cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Kujo
Kujo aŭ en hispana Cuyo kun sama prononco (el huarpea aŭ mapuĉa lingvo, Cuyùm puùlli, «saboŝtona tero» aŭ «lando de dezertoj») estas historia kaj geografia regiono situanta en la centrokcidento de Argentino, tradicie kunformata de la provincoj Mendoza, San Juan kaj San Luis, kies limoj koincidas praktike kun la geografia regiono kaj kiu kunhavas kulturan identecon kaj historian tradicion komunajn.
2059
Dum la jaro 2059 post Kristo okazos, interalie:
Kujo
Hegemonias montaran reliefon de malabunda vegetaĵaro, kun karakteroj klimataj dezertaj. Kiel ekonomia agado hegemonias la agrikulturo, destacando la vinkultivado, kaj tiu zono estas la ĉefa produktanto de vino el Sudameriko, laŭ kvanto da produktado kaj laŭ kvanto de kultivita areo. Estas ankaŭ ĵusa propono de turismaj servoj, rilate al la natura beleco de la regiono, kaj gravaj (laŭ kvanto kaj laŭ kvalito) altlernejoj.
2059
Naskiĝoj
Ankoraŭ ne vere antaŭvideblaj...
Mortoj
Same ankoraŭ ne vere antaŭvideblaj...
Kujo
Limoj
Laŭ reliefo la teritorio, konita akademie kiel "Cuyanía" (Kujanio) ne inkludas la tuton de la provinco San Luis, sed nur la duonon okcidentan el ties teritorio, sed inkludas la trionon sudan de la provinco La Rioja. Baze sur tiu kriterio difiniĝis la Regiono Nova Kujo en 1988.
Hidrografio
Plej parto el la riveroj pleniĝas dum epoko de malfrostiĝo, do ili portas plej akvon printempe kaj somere. Oni profitas la akvon pere de akvorezervejoj. La rivero kiu portas plej da akvo estas nomita Río Grande (Granda Rivero). Alia grava estas la Rivero Desaguadero.
Loĝantaro
Ĉefaj urboj estas Mendoza kun 1.000.000 da loĝantoj ĉe 2009, kaj oficiale 848.660 loĝantoj laŭ la censo de 2001. San Juan kun sia kunurbaro ĉe Granda San Juan estas la deka setlejo en la lando kun proksimume 450.000 loĝantoj ĉirkaŭkalkulite por 2009, kaj oficiale kun 421.640 loĝantoj en la censo de 2001. La urbo San Luis kaj ties kunurbaro, nome Granda San Luis, estas la tria urbo de la regiono, kun 162.011 loĝantoj laŭ la censo de 2001, kaj aktuala ĉirkaŭkalkulo de 2009 proksima al la 200.000 loĝantoj. La loĝantaro koncentriĝas en la provincaj ĉefurboj.
Turismo
Estas ankaŭ ĵusa propono de turismaj servoj, rilate al la natura beleco de la regiono, kaj gravaj (laŭ kvanto kaj laŭ kvalito) altlernejoj.
121633 Ronperison
121633 Ronperison estas tre malgranda, ne tre hela asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la en la kadro de la astronomia kampanjo Catalina Sky Survey, plenumita elde la Stacio Catalina de la Observatorio Steward kaj elde la Observatorio de Monto Lemmon, proksime de Tucson (Arizono, Usono).
Nomo
Ĝi estas nomita en honoro de Ronald Perison, kiu kontribuis al la Misio de Asteroida Specimena Revenigo OSIRIS-REx de la NASA kiel Ĉefa Oficisto pri Sekureco kaj Asekuro de la Misio. Liaj 28 jaroj da aerospaca sperto en aviadaj kaj satelitaj sistemoj inkludas la USAF, la Universitaton Johns Hopkins kaj la NASA kun la misioj TIMED, Kosmoteleskopo Hubble kaj THEMIS.
Samgo
Samgo     estas budhisma komunumo de bikŝuoj kaj unu el la tri gemoj de budhismo, kune kun la budho kaj la darmo.
Etimologio
La vorto samgo devenas de la vorto saṃgha (संघ) en Sanskrito, uzita en pluraj lingvoj de Barato, kiu signifas asocio' aŭ komunumo. Ĝi estis historie uzita en politika kunteksto por paroli pri registaro de respubliko aŭ raĝlando. En la Teravadaj tekstoj en Palio troveblas kunmetaĵoj kiel ñāti-saṇgha, "parenc-aro".
En Esperanto, ĝi prenas la signifon uzitan en budhismo, por paroli pri la budhisma eklezio, sed pli vastsence ĝi povas ankaŭ signifi sanktulojn aŭ piulojn.
Esperantigo de la vorto saṃgha
Laŭ la kutimoj en Esperanto, la vorto saṃgha estus esperantigita kiel sangao, sed la vorto eniris la vortarojn per la formo samgo kaj tial ĝi estas escepto, same kiel la vorto budho, kiu fariĝis preferata anstataŭ la vorto budao de budhismaj asocioj, kiel Budhana Ligo Esperantista.
Signifo
Kelkaj eruditoj atentigas, ke la vorto saṃgha estas ofte misuzita en Okcidento por paroli pri kiu ajn budhisma komunumo. Por paroli pri la budhanaro, la vortoj pariṣā kaj gaṇa estas pli ĝustaj:
Laŭ Teravado, la termino samgo ne priskribas la laikajn adeptojn nek la tutan budhanaron.
Laŭ la taja pliaĝa bikŝuo Ajaan Lee Dhammadharo, la vorto saṃgha, kiel substantivo, signifas tiujn, kiuj bikŝuiĝis kaj surhavas la flavan robon, sed li distingas du tipojn de samgo: sammuti-saṅgha (konvencia samgo) kaj ariya-saṅgha (nobla samgo). Membrecon al la konvencia samgo oni atingas pro konsento de la bikŝuaro kaj ceremonio kun atestantoj laŭ diras la Vinajo, sed membrecon al la nobla samgo oni atingas kiam kiu ajn, ĉu bikŝuo aŭ ne, atingas unu el la kvar stadioj de vekiĝo rezulte de agado kaj praktikado, sen kia ajn ceremonio. Kiam tiu kvalito de transcendeco aperas en la koroj de la praktikantoj, ili povas nur renaskiĝi en la ĉielaj regnoj, kaj neniam en la inferaj.
Komitato de Japana Budhana Ligo Esperantista tradukas la vorton saṃgha kiel frataron kaj eksplikas, ke ĝi povas signifi kiun ajn kiu kuniĝas por aŭdi la instuojn de la Budho, sed ankaŭ klarigas ke la tradicia senco de samgo estas nur la budhisma eklezio.
17070 Yanniksingh
17070 Yanniksingh estas meze granda, meze hela asteroido de la asteroida zono malkovrita la en la kadro de la kampanjo "LINEAR" elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Nomo
Ĝia nomo honoras Yannik Singh, gajninton de la duan rangon en la Intel International Science and Engineering Fair de 2019 pro lia projekto en teamo pri biomedicina kaj sana sciencoj. Li estis lernanto ĉe la Carmel High School de Carmel (Indianio, Usono).
Karekin Pastermaĝjan
Karekin Pastermaĝian (aŭ Garegin Pastermaĝjan) (armene: Գարեգին Փաստրմաճեան), pli kona per la pseŭdonomo Armen Karo, naskiĝis la 9-an de februaro 1872 en la Otomana Imperio, mortis je koratako la 23-an de marto 1923. Karekin estis unu el la elstaraj gvidantoj de la Armena Revolucia Federacio kaj ambasadoro en Usono de la mallongdaŭra Armena Demokratia Respubliko. Li estis filo de fama armeno nomata Harutjun Pasdermaĝjan kaj nepo de Ĥaĉatur Efendi. Li estas konsiderata kiel nacia armena heroo kaj pluraj organizoj de la armena diasporo portas lian nomon.
(10854) 1995 DO1
(10854) 1995 DO1 estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la japana astronomo Takao Kobayashi elde la Observatorio de Ooizumi en gubernio Gunma (Japanio).
Szymon Winawer
Szymon WINAWER (naskiĝis la 6-an de marto 1838 en Varsovio, mortis la 29-an de novembro 1919 samloke) estis pola ŝakisto juddevena.
Biografio
Li devenis de riĉa komercista familio, posedis naŭ fratojn. Studis jurosciencon, sed ĝin ne finis pro neceso okupiĝi pri familia entrepreno. Kiel junulo ŝatis viziti varsoviajn kafejojn, kie oni ĉiam povus renkonti volontulon por ŝakludo. Komence de la 60-aj jaroj estis unu el la plej fortaj ŝakistoj en Varsovio. Li estis amatoro asertanta ke legis neniun ŝaklibron.
Internacie li debutis en 1867 gajnante grandan sukceson. Dum ŝakturniro en Parizo li akiris duan lokon kune kun venonta mondĉampiono Wilhelm Steinitz. De tiu tempo li ludis kun ŝaka elito renkontante plej fortajn ŝakistojn de la mondo. Forte ligita al familia negocado plu restis amatoro. Partoprenis internaciajn turnirojn malpli ofte ol aliaj grandaj ŝakistoj. Li tamen gajnis kelke da grandiozaj sukcesoj sur la plej alta nivelo. Kune kun Johannes Zukertort gajnis turniron en Parizo en 1878 roku, postlasante interalie Joseph Blackburne, Henry Bird kaj Adolf Anderssen. Kvar jarojn poste en Vieno li kune kun Steinitz gajnis la unuan lokon, venkinte interalie Zukertort, Blackburne, Louis Paulsen kaj Miĥail Ĉigorin. En 1883 gajnis ŝakturniron en Nurenbergo antaŭ Joseph Blackburn.
Akiritaj rezultoj lokigis Winawer en la monda ĉefskipo, tamen li ne traktis ŝakon kiel sian vivan alvokon. En 1883 postlasis turniran ŝakludadon por longa tempo. Dum preskaŭ dek jaroj ne ludis internaciskale. Fine de la jarcento partoprenis kelke da turniroj, sed neniam revenis al la sukcesoj de la 80-aj jaroj. Ĝis la vivofino li ĝuis estimon, en 1914 estis invitita al fama grandmajstra turniro en Sankt-Peterburgo, tamen la inviton ne profitis.
Laŭ retrospektiva sistemo Chessmetrics, li estis estis plej alte klasifikita julie 1878, tiutempe okupis la 2-an lokon (post Louis Paulsen) en la mondo.
Sian popularecon lia varianto ŝuldas ĉefe al analizoj de Aron Nimzowitsch kaj Miĥail Botvinnik.
Szymon Winawer estas enterigita en la hebrea tombejo de Varsovio ĉe la strato Okopowa (kvartiro 46).
László Mikecs
Mikecs László (mikeĉ) estis hungara historiisto naskita en Bihardiószeg la 27-an de septembro 1917 kaj mortinta en Taganrog, (Rusujo) la 4-an de decembro 1944.
Biografio
La mezlernejon László Mikecs finis en Aszód kaj la universitaton en Universitato de Budapeŝto. Ekde 1942 li instruis en Koloĵvaro. Dum sia mallonga kariero li publikis gravajn studojn pri la historio de ĉangohungaroj de Moldavio.
645 Agripino
645 Agripino estas granda, hela asteroido de la ĉefa asteroida zono, malkovrita de la usona astronomo Joel Hastings Metcalf elde Taunton (Masaĉuseco) la 13-an de septembro 1907.
"Agripino" estis la nomo de du romiaj nobelulinoj: Agripino la pli maljuna kaj ŝia filino : Agripino la pli juna.
NGC 1230
NGC 1230 (aliaj indikoj — PGC 11743, ESO 480-34, MCG -4-8-27, ARP 332, VV 337, AM 0306-231) estas galaksio en konstelacio Eridano.
110288 Libai
110288 Libai estas asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la 23-an de septembro 2001 de la kanada amatora astronomo William Kwong Yu Yeung elde la Observatorio Desert Eagle en Benson (Arizono, Usono).
Ĝi estas proksima de la orbita resonanco 1:2 kun Marso.
Nomo
Ĝi estis nomita en memoro de la ĉina poeto Li Bai (701 – 762), ano de grupo da erudiciuloj konataj kiel la "Ok Senmortuloj de la Vina Pokalo" en poemo de lia amiko poeto Du Fu. Li Bai estas ofte rigardita, kune kun Du Fu, kiel unu el ambaŭ plej grandaj poetoj en la literatura historio de Ĉinio.
Kalitriksedoj
Kalitriksedoj estas neotropisa familio de okcidentaj simiuloj kiu enhavas la kalitriksojn kaj parencajn speciojn.
Aram Manukjan
Aram MANUKJAN (armene: Արամ Մանուկեան, n. en 1879- m. en januaro 1919) ankaŭ konata kiel "Aram de Van" kaj aŭ iom malpli kiel, "Sargis (Serĝo) Hovhanesjan", estis armena revoluciulo, politikisto kaj generalo kiu entreprenis kaj gvidis la Heroan Reziston de Van kaj kunfondinto de la Armena Demokratia Respubliko kaj oficis kiel la Unua Ministro de Eksteraj Aferoj kaj poste Ministro de Laboro. Aram Manukjan eniris la Daŝnakon en tre frua aĝo. Li partoprenis en la organizadoado de la Batalo de Sardarapat, kiu repuŝis turkan atakon sur la lastatempe establita sendependa Armenio kaj ĉesigis la antaŭenmarŝon direkte al Erevano.
En 1919, li malsaniĝis kaj mortis estinte 40jaraĝa kaj estis entombigita ĉe la Toĥmaĥa Centra Tombejo. Li estas konsiderata kiel politika, armea kaj spirita gvidanto de la armenoj dum kaj post la Armena genocido.
Suna nebulozo
La suna nebulozo aŭ praa nebulozo estas nubo da gaso, (aŭ akrecia disko) el kiu la Sunsistemo estus formiĝinta.
Tiu hipotezo, tiel dirata hipotezo de la praa nebulozo esti unuafoje proponita en 1734 de Emanuel Swedenborg en sia scienca periodo, kaj malvolvigata en 1755 de Immanuel Kant. Simila modelo estis proponita en 1796 de Pierre-Simon Laplace; pro tio oni ofte parolas pri Teorio de Kant-Laplace.
Tiu teorio supozas, ke la nebulozo rotaciis malrapide, iom post iom koncentriĝis kaj platiĝis pro gravito por formi Sunon (aŭ stelon) kaj ĝiajn planedojn.
Formiĝo kaj evoluo
Laŭ la teorio, la nebulozo havis diametron de 100 AU kaj mason de 2 aŭ 3 sunaj masoj. La gravito estigis plidensigon de la nubo, kaj aperis proto-stelo en ĝia centro. La tutaĵo estis varmigata de la frotado de la molekuloj. Pro la konservo de la angula movokvanto, kiu neprigas la plirapidiĝon de la rotacio, la nebulozo ne tute kolapsas, sed formis diskon, tiel dirata protoplaneda disko, orbitanta ĉirkaŭ la proto-stelo.
Plej malpezaj elementoj kiel hidrogeno kaj heliumo estis forblovitaj el la centro de la nebulozo far de la suna vento kaj de la premo de radiado, restis plej pezaj elementoj kaj polveroj kiuj formis proto-planedojn riĉaj je mineralaj materialoj. En ekstera parto de la nebulozo formiĝis proto-planedoj riĉaj je hidrogeno kaj heliumo. Tio klarigas la ĉeeston de tersimilaj planedoj en la intera Sunsistemo, kaj de gasgigantoj en la ekstera.
Datadmetodo
Datadmetodo estas metodo por ekscii daton (tempon) kiam la aĵo estis kreita. Ĉi tiu metodoj gravas por historio.
Ofte uzataj datadmetodoj estas:
Langoj
La langoj estas etno en la nordo de Ugando, kies centro estas la distrikta ĉefurbo Lira. En Ugando vivas 2.100.000 langoj. La regiono de la langoj antaŭe nomiĝis Lango-Distrikto kaj ampleksas la hodiaŭajn distriktojn Apac, Lira kaj Amolatar. La plej fama filo de la langoj estas verŝajne Milton Obote, la unua prezidento post la sendependiĝo de Ugando.
(15101) 2000 AY150
(15101) 2000 AY150 estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la dum la kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Daniel Schmid
<!--
Kemenesmihályfa
Kemenesmihályfa [kemeneŝmihAjfa] estas malgranda vilaĝo en Hungario en regiono Okcidenta Transdanubio, en departemento Vas (Hungario), en Distrikto Celldömölk.
Daniel Schmid
Leben und Werk
Schmid war Sohn eines Hoteliers und wuchs im Hotel Schweizerhof in Flims auf. Nach der Matura ging er 1962 an die Freie Universität Berlin, studierte Geschichte, Publizistik, Politikwissenschaft sowie Kunstgeschichte und arbeitete während des Studiums als Journalist und Dolmetscher. Darauf folgte eine Regie-Assistenz bei Peter Lilienthal. Ab 1966 studierte er an der Deutschen Film- und Fernsehakademie Berlin und lieferte mehrere Arbeiten fürs Fernsehen. Seither realisierte er eigene Spielfilme.
Kemenesmihályfa
Situo
Kemenesmihályfa situas flankovoje 4 km-ojn de Celldömölk.
La Selle-la-Forge
La Selle-la-Forge estas franca situanta en departemento Orne, regiono Normandio.
Falaropo
La vorto Falaropo signifas tri vivantajn speciojn de fajnkolajn vadbirdoj de la genro Phalaropus kaj la familio de Skolopedoj, kvankam kelkaj fakuloj atribuas ilin apartan familion nome Falaropedoj. Estas konata ankaŭ fosilia specieo, Phalaropus elenorae, el meza Plioceno; eta ero el malfrua Oligoceno de proksime de Créchy, Francio, estis atribuata al iu prafalaropo (Hugueney et al., 2003); ĝi povus aparteni al frua specio de nuntempa genro sed pli probable alia genro entute.
La Selle-la-Forge
Ĝiaj loĝantoj nomiĝas Sellois.
Kemenesmihályfa
Historio
La unua skriba mencio pri la vilaĝo devenis el 1436 en formo "Mihalfalva". En 1549 la turkoj okupis la vilaĝon, sed ĝi ne senhomiĝis. En Kemenesmihályfa migra poŝto servas.
Falaropo
Specioj
Ruĝkola falaropo aŭ Maldikbeka falaropo, P. lobatus
Reprodukta kutimaro
La tipaj reproduktantaj seksaj roloj estas inversigitaj ĉe la tri falaropoj. Inoj estas pli grandaj kaj brilkoloraj ol maskloj. La inoj persekutas la masklojn, konkurencas pro nestaj teritorioj kaj defendos agreseme la nestojn kaj la elektitajn partnerojn. Kiam la ino demetis la ovojn, ŝi komencas sian sudenan migradon forlasinte la masklon kiu kovos kaj zorgos la idojn.
Manĝada tekniko
Por manĝado la falaropoj kutimas naĝi laŭ eta rapida cirklo formante etan akvokirlon. Tiu kutimo, oni supozas, ke helpas manĝado pro supreigado de manĝeroj el funfo de neprofunda akvo. Tiele la birdo atingos la centron de la kirlo per sia beko plukante etajn insektojn aŭ krustulojn.
Medio
La Ruĝa falaropo aŭ Dikbeka falaropo, P. fulicaria, kaj la Ruĝkola falaropo aŭ Maldikbeka falaropo, P. lobatus estas nekutimaj vadbirdoj pro tio, ke ili estas konsiderataj pelagikaj aŭ maraj, tio estas, ili pasas grandan parton de siaj vivoj -escepte reprodukta epoko- en maro.
Teritorio
La Ruĝa falaropo aŭ Dikbeka falaropo, P. fulicaria, kaj la Ruĝkola falaropo aŭ Maldikbeka falaropo, P. lobatus reproduktiĝas ĉirkaŭ la Arkta Cirklo kaj vintras ĉe tropikaj oceanoj.
Vilsona falaropo (P. tricolor) reproduktiĝas en okcidenta Norda Ameriko kaj migras al Suda Ameriko.
Kemenesmihályfa
Vidindaĵoj
La mezepoka romkatolika preĝejo pri martiro Preĝejo Sankta Stefano (Kemenesmihályfa) en 1777 barokiĝis. Interne estas pentraĵoj de István Dorfmeister (1729). La vilaĝo havas ankaŭ luteranan preĝejon de 1837, kies turo estas 17 m-ojn alta.
Daniel Schmid
Leben und Werk
Zu Beginn der 1970er Jahre arbeitete Schmid mehrfach mit Rainer Werner Fassbinder, Rosa von Praunheim und Werner Schroeter zusammen. In dieser Zeit trat er auch als Darsteller auf und wurde zu einem der profiliertesten Filmemacher. Vor allem die Verfilmung von Fassbinders Bühnenstück Die Stadt, der Müll und der Tod unter dem Titel Schatten der Engel im Jahr 1976 machte ihn bekannt. 1977 kehrte er in die Schweiz zurück.
Er verlegte sich auf die Inszenierung von introspektivischen Experimentalfilmen, die lediglich ein intellektuelles Minderheitenpublikum ansprachen. Mit seiner Filmsatire Beresina oder Die letzten Tage der Schweiz erlangte er wieder die Aufmerksamkeit einer grösseren Öffentlichkeit. Dazwischen besonders erwähnt werden müsste auch der Film Zwischensaison von 1992, welcher sicher nicht experimentell war, sondern schlicht die Verfilmung von teils wunderlichen Kindheitserinnerungen im elterlichen Hotel; eines Betriebes, welcher mit dem heutigen Massentourismus wahrlich nicht viel gemein hat. 1999 erhielt er am Internationalen Filmfestival von Locarno den Ehrenleoparden für sein Gesamtwerk.
Zwischen 1984 bis 2001 wirkte er zudem als Opernregisseur. Am Opernhaus Zürich inszenierte vier Opern, am Grand Théâtre deren drei. Seine Zuneigung zum Belcanto ist auch in seinem Dokumentarfilm Il Bacio di Tosca spürbar. Daniel Schmid erlag im Alter von 64 Jahren einem Krebsleiden.
-->
New Horizons
New Horizons (prononcata nju horajzenz; Esperantigita Novaj Horizontoj) estas kosmoesplora programo kaj kosmosondilo por esplori la nanplanedon Plutonon kaj ĝian lunon Ĥaronon. Ĝi estis la unua sondilo, kiu alflugis Plutonon, kaj alvenis tie en julio 2015. Ĝi neniam orbitis ĉirkaŭ Plutono, nur preterflugis kaj fotis, esploris ĝin per diversaj mezuriloj. Post esploro de la sistemo de Plutono, ĝia trajektorio estis modifita por esplori (486958) 2014 MU69, klasikan malvarman objekton de Kujper-zonon, kion ĝi sukcesis la 1an de Januaro 2019.
Priskribo de aparato
La sondilo mem grandas 2,2 × 2,7 × 3,2 m kaj pezas 465 kg kun pelaĵo (Plutonio 238). Elektron por ĝi provizas Radioizotopa termoelektra generatoro (RTG).
Oni lanĉis la aparaton per usona raketo Atlas 5 en la konfiguraĵo 551, kiu estas la plej peza variaĵo de tiu raketo uzita ĝis 2012. Tiu konfiguraĵo estis necesa pro granda plirapidiĝo.
La realigo de la projekto estis multfoje prokrastita pro manko de financoj. En 2006 la kostojn de la projekto oni pritaksis 650 milionoj da dolaroj.
Emiko Kubo
Emiko Kubo (久保 恵美子 n. ) estas japana futbalisto. Ŝi de 1981 ĝis 1984 membris en la japana virina nacia teamo de futbalo.
Csilla Füri
, laŭ hungarlingve kutima nomordo Füri Csilla, estas hungara moderna pentatlonisto, naĝisto, olimpiano, dufoja mondĉampiono.
naskiĝis la en Budapeŝto.
Biografio
komence estis naĝisto en ĉefurba sportklubo, kie ŝi estis hungara ĉampiono en 1988. Post du jaroj ŝi jam estis ano de la hungara nacia pentatlona teamo. Ŝi estis hungara pentatlona ĉampiono po trifoje individue, respektive teame, stafete dufoje. Ŝi estis olimpiano en Hungario en la Somera Olimpiko 2004 sen medalo, krome en mondĉampionumoj ŝi estis la unua en 2002 kaj 2003 teame, respektive stafete. Ŝiaj plej konataj trejnistoj estis Tamás Kancsal kaj Péter Kelemen. Ŝi finis sian aktivan sportan karieron en 2007, pri la sensporta vivo mankas informoj.
Ödön Málnási
MÁLNÁSI Ödön (pro. ma:lna:ŝi) estis hungara politikisto, publicisto, historiisto naskiĝinta en Braŝovo la 28-an de junio 1898 kaj mortinta en Vieno la 17-an de februaro 1970.
Biografio
Ödön Málnási akiris doktortitolon pri filozofio (1924), poste pri jur- kaj ŝtatscienco. Li aliĝis al movado hungarista de Ferenc Szálasi. En 1937–38 li estis malliberigita pro sia verko A magyar nemzet őszinte története. Pli poste li iĝis ano de Volksbund. Post la puĉo faŝista (oktobro 1944) li denove iĝis adepto de Szálasi. En printempo 1945 li fuĝis en Germanion. Oni kondamnis lin al dekjara deviglaboro. En 1956 li liberiĝis kaj li loksidiĝis en Vieno.
Radioizotopa termoelektra generatoro
La radioiziotopa termoelektra generatoro (RTG) servas por kosmosondiloj, kiuj esploras la kosmon fore de la suno. Ili tiel ne povas uzi energion de suno (per sunĉeloj), sed eluzas nuklean energion. La RTG transformas la varmon devenantan el natura malkonstruo de radioizotipoj al elektra energio.
27915 Nancywright
27915 Nancywright estas asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la de la usona astronomo Paul G. Comba elde la observatorio de Prescott (Arizono, Usono).
Mokroluh
Mokroluh (hungare Tapolysárpatak [tapojŝArpatak], germane Nassewiesen) estas vilaĝo kaj municipo en Slovakio.
Situo
Mokroluh situas laŭ rojo, laŭ ĉefvojo Sabinov-Bardejov. La lasta urbo troviĝas je 4 km.
Historio
La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1277 en formo "Mokurlang", la hungara loknomo Saarpotok aperis en 1320. En 1427 30, en 1715 11 familioj pagis impostojn. En 1600 oni komputis tie 22 servutulajn domojn, luteranan templon, paroĥon kaj lernejon. En 1723 incendio okazis. En 1828 534 vilaĝanoj loĝis en 70 domoj. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Tapolysárpatak 535 homoj, (plejparte slovakoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Sáros, al distrikto de Bardejov, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 vivis en Mokroluh 693 homoj, (691 slovakoj).
Iktao
Iktao aŭ Iqta‘ (اقطاع) estis islama praktiko de biena impostado kiu iĝis ofta en islama Azio dum la Bujida dinastio. La elstara orientisto Claude Cahen priskribis la Iqta‘ jene: formo de administra premio, ofte (malprave) tradukita pere de la eŭropa vorto “feŭdo”. La naturo de iḳṭāʿ variis laŭ la tempo kaj la loko, kaj traduko prunteprenita el aliaj sistemoj de institucioj kaj konceptoj servis nur tro ofte por miskonduki okcidentajn historiistojn, kaj sekve, ankaŭ tiujn de Oriento. Krom eŭropajn sistemojn, la Muktioj ne havis rajton peri en la persona vivo de paganto ĉar ili restis en sia tero. Krom tio, la Iktaoj ne estis heredaj laŭjure kaj devis esti konfirmitaj de pli alta instanco (Sultano, Reĝo ktp.).
Kaltennordheim
Kaltennordheim estas urba komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Schmalkalden-Meiningen de la federacia lando Turingio. Fine de la komunumo havis  loĝantojn. Ekde januaro 2014 la antaŭe sendependaj najbaraj komunumoj Andenhausen, Klings kaj Kaltenlengsfeld ankaŭ apartenas al la teritorio de Kaltennordheim, kaj komence de 2019 aldoniĝis ankaŭ la antaŭe sendependaj najbaraj komunumoj Aschenhausen, Kaltensundheim, Kaltenwestheim, Melpers, Oberkatz und Unterweid. Kadre de tio, komence de 2019 Kaltennordheim ekapartenis kaj iĝis la administra centro de komunumaro, nomata Verwaltungsgemeinschaft Hohe Rhön, el pluraj najbaraj komunumoj, kiuj kune plenumas iujn komunajn servojn, kaj krome ŝanĝis sian apartenon de la distrikto Wartburg al la distrikto Schmalkalden-Meiningen.
Sorengo Laghetto (stacidomo)
Sorengo Laghetto estas fervoja stacidomo en Sorengo, Svislando.
Aleksandr Ĥatisjan
Aleksandr Ĥatisjan (armene: Ալեքսանդր Խատիսյան) estis armena politikisto kaj ĵurnalisto. Li funkciis kiel la urbestro de Tbiliso de 1910 al 1917. Dum tiu periodo la Grafo Illarion Ivanoviĉ Voroncov-Daŝkov, la primato de Tbiliso, episkopo Mesrop, kaj la eminenta civila gvidanto D-ro. Hakob Zavriev konsultis al li koncerne la kreadon de armenaj volontulaj trupoj en la somero de 1914. Dum establado de la Armena Demokratia Respubliko, li funkciis kiel membro de la Nacia Armena Konsilio de Tbiliso kaj poste de la Armena Nacia Konsilio kaj iĝis plentempa estro selektita de Armena Kongreso de Orientaj Armenoj. Post malakceliĝo de la Armena Demokratia Respubliko, la estis Ministro pri Eksteraj Rilatoj kaj subskribis la Traktaton de Batumo kun la Otomana Imperio. Li estis elektita kiel la ĉefministro de 1919 al 1920.
Blankagorĝa rokturdo
La Blankagorĝa rokturdo aŭ Orientazia rokturdo (Monticola gularis) estas kantobirdo de la familio de Muŝkaptuledoj, iam lokitaj en la Turdedoj kune kun la aliaj Rokturdoj.
Ĝi troviĝas en Kamboĝo, Ĉinio, Japanio, Koreio, Laoso, Malajzio, Birmo, sudorienta Rusio, Singapuro, Tajlando kaj Vjetnamio. Laŭ tio pravas la nomo de Orientazia rokturdo, ĉar temas pri specio sufiĉe malproksima de la ĉefaj kernoj de la genro ĉirkaŭ Mediteraneo, suda Afriko kaj sudokcidenta Azio. Ties natura habitato estas moderklimataj arbaroj.
Ĉe rokturdoj la ino estas ĝenerale bruneca kaj masklo havas bluajn kapon kaj kolon, pli malhelajn flugilojn kaj ruĝecajn subajn partojn. Pro geografia malproksimo de tiu specio al aliaj samgenraj, tiu ĉi specio estas sufiĉe diferenca de aliaj specioj ĉe maskloj: la bluaj partoj estas tre malgrandaj, nome ne la tuta kapo sed nur la krono kaj nuko estas bluaj krom eta makulo en ŝultro. Kiel en la resto de la specioj la subaj partoj estas ja ruĝecaj, sed ankaŭ la pugo, dum la subpugo estas iom pli helruĝeca. Kaj ankaŭ la vangoj estas ruĝecaj separataj de la blua krono per tre markata nigra traokula strio ekde la nigra beko al ŝultro kie komencas ankaŭ nigra dorso. Ankaŭ la flugiloj estas nigraj (kaj ne nur malhelbrunaj kiel ĉe aliaj rokturdoj) kun tre videbla blanka marko meze. Ankaŭ la gorĝo estas blanka, kio nomigas la specion. Ankaŭ en la latina scienca nomo gularis aludas al la gorĝo.
La beko estas nigreca. La iriso tre nigra kaj videblas mallarĝa blankeca okulringo. La kruroj estas rozkoloraj.
Münchner Lach- und Schießgesellschaft
La politika kabareda ensemblo Münchner Lach- und Schießgesellschaft fondiĝis 1956 fare de Sammy Drechsel kaj Dieter Hildebrandt. Ĝi havas propran teatrejon en la urboparto Schwabing de Munkeno, la ĉefurbo de Bavario en Germanio.
Historio
Dieter Hildebrandt en februaro 1952 kadre de karnavala festo de la teatrosciencistoj de la munkena universitato kun siaj kunstudantoj Gerd Potyka, Klaus Peter Schreiner kaj Guido Weber en munkena gastejo montris improvizitan programon el skeĉoj. La sukceso instigis la gastejestrinon inviti la studantojn prezenti tiajn programojn dufoje ĉiusemajne kontraŭ "pago" de senlima biero kaj de varma vespermanĝo.
Iom pli ol semajnon pli poste, la 25-an de februaro 1952, okazis la oficiala premiero de la kabaredo Die Namenlosen ("la sennomaj") kun la seka titolo Ihr erstes Programm ("ilia unua programo"). La dua programo en julio 1955 temigis la tiam fortan diskuton ĉu la ĝis tiam oficiale pacisma Federacia Respubliko Germanio ricevu armeon kiu integriĝu en la okcidentan aliancon NATO ... aparte la junaj viroj de la lando ne entuziasmis pri tiu plano puŝita per la registaro de Usono.
Jam en 1958 Ursula Noack akceptiĝis en la ensemblon, kaj sekvajare anstataŭigis la koleginon Ursula Herking. Pliaj konataj membroj de la ensemblo estis
En 1972 la ensemblo disiĝis kaj la prezentoj do ĉesis. Nur en 1976 la projekto Münchner Lach- und Schießgesellschaft reviviĝis pro iniciato de Dieter Hildebrand kaj daŭrigis la kabaredan tradicion.
Dieter Hildebrandt restis ligita al la kabaredejo kaj ĝis la jaro kontribuis al la prezentataj tekstoj.
Post la morto de Sammy Drechsel, lia vidvino Irene Koss en la 1980-aj jaroj aktive kunlaboris malantaŭ la kulisoj, kaj krome ĝis sia morto en 1996 starigis tekstan kaj bildan arkivon de la projekto.
En la "nova" Münchner Lach- und Schießgesellschaft interalie kunlaboris:
En 2011 la konstanta ensemblo malfondiĝis kaj la teatrejo nur prezentis aliajn kabaredistojn kaj komikistojn.
Ekde oktobro 2015 denove ekzistas konstanta ensemblo el la kabaredistoj Caroline Ebner, Norbert Bürger, Sebastian Rüger kaj Frank Smilgies, kiu premieris per la 50-a sceneja programo de la kabaredejo. En 2018 Claudia Jacobacci transprenis la rolon de Caroline Ebner.
Ciklobutano
Ciklobutano estas cikloalkano kaj organika komponaĵo, senkolora senodora gaso komerce disponebla kiel likvigita gaso. Ĝustadire ciklobutano ne estas biologie aŭ komerce grava, sed ĝiaj derivaĵoj pli kompleksaj estas uzataj industrie kaj biologie.
Ciklobutano estas malstabila substanco ĉe temperaturo pli alta ol 500 °C. Ekzistas multaj metodoj por preparado de ciklobutanoj. Alkenoj dumerizas sub radiado ĉe ultra viola lumo. 1,4-duhalogenidaj butanoj konvertiĝas al ciklobutanoj per malhalogenidigo kun reduktaj metaloj. Ciklobutano estis unue sintezita en 1907 de James Bruce kaj Richard Willstätter (1872-1942).
Kunrilataj kemiaĵoj
<Gallery> Carboplatin-skeletal.svg| Karboplatino 3,3-Diphenylcyclobutanamine.png| Dufenil-ciklobutanamino Apalutamide.svg| Apalutamido Sibutramine.svg| Sibutramino Cyclo-butyl formic acid.png| Ciklobutil-formiata acido </Gallery>
Kemenessömjén
Kemenessömjén [kemeneŝomjEn] estas malgranda vilaĝo en Hungario en regiono Okcidenta Transdanubio, en departemento Vas (Hungario), en Distrikto Celldömölk. Kemenes signifas kamen slave ŝtono, Sömjén verŝajne estas la greka Simeon.
Situo
Kemenessömjén situas laŭvoje kaj laŭfervoje inter Sárvár kaj Celldömölk.
Historio
La komunumo dufoje kuniĝis, poste disiĝis kun vilaĝo Kemenesmihályfa sub la nomo Sömjénmihályfa. Tie vivis poeto Dániel Berzsenyi inter 1798-1803.
La loĝantaro okupiĝas precipe pri vinberokulto.
Krimeo estas nia
Krimeo estas nia estas la titolo de libro kiun verkis la finndevena sveda ĵurnalisto Kalle Kniivilä. La Esperanta versio de la libro aperis en 2015 ĉe Mondial. En la sama jaro la libro estis publikigita en la sveda kaj finna.
Jarok
Jarok (slovake signifas mallonga rojeto aŭ malseka loko kie de tempo al tempo fluas rojeto, precipe post pluvaĵoj) povas esti pluraj lokoj en Slovakio:
Kalvinana preĝejo (Göncruszka)
La Kalvinana preĝejo estas religia historia monumento en vilaĝo Göncruszka (Hungario).
Krimeo estas nia
Enhavo
La ĉapitroj de la libro estas la jenaj:
Kalvinana preĝejo (Göncruszka)
Historio
La katolika romanika preĝejo konstruiĝis en la 13-a jarcento. En la sekva jarcento ĝi estis pligrandigita laŭ gotiko. En 1639 la loĝantoj prenis la kalvinismon kaj ekde tiam ili uzas la kirkon. En la 18-a jarcento la preĝejo ricevis la nun videblan barokan formon, tamen kelkaj partoj restis el la mezepoko.
Krimeo estas nia
Bibliografiaj indikoj
Kniivilä, K.: Krimeo estas nia. Mondial, Novjorko, 2015, 152 paĝoj, ISBN 9781595692948
Kalvinana preĝejo (Göncruszka)
Konstruaĵo
La preĝejo situas sola en iomete pli alta loko en korto, kiu estas ĉirkauita kun mezepoka defenda ŝtona muro. En la korto kreskas granda kverko kaj aliaj arboj. Interne laŭ la kutimoj la muroj estas blankaj. En la galerio orgeno estas videbla.
Krimeo estas nia
Reagoj en amaskomunikiloj
La titolo de la libro estis uzita kiel titolo de la artikolo en la rusa ĵurnalo Novaja Gazeta, dediĉita al la rusia esperanto-komunumo.
NGC 1231
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Angélique de Fontanges
Marie Angélique DE SCORAILLE, dukino de Fontanges (naskiĝis en 1661 – mortis en 1681) estis fama amantino de la franca reĝo Ludoviko la 14-a.
Ŝi naskiĝis ene de la kastelo de Cropières, en Aŭvernjo. Ŝia patro estis leŭtenanto de la reĝo tie. Mirigita pro ŝia beleco, kuzino de ŝia patro proponis elkonduki la junan fraŭlinon al Parizo por prezenti ŝin ĉe la kortego de la kastelo de Versailles. Angélique rapide ekcitis la atenton de Ludoviko, kaj fariĝis unu el la favoritaj amantinoj de la reĝo en 1678. Marie Angélique, laŭ la reĝo mem, estis « bela kreitulo ».
Ilia rilato restis sekreta ĝis la printempo 1679, kiam ŝi estis oficiale agnoskita kiel reĝa amantino. Je la fino de la sama jaro, Angélique akuŝis senvivan knabon, kaj malfacile penis resaniĝi. Iom paradokse, la ricevo de la honora titolo « dukino de Fontanges » kongruis kun la komenco de ŝia malfavoro ĉe la reĝo. Ŝi finfine retiriĝis al la monaĥinejo de Port-Royal, kie ŝi mortis je la 28-a de junio 1681. Ŝi estis apenaŭ 20 jarojn aĝa.
Kreba-Neudorf
Kreba-Neudorf (jen germane, suprasorabe Chrjebja-Nowa Wjes) estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Görlitz de la federacia lando Saksio. Fine de la jaro la komunumo havis  loĝantojn.
Batman (televidserio)
Batman (Vespertulo) estas televidserio de la 1960-aj jaroj en Usono kaj ankaŭ disendita tra la mondo, bazita sur la bildstrio de DC Comics rolulo kun la sama nomo. La 120 epizodoj elsendiĝis sur la reto de ABC dum tri sezonoj de la 12-a de januaro 1966 ĝis la 14-a de marto 1968, dufoje ĉiusemajne por la unuaj du kaj ĉiusemajne por la tria.
Ĝi estas konata pro sia optimisma temomuziko, kaj ĝia intence ŝercema, simplisma moralo (direktita al ĝia plej juna antaŭadoleska publiko). Ĉi tio inkluzivis antaŭenigante la gravecon de uzado de sekurzonoj, hejmtasko, manĝado de legomoj kaj trinkado de lakto. Ĝi estis priskribita de la produktoro William Dozier kiel situacia komedio sen laugh track (antaŭfarita ridado). Elstara estis la uzo de onomatopeoj dum la luktaj scenoj, influita de poparto.
Teorie krima serio, la stilo de la spektaklo fakte estis komedia. Ĝi estis vera situacia komedio, en kio agoj estis troigitaj kaj estis ĝenerale luditaj por ridoj. Ĉi tio pliiĝis dum la sezonoj progresis, aldonante ĉiam pli grandan absurdon. La roluloj, tamen, ĉiam prenis tre serioze la absurdajn situaciojn - kio aldonis humuron al la komedio.
Čechy
Čechy estas nomo por pluraj vilaĝoj en pluraj distriktoj en Ĉeĥio kaj Slovakio:
En Ĉeĥio:
En Slovakio:
Thomas Kingo
Thomas Hansen KINGO (naskiĝinta la en Frederikssund, mortinta la  en Odense) estis dana episkopo, poeto kaj himnoverkisto. Lia laboro markis la altan punkton de dana baroka poezio.
Vivo
Li apartenis al sufiĉe malriĉa familio parte de skota origino kaj estis iĝis kleriko.En lia junaĝo, Kingo skribis serion de poemoj imagantaj humurajn scenojn en vilaĝvivo kaj pastoreca ampoemo, Chrysillis. Li studis teologion ĉe la Universitato de Kopenhago, diplomiĝis en 1654, kaj por iom da tempoli funkciis kiel privata instruanto. En 1661 li estis nomumita vikario por la pastro en Kirke Helsinge, kaj en 1668 li estis ordinita ministro eklezia ĉe lia naskiĝurbo, kie lia poezia agado komenciĝis.
Nova Bach-Societo
Laŭstatute en 1900 la Bach-Societo malfondiĝis post pretigo de la Bach-Gesamtausgabe (eldono de la kompleta verkaro de Bach). Post tio Hermann Kretzschmar, Oskar von Hase, Martin Blumner, Siegfried Ochs, Joseph Joachim, Franz Wüllner kaj Gustav Schreck fondis la Novan Bach-Societon, por daŭre konatigi la verkojn de la Thomas-kantoro.
Thomas Kingo
Vivo
Komence li provis verko patriotajn poemojn, sed poste dediĉis sin preskaŭ tute al himnoj, kaj en 1674 la unua parto de lia Aandelige Siunge-Koor (Spirita koruskantaro) ekaperis; sekis en 1681 la dua parto. Tiu laboro konsistas el kolekto de belaj himnoj pluraj de kiuj estas daŭre popularaj en la dana eklezio.
Nova Bach-Societo
Por tiu celo ĝi eldonas ekde 1904 la Bach-Jahrbuch (Bach-Jarlibro) kaj okazigas kaj subtenas Bach-Festivalojn.
Post la Dua Mondmilito, dum kiam la agado parte paŭzis, La Societo reekprenis sian laboron. Ekde 1962 ĝis 1990, dum la tempo de la Germana Disdiviĝo, ĝi pluekzistis nedividite per egalrajte okupitaj estraroj, kies membroj devenis el la du germanaj ŝatoj same kiel el eksterlando.
Thomas Kingo
Vivo
En 1677 Kingo estis nomumita episkopo de Fyn. Ŝarĝite fare de la registaro je la kompilo de nova himnaro, li redaktis (1699) la tielnomitan Kingos Psalmebog kiu enhavas okdek kvin el siaj propraj kunmetaĵoj, kaj kiu daŭre estas uzita en diversaj partoj de Danio kaj Norvegio. Kelkaj partoj de la dana kamparana loĝantaro firme restis ĉe liaj himnoj dum la pietisto kaj raciisma periodo kontribuanta al ilia supervivo. La sama validas por la Ferooj, kie liaj himnoj estis en ĝeneraligita uzo tra la plej granda parto de la 20-a jarcento, ofte kantite al tre komplikaj popolmelodioj, kiuj povas ofte spuriĝi reen danke al la Kingo-verko. Alia verko estis Gradual 1699. Verkis prie science Marianne Clausen.
Ne estante la unua dana himnoverkisto Kingo devas esti konsiderita la unua vere grava - kaj ankaŭ unu el la gvidantaj danaj poetoj de la 17-a jarcento. Liaj himnoj eliras per forta kaj ofte "tipaj" malnovtestamenta kolerego kaj mondorezigno - antaŭ ol ŝanĝi je novtestamenta kristana mildeco kaj fido. Ambaŭ elementoj estas ankaŭ tipaj por Kingo mem. Liaj sekularaj poemoj kaj patrujkantoj ofte estas longspiraj kaj markitaj per eksteraj efektoj. Ĉe mallonga versado li tamen restis unika kiel en sia kaj simpla kaj digna memorpoemo de la marheroo Niels Juel.
Nova Bach-Societo
Bach-festivaloj
Ĉiun jaron la Nova Bach-Societo okazigas Bach-Festivalo je ŝanĝiĝaj lokoj. La 82-a Bach-Festivalo okazis ekde 20-a ĝis 30-a de septembro 2007 en Freiberg (Saksio) sub la devizo "Bach kaj Silbermann". La 83-a Bach-Festivalo okazis ekde 4-a ĝis 20-a de oktobro 2008 en Salcburgo sub la devizo "Bach gastante en Salcburgo". La 84-a Bach-Festivalo okazis ekde 7-a ĝis 16-a de aŭgusto 2009 en Mühlhausen (Turingio) sub la devizo "Bach war schon hier! Wann kommen Sie?" (Bach jam estis ĉi tie! Kiam venos vi?).
Villetaneuse
Villetaneuse [] estas franca komunumo kaj ĉirkaŭurbo de Parizo en la departemento Seine-Saint-Denis, en la regiono Francilio. Ĝi havis 12,642 loĝantojn en la jaro 2011.
Geografio
Villetaneuse situas norde de la centro de Parizo.
Hamazkajin Kultura Fondaĵo
Hamazkajin (armene: Համազգային) estas grava kultura organizo de la Armena diasporo, kun ĉeesto en ĉiu signifa armena komunumo tutmonde. Aldone al organizado de kulturaj okazaĵoj en lokaj armenaj komunumoj, la Hamazkajina organizo administras tri lernejojn, publikigas librojn per propra presilo, havas librovendejojn, publikigas ĉiumonatan literaturan revuon, Pakin, kaj organizas la forumon Hamazkajin. Hamazkajin ĝuas la subtenon de larĝa parto de la armena komunumo kaj instigas al aktiva partoprenado en la okazaĵoj sponsoritaj de la komunumo. Hamazkajin sponsoras kaj organizas multajn kulturajn okazaĵojn, kiel ekzemple koncertoj de famaj artistoj, sciencaj seminarioj, kinofestivaloj, literaturaj prelegoj kaj librorecenzoj. En Usono, la Hamazkajin Armena Instrua kaj Kultura Societo estis establita kiel ne-profita organizaĵo en 1970.
Utarakando
Utarakando (उत्तराखण्ड Uttarākhanḍ) estas subŝtato en la nordo de Barato.
Tomoko Ohara
Tomoko Ohara (大原 智子 n. ) estas japana futbalisto. Ŝi en 1981 membris en la japana virina nacia teamo de futbalo.
Utarakando
Priskribo
Ĝi oficiale estiĝis la kiel la 27-a subŝtato de Barato; ĝi antaŭe konsistigis la montaran kaj ĉemontaran parton de Utar-Pradeŝo. Ĝi limas Ĉinion (Tibeton) norde kaj Nepalon oriente; ĝi krome havas enlandajn limojn kun la barataj subŝtatoj Utar-Pradeŝo sude, Harjano okcidente kaj Himaĉal-Pradeŝo nord-okcidente.
Malgraŭ la antaŭnelonga estiĝo de la subŝtato, la regiono jam delonge ricevis la nomon Utarakando, kiu devenas el kunigo de la sanskritaj vortoj उत्तर (uttara), "nordo", kaj खण्ड (khaṇḍa), "lando" aŭ "subŝtato".
La areo de Utarakando estas.
La ĉefurbo estas Dehradun.
Kantono Beaurepaire-en-Bresse
La kantono de Beaurepaire-en-Bresse (france canton de Beaurepaire-en-Bresse) estis franca kantono lokita en la departemento Saône-et-Loire kaj en la regiono Burgonjo. Ĝi estis unu el la 8 kantonoj de la Arondismento de Louhans. Ĝia ĉefurbo estas Beaurepaire-en-Bresse.
La Communauté de communes du Canton de Beaurepaire-en-Bresse estas interkomunumreto, kiu enhavas la samajn komunumojn kiel la kantono.
Komunumoj
Apartenas al la kantono de Beaurepaire-en-Bresse la jenaj 7 francaj komunumoj :
(19240) 1994 AZ10
(19240) 1994 AZ10 estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la en la kadro de la projekto Spacewatch, elde la Nacia Observatorio de Kitt Peak, proksime de Tucson (Arizono, Usono).
Hospital de Bellvitge (Metroo de Barcelono)
Hospital de Bellvitge estas stacio sur linio 1 de la Metroo de Barcelono, situanta en L'Hospitalet de Llobregat.
Beuvrages
estas komunumo de Francio, kiu apartenas al la historia regiono Henegovio (france Hainaut respektive flandre Henegouwen), kies plej granda parto ekde 1830 estas parto de la Reĝlando Belgio, sed plia, suda parto jam ekde 1678 apartenas al Francio. Ĝi situas en la departemento Nord [] (okcidentflandre Noorderdepartement), en la regiono Hauts-de-France (prononco [], laŭvorte "supraĵo de Francio" pikarde Heuts-d'Franche) kaj en la antaŭa regiono Nordo-Kaleza Markolo (france Nord-Pas-de-Calais, nederlande/flandre Noord-Nauw van Calais). Fine de en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². Administre la komunumo apartenas al la arondismento Valenciennes (france Arrondissement de Valenciennes respektive okcidentflandre Arroundissement Valencyn), kaj al la kantono .
Ĝiaj loĝantoj en la franca nomiĝas beuvrageois(es).
Livona lingvo
La livona lingvo (līvõ kēļ, ankaŭ rāndakēļ) estas ano de la finna branĉo de la Finn-ugra lingvaro. Laŭ ĝi la historia regiono Livonio ricevis sian nomon. Nuntempe, la livona estas parolata de nur 10-40 personoj en Latvio kaj ĝin minacas malapero. La lastaj parolantoj de la livona lingvo loĝas en marbordaj vilaĝoj, norde de Kuronio, proksime al la urbo Ventspils.
La livona lingvo dividiĝis al du dialektoj, la orienta kaj la okcidenta. La orienta livona lingvo estis parolata oriente de la Riga golfo kaj ĝi malaperis en la 19-a jarcento.
Alfabeto
La livona estas skribita per latina alfabeto kun kromaj literoj:
A/a, Ā/ā, Ä/ä, Ǟ/ǟ, B/b, D/d, Ḑ/ḑ, E/e, Ē/ē, F/f, G/g, H/h, I/i, Ī/ī, J/j, K/k, L/l, Ļ/ļ, M/m, N/n, Ņ/ņ, O/o, Ō/ō, Ȯ/ȯ, Ȱ/ȱ, Õ/õ, Ȭ/ȭ, P/p, R/r, Ŗ/ŗ, S/s, Š/š, T/t, Ț/ț, U/u, Ū/ū, V/v, Z/z, Ž,ž.
Historio
Dum la 13-a jarcento troviĝis 30 000 parolantoj de la livona kaj dum la 19-a jarcento ankoraŭ 2 000. Post la sendependiĝo de Latvio la livona kulturo ekfloris. Dum la 1930-aj jaroj la livona estis uzata en literaturo. La Sovetunia epoko, kun i.a. limigoj por la loĝantoj de marbordaj regionoj, kaŭzis fortajn batojn al la livonaj vilaĝoj. Parto el la parolantoj ekloĝis en urboj, interalie en Rigo.
Aktuala stato
La livona lingvo estis subpremata de la latva medio, inkluzive per politikaj rimedoj. Livona aktivulo Uļi Kīnkamäg estis malliberigita pro sia agado kaj en 1932 mortis en prizono en la urbo Ventspils. Oni opinias ke la lasta denaska parolanto de la livona estis Grizelda Kristiņa, kiu mortis en 2013 en Kanado, kie ŝi setlis post fuĝi el Latvio en 1944.
Malpliiĝo de la arkta glacitavolo
Malpliiĝo de la arkta glacitavolo percepteblas ekde la 1970-aj jaroj - ĝi estas efiko de la klimata ŝanĝo: la mara glacitavolo en la Arkta Oceano somere degelas pli ol ĝi refrostas vintre. La tutmonda varmiĝo respondecas pri la malkresko de arkta marglacio. Implicoj de la malkresko de arkta marglacio estas iom post iom senglacia somero, plifortigita arkta varmiĝo, interrompo de la polusa kirlo, atmosferaj kemiaj kaj meteologiaj ŝanĝoj, ŝanĝoj al planta, besta kaj mikroba vivo kaj aliaj efikoj al homoj.
La arkta glacitavolo de jaro al jaro malkreskas en areo, amplekso kaj volumeno, kaj la efiko akceliĝis ekde la frua dudekunua jarcento.
La regiono estas pli varma nun ol almenaŭ en la lastaj 4 000 jaroj kaj la tuta Arkto degelsezono plilongiĝis kun rapideco de kvin tagoj je jardeko (de 1979 ĝis 2013), dominita de pli posta aŭtuna frosto. La sesa raporto de la Interregistara Spertularo pri Klimata Ŝanĝiĝo en 2021 deklaris, ke arkta marglacia areo probable falos sub 1 miliono da kvadrataj kilometroj ĝis almenaŭ kelkaj septembroj antaŭ 2050.
En septembro 2020, la usona Nacia Neĝa kaj Glacia Datumcentro (NSIDC, National Snow and Ice Data Center) raportis, ke la arkta marglacio en 2020 degelis al areo de 3,74 milionoj da km², ĝia dua plej malgranda areo ekde kiam la dokumentiĝo komenciĝis en 1979.
Tombejo ĉe Kettwiger Tor
La iama urba Tombejo ĉe Kettwiger Tor troviĝis inter 1827 kaj 1955 sude de la remparo de Essen antaŭ ties Kettwiger Tor (pordego al Kettwig). Ĉi tiu estis entombigitaj interalie gravaj personoj el Essen kaj aparte membroj de la familio Krupp.
La tombejo estis instalata en 1827 kiel unua tombejo de la urbo Essen ekster ĝia remparo. Kompare kun la nuna surkonstruaĵo ĝi troviĝis proksimume ĉe Freiheit antaŭ la ĉefa stacidomo.
Rezigno kaj tranlokigo
En 1955 oni rezignis la tombejon pro la komenca novkonstruo de la tunelo por la germana aŭtovojo A40. Novembron de 1954 oni komenciĝis per la multfoja translokado de tombejoj. Interalie ja estis entombigitaj eminentuloj de la urbo kiel Erich Zweigert, Heinrich Arnold Huyssen, Johann Conrad Kopstadt, Gustav Hache, Theodor Wilhelm Varnhorst, Heinrich Carl Sölling, Friedrich Grillo, Gottschalk Diedrich Baedeker, Carl Funke sasmkiel membroj de la industriisto-familio Waldthausen.
Ĉiuj tomboj de la familio Krupp nun troviĝas sur al tombejo de la urboparto Bredeney, tiuj de la plej multaj aliaj eminentuloj sur la Orienta Tombejo.
Masako Yoshida
Masako Yoshida (吉田 雅子 n. ) estas japana futbalisto. Ŝi en 1981 membris en la japana virina nacia teamo de futbalo.
Lonnie Johnson (muzikisto)
Alonzo "Lonnie" JOHNSON (8a de Februaro, 1899 – 16a de Junio, 1970) estis usona kantisto, gitaristo, violonisto kaj kantoverkisto de bluso kaj ĵazo. Li estis pioniro de ĵazaj gitaro kaj violono kaj estis agnoskita kiel la unua kiu ludis per elektre amplifita violono.
Magliaso Paese (stacidomo)
Magliaso Paese estas fervoja stacidomo en Magliaso, Svislando.
Louise de La Vallière
Louise Françoise DE LA BAUME LE BLANC, fraŭlino kaj pliposte dukino de La Vallière (naskiĝis en Tours 6-an de aŭgusto 1644 – mortis en Parizo 7-an de junio 1710) estis la unua amantino de la franca reĝo Ludoviko la 14-a.
Ludoviko unue simulis intereson por la juna fraŭlino, por ke la kortego forgesu lian ambaŭsencan rilaton kun la edzino de sia propra frato, Filipo de Francio. Sed la reĝo fine korinkliniĝis por Louise, kiu mem sekrete amis Ludovikon. La sekvinta rilato, kvankam kiel eble plej diskreta, indignigis la plej diotimajn korteganojn, interalie Jacques Bossuet. La reĝo, kvankam tre diotima ĝis tiam, rifuzis komuniiĝi ekde 1663.
Nicolas Fouquet, kiu volis akiri aliancanon proksiman de la reĝo, oferis al Louise multan monon. Sed la juna virino rifuzis kaj eĉ informis la reĝon. Tio plifortigis la koleron de Ludoviko kontraŭ la ministro pri financoj.
Ŝi havis kvar infanojn kun la reĝo, el kiuj du fariĝis plenkreskuloj kaj estis oficiale agnoskitaj de Ludoviko (vidu Ludoviko la 14-a#Infanoj).
Olim
Olim (el la latina Ōlim) estas neologismo kreita de Karolo Piĉ.
Laŭ kelkaj, taŭga esprimo mankas en esperanto por signifi epokon antaŭ longa tempo: malnovtempe, antaŭlonge, jam estinte estas sinonimoj. Pli oftaj sed pli malprecizaj samsignifaj terminoj estas iam (kiu povas temi ĉu pri estinteco ĉu pri estonteco) aŭ antaŭe (kiu povas temi pri ĵusa estinteco).
(15102) 2000 AA202
(15102) 2000 AA202 estas asteroido de la ekstera asteroida zono, malkovrita la dum la kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).