cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Apple Daily
La ĵurnalo estis fermita de la ĉina registaro la 17-an de junio 2021, kiu ankaŭ frostigis la havaĵojn de la kompanio kaj de Jimmy Lai. Rezulte de la aktiva frostigo, Apple Daily ne povis pagi salajrojn kaj elektrajn fakturojn, kaj devis ĉesi operaciojn. La fina presita eldono estis publikigita la 24-an de junio, kun eldonkvanto de pli ol miliono da kopioj, pli ol la kutimaj 80 000, kaj honkonganoj viciĝis laŭ centoj da metroj por aĉeti la kopiojn. La ĉefa kaj suplementa jutuba kanalo de la ĵurnalo, "Fruit Seed" ("Fruktosemo"), ankaŭ ĉesis servi noktomeze samtage.
En enketo de la Instituto Reuters pri studado de ĵurnalismo farita komence de 2021, Apple Daily estis la kvara plej uzata eksterreta fonto de novaĵoj en Honkongo, dum ĝia retejo estis la dua plej uzata inter retaj novaĵmedioj en la urbo. Laŭ enketo farita de la Ĉina Universitato de Honkongo, Apple Daily estis la tria plej fidinda pagata ĵurnalo en 2019.
La redakcia pozicio de Apple Daily, favoranta la por-demokratian movadon en Honkongo, igis ĝin submetita al reklamaj bojkotoj kaj politika premo. Post kiam la pridisputita honkonga nacia sekureca leĝo ekfunkciis, polico trudeniris ĝian ĉefsidejon la 10-an de aŭgusto 2020 - polica operaco kritikita de demokratiaj registaroj kaj grupoj pri gazetaraj rajtoj tutmonde.
Rakontanto
La rakontanto estas la ento ene de rakonto kiu diras la rakonton al la leganto. Ĝi estas unu el la tri entoj necesaj por ia ajn rakontado. La aliaj du estas la aŭtoro kaj la leganto (aŭ respektive aŭdantaro). La aŭtoro kaj la leganto ambaŭ loĝas en la reala mondo. Estas la funkcio de la aŭtoro krei alternativan mondon, homojn, kaj okazaĵojn en la historio. Estas la funkcio de la leganto kompreni kaj interpreti la rakonton. La rakontanto ekzistas ene de la mondo de la historio (kaj nur tie — kvankam en nefikcio la rakontanto kaj la aŭtoro povas sampersoni, ĉar tie la mondo reala kaj la mondo rakonta samas) kaj prezentas ĝin laŭ maniero komprenebla al la leganto.
La koncepto de nefidinda rakontanto (kontraste al la aŭtoro) fariĝis pli grava kun la pligraviĝado de la romano dum la 19a jarcento. Ĝis la finaj 1800-aj jaroj, beletra kritikado kiel akademia praktiko traktis sole poezion (inkluzive de epopeaj poemoj kiel Iliado kaj Paradizo perdita), kaj poezian dramon kiel tiu de Ŝekspiro. La plejmulto da poemoj ne havis rakontanton distingan disde la aŭtoro. Sed romanoj, kun siaj trempigivaj fikciaj mondoj, kreis problemon, aparte kiam la vidpunkto de la rakontanto grave malsamis tiun de la aŭtoro.
Bona rakonto devas havi bone-difinitan kaj konsekvencan rakontanton. Tiucele estas kelkaj reguloj kiuj regas la koncepton de rakontanto. Ĝi* ekzistas en la mondo de la rakonto, ne en la mondo de la leganto, nek en tiu de la aŭtoro. La rakontanto estas unuopa ento kun difinitaj trajtoj kaj limoj. La rakontanto ne povas komuniki kion ĝi ne renkontas. Alivorte, la rakontanto vidas la rakonton de la sama punkto kiun ĝi okupas en la fikcia mondo. Tio nomiĝas vidpunkto.
*por klaro kaj laŭ konvencio, la Aŭtoron aludas 'li', la Leganton 'ŝi', kaj la Rakontanton kaj la Verkon 'ĝi'.
Specoj de rakontantoj
Verkista elekto pri rakontanto estas decidiga por tio, kiel fikcian verkon perceptas la leganto.
Ĝenerale, unuapersona rakontanto alportas plian fokuson sur la sentojn, opiniojn, kaj perceptojn de la specifa rolulo en la rakonto, kaj sur tion, kiel la rolulo vidas la mondon kaj la opiniojn de la aliaj roluloj. Se la verkisto celas eniri la mondon de la rolulo, tiam ĝi estas bona elekto, kvankam triapersona limigita rakontanto estas alternativo kiu ne postulas, ke la verkisto malkaŝu ĉion kion ne scius unuapersona rakontanto-rolulo. Triapersona ĉioscia rakontanto provizas panoraman vidon pri la mondo de la historio, rigardante en multajn rolulojn kaj en la pli vastan fonon de la rakonto. Por historioj en kiuj la kunteksto kaj la vidoj de multaj roluloj gravas, triapersona rakontanto estas pli bona elekto.
Multoblaj rakontantoj
Verkisto povas elekti, ke kelkaj rakontantoj rakontu el iom diversaj vidpunktoj. Tiukaze, la leganto decidu tion, kiu rakontanto ŝajnas plej fidinda por la unuopaj partoj de la historio. Vidu ekzempe la verkojn de Louise Erdrich.
Nefidinda rakontanto
Nefidinda rakontanto estas forto malantaŭ la potenco de unuapersonaj rakontoj, kaj provizas la solajn senantaŭjuĝajn indicojn pri la karaktero (trajtoj) de la rakontanto. Ĝisiome ĉiuj rakontantoj estas nefidindaj, diversantaj laŭgrade de la fidinda Iŝmael en Moby Dick ĝis la ege mensfebla Benjy en La sono kaj la furiozo (en:The Sound and the Fury) kaj la kriminala Humbert Humbert en Lolita. Aliaj notindaj ekzemploj de nefidindaj rakontantoj inkluzivas la ĉefserviston Stevens en La restaĵoj de la tago (en:The Remains of the Day), Nick Carraway en The Great Gatsby, kaj Holden Caulfield en The Catcher in the Rye.
Nefidindaj rakontantoj ne limiĝas al fikcio. Memoraĵoj, membiografioj kaj membiografia fikcio havas la aŭtoron kiel rakontanto kaj rolulo.
Foje la aŭtoro laŭcele faras la rakontanton nefidinda kiel Jim Carroll en La korbopilkaj taglibroj (en:The Basketball Diaries).
Gufo
Gufo (science Bubo bubo) estas specio de granda birdo el la ordo de strigoformaj, familio de strigedoj, kun granda plumtufo super ĉiu okulo.
Temas pri nokta rabobirdo, disvastigitaj tra Eŭropo, Azio kaj norda Afriko. Ĝi estas pli komuna en nordoriento de Eŭropo, sed ankaŭ en la zono kiu ĉirkaŭas la Mediteraneon, inkludante Iberion. En Azio la specio ĉeestas la plejparton de la kontinento, escepte la plej nordan Siberion kaj la sudan Azion (la tri duoninsuloj). Ties latinlingva scienca specifa nomo baziĝas sur la onomatopeo de la sonoj de la specio, kaj jam ekde la Mezepoko oni konis ĝin kiel Bubo en la bestolibroj.
Pro sia majesto kaj facila bredado en kaptiteco ĝi estas uzata relative ofte en la arto de la falkado.
Karakteroj
Temas pri granda birdo 29 ĝis 73 cm longa, kaj ĝia enverguro estas inter 1,38 kaj 1,7 m, iome pli malgranda ol tiu de la reĝa aglo. La pezo estas de 1,5 ĝis 4 kg ĉe la plej grandaj inoj, kio kontrastas ekzemple kompare kun la turstrigo, kiu pezas nur 500 g. La enverguro de la flugiloj povas esti ĝis 2 m, kaj pro tio estas la plej granda gufo el la genro Bubo. Ĝi karakteriziĝas per du plumtufoj ambaŭangule de la kapo, kiuj sekvas sube kiel malhela linio kun formo de V inter la grandaj okuloj (kiuj estas de briloranĝega iriso) kun angulo en la nigra beko, la ventro estas pli hela kaj striita kaj la dorso estas pli malhela kaj makulita hele. La masklo havas plumtufojn de la oreloj pli hirtajn ol la ino.
La flugo estas rekta, povega kaj kun oftaj ŝveboj. La voĉo estas profunda hurlado, kiel ŭŭ-oo, kaj estas aŭdebla ĝis je 2 km. La masklo faras emfazon en la unua silabo kaj la ino pli laŭtas ĉe la dua. Ĉiu individuo havas apartan hurladmanieron kaj povas esti identigita laŭ ĝi. La specio produktas ankaŭ povegan alarman bojadon kiel vulpo.
Mitoj
Mitoj havas plurajn signifojn:
Gufo
Vivejo
Ili estas solecaj animaloj, escepte en la reprodukta epoko. Ilia teritorio povas okupi ĝis 80 km², se la manĝo malabundas, kaj ili defendas ĝin perforte kontraŭ aliaj gufoj. Normale ili ne ŝanĝas la teritorion krom pro esceptaj kialoj, kiel manko de nutraĵo aŭ se ili estas forpelitaj de alia gufo.
Dumtage ili pasigas la pliparton de la tempo senmovaj en la arboj, kaj krepuske kaj nokte ili foriras ĉasi. Se la nutraĵo malabundas, ili povas ĉasi ankaŭ dumtage.
Reproduktado
Ambaŭ seksoj vivas normale solaj kaj ne kuniĝas ĝis la alveno de la epoko de pariĝado. Kiam ili trovas taŭgan lokon por reproduktado, ili indikas ĝin per foso de eta truo entere kaj produktante serion da karakteraj alvokoj. Tiuj sonoj estas utilaj ankaŭ por trovi la partneron, kiun ili havos porvive.
Tri semajnojn post eloviĝo, la idoj kapablas nutri sin kaj engluti per si mem. Post du monatoj ili ekflugas, kvankam nur kelkajn metrojn, kaj post 6 monatoj ili jam estas plumokovritaj. Dum tiu epoko ili estas tre vundeblaj antaŭ eventualaj predantoj, sed la plumaro helpas ilin kamufli sin inter la branĉaro. Ili estos forpelitaj el la nesto de la gepatroj, se ili ne foriras antaŭe, post unu jaro de vivo, kaj atingas la seksan maturecon post 2 jaroj.
Nutrado
Temas pri superpredanto, kiu troviĝas en unu el la plej altaj lokoj de la nutroĉeno. Ĝi povas mortigi eĉ aliajn gufojn kaj rabobirdojn. Ĝiaj predokaptoj povas okazi kaj surgrunde kaj dumfluge.
Ili ĉasas kutime dumnokte, prefere ĉe malfermaj spacoj en arbaroj. La flugilmovo estas tre silenta kaj tio, kune kun la nokta vidkapablo kaj la eksterordinara aŭdkapablo, havigas al ili elstarajn kvalitojn por la ĉaso.
Ili ĉasas etajn ronĝulojn, kuniklojn, leporojn, sciurojn, ratojn, kolombojn, merlojn kaj erinacojn. Ili kapablas mortigi eĉ vulpojn kaj cervidojn ĝis 10 kg pezajn. Ilia prefero manĝi ronĝulojn estas tre profitiga por terkulturistoj.
Anda Patagonio
Oni nomas Anda Patagonio aŭ en hispana Patagonia andina unu el la du subregionoj laŭ kiuj estas dividita la Argentina Patagonio.
La montarĉenoj estas separataj de valoj okupataj de lagoj aŭ trairataj de riveroj. La ĉefaj altaĵoj estas la vulkano Lanino, kaj la montoj Tronador, San Lorenzo, Fitz Roy kaj Agassiz, el kiuj neniu superas la 4000 m. En Fajrolando, la Andoj aspektas formante montojn ne pli altajn ol 1500 m. Kompare kun la Andoj aridaj aŭ centraj, la patagoniaj Andoj havas la nivelon de la konstantaj neĝoj pli malalte, danke al la malaltaj temperaturoj kaj al la malsekaj ventoj devenaj de la okcidento kiu okazigas intensajn neĝofalojn en la zono. La abundaj precipitaĵoj ebligas la disvolviĝon de la moderklimata arbaro en la deklivoj de la montoj. En la valoj, protektitaj sektoroj, setlas la loĝantaro, de kie staras la setlejoj San Carlos de Bariloche, Ushuaia, Esquel kaj San Martín de los Andes.
Yosuke Mori
Yosuke Mori (森 洋介, n. ) estas japana futbalisto.
Li futbalis ĉe FC Gifu.
Monto Sarmiento
La Monto Sarmiento estas monto kun piramida formo kaj glaĉera montopinto kun formo de selo situa en la Nacia Parko Alberto de Agostini, en la parto ĉilia de Fajrolando. Ĝi staras krute ekde la orienta marbordo de la Kanalo Magdalena kaj markas la okcidentan landlimon de la Montaro Darvino. La monto montriĝas ofte kaŝita inter nuboj, sed kiam ĝi estas videbla estas "la plej sublima spectaklo en Fajrolando", laŭ vortoj de Charles Darwin, unu el multaj personoj kiuj kaptiĝis de la belo de tiu monto.
8286 Kouji
8286 Kouji estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la japanaj astronomoj Kin Endate kaj Kazuro Watanabe elde la observatorio de Kitami en Abaŝiri-subgubernio, Hokajdo.
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de la japana arkitekto kaj aktiva amatora astronomo Kouji Yamamoto, ankaŭ sekretario de la Astronomia Societo de Oita de 1993. Liaj ĉefa interesoj estas kolora fotado kun altaj precizeco de la detaloj de mallumaj objektoj de la NGC-katalogo kaj de aliaj katalogoj.
Rodolphe Alexandre
Rodolphe ALEXANDRE (naskiĝis la en Kajeno) estas franca politikisto. Li estas estro de Cayenne ekde 2008 kaj prezidento de la regiono Franca Gujano ekde 2010. Dum la francaj regionaj balotoj de 2015, li denove venkis kaj estis elektita prezidento de la Asembleo. Li perdis sian postenon en la balotoj de 2021.
Kalvinana preĝejo (Budafok)
Historio
En 1900 oni komencis aranĝi subĉielajn mesojn por kalvinanoj en Budafok. La unua preĝdomo estis konstruita en 1910. En la sekva jardeko jam nova, impona, moderna preĝejo akceptis la religiulojn.
Kadov (distrikto Znojmo)
Kadov (Kodau) estas municipo en Ĉeĥio, en Sudmoravia regiono, en distrikto Znojmo. Vivas ĉi tie.
Historio
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1235.
Sainte-Gemme (Charente-Maritime)
Sainte-Gemme [] estas franca komunumo en la departemento Charente-Maritime, en la regiono Puatuo-Ĉarentoj. Ĝi havis 1,246 loĝantojn en la jaro 2010.
NGC 5470
NGC 5470 (aliaj indikoj — UGC 9020, MCG 1-36-19, ZWG 46.50, IRAS14040+0615, PGC 50317) estas galaksio en konstelacio Virgo.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Tomb Raider: The Angel of Darkness
Temo
Akuzite pri la hommortigo de sia eksa mentoro Werner Von Croy, Lara iĝas eskapanto. Sekvante la notojn skribitajn sur taglibro lasita al ŝi de Von Croy, Lara eltrovas ke ŝi devas retrovi kelkajn artefaktojn antaŭ ol sekreta alianco, kies celo estas domini la mondon kaj revivigi terurajn bibliajn kreitaĵojn konatajn kiel Nefilimoj.
Peter Van Eckhardt estas la ĉefa malamiko en Tomb Raider: The Angel of Darkness. Li estas malica alkemiisto de la 15-a jarcento, kiu kreis fortegan armilon nomatan Sanglyph. Eckhardt dividis ĝin en kvin pecoj, kiujn li kaŝis en kvin pentraĵoj, de li kreitaj, prezentantaj demonajn figurojn.
Eckhardt plimaliciĝis kaj plipotenciĝis. Fine kreis ordenon konatan kiel Kabal, kiu konsistis en alianco de kvin potencaj alkemiistoj, inter kiuj ankaŭ Eckhardt. Li sin pretigis revivigi mortintan hibridan anĝelrason nomatan Nefilimo, kiu estis la kialo, pro kiu li kreis la Sanglyph-on. Li kredis ke per la uzo de la Nefilimoj obtenos la regadon super la mondo. Pro liaj intencoj, ordeno nomata Lux Veritatis ("Lumo de l’vero" latine) naskiĝis por halti Eckhardt-on kaj la Kabal-on. La aliaj anoj de Kabal estis fine mortigitaj de Eckhardt por konservi la sekretojn, kiujn ili havis. La Lux Veritatis akiris la Lumkristalojn, antikvan armilon, kiu estis uzita por estingi la nefiliman rason dum bibliaj tempoj. La tri eroj estis uzitaj kontraŭ Eckhardt, kiu restis en paraliza stato. La Lux Veritatis (gvidataj de Kunfrato Obskura) sigelis Eckhardt-on en profunda kavo kaj lasis lin dum 500 jaroj. La sigelo super Eckhardt estus restinta ĝis la tri Kristaloj ne estos kombinitaj. Kunfrato Obskura konfiskis la kvin pentraĵojn, kiuj entenis la erojn de la Sanglyph. Li pentris religiajn bildojn sur la malicaj kaj kaŝis ĉiun pentraĵon en malsamajn lokojn. La pentraĵoj estis nomataj Obskuraj Pentraĵoj. Poste estis kreita kopio de ĉiu pentraĵo. Tiuj kopioj estis famaj sub la nomo Obskuraj Gravuraĵoj. Ĉiu kopio enhavis kodigitan mapon pri la loko de la originala pentraĵo.
En 1945, io okazis kaj unu el la Kristaloj dividiĝis el la aliaj du. Eblas ke tio okazis pro afero pri la Dua Mondmilito. Eckhardt liberiĝis kaj fuĝis el la kavo, en kiu travivis 500 suferantajn jarojn. Li ĵuris venĝon kontraŭ la Lux Veritatis kaj rekreis la Kabal-on kreante la bazon en sia naskiĝurbo Prago. La nova Kabal engaĝiĝis hanti ĉiun ajn anon de la Lux Veritatis. Eckhardt ankaŭ sukcesis obteni la Lumkristalon, kiu dividiĝis kaj estis ankoraŭ en la manoj de la Lux Veritatis. Li kaŝis tiun ĉi eron en sia malnova laboratorio, kiu troviĝis en la subgrundoj de la Strahov, la sidejo de Kabal.
Lara trovis la du restantajn pentraĵojn kaj Eckhardt komencis fini tion, kion li iniciatis antaŭ kvin jarcentoj--revivigi la rason Nefilimo. La Kabal reposedis la lastan Nefilimon ekzistantan en Turkio: la ekzemplero estis nomata "la Dormanto". Por revivigi la Dormanton, al Eckhardt necesis korpopartoj, kiujn li obtenis el la viktimoj mortigitaj de li uzante sian potencan ganton. Dum la fina batalo en sia laboratorio kun Lara, Eckhardt komencis la renaskiĝoprocezon de la Dormanto. Li batalis kontraŭ Lara uzante la Sanglyph-on, sed fine estis mortigita de Karel, lia aliancano en la Kabal. Karel demontris esti la lasta pretervivanta Nefilimo kaj ke ĉiuj personoj helpintaj Lara-n mortis pro li por eviti la detruadon de la Dormanto. Do li oferis al Lara eblon aliĝi kun li en la renaskiĝo. Lara rifuzis kaj decidis fini ĉion uzante la ganton de Eckhardt sur la Dormanto--por detrui ĝin kaj eble ankaŭ Karel-on. La posta epizodo estus klariginta ĉu Karel sukcesis aŭ ne forkuri kaj reporti la Nefilimon en Turkion.
Karakterizoj
Analoge la antaŭajn 5 epizodojn de Tomb Raider, The Angel of Darkness havas du ludeblajn personojn: nome Lara Croft kaj Kurtis Trent.
La ludanto regas Lara-n en 33 niveloj, primanovrante ŝin atente inter kaptiloj kaj solvendaj enigmoj.
Malkiel la antaŭaj ludoj, Angel of Darkness ne permesas uzi la duoblajn pistolojn. Tamen la ludantoj de la PK-a versio havas eblon uzi ilin elŝutante el interreto kelkajn softvarojn.
Speciala karakterizo de The Angel of Darkness estas, ke Lara devas akiri fortopotencigojn por sukcesi plenumi saltojn, malfermi pordojn... Alia speciala karakterizo estas la enmeto de la eblo por la ludanto elekti tion kion Lara devas diri al la personoj, kun kiuj ŝi estas parolanta, kiel peti ĝentile, subaĉeti aŭ minaci.
Niveloj
(Parizo)
Lara renkontas Werner-on en lia apartamento ĉe Parizo, antaŭ ol li estas murdita antaŭ ŝiaj okuloj. Estante la unua suspektato, ŝi fuĝas inter la parizaj stratetoj, aŭdacante en la plej strangaj lokoj: la nokta lokalo nomata Le Serpent Rouge kaj la famaj galerioj de Luvro.
(Prago)
Lara estas serĉanta indicojn en la apartamento de riĉa galeristo, konata kiel Mathias Vasiley, kiu estas lastatempe mortigita de la Monstro. La Strahov estas la fortreso de la diabla organizaĵo, kiu rilatas la murdojn de la Monstro, lokalizita en Prago. Lara obtenas la eniron per ĵurnalisto. La Strahov-Fortreso estas kunmetita el malsamaj areoj, inter kiuj centro pri biologiaj serĉadoj, centro pri akva serĉado, psikiatria institucio (la ununura nivelo de ĉiuj Tomb Raider ludata de alia rolulo) kaj sekreta tombo nomata La kripto de l’trofeoj. Fizike ĝi estas vasta industria instalaĵo.
(Kurtis) signifas ke la ludanto personigos la rolulon Kurtis en tiu nivelo.
Lara Croft Tomb Raider: The Action Adventure
Lara Croft Tomb Raider: The Action Adventure estas interaktiva DVD publikigita en 2006, kiu sekvas la intrigon de Angel Of Darkness en plifaciligita versio.
2-Heptanolo
2-Heptanolo kies kemia formulo estas C7H15OH, estas sekundara alkoholo kie la grupo OH lokiĝas en la 2-a karbonatomo. Ĝi estas unu el la 70 strukturaj izomeroj kies formulo estas C7H16O. 2-Heptanolo estas senkolora brulema likvaĵo uzata kiel solvanto kaj en kemiaj sintezoj.
Kapelo Sankta Donato (Székesfehérvár)
Kapelo de Sankta Donato estas romkatolika konstruaĵo en Hungario, en rando de Székesfehérvár.
Historio
Dum dominado de turkoj en tiu loko estis gardoturo. Oni konstruis barokan kapelon kun 3 altaroj el ŝtonoj de la gardoturo en 1733, en la sekva jaro ĝi estis konsekrita. La jezuitoj servis en la kapelo ĝis 1816, poste ermito. La kapelo estis restaŭrita en 1836, pli nova turo estis konstruita en 1877, inter 1923 kaj 1925 la navo estis pligrandigita, la turo plialtigita, fine en 1933 renovigita. En 1944 la kapelo plene neniiĝis pro eksplodo, poste oni konstruis sonorilostablon kaj krucon. En 1993 oni konstruis pli novan kapelon. En la sekva jaro ĝi estis konsekrita. La konstruaĵo ricevis arkitekturan premion en 2008.
Konstruaĵo
La konstruaĵo situas sola inter loĝdomoj, sed la loko longe estis vitejo. Antaŭ la kapelo estas ŝtupoj kun kruco. En la fasado meze estas la enirejo, pli supre la turo altiĝas, samtempe reliefas. Ankaŭ malantaŭe estas enirejo, krome apude alia kruco. Interne ankaŭ kriptoj troviĝas.
Schaaphok
Schaaphok [SĤAPhok] (groninge: Schoaphok) estas vilaĝeto apud Slochteren en la komunumo Midden-Groningen. Ĝi situas je la kanalo Slochterdiep, kio en 1659 komisie de la senjoro de Slochteren estis konstruita, je la punkto kie la Scharmer Ae kaj la Slochter Ae kunfluis. La Slochter Ae origine fluis tie pluen kun la nomo Woltersumer Ae. Iom oriente de Schaaphok komenciĝas ankaŭ la Drenkanalo de Duurswold.
Stratvido
Rișca (Baia de Criș)
Rișca [riŝka] (hungare: Riska, germane: Rissdorf) estas vilaĝo en Rumanio nordokcidente de Brad. Administre ĝi apartenas al Baia de Criș.
Loĝantaro
En 1910 ĝi havis 479 loĝantojn (rumanoj); en 1992 311 (rumanoj).
Sambo (muziko)
Sambo (portugale: samba, prononcu ˈsɐ̃bɐ) estas la nomo por stilo de brazila muziko, kiun oni plejparte ligas kun la urbo Rio-de-Ĵanejro, kiun oni tamen laŭ diversaj variaĵoj muzikas kaj dancas en preskaŭ tuta Brazilo. Sambo estas la ĉefa termino por diversaj muziktipoj kiel ekzemple la samba enredo de la karnavalaj paradoj, samba pagode ludataj en malgrandaj rondoj, la tradicia, kampra samba de roda aŭ la baladeca samba canção.
Rișca (Baia de Criș)
Historio
Ĝia unua mencio skribe estas en 1427. Ĝis 1919 ĝi apartenis al Hungario, (Hunyad).
Sambo (muziko)
Origino
Kiam la portugaloj deportis afrikanojn kiel sklavojn al Brazilo, tiuj ĉi kunportis siajn muzikojn, kiuj estis tradiciaj afrikaj muzikstiloj. Ĉar la sklavoj devenis el plej diversaj afrikaj regionoj kaj kulturoj, en Brazilo ĉi tiuj malsamaj tradicioj ne konserviĝis en neta formo, sed intermiksiĝis kaj kunfandiĝis, tiel ke ekestis specifaj elformaĵoj de la afrika muzika heredo. Simile ankaŭ cetere ekestis afrikusona muziko.
Rișca (Baia de Criș)
Historio
En 1910 ĝi havis 479 loĝantojn, inter ili 469 rumanojn kaj 9 hungarojn. 466 estis grek-ortodoksaj, 8 rom-katolikaj kaj 5 judaj.
Ernő Podor
PODOR Ernő (pro. Podor) estis rumania hungara ĵurnalisto, redaktoro, tradukisto naskita en Lvov la 1-an de junio 1906 kaj mortinta en Koloĵvaro la 5-an de aprilo 1977.
Sambo (muziko)
Origino
Oni supozas, ke la radikoj de sambo troviĝas en la regionoj de la riverbaseno de Kongo kaj Zambezo. El la iama portugala kolonio Angolo devenas la danca kaj muzika stilo sembo. La supozo, ke la brazilportugala nomo samba devenas de semba, estas evidenta, tamen ne certigita. La sambo-batukado dedukteblus – ankaŭ termine – de la perkutinstrumente akompanata danco batuko. Nun ĝin plejparte forŝovis la sambo. Krom tio ankaŭ la lunduo kaj ĵongo validas kiel antaŭuloj de sambo.
Ernő Podor
Biografio
Ernő Podor studis en Parizo kaj li fariĝis ĵurnalisto de la gazeto Új Kelet de Kluĵo en 1923 kiel raportisto de Parizo. Post la dua mondmilito en 1947-48 li estis ĉefkunlaboranto de gazeto Egység, poste de 1952 ĝis 1958 estro de la hungara redakcio de Scienca Libroeldonejo de Kluĵo.
Sambo (muziko)
Origino
La verbo sambar en la portugala ankaŭ signifas „danci sambon“.
La ĉoro en Rio-de-Ĵanejro proksimume 1900
Per la ĉoro evoluis proksimume 1870 en Rio-de-Ĵanejro la unua nacia brazila muzikstilo, kiu pro la invento de la sondisko tutlande disvastiĝis. Ĝi ekestis el kunfandiĝo de portugala fado, populara eŭropa dancmuziko, ekzemple polko, valso, mazurko, ŝoteo kaj kvadrilo, kun afrikobrazila muziko, ekzemple lunduo. Samtempe ekestis la brazila tango maŝiŝo – jam antaŭ la argentina, kun kiu li havas nur malmultan komune – kaj ĝin ludis ankaŭ la ĉoro-ensembloj. Post la militista ŝtatrenverso kaj la proklamo de la respubliko en la jaro 1889 armeaj kaj blovmuzikaj bandoj enprenis ĉorojn en siajn repertuarojn. Ĝin ludis kaj dancis precipe la malsupra meztavolo socia. Ĝi travivis sian florepokon inter 1870 kaj 1920, sed ĝi estas flegata ĝis nun. La plej multaj ĉorokomponaĵoj distingiĝas per relative alta tempo, sambotipaj strukturoj melodia kaj ritma same kiel improvizadoj pri la temo de la komponaĵo. Ĉoroensembloj konsistis tradicie el du gitaroj, unu kavakinjo kaj fluto fluto kiel soloinstrumentoj. Ilin kompletigis ofte pandero kaj aliaj perkutinstrumentoj, klarneto kaj mandolino (bandolim). Ekde la fino de la 1950-aj jaroj la sepkorda gitaro violão de sete cordas ofte transprenas la basfunkcion.
Elformiĝo de la moderna sambo
Laŭ sia moderna formo la sambo ekestis proksimume 1920 en Rio-de-Ĵanejro. Tiutempe la ĉoro-orkestroj perdis sian gravecon, aperis ĵazbando kaj salonorkestroj, kiuj muzikis fokstroton, maŝiŝojn, marŝojn kaj sambojn. Sambo ekestis el miksaĵo de ĉoro kun la batukoj, kiujn oni tiam ludis en la antaŭurboj de Rio-de-Ĵanejro.
En 1917 Banda Odeon registris la unuan sambon sur sondiskon: Pelo telefone („Per la telefono“). La kanto fariĝis furoraĵo en la karnavalo. Per Pixinguinha estis aparte grava por la venko de sambo muzikisto, kiu jam en la ĉoromedio jam tenis eminentan pozicion.
En 1928 fondiĝis en Rio-de-Ĵanejro la unua sambolernejo nome Deixa Falar („Lasu ilin paroli“), mallonge poste sekvis la Estação Primeira de Mangueira, la ankoraŭ nun ekzistanta plej tradiciabunda sambolernejo de Brazilo. Per tio la muziko fariĝis grava sontubo de la malsupra socia klaso de Rio-de-Ĵanejro, al kiu apartenis plejparte la nigrula loĝantaro. Tiu ĉi stilo nomiĝis samba de morro, la sambo de la montetoj, kiuj simbolas la mizerkvartalojn de Rio-de-Ĵanejro. Samba tamen ankaŭ eniris la blankulan, burĝan medion. La samba-canção [sambokanto] pli emfazis la melodion, havis pli malrapidan tempon kaj pli bone poluritajn tekstojn. Per la apero de la radiofonio sambo rapidege disvastiĝis kaj fariĝis en la 1930-aj la muzika pulsodonanto de la lando. En 1939 Ary Barroso komponis la faman muziktitolon Aquarela do Brasil, kiu en la mallonga formo Brazil famiĝis kaj travivis multajn interpretadojn. En la sama jaro la sambokantistino Carmen Miranda iris Usonen, kie ŝi supreniĝis kiel plej bone pagata aktoro kaj kantistino de Holivudo.
Pluevoluo en la bosanovo
En la malfruaj 1950-aj jaroj pli kaj pli elementoj de bolero, fokstroto kaj ĉaĉao enpenetris en la sambon, kiu en tiu ĉi tempo perdis laŭgrade siajn tipajn distingilojn. Tiu ĉi degenero estis ekigilo por muzika revolucio nome bosanovo. Alie ol la strata sambo bosanovo ekestis en la urba mezklaso en la medio de burĝa intelektularo. Stilformanto estis ĉefe João Gilberto, kaj per sia mallaŭta kanto kaj ankaŭ per sia maniero ludi la gitaron. La sinretenema kantado turnis la operetecan belkanto-stilon, kiu estis venkinta en la sambo de la 1950-aj jaroj, en la malon. Iniciatilo por la tutmonda trarompo de bosanovo estis la filmo Orfeu Negro, kiu en 1959 ricevis Premion Oskaro kaj la Oran Palmon dum la Festivalo de Cannes. La filmo baziĝas sur teatraĵo de Vinícius de Moraes, kiu verkis tekstojn por sambokantoj por kvar muzikistaj generacioj. Li translokis la antikvan miton de Orfeo en la estantecon de la karnavalo de Rio-de-Ĵanejro. La filmmuzikon komponis Tom Jobim kaj Luiz Bonfá, kies titolkantoj A Felicidade kaj Manhã de Carnaval estis fariĝontaj klasikaĵoj de bosanovo. Krom tio la strata sambo de karnavalo ĉiam denove trapasas la filmon. Vinícius de Moraes kaj Tom Jobim ankaŭ verkis kune la kanton Garota de Ipanema, kies anglalingva versio Girl from Ipanema fariĝis la plej fama bosanova kanto, kiun ĝis nun en kaj ekster Brazilo interpretas multaj bosanovaj kaj ĵazaj muzikistoj. Simile grandiozan sukceson ekhavis Sérgio Mendes per sia kanto Mas Que Nada. Post kiam la kuba influo sur la muzikon de Usono post la revolucio de 1953 ĝis 1959 estis malpliiĝinta, nun Brazilo fariĝis per bosanovo la plej grava impulsdonanto por nordamerika latinida ĵazo. Ekde la 1990-aj jaroj bosanovo travivis renaskiĝon per novinterpretadoj ekzemple de Bebel Gilberto kaj per adaptaĵoj en la elektronika muziko.
Sambo en la strata karnavalo
En la 1950-aj jaroj la strata karnavalo de la sambolernejoj flankenovis la burĝan karnavalon en la centro de Rio-de-Ĵaneiro. Nun la karnavalo en Rio-de-Ĵaneiro (carnaval carioca) validas kiel plej granda popolfesto de la mondo. La parado (desfile) de la sambolernejoj kun po pluraj centoj da muzikistoj kaj dancistoj estas transsendata tutlande kaj staras muzike sub la signo de samba enredo. Ĉiu sambolernejo prezentas temon (enredo). Ludi blovinstrumentojn malpermesas la regularo, la ununura melodia instrumento estas la kavakinjo, kiu akompanas la kantadon. Supro estas la enmarŝo de la grupoj en la Sambodromon kun lokoj por 60.000 spektantoj, kiun Oscar Niemeyer starigis en 1984. Tie ĉi ankaŭ la juĝantaro havas sian sidejon kaj prijuĝas la diversajn grupojn laŭ strikte starigitaj kriterioj. La unuarangigita lernejo kaj la komponisto de la venkinta sambo ĝuas en tuta Brazilo altan prestiĝon, tiuj lernejoj kun la minimuma nombro da poentoj tamen devas tamen „malsupreniĝi“ kaj estas en la venonta jaro anstataŭata per alia.
La 44 sambolernejoj de Rio-de-Ĵaneiro estas bone organizitaj asocioj kun parte pluraj miloj da membroj, kiuj transprenas la preparon, la probojn, sed ankaŭ sociajn taskojn en siaj respektivaj (formalaj aŭ malformalaj) kvartaloj. Pro la altaj kostoj de la paradoj kun la elspezaj kostumoj kaj alegorie ornamitaj ĉaroj kaj pro la granda turisma intereso la karnavalo en Rio-de-Ĵaneiro estas treege komercigita, kaj ekzistas parte rilatoj kun la mafioj, kiuj uzas la sambolernejojn por monlavado.
Sambolernejoj
Sambolernejo (portugale escola de samba) estas asocio de populara tipo, kiu sin distingas per la praktikado de sambaj muziko kaj danco, preskaŭ ĉiam kun la celo eniri en konkurson kun similaj grupoj. Ili originas de Rio-de-Ĵanejro (Brazilo), kaj ili prezentas dum publikaj paradoj historion al la sono de samba-enredo, akompanata de grupo da perkutinstrumentoj, kies membroj ludas fantaziaĵojn aludajn la proponitan temon.
La lernejoj paradas tra avenuo ĉirkaŭata de tribunoj, centoj da membroj de ĉiu lernejo sin vestas per unuformaj roboj, dancas sambomuzikon laŭ koreografioj antaŭe aranĝitaj kaj laŭ originalaj muzikaĵoj. Ĉiu lernejo elektas apartan temon kiel centra motivo, ekzemple historian eventon, faman personon aŭ brasildevenan legendon. La kanto de la samba temo devas pritrakti la elektitan temon, kaj la parado de ĉiu lernejo devas disvolvi la temon per siaj kostumoj, pentraĵoj aŭ skulptaĵo el papermaĉaĵo.
La plej konataj sambolernejoj estas tiuj de la metropola regiono de Rio-de-Ĵanejro, kiuj paradas en la Sambódromo de Rio-de-Ĵanejro. Ekzistas ankaŭ sambolernejoj en preskaŭ ĉiuj federacieroj brazilaj kaj en multaj landoj de la mondo. La sambolernejoj de Rio-de-Ĵanejro oni konsideras kiel gvida, se ne la ĉefa montrofenestro de la brazila karnavalo, kaj aktuale ili pli kaj pli alprenas surscenigan aspekton kun kelkaj dramaj, teatraj kaj koreografiaj ecoj.
Variaĵoj de sambo
Samba de roda kaj Samba de caboclo apartenas al la plej originaj variaĵoj de sambo. En ĉi tiuj stiloj oni tradicie uzas la atabakon, kiu estas malvaste parenca kun la kuba kongao kaj devenas de afrikaj mantamburoj. Intertempe la kongao ankaŭ en Brazilo estas vaste disvastiĝinta. Samba de roda estas samtempe cirklodanco. Kie afrikobrazila kulturo intermiksiĝas kun indiĝenaj influoj, oni uzas la terminon caboclo, kiu ankaŭ signifas miksrasuloj kun indianaj prauloj. Tia variaĵo estas la samba de caboclo. Fakte la influo de indiĝena muziko sur la sambon tamen estas tre malgrava.
Je la pagode la voĉoj de la surdoj estas transdonitaj sur la mantamburojn (surdo de mão: tantan, rebolo und repique de mão) kaj akompanataj de la pli malgrandaj perkutinstrumentoj pandero kaj brazila tamburino. Gravan rolon kiel melodia instrumento ludas je tio la kavakinjo kaj la kantado. Tiun ĉi formon oni ofte ludas en societema rondo kaj malpli sur scenejo.
Samba enredo estas la moderna sambo de la karnavalo en Rio-de-Ĵanejro kaj São Paulo, sed ankaŭ je la karnavalo en Recife kaj en aliaj urboj. Ekde pluraj jardekoj en samba enredo fariĝas evoluo, argordi la instrumentojn pli alten kaj ludi la sambon pli kaj pli rapide. Tiun ĉi tendencon ebligis, ke ekde la 1970-aj jaroj oni anstataŭis la pli frue kutimajn naturfelojn per nilonfeloj. Krom tio je la karnavala parado nur laŭtaj muzikinstrumentoj estas aŭdeblaj sen elektra plilaŭtigo, tiel ke pandero kaj la frototamburo kuiko en la grandaj sambolernejoj ne plu estas ofte troveblaj. Superregas repinikoj, caixas (knartamburoj), surdoj agordataj laŭ tri malsamaj tonaltoj, tamburinoj, agogooj, ĉokaljoj (skuotuboj) kaj la fajfilo apito. Abunde ornamitaj dancistaroj ĉiam antaŭiras la muzikgrupojn (baterias), kiuj povas ampleksi plurcent muzikistojn.
Samba batucada estas simile ludata kiel samba enredo, plejparte kun proksimume de ĝis dudek muzikistoj kaj sen kantado. Parte oni uzas malpli laŭtajn instrumentojn, ekzemple ganzaon anstataŭ ĉokaljo. La pli malgranda ensemblo ebligas al siaj unuopaj anoj ludi pli ofte solaĵojn kaj improvizi respektive variigi.
Samba canção estas plejofte malrapida, baladeca kantovariaĵo de sambo, kiu estis populara precipe en la 1940-aj ĝis 1960-aj jaroj. Aliaj variaĵoj estas sambolero, miksaĵo el sambo kaj bolero, samba-choro aŭ samba de breque [bremsa sambo].
Pli nova pluevoluo estas la sambofunko respektivefunkeado. La plej novaj muzikstiloj de la 1990-aj jaroj enprenis fortajn influojn de funko same kiel de repo kaj kunfandis tiujn ĉi stilojn kun sambo. Famaj bandoj el Rio-de-Ĵanejro estas Funk'n Lata, kies muzikistoj lernis en la sambolernejo Mangueira, same kiel Monobloco.
En Salvador de Bahio evoluis el la tiea sambotradicio kaj influoj de regeo ekde la 1970-aj kaj 1980-aj jaroj la samboregeo. Tiun stilon kutime oni ne plu konsideras kiel sambostilo. Famaj samboregeaj muzikistaroj estas Olodum, Timbalada aŭ la pli tradiciaj Ilê Aiyê. Rio-de-Ĵanejro kaj San-Paŭlo estas la du centroj kaj de sambo kaj ankaŭ de la brazila amuzekonomio kaj krome la ekonomiaj centroj de la lando. Pro ĉi tiuj kialoj la muziko el tiu ĉi regiono disradias sur tutan Brazilon. Tio validas ankaŭ por la sambomuziko, kiu pro tio estas konsiderebla kaj kiel regiona muziko kaj ankaŭ kiel superregiona muzikstilo. Samboformoj ekzistas en preskaŭ ĉiuj regionoj de Brazilo; ekzemple en la karnavalo de Recife aŭ en tiu de Olinda en Pernambuko prezentas sambogrupoj. Samboinfluoj estas distingeblaj je malsamaj ampleksoj krom tio en preskaŭ ĉiuj stiloj de Muziko Populara Brazila (MPB).
Muziko kaj danco
Tradicie en la afrikobrazila kulturo danco estas fiksa ero de la muzikkulturo, ambaŭ do pro tio ne estas disigeblaj. Ankaŭ dum la desfile [parado] en la karnavalo estas neimageble, ke tamburistaro prezentus sen dancistaro. En la sambolernejoj la muzikaj kaj la dancaj ensembloj estas egalrajtaj.
La tre simpligita formo de la sambodanco, kiu atingis en la 1950-j jaroj la dancolernejojn en Eŭropo kaj Nordameriko kaj je 1959 eniĝis en la turniran programon de la latinidaj dancoj, havas preskaŭ nenion komunan kun la origina brazila dancformo.
La Côte-d'Arbroz
La Côte-d'Arbroz estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento alta Savojo (Haute-Savoie, arpitane Savouè d'Amont), en la regiono Aŭvernjo-Rodano-Alpoj (france Auvergne-Rhône-Alpes). Fine de en la komunumo vivis.
Sambo (muziko)
Sambo kaj politiko
En la 1970-aj jaroj evoluis en la plej malriĉaj kvartaloj de Salvador de Bahio (Brazilo) tamburistaj grupoj nome bloco afro. Grupoj kiel Ilê Aiyê kaj Olodum fondiĝis kiel politika esprimo de nigrula memkonscio, kiel formo de rezisto kontraŭ la kreska elfermateco el la ekonomio. „Afrikaj blokoj“ tenis mobilizan funkcion je strikoj, manifestacioj kaj demonstracioj. Sambogrupoj ankaŭ nuntempe ofte partoprenas tutmonde al kontraŭkapitalisma agado.
Pri la nomo
Komence de la dudeka jarcento sambo signifis simple festaĉo. La plej verŝajna etimologio estas la vorto samba el Kasanĝeo, kiu signifas preĝa kunveno. Dum la preĝaj kunvenoj, la nigraj sklavoj kantis kaj la blankuloj pensis, ke ili festas. Oni uzis Ĵongo-ritmon.
Muziko
La ritmo de sambo estas dutempa kaj multe sinkopa. Kutima instrumentoj por ludi sambon estas tamburino kaj aliaj tamburoj, kavakinjo kaj gitaro. Apito, esperante ankaŭ sambofajfilo, estas tritona fajfilo uzata kiel signalilo en brazila sambomuziko. Oni uzas ĝin por marki la ritmon.
Disvastiĝo de la populareco de sambo
Krom esti unu de la muzikaj ĝenroj plej popularaj de Brazilo, sambo estas sufiĉe konata en eksterlando kaj rekonata ankaŭ kiel simbolo brazila ĉeflanke de piedpilkado kaj de karnavalo. Aquarela do Brasil (portugale por akvarelo de Brazilo) estas samba muzikpeco, kiun komponis en 1939 la brazila komponisto Ary Barroso. Mallongaforme la titolo famiĝis tutmonde kiel "Brazil" anglalingve, kiam Walt Disney uzis ĝin en 1942 por sia filmo Saludos Amigos. Krome kontribuis al la populareco de sambo Carmen Miranda (apogate de la brazila prezidanto Getúlio Vargas kaj la „politiko de bona najbareco“ de Usono), kio portis la sambon en nordan Amerikon. La populareco pludaŭris per la bosanovo, kiu enigis Brazilon definitive en la muzikoscenaron de la mundo.
Disvastiĝo de sambolernejoj kaj -aranĝoj tutmonde
La sukceso de sambo en Eŭropo kaj Japanujo nur konfirmas ĝian kapablon konkeri fervorulojn, sendepende de ilia poa lingvo. Aktuale ekzistas centoj da sambolernejoj nur en Eŭropo (dissemitaj en landoj kiel Germanujo, Belgujo, Nederlando, Francujo, Svedujo, Svisujo).
Jam en Japanujo la diskeldonejoj investas masive en la eldono de malnovaj sondiscoj de renomaj sambistoj, kio kreis novan merkaton por japana diskoproduktado. En Japanujo okazas ekde 1981 ciujare la Samba Karnavalo de Asakusa. Proksimume 500.000 spektantoj rigardas en la stratoj de Tokio la prezentadojn de la kostumitaj dancistinoj kaj tamburistaroj.
… kaj ekzemple en Germanujo
La unuaj sambolernejoj en Germanujo fondiĝis en la malfruaj 1970-aj jaroj, ekde la 1980-aj jaroj ilia nombro eksplodis. En Germanujo ili ĉefe ludas la samboregeon devenantan el la nordoriento de Brazilo. Por la plej mulaj sambogrupoj germanaj sambo estas – alie ol por sambolernejoj en – nur unu ritmo el multaj. Metropoloj de sambo en Germanujo estas Kolonjo, Berlino, Hamburgo, Munkeno kaj Bremeno. La plej granda samboaranĝo ekster Brazilo estas la sambofestivalo de Coburg, kiu allogas ekde 1992 ĉiun jaron en julio dum tri tagoj proksimume 100 grupojn kaj pli ol 200.000 spektantojn. En Bremeno sabaton antaŭ karnavala lundo pli ol cent sambogrupoj paradas tra la urbo. La svisa artistino Janine Jaeggi kreis la karnavalon en Bremeno en la jaro 1985. In Berlino okazas ekde 1996 pokaze la lastan septembran semajnfinon la aranĝo Samba Syndrom, kaj ankaŭ la berlinan Karnavalon de la Kulturoj ĉiun pentekoston partoprenas multaj sambogrupoj. La sambofestivalo de Bad Wildungen okazas ekde 2001 ĉiun duan jaron en la unua septembrosemajno. La kvartaga festivalo apartenas per siaj pli ol 50.000 vizitantoj kaj proksimume kvindek sambogrupoj al la plej grandaj en Eŭropo. Ĝin organizas sambogrupo nome Sempre Samba.
Kiel por la plej multaj germanaj muzikgrupoj ankaŭ por ĉiuj ĉi tiuj aranĝoj validas, ke ili ne limiĝas nur je sambo, kvankam ili sin nomas „Sambafestivals“. Anstataŭe ili okupas la tutan spektron de brazilaj kaj aliaj ritmoj, transigataj sur brazilajn perkutinstrumentojn.
Rișculița
Rișculița [riŝkulica] (hungare: Riskulica, germane: Reissdörfel) estas vilaĝo en Rumanio nordokcidente de Brad. En 1910 ĝi havis 1057 loĝantojn (rumanoj); en 1992 551 (rumanoj). Ĝia unua mencio skriba estas el 1525. Ĝis 1919 ĝi apartenis al Hungario (Hunyad vármegye). Administre ĝi apartenas al la komunumo Baia de Criș.
Mária Molnár
MOLNÁR Mária Magdolna [pr. molna:r] estas rumanuja hungara operkantistino naskiĝinta en Târgu Mureş junie de 1965.
Kariero
Molnár kantis inter 1987 kaj 1988 en ĥoro de la Rumana Operejo de Kluĵo kaj poste ŝi estis solistino de la operejo Kolozsvári Állami Magyar Opera de Kluĵo. Ŝi elpaŝis ankaŭ al Hungarujo, Italujo kaj Nederlando.
Misuro (rivero)
Rivero Misuro estas unu el la plej grandaj river-fontumoj de la Rivero Misisipo. La fonto devenas en la montoj de Montano kaj fluas ĝis kuniĝo kun la Rivero Misisipo norde de Sankta Luiso, Misurio, kaj daŭras flui al Meksika Golfo. Post la Nilo kaj Amazono, ĝi estas la tria longa rivero en la mondo.
La Rivero Misuro fluas tra aŭ apud la bordoj de la jenaj ŝtatoj: Montano, Norda Dakoto, Suda Dakoto, Nebrasko, Iovao, Kansaso, kaj Misurio.
La nomo Misuro devenas de la ilinoja lingvo, signifante "urbeto de la grandaj kanuoj" aŭ "ligna-kanuo popolo".
Laŭ la United States Geological Survey, la Rivero Misuro havas/havis aliajn nomojn:
Unua mondo
Multaj landoj de la Unua Mondo estas membroŝtatoj de la armea ligo NATO.
Vidu ankaŭ
200px|thumb|left|La tri mondoj dum la [[Malvarma Milito:
]]
Béla Máriássy
Béla Máriássy [mAriAŝi], laŭ hungarlingve kutima nomordo Máriássy Béla estis hungara juristo, parlamentano, politikisto, bienulo. Liaj nobelaj antaŭnomoj estis markus kaj batizfalvi.
Béla Máriássy naskiĝis la  1824 en Hungara reĝlando en Berzéte (nuntempa Brzotín en Slovakio). Li mortis la 1897 en Abaúj-Torna en Zsadány (la nuna slovaka nomo estas nekonata).
Biografio
Béla Máriássy komence estis edukita hejme, poste li akiris juran diplomon en Universitato de Pest. Post siaj studoj li havis jurajn taskojn en Pozsony. Ekde 1843 li interesiĝis pri la politiko. En la sekva jaro li vojaĝis en Britio kaj Francio. Li batalis por la Hungara revolucio de 1848. En 1855 li translokiĝis al Pest (urbo). En 1861 li estis elektita parlamenta deputito, sed la parlamentaj kunsidoj okazis nur en la menciita jaro. En 1864 li estis arestita, sed oni ne trovis konkretaĵojn pri la akuzo. Li denove estis parlamentano inter 1869–1875, poste li forlasis la politikon kaj li kontribuis artikolojn.
Gilton Ribeiro
Gilton Ribeiro (n. ) estas brazila futbalisto.
Li futbalis ĉe Cerezo Osaka, Albirex Niigata, Kashima Antlers kaj Ventforet Kofu.
Dua mondo
300px|eta|La tri mondoj dum la [[Malvarma Milito:
]] La termino Dua mondo estas uzita por komunistaj landoj kaj aliancanoj de Sovetunio. Temas pri fama termino el la tempo de la Malvarma Milito inter la jaroj 1945 kaj 1989. Nun Unua mondo kaj Tria mondo estas uzata por riĉaj kaj malriĉaj kapitalistaj landoj.
Tanna (Vanuatuo)
Tanna estas insulo de suda Vanuatuo. Ĝi havas surfacon je kaj troviĝas inter Erromango kaj Aneityum. En 2009 ĝi havis 28,799 loĝantojn.
Gravita singulareco
Gravita singulareco, aŭ gravita singulara punkto, estas punkto de la spactempo en kiu la gravita kampo tendencas al senfina voloro.
Krome, laŭ kelkaj prifizikaj teorioj pri la origino de la universo, ĝuste la universo povus havinti komencon en gravita singulareco (nome la Praeksplodo) kaj povus finiĝi per ĝi (la granda krako).
La singularaj punktoj (singularecoj) estas antaŭvidita de la teorio de la Ĝenerala teorio de relativeco de Albert Einstein en la kazo ke la materia denseco atingus valorojn tiom altajn kaj do provokantajn gravitan kolapson de la spactempo. Tia singulareco rezultus ĉirkaŭata de nigra truo trans kiu ĉiu esploro fariĝas neebla.
Multaj hipotezoj, profititaj precipe de la sciencfikcio, naskiĝis ronde de la “singularecoj” kaj de iliaj teniĝoj: komuniko kun aliaj paralelaj universoj, kurtvojoj por transalti senmezurajn distancojn, tempovojaĝadoj.
Tiu koncepto de singulareco influos ankaŭ aliajn sciencon kiel la matematikon kie tamen la vorto singulareco ne havas tutsaman signifon.
11500 Tomaijovito
11500 Tomaijovito estas malgranda, meze hela kaj malrapide rotacianta apolona asteroido, malkovrita la de la usona astronomino Jean Mueller kaj de la astronomo J. D. Mendenhall elde la Observatorio de la Monto Palomar (Kalifornio, Usono).
Nomo
Ĝi ricevis la nomon de Tomaiyowit, la Patrino Tero laŭ la mito pri kreado de la mitologio de la indianoj Luiseño. Kun Tukmit, ŝi naskis la Unuajn Homojn, kiu estas ĉiuj aĵoj kaj ecoj de Tero kaj bazo de la ekzisto de la Luisenjoj.
Ecoj
Ĝia spektra klaso "S" indikas "ŝtonan" asteroidon, konsistanta ĉefe el silikatoj de fero kaj de magnezio.
Pro ĝia diametro de ĉ. 740 m kaj ĝia MOID de 5 milionoj da km, oni rigardas ĝin kiel.
Orrin Keepnews
Orrin Keepnews (naskiĝis la 2-an de marto 1923 en Novjorko, Novjorkio -- mortis la 1-a de marto 2015) estis usona sondiskoproduktisto de ĵazo kaj fondinto de la diskeldonejoj Riverside, Milestone kaj Landmark.
Stráne pod Tatrami
Stráne pod Tatrami (hungare Tátraalja germane Vorberg [forberg]) estas vilaĝo kaj municipo en Slovakio. La historiaj loknomoj estis hungare Forberg, slovake Folvarky.
Orrin Keepnews
Keepnews precipe famiĝis pro sia laboro kun pianisto kaj kunfondinto de bibopo, Thelonious Monk. Alvenis krome sonregistradoj kun muzikistoj kiel Bill Evans, Cannonball Adderley, McCoy Tyner kaj la arĉkvarteto Kronos Quartet. Ekde la 1990-aj jaroj Keepnews respondecas kiel produktisto pri serio da republikaĵoj, kiujn li parte ankaŭ origine estis produktintaj. Krome Keepnews estas demandata kaj plurfoje distingita verkisto de muzikalbumaj akompantekstoj, kiu publikigis du librojn pri la ĵazhistorio.
Stráne pod Tatrami
Situo
Stráne pod Tatrami situas fine de 5 km longa sakovojo el Kežmarok, sed estas ankaŭ 2 vojoj al la najbaraj vilaĝoj.
Historio
La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1438 en germana formo "Forwerk". En 1787 295 vilaĝanoj loĝis en 41 domoj, en 1828 377 vilaĝanoj loĝis en 49 domoj. En 1796 la tutlanda geografia libro taksis la vilaĝon duaklasa. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Tátraalja 323 homoj, (germanoj en majoritato, slovakoj en minoritato). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Szepes (reĝa departemento), al distrikto de Kežmarok, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 vivis en Stráne pod Tatrami 1147 homoj, (896 slovakoj, 233 ciganoj).
1128 Astrid
1128 Astrid estas malgranda malhela asteroido de la asteroida zono, ĉefa ano de la Astrida familio, al kiu ĝi donas sian nomon. Tiu asteroida familio entenas dekon da anoj.
Malkovro
Ĝi estis malkovrita la de la belga astronomo Eugène Joseph Delporte elde la Reĝa observatorio de Belgio en Uccle.
Nomo
Ĝia nomo honoras la princinon Astrid de Svedio, edzino de Leopoldo la 3-a, reĝo de la Belgoj.
Molekula medicino
Molekula medicino estas ampleksa fako, kie fizika, kemia, biologia kaj medicina teknikoj estas uzataj por priskribi molekulajn strukturojn kaj mekanismojn, por identigi fundamentajn molekulajn kaj genetikajn erarojn de malsanoj, kaj por disvolvigi molekulajn intervenojn por korekti ilin. La vidpunkto de molekula medicino emfazas ĉelajn kaj molekulajn fenomenojn kaj intervenojn pli ol la antaŭajn konceptan kaj observan fokuson al pacientoj kaj iliaj organoj.
Spirkelbach
Spirkelbach - prononco - estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Südwestpfalz de la federacia lando Rejnlando-Palatinato. Fine de la jaro la komunumo havis 0 loĝantojn.
Spirkelbach estas parto de la komunumaro Hauenstein, administra ligo de 8 grandparte malgrandaj unuopaj komunumoj kun administra centro en la samnoma komunumo Hauenstein.
Eksteraj ligiloj
}
Campofiorito
Campofiorito estas komunumo de Italio. Ĝi apartenas al la insulo kaj administra regiono Sicilio kaj al la provinco Palermo, ekde aŭgusto 2015 formale itale nomata città metropolitana di Palermo, do metropola urbo Palermo. Fine de en la komunumo vivis. Najbaraj komunumoj estas Bisacquino, Contessa Entellina kaj Corleone.
(11501) 1989 UU3
(11501) 1989 UU3 estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la japanaj astronomoj Yoshikane Mizuno kaj Toshimasa Furuta elde Kani en la gubernio Gifu (Japanio).
Saint-Fraigne
estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Ĉarento (france Charente, prononco []), en la regiono Nova Akvitanio (Nouvelle-Aquitaine) kaj en la antaŭa regiono Puatuo-Ĉarentoj. Fine de en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². Administre la komunumo apartenas al la arondismento Confolens (prononco []) kaj al la kantono .