cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Aŭgusto la 3-a (Pollando-Litovio)
Leben
Gewöhnlich wird von dem Sohn König Augusts II. und der Christiane Eberhardine von Brandenburg-Bayreuth behauptet, dass er sich wenig um Politik gekümmert habe. Solche Probleme hätten ihn überfordert. Betont wird, dass er gern Jagden veranstaltete, häufig in die Oper ging, sich um seine umfangreichen Kunstsammlungen kümmerte sowie großen Familiensinn bewies. Auch wenn dies nicht in Zweifel gezogen werden soll, zeigt die neuere polnische Forschung, dass August III. ein sehr fleißiger polnischer König gewesen ist (siehe die Veröffentlichungen von Jacek Staszewski).
Der Kurfürst wurde mit Unterstützung Österreichs und Russlands und den üblichen Bestechungen gegen den Kandidaten Schwedens und Frankreichs, Stanisław Leszczyński, zum König von Polen gewählt, was den Polnischen Thronfolgekrieg auslöste. August III. wurde am 17. Januar 1734 gekrönt und behauptete die Krone im Frieden von Wien 1738. Seine Durchsetzung fand also im Rahmen eines deutlichen Souveränitätsverlusts des einst sehr mächtigen Staates Polen-Litauen statt, der allerdings bereits unter August dem Starken eingesetzt hatte.
Die Spielräume für seine Regierung in Polen-Litauen waren angesichts des Streits zwischen den Magnatengruppen der Czartoryski und Potocki im Sejm äußerst eng. Die Magnatenparteiungen genossen ihrerseits ausländische Unterstützung, so dass Polen-Litauen zum Spielball rivalisierender Nachbarmächte wurde. Fast alle Reichstage blieben trotz einer Fülle von Reformvorschlägen beider Parteien ergebnislos (vergleiche Liberum Veto). Ein Beispiel waren die Reichstage von 1744 und 1746, in denen die Krone und der Großkanzler vorsichtig definierte Reformen im Wirtschafts- und Militärsektor auf den Weg bringen wollten. Letztlich scheiterten sie im Sejm an der Verzögerungstaktik der Gegenpartei, und unter ausländischer Einmischung. Ohne ordnungsgemäß abgehaltene Sejms mussten die Minister auch keine Rechenschaft ablegen, was die Korruption förderte.
Angesichts dieser Sachlage hofften sich der König und sein Premierminister Brühl in Polen mit dem „Ministerialsystem” sachsentreuer Magnaten (die in Schlüsselpositionen gesetzt wurden) über Wasser zu halten und beide Länder politisch verbinden zu können. Sie erlangten im Siebenjährigen Krieg sogar die Zustimmung ihrer drei Verbündeten für eine erneute Thronkandidatur Sachsens, aber die Erfolge waren nur scheinbar und nicht von Dauer.
Ein bescheidener Wirtschaftsaufschwung war in Polen weiterhin bemerkbar, später beeinträchtigt durch die Auswirkungen des Siebenjährigen Krieges (preußische Münzfälschung, Kontributionen, Requisitionen und teilweise Plünderungen durch russische Truppen).
In Sachsen führte Heinrich von Brühl nach dem Sturz Graf Sulkowskis von 1738 bis 1756 die alleinige Regierung, 1746 wurde er formell Premierminister. Er war ein erfolgreicher Diplomat und festigte die Verwaltung, wurde aber wegen falscher Finanzpolitik im Landtag 1749 scharf angegriffen. Trotz rücksichtsloser finanzieller Maßnahmen Brühls steuerte Sachsen in eine Staatskrise. Der Zwangsumtausch von Vermögenswerten in staatliche Schuldverschreibungen erschütterte die Wirtschaft, die ohnehin zu kleine Armee musste abgerüstet und ein bedeutender Anteil der Steuern verpfändet werden. Dazu kam der Druck von außen, denn der sächsische Export wurde durch die preußische (Zoll-)Politik jener Zeit stark behindert.
Aber erst der Siebenjährige Krieg brachte für Sachsen 1756 den Absturz. Die zu kleine sächsische Armee kapitulierte unter Graf Rutowski kampflos am Lilienstein, August III. und sein Hof zogen nach Warschau um, wo sie bis zum Ende des Krieges in relativer politischer Ohnmacht verblieben. Sachsen, nun behelfsweise von den Preußen und von einigen Kabinettsministern verwaltet, wurde zum Kriegsschauplatz und litt unter den hohen Kontributionen beider Seiten. Es bezahlte zweifellos einen großen Teil der preußischen Kriegskosten („Sachsen ist wie ein Mehlsack, egal wie oft man draufschlägt, es kommt immer noch etwas heraus.” Zitat: Friedrich II. v. Preußen zugeschrieben). Dresden selbst wechselte die Besatzung und wurde von Friedrich II. 1760 belagert, was umfangreiche Zerstörungen zur Folge hatte.
Als der Siebenjährige Krieg im Hubertusburger Frieden 1763 zu Ende ging, war das bis dahin recht wohlhabende Sachsen ruiniert, was der Hof nur ungern zur Kenntnis nahm. Auf die Vergabe der polnischen Krone hatte Sachsen zudem keinerlei Einfluss: Polen-Litauen war mehr denn je unter die Vorherrschaft Russlands geraten; den Nachfolger August III., Stanisław August Poniatowski, bestimmte die Zarin Katharina II. Dauerhafteren Nachruhm bescherte jedoch dem Kurfürst-König seine eingangs erwähnte Liebe zur Kunst.
Nachkommen
Am 20. August 1719 heiratete er in Wien
Trivia
In der Filmreihe Sachsens Glanz und Preußens Gloria wurde er vom Schauspieler Rolf Hoppe verkörpert. <br style="clear:right;" />
Eksteraj ligiloj
-->
Paolo Zacchia
Paolo ZACCHIA estis itala kuracisto, profesoro pri medicinaj sciencoj kaj krimmedicino, filozofo kaj poeto. Aplaŭdita kiel la Merkuro el la doktoroj kaj juristoj kaj la Hermeso de la italoj far siaj samtempuloj, Zacchia estis priskribita eĉ en la 20-a jarcento kiel “la plej erudicia eksponanto laŭ la medicinaj juraj demandoj de la 17-a jarcento. Li estis ankaŭ persona kuracisto de la papoj Inocento la 10-a kaj Aleksandro la 7-a, leĝa konsilisto de la Rota Roman kaj direktoro de la sansistemo de la papaj ŝtatoj. Paolo Zacchia estas konsiderata unu el la patroj de la Krimmedicino.
Biografio
Paul Zacchias naskiĝis en Romo en 1584, brile studis en la Piaj lernejoj kaj inter la jezuitoj, kaj kun arda fervoro akceptis la profesion de kuracisto, tamen ne forlasante muzikon, pentraĵon kaj poezion, kiujn li tre amis. Gajninte grandan reputacion en medicina praktiko, li estis nomumita kuracisto de papo Inocento la 10-a, kaj poste protokuracisto de la Vatikano.
Li dediĉis sin plej aparte al la studado de tiu parto de la arto, kiu celas lumigi la tribunalojn pri amaso da dornaj kaj delikataj demandoj, kiu estas konata kiel medicina jurisprudenco. Por tio, Zacchias kunigis grandegan materialon kaj zorge ekzamenis la verkojn de teologoj, en kiuj li trovis multajn kaj gravajn faktojn, kiujn li kolektis. Li formis verkon, kiu amplekse traktis ĉiujn demandojn pri gravedeco, aborto, nenaturaj mortoj, veneniĝo, murdoj, memmortigo.
Li inkluzivis frenezon, demonomanion, sorĉojn, prestiĝon, sorĉojn kaj aliajn superstiĉajn praktikojn, kiuj tiutempe ankoraŭ estis la regado de publika kredemo. La profunda erudicio kaj la delikata juĝo, kiuj karakterizas la laboron de Zacchias, igis ĝin klasika, ne nur por la kuracisto respondeca pri raportoj en krima justeco, sed ankaŭ por la teologo, kiu sin okupas pri la studo de kazoj de konscienco.
Ni nur bedaŭras, ke iuj partoj prezentas difuzan vortumon. Zacchias mortis en Romo en 1659, en la aĝo de 75. Liaj konatoj donis al li la kromnomon de la unua el kuracistoj, la Merkuro de la juristoj kaj la itala Hermeso. Lia edzino nomiĝis Terrenzia Cossi.
Benamaurel
Benamaurel estas vilaĝo kaj municipo de la Aŭtonoma Komunumo Andaluzio, en la provinco Granada, sude de Hispanio. Ĝi estas nordoriente de la provinco, en la komarko de Baza. Laŭ la statistika servo INE, en 2016, estis 2359 loĝantoj oficiale kaj etendo de 127 km². Distas 121 km de la granada ĉefurbo.
Elstaras la senegala tiparo de loĝejoj, plejparte konsistanta el kavo-domo elfositaj en la tereno, estante la municipo de Hispanio de malpli ol 15 000 loĝantoj kun pli da kavo-domo (1993), laŭ la inventario de kavo-domoj fare de la municiparo Diputación Provincial de Granada.
La nomo Benamaurel devenas de la araba vorto "Aben Moriel", kiu signifas "Posteuloj de Moriel", kaj kvankam oni mencias la posteulojn de Moriel rilate al la urbo en la 18a jarcento, ankoraŭ oni ne konas ion pri tiu homo. La setlejo Benamaurel eble datas el la Prahistorio, pro sia strategia loko proksima al la rivero kaj en alta punkto tre facile defendebla. Krome, la geologiaj karakteroj faras ke estas relative facila konstrui kavodomojn, kiuj prezentas esceptan stabilecon.
En la 1950-aj jaroj oni atingis pinton de iom pli ol 5000 loĝantoj kaj poste oni falis al nur iom pli ol 2000.
Uhuru Kenyatta
Uhuru Muigai KENYATTA (naskiĝis la en Najrobio) estas kenja kikuja politikisto kaj la filo de la unua prezidanto de Kenjo, Jomo Kenyatta. Dum la ŝtatprezidanta elektado de marto 2013 li gajnis 50,03 % el la balotoj post longdaŭra voĉdonnombrado.
Li eniris la Parlamenton en 2001 kaj fariĝis la ministro pri loka regado. Prezidanto Daniel arap Moi nomis lin kiel posteulon, sed Kenyatta malvenkis kontraŭ Mwai Kibaki dum la elektado de decembro 2002, kaj li iĝis gvidanto de la opozicio en la Parlamento. Li subtenis Mwai Kibaki'n en 2007 kaj nomumiĝis ree ministro pri loka regado en januaro 2008, kaj poste vicĉefministro kaj ministro pri komerco en la koalicio de aprilo 2008.
En julio 2013 li frontos proceson ĉe la Internacia Puna Kortumo pro akuzo (je 15 dec. 2010) de krimoj kontraŭ la homeco, pro kio li demisiis kiel ministro pri financo la 26-an de januaro 2012. La afero estas la perforto post la balotado en 2007–2008, dum kiu 800–1500 homoj mortis kaj ĉirkaŭ 200.000 rifuĝis.
En oktobro 2021, li estis citita en la skandalo de pandora papers.
9690 Houtgast
9690 Houtgast estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la usona astronomo Tom Gehrels de la Observatorio de la Monto Palomar kaj de la nederlandaj geastronomoj Ingrid van Houten-Groeneveld kaj Cornelis Johannes van Houten, de la observatorio de Leiden (Nederlando) en la kadro de la Palomar–Leiden survey.
Nomo
Ĝi estis nomita en memoro de la nederlanda suna fizikisto Hans Houtgast (1908–1982), asociita profesoro ĉe la Universitato Utrecht, konata pro sia multe citita artikolo de 1942 pri la nekohera difuzo de la lumo en la linioj de Fraunhofer. Fama kiel scienca observanto de eklipso, li prezidis la subkomitaton de IAU pri la.
Quemada
Quemada [keMAda] estas vilaĝo kaj municipo, kodo-279, en la provinco Burgoso, memstara komunumo Kastilio kaj Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al la distrikto Ribera del Duero, en la jurisdikcio de Aranda de Duero. La loknomo Quemada estas komprenebla kiel Bruligita, kaj tio aperas en la supra duono de la municipa blazono.
Geografio
Ĝi havas areon de 20.835 km² kun 255 loĝantoj (2021).
Lokaj riveroj estas Arandilla kaj Aranzuelo.
Historio
La areo apartenis unue al la Regno Kastilio. En Mezepoko okazis reloĝado fine de la 9-a jarcento.
Aktualo
Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj, vitejoj), kaj brutobredado (ŝafoj). Lastatempe plej ekgravis kultura kaj rura turismo, ekzemple piedirado tra naturaj lokoj. Inter vidindaĵoj menciindas la preĝejo kaj la ermitejo.
Brobdingnago
Brobdingnago (Brobdingnag) estas fikcia lando de gigantoj priskribita en dua parto de la libro La vojaĝoj de Gulivero fare de Jonathan Swift. Laŭ la libro, Gulivero vizitis ĉi tiun landon en la jaroj 1703–1705. La aŭtoro uzas Brobdingnagon kiel modelan landon, kies leĝoj kaj kutimoj estas optimumaj por homa socio, laŭ opinio de la aŭtoro.
Loko. Ĉefurbo
Laŭ la libro, Brobdingnago estas ŝtato okupanta grandan duoninsulon en la okcidento de Norda Ameriko, de kies ceteraj regionoj disigas ĝin ĉeno da vulkanaj montoj preskaŭ 50 km altaj.
Ĉefurbo de Brobdingnago estas Lorbrulgrudo; loĝantaro de Lorbrulgrudo estas ĉirkaŭ 600 000 homoj.
Specifikecoj
Homoj, animaloj kaj ĉiuj objektoj (kaj naturaj, kaj faritaj de homoj) en Brobdingnago estas 12-oble pli grandaj ol en ordinaraj landoj. Ekzemple, muŝoj havas la grandecon de birdoj. Ĉi tiu regulo estas korekta eĉ pri grandeco de hajleroj (kontraŭdirante al fiziko).
Interesante, ke, laŭ konsidero de Jakov Perelman, fizika potenco de homoj kaj animaloj de Brobdingnago devas esti proporcia ne al volumeno sed al areo de sekco de muskolo; tial vivo de Brobdingnaganoj priskribito en la libro kiel simila ("proporcia") de vivo de ordinaraj homoj ankaŭ kontraxdiras al fiziko. Laŭ Perelman, Brobdingnaganoj eĉ ne povus prospere elteni pezon de iliaj korpoj. Simile Perelman kritikis priskribadon de Liliputo.
Naturo
Ĉiuj bordoj de la duoninsulo estas malfacilaj por albordigo de ŝipo de ordinaraj homoj, sed brobdingnaganoj ne notas problemojn inter la bordoj kaj oceano. En la oceano ili vidas ordinarajn fiŝojn estantajn tre malgrandaj por ili. Balenoj estas nemulte pli malgrandaj ol homoj de Brobdingnago kaj de tempo al tempo estas manĝataj de ĉi tiuj homoj.
Plantoj kaj animaloj de Brobdingnago kiel regulo havas siajn pli malgrandajn konformaĵojn en iu ordinara lando, ofte en Eŭropo. Sed ekzemplo de "ne eŭropa" animalo de Brobdingnago estas simio; ekzemplo de animalo de Brobdingnago sen konformaĵo en ordinaraj landoj estas splaknuko (probable, rodulo, por aspekto nemulte simila al homo de ordinara lando).
Formo de regado kaj armeo
Brobdingnago estas monarkio. La estro de la ŝtato estas reĝo. Regantoj de urboj estas elektitaj, sed la aŭtoro ne priskribas sistemon de elektoj, nur skribas, ke ĝi estas "kiel en Venecio". Antaŭe en la lando okazis internaj militoj. Sed dum regado de avo de reĝo koninta Gulivero estis kontraktata packontrakto inter partioj; ekde tiu tempo en la lando estas paco.
Sed Brobdingnago havas armeon, kvankam eksteraj malamikoj ne ekzistas. La armeo konsistas el ordinaraj civitanoj, kiuj de tempo al tempo kunvenas por ekzercoj. Civilaj administratoj estas ankaŭ militaraj estroj por responda aro de homoj.
Kulturo, leĝoj kaj kutimoj
Alfabeto de brobdingnaga lingvo konsistas el 22 literoj. Presarto ekzistas tre delonge, sed bibliotekoj estas ne tre granda (plej granda biblioteko enhavas ĉirkaŭ 1000 librojn).
Ĉiu jura leĝo estas tre klara kaj enhavas ne pli multe ol 22 vortojn.
Simile al plimulto de ordinaraj nacioj, brobdingnaganoj uzas sep-taga semajno. Ilia libertago estas merkredo.
Scienco kaj teĥniko
Scienco de Brobdingnago konsistas nur el moralo, historio, poezio kaj matematiko. Matematiko progresigas nur kiel aplikita scienco; ĝi estas uzata por teĥniko kaj agrikulturo. Nivelo de tekniko de Brobdingnago ĉirkaŭ 1700 jaro estas simila de tiu de tiatempa Eŭropo, sed brobdingnaganoj ne scias pafarmilojn. Ili scias nur unu lando: Brobdingnago; Gulivero estas unua reprezentanto de alia lando en la historio de Brobdingnago.
Strato Abovjan
Strato Abovjan (armene: Աբովյան Փողոց), estas strato ĉe la centra distrikto Kentrono de la armena ĉefurbo Erevano. Ĝi estis konata kiel strato Astafjan inter 1868 kaj 1920.
La strato iras de la centra Placo de la Respubliko ĝis la statuo de eminenta armena verkisto Ĥaĉatur Abovjan (1809-1848), de kiu estas la nomo. Strato Abovjan estas la unua planita strato de la armena ĉefurbo.
Niculești (Buzău)
Niculești [nikuleŝtj] estas vilaĝo en Rumanio administre apartenanta al Vintilă Vodă.
Niculești situas en la valo de la rivero Slănic, ĉe vojo 203K, iranta de Vintilă Vodă al Buzău.
Odaŭara
Odaŭara (japane: 小田原市 [odaŭara-ŝi], Hepburn: Odawara-shi) estas urbo en la okcidenta parto de la gubernio Kanagaŭa en Japanio. Ĝi ekde la jaro 2000 havas la titolon Speciala urbo.
Enzim-inhibenzoj
enzima inhibenzo
Enzim-inhibenzoj estas kemiaj substancoj kiuj havas la kapablon detrui aŭ igi enzimojn neaktivaj.
konkura inhibenzo
Konkuraj inhibenzoj estas enzim-inhibenzoj kiuj efikas per tio, ke ili okupas la aktivan centron de enzimo, tiel malebligante al la substrato de enzimo okupi la centron.
La strukturoj de konkuraj inhibenzoj similas al enzim-substratoj; tio ebligas al ili konkuri kun la substrato por la enzim-liganta centro. Jam ligiĝinta al la enzimo, la konkura inhibenzo funkcias malsame ol funkcias la normala substrato, tiel la enzimo iĝas neaktiva.
nekonkura inhibenzo
Alia klaso de enzim-inhibenzoj, nomataj nekonkuraj enzim-inhibenzoj, sin ligas al enzimo ĉe centro malsama ol la aktiva centro. Tio ĉi kaŭzas ŝanĝiĝon en la figuro de aktiva centro, kaj rezultigas pli malgrandan afinecon de la enzimo rilate sian substraton.
La enzim-inhibenzoj de tiu tipo ne devas simili laŭ strukturo al la enzim-substrato.
Mult-nombrajn kazojn de enzima inhibiĝo oni scias, kiu liveras bonajn efikojn al la homa korpo. '''Multaj utilaj medikamentoj realigas siajn salubrajn efikojn pere de enzim-inhibiĝo'''. Ekzemplo estas la sulfonamidaj drogoj. Aliflanke, '''multaj el la plej mortigaj venenoj, inkluzive de cianidoj, arsenikoj, neŭroparalizaj gasoj, funkcias pere de enzima inhibiĝo'''.
Sulfonamidaj drogoj
La efiko de sulfonamidaj drogoj sur bakteriojn estas klasika ekzemplo de konkura enzim-inhibiĝo. Fola acido, esenca substanco bezonata por la kreskado de kelkaj patogenaj bakterioj, estas sintezata interne de la bakterio per kemia procezo, kiu bezonas para-aminobenzoan acidon. Tial ke sulfanilamido, la unua sulfonamida drogo, similas para-aminobenzoan acidon kaj konkuras kun ĝi por la aktiva centro de la bakteria enzimo implicata en la sinteza procezo, ĝi povas ekstermi tiujn bakteriojn. Tio eblas, ĉar la bakteria enzimo facile ligiĝas al ambaŭ molekuloj. Tial, la enkonduko de grandaj kvantoj da sulfanilamido en la korpon de paciento kaŭzas ke la plejparto da aktivaj centroj iĝas okupataj de (el la vidpunkto de bakterio) "trompa" substrato. La sintezo de fola acido do haltas aŭ malrapidiĝas kaj la bakterio estas malhelpata en sia plimultiĝo. Dumtempe, la normala korpa defendo laboras por detrui ilin.
Cianidoj
La veneneco de la cianida jono (CN-) rezultas el nekonkura enzima inhibo. La povo de ĉeloj utiligi oksigenon dependas de la efiko de fer-entena komplekso, nomata citokroma oksidazo. La cianida jono reakcias kun la fero de la enzimo, formas tre stabilan komplekson, kaj malebligas al la enzimo ĝuste funkcii. Rezulte, la ĉelspirado haltas.
Cit-Fe3+ +  CN-  --->  Cit-Fe-CN2+
citokroma                  stabila oksidazo                 komplekso
Kelkaj naturaj fontoj de cianidaj kombinaĵoj estas la semoj de ĉerizoj, prunoj, persikoj, pomoj, kaj abrikotoj. Oni rakontas plurajn kazojn, en kiuj homoj veneniĝis per tio, ke ili manĝis grandan nombron da pom-semoj. La cianida jono ĝenerale estas mortiga por homoj en dozo de 1 mg da CN- je 1 kg da korpomaso. Tio signifas, ke 100-kilogram-homon povas mortigi 0,1g da CN-.
Pezaj metaloj
La veneneco de tiaj pezaj metaloj, kiel hidrargo kaj plumbo, rezultas el ties kapablo igi neaktivajn enzimojn pere de nekonkura inhibo. Tiuj ĉi metaloj tiele agas ke, ili kombiniĝas kun la sulfhidrilaj grupoj (-SH) troveblaj en multaj enzimoj. Aldone, pezaj metaloj povas kaŭzi nespecifan precipitiĝon de proteinoj.
...                         ...      |                            |      Cys-CH2-SH                   Cys-CH2-S |                           |       |      ppt. + Hg2+   -->  ppt. |     + 2H+ ĉeno                        ĉeno    | |                           |       |      Cys-CH2-SH                   Cys-CH2-S |                           |      ...                          ...
funkcianta             nefunkcianta enzimo                  enzimo
1193
En la jaro 1193 post Kristo okazis, interalie:
Fenetila fosfato
Fenetila fosfato aŭ trifenetila ortofosfato estas organika kombinaĵo rezultanta el interagado de la fenetila alkoholo kaj fosfata acido. Ĝi estas senkolora solidaĵo, nesolvebla en akvo. Fenetila fosfato posedas 24 karbonatomojn, 27 hidrogenatomojn, 4 oksigenatomojn kaj 1 fosforatomon. Fenetila fosfato uzatas en kemiaj sintezoj kaj en la preparado de fenetilaj derivaĵoj.
Giuseppe Bianchi (astronomo)
Giuseppe BIANCHI (naskiĝis la en Modeno, mortis la ) estis itala astronomo.
Patriko de Irlando
Sankta Patriko (ĉ. 385 – 17-a de marto 461) estas la patrona sanktulo de Irlando. Li naskiĝis dum la fino de la 4-a jarcento, kaj ne eblas esti pli certa. Tamen, tradicie estas akceptite, ke li naskiĝis dum 385 en Kaledonio (nun parto de moderna Skotlando). Li estis la filo de Kalurnius kaj Konĉesa, kiuj estis romianoj loĝantaj en Britio.
Giuseppe Bianchi (astronomo)
Post lernado pri matematiko, fiziko kaj astronomio en Padovo, li instruis pri astronomio ĉe la Universitato de Modeno ekde 1819. La Observatorio de Modeno estis konstruita sub lia direkto en 1826.
Patriko de Irlando
14-jaraĝa, Patriko estis kaptita kaj kondukita al Irlando kiel sklavo. Li eskapis, kiam li estis 20-jaraĝa, kaj reiris al Britio, reunuiĝante kun siaj gepatroj. Poste li iĝis unu el la fruaj kristanaj misiistoj al Irlando. Ankaŭ, li estis unu de la plej fruaj skribantoj por rekomendi la aboliciadon de sklaveco.
Giuseppe Bianchi (astronomo)
En 1859 li estis movita pro politika kialo en la privatan observatorion de la markizo de Montecuccoli, ĉiam en Modeno.
Patriko de Irlando
Patriko ne estis la unua Kristana misiisto al Irlando, sed li ŝajnas esti la misiisto, kiu faris la plej fortan impreson. Mitologio kreditas lin kun dispelado de serpentoj el la insulo de Irlando. Tamen aliaj diras, ke serpentoj neniam loĝis en Irlando pro klimataj kialoj. Tial povas esti, ke "serpentoj" aludas al la paganaj pastroj kaj druidoj tiam kaj tie. Ankoraŭ legendoj diras, ke Patriko instruis al la irlandanoj pri la Triunuo montrante al homoj trifolieton.
Giuseppe Bianchi (astronomo)
Li partoprenis al la Komitato pri Peziloj kaj Mezuroj kaj al multenombraj sciencaj akademioj, kaj estis sekretario de la Accademia Nazionale delle Scienze detta dei XL (Nacia Akademio de Sciencoj de la 40).
Patriko de Irlando
Ne estas konata la preciza dato kiam Patriko mortis. Oni akceptis la 17-an de marto kiel lian mortdaton (laŭ la Encyclopaedia Britannica). Tiu dato nun populare ligiĝis kun li kiel la Tago de Sankta Patriko.
Giuseppe Bianchi (astronomo)
En 1834 li publikigis "Atti del Reale Osservatorio di Modena" (Aktojn de la Reĝa Observatorio de Modeno), kun priskribo de la observatorio kaj de la tuta laboro kaj observoj plenumitaj ĝis tiu jaro.
Patriko de Irlando
Lia mortotago, la 17-a de marto, nun estas la nacia tago de Irlando kaj estas festata de irlandanoj ankaŭ loĝantaj alilande.
Giuseppe Bianchi (astronomo)
La asteroido 27967 Beppebianchi estis nomita en lia memoro.
Sant'Agata de' Goti
Sant'Agata de' Goti estas komunumo de Italio.
NGC 1511
NGC 1511 (aliaj indikoj — PGC 14236, ESO 55-4, AM 0359-674, IRAS03594-6746) estas galaksio en konstelacio Virhidro.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Lahnau
Lahnau estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Lahn-Dill de la federacia lando Hesio. Fine de la jaro la komunumo havis  loĝantojn.
Linda Faeh
Edukado
Linda Faeh havis edukadon pri banko kaj frue laboris en svisa banko.
Kantistino
Linda Faeh kantos en muzikista stalo en Poreĉo, Poreč [ˈpɔrɛtʃ],, Kroatio en elsendo de 7-a majo 2011 en muzika konkurso de junaj gekantistoj.
Distrikto Gryfino
Distrikto Gryfino - pole powiat gryfiński - estas distrikto en la provinco (vojevodio) Okcidenta Pomerio de Pollando. Administra centro estas la samnoma urbo Gryfino, kiu ĝis la jaro 1945 havis la germanlingvan nomon Greifenhagen. Fine de en la distrikto vivis.
15171 Xandertielens
15171 Xandertielens estas asteroido de la asteroida zono.
Malkovro
Ĝi estis malkovrita la de la usona astronomo Tom Gehrels de la Observatorio de la Monto Palomar (Kalifornio, Usono) kaj de la nederlandaj geastronomoj Ingrid van Houten-Groeneveld kaj Cornelis Johannes van Houten, de la Observatorio de Leiden (Nederlando) en la kadro de la Palomar–Leiden survey.
Tom Gehrels estis fotinta la ĉielon en septembro kaj oktobro 1960 per la Schmidt-teleskopo de 122 cm de la Monto Palomar. La fotaj platoj, senditaj en Leiden (Nederlando) estis ekzamenitaj de la geedzoj Ingrid kaj Cornelis van Houten.
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro la nederlanda astronomo Alexander (Xander) Tielens de Leiden, kiu, post sia Ph. D, iris en Usonon por iĝi Projekta Sciencisto por la aviada infraruĝa observatorio SOFIA. Reveninte en Nederlandon, li daŭrigis sian laboron pri polvo kaj kemio de la interstela materio.
Ernst Jandl
Ernst JANDL [ernst jandl] (naskiĝis la 1-an de aŭgusto 1925, mortis la 9-an de junio 2000) estis aŭstra germanlingva verkisto. Li naskiĝis en Vieno, studis tie germanistikon kaj anglistikon, doktoriĝis en 1950 kaj laboris poste kiel instruisto en gimnazio, krome faris prelegvojaĝojn al Germanio, Britio kaj Usono.
La verkaro de Ernst Jandl konsistas ĉefe el poemoj kaj radiodramoj. Siajn eksperimentoplenajn poemojn de konkreta poezio li nomis parolpoemoj, ĉar ili plej bone efikas, se ili estas laŭtvoĉe citataj. Grandan parton de ili li pro tio mem sonregistris. Kune kun la verkistino Friederike Mayröcker li kreis kelkajn radiodramojn. Inter multaj literaturpremioj li gajnis la renoman Georg-Büchner-Preis. Jandl mortis en Vieno. La germanlingvajn eldonojn de liaj verkaĵoj publikigas precipe la eldonejo Luchterhand.
682 Hagar
682 Hagar estas asteroido de la ĉefa asteroida zono, ano de la Eŭnomia familio.
Malkovro
Ĝi estis malkovrita la de la germana astronomo August Kopff elde la Nacia Observatorio de Hejdelbergo - Königstuhl, kaj ricevis la nomon de Hagar, servistino de Sara kaj kromedzino de Abraham, en la malnova testamento.
Pulvormetalurgio
Pulvormetalurgio (PM) en metalurgio estas termino kiu kovras ampleksan gamon de manieroj en kiuj materialoj aŭ komponantoj estas farataj el metalaj pulvoroj. PM procezoj povas eviti, aŭ ege malpliigi, la neceson uzi forigon de procezitaj metaloj, tiele draste malpliigante perdojn en fabrikado kaj ofte rezulte en pli malaltaj kostoj.
Pulvormetalurgio estas uzata ankaŭ por fari unikajn materialojn maleble fandeblaj aŭ por formi ilin en aliaj manieroj. Tre grava producto de tiu tipo estas volframa karbonido, kiu estas uzata por tranĉi kaj formi aliajn metalojn kaj estas farita el partikloj de volframa karbonido ligita per kobalto. Ĝi estas tre amplekse uzata en industrio por iloj de multaj tipoj kaj tutmonde ~50,000t/jaro estas faritaj per PM. Aliaj produktoj estas sinterigitaj filtroj, porecaj ole-impregnitaj teniloj, elektraj kontaktiloj kaj diamantaj iloj.
Dănulești
Dănulești estas la nomo de du vilaĝoj en Rumanio:
Rennes-sur-Loue
estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Doubs, en la regiono Burgonjo-Franĉkonteo (Bourgogne-Franche-Comté, prononco []) kaj en la historia regiono Franĉkonteo. Fine de en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². Administre la komunumo apartenas al la arondismento Besançon (france arrondissement de Besançon), la okcidenta parto de la departemento, kaj al la kantono .
Hinata Miyazawa
Hinata Miyazawa (宮澤 ひなた n. ) estas japana futbalisto. Ekde la jaro 2018 ŝi membras en la japana virina nacia teamo de futbalo.
Taksodio
Taksodio (Taxodium) estas genro de cipresacoj kies membroj estas troveblaj en la sudorienta parto de Usono. La plej grandaj povas atingi altecon de 40 metroj.
Ekde la vidpunkto de la Paleontologio aŭ pli precize de la Paleobotaniko taksodioj troviĝas ofte en brunkarbaj tavoloj aŭ kune kun tiuj. Ties arbotrunkoj estas studeblaj preparinte mikrosekcaĵojn. Per mikroskopo la karaktera histo de koniferoj estas facile identigebla.
Referencoj
Endre Dudich. ''Ĉu vi konas la Teron? Ĉapitroj el la geologiaj sciencoj''. Scienca Eldona Centro de UEA, Budapest, 1983.
Bubión
Bubión [buBJON] estas vilaĝo kaj municipo de la Aŭtonoma Komunumo Andaluzio, en la provinco Granada, sude de Hispanio. Estas en la nordokcidenta parto de la Alpujarra Granada. Limas kun la municipoj Lanjarón, Capileira, La Taha, Pampaneira kaj Soportújar. Granda parto de ĝia municipa teritorio apartenas al la Nacia Parko de Sierra Nevada, kaj formas parton de la Historia Komplekso Ravino de Poqueira.
Ene de la Ravino de Poqueira, kunhavas la lokon kun Capileira kaj Pampaneira. La centra situo permesas havigi impresajn rigardejojn. Tiel en helaj tagoj eblas vidi samtempe la Mediteraneon kaj Sierra Nevada el la sama punkto. La loko posedas grandan arkitektan riĉon: kelkaj stratoj kaj domoj estis konstruitaj de la araboj kaj, poste, konservitaj de la lokanoj; estas tipaj la komunaj fontoj, kaj la partikularaj domoj kun cilindraj kamenoj kaj kun tegmentoj sen tegoloj (terasaj).
Bérchules
La municipo berĉula estas formata de la kernoj Bérchules kaj Alcútar, apartaj proksimume de unu kilometro. Granda parto de la municipa teritorio estas en la Nacia Parko de Sierra Nevada, kaj ambaŭ kernoj, kun la valo, formas parton de la Historia Loko de la Alpujarra.
Ĝi estas meze survoje inter Granado kaj Almerio, sur 1319 metroj sur marnivelo, kaj estas unu de la plej altaj vilaĝoj de Hispanio. En ĝia municipa teritorio elfluas la rivero Guadalfeo, kiu elfluas en la Mediteranean Maron, inter Salobreña kaj Motril (provinco Granado).
Historio
La setlejo estas almenaŭ de deveno de mozaraboj, en la 8a jarcento. Estis dum la epoko de la Nazaria dinastio la floraj brilo kaj riĉo, pro la grava produktado de silko (kio konkurencis kun la plej rafinitaj de Oriento), legomoj, vino, sekaj fruktoj, parfumoj... kio estis eksportitaj al aliaj lokoj de la Regno de Granado, tra sierra Sulayra aŭ al la maro. La loĝantaro estis ligata al la Banu Hassan, brila familio setlinta surloke, kiel atestis Ibn al Ĥatib, fama kronikisto de Al Andalus kaj veziro de la nazaria reĝo Muhammad la 5-a de Granado.
Estas nombraj teorioj pri la deveno de la nomo, romantisma rigardo atribuis la nomon araban «Berĉul» kiu signifas «horto». Sed pli prava asertas, ke Bérchules devenas de «Baryul» tradukebla al «montopasejo», ĉar de Bérchules eliris la vojo kiu trapasis Sierra Nevada el Meza Alpujarra al la komarko Guadix.
En la municipa balotado de 2015 venkegis la socialistoj per pli ol tri kvarono da voĉdonoj.
Akcento (muziko)
La plej kutima signo por akcento estas >, speco de mallonga dekresĉendo-forko. Pli akran akcenton markas \wedge. Krom tio ekzistas signoj similaj a dinamikaj signoj kiel f\!z (forzato, "verstärkt") und s\!f\!z (sforzando / sforzato, "ege akcentata"). ankaŭ la f\!p (fortepiano, "forte kaj tuj poste malforte") apartenas al tio plivastasence. En la epoko de la Viena klasiko oni ankaŭ traktis punktojn (\cdot) kaj kojnojn (\prime) super aŭ sub la notoj kiel etaj akcentoj, tamen la ekzakta dimensio kaj la plenumado de la akcentigo nuntempe estas pridisputata.
Vd. ankaŭ: Dinamiko (muziko)
Fajfanasoj
La Fajfanasoj estas birdospecioj el la grupo de plaŭdanasoj en la genro Anas.
Ĉiu tri estas similformaj, kun ebeneca frunto kaj rondoforma kapa malantaŭo. Maskloj havas distingan reproduktan plumaron (seksa duformismo), dum en siaj elipsaj plumaroj ili similas al inoj, kiuj estas similaj laŭ aspekto la tutan jaron.
La plej proksimaj parencoj de tiuj tri specioj ene de la genro Anas estas la Knaranaso kaj la Falĉilanaso. Ĉiuj tri specioj de Fajfanasoj hibridiĝas en kaptiveco, kaj la Amerika kaj la Eŭrazia fajfanasoj hibridiĝas eĉ en naturo. Oni registris ankaŭ hibridon de Amerika fajfanaso × Platbeka anaso.
Eksteraj ligiloj
Fotoj de hibridoj tie kaj tie.
(15172) 3086 P-L
(15172) 3086 P-L estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la usona astronomo Tom Gehrels de la Observatorio de la Monto Palomar (Kalifornio, Usono) kaj de la nederlandaj geastronomoj Ingrid van Houten-Groeneveld kaj Cornelis Johannes van Houten, de la Observatorio de Leiden (Nederlando) en la kadro de la Palomar–Leiden survey.
Tom Gehrels fotis ĝin elde la Monto Palomar, kaj la geedzoj Ingrid kaj Cornelis van Houten malkovris ĝin sur unu el la fotaj platoj senditaj en la Observatorion de Leiden (Nederlando).
Nazia oro
Nazia oro, Nazirabita oro aŭ pli simple rabita oro (en germana Raubgold, "rabita oro") estas la oro rabita de la Nazia reĝimo kaj kaŝita aŭ translokigita fare de la Nazia Germanio al eksterlandaj bankoj dum la Dua Mondmilito. La reĝimo plenumis politikon rabadi siajn viktimojn por financi la militon, kolektante la rabaĵojn en centraj stokejoj. La eventuala ŝanĝo de oro kontraŭ valuto okazis en kunlaboro kun multaj individuaj kunlaborismaj institucioj. La preciza identeco de tiuj institucioj, same kiel la preciza etendo kaj kvanto de la transŝanĝo, restas neklara.
Granda parto de tiu oro devenus el rabado al judoj kaj ĉefe al tiuj deportitaj al koncentrejoj, kie eĉ okulvitrojn aŭ orajn dentojn oni elprenis el ili. Ankaŭ valoraj artaĵoj sekvis similan itineron.
La nuntempa rezulto de la Nazia oro kiu malaperis en eŭropaj bankaj institucioj en 1945 iĝis temo de kelkaj libroj, Konspira teorio, kaj malsukcesa jura proceso en Januaro 2000 kontraŭ la Vatikana Banko, la Franciskana Ordeno, kaj aliaj supozeblaj profitintoj. En la komenco de Spetembro 2015 disvastiĝis novaĵo ke oni esploras eblon pri trovejo de kaŝita trajno ŝarĝita je nazia oro en Pollando, nome inter Breslaŭ kaj Walbrzych, kiuj tiam estis parto de germana teritorio.
Ĉograja akvorezervejo
La Ĉograja akvorezervejo estas akvorezervejo en la sudo de la eŭropa parto de Rusio, ĉe la limo de Stavropola Teritorio kaj Respubliko de Kalmukio. La alteco de la akvospegulo super marnivelo (en la momento de topografia mapado) estis 24,2 m. La rezervejo estis komisiita en 1969; plenigo ĝis la planita nivelo estis finita en 1973. La spegula areo tiam estis 193 km², la longo de la akvejo — 48,8 km, kaj la maksimuma larĝo estis ĝis 9 km, la meza profundo — 3,6 m. Nuntempe la akvejo estas sub la normala planita nivelo, la spegula areo malpliiĝis ĝis 130,4 km², kaj la uzebla volumo pli ol duoniĝis ĝis 0,28 km³.
La akvorezervejo disponigas akvon por grundakvigo, irigacia agrikulturo kaj akvumado de paŝtejoj.
Independence (Misurio)
Independence estas grandurbo en subŝtato Misurio en Usono apartenanta al urbaro de Kansasurbo.
Ĉograja akvorezervejo
La ĉefa garantiita fonto de akvoprovizado estas la akvo venanta de la basenoj de Terek kaj Kuma, tra la kanaloj inter Terek, Kuma kaj la akvorezervejo. Krom tio la rezervejo estas parte replenigata de la loka defluo el la akceptejo de la rivero Orienta Maniĉ.
La rezervejo estas uzata por nestado de kelkaj birdospecioj listigitaj en la Ruĝa Libro de Rusio, inter ili: krispa pelikano, rozkolora pelikano, plataleo, ibiso kaj aliaj.
Independence (Misurio)
Historio
La nuna areo de Independence estis iam apartenaĵo de la indianoj. La dominado de eŭropanoj komenciĝis unue kun hispanoj, poste kun francoj. En 1803 Usono aĉetis la regionon. Independence estis fondita en 1827 kaj ĝi rapide iĝis grava limourbo. La urbo profitis la proksiman riveron por liveri varojn. Eklezianoj de Jesuo Kristo de la Sanktuloj de la Lastaj Tagoj venis en 1833. En 1849 oni elektis la unuan urbestron. Dum la interna milito tie okazis 2 bataloj en 1862 kaj en 1864.
Trafiko
Independence - kiel antaŭurbo de Kansasurbo - profitas ties flughavenon, vojojn kaj trajnojn. Tamen aparte estas menciindaj aŭtoŝoseo kaj fervojo al Sankta Luiso.
Klimato
En Independence la averaĝa temperaturo varias inter 6-18 °C. La varmo kulminas en julio kaj aŭgusto (la rekordo estas 31 °C), inter decembro-marto ofte frostas. Jare pluvas (aŭ neĝas) po 1102 mm. En ĉiuj monatoj pluvas, sed plej ofte en junio, plej malofte en januaro.
NGC 1511A
NGC 1511A (aliaj indikoj — PGC 14255, ESO 55-5, IRAS04001-6756) estas galaksio en konstelacio Virhidro.
Ĉi tiu objekto ne estis en la originala versio de NGC-katalogo kaj estis aldonita poste.
Fuentecén
Fuentecén, antaŭe Fuente del Pino, estas vilaĝo kaj municipo, kodo-136, en la provinco Burgoso, regiono Kastilio kaj Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al la distrikto Ribera del Duero, en la jurisdikcio de Aranda de Duero.
23471 Kawatamasaaki
23471 Kawatamasaaki estas malgranda, malhela asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la de la japanaj astronomoj Kin Endate kaj Kazurō Watanabe elde la Observatorio de Kitami (Hokajdo, Japanio).
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de Masaaki Kawata, direktoro de la Sekizaki Kaiseikan (Observatorio kaj Muzeo) de Oita. Li faris noktajn kontribuojn al la lokala komunumo, funkciigante la teleskopon de 0,6 m de la observatorio kaj kontribuis al la publika popularigo de astronomio.
Adorján Divéky
Adorján DIVÉKY [divEki], laŭ hungarlingve kutima nomordo Divéky Adorján estis hungara historiisto, instruisto, profesoro, membro korespondanta de Hungara Scienca Akademio (1930).
Biografio
Adorján Divéky frekventis universitaton en Budapeŝto, poste li ekinstruis en diversaj gimnazioj. Inter 1909–1911 li plulernis en universitato de Krakovo. En 1917 li iris al Varsovio por esplori en arĥivo, baldaŭe li instruis la hungaran historion en la universitato. En 1939 li hejmenvenis kaj instruis en universitato de Debrecen. En 1950 li emeritiĝis. Li konstante okupiĝis pri polaj-hungaraj rilatoj en la historio.
22498 Willman
22498 Willman estas asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la de la teamo de la astronomia kampanjo Spacewatch elde la Nacia Observatorio de Kitt Peak, proksime de Tucson (Arizono, Usono).
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de Mark Willman, kiu ricevis sian Ph. D. de la Instituto de Astronomio de la Universitato de Havajo kaj laboris kun Pan-STARRS1 en 2013.
Hispana ludkartaro
La hispana ludkartaro (hispane Baraja española) konsistas el aro de 48 ludkartoj, klasitaj en 4 "emblemoj", kaj numeritaj el 1 al 12 (en la de 40 kartoj, mankas 8 kaj 9). Kelkaj aroj inkludas krome 2 ĵokerojn. La figuroj de la hispana ludkartaro respondaj al la numeroj 10, 11 kaj 12, nomiĝas "paĝio", "ĉevalo" kaj "reĝo" respektive kaj, diference de la franca ludkartaro, representiĝas laŭ la tuta korpo.
La kvar emblemoj estas: oroj, pokaloj, spadoj kaj klaboj (laŭ respektiva ascenda ordo). Por kelkaj ludoj dividiĝas en kurtaj emblemoj (oroj kaj pokaloj) kaj longaj (klaboj kaj spadoj).
Tiu ludkartaro estas la bazo de la kartaro de Taroko, kiu enhavas 56 kartojn (malgrandajn), kun samaj emblemoj, kaj kiu iras ĝis 10 kaj krome paĝio,ĉevalo, reĝino kaj reĝo. En taroko estas, krome, la grandaj, kiuj estas ĝenerale la uzitaj por la divenado.
Formoj
Estas multaj tipoj de desegno por la hispana ludkartaro, kiuj varias laŭ la regionoj de Hispanio kaj Latinameriko. En la meksikiaj modeloj, origine desegnitaj de Don Clemente, la paĝio estis ina figuro; en la antikva hispana ludkartaro, kiel ĉe la kataluna modelo, la paĝio estas reprezentata de viro. Tiuj bildoj estas tiom populara, ke ekzistas multaj diraĵoj pri ili kaj multege oni uzas ilin por parodiaj bildoj kaj humoraĵoj.
Fabrikoj
Antikve estis kelkaj fabrikoj en la iberia teritorio, kiuj bezonis reĝan permeson por garantii, ke la fabrikado estu ĝusta kaj eviti tiel la kartludon trompan.
En la 18-a jarcento, unu el tiuj fabrikoj estis en Macharaviaya (Málaga) kaj estis posedo de familio Gálvez de Macharaviaya. La plej konataj kartoj en Hispanio, aktuale estas tiuj fabrikitaj ĉe Heraclio Fournier S.A., antikve en Vitoria kaj nuntempe en Villarreal de Álava (Álava).
En Meksikio, | Productos Leo, S.A. produktas la plej parton de hispanaj ludkartaroj.
9691 Zwaan
9691 Zwaan estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la usona astronomo Tom Gehrels de la Observatorio de la Monto Palomar kaj de la nederlandaj geastronomoj Ingrid van Houten-Groeneveld kaj Cornelis Johannes van Houten, de la observatorio de Leiden (Nederlando) en la kadro de la Palomar–Leiden survey.
Hispana ludkartaro
Fabrikoj
Cartamundi España, S.L. estas la filialo de la Grupo Cartamundi, unuaranga entrepreno en la fabrikado de kartludoj.
9691 Zwaan
Nomo
Ĝi estis nomita en memoro de la nederlanda astrofizikisto Cornelis Zwaan (1928–1999), profesoro pri astrofiziko ĉe la Universitato Utrecht. Li estis agnoskita aŭtoritato pri la suna kaj stela magnetismoj. Nelonge antaŭ morti li finverkis libron (kun C. J. Schrijver) pri la stelaj.
Hispana ludkartaro
Fabrikoj
En Katalunio elstaras NAIPES COMAS fondita en 1797.
Sant'Agnello
estas komunumo de Italio. Ĝi apartenas al la regiono Kampanio kaj la provinco Napolo. Fine de en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². Kristana patrono estas la loka sanktulo Agnellus de Napolo, kies memortago sekve estas la komunuma festotago.
Najbaras la komunumoj Piano di Sorrento kaj Sorrento.
Bavurfandado
Bavurfandado (en finna Liekkisulatus) estas en metalurgio procezo por fandado por sulfurenhavaj ercoj kiaj kalkopirito. La nomo devenas el la bavuraj restaĵoj. La procezo estis disvolvigita de la grupa entrepreno Outokumpu en Finnlando kaj unuafoje aplikita ĉe la fabriko de Harjavalta en 1949 por fandadi kuprajn ercojn. Ĝi estis adaptita ankaŭ por produktado de nikelo kaj plumbo.
Cacín
La municipo enhavas la kenrojn Cacín kaj la submunicipo El Turro.
En la 1950-aj jaroj oni atingis pinton de 1870 lokanoj, poste oni falis al sub 600, tio estis oni perdi du trionojn de la loĝantaro.
Károly Mártonffy
MÁRTONFFY Károly (pro. ma:rtonfi) estis hungara juristo, universitata profesoro naskita en Belényes la 16-an de septembro 1890 kaj mortinta en Budapeŝto la 22-an de majo 1979.
Biografio
Károly Mártonffy diplomitiĝis en 1920 en la Universitato de Budapeŝto. De 1927 li laboris en la fakultato pri ekonomiko de la teknikuniversitato, li iĝis privatprofesoro, poste titulara publika ordinara profesoro, de 1941 publika ordinara profesoro. De 1945 ĝis sia pensiuliĝo (1968) li estis katedrestro ĝis 1960, inter 1949-1952 dekano de ELTE.
Libertinismo
Libertinismo estas kultura kaj filozofia movado disvastigita en Francio en la 17a jarcento, sed kies origino datas el la 13a jarcento inter Francio, Germanio kaj Italio kiam tiu referencas al la "libera spirito".
Projekto Gemini
La Projekto Gemini (Ĝemeloj) estis la dua homa spacvojaĝada programo de NASA. Kondukite inter projektoj Merkuro kaj Apollo, Gemini komencis en 1961 kaj finis en 1966. Gemini-kosmoŝipoj portis du-astronaŭtan skipon. La Ĝemel-skipoj flugis malaltajn terorbitojn - el kiuj (LEO) misioj inter 1965 kaj 1966, metis Usonon en la antaŭecon dum la kosmokonkuro de la Malvarma Milito kontraŭ Sovetunio.
Libertinismo
Laŭ la profetaĵo de Joakimo el Fiore pri la alveno de nova Orepoko de Spiriteco, tiu movado kredis je speco de panteismo kaj je la praktiko de tipo de libereco de la seksaj rilatoj. Por la libertinistoj, la homa vivo estas strikte natura kaj la naturo estas la dieca perfekteco; la instinktoj ne povas esti limigitaj kaj ne estas peko se viro kaj virino kondutas sin kongrue kun la natura altiro de fizika plezuro.
Projekto Gemini
Historio
La celo de Gemini estis la evoluo de spacvojaĝaj teknikoj por apogi la misiojn de Apollo kiuj celis meti astronaŭtojn sur la Lunon. Ĝi prezentis misiojn kiuj sufiĉe ekskursis al la Luno kaj reen, perfektigis laborojn ekster la kosmoŝipo pere de eksterveturila agado (EVA), kaj iniciatis la enorbitajn manovrojn necesajn por realigi spacrendevuon kaj ŝipokunigon. Havinte tiujn novajn teknikojn pruvitaj fare de Gemini, Apollo povis okupiĝi pri sia ĉefa misio sen farado de tiuj fundamentaj esploradaj operacioj.
Ĉiuj Gemini-flugoj estis lanĉitaj de Lanĉa Komplekso 19 (LC-19) en Cape Kennedy Air Force Station en Florido. Ilia lanĉo-veturilo estis la Gemini-Titan-II, modifita interkontinenta balistika misilo (ICBM). Gemini estis la unua programo se temas pri uzi la ĵuskonstruitan Mission Control Center en la Houston Manned Spacecraft Center por flugkontrolo.
La astronaŭtaj grupoj kiuj plenumis Gemini-projekton estis la "Merkur-Sepopo", " La Nov-Naŭ", kaj la grupo de 1963. Dum la programo, tri astronaŭtoj mortis en kraŝoj dum trejnado, inkluzive de la ĉefa skipo por Gemini 9. Tiu misio estis farita de la rezervoskipo, kaj tio estis la nura fojo kiam tio okazis en la historio de NASA ĝisnune.
Takeda Shingen
Takeda Shingen (japane 武田 信玄; naskiĝis la 1-an de decembro 1521; mortis la 13-an de majo 1573) estis japana daimio dum la Sengoku-epoko.
Li regis la provincojn Shinano kaj Kai ĉirkaŭ la Fuji-monto kaj estis malamikego de la famaj unuigintoj de Japanio, Oda Nobunaga kaj Tokugawa Ieyasu. Li havis militistan kaj organizan genion. En la Takeda-sanktejo en Kofu li estas venerata kiel kami.
Junaĝo
Li naskiĝis en 1521 kiel Takeda Katsuchiyo, plej aĝa filo de la daimio Takeda Nobutora kaj tre frue oni rimarkis lin kiel lertan politikiston kaj kuraĝan militiston. Ĉe plenkreskigo li elektis la nomon Takeda Harunobu kaj tre baldaŭ ekbatalis kontraŭ sia patro kaj ekregi super la Takeda-klanon. Oni supozas, ke la decido de Nobutora anonci ne sian plej aĝan filon, sed ties pli junan fraton Nobushige heredonton, provokis tiun agadon.
Tiam alianciĝis Shingen al Imagawa Yoshimoto kaj ties klano.
Rillans
estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Doubs, en la regiono Burgonjo-Franĉkonteo (Bourgogne-Franche-Comté, prononco []) kaj en la historia regiono Franĉkonteo. Fine de en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². Administre la komunumo apartenas al la arondismento Besançon (france arrondissement de Besançon), la okcidenta parto de la departemento, kaj al la kantono .
Ŝahado
La Ŝahado aŭ shahāda (الشهادة, šahida, “atesti”) aŭ konfeso de islama kredo estas la deklaro de fido en unu ununura dio (Allāh, en araba), kongrue kun la islama kredo kaj la instruado de Mahomedo. Ties deklamado estas konsiderata unu de la kvin pilieroj de Islamo, laŭ la koncepto sunaisma. Kiam oni prononcas tion sincere, laŭte kaj antaŭ la du atestantoj postulataj de la tradicio, kiu manifestis tion povas esti konsiderata kiel islamano.
Pere de tiu formulo, la islamano proklamas la dian unuecon, ĉar deklaras, ke estas ununura dio, kaj, ke tiu dio estas esence unu, tio estas, ke ĝi ne havas asociaj aliajn diajn figurojn, kio tute konfliktas kun la koncepto de kristanismo pri la Triunuo. La dia unueco markas kompreneble ankaŭ la distancon rilate al politeismo, majoritata en la antaŭislama Arabio.
Tiu aserto akompanas la islamanojn dum ilia vivo. Oni susuras ĝin al la orelo de la ĵusnaskitoj, kaj al la mortantoj oni helpas diri la deklaron. La montra fingro indikanta al la ĉielo estas gesto kiu akompanas aŭ eĉ anstataŭas la ŝahadon.
La sincera kredo en la ŝahado sufiĉas por esti konsiderata islamano. Ties deklamado antaŭ atestantoj, post rita sinlavado, konstituas la simplan ceremonion necesan por la konverto al islamo. Tamen, laŭ la islama doktrino, per si mem ne sufiĉas por konduki la kredanton al la Paradizo: por tio, necesas la plemumon de la devigoj de la aliaj kvar pilieroj.
Batalo de Trenton
La Batalo de Trenton estis malgranda sed grava batalo dum la Usona Revolucia Milito kiu okazis matene de la 26a de Decembro, 1776, en Trenton, Nov-Ĵerzejo. Post la Generalo George Washington trapasis la riveron Delavaron norde de Trenton la antaŭan nokton, Washington kondukis la kernon de la Kontinenta Armeo konttaŭ la soldatoj el Hesio kazernigitaj ĉe Trenton. Post mallonga batalo, preskaŭ la tuta Hesia forto estis kaptita, kun apenaŭaj perdoj ĉe la flanko de la usonanoj. Tiu batalo ege stimulis la antaŭe malfortan milit-spiriton de la Kontinenta Armeo, kaj inspiris reenlistigojn.
1529 Oterma
1529 Oterma estas mezgranda asteroido de la ekstera asteroida zono, ano de la Hilda grupo.
Malkovro
Ĝi estis malkovrita la de la finnlanda astronomo Yrjö Väisälä elde la Observatorio de Iso-Heikkilä en Turku.