cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Vera (Almerio)
Demografio
Laŭ statistikoj de la andaluza registaro (SIMA, 2007) la 12256 geloĝantoj de la municipo Vera estas 5940 inoj kaj 6316 viroj. En la 57-kvadratkilometra teritorio estas 5 setlejoj, kie loĝas 11199 geloĝantoj, kaj aliaj 1057 geloĝantoj loĝas dise en kamparo. Lasta konata nombro de naskiĝoj po jaro estis 200, 105 inoj kaj 95 viroj, kaj mortis 75, 32 inoj kaj 43 viroj. Tiel la natura kresko estis 125 (1.0%). La laborkapabla loĝantaro estis 3579 homoj (29.2%).
Vilaĝoj kaj komunumoj
La tri lastaj loĝlokoj situas marborde kaj nomiĝas Vera-Costa. Ĉe Vera estas kelkaj multe vizitataj strandoj, el kiuj almenaŭ unu estas uzata por nudismo.
Tropika Ŝtormo Gert (2005)
Tropika Ŝtormo Gert estis la sepa nomita ŝtormo de la uragana sezono en 2005. Ĝi formiĝis en Julio en la Golfo de Kampeĉe. Ĝi trapasis Honduron kaj Jukatanon.
Gert frapis en proksimume la sama areo kiel la ‎‎Uragano Emily ĝuste nur kvar tagojn antaŭe, kio okazigis timon pro inundoj kaj terglitoj en jam saturitaj teroj. Sekve 1,000 personoj estis elhejmigitaj el malaltaj loĝejoj kaj negocejoj ĉe la urboj Naranjos Amatlán kaj Tamiahua.
3084 Kondratyuk
Nomo
Ĝia nomo honoras la ukrainan inĝenieron Jurij Vasiljeviĉ Kondratjuk (cirile : Ю́рий Васи́льевич Кондратю́к, 1897–1942), pioniron de la kosmonaŭtiko.
Helvécia
Helvécia [helvEcia] estas vilaĝo kun titolo vinvilaĝo en Hungario, en regiono Suda Ebenaĵo, en departemento Bács-Kiskun, en Distrikto Kecskemét.
Historio
Antaŭ la hungaroj sarmatoj loĝis tie. Antaŭ la turkojn la loĝantoj rifuĝis al Kecskemét. Post la turka erao la loĝantoj fondis farmojn, ĉar el la urbo ne povis kulturi teron kaj bredadi hombestojn. Heinrich Eduard Weber el Svislando aĉetis la tieajn bienojn de Kecskemét kaj komencis la vinkulturado. La komunumo estiĝis en 1892, tie loĝis la vinkulturistoj. La nomdonanto estis Weber. En 1895 la fervojo atingis la komunumon. Helvécia iĝis memstara municipo en 1954.
Vilaĝservoj estas 2 lernejoj, infanĝardeno, kulturdomo, biblioteko, 2 kuracejoj, dentokuracejo, restoracio, sportejo.
Joanna Angélica de Jesus
Joanna Angélica de Jesus (Johana Anĝelika de Jesuo) (* Salvador, Bahio, en la 11-a de Decembro 1761 - † Salvador, Bahio, en la 20-a de Februaro 1822), monatojn antaŭe de la momento kiu antaŭiris la movadon pri sendependeco de Brazilo, la bahia popolo jam batalis kontraŭ la regadon de la portugaloj. La luktoj etendiĝis dum preskaŭ unu jaro post la proklamo pri sendependeco. En la 19-a de Februaro 1822, la portugaloj atakis la Fortreson de Sankta Petro, kie estis enkazernigitaj la lokaj kunbatalantoj. La luktoj etendiĝis tra la tuta urbo Salvador. Ankoraŭ en la mateno de tiu tago, portugalaj militistoj kaj civiluloj atakis la Monaĥinejon de la Lapa, kredante pri la restado de kunbatalantoj, kiuj estis tie kaŝitaj. La abatino Johana Anĝelika de Jesuo rezistis al la invado de sia monaĥinejo kaj kiel lasta gesto por forigi la agresintoj ŝi ekkrias:
'''Malantaŭen, barbaroj. Respektu la domon de Dio. Neniu eniros la monaĥinejon, escepte se vi tretos sur mian kadavron!'''. Per gesto de humana animaleco, bajoneto traboris la bruston de la kompatinda religiulino, kiu mortis en la sekvanta tago en la 20-a de Februaro 1822, kaj ŝi fariĝis simbolo de la rezistado kaj martirino pri la sendependeco de Brazilo en Bahio.
Martirino pri la Sendependeco de Brazilo
Johana Anĝelika estis filino de Jozefo Tavares de Almejda kaj ties edzino, Katarino Maria da Silva. Je la 21-a de Aprilo 1782, kiam ŝi estis 20-jaraĝa, ŝi eniris kiel novicino en la Monaĥinejon de Nia Sinjorino de la Koncipo de la Lapa, en la bahia ĉefurbo, kaj post unu jaro je la 18-a de Majo 1783 ŝi profesis sin kiel Fratino de la Reformitaj Regiulinoj de tiu monaĥinejo. Ŝi dediĉis sian vivon al preĝado kaj al karito, kaj ŝia edifa ekzemplo faris el ŝi ikonon pri sanktiĝado inter la fratinoj de tiu amrestadejo. Tie ŝi estis verkistino, majstrino de la novicinoj, konsilistino, vikariino kaj finfine abatino.
Ŝi okupis la estradon de la Monaĥinejo, en februaro 1822, tiam kiam la urbo ardis pro agito kontraŭ la portugalaj trupoj de la brigadgeneralo Inácio Luís Madeira de Melo (1775-1833), kiu estis alveninta al Salvador de Bahio eke de la Tago de la Restado.
Tumultoj dum la portugala okupacio
Grandan reziston kontraŭmetis la nativaj bahianoj: en la estinta jaro (1821) la urbo jam estis scenejo je ribeloj. La enoficigo de la brigadgeneralo Madeira de Melo jam estis malhelpata, en la 18-a de Februaro, sed la supereco de la fortoj favore al la militisto altrudis amaran malvenkon al la nativoj.
Soldatoj kaj maristoj portugalaj ebriiĝis kaj faris kruelaĵojn tra la urbo, celebrante, kaj pretekstante persekuti eventualajn ribelulojn, ili atakadis privatajn domojn kaj, daŭrigante la senbridan furiozon en la sevanta tago, ili prenis la stratojn kaj sin direktis al la Monaĥinejo de la Lapa.
Atako al la Domo de Dio
Solida kolonia konstruaĵo, ankoraŭ hodiaŭ ekzistanta en la bahiana ĉefurbo, la Monaĥinejo de la Lapa konsistiĝis el fermita loko, kies ĉefa enirejo estis provizita per ferpordego. La krioj de la soldataro ekaŭdiĝas en la interno. Senprokraste, la abatino, antaŭsentante la celojn de profanado de la ĉasteco de siaj internulinoj, ordonas tion, ke la monaĥinoj foriru tra la malantaŭan korton. La pordego estis faligata, kaj per heroina gesto, Johana Anĝelika malfermas la duan pordegon, starigante sin kiel lasta defendo al la neatendita invado. Laŭtradicie, reproduktita de diversaj historiistoj, ŝi do ekkriis:
'''Malantaŭen, barbaroj. Respektu la Domon de Dio. Malantaŭenpaŝu, ĉar vi ne penetros en ĉi-domon escepte se vi tretos sur mian kadavron.'''
Malfermante la brakojn, per kortuŝa gesto, ŝi provis malhelpi la eniron de la invadontoj. Tiele, ŝi estis mortigita per bajonetofrapoj - kaj ili enpenetris la lokon, kie ili trovis nur la maljunan kapelanon, Pastro Daniel da Silva Lisboa - al kiu ili bategis per kolbofrapoj, kaj lasis lin preskaŭ mortante.
Johana Anĝelika fariĝis do, la unua martirino de la granda batalo kiu sekviĝis, ĝis la liberiĝo de Bahio, en la sekvanta jaro, en la 2-a de Julio 1823, efektiva dato de la sendependeco en Bahio.
Fey (stacidomo)
Fey estas fervoja stacidomo en Fey, Svislando.
Ricadi
Ricadi estas komunumo de Italio. Capo Vaticano estas vasta promontora, ĉemara kaj plata parto de la vilaĝeto San Nicolò, en la komunumo Ricadi.
Rizziconi
Rizziconi estas komunumo de Italio.
São Vicente de Minas
São Vicente de Minas (prononco: saŭnvisente deminas) estas urba municipo en la subŝtato Minas-Ĝerajso de Brazilo. Ĝi situas en la sudorienta regiono de Brazilo, en la mezoregiono Sul e Sudoeste de Minas kaj en la mikroregiono Andrelândia. Laŭ la stato de en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². La teritorio havas komunan limon kun.
Las Trece Rosas
Las Trece Rosas (la dek tri rozoj) estas nomo donita en Hispanio al grupo de dek tri junulinoj, el kiuj sep ne jam estis plenkreskaj, kiuj estis ekzekutitaj per frankisma pafroto ĵus post la fino de la Hispana Enlanda Milito. Iliaj nomoj estis Carmen Barrero Aguado, Martina Barroso García, Blanca Brissac Vázquez, Pilar Bueno Ibáñez, Julia Conesa Conesa, Adelina García Casillas, Elena Gil Olaya, Virtudes González García, Ana López Gallego, Joaquina López Laffite, Dionisia Manzanero Salas, Victoria Muñoz García kaj Luisa Rodríguez de la Fuente.
Post la venko de Madrido per la trupoj de Franco je la fino de la milito, la Juventudes Socialistas Unificadas (la junularo de la Hispana Socialista Laborista Partio) provis reorganizi sub la direkto de José Peña Brea, 21-jaraĝa. Li estis arestita kaj torturita post esti elperfidita. Nepova rezisti la doloron, li provizis la nomojn de tiuj engaĝitaj kun si en la projekto. La Dek Tri Rozoj estis kaptitaj per la policistoj kaj enmalliberejigitaj. Post esti torturitaj plurfoje, ili estis ekzekutitaj je la 5-a de aŭgusto, 1939. Ilia sola krimo estis defendi la demokration.
Eksteraj ligiloj
Fondaĵo de Dek Tri Rozoj (en la hispana)
Zabełków
Zabełków (ĉeĥe Zabelkov, germane Zabelkau) estas vilaĝo situanta en suda Pollando, en komunumo Krzyżanowice (pollingve gmina Krzyżanowice).
En la suda parto de la komunumo situas Zabełków. La vilaĝo estiĝis en la 14-a jarcento kaj ekde la jaro 1428 ĝi apartenis al bohumína graflando kaj en la paso de jarcentoj posedantoj de Zabełków senĉese alternis. Ekde la jaro 1844 ĝis eksplodo de la dua mondmilito la vilaĝo estis posedaĵo de familio Rothschildidoj. Ĝis la jaro 1818 la vilaĝo apartenis en distrikto Pszczyna (legu: Pŝĉina) kaj ties parto de grandbienoj poste ĝis aŭstria-bohumína distrikto. Pli malfrue la vilaĝo apartenis al distrikto Racibórz.
En la jaro 1795 estis konstruita en la vilaĝo lernejo, kiu estis en la jaro 1862 alikonstruita. Unu el la plej belaj memorigaĵoj de ligna arkitekturo en Regiono Racibórz estis preĝejo de Patrino dia anĝela el la 18-a jarcento.
Zabełków estas naskoloko de unua silezia vojevodo Józef Rymer. Post la jaro 1922 la vilaĝo restis parto de Germanio. En la intermilita periodo ĉi tie ekzistis pola lernejo kaj Asocio de poloj en Germanio.
En la ĉirkaŭaĵo de Zabełków kaj Chałupki rivero Odro kreas pentrindajn kaj unikajn meandrojn. La malnova riverfluejo favore influas estiĝon de novaj sidejoj de kreskaĵoj kaj bestoj kiel rezulto de rekta procedo. La bordojn surkreskas marĉejozaj kreskaĵaroj. La meandroj de Odro estas enskribitaj en Eŭropa ekologia Reto Natura 2000.
Eugen Bleuler
Paul Eugen BLEULER (en germana: [ˈɔɪɡeːn ˈblɔɪlər]; 30-a de aprilo 1857 – 15-a de julio 1939) estis svisa psikiatro kaj eŭgenikisto fama ĉefe pro siaj kontribuoj al la kompreno de mensa malsano. Li stampis multajn psikiatriajn terminojn, kiel "skizofrenio", "skizoido", "aŭtismo", profunda psikologio kaj tio kion Sigmund Freud nomis "la plej ĝuste elektita termino fare de Bleuler nome ambivalenco".
Li studis medicinon en Zuriko kaj post sia gradigo en 1881 li laboris kiel medicina helpanto de Gottlieb Burckhardt en la Waldau Psikiatria Kliniko en Berno. Elposteniĝinta en 1884 li pasigis unu jaron por medicina studveturoj al Jean-Martin Charcot en Parizo, al Bernhard von Gudden en Munkeno kaj en Londono. Poste li revenis al Zuriko por summallonge labori kiel helpanto de Auguste Forel en Burghölzli, universitata hospitalo.
En 1886 Bleuler iĝis la direktoro de psikiatra kliniko en Rejnaŭo, kiu estis hospitalo en malnova monaĥejo en insulo en la rivero Rejno. Bleuler revenis al Burghölzli en 1898 kie li estis nomumita direktoro kaj servis en tiu posteno ĝis 1927.
Statuo de Bruncvík
La statuo de Bruncvík estas subĉiela skulptaĵo de Ludvík Šimek, instalita sudflanke de Ponto de Karolo en Prago, Ĉeĥio.
Kavaliro Broncvík estas figuro el la "Henrika legendo", probable bazita sur Henriko la Leono de Brunsvigo.
Stefan Wiechecki
Stefan WIECHECKI (plumnome Wiech; 10a de Aŭgusto 1896 – 26a de Julio 1979) estis pola verkisto kaj ĵurnalisto. Li estas tre memorita pro siaj humoraj felietonoj, kiuj kronikis la ĉiutagan vivon de Varsovio kaj kultivis la varsovian dialekton.
Vivo
En intermilita Pollando li kunlaboris kun nombraj gazetoj de Varsovio, dekomence kiel justica reportisto. Dum nombraj juĝprocesoj li dokumentis tipajn personecojn de la plej malriĉaj, malplej konataj partoj de la urbo kun sia distingitaj kulturo, lingvaĵo kaj kutimoj. Poste li ricevis sian propran kolumnon en Express Wieczorny, nome vespera gazeto, kie li publikigis humorajn skizojn kaj felietonojn kiuj montris personecojn bazitajn sur la personoj kiuj partoprenis en juĝprocesoj en kiuj li partoprenis. Ili atingis multan popularecon kaj fine de la 1930-aj jaroj Wiechecki malfermis ĉokoladan vendejon en la kvartalo Praga, kio iĝis lia ĉefa fonto de enspezo.
Dum la Ribelo de Varsovio de 1944, li estis apartita el sia hejmo en la mala flanko de la rivero, nome en la Malnova Urbo. Tie li kunlaboris kun nombraj gazetoj publikigitaj en la Poli-kontrolita parto de la urbo, ĉefe ĉe Powstaniec. Kunhavante la sorton de la cetero de varsoviaj civiluloj, Wiechecki estis forigita de la urbo post la fino de la ribelo. Tamen, li revenis tuj post la urbo estis rekaptita el la germanoj kaj pluigis siajn taskojn kiel ĵurnalisto. Kelkaj el liaj humoraj historioj estis publikigitaj en libroformo, dum aliaj plue estis publikigitaj de varsoviaj gazetoj.
Lingvo kaj verkaro
Kvankam kritikita de lingvistoj kaj Poli-sciencistoj ĉar li "plenigis la polan lingvon per rubo", li neniam estis konsiderata klasikulo de la varsovia dialekto, tiam subpremita de lernejoj kun kun aliaj nenormigaj variaĵoj de la literatura lingvaĵo. Unu el la sciencistoj kiuj defendis lin en nombraj artikoloj estis Bronisław Wieczorkiewicz, kiu poste publikigis la unuan monografion pri la dialektoj de Varsovio. Fama pola poeto Julian Tuwim nomis Wiechecki la Homero de la stratoj de Varsovio kaj de la lingvaĵo de Varsovio, dum liaj felietonoj estas menciitaj ankaŭ en la verkoj de Antoni Słonimski, Stefan Kisielewski kaj Maria Pawlikowska-Jasnorzewska.
La romano de Wiechecki nome Cafe pod Minogą estis adpatita al filmo en 1956.
Slovaka teknologia universitato en Bratislavo
La Slovaka teknologia universitato en Bratislavo (Slovenská technická univerzita v Bratislave, mallongigo STU) estas la plej signifa teknologia universitato en Slovakio. En la Ŝanhaja rangolisto de 2012 ĝi kiel la sola universitato en meza Eŭropo listiĝis inter la gvidaj 200 universitatoj pri komputiko. Inter la studintoj de la universitatoj estas ekzemple la nuna ŝtata prezidanto de la lando, Andrej Kiska.
Sugnens (stacidomo)
Sugnens estas fervoja stacidomo en Montilliez, Svislando.
NGC 742
NGC 742 (aliaj indikoj — PGC 7264, MCG 1-6-4, ZWG 413.9, VV 175, Z 0153.9+0523) estas galaksio en konstelacio Fiŝoj.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Ĉinaj dinastioj
Dum la historio Ĉinio ŝanĝis multajn dinastiojn.
En ĉi tiu listo la literumo de dinastio estas laŭ pinjino sen tonoj kaj tio en la krampoj estas laŭ Pekina Esperanto-Asocio.
Leŭkanto
Leŭkanto (Leucanthemum ) estas genro el la familio asteracoj (Leucanthemum), kampa vegetaĵo, kies floraro havas rande blankajn kaj meze flavajn korolojn.
Ekologia anarkiismo
Ekologia anarkiismo (aŭ verda anarkiismo) estas anarkiisma pensoskolo, kiu emfazas la naturmedion. Iuj ekologiaj anarkiistoj estas nomataj anarki-primitivistoj aŭ "kontraŭ-civilizaj" anarkiistoj, sed ne ĉiuj ĝin tute malakceptas. Foje, oni priskribas ekologian anarkiismon kiel aŭ porteknologian aŭ kontraŭteknologian, por noti la malsamojn inter tiuj, kiuj porpledas la uzadon de altnivela ekologia teknologio por krei kaj daŭrigi anarkiisman socion, kaj tiuj, kiuj ĉefe vidas civilizon kaj modernan teknologion kiel ion malbonan. Ne-primitivistaj ekologiaj anarkiistoj, kiel la antropologo Brian Morris, ofte elĉerpas influon de la socia ekologio de Murray Bookchin.
Kastiljeĥo
Kastiljeĥo, aŭ en hispana oficiale Castillejos, estas kvartalo de la dsitrikto Tetuano en Madrido, Hispanio. Ĝi okupas la centran orientan parton de la distrikto. Siavice la distrikto okupas nordokcidentan parton en la centro de Madrido. La nomo rilatas al strato kun nomo de maroka urbo Castillejos aŭ Fnidek, tute apude de Sebto en la alia flanko de la landlimo inter ambaŭ landoj. La signifo estas kasteletoj.
Ibatiba
Ibatiba estas municipo de la brazila subŝtato Espirito-Santo, kiu taksis 22.346 loĝantojn en 2010.
3754 Kathleen
3754 Kathleen estas mezgranda malhela asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la usona astronomo Clyde Tombaugh elde la observatorio Lowell en Flagstaff (Arizono, Usono).
Ĝi ricevis la inan antaŭnomon "Kathleen" in honoro de Kathleen Willoughby Clifford, nepino de la malkovrinto.
George Bush
George BUSH povas aludi du  iamajn prezidantojn de Usono:
aŭ al alia membro de ilia familio:
Ĝi estas ankaŭ la nomo de pioniro en la setlado de Vaŝingtonio,
The Days of Grays
The Days of Grays estas la sepa albumo de la finnlanda muzikgrupo Sonata Arctica, publikigita en 2009 de Nuclear Blast.
Limigita eldono
La dua KD enhavas la orkestran version de la sep trakoj
Hémonstoir
(jen france, bretone Henvoustoer) estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Côtes-d'Armor (jen france, Aodoù-an-Arvor), “marbordoj de la lando ĉe la maro”, en la regiono Bretonio (Bretagne, Breizh). Fine de en la komunumo vivis.
Le Luot
Le Luot estas franca situanta en departemento Manche, regiono Normandio.
Trobo
Trobo estas poemeto de kvar-oksilabaj versoj en kiuj la unua verso rimiĝas kun la tria, kaj la dua kun la kvara. Trobo bezonas simplecon, klarecon, koncizecon kaj esprimpovon.
Le Luot
Ĝiaj loĝantoj nomiĝas Luotois.
Trobo
La vorto "trobo" estas neologismo proponita de brazila poeto Diderto Freto (el la portugala vorto "trova"), sed aliaj verkistoj preferas vorton "truvo", kiel, inter aliaj, Sylla Chaves.
En Esperanto oni povas adopti kvartrokeojn (ĉefacentoj sur la 3-a kaj 7-a silaboj) aŭ oksilabojn (ĉefasentoj sur la 4-a kaj 7-a silaboj). Jen ekzemploj:
a) Trobo el kvartrokeoj:
''Por la venk' de Esperanto iru ni al la labor'! Sur la lipoj varma kanto, firma kredo en la kor'!'' (Walter Francini)
b) Trobo el oksilaboj:
''Ho! Sankta Niĉjo, tardiĝas la poŝta servo al vi... Multaj leteroj perdiĝas... Multaj povruloj sen i'...''' (Sara Kanter, trad. Walter Francini)
c) Trobo rakontas pri ĉio trobo parolas pri belo Gravas anim' por ĝin fari kaj por ĝin aŭdi orelo.' (Luís Otávio, trad. Walter Francini).
En Esperanto estas troba libro Sur flugiloj de trobo kaj Esperanto.
121211 Nikeshadavis
121211 Nikeshadavis estas asteroido de la ĉefa asteroida zono, malkovrita la en la kadro de la astronomia kampanjo Catalina Sky Survey, plenumita elde la Stacio Catalina de la Observatorio Steward kaj elde la Observatorio de Monto Lemmon, proksime de Tucson (Arizono, Usono).
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de Nikesha Davis , ĉefa adjunkta Analistino de Teniĝa Regado de la NASA por la Misio de Asteroida Specimena Revenigo OSIRIS-REx. Antaŭ tio, ŝi laboris kiel Analistino de Teniĝa Regado por la Misio de Tutmonda Mezuro de Precipitaĵoj kaj la propona teamo de la Misio GEDI (Global Ecosystem Dynamics Investigation = Enketo pri la Tutmonda Ekosistema Dinamiko).
Profesoroj de Teknikuniversitato de Budapeŝto
Jen listo de profesoroj kaj aliaj signifaj instruistoj en Teknika kaj Ekonomia Universitato de Budapeŝto (elekto):
Kredo (liturgio)
La Kredo estas, en la katolikaj liturgio kaj devoteco, la kredkonfeso kiun la fidelula komunumo eldiras en la liturgiaj momentoj, precipe dum la Meso de la dimanĉoj kaj la liturgiaj solenaĵoj.
La liturgio proponas du formulojn por la kredo:
En la rito de la bapto oni preferas la formon “demando kaj respondo”: al la demandoj de la presbitero aŭ de la episkopo pri la tri artokoloj de la Apostola Simbolo la baptotoj respondas ĉiuj kune "Jes, mi kredas". Post tio ili estas baptitaj.
Malgraŭ ke la kredo estas recitata kvazaŭ preĝo, ĝi tia propre ne estas, sed ĝuste nur solena deklaro de la precipaj kredartikoloj, nome resumo de la precipaj dogmoj.
Kredo de Pio la 4-a
Papo Pio la 4-a promulgis per la buleo Iniuctum nobis de la 13-a de novembro 1565 la kvaran formon de Kredo per la sigelilo de la Aŭtoritato (post la tri supre menciitaj), konata kiel Professio fidei Tridentina (Trenta Kredkonfeso) en respekto de la dogmaj difinoj de la Koncilio de Trento. Tiuj difinoj nenialion faras ol specifi kaj ekspliki kion jam indikitan en la antaŭaj kredkonfesoj, kaj ĝi estis pliigita (19-a jarcento) per la aldonoj de la dogmaj difinoj de la Unua Vatikana koncilio. La celo estis “klare difini la Katolikan Kredon antaŭ la kredkonfeso de Protestantismo. .
Agvan Dorĵiev
Agvan DORĴIEV (1853-1938) estis burjatdevena budhista lamao, grava persono de la historio de Interna Azio dum la 19-a jarcento. Oni povas ligi al lia nomo la elkonstruon de la tibetaj-rusaj diplomataj kontaktoj, fondon de la unua eŭropa budista preĝejo en Sankt-peterburgo (ekservis 1913), fondo de pluraj monaĥejoj en kalmukaj kaj burjataj teritorioj. Li verkis burjatan abocon, sed tio ne disvastiĝis.
Li forlasis Tibeton en 1897 je ordono de la 13-a dalai-lamao por traktado kun caro Nikolao la 2-a. La fortiĝanta tibetaj-rusaj kontaktoj ektimigis la britojn kaj tio servis kiel bazo por la brita ekspedicio al Tibeto en 1903-04.
Laŭ imago de Dorĵiev, la budhismaj landoj (Tibeto, Mongolio) devantus unuiĝi sub rusa protektorato.
Lin arestis la NKVD en 1937 pro falsaj akuzoj (spionado por Mongolio, Japanio). Li mortis en prizona hospitalo.
Tropika Ŝtormo Franklin (2005)
Tropika Ŝtormo Franklin estis la sesa nomita ŝtormo de la uragana sezono en 2005.
Tiu ŝtormo formiĝis super Bahamoj la 21an de julio kaj poste moviĝis norden vagece, alproksimiĝante al Bermudo la 26an de julio. Franklin finfine iĝis ekstertropika ĉe Novtero la 30an de julio, antaŭ esti absorbita de pli granda sistemo. Ĝi ne okazigis multajn damaĝojn.
NGC 743
NGC 743 (alia indiko — OCL 343) estas malfermita stelamaso en konstelacio Kasiopeo.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
2-butanotiolo
2-Butanotiolo estas organika kemia komponaĵo, tiolo kun malalta ekflama temperaturo kaj naŭza odoro kaj alte bruligebla kaj karcinomogena. Ĝi povas prepariĝi per interagado de la buteno kaj sulfida acido.
Merkaptanoj aŭ tioloj, ĉefe la alifataj merkaptanoj, estas vaste uzataj en industrio, kiel gasaj odorigiloj, en la produktado de la sinteza kaŭĉuko kaj manufakturo de aliaj komponaĵoj. Sek-butil-merkaptano ekzistas sub la gasa fazo en la vivmedia atmosfero. Kiam liberigita en atmosfero, sek-butil-merkaptano spertas fotolizon produktante hidroksilajn radikalojn kun duonvivo je 9 ĝis 10.8 horoj.
Biologiaj proprecoj
Simplaj alifataj kaj aromataj tioloj spertas S-metiligon (metiligon en la sulfuratomo) en mamuloj produktante la korespondan metilan tioeteron aŭ sulfidon. Metiligo kataliziĝas per agado de la tiopurina metiltransferazo de la citoplasmo kaj de la tiola metiltransferazo en la mikrosomoj, kaj ambaŭ reakcioj postulas S-adenozila-l-metioninon kiel metilgrupan donanton.
Tiopurino ĉeestas en homaj hepato, renoj kaj eritrocitoj. La preferaj substratoj por ĉi-enzimo inkludas aromatajn kaj heterociklajn tiolojn. S-metiligo de la alifataj tioloj kataliziĝas de mikrosoma tiola metiltransferazo, kaj la rezultanta metil-tioetera (aŭ sulfida) metabolito spertas S-oksidadon por doni metil-sulfoksidon kaj metil-sulfonajn analogaĵojn kiel urinajn produktojn. Tioloj povas reakcii kun glutationo kaj aliaj endogenaj tiolaj substancoj por estigi miksajn dusulfidojn.
Kaj mikrosoma kaj citoplasma tiotransferazoj estis raportitaj kiel kataliziloj en la formado de miksaj dusulfidoj. La rezultaj miksaj dusulfidoj povas sperti revenan reduktiĝon al tioloj, oksidivan malsulfurigon, aŭ oksidigon al sulfonata acido pere de tiosulfinatoj aŭ sulfinataj acidoj. La ĉefa formo en la cirkulado probable estus miksaĵo da dusulfido estigita kun la albumino.
Choi Jin Sil
CHOI Jin Sil (naskiĝis la en Seulo, Sud-Koreio, mortis la  samloke) estis populara sudkorea aktorino, kiu ekde la 1980-aj jaroj aktoris en multaj kino- kaj televidfilmoj. En Sud-Koreio oni nomis ŝin "aktorino de la nacio". Oni trovis ŝin pendumitan en sia banĉambro. La polico suspektas memmortigon. Sekvis tutlanda debato pri la temo "en:Cyberbullying", tio estas interreta ĉikanado, ĉar oni supozas, ke personaj atakoj per interreto estis la kaŭzo de la memmortigo. Choi Jin Sil postlasas du gefilojn.
Kristoforo Milionis
Kristoforo Milionis, greke Χριστόφορος Μηλιώνης, (naskiĝinta en 1932 en Peristeri/provinco Ioanino) estas greka verkisto.
Verkista agado prezentita per elektaj verkoj
La verkaro de Milionis karakteriziĝas per impona unueco kaj entenas konstantajn vidpunktojn. La tipoj estas elvilaĝanoj, kiuj vivas en Ateno kaj vivas konvencian kaj monotonan vivon tie. La rakontoj komenciĝas per iu momento, kie la heroo estas sendita al tempovojaĝo kaj revenas al infaneco aŭ al la tempo de la Dua mondmilito aŭ al la interna milito (1946-49). Tiam la vivo - malgraŭ la eksteraj cirkonstancoj - estis estinta interne de la homoj en ordo, ĉar tiam la homoj ankoraŭ konis identecon kam memfidon. Kaŭzo por la tempovojaĝo povas esti ekzemple ekamo, morto, iu ajn animalo aŭ iu ajn objekto.
La radikojn por la nuna mizero kuŝas - laŭ la verkisto - en la seniluziiĝoj kaj la animaj vundiĝoj. Tre bone rimarkatas la filozofio de la verkisto en lia romano Δυτική συνοικία / Ditikí sinoikía (1980) kiel ankaŭ en la rakontokolekto Καλαμας κι Αχέροντας / Kalamás ki Aĥérontas (1985), kiu verŝajne estas lia plej bona verko.
En la romano Ο Σιλβέστρος / O Silvéstros (1987) la tuja apero de enigmoplena junulo en provincurbo igas sursurfacigon de kulpo kaj malvirtoj de la lokuloj, kiuj referencas al la sama historia epoko.
Aliaj verkoj
Liaj verkoj estis tradukitaj en la germanan, la anglan, la francan, la italan, la nederlandan, la rusan kaj la hungaran.
Franc-Sejŝelanoj
Franc-Sejŝelanoj estas komunumo de personoj de franca deveno loĝanta en Sejŝeloj. Ili formas la duan plej grandan etnan grupon en la insularo.
Ekonomia rolo
Franc-Sejŝelanoj ludas gravan rolon en la landa ekonomio. Ili dungiĝas en ĉiuj sektoroj, inklude administradon, negocadon kaj edukadon.
Lingvo kaj religio
Majoritato de Franc-Sejŝelanoj parolas la majoritatan kreolan Sejŝelan lingvon, nome plej amplekse parolata en la lando. Ili parolas ofte ankaŭ ĉu la francan aŭ la anglan. Pri religio, majoritato estas Romkatolikoj, kun minoritato apartenanta al aliaj eklezioj de Kristanismo.
15144 Araas
15144 Araas estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la dum la kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Nomo
Ĝia nomo honoras Michael J. Araas, finaliston de la konkurso de sciencaj mezlernejoj Discovery Young Scientist Challenge (DYSC) de 2001. Li estis lernanto ĉe la Holy Name School de Sheridan (Vajomingo, Usono).
Jasper Cillessen
Jasper Cillessen (prononco [], naskiĝis en Nijmegen, Nederlando, do nun -aĝa) estas nederlanda futbalisto en la pozicio de golisto. Li ekde la jaro 2013 estas membro de la nederlanda nacia teamo de futbalo kaj en la teamo ankaŭ partoprenis la matĉojn pri la Futbala Mondpokalo 2014 en Brazilo, en kiu la nederlanda teamo sukcesis atingi la trian pozicion. Matĉe li en la nacia teamo de 2014 rekoneblis per la ĉemiza numero "1".
Marker
estas komunumo de Norvegio. Ekde la komenco de 2020 ĝi apartenas al la provinco Viken - antaŭ tio ĝi de 1919 ĝis 2019 estis parto de la historia provinco Østfold. Laŭ la stato de en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km².
Tropika Ŝtormo Bret (2005)
Tropika Ŝtormo Bret estis la dua nomita ŝtormo de la uragana sezono en 2005. Ĝi venis surteren ĉe la meksika ŝtato Veracruz, kiel unua el kvar dum tiu sezono. Ĝi estis formiĝinta en la Golfo de Kampeĉe.
Pabna
Pabna, পাবনা estas universitata urbego en Bangladeŝo en Raĝŝaho (regiono). Ĝi estas ĉefurbo de la samnoma distrikto.
Geografio
Pabna situas sur ebenaĵo laŭ norda bordo de rivero en okcidenta centra parto de la lando. Dako troviĝas 120 km.
Historio
Pabna estis deklarita komunumo en 1876. Akva rezervujo estis fosita en 1887.
Ekonomio
Pabna estas industria centro kun muelejoj por jutoj, kotonoj, rizoj, farunoj, oleoj, paperoj kaj sukeroj. Oni produktas produktas ankaŭ farmaciaĵojn.
Trafiko
Pabna havas 4 ĉefvojojn kaj gravan riverhavenon, sed ne havas fervojon kaj flughavenon.
Klimato
Pabna situas en tropika klimato kun influo de musonoj. En jaro pluvas 1603 mm, en ĉiuj monatoj pluvas, sed inter majo-oktobro pli ofte. La averaĝa jara temperaturo varias inter 20-31 °C.
Illerich
Illerich estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Cochem-Zell de la federacia lando Rejnlando-Palatinato. Fine de la jaro la komunumo havis 0 loĝantojn.
Ferenc Hont
Ferenc Hont, laŭ la hungara skribmaniero Hont Ferenc estis hungara reĝisoro, teatrestro. Lia edzino estis Erzsi Hont.
Ferenc Hont naskiĝis kiel Holtzer Ferenc la 1907 en Szeged. Li mortis la 1979 en Budapeŝto.
Biografio
Ferenc Hont jam antaŭ la lernojaroj komencis verkadi poemojn. Li frekventis lernejon en sia naskiĝurbo, sed baldaŭe li vojaĝis al Germanio, fine li plulernis en Parizo. En la 1922 aperis sia unua poemo. Tiutempe li iniciatis festivalon de Szeged. Inter 1928-1937 li estis reĝisoro en teatroj de Szeged kaj Budapeŝto, krome li redaktis periodaĵojn kaj establis lernejon por aktoroj. En 1944 li estis trudlaboristo. Post la 2-a mondmilito li plenumis diversajn postenojn, ekzemple direktoro de Tutlanda Teatrohistoria Muzeo kaj teatrestro. Li ricevis premion Kossuth en 1949.
John Wright
John Wright estas la nomo de pluraj homoj :
Marcin Świetlicki
Marcin ŚWIETLICKI (24a de Decembro 1961) estas pola poeto, verkisto, kaj muzikisto. Li loĝas kaj laboras en Krakovo, Pollando.
Świetlicki naskiĝis en Piaski, ĉe Lublin, Pollando. Li studis Polan Literaturon en la Jagelona Universitato en Krakovo, kie li estis loĝanta ekde 1980. Li laboris kiel redaktoro en la ĉiusemajnaĵo Tygodnik Powszechny ĝis 2004. Krom liaj ampleksaj publikaĵoj kaj legaĵoj kiel poeto, li ankaŭ ludas kiel aktoro kaj estras la bandon Świetliki (Lampiroj). Świetlicki ricevis kelkajn premiojn pro sia poezio, kiel la Premio Kościelski de 1996.
Internacia Tago de Muzeoj
La festo donas okazon al fakuloj pri muzeoj por plenumi devojn favore al la socio kaj ties disvolvo kaj por atentigi pri devioj frontataj de muzeistoj laŭ la devizo de la Konsilantaro: Muzeoj estas grava perilo de kultura interŝanĝo, riĉigado de kulturoj kaj disvolvo de reciproka kompreno, kunlaboro kaj paco inter la nacioj.
La organizado de celebroj apartenas al kulturejoj en diversaj landoj. Ĉi-tage en la tuta mondo estas organizataj ekspozicioj, seminarioj kaj renkontoj. Ekde 1992 la tago estas festata laŭ diversaj signalvortoj fiksataj de la Konsulta Komitato de ICOM.
Signalvortoj de Internacia Tago de Muzeoj
1992 Muzeoj kaj Medio
1993 Muzeoj kaj Varbado
1994 Muzeoj malantaŭ la kurteno
1995 Respondo kaj respondeco
1996 Kolektado por hodiaŭ kaj morgaŭ
1997-1998 Batalado kontraŭ ne laŭleĝa interŝanĝo de kulturaĵoj
1999 Plezuro de malkovrado
2000 Muzeoj por Paco kaj Harmonio en Socio
2001 Muzeoj: kreado de komuneco
2002 Muzeoj kaj Terglobigo
2003 Muzeoj kaj Amikoj
2004 Muzeoj kaj Spirita Heredaĵo
2005 Muzeoj kiel ponto inter kulturoj
2006 Muzeoj kaj junuloj
2007 Muzeoj kaj universala heredbieno
2008 Muzeoj kiel faktoro de sociaj ŝanĝoj kaj evoluo
2009 Muzeoj kaj turismo
2010 Muzeoj por socia harmonio
2011 Muzeo kaj memoro
2012 Muzeoj ŝanĝas la mondon. Novaj defioj, novaj inspiroj
Nokto de Muzeoj
Ekde 1997 dum maja semajnfino antaŭanta la Tagon de Muzeoj estas celebrata "Europa Nokto de Muzeoj" (angle: The European Nights of Museums), en Pollando konata kiel Nokto de Muzeoj, sub aŭspicio de la Konsilio de Eŭropo. Tiu ĉi agado estas strikte ligita al Internacia Tago de Muzeoj.
En Madrido la Internacia Tago de Muzeoj okazigas malfermon de gravaj muzeoj, kiaj la Muzeo de Prado dum la tutan nokton, kio bone akordigas kun la noktemaj kutimoj de hispanoj printempe kaj somere, krome senpage.
Eliro (historia evento)
Eliro (Historia Evento) (en la greka Ἔξοδος = eliro, en la hebrea יציאת מצרים = eliro el Egipto) estas la precipa historia evento priskribita en la biblia samnoma libro.
Laŭ tiu rakonto, la Judoj, kiu sklave setladis en Egiptio, eliris en la direkton de Palestino tra la Sinaja duoninsulo, gvidate de Moseo. Tiu liberiĝo estas memorata en la rito de la Pesach (pasado, pasko).
La plejparto de studuloj hodiaŭ dubas pri la historia naturo de la rakonto pri la Eliro kvankam iuj akceptas la teorion de la tradicia interpreto, konatan kiel "Teorio de la Eliro Malfrua", kiu datas la eventon ĉirkaŭ la dua duono de la 13-a jarcento a.K. (1250-1200 a.K.), dum la regno de faraono Ramseso la 2-a aŭ de lia posteulo Merenptah; la tieldirita “Teorio de la Eliro Frua” proponas, male, daton pli antikvan kaj rekondukeblan al du malsamaj historiaj eventoj: la hipotezo Hyksos, laŭ kiu la hebreoj koincidus kun la dominado de Hyksos kaj estis forigitaj de Egiptio de Ahmozo (ĉirkaŭ la 1550-1525 a.K.), kaj la hipotezo vulkana, laŭ kiu la judoj eliris el Egipto je la tempo de la mediaj kaj sociaj malordigoj kaŭzataj de la vulkano Thera aŭ Santorino (1630 a.K.), dum la regno de Ahmozo. Tamen tiu lasta hipotezo perdis kredeblecon en tiuj lastaj tempoj. Rezistas, tamen, en la malfrua kaj frua hipotezo, la “migra supozo”: spontane kaj pace la judoj forlasis la Nilan Delton direktiĝantaj al Palestino.
Historiaj fontoj
La precipa, kaj preskaŭ sola, historia fonto rilate tiun eventon estas la biblia rakonto de la Eliro. Laŭ la tradicia dokumenta hipotezo, la teksto estis definitive redaktita, same kiel la aliaj libroj de la Torao aŭ Pentateŭko, ĉe la epoko de la reveno en Judujon de la deportitoj de la Babilona ekzilo (597-539 a.K.) sur bazoj, libraj kaj voĉtradiciaj, antaŭaj: la Javista fonto (J) reiranta al 1000 a.K., la Eloista fonto (E) malfrua, datebla al 800 a.K., la tieldirita sacerdota fonto (P) eĉ pli malfrua ĉar dateblas ĉe la definitiva redakto, en la 5-a jarcento a.K. La diversaj fontoj, parte harmoniigitaj en la nuna libro-Eliro, montras iujn signifajn malakordojn.
La informoj entenataj en la Elira libro, tamen, ne povas esti konsideritaj fidela kaj preciza historia rakonto pro jenaj du konstatoj:
Se anticipi finan respondon al implicita demando: ĉu tiu libro povas vere fundamente influi, kun sia malmulta kaj necerta historieco, religiajn konceptojn? Rilate tion, jen proponita solvo: la biblia verkisto pri religiaj eventoj dirus: “mi rakontas por substreki instruan ideon (aŭ teologian mesaĝon), ne por priskribi okazintaĵojn”. Nur tia estas la dia mesaĝo por iuj kiuj asertas ke, la biblio estas “Dia Vorto”. El la libro Eliro la mesaĝo estas: Dio estas sinjoro ankaŭ de la historio:
Biblia rakontaro
La informa rakontaro povas esti tiel listigitaj:
Datado kaj identigado de la faraonoj
Ekde la antikvaj tempoj estis proponitaj diversaj solvoj por la faraonoj kaj la atento firmiĝis precipe sur la faraono de la Eliro antagonisto de Moseo, do sur Ramseso la 2-a. Tiel pensis Herodoto, Diodoro Sicilia, Eŭebio el Cezareo ktp.
Entute inter la Ekleziaj Patroj de la unuaj jarcentoj, kun la escepto de Eŭsebio de Cezareo, furoris opinio jam surfacigita de Herodoto kaj de Jozefo Flavio laŭ kiu la judoj estis identigeblaj kun la Hyksos forigitaj el Egipto de la faraono Ahmozo (1550-1525 ĉirkaŭ). Nuntempe tiu opinio estas subtenata ĉe la aliĝantoj al la teorio de la Frua Eliro.
La plejgranda parto de la modernaj studuloj kaj ekzegiistoj orientiĝas, male, identigi la faraonon de la “opreso” kun Ramseso la 2-a (ĉirkaŭ 1279-1212 a.K.) pro tio ke tiu faraono konstruigis la urbojn en kiuj punlaboriste estis okupitaj la sklavigitaj judoj, nome Pitom kaj Pi-Ramses.
Ebla datado estas deduktebla el 1 Regoj 6,1, el kiu alvenas informo ke, la konstruo de la templo de Salomono, komencita en la kvara jaro (eble en 968 aK.), okazis 480 jarojn post la eliro de Izraelidoj el Egipto. Tiu aludo reirus al 1448 a.K., nome el la epoko de Thutmozo la 3-a, kaj plifortikigas la teorion de la Frua Eliro. Tamen la cifero 448 ne konsiderindas kiel historia dateno, sed kiel nura erudiciula kaj malfrua kalkulo kiu baziĝas sur la sacerdotoj ŝarĝitaj ekde Aaron ĝis Zadok, obligita per 40, la tradicia daŭro de generacio.
Kaŭzo de la foriĝo
Estas la kaŭzo elmontrita de la libro mem: la popolo forlasis Egiption por sin liberigi el la sklava kondiĉo.
b) Forigitaj de la egiptanoj same kiel la Hyksos.
La forlaso de la lando pervere estus forpelado, ĉar la judoj estis konsiderataj kiel ruze penetritaj en la landon kiam ankaŭ la regado de la lando falis en fremdajn manojn.
Hyksos, fakte, estis ŝemida popolo, same kiel la judoj, invadis Egiption ĉirkaŭ l700 jaroj a.K. establante sian ĉefurbon en Avaris, en la Malalta Egipto, kie ili regadis ĝis kiam faraono Ahmozo sukcesis rekonkeri, el la Alta Egipto, la Malaltan.
La hipotezo Hyksos havas originojn antikvajn: la unua kiu identigis judojn kun Hyksos estis Herodoto, en la 5-a jarcento antaŭ Kristo, reprenita poste de Jozefo Flavio kaj de kelkaj Ekleziaj Patroj, sed, oni rimarkigas ke judoj en la egipta lando havis ne regan postenon sed nur duarangan, kvankam la pozicio de patriarko Jozefo elmontras ion malsaman.
c) Paca elmigro.
Laŭ iuj historiistoj, la fakta Eliro neniam okazis laŭ la libra tradicio, nome foriĝo el Egiptio de amaso da homoj identigeblaj kiel judoj. Fakte, la esprimo shē't (eliro) kaj yāshā' "eliri"), laŭ iuj orientalistoj, reale konturiĝas laŭ la “kodo mova”, nome al amaso da metaforoj ligitaj al la ideo de movo kaj uzitaj pro indiki ŝanĝon de politika aparteno al iu regiono aŭ urbo aŭ socia grupo kaj, do, ankaŭ de lando. Tiuj orientalistoj citas multegon da ekzemploj. La esprimo, tial, Eliro signifus “fino de la egiptia regado” en Palestino, evento vere historia okazinta dum la transiro de la Malfrua Bronzo (kiam Palestino estis unu el la landoj regataj de Egiptio) kaj antaŭ ferepoko kaj la krizo de la grandaj imperioj.
La nova formulo estus poste retroaktive aplikita al pasintaj rakontaĵoj pri la grega transmigrado inter la duoninsulo Sinaja kaj la Delto de Nilo, kuniĝis al la rakontaĵoj pri la grupoj de Habiru servantoj de Ramseso la 2-a... Tiel formiĝus la “historio” de le Eliro. Kaj la tutan rakontaĵaron de la Eliro, tiuj orientalistoj koincidigas kun la konitaj eventoj menciitaj de aliaj dokumentoj. Tiu legado pri la Eliraj eventoj helpus kompreni la kialojn de la multaj ekscesoj agantaj kiel mitoj en la Eliro mem.
Personoj kuntrenataj
Laŭ Eliro (12,37), la nombro de judoj forfuĝintaj kaj longatempe restantaj en la dezerto estis formita de 600.000 (hebree “elef”) viroj, al kiuj necesas aldoni virinojn kaj infanojn. Kune kun tiu amaso la teksto (12,37) la teksto mencias “ankaŭ granda amaso da diversgentaj homoj eliris kun ili, (kaj da ŝafoj kaj bovoj tre granda brutaro)”, identigeblaj kiel homoj nejudaj (eble egiptanoj aŭ iam enmigrintoj. Se tio veras, la popolo devis atingi la 5 aŭ 6 milionojn da homoj... Ne kredeble!
Ĉu koruptita la vorto “elef”? Ĉu fantaziaĵo de la posta epopeemo?
Laŭ biblio TOB, la cifero lasus kredi ke la termino “elef” povas signifi ankaŭ “familion” aŭ “klanon”, desegnantajn tial 600 familiajn klanojn, kiuj kune formos nombron de 50-100 miloj individuoj entute.
La dek plagoj
Pri la senco kaj historieco kaj versimileco de tiuj plagoj oni vidu artikolon Dek plagoj de Egiptujo.
Rilate tion povas utili la komprenado donita de la antikva hieroglifa papiruso Ipuwer. Ĝi estis ekzamenita en 1909 kaj estis datita al la epoko de 12-a dinastio, nome al la intera periodo de 2200-2050. Granda parto de studuloj akordas kun tiu vidpunkto, ĉar la osciladoj ne ŝanĝas la valoron de la dokumento. Ĝiaj lamentoj, fakte, dokumentas politikan fragmentadon, malabundon, malordon kaj profanadon de temploj. La Eliro ŝajnas repreni la samajn temojn. Ĉu la memoro pri tiaĵoj movis la fantazion de la verkistaro?
La transiro de la maro
La biblia rakonto elstarigas, kiel eble nenie en aliaj bibliaj lokoj, la grandiozecon de la miraklo por la tiamaj popoloj kredantaj je la dia interveno sur la ĉiutagaj aferoj. La transiro de la Skirpa Maro kaj la mortigo de la persekutantoj egiptaj estas feliĉige kaj grandefike rakontata (14,15-31). La libra ero aludas certe al la potenca triumfo de la "dia helpo" super la maro kaj super la kaoso, kiu, laŭ la biblia pensado, estas reprezentata ĝuste de la maro. Tamen ne necesas demitigi la rakonton ĝis negi la tutan historian valoron, ĉar ĝia nuklea historio povas kunvivadi kun la epopeca ekzaltigo.
Oni rimarku la signifajn malsamaĵojn inter la diversaj fontoj de la rakonto pri la efektiva amplekso de la miraklo:
Spuroj de javista kaj sacerdota versioj videblas en 14,21 2 kaj en 14,24-25.
Kiu maro?
La unuaj du identigas la Skirpan Maron kun branĉoj de la Ruĝa Maro, malfacile akordigeblas kun la fonto javista, laŭ kiu la maro sekiĝis pro “forta elorienta vento” (14,21); la aliaj du, male, rilataj al marĉejaj lagaj akvoj, povas konsideriĝi akordigeblaj.
Malalta tajdo
Sendube eblas ke, okaze de la plej grandaj tajdaj ekskursoj, en najbaraj lagoj de la Ruĝa Maro alsurfacadis zonoj sekigitaj meze de alsurfacaj rifoj (videblaj ankoraŭ hodiaŭ), permesantaj la transiron el unu bordo al la alia ankaŭ kun pezaj transportiloj, estante la sablo de tiu akvejoj sufiĉe kompakta. Moseo, koninte tre bone la fenomenon, elektis la ĝustan momenton, en la ĝusta nokto, kaj transirigis sian popolon... meze de la akvoj dispartigitaj... ne nepre age de Dio! (14,21). Kiam ektagiĝis, la armeanoj ekvidis la fuĝon kaj decidis postsekvi la izraelidojn. Sed, laŭ la kalkuloj de Moseo, kiam revenis la suno revenis ankaŭ la tajdaj akvoj kaj pereis la soldataro de la faraono kaj pro la impeto de la akvoj kaj pro la pezaj armiloj!
Ĉio tio supozas, eble kun fundamento, ke nur Moseo konis kaj spertis la fenomenon dum la ekziliaj tempoj kaj kapablis profiti de la fenomeno ankoraŭ nekonita de la egiptanoj. Ke Moseo bone sciis pri la fenomeno certe eblas, sed ĉu eblas ke la egipta armeo tion ne sciis?
Sinaja monto
Inter la etapoj de la marŝado de la juda popolo rakontata en la Eliro fundamentas Sinaja Monto, kie Moseo ricevis la ordontabulon de la Dek Ordonoj (dekalogo) (!9,10ss). Ankaŭ pri la Sinaja Monto, same kiel por aliaj lokoj menciitaj en la Eliro, perdiĝis toponimia memoro. Diversaj proponoj antaŭeniris laŭ la historio de la interpretoj:
Eliro en la artoj
En literaturaj versioj kaj kinaj temantaj pri la Eliraj eventoj, la faraonoj de la opreso kaj de la Eliro estas precize identigitaj en Setio la 1-a kaj respektive Ramseso la 2-a ties filo, tiel ke okazis ke ili povis fariĝi temoj de la kolosa “La dek ordonoj” (filmo de 1956) kaj de la desegnita filmo “La princo de Egipto” (1998).
Tiu identigo, kvankam hipoteza, ofertis materialon por enscenejigi la konflikton inter Moseo kaj Ramseso la 2-a, konsiderita ofte la plej granda kaj potenca faraono de la antikva Egipto.
Orienta ĉefkanalo
La Orienta ĉefkanalo (hungare Keleti-fõcsatorna) estas kanalo en Hungario, longa 110 (aŭ 98) km inter la Tiso kaj Berettyó. Ĝi fluas de la akvoŝtuparo de Tiszalök, el la Tiso kaj alfluas la riveron Berettyó ĉe Bakonszeg. La planado de la ĉefkanalo komenciĝis jam en la 1830-aj jaroj, sed oni komencis la laborojn nur en la 1940-aj jaroj, ĉefe por solvi la problemon de la akvumado de la plej malseka regiono de Hungario. Oni konstruis 25 km (el la meza parto), kiam alvenis la dua mondmilito. La finajn planojn pretigis inĝeniero de Mélyépterv, Gyula Jolánkai, kun planoj de la akvocentralo de Tiszalök. La konstruado daŭris ekde 1951 kaj atingis en 1954 Hajdúszoboszló, 1955 Tetétlen. La orienta ĉefkanalo estis finkonstruita en 1956 kaj servis por akvumado kaj akvoprovizo. Nuntempe ĝia suda parto estas ŝatata ripozejo por loĝantoj.
La kanala fluejo larĝas ĉ. 25–30 m, profundas 3–4 m. Ĝia maksimuma akvoporto estas 60 m³/s. Pro la tre malgranda altodiferenco, la akvo fluas tre malrapide, tiel la supra parto ofte ŝlimiĝas. Post Tiszavasvári elbranĉiĝas el ĝi la Okcidenta ĉefkanalo (akvoporto 25 m³/s).
Distrikto Solneĉnogorsk (Moskva provinco)
Distrikto Solneĉnogorsk (Солнечногорский район) estas administra kaj municipa unuo de Moskva provinco (Rusio). Ĝi situas en nord-okcidenta parto de Moskva provinco kaj limas kun Moskvo (Zelenograd kaj distrikto Molĵaninovskij), Ĥimki, Lobnja, distrikto Klin, distrikto Dmitrov, distrikto Istra kaj distrikto Krasnogorsk.
La distrikto estis formita en 1929 kaj okupas areon 1085 km². Ĝia administra centro estas urbo Solneĉnogorsk.
Fizika geografio kaj naturo
La teritorio situas sur Klin-Dmitrova altaĵo kun meza alteco 200 - 250 metroj super marnivelo.
En la distrikto komenciĝas tri gravaj riveroj de Moskva provinco: Istra, Klazjma kaj Sestra. Unu el la plej grandaj lagoj estas artefarita lago Seneĵ, situanta ĉe la urbo Solneĉnogorsk. Tie estas akvodislimo de la basenoj de Volgo, Moskva kaj Klazjma. El la lago elfluas norden rivero Sestra, kies fonto situas proksime. Oriente de la lago fontas Klazjma, fluanta sud-orienten. Okcidente de la distrikto troviĝas granda Istra baraĵlago laŭ rivero Istra, alfluanto de Moskva.
En orienta kaj nord-orienta parto de la distrikto (norde de la fervojlinio) lokiĝas teritorioj, okupitaj de pinglaj arbaroj, ne multe loĝataj, kiujn turistoj nomas "apudmoskva tajgo".
Tuta loĝantaro
En 2013 distrikto Solneĉnogorsk havas 132744 loĝantojn. Loĝantaro de la distrikto laŭ jaroj:
Transporto
Sistemo de transporto en distrikto Solneĉnogorsk estas difinita plejparte de ĝia situo inter du ĉefurboj Moskvo kaj Sankt-Peterburgo proksime al Moskvo. Ĉefa transporta nodo de la distrikto estas Solneĉnogorsk.