cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Miĥail Ĉeĥov
Bibliografio
Farber, Vreneli, Stanislavsky in Practice: Actor Training in Post-Soviet Russia (Artists & Issues in the Theatre, Vol. 16) New York: Peter Lang, 2008. (summary of M. Chekhov's system and its application in post-Soviet actor training) ISBN 978-1-4331-0315-5
Elisabeth Christina von Linné
Elisabeth Christina von LINNÉ (1743–1782), estis sveda botanikisto, filino de Karolo Lineo kaj de Sara Elisabeth Moræa.
Lineo estas referencita kiel unua botanikistino en Svedio en moderna senco, spite ne esti ricevinta formalan edukadon. Ŝi estis ankaŭ unua kiu priskribis la optikan fenomenonon laŭ kiu la florplanto Tropaeolum majus ŝajnas elsendi malgrandajn lumradiojn, nune nomita la Fenomeno Elizabeth Linnæus (aŭ, en germana, Das Elisabeth-Linné-Phänomen ) laŭ ŝi. Ŝi publikigis siajn observojn pri la temo en artikolo por la Reĝa Sveda Akademio de Sciencoj en 1762, kiam ŝi aĝis 19.
Linné edziniĝis kaj havis du filojn.
30 jours max
30 jours max ("30 tagoj maksimume") estas franca polica komedia filmo eldonita je 2020. Tarek Boudali reĝisoris ĝin kaj ankaŭ ludas la ĉefan rolon.
Resumo
Rayane estas juna policisto, timema kaj mallerta. Lia kuracisto sciigas lin ke li estas malsana kaj ne vivos post 30 tagoj. Rayane, pensante, ke li ne havas nenion perdeblan, decidas profiti la oportunon. Li volas iĝi heroo de sia policejo kaj ankaŭ imponi al sia bela kolego Stéphanie. Rayane do riskas multajn danĝerojn por kapti grandan drogkomerciston.
Mustaĉibiso
Aspekto
La Mustaĉibiso estas granda (ĉirkaŭ 76 cm longa), grizeca al malhelbruna ibiso kun blanka "mustaĉo" nome strieto el la suba bekobazo subvange al la nukoflanko, kio nomigas la specion laŭ la komuna nomo, brilajn purpurverdecaj flugiloj, granda kaj fortika ĉebaze malhela beko ne tiom longa nek tiom kurba kiom ĉe aliaj ibisoj kaj kun rimarkinda ruĝa strio en komenca duono de la supra makzelo, kaj nigrecaj kruroj.
Alvoko
Ĝi havas distinge laŭtan kaj rekoneblan alvokon haa-haa-haa-de-dah kiu estas ofte aŭdata kiam la birdoj flugas aŭ ekflugas, kaj de tie la alternativa komuna nomo, krom la latina scienca nomo onomatopea.
Habitato kaj distribuado
La Mustaĉibiso troviĝas en malfermaj herbejoj, savanoj kaj humidejoj, same kiel ĉe urbaj parkoj, lernejaj kortoj, verdaj koridoroj kaj grandaj ĝardenoj. La landoj kie loĝas tiu birdospecio estas disaj en diversaj areoj nome en Sudano, Etiopio, Senegalio, Ugando, Tanzanio, Gabono, Demokratia Respubliko Kongo, Kameruno, Gambio, Kenjo, Somalio kaj Sudafriko.
Dieto
Ili manĝas tervermojn, uzante sian longan cimitarecan bekon por serĉituŝi la grundon. Ili manĝas ankaŭ pli grandajn insektojn, kiaj la salikoka grilo, same kiel araneoj kaj malgrandaj lacertoj. Tiuj birdoj kaptas ankaŭ helikojn kaj manĝas en ĝardenoj ĉe loĝejaj hejmoj. Ili estas akceptataj ĉe ludejoj kaj golfejoj ĉar ili estas entuziasmaj elfosantoj de larvoj de tineoj kaj skaraboj kiuj manĝas la radikojn de herbo. Ne klaras kiel ili detektas tiujn, sed ŝajne ili kapablas aŭdi ties manĝadon kaj elfosadon.
Konservostatuso
Disvastigata kaj komuna tra sia granda teritorio, la Mustaĉibiso estis pritaksata kiel Malplej Zorgiga ĉe la IUCN Ruĝa Listo de Minacataj Specioj.
Pola parlamenta balotado en 1989
Pola parlamenta balotado en 1989 jaro (tiel nomata Junia Balotado, Balotado por Kontrakta Parlamento) — okazis la 4-an de junio kaj 18-an de junio. Ĝi estis la unua, parte libera balotado en postmilita historio de Pollando. Pro ĉi tiu balotado Pollando estis la unua ŝtato de orienta bloko, kie balotataj reprezentantoj havis realajn influojn en regado de la ŝtato.
Genezo
Pro malkontento de socio en 1988 en la tuta lando sekvis serio da strikoj. Unu el ĉefaj postuloj estis legalizado de Solidareco. Je 31-a de aŭgusto Lech Wałęsa kaj generalo Kiszczak renkontiĝis; post la renkontiĝo Wałęsa alvokis, ke ĉesu strikoj. Sekve okazis kelkaj renkontiĝoj kun reprezentantoj de registaro. Malgraŭ manko de progreso en interparolado la 18-an de decembro oni formis Civitanan Komitaton (pole: Komitet Obywatelski) ĉe prezidano de "Solidareco" Lech Wałęsa, kiun konsistis adeptoj de kompromisaj solvoj. Antaŭ konstituo de komitato, la 30-an de novembro okazis televida debato inter Lech Wałęsa kaj prezidanto de OPZZ (Tutpola Interkonsento de Sindikatoj) Alfred Miodowicz. Ĉi tiu debato kaŭzis plifortigon de populareco de Lech Wałęsa. Inter decembro kaj januaro okazis konferenco de la 10-a ĝeneralkunveno de la Centra Komitato de PZPR (Pola Unuiĝinta Laborista Partio), dum kiu partianoj akceptis interkonsenton kun "Solidareco". Inter la 6-a de februaro kaj 5-a de aprilo konferencis t.n. Ronda Tablo. Rezultoj de la konferenco inter aliaj estis ŝango de balotsistemo kun kompetenteco de prezidento kaj ekformado de Senato. Oni fiksis, ke 65% de parlamento estos por PZPR, ZSL (Unuiĝinta Popola Partio), SD (Demokratia Partio) kaj aliaj proregistaraj frakcioj, kaj 35% por senpartiaj kandidatoj. Tute libera baloto ekvalidos por Senato. La 7-an de aprilo parlamento ŝanĝis balotan ordoregularon kaj konstitucion. La 17-an de aprilo Suverena kortumo denove registris la Sendependan Aŭtonomecan Sindikaton Solidareco.
Elekta kampanjo kaj balotado
Civitana Komitato decidis, ke ĝi proponos sume 161 kandidatojn al parlamento kaj 100 kandidatojn al Senato. Ĉiu kandidato, krom Piotr Baumgart estis fotografiita kun Lech Wałęsa. Naskiĝis Gazeta Wyborcza kaj reaktiviĝis Tygodnik Solidarność.
Blankanaĝila pingveneto
La Blankanaĝila pingveneto (Eudyptula minor albosignata) estas malgranda pingveno ĉirkaŭ 30 cm alta kaj peza 1.5 kg. Ĝi ricevas ties nomojn (kaj komuna nomo kaj latina scienca nomo) pro blankaj markoj en ties naĝiloj, unike ĉe tiu subspecio. Ĝi nestumas nur en Duoninsulo Banks kaj Insulo Motunau, ĉe Kristkirko, Novzelando, kun nur ĉirkaŭ 3,750 reproduktantaj paroj.
Taksonomio
La Blankanaĝila pingveneto estas nune konsiderata de plej taksonomiistoj kiel kolora morfo aŭ subspecio de la Blua pingveneto (E. minor). Analizo de mitokondria DNA en 2002 montris la ekziston de du kladoj en Eudyptula: unu enhavanta la Bluajn pingvenetojn de la Norda Insulo, Kuka Markolo kaj Ĉathamoj de Novzelando, same kiel la Blankanaĝilan pingveneton, kaj duan enhavanta la Bluajn pingvenetojn de Aŭstralio kaj la sudorienta marbordo de la Suda Insulo de Novzelando. Analizoj de blekaj alvokoj kaj grupa analizo de morfometriko parte eltenis tiujn rezultojn. En 2008, Shirihai trakits la Bluan pingveneton kaj la Blankanaĝilan pingveneton kiel alospecioj. Tamen, ĉe 2012, la IUCN kaj BirdLife International konsideras la Blankanaĝilan pingveneton kiel subspecio aŭ morfo de la Blua pingveneto.
Habitato
Blankanaĝilaj pingvenetoj loĝas en terpintoj, kavoj, rokamasoj, kaj en ŝirmaj areoj ĉe bazoj de golfoj. Ili troviĝantas ĉefe en Kanterburio, Novzelando.
Kutimaro
Blankanaĝilaj pingvenetoj estas ĉefe noktuloj surtere kaj estas unikaj inter pingvenoj tiurilate. Ili diferencas el aliaj pingvenoj je tio ke ili restas ĉe la kolonio dumtage, kaj poste foriras danke al kovro de malhelo kaj revenas antaŭ mateniĝo. Tamen, ĉe la Duoninsulo Banks, oni povas observi kelkajn birdojn surtere for de ties nestotruoj dum tagolumo. Vespere, tiuj pingvenoj tendencas ariĝi ĉeborde en grupoj ĝis lumoniveloj estas sufiĉe malaltaj por ke ili sentu sin sufiĉe sekuraj por direkti sin internen. Tio rezultas en grandaj pingvenaroj alvenantaj samtempe.
Reproduktado
La Blankanaĝila pingveneto demetas siajn ovojn el julio al decembro, kaj plej ovodemetado okazas el aŭgusto al novembro. La ovoj estas ĉiam demetataj en nestotruoj sub arba kreskaĵaro preskaŭ kiel nestoj; ili ovodemetadas ankaŭ sur dunoj, aŭ sur vegetalhavantaj deklivoj, kaj estas kovataj dum 33 al 39 tagoj. La elnestiĝo okazas post 50 al 65 tagoj.
Manĝo
La Blankanaĝila pingveneto manĝas malgrandajn fiŝarajn fiŝojn, kiaj sardinoj kaj anĉovoj, aŭ cefalopodoj, kaj malplej ofte krustulojn. Ili kaptas sian manĝon per persekuta plonĝo. Plej manĝoj okazas ĉe ĝis 25 km el la marbordo dum tagaj manĝoveturoj. La plej for al maro estis 75 km el marbordo.
Konservado
Aŭguste de 2010 la Blankanaĝila pingveneto estis listita kiel endanĝerita laŭ la usona Endangered Species Act.
La Motunau Beach Biodiversity Development Team laboras por konservada projekto por la Blankanaĝila pingveneto.
Mellitus
Mellitus (m. la 24-an de aprilo 624) estis sanktulo, la unua episkopo de Londono kaj la tria Ĉefepiskopo de Canterbury.
Familio. Misio al Kent
Laŭ la anglosaksa historiisto Bede li devenis de nobela familio, kaj suferis pro podagro. En 601 li estis abato en Romo. Tiun jaron la papo, Gregorio la 1-a, sendis lin al Kent, kune kun aliaj misiistoj, post kiam Aŭgusteno de Canterbury petis pluajn pastrojn por sia misio en tiu anglosaksa regno.
Episkopo de Londono
En 604 Aŭgusteno konsekris lin episkopo de Londono, ĉefurbo de la reĝoj de Essex. Tie li baptis reĝon Saebert, nevo de Aethelberht la 1-a, reĝo de Kent.
En 610 Mellitus ĉeestis ekleziajn konsiliojn en Italio.
En 616 la paganaj filoj de Saebert forpelis lin de Londono - laŭ Bede, ĉar li rifuzis doni al ili komunian panon. Li fuĝis al Francio, sed estis revenigata en Anglion de ĉefepiskopo Laŭrenco de Canterbury. Tamen li ne reiris al Londono, ĉar la regno de Essex restis pagana kaj malamika al kristanismo.
Ĉefepiskopo de Canterbury
Kiam Laŭrenco mortis en 619, Mellitus sekvis lin kiel ĉefepiskopo de Canterbury. Gregorio la 1-a skribis al li, urĝante lin rekonsekri paganajn templojn kiel kristanaj preĝejoj - sendube ĉar tio plifaciligus la konverton de paganoj.
Laŭlegende, en 623 granda incendio en Canterbury minacis la preĝejon: Mellitus estis portata en la flamojn kaj tuj la ventdirekto mirakle ŝanĝiĝis, tiel savante la konstruaĵon.
Li mortis en aprilo 624 kaj entombiĝis en Abatejo Sankta Aŭgusteno (Canterbury).
Atchison (Kansaso)
Atchison estas urbo en usono en la usona ŝtato Kansaso. Ĝi estas ĉefurbo de la kantono Atchinson. En la jaro 2000 10,232 homoj vivis en Atchison; ĝis la oficiala taksado en la jaro 2009 la loĝantonombro plialtiĝis iomete sur 10,432.
Graflando Burgonjo
Graflando Burgonjo, ankaŭ nomita Franche Comté de Bourgogne estis grava graflando fondita en 986 de la grafo Oto-Vilhelmo de Burgonjo kaj ĝia teritorio respondas nun, proksimume al la nuna regiono Franĉ-Konteo. Ĝia ĉefurbo estis Dole (kastelo de Dole) kaj ĝi estis regata de la 10-a jarcento ĝis la 17-a jarcento de la grafoj de Burgonjo, origine vasaloj de la dukoj de la duklando Burgonjo.
Atchison (Kansaso)
La urbo situas ĉe la okcidenta bordo de la rivero Misuro.
Graflando Burgonjo
Tiu graflando estis konsistigita per la kuniĝo de karolidaj administraj distriktoj (burgonjaj pagusoj) : la Amous (regiono de la rivero Saono, de la Ognon kaj de la rivero Doubs), la Escuens (regiono de Château-Chalon), la Portois (regiono de Port-sur-Saône) kaj la Varais (regiono en la litero « M » laŭ kiu iras la rivero Doubs).
Atchison (Kansaso)
La loko estis fondita en la jaro 1854 kaj estas konata kiel naskiĝloko de pilotino Amelia Earhart, je kies honorigo ĉiujare okazas festivalo, kiu ĉiun julion allogas inter 30,000 kaj 50,000 spektantojn.
Graflando Burgonjo
Kreo de la graflando Burgonjo
La graflando Burgonjo kreiĝis malrapide.
Atchison (Kansaso)
Ankaŭ de Atchison devenis Jesse Stone, usona muzikisto kaj aranĝisto de ĵazo kaj ritmenbluso. Jesse Stone and his Blues Serenaders estis teritoria bando de la kansasurba ĵazo, kiu en la jaroj 1926–27 ludis en kaj ĉirkaŭ Kansasurbo ekde Atchison.
Graflando Burgonjo
Kreo de la graflando Burgonjo
En 888, cirkonstancoj ebligis al la reĝo Rodolfo la 1-a de Burgonjo, filo de la duko Konrado la 2-a de Burgonjo transformi la duklandon de sia patro en reĝlandon. Li elektigis sin per asembleo de granduloj kaj prelatoj kunvenintaj en la teritoria abatejo de Saint-Maurice de Agaune kaj Rodolfo sukcesis kreskigi sian povon sur la diocezo de Besançon, aŭ pli ĝuste sur parto de ĝi. Post Rodolfo la 1-a, la povo iris post li, sinsekve al la reĝoj Rodolfo la 2-a, Konrado la 2-a la Pacema, poste Rodolfo la 3-a.
Alligo al la Sankta Romia Imperio
En 1016, okze de renkontiĝo en Strasburgo, la germana imperiestro Henriko la 2-a, ricevis de la reĝo Rodolfo la 3-a de Burgonjo, sen legitima heredanto, promeson esti nomumita hereda posteulo kiel reĝo de Burgonjo.
Liberiĝo de la graflando de Burgonjo
En la 12-a jarcento la Sankta Romia Imperio garantiis la prosperecon de la graflando Burgonjo, sed en 1127, post la murdo de la grafo Vilhelmo la 3-a de Burgonjo, lia kuzo, la grafo Rejnaldo la 3-a de Burgonjo volas liberiĝi de la imperia kuratoreco de la imperiestro Konrado la 3-a. Li trudis al li per milito la statuton « franc comte » (libera grafo), kiu estos la origino de Franĉ-Konteo, nomo reprenita por la nomo de la regiono.
Eniro al la duka Domo de Burgonjo
En 1318, la grafino Johana la 3-a de Burgonjo, plej aĝa filino de la reĝo Filipo la 5-a kaj de Johana la 2-a, edziniĝis al la duko Eŭdo la 4-a de Burgonjo. Ŝi heredis la graflandon Burgonjo je la morto de sia patrino. Ŝia pranepo Filipo la 1-a de Burgonjo heredis ĝin kaj poste heredis la duklandon Burgonjo de sia avo : li tiel reunuigis la graflandon kaj la duklandon Burgonjo.
Alligo al la burgonja Ŝtato
Je la morto de Filipo la 1-a de Burgonjo sen rekta heredanto, Burgonjo reiris al la reĝa bienaro, al la reĝo Johano la 2-a kiu donis ĝin kiel apanaĝo al sia pli juna filo la duko Filipo la Maltima.
La riĉaj kaj potencaj dukoj de Burgonjo (Filipo la Maltima, Johano le Sentima, Filipo la Bona, Karlo la Brava kaj Maria de Burgonjo) tiam konsideris sin estroj de la riĉa kaj potenca burgonja Ŝtato. Ili fariĝis potencaj rivaloj de la reĝoj de Francio kaj aliancitoj de la reĝoj de Britio.
La unueco de la burgonja Ŝtato estis rompita je la morto de Karlo la Brava. La duko de Burgonjo estis unue venkita de la svisoj en la batalo de Grandson la, poste en Morat la kaj fine, de la duko Renato la 2-a de Loreno en la batalo apud Nancio la , kie li mortis. La reĝo Ludoviko la 11-a profitis de tio por milite rekonkeri la franca parton de la vasta burgonja Ŝtato.
Reveno en la germana imperia familio
La 20-jara hereda dukino Maria de Burgonjo, edziniĝis al la estonta germana imperiestro Maksimiliano la 1-a de Habsburgo. De la heredaĵo de sia patro, ŝi konservis la burgonjan Nederlandon (germana parto de la burgonja Ŝtato), en kiu estas la graflando Burgonjo, kiun heredos ŝiaj posteuloj, la reĝoj de Hispanio de la Domo Habsburgo en Hispanio. Dum 201 jaroj, viglaj kvereloj kaj bataloj okazis inter la reĝlando Francio, la reĝlando Hispanio kaj la Sankta Romia Imperio por la posedo de tiu teritorio.
Posedaĵo de habsburgoj, reĝoj de Hispanio
La graflando Burgonjo restis de 1477 ĝis 1678 sub la regado de la Domo de Habsburgo en Hispanio, Maksimiliano poste ties pranepo la germana imperiestro kaj reĝo de Hispanio Karlo la 5-a, poste la branĉo de la habsburgoj de Hispanio, Filipo la 2-a kaj ties posteuloj. La reĝoj de Francio, de Ludoviko la 11-a ĝis Ludoviko la 14-a, ekigis multajn militojn por provi rekonkeri Franĉ-Konteon sed sensukcese.
Alligo al la reĝlando Francio fare de Ludoviko la 14-a
La traktato de Nijmegen de 1678 kiu reestigis pacon kun la reĝo Karlo la 2-a de Hispanio, la reĝo Ludoviko la 14-a definitive alligis la graflandon Burgonjo (Franĉ-Konteo) al la reĝlando Francio. Besançon tiam fariĝis la ĉefurbo de la graflando Burgonjo (anstataŭ Dole) kun la parlamento de Besançon.
Franca Respubliko
La Franca Respubliko arigis la graflandon Burgonjo, la graflandon de Montbéliard kaj la parton de Alzaco ne aneksita en 1871 por konsistigi la regiono Franĉ-Konteo.
78391 Michaeljäger
78391 Michaeljäger estas asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la de la germana astronomo Sebastian F. Hönig elde la Observatorio de la Monto Palomar (Kalifornio, Usono).
Linio 13 de la metroo de Parizo
La linio 13 de la metroo de Parizo estas unu el la 16 metrolinioj de Parizo. Ĝi devenas de la kuniĝo de la eksa linio B de la Kompanio Nord-Sud kaj de la eksa linio 14 de la CMP. Ĝi kunigas al Parizo plurajn ĉirkaŭurbojn kiel Saint-Denis kaj Asnières-Gennevilliers norde, sed ankaŭ Châtillon-Montrouge sude.
Rome (pariza metrostacio)
Rome [ʁɔm] (Romo) estas stacio de la Metroo de Parizo, sur linio 2, situanta inter la 8-a kaj la 17-a arondismentoj de Parizo.
Stacio
Tiu stacio eltiras sian nomon de Romo, ĉefurbo de Italio. Ĝi situas en Kvartalo Europe (Eŭropo) kies stratoj havas nomojn de eŭropaj urboj.
Alirejoj
La stacio posedas unusolan alirejon sur la inter-ŝoseo de Bulvardo des Batignolles, fronte al n-ro 60.
Maoria lingvo
La Maoria lingvo parolata en Nov-Zelando estas unu el la polineziaj lingvoj, kiuj apartenas al la aŭstroneziaj lingvoj.
Nuntempe la Maoria lingvo estas unu el la tri oficialaj lingvoj de Nov-Zelando (la aliaj estas la angla kaj nov-zelanda gestolingvo). Tamen, dum longa tempo, ĝi estis subpremata de la nov-zelanda registaro, estante malpermesita en la lernejoj. Pro tio nuntempe nur 50.000 ĝis 130.000 de la 530.000 maorioj parolas ĝin.
Maoria kulturo kaj lingvo estas instruata en multaj Nov-Zelandaj lernejoj. Aldone, ekzistas antaŭlernejnivelaj «kohanga reo» (lingvejoj) kiuj instruas al «tamariki» (infanoj) tute per la Maoria lingvo.
Origino
La maoria lingvo (te reo Māori) de Nov-Zelando estas membro de la orienta polinezia subgrupo de la polinezia lingvofamilio. Ĝi estas proksime rilata al tiuj de la Kukinsuloj, Tahitio kaj Havajo. Ĝi estas malpli proksima al tiuj de Samoo, Niuo kaj Tongo. Moderna esplorado montras ke la polineziaj lingvoj plej probable devenis de la lingvo de la indiĝenoj de Tajvano. Ĝi ne havis skribitan formon antaŭ proksimume 1840. En 1987 la maoria lingvo iĝis leĝe oficiala lingvo en Nov-Zelando, kaj ĝi estas uzata de tempo al tempo en kortumoj, la parlamento kaj aliaj oficialaj aferoj.
Lingviko de la maoria lingvo
La unua verko pri la maoria lingvo publikiĝis en 1820. En 1969 Bruce Biggs eldonis sian novan gramatikan teorion kaj simpligis la klasifikon de maoriaj vortoj. La plej ampleksaj priskriboj de la gramatiko de la maoria estas tiuj de Winifred Bauer (1993) kaj (1997) Alia ampleksa lingvika verko estas tiu de Ray Harlow. David Kārena-Holmes prezentis malpli longan priskribon.
Alfabeto kaj prononcado
a, ā, e, ē, h, i, ī, k, m, n, ng, o, ō, p, r, t, u, ū, w, wh
Ĉiuj vokaloj havas mallongan kaj longan formon. Oni indikas la longan per makrono aŭ per duobla litero. La mallongan oni ne markas. La r ne estas frikativa, la p ne estas ploziva, la w estas prononcata kiel en la angla. La digramo ng estas unu sono kiun oni prononcas per mola g kiel en la norma angla vorto singer. La prononco de la digramo wh varias iomete laŭ tribo, ĝi estas unu sono, kaj pleje oni prononcas ĝin proksimume kiel f en Esperanto. La vokalojn kaj ĉiujn aliajn konsonantojn oni prononcas pli-malpli kiel en Esperanto.
Ekzistas malgrandaj varioj inter la parolado de la diversaj triboj. Ekzemple, maorioj en Sudinsulo prononcas la nomon de Monto Cook Aoraki, anstataŭ Aorangi''. Ĉiu silabo finiĝas per vokalo. Duoblaj konsonantoj ne okazas. Tial la skribado estas fonetika, se oni uzas la makronojn. Skribitaj duoblaj vokaloj foje estas dubsencaj.
Akcentoj estas malfortaj, tamen duvokalajn silabojn oni emas akcenti iomete, precipe se ili estas la antaŭlasta silabo de vorto. La nuna skribsistemo estiĝis en la 19a jarcento. (misiistoj Kendall kaj Henry Williams, helpataj de Samuel Lee lingvisto) Antaŭe la maoria estis tute parola lingvo. Ĝi ankoraŭ estas ĉefe parolata, kaj oratorado estas ankoraŭ altestimata.
Tipoj de vortoj
La du ĉefaj tipoj de vortoj en la maoria estas bazaj vortoj (substantivoj, agverboj kaj statverboj) kaj partikuloj (prepozicioj, artikoloj, posedaj partikuloj, verbaj partikuloj kaj adverbaj partikuloj). Ĉirkaŭ sesdek partikuloj ekzistas, kaj miloj da bazaj vortoj. La maoria ofte uzas statverbojn kie aliaj lingvoj uzas adjektivojn. Bazaj vortoj povas modifi aliajn. La modifanto sekvas la modifaton. Ĉiuj agverboj kaj multaj statverboj ankaŭ uzatas kiel substantivoj. Ĉiu propozicio enhavas almenaŭ unu bazan vorton.
Substantivoj
La tri ĉefaj tipoj de substantivoj estas: ĝeneralaj substantivoj (aĵoj), personaj substantivoj (nomoj de homoj, kaj personaj nomoj de aĵoj), kaj situaj substantivoj (nomoj de lokoj). Oni ankaŭ konsideras la pronomojn subklaso de substantivoj.
La substantivoj ne havas kazojn, kaj ĝenerale ne varias laŭ nombro. Tamen kelkaj oftaj vortoj varias laŭ nombro: ekzemple tamaiti (infano) tamariki (infanoj). Substantivoj neniam staras sola. Ili ĝenerale havas artikolon aŭ korelativon, tamen substantivoj pri loko ne havas artikolon, ekzemple runga (supro), konei (ĉi tiu loko), tai (la maro).
Ĉiuj substantivoj uzeblas kun difinita artikolo aŭ kun nedifinita artikolo, do mankas distingo inter nombreblaj kaj nenombreblaj substantivoj.
Ĝeneralaj substantivoj
Plejmultaj substantivoj estas membroj de ĉi tiu tipo. Ĝenerala substantivo preskaŭ ĉiam aperas kun determinilo, ekzemple: ngā manu = la birdoj.
Lokaj substantivoj
Ĉi tiu klaso enhavas la nomojn de urboj, riveroj, regionoj ktp. Ĝi ankaŭ enhavas la vortojn kiuj nomas lokon relative al objekto. Ekzemple:
Por la prepozicioj en Esperanto, oni uzas ekzemple:
Personaj substantivoj
La nomoj de homoj, triboj, kanuoj, monatoj, personaj pronomoj, kaj la demanda pronomo wai = kiu(j), kiun oni uzas por demando por kiu la atendata respondo estas persona nomo.
Pronomoj
La personaj pronomoj nur estas uzataj pri homoj. Ili ne havas genrojn, sed apud singularo kaj pluralo ekzistas dualaj formoj. Krome estas ĉe "ni" distingo inter inkluda kaj ekskluda formoj.
Post prepozicioj je fina -ā kaj -ō (mā, mō "por", nā, nō "de", ā, ō "de") la singularaj pronomoj havas apartajn formojn, kiuj ankaŭ estas uzataj ĉe posesivaj pronomoj.
Agverboj
La agverboj nomas agojn. Ili troviĝas en verbaj vortgrupoj kun verbaj partikuloj. Plejmultaj agverboj estas pasivigeblaj. Oni konsideras ilin transitivaj. Ĉi tiuj (pasivigeblaj verboj) uziĝas en tri specoj de propozicio:
Dudirektaj verboj
Wennergren nomas ilin "verboj kun al-komplemento". Ekzemple: doni, lavi, ŝteli, aparteni, pagi. Harlow skribis:
malmultaj verboj, kies signifo temas pri ia "transigo", ekzemple doni, montri, rakonti, havas du objektojn: unu, la rekta objekto, por la afero transigata, kaj la alia, la tiel nomata malrekta objekto, por la homo al kiu la rekta objekto estas transigata. Ekzemple:
Tamen la uzado estas malregula. En la suba citaĵo la infanoj estas la objekto kaj la transigata studobjekto estas la al-komplemento:
Perceptaj verboj
Perceptaj verboj estas subklaso de agverboj kaj pasivigeblaj. (En Esperanto tiaj verboj estas normalaj agverboj.) Ĉar ili temas pri mensa stato aŭ percepto, la entoj estas la perceptanto (subjekto) kaj la perceptato (objekto). La ĉefaj verboj en ĉi tiu subklaso estas: rongo (aŭdi), pīrangi (deziri, bezoni), hiahia (deziri, voli), mōhio (scii, koni), mahara (pripensi, memori), tūmanako (esperi). Ĝenerale, la objekto de percepta verbo estas markita per ki. La verbo kite (vidi) estas escepto, ĉar ĝia objekto estas markita per i, same al ĝeneralaj agverboj (supre). Ekzemple:
Netransitivaj verboj
Agverboj kiuj ĝenerale ne havas objekton en la kutima senco. Oftaj ekzemploj temas pri movado: haere (iri), moe (dormi), oma (kuri), takoto (kuŝi), tū (stari). Tamen "Māori Dictionary" listigas pasivan formon por ĉiu el tiuj verboj krom ' moe'. La celo de movado estas markita per 'ki' kaj la origino per 'i'. Ekzemple:
Statverboj
La statverboj estas malgranda aro de verboj kiuj temas pri stato anstataŭ ago. Ili ne havas pasivon. La stato kutime estas la rezulto de ago. Se la aginto estas menciita, tiu estas notita en vortgrupo markita per i. Unu speco de statverbo estas uzebla kie en aliaj lingvoj oni uzas la verbon "esti" kaj adjektivon. Ekzemple:
Evidente pai estas verbo ĉar ĝi troviĝas kun ka (verba partikulo) en verba vortgrupo (ka pai). La alia speco de statverboj estas uzata kie iuj aliaj lingvoj uzas participon aŭ medialan verbon. La aganto de la origina verbo estas la paciento de la statverbo. La signifo de tia verbo estas kvazaŭ pasiva. Ekzemple:
Karena-Holmes skribis ke kiam statverbo estas uzata kun la nedifina artikolo, he, oni povas konsideri ke la vortgrupo havas verban senson. Ekzemple:
Harlow konsideras ke la uzado de bazvortoj kun la artikolo he montras ke la sekva vorto estas substantivo aŭ adjektivo. Tamen li ankoraŭ traktas vortgrupon kun he kiel predikaton (sube Predikato).
Iuj verboj ekzistas en identaj aŭ rilataj formoj kiel kaj statverbo kaj agverbo. Ekzemple: pai kiel statverbo signifas "boni", kaj pai kiel agverbo signifas "ŝati" kaj havas pasivon paingia. Plejmultaj statverboj estas uzeblaj kiel substantivoj, ekzemple: pai (statverbo) = boni, pai (substantivo) = boneco.
Modifantoj
Ĉiu modifanto de la sama substantivo bezonas apartan vortgrupon, ekzemple:
Tamen, bazvorto povas modifi vortgrupon, ekzemple:
Bazvorto ankaŭ povas modifi verbon, do agi kiel adverbo.
Aliaj difiniloj
Oni kombinas la difinan artikolon kun la poziciaj partikuloj (vidu sube) por formi difinilojn:
Ekzemple: te manu nei = tēnei manu = ĉi tiu birdo.
Pronomoj
La difiniloj en la antaūa sekcio estas ankaŭ uzeblaj kiel pronomoj (bazvortoj), ekzemple:
Lokaj prepozicioj
kei (aŭ kai), i, hei (aŭ hai) estas prepozicioj kun tenso. Ili indikas "ĉe" en la tri tensoj:
Mankas verbo kiu signifas "havi" en la maoria, do uzi la lokajn prepoziciojn estas unu rimedo montri posedadon.
Verbaj partikuloj
Bauer nomas ilin TAM-markiloj (tenso-aspekto-modo). Ĉiu verba partikulo havas po unu, aŭ du aŭ tri el tiuj atributoj. Ĉi tie menciataj estas nur la ĉefaj uzoj de la verbaj partikuloj.
Poziciaj partikuloj
ekzemple, ngā manu ra = la birdoj for
El tiuj poziciaj partikuloj oni formis la difinilojn:
Eblas ankaŭ kombini ilin kun pē por fari agverbojn:
Adverbaj partikuloj
ai anake anō hoki kau kē koa noa pea rawa tonu
Verba partikulo
ana sekvas e kaj bazvorton por indiki daŭran agon aŭ staton
Plurala partikulo
ekzemple, ko Hata mā = Hata kaj liaj kunuloj
Sendependaj vortoj
Ekzemple:
Esprimoj kiuj iam estis vortgrupoj sed nun estas rigardataj neanalizeblaj unuoj
Ekzemple:
Kardinalaj numeraloj
Numeraloj en la maoria pli similas al statverboj ol adjektivoj, sed ili havas specialajn formojn. Ili signifas proksimume 'esti du, kvar ktp nombre'. Numeraloj kutime sekvas verban partikulon. Krom kelkaj esceptoj, numeraloj ne staras antaŭ substantivoj kiel en Esperanto. Ekzemple:
La numeraloj estas: tahi (1), rua (2), toru (3), whā (4), rima (5), ono (6), whitu (7), waru (8), iwa (9), tekau (10), tekau mā tahi (11), tekau mā rua (12), rua tekau (20), rau (100), e rua rau (200), kotahi mano (1000), miriona (1000000). Ordaj numeraloj estas: tuatahi aŭ te tahi (1a), te tekau (10a), te tekau mā tahi (11a), te rua tekau (20a), te rau (100a) ktp. Por multipliki, apudmetu la numerojn sen ia ligvorto: rua tekau rima (20 x 5).
Vicmontraj numeraloj
La vicmontraj numeraloj 'unua' ĝis 'naŭa' formiĝas per la prefikso tua-: tuatahi (unua), tuarua (dua)... Ĉi tiuj vortoj estas adjektivoj. Ili aŭ sekvas la ĉefan bazvorton kiun ili modifas, aŭ sekvas la partikulon 'te' en aparta vortgrupo (adjekto), ekzemple:
Por la numeraloj ek de 'deka', la prefikso tua- ne uzatas. La vicnumeraloj ek de 'deka' estas samaj al la kardinalaj numeraloj sen verba partikulo, ekzemple:
La sama formo iam uzatas por 'dua' ĝis 'naŭa', precipe por datoj.
Pruntado de vortoj el aliaj lingvoj
La maoria lingvo prenis vortojn el aliaj lingvoj. Ili devis ricevi la ortografion de la maoria lingvo. Ĉar ĝi havas nur dek konsonantajn sonojn, kompreneble la prononcado ofte estas malsimila al la vorto en ties origina lingvo. Ekzemploj:
Ĉiam estas diversaj opinioj pri ĉu adopti neologismon aŭ uzi jam ekzistantajn vortojn. Ekzemple:
Joan Fuster
Joan Fuster i Ortells (Sueca, Ribera Baixa, Valencilando, 23-an de novembro 1922 – Sueca, 21-an de junio 1992) estis katalunlingva valencia verkisto. Oni precipe rekonas lin pro lia esea verkado: Nosaltres, els valencians (Ni, la valencianoj, 1962), Qüestió de noms (Problemo de nomoj, 1962), Diccionari per a ociosos (Vortaro por senokupuloj, 1963), L'home, mesura de totes les coses (La homo, mezuro de ĉiuj aferoj, 1967). Inter liaj unuaj libroj, ĉiuj poeziaj, rimarkindas Escrit per al silenci (Skribite por la silento, 1954).
Maoria lingvo
Frazelementoj
Frazoj kaj propozicioj konsistas el vortgrupoj kiujn oni konsideras frazelementoj. En la maoria, frazelementoj estas la naturaj dividaĵoj de parolado, kaj eventualaj paŭzoj normale okazas inter frazelementoj. En diversaj konstruaĵoj kiuj estas reordigeblaj en la frazo, ĉiam estas tutaj frazelementoj, ne unuopaj vortoj, kiujn oni reordigas.
Joan Fuster
Li licenciĝis pri juro en 1947, kvankam neniam praktikis ĝin. Ekde 1946 ĝis 1956 li kunredaktis la beletran revuon Verbo. En 1952 li komencis en Levante kaj Las Provincias, de Valencio, sian kunlaboradon en la gazetaro tio, kio iĝos poste unu el liaj plej rimarkindaj agadoj, per longa kontribuado ankaŭ al Destino kaj La Vanguardia. En 1985 li doktoriĝis pri kataluna filologio.
Maoria lingvo
Frazelementoj
La tri tipoj de frazelementoj estas: predikataj, substantivaj kaj prepoziciaj.
Joan Fuster
Li estis ĉefa aganto por la revigligo de la valencia nacia sento kaj por la difino de la koncepto de la Katalunaj Landoj. Ekde la 1960-aj jaroj li estis civita referenco en Valencilando ene de la movado por la restarigo de la kataluna kulturo.
Maoria lingvo
Frazelementoj
Karena-Holmes skribis pri frazelementoj: Preskaŭ ĉiu frazelemento en la maoria enhavas almenaŭ unu bazvorton, kiu portas la ĉefan signifon de la frazelemento. Iufoje frazelemento konsistas sole el bazvorto. Pli ofte, la bazvorto(j) havas partikulojn antaŭe, aŭ poste, aŭ en ambaŭ lokoj. La verbo, subjekto, objekto kaj adjektoj troviĝas en apartaj frazelementoj. Propozicio kun aktiva agverbo ofte havas la ordon: VSO (verbo subjekto objekto). Malpli oftaj formoj havas la ordon SVO. Harlow nomas la prepoziciajn frazelementojn (kaj objektojn kaj adjektojn) komentoj.
Propozicioj
En la ekzemploj troviĝas oblikvo inter la frazelementoj.
Minimumaj frazoj
La minimuma frazo konsistas el unu verba frazelemento, ekzemple:
Aktiva formo
Post irverboj ki signifas "al" kaj i signifas "de". En pasiva formo, kiu povas enhavi la finaĵon -a (en la ekzemplo) aŭ -tia:
Por emfazi la aganton
Oni markas la aganton per la prepozicio nā (por la pasinteco) aŭ mā (por la futuro). Se la aganto estas singulara pronomo, oni uzas specialan formon: nāku (unua persono), nāu (dua) aŭ nāna (tria). Ne ekzistas formo por la as-tempo. La senco de la prepozicio estas "apartenanta al"; ĝi asertas posedon de la ago.
La trafato estas la subjekto do oni ne markas ĝin.
Oni metas la aganton unue por emfazi ĝin, do la sinsekvo estas AVS aŭ ASV.
La agantoemfaza konstruaĵo ŝajnas havi pasivan sencon, kvankam la verbo havas aktivan formon. Traduki ĝin en Esperanto estas nature esprimi ĝin per aktiva propozicio. Oni uzas ĉi tiun formon nur kun transitivaj verboj.
Pasivoj
Statverboj ne povas uziĝi en la pasiva voĉo. Plejmultaj transitivaj verboj kaj kelkaj netransitivaj vortoj estas uzeblaj kaj aktive kaj pasive.
Verbo + pasiva sufikso
Por pasivigi verbon oni aldonas sufikson al ĝi. Tiuj sufiksoj (-tia, -ria, -ia, -ngia, -ina, k.a.) varias laŭ la verbo, kaj oni devas parkeri ilin. Ekzemple:
La imperativo de transitivaj verboj kutime estas pasiva.
Kelkaj netransitivaj verboj ankaŭ estas pasivigeblaj. En iu senco, netransitivaj verboj transitiviĝas kiam ili pasiviĝas. La subjekto estas la aĵo aŭ afero kiun la ago influas.
Nimród Antal
Nimród Antal, laŭ hungarlingve kutima nomordo Antal Nimród estas hungardevena usona reĝisoro, aktoro, scenaristo.
Maoria lingvo
Verbo + pasiva sufikso
En Esperanto oni povas transitivigi iujn netransitivajn verbojn per prefikso. Ekzemple:
Rustenburg
Rustenburg [] estas urbo en la Nordokcidenta Provinco de Sud-Afriko. Ĝi situas nordokcidente de la montoĉeno Magaliesberg. Laŭ la stato de 2010 la urbo havas 107.909 loĝantojn.
Nimród Antal
Nimród Antal naskiĝis la en Los-Anĝeleso (Usono, Kalifornio).
Maoria lingvo
Verbo + pasiva sufikso
Ĉe 'grimpi' ne multe gravas se oni ellasas la prefikson 'sur', kaj oni ofte faras tion, ĝenerale kun la signifo, ke la monto estas grimpita ĝissupre. Tamen ĉe 'iri', estas alie:
Nimród Antal
Biografio
Nimród Antal naskiĝis en hungara familio. En 1991 li translokiĝis al Hungario kaj ekstudis en Altlernejon pri Teatro kaj Filmo. Lia plej grava instruisto estis Miklós Bíró. Li akiris kameraistan diplomon en 1996, poste li partoprenis en kreoj de filmoj ne nur en Hungario, sed ankaŭ en Ĉeĥio. En 2005 li revenis al Holivudo por daŭri la filman karieron. Li ricevis premiojn en 2004 kaj 2005.
Rustenburg
Rustenburg en 1851 fondiĝis fare de la voortrekkers, buraj pioniroj kiuj post la brita okupo de Sud-Afriko retiriĝis al la nordo de la lando, setlis tie kaj fondis sendependajn burajn respublikojn. La urbanoj ŝuldas sian prosperon al la plateno-minejoj, kiuj apartenas al la plej grandaj de la mondo. La nomo Rustenburg en la afrikansa lingvo cetere signifas loko de trankvilo.
Maoria lingvo
Verbo + pasiva sufikso
Tamen 'irata' povas signifi 'alirata', 'ĉirkaŭirata', 'enirata', 'laŭirata', 'preterirata', 'suprenirata', 'surirata', 'trairata' aŭ 'transirata', laŭ PIV. Do la senprefiksa participo estas dubsenca. En la maoria, la pasivo haerea havas nur du kutimajn signifojn, do konfuzo okazas malpli ofte.
Rustenburg
En somero 2010 la urbo estas unu el la matĉejoj de la Futbala Mondpokalo 2010.
Maoria lingvo
He mea + verbo
La t.n. "pseŭda pasivo" estas simila al la strukturo kun pasiva sufikso, sed sen ia pasiva sufikso. Ĝi uziĝas por eventoj pasintaj kaj kompletaj. Ekzemple:
Nemarkita verbo
La vortoj hōmai (doni al mi), hoatu (fordoni), kutime ne havas pasivan sufikson, eĉ kiam uzataj en esprimoj kie aliaj verboj havus.
kie la pano estas la trafato kaj la subjekto.
La verbo en propozicio kiu emfazas la aganton estas kvazaŭ pasivo sed ne havas pasivan formon. Tia konstruaĵo eblas nur per transitiva verbo, la trafato estas la subjekto kaj la emfazita aganto aperas en adjekto post prepozicio. (vidu supre)
Verbo kun pasiva signifo
La verbo taea estas speciala. Historie ĝi estis la pasivo de tae (atingi, alveni), sed nun ĝi havas propran signifon: povati, kapabli, sukcesi.
Kelkaj statverboj priskribas staton kiu estiĝis pro iu ago. Ekzemple:
Pasivigita substantivo
Iuj substantivoj povas preni pasivan sufikson kaj iĝi verbo kiu signifas iĝi tio. Ekzemple, la vorto kōhatu signifas 'ŝtono' kaj ĝi povas havi la pasivan sufikson -ngia.
Statverboj
Statverboj ne havas pasivon.
Negativaj propozicioj
Negativa esprimo komence, kaj SVO.
Senverbaj frazoj
Bauer komentis ke la maoria havas frazojn kun verboj kaj frazojn sen verboj, ĉar ĝi ne havas kopulajn verbojn. Multaj senverbaj frazoj estas ekvaciaj frazoj. Tiaj frazoj okazas en Esperanto kaj en iuj aliaj lingvoj, ekzemple: Tamen ekvaciaj frazoj estas pli oftaj en la maoria. Bauer donas ĉi tiujn ekzemplojn de senverbaj frazoj: Bauer nomas la partikulon ko ekvacia predikata prepozicio. Ĝi ne havas ekvivalenton en Esperanto.
Ĉu la maoria estas ergativa lingvo?
Iuj polineziaj lingvoj (ekzemple la samoa lingvo) elmontras trajtojn de ergativa sistemo, dum aliaj havas nur malmultajn ergativajn trajtojn. Lingvikistoj argumentas pri ĉu polineziaj lingvoj estis ĉiuj origine ergativaj laŭ markado aŭ ĉu la ergativa markado estas nova elvoluaĵo ĉe iuj el ili. En ergativa-absoluta (E-A) sistemo, la paciento estas la subjekto de transitiva frazo. La verbo ne havas pasivan formon. En nominativa-akuzativa (N-A) sistemo, la paciento povas esti la subjekto nur de pasiva verbo. Eble ergativaj spuroj en la maoria:
Bauer konsideras ke ekzistas mulmulta pruvo de ergativaj ŝablonoj en la maoria. Ĝi estas grandparte nominativa-akuzativa. La supre menciitaj konstruaĵoj estas raraj.
Maubourguet
Maubourguet estas franca situanta en departemento Hautes-Pyrénées, regiono.
Ĝiaj loĝantoj nomiĝas Maubourguétois.
Maoria lingvo
Ĉu la maoria estas ergativa lingvo?
Harlow notas ke se la objekto de transitiva verbo estas kutime markata per i, la verbo devas esti pasiva kaj la t.n. objekto fariĝas la subjekto, ekzemple:
Tiaj frazoj ofte estas tradukataj en aktivan formon de la cellingvo. Escepto estas por la refleksivaj verboj, ekzemple:
Plantoj kaj bestoj
Multaj indiĝenaj plantoj kaj bestoj tenas siajn maoriajn nomojn en la novzelanda angla, ekzemple:
nē kaj eh
Maorioj estas la grupo de novzelandanoj kiuj plej emas uzi la esprimon eh en la nov-zelanda angla. La vorto eh havas similan rolon kiel la maoria vorto nē aŭ nē ra(ĉu ne?). Ĝenerale la parolanto instigas konfirmon de sia aserto.
mā kaj and them
La maoria partikulo mā signifas: kaj kunuloj. Ekzemple
Maorioj uzas similan esprimon en la angla, ekzemple:
En Esperanto
La revuo "Kuriero" de Unesko dediĉis sian numeron n-ro 1 de januaro-marto 2019 al la temo de indiĝenaj lingvoj okaze de la proklamo de 2019 kiel Internacia Jaro de Indiĝenaj Lingvoj. Tiukadre la artikolo La umbilika ŝnuro, de Kirituia Tumarae-Teka kaj James Doherty, temas pri la konceptoj inter maorioj pri la rilato al la medio.
La junulara Esperantista organizo de Nov-Zelando (ALEJ mallonge) uzas la nomon 'Aotearoo', kiu devenas el la maoria (Aotearoa).
Vidu ankaŭ
Esperantigo de vortoj el maoria fonto
Lóránt Márton
Lóránt MÁRTON [mArton] rumanuja hungara aktoro. Li naskiĝis en Miercurea Ciuc en 1976.
Kariero
Lóránt Márton finis en la aktorfakon de Teatroarta Universitato sekcio Szentgyörgyi István de Târgu Mureș. Li estas aktoro de Teatro Tamási Áron de Sfântu Gheorghe.
Minejo Jindřich (Moravia Ostrava)
Minejo Jindřich (Heinrich Schacht), antaŭe nomata kiel Minejo n-ro X estis fondita fare de aŭstria ŝtato en la jaro 1848. Antaŭ ol la minejo estis fondita, okazis tie ampleksa esploro, dum kiu estis profundigita esplorŝakto n-ro X, pli poste reguligita je mineja ŝakto.
La 15-an de decembro 1856 kompanio Norda fervojo de Ferdinando aĉetis la minejon, kiu alinomis ĝin je Jindřich. Ekde la jaro 1933 la ekspluatado estis aligvidita per subterejo al tiama Minejo František (nuna Minejo Odra en Přívoz) kaj minejo Jindřich servis kiel helpŝakto. La minejo ekzistis en la jaro 1848-1982, la ekspluatado de karbo okazis en la jaro 1861-1933. Ekspuatataj estis karbokoridoroj en hrušovaj tavoloj. La mineja kampo havis areon 304 ha kaj ĝi estis malfermita de du ŝaktoj ĝis profundeco 550 metroj sur la 8-a etaĝo. Ekde la jaro 1962 okazis iom post ioma likvido kaj la objektoj estis transigitaj al Transporto de OKD. La aerumiga ŝakto estis superŝutita en la jaro 1979, la minejŝakto estis superŝutita en 1982. Nuntempe el la minejo restis konservita minejkonstruaĵo kun ŝaktoskafaldo.
La minejo situas apud strato Nádražní en Moravia Ostrava.
Cimitaro
Cimitaro estas laŭ PIV araba glavo kun klingo larĝa kaj kurba. Tre ofte estas konsiderata tipo de sabro kun kurna klingo, origine de Sudokcidenta Azio (Mezoriento).
La araba termino saif (سيف) tradukeblas rekte al "glavo" ĝenerale, sed estas normale uzataj por aludi al cimitara tipo de kurba sabro pli precize.
La kurba glavo aŭ "cimitaro" estis disvastigata tra la islama mondo el almenaŭ la otomana periodo, kun fruaj ekzemploj el Ĥurasano de la abasida epoko (9-a jarcento).
Corpus Dionysianum
Corpus Dionysianum (Dioniza verkaro) estas unualoke manuskripto latinlingva, kies spuroj perdiĝis dum Mezepoko. Sed la duvortaĵo Corpus Dionysianum aludas precipe al la amplekso de la verkoj de Pseŭdo-Dionizio la Areopagano
La 8-an de oktobro 827 atingis la abatejon Sant-Denis najbare de Parizo manuskripto kun la tuta greka corpus de la verkoj de Dionizo la Areopaga. La precioza volumo hodiaŭ estas konservita ĉe la Nacia Biblioteko de Parizo.
La tuto de la verkoj eble estis pli ampleksa ol tiu malkovrita en la Mezepoko, kiu estas ankaŭ tiu alveninta ĝis nin. Kiun ni vidas hodiaŭ estas samkvanta kompare kun tiu kiun povis, ekzemple, vidi kaj konsulti Boezio. La Corpus enhavas la jenajn verkojn:
Verkoj de la Corpus Dionysianum
"De coelesti hyerarchia",
"Theologia mystica"
kaj "Deko da leteroj".
La Corpus estis latinigita el la antikva greka, en 9-a jarcento zorge de Johano Skoto Eriugena, persone komisiita de Karlo la Kalva kaj estas atribuata al Pseŭdo Dionizo la Areopaga, fama, interalie, pro la estetikaj teorioj de "consonantia e claritas" (konsonanco kaj brilo) kiuj gvidis la mezepokan arton kaj estas konsiderita la unua kristano kiu sin servis je la filozofio de novplatonistoj, ĝin tamen kristianigante. Ne ĉiuj kristanaj filozofoj kaj teologoj simpatiis al doktrinoj de la Corpus. Ne malmultaj taksis ilin aŭ tro skeptikaj aŭ tro klinaj al panteismo.
El la Corpus emerĝas teologia sistemado kiu multe influis la filozofion kaj teologion de la mezepokaj skoloj eŭropaj kaj arabaj. Tiuj ĉi konis la Corpus el la kristana bibliotekoj de diversaj orientaj kristanaj urboj.
Mettingen
Mettingen estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Steinfurt de la federacia lando Nordrejn-Vestfalio. Fine de la komunumo havis  loĝantojn.
Corpus Dionysianum
La teologio de la Corpus Dionysianum
En la Corpus Dyonisianum estas elstudita la esenco kaj aktivado de la spirito, fremdaj el la antikva filozofio kiu parolis nur pri la korpo kaj animo. (La koncepto de spirito klariĝos ĉi-sube).
Mettingen
Ĝia teritorio apartenas al la regiono lando de Tecklenburg, la areo de eksa graflando samnoma, kaj en pli vasta senco al la historia regiono Monastera Lando, al kiu ankaŭ apartenas tri najbaraj distriktoj kaj la urbo Monastero, germane Münster (Westfalen); la historia regiono ne havas fikse difinitajn limojn - pli-malpli limoj estas la mezalta montaro Teŭtoburga Arbaro nordoriente, la rivero Lippe sude kaj la limo al la najbara ŝtato Nederlando okcidente.
Corpus Dionysianum
La teologio de la Corpus Dionysianum
Akorde kun Platonismo, la animo estas la unuiga punkto inter la intelektebla sfero kaj la materiasensa principo. La intelektebla sfero estas la ideo-esencoj kiuj liveras formon al la korpo kaj al la animaj kvalitoj de ĉiu persono kaj kunsidejas en Dio kiu entenas ĉiun ideojn. Kvankam la animo estas kreita analogie simila al Dio, (kiel eksplicite diros la postaj skolastikuloj, Tomaso de Akvino ekzemple) kaj la ideoj laŭ kiu ĝi estas farita estas kopio malsama ol tiu originala en Dio, ĝi estas ponto inter la materieco de la korpo kaj la originalo de tiuj ideoj en Dio.
La animo kreas ligon inter la hierarkioj ĉielaj kaj la hierarkioj teraj, kaj inter la du estoj kiuj estas la homa Mi kaj Dio.
Per la perado de la animo kaj de Dio naskiĝas komunumo de animoj, kiuj estas unuigitaj kaj en la intelekto (la estaĵa idea amplekso komprenebla nur per la racio) kaj senso (estaĵa materio amplekso konebla nur per la sensoj). Realiĝas tial pli ol komunumo de pensoj kaj celoj kiel okazas en filozofia skolo, temas fakte pri unuigo ankaŭsensa kiu kreas Unikan Korpon. Nur la animo unuigas la tutan unuopulon al Dio (senso kaj intelekto) dum Dio kunigas ĉiujn animojn en unueco kun si.
Tiu unuigo de senso kaj intelekto kaj la komunumo de la animo estas la spirito.
Plua ekspliko
Dio kondutas kiel animo simila al tiu homa, per kiu kunigas intelekton al senso kiu estas (Jesuo: homo kaj Dio), kiu havas korpon kiu estas la dieco mem. Malsame ol la aliaj entoj, estas ankaŭ vera ke Dio estas Spirito, estas “Tiu kiu kapablas esti alie restante sin mem”.
En la kazo de Dio, ĉiam estas kelka animo kunigita al Li, generante la Spiriton, per libera elekto de Dio kaj kreo de tiu mondo en kiu alestiĝas eterna komunumo. La unuopa animo havas male liberan volon rifuzi la unuigon de la intelekteblo (La amplekso de aferoj intuiciitaj eblaj fare de la racio) kaj disiri el Dio: tial la Spirito ne estas esenco de la homo (kiu, male, havas necese kaj ne povas elekti alimaniere ol esti estaĵo kun animo kaj korpo), sed nur dimension en kiu povas partopreni.
La unua rezulto de tiu konceptado estas ke la Aserta teologio atingas malmulte pri Dio ĉar Dio tiom transcendas la homan intelekton ke tiu ĉi povas apenaŭ balbutis pri Li. La kulmino de tiu teologio konkludas nur ke “Li kapablas esti alie”.
La dua rezulto koncernas tion kion oni povas aserti pri Spirito kiu “restas Si mem”, distingita el la kreitaj entaĵoj. Tio devigas negi tion kion pri Li oni asertas. Eblas nur teologio, kiu Aŭgusteno nomis Apofata teologio (negativa teologio) ĉar Dio estas nedirebla kaj nepredikebla (= atribui karakterojn) (ĝuste kiel pri la Unu de la novplatonismo de Plotino.
Al la pozitiva momento de la katafata teologio (aserta), sekvas tiu negativa de la apofata teologio kiu estas “silento kaj tenebro” en kiu restas la Spirito, sed la kunigo de la animoj kiu ĉiukaze daŭrigas ekzisti fariĝas eĉ ĝi nepredikebla “silento” kaj neintuiciebla “tenebro”.
Konceptoj de la Corpus-a verko “De divinis nominibus” ligiĝos, kaj eble inspiros, al la teologio mistika de, interalie, Majstro Eckhart kaj Nikolao el Kuzo. Kelkaj opiniis troveblaj spuroj de la platona dialogo “Kratilo” kun klino al la tezo de la dialoganto Hermogeno.
Stars and Stripes
Stars and Stripes (, alude al la usona flago) estas usona gazeto kiu informas pri temoj tuŝantaj al la membroj de la Usona armeo. Ĝi funkcias el la interno de la Usona Departemento de Defendo, sed ĝi estas eldone separata el ĝi, kaj la protekto de la Unua Amendo estas garantiita de la Usona Kongreso, al kiu sendependa defendanto, kiu servas al la interesoj de la legantoj, regule informas. Krom retejo, Stars and Stripes publikigas kvar ĉiutagajn preseledonojn por la militservaj membroj servantaj transmare; tiuj eldonoj en Eŭropo, Mezoriento, Japanio, kaj Sudkoreio estas ankaŭ disponeblaj senpage en elektronika formato, kaj estas ankaŭ sep ciferecaj eldonoj. La gazeto havas siajn sidejojn en Vaŝingtono