cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Los Navalmorales
Historio
Ĝis 1835 Los Navalmorales estis du sendependaj vilaĝoj, nome Navalmoral de Pusa kaj Navalmoral de Toledo, nomataj tiel ĉar ili apartenis, respektive, al jurisdikcioj de la senjorlando de Valdepusa kaj de la urbo de Toledo. Ambaŭ municipoj troviĝis separataj fizike de la rojo de El Lugar aŭ de La Fuente, nomata aktuale samnome kun la vilaĝo. La 23an de septembro de 1833 oni kunigis ambaŭ municipojn por decidi sian unuigon, post kio ili interkonsentis unuanime peti tion al Fernando la 7-a. La morto de la reĝo dum tiuj tagoj prokrastis du jarojn la akcepton.
Meze de la 20a jarcento la populacio atingis ĝis pli da 5,000 loĝantojn, sed poste okazis elmigrado, senloĝigo kaj maljuniĝo de la populacio, kiu duoniĝis al malpli da 3,000.
Kangrilbirdo
Tiu malgranda paserina birdo troviĝas en kanejoj kaj junkejoj kutime kun arbustoj. La ino demetas 3-6 ovojn en nesto en kareksoj. Tiu specio estas rara reproduktanto nur en suda Anglio, kie ĝi preferas vastajn kareksejojn kiajn tiuj de Grove Ferry, Kent, RSPB Ham Wall, Somerset, kaj Hickling Broad, Norfolk.
Tiu estas mezgranda silviedo. La plenkreskulo havas nestrian grizbrunan dorson, blankecajn al tre helajn grizbrunajn subajn partojn (sen strioj kio distingas ĝin el la pli malgranda Rivera grilbirdo) kun pli koloraj ruĝecbrunecaj flankoj kaj samkolora subvosto, kiu estas ankaŭa distingilo el la Rivera grilbirdo. Estas hela superokula strio kaj sube ne tiom markata bruneca traokula strio. Ambaŭ seksoj estas identaj, kiel ĉe plej parto de lokusteloj, sed junuloj estas pli falvecaj sube. Kiel plej parto de silviedoj, ankaŭ tiu estas insektovora.
Tiu ne estas tro kaŝema specio, sed povas esti malfacile videbla en la kareksejoj escepte foje dum kantado.
La kanto estas monotona mekanika insekteca bobenado, ofte dum krespusko. Ĝi estas simila al la kanto de la Makula grilbirdo, sed ĝi estas pli rapida kaj profunda. Ties kanto ege similas al tiu de la Rosela grilo.
Tiun birdon priskribis unuafoje por la scienco la itala ornitologo Paolo Savi.
Ĉefverkoj de la ĉeĥa literaturo
Latinlingva
10-a jarcento. Fuit in provincia Bohemorum (Estis en la Bohema provinco) legendo pri sankta Ludmila.
10-a jarcento. Crescente fide christiana (Kiam kreskis la kredo kristana) legendo pri sankta Venceslao.
10-a jarcento. Vita et passio sancti Venceslai et sanctae Ludmilae aviae eius (Vivo kaj martirigo de sankta Venceslao kaj de lia avino sankta Ludmila) KRISTIAN (nekonata monaĥo)
1039 Decreta Bracislai (Dekretoj de Bretislavo) Břetislav la 1-a (bohema princo)
11-a jarcento/12-a jarcento Versus de passione sancti Adalberti (Versoj pri martireco de sankta Adalberto)
12-a jarcento. Chronica Boemorum (Kroniko Bohema) Kosmas (1045-1125), daŭrigis ĝin anonima monaĥo de la klostro apud la rivero Sázava
1126-1142 KANONIKO DE VYŠEHRAD priskribis eventojn de tiu tempo
13-a jarcento. Oriente iam sole. (Kiam la suno estis eliranta) legendo pri sankta Venceslao
13-a jarcento. Diffundente sole iustitae radios (Kiam la suno de justeco radiis) legendo pri sankta Venceslao
13-a jarcento. Vita minor - legendo pri sankta Prokopo
1346 Vita Caroli (Vivo de Karolo) propra biografio de imperiestro Karolo la 4-a (1316-1378) - esperantigita.
1374 Abortivus (Abortaĵo) Jan Milíč z Kroměříže ( 1374) predikoj
1413 De ecclesia (Pri eklezio) Jan Hus (1371-1415)
1413 De ortographia Bohemica (Pri la ĉeha ortografio) Jan Hus (1371-1415)
1638  Didactica magna (Granda didaktiko) Jan Amos Komenský (1592-1670)
1644 De rerum humanarum emendatione consultatio catholica (Ĝenerala konsultiĝo pri la rebonigo de la homaj aferoj) Jan Amos Komenský (1592-1670) (kvina parto Panglottia traktas pri artefaritaj lingvoj)
17-a jarcento. Dissertatio apologetica pro lingua slavonica, precipue Bohemica (Diskuto por apologii la slavan lingvon, precipe la boheman) Bohuslav Balbín (1621-1688)
18-a jarcento. Monumenta historica Bohemiae nusquam antehac edita (Historiaj dokumentoj de Bohemio neniam antaŭe eldonitaj) Gelasius Dobner (1719-1790)
1822  Institutiones linguae Slavicae dialecti veteris (Fundamentoj de la slava lingvo) Josef Dobrovský (1753-1829)
Ĉeĥlingva
916 Pochvala svatému Cyrilu (Laŭdo de sankta Cirilo) Kliment Velický (916)
916 '''Pochvalné slovo na počest sv. Cyrila a Metoděje' (Laŭda vorto omaĝe al sanktaj Cirilo kaj Metodo'') 	Kliment Velický (916)
10-a jarcento Vorto pri malkovro de relikvoj de sankta Klimento
10-a jarcento Unuaj slavlingvaj legendoj pri sankta Venceslao kaj pri sankta Ludmila
10-a jarcento Hospodine, pomiluj ni ( Eternulo, amu nin - kanto)
14-a jarcento. Spor duše s tělem (Disputo de la animo kun la korpo)
14-a jarcento Legenda o Jidášovi (Legendo pri Judaso)
14-a jarcento ''' Legendy o sv. Jiří' (Legendoj pri sankta Georgo'')
14-a jarcento Legendy o deseti tisících rytířů (Legendoj pri dek mil kavaliroj)
14-a jarcento  Alexandreida (Aleksandreido)
1310-1314 Kroniko de t.n. Dalimil (Kronika tak řečeného Dalimila)
14-a jarcento '''Život sv. Kateřiny' (Vivo de sankta Katarina'')
14-a jarcento ''' Legenda o sv. Prokopu' (Legendo pri sankta Prokopo'')
14-a jarcento  Mastičkář (Ungventisto)
1376   Knížky šestery o obecných věcech křesťanských (Ses libroj pri ĝeneralaj aferoj kristanaj) Tomáš Štítný ze Štítného (1333-140?)
14-a jarcento Podkoní a žák (Stalisto kaj studento)
14-a jarcento Závišova píseň (Kanto de Zaviŝ)
1402   Nová rada (Nova konsilantaro) Smil Flaška z Pardubic ( 1402)
1412  Výklad Viery, Desatera a Páteře (Ekspliko de Kredo, Dekalogo kaj Spino) Jan Hus (1371-1415)
1412  Práva česká zemská (Rajtoj bohemaj landaj) Ondřej z Dubé ( 1413)
1413  Knížky o svatokupectví (Libro pri simonio) Jan Hus (1371-1415)
1413 Postila (Postila) Jan Hus (1371-1415)
15-a jarcento. Hádání Prahy s Kutnou Horou (Disputo de Prago kun Kutná Hora) Vavřinec z Březové (1370-1437)
1464  Cestopis panoše Jaroslava (Vojaĝo de paĝio Jaroslav)
1467  Deník o jízdě a putování pana Lva z Rožmitálu a z Blatné z Čech až na konec světa (Taglibro pri rajdo kaj migrado de sinjoro Lev de Rožmitál kaj de Blatná el Bohemio ĝis la mondofino) Václav Šašek z Bířkova
1541  Kronika česká (Kroniko ĉeĥa) Václav Hájek z Libočan ( 1553)
1579-1594  Bible kralická (Biblio de Kralice)
1600(?) Příhody (Eventoj) Václav Vratislav z Mitrovic (1576-1635)
1623  Labyrint světa a ráj srdce (Labirinto de la mondo kaj paradizo de la koro) Jan Amos Komenský (1592-1670)
MODERNA ĈEĤA LITERATURO
1817  Rukopis královédvorský Manuskripto de Dvůr Králové
1818 Rukopis zelenohorský Manuskripto de Zelená Hora
1820 Divotvorný klobouk (Magia ĉapelo) Václav  Kliment Klicpera (1792-1852)
1821  Hadrián z Římsů (Hadriano el Řimsy) Václav Kliment Klicpera (1792-1852)
1824  Slávy dcera (La filino de Slavo) Ján Kollár (1793-1852)
1829  Ohlas písní ruských (Resono de la kantoj rusaj) František Ladislav Čelakovský (1799-1825)
1835  Cikáni (Ciganoj) Karel Hynek Mácha (1810-1836)
1836 Máj (Majo) Karel Hynek Mácha (1810-1836)
1839 Ohlas písní českých (Resonoj de la kantoj ĉeĥaj) František Ladislav Čelakovský (1799-1825)
1847 Strakonický dudák (Sakfajfisto de Strakonice) Josef Kajetán Tyl (1808-1856)
1848  Kutnohorští havíři (Ministoj de Kutná Hora) Josef Kajetán Tyl (1808-1856)
1849  Krvavé křtiny aneb Dahomíra a její synové (Sanga baptofesto aŭ Drahomíra kaj ŝiaj filoj) Josef Kajetán Tyl (1808-1856)
1853 Kytice (Bukedo) Karel Jaromír Erben (1811-1870)
1854 Král Lávra (Reĝo Lavra) Karel Havlíček Borovský (1821-1856)
1855 Babička (Avinjo) Božena Němcová (1820-1862)
1856  Křest svatého Vladmíra (Bapto de caro Vladimir) Karel Havlíček Borovský (1821-1856)
1856 Divá Bára (Sovaĝa Bara) Božena Němcová (1820-1862)
1857 V zámku a v podzámčí (En la kastelo kaj subkastelejo) Božena Němcová (1820-1862)
1858 Večerní písně (Vesperaj kantoj) Vítězslav Hálek (1835-1874)
1868 Kříž u potoka (Kruco ĉe rivereto) Karolína Světlá (1830-1899)
1873 Svatý Xaverius (Sankta Ksaverio) Jakub Arbes (1840-1914)
1875 Za raních červánků (Dum matenruĝoj) Alois Vojtěch Šmilovský (1837-1883)
1876 Broučci (Lampiroj) Jan Karafiát (1846-1929)
1877 Newtonův mozek (La cerbo de Newton) Jakub Arbes (1840-1914)
1878 Povídky malostranské (Rakontoj de Malgranda Kvartalo) Jan Neruda (1834-1891)
1878 Filosofská historie (Filozofa historieto) Alois Jirásek (1851-1930)
1883 Balady a romance (Baladoj kaj romancoj) Jan Neruda (1834-1891)
1885 Selské balady (Kampulaj baladoj) Jaroslav Vrchlický (1853-1912)
1887-1890 Mezi proudy (Inter fluoj) Alois Jirásek (1851-1930)
1887 Zlatý máj (Ora majo) Josef Václav Sládek (1845-1912)
1887  Naši furianti (Niaj gaskonoj) Ladislav Stroupežnický (1850-1892)
1888-1906 F. L. Věk (F.L.Vjek) Alois Jirásek (1851-1930)
1888 Jan Maria Plojhar (Johano Mario Plojhar) Julius Zeyer (1841-1901)
1888 Pravý výlet pana Broučka do Měsíce (La vera ekskurso de sinjoro Skarabeto en la Lunon) Svatopluk Čech (1846-1908)
1889 Nova epokfara ekskurso de sinjoro Skarabeto, ĉifoje en la 15-an jarcenton (Nový epochální výlet pana Broučka, tentokrát do 15. stol.) Svatopluk Čech (1846-1908)
1889 Gazdina roba (Konkubino de la mastro) Gabriela Preissová (1862-1946)
1890 Její pastorkyňa (Ŝia zorgatino) Gabriela Preissová (1862-1946)
1894 Staré pověsti české (Malnovaj ĉeĥaj mitoj) Alois Jirásek (1851-1930)
1894 Zde by měly kvést růže (Ĉi tie devus flori rozoj) Josef Svatopluk Machar (1864-1942)
1894 Maryša (Mariŝa) Alois Mrštík (1861-1925), Vilém Mrštík (1863-1912)
Usona Sekretario de la Internaĵo
La Usona Sekretario de la Internaĵo ( United States Secretary of the Interior) estas membro de la usona "Kabineto" kiu estras la Departmenton de la Internaĵo kaj administras enlandajn aferojn. La unua Sekretario de la Internaĵo estis Thomas Ewing el Ohio. Li oficis 1849-1850 sub prezidentoj Zachary Taylor kaj Millard Fillmore.
Ĉefverkoj de la ĉeĥa literaturo
MODERNA ĈEĤA LITERATURO
1896 Radúz a Mahulena (Raduz kaj Mahulena) Julius Zeyer (1841-1901)
1898-1930 Naši (La niaj) Josef Holeček (1853-1929)
1899 Slezské písně (Sileziaj kantoj) Petr Bezruč (1867-1958)
1899-1908 Bratrstvo (Frataro) Alois Jirásek (1851-1930)
Skribilo
homoj faris kaj uzis multspecajn skribilojn:
Ĉefverkoj de la ĉeĥa literaturo
MODERNA ĈEĤA LITERATURO
1900 Jiří Šmatlán (Georgo Šmatlán) Teréza Nováková (1853-1912)
1900  V temných vírech (En obskuraj kirloj'') Antal Stašek (1843-1931)
Skribilo
sur malmolaj surfacoj naturaj (ŝtono, eburo, osto) aŭ artaj (metalo, vitro, plasto, ekrano) oni ankaŭ skribas:
Ĉefverkoj de la ĉeĥa literaturo
MODERNA ĈEĤA LITERATURO
1901 Ruce (La manoj) Otokar Březina (1868-1929)
1905 Lucerna (Lanterno) Alois Jirásek (1851-1930)
Skribilo
vidu ankaŭ Josef Laszlo Biro
Ĉefverkoj de la ĉeĥa literaturo
MODERNA ĈEĤA LITERATURO
1906 Mistr Kampanus (Magistro Campanus) Zikmund Winter (1846-1912)
1908 Jan Cimbura (Johano Cimbura) Jindřich Šimon Baar (1869-1925)
1908 Kašpar Lén mstitel (Gasparo Lén venĝanto) Karel Matěj Čapek Chod (1860-1927)
1910 Stříbrný vítr (Arĝenta vento) Fráňa Šrámek (1877-1952)
1913-1915 Temno (Tenebro) Alois Jirásek (1851-1930)
1914 Kniha lesů, vod a strání (Libro de arbaroj, akvoj kaj deklivoj) Stanislav Kostka Neumann (1875-1947)
1915 Krysař (Ratkaptisto) Viktor Dyk (1877-1931)
1917 Antonín Vondrejc (Antonio Vondrejc) Karel Matěj Čapek Chod (1860-1927)
1918 Měsíce (Monatoj) Karel Toman (1877-1946)
1918 Lovci mamutů (Ĉasantoj de mamutoj) Eduard Štorch (1878-1956)
1918 Turbína (Turbino) Karel Matěj Čapek Chod (1860-1927)
1920  Liška Bystrouška (Vulpino Ruzulino) Rudolf Těsnohlídek (1882-1928)
1921 RUR (RUR) Karel Čapek (1890-1938)
1921 Rybářská knížka (Fiŝista libro) Jiří Mahen (1882-1939)
1922 Klapzubova jedenáctka (Futbala dekunuo de Klapzuba) Eduard Bass (1888-1946)
1922 Co mi liška vyprávěla (Kion vulpino rakontis al mi) Jiří Mahen (1882-1939)
1922 Ze života hmyzu (El vivo de insektoj) Karel Čapek (1890-1938), Josef Čapek (1887-1945)
1922 Věc Makropulos (Afero Makropulos) Karel Čapek (1890-1938)
1923 Osudy dobrého vojáka Švejka (Aventuroj de bona soldato Ŝvejk) Jaroslav Hašek (1883-1923)
1925 Pole orná a válečná (Kampoj plugaj kaj militaj) Vladislav Vančura (1891-1942)
1925 Husa na provázku (Ŝnurligita ansero) Jiří Mahen (1882-1939)
1927 O ševci Matoušovi a jeho přátelích (Pri ŝuisto Mateo kaj liaj amikoj) Antal Stašek (1843-1931)
1928 Utrpení knížete Sternenhocha (Suferoj de princo Sternenhoĥ) Ladislav Klíma (1878-1928)
1928 Edison (Edisono) Vítězslav Nezval (1900-1958)
1929 Povídky z jedné kapsy, Povídky z druhé kapsy (Rakontoj el unu poŝo, Rakontoj el la dua poŝo) Karel Čapek (1890-1938)
1929 Povídání o pejskovi a kočičce (Rakontado pri hundeto kaj katineto) Josef Čapek (1887-1945)
1929 Bloudění (Blind-vagado) Jaroslav Durych (1886-1962)
1929 Obrácení Ferdyše Pištory (Konvertiĝo de Ferdiŝ Piŝtora) František Langer (1888-1965)
1930 Stín kapradiny (Ombro de filiko) Josef Čapek (1887-1945)
1931 Kubula a Kuba Kubikula (Kubula kaj Kuba Kubikula) Vladislav Vančura (1891-1942)
1931 Markéta Lazarová (Margareta Lazarová) Vladislav Vančura (1891-1942)
1931 Muži v ofsajdu (Viroj eksterlude) Karel Poláček (1892-1944)
1931 Golem (Golemo) Jiří Voskovec (1905-1981), Jan Werich (1905-1980)
1932 Devatero pohádek (Naŭ fabeloj) Karel Čapek (1890-1938)
1933 Hordubal (Hordubal) Karel Čapek (1890-1938)
1933 Osel a stín (Azeno kaj ombro) Jiří Voskovec (1905-1981), Jan Werich (1905-1980)
1933 Nikola Šuhaj loupežník (Rabisto Nikola Ŝuhaj) Ivan Olbracht (1882-1952)
1933 Edudant a Francimor (Edudanto kaj Francimoro) Karel Poláček (1892-1944)
1933 Poplach v Kovářské uličce (Tumulto en la Forĝista strato) Václav Řezáč (1901-1956)
1934 Konec starých časů (Fino de malnovaj tempoj) Vladislav Vančura (1891-1942)
1934 Kat a blázen (Ekzekutisto kaj frenezulo) Jiří Voskovec (1905-1981), Jan Werich (1905-1980)
1935 Siréna (Sireno) Marie Majerová (1882-1967)
1935 Sarajevský atentát (Atenco en Sarajevo) Karel Nový (1890-1980)
1935 Císař chudých (Imperiestro de malriĉuloj) Antonín Trýb (1884-1960)
1936 Anička Skřítek a Slaměný Hubert (Koboldino Anjo kaj Pajla Huberto) Vítězslav Nezval (1900-1958)
1936 Válka s Mloky (Milito kontraŭ Salamandroj) Karel Čapek (1890-1938)
1936 Don Pablo, Don Pedro a Věra Lukášová (Don Pablo, Don Pedro kaj Věra Lukášová) Božena Benešová (1873-1936)
1936 Ferda Mravenec (Formiko Ferdo) Ondřej Sekora (1899-1967)
1937 Těžká Barbora (Peza Barbara) Jiří Voskovec (1905-1981), Jan Werich (1905-1980)
1937 Bílá nemoc (Blanka malsano) Karel Čapek (1890-1938)
1937 Lidé na křížovatce (Homoj ĉe krucvojo) Marie Pujmanová (1893-1958)
1938 Matka (Patrino) Karel Čapek (1890-1938)
1938 Vlčí jáma (Lupa kavo) Jarmila Glazarová (1901-1977)
1938-1942 Rožmberská trilogie (Trilogio pri Rozenbergoj) Jiří Mařánek (1891-1959)
1939 Obrazy z dějin národa českého (Bildoj el la historio de la ĉeĥa nacio) Vladislav Vančura (1891-1942)
1939 Největší z Pierotů (La plej eminenta el Pierotoj) František Kožík (1909-1997)
1940 Manon Lescaut (Manon Lescaut) Vítězslav Nezval (1900-1958)
1941 Cirkus Humberto (Cirko Humberto) Eduard Bass (1888-1946)
1942 Kámen a bolest (Ŝtono kaj doloro) Karel Schulz (1899-1943)
1943 Reportáž psaná na oprátce (Riporto skribita en pendumila maŝo) Julius Fučík (1903-1943)
1944 Petrolejové lampy (Petrolaj lampoj) Jaroslav Havlíček (1896-1943)
1944 Don Juan (Donjuano) Josef Toman (1899-1977)
1946 Bylo nás pět (Ni estis kvin) Karel Poláček (1892-1944)
1946 Němá barikáda (Muta barikado) Jan Drda (1915-1970)
1946 Palečkův úsměv a pláč (Rideto kaj ploro de bufono Paleĉek) František Kubka (1894-1969)
1947 Dobyvatel (Konkeranto) Ivan Olbracht (1882-1952)
1947 Faon (Faono) Pavel Nauman (1907-1976)
1953 Srpnovští páni (La mastroj de Srpno) Vladimír Neff (1909-1983)
1954 Ročník jedenadvacet (Naskiĝjaro dudek unu) Karel Ptáčník (1921-2002)
1954  Podivuhodné příběhy Jana Kornela (Mirindaj aventuroj de Johano Kornel) Miloš Václav Kratochvíl (1904-1988)
1956 Dnes ještě zapadá slunce nad Atlantidou (Hodiaŭ ankoraŭ subiras la suno super Atlantido) Vítězslav Nezval (1900-1958)
1957 O letadélku Káněti (Pri aviadileto Buteo) Bohumil Říha (1907-1987)
1958 Romeo, Julie a tma (Romeo, Julieta kaj tenebro) Jan Otčenášek (1924-1979)
1958  Zbabělci (Malkuraĝuloj) Josef Škvorecký (1924-)
1958 Tarzanova smrt (La morto de Tarzan) Josef Nesvadba (1926-2005)
1959 Putování za švestkovou vůní (Migrado al la pruna odoro) Ludvík Aškenazy (1921-1986)
1960 Dalskabáty, hříšná ves, aneb zapomenutý čert (Peka vilaĝo Submantelo, aŭ forgesita diablo) Jan Drda (1915-1970)
1962 Romance pro křídlovku (Romanco por trumpeto) František Hrubín (1910-1971)
1963 Pan Theodor Mundstock (Sinjoro Teodoro Mundstock') Ladislav Fuks (1923-1994)
1963 Kladivo na čarodějnice (Martelo kontraŭ sorĉistinoj) Václav Kaplický (1895-1982)
1963 Po nás potopa (Post ni diluvo) Josef Toman (1899-1977)
1963 Zahradní slavnost (Ĝardena soleno) Václav Havel (1936-)
1963 Noc s Hamletem (Nokto kun Hamleto) Vladimír Holan (1905-1980)
1965 Ostře sledované vlaky (Severe observataj trajnoj) Bohumil Hrabal (1914-1997)
1966  Divoký koník Ryn (Sovaĝa ĉevaleto Rin) Bohumil Říha (1907-1987)
1966 Faraonův písař (La skribisto de faraono) Alexej Pludek (1923-)
1967  Žert (Ŝerco) Milan Kundera (1929-)
1968 Pravda o zkáze Sodomy (La vero pri pereo de Sodomo) Ivan Kříž (1922-)
1969 Tovaryšstvo Ježíšovo (Jezuitoj, la kompanio de Jesuo) Jiří Šotola (1924-1989)
1969 Černí baroni (Nigraj baronoj) Miloslav Švandrlík (1932-)
1970 Rumcajs (Rumcajs) Václav Čtvrtek (1911-1976)
1971 Profesionální žena (Profesia virino) Vladimír Páral (1932-)
1971 Smrt krásných srnců (Morto de belaj kapreoloj) Ota Pavel (1930-1973)
1971 Tankový prapor (Tanko-regimento) Josef Škvorecký (1924-)
1971-1979 Přede mnou poklekni, Čekání na krále, A zbyl jen meč (Antaŭ genuiĝu, Atendado de la reĝo, Kaj restis nur la glavo) Bohumil Říha (1907-1987)
1972 Císařovna (Imperiestrino) Norbert Frýd (1913-1976)
1973-1980 Královny nemají nohy, Prsten Borgiů, Krásná čarodějka (La reĝinoj ne havas piedojn, Fingroringo de Borgioj, Bela sorĉistino) Vladimír Neff (1909-1983)
1974  Jak jsem potkal ryby (Kiel mi renkontis fiŝojn) Ota Pavel (1930-1973)
1974 Mia onklo Odiseo (Můj strýc Odysseus) Jiří Marek (1914-1994)
1974 Mia knabo kaj mi (Můj chlapec a já) Jaromíra Kolárová (1919-)
1974 Sinjoro Taŭ kaj mil mirakloj (Pan Tau a tisíc zázraků) Ota Hofman (1928-1989)
1974 Pohádky z pařezové chaloupky Křemílka a Vochomůrky (Fabeloj el arbostumpa dometo de Boleto kaj Agariko) Václav Čtvrtek (1911-1976)
1974 Paměti českého krále Jiříka z Poděbrad (Memorlibro de la ĉeĥa reĝo Georgo de Poděbrady) Václav Erben (1930-)
1975 Rádce velkých radžů (Konsilisto de grandaj raĝoj) Alexej Pludek (1923-)
1975 Sokrates (Sokrato) Josef Toman (1899-1977)
1976 Postřižiny (Har-tondado) Bohumil Hrabal (1914-1997)
1978  Údolí včel (La valo de abeloj) Vladimír Körner (1939--)
1978 Svatý na mostě (Sanktulo sur la ponto) Jiří Šotola (1924-1989)
1979  Katyně (Ekzekutistino) Pavel Kohout (1928-)
1979 Valčík na rozloučenou (Adiaŭa valso) Milan Kundera (1929-)
1980 Vévodkyně valdštejnských vojsk (Dukino de la Valdŝtejnaj trupoj) Oldřich Daněk (1927-2002)
1981 Nezralé maliny (Nematuraj framboj) Jiří Hubač (1929-)
1981 Skalpel, prosím (Skalpelon, mi petas) Valja Stýblová (1922-)
1982 Malý muž a velká žena (Malgranda viro kaj granda virino) Věra Sládková (1929-)
1983 Vévodkyně a kuchařka (Dukino kaj kuiristino) Ladislav Fuks (1923-1994)
1984 Largo desolato (Largo desolato) Václav Havel (1936-)
1985 Nesnesitelná lehkost bytí (Netolerebla facilo de ekzistado) Milan Kundera (1929-)
1989 Obsluhoval jsem anglického krále (Mi priservis la anglan reĝon) Bohumil Hrabal (1914-1997)
1990 Dotazník (Enketilo) Jiří Gruša (1938-)
1990 Přítelkyně z domu smutku (Amikinoj el la domo de tristo) Eva Kantůrková (1930-)
1901 Jan Hus (Johano Hus) Eva Kantůrková (1930-)
1993 Nápady laskavého čtenáře (Ideoj de afabla leganto) Michal Viewegh (1962-)
1994 Výchova dívek v Čechách (Eduko de knabinoj en Bohemio) Michal Viewegh (1962-)
1995 Názory na vraždu (Opinioj pri murdo) Michal Viewegh (1962-)
1996 Účastníci zájezdu (Ekskursantoj) Michal Viewegh (1962-)
1997 Báječná léta pod psa (Fabelaj jaroj sub hunda nivelo'') Michal Viewegh (1962-)
1997 Kočičí životy (Kataj vivoj) Eda Kriseová (1940-)
2005 Lekce tvůrčího psaní (Leciono de krea verkado) Michal Viewegh (1962-)
Organumo
Organumo (latine: organum) estas tekniko de kantado, kiu disvolviĝis en la mezepoko, kaj estas frua formo de polifonia muziko.
Frua organumo
En siaj plej fruaj etapoj, organumo envolvas du muzikajn voĉojn: melodion, kaj la saman melodion transponitan per konsonanca intervalo, kutime perfekta kvinto aŭ kvarto. En tiuj ĉi okazoj kutime la komponaĵo komenciĝis kaj finiĝis je unisono, konservante la transponon nur inter la komenco kaj fino. Organumo estis komence improvizata; dum unu kantisto prezentis ennotigitan melodion (la "vox principalis"), alia kantisto — kantante "orele" — provizis la nenotitan duan melodion (la "vox organum"). Post paso de kelka tempo, komponistoj komencis verki kromajn partojn, kiuj ne estis nur simplaj transponoj, kaj tiel naskiĝis vera polifonio.
La unua dokumento, kiu priskribis organumon specife, kaj donis regulojn por ĝia prezento, estis la Musica enchiriadis (ĉ. 895), traktato tradicie (kaj probable ne ĝuste) atribuata al Hucbald de St. Amand. En sia originala naskiĝo, organumo neniam estis destinita kiel polifonio en la moderna senco; ĝi estis destinita kiel fortigilo de la sono de unisonaj kantistoj. Ankaŭ estas klarigite en la Musica enchiriadis, ke okta duobligo estis akceptata, ĉar ĝi estis neevitebla kiam viroj kaj knaboj kunkantis; kaj ankaŭ estis akceptate duobligi partojn per instrumentoj.
Organumo kiel muzika ĝenro atingis sian pinton en la dekdua jarcento per la disvolvo de du tre apartaj skoloj de organuma komponado: la skolo de St. Martial de ornama organumo, kiu eble centriĝis ĉirkaŭ la monaĥejo de St. Martial en Limoges, kaj la skolo de Notre Dame de organumo en Parizo, kiu inkludis komponistojn kiel Leonin kaj Pérotin, kaj el kiu kreskis la plej multaj postaj formoj kiel la moteto.
Libera organumo
La libera organumo uzas paralelan kaj oblikvan movon (unu el la du voĉoj restas senmova), sed ankaŭ rektan movon (ambaŭ voĉoj movas samdirekten, sed per malsama intervalo) kaj kontraŭmovo akiras gravecon. La troparo de Winchester (proksimume 1050), verkoj de Johannes Cotto kaj la tiel nomataj fragmentoj de Chartres dokumentas kontinue liberan traktadon de la voĉkonduko.
Koncepta arto
Koncepta arto (angle: conceptual art) aŭ konceptismo (el la latina  conceptus  - penso, reprezentado) estas belarta skolo, kiu aperis en Novjorko (Usono) en 1965 por kiu la ideo de aŭ la koncepto estas pli grava ol estetikaj aŭ material-teknikaj konsideroj.
Konceptismo estas literatura kaj arta direkto de postmodernismo, kiu konkretiĝis fine de la 60-aj jaroj kaj fruaj 70-aj jaroj de la 20-a jarcento en Usono kaj Eŭropo.
Koncepta arto preferas pli la ideon, la projekton ol ĝia realigo. En ekspozicioj ĝiaj reprezentantoj prezentas skizojn, difinojn, klarigojn, prefere ol finitajn artaĵojn.
Koncepta arto ne alvokas emocian percepton, sed al intelekta pripensado pri tio, kion oni vidas. Por konceptaj artistoj, artverkoj ĉefe celas defii la intelekton. Tiel komprenita koncepta arto ne devas esti bela kaj eĉ ne devas esti palpebla aŭ esti iu objekto. Sol Lewitt klarigis en 1967, ke li komencis kun ideo, koncepto, prefere ol formo. La ideo estas la maŝino, kiu realigas la artaĵon. En 1970 okazis la unua koncepta arta ekspozicio. Konceptaj artoj kaj konceptaj artistoj okazis en la Kultura Centro de Novjorko.
Konceptistoj ofte uzis pretajn objektojn, tamen, malgraŭ la utilaj funkcioj en ili, ili donis al ili tute alian signifon. Sol Levitt, en artikolo en 1967 por la revuo ArtForum, proponis ĉi tiun difinon de koncepta arto:"'... La celo de artisto okupita pri koncepta arto estas igi sian verkon intelekte interesa por la spektanto, tamen ne tuŝante sian animon  .'"Malakceptante la ideon ke arto devas nepre estetike plaĉi, konceptaj artistoj laboras en diversaj kampoj, inkluzive de spektakla arto (angle performance art), video-arto kaj landarto. Konceptaj artistoj ofte kreas nekutimajn provizorajn instalaĵojn, kiuj laŭ la ideo devas vastigi la limojn de percepto kaj fari arton alirebla por ĉiuj.
Hobeck
Hobeck estas eksa komunumo kaj ekde la 1-a de januaro 2009 parto de la urbo Möckern en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Jerichower Land de la federacia lando Saksio-Anhalto. Fine de la jaro 2015 la komunumoparto havis 397 loĝantojn.
10645 Brač
10645 Brač estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la kroata astronomo Korado Korlević elde la Observatorio de Višnjan en Kroatio.
Koncepta arto
Historio
La invento de la esprimo "koncepta arto" estas atribuita al la usona filozofo kaj muzikisto Henry Flint. Tio estis la titolo de lia eseo en 1961 (Koncepta Arto), eldonita en An Anthology of Chance Operations, redaktita de Jackson MacLow kaj La Monte Young en 1963.
10645 Brač
Nomo
Ĝi ŝuldas sian nomon al la kroata insulo Brač en Adriatiko, kie troviĝas la Observatorio de la Hermitejo Blaca.
Koncepta arto
Lingva kaj teksta arto
Lingvo ofte ludas gravan rolon en koncepta artverko. Klasika ekzemplo estas la artaĵo One and three chairs (Unu kaj tri seĝoj) el la jaro 1965, per kiu Joseph Kosuth montris tri ideojn de seĝo: foto de seĝo, seĝo mem kaj vortara difino de la vorto 'seĝo'. Konceptaj objektoj povas ekzisti en frazoj, tekstoj, diagramoj, grafikaĵoj, desegnaĵoj, fotoj, aŭdaj kaj videaj materialoj. Ajna objekto, fenomeno, procezo povas fariĝi objekto de arto, ĉar koncepta arto estas pura arta gesto.
Konata koncepta revuo estas Art&Language (Arto kaj Lingvo). La usona artisto Joseph Kossuth, unu el la fondintoj de la grupo Art&Language, vidis la signifon de konceptismo en tio ke oni "radikale rekonsciu kiel funkcias artverko - aŭ kiel kulturo mem funkcias ... arto estas la potenco de ideo, ne materialo."
Grava parto de la Trovitaj Objektoj (en: Ready-mades) de Marcel Duchamp koncernas la rilaton al lingvo. Pri la surskriboj kiuj akompanis kelkajn de siaj artaĵoj, Duchamp skribis en 1961: "Grava trajto: la mallonga frazo, kiun mi skribis okaze de la Trovita Objekto. Ĉi tiu frazo, anstataŭ priskribi la objekton kiel titolo farintus, celis forporti la menson de la spektanto al aliaj pli parolaj regionoj ". Ĉi tiu rilato al lingvo estas kompleksa kaj konsistas ofte el vortludoj. Jen ekzemplo :
Pioniroj
La franco Marcel Duchamp estas rigardata kiel la unua granda ekzemplpo de koncepta artisto. En la 1920-aj jaroj li faris serion da pretaĵoj en kiuj li ekspozicias objektojn el la ĉiutaga vivo kiel arto. Kutime oni konsideras ke Duchamp apartenas al la Dadaisma movado, kiu estas unu el la antaŭuloj de koncepta arto. En la 1950-aj kaj 60-aj jaroj, la movado denove ricevis la atenton de artistoj kiel Jasper Johns kaj Robert Rauschenberg.
Reprezentantoj
Ed Kienholz kaj George Segal estas gravaj skulptistoj en koncepta arto.
La franco Yves Klein estas grava pentristo kun sia Antropometrioj, en kiu li pentris nudajn knabinojn kovritajn per blua farbo, kiun li ruligas super la tolo. La itala Gina Pane kaj la usona Vito Acconci praktikas korpopentradon, dum Hermann Nitsch kreas estetikon de krueleco kun sia Teatro Orgioj-Misteroj. Joseph Beuys kies kredo estas arto identas al la vivo mem, kaŭzis furoron kun prezentoj kaj instalaĵoj.
Aliaj signifaj artistoj de koncepta arto estas: Christo (Javacheff) kun siaj grandegaj pakaĵoj, Wolf Vostell, Nam June Paik (Fluxus, Happening), Joseph Kosuth, Bruce Nauman, Walter De Maria, Dmitrij Prigov kaj Robert Smithson.
En la 1980-aj jaroj ekestis movado de rusaj konceptaj artistoj kiu klopodis subfosi socialisman ideologion per la strategioj de koncepta arto kaj alpropriag arto (en: appropriation art). En la vidaj artoj, 'alpropriga' signifas taŭge adopti, pruntepreni, recikli aŭ specimenigi aspektojn (aŭ la tutan formon) de homfarita vida kulturo. Rimarkinda artaĵo tiurilate estas la Trovitaj Objektoj (en: Ready-mades) de Marcel Duchamp. La centraj artistoj estis Dmitrij Prigov, Ilja Kabakov, Irina Naĥova, Viktor Pivovarov, Vitalij Komar kaj Aleksandr Melamid, Erik Bulatov kaj Andrej Monastirskij.
Tiu movado, ankaŭ nomata Moskva konceptismo, okupis specialan lokon en la historio de koncepta arto. Gravas rimarki, ke la moskva konceptismo disvolviĝis izole de la landoj de okcidenta kaj orienta Eŭropo, Azio kaj Ameriko, kaŭzitaj de fenomenoj kiel la Fera Kurteno kaj la Malvarma Milito.
Noto kaj referencoj
Tiu ĉi artikolo estas parta traduko de la artikolo Conceptuele kunst en la nederlanda vikipedio, listo de aŭtoroj.
San Possidonio
San Possidonio estas komunumo de Italio.
Komjatná
Situo
Komjatná situas laŭ traira flankovojo. Ružomberok troviĝas je 11 km.
Historio
La loko estis loĝata jam dum la bronzepoko. La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1330 en formo "Komnathna". En 1715 36 familioj pagis impostojn. En 1784 641 vilaĝanoj loĝis en 93 domoj, en 1828 764 vilaĝanoj loĝis en 131 domoj. Post 1899 la oficiala hungara loknomo iĝis Komjátfalva pro la hungariga politiko, kie en 1910 laŭ la popolnombrado vivis 744 homoj, (plejparte slovakoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Liptó, al distrikto de Ružomberok, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 vivis en Komjatná 1440 homoj, (1435 slovakoj).
Lenartovce
Lenartovce, hungare Sajólénártfalva estas malgranda vilaĝo en Slovakio, en Regiono Banská Bystrica, en Distrikto Rimavská Sobota. Ĝis 1906 la oficiala hungara nomo estis Lénártfalva.
Historio
La vilaĝo estis unue menciita en la jaro 1364 en formo "Kishamva". En 1566 la turkoj senhomigis la vilaĝon, en 1683 armeo de la poloj detruis ĝin. En 1709, 1711 kaj en 1740 pestoj, en 1827 incendio okazis. En 1874 la fervojo atingis la komunumon. En 1910 loĝis en Sajólénártfalva 559 da homoj, (ĉiuj hungaroj). Ĝis Traktato de Trianon Sajólénártfalva apartenis al Hungara reĝlando, al Gömör kaj Kis-Hont, al distrikto de Putnok, poste al Ĉeĥoslovakio, fine ekde 1993 al Slovakio. Inter 1938-1945 Sajólénártfalva rehungariĝis. La unua Arbitracio de Vieno deklaris, ke tiuj komunumoj, kie la hungaroj vivas en majoritato, apartenu al Hungario. Post la 2-a mondmilito la hungaroj iĝis senrajtaj laŭ Dekretoj de Beneš. En 2001 loĝis en Lenartovce 546 da homoj, (426 hungaroj, 81 ciganoj, 19 slovakoj). Ekde 2008 Slovakio kaj Hungario apartenas al interna zono de Schengen.
Valhalo
Valhalo (Walhalla, pranord-lingve Valhöll) estas restejo de la herooj mortintaj en bataloj, eterne servataj de Valkirioj, en la ĝermana mitologio.
Laŭ la mitologio, la militbravuloj vivas sub gvido de Odino, en pompa, kiras-kovrita loko, kie ili fest-manĝas el viando de freŝe buĉita apro (kiu reviviĝas ĉiuvespere) kaj trinkas mielbieron, kiu senfine fluas el mamo de kaprino. Ili plenumas la tempon per batalludoj.
Ili vivas tiel ĝis okazo de la mondofino Ragnarök, kiam ili elmarŝas tra 540 pordoj de la palaco, por ekbatali kun Odino kontraŭ la gigantoj.
La gaja postmortejo Valhalo, festejo por tiuj kiuj mortis en batalo, kontrastas kontraŭ la senĝoja Helheim, kie suferas tiuj kiuj mortis pro maljuno aŭ malsano.
Bremondans
estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Doubs, en la regiono Burgonjo-Franĉkonteo (Bourgogne-Franche-Comté, prononco []) kaj en la historia regiono Franĉkonteo. Laŭ la stato de la jaro en la urbo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². Administre la komunumo apartenas al la arondismento Pontarlier (france arrondissement de Pontarlier), la centra kaj suda parto de la departemento, kaj al la kantono .
Averøy
Averøy estas komunumo de Norvegio. Ĝi apartenas al la departemento Møre og Romsdal, kaj situas en la okcidenta parto de Norvegio. Fine de en la komunumo vivis. En la komumumo estas unu el du finpunktoj de la turisme alloga norvega aŭtovojo 64, nomata Atlanterhavsveien.
Nicolaus Eymerich
En 1334 li fariĝis dominikano kaj post plenkreskiĝo li eminentiĝis kiel predikanto kaj persekutanto de nekatolikoj. En 1356 li estis nomumita ĝenerala inkvizitoro por Kronlando de Aragono, sed tie lia krueleco vekis vastan indignon. Tamen ĉe la papoj Klemento la 7-a kaj Benedikto la 13-a li ĝuis konfidon kaj estimon. Li verkis instrukciojn, kiel plenumi la inkvizician oficion.
Lia vivo fariĝis temo por serio de historiaj romanoj de Valerio Evangelisti (nask. 1952).
Dub (Starý Jičín)
Dub (Daub) estas vilaĝo en Ĉeĥio, loka parto de municipo Starý Jičín. Ĝi troviĝas proksimume 6 km okcidente de Starý Jičín. En la jaro 2009 ĉi tie etis registritaj 44 adresoj. En la jaro ĉi tie vivis.
Dub situas en katastra teritorio Dub u Nového Jičína kun areo 2,79 km².
Historio
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1412.
Ferenc Xavér Kecskés
Ferenc Xavér Kecskés [ksavEr keĉkEŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo Kecskés Ferenc Xavér estis hungara pastro, jezuita monaĥo, profesoro.
Ferenc Xavér Kecskés naskiĝis la  1676 en Petőháza. Li mortis la 1740 en Győr.
Internacia festivalo de la afrika modo
La Internacia Festivalo de la Afrika Modo aŭ franclingve Festival International de la Mode Africaine (mallonge : FIMA) estas festivalo pri la tutafrika modo kiu ĉefe okazas diversloke en Niĝero sed ankaŭ en Gabono.
FIMA naskiĝis en 1998 en la dezerto Tiguidit de Niĝero sur instigo de la niĝera modokreisto Alphadi.
La unua festivalo okazis en la sablodezerto Tenereo, en suda Saharo norde de la Niĝero. La tenerea dezerto ankaŭ nomiĝas dezerto de la dezertoj. Al la tritaga evento partoprenis 1,500 invititaj gastoj, inkluzive de pintaj mododezajnistoj kiel ekzemple Jean-Paul Gaultier kaj Yves Saint Laurent
Celo
La festivalo celas kunigi la kvin kontinentojn en Afriko kaj antaŭenigi la konstruadon de pontoj por permesi la esprimon de talentoj. Ĝi celas ne nur modon el Afriko, sed ankaŭ tiun de la Afrika diasporo. Tiu ĉi projekto celas la tutmondan celebradon de la modo dum ĝi volas levi la konscion ĉe la afrikaj registaroj ke ĉi tiu sektoro havas potencialon por Afriko kaj kunigi afrikajn modotalentojn sin asociante ankaŭ al la afrika metiarta industrio.
Unesko
Ekde 1998, FIMA elektis por la modofestivalejo rimarkindajn naturajn lokojn troviĝantaj sur la listo de monda heredaĵo de UNESKO kiel ekzemple la klifoj de Tiguidit, la bordoj de la rivero Niĝero, la nacia parko sur la altebenaĵo de Batekeoj en Gabono. La Festivalo kiun la UNESKO subtenas, ricevis inter aliaj kritikojn de Islamaj organizaĵoj.
Notoj kaj referencoj
La artikolo estas parte bazita sur la samtema artikolo en la germanlingva (krea historio 19:30, 17. Nov. 2016‎) kaj franclingva vikipedioj (krea historio 06:30, 29 sep. 2018‎) <references responsive="" group="">
NGC 125
NGC 125 (aliaj indikoj — PGC 1772, UGC 286, MCG 0-2-48, ZWG 383.27) estas galaksio en konstelacio Fiŝoj.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Kaŝejo (terarmeo)
Tiu sistemo estis farita por la 13e regimento de la dragonoj ĉar la tekniko kaj la misio konsistas el observo, kamuflo.
Ilustro
Unu kaŝejo devas havi kelkajn elementojn minimume :
Malferma letero
La malferma letero en sia plej konata formo ofte estas uzata por konfronti personojn de publika intereso, asociojn aŭ entreprenojn al kontraŭecaj konstatoj, neplenumitaj promesoj aŭ malveraĵoj, aŭ uzata por provoki necesan el la vidpunkto de la verkanto agadon de la adresato.
Fakte la variaĵoj estas tre multenombraj, ekzemploj estas malfermaj leteroj okaze de naskiĝmemoroj (Anne Seghers al Christa Wolf okaze de ties 50a naskiĝmemoro), kiel literatura kritiko (Marcel Reich-Ranitzki al Günter Grass en la gazeto "Der Spiegel"), kiel satiro kaj antaŭ ĉio kiel "noto en la plenda libro de la historio" (cit. B. Dücker)
Unu el la plej famaj malfermaj leteroj (J'accuse) verkis Émile Zola kaj temigis la "Dreyfus-aferon" en la jaro 1898.
Atentigo
En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo "offener Brief" de la germanlingva vikipedio en la versio de la 9-a de junio 2015, 19:46 CET.
Stacio Konkō
Stacio Konkō (japane: 金光駅 [Konkō-eki], angle: Konkō Station) estas fervoja stacio en Asakuĉi, Gubernio Okajama, Japanio. La stacio servas 1 linion de JR Okcidenta: Linio Sanyō (ĉefa).
Magda Szabó
Magda SZABÓ estis hungara verkistino, aŭtorino de prozo, poezio, dramoj, eseoj kaj infanlibroj (la 5-a de oktobro 1917 en Debrecen - la 19-a de novembro 2007 en Kerepes )
Jeno aperis en Esperanto
La rolo / Trad. Lajos Tárkony En: Hungara antologio. 1983; p. 399 - 401
P-litero / Trad. Eva Golden, Bernard Golden En: Horizonto (gazeto) 1977. II.4./N-ro 10/ julio-aŭgusto 1977; p.86-88.