cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Litova kuirarto
Pano
Tradicie, la kerno de la litova kuirarto estas malhela sekala pano (duona), kiu pli ofte uzatas ol helaj tritikaj panoj. La pasto kutime baziĝas sur acidpasto, kaj ofte aldoniĝas iom da tritika faruno por pliheligi la finan produktaĵon. Kutime la sekala pano manĝatas en tranĉaĵoj, kovritaj nur per butero aŭ per fromaĝo. Iuj tipaj litovaj sekalaj panoj estas plispicigitaj per karvio aŭ per iom da ceperoj en la pasto. Litovaj elmigrintoj ofte mencias ke la hejma sekala pano estas la manĝaĵo kiu plej mankas al ili.
Populara speco de pano estas Palangos duona ("pano el la urbo Palanga"), miksita el sekala kaj tritika farunoj. Iuj variaĵoj de litova pano enhavas kompletajn semojn de sekalo respektive tritiko, tiuj tipoj de pano nomiĝas grūdėtoji ("kun semoj").
Ĉar ekde jarcentoj ĉiam vivis multaj judoj en Litovio, la judaj ringbulkoj, nomataj "bageloj", estas bone konataj. Krome ekzistas du pliaj, tipe litovaj specoj de ringformaj bakaĵoj: La gistopasta, mola ringpaneto Riestainis en simila formo ekzistas ankaŭ en Rusio (tie nomata Бублик, bublik), dum la ringforma bakaĵo Džiuvėsis pli malgrandas, tre sekas kaj malmolas, kaj fakte konsidereblas speco de biskoto.
Legomoj kaj spicoj
Kukumoj, peklaĵoj en marinado kun aneto, rafanoj kaj foliaj legomoj estas sufiĉe popularaj. Betoj (burokai) estas kultivitaj pli grandkvante ol en multaj aliaj mondopartoj, kaj multe uziĝas por la supoj barĉo kaj malvarma barĉo, sed ankaŭ por granda vario de salatoj kaj legomaj aldonaĵoj al ĉefaj pladoj. Blanka brasiko estas plia populara legomo, uzata kiel bazo por supoj, aŭ volvita ĉirkaŭ farĉoj en la plado brasikaj rulaĵoj, litove nomata balandėliai ("kolombetoj"). Tomatoj nun haveblas ĉiusezone en la vendejoj, kiel ĉie en la Eŭropa Unio, sed plej multaj litovoj daŭre konsideras la ekologie memkultivitajn tomatojn el la propra ĝardeno senkonkurence superajn al la vendeje aĉeteblaj.
Litovaj spicaj herboj kaj semoj estas interalie aneto (krapai), karviaj semoj (kmynai), ajlo, laŭro, juniperaj beroj kaj frukaj koncentraĵoj. Vanilo kaj nigra pipro estis malsufiĉe habeblaj dum la Sovetunia erao, sed estis rebonvenigitaj post la ŝtata resendependiĝo. La kuirarto estas relative milda, do nur modesta spicata.
Beroj kaj fungoj
Unu el la fieraĵoj de la litova kuirarto estas sia abunda uzo de sovaĝaj beroj kaj fungoj.
Fungokolektato estas populara distro de somermezo ĝis aŭtuno - la litova lingvo eĉ havas apartan verbon por tio: grybauti singifas "fungumadi". Kiel baza manĝaĵo, fungoj estas kutime mem rikoltitaj en la arbaroj; en apartaj okazoj ili estas aĉetataj en stratorandaj bazaroj, aparte rande de la vojo de Druskininkai ĝis Vilnius, kiu trairas la aparte fungokolektan regionon Dzūkija. La aĉetado de fungoj en vendejoj estas malofta. La sekvaj fungospecioj aparte havas la statuson esti delikataĵo, kaj tial estas aparte aprezataj kaj serĉataj:
Zonnestein (amsterdama metrostacio)
Zonnestein estis haltejo de rapidtramo sur la linio 51 de la Metroo de Amsterdamo.
Litova kuirarto
Beroj kaj fungoj
Baravykas estas la plej aprezata kaj serĉata speco - ĝi unuavice estas sekigata kaj marinata. Sekigitaj baravykas-fungoj havas fortan agrablan odoron kaj aldonas delikatan aromon al supoj kaj saŭcoj. Voveraitė- fungoj estas ofte uzataj freŝe kiel aromaĵo en supoj, aŭ freŝe frititaj ekzemple kun cepobulboj kaj terpomoj. Gudukas, probable la loke plej abunda el la prefere manĝataj fungoj, kutime estas marinata. Aliaj manĝeblaj fungoj kiel lepšė (latine Leccinum scabrum), raudonviršis respektive raudonikis (laŭvorte "ruĝa supro", latine Leccinum aurantiacum) kaj makavykas respektive šilbaravykis (latine Xerocomus badius), estas pli raraj, sed anktaŭ estas kolektataj kaj uzataj samvoje kiel baravykas-fungoj.
Linio D de la metroo de Liono
Linio D de la metroo de Liono estas linio de la Metroo de Liono. Tiu kvara linio, ekipita de sur-pneŭaj vagonaroj, kies unua parto estis malfermita la, kunligas hodiaŭ la stacion ', nord-okcidente de Liono, al la stacio '. Per longeco de, ĝi konsistigas gravan « orientan-okcidentan » komunikan vojon por la Liona aglomeraĵo, trapasante tra la historia kvartalo Vieux Lyon, la centro (place Bellecour) kaj la kvartalo de hospitaloj (Hospitalo Édouard-Herriot - ): temas pri metrolinio kun la plej densa trafiko el la reto, kaj kun la plej densa trafiko en provinco, kun da vojaĝantoj en 2010 kaj ĝis  pasaĝeroj/tage.
Litova kuirarto
Beroj kaj fungoj
Sovaĝaj beroj estas ankaŭ kolektataj, aŭ, eĉ pli multe ol fungoj, aĉetataj en stratorandaj bazaroj. Mirteloj (mėlynės) kaj ruĝaj vakcinioj (bruknės) estas la du plej abundaj specioj de sovaĝaj beroj. Oksikokoj (spanguolės) estas aprezataj, sed ilia kultivado limiĝas je certaj marĉaj areoj. Marmeladoj el oksikokoj aŭ ruĝaj vakcinioj konsideriĝas tre taŭgaj saŭcoj por patkukoj (blynai), kaj vakcinia marmelado ankaŭ serviĝas kun rostita viando de ĉasitaj sovaĝaj bestoj (ekzemple cervoj, leporoj, aproj kaj fazanoj), kaj antaŭ kun rostita kokaĵo aŭ meleagraĵo. Freŝaj mirteloj ofte troveblas en malvarma lakto-supo. Sovaĝaj arbaraj fragoj (žemuogės) estas raraj kaj kutime post kolektiĝo tuj manĝatas.
Fruktoj
Pomoj, plumoj kaj piroj, kiuj prospere kreskas en Litovio, estas la plej kutimaj fruktoj - pro la klimato jam fragoj kaj persikoj, bone prosperantaj en la iom pli sudaj najbaraj landoj, pli maloftas. Ĉar ili ne toleras froston, tropikaj fruktoj kiel citrusoj, bananoj aŭ ananasoj devas esti enportitaj kaj tial ne estas partoj de tradiciaj lokaj pladoj. Dum la aŭtua rikolto, la lokaj fruktoj ofte kun spicoj kuiratas. Grosoj (agrastai) kaj riboj (serbentai) estas larĝe kultivataj; ili kun multe da sukero estas uzataj en marmeladoj kaj bakaĵoj. Ĉiuj menciataj fruktoj ankaŭ estas la bazo por sukaj likvoroj.
Viandaĵoj
La plej ofte uzata viando estas porkaĵo, sekvate de bovaĵo; por tuja konsumo ĝi ofte estas kradrostata, aŭ kovrata je paneroj kaj fritata, en plado simila al eskalopo. Nuntempe ne plu necesas zorgiĝi pri la konserviĝo de viando, sed tamen pluraj tradiciaj teknikoj de viandokonservado restas popularaj, interalie marinado, saltado, sekigado kaj fumaĵigo. Ne nur porka viando kiel ŝinkoj aŭ porkaj kolbasoj estas fumaĵitaj, sed ekzemple ankaŭ kokaĵoj - krome kompreneble fiŝoj (vidu sube) kaj pluraj specoj de lokaj fromaĝoj. Entute la produktado de kolbasoj estas formo de arto: multaj litovaj viroj ŝatas retiriĝi kun siaj amikoj kaj familianoj al fumaĵejoj por tutaj semajnfinoj, preparante kaj fumaĵigante kolbasojn, sed ankaŭ festante kaj disputante pri la plej bonaj proceduroj de kolbasofarado.
Fiŝoj
Litovio situas borde de la Balta Maro, kio donas la eblecon kapti marajn fiŝojn, sed krome havas pejzaĝon plenan je lagoj kaj riveretoj. Kaptitaj fiŝoj estas ofte bakataj komplete aŭ farĉitaj, aŭ fumaĵitaj sed tamen tuj manĝataj. Ankaŭ ŝatatas la juda fiŝa recepto "gefilte fiŝ" (jide געפֿילטע פֿיש). Haringoj estas marinitaj, bakitaj aŭ servitaj en gelatenaĵo.
Fumaĵitaj fiŝoj (kaj maraj kaj dolĉakvaj) estas populaj pladoj, inter ili soleoj kaj angiloj. Aparte fumaĵitaj maraj fiŝoj kompreneble furoras proksime de la Balta Maro, ekzemple en Neringa kaj Palanga.
Laktoproduktoj
Laktoproduktoj havas gravan rolon en litova kuirarto; kazeaj fromaĝoj povas esti dolĉaj, salaj, aromigitaj je karvio aŭ fumaĵitaj. Litovaj buteroj kaj kremoj kutime estas riĉaj je grado. En Litovio samkiel la aliaj du baltaj landoj furoras dolĉaĵoj el freŝa kazea briketo kun ĉokolada aŭ sukera kovraĵo, nomataj sūreliai ("fromaĝetoj").
Azaleo
Azaleo estas komuna nomo por plantoj de subgenroj Pentanthera kaj Tsutsusi de la rododendra genro, familio de erikacoj. La azaleoj havas grandajn, multnombrajn, belkolorajn florojn.
Final Fantasy
Final Fantasy (Japane:ファイナルファンタジー [fajnaru fantaĝii] ; angle [fajnl FANtasij] ; traduko: Fina Fantazio) estas unu el la plej fama serio de rolludaj videoludoj de Squaresoft, (nune Square Enix). Ĝi estas tradukebla "Fina Fantazio". Mallongigata nomo : "FF". Nun, ĝi estas pli ol simpla rolludo videoludo, ĉar serio de aliaj produktoj (gadĝetoj, animeoj, filmoj, mangaoj, etc.) havas ĉi tiu nomo.
Oni komparas ĝin kun Dragon Quest.
ASUS
ASUSTeK Computer Inc., kutime nomata ASUS, estas tajvana plurnacia aparatara kaj elektronika firmao. La stabejo estas en la Beitou-distrikto (Tajpeo, Tajvano). Ĝiaj produktoj enhavas tablajn komputilojn, tekokomputilojn, LED/LCD-panelojn, poŝtelefonojn, retkonektadajn aparatarojn, ekranojn, ĉeftabulojn, vidkartojn, optikajn konservejojn, plurmediajn produktojn, servilojn, laborstaciojn kaj tabulkomputilojn.
Nomo
Laŭ la retejo de la firmao, la nomo ASUS originas de la angla vorto Pegasus (Esperante: Pegazo). Pegazo estas ĉevalo kun flugiloj de la greka mitologio. Nur la lastaj kvar literoj de la vorto estis uzata, do la nomo havas altan pozicion en alfabetaj listoj.
Final Fantasy
Nefermita esperantlingva muziko
En Fina Fantazio XI, la malferma muziko de la ludo estas en esperanto. Ĝia titolo estas "Memoro de la ŝtono"
Jen la teksto:
''Fluas nun sango senkulpa Sur Vana’diel, vasta ter’. Tremas la tuta mond’ Pro l’ plago en desper’. ''
''Preventas ĝin Nenia sort’; Haltigas ĝin Nenia fort’. ''
''Sed tra la nokto tempesta Brilas jen stelo de glor’! Kontraŭ brutala kri’ Fontas jen kant-sonor’! ''
''Stelo brilanta, kanto sonanta: Revu kaj preĝu por ni! ''
''Mano kaj man’ kunpremitaj Trans la eterno sen lim’ Ne dismetiĝos plu Ne disligiĝos plu! ''
La Frédière
La Frédière [] estas franca komunumo en la departemento Charente-Maritime, en la regiono Puatuo-Ĉarentoj. Ĝi havis 81 loĝantojn en la jaro 2012.
Geografio
La Frédière situas en la centro de Charente-Maritime, norde de Saintes.
Distrikto Helmstedt
La distrikto Helmstedt (germane Landkreis Helmstedt) situas en la pleja oriento de la federacia lando Malsupra Saksio, en la nordokcidento de Germanio. Administra centro estas la samnoma urbo Helmstedt. La distrikto havas areon de 673 km², kaj fine de ĝi havis  loĝantojn.
Fontenay-aux-Roses (stacidomo)
Fontenay-aux-Roses estas franca stacidomo de Linio de Sceaux, situanta en komunumo Fontenay-aux-Roses (departemento Hauts-de-Seine).
Temas pri stacidomo de Régie autonome des transports parisiens (RATP) priservata de trajnoj de linio B (branĉo B2) de RER.
NGC 1875
NGC 1875 (aliaj indikoj — MCG 1-14-31, ZWG 421.39, ARP 327, VV 169, HCG 34A, PGC 17171) estas galaksio en konstelacio Oriono.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Transmaskla sekso
Transmaskla sekso aŭ vireca transgenra sekso estas terminego, kiu ampleksas transgenrajn individuojn, kies identecoj estas virecaj sed kiuj ne nepre konsideras sin viroj, kvankam ili povas. Ĝi inkludas unuflanke transgenrajn virojn, kiuj sin priskribas kiel virojn, kaj aliflanke neduumajn kaj triajn seksojn, kiuj havas virajn kvalitojn sed kies anoj ne identiĝas kiel viroj. Transmaskla individuo povas identiĝi kun multaj ecoj de vireco sed ne voli priskribi sin kiel "viro."
La angla versio de la retejo Facebook, interalie, permesas la elekton de transmasculine (transmaskla) kiel la sekso de uzanto.
17185 Mcdavid
17185 Mcdavid estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la de la usona amatora astronomo Charles W. Juels elde la Observatorio de Fountain Hills, proksime de Fountain Hills (Arizono, Usono).
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de la usona astronomo David McDavid, fakigita en la fotometrio kaj polarizometrio de la steloj Be. Li estis kunenketisto por la International Ultraviolet Explorer de la NASA (1989 - 1995). Li ankaŭ estas plenumita saksofonisto.
Novaj religioj de Japanio
Oni konas sub la nomo "novaj religioj" (新宗教, ŝinŝukjo) aron da religiaj movadoj kiuj aperis en Japanio depost la mezo de la 19-a jarcento. Multaj estas "sinkretismaj", kio signifas ke ili povas miksi elementojn de Ŝintoismo, Budhismo, Konfuceismo, Taoismo, la Bahaa Kredo kaj Kristanismo kaj ankaŭ okcidentaj ideologioj kiel, ekzemple, komunismo. Multaj novaj religioj estas fonditaj de virino, kies anoj havas grandan influon el la movado. La novaj religioj plej ofte havas geografian centron, kiu estas templo, templaro aŭ tuta urbo.
La plej grandaj novaj religioj estas Tenrikjo kaj Soka Gakkai. La plej konata en Esperantujo estas Oomoto, pro ties apogo al Esperanto.
Ekzistas pli ol kvarcent novaj religioj kaj eble 15 elcentoj da homoj en Japanio estas anoj de ili. Tamen multaj japanoj estas samtempe anoj de pluraj religioj.
Nombro da anoj
La datumoj por 2012 devenas el la Agentejo por Kulturaj Aferoj.
Canales de la Sierra
Canales de la Sierra [kaNAles delaSJEra] (Kanaloj de la Montaro) estas vilaĝo kaj municipo de Rioĥo (norda Hispanio), nome en la sudokcidenta komarko Supra Najerilla kaj en ties plej suda parto, nome Las 7 Villas.
Geografio
Ĝi estas tre aparta loĝloko kun nura komunikvojo al la cetero de la komarko kaj de la regiono laŭ la regiona ŝoseo LR-113 tra Villavelayo dum okcidente oni alvenas al la Provinco Burgoso. Ĝi estas je 84 km de Logronjo, provinca kaj regiona ĉefurbo, ĉe la supra fluejo de la Valo de la rivero Najerilla, je 1057 metroj super marnivelo.
La loĝloko estas ĉe la montaro Sierra de la Demanda, kiu havas grandajn arbarojn de fagoj, pinoj kaj kverkoj. El varia faŭno, menciindas lupoj, cervoj kaj lutroj, krom abundaj rabobirdoj.
En Canales elfluas la samnoma rivero, kiu kuniĝas en Villavelayo kun la rivero Neila formante Najerilla.
Historio
El la 16-a ĝis mezo de la 19-a jarcento, Canales estis prospera kaj demografie kreskiĝanta loĝloko pro florado de tekstila industrio (kvankam ne tiom kiom ĉe Supra Cidacos kaj Nova Kamero). Ĉi tie estis ĝis ses fabrikoj. Sed tio ŝanĝiĝis meze de la 19-a jarcento, kiam la konkurenco de la moderna tekstila industrio de Katalunio ruinigis la lokan tekstilan industrion, tro mandependa kaj tro malmulte mekanizita (kun konsiderinda malprogreso en la adoptado de energioj alternativaj al la hidraŭlika), kaj tro for de la ĉefaj fervojoj. Pro tio ekde 1870 oni fermis iom post iom tiujn fabrikojn, kaj en 1871 restis nur unu, kaj paralele la loĝantaro elmigris al novaj industriaj centroj. ​
Sed diference de aliaj najbaraj municipoj Canales posedis fortan brutobredadon de ŝafoj, pro kio la loĝantaro ne dependis tiom de la tekstila industrio kiom ĉe Munilla, Enciso kaj Ezcaray. Tamen dum la 20-a jarcento ankaŭ la brutobredado perdis gravon kaj denove la loĝantaro elmigris dekomence ĉefe al Ameriko (Argentino, Kubo kaj Ĉilio) kie enmigris ĝis 300 lokanoj en la unuaj jardekoj de la 20-a jarcento.
Aktualo
Kaj finfine la rura elmigrado de la 1960-aj kaj 1970-aj jaroj plialtigis la senloĝigadon de la loko, kiu perdis loĝantaron ekde la komenco de la jarcento. Ekde tiam ĝi sukcesis reteni sian loĝantaron proksime de la 100 loĝantoj pere de brutobredado kaj turismo. Krome ĝi estas ankaŭ somerumejo, kaj tial la loĝantaro ege pliiĝas dum la somerferia periodo.
Vizitindaĵoj estas preĝejoj kaj ermitejoj (el kiuj unu romanika Ermitejo de Sankta Kristoforo), blazondomoj en interesa historia kerno, montara pejzaĝo, ktp.
Löningen
Löningen estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Cloppenburg de la federacia lando Malsupra Saksio. Historie la teritorio apartenas al la regiono Oldenburgio. Fine de la komunumo havis  loĝantojn. Löningen situas borde de la rivero Hase.
SIN
La vorto havas plurajn signifojn:
Blascosancho
Blascosancho [blaskoSANĉo] estas municipo en la nordoriento de la provinco Avilo, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al komarko La Moraña aŭ Komarko de Arévalo kaj al la jurisdikcia teritorio de Ávila, en la centro de la provinco.
Geografio
Ĝia municipa teritorio okupas totalan areon de 22,95 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 101 loĝantojn. Ĝi distas 27 km de Avilo, provinca ĉefurbo.
Historio
En Mezepoko okazis reloĝado. La areo apartenis al la Regno Kastilio.
Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj) kaj brutobredado kaj rilata komercado. Lastatempe kultura kaj rura turismo ekgravis (popola arkitekturo, historia heredo, piedirado).
Insulo Thetis
Insulo Thetis estas insulo de la Golf-Insularo en la Georgia Markolo inter Vankuvera Insulo kaj la ĉeftero de Brita Kolumbio. Ĝi havas ĉ. 350 loĝantojn kaj estas atingebla per regule kursanta pramŝipo de Chemainus. La insulo ricevis sian nomon en 1851 laŭ la ŝipo HMS Thetis, 36-kanona fregato de la Reĝa Mararmon kiun estris Kapitano Augustus Leopold Kuper (laŭ kiu nomiĝas la proksima Insulo Kuper). La ŝipo siavice havis sian nomon laŭ la nereidino Thetis de Greka mitologio. La unuaj setlantoj venis al Insulo Thetis en 1874 sed daŭra setlado establiĝis en la 1890-aj kaj 1900-aj jaroj.
Els Catarres
Els Catarres, esperante La Kataroj, estas kataluna pop-muzika bando. Ĝiaj komponantoj estas Èric Vergés kaj Jan Riera, el Aiguafreda, kaj Roser Cruells, el Centelles.
Historio
Ilia unua grupo de kantoj estis disponebla ekskluzive per la interreto. Per unu el ili, "Jennifer", kanto kiu parolas pri la malpermesita amo inter kataluna patrioto kaj vulgara knabino el Castelldefels, ili devenis konitaj.
Pellenz
La Pellenz estas montetara lando en la nord-okcidenta parto de la mezrejna baseno inter  Mayen kaj Andernach. Krome ekzistas komunumaro kun la sama nomo en Rejnlando-Palatinato.
Geografio
Al Pellenz apartenas la industriaj komunumoj Ochtendung, Kruft, Nickenich, Plaidt  kaj  Kretz, krome  Niedermendig (hodiaŭ  Mendig), Kottenheim, Thür kaj la rande de la  Maifeld situanta Polch. La regiono troviĝas apud la aŭtoŝoseo A61. La fervoja linio Pellenz-Eifel iras tra la regiono.
La montetara pejzaĝo malaltiĝas direkte al la rejna valo. Vulkanaj montetpintoj karakterizas la pejzaĝon. La rivero Nette estas la suda limo al la Maifeld.
Historio kaj etimologio
En Pellenz arkeologoj malkovris homajn setlejojn de pli ol 300.000 jaroj. Troviĝis tie keltaj kaj romiaj restaĵoj. Turista allogaĵo estas Burgo Wernerseck.
La teritorio apartenis al la iama grafo de Virneburg Grafoj de Virneburg. La nomo Pellenz verŝajne venis de la latina „palatium“ (palasto) aŭ  „terra palatina“ (Palatinlando).
Ekonomio
En la regiono estas dominas agrikulturo. Videblas ĉie la subĉiela ekspluatado de pumiko kaj lafo. Fabrikoj por konstrumaterialo (aerkamerblokoj) abundas.
Frank Wedekind
Frank WEDEKIND [frank WEdekint] (naskiĝis la 24-an de julio, 1864, mortis la 9-an de marto, 1918) estis germana verkisto.
Frank Wedekind naskiĝis en Hanovro. Sian junaĝon li pasigis en Svislando. Post studado de juro li laboris interalie kiel varbisto, ĵurnalisto, sekretario en cirko, dramaturgo kaj aktoro. La tempon de 1899 ĝis 1900 li pasigis en aresto, ĉar satira poemo lia kontraŭ Vilhelmo la 2-a en revuo Simplicissimus ofendis moŝtulon.
Liaj humuraj, satiraj verkoj direktis sin kontraŭ la konvencia moralo de la burĝaro. Siatempe forte kritikata kaj cenzurata, Frank Wedekind nuntempe estas rigardata unu el la gravaj influintoj al la Ekspresionismo kaj la Absurda Teatro. Wedekind mortis en Munkeno.
Mitoj pri kreo
Kreo aŭ kreado indikas agon per kiu la estaĵaro komencas ekzisti sen io ajn ekzistanta antaŭaĵo el kiu ili formiĝus. Oni diras ankaŭ kreo el nenio, kie nenio estas negativa koncepto por supozigi mankon de io ajn antaŭa. Tiu aperiĝo en la ekziston, laŭ religioj kaj mitoj kaj laŭ multaj filozofioj, estas frukto de libera ago de la volo de Dio aŭ diaĵo. Tiu alestiĝo povas esti pensita kiel dummomenta, sed tiu kondiĉo ne estas elemento esenca al koncepto de kreado.
Kutime tiu koncepto pri kreado povas referenci al la kreado de ĉio (la mondo), aŭ ankaŭ al kreado de unuopaj estaĵoj.
Ĉu kreado aŭ antaŭekzisto?
Ne ĉiuj religioj proponas kredon laŭ kiu la mondo estis kreita el nenio. En la greka mitologio, ekzemple, la materia kaj ĉiela mondo jam ekzistis laŭforme de kaoso, kiu sekve transformiĝis al la kosmo originante eĉ la diojn. Aliaj religioj-vivkonceptoj, kiel budhismo, dogmas ke la mondo neniam komenciĝis. Aliaj supozas ke la mondo devenas el io ajn kiel el speciala aĵo...
Ĉu kreado aŭ evolucio?
En la 19a jarcento (kaj foje ankoraŭ hodiaŭ) laŭ iuj kulturaj medioj la evolucio (aparte de la specioj) indikus ke, la kreo el nenio estas koncepto superflua ĉar la evolucio povus okazi sendepende de iu supera ordonanto aŭ ordiganto. Sed kreistoj, ofte en akordo kun evoluciistoj, procedas al konstruo de sia mond-viv-koncepto trovante ke, la du principoj ne nepre kontrastas unu la alian, eĉ ili povus akordiĝi ĉar en la koncepto de kreado ne estas preterlasata la evolucio, eĉ ĝi fakte povas esti karaktero de la aĵaro kreita ĉar antaŭvolita de la kreinto.
Ĵuse alfaciĝis teoriumado pri kreado ne pli encentrita ĉirkaŭ la kutimaj teologioj kaj savigaj celoj. En tiu konceptado pri kreado, Dio (aŭ diaĵoj) ne esprimas iun ajn etikan superrigardon sur la karakterizoj de la evolucioj kaj la celo de la kreado ne plu koincidas kun la alveno de la homa specio. Tiu koncepto estas propra de diistaj filozofioj, en kiu Dio ne surprenas etikajn funkciojn. Kiel evidentas, tiu konceptado oponas al tiu de la teoetotomioj (socioj en kiu Dio ne estas la pura kreinto kiu forlasus la kreaĵaron – aparte la homon – al siaj elektoj sendepende de la etikaj valoroj).
Evidentas ankaŭ ke tiu koncepto estas tute malsama ol iu subtenata de teorio nomata Intelligent Design, ĉar laŭ tiu ĉi okazas ĝuste ke la eksterordinareco de la plano kaj ĝia plenumiĝo postulus apartan intervenon de Dio. Evidentas ke por la kultistoj de la Inteligenta Dezajno kreado kaj evolucio ne kontrastas inter si; ne evidentas, male, almenaŭ laŭ iuj pensuloj, ĉu la Inteligenta Dezajno povas eviti la cenzuran noton de kreismo (kie oni kredas preskaŭ sperti la kreantan agon de Dio en apartaj evoluciaj biologiaj fenomenoj).
Kreado laŭ religioj kaj mondaj kulturoj
Sekvas priskriba listo de mitoj pri la kreado de la diversaj religioj. Por pliprofundigi la scion pri ili estas konsilite referenci al la artikoloj pri unuopaj religioj kaj kulturoj.
Kreado laŭ Ajnuoj
Laŭ tiu antikva japana kulturo-religio, kiam la Kamui decidis la kreadon de tiu ĉi mondo, jam ekzistis ses paradizoj kaj ses inferoj kie travivis dioj, demonoj kaj bestoj, hierarkie interrilatantaj. La kreado konsistas el manipulado kaj readaptado de jam ekzistantaĵo.
Kreado laŭ Apaĉoj
En la komenco nenio ekzistis krom la ĉioma mallumo. Abrupte en la mallumo emerĝis rondaĵo, unuflanke flava kaj aliflanke blanka. Ene de tiu kuŝiĝis barbohava hometo, el kies aktivado kreiĝis ĉio nun ekzistanta.
Kreado laŭ Aŭstraliaj aborigenoj
Ĉe tiu kulturo la mitoj de la kreado montras fundamentan gravecon. La kreado reiras al la «Tempo de la Sonĝo» dum kiu gigantaj estaĵoj, (Totemoj), trairis la teron kantante pri tio kion renkontis (rokoj, akvaĵoj, bestoj, plantoj) kaj tiel farante ili kunportis tiujn elementojn al la kreiĝo vera kaj propra.
Facile emerĝas el tio ke ankaŭ por la aŭtralaj aborigenoj, la kreado ne estis el nenio.
Kreado laŭ Babiloniaj mitoj
En la babiloniaj religioj la mitoj de la kreado estis priskribitaj en la poemo Enuma Eliŝ, kies ekzistas diversaj formoj, kies la plej antikva reirigas al 1700 a.K.
Laŭ tiu priskribo, la diaĵo Marduk armeiĝis por batali la maran monstron Tiamat: la venkitan monstron li dividis en du partojn kiuj fariĝis la tero kaj la ĉielo. Poste li detruis ankaŭ la edzon de Tiamat Kingu, kies sango estis uzita por krei la homaron.
Ankaŭ tie ĉi oni vidas ke ne temas pri kreado el nenio sed pri transformiĝo de io jam ekzistanta.
La kreado laŭ Bantuoj
Laŭ tiu civilizo la demiurgo alestigis la mondon tiel: origine la tero estis nur akvo kaj mallumo. Mbombo, la blanka giganto, superregis en tiu kaoso. Iun tagon li sentis fortan doloron nivele de la stomako kaj vomis la sunon, la lunon kaj la stelojn. Li vomis ankoraŭ kaj aperis aliaj estaĵoj...
Kiel oni vidas: la «kreo» profitas de io jam ekzistanta.
Kreado laŭ Budhismo
Budhismo kutime ignoras la demandojn koncernantajn la originon de la mondo kaj de la vivo. Gautama Budho tiurilate diris ke supozoj pri la mondofiniĝo kaj similaj portus nur enuon kaj frenezon, kaj asertis ke ne mem havas intencon ekspliki tiaĵojn ĉar la samaj neniel helpas sian celon, nome atingi la iluminiĝon.
Kreado kaj Kaoso
La scienca difino de kaoso estas manko de ordo. En multaj mitologioj la kaoso estas kondiĉo antaŭekzistanta, tial elemento el kiu originas ĉiu aĵo. La kaoso estis la natura stato de la materio.
Kreado laŭ Ĉerokoj
Dekomence ekzistis nur akvo super kiu vivis ĉiuj bestoj kaj en kiu ankaŭ la ĉielo estis submergita. La Sankta Skarado esploris kaj sur fundo trovis koton... kaj per la koto li ĉion alestigis, aparte la landon de Ĉerokoj.
Ankaŭ tie foras la nocio de kreado el nenio.
Kreado laŭ ĉinaj kulturoj
En Ĉinio ekzistis/as multaj kulturoj. Jen kvin vidpunktoj pri la kreado:
La kredo el nenio penas eliri, ankaŭ en Tao pli ol pri kreo el nenio temas pri disvolviĝo de io ekzistanta samnatura kun la la estaĵoj devenantaj.
Kreado laŭ Kristanismo kaj judismo
Fundamenta elemento de la kredo kristana kaj juda estas ke la mondo kaj ĉiuj estaĵoj, animhavaj kaj senanimaj, estis kreitaj de Dio. En la Biblio elstaras du rakontoj pri la kreado antropologie kaj mite priskribitaj en la ĉapitroj 1a kaj 2a de la Genezo, la unua el la libroj konsistigantaj la Biblion.
La Biblio detaligas ke la mondo estis kreita en sep tagoj: tiu septaga indiko se iam estis konsiderita laŭlitersence, hodiaŭ juĝiĝas aspekto mita kaj fabela portanta la esencan anoncon. La anonco informas ke la kreado laŭtempa disvolviĝis.
Laŭ tiu libro, Dio antaŭekzistis de ĉiam al la serio de la kreitaro. Ĉiu krea ago de Dio estas akompanata de lia ĝojo pro la beleco de la rezulto. La homo (viro kaj virino) estis kreita por reflekti la dian potencon, por ke ili amu kaj administru la rimedojn de la mondo kaj oferu al Dio.
Unika en la tuta serio de la kreitaj aĵoj, la homaro, viro kaj virino, estas ankaŭ unika portanto de la dia bildo. Pro la fakto ke ili estas la bildo de Dio, la homaro taskiĝas komunume travivi kun Dio mem, prizorgi unu de la alia kaj kune gardi la mondon. rezistante kontraŭ la egoismon por nome komunumigi kun li kaj kun la aliaj: se la homaj estaĵoj elektas travivi tion, ili evitas la individuismon kaj falsan mem-realiĝon.
Tio estas esprimita per la unua ribelo de la homo (la persona peko de Adamo) kiu simbolas la kondutemon de unuopa homo. Obeante al tiu emo la homo plagiĝas ĉiam pli kaj izoliĝas en memsufiĉeco kiu reale estas morala kaj spirita kadukiĝo.
Malsamecoj kaj harmoniiĝo de la du biblliaj rakontoj pri la kreo
Jen la unua rakonto, kuŝanta el la Genezo (1,1-28): “1 En la komenco Dio kreis la ĉielon kaj la teron. 2 Kaj la tero estis senforma kaj dezerta, kaj mallumo estis super la abismo; kaj la spirito de Dio ŝvebis super la akvo. 3 Kaj Dio diris: Estu lumo; kaj fariĝis lumo. 4 Kaj Dio vidis la lumon, ke ĝi estas bona; kaj Dio apartigis la lumon de la mallumo. 5 Kaj Dio nomis la lumon Tago, kaj la mallumon Li nomis Nokto. Kaj estis vespero, kaj estis mateno, unu tago. 6 Kaj Dio diris: Estu firmaĵo inter la akvo, kaj ĝi apartigu akvon de akvo. 7 Kaj Dio kreis la firmaĵon, kaj apartigis la akvon, kiu estas sub la firmaĵo, de la akvo, kiu estas super la firmaĵo; kaj fariĝis tiel. 8 Kaj Dio nomis la firmaĵon Ĉielo. Kaj estis vespero, kaj estis mateno, la dua tago. 9 Kaj Dio diris: Kolektiĝu la akvo de sub la ….. Kaj Dio vidis, ke ĝi estas bona. 26 Kaj Dio diris: Ni kreu homon laŭ Nia bildo, similan al Ni; kaj ili regu super la fiŝoj de la maro kaj super la birdoj de la ĉielo kaj super la brutoj, kaj super ĉiuj rampaĵoj, kiuj rampas sur la tero. 27 Kaj Dio kreis la homon laŭ Sia bildo, laŭ la bildo de Dio Li kreis lin; en formo de viro kaj virino Li kreis ilin.”
El tiu rakonto emerĝas ke Dio kreas la homon kiel lastan, nome kiel komplementon kaj celon de la tuta operacio.
Jen la dua rakonto, kuŝanta en Genezo 2, 4b-9: “4b Kiam Dio la Eternulo faris la teron kaj la ĉielon, 5 nenia kampa arbetaĵo ankoraŭ estis sur la tero, kaj nenia kampa herbo ankoraŭ kreskis, ĉar Dio la Eternulo ne pluvigis sur la teron, kaj ne ekzistis homo, por prilabori la teron. 6 Sed nebulo leviĝadis de la tero kaj donadis malsekecon al la tuta supraĵo de la tero. 7 Kaj Dio la Eternulo kreis la homon el polvo de la tero, kaj Li enblovis en lian nazon spiron de vivo, kaj la homo fariĝis viva animo. 8 Kaj Dio la Eternulo plantis ĝardenon en Eden en la Oriento, kaj Li metis tien la homon, kiun Li kreis. 9 Kaj Dio la Eternulo elkreskigis el la tero ĉiun arbon ĉarman por la vido kaj bonan por la manĝo, kaj la arbon de vivo en la mezo de la ĝardeno, kaj la arbon de sciado pri bono kaj malbono.”
En tiu dua rakonto la homo estas kreita unuamomente kaj ĉio alio tuj post por plibonigi kaj feliĉigi la vivon de la homo. Aperas ankaŭ aliaj malsamecoj.
Ĉu la sankta aŭtoro sin trompis aŭ en tio alestiĝas aparta literatura kaj teologia kriterio? Ekzegezistoj kaj esploristoj ekskludas ke li ne konsciis pri la malsameco, kaj jam de kelke jarcento konverĝas unuanime en la Hipotezo dokumenta, el kiu dedukteblas ke al la aŭtoro ne interesas la sinsekvo de la alestiĝo de la kreitaĵoj sed nur komuniki la dian revelacion kiu konstistis en la anonco ke DIO KREIS. Do, nenian kontraŭdiro, male vera harmoniiĝo.
Kreado laŭ la Nova Testamento
En la Nova Testamento la koncepto pri Dio fariĝas pli kompleksa kun la Triunuo] sed la kredo en la kreado el nenio restas la sama kun akcentado de la dia kontinua kreado.
Kreado laŭ Antikva Egiptio
En tiu kulturo estas raportitaj tri malsamaj rakontoj-konceptoj pri la kreado. En la unua dirita heliopa, origine sacerdota, metas en la centron la dion Atum, naskiĝintan el la praa oceano Nun. Atum per sia spermo, aŭ salivo, kreis la vakuon kaj la diinon Tefnut, kiuj generis diojn kaj homojn ktp.
En la dua, laŭ la doktrino memfisa la mondo estas verko de Ptaho, kiu per la koro, sidejo de la penso, kaj per la lingvo, vorto donanta vivon, generis ok siajn emanaĵojn, inter kiuj la homon.
Ankaŭ en la periodo de monoteismo, la kulto de la Suno, dio unika, profitas la kredo je io jam ekzistanta kiel patrino Uzzit por la kreo. Neniu el tiuj legendoj pensigas el kreado el nenio.
Kreado laŭ Ĝajnismo
Laŭ tiu religio ĉio, aparte la animoj, estas eterna kaj do ekzistas de ĉiam: renoviĝas nur la eventoj per kroma disvolviĝo. Eĉ ne estas elpensita kreado el nenio.
Kreado laŭ kulturoj de Japanio
La precipa kosmogonio diras ke la dio Izanagi kaj la diino Izanami agitis la oceanon per lanco kaj estiĝis eta insulo. La du diaĵoj malsupreniris la insulon kie kreis la precipajn insulojn, la diojn kaj la antaŭulojn de Japanio.
Ankaŭ tie ĉi ĉio komenciĝas el io jam ekzistanta aŭ dia.
Kreado laŭ Gnostikismo
Granda parto de la gnostikaj sektoj teoriumis ke la mondo ne estintus kreita de Dio, sed de Eonoj, kiuj kune estigis la Pleromon.
La eonoj, en multaj gnostikaj sistemoj reprezentas emanaĵojn de la unua Dio, konita ankaŭ kiel la eono plej perfekta, profundeco, Unua Principo, Komenco...
Tiu unua esto estas mem eono kaj entenas en si mem alian eonon kun kiu kaj per kiu agadas kaj devas agadi kune. Okazis ke tiu ĉi, foje nomita Sofio (Saĝo), agis tute sole estigante la kaoson kaj ĉiujn suferojn en la mondo.
La Evangelio de Judaso (legebla en esperanto ĉe aŭ [http//www.ueci.it]), ĵuse elfosita en Egiptio, mencias eonojn kaj parolas pri la instruoj de Jesuo Kristo rilate ilin. En fama pasaĵo de tiu evangelio, Jesuo mokas la disĉiplojn por tio ke ili adoras la kredatan veran Dion, kiu fakte estas la malbona demiurgo.
La koncepto pri kreado el nenio en gnostikismo estas konservata enflue de la Biblio, sed fora el la simpleco de la Biblio kaj foje ne distingate la kreinton el la kreaĵo.
Kreado laŭ Mitologio de klasika Grekujo
La koncepto de kreado el nenio ŝajnas eĉ ne hipotezata. Platono en sia dialogo Timeo priskribas la kreantan agadon de la Demiurgo kiu modlas kaj prilaboras la kaosan materion al la eternaj ideoj. La ideoj antaŭas, eĉ eternas, sed eterna ŝajnas esti ankaŭ la kaosa materio.
En la Teogomio de Heziado, estas priskribita la origino kaj naskiĝo de la dioj (kaj de la herooj), kiuj ĉiuj estas antaŭataj de la kaosa materio.
Kreado laŭ la Inkaj mitoj
Ĉiuj mitoj de la amerindaj kulturoj pri la origino de la universo natura kaj homa kaj dia startas ĉiam el io jam ekzistanta, el kio emerĝas la potenculo kiu modlas kaj superregas la kaoson. La kreo el nenio ŝajnas ne flugtuŝi tiujn mitojn.
Kreado laŭ Hinduismo
En la filozofio-religio hinduista svarmas multaj interpretoj kaj konvinkoj rilate la originon de la universo videbla kaj nevidebla, kaj rilate ĝiajn kaŭzojn kaj celojn. La senfinaj priskriboj pri la formiĝo kaj evoluiĝo de la mondo montras ke la dioj dominas kaj superregas la transformiĝojn de la natura vivanta kaj nevivanta. La vortoj «kreo» kaj «kreanto» (vidu Brahman) ĉiam travidigas ion sur kio agadas la dia potenco.
La laŭscienca evolucio ankaŭ por ili, kiel por kristanismo, ne ekscitas problemon, sed nur pro tio ke la materio havas sian sendependan kuron kiel io fatala.
Kreado laŭ Inuit-kulturo
En la inuita mitologio klaras ke la trikstero, nome la bonfara kaj potenca Korvo, kreas profitante de io antaŭekzistanta.
Kreado laŭ Iroka kulturo
En la komenco la demiurgo laŭ Irokanoj aktivis sur oceano de akvoj kaj helpe de la mondo de la ĉieloj fontigis la vivon ktp. La oceano ne estis el nenio
Kreado el nenio laŭ Islamo
Islamo konverĝas kun kristanismo kaj judismo en la kredo pri la kreado de la mondo intervene de Dio, kiu agas sur nenio, nome fontigas la mondon el manko de ĉio. Ili ĉiuj havas la saman fonton: la Biblio.
«Vere via Sinjoro estas Alaho, kiu kreis la ĉielon kaj la teron en ses tagoj kaj estas stabile sidiĝinta sur la trono, por reguligi kaj estri ĉiujn aferojn» (Korano 10,3)". Ĉio okazinta kaj okazanta ricevas el lia konstanta kreado.
Kreado laŭ Majaoj
Ankaŭ laŭ la Majaoj en la komenco estis nur la ĉielo kaj la tero, personigataj de iu speca triunuo. La dioj volis ke estu adorantoj kaj pro tio ellaboris la ekzistantajn elementojn por krei la homojn ktp.
Kreado laŭ Maorioj
Ili mitigis ke iam la ĉielo kaj la tero estis unuigitaj kiam la Patro Ĉielo kaj la Patrino Tero geedze kuniĝis kaj naskis multajn gefilojn, tiel ili popoligis la teron. Ankaŭ tie la kreado ne startas el nenio, sed el io jam ekzistanta.
Kreado laŭ Navahoj
Dekomence estis kvar Sanktaj Personoj, supernaturaj, kiuj vivis subtere. Granda subtera enakvigo devigis ke tiuj uloj surfaciĝu kaj komencigu la eventon "homo" kiun ili aperigis el la ŝelo de greno blanka kaj flava. La dioj kreis homojn por ke ili praktiku religiajn ceremoniojn...
Do, la kreo supozas elementon jam ekzistantan, nome la tero.
Kreo laŭ Nord-ĝermana mitologio
Odino kaj liaj fratoj uzis la korpon de Imiro por krei la universon, kiu konsistas je naŭ mondoj. El la korpo de Imiro ili devenigis ĉion eĉ la arbajn trunkojn el kiuj estiĝis la unuaj homoj.
Kreado laŭ Polineziaj mitoj
Ankaŭ laŭ tiuj diversaj mitologioj la kreado de la diversaj aĵoj kaj homoj supozas la ekziston de teraĵoj kaj ĉielaĵoj.
Kreado laŭ Hebrea kabalo
La Kabalo startante el koncepto biblia pri la kreado el nenio ludas tra konsideroj kaj admiroj pri la dia krea agado, foje profitante de la antropomorfismoj jam ĉeestaj en la bibliaj tekstoj. El tiuj konsideroj-meditadoj, iuj rabenoj vidas ion anticipan de la moderna teorio de praeksplodo aŭ Big Bang. Fakte, en la kabalo kaj aliaj hebreaj paralelaj legendoj, grande funkcias la elemento lumo kiel dia elemento ĉion originanta kaj oni parolas ankaŭ pri antaŭa, kreita, mondo tute spirita.
Kreado laŭ Surat Ŝabd Joga
La kosmologio de la Surat Ŝabda Joga kiu estas metodo uzata de diversaj religioj por reunuiĝi al la Absoluto, konfesas serion da emanaĵoj ekde la plej perfektaj al la malpli perfektaj, inter kiuj aperas ankaŭ la mikrokosmo, do ankaŭ la homo.
Ĉi tie ne eblas paroli pri striktasenca kreado ĉar ĉiuj estaĵoj havas la saman originon sen iu ajn distingo inter kreanto kaj kreaĵo.
Kreado laŭ Zaratuŝtrismo
Laŭ la mitoj de Zaratuŝtrismo, Ahura Mazda, la supera kaj tuta bonkora Dio, kreis la mondon kaj ties ordon, sed samtempe kreis ankaŭ la du ĝemelajn spiritojn Spenta Mainju kaj Angra Mainju, la dion bonan kaj la dion malbonan... el kio la eterna lukto inter la bono kaj malbono. Se klaras la koncepto pri la kreado el nenio, ankaŭ videblas ke por ekspliki la originon de la malbono en la mondo estas “akuzata” la kreinto mem. Se vere, kiel diras prihistoriaj antropologoj, tiu religio influis la judan monoteismon, oni povas vidi kiel tiu lasta solvis la problemon de la malbono, morala kaj fizika: per la peko, nome la libera agado de la homo kiu elektas kontraŭ la kreinto mem.
Kreado laŭ Viko
Laŭ la fideluloj de tiu moderna «religio», ĝi ne havas precizan kosmologion kvankam laŭ la plej valorigita konfeso ĝi koncernas mistikan unuiĝon per kiu la Diino kaj Dio generis la universan mondon. Temus, do, pri pli panteismo ol kreismo.
Loanda
Loanda estas municipo de la brazila subŝtato Paranao, kiu taksis 21.211 loĝantojn en 2010.
Otto Kersten
Otto KERSTEN (naskiĝinta la 23-an de decembro 1839 en Altenburg, mortinta la 22-an de novembro 1900 samloke) estis germana esploristo kaj scienculo.
Vivo esplorista
En 1862 li partoprenis ekspedicion en Orientan Afrikon grimpante la Kilimanĝaron ĝis la alteco de 4200 metroj. Tiam li sukcesis fari observojn kaj notojn pri fenomenoj topografiaj kaj astronomiaj. La dua ekspedicio estis en la Sejŝeloj kaj la Maskarenoj. En 1864 sen akompano li vidis Madagaskaron kaj la Komorojn revenonte en 1865 Eŭropon.
Aliaj okupoj
En 1870/71 li fariĝis konsuleja kanceliero (germane: Konsulatskanzler) en Jerusalemo, poste li estris ĥemifabrikon en Berlino.
Ekonomia Akademio (Magyaróvár)
La Ekonomia Akademio en Magyaróvár estis la unua altnivela edukejo en Eŭropo. Ĝi havis plurajn nomojn, nuntempe ĝi estis integrita al Universitato de Okcidenta Hungario, kies fakultato funkcias ene de Fortikaĵo de Mosonmagyaróvár.
Historio
En la iama Magyaróvár la bienoj apartenis al saksa duko. Li fondis en 1818 Ekonomian Superan Privatan instituton (aŭ lernejon) por havi en sia bieno altnivelajn agrikulturistojn. Tiospeca lernejo estis la dua en Hungario post Georgikon. Spite la nomon la lernejo estis malferma, do rajtis tie lerni iu ajn. La instruado daŭris 2 jarojn komence latine, poste germane.
Dum la Hungara revolucio de 1848 pro la bataladoj la lernejo ne funkciis, en 1850 la Habsburga Imperio transprenis la taskojn. Ĝis 1869 la nova nomo estis Imperiestra kaj Reĝa Ekonomia Alta Edukejo de Magyaróvár. Ĝi estis la sola agrikultura altlernejo en la plena Habsburga Imperio.
En 1869 la hungara ŝtato transprenis la taskojn (samtempe eksperimenta maŝina stacio estis establita). La pli nova nomo estis Hungara Reĝa Ekonomia Alta Edukejo de Magyaróvár. Oni komencis enkonduki la hungaran lingvon, ekde 1884 nur hungare lernis la studentoj. Alvenis studentoj ankaŭ el Eŭropo. En 1872 la germana frakcio Universität für Bodenkultur kaj funkciis plu en Vieno memstare.
En 1874 la lernejo estis levita al akademio (Hungara Reĝa Ekonomia Akademio). Ĝi havis ankaŭ esplorajn institutojn. En la fruaj 1910-aj jaroj estis projekto integri la akademion al Universitato Erzsébet, sed pro la 1-a mondmilito ĝi ne sukcesis.
En 1942 la akademio estis levita al altlernejo (Agrikultura Altlernejo de Mosonmagyaróvár). Inter 1945-1949 la altlernejo iĝis frakcio de Agrarscienca Universitato, sed poste ĉesis la instruado.
Inter 1954 kaj 1962 la akademio renaskiĝis kiel Agrikultura Akademio de Mosonmagyaróvár. En tiu periodo okazis la Hungara revolucio de 1956 kun Salvo en Mosonmagyaróvár. En 1962 la nomo iĝis Agrarscienca Altlernejo de Mosonmagyaróvár, en 1970 ĝi estis integrita kiel fakultato de Agrarscienca Universitato.
Ekde 2000 la aktuala nomo estas Agrikultura kaj Nutraĵa Fakultato de Universitato de Okcidenta Hungario. La instruado okazas en niveloj BSc (bakalaŭro) kaj MSc.
22675 Davidcohn
22675 Davidcohn estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la en la kadro la kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de David Milton Cohn, III, finalisto de la The Discovery Channel Young Scientist Challenge (DCYSC) de 2006, scienca konkurso por lernantoj de mezlernejo, pro lia projekto pri sciencoj de la medio. Li estis lernanto ĉe la Rhoades School de Encinitas (Kalifornio).
REA
La vorto havas plurajn signifojn:
San Juan Diuxi
Geografio
San Juan Diuxi apartenas al la distrikto Nochixtlán al kiuj apartenas entute 32 komunumoj. Ĝi situas en la Miŝteka regiono de Oaĥako (regiono Mixteca), kiu apartenas al la nordokcidenta parto de la subŝtato. La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 1280 loĝantojn. El tiuj estis 638 viroj kaj 642 virinoj. La komunumo havas surfacon de 96.96 kvadratkilometroj. La meza alteco estas 2270 metroj super la marnivelo.
Sociogeografio
Fontoj: Statistikoj de la nacia geografia instituto INEGI pri la censo de 2005 (hispane: Conteo de Población y Vivienda de 2005).
Lonnerstadt
Lonnerstadt estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Erlangen-Höchstadt kaj en la distriktaro Meza Frankonio de la federacia lando Bavario. Fine de la komunumo havis  loĝantojn.
17186 Sergivanov
17186 Sergivanov estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la en la kadro la kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de Sergey O. Ivanov, kiu gajnis la duan rangon en la Intel International Science and Engineering Fair 2003 pro sia projekto en teamo pri matematiko, kaj trian rangon en la Memoria Premio Karl Menger de la American Mathematical Society. Li estis lernanto ĉe la "Centro de Kontinua Eduko pri Matematiko" de Sankt-Peterburgo, Rusio.
Glenn Corbett
Glenn CORBETT estas artistnomo de Glenn Edwin Rothenburg (1933 – 1993), nome usona aktoro.
Li militservis ĉe usona mararmeo kaj diplomiĝis ĉe Occidental College.
Corbett komencis sian karieron en televido per The Bigelow Theatre en 1951 kaj en kino per The Crimson Kimono (1959).
Dum 1960-aj jaroj li aktoris en kinfilmoj Man on a String, The Mountain Road, All the Young Men, The Pirates of Blood River ktp. krom en televidserioj kiel It's a Man's World, Route 66 (televidserio), The Man from U.N.C.L.E., The Virginian, The Road West, Star Trek kaj Land of the Giants.
En 1970-a jardeko li aperis en kino per filmoj kiel Chisum, Big Jake, Midway kaj en televido per serioj Bonanza, Alias Smith and Jones, Cannon, Gunsmoke, The Manhunter, Police Woman, Petrocelli, Police Story, The Doctors, Barnaby Jones, kaj aliaj.
Dum 1980-aj kaj 1990-aj jaroj Corbett aktoris en televidaĵoj kiel Fantasy Island, The Fall Guy, Manimal kaj Dallas. Lia lasta laboro estis en kinfilmo Shadow Force en 1992.
Esperanto-movado en Turkio
Pli poste en la 1970-aj jaroj emerita kolonelo Hayrettin Dural fondis asocion en Uskudar distriko de Istanbulo sub la nomo "Türkiye Esperanto Derneği" (Turka Esperanto Asocio). Li senpage instruis Esperanton al la publiko, li faris ekspozicion pri Esperanto, kaj li verkis kelkajn librojn pri Esperanto: Lernilo de dek lecionoj, turka libro pri Esperanto "Dünya Dili Esperanto", kaj li ankaŭ komencis prepari la "Turka-Esperanto granda Vortaron" sed ne sukcesis fini ĝin. En 2019 lia filino Mujde Dural redaktis la manuskripton de la vortaro kaj publikigis ĝin, sed la vortaro ankoraŭ bezonas relative gravan redaktadon. En la jaro 1980 dum la milita puĉo ĉiuj asocioj estis fermitaj. Post kelkaj jaroj Hayrettin Dural denove malfermis la asocion sed la asocio ne prosperis. En la jaro 2000 li demisiis kaj la asocion liveris al Enver Yalcin sed tamen la asocio ankaŭ ne prosperis kaj en la jaro 2003 ĝi fermiĝis. La malgranda tiama nombro de esperantistoj perdis sian intereson al la lingvo.
Post 2010 reaperis malgranda grupo de esperantistoj kaj ekde tiam kvankam la movado estas malforta oni sukcesis atingi kelkajn gravajn aferojn. Ekzemple:
-- Kvar Mezorientaj Kunvenoj estis organizitaj ĝis nun en Turkujo: Iznik (2009), Eskisehir (2010), Gaziantep (2012), Urgup (2016).
-- La retejoj de esperanto.net, lernu.net, learn.esperanto.com pere de zagreba metodo, kaj la poŝtelefona aplikaĵo Amikumu estas uzeblaj en turka lingvo.
-- La libro de Stano Marĉek "Esperanto per rekta metodo" estis tradukita al turka lingvo.
-- La revuo Turka Stelo eldoniĝas ekde la komenco de 2016 kaj en decembro 2020 ĝi fariĝis kvin jaraĝa: https://esperantoturkiye.wordpress.com/category/dergi-revueto/ -- Kreiĝis la retejo por la turka esperanto movado: https://esperantoturkiye.wordpress.com/
-- Kreiĝis la retejo por MONA Informado: https://monainformado.wordpress.com/
-- Kreiĝis retejo por la turka versio de la iama lernilo de ELNA "Free Esperanto Course" por instrui Esperanton al komencantoj kun instruanto: https://esperantokursu.wordpress.com/
-- En Esperantujo aperis la libro “Poezia Antologio, Nazım Hikmet Ran”, la 51-a libro el la Serio Oriento-Okcidento de UEA, eldonita de Mondial.
Péter Turzó
EdE-T
Esperanto-movado en Turkio
-- Kreiĝis reta vortaro EO-TR kaj TR-EO (tiu parto ankoraŭ ne finiĝis): https://tr-vortaro.info/#/
Péter Turzó
TURZÓ Péter, hungaro, fervojoficisto. Nask. 7 jun. 1870 en Privigye (nun en Slovakio), mortis 7 jun. 1934 en Gödöllő. En 1919 E-ista ano de la propaganda servo de la kontraŭrevolucia registaro en Szeged. Fine de la 1-a mondmilito li fondis la gazeton „Hungara Esperantisto“, eldonis kaj redaktis ĝin dum 1918-23. Unu el la ĉefaj revivigantoj de la hungara Esperantomovado post la milito.
Esperanto-movado en Turkio
-- Okazis diversaj instruadoj de Esperanto (ambaŭ en lernejoj kaj ekstere) kaj prezentoj por konatigi Esperanton al neesperantistoj.