cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Rokanaso
Taksonomio
La genra nomo Aythya devenas el la antikva greka aithuia kiu aludas al marbirdo menciita de Aristotelo kaj aliaj supozeble anaso, aŭko aŭ alia marbirdo. La specia nomo marila venas el greka vorto por karbaj braĝoj aŭ karbopolvo. La Granda rokanaso estis unuafoje studata de Linnaeus en 1761. Masklo de Rokanaso el Ameriko distingeblas el tiuj de Eŭropo kaj Azio pro sia pli markata vermikulado, nome vermecaj markoj sur dorse kaj ĉe skapolaj, kaj estas konsiderata separata subspecio, A. m. nearctica. Inoj de la du subspecioj estas nedistingeblaj. Baze sur laŭgrandaj diferencoj, ankaŭ paleosubspecio de la Pleistoceno, Aythya marila asphaltica, estis priskribata de Serebrovskij en 1941 el restaĵoj de fosilio malkovritaj ĉe Binagady, Azerbajĝano.
Analizo filogenetika de la merganasoj, ekzamininte la skeletan anatomio kaj haŭton, trovis, ke la Granda kaj Malgranda rokanasoj estas unu de la alia plej proksimaj parencoj, kaj la Tufanaso estus la venonta plej proksima parenco de tiu paro.
Aspekto
Ĝi grandas ĉ. 47 cm, tio estas, plenkreskulo estas 39–56 cm longa kun enverguro de 71–84 cm kaj korpomaso de 726–1,360 g. Tio estas is 20% pli fortika kaj 10% pli longa ol la tre proskime rilata Malgranda rokanaso. Temas pri specio kun tre markata seksa duformismo.
Nome la viranaso havas brilnigrajn kapon (kun tre forta malhelverda brilnuanco), bruston kaj suban parton de la dorso (el malhelbruna al nigreca) kaj voston kaj subvoston (tre mallonga), dum la dorso estas helgriza (fakte fajna nigra vermikulado sur blanka fono), la flankoj kaj la ventro estas blankaj, la beko estas helblugriza kun nigra pintomakuleto.
La masklo de Rokanaso estas pli granda kaj havas pli rondoforman kapon ol la ino. La ventro kaj flankoj de la masklo estas ege brilblankaj.
Junuloj estas similaj al inoj, sed kun malpli da blanko ĉe la bekobazo, pli helbruna vango, pli malhelaj dorso kaj vosto kaj pli brunaj flankoj. La masklo en eklipsa plumaro aspektas simila al sia reprodukta plumaro, escepte pro tio ke la palaj partoj de la plumaro iĝas sablokoloraj, la brilnigraj malpli brilaj kaj malpli nigraj kaj havas iom da blanko ĉe la bekobazo.
Distribuado kaj vivejo
La Rokanaso havas ĉirkaŭpolusan distribuadon, kaj reproduktiĝas ene de la Arkta Cirklo kaj en la Malnova Mondo (biogeografie la Palearktiso) kaj en Nordameriko (biogeografie la Nearktiso). Ĝi pasas la somerajn monatojn en Alasko, Siberio, kaj la nordaj partoj de Eŭropo. Ĝi troviĝas ankaŭ en Azio, kaj en la Aleŭtoj la tutan jaron. La somera habitato estas marĉa tundro de malaltaj teroj kaj insuloj en nesalakvaj lagoj. Aŭtune la populacioj de Rokanasoj startas sian migradon suden por vintrumi. Ili vintras laŭlonge de la marbordoj de Pacifiko kaj Atlantiko de Nordameriko, la marbordoj de nordokcidenta Eŭropo, kaj de la Kaspia Maro, de la Nigra Maro, de Japanio, de la Flava Maro kaj de la Orientĉina Maro. Dum la vintraj monatoj, ili troviĝas en marbordaj golfetoj, estuaroj, kaj foje ĉe internaj lagoj, same kiel ĉe la lagoj de Centra Eŭropo kaj la Grandaj Lagoj.
En Eŭropo, la Rokanaso reproduktiĝas en Islando, la nordaj marbordoj de Skandinavio, inklude multe de la nordaj partoj de la Balta Maro, la plej altaj montoj de Skandinavio kaj la areoj proksimaj al la Arkta Maro en Rusio. Tiuj birdoj pasas la vintrojn ankaŭ ĉe la Brita Insularo, okcidenta Norvegio, la suda pinto de Svedio, la marbordo el Bretonio al Pollando, inklude la tutan Danion, la Alpojn, la orientan parton de la Adriatika Maro, la nordan kaj okcidentan partojn de la Nigra Maro kaj la sudokcidentan parton de la Kaspia Maro.
En Nordameriko, la Rokanaso somerumas en Novlando kaj Labradoro, laŭlonge ĉe Ungava Golfo, la Hudsona Golfo, la Lago Vinipego, Norda Jukonio, Norda Manitobo, kaj Norda Saskaĉevano. Ili vintrumas en Nov-Skotio Nov-Brunsviko, kaj la tuta okcidenta marbordo de Brita Kolumbio. Ili vintras ankaŭ laŭlonge de la tuta okcidenta marbordo de Nordameriko, inklude la areon de Kalifornia Duoninsulo. La Rokanaso vintras ankaŭ laŭlonge de la marbordoj de la Grandaj Lagoj, de la Golfo de Meksiko kaj la tuta orienta marbordo de Usono el Maine al Florido.
Konduto
Ili flugas en densa, senorda grupo aŭ en linio. Ili ofte videblas sur venta maro, malofte eligas voĉojn. La rokanasoj vivas ĉe maroj, riverfaŭkoj, nestas sur insuloj de lagoj, en grupo. Migranta birdo.
Reproduktado
La Rokanaso reproduktiĝas tute el Islando al norda Skandinavio, norda Rusio, norda Siberio kaj okcidento de Nordamerika Arkto. Ili reproduktiĝas en tundro kaj boreala arbaro; oni ĉirkaŭkalkulas ke 75% el la nordamerika populacio reproduktas en Alasko. Ili tipe nestumas en insuloj en grandaj nordaj lagoj. Ili komencas reproduktiĝi kiam ili estas dujaraĝaj, kvankam ili povas eknestumi unujaraĝaj. La masklo elsendas mildan rapidan fajfon por atentigi inojn dum la pariĝado kio okazas el fina vintro al komenca printempo, revene al siaj nordaj reproduktejoj. La ino elsendas unusolan tonon, raspan “arrr-arrr-arrr-arrr-arrr”. La pariĝada ceremonio estas kompleksa kaj rezultas en formado de monogama paro. Paroj nestumas je proksimeco unu de alia en grandaj kolonioj, kutime ĉe akvo, sur insulo aŭ bordo, aŭ sur rafto de flosanta vegetaĵaro.
La nesto konsistas el neprofunda depresio farite de la ino kaj kovrita el ŝia lanugo. Post la ovodemetado, la masklo abandonas la inon. Tiam la maskloj iras al granda kaj izola lago, por plumoŝanĝado. Tiuj lagoj povas esti tre proksimaj al la reproduktejoj, aŭ mejlojn for. La samaj lagoj estas elektataj ĉiujare de la samaj anasoj. La plejbona plumoŝanĝa lago estas ne tre profunda, havas abundon de manĝo, kaj kovro. La ino demetas 6 al 9 olivecsablokolorajn ovojn, kiujn nur ŝi kovas dum 24–28 tagoj. Pli granda ovaro povus indiki nestoparazitismon fare ĉu de aliaj Rokanasoj aŭ eĉ de aliaj anasospecioj. La eloviĝintaj anasidoj estas kovrataj per lanugo kaj tuj estas kapablaj piediri, naĝi kaj manĝi per si mem; tamen ili ne povas ekflugi ĝis post 40–45 tagoj post eloviĝo. La vundeblaj malgrandaj idoj sekvas sian patrinon, kiu protektas ilin el predantoj.
Tilioideoj
Tilioideoj (Tilioideae) estas rigardata nuntempe kiel subfamilio de la familio Malvacoj (Malvaceae). Al ili apartenas tri genroj kaj ĉ. 50 specioj. Ĉe aliaj aŭtoroj ekzistas multe pli da genroj en tiu taksono, tie ili estas en la rango de familio Tiliacoj (Tiliaceae). Ili kreskas ĉefe en la moderaj kaj subtropikaj regionoj de la norda hemisfero.
Rokanaso
Manĝo
La Rokanaso plonĝas por akiri manĝon, kion ili manĝas surface. Ili manĝas ĉefe moluskojn, akvajn plantojn, kaj akvajn insektojn,. Dum la someraj monatoj, la Rokanaso manĝas malgrandajn akvajn krustulojn. Estas informo el kvar Rokanasoj englutantaj leopardajn ranojn (kun korpolongo de ĉirkaŭ 5 cm), kiujn ili estis kaptintaj el flako de vojflanko. En nesalaj ekosistemoj, la Rokanasoj manĝas semojn, foliojn, tigetojn kaj radikojn, kune kun herboj, algoherboj kaj similaj akvaj plantoj. Danke al la retecaj piedoj kaj pezo, la Rokanasoj povas plonĝi ĝis 6 m kaj resti submerĝe dum ĝis unu minuto, kio permesas ilin akiri manĝon neatingeblan de aliaj merganasoj.
Tilioideoj
Sistematiko
En la subfamilio de la Tilioideoj (Tilioideae) ekzistas tri genroj kun 39 ĝis 50 specioj:
Rokanaso
Subspecioj
Laŭ Alan P. Peterson, tiu specio estas konstituata de du subspecioj, kiuj estas la jenaj:
Minacoj
Komunaj predantoj de la Rokanasoj estas gufoj, skunkoj, lavursoj, vulpoj, kojotoj, kaj homoj. La Rokanasoj ofte troviĝas implikitaj en fiŝkaptaj retoj, kaj tiele grandaj nombroj el ili droniĝas en retoj ĉiujare. La Rokanasoj povas suferi pro birda gripo, tiele futuraj eksplodoj de tiu malsano povus endanĝerigi la populacioj de Rokanasoj.
Kvankam la Rokanasoj fruntas nombrajn minacojn, plej grava defio al ties survivado estas habitatodegradado kaŭzata de mikso de homa disvolviĝo kaj poluado. La Rokanasoj, dum plumoŝanĝado kaj dum vintro, estas minacataj pro pliiĝantaj niveloj de organoĥloridaj poluantoj. Ankaŭ naftoverŝo kaj kloakosistemo minacas tiun anason. Ĉar 80% de la populacio de Rokanasoj vintrumas en urbanizita parto de la Atlantika Migrovojo, tiuj anasoj suferas altajn nivelojn de organikaj poluantoj, kun pliiĝantaj niveloj de pezaj metaloj en manĝo kaj habitato.
Kuna grupo de usonaj kaj kanadaj sciencistoj pristudantaj la migradon de la Rokanasoj tra la Grandaj Lagoj trovis, ke 100% el inoj de Rokanasoj, kaj 77% el inoj de Malgrandaj rokanasoj, havis tro altajn nivelojn de seleno en siaj korpoj. Seleno estas duonmetala spurelemento kiu estas nature en kelkaj grundoj kaj el kiu malgrandaj kvantoj necesas por animala vivo. Tamen troa seleno povas kaŭzi reproduktan damaĝon kaj estas ege venena. Dum ties migrado tra la Grandaj Lagoj, la Rokanasoj estas je risko de engluti selenon pro manĝo de la invada zebra mitulo, kiu povas kaŭzi la nefekundecon de ino. Tiu steriligo de inoj estas kaŭzante malpliiĝon de la populacio.
En studo pri 107 Rokanasoj, ĉiuj havis spurojn el fero, zinko, mangano, kupro, plumbo, kadmio, kobalto kaj nikelo en siaj histaj ekzempleroj kun variaj koncentraĵoj de metaloj en diferencaj tipoj de histoj. Pluaj analizoj pruvis, ke la renoj havis la plej altajn nivelojn de kadmio, la hepatoj havis la plej altajn nivelojn de kupro kaj de manganezo, la hepatoj kaj la stomakoj havis la plej altajn nivelojn de zinko, kaj la pulmoj kaj la hepatoj havis la plej altajn nivelojn de fero. Ne estis diferenco en koncentro kiam oni komparis seksojn.
Konservado
La Rokanasoj estas konsiderata specio Malplej Zorgiga fare de la IUCN Ruĝa Listo. La aera populacio estas ĉirkaŭkalkulata sendistingi la Grandajn rokanasojn disde la Malgrandaj rokanasoj kiuj estas kalkulataj kune, ĉar ili aspektas preskaŭ identaj elaere. Oni ĉirkaŭkalkulas ke la Grandaj rokanasoj formas ĉirkaŭ 11% el la kontinenta rokanasa populacio. Ekde la 1980-aj jaroj, la populacioj de Rokanasoj estis konstante malpliiĝantaj. Kelkaj el la ĉefaj faktoroj kontribuantaj al tiu malpliiĝo estas habitatoperdo, poluantoj, ŝanĝoj en reproduktaj habitatoj, kaj pli malalta survivindico ĉe inoj. La ĉirkaŭkalkulo de 2010 de populacio de usonaj Rokanasoj estis 4.2 milionoj da Rokanasoj, tamen, la tutmonda populacio de Rokanasoj estis ĉirkaŭkalkulata je 1,200,000 al 1,400,000 maturaj birdoj. Krom la aeraj populaciaj ĉirkaŭkalkuloj, estas ringoprogramo por la Granda rokanasoj. Oni instalas metalajn krurobendojn ĉirkaŭ ties kruroj, kaj se la Rokanaso estas mortigata de ĉasisto aŭ kaptata de alia ringogrupo, la numero enbenda povas esti informata al biologoj kaj naturkonservadaj organizoj. Tiuj ringoprogramoj havigas valoran informon pri migradaj modeloj, reproduktaj indicoj kaj survivaj indicoj.
Homa interagado
La Rokanasoj estas popularaj ĉasbirdoj en Nordameriko kaj Eŭropo. Ili estas ĉasataj en Danio, Germanio, Grekio, Francio, Britio kaj Islando, kaj en Irano kaj por sporto (distro) kaj por komercaj kialoj. La Rokanasoj estas ĉasataj per pafiloj, ĉar ili devas esti pafataj dumfluge, tre defia atingo, ĉar ili povas flugi ĝis je 121 kph. La Grandaj rokanasoj estas ĉasataj el marbordoj kaj en malferma akvo el ĉaskaŝejoj aŭ el ĉasboatoj, nome boatoj similaj al kajakoj kie la ĉasisto kuŝas ene. Ĉasistoj kutime uzas logbirdojn por allogi la anasojn, ofte aranĝite por ŝajnigi anasaron de Rokanasoj kaj montrante malferman areon por kuraĝigi la birdojn al surterigo. En plej landoj kie oni ĉasas Rokanasojn oni postulas anasmarkon, krom la normalajn ĉaspermesilojn por ĉasi aliajn ĉasbestojn. En Usono kaj Kanado, akvobirdoj devas esti ĉasataj per nevenenaj paferoj.
Bassins
Bassins estas komunumo en la distrikto Nyon en Kantono Vaŭdo, Svislando. Ĝi havis 1251 loĝantojn je la 31-a de decembro 2012.
Geografio
La komunumo Bassins situas sur la suda flanko de la Ĵurasa Montaro proksimume 9 kilometrojn norde de la distriktĉefurbo Nyon kaj 25 kilometrojn okcidente de la kantonĉefurbo Laŭzano. La komunumo konsistas el la vilaĝo Bassins kaj la vilaĝetoj Les Platets kaj La Cézille, kaj diversaj izolitaj bienoj.
La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 20,79 km², de kiuj 54,8% estas kovritaj de arbaro, 41,7% servas por agrikulturo kaj 3,4% por setlado.
Najbaraj komunumoj
La komunumo Bassins limas en nordo al Le Chenit, en nordoriento al Marchissy, en oriento al Le Vaud, en sudoriento al Begnins, en sudo al Vych, kaj en okcidento al Arzier-Le Muids.
Trafiko
La komunumo Bassins situas flanke de la gravaj trafikvojoj. Tute en sude la kantona ĉefvojo n-ro 125 de Gland al Arzier pasas tra la komunuma teritorio. De tie flanka vojo kondukas al la setlejoj de la komunumo. La plej proksima alveturejo al la svisa aŭtovojo A1 situas 5 kilometrojn sude de la komunumo apud Gland. Pere de la poŝtaŭtolinio de Nyon al Gimel la komunumo estas konektita al la publika transportreto.
Historio
La unua dokumenta mencio de Bassins datiĝas el la jaro 1095 jam per la nuna formo Bassins. Apud la preĝejo Notre Dame, kiu estis menciita en la jaro 1148, ekzistis priorejo de la Abatejo de Cluny, kiu fine de la 13-a jarcento estis unuigita kaj Payerne. En la jaro 1508 la civitanoj de Bassins sin devigis servi sub la flago de Payerne. Sub la berna regado de 1536 ĝis la Helveta Revolucio de 1798 Bassins apartenis al la Voktejo Nyon kaj ek de la Helveta Revolucio al la samnoma distrikto.
Pjongjanga Universitato de Muziko kaj Danco
La universitata eduksistemo konsistas el 4 aŭ 5jaraj regulaj kursoj kaj el 2 aŭ 3jaraj specialaj kursoj. Estas ankaŭ 2jara infanĝardena kurso, 4jara primara kurso kaj 3jara prepara kurso por junaj muzikistoj kaj artistoj.
Nordmisisipia bluso
Montarkontrea bluso (konata ankaŭ kiel Nordmisisipia montarkontrea bluso aŭ pli simple kiel Nordmisisipia bluso) estas regiona stilo de kontrea bluso. Ĝi estas karakterizita per forta emfazo sur ritmo kaj perkutado, regulaj gitar-ripetaĵoj, malmultaj kordoŝanĝoj, nekonvenciaj kantostrukturoj, kaj forta emfazo sur la "groove" (persona stilaro), kiu estas karakterizita kiel "hipnota bugio".
Kalvinana kirko (Soltvadkert)
La Kalvinana preĝejo estas religia historia monumento en Hungario, en urbo Soltvadkert.
Nordmisisipia bluso
La montarkontejo estas regiono de norda Misisipio lime kun Tenesio. Ĝi kuŝas sur la kantonoj Marshall, Panola, Tate, Tippah, kaj Lafayette kaj koincide kun la ekoregionoj Ebenaĵo de Norda Montaro Hilly Plain (Red Clay Hills aŭ North Central Hills), la Loess Ebenaĵoj, kaj la Bluff Montaro. Tiuj montetoj havas malriĉan agrikulturan grundaron kaj ampleksajn arbarajn areojn, kio kondukis al la disvolvigo de industrio por ligno, sed nur por malgrandaj farmoj. Holly Springs kaj Oxford estas ofte citataj kiel centroj de la montarkontrea blusmuziko. La stilo estas konsiderata kiel distingiga el la bluso de la Misisipa Delto, kiu kuŝas okcidente de la montara kontrekamparo. Ĉiujare okazas kamparfesto por celebri kaj la regionon kaj ties muzikon.
Kalvinana kirko (Soltvadkert)
Historio
Laŭ dokumento en 1722 ŝvaboj alvenis, sed ankaŭ en la sekvaj jardekoj tiuj alvenoj ne ĉesis. La preĝejo konstruiĝis helpe de reĝa permeso en 1794. En 1806 la orgeno ekfunkciis. En 1825 la galerio estis pligrandigita al formo "L". En 1851 la turo estis plialtigita kaj en 2004 horloĝo montras la tempon en la turo.
Nordmisisipia bluso
“Mississippi” Fred McDowell estis unu el la plej amplekse konataj muzikistoj de la ĝenro, en la 1960-aj jaroj kaj poste. Lia muziko havis pli fortan gravon de elementoj kaj de ritmoj el Afriko ol de tradicia Delta bluso. La muziko de McDowell helpis difini la sonon de la Nordmisisipia bluso, influencante postajn artistojn, kiel R. L. Burnside kaj Junior Kimbrough.
Kalvinana kirko (Soltvadkert)
Konstruaĵo
La preĝejo situas sola. Antaŭ la fasado la turo etendiĝas. Post la turo la navo sekvas, kiu finiĝas en duonronda absido. La muroj estas blankaj laŭ la kutimo. Interne plejparto de la mebloj pretiĝis en la 19-a jarcento.
White Panther Party
White Panther Party estis ekstremmaldekstra kontraŭrasisma usona politika kolektivo fondita en 1968 fare de Pun Plamondon, Leni Sinclair kaj John Sinclair. Ĝi estiĝis kiel respondo al intervjuo kie Huey P. Newton, kunfondinto de la Black Panthers, estis demandita pri kio blankuloj povus fari por subteni la Nigrajn Panterojn. Newton respondis, ke ili povus formi Blankan Panteran Partion. La grupo pri kontraŭkulturo prenis la nomon kaj dediĉis sian energion al "kultura revolucio". John Sinclair faris ĉiun penon por certigi, ke la Blankaj Panteroj ne konfuziĝu kun blanka supremaciisma grupo, respondante al tiaj asertoj. La partio laboris kun multaj etnaj rajto-defendaj grupoj en la Ĉielarka Koalicio.
Setio la 1-a
Setio la 1-a estis faraono de Antikva Egiptio. Li apartenis al la 19-a egipta dinastio kaj estis la filo de Ramseso la 1-a kaj la patro de Ramseso la 2-a. La ekzaktaj datoj de lia reĝado ne estis klare difinitaj : li verŝajne reĝis de la jaro 1294 aŭ 1290 ĝis la jaro 1279 a.K.La nomo Setio signifas "de Setho", kio indikas ke li estis asociita kun la egipta dio Setho.
(12274) 1990 UJ1
(12274) 1990 UJ1 estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la japanaj astronomoj Tsutomu Hioki kaj Shuji Hayakawa elde Okutama (distrikto de Tokio).
Barneo
Bazo Barneo (en rusa Лагерь Барнео) estas privata rusa portempa glacibazo establita ĉiujare ekde 2002 sur driva glacio relative proksime al la Norda Poluso. La glacibazo estas sponsorita de la Rusia Geografia Societo kaj normale daŭras dum la monato de Aprilo. Depende el la loko de la bazo, oni povas organizi ekskursojn al la Norda Poluso per skioj, hundosledoj, aŭ helikopteroj. En 2007 Barneo lokiĝis ĉe ĉirkaŭ 89°31.5′N 30°27′W. Tamen, nordaj ventoj faris ke la kampadejo derivu sudorienten je rapido de 0.8 kilometroj hore (0.5 mph). Ekde 2008, ĝi iĝis turisma allogaĵo.
Kastelo Altenklingen
Kastelo Altenklingen estas postrenesanca kastelo sur la teritorio de la komunumo Wigoltingen en Kantono Turgovio en Svislando. La kastelo estas privata posedaĵo de la familio Zolikofer, kiu estis ĝis la Helveta Revolucio en la jaro 1798 la Senjoroj de Altenklingen.
Historio
La unua dokumenta mencio de Kastelo Altenklingen datiĝas el la jaro 1227 kiel Castrum klingen. La baronoj de Klingen konstruis la burgon proksimume en la jaro 1200 por anstataŭ la najbaran kastelon Altburg (malnovburgo). Kiam la nobela familio dividiĝis la kastelo fariĝis la prakastelo de la Baronoj de Altenklingen. En la jaro 1407 la apencelanoj sensukcese sieĝis la kastelon. La posedantoj dum la 15-a kaj 16-a jarcentoj plurfoje ŝanĝis (1419 Muntprat de Spiegelberg el Konstanco, 1441 Baronoj de Breitenlandenberg, 1559 Brümsi de Herblingen. En la jaro 1585 la kastelo kaj la Senjorujo Altenklingen fariĝis posedaĵo de la sankt-gala familio Zollikofer. En la jaro 1798 dum la Helveta Revolucio la senjorujo estis malfondita, la kastelo restis familia posedaĵo. Hodiaŭ ĝi apartenas al la Familia Fondumo Zollikofer kaj en ĝiaj ejoj troviĝas familia muzeo kun ampleksaj kolektoj.
La konstruaĵo
Altenklingen entenas grandan kastelon konsistante el 3 etaĝoj kun dektri cambroj, malgrandan kastelon kaj kapelon konsekritan al Sankta Viborado. Ĉirkaŭ la kastelo estas akvofoso, tra kiu kondukas ponto kaj forta protektomuro kaj defendoinstalaĵoj. Ekster la kastelo situas kamparaj bienoj kun vitejoj kun rimarkindaj faktrabkonstruaĵoj. Ĉe la eniro al la bieno torviĝas fiŝlageto. La kastelaj bienoj estas nuntempe posedaĵo de la familio Zollikofer. En la bieno troviĝas ankaŭ vendejo kun biologiaj produktoj kaj restoracio.
La hodiaŭaj mebloj en la kastelo estis kolektitaj dum la lastaj kvar jarcentoj. Impresaj estas la belegaj ŝrankoj, bufedoj kaj kahelaj fornoj.
Nigrakapa kanario
La Nigrakapa kanario (Serinus nigriceps) estas malgranda paserina birdo de la familio de Fringedoj kaj genro de Serinoj kiu enhavas la faman specion de Kanario kaj aliajn similajn speciojn.
Ankaŭ la Alaria kanario, Serinus alario, estas foje same nomata, ĉar ambaŭ specioj havas nigran kapon, sed tiu ĉi specio havas saman nomon en la latina nomigo kaj pro tio plie meritas ĝin.
Disvastiĝo
Ĝi troviĝas nur en Etiopio kiel endemio kutime je altitudoj super 2000 m. Ties natura habitato estas subtropikaj aŭ tropikaj altaltitudaj herbejoj.
Aspekto
Tiu kanario estas ĝenerale flava kun tre rimarkinda kaj kontrasta nigra kapo, kiu nomigas la specion kaj laŭ la komuna nomo kaj la latina scienca nomo kie nigriceps estas kunmetaĵo kiu signifas precize “de nigra kapo”. Ankaŭ la flugiloj (kun flavaj ŝultroj kaj flugilstrio) kaj vosto estas nigrecaj.
Oarda de Sus
Oarda de Sus [ŭarda de sus] (hungare: Felsőváradja, germane: Ober-Wardein) estas vilaĝo en Rumanio sude de Alba Iulia. En 1910 ĝi havis 1 514 loĝantojn (rumanoj); en 1992 1 830 (rumanoj). Ĝia unua mencio skribe estas en 1760. Ĝis 1919 apartenis al Hungario, (Alsó-Fehér vármegye). Oni unuigis ĝin kun Oarda de Jos sub la nomo Oarda en 1942.
Frenkendorf
Pri la komunumo
Frenkendorf estas komunumo en la distrikto Liestal en Kantono Bazelo Kampara, Svislando. Ĝi havis 6128 loĝantojn je la 31-a de decembro 2008.
Geografio
Frenkendorf situas norde de Liestal kaj dekdu kilometrojn sudoriente de Bazelo en la valo de la rivero Ergolz, kies fluo tamen ne tuŝas la teritorion de la komunumo sed pasas oriente de ĝi. La malnova vilaĝkerno situas sur iomete altigita teraso super la valo. Post la konstruo de la fervojlinio en la jaro 1854 laŭlonge de la fervojo estiĝis Neu-Frenkendorf (Nov-Frenkendorf) en la grundo de la valo.
Najbaraj komunumoj
La komunumo Frenkendorf limas en nordo al Pratteln, en oriento al Füllinsdorf, en sudo al Liestal, en okcidento al Nuglar-Sankt Pantaleon (Kantono Soloturno), Gempen (Kantono Soloturno), kaj en nordokcidento en unu pinto al Muttenz.
Montaraj herbejoj kaj arbustaroj
La montaraj herbejoj kaj arbustaroj situantaj super la arbolimo kutime estas konataj kiel altamontaraj tundroj, kaj troviĝas en montaraj regionoj tra la mondo. Kriplaj sub-altamontaraj arbaroj estas konataj kiel kriplarbaroj, kaj troviĝas ĵus sub la arbolimo, kie malmildaj, ventaj cirkonstancoj kaj malriĉaj grundoj kreas nanajn kaj tordigitajn arbarojn de malrapide kreskantaj arboj.
Frenkendorf
Trafiko
Frenkendorf situas ĉe la fervojlinio de Olten al Bazelo. Ĝia stacidomo estas servata de la regiona trajnlinio S3 en duonhora kadenco.
Montaraj herbejoj kaj arbustaroj
La montaraj herbejoj kaj arbustaroj, precipe en subtropikaj kaj tropikaj regionoj, ofte disvolviĝis kiel virtualaj insuloj, disigitaj de aliaj montaraj regionoj per pli varmaj, malpli altaj regionoj, kaj multfoje gastigas multajn diferencajn endemiajn plantojn kiuj disvolviĝis reagante sur malvarma, humida klimato kaj abunda sunlumo. Karakterizaj plantoj de tiuj vivmedioj prezentas adaptiĝojn kiel rozetajn strukturojn, vaksajn supraĵojn, kaj foliojn kun multaj triĥomoj (plantharoj).
Unika karakterizo de multaj humidaj tropikaj montaraj regionoj estas la ĉeesto de gigant-rozetaj plantoj por varieco de plantofamiloj, kiel lobelio (Lobelia)  (afrotropiso), Puya (neotropiso), Cyathea (Novgvineo), kaj Argyroxiphium (Havajo).
Frenkendorf
Trafiko
La plej proksima aŭtoŝosealiro situas en distanco de du kilometroj en Pratteln al la nacia aŭtoŝoseo A2.
Montaraj herbejoj kaj arbustaroj
La plej vastaj montaraj herbejoj kaj arbustaroj konstituas la neotropisajn paramojn de la Andoj. Tiu ĉi tipo de biomo ankaŭ troviĝas en la montaroj de orienta kaj sudorienta Afriko, Monto Kinabalu en Borneo, la plej altaj altitudoj de Okcidentaj Ghatoj en suda Hindujo kaj en la Centraj Altaĵaroj de Novgvineo.
Kie la cirkonstancoj estas pli sekaj, oni trovas montarajn herbejojn, savanojn, kaj duonarbarojn, kiel Etiopajn Altaĵojn, kaj montarajn stepojn, kiel la stepojn de Tibeta Altebenaĵo.
Frenkendorf
Historio
La unua dokumenta mencio de Frenkendorf datiĝas el la jaro 1249 jam sub la nuna nomo.
Antarkta duoninsulo
La Antarkta duoninsulo estas la plej norda parto de la antarkta kontinento kaj la sola parto de tiu, kiu etendiĝas trans la suda Arkta Cirklo. Ĝi havas la longon de ĉirkaŭ 1200 km kaj situas proksime al Sud-Ameriko. Duoninsulo Triunuo estas la ekstrema norda parto de la Antarkta Duoninsulo. La Duoninsulo Triunuo etendas nordorienten por proksimume 130 km (81 mejl.) al Kabo Dubouzet de imaga linio liganta la pinton de la Kabo Kjellman ĉe la nordokcidenta marbordo kun Kabo Longing sur la sudorienta marbordo.
(16747) 1996 PS8
(16747) 1996 PS8 estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la de la belga astronomo Eric Walter Elst elde la Observatorio La Silla en Ĉilio.
Frenkendorf
Historio
La Sinjoroj de Eptingen el Pratteln akiris en la 14-a kaj 15-a jarcento grandan parton de la vilaĝo kaj vendis ĝin inter 1517 kaj 1525 al la urbo Bazelo, kiu atribuis ĝin al la voktejo Liestal. La alta jurisdikcio restis tamen ĉe la voktejo Farnsburg. Post la Bazela Kantondisiĝo de 1832 Frenkendorf estis en la jaro 1833 aligitia al la nova Kantono Bazelo Kampara.
Antarkta duoninsulo
Geografio kaj klimato
Biogeografie la duoninsulo estas, laŭ la tipologio de la Monda Natur-Fonduso (WWF), la ĉefa parto de la ekoregiono "tundro de okcidentantarkto" el la antarkta ekozono.
Najbaraj insuloj estas Insulo Neĝomonteto kaj la Arkipelago Palmer je la nordokcidenta bordo de la Antarkta duoninsulo.
Politikaj pretendoj
La duoninsulon pretendas por si Argentino, Ĉilio, Britio kaj estas aperigitadividita en siajn antarktajn teritoriojn. La duoninsulo do staras – kiel tuta Antarkto – sub efiko de la Antarkta traktato.
Zoltán Gábos
GÁBOS Zoltán (ga:boŝ) estas rumanuja hungara fizikisto, ekstera ano de Hungara Scienca Akademio. Li naskiĝis en Huedin la 24-an de oktobro 1924.
Biografio
La mezlernejon Zoltán Gábos finis en la reformita kolegio de Koloĵvaro (1943), kaj li akiris diplomon de instruisto pri matematiko -fiziko en Universitato Bolyai de Kluĵo (1947). En 1949 li doktoriĝis kiel disĉiplo de Imre Fényes per disertacio Pri la formalaj principoj de mekaniko. Ekde 1962 li estis universitata profesoro en la Universitato Babeş–Bolyai, dum dek jaroj li estis dekano de fakultato de matematiko-fiziko (1966–76). Li aperigis sciencajn laborojn en rumana, hungara, germana, angla kaj rusa lingvoj en enlandaj kaj eksterlandaj revuoj (Revue Roumaine de Physique, Revue d'Optique, Il Nuovo Cimento, Acta Physica Polonica, Optikai Spektroszkópia). En tiuj li priokupiĝis la problemojn de teoria fiziko, ĝenerala teorio de relativeco, teorio pri kvantomo. Ekde 1967 li estis redakciano de serio Physica de Studia Universitatis "Babeş–Bolyai". En hungara lingvo li publikigis studojn en Matematikai és Fizikai Lapok kaj Korunk. Li estis kunulredaktoro de Fizikai kislexikon (1976).
21-a jarcento
La 21-a jarcento komenciĝis la kaj finiĝos la.
NGC 2023
NGC 2023 (alia indiko — LBN 954) estas emisia nebulozo kaj reflekta nebulozo en konstelacio Oriono.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
En 2010 grupo de astronomoj deklaris, ke ili eble trovis fulerenojn C60 en ĉi tiu nebulozo.
San Mateo Nejapam
San Mateo Nejápam estas unu el la 570 komunumoj de la meksika subŝtato Oaĥako (Oaxaca). La ĉefurbo de la komunumo same nomiĝas San Mateo Nejapam. La ŝlosilnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 20 251.
Geografio
San Mateo Nejápam apartenas al la distrikto Silacayoapam al kiuj apartenas entute 19 komunumoj. Ĝi situas en la Miŝteka regiono de Oaĥako (regiono Mixteca), kiu apartenas al la nordokcidenta parto de la subŝtato. La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 1127 loĝantojn. El tiuj estis 539 viroj kaj 588 virinoj. La komunumo havas surfacon de 28,07 kvadratkilometroj. La meza alteco estas 1340 metroj super la marnivelo.
Sociogeografio
En la jaro 2000 (laŭ INEGI) en la komunumo vivis 8 indiĝenoj. El tiuj 6 aĝis pli ol 5 jaroj kaj estis dulingvaj (hispana kaj indiĝena lingvoj).
Fontoj: Statistikoj de la nacia geografia instituto INEGI pri la censo de 2005 (hispane: Conteo de Población y Vivienda de 2005).
Glambecker See
La lago Glambecker See, ankaŭ nomata Glammi de la lokanoj, estas unu el la urbaj lagoj de Neustrelitz en la distrikto Meklenburga Lagaro en Meklenburgo-Antaŭpomerio. La natura lago ampleksas 12,95 hektarojn kaj profundas ĝis 28,09 m. Ĝi estis ekipita per profunda ventola sistemo.
Geologio kaj hidrologio
El geologia vidpunkto, la lago estas tipa kaldrona lago (Kesselsee) situanta en sabla areo, kiun nutras fontoj sur ĝia suda flanko. Ĝi havas neniun superteran aŭ entubigitan drenilon, sed kiel la najbara Zierker See, kiu estas drenita supre tra la Kamerkanal ĝis la Woblitzsee, estas parto de la akvokolekta areo de la Havel. Subtera drenaĵo al Langen See proksime al Weisdin, kiel asertis la urba gvidilo de 1965, estas fizike neebla, ĉar la akvonivelo de la longa lago estas pli ol 5 metrojn super tiu de la lago Glambeck.
Akvuzo
La lago estas proksima al la urbocentro de Neustrelitz. La banloko sur ĝia bordo funkcias kiel la urba subĉiela naĝejo. Kun sia fiŝa loĝantaro, ĝi ankaŭ estas fiŝkaptista lago.
Akva nomo
La nomo rilatas al la iama forlasita loko Glambek apud la lago. La loko estas menciita unuafoje en 1366 kiel Glambecke kaj ricevis sian nomon post la komuna nomo de la lago. La adjektivo glãboky signifas "profunda" en la lingvo de la slavoj, kiuj antaŭe loĝis ĉi tie, kiu nun nomiĝas malnovpolaba.
Historio
Kiel montras bildo de Wilhelm Riefstahl, la lago antaŭe estis ĉirkaŭita de kverkoj. La dommastrinoj de Neustrelitz uzis ĝin por lavi sian lavotaĵon ĝis la urbo akiris akvotubojn. Tiucele estis ĝetoj sur ĝia suda flanko kaj la granda urba blankigilo por blankigi la lavotaĵon. La vila-simila renovigo de la lago estis planita en 1911, sed ne okazis ĝis la 20-aj kaj 30-aj jaroj de la 20-a jarcento. La hodiaŭa publika banloko antaŭe estis milita banloko.
En 1898 trunkoboato el kverka trunko povis esti levata el la lago.
Monsempron-Libos
Monsempron-Libos [mɔ̃sɑ̃pʁɔ̃ libɔs] estas franca situanta en departemento Lot-et-Garonne, regiono Nova Akvitanio.
Prometeo (apartigilo)
En astronomio, oni donis lian nomon al:
Masone
Masone estas komunumo de Italio. Ĝi situas en la regiono Ligurio kaj la provinco Ĝenovo, kiu ekde 2015 oficiale nomatas metropola urbo Ĝenovo. Fine de en la komunumo vivis. Najbaras la komunumoj Bosio (AL), Campo Ligure, Genova, Mele kaj Tiglieto.
Kristanisma patrono de la komunumo estas la sankta, kies religia memortago sekve estas la komunuma festotago.
Hispana omleto
La Hispana omleto hispane tortilla de patatas, tortilla española aŭ tortilla de papas, estas plado surbaze de ovoj kaj terpomoj. Ekzistas pluraj variantoj de tiu omleto kiu povas esti akompanata aŭ preparata kun diversaj ingrediencoj, kiel tiuj kiuj ricevas diversajn nomojn tra la tuta lando, kiel la Rioĥa omleto, la popole nomata Samlanda omleto, ktp.
Hispaneco
Ĝi estas unu el la plej tipaj specialaĵoj de la hispana kuirarto kiu povas troviĝi en preskaŭ iu ajn trinkejo aŭ restoracio de Hispanio.
Ofte oni klarigas ke temas pri hispana omleto por distingi ĝin el la nomata en Hispanio franca omleto, kiu konsistas en nur batita ovaĵo iomete salita fritita kaj solidigita sur malmultege da oleo.
Recepto
Senŝeligi la terpomojn, lavi ilin, eltranĉi ilin laŭ maldikaj eltranĉaĵoj, saligi ilin iometete, friti ilin en iom da varma oleo ĝis kiam estu molaj, apartigi ilin. Bati ovojn ĝis kompakta miksaĵo, aldonu iometete da salo, miksu kun la ovaĵo. En sufiĉe varma pato sur malmultege da oleo surmeti la miksaĵon zorge ke ĝi ne algluu al patosurfaco. Kiam estas iom solida de tiu flanko, turni la omleton sur plado (lertuloj enaere) kaj remeti denove sur paton por solidigi de la alia flanko.
Oni devas atenti ke:
Variantoj povas konsisti je diversaj fritadoj kaj turnigoj (anstataŭ nur du) aŭ je aldono al la unua fritado de pecetoj da eltranĉita cepo (tre ofta, kaj tio refreŝigas la tutaĵon), kapsiko, ŝinko aŭ aliaj ingrediencoj.
Lingvaj rimarkoj
Tiu specialaĵo estas tiom akceptata kiel hispaneca ke estas multaj eldiraĵoj popolaj en la hispana. Ekzemple ĉar la plej kerna momento de la kuirado estas tiu kiam oni turnas la omleton antaŭ la dua fritado, tio estas "dar la vuelta a la tortilla", oni diras tion ankaŭ por politikaj renversigoj. Krome se oni estas viro kaj oni ŝatas omletojn, oni povas nomiĝi "tortillero" per aldono de hispana sufikso "-ero" signife "-ema", sed se oni estas ino, "tortillera" ne uzeblas, ĉar estas popola (iom pejorativa) esprimo por "lesbianino". Temas pri sekseca uzado de la lingvo.
Armea ĉaro
La armea ĉaro dum la antikvo estis kaj simbolo de alta statuso de regantoj kaj armeestroj (tiam kun elegantaj kaj relative malstabilaj radoj) kaj armee uzata veturilo (tiam kun tre stabilaj radoj). Ĝenerale ĝi tiriĝis de du, malofte de kvar ĉevaloj. Por la dum la antikvo tre ŝatataj vetkuraj konkursoj de ĉevalaj ĉaroj uziĝis veturiloj kun kvar bestoj. Foje unu soldato staris sur la ĉaro, sed dum armeaj bataloj ĝenerale temis pri du aŭ tri soldatoj, el kiuj unu koncentriĝis pri la stirado de la veturilo kaj la alia respektive aliaj du batalis per glavo, lanco respektive arko kaj sagoj. Ofte la ĉaraj radoj estis ekipitaj per flanke fiksitaj kaj do turniĝantaj glavecaj armiloj, kiuj aldone kontribuis al vundigo de la malamikaj soldatoj kaj ĉevaloj aŭ al damaĝo de la malamikaj ĉaroj.
Taktiko
Komence armeaj ĉaroj estis transportiloj por soldatoj, kiuj havis la taskon fortoŝpare porti fizike neelĉerpitajn militistojn al la batalejo. Pli poste evoluis pli moveblaj ĉaroj, kiuj per glavaj batalistoj kaj arkopafistoj mem aktive povis influi la batalon. La taktika rolo de armeaj ĉaroj ekde tiu momento similis al tiu de la tankoj dum la 20-a jarcento. Limigo tamen estis, ke la armeaj ĉaroj nur utilis en relative ebena kaj firma tereno. Fine ili pli kaj pli anstataŭiĝis per pli flekseblaj kaj pli malmultekostaj rajdantaj batalistoj.
Historio
La unuaj uzantoj de armeaj ĉaroj supozeble estis la militistoj de la kulturo Mitanni. Proksimume dum la jaro -1648 ŝemidaj enmigrantoj, kiuj en Egiptio nomatis Heka Chasut kaj greke Hyksos, invadis la Nilan Delton en antikva Egiptio per armeaj ĉaroj kaj tie konatigis la inventaĵon. La milite utilaj ĉaroj sisteme ekuziĝis de la hititoj, asiroj kaj antikvaj egiptoj. La torao plurfoje mencias la armeajn ĉarojn. En la libro Josuo kaj la Libro de juĝistoj ili eksplicite priskribigas kiel "feraj ĉaroj". La armeaj ĉaroj de la antikva Persa Imperio estis timataj pro aparte danĝeraj flanke fiksitaj kaj turniĝantaj glavecaj armiloj. La discipline trejnita soldataro de Aleksandro la Granda tamen havis efikajn strategiojn kontraŭ tiuj persaj armeaj ĉaroj, tial ke ili dum la batalo de Gaugamela ne gvidis al persa venko. Ankaŭ la armeoj de la imperio Pontus uzis similajn ĉarojn. En Eŭropo la keltoj estis inter la lastaj popoloj, kies armeoj dum bataloj intense uzis la armeajn ĉarojn.
Mitologio
En la mitologio de diversaj popoloj armeaj ĉaroj nerekte ludas rolon. Ekzemple multaj hinduismaj dioj kiel Rama bildiĝas sur armeaj ĉaroj. Laŭ la greka mitologio la suna dio Helios ĉiutage sur armea ĉaro veturas tra la ĉielo.
Katapulto (ludilo)
Katapulto estas (el la greka: κατα, kontraŭ kaj παλλω, ĵeti) knaba ludilo kaj fakte laŭ uzo ĉefe armilo, konsistanta el ligna aŭ fera forketo kun kaŭĉuka rubando, por pafi ŝtonetojn ktp.
Aleksandrov
Aleksandrov (Александров) estas urbo en la Vladimira provinco de Rusio.
Kodo de OKATO de la urbo (en jaro 2005) estas 17410.
La urbo estis fondita en mezo de la 14-a jarcento.
Ĝi havas statuson de urbo ekde jaro 1778.
La interurba telefona kodo estas 09244, la enurbaj telefonnumeroj estas kvinciferaj.
La loka tempo estas la sama kiel moskva tempo.
La urbo estas ĉe rivero Ŝerna (Шерна), alfluanto de Klazjma.
En la urbo estas fervoja stacio.
En la jaro 2002 la urbo havis 64.8 mil loĝantojn, kaj laŭ la stato de en la urbo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km².
The Stooges
The Stooges, ankaŭ konata kiel Iggy and the Stooges, estis usona rokmuzika grupo formita en Ann Arbor, Miĉigano en 1967 fare de kantisto Iggy Pop, gitaristo Ron Asheton, drumisto Scott Asheton, kaj kontrabasisto Dave Alexander. Ludante krudan, primitivan stilon de rokenrolo, la bando vendis malmultajn rekordojn en ĝia origina enkarniĝo kaj gajnis reputacion pro konfliktaj prezentoj, kiuj ofte implikis agojn de mem-kripligo de Iggy Pop.
Post publikigado de du albumoj, nome The Stooges (1969) kaj Fun House (1970), la grupo por mallonge dissolviĝis, kaj re-formiĝis kun alia vicado por publikigi Raw Power (1973) antaŭ ol denove disiĝi en 1974. La grupo kunvenis en 2003 ĝis dissolviĝo en 2016 post la morto de Scott Asheton kaj saksofonisto Steve Mackay. Ron Asheton partoprenis la kunvenon ĝis sia morto en 2009.
Fibolo
Fibolo (el la latina: fibula, fiksilo) estas praa sendanĝera pinglo, ilo por kunfiksi partojn de vestaĵoj aŭ ŝtofojn.
Uzo kaj signifo
Fiboloj utilis ĉefe por kunfiksi vestaĵojn, sed kelkaj havis nuran ornaman funkcion. Ĝi estas plibonigo de la nodo aŭ de la simpla pinglo, kiu perdiĝis pli facile.
Mortotemplo
Mortotemplo aŭ "memortemplo" estis egipta templo konstruita proksime al la reĝaj tomboj de Antikva Egiptio. Tiuj temploj celis omaĝi kaj kultadi la reĝadon de la faraonoj, al kiuj ili estis dediĉitaj.
Servigny
Servigny estas malaperinta franca situanta en departemento Manche, regiono Normandio.
Ĝiaj loĝantoj nomiĝas Servignais.
Ĝi nun formas parton de Gouville-sur-Mer.
Provinco Kirundo
Kirundo estas unu de la dek-ok provincoj de Burundo. Ĝi situas en la norda parto de la lando, kaj limas kun Ruando. La ĉefurbo nomiĝas Kirundo.
La provinco estas dividita en 7 komunumoj: Busoni, Bwabaragwe, Kirundo, Bugabira, Vubi, Ntega kaj Maranga.
Fibolo
Uzo kaj signifo
Kvankam la kapo de la fibolo estis ofte ornamita, la arko, aŭ korpo ofte surhavis pli belajn ornamojn, kiuj en certaj kulturoj havis simbolan signifon aŭ estis ligitaj al rango, profesio, edziĝstato, ktp. Kelkaj romiaj fiboloj prezentis armerangon.
Les Barker
Les BARKER (n. la 30-an de januaro, 1947 - 14-an de januaro 2023) estis angla-kimra poeto. Li estis plej konata kiel humura, satira monologisto, kaj kiel parodiisto. Pluraj el liaj monologoj estas kantigitaj, kaj prezentitaj ĉefe de li kaj la muzikgrupo The Mrs Ackroyd Band, kies nomo venis de lia nun forpasinta hundeto, Mrs Ackroyd. Lia monologo Guide Cats for the Blind ("Gvidkatoj por la blindaj") servis reklame por havigi al British Computer Association of the Blind monon por disponigi kaj utiligi komputilojn al homoj nevidipovaj. Ekzemplo de lia parodia verkado estas "The Sloop John A". Post translokiĝo en Kimrion, li lernis la kimran lingvon kaj post du jaroj povis uzi ĝin en verkado kaj prezentado. Li nun nomas sin kimro. En januaro 2008 li suferis korinfarkton, sed baldaŭ reaktiviĝis. Oni premiis lin per la NIACE Inspire Award kiel Kimra Lingvolerninto de la Jaro en 2008. , kaj ĉe la solenaĵo li deklamis sian poemon "Ĉu novaĵon tamen pri la glacimonto?" (angl-originale "Have you Got Any News of the Iceberg?") en la kimra. Unu el liaj kantoj uzas (kvarfoje) la loknomon kimran "Llanfairpwllgwyngyllgogerychwyrndrobwllllantysiliogogogoch" kiel refrenon. En 2009 lia ŝatantaro klopodis nomumi lin kiel la Brita Poeto-Laŭreato.
Fibolo
Uzo kaj signifo
Fiboloj foje estis amuletoj por protekti kontraŭ malsano aŭ malbona sorto. Iuj estis ofertitaj en sanktejoj aŭ sur altaroj.
Arkeologaj elfosoj malkovris multajn fibolojn el metalo (bronzo, arĝento, oro, fero) aŭ eburo, iuj kun gemoj aŭ riĉe ornamitaj.
Nuntempe fiboloj ebligas al arkeologoj dati arkeologajn tavolojn.
Fabrikado
En centra Eŭropo, komence de la Tene-epoko, fiboloj estis tre ofte el bronzo, produktitaj laŭ tekniko de "fandiĝonta vakso" aŭ de kaldrono per batado de bronza metalpeco laŭvice rekuirita por pligrandigi la elaston de la movebla parto, la risorto.
Fiboleroj
La unuaj fiboloj, el la fino de la bronzepoko kutime havas formon de arko kaj havas flankan pinglon similan al nuntempas sendanĝeraj pingloj.
Korpo
Korpo de fibolo estas nomata aŭ arko aŭ plato laŭ ĝia baza formo. Arko estas kutime longa kaj mallarĝa, ofte kurba. Plato estas plata kaj larĝa. Platoj povas esti densaj aŭ malfermaj verkoj. La korpo estis ofte ornamita. La kapo estas la ekstremo de la fibolo, kiu entenas la fiksilon. La piedo estas la ekstremo, kie la pinglo fermiĝas. Laŭ fiboltipo kaj kulturo la fibolo estis portata kapon supre, flanke aŭ malsupre.
Pinglo
La pinglo uzita por fiksi la vestaĵon estas aŭ kontinuo de la fibolkorpo aŭ aparta peco fiksita al la korpo. La fibolo estas fermita, fiksante la ekstremon de la pinglo al ingo.
Ĉarniro
Ekde la fino de la 1-a jarcento a.K. aperis nova tipo de arkfiboloj. Aparta pinglo estis fiksita al la kapekstremo de la arko per malgranda ĉarniro. Dum la dua duono de la 1-a jarcento ĉarniroj estis uzitaj por plataj fiboloj. Unu aŭ du malgrandaj pecoj estis fiksitaj je la malantaŭo de la plato kaj pinglo fiksita al ili per malgranda ĉarniro. Antaŭe plataj fiboloj havis ambaŭflankajn risortojn fiksitajn je la malantaŭo. Dum la 3-a jarcento la ĉarniro estis fiksita al la centro de longa transversa stangeto, kreante la famajn arbalestajn fibolojn. Kelkaj fiboloj el multe pli fruaj epokoj ankaŭ havis ĉarnirojn, kvankam tio estis maloftega, kaj la modeloj malaperis por la sekvaj kvin jarcentoj. Ekzemplo estas la "Asia Minor Decorated Arc Fibula" (Blinkenberg Type XII Variation 16) el la 5-a jarcento a.K..
Necesas aldoni, ke pluraj konstrutipoj estis uzitaj samtempe. Kvankam ĉarniraj fiboloj aperis post la risortaj fiboloj oni daŭre produktis tiujn. Tial ĉarnira fibolo ne estas ĉiam pli juna ol risorta fibolo.
Bronzepokaj fiboloj
La unuaj fiboloj, arĉfiboloj, aperis dum la fina bronzepoko. La simpla dezajno kun unuflanka risorto strange similas al nuntempa sendanĝera pinglo. La korpo estas paralela al la pinglo kaj tiel similas violonan arĉon. La arĉo povas esti ronda, kvadrata aŭ plata. Iuj havas ĉizitajn ornamaĵojn sur la arĉo. arĉfiboloj aperis dum la 14-a jarcento a.K. en Grekio kaj de tie disvastiĝis al Kreto, Kipro kaj Sicilio.
Ferepokaj fiboloj
Dum la ferepoko la uzo de fiboloj disvastiĝis. Ekzistis pluraj diversaj tipoj de la kurbitaj arĉfiboloj kaj ili estis kutime riĉe ornamitaj per ĉizitaj aŭ mulditaj geometriaj desegnaĵoj. La unuaj longaj ambaŭflankaj risortoj aperis dum la 5-a jarcento a.K.. Tiuj fiboloj similis al la romiaj arbalestaj fiboloj, kvankam ili ne estis iliaj rektaj antaŭaĵoj.
1-a kaj 2-a jarcentoj
La rapida disvastiĝo de la romia imperio dum la 1-a jarcento kaŭzis pligrandiĝon de la nombro kaj dezajnoj de fiboloj tra la tuta Eŭropo kaj proksima Oriento. La arĉoj estis pli kompleksaj, ĉarniroj aperis samtempe kiel ambaŭflankaj risortoj kaj grandega vario de platdesegnaĵoj ekestis.
La ringa fibolo estas tre malfacile datigebla, ĉar la dezajno preskaŭ ne ŝanĝis inter la 2-a 2-a kaj la 14-a jarcento. Foje ia unika formo aŭ ornamaĵo povas indiki, ĉu ringa fibolo estas romia aŭ mezepoka.
3-a kaj 4-a jarcentoj
La klasika fibolo de la malfrua romia epoko (3-a kaj 4-a jarcentoj), kaj fakte la plej bone konata fiboltipo, estas la arbalesta fibolo. Ĝi konsistas el tre kurbita, duoncirkla arĉo, kutime el kvadrata sekcio kaj longa plata piedo. La fibolo havas larĝan transversan stangeton (aŭ brakojn) ĉe la kapo, kiu entenas pingloĉarniron. Arbalestaj fiboloj havas kutime tri globajn cepformajn ansojn: unu ĉe la kapo kaj la aliaj ĉe la ekstremoj de la transversa stangeto.
Postromiaj fiboloj
Ekzistas multaj tipoj de postromiaj fiboloj. La gotaj arĉfiboloj havas rondan aŭ triangulan platan kapplaton, ofte kun 3, 5 aŭ 7 ansetoj, malgrandan kurban arkon kaj longan platan, diamantforman piedon. Ili estis tre uzitaj de ĝermanaj visigotoj, ostrogotoj kaj gepidoj, kaj neĝermanaj slavoj kaj avaroj. Tiaj fiboloj estas trovitaj en vastaj partoj de suda kaj okcidenta Eŭropo dum la 5-a kaj 6-a jarcentoj. La plej multaj vikingaj fiboloj estas variaĵoj de la ringa aŭ ronda modelo.
Mezepokaj broĉoj
Ekzistas grandega nombro de diversaj mezepokaj broĉtipoj. Oni plej ofte uzas la vorton "broĉo" por mezepokaj fiboloj. La plej komunaj estas ringaj broĉoj, inkluzive kvadrataj, rondaj aŭ floraj dezajnoj, kaj plataj broĉoj en formo de homoj aŭ bestoj (tiujn oni nomas pilgrimulaj broĉoj.
2451 Dollfus
2451 Dollfus esta malrapide rotacianta asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la usona astronomo Edward L. G. Bowell elde la Stacio Anderson Mesa de la observatorio Lowell apud Flagstaff (Arizono, Usono).
Nomo
Ĝia nomo honoras la francan astronomon kaj aeronaŭton Audouin Dollfus (1924 — 2010).
Ĉinio
Ĉinio aŭ Ĉinujo aŭ Ĥinujo (中国 = "la Meza Regno"), oficiala nomo Popola Respubliko Ĉinio (中华人民共和国, prononco: Ĉungĥŭa Ĵonmin Kungĥokuo) estas lando en orienta Azio kaj la plej multhoma nacio en la mondo. Ĝi estas unupartia socialisma ŝtato regata de la Komunista Partio de Ĉinio, la tria aŭ kvara plej granda lando laŭ areo, kaj havas treege variajn geografion kaj kulturon. Ekde la enkonduko de kapitalisma ekonomio en 1978, Ĉinio fariĝis ĉefrolanto en mondkomerco, kaj certe fariĝos monda superpotenco dum la komenciĝanta jarcento.
Historio
De la Neolitika Epoko, ekzistis fikshejmaj organizitaj socioj en Ĉinio kiuj praktikis agrikulturon kaj bredadon. La kultivado de rizo aperas ĉirkaŭ 5000 a.K. Kvankam bronzaj artefaktoj estis trovitaj ĉe la Majiayao-kulturejo (inter 2700 kaj 2300 a.K.), estas ĝenerale kredite ke la Bronzepoko en Ĉinio komenciĝis ĉirkaŭ 2100 a.K., dum la Dinastio Xia. Sed poste dum la dinastio Shang (de 1766 ĝis 1122 a.K.) la bronza laboro atingis sian plenan disvolvon.
Ĉinio estas unu el la plej malnovaj civilizacioj en la mondo, kaj foje estas citita kiel la plej malnova daŭra civilizacio. Ĝi originis en la valo de la Flava Rivero tiam disvastiĝis suden (konkero de la teritorioj sude de la Jangzio el la Dinastio Han), okcidente (unuaj trudeniroj en Mezazion sub la Han, provizora etendo ĝis la Kaspia maro sub la Tang, konkero de Ŝinĝango kaj Tibeto sub la Qing ) kaj norde (la Qing-dinastio, de manĉura origino, alportis Manĉurion kaj Mongolion al Ĉinio). En la daŭro de sia historio, Ĉinio estis plurfoje dividita kaj poste reunuigita; ĝi estis dufoje tute konkerita de eksterlandanoj (de la mongoloj en la dektria jarcento kaj de la manĉuroj en la deksepa jarcento), kvankam ĉi-lasta finfine adoptis ĉinajn kutimojn kaj administran sistemon por regi la imperion. La lasta imperia dinastio, la Qing (la origina manĉura dinastio kiu regis la landon ekde 1644), travivis periodon de malkresko dum la fazo de kolonia ekspansio de okcidentaj landoj, gvidante la landon de malvenko al malvenko dum la Opia milito. La ĉina imperiestra reĝimo estis renversita de la ĉina revolucio de 1911 kaj la Respubliko Ĉinio estis proklamita de Sun Jatsen komence de 1912. En 1927, eksplodis interna milito kun la Komunista Partio de Ĉinio, interrompita dum la milito kun Japanio ĝis la Japana kapitulaco en 1945.
Post la japana malvenko en la Dua Mondmilito rekomencis la alfronton inter la Registaro de la Kuomintango kaj la Komunista Partio de Ĉinio, deĉenigante civila milito kiu finus en 1949 kun la venko de la komunistoj en la kontinento. La 1an de oktobro de tiu jaro, la komunisma ĉefo Mao Zedong proklamis la Popolan Respublikon Ĉinion. La naciisma registaro de Ĉiang Kai-ŝek devis rifuĝi en la insulo de Tajvano, sola parto de la lando, apud iuj malgrandaj insuloj, kiu restus ekstere de la kontrolo de la komunisma registaro (vidu: Respubliko de Ĉinio).
Sub la gvido de Mao, Ĉinio, post nelonga ĥaosa periodo, trairis tempon de granda socia renversiĝo, submetita al la stalinisma ideologio de Mao, la tragedia Saltego Antaŭen kaj la Kultura Revolucio.
Tiina
Tiina estas finna virina nomo. Ĝi estas morfo de Kristina.