cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Lanteira
Lanteira estas vilaĝo kaj municipo de la Aŭtonoma Komunumo Andaluzio, en la provinco de Granada, sude de Hispanio.
Ĝi estas en la suda parto de la komarko de Guadix. Limas kun la municipoj Valle del Zalabí, La Calahorra, Alquife, Aldeire, Válor, Alpujarra de la Sierra, Bérchules kaj Jérez del Marquesado.
Menciindas ke granda parto de ĝis municipa teritorio estas en la Nacia Parko Sierra Nevada.
Maulbronn
‎
Maulbronn estas urbeto en Baden-Virtembergo (Baden-Württemberg), Germanio (koordinatoj: 49° 0′ N, 8° 49′ O). Ĝi evoluis ĉirkaŭ Cisterciana monaĥejo fondita en ĉi-loko en 1147.
En 1886 Maulbronn oficiale fariĝis urbo kaj restis administra centro ĝis 1938. Post la Dua Mondmilito multaj senhejmigitaj personoj (angle: displaced persons) venis al Maulbronn kaj konsiderinde pligrandigis la nombron de la loĝantoj.
Aparte grava estis la monaĥejo. Ĝi havis grandan influon ĝis, en 1504, ĝi estis sieĝata kaj okupata de la duko de Virtembergo. Post la reformacio ĝi estis transformita al protestanta seminario (Evangelischen Seminare Maulbronn und Blaubeuren) funkcianta ĝis hodiaŭ.
Hermann Hesse, kiu mem estis lernanto en la seminario, priskribis ĝin en "Sub la rado" (Unterm Rad), novelo kun aŭtobiografiaj trajtoj. En 1993 la monaĥejo estis registrita kiel Monda Heredaĵo de UNESCO. Famaj personoj, kiuj estis lernantoj en la seminario (enkrampe la tempo de lernanteco tie):
(15188) 3044 T-2
(15188) 3044 T-2 estas asteroido de la ekstera asteroida zono, malkovrita la de la usona astronomo Tom Gehrels de la Observatorio de la Monto Palomar (Kalifornio, Usono) kaj de la nederlandaj geedzoj geastronomoj Ingrid van Houten-Groeneveld kaj Cornelis Johannes van Houten, de la Observatorio de Leiden (Nederlando) en la kadro de la "Dua Enketo pri Trojanoj" (Second Trojan Survey).
Distrikto Koszalin
Distrikto Koszalin - pole Powiat koszaliński - estas distrikto en la provinco (vojevodio) Okcidenta Pomerio de Pollando, situanta borde de la Balta Maro. Administra centro estas la samnoma urbo Koszalin, kiu ĝis la jaro 1945 havis la germanlingvan nomon Köslin - la urbo tamen mem ne apartenas al la distrikta teritorio, sed nur ĉirkaŭatas de ĝi. Fine de en la distrikto vivis.
Ödön Rajka
Ödön Rajka, laŭ hungarlingve kutima nomordo Rajka Ödön estis hungara kuracisto, haŭtkuracisto, profesoro, membro korespondanta de Hungara Scienca Akademio (1949).
Ilmenj
Ilmenj aŭ Ilmerj (Ильмень, en la malnova novgoroda dialekto Илмѣрь) estas historie grava lago en la Novgoroda provinco de Rusio, antaŭe grava parto de la Komerca vojo de la Varengoj al la Grekoj. Urbo Velikij Novgorod kuŝas je ses kilometroj pli sube laŭ rivero Volĥov, la laga elfluo. La lago apartenas al la baseno de la Balta Maro.
Priskribo
La lago situas en la orienta parto de la Novgoroda provinco. La averaĝa areo de Ilmenj estas 1100 km2. Ĝi estas malprofunda, la averaĝa profundo estas 3–4 m, la maksimuma – 10 m. Pro sia malprofundeco la areo de la lago forte dependas de la sezono, kaj povas ŝanĝiĝi dumjare ekde 770 km2 (ĉe maksimuma profundo je 3 m kaj supermara alteco de la akvosurfaco je 16,5 m) ĝis 2100 km2 (ĉe maksimuma profundo je 10 m kaj supermara alteco de la akvosurfaco je 23,4 m), do la lago povas en sama jaro preskaŭ trioble ŝanĝi sian areon. Ĝia volumeno estas 1,5–3,5 km3.
La fundo de la lago estas sufiĉe plata kaj kovrita per 9–10-metra tavolo da silto. Eble pro tio aperis la rusa dialekta vorto ilmenj, kiu signifas malprofundan lagon, kie abundas kanoj kaj kies fundo estas kovrita per silto. Ofte tiaj lagoj troviĝas en riverdeltoj.
En la lago enfluas ĉirkaŭ 50 riveroj, la kvar ĉefaj inter ili estas Msta, Pola, Lovatj, Ŝelonj, kaj elfluas la rivero Volĥov, kiu fluas en lagon Ladoga, kaj poste tra la rivero Neva en la Finnan golfon.
La lago kovriĝas per glacio en komenco de novembro, la glacio povas resti ĝis la mezo de aprilo. Pro sia malprofundeco Ilmenj rapide varmiĝas.
Regulaj ŝipaj linioj trans Ilmenj ne plu ekzistas, sed oni proponas turistajn ŝipvojaĵojn el Velikij Novgorod al Staraja Russa kaj al insulo Nikola-na-Lipne.
En Ilmenj oni kaptas bramojn, lojtojn, ezokojn, eperlanojn (tiuj lastaj de malgranda laga formo), sed fiŝkaptado estas limigita. En la laĝo oni ankoraŭ povas vidi aŭtentikajn novgorodajn sojmojn, estas liĝnaj senferdekaj ŝipoj je 15–18 m longaj, kun negranda kilo kaj paro da mallongaj mastoj. Tiuj ŝipoj preskaŭ ne ŝanĝiĝis dum mil jaroj.
Etimologio
La “Rakonto pri Sloven kaj Rus kaj pri la urbo Slovensk” ligas la nomon de la lago kun Ilmera, kiu estis la fratino de la princoj Rus kaj Sloven. La lago antaŭe nomiĝis Mojsko, sed la princoj donis al ĝi novan nomon honore al sia fratino.
Plej verŝajne la nomo la lago originas el baltmaraj finnaj lingvoj, komparu kun finna Ilmajärvi kaj estona Ilmjärv.
Antaŭhistorio
La nuna teritorio apud Ilmenj dum multaj jarmiloj estis kovrita per glaciejoj. Post kiam ili degelis (ĉirkaŭ 10 jarmiloj antaŭe), aperis la lago multe pli granda kaj sub ties akvo troviĝis la nuna ĉirkaŭaĵo de Ilmenj, do homoj loĝi tie ne povis. Nur 5-6 jarmiloj antaŭe la lago ekhavis sian pli-malpli nunan formon. La plej malnovaj trovoj de spuroj de la homo estas el la 4-3 jarmilo a.K. En la dua jarmilo a.K. aperis grupoj da homoj, kiu scipovas bredi brutojn kaj havis metalajn objektojn.
Novgoroda ŝtato
Apud Ilmenj ĉe la rivero Volĥov aperis Novgorod (la oficiala dato de ĝia fondo estas 859), kiu poste fariĝis centro de Novgoroda Respubliko. Loko de ĝia fondo ne estis hazarda, el Novgorod oni povas kontroli du tre gravajn komercajn vojojn: el norda Eŭropo la unua al Bizanco kaj la dua al islamaj landoj – al Centra Azio kaj al Irano kaj plu. Ilmenj estis neevitebla parto de ambaŭ vojoj.
Tio estas skribite en kronikoj pri la unua vojo, la fama vojo “de la Varengoj al la Grekoj”, la dua, “de la Varengoj al la Persoj”, iris al Volgo kaj laŭ ĝi al Kaspio kaj plu.
Dum jarcentoj tiuj vojoj iom post iom perdis sian gravecon. En 1478 okazis anekso de Novgorod fare de Grandprinclando Moskvo.
Rusia Imperio
Post la fondo de Sankt-Peterburgo en 1703 oni ekbezonis nutri ĝian kreskantan loĝantaron. Pro tio aperis nova sistemo (Viŝnevolockaja) de akvovojoj, liginta la ĉefurbon kun centraj gubernioj de Rusia Imperio kaj kun Volgo. Parte la sistemo kongruas kun la du mezepokaj vojoj. Ilmenj iĝis parto de tiu sistemo. Sed aperintaj kanaloj de Msta al Volĥov kaj al Viŝera ebligis navigadon preter la lago Ilmenj.
Sant Feliu de Llobregat
Sant Feliu de Llobregat [ˈsam fəˈliw ðə ʎuβɾəˈɣat] estas industria urbo kaj municipo en proksimo de Barcelono en Katalunio, Hispanio, kaj apartenas al la provinco kaj metropola areo de Barcelono. Ĝi estas la ĉefurbo de la komarko Baix Llobregat, kaj la sidejo de episkopejo ekde junio 2005.
La urbo havas 44 474 loĝantojn (2018) kaj areon de 11.8 km². En ties municipa teritorio estas infrastrukturoj de granda gravo por la proksima grandurbo Barcelono.
Sant Feliu estas en la valo de la rivero Llobregat, kaj etendiĝas ĝis la Parko Collserola. La plej proksimaj montoj en la urbo, kiuj apartenas al la Montaro Collserola, estas Puig d'Olorda (436.4 m), Penya del Moro (375 m), Puig Aguilar (387 m) kaj Puig Sant Pere Màrtir (389 m). La rivero Riera de la Salut fluas el la montoj tra la urbo kaj finas en la rivero Llobregat, ĝi estas kutime seka kaj portas akvon nur post forta pluvo.
Serre
Serre estas komunumo de Italio. Ĝi situas en la regiono Kampanio kaj la provinco Salerno. Fine de en la komunumo vivis. Najbaras la komunumoj Albanella, Altavilla Silentina, Campagna, Eboli kaj Postiglione. Kristanisma patrono de la komunumo estas la sanktulo Marteno de Tours, kies religia memortago sekve estas la komunuma festotago.
(19301) 1996 SF8
(19301) 1996 SF8 estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la en la kadro de la Beijing Schmidt CCD Asteroida Programo elde la Stacio Singlong de la Observatorio de Purpura Monto, en provinco Hebejo (Ĉinio).
Maranemono
Maranemono estas la komuna nomo de aktinio el la genro Aktinioj (Actinia) pro sia aspekto simila al la floro anemono. Ĝi estas polipo, kutime sole vivanta; ĝi fiksiĝas sur marbordaj rokoj kaj, per siaj nombraj tentakloj, kaptas siajn manĝeblajn predojn. Kelkaj specioj simbiozas, ekzemple kun klaŭnfiŝo, kun omaroj aŭ kun paguroj.
Cuthbert Tunstall
Cuthbert TUNSTALL (1474-1559) estis Episkopo de Durham kaj Londono, helenisto, hebreisto, angla prelato, skolastikisto, ekleziestro, diplomato, administranto kaj reĝa konsilisto. Li plenumis diversajn diplomatiajn misiojn por la brita krono, samkiel la subskribo de la pacotraktado kun Karlo la 5-a (1500-1558), post la Batalo de Pavio, kaj kunlaboris kun la Paco de Kambrajo, kie reciproke la reĝo danke invitis lin por partoprenado en la konsilio (1523), krom nomumi lin Episkopo de Londono (1523) kaj Durham (1530). Post la morto de Henriko la 8-a (1491-1547) li estis enkarcerigita en Northumberland. Liberigita de Maria Tudor (1516-1558), li estis denove arestita dum la regado de Elizabeta la 1-a (1533-1603), kie li mortis pro la malagnosko de la reĝa suvereneco pri la religiaj temoj. Li estis amiko de Erasmo de Roterdamo (1467-1536) kaj Thomas More (1478-1535), al kiu li dediĉis "De arte supputandi" (1522), tre apreza verko tiuepoke.
Biografio
Cuthbert Tunstall estis nelegitima filo de Thomas Tunstall, de la Kastelo Thurland, Lancashire. Lia legitima duonfrato Brian Tunstall, mortis dum la Batalo de Flodden Field, en 1513. Cuthbert studis matematikon, teologion kaj juron, en la Kolegio Balliol, Kolegio Trinity, kaj Padovo, kie li diplomiĝis je Doktoro pri Juro. Li flue parolis la grekan kaj la hebrean.
William Warham (1450-1532), Ĉefepiskopo de Canterbury, kreis lin kancelieron en la 25-a de aŭgusto 1511, kaj iom poste li estas nomumita rektoro en Harrow on the Hill, Distrikto de Londono. Li eventuale fariĝis kanoniko de Lincoln (1514), kaj arkidiakono de Chester (1515). Pli malfrue li partoprenis en diplomatia misio de la reĝo Henriko la 8-a (1491-1547) kaj Kardinalo Wolsey (1475-1530). En 1515, Tunstall estas sendita al la tiama Flandrio, Belgio kune kun Thomas More (1478-1535). En Bruselo li konatiĝis kun Erasmo de Roterdamo (1467-1536) kaj ili fariĝis amikoj. En 1519, li estis sendita al Kolonjo. Vizito, kiun li faris al Worms (1520-1521) donis al li la veran gravecon de la luterana movado kaj ties literaturo.
Tunstall fariĝis Majstro de la Pergamenoj, en 1516, kaj Dekano de Salisbury en 1521. En 1522, li estas nomumita Episkopo de Londono pere de papa decido, kaj en la 25-a de majo 1523 li fariĝis Lordo Kuratoro de la Privata Kanceliereco. En 1525, li negocis kun Karlo la 5-a (1500-1558) post la Batalo de Pavio, kaj helpis en la aranĝoj de la Paco de Kambrajo, en 1529.
Sub Henriko la 8-a kaj Eduardo la 6-a
En la 22-a de februaro 1530 - ree per papa decido - Tunstall sukcedis al la Kardinalo Wolsey kiel Episkopo de Durham. Ĉi-posteno egalvaloris al la ofico de preskaŭ reĝa povo kaj aŭtoritateco ene de la regado de la diocezo. En 1537, li ankaŭ fariĝis prezidanto de la nova Konsilio de la Nordo. Kvankam li ofte engaĝiĝis en temporabaj negocadoj kun la skotoj, li partoprenis en diversajn aliajn aferojn, kaj vizitadis la parlamenton, kie, en 1539, li ĉeestis en la diskutado pri la Leĝo de la Ses Artikloj.
Rilate al la afero pri la divorco de Henriko la 8-a, Tunstall aktivis kiel unu el la konsilistoj de la Reĝino Katerino de Aragono (1485-1536). Kontraŭe de la Episkopo John Fisher (1469-1535) kaj Siro Thomas More (1478-1535), dum la tumultaj jaroj sekvantaj, Tunstall adoptis politikon de pasiva obeemo kaj interkonsentemo ĉe multaj aferoj kie li probable bezonis pli da apogo. Kvankam Tunstall aliĝis al la Katolikaj Romiaj doktrino kaj praktikoj, post iom heziti li akceptis Henrikon kiel estro de la angla eklezio, kaj publike defendis ĉi-pozicion - tiele akceptante iun skismon kun Romo.
Al Tunstall ne plaĉis la religia politiko adoptita de la konsilistoj de la reĝo Eduardo la 6-a (1537-1553), kaj do li voĉdonis kontraŭe al la unua Akto de Uniformeco, en 1549. Tamen, li daŭre plenumis siajn publikajn devojn seninterrompe, kaj esperis ke la Grafo de Warwick eble konvinkiĝis pri retroirigo de la kontraŭ-katolika politiko de la Duko de Somerset. Ĉi-espero fiaskis, kaj post la falo de Somerset, Tunstall estas venigita al Londono, en majo 1551, kaj tenita en sia hejmo. Dum ĉi-kaptiteco, li komponis traktaĵon pri la Eŭkaristio, kiu publikiĝis en Parizo, en 1554. En la fino de 1551, li estas arestita en la Turo de Londono, kaj iu leĝo por lia ruinigo enkondukiĝis en la Domo de la Komunuloj. Ĉar tio malsukcesis, li estis juĝita de komisio en la 4-a aŭ 5-a de oktobro 1552 kaj forigita el sia episkopeco.
Sub Maria Tudor kaj Elizabeta la 1-a
Kiam Elizabeta la 1-a ascendis al la trono, Tunstall rifuzis fari la Ĵuron pri Suvereneco, kaj decidis ne partopreni en la konsekrado de la protestanto Matthew Parker (1504-1575) kiel Ĉefepiskopo de Canterbury. Li estas arestita, eksigita el sia diocezo, en septembro 1559, kaj tenita kiel malliberulo en la Palaco Lambeth, kie li mortis en la daŭro de kelkaj semajnoj, estante 85-jara. Li estis unu el la dekunu katolikaj episkopoj kiuj mortis en gardejo dum la reĝinado de Elizabeta la 1-a.
Vidu ankaŭ
<Gallery> Flodden_Memorial_-_geograph.org.uk_-_39370.jpg| Batalo de Flodden Field Battle_of_Pavia_1525.PNG| Batalo de Pavio Hans_Holbein_d._J._066.jpg| William Warham (1450-1532) Holbein-erasmus.jpg| Erasmo de Roterdamo (1467-1536) Guillaume_Bud%C3%A9_by_Jean_Clouet.jpg| Guillaume Budé (1468-1540) Battle_of_Pavia_1525.PNG| John Fisher (1469-1535) Cardinal Thomas Wolsey.jpg| Thomas Wolsey (1475-1530) Hans_Holbein_d._J._065.jpg| Thomas More (1478-1535) Catalina de Aragón, por un artista anónimo.jpg| Katerino de Aragono (1485-1536) Thomas_Cranmer_by_Gerlach_Flicke.jpg| Thomas Cranmer (1489-1556) Hans_Holbein_d._J._049.jpg| Henriko la 8-a (1491-1547) Simon_Grynaeus_(1493-1541).jpeg| Simon Grynaeus (1493-1541) Francis1-1.jpg| Francisko la 1-a (1494-1547) KingsCollegeChapelWest.jpg| Thomas Bilney (1495-1531) John_Hooper_by_Henry_Bryan_Hall_after_James_Warren_Childe_cropped.jpg| John Hooper (1495-1555) Titian_-_Portrait_of_Charles_V_Seated_-_WGA22964.jpg| Karlo la 5-a (1500-1558) Reginald_Pole_cardinal.jpg| Reginald Pole (1500-1558) Battle_of_Pavia_1525.PNG| Matthew Parker (1504-1575) John_Dudley,_1st_Duke_of_Northumberland.png| Duko de Warwick (1504-1553) Edward_Seymour_Duke_of_Somerset.jpg| Duko de Somerset (1506-1552) Anthonis Mor 001.jpg| Maria la 1-a (1516-1558) Christ Church Greyfriars 3193.JPG| Walter Haddon (1516-1572) BernardGilpin.jpg| Bernard Gilpin (1517-1583) William_Cecil,_1st_Baron_Burghley_from_NPG_(2).jpg| William Cecil (1520-1598) Elizabeth_I_Rainbow_Portrait.jpg| Elizabeta la 1-a (1533-1603) Edward_VI_of_England_c._1546.jpg| Eduardo la 6-a (1537-1553)
</Gallery>
Maria de Bulonjo
Maria, grafino de Bulonjo (n. 1136, m. 1182), estis filino de reĝo Stefano de Anglio kaj Matilda de Bulonjo.
Kent
Kent konatas ankaŭ kiel "la ĝardeno de Anglio" pro la grandaj fruktoĝardenoj kaj la kampoj de lupoloj.
Maria de Bulonjo
Kiam ŝi ankoraŭ junis oni metis ŝin en monaĥinejo, sed ŝia frato Vilhelmo la 1-a mortis seninfane en 1159 kaj ŝi heredis la graflandon de Bulonjo. Oni devigis ŝin forlasi la monaĥinejon kaj tiun jaron ŝi edziĝis al Mateo de Alzaco. La geedzeco estis ne feliĉa kaj ili eksedziĝis en 1170, kvankam ŝi naskis du filinojn. Poste ŝi denove eniris monaĥinejon ĉe Montreuil. Mateo daŭre regis la graflandon ĝis sia morto en 1173, kiam ilia filino Ida iĝis grafino. La alia filino, Matilda, heredis ŝiajn bienojn en Anglio.
Iuj sugestas ke Maria estis Maria de Francio, la mezepoka poetino.
Yuta Matsumura
Yuta Matsumura (松村 優太, n. ) estas japana futbalisto.
Li ekde la jaro 2020 futbalas ĉe la unua vira teamo de la klubo Kashima Antlers.
Kristina (Svedio)
En 1654 ŝi abdikis de la sveda trono. Ŝi konvertiĝis al katolikismo kaj forlasis Svedion (inkognite, rajde, vestita kiel viro), pasigis la reston de sia vivo en pluraj eŭropaj landoj, kaj fine ekloĝis en Romo, kien ŝi eniris triumfe, kun serkvantaro de 255 personoj, la 23-an de decembro 1655 tra la Pordego. En la supra parto de la Pordego (tamen, en la interna flanko), latinlingva skribaĵo memorigas la “feliĉan kaj ĝojigan eniron” de Kristina, kun la heraldika simbolo de la Papo Aleksandro la 7-a Chigi, ĉirkaŭita de la spikofaskoj de familio Vasa. Oni demandis de si, kial la bonveniga skribaĵo estis metita en la interna flanko de la Pordego, anstataŭ en tiu ekstera, videbla de la alvenantoj; oni supozas, ke la Papo volis distanciĝi de Kristina, kies trudiĝemo estis konata, en la momento mem en kiu, pro parada bezono, li estis devigita akcepti ŝin kun grandaj honoroj. Dum solena ceremonio en Baziliko Sankta Petro en Vatikano, en kiu estis laŭdegata la malkonfeso de la Reĝino de luterana Lando (Kristina rezignis la titolon “Reĝino” nur kiam ŝi estis devigita al tio, post la morto de Karlo la 10-a en 1660 kaj la senfrukta provo reakiri la tronon de Svedio), Kristina aldonis al si la nomojn Aleksandra kaj Maria. En Romo, Kristina unue ekloĝis en Palaco Barberini; poste ŝi loĝis en Palaco Farnese (vidalvide al la preĝejeto de Sankta Brigita/ Brigitta de Svedio, alia svedino, kiu elektis vivi en Romo); poste en Palaco Rospigliosi; poste en Vilao Farnesina (hodiaŭ sidejo de la Akademio “dei Lincei”, posteulo de la “Itala Akademio”) fine en Palaco Riario (hodiaŭ Palaco Corsini, sidejo de la Nacia Galerio pri Antikva Arto), kies granda parko (nuntempe sidejo de la botanika Ĝardeno de Romo) supreniradis ĝis la supro de monteto Janikulo.
Pri Kristina estis dirita kaj skribita ĉio kaj la malo de ĉio, ekde la fakto, ke restis ĉiam ambigua ŝia seksa situo: ĉe la naskiĝo, erare ŝi estis deklarita virseksa, ĉar ŝi havis multajn harojn kaj kriadis laŭtege (kaj ankaŭ pro misformiĝo de la generiloj; krome, ĉiuj estus preferintaj virseksan tronheredanton); ŝi estis edukita en vireca maniero; oni atribuis al ŝi virajn kaj virinajn amaĵojn. Kristina neniam volis edziniĝi, malgraŭ ĉiuflankaj premoj; probable, ŝi ne ŝatis la ideon, ke iu viro, edziĝante al ŝi kaj iĝante Reĝo, transigu ŝin al neĉefa ebeno. Ŝi estis kaj volis senti sin mastrino de si mem, ĉiam en la ĉefa loko (cetere, ŝi ankaŭ klopodis, sen sukceso, fariĝi Reĝino de Napolo aŭ de Pollando). Dum sia regnado, Kristina sin dediĉis precipe al la kulturo en ĝiaj diversaj formoj (literaturo, arto, muziko, teatro, filozofio), igante Stokholmon, kiu estis ĉefurbo de tiam malriĉa lando, la «Ateno de nordo», kaj sian kortegon unu el la plej rafinitaj en Eŭropo. Ŝi flue parolis svede, germane, nederlande, france kaj itale. En 1649, sekve de la Vestfalia Paco, ŝi transirigis al Stokholmo kiel militan kaptitaĵon, el la Kastelo de Prago, la kolekton de Rudolfo la 2-a (Sankta Romia Imperio), kiu entenis interalie 760 pentraĵojn, 170 skulptaĵojn el marmo kaj 100 el bronzo. Nekonformisma personeco (ekzemple, ŝi kutimis sidi kun krucitaj kruroj, kio ŝokis la tiaman societon), ŝi postlasis en Romo la memoron pri veraj aŭ supozitaj strangaĵoj; la plej konata estas jena: antaŭ Vilao Medici, hodiaŭ sidejo de la Franca Akademio en Romo, estas fontano, je kies mezo estas lokita marmora kanonkuglo; laŭ la tradicio, onidire temas pri la kuglo, kiun Kristina (29-jaraĝa kaj belaspekta) pafigis el la vidalvida fortikaĵo Kastelo Sankta Anĝelo, por “puni” sian amindumanton Kardinalon Decio Azzolino, kiu ne estis prezentinta sin je rendevuo en Vilao Medici.
Referencoj
http://www.bitoteko.it/esperanto-vivo/eo/2017/12/18/cristina-di-svezia/
Alberto Franco
Alberto FRANCO (En Esperanto-medio Alberto Franko) naskiĝis en Seviljo (Sevilla, suda Hispanio) la jaron 1965. Li aŭtodidakte gustumis sian unuan esperanto-gramatikon en 1980 kaj movadaniĝis unu jaron poste ĉe la vigla Asociación Sevillana de Esperanto, grava referenco en la hispana movado dum la okdekaj jaroj. De 1985 li serioze (sed malofte) verkadis en esperanto, nur rakontojn kaj novelojn. Li aniĝis al la tiama HEJS (Hispana Esperanta Junulara Societo) kaj fariĝis ties prezidanto en 1987, okaze de la jubilea kongreso en Madrido. Li rapide kunfandiĝis en la tiama literatura etoso kun aliaj junaj elstaraj verkistoj, kiel Francisco Javier Moleón, Albert Reyna aŭ María José Quesada. La tiel nomata Hispana Opo aperigis siajn fruajn rakontojn kaj novelojn en la kompilado Pandemonio (Málaga, 1987). En tiu opa verko elstaras La enĉerkigito, kie, laŭ Jorge Camacho, videblas la inspiro de García Márquez kaj Borges. Tiu Opo estis antaŭanto aŭ eĉ ĝermo de la posta kaj pli sukcesa Ibera Skolo, al kiu aliĝis aliaj aŭtoroj kiel Liven Dek, Miguel Fernandez, Jorge Camacho kaj Gonçalo Neves. En 1992 ili kune aperis en la literatura revuo Iltis-Forumo, kie Alberto Franco publikigis 'Skizo pri Sensolva Enketo', majstra verketo kunfandanta la universojn de Melville kaj Lorca. En Sferoj 8 (Santander, 1993) aperis 'Linie-antaŭen', kie, laŭ Abel Montagut, Franco elpintas kiel majstra kurtisto: 15 fragmentoj kun diversaj proponataj legordoj, kiuj malfermas novajn perspektivojn pri la utilo de la propra pensado kaj legado. Li estis aktiva kunlaboranto, ne nur pri literaturo sed ankaŭ pri politiko, en esperantaj publikaĵoj kiel Monato (gazeto), i.a. la novelo Eŝafodo (Monato, 1993, n-ro 1). En julio 1994 li publike kabeis dum prelego en la Londona Esperanto-klubo pro seniluziiĝo pri la esperanta movado en Hispanio. Interalie, estinte vicprezidanto de HEF (Hispana Esperanto-Federacio) li devis demisii pro subtenado de la struktura sendependo de la kataluna movado disde la Hispana Federacio.
Carlos César
Carlos César (naskiĝinta la 30-an de oktobro 1956, do nun -jara) estas portugala politikisto. Li estas eksprezidanto de la Regiona Registaro de la portugalia Aŭtonoma Regiono de la Acoroj (de 1996 ĝis 2012) kaj aktuala membro de la Portugala Konsilo de Ŝtato (Conselho de Estado), kiu donas rekomendojn al la ŝtata prezidanto. Krome li ekde la 29-a de novembro 2014 estas la nuna prezidanto de la Portugala Socialista Partio.
5615 Iskander
5615 Iskander estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la ukraina astronomino Ljudmila Georgijevna Karaĉkina elde la Krimea astrofizika observatorio de Nauĉno (en tiama Sovetunio, nun en Krimeo).
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de la rus-abĥaza verkisto Fazil Abduloviĉ Iskander (cirile : Фазиль Абдулович Искандер).
NGC 1557
NGC 1557 (alia indiko — ESO 55-**15) estas grupo de steloj en konstelacio Virhidro.
En ombro de florantaj junulinoj
En ombro de florantaj junulinoj (À l'ombre des jeunes filles en fleurs) estas la dua parto de la romano Reserĉe al la perdita tempo (À la recherche du temps perdu) de Marcel Proust. Ĝi estis publikigita en 1918.
La libro estas centrata sur la unuaj amaferoj de la ĉefrolulo kaj tiukadre aperas Balbec, nome imagita banloko, inventita de Marcel Proust bazita sur Cabourg, kie la ĉefrolulo konas grupon de junulinoj kiu titoligis la libron, inter kiuj elstaras: Albertine kaj Andrée. Albertine, poste ludos tre gravan rolon en venontaj partoj.
La rakontanto fariĝas familiarulo de familio Swann, kiun li senrezerve admiras. Li ekkonas ĉe ili la beletriston Bergotte. Lia amo al Gilberte ne estas reciprokita kaj ili post ioma tempo distanciĝas. La rakontanto somerumas kun sia avino en Balbec, ĉe la Normandia marbordo en nordokcidenta Francio. Tie li ekkonas la pentriston Elstir, diversajn feriantojn, kaj li amikiĝas kun la menciita grupo de "florantaj junulinoj", inter kiuj li post hezitoj aparte distingas Albertine-on.
La libro gajnis Premion Goncourt en 1919.
Vashosszúfalu
Vashosszúfalu [vaŝhosufalu] estas malgranda vilaĝo en Hungario en regiono Okcidenta Transdanubio, en departemento Vas (Hungario), en Distrikto Sárvár. La loknomo estas hungare: fero-longa-vilaĝo.
Situo
Vashosszúfalu situas inter Szombathely kaj Veszprém laŭ la ĉefvojo. Sárvár troviĝas 21, Vép 38, Szombathely 42, Budapeŝto 178 kilometrojn.
Historio
La unua mencio pri la vilaĝo devenis el 1332 en formo "Huzyupereszteg". Post la mezepoko la turkoj faris senhoma la vilaĝon. La refondiĝo en 1612 okazis.
En Vashosszúfalu migra poŝto servas.
Falĉilo
Ĝiaj formo kaj materialoj varias laŭ historio kaj regiono, sed ĝenerale, nuntempe ĝi estas farita el forĝebla ŝtalo, kiu formas longan, larĝan, iom kurban klingon (longo ĉirkaŭ 1 m, larĝo ĉirkaŭ 6-7 cm), fiksitan al longa ligna tenilo (1,5 ĝis 1,8 metrojn longa). La klingo fiksiĝas sur la tenilfino ĉirkaŭ 60-grade. Partoj de klingo estas la tranĉ-rando kaj falĉil-kalkano (tiu ĉi proksime al la flaĉiltigo). La ligna longa tigo de la tenilo surhavas unu aŭ du vertikale alfiksitajn etajn man-tenilojn.
Euglena gracilis
Euglena gracilis (Rompiĝema eŭgleno) estas specio de protistoj el genro eŭgleno (Euglena).
Januaro de 2013
Jen estas listo de okazaĵoj en januaro 2013.
Falĉilo
La falĉado estis la plej malfacila laboro inter la agrikulturaj laboroj (legu la artikolon rikolto), sed ekde la 1960-aj jaroj ĝi estis maŝinigita. Ekde tiam oni amase uzas falĉilmaŝinojn kaj kompleksajn rikoltomaŝinojn.
Euglena gracilis
Euglena gracilis longas 35 ĝis 65 mikrometroj kaj larĝas 5 ĝis 15 mikrometroj. Ĝi vivas en nesalaj akvoj, en kavoj kaj lagetoj kun putriĝintaj folioj. Euglena gracilis estas grava modela organismo precipe en la kloroplasto-fiziologio, ĉar la kulturoj povas esti rezervataj dum jaro sen lumo, sed post 24 horoj sub lumo, la fotosintezo rekomenciĝas. Kelkaj specitipoj (ekzistas senkloroplastaj algoj) estas uzataj en esploro de DNA kaj RNA, heterofa nutrado, fotorecepcio kaj metabolismo.
Falĉilo
Falĉilo signifas slange murdilon, per kiuj oni amase buĉas kaj rapide mortigas homojn. En mitoj falĉilo estas atributo de la Morto.
Armilo
Milita falĉilo estas simila al halebardo speco de tranĉarmilo, populara dum la insurekcio de Kościuszko.
Maria de Francio
Maria de Francio (Marie de France) estis poetino de la malfrua 12-a jarcento. Akademiuloj konsideras ŝin la unua konata virino, kiu verkis franclingvajn versojn. Ŝiaj ‘laïs’, muzikigitaj poemoj, estis kaj ankoraŭ estas vaste legataj, kaj influis la postan disvolviĝon de la ĝenro de romantika - heroa literaturo.
Malnova urbodomo de Lepsiko
La Malnova urbodomo de Lepsiko (Altes Rathaus) troviĝas ĉe la centra bazarplaco en la urbokerno de Lepsiko, Germanio. Ĝi gastigas la Urbohistorian muzeon.
Maria de Francio
Pri ŝia vivo oni scias malmulton krom ke ŝi naskiĝis en Francio kaj translokiĝis al Anglio. Ŝi verkis en la anglo-normanda dialekto de la franca.
Malnova urbodomo de Lepsiko
Historio
Dominas la bazarplacon la plej bela profana konstruaĵo de Lepsiko, la Malnova urbodomo. Ĝi estas ekde jarcentoj la koro de la urbo. En 1556 konstruite dum la deĵortempo de urbestro Hieronymus Lotter, ĝi reprezentas la burĝan memkonfidon de ekfloranta kaj pli poste dum longa tempo graveganta komerca urbo en la centro de Eŭropo. Kiam la Nova urbodomo inaŭguritis en 1905 oni ŝanĝis la malnovan urbdomon en muzeon.
Maria de Francio
Ŝian antaŭnomon, ŝian geografian devenon kaj aliajn datenojn oni deduktis el ŝia propra verko. En unu linio el ŝiaj publikigitaj verkoj ŝi diras  "Mia nomo estas Maria, kaj mi estas el Francio." (Marie ai num, si sui de France). Eble ŝi naskiĝis en la nuna Francio, sed loĝis en Anglio dum sia plenkreskula vivo. Tio ĉi evidentiĝas per la fakto, ke en Anglio estis trovitaj multaj el ŝiaj tekstoj. Ankaŭ estis preskaŭ certe, ke ŝi kaj ŝia laboro estis konata en la kortego de la reĝo Henriko la 2-a de Anglio kaj lia edzino, Eleonora de Akvitanio. Krome, ekzistas tiatempa priskribo de ŝia laboro kaj populareco, de la angla poeto Denis Piramus, kiu mencias en unu el siaj verkoj la muzik-poemojn de Maria.
Malnova urbodomo de Lepsiko
Priskribo
Belega estas la festohalo, iam la plej bela kaj granda salono de Saksio, en kiu ankoraŭ konstruaĵeroj kaj bildoj el la konstrutempo ĝis la 19-a jc admireblas. En la urbodomo ne nur oni administris kaj juĝis sed ankaŭ dancis. Sur la t.n. Fajfista seĝo, la balkono supre de la portalo al la norda alo, staris iam la urbaj fajfistoj muzikantaj dumbale aŭ dumgeedziĝfeste. Kamenoj el la 16-a jc, la portretoj de la princoj kaj la galerioj de la juĝistoj kompletigas la imponan spacan efekton. Inter la atrakcioj de la muzeoj indas mencii la maketon de la urbo de 1821, kiu montras detalege la urbon de 1813 (en la skalo de 1:380). Malantaŭ la festosalono estas la juĝista ĉambro, estante ankoraŭ nun verŝajne la plej bela ĉambra interno de tuta Lepsiko. Eta salono dediĉitis al Johann Sebastian Bach. Tie ĉi pendas desurvande la ununura aŭtentika portreto de li, kiun pentris en 1746 Elias Gottlob Haussmann. Sur la turo estas memortabulo por Robert Blum, muntita en 1948 okaze de lia datreveno 100-a naskiĝtaga.
Fonto
Mundus, Doris: ''Leipzig an einem Tag. Ein Stadtrundgang'', Eldonejo Lehmstedt, Leipzig 2007 (6-a eldono de 2015), p. 16-17
Maria de Francio
Kvar verkojn aŭ kolektojn de verkoj oni atribuas al Maria el Francio: ŝi estas la aŭtorino de ‘La Lais de Marie de France’ kiel oni nomas ŝian kanzonaron; ŝi verkis 102 fablojn, kelkaj el ili estis popularaj fabloj de sia regiono, kaj aliaj estis tradukoj de la mez-angla al la Francien de la Ezopaj Fabloj; ŝi ankaŭ verkis raporton pri la ‘Legendo de la Purgatorio de Sankta Patrik’ (L’Espurgatoire Seint Partiz), surbaze de latina teksto; krome lastatempe estas diskutata ŝia aŭtoreco de ‘La vivo de Sankta Audrey’.
Maria estas ĉefe konata pro siaj lais, kiu estas certa speco de kanzono komponita en Norda Eŭropo, ĉefe en Francio kaj Germanio. Multaj keltaj kaj bretonaj legendoj adoptis la formon de lais, inter ili tiu de Tristano kaj Izoldo.
La Lais de Marie de France estas kolekto de dek du rakontaj muzikigitaj poemoj, el kelkaj cent linioj ĉiu. Ŝi asertas en la antaŭparolo, ke ŝi aŭdis tiajn rakontojn el bretonaj trobadoroj. La bretonaj lais certe ekzistis antaŭ ol Maria elektis verki la temojn, sed ŝi eble estis la unua, kiu prezentis tian novan ĝenron de rakonta lais.
Tiu kanto kutime havas plurajn strofojn, el kiuj neniu havas la saman formon. Rezulte, la muziko konsistas el fragmentoj, kiuj ne ripetiĝas. Ĉi tio distingas ĝin de aliaj oftaj specoj de muzikaj versoj de tiu periodo, ekzemple, la rondo aŭ la balado.
En la plimultaj kanzonoj de Maria, amo estas ligita al sufero, kaj ili enhavas adultajn rilatojn, amajn triangulojn kaj aventurojn. Ofte, dum la sceno estas priskribita en realisma detalo, la heroo ŝanĝiĝas, transformiĝas al alispeca estaĵo. Maria iras tien kaj reen inter la reala kaj la fantazia mondo, lerte esprimante delikatajn nuancojn de emocio.
Estas konservitaj kvin malsamaj manuskriptoj de la lais de Maria, sed nur unu enhavas la kompletan serion de dek du. Tiun ĉi kolekton gardas la Brita Biblioteko.
Du lais mencias Reĝon Arturon kaj liajn Kavalirojn de la Ronda Tablo, kio igas Maria el Francio la antaŭulo de granda parto de la posta artura literaturo.
La lais de Maria reprezentas, multmaniere, transiran ĝenron inter la provencaj amtekstoj de pli frua epoko kaj la romantika tradicio, kiu disvolvis ĉi tiujn temojn. Ili enkondukis novan literaturan ĝenron konata kiel kavaliran literaturon, kiu daŭre estis populara por aliaj 300 jaroj.
Maria famas ĉefe pro siaj Lais, dekdu mallongaj romancoj en oksilabaj distikoj.
Sugestoj kiu ŝi estis
Estas diversaj proponoj pri ŝia idento:
Isaac Carasso
Isaac Carasso (1874 – 19-an de aprilo, 1939) estis kuracisto kaj membro de prominenta sefard-juda familio Carasso de la otomana Selanik (moderna Tesaloniko, Grekio). Li fondis fabrikon por produkti jogurton, kiu iĝis konata kiel Danone. Li estis nevo de Emanuel Karasu, otomana politikisto.
Pro la balkanaj militoj en 1912, li translokiĝis kun la familio al Barcelono kie li ŝanĝis sian nomon al Isaac Carasso.
Dum lia kuracada agado, li spertis, ke multaj junaj homoj havas digestadajn kaj intestajn problemojn. Inspirante je verkoj de Ilja Meĉnikov, kiu popularigis acidan lakton kiel sanigan nutraĵon, li importis bakteriokulturojn el Bulgario. Ĝis kiam la jogurto ne estis konata en okcidenta Eŭropo, li vendis ĝin en farmacioj.
Li fondis la entreprenon en 1919, en kiu li vendis jogurton kun nomo "Danone", katalunan karesnomon por lia filo, Danielo. Carasso perfektigis la jogurtproduktadon. Lia filo Daniel Carasso transprenis la familian entreprenon en Hispanio kaj establis Danone en Francio kaj en Usono (Dannon).
Isaac Carasso mortis en Francio en 1939.
Nadăș (Recaș)
Nadăș [nadəŝ] (hungare: Mélynádas) estas vilaĝo en Rumanio nordoriente de Timișoara. En 1910 ĝi havis 740 loĝantojn (rumanoj, hungaroj). Poste ĝi senhomiĝis, sed laŭ la censo de 2011 rehavis 8 loĝantojn. Ĝis 1919 ĝi apartenis al Hungario (Temes vármegye). Administre ĝi apartenas al la urbo Recaș.
Distrikto Cosel/Koźle
Distrikto Cosel/Koźle - germane Landkreis Cosel, post 1945 pole powiat kozielski - estis distrikto en Prusio kaj la Germana Regno, post 1945 de la provinco (historie vojevodio) Opolio de Pollando, malfondita en 1975. Distrikta centro estis la urbo Koźle (germane Cosel), kiu samjare en 1975 iĝis parto de nova, pli granda urbo Kędzierzyn-Koźle. Fine de 1973 en la distrikto vivis 114 600 loĝantoj.
Vassurány
Vassurány (vaŝuranj) estas vilaĝo en Hungario en regiono Okcidenta Transdanubio, en departemento Vas (Hungario), en subregiono Szombathely. Surány estas praa hungara nomo.
Situo
Vassurány najbaras kun Szombathely, situanta laŭfervoje inter Szombathely kaj Sopron, krome estas ne tro for de vojo Szombathely kaj Bük.
Historio
Pli frue en la vilaĝo romianoj loĝis. En la katolika preĝejo pri Nia Beata Damo estas enkonstruitaj romianaj tomboŝtonoj. La baroka kastelo de Sigray, poste Schilson konstruiĝis en 1723. Nun en la kastelo funkcias lernejo, infanĝardeno, biblioteko kaj kuracejo.
Sessa Aurunca
Sessa Aurunca estas komunumo de Italio.
(110659) 2001 TX176
(110659) 2001 TX176 estas asteroido de la ekstera asteroida zono, malkovrita la en la kadro de la astronomia kampanjo LINEAR (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Ĝi estas membro de la Hilda grupo, tie estas en orbita resonanco 3:2 kun Jupitero.
Cigana Romancaro
Cigana Romancaro estas kolekto de dek ok poemoj fare de la mondfama hispana poeto Federico García Lorca, tradukitaj kaj enkondukitaj de Fernando de Diego. William Auld skribis antaŭparolon en kiu li ege laŭdis la tradukon.
Temo
Multaj (plej) el la poemoj temas pri geciganoj, ofte konflikte kun membroj de la Civila Gvardio, sed ankaŭ inter ili mem. Ĉiukaze oni ne komprenu la libron kiel antropologia studo sed pri poezia kontemplo de la prafortoj homaj konflikte kun la moderna vivo. La etoso (olivarbaroj, andaluziaj urboj ktp) ripetiĝos en la ruraj tragedioj de Lorca, sed jam sen la konstanta apero de la ciganismo. Multaj simboloj ilustras la poemojn kiaj la nokto, la morto, la ĉielo, la luno, la ĉevaloj, la metaloj ktp.
Lecrín
Lecrín [leKRIN] estas vilaĝo kaj municipo de la Aŭtonoma Komunumo Andaluzio, en la provinco de Granada, sude de Hispanio. Estas areo de 40,50 km², 2 134 loĝantoj (2019) kaj loĝdenson de 56,02 loĝ/km². Apartenas al la municipa teritorio la domaroj Chite, Mondújar, Talará, Murchas, Acequias kaj Béznar.
Estis termoj el la epoko de la Romia Imperio, kaj kasteloj de la islama epoko de Al Andalus.
Itasca
Itasca estas malgranda glaĉera lago, proksimume de 1,8 kvadratmejloj (4,7 km²) de areo, en la Laga distrikto de nordokcidenta Minesoto en Usono. Ĝi estas la fonto de rivero Misisipo. La lago situas en sudorienta departemento Clearwater en Ŝtata Parko Itasca. Ĝi havas averaĝan profundon de 20...35 futoj (6...11 m) kaj estas je 1475 ft (450 m) pli supre de la marnivelo.
La rivero Misisipo komencas sian vojon de longo de 2340 mi (3770 km) al la Meksika Golfo de la lago. Henriko Schoolcraft identigis ke Itasca estas la rivera fonto en 1832.
Molins de Rei
Molins de Rei [muˈlinz ðə ˈrej] estas urbo kaj municipo en proksimo de Barcelono en Katalunio, Hispanio, kaj apartenas al la provinco kaj metropola areo de Barcelono. Ĝi estas parto de la komarko Baix Llobregat.
La urbo havas 25 687 loĝantojn (2018) kaj areon de 15.9 km². En ties municipa teritorio estas infrastrukturoj de granda gravo por la proksima grandurbo Barcelono, je nur 18 km de la urbocentro.
Tradicie la ĉefa ekonomia aktiveco de la municipo estis agrikulturo. La instalo de diversaj fabrikoj en la municipo okazigis en la 1960-aj jaroj la alvenon de enmigrintoj devenaj de tre diversaj partoj de Hispanio. La pliigo de la loĝantaro okazigis siavice la perdon de kultiva grundo pro kio tiu tradicia agado restis limigita al duaranga loko.
Filipo la 4-a (Francio)
Filipo la 4-a de Francio, alinomita Filipo la Bela (franclingve Philippe IV aŭ Philippe le Bel) (naskiĝis en 1268, mortis la 29-an de novembro 1314) estis reĝo de Francio ekde 1285 ĝis sia morto.
Vivo
Membro de la kapetida dinastio, Filipo naskiĝis en 1268 en la kastelo de Fontainebleau, en Seine-et-Marne. Li estis la filo de Filipo la 3-a kaj de Izabela de Aragono. La juna viro estis alinomita la Belo pro sia belaspekteco. Kiel reĝo, Filipo provis plifortigi la francan monarkion per ĉiuj eblaj metodoj. Li bazis sian potencon, male de siaj antaŭuloj, sur vasta burokrataro de juristoj. Li edziĝis kun reĝino Johana de Navaro la 16-an de aŭgusto 1284.
Je la 13-a de oktobro 1307, preskaŭ ĉiuj Templanoj de Francio estis sammomente arestitaj de la reĝo, kiu volis malfortigi tiun potencegan organizon kaj akiri ĝiajn grandajn riĉaĵojn. La estro de la Templanoj, Jacques de Molay, brulis sur ŝtiparo kun Geoffrey de Charnay en 1314.
La reĝado de Filipo simbolas la progresan falon de la papo kiel granda eŭropa potenco. La reĝo mortis dum ĉaso kaj lia tombo troviĝas en la baziliko de Saint-Denis.
Zoltán Legány
Zoltán Legány [legAnj], laŭ hungarlingve kutima nomordo Legány Zoltán estis hungara arkitekto, altlerneja instruisto. Lia patro estis Ödön Legány(?).
Zoltán Legány naskiĝis la en Magyaróvár, li mortis la  en Budapeŝto.
Biografio
Zoltán Legány akiris arkitektan diplomon en Hungara Reĝa Teknika kaj Ekonomia Universitato palatino József en 1938. Post la diplomo li laboris en pluraj arkitektaj atelieroj. Depost la 2-a mondmilito eventuale li laboris en ŝtataj entreprenoj, kie li kreis plej ofte planojn pri loĝdomoj. Li ricevis premiojn en 1956 kaj 1963. Lia edzino naskis filinon en 1953.
Iván Darvas
Iván Darvas [darvaŝ], hungare Darvas Iván estis elstara hungara aktoro kaj voĉoaktoro.
án Darvas naskiĝis, kiel Darvas Szilárd la 14-an de junio 1925 en vilaĝo Behynce en Slovakio (nuntempa urboparto de Tornaľa). Li mortis la 3-an de junio 2007 en Budapeŝto.
Biografio
Iván Darvas apartenis al la hungara minoritato en Ĉeĥoslovakio, sed li parolis ankaŭ germane kaj ruse. Li komence vivis en Prago, poste frekventis la aktoran ĉeflernejon en Budapeŝto, kiun li ne finis. Li debutis en 1946 en Budapeŝta teatro. En 1956 li aktivadis en la revolucio, tial poste li estis kondamnita, baldaŭe li rajtis labori, kiel simpla laboristo. Ekde 1963 li denove aktoradis. En 1972 li edziĝis, baldaŭe havanta 2 filojn. Inter 1990-1994 li estis ankaŭ parlamentano. Li ricevis premiojn Kossuth en 1978 kaj 1998, pli frue kaj poste ankaŭ aliajn premiojn. Li apartenis al Aktoro de la nacio. Kelkfoje li ankaŭ reĝisoradis.
Monda Junulara Tago 2011
La internacia renkonto de la 24-a Monda Junulara Tago Madrido 2011 estis anoncita por la urbo de Madrido, ĉefurbo de Hispanio, de la 16 al la 21-a de aŭgusto 2011. La temo de la MJT 2011 estis: «Enradikigitaj kaj konstruitaj en Kristo, firmaj en la fido» (Koloseanoj 2, 7).
Anonco
Benedikto la 16-a realigis la oficialan anoncon la 20an de julio 2008 en Sidnejo, dum la ceremonio de la fermo de la Monda Junulara Tago 2008. Ĉiu tri jaroj okazigas sin unu el ĉi tiuj internaciaj renkontoj alternante ĝis nun sidejoj inter Eŭropo kaj la resto de kontinentoj.
Disvolvigo
Tiucele miloj da ĉefe junuloj el multegaj landoj venis al Madrido (sed ankaŭ al aliaj lokoj tra la tuta Hispanio) cele renkontiĝi kun la papo. Por tio oni starigis tra la tuta ĉefurbo diversajn efemerajn konstruaĵojn kaj oni haltigis la trafikon por permesi diversajn eventojn.
La vizito de la papo okazis de la 18a ĝis la 21a de aŭgusto.
Kritikoj
Ne nur ne-katolikoj, sed ankaŭ kelkaj katolikoj, kritikis la altajn regionajn helpojn (polico, rubaĵoj, rabato de transportbiletoj, rabato de manĝoj en restoracioj aliĝintaj, oferado de lernejoj por dormi...) kiujn oni disponigis por la tuta eventaro, sed ĉefe la implikiĝo de la ŝtataj (tamen Ŝtato ankaŭ diris ke ili pagis neniun monon) regionaj kaj urbaj instancoj por refieligi kaj ornami la viziton de la papo.
La kritikantoj kunvokis manifestacion kontraŭ tiuj eventoj por la 17a de aŭgusto. Kiam tiu manifestacio alproksimiĝis al la Sunpordo grupetoj de partoprenantoj en la MJT estis atakitaj parole kaj fizike. La nacia polico estis devigita formovigi al la MJTa katolikoj ĝis la strato El Arenal. Minutoj poste la strato restis tranĉita por la cetera publiko. Tamen, ĉi tiu mezuro ne povis eviti ke momentoj poste, ĉar grupo de antikatolikoj batadis per manoj kaj piedoj kontraŭ proksimume dudeko de katolikoj kiuj restis en la najbara strato de la placo.
Ekonomia rezulto
La madrida Metroo ricevis 5.000.000€ dank'al MJT kontraŭ 35.000€ ke ĝi estus ricevinta se MJT ne estus okazinta. La MJT-Organizaĵo asertis ke la 70% de la MJT-aj elspezoj estis pagitaj de pilgrimantoj kaj la 30% ceteran pagis la enterprenoj kiuj aliĝis metante ekzemple siajn reklamojn sur MJTaj ĉemizoj, ĉapeloj, MJTaj surstrataj televidilegoj...
Klest
Klest estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de urbo Cheb, troviĝanta en distrikto Cheb. Ĝi troviĝas proksimume 4 km nordokcidente de Cheb. Estas ĉi tie registritaj 18 adresoj. En la jaro daŭre vivas ĉi tie.
Klest estas ankaŭ nomo de katastra teritorio kun areo 1,57 km².
Historio
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1305.
Domajno (Interreto)
Interreta domajno estas aro da IP-adresoj kunigitaj per iu simbola super-adreso, do havantaj identan adres-sufikson (ekz.e ĉiuj simbolaj adresoj finiĝantaj per "<tt>esperanto.net</tt>" konsistigas domajnon). Alivorte ĝi estas sub-arbo de la hierarkia arbo de ĉiuj simbolaj IP-adresoj. Domajnoj, kies nomo konsistas nur el lando-kodo, estas naciaj domajnoj de la plej alta nivelo. Ili apartenas al la "pintaj domajnoj", kiuj krome inkluzivas ne-landajn domajnojn (ekz. <tt>org</tt>, <tt>biz</tt>).
Sinonimo de domajno estas retregiono. Alia termino por plejaltnivela domajno estas supra retregiono.
En la hierarkio de la domajna nomsistemo (DNS), subdomajno estas domajno, kiu estas parto de alia (ĉefa) domajno.
PIF
La vorto havas plurajn signifojn:
4609 Pizarro
4609 Pizarro estas malgranda malhela asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la belga astronomo Eric Walter Elst elde la Observatorio La Silla, en Ĉilio.
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de la fratoj Guido kaj Oscar Pizarro, kondukantoj de la Schmidt-teleskopo de 1 metro de la Eŭropa suda observatorio.
Elo-nombro
La Elo-sistemo estas objektiva taksadsistemo, kiu ebligas la taksadon de la ludkapabloj de ŝakistoj kaj goistoj. La rezulto de la taksado estas nombro, la tiel nomata Elo-nombro. Por ŝako ekzistas 9 klasoj, kiuj diferencas je po 200 poentoj. Diferenco je unu klaso signifas, ke la pli bona ŝakisto povas atendi 0,75 poentojn kiel rezulton de la partio. Hungardevena Árpád Élő disvolvis la sistemon en la 1960-aj jaroj kaj la FIDE enkondukis ĝin dum la FIDE-kongreso 1970 en Siegen (Germanio).
Kalkulado
Por la kalkulado de la nova Elo-nombro gravas la atendeblaj poentoj EA, kiujn ludisto A kontraŭ ludisto B laŭ probableco atingos.
La atendata valoro por A nun estas EA · 100 %. La nova Elo-nombro de ludisto A estas:
| k=25 || por novaj ŝakistoj kiuj havas malpli ol 30 taksitajn partiojn |-  | k=15 || por ŝakistoj kiuj havas Elo < 2400 |-  | k=10 || por la plej bonaj ŝakistoj (Elo >= 2400) |}
Rimarko 1: La nombro 400 en tiu formulo kaj la origina k-faktoro estis tiel elektitaj de Arpad Elo, ke la Elo-nombroj kiel eble plej bone kongruu kun la antaŭa sistemo de Kenneth Harkness. Fakte oni povas kompreni la Harkness-sistemon kiel pece linearan aproksimaĵon de la Elo-sistemo.
Rimarko 2: Estas facile pruvi ke validas:
Frosto (ludo)
Frosto estas ludo. Ĝia 1-a eldono: artikolo verkita de Kerry Handscomb en numero 7 de la kanada revuo 'Abstract Games', kadre de '8x8 Game Design Competition'. http://www.abstractgamesmagazine.com. Ni pensu pri la ludtabulo kvazaŭ daŭran, senliman: t.e.: a1 apudas la fakon a8; b1 apudas la fakon b8, ktp. Plue, a1 estas apuda al h1; a2 al h2, ktp. La du parojn el fakoj malplenaj oni difinis tie por ke tia daŭreco ĝuste plenumu.
Movoj
Nigrulo movas unue kaj de tiam ambaŭ ludantoj alternu siajn ludvicojn. Movi dum propra vico ne estas devige, sed ĉiam konvenas.
Ĉiu ludando dum sia ludvico prenas unu el siaj ludpecoj kaj saltigas ĝin super sinsekvo da malamikaj ludpecoj. Tiajn saltojn oni faru orte, ne diagonale. Nur po unu malamika ludpeco povas esti saltata ĉiuvice. Krome, oni bezonas ke tiu fako tuj malantaŭa al la saltita malamika ludpeco estu malplena.
Kaptoj
Forigu el la ludtabulo la saltitan ludpecon, kaptante ĝin. Eblas, kvankam ne endas, plu salti per la sama ludpeco super aliaj, kiuj same estos kaptitaj.
Celo
Malvenkas tiu, kiu povas movi neniun ludpecon, pro tuta frosto.
22505 Lewit
22505 Lewit estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la de la ĉeĥa astronomino Lenka Kotková elde la Observatorio de Ondřejov (distrikto Prago-oriento), proksime de Prago.
Nomo
Ĝi estis nomita en memoro de la ĉeĥa neŭrologo Karel Lewit (1916 — 2014), kiu laboris en gvidantaj lernejaj malsanulejoj, disvolvinte kaj promociinte modernajn metodojn de rekapabligo kaj permana medicino. Li instruis kaj trejnis fakulojn en tiu kampo en sia lando kaj eksterlande.
Hoŝea (profeto)
Hoŝea, kie nomo signifas “la Sinjoro helpas”, vivis en la norda Izraela reĝlando en la 8-a jarcento
Biografio
Profeto Hoŝea, pere de sia persona dramo, volas esence priskribi la fidelecon de Dio al siaj promesoj al la homoj. En la samnoma libro la profeto, fakte, rakontas pri la senlimaj fideleco kaj amon de Dio por la izraela popolo; ĉio tio emerĝas ankaŭ per kaj tra liaj malagrablaj geedzaj eventoj, markitaj per la edzinrompo de lia edzino Gomer, kiu estis prostituitino kaj kiu forlasas la edzon por sin dediĉi al la sankta prostituado. Ĉio provokas, en la profeto, profundan vundon kaj senliman suferon, sed ne la neeblecon ŝin daŭrigi ami, ĝis pagi monan kvoton por ŝia elaĉeto, do pardoni ŝin reakceptante en sia domo. Evidentas en ĉio tio la paralelismo de la rilato inter Dio kaj la profeto aŭ la virino kaj la izraela popolo.
Las Gabias
Las Gabias estas vilaĝo kaj municipo de la Aŭtonoma Komunumo Andaluzio, en la provinco Granada, en la sudo de Hispanio. Ĝi estas en la sud-centra parto de la Vega de Granada, je 8 km de la granada ĉefurbo. Limas kun la municipoj Vegas del Genil, Cúllar Vega, Churriana de la Vega, Alhendín, La Malahá, Chimeneas kaj Santa Fe.
Hoŝea (profeto)
Kulto
La Katolika Eklezio lin kultas kiel sanktulon la 17-an de oktobro. Tia li estas rekonata aĉe ĉiuj eklezion konfesantaj la komunecon kun la sanktuloj.
Las Gabias
Las Gabias enhavas la kernojn Gabia la Grande —municipa ĉefurbo— kaj Gabia Chica kiuj unuiĝis en 1973, krom Híjar, Los Llanos, Pedro Verde kaj Urbanización San Javier. La nomo ŝajne derivas el araba Hisn Caviar, kiu signifas “milita turo”, alude al tiu kiu ankoraŭ ekzistas en Gabia Grande.