cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Gango
Hidrologio
La hidrologia ciklo en la Ganga baseno estas regata de la sudokcidenta musono. Ĉirkaŭ 84% de la totala pluvokvanto okazas en la musono de junio ĝis septembro. Sekve, la akvofluo en Gango estas tre laŭsezona. La proporcio de averaĝa akvofluo el la seka sezono ĝis la musono estas ĉirkaŭ 1:6, mezurita en la Ponto Hardinge. Tiu forta laŭsezona variado okazigas multajn problemojn por la disvolvigo de la rimedoj kaj de tero kaj de akvo en la regiono. La laŭsezoneco de la akvofluo estas tiom akra ke ĝi povas okazigi kaj sekegon kaj inundojn. Bangladeŝo, partikulare, ofte suferas sekegon dum la seka sezono kaj regule suferas ekstremajn inundojn dum la musono.
En la Ganga Delto multaj grandaj riveroj kuniĝas, foje are kaj foje forkiĝe en komplika reto de rivereroj nome riverkanaloj. La du plej grandaj riveroj, nome Gango kaj Bramaputro, disiĝas en distribukanaloj, el kiuj la plej granda kuniĝas kun aliaj grandaj riveroj antaŭ kuniĝi ili mem en la Golfon de Bengalo. Sed tiu nuna kanalmodelo ne estis ĉiam same. Laŭlonge de la historio la riveroj en la Ganga Delto ofte ŝanĝis siajn vojojn, ofte ege modifante la reton de kanaloj.
Antaŭ la fino de la 12a jarcento la fluejo Bagirati-Huglo estis la ĉefa kanalo de Gango, kaj Padmo estis nur minora elflueja kanalo. La ĉefa fluo de la rivero atingis la maron ne tra la nuntempa Huglo sed tra la tiama Adi Ganga, nun sekigita. Inter la 12a kaj la 16a jarcentoj la kanaloj de Bagirati-Huglo kaj Padmo estis pli malpli de egala gravo. Post la 16a jarcento Padmo kreskiĝis ĝis iĝi la ĉefa kanalo de Gango. Oni supozas, ke la Bagirati-Huglo iom post iom pleniĝis el sedimento, kio okazigis, ke la ĉefa fluaĵo de Gango ŝanĝiĝis sudorienten kaj al Padmo. Fine de la 18a jarcento Padmo estis iĝinta la ĉefa fluejo de Gango. Unu rezulto de tiu ŝanĝo al Padmo estis ke Gango tian kuniĝis al Megno kaj Bramaputro antaŭ elflui en la Golfon de Bengalo. La nuntempa kunfluejo de Gango kaj Megno estis formita tre ĵuse, antaŭ nur ĉirkaŭ 150 jaroj.
Ankaŭ proksime de la fino de la 18a jarcento, la fluejo de la malsupra Bramaputro draste ŝanĝiĝis, grave modifante ĝian rilaton kun Gango. En 1787 estis granda inundo fare de la rivero Tista, kiu tiam estis alfluanto de la rivero Gango-Padmo. La inundo de 1787 okazigis, ke Tista suferis subitan ŝanĝon en la fluejo, moviĝis orienten kaj kuniĝis kun Bramaputro kio okazigis, ke Bramaputro ŝanĝis sian fluejon suden, elfosante novan kanalon. Tiu nova ĉefa kanalo de Bramaputro estas nomata Jamuno. Ĝi fluas suden kaj kuniĝas al Gango-Padmo. Pasintece, la ĉefa fluejo de Bramaputro estis pli oriente, pasanta tra la urbo Majmansing kaj kunigante al Megno. Nuntempe tiu kanalo estas malgranda alfluanto sed retenas la nomon Bramaputro, foje Malnova Bramaputro. La loko de la kunfluejo de Malnova Bramaputro kun Megno, ĉe la loĝloko Langalband, estas ankoraŭ konsiderata religia fare de Hinduistoj. Proksime al la kunfluejo estas grava fruhistoria (arkeologia) loko nome Vari-Bateŝvar.
Historio
Dum la fino de la Harapan-periodo, ĉirkaŭ 1900–1300 a.n.e., okazis la etendo de la Harapana setlejo orienten el la baseno de la rivero Induso ĝis la doab Gango-Jamuno, kvankam neniu trapasis la Gangon por setliĝi en sia orienta bordo. La disintegrado de la Harapana civilizacio, en la komenco de la 2-a jarmilo a.K., markas la punkton en kiu la centro de la Hindia civilizacio ŝanĝiĝis el la Indusa baseno al la Ganga baseno. Eble estis ligo inter la setlejo de la fino de la setlejo Harapan de la Ganga baseno kaj la arkeologia kulturo konata kiel "Tombejo H" kaj la Hindarja popolo de la Veda Civilizo.
Tiu rivero estas la plej longa kaj la plej religie adorata en Barato. Sed dum la komenco de la Veda periodo kaj en la Rigvedo, la riveroj Induso kaj Sarasvati ricevis pli da spirita gravo, ne Gango. Sed ankaŭ, gravas scii ke la lastaj tri Vedoj donis multe pli da gravo al Gango, montrante ŝanĝon en kulturaj kaj religiaj konsideroj pro la okazaĵoj de tiu epoko. La Ganga Ebenaĵo iĝis la centro de sinsekvaj povegaj ŝtatoj; ekde la Maŭrja imperio ĝis la Mogola Imperio.
La unua eŭropa vojaĝanto kiu menciis Gangon estis la greka sendito Megasteno (ĉirkaŭ 350–290 a.n.e.). Li faris tion kelkajn fojojn en sia verko "Indika": "Hindio denove posedas multajn riverojn kaj grandajn kaj navigeblajn, kiuj, havante siajn fontojn en la montaroj kiuj etendiĝas laŭlonge de la norda limo, trapasas la landan nivelon, kaj ne malmultaj el tiuj, post kuniĝi unu kun alia, falas en la rivero nomata Gango. Nune tiu rivero, kiu je sia fonto estas 30 stadiojn larĝa, fluas el nordo suden, kaj elfluas en la oceanon formante la orientan limon de la Gangaridaj, nome nacio kiu posedas vastan forton de la plej grandaj elefantoj." (Diodoro II.37).
En 1951 okzis disputo pri la komunhavo de la akvo de Gango inter Barato kaj la tiama Orienta Pakistano (nune Bangladeŝo), post Barato deklaris sian intencon konstrui la Akvobaraĵon de Farakka. La origina celo de la akvobaraĵo, kiu estis kompletigita en 1975, estis dissendi ĝis 1 100 m³ de akvo el Gango al la distribuejo Bagirati-Huglo por restaŭri navigeblon en la Haveno de Kolkato. Oni supozis, ke dum la plej akra seka sezono la Gango fluigus ĉirkaŭ 1400 ĝis 1600 m³, tiel lasante 280 ĝis 420 m³ por la tiam Orienta Pakistano. Orienta Pakistano objekciis kaj procesa disputo okazis. En 1996 estis subskribita 30-jara traktato kun Bangladeŝo. La enhavo de tiu interkonsento estas komplika, sed esence tiu establas, ke se Gango fluas en Farakka malpli ol 2 000 m³ tiam kaj Barato kaj Bangladeŝo ricevas po 50% el la akvo, kaj tiel ĉiu ricevas almenaŭ 1000 m³ por alterne dek-tagaj periodoj. Tamen, post nur unu jaro la fluo en Farakka falis al niveloj multe pli subaj al la historia averaĝo, kio malebligis la plenumon de la garantiita kunhavo de akvo. En marto 1997, la fluo de Gango en Bangladeŝo falis al sia plej malalta nivelo, nome 180 m³. La fluo de la seka sezono revenis al normalaj niveloj en la postaj jaroj, sed ĉiuokaze oni faris klopodojn por kontroli la problemon. Unu el tiuj planoj estis alia akvobaraĵo konstruota en Bangladeŝo nome en Pangŝa, okcidente de Dako. Tiu akvobaraĵo helpus Bangladeŝon pli bone utiligi sian parton de la akvoj de Gango.
Religia kaj kultura gravo
Laŭ la hinduismo, Gango estas sankta rivero, en kies akvoj banado purigas la homon el pekoj. Estas ankaŭ tre dezirate havi sian tombon en Gango. Oni taksas, ke Gango ĉiutage akceptas 400 mortintajn kaj kremaciitajn kadavrojn.
Irigacio
Gango kaj ĉiuj ties alfluantoj, speciale Jamuno, estis uzitaj por irigacio ekde antikvaj tempoj. Baraĵoj kaj kanaloj estis oftaj en la ganga ebenaĵo ekde la 4-a jarcento a.n.e. La baseno de Gango-Bramaputro-Megno havas grandan hidroelektran potencialon, de ĉirkaŭ 200 000 ĝis 250 000 megavatoj, preskaŭ duono el kiu povus esti facile kontrolita. Je 1999, Barato profitis ĉirkaŭ 12% el la hidroelektra potencialo de Gango kaj nur ĝuste 1% el la vasta potencialo de Bramaputro.
Ekonomio
La Ganga Baseno kun sia fekunda grundo ludas gravan rolon por la agrikulturaj ekonomioj de Barato kaj Bangladeŝo. Gango kaj ties alfluantoj havigas konstantan fonton de irigacio por tre ampleksa areo. Ĉefaj produktoj kultivataj en la areo estas rizo, sukerkano, lentoj, olesemoj, terpomoj, kaj tritiko. Laŭlonge de la bordoj de la rivero, la abundo de marĉoj kaj lagoj havigas riĉan kreskantan areon por produktoj kiel legomoj, kapsikoj, mustardo, sezamo, sukerkano kaj juto. Estas ankaŭ multaj fiŝkaptejoj laŭlonge de la rivero, kvankam tiu restas tre poluita. Ankaŭ la gravaj industriaj urboj Unnao kaj Kanpur, sur la riverbordoj en kiuj dominas tanindustrioj helpas la poluadon. Kanpur en Barato kaj Dako en Bangladeŝo estas la plej grandaj urboj ĉe Gango.
Turismo
Turismo estas alia rilata aktiveco. Tri urboj sanktaj por Hinduismo — nome Haridvaro, Prajag (Allahabad), kaj Varanasi— altiras milionojn da pilgrimantoj al siaj akvoj por baneti sin en Gango, kio estas supozita purigadeblo el pekoj kaj helpo atingi savadon. Ankaŭ la rapidejoj de Gango estas popularaj por riverflosado, kio altiras aventuremulojn en la someraj monatoj. Ankaŭ kelkaj urboj kiel Kanpur, Kolkato kaj Patna estis disvolvigintaj riverfrontajn promenejojn laŭlonge de la riverbordoj por allogi turistojn.
Ekologio
En la ebenaĵo ĉirkaŭ Gango, antaŭ malmultaj jarcentoj, nome ĝis la 16a kaj 17a jarcentoj, estis ankoraŭ oftaj grandaj mamuloj, sovaĝe kaj nature vivantaj, kiel elefantoj (Elephas maximus), rinoceroj (Rhinoceros unicornis), leonoj (Panthera leo leo), tigroj (Panthera tigris tigris), gaŭroj (Bos gaurus), barasingoj (Rucervus duvaucelii) lipursoj (Melursus ursinus) ktp. En la 21a jarcento estas kelkaj grandaj naturaj animaloj, ĉefe cervoj, aproj, sovaĝaj katoj kaj malgrandaj nombroj de la subspecio de Hindia lupo, de orŝakaloj, kaj de ruĝaj kaj Bengalaj vulpoj. Bengalaj tigroj survivas nur en la areo de Sundarbans de la Ganga Delto. La Sundarbanda nesalakva marĉa ekoregiono, tamen, estas preskaŭ malaperinta. Minacitaj mamuloj en la supra Ganga Ebenaĵo estas la tigro, la elefanto, la lipurso, kaj la kvarkorna antilopo (Tetracerus quadricornis).
Homa disvolvigo, ĉefe agrikulturo, anstataŭis preskaŭ ĉion el la origina natura vegetaĵaro de la Ganga baseno. Pli ol 95% de supra Ganga Ebenaĵo estis degradita aŭ konvertita al agrikulturo aŭ urbaj areoj. Nur unu granda areo de relative netuŝita habitato restas, ĉefe laŭlonge de la montetoj de Himalajo. Nuntempe, anstataŭis la naturan praarbaron preskaŭ ĉie urboj kaj kampoj. Estas tamen pluraj naciaj parkoj apud la rivero aŭ ĝiaj alfluantoj. La plej malnova (1936) estas la Nacia Parko Jim Corbett, en Utakarando. Krome estas la Nacia Parko Rajaji kaj la Nacia Parko Dudhŭa. Alia grava nacia parko, apud la riverfino, estas la Nacia Parko Sundarbans, kiu estas Monda heredaĵo de Unesko. Menciindas ĉi tie ankaŭ la Nacia Parko Keoladeo kaj la Nacia Parko Gangotri.
Multaj birdospecioj estas observata laŭlonge de la baseno, kiel la majnaoj, papagoj de la genro Psittacula, korvoj, milvoj, perdrikoj, kaj diversaj kokanseroj. Anasoj kaj galinagoj migras trans Himalajo dum vintro, kaj estas tiel altiritaj grandnombre al malsekejoj. Ne estas endemiaj birdoj en supro de la Ganga Ebenaĵo. La Hindia otido (Ardeotis nigriceps) kaj la sifeotido (Sypheotides indicus) estas konsiderataj minecataj tutmonde.
Akvaj bestoj
Multaj fiŝaj specioj vivas en Gango, kvankam ilia kvanto malgrandiĝas pro poluo kaj fiŝkaptado. Oni ĉirkaŭkalkulis je 350 fiŝospecioj tiuj kiuj vivas en la tuta Ganga baseno, inklude kelkajn endemiajn. En grava studo de 2007–2009 pri la fiŝoj de la Ganga baseno (inkludante kaj la riveron mem kaj ties alfluantojn, sed sen kalkuli la basenojn de Bramaputro kaj de Megno), totalo de 143 fiŝospecioj estis registritaj, inklude 10 neindiĝenajn enportitajn speciojn. La plej diversaj ordoj estas Ciprinoformaj (barbioj kaj aliaj), Siluroformaj (katfiŝoj) kaj Perkoformaj (perkoj), el kiuj ili enhavas ĉirkaŭ 50%, 23% kaj 14% respektive el la totalo de fiŝospecioj de la baseno.
Estas distingaj diferencoj inter la diferencaj sekcioj de la riverbaseno, sed Ciprinedoj estas la plej diversaj ĝenerale. En la supra parto (iom ĉe Utarakando) pli ol 50 specioj estis registritaj kaj nur Ciprinedoj jam konsistas el preskaŭ 80% el tiuj, sekvitaj de Balitoredoj (ĉirkaŭ 15.6%) kaj Sisoredoj (ĉirkaŭ 12.2%). Sekcioj de la Ganga baseno je altitudoj super 2 400-3 000 m super marnivelo estas ĝenerale sen fiŝoj. Tipaj genroj kiuj alproksimiĝas al tiu altitudo estas Schizothorax, Tor, Barilius, Nemacheilus kaj Glyptothorax. Ĉirkaŭ 100 specioj estis registritaj el la meza sekcio de la baseno (iom egale al sekcioj de Utar Pradeŝ kaj partoj de Biharo) kaj pli ol 55% el tiuj estas en la familio Ciprinedoj, sekvite de Sĥilbeedoj (ĉirkaŭ 10.6%) kaj Klupeedoj (ĉirkaŭ 8.6%). La plej malsupra sekcio (ion egale al la baseno en partoj de Biharo kaj en Okcidenta Bengalio) inkludas gravajn inundebenaĵojn kaj estas hejmo de preskaŭ 100 specioj. Ĉirkaŭ 46% el tiuj estas en la familio Ciprinedoj, sekvite de Sĥilbeedoj (ĉirkaŭ 11.4%) kaj de Bagredoj (ĉirkaŭ 9%). Inter la tuto, pluraj genroj de Ciprinedoj (Labeo, Barilius, Bangana ktp), la katfiŝo Clarias batrachus, la labirinta fiŝo Anabas cobojius, la osteoglosoforma Chitala chitala. Ankaŭ kelkaj ŝarkoj vivas en la malalta parto de Gango; Glyphis gangeticus estas en danĝero malaperi.
La Ganga baseno subtenas gravajn fiŝkaptejojn, sed tiuj malpliiĝis en la lastaj jardekoj. En la regiono de Allahabado en la meza sekcio de la baseno, kaptado de karpo falis el 424.91 tunoj en 1961–1968 ĝis 38.58 tunoj en 2001–2006, kaj kaptado de katfiŝo falis el 201.35 tunoj en 1961–1968 ĝis 40.56 tunoj en 2001–2006. En la regiono de Patnao en la malsupra sekcio de la baseno, kaptado de karpo falis el 383.2 tunoj al 118, kaj de katfiŝo el 373.8 tunoj ĝis 194.48. Kelkaj el la fiŝoj komune kaptitaj en la fiŝkaptejoj estas la katlo (Catla catla), la Tor putitora, la Tor tor, la rohuo (Labeo rohita), la katfiŝo Clarias batrachus, la pangazio (Pangasius pangasius), la bagaria katfiŝo (Bagarius), serpentokapulo (Channa), la notoptero (Notopterus notopterus) kaj la Chanos chanos.
Du specioj de krokodiluloj vivas en la rivero: la gavialo (Gavialis gangeticus) kaj la marĉa krokodilo (Crocodylus palustris).
En Gango vivas ankaŭ specio de delfenoj: nome Platanista gangetica.
Urboj
Gravaj urboj ĉe Gango estas Kanpur, Allahabado, Varanasio, Patnao kaj Dako. Kolkato estas ĉe Huglo, kiu estas branĉo de Gango. Ĉiuj el ili kontribuas al la poluado de la rivero, sed kontraste ankaŭ profitis el la religia karaktero kiun homoj atribuis dum jarcentoj al tiu. Tiel Gango estas grava akso por la vivo de la tuta mondoregiono.
Volvera
Volvera estas komunumo de Italio. Ĝi apartenas al la regiono Piemonto kaj al la provinco Torino, kiu ekde la 1-a de januaro 2015 havas la nomon metropola urbo Torino. Najbaraj komunumoj estas Rivalta di Torino, Orbassano, Piossasco, Cumiana, None kaj Airasca.
Morokodoj
La morokodoj estas etno en Sudano. Ili verŝajne estas pluraj mil homoj. La morokoda lingvo apartenas al la nilo-saharaj lingvoj.
Kromnomo
Kromnomo laŭ PIV estas kvazaŭ sinonimo de alnomo, kaŝnomo. Temas pri neoficiala nomo de unuopulo kiu uzas ĝin kiel pli facila, familiara, amika nomo. Ties uzado povas respondi al diversaj necesoj aŭ simple emoj. Se la celo de la neformala nomo estas esprimi specialan afekcion al la alparolato, temas pri karesnomo.
Historie, ankaŭ laŭ PIV, kromnomo estus la tria aŭ kvara nomo de Roma civitano, esprimanta origine personan distingon.
Karesnomoj
En Esperanto oni povas krei karesnomojn per la sufiksoj -ĉj- por viraj personoj kaj -nj- por inaj personoj. Antaŭ ĉi tiuj sufiksoj oni uzas mallongigitan formon de la nomo. Oni kutime konservas ĉirkaŭ 1 ĝis 5 literojn.
Ekzemploj:
Ĉu efektive uzatas neregule faritaj esperantaj karesnomoj?
Unuopaj homoj en la 2020-aj jaroj laŭdire ankaŭ proponas neoficialajn sufiksojn -pj- por neduumuloj kaj en proponoj de aparte seksneŭtrala lingvaĵo -j- por ĉiuj. Ankoraŭ mankas konkretaj ekzemploj kun vikipediaj artikoloj aŭ eksteraj referencoj pri konataj aplikoj de tiaj uzoj. Se iam ekaperos tiaj neregule faritaj esperantaj karesnomoj, povas esti preferinde rigardi tiajn vortojn kiel nekunmetitajn.
Retnomoj
Retnomo estas kaŝnomo, kiun oni uzas enrete. Kutime retnomoj estas uzataj je retforumoj, blogoj, babilejoj, ktp. La uzado de retnomoj helpas kuraĝigi partoprenon de malkuraĝuloj aŭ anonimuloj kaj malhelpas la identigon de la retuzantoj, kio povas esti el utila ĝis necesa.
En Vikipedio kelkaj uzantoj uzas retnomojn kiuj absolute kaŝas sian veran identecon dum aliaj metas sian propran nomon tute aŭ parte.
Tropikano
Tropikano (Tropicana) estas fama kuba kabaredo kreita en 1939, en Havano, en la regiono Marianao, pli specife en la municipo Playa. Estas konata kiel "paradizo sub la steloj", ĉar estis konstruita sen plafono ĉe arbara zono profitante la freŝon de la arboj kio distingas ĝin de la tradiciaj kabaredoj.
Dum la unua periodo de la respubliko ĝi estis karakterizita de la por-mona ludado, alkoholaj trinkaĵoj kaj la duonnudaj virinoj kaj tie ofte ĉeestis la politikistoj, mafiuloj, artistoj de Holivudo kaj usonaj maristoj.
Nutriĝis de la baleto, cirko, karnavalo, de la boleroj, de  ĉa-ĉa-ĉao por atingi sukcesan kaj kreivan artistan spektaklon kies famo trakuris la tutan mondon. En ĝiaj scenejoj aktoris nekalkuleblaj kubaj steluloj same kiel internaciaj. Ĝi estas nuancigita de la kuba afrikdevena folkloro, pro ĝia kolorumado, varieco de ritmoj, la beleco kaj simpatio de la dancistinoj kaj la kvalito de ĝiaj geartistoj.
Ties etoso inspiris, inter aliaj eroj de la havana "nokto", la romanon "Tres tristes tigres" (Tri tristaj tigroj) de la kuba verkisto Guillermo Cabrera Infante.
Unstrut-Hainich
Unstrut-Hainich estas komunumo en Germanio, kreita komence de la jaro 2019. Ĝi troviĝas en la samnoma distrikto Unstrut-Hainich de la federacia lando Turingio, kaj konsistas el la loĝlokoj Altengottern, Flarchheim, Großengottern, Heroldishausen, Mülverstedt und Weberstedt, kiuj antaŭe estis memstaraj komunumoj. Antaŭe, do ĝis la fino de 2018, la komunumoj kaj krome ankoraŭ la daŭre memstara komunumo Schönstedt kiu nun administriĝas en Unstrut-Hainich, konsistigis komunumaron ankaŭ nomatan Unstrut-Hainich. Fine de la komunumo havis  loĝantojn.
5038 Overbeek
5038 Overbeek estas marsrenkonta asteroido, malkovrita la de la sud-afrika astronomo Ernest Leonard Johnson, elde la Observatorio de la Unio en Johanesburgo.
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de la sud-afrika amatora astronomo Michiel Daniel Overbeek (1920–2001), fruktodona observinto de.
Reh
Reh staras por:
Reh estas la familia nomo de jenaj personoj:
Reh staras por jena entrepreno:
REH staras por:
REH kiel signo sur aŭtonumera ŝildo:
Saint-Gingolph VS
-
Saint-Gingolph estas komunumo en la distrikto Monthey en Kantono Valezo, Svislando. Ĝi havis 932 loĝantojn je la 31-a de decembro 2012.
Moravské Málkovice
Moravské Málkovice estas municipo en Ĉeĥio situanta en distrikto Vyškov en Sudmoravia regiono. Vivas ĉi tie.
Historio
La unua skribmencio pri la municipo devenas el la jaro 1307.
Londigny
Londigny - prononco laŭ sistemo IFA [] - estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Ĉarento (france Charente, prononco []), en la regiono Nova Akvitanio (Nouvelle-Aquitaine) kaj en la antaŭa regiono Puatuo-Ĉarentoj. Fine de en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². Administre la komunumo apartenas al la arondismento Confolens (prononco []) kaj al la kantono .
Saint-Gingolph VS
Geografio
Saint-Gingolph ĉe suda bordo de Lago Lemano kaj la deksta bordo de rivero Morge, kiu markas la francan-svisan landlimon. Aliflanke de la rivero situas la samnoma franca komunumo Saint-Gingolph (Haute-savoie), kun kiu ĝi antaŭ 1569 formis unu solan komunumon. La komunumo konsistas el la vilaĝoj Saint-Gingolph, Le Fenalet, La Clesette kaj Les Esserts.
La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 14,38 km², de kiuj 57,4% estas kovritaj de arbaro, 12,2% servas por agrikulturo kaj 4,6% por setlado.
Najbaraj komunumoj
La komunumo limas en okcidento al Saint-Gingolph (Haute-Savoie) (Francio), en nordo al la Lago Lemano, en oriento al Port-Valais, en sudo al Vouvry, kaj en sudokcidento al Novel (Francio).
Trafiko
Tra Saint-Gingolph pasas la kantona ĉefvojo n-ro 21, el kiu sur la franca flanko fariĝas la vojo d 1005 kaj kiu konektas Valezon kun Savojo. La plej proksima alveturejo al la svisa aŭtovojo A9 situas en distanco de 10 kilometrojn oriente en Villeneuve. Pere de la trajnlinio de Svisaj Federaciaj Fervojoj al Saint-Maurice la komunumo estas konektita al la publika transportreto. Ekzistas projekto longigi la trajnlinion al Francio.
Vidindaĵoj
En kasteleto de la 16-a jarcento estas muzeo pri tradicioj kaj barko de Lemano. Maketoj de ŝipoj, malnovaj objekoj kaj dokumentoj prezentas la historion pri la komerca ŝipveturado sur la lago inter la 15-a kaj la 20-a jarcentoj.
Historio
La unua dokumenta mencio de Collombey-Muraz datiĝas el la jaro 1153 kiel Sanctus Gengulfus. Saint-Gingolph dum mezepoko estis komunumo de la Grafolando Savojo. La komunumo estis konkerita en la jaro 1536 de valezanoj kaj bernanoj. En kontrakto de 1569 la rivero Morge estis difinita kiel limo inter Savojo kaj Valezo, kio kondukis al la divido de la komunumo, kiu divido definitive konfirmiĝis post la fondo de la Kantono Valezo en la jaro 1815.
Soma Tóth
TÓTH Soma [pr. to:t] estis hungara aktoro, dancisto, dancmajstro naskiĝinta en Megyaszó en 1830? kaj mortinta en Szilágysomlyó la 27-an de majo 1886.
Kariero
Soma Tóth inter 1843 kaj 1846 partoprenis en la turneoj de Veszter-speca dancgrupo. En la Nacia Teatro de Pest oni dungis lin kiel komikulo. En 1856 en Vieno li dancis la verbunkon de la opero Hunyadi László de Erkel, sed li revenis al Nemzeti Színház. Li komponis kvin partajn novan socidancon titolitan Palotás. En la sesdekaj-sepdekaj jaroj li laboris ĉefe kiel dancinstruisto en Arad, Miskolc, Kassa, Eger. Li gastrolis ankaŭ en ĉefurbo (Budai Népszínház, 1863; Nemzeti Színház, 1872).
NGC 4828
NGC 4828 (aliaj indikoj — MCG 5-31-17, ZWG 160.29, NPM1G +28.0249, DRCG 27-163, PGC 44176) estas galaksio en konstelacio Berenica Hararo.
São Francisco do Guaporé
São Francisco do Guaporé estas municipo en la brazila subŝtato Rondonio, kiu havis 16.035 loĝantojn en 2010. La muncipo havas sian nomon de la rivero Guaporé kaj situas iom norde, sed ne rekte borde de la rivero.
Malsuprasoraba lingvo
La malsuprasoraba lingvo (malsuprasorabe dolnoserbšćina, germ. Niedersorbisch, pol. dolnołużycki, ĉeĥ. dolní lužická srbština) estas okcidentslava lingvo, kiu estas parolata en Malsupra Luzacio, en la ĉirkaŭaĵo de la urbo Chóśebuz (Cottbus).
Fonetiko
La malsuprasoraba lingvo distingiĝas per kelkaj specifaj sonaj evoluoj kaj apartaĵoj, per kiuj ĝi diferencas de aliaj okcidentslavaj lingvoj.
Lingvaj monumentoj
La plej malnova granda lingva monumento de la malsuprasoraba lingvo estas manskriba traduko de la Nova Testamento fare de Mikławš Jakubica el la jaro 1548. La unua presita malsuprasoraba libro estas malsuprasorabaj kantaro kaj kateĥismo de Albin Moller el la jaro 1574. Pliaj gravaj lingvaj monumentoj estas "Enchirideon Vandalicum" de Handrij Tara (1610) kaj manskriba gramatiko de Jan Chojnan (1650).
Luigi Bisi
Luigi Bisi (Milano, 1814 – Milano, 1886) estis itala pentristo.
Biografio
Luigi naskiĝis en familio de artistoj. La patro de Luigi, kaj ankaŭ du patroflankaj onkloj Michele kaj Giuseppe estis pentristoj. Ankaŭ la edzino de Giuseppe, kaj onklino de Luigi, Ernesta, kaj ŝia filino, nome lia kuzino Fulvia Bisi estis same pentristinoj. La filo de Luigi, Emilio, iĝos skulptisto.
Luigi Bisi kompletigis sian trejnadon kiel disĉiplo de Francesco Durelli ĉe la Brera Akademio. Li partoprenis en la ekspozicioj ĉe Brera regule el 1831 al 1872 per tema repertorio de perspektivaj rigardoj al monumentaj internoj ripetitaj en gamo de variaĵoj, kio iĝis unu el ŝiaj specialaĵoj. En 1837 li establis sian postenon ĉe la arta etoso de Milano per akrio de la aprobo de kritikistoj, kiuj priskribis lin kiel heredanto de Giovanni Migliara, kaj estis nomumita kiel membro de la dekorarta komitato de la Brera Akademio. Agnoskita sendispute kiel fondinto de la skolo de perspektiva ĝenro, li instruis perspektivon ĉe la Brera Akademio aldone al sia laboro kiel artisto.
Li servis ankaŭ por variaj restaŭraj komitatoj por gravaj konstruaĵoj en Milano kaj partoprenis kiel arkitektura desegnisto en tuta gamo de konkurencoj por renovigo de la urbaj monumentoj kadre de la post-unuiga tendenco por urba revivado. Lia kariero venis al pinto per la ricevo de la prestiĝa premio de la Ordeno de la Krono de Italio (1872) kaj nomumado kiel prezidento de la Brera Akademio (1880). Inter liaj disĉiploj estis Leopoldo Burlando kaj Giovanni Pessina.
Canada Linio
Canada Linio (Canada Line) estas linio de aŭtomata metroo, situanta en Granda Vankuvero, Brita Kolumbio, Kanado. Malfermita la, temas pri la 3-a linio de la reto de , funkciigita fare de la firmao. Ĝi estas reprezentita en turkisa koloro sur la mapoj de la reto, por da reloj. Ĉefa linio ligas Vankuveron al dum  longa branĉo ligas stacion  al Internacia Flughaveno Vankuvero.
Johannes Ockeghem
Johannes Ockeghem [joHAnes oĤEĥem], laŭ aliaj skribmanieroj: Ockenhem, Ockengem kaj Ockenghem (* ĉirkaŭ inter 1410 kaj 1430 en Saint-Ghislain, Belgio, mortis la † 6-an de februaro 1497 en Tours, Francio) estis la plej eminenta komponisto kaj kantisto (krome ankaŭ kleriko) el la dua generacio de la nederlanda skolo. Ockeghem estas ofte konsiderata la plej grava komponisto inter Dufay kaj Josquin Des Prez.
Vivo
Pri la junaĝo de Ockeghem ĝis nun nenio estas konata. Ekde la 24-a de junio 1443 ĝis la 24-a de junio 1444 li kantis sub Johannes Pullois ĉe la Katedralo de Nia Sinjorino en Antverpeno. Tiutempe li estis nek sacerdoto nek subpastro kaj partoprenis nur neregule la prezentadojn. Ekde 1446 ĝis 1448 li estas dokumentebla en la kapelo de duko Karlo la 1-a de Burbono, kiu rezidis en Moulins.
Verŝajne la 1-an de oktobro 1451 Ockeghem iĝis kantisto ĉe la kortego de la franca reĝo Karlo la 7-a. La alta aprezado, kiun li ricevis de la reĝo, estas ekkonebla je la transdonado de la titolo de trezoristo de la preĝejo Saint-Martin de Tours. Ĉe tiu ĉi preĝejo centra por la muziko de la 15-a jarcento en Francio aktivis en la fruaj 1460-aj jaroj ekz. Antoine Busnois. Inter 1456 kaj 1459 Ockeghem ektenis sian novan postenon.
Kiam Ockeghem sin prezentis la 17-an de novembro 1459 antaŭ la kapitulo, tiu ĉi rifuzis instali lin en lian novan postenon. Ockeghem devis procesi antaŭ la tribunalo. Kiel trezoristo li ricevis imensajn enspezojn; li rajtis okupi sinjoran loĝejon kaj enkasigis impostojn. La domo de la miniaturpentristo Jean Fouquet troviĝis en lia posedaĵo. Kutime la prizorgado de lia ofico estis ligita al rezidodevo; de tiu tamen malligis lin Karlo la 7-a. Ockeghem do almenaŭ ekde majo 1461 staciis prefere je la reĝa kortego.
Sub reĝo Ludoviko la 11-a en aŭgusto 1463 Ockeghem iĝis kanoniko ĉe la katedralo Nia Sinjorino en Parizo. Ĉar li tie ĉi ne povis plenumi sian rezidodevon, la 22-an de aŭgusto 1470 li interŝanĝis tiun ĉi kanonikecon kun alia ĉe Saint-Benoit en Parizo. Ĉ. 1466 alvenis plua benefico. La pagendajn kotizojn pagis por li Johannes Pullois en Romo. Por ebligi al Ockeghem la akceptado de tiu ĉi prebendo, la reĝo petis la papon pri krompermeso.
Ockeghem ankaŭ utilis al Ludoviko la 11-a kiel diplomatiisto. En 1462 la vojaĝoj gvidis lin al Cambrai kaj Bourges. Ekde la 20-a de februaro ĝis la 5-a de marto li estis gasto de Guillaume Dufay en Cambrai, kie li verŝajne estis ordinita. Ekde la 28-a de decembro 1466 ĝis la 20-a de februaro 1467 li denove restis en Bourges, en oktobro 1468 en Cambrai. Kulmino de lia diplomatia kariero estis vojaĝo al Hispanio, entreprenita januare 1470.
Ankaŭ sub Karlo la 8-a Ockeghem plue posedis siajn oficojn. La 8-an de aŭgusto 1484 li estis en Damme, la 15-an de aŭgusto 1484 en Bruĝo, kie li estis honorita per bankedo. La 17-an de marto 1487 li testamentis sian havaĵon al la kapitulo de Saint-Martin.
Ockeghem estis kiel homo kaj kiel muzikisto samgrade ŝatata kiel elstara. Onidire li neniam malaltigis sin rilate al potenculoj kaj neniam arogantis kontraŭ homoj de pli malalta rango. Homa boneco estus por li neceso, li disdonus ankoraŭ dumvive sian tutan havaĵon al la malriĉuloj. Lia eksteraĵo devas esti impona kaj impresa.
Johannes Tinctoris dediĉis sian traktaĵon „De natura et proprietate tonorum“, skribitan ĉirkaŭ 1476, al Ockeghem kaj Antoine Busnois kiel la gvidaj komponistoj siatempaj. Ĉ. 1481 Tinctoris priskribis Ockeghem kiel la plej elstara el ĉiuj basistoj, kiujn li konas. Jean Molinet verkis la deploraĵon ‘Nymphes des bois’, kiun muzikigis Josquin Desprez. Erasmo poetis epitafon pri Ockeghem (‘Ergone conticuit’), kiun muzikigis Johannes Lupi.
Verkoj
Jenaj verkoj de Ockeghem estas konservitaj:
Vottignasco
Vottignasco estas komunumo de Italio. Ĝi apartenas al la regiono Piemonto kaj al la provinco Cuneo. Fine de en la komunumo vivis. Najbaraj komunumoj estas Savigliano kaj Villafalletto.
Fatiha Menouer
Fatiha Menouer Dahmani estas esperantistino en Alĝerio. Ŝi estas respondeca pri kontaktoj per Esperanto en Mostaganem. Ŝi kontakteblas per Fejsbuko.
Károly Gspann (1900-1948)
Károly GSPANN estis rumania hungara kuracisto. Li naskiĝis en Apahida la 10-an de decembro 1900 kaj mortis la 9-an de marto 1948 en Kluĵo. Li estis la filo de kuracisto Károly Gspann.
Biografio
Károly Gspann diplomitiĝis en Ĝenovo (1931). Li estis kuracisto de Reformita Eklezio de Kluĵo (1933-40). Li publikigis artikolojn pri sano, poemojn kaj ŝercaĵojn (Véndiákok Lapja, Erdélyi Magyar Unitárius Naptár).
Luigi Ricci
Luigi Ricci (8a de julio 1805 - 31a de decembro 1859), estis itala komponisto, ĉefe de operoj. Li estis la plej aĝa frato de Federico Ricci, kun kiu li kunlaboris por kelkaj verkoj. Li estis ankaŭ dirigento.
Uloža
Uloža [uloĵa], (hungare Kőperény [kOperEnj], germane Köpern) estas vilaĝo kaj municipo en Slovakio.
Situo
Uloža situas laŭ traira flankovojo. Levoča troviĝas je 5 km.
Historio
La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1280 en formo "Olusa". En 1603 oni komputis tie 8, en 1870 68 domojn. En 1660 incendio okazis. En 1880 423 vilaĝanoj loĝis en 83 domoj. Ĝis 1899 la oficiala hungara loknomo estis Ulozsa, poste ĝi ricevis hungaran nomon pro la hungariga politiko. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Kőperény 394 homoj, (plejparte slovakoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Szepes (reĝa departemento), al distrikto de Levoča, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 vivis en Uloža 190 homoj, (188 slovakoj).
Jun Yanagisawa
Jun Yanagisawa (柳澤 隼, n. ) estas japana futbalisto.
Li futbalis ĉe Kashiwa Reysol kaj Sagan Tosu.
Brazila araŭkario
La Brazila araŭkario (Araucaria angustifolia), estas specio de la konifera genro araŭkario. Oni trovas ĝin en partoj de Brazilo, Argentino kaj Paragvajo. Kvankam pluraj naciaj lingvoj nomas ĝin "pino", ĝi ne apartenas al tiu ĉi genro.
Priskribo
Ĝi estas ĉiamverda arbo kiu altas 40 m kaj havas trunkodiametron de 1 m. La folioj estas dikaj, tenacaj kaj skvamecaj, triangulaj, longas 3–6 cm, kaj larĝas 5–10 mm ĉe la bazo. Ili havas razil-akrajn randojn kaj pinton. La folioj postvivas dum 10 ĝis 15 jaroj, kaj kovras plimulton de la arbo escepte de la trunko kaj de la pli maljunaj branĉoj. Kutime ĝi estas dioika, kun masklaj kaj femalaj strobiloj sur apartaj arboj. La masklaj strobiloj estas oblongaj, unue ili longas 6 cm, poste longiĝas ĝis 10–18 cm kaj larĝiĝas ĝis 15–25 mm dum la polenado. Kiel ĉiuj koniferoj ĝi uzas ventan polenadon. La femalaj strobiloj, kiuj maturiĝas aŭtune ĉirkaŭ 18 monatojn post polenado, estas sferaj, grandaj, diametre larĝas 18–25 cm, kaj entenas ĉirkaŭ 100–150 semojn. La strobiloj disfalas je matureco por liberigi la proksimume 5 cm longajn nuksecajn semojn, kiuj tiam estas disvastigitaj de bestoj, nome de lazura garolo (Cyanocorax caeruleus).
Disvastiĝo
Kovrante originan areon de 233 000 km², tiu neotropisa specio estas hejma en suda Brazilo (kelkfoje trovata je alt-altitudaj areoj de suda Minas-Ĝerajso, suda Rio-de-Ĵanejrio kaj en la oriento kaj sudo de San-Paŭlo, sed pli tipe en la subŝtatoj de Paranao, Sankta Katarino, Suda Rio-Grando, laŭ studaĵo farita de la brazila sciencisto Maack, la origina natura arealo reprezentis 36,67% de Paranao (73 088 km²), 60,13% de Sankta Katarino (57 332 km²), 21,6% de San-Paŭlo (5 3613 km²) kaj 17,38% de Suda Rio-Grando (48 968 km²) ; ĝi estas trovebla ankaŭ en la nordoriento de la argentinaj provincoj Misiones kaj Corrientes kaj loke en Paragvajo (departemento Alto Paraná), vegetante sur malaltaj montaroj je altitudoj de 500–1 800 metroj.
Ĝi estas tre parenca al ĉilia araŭkario el la pli fora sudokcidento de Sudameriko, diferencante plej okulfrape pri la pli mallarĝaj folioj.
Ĝi preferas bone drenitajn, iomete acidajn grundojn sed ĝi toleras iu ajn grundotipon kondiĉe ke la drenado bonas. Ĝi postulas subtropikan klimaton kun abunda pluvo, tolerante okazajn frostojn inter ĉirkaŭ −5 °C ĝis -20 °C. Ĝi estas populara ĝardena arbo en subtropikaj regionoj, plantita por sia nekutima aspekto de la dikaj, 'reptiliaj' branĉoj kun tre simetria aranĝo.
La semoj, similaj al grandaj pinsemoj, estas manĝeblaj, kaj estas grandskale rikoltitaj en suda Brazilo ( Paranao ), Sankta Katarino kaj Suda Ria-Grando, kutimo speciale grava por la eta populacio de indiĝenaj popoloj. La semoj, nomitaj pinhão [piˈɲɐ̃w̃] estas popularaj kiel vintra manĝeto. La urbo de Laĵes, en Sankta Katarino, havas popularan pinhão fojro, dum kiu oni konsumas varman vinon kaj bolitajn araŭkario-semojn.
En Brazilo, 3 400 tunoj da semoj jare estas kolektitaj. Tiu, kombinita kun la grandskale arbarekspluatado, serioze minacas la regeneradon de la specio. La semoj tre gravas por la indiĝenaj bestioj. Pluraj mamuloj kaj birdoj manĝas pinhão, kaj tiuj ĉi ludas gravan ekologian rolon en la Araŭkariaj humidaj arbaroj, unu el la ekoregionoj de la Atlantikaj arbaroj.
Katedralo de Palencio
La Katedralo de Sankta Antonino troviĝas en Palencio, Hispanio, en la aŭtonoma regiono Kastilio-Leono. Ĝi estas ĉefe el gotika arkitekturo, kun postaj aldonoj (renesanca, baroka kaj platereska). En Hispanio oni populare nomas ĝin kiel "la Bella Desconocida" (la Nekonata Belulino) pro la manko de famo kaj elstareco en la lando, malgraŭ tio ke ĝi estas el pura gotika stilo kaj interne plena de belaj altvaloraj artverkaĵoj. Kun pli ol 130 metroj longe, ĝi aperis kiel unu el la plej grandaj katedraloj de Hispanio.
Barney Oldfield
Berna Eli "Barney" Oldfield (29a de Januaro 1878 – 4a de Oktobro 1946) estis usona pionira kuristo per aŭtomobiloj "kies nomo estis sinonima kun rapido en la unua du jardekoj de la 20a jarcento". Li ekkuris en 1902 kaj pluis ĝis sia retiriĝo en 1918. Li estis la unua homo kiu ŝoforis aŭton je 60 mejlojn por horo (96 km/h).
Johannes Kramer
Johannes Kramer estas la nomo de jenaj personoj:
Vidu ankaŭ:
3465 Trevero
3465 Trevero estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la belga astronomo Henri Debehogne elde la Observatorio La Silla, en Ĉilio.
Nomo
Ĝia nomo aludas al la kelta etno de la Treveroj, loĝintoj de la "Gallia Belgica" sur la teritorio de la nuna Luksemburgo.
Lajos Dávid
Lajos Dávid
Oberentzen
(jen francigite, origine germane kaj alemane Oberenzen, prononco ) estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Haut-Rhin, en la historia kultura regiono Alzaco kaj la nuna administra regiono Grand Est ("Granda Oriento"), kaj administre apartenas al la arondismento Thann-Guebwiller/Gebweiler. Fine de en la komunumo vivis.
Schwendi
Schwendi estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Biberach kaj en la distriktaro Tübingen de la federacia lando Baden-Virtembergo. Fine de la komunumo havis  loĝantojn.
Zimone
Zimone estas komunumo de Italio.
Jurij Tarnavskij
En 1944 kun la familio elmigris al Germanio, poste - al Usono. Studis elektronikan inĝenieradon, ĝis 1992 laboris por kompanio IBM, okupiĝis pri maŝina tradukado el la rusa en la anglan. En 1982 doktoriĝis en la Universitato de Novjorko pri semantiko.
Ekverkis ukraine, poste (en 1960-aj) transiris al la angla, denove revenis al la ukraina. Aŭtoro de multaj poemoj, dramoj, kelkaj proz-libroj. Tradukis anglen verkojn de la ukraina klasika literaturo.
Alain Erlande-Brandenburg
Alain Erlande-Brandenburg (naskiĝinta la 2-an de aŭgusto 1937 en Luxeuil, mortis la 6-a de junio 2020) estis franca arthistoriisto, kiu okupiĝas pri la arto de gotiko kaj romaniko.
De 1974 ĝis 2005 li estis studodirektoro de la altlernejo (EPHE). Li ankaŭ instruis kiel profesoro mezepokan arĥitekturon ĉe la lernejo de Chaillot kaj muzeosciencon ĉe la lernejo de la Luvro. De 1991 ĝis 2000 li estis profesoro pri arĥeologio kaj arthistorio de la mezepoko. De 1994 ĝis 1998 li estis direktoro de la franca nacia arĥivo.
Sepekov
Sepekov estas kampurbo en Ĉeĥio kun. Ĝi situas en Sudbohemia regiono, distrikto Písek.
Historio
Loĝigita ĝi estas jam ekde bronzepoko, la unua skriba mencio pri ĝi devenas el la jaro 1243.
La ĉefa memorindaĵo de la vilaĝo estas Baroka preĝejo de Virgulino Maria el 1733.
Partoj de kampurbo
Municipo Sepekov konsistas el tri partoj sur tri katastraj teritorioj:
Katedralo de Burgoso
La Katedralo de Burgoso estas la tria katedralo de Hispanio laŭ grando, post la katedraloj de Sevilo kaj Toledo, Ĝi nomiĝas katedralo de Sankta Maria de Burgoso, ĝi estas elstara gotika konstruaĵo el franca kaj germana stilo sed kun propra hispana ornamarto. La multnombraj artverkaĵoj kiuj troviĝas en la interno konvertas ĝin en grandioza muzeo de la eŭropa gotika skulptarto. Ĝi troviĝas en la urbo Burgoso de la aŭtonoma regiono Kastilio-Leono.
Masakro de Columbine
Masakro de Columbine [kalumbajn'] estas la masakro ĉe la gimnazio Columbine proksime de Littleton, Kolorado, Usono. Du studentoj, Dylan Klebold kaj Eric Harris pafmortigis unu instruiston kaj 12 studentojn. Poste ili sinmortigis. La masakro okazis je la 20-a de aprilo 1999, la 110-a naskiĝtago de Adolf Hitler. El la 12 studentoj, 8 estis konataj kiel kristanoj.
La mortigitoj (kaj iliaj aĝoj):
Arkibaldo
Arkibaldo estas bildrolulo kreita de Leo Ortolani por la universo de Rat-Man. Li estas la lojala (kaj avida) majordomo de Rat-Man (aŭ, pli bone, de lia alia mem milionula Deboro La Roko), kaj la sola kiu konas lian kaŝitan identecon.
Personeco
Temas pri parodio de la tipa majordomo je la servo de superherooj (Leo Ortolani inspiriĝis al tiu de Batman).
Malantaŭ lia obeemeco kaŝiĝas homo kiu ne perdas okazon por primoki la mastron. Li tamen eltenas paciencege la neelteneblan mastron, danke ankaŭ al jaroj da meditado en monaĥejo en Tibeto.
Longré
estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Ĉarento (france Charente, prononco []), en la regiono Nova Akvitanio (Nouvelle-Aquitaine) kaj en la antaŭa regiono Puatuo-Ĉarentoj. Fine de en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². Administre la komunumo apartenas al la arondismento Confolens (prononco []) kaj al la kantono .
NGC 4829
NGC 4829 (aliaj indikoj — NPM1G -13.0404, PGC 44299) estas galaksio en konstelacio Virgo.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Andor Járosi
Kariero
Járosi Andor studis teologion en Eperjes kaj Kolozsvár, poste en Marburg. De 1920 li estis evangelia pastro de hungaroj en Kluĵo, de 1931 teologia privatprofesoro. Li estis konstanta kunlaboranto de revuo Pásztortűz, de 1939 redakcikomitatano.
24977 Tongzhan
24977 Tongzhan estas asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la en la kadro de la astronomia kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de Tong Zhan, kiu gajnis la duan rangon en la Intel International Science and Engineering Fair de 2008 pro sia projekto en teamo pri medicino kaj sciencoj de la sano. Li estis lernanto ĉe la William Mason High School en Mason (Ohio, Usono).
Mark Zuckerberg
Mark Elliot Zuckerberg (naskiĝis la 14-an de majo 1984 en White Plains, Nov-Jorkio) estas usona komputikisto kaj entreprenisto, la ĉefa kreinto de interkona retejo Facebook, nun ties ĝenerala direktoro; Persono de la jaro de semajnrevuo Time en 2010.
Antonius Margaritha
Antonius MARGARITHA (1492-1542) estis judo konvertiĝinta al la kristanismo. Li publikigis kontraŭ-judan verkon "La tuta juda fido", kiu grave influis kontraŭ-judajn skribaĵojn en la frua moderna epoko. Dank'al tiu verko, kiun Lutero legis, la reformisto akiris ĉiujn siajn konceptojn pri judismo. Jacob Margolioth, avo de Margaritha, estis rabeno en Nurenbergo kaj poste Ratisbono. Antono konvertiĝis en 1522, kaj estis baptita en Wasserburg, kaj pli malfrue fariĝis luterano. Li estis arestita kaj poste estis forpelita el Aŭgsburgo, surbaze de la plendoj faritaj de la juda komunumo kaj kun la apogo de Karlo la 5-a (1500-1558). Margaritha estis profesoro pri la hebrea en Aŭgsburgo, Meissen, Zell kaj Lepsiko kaj ekde 1537 ĝis sia morto en la Universitato de Vieno. Li publikigis la Psalmaron kaj la Evangelion laŭ Mateo 1:1 ĝis 3:6, en la hebrea, en Lepsiko, en 1533.
Li faris publikan debaton kun Josel von Rosheim (1480-1554) antaŭ Karlo la 5-a kaj ties kortego en Aŭgsburgo. La disputo finiĝis kun decida venko favore al Josel, kiu estis guberniestro de ĉiuj judoj en Germanio, kaj rezultis en la forpelo de Margaritha de la regna urbo. Malgraŭ tiu leĝa decido, lia verko estis represita plurfoje kaj citiĝis de antisemitoj dum la jarcentoj. Marteno Lutero (1483-1546) legis la verkon, en 1539, antaŭ ol publikigi sian traktaĵon "Pri la judoj kaj iliaj mensogoj", en 1543. La libro de Margaritha estis represita en 1705 kaj menciita en la Synagoga Judaica de Johannes Buxtorf (1564-1629).
Vidu ankaŭ
<Gallery> Victor_von_Carben_carving.jpg| Victor von Carben (1422-1515) Johann Fabri Epitaph Porträtrelief.jpg| Johann Fabri (1478-1541) Martin_Luther,_1529.jpg| Marteno Lutero (1483-1546) Bernhard Ziegler.jpg| Bernhard Ziegler (1496-1552) Bernhard Ziegler.jpg| Bernhard Ziegler (1496-1552) Titian_-_Portrait_of_Charles_V_Seated_-_WGA22964.jpg| Karlo la 5-a (1500-1558) Paul_Weidner_achtunddreissig_Jahre.jpg| Paulus Weidner (1525-1585) Johannes_Buxtorf.gif| Johannes Buxtorf (1564-1629) Frans Hals 107 WGA version.jpg| Johannes Hoornbeek (1617-1666) Johann_Christoph_Wagenseil.png| Johann C. Wagenseil (1633-1705) Christian Reineccius (1668-1752).png| Christian Reineccius (1668-1752) V12p548001_Johann_Christoph_Wolf.jpg| Johann Christoph Wolf (1683-1739) Brockhaus_and_Efron_Jewish_Encyclopedia_e15_468-0.jpg| Julius Fürst (1805-1873) AbrahamGeiger.png| Abraham Geiger (1810-1874) Steinschneider_portrait.jpg| Moritz Steinschneider (1816-1907) Heinrich Graetz| Heinrich Graetz (1817-1891) </Gallery>
Moldova Veche
Loĝantaro
En 1910 ĝi havis 2 151 loĝantojn (serb); en 1992 11 793 (rumanoj, 3% hungaroj).
Historio
Ĝis 1919 apartenis al Hungario, (Krassó-Szörény vármegye).
Werner von Fichte
Werner VON FICHTE (naskiĝinta en la 4-a de majo 1896 en Kassel, mortinta en la 20-a de junio 1955 en München) estis regiona gvidanto de Sturmabteilung, polica prezidento kaj verkisto.
Vivo
La pranepo de Johann Gottlieb Fichte pasigis la jarojn 1907-1914 ene de kadeta korpuso en Karlsruhe, Bensberg kaj Groß-Lichterfelde.
En 1928 li membriĝis al NSDAP. Ene de SA li fariĝis en 1929 adjutanto de Kurt von Ulrich, membro de la SA-komandejo uesta. De 1930-32 li estis SA-grupgvidanto.
Fino de la kariero
De 1933-34 li deĵoris kiel policprezidento en Erfurto. Dum la okazoj de la Röhm-puĉo li estis malliberigita kaj restis en julio kaj aŭgusto de 1934 en la koncentrejo de Lichtenburg proksime al Prettin. En julio de 1934 li forpelitis el SA laŭ ordono de Hitlero mem kaj devis demisii kiel prezidento de la erfurta polickomandejo. Poste li vivis intertempe ankaŭ en Koblenz kaj verkadis.
Émile Mâle
Émile Mâle (naskiĝinta la 2-an de junio 1862 en Commentry, departemento Allier; mortinta la 6-an de oktobro 1954 en Fontaine-Chaalis, departemento Oise) estis franca arthistoriisto.
-425
En la jaro 425 antaŭ Kristo okazis, interalie:
Romas Kalanta
Romas KALANTA (naskiĝis la 22-an de februaro 1953 en Alytus, mortis la 14-an de majo 1972 en Kaŭno) estas nacia heroo de Litovio. Proteste kontraŭ la okupado de sia lando fare de Sovetunio publike sinbruliĝis antaŭ la Urba Teatro en Kaŭno.
Ĝis hodiaŭ oni ne scias, kiu iniciatis kaj organizis la proteston. Verŝajne grupo de studentoj lotumis tiun, kiu sinbruliĝos. La protesto, rapide laŭtigita Okcidente, kaŭzis malpacon en Kaŭno kaj emociigis sociojn de baltaj landoj. La 18-an kaj 19-an de majo 1972, dum enteriga ceremonio, ekscitita homamaso iris la urbocentron. Sangaj bataletoj kun milico komenciĝis. Oni arestis pli ol 500 personojn. La regopovoj devis kaŝe plenumi la ceremonion. Kalanta ne hazarde elektis lokon de sinbruliĝo – antaŭ la Muzika Teatro, kie en 1940 komunistoj proklamis aliĝon de Litovio al Sovetunio.
Kantono Remich
La kantono Remich laŭ areo estas la dua plej malgranda el la dek du kantonoj de la Grandduklando Luksemburgio. Ĝi situas en la pleja sudoriento de la lando kaj limas norde je la kantono Grevenmacher, oriente je la federaciaj landoj Rejnlando-Palatinato kaj Sarlando de Germanio, sude je la francia regiono Loreno kaj okcidente je la kantonoj Esch-sur-Alzette kaj Luksemburgo.
Administra divido
La kantono Remich ampleksas ok komunumojn (nombroj de loĝantoj laŭ la stato de ).
Distrikto Aue-Schwarzenberg
La distrikto Aue-Schwarzenberg (germane Landkreis Aue-Schwarzenberg) estis parto de la Respubliko Saksio, kiu estas federacia lando de Germanio. La distrikto ekzistis ĝis la 31-a de julio 2008. La 1-an de aŭgusto 2008 la iamaj distriktoj Annaberg, Aue-Schwarzenberg, Meza Ercmontaro kaj Stollberg kunfandiĝis al la nova distrikto Ercmontaro (Erzgebirgskreis).
La urbo Aue estas la administra centro de la distrikto. Sur ties areo de 528,24 km² fine de la jaro 2003 loĝis 134.291 homoj; do meznombre 258 sur unu kvadrata kilometro. En tuta Saksio la koncerna nombro tiutempe estis 238, en Germanio 231. En la sekva skema mapo la Distrikto Aue-Schwarzenberg estas signita per 2. Najbaraj distriktoj estis norde Zwickauer Land kaj Stollberg, oriente Annaberg, okcidente Vogtland. En la sudo limis la ĉeĥa distrikto Karlovy Vary.
Danilo Gomes
Danilo Gomes (n. ) estas brazila futbalisto. Li ludis kiel mezkampulo.
Li futbalis ĉe FC Tokyo en Japanio, por Vitória, Portuguesa, Bahia, Internacional, Bragantino, Fluminense de Feira, São José, Treze, Paulista, Red Bull Brasil, Guaratinguetá, Mirassol, Salgueiro kaj Galícia de Brazilo kaj Atlas, Cruz Azul kaj León de Meksiko.
Károly Gspann (1865-1938)
Károly GSPANN estis hungara, rumania hungara kuracisto. Li naskiĝis en Bágyon la 1-an de novembro 1865 kaj mortis la 12-an de novembro 1938 en Kluĵo. Li estis la patro de kuracisto Károly Gspann.
Biografio
Károly Gspann diplomitiĝis en la Universitato de Koloĵvaro (1898). Li estis asistanto en kliniko de Purjesz Zsigmond, poste kuracisto en Apahida, de 1912 en Koloĵvaro. Post la unua mondmilito li faris privatpraktikon. Li publikigis medicinkonsilajn artikolojn en Erdélyi Magyar Unitárius Naptár, kelkajn novelojn kaj poemojn en la gazetoj Aranyosvidék kaj Független Újság.
Zubiena
Zubiena estas komunumo de Italio.
29244 Van Damme
29244 Van Damme estas asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la de la belga astronomo Eric Walter Elst elde la Observatorio La Silla en Ĉilio.
Nomo
Ĝia nomo honoras Jozef Van Damme, kiu naskiĝis en 1912 en la bela vilaĝo Kaprijke (Orienta Flandrio) nemalproksime de la riverbuŝo de Skeldo. Instruisto en Gento, li disvolvis grandan sentemon por historio kaj fariĝis eminentulo pri la skribaĵoj de la franca kaj brita klerismo.
-485
En la jaro 485 antaŭ Kristo okazis, interalie:
Varmokapacito
La varmokapacito estas la proporcio inter la akceptita varmo de iu materialo kaj la temperaturŝanĝiĝo.
La tuta varmokapacito de objekto estas priskribita per la mezurunuo je ĵulo/grado, aŭ kalorio/grado (1 kalorio = 4,1868 ĵulo), sed dependas de la maso, kaj de la volumeno de la objekto. Kontraŭe, la specifa varma kapacito estas fizika propraĵo de ia aparta materialo, kiu rilatas al ĝia varmokapacito por unuo da maso, aŭ unuo da volumeno, aŭ por unu molo (gram-molekula maso). La specifa aŭ masa varmokapacito de akvo estas  1 kalorio/°C  por gramo.