cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Kokcinelo
Malamikoj de kokcinelo
Kelkajn rabinsektojn la kokcineloj fortimigas, elŝprucigante el la piedartikoj forte odorantan flavan likvaĵon - sian sangon. Kelkaj insektoj, lacertoj, birdoj kaj mambestoj tamen manĝas kokcinelojn.
Kokcineloj ofte suferas kaj pereas ankaŭ pro virusaj, bakteriaj kaj fungaj malsanoj. Ankaŭ kelkaj protozooj povas kaŭzi al kokcineloj malsanojn, precipe en lokoj kien la kokcineloj amase kolektiĝas por travintrado.
Ŝatata insekto
Kiel interesaj kaj utilaj por homo insektoj la kokcineloj indas, ke oni esploru ilian vivon pli detale. Ili estas insektoj, ĝenerale ŝatataj de homo. Ekzemple en la franca kaj rusa lingvoj oni nomas ilin "bovinetoj de Dio", germanlingve "koleopteroj de dipatrino Maria" (Marienkäfer) aŭ feliĉokoleopteroj (Glückskäfer), en angla lingvo "birdoj de dipatrino" (lady-bird), ktp… Ne multaj insektoj havas tiajn nomojn.
Épenoy
estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Doubs, en la regiono Burgonjo-Franĉkonteo (Bourgogne-Franche-Comté, prononco []) kaj en la historia regiono Franĉkonteo. Laŭ la stato de la jaro en la urbo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². Administre la komunumo apartenas al la arondismento Pontarlier (france arrondissement de Pontarlier), la centra kaj suda parto de la departemento, kaj al la kantono .
Komisiono de Nacia Edukado
La Komisiono de Nacia Edukado (en pola: Komisja Edukacji Narodowej, KEN; en litova: Edukacinė komisija) estis la centra edukaŭtoritato en la Pol–Litova Komunumo, kreita de la Sejmo kaj de la reĝo Stanislao la 2-a Aŭgusto la 14an de Oktobro, 1773. Pro sia vasta aŭtoritato kaj aŭtonomeco, ĝi estas konsiderata la unua Ministerio de Edukado en la historio de Eŭropo kaj grava atingo de la Pola Klerismo.
Gravuloj kiuj ludis ŝlosilajn rolojn en la kreado de tiu edukinstitucio estis la pastro Hugo Kołłątaj, Ignacy Potocki kaj Adam K. Czartoryski, Unua estro estis episkopo Michał Jerzy Poniatowski. Aliaj famuloj kiuj helpis la demarŝojn de la organizo estis Franciszek Bieliński, Julian Ursyn Niemcewicz, Feliks Oraczewski, Andrzej Gawroński, Dawid Pilchowski, Hieronim Stroynowski, Franciszek Zabłocki kaj Grzegorz Piramowicz. La Komisiono organizis la strukturon de la eduksistemo kaj establis la lernolibrojn.
Ağaçören
Ağaçören estas urbo en provinco Aksaray en Turkio.
NGC 232
NGC 232 (aliaj indikoj — PGC 2559, ESO 474-15, MCG -4-2-40, VV 830, AM 0040-234, IRAS00402-2350) estas galaksio en konstelacio Baleno.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Inis
Inis (Ennis) estas administracia urbo de la graflando Chláir en la respubliko Irlando. La urbo situas ĉe la rivero An Forghas nordokcidente de Limeriko. La urbo havas 20 209 loĝantojn (stato 2011). La irlandlingva nomo estas mallongigo de Inis Cluain Ramh Fhada – larĝa fluanta herbeja insulo.
Kulturo
La urbo Inis estas centro de la irlanda popola muziko. En la urbo okazas ĉiujare en majo la festivalo Fleadh Nua kaj en novembro la Guinness Traditional Music Festival (la tradicia muzika festivalo de Guiness).
Gemeliĝoj
Inis havas ĝemeliĝojn kun jenaj urboj:
Halle (apud Bodenwerder)
Halle estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Holzminden de la federacia lando Malsupra Saksio. Fine de la komunumo havis  loĝantojn.
VSKL-aviadilo
VSKL-aviadilo estas vertikala starta kaj surlandiĝa avidailo, en angla lingvo oni uzas la nomon: VTOL: vertical take off and landing.
Konstruoj
La VSKL-aviadilo - Rajo aŭ VTOL Aircraft - Ray estis nova konstruo de 2010.
Jászkisér
Jászkisér [jaskiŝer] estas urbo en Hungario, en regiono Norda Ebenaĵo, en departemento Jász-Nagykun-Szolnok, en Distrikto Jászapáti. La loknomo signifas hungare: jaso-malgranda rojo, fakte estas rojo proksime.
Situo
Jászkisér situas sur ebenaĵo, laŭ flankovojoj, laŭ fervojo Vámosgyörk-Újszász. Jászapáti troviĝas 10, Újszász 26, Jászberény 29, Nagykáta 46, Budapeŝto 106 km.
Historio
Jászkisér apartenas al "Jasujo", en la 13-a jarcento jasoj ricevis permeson loĝi ĉe la rivero Zagyva. Ĝi situas ne tro for de rivero Tiso, la regiono estis iom marĉa. Tio defendis la loĝantaron de la malamikoj, tial neniam senhomiĝis. La iama grandvilaĝo havis la rangon urbo inter 1818-1901 kaj post 2009. La komunumo havas kulturdomon fare de Imre Makovecz.
Famuloj
En Jászkisér naskiĝis:
4490 Bambery
4490 Bambery estas malgranda hela asteroido de la intera asteroida zono, ano de la hungaria familio.
Malkovro
Ĝi estis malkovrita la de la usonaj geastronomoj Eleanor Francis Helin kaj Brian P. Roman elde la Observatorio de la Monto Palomar, apud San-Diego (Kalifornio, Usono).
Nomo
Ĝia nomo honoras la usonan kemiiston Raymond J. Bambery, fakulo pri la bilda traktado en la Jet Propulsion Laboratory kaj gvidanto de la programo Near Earth Asteroid Tracking (NEAT).
La libroj de ĝangaloj
La libroj de ĝangaloj (1894-1895, The Jungle Books) estas duparta libro de aventuremaj rakontoj kaj noveloj, kiujn verkis angla verkisto Rudyard Kipling, portanto de Nobel-premio pri literaturo por la jaro 1907. La unua parto estis eldonita en la jaro 1894 sub nomo Libro de ĝangaloj (The Jungle Book) kaj je unu jaro pli poste sekvis daŭrigo kun titolo La dua libro de ĝangaloj (The Second Jungle Book). Sed la fiksita nuntempa eldonista praktiko estas tia, ke ambaŭ partoj estas kutime eldonita en unu volumo.
Priskribo
La rakontoj okazas (krom unu el la unua libro kaj unu el la dua libro) en la pluvarbaroj de Hindio kaj moviĝas ĉirkaŭ la rilatoj de bestoj kaj homoj, ĉu temas pri frateco (Moŭgli-rakontoj), amikeco ("Riki-Tiki-Tabi") aŭ mortigo (La blanka fokedo). Multaj el la rakontoj fanfaronas pri matura tono kaj inkluzivas sufiĉe da perforto, supozeble kun la celo doni realisman senton. Ĉiu rakonto estas akompanata de poemo rilata al ĝi. La plej konataj el la rakontoj estas la tri rakontoj de la unua libro kiuj traktas la forlasitan Moŭgli kromnomata "homan hundidon" kreskigitan fare de hindaj lupoj en la hinda ĝangalo. La inspiro por la rakontoj venis de la vizito de Kipling al Penc Nacia Parko en Barato.
Enhavo de unuopaj libroj
La ĉefrolulo estas Moŭgli, homa knabo kreskanta inter la bestoj de la ĝangalo, nome sovaĝinfano. Malamiko de li estas la tigro Ŝir H.
Alfred Agache
Alfred AGACHE (ankaŭ Donat-Alfred Agache, pli simple konata kiel Alfred Agache (elp. alfret agáŝ), n. la 24-an de februaro 1875 en Tours - m. la 4-an de majo 1959 en Parizo1) estis franca arkitekto, urboplanisto, sociologo kaj esperantisto. En diversaj landoj, precipe en Brazilo, li prelegis pri Esperanto.
Biografio
Lia patrino Lucie Kuhlmann estis filino de la industriisto Frédéric Kuhlmann, lia patro Édouard estis kemia kaj teksa industriisto el la regiono de Lille. Lia onklo, ankaŭ nomata Alfred Agache, estis konata pentristo[1].
Destinita de la familio al kariero kiel muzikisto, kiun li ne sekvis, en 1905 li finstudis arkitekturon ĉe la École des beaux-arts en Parizo, poste sociologion ĉe la Collège libre des sciences sociales, kie li ekkonatiĝi kun la pensado de Durkheim.
Li estis membro de la Socia Muzeo (fr: Muée social) kiu ludis gvidan rolon en la naskiĝo de urboplanado kaj la disvolviĝo de la unuaj urboplanaj leĝoj en Francio post la unua mondmilito. La Socia Muzeo ludis rolon en la ekesto en Francio de la modelo de ĝardenaj urboj, elpensita kaj produktita de angla urboplanisto kaj esperantisto Ebenezer Howard.
Kiel membro de tiu Socia Muzeo li fariĝis kunfondinto de la franca societo de urbanistoj (1911). Liaj sociologiaj studoj kaj la koncepto de maison pour tous (domo por ĉiuj), rezulte de lia vojaĝo al Usono, ankaŭ influis lin.
Urboplanado
Kiel arkitekto li efektivigis urboplanadon por diversaj francaj urboj (Dunkerko, Creil kaj Poitiers). sed ĉefe por brazilaj urboj (Rio-de-Ĵanejro, Curitiba, Porto Alegre, Recife) kaj faris prelegojn kaj verkojn pri la temo urboplanado. La urboplano de la brazila urbo Rio-de-Ĵanejro estas konsiderata la plej granda urboplanada verko kiun Agache realigis.
Depost 1927 li laboris en Brazilo kaj projektis ĉefajn planojn por la urboj Rio-de-Ĵanejro, Porto Alegre kaj Kuritiba. Liaj planoj kutime montriĝis tro kostaj. Tamen ili formis la bazon por pliaj planoj, kiuj ja estis efektivigitaj.
Provinco Vidin
La provinco Vidin (Област Видин; vidu la artikolon oblasto) - situas en la pleja nordokcidento de Bulgario, lime al Serbio kaj Rumanio. Ĝi havas loĝantaron de ĉirkaŭ 128,000 homoj, el kiuj pli-malpli 53 procentaĵoj vivas en la administra centro Vidin - la dua plej granda urbo laŭ nombro de loĝantoj estas Belogradĉik. La provinco kovras areon de kvadrataj kilometroj kaj konsistas el 11 municipoj. Veturiloj registritaj en ĝi rekoneblas per la regiona aŭtokodo BH (do "vn"). Norde la rivero Danubo limigas la teritorion.
Alfred Agache
Urboplanado
Kuritibo ankoraŭ estas nuntempe konsiderata kiel modelo de ekologia urboplanado kaj kiel unu el la plej bone planitaj urboj en la mondo. La plano implikis la malkonstruon de la historia centro, la kreadon de granda bulvarda ringo kaj radialaj aŭtovojoj, kaj metroo. La plua efektivigo de ĉi tiu projekto estis forlasita post 1971[2].
Urboplano de Kanbero
La urboplano de Kanbero ne estus realigita, sed ricevis la trian premion en la internacia konkurso kiu okazis en 1911 por la planado de la nova ĉefurbo de Aŭstralio. Sociaj problemoj kaj higieno ankaŭ ludis gravan rolon: kloakaro kaj verdaj spacoj kiuj okupis 20% de la tuta spaco.
Bibliografio
(en) Fernando Diniz Moreira, Shaping cities, building a nation: Alfred Agache and the dream of modern urbanism in Brazil (1920--1950), University of Pennsylvania, la 1-an de januro 2004
Vidu ankaŭ
Arkitekto
Urbanizado
Eksteraj ligiloj
(eo) Henri Masson, Arkitektoj de Esperanto, Ipernity, la 18-an de novembro 2014
(pt) Rio de Janeiro kaj Agache
(en) Anglalingva biografio
Sâncraiu Silvaniei
Sâncraiu Silvaniei [sınkraju silvaniej] (hungare: Szilágyszentkirály sila:djsentkira:j) estas vilaĝo en Rumanio sude de Cehu Silvaniei. Administre ĝi apartenas al Dobrin.
Loĝaqntaro
En 1910 ĝi havis 240 loĝantojn (hungaroj); en 1992 184 (hungaroj).
Farrah Fawcett
Farrah Leni FAWCETT (denaske Ferrah Leni Fawcett; 2a de Februaro, 1947 – 25a de Junio, 2009) estis usona aktorino. Kvarfoje nomumita por Premio Emmy kaj sesfoje por Ora Globo, Fawcett stariĝis al internacia famo kiam ŝi ludis protagonistan rolon en la unua sezono de la televida serio Charlie's Angels.
Kariero
Fawcett ekkarieris en la 1960-aj jaroj aperante en reklamaĵoj kaj gastroloj en televido. Dum la 1970-aj jaroj, ŝi aperis en nombraj televidserioj, kiel en duarangaj roloj en Harry O (1974–1976), kaj en The Six Million Dollar Man (1974–1978) kun sia tiam edzo, kina kaj televida stelulo Lee Majors. Ŝia ikona afiŝo en kiu ŝi aperis vestanta ruĝecan banveston estis vendita en ses milionoj da ekzempleroj en sia unua presjaro, kio fakte metis ŝin en la kategorio de seksosimbolo.
La elrompa rolo en la kariero de Fawcett estis la rolo de privata esploristo Jill Munroe en Charlie's Angels, kie ŝi kunstelulis kun Kate Jackson kaj Jaclyn Smith. La serio plialtigis la tri aktorinojn al steluleco. Aperinte en la unua sezono de la serio en 1976, Fawcett decidis lasi Charlie's Angels, je kio ŝi estis anstataŭita de Cheryl Ladd. Ŝi poste revenis kiel invitita stelulino en ses epizodoj dum la tria kaj kvara sezonoj de la serio (1978–1980). Pro sia laboro en Charlie's Angels, Fawcett ricevis sian unuan nomumon al Ora Globo.
En 1983, Fawcett ricevis pozitivajn recenzojn pro sia ludado en la teatraĵo ĉe "Off-Broadway" (malgranda Broadvejo) nome Extremities. Ŝi estis poste elektita por ĝia kinversio en 1986 kaj ricevis nomumon al Ora Globo. Ŝi ricevis ankaŭ nomumojn al premio Emmy pro sia rolo kiel frapita edzino en The Burning Bed (1984) kaj pro sia portreto de la real-viva murdistino Diane Downs en Small Sacrifices (1989).
Ŝia laboro en la 1980-aj jaroj en televidaj filmoj havigis al ŝi kvar pliaj nomumoj al Ora Globo. Kvankam Fawcett frontis iome negativan gazettraktadon pro malfirma apero en The Late Show with David Letterman en 1997, ŝi ekhavis bonajn recenzojn tiun jaron pro sia rolo en la filmo The Apostle kun Robert Duvall.
En la 21-a jarcento, ŝi plue aktoris en televido, per roloj en situacia komedio Spin City (2001) kaj en la drama serio The Guardian (2002–2003). Pro tiu lasta, ŝi ricevis sian trian nomumon al premio Emmy. Filmoj de Fawcett estis Love Is a Funny Thing (1969), Myra Breckinridge (1970), Logan's Run (1976), Sunburn (1979), Saturn 3 (1980), The Cannonball Run (1981), Extremities (1986), The Apostle (1997), kaj Dr. T & the Women (2000).
(137671) 1999 XP35
(137671) 1999 XP35 estas terrenkonta kaj marsrenkonta amora asteroido.
Malkovro
Ĝi estis malkovrita la en la kadro de la astronomia kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la observatorio de la Laboratorio Lincoln en Socorro (Nov-Meksiko, Usono).
Orbito
Ĝi estas en orbita resonanco 12:11 kun Marso.
Ĝia discentra klinita orbito ekstere malproksime tanĝas tiun de la Tero kaj krucas tiun de Marso.
Fuĝo al Varennes
La tiel nomata fuĝo al Varennes de la 20-a kaj 21-a de junio 1791 estis fama epizodo de la franca revolucio, okaze de kiu la reĝo Ludoviko la 16-a kaj la reĝa familio malsukcese provis fuĝi el Parizo, maskovestitaj kiel la servantoj de rusa baronino. Ilia celo estis la fortresa, firme monarkisma urbo Montmédy en nordorienta Francio, el kie la reĝo esperis instigi kontraŭrevolucion. La reĝa familio estis tamen rekonita kaj arestita en la vilaĝo Varennes-en-Argonne.
Pensoj pri la Revolucio en Francio
Pensoj pri la Revolucio en Francio (angle Reflections on the Revolution in France) estas verko de la irlanda-brita verkisto kaj politikisto Edmund Burke. Ĝi estis publikigita por la unua fojo la 1-an de novembro 1790, kiam la franca reĝo Ludoviko la 16a ankoraŭ sidis sur sia trono, oficiale la monarkio ankoraŭ ne estis aboliciita kaj la granda terora reĝimo de Jakobinismo ankoraŭ ne komenciĝis. La aŭtoro klopodas kritiki la francan revolucion de 1789.
Burke antaŭvidis, ke la Franca Revolucio disvolviĝos en la direkto de terorismo kaj nova speco de diktaturo, kaj ke la leviĝo de nova diktatoro aŭ imperiestro estas neevitebla rezulto de la disvolviĝintaj politik-sociaj aferoj. Li fakte precize antaŭdiris tion, kio okazos - la pliiĝo de la terorisma reĝado de jakobinismo kaj Robespierre kaj tuj post tio, la supreniro al potenco de Napoleono Bonaparte kiel diktatoro.
La libro de Burke estis ricevita kun granda simpatio de kontraŭuloj de la revolucio, la reakciuloj kiuj volis restarigi la monarkion, fronte al reagoj de konsiderinda malestimo inter la liberalaj subtenantoj de la revolucio. Thomas Paine, kiu estis unu el liaj ĉefaj kontraŭuloj, verkis la libreton "Homaj Rajtoj" en 1791 responde al la eseo de Burke.
Tra la jaroj, tiu verko havis konsiderindan influon sur britaj konservativoj kaj liberaloj. Ĝi fariĝis influa libro kaj grava historia eseo pro ĝia kontribuo al la kompreno de konservativa ideologio, kaj estas konsiderata unu el la intelektaj dokumentoj, kiuj flue kaj racie prezentas konservativan opinion. La argumentoj uzitaj de Burke estis poste reuzitaj por kontraŭi komunismon aŭ socialismon.
Starodub
Starodub (ruse Стародуб) estas urbo en Rusio. Ĝi situas ĉe rivero Babinec (Бабинец). En la urbo estas fervoja stacio.
La nomo de la urbo signifas "malnova kverko".
En la jaro 1959 la urbo havis proksimume 11 700 loĝantojn.
Ŝipiboj
La ŝipiboj estas etno en la oriento de Peruo en la ĉirkaŭo de la rivero Ukajalio (Ucayalí) en la departementoj Loreto kaj Ukajalio. Ili vivtenas sin per agrokultivado, fiŝkaptado kaj bestbredado. Ili vivas izolite, ilia loĝregiono estas en densa ĝangalo, tiel ke oni povas atingi ilin ofte nur per kanuo aŭ aviadilo.
La ŝipiban lingvon parolas proksimume 26.000 homoj. Ĝi apartenas al la lingvofamilio de la panoaj lingvoj kune kun entute 28 unuopaj lingvoj.
73984 Claudebernard
73984 Claudebernard estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la franca amatora astronomo René Roy elde sia persona observatorio en Blauvac (Vaucluse, Francio)
Lejdena fromaĝo
En la taga paroluzo la termino Lejdena fromaĝo ankaŭ estas uzata por Gouda fromaĝo kun kumino. Gouda fromaĝo tamen ĉiam havas grasotitron de minimume 48% (48+). Inverse oni nomas  Lejdenan fromaĝon kelkfoje kuminan fromaĝon, kvankam ne ĉiu kumina fromaĝo estas Lejdena fromaĝo.
73984 Claudebernard
Nomo
Ĝia nomo honoras la francan fervojiston Claude Bernard, kiu laboris por la Franca Fervojo (SNCF) kiel trajna stiristo. Li estas fervora observanto de la Suno, kiu kolektis observojn pri sunmakuloj kaj provis korelacii ilin kun teraj fenomenoj. Li kunfondis la astronomian asocion de la SNCF.
Lejdena fromaĝo
Lejdena fromaĝo ĉiam havas pli malaltan grasotitron. Por Lejdena fromaĝo estas speciala regna fromaĝomarko disponebla. Lejdena fromaĝo rekoneblas je unu rekta kaj unu ronda ŝultro (=angulo) (fromaĝo kun du rondaj ŝultroj nur estas permesata por Gouda fromaĝo).
Ĉar Lejdena fromaĝo entenas malpli da graso, la strukturo estas pli firma. Juna Lejdena fromaĝo ankaŭ estas vendata sub la marknomo pan pan kaj havas karakterizan ruĝan kruston.
3694 Sharon
3694 Sharon estas mezgranda malhela asteroido de la ekstera asteroida zono, ano de la Hilda grupo.
Malkovro
Ĝi estis malkovrita la 27-an de septembro 1984 de la usona astronomo Arie William Grossman elde la Observatorio de la Monto Palomar, apud San-Diego (Kalifornio, Usono).
Nomo
Ĝi ricevis la virinan antaŭnomon "Sharon" en honoro de Sharon Rachel Vinick : « fonto de ĝojo kaj inspiro por la malkovrinto ».
Starica
Starica (ruse Старица) estas urbo en Tverja provinco en Rusio.
Kodo de OKATO de la urbo (en jaro 2005) estas 28253501.
La urbo estis fondita en jaro 1297 kiel fortikaĵo.
Ĝi havas statuson de urbo ekde jaro 1775.
La loka tempo estas la sama kiel moskva tempo (en jaro 2005).
Geografiaj koordinatoj de la urbo estas.
Traduko de nomo de la urbo estas "malnova akvujo de rivero, meandro".
En jaro 1959 la urbo havis 4,9 mil loĝantojn.
En jaro 2002 la urbo havis 9,1 mil loĝantojn.
Mikaelo Weiss
Michael WEISS estis ĉefurbestro de Braŝovo, kronikisto naskita en Medgyes, la 13-an de januaro 1569 kaj mortinta en Földvár la 12-an de oktobro 1612. Li gvidis la saksajn studentojn en la batalo de Feldioara.
Kariero
Michael Weiß studis en Kolozsvár, poste en Heidelberg. De 1590 li estis oficisto de la urba konsilantaro de Brassó, de 1600 senatano, de 1608 ĉefurbestro. Li agadis ĉefe en diplomatio. De 1594 li reprezentis la urbon en la landkunvenoj. En 1595 li estis ano de la senditaro en Prago por fari ligon inter Rudolfo la 2-a (Sankta Romia Imperio) kaj Sigmundo Báthori. Kaj Stefano Bocskai kaj Sigmundo Rákóczi ofte sendis lin en kortegojn de la imperiestro, de la sultano kaj en rumanajn vojvodejojn. Kiel urbestro li gvidis la ribelon de braŝovanoj kontraŭ Gabrielo Báthori. Oni murdis lin post perdita batalo.
Ağırnas
Ağırnas estas urbo en provinco Kayseri en Turkio. Tie naskiĝis la fama arkitekto de la Otomana Imperio nome Mimar Sinan.
3059 Pryor
3059 Pryor estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la usona astronomo Schelte J. Bus elde la Observatorio de Siding Spring, apud Coonabarabran en Novsudkimrio (Aŭstralio).
Konservatorio
Konservatorio (latine conservatorium kaj itale conservatorio, el la latina vorto conservare - konservi) estas institucio por la edukado de muzikistoj kaj muzikpedagogoj.
Historio
La nocio unue signifis orfejo (infanvartejoj) en Venecio kaj poste en tuta Italio. En la 16-a jarcento ekzistis kvar el ili, kiuj estis kunordigitaj al diversaj preĝejoj. Ne nur knaboj, sed ankaŭ la knabinoj de la konservatorioj ricevis de la plej bonaj komponistoj de la urbo kantinstruon (kvankam estis malpermesate al inoj tiutempaj, kanti en preĝejoj). Ili estis la unuaj profesiaj kantistinoj. Tiel la nomo transiris post kelka tempo sur la muzikan instruadon.
Elstaraj konservatorioj ekestis fine de la 18-a jarcento kaj antaŭ ĉio en la 19-a jarcento en Parizo (1795), Prago (1811), Vieno (1817), Lepsiko (1843), Berlino (1850) samkiel en Sankt-Peterburgo (1862).
Nuntempe konservarorio estas altlernejeca edukejo por ĉiuj fakoj de la muzika profesia kaj amatora klerigado.
Italio
En Italio ekzistas entute 57 konservatorioj inkluzive la muziklernejoj samrangaj al ili.
Vidu ankaŭ
En iuj landoj (ekzemple en Germanio) ankaŭ kelkaj muziklernejoj por la edukado de neprofesiaj muzikantoj havas la vorton konservatorio en sia nomo.
13341 Kellysweeney
13341 Kellysweeney estas malgranda, treege hela asteroido de la ĉefa asteroida zono, malkovrita la 26-an de septembro 1998 en la kadro de la kampanjo LINEAR (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Ĝia nomo honoras Kelly Sweeney, kiu mentoris finaliston de la Broadcom MASTERS de 2019, konkurso pri matematiko kaj scienco por gestudentoj de meza lernejo. Ŝi instruas ĉe la Avon Grove Charter School, West Grove (Pensilvanio).
Höheischweiler
Höheischweiler estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Südwestpfalz de la federacia lando Rejnlando-Palatinato. Fine de la jaro la komunumo havis 0 loĝantojn.
Márta Bálint
BÁLINT Márta ba:lint rumanuja hungara/hungara aktorino naskita en Târgu Mureş la 2-an de decembro 1946. De 1988 ŝi vivas en Hungarujo.
Marĝeno
En skriba dokumento marĝeno estas rezervita spaco apud grafika objekto. En la ordinara senco, marĝenoj estas la spacoj rande de la tuta paĝo. Sed ĝi validas ankaŭ pri unuopaj grafikaj objektoj, ekzemple pri bildo, kiun izolas blankaj spacoj. Ĉar grafikaj objektoj estas pliofte kvaranguloj, oni distingas supran, dekstran, malsupran kaj maldekstran marĝenojn. Tamen, senfona bildo estas ekzemplo de objekto kun malpli simpla formo, kiu povas havi unu solan ĉirkaŭmarĝenon.
En kajeroj aŭ libroj oni parolas pri interna kaj ekstera marĝenoj, prefere ol dekstra kaj maldekstra. La interna marĝeno estas tiu, kiu kuŝas rande de la bindaĵo. Ĝi do estas dekstra sur maldekstra paĝo kaj inverse. La ekstera marĝeno estas la kontraŭa flanko, kiu limas la kajeron mem. Oni kutime difinas la internan marĝenon pli granda, ĉar la bindaĵo kunmordas, kaj sekve parte kaŝas ĝin.
En iuj komputilaj programoj, en kiuj grafikaj objektoj prezentiĝas kvazaŭ ili estus sur tavoloj, oni oportunigis la desegnon de dokumentoj distingante elŝovon (padding) de marĝeno. La elŝovo ankoraŭ estas parto de la objekto: ekzemple, se alineo havas fonan koloron, tiu koloro etendiĝas ĉirkaŭ la alineo tiom, kiom ampleksas la elŝovoj; male la ankoraŭ pli eksteraj marĝenoj de la alineo restas senaj je ĝia koloro.
Nikolaj Ilminskij
Nikolaj Ivanoviĉ ILMINSKIJ (ruse Николай Иванович Ильминский) (naskiĝis en 1822, mortis en 1892) estis rusa lingvisto kaj pedagogo, instruisto pri orientaj lingvoj en la universitato de Kazan.
Li proponis ortografiojn por la tatara, ĉuvaŝa, mordova, maria, udmurta, jakuta kaj aliaj lingvoj surbaze de la cirila alfabeto. Li tradukis la Biblion al la tatara kaj organizis misiajn aktivaĵojn inter la naciaj malplimultoj de meza Volgio kaj Siberio.
Sucé-sur-Erdre (stacidomo)
Sucé-sur-Erdre estas franca stacidomo sur linio Nantes-Orléans -, situanta en Sucé-sur-Erdre, en departemento Loire-Atlantique, regiono Luarlandoj.
Temas pri stacidomo de Société nationale des chemins de fer français (SNCF), priservata de trajnoj Luarlandoj.
NGC 233
NGC 233 (aliaj indikoj — PGC 2604, UGC 464, MCG 5-2-41, ZWG 500.78) estas galaksio en konstelacio Andromedo.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Verveghiu
Verveghiu (vervegiu) (hungare:Vérvölgy) estas vilaĝo en Rumanio nordokcidente de Jibou. En 1910 ĝi havis 602 loĝantojn (hungaroj); en 1992 454 (hungaroj). Ĝia unua mencio skribe estas en 1334. Ĝis 1919 kaj inter 1940 kaj 1944 apartenis al Hungario, (Szilágy vármegye). Administre ĝi apartenas al Dobrin.
Cigana lingvo
La cigana lingvo (ankaŭ nomata "romaa lingvo" (propra nomo romani) laŭ la romaoj, subgrupo de la ciganoj) apartenas al la hindarja lingvaro de la hindeŭropa lingva familio. Ekzistas pluraj variantoj, ĉar ciganoj vivas diaspore tra la tuta mondo kaj akceptas multajn lokajn esprimojn. Romani estas, same kiel Esperanto, tipa ekzemplo de neteritoria lingvo. Ĝi estas lingvo oficiale agnoskita en 11 EU-landoj, nome Ĉeĥio, Germanio, Hungario, Aŭstrio, Pollando, Rumanio, Slovakio, Finnlando, Svedio, Norda Makedonio kaj Serbio.
Nomo de la lingvo
Laŭ la malsupre nomita libro "Kauderwelsch" la denaskuloj nomas sian lingvon romanes aŭ romani ĉib [elp. rroma[n]i ʧhib/ɕib] kiu estas skribita en tre diversaj manieroj depende lingvoj; románi czib, románi čib, románi tschib, románi tschiwi, romani tšiw, romeni tšiv, romani tscheeb, rromani čhib, romani chib, rhomani chib, romani čhib, romaji šjib, romai şib aŭ romanyi shib. En lingvoj kun aliaj alfabetoj ĝi estas ankoraŭ alimaniere skribata.
Substantivo
La deklinaciado havas 8 kazojn kaj du genrojn (viran kaj inan). Ni rigardu ekzemple la substantivon raklo (knabo):
Deklinaciataj estas ankaŭ la adjektivoj, pronomoj kaj numeraloj.
Verboj
Regulaj verboj uzas la saman radikon por prezenco kaj preterito, dum neregulaj verboj iom ŝanĝas ĝin. Prunteprenitaj verboj aldonas markigan silabon, kiu eĉ dependas de la dialekto.
Prezenco
La prezenco distingas tri specojn de konjugacio, nome a-grupo, e-grupo kaj prunteprenita grupo. Ĉar ne ekzistas infinitivo, kiel ekzemplo estas donita la tria persono el la verba singularo de prezenco.
La e-grupa konjugacio estu montrata per la verbo kerel.
La a-grupa konjugacio estu montrata per la verbo žal.
Preterito
La preterito nur distingas inter propraj verboj kaj prunteprenitaj verboj. Krome dependas la preterito litero de la lasta radika konsonanto. Post -l-, -n-, -r- kaj -v- sekvas -d-, sed post -g-, -k-, -kh-, -m-, -s-, -čh- kaj -š- sekvas -l-.
Vortotrezoro
La vortotrezoro konsistas el du partoj, nome vortoj, kiuj parencas al vortoj en aliaj hindiaj lingvoj, kaj vortoj el diversaj lingvoj, kies teritorioj estis tramigritaj de la ciganoj.
Literaturo
(angla) Matras, Y., Language and the rise of a transnational Romani identity, 2013, RomIdent Working Papers 24.
(pola) Izabela Jaśkowiak, Paweł Lechowski, ''Rozmówki romskie. Romane wakeribena'' (Ciganaj konversacioj), Romskie Stowarzyszenie Oświatowe Harangos (Cigana Kleriga Asocio Harangos), Kraków 2008, p. 71
(pola) Baba Jaga. Jan Mirga, Baśnie (Fabloj), Obrazy (Fotoj), Małgorzata Mirga-Tas, Marta Kotlarska, Romskie Stowarzyszenie Oświatowe Harangos i Muzeum Okręgowe w Tarnowie, Kraków 2010 ISBN 978-83-85988-97-7 Teksto en la pola kaj cigana.
(japana) Lingvopolitiko de malplimulto dise loĝanta en multaj ŝtatoj, Eld. Miura Nobutaka & Kasuya Keïsuke, 2000.
Mas-stovo
komparu kun kahelforno, forno
Mas-stovo estas perligna hejtilo simila al stovo aŭ kameno. La ĉefa diferenco inter mas-stovo kaj kameno estas ĝia ekstera aspekto kaj la materialoj uzitaj por konstrui ĝin.
Kio estas mas-stovo?
Mas-stovoj estas ĝenerale konstruitaj el masonaĵo aŭ vulkana ŝtono, materialoj kapablaj konservi kaj elradii la varmon. Tradicie, la konstrua tekniko dependas de la regiono: oni trovas fajencajn mas-stovojn en Alzaco, Germanio, Aŭstrio kaj Svislando; en Rusio mas-stovoj el masonaĵo estas ĝenerale parto de la muroj de la domoj, en rusaj stovoj la kompleksforma fumkondukilo ebligas eltiri pli da varmo el la fumo; en skandinavaj landoj troveblas mas-stovoj el steatito (vulkana ŝtono ankaŭ nomita sapŝtono).
Elradia varmo
Ju pli peza la stovo estas, des pli da termika energio ĝi povas konservi: por hejti domon grandan je cent kvadrataj metroj oni kalkulas, ke la necesa maso da steatito estas proksimume du tunoj! Tiu maso ebligas hejti tutan domon kun konstanta temperaturo, farante fajron po tri horojn ĉiutage.
Se vi havas elektrikajn "radiatorojn" (aŭ pli ĝuste "konvektilojn") en via loĝejo, vi probable spertas la fenomenon nomitan konvekto. Konvekta radiatoro funkcias varmigante la aeron ĉirkaŭ ĝi. Pro fizikaj kialoj la varmigita aero altiĝas al la plafono: malvarma aero anstataŭas ĝin kas estas varmigata siavice. Tiun sistemon oni ofte juĝas malkomforta :
Kun mas-stovo okazas preskaŭ neniom da konvekto: la termika energio konservita en la masonaĵo transiĝas ne per la aero, sed per termika radiado. Tio signifas, ke mas-stovo rekte varmigas ĉiujn objektojn, kiujn la radioj atingas. Ĉar tiaj radioj povas parte transiri materialojn, oni spertas varmon eĉ interne de sia korpo. Cetere ankaŭ la muroj de la domo varmiĝas: se ili estas el taŭga materialo, ankaŭ ili povas kapti kaj elradii varmon. La rezulto estas sento de konstanta kaj homogena varmo, komparebla al la varmeco de la suno.
Ekologia kaj ŝpariga
En tradiciaj kamenoj oni uzas malmolan lignon, kiu brulas malrapide (ligno el kverko, fago aŭ frakseno): tiel la fajro ne estos tro varma kaj daŭros sufiĉe longe. La malavantaĝo de tiu sistemo estas, ke la brulado de la ligno estas nekompleta kaj poluiga. Oni devas uzi grandajn kvantojn da multekosta ligno kaj ofte la kameno ne sufiĉas por hejti tutan domon.
Male, en mas-stovo oni uzas molan lignon, kiu brulas rapide (ligno el pino, poplo aŭ saliko): la temperaturo en la fajrejo altiĝas rapide, sed la maso de la stovo konservas la termikan energion kaj elradias ĝin iom post iome. Pro tiu rapida brulado, la ligno brulas preskaŭ komplete: restas nur eta kvanto da cindro kaj fulgo en la stovo kaj en la kamentubo. Cetere, molaj lignoj estas ĝenerale malpli kostaj ol malmolaj lignoj.
Kelkaj malavantaĝoj
Mas-stovoj ŝajnas esti idealaj hejtiloj: ili estas komfortaj, nepoluaj, ili uzas malmultekostan lignon,... sed ankaŭ ili havas malavantaĝoj:
Eksteraj ligiloj
Tiuj estas retpaĝoj en la franca, kiuj temas pri mas-stovoj :
Provinco Jambol
La provinco Jambol (Област Ямбол; vidu la artikolon oblasto) - situas en la sudoriento de Bulgario, sude lime al Turkio. Ĝi havas loĝantaron de ĉirkaŭ 152 000 homoj, el kiuj pli-malpli 56 procentaĵoj vivas en la administra centro Jambol. La provinco kovras areon de 3 336 kvadrataj kilometroj kaj konsistas el 5 municipoj. Veturiloj registritaj en ĝi rekoneblas per la regiona aŭtokodo Y.
Sinclair ZX Spectrum
La hejma komputilo Sinclair ZX Spectrum, malteniĝis de la angla firmo Sinclair Research en 1982. La komputilo estis sekvulo de la modelo ZX81, kaj komence nomita ZX82, sed poste renomita kiel ZX Spectrum por reklami la eblecon de la komputilo ekrani kolore, kontraste al la antaŭa modelo.
La Spektrum povis jam, multe pli frue ol la komputiloj de Microsoft kaj Apple, skribi ĉapelitajn literojn. Oni povis konstrui ilin el la bazaj literoj per aldono de kelkaj pikseloj. Tiujn oni povis stoki je funkci-klavoj.
1 E-6 m
Por bildigi la grandecon de unu mikrometro, tiu ĉi paĝo estas listo de iuj aĵoj longaj de inter 1 mikrometro (μm) kaj 1 milimetro (mm) (10−610−3 m).
Unu mikrometro egalas al 0,000 001 metro. Unu metro egalas al 1.000.000 mikrometroj.
Vidu ĉi tie pri signifoj de nano-, mikro-, mili-.
Stacio Shimo-Gion
Stacio Shimo-Gion (japane: 下祗園駅 [Ŝimo-Gion-eki], angle: Shimo-Gion Station) estas fervoja stacio en Kvartalo Asaminami, Hiroŝimo, Japanio. La stacio servas 1 linion de JR Okcidenta: Linio Kabe.
Nordokcidento de Vjetnamio
La regiono Nordokcidento (Tây Bắc) de Vjetnamio, kiel facile diveneblas, estas la plej nordokcidenta el la regionoj de Vjetnamio. Ĝi enhavas kvar internajn (malmarajn) provincojn en la nordokcidenta parto de Vjetnamio: Điện Biên, Hòa Bình, Lai Châu kaj Sơn La. Du el ili limas al Laoso kaj unu limas al Ĉinio. Tiu teritorio ampleksas proksimume kvadratajn kilometrojn. Foje ankaŭ kunkalkuliĝas la pli orientaj provincoj Lào Cai kaj Yên Bái - kun ili la teritorio ampleksas kvadratajn kilometrojn.
László Szabó (teknikverkisto)
László SZABÓ [sabo:] estas rumania hungara inĝeniero pri mekaniko. Li naskiĝis Sfântu Gheorghe la 24-an de septembro 1932.
Kariero
László Szabó diplomitiĝis en 1956 en al Politeknika Universitato de Kluĵo kaj li laboris en Târgu Mureș. Li publikigis en revuoj Hidrotehnica, Hidrológiai Közlöny, Magyar Vízgazdálkodás (1973–80). En 1990 li fondis la ligon de Erdélyi Falusi Vendégfogadók Szövetsége sub nomo Sylvan Tours por evoluigi la vilaĝan turismon.
Eszter Rasztotzky
[ester rastocki], laŭ hungarlingve kutima nomordo Rasztotzky Eszter estas hungara kajakisto, mondĉampiono, trejnisto. Ŝiaj familiaj nomvariantoj estis Rasztótsky aŭ Rasztótzky.
naskiĝis la en Budapeŝto.
Biografio
akiris trejnistan licencon. Ŝi estis jardekon trejnisto pri en:fitness and figure competition, baldaŭ pri kajakado en Dunakeszi. Ŝi edziniĝis kaj naskis 2 filojn.
Sporta kariero
estis kajakisto ekde 1989 en klubo de centra sporta lernejo, poste en pluraj ĉefurbaj sportkluboj. Ŝi estis hungara ĉampiono kvarfoje inter 2002-2005 duope aŭ kvarope. Tio ne sufiĉis esti olimpiano, sed en mondĉampionumo ŝi estis la unua en 2003 kvarope. Ŝia plej konata trejnisto estis Katalin Rozsnyói. Ŝi finis sian aktivan sportan karieron en 2005, tamen foje-foje ŝi estis kvazaŭ amatoraj flosisto kaj pagajsurfisto.
Combe-Tabeillon (stacidomo)
Combe-Tabeillon estas fervoja stacidomo en Glovelier, Svislando.
Rybník (distrikto Ústí nad Orlicí)
Municipo Rybník situas en Ĉeĥio, regiono Pardubice, distrikto Ústí nad Orlicí, en valo de rivero Třebovka, kontaktiĝas sudoriente al urbo Česká Třebová kaj tiel finas la kunurbaron Ústí nad Orlicí-Česká Třebová. Vivas ĉi tie.
Historio
La historio de vilaĝo Rybník komenciĝas en la jaro 1292, kiam datiĝas la unua skriba mencio pri ĝi en fonda akto de monaĥejo en Zbraslav.
Kapelo
En la vilaĝo, apud ŝoseo, estas kapelo de Sanktaj Apostoloj, pseŭdoromanika el la jaro 1877. Ĝi estas oblonga, ortangula, ortangule finita, kun tureto super la fronto.
Komunumoj de Val-de-Marne
Jen listo de la 47 komunumoj de la franca departemento Val-de-Marne en la Pariza Regiono, laŭalfabete.
Eysson
estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Doubs, en la regiono Burgonjo-Franĉkonteo (Bourgogne-Franche-Comté, prononco []) kaj en la historia regiono Franĉkonteo. Laŭ la stato de la jaro en la urbo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². Administre la komunumo apartenas al la arondismento Pontarlier (france arrondissement de Pontarlier), la centra kaj suda parto de la departemento, kaj al la kantono .
Cercivento
Cercivento [prononco "ĈerĉiVENto"] estas komunumo en la orienta parto de norda Italio. Ĝi situas en la regiono Friulo-Venecio Julia kaj, ene de ĝi, en la tradicia provinco Udine, kiu ekde aprilo 2018 ne plu estas oficiala administra unuo - nun la loko formale apartenas al administra unuo nomata ''. Fine de en la komunumo vivis. Kristana patrono estas la sankta Marteno de Tours, kies memortago sekve estas la komunuma festotago. Najbaras la komunumoj Paluzza, Ravascletto kaj Sutrio.
Demarkacia linio
La esprimo demarkacia linio (el la franca) signifas
Horní Poustevna
Horní Poustevna estas vilaĝo en Ĉeĥio, loka parto de urbo Dolní Poustevna. Ĝi troviĝas norde de Dolní Poustevna. Kondukas tra ĉi tie fervojlinio Rumburk-Sebnitz kaj ŝoseo II/267. Estas ĉi tie registritaj 129 adresoj. En la jaro ĉi tie daŭre vivis.
Horní Poustevna estas ankaŭ nomo de katastra teritorio kun areo 4,11 km². En la katastra teritorio Horní Poustevna situas ankaŭ Karlín a Marketa.
Historio
La plej malnova skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1451.
Kataluna naciismo
Intelekte, katalunismo venas de la malsukcesaj provoj establi federacian ŝtaton en Hispanio en la kunteksto de la Unua Hispana Respubliko, Valentí-Almirall kaj aliaj intelektuloj kiuj partoprenis tiun procezon starigis novan politikan ideologion en la 19-a jarcento, restarigi aŭtonomion, same kiel akiri agnoskon por la kataluna lingvo. Tiuj postuloj estis resumitaj en la tielnomita Bazoj de Manresa en 1892.
Estante ampleksa movado, ĝi povas esti trovata en pluraj manieroj en la nuna politika scenaro. La plejmulto el la ĉefaj katalunaj partioj (CiU, PSC, ERC kaj ICV) aliĝas al katalunismo en ia amplekso, eĉ se iu el ili (PSC kaj ICV) foje malaprobis la ekzistantan enklasigon je "naciisto".
La kadro por iliaj naciaj postuloj ankaŭ diverĝas. Dum kelkaj limigas ilin al Katalunio, aliaj postulas serĉi por la agnosko de la politika personeco la teritorian amplekson de la tielnomita Kataluna Landaro, la katalun-parolantaj teritorioj kiel tutaĵo. Tiaj asertoj, kiuj povas esti vidataj kiel formo de tut-naciismo, povas esti legataj en oficialaj dokumentoj de CiU, ERC kaj PUK. Krom Katalunio, ĉefe katalun-parolantaj regionoj havas similajn aŭ proprajn naciismajn partiojn kaj koaliciojn kiuj iamaniere pledas por Kataluna Landaro: en la Valencia Komunumo, Bloc Nacional-I d'Esquerres, PSM kaj UM en Balearoj.
Eventoj en la 21-a jarcento
Dum 2004 kaj 2005 okazis reciprokaj bojkotoj inter la katalanaj naciistoj kaj la hispana publiko. Tiuj kiuj klopodis malhelpi la kandidatecon de la urbo de Madrido por la Olimpikoj de 2012, kaj la hispanoj reagis por bojkoti la katalunan trinkaĵon, la Cavan. Komence de 2006, la hispana registaro atingis interkonsenton kun Katalunio ke ili estus rekonitaj kiel "nacio" kiu daŭre estus inkludita en Hispanio.
Unu el la plej elstaraj amaskomunikilaj esprimoj de la streĉiĝo inter la centra hispana registaro en Madrido kaj la evoluanta sendependa konscio en Katalunio, kaj ĝia ĉefurbo Barcelono, estas la dramecaj futbaloj konataj kiel la "Klasiko", kiuj okazas inter la futbalaj teamoj de Real Madrido kaj Barça de Barcelono. Ĉi tiuj ludoj, inter du teamoj, kiuj estas ĉe la supro de la Hispana Supra Ligo, ricevas precipe altajn spektadrekordojn kaj tutmondan atenton, kaj ili vekas grandan streĉiĝon inter la fanoj, interalie pro la historia kaj politika streĉiĝo inter la teamoj, kaj finfine la nacioj ene de Hispanio. La prezidanto de la Hispana Futbala Asocio anoncis, ke Barcelono ne povos ludi en la hispana ligo se Katalunio akiros sendependecon.
La 9-an de novembro 2014, en la Kataluna Parlamento okazis voĉdono pri referendumo pri la apartigo de Katalunio de Hispanio, en kiu plimulto voĉdonis favore al ĝia ekzisto. La referendumo havas neniun juran statuson en Hispanio, kaj la partiestro kiu iniciatis la referendumon estas kandidato por proceso. En la elektoj de septembro 2015, separistoj gajnis grandan plimulton en la kataluna parlamento.
La 1-an de oktobro 2017, okazis referendumo pri la sendependecon el Hispanio, kion ĉeestis 42% de la loĝantoj de Katalunio en la fono de kolizioj inter la hispana polico kaj la katalunoj, resume 844 civiluloj estis vunditaj. Fine de la nombrado de voĉoj, la kataluna registaro anoncis, ke 90 procentoj voĉdonis por sendependeco, kun partopreno de 42,34 %. La enketo estis kompilita de la Kataluna Eŭropa Demokrata Partio (PDeCAT), la Respublikana Maldekstro de Katalunio (ERC), kaj aliaj nepartianoj, kun subtena interkonsento kun la por-kataluna maldekstra partio PAC. La opoziciaj partioj bojkotis la referendumon, argumentante, ke ĝi ne havas bazon, ĉar la leĝoj de Katalunio postulas du-trionan plimulton en la loka parlamento por ajna ŝanĝo en la jura kaj politika situacio en la regiono. La Hispana Konstitucia Tribunalo decidis ke la referendumo estis kontraŭkonstitucia kaj la hispana registaro sciigis ke ĝi estis nelegitima kaj ne rekonus ĝin, ĉar la hispana konstitucio ne permesas al ajna regiono okazigi referendumon pri sia sendependeco sen la konsento de Madrido. Ĝia ekzisto de la kataluna registaro kaŭzis konstitucian krizon en Hispanio.
La 10-an de oktobro 2017, la regiona prezidanto anoncis, ke li suspendas la deklaron de sendependeco por intertraktado kun la hispana registaro.
La 27-an de oktobro 2017, la Parlamento de Katalunio voĉdonis favore al la sendependeco kaj tuj poste estis deklarita sendependeco. Responde, la hispana registaro revokis la aŭtonomecon de la regiono.
La prezidanto de la regiono en la momento de la sendependecdeklaro, Carlos Puigdemon fuĝis al Belgio kaj poste al Germanio, kie li estis arestita kaj liberigita post proksimume monato.
La 21-an de decembro 2017, la parlamentaj elektoj de Katalunio kaj la separismaj partioj, kiuj postulas sendependecon, estis denove okazigitaj, konservis sian potencon kaj restis la plej grandaj partioj.
En oktobro 2019, kolizioj ekis denove post la proceso de protestestroj kiuj faris la referendumon du jarojn pli frue.
György Raicsáni
György Raicsáni [djordj rajĉAni], laŭ hungarlingve kutima nomordo Raicsáni György estis hungara pastro, monaĥo, profesoro. Lia familia nomvarianto estis Rajcsányi [rajĉAnji].
György Raicsáni naskiĝis la  1669 en Hungara reĝlando en Nemeskosztolány (nuntempa Zemianske Kostoľany en Slovakio). Li mortis la 1734 en Marosvásárhely.
Biografio
György Raicsáni aliĝis al la jezuitoj en 1687. Li lernis en Vieno kaj Graz, kie li akiris diplomojn pri filozofio (komprenu sciencoj) kaj teologio. Li instruis jaron en Jezuita Universitato de Nagyszombat en 1703, poste li estis predikisto en Sopron, fine li denove instruis en la universitato. Ekde 1709 li estis apostola konfesisto 4 jarojn, poste li estis lernejestro en Sárospatak. En 1714 li denove komencis instrui en la menciita universitato, kie li estis rektoro (1725/26–1728/29). Ekde 1729 li denove estis rektoro, sed en Kassa, krome ankaŭ presejestro. Ekde 1732 li estis rektoro en  Kolozsvár.
José Joaquín Fernández de Lizardi
José Joaquín FERNÁNDEZ de Lizardi (Meksikurbo, 15-a de Novembro 1776 - samloke, 21-a de Junio 1827), konata ankaŭ kiel El Pensador Mexicano (La meksika penuslo), estis verkisto de Nova Hispanio (Meksiko), aŭtoro de la romano El Periquillo Sarniento.
Lia verkaro estis samtempe politika, literatura, ĵurnalista, psikologia, historiografia kaj lingvistika. Li estis la unua romanisto de Ameriko, kiam li kreis en 1816 la didaktikan kaj kompleksan verkon El Periquillo Sarniento. Por la fakuloj de la lingvoscienco, de la dialektologio, de la sociolingvistiko, de la pedagogio, estas interesa konsideri la lertecon de tiu verkisto por priskribi la vivon kaj la pitoreskajn kutimojn de la lasta epoko de Nova Hispanio, kaj samtempe inkludi moralismajn kaj edukajn celojn. Fernández de Lizardi rekreas la popolan lingvaĵon, la ĵargonon de studenoj, la parolmanieron de advokatoj kaj kuracistoj, la kaŝparolon de ludistoj, ŝtelistoj, krimetuloj ĝenerale, la dialektojn de indiĝenoj, la vortotrezora varieco de kuirarto, de trinkaĵoj kaj vestoj. Legendoj, superstiĉoj, tabuoj kaj popola parolmaniero en lia verko estas de valorega helpo por tiuj kiuj interesiĝas por la folkloro.
Fratoj Limburgo
La Fratoj Limburgo, nederlande Gebroeders van Limburg (Herman, Paul, kaj Johan; fl. 1385 – 1416), estis fame konataj nederlandaj miniaturpentristoj el la urbo Nijmegen. Ili aktivis en la frua parto de la 15-a jarcento, pentrante en la stilo nomata la Internacia gotika. Ilia iluminita libro, La tre riĉaj horoj de la duko de Berry, estas la plej konata tia (manskribita) libro el la malfrua mezepoko. Ili lasis ĝin nefinita kiam ili (kaj ilia mecenato, duko Johano de Berry) mortis, kredeble pro pesto, en 1416.
Esperantigo de vortoj el japana fonto
Konsonantoj
La baza maniero por esperantigi la japanan vorton estas plejparte sama kiel la transskrib-tabeloj per la Esperantajn literojn, kiuj estis konsiderataj de kelkaj japanaj esperantistoj. Alivorte, la uzataj literoj ĉi tie estas multe transliterumebla kun la transskribado Hepburn, ekzemple, Hepburn-sisteme sa estas Esperante "sa", shi = "ŝi", ta = "ta", chi = "ĉi", tsu = "cu", fu = “fu”, ktp. Ankaŭ, malgraŭ la alofonoj de R-sonoj en la japana, kaj trilo estas malofta, Esperantigita vortoj nepre uzas "R"-on tiel kiel aliaj Rōmaji-oj.
Ŭ kaj V (W)
Se oni uzas Esperantajn literojn por proksimume transskribi la sonon de W en la japana, oni povas uzi Ŭ-on. Tamen, se oni plene Esperantigas, oni ne povas tiel uzi Ŭ, ĉar la Fundamento diras, ke “Ŭ estas uzata nur post vokaloj”, kvankam nur du versioj en la rusa kaj germana.
N kaj M
Esperantigi la sonon/literon de hatsuon estas malsame kun "Transskribado Hepburn por Trafiksigno" (HT), sed samkiel "Transskribado Hepburn por Stacidom-signo" (HS). Pri silabfina "N", bonvolu vidi sube.
J (Y)
La sono/litero de yōon (ekzemple kyo) kutime ne estas transskribata en Esperanto (ne "kjo", sed "kio").
Kiam la vokalo i sekvas konsonantojn kiel "k", "n", "h", ktp, samkiel aliaj Rōmaji-sistemoj, la Esperantalitero ne tre zorgas pri la fonta sono.
Z (Z) kaj Ĵ (J)
Tiuj literoj iomete estas elektitaj ne laŭ japana literumo (yotsugana), nek laŭ sonoj ĉe la komenco aŭ meze de vorto.
Duobla konsonanto
Duobla-konsonantoj (sokuon) emas esti ignorataj.
Vokaloj
Baze la transskribo de vokaloj estas sama kiel aliaj sistemoj de Rōmaji: a = a, i = i, u = u, e = e, o = o.
Pri silabfinaj vokaloj, bonvolu vidi la sekvan sekcion.
Longaj vokaloj
La longeco de vokaloj (Chōon) ofte estas ignorataj samkiel de HT.
La Pesga
La Pesga estas municipo de Hispanio, en la provinco de Cáceres, regiono de Ekstremaduro.
Esperantigo de vortoj el japana fonto
Diftongo
Samkiel japana-cirila transskribado de Sistemo de Polivanov, Esperantigita vorto emas rigardi la kombinacion de iuj vokaloj kiel diftongo. Tamen, ankaŭ estas ekzemplo de 合気道, aikidō = aikido.
La Pesga
Loĝantoj
La loĝantoj nomiĝas pesganos. La censita populacio en 2008 estis de 1.128 loĝantoj.
Situo
La Pesga estas situa en la nordokcidenta parto de Ekstremaduro en la komarko aŭ distrikto Tierras de Granadilla, je altitudo de 445 m; je 135 km de Cáceres, provinca ĉefurbo kaj je 195 km de Mérida, la regiona ĉefurbo. La areo de ties teritorio estas de 20 km².
Ekonomio
Agrikulturo kaj brutobredado.
Demografio
En la jena tabelo aperas la demografia evoluo de La Pesga el 1996 al 2006 laŭ la informo de la hispana Instituto Nacional de Estadística.
Esperantigo de vortoj el japana fonto
Silabfino
Malgraŭ la litero/sono de nacia vorto, Esperantigita formo de la substrantivo nepre havas O-finaĵon. Jen estas la ekzemploj de japanaj fontaj vortoj, kiuj origine havis en silabfino nur la literon de A, I, U, E, O, aŭ N.
N
Kvankam la finsono de N en la japana havas plurajn alofonojn, ĝi nepre estas transskribata nur per la litero "N" samkiel aliaj Rōmaji-oj.
Kritiko
Jenaj ekzemploj povas esti konsiderataj kiel superfluaj vortoj.
Sucé-sur-Erdre
Sucé-sur-Erdre estas franca situanta en departemento Loire-Atlantique, regiono Luarlandoj.
Ĝiaj loĝantoj nomiĝas Sucéens.
NGC 234
NGC 234 (aliaj indikoj — PGC 2600, UGC 463, MCG 2-2-28, ZWG 434.32, ZWG 435.1, IRAS00409+1404) estas galaksio en konstelacio Fiŝoj.