cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Katerina la 1-a (Rusio)
Aŭtune de 1724 Petro la Granda suspektis sian edzinon en adulto kun lia ĉambelano Mons. Lin la imperiestro baldaŭ ekzekutis kaj samtempe ĉesis siajn interrilatojn kun Ekaterina. Li eĉ ne parolis kun ŝi kaj malpermesis ŝiajn vizitojn al li. Januare de 1725 Petro la 1-a grave malsaniĝis kaj dum teruraj liaj suferoj Ekaterina vartis kaj flegis la edzon. Li mortis sur ŝiaj brakoj.
La 18-an de majo 1724 en Uspenskij katedralo de moskva Kremlo ŝi estis kronita kiel imperiestrino de Rusia Imperio, tial rezulte de latenta batalo de kelkaj partioj en la rusia mondumo, ŝin oni surtronigis kaj ektitolis imperiestrino Katerina la 1-a. Oficiale Petro la 1-a sukcesis heredigi neniun, tial surtroniĝo de la duonklera fremdulino kun malklara origino ne estis aprobita en la tuta rusa socio.
Ekde la 8-a de februaro 1725 komenciĝis ŝia reĝado en Rusio. Realan potencon tiam havis ŝia antaŭa amito Aleksandro Menŝikov, intima amiko de Petro la 1-a. Ekde februaro de 1726 ekfunkciis Supera Sekreta Konsilio, kiun formale gvidis la carino.
Chives
Chives [] estas franca komunumo en la departemento Charente-Maritime, en la regiono Puatuo-Ĉarentoj. Ĝi havis 360 loĝantojn en la jaro 2012.
Geografio
Chives situas en la oriento de Charente-Maritime, ĉe la limo kun Charente kaj Deux-Sèvres, nordoriente de Angoulême.
2194 Arpola
2194 Arpola estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la finnlanda astronomo Yrjö Väisälä elde la Observatorio de Iso-Heikkilä en Turku.
Nomo
Ĝi ricevis la nomon de "Arpola", la somerdomo de la malkovrinto.
Erwin Stresemann
Erwin STRESEMANN (naskiĝis la, mortis la ) estis germana ornitologo.
Stresemann estis unu el la elstaraj ornitologoj de la 20a jarcento. El 1921 li respondecis pri la departamento pri birdoj en la Museum für Naturkunde kaj kuraĝigis nombrajn junajn germanajn sciencistojn, inklude Ernst Mayr kaj Bernhard Rensch.
Stresemann estis longdaŭra eldonisto de la Journal für Ornithologie. Lia plej grava verko estis la volumo Aves (1927 - 1934) en la germana Gvidlibro pri Zoologio. Li verkis ankaŭ Entwicklung der Ornithologie (1951), priskribon de la disvolviĝo de la ornitologio el Aristotelo al nuntempe.
Ingwiller
(jen france kaj alemane, origine germane Ingweiler, prononco - "Weiler" estas vilaĝeto) estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Bas-Rhin, en la historia kultura regiono regiono Alzaco kaj la nuna administra regiono Grand Est ("Granda Oriento"). Fine de en la komunumo vivis.
Șoimușu Mare
Șoimușu Mare (hungare: Nagysolymos ) estas vilaĝo en Rumanio okcidente de Cristuru Secuiesc. En 1910 ĝi havis 951 loĝantojn (hungaroj) kaj en 1992 425 (hungaroj). Ĝia unua skriba mencio estas el 1333. Ĝis 1919 kaj inter 1940 kaj 1940 apartenis al Hungario (Udvarhely vármegye). Administre ĝi apartenas al Săcel.
T-Amila klorido
t-Amila klorido aŭ C5H11Cl  estas alkila klorido konsistanta je 5 karbonatomoj, 11 hidrogenatomoj  kaj 1 kloratomo. En mediaj kondiĉoj ĝi estas senkolora likvaĵo kun malagrabla odoro, iomete solvebla en akvo kaj pli solvebla en nepolaraj solvantoj. Kiam varmigita, 2-Kloro-2-metilbutano povas produkti hidrogenan kloridon, fosgenon kaj duoksinojn.
Vasto
Vasto estas komunumo de Italio. En 1993 la 17-a Internacia Junulara Festivalo de Itala Esperantista Junularo okazis ĉi tie.
BOPE
BOPE (mallongigo de la portugala Batalhão de Operações Policiais Especiais) estas la specialcelaj trupoj de la polico de la brazila ŝtato Rio-de-Ĵanejrio. Ĝi estis fondita la 19-an de januaro 1978.
26851 Sarapul
26851 Sarapul estas malgranda, neordinare hela asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la de la belga astronomo Eric Walter Elst elde la Observatorio La Silla en Ĉilio.
Nomo
Ĝi ŝuldas sian nomon al la rusa urbo Sarapul fondita en la malfrua 16-a jarcento ĉe la rivero Kama, kiu servis kiel komerca centro sur la vojo de Siberio.
O-Fenilena dubenzoato
o-Fenilena dubenzoato aŭ dubenzoila katekolo estas organika kombinaĵo apartenanta al la familio de la esteroj, rezultanta el interagado de la benzoata acido kaj pirokatekolo. o-Fenilena dubenzoato estas blanka solidaĵo, nesolvebla en akvo sed solvebla en alkoholoj kaj aliaj nepolaraj organikaj solvantoj. o-Fenilena dubenzoato prezentas du benzoatajn grupojn ligitajn al fenilena grupo en la 1-a kaj 2-a pozicioj. Ĝi konsistas je 20 karbonatomoj, 14 hidrogenatomoj, 4 oksigenatomoj kaj posedas antifungajn kaj antimikrobajn proprecojn.
1326 Lusako
1326 Lusako estas malgranda, meze hela asteroido de la ĉefa asteroida zono, malkovrita la de la sud-afrika astronomo Cyril V. Jackson, elde la Observatorio de la Unio en Johanesburgo.
408 Fama
408 Fama estas granda, meze hela kaj malrapide rotacianta asteroido de la ĉefa asteroida zono, malrapide rotacianta (unu turno en pli ol 8 tagoj).
Oga
Oga (japane: 男鹿市) estas urbo, en Gubernio Akita. Ĝi ricevis ĉi tiun statuson en 2006.
408 Fama
Malkovris ĝin la germana astronomo Max Wolf, elde la Nacia Observatorio de Hejdelbergo - Königstuhl la.
Oga
Karakteraĵoj
Havanta areon de 240,80 km², la urbo havis la 31 863 loĝantojn, kun denseco de 240 80 loĝantoj/km².
Simboloj
La sugio simbolas la arbon, la kamelio simbolas la floron kaj la griza ardeo simbolas la birdon.
Olga Koós
Olga Koós [kOŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo Koós Olga estis hungara aktoro, reĝisoro. Ŝia origina familia nomo estis Klein.
Olga Koós naskiĝis la  en Budapeŝto, ŝi mortis la  en Budapeŝto.
(14774) 4845 T-1
(14774) 4845 T-1 estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la usona astronomo Tom Gehrels de la Observatorio de la Monto Palomar (Usono) kaj de la nederlandaj geedzoj geastronomoj Ingrid van Houten-Groeneveld kaj Cornelis Johannes van Houten, de la Observatorio de Leiden (Nederlando) en la kadro de la "Palomar-Leiden Enketo pri Trojanoj" (Palomar-Leiden Trojan Survey).
(18889) 2000 CC28
(18889) 2000 CC28 estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la en la kadro de la kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Itumbiara
Itumbiara estas municipo de la brazila subŝtato Gojaso. Ĝi lokiĝas je latitudo 18°25'12" sude kaj je longitudo 49°13'04" okcidente, alte 448 m. La municipo okupas areon de kaj havis, en 2008,  geloĝantojn.
La municipo Itumbiara nomas la mikroregionon Meia Ponte.
Shimano
Shimano estas japana produktanto de bicikleroj same kiel golf-, fiŝkapta- kaj neĝtabulo-produktojn. La firmaon fondis en 1921 Shozaburo Shimano. La entrepreno havas 6500 dungantojn kaj jaran vendoprezon de ĉ. 1,25 miliardoj da eŭroj (2004). Tri kvaronojn de la vendoj donas la biciklaj komponentoj.La firmao estas merkatogvidanto en la produktado, vendado de rapidumŝanĝiloj por bicikloj.
Vicoli
Vicoli estas komunumo de Italio.
Mathias Rust
Mathias Rust (naskiĝis en 1968 en Wedel ĉe Hamburg) estas germana sportpiloto, kiu en aĝo de 19 jaroj, la 28-an de majo de 1987 (Tago de la sovetaj limtrupoj) alteriĝis sur la Ruĝa Placo en Moskvo per flugmaŝino, tipo de Cessna 172 B.
Li startis en Hamburg kaj flugis al flughaveno Helsinki-Malmi en Helsinki. De tie li flugis al Moskvo. La soveta aerdefendo ĝustatempe rimarkis la flugmaŝinon, sed neniu decidis pafi je civila flugmaŝino, tiel li atingis Moskvon kaj surteriĝis sur la Ruĝa Placo, post kvinhora flugo.
Post la surteriĝo, oni arestis kaj juĝis lin en septembro de 1987 je kvarjara trudlaboro. Post 18 monatoj (432 tagoj) en Lefortovo-prizono en Moskvo, li liberiĝis la 3-an de aŭgusto de 1988 kaj reveturis al Germanio.
Dum sia milita civilservo, li vivdanĝere vundis virinon, kiu ne akceptis lian proksimiĝon. Pro tio oni enprizonigis lin en 1991 je 4 jaroj (post 2,5 jaroj liberiĝis en oktobro de 1993). En jaro de 2001 li venis denove antaŭ juĝejon pro ŝtelo de kaŝmir-pulovero en Hamburga aĉetejo.
Li edzinigis unuafoje la hindan Geetha, filinon de riĉa teokomercisto. Ili vivis en Berlino. Lia dua edzino estas Athena kaj ili vivas en Hamburg.
Gräfendorf
Gräfendorf estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Main-Spessart kaj en la distriktaro Malsupra Frankonio de la federacia lando Bavario. Fine de la komunumo havis  loĝantojn.
Lilongvo
Situo
Lilongvo situas sur altebenaĵo, laŭ rivereto, preter aŭtoŝoseo M1.
Historio
La urbo estis fondita en 1947 kiel komerca centro kaj iĝis en 1975 la ĉefurbo de Malavio. En Lilongvo troviĝas agrikultura altlernejo. La loĝantoj okupiĝas pri komercado de teo kaj tabako, kiujn oni kultivas en la ĉirkaŭaĵo.
Haggard (muzikgrupo)
Haggard estas germana muzikgrupo de Mezopoko-Klasiko-Metalo, kies muziko estas kombinado de klasikaj, mezepokaj kaj renesancoj elementoj. Ili uzas por tio tipajn instrumentojn.
Priskribo
La grupo naskiĝis 1991 de Asis Nasseri kaj estis rapide konata en la sceno por Mortmetalo. La ĝenro de Haggard tamen sin permutas post la unuaj akceptotestoj, kaj la unua albumo «And Thou Shalt Trust… The Seer» ilin famigis. Post la dua albumo «Awaking The Centuries» de la jaro 2000 ili entreprenis du vicojn en Meksiko, kiun ili ankaŭ vizitis 2004. En sudameriko ili estas eĉ pli konataj kaj amataj ol en Germanio mem. Ankaŭ en Azio oni amas la muzikon de Haggard.
Haggard estas projekto de la kantisto kaj gitaristo Asis Nasseri, kiu komponis ĉiujn kantojn. Li arigis proksimume 20 personojn ĉe si, kiuj subtenas lin energie en la studio. La instrumentaro konsistas unuflanke el normalaj Metala-instrumentaj kiel gitaroj, baso, drumoj ktp., aliaflanke el tipe klasikaj instrumentoj aŭ instrumentoj por folkloro.
La kantoj malsamegas. Ekzistas kantantaj, parolantaj kaj kriadantaj voĉoj, krome ankoraŭ sopranistoj kaj tenoruloj partoprenas. Plue, la muzikgrupo laboras ankaŭ kun la «Schalleluja»-ĉambroĥoro kaj la nova radiofonia ĥoro de Moskvo. Ankaŭ Haggard kantas en multaj malsamaj lingvoj, ekzemple angle, france, svede, germane, itale, ruse kaj aldone latine.
Sylvia Kristel
Sylvia KRISTEL (naskiĝis en Utrecht (Nederlando), mortis  en Amsterdamo) estis nederlanda aktorino kaj modelo. Ŝi estis konsiderita seksosimbolo de la 1970-aj kaj 1980-aj jaroj.
Johann Friedrich Gmelin
Johann Friedrich GMELIN, Johano Frederiko GMELINO (naskiĝis la 8-an de aŭgusto 1748 en Türbingen, mortis la 1-an de novembro 1804 en Göttingen) estis germana naturalisto, botanikisto kaj entomologo.
Edukado
Gmelin naskiĝis kiel la unua filo de Philipp Friedrich Gmelin en 1748 en Tübingen. Li studis medicinon ĉe sia patro en la Universitato de Tübingen kaj gradiĝis kiel Doktoro en 1769 per tezo titolita: Irritabilitatem vegetabilium, in singulis plantarum partibus exploratam ulterioribusque experimentis confirmatam.
Kariero
En 1769 li iĝis helpoprofesoro de medicino en la Universitato de Tübingen. En 1773 li iĝis profesoro de filozofio kaj helpoprofesoro de medicino en la Universitato de Göttingen. Li posteniĝis al ĉefa profesoro de medicino kaj profesoro de kemio, botaniko kaj mineralogio en 1778. Li mortis en 1804 en Göttingen.
Johann Friedrich Gmelin publikigis kelkaj lernolibrojn pri kemio, farmacio, mineralogio kaj botaniko. Li publikigis ankaŭ la 13an eldonon de Systema Naturae de Carolus Linnaeus en 1788.
Heredaĵo
La planto de la Artemizioj Gmelina artemizio aŭ Artemisia gmelinii estas nomita laŭ li.
Inter liaj disĉiploj estis Georg Friedrich Hildebrandt, Carl Friedrich Kielmeyer, Friedrich Stromeyer kaj Wilhelm August Lampadius. Li estis la patro de Leopold Gmelin.
<div class="notice metadata" id="spoiler" style="border-top:2px solid #ddd; border-bottom:2px solid #ddd;"> La standarda botanika mallongigo de aŭtoro J.F.Gmel. estas aplikita al la plantoj priskribitaj de tiu botanikisto, kiu aperas ankaŭ en tiu listo.
Brunkapa monarkoĉetio
La Brunkapa monarkoĉetio (Erythrocercus mccallii) estas specio de genro de birdoj enmetitaj foje en la familio de Monarkedoj foje en tiu de la Ĉetiedoj, kie ĝi estus proksime de aziaj genroj, dum tiukaze temas pri genro de Afriko. Temus pri longvostaj birdoj, dum la proksimaj genroj Tesia aŭ Urosphena estas tre mallongvostaj birdoj.
Estas birdo kun brunaj krono kaj gorĝo, kio nomigas la specion ĉar la alia rimarkinda karaktero same bruna vosto longa kaj larĝa vosto, malfermebla rondoforme kiel ventumilo, estas komuna al la proksime parenca la Livingstona monarkoĉetio. La subaj partoj estas grizecaj kaj estas grizeca ankaŭ la dorso kun tre fortaj olivecaj nuancoj.
Okcidentaj iranaj lingvoj
La Okcidentaj iranaj lingvoj estas branĉo de la iranaj lingvoj, atestita de la tempo de la Malnova persa (6a jarcento aK) kaj Medoj.
Lingvoj
La tradicia nordokcidenta branĉo estas konvencio por ne-sudokcidentaj lingvoj, prefere ol genetika grupo. La lingvoj estas jenaj:
Iranaj ĥalaj lingvoj estis asertitaj sed ne ekzistas; la ĥaloj parolas tjurkan lingvon.
La dialektoj de Centra Irano estas geografia anstataŭ genetika grupiĝo. Ili estas parolitaj plejparte en Markazi kaj Isfahano provincoj. Multaj el ili falas al la persoj en la pli junaj generacioj.
Ferenc Nádasi
Ferenc Nádasi [nAdaŝi], laŭ hungarlingve kutima nomordo Nádasi Ferenc estis hungara baletisto, baletestro kaj koreografo.
Ferenc Nádasi naskiĝis la 1893 en Budapeŝto - mortis la  1966 en Budapeŝto.
Biografio
Ferenc Nádasi komencis sian karieron en 1903. Baldaŭe li lernis dancadon en privata lernejo en Budapeŝto, poste en Italio. Ekde 1909 li baletadis en diversaj urboj de Eŭropo, nature ankaŭ en Reĝa Operejo de Budapeŝto. En 1936 li hejmenvenis kaj fondis lernejon pri baleto. Inter 1950-1961 li estris la baletistojn, poste li emeritiĝis. Li ricevis premion Kossuth en 1958, en 1955 ankaŭ alian premion. Li edziĝis dufoje.
Ostrov (distrikto Sobrance)
Ostrov, hungare Éles (Eleŝ) estas malgranda vilaĝo en Slovakio, en Regiono Košice, en Distrikto Sobrance. Ĝis1886 la oficiala hungara nomo estis Kosztivjarszja, ĝis1899 Osztró, poste pro la hungariga politiko la vilaĝo ricevis hungarecan nomon.
Situo
Ostrov situas sur ebenaĵo, laŭ traira flankovojo, aŭtoŝoseo preteriras. Sobrance troviĝas 3 km-ojn.
Historio
La unua mencio pri la vilaĝo devenis de 1336. En 1910 loĝis en Éles 456 da homoj, (plejparte slovakoj). Ĝis Traktato de Trianon Éles apartenis al Hungara Reĝlando, al Ung, al distrikto de Szobránc, poste al Ĉeĥoslovakio, fine ekde 1993 al Slovakio. Dum disfalo de Ĉeĥoslovakio en 1939 la hungara armeo okupis tiean zonon loĝatan de ankaŭ rutenoj. Tiu loko estis parto de aŭtonomio rutena kune kun iama Karpata Ukrainio. Tio apartenis al Hungario ĝis apero de Ruĝa Armeo fine de 1944. En 2001 loĝis en Ostrov 299 da homoj, (267 slovakoj, 26 ciganoj, 2 ĉeĥoj).
Christian Friedrich Sattler
Christian Friedrich Sattler (1778-1842) estis inventinto de la moderna trombono. En 1821 Sattler furoris en 1821 per du inventoj: per la kromata valvotrumpeto kaj per la tenorbastrombono; ĉi-lasta ricevis ekde 1838-1839 kroman kvartvalvon. En la metiejo de Sattler en la Querstraße en Lepsiko ekestis "signalkornoj, kromataj valvokornoj" - tiam absolutaj novaĵoj - kaj la trombonoj liamaniere konstruataj kun klare pli ampleksa sonfunelo je entute pli granda tubodiametro kaj marka sono. Tiajn instrumentojn oni nuntempe nomas "lepsika modelo" aŭ "germana trombono". Tiu novigo de Sattler servis kiel modelo por instrumentkonstruistoj el multaj landoj kaj per tio stampas esence ĝis en nia tempo la aperaĵon kaj per tio ankaŭ la sonkoloron de modernaj trombonoj.
Johan Browallius
Johannes BROWALLIUS (1707-1755) estis sveda kuracisto, botanikisto, fizikisto, esploristo, naturalisto, kaj episkopo de Åbo (Turku, hodiaŭ Finnlando), amiko de Karolo Lineo (1707-1778) kaj Pehr Kalm (1716-1779), vico-kanceliero de la Reĝa Akademio de Åbo ĝis sia morto kaj membro de la Reĝa Sveda Akademio de Sciencoj.
Brovalo avertis la junan Lineon por fini siajn studojn eksterlande, kaj poste edziĝi al riĉa virino -- malgraŭ ke ĉi tiu jam estis kompromitita kun Sara Liza Moraea. Efektive, Lineo travintris en Lejdeno inter 1737-1738, kaj poste vojaĝis al Francio. Dum eksterlande, li ricevis novaĵojn ke "lia plej bona amiko B." faris uzon el lia foresto kaj flatis al Sara Liza, kaj li estus sukcesinta konvinki ŝin, se ŝia fianĉo ne estus reveninta Svedion. Malgraŭ ĉio, la amo de la episkopo ne prosperis. Sara Liza kaj Lineo geedziĝis en 1739.
En la ĉefteksto pri la Browallia grandiflora de la Botanika Magazino (1831), William Curtis (1746-1799) raportas jene :
Vidu ankaŭ
<Gallery> Grytn%C3%A4s_kyrka2.jpg| Anders Grönvall (1671-1758) Turku_cathedral_26-Dec-2004.jpg| Jonas Fahlenius (1674-1748) Nils_Reuterholm.jpg| Nils Reuterholm (1676-1756) Exercitium acad. in quo virtutes historici breviter delineatas.png| Laurentius Arrhenius (1680-1730) Erik_Alstrin.JPG| Eric Alstrin (1683-1762) Ludvig_Holberg.jpg| Ludoviko Holbergo (1684-1754) LeidenOudeRijn.jpg| Johano Gronovo (1686-1762) Johann Georg Siegesbeck (1686-1755).png| Johano Zigesbeko (1686-1755) Johann_Gottlieb_Gleditsch_(Verleger).jpg| Johano Glediĉo (1688-1738) Johann_Mattias_Gesner_-_Titelkupfer.jpg| Johano Gesnero (1691-1761) John Sebastian Miller.jpg| Philip Miller (1691-1771) Carl_Linnaeus_dressed_as_a_Laplander.jpg| Karolo Lineo (1707-1778) Stockholm_Kungstr%C3%A4dg%C3%A5rden_(1890-1900).jpg| Sten Carl Bielke (1709-1753) Mennanderin_v%C3%A4it%C3%B6skirja.jpg| Carl Fredrik Mennander (1712-1786) PehrKalm.jpg| Pehr Kalm (1716-1779) William_Curtis_(1746-1799).png| William Curtis (1746-1799) Johan_Gadolin.jpg| Johano Gadolino (1760-1852) </Gallery> </Center>
Červená hora (Hrubý Jeseník)
Červená hora (1337 m) (esperante: Ruĝa monto) estas monto en parto de montaro Hrubý Jeseník. Ĝi situas sur turisma vojo el montoselo Červenohorské sedlo (esperante: Ruĝmonta selo) sur montoj Vozka, Keprník kaj Šerák ĝis montoselo Ramzovské sedlo. Sub la montopinto estas fonto de Vřesová studánka, antaŭe ĉi tie situis kapeleto de Mater Dolorosa kaj turista kabano. Sur la pinto estas malgranda herboriĉa ekosistemo kaj rokaĵoj kun riĉa floro.
Alveno
Monto Červená hora estas alirebla simbole sur ruĝa montodorsa vojo el Červenohorské sedlo, el kiu deflankiĝas montodorsa flava  marko. Tiu transiras la pintan parton revenante al la ruĝa marko reen ĉe disvojiĝo Sedlo psub Vřesová studánka. La pinto estas malproksima 3 km de Červenohorské sedlo direkte al nordnordoriento. El la mala flanko Červená hora estas alirebla de 5 km malproksima Keprník.
Philip Louis Pratley
D-ro Philip Louis Pratley naskiĝis en Liverpool, Anglio, en 1884. Li studadis en la universitatoj de Liverpool, kaj de Victoria (Kanado). Li venis al Kanado en 1905 kiel dezajnisto-desegnisto por la Kebeka Pontkomisio. Poste li fariĝis ĉefinĝeniero de la "Dominion Bridge Company".
Ekde 1906 li praktikis kiel konsulta inĝeniero. En 1939 li ricevis la gradon de doktoro, la plej altan rangon por Konstrua Inĝeniero.
Unu el la plej fervoraj pioniroj de Esperanto en Kanado, dum multaj jaroj li gvidis la Esperanto movadon en Montrealo, kaj estis delegito de UEA.
Fame konata ekster la Esperanto-movado pro liaj pontoj, D-ro Pratley direktis, inter aliaj, la konstruon de la pontoj:
D-ro Pratley forpasis la 1-an de aŭgusto 1958 en sia domo en Westmount, Montrealo, havanta nur 73 jarojn.
Petrus Jonæ Helsingus
Petrus Jonæ Helsingus (* Hälsingland, en 1538 - Strängnäs, la 4-an de decembro 1607) estis episkopo de Strängnäs ekde 1586 ĝis sia morto. En 1562, li studis en la Universitato de Rostock, kaj post ses jaroj li fariĝis profesoro pri teologio en la Universitato de Upsalo. Pro la persekutoj de la reĝo Johano la 3-a li fuĝis al Funbo. Reveninte, li estis arestita kaj laŭ reĝa decido kaj forpelita al malproksima urbo en la rusa limo. En aŭtuno de la sama jaro, li sukcesis eskapi. Li rapidis al Nyköping kaj restis sub la protekto de la duko Karolo la 9-a (1550-1611). Sed, kiam li konsideris sin nesekura tie, li transpasis la landlimojn de Bohuslän kaj de tie al Lubeko. Reveninte sub la protektado de la duko, li estis ordinita vikario de Nyköping. Kiam la posteno en Strängnäs vakiĝis la duko nomumis lin episkopo de tiu diocezo, kontraŭ la volo de la tiama reĝo.
Isa Gambar
Isa QAMBAR aŭ Isa Gambar Yunis Oglu (azera lingvo: Qəmbər İsa Yunis oğlu) (n. en Baku, 24-an de februaro de 1957) estas azera politikisto.
Li estas unu el la plej gravaj politikistoj de Azerbajĝano kaj estis prezidanto de la lando ekde 19-a de majo ĝis 16-a de junio de 1992.
Șoimușu Mic
Șoimușu Mic (hungare: Kissolymos ) estas vilaĝo en Rumanio okcidente de Cristuru Secuiesc. Administre ĝi apartenas al la komunumo Săcel.
Loĝantaro
En 1910 ĝi havis 1089 loĝantojn (hungaroj) kaj en 1992 517 (97 % da hungaroj).
Historio
Ĝia unua skriba mencio estas el 1566. Ĝis 1919 kaj inter 1940 kaj 1944 Kissolymos apartenis al Hungario (Udvarhely).
Akademo
Akademo aŭ Akademos (en antikva greka: Ἀκάδημος), ankaŭ Hekademos (Ἑκάδημος) estis atika heroo en la Greka mitologio. Akademo estas ankaŭ loko ĉe Kefiso, ses stadionojn el Ateno.
Plutarko, en sia biografio de la Atena reĝo Tezeo (nome la mortiginto de la Minotaŭro), skribis, ke vidviĝinta kaj atinginta 50 jarojn, la reĝo rabadis la 12-jaran infaninon Helenon (longe antaŭ ŝi edziniĝis al Menelao, renkontiĝis kun Pariso kaj estis la kaŭzo de la Troja Milito). Pro tiu fitraktado, ŝiaj du ĝemelaj fratoj Kastoro kaj Polukso invadis Atiko por liberigi sian fratinon kaj minacis detrui Atenon. Akademo savis la urbon malkovrante al ili kie ŝi estis kaŝita, nome ĉe Afidne. Ankaŭ pro tiu tialo Tindaro (Sparta reĝo kaj patro de Kastor kaj dunpatro de Heleno) montris al Akademo multan dankemon.
Szaporca
Szaporca [saporca], kroate Spornica estas malgranda vilaĝo en Hungario, en regiono Suda Transdanubio, en departemento Baranya, en Distrikto Siklós.
Situo
Szaporca situas sur ebenaĵo, laŭ rojo, laŭ traira flankovojo. Dravo preterfluas 3 km-ojn. Siklós troviĝas 22, Pécs 39, Barcs 62, Budapeŝto 235 km-ojn.
Historio
Szaporca menciiĝis unuafoje en 1117 laŭ tiama hungara ortografio "Supurkan". Dum militiroj la loĝantoj ofte rifuĝis al kanejo de Dravo. Inter 1918-1921 armeo de Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj okupis la vilaĝon.
En Szaporca migra poŝto servas.
Frank McLeod Easton
Frank McLeod EASTON (mortis la  en Birmingham) estis brita esperantisto kaj fervojisto.
Historio
Frank McLeod Easton eklernis Esperanton preskaŭ 40 jarojn antaŭ sia morto kaj de tiam li fariĝis forta subtenanto de Esperanto, aginte en multaj roloj. Ĉe Esperanto-Asocio de Britio (EAB) li estis federacia reprezentanto kaj organizanto por la Okcidenta Mezlanda Regiono. Li senlace skribis leterojn aŭ iniciate aŭ responde al ĵurnaloj pri Esperanto.
Dum 50 jaroj li laboris por la Fervoja Servo en Britio kaj pro tio li estis ankaŭ reprezentanto por esperantistaj fervojistoj, estinte ano de Internacia Fervojista Esperanto-Federacio (IFEF) kaj Brita Asocio de Esperantistaj Fervojistoj (BAEF) kaj regule ĉeestinte iliajn kongresojn en la diversaj landoj de Eŭropo.
Li forpasis je la aĝo de 81 jaroj. Pri li The British Esperantist nekrologis: "Ni sentos la mankon de  lia  bonkora personeco".
György Bereck
BERECK György [pr. berek] Briccius estis hungara kuracisto naskiĝinta en Vízakna ĉirkaŭ 1670 kaj mortinta en Koloĵvaro en 1720.
Kariero
Bereck studis en Nadjenjedo, Frankfurto ĉe Odro, Lejdeno kaj Franekero, kie en 1695 li doktoriĝis. Li revenis Koloĵvaron en 1698. Bereck estis senatano poste ĉefurbestro. Lian taglibron verkitan en jaroj 1693-1717 eldonis Károly Szabó kaj Sándor Szilágyi (Tört. Emlékek, II„ Pest, 1860)
Hatzfeld (Eder)
Hatzfeld estas urba komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Waldeck-Frankenberg de la federacia lando Hesio. Fine de la jaro la komunumo havis  loĝantojn.
Béla Csikós-Nagy
Béla Csikós-Nagy [ĉikOŝ-nadj], laŭ hungarlingve kutima nomordo Csikós-Nagy Béla estis hungara ekonomikisto, profesoro, membro ordinara de Hungara Scienca Akademio (1987).
Béla Csikós-Nagy naskiĝis la  1915 en Szeged. Li mortis la 2005 en Budapeŝto.
Biografio
Béla Csikós-Nagy frekventis universitaton en Szeged. Inter 1938-1939 li esploris en Berlino helpe de stipendio, poste li ekhavis postenon en Hungario. En 1942 li ekinstruis en universitato en Pécs, baldaŭe en Budapeŝto. En 1948 li eklaboris en la Tutlanda Plan-Instituto, en 1954 li iĝis vicministro. En 1957 li establis Tutlandan Materio- kaj Prezooficejon, kie li longe laboris. Li ricevis diversajn premiojn inter 1970-2005.
Triangula ortodukupolo
En geometrio, la triangula ortodukupolo estas unu el la solidoj de Johnson (J27). Kiel la nomo sugestas, ĝi povas esti konstruita per kunigo de du triangulaj kupoloj (J3) laŭ iliaj bazoj. Ĝi havas egala nombro de kvadratoj kaj trianguloj je ĉiu vertico; tamen, ĝi estas ne vertico-transitiva.
La duala de la triangula ortodukupolo estas trapezo-romba dekduedro. Ĝi havas 8 rombajn kaj 4 trapezajn edrojn. Ĝi estas simila al la romba dekduedro kaj ili ambaŭ estas spaco-enspacantaj pluredroj.
Villa Celiera
Villa Celiera estas komunumo de Italio.
Luterana preĝejo (Csepel)
La Luterana preĝejo estas religia konstruaĵo en Hungario, en Budapeŝto, en Csepel (distrikto).
Historio
En Csepel la unua meso okazis en lernejo en 1911. En la sekva jaro la luteranoj aĉetis harmoniumon, en 1914 parcelon. La luterana kirko estis konstruita nur en la jaroj 1927 kaj 1928. La unua sonorilo alvenis en 1933. Dum la 2-a mondmilito la kirko signife detruiĝis, tial ĝi estis neuzebla inter 1945-1947.
Konstruaĵo
La preĝejo situas sola laŭ trotuaro en korto. La fasado estas malsimetria (tamen la meza parto simetrias), dekstre la kvadrata turo altiĝas. Ĉe la turopinto estas rondirebla teraso, pli supre la turo estas oklatera. Pluraj konstruaĵpartoj aliĝas al la navo.
Ribe
Ribe (de la malnovdanavorto: ripa = rivera bordo; Ripen) estas unu el la plej malnovaj urboj de Danio kaj administra sidejo de samnoma provinco. Dum la jaro 2005 la urbo havis 18.147 enloĝantojn. Tra la tuta mezepoko ĝi estis la plej grava havenurbo de Danio ĉe la okcidenta marbordo, tiu de la Norda Maro. Nuntempe la urbo perdis sian ekonomian gravecon, sed pro la multaj konstruaĵoj el la riĉaj jarcentoj daŭre ofertas multajn vidindaĵojn. El inter ili elstaras la impona urba katedralo.
Geografio
Ribe situas en la sudokcidento de Jutlando ĉe al bordo de la Norda Maro, proksime al la enfluejo de la rivero Ribe Å en la maron. Proksimume 25 kilometrojn nordokcidente situas la urbo Esbjerg, 50 km oriente la urbo Kolding. La urba areo ampleksas 352 km².
Depost administra reformo dum la jaro 1970 la urbo estis centro de komunumaro, kiu ampleksis ankaŭ la komunumojn Hviding, Roager kaj Spandet. La centraligo de la loka kaj regiona administrado de la jaro 2007 tamen trafas la urbon: la komunumaro iĝas parto de suddania regiono kun administra sidejo en la urbo Vejle, kaj la urbo Ribe mem formas grandkomunumon kun la najbara urbo Esbjerg.
Kulturo kaj vidindaĵoj
Ribe konatas pro sia bone konservita historia urbocentro, kiun dominas urba katedralo konstruita en romanika kaj poste ampleksigita en gotika stilo (1130). Same menciindas la malfrugotika urbodomo kaj dominikana monaĥejo, kiu ekestis inter la 13-a ĝis 15-a jarcentoj.
En la proksimeco, proksimume 2 kilometrojn sude de Ribe, troviĝas impresa subĉiela muzeo, la ''Vikinga Centro Ribe". Tie dum la tuta jaro eblas percepti la vivon en originalece postkonstruita vikinga vilaĝo. Eblas interparoli kun la "vilaĝanoj", plejparte studentoj, kiuj en vikingaj vestoj vivas kaj laboras en la vilaĝo. Manĝaĵoj, trinkaĵoj kaj spicoj el la vikinga epoko ofertiĝas. Eblas observi la metiistojn kaj ekzemple ekzerci pafi per arko kaj sagoj. Ĉiutage estas apartaj eventoj - ekzemple merkatoj, prezentoj de ĉasado per falkoj - kaj diversaj projektoj - ekzemple konstruado de vikinga ŝipo.
Kapelo Sankta Roĥo (Baja)
Tombeja kapelo de Sankta Roĥo estas romkatolika Monumento historia en Hungario, en urbo Baja.
Konstruaĵo
La kapelo situas sola sur monteto en la tombejo. Sur la eksteraj muroj estas videblaj memortabuloj kaj tomboŝtonoj, ĉar komence oni profitis la konstruaĵon entombiga loko. La fasado estas en la okcidenta flanko de la kapelo kaj ĝi komenciĝas per antaŭhalo. Post la antaŭhalo kvadrata turo altiĝas. 2 niĉoj kun skulptaĵoj pri Sankta Roĥo kaj Sankta Sebastiano estas videblaj sur la fasado. La sanktejo estas pli mallarĝa, ol la navo. Flanke estas sakristio, sube estas kriptoj.
Max Roach
Maxwell Lemuel „Max“ ROACH (* 10-an de januaro 1924 en Newland, Norda Karolino ; † 16-an de aŭgusto 2007 en Novjorko, Novjorkio) estis usona ĵaz-frapinstrumentisto kaj komponisto.
Li famiĝis kiel bibopa kaj malmolbopa muzikisto, kiu koncertis kun la plej elstaraj ĵazmuzikistoj kiel Dizzy Gillespie, Charlie Parker, Duke Ellington, Charles Mingus, Miles Davis kaj Sonny Rollins. Roach validas kiel unu el la plej influaj frapinstrumentistoj en la historio de ĵazo.
Vivo kaj verkado
Max Roach estis la filo de Alphonse kaj Cressie Roach; lia familio transloĝiĝis al Brooklyn (Novjorko), kiam li aĝis kvar jarojn. Li alkreskis en muzikema familio. Lia patrino estis gospel kantistino. Li mem komencis jam en fruaj jaroj ludi signaltrumpeton en marŝbandoj. En la aĝo de dek jaroj li ludis frapinstrumentaron en kelkaj gospelbandoj.
Li studis ĝis sia ekzameno en 1952 ĉe la Muzikaltlernejo de Manhatano kompozicion kaj muzikteorion. Dum tio Roach jam laŭokaze muzikis kun bandoj en Minton’s Playhouse, antaŭ ol li transprenis la lokon de Kenny Clarke en la bando de Coleman Hawkins (1943). En 1944 li ludis kun Dizzy Gillespie, sed pretertempe ankaŭ ĉe Duke Ellington kaj estis poste jaron en la bando de Benny Carter. Li estis unu el la unuaj bibop-frapinstrumentistoj: en 1945 li laboris en la bandego de Gillespie, koncertis tamen ankaŭ kun Charlie Parker en la ĵazklubejoj. En 1946 li muzikis kun Stan Getz, por poste labori ĝis 1949 en la bando de Parker, kun kiu li koncertis majon de 1949 okaze de la Festival International 1949 de Jazz. Post tio li direktis proprajn grupojn.
En 1952 Roach fondis kune kun Charles Mingus la diskeldonejon Debut Records, supozeble la unua sendependa eldonejo posedata de muzikistoj. Por tiu li registradludis kun Mingus por pluraj diskoj, inter ili ankaŭ la memorinda koncerto Jazz at Massey Hall en 1953 kun Parker, Gillespie kaj Bud Powell. Poste li laboris en Kalifornio, kie li kune kun trumetisto Clifford Brown direktis kvinopon, al kiu ankaŭ apartenis Sonny Rollins kaj pianisto Richie Powell, frato de Bud Powell. Kun ĉi tiu ensemblo li kreis la stilon malmolbopo. Pro la subita akcidentmorto de Brown kaj Richie Powell en 1956 Roach falegis en depresiojn kaj alkoholismo.
La lia bando apartenis muzikistoj kiel Donald Byrd, Kenny Dorham, Booker Little, George Coleman, Stanley Turrentine, Billy Harper, Mal Waldron, Ray Bryant, Odean Pope aŭ Cecil Bridgewater. Por apartaj projektoj li enigis en ĉi tiun bandon kantsoloistojn, sed ankaŭ ĥorojn kaj arĉkvarteton. En la 1970-aj kaj 1980-aj jaroj li ofte ludis duopaĵojn kun Archie Shepp, Anthony Braxton, Cecil Taylor, Connie Crothers kaj Abdullah Ibrahim. En la 1980-aj jaroj li ankaŭ laboris kun duoblo-kvaropo, konsista el sia propra ensemblo kaj la arĉkvarteto Uptown String Quartet. Kiel unu el la unuaj ĵazmuzikistoj li kunlaboris kun repo- kaj rompdancado-muzikistoj.
Ekde 1972 Max Roach estis profesoro ĉe la fakultato pri muziko ĉe la Universitato de Masaĉuseco ĉe Amherst, ĝis kiam li retiriĝis en 2002 pro Alzheimer-malsaniĝo. En 1988 li ricevis premio-subvencion nome MacArthur Fellowship. Max Roach mortis je la aĝo de 83 la 16-an de aŭgusto 2007 en novjorka malsanulejo.
Familio
Lia unua edzino estis Mildred Roach, kun kiu li havis du gefilojn, filon Daryl kaj filinon Maxine, kiu nun estas violonistino kaj fondis la arĉkvarteton Uptown String Quartet. En 1954 li renkontis kantistinon Barbara Jai (Johnson); el ĉi tiu ligo devenas filo Raoul Jordu. Roach estis geedziĝinta ekde 1962 ĝis 1970 kun kantistino Abbey Lincoln, kiun li akompanis je multaj albumoj. El lia tria geedzeco Janus Adams Roach devenas la ĝemelaj filinoj Ayodele kaj Dara Rasheeda.
Vico (Sos)
Vico estas neloĝata loko en la municipo Sos del Rey Católico, kiu apartenas al komarko Cinco Villas en provinco Zaragozo de la historia hispana regiono Aragono.
Geografio
Vico estas unu el la plej malproksimaj neloĝataj vilaĝoj de Sos, sed tie fluas abunde konstanta akvo, en ĝi estis familiaj fruktoplantejoj, linaroj, vinberejoj, vinpremejoj kaj olivarbaretoj, same kiel brutoj por laboro kaj farmbienoj. Ĉiuj ĝiaj loĝantoj estis el Sos, sed ili havis sian laborejon en Vico, je duhora promenado for, transirante montaron. La posta forlaso de tiuj domoj ŝuldiĝis unue al uzado de maŝinoj en la kamparo, kaj poste al terfirmiĝo kaj tutmondiĝo de kultivaĵoj.
En Vico estas granda areo de tero kun moderna irigacio. Vico estas tre proksima al Mamillas, kaj nuntempe estas parte ruinigita. Ĝi estas unu el la plej malproksimaj vilaĝetoj, je 13 kilometroj de Sos, preskaŭ en ĝia municipa limo.
Koordinatoj
Jen sekve geografiaj datenoj de la vilaĝo Vico:
Demografio
Meze de la 19-a jarcento tie loĝis 30 familioj, en 1924 la loĝantoj estis 44, en 1930 la nombro da loĝantoj falis al 28 kaj fine de la 20-a jarcento ankoraŭ estis malfermitaj 9 domoj. Nun ĝi estas tute neloĝata loko.
Historio
La plej multaj el la domoj de Vico originas de la 14-a kaj 15-a jarcentoj, eĉ kelkaj de pli fruaj tempoj.
Oni celebris la religiajn diservojn en la ermitejo de Serún, situanta proksimume kvar kilometrojn for. Fine de la 18-a jarcento, en Vico estis konstruita ene de domo etan preĝejon dediĉitan al la Ĉefanĝelo Sankta Miĥaelo, kiu prizorgis la religiajn bezonojn de la homoj, kiuj provizore vivis en Vico dum la tempo de plantado kaj rikolto.
Elstara homo
Patro Saturnino Lacuey, naskiĝinta en Vico, estis rektoro de 1930 de la Piarista lernejo de Alcañiz. Li mortis martirigita en la sama lernejo en 1936. Lia naskiĝdomo en Vico, kvankam difektita, estos konservita memore al tiu ĉi religiulo.
Festoj
La junularo de Vico ĉeestis la patronajn festojn de Mamillas je Sankta Triunua dimanĉo kaj sporade en aliaj dimanĉoj.
Estas menciinde
La nova baziliko "Virgen del Olmo" (Virgulino de la ulmo) en Azagra (Navaro), havas nun antikvan fasadon danke al la ŝtonoj, kun kiuj ĝi estis konstruita, kiuj datiĝas de la 14-a jarcento, kaj estis donacitaj antaŭ jaroj de aragona paro, posedantoj de pluraj domoj en la senhoma vilaĝo Vico, situanta proksime al Sos del Rey Católico (Aragono).
33682 Waylonreid
33682 Waylonreid estas tre malgranda, tre hela asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la de la teamo de la astronomia kampanjo « LINEAR » (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Nomo
Ĝia nomo honoras Waylon Reid Williams, kiu gajnis la unuan rangon en la Intel International Science and Engineering Fair de 2016 pro sia projekto pri media inĝenierarto. Li estis lernanto ĉe la Muldrow High School de Muldrow (Oklahomo, Usono).
Hidraŭlika-dinamika variigilo de tordmomanto
Hidraŭlika-dinamika variigilo de tordmomanto estas speco de hidraŭlika mekanismo. Temas pri ekipaĵo servanta por kontinue variigi transigatan tordmomanton kaj turnrapidon. Kompare al la hidraŭlika-dinamika kluĉilo ĝi havas krom la cirkulradoj ankoraŭ senmovan direktantan padelradon. Ĝi estas uzata pro sia granda ekiga momanto (ŝaltmomanto) ekzemple en dizelaj lokomotivoj.
La Originoj de Totalismo
La Originoj de Totalismo (angle The Origins of Totalitarianism; germanlingve Elemente und Ursprünge totaler Herrschaft) estas la anglalingve skribita ĉef-verko de la germana politikosciencistino Hannah Arendt. Ĝi temas pri la kaŭzoj kaj elementoj de totalismo, precipe pri tiuj de Naziismo kaj Stalinismo. La aŭtorino tradukis la libron mem en la germanan, kiu estis ŝia denaska lingvo.
Enhavo
La libro estas strukurigata en tri partoj laŭ la temoj antisemitismo, imperiismo kaj totalismo. En la unua parto la aŭtorino priskribas la historion de la judoj kaj komparas ĝin kun la eŭropa historio de la mezepoko ĝis la Dua Mondmilito. Specifaj temoj, pri kiuj ŝi skribas, estas i.a. la rolo de la judoj en la nacio-ŝtato kaj la Dreyfus-skandalo. Kune kun la dua parto pri imperiismo ŝi donas la kaŭzojn por la totalisma sistemo priskribita en la tria parto.
Hidraŭlika-dinamika kluĉilo
Hidraŭlika-dinamika kluĉilo estas elemento servanta por transigadi tordomomanton de la movdona al la movata ŝafto pere de likvo, kiu cirkulas inter la cirkulradoj de pumpilo kaj turbino. Kontraŭe al la mekanika kluĉilo la hidraŭlika-dinamika havas sekvantajn avantaĝojn:
Vidu ankaŭ
Kluĉilo.
Miklós Kozma
KOZMA Miklós estis hungara politikisto, ministro naskita en Nadjvarado la 5-an de septembro 1884 kaj mortinta en Ungvár la 8-an de decembro 1941.
Biografio
Miklós Kozma studis en militlernejo kaj samtempe juron en la Universitato de Budapeŝto. Li estis prezidanto de 1922 de la MTI, de 1925 de Magyar Telefonhírmondó kaj Rádió Rt. De 1934 li estis ano de la supera ĉambro, de 4-a de marto 1935 ĝis 3-a de februaro 1937 ministro pri la internaj aferoj en la registaroj de Gyula Gömbös, poste de Kálmán Darányi.
Teaiteto
Teaiteto, foje latinigita kiel Theaetetus (en antikva greka: Θεαίτητος) estas unu el la dialogoj de Platono kiu temas pri la naturo de sciaro, verkita ĉirkaŭ la jaro 369 a.n.e.
En tiu dialogo kies agado okazas en luktolernejo, Sokrato kaj Teaiteto diskutas tri difinojn de scio: nome scio kiel nur percepto, scio kiel vera juĝo, kaj, finfine, scio kiel vera juĝo kun rakonto. Ĉiu el tiuj difinoj estas montrataj kiel nekontentigaj.
409 Aspazio
409 Aspazio estas granda, malhela asteroido de la ĉefa asteroida zono, malkovrita la de la franca astronomo Auguste Charlois elde la observatorio de Nico.
Nomo
Ĝi ricevis la nomon de Aspazio, prostituitino de antikva Grekio, kiu iĝis kunulino de Periklo.
Kvinlatera ortokupolorotondo
En geometrio, la kvinlatera ortokupolorotondo estas unu el la solidoj de Johnson (J32). Kiel la nomo sugestas, ĝi povas esti konstruita per kunigo de kvinlatera kupolo (J5) kaj kvinlatera rotondo (J6) laŭ ilia deklateraj bazoj. 36-grada turnado de unu el la duonoj antaŭ la aldono rezultiĝas je kvinlatera turnokupolorotondo (J33).
Béla Király
KIRÁLY Béla [kira:j] estas rumanihungara verkisto naskita en Sărățeni la 25-an de januaro 1957.
Kariero
Király Béla diplomiĝis en UBB de Kluĵo pri filozofio-historio (1982). Li estas instruisto de liceo Székely Mikó Kollégium de Sfântu Gheorghe.
(14775) 1139 T-2
(14775) 1139 T-2 estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la usona astronomo Tom Gehrels de la Observatorio de la Monto Palomar (Usono) kaj de la nederlandaj geedzoj geastronomoj Ingrid van Houten-Groeneveld kaj Cornelis Johannes van Houten, de la Observatorio de Leiden (Nederlando) en la kadro de la "Dua Enketo pri Trojanoj" (Second Trojan Survey).
(10519) 1990 RO2
(10519) 1990 RO2 estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la usona astronomo Henry E. Holt elde la Observatorio de la Monto Palomar (Kalifornio, Usono).
16395 Ioannpravednyj
16395 Ioannpravednyj estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la de la rusa astronomino Ljudmila Ivanovna Ĉerniĥ elde la Krimea astrofizika observatorio de Nauĉno, (en tiama Sovetunio, nun en Rusio).
Tut-Atena Stadiono
La Pan-Atena aŭ Tut-Atena Stadiono, ankaŭ nomata stadiono Panatinajko (greke : Παναθηναϊκό στάδιο) kaj Kalimarmaron ( greke : Καλλιμάρμαρο, "Bela Marmoro") en Ateno, Grekio, estas la ununura centra stadiono en la mondo konstruita tute el blanka marmoro. La marmoro estis alportita al la monto Penteliko.
Historio
La stadiono estis uzata en antikva Grekio kiel la loko de la Panateneaj Ludoj, okazigitaj honore al la diino Ateno. En la klasika periodo de Grekio la stadiono estis konstruita el ligno. En 329 antaŭ nia erao Likurgo el Ateno konstruigis la marmoran stadionon, kaj ĝi estis vastigita de Herodes Atticus en 140 de nia erao, tiel ke ĝi povis gastigi 50 000 spektantojn.
La restaĵoj de la praa stadiono estis malkovritaj en 1870 kaj la stadiono estis rekonstruita en 1895 por funkcii kiel olimpika stadiono en la Somera Olimpiko 1896, la unua olimpiko en modernaj tempoj. La restarigo de la stadiono estis financita de George Abroff (kaj tial situas skulpto de li ĉe la enirejo de la stadiono), laŭ planoj de arkitektoj Anastasios Metaksas (Αναστάσιος Μεταξάς) kaj Ernst Ziller, kaj havis lokojn por 80 000 spektantoj. La stadiono estis konstruita laŭ siaj antikvaj dimensioj, kaj ne laŭ modernaj normoj, kiuj ankoraŭ ne estis formulitaj dum ĝia restarigo.
La stadiono situas inter la montetoj de Ardatos kaj Agra. Hodiaŭ la stadiono estas uzata por oficialaj ceremonioj kaj festoj okazintaj post venkoj de grekaj teamoj. En 1997 la stadiono estis uzata por la malferma ceremonio de la Monda Atletika Ĉampionado.
Dum la Somera Olimpiko 2004 la pafaj konkursoj en arkpafado okazis en la historia stadiono, kaj ĝi servis kiel la finpunkto de la maratono por viroj kaj virinoj.
Piluso
La pilusoj estas fibrecaj proteinaj apendicoj trovitaj sur la surfaco de iuj bakteriaj ĉeloj (familioj Kaŭlobakteracoj, Pseŭdomonadacoj, Enterobakteriacoj kaj sur la sola gram-pozitiva, Corynebacterium renale. Tiu termino estas ofte uzata kiel sinonimo por fimbrio, kvankam iuj esploristoj rekonas diferencon kaj uzas la vorton "piluso" nur por indiki apartan tipon de fimbrio uzata en bakteria konjugado, pli precize nomata "seksa piluso" aŭ "konjugiga piluso".
Strukturo
La pilusoj kaj fimbrioj devenas de la citoplasma membrano, havas longon inter 0,2-2 µm kaj diametron de ĉirkaŭ 3-10 nm. Ili estas rigidaj cilindraj strukturoj kunmetitaj post multobliĝo de iu proteino nomata pilusino, ĉeestanta je diversaj izoformoj en la diversaj bakteriaj specioj, kiu estas organizita kun helikforma simetrio ĉirkaŭ imaga akso por formi la tuban piluson.
Ĉe la libera fino de la fimbrio aliaj proteinoj nomitaj adhesinoj ĉeestas en varia nombro, ĉiu el kiuj havas sian propran strukturon sufiĉe aparta kaj kompletiga al aliaj strukturoj ĉe la organikaj ĉeloj de aliaj vivantaj organismoj: ĉi tiuj adhesinoj reprezentas la mekanismon per kiu la bakterio povas ligiĝi al la ĉeloj de la gastiganta organismo. Iuj el ili ankaŭ havas la tiel nomata "hemaglutinan propecon", do ili kapablas ligi antigenojn ĉe la surfaco de eritrocitoj formante arojn de eritrocitoj proksime ligitaj inter si (hemaglutinado). Krome, adhesinoj ofte konsistigas regantan antigenon de la bakteria ĉelo, kaj povas reprezenti la celon de specifaj antikorpoj direktitaj kontraŭ tiu patogeno: tamen ili povas esti kaŝitaj, tial protektataj kontraŭ la antikorpa defenda ago, en ĉiuj tiuj bakterioj ekipitaj per bakteria kapsulo.
Fimbrioj
Fimbrioj estas la ankraj organoj de bakterioj, respondecaj pri ilia adhero al proteinaj aŭ polisakaridaj restaĵoj ĉe la ĉela membrano de la gastiganta organismo. Ili ĉeestas en diversaj kvantoj sur la surfaco de malsamaj bakterioj: iu speco de Escherichia coli povas havi inter 100 kaj 300 fimbriojn sur sia membrano, dum en aliaj bakterioj ili atingas milon. La celo de fimbrioj povas konsisti el diversaj substancoj (manozo, N-acetil-galaktozamino, galaktozo, ktp.): Bakterioj sen fimbrioj ne kapablas koloniigi la ĉelojn de alia organismo kaj, sekve, ne estas dotitaj de potenca infektokapablo.
Fimbrioj povas situi ĉe la polusoj de ĉelo, simile al flageloj, aŭ disvastiĝi pli malpli homogene tra la tuta membrano. Ili troviĝas sur kaj Gram-pozitivaj kaj Gram-negativaj bakterioj, kun minimumaj strukturaj diferencoj.
Aparta vario de fimbrioj, ĉeestantaj sur la surfaco de la patogenaj stamoj de Escherichia coli kaj Salmonella spp., estas nomataj "kurli" ĉar ili estas organizitaj laŭ krispa strukturo. Kurlo havas la kapablon ligi sin al proteinoj de la eksterĉela matrico (fibronektino) aŭ al cirkulantaj proteinoj de la homa korpo (plasmino), kaj ĉefe ili kapablas ligi la plej gravan histokongruan komplekson de klaso I (MHC I). Bakterioj kun kurloj povas aliĝi al multaj surfacoj, kaj biologiaj kaj artefaritaj (protezaj materialoj), kaj estigas la formadon de biomembranoj. La proteina strukturo de la kurlo, kurlino, ankaŭ povas esti liberigita en la gastiganta organismo kaj kaŭzi damaĝon je ioma grado pro sia modera toksa agado.
Konjugiga piluso
Seksa aŭ konjugiga piluso, ankaŭ nomata F piluso (F = fekundeco), partoprenas en la procezo de bakteria konjugado, kiu implicas la translokigon de genetika materialo de unu bakterio al alia de la sama specio. Ilia produktado estas perita de plasmido enhavita ene de iuj bakteriaj ĉeloj, la tiel nomata F-plasmido, kiu ankaŭ estas la interŝanĝa materialo inter la du bakterioj.
Eksteraj ligiloj kaj noto
Ĉelo
Organetoj kaj ĉelaj strukturoj - Aparato de Golgi • Mitota aparato • Centriolo • Flagelo• Citoplasmo • Citosolo • Citoskeleto • Flagelo • Lizozomo • Nuklea matrico • Ĉela membrano • Mitokondrio • Nuklea membrano • Nukleo • Nukleolo • Ĉela parieto • Periplasmo • Peroksisomo • Piluso • Plastido (Kloroplasto) Leŭkoplasto • Endoplasma retikulo • Endomembrana sistemo • Vakuolo • Veziko -
Ĉelaj procezoj -Apoptozo • Ĉela ciklo • Ĉela divido • Endocitozo • Ekzocitozo • Transcitozo • Fagocitozo • Hemperipolezo • Interfazo • Mejozo • Mitozo • Nekrozo • Pinocitozo • Ĉela spirado • Membrana transporto (Aktiva transporto • Pasiva transporto) -
Makromolekula metabolo -DNA-replikado • DNA-regenerado • Transskribo → Proteina sintezo → Faldiĝo
Aragua de Barcelona
Aragua de Barcelona estas ĉefurbo de la samnoma municipo, unu el 21 kiuj kunformas la subŝtaton Anzoátegui, oriente de Venezuelo. Situanta en la regiono centr-okcidenta de la subŝtato, la Municipo Aragua havas areon de 2.624 km² kaj 27.025 loĝantojn (censo de 2001). Estas dividita en du paroĥoj, nome Aragua de Barcelona kaj Cachipo [kaĈIpo].
Surloke, la loĝantoj aludas al la urbo simple kiel Aragua.
Villa Sant'Angelo
Villa Sant'Angelo estas komunumo de Italio.
Aragua de Barcelona
La bazo de la ekonomio estas agrikulturo (maizo kaj cerealoj) kaj brutobredado ĉefe de bovoj.
Dua Viena Arbitracio
La decido estis proklamita la de la eksterlandaj ministroj germana, Joachim von Ribbentrop, kaj itala, Galeazzo Ciano, en Vieno. Pli frue okazis senperaj kaj senrezultaj pritraktadoj en Turnu Severin. Ambaŭ landoj akceptis la Arbitracion.
Hungario ricevis de Rumanio areon de 43.492 km². Rumanio ricevis garantion pri la limoj de cetera Transilvanio. Laŭ la rumana popolnombrado en 1930 en norda Transilvanio la rumanoj iom estis pli, laŭ la hungara popolnombrado en 1910 kaj en 1941 la hungaroj iom estis pli, dume ankaŭ germanoj vivis tie. Nepre menciindas, ke en 1920 kaj en 1941 grandaj migradoj okazis inter la 2 popoloj, kiuj solvis la diferencojn. En suda Transilvanio ĉirkaŭe 400 000 hungaroj restis.
Samtempe kun la Dua Viena Arbitracio Rumanio kaj Bulgario okazis pritraktadoj, kies rezulto estis, ke Bulgario rericevis 2 departementojn de Rumanio.
Zefirio
"Vakanta Sidejo", t. e., loko kie estis katolika episkopo sed ne estas nur hodiaŭe, aŭ ĉar ne ekzistas, aŭ ĉar tie ne estas plu kristanoj. Titola sidejo de Antonín Eltschkner.
Pablo Palazuelo
Biografio
En 1932 ekprepariĝas por la eniro en la Altlernejo de Arkitekturo de Madrido kvankam finfine en Londono en 1933 kiam kaj kie ekstudos arkitekturon (School Of Arts and Crafts de la Universitato de Oksfordo).