cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Tatara kuirarto
La fono
Tamen, la tatara nacia kuirarto evoluigita ne nur sur la bazo de iliaj etnaj tradicioj, grandan efikon ĝi havis el kuirartoj de multaj popoloj, nome la Baŝkiroj, Taĝikoj, Uzbekoj, Kazaĥoj, Ĉinoj (dumplings, teo) kaj la aliaj popoloj de Azio sed ankaŭ de la popoloj de la Volga regiono, Uralo kaj Siberio (Ĉuvaŝa lingvo, Maria lingvo, kaj multaj aliaj). En tatara kuirado tre frue penetris pladoj kiel pilafo, halva, ŝerbet. Tamen, kulinara pruntado, vastiganta la gamon de produktoj ne ŝanĝis la bazajn etnajn trajtojn de tatara kuirarto, tamen, kaj faris ĝin pli diversa.
Grava influo sur la formado de nacia kuirarto provizis la politika medio kaj la natura medio. Loko ĉe la kruciĝo de du geografiaj zonoj — la arbaro de la Nordo kaj stepo en la Sudo kaj en la baseno de du grandaj riveroj — Volgo kaj Kama, kontribuis al la interŝanĝo de naturaj produktoj inter la du naturaj areoj, nome frua evoluo de komerco. Ĉio ĉi ege riĉigis la gamon de produktoj de nacia kuirarto. La vivo de Tataroj, tre frue inkludis rizon, teon, sekajn fruktojn, nuksojn, kondimentojn kaj spicojn.
En ĝeneralo, tamen, la komponado de la produktoj de tatara kuirarto estis difinita ĉefe de greno kaj brutaro. Tataroj jam delonge engaĝiĝis en agrikulturo. Nature, cerealoj superregis en ilia dieto, kaj en la malfruaj jarcentoj signife pliiĝis la proporcio de terpomoj. Hortikulturo kaj ĝardenlaboro estis evoluigita konsiderinde pli malforte ol agrikulturo. Legomoj estas plejparte kultivita kiel cepoj, karotoj, rafano, napo, kukurbo, betoj, kaj nur en malgrandaj kvantoj kukumoj kaj brasiko. La fruktoĝardenoj estis oftaj en areoj de la dekstra bordo de la Volgo. Ili kreskis pomojn de lokaj variaĵoj, ĉerizojn, frambon, ribon. En la arbaroj, la vilaĝanoj rikoltis sovaĝajn berojn, nuksojn, lupolon, apiacon, rumekson, menton, sovaĝan cepon (Yua). Fungoj por la tradicia tatara kuirarto ne estis tipa, intereso en tio komenciĝis nur en la lastaj jaroj, precipe inter la urba loĝantaro.
La plantado de kultivaĵoj ĉe la Volgaj Tataroj dum longa tempo estis kombinita kun brutobredado. Estis dominita fare de grandaj kaj malgrandaj brutoj. Ĉevaloj estis breditaj ne nur por agrikulturo kaj transporto; viando de ĉevalo estis en la manĝaĵo, ĝi estas konsumita en bolita, salita kaj sekigitaj formoj. Sed preferata viando de la Volgaj Tataroj estis ĉiam konsiderita ŝafido, kvankam tion ne prenas, ekzemple, la Kazaĥoj, Uzbekoj, escepta situacio.
Grava kontribuo de la kamparanaj bienoj estis kortobirdoj. Oni bredis ĉefe kokidojn, anserojn, anasojn. Vivante ekde antikvaj tempoj en la arbar-stepa zono, la tataroj estis delonge konataj kiel abelbredistoj. Mielo kaj vakso estis grava fonto de enspezoj de la loĝantaro.
Laktoproduktado ĉe Volgaj Tataroj ĉiam estis tre diversa. Lakto estis uzita plejparte en ellaborita formo (fromaĝo, acida kremo, katik, ajran, ktp.).
Kuirado, la tradicio de tabla etiketo
Interesa kaj varia tatara nacia kuirarto evoluiĝis ne nur sur la bazo de iliaj etnaj tradicioj. Grandan efikon ĝi havis el kuirartoj de najbaraj popoloj. La heredaĵo de la Bulgaroj en tatara kuirarto restis katik, pilko-a de majo, kabartma aldonita tatara ĉak-ĉak, eĉpoĉmak, dum Ĉina kuirarto donis dumplingojn kaj teon, uzbeka pilafon, taĝika baklavon.
Multaj vojaĝantoj, kiuj vizitis Kazan, nomis la nacian kuirarton kiel elkora kaj bongusta, simpla kaj rafinita, ili estis surprizitaj per la diverseco kaj malofta kombinaĵo de produktoj kaj gastamo, kaj tio restis por longa tempo. Laŭ la antikva kutimo de la lingvo en honoro de la gasto oni etendis la tablotukon kaj sur la tablo estis elmontrita la plej bone traktita dolĉa ĉak-ĉak, baursak, Koŝ-tele, talkiŝ, ŝerbet, kalko mielo, kaj kompreneble dolĉa teo. Gastamo en la Oriento estis ĉiam tre ŝatita. "La malfavora viro estas malsupera" — estis konsiderita ĉe Islamanoj. Gastoj utilis ne nur por amuzo, sed ankaŭ por doni donacojn. Laŭ kutimo, kaj la gasto respondis la saman. La homoj diris: "Kunak Asy — carsi Kara", kiu signifas "Gasto traktas reciproke".
Gastamo estis konsiderita unu el la ĉefaj virtoj de la Bulgaroj. Ĉi-tio plene manifestiĝis dum la ricevo de la Ambasado de la Kalifo de Bagdado, kiu alvenis ĉe la peto de la bulgara Caro Almush en somero 922 por promocii la adopton de Islamo en Volga Bulgario. Eĉ sur la vojo, la filoj kaj fratoj de la reĝo renkontis la gastojn proponante panon, viandon kaj milion. Estis precipe trafita de Ambasadoro Susana bonvenon al la oficiala ricevo en la reĝa jurto. Post abunda tablo la gastoj estis invitita por porti la ceterajn pladojn al sia hejmo.
En majo 1722 la grando de Kazan gastamo spertis rusa Caro Petro la 1-a survoje marte al Prusio. En la domo de riĉa Kazana komercisto Ivan Miĥljaev Petro festis sian kvindekan datrevenon. Multaj servantoj riverencis al la reĝo en la zono, diris: "unue malvarmaj pladoj da viando kaj fiŝo, poste varmaj, poste varmaj, kiuj estis tiam kukoj, dolĉaĵoj, inter la likvaj pladoj estis servita pies".
Specifajn normojn kaj regulojn de la manĝado trudis Islamo. Laŭ ŝario oni malpermesis manĝi la viandon de porkoj, kaj kelkaj birdoj, ekzemple, falko, aŭ cigno, la lasta konsiderita sankta.
En la naŭa monato de la Islama luna kalendaro, nome Ramadano, kiam oni estis sendita malsupren al la tero en la Korano, ĉiuj Islamanoj super la aĝo de 12 estis devigata teni 29 aŭ 30 tagojn post la fasto — kompleta abstinado de manĝado kaj trinkado dum taglumo. Ŝario instigis por observi moderecon en manĝado, ne nur dum Eid, sed ankaŭ en ĉiutaga vivo.
Unu el la ĉefa nutrotabuoj koncernis vinon kaj aliajn alkoholajn trinkaĵojn. En la Korano estas notita ke en vino, kiel en hazardludo, estas malbona kaj bona, sed unue plio. "La vino estas klara radiko kaj fonto de peko, kaj kiu trinkis ĝin, perdis sian menson. Li ne scias, ke Dio, neniu respekto ĉe ĉiuj..." — diris la profeto Mohamedo.
Tirolo (Aŭstrio)
Tirolo (germane: Tirol [tiROL]) estas federacia lando de Aŭstrio. La ĉefurbo estas Innsbruck. Pro sia pitoreska situo meze en la Alpoj Tirolo allogas turistojn kaj ŝatantojn de vintraj sportoj. La plej alta monto de Tirolo estas la 3.798 metrojn alta Großglockner [grosglokner], la plej grava rivero nomiĝas Inn [in].
Scooter
Scooter estas germana ravmuzika grupo. Iliaj konataj furorkantoj estas Hyper Hyper, Fire!, How Much is the Fish?, ''Ramp! (The Logical Song), Nessaja, Maria (I Like It Loud)'' kaj multaj aliaj.
Siringaldehido
Siringaldehido aŭ C9H10O4 estas kunmetaĵo vaste okazanta en tre etaj kvantoj en la naturo, kaj malmultaj raportoj parolas pri ĝi. Ĝi estas senkolora solidaĵo kun fungicidaj proprecoj kaj ĝi ĉeestas en alkoholaj trinkaĵoj kaj vinoj. Japanaj sciencistoj esploris kelkajn speciojn da Phyllostachus reticulata kaj identigis vanilinon kaj siringilan aldehidon.
David Kennedy
David KENNEDY (naskiĝis 1884 - mortis la 19-an de decembro 1975, en Bishop Auckland, Britio) estis brita esperantisto, honora membro de UEA.
Siringaldehido
Degradiĝo de la lignino per hidrolizo aŭ varmigo generas fenolajn derivaĵojn tiaj kiaj siringaldehido, sinapaldehido, vanilino kaj koniferaldehido. Laŭ kelkaj eksperimentoj, vanilino, siringaldehido kaj furfurila alkoholo posedas antimikrobiajn agadojn. Siringaldehido estas grava krudmaterialo por la fabrikado de farmaciaĵoj kaj kosmetikaĵoj.
David Kennedy
Li aktivis en la Movado pli ol 60 jarojn, estis longe komitatano, poste estrarano kaj inter 1953 kaj 1956 vicprezidanto de UEA. Dum multaj jaroj li estis ankaŭ konsilanto kaj vicprezidanto de Brita Esperanto-Asocio kaj plenumis plurajn aliajn laborojn en la enlanda kaj intemacia Esperanto-movado. Ĉar li estis lernejestro, lia aktiveco aparte sentiĝis en tiu movada kampo. Ekde Antverpeno en 1911 ĝis Londono en 1971 li partoprenis entute 43 universalajn Kongresojn, kio sendube estas siaspeca rekordo.
Siringaldehido
Gvajakolo, vanilino, siringaldehido, koniferaldehido kaj sinapaldehido estis identigitaj inter la pirolizaj produktoj de la lignino. La siringaldehido malsimilas je vanilino per dua metoksila grupo en la 5-a pozicio de la aromata ringo. Oksidigo de mollignaj ligninoj produktas ekskluzive vanilinon dum oksidado de malmollignaj ligninoj kondukas al produktado de siringaldehido kaj vanilino.
David Kennedy
Kun aliaj kunlaborantoj li verkis studon La nuna stato de la instruado de la internacia lingvo en la lernejoj (1963) kaj kunlaboris ankaŭ ĉe Skota antologio.
Siringaldehido
Siringaldehido estas altvalora antaŭaĵo de la "3,4,5-trimetokso-benzaldehido", kiu estas krudmaterialo por fabrikado de antibakteriaj agentoj konataj kiel "ormetoprim" kaj "trimethoprim".
Tatara kuirarto
Kuirado, la tradicio de tabla etiketo
Laŭ Islama etiko (adab), ĉiu manĝo komenciĝas per manolavado. Antaŭ la manĝo, Islamo dirus: "Bismillah ar, hman arrahim" ("En la nomo de Allah kompatema kaj kompleza"), kompletigita la manĝaĵo estas ankaŭ preĝo. Manĝas viroj kaj virinoj aparte. La fama tatara edukisto kaj sciencisto Kaĝum Nasiri en sia libro pri edukado priskribis la nombron de reguloj, bezonataj dum la manĝoj: "sidiĝu ĉe la tablo kiel eble manĝo atendantas por vi. Manĝu per la dekstra mano; se la tablo estis plena de estimindaj homoj, metu la manĝaĵon en la mano antaŭ ol ili estas malbonaj manieroj. En modera manĝo de granda utilo — vi estos sana korpo, klara menso, forta memoro."
La ĉefa manĝaĵo estis viando kaj lakto kaj vegetala manĝo. Preferata viando Tataroj konsideris ŝafidon, ŝatas kortobirdojn. Populara viandaj pladoj estis la risotto kaj la dumplingoj.
De la vario de la pladoj pleja karakterizaĵo estas: unue, supoj kaj buljonoj, (sulpa, tokmaĉ) viando, laktaĵoj kaj legomoj. Due, komune Tataroj faras faruno por baki diversajn pladojn — balesi, peremeci, bakcini, eĉ-poĉmak, sumoj kaj aliaj plenigita per viando, terpomoj aŭ griaĵo. Trie, la ĉeesto de "Teo-tablo — la animoj de la familio," kiel la Tataroj, emfazas sian gravecon en la trinka rito. Teo kun bakita varoj foje anstataŭigis matenmanĝon aŭ vespermanĝon, teo — nemalhavebla atributo de la kunveno de la gasto. Historiisto N. Vorob'ev skribas: "la plej ofta trinkaĵo inter la Tataroj de ĉiuj klasoj estis teo, kiun ili trinkis, ofte kaj multe, multe pli ol najbaraj popoloj." La teo aperas en tataraj popolrakontoj: En ĉi tiu mondo, Alaho havas multajn malsamajn bongustajn pladojn, ne por kompari ilin, tamen, kun teo, la ĉefo de medicino.
Teo estis servita kun regalo de dolĉa pasto katlama, baklava, koŝ-tele, ĉak-ĉak, baursak, talkiŝ. Teon volonte oni trinkis kun mielo. Estas postulita manĝo preparita en honoro de la naskiĝo de infano la moligitaj terpomoj. Ŝorbeto — nome trinkaĵo el dolĉa frukto kun mielo — estis ankaŭ uzita dum la nupto ceremonio, kaj la novedzino ricevas gastojn, trinkante ŝorbeton, dum oni metis sur pleton al ŝi la monon kiel donaco.
Ĉiuj manĝaĵoj povas esti dividita en la sekvajn tipojn: fluidaj varmaj pladoj, la duaj pladoj, bakitaj eroj kun dolĉa plenigaĵo, servita teo, frandaĵoj, trinkaĵoj.
Depende de la buljono (sulpa, ŝurpa), kiujn oni kuiris, supoj povas esti dividita en viandaj, laktaĵaj kaj senviandaj, vegetaraj, kaj sur tiuj produktoj per kiuj ili plenigas, estas uzata faruno, cerealoj, mucino-legomo, carupano, legomo. En la procezo de disvolviĝo de la kulturo kaj vivo de la homoj de la sortimento de naciaj supoj daŭre kreskas ĉe la elspezo de legomaj pladoj. Tamen originaleco de la tatara tabelo estas ankoraŭ fiksita el farunaj supoj, precipe pro la nudela supo (asfalto). Festa kaj iome ceremonia plado ĉe la Tataroj estas dumplingoj kiuj estas servitaj kun la buljono. Dumplingoj estas ankaŭ servitaj kun malsamaj kompletigoj (domfromaĝo, kanabaj semoj kaj pizoj).
Kiel la dua rango en la tradicia tatara kuirarto prezentiĝas viando, kokidaj pladoj kaj terpomoj. La lastaj estas ofte servitaj en vianda buljono, tranĉitaj en malgrandaj plataj pecoj, foje iomete rostitaj en butero kun cepo, karoto kaj pipro. Se la supo estas kuirita en pisto, tiam tiuj lastaj estas servitaj kun boligita kokido, ankaŭ tranĉitaj en pecoj. Ornamas ofte uzado de boligitaj terpomoj en aparta bovlo. Dum la ferioj oni kuiras kokidojn plenigitajn el ovoj kun lakto (tutulan tavik/Tauk).
Klasike (buĥaria, persa) estis preparita la loka versio de la tiel nomita "Kazan" pilafo de bolita viando. La varioj de viandaj pladoj ankaŭ inkludas bolitan viandon kiel kullama (aŭ biŝbarmak), ĝenerale por multaj Tjurkaj popoloj. La viando por la estonteco (printempo kaj somero) estas produktita per saligado (en peklakvo) kaj sekigado. Vianda kuirita kolbaso (kazilik), sekigitaj ansero kaj anaso (Callahan, KAZ, ordec aŭ tosli KAZ, tasli) estas konsiderata delikataĵo. En vintro, la viando estas tenita frostigita.
Tre populara inter Tataroj estas ovoj de kortobirdoj, plejparte el kokinoj. Ili estas manĝitaj boligitaj, frititaj kaj bakitaj.
Vaste en tatara kuirarto oni havas malsamajn kaĉojn: el milio, fagopiro, aveno, rizo, pizo, ktp. Kelkaj el ili estas tre antikvaj. Milio, ekzemple, en la pasinteco estis rita manĝo.
Tradicia karakterizaĵo de la tablo estas la vario de la bakitaj varoj. Freŝa feĉo pasto montriĝas laŭ du tipoj — simpla kaj dolĉa. Kuko kuiriĝas kun aldonita oleo, lardo (foje el ĉevalo), ovoj, sukero, vanilo, cinamo. Por testi la Tataroj estas tre zorgaj kaj bone scipovas kuiri ĝin. Notinda estas la diverseco (en formo kaj celo) de la produktoj de macajn paston, neniu dubo, pli antikva ol acida. Oni bakis bulkojn, kukojn, tortojn, por teo.
La plej karakteriza por la tatara kuirarto produktoj de la acida (gisto) testo. Plej inkluzivas panon (ikmek; IPI; apai). Sen pano tie ne estis unu manĝo (normala aŭ festa), ĝi estas konsiderita sankta manĝo. En la pasinteco inter la Tataroj estis eĉ kutimo de ĵuro de pano — IPI-der. Infanoj de frua aĝo kutimis kapti ĉiun falitan paneron. Por manĝaĵo tranĉis panon altranga membro de la familio. La pano estis bakita el sekala faruno. Nur la plej riĉaj sektoroj de la komunumo uzis, kaj tiam ne ĉiam, tritikan panon. Nuntempe plejparte estas uzitaj en la akiro de la pano tritiko aŭ sekalo.
Produktoj de likvo estas ankaŭ dividitaj en dolĉaj kaj acidaj. La unua grupo inkludas pankekojn faritajn el tritika faruno (kajmak), dua patkukojn de diversaj tipoj de faruno (el aveno, pizo, poligono, milio, tritiko, miksite). Kajmak kutime funkciis por matenmanĝo kun butero sur arĝenta plado.
Specifaj kaj diversaj tataraj bakitaj varoj kun kompletigo
La plej antikva kaj simpla el ili estas kistibji, aŭ kiel ĝi nomiĝas, musikisto, kiu estas plata kuko farita el pasto, faldita en duono kaj plenigita per milea griaĵo. Ekde la fino de la 19-a jarcento jarcento kistibji devas esti farita el pureigitaj terpomoj.
Doľany
Doľany povas esti pluraj vilaĝoj en Slovakio:
Tatara kuirarto
Specifaj kaj diversaj tataraj bakitaj varoj kun kompletigo
Plej ŝatata kaj malplej antikva bakita plado estas beliŝ el pasto plenigita el pecoj de grasa viando (ŝafaĵo, bovaĵo, ansero, kiel anaso k.t.p.) kun terpomoj. Beliŝ oni faris laŭ grandaj kaj malgrandaj grandecoj, speciale por solenaj okazoj — en la formo de malalta detranĉita konuso kun truo sur supro kaj bakita en la forno. Poste ĝi iĝis la kutima kuko (kun malsamaj kompletigoj).
Tradicia tatara plado estas eĉpoĉmak (triangulo) kun plenigaĵo de acidaj viando kaj cepoj. Poste, por la kompletigo oni komencis aldoni pecojn de terpomoj.
Speco de grupo, rostitaj en oleaj produktoj konsistigas peremeci. En la malnovaj tagoj ili estis faritaj kun kompletigo de fajne dispecigita kuirita viando, rostitaj en oleo en kaldronoj kaj servitaj por matenmanĝo kun forta buljono.
Ofta produkto, precipe ĉe la kampara kuirarto, estas Bakken. Ĝi estas kukoj, pli grandaj ol kutime, ovalaj aŭ lunarko-formaj, kun malsamaj plenigaĵoj, ofte kun legomo (kukurbo, karoto, brasiko). Speciala populara Bakken estas kun kukurba kompletigo. Ĉi tiu grupo devus inkluzivi sumon, kiu estas formita kiel torto. La kompletigo estas la sama kiel ĉe bakcano, sed estas pli ofte viando (kun rizo).
Tre stranga produkto estas gubadija unuavice karakterizaĵo de la kuirarto de la urbo de Kazanaj Tataroj. Tiu alta ronda piedo kun multtavola ŝtopaĵo, kiu inkludas rizon, sekigitajn fruktojn, domfromaĝon kaj multajn pliajn — unu el la deviga refreŝigaĵoj ĉe akceptoj. Tatara kuirarto estas tre riĉa je artikoloj de butero kaj dolĉa pasto: ĉelpek, Katlama, Koŝ-tele, lavaŝ, pate kaj tiele, kiuj estas servitaj kun teo. De tiuj originaj pladoj baursak (malgranda en kontrasto al aliaj Tjurkaj individuaj mielo-bulkoj, benjetoj) kaj ĉak-ĉak (mielo-krispaj pecoj de pasto en miela siropo) estas deviga ĉe nuptoj, kaj la lasta estas ankaŭ la plej ofta dolĉa donaca suveniro de Tatario. Ĉuk-ĉuk, envolvita en maldika folio de pasto kun sekaj fruktoj, alportas hejmen juna edzo, kaj liaj gepatroj, kaj tiu estas tre estimata manĝaĵo ĉe geedziĝoj. Eĉ pli originala kaj unika plado estas tatara Koŝ-tele kaj talkiŝ-kompletigo (pli densa ol katuna sukeraĵo).
Tradicia tatara kuirarto karakterizita per la uzado de granda kvanto de graso. Uzado de grasaj bestoj: butero kaj lardo (ŝafido, bovino, ĉevalo kaj ansero malpli), legomo — sunfloro, olivo malofte, mustardo kaj kanaba oleo.
Dolĉa estas la plej vaste uzita medo. Ĝi povas esti dolĉaĵo, servita kun teo.
De la plej antikvaj trinkaĵoj estas ajran, farita per katika malvarma akvo. La Tataroj delonge uzas ankaŭ kvass, el sekala faruno kaj malto. Dum la vespermanĝaj festoj por deserto, oni servas kompoton de sekigitaj abrikotoj.
De aliaj karakterizaj trinkaĵoj (ne alkoholaj) povas esti notita ŝorbeto — dolĉa trinkaĵo farita de mielo, kiu havis en la fino de 19a kaj komenco de 20a jarcentoj nur ceremonian valoron. Ekzemple, ĉe la Kazanaj Tataroj dum la geedziĝo la gastoj portis "ŝorbeton de la edziniĝonto". La gastoj, trinkinte tiun ŝorbeton, metis sur pleton monon kiu estis destinita por la juna paro.
Termika traktado de pladoj kaj kuir-stokado
Por kompreni la specifojn de la nacia kuirarto estas de graveco la kameno, kiu, siavice, estas ligita al la teknologio de kuirado. Tatara forno en aspekto, havas konsiderindan originalecon asociita kun etna trajto de la nacio. Ĝi estas distingita de pli malgranda benko, kaj plej grave, la ĉeesto de flanka kornico staranta sur la kaldronaj fornoj signife diferencas de aliaj popoloj.
La procezo de kuirado estis reduktita al kuirado aŭ rostado (plejparte faruno) en la poto kaj bakado en la forno. Ĉiuj specoj de supoj, grueloj kaj terpomoj en la plej multaj okazoj estas kuiritaj en la poto. Ĝi ankaŭ estas bolita lakto, preparita kun lakto produkto tribunalo (ruĝa fromaĝo), kaj fritita Katlama, baursak, ktp.
Manĝoj super malferma fajro estis preparita malpli ofte. Al tiu teknologio utilas en la fabrikado de patkukoj (Taĉe, kajmak) kaj kuirado ovojn (tebe), dum pato estis metita sur tagan.
De ceramiko estas potoj uzitaj por knedi la paston, kruĉoj por stokado kaj transportado de vendejaj produktoj kaj trinkaĵoj. Depende de la celo ili estis de malsamaj grandecoj, laktokruĉoj estas kun kapacito de 2-3 litroj kaj ujoj por ebriiga trinkaĵo Buza en siteloj.
Lignaj vazoj estis uzitaj por bakado de pano. Do, la pasto por pano estis miksita en la knedada trinkujo, farita de proksime konvenitaj stangoj, are streĉitaj. Estis instiganta la batanto per ligna ŝovelilo.
Speciala atento estis havigita al la teo-aferoj. Teon oni ŝatis trinki de malgrandaj tasoj (ne malvarmigita), nome malaltaj malgrandaj tasoj, kun rondeta fundo kaj subtaso. La temo de servado de la teo-tablo, krom por tasoj, personaj platoj, sukero bovlo, lakta kruĉo, tekruĉo, kuleretoj, estis la samovaro. Al brilo de la purigita, kraketado samovaro kun tekruĉo sur la brulilo stariĝis la tono por bona konversacio, bona humoro kaj ĉiam ornamita tablo en la ferioj kaj dum la semajno.
En niaj tagoj tie estis grandaj ŝanĝoj en metodoj de termika traktado de pladoj kaj kuireja ekipaĵo. La enkonduko de familiaj gaskuirmaŝinoj, mikroondaj bakfornoj ktp. kondukis al la adopto de novaj teknologiaj metodoj kaj pladoj, precipe rostitaj (viando, fiŝo, kaj kotletoj, legomoj), same kiel ĝisdatigo de la kuireja inventaro. En ĉi tiu konsidero, aparte estass kupraj, feraj potoj, kaj multe de la lignaj vazoj. Ĉiu familio havas grandan kvanton de potoj el aluminio kaj emajlo, diversaj kaseroloj kaj aliaj uzaĵoj.
Moderneco
La potenco de la Tataroj, ŝparante resume tradician tataran kuirarton, travivis gravajn ŝanĝojn. Lige kun la disfalo de reloĝigo de la Tataroj kaj la asociita perdo de naciaj kulinaraj tradicioj, kaj kiel rezulto de tutmondaj ŝanĝoj en la strukturo de potenco en la kunteksto de tutmondiĝo kaj merkataj rilatoj, estas multaj novaj nutraĵoj kaj produktoj, riĉigante la nacian kuirarton. Pli grave oni komencis preni de la fruktoj kaj legomoj, pligrandigis la gamon de fiŝo-pladoj, estiĝis la vivo de fungoj, tomatoj kaj saleco. La plej granda parto estis konsumita antaŭe konsiderite kiel ekzotaj fruktoj kaj legomoj fariĝis haveblaj tra internacia komerco.
Nun sur la manĝotablo la tatara familio en la urboj kune kun la naciaj tataraj pladoj povas vidi la tutan gamon de produktoj de monda internacia kuirarto. Sed la kamparo restis la gardanto de tradiciaj pladoj. Tatara kuirarto konservis la originalecon de sia dezajno, kuirado kaj gusto, kiu estas unu kialo de ilia populareco inter la aliaj popoloj de Rusio.
Károly Ócsai
Károly Ócsai [kAroj Oĉai], laŭ hungarlingve kutima nomordo Ócsai Károly estis hungara skulptisto, restaŭristo, medalisto, instruisto. Károly Ócsai naskiĝis la en Újpest, li mortis la  en Budapeŝto (?).
Biografio
Károly Ócsai abiturientis en belarta gimnazio en 1957. Liaj plej gravaj instruistoj estis Lajos Szentiványi (pentristo), Dezső Bokros Birman kaj József Somogyi. Li apogis la Hungaran revolucion, tial li ne povis plulerni. Inter 1958 kaj 1986 li faris diversajn artajn laborojn kiel bibliotekisto, restaŭristo, aranĝisto pri ekspozicioj. Inter 1963-1964 li plulernis en pedagogia altlernejo en Debrecen. En 1967 li aranĝis jam la unuan propran ekspozicion, poste li estis akceptata kiel artisto. Li ricevis stipendiojn en 1972, 1989 kaj 1998. Inter 1986 kaj 1996 li instruis en arta lernejo. Li studvojaĝis en Eŭropo, Egiptio, Usono, li partoprenis en enlandaj kaj eksterlandaj ekspozicioj. Depost falo de la socialismo li povis krei skulptaĵojn al stratoj. Li ricevis premiojn ekde 1985. Li havis edzinon.
Sarah D. Goode
Sarah GOODE estas Honora Reserĉistino Asociiĝita kaj Kunordiganto ĉe la Reserĉa kaj Politika Centro pri Studado kaj Bonstato en Komunumoj ĉe la Universitato de Winchester, Britio. Ŝi estas aŭtoro de libroj kiel Understanding and addressing adult sexual attraction to children [Kompreni kaj ektrakti la plenkreskan seksallogon al infanoj] kaj Paedophiles in Society [Pedofiluloj en la socio].
Ne konfuzu kun Sarah E. Goode.
Ĝeneva UEA
La esprimo Ĝeneva UEA celas tiun periodon en la historio de UEA, kiam tiu monda asocio de esperantistoj estis perdinta ĉiujn landajn asociojn (escepte de du) kaj la plej multajn membrojn, en la tempo de la tiel nomata Skismo (1936-1947). La nomon "ĝeneva" donis la sidejo en la svisa urbo Ĝenevo, kvankam Ĝenevo estis la loko de UEA ankaŭ en antaŭaj periodoj.
Ĝeneva UEA ekde 1936
Unue "provizora komitato" regis tiun Ĝenevan UEA, ekde oktobro 1936. Nur en decembro 1938 estis elektita laŭregula Komitato, kaj nur en julio 1939 Estraro. Dum la Dua mondmilito okazis ankoraŭ kelkaj (fakte ne laŭregulaj) modifoj en la konsisto de la Estraro kaj Komitato.
Unua prezidanto de la Ĝeneva UEA estis Karl Max Liniger, antaŭe delegito en Berno, kaj ekde 1941 prezidantis Hans Hermann Kürsteiner, ankaŭ sviso. En la lasta listo de estraranoj, en 1946, troviĝas nur svisoj.
Eŭropa Filmpremio
La Eŭropa Filmpremio estas tuteŭropa kino-premio, kiun ekde la jaro 1988 atribuas la Eŭropa Filmakademio (EFA). Ofte oni nomas ĝin la "eŭropa Oskaro". La momente lasta atribua ceremonio okazis la 3-an de decembro 2011.
Historio kaj celo
La Eŭropa Filmpremio, kiu ĝis la jaro 1997 havis la nomon "Felix", estis kreita por fokusigi la atenton de la kina spektantaro al eŭropaj filmoj kaj por plifortigi la memfidon de eŭropaj filmproduktistoj, reĝisoroj kaj aktoroj. Ambaŭ celoj ĝis nun nur iugrade realiĝis: La konateco de la Eŭropa Filmpremio daŭre signife pli malaltas ol tiu de la usona modelo, la Akademia Premio ofte nomata "Oskaro".
La unuaj premioj atribuiĝis la 26-an de novembro 1988 en Berlino, kiu tiujare havis la titolon esti kultura ĉefurbo de Eŭropo.
Nomuma procedo
Ĉiujare la Eŭropa Filmakademio (EFA) publikigas liston kun proksimume 40 kinejaj filmoj proponataj por nomumo. Ĉiuj produktaĵoj devas esti premiere prezentataj en kinejoj aŭ en kinaj festivaloj inter julio de la antaŭa jaro kaj aprilo/majo de la propona jaro. 20 el tiuj filmoj rekte elektiĝas fare de la EFA-membroj en la unuopaj landoj. La restaj 20 filmoj estas proponataj interalie de eŭropaj kinaj institucioj, festivaloj kaj fakaj ĵurnaloj, kaj elektataj per elekta komisiono el membroj de la EFA-estraro kaj pliaj fakuloj. Dum la sekvaj semajnoj la 2000 membroj de la Eŭropa Filmakademio perletere voĉdonas pri la nomumoj en la unuopaj kategorioj, kaj komence de novembro en la kina festivalo de Sevilo la nomumoj estas publikigitaj. En dua baloto la EFA-membroj ĝis la atribua ceremonio voĉdonas pri la premiaj gajnantoj de la unuopaj kategorioj.
Produktistoj de eŭropaj kinejaj filmoj, kies verko ne aperas sur la listo de rekomendataj filmoj, laŭ la nunaj reguloj havas la rajton proprakoste prezenti al al 2000 EFA-membroj lumdiskegojn kun kopioj de sia filmo kiel kandidato por nomumo. Tiun eblecon en 2008 ekzemple uzis la produktistoj de la franca filmo Il y a longtemps que je t'aime ("Estas de longe de kiam mi amas vin"), kaj rezulte de tio la brita aktorino Kristin Scott Thomas pro sia rolo en tiu filmo ricevis la premion de plej bona eŭropa aktorino.
Por la nomumoj en la kategorioj "plej bona eŭropa mallonga filmo" kaj "plej bona eŭropa dokumenta filmo" validas apartaj regularoj.
Atribua ceremonio
La Eŭropa Filmpremio ĉiujare atribuiĝas en festa ceremonio, kiu ĝis la jaro 2008 en paraj jaroj okazis en Berlino kaj en malparaj jaroj en alia eŭropa urbo. En 2009 oni rompis tiun tradicion, okazigante la ceremonion en la urbo Bochum en okcidenta Germanio.
Kategorioj
Krom la ĉefa premio por plej bona eŭropa filmo atribuiĝas diversaj pliaj premioj en momente sume 15 kategorioj. La plej multaj el tiuj premioj - nome 13 - estas fiksitaj de la Eŭropa Filmakademio, po unu plia de la eŭropaj kinospektantoj kaj de la eŭropaj filmkritikistoj.
New Hudson (kompanio)
La New Hudson Cycle Co. Ltd. estis brita biciklo- motorciklo- kaj aŭtomobilfabrikanto en Birmingham.
Historio
Ekde 1903 ĝis dum la 1930-aj jaroj la kompanio produktis biciklojn kaj motorciklojn. Post tio oni fabrikis Girling-bremsojn. 1943 ĝi estis vendita de Girling al Lucas kaj oni denove fabrikis malgrandajn motorciklojn, krome aŭtomobilojn. Tion oni faris ĝis 1956. Ĉirkaŭ. 24.000 veturiloj estis fabrikitaj dum tiu tempo.
Inter 1912 kaj 1914 New Hudson fabrikis malgrandan aŭtomobilon. La Cyclecar New Hudson 4½ hp havis aermalvarmigitan motoron kun unu cilindro kun cilindra kapacito de 0,75 l. Ekzistis ankaŭ trirada versio mallonge post la unua mondmilito.
1929 la kompanio aĉetis la patenton de la Girling-bremso de la inventinto Albert Girling, kaj fabrikis bremsojn por Ford, Austin, Rover kaj Riley.
1943 New Hudson (inkluzive la Girling-patentoj) estis transprenita de la Joseph Lucas Ltd. kaj ligita kun Bendix bremsoj, kiun Lucas estis aĉetinta 1931, kaj kun Luvax puŝsorbiloj. La nova kompanio nomiĝis Girling Ltd..
Fonto
David Culshaw & Peter Horrobin: The Complete Catalogue of British Cars 1895–1975. Veloce Publishing plc. Dorchester (1999). ISBN 1-874105-93-6
Artikolo 13 de la konstitucio de la kvina Franca Respubliko
La artikolo 13 de la Konstitucio de la 5-a Respubliko precizigas :
Teksto
La prezidanto de la Respubliko subskribas la ediktojn kaj dekretojn pridiskutitaj de la Konsilio de ministroj.
Li nomumas al la civilaj kaj militaj oficoj de la ŝtato.
...
Annus mirabilis
Annus mirabilis estas latina eldiro, kio signifas «jaron de la mirakloj» aŭ «mirinda». Historie la termino aplikiĝis al diversaj jaroj, kvankam ĝia uzo ŝajne devenas el la titolo de poemo de John Dryden (Annus Mirabilis, 1667) pri la teruraj okazintaĵoj de la antaŭa jaro en Londono, partikulare pri la granda pesto de 1665-1666 kaj la sekva granda incendio de 1666.
Rainsars
Fine de en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². Administre la komunumo apartenas al la arondismento Avesnes-sur-Helpe (france Arrondissement d'Avesnes-sur-Helpe, nederlande Arrondissement Avenne aan de Helpe), kaj ekde marto 2015 al la samnoma kantono .
Annus mirabilis
En la historio de la scienco la uzado de la esprimo por tiu sama jaro 1666 havas diferencan valoron, pro la sinkronio (samtempigo) de tiu historia momento kun la scienca revolucio kiu estis okazigita de la progresoj fare de Isaac Newton; tia estas la koincido (kunokazaĵo), ke fakte li estis fuĝinta el Londono pro timo al la granda pesto en la pinta punkto de la konceptigo de la Neŭtona leĝo pri universala gravito, nome la disvolvigo de la bazoj de la klasika mekaniko, la formaligo de la metodo de kongestetoj kaj la ĝeneraligo de la teoremo de la binomo, krome montrante la fizikan naturon de la koloroj. Tamen, li silentis fakte dum la annus mirabilis pro la ĥaosa etoso en Londono. Jam en 1667 li pluigis siajn studojn en la Universitato de Cambridge.
Rainsars
Geografio
Rainsars estas vilaĝo, kiu troviĝas proksime de la urbeto Avesnes-sur-Helpe. Ĝi situas en natura regiono nomita "Avesnois", kiu ĉefe konsistas el malaltaj heĝoj, tre verdaj pejzaĝoj, boskoj, fruktarbaroj kaj etaj vilaĝoj. Rainsars etendiĝas sur 6,16 km².
Annus mirabilis
Tiukadre la sama esprimo estis uzata por la jaro 1905, kiam okazis nova scienca revolucio similgrava pro la publikigo en Annalen der Physik de la nomitaj «artikoloj de la annus mirabilis» de Albert Einstein pri la fotoelektra efiko, la molekula movado kaj la speciala teorio de relativeco. Kiel rememoro de tiuj okazaĵoj oni celebris la mondan jaron de la fiziko en 2005, nome centjariĝo de la annus mirabilis 1905.
Jacques Dutronc
Jacques DUTRONC naskiĝinta je la 28-a de aprilo 1943 en Parizo, estas franca kanzonisto, komponisto-verkisto-kantisto, kaj kinoaktoro.
(5398) 1989 AK1
(5398) 1989 AK1 asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la japanaj astronomoj Hiroŝi Kaneda kaj Sejĝi Ueda elde la observatorio de Kuŝiro en Hokajdo.
Jacques Dutronc
Li estas edzo de kanzonkantistino Françoise Hardy.
(5398) 1989 AK1
Ĝi (en 2012) ne ankoraŭ havas nomon.
Roudný
Nomon Roudný havas pluraj lokoj:
Roudný (Frýdštejn)
Roudný estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de municipo Frýdštejn en distrikto Jablonec nad Nisou. Ĝi troviĝas proksimume 2 km sude de Frýdštejn. En la jaro 2011 estis ĉi tie registritaj 31 adresoj. En la jaro ĉi tie daŭre vivis.
Roudný situas en katastra teritorio Frýdštejn kun areo 7,1 km².
Kamuŝki (stacio)
Kamuŝki (Камушки) estos haltejo sur la Linio MCD-4 Kijevsko-Gorkovskij de la Moskvaj centraj diametroj en Moskvo.
Kiepenheuer
La vorto havas plurajn signifojn:
Personaj nomoj
Kiepenheuer estas la familia nomo de sekvaj personoj:
26659 Skirda
26659 Skirda estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la de la teamo de la astronomia kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de Olga Y. Skirda, kiu gajnis la duan rangon en la Intel International Science and Engineering Fair de 2010 pro sia projekto pri medicino kaj sano. Ŝi estis lernantino ĉe la Health Careers High School de San Antonio (Teksaso Usono).
Cúcuta
Cúcuta [kukuta] estas metropolo kaj universitata urbo en Kolombio, kie estas ĉefurbo kaj speciala distrikto de departemento Norda Santandero.
Geografio
Cúcuta situas en montaro Andoj, en nordorienta parto de la lando laŭ la landlimo de Venezuelo. La kontrabandado estas ofta. Bogoto troviĝas je 570, Karakaso je 821 km-oj.
Historio
Cúcuta fondiĝis en 1733, kiel vilaĝo kun templo. En 1813 Simón Bolívar okupis la urbon post la Batalo de Cúcuta, kiu estis unua paŝo por sendependeco de Venezuelo. En 1821 tie estis verkita la konstitucio. En 1875 tertremo okazis. Inter 1878-1960 fervojo funkciis.
Klimato
Cúcuta havas tropikan savanan klimaton. La averaĝa temperaturo estas 28 °C, kiu daŭras iom konstante. Jare pluvas proksimume po 1000 mm. En ĉiuj monatoj pluvas, sed precipe dum oktobro kaj novembro.
Trafiko
Cúcuta havas flughavenon kaj aŭtovojon kaj trajnon (al Venezuelo). En la urbo aŭtobusoj liveras la pasaĝerojn.
2175 Andrea Doria
2175 Andrea Doria estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la svisa astronomo Paul Wild elde la Observatorio Zimmerwald apud Berno.
Nomo
Ĝi estis nomita en memoro de Andrea Doria, ĝenova kondotiero kaj admiralo (1466 — 1560). Tiu nomo aludas al la tragedio de Schiller : "Die Verschwörung des Fiesco zu Genua". En kombino kun 2176 Donar, la nomo memorigas la ripetitan malbenon de Giannettino Doria (nevo de Andrea) kontraŭ la respublikanaj konspirantoj : "Donner und Doria" estas nun uzata kiel ekkrio de konsterniĝo.
Malaperinta urbo de Kalaharo
Malaperinta Urbo de Kalaharo estas enigmo el historio de la malkovro de Afriko, kiu rilatas al arkeologio en Afriko. Tiu enigmo datiĝas de la fino de la 19a jarcento. Oni rakontas ke ruinita urbo ĉe-estas en Kalaharo en Sud-Afriko.
Deveno de la enigmo
En 1885, kanadano Gilarmi Farini (kaŝnomo de William Leonard Hunt) estis inter la unuaj okcidentanoj, kiuj aventure provis transiri Kalahara dezerto, kiu tiam estis mallkovrita. Dum sia reveno al urbo Upington Farini diris ke li malkovris ion, kio baldaŭ estis nomita Malaperinta Urbo de Kalaharo :
" Ni maljungis ĉe vastega ruinaĵo, pri kiu mi neniam aŭdis paroli antaŭe. Laŭ preskaŭ du kilometroj longas arkforma ruinolinio, kiu aspektis kiel Granda Ĉina Muro post tertremo ;tie kaj tie ĉi, inter du bazoj, oni ankoraŭ vidas cementon prefekte konservita ; ĉiuj ŝtonoj estis tajlitaj, sed tiuj kiuj staras sur la supraĵo de ŝtondisfalaĵoj, uzitaj iom post iom pro erozio per sabloj aŭ pro malbonaj veteroj, aspektas strange, kelkaj kiel tabloj unupiedaj. Ene de la arko staras, po 30-40 paŝoj, basenetoj obtuzelipsformaj, kelkaj tajlitaj el unu bloko, la aliaj per cementitaj ŝtonoj. Fore aperas dudekmetra spaco pavita el grandaj ŝtonplatoj, kun kvazaŭ malta kruco desegnita sur la planko, je la centro de tiu sendube staris altaro aŭ kolono, ĉar kanelitaj stumpoj dise kuŝas sur la grundo. Kion ni tiel malkovris : ĉu templo, ĉu urbo, ĉu nekropolo de granda nacio dormante de pluraj jarcentoj ?".
Farini, Ok monatoj en Kalaharo , 1887.
Legendoj kaj esploradoj
Komence de la 20a jarcento, la diroj de Farini naskigis lengendon, kiu vojaĝis tra Sud-Afriko. Iuj frime rakontis ke li vidis forlasitan pirogon, aŭ ŝtonmino en la dezerto. Oni ankaŭ provis klarigi la ĉe-eston de tiu nekonata civilizacio ligante ĝin al arkeologiaj malkovroj de Granda Zimbabvo.
De 1932,dudek kvin ekspedicioj serĉis la Malaperintan Urbon de Kalaharo. Ili metode eksploris la dezertan areon laŭ la diroj de Farini ( principe F. R. Paver kaj doktoro W. M. Borcherds kiuj loĝas Upington). Ili prifosis la dezertajn sablojn, superflugis la regionon aviadile, kaj proponis multajn hipotezojn. Neniu eksplorado sukcesis trovi eĉ etan spuron el konstruaĵo.
Solvo de la enigmo
Profesoro A. J. Clement siavice komencis studi la aferon en 1964, kaj proponis novan klarigon• Lia detala studado de la vojo, kiun Farini rakontis montras kontraŭdirojn. Clement deduktis ke Farini vere vojaĝis tra aŭtrala Afriko, sed ke li neniam iris al la centro de la Kalaharo, kie li tamen situas la Malaperintan Urbon. Firmiginta pri tiu dedukto, li aventuras sin laŭ la veraj paŝoj de Farini, kaj tiel malkovris monumentan ŝtonaron. Fakte veraj grandegaj ŝtonblokoj tre similas al murego.
Malaperinta Urbo de Kalaharo vidita de Farini vere ekzistas, sed la tutaĵo estis natur-farita. Estas geologia vidindaĵo, kiu datiĝas de 180 milionoj da jaroj, kaj devenas de la granda ŝtonmovado, kiu kunestis kun la naskiĝo de la  montoj  nomataj Drakensbergoj en Sud-Afriko. La ŝtonoj kiuj aspektas kvazaŭ bruligitaj konsistas el dolerito, aparta magma ŝtono, kiu erozio dispecigas je ortaj kaj regulaj blokoj, kiuj similas al homfaritaj konstruaĵoj.
Artakserkso la 3-a
Artakserkso la 3-a regis en Persa Imperio de jaro 358 a.K. ĝis 338 a.K.. Li estis el Aĥemenida dinastio kaj la filo de Artakserkso la 2-a.
Li murdis siajn ĉiajn parencarojn por eviti enlanda milito.
Janova Lehota
Janova Lehota, hungare Jánosgyarmat [jAnoŝdjarmat], germane Drexlerhaj [drekslerhaj] estas malgranda vilaĝo en Slovakio, en Regiono Banská Bystrica, en Distrikto Žiar nad Hronom. Ĝis 1890 la oficiala hungara loknomo estis Janó-Lehota, poste pro la hungariga politiko la vilaĝo ricevis hungarecan nomon.
Artakserkso la 3-a
Parisato, la plej juna filino de Artakserkso, edziniĝis al Aleksandro la Granda en 324 a.K. dum la nomitaj Nuptoj de Suzo. Ŝi eble estis murditaj de la unua edzino de Aleksandro nome, Roksano, en 323 a.K.
Janova Lehota
Situo
Janova Lehota situas sur malebenaĵo en valo de rojo, laŭ traira flankovojo. Žiar nad Hronom troviĝas 10 km-ojn.
Frakcio de la Verduloj kaj Eŭropa Libera Alianco
La Frakcio de la Verduloj kaj Eŭropa Libera Alianco (Verduloj/ELA) estas la kvara plej granda frakcio en la Eŭropa Parlamento. La frakcioj konsistas el anoj de du eŭropaj politikaj partioj, la Eŭropa Verda Partio kaj la Eŭropa Libera Alianco. En la 8-a oficperiodo de la parlamento (2019-2024) la frakcio havas 74 deputitojn.
Janova Lehota
Historio
Germanoj fondis la vilaĝon fine de la 14-a jarcento. La unua mencio devenis el 1487 laŭ germana nomo "Drexlerhau". En 1828 vivis tie 961 homoj en 142 domoj. En 1910 vivis en Jánosgyarmat 2290 homoj, (2239 germanoj, 36 slovakoj, 15 hungaroj). Ĝis Traktato de Trianon la vilaĝo apartenis al Hungara reĝlando, al Bars, al distrikto de Garamszentkereszt, poste al Ĉeĥoslovakio, inter 1938-1945 kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 loĝis en Janova Lehota 850 homoj (797 slovakoj, 20 germanoj, 11 ukrainoj, 9 ĉeĥoj, 6 rutenoj, unusola polo).
Famuloj
En la vilaĝo naskiĝis hungara statistikisto József Barsi.
Yuma (Arizono)
Yuma estas urbo kun administra ĉefsidejo en Yuma Distrikto en la usona ŝtato Arizono kun proksimume 95,000 loĝantoj.
La urbo Yuma situas ĉe la rivero Kolorado kaj estas 5.2 mejlojn (8.3 km) okcidente kaj sude 28,8km (17.5 mejlojn) de la Meksikia landlimo. La tuta areo de la urbo estas 276,4 km², el kiuj 0,2 km² estas akvo.
Yuma estas kun proksimume 340 sunaj tagoj (93.09 %) jare la loko kun mezume la plej multaj horoj da sunbrilo tutmonde. La averaĝa temperaturo estas 23,4 celsiusgradoj, somere ĝi regule superas 40 °C. Averaĝe falas nur 81mm da precipitaĵo jare.
Ekzistis kelkaj indianaj popoloj en Yuma. Tiuj estis:
Klepsidro
Akvohorloĝo estas ilo por mezuri la tempon, kiu uzas akvon kiel helpilon. La pasinta tempo estas difinita baze de la kvanto de akvo, kiu fluas de unu ujo al alia. La sama principo estas uzata ankaŭ en sablohorloĝoj. En la antikva Grekujo simpla akvohorloĝo estis nomata klepsidro (κλεψύδρα, de la greka κλέπτειν kléptein, “ŝteli”, kaj ὕδωρ hydōr, “akvo”). La klepsidro estas unu de multaj malsamaj specoj de horloĝoj kiuj estis uzitaj antaŭ oni inventis la mekanikan horloĝon. La akvo fluas regule el aŭ al difinita ujo, tio estas kie oni mezuras la pasintan tempon en gradigita ujo, kaj tiele estas du diferencaj tipoj de klepsidro laŭ la direkto de la fluo.
La klepsidroj estis uzataj ankaŭ de la atenanoj por indiki la tempon asignitan al la oratoroj. Poste ili estis enkondukitaj samcele en la tribunaloj de Antikva Romo kaj en la militoj por marki la noktajn viglotempojn. La egipta akvohorloĝo, pli malpli modifita, estis plu la plej efika instrumento por mezuri la tempon dum multaj jarcentoj.
1297 Quadea
1297 Quadea estas asteroido de la ĉefa asteroida zono, malkovrita la elde la Nacia Observatorio de Hejdelbergo - Königstuhl de la germana astronomo Karl Wilhelm Reinmuth.
"Quadea", estas la familinomo de la bogepatroj de la malkovrinto.
Altino
Altino estas komunumo de Italio.
Episkopa palaco (Szombathely)
Episkopa palaco estas impona eklezia historia monumento en Szombathely.
Historio
En 1777 oni fondis diocezon en Szombathely. Unua Episkopo János Szily konstruis la episkopan palacon inter 1778–1783. En la frua 20-a jarcento Karolo la 1-a (Aŭstrio) vizitis plurfoje la palacon. En 1991 Johano Paŭlo la 2-a disŝutis benojn al la kreduloj.
La konstruaĵo
La duetaĝa malfrubaroka konstruaĵo situas laŭ placo ĉe proksimeco de Katedralo de Vizito de Maria (Szombathely). En mezo de la fasado estas videbla ornama enirejo, pli supre longa balkono troviĝas.
Interne ankaŭ eklezihistoria muzeo funkcias. Estas videblaj ankaŭ ŝtonoj de la romianoj. En multe da ĉambroj freskoj el la 18-a jarcento ornamas la murojn. Nepre menciindas la episkopa biblioteko.
Herrenberg (apartigilo)
La germanlingva vorto Herrenberg signifas en Esperanto senjora monto. Ĝi estas nomo de diversaj lokoj en germanlingvaj regionoj.
Nacia Parko Preria
Nacia Parko Preria (angle: Grasslands National Park) estas nacia parko en Saskaĉevano, Kanado apud la landlimo de Montano, Usono.
Ekonomio de Sovetunio
La Ekonomio de Sovetunio estis la unua socialisma ekonomio en la mondo, kiu influis socialismajn ŝtatojn (en Orienta Eŭropo, Ĉinio, Jugoslavio kaj aliaj).
NEP (1917-1924)
La Rusia enlanda milito inter 1918 kaj 1924 ruinigis la ekonomion de la lando. Dum ĝi la sovetia registaro forprenis agrikulturajn produktojn de la kamparanoj por bezonoj de la Ruĝa armeo, urboj ktp. Tiun politikon oni nomis Militkomunismo. Ĝi malstimulis la kamparanojn kreskigi la produktadon kaj rezultis je granda falo de la agrikulturo, kaŭzinta malsategojn kaj ribelojn inter 1919 kaj 1921.
Por restarigi la ekonomion Lenin lanĉis en 1921 la Novan Ekonomian Politikon (NEP). La registaro permesis etskalan privatan posedon kaj negocon, kaj enlasis alilandajn investantojn. NEP donis la bezonatan efikon kaj poste ofte estis rigardata kiel la "ŝtata kapitalismo", ekzemplodona por Ĉinio kaj Vjetnamio.
Industriiĝo (1924-1953)
En la 1920-aj jaroj okazis akraj diskutoj inter la du grupoj de sovetiaj ekonomikistoj: la subtenantoj de la Industriiĝa teorio subestre de Jevgenij Preobraĵenski (1886-1937) kaj tiuj de la Agrikulutra disvolviĝa teorio de Nikolaj Buĥarin (1888-1938).
Preobraĵenski referencante al Karlo Markso asertis ke Sovetunio devos transformiĝi al industria ŝtato. Por tio oni devas ŝtatigi la agrikulturon kaj strikte kontroli ĝin kiel fonton de la resursoj por la industriigo. Oni devas malaltigi prezojn de la cerealoj por direkti monfluon al la industrioj, kaj samtempe malaltigi koston de laborfortoj.
Buĥarin opiniis, ke riĉaj kamparanoj uzantaj dungitojn (konataj kiel kulakoj) konsistigas nur 3-4%, do oni devas stimuli aliajn kamparanojn kreskigi la produktadon, kio ebligos kolekti pli grandajn impostpagojn kaj uzi ilin por la ekonomia disvolviĝo. Li kuraĝigis la kamparanojn per sia fama slogano "Riĉiĝu!" (ruse Обогащайтесь!).
Post la morto de Lenin, en 1924 Josif Stalin kaptis la potencon. Li elektis la industriiĝan politikon de Preobraĵenski. Dum la grandskala industriiĝo tra la lando estis konstruitaj multnombraj fabrikoj, minejoj, elektrostacioj, fervojoj ktp. Tion akompanis granda politika kampanjo subtene al la industriiĝo. Naskiĝis la Staĥanov-movado kiel ekzemplo de la obla kresko de la produktado. Samtempe okazis la deviga kolektivigo, kiu kaŭzis drastan falon de la agrikultura produktado, sociajn konfliktojn en la kamparo kaj estis akompanata de ekzilo de centmiloj da kamparanoj kondamnitaj kiel kulakoj aŭ kulak-subtenantoj (vidu Senkulakigo). Sekvis malsategoj, inkluzive de Holodomoro en Ukrainio.
Dum la Dua mondmilito okcidenta parto de Sovetunio estis okupaciita de Nazia Germanio kaj ties aliancanoj (vidu Orienta Fronto) kaj dum longdaŭraj bataloj plejparto de industriaj, infrastrukturaj kaj agrikulturaj objektoj estis detruitaj. La postmilita restarigo de la ekonomio okazis sen eksterlanda helpo, ĉar Stalin rifuzis partopreni en "Plano Marshall" por eviti ajnan dependecon de Sovetunio de Usono. Stalin ankaŭ haltis partoprenon de orienteŭropaj socialismaj ŝtatoj en Organizado de Eŭropa Ekonomia Kunlaborado (poste alinomita kiel OEKE), por establi ĝian ekonomian influon. En 1949 Sovetunio establis Konsilion de Reciproka Ekonomia Helpo (KREH, Comecon), sola ekonomia grupo de la socialismaj ŝtatoj.
Degelo (1953-1962)
Post la morto de Stalin en 1953, lia posteulo Georgij Malenkov klopodis disvolvigi la konsumantan industrion. Sed li retiriĝis en 1955 kaj la potencon prenis Nikita Ĥruŝĉov.
Por kreskigi la agrikulturan produktadon li decidis ekspluati grandajn antaŭe neplugitajn terenojn en Kazaĥio kaj Siberio. Ankaŭ li propagandis aktivan plantadon de maizo pro ĝia alta produktiveco. Sed ambaŭ kampanjoj estis malbone planitaj kaj plenumitaj pro malsama klimato kaj malĝustaj teorioj de pseŭdobiologo Trofim Lisenko. Laŭ lia teorio, semoj de maizo vernaliziĝis, sed ĝi mortigis semojn de maizo, ĉar produktiveco de maizo ne kreskis tra vernalizo, sed tra hibridiĝo. Fiasko de kampanjoj kaŭzis grandajn ekonomiajn perdojn kaj kreis ekologiajn problemojn en la menciitaj regionoj. Teorio de Lisenko rezultis fiaskon de soveta agrikulturo.