cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Malhelbruna ŝterno
Aspekto
Tiu ĉi ŝterno estas preskaŭ entute tre malhelbruna, preskaŭ nigra, kio igus la specion taŭga por la nomo Nigra ŝterno, se ĝi ne estus jam uzata por la Nigra ŝterno, Chlidonias niger. La flugilpintoj estas eĉ pli malhelaj, do nigraj de malproksime. Krome estas blanka krono kiel kasko, pli hela ĉefrunte kaj bone limigita inter beko kaj okulo kaj poste nuance miksita ĉe la nuko kaj sen tiom precizaj limoj. La beko estas tre longa (pli ol la kapo), fortika kaj maldika. La blanka frunto ne estas tiom blanka ĉe junuloj. Ankaŭ la kruroj estas malhelbrunaj kaj tutretaj.
Kutimoj
La nestoj de tiuj birdoj konsistas en platformo, ofte kreita el arbobranĉoj, sekaj folioj kaj birdorestaĵoj. La ino demetas nur unu ovon ĉiun sezonon kaj nestoj estas reuzotaj venontjare.
Disvastiĝo
La Malhelbruna ŝterno havas tutmondan distribuadon en tropikaj kaj subtropikaj maroj, en medio de kolonio de marbirdoj tra la tuta Pacifiko, ekzemple en nordorienta Aŭstralio, Novgvineo kaj proksima pacifika regiono, kaj pli disigitaj tra la Karibo (el Florido ĝis Jukatano), centra Atlantiko (inter Brazilo kaj la golfo de Gvineo) kaj en la nordorienta Hinda Oceano (Indonezio). Ili povas malproksimiĝi enmaren el la reprodukta kolonio eĉ ĝis 80 km. Birdoj revenas al siaj kolonioj, aŭ al aliaj insuloj, por ripozi nokte.
Subspecioj
Estas sep listitaj subspecioj, inkludante Anous minutus melanogenys kaj Anous minutus marcusi.
Ctiboř
Nomon Ctiboř havas pluraj setlejoj:
Nardodipace
Nardodipace estas komunumo de Italio.
Chantrans
estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Doubs, en la regiono Burgonjo-Franĉkonteo (Bourgogne-Franche-Comté, prononco []) kaj en la historia regiono Franĉkonteo. Fine de en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². Administre la komunumo apartenas al la arondismento Besançon (france arrondissement de Besançon), la okcidenta parto de la departemento, kaj al la kantono .
Val-de-Chalvagne
(jen france, okcitane Vau de Chalvanha) estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Alpoj de Alta Provenco (france Alpes-de-Haute-Provence, okcitane Aups de Provença Auta), en la regiono Provenco-Alpoj-Bordo Lazura (Provence-Alpes-Côte d'Azur, okcitane Provença-Aups-Còsta d'Azur). Fine de en la komunumo vivis. Administre la komunumo apartenas al la arondismento Castellane kaj al la samnoma kantono . Fakte ne temas pri unuigita loĝloko, sed pri loza grupiĝo de la tri vilaĝoj Castellet Saint Cassien, Montblanc kaj Villevieille.
Kondensilo
Kondensatoro (aŭ kondensilo) estas pasiva elektroteknika (elektronika) elemento, kiu konsistas el du konduktiloj kaj malkonduktilo (izolaĵo) inter ili. Ĝi utilas por konservi elektrajn ŝargojn.
Por karakterizi idealan kondensatoron sufiĉas unu konstanta valoro, kapacitanco, kies mezurunuo laŭ la Sistemo Internacia de Unuoj estas la farado.
Praktike, ŝargo penetras malkonduktilon. Penetrado dependas de elektra tensio, kaj se tensio havas sufiĉan valoron, tiam povas esti elektra traboro (parta detruo de la malkondukta dielektriko). En sistemoj kun alterna kurento ankaŭ oni difinas resonancan frekvencon.
Historio
Ewald Georg von Kleist faris sciencajn eksperimentojn. En 1745 li eltrovis la "skuantan botelon" (germane: Erschütterungsflasche) kaj la 4an de novembro 1745 li skribis pri lia eltrovaĵo al J.K. Lieberkühn en Danzig, kiu provis refari la eksperimenton sed ne sukcesis. Kleist skribis al pluraj sciencaj societoj kiuj komence ne sukcesis en ripetado de la eksperimento. Sendepende de Kleist la profesoro pri fiziko de la Universitato de Leiden Pieter van Musschenbroek, faris la saman eltrovaĵon en 1746. Pro tio, la "skuanta botelo", kiu fakte estis la unua elektra kondensilo, estas konata laŭ la nomo Botelo de Leiden.
Funkciado
Elektra tensio inter du konduktiloplatoj kaŭzas kolektiĝon de elektra ŝargo. Poste, kiam elektra tensio malaperas, elektra ŝargo restas en konduktiloplatoj pro Kulomba leĝo. Se kondensilo konsiderata kiel tuto ne havas elektran ŝargon, tial ke ŝargoj en ĉiu konduktiloplato estas samabsolutaj valoroj, sed havas kontraŭsignojn. Karakteriza valoro de kondensilo estas ĝia kapacitanco: kaj:
Ĝenerale, tensio U_C kaj kurento I_C de kondensilo en momento t kunigas laŭ formulo:
Laboron dW oni devas fari, por transloki malgrandan ŝargon dq el unua konduktilo ĝis dua. Kiam konduktilo havas kapacitancon C kaj havas jam ŝargon q estas: la energio en la kondensilo estas: kaj Q estas fina ŝargo, kiun havas kondensilo; la fina energio do estas, laŭ la difino de kapacitanco:
Elektra kurento estas ŝanĝo de ŝargo laŭ tempo, do:
Kondensilo en sistemo kun kontinua kurento post ia tempo ŝargiĝis ĝis tensio kaj tiam estas egala kun interrompo en sistemo (I_c(t)=0).
Kondensilo en sistemo kun alterna kurento en kiu estas tensio: estas kurento:
Kapacitanco de plata kondensatoro
kaj
Kapacitanco de sfera kondensatoro
kaj
Paralela reto
Kondensiloj kunigitaj laŭ paralela reto havas samaj tensio, tial iliaj kapacitancoj simple adicias. Se rigardi sur skemo de reto, oni estas videbla ke sistemo povas anstataŭi per kondensilo kun plato, kiu areo estas sumo de areoj ĉiuj kondensiloj.
Ĉena reto
Tensio estas dividita laŭ inverso de kapacitanco de kondensiloj. Ĉar elektra ŝargo estas sama en ĉiu kondensilo, do tuta kapacitanco estas: alinome:
Generoj de kondensatoroj
La kondensilo povas esti fiksvalora aŭ ŝanĝebla valora. La lasta nomiĝas turna kondensilo. En la malnovaj radioaparatoj serĉante radiostaciojn oni turnis kondensilon. Laŭ la izolaĵo la kondensilo povas esti papera (papero mergita en oleon), ceramikaĵa aŭ elektrolita.
Laŭ konstruo de kondensiloj oni povas dividi ilin je:
Ceteraj rimarkoj
La plej simpla kondensilo estas la platkondensilo. Estas 2 metalaj platoj, grandaj je kelkaj dekoj da centimetroj. Ĝi bezonis multe da loko. poste oni faris metalajn foliostriojn inter olea papero. La 3 partojn oni survolvis kaj metis en skatoleton. La grandeco malpliiĝis je alumetskatolo.
La kondensilo baras la rektkurenton kaj tralasas la alternan kurenton.
Estas ankaŭ kvazaŭkondensiloj. Ekzemple en longa kablo du konduktiloj paralele troviĝas, inter ili nature izolaĵo estas.
Kondensatoro estas elektroteknika elemento, speciale farita por havi kapacitancon.
Pro la kapacitanco ĝi entenas relative malgrandan, sed signifan kvanton da elektra energio en elektra kampo.
Ĉefaj parametroj de kondensatoro estas:
Ĝenerale nominala tensio, rezistanco de izolo kaj tangento de angulo de perdado ankaŭ dependas de temperaturo.
Baixo Guandu
Baixo Guandu estas municipo de la brazila subŝtato Espirito-Santo, kiu taksis 29.086 loĝantojn en 2010.
Listo de lagoj en Turkio
Akvorezervejoj kaj baraĵlagoj
baraĵlago estas en la turka "Baraj Gölü"
Trombozo
Trombozo estas la malsano de sangovaskuloj, en kiuj kaŭzas estiĝo de trombo (thrombus), obstaklante la cirkuladon de la sango. Trombo estiĝas pro la damaĝiĝo aŭ infektiĝo de la vaskula muro. Estas produktoj, kiuj povas malpliigi la kaŭzitajn damaĝojn.
Du tipoj de la trombozo:
(9734) 1986 CB2
(9734) 1986 CB2 estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la belga astronomo Henri Debehogne elde la Observatorio La Silla en Ĉilio.
Viktor Vass
Viktor Vass [vaŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo Vass Viktor estis hungara skulptisto. Viktor Vass naskiĝis la en Szombathely, li mortis la  en Budapeŝto.
Biografio
Viktor Vass studis en arta akademio en Vieno, poste li laboris apud Viktor Tilgner 6 jarojn. Ekde 1901 li kreis skulptaĵojn en Budapeŝto. Li estis inicianto de fondo de Artistkolonio (Budapeŝto), ekde 1911 ĝismorte li vivis tie. Li kreis 300 tombomunumentojn, 30 militajn monumentojn kaj aliajn skulptaĵojn. Li havis edzinon.
Racionala trigonometrio
Matematiko > Trigonometrio > Racionala trigonometrio
Ĝia nomo devenas de la malplia uzado de neracionalaj nombroj, kiel kvadratoradikoj kaj la matematika konstanto π kiu estas neracionala.
NGC 694
NGC 694 (aliaj indikoj — PGC 6816, UGC 1310, IRAS01481+2144, MCG 4-5-20, ZWG 482.24, MK 363, 5ZW 122) estas galaksio en konstelacio Ŝafo.
Racionala trigonometrio
Fundamentaj Kvantoj - kvadranco kaj etendeco
Kiel matematiko adoptis la araban ciferan sistemon kun nulo kaj lok-valoro anstataŭ romanaj numeraloj, simile trigonometrio bonfarus adopti ĉi tiujn ideojn de Doktoro Wildberger. Eble la individuaj partoj ne estas novaj, sed la sugeston ke ili povas kombini por krei novan trigonometrion meritas rimarkon. Antaŭ la tempo de Koperniko, astronomoj referencis tabelojn por kalkuli la kontraŭmovadon de la planedoj, kion ili ne povis ekspliki. Sammaniere, modernaj lernantoj ĉe mezlernejoj ĉien referencas tabelojn aŭ kalkulilojn por trovi trigonometriajn proporciojn. Wildberger redifinas trigonometrion el novajn kvantojn kaj uzas la koordinatan sistemon rekte por solvi geometriajn problemojn.
NGC 694
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Racionala trigonometrio
Kvadranco - la apartiĝo inter punktoj
Kvadranco ("Q") diferencas ol simpla distanco ĉar ĝi kvadratigas la distancon. Ĉi tio signifas ke oni povas plifacile kalkuli la apartiĝo inter du punktoj en 2-dimensia spaco ĉar si ne devas trovi la kvadratoradikon, kiu ofte estas neracionala.
En kartezia spaco (x, y), inter la punktoj p_1 kaj p_2, la kvadranco estas difinita kiel,
Etendeco - la apartiĝo inter linioj
Laŭ racionala trigonometrio, etendeco ("s") estas fundamenta koncepto difinita kiel la proporcio de du kvadrancoj. Establu punkto p_1 kie du linioj kruciĝas, kaj elektu du punktojn p_2 sur unu kaj p_3 sur la alia tiel, kiel la linio estas orta laŭ.
Inter la linioj kaj, la etendeco  s_1 estas difinita kiel,
Komparita kun la Tradiciaj Geometriaj Konceptoj
Kvadranco komparita kun distanco:
Etendeco komparita kun angulo (dum angulo estas akuta):
Etendeco ne estas sama kiel la koncepto en tradicia geometrio de angulo. Etendeco priskribas rilato inter du linioj, de paraleleco ĝis orteco, sed angulo priskribas rilato inter du radioj emanantaj el la sama punkto. Plue, ĉar etendeco kaj angulo 'ne' estas linie proporciaj, oni ne povas adicii etendecoj tiom simple kiel anguloj.
La Tri-Kvadranca Formulo
Kiam tri punktoj kuŝas estas samliniaj (restantaj en sama linio), la sekvanta esprimo estas vera:
La Pitagora Teorio
La facetoj \ell_1 kaj \ell_2 de triangulo kruciĝas orte kiam,
La Kruca Leĝo
Je ia triangulo, difinu la krucon,. Tiel,
Dividaĵo (administra unuo)
Dividaĵo estas klasnomo de administraj unuoj. Ĝi ekzistas en
Racionala trigonometrio
La Tri-Etendeca Formulo
Je ia triangulo,
Por Speguligi Etendecojn
Etendecojn ne adicias linie kiel anguloj. Anstataŭe, oni povas trovi la etendecon enhavantan ambaŭ flankojn de speguligita etendeco (same kiel duobligita angulo). Do la etendeco de linio al ĝia speguligitaĵo estas,
ISO 15924
ISO 15924, Kodoj por reprezenti nomojn de skriboj, difinas du arojn de kodoj por certaj skribsistemoj. Ĉiu skribo ricevas kaj unu kvarliteran kaj unu ciferan kodon. La unua litero de la litera kodo estas majuskla; la ceteraj, minusklaj.
Skribo estas difinita kiel "aro da grafikaj signoj uzataj por la skriba formo de unu aŭ pluraj lingvoj". Do skriboj (ankoraŭ) ne uzataj "por la skriba formo de unu aŭ pluraj lingvoj" estas eksplicite ekskludataj.
Se eble la kodoj deriviĝas de ISO 639-2 kiam la nomo de la skribo koincidas kun la angla nomo de lingvo ĝin uzanta (ekz. Gujarātī — en ISO 639-2, <tt>guj</tt>; en ISO 15924, <tt>Gujr</tt>), preferante ISO 639-2/B anstataŭ la kutime preferatan ISO 639-2/T.
ISO 15924 povas esti uzata, simile kiel ISO 3166, aldone al ISO 639, ekzemple en marklingvoj kiaj HTML kaj XML por helpi al kroziloj eltrovi tiparon. Tiel eblas ekzemple diferencigi inter serba skribita per cirila (srp-Cyrl) aŭ latina (srp-Latn) skribo, aŭ marki latinigon kiel tian.
Administrado
ISO komisiis al la Unikodo-konsorcio registri la skribokodojn por la normo — kvankam tiuj kodoj ne estas parto de la Unikodo-normo. En 2004, la konsorcio komisiis al Michael Everson la taskon de registristo.
Numeraj intervaloj
000-099 hieroglifaj kaj kojnoformaj skriboj 100-199 alfabetaj skriboj maldekstren 200-299 alfabetaj skriboj dekstren 300-399 alfabet-silabaj skriboj 400-499 silabaj skriboj 500-599 ideogramaj skriboj 600-699 nemalĉifritaj skriboj 700-799 (ne asignitaj) 800-899 (ne asignitaj) 900-999 privata uzo, aliasoj, specialaj kodoj
Specialaj kodoj
Zxxx || 997 || Kodo por neskribataj lingvoj Zyyy || 998 || Kodo por skribo nedifinita Zzzz || 999 || Kodo por skribo sen kodo
Qaaa-Qabx estas 50 kodoj por privata uzo.
Vasárnapi Ujság
Vasárnapi Ujság [vaŝa:rnapi ujŝa:g ~ Dimanĉa Gazeto] (laŭ nova ortografio Vasárnapi Újság) estis bilda, semajna eldonaĵo en (Aŭstrio)-Hungario, en la hungara lingvo.
Ĝi aperis unuafoje la 5-an de marto 1854. Tiam eldonis ĝin Gusztáv Heckenast kaj redaktoris ĝin Albert Pákh. Komence vivtenis Ela gazeton nur Pákh, Pál Gyulai [djulai] kaj Mór Jókai, kiuj preskaxu sole verkis por la eldonaĵo. Poste aliĝis al ili pli fruaj persekutintoj de la aŭstra registaro.
Kvankam ili malfacile reproduktis la bildojn, la gazeto iĝi populara. Post morto de Albert Pákh (17-an de marto 1867), transprenis la redaktadon Miklós Nagy [mikloŝ nadj], ekde 1873 la Franklin-társulat iĝis la eldonisto-posedisto.
Ĝi aperis ekde 1855 kun aldonaĵo Politikai Ujdonságok (Politikaj Novaĵoj), en 1877 kun Háboru-Krónika (Milit-kroniko) (pli poste Világ-Krónika Mond-kroniko).
Milós Nagy pensiiĝis la 1-an de novembro 1909 kaj la redaktadon transprenis Pál Hoitsy. Samtempe oni ĉesigis la aldonaĵon Politikai Ujdonságok
La eldona entrepreno decidi ĉesigi la aperigon fine de 1921.
Fototeknika graveco en Hungario
Dum la unuaj dek jaroj, aperis gravuraĵoj pri desegnoj, pentraĵoj. Poste aperis gravuraĵoj pri fotoj. Fine aperis - kun malpliiĝo de la gravuraĵoj - eĉ fotoj presitaj per kliŝo.
Oni ilustris la gazeton ĝis 1884 (48-a numero) senescepte kun gravuraĵoj. La unua gravuraĵo, farita laŭ foto aperis en januaro de 1864. Ekde la 1890-aj jaroj aperis eĉ fotoraportoj.
La plej konataj ilustristoj estis Károly Cserna, Gyula Háry, Ferenc Haske, Mátyás Jantyik, Zsigmond Pollák, Nelly Radóné Hirsch kaj Károly Rusz.
Redaktoroj estis ekzemple János Arany, Zsolt Beöthy, Sámuel Brassai, István Cseresnyés, Pál Gyulai (kritikisto), Ottó Herman, Lajos Hevesi, Arnold Ipolyi, Gusztáv Kelety, Albert Kenessey, Pál Király, Gyula Pauer, Flóris Ferenc Rómer, József Szinnyei, Kálmán Thaly, Mihály Tompa, János Vajda, Ármin Vámbéry, József Vida, Károly Zilahy.
Elektitaj kontribuantoj estis ekzemple Mihály Boross, Zoltán Farkas (kritikisto), Béla Kelemen (instruisto), Gyula Rudnyánszky kaj Endre Tóth (poeto).
Aliaĵoj
En Hungario aŭdeblas radia programo Vasárnapi Újság.
Maršovice (Chlum)
Maršovice (Maschwitz) estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de municipo Chlum. Ĝi troviĝas proksimume 1,5 km norde de Chlum. Estas ĉi tie registritaj 4 adresoj. En la jaro ĉi tie daŭre vivis.
Maršovice situas en katastra teritorio Maršovice u Dubé kun areo 2,13 km². La vilaĝo situas sur nordokcidenta deklivo de monto Maršovický vrch.
Seth Thomas
Seth THOMAS, horloĝisto de Usono. Li venis en la mondon la 19-an de aŭgusto de 1785 en vilaĝo Wolcott kaj mortis la 29-an de januaro de 1859.
Li fabrikis horloĝojn multfoje kaj fabrikis la horloĝon de la Metropolita Katedralo de Medeĝino.
15106 Swanson
15106 Swanson estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la dum la kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de Marie Swanson, mentorino en 2001 de unu finalisto de la konkurso de sciencaj mezlernejoj Discovery Young Scientist Challenge (DYSC). Ŝi estis instruistino ĉe la Van Wyck Junior High School de Wappingers Falls (Nov-Jorkio, Usono).
Kantosioj
La kantosioj (aliaj nomoj: Yadasi, Kantonsi, Yare, Yarsi aŭ Dagaare-Diuola) estas etno en Ganao. La kantosioj vivas en la norda Ganao dise en iom malgrandaj loĝregionoj. Tujaj najbaroj estas la bulioj kaj la pasaloj.
Kelkaj kantosioj vivas en la Sandema-Distrikto, pliaj vivas en Kpalivongo (Kpaliwongo). Pliaj setlejoj troviĝas proksime de la urboj Wa, Navrongo, Bolgatanga, Nalerigu kaj Kpalivongo. La kantosioj nomas Kpalivongon, vilaĝo sudoriente de Funsi en la Supera Okcidenta Regiono, sian devenlokon.
Winterheart's Guild
Winterheart's Guild (angle: "Gildo de la koro de la vintro") estas la kvara muzikalbumo de la finnlanda muzikgrupo Sonata Arctica, publikigita en 2003.
Maldon (Essex)
Maldon estas urbo de Essex, Anglio. Ĝi situas ĉe la estuaro de la rivero Blackwater. Ĝi enhavas ĉ. 15,500 loĝantojn.
Dum la anglosaksa epoko ĝi iĝis grava haveno. Eduardo la pli aĝa uzis ĝin kiel bazo kiam li kontraŭis vikingajn invadantajn en 924. En 958 estiĝis reĝa monfarejo kiu daŭris dum la regadoj de la unuaj normandoj reĝoj de Britio.
La urbo famas ĉefe pro batalo la 10-an de aŭgusto 991, kiam la danoj venkis la anglosaksojn kaj mortigis ilian generalon Byrhtnoth kaj multajn liajn soldatojn. Anglosaksa poemo, La batalo de Maldon, pritraktas la katastrofon.
Laŭ la Domesday Book en 1086 estis 180 loĝantoj. Dum la mezepoko estiĝis gildoj kiuj aranĝis religiajn teatraĵojn: la puritanoj subpremis la teatraĵojn en 1578. Poste ensceniĝis nereligiaj teatraĵoj, ĝis 1630, kiam denove la puritanoj subpremis ilin.
En marto 1629 estis tumultoj post katastrofa grenrikolto. "Kapitano" Ann Carter, edzino de buĉisto, kun aliaj virinoj kaj infanoj, eniris flandran grenŝipon kaj forprenis grenon. Tiutempe estis ofte kredite ke virinoj estas sekuraj kontraŭ procesoj, kaj ke la instancoj rajtas persekuti nur viron kiu respondecas la agojn de virino. Ann Carter kunigis pli da subtenantoj el la ĉirkaŭa regiono. La 22-an de majo okazis plua tumulto kiu altiris la atenton de la reĝa konsilio. Tiu estigis enketan komisionon, kaj Ann estis pendumita.
Ożarów Mazowiecki
Ożarów Mazowiecki estas urbo en la provinco (historie vojevodio) Mazovio de Pollando. Ĝi apartenas al samnoma komunumo en la distrikto Warszawski Zachodni.
Ladislav Riedl
Ladislav RIEDL (naskiĝis la 28-an de marto 1902 en Německý Brod, nun Havlíčkův Brod - mortis la 3-an de septembro 1975 en Krásná Lípa) estis ĉeĥa esperantisto, kuracisto, aŭtoro de kvindeko da ĉeĥaj beletraĵoj (poemoj kaj prozaĵoj) kaj fakaj libroj.
Redaktoro de kuracista revuo Lékařská revue (1939) kun esperantlingvaj resumoj. Kun Václav Čánský li kunaŭtoris vortaron kaj frazeologion.
Membro de Literatura esperantista akademio en Dresdeno. Publikigis ankaŭ en eksterlandaj esperantistaj revuoj.
Nicotera
Nicotera estas komunumo de Italio.
56280 Asemo
56280 Asemo estas tre malgranda sed tre hela asteroido de la asteroida zono malkovrita la de la usona amatora astronomo James M. Roe, elde Oaxaca de Juárez (Meksiko).
Nomo
Ĝia nomo aludas al la Astronomia Societo de Orienta Misurio (Astronomical Society of Eastern Missouri aŭ ASEM), kiu promocias la intereson, la scion kaj la edukon pri astronomio kaj kongruaj sciencoj por la publiko.
Márta Lacza
Márta Lacza [laca], laŭ hungarlingve kutima nomordo Lacza Márta estas hungara pentristo, grafikisto.
Márta Lacza  naskiĝis la  en Csepel.
Hiroji Imamura
Hiroji Imamura (japane 今村 博治, n. 27-an de aprilo 1949) estas japana futbalisto. Li en 1976 membris en la japana nacia teamo de futbalo.
Klein Luckow
Klein Luckow estas eksa administra komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Antaŭpomerio-Greifswald de la federacia lando Meklenburgo-Antaŭpomerio. Fine de 2010 la komunumo havis 222 loĝantojn. Ekde la 1-a de januaro 2012 ĝi apartenas la la komunumo Jatznick.
Márta Lacza
Biografio
Márta Lacza frekventis belartan gimnazion en Budapeŝto, post jaroj ŝi akiris diplomon en la Belarta Altlernejo en 1974. Ŝiaj plej gravaj instruistoj estis Simon Sarkantyu kaj Károly Raszler. En 1975 ŝi debutis en ekspozicio. Inter 1980 kaj 1983 ŝi havis stipendion. Ŝi kreis pentraĵojn, grafikaĵojn kaj ilustris librojn. Ŝi ricevis premion en 1983. La loĝejo kaj ateliero bruldetruiĝis en 1999. Ŝi havis edzon, sed ŝi vidviniĝis en 2015.
André Vallini
<!--
--> André Vallini, naskiĝinta la en Tullins (Isère), estas franca politikisto, membro de la Socialista Partio kaj advokato. Li estis urbestro de Tullins en 1986. Ankaŭ departementa konsiliano, li regis dum sep jaroj la socialistan federacion de sia orgina departemento, kaj estis elektita en marto 2001 prezidanto de la Departementa Konsilio de Isère. La, li estis nomumita subministro komisiita pri teritoria reformo en la 1-a registaro de Manuel Valls kaj konfirmita en la 2-a registaro de Manuel Valls en aŭgusto 2014.
(75015) 1999 UW4
(75015) 1999 UW4 estas marsrenkonta asteroido, malkovrita la de la teamo de Spacewatch elde la Nacia Observatorio de Kitt Peak proksime de Tucson (Usono).
Ĝi estas en orbita resonanco 4:7 kun Marso.
Ĝia discentra orbito ekstere malproksime tanĝas la orbiton de Marso. Ĝia marsa MOID estas 0,279337 astronomia unuo, tie estas 41,788 milionoj da km.
ISO 3166-2:FO
ISO 3166-2:FO estas subaro de la normo ISO 3166-2 rilate Feroojn. La subaro ISO 3166-2:FO estas malplena. Ferooj estas aŭtonoma teritorio de Danio. Ilia dulitera (alpha-2) kodo laŭ la normo ISO 3166-1 estas FO, kaj neniu ilia sub-unuo havas kodon laŭ la normo ISO 3166-2.
NGC 695
NGC 695 (aliaj indikoj — PGC 6844, UGC 1315, ZWG 482.26, 5ZW 123, NPM1G +22.0080, IRAS01484+2220) estas galaksio en konstelacio Ŝafo.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Norvega Marfluo
La Norvega Marfluo (konata ankaŭ kiel Norvega Marborda Marfluo) estas akva marfluo kiu fluas nordorienten laŭlonge de la Atlantika marbordo de Norvegio je profundoj de inter 50 kaj 100 metroj tra la Barencmara Malfermejo en la Barencan Maron. Ĝi kontrastas kun la Nordatlantika Marfluo ĉar ĝi estas pli malvarma kaj enhavas malpli da salo, ĉar plej el ties alfluanta akvo venas el la saleta Balta Maro same kiel de la norvegaj fjordoj kaj riveroj. Ĝi estas, tamen, konsiderinde pli varma kaj salenhava ol la Arkta Maro. Vintraj temperaturoj en la Norvega Marfluo estas tipe inter 2 kaj 5 °C dum la temperaturo de la akvo de Atlantiko superas 6 °C.
La Norvegaj marbordaj akvoj estas dominataj de du ĉefaj akvamasoj, nome la Norvega Marborda Marfluo kaj la Nordatlantika Derivakvo (Atlantika Akvo). Ĉar la Norvega Marborda Marfluo moviĝas norden, la Nordatlantika Derivakvo estas miksita ene, plialtigante la salenhavon.
La marfluo estas kaj ventopelata, ekhavante akvon laŭlonge de la Norvega marbordo de sudokcidentaj ventoj (kreante plialtiĝon kaj tiele premdiferencojn), kaj ankaŭ pelata de sia salenhava distribuado kiu siavice kreas densecajn gradientojn.
Valbelle
(jen france, okcitane Vaubèla) estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Alpoj de Alta Provenco (france Alpes-de-Haute-Provence, okcitane Aups de Provença Auta), en la regiono Provenco-Alpoj-Bordo Lazura (Provence-Alpes-Côte d'Azur, okcitane Provença-Aups-Còsta d'Azur). Fine de en la komunumo vivis.
Barra de São Francisco
Barra de São Francisco estas municipo de la brazila subŝtato Espirito-Santo, kiu taksis 40.610 loĝantojn en 2010.
Thetford
Thetford estas urbo en Norfolk, Anglio. Laŭ la censo ĝi enhavis ĉ. 21,600 loĝantojn en 2001.
Ĝi estis loĝata ekde la ferepoko, kaj arkeologoj trovis sanktan boskon. Verŝajne ĝi estis la ĉefloko de Budiko (Boudicca) kiu ribelis kontraŭ la romianoj dum la 1-a jarcento. Dum la anglosaksa epoko ĝi estis la ĉefurbo de reĝoj de East Anglia, kaj sidloko de episkopo.
La normandoj konstruis fortifikaĵon kun la plej alta kastela tumulo de la epoko. Hodiaŭ restas neniuj restaĵoj de la kastelo kiu situis sur la tumulo, sed ankoraŭ videblas ter-remparoj. En 1103 fondiĝis priorejo estrata de Abatejo de Cluny. Dum la 13-a jarcento okazis tie vizio de Sankta Maria. La priorejo enhavis la tombojn de lokaj nobeloj kaj gravuloj sed ĝi detruiĝis kiam Henriko la 8-a (Anglio) aboliciis la monaĥejojn: restas nur ruinoj. La ruinoj kaj apuda drinkejo famas pro supozataj hantaadoj.
Thomas Paine (inter la "fondintaj patroj" de Usono) naskiĝis en Thetford.
Étainhus - Saint-Romain (stacidomo)
Étainhus - Saint-Romain estas franca stacidomo sur linio Paris-Saint-Lazare -, situanta en Étainhus, apud Saint-Romain-de-Colbosc, en departemento Seine-Maritime, regiono Normandio.
Temas pri stacidomo de Société nationale des chemins de fer français (SNCF), priservata de trajnoj Normandio (Nomad).
Ĝi situas ĉe kilometra punkto (PK) de linio Paris-St-Lazare - Le Havre (340000).
Portugala kuirarto
Portugala kuirarto baziĝas sur viando kutime kune kun rizo, sur fiŝo (speciale la miloj da manieroj por prepari la sekan, saligitan moruon). La rizo tre gravas kiel hidrokarbona fonto en la portugala kulturo, malkiel en Hispanio (esence terpomoj), aŭ en Italio (diverspecaj nudeloj).
Ankaŭ la mar-fruktoj, speciale kelkaj konkaĵoj, pulpo kaj sepio ludas gravan rolon en la portugala kuirarto.
La dolĉaĵoj formas ankaŭ grandegan ĉapitron en la portugala kuirarto - multspecaj monaĥejaj dolĉaĵoj, speciale el ovoj, lakto, sukero, cinamo, laktgraso, ktp.
Abundas en Portugalio ankaŭ plurspecaj viando-pastiĉoj, marfrukt-pastiĉoj, fiŝ-pastiĉoj, ktp.
12118 Mirotsin
12118 Mirotsin estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la en la kadro de la kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Nomo
Ĝia nomo honoras Jauhen Adolfoviĉ Mirotsin, finaliston de la Intel International Science and Engineering Fair 2002 pro lia projekto pri matematiko. Li estas lernanto ĉe la Liceo n° 1 de Gomel (Belorusio).
3412 Kafka
3412 Kafka estas malgranda ĉefzona asteroido. Ĝin malkovris, la, la astronomoj Randolph L. Kirk kaj Donald James Rudy elde la Observatorio de la Monto Palomar, apud San-Diego (Kalifornio, Usono).
Ĝi nomiĝis pro Franz Kafka (1883–1924), la germana-ĉeĥa verkisto.
Ĝia ĉirkaŭsuniro daŭras proksimume 1212 tagojn (3 jarojn kaj 116 tagojn), do ĝi preterpasas la teron proksimume ĉiujn 523 tagojn (1 jaron kaj 158 tagojn).
Feliks Krivin
Feliks Davidoviĉ Krivin (Фелікс Давидович Кривін; tr. Féliks Davídoviĉ Krívin; 11a de junio, 1928 – 24a de decembro, 2016) estis soveta, ukraina kaj israela verkisto kaj poeto, aŭtoro de intelektula bonhumora prozo, scenaristo.
Krivin estis aŭtoro de pli ol 25 libroj kiuj estis publikigitaj starte el la 1960-aj jaroj fare de variaj sovetaj eldonejoj. Li kunlaboris kun la aktoro Arkadi Raikin, por kiu li verkis teatraĵetojn. En 2006, li ricevis la "rusan premion" de la Subkarpata Rus sendependa literaturo.
Kelkaj verkoj liaj estis tradukitaj al diversaj lingvoj, kiel al angla kaj Esperanto.
Szinpetri
Szinpetri [sinpetri] estas malgranda vilaĝo en Hungario, en regiono Norda Hungario, en departemento Borsod-Abaúj-Zemplén, en Distrikto Edelény. La loknomo venas el hungara Péter (=Petro).
Historio
Szinpetri estas loĝata ekde la praepoko. Oni trovis en proksima kaverno pruvojn pri bronzepoka komunumo, argilaĵo-rompaĵojn kaj ilojn el ostoj. Ekde la 12-a jarcento ĝis fine de la 13-a jarcento ĝi estis reĝa posedaĵo.
Vilaĝservoj estas kuracejo, drinkejo, migra poŝto.
Uileacu Șimleului
Uileacu Șimleului [ujljaku ŝimleuluj] (hungare: Somlyóújlak) estas vilaĝo en Rumanio norde de șimleu Silvaniei. Administre ĝi apartenas al la komunumo Măeriște.
Loĝantaro
En 1910 ĝi havis 680 loĝantojn (hungaroj); en 1992 516 (rumanoj, 82 % da hungaroj).
Historio
Ĝia unua mencio skriba estas el 1240. Ĝis 1919 kaj inter 1940 kaj 1944 ĝi apartenis al Hungario (Szilágy).
Saint-Romain-de-Colbosc
Saint-Romain-de-Colbosc estas franca situanta en departemento Seine-Maritime, regiono Normandio.
Orientalistiko
Orientalistiko estas scienca disĉiplino, kiu okupiĝas pri studado de la kulturo de Mezoriento kaj Proksimoriento.
Oni ne konfuzu ĝin kun la ideologio orientismo. Foje oni trovas la vorton orientalismo, povantan signifi iun ajn el ambaŭ nocioj.
Historio
La orientalistiko kiel akademia disĉiplo fondiĝis en Parizo en 1795 per estigo de École speciale des langues orientales. Tie studis Silvestre de Sacy (1758-1838), kiu forte influis la evoluon de la orientalistiko. Ĝi aperis en 1845 en Germanlingvio kun fondo de Deutsche Morgenländische Gesellschaft, kiu dediĉis studadon al la sudokcidentaziaj kulturo kaj lingvoj.
Subfakoj
Ofte orientalistoj jam dum la studado specialiĝas je specifa nuna aŭ historia lingvo/lingvaro respektive etno/etnaro, ĉar la unuopaj lingvoj kaj kulturoj tre malsamas kaj bezonas grandan kvanton de scienca profundiĝo.
Ekzemplaj subfakoj estas :
Gravaj orientalistoj
(alfabetvice)
Arondismento Douai
La arondismento Douai (france arrondissement de Douai, okcidentflandre Arroundissement Dowoai) estas administra parto de Francio nomata arondismento. Ĝi lokiĝas en la departemento Nord [], en la administra regiono Hauts-de-France (jen france, prononco [], pikarde Heuts-d'Franche). La arondismenta ĉefurbo estas la samnoma urbo Douai. Komence de la jaro en la arondismento vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². La homoj de la teritorio kiu situas prokskime al la limo de Flandrio, la nederlandlingva parto de Belgio, historie estis je granda parto flandralingvaj - nuntempe precipe iuj loknomoj kiuj estas malkomplete francigitaj memorigas pri tio. Parto de la arondismento ĝis nun konsideriĝas parto de Franca Flandrio.
La arondismento ekde administra reformo de marto 2015 inkludas komunumojn de kvar kantonoj. <!-- Se ankoraŭ tiom da komunumoj mankas, listo de komunumoj prefere ne jam publike montriĝu. Eblas post la krisigno maldekstre enigi spacon kaj "antaŭrigardi" la liston ankaŭ sen savi la redakton.
Kolo
Kolo estas la parto de la korpo de multaj vertebruloj inter la kapo kaj torso (aŭ trunko). Kolo de ĉiuj vertebruloj, do ankaŭ la homa kolo kaj eĉ ĝirafa, havas 7 vertebrojn. Escepto estas kelkaj bradipoj, kun ses ĝis naŭ kolaj vertebroj. Ĝi subtenas kaj donas al la kapo ĝian moveblecon, permesas paŝon al pluraj visceraj elementoj de la nerva sistemo, digestaj, spiraj kaj voĉaj aparatoj,
Geografie, oni uzas la vorton "kolo" por nomi mallarĝejon de tero aŭ akvo inter du pli larĝaj lokoj, parolante pri markolo resp. terkolo.
Proverbo
Ekzistas pluraj proverboj pri kolo en la Proverbaro Esperanta de L. L. Zamenhof, inter ili :
John Franklin
John FRANKLIN (1786 – 1847) estis oficiro de la brita mararmeo kaj esploristo de la Arkto. Li provis malsukcese traveli la kanadan Nordokcidentan Pasejon dum la 19-a jarcento. Tri jarojn post la forvelo, kun sia ŝipo jam senmova en la glacio dum jaro kaj duono, kaj jam post la morto de Franklin mem, la ceteraj velistoj forlasis la ŝipon kaj provis piediri ĝis savejo. Ĉiuj mortis.
(6503) 1994 CP
(6503) 1994 CP estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la japanaj astronomoj Sejĝi Ueda kaj Hiroŝi Kaneda elde la observatorio de Kuŝiro en Hokajdo (Japanio).
Rodrigo de Bastidas
Rodrigo de BASTIDAS estis hispana esploristo kiu mortis dum vojaĝo al Hispanameriko. Li estis atencita de siaj propraj akompanantoj, pro sia antaŭa rifuzo dividi oron kun ili. Kvankam li danĝere vundiĝis dum la atenco, li ne tuj mortis, sed li poste mortis en Kubo post kiam malbona vetero malhelpis lian provon atingi Domingon por ricevi kuracan helpon.
Uanhenga Xitu
Uanhenga Xitu estas la nomo Kinbundua de Agostinho André Mendes de Carvalho (Ícolo e Bengo, Angolo, 29a de aŭgusto 1924 - Luando, Angolo, 13a de februaro 2014) estis angola verkisto. Lastatempe, li estis celo de sciencaj studoj kaj omaĝoj, kaj li ricevis tiujn omaĝojn kaj en Angolo kaj en aliaj landoj.
Biografio
Li luktis por la sendependeco de Angolo, kaj estis arestita fare de la politika portugala polico PIDE en 1959. Tiel li estis malliberigita en la Koncentrejo de Tarrafal en Kaboverdo kie li restis el 1960 al 1972. Tie li ekverkis. Post la sendependeco de Angolo, li plenumis diversajn altajn postenojn en la reĝimo establita de la MPLA.
Transformatoro
Transformatoro (aŭ transformilo) estas aparato, kiu transformas alternan kurenton kaj tension sen perdo de povumo (en idealaj kondiĉoj) per elektromagneta indukto. Ĝi havas kelkajn dratajn buklarojn (volvaĵojn, bobenojn). La volvaĵoj kovras kernon ĝenerale el maldikaj feromagnetaj ladoj.
En la praktiko, transformatoroj utilas por efikece transporti elektran energion de elektrejoj al domoj, produktejoj kaj aliaj konsumejoj. La kvanto da energio perdata laŭ la vojo ju pli malgrandiĝas, des pli grandas la elektra tensio (pro la leĝo de Joule). Per transformatoroj eblas altigi la dissendatan tension ĉe elektrejoj, kaj malaltigi ĝin ĉe konsumejoj, tiel minimumigante la malŝparon de energio ĉe la kabloj. Pro tio oni kutimas dissendi elektran energion per alterna kaj ne per kontinua kurento.
Bazaj principoj
La transformatoro baziĝas je du principoj: unue, elektra kurento povas krei magnetan kampon kaj, due, varianta magneta kampo trapasanta elektran bobenon induktas tension inter la ekstremoj de tiu bobeno. Do, kiam oni varias la kurenton de la unua bobeno, tiam oni varias ankaŭ la intensecon de ties magneta kampo; ĉar la dua bobeno estas volvinta la saman magnetan cirkviton (kernon), tiel tensio estas induktata en ĝi.
Ideala transformatoro
Ideala transformilo estas unu, kiu ne havas perdojn t.e., ĝiaj ventoj havas neniun reziston, ne ekzistas magneta fugaĵo kaj tial ne havas perdojn de fero kaj kupro. Ideale, la transformatoro estas perfekte efika (sen perdo de energio): kiom da energio eniras, tiom eliras . En tiaj kondiĉoj, se N_U kaj N_D estas respektive la volvonombroj de la primara (unua) kaj sekundara (dua) bobenoj, la jena ekvacio validas:
kio kondukas al la ekvacio de la ideala transformatoro
Do, se la tensio pliiĝas ( VD > VU ), tiel la kurento malpliiĝas ( ID < IU ) per la sama faktoro. Praktike, la plejmulto el la realaj transformatoroj estas tre efikaj, tial tiu formulo estas sufiĉe preciza ĝenerale.
Per disvolviĝo de tiu ekvacio, oni konstatas, ke la efiko de impedanco tra la transformilo varias laŭ la dua potenco de la volvo-faktoro. Ekzemple, se impedanco ZD konektiĝas al la bornoj de la dua bobeno, ĝi ŝajniĝas al la unua flanko kiel
Kaj tiu interrilato estas reciproka, tio estas, se oni dezirus scii kiel ŝajnas impedanco ZU de la unua flanko, rigardata de la dua flanko, tiel oni aplikus:
Tipoj de transformatoroj
Unufaza transformatoro estas transformilo provizita de unufaza elektra reto, kun kadroforma aŭ ringoforma magneta cirkvito.
Trifaza transformatoro estas transformilo provizita de trifaza elektra reto; ĝi havas tri magnetajn kolonojn kun primara kaj sekundara volvaĵoj ĉirkaŭ ĉiu.
Aŭtotransformatoro estas transformilo, en kiu parto de la volvaĵo estas komuna al la primara kaj sekundara cirkvitoj.
(9736) 1986 QP2
(9736) 1986 QP2 estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la belga astronomo Henri Debehogne elde la Observatorio La Silla en Ĉilio.
Étainhus
Étainhus estas franca situanta en departemento Seine-Maritime, regiono Normandio.
Ĝiaj enloĝantoj nomiĝas Stainhusiens.
Preĝejo de Hejmenveno
La preĝejo de Hejmenveno estas kalvinana preĝejo en Hungario, en la ĉefurbo Budapeŝto, en distrikto Belváros-Lipótváros.
Historio
En 1938 Budapeŝto donacis parcelon al la kalvinanoj, kiuj kolektis monojn. En la sekva jaro komenciĝis la konstruado kaj en 1940 okazis la konsekro. La nomo memorigas pri hejmenveno de teritorioj laŭ ambaŭ Vienaj Arbitracioj. En 1949 oni forigis la hungaran surskribon Hazatérés temploma, sed en 1999 oni remetis ĝin. En 2000 tie oni aranĝis Mondan Renkontiĝon de Hungaraj Kalvinanoj. En 2013 ĉe la enirejo oni metis buston de Miklós Horthy.
Konstruaĵo
La konstruaĵo situas laŭ Placo Szabadság (Budapeŝto) laŭ la trotuaro. Ĝi aspektas plene sesetaĝa loĝdomo, ja ĝi estas parte ankaŭ loĝdomo. Ŝtuparo kuras al la granda malferme enirejo. Maldekstere situas kapelo pri Miklós Horthy. Kontraŭ la enirejo en la ĉambrego troviĝas la predikejo, la plej supre la orgeno. La ĉambrego havas duetaĝan galerion. En la kelo troviĝas granda teatrejo. Sur la etaĝoj krom la loĝdomoj funkcias ankaŭ ĉambroj por la kirka funkcio. Ĉie en la kirko kun la apartenaĵoj estas riĉaj hungarecaj ornamaĵoj.
Devontigo
Devontigo estas agomaniero, ĉu laŭleĝa aŭ morala, kion oni postulas ke iu fari. Devontigoj estas limigoj; ili limigas nian liberecon. Tamen ni povas elekti libere agi laŭ niaj devontigoj. Devontigo ekzistas kiam estas elekto inter tio, kio estas morale bona, kaj tio, kio estas morale neakceptebla. Ekzistas ankaŭ devontigoj en aliaj normigaj kuntekstoj — ekzemple devontigoj pri kondutetiko, pri socia devo, pri religio kaj eble pri politiko, kie devontigoj estas postuloj kiujn oni devas plenumi. Tiuj estas ĝenerale laŭleĝaj devontigoj, kiuj povas altiri punon pro neglekto, kvankam certaj homoj ankaŭ devontigas sin aranĝi certajn agojn pro aliaj kialoj, ĉu kiel tradicio aŭ pro sociaj kialoj.
Devontigoj varias inter personoj: ekzemple, iu kiu tenas politikan oficon ĝenerale multe pli devontigos sin ol meza plenkreska civitano, kiu mem devontigos sin pli ol infano. Ĝenerale, oni postulas devontigojn kontraŭ pliiĝo en la rajtoj aŭ povo de individuo. Ekzemple, devontigo de dunganto al dungito rilate al la sano kaj sekureco en laborejo povas esti la certigo, ke la danĝer-eliro ne estas blokita.
Aliaj uzoj
La vorto "devontigo" ankaŭ povas nomumi skribitan devontigon, aŭ tiajn aĵojn kiel monbiletoj, moneroj, ĉekoj, obligacioj, poŝtmarkoj aŭ valorpaperoj.
Oni povas uzi la esprimon ankaŭ en biologia kunteksto, rilate al specioj, kiuj devas okupi certan ekologian niĉon aŭ konduti certamaniere por pluvivi. En biologio, la kontraŭo de “devontiĝa” estas “fakultativa”, termino kiu signifas, ke specio povas konduti laŭ certa maniero kaj povas fari tion sub certaj cirkonstancoj, sed ke ĝi ankaŭ povas pluvivi sen nepra bezono konduti tiumaniere. Ekzemple, specioj de salamandroj en la familio Proteedoj estas devigaj pedomorfoj, kvankam specioj, kiuj apartenas al la Ambistomatedoj estas nedevigaj pedomorfoj.
En la Katolika Eklezio, la festotagoj de devontigo, malpli ofte nomitaj la festenoj laŭ precepto, estas la tagoj dum kiuj, laŭ Kanono N-ro 1247 el la Kanonjura kodo de 1983, la fideluloj devontigas sin partopreni en la Meso.
Partoj
La partoj (malnovperse Parθava, latine Parthi) estis skita popolo, kiu dum la 3-a jarcento antaŭ nia erao ekkonstruis imperion en la teritorio de nuna Irano. Ilia origina nomo estis Parni; la nomon "partoj" ili alprenis post migrado en la persan provincon Partio. Post pligrandigo de la imperio (vidu sube la staton de la jaro 60 antaŭ nia erao), la partoj almenaŭ ekde la unua jarcento antaŭ nia erao estis forta konkurenco por la Romia Imperio en la oriento.
Historio
La partoj (malnovperse: Parthava, la homoj el la randaj=montaj provincoj) estis kuraĝa nomada popolo de irania deveno kaj de zaratuŝtrisma religio. La nomo troviĝas jam en la tempo de Dario la 1-a kiel provinconomo. Post la detruo de tiu ĉi regno fare de Aleksandro la Granda kaj interndinastiaj kvereloj post ties morto, la Partoj venis sub la dominon de la Seleŭkidoj. Post la komenciĝinta disfalo de la siria regno sub Antioĥos Theos ili separiĝis kaj fondis sub Arzako la 1-a (li apartenis al la al la Partoj tre egala tribo de la Aparnoj; komparu la dinastio de la Arzakidoj) en 250 a.K. regnon memstraran kun la ĉefurbo Hekatompilo. Laŭdire Arzako pligrandigis la regnon per akirkoj ĝis Induso. Li falis en batalo kontraŭ la Baktroj kaj veneritis poste kiel dia prapatro. Lia posteŭlo estis inter 248–214 lia frato Arzako la 2-a Tiridates, kiu akiris en 237 {{Hirkanio]]n kaj sukcese defendis la regnon kontraŭ la atakoj de la siriaj reĝoj. Li eknomiĝis honore Granda reĝo kaj enkondukis la kalendaron de la Partoj - la ero komencighu en la 14.4.247). Krome li unuliniigis sian domon al la dinastio de la Aĥemenidoj.
Lia filo Arzako la 3-a Artabanos la 1-a (214–196) forlasis Medujon kaj faris kontraktojn kun la siriano Antioĥo la 3-a. Arzako la 4-a Phriapites {196–181) postlasis post regado tute paca la regnon al la filo Arzako la 5-a Fraato la 1-a (181–174), al kiu sukcesis venko de la Mardoj kaj enkorpigo de ties teritorio. Li ekskludis el tronheredo la filojn kaj preferis la elstaran frato Arzako la 4-a Mitradato la 1-a (174–136). Li estis kuraĝulo kaj saĝulo plialtrangigante Partion danke al konkeroj de Medujo, Hirkanio, Baktrio kaj aliaj najbaraj provincoj. Li nomis sin Reĝo de la reĝoj, titolo kie ekde Mithradato la 3-a restis. Lia filo kaj posteŭlo Arzako la 7-a Fraato la 2-a (136–127) venkis kaj mortigis Antiokon Sidetes en Medujo kaj tiel sekurigis la partian ĉefrolon en Azio. Li mem mortis batalante kontraŭ la Skitoj. Lia onklo kaj posteulo Arzako la 8a Artabano la 2-a mortis batalante kontraŭ la Toĥaroj. ties filo Arzako la 9-a Mitradato la 2-a (124–87) denove pligrandigis la regnon post venko de du kontraŭreĝoj ĝis la rivero Eŭfrato kaj Armenio. Liaj posteuloj estis verŝajne Arzako la 10-a Mnaskiras (mortinta en 77) kaj la oldulo Arzako la 11-a Sanatroikes (76–69).
Konfliktoj eternaj kun la Romianoj
La Tria Mitridata Milito (vidu ĉe Mitridato la 6-a de Ponto), kiun okazigis tiutempe Romio sub Lucullus kaj Pompeo ankaŭ en Mezopotamio, startigis malamikecon kun la Partoj. La kaŭzo estis ke Arzako la 12-a Fraato la 3-a (69–60) ne volis cedi la posedon de Gordyene. Li murditis fare de siaj filoj, el kiuj unue ekreĝis Arzako la 13-a Mitradato la 3-a kaj post la demisio (56) Arzako la 14-a Orodes la 1-a. La tronon li sukcese firmigis post la malvenko de la Romianoj en la Batalo de Carrhae en la jaro 53-a. Nur Publius Ventidius Bassus feliĉe kampanjis kontraŭ lin en la jaro 38, kie la filo de Orodes mortis en la Batalo de Gindaros/Jindires {Gubernio Alepo).
En 37 Orodes, kiu libervole estis demisiinta, murditis fare de filo kiun li havis kun malĉefa edzino. Li ekreĝis kiel Arzako la 15-a Fraato la 4-a (37–2). Sub li la Romianoj denove venkitis (en 35; batalestro romia estis tiam Marko Antonio). Ĉar du kontraŭreĝoj (Tiridates la 2-a, ĉ. 32–2; Mitradato la 4-a, 12–9) fuĝis sub la ŝirmon romian, Fraato la 4-a redonis ĉiujn apud Carrhae konkeritajn romiajn batalkamposignojn kaj transdonis al la Romianoj kvazaŭ ĉiujn anojn de siaj familio. Finfine li tamen per veneno murditis fare de propra filo. Post tio ribeloj kaj pritronheredaj kvereloj eksplodis kio malfortigis la regnon ege. Nur sub la arzakido Artabano la 3-a (10–40) ĝi stabiliĝis ree. Kiam unu el siaj filoj volis fariĝi reĝo de Armenio li devis fuĝi: ĉar imperiestro Tiberio entroniĝis kun la helpo de nekontentaj Partoj, kontraŭreĝojn nomataj Fraato kaj Tiridato la 3-a. Per intrigoj ruzaj de la Romianoj Artabano la 3-a devigitis batali kontraŭ la Kartveloj, Albanoj kaj Alanoj. En tiuj ĉi militoj falis du filoj de li. Post lia morto la kontraŭreĝoj ja ekregis sed baldaŭ malekregis.
Neŭtralecopolitiko fare de Partio
La potenco de Partio en la sekva periodo ege malfortiĝis. Militoj kontraŭ la Romia Imperio aŭ evitis aŭ malfeliĉis. Kiam Arzako la 26-a Osroës la 1-a (107–130) volis igi lian nevon Parthamasiris en 114 reĝon de Armenio li venkitis fare de la romia imperiestro Trajano. Trajano volis konkeri la tutan regionon de Eŭfrato kaj Tigriso. Hadriano, al kiu sufiĉis la sekurigo de la malnova ĉe-eŭfrata landlimo, redonis a la partoj en 123 la regnon. Arzako la 27-a Volagases la 2-a (130–148) evitis ĉiun konflikon kun la Romianoj malgraŭ ĉeso de partia influo politika en Armenio. La longe kaŝita malamikeco elrompiĝis finfine sub lia filo Arzako la 28-a Volagases la 3-a (148–190). Sed la strategiisto Lucius Verus igis la aliancanoj de Volagases malfideli kaj repuŝis la Partojn de malantaŭ la rivero Tigriso. Li konkeris la urbon Seleŭkio kaj elrabis marode la reĝan burgon en Ktesifono (162–165). Nur la pesto retirigis la Romianojn. Ĉar Arzako la 29-a Volagases la 4-a (190–208) favoris la romian tronhavemulon Pescennius Niger kontraŭ Septimo Severo invadante en Mesopotamio, Severo ekmilitis dufoje kontraŭ la Partoj. Post la konkero de Ktesifono en 199 li kromnomitis Parthicus. Imperiestro Karakalo utiligis por si la interfratajn kverelojn inter Arzako la 30-a Volagases la 5-a] kaj Arzako la 31-a Artabanos la 5-a. Lia posteulo Makrino batalis kontraŭ la Partoj por puni invadon en romian teritorion - kaj venkitis dufoje apud Nisibis. Necesis farado de packontrakto maloportuna en 217. Jen la lasta batalo inter Romianoj kaj partoj. La novaj malamikoj iĝis la Novaj Persoj: Ardaŝir venkis en 224 la partian reĝon Artabanos la 5-a apud Susiana ĉe la ebenaĵo de Hormizdagan kaj konkeris en 226 la urbon Ktesifono. Post 481 finiĝis tiamaniere la Regno partia.
Karakteroj
Malgraŭ kuraĝo granda kaj sukcesegoj kontraŭ la Romanioj la konstitucio de Partio estis tro malforta por sekurigi regadon. Kvankam la Partoj adoptis la malnovpersan religion la Persoj ne ŝatis ilin. Ankaŭ ebla unuigo nacia de la Persoj ne sukcesis al ili.
Fonto
Meyers Großes Konversations-Lexikon, Band 15. Leipzig 1908, p. 470-471, kio legeblas tie ĉi interrete.
(75017) 1999 UE5
(75017) 1999 UE5 estas marsrenkonta asteroido, malkovrita la en la kadro de la astronomia kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la observatorio de la Laboratorio Lincoln en Socorro (Nov-Meksiko, Usono).
Ĝia discentra klinita orbito ekstere tanĝas tiun de Marso, sed ĝia granda orbita klineco tenas ĝin malproksima de tiu ĉi planedo. Ĝia marsa MOID estas 0,276407 astronomia unuo, tie estas 41,350 milionoj da km.
Altnau
Pri la komunumo
Altnau estas komunumo en la distrikto Kreuzlingen de Kantono Turgovio, Svislando. Ĝi havis 1896 loĝantojn je la 31-a de decembro 2007.
Najbaraj komunumoj
Altnau limas en nordokcidento al Münsterlingen, en en sudokcidento al Langrickenbach, en okcidento al Güttingen, kaj en nordokcidento al Bodenlago, je kies alia flanko situas la germanaj komunumoj Hagnau am Bodensee kaj Stetten (ambaŭ en Baden-Virtembergo).
Trafiko
Altnau disponas pri stacidomo de la trajnlino de Kreuzlingen al Rorschach.
Historio
La unua skriba mencio de Altnau troviĝas en dokumento, kiu supozeble datiĝas el la jaro 787 kiel Althinouva. En mezepoko la bienoj en Altnau apartenis al la Monaĥejo Sankt-Galo. En dokumento el la jaro 1155 la imperiestro Frederiko Barbarosa konfirmis tiujn rajtojn. En la 13-a jarcento la voktorajtoj pri Altnau transiris al familioj de Konstanco.
Petrovičky
Nomon Petrovičky portas kelkaj sidejoj:
Petrovičky (Mladkov)
Petrovičky (antaŭe Německé Petrovice, Deutsch Petersdorf) estas malgranda vilaĝo en Ĉeĥio, parto de municipo Mladkov en distrikto Ústí nad Orlicí. Ĝi troviĝas proksimume 1 km norde de Mladkov. En la jaro ĉi tie estis registritaj 37 adresoj. En la jaro ĉi tie daŭre vivis.