cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ivanovo
Arkitekturaj monumentoj
La plej antikvaj konstruaĵoj de Ivanovo estas «Ŝĉudrovskaja palatka» (1680) kaj ligna preĝejo de la Endormiĝo de la Dipatrino (fino de la 17-a j.c. – komenco de la 18-a j.c.), preskaŭ plene detruita en 2015 post la incendio. En la historia centro de la urbo interesvekas antaŭaj domoj kaj bienoj de ivanovaj fabrikantoj kaj komencistoj de la dua duono de la 18-a j.c. – komenco de la 20-a j.c. Interesa estas ankaŭ industria arkitekturo. En la urbo konserviĝis en neŝanĝita stato kelkaj antaŭrevoluciaj teksaj fabrikoj.
Preskaŭ ĉiuj antikvaj preĝejoj de Ivanovo estis ekstermitaj dum la Sovetia potenco. Ĝis hodiaŭ konserviĝis la Kazana preĝejo (1787, rekonstruita en 1810), la preĝejo de Elio (1841) kaj tiu de Vladimir, la katedralo de Transfiguriĝo (1893) kaj la Entempliga (1907).
En la urbo ekzistas grandkvante histori-revoluciaj monumentoj: monumento al batalantoj de la Revolucio de 1905 jaro, memorejo "Ruĝa Talka", monumentoj al revoluciuloj-komunistoj ktp. En 2012 laŭ iniciato de Rusia Ortodoksa Preĝejo sur la placo je la 40-jariĝo de la Venko estis establita skulptaĵo al Sankta Georgo. Ivanovo eniras al la listo de urboj de la «Ora ringo de Rusio».
Laŭ la ukazo de la Prezidento de la Rusia Federacio la 2-an de julio 2020  la urbo ricevis la honoran titolon "La urbo de laborgloro".
Eduko kaj klero
La unuaj superaj lernejoj (politeknika kaj pedagogia institutoj) estis malfermitaj en 1918. Nun en la urbo funkcias 7 superaj lernejoj: politeknika, kemi-teknologia, energetika kaj Ivanova ŝtata universitato, medicia, agrikultura kaj kontraŭincendia kaj savserva akademioj. Plusas kelkaj filioj de aliurbaj superaj lernejoj, 24 mezgradaj specialaj teknikaj lernejoj kaj 10 kolegioj, ankaŭ Internacia centro de edukado «Interdom» je nomo de E.D.Stasova. Entute – 63 lernejoj, sen kalkuli mezgradajn lernejojn kaj gimnaziojn. Plurajn infanĝardenojn vizitas centoj da infanoj antaŭ ol frekventi lernejojn.
Institucioj de kulturo
En Ivanovo funkcias tri teatroj (drama, muzika, pupa), kvar kinejoj kaj kelkaj muzeoj (histori-regiona, muzeo de industrio kaj arto, de Ivanova indieno, regiona artmuzeo, muzeo de la unua Soveto, muzeo de Sovetia aŭtoindustrio). En la urbo troviĝas la ŝtata cirko je nomo de V.A.Volĵanskij, la ŝtata filarmonio kaj la zoologia parko.
Famuloj
Balmont  Konstantin Dmitrijeviĉ (1867-1942) – unu el grandaj reprezentantoj de la poezio de la Arĝenta jarcento, poeto-simbolisto, eseisto, tradukisto.
Levitan Isaak Iljiĉ (1860-1900) – fama rusia pentristo, majstro de pejzaĝo kaj de natura humoro.
Natali Sarrot / Nathalie Sarraute (1900-1999) – franca verkistino, romanisto, kritikisto kaj dramaturgo.
Tarkovskij Andrej Arsenjeviĉ (1932-1986) – fama kinoreĝisoro, scenaristo, gentopatro de sendependa rusia kino.
Zajcev Vjaĉeslav Miĥajloviĉ (1938-2023 ) – mondkonata sovetia kaj rusia modelisto.
Esperanto en Ivanovo
En Ivanovo dum kelkaj jaroj laboris Antoni Grabowski. J. Jovlev publikigis plurajn tradukojn el la rusa dum la 1960-aj jaroj. En Ivanovo loĝis sovetia kaj rusia esperantistino Jelena Lebedeva.Festivalo EoLA okazis en Ivanovo en 1994 kaj 1998.
Grontardo
Grontardo estas komunumo de Italio. Ĝi apartenas al la provinco Kremono (Cremona) en la regiono Lombardio. Fine de en la komunumo vivis.
Marktbergel
Marktbergel estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Neustadt an der Aisch-Bad Windsheim kaj en la distriktaro Meza Frankonio de la federacia lando Bavario. Fine de la komunumo havis  loĝantojn.
Luzhoŭ
Luzhoŭ aŭ Luzhou (en ĉina 泸|泸 aŭ 州|州, en tradicia ĉina skribo 瀘州 kaj en Hanyu Pinyin Lúzhōu; en Siĉuana piĝino: Nu2zou1; en loka dialekto: nu˨˩tsəu˥), iam transkribita kiel Lu-ĉoŭ aŭ Luĉoŭ, estas prefektura [[urbo situanta en la sudoriento de la provinco Siĉuano, Ĉinio. La urbo, nomita Jiangjang ĝis la epoko de la Sudaj kaj Nordaj Dinastioj, estas konata kiel "vina urbo". Situanta ĉe la kunfluejo de la riveroj Tuo kaj Jangzio, Luzhoŭ estas ne nur grava havenurbo ĉe la rivero Jangzio, sed ankaŭ la plej granda haveno kaj laŭgrande kaj laŭ la produktado en la provinco Siĉuano ekde kiam Ĉongĉingo separiĝis el Siĉuano en 1997.
Je la censo de 2010 ĝi havis 4,218,427 loĝantojn el kiuj 919,832 loĝis en la kerna (metropolita) areo farita el la distriktoj Jiangjang kaj Longmatan, ĉar la distrikto Naxi ne estas ankoraŭ kunurbigita ankoraŭ.
Luzhoŭ, kiu limas kun Junano, Gŭiĝoŭo kaj Ĉongĉingo, estas la nura geografia kuniĝo de kvar provincoj, kaj estis tiele la logika loko por havano en antikva Ĉinio. Post la PRĈ estis fondita en 1949, Luzhoŭ iĝis la ĉefurbo de la suda provinco Siĉuano. En 1983, Luzhoŭ estis aprobita kiel prefektura ĉefurbo administracia.
Gyrðir Elíasson
Gyrðir Elíasson naskiĝis en Sauðárkrókur la 4an de aprilo 1961 kaj tie pasigis sian infanaĝon. Li faris sian studentan ekzamenon ĉe la Gimnazio de Sauðárkrókur kaj poste studis en la Instruista Universitato de Islando. Gyrðir loĝis en Borgarfjörður en Orienta Islando, en Rejkaviko kaj en Akranes. Li laboris kiel ordinara laboristo dum siaj studadaj jaroj sed pli poste okupis sin nur pri verkado. Li verkas romanojn, poemojn kaj ankaŭ tradukas.
Geotekstilo
La geotekstiloj estas ĝenerale tekstilo farita per sintezaj materialoj, uzataj en konstruado, publikaj vorkoj kaj agrikulturo. Ĝi konsistas el teksaĵo aŭ feltaĵo, kiu estas permeabla al fluaĵoj (ĉefe akvo de pluvo) uzitaj inter diverstipaj grundoj.
Specoj
En la sintezaj produktoj, estas du grandaj familioj : la teksaĵoj kaj la feltaĵoj (=netekstaĵo). Ekzistas la nadlitaj feltaĵoj kaj termoligitaj feltaĵoj.
Teknikaĵoj
Tiuj ĉi-produktoj ekzistas en diversaj larĝecoj, longecoj kaj dikecoj ; laù la teknikaj bezonoj :
Uzoj
La uzeblecoj estas multaj :
15460 Manca
15460 Manca estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la italaj astronomoj Andrea Boattini kaj Luciano Tesi elde la Observatorio de la Montoj Pistoiese en San Marcello Pistoiese (Italio).
Nomo
Ĝia nomo honoras la italan amatoran astronomon Francesco Manca, de la Observatorio de Sormano, kiu faris plurajn observojn de, kalkulante por ĉiu el ili estontajn kaj estintajn pasojn proksime de nia planedo.
Ricken
Ricken estas municipo de la komunumo Wattwil en la elektodistrikto Togenburgo kaj Ernetschwil en la elektodistrikto See-Gaster, Kantono Sankt-Galo, Svislando. Ĝi havis 155 loĝantojn je la 31-a de decembro 2007.
Geografio
Ricken situas sur la akvodislimo de la samnoma montpasejo. La municipo Ricken formas unuon kaj havas komunan lernejkomunumon kaj preĝejkomunumon, sed politike apartenas parte al Wattwil (sur kies teritorio loĝas 40 loĝantoj de Ricken) kaj Ernetschwil (sur kies teritorio 115 loĝantoj).
Historio
Ricken estas relative juna, ĝia historio estas ligita kun la evoluo de la trafiko tra la Rickenpasejo, kiu komenciĝis proksimume antaŭ 1000 jaroj. Pro la deziro de pli bona konekto inter Sankt-Galo kaj Uznach oni konstruis piedpadon, ĉe kiu proksimume ĉ. 1600 estiĝis la vilaĝo Ricken kiel paseja stacio, kiam konstruiĝis la pasejvojo. Ĝis 1918 trafikis poŝtkaleŝlinio tra Ricken. Poste la aŭtomobil-trafiko akiris prioritaton.
Vyžice
Vilaĝpartoj
Al la komunumo apartenas vilaĝpartoj:
Naturo kaj turismo
La municipa komunumo estas kreita el du vilaĝoj, kiuj ambaŭ situas sur norda deklivo de montareto Železné hory, proksime de la limo de protektata pejzaĝa regiono. Tereno en tiu ĉi regiono estas ondoforma kun riveretoj en la valoj, sur ili estas lagetoj taŭgaj por banado. Proksime de la vilaĝoj estas grandaj arbaroj. Bedaŭrinde bonkvalita natura medio estas uzata nur por privata semajnfina ripozado en kabanoj. Por turismo ankoraŭ mankas bezonataj servoj.
Erlöserkirche (Essen)
Erlöserkirche en la Suda Kvartalo de Essen estas novromanika preĝejo protestanta. Ĝi ne nur estas loko por paroĥaj diservoj, sed ankaŭ por kulturaj okazaĵoj. Precipe interesaj estas la koncertoj de la Essener Bachchor, kiuj estas konstanta ero de la muzikado en Essen.
Vyžice
Naturo kaj turismo
Tra Vyžice gvidas biciklismaj traceoj 4127 kaj 4182 kaj proksime de Slavkovice traceo 4129. Tiuj gvidas:
Erlöserkirche (Essen)
Konstrua historio
Pro la kreskinta grandeco de la paroĥo en la urbocentro tiu ĉi konstatis en 1896 la neceson konstrui novan preĝejon. Sekvan jaron la paroĥo akiris la terpecon ĉe la suda angulo de la vojkruco de la nunaj stratoj Bismarck kaj Friedrich Ebert. La presbiteraro en 1899 decidiĝis por la koncepto de August Orth, sed tiu ĉi mortis. Nur en 1904 la presbiteraro komisiis novan arĥitekton, nome Franz Schwechten el Berlino, konstruinto de la Imperiestro-Vilhelmo-Memor-Preĝejo en Berlino, de la Erlöserkirche en Jerusalemo kaj de aliaj protestantaj preĝejoj. Finfine la 31-an de oktobro 1906, do je la reformaciotago, okazis la ceremonia metado de la unua fundamentŝtono, kaj post tri konstruojaroj la preĝejo same kiel ekipado per pompaj, mozaikoj en la interno sonorilaro kaj orgeno fare de Margarethe Krupp kaj Carl Funke la paroĥo povis festi la konsekradon je la 29-a de novembro 1909.
Dum la Dua Mondmilito la 5-an de marto 1943 aliancana aeratako grave difektis la preĝejon, kiu nun ne plu taŭgis por diservoj. Aliaj bombatakoj kontinue detruadis la domon. La rekonstruado de la preĝejo komenciĝis en 1948/1949. Pastro Reinhardt fondis preĝejokonstruo-asocion. Ekestis la tegmento super la ĉefa navo de la preĝejo same kiel la volboj en la preĝeja interno. La fenestrotruoj estis fermataj per katedralvitro, ĉar la malnovaj vitraloj estis perditaj por ĉiam.
Arĥitekturo
La konstruado de Erlöserkirche en Essen etendiĝis trans nekutima daŭro ekde unuaj planadoj en la jaro 1896 ĝis la konsekro en 1909. La domensemblo konsistas el la preĝejo, la pastrejo kaj la konfirmaciotejo kaj la sonorilturo, kiu interligas la du erojn kaj metas la defore videblan ĉefan akcenton de la konstruaĵo.
Erlöserkirche estas halopreĝejo kun transversa navo kaj ĉirkaŭa galerio. La plurangulan apsidon enkadras du rondaj turoj. Plurangule rompitaj estas ankaŭ la frontoj de la transversa navo, dum kiam la suprenirejoj al la galerio, kiuj flankas la fasadon, finiĝas per ronda finaĵo. Larĝa ŝtuparo kondukas supren al triopo da kolonoportaloj, kiuj malfermas la vojon en la antaŭhalon. Ili lokas rilate al la fasado tre altaj kaj profunde entranĉitaj. Sur tio malfermiĝas arkaĵaro el sep rondarkaj fenestroj, super kies mezo estas entranĉita romanika rondfenestro. La gablon akompanas suprenira triarkada grupo. En la plej supra arko troviĝas la statuo de la Savanto, kiu donas sian nomon al la preĝejo (Erlöser = Savanto).
La preĝejo entute longas 50 metrojn, ĝi donas lokon por 1200, el kiuj 500 trovus lokon sur la galerioj. La ekstera konstruaĵo konsistas el sabloŝtono, la soklo el bazalto. La stileroj estas citaĵoj el la formaro de la romaniko. Tiun ĉi stilon karakterizas dikaj muroj, en kiuj estas entranĉitaj profundaj malfermaĵoj.
Flavbeka kolombo
Flavbeka kolombo aŭ Ruĝbeka kolombo (Patogienas flavirostris) antaŭe (Columba flavirostris) estas sudamerika kolombo de la familio Columbidae, kiu vivas en Centrameriko, nome temas pri relative granda, kolombo kiu reproduktiĝas el suda Teksaso, Usono, kaj nordokcidenta Meksiko ambaŭmarborde suden ĝis Kostariko. Ĝi estas indiĝena reproduktanto en Belizo, Kostariko, Salvadoro, Gvatemalo, Honduro, Meksiko, Nikaragvo kaj plej suda Usono.
Ĝi apartenas al klado de Patagioenas kiu ĝenerale ne havas irizecan memmontran plumaron, escepte pri kelkaj restaĵoj en la Helventra kolombo.
Enciklopedia Vortaro Esperanta-Germana
Ekesto kaj sorto
La vortaron Enciklopedia Vortaro Esperanto-Germana kerne kreis la tiam 20 ĝis 22-jara studento Eugen Wüster, la posta fondinto de moderna terminologio, inter somero 1918 kaj 1920. Ĝis 2008 ĝi ne estas publikigita komplete en libroformo. La unuaj kvar liver-partoj, literoj A-Kor (576 paĝoj plus 66 paĝoj da enkonduko) aperis en 1923, 1925, 1926 kaj 1929 ĉe la eldonejo Ferdinand Hirt & Sohn en Lepsiko en abunda, profesia pres-aranĝo. Ilin oni daŭre povas akiri por simbola prezo, ekzemple ĉe la libroservo de Universala Esperanto-Asocio en Roterdamo.
NGC 3154
NGC 3154 (aliaj indikoj — UGC 5507, MCG 3-26-40, ZWG 93.71, IRAS10103+1716, PGC 29759) estas galaksio en konstelacio Leono.
Enciklopedia Vortaro Esperanta-Germana
Ekesto kaj sorto
Pri la 5-a liver-parto oni laboris ĝis 1932; ĝi tamen ne plu estis presata. Malrapida vendo, ek de 1933 premoj kontraŭ la juda eldonisto fare de la nacional-socialista reĝimo, la turno de Wüster al aliaj temoj kaj aliaj kialoj estis la precipaj kaŭzoj, ke la vortaro ne estis kompletigita. La manuskripto de la ne publikigitaj partoj 5 ĝis 7, 2 161 paĝoj en formato A4, hodiaŭ troviĝas en la Internacia Esperanto-Muzeo en Vieno (IEMW), departemento de la Aŭstruja Nacia Biblioteko (ANB, germane ÖNB). Sekurig- kaj esplor-cele ĝi publikigis mikrofiĉan eldonon de tiuj partoj en 1994 kun detala kritika enkonduko de Detlev Blanke. Ĉar oni ĉiam bezonas legilon, la alireblo al la Enciklopedia Vortaro tamen restas barita por multaj interesatoj.
Flavbeka kolombo
Priskribo
Flavbekaj kolomboj havas tre malhelan, ardez-grizan plumaron kun pli grenat-koloraj, kvankam foje priskribitaj kiel purpuraj, kio estas tialo por la hispanlingva nomo paloma morada, kapoj, koloj kaj flugilkovriloj. Ili havas palruĝajn okulojn kun oranĝkoloraj okulringoj, kun flava beko kaj ruĝa bekobazo. Notinde, ili ne havas irizecajn kolplumarojn. Bluec-griza ventro kaj vostokovriloj, same kiel la malpli bruna dorso, distingas ĝin el plej aliaj specioj, kiel la Ruĝeca kolombo kaj la Nigrabeka kolombo. La nura notinda diferenco inter maskloj kaj inoj estas ke inoj havas pli senbrilajn kapojn kaj kolojn. Junuloj estas ofte eĉ pli senbrilaj kaj havas malhelajn ŝultrojn, same kiel pli brunajn mantelojn kaj flugilojn.
NGC 3154
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Flavbeka kolombo
Priskribo
Kompare kun aliaj birdoj, ili estas pli mezaj ĝis grandaj birdoj, kiuj kreskas inter 30–37 cm de longo kaj pezas 230 ĝis 425 g.
Enciklopedia Vortaro Esperanta-Germana
Ekesto kaj sorto
La iama kunlaborinto de Wüster, Hans-Joachim Plehn, komencis klavi la kvinan liver-parton surbaze de la manuskripto per tajpilo en grafike forte simpligita formo. Post lia morto Wera Blanke finis la transskribon ĝis la enskribo-titolo «luzul-o». La tiposkripto ĝis fino de litero L ankaŭ troveblas sur la eldono de 1994. Paperan kopion (114 paĝoj, en formato A5) oni povas akiri de IEMW en Vieno.
Krasnozavodsk
Krasnozavodsk (ruse Краснозаводск) estas urbo en Rusio.
Enciklopedia Vortaro Esperanta-Germana
Ekesto kaj sorto
Vilhelmo Lutermano transskribis de 1996 ĝis 1998 la literojn M, N kaj O de la manuskripto per komputilo, Bernhard Pabst la parton P – peano.
Krasnozavodsk
La urbo estas sur dekstra bordo de rivero Kunja (Кунья) (maldekstra enenfluaĵo de rivero Dubna (Дубна))
Cumpăna
Historio
La vilaĝo estis unafoje menciita sub la nomo Hașiduluc en 1870 fare de Ion Ionescu de la Brad en lia verko Excursion agricole dans la plaine de la Dobroudja. Ĝi estis alinomita al Cumpăna en 1926.
Flavbeka kolombo
Priskribo
Flavbekaj kolomboj havas tre distingan alvokon, priskribitan kiel longa, alt-tona alvoko konsistanta je kuuu sekvita de tri notoj kuk-k'-k'-kuu. Ĝi sekvas ascendantan sonon. Ekflugante, la flugiloj de la birdoj kreas rimarkindan flugilfrapan bruon.
Cumpăna
Administrado
La komunumo enhavas du vilaĝojn:
Flavbeka kolombo
Distribuado kaj habitato
Flavbekaj kolomboj estas oftaj tra sekaj arbaroj ĉefe en marbordaj Meksiko kaj Centrameriko, plej ofta en Rio Grande, kvankam malofta eĉ somere. Ili povas foje trovebla en Suda Teksaso, kun malpliiĝanta populacio. En preskaŭ ĉiuj areoj, ili estas rare videblaj dumvintre.
Cumpăna
Lastaj evoluoj
En la lastaj jaroj, Cumpăna iĝis favorata rezida areo por la homoj, kiuj forlasas la tropleniĝintan urbon Constanța. La elkonstruo de la konformaj servoj (gaso, traktado de malpura akvo kaj proksimeco al aĉetcentroj) akcelis tiun procezon. En Cumpăna estas videblaj du ortodoksaj preĝejoj, unu estis renovigita en 2007, kaj unu Pentekosta Kristana preĝejo fondita en 1991.
En 2007, Cumpăna estis premiita per la honora titolo "European Village" (: eŭropa vilaĝo) fare de la delegitaro de Eŭropa Unio en Rumanio.
Flavbeka kolombo
Distribuado kaj habitato
Habitatoj povas varii. Flavbekaj kolomboj estas plej troveblaj en sekaj arbaroj kaj laŭlonge de riverbordaj malsekaj areoj.
Imeretio
Imeretio (იმერეთი) estas histori-geografia provinco en okcidenta Kartvelio, en la meza kaj supra fluo de la rivero Rioni. Centro: Kutaisi. Gravaj industriaj urboj estas Samtredia, Ĉiatura (manganprilaborado), Tkibuli (karbominejo), Zestafoni (metalurgio). Imeretio estas agrikultura regiono, konata pro ĝiaj morusarboj kaj vinberejoj.
Imeretanoj, kun nombro de ĉirkaŭ 500.000, parolas la imeretian dialekton de la kartvela lingvo kaj verŝajne reprezentas unu el la plej fruajn branĉojn de la kaŭkazianoj.
Imeretio estas konata de 1442, kiam la kartvela reganto Aleksandro disdividis sian regnon en tri partojn inter siaj filoj; unu parto estis Imeretia reĝlando. De 1510 estis ofte invadita de la turkoj. Estis sendependa regno de la 16a al 18a jc. En 1804-1810 Imeretio batalis kontraŭ Rusio ĝis plena aneksado fare de la Imperio.
Manises
Manises estas municipo de Valencilando, Hispanio. Estas situanta en la provinco Valencio, en la komarko L'Horta Oest. Ĝi estis hejmo de 30.508 loĝantoj laŭ censo de 2009 (INE) kaj estas fama pro sia ceramiko kaj pro estis hejmo en sia municipa teritorio de la flughaveno de Valencio.
Geografio
La municipo situantas ĉe la okcidenta flanko de la komarko L'Horta Oest, ĉe la dekstra flanko de la rivero Turia.
Kantono Mercœur
Kantono Mercœur (france canton de Mercœur) estas franca kantono lokita en la departemento Corrèze kaj en la regiono Limoĝio. Ĝi estas unu el la 14 kantonoj de la arondismento de Tulle. Ĝia ĉefurbo estas Mercœur.
Komunumoj
Apartenas al la kantono de Mercœur la jenaj 10 francaj komunumoj :
En Danĝero
En Danĝero estas triakta teatraĵo originale Esperante verkita en versoj de R. Unterman. Ĝi aperis 96-paĝa en 1911 ĉe Kersouwken en Antverpeno.
Aritz Aduriz
Aritz Aduriz (per plena nomo Aritz Aduriz Zubeldia, laŭ la nomo rekonebla kiel eŭsko; naskiĝis  en San Sebastián, Eŭskio, Hispanio, do nun -jara) estas eŭska kaj hispania profesia futbalisto.
Ekde la jaro 2010 li estas membro de la vira hispana nacia teamo de futbalo, kaj aldone ekde 2006 membras en la eŭska nacia teamo de futbalo. Post jaro en la junulara teamo de la klubo Antiguoko, li inter la jaroj 1999 kaj 2000 estis profesia futbalisto en la klubo Aurrerá de Vitoria-Gasteiz, de 2000 ĝis 2004 en la klubo Athletic Bilbao, en 2004–2005 en la teamo de la klubo Real Valladolid, de 2006 ĝis 2008 denove ĉe Athletic Bilbao, sekve de 2008 ĝis 2010 en la klubo RCD Mallorca, de 2010 ĝis 2012 en la teamo de Valencia CF kaj ekde tiam denove ĉe  Athletic Bilbao.
Li partoprenis kadre de la hispana nacia teamo en la Eŭropa Futbal-Ĉampionado 2016 en Francio, kaj en ties matĉoj rekoneblis per la ĉemiza numero "20".
Tarasivka (Taĉiv)
Tarasivka (Тарасівка, Tereselpatak [tereŝelpatak]) estas vilaĝo en Ukrainio, en Transkarpata provinco, en distrikto de Tjaĉiv.
Apokopo
Apokopo estas la fenomeno de la ellaso de la lasta silabo de vorto, kiel speco de plibonigita formo de elizio. La apokopo kiel vortfiguro estas ofte uzata en poezio por akiri bonan ritmon, rimon aŭ metrikon. Ĝi ankaŭ oftas en parolata lingvo, kiu ofte rezultigas novajn pli mallongajn vortojn. Tiel ekzemple "aŭto" venas de "aŭtomobilo" per la ellaso de 'mobilo', "diskoo" devenis el "diskoteko" per la ellaso de 'teko' ktp. Lingvoj, en kiuj ofte okazas apokopo, estas la franca (' sympa ' anstataŭ sympathique, ' vélo ' anstataŭ vélocipède, ktp.) kaj la hispana.
La preterlasita parto estas indikita en iuj lingvoj (eble ankaŭ en esperanta poezio) per apostrofo (').
Tarasivka (Taĉiv)
Historio
La unua mencio okazis en 1611, laŭ alia informo en 1638. En 1910 vivis en Tereselpatak 1218 loĝantoj (1178 rutenoj, 21 germanoj, 14 hungaroj). Ĝis Traktato de Trianon la vilaĝo apartenis al Hungara reĝlando, al Máramaros, al distrikto de Taracköz, poste al Ĉeĥoslovakio. En 1939 la plej orienta regiono de disfalanta Ĉeĥoslovakio deklaris malgrandan sendependan respublikon Karpata Ukrainio. Iom poste Hungario okupis la respublikon kaj tuj aranĝis aŭtonomion, kies apartaĵo estis Tarasivka. Ekde 1945 ĝi apartenis al Sovetunio, fine ekde 1991 al Ukrainio.
Hubert Sauper
Hubert SAUPER (n. 27a de Julio 1966 en Kitzbühel, Tirolo, Aŭstrio) estas kinisto ĉefe de dokumentaj filmoj, reĝisoro, verkisto, produktoro, kaj aktoro konata ĉefe pro la tre polemikiga Darwin's Nightmare (2004) kiu estis nomumita por Oskar-premio.
Sauper loĝis en Britio, Italio, kaj Usono kaj nune loĝas en Francio. Li studis filman reĝisoradon en universitatoj en Vieno kaj Francio. Li instruas kinarton en Eŭropo kaj Usono.
Sauper famas pro siaj politikaj dokumentaj filmoj, filmitaj realisme. Li akiris tutmondan agnoskon pro sia kina esprimmaniero, enhavo kaj estetiko. Liaj filmoj estas kutime polemikaj pro sia klara politika, socia, kaj poezia esprimmaniero. La filmo de Sauper Darwin's Nightmare estis nomumita por plej bona dokumenta filmo ĉe la Oskar-premio, kaj li ricevis premiojn en pli ol 50 internaciaj kinfestivaloj. Liaj du lastaj dokumentaj filmoj ricevis dekdu internaciajn kinpremiojn.
Alanis Morissette
Alanis MORISSETTE (naskiĝis la 1-an de junio 1974 en Ottawa, Ontario, Kanado) estas tutmonde fama kantistino. Ŝi ricevis famegon en la 1990j. Pli ol 30 milionoj da kopiaĵoj de ŝia albumo, "Jagged Little Pill", estis venditaj, kaj ĝis nun, Alanis Morissette vendis pli ol 50 milionoj da albumoj tutmonde.
Zoeoj
Nomo
Ili ankaŭ konatiĝas kiel la Poturu, Poturujara, aŭ Buré. La termino "Zoeo" signifas "nin," kiel malo de ne-indianoj aŭ malamikoj. La termino "Poturu" estas la tipo de ligno uzata por fari la kejlon de ili portata.
Lingvo
La Zoea lingvo apartenas al subgrupo VIII de la Tupi-gvarania lingvaro.
Kulturo
Ĉiu Zoeano portas la poturu-n, ligna kejlo kiu traboras la suban lipon. Ili ankaŭ havas la tradicion ke novaj patroj tranĉas la suron per la 'dento de eta ronĝulo'.
La geedzecaj ritoj de la zoeoj estas kompleksaj kaj ne tute komprenataj. Ne estas konata kiom da edzoj aŭ edzinoj oni rajtas havi. Multaj virinoj praktikas poliandrion, unu aŭ pluraj edzoj povas esti "lernantaj edzoj"; junuloj kiuj lernas kiel esti bona edzo, interŝanĝe de ĉasado por la resto de la familio.
Rahaĉoŭa distrikto
Rahaĉoŭa distrikto (beloruse: Рагачоўскі раён; : Рогачёвский район) estas administra subdivido en Homela regiono (situas en norda parto de regiono) en Belorusio. La distrikto estis fondita en 1924 jaro, de 1938 jaro estis inkludita en Homela regiono. Areo de la distrikto estas 2100 da km2. Administra centro de la distrikto estas urbo Rahaĉoŭ. En la distrikto oni eldonas gazeton "Libera vorto".
Loĝlokoj kaj administrada subdivido
En la distrikto estas ĉirkaŭ 210 da loĝlokoj, pli grandaj el kiaj estas Rahaĉoŭ kaj Belick. La distrikto estas subdividita je 18 da vilaĝaj sovetoj.
Naturo
Areo de la distrikto estas ebena. Arbaroj okupas 32 % de areo. Tra la distrikto fluas Dnepro kun flankriveroj Druc, Dobasna kaj aliaj.
Agrokulturo
En la distrikto estas disvastigata bovbredado, porkbredado, ŝafbredado, cerealplantado, terpomplantado, furaĵplantado.
Elfosaĵoj
En la distrikto estas mintavoloj de kreto, torfo, argilo, sablo.
Roosje Vos
Roosje Vos (naskiĝis la en Amsterdamo, mortis la  en Groningo) estis nederlanda socialisto kaj sindikatestro.
Persona vivo
Roosje Vos estis la kvina filo de juda familio de ŝuisto Jacob Marcus Vos kaj Schoontje Jacob Fransman. Ŝi estis la fratino de Sara Vos, fama verkisto de libroj pri juda dommastrumado. La patro mortis kiam Roosje estis sesjaraĝa. Ekde sia 14-a vivjaro ŝi loĝis en juda knabina orfejo, kie ŝi estis edukata kiel kudristo.
Kudristina sindikato Allen Eén
Kiel hejmkudristo Roosje Vos laboris dum 12 horoj tage kaj gajnis 3 guldenojn semajne. Vos ekopiniis ke ŝi kaj ŝiaj kunfakanoj ne havis facilajn vivojn kaj ŝi volis komenci kunlaboradon de kudristinoj. La unua de ŝi fondita grupo ne sukcesis.
Dum kunveno por kudristinoj en 1897 de la Libera Virinmovado, Wilhelmina Drucker proponis fondi sindikaton por virinoj kaj konsilantaron. Vos estis unu el la tri virinoj kiu kandidatigis sin por la agado. La fondkunsido de kudristina sindikato Allen Eén ("Ĉiuj estas Unu") okazis je la 30-a de marto 1897 kaj Vos prezidantiĝis. Kiel sindikatprezidanto ŝi volis montri ke virinoj povas esti memstarantaj.
La 10-an de oktobro aperis la unua eldono de la sindikatgazeto: De Naaistersbode. Vos verkis artikolojn en la gazeto sub la pseŭdonimo Ervé. Krome ŝi verkis la teatraĵon De naaister van het verleden, het heden en de toekomst ("La kudristino de la pasinto, la nuno kaj la estonto"). Vos estis multfoje maldungita pro sia sindikata agado.
Politika agado
Ekde 1900 Vos politike aktiviĝis. Je la partikongreso de la Socialdemokrata Laborista Partio (SDAP) de 1901 ŝi pledis por okhora labortago (anstataŭ dekhora) kaj la virina balotrajto.
En 1903 Vos edziniĝis kun instruisto Melle Gerbens Stel kaj ili transloĝiĝis al Westeremden en Groningo. Tie ŝi agadis por SDAP, kiu tie havis ĉefe kamparanajn anojn. En 1909 Vos transpartiiĝis kun radikalaj socialistoj al la poste nomita Komunista Partio de Nederlando (CPN). De 1919 ĝis 1927 ŝi estis ano de la provinca parlamento de Groningo kiel CPN-ano.
Gropello Cairoli
Gropello Cairoli estas komunumo de Italio. Fine de en la komunumo vivis. Kristana patrono de la komumo estas la Sankta Georgo, kies memortago, la 23-a de aprilo, sekve estas la komunuma festotago.
Cereso
Cereso (el la latina nomo Ceres, Romana diino; simbolo: ) estas nanplanedo en la asteroida zono inter Marso kaj Jupitero. Ĝin eltrovis, la 1-an de januaro 1801, la itala monaĥo-astronomo Giuseppe Piazzi. Cereso havas diametron de ĉirkaŭ 950 km kaj estas la plej peza objekto en la asteroida zono: ĝia maso konsistigas proksimume trionon de la suma maso en la zono.
La klasado de Cereso ŝanĝiĝis dum la historio. En la unua tempo oni konsideris ĝin planedo, sed evidentiĝis ke ĝi estas nur unu el multaj similaj ĉielaj korpoj, kaj ĝi estis klasata asteroido aŭ planedeto dum pli ol 150 jaroj. Ĉar ĝi estas la unua trovita asteroido, ĝia nomo aperas en astronomiaj tabeloj kun antaŭmetita numero unu: 1 Ceres.
Post kiam estis trovita la granda trans-Neptuna objekto Eriso kaj aliaj, ekestis duboj pri klasado de tiaj mezgrandaj globaj korpoj, malpli pezaj ol la klasikaj planedoj sed pli grandaj ol la plimulto de la asteroidoj, kiuj pli similas malregule formitajn ŝtonegojn ol la sferajn planedojn. La duboj trafis ankaŭ Plutonon, kiu havas similajn karakterizojn, sed jam de longe estis nomata planedo. En aŭgusto 2006 la Internacia Astronomia Unio difinis nanplanedojn, novan klason de sunsistemaj objektoj, kaj klasis Plutonon, Cereson kaj Erison membroj de tiu nova kategorio. – Ne estas klare, ĉu Cereso plu estu nomata ankaŭ asteroido, verŝajne jes.
Nomo
Origine, Cereso ricevis la nomon Ceres Ferdinandea. Ceres estas Romana mitologia figuro, kaj ankaŭ por aliaj planedoj tradiciaj nomoj estas ĉerpitaj el Romana mitologio. La dua parto omaĝis Ferdinandon, reĝon de Napolo kaj Sicilio.
La dua parto de la nomo ne estis akceptata de la mondo kaj ĝi forfalis. En la greka lingvo oni uzas la nomon Δήμητρα/Démetra (Demeter), uzante la nomon de Helena diino responda al Ceres.
En Esperanto oni iam hezitis, ĉu nomi la planedeton Cereso, ĉu Cerero. Tiu lasta formo sin bazas sur la fleksia radiko de la latina nomo (genitive Cereris), kaj havas similaĵojn en kelkaj lingvoj (ekz. la itala Cerere kaj la rusa Церера/Cerera), dum aliaj lingvoj kondutas alie: france Cérès, germane kaj angle Ceres. Rektan modelon oni trovas en la esperantaj planedo-nomoj Venuso (kutime ne Venero malgraŭ la latina radiko vener-) kaj Marso (mart-). PIV-2002 havas Ceres por la Romana dio, en PIV-1970 estis Ceresa. Ankaŭ Eugen Wüster, en pritrakto pri transskribo de grekaj kaj latinaj substantivoj en Esperanton, donas la formon Cereso.
Fizikaj ecoj
Cereso estas la plej granda objekto en la asteroida zono. Simile grandaj korpoj orbitantaj la sunon troviĝas ankaŭ en la Kujpera zono. La unua el tiuj, Plutono, estis trovita jam en 1930, la ceteraj estas freŝaj trovaĵoj ĉirkaŭ la jaro 2000.
Kiam la Tero kaj Cereso troviĝas en favora pozicio, la magnitudo de Cereso povas esti eĉ 7,0. Tio signifas, ke ĝia helo proksimas al la plej malforta videbla al homo. Oni eĉ diris, ke escepte akrevida homo, en escepte klara nokta ĉielo eventuale povus vidi la planedeton.
Cereso havas mason sufiĉan por kuntiri ĝin al proksimume globa formo; ĝi statas hidrostatike proksimume ekvilibra. Aliaj grandaj asteroidoj havas formojn nesimetriajn. La globa formo estas unu el la kriterioj por klasi ĝin kiel nanplanedon (2006). La maso de Cereso estas 9,5 × 1020 kg, t.e. ĉirkaŭ unu triono de la taksita suma maso de ĉiuj asteroidoj. Iuj observoj ŝajnas indiki, ke la surfaco de Cereso estas relative varma (en plena sunlumo ĉirkaŭ -38 °C; mezurita en majo 1991) kaj ke ĝi eble havas maldensan atmosferon.
Esploroj sub la gvido de Peter Thomas de la universitato Cornell, hipoteze proponas, ke la interno de Cereso konsistas el diversaj tavoloj: ĝi ebla havas rokan mezon ĉirkaŭatan de glacia ŝelo. La ŝelo, 60 – 120 kilometrojn dika, povus enhavi 200 milionojn da km3 da akvo, pli multe ol estas freŝa akvo sur la Tero.
Pri surfacaj detaloj de Cereso oni scias ankoraŭ tre malmulte. Diversaj bildoj fotitaj per la plej grandaj teleskopoj donis inter si kontraŭdirajn rezultojn.
En aŭgusto 2020 estis publikigitaj rezultoj de la laboro de la kosmosondilo Dawn, sendita de NASA. Antaŭe oni opiniis ke Cereso estas senviva rokaĵo, sed altkvalitaj fotoj faritaj de la kosmosondilo je distanco proksimume 35 km, montris ke la kratero Occator, 20 milionojn da jaroj aĝa kaj 92 km granda, havas sub sia surfaco enorman kvanton da likvaĵo. Infraruĝaj bildoj montris ĉeeston de kombinaĵoj de hidrohalito — mineralo kun halito, kiu ofte renkontiĝas en mara glacio, sed ĝis nun neniam estis trovita ekster la Tero. Tio signifas ke Cereso havas maran akvon.
Oni opinias ke la salaj deponejoj en Cereso ekformiĝis antaŭ du milionoj da jaroj, do estas relative novaj kaj verŝajne estas plu plenigataj per eliĝado de likvaĵo el la planeda interno. La malkovro estas des pli grava, ke nome tiu ĉi materialo estas ŝlosila kondiĉo por estiĝo de la vivo. Eble tio klarigas ankaŭ, kial la planedo estas varma malgraŭ manko de gravita tirilo. Oni supozis ankaŭ ke la altaĵoj kaj montetoj sur la kratero Occator formiĝis danke al elĵeto de akvo, kaŭzita de trafo de frostiĝinta meteoro kontraŭ la surfaco. Tio montras ke akvofrostigaj procezoj evidente okazis ne nur en la Tero kaj Marso, sed ankaŭ en aliaj planedoj. Tio evidente kontribuis ankaŭ al apero de abunda suntorĉo. Oni supozas ke glacia vulkano ekformiĝis antaŭ naŭ milionoj da jaroj.
Orbito
Cereso orbitas en meza asteroida zono, inter Marso kaj Jupitero. Ĝia periodo estas 4,6 jaroj. La orbito estas iom klinita rilate la ekliptikon (inklinacio i = 10,6°; por komparo, Merkuro 7° kaj Plutono 17°) kaj iom discentra (e = 0,08, kompare por Marso e = 0,09).
Porta (apartigilo)
Porta povas signifi:
Anna Fényes
FÉNYES Anna [fe:njeŝ] estis hungara aktorino naskita en Nagyvárad la 6-an de januaro 1899 kaj mortinta ?.
Kariero
Anna Fényes debutis, kiam ŝi estis kvinjara kaj ekde 1908 ŝi ludis en Teatro Király kaj Teatro Magyar. En 1925 ŝi edziĝis kaj retiriĝis. Ŝi aperis ankaŭ en filmoj.
Stacio Kōzenji
Stacio Kōzenji (japane: 光善寺駅 [Kōzenĵi-eki], angle: Kōzenji Station) estas fervoja stacio en Hirakata, Gubernio Osaka, Japanio. La stacio servas 1 linion de Elektra Fervojo Keihan: Linio Keihan (ĉefa).
Le Fréty
- prononco laŭ sistemo IFA [] - estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Ardennes (prononco []), en la regiono Grand Est (prononco [], (france, en Esperanto Granda Oriento) kaj en la antaŭa regiono Ĉampanjo-Ardenoj. Fine de en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². Administre la komunumo apartenas al la arondismento Charleville-Mézières, kaj al la kantono .
Návary
Návary (Auern) estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de kampurbo Staré Město pod Landštejnem en distrikto Jindřichův Hradec. Ĝi troviĝas proksimume 4 km sudokcidente de Staré Město pod Landštejnem. Vivas ĉi tie. En la jaro 2009 ĉi tie estis registritaj 13 adresoj. En la jaro 2011 ĉi tie daŭre vivis neniu loĝanto.
Návary estas ankaŭ nomo de katastra teritorio kun areo 2,42 km².
Historio
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1375.
Hiparko
Hiparko (aŭ Hiparĥo helene Ἳππαρχος) de Niceo (vivinta en la 2-a jarcento a.K.) estis greka astronomo kaj matematikisto kaj pli preciza kaj pli metoda observanto ol ĉiuj liaj antaŭuloj. Li konceptis trigonometrian metodon bazitan sur faden-kalkulo por akiri matematikan esprimon de astronomiaj observoj: li enkondukis en Grekio la dividon de la cirklo en 360 gradojn, de ĉiu grado en 60 minutojn kaj de ĉiu minuto en 60 sekundojn; la diametro estis dividita en 120 "partojn", kaj li kalkulis la valoron de la fadenoj rilate al tiuj partoj de la diametro.
Li realigis la unuan veran stel-katalogon, determinante la pozicion de proksimume 800 steloj kaj donante al ĉiu stelo grandon laŭ ilia brileco. Komparante siajn mezuradojn kun antaŭaj babilonaj observoj li konstatis ŝanĝon de la ekvinoksa punkto kompare al la stela ĉielo kaj el tio malkovris la fenomenon de precesio.
Li aŭtoris teorion de ekscentriko kaj de epicikloido.
En geografio li daŭrigis la matematikan metodon enkondukitan de Eratosteno kaj enkondukis nome la sisteman uzadon de koordinatoj (paraleloj kaj meridianoj). Li inventis ankaŭ diopteron kaj astrolabon.
La verkaro de Hiparko preskaŭ komplete perdiĝis, sed influis verkojn de Ptolemeo, kiuj konserviĝis.
1637 Swings
Nomo
Ĝia nomo honoras la belgan astronomon Pol Swings.
Instituto pri ĝeneralaj kaj aplikitaj lingvistiko kaj fonetiko
La Instituto pri ĝeneralaj kaj aplikitaj lingvistiko kaj fonetiko (franclingve: Institut de linguistique et phonétique générales et appliquées aŭ ILPGA) estas UFR de Universitato Parizo 3 en Francio. Ĝi dediĉas sin al instruado kaj esploro en la ĝenerala fako de la lingvo (pritraktita kiel multlernofaka studtemo) kaj de la lingvoj (sinkrona kaj diakrona studo) kaj en certaj specialaj fakoj (fonetiko, fonologio, afrika lingvistiko, finn-ugra lingvistiko, komputila lingvistiko).
Adreso
La ILPGA lokiĝas ĉe la 19 rue des Bernardins en la 5-a arondismento de Parizo, apud la metroa stacio Maubert-Mutualité ĉe la linio 10.
La Trinidad Vista Hermosa
La Trinidad Vista Hermosa estas unu el la 570 komunumoj de la meksika subŝtato Oaĥako (Oaxaca). La ĉefurbo de la komunumo same nomiĝas La Trinidad Vista Hermosa. La ŝlosilnumero de la komunumo laŭ la nacia geografia instituto INEGI estas 20 556.
Geografio
La Trinidad Vista Hermosa apartenas al la distrikto Teposcolula al kiuj apartenas entute 21 komunumoj. Ĝi situas en la Miŝteka regiono de Oaĥako, kiu apartenas al la nordokcidenta parto de la subŝtato. La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 235 loĝantojn. El tiuj estis 105 viroj kaj 130 virinoj. La komunumo havas surfacon de 31,90 kvadratkilometroj. La meza alteco estas 2160 metroj super la marnivelo.
Sociogeografio
En la jaro 2000 (laŭ INEGI) en la komunumo vivis 4 indiĝenoj. El tiuj unu persono aĝis pli ol 5 jaroj kaj estis dulingva (hispana kaj indiĝena lingvoj).
Fontoj: Statistikoj de la nacia geografia instituto INEGI pri la censo de 2005 (hispane: Conteo de Población y Vivienda de 2005).
(17417) 1988 RY10
(17417) 1988 RY10 estas troja asteroido de Jupitero, orbitanta proksime de la punkto de Lagrange L5 de la sistemo Suno-Jupitero, ano de la tiel nomata "Troja Tendaro".
Malkovro
Ĝi estis malkovrita la de la usona astronomo Schelte J. Bus elde la Inter-Amerika observatorio de Cerro Tololo en Ĉilio.
Aurél Münnich
Aurél Münnich [aŭrEl muniĥ], laŭ hungarlingve kutima nomordo kaj kun plena nomo Münnich Aurél Adolf estis hungara advokato, parlamenta deputito. Lia nobela antaŭnomo estis jánosvölgyi [jAnoŝvoldji]. Aurél Münnich naskiĝis la en Igló (Hungara reĝlando, Aŭstra Imperio, nuntempa Spišská Nová Ves en Slovakio), li mortis la  en Budapeŝto.
Biografio
Aurél Münnich akiris juran diplomon en Scienca Universitato Loránd Eötvös en 1880, post du jaroj advokatan diplomon. Post siaj studoj li ricevis juran poatenon en ŝparkaso. Inter 1884 kaj 1905 li estis parlamentano, sed li havis ankaŭ advokatan atelieron. En 1890 li ricevis la armean rangon kapitano, ĉar en la parlamento li okupiĝis pri la armeaj aferoj. Li multe strebis por evoluoj de montgrimpado kaj turismo en Altaj Tatroj. Li ricevis 2 ŝtatajn premiojn. Li edziĝis en 1885, lia edzino naskis 3 gefilojn. Li mortis en Budapeŝto sed li estis entombigita en sia naskiĝurbo.
Tuso (Irano)
Tuso (perse: توس [Tūs] aŭ طوس [Ṭūs]) estas malnova urbo en la nordoriento de Irano, en la provinco centra Ĥorasano (Rezaa Ĥorasano). La urbo ekzistas jam de pli ol du jarmiloj; la antikvaj Grekoj nomis ĝin Σούσια [susja].
La eble plej fama ano de la urbo estis la poeto Abol-Gasem Ferdousio, kiu verkis la persan ĉefverkon Ŝahnameo. Lia tombodomo, konstruita en 1934 okaze de la mila datreveno de lia morto, dominas la urbon.
Alia fama urbano estis la islama juristo kaj verkisto Algazelo.
Trafiko
La urbo situas 25 km nord-okcidente de Maŝhado, finpunkto de la nacia vojo 2 (venanta de sud-oriento); la aŭtovojo ĉirkaŭiranta Maŝhadon preterpasas Tuson je distanco de 1 km, sed ne estas proksima elirejo. La plej proksima flughaveno estas la internacia flughaveno Maŝhado (ankaŭ flughaveno Ŝahid Haŝemi Neĝad; IATA-kodo: MHD, ICAO-kodo: OIMM). Maŝhado estas ankaŭ fervoja finstacio.
Port Townsend (Vaŝingtonio)
Esperanto en Port Townsend
La unua NOREK okazis en Port Townsend, ĉe la Palace Hotel, en 1981. Poste, pluraj NOREKoj okazis ĉe la parko Fuorto Worden (1982-86, 1989-90, 1992).
(11089) 1994 CS8
(11089) 1994 CS8 estas troja asteroido de Juipitero, malkovrita la de la venezuela astronomo Orlando A. Naranjo elde la Nacia Astronomia Observatorio de Llano del Hato en Merido (Venezuelo).
Ĝi estas unu el la asteroidoj de la "Troja Tendaro", tie estas kiuj orbitas proksime de la punkto de Lagrange L5 de la sistemo Suno-Jupitero.
Simlish
__SRS__ __DISAMBIG__
Greveno (provinco)
La provinco Greveno (Νομός Γρεβενών) ĝis administra reformo efektivigita komence de 2011 estis unu el la 51 grekaj provincoj ("prefektujoj", kiuj greke nomiĝas Νομός, do "nomós"). Ĝi kovras areon de kaj dum la jaro 2001 havis proksimume 38,000 loĝantojn. Ĉefa loĝloko estas la samnoma urbo Greveno (Γρεβενά - Grevená). La teritorio apartenas al la administra regiono ("periferio") Okcidenta Makedonio. La pejzaĝo estas plejparte montara; la plej alta montopinto situas je metroj super la marnivelo.
Historio
La teritorio de la hodiaŭa provinco Greveno pli-malpli korespondas al la antikva pejzaĝo Elimea. Elimea situis sudokcidente de la antikva pejzaĝo Eordaia (la moderna provinco Kozano kaj sudaj partoj de la provinco Florino) kaj sudoriente de al antikva pejzaĝo Orestis (la nuna provinco Kastorio. La antikva regno Elimea dum la jaro 385 estis konkerita fare de la armeo de la makedona reĝo Filipo la 2-a kaj restas parto de antikva Makedonio ĝis ties konkeriĝo fare de la romia armeo dum la jaro 168 a.K..
NGC 3155
NGC 3155 (aliaj indikoj — NGC 3194, UGC 5538, MCG 12-10-26, ZWG 351.12, IRAS10133+7436, PGC 30064) estas galaksio en konstelacio Drako.
Ĉi tiu objekto estas en NGC-katalogo kelkfoje, kun indikoj NGC 3155, NGC 3194.
(30510) 2001 DM44
(30510) 2001 DM44 estas malgranda ne tre hela troja asteroido de Jupitero, kiu orbitas proksime de la punkto de Lagrange L4 de la sistemo Suno-Jupitero, do ano de la tiel nomata "Greka Tendaro".
Malkovro
Ĝi estis malkovrita la en la kadro de la astronomia kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Nolito
Manuel Agudo Durán, inter ŝtatantoj de futbalo kutime nur nomata Nolito (naskiĝis en Sanlúcar de Barrameda, Andaluzio, do nun -jara) estas hispania profesia futbalisto.
Ekde la jaro 2014 li estas membro de la vira hispana nacia teamo de futbalo. En aĝo de 21 jaroj li alvenis al la vira teamo de la klubo FC Barcelona, post kiam antaŭe li aktivis en la klubo Écija Balompié de sia hejmregiono. De 2011 ĝis 2013 li estis membro de la 1-a teamo de la klubo Benfica en Lisbono, en 2013 estis pruntita al la teamo de Granada, kaj ekde 2013 aktivas en la 1-a teamo de la klubo Celta de Vigo en Galegio. Li partoprenis kadre de la hispana nacia teamo en la Eŭropa Futbal-Ĉampionado 2016 en Francio, kaj en ties matĉoj rekoneblis per la ĉemiza numero "22".
Krasnouralsk
Krasnouralsk (ruse Красноуральск) estas urbo en Sverdlovska provinco en Rusio.
Kodo de OKATO de la urbo (en jaro 2005) estas 65460.
La urbo estis fondita en jaro 1925 kiel loĝejo de elfosadejo de kupra erco kaj kuproproduktanta uzino. Kvankam la unuaj loĝejoj en la loko estis ekde 1832 por eligado de oro, kiu okazis ne tre sukcesa ĉar oro tie estas malmulta.
Ĝi havas statuson de urbo ekde jaro 1932.
La urbo antaŭe estis nomita kiel:
La interurba telefona kodo estas 34343, la enurbaj telefonnumeroj estas kvinciferaj (en jaro 2005).
Diferenco de la loka kaj moskva tempoj estas 2 horoj (en jaro 2005).
La urbo estas sur orienta deklivo de meza Uralo, ĉe rivero Kuŝajka (Кушайка) (baseno de rivero Obj).
En la urbo estas flughaveno.
En jaro 1959 la urbo havis 39,3 mil loĝantojn.
En jaro 2002 la urbo havis 29 mil loĝantojn.
Ulrich Seidl
Ulrich Maria SEIDL (n. 24a de Novembro 1952 en Vieno) estas aŭstria kin- reĝisoro, scenaristo kaj produktoro. En 2005 li estis membro de la ĵurio ĉe la 27a Moskva Internacia Kinofestivalo de 2005.
Lia filmo Dog Days estis filmita laŭlonge de tri jaroj dum la plej varmaj tagoj de somero. Inter aliaj premioj, ĝi ricevis ka Premion de la Granda Ĵurio en Venecio en 2001.
Datoe Toemenggoeng
Rankajo Chailan Sjamsoe Datoe Toemenggoeng (Bukittingi, Okcidenta Sumatro, 6-an de aprilo 1905 - 23-an de septembro 1962) estis indonezia esperantisto kaj aktivulino por la virinaj rajtoj.
Biografio
Rankajo Chailan Sjamsoe apartenis al la minankabaŭoj, kiuj havas matriarkan kulturon. Ŝi ricevis edukon en nederlandaj lernejoj, do ŝi estis edukita pli bonkvalite kaj kvante ol averaĝe kompare kun la plejmulto de la indoneziaj virinoj de tiu periodo. Ŝi edziniĝis al Landjoemin Datoe Toemenggoeng de Agam (same en Okcidenta Sumatro), ŝtata oficisto por la "Persvoorlichtingsdienst" (ŝtata komunikadservo de la tiama Nederlanda Hindio). Ili vivis kaj laboris en Batavia (nun Ĝakarto), kie li de 1935 ĝis 1939 estis membro de la "Volksraad" (Popola Konsilio) por la Perhimpunan Pegawai Bestuur Bumiputra (mallonge: PPBB; Esperante: Asocio por la Indiĝenaj Ŝtataj Funkciuloj).
Post ĝia fondiĝo en 1931, ŝi estis kvar jarojn prezidanto de la asocio Perkumpulan Pemberantasan Perdagangan Perempuan dan Anak-Anak (mallonge P4A – Esperante: Asocio por la Elimino de Komerco de Virinoj kaj Infanoj). Ĉi tiu organizaĵo laboris por forigi la komercadon de virinoj kaj infanoj. Datoe Toemenggoeng verkis pri la temoj de virinkomercado kaj infangeedziĝoj artikolon en la "Indisch Vrouwenjaarboek" de 1936. Tiu libro estis la jarlibro de la virina sekcio de la Indo-Europees Verbond (Indo-Europees Verbond Vrouwen Organisatie – Esperante: Hindo-Eŭropa Ligo Virina Organizaĵo), asocio por Indo-Eŭropanoj. Datoe Toemenggoeng montris kial, laŭ ŝi, ekzistas virinkomercado kaj infangeedziĝoj, kaj kio devas ŝanĝiĝi en la socio por forigi tion.
En la sama periodo Chailan Sjamsoe aktivis ankaŭ por la virina balotrajto. La Nederland-Hindia sekcio de la Vereeniging voor Vrouwenkiesrecht (VVV) estis starigita en 1908. Kiam en 1919 la virinoj ricevis voĉdonrajton en Nederlando, la asocio renomis sin Vereeniging voor Vrouwenkiesrecht in Nederlands-Indië (Esperante: Asocio por la Virina Balotrajto en Nederland-Hindio). Ĝi havis precipe nederlandajn membrojn, sed en la 1920-aj jaroj ankaŭ kelkaj indoneziaj virinoj membriĝis en ĝi. Certe jam en 1931 Rankajo Chailan Sjamsoe Datoe Toemenggoeng membriĝis en ĝia Batavia sekcio kaj ŝi estis unu el la du indonezianoj (la alia estis R.A. Roekmini Santoso), kiuj ankaŭ mallonge membris en la estraro de la asocio. En 1932 la VVV volis proponi starigi apartajn sekciojn por indoneziaj virinoj, kun reprezentado en la centra estraro. S-ino Datoe Toemenggoeng kontraŭis la ideon kaj sukcesis konvinki la estraron nuligi la proponon. En 1934 la asocio volis forlasi sian peton al la registaro por nomumi kaj eŭropajn kaj indoneziajn virinojn en la Popola Konsilio, por havi nur eŭropan nomumon. Datoe Toemenggoeng kunportis siajn amikinojn, kaj tiel ili sukcesis kontraŭvoĉdoni tiun proponon.
De 1932 ĝis 1939 ŝi estis redaktoro de la porvirina revuo Pedoman Isteri (Edzin-gvidilo), kiun ŝi fondis. Poste tiu revuo iĝis la organo de la en 1936 fondita Persatuan Isteri Pegawai/Prijaji Bestuur (mallonge: PIPB; Esperante: Asocio por la Edzinoj de la Ŝtataj Oficistoj). En ĝi aperis ofte artikoloj pri virinoj kaj politiko; dum ferioj al la hejminsulo, en diversaj urboj ŝi organizis renkontiĝon kun la legantoj de Pedoman Isteri por doni lecionojn pri bakado, gladado kaj lavado, kaj tiuj renkontiĝoj havis multe da sukceso. Ŝi ankaŭ starigis dommastrumlernejojn en Sumatro kaj aktivis kiel dua sekretario de la Centrale vereeniging ter bescherming van moeder en zuigeling. (Esperante: Centra asocio por la protekto de patrino kaj bebo/suĉinfano).
En junio 1938 ŝi ĉeestis la unuan Kongres Bahasa Indonesia (Kongreso pri la Indonezia lingvo) en Solo. Ĉi tiu kongreso estis por memori pri Sumpah Pemuda (Junulara Promeso) de 1928, kongreso kie la junuloj deklaris tri idealojn: unu patrujon, unu nacion kaj unu lingvon. Decembre 1938 ŝi starigis virinan sekcion de Persatoean Minangkabau Djakarta (Unuiĝo de Minangkabau en Djakarta), kiun ŝi prezidis.
Post la Dua Mondmilito Chailan Sjamsoe daŭre aktivis. Ŝi verkis plurajn librojn pri kaj por virinoj, grandparte praktikajn kaj dommastrumajn, sed ne nur. Ŝi ekzemple verkis libron pri 30 jaroj da agado kontraŭ poligamio (en 1958).
Esperanto
En 1950 ŝi lernis Esperanton kaj ekde 1951 ŝi partoprenis plurajn Universalajn Kongresojn kaj prelegis interalie en Internacia Somera Universitato en Oslo kaj ankaŭ en Montevideo, kie ŝi vizitis la Universalan Ekspozicion. Pri siaj vojaĝoj ŝi verkis la libron Dengan Paspor Republik Indonesia (Kun pasporto de la respubliko Indonezio, en 1959) en kiu ŝi rakontas interalie pri Esperanto. Ŝi vigligis kaj plifortigis la Esperanto-movadon en Indonezio ekde 1952, kiam ŝi revenis el Eŭropo post sia unua Universala Kongreso kaj prelegrondvojaĝo. Ŝi estis prezidantino de Indonezia Esperanto-Asocio, de Sudazia Esperanto-Federacio kaj de Islama Esperanto-Asocio.