cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Saint-Souplet
Historio
En 1973, al la komunumo aldoniĝis Escaufourt, kiu antaŭe estis komunumo de la departemento Aisne. Okaze de la municipa baloto de 2008 venkis en la vilaĝo S-ro Henri Quoniou, kiu do fariĝis la loka urbestro.
Literatio
Literatio estas pli ol "legoscio" aŭ "alfabetigo": ĝi estas la kapablo identigi, kompreni, interpreti, krei, komuniki kaj komputi, uzante presitan aŭ skribitan materialon, asociitan en diversaj kuntekstoj.
Saint-Souplet
Administrado
Saint-Souplet apartenas al la kantono de Le Cateau-Cambrésis, kies ĉefurbo estas Le Cateau-Cambrésis. Tiu kantono mem estas parto de la arondismento de Cambrai, unu el la 6 arondismentoj de la departemento Nord.
Literatio
Alfabetigo
Alfabetigo estas instruo de iu celante lian legoscion.
Legoscio
Legoscio estas difinita kiel la kapablo legi kaj skribi, aŭ la kapablo uzi lingvon por legi, skribi, aŭskulti, kaj paroli. Modern-kuntekste, la vorto aludas la legadon kaj skribadon ĉe nivelo por sufiĉa komunikado, aŭ ĉe nivelo kiu ebligas onin kompreni kaj komuniki ideojn en legoscia socio. Ekzistas specifa tipo de manko de legoscio, kiu estas absoluta. Ĝi nomiĝas analfabeteco. La procento de legosciantoj en komunumoj varias en ĉiu parto de la mondo, pro sociaj kaj ekonomiaj kialoj. Ankaŭ varias opinioj pri legoscio. Multaj registaroj kaj inter-registaraj organizoj penas altigi la nombron de homoj kiuj scias legi.
Pliaj difinoj
La ĝusta divido inter nelegoscia kaj legoscia varias depende de loko. Ekzemple, en agrikultura ekonomio, alta grado de legoscio eble ne estas tiom bezonata, kiom en teknologia ekonomio. Ankaŭ, se oni esploras pri infanoj, estas grave konsideri ke iom da lingvoj estas pli fonetikaj ol aliaj. Ekzemple, infanoj lernas legi en la Angla lingvo pli malfrue ol infanoj kiuj lernas legi en aliaj lingvoj kun pli simplaj skribsistemoj.
Malgraŭ la fakto ke la historio de legoscio sin streĉas je miloj da jaroj al la invento de skribo, kion signifas legoscia variis, depende de la tempo. En mezepoka Britio, ulo legoscia estis tiu, kiu sciis subskribi sian nomon. Alitempe, legoscio estis la kapablo skribi kaj legi Latinon, senrimarke kaj sendepende de tio, ĉu oni sciis en sia propra lingvo.
Analfabeteco
Analfabeteco priskribas homon (sed ne infanon), kiu scias nek legi nek skribi, ĉar tiu ne partoprenis eĉ elementan lernejan instruadon. La vorto venas de la kombino de la vorto alfabeto kaj la greka prefikso "an-": ἆ kiu signifas neadon. Tiel, analfabetulo estas, ekz-e, tiu el Grekio, kiu scias nek α (alfaon) nek β (betaon), la du unuajn literojn de la greka alfabeto, cele ke la persono ne regas la legadon.
Kaŭzo povas esti nesufiĉa inteligento pro malsano aŭ denaska difekto, sed plej ofta kialo estas la sociaj vivkondiĉoj kiuj malhelpis vizitadon de lernejoj. Tio koncernas ĉefe la t.n. trian mondon, kie la homoj malsatas: zorgo pri nutraĵoj estas por ili unuaranga, dum lerneja edukado nur duaranga problemo. Ekzistas ankaŭ gentaj tradicioj, kiuj malpermesas kleriĝon al virinoj aŭ al anoj de malsuperaj kastoj.
Unesko kaj aliaj internaciaj organizoj entreprenas tutmondan kampanjon kontraŭ la analfabeteco, por kio servas diversaj alfabetigaj projektoj kaj programoj. Unu el eksperimentoj okazas en Afriko pere de Esperanto kiel lingvo kun fonetika ortografio, sekve kun facile instruebla alfabeto.
Funkcia legoscio
Funkcia legoscio estas la kapablo ne nur legi kaj skribi, sed legi kaj skribi tiom altnivele, ke oni povas uzi ĝin por funkcii en la socio.
Kritika legoscio
Kritika legoscio estas la kapablo trovi kaj kritiki la maleksplicajn mesaĝojn, aparte la diskriminaciajn, de tio, kion oni legas. La koncepto de kritika legoscio estas plej pritraktata en pedagogio.
La instruado de kritika legoscio ĉiam alrigardas tekstojn laŭ kritika, demandema perspektivo, kvankam diversaj teorioj pri ĝi rezultigas diversajn pedagogiajn metodojn ene de tiu kadro. Ĝi bezonas aktivan analizadon de la tekstoj kaj strategiojn por malkovri implicajn mesaĝojn.
Senlegovoleco
Senlegovoleco ne estas manko de kapablo legi. Ĝi simple estas manko de volo. Laŭ artikolo el la 1991a, plenkreskulaj Usonanoj legadis po 24 minutojn tage. Tiu statistiko estas 75% de la tempo uzita por legi en la 1965a. Ĉirkaŭ duono de Usonanoj preskaŭ neniam legas librojn aŭ gazetojn. Leonard Riggio, iame CEO de librovendejo, Barnes & Noble, traktis ke duono de la libroj kiujn liaj klientoj aĉetas, neniam legatas.
Sanrilata Legoscio
Sanrilata legoscio estas la kapablo kompreni informon skribitan pri sano, por fari decidojn kaj sekvi instrukciojn. Ĝi estas tre grava sed tamen malatentata en la moderna mondo. Ekzemple, esploro de 2600 malsanuloj farita dum 1995 montris ke pli ol 26% de malsanuloj ne komprenas medikamentajn instrukciojn, konsentodokumentojn aŭ bazajn informtekstojn kiuj temis pri sano.
Scienca legoscio
Scienca legoscio estas la kapablo logike rezoni pri situacioj, kaj kompreni la sciencan metodon. Ĝi estas la kapablo partopreni en sciencaj diskutoj de la komunumo. Inter la landoj de OECD Sud-Koreio rangas 1, proksime sekvata de Japanio.
Sociologio
Oni povas ĝuste supozi ke la procento de legosciantoj en Esperantujo proksimas al 100%. Tio estas ĉar por la plejmulto da homoj, Esperanto estas dua lingvo, kaj ili probable studis ĝin per libroj. Laŭ enketo de Libera Folio en 2004 "preskaŭ ĉiuj respondintoj asertis, ke ili legis esperantlingvan libron dum la lasta semajno aŭ almenaŭ la lasta monato" ; iom pli ol triono asertis esti leginta libron pasintsemajne. Oni demandis la vizitantojn de la retpaĝaro de ''Libera Folio".
Laŭ SIL : Inter la parolantoj de la pli etaj etnaj lingvoj:
Probable la kialo de la malegaleco de legoscio-gradoj inter viroj kaj virinoj estas ke en multaj socioj, virinoj ne laboras, sed restas hejme por nutri infanojn kaj prizorgi la kamparojn.
Ekonomio
Multaj politikaj analizistoj opinias gradon de legoscio grava por pliigi la homan kapitalon. Tiu opinio baziĝas sur la ideoj ke legosciantoj povas esti trejnataj pli malmultekoste ol nelegsciantoj, ili havas pli altan socio-ekonomian staton kaj ĝuas pli sanajn kaj dungiĝeblajn sortojn. Politikaj analizistoj ankaŭ argumentas ke legoscio pliigas eblojn por labori kaj eblojn ricevi altan edukadon. En Keralao, Barato, ekzemple, la statistikoj de morto de virinoj kaj beboj malaltiĝis enorme dum la 1960aj jaroj, kiam knabinoj kiuj lernejanis laŭ la edukadaj reformoj post 1948 komencis havi familiojn. Pli lastatempaj esploristoj tamen pridubas tiujn eltrovojn, dirante ke la malpliiĝo de mortaj statistikoj rilatas al edukado pli ĝenerale.
Jen pli da faktoj eldonitaj de SIL solene de Internacia Legoscio-Tago :
En Usono, multaj grandaj firmaoj konstatis la problemon de manko de legoscio inter dungitoj. Motorola elspezis 5 milionojn da dolaroj por eduki laborantojn. Inter 1982 kaj 1991, Ford Motor Company instruis bazajn kapablojn inkluzive legoscion al 32 000 dungitoj. La Firmao Simon & Schuster traktas ke en Usono estas merkato de $500 milionoj jare por instrui rimedan legoscion kaj aliajn bazajn kapablojn por dungitoj.
Pedagogio
Libroj estas tre interesaj por beboj. Unue, beboj ŝatas la aspekton de la brilaj koloroj. Ofte ili ŝatas meti la angulojn de la libroj en siajn buŝojn. En multaj hejmoj kie mono sufiĉe abundas, plenkreskuloj aĉetas multajn librojn por beboj kaj legas ilin. Dum la beboj kreskas kaj evoluas iom da lingvo scio, ili komencas interesiĝi pri la rakontoj. Ofte okazas tempo dum kiu la beboj ŝatas lude legi. Tio signifas ke ili ne jam scias legi, sed jam parkeris la rakontojn en la libroj kaj ripetas frazojn kaj mem turnas la paĝojn. Post ada legado de la plenkreskuloj, infanoj ekkomprenas skemojn inter la vortoj, kaj tiel ili komencas lerni pri literoj.
Kiam studentoj komencas skribi, estas tre malfacile memori ĉiujn detalojn kaj ankoraŭ fini la rakonton. Tial, ili ofte faras facile evidentajn erarojn. Estas tre grave por la memfido de infano, ke plenkreskuloj, legante la verkon de la infano, ne atentigu pri tro da eraretoj samtempe.
Ekzistas kvar partoj de la lernado :
Historio
[[Dosiero:Literacy.PNG|dekstra|eta|La malrapideco de disvastiĝo de alfabeteco en la antikva mondo. alfabetaj :
Notu ke aliaj Aziaj socioj estis alfabetaj en tiuj tempoj sed ili estas ne inkluzivitaj en ĉi tiu mapo. Notu ankaŭ ke eĉ en la kolorigita regionoj, alfabeteco estis kutime limigita al elito.]]
Frue, legoscio estis metia sekreto de skribistoj, kaj multaj historiaj reĝlandoj dungis arojn de skribistoj. Malofte skribsistemoj estis importitaj el fremdaj landoj. Tiuokaze do importintoj skribis per fremdaj lingvoj.
Socioj kie la procentoj de legosciantoj estis kompare altaj inkluzivas klasikan Atenon kaj la Islaman Kaliflandon. En la okazo de Kaliflando, la vasta uzo de papero kaj la prezento de publikaj lernejoj havis ĉefan rolon.
En Anglio dum la 12-a kaj 13-a jarcentoj, legoscio de specifa alineo de la Biblio donis al kulpigito avantaĝon de ekleziaro, kiu permesis homon esti juĝata antaŭ eklezia juĝinstanco anstataŭ ĉe nereligiema juĝejo, kie la kondamnoj estis pli akraj, kutime mortopuno. Pro la fakto ke la Biblia alineo estis ĉiam Psalmo 51 (Miserere mei, Deus... - "Ho Dio, kompatu min..."), senlegosciantoj povis parkeri la tekston antaŭe.
Je la mezo de la 18-a jarcento, alta nivelo de popola legoscio en Kimrio donis al ĝi unu el la plej altaj statistikoj tra la mondo. Tio estis pro la lerneja sistemo stargitia de pastro Griffith Jones de la Eklezio de Anglio, kiu celis doni al ĉiuj la scion bezonatan por legi la Biblion en la Kimra lingvo. Simile, almenaŭ duono de la popolo de Nov-Anglio dum la 18-a jarcento estis legoscia, eble pro la Puritanisma kredo je la graveco de lego de la Biblio. Je la Usona revolucio, legoscio en Nov-Anglio estis ĉ. 90%.
Legoscion ne ĉiam akompanas skriboscio. La leĝo de la eklezio de la Reĝejo de Svedio (kiu ankaŭ dum tiu tempo inkluzivis Finnlando kaj Estonio) de la jaro 1686-a devigis ĉiujn lerni legi. Je la fino de la 18a jarcento, la procento de homoj kiuj sciis legi estis proksime al 100%. Sed, eĉ en la 19a jarcento, multaj Svedoj, ĉefe virinoj, ne sciis skribi.
La situacio en Anglio estis multe pli malbona ol en Skandinavio, Francio kaj Prusio. Je 1841, 33% da viraj Angloj kaj 44% da Anglinoj signis edziĝajn atestojn per markoj ĉar ili ne sciis skribi. Publika edukado, subvenciita de la registaro, nur estiĝis en Anglio en la 1870-a. La historiisto Ernest Gellner, argumentas ke la kontinentaj Eŭropaj landoj multe pli sukcesis estigi publikan edukadon ĉar Eŭropaj registaroj estis pli emaj investi monon en siajn tutajn popolojn.
Malgraŭ la fakto ke legoscio en la okcidento rilatas al la invento de la presilo kun moviĝeblaj karakteroj de Johannes Gutenberg en la 15a jarcento, ne antaŭ la Industria Revolucio de la mez-19a jarcento papero kaj libroj estis sufiĉe malaltprezaj por ke ĉiuj klasoj povis aĉeti. Eĉ hodiaŭ la kosto de libroj estas baro por malriĉuloj en malpli industriaj nacioj. Tiuokaze, ne nepre temas pri legoscio, sed legopovo.
Historiisto, Harvey Graff, argumentis ke la prezento de lernejoj por la amasoj estis subtila maniero por regni, ke la popolamaso legis nur librojn de la institucioj. Tio povintus esti maniero certiĝi, ke la popolo ne iĝis tro radikala pro lego de literaturo kontraŭregistara. Harvey Graff argumentis ke publika lerneja sistemo estis klopodo regni la disvastiĝon de legado, ne peno por inciti ĝin.
Tra historio, manko de legoscio estis uzata kiel maniero superregi homojn. Iukaze, legoscio edukas kaj disvastigas informon, kiu, kaze de voĉa aŭ mansigna lingvo, ne povas esti disvastigita. Pro tio, manko de legoscio estis trudata por malebligi revoluciojn. En la Angla libro,  (Rakonto de la Vivo de Frederick Douglass, Usona Sklavo) de Frederick Douglass, eldonita dum 1845 kaj nun trovebla ĉe Projekto Gutenberg, Frederick skribis :
En multaj lokoj, la instruo de nigruloj en Usono dum la tempo de la Usona Enlanda Milito estis kontraŭleĝa. Post tiu epoko, oni permesis voĉdoni nur se ili sciis legi. Dum 1964 en Brazilo, Paulo Freire estis arestita kaj ekzilita ĉar li penis instrui al Brazilaj kamparanoj legi.
Internacia Legoscio-Tago
Dum la 17a de Novembro 1965 UNESKO anoncis, ke la 8an de Septembro, ĉiujare, estu Internacia Legoscio-Tago. Ĝia celo estas sciigi la gravecon de legoscio al homoj, komunumoj kaj socioj. Ĉiujare dum la tago, UNESKO memorigas la internacian komunumon pri la ĝisdato de legoscio tutmonde. Festoj ankaŭ okazas en multaj lokoj, tra la mondo.
La temo de la tago dum 2007 kaj 2008 estis "Legoscio kaj Sano". Specife, la 2008a tago forte emfazis "Legoscion kaj Epidemiojn", zorgante pri la mondproblemo de kontaĝaj malsanoj kiel HIV, tuberkulozo kaj malario.
Por disvastigi informon al la publiko pri la eksterordinara valoro de la skribita vorto kaj la neceso promocii la gravecon de legosciaj socioj, la jenaj verkistoj apogas UNESKOn per la Verkistoj por Legoscio Iniciato :
Ne nur verkistoj kontribuas promociante scion pri la problemo de manko de legoscio. Ankaŭ ekzistas multaj karitataj organizaĵoj kaj firmaoj kiuj subtenas. Ekzemplo estas Montblanc (plumoj). Dum la 2009a Internacia Legoscio Tago, Montblanc aŭkciis 12 pentrojn de famaj aktorinoj, kaj donacis la monon al UNICEF.
Unuiĝintaj Nacioj Legoscio Jardeko
Lanĉita dum 2003, la jardeka iniciato celas specife la 35 ŝtatojn kun legoscio gradoj je <50%, aŭ tiujn, kiuj havas pli ol 10 milionoj da homoj kiuj ne scias legi. Ĝi intencas fari tiun per ĝia LIFE programo. Ĝi operacias pro la jenaj kialoj:
Barato
Ĉ. 35% de la senlegosciantoj en la mondo estas en Barato. Unu aŭguro de Room To Read (Ĉambro por Legi) organizo estas ke je 2020, pli ol 50% de la nelegosciantoj en la tuta mondo estos en Barato.
Sociologio
La legoscio-statistikoj varias multe inter la ŝtatoj. Ekzemple, Keralao havas legoscian statistikon de 99.86%, kaj Biharo nur 47%. Tiuj ŝtatoj kontrastas socio-ekonomie ankaŭ alimaniere: Vivodaŭro de naskiĝo estas 71.61 por viroj, 75 por virinoj en Keralao; 65.66 por viroj, 64.79 por virinoj en Biharo. Morto de infanoj po 1000 estas 10 en Keralao kaj 61 en Biharo. La statistikoj de naskiĝoj inter 1000 homoj estas 16.9 en Keralao, 30.9 en Biharo. La statistikoj de morto inter 1000 homoj estas 6.4 en Keralao, 7.9 en Biharo.
Laŭ UNICEF, estas pli ol 100 milionoj da infanoj kiuj ne estas lernejanoj en Barato.
La legoscio gradoj inter viroj kaj virinoj ne estas egalaj; por plenkreskulaj viroj dum 2009 ĝi estis 76.9% kaj 54.5% por virinoj. Esploroj malkaŝis ke legoscio de virinoj bone indikas ĉu aŭ ne la virino kaj ŝia edzo uzas antikoncipon. Malgraŭ tio, pozitiva rezulto de la 2001 popolnombrado indikis ke la kresko de virina legoscio (14.38%) estis pli rapida ol tio de viroj (11.13%) inter 1991-2001, signifante ke la seksa breĉo malkreskas.
Programoj por pligrandigi la nombron de legosciantoj
La nacia tagmanĝo-projekto estis lanĉita dum 1995. Ĝi celas stimuli ĉeestadon en lernejoj per la senpagaj eldonoj de tagmanĝoj, kontraŭstari malsaton kaj ankaŭ kuraĝigi infanojn el apartaj kastoj kunbabili.
Usono
En Usono, pli ol 30 milionoj da homoj ne sufiĉe scias legi, por kompreni ĉiutagajn legaĵojn. Tio estas 14% de la tuta popolo.
Ligo al malalta socio-ekonomieco kaj krimo
Laŭ la Nacia Centro por Edukadaj Statistikoj en Usono :
Laŭ begintoRead.com :
Ĉinio
Dum 1985, la nivelo de edukado en Ĉinio estis 94.2% por junuloj. . Ankaŭ dum tiu jaro, el 1.1 miliardoj da homoj, ĉ. 230 milionoj estis analfabetecaj aŭ funkcie nelegosciaj. La Leĝo pri Naŭ Jaroj de Devigita Edukado (中中华人民共和国义务教育法) estis subskribita dum la 1a de Julio, 1986. Ĝi postulis ke ĉiu infano rajtas ricevi almenaŭ 9 jarojn de lerneja edukado. Nun la legoscio rango por junuloj estas 98.9%, montrante la sukceson de la registara programo disvastigi legoscion tra la lando.
Pro la malfacileco de la skribita formo de la Ĉina lingvo, ekde 1951 la Ĉina registaro prezentis reformojn al la lingvo por ke ĉiuj povus lerni skribi. La reformplano celis:
Dum 1956 la registaro prezentis Standardan Mandarinon kiel oficiala lingvo de instruado en ĉiuj lernejoj kaj de la ŝtata amaskomunikilo. Tamen, malgraŭ tiu fakto, ankoraŭ estas centoj da regionaj dialektoj uzataj en Ĉinio.
Dum 1958 la Ĉina registaro aprobis Pinjinon, kiu estas maniero por skribi en la Ĉina lingvo per Latinaj literoj.
Dum 1964, la Komitato por la Reformo de la Ĉina Skribita Lingvo eldonis oficialan liston de 2 238 simpligitaj karakteroj. La filozofio estas ke karakteroj kun malpli da markoj estas pli facilaj lerni. La sola problemo estis ke studentoj kiuj lernis la pli simplan skripton ne povas kompreni malnovan literaturon. Ankaŭ, la plano anstataŭi la Ĉinajn lopografojn kun Latinaj literoj estis forlasita, tamen Pinjino ankoraŭ estas kutime uzata por ekinstrui legadon al studentoj de la Ĉina lingvo, ĝis ili komfortas sufiĉe por ŝanĝi al la Ĉinaj lopografoj.
Inter 1966 kaj 1976, la rango de legoscio fakte malpliiĝis pro la fakto ke kamparanoj neniam uzis sian scion de legado, kiun ili akiris dum en lernejo. Tial la registaro konstatis ke konservi legoscion estas same malfacile kiel disvastigi ĝin.
26430 Thomwilkason
26430 Thomwilkason estas tre malgranda, tre hela asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la de la teamo de la astronomia kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de Thomas Frederick Wilkason, kiu gajnis la duan rangon en la Intel International Science and Engineering Fair de 2010 pro sia projekto pri komputado. Li estis lernanto ĉe la Mount de Sales Academy en Macon (Georgio, Usono).
(10575) 1994 YV1
(10575) 1994 YV1 estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la japana astronomo Takao Kobayashi elde la Observatorio de Ooizumi en gubernio Gunma (Japanio).
Polonița
Polonița (hungare: Lengyelfalva ) estas vilaĝo en Rumanio. Administre ĝi apartenas al Feliceni. La oficiala hungara nomo estis Lengyelfalva ĝis 1899, poste por fari diferencon inter samnomaj vilaĝoj tiu ricevis la antaŭnomon Székely (= sikula).
Kaj la rumana kaj la hungara nomo signifas proksimume "pol-vilaĝo".
Situo
La vilaĝo situas en valo de rojo, Odorheiu Secuiesc troviĝas 5 km-ojn sud-oriente. Tie troviĝas la plej proksima fervoja stacio.
Unu kilometron oriente preterpasas la nacia vojo DN13A al Odorheiu Secuiesc. Ĉi tiun urbon necesas traveturi por atingi la komunuman sidejon Feliceni.
Henri Navier
Henri NAVIER (naskiĝinta la en Diĵono, mortinta la  en Parizo) estis franca inĝeniero.
Vivo
Navier iĝis en 1808 ano de la Asocio de pontaj kaj strataj konstruistoj kaj nomumitis dek jarojn poste profesoro pri meĥaniko ĉe la Lernejo pri pontoj kaj stratoj (Ecole des ponts et chaussées) kaj en 1831 ĉe Franca Politeknika Lernejo en Parizo.
Danke al sia verko »Résumé des leçons« li metis fundamenton pri moderna inĝeniermeĥaniko. Li verkis ankaŭ »Mémoire sur les roues à élever l'eau, sur la flexion des lames élastiques, sur les lois de l'équilibre et du mouvement des corps élastiques« kaj »Sur le mouvement des fluides en ayant égard à l'adhesion de molécules«; krome li eldonis la postlasitaĵojn de onklo sia Émiland Gauthey »Traité de la construction des ponts« (1813, en du volumoj) al kio li mem eldonis trian volumon en 1816.
Fonto
Meyers Großes Konversations-Lexikon, volumo 14. Leipzig 1908, p. 473 (tie ĉi interrete)
Lingvoŝanĝiĝo
Lingvoŝanĝiĝo estas la procezo de ŝanĝigoj fonetikaj, morfologiaj, semantikaj kaj sintaksaj ecoj de lingvo, sume ĝia kvalita evoluo dum tempopaso.
Lingvajn ŝanĝiĝojn studas historia lingvistiko.
Comps (Ĝirondio)
Comps - jen france, prononco [], okcitane respektive gaskone Coms aŭ Combs - estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Ĝirondio (france Gironde [] respektive okcitane kaj gaskone Gironda), en la administra regiono Nova Akvitanio (france Nouvelle-Aquitaine [], okcitane kaj gaskone Nòva Aquitània) kaj en la tradicia, historia regiono Akvitanio (france Aquitaine [], okcitane kaj gaskone Aquitània). Ene de la departemento, la komunumo apartenas al la arondismento Blaye (aŭ Blaia) kaj al la kantono .
Laŭ la stato de en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². La teritorio havas komunan limon kun la najbaraj komunumoj.
Kameruna Nacia Demokrata Partio
La Kameruna Nacia Demokrata Partio (angle Kamerun National Democratic Party aŭ KNDP) estis politika partio favora al la sendependiĝo de la brita teritorio Suda Kameruno.
KNDP estis fondita en 1955 de John Ngu Foncha. La partio unue strebis kunlabori kun la Unuiĝo de la Popoloj de Kameruno, kiu spertis persekutadon en la franca areo. Foncha tamen subtenis aŭtonomion por Suda Kameruno, dum UPK deziris plenan reunuiĝon de la lando.
Post la sendependiĝo de Kameruno, KNDP fariĝis la plej grava partio de la regiono Okcidenta Kameruno, dum la Kameruna Unuiĝo estis plej forta en Orienta Kameruno, tiel kaŭzante klaran politikan dividon en la geografio de la lando. Foncha devis rezigni sian postenon kiel ĉefministro de Okcidenta Kameruno en 1965, kiam li estis elektita kiel la vicprezidanto de Ahidjo, ĉar laŭ la konstitucio de Kameruno sama homo ne konservu tiujn du postenojn.
La du partioj fine kunfandiĝis en 1966, kreante novan Kamerunan Nacian Unuiĝon, kiu tre rapide fariĝis la nura laŭleĝa partio de la lando kaj tiel restis dum multaj jaroj.
Naturhistoria Muzeo de Tuluzo
La Naturhistoria Muzeo de Tuluzo, franclingve Muséum de Toulouse, estas muzeo de naturscienco kaj antropologio en Tuluzo, Francio. Ĝi situas en la kvartalo Busca-Montplaisir, ene de la Ĝardeno de la Plantoj. Ĝi gastigas kolekton de pli da 2,5 milionoj da aĵoj sur proksimume 6000 m² da areo, sen nombri la eksterajn dependaĵojn. Ĝi estas la dua plej granda naturhistoria muzeo el Francio, tuj post tiu de Parizo.
Historio
La muzeo estis kreita en 1796 de la naturalisto Philippe-Isidore Picot de Lapeyrouse, en la malnovaj konstruaĵoj de la monaĥejo de la Karmelanoj, havigante al la muzeo prestiĝan situon. Tiam rezervita nur por naturalistoj, ĝi malfermiĝis al publiko en 1865 pro decido de la municipa konsilio kun nova misio: akcepto de publiko. Edouard Filhol estis la unua estro de tiu nova institucio.
Samepoke, la universitata botanika ĝardeno instalita en la kvartalo Saint-Sernin, estis translokita en tiun malnovan monaĥejon. En 1887, okaze de la Tuluza Internacia Ekspozicio, ĝi iĝis la Ĝardeno de la Plantoj, kaj baldaŭ aliformiĝis ĝis ĝia aktuala topografio. Ĝi kolektas plurajn centojn da plantspecioj, inkluzive multajn arbojn. Tiu ĝardeno estas plena parto de la muzeo.
Tiu tuluza muzeo estis la unua muzeo en la mondo kiu malfermis galerion pri prahistorio, la “galerion de la kavernoj”, danke al kunlaborado de Émile Cartailhac, Jean-Baptiste Noulet, Édouard Lartet kaj Eugène Trutat.
En 1971, sub la impulso de Claudine Sudre, la muzeo sin provizis per pedagogia servo kaj infana biblioteko.
Pro malfortaĵoj en la muzea konstruaĵo, la lokaloj estis fermitaj de 1997. En 1999, nova koncepto de konstruaĵo estis proponita. La ejo restos konstruata dum pluraj jaroj, kaj reorganiziĝos per pluraj lokoj ĉirkaŭ Tuluzo.
La nuna muzeo
Tiu projekto estis ellaborita de la arkitekto Jean-Paul Viguier.
Městečko
Městečko estas municipo en Ĉeĥio troviĝanta en distrikto Rakovník, en Mezbohemia regiono proksimume 11 km sudoriente de Rakovník kaj 1,5 km nordokcidente de Křivoklát. Vivas ĉi tie.
Progressiva
Progressiva estas planlingvo kreita de Mattia Suardi kiu uzas kromnomon Suhardian en 2003.
Alfabeto kaj prononco
La projekto uzas la latinan alfabeton sen diakritikoj. Malsame al Esperanto:
Morfologio
Ne estas finaĵo por substantivo. La pluralon oni faras per -s aŭ -es: castle/castles (kastelo/kasteloj); linx/linxes (linko/linkoj).
La adjektivo ne varias.
Derivataj adverboj finiĝas per -li.
Personaj pronomoj estas
La adjektivoj posesivoj estas mi (mia), tu (cia), ,su (lia, ŝia, ĝia, sia), nos (nia), vos (via), nan (ilia). Oni ne povas uzi ilin kiel pronomojn.
La infinitivon de l' verbo oni faras per la vorteto ta: ta happen (esperi). La baza formo de l' verbo estas la radiko, per la vorteto  'a oni formas la pasinton kaj per vorteton  'yo oni faras la futuron: ta ris/ yo ris/ yo'a ris/ yo'yo ris (ridi/ mi ridas/ mi ridis/ mi ridos).
Sintakso
La adjektivo ĉiam venas antaŭ substantivo. La adverbo venas ĉiam antaŭ la verbo.
Emmingen-Liptingen
Emmingen-Liptingen estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Tuttlingen, en la Regiono Nigra Arbaro-Baar-Heuberg kaj en la distriktaro Freiburg de la federacia lando Baden-Virtembergo. Fine de la komunumo havis  loĝantojn.
Zsuzsa Csarnóy
Zsuzsa Csarnóy [ĵuĵa ĉarnOi], laŭ hungarlingve kutima nomordo Csarnóy Zsuzsa estas hungara aktoro. Ŝia persona nomvarianto estis Zsuzsanna [ĵuĵana], ŝi estis la unua edzo de Károly Gesztesi.
Zsuzsa Csarnóy naskiĝis la  en Budapeŝto.
Biografio
Zsuzsa Csarnóy maturiĝis kun dancista diplomo en Ŝtata Baleta Instituto en 1982, poste ŝi ricevis dancistajn rolojn en Teatro Rock. Ŝi akiris aktoran diplomon en Altlernejo pri Teatro kaj Filmo en 1988. Ŝia ĉefinstruisto estis Károly Kazimir. Ŝiaj teatraj stacioj estis Teatro Thália (Budapeŝto) (1988-1990), Nacia Teatro (Miskolc) (1990-1992), Teatro Szigligeti (Szolnok) (1993-1998), Teatro József Attila (1998-2002), Teatro Petőfi (Veszprém) (2003-2005, 2006-2019). Ŝi ricevis premiojn en 2008 kaj 2010. Ŝi naskis filon en 1990.
Monaĥejo de Montehano
San Sebastián de Hano aŭ Sankta Sebastiano de Hano estas monaĥejo aŭ konvento aktuale okupita de Kapucenoj en la municipo Escalante (Kantabrio, Hispanio), ĉe la monto Hano kaj la marĉoj de Santoña en la insulo Montehano. Ĝi estas tre ofte nomata monaĥejo aŭ konvento de Montehano. Ĝi estis deklarita Nacia Monumento la 6an de Novembro 1981.
Ĝi estis fondita en 1441 pere de la patroneco de Beltrán Ladrón de Guevara, Senjoro de Escalante kaj Grafo de Zahalú, sur tio kiu iam estis ermitejo aŭ kapelo dediĉita al Nia Sinjorino de la Monto kaj estis dekomence loĝata de franciskanoj. Tiam ĝi estis sur insulo (nun duoninsuligita) kiu profitis je boato por trapasigi la golfon.
En 1597 tie oni entombigis la restaĵojn de Barbara Blomberg, patrino de Don Juan de Austria, iama amatino de la imperiestro Karolo la 5-a.
(82043) 2000 SN238
Malkovro
Ĝi estis malkovrita la far'de la teamo de la astronomia kampanjo Lincoln Near-Earth Asteroid Research (LINEAR) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
8539 Laban
8539 Laban estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la sveda astronomo Claes-Ingvar Lagerkvist elde la Observatorio La Silla en Ĉilio.
Nomo
Ĝi ricevis la nomon de Laban, fikcia kato en la porinfanaj libroj de Gösta Knutsson. Li vivas en la parko de la Astronomia Observatorio de Upasalo, kaj donis sian nomon al unu el la unuaj modernaj komputiloj de la Astronomia Observatorio.
16245 Katielu
16245 Katielu estas mezgranda, malhela asteroido de la asteroida zono proksima de la orbita resonanco 1:3 kun Marso.
Ĝi estis malkovrita la dum la kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Nomo
Ĝia nomo honoras Katie Lu, "Plej bonan en ŝia Kategorio", kaj kiu gajnis la unuan rangon en la Intel International Science and Engineering Fair de 2019 pro sia projekto pri terscienco kaj media scienco. Ŝi estis lernantino ĉe la Central High School de Springfield (Misurio, Usono).
La terakoto de Ŝahr-e Suĥteh
La terakoto de Ŝahr-e Suĥteh estas fakte ĉizita terakota taspeco apartenanta al Ŝahr-e Suĥteh, kiu havas celkonscian ripeton de kapro saltanta sur ĝi kaj montras movadon, kaj estas simila al la animacio de hodiaŭ.
Plejparto de la ceramikaĵo malkovrita el la bruligita urbo estas ornamita per grizaj aŭ ruĝaj motivoj el la naturo aŭ la tiamaj kredoj, sed, antaŭ kelkaj jaroj arkeologoj trovis argilan tason el 5.000-jara tombo, kaj ili rimarkis celkonsciajn motivojn sur ĝi, kaj kiam Ili kunmetis ilin kaj trovis kortuŝan bildon, kiu poste estis transformita en 20-sekundan filmon.
La gvidanto de la esplora teamo en Ŝahr-e Suĥteh klarigis pri tiu antikva animacio: "La movo de la kapro al la arbo kaj ĝia manĝado sur la folioj de la arboj estas ilustritaj en kvin movadoj. En ĉi tiuj bildoj, ne nur la kapro moviĝas al la arbo, sed ankaŭ ĝia saltado sur la folioj de la arboj estas klare vidataj." Memorante ĝin, animacio- kaj kinekspertoj ĉiam anstataŭigas la aserton de la unua animacio de la mondo kun la frazo de la plej malnovaj registritaj travivaĵoj en animado de la bildo.
[La] brulita urbo
Ŝahr-e Suĥteh (brulita urbo) aĝas 5 mil jarojn kaj estis malkovrita de angla turisto en 1947. Ĉi tiu antikva urbo situas sur la vojo de Zabol al Zahedan. Ŝahr-e Suĥteh estas konsiderita unu el la historiaj kaj antikvaj monumentoj de la Bronzepoko kaj la sama periodo kiel Jiroft-civilizacio en Sistan kaj Baluĉistano provinco en Irano.
9388 Takeno
9388 Takeno estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la japana astronomo Takao Kobayashi elde la Observatorio de Ooizumi en gubernio Gunma (Japanio).
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de Hyoichiro Takeno (1910–2000) kaj ties filo Setsuo Takeno, ambaŭ instruistoj ĉe la Universitato de Hiroŝimo. La unua estis teoria fizikisto kaj kontribuis multe pri la teorio pri la sfere simetria spactempo. La dua estis eksperimenta mineralogiisto kaj pruvis la rilatojn de stabileco de multaj sulfidaj mineraloj.
Antony
Antony (esperante: Antonio) estas mezgranda franca komunumo kaj pariza ĉirkaŭurbo, lokita en la departemento Hauts-de-Seine kaj en la Pariza Regiono. Ĝi estas unu el la subprefektejoj de la departemento.
Geografio
Antony estas suda ĉirkaŭurbo de Parizo. Ĝi situas en la natura regiono Hurepoix kaj estas trafluata de la rivero Bièvre, dekdu kilometrojn sude de la katedralo Dipatrino de Parizo.
Antony troviĝas je la limo inter tri departementoj : Essonne, Hauts-de-Seine kaj Val-de-Marne. La urbo entenas plurajn parkojn, inkluzive la parko de Sceaux kaj la parko Heller.
Historio
La deveno de Antony datiĝas verŝajne de la 3-a jarcento. La nomo "Antony" estas fakte latindevena : "Antonius" estis la nomo de gaŭla-romia bienulo.
Antony fariĝis unu el la ĉefaj dependaĵoj de la abatejo Saint-Germain-des-Prés ekde la 10-a jarcento. Ĉiuj loĝantoj de Antony estis tiam servuloj de tiu abatejo. Ili estis liberigitaj ekde 1248.
Antony restis pliparte agrikultura ĝis la 19-a jarcento. La apero de fervojoj grandege ŝanĝis la vivon en Antony, precipe post la efektivigo de la fervojo al Sceaux en 1854.
Partneraj urboj
Inter la partneraj urboj estas
Hamburgero
La hamburgero (ankaŭ konata kiel hakviandaĵo, burgero kaj hamburgaĵo - »viandbulko« signifus bulko el viando anstataŭe faruno) devene signifas formita hakviando. Signifis pri hakviando kiu estas plejparte viando kaj graso, kiu premiĝas (formiĝas kvarrande aŭ rondece) kaj kradrostiĝas aŭ fritiĝas. Fariĝas el la sama speco de hakviando ol aliaj hakviandaĵoj, ekzemple viandobuloj.
Tamen nuntempe la nomo ĉirkaŭmonde ankaŭ uziĝas al ne-viandaĵoj, ekzemple legomaĵoj, tofuaĵoj kaj fiŝaĵoj, kiu formiĝas kaj kuiriĝas samkiele ol la kutima speco. Ofte manĝiĝas per bulko de blanka faruno kaj sukero, sed multaj homoj manĝas per laktuka kovrilo anstataŭe, kaj la restaĵoj de antaŭtempa manĝo plejofte uziĝas senpane. La nomo taŭgas eĉ se nenia aliaĵoj ekzistas en la bulko, ekzemple tomatoj, ĉar vere nur signifas pri la formo de la viandaĵo. Angle, la nomo ankaŭ uziĝas al la restaĵoj de antaŭtempa manĝo eĉ se la viando aliformiĝas.
Lavans-lès-Dole
Demografio
fonto: Insee
Hamburgero
Plejofte la viando estas bovaĵa, ĉevalaĵa aŭ mikso kaj oni manĝas la viandon kun surmetaĵoj, ekzemple keĉapo (signifas: tomato, akvo kaj sukero), acida kremo, kaj mustardo. Ofte ankaŭ manĝiĝas kun terpomo'strioj (terpomfingroj).
Kiam oni diras »hamburgaĵo«, signifas oni pri la usona speco — viandaĵo kun blankfaruna bulko. La vorto »hakviandaĵo« plejofte bonsufiĉas anstataŭe, ĉar la ideo de la elpana kovraĵo ne gravas.
Nutroj el du vaste'ŝatataj hamburgaĵoj
Ĉi faktoj ne samas inter landoj.
Balázs Orbán
ORBÁN Balázs (balaĵ orban) barono: estis hungara historiisto, etnografo, verkisto, politikisto, membro korespondanta de Hungara Scienca Akademio (1887) naskita la 3-an de februaro 1830 en Lengyelfalva, Hungario kaj mortinta la 19-an de aprilo 1890 en Budapeŝto.
Kariero
Orbán lernis en la reformita kolegio de Székelyudvarhely, sed ne finis ĝin, ĉar vojaĝis kun siaj gepatroj en Konstantinopolon por ricevi la patran heredaĵon. Tiujn jarojn li uzis por ekkoni la landojn de la Mezoriento kaj Greklandon. Post la hungara revolucio de 1848 li elmigris en Londonon, insulon Jersey - kie li renkontiĝis kun Victor Hugo - kaj ekde 1855 en Konstantinopolon. En 1868 li loksidiĝis en Budapeŝto kaj ĝis sia morto li estis deputito en la parlamento kun sendependa programo. De la 60-aj jaroj li trairadis la Sikullandon. En sia ĉefverko li priskribas pli ol 500 urbojn kaj vilaĝojn, 80 fortikaĵruinojn ktp. Li faris ankaŭ fotojn, kiuj estis eldonitaj en 1993. Li estas entombita en Băile Seiche. Oni nomas lin "la plej granda sikulo".
Dénes Györgyi
Dénes Györgyi naskiĝis la  en Budapeŝto. Li mortis la en Balatonalmádi.
Biografio
Dénes Györgyi akiris diplomon en Reĝa Universitato József en 1908. Dum la studentaj jaroj li amikiĝis kun Károly Kós, ili ofte projektis kune en la estonteco. Ekde 1909 Györgyi ekinstruis en Industriarta Altlernejo, eĉ en 1943 li estis rektoro. Krom instruado li projektis diversajn konstruaĵojn, komence laŭ hungareca stilo, poste laŭ moderna stilo. En 1946 li pensiuliĝis, en 2010 li ricevis postmortan premion.
Hirundovosta abelmanĝulo
La Hirundovosta abelmanĝulo (Merops hirundineus) estas preskaŭpaserina birdo de la familio Meropedoj aŭ abelmanĝuloj. Ĝi reproduktiĝas en savanaj arbaroj de subsahara Afriko. Ĝi estas parte migranta, translokiĝante depende de pluvokvanto.
Araba poezio
La araba poezio (en araba: الِشعر العربي) estas la plej antikva ĝenro de la araba literaturo. Ĝi estas komponita kaj verkita en araba lingvo fare de verkistoj kaj arabaj kaj nearabaj.
Hirundovosta abelmanĝulo
Tiu ĉi specio, kiel ĉe aliaj abelmanĝuloj, estas bele kolora, svelta birdo. Ties koloroj kaj facile videbla forkoforma vosto faras tiun specion nekonfuzebla. Ĝi estas ĉefe verda kun flava gorĝo, blua mentonostrio kaj nigraj traokula strio kaj beko, kiel ĉe plej parto de abelmanĝuloj. Gix povas atingi longon de 20 ĝis 22 cm, inkludante la longajn forkoformajn verdajn aŭ bluajn vostoplumojn. Ambaŭ seksoj estas similaj.
Araba poezio
La plej fruaj montroj de poezio verkita en araba datas el la 6a jarcento, kvankam oni supozas, ke la parola poezio estis kultivata ekde multe antaŭe.
Hirundovosta abelmanĝulo
Tiu ĉi estas specio kiu preferas pli arbaran kamparon ol plej parto de abelmanĝuloj. Tiu bela kaj alloga birdo estas facile alproksimigebla. Kiel la nomo sugestas, abelmanxguloj manĝas ĉefe insektojn, ĉefe abelojn, vespojn kaj krabrojn, kiuj estas kaptitaj per atakoj el maferma gvatejo. La Hirundovosta abelmanĝulo preferas mielabelojn.
Araba poezio
Tiu poezio estis klasita en du grandaj tipoj, kun rimo kaj kun metriko, el kiuj estas pli antikva la unua ol la dua.
Hirundovosta abelmanĝulo
Tiuj abelmanĝuloj nestumas en tre etaj kolonioj en sablaj bordoj, aŭ similaj ebenaj grundoj. Ili elfosas relative longan tunelon, kie la ino demetas 2 al 4 sferecajn, blankajn ovojn. Tiuj birdoj manĝas kaj ripozas komunume.
Araba poezio
La poezio rima esprimiĝas tra dekkvin diversaj tipoj de metrikoj, kolektitaj kaj klarigitaj de Al-Farahidi en la verko konata kiel “علم العروض” (La scienco de Arood). Poste, al-Zamajshari, aldonis unu metrikon plie. Tiu metrikoj de la ritma poezio estas konataj en araba kiel “بحور” aŭ maroj. La mezurunuo de maroj estas konata kiel “تفعيلة” (Taf’eela), tiel ke ĉiu maro enhavas certan nombron de Taf’eela kiun la poeto devas zorgi en ĉiu verso (bajt) de la poemo. La proceduro por mezuro de poemo estas tre rigora. Foje, aldonante aŭ forigante konsonanton aŭ vokalon oni povas ŝanĝi la bajt de unu metriko al alia. Krome, en la rima poezio, ĉiu bajt devas fini per la sama ritmo (kafija) laŭlonge de la tuta poemo.
Hirundovosta abelmanĝulo
La agnoskitaj subspecioj estas jenaj:
Araba poezio
Dum la ekspansio de Islamo en Persio, la araba lingvo estis pliriĉigita grandmezure fare de la arablingvaj gramatikistoj kaj verksitoj de persa deveno. Ankaŭ la novaj konvertitoj influis en la poezio. La kvalito de la kompono en la araba poezio estis foje malbonigita speciale en epoko de la mamlukoj kaj poste. En la 20a jacento, kun Al-Nahda, okazis revivigo de la lingvo en la literaturo kaj de la poezio, partikulare en Egiptio kaj Sirio.
Perfekta potenco
En matematiko, perfekta potenco estas entjero kiu povas esti esprimita kiel povo de iu pozitiva entjero. n estas perfekta povo se ekzistas entjeroj m>1 kaj k>1 tiaj mk=n. En ĉi tiu okazo, n povas nomiĝi kiel perfekta k-a povo. Se k=2 aŭ k=3, tiam n estas perfekta kvadrato aŭ perfekta kubo, respektive.
Vico de perfekta potencoj povas esti generita per ripetado tra eblaj valoroj por m kaj k. La unuaj kelkaj perfektaj potencoj estas:
Laŭ Eŭlero, Goldbach montris (en nun perdita letero) ke sumo de 1/(p-1) super aro de perfekta potencoj p, malinkluzivante na 1 sed inkluzivante ripetadojn, konverĝas al 1:
Ĉi tio estas iam sciata kiel la teoremo de Goldbach-Eŭlero.
Serĉo de perfektaj potencoj
Kontroli ĉu donita natura nombro n estas perfekta potenco povas esti farita per multaj malsamaj manieroj, kun diversaj niveloj de komplikeco. Unu el la plej simplaj tiaj manieroj estas konsideri ĉiujn eblajn valorojn por k, supren ĝis ..
Ĉi tiu maniero povas esti simpligita per anstataŭa konsiderado de nur primaj valoroj de k. Ĉi tio estas ĉar se n=mk kaj k=ap kie p estas primo kaj a povas esti komponita, tiam n=mk=map=(ma)p. Pro ĉi tiu rezulto, la minimuma valoro de k devas esti nepre primo.
Troisvilles
Troisvilles estas franca komunumo lokita en la departemento Nord kaj en la regiono Nordo-Kaleza Markolo. Ĝi havis 782 loĝantojn laŭ censo plenumita en 1999.
Geografio
Troisvilles situas en la natura regiono Cambrésis, de kiu Cambrai estas la historia ĉefurbeto. Tiu regiono ĉefe konsistas el malaltaj ebenaĵoj kaj vastaj agroj. La areo ĉirkaŭ la urbeto Le Cateau-Cambrésis restas tamen sufiĉe proksima al Avesnois : ankoraŭ videblas verdaj paŝtaĵoj kaj heĝoj kaj ne la agroj de Cambrésis.
Troisvilles etendiĝas sur 8,42 km².
Historio
La nomo "Troisvilles" (esperante "Tri urboj") originas pro tio, ke la vilaĝo formiĝis per la kuniĝo de tri sinjorlandoj : Euvillers, Le Fayt kaj La Sotière.
Okaze de la municipa baloto de 2008 venkis en la vilaĝo S-ro Gérard Cagnon, kiu do fariĝis la loka urbestro.
Administrado
Troisvilles apartenas al la kantono de Le Cateau-Cambrésis, kies ĉefurbo estas Le Cateau-Cambrésis. Tiu kantono mem estas parto de la arondismento de Cambrai, unu el la 6 arondismentoj de la departemento Nord.
Hallau
Hallau (en Esperanto ankaŭ Halaŭo) estas komunumo en Kantono Ŝafhaŭzo, Svislando. Ĝi havis 2000 loĝantojn je la 31-a de decembro 2007.
Geografio
Hallau situas en Kletgau en oriento de Kantono Ŝafhaŭzo.
Najbaraj komunumoj
Najbaraj komunumoj de Hallau estas en okcidento Eggingen kaj en nordokcidento Eggingen (ambau en Germanio en Baden-Virtembergo), en nordoriento Oberhallau, en sudoriento Neunkirch, en sudo Wilchingen kaj en sudoriento nur en unu pinto Trasadingen.
Vidindaĵoj
En Hallau troviĝas la Ŝafhaŭza Vinkultivigmuzeo (germane ''Schaffhauser Weinbaumuseum). Sur jugo de la Monto de Hallau troviĝas la monta preĝejo Sankta-Maŭricio, kiu estis konstruita en la jaro 1491.
Trafiko
Hallau posedas stacidomon de la tiel nomita Hochrheinbahn de Deutsche Bahn inter Ŝafhaŭzo kaj Bazelo.
Historio
La unua dokumenta mencio de Hallau datiĝas el la jaro 1095 kiel Hallaugia superiori et inferiori [Halaŭo supra kaj malsupra]. Ĝis la jaro 1531 ĝi formis unu komunumon kune kun Oberhallau. Post la disiĝo ĝis 1934 la komunumo nomiĝis Unterhallau. Dum mezepoko la plej granda parto de la bienoj en Hallau apartenis al la Monaĥejo Allerheiligen en Ŝafhaŭzo.
5426 Sharp
5426 Sharp estas tre malgranda sed eksterordinare hela duopa asteroido de la interna asteroida zono, ano de la hungaria familio.
Malkovro
Ĝi estis malkovrita la de la usona astronomino Carolyn S. Shoemaker elde la Observatorio de la Monto Palomar, apud San-Diego (Kalifornio, Usono).
Nomo
Ĝia nomo honoras la usonan geologon Robert P. Sharp (1911–2004), emeritan profesoron en la Kalifornia Instituto de Teknologio. Li ludis gravan rolon en la interpretado de la surfacaj trajtoj de Marso elde bildoj senditaj de la unuaj kosmosondiloj.
Satelito
Ĝia satelito estis malkovrita la 29-an de decembro 2014 de B. D. Warner, V. Benishek kaj A. Ferrero per observoj de elde diversaj observatorioj, anoncita en junio 2015.
Tiu satelito havas diametro de almenaŭ 0,49 km, orbitan estimata je 4,4 km kaj  de 1,0092 ± 0,0008 tago (24,22 ± 0,02 horoj). Ankaŭ ĝia rotacia periodo estas 24,22 horoj: ĝi estas en ligita rotacio.
Městečko (apartigilo)
Městečko povas esti:
Smolov
Nomon Smolov havas pluraj setlejoj:
Villanueva de la Jara
Villanueva de la Jara [bijaNUEba de la ĤAra] (Nova urbo de la cisto) estas municipo de Hispanio, en la Provinco Kvenko, regiono de Kastilio-Manĉo.
Loĝantoj
La loĝanto nomiĝas jareños. La censita loĝantaro en 2016 estis de 2,269 loĝantoj kaj la denseco estas de 14,54 loĝ/km².
Situo
Villanueva de la Jara estas situanta en la orienta parto de Kastilio-Manĉo en la komarko aŭ distrikto Kvenka Manĉeto en la sudorienta parto de la Provinco Kvenko, je altitudo de 807 m; je 85 km el Kvenko, provinca ĉefurbo. La areo de ties teritorio estas de 156 km². La geografiaj koordinatoj estas 39°26′24″N 1°57′13″Ok.
Antikveco
La plej antikvaj restaĵoj konataj en Villanueva de la Jara estis trovitaj en la Cerro del Cuco (Monteto de la Kukolo). Tiuj restaĵoj datas el la Bronzepoko. Aktuale ili troviĝas eksponitaj en la provinca muzeo en Cuenca.
En la romia epoko, la loko estis sub la influo de la triangulo formita de la urboj Tarazona, Tresjuncos kaj Valeria. Post tio, la klopodo por la dominado de la teritorio ebligis la setladon ĉe la rivero Valdemembra almohadoj, moriskoj kaj poste kristanoj, reaulto de reloĝado kiu en tiu zono ekas meze de la 12a jarcento.
Mezepoko kaj moderna epoko
Post la araba dominado la reĝo de Kastilio, Alfonso la 8-a, rekonkeri la urbon Cuenca en 1178, kaj ankaŭ oni rekonkeris la vilaĝojn Alarcón kaj Iniesta en 1184, kaj oni establis la Foruon de Cuenca por favori la reloĝadon de tiu teritorio. Dum tiu epoko, loĝantoj de Alarcón veturis 4 leŭgojn sude kaj fondis la vilaĝon, dekomence kiel domaro dependa el Alarcón kaj regitad sub jurisdikcio de la Senjorlando de Villena kaj de la Reĝlando Kastilio.
La municipo posedas la titolon de Villa (urbeto) el la 8a de julio 1476, kaj akiris la sendependon disde Alarcón pro la helpo donita al la reĝino Izabela la 1-a dum la Milito de Kastilia Sukcedo, en kiu Diego López Pacheco, Markiso de Villena kaj senjoro de Alarcón, luktis favore de la alia kandidatino al la trono de Kastilio, nome Juana la Beltraneja. Dekomence ĝia municipa teritorio limis kun la teritorioj de Alarcón, Iniesta kaj Jorquera kaj integris vilaĝojn kiaj: Quintanar del Rey, Tarazona de la Mancha, Casasimarro, Villagarcía del LLano, Madrigueras aŭ Villalgordo de Júcar.
En la Milito de sukcedo la trupoj de la Arkiduko Karolo konkeris la urbon, rabadis kaj incendiis ĝin.
Villanueva de la Jara havis el la 19a jarcento signifan gravon ekzmeple pro la starigo de Colegio de Latinidad (unua altlernejo en la provinco Cuenca).
20a jarcento
Post la Hispana Enlanda Milito la loĝantaro ankoraŭ kreskiĝis ĝis pinto de ĉirkaŭ 3,600 sed post la 1950-aj jaroj falis el tiu pinto laŭ longe de la dua duono de la 20a jarcento al nur iom pli ol 2,000 loĝantoj en 2016, tio estis oni perdis pli ol 1,500 loĝantoj pro diversaj tialoj: nome bataloj, prizono, politika persekutado, malsato ktp., sed ĉefe pro politika forgeso de la areo. Meze de la 20a jarcento la loĝantaro de multaj vilaĝoj de la regiono atingis pinton, kaj ankaŭ ĉe Villanueva de la Jara, sed poste okazis elmigrado ĉefe al urboj kiaj Barcelono, Valencio aŭ Madrido, senloĝigo kaj maljuniĝo de la loĝantaro, kaj ankaŭ ĉe Villanueva de la Jara kie oni falis al la nunaj 2,000.
Ekde la Hispana transiro al la demokratio la urbestro estis foje dekstrulo foje maldekstrulo (PSOE) kaj nun Mercedes Herreras Fogarty de la dekstra partio PP.
Ekonomio
Agrikulturo kaj brutobredado tradicie. Servoj kaj loĝejoj.
Péter Mihály Földes
Péter Mihály Földes [mihAj foldeŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo Földes Péter Mihály, en Britio Peter Foldes estis hungardevena brita reĝisoro, scenaristo, pentristo. Lia patrino estis Jolán Földes. Li estis pioniro de la komputila animacia filmisto.
Péter Mihály Földes naskiĝis la  en Budapeŝto, li mortis la  en Parizo.
Biografio
Péter Mihály Földes devenis el juda familio. Li frekventis artan mezlernejon, paralele privatan pentristan lernejon. Li aĝis 13, kiam li ricevis premion en Eŭropo. Li studis en Reĝa Belarta Altlernejo ekde 1942, sed poste li ne rajtis havi diplomon pro la juda deveno. Lia plej grava instruisto estis István Szőnyi. Li povis ekspozicii nur antaŭ juda publiko. En 1946 li translokiĝis al Londono, kie li lernis arthistorion kaj pentradon en 2 altlernejoj. Post 2 jaroj li ekspoziciis. Spite la sukcesojn li komecis interesiĝi pri filmoj. En 1956 li vivis en Novjorko, poste en Parizo. Li pentradis ermite, fine li ekspoziciis en 1959, eĉ li revenis al filmoj. Li malkovris profiti la komputilon en filma produktado. Dum pentrado li profitis teknikon de desegnofilmoj, li uzis pentraĵojn en filmoj. Liaj travivaĵoj dum la nazia erao estis rekoneblaj en liaj verkoj. Li havis edzinon.
Hofstetten
Hofstetten estas nomo de la sekvantaj lokoj:
Antal Almási
Antal Almási [almAŝi], laŭ hungarlingve kutima nomordo Almási Antal estis hungara juĝisto, altlerneja instruisto. Lia origina familia nomo estis Apfel ĝis 1883.
Antal Apfel naskiĝis la en Galgóc (Hungara reĝlando, Aŭstrio-Hungario, nuntempa Hlohovec en Slovakio), li mortis la  en Budapeŝto.