cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Brazilo
Prahistorio
Historio, laŭ strikta senco, dependas de skribaj dokumentoj. Sekve, kvankam en la geografia regiono hodiaŭ okupata de Brazilo jam estis homoj antaŭ la alveno de eŭropanoj, kaj eĉ kvankam aliaj eŭropanoj alvenis al ĝi antaŭ esploristo Pedro Álvares Cabral, ne estas skribaj dokumentoj pri tio. Pero Vaz de Caminha estas la aŭtoro de la unua skriba dokumento pri tio, kio hodiaŭ estas Brazilo, en aprilo aŭ majo 1500, do en tiu jaro komenciĝas la Brazila historio. La tempo antaŭ Caminha apartenas al pra-historio.
Tradiciaj historiistoj parolas ankaŭ pri "proto-historio" de Brazilo, t. e., historiaj kialoj por eliro de portugaloj el Eŭropo. Kelkaj, malmultaj, historiistoj konsideras nord-eŭropajn legendojn pri insulo Hi-Brazilo kiel parton de brazila proto-historio.
Unuaj loĝantoj
Antaŭ la alveno de portugaloj, multaj homoj loĝis en la teritorio, kie hodiaŭ estas Brazilo. La origino de tiuj homoj estas la sama kiel tiu de aliaj pra-amerikanoj. Eble ili alvenis de Azio per tiama tera vojo en la nuna markolo de Bering. Kelkaj tre malnovaj homaj fosilioj eltrovitaj en Sudameriko malsimpligis tiun teorion. Hodiaŭ oni akceptas ne nur unu, sed multajn transirojn de Beringa Markolo.
Dependa periodo
La dependa periodo de la brazila historio komenciĝas en la 22-a de aprilo 1500, kiam la portugala navigisto Pedro Álvares Cabral (en Esperanto: Petro Alvareso Kabralo) alvenis al la loko, kie hodiaŭ situas la municipo Porto-Seguro (Porto Seguro), en ŝtato Bahio, kaj deklaris la posedon de parto de Ameriko flanke de sia lando. Tio rajtigis al Portugalio postuli regadon de la teritorio laŭ Traktato de Tordesiljas; tiu regado daŭris ĝis la 7-a de septembro 1822. En ĉi tiu dato oficiale deklaris la sendependecon de Brazilo la portugala princo Petro la 1-a (Petro la 4-a en Portugalio), kiu ekde la antaŭa jaro estis reganta princo de Brazilo nome de sia patro Johano la 6-a. Sed pli ol en aliaj landoj tiuj datoj estas nur formalaĵoj.
Oni povas dividi la dependan periodon en du partojn: kolonian periodon 1500-1808 kaj regnan periodon 1808-1822.
La termino kolonia Brazilo (portugale Brasil Colonial) priskribas la teritorion de la nuna ŝtato Brazilo en la periodo ekde 1500, kiam al la teritorio alvenis la unuaj portugaloj, ĝis 1815, kiam Brazilo estis ranglevita al reĝlando samranga kiel Portugalio en la Unuiĝinta Reĝlando de Portugalio, Brazilo kaj Algarvo. Dum la 300 jaroj de brazila kolonia historio, la ekonomia ekspluatado de la teritorio estis bazita unue sur eltiro de brazil-arboj (16-a jarcento), produktado de sukero (16-a ĝis 18-a jarcentoj), kaj fine sur minado de oro kaj diamantoj (18-a jarcento). Sklavoj, speciale tiuj portitaj el Afriko, disponigis la plejmulton de la laborforto de la brazila ekonomio. En kontrasto kun la najbaraj fragmentitaj hispanaj posedaĵoj, la brazilaj kolonioj konstruitaj fare de la portugaloj en Latinameriko tenis sian teritorian unuecon kaj lingvan integrecon post la ŝtata sendependiĝo de Portugalio, tiel ke la Brazila Imperio (de 1822 ĝis 1889) kaj la sekva respubliko Brazilo iĝis la plej granda lando en la regiono.
Bandeirantes estis militistoj kaj koloniistoj, kiuj el la 16a jarcento eniris en la internajn teritoriojn de Sudameriko, elirinte el San-Paŭlo de Piratininga (San-Paŭlo) en kio poste estos Brazilo. La nomo "bandeirante" devenas de la portugala vorto "bandeira" (flago) ĉar ili grupiĝis uzante flagojn, kiuj distingis ilin; metafore poste estis nomataj "bandeiras" la armitaj bandoj kaj ankaŭ la invadoj fare de portugaloj en teritorioj poste postulataj de Portugalio.
Reĝlanda periodo
En Novembro 1807, trupoj de Napoleono Bonaparto igis la portugalan kortegon fuĝi al Brazilo. La regenta princo Princo Johano kaj la reĝino Maria la 1-a, alinomata la Freneza, alvenis Rio-de-Ĵanejron en 1808, poste faris defendan aliancon kun Britio. La brazilaj havenoj estis malfermitaj al internacia komerco kaj finis la kolonia monopolo. Rio-de-Ĵanejro fariĝis ĉefurbo de Portugalio. La princo kreis la Imprensa Nacional (Nacian Presejon) (13-a de majo 1808), la Banco do Brasil (Brazilan Bankon) (12-a de oktobro 1808), la Caixa Econômica (Ŝparkason) ktp. Tiuj fondaĵoj ekzistis ĝis hodiaŭ kaj estas simboloj de nacia sendependo.
Post la Viena kongreso je la 16-a de decembro 1815 Brazilo estiĝis regno ene de la portugala ŝtato, kiu nomiĝis de tiam Unuiĝita Reĝlando de Portugalio, Brazilo kaj Algarvoj.
Sendependa periodo
La Brazila Imperio (Império do Brasil en portugala) estis ŝtato ekzistinta inter 1822 kaj 1889 kiu antaŭis tiun de la Unuiĝintaj Ŝtatoj de Brazilo kiu funkciis el 1889 al 1968, kiu siavice antaŭis tiun de la nuna Federacia Respubliko Brazilo.
Dua Respubliko (1930-1937)
En 1930 okazis puĉo kiu finis la unuan respublikon. Kiam Vargas puĉis en 1930, li intencis estri absolute, sen konstitucio, kaj finis la "provizoran" respublikan periodon de la brazila historio laŭ ideoj de Pozitivismo. En 1932 la Pro-Konstitucia Revolucio en San-Paŭlo devigis Vargas-on akcepti novan konstitucion en 1934, sed en la 10-a de novembro 1937 li denove puĉis kaj kreis la "Novan Ŝtaton", en kiu li intencis anstataŭigi la parlamenton per scienca akademio. Sed tiam la influo de la faŝismo en Brazilo jam estis tre forta, kaj la diktaturo de Vargas fariĝis iom post iom pli faŝisma ol pozitivisma.
Dum tio periodo, en 1935, okazis komunisma ribelo en Norda Rio-Grando kaj Rio-de-Ĵanejro. Vargas uzis tion por persekuti siajn malamikojn kaj timigi la superajn klasojn pri komunismo.
Tria Respubliko (aŭ "Nova Ŝtato") (1937-1945)
Same kiel la faŝistoj en Eŭropo, Vargas eluzis tiujn ĉi timojn pri komunismo por pravigi diktatorecan regadon. Sian modelon de "Nova Ŝtato" li realigis ekde 1937 laŭ la ekzemplo de samnoma sistemo sub Salazar en Portugalio.
Tetramorfo
Tetramorfo (en la antikva greka τετρα, (tetra = "kvar"), kaj μορφή, (morfé = "formo") estas ikonografia reprezentado konstituita el kvar elementoj reiranta al simbologio de Proksima Azio.
Brazilo
Tria Respubliko (aŭ "Nova Ŝtato") (1937-1945)
Tiu periodo estis diktaturo, en kiu la prezidanto estas ne nur ŝtatestro kaj registarestro sed ankaŭ plej supera leĝdonato kaj plej supera juĝisto. Tamen tiutempe Brazilo ne aliĝis al la potenco de la Akso Romo-Berlino-Tokio de la Dua Mondmilito kiel faris aliaj diktaturoj, sed male por ricevi apogon de la venkontaj Aliancanoj, la brazila ŝtato aliĝis al tiuj kaj sendis la trupojn de la Brazila Ekspedicia Forto, kiu batalis ekzemple en la Kampanjo de Italio.
Tetramorfo
En la kristana tradicio kaj en la historio de arto, la termino "tetramorfo" estas kutime uzata por indiki la biblian imagaĵaron komponitan el kvar simboloj de la evangeliistoj - homo. leono. taŭro (bovido), ĉiuj flugilhavaj – depruntitan el vizio malnovtestamenta de profeto Ezekielo (1, 10) kaj el la priskribo novtestamenta de la "kvar kreaĵoj" (vivantaj estuloj) entenata en la Apokalipso de Johano (4, 7).
Brazilo
Tria Respubliko (aŭ "Nova Ŝtato") (1937-1945)
Tiu diktaturo daŭris ĝis la 29-a de oktobro 1945 kiam okazis puĉo apogita de Usono.
Tetramorfo
Troviĝas arkeologiaj pruvoj ke antikvaj homoj dividis en kvar partoj la horizonton, la spacon kaj ĝenerale iujn lokojn, kiel la templon, kaj ilin imagis provizitaj per apartaj karakterizoj kaj spiritaj kvalitoj ĉe unuopa kvarono. La elementoj identigantaj estis sekve asociitaj kaj “similigitaj” al mitaj kreitaĵoj, kiel la kâribu babilonaj kaj la sfinksoj de la egiptaj kaj grekaj.
Brazilo
Kvara Respubliko (aŭ "Populisma Respubliko") (1945-1964)
Tiu tempo estas ankaŭ nomata oraj jaroj de la brazila historio. En tiu periodo, kvankam komunisma partio ne povis elekti reprezentantojn, Brazilo vivis "normalan" parlamentan demokration laŭ usona modelo. Nur en 1954 oni provis blankan puĉon kiu fiaskis. En tiu periodo, aperis en Brazilo televidaparatoj, modernaj fabrikoj kaj iom post iom finis la laŭleĝa kvazaŭsklavigo pro ŝuldoj. Juscelino Kubitschek fondis Braziljon en la 21-a de aprilo 1960.
Sed en la 31-a de januaro 1961 Jânio Quadros enoficiĝis kiel prezidanto kaj rezignis je la 25-a de aŭgusto 1961, kaj ekis gravega krizo. La socialisma vicprezidanto João Goulart estis en Ĉinio kaj oni proponis puĉon por ke li ne enoficiĝu kiel prezidanto. Ranieri Mazzilli, estante prezidanto de la parlamento, estris de la 25-a de aŭgusto 1961 ĝis la 8-a de septembro 1961.
Tetramorfo
Astronomia kaj astrologia origino de la "erao de la Taŭro"
Tetramorfoj kaj similaĵoj troviĝas en la astrologio per kiu oni allaboris konceptojn,imagojn ktp, kiuj poste influis la simbolsistemon de la literaturaj kaj artaj verkoj rilatantajn la religiojn, ĉi tie pro tio estas almenaŭ sintezite aludate. Laŭ Matilde Battistini, la tetramorfo reprezentas la kvaruman subdividon de la tersurfaco en la Kardinalaj punktoj kaj la kvardisdivido de la ĉiela volbo en la konstelacioj de la Taŭro, de la Leono, de la Aglo-Skorpio kaj Akvisto (korespondantaj al la antikvaj pozicioj de la Suno dum la Solsticoj kaj dum Ekvinocioj. Tial la elementoj kiuj komponas la tetramorfon korespondas al la kvar konstelacioj de la Zodiako poziciitaj je 90º unu de la alia en kiuj leviĝis la Suno en la ekvinocioj kaj solsticoj, jam iujn jarmilojn antaŭ Kristo.
Brazilo
Kvara Respubliko (aŭ "Populisma Respubliko") (1945-1964)
Oni kreis la oficon de ĉefministro, kaj la prezidanto estis nur ŝtatestro. João Goulart povis esti prezidanto. Plebiscito malkreis la oficon de ĉefministro kaj la prezidanto reestis ŝtatestro kaj registarestro en la 24-a de januaro 1963.
Tetramorfo
Astronomia kaj astrologia origino de la "erao de la Taŭro"
La tetramorfo estis tial reprezentata kiel mita besto. La korpo estis tiu de taŭro (identigita pro la krifoj) reiranta, pere de samnoma konstelacio, al la printempa ekvinocio. La besto estis dotita per leona vosto kaj paro da aglaj aloj. Estis tiel reprezentitaj ankaŭ la somera solstico (kun la Suno leviĝanta en Skorpio-Aglo) kaj aŭtuna ekvinocio. Fine,la supra korpa parto kaj la vizaĝo aspektis homaj, por simboli la “Akviston kaj la vintran solsticon.
Brazilo
Kvina Respubliko (aŭ Militista Periodo) (1964-1985)
La Militista Periodo, aŭ plumbaj jaroj, komencis la 1-an de aprilo 1964.
Kvankam Ranieri Mazzilli estis konsiderata laŭleĝa provizora prezidanto (2-a de aprilo 1964 ĝis 15-a de aprilo 1964) ĉar li estis la prezidanto de la parlamento, tamen la vera povo apartenis al "Supera Komando de Revolucio", t. e. la aro de brazilaj generaloj. Marŝalo Humberto de Alencar Castello Branco iĝis diktatoro de la 15-a de aprilo 1964 ĝis 15-a de marto 1967. Castelo Branco ekziligis la ĉefajn politikajn figurojn de Brazilo. En 1965 oni malpermesis la ekziston de politikaj partioj. En 1967 oni trudis novan konstitucion.
Tetramorfo
Astronomia kaj astrologia origino de la "erao de la Taŭro"
Unu ĝia moderna reprezentado povas esti komprenata pere de la pentraĵo de Gustave Moreau en la sfinkso Edipo kaj la Sfinkso (1864).
Antropologoj kutime ligas tiujn zoormorfajn figurojn al travivitaj konceptoj de la fekundeco seksa kaj vegetala-arba.
Brazilo
Kvina Respubliko (aŭ Militista Periodo) (1964-1985)
En 1984 popola movado rapidigis la finon de la diktatura periodo.
Tetramorfo
Egiptio kaj Mezopotamio
La origino de la tetramorfaj figuroj, male, troviĝas en Mezzopotamio, kie asiranoj-babilonanoj realigis la kâribu: estaĵoj kun homa kapo, leona korpo, taŭraj kruroj kaj aglaj aloj, kies statuoj estis poziciitaj antaŭ la enirejo kaj, eble, por gardi la templojn, bome la Lamassu, dum la shedu estis, male, starigitaj por defendi la palacojn.
Brazilo
Sesa Respubliko (aŭ "Nova Respubliko") (1985-1990)
Tancredo Neves kaj Ulisses Guimarães sukcesis gvidi popolan movadon kiu komencis spontane en 1984. En la 15-a de novembro 1984 Tancredo Neves estis deklarita prezidento de Brazilo de la Parlamento kaj devis enoficiĝi en 15-a de marto 1985, sed antaŭ enoficiĝo li mortis. La parlamento deklaris la prezidanton de la Senato José Sarney prezidento en la 15-a de marto 1985 kun ĉiuj diktatorecaj povoj kaj sen limtempo por fino de lia regado.
Tetramorfo
Egiptio kaj Mezopotamio
La funkcio de tiuj aranĝaĵoj povas esti hipotizata surbaze de jenaj du elementoj:
Brazilo
Sesa Respubliko (aŭ "Nova Respubliko") (1985-1990)
Sarney okazigis balotadon por konstitucia asembleo. En 1986 li sanĝis la nomon de la brazila mono, malpermesis la plialtigon de prezoj en Brazilo kaj deklaris nepagadon de internacia debeto de Brazilo. En 1989 li denove sanĝis la nomon de brazila mono. Lia ekonomia politiko estis fiaska kaj inflacio atingis 80% monate (1,5% tage!). Li regis ĝis 15-a de marto 1990.
Sepa Respubliko (1990 ĝis nun)
Fernando Collor de Mello estis la unua brazila prezidento elektita per popola balotado ekde 1961. Lia regado, kiu komenciĝis la 15-an de marto 1990, estis ruiniga. En la unua tago de lia regado li konfiskis tutan monon de l' popolo, kiu estis en bankoj, por ĉesigi la inflacion (vere, sen mono ne estas inflacio!). Li ankaŭ ŝanĝis la nomon de la brazila valuto. Li permesis eniron de fremdaj varoj kontraŭ malaltaj impostoj. Krome li fakte permesis koruptecon kaj li mem estis koruptita. La 29-an de decembro 1992 li estis impedita(?) de la parlamento, kaj enoficiĝis la vicprezidanto Itamar Franco.
Itamar Franco estis malvigla prezidento, ĉiuj timis ke li ne sukcesas estri, pro tio oni evitis oponon al li. Ĉiu timis ke fiasko de lia registaro povus frakasi Brazilon kaj meti la landon en novan diktaturan periodon, tial ĉiu helpis lin dum lia periodo, kaj li sukcesis atingi nacian unuecon.
Tetramorfo
Tetramorfoj en hebreismo
La tetramorfa ensceniĝo plej konata reiras al la Malnova Testamento, en kiu hebrea profeto Ezekielo (1, 10) dum la babilona ekzilo 593 a.K.
Brazilo
Sepa Respubliko (1990 ĝis nun)
Itamar Franco redonis monon al la popolo, ŝanĝis la nomon de la brazila valuto, kontrolis inflacion, rekomencis pagadon de internaciaj debetoj ktp. Fine li denove sanĝis la nomon de brazila valuto. Lia regado finiĝis la 1-an de januaro de 1995.
Tetramorfo
Tetramorfoj en hebreismo
Al li aperis “granda nubo, tute ĉirkaŭita de flagobrilo”; meze de la nubo kvar estaĵoj vivantaj alohavaj kaj kvar vizaĝoj laŭforme de Homo, de Leono, de Bovo/Taŭro kaj de Aglo, identigitaj pliposte kun la Keruboj de la pasaĵo 10, 14: ''Kaj leviĝis la keruboj. Tio estis tiu kreitaĵo, kiun mi vidis ĉe la rivero Kebar.''
Brazilo
Sepa Respubliko (1990 ĝis nun)
Fernando Henrique Cardoso estis elektita de rekta popola balotado, enposteniĝis la 1-an de januaro de 1995 kaj estis la unua prezidento de Brazilo ekde 1961 kiu ricevis la simbolojn de prezidenteco de sia antaŭulo. Li estis la unua prezidento ekde 1986 kiu ne ŝanĝis la nomon de brazila valuto, kvankam li ordonis faradon de novaj moneroj. Li estis la unua "normala" prezidento de Brazilo ekde Juscelino Kubitschek. CARDOSO estis reelektita en 1998 per normala balotado kaj regis ĝis 2003, kiam oni elektis la popularan brazilan prezidenton Luiz Inácio Lula da Silva. LULA estis reelektita en 2006 kaj regis ĝis 2010. Li profitis sian popularecon kaj indikis la novan kandidaton por enposteniĝi kiel prezidento de Brazilo. Dilma Vana Rousseff, indikata de Lula, estis elektita de rekta popola balotado la 31-an de oktobro de 2010 kaj enposteniĝis la 1-an de januaro de 2011. ROUSSEFF estis la unua prezidentino de Brazilo kaj ŝi estis elpostenigita pere de jur`politika proceso la 12-an de majo 2016. Tiam estis enpostenigita Michel Temer.
Tetramorfo
Tetramorfoj en hebreismo
La tetramorfaj estaĵoj estas poziciitaj ĉe la fundamenta bazo de volbo sur kiu apogiĝas la Trono de Dio, pri kies movoj li ŝajnas okupiĝantaj.
Escepte pro priskribaj diferencoj, tial, ilia simbola funkcio ŝajnas tro fora el tiu de la “Kâribu” asira-babilona: ili signas la rezidejon de la “gravulo en la socio”.
Brazilo
Registaro kaj politiko
La federacia registaro de Brazilo (portugale Governo Federal do Brasil), jure ofte nomata portugale União, do "unio", estas la centra nacia registaro de la Federacia Respubliko Brazilo, kaj dividas la suverenecon pri la ŝtata teritorio de Brazilo kun la aliaj federacieroj, la 26 ŝtatoj kaj Federacia Distrikto, portugale: Distrito Federal.
Tetramorfo
Tetramorfoj en hebreismo
De la tuta libro aperas ke Ezekielo estas ricevanta dian mesaaĝon transdonotan la la fidelularo; Tial li ne rajtas ŝanĝi ion dum la anonco kaj predikado: la mesaĝo ne esta adaptebla!
Brazilo
Registaro kaj politiko
Brazilaj ŝtatoj ne havas tiom da aŭtonomio kiel usonaj ŝtatoj, ekzemple, ne havas prikrimajn leĝojn aŭ ne povas fari leĝojn pri balotado. Sekve, ili pli similas al aŭtonomaj provincoj, kun elektita registaro de aliaj sudamerikaj landoj.
Tetramorfo
Tetramorfoj en kristanismo
Ankaŭ en la libroApokalipso de Johano de la Nova Testamento surfaciĝas priskribo pri kvar vivantaj estaĵoj similaj el tiuj de la libro de Ezekielo (Ap 4, 7). Tiukaze, tamen, ĉiu kreitaĵo havas la aspekton de unu sola besto kaj la aloj estas ses, simile al la Serafoj priskribitaj en Jesaja 6, 3. Ambaŭ vizioj (Ezekielo kaj Jesaja) estas antaŭprepara al la profeta investituro. La aŭtoro de la Apokalopso, vivinta analogan situacion, estigis kundandon de la simbola lingvaĵo de la du plejaltaj profetoj de la Malnova Testamento por enirigi en sian simbolismon aliron al ambaŭ. La kvar zoomorfaj ekreitaĵoj de la Apokalipso estis asociitaj al la kvar Evangeliistoj surbaze de iliaj similaĵoj, eĉ suprazaj, kun ili.
Brazilo
Registaro kaj politiko
Estas tre diversaj politikaj partioj en Brazilo (Pri tio rigardu ĉe Listo de politikaj partioj).
Tetramorfo
Tetramorfoj en kristanismo
Surbaze de tiuj priskriboj kaj surbaze de la maniero per kiu unuopa Evangelio komencas sian rakonton, ili estas asociitaj al tiuj simboloj:
Brazilo
Geografio
Brazilo havas 8.514.877 km² de areo, kaj estas la kvina lando en la mondo laŭ grandeco. Ĉiuj teroj en Brazilo estas kultiveblaj kaj plimalpli fertilaj, dum granda parto de aliaj pli grandaj landoj (Rusio, Kanado, Ĉinio kaj Usono) estas dezertoj aŭ nekultiveblaj teroj. Ne estas en Brazilo dezertoj, krom apudmara dezerteto Lençóis Maranhenses (270 km²), la nura varma dezerto en la mondo kun abunda dolĉa akvo, kiu estas turismejo. Brazilo havas plej grandajn riverojn kaj tropikajn arbarojn en la mondo en Amazonio. Krom tio, estas interesaj biomoj kiel Pantanalo, Kaatingo kaj Atlantika arbaro. Ne estas grandaj montoj aŭ vulkanoj.
Guadalajara (komunumo)
Guadalajara estas unu el la 126 komunumoj de la meksika subŝtato Jalisco. La ĉefurbo de la komunumo estas Guadalajara (ofte esperantigite Gvadalaharo). Al la ĉefurbo praktike apartenas 100 % de la tuta komunumo. Pliajn informojn pri Guadalajara vi do trovos sub la koncerna artikolo. La ŝlosilnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 14 039.
Brazilo
Geografio
En Brazilo estas ĉirkaŭ 5 mil urboj, multaj kun pli ol 1 miliono da loĝantoj, kaj eĉ San-Paŭlo kun pli ol 10 milionoj da loĝantoj. Brazilo havas kvin geografiajn regionojn: la Norda Regiono, karakterizata per grava ekologia sistemo, la Amazona arbaro, kaj la Amazono, la plej granda rivero en la mondo; la Nordorienta Regiono, karakterizata per iomete arida klimato landinterne kaj pli mildajn temperaturojn marborde; la Centrokcidenta Regiono, karakterizata per vastaj savanoj kaj per la Pantanalo, grandega marĉa regiono kiu entenas riĉan faŭnon kaj flaŭron; la Sudorienta Regiono, kiu estas la plej industrialigita regiono de la lando, kie troviĝas, interalie, la bela urbo Rio-de-Ĵanejro kaj la potenca San-Paŭlo, financa centro de la lando, kaj Ouro Preto (esp-e, Nigra Oro), kie oni povas vidi la verkojn de Aleijadinho, la plej grava baroka skulptisto en Brazilo; kaj, finfine, la Suda Regiono, karakterizata de montara pejzaĝo kaj forta eŭropeca kulturo pro la plurlandaj enmigrintoj tie loĝantaj, kaj kie estas unu el plej elstaraj akvofaloj de la mondo, Igŭacuo, deklarita de Unesko kiel mondheredaĵo pro sia natura beleco.
Tetramorfo
Tetramorfoj en kristanismo
Krome “Laŭ Sankta Hieronimo la tetramorfo sintezas la tutecon de la kristana mistero: Enkarniĝo (la Homo alohava), Pasiono de jesuo Kristo (la Bovo), Resurekto (la Leono) kaj Ĉieleniro de Jesuo (la Aglo)»;
Brazilo
Geografio
Sertao (portugale Sertão) estas la nomo por duondezertaj pejzaĝoj en la internlando de Brazilo.
Klimato
Pro sia vasteco, Brazilo estas karakterizata de diverstipaj klimatoj, laŭ la latitudo kaj la longitudo. La tuta lando situas en la suda duonsfero de Tero, tiel ke la sezonoj sekvas unu la alian laŭ la tipa ritmo de tiu mondoparto.
Tetramorfo
Tetramorfoj en kristanismo
La tetramorfo kiel kunaĵo de la kvar evangeliaj simboloj komune troviĝas precipe en la romanika skulpturo kaj aparte en la ikonografia repertuaro kiu karakterizas, precipe en Italio, la pupitrojn, el kiuj efektive estas legataj kaj predikataj la evangelio.
Brazilo
Klimato
Laŭ la klimata klasifiko de Köppen, en Brazilo estas ses ĉefaj klimataj regionoj: ekvatora, tropika, subtropika, duonseka, milda, tropika montara.
Tetramorfo
Aliaj projektoj
Commons
Brazilo
Riveroj
La ĉefa rivero de Brazilo estas la Amazono, kiu trairas la samnoman amazonan arbaron. Ĉe la landlimoj kun Argentino kaj Paragvajo situas 275 akvofaloj, kiuj transiras plurajn altec-diferencojn je suma longeco de kvar kilometroj. La rivero longas 6280 kilometrojn, el kiuj 4000 estas laŭireblaj ŝipe.
Guadalajara (komunumo)
Geografio
Guadalajara apartenas al la regiono Centro kiu situas, kiel jam diras la nomo, en la centro de la subŝtato Jalisco (la ĉefa urbo estas Guadalajara). Al tiu regiono apartenas 14 komunumoj. La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 1600940 loĝantojn. El tiuj estis 765701 viroj kaj 835239 virinoj. La komunumo havas surfacon de 187,91 km². La meza alteco estas 1540 metroj super la marnivelo. La meza jara temperaturo estas 18,8 C. En la komunumo estas 886.00 mm da precipitaĵo jare.
Sociogeografio
En la jaro 1995 (laŭ INEGI) en la komunumo vivis 524670 viroj pli aĝaj ol 15 jaroj. El tiuj 510606 scipovis legi kaj skribi kaj 13329 viroj estis analfabetoj. Do 2.54 % de la viroj estis analfabetoj. En la sama jaro en la komunumo vivis 596111 virinoj pli aĝaj ol 15 jaroj. El tiuj 571911 sciis legi kaj skribi kaj 23267 virinoj estis analfabetoj. Do 3,9 % de la virinoj estis analfabetoj. En 1995 en Guadalajara vivis 1460247 personoj kiuj aĝis pli ol 5 jaroj. El tiuj estis 3599 indiĝenoj. Tio signifas ke 0,246 % de la loĝantaro en la koncerna jaro estis indiĝenoj.
Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a., (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).
Brazilo
Riveroj
La aliaj plej gravaj riveroj de la lando estas Parano kaj São Francisco.
Administra divido
La Federacia Respubliko Brazilo estas dividita en 26 federacierojn kaj unu rekte federacieran distrikton (Distrito Federal do Brasil). Kiel malsupra memstara administra nivelo sub federacieroj ekzistas la municipoj. La federacia distrikto konsistas esence el la urbo Braziljo.
Ŝtatoj respektive subŝtatoj
Brazilo estas dividita administre kaj politike en 27 federacierojn, 26 ŝtatoj respektive subŝtatoj kaj unu federacia distrikto. Kvankam la Federacia Distrikto rigore ne estas (sub)ŝtato, tamen pro analogio kaj taŭgeco multfoje ĝi aperas kune kun la (sub)ŝtatoj, sed pro neatento ĝi kelkfoje estas erare listigita kiel ŝtato mem. Verdire la Federacia Distrikto estas speciala teritorio de Brazilo, kie estas la landa ĉefurbo Braziljo, kun administra sistemo diferenca de tiu de la aliaj federacieroj.
Ekonomio
Vidu Ekonomio de Brazilo
Brazilo estas la deka ekonomio de la mondo, la plej granda de Sudameriko. La Brazila ekonomio bazas ekvilibre inter granda agrikultura sektoro kaj industrio. Tiu ebligas ke brazilanoj povas aĉeti en sia propra lando industriajn kaj agrikulturajn varojn kaj, sekve, importado estas ĉiam malpligranda ol eksportado.
Agrikulture, la plej gravaj importoj estas rizo kaj tritiko, alie Brazilo eksportas viandon, lakton, sojon, kafon (dum la dua deko de la 21-a jarcento, Brazilo estis de longe kaj estas ankoraŭ la unua en la mondo produkti kafon) kaj maizon. Brazilo eksportas mineralojn kiel feron, aluminon, oron, ktp. kaj importas ĉefe karbon, kupron, natrion kaj sulfuron.
Brazilo produktas teorie la tutan nafton kiun ĝi bezonas, sed en praktiko ĝi devas eksporti pezan nafton por aĉeti malpezan nafton kaj naturan gason.
Brazila industrio estas tre diversa, ĝi produktas kaj eksportas aŭtomobilojn, aviadilojn, teksaĵojn, kemiaĵojn, ktp. Brazilo importas ĉefe komputilojn kaj elektronikajn ilojn. Hodiaŭ ĉinaj brikabrakoj konkurencas al nacia malpeza industrio.
En 2006, Brazilo estis unu el la kvar unuaj landoj membroj de la nuna BRICS (asocio de kvin gravaj emerĝaj naciaj ekonomioj).
Demografio
Laŭ nombrado farita en 2007, la loĝantaro kreskas je 1,2% jare, malpli ol la antaŭe supozita kresko (1,4%). En 1990 la kresko estis je 1,64% jare.
Averaĝe, virinoj naskas po 1.99 infanojn. La loĝantaro do atingos maksimumon en 2060 (per ĉ. 260 milionoj) kaj tiam ekestos malkresko, se konserviĝos la nuntempaj parametroj pri nasko kaj morto.
Kiel en ĉiu lando, kiu konstatas sian "maljuniĝon", oni ekdiskutas en Brazilo strategiojn kaj politiko-ŝanĝojn, kiuj atentu pri ŝanĝoj rilate al medicinaj zorgoj (kun pli da gerontologoj kaj ne tiom da pediatroj), transportado aŭ la sekvoj de malpli granda nombro da aktivaj laboristoj kontribuantaj al la ŝtata sociasekura sistemo.
Etnografio
Granda parto de brazilanoj estas mestizoj. En Brazilo, oni povas deklari apartenon al ian etnon kaj ŝanĝi tiun deklaron dum la vivo, kiu estas tre ofta. Sekve, iu povas deklari sin blankulo, indiĝeno, mestizo, nigrulo sinsekve, laŭ deziro. Laŭ informo de la Instituto Brazila de Geografio kaj Statistiko el 2005, ĉirkaŭ 49,9% el la popolo deklaras sin blanka, ĉirkaŭ 6,3% deklaras sin nigrulo, ĉirkaŭ 43,2% deklaras sin mestizo (vi du artikolon kaboklo), la aliaj deklaras sin orientaj aŭ indiĝenoj.
Oni taksas, ke 15 % de la loĝantaro de Ooizumi, Japanio, parolas la portugalan kiel denaskan lingvon, kaj en 2007, Ooizumi havis la plej altan koncentriĝon de brazilanoj en Japanujo.
Lingvoj
Oficiala lingvo de Brazilo estas la portugala lingvo, preskaŭ 99% de la loĝantaro havas ĝin kiel gepatran lingvon, nur ĉirkaŭ 1 miliono da homoj havas alian el ĉirkaŭ 200 lingvoj kiel gepatran. Krom la portugala, oni parolas ofte, kiel gepatran lingvon ĉefe la japanan (ĉirkaŭ 300 mil loĝantoj), la talianan dialekton (itala), kaj la sudriograndan germanan dialekton (germana). El la indigena lingvo, nur la gvarania lingvo kaj yathë havas pli ol mil parolantojn. Hodiaŭ, pro forta migrado el aliaj sudamerikaj landoj, ĉirkaŭ 300 mil enmigrintoj parolas la hispanan kiel gepatran lingvon.
La brazila signolingvo aŭ gestolingvo, konata kiel Libras, ne estas oficiala. Ekde 2002 ĝi tamen estas agnoskata kiel laŭleĝa komunikilo kaj esprimilo de la surdula komunumo. Cetere estas kunoficialaj lingvoj je municipa nivelo : en 2021 sume estas 19 kunoficialaj lingvoj en entute 41 municipoj.
Substrukturo
La substrukturo de Brazilo estas agada grupo kaj brazila ekonomia strukturo kiu servas por plivastigado de diversaj agadoj. Ekzemple, por ke landaj entreprenoj povas eksporti, necesas havenoj kaj flughavenoj, elementoj de substrukturo.
Edukado
La Federacia Konstitucio kaj la Leĝo de Instruoj kaj Bazoj de Nacia Edukado determinas, ke Federacia Registaro, Ŝtatoj, Federacia Distrikto kaj Municipoj devas administri kaj organizi siajn respektivajn instrusistemojn. Ĉiuj tiuj publikaj edukadaj sistemoj estas responsuloj por siaj propraj konservadoj, kiu administras viajn rimerojn, tiel kiel mekanismojn kaj fontojn de monaj rimedoj. La nova Konstitucio rezervas 25% da buĝeto de Ŝtato kaj 18% da federalaj impostoj kaj municipaj procentoj al edukado.
Scienco kaj Teknologio
Scienca produktado vere ekis en Brazilo dum la unuaj jardekoj de la 19-a jarcento, kiam la Reĝa Familio de Portugalio, gvidita de Dom João la 6-a, alvenis al Rio-de-Ĵanejro, forkurante el la invado de Portugalio per la armeo de Napoleono Bonaparte, en 1807. Ĝis tiam, Brazilo estis kolonio portugalia, sen universitatoj aŭ sciencaj organizaĵoj, malsame al la tiamaj kolonioj amerikaj kontrolitaj de la Hispana Imperio, kiuj, malgraŭ vasta anafalbeteco, ja havis grandan numeron da universitatoj ekde la 16-a jarcento.
Teknologia splorado en Brazilo estas plejparte organizita de publikaj universitatoj kaj institutoj por splorado. Kelkaj el la plej bonaj teknologiaj centroj en Braziloj estas la institutoj Oswaldo Cruz, Butantan, Comando-Geral de Tecnologia Aeroespacial, Empresa Brasileira de Pesquisa Agropecuária kaj INPE.
Brazilo havas la plej modernaj Kosma-programo de Latin-Ameriko, kun kapablo sufiĉa por lanĉiloj kaj por konstruo de satelitoj. Je la 14-a de oktobro 1997, la Brazila Spaca Agentejo akordiĝis kun NASA por liveri pecojn de ekipaĵoj por la Internacia Kosmostacio. Tiu akordo ebligis ke Brazilo trejnu sian unuan kosmonaŭto. Je la 30-a de marto 2006, Kolonelo Marcos Pontes vojaĝis en Sojuz kaj fariĝis la unua kosmonaŭto brazila kaj la tria el Latin-Ameriko orbiti nian planedon.
Sano
La brazila publika sana sistemo estas direktata kaj liverata per ĉiuj malsamaj niveloj de la registaro, kvankam la privata sana sistemo rolas kiel komplemento. Estas multaj problemoj en la publika sana sistemo en Brazilo. En 2006, la ĉefaj problemoj estis la altiga procentiĝo de infana kaj patrina mortindico, mortemo per ne-transmisiantaj malsanoj kaj morteco pere de eksteraj kaŭzoj, nome: trafika akcidento, perforto kaj memmortigo.
Kulturo
La brazilan kulturon ĉefe influis la kulturo, la lingvo kaj la vivkutimoj de Portugalio, enkondukitaj de la portugalaj koloniistoj dum sia alveno. La influo de la lokaj popoloj klare videblas en la brazilaj lingvo kaj kuirarto, dum la alveno de sklavoj el Afriko havis rimarkindan influon en la fakoj de muziko, kuirarto, lingvo kaj religio.
En la suda kaj sudorienta parto de la lando eblas rimarki influon italan kaj germanan. La alveno de italaj enmigrintoj estis aparte abunda inter la jaroj 1870 kaj 1920.
Literaturo
La unuaj ekzempleroj pri brazila literaturo ŝuldiĝas al verkoj de religiuloj kaj kronikoj de esploristoj kiuj trairis la landon dum la 16-a jarcento. En la 17-a jarcento floris la skolo de Bahia, kiu inkluzivis historiistojn kaj poeziistojn, inter kiuj estis Gregório de Matos (1636-1695). Nur en la sekva jarcento, tamen, oni povas oficiale rekoni la naskiĝon de brazila literatura sento.
La 19-a jarcento estis la tempo de Romantikismo, enkondukita de Gonçalves de Magalhães (1811-1882). En la sama periodo verkadis la du plej popularaj romantikaj poeziistoj, Gonçalves Dias (1823-1864) kaj Castro Alves (1847-1871), kaj la unuaj romanistoj, Manuel Antonio de Almeida (1830-1861) kaj Joaquim Manuel de Macedo (1820-1882).
Oswald de Andrade (naskiĝinta la 11-an de januaro 1890 en San-Paŭlo; mortinta la 22-an de oktobro 1954 samurbe) estis brazila verkisto kaj kunfondinto de la brazila modernismo.
Inter la nuntempaj ĉefverkistoj menciindas Paulo Coelho, João Guimarães Rosa kaj Jorge Amado.
Muziko
En Brazilo estas multaj tipaj muzikaj stiloj aŭ eventoj (sambo, bosanovo, kandombleo, samboregeo, timbalada, koko, bajao, cirando, ŝoteo, embolado, repento, forró, lunduo, modinjo, ĉoro, aŝeo, brazila tango, sembo, Mangue Beat, funkeado, kaboklinjo, kalango, karimboo ktp.) kaj instrumentoj (kavakinjo, afoŝeo, sanfono, tamburino, surdo, repiniko, kuiko, ĉokaljo, agogoo, atabako, timbo, pandero, zabumbo, iluo, batuko, apito, rekoreko ktp.), multaj el ili por perkuto.
Religio
Katolikismo estas la ĉefa kredo de la lando; pro tio, Brazilo havas la plej grandan katolikan loĝantaron de la mondo. Laŭ la popolnombrado de 2000, 73,57% el la populacio sekvis katolikismo; 15,41% protestantismo; 1,33% spiritismo; 1,22% aliaj branĉoj de kristianismo; 0,31% afro-brazilaj religioj; 0,13% budhismo; 0,05% judismo; 0,02% islamismo; 0,01% indianaj religioj; 0,59% aliaj religioj, nedeklaritaj aŭ nedeterminitaj; kvankam 7,35% havis neniun religion.
Afrikobrazilaj religioj estas religioj praktikataj en Brazilo, kiuj estas afrikdevenaj aŭ enhavas elementojn de afrikaj religioj. Al ili apartenas kandombleo, kies ĉefa tereno troviĝas en Bahio, la kultoj de ŝangoo en nordorienta Brazilo, batuko en la sudoriento kaj la spiritisme influita umbando. La afrikobrazilaj religioj havas multan komunan kaj ofte estas subigata sub la terminon makumbo.
Sian originon ĉi tiuj religioj havas en la epoko de sklaveco. Ofte ili prezentas sinkretisman sintezon el afrika (precipe joruba), eŭropa kaj kiel restaĵoj ankaŭ indiana religio. Kiel ankaŭ en aliaj afrikoamerikaj religioj, ofte kristanisma fasado servis kiel legitimado por la sklavoj, por povi festi siajn proprajn tradiciojn kaj ritojn. Krom tio ankaŭ ekzistis kristanismaj sklavoj, dum kiam islamaj tradicioj el Afriko laŭ nuna kono preskaŭ ne transvivis kaj pereis.
Arkitekturo
La kolonia arkitekturo estas difinita kiel la arkitekturo farita en la nuna brazila teritorio ekde 1500, jaro de la malkovro de la portugaloj ĝis la Sendependeco en 1822. Ĝi gravas en la historiaj centroj de Salvador de Bahio, Ouro Preto, Olinda, Diamantina, São Luís de Maranhão, Goiás, la Santuário do Bom Jesus de Matosinhos en Congonhas do Campo kaj la ruinoj de la Gvaraniaj Jezuitoj Misioj en San Miguel de las Misiones.
Sporto
En lando de tiom da loĝantoj, kompreneble troveblas kluboj de ĉiaj sportaj disciplinoj. Aparte populara en Brazilo - samkiel en la najbaraj landoj Argentino kaj Urugvajo - estas futbalo. Kiam konkuras la vira brazila nacia teamo de futbalo, milionoj da subtenantoj sekvas ĉiujn movojn. Kvin fojojn, en 1958, 1962, 1970, 1994 kaj 2002, la teamo gajnis la Futbalan Mondpokalon, sed en la matĉoj de la Futbala Mondpokalo 2010 ili nur eniris la grupon de plej bonaj ok teamoj, tie malvenkante kontraŭ la nederlanda teamo. Enlande grandis la atendoj ke en la matĉoj de la Futbala Mondpokalo 2014, kiu en junio 2014 okazis en pluraj urboj de Brazilo.
Kapoejro (capoeira, en la portugala) estas luktoarto disvolvita de afrikaj sklavoj alportitaj al Brazilo kaj de iliaj posteuloj. Ĝin karakterizas lertaj kaj kompleksaj korpomovoj, farataj ofte sur la planko aŭ kapmalsupre kaj piedleve, kaj havantaj kelkfoje fortan akrobatan komponanton. Karakterizaĵo distinganta ĝin disde aliaj luktoj estas la fakto, ke ĝi estas akompanata de propa muziko. Ofta dubo estas, ĉu kapoejro estas danco aŭ lukto; kapoejro, en vero, estas kaj danco kaj lukto. La vorto kapoejro havas kelkajn signifojn, el kiuj unu rilatas al la arbaraj aŭ ĝangalaj areoj en la brazila internlando. Estas sugestite, ke kapoejro ekhavis sian nomon de tiaj lokoj, kie la sklavoj forfuĝintaj provis kaŝi sin. Vidu ankaŭ artikolon pri Makuleleo.
3640 Gostin
3640 Gostin estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la de la usonaj geedzoj geastronomoj Carolyn S. Shoemaker kaj Eugene M. Shoemaker elde la Observatorio de la Monto Palomar, apud San-Diego (Kalifornio, Usono).
Nomo
Ĝia nomo honoras la aŭstralian geologon Victor A. Gostin, de la Universitato de Adelajdo.
Dávid Baróti Szabó
Biografio
Dávid Baróti Szabó devenis el sikula nobelfamilio. En 1757 en Székelyudvarhely li enpaŝis en jezuitan ordenon. Li lernis kaj instruis en diversaj lokoj (Trencsén; Szakolca, 1759–60; Székesfehérvár, 1760; Nagyszombat, 1761–63; Kolozsvár, 1763–64; Eger, 1764–65; 1765–70) ĝis sia pastrokonsekrado (Kassa, 1770). En 1770 li estis gimnazia instruisto en Nagyvárad, en 1772–73 pasigis sian trian provjaron en Besztercebánya. Post disigo de jezuita ordeno ekde 1773 en Komárom, sekve ekde 1777 ĝis 1799 en Kassa li instruis. Tie li redaktis kune kun Ferenc Kazinczy kaj János Batsányi ekde 1788 la unuan hungarlingvan revuon Magyar Museum. En 1799 li pensiuliĝis kaj ĝis sia morto li vivis en Virt ĉe sia iama lernanto, Pyber Benedek. Li enkondukis la grekan-latinan versadon en hungaran poezion.
Dorogháza
Dorogháza estas vilaĝo en Hungario, en regiono Norda Hungario, en departemento Nógrád, en Distrikto Bátonyterenye.
Situo
Dorogháza situas sur mildaj deklivoj, fine de mallonga sakovojo. Bátonyterenye troviĝas 7, Parád 15, Salgótarján 18, Pétervására 19, Pásztó 20, Gyöngyös 27 km-ojn. Montopinto nomata Piszkéstető [piskEŝtetO] 944 m-ojn alta troviĝas nur 5 km-ojn.
Historio
La vilaĝo apartenis al fortikaĵo de Sirok inter 1465-1479. En 1479 la komunumo iĝis doganprena loko. En 1552 la turkoj detruis la vilaĝon, sed post 2 jaroj ĝi rekonstruiĝis. Vilaĝservoj estas infanĝardeno, lernejo, biblioteko, poŝto.
Famulo
En Dorogháza naskiĝis István Szabó (skulptisto, 1927).
Origina juro (Eŭropa Unio)
Juro > Eŭropunia juro > Origina juro
Eŭropa Unio estas ne ŝtato sed internacia organizaĵo. Sekve, ĝin estigis ne konstitucio sed traktatoj.
La eŭropunia origina juro konsistas el:
Paul Matthews
Paul MATTHEWS [mathjuz] ( en Stourbridge – ) estis angla esperantisto, M. A. Interesiĝis pri Esperanto en 1890 kaj faris multajn pionirajn paroladojn. Prezidento de grupoj en Letchworth kaj Luton.
Neobatrachus
Neobatrachus aŭ Novbatrakoj estas genro de grundonestumantaj ranoj indiĝenaj de Aŭstralio de la familio de Mjobatraĥedoj. Ili loĝas en ĉiuj subŝtatoj escepte en Tasmanio, tamen tiu genro forestas el la plej malproksima nordo de Aŭstralio kaj plej el Kvinslando. Plej el la specioj en tiu genro loĝas en sudokcidenta Okcidenta Aŭstralio. Ili estas ofte troviĝantaj en aridaj areoj kaj nestotruoj subgrunde por eviti senakvigon. Ili troviĝas tipe en portempaj argilecaj kaj inundoherbejaj habitatoj. Ĉiuj specioj havas similan korpoformon, ili estas rondoformaj kaj kaŭras montrante grandajn okulojn kaj la pupilojn kiel vertikalaj fendoj. La kruroj estas mallongaj kaj la manoj estas senmembranaj kvankam la piedoj estas parte membranaj. Maskloj ne havas voĉosakon. Proksimume 1000 ovoj estas demetataj laŭ ĉeno de trankvila akvo.
Friedrich Spee
Friedrich Spee de Langenfeld (naskiĝinta la 25-an de februaro 1591 en Kaiserswerth, mortinta la 7-an de aŭgusto 1635 en Trier) estis germana jezuito kaj verkisto.
Estante ekde 1610 jesuito, li agadis kiel instruisto kaj animzorganto. Liaj religiaj kantoj de la "Trutz-Nachtigall" (eldonitaj en 1649) ĉerpas el fonto de profunda aspiro al la unuiĝo kun Dio. Tie ĉi li klopodas uzi la germanan literaturan lingvon en pli vasta maniero. Plian disvastigon konis ankaŭ la "Güldene Tugend-Buch" (1649), kleriga edifa verketo.
Kiel konfesprenanto dum procesoj kontraŭ sorĉistinoj, li eldonis anonime la verkon "Cautio criminalis, seu De processibus contra sagas liber", kie li laŭ tre racia metodo kaj klareco akuzegas la tiamajn procesajn metodojn. Tamen li mem kiel infano de sia tempo daŭre kredis en la ekzisto de sorĉistinoj.
Lauren Child
Lauren CHILD (naskita la 29-an de novembro 1965) estas brita porinfana verkinto kaj ilustristo, konata pro verkado de la serio de infanlibroj "Charlie and Lola" kaj "Clarys Bean" same kiel ilustrado de klasikaj verkoj de infanlibroj. kiel ekzemple Pipi Ŝtrumpolonga kaj Anne of Green Gables.
Kariero
Ŝi studis arton ĉe la Politeknika Instituto en Manĉestro, kaj ĉe la Lernejo de Arto de Gildoj en Londono, sed ne diplomiĝis. Post tio ŝi laboris en diversaj laboroj, inkluzive de laboro kiel asistanto de pentristoisto Damian Hirst. Ŝi ankaŭ fondis firmaon kiu produktis artajn lampŝirmilojn, kaj laboris pri dezajnoagentejo nomita "Big Fish".
En 1999 ŝi publikigis du bildlibrojn, Mi volas dorlotbeston! kaj Clarice Bean, That's Me. La dua libro estis nomumita por la Premio Nestlé por Infana Literaturo. Ŝi ricevis la inspiron por la rolulo de Clarice Bean kiam ŝi serĉis rakonton kiu estus la bazo por bildstria figuro kiun ŝi dezajnis por la infanludila merkato. En 2000 ŝi gajnis la Kate Greenway Medal por la libro I will never eat [!] a tomato, kaj en 2002 ŝi gajnis la Nestlé Premio por la libro That Pesky Rat. La dua libro en la Clarice Bean serialo, Clarice Bean in Trouble with Letters estis nomumita por la British Book Premio en 2005 en la kategorio Infanlibro de la Jaro.
La rakontoj de "Charlie kaj Lola" temas pri frato kaj fratino de bazlerneja aĝo, dum la "Clarice Bean" rakontoj temas pri ribelema 11-jaraĝa knabino. Ambaŭ serioj estis sukcesaj, kaj estis tradukitaj en diversajn lingvojn. Ŝi verkis ankaŭ aliajn librojn kiel la serio "Hubert Horatio", kiu traktas riĉan knabon, kies gepatroj malriĉiĝas kaj li devas trovi solvojn por savi ilin.
La humuraj ilustraĵoj de infano inkluzivas la uzon de diversaj materialoj, inkluzive de gazettondaĵoj, glumozaiko, kaj fotarto, kune kun akvarelpentraĵo. Krom la bibliotekilustraĵo, ŝi ankaŭ estas rilata al la Definitely Daisy serioilustraĵo de la verkisto Jenny Oldfield. Ŝi ankaŭ ilustris klasikajn infanlibrojn, identigitajn kun ilustraĵoj de aliaj ilustristoj, kiel ekzemple Pipi Ŝtrumpolonga, identigita kun la originaj ilustraĵoj de Ingrid Wang Neiman, kaj Anne of Green Gables identigita kun la ilustraĵoj de M. A. Klaus.
Child ankaŭ produktis televidserialon bazitan sur la "Charlie and Lola" filmoj, kiuj inkluzivis tri sezonojn de 26 epizodoj, la serio estis distribuita tutmonde, kaj eĉ gajnis premion ĉe la BAFTA en 2007 por la plej bonaj infanaj serioj.
Lauren Child loĝas en Londono. En 2010 al ŝi estis premiita la Ordeno de Brita Imperio
Jakovlev Jak-4
La sovetunia Jakovlev Jak-4 (ankaŭ: BB-22) estis malpeza bomb- kaj skoltaviadilo de la dua mondmilito. La Jak-4 estis dusideja subflugila aviadilo el ligno-metala miksaĵa konstruo. Ĝi povis kunporti kvar bombojn (ĝis po 50 kg) kaj pluajn sub la flugiloj.
Aleksander Jakovlev evoluigis tiun tipon fine de la 1930-aj jaroj kiel pli rapida fotad-skoltilo ol AIR-22. La unua flugo okazis la 22-an de februaro en 1939. Post la flugprovoj, oni decidis trakonstrui la tipon al malpeza bombaviadilo. Tiuj traonstruoj finiĝis la 31-an de decembro kaj la aviadilo ricevis du maŝinpafilojn kaj unu bombĵetilon.
La originala nomo estis BB-22 (Ближний бомбардировщик) estis uzata ĝis fino de 1940 kaj validas ankaŭ por Jak-2 kaj ankaŭ por Jak-4.
Kiszombor
Kiszombor [kiŝzombor] estas grandvilaĝo en Hungario, en regiono Suda Ebenaĵo, en departemento Csongrád, en Distrikto Makó.
La vilaĝo situas sur ebenaĵo, laŭ maldekstra bordo de Mureş (rivero), laŭ ĉefvojo kaj fervojo Szeged-Makó. La lasta troviĝas 5 km-ojn for. La vilaĝo havas limotrapasejon.
Historio
La komunumo estis loĝata dum la neolitiko, kuprepoko, bronzepoko, ferepoko, vivis tie iam famaj popoloj hunoj, gepidoj, avaroj. La unua mencio devenis el 1247 en formo Zumbur. Sigismondo la 1-a (Sankta Romia Imperio) donacis rangon kampurbo al la komunumo. Antaŭ la longa turka erao restis nenio, nur rondpreĝejo. En 1647 hungaroj refondis la vilaĝon, sed la turkoj restis ĝis 1718 en la ĉirkaŭaĵo. En 1747 aldoniĝis baroka parto al la malgranda rondpreĝejo. Bierofaristo Matiaso Jozefo Oexel aĉetis la kampojn. Li konstruis paroĥon en 1787, en 1790 lernejon. Okazis ĥoleroj en 1831, 1836, 1873, incendio en 1874, incendio kaj inundo en 1877. En 1849 serbaj taĉmentoj faris incendion. Por fari diferencon de Sombor ekde 1857 la vilaĝo nomiĝas Kiszombor kaj ekhavis la rangon grandvilaĝo en 1895. Ligna ponto konstruiĝis en 1878, la fervojo atingis la komunumon en 1882. En 1918 la francoj kaj serboj okupis la regionon. Kolĥozoj nomataj "Nova Vivo" kaj Lenino formiĝis dum la socialismo.
Infanĝardeno, lernejo kaj gimnazio funkcias en la grandvilaĝo.
Rucăr
Rucăr (rukar) (hungare Rukkor, germane:Buckersdorf) estas vilaĝo en Rumanio sudokcidente de Făgăraş. En 1910 ĝi nombris 654 loĝantojn (rumanoj), en 1992 470. Ĝia unua skriba mencio estis en 1387. Ĝis 1919 ĝi apartenis al Hungario (Fogaras vármegye). Administre ĝi apartenas al Viştea de Jos.
Andrzej Kunert
Andrzej Krzysztof Kunert (naskiĝis la 12-an de oktobro 1952 en Varsovio) – pola historiisto, habilita doktoro pri homa scienco, en la jaroj 2010–2016 sekretario de la Konsilio pri Memor-Protekto de Bataloj kaj Martireco.
László Kabos (1894-1937)
László Kabos [lAslO kaboŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo Kabos László estis hungara aktoro. Lia origina familia nomo estis Friedszám.
László Friedszám naskiĝis la en Bükkösd, li mortis la  en Budapeŝto.
Biografio
László Kabos maturiĝis en Pécs en mezlernejo, poste li aliĝis en Pécs al teatra kompanio de Béla Füredi. Liaj sekvaj pli gravaj teatrestroj estis laŭvice József Nádassy En Szabadka, György Kürthy, Mihály Fekete (aktoro), László Gróf kaj Menyhért Gulyás. Li plej longe estis aktoro en Nagyvárad kaj Kecskemét. Li batalis dum la 1-a mondmilito, ankaŭ vundiĝis, militkaptitiĝis, fine en 1916 li apartenis al ŝanĝitaj kaj vunditaj militkaptitoj. En 1919 li edziĝis. Ekde 1924 li apartenis al malgranda teatra trupo, krome li kontribuis poemojn, novelojn, eseojn. Li mortis pro tuberkulozo, sed li estis entombigita en Kecskemét.
William Herbert Matthews
William Herbert MATTHEWS (mathjuz),  en Hither Green. Anglo, komercisto, desegnisto, radioamatoro. Sekretario de BEA Radio komitato de 1926, membro de Radio-Statistika Komisiono de ICK, iama sekr. de IRA kaj IRS por Britujo. Kunlaboranto de kvinlingva Radioamatora Vortaro (Otto Ginz).
1342 Brabantia
1342 Brabantia estas malgranda, meze hela asteroido de la ĉefa asteroida zono, malkovrita la de la nederlanda astronomo Hendrik van Gent, elde la Suda Stacio de la Observatorio de Leiden en Johanesburgo.
Nomo
Ĝi ŝuldas sian nomon al la iama belga-nederlanda regiono Brabanto
Burgo Koppenstein
Burgo Koppenstein estas burgruino apud Henau en la distrikto Rhein-Hunsrück, en la germana federacia lando Rejnlando-Palatinato.
Situo
La ruino de la montburgo estas zur alteco de 555 m s.m.. Ĝi troviĝas sur Koppensteiner Höhe super la valo de la rivero Kellenbach en la okcidenta Soonwald en Hunsrück. Ĝi estas 2 km sude de la komunumo Gemünden kaj 12 km sude de la distrikturbo Simmern.
11870 Svedio
11870 Svedio estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la belga astronomo Eric Walter Elst elde la Observatorio La Silla, en Ĉilio.
Nomo
Ĝi ricevis la nomon de la nordeŭropa lando Svedio (svede : Sverige). La lando estas kovrita de arbaroj de pinoj kaj betuloj. Ĝi havas tre riĉan bestaron. Svedio ĉiam estis fama pro siaj altaj kulturaj kaj etikaj normoj.
Ciudad del Cine (metroo de Madrido)
Ciudad del Cine estas stacio sur linio ML-3 de Metro Ligero Oeste, situanta apud la amuzejo "Kinépolis", en "Ciudad de la Imagen" (Pozuelo de Alarcón).
La stacio estis malfermita la.
(33865) 2000 JX15
(33865) 2000 JX15 estas marsrenkonta asteroido malkovrita la en la kadro de la astronomia kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Ĝia orbito iom malproksime tanĝas tiun de Marso sed ne traira ĝin. Ĝia marsa MOID estas 0,302653 astronomia unuo, tie estas 45,276 milionoj da km.
Hrušov (Ostrava)
Hrušov estas historia kampurbo en Ĉeĥio situanta sur teritorio de urbo Ostrava. Nuntempe ĝi estas parto de urboparto de Silezia Ostrava. Vivas ĉi tie.