cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Adolf Sproeck
Distrikta deputito en Berlino Prenzlauer Berg
Post la balotoj en oktobro 1946 Sproeck fariĝis unu el la 21 distriktaj parlamentanoj de la partio SPD en la unua postmilita Bezirksverordnetenversammlung (BVV - distrikta parlamento) en la berlina distrikto Prenzlauer Berg. La BVV kunvenis ekde la 17-a de decembro dufoje monate ĝis la aŭtuno en 1948. Sed por SPD la situacio en Orienta Berlino pli kaj pli malfaciliĝis. Ella Kay (SPD), balotita urbestrino estis eloficigita fare de la Soveta Militara Administracio la 18-an de decembro 1947, kaj ŝia posteulo Kurt Exner (SPD) devis eloficiĝi en novembro 1948. Por Sproeck finis la agado kiel deputito en aŭtuno 1948, ĉar post la disdivido de Berlino en Orienta Berlino por kelkaj jaroj ne okazis balotoj de distriktaj parlamentoj.
Sproeck forlasis en 1949 la distrikton Prenzlauer Berg, kie li loĝis dum multaj jaroj (Choriner Straße 45) kaj translokiĝis al la okcidentberlina distrikto Wilmersdorf (Am Volkspark 45).
En Germana Esperanto-Asocio
En 1949 la 12-an de januaro estis publikigita la malpermeso de Esperanto-organizaĵoj kaj -publikigaĵoj en la Sovetunie okupita zono kaj la 3-an de julio estis fondita la Esperanto-Liga Berlino (ELB) en Neukölln.
Sproeck jam en 1946 agadis en la Laborkomunumo de socialdemokrataj esperantistoj en SPD. Laŭ la konsilo de SPD ne fondiĝis aparta socialdemokrata Esperanto-organizaĵo. Ke la laboristaj esperantistoj ne denove fondis sian asocion, Sproeck klarigis jene: "„Laŭ mia opinio la Esperanta movado estas kultura movado, kiu ne dispartiĝu laŭ partioj aŭ tendencoj.“"En 1948 Sproeck aliĝis al Germana Esperanto-Asocio (GEA) kaj en 1949 al la nove fondita Esperanto-Ligo Berlin (ELB), kies prezidanto Sproeck fariĝis en 1950. En la sekva jaro 1951 ELB fariĝis federacilanda asocio de GEA. Kiam estis anoncita por la Germana Esperanto-Kongreso en 1955 la decido pri la aliĝo de GEA al UEA, parto de la antaŭaj laboristaj esperantistoj protestis kontraŭ tio, ĉar GEA poste ne plu estus neŭtra rilate al la internaciaj organizaĵoj UEA kaj SAT. Sproeck alvokis, voĉdoni por aliĝo al UEA."„Ĉiam estis mia revo', li skribas,„ke Esperantisto aliĝanta al loka grupo per tiu aliĝo aŭtomate estu membro kaj de distrikta ligo kaj de landa asocio kaj de internacia organizaĵo. Tiu revo efektiviĝos, kiam GEA estos aliĝinta al UEA.'"Li klarigis: „…UEA estas internacia, SAT estas sennacieca! Fakte la du organizaĵoj ne estas kompareblaj. UEA estas internacia organizaĵo por propagando de Esperanto, SAT estas sennacieca organizaĵo por praktiki Esperanton, SAT lasas propagandon al la landaj asocioj... UEA... estas la „tegmenta organizaĵo" de la tutmonda Esperantomovado. Ĝi celas uzi sian influon ĉe internaciaj unuiĝoj por favorigi ilin al Esperanto... UEA ne estas tendenca aŭ eĉ kontraŭlaborista." Li ankoraŭ akcentis la sukcesojn de UEA ĉe UNESCO.
GEA aliĝis al UEA. Por Sproeck ne estis problemo, samtempe esti membro ĉe UEA kaj SAT, pli malgranda parto de la laboristaj esperantistoj forlasis GEA kaj fondis la Liberan Esperanto-Asocion por la germanlingvaj lingvoteritorioj (Freier Esperanto-Bund für die deutschen Sprachgebiete).
Kiel LKK-prezidanto Sproeck tre sukcese gvidis la organizadon de la 38a Germana Esperanto-Kongreso en Okcidenta Berlino. Protektanto estis siatempe la Prezidanto de la Parlamento de Berlino, Willy Henneberg (1898–1961). La kongreso ĉefe okazis en la Berliner Kindl-Festsälen (Festsalonoj), Hermannstraße 217–219 en Berlino Neukölln. Membroj de la Honora Komitato estis inter aliaj Kurt Exner, Senatano pri Laboro kaj Socialaj Aferoj kaj Gerhard Lasson, Distrikta urbesto de Neukölln. Germana Esperanto-Revuo en Junio 1960 enhavas la dankon “al niaj agemaj ges-anoj Adolf Sproeck kaj Hertha Franck” (Fakdelegitino de UEA por turismo) kaj la pritakson: "„Plej granda sukceso ŝajnas al mi kuŝi en tio, ke ĝi estis unika okazo por “translimaj” interrenkontiĝoj.”"Estis unu jaro antaŭ konstruo de la Berlina Muro. La rilatoj inter okcidentberlinaj kaj orientberlinaj esperantistoj por ELB estis tiutempe tre gravaj. Dum la kongreso en 1960 okazis ekskursoj en Orienta kaj en Okcidenta Berlino. La tre aktiva junulara Esperanto-grupo, ligita al la SPD-junularorganizo Die Falken, kunorganizis la interzonajn rekontiĝojn, ekzemple en 1956 en Jugendheim Lessinghöhe (Junulara domo). Kvankam ELB nur estis permesita en Okcidenta Berlino, ĝi havis membrojn ankaŭ en Orienta Berlino.
Sproeck fariĝis la dua prezidanto de Esperanto-Ligo Berlin por pli ol 20 jaroj de 1950 ĝis 1971. Estis la tempo, en kiu inter aliaj la Esperanto-poeto Karl Vanselow (1877–1959),la reĝisoro kaj Esperanto-verkisto Jan Fethke (1903–1980) kaj la estro de la librovendejo en la Maison de France kaj Esperanto-verkisto Louis Beaucaire (1925–1983) zorgis pri kreiva kultur-arta atmosfero en ELB. Ankaŭ Sproeck ja agadis kiel tradukanto, recenzanto kaj poeto.
En la malfruaj 1960-aj jaroj li estis prezidanto de GEA-konsilantaro kaj gvidis la asociajn kunvenojn. Tiutempe lia eldiro „Sindetenojn mi ne ŝatas.“ famiĝis.Kulmino en tiu tempo estis la Unua Komuna Germana Franca Esperanto-Kongreso en 1969 en Strasburg o Sproeck en kelkaj publikigaĵoj Sproeck esprimis siajn pensojn pri la procedo de la eŭropa unuiĝo. Li pozitive rigardis ĝin, sed indikis pri la neceso, ke devas interkompreniĝi la popoloj, sed ne nur manpleno da privilegiitoj
Sproeck estis elstara kursgvidanto, li ankaŭ en tiu tempo daŭre agadis kaj apartenis al la Ekzamena Komisiono de ELB.
La recenzanto kaj tradukanto
Oni ekkonas per la recenzoj kaj tradukoj de Adolf Sproeck, ke la metia majstro, laborinta ĝis alta aĝo kiel remburisto, per Esperanto havigis al si aliron al la nacia kaj internacia kulturoj.
De 1959 ĝis 1969 li publikigis 76 recenzojn pri la originala Esperanto-Literatur respektive pri literaturaj tradukoj en Esperanton sub la mallongigo ASO kaj pluajn recenzojn en Heroldo de Esperanto sub la pseŭdonimo EZOKO. La mallongigo ASO enhavas la komencajn literojn de Adolf kaj Sproeck, sed ankaŭ povas signifi la aso. Estas unu el la vortludoj, ŝatataj de Sproeck.
Li recenzis ekzemple Esperanto-tradukojn de Otelo de William Shakespeare, La Naŭzo de Jean-Paul Sartre, La profeto de Ĝibran Ĥalil Ĝibran kaj Marta de Eliza Orzeszkowa, sed ankaŭ originalajn verkojn inter aliaj de la Esperanto-verkistoj Marjorie Boulton, William Auld, Jean Forge (Jan Fethke), Emba (Imre Baranyai), Edwin de Kock kaj Zora Heide.
En lia eseo El la metiejo de poeto Sproeck konfesas, ke li tuj post la unuaj lecionoj de Esperanto komencis verki poemojn kun multaj strofoj kaj opinas: „Feliĉe neniam mi kuraĝis prezenti ilin al iuj redakcioj.“ Fakte la plej malnova literatura traduko de Sproeck, troviĝante en la postlasaĵo, estas la balado Belzacar de Heinrich Heine, tradukita en 1907, la jaro, en kiu Sproeck komencis lerni Esperanton.."„Por tradukado necesas atenti la originalon. Necesas rekrei tiun laŭ stilo kaj „flaro'. Por traduki ekz. teknikan artikolon oni nur bezonas skribi korektan Esperanton. Por traduki verkon de la bela literaturo oni devas aperigi ankaŭ la animon de la originalo... La solvon donas nur bona kono de la originalo (tralumu ĝin ĝis la fundo!), propra lingvoscio kaj ... intuicio..“"Sproeck en kelkaj Esperanto-revuoj publikigis literaturajn tradukojn de poemoj kaj kantoj de Heinrich Heine, Robert T. Odemann (1904–1985) kaj Bertolt Brecht (1898–1956).
Wilhelm Herrmann (1901–1968), prezidanto de GEA en 1953–1958 kaj 1961–1967, en la 1960-aj jaroj planis eldonon de antologio de germana literaturo en Esperanto. La preparajn laborojn Sproeck partoprenis. Li tradukis por tio tekstojn el la klasika germana literaturo kaj verŝajne per tio ricevis la impulson, traduki Faust de Goethe kaj Trigroŝan Operon de Brecht. Restis en manuskripta formo ambaŭ tradukoj.
La projekto pro la morto de Wilhelm Herrmann ne estis daŭrigita. En 1985 GEA eldonis unu voluman Germanan Antologion, enhavantan verkojn el la germana literaturo ĝis 1700 en traduko de Wilhelm Herrmann kaj Helmut Rössler. Adolf Sproeck estis menciita en la antaŭparolo. Pluaj volumoj ĝis nun ne aperis. En la postlasaĵo troviĝas tekstoj, verkitaj por la antologio kaj por mini-antologio.
La humuristo
Humurajn versojn kaj rakontojn Sproeck publikigis ekde la 1950-aj jaroj en diversaj Esperanto-revuoj.
Serio de liaj etaj satire-ironiaj raportetoj pri aktualaj Esperanto-eventoj aperis de 1964 ĝis 1966 sub la titolo Speguleto en la Germana Esperanto-Revuo.
Kvankam kelkaj pecoj en la libro ne plaĉas al la redaktoro Joseph Ferdinand Berger (1894–1976), li atestas en sia recenzo al Sproeck, ke liaj skurilaĵoj plaĉas al la publiko. Ili estas „bone spicitaj, distraj kaj malenuigaj". La stilon de kelkaj poemoj li nomas „heineskaj". "„...mi asertas, ke li estas nuntempe la plej bona esperantista poezi-tradukanto germana.“"Tute alian opinion havas la recenzanto Dermod Quirke. Por lia „angla gusto, tamen, la peza germaneca humuro estas iom teda", kelkaj kontribuoj „estas iom naivaj" kaj Sproeck estas laŭ Quirke „versisto ne tra talenta“.
Honorigoj
Honorbroŝo de GEA 1961
Honora membro de ELB 1971
Postlasaĵo
Post la morto de Adolf Sproeck en 1978 Ina (nask. 1944) kaj Hermann Tautorat (1944–1996) vizitis lian filon kaj ricevis de li parton de la postlasaĵo por la arkivo de la ELB (hodiaŭ Esperanto-Ligo Berlino-Brandenburgio - ELBB).
Tiamaniere ili sekurigis gravajn dokumentojn, pri kies valoro ili sciis, ĉar ambaŭ estis aktivaj ELB-membroj ekde la 1970-aj jaroj kaj konis Adolf Sproeck kaj lian agadon en la Esperanto-movado. Ili estis posteuloj de Sproeck - Hermann Tautorat kiel sukcesa Esperanto-kursestro kaj Ina Tautorat kiel prezsidantino de ELB 1977–1991.
Parto de la dokumentoj estis prezentita al pli granda publiko en 2011 per la ekspozicio Adolf Sproeck (1890–1978) – metia majstro, distrikta parlamantano kaj Esperanto-poeto el Prenzlauer Berg en kulturdomo danziger50.
La postlasaĵo konsistas el personaj dokumentoj, ekz. la atesto pri la majstra ekzameno el 1925, fotoj, materialoj kiel la programkajeroj de la Germana Esperanto-Kongreso en 1960 en Berlino kaj de la Unua Franca Germana Esperanto-Kongreso en Strasburgo en 1969, revuoj, ekz. Sennaciulo, Okcidentgermana Esperanto-Revuo, Germana Esperanto-Revuo, kolekto de gazeteltondaĵoj kun artikoloj de Sproeck, korespondaĵoj kun eldonistoj, redaktoroj, aŭtoroj kaj esperantistoj, ekzemple kun Torben Kehlet, Ferenc Szilágyi (1895–1967), ĉefredaktoro de Norda Prismo, Richard Reuchlin (1928–2006), redaktoro de Germana Esperanto-Revuo (1961–1973), Joseph Ferdinand Berger (1894–1976), redaktoro de Heroldo de Esperanto, Zora Heide, Jaroslav Šustr (1901–1969), Wilhelm Herrmann, Ludwig Pickel (1922–1978). En la postlasaĵo plue troviĝas manuskriptoj de liaj tradukaĵoj, skribitaj per skribmaŝino, inter aliaj tradukaĵoj de poemoj de Wilhelm Busch, Erich Kästner, Heinrich Heine, de la Trigroŝa Opero de Bertolt Brecht, de Faust I kaj II de Johann Wolfgang von Goethe, de Faust III (Faust-parodio) de Friedrich Theodor Vischer.
Memore al Adolf Sproeck
Gvido kaj enkonduko: Fritz Wollenberg
Kontribuoj: Thilo Schwarz-Schlüßler prezidanto de la kulturunuiĝo: Salutparolado / Ina Tautorat, prezidantino de ELB 1977–1991: Sproeck kaj lia agado en ELB / Detlev Blanke, prezidanto de Asocio pri Interlingvistiko: Sproeck, EU, ĝia lingvopolitiko kaj Esperanto / Rudolf Fischer, prezidanto de GEA: La Sonnenbergaj Gvidprincipoj de GEA, Ebloj kaj limoj de la apliko de Esperanto en EU / Felix Zesch, prezidanto de Esperanto-Asocio Berlin-Brandenburgio: Sproeck, la Germana Esperanto-Kongreso de 1960 en Berlino Neukölln unu jaro antaŭ konstruo de la Berlina Muro kaj la preparlaboroj por la Pola Germana Dana Esperanto-Kongreso en 2012 en Berlino Lichtenberg / Wolfgang Schwarz, Dresdeno: Kiamaniere povas esti sekurigitaj la valoraj arkivaĵoj ekz. de Adolf Sproeck en Berlino kaj de Heinrich Arnhold en Dresdeno?
Salutleterojn sendis la historiistoj Siegfried Heimann, prezidanto de la Historia Komisiono de Berlina SPD kaj Ulrich Lins, verkinto de la libro La danĝera lingvo.
Siegfried Heimann: „Mi deziras al via aranĝo honore al grava socialdemokrato multe da sukceso..“
Ulrich Lins: „Li restis en mia memoro pro lia neevitebla papilia kravato, sed pli forte pro lia ne kaŝita antipatio kontraŭ sindetenoj… Li ege ĉagrenis nin junajn aktivulojn - jam antaŭ 1968 - per ĉi-tiu aŭtoritate ŝajnanta sinteno. Sed mi rememoras ankaŭ pri lia kvieto kaj berlina humuro.“
Artaj kontribuoj: Ulrich Wilke, Peter Kühnel kaj Peter Bäß prezentis kantojn el la LEA-kantaro, kompostita de Sproeck, Akampano per gitaro: Peter Bäß, / Hartmut Mittag ludis melodiojn rilate al la agado de Sproeck per tirharmoniko kaj bekfluto / Wenjamin Rosenberg deklamis la kanton Tord Foleson de Per Sivle, tradukita de Sproeck.
Pluaĵo
Norda Prismo en la dekan jaron. En: Germana Esperanto-Revuo1/1964.
Emmer (rivero)
Emmer estas rivero en la germanaj federaciaj landoj Nordrejn-Vestfalio kaj Malsupra Saksio. Ĝi estas 60 km longa kaj enfluas ĉ. 8 km sude de Hameln en la riveron Weser. Ĝi trafluas i.a. la urbojn Bad Pyrmont kaj Lügde.
En 1983, oni baris la riveron, konstruante (por turismaj celoj kaj kiel protekton kontraŭ inundoj) la Baraĵlagon de Schieder (Schiedersee), kiu estas 3,1 km longa kaj ĝis 350 m larĝa.
Kantono Limoges-Cité
La kantono Limoges-Cité (france canton de Limoges-Cité) estas franca kantono lokita en la departemento Haute-Vienne kaj en la regiono Limoĝio. Ĝi estas unu el la 28 kantonoj de la arondismento de Limoĝo. Ĝia ĉefurbo estas Limoĝo.
Tierz
Tierz [TJERZ] estas loĝloko kaj municipo de Hispanio, en la centro de la komarko Hoya de Huesca (kies ĉefurbo estas la provinca ĉefurbo mem nome Ŭesko) apartenanta al la okcidenta parto de la Provinco Huesko (regiono Aragono).
Geografio
Ĝia malgranda municipa teritorio estas en la centro de la komarko Hoya de Huesca. Ĝi estas iomete oriente kaj tute apude de la provinca kaj komarka ĉefurbo: fakte kaj Quicena kaj Tierz estas du malgrandaj municipoj ambaŭflanke de la nacia ŝoseo N-240 survoje al la enirejo al Ŭesko, nome Quicena norde kaj Tierz sude. Tierz limas kun Quicena, Huesca kaj Bellestar del Flumen.
La loĝloko Tierz mem (467 msm) estas je 6 km oriente de Huesca proksime al la nacia ŝoseo N-240 kiu kondukas al la provinca ĉefurbo borde de la rivero Flumen.
Historio
La loko estis loĝata de islamanoj, poste moriskoj.
La loko estis konkerita en la 11-a jarcento. En la 16a de aŭgusto 1097 la reĝo Petro la 1-a de Aragono donis al la monaĥejo de Santa Cruz de la Serós la domojn kiujn lia onklino Sanĉa estis posedinta en "Tierz".
Multaj loĝlokoj de la areo perdis loĝantaron laŭlonge de la 20-a jarcento pro rura elmigrado, kaj same ĉe Tierz akrigita pro la detruo de la milito: oni malaltiĝis el 282 loĝantoj en 1900 ĝis 174 loĝantoj en 2003, sed jam en la 21-a jarcento pro proksimeco al la provinca ĉefurbo oni konstruis novajn kvartalojn kaj oni plialtiĝis ĝis nunaj 822 loĝantoj (2022).
Aktualo
La loka ekonomio evoluis el la tradiciaj agrikulturo (cerealo, vitejoj, olivarboj kaj fruktarboj) kaj brutobredado (ŝafoj, porkoj, kortobirdoj) al irigaciaj kultivoj, plus natura, kultura kaj rura turismo kaj nun funkcioj propraj de dormurbo.
Ĉefaj vidindaĵoj estas preĝejo, ermitejo, kaj ekstere naturaj lokoj.
10773 Jamespaton
10773 Jamespaton estas asteroido de la ekstera asteroida zono, malkovrita la de la aŭstralia astronomo Robert H. McNaught elde la Observatorio de Siding Spring, apud Coonabarabran en Novsudkimrio (Aŭstralio).
Pro ĝia orbita granda duonakso de 3,206471 (je la epoko de la ), ĝi orbitas ĉ. 968 000 km trans la konvencia limo de 3,2 AU inter la meza kaj la ekstera asteroida zono.
Nomo
Ĝi estis nomita en memoro de la skota meteologiisto James Paton (1903–1973). Li partoprenis al studo pri norda brilo dum la IGJ kaj pli malfrue ĉe la Laboratorio pri Norda Brilo Balfour Stewart ĉe la Universitato de Edinburgo ĝis sia morto. Li ankaŭ estis pioniro en la studo de la lumaj noktaj nuboj.
Grosville
Grosville estas franca situanta en departemento Manche, regiono Normandio.
Ĝiaj loĝantoj nomiĝas Grosvillais.
NGC 491
NGC 491 (aliaj indikoj: PGC 4914, ESO 352-53, MCG -6-4-11, IRAS01190-3419) estas galaksio en konstelacio Skulptisto.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Steve Biko
Steve Biko ( – ) estis grava Sud-Afrika aktivulo kontraŭ apartismo. Li estis mortigita de la polico post lia aresto pro politikaj kialoj en 1977.
Solejo
Solejo, submunicipa solejo kutime markas soliĝintan submunicipan homan loĝejon kreitan de ununura domo, escepte de du ĝis tri enloĝigitaj domoj. La solejo povas esti karakterizata de neĉeesto de plua konstruaĵo "je aŭdebleco" aŭ "je videbleco" (laŭ tereno de pejzaĝo). La solejoj kutime administre apartenas en municipon, sur kies teritorio ili troviĝas.
Situon de la solejo povas havi ankaŭ izolitaj municipaj sidejoj kiel kasteletoj, mastrumadaj kortoj kaj ekloĝejoj, ĉasarbaristaj domoj, muelejoj, en pasinteco ankaŭ ekzekutistaj domoj. La soliĝinta situo de tiuj ĉi objektoj estis elektita por cela agado ligita al agrikultura kulturo (ĉasarbaristaj domoj surrande de arbaroj kaj fako), al fonto de energio (akvaj kaj ventmuelejoj), al fonto de enspezoj (gastejoj ĉe vojkruciĝoj) aŭ pro kaŭzo de aparta socia posteno de proprumanto aŭ loĝanto (reprezentiga sidejo).
3072 Vilno
3072 Vilno estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la rusa astronomo Nikolaj Stepanoviĉ Ĉerniĥ elde la Krimea astrofizika observatorio de Nauĉno en Ukrainio (nun en Rusio).
Horstedt (Norda Frislando)
Horstedt (dane: Horsted, nordfrise: Hoorst) estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Norda Frislando de la federacia lando Ŝlesvigo-Holstinio. Fine de la komunumo havis  loĝantojn. La teritorio estas parto de la komunumaro Nordsee-Treene, administra ligo de pluraj formale sendependaj politikaj komunumoj.
Aiello Calabro
Aiello Calabro estas komunumo de Italio.
(15012) 1998 QS92
(15012) 1998 QS92 estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la dum la kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
12061 Alena
12061 Alena estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la usona astronomo Tom Stafford elde la Observatorio Zeno en Edmond (Oklahomo, Usono)
Nomo
Ĝia nomo honoras Alena Ruth Robbins, patrinon de la malkovrinto.
Fototaŭgeco
Fototaŭgeco estas kvalito de fotata aŭ filmata objekto aspekti bone sur fotoj aŭ sur ekrano. Temas precipe pri la homa vizaĝo ĉe aktoroj kaj manekenoj, ĉar la objektivo iomete ŝanĝas la trajtojn kaj povas eĉ belan homon malbeligi aŭ banaligi.
Dependas de la fotisto aŭ filmisto, ĉu li bezonas modelon kun okulfrapa vizaĝo aŭ male ordinarulon por akiri kontraston al ĉefrolulo.
Kristo-Kolono (Hildesheim)
La Kristo-Kolono, ankaŭ Bernvardo-Kolono, en la katedralo de Hildesheim estas unu el la artverkoj el la epoko de episkopo Bernvardo (993-1022), kies elstara graveco alportis al ĝi kune kun la Bernvardo-Pordo, ankaŭ en la katedralo, kaj la bildoplafono de la preĝejo Sankta Miĥaelo en Hildesheim la klasifikadon kiel monda heredaĵo de Unesko.
Formo kaj eldiro
Temas pri triumfa kolono, kiun Bernvardo gisigis el bronzo, konscie imitante Trajanan kaj der Marko Aŭrelia kolonojn en Romo. Dum kiam tie estas prezentataj la militagoj de la imperiestroj en spiralforme supren serpentumaj bildofrisoj, ĉi tie estas la pacagoj de Kristo, komenciĝe per la bapto de Jesuo kaj finiĝe per la eniro en Jerusalemon. La kolonon origine kronis triumfokruco.
La Kristo-Kolono (3,79 metrojn alta, diametro de 58 centimetroj) impresas, krom pro la teĥnika povo, per la - por sia epoko - vigleco de la duonplastike formitaj figuroj. Teme ĝi kompletigas la prezentadojn de la Bernvardo-Pordo, sur kiu post la naskiĝhistorio de Jesuo tuj sekvas la pasiono kaj la reviviĝo.
La du artverkoj samkiel la arta kaj arĥitektura verkado de Bernvardo respegulas lian klopodon, doni al sia episkopa urbo kadre de la krista Romia Imperio la pozicion de nordlanda Romo kaj samtempe starigi antaŭ la okulojn de la regantoj Kriston kiel modelon de justa kaj di-ligita reĝeco. Ne hazarde la Kristo-Kolono prezentas la dramon pri la ekzekuto de Johano la Baptisto kun la malforta kaj maljusta reĝo Herodo je okulfrapa larĝo.
Catharina J. Roskes-Dirksen
Roskes-Dirksen propagandis kaj gvidis kursojn. Kun sia fratino Julia Isbrücker ŝi verkis lernolibron. Ŝi estis landa sekretariino de la Vegetara Ligo Esperantista de 1921. Verkis vivokantetojn kaj aliajn kantojn. Ŝi estas premiita kaj menciita de la Internaciaj Floraj Ludoj en Katalunujo en 1926, 1927 kaj 1928, i.a. per ŝiaj poemoj Simile al la mar'  kaj Kristnasko.
Vojtěšice
Vojtěšice estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de urbo Jablonec nad Jizerou. Ĝi troviĝas proksimume 2 km sudoriente de la centro de Jablonec nad Jizerou. Estas ĉi tie registritaj 18 adresoj. En la jaro ĉi tie daŭre vivis.
Vojtěšice situas en katastra teritorio Buřany kun areo 5,12 km².
44715 Paolovezzosi
44715 Paolovezzosi estas asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la de la italaj geastronomoj Maura Tombelli kaj Andrea Boattini elde la Observatorio de la Montoj Pistoiese en San Marcello Pistoiese (Italio).
Ĝia nomo honoras la italan Paolo Vezzosi, ĉe la Gruppo Astrofili Montelupo. Dum popularigaj eventoj, li provizis bonegajn kukojn.
Stacio Shinge
Stacio Shinge (japane: 新家駅 [Ŝinge-eki], angle: Shinge Station) estas fervoja stacio en Sennan, Gubernio Osaka, Japanio. La stacio servas 1 linion de JR Okcidenta: Linio Hanwa.
Stacio Motomachi (Hjogo)
Stacio Motomachi (japane: 元町駅 [Motomaĉi-eki], angle: Motomachi Station) estas fervoja stacio en Kvartalo Chūō, Kobe, Gubernio Hjogo, Japanio. La stacio servas 1 linion de JR Okcidenta: Linio Tōkaidōkaj 2 liniojn de Elektra Fervojo Hanshin: Linio Hanshin (ĉefa), Linio Hanshin-Kōbe-Kōsoku.
Subspecio
En biologio (ĉu en zoologio ĉu en botaniko) oni uzas la vorton subspecio por ĉiu grupo laŭ kiu dividiĝas la specioj, kaj kiu konsistiĝas el individuoj kiuj, krom la propraj karakteroj de la specio, kunhavas komune aliajn morfologiajn karakterojn pro kiuj ili similiĝas inter si kaj diferenciĝas disde tiuj de la aliaj subspecioj de la sama specio. Ekde vidpunkto strikte konsiderata kiel propra de la sistematiko aŭ pli precize de la taksonomio, tiu estas la taksonomia kategorio kiu estas inter la specio kaj la raso.
La subspecio estas parto de la specio formata de unu aŭ pliaj loĝantaroj, malmulte diferencigataj kaj kunhavante saman regionan distribuadon. Tiu ĉi difino inkludas la geografiajn rason pri kiuj parolas multaj fakuloj ('Rassenkreis'). Tamen ne estas tre klara la limo inter la konceptoj de raso kaj subspecio, ĉar ambaŭ taksonoj kunhavas la karakterojn proprajn de la specio, tio estas, ke paroj de individuoj de diferencaj subspecioj aŭ de rasoj (sed de la sama specio) povas pariĝi kaj reproduktiĝi produktante idaron kapablan siavice reproduktiĝi. Krome oni diferencigas tiujn individuojn nur pro eksteraj karakteroj ne tre gravaj kvankam rekoneblaj kaj regule estantaj. La termino raso uzeblas plej ofte for de la scienca medio, kaj pro tio en taksonomio, uzeblas nur (laŭ tradicie) por diferencigi morfologie en tre limigita nombro de specioj, ĉefe la homoj kaj la hejmaj animaloj.
Tre ofte la taksonomiistoj (biologoj) multe penas por klarigi la grupojn kaj tiel tre ofte devas ŝanĝi la situacion, kiel okazis ĉe la Blua pigo, kiu estis konsiderata dum longe ununura specio kun du klare diferencaj subspcioj, ĝis kiam oni pruvis ke vere temas pri du malsamaj specioj. Plej ofte ĵusaj analizoj de DNA helpas por tiu klopodo.
Nomenklaturo
En zoologio, la scienca nomo de subspecio estas la dunomo sekvata inmediate de la subspecia nomo, ekz. Homo sapiens sapiens. La ICZN (anglalingva mallongigo de Internacia Kodo de Zoologia Nomenklaturo (4a eldono, 2000) ne klopodas kodigi erojn kiel "infrasubspeciaj estaĵoj" (ekz. homaj rasoj aŭ de hejmaj animaloj, kiel hundoj aŭ katoj). Kiam estas bezono por subspecia taksono en animala nomenklaturo, oni kreas trinomon por priskribi la subspecion. Multaj formoj ne havas oficialan statuson, kvankam ili povas esti uzendaj por priskribi altitudajn aŭ geografiajn variantojn. La subspecio indikita per la ripeto de la specia nomo estas konata kiel nomiga subspecio. Ekzemple Motacilla alba alba estas la nomiga subspecio de la Blanka motacilo (Motacilla alba). En sciencaj tekstoj, subspecioj estas plej ofte mallongigataj kiel subsp. aŭ ssp. — ekzemple, Blanka motacilo ssp. yarrellii, kiu estas la Nigradorsa motacilo, subspecio de la Britaj insuloj.
La plej konataj ekzemploj estas jenaj:
Nomiga subspecio
Inter la subspecioj de iu specio la plej tipa subspecio, kutime la plej komence priskribita estas nomata per la sama vorto de la specio, tio estas ekzemple por Riverparulio Phaeothlypis rivularis rivularis, dum aliaj subspecioj estus Phaeothlypis rivularis ioplia.
Noto:
(74576) 1999 NG25
Ĝia discentra orbito ekstere tanĝas tiun de Marso. Ĝia marsa MOID estas 0,154908 AU, tie estas 23,174 milionoj da km.
Vespera kokotraŭsto
La Vespera kokotraŭsto aŭ Vespera kernorompulo (Coccothraustes vespertinus) estas granda birdo de la familio de fringedoj kaj genro de Kokotraŭstoj. Iam ĝi estis traktata en sia propra genro kiel Hesperiphona vespertina, sed ĝi estas nuntempe lokita en la sama genro kun la Kernorompulo de Eŭrazio.
Disvastiĝo
Ties reprodukta habitato estas arbaroj de koniferoj kaj miksitaj tra Kanado kaj la okcidentaj montaj areoj de Usono kaj Meksiko. Ĝi estas tre rara vaganto en la Brita Insularo, kun nur du vidaĵoj ĝis nun. La nesto estas konstruata sur horizontala branĉo aŭ en forkobranĉo.
La migrado de tiu birdo estas varia; en kelkaj vintroj, ili povas vagadi tiom suden kiom ĝis suda Usono.
Aspekto
La Vespera kokotraŭsto estas 18.5 cm longa.
Plenkreskulo havas mallongan nigran voston, nigrajn flugilojn kaj granda pala beko tre fortika kaj kun larĝa bazo, kiel la aliaj samgenranoj. Maskla plenkreskulo estas ĝenerale tre bruna birdo kaj havas brilflavajn frunton kaj superokulan strion; ties kapo estas tre malhelbruna kaj estas granda blanka flugilzono, dum la flugilplumoj estas nigraj. Ina plenkreskulo estas ĉefe olivecbruna, pli grizaj en subaj partoj kaj kun blankaj flugilzonoj, krom flavaj markoj en kolumo kaj ŝultroj.
Ambaŭ seksoj havas ruĝecajn krurojn.
Kutimaro
Tiuj birdoj manĝas en arboj kaj arbustoj, foje surgrunde. Ili manĝas ĉefe semojn, berojn kaj insektojn. For de la reprodukta sezono ili ofte manĝas en aroj. Foje ili englutas fajnajn ŝtonerojn aŭ sablerojn.
La teritorio de tiu birdo etendiĝis orienten en historiaj epokoj, eble pro plantado de Manitoba acero kaj aliaj aceroj kaj arbustoj ĉe farmoj kaj disponeblo de birdomanĝejoj vintre.
Libro
Gillihan, S. W., and B. Byers. 2001. Evening Grosbeak (Coccothraustes verspertinus). In The Birds of North America, No. 599 (A. Poole and F. Gill, eds.). The Birds of North America, Inc., Philadelphia, PA.
Făgetu
Făgetu (faĝetu) (hungare: Magyarpatak, slovake: Gemelčička) estas vilaĝo en Rumanio sudokcidente de Şimleu Silvaniei. En 1910 ĝi havis 1608 loĝantojn (slovakoj); en 1992 826 (slovakoj, rumanoj). Ĝia unua mencio skribe estas en 1830. Ĝis 1919 kaj inter 1940 kaj 1944 ĝi apartenis al Hungario, (Szilágy vármegye). Administre ĝi apartenas al Plopiş.
Eridu
Eridu (nuntempe Abu Schachren, Tell Abu Schachren) estis unu el la plej malnovaj, verŝajne la plej malnova sumera urbo. Ĝi situas en suda Mezopotamio. En la sumera listo de reĝoj Eridu estas nomita la urbo de la unuaj (mitaj) reĝoj. Kontraŭe al aliaj fruaj lokoj kiel Jericho aŭ Çatal Höyük ĝi estis eko de civilizo, la unua urbo, kiu vere estis urbo.
Oni trovis restoj el praaj vilaĝoj datitaj je la 6-a jarmilo a.K.. Inter la sumeraj urboj, kiuj ĉiam estis konstruitaj ĉirkaŭ templarejo, Eridu estis la plej suda, ĉirkaŭ 11 km sudokcidente de Ur, ĉe la Persa Golfo. Ĝiaj tipaj keramikaĵoj, Eridu-aĵoj disvastiĝis laŭ la Persa Golfo. Pro sekiĝo Eridu estis disigita de la maro kaj forlasita jam en la 1-a aŭ eble eĉ 2-a jarmilo a.K..
Eridu gastigis la ĉefan sanktejon de Enki, la mastro de la tero.
Szászberek
Szászberek (sasberek) estas malgranda vilaĝo en meza Hungario, en departemento Jász-Nagykun-Szolnok. kun 940 da loĝantoj. La nomo signifas hungare: saksa marĉaĵo.
Eridu
En 1940 okazis elfosadoj en Tell Abu-Schahrein, la ruinmonteto de Eridu.
Szászberek
Komunumoj pri szász (= sakso) en Hungara reĝlando
Iam tie loĝadis saksoj.
Caiana
(oficiale Município de) estas municipo en la subŝtato Minas-Ĝerajso de Brazilo. Ĝi situas en la sudorienta regiono de Brazilo, en la mezoregiono Zona da Mata (esperante Zono de la Ĝangalo) kaj en la mikroregiono Muriaé. Laŭ la stato de en la komunumo vivis   sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². El tiuj, la nombro de voĉdonrajtuloj en la municipo en estis. La teritorio havas komunan limon kun.
La loĝloko estis levita al la rango de municipo en 1962.
Centramerika kokotraŭsto
La Centramerika kokotraŭsto, Kapuĉa kernorompulo aŭ Kapuĉa kokotraŭsto (Coccothraustes abeillei) estas granda birdo de la familio de fringedoj kaj genro de Kokotraŭstoj. Ĝi troviĝas en la altaj teroj de Centrameriko, ĉefe en Meksiko.
Temas pri tre rimarkinda specio kun tre sulfurflava korpo kaj kontrastaj tre nigraj areoj en kapo kun kolareo, flugilplumoj kaj vosto. Krome estas blankaj flugilzonoj kiel ĉe la aliaj du membroj de la genro. La beko estas pala (tre kontrasta kun la tre nigra kapo) kaj, denove same kiel ĉe la aliaj du membroj de la genro, tre fortika, mallonga kaj kun ege larĝa bazo, kio utilas por rompi la semokernojn.
László Pál Esterházy
Grafo László Pál Esterházy, laŭ hungarlingve kutima nomordo Esterházy László Pál estis hungara pastro, instruisto, episkopo, monaĥo. Lia nobela antaŭnomo estis galántai.
László Pál Esterházy naskiĝis en majo de 1730 en Rábapaty. Li mortis la 1799 en Mohács.
Biografio
László Pál Esterházy aliĝis al la paŭlanoj en 1746. Li lernis en Romo, kie li doktoriĝis. En 1753 li pastriĝis. Komence li instruis teologion aŭ li havis diversajn postenojn en la ordeno. En 1776 la ordeno ne plu rajtis funkcii, poste li estis nomumita titulara episkopo kaj preposto. En 1780 li iĝis episkopo de Pécs. En 1785 li transmetis la juran akademion el Győr al Pécs.
(141988) 2002 PB139
(141988) 2002 PB139 estas marsrenkonta asteroido malkovrita la en la kadro de la astronomia kampanjo LINEAR elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Orbito
Ĝi estas proksima de la orbita resonanco 1:2 kun Marso.
Ĝia iom discentra orbito ekstere tanĝas tiun de Marso kun marsa MOID de 0,16375 astronomia unuo, tie estas 24,497 milionoj da km.
Olga Urashova
Olga URASHOVA (18-a de novembro 1980) estas rusia fotomodelino, kiu loĝas kaj laboras en Nederlando.
Louis Brandeis
Louis Dembitz BRANDEIS (13-an de novembro 1856 en Louisville, Kentucky - 5-an de oktobro 1941 en Vaŝingtono) estis usona juristo kaj unua juda juĝisto en la Supera Kortumo de Usono.
Biografio
Liaj gepatroj devenis el juda komunumo en Prago kaj migris post la revolucioj en la Aŭstria Imperio de 1848/49 en Usonon, kie ili ekkomercis per greno. Louis Brandeis vizitis la lernejon Louisville Male High School kaj finis la lernadon en 1872 en aĝo de 14 jaroj, kun distingo.
Brandeis en 1916 estis nomumita fare de usona prezidento Woodrow Wilson al juĝisto en la Supera Kortumo. Li restis en tiu posteno ĝis 1939.
Brandeis estis porparolanto de la usona cionismo, same apoganto de la progresiva flanko de la Usona Demokrata Partio.
Lian nomon portas la Brandeis University en Waltham, Massachusetts, same la Louis D. Brandeis School of Law de University of Louisville.
Lia plej grava aldono al la usona jurhistorio la akceptigo de rajto por privato ( „Right to Privacy“). Brandeis kaj lia partnero Samuel Warren verkis inter 1888 kaj 1890 tri bazartikolon en tiu temo por la eldonaĵo Harvard Law Review, kio kondukis al tio, ke tiu rajto estis akceptita en la usonan juron.
Li ankaŭ batalis kontraŭ la monopolaj entreprenoj (oligarĥoj).
Citaĵo
„Aŭ ni havas en tiu ĉi lando demokration aŭ grandan bonstaton koncentriĝantan en manoj de malmultaj homoj, sed ni ne povas havi ambaŭ.“
Kantono Limoges-Condat
Komunumoj
Apartenas al la kantono Limoges-Condat la jenaj 4 francaj komunumoj :
(1) fragmento de komunumo.
Saisy
Saisy estas franca komunumo situa en la departemento Saône-et-Loire kaj en la regiono Burgonjo.
Geografio
La komunumo enhavas la vilaĝon Saisy kaj la vilaĝetojn Sivry, le Vesvre, la Forêt, Taupreuil kaj Changey. La komunumo situas sur la akvodislimo inter la Mediteraneo kaj Atlantiko.
Vidindajoj
La preĝejo datiĝas el la 13-a jarcento. En la ĉarpento de la sonorilturo ne estas ligno nur ŝtono. El la kastelo de Sivry oni havas larĝan vidon. La statuo de la Dipatrino datiĝas de 1884. Ĉi-tiu kastelo kaj ĉi=tiu de la Forêt apartenis al la kanceliero Nicolas Rolin.
Biblia pauperum
Biblia pauperum aŭ Biblio de Malriĉuloj estas la titolo de mezepoka kolekto da ilustritaj folioj pri bibliaj temoj. Grandparte la folioj prezentas bildon pri novtestamenta sceno kaj ĉirkaŭas ĝin per scenoj kaj tekstoj el la Malnova testamento. Ili estis popularaj precipe en Francio, Germanio kaj Nederlando.
La strukturo de la folioj ĝenerale montras naŭ partojn: La tekstoj de la folioj plej ofte estas en la latina lingvo, sed ekzistas alilingvaj ekzempleroj.
En kelkaj romanikaj preĝejoj scenoj de la Malriĉula Biblio estis uzataj por freskaroj ornamantaj la internajn murojn. La ideon pri la Malriĉula Biblio oni atribuas al Ansgar, kiu vivis en la 9-a jarcento. La disvastiĝo komenciĝis en la 14-a jarcento. Komence la biblioj estis manskribitaj, ekde la 15-a jarcento lignopresitaj.
Miklós Jósika
JÓSIKA Miklós branyicskai, barono, estis hungara verkisto, ĵurnalisto naskita Torda la 28-an de aprilo 1794 kaj mortinta en Dresden la 27-an de februaro 1865.
Biblia pauperum
Ĉirkaŭ 80 ekzempleroj de la Malriĉula Biblio estas konservitaj, kun malsama kompleteco.
Plopiş
Plopiş estas nomo de pluraj lokoj en Rumanio.
Kastelo de Soponya
La Kastelo Soponya estas (nun neuzata) historia monumento en Hungario, en Soponya. Ĝi estas konata ankaŭ pri la iama posedanto Zichy [ziĉi].
Historio
Inter 1751 kaj 1757 estis konstruita baroka teretaĝa kastelo fare de grafa familio Zichy. Inter 1772-1773 nova alo estis konstruita (tial la kastelo havis la formon majusklo U. Inter 1807 kaj 1819 laŭ projekto de Mihály Pollack okazis la sekva klasikisma terakonstruo, tiam aperis ankaŭ etaĝo kun granda ŝtuparejo. Post la 2-a mondmilito la kastelo estis prirabita, poste ĝis 1958 ĝi estis malplena kaj neuzita. Ĝis 2000 infanedukejo funciis ene, dume renoviĝo okazis inter 1984 kaj 1989. Depost la socialismo la kastelo denove estas malplena kaj neuzata.
Konstruaĵo
La unuetaĝa kastelo situas sola en mezo de la iama granda parko. La fasado estas simetria, meze estas portiko kun kolonoj, pli supre teraso.
Parko
La unua mencio pri la baroka parko okazis en 1760. En la 1810-aj jaroj ĝi jam estis ĝerdeno en franca stilo kaj tiutempe oni kreis la lagon kun insulo. Baldaŭ la parko transformiĝis al angla stilo. Ankaŭ nun estas videblaj salikoj (Salix alba „Tristis”), poploj, (Populus nigra 'Italica'), kaŝtanarboj, pinacoj. Printempe la plena herbejo estas kovrita per floroj de Erantido vintra.
Duseldorfo
Duseldorfo (Düsseldorf, ripuare Düsseldörp) estas la ĉefurbo de la germania federacia lando Nordrejn-Vestfalio. Ĝi situas apud la rivero Rejno kaj la rivereto Düssel, kiu donis al la urbo ĝian nomon.
Historio
La Duseldorfa Pentroskolo (germane: Düsseldorfer Malerschule) rilatas al grupo de pentristoj kiuj instruis aŭ studis ĉe la Duseldorfa Akademio (nuntempe: Staatliche Kunstakademie Düsseldorf) en la 1830-aj jaroj kaj 1840-aj jaroj, kiam la akademio estis direktita fare de Wilhelm von Schadow.
Partneraj urboj
Duseldorfo havas partnerajn rilatojn kun la sekvaj urboj:
Urboamikecaj rilatoj krome ekzistas kun la sekvaj urboj:
Esperanto en Duseldorfo
La Esperanto-movado havas longan tradicion en Duseldorfo. En 1952 tie okazis la 25-a SAT-Kongreso kaj en 1965 la urbo estis gastiganto de la 43-a Germana Esperanto-Kongreso. En la urboparto Unterrath estas strato nomata "Esperantostraße".
Esperanto-Societo Düsseldorf renkontiĝas unufojon monate je la ĵaŭdo sekvanta la 20-an de monato, ekde la 17-a en la restaŭracio Atrium, Berta-von-Suttner-Platz, Ostausgang Hbf Düsseldorf, vd. hejmpaĝo
Gravaj Esperantistoj rilataj al Duseldorfo
En Duseldorfo naskiĝis Hermann Remers.
Esperanto en la regiono
En la najbareco aktivas kelkaj grupoj:
Kastelo de Sellye
La Kastelo de Sellye (konata ankaŭ pri la iama posedanto Kastelo de Draskovich [draŝkoviĉ]) estas historia monumento en Hungario, en urbo Sellye.
Historio
La baroka kastelo estis finkonstruita en la 18-a jarcento fare de familio Batthyány, sed pli frue estis tie kastelo en la 16-a jarcento. Ĝi estis donita al familio Draskovich pro geedziĝo. Pri la kastela historio dum la socialismo mankas informoj. Ekde nekonata jaro la kastelo estas agronomia lernejo kun internato, somere la liberaj lokoj servas la turismon.
Konstruaĵo
La unuetaĝa konstruaĵo situas sola en korto, sed apude estas parko. Formo de la kastelo estas simpla briko. La fasado estas simetria, la meza parto iomete reliefas, al kiu ŝtupoj kuras. Plej meze estas la ornama ĉefenirejo. La malantaŭa parto estas iomete malsimetria, ĉar la 2 enirejoj ne estas la samaj.
Parko
La parko estis kreinta en la 1760-aj jaroj. Ĝi estis protektita ekde 1965, ankaŭ valora arboreto, kiu enhavas 240 falfoliajn plantojn kaj 115 ĉiamverdojn. Intertempe oni metis 11 skulptaĵojn en la parkon. Inter la kreskaĵoj estas aparte menciindaj sequoioideae, balzama abio, abio kaj styphnolobium japonicum. La parko estas vizitebla.
Kalvinana preĝejo (Nagylónya)
La Kalvinana preĝejo estas religia konstruaĵo en Hungario, en vilaĝo Lónya, en kvartalo Nagylónya.
Historio
La unua mencio pri katolika preĝejo de Sankta Petro kaj Sankta Paŭlo okazis en 1335, kiun la kalvinanoj profitis ekde la 16-a jarcento. Ne gravaj gotikaj kaj barokaj trakonstruoj okazis post jarcentoj. La predikejo estis pentrita en 1776. En la 19-a jarcento nova tegmento konstruiĝis.
Konstruaĵo
La kirko situas sola, ĝi ne havas turon. La navo kaj la pli mallarĝa absido estas kvaranguloj. Interne oni trovis restaĵojn de freskoj el la 13-a jarcento pri Sankta Georgo kaj pri Sankta Julia, el la 14-a jarcento pri reĝoj. Laŭ la kutimo interne galerio troviĝas.
La apuda svelta ligna sonorilostablo 27 metrojn alta pretiĝis en 1781. Ĝi estas kovrita per ŝindoj.
Kargowa
Kargowa estas urbo en Lubuŝio en Pollando. Ĝi apartenas al Urbo-kampa en distrikto Zielonogórski.
Lissac-sur-Couze
Geografio
Lissac-sur-Couze etendiĝas sur 12,62 km², kaj havis 675 loĝantojn laŭ la lasta oficiala censo, tiel ke la loka loĝdenso estas 41 homoj po kvadrata kilometro. La vilaĝo situas en Corrèze, kiu estas kampara, maldense loĝata franca departemento en la nordokcidenta parto de la Centra Masivo.
La komunumo troviĝas en la geografia baseno de Brive-la-Gaillarde, en la sudokcidenta parto de la departemento.
Historio
La departemento Corrèze estis oficiale kreita la 4-an de marto 1790 dum la franca revolucio. Lissac-sur-Couze antaŭe apartenis al la reĝa provinco Limoĝio.
Okaze de la municipa baloto de 2008 venkis en la komunumo S-ro Noël Crouzel, kiu do fariĝis la loka urbestro.
Georg Rotach
Georg ROTACH (rotaĥ), sviso, komerca oficisto. Li naskiĝis la 16-an de novembro 1894 en Herisaŭ kaj mortis la 30-an de aprilo 1988 en Berno. Li okupiĝis pri stenografio laŭ Stolze-Schrey kaj estis adepto de la ekonomisocia ordo laŭ Silvio Gesell. Li lernis esperanton en 1930. Jam unu jaron poste en 1931 li fariĝis prezidanto de Esperanto-Societo Berno kaj gvidis kursojn. Li utiligis Esperanton en sia profesio: Li skribas al UEA-delegitoj petante ilin viziti la klientojn eksterlandajn, kiuj ne respondas al leteraj demandoj kaj ofertoj. De 1937-1938 li estis prezidanto de Svisa Esperanto-Societo.
EdE-R
Stratolaunch Systems
Stratolaunch Systems estas usona kosmovetura entrepreno, kiu ofertas raketolanĉojn el la aero. La firma sidejo estas en Huntsville, Alabamo.
Historio
La entreprenon fondis en 2011 la Microsoft-fondinto Paul Allen kaj Scaled-Composites-fondinto Burt Rutan. Antaŭe ili ambaŭ kunlaboris jam pri evoluigo de SpaceShipOne. La sistemo baziĝas je similaj komponentoj ol ĉe tiu kaj ties sekvulo SpaceShipTwo, per kiu Virgin Galactic ofertas suborbitajn flugojn.
La tri komponentoj de la aera starta sistemo estas:
La lanĉa sistemo
La tuta maso de la starta komplekso estos 545 t, el kiu 222 t estas la traportota raketo.
La aviadilo
La porta aviadilo havos la enverguron de 117 metroj, pelita de ses motoroj, kiuj estas jam uzataj ĉe Boeing 747-400. La deteriĝa vojo la aviadilo estas kalkulita je 3660 m, la unua testa flugo je 2015.
La avidilo havas du paralelajn trunkon, kunligita per porta mezkorpo. Tiu konstruo estis sukcese provita ĉe portaj aviadiloj WhiteKnight kaj WhiteKnightTwo.
Porta raketo
La porta raketo estas duŝtupa, evoluigota de SpaceX el Falcon 9. ĝi havas la projektita starta maso de 220 tunoj, longon de 35 m kaj povas kunpori la utilŝarĝon de ĝis 6,1 tunoj al malalta orbito (LEO). La unua ŝtupo havos 5 pelilojn.
Planita efektivigo
La aviadilo startas kun la utila ŝarĝo sub la mezkorpo de la porta surfaco, kaj flugas je alto de 9000 metroj, kie ĝi levas la nazoparton je 45° kaj lasas deiĝi la raketon. La raketo ekigas la pelilojn post kelkaj sekundoj kaj pluflugas al la kosmo. Post kiam la unu ŝtupo deiĝas, la dua ŝtupo ekstartas kun la ŝarĝo. La porta aviadilo reflugas al la startejo.
Katedralo de Anio
En 1064, post la selĝuka konkero de Anio, la katedralo transformiĝis en moskeon. Ĝi poste estis denove uzata kiel armena preĝejo. Ĝi fine suferis damaĝon en tertremo de 1319 kiam ĝia konusa kupolo kolapsis. Poste, Anio estis iom post iom forlasita kaj la katedralo maluziĝis. La nordokcidenta angulo de la preĝejo estis forte damaĝita de tertremo en 1988.
La Katolikosejo estis translokigita al la Arkina distrikto, en la antaŭurboj de Anio, kaj en 990, la talenta arkitekto Trdat kompletigis la konstruaĵon de la katolikosa palaco kaj la katedralo de Anio. Ĝi estis fondita sub la ordono de Smbato la 2-a kaj estis kompletigita sub la patroneco de la edzino de la reĝo Gagiko la 1-a, reĝino Katranida. La katedralo estis dediĉita al la Feliĉega Virgulino. Pro la alta artokunmetaĵo la katedralo de Anio iĝis unu el la arkitekturaj majstraĵoj de tuta Armenio.
Nomoj
En modernaj tempoj, la katedralo estas kutime referita en la armena kiel Անիի մայր տաճար, Anii majr taĝar kaj en la turka kiel Ani Katedrali,  ambaŭ kun la signifo "katedralo de Ani". Historie ĝi tamen estis konata en la armena kiel as Կաթողիկե, Anii Katogike. La katedralo ankaŭ estas konata kiel Preĝejo Sankta Dipatrino de Ani (armene: Անիի Սուրբ Աստվածածնի եկեղեցի, Anii Surb Astvacacni jekegeci ;  turke : Meryem Ana Katedral)  kaj Granda Katedralo de Ani (Մեծ Կաթողիկե, Mec Katogike ;  Büyük Katedral).
Fundamento kaj frua historio
Post pli ol du jarcentoj da araba regado, Armenio akiris sendependecon sub la gvidado de la bagratida dinastio ĉirkaŭ 885. Reĝo Aŝot la 3-a igis Anion ĉefurbo en 961, post kio la urbo aperis kiel prospera urba centro kun 100.000 loĝantoj dum ĝia pinta glora epoko. La konstruado de la katedralo komenciĝis en 989. La arkitekto Trdat estis komisiita de la bagratida reĝo Smbat la 2- a konstrui katedralon en la nova ĉefurbo de la armena reĝlando. La konstruado estis haltigita kiam Smbat mortis en 989, laŭ surskribo sur la suda muro. Dume, Trdat estis dungita por gvidi la riparojn de la kupolo de la Sankta Sofio en Konstantinopolo, kiu kolapsis pro tertremo. Trdat revenis el Konstantinopolo en 993. La konstruado estis daŭrigita kaj kompletigita fare de reĝino Katranide  (Katramide),  la edzino de reĝo Gagiko la 1-a, la frato de Smbat kaj posteulo. Ĝi estis kompletigita aŭ en 1001 aŭ 1010. Laŭ Christina Maranci la ĝenerale akceptita dato de kompletiĝo estas 1001, sed ĝi eble etendiĝis ĝis 1010. La kontraŭdiro baziĝas sur la legado de la surskribo de la norda muro de la katedralo. La katedralo funkciis kiel la sidejo de la katolikoso, la estro de la Armena Apostola Eklezio ekde ĝia konstruado en 1001  ĝis la mezo de la 11-a jarcento (1046 aŭ 1051). Tiel, dum ĉirkaŭ duona jarcento Anio estis kaj la religia kaj politika centro de Armenio.
Arĝenta kruco origine staris sur ĝia konusa kupolo kaj kristala lustro, aĉetita de reĝo Smbat la 2-a al Barato, ĝi pendis en la katedralo. En la 1010-aj jaroj, dum la regado de Katolikoso Sarkis la 1-a, apud la katedralo estis starigita maŭzoleo dediĉita al la virgulinoj forfuĝintaj el Romio sub la gvido de sankta Ripsime. La maŭzoleo estis konstruita sur iuj el la restaĵoj de la virgulinoj alportitaj de Vagharŝapat (Eĉmiadzin). En la 1040aj-1050aj jaroj surskriboj estis forlasitaj sur la orientaj kaj okcidentaj muroj de la katedralo pri urbaj projektoj, kiel ekzemple restarigo de remparoj, instalado de akvotuboj kaj malpezigo de la impostŝarĝo super la loĝantoj de Anio.
Dekadenco
La longdaŭra malkresko de Anio komenciĝis en 1239 kiam mongoloj prirabis la urbon kaj buĉis ĝian loĝantaron. En 1319 ruiniga tertremo frapis Anion. Ĝi rezultigis la kolapson de la konusa tegmento de la katedralo. Anio estis tute forlasita malfrue en la 18-a jarcento. La tamburo laŭdire kolapsis dum 1832 aŭ pro tertremo en 1840. La nordokcidenta angulo de la katedralo estis forte damaĝita de tertremo en 1988 kun ĝia epicentro en la moderna norda Armenio. Ĝi rezultigis grandan gapantan truon. Laŭ VirtualAni ĝi ankaŭ kaŭzis "gravan damaĝon en la sudokcidenta angulo; antaŭ 1998 partoj de la tegmento ĉi tie komencis fali". Lavrenti Barseghjan skribis en 2003, ke la damaĝoj de la tertremo estis tiel grandaj, ke la tuta konstruaĵo kolapsus krom se tuje fortigita kaj restarigita.