cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Madrida Regiono
El provinco al aŭtonoma komunumo
La urbo Madrido estis elektita kiel la ĉefurbo de la regiono, kvankam diversaj iniciatoj aperis por ke aliaj urboj gastigu la regionan ĉefurbecon. Ĉi tiu estas la kazo de Alcalá de Henares, kiu oficiale submetis sian kandidatecon komence de la 1980-aj jaroj kaj, pli ĵuse, Getafe, kiu en 2006 anoncis sian aspiron forpreni la titolon je ĉefurbo kiun havas la urbo Madrido.
Registaro kaj politiko
En la procezo laŭ kiu demokratio estis restarigita en Hispanio inter 1975 kaj 1978, la naciismaj kaj regionismaj partioj premis koncedi hejman regadon al certaj teritorioj en Hispanio. La konstitucio de 1978 malfermis laŭleĝan manieron por formi aŭtonomajn komunumojn de provincoj kun komunaj historiaj kaj kulturaj ligoj. Kvankam la provinco Madrido apartenis al la kultura kaj historia regiono de Kastilio, la aliaj provincoj rifuzis inkludi Madridon en siajn aŭtonomajn teritoriojn kaj, fine, al ĝi estis donita aŭtonomeco kiel ununura provinca komunumo per la 144a artikolo de la konstitucio. kiu deklaris escepton al la menciita regulo en la kreado de aŭtonomaj komunumoj se ĝi estis la "nacia intereso". La Madrida Regiono estis kreita en 1982 post la ellaborado de Statuto de Aŭtonomeco, poste aprobita de la Ĝenerala Kortumo de Hispanio.
Ĉiuj aŭtonomaj komunumoj estas organizitaj politike ene de parlamenta sistemo; tio estas, la plenuma branĉo de registaro - konata kiel "prezidanto" en la kazo de la Madrida Regiono - dependas de la rekta subteno de la leĝdona povo, kies membroj elektas lin de plimulto.
La Statuto de Aŭtonomeco de Madrido estas la fundamenta organika leĝo kune kun la hispana konstitucio. La Statuto de Aŭtonomeco establas, ke la registaro de la komunumo praktikiĝas tra la Madrida Regiono, formita de:
La Registaro de Madrido estas la institucio, kiu gvidas la politikon kaj la plenumajn kaj administrajn povojn de la Regiono. La reganta Konsilio de Registaro konsistas el la Prezidanto, la Vicprezidanto (supozante aldonajn kompetentecojn) kaj sep pliajn konsilistojn.
Municipoj
La kvin plej grandaj municipaj areoj estas Madrido, kun 605,8 km²; Aranjuez, kun 189,1 km²; Colmenar Viejo, kun 182.6 km²; Rascafría, kun 150,3 km²; kaj Manzanares el Real, kun 128,4 km². La plej malgrandaj estas Casarrubuelos, kun 5,3 km²; La Serna del Monte, kun 5,4 km²; Pelayos de la Presa, kun 7,6 km²; Madarcos, kun 8,5 km²; kaj Torrejón de la Calzada, kun 9,0 km².
Komarkoj
Kontraste kun aliaj aŭtonomaj komunumoj, la Madrida Regiono malhavas komarkojn kun administra graveco. Tamen, iuj aŭtonomaj institucioj difinis 19 malsamajn areojn bazitajn sur geografia kaj sociodemografia homogena kriterio, kiuj prenas sian nomon el la ĉefaj punktoj kaj la ĉefaj riveroj de la regiono. Ĝia valideco estas limigita al turismaj antaŭenigoj aŭ al agrikulturaj dividoj.
La metropola areo de Madrido eĉ ne estas laŭleĝe difinita, malgraŭ ĝia socia, demografia kaj ekonomia graveco kaj la bezonoj kiuj, en terminoj de infrastrukturoj, urboplanado aŭ transporto, la municipoj situantaj sub la influ-areo de la ĉefurbo.
La klasifiko, kiu atingis pli altan nivelon de efektivigo, preparita de la Ĝenerala Direkto pri Turismo, establas ok ĉefajn distriktojn kaj forlasas la metropolan areon de Madrido sur la marĝeno: Norda Montaro, Okcidenta Montaro, Komarko Las Vegas, Gvadarama Baseno, Alta Baseno de Manzanaro, Baseno de Meza Ĥaramo, Baseno de Henaro kaj Suda Komarko.
La foresto de administra mallongigo estas konsekvenco de la konformiĝo de la metropola areo de Madrido tra la dudeka jarcento kaj, precipe, en ĝia dua duono. La progresema enplantado de ĉi tiu nova realaĵo malklarigis la profilon de la historiaj regionoj de Madrido, kiuj estas listigitaj sube: Valo de Lozoya, Gvadarama montaro, Somosierra, Valo de Alberĉo (kun Toledo), Manzanares el Real, La Sagra, (kundividita kun Toledo), Lomo de Casarrubios, komarko de Alcalá, kun du subkomarkoj: Alcarria de Alcalá kaj La Campiña (kundividita kun Gvadalaĥaro), Alcarria de Chinchón kaj Cuesta de las Encomiendas.
Loĝantaro
Madrido ankaŭ havas la plej grandan loĝantaran densecon en Hispanio. Ĝiaj loĝantoj ĉefe koncentriĝas en la ĉefurbo (kiu estas la hispana urbo kun la plej alta loĝantaro) kaj en serio de municipoj (Móstoles, Alcalá de Henares, Fuenlabrada, Leganés, Alcorcón, Getafe, Torrejón de Ardoz kaj Alcobendas), male en kamparaj areoj kun malaltaj loĝdensoj. Ĝiaj civitanoj havas diversajn originojn, kaj Madrido estas la provinco kun la plej alta nombro de loĝantoj ekster sia teritorio kaj kun la plej granda fremda loĝantaro (13,32%). Ĝi estas fokuso de altiro por tiuj, kiuj migras pro dungado. Loĝantaro en Madrido ŝuldiĝas ĉefe al la alveno de fremduloj.
Dum la plej granda parto de ĝia historio, la Madrida Regiono estis abunde plej katolika, kun minoritataj judaj kaj islamaj komunumoj. La Madrida Regiono estas la eŭropunia regiono kun la plej alta meza vivdaŭro ĉe naskiĝo. La meza vivdaŭro estis 82.2 jaroj por viroj kaj 87.8 por inoj en 2016.
Enmigrintoj
Madrido ekde la 1950-aj kaj la 1960-aj jaroj iĝis grava industria centro, kiu altiris signifan nombron da enmigrintoj el malpli evoluintaj regionoj de la lando kaj ankaŭ (ekde la fruaj 1990-aj jaroj) de aliaj landoj. Laŭ la censo de NIS de 2005, la regiono havas 13,09% da eksterlandanoj, kvin poentojn super la hispana mezumo (8.47%).
Ĉirkaŭ 53,00% el nehispaniaj loĝantoj estas iberamerikanoj, 18,36% el ne-eŭropuniaj landoj, 9,27% el Nord-Afriko, 9,21% de la Eŭropa Unio, Afriko 3.59% subsahara 3.36% el orienta Azio kaj Filipinoj 1.03%. Laŭ nacieco, la plej grava estas la ekvadoranoj (unu 22,23% el totala eksterlanda loĝantaro), Rumanio (12,35%), Kolombio (9.30%), Maroko (8.91%) kaj Peruo (5.03%).
Ekonomio
Madrido estas la aŭtonoma komunumo kun la plej altaj enspezoj en Hispanio je € 31.004 en 2014 - signife super la nacia mezumo kaj antaŭ Eŭskio (€ 29.683), Navaro (28,124 €) kaj Katalunio (€ 26,996). En tiu jaro, la MEP-kresko estis 1.0%. Madrido havas MEP de € 219,8 miliardoj ekde 2009; ĉi tio estas la dua en Hispanio nur superata de Katalunio, kie regiona MEP atingis € 230.4 miliardojn sed antaŭ la plej granda hispana regiono, Andaluzio (€ 167,4 miliardoj).
En 2005, la Madrida Regiono estis la ĉefa ricevanto de eksterlandaj investoj en la lando, kun 34,3% de la totalo. La regiono rangas en la 34-a loko inter ĉiuj eŭropaj regionoj (taksitaj en 2002), kaj 50-a inter la plej konkurencaj urbaj kernaj regionoj en la mondo, antaŭ Barcelono kaj Valencio, la aliaj du plej grandaj metropolaj areoj de Hispanio. La forto de la ekonomio de la regiono estas ĝia malalta senlabora indico, ĝia alta investado pri scienca esplorado, ĝia alta evoluo kaj la aldonitaj servoj en ĝi plenumitaj. Ĝiaj malfortaj punktoj inkluzivas la malaltan investadon pri novaj teknologioj de la informado kaj malegaleca dungado inter viroj kaj virinoj.
La servaj, konstruaj kaj industriaj sektoroj elstaras en la komerca produktema strukturo de Madrido. Laŭ la Centra Direktorio de Entreprenoj de la NIS, la aktivaj komercoj de Madrido staras en la tria loko laŭ numeroj je la 1-a de januaro 2006. La aktivecoj kun la plej multaj aktivaj entreprenoj estas aliaj komercaj agadoj, podetala komerco, konstruado, pogranda komerco, hotela akceptado, nemoveblaĵoj, transportado kaj dukta transporto. Madridaj niveloj de industrio metis ĝin en kvara loko en Hispanio. La jenaj areoj superregas laŭ komercaj nombroj: eldonaj kaj grafikaj artoj, fabrikado de metalaj produktoj (krom maŝinaro kaj ekipaĵo), fabrikado de mebloj kaj aliaj produktaj dindustrioj, vesta industrio kaj haŭta industrio kaj manĝaĵa industrio. La provinco ankaŭ havas pli altan koncentriĝon de altaj kaj meznivelaj teknologiaj agadoj kaj servoj ol la resto de Hispanio. Ĉi tio okazas en la sekvaj areoj: fabrikado de oficeja maŝinaro kaj IT-ekipaĵo; fabrikado de elektronikaj produktoj, fabrikado de radiaj ekipaĵoj kaj aparatoj; Fabrikado de kuracaj, medicinaj, precizaj, optikaj kaj aliaj aparatoj; poŝto kaj telekomunikadoj; IT-agadoj; kaj esplorado kaj evoluo.
La senlabora indico situis ĉe 13,3% en 2017 kaj estis pli malalta ol la nacia mezumo.
Agrikulturo kaj brutaro
La agrikultura-brutara sektoro havas relative malaltan pezon ene de la regiona ekonomio (apenaŭ 0,2% de la MEP). Tamen ĝi havas absolutajn grandojn tre similajn al tiuj de la apudaj provincoj, aspekto kiu estas aparte grava se oni konsideras, ke la Madrida Regiono okupas pli malgrandan areon kaj inkluzivas gravan metropolan areon, kiu malpliigas la rimedojn de ĉi tiu sektoro.
La agrikulturo de Madrido ankaŭ havas gradon de diverseco multe pli granda ol tiu de la apudaj provincoj. Ĉi tio estas konsekvenco de la tri unuoj de reliefo, kiuj difinas la fizikan medion de la regiono kaj kiuj permesas ekziston de arbaroj, paŝtejoj, kultiveblaj zonoj de seka tero, vitejoj, olivarbaroj kaj irigaciitaj fruktoj kaj legomoj en relative malgranda areo, kun du areoj de speciala agado: la montaraj regionoj kaj la interriveraj valoj.
Malgraŭ ĝia potencialo, la agrikultura-brutara sektoro en Madrido regresas, antaŭ la ekspansio de la metropola areo kaj antaŭenpuŝo de aliaj agadoj, kiaj konstruado. En 1985, estis 251.498 hektaroj da kultivita tero, en 2001 la kultivata produktiva areo malpliiĝis al 199 687 hektaroj.
Servoj
La terciara sektoro estas, sen dubo, la plej grava en la ekonomio de Madrido, en kiu ĝi reprezentas preskaŭ 77% (procento de la MEP). Ĝia kresko en 2006 estas 3,5%, laŭ la NIS. Ĝia graveco estas donita de la establado en la regiono de la plej multaj grandaj kompanioj en la lando, kaj naciaj kaj eksterlandaj, kiuj, krom ilia specifa pezo, generas reton da servoj ĉirkaŭ ili.
La provinco koncentras la plej grandan volumon de novaj teknologiaj kompanioj, kiel Indra, Everis, Ericsson, Lucent Technologies, Telefónica, Microsoft kaj IBM. Ĉi tiu decidis en 2005 establi en la ĉefurbo sian novan sidejon por Eŭropo, Afriko kaj Mezoriento.
Turismo aperis kiel unu el la plej prosperaj ekonomiaj agadoj en la regiono. En januaro 2007, la urbo Madrido havis 511 892 klientojn en siaj hotelaj establoj, konfirmante ĝin kiel la turisma loko kun la plej granda nombro da vojaĝantoj kaj tranoktoj en Hispanio. Pli specife, oni devas reliefigi la gravecon atingitan de komerca turismo. En ĉi tiu subsektoro, Feria de Madrid, IFEMA, ludas transcendan rolon. Ĉi tiu institucio estas la kreaĵo de la plej gravaj foiroj kaj ekspozicioj en la lando, kelkaj el kiuj estas inter la unuaj en la eŭropa kontinento, kiel SIMO aŭ Fitur. La instalaĵoj de IFEMA, en la Kampo de la Nacionoj, proksime al Parko Johano karlo la 1-a, estas la plej vizitata loko en la tuta komunumo, super monumentoj kiel la Prado-Muzeo aŭ la Monaĥejo de San Lorenzo de El Escorial. Ĝi havis 3,8 milionojn da vizitantoj en 2006.
En alia ordo, la inaŭguro de la novaj terminaloj T4 kaj T4S de la Internacia Flughaveno Baraĥo, kun avangarda dezajno kaj kun alta kapablo de operacioj, solidigas siajn instalaĵojn kiel unu el la plej gravaj en la mondo kaj kiel pordo al Eŭropo el Latinameriko. Nuntempe ĝi estas la kvina flughaveno en Eŭropo laŭ pasaĝera volumo.
Aero
Madrido estas servita de la Internacia Flughaveno Baraĥo. Baraĥo estas la ĉefa centro de Iberia Airlines kaj sekve servas kiel ĉefa enirejo al la Iberia duoninsulo el Eŭropo, Ameriko kaj la resto de la mondo. Nuntempaj pasaĝeraj volumenoj etendas pli ol 52 milionojn da pasaĝeroj jare, metante ĝin en la 10 plej gravaj okupitaj flughavenoj en la mondo. Ĉiujara pliiĝo proksimas al 10%, nova kvara terminalo estis konstruita. Ĝi multe reduktis prokrastojn kaj duobligis la kapaciton de la flughaveno al pli ol 70 milionoj da pasaĝeroj jare. Du pliaj dromoj ankaŭ estis konstruitaj, igante Baraĥon plene funkciantan kvar-droman flughavenon.
Fervojoj
Proksimaĵoj Madrido estas la fervoja servo kiu servas al Madrido, la ĉefurbo de Hispanio kaj ties metropola areo. Ĝi estas funkciigita de Proksimaĵoj Renfe, la antaŭa monopolo de fervojaj servoj en Hispanio. La sistemo estas konata pro tio, ke ĝi estis la celo de la atombomboj de la 11-a de marto 2004 en Madrido. La atakoj deĉenigis malgrandan redukton de la loĝantoj de la sistemo, sed ĝi daŭre estas la plej uzata kaj plej profita el la transportaj servoj en Hispanio. La tuta longo estas 339,1 km.
La fervoja sistemo de Hispanio, la Red Nacional de Ferrocarriles Españoles (Renfe), funkciigas la vastan plimulton de la fervojoj de Hispanio. En Madrido, la ĉefaj fervojaj terminaloj estas Atocha sude kaj Chamartín en la nordo.
Alta rapida trajno
La krona juvelo de la jardeko de konstruado de infrastrukturoj en Hispanio estas la hispana fervoja reto, Alta Velocidad Española (AVE). Nuntempe, ambicia plano inkluzivas la konstruadon de 7.000 kilometra reto, centrita en Madrido. La ĝenerala celo estas, ke ĉiuj gravaj provincaj urboj estu ne pli ol kvar horojn for de Madrido kaj ne pli ol ses horojn for de Barcelono. Ekde la jaro 2008, trajnoj de alta rapideco ligas Madridon (Atoĉa trajnstacidomo) kun Sevilo, Malago, kaj Toledo sude, Valencio, Albaceto, Kvenko kaj Alakanto oriente, kaj kun Zaragozo, Taragono, Ĝirono, Ilerdo, Huesko kaj Barcelono en la nordoriento. AVE-trajnoj ankaŭ alvenas al Segovio, Valadolido, Zamoro kaj Leono.
Metroo
Servanta la loĝantaron de la urbo de proksimume ses milionoj, la metroo de Madrido estas unu el la plej ampleksaj kaj plej rapide-kreskantaj metroaj retoj en la mondo. Kun la aldono de buklo servanta antaŭurbojn al Madrida sudokcidento "Metrosur", ĝi nun estas la dua plej granda metroa sistemo en Okcidenta Eŭropo, dua nur post metroo de Londono. En 2007, la metroa sistemo de Madrido pligrandiĝis, kaj ĝi nuntempe kuras pli ol 322 kilometrojn da linio. La provinco Madrido ankaŭ estas servata de vasta fervoja reto nomita Proksimaĵoj.
Metro-kotizoj estas reguligitaj de la Regiona Konsorcio de Transportoj de Madrido kune kun kotizoj por Proksimaĵoj, busa transporto kaj malpeza metroo.
Amaskomunikiloj
Madrido estas la ĉefa aŭtonoma komunumo de Hispanio en la amaskomunikila sektoro, ne nur laŭ nombro de kompanioj, sed ankaŭ laŭ spezoj. Ĝi koncentras la ĉefajn radio-televidajn grupojn, ambaŭ operaciantojn kaj produktantojn, kaj la gazetaron. Plejparto de la informadaj agentejoj de la lando, inkluzive Agencia EFE, ankaŭ estas bazitaj en la aŭtonoma komunumo.
En la regiono estas la Grupo PRISA, posedanto de El País, ĵurnalo de pli granda nacia disvastigo kaj vendado, kun 2 182 000 ĉiutagaj legantoj tra tuta Hispanio (oktobro 2006 ĝis majo 2007), laŭ la Ĝenerala Esploro de Amaskomunikiloj (EGM). Same, PRISA estas akciulo de Cadena SER, kiu ĉefgvidas la hispanajn elsendojn, kiu atingas akumulitan spektantaron de 4.643.000 ĉiutagaj aŭskultantoj.
Gestevisión Telecinco, la unua televida operatoro en la lando pri reklam-investado kaj nombro da spektantoj, ankaŭ sidejas en la Madrida Regiono. Ĉi tiu kompanio ekspluatas la elsendojn de Telecinco, la plej vidita televidkanalo en Hispanio inter 2004 (22,1% de la porcioj) kaj 2008 (18,1%). Globomedia, kies sidejo estas en la distrikto Fuenkaralo, estas la plej grava aŭdvida produktista kompanio en elsendaj horoj en televido. Ĝi estas ankaŭ tiu, kiu produktas pli grandan nombron da fikciaj serioj kaj unu el la posedantoj de la televidreto La Sexta.
La regiono havas du publikajn aŭtonomajn televidkanalojn, kiuj dependas de la ento Radio Televisión Madrid, integrita en la Federacio de Aŭtonomaj Radiaj kaj Televidaj Organizoj. Telemadrid komencis siajn elsendojn en 1989 kaj en 2005 komenciĝis La Otra. Fine de la 1990-aj jaroj, Telemadrid, kune kun la kataluna TV3, ĝi iĝis la aŭtonomia komunuma televido kun plej granda spektantaro de la lando, kun superaj agoj ĝis 20%. En la lasta monato de 2008, Telemadrid atingis 10.7% da spektado, dum La Otra atingis 0,3%.
Turisma kaj arta heredaĵoj
La sektoro turismo fariĝis unu el la plej prosperaj agadoj de la ekonomio de Madrida Regiono. La regiono ricevis 8 651 891 turistojn en 2006, 9,41% pli ol la antaŭa jaro. Kun ĉi tiu cifero, la plej alta en la historio de madrida turismo, la regiono superis la nombron de vizitantoj de landoj kiel Brazilo, Kroatio, Svislando aŭ Egiptio.
La regiono havas tri mondajn heredaĵojn de Unesko: la Monaĥejo kaj Reĝa Loko de San Lorenzo de El Escorial, la Kultura Pejzaĝo de Aranjuez kaj la Universitato kaj historia loko de Alcalá de Henares.
Festivaloj kaj tradicioj
La Madrida Regiono festas sian tagon la 2-an de majo, memore de la heroaj agoj, kiuj kaŭzis la Militon de Sendependiĝo, en 1808. Ĝi havas fortan institucian karakteron.
Inter la plej elstaraj festoj en la regiono, elstaras la taŭroj. La festado de la taŭroj en la Madrida Regiono estas deklarita Valoro de Kultura Intereso. La Festoj de Sankta Isidoro, okazantaj en majo en la monumenta placo de Las Ventas, estas unu el la plej interesaj eventoj en la taŭro-mondo. Aliflanke, la areoj de San Sebastián de los Reyes estas konsideritaj kiel la dua plej grava en Hispanio, post tiuj de Sanferminoj en Pamplono. Ĝiaj originoj fontas en la 16-a jarcento.
La urbo Alcalá de Henares havas tri festojn deklaritajn Regiona Turisma Intereso: ĝia Sankta Semajno, Don Juan Tenorio kaj Cervanta Oktobro. Ĝi ankaŭ havas iujn Foirojn kaj Popularajn Festojn, kiuj devenas de 1184, la patronaj sanktuloj Sanktaj infanoj la 5an kaj 6an de aŭgusto, la patronaj festoj de la Virgulino de la Valo la trian dimanĉon de septembro, Sankta Antono en januaro kaj Sankta Lucia en decembro.
Madrido gastigas la feston de la geja fiero kun praviga kaj distra karaktero. Ĝi estas unu el la plej multaj en la mondo, altirante pli ol unu milionon da partoprenantoj ĉiun jaron.
Kuirarto
La fundamentoj de la regiona kuirarto de Madrido troviĝas en la 16a jarcento, kiam reĝo Filipo la 2a proklamis Madridon kiel sian ĉefurbon, el du malsamaj niveloj: tiu de la aristokratio kaj tiu de la popolaj klasoj. De la dua venas la torto el leporo, kiu, malgraŭ ĝia humila deveno, fariĝis unu el la plej aprezitaj pladoj de la nobelaro dum la jarcentoj postaj al la ĉefurbeco.
En la 20a kaj 21a jarcentoj, la kuirarto de Madrido kuniĝas kun la renovigaj kaj eksperimentaj tendencoj de la kataluna kaj eŭska kuirartoj. En la nunaj restoracioj en Madrido, la plej tradiciaj manĝaĵoj kaj la plej avangardaj kreaĵoj kunekzistas, en diversaj manifestacioj (aŭtora kuirarto, fuzia kuirarto, krea kuirarto, ktp.), En tio, kio konsistigas unu el la plej prestiĝaj kuirartoj de Hispanio. Al tio aldoniĝas la trinkejoj, gastejoj kaj tavernoj, kiuj subtenas la kulturon de la tapoj, la popularaj kalmaraj sandviĉoj kaj porciaĵoj; kaj la ekzisto de multaj internaciaj kaj regionaj restoracioj, specialigitaj en aliaj kuirartoj en Hispanio.
Sporto
Piedpilko akaparas la sportan intereson de la lokanoj, kiel en la resto de Hispanio. Fakte, Madrido estis unu el la unuaj lokoj kie la piedpilkado estis enkondukita en Hispanio, kun la starigo en 1879 de klubo pri kriketo kaj piedpilkado. La Madrida Regiono estas la organizanto de la Sub-17 Monda Junulara Ĉampioneco je internacia nivelo kaj estas reprezentita de regionaj teamoj.
La regiono havas tri teamojn kun granda tradicio kaj entuta efiko, la Real Madrid (fondita en 1902), la Atlético de Madrid (fondita en 1903) kaj Rayo Vallecano (fondita en 1924), al kiuj ili estas kunmetitaj per la CD Leganés, fondita en 1928, kaj la Getafe Club de Fútbol (fondita en 1946), kiu pridisputis la sudon de Madrido.
Villarboit
Villarboit estas komunumo de Italio. Ĝi apartenas al la provinco Verĉelo de la regiono Piemonto. Fine de en la komunumo vivis. Najbaras la komunumoj Albano Vercellese, Arborio, Balocco, Casanova Elvo, Collobiano, Formigliana, Greggio kaj San Giacomo Vercellese.
Madrida Regiono
Edukado
En la 21 distriktoj de la urbo Madrido estas 520 infanvartejoj (98 publikaj kaj 422 privataj), 235 publikaj bazlernejoj, 106 mezlernejoj, 309 privataj lernejoj kaj 24 eksterlandaj centroj. En la 43 municipoj de la oriento de la Madrida Regiono ekzistas 180 infanvartejoj (78 publikaj kaj 102 privataj), 138 publikaj primaraj kaj mezaj lernejoj, 51 mezlernejoj kaj 28 privataj lernejoj. En la 40 municipoj de la norda regiono de Madrido ekzistas 180 infanvartejoj (78 publikaj kaj 102 privataj), 78 publikaj lernejoj por frua infanaĝo kaj primara edukado, 23 mezlernejoj, 23 privataj lernejoj kaj 8 eksterlandaj centroj. En la 29 municipoj de la okcidenta zono de la Madrida Regiono estas 177 infanvartejoj (42 publikaj kaj 135 privataj), 78 publikaj bazlernejoj, 32 malĉefaj lernejoj, 53 privataj lernejoj kaj 11 eksterlandaj centroj. En la 39 municipoj de la suda regiono de Madrido estas 258 infanvartejoj (121 publikaj kaj 137 privataj), 234 publikaj lernejoj por antaŭlerneja kaj primara edukado, 103 mezlernejaj institutoj kaj 77 privataj lernejoj.
Universitatoj
En la Komunumo de Madrido estas entute dek kvar universitatoj, el kiuj ses estas publikaj. La unua universitato en la teritorio estis la Komplutensa Universitato, fondita en 1499 en Alcalá de Henares (heredanto de la antaŭa Centra Universitato kaj Universitato de Madrido), la Politeknika Universitato de Madrido, la Aŭtonoma Universitato de Madrido, la Universitato de Alcalá, la Universitato Reĝo Johano Karlo kaj la Universitato Karlo la 3-a de Madrido.
Esperanto en la Madrida Regiono
Esperanto-movado ekzistas en Madrido, ĉefurbo de la Madrida Regiono, kie troviĝas la sidejo de la Hispana Esperanto-Federacio. En la ĉefurbo ekzistas Madrida Esperanto-Liceo kaj en Fuenlabrado, urbo en la sudo de la regiono ankaŭ funkcias la Fuenlabrada Esperanto-Ligo, fondita post sukceso de esperanto-lecionoj en oficiala ŝtata lingvolernejo. Madrido estis sidejo de multnombraj renkontiĝoj kaj kongresoj, inter kiuj la 53-a Universala Kongreso en 1968, la hispanaj naciaj kongresoj (70-a Hispana Kongreso en San Lorenzo de El Escorial en 2011, la 78-a Hispana Kongreso en la urbo Madrido en 2018 kune kun la 51-a ILEI-kongreso kaj en 2013, la 86-a SAT-Kongreso. En esperanto aperis turisma broŝuro en la 1980-aj jaroj nomata Madrido kaj ĝiaj ĉirkaŭaĵoj.
István Görbe
István GÖRBE [goerbe] estis rumania hungara publicisto, folkloristo, tradukisto. Li naskiĝis en Halmeu la 19-an de aprilo 1935 kaj mortis la en Satu Mare.
Biografio
István Görbe akiris diplomon pri la hungaraj lingvo kaj literaturo en la Universitato Bolyai de Kluĵo en 1958. Li instruis en Baia Mare, poste de 1960 en Satmaro. Li publikigis de 1958 en Utunk, Művelődés, A Hét, Korunk kaj en tagĵurnaloj kaj semajngazetoj.
Globala energio (premio)
Globala energio estas internacia premio por sciencaj esploroj en la kampo de energetiko.
La premio estis establita en 2002 laŭ la iniciato de Ĵores Alferov kun la subteno de la prezidento de Rusio Vladimir Putin, de la kompanioj «Gazprom», RAO UES), Jukos
Juan Gris
José Victoriano González-Pérez (Madrido, 23-a de marto de 1887 - Boulogne-sur-Seine, Boulogne-Billancourt, Francio, 11-a de majo de 1927), konata en la artaj etosoj kiel Juan Gris, estis pentristo hispana kiu faris sian agadon ĉefe en Parizo kiel unu el la majstroj de la kubismo.
Biografio
José Victoriano González-Pérez naskiĝis en Madrido la 23an de marto de 1887, filo de komercisto kaj nepovra familio kio permesis lin eniri laŭgrade en etoso de la meza klaso.
El 1904 al 1906 li studis en la arta lernejo de Madrido kaj ĉe José Moreno Carbonero. En adolesko li estis ilustristo de publikaĵoj kiaj Blanco y Negro kaj Madrid.
Dekomence li subtenis sin kiel ilustristo de L'Assiette au Beurre kaj Charivari.
Liaj komencaj kubismaj klopodoj estas de 1910. En la hispanaj muzeoj estas malmultaj verkoj liaj.
4166 Pontryagin
4166 Pontryagin estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la 26-an de septembro 1978 de la ukraina astronomino Ljudmila Vasilievna Ĵuravljova elde la Krimea astrofizika observatorio de Nauĉno en Ukrainio.
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de la rusa matematikisto Lev Semjonoviĉ Pontrjagin (cirile : Лев Семёнович Понтрягин 1908–1988).
Transilvania Mineja Fervojo
La Transilvania Mineja Fervojo ( Calea Ferată Minieră Ardeleană, Erdélyi bányavasút) estis etŝpura fervojo, kiu ligis la regionon de Ghelari al la urbo Hunedoara. Ĝi estis nomata ankaŭ CFI Hunedoara (CFI = Calea Ferată de Interes Local, loka fervojo). Ĝi estis malfermita en 1900 kaj nuligita en 2008.
La linio longis 10 kilometrojn de Hunedoara al la stacio Govăjdia kaj pliajn 6 kilometrojn al la finstacio Retișoara; ĝi transportis kaj varojn kaj pasaĝerojn. Grava estis la transporto de erco kaj kalko de la minejoj de Ghelari al erc-prilaborejo en Hunedoara. En 1967, kiam malfermiĝis dolomita mineĵo ĉe Crăciuneasa, oni konstruis branĉan linion tien. La distanco inter la "finstacio Crăciuneasa" kaj Hunedoara estis 13 kilometroj.
La linio komence utiligis hungarajn lokomotivojn de la tipo MÁVAG 51. En la 1950-aj jaroj oni aĉetis 11 vapor-lokomotivojn produktitajn en Reșița; ekde la 1980-aj jaroj oni anstataŭigis ilin per dizelo-elektraj lokomotivoj de tipo Faur.
En 1990 oni ĉesigis la pasaĝeran transportadon; en aŭtuno 2008 ĉesis ankaŭ la vartransporto. Ĝis 2010 la tuta ruliĝanta materialo estis vendita.
Johannes Palu
Johannes PALU (naskiĝis en 1913; mortis la 26-an de majo 1993 en Tallinn) estis internacie konata aktivulo, honora membro de Esperanto-Asocio de Estonio.
Li estis esperantisto ekde la 30-aj jaroj, aktiviĝis denove en la 50-aj kiel delegito de UEA, estrarano de Esperanto-Asocio de Estonio (EAE), sekretario de Tallinna Esperanto Klubi, peranto de gazet-abonoj, partopreninto de multaj Universalaj Kongresoj, iniciatinto de nedeviga Esperanto-instruado en estonaj lernejoj (ekde 1970), aŭtoro de pluraj lernolibroj, Cseh-metoda instruisto kaj reprezentanto de Internacia Ligo de Esperantistaj Instruistoj en Estonio.
Ĵupo
Ĵupo (latine comitatus, hungare vármegye, pole żupa, germane Gespanschaft, kroate županija, rumane judeţ) estas pli supera administra unuo en la historia Hungara reĝlando kaj kelkaj ĝiaj posteulaj landoj (nunaj Hungario, Kroatio, Slovenio). La normale uzata vorto en Esperanto estas "reĝa departemento" aŭ simple "departemento".
Rockenberg
Rockenberg - prononco - estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Wetterau de la federacia lando Hesio. Fine de la jaro la komunumo havis  loĝantojn.
NGC 4751
NGC 4751 (aliaj indikoj — ESO 323-29, MCG -7-27-11, DCL 340, IRAS12500-4223, PGC 43723) estas galaksio en konstelacio Centaŭro.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Distrikto Iznoski (Kaluga provinco)
Distrikto Iznoski (Iznoskovskij, Износковский район) estas municipa distrikto de Kaluga provinco (Rusio). Ĝi situas norde de la provinco kaj limas kun distriktoj Medinj, Dzerĵinskij, Juĥnov. Krome, ĝi limas kun Moskva regiono kaj Smolenska provinco.
Administra centro de la distrikto estas vilaĝo Iznoski.
Ballens
Ballens estas komunumo en la Distrikto Morges en Kantono Vaŭdo, Svislando. Ĝi havis 469 loĝantojn je la 31-a de decembro 2012.
Kastelo Lieser
kastelo Lieser estas en stilo de novhistorismo konstruita kastelo en la samnoma vinvilaĝo Lieser ĉe Mozelo proksime de Bernkastel-Kues. Je la alia riverbordo troviĝas Mülheim. La vilaĝo Lieser estas en la distrikto Bernkastel-Wittlich, germana federacia lando Rejnlando-Palatinato.
Ballens
Geografio
La komunumo Froideville situas sur alta tavolo sude de la Ĵurasa Montaro en distanco de proksimume 11 kilometroj nordokcidente de la distriktĉefurbo Morges, 22 kilometrojn okcidente de la kantonĉefurbo Laŭzano, kaj 42 kilometrojn nordoriente de Ĝenevo. La riveroj Veyron (alfluanto de Venoge) kaj Boiron (kiu tie fontas) trafluas la komunumon. La komunumo konsistas el la vilaĝoj Ballens kaj Froideville.
La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 8,48 km², de kiuj 29,1% estas kovritaj de arbaro, 64,0% servas por agrikulturo kaj 5,7% por setlado.
Trafiko
Tra la komunumo Ballens pasas la kantona ĉefvojo n-ro 128 de Bière al Morges. La plej proksima alveturejo al la svisa aŭtovojo A1 situas en distanco de proksimume 10 kilometroj sudoriente de la komunumo apud Morges. Pere de la mallarĝspura trama fervojo de Morges tra Apples al Bière la komunumo estas konektita al la publika transportreto.
Historio
La unua dokumenta mencio de Ballens datiĝas el la jaro 1139 kiel Barlens. Dum mezepoko Ballens apartenis al la malgranda Senjorejo Froideville, kion konfirmis post jarcentaj disputoj en la jaro 1437 Senjoro Rikardo de Colombier. La senjorecon pri Ballens dividis inter si la Baronoj de Aubonne kaj la Abatejo Romainmôtier. Ek de 1701 Ballens apartenis al la berna Voktejo Aubonne. Post la Helveta Revolucio de 1798 Ballens estis atribuita al la Distrikto Aubonne. Kun efiko de la 1-a de januaro 2008 la komunumo surbaze de la administra reformo de 2006 estis atribuita al la grandigita Distrikto Morges.
Mátraderecske
Situo
Mátraderecske situas en norda piedo de Mátra, laŭ traira flankovojo, laŭ fervojo Kál-Bátonyterenye. La lasta troviĝas 24, Parád 6, Bélapátfalva, Gyöngyös kaj Eger po 27 km-ojn.
Historio
La unua mencio devenis el 1332. Vilaĝservoj estas lernejo, infanĝardeno, biblioteko, sportejo, gastejoj, restoracio.
5027 Androgeo
5027 Androgeo estas mezgranda, ne tre hela troja asteroido, orbitanta, kun granda klinangulo, ĉe la punkto de Lagrange L4 de la sistemo Suno-Jupitero, en la tiel nomata "Greka Tendaro" (alimaniere dirita, ĝi restas "antaŭ" Jupitero, laŭ ties orbita movo).
Nomo
Ĝi estis nomata en memoro de Androgeo, greka batalinto de la Troja milito citata en la Eneado : Laǔ Vergilio, li konfuzis Eneon kaj lian trupon kun grekaj batalantoj, kaj estis mortigita de ili.
Tina Peter-Ruetschi
Tina PETER-RUETSCHI (naskiĝis 1904 - mortis la 3-an de majo 1993 en Zuriko, Svislando) estis svisa esperantistino.
Ŝi iniciatis en 1952 la t.n. „Koordinitajn Vintrajn Kursojn“, en kies kadro popolaj altlernejoj kaj similaj eduk-institucioj en pluraj landoj instruis E-on laŭ esence identa materialo.
Tegmentisto
Tegmentisto estas metiisto, kiu konstruas tegmentojn.
Filipina prareligio
La Filipina prareligio estis esence politeisma kaj animisma.
Pli Malfruaj Monoteismoj
Ekde la 9-a ĝis la 15a jarcentoj, per Arabaj komercistoj kaj misiistoj, la religio Islama disvastiĝis en la insularo Filipina. La plej forta influo estis en Mindanao, la plej suda regiono. Kiam venis la Hispanoj Katolikaj en la 16a jarcento, la Islama influo en la plej norda regiono, Luzono, estis embria; nur familioj elitaj konvertiĝis al la Islamo, religio monoteisma.
Pli Fruaj Politeismoj
Plejparte da la indiĝenoj en la Tagaloga regiono de Luzono ankoraŭ adoris la pli malnovan animisman religion politeisman. En ilia religio, la plej forta dio estis Abba aŭ Bathala, la kreanto de ĉio; tiu ĉi dio vivis en la tre malproksima loko de spaco eterna, kiu nomiĝis Kaluwalhatian.
Dioj
Ĝis nun, oni aŭdas de la Tagalogoj, "Bahala na", kiu signifas, ke se io ajn okazas, la dio regas. Bathala estis la protektanto kaj nutranto de homoj. Ekzistis aliaj dioj: Indianale, la dio de la laboro kaj la bonaj agoj; Dimangan, la dio de la bona rikolto; Amanikabli, la dio de la maro; Mayaari, la protektanto de la Luno; Hana, la dio de la mateno; Tala, la dio de la steloj; Ikapati, la dio de la lando kaj la agrikulturo; Mapulon, la dio de la sezonoj; Apolaki, la protektanto de la Suno; kaj Diam Masalanta, la dio de la amantoj. La Tagalogoj kredis en la vivo post la morto. La animoj de la bonaj iris al Maca, la paco eterna. La animoj de la malbonaj iris al Kasanaan, la malpaco eterna, kiun la dio, Sitan, gardis. Sitan havis helpantojn diajn: Mangangaway, la dio de la malsanoj; Manisilat, la dio de rompitaj hejmoj; Mankukulam, la dio de la fajro; kaj Huklaban, la forta diino metamorfa.
Aliaj Triboj
Aliaj triboj aŭ nacioj Filipinaj havis siajn proprajn diojn.
Andra-Pradeŝo
Andra-Pradeŝo (ఆంధ్ర ప్రదేశ్ «ŝtato de la [tribo] Andra») estas federacia ŝtato en la orient-borda parto de Barato. Ĝi estas la kvara plej granda ŝtato de Barato en areo kaj kvina plej granda laŭ loĝantaro. Norde situas la najbaraj barataj ŝtatoj Maharaŝtro, Ĉhatisgaro kaj Oriso, oriente la Bengala Golfo, sude la ŝtato Tamilnado kaj okcidente Karnatako. Andra-Pradeŝo fondiĝis la 1-an de novembro 1956.
En la ŝtato kultiviĝas aparte multe da rizo, kaj tial ĝi kaj la ŝtato Okcidenta Bengalio nomiĝas «la rizbovlo de Barato». En junio 2014 la norda parto de la subŝtato apartiĝis kaj ricevis statuson de nova subŝtato de Barato, Telangano. Antaŭa ĉefurbo de Andra-Pradeŝo estis Hajderabado, kiu nun estas la ĉefurbo de Telangano. Tamen por maksimume dek jaroj, do ĝis plej malfrue 2024, la urbego ankaŭ plu konsideriĝos jura ĉefurbo de Andra-Pradeŝo. Fakta administra centro tamen jam nun estas la urbo Vijajaŭada. Aliaj gravaj urboj estas Adoni, Amaravatio, Anantapuramu, Ĉilakaluripet, Ĉittur, Eluru, Gudivada, Guntakal, Hindupur, Kadiri, Kakinada, Maĉilipatnam, Madanapalle, Nandjal, Narasaraopet, Nellore, Ongole, Proddatur, Tadepalligudem, Tadipatri, Vizianagaram.
Aila Paloniemi
Aila PALONIEMI estas finna politikisto. Ŝi estis membro de finna parlamento ekde 2003 ĝis 2019. Ŝi apartenas al Finnlanda Centro. Antaŭe ŝi redaktis televidprogramojn por Yleisradio.
Andra-Pradeŝo
Geografio kaj klimato
La malnova Andra-Pradeŝo dividiĝis en tri regionojn: Marborda Andrao, Rayalaseema kaj Telangana. Du grandaj riveroj, Godavari kaj Kriŝna, fluis tra ĝi.
Ĝis junio 2014 Andra-Pradeŝo havis 23 distriktojn: Adilabad, Anantapur, Chittoor, Kadapa, Orienta Godavari, Guntur, Hajderabado, Karimnagar, Khammam, Krishna, Kurnool, Mahbubnagar, Medak, Nalgond, Sri Potti Sreeramulu Nellore, Nizamabad, Prakasam, Rangareddy, Srikakulam, Visakhapatnam, Vizianagaram, Warangal kaj Okcidenta Godavari.
La ĉefurbo Hajderabado kun sia ĝemela urbo Sekunderabado, estis la plej granda urbo en la ŝtato. Visakhapatnam estis la ĉefa havenurbo kaj sume la dua plej granda urbo de la subŝtato, Vijajaŭada la tria plej granda urbo, Tirupatio la naŭa plej granda urbo. Alia urbo estas Tenali.
Tío Camuñas
Francisco Sánchez Fernández (11-a de septembro de 1762, Camuñas, Toledo, Hispanio - 13-a de novembro de 1811, Belmonte), plej konata kiel Tío Camuñas (onĉjo Camuñas) aŭ Francisquete (Franĉjo), estis unu de la plej famaj gerilanoj de Manĉo dum la Hispana Milito de Sendependiĝo.
Andra-Pradeŝo
Demografio
La telugua estas la oficiala lingvo de la subŝtato. Ĝis junio 2014, 88 % de la loĝantoj parolis la teluguan. La telugua, kiu apartenas al la dravida lingvofamilio, estas la tria ĉefa lingvo en Barato. Aliaj gravaj lingvoj de Andra-Pradeŝo laŭ statistikoj de antaŭ junio 2014 estas: la urdua (8,63%), la hindia (3,23%) kaj la tamila (1,01%). En novembro 2008, la barata registaro deklaris la teluguan klasika kaj praa lingvo.
Tío Camuñas
Unuaj jaroj
Francisco Sánchez Fernández naskiĝis la 11an de septembro de 1762 en Camuñas, kiel la filo de Pedro Sánchez Sierra kaj de María Fernández Cano, ambaŭ indiĝenaj kaj loĝantoj de la sama vilaĝo, kvankam ŝi eble devenis el Navalpino.
Li edizĝis en Camuñas la 30-a de majo de 1785, kiam li estis 23jaraĝa, kun Águeda María Martín de Consuegra, naskiĝinta de Madridejos, kun kiu li havis ses gefilojn: Hilario (14-a de januaro de 1788), Mauricia (1793), Antonio Eustaquio (15-a de aprilo de 1796), Antonio Pantaleón (27-a de julio de 1798), Francisco (mortinto en 1809) kaj Ramona de la Cruz (14-a de septembro de 1800). Oni supozas, ke lia metio estis leterportisto, kio utilos al li poste kiel gerilano, pro ties sperta rajdado kaj pro ties kono de la zono.
Lia frato, Juan Pedro Sánchez, eble estis famulo en Camuñas. En 1804 estis konflikto inter la urbestro kaj la pastro por decidi al kiu korespondis la kontrolo de la festo de la pekuloj de Camuñas kaj estis Juan Pedro la elektito de la pastro. Tio havis konsekvencojn post kvin jaroj nome en 1809 kiam municipa funkciulo nome la francecigita Vicente Hidalgo Saavedra, 51jaraĝaj, unu el la municipuloj kun kiu Juan Pedro Sánchez konfliktis, estis mortigita de li kiam tiu akompanis francajn soldatojn liaserĉe, kio okazis ĉe la domo de la gefratoj Sánchez.
Post unu monato okazis nova atako de francoj ĉe la gefratoj. Francisquete sukcesis fuĝi saltinte murojn kaj eskapante al la kamparo sed lia frato estis kaptita per diversaj pafoj kaj retenita ĉe la Urbodomo ĝis kiam estis ekzekutita de la francoj kaj pendumita el la aloj de ventomuelejo La Unión. Tiu epizodo estas rakontata de Enrique Rodríguez-Solís en sia verko Los guerrilleros de 1808: Historia popular de la Guerra de la Independencia:
La fakto de la mortigo de lia frato, kun la ekscesoj de la franca hegemonio en sia naskiĝloko kun la morto de lia filo Francisco kiam li estis nur dekjaraĝa kuraĝigis Francisco trakuri majbarajn vilaĝojn kaj alvoki kelkajn amikojn, kun kiuj li formis roton de tridek lertaj ĉevalrajdantoj kaj pafistoj, kun kiuj li komencas lukton kontraŭ la francoj kaj ties aliancanoj, kiuj popularigos la frazon "¡Que viene el tío Camuñas!" (atentu, ĉar venas onĉjo Camuñas), kiun krias terure pro ties famo de senpia. Poste la frazo polulariĝos eĉ ekster la kunteksto kaj eĉ sen kono de ĝi.
Milita agado
Kun agadkampo ĉe la reĝa vojo el Madridejos al Despeñaperros, Tío Camuñas iĝis unu el plej gravaj gerilanoj de Manĉo. Jenaj estas kelkaj el la agoj kiujn li ŝajne faris kontraŭ la franca armeo:
Dum tiu periodo, mortis la edzino de Tío Camuñas nome Águeda kaj li reedziĝis tiam kun Josefa Romero, kiu aperas kiel lia edzino ĉe mortatestiloj kaj lia kaj ŝia.
Morto kaj populara famo
La 12-a de novembro de 1811, kiam estis Francisquete en la vilaĝo de Belmonte, kun sia roto, estas surprizita kaj ĉirkaŭata de francaj rotoj sub estro de la generalo d'Armagnac, ĉefo de la kolono alveninta de Tarancón. Ili kontraŭstaris la francajn trupojn, sed finfine li estis vundata kaj enprizonata kun la malmultaj homoj restantaj.
Aktuale, la nomo de "Tío Camuñas" restis en la popola kulturo de diversaj lokoj de Hispanio kiel infantimigilo. En Asturio oni diras, ke li loĝas en subtegmentejoj, el kiuj li malsupreniras por kunporti infanojn. En kelkaj lokoj de Leono oni uzis esprimon "vi aspektas kvazaŭ tío Camuñas" por priskribi iun malpura kaj nearanĝita. En Ekstremaduro oni timigas geinfanojn per la frazo "Camuñas portu vin". Ĉe la Pireneoj oskaj estas familiara nomo de la diablo per kiu oni timigas la infanojn.
En sia naskiĝloko, Camuñas estas heroo memorata generacion post generacio kaj rememorata la unuan semajnfinon de aŭgusto ekde 2008 okaze de la ducentjariĝo de la Napoleona Milito. Li nomigas straton "Calle de Francisquete". En la placo de la urbodomo, estas bronza skulptaĵo kiu reprezentas lian figuron realigatan de la ceramikisto kaj skulptisto Gregorio Peño. En la Urbodomo oni konservas pentraĵon fare de Lucio Sahagún Torija kiu uzis kiel modelo unu el la posteuloj de la fama gerilano. En la vilaĝo kie li estis mortpafita, Belmonte (Kvenko), la 12an de novembro de 2011 okaze de la dua centjariĝo de lia morto, la asocio "La Partida de Camuñas", la loka asocio "Infante D. Juan Manuel" kaj reprezentantoj de la municipoj de Belmonte kaj Camuñas omaĝi lin kaj oni donis lian nomon al unu el ties stratoj, "Calle Tío Camuñas".
Laodico
Laŭ la helena mitologio Laodico (el la greka, popola justeco), ankaŭ nomita Hiero aŭ Astioĥo, estis princino el Trojo, la plej prudenta, saĝa kaj bela filino de la gereĝoj Priamo kaj Hekubo .Oni eĉ konsideris ŝin la plej bela virino el Trojo, eĉ pli ol ŝia fratiino Kasandro, kiu multfoje estis nomita tiel. Laodice disdegnis Helenon, kiun ŝi kutime konsideris malpli granda, kvankam ŝi estis tridek kvar jarojn pli maljuna ol Laodico.
Antaŭ la komenco de la Troja milito, ŝi enamiĝis al Atamanto, la atena heroldo, filo de Tezeo, kiu vojaĝis al Trojo por klopodi pace kaj diplomatie hejm-revenigi Helenon. El tiu rilato naskiĝis Munito, kiu estis kasita de Laodico kaj poste vartita de Etro, avino de Atamanto kiu tiatempe estis sklavino de Heleno. Post la milito, Munito translokiĝis al Grekio kun sia patro, kaj Laodico ne plu renkontiĝis lin, sed ĉiam konservis la dolorigan memoron de sia filo.
Laŭ la Iliado, la edzo de Laodico estis Helikaono, filo de Antenoro. Tamen, aliaj versioj asertas ke ŝi edziniĝis al Telefo, reĝo de Misio kaj filo de Heraklo. Kiam la milito eksplodis, ŝi akompanis sian edzon kaj lian filon Eŭripilo al Trojo, por helpi la defendadon de la urbo. Ĵusalvenitaj al Malgrandazio, Helikaono provis perforte edziĝi al ŝi, kaj klopodis dronigi Eŭripilon en la lago Ĥanto, sed la ĝustatempa interveno de Telefo evitis tion. Li senkapigis Heliaonon, kaj ordonis ke ĉiuj ŝildoj de la misia armeo surportu pentraĵon de la lasta vizaĵo de Helikaono, montrante lian terurigitan mienon.
Dua versio asertas ke Heliakono sukcesis edziĝi al Laodico: kiam Telefo, obeante orakolon, forlasis la urbon por ke siaj malamikoj sanigu lian vundon, Laodico pensis ke li, kiu ankoraŭ ne estis ŝia edzo, ankaŭ intencis forlasi ŝin. Post esti kuracita de Odiseo, Telefo rifuzis ataki Trojon, tial kial sia amatino ankoraŭ loĝis tie. Sed li helpadis la aĥeojn, montrante al ili sekretajn vojojn kaj taŭgajn strategiojn por konkeri ĝin. Priamo decidis tiam edzinigi Laodicon al Helikaono. Kiam Telefo revenis, ŝi trompis lin per mensogo. Laŭ ŝi, Helikaono ŝtelis la bovaron donacitan de Heraklo al la paro, kaj ŝi promesis kruelan venĝon nome de Telefo se li promesas edziĝi al ŝi. Tiel farite, Laodico ponardis Helikaonon tiu nokton kaj tuj poste edziniĝis al Telefo ..
Cristoforo Landino
Kristoforo Landino (1424-1498) (ankaŭ konata kiel "Cristofano di Bartolomeo da Prato Vechio"), estis itala humanisto, profesoro de Poetiko kaj retoriko en Florenco, latina erudiciulo, platona filozofo, kaj grava figuro de la florenca renesanco. Lia ĉefa karakterizaĵo estis la preciza uzo de la lingvaĵo, kiel tradukisto de la Natura Historio de Plinio kaj kiel amiko de Leone Battista Alberti (1404-1472).
Laodico
La scio pri la morto de Munito, pro serpenta piko dum ĉasado en Trakio, dolorigis tiel Laodicon ke ŝi ne plu eltenis ĝin kaj decidis sin-mortigi. Tamen, laŭ kromaj versioj, ŝi petegis al la gedioj (tre eble al Persefono) baldaŭan finon kaj tiam falis en abismon subite aperitan, en la templo de Tros, antaŭ la gapa ĉeesto de la ĉeestantoj. Oni tiam supozis ke la infera diino permesis Laodicon loĝi, ankoraŭ viva, kun sia filo en Hadeso, la mondo de mortintoj.
Cristoforo Landino
Vivo
Kristoforo Landino studis juron kaj la grekan sub gvidado de Georgo de Trebizondo (1395-1486). Kontraŭ la volo de sia patro, li foriĝis el kariero pri juro kaj decidis studi filozofion kun la helpo de sia patrono Piero de Kozimo de' Mediĉo (1416-1469). Lukrecia, la edzino de Landino estis membrino de la familio Alberti.
Laodico
Tria rakonto asertas ke ŝia kialo por deziri morton estis la falo de Trojo, kaj la timo iĝi sklavino de la edzino de Telefo. Malgraŭ ĉio, Paŭzanio kalkulas ŝin inter la virinoj kaptitaj de la grekoj en la Troja milito, pentritaj sur la Lesko de Delfo. Li komprenas ke la grekoj respektis ŝian vivon pro tio, ke ŝi estis la edzino de Antenoro, lia aliancano.
Cristoforo Landino
Vivo
En 1458, Landino anstataŭis Carlo Aretino en la katedro pri retoriko kaj poezio en la Studio Fiorentino. Lia lernantaro, kiu deziris pli renoman profesoron, komence estis kontraŭaj al indiko de Landino, malgraŭ tio li restis kaj konkeris sian distingon en la kultura kaj intelekta vivo de Florenco.
Laodico
Aliaj rolulinoj same nomitaj
Krom la antaŭa, Laodico estis la nomo de diversaj rolulino de la helena mitologio:
Sirok
Sirok [ŝirok] estas vilaĝo en Hungario, en regiono Norda Hungario, en departemento Heves, en Distrikto Pétervására. La slava nomo „široký” signifas: vasta.
Historio
La unua mencio devenis el 1302. Oni konstruis fortikaĵon sur pinto de 296 m-ojn alta monto komence de la 13-a jarcento, sed pli frue estis tie terfortikaĵo. En 1596 la turkoj senbatale okupis la fortikaĵon kaj ili daŭre havis 90 jarojn. Poste ĝi estis forlasita kaj ruiniĝis.
Famuloj
En Sirok naskiĝis skulptisto Pál Borics.
Maria Leitner
Maria LEITNER (naskiĝinta la en Varaždin, mortinta la  en Marsejlo) estis hungarlanda germanlingva verkistino kaj ĵurnalistino. Pasiginte la junajn jarojn en burĝa kaj juda familio ŝi iĝis komunistino. Famis ŝiaj per kaŝesploro faritaj reportaĵoj per kiuj ŝi malkovris socialajn cirkonstancojn (kion kopios poste la germana ĵurnalisto Günter Wallraff).
Vivo
En 1925 Leitner laboris por la magazino "Uhu" de la germana Ullstein-eldonejo en Usono kaj faris reserĉadon ankaŭ en Meza kaj Suda Ameriko. Ŝiaj socikritikaj reportaĵoj priamerikaj aperis en multaj maldekstraj gazetoj, ekz. ĉe "Vorwärts", "Arbeiter-Illustrierten-Zeitung", "Weg der Frau" kaj "Welt am Abend". En 1930, reveninte el Ameriko, ŝi publikigis la ĉefverkon Hotel Amerika; sekve ŝi membriĝis al la porverkista ligo "Schutzverband deutscher Schriftsteller".
En 1932 editoritis la kolekto reportaĵa Eine Frau reist durch die Welt. La gazeto "Arbeiter-Illustrierte-Zeitung" komencis la preson de la romano felietona Wehr dich, Akato! pri gujanaj lokaluloj defendantaj sin kontraŭ la premado de usona alumina firmao.
Post la potencakiro de la nazioj malpermesitis la verko Hotel Amerika kaj Leitner fuĝis al Prago kie estis ĵurnalisto daŭre, poste ŝi iris al Vieno, kie ŝiaj libroj tre ŝatatis. En 1934 ŝi ekziliĝis pro Aŭstrofaŝismo al Parizo kie ŝi estis sekretariino kaj domservistino. Ekde 1935 ŝi plurfoje vojaĝis sub malvera identeco al Germanio por raporti pri la veraj kondiĉoj subdiktaturaj. En 1937 aperis serie la romano Elisabeth, ein Hitlermädchen en la germanlingva taggazeto pariza "Pariser Tageszeitung".
En 1940 ŝi vivis sub tra malfacilaj kondiĉoj kaj financaj kaj sanaj. Ŝi intencis akiri vizon pere de American Guild for German Cultural Freedom sed arestitis kaj senditis en la virinan prizonon Camp de Gurs (Suda Franclando) de kie ŝi povis fuĝi. En printempo 1941 ŝi viditis en Marsejlo fare de Anna Seghers kaj Alexander Abusch.
.pe
.pe estas interreta nacia domajno de la alta nivelo de Peruo.
Terpinila propionato
α-terpinila propionato aŭ C13H22O2 estas kemia kombinaĵo, apartenanta al la funkcia grupo de la esteroj de la propionata acido kaj terpineolo, senkolora aŭ flaveca likvaĵo kun florodoro, uzata kiel gustiga kaj odorigagento. Kutime ĝi estiĝas per kondensiĝa reakcio aŭ per esterigo de Fischer-Speyer kun sulfata acido kiel katalizilo. Terpinila propionato estas malmulte solvebla en akvo, sed estas solvebla en alkoholo, duetila etero, kloroformo kaj plejmulto el la organikaj solvantoj.
Terpinila propionato ankaŭ uzatas en parfumfabrikado kaj medicinaĵoj pro ĝiaj antioksidigaj proprecoj. Ĝi reakcias kun acidoj kaj alkoholoj liberigante grandan kvanton da energio kaj varmo. Fortaj oksidigaj acidoj povas kaŭzi eksplodan reakcion sufiĉe altan por ekbruli la produktojn de la reakcio. Granda amaso da varmo ankaŭ liberiĝas per interagado de la estero kun kaŭstikaj solvaĵoj. Terpinila propionato posedas antifungajn proprecojn kaj aktivecojn kontraŭ diversaj fungoj kaj insektoj.
Plougourvest
(jen france, bretone Gwikourvest) estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Finistère (jen france, Penn-ar-Bed), en la regiono Bretonio (Bretagne, Breizh). Fine de en la komunumo vivis.