cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Kletracoj
La kletracoj (Clethraceae) estas planta familio el la dukotiledonaj angiospermoj. Tiu familio apartenas al la ordo erikaloj (Ericales). Ĝi enhavas 2 genrojn kaj 85 speciojn,. Ĝia tipa genro estas kletro.
Priskribo
La specioj de la kletracoj estas ĉiamverdaj aŭ deciduaj, lignaj plantoj: malgrandaj arboj aŭ arbustoj. La arboŝeloj de la branĉoj estas en juna aĝo harkovritaj. La alterne aŭ spirale starantaj ledaj folioj estas mezgrandaj, plej ofte ili havas randajn dentojn.
La floraroj en formo de grapolo havas multajn florojn. La malgrandaj, duseksaj, radisimetriaj floroj havas duoblan perianton kaj ofte estas kvinnombraj. Ekzistas kvin (malofte ses) sepaloj. La kvin (malofte ses) petaloj estas maksimume je la bazo kunkreskitaj. Ekzistas du cirkloj kun po kvin aŭ malofte nur du stamenoj. Tri karpeloj estas kunkreskitaj al sinkarpa ovario. La stiluso havas trifendan aŭ triloban stigmon.
La planto havas globajn ĝis duonglobajn trifakajn kapsulfruktoj. La semoj povas havi flugilojn.
Disvastigo
La planta familio estas disvastigita precipe en tropikaj ĝis subtropikaj montaroj. La tuta arealo, kie ĝi kreskas estas disjunkcia: En la neotropiso la arealo etendiĝas de la ŝtatoj de Suda Usono trans Meksikio ĝis la Ekvatoro Sudameriko kaj Kubo. Alia arealo estas orienta Azio kaj la Malaja Insularo. Unu specio ekzistas sur la insulo Madejro.
Taksonomio
La plantfamilio Clethraceae estis en 1851 nomita fare de Johann Friedrich Klotzsch kaj unuafoje priskribita en Linnaea. La familio havis longe nur unusolan genron. Nove aldonita estas la genro Purdiaea, kiu antaŭe estis en la familio Cyrillaceae.
La familio Clethraceae enhavas du genrojn kun ĉ. 95 specioj:
Laŭ WFO kaj TPL
Laŭ World Flora Online kaj The Plant List (17 jun. 2020), , jen ĉi-sube la listo de la akceptitaj taksonoj, kaj ties Esperantaj nomoj :
Palavas-les-Flots
Palavas-les-Flots (jen france, okcitane simple Palavàs) estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Hérault, en la regiono Okcitanio (Occitanie [ɔksitaˈni], Occitània [utsiˈtanjɔ], Occitània [uksiˈtanjə]), borde de la Mediteranea Maro. Fine de en la komunumo vivis.
Izoamila tioacetato
Izoamila tioacetato aŭ izopentila tioetanato estas organika kombinaĵo rezultanta el interagado de la izoamila alkoholo kaj tioacetata anhidrido. Ĝi estas blanka aŭ palflava solidaĵo, nesolvebla en akvo. Izoamila tioacetato posedas 7 karbonatomojn, 14 hidrogenatomojn, 1 sulfuratomon, kaj 1 oksigenatomon. Izoamila tioacetato uzatas en kemiaj sintezoj kaj en la preparado de tioacetataĵoj kaj izoamilaj derivaĵoj.
Listo de kafejoj en Kolozsvár inter 1867-1919
Ĉi tio estas listo de kafejoj en Kolozsvár inter 1867 kaj 1919.
Rimarkoj: u =utca (strato), sz. (szám), (numero), út (vojo), tér (placo), sarok, szeglet (angulo)
Paulhan
Paulhan estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Hérault, en la regiono Okcitanio (Occitanie [ɔksitaˈni], Occitània [utsiˈtanjɔ], Occitània [uksiˈtanjə]). Fine de en la komunumo vivis.
Oupia
Oupia (jen france, Opian) estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Hérault, en la regiono Okcitanio (Occitanie [ɔksitaˈni], Occitània [utsiˈtanjɔ], Occitània [uksiˈtanjə]). Fine de en la komunumo vivis.
Librejo Teleki-Bolyai
Librejo Teleki-Bolyai (teleki-bojai); (Teleki-Bolyai Könyvtár) estas publika libraro, scienca kolektaĵo en Târgu Mureș, Rumanio.
Historio
La bibliotekon fondis en 1802 grafo Sámuel Teleki (Gernyeszeg, 17-a de novembro 1739 - Vieno, 7-a de aŭgusto 1822). La kolektadon de librojn li komencis eksterlande kaj en 1801 li transportigis la 40 000 volumojn el Vieno en Marosvásárhelyn kaj en 1802 oni malfermis ĝin por la publiko. La elspezojn li kovris el siaj bienenspezoj. La administradon Teleki konfidis al la reformita eklezio. La katalogon de la biblioteko li eldonis en Vieno en kvar volumoj inter 1796 kaj 1818. Ĝis 1913 ĝi estis en propraĵo de familio Teleki, kiam la samnoma pranepo de la fondanto lokigis ĝin sub la administradon de la Ministerio por Religio kaj Publikedukado fariginte la bibliotekon publikinstitucio. La kolektaĵo tiam jam havis 70 000 volumojn. En jaro 1955 translokigis en tiun konstruaĵon ankaŭ la grandan bibliotekon de la reformita kolegio de Târgu Mureș kaj tiel ricevis la nomon Biblioteko Teleki-Bolyai. En 2001 la kolektaĵo havis ĉirkaŭ volumojn. Ĝi funkcias kiel sekcio de la biblioteko de Distrikto Mureș.
Bezkov
Bezkov (antaŭe ankaŭ Veskov, Weskau) estas municipo en Ĉeĥio, en distrikto Znojmo, en Sudmoravia regiono. Bezkov etendiĝas en valo inter Citonice kaj Mašovice, proksimume 8 km tra aerlinio de Znojmo, tra la plej mallonga vojo 10 km. Vivas ĉi tie.
Historio
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1650.
Wertach (rivero)
Wertach estas rivero en Germanio, kiu kunfluas en Augsburg en la riveron Lech, kiu kunfluas poste en la riveron Danubo.
Longo de rivero Wertach estas 150,9 km. Areo de baseno estas 1290 km².
Pégairolles-de-l'Escalette
Pégairolles-de-l'Escalette (jen france, Pegairòlas de l'Escaleta) estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Hérault, en la regiono Okcitanio (Occitanie [ɔksitaˈni], Occitània [utsiˈtanjɔ], Occitània [uksiˈtanjə]). Fine de en la komunumo vivis.
Saleux
Saleux estas franca situanta en departemento Somme, regiono Hauts-de-France.
Ĝiaj enloĝantoj nomiĝas Saleusiens.
Valleruela de Pedraza
Valleruela de Pedraza [baljeRŬEla depeDRAza] estas municipo en la oriento de la provinco Segovio, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al la distrikto Partido Judicial de Sepúlveda. La loknomo Valleruela de Pedraza estas komprenebla etimologie kiel Valeto de Pedraza alude al iama ĉefa urbo. Ĝi enhavas ankaŭ la loĝlokojn Berzal kaj Tejadilla.
Geografio
Ĝia ebeneca municipa teritorio okupas totalan areon de 9,70 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 73 loĝantojn. Ĝi perdis loĝantojn dum la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj, kiel ja okazis en multaj loĝlokoj de la regiono.
Ĝi distas 40 km de Segovio, provinca ĉefurbo; ĝi limas kun municipoj Rebollo, La Matilla, Arahuetes, Pedraza kaj Orejana.
Historio
La areo apartenis unue al la Regno Kastilio kaj al la Comunidad de villa y tierra de Pedraza. En Mezepoko okazis reloĝado.
Johannes Baptist Katschthaler
Johannes Baptist Katschthaler (naskiĝinta la en Hippach/Distrikto Schwaz, mortinta la  en Salcburgo) estis aŭstra teologo kaj de 1900 ĝismorte arkiepiskopo de Salcburgo.
Vivo
En la landa parlamento de Tirolo li reprezentantis por lia ĉefepiskopa moŝto de Salcburgo. En 1880 li iĝis kapitulano katedralo kaj en 1882 estro de la Porpastra seminario de Salcburgo. En 1891 li estis konsekrita titulara episkopo de Cybistra. Katedrala preposto li fariĝis en 1892 kaj ok jarojn pli malfrue li ek-arkiepiskopis.
En junio 1903 papo Leono la 13-a kreis lin kardinala pastro pri la Preĝejo Sankta Tomaso je Parione (Romo). Katschthaler partoprenis jam la konklavon de 1903 kie estis elektita nova episkopo de Romo Pio la 10-a.
Graveco
Katschthaler ege, sed vane, engaĝiĝis pri restarigo de (katolika) altlernejo en Salcburgo kaj apogis ekleziajn reformojn. Krome li estis ŝatanto kaj apoganto de ekleziaj muzikistoj kaj artistoj. Lia paŝtista cirkulero pri la digneco sacerdota furoris.
Péret
Péret (jen france, Peret) estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Hérault, en la regiono Okcitanio (Occitanie [ɔksitaˈni], Occitània [utsiˈtanjɔ], Occitània [uksiˈtanjə]). Fine de en la komunumo vivis.
Dolly Buster
Dolly Buster (* 23-an de oktobro 1969 en Prago) propranome Nora Baumberger estas ĉeĥa eksa pornoaktorino konata pro siaj karakterizaj mamoj, nun reĝisorino, produktorino, aktorino kaj verkistino. Ŝi vivas kun sia edzo Josef (Dino) Baumberger en germana urbeto Wesel, kie ili ankaŭ praktikas komunan firmaon.
Supra Algovio
La norda parto de la Supra Algovio inklude la regiono apud Kempten parolas "ŝvabalgovian" dialekton - orient-ŝvaban dialekton kun influoj de la algovia dialekto plisude. La suda parto de la Supra Algovio (sude de Immenstadt) parolas la veran algovian dialekton.
Pégairolles-de-Buèges
Pégairolles-de-Buèges (jen france, Pegairòlas de Buòja) estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Hérault, en la regiono Okcitanio (Occitanie [ɔksitaˈni], Occitània [utsiˈtanjɔ], Occitània [uksiˈtanjə]). Fine de en la komunumo vivis.
Supra Algovio
La ŝvaba dialekto kaj la algovia dialekto estas dialektoj de la alemana lingvo, kiu estas dialekto de la germana lingvo.
Saleux (stacidomo)
Saleux estas franca varstacidomo sur linio - Darnétal-Bifurcation, situanta en  Saleux, en departemento Somme, regiono Hauts-de-France.
Temas pri stacidomo de Société nationale des chemins de fer français (SNCF).
Ĝi situas ĉe kilometra punkto (PK) de linio St-Roch - Darnétal-Bifurcation (321000).
147397 Bobhazel
147397 Bobhazel estas asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la de la usona astronomo James Whitney Young elde la Observatorio de Table Mountain proksime de Wrightwood (Kalifornio, Usono).
Ĝi estas proksima de la 1:5 kun la Tero kaj 3:8 kun Marso.
Nomo
Ĝi estis nomita en memoro de Robert Sealy (1927 – 2002), fondinto de la Amatoraj Astronomoj de Seaside (Oregono) en 1958. Lia edzino, Hazel Sealy (1930 – 2020) estis aktiva en la konkurso de Fraŭlino Oregono (Miss Oregon, okazinta en Seaside) en la 1960-aj kaj 1970-aj jaroj.
Eszter Sára Váradi
Eszter Sára Váradi [ester ŝAra], laŭ hungarlingve kutima nomordo Váradi Eszter Sára estas hungara aktoro, operetkantisto, muzikalkantisto.
Eszter Sára Váradi naskiĝis en nekonata tempo kaj loko.
Biografio
Eszter Sára Váradi studis en aktorstudio de Operetoteatro (Budapeŝto) kaj ŝi akiris diplometon en 1998. Ŝi tuj aliĝis al Teatro Vörösmarty (Székesfehérvár) kie ŝi ricevas prozajn kaj kantajn rolojn. Kelkfoje ŝi estis gastaktoro en aliaj teatrejoj, ekzemple en la Operetoteatro. Ŝi ofte estas reĝisoro-asistanto en voĉaktora studio. Ŝi ricevis 3 premiojn inter 2002-2011. Ŝi edziniĝis.
Vysočany (distrikto Znojmo)
Vysočany (Wissokein) estas municipo en Ĉeĥio, en Sudmoravia regiono, en distrikto Znojmo 28 km nordokcidente de Znojmo. Vivas ĉi tie.
La najbaraj municipoj de la setlejo estas Dešov, Korolupy, Bítov, Oslnovice, Zblovice kaj Kostníky.
Historio
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1424.
Krokodilomorfoj
Krokodilomorfoj, Crocodylomorpha, estas grupo de "pseŭdosuĉiaj" arkosaŭroj, Archosauria, kio inkludas la krokodilulojn kaj iliajn formortintajn parencojn. Ili estis la nuraj membroj de Pseudosuchia kiuj survivis la formorton de la Triaso.
Dum Mezozoiko kaj komenco de Kenozoiko, krokodilomorfoj estis multe pli diversaj ol nuntempe. Triasaj formoj estis malgrandaj, malpezaj, aktivaj surteraj animaloj. La plej fruaj kaj plej primitivaj krokodilomorfoj estas reprezentataj de "sfenosuĉioj", nome parafiletika aro enhavanta malgrandkorpajn formojn kun longaj membroj kiuj rekte piediris, kio reprezentas la morfologion de prauloj de Crocodylomorpha. Tiuj formoj restis ĝis la fino de Ĵurasio. Dum Ĵurasio, krokodilomorfoj morfologie diversiĝis en nombraj niĉoj, kaj la subgrupoj Neosuchia (kiu inkludas nuntempajn krokodilulojn) kaj la formortinta Thalattosuchia adaptiĝis al akva medio.
Valleruela de Sepúlveda
Valleruela de Sepúlveda [baljeRŬEla desePULbeda] estas municipo en la oriento de la provinco Segovio, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al la distrikto Partido Judicial de Sepúlveda. La loknomo Valleruela de Sepúlveda estas komprenebla etimologie kiel Valeto de Sepúlveda, alude al iama ĉefa urbo. Ĝi enhavas ankaŭ la submunicipon La Fuente kaj la jam senhomejojn Despoblado, Miranda kaj Vallejuelo.
Geografio
Ĝia ebeneca municipa teritorio okupas totalan areon de 15,99 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 53 loĝantojn. Ĝi perdis loĝantojn dum la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj, kiel ja okazis en multaj loĝlokoj de la regiono, fakte 33 el jaro 1991.
Ĝi distas 43 km de Segovio, provinca ĉefurbo; ĝi limas kun municipoj San Pedro de Gaillos, Condado de Castilnovo, La Matilla, Castroserna de Abajo kaj Orejana.
Historio
La areo apartenis unue al la Regno Kastilio. En Mezepoko okazis reloĝado.
Ciklodekilamino
Ciklodekilamino aŭ C10H21N estas kemia kombinaĵo rezultanta el interagado de la  ciklodekanolo kun amoniako en ĉeesto de katalizilo. Ciklodekilamino estas senkolora aŭ flaveca solidaĵo uzata en kemiaj sintezoj. Ciklodekilamino ne estas solvebla en akvo, sed estas solvebla en etanolo, propilena glikolo, kloroformo kaj eteroj.
Valleruela de Sepúlveda
Aktualo
Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj kaj vitejoj) kaj brutobredado (ŝafoj) kaj rilata komercado. Lastatempe funkciado de servoj plej ekgravis, kune kun piedirado tra naturaj lokoj. De la historia pasinteco restis diversaj vizitindaj vidindaĵoj kiel la preĝejo.
Daniel Webster
Daniel WEBSTER [danjel ŭebsta], naskita la 18-an de januaro 1782, mortinta la 24-an de oktobro, 1852, estis eminenta usona ŝtatisto dum la unua duono de la 19-a jarcento. Webster unue atingis regionan konatecon advokate defendante la ekspedajn firmaojn de Nov-Anglio. Lia elokventa argumentado por la propraj plinaciismiĝantaj starpunktoj rezultigis, ke li fariĝis unu el la plej famaj oratoroj kaj gvidantoj de la partio Whig, kiun li kunfondis.
Ventosilla y Tejadilla
Ventosilla y Tejadilla [bentoSIlja iteĥaDIlja] estas municipo en la sudoriento de la provinco Segovio, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al la distrikto Partido Judicial de Sepúlveda. La loknomo Ventosilla y Tejadilla estas komprenebla etimologie kiel Ventejeto kaj Tegmentigiteta. Ĝi enhavas la loĝlokojn Ventosilla, Tejadilla kaj Casas Altas.
Daniel Webster
Post elstara kariero advokata, li servis egale eminente en la usona Senato (en 1957 tiu institucio nomis lin unu el siaj kvin plej elstaraj membroj) kaj dufoje kiel la usona "Usona Sekretario de Ŝtato"; en tiu posteno li interalie finnegocis la traktaton (Traktato Webster-Ashburton) kiu establis la definitivan landlimon inter la orientaj partoj de Usono kaj Kanado. Tri fojojn li sensukcese kandidatis por la usona prezidenteco. En la Senato, li estis unu el la "Granda Triopo": li, Henry Clay, kaj John C. Calhoun. Oni ĝenerale opiniis lian "Repliko al Hayne" (1830) kiel la plej elokventan paroladon iam ajn eldiritan en la Kongreso usona.
Ventosilla y Tejadilla
Geografio
Ĝia ebeneca municipa teritorio okupas totalan areon de 5,98 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 17 loĝantojn. Ĝi perdis loĝantojn dum la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj, kiel ja okazis en multaj loĝlokoj de la regiono, fakte 200 el jaro 1900.
Ĝi distas 52 km de Segovio, provinca ĉefurbo; ĝi limas kun municipoj Santa Marta del Cerro, Casla kaj Prádena.
Daniel Webster
Pro lia deziro ke la Usona federacio konserviĝu kaj ke oni evitu enlandan konflikton, li (simile al Henry Clay) daŭre elserĉis kompromisojn celantajn forpuŝi la minacon de milito inter la nordaj kaj sudaj ŝtatoj de Usono. Tiuj streboj tamen malsukcesis, kaj naŭ jarojn post lia morto ekflagris la Usona Enlanda Milito.
Stephen Vincent Benét verkis legindan novelon kaj teatraĵon pri Webster, The Devil and Daniel Webster (La diablo kaj Daniel Webster),
Ventosilla y Tejadilla
Historio
Estas restaĵoj de Bronzepoko, de romianoj kaj de visigotoj. La areo apartenis unue al la Regno Kastilio. En Mezepoko okazis reloĝado. Frua mencio estas de 1247.
En 1559 Filipo la 2-a vendis Ventosilla kaj Tejadilla al Senjorlando de Castroserna, por Gaspar López de Durango. En 1698 la reĝo Karolo la 2-a kreis la Markizlandon de Castroserna por Martín de Basurto y Sepúlveda, kun Castroserna de Arriba, kiel sidejo de la dom-palaco ekde la 16-a jarcento, kaj Castroserna de Abajo.
La municipo apartenas al la Comunidad de Villa y Tierra de Sepúlveda, en la komunumaro Ochavo de Prádena.
Aktualo
Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj kaj vitejoj) kaj brutobredado (ŝafoj) kaj rilata komercado. Lastatempe funkciado de servoj plej ekgravis, kune kun piedirado tra naturaj lokoj.
Valle de Tabladillo
Valle de Tabladillo [BAlje detablaDIljo] estas municipo en la oriento de la provinco Segovio, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al la distrikto Partido Judicial de Sepúlveda. La loknomo Valle de Tabladillo estas komprenebla etimologie kiel Valo de T. Ĝi enhavas la loĝlokojn Valle de Tabladillo, Barrio de Arriba (supra kvartalo) kaj Pajares (pajlujoj), nun senhomejo el kiu estas restaĵoj de la Ermitejo de Sankta Johano.
La municipo formas parton de la komunumaro Ochavo de las Pedrizas y Valdenavares ene de la Comunidad de Villa y Tierra de Sepúlveda.
Geografio
Ĝia ebeneca municipa teritorio okupas totalan areon de 16,46 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 79 loĝantojn. Ĝi perdis loĝantojn dum la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj, kiel ja okazis en multaj loĝlokoj de la regiono, fakte 120 el jaro 1991.
Ĝi distas 70 km de Segovio, provinca ĉefurbo; ĝi limas kun municipoj Castrojimeno, Castroserracín, Carrascal del Río, Urueñas kaj Sepúlveda. La municipo estas norde de la Natura Parko "Hoces del Río Duratón".
Historio
La areo apartenis unue al la Regno Kastilio. En Mezepoko okazis reloĝado.
Valle de Tabladillo havas ministan pasintecon. Gravis la fruktoĝardenoj kaj la iamaj ĝis ok minejoj de gipso, tial ke la lokanoj vintre elfosis kaj prilaboris gipson, kaj somere kultivis. La gipso de Valle de Tabladillo estis uzita, por ekzemplo, en la konstruado de la palaco de la Real Sitio de San Ildefonso.
Aktualo
Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj kaj vitejoj), brutobredado (ŝafoj) kaj gipsoproduktado. Lastatempe funkciado de servoj plej ekgravis, kune kun piedirado tra naturaj lokoj. De la historia pasinteco restis diversaj vizitindaj vidindaĵoj kiel la preĝejo.
Pignan
Pignan (jen france, Pinhan) estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Hérault, en la regiono Okcitanio (Occitanie [ɔksitaˈni], Occitània [utsiˈtanjɔ], Occitània [uksiˈtanjə]). Fine de en la komunumo vivis.
Pérols
Pérols (jen france, Peròus) estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Hérault, en la regiono Okcitanio (Occitanie [ɔksitaˈni], Occitània [utsiˈtanjɔ], Occitània [uksiˈtanjə]), preskaŭ borde de la Mediteranea Maro. Fine de en la komunumo vivis.
Distrikto Ostallgäu
Najbaras la distriktoj Unterallgäu (Malsupra Algovio) kaj Augsburg norde, Landsberg, Weilheim-Schongau kaj Garmisch-Partenkirchen oriente kaj Oberallgäu (Supra Algovio) okcidente; krome sude limas la federacia lando Tirolo de Aŭstrio. La eksterdistrikta urbo Kaufbeuren komplete ĉirkaŭiĝas de la distrikto.
Administra divido
La distrikto konsistas el 45 komunumoj, el kiuj 3 estas urboj. En la sekva listo inter krampoj aldoniĝas la respektiva nombro de loĝantoj laŭ la stato fine de.
Urboj:
Merkataj komunumoj:
Kromaj neurbaj komunumoj:
Komunumaroj: (neurbaj komunumoj Aitrang, Bidingen, Biessenhofen kaj Ruderatshofen) (urbo Buchloe, merkata komunumo Waal kaj neurbaj komunumoj Jengen kaj Lamerdingen) (neurbaj komunumoj Baisweil, Eggenthal kaj Friesenried) (merkata komunumo Obergünzburg kaj neurbaj komunumoj Günzach kaj Untrasried) (merkata komunumo Irsee kaj neurbaj komunumoj Pforzen kaj Rieden) (neurbaj komunumoj Rieden am Forggensee kaj Roßhaupten) (neurbaj komunumoj Eisenberg, Hopferau, Lengenwang, Rückholz, Seeg kaj Wald) (neurbaj komunumoj Rettenbach am Auerberg kaj Stötten am Auerberg) (merkata komunumo Unterthingau kaj neurbaj komunumoj Görisried kaj Kraftisried) (merkata komunumo Kaltental kaj neurbaj komunumoj Oberostendorf, Osterzell, Stöttwang kaj Westendorf)
Kyla Cole
Kyla Cole, propranome Martina Jacová (* 10-an de novembro 1978, Ostrovany, Slovakio) estas slovaka modelino kaj mondfama erotika aktorino, nuntempe konsiderata kiel unu el la plej multekostaj erotikaj modelinoj de la mondo.
Post la falo de komunismo ŝi elmigris en Usonon. En marto de 2005 ŝi venis en la modelan scenejon, kiam ŝi estis proklamita kiel "Dorlotino de la monato" ("Pet of the month") de la magazino Penthouse. Ekde tiu momento ŝia kariero abrupte kreskis; ŝi partoprenis en centoj da pozadoj (fotoj, filmoj - kutime nuda) kaj ŝi aperis sur frontpaĝoj de popularaj erotikaj magazinoj de la mondo.
Nuntempe ŝi dediĉas sin al karitato zorgante pri orfejo en Šarišské Michaľany en Slovakio.
Pézènes-les-Mines
Pézènes-les-Mines (jen france, langvedoke resp. Pesena de las Minas) estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Hérault, en la regiono Okcitanio (Occitanie [ɔksitaˈni], Occitània [utsiˈtanjɔ], Occitània [uksiˈtanjə]). Fine de en la komunumo vivis.
147421 Gárdonyi
147421 Gárdonyi estas asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la de la hungara astronomo Sárneczky Krisztián elde la Stacio de Piszkéstető de la Konkoly Observatorio, proksime de Mátraszentimre en Hungario.
Ĝi estas en orbita resonanco 1;5 kun la Tero.
Nomo
Ĝi estis nomita en memoro de la hungara ĵurnalisto kaj verkisto Géza Gárdonyi (1863 – 1922). Kvankam li verkis gamon da verkoj, li havis plej grandan sukceson kiel historia romanisto, precipe kun Steloj de Eger kaj La homo nevidebla.
Dezerta igvano
La dezerta igvano (Dipsosaurus dorsalis) estas unu de la plej oftaj lacertoj de la dezertoj de Baja California, Baja California Sur, Sonora kaj Mojave, en sudorienta Usono kaj nordokcidenta Meksiko. Ili loĝas ankaŭ en kelkaj insuloj de la Golfo de Kalifornio. ​
La dezerta igvano estas mezgranda lacerto, ĝis 61 cm longa inklude la voston. ​ Ĝi estas helgriza aŭ kremkolora kun reteca helbruna modelo surdorse kaj sur flankoj. De la dorsocentro malsupren ĝi havas strion de skvamoj iom pli grandaj malsupre. La reteca modelo kreas brunajn makulojn ĉe la malantaŭa parto de la malantaŭaj kruroj, kiuj iĝas strioj laŭlonge de la vosto. La vosto estas normale proksimume 1,5 fojojn pli longa ol la korpo el la muzelo ĝis la kloako. La ventro estas helkolora. Dum la pariĝsezono, la flankoj iĝas rozkloraj ambaŭsekse.
Steinfeld
Steinfeld [prononco "ŜTAJNfelt", germane] havas diversajn signifojn:
Bockhorn
Ekzistas du komunumoj kun la nomo Bockhorn en Germanio:
Alconada de Maderuelo
Alconada de Maderuelo [alkoNAda demadeRŬElo] estas municipo en la plej oriento de la provinco Segovio, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al la distrikto Partido Judicial de Riaza. La loknomo Alconada de Maderuelo estas komprenebla etimologie kiel A. de Maderuelo (lignaĵeto), sed alude al Maderuelo, iama pli ĉefa urbo. Ĝi enhavas ankaŭ la submunicipon Alconadilla.
Geografio
Ĝia ebeneca municipa teritorio okupas totalan areon de 12,07 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 22 loĝantojn. Ĝi perdis loĝantojn dum la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj, kiel ja okazis en multaj loĝlokoj de la regiono, fakte preskaŭ 300 el jaro 1900.
Ĝi distas 90 km de Segovio, provinca ĉefurbo; ĝi limas kun municipoj Maderuelo, Aldealengua de Santa María, Campo de San Pedro, Riaguas de San Bartolomé kaj Languilla.
Caroll Spinney
Caroll Edwin SPINNEY (naskita la, mortinta la ) estis usona pupteatristo, kartunisto, aktoro, komikisto kaj voĉaktoro.
Alconada de Maderuelo
Historio
Ĝi estis iam en la Comunidad de Villa y Tierra de Maderuelo kaj en la provinco Burgoso.
Caroll Spinney
Li interalie voĉaktoris la figurojn Big Bird kaj Oscar the Grouch en la porinfana televida serio Sesame Street.
Biografio
Spinney naskiĝis la 26-an de decembro 1933 en Waltham, en Masaĉuseco kiel filo de Chester kaj Margaret Spinney. Li havis du pli aĝajn fratojn.
Alconada de Maderuelo
Aktualo
Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj kaj vitejoj) kaj brutobredado (ŝafoj) kaj rilata komercado. Lastatempe funkciado de servoj plej ekgravis, kune kun piedirado tra naturaj lokoj. De la historia pasinteco restis diversaj vizitindaj vidindaĵoj kiel la preĝejo.
La Plaine-Voyageurs (stacidomo)
La Plaine-Voyageurs, estas fermita franca stacidomo situanta en komunumo en departemento Seine-Saint-Denis en regiono Francilio.
Ĝi situas ĉe kilometra punkto (PK) de linio La Plaine - Hirson - Anor (frontière) (229000).
Plaissan
Plaissan (jen france) estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Hérault, en la regiono Okcitanio (Occitanie [ɔksitaˈni], Occitània [utsiˈtanjɔ], Occitània [uksiˈtanjə]). Fine de en la komunumo vivis.
Historio de la Peloponeza Milito (verko)
La "Historio de la Peloponeza Milito" estas la nomo de la verko de la greka historiisto Tucidido, priskribante la okazaĵojn de la milito furiozinta en la dua duono de la 5-a jarcento a.K. la Peloponeza Ligo gvidata de Sparto kaj la Atika-Delia Ligo gvidata de Ateno. Laŭ historia analizo de la verko, grandaj partoj estis dezajnitaj por montri la totalan karakteron de la Peloponeza milito kaj la senbridan invadon al la socia kaj familia vivo de la periodo. Tucidido de Ateno, kiu servis en tiu milito mem kiel strategiisto, estas rigardita fare de modernaj kaj antikvaj historiistoj egale, kiel unu el la fondintoj de okcidenta historiografio, kaj kiel ekzempla historiisto. La verko estas konsiderata ĉefverko verkita de kritika scienca aliro kaj celo.
La nomo de la verko, "Historio de la Peloponeza Milito", estas nomo akirita en modernaj tradukoj, sed en la plej multaj manuskriptoj, la verko de Tucidido estis nomita "Singrafio" (Συγγραφή), kio signifas "desegnadon de aĵoj". Tucidido mem, kvankam ne eksplicite citante ĝian nomon, atestas, ke la temo de la verko estas "la historioj de la milito inter la Peloponezanojn kaj la Atenanoj kiaj ili estas".
La historio de la Peloponeza Milito estas tradicie dividita en ok librojn, kiuj fontas en pli malfrua dividado post la tempo de Tucidido. La origina divido estas nekonata, kvankam la verko mem estis skribita kronologie laŭ jaro, kaj en ĉiu jara priskribo estas divido aŭ distingo inter la somera kaj vintra sezonoj.
Pinet
Pinet (jen france kaj okcitane) estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Hérault, en la regiono Okcitanio (Occitanie [ɔksitaˈni], Occitània [utsiˈtanjɔ], Occitània [uksiˈtanjə]). Fine de en la komunumo vivis.
Avemetatarsalia
Avemetatarsalia (kun la signifo "birdaj metatarsuloj") estas klado de diapsidaj reptilioj kiuj enhavas ĉiujn arkosaŭrojn pli proksime rilataj al birdoj ol al krokodiluloj. La du plej sukcesaj grupoj de avemetatarsaluloj estis dinosaŭroj kaj pterosaŭroj. Dinosaŭroj estis la plej grandaj surteraj animaloj dum multo de Mezozoiko, kaj unu grupo de malgrandaj plumohavaj dinosaŭroj (Aves, t.e. birdoj) survivis ĝis nuntempe. Pterosaŭroj estis la unuaj flugantaj vertebruloj kaj restis tra la Mezozoiko antaŭ formorti en la Kretacea-terciara evento. Kaj dinosaŭroj kaj pterosaŭroj aperis en Triaso, tuj post avemetatarsaluloj kiel tuto. La nomo Avemetatarsalia estis por la unua fojo establita de la brita paleontologo Michael Benton en 1999. Alternativa nomo estas Pan-Aves, aŭ "ĉiuj birdoj", reference al ties difino kiel enhavanta ĉiujn animalojn, ĉu vivantajn ĉu formortintaj, kiuj estas pli proksime rilataj al la birdoj ol al krokodiluloj.
Oliwa
Oliwa aŭ Gdansk Oliwa estas malnova kvartalo de Gdańsk, ĝi limas i.a. al la alia kvartalo Przymorze kaj la urbo Sopot en la nordo.
La nomo Olyua unuafoje menciiĝis en dokumento el 1188. Ĝi estis klostrourbeto de cistercianoj.
En 1660 oni faris pactraktaton inter la germana reĝo de Sankta Romia Imperio - Leopoldo I, pola reĝo - Johano la 2-a Kazimiro el dinastio Vasa kaj la reprezentanto de reĝlando Svedio.
Proceso Scopes
La Proceso Scopes (oficiale konata kiel The State of Tennessee v. John Thomas Scopes [esperante: la ŝtato Tenesio kontraŭ John Thomas Scopes], sed ofte populare nomata The Monkey Trial [esperante: la Simia Proceso]) estis kriminala proceso en 1925 de John Scopes pro instruado de la teorio de evoluismo kontraŭe al la Biblia teorio de kreismo laŭ Genezo.
Eventoj, kiuj kondukis al la proceso
George Rappleyea, Tenesia negocisto loĝanta en urbeto Dayton, konvinkis aliajn negocistojn, ke la diskonigo de la proceso helpus la lokan ekonomion. Sekve ili kuniĝis kun John Scopes, usona futbala trejnisto ĉe la mezlernejo en Dayton.
La negocistoj aranĝis, ke Scopes instruu biologian klason kaj diskutu la teorion de evoluismo, por ke li estu arestita kaj akuzita en proceso.
La proceso
Kiel ACLU promesis, ĝi defendis lin dum la proceso. ACLU sendis faman ateistan advokaton, Clarence Darrow, por defendi Scopes-on. La akuzon reprezentis malliberala Kristana politikisto, William Jennings Bryan. (Bryan iam estis prezidenta kandidato). Pro tiuj du famaj advokatoj la proceso ricevis multan amaskomunikilan atenton.
Dum la proceso Darrow faris la nekutiman agon, pridemandi Bryan kvazaŭ li estis atestanto. Darrow atakis la biblian priparolon pri Jona, la batalon pri Jeriĥo kaj la datojn de la kreismo determinitajn de la anglikana episkopo James Ussher.
La proceso rezultigis verdikton de kulpeco. Post apelacio la ŝtata tribunalo konfirmis la laŭleĝecon de la Leĝo Butler, sed favore decidis por Scopes, ĉar la monpunan verdikton decidis la juĝisto, ne la ĵurianoj, kiel la leĝo postulis.
La prokuroraro decidis ne okazigi novan proceson.
Reago al la proceso
La proceso estis la temo de multa gazetara atento kaj prezentis Scopes'n kiel viktimon de religia kaj kontraŭscienca persekutado.
Pro la malpozitivaj reagoj de la gazetaro la Tenesia Parlamento nuligis la leĝon en 1926.
Postaj procesoj en Usono evidentigis, ke la instruado de kreismo estas malpermesita de la Usona Konstitucia apartigo de la eklezio kaj la ŝtato.
Alois Winkler
Alois WINKLER (naskiĝinta la en  Waidring/Distrikto Kufstein, mortinta la  en Salcburgo ) estis aŭstra politikisto kaj romkatolika pastro. Multajn jarojn li estis deputito en la landa parlamento kaj ministroprezidanto de Salcburgio.
Vivo
Originante el granda kamparana familio li rajtis frekventi la Borromäum-gimnazion. Li ricevis en januaro 1860 la tonsuron, iĝis en julio 1863 subdiakono kaj post kvar jaroj da studoj en la porpastra seminario de Salcburgo okazis en la 26.7.1863 en la katedralo de Salcburgo la ordinacio je sacerdoteco fare de lia arkiepiskopa moŝto Maximilian Joseph von Tarnóczy. Poste Winkler nomumiĝis helppastro en Erl/Distrikto Kufstein kaj ekde 1866 li laboris en Söll/Distrikto Kufstein kaj Brixlegg/Distrikto Kufstein. Tie li kunfondis societon engaĝiĝantan por pasionaj teatraĵoj. En 1870 li sekvis vokiĝon je helppastreco al Mittersill kiel li dum du jaroj suferis je tifo. En septembro 1876 li fariĝis prebenda pastro en Radstadt kaj en la februaro 1890 dekano de Altenmarkt im Pongau. Tiam li ricevis ankaŭ la titolon de spirita konsilisto. En novembro 1894 oni venigis lin en la kapitulon salcburgan; en majo 1908 fariĝis li kuratoro katedrala (summus custos). Investis lin kardinalo Johannes Baptist Katschthaler en septembro 1911 kiel lernejinspektisto (magister scholarum).
Les Plans (Hérault)
Les Plans (jen france, Los Plans) estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Hérault, en la regiono Okcitanio (Occitanie [ɔksitaˈni], Occitània [utsiˈtanjɔ], Occitània [uksiˈtanjə]). Fine de en la komunumo vivis.
Alois Winkler
Politika kariero
En 1878 Winkler estis elektita je la urba konsilio de Radstadt kaj samjare li iĝis por la konservativa katolika partio CSP parlamentano en Salcburgo. En 1884 oni vokis lin kiel rizervan kandidaton en la Landan ekspertaron. En septembro 1896 li deputitis ankaŭ je Reichstag-parlamento en Vieno.
Ekde 1887 li estis eldonisto de la katolika taggazeto Salzburger Chronik kaj inter januaro 1897 kaj decembro 1902 kaj denove inter julio 1909 kaj aprilo 1919 ministroprezidanto de Salcburgio; la intertempajn periodojn li estis vica ministroprezidanto. Lia fokuso estis sur la ordigo de financoj kaj la starigo de prizorgejoj, ekz. en 1898 por surdmutuloj (Taubstummenanstalt); por tuberkulozuloj (Volksverein zur Bekämpfung der Tuberkulose im Kronlande Salzburg) kreigis lin sanatorion je Grafenhof en Sankt Veit im Pongau. Eĉ post disfalo de la Danuba monarkio li restis sampostene kaj en la aĝo de 80 jaroj li sukcese regarantiis bonan funkcion de la revolucia landa parlamento. Sekve en la 29.11.1918 li, tiam jam respublike, estis elektita denove ministroprezidanto. Bonege li manaĝeris en Salcburgio la senĝenatan transiron de monarkio al respubliko. Lia tombo estas en la kapitulana kripo de la Salcburga katedralo.
Sande
Sande havas diversajn signifojn:
Bruna fazeolo
La bruna fazeolo estas arbustofazeolo kiu apartenas al la vulgara fazeolo (Phaseolus vulgaris). Oni povas konservi la fazeolon per sekigado, sed ankaŭ en ladskatolo aŭ vitra konservujo. Sekigitaj brunaj fazeoloj devas esti trasorbigataj dum 8 horoj, kaj poste kuirataj dum unu horo. En la mezlernejo oni ofte uzas la brunan fazeolon por pristudi la ĝermadon kaj kreskadon de plantoj.
Nutra valoro
De nutra valoro de 100 gramoj da sekigitaj brunaj fazeoloj estas:
Stanislav Rudolf
Stanislav Rudolf (naskiĝis la 16-an de februaro 1932 en Jičín, mortis 8-an de januaro 2022 en Brandýs nad Labem) estis ĉeĥa verkisto de romanoj, rakontoj kaj filmaj scenaroj por infanoj kaj adoleskanta junularo.
Bruna fazeolo
Sciindaĵoj
En la provincoj Drenthe kaj Groningen en Nederlando oni aldonas sukersiropon al la manĝaĵo kun brunaj fazeoloj.
Stanislav Rudolf
Lia patro estis radfaristo, patrino agrikulturistino. Li abiturientiĝis en gimnazio en Jičín (1951) sun la Gigantmontaro, en 1954 finis pedagogian fakultaton de Universitato de Karolo en Prago, en 1961 Pedagogian Altlernejon en Prago. Kelkajn jarojn li instruis en elementaj lernejoj en Chraštice kaj Lázně Bělohrad, poste laboris kiel faka asistanto en pedagogia fakultato de Brandýs nad Labem. Ekde 1965 li eklaboris kiel redaktoro de gazetoj por geknaboj, fariĝis profesia verkisto kaj kunlaboris kun eldonejoj, televido, radio kaj filmo.
Lia unua libro Metráček (Kvintalinjo) rakontas pri korpulenta 15-jara knabino, kiu suferas pro sento de malplivaloreco pro sia troa pezo. La verko estis sukcese filmigita kaj envicigis la aŭtoron inter la plej sukcesajn verkistojn por geknaboj.
Bruna fazeolo
Sciindaĵoj
Bartje ne volis preĝi por brunaj fazeoloj.
BB met R estas surinama manĝaĵo kiu konsistas el brunaj fazeoloj kun rizo.
Rizo kaj fazeoloj estas konata manĝaĵo el Porto-Riko
Piotr Łuszcz
Piotr Łuszcz (naskiĝis la 18-an de marco 1978 en Jelenia Góra, mortis la 26-an de decembro 2000 en Katowice), ankaŭ konata kiel Magik (pole Magiisto) estis pola repisto kaj muzikproduktisto.
En la jaroj 1994–1998 li estis membro de la muzikgrupo Kaliber 44, ekde 1998 ĝis sia morto estis membro de la muzikgrupo Paktofonika. Membro de la PROPS Entertainment asocio de artistoj el Eŭropo kaj Usono.
En 2011, li estis oka en la listo de la 30 plej bonaj polaj repistoj laŭ la revuo "Machina" En 2012 li ricevis lokon dekunuan en rangotabelo de retejo Porcys.
Natria 4-etilbenzoato
Natria 4-etilbenzoato aŭ natria 4-etilfenilkarboksilato estas organika kombinaĵo apartenanta al la familio de la natriaj, rezultanta el interagado de la 4-Etilbenzoata acido kaj natria hidroksido. Natria 4-etilbenzoato estas blanka solidaĵo, solvebla en akvo, alkoholoj kaj aliaj nepolaraj organikaj solvantoj. Natria 4-etilbenzoato prezentas natrimetanatan grupon kaj etilan grupon ambaŭ ligitajn respektive al la 1-a kaj 4-a karbonatomo de la benzena ringo. Ĝi konsistas je 9 karbonatomoj, 9 hidrogenatomoj, 2 oksigenatomoj, 1 natriatomo kaj uzatas en kemiaj sintezoj.
Simone Boccanegra
Simone BOCCANEGRA (Ĝenovo - Ĝenovo, 3a de marto 1363) estis membro de povega familio de Ĝenovo, kaj la unua kaj kvara dux aŭ doge de Ĝenovo.
Ĝi estis elektita la 23an de septembro 1339, anstataŭ la popoltribunusoj (Abbati). Li devis lukti kontraŭ la familioj Doria, Spinola, Grimaldi kaj Fieschi, ĉefoj de la partio de Gelfoj. Li suferis la sieĝon fare de tiuj en Ĝenovo, kaj devis forlasi la povon la 23an de decembro 1344. Li retiriĝis al Pizo, el kie li reorganiziz sian partion kaj revenis la 15an de novembro 1356 por restarigi sian povon en la Ĝenova Respubliko.
Li mortis estante ankoraŭ postenulo, probable venenigita, la 3an de marto 1363. Dum lia regado, la ĝenovanoj konkeris la insulon Ĥios, kaj venkis super la tartaroj kiuj estis sieĝantaj Teodozion.
Li estas memorata ankaŭ pro la opero Simone Boccanegra de Giuseppe Verdi.
Peloponeza Ligo
La Peloponeza Ligo estis alianco inter kelkaj ŝtataj urboj estritaj de Sparto, en Antikva Grekio. La kunmetaĵo de la ligo ŝanĝiĝis tra la jaroj, sed ĝia centro estis sur la Peloponeza duoninsulo, kie ĝi inkludis ĉiujn landojn krom Aĥeo kaj Argos. La pinto de la ligo estis inter sia establado en 555 a.K. kaj la unua duono de la 4-a jarcento a.K., kiam preskaŭ ĉiuj grekaj polisoj, inkluzive de Ateno kaj Tebo, estis membroj de la Ligo. Post la forpuŝo de la persa invado en 479 a.K., la spartanoj volis koncentriĝi pri grekaj internaj problemoj kaj la atenanoj establis sian propran ligon - nome la Atika-Dalita Ligo. En 431 a.K. eksplodis milito inter la du ligoj, nome la Peloponeza Milito. Post kiam Ateno forlasis la Aliancon, la Alianco daŭre inkludis grandajn grandurbojn kaj teritoriojn en Grekio (ĉio el Peloponezo kaj la plej granda parto de centra Grekio).
Pailhès (Hérault)
Pailhès (jen france, Palhièrs) estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Hérault, en la regiono Okcitanio (Occitanie [ɔksitaˈni], Occitània [utsiˈtanjɔ], Occitània [uksiˈtanjə]). Fine de en la komunumo vivis.
Unua Gramatika Traktaĵo
La Unua Gramatika Traktaĵo (aŭ Fyrsta málfræðiritgerðin) estas anonime-aŭtorita verkaĵo de la 12-a jarcento pri la fonologio de la Norena aŭ Maljuna Islanda lingvo. Ĝi estis donita tiun ĉi nomon ĉar ĝi estis la unua el kvar gramatikaj verkaĵoj inkluzivitaj en la islanda manuskripto Codex Wurmianus.
La Unua Gramatika Traktaĵo estis interesega al iuj lingvistikistoj dum la meza 20-a jarcento, ĉar ĝi sisteme uzas la teknikon de minimumaj paroj por establi la inventaron de distingitaj sonoj aŭ fonemoj en la islanda lingvo, per maniero tre simila al la metodoj de strukturisma lingvistiko. Ĝi estas ankaŭ notinda pro la malkaŝo de la ekzisto de tuta serio de nazaj vokalaj fonemoj, kies ĉeesto en la islanda lingvo tiutempa estus alie nekonata.
Signifopleneco
La Traktaĵo gravas por la studo de la Norena lingvo, kiel ĝi estas ĉefa teksto kiu montras la staton de la lingvo ĵus antaŭ la epoko de la Norenaj sögur. Ĝi ankaŭ provizas multampleksan studon de ambaŭ la gramatiko, kiel vidita per la parolintoj mem de la lingvo, kaj la prononco de la lingvo, ĝis la amplekso ke ĝi kreis islandan abocon derivitan de la latina, pli adaptita al surpapera aŭ surpergamena skribo ol la pli maljuna runa alfabeto kiu estis kreita por mallongaj ĉizoj sur ligno aŭ ŝtono. La alfabeto inkluzivis la literojn þ (derivita rekte de la runoj) kaj ð, kaj ankaŭ la diakrita indiko de vokalo-longeco kaj "buklita o" (tiutempe sendependa fonemo, sed nun samiĝinta kun Ö).
Referenco
Tiu ĉi artikolo estis rekte tradukita el la angla versio je la 8-a de februaro, 2007.
Gramatiko de Okcidentalo
Interlingue estas konstruita lingvo. Ĝi estis nomita Occidental (Okcidentalo) inter 1922 kaj 1947. Edgar de Wahl, unu el la unuaj esperantistoj, kreis ĝin. De Wahl devenis el la grandurbo Talino en Estonio, kiu estis tiam de la Rusa Imperio sed poste iĝis sia propra lando. Li parolis la germanan, la rusan, la estonan kaj la francan ekde kiam li estis infano kaj havis naturan kapablon en lingvoj. Li ofte estas nomita de Wahl.
La fanfarona militisto
La fanfarona militisto aŭ singlora soldato (latina: Miles gloriosus) estas romia teatraĵo de Plaŭto. Tiu verko kreis por la tuta historio popularan stereotipon de "fanfarono", supozeble militisto, kvankam ne ĉiam.
Péter Engert
Péter Engert, laŭ hungarlingve kutima nomordo Engert Péter, en Usono Peter Engert estas hungara scenaristo, reĝisoro, aktoro.
Gramatiko de Okcidentalo
De Wahl ne estis kontenta pri Esperanto. Li decidis krei lingvon nomatan "Occidental". Li publikigis ĝin en 1922. En 1949 la nomo de la lingvo estis ŝanĝita al Interlingue.
La fanfarona militisto
Intrigo
La komenco de la teatraĵo malfermiĝas en dialogo inter la soldato (Pyrgopolynices) kaj lia flata kaj plaĉema sklavo, Palaestrio. La soldato estas "modesta" kiam li montras siajn batalkapablojn al la admiranta publiko kiu ĉirkaŭas lin, dum lia lojala servisto daŭre komplimentas lin. La sklavo rakontas al la spektantaro kiel li kunligiĝis kun sian nunan majstron - li estis kaptita per piratŝipo kiam li provis informi sian antaŭan majstron (Plausicles) ke la prostituitino kiun li amis estis forkaptita. Kiam la sklavo estas transdonita al sia mastro, li renkontas la saman prostituitinon kaj sendas al Plausicles mesaĝon ke li trovis sian amaton.
Péter Engert
Péter Engert naskiĝis la en Kecskemét.
Gramatiko de Okcidentalo
Alfabeto
Okcidentalo estas skribita per 26 latinaj literoj: a, b, c, d, e, f, g, h, i, j, k, I, m, n, o, p, q, r, s, t, u, v, w, x, y, z.
Péter Engert
Biografio
Péter Engert maturiĝis en gimnazio en sia naskiĝurbo, poste li akiris diplomon en Universitato Janus Pannonius. Post la diplomo li estis baletisto en Teatro de Kecskemét. En 1998 li translokiĝis kun sia familio al Usono (en:Hallandale Beach, Florida). Komence li estis helplaboristo, pli poste kelnero, sed vespere li studis en en:Miami International University of Art & Design, eĉ li verkis filmajn scenarojn. Iom poste li aliĝis al usona filma vivo. Lia filmo ricevis premion en 2011. Lia edzino naskis 2 gefilojn.
Gramatiko de Okcidentalo
Substantivo
§ 21. Interlingvo lasas al vortoj siajn naturajn finaĵojn, kaj ne preskribas certajn finvokalojn por iuj klasoj de vortoj. Cangurú, villa, radio, matre, midí.
La fanfarona militisto
Intrigo
Por unuigi la amantan paron, la sklavo devas trovi alian lertaĵon -t.e. trovi virinon por la maljunulo, kiu supozeble enamiĝos al la fanfaronula soldato. La soldato krediĝas kaj estas maltrankvila, ĉar li ne scias kiel senprobleme alporti siajn du konkubinojn en sian domon. Palaestro provas persvadi lin por elpeli la prostituitinon de sia hejmo sub la preteksto ke ŝia patrino kaj fratino venis al la urbo. Tiel la prostituitino suriris ŝipon kun sia amanto reen al Ateno.
Gramatiko de Okcidentalo
Substantivo
§ 22. La neŭtrala fina vokalo -e troviĝas en multaj substantivoj por fiksi establi la ĝustan elparolon de la fina konsonanto, por eŭfonio, aŭ por distingi la substantivon de simila adjektiva aŭ vorta formo. Pace, image, rose, libre, cable, altruisme, curve, centre, central, centrale, directiv, directive, marine, circulare, cantate, infinite, tangente.
La fanfarona militisto
La traktado de sklavoj
La sinteno al sklavoj kiu eliras el la laboro:
Gramatiko de Okcidentalo
Substantivo
§ 23. Gramatika genro ne ekzistas. Ĉiuj substantivoj estas viraj, inaj aŭ neŭtralaj laŭ sia signifo.
La fanfarona militisto
Sintenoj al virinoj
Ĉie en la intrigo la mizogineco kaj sinteno al virinoj estas rivelitaj.
Gramatiko de Okcidentalo
Adjektivo
§29. La karakteriza vokalo fina -i troviĝas en multaj adjektivoj, ĉefe por fiksi la ĝustan prononcon de la fina konsonanto, kaj por distingo post tipaj substantivaj kaj infinitivaj finaĵoj. felici, sagi, porosi, organisatori, amari.
§ 30. Multaj adjektivoj povas facile fariĝi substantivoj per aldono de la finaĵoj -e, -o, -a. yun, yune, yunes, yunos, yunas.
§31. Por formi substantivon esprimantan la ĝeneralan ideon de kvalito oni aldonas la finaĵon -um. li novum, li bellum.
§ 32. Adjektivoj estas senŝanĝaj laŭ genro kaj nombro. li grand filio, li grand filia, li grand filios, li grand filias.
§ 33. Kiam la adjektivo estas uzata sen substantivo kaj oni bezonas pro certaj kialoj indiki la pluralon, oni aldonas -s, post konsonantoj aldonante eŭfonan -i-, kie tio eblas sen ŝanĝi la prononcon. Vi pomes, prende li maturis. (Jen pomoj, prenu la maturajn)
§ 34. Por la komparativo indikas egalecon kun tam - quam pli grandan kvanton kun plu - quam malpli grandan kvanton kun minu (min) - quam Li estas tiel granda kiel sia frato; li estas pli granda ol sia frato; li estas malpli granda ol sia frato. Li estas pli granda ol mi. La plej granda libro.
§ 35. Por la superlativo oni indikas la plej grandan kvanton kun maxim (max) la plej malgrandan kvanton kun minimum. La plej granda el la libroj. La malplej granda libro.
§ 36. Por la absoluta superlativo oni uzas: tre, aŭ la sufikson: -issim. tre grand, grandissim. Por kompari tri aŭ pli da gradoj oni uzas: grand, plu grand, mem plu grand, plu grand ancor, mem plu grand ancor. (granda, pli granda, eĉ pli granda, ankoraŭ pli granda, eĉ pli granda ankoraŭ)
§ 37. En ĉiuj komparoj oni uzas: quam. egalmen quam, altrimen quam.
Pronomoj
§ 38. Adjektivaj pronomoj estas tiuj, kiuj staras antaŭ aŭ post substantivo por ĝin karakterizi; ili restas senŝanĝaj kiel veraj adjektivoj. Substantivaj pronomoj ekzistas anstataŭ substantivo; ili povas preni la pluralon, kiel substantivojn, se necese. Personaj pronomoj.
§ 39. Estas du formoj, unu por la subjekto (nominativo), la alia por la objekto (akuzativo aŭ dativo, oblikva kazo).
§40. La pronomo esprimanta ĝentilecon estas: vu (vd. § 13). Oni uzas ĝin anstataŭ tu, kiu esprimas certan intimecon aŭ parencecon*.
§41. La nedifinita pronomo estas: on, la refleksivo: se, la reciproka: unaltru. On vide se. Ili vide se. Ili vide nos. Vu vide nos. Vu vide vos. Ili vide unaltru. Noi vide unaltru. (Oni vidas sin. Ili vidas sin. Ili vidas ilin. Vi vidas ilin. Vi vidas vin. Ili vidas unu la alian. Ni vidas unu la alian.)
§ 42. Post prepozicioj oni uzas la akuzativon, aŭ la nominativon krom yo kaj tu. Veni con me! Yo veni con te. Noi ea con le (o il). Vu ea con ella (o la). Noi parla pri it. On parla pri nos. Yo veni pos vos. Yo labora por les (o ili). (Venu kun mi! Mi venas kun vi. Ni iras kun li. Vi iras kun ŝi. Ni parolas pri tio. Unu parolas pri ni. Mi venas post vi. Mi laboras por ili.)
Posedaj pronomoj
§ 43. La adjektivaj kaj substantivaj formoj estas samaj; sed por la substantiva formo oni povas uzi la artikolon, laŭ nuanco aŭ la reguloj de la gepatra lingvo, kaj ili prenas la pluralon, se necese.
mi - mia tui - via su - lia, her nor - nia vor - via lor - ilia
To es mi. To es li mi. To es mi libres. To es li mis. To es tui. To es li tui. To es lor. To es li lor. To es li lores. Vi nor parapluvies; Li mi es plu grand quam vor, o: quam li vor. Vidente nor canes yo constata que li tuis súpera li mis in vìvacitá, o: que tuis súpera mís in vivacitá, etc. To es lores; to es li lores. Ples far lu tui. Ples da me tui libre. Il deve far li su.