cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Suda Aŭstralio
Suda Aŭstralio (angle South Australia) estas ŝtato de Aŭstralio: Ĝi kovras la sudan centron de la kontinento kaj havas areon de 984.377 kvadrataj kilometroj – do estas la kvara plej granda el inter la ok ŝtatoj kaj teritorioj de Aŭstralio. Politike administra ĉefurbo kaj plej granda urbo estas Adelajdo. La ŝtato okcidente limas kun Okcidenta Aŭstralio, norde kun la Norda Teritorio kaj Kvinslando, oriente same kun Kvinslando, Novsudkimrio kaj Viktorio, kaj sude fare de la Suda Oceano. Kun 1,5 milionoj da loĝantoj, la ŝtato loĝigas malpli ol dekonon de la tuta enloĝantaro de Aŭstralio, kaj havas la kvinan rangon el inter la ok ŝtatoj kaj teritorioj. La plimulto de la sudaŭtralianoj loĝas en la ĉefurbo Adelajdo, kaj la plejgranda parto de la ceteraj loĝantoj en la agrikulture fekundaj areoj laŭlonge de la sudorienta marbordo kaj de Murej-Rivero.
La originoj de la ŝtato estas unikaj kompare al la aliaj partoj de Aŭstralio: Suda Aŭstralio ekestis kiel planita brita provinco de liberaj setlantoj, kaj ne kiel brita malliberula kolonio. Oficiale la setlado komenciĝis la 28-an de decembro de 1836 kiam la ŝtato proklamiĝis fare la la gubernanto Hindmarsh, laŭ kiu poste baptiĝis insulo de la ŝtato. La celo do estis establi provincon kiel civiliga centro por liberaj enmigrantoj, promesante civilajn rajtojn kaj religian toleron. Kvankam la ŝtato pro la klimataj cirkonstancoj havis ekonomiajn problemojn vere prosperi, ĝi restis politike reformema kaj kulture vigla. Nuntempe, ene de Aŭstralio la ŝtato konatas kiel ŝtato de festivaloj kaj de bona vino.
La ŝtata ekonomio baziĝas sur agrikulturo, minado kaj produktado de konsumaj varoj, kaj havas kreskantan bankaron.
Historio
La unuaj loĝantoj de Aŭstralio alvenis el la nordo proksimume antaŭ 40.000 ĝis 60.000 jaroj. Tra jarmiloj ili iom post iom disvastiĝis sur la tuta kontinento. Tiuj indiĝenaj aŭstralianoj estis bone establiĝintaj en Okcidenta Aŭstralio, kiam la unuaj ŝipoj de eŭropanoj ekpasis la regionon, survoje al Ĝakarto dum la komenco de la 17-a jarcento.
Dum 1834, la brita parlamento validigis leĝon, kiu ebligis la starigon de la provinco Suda Aŭstralio. La leĝo precizigis ke 802.511 kvadrataj kilometroj estu la areo de la nova kolonio, kaj ke ĝi estu sen ajnaj malliberuloj. La plano antaŭvidis ke la kolonio flegu la plej bonajn "virtojn" de la brita socio, kaj esti sen religia diskriminacio kaj senlaboreco.
Provizore la 636 unuaj setlantoj de naŭ ŝipoj albordiĝis sur la Kanguru-Insulo, ĝis la loko de la hodiaŭa Adelajdo estis elektita centro de la nova kolonio kaj unuaj domoj estis starigitaj tie.
Geografio
La tereno konsistas grandparte el dezerta kaj duondezerta stepo, kun pluraj montetaroj kaj montaroj. La okcidenta parto konsistas el la apenaŭ enloĝata regiono Nularba Ebenaĵo kun multaj marbordaj klifoj.
La plej gravaj eksportaĵoj de Suda Aŭstralio estas tritiko, vino kaj lano. Pli ol duono de ĉiuj vinoj de Aŭstralio produktiĝas ĉi tie.
La suda marbordo limas kun la Suda Oceano. Averaĝa monata temperaturo estas 29 °C dum januaro kaj 15 °C dum julio. Sed parte la taga temperaturo dum januaro kaj februaro povas atingi 48 celsiusajn gradojn.
Theatrum Orbis Terrarum
Theatrum Orbis Terrarum (ankaŭ Ortelius-Maparo) validas kiel la unua moderna kaj ankaŭ unua komerce sukcesa maparo.
La maparo
La maparo, kiun publikigis Abraham Ortelius kaj financis Gillis Hooftman (bankisto kaj ŝipepikisto el Antverpeno), estis unuafoje presata la 20-an de majo 1570 en Antverpeno. Ĝi konsistas el kolekto da mapoj, kiujn kompletigas tekstoj libroforme binditaj. Post la unu apero de Theatrum Orbis Terrarum Ortelius priverkis kaj pliampleksigis la maparon en regulaj tempospaco kaj eldonis ĝis laŭ diversaj formatoj plurfoje ĝis sia morto en la jaro 1598. Pro tio kaj pro pli malfruaj priverkaĵoj la amplekso de la maparo kreskis de origine 70 mapoj kaj 87 bibliografiaj referencoj al 167 mapoj kaj 183 referencoj en la 31-a eldono aperinta en 1612.
La Ortelius-Maparo estas rigardebla kiel kompilaĵo de la kartografia scio de la 16-a jarcento. La maparo jam siatempe estis tre avidata, nur en la aperjaro oni presis kvar eldonojn. Multaj le la mapoj de la maparo baziĝas sur fontoj, kiuj aŭ ne plu ekzistas aŭ estas tre maloftaj. Ortelius aneksis al la maparo unikan fontaron kun la nomoj de la siatempaj kartografiistoj.
En la lasta eldono de 1624 ankaŭ troviĝas la Tabula Peutingeriana en la anekso. Tiu ĉi estis farita en 1598 kaj validas kiel plej bona reproduktaĵo de ĉi tiu mapo, pli bona ol la originalo, kiu intertempe suferis difektiĝojn.
Sekvo
Civitates Orbis Terrarum (urboj de tutmondaj teroj) estis eldona projekto planita kiel komplemento al la tutmonda atlaso de Abraham Ortelius, Theatrum Orbis Terrarum (1570), kiu iĝis la plej kompleta kolekto de panoramaj vidaĵoj, mapoj kaj tekstaj komentoj pri urboj publikita dum la Moderna Epoko.
(9264) 1978 OQ
(9264) 1978 OQ estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la elde la Observatorio de Perto en Bickley (Okcidenta Aŭstralio).
18725 Atakamo
18725 Atakamo estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la en la kadro de la kampanjo OCA-DLR Asteroid Survey (ODAS) elde la Observatorio de la altebenaĵo de Calern, en Caussols (Alpes-Maritimes, Francio).
Nomo
Ĝi ŝuldas sian nomon al la Atakama-Dezerto, kiu kovras la regionojn II, III kaj IV de Ĉilio. Estas unu el plej sekaj dezertoj en la mondo, ĝi entenas multe da, sed ankaŭ multenombrajn grand-kvalitajn astronomiajn situojn en kiuj multe da modernaj instrumentoj estis instalitaj.
István Gedai
István Gedai [iŝtvAn], laŭ hungarlingve kutima nomordo Gedai István estis hungara arkeologo, numismatikisto, muzeologo, muzeestro, altlerneja instruisto.
István Gedai naskiĝis la en Szentmártonkáta.
Biografio
István Gedai maturiĝis en gimnazio en Budapeŝto en 1953, poste li studis en Scienca Universitato Loránd Eötvös, Lia plej signifa instruisto estis Gyula László (arkeologo). Li estis tre aktiva dum la Hungara revolucio de 1956, tial post la falo li estis kondamnita. Li liberiĝis en 1958, poste li ne povis daŭri la lernadon, sed li estis laboristo. Tamen libertempe li okupiĝis pri numismatiko. En 1963 li akiris diplomon, en la sekva jaro li doktoriĝis. Inter 1966 kaj 1999 li laboris en la Hungara Nacia Muzeo, poste li pensiuliĝis. Paŝo post paŝo li ricevis pli altajn postenojn, fine li estis muzeestro. Intertempe en 1972 li kandidatiĝis ĉe la Hungara Scienca Akademio. Li instruis en Universitato Loránd Eötvös ekde 1975, ekde 1988 en Scienca Universitato Attila József, ekde 2000 en Katolika Universitato Péter Pázmány havanta la instruan rangon docento. Li ricevis premiojn aŭ medalojn. Li havis edzinon, kiu naskis gefilojn.
Usono en la Somera Olimpiko 1920
La usona teamo aktiva en la Somera Olimpiko 1920 en Antverpeno havis 288 sportistojn. Ili partoprenis en 18 fakoj. Flagotenanto de la usona teamo estis. La sportistoj atingis 41 orajn, 27 arĝentajn kaj 27 bronzajn medalojn. Sume la teamanoj en la Olimpiko havis la 1-an rangon.
Keighley
Keighley (prononcita [ˈkiːθli]) estas urbo en la konteo West Yorkshire en la nordo de Anglio. Ĝi situas nordokcidente de Bradford kaj havas 51.429 loĝantojn (stato: 2001). Keighley havas la statuson de civitana komunumo (civil parish) kaj estas la tria plej granda tiuspeca en Anglio. Keighley apartenas al la Metropolitan Borough de la City of Bradford kaj estas konsiderata parto de la „Brontë Country“, la hejma regiono de la fratinoj Brontë, verkistoj Anne Brontë, Charlotte Brontë kaj Emily Brontë.
Historio
Tradicie Keighley estis urbo de tekstilindustrio, precipe la prilaboro de lano kaj kotono. En 1800 tie vivis ĉirkaŭ 6.000 homoj, pro la industriigo la nombro de loĝantoj kreskis al pli ol 60.000 ĝis 1850.
En la 1960-aj jaroj multaj, precipe muslimaj enmigrintoj el Pakistano kaj Bangladeŝo ekloĝis en Keighley, kiuj laboris en la teks-industrio. Nuntempe ĉirkaŭ 8000 muslimoj vivas en la urbo kaj disponas pri sep moskeoj.
Esperanto en Keighley
En Esperantujo la urbo estas precipe konata, ĉar en Keighley estis fondita la unua Esperanto-societo en Britio en la jaro 1902 fare de la loka ĵurnalisto Joseph Rhodes, kiu tie naskiĝis.
Ĝajsalmer
Ĝajsalmer (angle kaj ankaŭ raĝastane kaj hindie la kutima latinliterigo, raĝastane बिकाणो, जैसलमेर, noma signifo "la suna urbo") estas urbo en la subŝtato Raĝastano de la federacia ŝtato Barato.
Geografio
Ĝajsalmer situas en la okcidento de la subŝtato, meze de la dezerto Tar. Barmer troviĝas 138, Ĝodpur 220, Nagaŭr 229, Bikaner 266, Pali (Raĝastano) 270, subŝtata ĉefurbo Ĝajpuro 483 (voje 575), tutlanda ĉefurbo Delhio 648, Mumbajo 904, Kolkato 1825 kilometrojn (aere).
Priskribo
Laŭ la nombro de loĝantoj en komparo al aliaj barataj metropoloj malgranda urbeto, la urbo tamen internacie konatas pro la impresa arkitekturo de multaj historiaj konstruaĵoj el flaveca sabloŝtono: la urbo kroniĝas fare de fortikaĵo, kiu enhavas la palacon kaj plurajn templojn, sed ankaŭ en la ĉirkaŭaj urbopartoj estas multaj pitoreskaj temploj, privataj domoj kaj pordegoj.
Aparte gravaj lokoj por la lokuloj pro la dezerta situo de la urbo estas la ĉirkaŭaj pluvakvaj lagoj, kiuj historie provizis la loĝantojn per vivnecesa akvo kaj kiuj estas ĉirkaŭataj per templetoj. En la urbo la precipa lago nomiĝas Gadsisar, elfosita en 1367, sed en la ĉirkaŭaĵo estas pluraj pliaj, ekzemple la pitoreska Amar Sagar.
Trafiko
La fervoja linio finiĝas en Ĝajsalmer, krome 4 ĉefvojoj kaj 2 flankovojoj kuras al la urbego. Ekzistas ankaŭ flughaveno.
Lajos Czirjék
CZIRJÉK Lajos [cirje:k] estas rumania hungara pentristo. Li naskiĝis en Mădăraş (Mureş) la 14-an de marto 1959.
Biografio
Lajos Czirjék finis en 1990 la fakon pri pentroarto en Arta Popollernejo de Târgu Mureș, en 2006 en la fako pri etnografio. De 1987 li estas ano, de 1995 vicprezidanto de la Unuiĝo de Artistoj de Distrikto Mureș (AAP).
21512 Susieclary
Nomo
Ĝia nomo honoras Susannah Lee Clary, kiu gajnis la duan rangon en la Intel International Science and Engineering Fair de 2005 pro sia projekto pri bestoscienco. Ŝi ankaŭ ricevis la Premion Intel Foundation Achievement Award. Ŝi estis lernantino ĉe la Los Lunas High School en Los Lunas (Nov-Meksiko, Usono).
Ernő Kemenes
Ernő Kemenes [kemeneŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo Kemenes Ernő estas hungara politikisto, ministro, profesoro, ekonomikisto.
Ernő Kemenes naskiĝis la  1940 en Budapeŝto.
Biografio
Ernő Kemenes akiris diplomon en Universitato Marx Károly en 1962, poste li eklaboris en energia trusto. Post 2 jaroj li revenis al la supre menciita universitato por instrui. Ekde 1968 li ricevis postenon en instituto, ekde 1980 en ministerio pri eduko, fine en Tutlanda Planada Oficejo, kie li estis direktoro en rango subministro inter 1987 kaj 1989. En la jaroj 1989 kaj 1990 li estis ĉefo de la oficejo en rango ministro proksimume jaron. Post falo de la socialismo li estis docento kaj katedrestro en la universitato. En 1994 li estis konsilisto de Gyula Horn, krome tiutempe li laboris en librotenista firmao.
Ksenotransplantado
Ksenotransplantado estas transplantado de organoj aŭ histoj inter malsamaj specioj (plej ofte inter homo kaj besto).
Tio estas ĉe intakta imuna sistemo preskaŭ neebla, ĉar transplantatoj de alia specio tiom malsamas de la propra specio.
Pasintece oni faris eksperimentojn rilate ksenotranplantadon. Ekzemple en 1964 oni faris eksperimenton, en kiu ses homoj ricevis renon de ĉimpanzo. Tamen ĉi tiuj pacientoj mortis en mallonga periodo.
Vanuatua sturno
La Vanuatua sturno (Aplonis santovestris) estas birdo de la familio de sturnedoj kaj genro de Pacifikaj sturnoj aŭ Aplonis. Ĝi estas endemio indiĝena de la insulo de Espiritu Santo en norda Vanuatuo. Ĝi estas limigita al nubarbaroj de tiu insulo. Tiu specio estis rare vidata dum la 20a jarcento kaj estis konsiderata formortinta, kvankam ekspedicio de 1991 sukcesis trovi populacion alte en montaro.
Ĝi estas 17 cm longa, malgranda, iom diketa, arbara sturno. Plenkreskuloj estas tre ruĝecbrunaj, iom pli malhelbluaj al nigrecaj en supraj partoj kaj nigrecaj en krono, kun blankecaj irisoj. Junuloj ne estis ankoraŭ priskribitaj.
Simila specio estas la Melanezia sturno, A. zelandicus, kiu havas malhelajn irisojn, malhelan maskon kaj estas grizeca kun ruĝecbruna nur en flugiloj kaj pugo.
La voĉo estas simpla, altatona, trileca kontaktalvoko. Ĝi estas malfacile videbla specio, kiu estis vidata nur de kelkaj ekspedicioj al plej altaj altitudoj.
Ili manĝas ĉu solaj ĉu en paroj en la subkreskaĵaro de nubarbaroj super 1,200 m en plej altaj montopintoj nome en Watiamasan, Tabwemasana kaj Santo, respektive en 1934, 1961 kaj 1991. Ili estas kutime ĝis 6 m supergrunde kaj nestumas en arbotruoj malalte.
La populacio ne estas tre bone konata kaj oni supozas ke estas inter 250 kaj 1,000, sed oni ne scias ĉu malpliiĝas; la teritorio estas malgranda (60 km²). Lokanoj duras ke ĝi estas disvastigita en la okcidentaj montoj. Ĉiam oni vidis nur po unu paron ĉiufoje kaj kelkaj observantoj suprengrimpis al tiuj altitudoj kaj malsukcesis trovi la specion.
Ankoraŭ ne estas tre minaca arbarklarigado pro la alta altitudo, sed jam ekokazis por paŝtejoj kaj kokosplantejoj. Aliaj montaraj sturnospecioj el la Pacifiko formortiĝis ĉefe pro enmeto de predantaj mamuloj aŭ malsanoj. Santo ne havas indiĝenajn termamulojn sed nune katoj, hundoj kaj ratoj disvastiĝas. Lokanoj diras, ke ili manĝas tiun specion, sed tio eble ne validas ĉar ili ne loĝas tiom alte.
Ikire
Ne miskomprenu la jenajn urbojn Ikirun, Ikire kaj Ikare, ĉiuj en Niĝerio!
estas metropolo en Niĝerio.
Geografio
situas en montetaro en la sudokcidenta sekcio de la lando. Ĝi kuŝas en la pluvarbara zono. Ibadano situas 32, Oyo (urbo) 62, Lagoso 132 km.
Historio
Laŭ legendo princo Akinrere, kiu estis ankaŭ elefantoĉasisto, fondis la urbeton. En 1976 la municipo ekfunkciis.
Ekonomio
estas agrikultura centro, kie okupiĝas ankaŭ pri bredadoj.
Trafiko
El kuras gravaj vojoj al Ibadano kaj Ilesa, krome estas malpli gravaj vojoj al norden kaj suden.
Klimato
havas tropikan klimaton, havanta sekan kaj pluvan sezonojn. Jare pluvas pli, ol 1100 mm. La temperaturo varias inter 10-40 °C.
(55532) 2001 WG2
(55532) 2001 WG2 estas tre malgranda, treege hela kaj nerapide rotacianta apolona asteroido malkovrita la de la teamo de la astronomia kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la Laboratorio Lincoln en Socorro (Nov-Meksiko, Usono).
Ĝia spektra klaso "Sk" (subklaso de la klaso"S") indikas "ŝtonan" asteroidon, konsistanta ĉefe el silikatoj de fero kaj de magnezio.
Puy-de-Dôme
Puy-de-Dôme [pɥi də dom] estas unu el la departementoj de la franca regiono Aŭvernjo-Rodano-Alpoj. Ĝi etendiĝas sur kaj enhavas  loĝantojn. La prefektejo estas Clermont-Ferrand.
Puy-de-Dôme havas landlimojn kun la departementoj Allier, Loire, Haute-Loire, Cantal, Corrèze kaj Creuse.
La departemento tute enhavas 467 komunumojn.
Ladislav Klíma
Ladislav KLÍMA (naskiĝis la 22-an de aŭgusto 1878 en Domažlice; mortis la 19-an de aprilo 1928 en Prago) estis ĉeĥa filozofo kaj verkisto.
Vivo
Klíma ĝis la aĝo de 17 jaroj estis lernanto de la hejmurba gimnazio, ĝis li estis eksigita el la lernejo pro malrespekto al la aŭstria-hungaria monarkio: li estis nominta la Habsburgojn "porka dinastio". Sekve li translokiĝis al Zagrebo kaj tie provis plulerni en gimnazio, sed ankaŭ tie ne finis per ekzameno kaj sekve en 1904 translokiĝis al Prago. Tie li vivis socie izolite kaj verkis artikolojn por diversaj ĉeĥlingvaj gazetoj, i.a. Tribuna kaj Práva lidu ("Popolaj rajtoj"). Li grandparte vivteniĝis per heredaĵoj de parencoj kaj per donacoj de amikoj, i.a. de la verkisto Otokar Březina. Pro sia ekscesa vivmaniero de amasa konsumado de nikotino (kaj de alkoholo) li mortis je tuberkulozo kaj entombiĝis en la praga tombejo Malvazinky.
Verkaro
El lia verkaro, aparte konata estas la horora rakonto Suferado de princo Sternenhoch, publikigita en lia mortojaro 1928. Temas pri malbela germanlingva nobelo, kiu edzinigis al si same malbelan knabinon Helga, kiu lin malamas (al nupto ŝin devigis ŝia patro, avidanta monon). Ŝi mortigas ilian infanon, Sternenhoch mortigas ŝin, sed amante ŝin senĉese li suferas halucinojn, ke ŝi vivas kaj amas lin. Provante amori ŝian kadavron li malsaniĝas kaj ankaŭ mortas.
En 2017 la komponisto Ivan Acher el la rakonto faris modernan operon, kantata komplete en Esperanto: La komponisto deziris komponi la operon en Esperanto, por ke la aŭskultantoj ĝuu la muzikon kaj ne provu deĉifri la vortojn, kio forlogus ilian atenton de la melodio. Li alparolis esperantiston Miroslav Malovec, kiu esperantigis por li la tekston kaj nur poste la Esperanta versio estis muzikigita. Do la Esperanta versio estas originalo de la opero. La 7-an de aprilo 2018 en la Nova Scenejo de la Nacia Teatro en Prago okazis la premiero kaj la opero estis envicigita en normalan programon de la teatro por la vasta publiko.
Krom multajn rakontojn kaj filozofiajn eseojn, li ankaŭ (kune kun la kolego Arnošt Dvořák) verkis unu dramon: Matěj Poctivý: Fantastická lidová veselohra o třech dějstvích ("Matiaso la justa: fantasta popola komedio en tri aktoj"). En la Nacia Teatro de Prago ĝia prezentiĝo devis esti ĉesigita rapide post la premiero en 1922 pro tro multaj kaj tro fortaj protestoj de la publiko.
Sipuncula
Sipuncula aŭ Sipunculida (oftaj nomoj estas sipunkuledaj vermoj aŭ arakidaj vermoj) estas grupo kiu enhavas 144–320 specioj (ĉirkaŭkalkuloj varias) de duflanke simetriaj, nesegmentitaj marbestoj. Sipuncula signifas "malgranda tubo aŭ sifono". Tradicie konsiderata filumo, ili povus esti subgrupo de la filumo Anelidoj baze sur ĵusa molekula esplorado.
Jaci (San-Paŭlio)
Jaci estas municipo de la brazila subŝtato San-Paŭlio, kiu taksis 5.667 loĝantojn en 2010.
Trombo (meteologio)
- Pri la medicina signifo de la vorto trombo vidu la artikolon trombo. -
Trombo en meteorologia fako estas rotacianta aero (tempe kun funelforma fenomeno), kiu malsupreniĝas al la maro/lago aŭ al grundo kaj ensuĉas konsiderindan volumenon (kvanton) da akvo aŭ sablo/polvo tiel, ke la tuto prezentas kolonon (funelon) inter la akvosurfaco respektive grundo kaj la nubo. La fenomeno konsistigas (loke) fortan venton, ankaŭ ĝis ŝtormoforteco aŭ pli.
La vorto trombo karakterizas diversajn meteologiajn fenomenojn, kiuj krom la supra komuna difino havas malsamajn ekestojn, daŭrojn, strukturojn kaj grandecojn. Tial estas sence diferencigi:
Neseksa reproduktado
Neseksa reproduktado estas metodo de reproduktado kiu produktas idojn kun tute sama DNA. Ĝi malsimilas seksan reproduktadon kiu bezonas du gepatrojn, kaj produktas idojn kun DNA kiu malsamas tiun de la patro aŭ la patrino.
Neseksa reproduktado estas reĝimo de reproduktado laŭ kiu idoj ekestiĝas de unuopa organismo, kaj heredas nur la genojn de tiu patro; ĝi estas reproduktado kiu preskaŭ neniam implikas ploidon aŭ reproduktadon sen fuzio de gametoj. La idoj estos precizaj genetikaj kopioj de la patro, krom en la specifa kazo de aŭtomikso. Pli rigora difino estas agamogenezo kiu estas reproduktado sen la fuzio de gametoj. Neseksa reproduktado estas la primara formo de reproduktado por unu-ĉelaj organismoj kiel ekzemple la arĥeoj, eŭbakterioj, kaj protistoj. Ankaŭ multaj plantoj kaj fungoj reproduktiĝas sensekse.
Salman Ĥasimikov
Salman Ĥasimikov (cirile : Салман Алхазурович Хасимиков) (n., Kazaĥio) estas ĉeĉena liber-stila luktisto, plurfoja ĉampiono de Sovetunio, Eŭropo kaj la mondo, mastro de Mondpokalo, Merita majstro de sporto de Sovetunio.
Biografio
Li naskiĝis en Kazaĥstano en ekzilo la 1953. En 1957 lia familio revenis en la vilaĝon Staraja Sunĵa en Ĉeĉenio. Kiam 16-jarĝa li eklernis la lukton ĉe instruisto Degi Bagajev. Post unu jaro li iĝis monda ĉampiono inter junuloj. En 1976 li translokiĝis al Moskvo.
Li estis dufoje ĉampiono de la mondo inter junuloj, kvarfoje ĉampiono de Sovetunio, trifoje ĉampiono de Eŭropo, kvarfoje ĉampiono de la mondo, mastro de Mondpokalo (1982). Dum dek jaroj li estis kapitano de la nacia teamo de Sovetunio en liber-stila lukto.
Li ne povis partopreni en Olimpikoj 1976 kaj 1980 jaroj pro traŭmoj.
St. John's
St. John's (angle elparolata kiel [Sejnt Ĝonz], esperante: Sankt-Johano aŭ Sankta Johano de Novlando) estas la ĉefurbo de la kanada provinco Novlando kaj Labradoro.
Salman Ĥasimikov
Biografio
Li transiris al spektakla luktado. Tiam li vivis kaj lernis en Japanio. En 1993 li iĝis ĉampiono pri vrestlingo.
Imperiestro de la Francoj
Listo de imperiestroj de la Francoj. La titolo ĉiam estis "Empereur des Français" kaj neniam "Empereur de France", pro tio esperante "Imperiestro de la Francoj".
Luterana preĝejo (Belváros)
Luterana preĝejo estas centro de hungaraj luteranoj, religia konstruaĵo en Hungario, en ĉefurbo Budapeŝto, en distrikto Belváros-Lipótváros. Ĝi estas la plej konata kaj plej malnova luterana preĝejo de Budapeŝto. Apud la preĝejo troviĝas luteranaj gimnazio, infanĝardeno, librovendejo, oficejo kaj muzeo.
Historio
La preĝejo konstruiĝis ekde 1799. Inter 1809-1811 ĝi estis militista deponejo. En 1838 dum la inundo ĝi estis rifuĝejo. En 1849 kanonokugloj de Habsburgoj trafis la preĝejon. En 1856 la ornama fasado pretiĝis. En 2003 la preĝejo renoviĝis.
Konstruaĵo
La preĝejo ne havas turon, komence estis tureto, kiu ne estis stabila, tial oni malkonstruis ĝin. Elektroniko faras la sonoradon. 4 pilastroj portas la timpanonon.
Viktorio (Aŭstralio)
Viktorio (angle Victoria) estas ŝtato de Aŭstralio: Ĝi kovras la sudan orienton de la kontinento kaj havas areon de 23.7629 kvadrataj kilometroj - do estas la plej malgranda el inter la kontinentaj ŝtatoj de Aŭstralio, sed inter ili estas la ŝtato kun la plej alta denseco de loĝantoj kaj plej urbe strukturigita. Politike administra ĉefurbo kaj plej granda urbo estas Melburno. La ŝtato okcidente limas kun Suda Aŭstralio, norde kun Novsudkimrio, kaj sude limiĝas fare de la Suda Oceano. Sude de la oceana marbordo de la ŝtato situas la insulo Tasmanio.
Luterana preĝejo (Belváros)
Konstruaĵo
Ekde 1990 ĉiujare oni aranĝas festenosemajnon pri Johann Sebastian Bach. Ĝuste antaŭ la preĝejo estas subirejo por la metrooj.
Hyolitha
Hyolitha aŭ Hiolitoj estis bestoj kun malgrandaj konusformaj konkoj, konataj kiel fosilioj el la Paleozoiko. ili estis lofoforoj (Lophophore), nome grupo kiu inkludas la Brachiopoda.
Luterana preĝejo (Belváros)
Konstruaĵo
Longe estis tie orgenisto Aladár Zalánfy.
Viktorio (Aŭstralio)
Vidu ankaŭ artikolon Aŭstraliaj Alpoj
Hyolitha
La konko estis tipe unu al kvar centimetrojn longa, triangula aŭ elipsa laŭ kruca sekcio. Kelkaj specioj havas ringojn aŭ striojn. Ĝi enhavas du partojn: la ĉefa konusforma konko kaj kapoforma operculum.
Hiolitoj estas dividataj en du ordoj, nome Hyolithida kaj Orthothecida.
Paul Ranson
Paul-Élie RANSON (naskiĝis en Limoĝo, mortis  en Parizo) estis franca pentristo kaj verkisto, asociita kun.
Radošovce (distrikto Skalica)
Radošovce (hungare Felsőrados) estas vilaĝo en Slovakio, en Regiono Trnava, en Distrikto Skalica.
Situo
Radošovce situas ĉe kunfluejo de 2 rojoj laŭ ĉefvojo inter Holíč-Skalica. La lasta urbo troviĝas je 10 km.
Historio
En 1429 la husanoj detruis la tiaman vilaĝon. Pri la rekonstruita vilaĝo la unua skriba mencio okazis en 1473 en formo "Rassich", kiu iĝis kampurbo en 1554. La tuta urbeto cindriĝis en 1560. En 1830 sinagogo konstruiĝis. Ĝis 1899 la oficiala hungara loknomo estis "Radosóc", poste pro la hungariga politiko la vilaĝo ricevis hungaran nomon. En 1910 laŭ la popolnombrado loĝis en Felsőrados 783 homoj, (plejparte slovakoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Nyitra (reĝa departemento), al distrikto de Skalica, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 vivis en Radošovce 1800 homoj, (1781 slovakoj).
43767 Permeke
43767 Permeke estas asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la de la belga astronomo Eric Walter Elst elde la Observatorio La Silla de ESO en Ĉilio.
Nomo
Ĝi estas nomita en memoro de la belga pentristo kaj skulptisto Constant Permeke (1886–1952), gvida figuro de la flandra ekspresionismo. Vundita dum batalo de la unua mondmilito, li estis enmalsanulejigita en Unuiĝinta Reĝlando, kie li komecis pentri la kolorplenajn anglajn pejzaĝojn. Reveninte en Belgion, li senmortigis fiŝkaptistojn kaj kamparanojn ĉe laboro.
Josiah Wedgwood
Josiah WEDGWOOD [viĝvu:d] (12-a de julio 1730, Burslem, Staffordshire, Anglio – mortis la 3-an de januaro 1795, Burslem) estis angla ceramika artisto kaj teknikisto, ellaborinto de novaj ceramikaj tipoj. Li estis pioniro pri la moderna produktada organizado, surmarketigo kaj sciencbaza evoluigo. Li estis avo de Charles Darwin.
Li venis el potfarista familio, jam eklaboris en aĝo de 9 jaroj, post morto de la patro. Li estis sperta potfaristo, sed pro sekvaĵoj de nigra variolo li perdis la dekstran piedon tiel malpliiĝis lia laborkapablo. Li plenigis la tagojn per lernado, legado, faka eksperimentado.
Li proponis kunlaboron al la pli aĝa frato Thomas, kiu rifuzis tion (1749). Post tiam Wedgwood kunlaboris 1752–53 kun John Harrison, poste kun Fenton Low-a Thomas Whieldon. Tiu lasta uzis modernajn teknikojn. Wedgwood tiutempe ekverkis la eksperimentan libron.
Ĉ. 1775 ellaboris li la jaspan (blankan) ceramikon, aĉetis en 1763 teknologion pri matrica pentrado (malkovrita en 1755).
Wedgwood elpensis la pirometron por mezuri la temperaturon en la bakforno. Lia amiko estis Erasmus Darwin, kiu instigis lin uzado de vapormaŝinoj. Tiel lia uzino Etruria estis la unua industria fabriko - krom la minejoj- en 1782, kie oni uzis energion de la vaporo.
La posteuloj de Josiah Wedgwood daŭrigis la familian tradicion en Burslem ĝis 1940, kiam la fabriko translokiĝis al Barlaston.
Filinon de Wedgwood, Susannah edzinigis filo de Erasmus Darwin. Ilia filo estis Charles Darwin.
Antikvaĵa Akto (Usono)
La Akto por la Konservado de Usonaj Antikvaĵoj (kutime nomata la Antikvaĵa Akto (angle, Antiquities Act) estas usona leĝo aprobita de la usona Kongreso en 1906 kaj subskribita de ŝtatestro Theodore Roosevelt je la 8-a de junio en tiu jaro. Ĝia oficiala nomo estas An Act for the Preservation of American Antiquities, kaj ĝia jura citkodo estas "16 USC 431–433". Ĝi donas al la ŝtatestro aŭtoritatecon por limigi la uzadon de apartaj parceloj de publike posedata tero. La terpecoj tiel apartigitaj ricevas la titolon National Monument (Nacia Monumento); la establado de nacia monumento sub tiu ĉi leĝo estas multe pli rapida kaj facila ol la postuloj por krei nacian parkon; kelkfoje tiaj monumentoj poste fariĝis parkoj.
ISO 3166-2:SH
ISO 3166-2:SH  estas subaro de la normo ISO 3166-2 rilate la insulojn Sankta Heleno kaj Ascension kaj la insularon Tristan da Cunha. Ĉiu kodo konsistas el du partoj. La unua estas SH, la ISO 3166-1 dulitera (alpha-2) kodo de Sankta Heleno, Ascension kaj Tristan da Cunha. La dua parto estas du literoj.
Britaj Virgulininsuloj estas Brita transmara teritorio.
Partilernejo de la Distrikto Erfurto
La Partilernejo de la Distrikto Erfurt (germane: SED-Bezirksparteischule Ernst Thälmann) apartenas al la plej gravaj konstruaĵoj el la GDR-tempo en Erfurto troviĝante en Werner-Seelenbinder-Straße nr 14.
Albert Kovács (teologo)
KOVÁCS Albert estis hungara reformita teologia profesoro, deputito. Li naskiĝis en Mezőbánd la 8-a de aŭgusto 1838, li mortis en Budapeŝto, la 4-an de februaro 1904. Lia frato estis Ödön Kovács.
Partilernejo de la Distrikto Erfurto
Historio
Rigardante de supre al la urbo oni rimarkas en la suda parto de Erfurto, proksime de la Stadiono Steigerwald, blankkoloran konstruaĵinsulon. Temas pli parto de iama, granda lerneja komplekso. Al maljunaj erfurtanoj estas ankoraŭ konata ĝia kromnomo Ruĝa konvento - Rotes Kloster, ĉar ĝi estas la iama partilernejo de la komunisma SED por la distrikto Erfurto. La en 1972 inaŭgurita zono faritis laŭ la modelo de la en 1970 finfarita partilernejo en Rostock.
Albert Kovács (teologo)
Biografio
Albert Kovács diplomitiĝis pri teologio en Koloĵvaro en 1861. De aŭtuno 1863 li studis en universitato de Utrecht. Post du jaroj li prelegis eklezijuron kaj praktikan teologion en la teologia akademio de Peŝto. De 1881 li estis lankunvena deputito, vicprezidanto de nacia partio, helpredaktoro de la gazeto Protestáns Egyházi és Iskolai Lap, redaktoro de Protestáns Teologiai Könyvtár, de tri volumoj de Magyarországi Protestáns Egylet Évkönyvei, de Egyházi Reform (1871-74) kaj de Egyházi Szemle (1875-1876).
Partilernejo de la Distrikto Erfurto
Historio
Arkitekturhistoriistoj kiel Mark Escherich, kiu tre okupiĝas pri la konstruaĵoj el la GDR-tempo, substrekas ties grandan monumentan valoron. Ĝia originala konstrustato kaj la pompa interno en la stilo de la 1970-aj jaroj estas je granda parto konservitaj ĝis nun. Ĉar en Turingio la plejmulto de gravaj konstruaĵoj el tiu tempo ne plu ekzistas aŭ estis alikonstruitaj/surkonstruitaj, tiu ĉi komplekso akceptitis en 2008 en la oficiala libro de la Liberŝtato Turingio pri monumentprotektindaĵoj. Danke al diversaj privataj utiligoj (ekz. por prelegoj, diversaj aranĝoj kaj nostaligia gastodomo) la tuto ĝis nun vivas kaj uzatas.
Priskribo
La kroman moknomon konvento la areo ŝuldiĝas al la kvar aloj similantaj al monakejo. Ĝin dominas la granda aŭditorio. Ĝia masiva blua kubo tronas super la ĉefa enirejo kontraŭe al la nuntempa Ministerio pri edukado je la alia flanko de la strato. Ebena unuigkoridoro kaj la malantaŭa seminareja alo kombinas la halan kaj la kantinan uzojn kun la internulejo por loĝado. La interna korto servis por pasigi la paŭzojn. La tuto sterniĝas ene de grandampleksa ĝardenaro inter la rando de la Steiger-arbaro kaj la Suda parko.
Tie ĉi la lernantoj ĝis la 1989-a jaro pripensadas marksismajn ideologiaĵojn helpate de komfortaj gastejoj kaj instalaĵoj por pasigi la libertempon. Laŭ nuntempaj esploroj la respondeculoj de la ŝtatgvidanta partio SED estis en vera dilemo: unuflanke oni ne volis ŝajnigi al normalaj civitanoj ke "partifunkciuloj-arogantuloj" vivus senzorge kaj abunde, aliaflanke oni devis fari specialajn ofertojn al la lernejanoj por daŭrigi la bonan etoson. Ankaŭ koncerne la konsumon de alkoholaĵoj kaj kontaktojn kun la alia sekso necesis ne tro devii de la oficialaj decaj postuloj. Ĉiuokaze, klaras ke la kondiĉoj ĉe la erfurta partilernejo estis pli bonaj ol en multaj similaj institutoj en aliaj distriktoj de GDR.
Literaturo
Steffen Raßloff: ''100 Denkmale in Erfurt. Geschichte und Geschichten. Mit Fotografien von Sascha Fromm'', (Thüringen Bibliothek. vol. 11), Essen 2013.
John Dinwoodie
John Sharp DINWOODIE (naskiĝinta en 1904 — mortinta la 9-an de junio 1980) estis eminenta skota esperantista poeto, profesie pastro.
En lia poezio estas delikata melankolia liriko. Li estis la plej aĝa el la kunfondintoj de la skota skolo de la Esperanta poezio, kiuj debutis en Kvaropo (1952, 2a eldono 1977). Lia parto en Kvaropo - titolita "Kastelo el revoj" - restis lia sola originala poemaro. Li iam kontribuis al Literatura Mondo, kaj iuj liaj poemoj aperis kaj aperos en Esperanto en Skotlando.
Dinwoodie brile tradukis el la brita poezio; liaj tradukoj aperis i. a. en Angla Antologio (1957) kaj Skota Antologio (1978), pri kiu li faris ankaŭ la unuajn redaktolaborojn. En Esperanta Antologio Dinwoodie estas reprezentita per ses poemoj.
(13159) 1995 UW3
(13159) 1995 UW3 estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la de la japana astronomo Takao Kobayashi elde la Observatorio de Ooizumi en gubernio Gunma (Japanio).
Majerovce
Situo
Majerovce situas grandparte sur ebenaĵo laŭ dekstra bordo de Ondava, laŭ ĉefvojo Stropkov-Vranov nad Topľou. La lasta urbo troviĝas je 4 km.
Historio
La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1363. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Majoros 184 homoj, (plejparte slovakoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Zemplén, al distrikto de Vranov nad Topľou, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 vivis en Majerovce 448 homoj, (escepte unun ĉiuj slovakoj).
Atlas Maior
Atlas Blaeu, pli malfrue Atlas Maior (latine: „pli granda maparo“) estas la nomo de maparo, kiun eldonis Willem Janszoon Blaeu, sed kiun estis kompilinta lia filo, la amsterdama eldonisto Joan Blaeu, de 1662 ĝis 1665. Ĝi estas unu el la plej gravaj maparoj de la 17-a jarcento. Atlas Maior estis la plej multkosta kaj plej ampleksa libro publikigata en la 17-a jarcento. Ĝi restis dum 100 jaroj la deviga mondmaparo.Apoge je la titolo Theatrum orbis terrarum de la maparo de Abraham Ortelius (unua eldono en 1570), ĉi tiu „nova maparo“ aperis en 1635 sub la titolo Theatrum orbis terrarum, sive, Atlas novus kiel latina eldono en du volumoj. Pluaj duvolumaj eldonoj aperis en la germana, nederlanda kaj franca.
(14652) 1998 YT8
(14652) 1998 YT8 estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la en la kadro de la Beijing Schmidt CCD Asteroida Programo elde la Stacio Singlong de la Observatorio de Purpura Monto, en provinco Hebejo (Ĉinio).
Nemertea
Nemertea estas filumo de senvertebruloj konata ankaŭ kiel "bendovermoj" aŭ "rostrovermoj". Alternativaj nomoj por tiu filumo estis Nemertini, Nemertinea kaj Rhynchocoela. Kvankam plej estas malpli ol 20 centimetrojn longaj, unu specimeno estis ĉirkaŭkalkulitaj je 54 metroj. Plej estas tre sveltaj, kutime nur kelkajn milimetrojn larĝaj, kvankam kelkaj havas relative mallongajn sed larĝajn korpojn. Multaj havas modelojn de flava, oranĝa, ruĝa kaj verda koloraro.
Antoni Szczęsny Godlewski
Antoni Szczęsny Godlewski, pseŭdonomo Antek Rozpylacz (naskiĝis la 11-an de januaro 1923 en Varsovio, mortis la 8-an de aŭgusto 1944 samloke) - soldato de la ribelo de Varsovio en Bataliono „Sokół” (Falko). Mortfalis la 8-an tagon de la ribelo. Postmorte iĝis simbolo de heroeco de la ribelanta junularo. Distingita per Arĝenta Kruco de la Ordeno Virtuti Militari.
Vivo
Filo de Franciszek Godlewski, advokato devenanta de pola-kartvela familio (en la jaroj 1927-1933 estis vicvojevodo de Navagrudak kaj de 1934 ĝis 1937 vicvojevodo de Varsovio, kaj inter 1937-1939 distriktestro de la Varsovia distrikto). Komence li lernis en Fundamenta Lernejo de monakinoj en Navagrudak. Post reveno kun la familio al Varsovio daŭrigis lernadon en Mazovia Gimnazio, poste en Gimnazio de Wojciech Górski en Varsovio. Fine, de 1937 edukiĝis ĉe jezuitoj en Chyrów, apud Przemyśl. Dum eksplodo de la milito en 1939 ĝis abituro mankis al li du klasojn de la liceo. Dum la germana okupado frekventis sekretan instruadon en Varsovia Politekniko. Verŝajne apartenis al konspira organizaĵo Korpus Bezpieczeństwa (Korpuso de Sekureco).
Kiel unu el la unuaj volontuloj de la 1-a de aŭgusto kune kun sia amiko Stefan Dorociński partoprenis batalojn de la rotestro Władysław Olszowski „Sokół”, de la estonta Bataliono „Sokół”. Verŝajne estis pafisto aŭ kaporalo. Pro posedo de mitraleto Sten, kiu antaŭ la ribelo estis ĉe Dorociński, li ricevis kromnomon „Antek Rozpylacz” (Antek Ŝpruciganto) kaj iĝis soldato de la unua sturma kompanio de la estiĝanta bataliono. Li plenumis gravan funkcion pro tio ke la taĉmento „Sokół” en la unuaj tagoj de aŭgusto posedis apenaŭ unu mitraleton, 2 fusilojn, kelke da pistoloj kaj grenadoj kaj botelojn kun benzino. Li frekventis batalojn de la strurma taĉmento kaj ĉasis kontraŭ, kaŝitaj en subtegmentoj, germanaj kaŝpafisto. Probable pafmortigis 18 germanojn. Lia interliga soldato en la taĉmento estis tiutempe 10-jara Zalman Hochman, alie „Miki Bandyta”. Patrolo de „Antek Rozpylacz”, „Miki Bandyta” kaj „Ninka”, estis eternigita en la bildo de Helena Dobrowolska-Nadolna, troviĝanta en la Muzeo de Varsovio.
En materialo rilatanta al germanaj reprezalioj, kolektitaj de kontraŭspiona agentejo de Pola Enlanda Armeo, oni rememoris likvidon de germana taĉmento kaj rekonkero - la 3-an de aŭgusto fare de 6-persona taĉmento kun „Antek Rozpylacz” - de grupo de civiluloj, servantaj kiel "viva ŝildo" ĉe germanaj taĉmentoj.
Memorigo
La funebra ceremonio okazis la 9-an de aŭgusto. Li estis entombigita ĉe la str. Brackaj 5 kaj estis memorigita en „Biuletyn Informacyjny” (Informa Bulteno) de la 13-a de aŭgusto, kaj ektroviĝis sur anonima foto, en postmilita publikaĵo. Post la morto en la insurekcia gazetaro estis agnoskita heroo, kiu estis: "gloro de la defendlinio kaj masakrinto de germanoj" („Wiadomości z Miasta i Wiadomości Radiowe” de la 10-a de aŭgusto 1944, posttagmeza eldono, n-ro 15). Oni dediĉis al li ankaŭ artikolojn en revuoj, kiel ekzemple „Antek Rozpylacz” en „Biuletyn Informacyjny” de la 13-a de aŭgusto 1944, n-ro 50.
Krongardisto
Krongardisto (hungare koronaőr) estas historia digno kaj ofico (supozeble ne nur) en Hungario, kies tasko estis gardi kaj zorgi pri la krono.
Historio
Komence oni gardis la kronon komence en Székesfehérvár, poste en Visegrád. Tiutempe nomo de la ofico estis gardokanoniko. Spite la konstantan gardadon foje okazis, ke korteganino ŝtelis la kronon. Laŭ la leĝo en 1492 la krongardistoj estis elektitaj fare de ĉefpastroj kaj magnatoj. Post 6 jaroj la pli nova leĝo determinis 2 krongardistojn, kiujn magnatoj elektas. Post la reformacio oni elektis 4 laikulojn sen esplori iliajn kredojn, poste la parlamento elektis el la 4 nur 2. Dum regado de Leopoldo la 2-a (Sankta Romia Imperio) unu el la krongardistoj devis esti katoliko, la alia protestanto. Baldaŭe la digno valoris politikan potencon. En fino de la socialismo la hungara krono iĝis vidindaĵo en Hungara Nacia Muzeo, tiu ofico plene malaperis. Nuntempe ĝi troviĝas en la parlamentejo kaj aperis gvardianoj kiel gardistoj, tamen ili estas nur turisma vidindaĵo.
Geisig
Geisig - prononco - estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Rhein-Lahn de la federacia lando Rejnlando-Palatinato kaj ekde januaro 2019 apartenas al la komunumaro Bad Ems-Nassau, administra ligo de pluraj najbaraj komunumoj (antaŭe ĝi apartenis al malpli granda komunumaro Nassau). Fine de la jaro la komunumo havis 0 loĝantojn.
Ministraro unua de Jean-Pierre Raffarin
La ministraro unua de Jean-Pierre Raffarin estas:
Ĝi oficis de la 7-a de majo 2002 ĝis la 17-a de junio 2002, t.e. dum 41 tagoj.
Büyükada
Büyükada (Granda insulo, Πρίγκιπος greke; Prinkipos) estas la plej granda el la naŭ insuloj konsistantaj la Princajn insulojn en la Marmora maro, proksime al Istanbulo. Ĝi estas grava turisma allogaĵo de Istanbulo.
Ministraro unua de Jean-Pierre Raffarin
Ĝi estis nomumita tuj post la reelekto de Jacques Chirac kiel prezidento, kaj laŭ la franca tradicio eksiĝis tuj post la deputitara baloto. Prezidento Chirac renomumis Jean-Pierre Raffarin kiel ĉefministron, kiu sekve konsistigis duan ministraron.
Büyükada
Büyükada-propono okazis la 22-an de januaro 1919, soveta respondo okazis la 4-an de februaro. La invito je traktadoj ne okazis inter aliancanoj kaj soveta Rusio, ĉar aliancanoj atendis baldaŭan kolapson de la bolŝevikaj fortoj.
Guy-Auguste de Rohan-Chabot
Guy-Auguste de Rohan-Chabot, grafo de Maillé-Seizploue, nome grafo de Chabot estis generala-leŭtenanto de la franca armeo naskiĝinta la 18an de aŭgusto 1683 kaj mortinta en Parizo la 13an de septembro 1760. Oni nomigas lin ofte laŭ la nomo de Kavaliro de Rohan en la fama kverelo kiu kontraŭstaris lin al Voltaire en 1726.
László Fokányi
Kariero
László Fokányi diplomitiĝis en Budapeŝto en 1894 kaj jam en tiu jaro li iĝis asistanto en a katedro pri la internaj malsanoj de la Veterinara Akademio de Budapeŝto. En 1897 li estis distrikta bestkuracisto, poste urba bestkuracisto de Szabadka. Inter 1898–1934 li laboris en la ĉefsekcio de bestkuracafero de la Agrikultura Ministerio. De lernojaro 1912 ĝis 1933 li ankaŭ prelegis en la altlernejo (jam altrangigita el la akademio). Li ricevis 3 aŭstrohungarajn premiojn inter 1910-1918.
Lluís Carreras
Lluís Carreras estas hispana futbalisto kaj trejnisto.
Li trejnis ĉe Sagan Tosu.
Ulrike Guérot
Ulrike Beate GUÉROT (n. en 1964 en Grevenbroich, Germanio ) estas politikologo, publikigisto kaj historiisto. Ŝi kune kun la aŭstria romanverkisto Robert Menasse estas konataj tra Eŭropo pro la postulo krei inkluzivan kaj demokratian eŭropan respublikon.
En 2014 ŝi fondis la European Democracy Lab (EuDemLab), berlinan pensfabrikon ĉe la European School of Governance (EUSG) kies direktoro ŝi estas.
Ekde aprilo 2016, Guérot estas profesoro kaj estro de la Fako pri Eŭropa Politiko kaj Demokratia Esplorado (Departement Europapolitik und Demokratieforschung - DED) ĉe la Universität für Weiterbildung Krems. Unu el ŝiaj ĉefaj esplorinteresoj estas la disvolviĝo de konceptoj por la estonteco de la eŭropa integriĝa procezo.
Ŝi estas honora membro de la germana Unio de Eŭropaj Federalistoj (Europa-Union Deutschland eV - EUD).
Eŭropa Respubliko
En aprilo 2013, ŝi kaj la aŭstria romanverkisto Robert Menasse publikigis manifeston por la "starigo de eŭropa respubliko". En ĝi ili pledas por restarigo de eŭropa demokratio, eŭropa respubliko, celante en tiu ĉi kunteksto la kreadon de postnacia Eŭropo. En video por Deutsche Bank en marto 2018, Guérot petis la aboligon de la eŭropaj naciaj ŝtatoj. Guérot opinias, ke la nacio ne estas identigilo; la germanoj, antaŭe nur Rejnlandanoj, Saksoj kaj aliaj, estis germanigitaj nur per la ĝenerala germana sanasekuro. La enkonduko de eŭropa senlaboreca asekuro kondukus al la formado de eŭropaj nacioj.
En aprilo 2016 aperis ŝia nefikcia libro ''Warum Europa eine Republik werden muss! Eine politische Utopie (Kial Eŭropo devas fariĝi respubliko! : Politika utopio)'' ĉe Dietz-Verlag. En tiu libro ŝi desegnas la utopion de eŭropa respubliko bazita sur la egaleco de ĉiuj eŭropaj civitanoj trans nacioj, respubliko de eŭropaj regionoj, en kiu ĉiuj havas egalan voĉdonrajton, ĉiuj dependas de la sama imposta sistemo kaj ĉiuj havas la samajn sociajn rajtojn.
La Süddeutsche Zeitung laŭdis la libron kiel "originala, lerta kaj radikala kontribuo". La kovrilo de tiu libro baziĝas sur la artaĵo Volcano: Inside out! de Valeska Peschke el la serio "Searching for Amikejo" (Pri la serĉado de Amikejo).
Manifesto
La celo estas ke la "Manifesto por la Eŭropa Respubliko" estas voĉlegata de civitanoj, NRO-j kaj sur teatraj scenejoj en Eŭropo ekde novembro 2019 en la kadro de la Eŭropa Balkona Projekto (realigita kune kun Milo Rau). Ĝi tiel kontribuu al tuteŭropa debato pri la estonteco de eŭropa demokratio. La Manifesto estis tradukita al almenaŭ 20 lingvoj inter kiuj ankaŭ Esperanto.
European Balcony Project
La Eŭropa Balkona Projekto okupiĝas pri komuna eŭropa estonteco kaj volas alvoki novan Eŭropon sen nacioj, t.e. civitano-centrita kaj malcentra Eŭropo.
La ĉefa elemento de ĉi tiu projekto estis la proklamo de Eŭropa Respubliko la 10-an de novembro 2019.
Guérot estas kuniniciatinto de la Eŭropa Balkona Projekto (2018). Tiu projekto en formo de peticio proponas la starigon de "eŭropa respubliko bazita sur la principo de ĝenerala politika egaleco preter nacieco kaj deveno".
Akademiuloj, intelektuloj, artistoj kaj decidantoj ankaŭ subskribis ĉi tiun peticion, inkluzive de i.a. Ernst Ulrich von Weizsäcker kaj la franca ekonomiisto Thomas Piketty.
Hejdar Raŝidi
Hejdar RAŜIDI (naskiĝis en 1920 en Kabulo — forpasis en 2009 en Torbat-Ĝam, Irano) estis afgana kuracisto kaj aŭtodidakta esperantisto kiu en la 1970-aj jaroj komencis okazigi Esperanto-kursojn en Kabula Universitato sed pro la enlanda milito en Afganio ekde 1978 loĝis en Irano. Liaj kontribuaĵoj aperis interalie en la revuoj IREJO-Bulteno kaj Irana Esperantisto, kaj en la antologio ‘Versoj de Persoj’, kolekto de originalaj esperantaj poemoj de iranaj esperantistoj.
La Esperanto-movado kiun d-ro Raŝidi komencis en Afganio rapide stagnis post lia foriro, sed li mem neniam forlasis Esperanton. Li verkis multajn librojn pri sia fako medicino kaj radiologio kaj dum kelkaj jaroj redaktis fakgazeton pri medicino kiu eldoniĝis en Kabulo. Pli ol 500 eseoj kaj artikoloj de li publikiĝis en diversaj revuoj kaj gazetoj.
Fuĝo
Post sia rifuĝo al Irano li eldonis lernolibron de Esperanto en la persa kaj ankoraŭ restas ne aperintaj libroj Germana-Persa-Germana Vortaro kaj Esperanto-Persa-Esperanto vortaroj kiujn li delonge finredaktis. La revuo Esperanto en aprilo 1998 aperigis intervjuon kun li. Ankaŭ en maljuna aĝo li ofte plume kontribuis al la Irana Esperanto-movado kaj restis membro de Irana Esperanto-Centro.
Rifuĝintoj
En majo 2003 fondiĝis Afgana Esperanto-Klubo (AFESPO) en Maŝhado fare de afganaj rifuĝintaj gejunuloj — d-ro Raŝidi kiel la patro de Afgana Esperanto-movado nomumiĝis honora membro.
Usono en la Somera Olimpiko 1928
La usona teamo aktiva en la Somera Olimpiko 1928 en Amsterdamo havis 280 sportistojn. Ili partoprenis en 15 fakoj. Flagotenanto de la usona teamo estis . La sportistoj atingis 22 orajn, 18 arĝentajn kaj 16 bronzajn medalojn. Sume la teamanoj en la Olimpiko havis la 1-an rangon.
3598 Saucier
3598 Saucier estas malgranda malhela asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la usona astronomino Ellen Suzanne Howell elde la Observatorio de la Monto Palomar, apud San-Diego (Kalifornio, Usono).
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de Agnes Elizabeth Saucier, avino de la malkovrintino.
(18726) 1998 KC2
(18726) 1998 KC2 estas marsrenkonta asteroido.
Malkovro
Ĝi estis malkovrita la en la kadro de la kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Amara melono
Amara melono aŭ amara kukurbo (Momordica charantia) en Surinamo konata sub la nomo Sopropo estas precipe en Azio ŝatata manĝebla frukto kaj kuracplanto. La planto estas kultivata en Afriko, Azio, Sudameriko kaj Karibio.
Trajtoj
La tigoj estas kuŝantaj aŭ starantaj kaj iĝas ĝis kvin metroj longaj. Ili estas apenaŭ aŭ dense haraj, precipe ĉe la nodoj.
Thorsten Fink
Thorsten Fink estas germana futbalisto kaj trejnisto.
Amara melono
Trajtoj
La 0,5 ĝis 7 cm longaj folioj havas tigojn. La foliplato estas 1 ĝis 10 longa kaj 1 ĝis 12,5 larĝa, ovala ĝis ronda kaj korforman bazon. Ankaŭ la folioj havas harojn. La foliplato estas manforme loba kun tri ĝis sep loboj. La ĉiroj estas nebranĉigitaj.
Ibrahim Mahlab
Ibrahim Roŝdi Mahlab (إبراهيم رشدى محلب [ebɾɑˈhiːm ˈɾoʃdi ˈmæħlæb]; 8-a de Majo 1949) estis Ĉefministro de Egiptio el 1a de Marto 2014 ĝis la 19a de Septembro 2015. Antaŭe li servis kiel Ministro pri Loĝejoj.
(136822) 1997 PW4
(136822) 1997 PW4 estas asteroido de la ekstera asteroida zono, ano de la Hilda grupo, tie estas en orbita resonanco 2:3 kun Jupitero.
Malkovro
Ĝi estis malkovrita la de la slovakaj astronomoj Adrián Galád kaj Alexander Pravda elde la Observatorio de Modra en Slovakio.
Ibrahim Mahlab
Estante Ĉefministro li kunlaboris kun gravuloj de la Egiptia Kopta Eklezio, kiel kun Teodoro la 2-a.
Erdesbach
Erdesbach estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Kusel de la federacia lando Rejnlando-Palatinato. Fine de la jaro la komunumo havis 0 loĝantojn.
Sándor Enyedi
ENYEDI Sándor (enjedi) estas rumanuja hungara teatrohistoriisto naskita en Dej la 1-an de januaro 1938.
Biografio
Sándor Enyedi la mezlernejon finis en Gherla, la fakojn pri hungara lingvo kaj literaturo, historio en Universitato Babeş-Bolyai de Kluĵo en 1960. Komence li estis ĵurnalisto kaj poste li instruis en Viile Dejului. Ekde 1977 li fariĝis scienca ĉefkunlaboranto de Magyar Színházi Intézet (Hungara Teatra Instituto) de Budapeŝto.