cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Jimmy Woode
Vivo
Post la fino de la Dua Mondmilito li jam baldaŭ ludis kiel ĵazbasisto kun ĵazgranduloj kiel Louis Armstrong, Charlie Parker, Ella Fitzgerald, Miles Davis, Dizzy Gillespie kaj Sarah Vaughan. Fiere li ĉiam denove rakontis pri sia tempo kun Duke Ellington, en kies bandego li estis membro ekde 1955 ĝis 1959. Ellington mem laŭdis Vudon kiel muzikisto kun taĉmenta spirito. Tia restis Woode, kiu ankaŭ kiel komponisto verkis daŭreman kontribuon al la ĵazhistorio, ĝis la fino.
En 1960 Woode transloĝiĝis al Eŭropo, kie li unue en Svedujo kaj poste ankaŭ en Germanujo, Nederlando, Aŭstrujo kaj Svisujo kunlaboris kun la plej renomaj muzikistoj el ĉiuj stilaj tendaroj. Aparte en la memoro restas lia kunlaboro en la bandego de Kenny Clarke kaj Francy Boland, la plej grava eŭropa ĵazbandego de la sesdekaj jaroj, same kiel ankaŭ en surlokaj ĵazbandetoj, ekz. Gerhard-Francesconi-Trio el Rosenheim. En 1994 Woode fondis kun pianisto Dirk Raufeisen kaj frapinstrumentisto Charly Antolini a triopon SUPER-TRIO Dum longa tempo li ankaŭ estis basisto de la mita triopo de Dorothy Donegan. La triopo triumfis je la Nord-Mara Ĵaz-Festivalo kaj je multaj vojaĝoj ĉefe en Svisujo kaj Aŭstrujo.
En 2003 li formis triopon kun frapinstrumentisto Pete York kaj ĵazartisto Helge Schneider kaj atingis dum koncertvojaĝo tra Germanujo junan publikon, kiun li alproksimigis denove al klasika ĵazo per siaj interpretaĵoj de ĵazaj normkantoj kiel "Georgia" kaj "Summertime". El la kunlaboro kun Schneider ankaŭ devenis lia prezentado en la kinofilmo "Jazzclub - Der frühe Vogel fängt den Wurm" (reĝio: Helge Schneider, Germanujo 2004). En sia rolo kiel Steinberg, basisto de sensukcesa ĵaztriopo, li montris atentindaj aktorajn talentojn.
Jimmy Woode mortis la 23-an de aprilo 2005 en la aĝo de 75 en la usona ŝtato Nov-Ĵerzejo ne-atendite post ĥirurgio de la koksa artiko. Li postlasis centojn da sondiskoj kaj lumdiskoj. Lia lasta sonregistraĵo ekestis januaron kaj februaron de 2005 en Hanovro kune kun saksofonisto Stephan Abel kaj havas la titolon 'My Kind of World'.
Joseph Banks Rhine
Joseph Banks RHINE, naskita la en Waterloo, mortinta la  en Hillsborough, ofte mallonge nomata J. B. Rhine, estis botanikisto, psikologo kaj pioniro de parapsikologio.
Rhine studis ĉe Norda Universitato de Ohio, La Kolegio de Wooster kaj Universitato de Ĉikago; tie ĉi li magistriĝis pri botaniko en 1923 kaj doktoriĝis samfake en 1925. En 1927 li transiris al Duke-Universitato en Durham en Norda Karolino por labori ĉe la psikologo William McDougall. Kun lia subteno kaj kun sia edzino Louisa li fondis parapsikologian laboratorion kaj evoluigis parapsikologion al rekonata sciencobranĉo.
Oni kritikis al Rhine, ke li ne malkaŝis la nomojn de asistantoj, kiuj falsis rezultojn de eksperimentoj por igi ilin pli interesaj. Li tamen deklaris, ke ĉiujn rezultojn de la trompintoj li forigis.
Post lia morto lia edzino transprenis lian oficon kiel prezidanto de Society for Psychical Research.
Globish (Nerriere)
Ne konfuzenda kun "Global English" kiun Robert McCrum foje nomis Globish sed kiun li uzis kun la signifo "la angla kiel tutmonda lingvo". Jean-Paul Nerriere uzis la terminon Globish kiel nomo por "konstruita lingvo" (planlingvo).
Ne konfuzenda kun "Globish (Gogate)" formo de angla lingvo kuin simpligita ortografio kaj prononco. Globish (Globish English) estas planlingvo proponita en 2004 fare de Jean-Paul Nerrière, franca instruisto pri angla lingvo kaj vicprezidanto de la fako internacia merkatiko ĉe IBM. Ĝi estas simpliigo de angla lingvo (1500 vortoj) por esti facile lernebla al fremduloj, ĉefe al parolantoj de franca lingvo. Jean-Paul Nerriere do uzas la nomon Globish por planlingvo.
Globish estas patentita nomo por la planlingvo. Ĝi uzas subaron de normiga angla gramatiko kaj liston de 1500 anglaj vortoj. Nerrière asertas ke ĝi "ne estas lingvo en kaj de si mem", sed prefere ĝi estas la komunaĵo, kiun ne-indiĝenaj anglaj parolantoj adoptas en la kunteksto de internacia komerco. Barbara Cassin asertas ke Globish ne estas lingvo de kulturo, sed lingvo de servo.
Evoluado de Globish al natura lingvo
En 2009, Nerriere kaj David Hon eldonis Globish the World Over (Globish tra la tuta mondo), la unua libro verkita tute en la Globish-angla.
Ĝis 2011, Globish the World Over estis tradukita en 12 lingvojn kaj estis furorlibro en Japanio. Ankaŭ en 2011 estis formita la Globish Fondumo, kiel ne-profitcela organizajo en Aŭstralio kun la celo konservi kaj diskonigi la normojn de Globish. (Globish aspektas esti la nura angla subaro por ne-indiĝenaj anglaj parolantoj kun publikigita aro de reguloj).
Ĝis 2013, la Globish Fondumo (Globish Foundation) havis 8 naciajn filiojn kaj disponis 24hore/7tage pri surreta testo (Globish Communications Test).
Uzo de la nomo Globish
La unua atestita referenco al la esprimo por rilati al aro de dialektoj de la angla parolata ekstere de tradiciaj anglalingvaj areoj estis en eldono de la Christian Science Monitor en 1997:
Efektive, la "globish" de la monda junulara kulturo estas pli kaj pli interaga. Ne-okcidentaj formoj de la angla nun estas tiom kreivaj kaj viglaj kiel la angla de Chaucer, de Shakespeare aŭ Dickens iam estis.
La esprimo estis uzata en alia kunteksto de Madhukar Gogate por priskribi sian proponitan Globish (kiu estas artefarita lingvo bazita sur la angla lingvo) kiun li prezentis en 1998 por plibonigi la anglan literumadon.
La kodiga laboro de Nerrière en 2004 komencis legitimigi la lingvocelon tiom multe ke ĝi tiris iom la atenton de la gazetaro. Estas klara kaj kun multe da postaj referencoj, ke la termino Globish kreskis pli kaj pli kiel ĝenerala termino ekde la dato de la unuaj publikaĵoj.
Patento
Li markis sian normigon de la lingvo prenante patenton sur la termino, kiel faris I. A. Richards, kiu patentis la terminon Basic English (baza angla) por malhelpi misprezenton de lia laboro
Kodigita lingvo = natura kaj ne artefarita
La uzo de la esprimo Globish fare de Nerrière rilatas al lia aserto ke la lingvo priskribita en liaj libroj okazas nature.
Aktivismo kontraŭ Globish
Unu el la tre konkretaj punktoj de la "anti-Globish" aktivismo konsistas en la produktado de dulingvaj publikaĵoj kaj manlibroj kiuj instruas lingvon nepre proponas ne nur komunikadon, sed ankaŭ kulturon en aliaj vortoj belecon.
Rilataj sistemoj
Special English (speciala angla) estas ankaŭ kontrolita subaro de la angla lingvo kun proksimume 1500 vortoj kaj mallongaj frazoj. Speciala angla unue estis uzita la 19-an de oktobro 1959 kaj ankoraŭ estas prezentita ĉiutaga fare de Voice of America (Voĉo de Usono).
Specialized English (specialigita angla) estas kontrolita subaro de la angla lingvo, derivita de Special English fare de Feba Radio. Ĝi ankaŭ havas proksimume 1500 vortojn kun kelkaj diferencoj en la vortolisto de Special English.
Kritikoj
Dum funkciante kiel vicprezidanto de la fako internacia merkatiko ĉe IBM, Jean-Paul Nerriere unue observis modelojn de la angla, kiujn ne-denaskaj parolantoj de la angla uzis, por komunikiĝi unuj kun la aliaj en internaciaj konferencoj. Li poste evoluigis regulojn kaj trejnadon en la formo de du libroj por helpi al ne-indiĝenaj anglaj parolantoj pli bone komuniki unuj kun la aliaj uzante globish kiel lingvafrankao.
436 Patricia
436 Patricia estas granda malhela asteroido de la ekstera asteroida zono.
Anio (urbo)
Anio (Անի, Ανίον, Abnicum) estas ruinigita kaj neloĝata mezepoka urbo situanta en la turkia provinco Kars, apud la limo kun la Respubliko Armenio. Iam ĝi estis la ĉefurbo de la mezepoka armena regno kiu kovris multon de la nuntempa Armenio kaj orienta Turkio. La urbo situis ĉe triangula loko protektita sur ĝia orienta flanko per la interkrutejo de la rivero Aĥurian kaj sur ĝia okcidenta flanko proksime de Bostanlar aŭ valo Caghkocadzor. Aĥurjan estas filio de la rivero Araks kaj formas parton de la nuna limo inter Turkio kaj Armenio. Nomita la "urbo de 1001 preĝejoj", ĝi staris sur diversaj komercvojoj kaj ĝiaj multaj religiaj konstruaĵoj, palacoj, kaj fortikaĵoj estis plejparte teknike kaj artiste inter la plej avancitaj strukturoj en la tiama mondo.
436 Patricia
Malkovro
Ĝi estis malkovrita de la germanaj astronomoj Max Wolf kaj Friedrich Karl Arnold Schwassmann la 13-an de septembro 1898, elde la Nacia Observatorio de Hejdelbergo - Königstuhl.
Anio (urbo)
Ĉe la pinto de ĝia gloro, Anio havis 100,000 - 200,000 homojn kaj estis la rivalo de Bizanco, Bagdado kaj Kairo. Antaŭ longe fama pro la majesteco kaj gloro, Anio estis forgesita dum jarcentoj.
436 Patricia
Nomo
Ĝia nomo, "Patricia", ne havas precizan signifon.
Maarssen
[[Media:Nl-Maarssen.ogg|Maarssen]] estas loĝloko kaj eksa municipo norde de la urbo Utrecht, en la nederlanda provinco Utrecht. La vilaĝo Maarssen konsistas el du partoj, dividitaj de la kanalo Amsterdam-Rijnkanaal. Oriente de tio situas la origina vilaĝo, ankaŭ nomata Maarssen-Vilaĝo; okcidente situas la kvartalo Maarssenbroek, kie ankaŭ trovigas la stacidomo. Maarssen-Vilaĝo ne nur situas ĉe kanalo sed ankaŭ ĉe la rivero Utrechtse Vecht.
Antarkta ekozono
La antarkta ekozono estas unu el la ok tersupraĵaj ekozonoj. Ĝi inkluzivas kaj Antarkton kaj plurajn insularojn en la Suda Oceano. Tiu ĉi ekozono do ne tute kongruas kun la kontinento kiu portas la saman nomon.
Ekozono estas ujo de plantoj kaj bestoj kiuj havas tre longan komunan historion, estante disigitaj de aliaj partoj de la tersupraĵo.
Priskribo
Pluraj antarktaj insularoj estas konsiderataj kiel parto de la antarkta ekozono, inkluzive de Sud-Georgio kaj Sud-Sandviĉinsuloj, Sudaj Orkadoj, la Sudaj Ŝetlandaj Insuloj, Buvet-Insulo, Krozet-Insuloj, Princ-Eduardaj Insuloj, Insulo Herdo kaj insuloj Makdonaldaj, kaj la Kergelenoj. Tiuj ĉi insuloj havas iomete pli mildan klimaton ol Antarkto mem, kaj gastigas pli grandan diversecon de tundraj plantoj, kvankam ili estas tro ventaj por ebligi arban kreskadon.
Antarkta krilo estas supra-volbŝtona specio de la ekosistemo de Suda Oceano, kaj estas grava nutriganta organismo por balenoj, fokuloj, marleopardoj, Otariidae, krabomanĝaj fokoj, Teuthidae, Notothenioidei, pingvenoj, albatrosoj kaj multaj aliaj birdoj. Tie la oceano estas tiel plena de fitoplanktono ĉar, ĉirkaŭ la glacia kontinento, akvo leviĝas ekde la profundaĵoj ĝis la surfaco, ree alportante nutraĵajn elementojn el ĉiuj oceanoj al la tute lumigita zono kie la fotosintezo okazas.
Historio
Antaŭ milionoj da jaroj, Antarkto estis pli varma kaj pli malseka, kaj subtenis la antarktan flaŭron, inkluzive de arbaroj de podokarpacoj kaj notofago. Antarkto ankaŭ estis parto de la malnova superkontinento de Gondvano, kiu iompostiome disrompis kaŭze de la kontinenta drivo ekante antaŭ 110 milionoj da jaroj. La disigo de Sudameriko de Antarkto antaŭ 30-35 milionoj da jaroj permesis la formiĝon de la Antarkta Ĉirkaŭpolusa Marfluo, kiu klimate apartigis Antarkton kaj kaŭzis ĝian tre gravan malplivarmigon. Poste la antarkta flaŭro formortis, sed ankoraŭ nuntempe ĝi estas grava komponanto de la sudo de la neotropika kaj aŭstralazia ekozonoj, kiuj ankaŭ estis antaŭaj partoj de Gondvano.
Iuj botanistoj agnoskas Antarktan Flaŭran Regnon kiu inkluzivas Antarkton, Nov-Zelandon, kaj partojn de mezvarma Sudameriko, kie la Antarkta Flaŭro estas la precipa komponanto.
Ekoregionoj
La ekozono konstituas nur unu ekoprovincon, partigita en kvar ekoregionojn. Biome ĉiuj estas de la tundra tipo.
Bofutacvano
Bofutacvano aŭ Bophuthatswana (/ˌboʊpuːtətˈswɑːnə/, signife "kunigo de cvanoj"), oficiale Republic of Bophuthatswana (en cvana: Repaboleki ya Bophuthatswana; en afrikansa: Republiek van Bophuthatswana), estis Bantustano ("hejmlando"; nome areo por membroj de specifa etneco) kaj teorie parlamenta demokratio en la nordokcidenta regiono de Sudafriko. La sidejo de registaro estis Mmabatho.
Bofutacvano estis la unua areo deklarita sendependa ŝtato kies teritorio konstituis disan aron de unuopaj enklavoj. Dum ties lastaj tagoj de ekzistado, okazaĵoj ene de ties limoj kondukis al la malfortigo kaj disigo de la dekstra rezistado de Afrikaneroj favore al la demokratigo de Sudafriko.
En 1994, ĝi estis reenmetita en Sudafrikon, kaj ties teritorio estis distribuata inter la novaj provincoj de la Oranĝa Libera Ŝtato (nune Libera Ŝtato), Norda Kablando, kaj Nordokcidenta Provinco.
(11923) 1992 WX
(11923) 1992 WX estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la japana astronomo Atsushi Sugie elde la Observatorio Dynic apud Taga en Japanio.
Ztracené skály
Ztracené skály (esperante: Perditaj rokoj, germane: Verlorne Stein aŭ Verlozene Steine) estas rokformacio kun alteco 1151 m.s.m. (estas ĉi tie ankaŭ pli preciza supermara alteco 1151,3 m.s.m.), situanta en montaro Hrubý Jeseník, en Ĉeĥio, sur dislimejo de municipoj Stará Ves kaj Vernířovice, proksimume 9 km sudokcidente de monto Praděd.
Oresto
Laŭ la helena mitologio, Oresto (el la greka Ὀρέστης, tiu, kiu sukcesas grimpi montojn, tre metafora nomo) estis la nura vira filo de Agamemno kaj Klitemnestro.
Genealogio
Laŭ Homero, Oresto estis filo de Agamemno, reĝo de Mikeno kaj Klitemnestro, do membro de la dinastio de Atreo, kiu ricevis multajn malbenojn pro la fia agado de kelkaj el ĝiaj membroj, kiel Tantalo aŭ Pelopso. Pro tio, oni povis antaŭdiveni tragikan finon kaj de Oresto kaj de lia tuta familio. Li estis la nura vira filo de la gereĝoj, sed havis tri fratinojn: Krisotemiso, Laodico (Elektro) kaj Ifianaso (Ifigenio).
Laŭ la homera rakontaro, Oresto estis for de Mikeno kiam sia patro alvenis el la Troja milito kaj estis murdita de la amanto de sia edzino, Egisto. Tiu lasta kaj Klitemnestro havis kialojn por murdi Agamemnon: Klitemnestra multe suferis pro la supozebla morto de sia filino Ifigenio, ordonita de Agamemno laŭ konsilo de divenisto por ke la ŝipoj kiuj eliris al Trojo havu favorajn ventojn. Aldone, Agamemno revenis el Trojo kun sia amantino Kasandro, kaj tio iĝis grava ofendo por la reĝino. Tamen, ŝi, kuraĝita de Naŭplio (kies filo Palamedo estis ŝtonumita laŭ ordono de Agamemno) trovis amanton antaŭ scii pri la reveno de sia edzo. Egisto ankaŭ havis kialojn malami la mikenan reĝon, tial kial sia patro Tiesto suferis ĝis sia morto la atakojn de sia frato Atreo, patro de Agamemno.
Laŭ Pindaro, Oresto estis savita de sia fratino Elektro, kiu portis lin eksterlande kiam konsciis ke Klitemnestro klopodis mortigi lin tuj post plenumi la murdon de sia edzo. Sklavo forfuĝis kun la bebo al Fanoto, ĉe la monto Parnaso, kie la reĝo Strofio, bofrato de Agamemno, zorgis pri li. Kroma versio rakontas ke tiu, kiu savis la bebon estis lia vartistino, Arsinoo, Laodamio aŭ Geiliso, kiu anstataŭis Oreston per sia propra filo en la lito, do permesis la morton de tiu lasta por protekti la princon. Ĉe la palaco de Strofio, Oresto amikiĝis al lia filo Pilado, kiu restis fidela al li sian tutan vivon. Fakte ilia amikeco iĝis proverba.
Plenumado de la venĝo
En lia dudeka datreveno, la orakolejo de Delfo ordonis Oreston reveni hejmen kaj venĝi la morton de lia patro. Elektra multfoje rememorigis tion al li, do Oresto plenumis sian destinon, akompanata de sia amiko Pilado. Laŭ Esĥilo, li trovis sian fratinon Elektron ĉe la tombejo de Agamemno, kien ambaŭ alvenis por honori lin. Kaj ili rekonis unu la alian danke al la fidela sklavo kiu savis Oreston, al ilia tre simila hararo aŭ al la ĉemizo kiun portis Oreston kiam li estis infano. Tiam, ambaŭ planis la murdon de Egisto kaj ilia patrino. Tiu sceno estas priskribita diversmaniere de Sofoklo kaj Eŭripido en iliaj respektivaj verkoj kun la sama titolo: Elektro.
Unue Oresto kaj Pilado trovis Egiston, kiu estis plenumante oferon al nimfoj, kaj tial kial la gvardistaj soldatoj rekonis la filon de Agamemno kaj ne nur ne intervenis, sed eĉ aplaŭdis lian revenon, ili senprobleme mortigis la uzurpinton. Por la venĝo al Klitemnestro ili organizis strategion: antaŭ multaj jaroj Egisto timis komploton fare de Elektro aŭ ŝia idaro, kaj pro tio planis murdi ŝin. Sed Klitemnestro timis dian venĝon, kaj konvinkis sian amanton, anstataŭ mortigi Elektron, edzinigi ŝin al mizerulo, kiu neniel atakus la reĝan familion. Do, la sklavo diris al Klitemnestro ke Elektro ĵus naskis infanon, kaj kiam la reĝino iris al la izolita domaĉo kie sia filino mizere loĝis, Oresto atendis ŝin tie kaj trapasis ŝian korpon per sia glavo. Klitemnestro klopodis kortuŝi sian filon montrante "la korpon kiu naskis vin", sed li kovris ŝin per sia mantelo kaj ne dubis plenumi sian devon.
Dua versio asertas ke Elektro neniam edziniĝis, kaj nur ploradis la morton de sia patro. Male, sia fratino Krisotemiso klopodis konvinki ŝin obei Egiston, pro timo al puno kiun li ordonis por tiuj, kiuj sopiris al Agamemno. Laŭ tiu rakonto Oresto sendis la sklavon al palaco por diri al la gereĝoj ke Oresto falis el ĉaro kaj mortis. Poste, ili maskiĝis kiel heraldoj el Focio kiuj portis la cindrojn de Oresto, kaj pro tio ili senprobleme eniris la palacon kaj mortigis Klitemnestron. Kiam Egisto alvenis, ili portis lin al la ĝusta loko kie Agamemno mortis kaj sammaniere finigis lian vivon. Poste Oresto mortigis la Duan Helenon, filino de Klitemnestro kaj Egisto, kaj Pilado faris same al Eakso kaj aliaj filojn de Naŭplio, kiuj helpadis Egiston uzurpi la tronon dum sep jaroj.
Forpaso de Heleno
Laŭ la Eŭmenidoj, de Esĥilo, post plenumi la venĝon (helpita de Elektro en kelkaj versioj), Oresto freneziĝis kaj estis persekutata de la Erinioj, teruraj diaĵinoj kiuj punis iel ajn malobservon de la familia respekto (kiuj, strange, ne ĝenis Elektron). Pro tio Oresto pasigis la plimulton de la tempo enlite, suferante kaj mensajn kaj korpajn malsanojn.
Unu semajnon post la duobla krimo, Menelao alvenis el Trojo al haveno de Naŭplio. Lia edzino Heleno, kulpanto de la Troja milito, jam estis alvenita al palaco de Mikeno, ĉar ŝi emis viziti Hermionon. Do Menelao ankaŭ iris tien, por renkontiĝi kun ambaŭ, kaj trovis Oreston en malbonegaj san-kondicoj kaj tre maldika. Oresto rakontis la okazintaĵojn al li, klopodante trovi senkulpigadon, sed Menelao ne kredis ke la orakolo de Delfo povintus ordoni malnaturan krimon, kaj ne sentis kompaton al li.
La fidela Pilado decidis ke sia devo estis morti kun lia amiko, eĉ pli konsiderante ke li ankaŭ partoprenis la murdon de la gereĝoj. Do, li pripensis la plej dolorigan agon kontraŭ Menelao, kulpanto laŭ li de la verdikto de la asembleo: li planis la murdon de Heleno. Oresto entuziasmiĝis pri la ideo, per kiu li pensis ili atingis gloran famon, tial kial Heleno estis ege malamata de preskaŭ la tuta loĝantaro de Grekio, kiu suferis longan militon pro ŝi. Laŭ Oresto, "la murdon de mia patrino oni pardonos al mi post la morto de tiu, pro kiu mortis centoj da bravaj junuloj". Elektro aliĝis la komploton, kaj proponis ankaŭ kapti Hermionon kaj eviti per ŝi postan venĝon de Menelao, kaj eĉ ilian malliberadon.
La tumulton kiu ili provokis ne donis la deziratajn fruktojn: Heleno sukcesis ekskapi danke al la interveno de trojaj gvardistoj kaj, kiam Oresto minacis mortigi Hermionon se Menelao ne permesis ili forfuĝi, Apolono alvenis kaj pacigis la etoson. Li prenis Helenon ĉielen kaj konsilis Menelaon trovi alian edzinon. Krome, li ordonis lin reveni al Sparto kaj liberigi Oreston.
Dua juĝado de Oresto
Kvankam li jam estis libera, la persekutado de la erinioj ne finis, kaj Oresto vagadis el unu lando al alia sen trovi pacon kaj helpon. Li rifuĝis ĉe la templo de Apolono en Delfo, sed, kvankam la dio mem ordonis lin venĝi lian patron, li ne trovis protekton de la torturaj atakoj de liaj persekutantoj.
Finfine Ateno bonvenigis lin ĉe la akropolo de Ateno kaj organizis oficialan juĝon antaŭ la Areopago, grava tribunalo el dek du atikaj juĝistoj. Tie la erinioj postulis ilian viktimon kaj Oresto pledis sian nekulpecon, tial kial li agadis laŭ la ordonoj de la orakolo. Kromaj versioj asertas ke la akuzinto estis Tindareo, patro de Klitemnestro, aŭ Erigono, filino de tiu lasta kaj Egisto. La juĝistoj voĉdonis duone favore al Oresto kaj duone malfavore, do Ateno intervenis kaj, per ŝia decida voĉdon-rajto, senkulpigis la akuziton. Post tio, oni trankviligis la eriniojn per establo de nova ritualo laŭ kiu oni kultadis ilin kiel Eŭmenidoj, kaj Oresto starigis altaron dediĉita al Areja Ateno.
Oresto en Taŭrido
Oni rakontas ke la malsanoj de Oresto ankoraŭ ne finis tiam. Li, kiu eĉ manĝis unu fingron sian viktime de frenezo, iris al Trezeno kaj klopodis esti senkulpigita per la akvo de la Fonto de la Ĉevalo, kiu spruĉis tie el piedbato de Pegaso. Sed tio ne sufiĉis, kaj por sukcesi liberiĝi el la persekutado de la erinioj, Apolono ordonis Oreston vojaĝi al Taŭrido (nuntempe Krimeo) kaj porti al Ateno la statuon de Taŭropola Artemiso kiu falis el ĉielo kaj ricevadis honorojn en tiu fora lando.
Do, Oresto kaj Pilado foriris al Taŭrido, kaj estis malliberigitaj de la lokanoj, tial kial ili kutimis oferi al la diino ĉiujn eksterlandanoj kiuj kuraĝis alveni al la lando. La destino faris ke la sacerdotino kiu zorgis tiatempe pri tiu oferado estu Ifigenio, kiu proponis al Oresto (sen scii ke li estis lia frato) liberecon se li portos leteron al Grekio. Oresto rifuzis tion fari (por savi la vivon de sia amiko Pilado) kaj sin proponis por la ofero se oni liberigas sian amikon. Post kortuŝa debatado, Pilado akceptis tion, sed pro la letero Ifigenio kaj Oresto ĝustatempe eksciis pri ilia frateco kaj sukcesis forfuĝi el Taŭrido, kun Pilado kaj la skulptaĵo de Artemiso.
Por tion fari Ifigenio konvinkis la reĝon de Taŭrido pri ke, tial kial murdistoj eniris la templon, oni devos purigi la statuon el sango. Tiel, ŝi kaj la kaptintoj iris al la marbordo, teorie por plenumi ritualon, kaj el tie ili enŝipiĝis kaj forfuĝis al Ateno aŭ, laŭ alia rakonto, al Rodiso, kie ili dediĉis la statuon al la diino kaj Oresto akiris finfine pacon kaj sanon. Tamen, tria versio priskribas ke la ŝipo alvenis al Sminto, kaj tie ili trovis Ĥrizon, sacerdoto de Apolono kiu malliberigis ilin.
Ĥrizo volis sendi la kaptitojn denove al Taŭrido, sed tiam oni malkovris surprizigan sekreton: la filino de la sacerdoto, Ĥrizeiso, iam estis sklavino de Agamemno, kaj gravediĝis de li. Do, ŝia filo Ĥrizo la Juna estis duon-frato de Oresto, kaj pro tio li malobeis sian avon kaj helpis la forfuĝintojn batali kontraŭ Toanto, reĝo de Taŭrido, kiu ankoraŭ persekutadis ilin. Post ilia venko, Oresto, Elektro kaj Pilado revenis al Mikeno, portis la statuon al Ateno kaj liberiĝis de la malbeno.
Oresto akiras la tronon
Antaŭ la Troja milito, Oresto estis fianĉita al sia kuzino Hermiono, filino de Menelao kaj Heleno. Tamen, reveninte el Trojo kaj post la murdo de Egisto kaj Klitemnestro, Menelao decidis edzinigi ŝin al Neoptolemo (aŭ tion faris Tindareo, sen scii ke ŝi jam estis fianĉita). Sed Oresto luktadis por sia rajto, post multaj adventuroj sukcesis mortigi Neoptolemon kaj edziĝis al Hermiono, malgraŭ ŝia volo. Danke al tiu geedziĝo, li ricevis Argolandon kaj parton de Arkadio, kien li translokigis la ĉefurbon de sia lando. Lia filo Tisameno heredis ĝin, sed li estis mortigita de la heraklidoj. Krome, laŭ kelkaj verkistoj, Oresto estis patro ankaŭ de Pentilo, kun sia duonfratino Erigono.
Oresto sendis grupon de spartanoj kolonii Eolidon, kie li jam fondis urbon, Argos Oresticum (en Epiro), dum sia freneza vagado tra Grekio. La dorioj, komanditaj de Hilo, invadis Peloponezon dum lia regado. Li aperas ankaŭ en la rakonto pri Telefo, kiu malliberigis Oreston kaj postulis ke Aĥilo resanigu sin. Kaj ankaŭ en la Odiseado, kie oni prezentis Oreston kiel imitinda ekzemplo por Telemako, kies patrino suferis la premadon de multaj svatiĝantoj dum sia edzo estis for.
Oni rakontis ke Oresto mortis pro mordo-vundo de serpento en Arkadio. Lian kadavron oni solene portis el Tegeo al Sparto, kie ĝi estis entombigita kaj ricevis kultadon kiel heroo. Tamen, laŭ itala legendo, lia tombejo troviĝas en Aricia, el kie poste oni translokigis ĝin al Romo. Laŭ Herodoto, la orakolo de Delfo respondis al spartanoj ke ili ne venkos la tegeanojn ĝis kiam la ostoj de Oresto ripozos en Sparto. Liko sukcesis trovi ilin, sub forĝejo, kaj surpriziĝis pro ilia eksterordinara grandeco (oni supozis ke Oresto, kiel multaj antikvaj herooj, estis giganto).
Oresto en literaturo
Oresto ankaŭ aperas en diversaj legendoj pri frenezo kaj ĝia senpekigado, kaj en Grekio kaj en Azio. Laŭ ili, Oresto estas mortemulo plenplena de kulpo al kiu oni senpekigas danke al la interveno de la dioj, kies kompata justeco malfermiĝas al ĉiuj, kies krimoj okazis pro mildigaj cirkonstancoj. La moral-instruo estas ke, malgraŭ la fortega graveco de la familiaj ligoj en tiu socio, en justa juĝado elstaru kompato, se la akuzito agadis laŭ ne-krima volo.
La mitologiisto Robert Graves interpretas tiun miton kiel metaforo de rita murdado de reĝo (Agamemno) en la antikvaj religiaj ceremonioj, kiuj estis forpelitaj post la establo de patriarka reĝimo en la antaŭe matriarka greka socio. Li asertas ke la sakrilegio pro kiu la erinioj persekutadis Oreston estis ĝuste murdi patrinon, simbolo de la matriarka kulturo. Pro tio, ekzemple, oni farigis Atenon filino de Zeŭso, klopodante adapti ŝian kultadon (kiu estis tiel forta, ke sukcesis supervivi la patriarkajn ŝanĝojn) al nova kultura kaj religia reĝimo.
Aliaj roluloj same nomitaj
Krom la antaŭa, Oresto estas la nomo de diversaj roluloj de la helena mitologio:
Sóly
Sóly [ŝOj] estas malgranda vilaĝo en Hungario, en regiono Meza Transdanubio, en departemento Veszprém, en Distrikto Veszprém.
Situo
La vilaĝo situas sur ebenaĵo, laŭ rojo Séd [ŝEd], laŭ traira flankovojo (ĉefvojo Budapeŝto-Graz preteriras), laŭ fervojo Lepsény-Veszprém. Berhida troviĝas 9, Veszprém 10, Várpalota 14, Zirc 23, Balatonfüred 27 km-ojn.
Historio
Supozeble tie okazis batalo en 997, sekve Stefano la 1-a (Hungario) firmigis sian potencon. La unua mencio devenis el 1009. En Sóly migra poŝto servas.
Famulo
En Sóly naskiĝis geofizikisto Károly Kántás.
Junulargastejo
Junulargastejo, konata ankaŭ en la angla kaj internacie kiel hostel aŭ esperantigite kiel hostelo, estas gastejo, partikulare cele al agado subĉiele kaj al interŝanĝo kultura inter junuloj de diferencaj landoj. La internacia ŝirmorganizaĵo nomiĝas Hostelling International.
Priskribo
En junulargastejo la uzantoj luas liton (foje nur tabulliton aŭ ĝemelan liton) en dormoĉambro kiu povas kunhavi banĉambron, kuirejon, manĝejon aŭ salonon. Ofte povas esti disponeblaj ankaŭ privataj ĉambroj. La ĉefa avantaĝo de junulargastejo estas unurange la malalta prezo de la loĝejo kompare kun aliaj ebloj, kiaj hoteloj, krome tie la loĝanto havas okazon interkonatiĝi kun veturantoj de la tuta mondo, ĉar tiu movado disvastiĝis tutmonde laŭlonge de la 20-a jarcento kaj ĉefe en turismaj areoj aŭ urboj. Iam la junulargastejoj metis aĝolimon, sed nuntempe plej ofte ili akceptas personojn de ĉia aĝo. Tamen kelkaj postulas aĝojn inter 18 kaj 26 jaroj.
Alia granda malavantaĝo en junulargastejo estas malfacilo dormi se okazas bruo, devena el kiu alvenas al la ĉambro malfrunokte. Pro tiu tialo, kelkaj asocioj de junulargastejoj decidis fiksi tempojn por alveni nokte, postulante horaron por eblaj bruoj, uzado de lumo ktp.
Diferencoj kun hoteloj
Estas kelkaj diferencoj inter Junulargastejoj kaj hoteloj, eĉ malmultekostaj, inter kiuj la jenaj:
Karakteroj
Inter diversaj karakteroj de Junulargastejoj estas la jenaj:
Junulargastejoj kaj Esperanto
Pro la dediĉo de Junulargastejoj al kultura aktivado tre ofte ili estas uzataj por la organizado de esperantaj kongresoj, aranĝoj, eventoj, renkontiĝoj ktp.
Csíki Természetjáró és Természetvédő Egyesület
Csíki Természetjáró és Természetvédő Egyesület  CSTTE (Asocio Turista kaj Naturprotekta de Csík). La celo de asocio estas la defendo de naturo, de ĉirkauaĵo, la konservado de kultura heredaĵo.
Historio
La asocio estis fondita en Miercurea Ciuc la 18-a de januaro 1990.
Henriko Stuart (Lordo Darnley)
Henry Stuart (aŭ Stewart), Duko de Albany (7a de decembro 1545 – 10a de februaro 1567), nomita Lord Darnley ĝis 1565, estis reĝinedzo en Skotlando el 1565 ĝis sia murdo en Kirk o' Field en 1567. Multaj el tiutempaj rakontoj kiuj priskribas liajn vivon kaj morton referencas lin kiel Lord Darnley, lia titolo kiel ŝajna heredanto al la Graflando de Lennox, kaj estas per tiu nomo kiel li estas ĝenerale konata.
Li estis la dua plej aĝa survivanta filo de Matthew Stewart, 4a Grafo de Lennox, kaj de lia edzino, Lady Margaret Douglas. La patrinflankaj geavoj de Darnley estis Archibald Douglas, 6a Grafo de Angus, kaj Margaret, filino de Henriko la 7-a kaj vidvino de Jakobo la 4-a (Skotlando). Li estis kuzo kaj la dua edzo de Maria Stuart, Reĝino de Skotoj, kaj estis la patro de ŝia filo Jakobo la 6-a (Skotlando), kiu sukcedis Elizabeta la 1-a kiel Jakobo la 1-a (Anglio).
6359 Dubinin
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de la soveta diplomato kaj sciencisto Jurij Vladimiroviĉ Dubinin (cirile Юрий Владимирович Дубинин), vicministro pri eksteraj aferoj de Rusio de 1994 al 1996.
Alois Wehrle
Alois Wehrle, laŭ hungarlingve kutima nomordo Wehrle Alajos estis aŭstra kemiisto, profesoro.
August Schleicher
August SCHLEICHER (Esperantigite Aŭgust Ŝlejĥer) naskiĝis la 19-an de februaro 1821 en Meiningen; mortis la 6-an de decembro 1868 en Jena) estis germana lingvisto. Li estas fondinto de la genealogiarba teorio en la kompara lingvistiko kaj kune kun Franz Bopp vojpreparinto de la hindeŭropaj studoj.
Alois Wehrle
Alois Wehrle naskiĝis la  en Moravio en Kremsier (nuntempa Kroměříž en Ĉeĥio), li mortis la  en Vieno.
August Schleicher
August Schleicher esploris la interrilatojn de la hindeŭropa lingvaro. La komparan lingvistikon li vidis kiel parton de la naturscienco. Li difinis lingvon kiel naturan viveron, kies ŝanĝoj - simile al evoluo de biologiaj specioj, dependas de la leĝoj de la evoluismo. Surbaze de siaj esplorrezultoj li desegnis en aŭgusto 1853 unu el la unuaj genealogiaj arboj de la hindeŭropaj lingvoj. Oni rigardas la Compendium der vergleichenden Grammatik der indogermanischen Sprachen (kompara gramatiko de la hindeŭropaj lingvoj) lia ĉefverko, en kiu li rekonstruis la hindoeŭropan pralingvon kaj eĉ verkis mallongan fabelon en tiu rekonstruita lingvo.
Alois Wehrle
Biografio
Alois Wehrle doktoriĝis en Vieno en 1819, poste li estis asistanto. Inter 1820 kaj 1835 li instruis kemion en Hungara reĝlando en Bergakademie. En tiu periodo li verkis lernolibrojn, analizis mineralojn, kreis ilojn por defendi la ministojn kontraŭ la danĝeraj gasoj. Li faris planon pri ambulanco por ministoj, krome li evoluis la akademian laboratorion kaj la mineralan kolektaĵon. En 1833 li trovis novan sistemon akiri orojn kaj arĝentojn el kuprajn ercojn. Li multe okupiĝis ankaŭ pri produktadoj de teluroj. Li ricevis la titolon mineja konsilisto en Hungara reĝlando.
August Schleicher
En 1864 li iĝis honora membro de Hungara Scienca Akademio.
Gavin Andresen
Gavin Andresen (naskiĝis kiel Gavin Bell) estas la Amherst, Masaĉuseco-bazita ĉefan scienciston ĉe la Bitcoin Fondaĵo. Li havas aliron al la atentiga ŝlosilo kiu permesas lin elsendi mesaĝojn pri kritikaj retaj problemoj al ĉiuj klientoj.
Post kiam diplomiĝanta de Princeton Universitato en 1988, Andresen komencis lian karieron laboranta sur 3D grafikaĵa softvaro ĉe Siliciaj Grafikaĵoj Komputilaj Sistemoj. En 1996, li co-authored la VRML 2.0 specifo kaj poste eldonita referencan manlibron por VRML 2.0.
En aprilo 2011, Forbes citis Andresen kiel diraĵo, "Bitcoin estas desegnita alporti nin reen al malcentralizita valuton de la homoj" kaj "tio ĉi estas kiel pli bona oro ol oro."
Antaŭ 2014 Andresen estis la gvida ellaboranto por parto de la bitcoin diĝita valuta projekto, laboranta krei sekuran, stabilan "monon por la Interreto."
Andresen ankaŭ kreis ClearCoin, escrow-tipo de servo, kiu estis fermita proks. 23a de junio 2011.
Montillot
Montillot estas franca komunumo lokita en la departemento Yonne kaj en la regiono Burgonjo. Ĝi havis 280 loĝantojn laŭ censo plenumita en 2006.
Geografio
Montillot etendiĝas sur 22.45 km², kaj havis 280 loĝantojn laŭ la lasta oficiala censo, tiel ke la loka loĝdenso estas 12 homoj po kvadrata kilometro. La komunumo situas en Yonne, en la nordokcidenta parto de Burgonjo.
Historio
Okaze de la municipa baloto de 2008 venkis en la komunumo S-ino Sabine Beauvie, kiu do fariĝis la loka urbestro.
Administrado
Montillot apartenas al la kantono de Vézelay, kies ĉefurbo estas Vézelay. Tiu kantono mem estas parto de la arondismento de Avallon, unu el la tri arondismentoj de la departemento Yonne.
14818 Mindeli
14818 Mindeli estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la ukraina astronomino Ljudmila Georgijevna Karaĉkina elde la Krimea astrofizika observatorio de Nauĉno (en tiama Sovetunio, nun en Rusio).
Nomo
Ĝi estis nomita en memoro de Elisbar Mindeli (1910–1980), notinda spertulo pri karbona minado, kiu estis direktoro de la Instituto pri Montara Mekanismo (1973 - 1980) kaj korespondanta ano de la Akademio de Sciencoj de Kartvelio (1979 - 1980)
Owen Lewis
.
Li estis episkopo de Cassano allo Ionio kaj apostola nuncio de Svislando ĝis la jaro 1595, lin sukcedis MS-ro Giulio Caracciolo. ;
Biografio
Li naskiĝis en Llangadwaladr en 1533.
La li estis nomumita episkopo de la Diocezo de Cassano allo Ionio, kaj estis konsekrita episkopo la  de la kardinalo Nicolas de Pellevé.
Li forte kontraŭstaris protestantismon. Li studis en la Universitato de Vinĉestro, New College (Nova Kolegio) Oksfordo, kaj poste la Universitato de Douai en Francio, kaj li fariĝis sacerdoto en la Romkatolika Eklezio kaj universitata profesoro en la Fako de Leĝo en Douai; tie li fariĝis kanoniko de la Katedralo Notre-Dame (Nia Sinjorino) de Grâce de Cambrai kaj dekano en Hainault. En sia rolo kiel kanoniko li vizitis plurfoje Romon kie li kunvenis kun la Papo Siksto la 5a kaj poste kun la Papo Gregorio la 13a, kaj li enoficiĝis en kelkaj ekleziaj postenoj.
Li fondis, kun William Allen, du universitatojn: unu en Douai kaj la alia en Romo kaj li dungis sian amikon Morys Clynnog (proks. 1525 - 1581) en la kolegio en Romo. En Milano, inter 1580 kaj 1584, li laboris kiel administranto de la universitato. Li estis varme bonvenigita en Milanon de la Ĉefepiskopo Carlo Borromeo kaj Owen restis kun li kaj lia familio dum periodo. Borromeo mortis en la brakoj de Owen. Aliaj kimroj venis al li en Italio, inter ili Gruffydd Robert (antaŭ 1531 - post 1598).
En Romo li respondecis pro politikoj rilataj al Mari, la reĝino de Skotlando, kaj la Kolegio de Reims. La 3an de februaro 1588 li estis enoficigita kiel Ĉefepiskopo Cassano en la reĝlando de Napoli kaj li estis ordinaciita de Nicolas de Pellevé la 14an de februaro.
Li mortis en Romo la kaj estis enterigita en la kapelo de la Respektinda Angla Kolegio. En 1595 la teologo Thomas Stapleton, en Parizo, dediĉis lin al sia Promptumium Catholicum. .
Fadiouth
La insulo Fadiouth (Île de Fadiouth) estas unu de tri konkoinsuloj en la okcidentafrika ŝtato Senegalo. Ĝi situas ĉirkaŭ 114 kilometrojn sude de la ĉefurbo Dakar.
La insulo havas areon de proksimume 15 hektaroj kaj estas ligita al urbeto Joal per 800 metrojn longa ligna piedira ponto.
La insularo estas formita el konkoŝeloj, tial la grundo estas blindige blanka. La loĝantaro plejparte (90%) estas katolikoj, dum en la resto de Senegalo katolikoj estas nur 5% de la populacio.
Ernst Wilhelm von Brücke
Ernst Wilhelm Ritter von Brücke (6a de julio 1819 – 7a de januaro 1892) estis germana kuracisto kaj fiziologo. Oni elstarigas lin pro liaj kontribuoj al multaj fakoj de Fiziologio.
En 1846, Brücke estis elektita instruisto pri anatomio en la Akademie der Bildenden Künste, en Berlino. Post tio, en 1848 li estis nomumita profesoro de fiziologio en la Universitato de Königsberg, anstataŭ Karl Friedrich Burdach (1776–1847). En 1849 li akiris similan postenon en la Universitato de Vieno. En 1873, la imperiestro Francisko Jozefo la 1-a honoris Brücke per nobela titolo — von Brücke — sed li rare uzis ĝin.
En 1877 Sigmund Freud translokiris al la fiziologia laboratorio de Ernst Brücke kie li pasigis ses jarojn komparante cerbojn de homoj kaj de aliaj vertebruloj kun tiuj de ranoj kaj senvertebruloj kel kankroj kaj petromizoj. Lia esplora laboro pri la biologio de la nerva histo iĝis ŝlosila por la posta malkovro de la neŭrono en la 1890-aj jaroj.
Vahramaŝen
La Preĝejo Vahramaŝen (armene: Վահրամաշէն եկեղեցի), ankaŭ konata kiel Sankta Dipatrino aŭ la preĝejo de Amberd, estis konstruita de la princo Vahram Pahlavuni de la familio Pahlavuni. Surskribo sur la interna lintelo de la norda portalo diras ke ĝi kompletiĝis en la jaro 1026. Ĝi sidas ĉe la deklivoj de la monto Aragaco en Aragacotno, Armenio, inter la mezepoka fortikaĵo Amberd kaj proksime de la rivero Arkaŝjan.
Mintiu
Mintiu (hungare: Oláhnémeti olanemeti, germane:Baierdorf bajerdorf) estas vilaĝo en Rumanio sud-sudokcidente de Năsăud. En 1910 ĝi havis 1 044 loĝantojn (rumanoj); en 1992 483 (rumanoj). Ĝia unua mencio skribe estas en 1332 kiel ekleziejo. Ĝia saksa loĝantaro en la 16-a jarcento pereis. Ĝis 1919 kaj inter 1940 kaj 1944 apartenis al Hungario, (Belső-Szolnok, poste Beszterce-Naszód vármegye). Administre ĝi apartenas al Nimigea de Jos.
Štefanovce (distrikto Vranov nad Topľou)
Situo
Štefanovce situas fine de sakovojo el Tovarné. Vranov nad Topľou troviĝas je 10 km.
Historio
La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1317.En 1787 273 vilaĝanoj loĝis en 38 domoj, en 1828 250 vilaĝanoj en 36 domoj. Ĝis 1899 la oficiala hungara loknomo estis Stefanócz, poste ĝi ricevis hungaran nomon pro la hungariga politiko. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Istvántelke 225 homoj, (plejparte slovakoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Zemplén, al distrikto de Vranov nad Topľou, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 vivis en Štefanovce 215 homoj, (ĉiuj slovakoj).
Himalaja neĝokoko
La Himalaja neĝokoko (Tetraogallus himalayensis) el la ordo de kokoformaj birdoj kaj familio de fazanedoj troviĝas en teritorioj de Himalajo (de kio devenas kaj la komuna nomo kaj la latina scienca nomo) kaj en partoj de apuda Pamiro, en Azio. Pli precize ĝi vivas en okcidenta Kunlun-montaro, Ĉjiljan-montaro kaj okcidenta Himalajo de Ĉinio kaj ankaü en Centra Azio kaj orienta Afganio. Ĝi troviĝas en alpaj paŝtejoj kaj en deklivaj rokaj klifoj kie ili malsupreniras por fuĝi. Ĝi koincidas kun la iome pli malgranda Tibeta neĝokoko en partoj de sia ampleksa teritorio. La populacioj el diversaj areoj montras variaĵojn ĉe koloro kaj oni indikis ĉirkaŭ kvin subspeciojn. Ili estis enmetitaj en montoj de Nevado en Usono en la 1960-aj jaroj kaj oni formis sovaĝan populacion en la Montoj Ruby. Ĝi estas specio de loĝantaj birdoj.
Aspekto
La virbirdo estas preskaŭ tutkorpe bruna, kun densaj bustraj makuloj. Ĝi havas blankajn mentonon kaj gorĝon kaj grandajn blankajn makulojn sur la flugiloj. La birdino estas preskaŭ samkolora kiel la virbirdo, nur sen ergoto sur la tarso. Ĝi pezas 2,000-2,500 gramojn, longas 54–72 cm. kaj la vosto longas 16~9 cm.
La Himalaja neĝokoko estas granda griza perdrikeca birdo, kies kapobildo similas al tiu de la pli malgranda kaj bone markata Ĉukaro. La blankaj gorĝo kaj kapoflankoj estas bordataj per bruna mustaĉa strio kaj malhelbruna larĝa bendo etende el okulo super la orelareo, etende al kolumo. La supraj partoj estas grizaj, kun plumoj de la pugo kaj flugiloj bordataj je ruĝeca. La supra brusto estas griza kun malhelaj duonlunaj strioj. La suba brusto estas malhelgriza, kaj la flankoj de la korpo estas striecaj je nigra, bruna kaj blanka. La subvostaj kovriloj estas blankaj. La kruroj kaj ĉirkaŭokula haŭtaĵo estas flavaj.
Ambaŭ seksoj estas similaj laŭ plumaro, sed la ino estas pli malgranda kaj ne havas la grandan tarsan spronon de la masklo. Dumfluge el sube videblas la blankaj unuarangaj kun nigraj pintoj kaj la ruĝecaj eksteraj vostoplumoj. La Tibeta neĝokoko havas flugilbildon kun blanka bordo ĉe duarangaj kio kontrastas kun la grizaj flugiloj.
Taksonomio kaj sistematiko
Studo de molekula filogenetiko sugestas, ke la Tibeta neĝokoko diverĝis unue el la komuna praulo de la neĝokokoj. La ampleksa distribuado estas formata de multaj populacioj kiuj montras variaĵojn en plumaro. Oni priskribis kelkajn subspeciojn, sed ne ĉiuj estis ĉiam agnoskataj.
Tiu specio havas kvin subspeciojn, el kiuj tri troveblas en Ĉinio. Subspecio priskribita kiel sauricus estis objekto de konsiderinda nomenklatura debato.
Distribuado kaj statuso
La Himalaja neĝokoko ĉeestas alpajn paŝtejojn kaj deklivajn bordojn de montoj de centra kaj Suda Azio super la arbolimo kaj ĉe la neĝolimo. Ĉe Himalajo ĝi troviĝas inter 4000 al 5000 m somere, descende al 2400 m dum akraj vintroj. Ĉar la Himalaja neĝokoko havas grandan distribuadan teritorion kaj ne videblajn malpliiĝojn en populacio, ĝi estas konsiderata specio "malplej zorgiga" fare de la IUCN.
En 1961 oni notis la similecon de la pejzaĝo de Himalajo kun tiu de la regiono de Nevado kaj la Himalaja neĝokoko estis konsiderata bona ĉasbirdo por enmeto fare de la Nevada Fish and Game Commission. Tiu komitato direktis sin al Prezidento de Pakistano por kelkaj birdoj. Tiuj estis kaptataj en Hunza kaj fruaj sendaĵoj fruntis grandajn perdojn post kiuj la birdoj estis lokigitaj ĉe ĉasfarmo de Valo Mason kaj post periodo de 15 jaroj (1965–1979) pli da 2,000 birdoj estis liberigitaj en la naturo. Sovaĝa populacio de pli da 200 al 500 birdoj setlis ĉe la Montoj Ruby, kie ili loĝas sub la arbolimo.
Kutimaro
La Himalajaj neĝokokoj loĝas en montregionoj 2 000-5 000 metrojn super la marnivelo. Ili ĝenerale aktivadas sur krutaj aŭ rokozaj deklivoj, kaj malofte sur ebenejoj. Matene kaj vespere ili serĉas nutraĵon kaj sin kaŝas sub arbustoj aŭ rokoj dum tagmezo kaj nokto.
La Himalajaj neĝokokoj estas gregemaj for de la reprodukta sezono, kaj moviĝas laŭ malgrandaj grupoj. Kelkaj grupoj povas loĝi en la sama monteto. Ili restas ĉe malferma kamparo kaj ŝajne preferas rokajn montodeklivojn. Matene la birdoj subenflugas por trinki akvon. Dum alproksimiĝo ili klopodas grimpi la deklivojn per piedo sed se pluas alproksimiĝo ili subenflugas la valojn per malfermaj flugiloj. En Barato la reprodukta sezono estas somero, el aprilo al junio. Ĝi estas silenta vintre sed printempe, ties alvoko estas familiara parto de la pejzaĝo. La kanto estas laŭta fajfo kun tri partoj kun ascenda tono. Ili faras ankaŭ ascendan, krian malbasan alvokon.
Ili manĝas ĉefe vegetajojn, kiaj sovaĝa bulbo, herboj, burĝonoj, beroj, semoj, ventra pruno, junaj folioj kaj floroj de poligono, kaj kelkiam insektojn. Ili migras supren aŭ malsupren laŭ sezonoj. Vintre ili translokiĝas malsupren al zonoj de arbustaroj, pinglarbedaroj kaj eĉ picearoj.
Dum manĝado ili supreniras malrapide la monteton, plukante la mildajn herberojn kaj junajn burĝonojn de plantoj dumvoje. Ili manĝas ekzemple berojn de Ephedra, foliojn de Artemisia, herboburĝonojn, bulbojn kaj tigojn de sekaleca herbo. Kiam ili atingas montopinton ili ekflugas al apuda monteto kaj denove faras sian vojon supren. Dum irado ili agitas siajn vostojn montrante la blankajn subvostajn kovrilojn. Ili estas ĝenerale timidaj kaj kaze de ĝenado ili kuras supren kaj lanĉas sin el la montokrestoj fluge, atingante konsiderindan rapidon. Ili suferas predadon en alpaj paŝtejoj pli ol ĉe akraj deklivoj kaj arigado helpas ilin havi pli da okuloj kontraŭ predantojn permesante ilin manĝi pli efike.
8603 Senator
8603 Senator estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la en kunlaborado de la usona astronomo Tom Gehrels kaj de la nederlandaj geastronomoj Ingrid van Houten-Groeneveld kaj Cornelis Johannes van Houten en la kadro de la "Tria Enketo pri Trojanoj" (Third Trojan Survey).
Nomo
Ĝi ŝuldas sian nomon al la ruĝkapa lanio, birdo kies scienca nomo estas Lanius Senator.
Himalaja neĝokoko
Kutimaro
Plenkreskuloj estas foje predataj de la Reĝa aglo. Kelkaj specioj de endoparazitaj Acanthocephala kaj Nematodoj kiaj Hispaniolepis fedtschenkoi estis priskribita el tiu specio.
ISO 3166-2:AE
ISO 3166-2:AE estas sub-unuo de la normo ISO 3166-2 rilate Unuiĝintajn Arabajn Emirlandojn. La kodojn havas sep emirlandoj. Ĉiu kodo konsistas el du partoj. La unua estas AE, la ISO 3166-1 dulitera (alpha-2) kodo de la Unuiĝintaj Arabaj Emirlandoj. La dua parto estas du literoj.
Alŝuto
Komputiko > Interreto > Alŝuto
Per alŝuto (ankaŭ nomata enŝuto) oni celas la transigon de datumoj (dosieroj, dosierujoj) de loka komputilo al fora komputilo per komputila reto. Male elŝuto estas la transpreno de foraj datumoj al loka komputilo.
La prepozicioj "en/al" resp. "el/de" rilatas al la fora komputilo.
Alŝuto ofte uzas la protokolon FTP aŭ SFTP.
Taksono
Ĉiu taksono havas propran sciencan nomon. Tradicie ĉiu taksono havas taksonomian rangon. En kladistiko estas klado.
Taksono povas esti:
La ok bazaj taksonaj rangoj estas ankaŭ multe uzataj ekzemple en bestoscienco aŭ en fungoscienco sed pli kaj pli oni uzas nur senrangajn kladojn kiel en plantoscienco kun la klasifikado de APG 3-a kiu uzas nur senrangajn kladojn super ordo.
Jen listo de kelkaj taksonoj de animaloj
La rangoj (klaso, subklaso ktp) de multaj taksonoj varias laŭ la klasifika sistemo. Ekzemple fokuloj estas ordo, ne subordo, en kelkaj sistemoj.
Subregno
Metazooj
Branĉoj
Sponguloj - Celenteruloj - Celomuloj
Filumoj
Kniduloj - Senkniduloj - Vermoj - Artikuloj - Moluskoj - Moluskoidoj - Eĥinodermoj - Enteropneŭstoj - Ĥetognatoj - Ĥorduloj
Subfilumoj
Brankuloj - Traĥeuloj - Tunikuloj - Senkraniuloj - Vertebruloj
Klasoj
Flageluloj - Ripozodoj - Sporozooj - Ciliuloj - Spongoj - Hidruloj - Skifozoj - Koraluloj - Planuloidoj - Ktenoforoj - Platvermoj - Fadenvermoj - Rotaciuloj - Anelidoj - Trilobuloj - Krustuloj - Araneoidoj - Pratraĥeuloj - Miriapodoj - Tardigradoj - Insektoj - Amfineŭroj - Lamenbrankuloj - Gastropodoj - Skafopodoj - Cefalopodoj - Briozooj - Brakpieduloj - Krinoidoj - Asterioidoj - Ofiuroidoj - Eĥinoidoj - Holoturioidoj - Ascidioj - Senmakzeluloj - Fiŝoj - Amfibioj - Rampuloj - Birdoj - Mamuloj
Subklasoj
Ok-koraluloj - Ses-koraluloj - Ĥetuloj - Hiruduloj - Gefireoj - Senflugiluloj - Flugiluloj - Entomostrakoj - Malakostrakoj - Elasmobrankoj - Aktinopterigoj - Pulmofiŝoj - Krosopterigoj - Saŭrovostuloj - Senkarinuloj - Karinuloj - Senplacentuloj - Placentuloj
Superordoj
Ĥondrosteoj - Holosteoj - Teleosteoj