cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Makedonio (Grekio)
Historio
La antikvaj makedonoj frutempe troviĝis sub la kultura influado de la grekoj, sed sukcesis teni sian kulturon kaj lingvon dum pluraj jarcentoj. La pramakedonoj ankaŭ influis krekan kulturon; ekz. en greka mitologio aperas kelkaj makedonoj. Tamen, ĉar la pramakedonoj ne parolis la grekan, la grekoj rigardis ilin kiel sovaĝulojn. La grekoj komencis fondi koloniojn en Makedonio en la 12-a jarcento a.K.
Post la 3-a Makedonia milito, Makedonio falis sub la rego de la Romia imperio. Makedonio restis provinco de Romio ĝis ties disfalo. Poste, Makedonio troviĝis sub la rego de la Bizanca imperio.
Bizancio perdis plejan parton de Makedonio al Bulgario en la 9-a jarcento, regajnis ĝin in 972, kaj reperdis ĝin en la 12-a jarcento. Dum la 13-a kaj 14-a jarcentoj, la regiono estis prenita kaj reprenita de Bulgario kaj Bizancio.
Finfine la tutan Makedonion la Osmanida imperio konkeris en la 14-a jarcento, kaj ĝin regis dum kvin jarcentoj.
Makedonio denove dividiĝis inter Grekio, Bulgario, kaj Jugoslavio post la Unua mondmilito kaj la disfalo de la Osmanida imperio. La jugoslava parto sendependiĝis en la 1990-aj jaroj, kun la nomo Nord-Makedonio, kiu post la protestoj de la greka registaro ricevas internacie ankaŭ la nomon Iama Jugoslavia Respubliko Makedonio.
Anda tinamo
La Anda tinamo (Nothoprocta pentlandii) estas tinamo, nome birdospecio de la familio de Tinamedoj, troviĝanta komune en altaltitudaj arbustaroj, en Andoj de Sudameriko.
Etimologio
Nothoprocta derivas el du malnovaj vortoj, nothos greka vorto signifanta falsa, kaj prōktos signifanta malantaŭo aŭ vosto. Tiu kombino de vortoj probable rilatas al la fakto ke la vosto estas malgranda kaj kovrita per korpaj plumoj, kaj tiele ŝajnas falsa.
Taksonomio
Ĉiuj tinamoj estas el la familio Tinamedoj, kaj en pli granda skemo estas ankaŭ Paleognatoj. Malkiel la tre konataj neflugaj birdoj el Paleognatoj nome Strutoformaj kiaj la Struto, la Emuo kaj aliaj, la tinamoj povas flugi, kvankam ĝenerale ili ne estas fortaj flugantoj. Ĉiuj Strutoformaj evoluis el prahistoriaj flugantaj birdoj, kaj la Tinamoformaj estas la plej proksimaj vivantaj parencoj de tiuj birdoj. La scienca nomo por la specio pentlandii estas la latina formo de Pentland kiu rememoras la irlandan veturiston Joseph Barclay Pentland.
Subspecioj
La Anda tinamo havas sep subspeciojn kiuj estas la jenaj:
Aspekto
La Anda tinamo estas proksimume 27 cm longa. Ties supraj partoj estas grizec-brunaj al olivec-brunaj kaj striecaj je blankanigra. Ties brusto estas griza kaj punkteca je blanka aŭ sablokolora, ties ventro estas sablokolora aŭ blankeca kaj ties krono estas nigra, la kapoflankoj kaj gorĝo estas makulecgrizaj, kaj ties kruroj estas flavaj.
Teritorio kaj habitato
La Anda tinamo povas troviĝanti en Andoj de Ekvadoro, norda Ĉilio, Peruo, Bolivio kaj nordokcidenta Argentino.
Ili preferas subtropikajn kaj tropikajn arbustarojn je 800 al 4,100 m de altitudo.
Konservado
La IUCN klasigas la Andan tinamon kiel Malplej Zorgiga, kun loĝa teritorio de 550,000 km².
Observatorio de Monto Wilson
La Observatorio de Monto Wilson (angle : Mount Wilson Observatory aŭ MWO) estas astronomia observatorio en la Kantono Los-Anĝeleso (Kalifornio). Ĝi estas sur la supro de la Monto Wilson, norde de Pasadena. Ĝia IAU-kodo estas 113.
Historio
Suna observatorio estis fondita sur la Monto Wilson en 1904 fare de George Ellery Hale, sub la patroneco de la Carnegie Institution de Vaŝingtono. Dek kvin jaroj antaŭ en 1889 William Henry Pickering, por la Observatorio de Harvard, konstruigis observatorion sur la Monto Wilson, sed la severa vintro 1889 - 1890 malfaciligis la viv-kondiĉojn por la astronomoj kaj la ejo estis forlasita post nur 18 monatoj.
Multenombraj malkovroj de la unua duono de la 20-a jarcento estis plenumitaj elde la Observatorio de Monto Wilson, notinde la ekspansion de Universo. Kvankam la kresko de la aglomeraĵo Los-Anĝeleso malhelpis la eblecon observi la objektojn de la profunda ĉielo, la loko restas grava ejo de scienca esploro.
La teleskopo Hale de 1,5 metro
George Ellery Hale ricevis en 1896 kiel donaco de sia patro, la industriestro William Hale, spegulon de diametro 1,5 m. fabrikata de la francia vitrofarejo Saint-Gobin. Ĉar Hale ricevis la fonduson necesan por la kreo de la observatorio nur en 1904, la konstruo de la teleskopo komencis en 1905 kaj daŭris du jarojn. La muntaĵo kaj la strukturo estis konstruitaj en San-Francisko, kaj feliĉe postvivis al la tertremo de 1906.
La teleskopo vidis sian la, tiam ĝi estis la plej granda teleskopo en la mondo. Ĝi permesis notindajn progresojn en la kampo de la spektroskopio, la fotografio de nebulozoj kaj mezuroj de paralakso. Per ĝi, Harlow Shapley montris, ke la Suno estas tre malproksima de la centro de la Lakta Vojo.
En 1992, la Teleskopo Hale ricevis sitemon de adaptiĝema optiko, kiu multe plibonigis ties distingokapablon, pasante de 0,5 al 0,07 arksekundo.
Nuntempe la Teleskopo Hale ne plu utilas por la scienca esploro, kaj estas malfermita al la publiko por eduko : la instrumentoj en ĝia fokuso estis anstataŭigitaj per okularioj.
Ĝi estas unu el plej grandaj teleskopoj malfermitaj al la publiko en la mondo.
Adenino
Adenino estas purina nitrogen-bazo, kiu povas aperi en nukleotidoj de DNA kaj RNA.
Observatorio de Monto Wilson
La teleskopo Hooker de 2,5 metroj
Tuj post la komenco de la unua teleskopo, Hale decidis krei ankoraŭ pli grandan instrumenton. La fonduso venis parte de la industriestro kaj amatora astronomo John Daggett Hooker (1838 – 1911) en kies honoro la teleskopo estis nomita. La spegulo estis ankoraŭ fabrikita de Saint-Gobin inter 1906 kaj 1908, ĝia unua lumo okazis la. Ĝia mekanismo, sufiĉe malsimpla, inkludas flosilon sur hidrargo kiu permesas "fluigi" la movojn.
Mumbajo
Mumbajo (मुम्बई ]) estas urbo ĉe la okcidenta marbordo de Barato. La tuta aglomeraĵo enhavis loĝantojn en 2006, tiel ĝi estas la plej loĝata urbo en Barato kaj la sesa plej loĝata tuttere. En la nura urbo loĝas proksimume 13 milionoj. Proksime estas Novmumbajo.
Observatorio de Monto Wilson
La teleskopo Hooker de 2,5 metroj
En 1919 la teleskopo Hooker ricevis interferometron disvolvita de Albert Abraham Michelson. Tia instrumento estis unuafoje uzita en astronomio ; per ĝi Michelson precize mezuris la distancon kaj grandon de iuj steloj kiel Betelĝuzo. Henry Norris Russell disvolvis sian sistemon de klasifiko de la steloj sur bazo de observoj plenumitaj per la teleskopo Hooker. Ankaŭ Edwin Hubble uzis observojn per ĝi por konkludi, ke parto el la nebulozoj estas fakte galaksioj foraj el nia Lakta Vojo. Pli malfrue li evidentigis la fenomenon de ŝajna forfuĝo de la galaksioj ŝuldata al la ekspansio de Universo.
Mumbajo
Mumbajo lokiĝas sur insulo apud la okcidenta marbordo de Barato, kaj ĝi estas ĉefurbo de la ŝtato Maharaŝtro. Ĝi estas la ekonomia ĉefurbo de Barato, havanta profundan naturan havenon, kiu estas la plej granda haveno en okcidenta Barato.
Observatorio de Monto Wilson
La teleskopo Hooker de 2,5 metroj
La teleskopo Hooker restis tre longtempe la plej granda teleskopo en la mondo, ĝis kiam ekfunciis la Teleskopo Hale de diametro 5,08 ĉe la Observatorio de la Monto Palomar.
Mumbajo
Ĝis 1995 la urbo havis la portugaldevenan nomon Bombay, esperante Bombajo, ( bona golfo); pro ĝia fremda deveno la registaro ŝanĝis ĝin al "Mumbai". Tiu nomo deriviĝas de la nomo de la hinduisma dio Mumbadevi kaj de la marata vorto aai = patrino.
Observatorio de Monto Wilson
Sunaj teleskopoj
Sur la ejo estas tri sunaj teleskopoj, el kiuj du estas ankoraŭ uzataj por sciencaj esploroj.
Mumbajo
Historio
Iam en la regiono de la nuna Mumbajo estis sep insuloj; jam en 250 a. K. la greka historiografo Klaŭdio Ptolemeo raportis pri ili, nomante ilin Heptanesia (= sepinsularo). Jam antaŭe la insuloj estis loĝataj; restas arkeologiaĵoj el la oka jarcento a. K..
Observatorio de Monto Wilson
La Teleskopo Snow
Ĝi estis la unua instrumento instalita sur la Monto Wilson translokita el la situejo de la Observatorio Yerkes en 1904. , Tiu teleskopo de 61 cm de diametro, kuplita kun spektrografo, permesis revolucian laboron pri la sunmakuloj, dopleraj bildoj de la rotacio de la Suno kaj bildoj de la Suno en pluraj ondolongoj. Ĝi estas nun uzita nur de studentoj pri suna fiziko kaj spektroskopio.
Mumbajo
Historio
Ĉirkaŭ 1300 ekestis la semdependa reĝlando de reĝo Bimbakjan, pri kiu ne ekzistas fidindaj pruviloj. Laŭdire li fondis urbon sur la insulo Mahim la urbon Mahikavati; tial li estas konsiderata fondinto de Mumbajo. En 1343 la insuloj estis konkeritaj kaj aneksitaj de la islama regno Guĝarato. De tiu tempo restas moskeo sur insulo Mahim.
Observatorio de Monto Wilson
La suna turo de 18 metroj
Finkonstruita en 1908, tiu teleskopo sur turo de 60 futoj permesis multe pli altan distingokapablon ol tiu de la teleskopo Snow : la pozicio de la optikaĵoj supre de turo permesas eviti la perturbon pro la aero varmigita de la suno proksime de la grundo. La Hale, observinte fendon de  pro Zeeman-efiko en la spektro de sunmakulo, notis ke ekzistas magneta kampo ekster de Tero. , Kroma malkovro estis la inversiĝo de la sunmakula poluseco dum la nova suna ciklo de 1912. En la 1960-aj jaroj, Robert B. Leighton malkovris la sunan osciladon de 5 minutoj : naskiĝis la kampo de la heliosismologio. ,
Mumbajo
Historio
En 1533 portugaloj konkeris la fortikaĵon Basejn, norde de Mumbajo. En la sekva jaro sultano Bahadur, reganto de Guĝarato, traktate cedis al Portugalio la insulojn Basejn, Bombajo, Karanĝo kaj Salseto. Portugaloj tie fondis daŭrajn setlejojn por profiti de la favora situo.
En 1661 Portugalio cedis la insulojn al Anglio, kiu luigis ilin al la Angla Orienthinda Kompanio je 10 pundoj jare. Ĝis 1675 Bombajo havis 60.000 loĝantojn, kaj en 1687 la kompanio tie instalis sian sidejon.
Tiutempe la angloj komencis ligi la insulojn per digoj kaj tiel formi fermitan lagunon. Ĝis 1862 ili sukcesis kunigi ĉiujn sep insulojn al unu.
Per la usona enlanda milito (1861–1865), kiu reduktis la usonan komercon per kotono, Bombajo iĝis la ĉefa monda komercejo pri kotono kaj spertis gravan ekonomian prosperon. Same ĝi profitis en 1869 de la malfermo de la kanalo de Suezo.
En 1960 Bombajo iĝis ĉefurbo de la nove fondita subŝtato Maharaŝtro. En 1986 ĝi preterpasis Kalkaton kiel plej loĝata urbo de Barato.
En la urbo okazis kruela terorisma atako en 2008, mortis pli ol 150 viktimoj. La teroristoj intence ĉasis usonajn, britajn kaj israelajn ŝtatanojn. Ili atakis hotelojn, domojn kaj ostaĝigis kaj murdis homojn. Mortis 195.
Klimato
Mumbajo havas savanoklimaton laŭ klimata klasifiko de Köppen (Aw). Dum sep monatoj jare regas sekeco kaj precipe en julio pluvas (tiam estas musono, kiu daŭras inter majo–novembro). Jare pluvas po 2000–3000 mm. La meza ĉiujara temperaturo estas 27 °C.
La klimato de Mumbajo estas pli tropika kaj ebena ol en pli norda Barato; vintre, dum en pli norda Barato (Nov-Delhio, Raĝasthano, eĉ iom Guĝarato) noktoj estas malvarmaj (ĝis nur +3 °C), en Mumbajo eĉ vintraj noktoj estas mildaj (bonŝance por la miloj da loĝantoj, kiuj dormas surstrate).
Ekonomio
Mumbajo estas la ekonomia centro de Barato kaj profitis precipe de la ekonomia liberaligo ekde 1991. 10 % de ĉiuj industriaj laboristoj de Barato laboras tie; la urbo kontribuas 40 % de la salajra imposto kaj 60 % de la doganaj kotizoj de la lando
Mumbajo posedas naturan havenon, kiu taŭgas eĉ por grandaj ŝipoj. Tra ĝi pasas preskaŭ la duono de la mara vartrafiko de Barato. La mezuma jara enspezo en Mumbajo, 48.954 rupioj (ĉ. 670 eŭroj), estas preskaŭ la trioblo de la landa mezuma. La mezuma enspezo en provinco maharaŝtro estas la 1,6-oblo de la landa.
En la urbo troviĝas Bollywood aŭ esperante, Bolivudo, tiel nomita kaŭze de la simileco kun Hollywood aŭ Holivudo, ĉar Mumbajo estas la centro de la barata hindolingva kino-industrio, produktanta la plej multajn filmojn, tutmonde, ĉiujare. Por plivastigi la merkaton la bolivudaj filmoj ofte uzas la hindustanan lingvon, komprenatan ankaŭ en Pakistano. Ankaŭ filmoj en regionaj lingvoj de Barato estas produktataj. Ankaŭ la grandaj barataj televidstacioj kaj presaĵaj eldonejoj pliparte havas sian sidejon en Mumbajo.
Observatorio de Monto Wilson
La suna turo de 46 metroj
La sukceso de la turo de 18 metroj instigis George Ellery Hale entrepreni ankoraŭ pli grandan teleskopan turon. La turo de 46 metroj (150 futoj) sekvas la koncepton de "Turo en turo" : interna turo subtenas la optikaĵojn ; ekstera turo, kiu tute ĉirkaŭas la internan turon, subtenas la kupolon kaj la plankojn ĉirkaŭ la optikaĵoj. Tiu principo permesas totala izolo kontraŭ la osciladoj pro la vento. La turo estis finkonstruita en 1910, sed difekta optikaĵo estigis malfruon de du jaroj, antaŭ taŭga dulenso estis instalita. La esploroj inkludas la sunan rotacion, la poluseco de la sunmakuloj, ĉiutaga desegno de la sunmakuloj kaj multenombraj studoj pri magneta kampo. Tiu suna teleskopo estis la plej granda en la mondo ĝis la finkonstruo de la Suna Teleskopo McMath-Pierce ĉe la Nacia Observatorio de Kitt Peak en 1962.
Mumbajo
Ekonomio
En 2002 en Barato estis produktitaj ĉirkaŭ 1.200 filmoj, la plimulto en Mumbajo.
Observatorio de Monto Wilson
Interferometroj
La malmulte malpertuba aero supre de la Monto Wilson faras de ĝi taŭga loko por la interferometrio. Michelson faris la unuaj senperaj mezuroj de la diametro de steloj (aliaj ol Suno) per la teleskopo Hooker en 1919.
La Kosma Infraruĝa Interferometro (Infrared Spatial Interferometer, ISI) estas aro da tri teleskopoj de diametro 1,7 laborantaj en la proksima infraruĝo, la maksimuma distanco inter la teleskopoj estas 70 metroj, tiu baza linio permesas distingokapablon de 0,003 arksekundo por la ondolongo de 11 mikrometroj. Tiu instrumento estas mastrumita de la Universitato de Kalifornio ĉe Berkeley.
Mumbajo
Demografio
La seksa proporcio en 2011 estis de 838 inoj por 1000 maskloj en la insulurbo, 857 en la ĉeurboj, kaj 848 kiel tuto en Granda Mumbajo, ĉiuj nombroj pli malaltaj ol tiuj de la tutlanda averaĝo de 914 inoj por 1000 maskloj. Tiu malalta seksa proporcio estas okazigata parte pro la granda nombro de masklaj migrantoj kiuj venas al la urbo por labori.
Observatorio de Monto Wilson
Interferometroj
La Areo de la Centro por Alta Angula distingokapabla Astronomio (Center for High Angular Resolution Astronomy array : CHARA array) estas interferometro komponita de ses teleskopoj de 1 metro de diametro sur tri malsamaj aksoj ; la distanco inter instrumentoj povas atingi 330 metrojn. En la infraruĝo, ĝia distingokapablo estas 0,0005 arksekundo. Tiu instrumento, kiu ekfunkciis en 2002, estas mastrumita de la Universitato de Georgio.
Mumbajo
Demografio
La loĝantoj de Mumbajo nomas sin mem Mumbaikar, Mumbaiite, Bombajite aŭ Bombaiite.
Observatorio de Monto Wilson
Malkovroj
Kelkaj el plej notindaj malkovroj faritaj elde la Observatorio de Monto Wilson :
Mumbajo
Demografio
Mumbajo suferas pro la samaj gravaj urbigaj problemoj kiuj ekzistas en multaj rapide kreskantaj urboj de evolulandoj: malriĉeco kaj sendungado. Kun malmulte disponebla tereno, la lokanoj de Mumbajo ofte loĝas en amasigitaj, relative multekostaj loĝejoj, kutime for el laborlokoj, kaj tiel ili bezonas longajn navedojn sur amasplenaj transportiloj, aŭ amasplenaj ŝoseoj. Multaj el ili loĝas tre proksime al busaj aŭ trajnaj stacioj kvankam ĉeurbaj loĝantoj devas pasigi tro multan tempon veturante suden al la ĉefa komerca distrikto. Dharavi, la dua plej granda ladurbo de Azio (se Orangi de Karaĉio estas kalkulita kiel unusola ladurbo) estas en centra Mumbajo kaj estas hejmo de inter 800 000 kaj unu miliono de personoj en 2.39 km², kio faras ĝin unu el la plej dense loĝataj areoj en la Tero kun loĝdenseco de almenaŭ 334 728 personoj por kvadrata kilometro.
Vasai-Virar, Ambernat, Panvel kaj Badlapur estas urboj de la urbaro ĉe Mumbajo.
La nombro de migrantoj al Mumbajo el ekster Maharaŝtro dum la jardeko de 1991–2001 estis 1.12 milionoj, kio estus 54.8% de la neta aldono al la loĝantaro de Mumbajo.
La nombro de hejmoj en Mumbajo estis ĉirkaŭkalkulita kiel pliiĝinta el 4.2 milionoj en 2008 ĝis 6.6 milionoj en 2020. La nombro de hejmoj kun ĉiujara enspezo de 2 milionoj de rupioj pliiĝis el 4% ĝis 10% por 2020, tio estas al 660 000 familioj. La nombro de hejmoj kun ĉiujara enspezo de 1 ĝis 2 milionoj da rupioj estas ĉirkaŭkalkulita kiel pliiĝinta el 4% ĝis 15% por 2020. Laŭ informo de 2016 de la Centra Polucikontrola Servo, Mumbajo estas la plej brua urbo en Barato, sekvita de Laknaŭo, Hajderabado kaj Delhi.
Etnaj grupoj kaj religioj
La religiaj grupoj kiuj majoritatis en Mumbajo ĉirkaŭ 2011 estas hinduojs (65.99%), islamanoj (20.65%), budhistoj (4.85%), ĝajnanoj (4.10%), kristanoj (3.27%) kaj siĥoj (0.49%). La lingv/etna demografio en la Grandmumbaja Areo estas: Maharaŝtranoj (32%), Guĝaratanoj (20%), kaj la cetero venas el aliaj partoj de Barato.
Lingvoj
Marata estas la oficiala lingvo kaj la laborlingvo en burokrataro de la urbo kun la angla kaj la hindia. Mumbajo havas grandan plurlingvan loĝantaron kiel aliaj metropolaj urboj de Barato. Dek ses gravaj lingvoj de Barato estas parolataj en Mumbajo, el kiuj la plej oftaj estas la marata kaj ties dialektoj orientbarataj kun influoj el portugaloj. Tiuj estas parolataj de 4 396 870 de personoj kio estas 32.24% el la loĝantaro (Marata kiel unusola lingvo estas parolata de ĉikaŭ 22% el la loĝantaro). Hindia estas parolata de 3 582 719 nome 25.90% de la loĝantaro, kio faras ĝin la dua plej grande dominanta lingvo en Mumbajo. Multaj parolantoj de hindia estas laboristoj el Uttar Pradeŝo kaj Biharo kiuj migras laŭsezone al Mumbajo por dungiĝis kiel laboristoj. Guĝarata kun 2 640 990 parolantoj estas parolata de 20.4% de la loĝantaro, kio faras ĝin la tria plej grande dominanta lingvo en Mumbajo post la marata kaj la hindia.
Tamila, kanara, telugua, malajala, odia, panĝaba, sinda, tulua, asama, bengala, kaj bojpura estas aliaj minoritataj lingvoj parolataj en Mumbajo.
Ĉe la ĉeurboj, la marata estas parolata de ĉirkaŭ 36.78% de la loĝantaro de la ĉeurba Mumbajo, kaj la guĝarata de 31.21%.
Famuloj
En Mumbajo naskiĝis dum la 20-a jarcento, la ĉefministro Rajiv Gandhi kaj la du verkistoj Salman Rushdie kaj Terence White, krome la antropologo Arjun Appadurai.
Sanktaluisa Bestoĝardeno
La Sanktaluisa Bestoĝardeno aŭ en angla Saint Louis Zoological Park, komune konata kiel St. Louis Zoo, estas bestoĝardeno en Forest Park (arbarparko) ĉe Sankta Luiso, Misurio, Usono. Ĝi estas agnoskata kiel ĉefa bestoĝardeno laŭ animala administrado, priserĉado, konservado, kaj edukado. La bestoĝardeno estas agnoskita de la Association of Zoos and Aquariums (AZA). La eniro estas senpaga baze sur publika subvencio el kultura instanco nome Metropolitan Zoological Park and Museum District; nur kelkaj partoj estas pagaj. Speciala ero estas la trajno Zooline Railroad, malgranda trajno por pasaĝeroj kiuj ĉirkaŭas la bestoĝardenon, haltinte ĉe la plej popularaj allogaĵoj. Sanktaluisa Bestoĝardeno estas malfermita ĉiutage de 9:00 a.m. ĝis 5:00 p.m. Dinoroarus estas unu el la nuraj ekspoziciaĵoj en la Zoo kiu postulas enirpagon.
La urbo aĉetis la unuan montraĵon, nome la Flugokaĝo, el la Smithsonian Institution post la Sanktaluisa Ekspozicio de 1904: post la starigo de la bestoĝardeno, oni aldonis novajn montrojn, areojn kaj konstruaĵojn dum jardekoj por plibonigi la zorgadon de animaloj, la gamo de animaloj kaj habitatoj montritaj, same kiel la edukadon kaj interpretadon.
Isaac Jogues
Isaac JOGUES (naskiĝinta la proksime de Orléans, mortinta la  en Auriesville, Nov-Jorkio) estis franca jezuito kaj misiisto martira.
Vivo
Li aliĝis al la ordeno de la jezuitoj en 1624 kaj senditis en 1636 ordinite al Nova Francio por misiado. Tie li alvenis kune kun la guberniestro Montmagny. Kun patro Jean de Brébeuf li marŝis en la direkto de la Grandaj Lagoj kie li vivis ses jarojn en tre danĝeraj cirkonstancoj. Kun la kunfratoj Garnier, Petuns et Raymbault li esploris la regionon de Sault Ste. Marie.
En la jaro 1642 li faris vojaĝon kanotan kun la helpepiskopo Réne Goupil kaj ĉirkaŭ 40 huronoj al la misiaj stacioj instalitaj en la regiono de tiu tribo. Ĉe la Lago Sankta Petro (kiu estis sub la kontrolo de irokezoj, malamikegoj de la huronoj) ili falis en embuskon. Multaj estis torturataj kaj mutilataj brutalege. Goupil, ĉar oni observis lin instruanta krucosigne kelkajn infanojn, mortigitis per tomahoko (29.9.1642), dume Jogues transportitis al Albany. Tie komercistoj nederlandaj ebligis lian fuĝon. Reveninte en Franclandon li akceptitis fare de la patrino de reĝo Ludoviko la 14-a. La papo Urbano la 8-a permesis al li celebri meson ankaŭ sen fingroj (kiuj estis estintaj eltiritaj el la manoj dumtorturade post la ungoj). Tamen li insitis plue misiadi en Kanado - kien li revenis en 1644.
Dua restado en la Nova Mondo
En la 24.9.1646 li forlasis Trois-Rivières kun la pastro helpanta Jean de la Lande kaj kelkaj indianoj por alporti pacon en Huronio. Sed en Auriesville ili estis malamike akceptitaj fare de irokezoj kiuj serĉis respondeculojn por malsano eksterminta grandan parton de siaj vilaĝanoj. Jogues murditis per bato ĉenuka kaj senkapigitis, la akompaninta pastro suferis la saman sorton unu tagon poste. Lia kapo estis starigita super palisado kaj la korpo ĵetitis en la riveron Mohawk.
Graveco kaj honorigo eklezia
Ĉe Jogues unuiĝis la engaĝiĝo kaj la fortoj animaj kun la peto de Dio ke estu permesita la suferado por Lia gloro. Ankaŭ la reveno post teruraj travivaĵoj dum la unua vojaĝo al Ameriko montras tian deziron bonege.
Sume estis ok jezuitoj kiuj oferis sin en tiu parto de Norda Ameriko; ili estis beatuligitaj en 1925 kaj sanktuligitaj en 1930 fare de Pio la 11-a. La memortago pri Jogues estas la 18-a de oktobro, dume la memoro ĝenerala pri la oferiĝintaj misiistoj celebratas en la 19-a de oktobro. Ne malmultaj paroĥujoj en Usono kaj Kanado estas sub ilia patroneco.
Starto
Starto estas Esperanto-gazeto kaj organo de Ĉeĥa Esperanto-Asocio, fondita en 1968.
Enhavo
En la revuo aperas informoj kaj impresoj pri Esperanto-asocioj, anoncoj kaj kalendaro pri Esperanto-aranĝoj. Aperas kelkfoje poemoj dukolumne Ĉeĥe-Esperante. La diversaj kluboj en Ĉeĥujo havas dediĉitan parton en la revuo por raporti pri siaj agadoj. La jubileaj membroj, naskiĝintoj ktp estas gratulitaj fine de revuo. La kovrilo kaj malantaŭa paĝo prezentas kolorajn fotojn.
Historio
En 1968, kiam estis preparata la refondo de la asocio, tiam la titolo simbolis restartigon de la movado, sed kvankam ĝi jam bone kuras, la titolo estas konservata jam kiel tradicio. Aperadis komence 7-foje jare, poste 6-foje, nun 4-foje.
La unua redaktoro estis Oldřich Kníchal (1968-1979, Jaromír Jermář kaj Zdenko Křimský (1979-1984), Jiří Patera (1985-1990) kaj Miroslav Malovec ĝis nun.
Ekde la jaro 2000 eblas legi la gazeton ankaŭ en elektronika formo.
Afyonkarahisar
Afyonkarahisar estas urbo de Turkio. Ĝi situas en la Egea regiono kaj estas la administra centro de samnoma provinco Afyonkarahisar. En 2012 la urbo havis loĝantojn, kun la aldonaj loĝlokoj en la urba distrikto Afyonkarahisar merkezi estis  loĝantoj.
Saint-Amand (Creuse)
Geografio
Saint-Amand etendiĝas sur 8,05 km², kaj havis 527 loĝantojn laŭ la lasta oficiala censo, tiel ke la loka loĝdenso estas nur 65 homoj po kvadrata kilometro. La vilaĝo situas en Creuse, kiu estas kampara, maldense loĝata franca departemento en la nordokcidenta parto de la Centra Masivo.
La regiono ĉefe konsistas el malaltaj montoj kaj altebenaĵoj : la plej alta punkto de Saint-Amand situas je alteco de 641 metroj.
Historio
Antaŭ la franca revolucio de 1789 kaj la kreado de la departemento Creuse en 1790, Saint-Amand apartenis al la franca graflando Marche. Ekde la fino de la 15-a jarcento ĝis proksimume la jaro 1900, tiu regiono estis fama fonto da migrantaj masonistoj, kiuj ĉiujare dum la plej varma periodo laboris en grandaj urbocentroj, precipe en Parizo.
Okaze de la municipa baloto de 2008 venkis en la vilaĝo S-ro Jean-Marie Le Guiader, kiu do fariĝis la loka urbestro.
Lokaj famuloj
Pierre Mazière naskiĝis en 1847 en Saint-Amand kaj mortis en 1928 à Moutier-Rozeille. Li estis unue masonisto de Creuse, antaŭ ol komenci politikan karieron kaj fariĝi senatano de Creuse.
Administrado
Saint-Amand apartenas al la kantono de Aubusson, kies ĉefurbo estas Aubusson. Tiu kantono mem estas parto de la arondismento de Aubusson, unu el la du arondismentoj de la departemento Creuse.
Firefox OS
Firefox OS (nomo de projekto: Boot to Gecko aŭ B2G) estas malfermkoda operaciumo bazita sur Linuksa kerno, disvolvita specife por saĝtelefonoj kaj tabulkomputiloj kaj ankaŭ estas destinita al uzo en konektitaj televidiloj. Firefox estas neprofitcela organizo kreita de la Mozilla-Fondaĵo kiu disvolvas retumilon.
Lajos Trózner
TRÓZNER Lajos estis hungara instruisto, folkloristo naskita en Marosvásárhely la 11-an de septembro 1867 kaj mortinta en Marosvásárhely la 20-an de oktobro 1944. Li estis la patro de József Trózner.
Biografio
Lajos Trózner havigis diplomon de instruisto en Budapeŝto. Inter 1898 kaj 1932 li estis instruisto de la kolegio de Marosvásárhely, vicprezidanto de la Kemény Zsigmond Társaság. Li priskribis la historion de la societo.
Christian Schneehagen
Christian SCHNEEHAGEN, vokite Christel (naskiĝinta la en Barsinghausen, mortinta la  en /Nord) estis germana studento kaj oficiro.
Vivo
En 1913 li nombriĝis inter la idedonintoj kaj organizantoj por la Unua libergermana junulartago pro kio li rekomendis la monton Hoher Meißner ĉe Hessisch Lichtenau. Preparkunveno okazis je pentekosto 1913 en Jena kiun partoprenis 13 ligoj (i.a. Serakreis Jena, FSG Wickersdorf) kaj kie detale voĉdonitis pri la nomo, okazigejo kaj tagordo de la menciita festego. La nomo festa Freideutscher Jugendtag baziĝis sur propono de la wandervogel-ano Friedrich Wilhelm Fulda, responsulo por la organo "Wandervogel-Führerzeitschrift". Ideoj marŝi postfeste Lepsikon respektive antaŭfeste fari elmontran kulturan eventon en Vajmaro aŭ Jena malakceptitis por ĝui alternative nur unu puran naturfeston ĉe Hoher Meißner.
La unua alvoko publikigitis en somero 1913 ĉe Wandervogel-Führerzeitung (kajero 7, 1913) subskribite en la nomo de Germana akademia liberularo de Knud Ahlborn. Alvoko dua aperis mallonge pli malfrue en la goviaj folioj "Nordmark" de Wandervogel e.V. (kajero 4, 1913) subsribite de ĉiuj partoprenontaj asocioj. Kiel festĉefmoderigiston oni nomumis Christian Schneehagen.
Christian Schneehagen estis rezervleŭtenanto. Li falis en 1918 kaj entombigitis sur la Germana soldata tombejo en Steenwerck/Nord.
Memoro
Laŭ li nomitis la migradopado inter Hoher Meissner kaj Burgo Ludwigstein ĉe Witzenhausen-Werleshausen. Enburge ĉambro portas nomon lian.
Levente Bíró
BÍRÓ Levente [bi'ro'] (n. Odorheiu Secuiesc, la 20-an de decembro 1924 m. Kluĵo, la 10-an de julio 2007) rumanuja hungara aktoro.
Gültz
Gültz estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Meklenburga Lagaro de la federacia lando Meklenburgo-Antaŭpomerio, kaj estas parto de la komunumaro Amt Treptower Tollensewinkel. Fine de la jaro la komunumo havis  loĝantojn.
Stejeriș
Stejeriș [steĵeriŝ] (hungare: Cserefalva) estas vilaĝo en Rumanio sude de Târgu Mureș. Administre ĝi apartenas al Acățari.
Loĝantaro
En 1910 ĝi havis 385 loĝantojn (hungaroj), en 1992 350 (90 % da hungaroj).
Historio
Ĝia unua mencio estas en 1497. Ĝis 1919 kaj inter 1940 kaj 1944 ĝi apartenis al Hungario (Maros-Torda vármegye).
(16464) 1990 EV1
(16464) 1990 EV1 estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la de la belga astronomo Eric Walter Elst elde la Observatorio La Silla en Ĉilio.
Forel (Lavaux)
Geografio
La komunumo Forel (Lavaux) situas 11 kilometrojn oriente de la kantonĉefurbo Laŭzano sur la molasaj altejo de Jorat en la Vaŭda Mezlando norde de la baseno de Lago Lemano. La komunuma teritorio en sudo situas sur la akvodislimo inter Rejno kaj Rodano, la plej granda parto de la komunuma teritiorio senakviĝas tra la fontriveretoj de Brojo al la riversistemo de Rejno. La komunumo konsistas el la vilaĝo Cornes de Cerf, kaj la setlejoj Le Pigeon, Le Plâne, Le Grenet, Les Chesaudes kaj La Tuilière, kaj diversaj izolitaj bienoj kaj domgrupoj.
La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 18,51 km², de kiuj 26,2% estas kovritaj de arbaro, 65,3% servas por agrikulturo kaj 7,8% por setlado.
Najbaraj komunumoj
La komunumo Forel (Lavaux) limas en nordo al Servion, en nordnordoriento al Essertes, en nordoriento al Oron, en oriento al Puidoux, en sudo al Bourg-en-Lavaux, kaj en okcidento al Savigny.
Trafiko
Tra Forel (Lavaux) pasas la kantona ĉefvojo n-ro 140 de Vevey al Moudon. La plej proksimaj alveturejoj al la svisa aŭtovojo A9 estas Belmont-sur-Lausanne en sudoriento kaj Chexbres en sudokcidento ambaŭ en distanco de proksimume 6 kilometroj. Pere de la buslinio n-ro 65 de Laŭzano al Servion la komunumo estas konektita al la publika transportreto.
Historio
La unua dokumenta mencio de Forel (Lavaux) datiĝas el la jaro 1274 kiel Fores. En la 12-a jarcento la monaĥoj de Hautcrêt komencis senarbigi kaj kulturi la regionon de Forel. Sur la monteto Petit Jorat troviĝas la restaĵoj de mezepoka burgo. En la jaro 1300 la episkopo de Laŭzano aĉetis post longjara disputo la regionon de la Grafoj de Savojo. La loĝantoj de Forel apartenis dum mezepoko al la Grandparoĥo Villette, kiu estis atribuita al la Senjorujo Lavaux. Sub la berna regado de 1536 ĝis la Helveta Revolucio de 1798 la loko apartenis al la Voktejo Laŭzano. En la jaro 1826 Les Monts de Villette fariĝis sub la nomo Forel memstara komunumo.
La Roca del Vallès
estas municipo en la eŭropa ŝtato Hispanio. Ĝi situas en la provinco Barcelono, en la aŭtonoma regiono Katalunio, kaj apartenas al la komarko Orienta Vallès. Laŭ la stato de en la municipo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km².
(19059) 1352 T-2
(19059) 1352 T-2 estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la de la usona astronomo Tom Gehrels de la Observatorio de la Monto Palomar (Usono) kaj de la nederlandaj geedzoj geastronomoj Ingrid van Houten-Groeneveld kaj Cornelis Johannes van Houten, de la Observatorio de Leiden (Nederlando) en la kadro de la "Dua Enketo pri Trojanoj" (Second Trojan Survey).
Mária Majláth
Mária Majláth [majlAt], laŭ hungarlingve kutima nomordo Majláth Mária estis hungara aktoro. Ŝia dua edzo estis Samu Balázs.
Biografio
Mária Majláth debutis en malgranda teatro en Budapeŝto en 1936, poste ŝi ricevis rolojn en diversaj provincaj teatroj (Miskolc, Sopron, post la 2-a mondmilito en Szeged). Ekde 1948 ŝi apartenis al la Nacia Teatro (Budapeŝto). En 1989 ŝi ricevis la titolon eterna membro de la Nacia Teatro. En 1943 ŝi edziniĝis, post la eksedziniĝo ŝi denove edziniĝis, poste ŝi naskis filon. Ŝia voĉo estis aŭdebla ankaŭ en Hungara Radio. Ŝi ricevis plej ofte epizodajn rolojn.
Quissamã
Quissamã estas municipo de la brazila subŝtato Rio-de-Ĵanejrio, kiu taksis 20.244 loĝantojn en 2010.
Saint-Féliu-d'Avall (stacidomo)
Saint-Féliu-d'Avall (Sant Feliu d'Avall) estas franca stacidomo sur linio -, situanta en  Saint-Féliu-d'Avall, en departemento Pyrénées-Orientales, regiono.
Midraŝo
Midraŝo (hebree מדרש midraŝ, plurale midraŝim) estas ĝenro aŭ metodo de biblia ekzegezo, precipe en judismo. La vorto signifas "rakonto" sed etimologie devenas de radiko signifanta "enketi" aŭ "studi". La termino "midraŝaro" povas, larĝasence, nomi la tutan predikan literaturon pri bibliaj tekstoj. Midraŝoj preterpasas la limojn de simpla distilado de religiaj, juraj, aŭ moralaj instruoj. Ili plenigas multajn truojn en la biblia rakontaro pri eventoj kaj personoj, kiujn la biblia teksto mem nur aludas aŭ sugestas.
Saint-Féliu-d'Avall (stacidomo)
Temas pri stacidomo de Société nationale des chemins de fer français (SNCF), priservata de trajnoj.
Midraŝo
La termino "beit midraŝ" ("domo de midraŝo, midraŝejo") nomas studoĉambron, precipe en juda religia lernejo. La sama ŝemida radiko naskas ankaŭ la araban vorton madrasa (arabe: مدرسة‎) "lernejo".
Saint-Féliu-d'Avall (stacidomo)
Ĝi situas ĉe kilometra punkto (PK) de la linio Perpignan - Villefranche-Vernet-les-Bains (679000).
Sobieszów
Sobieszów estas lokita ĉe la rivero Wrzosówka, piede de la monto Chojnik. De la 14-a jarcento ĝis la 1945 jaro ĝi estis proprietaĵo de la familio Schaffgotsch. La urborajton Sobieszów ricevis la 1-a de januaro 1962 jaro. La 1-a de junio 1976 jaro ĝi estis aligita al Jelenia Góra.
Historio de la kvartalo Sobieszów
Politika historio de la ĉi tiu tereno estas kunligita kun ĝia aparteno al kvar ŝtatoj. Komence ĝi apartenis al la polaj piastidoj. Tiamaniere estis ĝis 1392 jaro, kiam post morto de Agnesa de Habsburgoj, vidvino post la princo Bolko la 2-a Mały, la Svidna-Javoria princlando transdependiĝis al “Ĉeĥa Krono”, al Luksemburgia dinastio. En 1526 jaro la Silezio troviĝis sub regado de Habsburgoj. En 1740 jaro sekve de sileziaj militoj ĝi troviĝis en Prusio. Kaj denove revenis al Pollando en 1945 jaro, post la dua mondmilito.
De la 14-a jarcento ĝis la 1945 jaro ĝi estis proprietaĵo de la familio Schaffgotsch. La urborajton Sobieszów ricevis la 1-a de januaro 1962 jaro. La 1-a de junio 1976 jaro ĝi estis aligita al Jelenia Góra.
Vidindaĵoj de la kvartalo Sobieszów
Kvartaloj de Jelenia Góra :
Sobieszów * Cieplice Śląskie-Zdrój * Czarne * Goduszyn * Grabary * Jagniątków * Maciejowa * Strupice * Śródmieście * Zabobrze * Zatorze
Loĝaj kvartaloj de Jelenia Góra:
Orle * Pomorskie * Skowronków * Widok * XX-Lecia * Osiedle Zabobrze I * Osiedle Zabobrze II * Osiedle Zabobrze III * Żeromskiego ,
Protektata seruro
Protektata seruro estas speco de seruro kiu uzas fiksajn metalajn pecojn  (la protektiloj aŭ ŝirmiloj) kies aranĝo devas kongrui kun la desegno de la bloketo de la ŝlosilo por ke ĉi tiu povu rotacii. La protektata seruro estas malkara kaj fortika, sed ĝi estas facile dirkebla  pere de dirko (aŭ paspartuo). En praktiko, ĝi rezistas nur kelkajn sekundojn al trejnita kaj ekipita ŝtelisto. Sekve ĝia uzo devas esti strikte rezervata al lokoj kie la nivelo de sekureco estas malalta. La protektata seruro estis disvolvita dum la Romia epoko. De tiam, multnombraj versioj estis produktataj, de la mezepoko ĝis la modernaj epokoj.
La klavarseruro estas evoluo de la protektata seruro.
Emil Habibi
Emil Ŝukri Habibi (אמיל חביבי إميل حبيبي‎) naskiĝis la 29-an de aŭgusto 1922 en Ĥajfo kie li kreskis kaj vivis ĝis 1956, kiam li translokiĝis al Nazareto, kie li mortis la 2-an de majo 1996. Li estis palestindevena Israela verkisto, eseisto, membro de la Knesset, apartenanta al la Komunista Partio de Israelo (KPI) ĝis 1991, kiam li eksiĝis de la partio.
Lippe-Ligo
La Lippe-Ligo (ger.: Lippeverband) prizorgas kiel komunuma ligo pri akvoekonomio kun sidejo en Dortmundo pri la reguligo kaj purtenado de la akvo en la malsupra fluejo de la rivero Lippe.
Emil Habibi
Biografio
Emil naskiĝis en anglikana palestina familio. Lia familio komence konfesis ortodoksecon, tamen, pro disputoj en la Jerusalema Ortodoksa Eklezio, ili konvertiĝis al anglikanismo. En sia junaĝo, li laboris ĉe naftorafinado kaj poste (1942-1943) kiel programestro de radiostacio en Jerusalemo (Al Quds).
Lippe-Ligo
Fono
Pro la progresanta karboekspluato je la fino de la 19-a jarcento pli kaj pli oftiĝis malleviĝoj de la subgrundaj montoj. Tiuj ŝanĝiĝoj kaŭzas faŭltojn en la supraj tertavoloj, kaj tiuj koncernas akvokondukaj tavoloj. Efektoj de ĉi tiuj ŝanĝiĝoj estas ekzemple sekiĝo de lagoj nutritaj de subtera akvo kaj de malsekejoj. Per blokadoj kaj kapilaroj, formitaj per faŭltoj, tamen ankaŭ subgrunda akvo povas atingi la surfacon, kaj ekestas novaj subakvigoterenoj kaj lagoj. La malleviĝo de la tersurfaco ankaŭ ofte ĝenas la deklivecon en naturaj riverfluoj. Ekestas novaj altakvoj, aŭ akvoj eĉ fluas retroen. Kun la karboekspluato tamen ankaŭ ekestis industrio, kiu havis treegan bezonon da akvo kaj siaflanke produktis malpurakvon. Tiu ĉi malpurakvon oni ofte kondukis en naturajn akvejoj. Por teni la efikojn sur la homojn malgrandaj, oni uzis ekzemple la riveron Emscher fluantan meze tra la Ruhr-Regiono kiel naturan malpurakvo-kanalo kaj taskigis la Emscher-Kooperativon per ties fortikigo kaj akvopurigo. Laŭ tiu ĉi modelo fondiĝis en la sekvotempo pluaj pli malgrandaj akvoekonomiaj ligoj. En ekspertizo por la ministrejo por terkuturado el 1917 Heinrich Helbing rekomendis, fondi anstataŭ pli grandaj kooperativoj grandajn celoligojn. El tio postsekve ekestis por la malsupra akvokolekta baseno de la Lippe okcidente de Lippborg la Lippe-Ligo. En ĝi kunfandiĝis pli malgrandaj kooperativoj en la akvokolekta baseno.
Emil Habibi
Biografio
En la mandata Palestino, Emil fariĝis unu el la gvidantoj de la Palestina Komunista Partio. Kun la eksplodo de la Palestina Milito de 1948, li restis en Israelo kaj ricevis la israelan civitanecon. Post la milito, Habiebi fariĝis unu el la fondintoj de la Komunista Partio de Israelo (KPI).
Lippe-Ligo
Historio de la Lippe-Ligo
La Lippe-Ligo estis fondata la 19-an de januaro 1926 kiel celoligo surbaze de Lippe-Leĝo. Modelo estis la Emscher-Kooperativa Leĝo kaj la per ĝi fondota Emscher-Kooperativo. La kooperativo por la rivero Seseke fondita en 1913 kunfandiĝis en la Lippe-Ligo. En 1932 la Lippe-Ligo ekfunkciigis en Soest la unuan akvopurigejon; ĝi entenis jam biologian purigoŝtupon.
Emil Habibi
Biografio
De 1948 ĝis 1990 li gvidis la plej grandan arabalingvan israelen ĉiutagan gazeton "Al-Ittihâd" (La Unio) de kiu li restis ĉefredaktoro ĝis 1989.
Lippe-Ligo
Historio de la Lippe-Ligo
En la jaro 1969 ekestis la Akvoligo de Okcident-Germanaj Kanaloj (WWK), kies celo estas la nutradon de la ŝipkanaloj per akvo. Jam en 1970 komenciĝis la kunaboro kun la Lippe-Ligo. La kanaloj ricevas nun akvon el la rivero Lippe, kaj en sekaj periodoj la Lippe ricevas akvon el la kanaloj. En 1975 oni plialtigis la digon de la Lippe en Hamm-Herringen sur 16 metrojn, ekde 2004 sur 17 metrojn. Per tio ĝi estas la plej alta riverdigo en Germanujo. La Lippe-Leĝo estis ŝanĝata en 1990 kaj regulas la novan teritorion de la Lippe-Ligo. . Ĝi difinas kiel surfacan teritorion la Alvenis la partaj regionoj de la komunumoj Ahlen kaj Beckum, kiuj troviĝas super ŝtonkarbokampoj. Ankaŭ la planaj kaj rezervaj regionoj por la migrado norden de la karboekspluato en la urboj kaj komunumoj Ahlen, Ascheberg, Beckum, Drensteinfurt, Ennigerloh, Raesfeld kaj Sendenhorst fariĝis ligoteritorio.
Emil Habibi
Biografio
Post la starigo de la Israela ŝtato, li aktivis por restarigi la unuecon de la komunistoj kadre de la Israela Komunista Partio, kiu estis unu el ĝiaj reprezentantoj en la Kneset (La israela parlamento) inter 1952 kaj 1972 kiam li rezignis sian parlamentan postenon por dediĉi sin al literatura kaj ĵurnalisma laboro.
En la lasta jaro de sia vivo li okupiĝis pri eldonado de literatura revuo nomata "باق في حيفا" (Maŝaref), kiu publikigis arabajn kantojn de arabaj israelanoj kaj arabajn tradukojn de kantoj el diversaj lingvoj, inkluzive el la hebrea lingvo.
Lippe-Ligo
Historio de la Lippe-Ligo
En la jaro 1997 la Lippe-Ligo havis 113 membrojn, kaj ĝia teritorio etendiĝis sur 3280 km². En ĉi tiu regiono loĝis proksimume 1,3 milionoj homoj. Ĝi tenis 64 akvopurigejojn, 56 pumstaciojn kaj 77 pluvakvobasenojn.
Emil Habibi
Politika kariero
Habibi estis unu el la gvidantoj de la Palestina Komunista Partio dum la Mandata epoko. Li subtenis la Planon de UN por la dispartigo de Palestino (de 1947). Kiam Israelo fariĝis ŝtato, li helpis formi la Israelan Komunistan Partion (ne konfuzenda kun la nuntempa partio Maki). Li deĵoris en la Kneset inter 1951 kaj 1959, kaj denove de 1961 ĝis 1972, unue kiel membro de Maki, antaŭ liberiĝi de la partio kun Tawfik Toubi kaj Meir Vilner por fondi alian komunistan partion (Rakah). En 1991 li estis eksigita de ĉiuj siaj pozicioj en la partio pro sia deziro fari reformojn en la KPI, inspirita de la nova politiko de Miĥail Gorbaĉov.
Polemiko
En 1992, li estis la unua arabo kiu gajnis la israelan premion pri literaturo, la plej alta distingo en Israelo, pri kio multaj palestinanoj ne kontentis. Sed li ankaŭ defiis iujn israelanojn donacante la 8.000 dolarojn de la premio profite al palestinaj infanoj vunditaj de la israela armeo dum la intifado.
En 1990, Jaser Arafat, estro de la OLP, atribuis al li la premion Al-Quds (Jerusalema medalo) kiu estas la plej alta palestina honoro, pro lia literatura verkaro.
Kun la paso de la tempo kaj kiam liaj romanoj ekaperis la polemika personeco de Habibi malaperis favore al la figuro de la pionira kaj aŭdaca verkisto, al kiu restos eterne ligita la karaktero de Sa'id la Pesoptimisto, kiu konstante iras de optimismo al pesimismo. En 1972, kiam Emil forlasis la Knesset, li komencis verki sian unuan romanon "La sekreta vivo de Said. La pesoptimisto".
Verkaro
1969: Sudāsiyyat al-ayyām al-sittah
1974: Al-Waqāʾiʿ al-gharībah fī 'khtifāʾ Saʿīd Abī 'l-Naḥsh al-Mutashāʾ (angla titolo: "The Secret Life of Saeed the Pessoptimist" aŭ "La strangaj faktoj en la malapero de Said Abi Al-Nahhas, la pesoptimisto aŭ arabe "الوقائع الغريبة في حياة سعيد أبي النتس المتشائل"), la plej rimarkinda el liaj sep romanoj, en kiu li esploris la duecon de tiuj araboj, kiuj, kiel li mem, ne foriris dum la araba-israela milito en 1948-49." La libro prezentas la vivon de palestinano, utiligante nigran humuron kaj satiron. En ludema maniero ĝi traktas la realaĵojn por araboj vivi en Mandata Palestino dum dudek jaroj (inter 1947 kaj 1967). En la parto 'hebrea leciono' de tiu libro li menciis Esperanton.
1976: Kafr Qāsim
1980: Lakʿ bin Lakʿ (teatraĵo)
1991: Khurāfiyyat Sarāyā Bint al-Ghūl (angla titolo: Saraya, the Ogre's Daughter) kie la reapero de sovaĝulo estas la preteksto por esplori internan ekzilon.
Bibliografio
(franca) Catherine Portevin, «''Deux romanciers face à la paix. Habiebi l'Arabe et Yehoshua le Juif''», Télérama, n-ro 2291, la 8-an de decembro 1993, paĝoj 8-14.
Emőke Sántha
Emőke SÁNTHA [ŝAnta] rumania hungara radioredaktorino, etnografino. Ŝi naskiĝis en Miercurea Ciuc la 10-an de aprilo 1972. Ŝi estas la filino de Imre Sántha.
Kariero
Emőke Sántha akiris diplomon de 1995 en UBB de Kluĵo pri hungara lingvo-etnografio· De 1995 ŝi estas redaktorino de hungara sekcio de Radio de Kluĵo. Ŝi instruas popoldancojn en pluraj vilaĝoj de Baseno de Călățele kaj de Câmpia Transilvaniei.
Droux
estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Haute-Vienne, en la administra regiono Nova Akvitanio kaj en la historia kultura regiono Limoĝio. Fine de en la komunumo vivis. Administre la komunumo apartenas al la arondismento Bellac kaj al la kantono .
La teritorio havas komunan limon kun.
8648 Salix
8648 Salix estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la belga astronomo Eric Walter Elst elde la Observatorio de Haute-Provence en Saint-Michel-l'Observatoire (Alpes-de-Haute-Provence, Francio).
Nomo
Ĝia nomo aludas al la arboj de la genro Saliko. Salix Alba aŭ blanka saliko estas malgranda arbo kun longaj mallarĝaj folioj, tiu rapid-kreskanta arbo utilas kiel vento-ŝirmilo. Salix Caprea (kapra saliko) montras blankajn amentojn en la komenca printempo.
Teonaht
Teonaht estas persona arta lingvo kreita de usona profesorino Sarah Higley kiu uzas plumnomon Sally Caves. Ĝia vortordo estas OSV. En 2002, Glebo Malica, de grupo Piĉismo, registris kompaktan diskon kun teksto en Teonaht.
1. Send tand potom takrem tefye uõnim kalalya, uõnim mongwyf. 2. Send seawim il plevvysta elai renek, he twe esteratwe armmandy; rilua-il twe nrinarem celil hea Hsinnarid, send eldwav hovar endõ. 3. Send euab ouarje eldwa jane: "Mantets! Nittaopra uents, uo ad õ potemaht flehhtyzmats." Send nittaopra eldwav uen to mimmivua uo nerik to cicya. 4. Send eldwav ebra: "Mantets! Tesa-ilz lirifel-jo hadhhamats ta mehuen aid kempa ar Erahenahil, send rõ tyr aittearmats, ta vera listsõ hyny il takrem ro ssosyarem. 5.Send Le Hrel elo hsommante sa lõ kerem il tesa liriffel-jo hadhhama-uarrel ihhain le plevvysta. 6. Send Le Hrel elo ebra, "Keyts, il plevvysta somad, uo uõnim kalalya twavhha; aibba estwa mippa: to vokraikarem, send vawem dihhai twav kare deytwav dal ai sebrarem esai lis. 7. "Hsobmmantets; send twe kalalya vilvviglats ta vera pre-twav twe mongav rin euab ouarjo." 8. Le Hrel ad hyny il takrem elo toaaiba sossya, send il tesa eldwa beg hadha. 9. Evvaiba Bavel li'aittear ilid lirifel, uanner Le Hrel il uõm kalalya ilid potom takrem elo vilvvigla, send il plevvystan eldwa hovvandy sossyab.
Eksteraj ligiloj
http://www.frontiernet.net/~scaves/teonaht.html
Bangerten BE
Pri la komunumo
Bangerten estis urbo ĝis la 31-a de decembro 2009 komunumo de la distrikto Fraubrunnen kaj ek de la 1-a de januaro 2010 komunumo de la administra distrikto Seeland en Kantono Berno, Svislando. Ĝi havis 160 loĝantojn je la 31-a de decembro 2009.
Geografio
Bangerten situas en la Svisa Mezlando sur la altebenaĵo de Rapperswil, proksimume 10 kilometrojn norde de la federacia urbo Berno. La komunumo estas rimarkinda pro ĝia bone konservita vilaĝokerno kun multnombraj faktrabdomoj. La komunumo Bangerten konsistas el la vilaĝoj Bangerten kaj Hohrain kaj pluraj izolitaj bienoj. Al oriento la komunuma teritorio etendiĝas al la fontregiono de la rojo Woolibach, kiu apartenas al la akvokolekta bazeno de la lago Moossee. La nordan parton de la komunumo senakvigas la rojo Mülibach al la direkto de la Valo de Limpach. En sudokcidento de la komunumo la monteto Schnarz kun alteco de 622 m s.m. estas la plej alta punkto de la komunuma teritorio. La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 2,19 km², de kiuj 31,9% estas kovritaj de arbaro, 62,1% servas por agrikulturo kaj 6,0% por setlado.
Najbaraj komunumoj
La komunumo Bangerten limas en nordo al Scheunen, en nordoriento al Iffwil, en sudoriento al Zuzwil, kaj en okcidento al Rapperswil (vilaĝoj Moosaffoltern en sudokcidento kaj Dieterswil en okcidento).
Trafiko
Bangerten situas komplete flanke de la gravaj trafikvojoj. Tra la komunumo pasas la vojo n-ro 1340 de Iffwil al Dieterswil (komunumo Rapperswil). La plej proksima alveturejo al la svisa aŭtovojo A6 situas 4 kilometrojn sude apud Münchenbuchsee. Bangerten ne disponas pri propra konekto al la publika transportreto.
Ekonomio
Ankoraŭ nuntempe la komunumo Bangerten ĉefe vivas de agrikulturo. Ekzistas kulturoj de fruktoarboj kun altaj trunkoj. Dum la lastaj jaroj kreskis ankaŭ la nombro de personoj, kiuj laboras en la najbaraj urboj de la regiono Berno, kiu per la aŭtovojo facile atingeblas. Tamen la agrikulturo restis daŭre grava enspezofonto.
Historio
La unua dokumenta mencio de Bangerten datiĝas el la jaro 1263 kiel Bongarthen. Dum la mezepoko Bangerten apartenis al la Grafoj de Kiburgo kaj post ties formorto al la johanita komandejo Münchenbuchsee. Ek de 1528 ĝis la Helveta Revolucio de 1798 ĝi estis parto de la Kamparvoktejo Münchenbuchsee sub la supera jurisdikcio de la berna kampartribunalo en Zollikofen. Dum la tempo de la Helveta Respubliko ĝi apartenis al la helveta distrikto Zollikofen. Ek de 1803 ĝis 2010 ĝi estis komunumo de la distrikto Fraubrunnen. Ek de la 1-a de januaro 2011 ĝi apartenas al la administra distrikto Seeland.