cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Libera penso (filozofio)
Nacia Federacio de la Libera Penso (Francio)
La hind-eŭropa koncepto havas religian devenon koncerne la historion de la lingvoj. Krome, la marrismo laŭ Na J. Marr provas klarigi la aperon de la lingvo ekde la Homo. Ni tiel perceptas la ĉefan defion konsideri lingvon kiu venas de homo kaj ne de la religio aŭ de la « dia » naturo. Cetere la pripenso de Nikolaj Jakovleviĉ Marr intervenis kadre de la evoluo de la homaj Nacioj kiun konkludis la unuiĝo de la lingvoj al ununura lingvo en mondo unuigita kaj senklasa. Eĉ se Na J. Marr ne konsideris Esperanton kiel unuigan lingvon, la esperantista movado konsideris la teorion de Marr kiel unuigan ligon por defendi tiun konstruitan lingvon. Tiu debato estas daŭre aktuala eĉ se Staline rezignis en 1950, tra artikoloj en la Pravda, la marristan teorion diverse akceptatan sine de la progresistaj movadoj.
Sed ni revenu al la historio de la Liberpenso. Kiel estas konate Esperanto estis kreita de Ludoviko Zamenhof komence de la jaroj 1880aj. Post la eldono de la unua gramatiko en 1887, ekzistis dum dek jaroj debato pri la lingvo kaj pri ĝia plibonigo. Sed ekde 1898, en Francujo, estis kreita la Societo por la Diskonigo de Esperanto. Tiu societo fariĝis en 1903 la Franca Societo por la Diskonigo de Esperanto (SFPE). En tiu societo, troviĝis racionalistoj kaj almenaŭ tri liberpensuloj. La S.F.P.E. organizis la unuan Universalan Kongreson de Esperanto en Boulogne-Sur-Mer en 1905 (UK 1905). Antaŭ tiu dato, en 1904, okazis la Internacia Kongreso de la Liberpenso en Romo kun komisiono pri Esperanto. En 1905, la Internacia Kongreso de la Liberpenso en Parizo esprimis bondezirojn koncerne la internacian lingvon. Tie la civitano Karel Pelant proponis skribi revuon redaktitan ĉu franclingve ĉu esperantlingve. Sed plej gravis ke la civitano Ernest Tarbouriech agnoskigis la principon de internacia lingvo, « sola ebla ilo por internacia propagando ». Esperanto estis citita por esti la internacia lingvo. Tiuj rezolucioj same kiel tiu por studado de Esperanto estis akceptataj dum la du internaciaj kongresoj de la Liberpenso.
Estas notinde ke en aŭgusto de 1905 okazis la unua Universala Kongreso de Esperanto en Boulogne-Sur-Mer. Dum tiu kongreso L.L. Zamenhof intencis legi diskurson kaj specon de inaŭgura « preĝo ». En tiu « preĝo » troviĝis strofo per kiu li alvokis la tri religiojn tiel nomatajn de la libro : «… La Kristanoj, la Judoj kaj la Mahometanoj Ni ĉiuj filoj de Dio…. ». La membroj de la S.F.P.E. postulis forigon de tiu strofo. Tiel Esperanto kadriĝis en la franca laikeco kaj ne en la libera kredo, ĝuste la jaron de la Leĝo pri Disigo de la Eklezioj kaj de la Ŝtato en Francujo.
En 1906, en Buenos Aires okazis la Internacia Kongreso de la Liberpenso. En tiu kongreso estis decidite krei asocion de esperantistaj liberpensuloj. Krome, estas rimarkinde ke dum la Universalaj Kongresoj de Esperanto okazis ruĝa esperantista Kongreso flanke de la oficiala kongreso. En 1907, en Cambridge okazis Universalan kongreson de Esperanto dum kiu liberpensuloj fondis Internacian Societon de Esperantistaj Liberpensuloj (S.I.L.P.E.) kun bulteno « Libera Penso » dum aliaj esperantistaj liberpensuloj partoprenis la duan Kongreson de la ruĝaj esperantistoj. Tiu Kongreso de la ruĝaj esperantistoj arigis anarkiistojn, komunistojn, revoluciajn socialistojn… kies alvoko estis « Proletoj de ĉiuj Landoj, Unuiĝu ! ». Paralele ni retrovas en la Internacia Socia Revuo, artikolon kiu sindemandis pri Socialismo kaj la Liberpenso. En tiu sama revuo de oktobro kaj novembro 1907aj, estis prezentita cirkuleron el la fondintoj de S.I.L.P.E. dum la Kongreso de Cambridge. Honora membro de tiu societo estis la civitano Karel Pelant kiu alvokis ĉiujn esperantistojn kaj liberpensulojn membriĝi. Tiu societo estis nomata Internacia Societo Esperantista de Liberpensuloj. Ĝi ekzistis de 1907 ĝis 1914. Dume, ĝi eldonis tekstojn de liberpensuloj kaj agis je la nivelo de la internacio de Liberpensuloj por ke Esperanto estu agnoskita kiel lingvo de Internaciaj Kongresoj de la Liberpenso. Tiu societo havis poste aliajn honorajn membrojn inter kiuj Lev Tolstoj kaj Francisco Ferrer. Okaze de la murdo de Ferrer, tiu asocio eldonis la broŝuron « Pledo por Ferrer » kaj mobiliziĝis por kolekti monon por starigo de monumento memore al F. Ferrer. La S.I.L.P.E. havis ĝis ducent membrojn kaj devis ĉesigi sian agadon dum la Unua Mondmilito. En 1914, devis okazi Universala Kongreso de Esperanto en Parizo. La S.I.L.P.E planis sin taski pri organizado de kultura vespero al kiu L.L. Zamenhof estis invitita. Tiu ĉi afable respondis ke li ĉeestos tiun kulturan vesperon. Bedaŭrinde, la Kongreso ne okazis pro la proklamado de la milito en 1914. Ni konas la rolon de Jean Jaurès pro lia pacisma engaĝiĝo kaj lian murdon far reakciulo favora al la milito. La ĵurnalo l’ Humanité en aŭgusto 1905a aperigis dum tri tagoj artikolon pri la Universala kongreso de Boulogne-sur-Mer. Estas notinde ke la unua mondmilito evidentigis fortan kaj tragikan evoluon en la historio de la Liberpenso kaj de Esperanto.
En 1923 la sekretario de S.I.L.P.E., René Deshays renkontis la germanan esperantiston Kurt Hubricht por transdoni al li la arĥivojn de S.I.L.P.E.. K. Hubricht membro de la asocio Sennacieca Asocio Tutmonda (S.A.T.) fondis la Internacian Ligon de Liberpensuloj. Tiu ligo estis konsiderata kiel daŭriganto de S.I.L.P.E.. K. Hubricht eldonis la revuon La Liberpensulo de 1925 ĝis 1927. En ĝi troviĝis temoj pri la Liberpensoj de la tuta mondo kaj artikoloj pri naciaj problemoj. En unu el la numeroj aperis la letero de L.L. Zamenhof responde al S.I.L.P.E. koncerne la kulturan vesperon en 1914.
S.A.T. estis fondita en 1921 en Prague okaze de Universala Kongreso de Esperanto. Tiu asocio celis kunigi la progresistajn esperantistojn kaj rifuzis la neŭtralecon de la tiel nomata « burĝa » movado. Konsekvence, ĝi arigis plurajn progresistojn de antaŭ 1914 kaj ĝi grandparte pluigis la laboron komencitan de la ruĝaj Kongresoj. Cetere, Eŭgeno Lanti, ĝia ĉefa fondinto, iris al Moskvo ĉirkaŭ 1919 por subteni Esperanton sine de la Bolŝevista Revolucio. S.A.T. arigis anarkiistojn, socialistojn, komunistojn kaj aliajn tendencojn.
Ĉirkaŭ 1929 estis kreita en S.A.T. sekcio de Liberpenso animata de K.Hubricht kaj K. Klaps. En la jaroj 1930aj, ekzistis skismo ene de S.A.T., la stalinistoj provis proprigi la estradon de la asocio. Sed, ili estis forigitaj kaj S.A.T. perdis proksimume 50% de siaj membroj, interalie la tutan sovetian strukturon. Ekde tiam, K. Hubricht malaperis de S.A.T. kaj aperis en la Internacio de la Proletoj de la Liberpenso.
Post la Dua Mondmilito aperis en S.A.T., en la jaroj 1950aj Liberpensula Frakcio kiu eldonis la broŝuron La Liberpensulo de 1954 ĝis 1957. La frakcio de Liberpenso estis la organizanta strukturo kiu anstataŭis la sekcion de Liberpenso. Ĉiu grupo de S.A.T. estis organizata laŭ frakcioj. La redaktoro de « Le Libre Penseur » estis André Gay kiu presis sian broŝuron en Herblay. La esperantistaj Liberpensuloj estis kaj en S.A.T. kaj en SAT-Amikaro (« aro de la amikoj de S.A.T. »). Tiu lasta asocio naskiĝis ĉirkaŭ 1937 en Parizo kaj estis ligita S.A.T.. SAT-Amikaro agis en la franclingvaj landoj por la instruado de Esperanto kaj por publikigo de libroj, diskoj kaj de materialoj. Same kiel S.A.T. tiu asocio ĉiujare kongresis. Dum tiuj Kongresoj la « frakcio de Liberpenso » kunvenis. Famaj membroj de ambaŭ asocioj kunvenis en la kvindekaj kaj ĉefe en sesdekaj jaroj. Estas substrekinde ke la grava agado de André Caubel kiu estis membro de S.A.T. kaj de SAT-Amikaro kaj ankaŭ de la Tutmonda Unio de la Liberpensuloj. Li klopodis agnoskigi la « frakcion de Liberpenso » de S.A.T. ĉe la Tutmonda Unio de la Liberpensuloj. Lia agado disvolviĝis ĝis la komenco de la sepdekaj jaroj. Sed lia entrepreno ne sukcesis. De tiam, ĝis la 2000aj jaroj, la interagado inter la Nacia Federacio de la Liberpenso (F.N.L.P.) kaj S.A.T. plu restis ne tute klara. Malmulte da informoj elmontras aktivajn ligojn, sed estas certe ke esperantistaj liberpensuloj troviĝis kaj en S.A.T. kaj en F.N.L.P.. En 1990 aperis sine de Universala Esperanta Asocio (U.E.A.) nova asocio de ateistoj kaj liberpensuloj. U.E.A. estas la plej granda tutmonda asocio de la neŭtrala movado kaj organizas la Universalajn Kongresojn de Esperanto. Ĝi estis fondita en 1909 de Hector Hodler, svisa anarkiisto. Kiel jam dirite en la jaroj 1920aj, ĝi estis konsiderata kiel « burĝa » asocio. Ĝi havas reprezentantojn laŭ nacioj kaj provas esti la « estraro » de la movado kiu ligas la Akademion de Esperanto, la esploradajn Institutojn same kiel aliajn asociojn kaj responsas la evoluon de la lingvo kaj certigon pri respekto de ĝiaj reguloj. U.E.A. ĉeestas internaciajn instancojn, interalie U.N.E.S.K.O.
ATEO ( Ateista Tutmonda Esperanto Organizo) celas arigi la ateistojn kaj la liberpensulojn. Ĝia bulteno titoliĝas Ateismo kaj aperas ĉiujare. Tiu asocio kunvenas dum la Universalaj Kongresoj de Esperanto kaj agas kadre de U.E.A., kaj inter la esperantistoj de la tuta mondo. De sia fondo, la asocio sindemandas pri ligo inter propra agado al tiu de la I.H.E.U.(International Humanist and Ethical Union-Internacia Humanista kaj Etika Unio).
En 2001 estis voĉdonita rezolucio dum la Kongreso de Gisors de F.N.L.P. favore al Esperanto. Poste, en 2005, okazis la kongreso por starigo de internacio de liberpensuloj. Dum tiu Kongreso ĉe Ekonomia kaj Sociala Konsilio (C.E.S.) rezolucio favore al Esperanto estis legata kaj voĉdonita de la kongresantoj de pli ol dudek landoj. La saman jaron, okaze de la nacia Kongreso de la Liberpenso, rezolucio estis voĉdonita por krei komisionon pri Esperanto kadre de la F.N.L.P. En tiu periodo, la eŭropa politiko por regionaj lingvoj, kreante atakon de la lingvoj ligitaj al la nacia unueco, ebligis tra Esperanto kiel universala lingvo kiu evitis la lingvan komunumismon, subtenon de la agado por la nacia unueco kaj por bari la vojon al la disigo de la nacioj fare de Eŭropo.
De 2005, la komisiono Esperanto de F.N.L.P. agadas je nacia kaj departementa niveloj, sed ankaŭ je internacia nivelo. Ligoj estis firmigitaj kun la Liberpensula Frakcio, SAT-Amikaro kaj ATEO. Krome, ATEO same kiel la Liberpensula Frakcio de S.A.T. subtenas la kreadon de la Internacio de Liberpensuloj planita en 2011 en Oslo. Malgraŭ la malfacilaj periodoj inter la esperantistaj kaj Liberpensaj organizaĵoj, ambaŭ movadoj hodiaŭ havas rilatojn kaj interkonsentas pri komunaj agadoj. Cetere I.H.E.U. faris ankaŭ paŝon favore al Esperanto. De pli ol jarcento la Liberpensa movado estis interplektita kun la esperantista movado, iliaj historioj estas intime ligitaj kaj restas al la liberpensuloj decidi engaĝiĝon lerni la internacian lingvon kaj firmigi la rilatojn inter ambaŭ movadoj. Kiel dirite ĉe la komenco de la teksto, ĝi estas ne nur lingvo sed ankaŭ koncepto de la mondo elde la homo. La esperantistoj diras « Ni fosu nian sulkon » kaj kun la liberpensuloj « La Homo estas la ĝusta dimensio por ĉio ». La Racio (La Raison), N°550,p.17-19,Aprilo 2010, dosiero verkita de Dominique Simeone
Celoj
La Liberpenso, male, opinias ke la emancipiĝo de la homo estu daŭrigata en ĉiuj kampoj. Ĝi deziras kontraŭbatali ĉion, kio celas plimalgrandigi, submeti, perversigi la individuecon kaj defendi la Homajn Rajtojn (Universala Deklaracio de Homaj Rajtoj), liberecon, sekularecon de la publika instruado, justicon, pacon, disigo inter la Eklezioj kaj la Ŝtatoj kaj la konscienc-libereco.
Rilato kun la religio
Inter la liberpensuloj oni povas trovi ateistojn, agnostikistojn, diistojn kaj raciistojn.
Atajaloj
La atajaloj (ĉine 泰雅族) estas la dua plej granda indiĝena nacia minoritato en Tajvano (post la amisoj). Ili parolas aŭstronezian lingvon en 32 dialektoj. La vorto "atajal" signifas „vera homo“ aŭ „kuraĝa viro“.
La ĉirkaŭ 90.000 atajaloj (stato 2000) vivas en norda parto de la tajvana centra montaro kaj donas ĉirkaŭ kvaronon de la indiĝenaj popoloj en Tajvano. Grava loko en ili setla areo estas Wulai en suda distriko Taipeh.
Bossugan
- jen france, prononco [], okcitane respektive gaskone same - estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Ĝirondio (france Gironde [] respektive okcitane kaj gaskone Gironda), en la administra regiono Nova Akvitanio (france Nouvelle-Aquitaine [], okcitane kaj gaskone Nòva Aquitània) kaj en la tradicia, historia regiono Akvitanio (france Aquitaine [], okcitane kaj gaskone Aquitània). Ene de la departemento, la komunumo apartenas al la arondismento Libourne (aŭ Liborna) kaj al la kantono .
Laŭ la stato de en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². La teritorio havas komunan limon kun la najbaraj komunumoj.
Marĉlago
Marĉlago aŭ marĉokulo (angla bog pond, germana: Moorauge) estas akvejo, kiu troviĝas centre de pluvmarĉo aŭ kaldronmarĉo. Ĝi ekzistas pro la kresko de la marĉa korpo kaj tial ĝi estas de biogena deveno. La brunaj „marĉokuloj“ estas ĉirkaŭataj de marĉo respektive torfejo kaj ricevas ilian akvon sole de precipitaĵoj respektive de la granda pluvstokejo pluvmarĉo. Tiaj akvejoj konsistas el la ne forvaporigitan akvo de la marĉo. Tiaj centraj lagoj apenaŭ montras teriĝadoprosesoj.
Kiam la marĉlagoj havas certan kvanton da nutraĵoj povas estiĝi flosanta mato. La marĉokuloj malsamas laŭ la vegetaĵaro de aliaj strukturoj de la koncerna marĉo. Ofte la randoj de la lagoj estas pro ondoj kaj ventinfluo pli nutraĵriĉaj. Ĉi tie lignoplantoj kiel marĉbetulo (Betula pubescens) kaj alia plantspecioj, ekzemple molino (Molinia caerulea) kreskas tie. la marĉa akvo estas bruna, malriĉa je nutraĵoj, huminacidriĉa kaj senkalka  (distrofa).
Preĝejo Reĝino de Ĉiuj Sanktuloj (Kishartyán)
Historio
gotika sanktejo estis konstruita en la 14-a aŭ 15-a jarcentoj, poste baroka navo inter 1712. La kirko estis plurfoje renovigita en 1735, 1935 kaj 1975. Nur la tegmento renoviĝis en 2000.
Konstruaĵo
La konstruaĵo situas sola sur monteto en rando de la vilaĝo en la tombejo. La fasado estas simetria, meze la enirejo funkcias, pli supre estas ovala fenestro, ĉe nivelo de la tegmento en niĉo kruco estas videbla. La kirko ne havas turon, sed en la vilaĝo kampanilo funkcias. La navo finiĝas en okangula absido, al kiu sakristio aliĝas. 4 pilieroj apogas la absidon. La muroj estas blankaj. Interne en la sanktejo estas renesanca niĉo. La mebloj estis faritaj en la 20-a jarcento.
Kermeso okazas en la 1-an de novembro (tago de Ĉiuj Sanktuloj).
Sânmihaiu de Jos
Sânmihaiu de Jos [sınmihaju de ĵos] (hungare Alsószentmihály) estas vilaĝo en Rumanio ĉe la dekstra bordo de rivero de Arieş, sudokcidente de Turda.
Loĝantaro
En 1910 havis 1 119 kaj en 1966 3 439 loĝantojn (rumanoj, hungaroj).
Historio
La unua dokumentaĵo pri ĝi datiĝas el la jaro 1310. Ĝis 1919 ĝi apartenis al Hungario (Torda-Aranyos). Nuntempe kune kun vilaĝo Sânmihaiu de Sus estas parto de la komunumo Mihai Viteazu.
Komunumoj pri Sankta Mikaelo en Transilvanio
Pro grandeco de la tabulo la ceterajn en Hungara reĝlando vidu: Alsómihályi!
Sanivesto
Sanivesto, Sanivesta aŭ Cni-vcti, estas planlingvo proponita de Omid Ghayour en 1999. Ĝi estas bazita en mortintaj hindo-eŭropaj lingvoj kiaj la latina lingvo kaj sanskrito. Ĝi estas evoluinta formo de VZTI. Eble estas arta lingvo.
Rita sinlavado
Rita sinlavado estas religia ago celanta la spiritan purigon de la koro per la pento kaj reharmoniiĝo kun la “sankta”. Ĝi povas esti parta kaj tuta, aktiva kaj pasiva.
Karakterizoj
La koncepto pri rita sinlavo varias laŭ la kultoj kaj laŭepokoj. Temas pri humiliga ago en la transigaj ritoj kaj nur favoriga aŭ devoteca ago ĉe Dio aŭ alia ĉiela estulo en aliaj kazoj kaj povas esti plenumita antaŭ ol oni oferas aŭ preĝas aŭ poste aŭ dume.
Ĝi kutime, certe en kristanismo, havas nenion aŭtonoman: ĝia religia efiko dependas tute de la intencoj kaj animdispozicioj de la devotulo, kvankam tie kaj tie en la pasinto kaj foje ankoraŭ hodiaŭ troviĝas praktikantoj kiuj atribuas al la sankta ago ion efikan pro sia propra naturo.
Rita sinlavado estis praktikata ĉe ĉiuj orientaj religioj: Moseo ĝin preskribas al la izraelidoj. Same, ĝi estis religio kutimo ĉe la grekoj kaj la romanoj.
Rita sinlavado en Kristanismo
En kristanismo kaj bapto kaj piedlavado povas esti konsideritaj formoj de rita sinlavado.
La rita sinlavado fariĝas per la uzo de la akvo, kiu laŭ Jeĥezkel [16,49; 23,40) estas elemento kiu purigas ne nur fizike: la biblia gastigeco esprimiĝis ankaŭ per la servo de la piedlavado por forigi la polvon de la strato (Genezo 18,4; 19,2), Luko 7,44; 1Tim 5,10) kaj signifas amon: Jesuo antaŭtage de sia morto, volis plenumi tiun funkcion de servisto kiel signalo de humilo kaj karitato (Joh 13,2-15).
La fizika purigo devis signifi moralan purigon (vidu: (Psalmo 26[25],6; kaj Mt 27,24). Je la epoko de Jesuo la pia hebreo estis invitita sin purigi sepfoje tage. Laŭ Jesuo kaj apostoloj pli ol la rita sinlavado valoras la purigo de la koro per la pento kaj reharmoniiĝo kun Dio. La juda cerimoniaro antaŭvidis purigojn per akvo por la Ĉefpastro tuj antaŭ ol ricevis la konsekron same kiel en la tago de la purigo (Es 29,4; 40,12); Jesuo starigis la novan manieron por sin purigi nivele de la koro, kaj tion esprimis simbole per la transŝanĝo de la akvo al vino, kiu simbolis ĉu la Spiriton ĉu vorton purigantan (Joh 15,3; 13,10).
Rita sinlavado en la Katolika Eklezio
En la Katolika Eklezio estas antaŭvidita tri tipojn de korpaj ritaj sinlavadoj en la Meso: antaŭ la meso, post la ofertorio kaj post la komunio: dum tiu lasta oni purigas antaŭe la kalikon per akvo kaj poste la fingrojn.
Tiu rito estas ofte uzata dum ekzorcismoj.
Benita akvo estas ankaŭ, kelkeloke, uzata ĉesojle de la preĝejo; oni rajtas, krome, ĝin uzis ankaŭ private (dome, laboreje...), observante tamen la antaŭsuperstiĉajn normojn de la Eklezio. En iuj sanktejoj estas devoteca praktiko trinki akvon kiel en Lourdes: ĉi-kaze valoras nur la normo ke temas nur pri preĝa ago signifanta la helpopeton ĉe la Sinjoro kaj samtempe humilon kaj akcepton de la dia volo.
En la libraj ritaroj estas menciata la principo de la bibliaj profetoj laŭ kiuj nek salpetro nek potaso povus forlavi la kulpojn de ribela koro.
Rita sinlavado en Islamismo
Piaj sinlavadoj estas ofte praktikataj de islamano; ili dividiĝas en sinlavadoj minoraj kaj ritaj sinlavadoj majoraj.
La rita purigo en Islamo okazas aparte en la preparo al la rito de la preĝo;
la rita purigado teorie restus valida laŭ la tuta tago, sed ĝi fariĝas necesa ĉiukaze kiam okazas apartaj eventoj: la pasaĵo de la vento, la dormo, kontaktoj kun la alia sekso (laŭ diversaj skoloj), senkonsciiĝo, aŭ la emisio de sango, spermo aŭ vomo. La rita purigo prenas la formon de rita sinlavado, minoran Vozuo, kaj majoran Guslo ((ghusl),), depende de cirkonstancoj. La majora rita sinlavado, kiu inkluzivas la tutkorpan mergiĝon, estas deviga por la virinoj postmestruaj, por la kadavroj ne mortintaj en batalo, kaj post seksago, kaj libere estas praktikata en diversaj ceteraj okazoj, ekzemple, ĵus antaŭ la preĝo de la vendredo.
Kantono Johnson (Arkansaso)
La kantono Johnson - angle Johnson County - estas kantono de Usono en la subŝtato Arkansaso. La administra centro estas la urbo . La kantono estis fondita la.
Rita sinlavado
Rita sinlavado en Islamismo
Alternativo estas la tieldirita “senakva rita sinlavado” (tayammum), en kiu oni utiligas sablon aŭ teraĵojn se ne disponeblas sana akvo aŭ okaze de vundo aŭ de malsano en kiu estas malkonsilita la akvo. La ago devas esti ripetata antaŭ ol la komenciĝo de la deviga preĝo.
Kantono Johnson (Arkansaso)
Laŭ la stato de la jaro en la kantono vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km².
Rita sinlavado
Rita sinlavado en Islamismo
La minora formo (Vozuo) povas esti praktikata antaŭ la komenciĝo de la Guslo por garantii la efektivan lavadon de la tuta korpo kaj komprenas la buŝan higienon, la brosadon de la dentoj, la lavadon de la nazo, de la buŝo, de la brakoj ĝiskubute kaj de oreloj. En la minora formo, la fidelulo devas observi la normojn prekribitajn de la Korano.
Foje varias tamen la ritaj normoj laŭ la teologiaj skoloj kaj laŭ la sektoj.
Rita sinlavado en Hinduismo
En la Hinduisma tradicio, la ritaj sinlavadoj estas ĉiutaga praktiko (la bramanoj, aparte sin rite purigas ĉiumatene) dum la publikaj ceremonioj aŭ post varispeca infektado. Signifan rolon de rita purigado plenumas la bano en lagoj kaj riveroj sanktaj, kiel Gango. Ĝuste ĉe la konfluejo de la Gango kun Yamuna, ĉe Allahabad, ĉiun 12an datrevenon okazas la religia festo plej granda en la mondo, la Kumbhamela, en kiu milionoj da personoj partoprenas en publika rita sinlavado
Tia rita purigado inkluzivas la Achamana, ritaron en kiu la sinlavadoj estas akompanataj de specifaj Mantroj kaj sekvataj de la aplikado de la tilaka (ekstera kaj videbla signo). En la sinlavada ritaro de abhisheka, la murtoj (bildoj kaj samsignifikaĵoj) de la Devaoj (Dioj) estas rite purigataj per akvo, mielo, gio (butero), ktp.
Broken Social Scene
Broken Social Scene (Esperante Rompita Socia Sceno) estas Kanada sendependroka supergrupo, kiu fondiĝis en 1999 en Toronto, Ontario.
La ĉefaj membroj de la bando estas Kevin DREW kaj Brendan CANNING. Tiu duopo registris kaj ellasis la unuan albumon de la bando, Feel Good Lost, en 2001, kun kontribuaĵoj de Justin PEROFF, Charles SPEARIN kaj Bill PRIDDLE. Tamen, kiam ili ludis koncertojn subteni la albumon, Drew kaj Canning trovis ke estis malfacila fari distran koncerton bazita sur Feel Good Lost, kiu estis preskaŭ tute instrumenta.
Kiel rezulto, ili alportis multajn amikojn de la sendependroka sceno de Toronto - Andrew WHITEMAN, Jason COLLETT, kaj Emily HAINES kaj Leslie FEIST de Metric -- por plibonigi ilian vivan koncerton kun tekstoj kaj vokaloj. Post iom da tempo, la bando ankaŭ ekenhavis kontribuaĵojn de James SHAW, Evan CRANLEY, Justin PEROFF, John CROSSINGHAM, kaj Amy Millan de Stars.
Ditriĥo la 3-a de Isenberg
Ditriĥo la 3-a de Isenberg (mortis en 1226) estis episkopo de Monastero de 1218 ĝis 1226 kaj grafo de Isenburg, el la gento de la grafoj de Altena en Vestfalio (Germanujo).
Vivo
Ditriĥo fariĝis en 1196 perate de sia onklo, ĉefepiskopo Adolfo de Kolonjo, preposto de Soest kaj postsekvis en 1216 la kuzon de sia patro, grafo Engelberto de Berg, post ties leviĝo sur la ĉefepiskopan postenon de Kolonjo sur la prepostopostenon de Soest.
Ja pro la influo de ĉefepiskopo Engelberto la 22-an de julio 1218 okazis la elekto de Ditriĥo al episkopo de Monastero. Lia nur mallonga regado restis por Monastero ne sen graveco. La episkopa povo en Frislando estis novfirmata, kaj en la princepiskopujo ekfloris la urboj: ekzemple Bocholt ricevis urbajn privilegiojn. Kun Bernardo de Lipo, episkopo de Selburg, li konsekris en 1222 la preĝejon de la lasta monaĥejo, kiun li mem estis fondinta. En 1225 li metis la unuan fundamentŝtonon por la konstruo de la Katedralo je Monastero, projekto, kiun estis komencinta episkopo Hermano la 2-a kaj kiu sub episkopo Oto estis haltinta.
La partopreno de Ditriĥo en la konspiro de vestfaliaj episkopoj kaj dinastianoj kontraŭ ĉefepiskopo Engelberto de Kolonjo, kies sekvo estis la murdo de la ĉefepiskopo fare de la pli aĝa frato de Ditriĥo, grafo Frederiko de Isenberg, la 7-an de novembro 1225, kaŭzis lian detronigon. Ditriĥo, same kiel lia pli juna frato Engelberto, elektita episkopo de Osnabrück, akuzita pro kunkulpo, postulis de la papa ambasadoro, kardinalo Konrado de Porto, ĵus restanta ĉe la malsupra Rejno, juĝan debaton de la akuzo kun la celo, purigi sin de ĉi tiu. La fratoj aperis je la kunveno, kiun tiucele la kardinalo estis vokinta por la 2-a de februaro 1226 al Lieĝo. Ili tamen post pli longaj tumultaj debatoj ne estis kapablaj forŝovi de si la kulpigojn. Sur episkopo Ditriĥo ŝajnis pezi la ĉefa kulpo pri la krimo; liaj subuloj estis en la realigo de la murdo aparte partoprenaj. La kardinalo aljuĝis kontraŭ la fratoj la suspendon kaj rekomendis ilin por plua juĝdebato al Romo. Tien iris la episkopoj, akompanate de sia frato Frederiko, la murdinto de Engelberto, sen ke tio povus plimildigi sian sorton: La verdikto de la papo estis elpostenigo. La morto de Ditriĥo okazis dum la revojaĝo de Romo en 1226, verŝajne la 18-an de julio.
Kontraŭ-Drinkeja Ligo
La societo estis fondita en Oberlin, Ohio en 1893, ĝia influo rapide larĝiĝis. Ĝi estis en 1895 nacia organizo kaj baldaŭ iĝis la plej grava kontraŭalkoholaĵa lobio en Usono, malgravigante la organizojn Woman's Christian Temperance Union kaj Prohibition Party. Ĝia triumfo estis la tutnacia malpermeso, enigita en la konstitucion, kiel 18-a aldono en 1920. La malpermeso ĉesis en 1933.
La organizo estis konstruita desupre, ĝia unua gvidanto estis Howard Hyde Russell (1855-1946). La sidejo de la organizo estis Vaŝingtono ĝis 1909, poste Westerville (Ohio), which had a reputation for temperance. Ili elsendis de tie 40 tunojn da leteroj po monato.
La plej grava gvidanto de la movado estis Wayne Wheeler, dum Ernest Cherrington kaj William E. Johnson ("Pussyfoot" Johnson) estis grave influaj kaj fortaj personoj.
La Ligo uzis politikan premon je (kontraŭ) prezidenta kandidato Al Smith, kiu en 1928 opoziciis la malpermeson.
Nuna historio
Pri la historio de la Ligo memorigas la Westerville Public Library. La ligo havis la nomojn Temperance League (1948-50), National Temperance League (1950-64) kaj American Council on Alcohol Problems ekde 1964. Ĝi restis fidela al la originalaj celoj.
21465 Michelepatt
21465 Michelepatt estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la en la kadro la kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Eklezio de Svedio
La Eklezio de Svedio (Svenska kyrkan) estas evangelia, luterana Eklezio en Svedio. Ĝi apartiĝis el la Katolika Eklezio en 1527 pro la protestanta Reformo, post asembleo (Riksdag) en Västerås. Ĝis la 19-a jarcento, neniu svedo rajtis forlasi la svedan eklezion.
La Eklezio de Svedio estis malnovtempe la oficiala ŝtateklezio. En la jaro 2000, ĝi definitive ĉesis ĉiujn rilatojn kun la sveda ŝtato. Multaj svedoj tamen restas membroj de la sveda Eklezio.
La ĉefepiskopo de la Eklezio de Svedio loĝas en Upsalo depost 1164.
Episkopujoj
La Eklezio de Svedio havas 13 episkopujojn (stift) kaj 14 episkopojn (inkluzive 1 ĉefepiskopo):
Bovlo
Bovlo estas manĝilo. En Francio oni uzas ĝin ĉefe por la matenmanĝo, por trinki kafon, lakton, teon, k.s.
Ekzistas bovloj kun aŭ sen teniloj, bovloj ornamitaj, bovloj personigitaj kun la nomo de la uzanto, ktp, kaj ankaŭ la tiel nomata sonbovlo.
En vortaro de Krause la ujo estas nomata bovlujo kaj bovlo staras por alkohola trinkaĵo (vino kaj/aŭ ŝaŭmvino kun fruktoj). . La uzo de "bovlujo" estas erara; ĝi kontrastas kun la uzo trovebla ĉe Zamenhof, en "La ŝtona urbo" (Anna Löwenstein) kaj ĉe aliaj aŭtoroj, kie la vorto ĉiam nomas la ujon. Tamen figurosence eblas nomi la trinkaĵon ankaŭ bovlo (trinkaĵo).
Jenő Böszörményi
BÖSZÖRMÉNYI Jenő [pr. boesoerme:nji], Goldhammer estis hungara inĝeniero pri mekaniko, pioniro de motorfabrikado Diesel kaj aŭtofabrikado en Hungarujo naskiĝinta en Érkeserű la 23-an de aprilo 1872 kaj mortinta en Budapeŝto la 8-an de aŭgusto 1957.
Kariero
Böszörményi finis siajn studojn en Zuriko en 1893. Li fabrikis la unuan hungaran Dieselmotoron en 1899 en Ganz-fabriko. Ekde 1903 li laboris kiel ĉefinĝeniro en Le Havre kaj poste en Londono kiel dungito de aŭtofabriko Westinghouse. Pli poste li venis al la filiuzino de Arado de la sama fabriko. Lia merito estas la enkonduko de la serifabrikado de la bone konataj aŭtotipoj MAGOMOBIL kaj MAGOSIX en Hungarujo.
Inman Line
Inman & International Steamship Company, malpli formale konata kiel Inman Line, estis brita navigacia kompanio fondita de William Inman en 1850. Kune kun White Star Line kaj Cunard Line, ĝi estis unu el la tri plej gravaj britaj, pasaĝerŝipaj kompanioj de la dua duono de la 19-a jarcento. La kompanio estis famkonita pro sia uzado de novaj tekninoj. Pro financaj problemoj, la kompanio estis likvidita en 1886, kaj ĝiaj bienoj estis reaĉetitaj de la usona, filadelfia kompanio American Line.
La du plej bonaj ŝipoj de Inman estis la SS City of New York kaj la SS City of Paris.
Porinfana literaturo
Porinfana literaturo estas (en la kunteksto de lega kulturo) legaĵo destinita por infanoj, ĉu antaŭlernejaj, al kiuj kutime legas fabelojn kaj rimaĵojn plenkreskaj parencoj, ĉu por lernejanoj, kiuj jam legas mem.
La "tasko" de tia literaturo estas precipe eduka, kvankam la geknaboj mem legas pli por amuziĝi ol por edukiĝi. La legaĵo por infanoj laŭtradicie edukas al braveco, honesteco, verdiremo, sed ankaŭ konatigas kun la vivo. Tamen ankaŭ ekzistas infanlibroj kies sola celo estas amuzi aŭ eĉ - pro modernisma influo - ŝoketi. En la tradicia infanliteratura skolo, fabeloj estas unuaj lernolibroj de historio kaj moralo. El ili la homideto unuafoje ekscias, ke en la pasinteco la homoj vivis alimaniere ol hodiaŭ (ke ekzistis reĝoj kaj regatoj, sed ne aŭtoj, elektra lumo ktp.), kaj ke homoj simile alimaniere vivas en malsamaj kulturoj. La literaturon por infanoj oni povas dividi laŭ la aĝo de la infanoj. En la okcidenta civilizo kutima ordigo estas:
Por plej junaj fabeloj, por ĉirkaŭ 10-jaraj rakontoj pri aliaj infanoj, por pli aĝaj aventuraj romanoj. Ofte aventuraj libroj verkitaj origine por plenkreskuloj, estas nun opiniataj legaĵo por geknaboj (ekzemple Robinson Crusoe, Tri musketistoj). En multaj kazoj estas originalaj herooj pli famaj ol iliaj aŭtoroj (Pinokjo, Winnie-la-Pu).
Pri eldonado de libroj por infanoj kaj junularo zorgas internacia organizo ĉe Unesko IBBY.
Tipoj
Faldofigura libro estas porifana libro kies paĝoj entenas falditajn figurojn, kiuj ĉe malfermo de paĝoparoj leviĝas kaj formas 3-dimensiajn scenojn.
Legado en porinfana literaturo riĉigas la lingvon kaj imagon de junaj legantoj. Porinfana literaturo invitas renkontiĝon kun homaj spertoj, same kiel la pensojn, sentojn kaj aspirojn de la roluloj. Krome ĝi permesas al ili diskuti pri emociaj kaj sociaj situacioj.
Ilustraĵoj
Ilustraĵo estas nemalhavebla elemento en infanlibroj, kaj foje eĉ reganta elemento. La ilustraĵoj por iuj infanlibroj estas konsiderataj kiel integra parto de la verko, kaj akompanas ĝin en ĉiuj ĝiaj tradukoj, Ekzemple, la ilustraĵoj de John Tenniel por la libro de Lewis Carroll "La aventuroj de Alico en Mirlando", same kiel por "Winnie-la-Pu" de A.A. Milne estis ilustrita de Ernest Shepard.
La ideo inkluzivi ilustraĵojn en infanlibroj naskiĝis el la libro de episkopo Johano Amoso Komenio, en sia libro "Orbis Sensualium Pictus" li proponis aldoni desegnojn al la lernolibroj. En la 18-a jarcento aperis ankaŭ ilustritaj legolibroj, jen libretoj kun infanaj rakontoj, ornamitaj per ilustraĵoj
En Esperanto
Zsuzsanna Csiszár en sia eseo La lingvaĵo de porinfana literaturo [1994] vidas la staton de la esperantlingva porinfana literaturo iele kiel manko de Esperanto kompare kun la literaturo de multaj naciaj lingvoj. Male Esperanto estas eble lingvo ĉefe por plenkreskuloj, kaj tiele oni preteratentas la simplecon necesan por infanoj. La aŭtorino trakuras multajn ekzemplojn de porinfana literaturo.
Famaj herooj el porinfanaj libroj
Bolek kaj Lolek - Huckleberry Finn - Koziołek Matołek - Maŭglio - Nijntje - Pinokjo - Harry Potter - Tom Sawyer - Pipi Ŝtrumpolonga - Tarzano - Sinjoro Tau - Winnie-la-Pu - Zorro
Nikica Jelavić
Nikica Jelavić estas kroata futbalisto en la pozicio de sturmisto. Li naskiĝis en Čapljina, tiutempa SFR Jugoslavio, nuna Bosnio kaj Hercegovino, do nun estas -jara. Laŭ stato de la jaro 2012 li profesie ludas futbalon en la unua vira teamo de la britia klubo Everton - antaŭe li en 2002-2007 estis profesia futbalisto de la klubo Hajduk Split, en 2007–2008 de la klubo Zulte Waregem en Belgio, en 2008–2010 de la klubo Rapid Vieno en Aŭstrio, en 2010–2012 de la britia klubo Rangers kaj de tiam de Everton. Krome Nikica Jelavić ekde la jaro 2009 estas membro de la kroata nacia teamo de futbalo. Kadre de ĝi li kunkonkuras pri la Eŭropa Futbal-Ĉampionado 2012. Antaŭe li laŭ sia tiutempa aĝo jam membris en la naciaj teamoj de sub-17- (ekde 2002) kaj sub-18-jaruloj (ekde 2003).
Zoltán Bretter
BRETTER E. Zoltán estas hungara idehistoriisto, politikhistoriisto naskita en Kluĵo la 5-an de januaro 1958. Li estas filo de filozofo György Bretter
Lajos Burdáts
Lajos Burdáts [lajoŝ burdAĉ], laŭ hungarlingve kutima nomordo Burdáts Lajos estis hungara inĝeniero, geologo, profesoro.
Biografio
Lajos Burdáts frekventis ĉiujn lernejojn en sia naskiĝurbo, li akiris diplomon en Akademio de Selmec en 1892. Post siaj studoj li havis postenojn en diversaj minejoj. Inter 1893 kaj 1895 li estis asistanto en la akademio, poste li revenis al mineja laborloko. Ekde 1898 li laboris en ministerio pri financo. Li ricevis la rangojn ĉefinĝeniero en 1910, post 3 jaroj minkonsilisto.
Manuel María de Arjona
Manuel María de Arjona y de Cubas (Osuna, provinco Sevilo, 12-a de junio de 1771 - Madrido, 25-a de julio de 1820), estis hispana poeto de la Novklasikismo, apartenanta al la Sevila Skolo de la Hispana literaturo de la Klerismo.
Biografio
Filo de riĉaj gepatroj Zoilo de Arjona kaj Andrea de Cubas, studis filozofion kaj civilan kaj kanonan juron. Pastriĝis kaj enposteniĝis altrange en la katedralo de Kordovo; ankoraŭ en Osuna jam fondis literaturan akademion nome Silé, kaj partoprenis en aliaj kiaj Horaciana (1788) de Sevilo, Buenas Letras kaj Letras Humanas, ambaŭ en Sevilo kaj li fakte kunfondis tiun lastan en 1793. En 1789 li doktoriĝis en Osuna. En 1797 akompanis la arkiepiskopon de Sevilo, nome Antonio Despuig y Damato, dum ties veturo al Romo; tie la papo Pio la 6-a nomumis lin sia honora kapelano sekreta, eble pro la kompono de la poemo Las ruinas de Roma (la ruinoj de Romo), publikita en 1808. Reveninte al Kordovo, li iĝis duon afrancesado en 1810, fondis reĝan kordovan Akademion kaj disvolvigis la fakon literaturo de la Sociedad Económica de Amigos del País. La francoj mendis lin unuigi la hospitaloj de Kordovo kaj nuligi la funkciadon de la Inkvizicio, kies arkivojn klasigis kaj elsarkis. Li redaktoris la porjozefan gazeton Correo Político y Militar de Kordovo, kvankam dum mallonge. En 1812 li estis arestita en Écija kiam li veturis al Kadizo, estis enkarcerigita, suferis konfiskon de siaj havaĵoj kaj estis portita al Kordovo. En 1814 publikigis Manifiesto de memsenkulpigo. En 1818 li translokiĝis al Madrido, kie li estis sekretario de la Akademio Latina; sed Lozano de Torres denoncis lin kaj estis ekzilita al Kordono; reveninta al Madrido pro konstitucia ŝanĝo, publikigis Necesidades de España que deben remediarse en las próximas Cortes kaj mortiĝis en 1820.
Benzoata acido
Benzoata acido, acido de benzoato aŭ C6H5-COOH estas senkolora kristala solido kaj simpla aromata karboksilata acido. La nomo derivas el la benzoina gumo, kiu dum longa tempo estis ĝia sola fonto. Benzoata acido nature okazas en multaj plantoj kaj ĝi uzatas kiel peraĵo en la biosintezo de multaj sekondaraj metabolitoj. Saloj de benzoata acido uzatas kiel nutro-konservantoj kaj benzoata acido estas grava antaŭaĵo por la industria sintezo de multaj organikaj substancoj. La saloj kaj esteroj de benzoata acido konatas kiel benzoatoj.
Per hidrolizo
Kiel aliaj nitriloj, amidoj, tiel benzonitrilo kaj benzamido povas hidroliziĝi al benzoata acido aŭ ĝia konjuga bazo en acida aŭ baza medioj.
Ekde la bromobenzeno
Bromobenzeno eblas konvertiĝi al benzoata acido per karbonigo de la peraĵo fenil-magneza bromido. Ĉi-sintezo donas konvenan ekzercon por studantoj plenumi la reakcion de Grignard, tre grava reakcio formanta karbono-karbonan ligon en organika kemio.
Ekde la benzila alkoholo
Per refluo, benzila alkoholo oksidiĝas per kalia permanganato kaj aliaj oksidigaj reakciantoj en akva medio. La miksaĵo estas varme forfiltrita por forigo de la mangana duoksido, kaj poste lasita por malvarmiĝo tiel estigante la benzoatan acidon.
Ekde la benzila klorido
C6H5CH2Cl + 2 KOH + 2 [O] → C6H5COOH + KCl + H2O
Historia preparado
La unua industria procezo estis farita per reakcio de la benzotriklorido kaj kalcia hidroksido en akvo, uzante feron aŭ ferajn salojn kiel kataliziloj. La rezulta kalcia benzoato konvertiĝas en benzoatan acidon per klorida acido. La produkto enhavas kvantojn da klorhavaj derivaĵoj de la benzoata acido. Pro tio, benzoata acido por homa konsumado estis produktita per distilado de la benzoina gumo. Nutrograda benzoata acido nuntempe estas sinteze preparata.
Historio
Benzoata acido estis malkovrita en la 16-a jarcento. Seka distilado de la benzoina gumo estis unue priskribita de Nostradamus, en 1556, kaj poste de Alexius Pedemontanus (1560) sekvata de Blaise de Vigenère (1596) , kiu nomis ĝin floro de benzoino, pro tio ke ĝi estis preparita per sublimado.
En 1830, du francaj kemiistoj, Pierre Jean Robiquet (1780-1840) kaj Antono Ŝarlardo (1796-1879) plenumis pioniran laboron esplorante gamon da eksperimentoj surbaze de la amigdalino, ekstraktita el la maldolĉaj migdaloj, fruktoj de migdalujo. El la oleo de la migdalo ili estigis la benzoatan aldehidon, tamen, ili fiaskis pri adekvata interpretado por la strukturo de la amigdalino, kiu estis respondeca pri la proprecoj de tiu substanco, kaj do ili ne sukcesis identigi la benzoilan radikalon. Ĉi-konkero estis atingita post kelkajn monatojn (1832) de Friedrich Wöhler (1800-1882) kaj Justo de Libiko (1803-1873), kiu determinis la komponadon de la benzoata acido. Ĉi-lastaj same identigis kiel hipurata acido rilatas al benzoata acido.
En 1875, Ernst Leopold Salkowski (1844-1923) malkovris la antifungajn kapablojn de la benzoata acido kiu dum longa tempo estis uzata kiel konservanto de la Rubus chamaemorus kiu enhavas benzoaton. Ĝi same trovatas en la kastoreo, substanco liverita de kelkaj kastoraj glandoj. Biologie, benzoata acido ekskreciiĝas kiel hipurata acido.
Homoj kiuj esploris la benzoatan acidon
<Gallery> Alessio Piemontese.png| Alexius Pedemontanus (1471) Nostradamus_by_Cesar.jpg| Nostradamus (1503-1566) Vigenere.png|Blaise de Vigenère (1523-1596) Benzaldehyde.svg| Antono Ŝarlardo (1796-1879) Pierre-Jean_Robiquet_vers_1830.jpg| Pierre Robiquet (1780-1840) Justus_von_Liebig_NIH.jpg| Justo de Libiko (1803-1873) Friedrich_W%C3%B6hler_Litho.jpg| Frederiko Volero (1800-1882) Nikolay_Zinin_(1812-1880).png| Nikolao Zinino (1812-1880) Richard_August_Carl_Emil_Erlenmeyer-1.jpeg| Emil Erlenmeyer (1825-1909) Stanislao Cannizzaro 01 (cropped).jpg| Stanislao Kanicaro (1826-1910) Cesare_Bertagnini_(1827-1857).jpg| Cezaro Bertanjino (1827-1857) Marcellin_Berthelot.jpg| Marcelino Berteloo (1827-1907) Ernst Salkowski.jpg| Ernst Leopold Salkowski (1827-1907) Brassica_juncea_-_K%C3%B6hler%E2%80%93s_Medizinal-Pflanzen-168.jpg| Wilhelm Weith (1846-1881) Viktor-grignard (cropped).jpg| Viktor Grinjardo (1871-1935) </Gallery>
Viktor Fischl
Viktor FISCHL [Fiŝl], (lia alia nomo estis Avigdor DAGAN) (naskiĝis la 30-an de junio 1912 en Hradec Králové – mortis la 28-an de majo 2006 en Jerusalemo) estis ĉeĥa, juda kaj israela poeto, prozisto, ĵurnalisto kaj tradukisto.
En 1940 li kunfondis ekzilan ĉeĥoslovakan PEN-klub (kun František Langer kaj aliaj) kaj ĝis la fino de la milito estis ĝia sekretario. En 1949 li elmigris la duan fojon, ĉifoje al Israelo, kie li akceptis la nomon Avigdor Dagan kaj vivis ĝis la morto en Jerusalemo. Kiel diplomato li laboris ĉe israelaj ambasadorejoj en Japanio, Barmo, Pollando, Jugoslavio, Norvegio, Islando, Aŭstrio.
En 1977 li finis diplomatan karieron kaj dediĉis sin plena al literatura agado.
Malolos
Malolos, - Lungsod ng Malolos - estas triaklasa urbego, ankaŭ universitata kaj komponenta urbo, laŭ religio diocezo (ekde 1962) en Filipinoj, en Luzono, en regiono Centra Luzono, kie ĝi estas provinca ĉefurbo de Bulakano.
Geografio
Malolos situas sur la marborda ebenaĵo proksime al golfo. Apalit troviĝas 11, Guagua 23, Valenzuela (Filipinoj) 26, Kezonurbo 34, ĉefurbo Manilo 36 kilometrojn (aere).
Historio
"Lihan" estis la malnova ĉina nomo por Malolos menciita en 1225. Baldaŭ sultanlando kaj similaj landoj estis kreitaj en tiu areo. La loĝantoj estis ĉefe komercistoj. Baldaŭ okazis dominado de hispanoj, aŭgustenanoj kristanigis la indiĝenojn ekde 1572. Malolos estis establita kiel memstara komunumo en 1580. En 1643 ribelo okazis, kiu formortis por manko de sufiĉe da populara subteno. La ekonomia progreso en Malolos komenciĝis en 1670, kion faris la ĉinidoj, filipinanoj kaj hispanoj, ili okupiĝis pri tekstilproduktadoj kaj kultivis rizojn kaj sukerojn. En 18-a jarcento Malolos iĝis la plej riĉa urbo en Luzono. En 1755 ĉino kaŭzis skandalon, tial la ĉinoj estis grandparte forpelitaj. Malolos unue estis organizita en formalan municipan unuon en 1822, sed en 1859 ĝi estis dividita en tri urbojn. En komenco de usona regado en 1903 tiuj urboj denove estis reunuigitaj en ununuran municipon. Ekde 1880 aperis reformemaj lokaj politikistoj kaj estis kritikoj kontraŭ lerno de hispana lingvo. En 1892 konstruado de la fervoja linio atingis la urbon, kiu nature portis plian evoluon. Armita ribelo okazis en Malolos kaj la revoluciuloj venkis la hispanajn trupojn en la decida batalo en 1897.
Komence Malolos estis la revolucia ĉefurbo, iom poste Manilo. Malolos estas la historia loko de la konstitucia kongreso de 1898, kiu kaŭzis la establon de la Unua Filipina Respubliko en la sekva jaro, kiu estis la unua respubliko en Azio. Ankaŭ universitato estis fondita. Malolos estis plene detruita, kiam la usonanoj konkeris la urbon en 1899. Dum la 2-a mondmilito inter 1942-1945 japana dominado okazis. Malolos urbiĝis en 1999 laŭ klasifikado de Filipinoj, sed pli frue en la 1980-aj jaroj laŭ internacia klasifikado grandurbo, pli poste en 2007 ĝi ricevis la titolon komponenta urbo.
Ekonomio
Malolos rapide industriiĝis pro proksimeco al Manilo kaj gastigas preskaŭ 40 bankojn. La plej gravaj industriaj branĉoj estas agrikulturo, nutraĵindustrio, fiŝkapto, produktado de vestoj.
Religio kaj eduko
Plimulto de la loĝantoj en Malolos estas katolikoj, krome estas aliaj kristanaj grupoj (ekzemple metodistoj, baptistoj, adventistoj, mormonoj). En la urbego funkcias pluraj universitatoj.
Trafiko
Malolos havas trairan vojon, la aŭtovojo preteriras. Iam ankaŭ fervojo funkciis.
Klimato
Malolos situas en la ekvatora klimato kun efiko de musono. Jere falas po 2061 mm. En ĉiuj monatoj pluvas, tamen inter majo kaj oktobro daŭras la pluva sezono. La averaĝa temperaturo varias inter 30-36 °C. Ne estas grandaj diferencoj inter la monatoj.
Fuldabrück
Trafiko
Tra la komunumo pasas la germana aŭtovojo A44, kiu okcidente gvidas al Dortmund, la Ruhr-regiono kaj plu ĝis la limo inter Germanio kaj Belgio, kaj oriente plugvidas ĝis oriente de Kaselo, kie nur mankas kelkaj kilometroj ĝis la urbo Eisenach. Ĉe Fuldabrück ankaŭ konektiĝas la nord-suda germana aŭtovojo A7, kiu norde ligas al Hamburgo, Flensburg kaj Danio, kaj sude al Aalen, Füssen kaj Aŭstrio. Krome en Kaselo ankaŭ estas ICE-rapidtrajna stacidomo, kie same nord-sudaj konektoj ligas al Hanovro kaj Hamburgo norde kaj al Frankfurto ĉe Majno sudokcidente aŭ al Nurenbergo sudoriente.
Partituro por piano
Partituro por piano aŭ pianopartituro estas la pianoversio de orkestropartituro, ekz. de opero, de oratorio, sed ankaŭ de simfonio, de konĉerto, de teatromuziko aŭ de baleto. Praktikan signifon ricevas pianopartituro precipe ĉe la akompanado de voĉkantaj soloistoj, ĉe ĥorproboj kaj ĉe proboj por scenaj prezentadoj de opero kaj baleto, ĉe kiuj la uzado de orkestro ne estas sencodona kaj finance ne realigebla.
Historio
La partituro por piano evoluis, ekde kiam la figurita baso kiel akorda framo ne estis kutima por muzikensembloj, do ekde meze de la 18-a jarcento. Pianopartituroj kun apartaj sistemoj por la kantvoĉoj estas dokumentitaj ekde la 1770-aj jaroj. Pri la redono de la instrumentado klopodas la pianopartituroj ekde la 19-a jarcento. Specifaj ludoteknikoj de pianopartituro kiel duobligo per oktavoj kaj tremsonoj male ankaŭ influis la metadmanieron de originalaj pianokomponaĵoj.
Maloftakaze oni metis pianopartiturojn ankaŭ tute aŭ parte por kvar manoj aŭ eĉ por du pianoj, se la muzika strukturo estas tre komplika. Ekzemple la pianopartituro de la opero Wozzeck de Alban Berg enhavas kelkajn kvarmanajn partojn, dum kiam por la baleto Der wunderbare Mandarin de Béla Bartók ekzistas partituro por piano, kiu estas seninterrompe metita por du pianoj. La reduktita prezentado de operoj per du pianoj estis kutima dum longa tempo.
Ekde la 20-a jarcento la graveco de pianopartituroj malpliiĝis por novaj verkoj: Distra muziko kaj ĵazo ofte preferis reduktadon de la pianometaĵo sur akordsimbolojn, kaj la „serioza muziko“ atingis kontraŭe kompleksecon, kiu dubindigis la reduktadon sur la pianosonon. – Por la ekzercado de operoj, mesoj, oratorioj kaj aliaj voĉkantaj verkoj pianopartituroj daŭre estas nemalhaveblaj.
Produktado kaj apartaĵoj
La pianotaŭga notado de orkestroverko sur du notliniaroj enhavas specifajn problemojn. Kelkajn apartaĵojn de orkestrosono piano nur aproksime estas redoneblaj, ekz. akordoj, kiuj etendiĝas sur plurajn oktavojn, longe eltenataj aŭ ŝvelantaj tonoj, perkutaj sonoj sen ekzakta tonalto aŭ la diferenco inter arĉludo kaj plukludo ĉe arĉinstrumentoj.
Tradiciaj trukoj por transmeti orkestrosonojn en pianopartiturojn estas ekz. Alberti-basoj por ripetataj arĉinstrumentaj akordoj, rapide alternaj oktavtonoj en la baso por tremsonoj aŭ tamburrulado samkiel mallongaj arpeĝoakordoj por arĉinstrumenta plukludado.
Se oni provas transmeti la tutan nototekston de partituro, la pianopartituro fariĝas malklare aranĝita kaj je pli grandaj orkestroinstrumentadoj preskaŭ ne plu ludebla. Se oni reduktas la nototekston favore al ludebleco, fakte temas pri interpretado, ĉar foje oni devas reliefigi kelkajn karakterizaĵojn kaj neglekti aliajn. Pli modernaj pianopartituro do foje indikas menciindajn kromvoĉojn, kiuj troŝarĝus la pianoaranĝaĵon, per etaj helpnotoj.