cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Nauranoj
Lingvo
La naura lingvo apartenas al la orienta grupo de malajo-polineziaj lingvoj de la familio de aŭstroneziaj lingvoj.
Komence de la koloniado de la insulo fare de la germanoj, la naura lingvo estis lingvistike pristudata. La diversaj dialektoj, kiuj ekzistis komence, malfaciligis la interkomprenon de loĝantoj el la diversaj lingvistikaj regionoj. Iom post iom kreiĝis komuna lingvo, kiu elĉerpis ankaŭ vortojn el la germana.
En 1938, por faciligi komunikadon kun eŭropanoj kaj nordamerikanoj la lingvo ekreformiĝis. Sed tiuj reformoj estis nur parte realigataj, ankoraŭ nuntempe oni uzas certajn lingvajn malnovaĵojn.
Pro la brita koloniado kaj poste la aŭstrala, nauranoj lernis pli kaj pli la anglan. Tiu lingvo daŭre atestas pri la koloniado de la insulo, ĉar multaj nauranoj estas dulingvaj. Tiel la angla estas prefere uzata en administrado, justico, alta edukado, ĉe televido kaj radielsendoj.
Gyöngyös
Gyöngyös [djondjoŝ] estas urbo kun titolo vinvilaĝo en Hungario, en regiono Norda Hungario, en departemento Heves, en Distrikto Gyöngyös, kies centro ĝi estas. La loknomo signifas: perla. Tio estas, se rapida rojo ŝaŭmas. La urbo estas konata kiel pordo de Mátra.
Situo
Gyöngyös situas sur ebenaĵo (la apartenaĵoj sur montoj), laŭ ĉefvojo Budapeŝto-Miskolc. En la sama direkto M3 aŭtoŝoseo preteriras. Estas mallonga fervojo el Vámosgyörk, krome estas 2 etspuraj fervojoj al Mátrafüred kaj Lajosháza. Apartenas al la urbo Mátrafüred (montara feriejo), Mátraháza (iama malgranda vilaĝo kaj feriejo) kaj Kékestető (montopinto de Mátra).
Historio
La hungaroj fondis vilaĝon apud fortikaĵo de avaroj. Ĝi urbiĝis en 1334. La turkoj ne faris senhoma la urbeton, poste dum liberecbatalo de Rákóczi la komunumo estis grava bazo de hungaroj. En 1682 la urbo estis departementejo, poste distriktejo de Heves. En 1917 granda incendio okazis.
La urbo estas centro de vinbera regiono. En la urbo funkcias du altlernejoj kaj 6 mezlernejoj.
Anŝano
Anŝano estas universitata kaj industria urbo en Ĉinio.
Geografio
Anŝano situas rande de montoj sur ebenaĵo norde de la Liaodonga Duoninsulo. Ŝenjango troviĝas je 92 km-oj.
Historio
Anŝano komencis sian historion jam en la antaŭhistoriaj tempoj. La urbo bruldetruiĝis dum ribelo de Bokseroj kaj poste denove en 1905. Baldaŭe la urbo kontroliĝis de la japanoj kaj fariĝis unu el la plej grandaj produktantoj de fero kaj ŝtalo. Tial Usono ofte bombardis la urbon dum la 2-a mondmilito. En 1945 la Ruĝa Armeo okupis, poste prirabis la ruinojn. La urbo poste redoniĝis al Ĉinio, sed la militado daŭriĝis inter komunistoj kaj kontraŭkomunistoj.
Nur en 1948 la paco alvenis kaj la peza industrio revenis. La urbo malpuriĝis.
Klimato
Anŝano havas kvar apartajn sezonojn. Somere ofte pluvas, la temperaturo estas ĉirkaŭ +30°C. Aŭtune kaj printempe jam ne pluvas kaj ne estas tro varma. Vintre neĝas, la temperaturo estas inter -20°C kaj +20°C".
Trafiko
Anŝano ne havas flughavenon kaj havenon, la trafikon la vagonaroj kaj la vojoj solvas. Enurbe aŭtobusoj (iam tramo) trafikas.
La Ruĝa Anagalo
La Ruĝa Anagalo, The Scarlet Pimpernel, estas la plej konata verko de Baronino Orczy. Eldonita en 1905, la romano temas pri la mistera kaj tre priparolata "Ligo de la Ruĝa Anagalo". Ĉi tiun grupon estras la ruza kaj nobla anglo Sir Percy Blakeney, kiu, kun siaj komplicoj, riskas sian vivon por savi la senkulpulojn, implikiĝitajn en la Teroro de la franca revolucio en Parizo. Liaj maskovestoj kaj aliaj lertaj rimedoj por eviti kapton protektas lian anonimecon eĉ inter la angloj.
La filmo Pimpernel Smith de 1940 kun Leslie Howard (reĝisoro Harold Young) estas la plej konata filmigo de tiu ĉi verko.
MOKA
MOKA, Mondjunularo Katolika ekde la jaro 1920 estis katolika junulara Esperanto-organizaĵo.
La Enciklopedio de Esperanto en 1934 pri ĝi skribis la jenon:
Unua alvoko por la fondo de MOKA aperis en 1919 en la Esperanto-gazeto ,Blanka Kruco', definitiva fondo okazis en 1920 en Hago. En la unuaj jaroj ĝi laboris kiel sekcio de IKA, sed kun organiza sendependeco. Kongresoj de MOKA okazis en 1921 en Graz, 1922 en Luksemburgo, 1923 en Konstanz, 1924 en Lugano, 1925 en Oksfordo, 1929 en Barcelono, pliaj internaciaj specialaj konferencoj en diversaj lokoj. En multaj internaciaj kongresoj organizitaj de aliaj asocioj MOKA kunlaboris. Ĝiaj organoj estis la gazetoj ,Blanka Kruco', ,Espero Katolika', ,Katolika Mondo', Justula Angulo en ,Katolika Mondo', fine de 1926 ĝia propra gazeto ,La Juna Batalanto'. Aperis kelkaj naciaj informiloj, ĉiuj kun insista Esperanto-propagando. MOKA organizis internaciajn korespond-, inform- kaj vojaĝservojn ktp., kaj helpis efike la Esperanto-propagandon. Ekzemple en 1927 MOKA publikigis alvokon „Katolika junularo kaj Esperanto“, subskribitan de pli ol 30 katolikaj junularaj asocioj. La alvoko estis represata en 20 gazetoj, speciala flugfolio (en 12 000 ekzempleroj) ankaŭ disvastigis ĝin. MOKA eldonis flugfoliojn por Esperanto en la franca, angla, ĉina kaj aliaj lingvoj. La ĉefsekretario de MOKA (laŭ la stato de 1934 Wilhelm Solzbacher en Luksemburgo) faris paroladojn kun efika Esperanto-propagando en 20 eŭropaj kaj amerikaj landoj, kelkaj naciaj sekretarioj estas tre fervora propagandistoj. La organizo estas jena: Ekzistas delegitoj kaj lokaj grupoj, naciaj sekretarioj kaj naciaj komitatoj, fine internacia komitato, ekzekutiva komitato kaj internacia sekretariejo. Protektanto estas episkopo d-ro Gusztáv Károly Mailáth de Transilvanio, Rumanio. La MOKA-movado estas benita de la papo kaj de multaj episkopoj. La internacia sekretariejo estas en daŭra kontakto kun membroj kaj simpatiantoj en tre multaj landoj, naciaj sekretariejoj nun laboras en 23 landoj.
Philippe Soupault
Philippe SOUPAULT (naskiĝinta 2-an de aŭgusto, 1897 - mortinta 12-an de marto, 1990) estis franca verkisto kaj poeto, romanisto, kritikisto kaj politika agitanto. Li prenis aktivan rolon en la Dadaisma movado kaj pli malfrue fondis la Superrealisman movadon kun André Breton. La unua libro de aŭtomata skribado, Les champs magnétiques (1920), estis kunverkita de Soupault kaj Breton. Post malliberigo far la nazioj dum la Dua Mondmilito, Soupault vojaĝis al Usono sed poste reiris al Francio. Liaj verkaĵoj enhavas tiajn dikajn volumojn de poezio kiel Aquarium (1917) kaj Rose des vents (1920) kaj la romano Les Dernières Nuits de Paris (La lastaj noktoj de Parizo).
En 1957, li verkis la opertekston por la opero de Germaine Tailleferre "La Petite Sirène", bazita sur la rakonto de Hans Christian Anderson "La eta sireno." La verko estis elsendita de Franca Nacia Radio en 1959.
Pouteria lucuma
Pouteria lucuma aŭ lukumo estas subtropika frukto indiĝena en la andaj valoj de Peruo. Lukumo estis trovita sur ceramiko en tomboj de indiĝena popolo de la perua marbordo. La moĉeoj estis fascinataj de agrikulturo kaj ofte elektis fruktojn kaj legomojn kiel motivon de sia arto.
Ferenc Dávid
DÁVID Ferenc (germane Franz Davidis, rumane Francisc David) hungara fondinto de la unitariisma eklezio (Kolozsvár, 1510 ? – Déva, 15-a de novembro 1579).
Pouteria lucuma
En Peruo la rikolttempo estas de oktobro ĝis marto kaj en Ĉilio de junio ĝis novembro.
Ferenc Dávid
Biografio
Li devenis el koloĵvara saksa burĝfamilio. Unue li lernis en Koloĵvaro, poste en Gyulafehérvár. De tie iris en Wittenbergon (1545–48). Reveninte li estis lernejestro en Beszterce, poste en Péterfalva parokestro, en 1553 lernejestro en Koloĵvaro. Oni invitis lin parokestro al Sibio, Kassa, sed li akceptis la inviton de sia naskiĝurbo. En 1557, kiam la transilvania luteranismo disiĝis laŭnacie, li fariĝis la episkopo de la hungaroj (komence por luteranoj, poste kalvinanoj). Kiel kortega pastro de Johano la 2-a en 1564 li interkonatiĝis pli proksime kun la kortega kuracisto Georgo Blandrata kaj sub lia influo li iĝis adepto de dogmoj antitrinitaraj. Post la morto de la reganto (1571) lia posteulo Stefano Báthori komencis lukton kontraŭ antitrinitarismo, oni malpermasis ĉiajn novigecon. En 1579 la landkunveno kondamnis lin je ĝismorta malliberejo.
Pouteria lucuma
La unuaj eŭropanoj vidis la frukton en la regiono Chinchasuyu de la inkaa imperio en 1531. Ĝi estas nomata kelktempe kiel lucmo. En Filipinoj ĝia nomo estas teissa. La karno de lukumo estas tre nutraĵhava. Ĝi havas grandan kvanton de karoteno, vitamin B3, kaj aliaj B- vitaminoj. La rondaj aŭ ovalaj fruktoj estas verdaj kun malhelflava karno, kiu ofte estas fibroza.
Sistematiko
La iama Lucuma obovata nun estas konsiderata kiel Pouteria kaj ricevis la nomon Pouteria lucuma. Ĝi ne estas la specio Pouteria obovata.
Mózes Nagy
Mózes NAGY [nadj] estis hungara franciskano, pastro. Li naskiĝis en Esztelnek ? kaj mortis en Zágon la 8-an de februaro 1709.
Kariero
Mózes Nagy studis ĉe la franciskanoj de Nyújtód, poste li alvenis en Nagyszombaton. Oni ordinis lin pastro en Vieno. Li revenis en sian naskiĝlandon en 1647 kaj li estis parokestro de pluraj vilaĝoj. La Teoria Liceo de Târgu Secuiesc portas la nomon de Mózes Nagy.
Vilao Bignor
Vilao Bignor estas ruina romia vilao ĉe la vilaĝo Bignor, West Sussex, ĉirkaŭ 12 kilometrojn nordoriente de Chichester.
La vilao eltroviĝis de terkultivisto kiam tiu plugis kampon en 1811. Ĝi viziteblas ekde 1814. Pluaj arkeologiaj esploroj okazis dum la 20-a jarcento.
La vilao konstruiĝis dum la 3-a kaj 4-a jarcentoj. Fine ĝi enhavis 65 ĉambrojn ĉirkaŭ korto. Videblas pluraj gravaj mozaikoj.
Olešnice (Ústí nad Labem)
Olešnice estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de statuta urbo Ústí nad Labem en distrikto Ústí nad Labem. Ĝi situas oriente de Ústí nad Labem. En la jaro 2009 ĉi tie estis registritaj 31 adresoj. En la jaro ĉi tie daŭre vivis.
Olešnice situas en katastra teritorio Olešnice u Svádova kun areo 0,82 km².
Historio
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1626.
Loĝantaro
Evoluo de nombro de loĝantoj por la tuta municipo kaj ankaŭ por ties unuopaj partoj.
Thomas Remengesau Jr.
naskiĝinta la 28-an de februaro 1956 en la urbo kaj insulo Kororo) estas Palaŭa politikisto.
Li estis la ŝtata prezidanto de Palaŭo inter la jaroj 2001 kaj 2009 kaj denove inter 2013 kaj 2021, post kiam la antaŭajn ok jarojn inter 1993 kaj 2001 li jam funkciis kiel vicprezidanto. En 2021 li transdonis la prezidantecon al Surangel Whipps Jr..
1351 Uzbekio
1351 Uzbekio estas mezgranda malhela kaj malrapide rotacianta asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la rusa astronomo Grigorij Neujmin elde la Simeiza observatorio.
Ĝi suldas ĝian nomon al al tiama SSR de Uzbekio, nun Uzbekio.
Gorĝo (geografio)
Gorĝo estas en la geomorfologio malvastaj valoj, kies randoj konsistas el akraj deklivoj kaj vandoj.
Gorĝo estas la genra nocio de kelkaj geomorfologiaj esprimoj (klarigoj el NPIV):
Greven
Greven estas urbo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Steinfurt de la federacia lando Nordrejn-Vestfalio. Fine de la urbo havis  loĝantojn.
Ĝia teritorio apartenas al la historia regiono Monastera Lando, al kiu ankaŭ apartenas tri najbaraj distriktoj kaj la urbo Monastero, Münster (Westfalen); la historia regiono ne havas fikse difinitajn limojn - pli-malpli limoj estas la mezalta montaro Teŭtoburga Arbaro nordoriente, la rivero Lippe sude kaj la limo al la najbara ŝtato Nederlando okcidente.
Sur la urba teritorio troviĝas la flughaveno Münster-Osnabrück.
Trafiko
per individua motora trafiko konektiĝas al la autovojo, ankaŭ la pli malvastaj fecderaciaj vojoj kaj  distancas malpli ol 6 kilometrojn, kaj kompreneble ankaŭ havas fervojan stacidomon.
Dossiers secrets
Foje citita laŭ la unua dokumento kiel Dossiers secrets d'Henri Lobineau (ankaŭ konata kiel Dossier Lobineau ) estas serio de falsigitaj dokumentoj, kiuj estis transdonataj al la Nacia Biblioteko de Francio inter 1964 kaj 1967.
Ili estis registritaj sub la kodo 4° LM1 249
Ĉi tiuj dosieroj ludas gravan rolon en la sekreto ligita al la vilaĝo de Rennes-le-Château. La dosieroj estis produktitaj de Pierre Plantard kaj Philippe de Chérisey por ĝis nun ne klare rekonebla celo. Ĉiukaze Plantard utiligis ilin por prezenti sin kiel estro de la fikcia organizo Prieuré de Sion, kies radikoj estas en la 12-a jarcento kaj kiu estas prezentita kiel heredanto de la Templanoj.
La dosieroj estas fotokopioj aŭ desegnoj, ĉiukaze ne historiaj dokumentoj aŭ pergamenoj. La titoloj foje estas vortludoj kaj aludas al eroj ĉirkaŭ la sekreto de Rennes-le-Château kaj la pastro Bérenger Saunière.
Plej ofte one aldonas ankaŭ la misterajn pergamenojn la listo. Temas pri la dokumentoj, kiuj laŭdire al pastro Bérenger Saunière malkovris dum la riparoj en la preĝejo de Rennes-le-Château, kaj kiuj estas la bazo de lia riĉeco. Ankaŭ la tiel nomataj pergamenoj nur ekzistas nu kiel fotokopio, reproduktita en libro de Gérard de Sède.
La unua dokumento
La unua dokumento alvenis la kaj konsistas el 27 paĝoj. Ĝi prezentas la historion de la Prieuré de Sion kaj 13 paĝoj estis prenitaj de alia dokumento. Temas pri Henri Lobineau Généalogie des Rois Mérovingiens et Origine des diverses Familles Françaises et Etrangères de Souche Mérovingienne d’Après L’Abbé Pichon, le Docteur Hervé et les Parchemins de l’Abbé Saunière de Rennes-le-Château (Aude) kaj konsistas el memfabrikitaj genealogioj, kiuj pruvu, ke Pierre Plantard estas posteulo de la merovida reĝo Dagoberto la 2-a.
La dua dokumento
La dua dokumento alvensis dum aŭgusto 1965. La titolo Les descendants mérovingiens ou l’énigme du Razès Wisigoth (La posteuloj de la merovidoj kaj la enigmo de la wisogota Razès) kaj kiel aŭtoro estis indikita Madeleine Blancasall. Ĝi kombinas la merovigan genealogion kun enigmoj en la regiono de Rennes-les-Bains, kiu situas proksime al Rennes-le-Château.
Ĉi tiu libro ankaŭ trovigaŝ en la Landesbibliothek Bern kiel kserokopio de 21 folioj. Sur la kovrilo estas indikita Madeleine Blancasall, sur la venonta folio Blanca-Sall kaj sur plia folio Blancassall. Temas laŭ la enkonduko pri teksto por la membroj de la „Association Suisse Alpina“ kies sidejo trovigus en Genf. La presindiko diras: Publication Gratuite Genève – Aout 1965 – „Alpina“. kaj „Monsieur David Levis-Cohen, notre délégué en France se fera un plaisir de documenter tous nos adhérents.
La nomo de la aŭtorino klare rilatas al la regiono de Rennes-le-Château, kie estas la riveroj Blanche kaj Sals.
La tria dokumento
La tria dokumento alvenis en majo 1966 kaj havas la titolon Un trésor mérovingien à..... Rennes-le-Château..... kun la indiko Antoine l'Ermite kiel aŭtoro. Tio nomo rilatas la statuo en la preĝejo de Rennes-le-Château. Estas naŭpaĝa broŝuro, kiu fakte estas fotokopio el libro de Robert Charroux.
La kvara dokumento
La kvara dokumento alvenis en novembro 1966 kaj estu rigardata kiel suplemento de la unua dokumento. Ĝi ŝajnigas esti eltranco el la revuo Semaine Catholique Genevoise kun la titolo Faisons le Point kaj klarigas, ke Lobineau estas Leo Schidlof, kiu mortis en Vieno en la aĝo de 80 jaroj. La aŭtoro S. Roux atakas Burrus kaj Schidlof, ke ili estus sovetaj spionoj.
Fickia respondo de ROŬ, S., L'affaire de Rennes-le-Château: réponse a M. Lionel Burrus, Levallois-Perret, 1966 (2 paĝoj) Depnita la (Cota BNP10: 4ş Z PIECE 831)
La kvina dokumento
Ĉi tiu dokumento alvenis en junio 1966 kaj havas la titolon  Pierres gravées du Languedoc (Ŝtonoj kun inskribo en Languedoc). Estas la paĝoj 181 ĝis 191 de libro, kiu aperis 1884 en Limoux. Aŭtoro estu Eugene Stublein, de kiu estas konata libro el la jaro 1877 kun la titolo Description d'un voyage aŭ establissements thermaux de l'arrondissement de Limoux (Priskribo de vojaĝo al banlokoj en la proksimeco de Limoux). La libro, el kiuj laŭdire la paĝoj estis prenataj, nenie estas trovebla. Oni sopozigas, ke en ĉi tiu libro troviĝas la inskribo sur la tombo ein Rennes-le-Château, kiun Bérenger nokte forigis.
La sesa dokumento
La dokumento kun la titolo Le serpent rouge, notes sur Saint Germain-des-Pres et Saint Sulpice de Paris (La ruĝa serpento, rimarkoj pri Saint-Germain-des-Prés kaj Saint-Sulpice de Paris) kun editloko Pontoise kaj jaro 1967. Kiel aŭtoroj estis indikitaj Louis Saint-Maxent, Gaston de Koker kaj Pierre Feugere, kiuj ĉiuj mortis la 6-an de marto 1967, kelkaj tagoj antaŭ la apero de la dokumento. Tamen Henry Lincoln pretendas, ke la eniro en la Nacia Biblioteko de Francio okazis la. Ĉi tiu dato ludas gravan rolon en la enigmo de Rennes-le-Château.
La teksta parto estas serio de poemoj, kiuj estas atribuataj la astrologiaj signoj. Krom la konataj 12 estas 13-a signo Ophiuchus (serpento). Enestas mapoj de la preĝejo Saint-Sulpice en Parizo kun skizo de la kapeloj. Plie enestas genealogio de merovidoj.
La teksto estas verko de Philippe de Chérisey LOUIS SAINT-MAXENT (skribita per skribmaŝino)
La naŭa dokumento
Aperis en novembro 1969. Indikita kiel aŭtorino estis Hisler, Anne Lea (edzino de Pierre Plantard) kaj la titolo estis Tresor au pays de la reine blanche (trezoro en la lando de la blanka reĝino) aŭ Reĝino Blanche (Blanka de Kastilio, kiu lasis trezoron en la regiono).
Fontoj
Multaj biografioj pri la enigmo de Rennes-le-Château ne distingas inter realaj, sciencaj verkoj, kiuj ne intence okupiĝis pri la temo, romanoj kaj fikciaj verkoj, kaj la falsigitaj dokumentoj, kiuj aperis ĉe la Nacia Biblioteko de Francio kun la celo de kunfuzo.
Surangel Whipps Jr.
(naskiĝinta la 9-an de aŭgusto 1968 in Baltimore kiel filo de usona patrino kaj de palaŭa komercista patro) estas Palaŭa politikisto.
Li estas la ŝtata prezidanto de Palaŭo ekde januaro 2021, transprenante la prezidantecon de Thomas Remengesau Jr..
Heksila oksalato
Heksila oksalato aŭ heksila oksalato estas organika kombinaĵo rezultanta el interagado de la [oksalata acidoo]] kaj heksanolo. Ĝi estas senkolora likvaĵo, nesolvebla en akvo, sed solvebla en etanolo, kloroformo kaj nepolaraj organikaj solvantoj. Heksila oksalato posedas 14 karbonatomojn, 26 hidrogenatomojn kaj 4 oksigenatomojn. Heksila oksalato uzatas en kemiaj sintezoj kaj en la preparado de heksilaj derivaĵoj.
Supera Instituto de Teknologio de Ebur-Bordo
La Supera Instituto de Teknologio de Ebur-Bordo (Institut supérieur de technologie de Côte d'Ivoire, ISTCI) estas privata universitato situanta en Abiĝano en Ebur-Bordo.
Wangen SZ
Wangen estas komunumo en la distrikto March en Kantono Ŝvico, Svislando. Ĝi havis 4,671 loĝantojn je la 31-a de decembro 2009.
Geografio
Wangen situas ĉe la suda bordo de la Supra Lago de Zuriko. La okcidentan limon de la komunumo formas la rivero Wägitaler Aa, elfluanto de la Lago de Wägital. Al la komunumo apartenas krom la vilaĝo Wangen mem parto de la vilaĝo Siebnen kaj ĉe la alfulejo de Wägitaler Aa al la lago la vilaĝo Nuolen. La tereno de la komunumo estas relative ebena, ĉar ĝi kreiĝis per la flotmaterialo de la rivero Wägitaler Aa.
Najbaraj komunumoj
La komunumo limas en nordokcidento aliflanke de la lago al Rapperswil-Jona (SG), ankaŭ aliflanke de la lago en nordoriento ĝi limas al Schmerikon, en oriento ĝi limas al Tuggen, en sudoriento al Schübelbach, en sudokcidento al Galgenen, kaj en okcidento al Lachen.
Trafiko
Wangen situas ĉe la kantona ĉefvojo n-ro 3 kaj paralele al ĝi la svisa aŭtovojo A3. Tra la komunumo pasas la trajnlinio de Svisaj Federaciaj Fervojoj, de Zuriko al Koiro, ĉe kiu la komunumo disponas pri stacidomo. Tra la komunumo cirkulas ankaŭ la poŝtaŭtolinioj al la valo Wägital, kaj buso de Pfäffikon al Reichenburg. En nordo ĉe la lagobordo inter Nuolen kaj Lachen situas la aerodromo Wangen-Lachen (IATA-Kodo LSPV), kiu estas unu el la sidejoj de la fame konata artfluggrupo Patrouille Suisse.
Historio
Unuaj homaj setlejoj ekzistis en Wangen jam en la neolitiko proksimume 3000 jaroj antaŭ Kristo. El la romia epoko krom restaĵoj de termo en Nuolen ne estis trovitaj gravaj spuroj. En la 5-a jarcento en la regiono eksetlis alemanoj. En la 7-a jarcento la misiistoj Sankta Gallus kaj Sankta Komumban vizitis la lokon, ili tamen ne estis amike akceptitaj kaj devis fuĝi el la regiono. Dum mezepoko Wangen apartenis al la Monaĥejo Sankt-Galo. En la jaro 1178 la papo Aleksandro la 3-a transigis la privilegiojn pri la preĝejo Nuolon kaj la tuta bientereno al la Monaĥejo Schänis, kiu poste vendis siajn havaĵojn al privatulo, kiu siavice ilin vendis al la Hospitalo de la Sankta Spirito en Rapperswil. Sekularaj regantoj ĝis la 15-a jarcento estis la Grafoj de Togenburgo. Post ties formorto inter Zuriko kaj Ŝvico eksplodis la Malnova Zurika Milito je kies sekvo en la jaro 1437 Wangen kun la tuta distrikto March fariĝis posedaĵo de Ŝvico. En la jaro 1658 la civitanoj de Wangen sin liberaĉetis kontraŭ 221 kronoj kaj 20 ŝilingoj de la ŝvica regado kaj ricevis liberecleteron por eterna tempo. En la jaro 1716 Ŝvico redonis al Wangen la monon, kaj reprenis la privilegiojn pri la preĝejo kaj bienoj en Wangen. En la jaro 1831 ĝis 1833 la Eksteraj Ŝvicanoj, al kiuj ankaŭ apartenis Wangen, denove deklaris sian sendependecon de Ŝvico kaj fondis la Kantonon Ekstera Ŝvico, kiu per la konstitucio de 1833 estis denove malfondita.
Cornelius Jansenius
Cornelius JANSEN aŭ JANSENIUS (1585-1638) estis romkatolika filozofo, teologo, episkopo de Ipro (Ypres, Ieper) ekde 1636, patro kaj fondinto de la Jansenisma Movado, profesoro pri teologio de la Universitato de Loveno (1617), Post sia diplomiĝo, li iris al Parizo kaj por plibonigo de la sano kaj por studi la grekan. Eventuale li instruis kelkajn jarojn en episkopa kolegio apud Bajono. En 1616, li reiris al Loveno kie li okupis postenon en la Kolegio de Sankta Pulkeria, iu internulejo por nederlandaj studentoj pri teologio.
Janseno dufoje (1624 kaj 1626) estis sendita al Madrido kaj en la dua oportunokazo li preskaŭ estis kaptita de la inkvizicio. Li arde apogis Filipo Roveno (1573-1651), katolikan episkopon en Nederlando, dum liaj disputoj kun la jezuitoj, kiuj deziris evangelizi la landon preterlasante la klopodojn de la episkopo. Ankaŭ, pli ol unu fojon li kverelis kun la kalvinista teologo Gisbertus Voetius (1589-1676), fama pro siaj atakoj kontraŭ Renato Kartezio (1596-1650).
Janseno reagis kontraŭ la antikva optimismo pelagiana rilate al homvolo, samkiel Sankta Aŭgusteno (354-430) kaj la oficiala eklezio jam estis farinta dum la Mezepoko. Tiaj ideoj nun renaskiĝis ene de la renesanca spirito kaj pere de la jezuitoj, ĉefe Luizo de Molina (1535-1600).
Senjorio
Senjorio estis bieno regita nome de reĝo (feŭdo), de senjoro, kiu ne devige estis nobelo.
Senjorio estis tuto de teroj, rajtoj kaj devoj, kies modelo devenis de la mezepoko. Reĝoj donis parton de siaj bienoj kaj de siaj povoj al senjoroj por ke ili tenu (regu) la bienon en lia nomo, kontraŭ interŝanĝo de servoj, ĉefe militaj.
Dum la 18-a jarcento oni taksas la nombron de senjorioj inter 40 000 kaj 50 000.
Lina Wolff
Lina WOLFF, 1973, estas sveda novelisto kaj romanisto.
Petříkov
Nomon Petříkov havas pluraj setlejoj:
Hedeper
Hedeper estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Wolfenbüttel de la federacia lando Malsupra Saksio.Fine de la komunumo havis  loĝantojn.
Demokratia Kongolanda Esperanto-Asocio
La Demokratia Kongolanda Esperanto-Asocio estas la landa Esperanto-asocio en la afrika ŝtato Demokratia Respubliko Kongo (pasintece nomita Zairio). Ĝi estis fondita en 1963, kaj aliĝis al Universala Esperanto-Asocio en 1996. La asocio havas sian sidejon en la ŝtata ĉefurbo Kinŝaso. Prezidanto de la asocio laŭ la stato de aprilo 2010 estas Simon Kiangani Loti.
Araçuaí
(oficiale Município de) estas municipo en la subŝtato Minas-Ĝerajso de Brazilo. Ĝi situas en la sudorienta regiono de Brazilo, en la mezoregiono Vale do Jequitinhonha (foje esperantigita: Valo de Ĵekitinjonja) kaj estas la administra centro de samnoma mikroregiono Araçuaí. Laŭ la stato de en la municipo vivis   sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². El tiuj, la nombro de voĉdonrajtuloj en la municipo en estis. La teritorio havas komunan limon kun.
Eksteraj ligiloj
<!-- Probable utilas ankoraŭ ion reenmeti de la antaŭa, tro mallonga teksteto, plej bone per enporto en vikidatumojn:
Demokratia Kongolanda Esperanto-Asocio
Suborganizaĵo de la Demokratia Kongolanda Esperanto-Asocio estas la Demokratia Kongolanda Esperantista Junulara Organizo, la landa asocio de Tutmonda Esperantista Junulara Organizo en la Demokratia Respubliko Kongo. La junulara organizo estis fondita en 1984, aliĝis al TEJO en 1990, kaj havas sian sidejon en la urbo Mbanza-Ngungu en la provinco Malsupra Kongo plej okcidente de la ŝtato.
(18917) 2000 OG48
(18917) 2000 OG48 estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la en la kadro de la kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Márton Tonk
TONK Márton (naskita la 15-an de marto 1973 en Kluĵo), rumanuja hungara filozofo.
Kariero
Li instruis dek jarojn en BBTE, en 2000 li doktoriĝis. Li estas universitata profesoro, dekano de Universitato Sapientia EMTE en Kluĵo.
Memoradreso
Memoradreso estas entjero, kodo aŭ nomo, indikanta reĝistron, ĉelon de memoro, aŭ memorareon. Estas pluraj manieroj de adresado, depende je kiuj oni parolas pri adreso mallonga, plena, absoluta, relativa, fakta, fizika, virtuala ktp.
Stožec
Stožec (Tusset) estas municipo en distrikto Prachatice en la Sudbohemia regiono de Ĉeĥio.
La municipo kovras areon de 104.78 km², kaj havas.
Stožec situas proksimume 22 km sudokcidente de Prachatice, 50 km sudokcidente de České Budějovice, kaj 143 km sude de Prago.
Partoj de la municipo
La municipo plu konsistas el sep bazaj sidejunuoj: Černý Kříž, České Žleby, Dobrá, Horní Cazov, Nové Údolí, Radvanovice kaj Stožec. Krom la menciitaj setlejoj enkadre de la municipo troviĝas ankaŭ pereintaj domaroj Krásná Hora (en la katastra teritorio České Žleby) kaj Brod (Grasfurth).
Játar
Játar [ĤAtar] estas vilaĝo kaj municipo de la Aŭtonoma Komunumo Andaluzio, en la provinco Granada, sude de Hispanio. Ĝi estas en la sud-centra parto de la komarko de Alhama. Limas kun la municipoj Arenas del Rey kaj Alhama de Granada.
Játar estis ekde la 1970-aj jaroj parto de Arenas del Rey sed sendependiĝis en la 2010-aj jaroj.
Mirabel
Mirabel estas municipo de Hispanio, en la provinco de Cáceres, regiono de Ekstremaduro.
Loĝantoj
La loĝantoj nomiĝas mirabeleños. La censita populacio en 2007 estis de 738 loĝantoj.
Situo
Mirabel estas situa en la norda parto de Ekstremaduro en la natura komarko de la Nacia Parko Monfragüe, je altitudo de 488 m; je 76 km de Cáceres, provinca ĉefurbo kaj je 136 km de Mérida, la regiona ĉefurbo. La areo de ties teritorio estas de 49,3 km². La plej proksima urbo estas Plasencia, je 24 km; la vilaĝo estas proksima de la historia vojo Vía de la Plata kaj nuna aŭtoŝoseo.
Ekonomio
Agrikulturo kaj brutobredado. Turismo pro proksimeco al Plasencia kaj al Nacia Parko Monfragüe.
Historio
Estas restaĵoj de proksimaj setlejoj de prahistoriaj popoloj, krom romiaj, visigotaj kaj arabaj. Eble araboj ekkonstruis la kastelon, kiu poste estis de kristanoj. Estis markizlando de Mirabel, kiu apartenis al diversaj senjoroj dum kvar jarcentoj.
Elekta ordono
En programlingvoj, elekta ordono estas malsimpla ordono, ebliganta dum la rultempo elekti la pluiron de la stirfluo laŭ unu el pluraj ordonoj (nomataj branĉoj, alternativoj) depende je valoro de indica esprimo.
Origine la elekta ordono evoluis el la maŝinlingva tabelo da saltmarkoj, kaj salta ordono al kalkulita elemento de tia tabelo. En Algol-60 tia elekta ordono havis la formon de «komutilo» (angle switch):
switch s := A, B, C, D; ...  A: y := F(x); ...  D: p(x, y); ...  B: n := n+1; ...  C: y := sin(x); ...  ... goto s[n−5]; ...
Laŭ la difino de s, Se en la lasta linio n=8, tiam   rezultos en.
Okazelekta ordono de Paskalo
Pli elegantan esprimilon por la sama ideo disponigas la okazelekta ordono de Paskalo (la programpeco ĉi-suba estas en esprantigita Paskala pseŭdokodo).
Estu difinitaj
TIPO monato = (jan,feb,mar,apr,maj,jun,jul,aŭg,sep,okt,nov,dec); VAR longo, jaro: entjeraj; mon: monato; tiam por determini la tagnombron longo en la monato mon uzeblas ĉi tia okazelekta ordono:
okazo mon el jan, mar, maj, jul, aŭg, okt, dec: longo := 31; feb: se (jaro mod 4 = 0) kaj (jaro mod 100 ≠ 0) tiam longo := 29 alie longo := 28; apr, jun, sep, nov: longo := 30 fino   { de la okazelekta ordono }
La tipo monato ekvivalentas al la 12 naturaj nombroj 0..11; la 3 branĉoj de ĉi tiu okazelekta ordono implicas 3 saltomarkojn, kiuj plenigos implican tabelon el 12 elementoj, indekseblan per la valoroj de mon. Anstataŭ elepensi nomojn por tiuj 3 saltomarkoj, la programisto markas la branĉojn per la indicvaloroj, kiuj respondu al apero de la branĉa marko en la saltmarka tabelo.
Ĉi tiaj indicaj aperoj forme kaj funkcie tre similas la saltomarkojn, tamen ili ja diferencas de ili. Oni povas distingigi ilin per la termino okazmarkoj.
Menciindas, ke (malsimile ol en C) la branĉoj de okazelekta ordono de Paskalo (kaj de Modula-2, kaj de Ada ktp) estas reciproke ekskludaj: fine de ĉiu branĉo okazas implica salto post la finon de la okazelekta ordono (en C oni trafalas al la tekste sekva branĉo, krom se oni ne forgesis rompi la elektan ordonon per break;).
La tipo de la okazindico
Evidente, en la Paskala okazelekta ordono, samkiel en la komutilo de Algolo la tipo de la indica esprimo (kaj de la okazmarkaj konstantoj) devas esti entjera aŭ ekvivalenta al entjera. Tio ebligas tre simple kaj tre altrendimente plenumi elekton de dezirata branco, sendepende je tio, inter kiom multe da branĉoj oni elektas.
Tio evidente diferencas disde la seoj, en kiuj la elekta kondiĉo estas bulea, kaj la laste listigitaj branĉoj en kaskada seo estas atingeblaj malpli rapide ol la unuaj.
Tamen en kaskada seo oni povas aranĝi la komparojn de valoroj de ia ajn tipo, ne nepre «numerebla» (entjera aŭ simila al la entjera). Tial en kelkaj lingvoj, ekz-e en Bash, oni povas uzi nenumereblajn okazmarkojn (ekz-e signoĉenojn):
Forme ĉi tia elekta ordono similas la Paskalan, sed reale ĝi funkcias kiel kaskada seo.
ISO 3166-2:MO
ISO 3166-2:MO  estas subaro de la normo ISO 3166-2 rilate Makaon. La subaro ISO 3166-2:MO estas malplena. La dulitera (alpha-2) kodo de Makao laŭ la normo ISO 3166-1 estas MO, kaj neniu sub-unuo de Makao havas kodon laŭ la normo ISO 3166-2.
Estante Speciala Administra Regiono de Ĉinio, la teritorio de Makao ankaŭ listiĝas sub la kodo <tt>CN-MO</tt> en la listo ISO 3166-2:CN por Ĉinio.
Patrick Swayze
Patrick Wayne SWAYZE (naskiĝis la en Houston, Teksaso, Usono; mortis la  en Los Angeles, Kalifornio) estis usona aktoro, dancisto kaj kantisto, dancstelulo de la filma ĉielo de la 80-aj jaroj de la 20-a jarcento.
Patrick Swayze estis grave malsana ekde 2008. Onkologoj konstatis, ke komencis disvastiĝi tra lia korpo metastazoj kaj ke la aktoro havis tumoron eĉ en la hepato.
Vivo
Lia patrino, Patsy Swayze (naskiĝis en 1927) estis konata koreografiisto en Hollywood. Ŝi laboris ekzemple por la filmoj Urban Cowboy (Urba vakero), Thelma & Louise kaj One last dance (Unu lasta danco). LIa patro, Jesse Wayne (1925-1982) mortis pro korinfarkto. Patrick havis du fratojn, Don (naskiĝis en 1958) kaj Sean (naskiĝis en 1962), kaj fratinon, Vicky (1949-1994). Alia adoptita fratino, Bambi, rolludas en One last dance.
Swayze translokiĝis al Novjorko, kie li edukiĝis kiel profesia baletodancisto. Li unue famiĝis en la rolo de Orry Main en la televida serio North and South (Nordo kaj sudo).
La 12-an de junio 1975 Swayze edziĝis kun sia kolegino Lisa Niemi, kun kiu li vivis norde de Los-Anĝeleso. Ili ne havis gefilojn. Lisa gravediĝis en 1990, sed perdis la bebon en la tria monato, post kio ŝi ne plu gravidiĝis.
Antaŭ la filmo Dirty Dancing (Fidancado), pro kiu li estis nomumita por premio Ora Globo, nur malmultaj el liaj subtenantoj sciis, ke Swayze estis aparte bona dancisto.
Sekvis kelkaj aliaj nomumoj kiel plej bona aktoro; inter ili unu pro la rolo de Sam Wheat kun Whoopi Goldberg kaj Demi Moore en la filmo Ghost (Fantomo) de  Jerry Zucker. Alian nomumon li ricevis pro la rolo de reĝinjo (angle: Drag Queen en la filmo ''To Wong Foo, Thanks for Everything! Julie Newmar (Al Wong Foo, dankon pro ĉio! Julie Newmar). La filmo Point Break (Rompiĝejo)'' kun Swayze kiel kontraŭulo de Keanu Reeves iĝis kina sukceso.
Post trijara filmopaŭzo, Patrick Swayze aktoris denove en la 1998-a filmo Black Dog (Nigra hundo) kiel la kamionŝoforo Jack Crews. Krom aktoradi li laboris ankaŭ kiel kantisto, kies plej fama titolo estis She’s Like the Wind (Ŝi estas kiel la vento) el la filmo Dirty Dancing.
Post la morto de sia patro en 1982 li luktis kontraŭ alkoholproblemoj. Post kiam sinmortigis sia fratino Vicky en 1994, li decidis kuraciĝi.
En januaro de la jaro 2008 kuracistoj diagnozis pankreatan karcinomon, pro kies sekvoj li mortis fine la 14-an de septembro 2009, 57-jaraĝa. La raportoj pri la evoluo de la malsano kaj la sukceso de la terapio estis kontraŭaj.
Premioj
En la kategorio plej bona aktoro en komedio/muzikalo Swayze nomumiĝis trifoje por Ora Globo: en 1988 pro Dirty Dancing, en 1991 pro Ghost, kaj en 1996 pro ''To Wong Foo, thanks for Everything! Julie Newmar''.
En 1991 li ricevis de la usona gazeto People Magazine la nomumon de Sexiest Man Alive (Pli seksalloga viro vivanta).
Stelo sur la trotuaro de famo en Holivudo (7018 Hollywood Blvd.) memorigas pri Patrick Swayze.
Walter Serner
Walter SERNER (naskiĝinta 15-an de januaro, 1889 - mortinta 1942) estis germanlingva verkisto kaj tezisto. Lia manifesto "Letzte Lockerung" estis grava teksto de Dadaismo.
Walter Serner naskiĝis kiel 'Walter Eduard Seligmann en Karlovy Vary, Bohemio (tiam Aŭstrio-Hungario, nun Ĉeĥio). En 1913 li studis promocian leĝon en la aŭstri-hungaria ĉefurbo de Vieno. Kun la komenciĝo de la unua mondmilito li eskapis al Svislando en 1914 kaj partoprenis en Dadaismaj agadoj en Zuriko, Ĝenevo, kaj Parizo ĝis 1920. Dum la Unua Mondmilito li estis la redaktisto de la magazinoj Sirius kaj Zeltweg kaj skribisto por Die Aktion. En 1921 Serner restis en Italio kun la artisto Christian Schad. Komencante en 1923 li ekloĝis en variaj Eŭropaj urboj, enhavante Barcelonon, Bernon, Vienon, Karlsbadon, kaj Pragon. Lia teatraĵo Posada premieris en Berlino en 1927, sed liaj aliaj planitaj spektakloj estis malpermesitaj. En 1933 la libroj de Serner estis malpermesitaj per la registaro de Naziisma Germanio. En 1942 li estis enterigita kaj mortis en la koncentrejo Theresienstadt.
Monda Poŝto
Monda Poŝto. Aperis de 1900 kiel „Schweizerpost“ en Fischenthal. En 1909 ĝi fariĝis oficiala organo de la „Internacia Ligo“ kaj ricevis la titolon: „Welt-Post. Monda-Poŝto“. De majo 1925 estas la titolo „Monda Poŝto“ 8-16 p. (post la Unua mondmilito ofte nur 4) 33x23. Red. I. Thalmann. De majo 1912-julio 1914 ĝi estis kunigita kun „Svisa Espero“, tiamaniere, ke ambaŭ gazetoj ricevis la saman formaton 33x23 kaj estis ambaŭ liverataj al la anoj de Svisa Esperanto-Societo. Monda Poŝto reviviĝis en oktobro 1919, redaktoro restis ĝis oktobro 1922 Jean Thalmann en Fischenthal. Poste red. estis: K. Döring en Frankfurt/M., Ferd. Blocher en Hamhurg, R. S. Carter en Balbao Heights, Canal Zone (Panama), I. H. Blackney en Saginaw, Mich. USA. Kelkaj n-roj aperis intertempe en Markneukicch (Saksujo) kaj 2 litogr. en Hamburg (Blecher). MP okupas sin nur pri kolektadaj aferoj (precipe poŝtmarkoj), nur inter majo 1912 kaj julio 1914 ĝi ankaŭ enhavis Esperanto-propagandon, kursojn, literaturon ktp.
Bitonto
Bitonto estas komunumo de Italio. Ĝi apartenas al la regiono Apulio kaj al la provinco Bari. Fine de en la komunumo vivis. Najbaraj komunumoj estas Altamura, Bari, Binetto, Bitetto, Giovinazzo, Modugno, Palo del Colle, Ruvo di Puglia, Terlizzi kaj Toritto.
Kastelo Simmern
La kastelo Simmern troviĝas en Simmern, distrikturbo de la distrikto Rhein-Hunsrück, en la germana federacia lando Rejnlando-Palatinato.
8589 Stellaris
8589 Stellaris estas asteroido de la asteroida zono, kunmalkovrita la de la usona astronomo Tom Gehrels kaj de la nederlandaj geastronomoj Ingrid van Houten-Groeneveld kaj Cornelis Johannes van Houten en la kadro de la Palomar–Leiden survey.
Ĝi ricevis la latinan nomon de la granda botaŭro : Botaurus Stellaris.
Anjioj
La anjioj (franca skribmaniero: Agnis) estas etno en Ebur-Bordo kaj Ganao. La anjioj, entute 860.000 ĝis 1.074.000 homoj, vivas je la limo inter Ganao kaj Ebur-Bordo. La fontindikoj pri ilia nombro diferencas. Dum en Ebur-Bordo vivas proksimume 610.000 bis 806.000 anjioj, la fontoj en Ganao informas pri proksimume de 250.000 ĝis 266.000 anjioj en tiu lando.
La origina regiono de la anjioj limas al la regionoj de la nzemaoj, kiuj vivas sude, kaj de la brongoj, kiuj vivas norde de ili. Plejparte la anjioj estas kristanoj aŭ anoj de tradiciaj religioj.
Griza arbopigo
La Griza arbopigo, konata ankaŭ kiel Himalaja arbopigo, (Dendrocitta formosae) estas birdo de la aziaj arbopigoj, mezgranda membro de la familio de Korvedoj kiu inkludas la korvojn kaj la garolojn.
Leonardo Bruni
Leonardo BRUNI aŭ ARETINO (n. en 1369 - m. la 9-an de marto 1444) estis eminenta humanisto, historiisto kaj kanceliero de Florenco dum frua Renesanco. Li estas kelkfoje rigardita kiel la unua moderna historiisto.
Bruni naskiĝis en Arezzo (Toskanio), kaj estis la ĉefa lernejano de Coluccio Salutati. Li fariĝis lia posteulo kiel kanceliero inter 1410 kaj 1411, kaj denove ekde 1427 ĝis sia morto. La epoko de la kanceliero Bruni ne estis tiom tumultema kiom la antaŭaj jaroj : Florenco tamen daŭre partoprenis militojn. Bruni cetere ne estris la urbon tiom firme kiom sia antaŭulo, ĉar la familioj Albizzi kaj Mediĉoj iom post iom proprigis al si la veran urban potencon. Bruni estis identigita de Arthur Field kiel unu el la komplotanoj kontraŭ Kosimo de Mediĉo en 1437. Li mortis en 1444 kaj estis anstataŭita de la kanceliero Karlo Marsuppini.
Griza arbopigo
Ĝi estas similgranda kiel la Eŭrazia garolo aŭ iome pli malgranda kun nigra strio ĉe la okuloj kaj ardeznigreca vizaĝo. La resto de la kolo kaj brusto estas malhelgriza al hela en malsupra ventro kaj pugo kaj en krono kaj nuko estas arĝentgrizo. La unuarangaj flugilplumoj estas nigraj kun blankaj punktoj en la bazo de la flugilkovriloj kaj la vosto estas relative mallonga kaj ankaŭ nigra, kiel la beko, gamboj kaj piedoj. Ĝenerale estas grizeca birdo (kio nomigas la specion) sed montras ruĝecan dorson, kiel la rilata samgenrano nome Ruĝeca arbopigo; ambaŭ nomoj konvenus same, sed la Griza arbopigo havas plihelan ventron, dum la alia estas pli ruĝoranĝa kaj krome havas rimarkindan blankan markon en flugiloj, kiu nuancigas la ĝeneralan grizecon.
Tiu birdo kovras tre grandan geografian areon kaj sekve havas kelkajn agnoskatajn regionajn formojn kiuj diferenciĝas iome unu el alia ekzemple pro koloro kaj vostolongo.
La teritorio estas el nordorienta Barato, Nepalo, Asamo, Birmo, Tajlando, suda Ĉinio, Tajvano (de kie la nomiga subspecio estas endemio) kaj Hindoĉinio. La kutima habitato estas arbaroj de montoj kaj montetoj kaj tre ofte ili troviĝas en areoj de teraskultivejoj.
Tiu arbopigo estas ĉefe arbema manĝanto sed prenas ankaŭ iom de sugrunde ĉefe en kultivataj regionoj. Ili manĝas ampleksan gamon de insektoj kaj aliaj senvertebruloj inklude berojn, nektaron, grenon kaj aliajn semojn kaj ankaŭ etajn reptiliojn, ovojn kaj birdidojn. Ili foje veturas en manĝantaroj kun la turdedoj de la genro Garrulax.
La nesto estas tre profunda kaj konstruita en arboj kaj arbustoj aŭ tigaroj de bambuo, kie la ino demetas 3-4 ovojn.
La voĉo estas priskribita kiel akra kaj malagrabla, sed kiel ĉe aliaj specioj de korvedoj estas tre varia kaj inkludas akran “k-a-a-a-a” kaj aliajn pli muzikecajn notojn.
Marguerite Perey
Marguerite Catherine Perey (1909-1975) estis franca kemiistino kaj fizikistino, kiu malkovris la kemian elementon Franciumon, en 1939. Ŝi estis asistantino de Marie Curie, en la Instituto de la Radio, nuna Instituto Marie Curie, kie ŝi restis kiel teknikistino ĝis la morto de Curie, en 1934. De tiu jaro, ŝi ekoficis kiel radiologistino ĝis 1949, kaj dum la tri lastaj jaroj ŝi okupis la postenon kiel direktorino de tiu institucio.
Mondo kaj Koro
Mondo kaj Koro  estas kolekto de originalaj poemoj de Kálmán Kalocsay. La 32-paĝa libro estas la unua originala kolekto de la poeto. En la jaro 1921 ĝi estas eldonita en Budapeŝto. Represon prizorgis en 1981 eldonejo Artur E. Iltis el Sarbrukeno.
Bosnio kaj Hercegovino
Bosnio kaj Hercegovino (bosne en latinaj literoj Bosna i Hercegovina, mallonge BiH, en cirilaj literoj Босна и Херцеговина) estas sudorienteŭropa Respubliko de la balkana duoninsulo. Ĝi limas en la oriento al Serbio, en la sudoriento al Montenegro, en la sudokcidento, okcidento kaj nordo al Kroatio kaj laŭ malmultaj kilometroj apud Neŭmo al la Adriatika Maro. La respubliko elvenas el la eksa Socialisma federacia respubliko Jugoslavio, sed havas hodiaŭ denove la samajn landlimojn, kiuj estis donita en 1878 dum la Kongreso de Berlino. La landlima formo aspektas kiel triangulo, ĝi estas simbole videbla en la flago.
La landnomo estas kombinaĵo de la du ĉefaj historio-geografiaj provincoj – Bosnio kaj Hercegovino.
Geografio
La plej grandaj urboj de Bosnio kaj Hercegovino estas:
Famaj urboj de Bosnio kaj Hercegovino estas:
Popolo
malplimultoj:
Ĉiuj civitanoj de la lando nomiĝas bosnianoj. La novvorto bosniakoj, internacie uzata por distingi originan laŭ kredo islama de bosniano, ajna loĝanto de Bosnio-Hercegovino. Kvankam la vorto bosno estas politike inspirita, ĉar ĝi sugestas, ke ekzistas ununura popolo en la lando, bosnoj estas ekde 1993 la pli kutima nomo por la bosniaj islamanoj.
Bosnoj, serboj kaj kroataj estas la tri konstituciintaj popolgrupoj. Tial serboj kaj kroatoj ne konsideratas malplimultoj.
Religioj
En Bosnio kaj Hercegovino ekzistas multaj malsamaj religioj kaj kredoj. Ekzistas ĉirkaŭ:
En Mostar kreiĝis dum la milito anglikana komunumo el serboj, kroatoj kaj bosnoj. Ĝi havas spiritan karisman influon.
Historio
Post la 1990-jaraj elektoj en la ŝtatadministrado ekregis naciistoj. La serba-kroata konflikto disvastiĝis ankaŭ sur la teritorion de Bosnio, kaj en 1991 la serba armeo okupis la ĉelimajn regionojn. La respubliko deklaris suverenecon, al kio kontraŭstaris la serba loĝantaro, kaj ekflamis etnokonflikto. En 1992 la Eŭropa Unio kaj Usono rekonis la sendependecon de Bosnio. En la sama jaro ĝi aliĝis al UNO. Helpe de UNO-kontingento kaj NATO-fortoj estis eble haltigi la konflikton. En 1997 okazis multnaciaj elektoj. En la teritorio de Bosnio nun ekzistas du politika-etnaj unuoj: Serba Respubliko kaj Federacio Bosnio kaj Hercegovino.
Esperanto
Esperanto-Ligo de Bosnio kaj Hercegovino estis fondita en 1949, aliĝis al UEA en 1992, ĝia oficiala organo estas Bosnia Lilio. Estas ankaŭ Esperanto-Junularo de Bosnio kaj Hercegovino.
Festtagoj kaj festoj
Ekzistas en Bosnio kaj Hercegovino aldone al la religiaj festotagoj kiel Kristnasko kaj Pasko por la kroatoj kaj serboj, la Ramadanfino kaj kurban bajram (dum la pilgrimado al Mekao) por la bosnoj, la jenaj festotagoj:
21776 Kryszczyńska
21776 Kryszczyńska estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la en la kadro de la programo Lowell Observatory Near-Earth-Object Search (LONEOS) elde la Stacio Anderson Mesa de la Observatorio Lowell, en Flagstaff (Arizono, Usono).
Bosnio kaj Hercegovino
Festtagoj kaj festoj
Oni intencas havi komunan ferileĝon por la tuta Bosnio kaj Hercegovino; oni proponas la 21-an de novembro kiel tagon de la Dayton-konvencio; tamen tiu leĝo ankoraŭ ne validas.
Bramber
Bramber estas vilaĝo de West Sussex, Anglio, proksime al la urbo Steyning. En 2001, laŭ la tiujara censo, ĝi enhavis ĉirkaŭ 750 loĝantojn.
Bosnio kaj Hercegovino
Festtagoj kaj festoj
Apud tiuj festotagoj ekzistaj pluraj, ĉefe de kroatoj loĝataj komunumoj kaj vilaĝoj lokaj feritagoj, laŭ la kristana kalendaro (ekzemple nomotagoj de sanktuloj, "malgranda pasko", ktp.). Aparta ferio estas la nomotago de la patrono de ĉiu loko. Tiam okazas granda meso, ebla procesio kaj festoj en la plejmultaj domoj kaj placoj, en kiuj partoprenas ankaŭ loĝantoj el najbaraj vilaĝoj.
Bramber
En 1070 konstruiĝis normanda kastelo, kies ruinoj dominas la vilaĝon, kaj kiu ĉirkaŭiĝis de ankoraŭ-videbla fosaĵo. La vilaĝa preĝejo estis tiu de la kastelo. Alia vizitindaĵo estas la Domo de Sankta Maria, konstruita dum la malfrua 15-a jarcento kiel gastejo por pilgrimoj kaj por monaĥoj kiuj kolektis pagojn de tiuj kiuj uzis la vilaĝan ponton.
Bosnio kaj Hercegovino
Edukado
Ĉiu infano el Bosnio kaj Hercegovino estas devigata, laŭ la edukadoleĝo, partopreni dum 4 jaroj bazan lernejon kaj poste mezan lernejon. En 2005 oni enkondukis per lernejoreformo naŭjaran devigan lernejodaŭron.
Bramber
Dum la mezepoko apud Bramber situis monaĥinejo kaj hospitalo por lepruloj.
Felipe Pedrell
Felip Pedrell Sabaté (Tortosa, 19-a de februaro de 1841 - Barcelono, 19-a de aŭgusto de 1922) estis komponisto kaj muzikisto hispana.
Biografio
En 1863 Pedrell iris al Barcelono por studi muzikon, sed tuj veturis al Romo (1876) kaj al Parizo (1877) laŭ stipendio por ampleksigi muzikajn konojn. En 1894 li translokiĝis al Madrido kie en 1915 iĝis profesoro de la Konservatorio.
Danke al veturoj al Italio kaj Francio, Pedrell estis la unua modernista muzikisto kataluna kiu kontaktis kun la eksterlanda muziko. Tio gravis por difini liajn futurajn tendencojn muzikajn kiel komponisto de muziko kaj klera kaj popola. Li estis unu de la enkondukistoj en Katalunio kaj en la reto de Hispanio de la muziko de Richard Wagner.
Verko
Lia enorma prestiĝo permesis lin iĝi majstro de muzikistoj kiaj Enrique Granados, Manuel de Falla, Robert Gerhard, Isaac Albéniz, Lluís Millet kaj aliaj.
Li estis aktiva komponisto, ĉe multaj muzikaj stiloj. Tiele, krom operoj, li komponis ankaŭ grandan kvanton de lirikaj verkoj, simfoniaj poemoj kaj religia muziko aŭ ĉambromuziko.
Li estis la unua hispana muzikisto kiu dediĉis sin al studo de la tradicia aŭ folklora muziko hispana (Etnomuzikologio). Danke al tio la hispanaj komponistoj ekinkludis temojn, ritmojn kaj melodiojn proprajn de tiu tradicio, kreante la naciismon muzikan hispanan. Inter tiaj disĉiploj menciindas Isaac Albéniz, Enrique Granados, Pedro Blanco, Joaquín Turina kaj Manuel de Falla.
PSR B1257+12 B
PSR B1257+12 B estas ekstersunsistema planedo je 980 lumjarojn ĉe la konstelacio de Virgo. PSR B1257+12 B estis la unua planedo malkovrita ekster nia Sunsistemo, kaj estas la dua plej proksima objekto ĉirkaŭ la pulsaro PSR B1257+12. Ĝi troviĝas je distando de 0,36 AU de la pulsaro kun orbita periodo de proksimume 66 tagoj. Ĉi tiu planedo estas proksimume kvar oble pli granda ol la Tero.
Ĉar la planedoj B kaj C havas tre similajn masojn kaj orbitas tre proksime unu de la alian, ili kaŭzas mezureblajn perturbojn sur iliaj orbitoj. Kiel esperite, tiuj perturboj estis detektita kaj pruvis la ekziston de ambaŭ planedoj. Ankaŭ permesis precize mezuri kaj la mason kaj la klinangulon de ambaŭ planedoj.