cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Inge Meysel
Soci-politikaj agadoj
En 1991 ŝi aliĝis al la Gesellschaft für humanes Sterben (= Societo por humaneca morto). Samjare ŝi publikigis sian membiografion Frei heraus – Mein Leben.
La lastaj jaroj
Inge Meysel ekde 2003 suferis je demenco. Tamen ŝi en 2004 transprenis televidan rolon en krimfilma la serio Polizeiruf 110, kiun ŝi ekde sia 70-a vivojaro ĉiun kvinan jaron ludis. Fine de aprilo 2004 ŝi suferis gravan frakturon de la femur-osto. Matene de la 10-a de julio 2004 Inge Meysel mortis de kor-halto en sia domo en Bullenhausen, Malsupra Saksio.
(115097) 2003 SK18
(115097) 2003 SK18 estas malgranda, malhela asteroido de la ekstera asteroida zono, malkovrita la 16-an de septembro 2003 en la kadro de la astronomia kampanjo Lincoln Near-Earth Asteroid Research elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Ĝi estas membro de la Hilda grupo, tie estas en orbita resonanco 3:2 kun Jupitero.
Petra Roth
Petra ROTH (naskita la en Bremeno) estas la nuna ĉef-urbestro de Frankfurto.
Roth estas membro de la Kristandemokrata Unio de Germanio (CDU).
Eggeling (apartigilo)
Eggeling estas la familia nomo de:
Abatejo de Saint-Savin-sur-Gartempe
La abatejo de Saint-Savin-sur-Gartempe situas en Saint-Savin en la departemento Vienne en Francio. Ĝi estas klasita en la monda heredaĵo de Unesko ekde 1983 ĉar ĝi gastigas tre belan aron de romanikaj freskoj tre kompletan, bone konservitan kaj unikan en Eŭropo.
Fondiĝo kaj unuaj jaroj
La fonda ĉarto malaperis dum la religiaj militoj en 1598, pro kio ne eblas scii la ĝustan daton de la konstruado. Kvankam la abatejo estis fondita sub la regado Karlo la Granda komence de la 9-a jarcento. Ĝi estis konstruita omage la sanktaj Saveno kaj Cipriano pri kiuj oni scias malmulte.
La Chapelle-Orthemale
estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Indre, en la regiono Centro-Valo de Luaro (Centre-Val de Loire, prononco [). Fine de en la komunumo vivis. Administre la komunumo apartenas al la arondismento Châteauroux kaj al la kantono .
Abatejo de Saint-Savin-sur-Gartempe
Fondiĝo kaj unuaj jaroj
Laŭ la tradicio, en la 5-a jarcento, la fratoj Saveno kaj Cipriano, kuj fuĝis el Makedonio kie ili estis persekutataj ĉar kristanoj, estis fine rekaptitaj borde de la rivero Gartempe. Ili estis tie martirigitaj kaj senkapigitaj. Saveno estis entombigita de pastroj ne malproksime de la nuna urbo, en loko nomita "Cerisier" (ĉerizarbo).
Tricent jarojn poste, la relikvoj de la du martiroj estis retrovitaj sur la loko de ilia mortigo, Badillus, kleriko en la kortego de Karolo la Granda, decidis tie fondi abatejan preĝejon por konservi la altvalorajn relikvojn. Sankta Benedikto de Aniano, en 821, tie adoptigis la regulon de sankta Benedikto kaj tie loĝigis dudekon da monaĥoj. Li nomumis la abaton Eŭdo 1-a, kiu konstruigis la unuan preĝejon.
Malrapida malkresko
La centjara milito ĉesigis la prosperon de la monaĥejo, kiu plurfoje sangis posedanton, (angla, franca, Eduardo, la Nigra Princo). En 1371, la Nigra Princo bruligis kaj sangigis la monaĥejon. Dum la religiaj militoj, katolikoj kaj protestantoj disputis pro ĝia posedo. Ĝi estis detruita de la hugenotoj en 1562 kaj 1568 kiuj bruligis grandan parton de ĝi. En 1600, unu el la abatoj elmultigis la konstruaĵojn por vendi la ŝtonojn. Tiel malaperis la monaĥaj konstruaĵoj kaj la klostro, konstruita en la 12a kaj 13a jarcentoj.
La unua renaskiĝo
En 1640, la alveno de la religiuloj de la kongregacio de Saint-Maur venantaj de la abatejo de Nouaillé ebligis ĉesigi tiun longan periodon de detruo.
Inter 1682 kaj 1692, komenciĝis la restaŭrado de la preĝejo kaj la konstruado de novaj konventaj konstruaĵoj.
En 1820, fulmo detruis parton de la spajro de la 15-a jc, situanta super la turo-porĉo.
La dua renaskiĝo
Dum dek jaroj, Prosper Mérimée devis batali por protekti ĝin kontraŭ detruo aŭ difektado pro malbonaj restaŭraj laboroj.
En 1840, la preĝejo estis klasita.
En 1877, la spajro estis rekonstruita de la arkitekto Jean Fromigé.
NES
La vorto havas plurajn signifojn:
Abatejo de Saint-Savin-sur-Gartempe
La dua renaskiĝo
La preĝejo estis klasita de Unesko en 1983.
La abateja preĝejo
La abateja preĝejo estas klasita monumento historia ekde 1840, tio estas ekde la kreo de la heredaĵprotektado en Francio fare de Prosper Mérimée.
Ellikon
Ellikon estas la nomo de la sekvantaj lokoj en Svislando:
Abatejo de Saint-Savin-sur-Gartempe
La ekstera aspekto
La konstruado datiĝas de la 11-a jarcento laŭ tri kampanjoj.
Ĝi estas rimarkinda pro siaj dimensioj : longa je, alta je por la spajro kaj longa je  por la transepto.
La transepto
La transepto estis antaŭe pentrita kiel la navo.
La kriptoj
Unu estis dediĉita al sankta Saveno.
Cifereca sistemo de Suzhou
La cifereca sistemo de Suzhou aŭ huama estis sistemo uzita en Ĉinio antaŭ la enkonduko de arabaj ciferoj.
La cifereca sistemo de Suzhou estas la nura supervivinta ekzemplo de bastonaj numeraloj. La sistemo estas pozicia nombrosistemo.
Karaso
Karaso (Carassius carassius) estas membro de la familio Ciprinedoj, kiu inkluzivas multajn aliajn fiŝojn kiel la karpo-n. Ili loĝas en lagoj, lagetoj kaj malrapid-fluaj riveroj en Eŭropo kaj Azio. Karaso malofte pezas super 3.3 funtoj (1.5 kg.). Ili kutime havas malluman verdan malantaŭon, oraj flankoj kaj ruĝetaj naĝiloj, kvankam aliaj koloraj varioj ekzistas.
Cifereca sistemo de Suzhou
Historio
Tia sistemo esis uzita de ĉinoj en matematiko.
Karaso
Uzo
Karaso (鯽魚) povas esti ofte uzita en la ĉina kuirarto.
Cifereca sistemo de Suzhou
Historio
La Suzhou-ciferoj estis uzitaj en nombro-intensaj kampoj de komerco kiel komerco kaj librotenado. Kontraŭe la kutimaj ĉinaj ciferoj troviĝis en formala skribado. La Suzhou-ciferoj estis iam popolaraj en ĉinaj bazaroj, kiel tiuj de Hongkongo antaŭ la 1990-aj jaroj, sed iom post iom estis anstataŭitaj de la arabaj ciferoj. Tio similas al la uzo de romiaj ciferoj en antikva kaj mezepoka Eŭropo por matematiko kaj komerco.
Karaso
Uzo
Estas multe vastaj kaj luksaj preparoj por la fiŝo en la ĉina kuirarto. Ekzemple, ĝi povas esti trovita en la Ŝanhaja kuirarta plado congshao jiyu (葱烧鲫鱼, fritita ajlotuba karaso), kiu postulas longajn horojn de preparado. Ankaŭ, karaso estas ofte kuirata por supo kun toŭfuo, kiun ĉinoj kredas profitigi virinojn en la puerpera periodo.
Cifereca sistemo de Suzhou
Simboloj
Por la Suzhou cifereca sistemo, specialaj simboloj estas uzataj por ciferoj anstataŭ la ĉinaj ciferoj. La ciferoj de la Suzhou numeraloj estas difinitaj inter U+3021 kaj U+3029 en Unikodo.
La nombroj unu, du kaj tri estas ĉiuj prezentitaj per baroj. Ĉi tiuj povas kaŭzi konfuzon, kiam ili aperas unu apud la alia. Normo de ĉinaj signoj estas ofte uzataj en tia situacio por malhelpi konfuzon.
Ekzemple, "21" estas skribata kiel "〢一" anstataŭ "〢〡" kiu povas esti konfuzita kun "3" (〣). La unua signo de tia vico estas kutime prezentita per Suzhou numeralo, dum la dua signo estas prezentita per ĉina cifero.
Skribmanieroj
La ciferoj estas poziciaj. La plena cifereca skribmaniero konsistas el du linioj por indiki ciferecan valoron, grandordon kaj mezurunuon.
Kiam skribite horizontale (de maldekstro al dekstro, de supro al malsupro):
Kiam skribite vertikale (de supro al malsupro, de dekstro al maldekstro):
La unua linio enhavas la ciferecajn valorojn, en ĉi tiu ekzemplo, "〤〇〢二" staras por "4022". La dua linio konsistas el ĉinaj signoj, kiuj prezentas la grandordon kaj mezurunuon de la unua cifero en la cifereca prezento. En ĉi tiu okazo "拾元" staras por "dek juano". Kune, ĉi tio estas "40,22 juano".
Eblaj signoj signifantaj grandoordon estas:
Aliaj eblaj signoj signifantaj mezurunuon estas:
Rimarku, ke la dekuma punkto estas implica, kiam la unua cifero troviĝas je la dek-pozicio. Nulo estas prezentita per la signo por nulo (〇). Kondukantaj kaj vostaj nuloj estas nebezonataj en ĉi tiu sistemo.
Misnomado kiel "Hangzhou"
Laŭ la Unikoda norma versio 3.0, la Suzhou-numeraloj estas malĝuste nomataj kiel Hangzhou-stilaj numeraloj. En la Unikoda normo 4.0, al la erara listo estas aldonite skribaĵo, kiu komenciĝis per :
Ĉiuj referencoj al "Hangzhou" en la Unikoda normo estis korektitaj al "Suzhou" krom la signaj nomoj mem, kiu ne povas esti ŝanĝita post kiam asignitaj, laŭ la Unikoda stabileca politiko. (Ĉi tiu politiko permesas al programaro uzi la nomojn kiel unikaj identigiloj.)
Mespilo
Mespilo povas signi kaj la frukton (mespilberon) kaj la arbon (Mespilus germanica L.). La arbo povas esti nomata mespilujo aŭ mespilarbo.
Etimologio
La nomo "mespilo" devenas de la latina mespilum, kio mem devenas de la helena mespilon, el mesos kaj pilos, alude al la hemisfera formo de tiu frukto.
Arbo
Mespilarbo estas malgranda arbo de la familio Rozacoj. Ĝi ne devas esti konfuzata kun la mespilo (lanmespilo) de Japanio. La fruktoj ne povas esti konsumataj apenaŭ rikoltitaj, sed en malfrua aŭtuno necesas lasi la fruktojn velki en pajlo en loko seka kaj aerumata; la fruktoj devas fariĝi hele brunaj ĝis malhele brunaj. La transformiĝo igas la fruktojn molaj kaj dolĉaj, dume antaŭe la mespiloj estis adstringaj kaj akraj. Por manĝi mespilon, vi devas depreni la petiolon kaj suĉi la pulpon sen engluti la semojn.
Priskribo
La florado, kiu estas iom malfrua (majon), okazas post la eligo de la folioj. La fruktoj estas malgrandaj pomoj, kiuj havas ŝelon raspan kaj estas hele brunaj, ofte ilin kovras subtila lanugo; ili estas malgrandaj: 2-2,5 cm de diametro. Ekzistas ankaŭ fruktoj pli grandaj kaj pli nutraj. La fruktoj restas duraj kaj lignecaj kun acida saporo ĝis malfrue en aŭtuno; fakte nur post la rikolatado enzima transformiĝo de la pulpo ebligas konsumadon. Ĝi estas planto tre rezista al malvarmo, aldone la malfrua florado sekvas la lastajn frostojn.
Distribuado en naturo
Mespilarbo estas disvastiĝinta en naturo en suda Eŭropo (ĝis Germanio) kaj en Malgrandazio, kie mespilarbo estas laŭdire naskiĝinta. Ĝi troviĝas ankaŭ en norda Italio, de Piemonto ĝis Venetio.
-252
En la jaro 252 antaŭ Kristo okazis, interalie:
Mária Botházi
BOTHÁZI Mária (bothAzi) rumania hungara ĵurnalistino, universitata instruistino naskita en Odorheiu Secuiesc la 2-an de decembro 1977.
Kariero
Mária Botházi d-ro post la ĝenerala lernejo en Zetea maturecekzameniĝis en Odorheiu Secuiesc en 1996, poste ŝi finis en la fako pri ĵurnalismo en UBB de Kluĵo en 2001. Ŝi estas kunlaborantino de fakrevuo ''[http://www.medok.ro/ Me. Dok] kaj de majo 2008 de la rubriko Holt Költők Társasága de retportalo Transindex''.
Laknaŭo
Tiutempe Laknaŭo iĝis urbo de kulturo, poezio, scienculoj kaj nobeloj. Tiel restis ĝis ĉirkaŭ 1920. La naŭaboj igis multaj "Imambara"-ojn, moskeojn kaj aliajn momumentojn. Tio estas nomigata "Naŭaba Arkitekturo". La Imambara-oj ankoraŭ estas uzata en la monato de Muharram.
En la jaro 1856 Laknaŭo iĝis brita (pri tiu epizodo vidu filmon Shatranj ke Khilari), sed la Naŭaboj restis gravaj. En la jaro poste, 1857, Laknaŭo estis centro de la granda Ribelo de Sipajoj, kiun la britoj venkis.
Klimato
Laknaŭo situas en humida subtropika klimato laŭ klimata klasifiko de Köppen Cwa. La someroj estas ekstreme varmaj pro proksimeco al tropika zono. La temperaturo varias inter 18-32 °C. En la plena jaro pluvas averaĝe 917 mm, plej ofte pro la musonoj inter junio-septembro.
Manuel Fal Conde
Manuel FAL Conde (Higuera de la Sierra, 10-a de aŭgusto 1894-Sevilo, 20-a de majo 1975) estis hispana advokato kaj politikisto de karlisma ideologio, ĉefdelegito de la karlisma partio Comunión Tradicionalista inter 1935 kaj 1955.
Li studis juron kaj partoprenis en la 10a de aŭgusto 1932 en la insurekcio de la generalo José Sanjurjo kontraŭ la registaro de la respubliko, pro kio li estis enprizinigita tri monatojn. Kvankam karlismo ne estis populara en Okcidenta Andaluzio, kie li agadis, en 1932 okazis plifortigo de lia organzio kaj en 1933 oni elektis kvar karlismajn deputitojn en Andaluzio, tiom kiom tiuj atingitaj de ĉiuj provincoj el Eŭskio kaj Navaro kune, tradiciaj teritorioj de la hispana karlismo. Tio certigis lin kiel ĉefa estro de la hispana karlismo.
Li partoprenis en la preparoj de la militista insurekcio de julio 1936, engaĝigante la partoprenon de la karlismo, kiu intencis realigi sendependan insurekcion, post longaj kaj komplikaj negocadoj kun la generalo Mola.
Dum la Hispana Enlanda Milito li devis ekziliĝi al Portugalio post klopodi krei Reĝan Militistan Akademion karlisman, en kiu formi politike kaj militiste la karlismajn oficirojn. El portugala ekzilo li kontraŭis la frankisman Dekreton de Unuigo de la Falango kun la karlistoj, malsukcese.
Ĥako
Ĥako (Jaca kaj Chaca aŭ Xaca en la hispana kaj aragona lingvoj respektive) estas municipo de la provinco Huesca en Aragono, Hispanio.
La municipa teritorio, krom la urba kerno de Jaca, inkludas la loĝlokojn Abay, Abena, Ara, Araguás del Solano, Ascara, Asieso, Astún, Atarés, Badaguás, Banaguás, Baraguás, Barós, Bernués, Bescós de Garcipollera, Binué, Botaya, Caniás, Espuéndolas, Fraginal, Gracionépel, Guasa, Guasillo, Ipas, Jarlata, Lastiesas Altas, Lastiesas Bajas, Lerés, Martillué, Navasa, Navasilla, Novés, Orante, Osia, Ulle kaj Villanovilla, kiuj havis en 2018 ĉirkaŭ 951 loĝantojn. Ĝi inkludas ankaŭ la senhomejojn Acín, Bataraguá, Bergosa, Bescansa, Larrosa kaj Yosa de Garcipollera, kaj la loĝantaron de Puerto de Astún, nome la loĝejaron de la skiejo de Astún.
Geografio
Ĥako estas la ĉefurbo de la komarko Ĥazetanio, je 70 km de Huesca kaj 143 km de Zaragozo. Ĝi estas en la nordo de la provinco, en la Valo de la rivero Aragono, en depresio nomata La Canal de Berdún, je 820 metroj alte je la ombro de monto Peña Oroel, en la centraj Pireneoj. La municipa teritorio estas trapasata per la aŭtoŝoseo Autovía Mudéjar A-23 kaj per la naciaj ŝoseoj N-240, kiu trairas laŭ la valo nomita Canal de Berdún en direkto al Pamplona, kaj N-330, inter la km 636 kaj 649, kiu konektas kun Canfranc kaj Huesca, krom per la regionaj ŝoseoj A-1205, kiu konektas kun Las Peñas de Riglos, kaj A-1603, kiu konektas kun Santa Cruz de la Serós.
Historio
Jaca estis iam urbo de prapopolo jaketanoj (en greka, jakketanoj; en latina, iacetani) plej verŝajne proksimuloj de la akvitanoj (akkitanoj), ambaŭ paŝtistoj patrinflankemuloj. Iaca stampis proprajn monerojn kun ibera alfabeto kaj oni supozas, ke ĝi kontrolis la areon de aktualaj Jacetania kaj Canal de Berdún. Oni trovis ankaŭ iberan ceramikon.
En la jaro 195 a.n.e. la romia konsulo Katono konkeris la urbon profitante la rivalecon de la montaraj jakketanoj kun la ebenaj agrikulturistoj sudaj nome sŭesetanoj. Dum la Romia Imperio la urbo iĝis defendejo por komerco.
En la 10-a jarcento la areo estis reloĝata kun rilato al Pamplono kaj al la Jakoba Vojo kaj depende de la Monaĥejo de Siresa en nuna teritorio de Valle de Hecho. Ramiro (1006-1063), iĝis reĝo Ramiro la 1-a de Aragono kun rezidejo en Jaca, eble en la fortikaĵo, kun sidejo de la episkopo de Aragono proksime de la monaĥejo de Sankta Petro. En 1077 Sanĉo Ramírez havigis al Jaca foruon kaj ĉirkaŭ 1082 ordonis la konstruadon de la katedralo. Tio kaj la citadelo, faris el Jaca la unuan kaj plej gravan ĉefurbon de la Regno Aragono; tamen en tiu epoko la domaro estis apenaŭ loĝata. Kiel ĉefurbo, ekalvenis funkciuloj kaj komercistoj kiuj vivigis la urbon. En 1096 oni konkeris Ŭeskon kiu iĝis ĉefurbo kaj Jaca restis kiel bazarurbo kaj trapasejo de la Jakoba Vojo.
Moderna epoko
La ĉelandlima situacio de Jaca markis sian historion dum oni plifirmigis la teritoriajn limojn de la eŭropaj regnoj kaj Pireneoj iĝis efika natura landlimo. La urbo plifortiĝis kiel milita defendejo kontraŭ ebla franca invado. Tiukadre Filipo la 2-a ordonis la konstruadon de fortikaĵoj laŭlonge de Pireneoj, ekzemple en 1592 la konstruadon de fortikaĵo sur Burgo Nuevo, nome la nova kvartalo starigita ekstermure. Tio iĝis impona kvinlatera fortikaĵo desegnita de la itala inĝeniero Tiburcio Spannocchi, nome la Citadelo de Jaca, kun rilato al artilerio. De tiu epoko estas ankaŭ la bela urbodomo (1544), laŭ stilo de la platereskaj aragonaj palacoj. ​
Kremjonki
Kremjonki (Кремёнки) estas urbo en la distrikto Ĵukov de Kaluga provinco (Rusio). Ĝi situas ĉe la rivero Protva.
Ĥako
Moderna epoko
En 1908 oni forigis la muregon, kio helpis la disvolvigon de la urbo. En 1928 la fervojo alvenis al Canfranc, kio vivigis la komunikadon de la areo.
En la historio Jaca famiĝis en la tuta Hispanio en decembro de 1930, kiam insurekcio de kapitanoj maldekstraj por la establigo de la respubliko anstataŭ la burbona monarkio de Alfonso la 13-a malsukcesis kaj du kapitanoj (Fermín Galán kaj García Hernández) estis ekzekutitaj; sekvajare finfine la respublika premo sukcesis kaj la ĥakaj kapitanoj iĝis kaj martiroj kaj herooj.
Multaj lokoj de la areo perdis loĝantaron dum la 20-a jarcento, sed male Jaca ricevis loĝantaron de apudaj lokoj kaj kreskiĝis kiel komaraka ĉefurbo; tiel ĝi plialtiĝis el kvin mil loĝantoj komence de la jarcento ĝis nunaj 13 437 (2022).
Aktualo
Ĝi havas multajn vizitindajn monumentojn kaj funkcias kiel sojlo al Pireneoj por montaraj sportoj. Ĉefa altiraĵo estas la katedralo, kiu estas hejmo de muzeo pri romaniko. Krome estas preĝejoj de karmelitaninoj, de benediktanoj aŭ Santiago, la Monaĥejo de Benediktaninoj kiu enhavas sarkofagon de Doña Sancha de Aragón, kaj tri ermitejoj. La Citadelo menciendas kiel grava civila konstruaĵo, kiu enhavas muzeon pri stansoldatoj. La Horloĝturo aŭ Prizonturo estas gotika konstruaĵo de la fino de la 15-a jarcento. Aliaj gravaj vidindaĵoj estas la ponto de Sankta Mikaelo super la rivero Aragón, la urbodomo, la episkopa palaco, la Fuorto Rapitán, la Reĝa Monaĥejo de Sankta Johano de la Peña, kaj la romanikaj preĝejoj de Santa María en najbara Santa Cruz de la Serós, de Santa María de Iguácel en Larrosa kaj de San Adrián de Sásave en Borau.
U2 (apartigilo)
La mallongigo U2 povas signifi
Villars
Villars estas la nomo de la sekvantaj lokoj:
Kun iuj aldonaĵoj:
Alta akvo
/ Alta Akvo estas la dumvintra kaj ĉiujare ripetanta inundo en Venecio. Ĝi okazas, kiam dum speciale alta inundo kaj malalta aerpremo la vento Siroko ŝovas la akvon norden en la lagunon de Venecio. Ĝi daŭras, ĉar ĝi dependas de la tajdoj, nur kelkajn horojn. Je normala tajdo la nivelo de la akvo estas ĝis 90 cm super normala. Kiam ĝi superas pli alten, tiam estas „Acqua alta“. Je 100 cm super normala la efika nivelo de la akvo je la plej malalta loko de la urbo, la placo de Sankta Marko, estas ĉirkaŭ 20 cm.
La rekorda nivelo de 194 cm je 1966-11-04 inundis preskaŭ la tutan Venecion. La pinto de la sezono de la akvo alta estas ĉirkaŭ novembro. Akvo alta povas okazi inter septembro kaj aprilo. Dum la 1960-aj jaroj la situacio pliakriĝis, ĉar pro elpreno de subtera akvo Venecio estis sinkita je kelkaj centimetroj. Tio nun estas haltigita per administraciaj rimedoj. Tamen dum la lastaj jaroj la okazo de altaj akvoj plioftiĝis, laŭ iuj pro ŝanĝo de la klimato.
Dum novembro 2019 rekorda de 50 jaroj, alkta akvo superis 180 cm, subakviĝante preskaŭ 95 % de Venecio.
Ipso
Ipso (Ips) estas genro de koleopteroj en la familio kurkuliedoj. Specioj estas troveblaj tra la norda duonglobo. Iuj estas konataj kiel enmetitaj specioj en Aŭstralio kaj Afriko. Multaj specioj estas damaĝaj organismoj de arbaraj arboj, speciale por pinoj kaj piceoj.
Taksonomio
Estas ĉirkaŭ 36 specioj en la genro. En revizio de la jaro 2001 oni dividis ĝin en kvar subgenrojn. La specioj inkluzivas:
La genro Pseudips enhavas tri speciojn, kiuj estis transigitaj de Ips en 2000: P. concinnus, P. mexicanus, and P. orientalis.
Slivovico
Slivovico aŭ prunobrando aŭ pruna brando (serbe: шљивовица aŭ šljivovica, slovene: slivovka, kroate: šljivovica, bosne: šljivovica, makedone: slivova, pole: śliwowica []; rumane: şliboviţă; bulgare: сливова (slivova); slovake: slivovica; ĉeĥe: slivovice, suprasorabe: sliwowica) estas brando farita el prunoj aŭ el slivoj. Speciale ĝi estas farata en Balkanio. La nomo "slivovico" deriviĝis de la komuna slava vorto (ekzemple, ruse: слива [slíva]; serbe: šljiva [ŝlíva] ktp), kiu signifas prunon.
En Serbio Slivovico estas la nacia alkoholaĵo kaj enhavas ĉirkaŭ 47% da alkoholo. Tie estas tre kutima por komenci la tagon per glaseto da slivovico antaŭ ol matenmanĝi.
La trinkaĵo estas senkolora sed, se ĝi estas stokita en bareloj el kverka ligno, la koloro fariĝas orflava.
Miksita kun kruŝkovaco ĝi formas la trinkaĵon juliŝko.
Keltibera montareo
Keltibera Montareo (hispanlingve Serranía Celtibérica) estas la nomo donata al teritorio de Hispanio formata de municipoj ĉirkaŭ la Iberia Sistemo kaj apudaj areoj, kies komuna trajto estas la tre mallalta loĝdenseco, pro kio ĝi ricevas neformale ankaŭ la nomojn Laponio de la Sudo aŭ hispana Laponio. La areo ne havas oficialan agnoskon (ili formas parton de entute dek provincoj en kvin regionoj laŭnome oficiale aŭtonomaj komunumoj), sed suferas problemojn komunajn kaj foje unuiĝis en komunaj protestoj aŭ iniciatoj.
La areo ricevas sian nomadon de la keltiberoj, antaŭromia popolo kiu loĝis tie en la antikveco.
Geografio
La kruta orografio, la alta averaĝa alteco aŭ la diseco de la loĝlokoj estas kelkaj el la faktoroj kiuj klarigas la malaltan disvolviĝon en la infrastrukturoj de komunikadoj.
Demografio
En la tuta teritorio, pli ol la 76% de la loĝlokoj distancas pli ol 45 minutojn aŭte de la plej proksima urbo, 40% de la municipoj superas aĝaveraĝon de 50 jaroj kaj la averaĝa loĝdenseco estas 7,98 loĝantoj por km². De tie venas la neformala nomado kiel Suda Laponio, pro tio ke laŭ la aktuala tendenco en malmultaj jaroj la loĝdenseco estos pli malalta ol tiu de Laponio. Fakte, ekzistas areoj, kiel la Universalaj Montoj, kie la denseco estas ankoraŭ pli malalta, atingante la kvanton de 0,98 loĝantoj por kvadrata kilometro.
Entute laŭ la oficiala censo la tuta loĝantaro estas 503.566 homoj kaj nur kvar loĝlokoj superas la 20 000 loĝantojn: Kvenko, Sorio, Teruelo kaj Calatayud, kio kontrastas kun la grandaj metropolaj areoj lokitaj en radiuso de 100 kilometroj de la randoj de la areo kiel Madrido, Valencio, Zaragozo, Bilbao aŭ Valadolido.
La malalta loĝdenseco estas nur komparebla en Eŭropo kun Laponio aŭ la Altaj Landoj de Skotlando, kvankam kontraste kun ĉi tiuj du regionoj, la Keltiberia Montareo ne havas propran administran dividon, sed inkludas parte teritoriojn de malsamaj eŭropaj regionoj, aŭtonomaj komunumoj kaj provincoj, kio malfaciligas la ricevon de eŭropaj helpoj donataj laŭ ĉiuj niveloj de klasifiko NUTS.
Hospico
Hospico estis originale parto de monaĥejo, en kiu oni akceptadis gastojn, vojaĝantojn ks. Poste estis kreitaj religiaj fondaĵoj kun la samaj celoj laŭ la jenaj ekzemploj:
Laŭ Francisko Azorín hospico estas Konstruaĵo por senpage gastigi pilgrimantojn, malriĉulojn, orfojn. Li indikas etimologion el latina hospitium el hospes (gasto).
Etimologio
La termino hospico derivas de la latina hospes, kun la signifo "gastiganto", "gasto", aŭ "fremdulo". Hospes estas formita el hostis, kiu signifas "fremdulo-n" aŭ "malamiko-n" (ĉi-lasta signifo troviĝas en terminoj kiel "hostility" en la angla lingvo). Sed per uzo de postafiksoj, la latina hospitium signifas amikecon. Per metonimio de la latinaj vortoj, "hospitalo" signifas etimologie gastoĉambron, gastoloĝejon, t.e. gastejon. Hospes estas tiel la radiko por la esperanta vorto hotelo (kie la s kaj p estis faligitaj pro komforto de prononco).
Hospico kaj hospitalo
La termino "hospicoj" evoluis (same kiel la servoj de la monaĥejoj) kiel privatajn aŭ publikajn domojn, kie estas flegitaj orfoj, malriĉuloj kaj malsanuloj subtenitaj (ofte senpage) per karitataj aŭ publikaj enspezoj. Per tiu senco, hospico estas sinonimo de la klasika signifo pri hospitalo.
Dum la 20-a jarcento, pro la necesoj de maljunaj longdaŭraj malsanuloj, hospicoj disvastiĝis ankaŭ kiel publikaj loĝejoj, kie oni flegas homojn kun nekuracebla aŭ longedaŭra malsano, malriĉulojn, mortontojn, ekzemple:
-253
En la jaro 253 antaŭ Kristo okazis, interalie:
Vilma Hugonnai
La grafino naskiĝis la 30-an de septembro en 1847 en Nagytétény (nun parto de Budapeŝto). Ŝi lernis en la peŝta Junulin-eduka Instituto Mária Prebstel. Ŝi edziniĝis 18-jare al bienisto György Szilassy [silassi]. Szilassy ne okupiĝis pri sciencoj nur pri kartludo, sed lia edzino tre multe legis medicinajn faklibrojn. Tio okazis post nasko de ŝia filo, kiam - je ordono de la bopatrino- la filon ekprizorgis flegistino. Ŝi do enuiĝis kaj eklegis la faklibrojn.
Kiam la Universitato de Zuriko malfermis siajn pordojn antaŭ la virinoj kaj ŝi ligis pri tio en 1869, decidis veturi tien. Ŝi ekstudis tie en 1872 - en la medicina fakultato sen financa apogo de la edzo. Ŝi defendis la disertacion en 1879, poste ŝi laboris en la kirurga kliniko de la universitato, post tio ŝi laboris en fondaĵa hospitalo. Ŝi revenis en Hungarion februare de 1880. La 31-an de marto en 1881, ŝi sukcese trapasis necesan bakalaŭrecan ekzamenon por la hungaraj universitataj studaĵoj kaj petis la rekonon de la kuracista diplomo. Ŝian peton apogis la peŝta medicininstruista fakultato, sed la tiama ministro pri religiaj kaj instruaj aferoj (Ágoston Trefort) rifuzis tion, referencante al la validaj leĝoj. Tiam ŝi trapasis ekzamenon pri akuŝistino kaj eklaboris.
Tiutempe verkis ŝi la studaĵon de A nők munkaköre (Labortereno de la virinoj), kiu apogis la lernejajn reformojn, favorajn ankaŭ por la virinoj. Ŝi ankaŭ partoprenis en ĉiu movado, kiu luktis por la egalrajteco de la virinoj.
Ŝi duafoje geedziĝis en 1887 al Vince Wartha, kemiisto, universitata instruisto, je kies peto ŝi ne plu laboris kiel akuŝistino. Oni permesis ekde de 1895 en Hungario, ke ankaŭ virinoj havu rajton lerni en la universitatoj. Ŝi denove petis rekonon de la kuracista diplomo en 1896, kio okazis la 14-an de majo en 1897. Ŝi estis ĉiam kuracistino de la malriĉuloj.
En 1894, ŝi iĝis vic-prezidanto de Szabad Lyceum Tudományos Ismeretterjesztő Társulat (Libera Liceo, Sciencpopulariga Asocio). Ŝia intereso estis la infanedukado, sanstato de la virinoj kaj infanoj, instruo de la virinoj. Ŝi estis fervora apoganto de la organizado de la junulinaj gimnazioj, instruo de la virinoj. Ŝi instruis ses jarojn en la Országos Nőképző Egyesület (Tutlanda Virineduka Asocio) pri flegado de malsanuloj, infanoj, la infanprotektado.
NGC 4543
NGC 4543 (aliaj indikoj — MCG 1-32-109, ZWG 42.167, VCC 1608, NPM1G +06.0349, PGC 41923) estas galaksio en konstelacio Virgo.
Vilma Hugonnai
Post eko de la unua mondmilito en 1914, ŝi plenumis kurson pri soldat-kuracisto (tiam ŝi estis jam 67-jara). Ŝi ricevis je siaj meritoj - organizo de la malsanula flegado dum la mondmilito - armean honorinsignon en 1915.
NGC 4543
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Hälsingland
Hälsingland, en Esperanto Helsinglando, estas historia provinco (landskap) de Svedio. Ĝi troviĝas en la landoparto (landsdel) aŭ ĉefregiono Norrland. La provinco havas 134 000 loĝantojn kaj areon de 14 264 km².
Alfred Kolleritsch
Alfred KOLLERITSCH (naskiĝinta la 16-an de februaro 1931 en Brunnsee, Suda Stirio, mortis la 29-a de majo 2020 en Graz) estis aŭstra verkisto.
Kiel instruisto kaj eldonisto
Li estas de graveco ne nur kiel verkito de romanoj kaj poemoj sed ankaŭ kiel eldonanto kaj publikighelpanto de junaj aŭtoroj. Post la doktoriĝo pri Martin Heidegger li estis instruisto en Graz, kie li iĝis fondomembro de la artista/verkista ligo Forum Stadtpark.
Ekde 1960 li eldonis la fakgazeton Manuskripte por pretigi platformon al eksperimenta literaturo en Aŭstrujo; ĝi estas ĝis nun unu el la plej gravaj germanlingvaj literaturgazetoj.
Kiel aŭtoro
Per propraj eldonoj li nur malfrue famiĝis. Lia unua romano aperis en 1972 (Die Pfirsichtöter). Tie ĉi kiel ankaŭ en siaj sekvantaj romanoj li dediĉas sin per ege kompleksa kaj fermita lingvo al la demando pri libereco kaj feliĉo kaj kontraŭbatalas totalismaĵojn, fremddestinigon kaj iun ajn specon de rigidiĝo. Iliaj titoloj estas jenaj: Die grüne Seite (1974), Gespräch im Heilbad (1985), Allemann (1989) kaj Der letzte Österreicher (1995).
Liaj poemoj eldonitis en la sekvontaj libroj: Einübung in das Vermeidbare (1978), Absturz ins Glück (1983), Augenlust (1986), Zwei Wege, mehr nicht(1993) kaj In den Tälern der Welt (1999).
Loc-Brévalaire
(jen france, bretone Loprevaler) estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Finistère (jen france, Penn-ar-Bed), en la regiono Bretonio (Bretagne, Breizh). Fine de en la komunumo vivis.
Brunbrusta emberizo
La Brunbrusta emberizo aŭ Arĝentkapa emberizo (Emberiza stewarti) estas birdo de la grupo de emberizoj el la ordo de paseroformaj birdoj kaj genro de la familio de Emberizedoj kiu iam estis enmetitaj en Fringedoj.
Ĝi troviĝas en Afganio, Barato, Irano, Kazaĥio, Kirgizio, Nepalo, Pakistano, Taĝikio, Turkmenio kaj Uzbekio. Ties natura biotopo estas borealaj arbaroj, borealaj arbustaroj kaj moderklimataj herbejoj.
Masklo de Brunbrusta emberizo estas ruĝecbruna supre kun malhelbrunaj al nigrecaj flugiloj. Krono, kolflankoj kaj supra brusto estas grizaj; griza kresteca krono pravigas la alternativan komunan nomon. Gorĝo kun mustaĉa areo kaj larĝa traokula strio al nukoflankoj estas nigraj; meze estas blankeca vizaĝo. En suba brusto estas tre markata bruna brustareo (kiu aperas en la komuna nomo), kiu nuanciĝas al supra ventro kaj flankoj; aliaj subaj partoj estas sablokoloraj al blankecaj. Flugil- kaj vostoplumoj estas malhelbrunaj kun ruĝecbrunaj bordoj. Eksteraj vostoplumoj havas finan duonon kun blankaj punktoj. Kruroj estas helkornokoloraj, la beko estas nigreca kaj al okuloj brunecaj. En freŝa aŭtuna plumaro plumoj havas larĝajn helajn bordojn kiu kaŝas nigran kaj brunan kolorojn.
Ino estas malhelbruna strieca supre. Supra vosto estas senmarke bruna. Subaj partoj estas malhelsablokoloraj kun mallarĝa malhela strieco kaj brunecaj punktoj en brusto. Junuloj estas ĝenerale sablokoloraj kun grandaj brunaj punktoj. Mezuroj: masklo – flugilo 77-84, vosto 67-81, tarso 15.8-19.6, beko 8.8-10.6; ino – flugilo 74-81, vosto 68-72, tarso 17.2-20.0, beko 9.3-10.3 mm. Pezo: maskloj 15.5-20.8, inoj 16.0-22.5 g.
La Brunbrusta emberizo estas komuna aŭ en aliaj lokoj eventuala reproduktanta migranto. Ili loĝas en varmigitaj rokodeklivoj kun ŝtonamasoj inter arbustoj kaj arboj je altitudoj de 600-2200 m. Printempe la Brunbrusta emberizo aperas ne dua duono de aprilo, kaj majoritato de birdoj migras al montaj areoj. Ili reproduktiĝas en separataj paroj je 80-100 m unu el alia.
La nesto estas konstruita surgrunde sub arbusto, arbostumpo aŭ ŝtono, foje en rokfendo aŭ rokelfosejo; nesto estas farata el sekaj herbotigoj kaj estas kovrata per fajna herbo kaj kaprifoliaj eroj. Nur ino konstruas la neston. Ŝi demetas 3-5 ovojn el majo al komenca julio. Nur ino kovas dum 12-13 tagoj. Ambaŭ gepatroj manĝigas idojn, kies elnestiĝo okazas el meza junio al fino de aŭgusto. Probable kelkaj paroj faras du ovodemetadojn en unu somero. Aŭtuna migrado, ĉiam tramonte, ekas aŭguste.
-254
En la jaro 254 antaŭ Kristo okazis, interalie:
Swiss Travel System
Swiss Travel System estas komerca marko de biletoj de Svisaj Federaciaj Fervojoj proponataj al eksterlandaj turistoj. Ĉiuj biletoj estas ne transdoneblaj kaj dum kontrolo oni devas ĉiam montri ankaŭ personan identigilon.
Tipoj de biletoj
Ekzistas pluraj tipoj de biletoj.
Swiss Pass
Bileto, kiu ebligas senliman vojaĝadon dum 4, 8, 15 aŭ 22 tagoj (aŭ eĉ por unu tuta monato) en multaj trajnoj, ŝipoj, busoj kaj ankaŭ en urba transporto (tramoj, trolebusoj, busoj, urbaj funikularoj). Samtempe ĝi donas senpagan aŭ rabatitan eniron en multaj muzeoj. Ĉiu, kiu aĉetas tiun ĉi bileton, povas samtempe uzi montarajn trajnojn aŭ busojn kaj telferojn kun rabato 50 % aŭ 25 % (por kelkaj ŝipoj estas ankaŭ rabato maksimume 50 %). Eblas ĝin aĉeti por dua klaso aŭ por unua klaso. Por grupo de minimuje 2 homoj estas rabato 15 %.
Swiss Youth Pass
Versio de Swiss Pass por junuloj sub 26 jaroj kun rabato 25 %.
Swiss Flexi Pass
Bileto, kun kiu oni povas elekti 3, 4, 5 aŭ 6 tagojn en unu monato kaj dum tiuj tagoj senlime vojaĝi. Inter la unua kaj lasta tagoj oni povas senlime aĉeti biletojn kun rabato 50 %. Eblas ĝin aĉeti por dua klaso aŭ por unua klaso. Ekzistas ankaŭ rabato por grupoj de minimuje 2 homoj - 15 %.
Swiss Transfer Ticket
Bileto, kiu validas dum unu monato kaj oni povas kun ĝi vojaĝi de la landlimo aŭ de la flughaveno ĝis iu konkreta loko, ekzemple de vintra feriumado. Ĉiu el tiuj du vojaĝoj devas daŭri maksimume unu tagon kaj oni rajtas uzi nur la plej mallongan vojon. Eblas ĝin aĉeti por dua klaso aŭ por unua klaso.
Swiss Card
Funkcias simile kiel Swiss Transfer Ticket, sed aldone eblas inter la unua kaj lasta tagoj (maksimume dum unu monato) aĉeti senlime biletojn kun rabato 50 %.
Swiss Half Fare Card
Tiu ĉi bileto validas maksimume unu monaton kaj ebligas dum unu monato aĉeti senlime biletoj kun rabato 50 %. Tiu ĉi bileto plej utilas por turistoj, kiuj ĉefe volas uzi montarajn trajnojn aŭ telferojn.
40410 Příhoda
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de Pavel Příhoda, kiu dediĉis sian vivon al la popularigo de astronomio. Ĉe la Planetario de Prago de 1963, li verkis librojn, preparis ĉielajn kaj planedajn mapojn kaj, de 1986, estis ĉef-redaktoro de la " Ĉeĥa Astronomia Jarlibro ". Li interesiĝas ankaŭ pri gnomoniko.
Swiss Travel System
Swiss Family Card
Oferto por familioj. Se la turisto vojaĝas ankaŭ siaj gefiloj sub 16 jaroj, gefiloj psote vojaĝas senpage. Kondiĉo estas ja havi senpagan dokumenton Swiss Family Card, en kiu estas la infanoj enskribitaj.
PlayStation 2
PlayStation 2 - nomo de videoludilo fare de firmao Sony kiu postvenis la PlayStation. Vendado de la videoludilo estis lanĉita en Japanio ekde la 4-a de marto 2000 (en Usono ek de 26 oktobro kaj en Eŭropo 24 novembro de la sama jaro). Dum vivo de PlayStation 2 estis produktitaj 13 generacioj de V0 ĝis V12. V0, V1 kaj V2 estis venditaj nur en Japanio kaj havis PCMCIA-ŝtopingon por Type III. Krom tio V0 ne havis aparatan deĉifron DVD kaj bezonis specialan DVD-kartoĉon. V3 estis muntita el kelkaj tabuloj, V4 baziĝis sur unu tabulo (krom tabulo de bloko de elektrizo). V5 kaj V6 diferencis de V4 per aldonoj kontraŭ MOD-ĉipoj kaj nova butono de ŝaltilo. En V9 aperis IR-pordo kaj malaperis IEEE 1394, DVD-ROM ekkomprenis DVD-RW kaj DVD-9. En 2002 j Sony Linux Kit, kiu permesas uzi PlayStation 2, kiel ordinaran komputilon.
Teĥnika priskribo de PlayStation 2
Kalkulpovo: 6,2 GFLOPS en kalkuloj kun glitanta komo, geometria transformado en reĝimo 3D CG sen teksturoj kaj lumaj kaj koloraj efektoj - 66 milionoj plurlateroj ds, en realaj ludoj - ĝis 13 milionoj plurlateroj ds.
7217 Dacke
7217 Dacke estas malgranda malhela asteroido de la ekstera asteroida zono, malkovrita la de la sveda astronomo Claes-Ingvar Lagerkvist elde la Observatorio La Silla en Ĉilio.
Nomo
Ĝi estis nomita en memoro de Nils Dacke ( ? – 1543), gvidanto de kamparana ribelo en Småland kontraŭ la reĝo Gustavo Vasa ; ribelo konata kiel « Daka Milito » (1542–1543).
John Knox
John KNOX, ( Johano KNOKSO; naskita en 1510; mortinta la ) estis pastro de Skotlando. Li estis gvidanto de la Protestantismo Reformacio kiu estas rigardita kiel la fondanto de la presbiteranisma eklezio.
5015 Litke
5015 Litke estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la rusa astronomino Tamara Miĥajlovna Smirnova elde la Krimea astrofizika observatorio de Nauĉno, tiam en Sovetunio nun en Respubliko Krimeo (de facto en Rusio).
Nomo
Ĝi estis nomita en memoro de grafo Friedrich Benjamin von Lütke, (aŭ ruse Fjodor Petroviĉ Litke : Фёдор Петрович Литке, 1797–1882), germana balto regato de la Rusia Imperio, admiralo, geografo kaj esploradisto, fondinto de la Rusia Geografia Societo.
Kasteloj de la dinastio Karađorđević
La Dinastio Karađorđević posedas kelkajn oficialajn kaj privatajn rezidejojn en Belgrado kaj en aliaj partoj de la eksa Reĝlando Jugoslavio. Inter la oficialaj ejoj belgradaj nombriĝas la du "urbaj kasteloj" (Stari dvor/Malnova Kastelo kaj Novi dvor/Nova Kastelo) kaj la kastela komplekso en la nobla kvartalo de Dedinje kun Kraljevski dvor/Reĝa palaco kaj Beli dvor/Blanka palaco. Rimarkinde estas ke tie ĝuste troviĝas ankaŭ la maŭzoleo de Tito.
Così fan tutte
Così fan tutte, ossia La scuola degli amanti [koˈzi ˈfan ˈtutte] (originala titolo en itala; tradukeble al Tiel faras ĉiuj virinoj aŭ La lernejo de la geamantoj) estas dramma giocoso, nome gaja dramo duakta kun muziko de Wolfgang Amadeus Mozart kaj libreto en itala de Lorenzo da Ponte. Ĝia numero estas KV 588. La premiero de Così fan tutte okazis en la Burgtheater de Vieno, la 26an de Januaro 1790.
Così fan tutte estas unu de la tri operoj de Mozart por kiuj Da Ponte verkis la libreton. La aliaj du kunlaboraĵoj inter Da Ponte kaj Mozart estis La geedziĝo de Figaro kaj Don Giovanni.
Kvankam normale oni diras, ke ĝi estis kreita je sugesto de la imperiestro Jozefo la 2-a de Habsburgo, ĵusaj esploroj ne apogas tiun ideon. ​ Estas pruvaro, ke la samtempulo de Mozart, nome Antonio Salieri klopodis muzikigi la libreton, sed li ne finis tion. En 1994, John Rice malkovris du terzetti de Salieri en la Aŭstria Nacia Biblioteko. ​
Muzike, la kritikistoj elstarigis la simetrion de Così: du aktoj, tri viroj kaj tri virinoj, du paroj, du ekstremaj roluloj (nome Don Alfonso kaj Despina), praktike la sama nombro de arioj por ĉiuj soloistoj. Por aliaj kritikistoj, la simetrio estis valoro propra de la itala opero de la 18-a jarcento kaj tial malmulte elstarebla (vidu Alier). Ĉiuj koincidas por elstarigi la abundon de partoj dediĉitaj al la ensembloj: krom la finaĵoj, Mozart komponis ses duojn, kvin triojn, unu kvarteton, du kvintetojn kaj tri sekstetojn.
Le Pêchereau
estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Indre, en la regiono Centro-Valo de Luaro (Centre-Val de Loire, prononco [). Fine de en la komunumo vivis. Administre la komunumo apartenas al la arondismento Châteauroux kaj al la kantono .
-255
En la jaro 255 antaŭ Kristo okazis, interalie:
Davenport (Vaŝingtonio)
Davenport estas la plej granda urbo, kaj la administra sidejo, de Kantono Lincoln, Vaŝingtonio, Usono. Ĝi havis loĝantojn laŭ la Usona censo de 2010. Ĝia poŝtkodo estas 99122, kaj ĝi situas en la telefona kodregiono 509. Ĝiaj kodoj laŭ la usonaj normoj FIPS kaj GNIS estas 53-16795 kaj 1504329 respektive.
Die Jahreszeiten (Haydn)
La muzika verko Die Jahreszeiten (La sezonoj) estas oratorio de Joseph Haydn (Hob. XXI:3).
Komponado, premiero kaj akcepto
La grandega sukceso de sia antaŭa oratorio Die Schöpfung (La kreado, 1798), tiutempe prezentate en tuta Eŭropo, instigis Haydn pri komponado de oratorio Die Jahreszeiten. Samkiel por la unua oratorio la libreton verkis barono Gottfried van Swieten, aŭstra nobelo, kiu ankaŭ grave influis la karieron de Mozart. La libreto de van Swieten estis ties propra germana reproduktaĵo de tiraĵo el la angla versepopeo de James Thomson The Seasons.
La komponado por Haydn estis peniga unuflanke pro lia atakata sano, aliaflanke ĉar la teksto de van Swieten ne povis konvinki lin. Li bezonis du jarojn por pretigi Die Jahreszeiten.
Manuel Hedilla
Federico Manuel HEDILLA Larrey [eDIja] (Ambrosero, 18a de julio 1902-Madrido, 4-a de februaro 1970) estis hispana politikisto de la Hispana Falango, konita ĉar estis dua nacia estro de FE de las JONS kaj sukcedinto de José Antonio Primo de Rivera.
Li estis mekanikisto, aliĝis al Falango en 1934 kaj dekomence li ludis duarangan rolon en la partio. Post la eksplodo de la Hispana Enlanda Milito tamen, li akiris pli grandan gravon kaj en septembro 1936 estis nomumita estro de provizora junto Junta de Mando Provisional, kiu ekzorgis de la estreco de la partio dum la fondinto, José Antonio Primo de Rivera, estis enprizone en la respublika zono. ​ Hedilla troviĝis estre de partio kiu estis kreskinta konsiderinde ekde la komenco de la milito kaj kiu estis unu el la plej gravaj de la insurekciinta zono, se ne rekte la plej. Li devis fronti la povoluktojn kiuj aperis en la eno de Falango, kaj poste ankaŭ la Dekreton de Unuigo kun la karlistoj proklamita de Francisco Franco, kiu unuigis en unu unika partio ĉiujn la politikajn fortoj de la «ribeluloj». Li estis arestita pro ordono de Franco kaj enprizonigita dum kelkaj jaroj. Post tio, Hedilla vivis en ostracismo kaj malproksimiĝinta el la publika vivo.
Die Jahreszeiten (Haydn)
Komponado, premiero kaj akcepto
La kaŭzo por la malalta populareco troviĝas malpli je la muziko ol je la libreto. Oratoriojn oni kutime skribis pri supozate gravaj temoj, pri epizodoj kaj roluloj el kristanismo aŭ herooj el la antika greka aŭ romia mitaro. La libreto de Die Jahreszeiten tamen plejparte priskribas la jaran kaj tagan ciklojn. Nur la finala movimento pridiras temojn akceptitajn kiel pli valoraj (La signifo de la vivo, la eterna vivo). Ĉi tiuj finalaj pasaĝoj okulfrape ne estas tradukoj el la poemo de Thomson, sed originalaj verkoj de van Swieten.
Die Jahreszeiten per tio similas laŭenhave nek al religia oratorio nek al idealo de artverko en la senco de klerismo, ĝiaj serenaj same kiel insistaj naturpriskriboj kaj glorkronadoj de la kamparana vivo male montras influojn de la filozofio de Rousseau. La starpunkto de Haydn en ĉi tiu temaro ne finfine klarigeblas. Ekzemple Haydn esprimiĝas ironie pri la odo pri la diligento (kvankam li dum sia tuta vivo estas diligenta, oni petas lin verki ĥoron por la laŭdo de la diligento), kiu glorkronas sobran laboretikon – laŭa ironio eble ekkoneblas ankaŭ en la muzika formado per nekutimaj voĉkondukoj -, aliaflanke ankaŭ humure gaja pri la vinfesto de la kamparanaro (Iun tiel komikan kontrapunkton kaj tiel ebrian fugon mi neniam antaŭe verkis). Ke Haydn nomis la libreton franca rubaĵo aliaflanke estas indiko pri rifuzo de la rusoaj tezoj, sen ke tio argumentas por identiĝo kun la etika spirito de la klerismo, kia ĝi pli forte aperas en Die Schöpfung.
Ensemblo
Die Jahreszeiten estas verkita por granda malfruklasikisma orkestro, plejparte kvarvoĉa ĥoro kaj tri kantsoloistoj, kiuj reprezentas la modelan kamparan popolon: Simon (baso), Lukas (tenoro), kaj Hanne (soprano). La soloista ensemblo do samas al tiu de Schöpfung.
La orkestro konsistas el du flutoj (2a ankaŭ fluteto), du hobojoj, du klarnetoj, du fagotoj kaj kontrafagoto, kvar kornoj, du (en la finala ĥoraĵo tri) trumpetoj, timbalo, triangulo, tamburino, du trombonoj kaj bastrombono, samkiel la kutima arĉensemblo kun unua kaj dua violonoj, vjolo, violonĉelo, kaj kontrabaso.
Enhavo
La oratorio konsistas, koresponde al printempo, somero, aŭtuno kaj vintro, el kvar partoj kun la kutimaj recitativoj, arioj kaj ĥorajoj.
Inter la pli viglaj ĥoraĵoj troviĝas ĉaskanto kun ĉaskornaj sonoj, vinfesto kun dancantaj kamparanoj kaj furioza ventego, je kiu la du pli lastaj elementoj aperas kiel antaŭsento de la tria kaj kvara movimentoj de la 6a simfonio de Ludwig van Beethoven. Pli lirikaj pasaĝoj estas la ĥorpreĝo por abunda rikolto, "Sei nun gnädig, milder Himmel", la milda noktiĝo post la ventego kaj la kavatino de Hanne pri la vintro.
La komponaĵo ofte estas – kiel en "Die Schöpfung" – ilustra kaj tonpentra: ekz. pluganta kamparano fajfas dum sia laboro la faman temon el la simfonio kun la timbalfrapo de Haydn, birdo pafmortigita de ĉasisto ankaŭ muzike falas teren, brila D-maĵoro bildigas sunleviĝon.
Muziknumeroj
La kvar partoj nomiĝas: „Der Frühling“ (la printempo), „Der Sommer“ (la somero), „Der Herbst“ (la aŭtuno) kaj „Der Winter“ (la vintro).
Der Frühling
1. Uverturo kaj recitativo - Seht, wie der strenge Winter flieht (Rigardu, kiel forfuĝas la rigida vintro)
La enkonduka uverturo prezentas la transiro de vintro al printempo. Sekvas recitativo por soprano, tenoro kaj baso, kiu anoncas la printempon.
2. Komm, holder Lenz (venu, kara printempo)
La ĥoro de la kamparanaro petas pri baldaŭa alveno de la printempo.
3. Vom Widder strahlet jetzt (de la virŝafo radias nun)
Recitativo de Simon (baso)
4. Schon eilet froh der Ackersmann (Jam rapidas gaje la kamparano)
Ario de Simon (baso)
5. Der Landmann hat sein Werk vollbracht (La kamparano plenumis sian laboron)
6. Sei nun gnädig (Estu nun indulga)
Terceto kaj ĥoro
Recitativo de Hanne (soprano)
Ĝoja ĥoro kun alterna ĥoro de la junularo
9. Ewiger, mächtiger, gütiger Gott (Eterna, ĉiopova, bonkora Dio)
Ĥoro kun solovoĉoj
Der Sommer
10. Enkonduko kaj recitativo - Im grauen Schleier rückt heran (Grizvualite alvenas)
Mallonga instrumenta enkonduko prezentas la someron. En la sekva recitativo Simon (baso) salutas la novan tagon.
Pozal de Gallinas
Pozal de Gallinas [poZAL degaLJInas] estas municipo en la sudo de la provinco Valadolido, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al komarko Tierra de Medina (Tero de Medina) en la sudo de la provinco. Pozal de Gallinas estas komprenebla etimologie kiel Putego de Kokinoj.
Die Jahreszeiten (Haydn)
Der Sommer
11. Der munt're Hirt versammelt nun (La vigla paŝtisto kolektas nun)
Pozal de Gallinas
Geografio
Ĝia municipa teritorio okupas totalan areon de 35,20 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 537 loĝantojn. Ĝi perdis loĝantojn dum la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj, kiel ja okazis en multaj loĝlokoj de la regiono, sed poste rekuperiĝis pro la malproksimeco al Medina del Campo.
Die Jahreszeiten (Haydn)
Der Sommer
Ario kaj recitativo de Simon (baso) kaj Hanne (soprano)
Pozal de Gallinas
Geografio
Ĝi distas 62 km de Valadolido, provinca ĉefurbo kaj kuŝas inter Medina del Campo kaj Olmedo laŭ la regiona ŝoseo CL-602. Ĝia municipa teritorio estas ebeneca kaj ĉirkaŭita de rojoj.
Die Jahreszeiten (Haydn)
Der Sommer
12. Sie steigt herauf, die Sonne (Ĝi leviĝas, la suno)
Pozal de Gallinas
Historio
La areo apartenis unue al la Regno Leono kaj poste al la Regno Kastilio. En Mezepoko okazis reloĝado.
Die Jahreszeiten (Haydn)
Der Sommer
Terceto kaj ĥoro
Pozal de Gallinas
Historio
Plej frua mencio estas de 1154, kaj ekde 1265 per la definitiva nomo Pozal de Gallinas. En 1559 Pozal de Gallinas klopodis sendependiĝi disde Medina del Campo per la nomo Morales del Rey, sed ĝi malsukcesis kaj iĝis parto iom poste de la posedaĵoj de Vitores Ruiz.
Die Jahreszeiten (Haydn)
Der Sommer
13. Nun regt und bewegt sich (Nun moviĝadas)