonoj (97,11 %), 151 Ciganoj (2,18 %). La ceteraj malmultaj estas turkoj, serboj kaj aliaj.
Religio: 6.696 ortodoksa (96,71 %). La ceteraj estas Islamanoj kaj aliaj.
Referenco
Statistikoj: https://www.stat.gov.mk/publikacii/knigaX.pdf
Sankta Semajno en Valadolido
La Sankta Semajno en Valadolido estas rimarkinda okazo por allogi kromajn turistojn al tiu urbo. Kiel ĉe aliaj tradiciaj urboj de Hispanio la celebroj ĉirkaŭ tiuj tagoj estas historiaj kaj multaj el la procesiataj figuroj estas artaĵoj de gravaj historiaj skulptistoj posedaĵoj de la Nacia Muzeo pri Skulptarto. Oni celebras ĉefe per procesioj la ok tagojn de la Sankta Semajno el Palmofesto (eĉ de la antaŭa vendredo) al Glordimanĉo. Estas multaj frataroj kiuj celebras ĉiun tagon. Silento estas grava ingredienco de la procesioj.
Alan Silvestri
Alan Anthony SILVESTRI (naskiĝis la 26-an de marto de 1950 en Novjorko) estas komponisto de filma muziko.
Li kreis la muzikon de famaj filmoj: Back to the Future, Forrest Gump, The Quick and the Dead, The Avengers (2012), Avengers: Infinity War (2018), Avengers: Endgame (2019) ktp.
Li estis kandidato al Oskar-premio pro filma muziko de Forrest Gump.
Johannes de Lymburgia
Johannes de Lymburgia aŭ Johannes de Limburgia aŭ ankaŭ Johannes Vinandi (aktiva inter 1408 - 1430) estis nederlanda polifoniisto devena el la Malaltaj Landoj.
Biografio
Lia nomo supozigas, ke li devenis el la duklando Limburgo (aŭ eble la urbeto Limburgo mem).
Simile al Arnoldus kaj Hugo de Lantins li okulfrape elstaras el inter siaj samepokuloj pro sia relative granda numero verkoj, kiuj estas konservataj; estas ĉ. kvindek, inter ili unu mesordinariumo laŭ la kodoj de Trento. Eble li estas la Johannes de Francia kiu en la jaro 1420 loĝis en Padovo. En 1431 li estis en la palaco de episkopo Pietro Emiliani de Vicenza kiel atestanto je la konceptado de la testamento de unu el la membroj de la familio Emiliani, je kiu li eble deĵoris.
Verkaro
La plejparte trivoĉa verkaro de la komponisto konsistas el apartaj mespartoj, ordinariumoj, magnifikatoj, himnoj kaj motetoj
Latina alfabeto
La latina alfabeto, aŭ latina skribmaniero, estas la aro de grafikaj signoj bazitaj sur la literoj de la klasika latina alfabeto, nome formo de la kumgreka versio de la greka alfabeto. Ĝi estis uzata kiel normiga metodo skribi en plej okcidentaj kaj centraj eŭropaj lingvoj, same kiel multaj lingvoj el aliaj partoj de la mondo. La latina skribmaniero estas la bazo por la plej granda nombro de alfabetoj de ajnaj skribsistemoj kaj estas la plej amplekse adoptita skribsistemo en la mondo (komune uzata de ĉirkaŭ 70% el la monda loĝantaro). Ĝi estas ankaŭ la bazo de la Internacia Fonetika Alfabeto. La 26 plej disvastigitaj literoj estas la literoj enhavataj en la ISO-baza latina alfabeto.
Pri la latinaj liternomoj
La Romianoj ne vere inventis nomojn por siaj literoj (kp. greka alfabeto), sed simple elparolis ilin laŭprononce: A [a], E [e] ktp. Ĉe konsonantoj, por plifaciligi la memstaran prononcon, ili antaŭmetis silabigan e: B [eb], C [ek], D [ed], F [ef]. Iom poste, faciligante eĉ pli, ili postenmetis la e, krom ĉe frikativoj kaj fluoj, kiuj glate prononceblis ĉefine. Tial la malsamo inter C [ke], P [pe], T [te] kaj S [es], M [em], L [el]. Pli poste, kiam aldoniĝis K el la greka, oni devis nomi ĝin ka por eviti kolizion kun [ke] (= c).
Nomo de la alfabeto
Tiu skribmaniero estas nomata ĉu Romia ĉu Latina, reference al sia origino en antikva Romo. En la kunteksto de transliterumo oni uzas ofte la terminon "latinigo". Unicode uses the term "Latin" kiel faras la Internacia Organizaĵo por Normigado (ISO).
La ciferara sistemo estas nomata Romia nombrosistemo, kaj la kolekto de elementoj Romiaj ciferoj.
La ciferoj 1,2,3 ... estas skribaj nombroj de la Latina skribmaniero elprenitaj el la hind-araba ciferara sistemo.
Tamen la vorto alfabeto devenas ne el la latina, sed el la greka kies du unuaj literoj nomiĝas respketive alfa kaj beta, kio nomigas la grekan alfabeton kaj ĉiujn aliajn eĉ se ili ne havas tiujn literojn.
Literoj
La latina alfabeto, kiel la majoritato de tiuj eliritaj el la greka alfabeto, estas usklecaj: tio estas oni uzas du grafismojn por ĉiu grafemo (aŭ litero), el kiuj unu estas minusklo, kaj la alia majusklo. En la plej parto de kazoj, ĉiu litero posedas la du variantojn. Estas tamen kelkajn esceptojn, kiaj la ligaturo ß (nomita scharfes s aŭ eszett; uzata en germana kaj iam en aliaj lingvoj (inter kiuj la franca), kiu, majuskle, estas anstataŭita per SS.
La etendo – kaj geografia kaj laŭtempa – de tiu alfabeto faras ĝin unu el la plej riĉaj en naciaj variantoj. Tiele: Por ekzemplo, la alfabetoj uzitaj por la franca kaj por la hispana ne estas identaj (tiele, la litero ç ne uzatas en la hispana, kaj la franca, inverse ne uzas ñ), kvankam ambaŭ povas estis enmetitaj en la etenda latina alfabeto. Tiele, ne estus falsa paroli pri frana alfabeto kaj de kastililingva alfabeto.
Tiele oni povus diri, ke ekzistas nenio kia latina alfabeto fiksita kaj konstanta; eblas tamen izoli la fundamentajn grafemojn uzitajn en majoritato de lingvoj: tiuj estas tiuj de la origina alfabeto (vidu sube, sekcio «Historio») plus j kaj u same kiel ĉe g kaj w, kaj tiele la jeno:
Etendo de la fundamentaj grafemoj
La limoj propraj de tiu alfabeto, relative limigita laŭ nombro al diferencaj signoj devis rapide esti surpasitaj ĉar temis pri la transkribo de lingvoj diferencaj el la latina, nome lingvoj kies fonologia sistemo diferencas necese, kiel la turka. Por ekzemplo, la origina latina alfabeto ne permesis noti la sonon [ʃ] de la franca vorto chat (kato) ekzemple.
Por fari tion, la mezepokaj kopiistoj kaj poste la presistoj de la Renesanco trovis pluajn solvojn kiaj la jenaj:
Jen kelkaj ekzemploj inter multaj aliaj:
En aliaj artikoloj estas pli da informo kiel ĉe la jenaj: Digramo, Diakritaĵoj de la latina alfabeto, Mallongigo, Ligaturo.
Finfine, pli kaj pli oftiĝas, ke la transkribon aŭ la transliterumon de skribmaniero nelatina oni faras per la rimedoj de latinaj literoj (kiuj donas grandan parton de la karaktroj de la Internacia Fonetika Alfabeto kaj de aliaj metodoj de transkribo). Oni parolas tiukaze pri latinigo. Finfine, multaj lingvoj kiuj restis neskribaj dekomence adoptis la latinan alfabeton: tiu estis la kazo de lingvoj de Afriko, kiuj povas sekvi la tutniĝerian alfabeton aŭ la internacian alfabeton de Niamey.
Franca varianto
Oni uzas, en la franca, la dudek ses fundamentajn literojn, kaj ankaŭ ligaturojn (kiel æ kaj œ) kaj literojn havantajn diakritaĵojn (kiel é) kiuj ne estas tamen konsiderataj kiel sendependaj literoj eĉ se ili estas konsiderataj kiel distingaj kaj normigaj en la ortografio. Finfine, la diakritaj literoj (kiel u aŭ e post g por prezicigi la valoron), la digramoj (ch, ai, an/am, au, ei, en/em, eu, gn, in/im, ng, on/om, ou, un/um, ph, sh, ss…) kaj trigramoj (ain, eau, ein, oin, sch…), kaj diversaj nesonaj literoj, estas partikulare nombraj (el kiuj kelkaj importitaj el fremdaj lingvoj), kaj oni traktas ilin simple kiel kombinojn de literoj (ch estas vidata kiel c+h, ne kiel aparta litero).
Germana varianto
Kvankam oni kontraŭigas ilin al la latina skribmaniero, la germanaj formoj nomitaj "gotikaj" (Fraktur aŭ Schwabacher por la tipografio, Kurrent aŭ Sütterlin por la kursivaj) faras parton de la latinaj skribmanieroj. Ili distingiĝas per siaj angulecaj formoj, de ductus kaj partikularaj ligaturoj. Kvankam ili estas ankoraŭ uzataj, tiuj tipoj de skribmanieroj estis malaperintaj for de la ĉiutaga uzado.
Alfabeto antikva
La latina alfabeto estis dekomence uzata por skribi la latinan, nome la lingvo parolata de la loĝantoj de Romo kaj de Latio. Ĝi estis derivata de la etruska alfabeto, nome varianto de greka alfabeto diferenca de la alfabeto nomita klasika (tiu kiun oni utiligas en la aktualaj eldonoj). La etruska alfabeto havis kelkajn neutilajn literojn (B, C, D kaj O), kiuj neniam estis uzataj en la surskribaĵoj ĉar estis neutilaj pro la fonologia sistemo de la etruska, en kiu oni ne trovas sonajn plozivojn aŭ de vokalo /o/. Ili tamen estos uzataj fare de la Latinoj, inter kiuj ili trovas plenan utilon.
La majuskloj estas la normala maniero de tiu alfabeto, la minuskloj estis de malfrua inventomomento (mezepoka Karolida minuskla skribo de la 9a jarcento de la kristiana epoko) kaj dekomence uzataj ne kontraste kun majuskloj sed kiel grafika sistemo tute sendependa.
Masahiro Kano
Masahiro Kano (加納 昌弘, n. ) estas japana futbalisto.
Latina alfabeto
Alfabeto antikva
La plej elstaraj trajtoj de tiu alfabeto estas la jenaj:
Masahiro Kano
Li futbalis ĉe Ventforet Kofu.
Latina alfabeto
Alfabeto antikva
Konklude, la latino uzis 20 literojn en sia arkaika varianto :
Poste, 23 literoj en si klasika grafio:
Mezepokaj alfabetoj kaj grafismoj
Laŭlonge de la jarcentoj, la literoj de la latina alfabeto estis skribataj je diversaj manieroj. Tiuj tipoj de skribmanieroj ne konstituas verajn alfabetojn sed diferencajn versiojn de unusola alfabeto, kio iĝos post la invento de la presarto la tipara familio :
La presarto
Ĝis la Renesanco, la manuskripto estas la granda vehiklo de la skribmaniero. La presarto prenis progrese la ŝanĝo, kaj manuskriptoj iĝis iom post iom artaĵoj. Tiam aperis grandaj majstroj kiuj aŭtoris librojn kaj teoriajn kaj praktikajn pri "la arto de la bela skribmaniero". La evoluo de la skribmaniero sekvos sian fluon, markitaj de nomoj kiel Ludovico degli Arrighi, Giambattista Palatino, Tagliente Yciar, Lucas, Mercator …
Je la 15a jarcento la skribmaniero estas farita majoritate per plumo de kvadrata pinto. Je tiu epoko, en Francio, oni uzis klinan literon de gotika stilo nomita "litero de civitaneco", same kiel la financa.
Je la 17a jarcento, la uzado de plumoj pli kaj pli pintecaj alportis modifojn en la konturo: la trajtoj estas pli fajnaj, la anguloj iĝas pli rondecaj, la arabeskoj naskiĝintaj en la cancelaresca dancas kiel bendoj sur le papero (Jan Van den Velde, Francesco Periccioli, Louis Barbedor…). Dum tiu periodo, novaj skribmanieroj aperas: la ronda, la kursiva, la fandita.
Ĝis la 19a jarcento, la angla utilis de bazo por la lerneja skribmaniero. Sed nuntempe, la strukturo de la literoj estas en absoluta transformo. La surstrataj skribaĵoj proponis metamorfozitajn majusklojn, la lernejo postulas novajn modelojn, la kaligrafio disvolviĝis.
La informadiko
La latina alfabeto estis la unua alfabeto rekonata de la informadikaj aparatoj. En tiuj aparatoj, al ĉiu signobildo korespondas cifero (kodo), kaj tiu cifero estas manipulata de la aparato. La transformao de cifero en signobildo kaj inverse fariĝas laŭ tabeloj de normiga korespondaro.
La normigo ASCII, kreita en 1961 difinis la korespondadon inter 96 preskaraktroj kaj ties respektiva cifero. Inter la karaktroj difinitaj en la normo, estas la 26 literoj de la latina skribmaniero, kaj majuskle kaj minuskle, la ciferoj el 0 al 9, kaj la diversaj signoj de interpunkcio kiu permesas skribi tekstoj en la angla normige kaj en la lingvoj kiuj uzas la latinan alfabeton. Sed tiu normigo ne difinas korespondon por la literoj kun diakritaĵoj (akcentoj).
La tabelo de korespondado ISO 8859-1, nomita ankaŭ Latin-1 estas unu de la tabeloj de korespondo difinitaj de la normo ISO 8859. Kreita en 1991 sur la bazo de la normo ASCII, tiu normo difinas la korespondon inter 191 preskaraktroj kaj ties respektiva ciferoj. Inter la karaktroj estas la 26 literoj de la latina skribmaniero, kaj majuskle kaj minusklekun la diakritaĵoj uzataj en la diversaj lingvoj (ĉefe latinidaj) de Okcidenta Eŭropo kiaj la franca (kun la elstara escepto de la karaktroj 'œ', 'Œ' kaj 'Ÿ'), la germana, la hispana, la dana aŭ la islanda.
La 15 aliaj tabeloj de la normo ISO 8859 difinas la korespondadon inter la literoj kun diakritaĵoj ne uzataj en la lingvoj de Okcidenta Eŭropo kiaj la haĉeko š, la ogoneko ę aŭ la S kun subhoko ş, same kiel de lingvoj kiuj utiligas la alfabetojn cirila, greka, araba, hebrea kaj taja. Tiuj normoj faras parton de la familio de la normo Unikodo kiu difinas la korespondadon por ĉiuj la literoj en preskaŭ ĉiuj la alfabetoj uzataj en la mondo.
La jenaj karaktroj estas dediĉitaj al la latinidaj lingoj:
Etendo
La latina alfabeto etendiĝis, kun Latino, el la Itala Duoninsulo al la teroj kiuj ĉirkaŭas la Mediteranean Maron samtempe kun la etendo de la Romia Imperio. Tamen la orienta duono de la Imperio, nome la teritorioj de la nunaj Grekio, Turkio, Levantenio, kaj Egipto, pluuzis la grekan kiel lingvafrankao, sed Latino estis amplekse parolata en la okcidenta duono de la Mediteraneo, kaj tie la Latinidaj lingvoj evoluis el la latina, kaj ili plue uzis kaj adaptis la latinan alfabeton.
Mezepoko
Kun la etendo de la Okcidenta kristanismo dum la Mezepoko, la Latina alfabeto estis laŭgrade adoptita de la personoj de Norda Eŭropo kiu parolis la keltajn lingvojn (anstataŭante la Ogaman alfabeton) aŭ la ĝermanajn lingvojn (anstataŭante la pli fruan Runajn alfabetojn) aŭ Baltajn lingvojn, same kiel de la parolantoj de kelkaj uralaj lingvoj, ĉefe de la hungara, finna kaj estona. Tiu skribmaniero iĝis uzata ankaŭ por la verkado de la Okcidentslavaj lingvoj kaj de kelkaj Sudslavaj lingvoj, kiam la loĝantaro kiu parolis ilin adoptis la Roman Katolikismon. La parolantoj de la Orientslavaj lingvoj ĝenerale adoptis la cirilan alfabeton kun la Ortodoksan Kristanismon. La Serba lingvo uzas ambaŭ skribmanierojn, el kiuj la cirila hegemonias en oficiala komunikado kaj la latina aliloke, kiel estas deklarita jure per Leĝo pri Oficiala Uzado de Lingvo kaj Alfabeto.
Ekde la 16a jarcento
Tiom malfrue kiom ĝis 1500, la latina skribmaniero estis limigita ĉefe al la lingvoj parolitaj en Okcidenta, Norda, kaj Centra Eŭropo. La Ortodoksaj Kristanaj Slavoj kaj Orienta kaj Sudorienta Eŭropo ĉefe uzis cirilan, kaj la Greka alfabeto estis en uzo fare de grekparolantoj ĉirkaŭ orienta Mediteraneo. La Araba alfabeto estis disvastigata ene de Islamo, kaj inter Araboj kaj inter ne-arabaj landoj kiaj la Irananoj, Indonezianoj, Malajoj, kaj Tjurkaj popoloj. Plej el la resto de Azio uzis variojn de Brahmiaj alfabetoj aŭ de Ĉina skribmaniero.
Dum la pasintaj 500 jaroj, la Latina skribmaniero disvastiĝis ĉirkaŭ la mondo, en Amerikon, Oceanion, kaj partojn de Azio, Afriko, kaj de Pacifiko kun la eŭropa koloniismo, kune kun la hispana, portugala, angla, franca, sveda kaj nederlanda lingvoj. Ĝi estas uzata por multaj aŭstroneziaj lingvoj, kiaj la lingvoj de la Filipinoj kaj la malaja kaj la indonezia lingvoj, anstataŭante la araban kaj indiĝenajn brahmiajn alfabetojn. Latinaj literoj servis kiel la bazo por la formoj de la Ĉeroka skribo disvolvigitaj de Sequoyah; tamen, la sonvaloroj estas komplete diferencaj.
Ekde la 19a jarcento
En la fino de la 19a jarcento, la Rumanoj revenis al la Latina alfabeto, kiun ili estis uzintaj ĝis la Koncilio de Florenco en 1439, ĉefe ĉar la rumana estas latinida lingvo. La rumanoj estis (kaj estas ankaŭ) ĉefe ortodoksaj kristanoj, kaj ties eklezio, pliiĝante influita de Rusio post la falo de la Bizancgreka Konstantinopolo en 1453 kaj la kapto de la Greka Ortodoksa Patriarko, antaŭe helpis la etendon de la slava cirila.
En 1928, kiel parto de la reformoj de Mustafa Kemal Atatürk, la nova Respubliko Turkio adoptis Latinan alfabeton por la Turka lingvo, anstataŭante modifitan Araban alfabeton. Plej el Tjurk-parolantaj popoloj de la iama USSR, kiaj la Tataroj, Baŝkiroj, Azeroj, Kazakxoj, Kirgizoj kaj aliaj, uzis la Latin-bazitan Turkan alfabeton en la 1930-aj jaroj, sed en la 1940-aj jaroj ĉiuj el ili estis ansattaŭitaj de la cirila. Post la falo de la Sovetunio en 1991, kelkaj el la nove sendependaj Tjurk-parolantaj respubliko, nome Azerbajĝano, Uzbekio, kaj Turkmenio, same kiel la Ruman-parolanta Moldavio, oficiale adoptis la Latinajn alfabetojn por siaj lingvoj. Kazaĥio, Kirgizio, Iran-parolanta Taĝikio, kaj la separisma regiono ne rumanparolanta de Transnistrio retenis la cirilan alfabeton, ĉefe pro ties ligoj kun Rusio. En la sama periodo de 1930-ja jaroj kaj 1940-aj jaroj, la majoritato de Kurdoj anstataŭis la Araban skribmanieron per du Latinaj alfabetoj. Kvankam la nura oficiala Kurda registaro uzas Araban alfabeton por publikaj dokumentoj, la Latinkurda alfabeto restas amplekse uzta tra la tuta regiono fare de la majoritato de la Kurda-parolantoj.
Lingvoj kiuj uzas la latinan alfabeton
Inter la lingvoj, kiuj uzas la alfabeton latinan, estas la jenaj:
Duskribismo
Nikola Raŝiĉ en sia eseo Digrafio: Speciala kazo de rilato inter lingvo kaj skribo ekas el la analizo de la rilato inter la parola kaj la skriba lingvoj, nome la skribsistemo. La sinsekvo okazas ĉiam en tiu direkto: unue oni parolas, poste oni skribas. En tiu evoluo iam oni elektas alfabeton kaj tio estas socia, politika kaj tre ofte eĉ religia decido. Tiu elekto povas esti ne ununura, tiele Rasiĉ klarigas la koncepton de duskribismo, kiel "du alfabetoj ene de unu lingva komunumo", kaj ene de ĝi la pli specifa kazo de digrafio nome kiam la uzo de diversaj skribsistemoj estas "socifunkcie determinita". Foje la kunekzisto de la du alfabetoj povas indiki kazon de transiro de unu al la alia, tiele temus pri alfabetŝanĝo por kio ĉiam estas kulturaj, sociaj, politikaj, ekonomiaj auz eĉ religiaj faktoroj kaj tialoj. Foje ne temas pri du alfabetoj, sed pri du ortografioj, kaj denove oni devas analizi kiuj kaj kiaj estas la tialoj de tio. La aŭtoro proponas diversajn konceptojn, terminojn (kiaj skizoskribio kaj skizografio) same kiel komentas la diversajn kazojn en precizajn lingvajn situaciojn de ĉiuj kontinentoj. Ekzemple oni analizas almenaŭ supraĵe la kunvivadon kaj kelkajn historiajn elektojn aŭ ŝanĝojn de alfabetoj en Balkanio ĝis Moldavio ĉefe rilate al la cirila kaj al la latina alfabetoj, sed ankaŭ kun historia uzado de la araba. Kiam okazas skismografio, temas pri "konkurenco de du alfabetoj", kiel okazis kaj okazas en Hindio ĉefe inter arabidaj haj hindidaj normoj. La kazo de Bosnio estas speciale studita. Ĉiuj tiuj kazoj estas diferencaj el la pura diglosio, kie nepras diferenco de socia prestiĝo, dum ĉe duskribismo la divido de la taskoj estas ĉefe funkcia.
Melenci
Ne miskomprenu kun Melinci! Melenci, serbe Меленци, germane Melenze [melence], hungare Melence estas vilaĝo en Serbio, en provinco Vojvodino, en distrikto Meza Banato, en municipo de Zrenjanin.
Gusztáv Láng
Biografio
La mezlernejon Gusztáv Láng finis en Satmaro (1953), kaj li akiris diplomon de instruisto pri la hungara lingvo kaj literaturo en Universitato Bolyai (1958) en Kluĵo. Li komencis sian karieron kiel redaktoro de la Állami Irodalmi és Művészeti Kiadó en Kluĵo. Ekde 1959 li estis asistanto, poste lektoro de la katedro pri la hungara lingvo kaj literaturo en la sama universitato, en kiu li studis. Li doktoriĝis pri poezio de Jenő Dsida en 1974. Ekde 1984 li instruis en Szombathely en Berzsenyi Dániel Tanárképző Főiskola. Li estas ano de E-MIL.
Melenci
Situo
Melenci situas sur ebenaĵo, laŭ flankovojoj havanta pontojn al Baŝaid kaj Torda (Serbio). Zrenjanin troviĝas 16 km-ojn.
Historio
Serbaj eksaj limgardistoj fondis la vilaĝon en 1751, en 1758 jam 300 domoj konstruiĝis. En 1778 serbaj rifuĝintoj en Centra Serbio alvenis. En 1849 la hungara armeo tie venkis la unuigitan aŭstran kaj serban armeon. En 1869 inundo de Tiso okazis. Ĥoleroj okazis en 1831, 1836, 1849 kaj en 1873. En 1891 en Melence vivis en 1519 domoj 8619 vilaĝanoj (8234 serboj, 218 germanoj, 160 hungaroj, 56 rumanoj). Ĝis Traktato de Trianon la vilaĝo apartenis al Hungara reĝlando, al Torontál, poste al Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj, depost 1928 al Jugoslavio, ekde 2006 kiel Serbio. En 1941 la germana armeo okupis la komunumon ĝis 1944. En 2002 loĝis en Melenci 6737 homoj, (6293 serboj, 65 hungaroj, 57 ciganoj, 56 jugoslavianoj, 20 kroatoj kaj aliaj).
Ĥariĝismo
Ĥariĝismo kies sekvantoj estas la ĥariĝanoj (خارجي plurale خوارج) estas unu el la tri ĉefaj teologiaj branĉoj de Islamo, kune kun la ŝijaismo kaj sunaismo. Ĥariĝismo venas de la vorto ĥariĝi t.e. "tiu kiu eliras", rilate al la foriro de muzulmanoj en 657 forlasante la bofilon kaj kuzon de Mohamedo, Ali Ibn Abi Talib, ĉar li akceptis la bataladon inter li kaj sia malamiko, la umajada Mu'aŭija.
Male al la sunaistoj, kiuj konsideris ke la kalifo devus esti araba viro el la tribo kurajŝo, kaj de la ŝijaistoj, kiuj konsideris ke Ali, bofilo de Mohamedo, aŭ posteulo lia, la ĥariĝanoj kredis ke la kalifeco ŝprucas el la komunumo, kiu devas libere elekti la plej indan "eĉ se nigra sklavo".
Ili asertas ke piaj faroj ne ekzistas vera fido. Ĥariĝanoj okazigis grandajn ribeliĝojn kontraŭ la umajadoj, malfortigante ilin kaj faciligante la surtroniĝon de la abasidoj. Estis ĥariĝano, kiu mortigis Ali-n en 661.
La rigoreco rilate al la plenumado de ĉiuj islamaj preceptoj kontrastas kun la granda toleremo de ĥariĝano al aliaj religianoj.
Ĥariĝanoj pasintece estis granda komunumo sed poste ili dividiĝis en multnombrajn sektojn. Nuntempe la malmultaj ĥariĝanoj, kiuj ekzistas, apartenas al la ibadioj kaj loĝas en Omano, en Zanzibaro kaj en izolitaj lokoj de Magrebo.
Raversbeuren
Raversbeuren estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Rhein-Hunsrück de la federacia lando Rejnlando-Palatinato. Fine de la jaro la komunumo havis 0 loĝantojn.
39849 Giampieri
39849 Giampieri estas tre malgranda tre hela asteroido de la ĉefa asteroida zono, malkovrita la de la italaj astronomoj Luciano Tesi kaj Andrea Boattini elde la Observatorio de la Montoj Pistoiese en San Marcello Pistoiese (Italio).
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de Giuliano Giampieri, amiko de la unua malkvrito.
NGC 4136
NGC 4136 (aliaj indikoj — UGC 7134, MCG 5-29-25, ZWG 158.34, KUG 1206+302, IRAS12067+3012, PGC 38618) estas galaksio en konstelacio Berenica Hararo.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Suda parulio
La Suda parulio (Basileuterus leucoblepharus) aŭ Blankabrova parulio, sed tiu nomo estas uzata por la Parula superciliosa, estas specio de birdo de la familio de Paruliedoj kaj genro de Basileuterus ĉefe reprezentata en Centra kaj Sudameriko, de ĉefe fortikaj parulioj kun fortikaj bekoj kiuj havas olivecajn aŭ grizajn suprajn partojn kaj flavajn subajn partojn.
Ĝi troviĝas en Argentino, Brazilo, Paragvajo kaj Urugvajo, kio estas kialo por la nomo, dum aliaj samgenranoj loĝas en pli nordaj areoj de Sudameriko. Ties natura habitato estas subtropikaj aŭ tropikaj humidaj arbaroj de malaltaj teroj, humidaj montararbaroj aŭ arbustaroj, kaj tre degraditaj iamaj praarbaroj.
Ĝi estas tre moviĝema kaj fidema specio. La beko estas pli fajna ol tiuj de aliaj samgenranoj kaj ties fajfo estas akra. Ĝi montras malhelgrizan kronon kun pli helgrizan centran kronostrio. La supraj partoj estas olivecaj. Estas grizaj vizaĝo, nuko kaj subaj partoj (skvamecaj), sed la gorĝareo estas blanka. Estas blanka superokula strio kiu komencas per klara "larmomakulo" sed kiu poste svagiĝas kaj okulringo duondividita de traokula strio. La kruroj estas oranĝecaj. La irisoj estas malhelbrunaj.
Danny Elfman
Daniel Robert ELFMAN (naskiĝis la en Los Angeles) estas komponisto kaj kantisto. Lia plej fama komponaĵo estas la muzikaĵo de The Simpsons. Li edziĝis al la aktorino Bridget Fonda.
Manuel de Faria e Sousa
Manuel de Faria e Sousa (1590-1649) (* Souto de Cima, Pombeiro de Ribavizela, en la 18-a de Marto 1590 - † Madrido, en la 3-a de Junio 1649), estis Portugala hispanlingva historiisto, poeto, filozofo, verkisto, filologo, ambasadoro kaj moralisto. Preskaŭ ĉiuj liaj verkoj estis publikigitaj en la kastilia lingvo. Li celebris pro sia grandega poligrafia erudicio kaj pro siaj komentarioj pri La Luzidoj. Li estis unu el la plej popolaraj aŭtoroj de sia tempo kaj ankaŭ estis Membro de la Ordeno de Kristo kaj de la Reĝa Domo.
Biografio
Li naskiĝis en la vilaĝo Quinta da Caravela (Korto de la Karavelo) de famega familio laŭ siaj propraj informoj en la raportoj pri la Nobelulara Katalogo de la Grafo Don Pedro, "la familio Farias estis deveninta de iu Fernandes Pires de Faria, kiu estis ĉefurbestro de Miranda, dum la epoko de Alfonso la 3-a el Portugalio, aŭ pli sekure, de sia filo, Nuno Gonçalves de Faria. Ĉi tiun postvenis en sia domo iu dua filo, Álvares Gonçaves de Faria, kiu edziĝis kun Maria de Soŭza, kaj estis patro de João Álvares de Faria, militinto de Alĵubarrota, kiu fakte estas menciita de Fernão Lopes   .  Ĉi-tiu edziĝis kun filino de urbano de Lisbono, havinte almenaŭ du filojn: Álvaro de Faria (komandoro de Aviso) kaj Alfonso Anes de Faria.  Ĉi-tiu estis prapatro de Estácio de Faria, kiu militis en la armeo kune kun la guberniestro de Hindio, nome Diogo Lopes de Sequeira, li havis oficon en la bieno de Brazilo, estis erudicia pri beletristiko, kaj li elspezis pli ol kunigis, kaj havis gefilojn kun dek virinoj.
Li studis en la seminarioj de Braga kaj sekvis la eklezian karieron, tamen, li decidis rifuzi ĉivojon, kaj edziĝis al Katarina Maŝado, filino de Petro Maŝado, kontisto de la Kancelario de Porto, kaj de Katarina Lopes de Herrera, kiun la bofilo deklaris ŝin entombigitan en la Ĉefpreĝejo de tiu urbo, kaj kiu havis aliajn gefilojn inter ili Pedro de Faria e Soŭza, kapitano de la hispana infanterio, kiu em Madrido edziĝis al Luiza de Nárvaez. Ĉi-tiu lia filo venis, post la morto de sia patro em Madrido, al Portugalio, kie li estis tre bone akceptita de Johano la 4-a, kaj kiu estus la preparinto, por publikigo, de granda parto de la ampleksa amaso da neeldonitaĵoj de la eminenta poligrafo.
Tamen, nur unu jaron post li trovas novan protektanton, kaj foriras al Madrido por labori kiel privata sekretario de la grafo de Muge, Petro Álvares Perejra, kiu estis priŝtata sekretario de Filipo la 3-a de Portugalio. Li rapide eklernas la hispanan kaj post tri jarojn, li publikigas poezion en ĉi-lasta lingvo, kiu estiĝas lia plej preferata lingvo.
Antaŭ la morto de sia nova patrono, Don Manuel jam ĝuis ian grandan famon. Do li fariĝis Priŝtata Sekretario de la Portugala Regno, kies ofico li plenumis en Lisbono, kaj iom post li estis nomumita Sekretario de la Ambasadejo de Portugalio em Romo.
Liaj mortantaj restaĵoj estis translokitaj al la Monaĥejo de Pombejro en 1660, kie ili kuŝas, sub platŝtono, dekstre de la ĉefaltaro.
La aŭtoro
Li estis unu el la plej erudiciaj homoj el sia epoko, kaj dum tiu tempo li ĝuis altan beletristikan reputacion kiu, konserviĝis ne nur netuŝita, sed malpliiĝis dum la pasado de la jaroj, tenante la progreson de la bona gusto kaj de la kritikaj studoj, pri li alparolas Francisko da Silva. Certaj portugalaj elstaraj erudiciuloj same kiel Jorge de Sena (1919-1978), José Hermano Saraiva (1919-2012) kaj Esther de Lemos pri li faras negativan juĝon, kvankam pravigante iajn neregulaĵojn kaj fantaziojn, ili ne neas lian grandan aŭtoritatecon kaj profundan konon de Kamoens.
Manuel de Faria e Soŭza, malgraŭ ke li verkis preskaŭ ĉion en la kastilia lingvo, tamen la plejparto de lia verkaro rilatis al Portugalio. Lia prefero rilate al la kastilia lingvo praviĝas pro la fakto ke Portugalio estis kompletiga parto de la Regno de Hispanio kaj la kastilia lingvo konsiderinde estis tiam pli disvastigita en Eŭropo ol la portugala: por diskonigi la hearoaĵojn de la portugaloj kaj eĉ la grandan verkon de la portugala poeto Kamoenz, li opiniis esti la plej bona solvo.
Lia verkaro, same kiel lia poezio mem, temas preskaŭ cio pri la portugalaj malkovroj kaj pri la figuro de Kamoenz.
Al li oni ŝuldas la unua inda studo pri la vivo kaj verko de la granda poeto. Por havigi al Kamoenz la statuton, kiun ni agnoskas al li, Faria e Soŭza devis survoji kaj persisti sur la esploro por venkobati la kritikojn de sia epoko, rilatantajn al la strukturo, inspiro kaj kvalito de La Luzidoj.
Numtempe, kiel komprenigas nin Inocêncio Francisco da Silva, Faria e Soŭza, malgraŭ ke li ĉiam estis senkontura figuro de la esploro pri Kamoenz, estas rigardita kiel la granda falsanto de tiu verko, ĉar li almetis al ĝi poemojn, kiu ne apartenis al la granda portugala poeto, tamen de li konsiderataj altnivele, kaj sekve, laŭ lia koncepto, nur de la poeto ili indis esti verkita; aŭ eĉ elpensante li mem kelkaj el ili, aŭ korektante kelkajn aŭtentikajn, ĉiam kiam al li estis konvena... Tamen la proporcioj de tiuj manaldonoj, kaj la sincereco de Faria, estas ĝis hodiaŭ temo pri debatoj ĉe la esploristoj.
La plej granda laŭdo al Faria e Soŭza, kiel beletristika kritikisto, oni trovas ĉe Lope de Vega, kiam li asertas: same kiel Luiz de Kamoenz estas la princo de la poetoj kiu verkis en la vulgara lingvo, Manuel Faria estas la komentariisto de ĉiuj lingvoj.
Verkaro
Ĉiuj sep partoj estas antaŭigitaj de diskursoj plene erudiciaj, pri la tipoj de poezio entenata de ĉiu.
Ĉi-verko temas pri la sama kiun la aŭtoro refaris kaj ampleksigis sub la titolo de Eŭropa Portugueza.
''Faria asertas, ke li komencis ĉi-verkon en 1614, kaj ke ĝi prenis de li dudekkvin jarojn, kie li ekzamenis pli ol mil aŭtorojn, kaj inter ili tricent italojn. Malgraŭ la bona akcepto kiun la libro ricevis, kelkaj malamikoj de Faria (inter ili elstariĝis Don Agostinho Manuel de Vasconcelos, kiu estis instigita kontraŭi li, pro la beletristikaj disputoj kiuj okazis inter ili), lin denoncis al la Inkvizicio de Kastilio, kaj indikis kelkajn partojn de la verko kiujn ili konsideris malpli katolikaj, kaj postulis lian kondamnon. Tamen ĉar tiu tribunalo ne alzorgis ilian plendon, Don Agostinho sin direktis al la Inkvizicio de Lisbono, kaj en koluzio kun Manuel de Galhegos (1597-1665) kaj Manuel Pires de Almejda, kiuj ankaŭ estis rivaloj kaj malamikoj de Faria, ĉiuj kunaj prezentis dokumentojn, kie ili reasertis la fiakuzojn. En la fino, la verko Commentarios estis ekzamenita, kaj la rezulto estis la malrajtigo de la akuzo kiun ili principe atribuis al li''.
Koslado
Koslado (hispane: Coslada) estas municipo de la orienta parto de la Madrida Regiono, Hispanio. Koslado troviĝas en Corredor del Henares, kun 11,7 km² kaj ĉirkaŭ 90.000 loĝantoj. Kvankam ĝi estas la plej dense loĝata municipo de la Madrida Regiono, ankaŭ ĝi elstaras inter la unuaj rilate al verdaj zonoj po loĝanto. Escepte de la orienta limo kun San Fernando de Henares ĝi preskaŭ estas ĉirkaŭata de la municipo Madrido, ĉefurbo de Hispanio. La proksimeco de Koslado disde Madrido enkadrigas la urbon en la ĉefurba influo. Tamen, Koslado estas sendependa urbo kun propraj tiaspecaj institucioj.
Santa Fe (Bogoto)
Santa Fe (Sankta Fido) estas la localidad numero tria de la Ĉefurba Distrikto Bogoto, Kolombio. Ĝi formas la tradician centron de la urbo, kune kun La Candelaria, localidad kiu estas enklava en ĝia teritorio, separita en 1991. La localidad Santa Fe derivigis sian nomon de la iama nomo de la ĉefurbo. Granda parto de la Bogoto kaj kolonia kaj de komenco de la 20-a jarcento troviĝas en tiu localidad. Santa Fe inkludas la zonon de la registaraj kaj korporaciaj konstruaĵoj de la Sepa carrera kaj de la Internacia Centro, la bankan sektoron de la avenuo Jiménez, same kiel la tradician komercan kvartalon San Victorino, kiu estas unu el la aksoj de la komerco bogota jam ekde la kolonia epoko. La localidad havas ruran parton korespondan al la Orientaj Montoj Monserrate kaj Guadalupe. Krome la sektoro havas ankaŭ kelkajn el la ĉefaj universitatoj de la lando.
Árpád Gyenge
GYENGE Árpád [pr. djenge] estis hungara aktoro naskiĝinta en Târguşor (Cherechiu) la 13-an de decembro 1925 kaj mortinta en Budapeŝto la 1-an de julio 1979.
Santa Fe (Bogoto)
Ekonomio
La ekonomio de tiu areo estas de komerca karaktero majoritate, kvankam estas ankaŭ kelkaj malgrandaj fabrikoj kaj industrioj. Tamen la ĉefa enspezofonto estas la servoj inter kiuj elstaras la financa, distra, gastigado kaj turismo.
Romodan (stacidomo)
Romodan (Ромодан) estas fervoja stacio en urbotipa loĝloko Romodan (Poltava provinco), en Ukrainio.
Santa Fe (Bogoto)
Ekonomio
Estas zonoj de institucia uzado, same kiel taknikaj institutoj kaj universitatoj kiel la Universidad de los Andes, la Jorge Tadeo Lozano, la Universidad Central, la Universidad Incca de Colombia, la Colegio Mayor de Nuestra Señora del Rosario, la Universidad Autónoma, la Universidad Colegio Mayor de Cundinamarca kaj la Fakultatoj de Medikonservado kaj Naturaj Resursoj kaj de Homaj Sciencoj (La Macarena) de la Universidad Distrital Francisco José de Caldas.
Árpád Gyenge
Lia kariero
Árpád Gyenge debutis en 1945 en Pécs, poste li ludis en Sopron kaj Debrecen. En 1949 li estis aktoro de la Ŝtata Minista Teatro, ekde 1950 de la Teatro Madách Színházhoz.
Santa Fe (Bogoto)
Kvartaloj
La localidad Santa Fe estas dividita en kvin UPZ (Unidades de Planeamiento Zonal). Siavice, tiuj unuoj estas dividitaj en kvartaloj (kelkaj UPZ kunhavas kvartalojn): ​ Same, estas ankaŭ ruraj areoj veredas Monserrate, Guadalupe kaj El Verjón, kiuj estas zonoj sen urbanizado kiuj okupas la plej parton de la teritorio de la localidad.
Kvar Justaj Kalifoj
La bone gviditaj kalifoj (arabe, الخلفاء الراشدون, al-ĥulafā ' ar-rāŝidūn) estas la nomo donata en la tradicio de sunaa islamo al la unuaj kvar kalifoj sukcedintoj de Mahomedo post lia morto en 632 kaj ĝis la jaro 661. En multaj eŭropaj lingvoj ili ankaŭ estas ofte konataj kiel ortodoksaj kalifoj. La urdulingvaj sunaistoj kelkfoje nomas ilin la kvar amikoj (چار یار, ĉaar jaar).
La kvar estis tre proksimaj al la profeto kaj estis elektitaj de la islama komunumo, male al la postaj kalifoj umajadoj kaj abasidoj.
Kelkaj inkluzivas Hasan ibn Ali kiel la kvina bone gvidita kalifo.
Tarnaszentmiklós
Situo
Tarnaszentmiklós situas sur ebenaĵo, laŭ traira flankovojo, fervojo Kál-Kisújszállás preteriras. Heves (urbo) troviĝas 14, Abádszalók 21, Jászapáti 22 km-ojn.
Historio
Tarnaszentmiklós estis loĝata dum la bronzepoko. La turkoj faris senhoma la vilaĝon, baldaŭe episkopo de Eger refondis ĝin. Vilaĝservoj estas lernejo, poŝto.
Synsepalum dulcificum
La miraklobero (Synsepalum dulcificum) estas specio el la familio de la Sapotacoj (Sapotaceae).
Permeso kiel nutraĵo
Ankoraŭ la bero ne estas agnoskita nutraĵo en EU. Tial la komerco de miraklobero kiel nutraĵo ne estas permesita.
Enhavo-substancoj
La planto produktas mirakulinon, kiu estas biologie malpli komplike sintezigebla ol sukero (glukozo).
En okcidenta Afriko la miraklobero estas uzata por plibonigi la guston de acidaj nutraĵoj.