cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Biskupiec
Historio de Biskupiec en la Mezepoko
Nun Biskupiec estas ĉe la rivero Dymer en la sus-orienta parto de Varmio, 38 km de Olsztyn. Antaŭ veno de la Teŭtona Ordeno sur tiuj terenoj loĝis la gentoj de praprusoj (vidu la apudan mapon). Tamen la komenco de Biskupiec estis ligita kun la setlejo, kiu ekkreskis ĉe la kastelo, fakte malgranda defend-gardoturo kiun konstruis episkopo de Varmio Henriko Sorbom (1340-1401) (li estis la sekretario de la imperiestro Karolo la 4-a (Sankta Romia Imperio)). La kastelo en Biskupiec unue estis kiel ligno-tera konstruaĵo, kaj poste masonita. La unua mencio kiu estas en la dokumntoj devenas de la jaro 1389. La defenda konstruaĵo celis gardi la vojon Varsovio-Kenigsbergo. La urba lokig-dokumento estis datita: la 17an de oktobro 1395. La privilegian dokumenton transprenis la unua vilaĝestro de tiu setlejo Jan el Mokin. La unuaj setlantoj de venis probable de la ĉirkaŭaĵoj de Barczewo kaj Reszel. La urbo ĉirkaŭita estis per urbaj muroj kun la du turoj. La kastelo en Biskupiec estis tute detruita dum la dektrijara milito (1454-1466) - la milito okazis inter Krono de la Regno de Pollando kaj la Teŭtona Ordeno (vidu la apudan mapon). Post la lokigo de la urbo la loĝantoj estis liberigitaj de la imposto por la periodo de 12 jaroj. En la urbo ofte okazadis la plagoj kaj katastrofoj, ekzemple brulegoj (incendioj, detruadoj pro la milito, intaralie en la jaro 1414.
Josef Höfer
Grava estis lia ekumena laboro, en kiu li i.a. estris la Jaeger-Stählin-Rondon.
Biskupiec
Historio de Biskupiec de la 16a ĝis la 19a jc
En la 15a jc kaj en la unua duono de la 16a jc Biskupiec devis barakti kun la pol-teŭtonaj militaj problemoj. La urbo estis detruita, prirabita kaj parte senhomigita. Falis la episkopa kastelo, kiu poste ne estis rekonstruita. Meze de la 16a jc komencis la agado denove setligi la lasitajn vilaĝojn kaj la urbetojn. En tiu periodo en Biskupiec setligis la loĝantaro de Mazovio, kiu setladis tien ĝis la 17a jc. En la 17a jc okazis en la urbo multaj incendioj (brulegoj) kiuj detruis la urbajn loĝdomojn, mastrumad-konstruaĵojn kaj la publikajn konstruaĵojn. Komence de la 18a jc al la urbo venis la epidemio de pesto, kiu mortigis 179 da loĝantoj. Dum la Sepjara milito (1756–1763) en la urbo estis taĉmentoj de la prusiaj kaj la rusia armeoj, malgraŭ ke dum tiu milito teritorio de la Unio de Pollando-Litovio estis neŭtrala (vidu la apudan mapon). En la jaro 1772 en Biskupiec loĝis 1064 da urbanoj. Dum la jaroj 1466-1772 Biskupiec kaj la ĉirkaŭaĵo, same kiel la tuta Varmio, apartenis al Pollando. Tion rompis la unua dispartigo de Pollando en la jaro 1772, kiam la urbon ekokupis Prusio.
Historio de Biskupiec de la 19a jc ĝis la 21a jc
Komence de la 19a jc la urbo denove ekestis en la centro de la militaj eventoj. Biskupiec ektroviĝis sur la vojo de franca armeo dum la Napoleonaj militoj, kiuj haltiĝis en la urbo de la 28a de majo ĝis la 24a de junio 1812. La kontribucio, la devo nutrigi la armeon, la deviga loĝigo de la oficiroj kaj soldatoj, rabo kaj arbitreco (memvolo) de la supraj elĉerpigis la financajn eblecojn de la urbanoj por la ege longa periodo. La sekva malbono kiu okazis estis la epidemio de ĥolero kiu mortigis la homojn de la decembro 1831 ĝis la februaro de la sekvonta jaro. Tiam mortis 82 da urbanoj. Meze de tiu jarcento pro la plenumado de la rolo de la administra centro Biskupiec denove disvolviĝis. En la jaro 1865 ekfunkciis en la urbo la telegrafia centro. En la jaro 1909 Biskupiec estis ligita per nova fervojo kaj per novaj vojoj. Unu jaron poste kfunkciis la elektro-centralo. Dum la Unua Mondmilito estis la urbo ne estis detruita. La 17-an de januaro 1940 Ĉefa Sekurec-Oficejo de Tria Regno informis pri plenumo de mortpuno kontraŭ 3 poloj en Orienta Prusio, membroj de sekreta organizaĵo, kiu komence de septembro eksplodigis fervojan trakon apud Biskupiec kaj detruis elektroenergian sistemon. En la februaro 1945 al la urbo enmarŝis la taĉmentoj de la Ruĝa Armeo. La unua post milita Urbestro ekestis Serwilian Rybacki. En julio 1945 ekfunkciis la unua lernejo. Dum la jaro 1945 sukcesis en la urbo funkciigi malsanulejon kaj muelejon, same segejon kaj la elektrocentralon. Finfine tiuj terenoj ekestis en la jaro 1945 en la limoj de Pollando, laŭ la decidoj de la Potsdama konferenco (vidu la apudan mapon), la germanoj forlasis Pollandon jam en la jaro 1945. Al tiuj terenoj venis poloj el la centra Pollando kaj de la aneksitaj orientaj partoj de Pollando fare de Sovetunio.
(la artikolo de esperantisto Mariusz Borysiewicz, la doktoriĝ-kandidato en Pomeria Akademio en Slupsko / Słupsk, kaj publikigita ĉi tie laŭ lia peto kaj permeso)
Bibliografio:
Kehmstedt
Kehmstedt estas eta komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Nordhausen de la federacia lando Turingio. Kehmstedt situas ĉe la vojkruciĝo de la stratoj L1034 kaj K17. Fine de la jaro 2003 la komunumo havis 547 loĝantoj, fine de 2007 499 loĝantojn - nun, fine de la jaro estis  loĝantoj. Politike Kehmstedt administratas en la najbara komumumo Bleicherode.
Eleganta ŝterno
La Eleganta ŝterno (Thalasseus elegans, iame Sterna elegans) - vidu Bridge et al., 2005 estas ŝterno, tio estas birdo de la familio de Ŝternedoj kaj genro de Thalasseus aŭ krestoŝternoj. Tiuj specioj havas “malkombitajn” krestojn inter krono kaj nuko malantaŭen direktitajn. La “eleganteco” de tiu ĉi specio kuŝas ne tiom sur sia stara sinteno, kiam aperas “malkombitaj” plumoj super la nuko, kiom sur la aerodinamika konturo de la fluganta birdo kun malfermaj kurvaj longegaj flugiloj kaj longeca kapo kun beko beligita kiel dukolora strio unue oranĝa (beko) kaj sekve nigra (krono).
Disvastiĝo
Tiu ĉi specio ĝenerale troviĝas en la marbordo de Pacifiko ekde suda Usono kaj Meksiko kaj migras vintre suden tra Kostariko al Peruo, Ekvadoro kaj Ĉilio. Surprizige, tiu Pacifika specio estis iam vaganta al okcidenta Eŭropo kiel rarulo kelkfoje kaj ĝi interreproduktiĝis kun la Sandviĉa ŝterno en Francio; estis ankaŭ iama vidaĵo en Kaburbo, Sudafriko januare 2006, la unua kaj ununura vidaĵo ĝisnune ĉe Afriko.
Tutmonda loĝantaro estas supozata kiel ĉirkaŭ 30,000 reproduktaj paroj kaj ĉirkaŭ 90 % es la kolonio de Isla Rasa en Malalta Kalifornio. Pro tio la specio estas konsiderata kiel preskaŭ minacata, ĉar ege dependas de la estonteco de ununura loko, foje minacata de veteraj malfacilaĵoj rilata al la marfluo El Niño.
Aspekto
Tiu ĉi estas granda ŝterno 39 ĝis 43 cm longa kun enverguro de 100 ĝis 110 cm, kun longa, maldika, iome malsuprenkurvita kaj oranĝa beko, helgrizaj supraj partoj kaj blankaj subaj partoj. Estas nigraj mallongaj kruraj kaj krono, kies frunto blankiĝas vintre. La vosto estas nur iome forkoforma kaj la flugiloj mallarĝaj kaj angulaj. Junuloj de Eleganta ŝterno havas skvamecan helgrizan dorson kaj flavajn krurojn. La voĉo estas karaktera laŭta iritiga bruo simila al tiu de Sandviĉa ŝterno.
Tiu specio povas esti konfuzata kun la Pleja krestoŝterno, sed tiu lasta specio estas pli granda kaj dikbeka kaj montras pli da blanko ĉefrunte vintre. Ekster la teritorio ĝi povas esti konfuzata ankaŭ kun la Bengala krestoŝterno.
Kelkaj utilaj ecoj por apartigi tiun specion el aliaj ŝternoj de la sama genro Thalasseus aŭ krestoŝternoj:
Reprodukto
La Eleganta ŝterno estas socia birdo. Tiu ĉi specio reproduktiĝas en tre densaj kolonioj en marbordoj kaj insuloj (sablejoj aŭ rokejoj), kaj kiel escepto en taŭgaj grandaj nesalaj lagoj proksime de marbordo.
La nesto estas engrunda nuda truo (foje kovrita nur de ŝtonetoj aŭ konkeroj) kie la ino demetas unu aŭ du rozecajn ovojn. Malkiel kelkaj el la plej etaj blankaj ŝternoj, ĝi ne estas tre agresema kontraŭ eventualaj predantoj, pro la propra denseco de la nestoj (ofte nur 20–30 cm apartaj) kaj pro la nestado ĉe aliaj pli agresemaj specioj kiel la Heermana mevo por malhelpi predadon.
Ambaŭ gepatroj kovas dum preskaŭ 4 semajnoj kaj post eloviĝo la idoj restas ankoraŭ unu plian semajnon enneste. Poste ili kuniĝas dum pli ol unu plia monato en idarejoj kun la idaroj de aliaj paroj defenditaj ĉirkaŭ laŭvice de iuj gepatroj, sed ĉiu ido estas manĝigita nur de siaj gepatroj, kiuj rekonas ilin pervoĉe. Poste la idoj sekvas siajn gepatrojn kelkajn monatojn.
Franz Valentin Zillner
Franz Valentin ZILLNER (naskiĝinta la en Salcburgo, mortinta samloke la ) estis aŭstra kuracisto, historiisto kaj etnografo.
Eleganta ŝterno
Kutimaro
La Eleganta ŝterno manĝas per plonĝado fiŝojn, preskaŭ ĉiam el maro, kiel plej granda parto de la ŝternoj de la genro Thalasseus, kaj ĉefe anĉovoj kaj pilĉardojn, foje etajn krustulojn. Ĝi kutime plonĝas rekte kaj ne laŭŝtupe kiel la Arkta ŝterno. Propono de fiŝo de la masklo al la ino estas parto de la ceremonia pariĝado. La flugo estas akrobata.
Franz Valentin Zillner
Vivo
Post studado de medicino en Vieno li venis en 1844 kuraci ĉe la Johano-hospitalo de Salcburgo. Pli malfrue li deĵoris en la salcburga frenezulejo (la nuna Christian-Doppler-kliniko en la kvartalo Lehen).
Eleganta ŝterno
Kutimaro
Ili vivas ĝis 9 jaroj.
Franz Valentin Zillner
Vivo
Zillner gravis inter la aro de etnografoj de Salcburgo kaj influege kontribuis al la intelektuala kaj materiala ekfloro de la urbo siatempe. Li eldonis medicinajn fakaĵojn kaj aktivis regionpolitikiste. Li treege interesiĝis krome pri la historio de Salcburgio. Liaj monografioj ĉi-rilataj porĉiamigis lian historiistan renonom. Ekde 1856 li flegis esti en rondoj de historiemuloj kio rezultigis en 1860 la fondon de la Societo pri Salcburgia Regionhistorio. Li estis en ĉiuj gravaj pozicioj de tiu ĉi societo, iĝis ankaŭ honora membro kaj publicis 45 historiajn laboraĵojn ĉe Mitteilungen der Gellschaft für Salzburger Landeskunde.
Kunszállás
Kunszállás (kunsAlAŝ) estas vilaĝo kun titolo vinvilaĝo en Hungario, en regiono Suda Ebenaĵo, en departemento Bács-Kiskun, en subregiono de Kiskunfélegyháza. La nomo signifas: tranoktejo de kumanoj.
Franz Valentin Zillner
Vivo
En 1857 li iĝis membro de Leopoldino.
Kunszállás
Situo
La vilaĝo situas sur ebenaĵo, laŭ traira flankovojo, laŭ fervojo Budapeŝto-Szeged. Aŭtoŝoseo M5 Budapeŝto-Szeged preteriras.
Historio
La vilaĝo estis loĝata jam dum la bronzepoko, poste alvenis sarmatoj, hunoj, slavoj, avaroj. En la apudaĵo kumanoj setlis en la 13-a jarcento. Dum la turkoj la vilaĝo senhomiĝis. La Habsburgoj en 1699 forpelis la turkojn. Formiĝis vico da farmoj, krome oni profitis la kampojn paŝtejo, kiuj apartenis al Kiskunmajsa. La vilaĝo tiam nomata Majsajakabszállás naskiĝis en 1945, kiu prenis novan nomon Kunszállás en 1950. Inter 1950-1990 la apuda vilaĝo Fülöpjakab aliĝis al Kunszállás.
Franz Valentin Zillner
Verkoj
Monografioj:
Artikoloj (elekto):
Ĥalkido
Ĥalkido (en Antikva greka kaj en Katarevuso: Χαλκίς, Ĥalkís) aŭ Ĥalkida (en Moderna greka: Χαλκίδα, [xalˈciða]) estas la ĉefa urbo de la insulo Eŭbeo en Grekio, situa ĉe la Eŭripa Markolo je ties plej mallarĝa punkto. La nomo estas konservata el la antikveco kaj estas derivita el la greka χαλκός (kupro, bronzo), kvankam ne estas spuro de minoj en la areo. Fine de la Mezepoko, ĝi estis konata kiel Negroponto, nomo kiu estis aplikita ankaŭ al la tuta insulo Eŭbeo.
38.4625°N, 23.595°W
Gruzo (geologio)
Gruzo estas aro da malgrandaj, eĝohavaj, neregulaj ŝtoneroj (partikloj de sablo kaj gruzo), ekestintaj per gruziĝo. La grando de ĝiaj partikloj estas 2 - 6,3 mm.
Je la gruziĝo, petro disfalas per alteracio, precipe per temperaturalteracio. Tiu ekesto de gruzo dependas de la petromaterialo. Ĝi okazas prefere je rezistiva, greneca petro kiel granito, kiu estas kunmetita el diversaj mineraloj. Dum forta temperaturŝanĝiĝo, la diversaj mineraloj, pro la diversaj varmetendiĝaj koeficientoj, ne etendiĝas egalmaniere, pro tio la minerala kunligiteco iom post iom loziĝas. Ankaŭ je la lansaka alteracio ekestas gruzo.
Krystyna Pawłowicz
Krystyna PAWŁOWICZ (naskiĝis la 14-an de aprilo 1952 en Wojcieszów) – pola juristino specialiĝanta pri publika administracia juro, universitata lekciisto, doktoro habilita de jurfilozofio, en la jaroj 2007–2011 juĝistino de Ŝtata Tribunalo, parlamentanino de Sejmo de la 7-a kaj 8-a oficperiodoj.
Vivo
En 1976 finis studojn pri juro en Fakultato de Juro kaj Administracio ĉe Varsovia Universitato. Poste lekciis tie. Dum du jaroj laboris en Fako de Agrikultura Juro kaj pli ol 30 jaroj estis scienc-didaktika laborantino en Fako de Administracia Ekonomi-Juro kaj Banko-Juro de Instituto pri Administraci-Juraj Sciencoj ĉe la Fakulato de Juro kaj Administracio de Varsovia Universitato. Dum kelkaj jaroj laboris en Instituto de Jurfilozofio ĉe Pola Scienca Akademio. En 1979 finis porjuĝistan praktikon. Ŝi akiris gradon de doktoro pri jurfilozofio koncerne administracian juron, kaj en 2005 habilitiĝis surbaze de sia scienca atingaĵo kaj disertacio titolita Entreprenisto kontraŭ Supera Kontrol-Ĉambro. Publikjura studumo.
Krystyna Pawłowicz partoprenis interparolojn de Ronda Tablo flanke de Solidareco, kadre de subteamo pri sociaj organizaĵoj, okupiĝanta pri leĝo-projekto pri kunvenoj, kies kunaŭtorino ŝi estis. De 1989 estis spertulo de Sejmo kaj Senato pri laboraĵoj de leĝdona povo. En periodo de la registaro de Jan Olszewski agis kiel jura konsilisto de ministro kaj Gazetara Oficejo de la Registaro. Ŝi preparis ĉ. 50 opiniojn kaj jurajn ekspertizojn mendataj de Sejmo, Senato, Kancelario de Prezidento aŭ de centraj kaj superaj ŝtataj organoj.
Aŭtorino de ĉ. 90 sciencaj publikaĵoj, en tio libroj, kolektivaj laboraĵoj kaj sciencaj artikoloj, sed ankaŭ de universitata lernolibro ''Ekonomia juro. Administraci-juraj problemoj''. Ŝi eldonis Raporton por la registaro pri centraj organoj de la registara administracio, publikigitan de Konsili-Oficejo de Ministroj en 10 kajeroj en la jaroj 1995–1996.
Novembre 2007 Sejmo elektis ŝin al posteno de la membro de Ŝtata Tribunalo por kvarjara oficperiodo 2007–2011. Rekomendita de la parlamenta klubo de Rajto kaj Justeco (PIS). En 2008 publike kontestis konkordon de la Traktato de Lisbono kun la Konstitucio de Pollando. De septembro 2009 ĝis marto 2010 kunsidis en superkonsilio de Telewizja Polska.
Ŝi publikigis jurajn kaj publicist-sciencajn artikolojn en "Rzeczpospolita" kaj "Życie Gospodarcze" (Ekonomia Vivo). Ankaŭ verkis polemikajn artikolojn por „Nasz Dziennik”, Radio Maryja kaj „Rzeczy Wspólne” (Komunaj Aferoj).
En parlamenta baloto en 2011 estis senpartia kandidatino kaj frontulino de Rajto kaj Justeco (PIS)-listo por Sejmo en regiono de Siedlce akirinte la mandaton. Reprezentantino de Sejmo de la 7-a oficperiodo en Landa Konsilio de Juĝistaro.
En 2015 kun sukceso reelektiĝis kiel parlamentano.
Portugala Santomeo kaj Principeo
La insuloj de Santomeo kaj Principeo estis kolonio de la Portugala Imperio el ties malkovro en 1470 ĝis 1975, kiam sendependeco estis ricevita el Portugalio.
La portugalaj esplorsitoj João de Santarém kaj Pero Escobar malkovris la insulojn ĉirkaŭ 1470, kiujn ili trovis neloĝataj. La insulo Santomeo estis nomita de la portugaloj honore al Sankta Tomaso, ĉar ili malkovris la insulon la tagon de tiu sanktulo, dum la insulo Principeo estis nomigita honore de la Princo de Portugalio.
La unua klopodo loĝigi setlejon en la insuloj startis en 1485, kiam la Portugala Krono donis al João de Paiva la insulon São Tomé. Tamen, tiu klopodo ne estis sukcesa, ĉar la setlantoj ne kapablis produkti manĝon en la specifaj kondiĉoj kaj klimato kiujn la insuloj proponis, kaj pro la tropikaj malsanoj kiujn suferis la unuaj setlantoj. En 1493 la reĝo Johano la 2-a de Portugalio nomumis Álvaro Caminha kiel guberniestro de São Tomé, kaj startis la unua sukcesa setlejo. Inter tiuj portugalaj setlantoj, estis grava parto de judaj infanoj prenitaj el ties gepatroj por certigi, ke ili estos edukitaj kiel kristanoj, krom krimuloj kaj orfoj. Setlejo de Princo startis en 1500.
Dum la venontaj jaroj, la portugalaj setlantoj startis importi grandajn nombrojn de sklavoj el la kontinenta Afriko por kultivi la riĉan vulkanan grundon de São Tomé per la tre profitebla sukerkano. Meze de la 16-a jarcento São Tomé generis enorman riĉon al Portugalio kiam ĝi iĝis la plej granda produktanto en la mondo de sukero.
La nederlandanoj de la Respubliko de la Sep Unuiĝintaj Provincoj okupis Santomeon en 1641, ĝis 1648 kiam la portugaloj reprenis la insulon. Tamen la nederlandanoj ne prenis la insulon Principeo.
En 1753, pro oftaj atakoj fare de piratoj kaj korsaroj, la ĉefurbo de São Tomé estis transpasata al Santo António en Principeo, kaj la insuloj komencis esti regataj kiel unusola kolonio, kun unika guberniestro. Nur en 1852 la ĉefurbo estis transrepasata al São Tomé.
Komence de la 19-a jarcento, la portugaloj enmetis kafon kaj kakaon en etendajn grandskalajn plantejojn nome roças, tiele ege akcelante la ekonomion. La kafa produktociklo finis en la 19a jarcento, kiam ĝi estis anstataŭata de kakao kiel la ĉefa produktaĵo de la insumoj. São Tomé kaj Príncipe tiam iĝis ĉefa produktareo por kakao dum kelkaj generacioj, kaj dum la unuaj jardekoj de la 20-a jarcento, ili estis ofte la ĉefa produktanto de kakao en la mondo kelkajn jarojn.
En 1972, naciista politika partio de marksisma ideologio, nome unue Comitê pela Libertação de São Tomé e Príncipe kaj poste Movimento de Libertação de São Tomé e Príncipe estis kreita de ekzilantoj en Gvineo cele krei sendependan nacion. La Revolucio de la Diantoj en 1974 finis kun la diktatoreco nomita Estado Novo en Portugalio kaj iniciatis procezon de malkoloniigo de la portugalaj kolonioj en Afriko. La 12-an de julio 1975, la nova portugala reĝimo garantiis sendependecon al la nova ŝtato Santomeo kaj Principeo.
Municipa teritorio
Municipa teritorio estas la teritorio, perfekte limigita, posedata de municipo; la teritorio al kiu etendas la administra kompetenco de municipo.
Ĉiu provinco en Hispanio difiniĝas kiel la grupigo teritoria de ĝiaj municipaj teritorioj. Tiele la nacia teritorio estas konstituata de la aro de ĉiuj ĝiaj municipaj teritorioj. Ĉiuj kune kunformas 8.114 Municipajn teritoriojn en Hispanio.
La etendo de municipio, laŭ la INE, Nacia Instituto pri Statistiko, estas la etendo de ĝia Municipa teritorio.
Ene de la Municipa teritorio povas ekzisti unu aŭ kelkaj submunicipoj. Unu el ili, kie estas la urbodomo, estas la municipa ĉefurbo.
Lánycsók
Lánycsók [lAnjĉOk], germane Lantschuk, kroate Lančug estas vilaĝo kun titolo vinvilaĝo en Hungario, en regiono Suda Transdanubio, en departemento Baranya, en subregiono de Mohács.
Situo
Lánycsók situas parte sur ebenaĵo, parte sue deklivoj, laŭ rojo, laŭ ĉefvojo Pécs-Mohács. La lasta urbo troviĝas 5, Bóly 12, Villány 24, Bátaszék 27, Pécsvárad 29 km-ojn.
Historio
Pli frue keltoj kaj romianoj vivis tie. La unua skriba mencio pri la vilaĝo devenis el 1093. La kampoj longe apartenis al episkopejo de Pécs. En 1710 pesto okazis, post unu jaro serboj, poste laŭvice germanoj, hungaroj, fine kroatoj alvenis. En 1849 pro ĥolero 59 da vilaĝanoj mortis. Inter 1918-1921 la serboj okupis la vilaĝon, poste multe da serboj foriris al Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj. Laŭ la popolnombrado en 1930 vivis en Lánycsók 2170 homoj, (1611 germanoj, 498 hungaroj, 43 kroatoj, 8 serboj kaj aliaj). En 1945 oni disdonis parcelojn al la malriĉaj vilaĝanoj el la grandbieno. En 1946 multe da germanoj deportiĝis al Germanio, dume alvenis deportitaj hungaroj el Ĉeĥoslovakio. En 1949 kolĥozo nomata Stelo formiĝis. Vilaĝservoj estas infanĝardeno (ankaŭ germane), lernejo, kulturdomo, kuracejo, poŝto.
Bartolomeo Colleoni
Bartolomeo Kolleoni (1395-1475) estis itala kondotiero, kiu fariĝis ĉefkapitano de la Venecia Respubliko, kie lia fama statuo kiel rajdanto sur ĉevalo altiras la atenton de ĉiuj turistoj. Ankaŭ oni kreditas al li la restaŭrigadon de la romaj termobanejoj en urbo Trescore Balneario.
Biografio
Kolleoni naskiĝis en Solza, en la kamparo de Bergamo (kiu tiam estis parto de la Duklando de Milano, kie li konstruigis sian superban mortokapelon, konatan kiel Kapelo Kolleoni, en sanktejo de li kaptita pro rifuzo de la loka komunumo: la Konsilantaro de la Favorkoreco . Li apartenis al nobelara familio, ekzilita de la familio Viskonti kune kun la restantaj Gelfoj. Paŭlo, patro de Bartolomeo, ruze kaptis la burgon de Trezzo kaj perforte konservis ĝin, ĝis kiam li estis murdita de siaj kuzoj, eble agante sub la ordonoj de Filippo Maria Visconti (1392-1447), Duko de Milano.
La juna Kolleoni unue trejnis en la vicaro de Filippo Arcelli (1375-1421), nova senjoro de Piaĉenco. Poste, li aktivis serve de pluraj kondotieroj, komencante kun Braccio da Montone (1368-1424), kiu batalis en Apulio, profitante la disputojn inter Alfonso la 5-a (1396-1458) kaj Ludoviko de Anĵuo, dum la regado de la malforta reĝino Johana la 2-a (1373-1435) de Napolo, kie li batalis flanke de Alfonso, kaj pli malfrue kune kun Francesco Bussone, Grafo de Karmanjola (1382-1432). Post la morto de la lasta, en Venecio, Kolleoni rekte ekaktivis serve de la Venecia Respubliko, kaj tiu periodo reprezentis la plej gravan parton de lia kariero. Kvankam Francesco la 1-a Gonzaga (1395-1444), la Markizo de Mantovo estis nome la ĉefkomandanto, Kolleoni efektive estis la vera estro de la armeo. Li kaptis multajn urbojn kaj distriktojn por Venecio el la milananoj, kaj kiam Gonzaga ekatakis la malamikaron, Kolleoni ade servis la venecianojn sub la komando de Erasmo da Narni, pli konata kiel Gattamelata (1370-1443), kaj Francesco Sforza (1401-1466), venkante batalojn en Brescia, Verono kaj en la Lago de Garda. Kiam Milano kaj Venecio faris pacon en 1441, Kolleoni kuniĝis al la milananoj, kune kun la Sforza-oj, en 1443. Kvankam li estis bone traktita en la komenco, Kolleoni baldaŭ falis sub la suspektaj okuloj de la Viskonti-oj kaj arestiĝis en Monza, kie li restis ĝis la morto de la duko, en 1447. Milano falis sub la manojn de Francesco Sforza (1401-1466), kiun Kolleoni servis dum iom da tempo, tamen, en 1448, li lasis la Sforza-ojn kaj reiris al la venecianoj. Malplaĉa ke li ne elektiĝis kiel ĉefkapitano, li plian fojon revenis al la Sforza-oj, sed Venecio bezonis lian helpon kaj proponis al li altajn honorariojn. Venecio konvinkis lin reiri kaj, en 1455, li indikiĝis kiel ĉefkapitano de la Venecia Respubliko por la tuta vivo. Kvankam li hazarde militis proprakoste, dum la pacoperiodo en Venecio, li restis je la dispono de la respubliko en militoperiodoj ĝis sia morto.
Li instalis sian loĝejon en la Burgo de Malpaga, kiun li akiris, en 1465, kaj restaŭris ĝin dum la sekvantaj jaroj.
Kvankam li ofte militis plurflanke, neniam iu perfidoago estis atribuita al li, nek li subpremis la teritoriojn de li kaptitajn ĉe la rabado kaj trudakirado faritaj de aliaj fortunsoldatoj. Kiam li ne batalis, li sin dediĉis al enkondukado de agrikulturaj plibonigoj sur la vastaj proprietaĵoj, per kiuj la venecianoj lin estis dotintaj, kaj ankaŭ al karitataĵoj. Kiam li mortis, en 1475, li lasis grandan monsumon por la Venecia Respubliko kiu estis milite kontraŭ la turkoj, kun peto pri konstruigo de ia rajdostatuo, kiu devus leviĝi en la Placo de Sankta Marko. La statuo estis modlita de Andrea del Verrocchio (1435-1488) kaj bronze fandita post lia morto far Alessandro Leopardi (1466-1512), tamen, ĉar monumentoj ne estas permesataj en la placo, ĝi estis levita apud la Granda Lernejo de Sankta Marko, ekster la Baziliko de la Sanktuloj Johano kaj Paŭlo.
Vidu ankaŭ
<Gallery> Arms_of_the_House_of_Visconti_(1277).svg| Stefano Visconti (1287-1327) Visconti,_Barnab%C3%B2.jpg| Bernabò Visconti (1323-1385) Gian_Galeazzo_Visconti.jpg| Gian Galeazzo Visconti (1351-1402) Facino_Cane.png| Facino Cane (1360-1412) Braccio_da_Montone.jpg| Braccio da Montone (1368-1424) Gattamelata.jpg| Gattamelata (1370-1443) Giovanna_II.gif| Johana la 2-a (1373-1435) Piacenza-Stemma.png| Filippo Arcelli (1375-1421) Carmagnola.jpg| Grafo de Karmanjola (1382-1432) Niccolò Piccinino.png| Niccolò Piccinino (1386-1444) Uffizi_Donatello.jpg| Donatello (1386-1466) Visconti,_Giovanni_Maria_(13..-1412).jpg| Giovanni Maria Visconti (1388-1422) Filippo_Maria_Visconti.jpg| Filippo Maria Visconti (1392-1447) Gianfrancesco_I_Gonzaga.jpg| Markizo de Mantovo (1-a -1444) Alfonso-V-el-Magnanimo.jpg| Alfonso la 5-a (1396-1458) Francesco_Sforza.jpg| Francesco Sforza (1401-1466) Armorial de Gilles le Bouvier BNF Fr4985 f74.jpg| Ludoviko la 3-a (1403-1434) Federico_da_Montefeltro.jpg| Federiko da Montefeltro (1422-1482) Andrea del Verrocchio, Leonardo da Vinci - Baptism of Christ - Uffizi.jpg| Andrea del Verrocchio (1435-1488) Milano_domo_Antonio_Amadeo.JPG| Giovanni Antonio Amadeo (1447-1522) Naya, Carlo (1816-1882) - n. 034 B - Venezia - Monumento a Bartolomeo Colleoni.jpg| Alessandro Leopardi (1466-1512) </Gallery>
Operaco Printempa Vekiĝo
La Operaco Printempa Vekiĝo (en angla Operation Spring Awakening, en germana Unternehmen Frühlingserwachen) (6a – 16a de Marto 1945) estis la lasta grava germana ofensivo de la Dua Mondmilito. Ĝi okazis en Hungario en la Orienta Fronto. Tiu ofensivo estis referencata ankaŭ en Germanio kiel la Plattensee Ofensivo kaj en Sovetunio kiel Balatona Defendoperaco (6a – 15 de Marto 1945).
La ofensivo ekis sekretege la 6-an de marto 1945 per atako ĉe la Lago Balatono, nome areo kiu inkludis kelkajn el la lastaj nafto-rezervoj ankoraŭ disponeblaj por la Akso. La operaco implikis multajn germanajn unuojn retiriĝintajn el la malsukcesa Ofensivo de Ardenoj en la Okcidenta Fronto, inkludante la 6an Panzerarmeon kaj ties subigitajn diviziojn de Waffen-SS. Tio okazis el la 6a al la 15a de Marto. La soveta kontraŭofensivo de la Ruĝa Armeo plus unuoj el Bulgario okazis el la 16a de Marto ĝis la 13a de Aprilo, kiam la Sovetoj jam alvenis ĝis Vieno. La supereco de la soveta flanko estas malneniebla. sed Adolf Hitler dume insistis en eblo rezisti. En la unua duono de Aprilo la atakantoj venis al la areoj de Graz kaj Maribor. Fine de la monato al la areo de Vieno-Bratislavo kaj Nagykanizsa.
La operaco estis malsukcesa por Nazia Germanio. Ambaŭ flankoj perdis po pli ol 50 000 homojn, kaj grandajn perdojn el militmaterialo. Ĉefe Nazia Germanio perdis grandan parton de teritorio, preskaŭ tutan Hungarion kaj iom pli.
Bibliografio
Ziemke, Earl F. (1968). Stalingrad to Berlin: The German Defeat in the East. Washington: Office of the Chief of Military History – U.S. Army. ASIN B002E5VBSE.
NGC 384
NGC 384 (aliaj indikoj — PGC 3983, UGC 686, ARP 331, MCG 5-3-55, VV 193, ZWG 501.84, ARAK 26, Z 0104.7+3201, 4ZW 38) estas galaksio en konstelacio Fiŝoj.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
1453 Fennia
1453 Fennia estas malgranda hela asteroido de la interna asteroida zono, ano de la Hungaria familio.
Malkovro
Ĝi estis malkovrita la de la finnlanda astronomo Yrjö Väisälä elde la Observatorio de Iso-Heikkilä en Turku. Ĝi estis sendepende remalkovrita la 23-an de marto de la rusa astronomo Grigorij Nikolajeviĉ Neujmin elde la Simeiza observatorio.
Nomo
Ĝia nomo, "Fennia" estis unu el la nomoj de Finnlando en latina lingvo.
Satelito
En 2007, lummezuraj observoj de 1453 Fenio montris, ke ĝi havas sateliton. La satelito havas almenaŭ unu kvarono de la grando de 1453 Fenio mem (aŭ 1.95 ± 0.18 km de diametro) kaj orbitas, kun orbita duona grandakso de 15 km, en (22,99 ± 0,01) horoj, dum la centra korpo rotacias en 4,4121 horoj. La luma kurbo ankaŭ sugestas, ke 1453 Fennia havas proksimume sferan formon.
Dampierre-les-Bois
estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Doubs, en la regiono Burgonjo-Franĉkonteo (Bourgogne-Franche-Comté, prononco []) kaj en la historia regiono Franĉkonteo. Fine de en la komunumo vivis. Administre la komunumo apartenas al la arondismento Montbéliard (france arrondissement de Montbéliard), la norda kaj orienta parto de la departemento, kaj al la kantono .
Gornji Grad (Zemun)
Gornji Grad, serbe Горњи Град, estas loĝata loko en Serbio, en distrikto Beogrado, en municipo de Zemun. La loknomo signifas: Supra Urbo. La loko geografie apartenas al Srem.
Historio
Ĝis la 16-a jarcento la loko apartenis al Hungara reĝlando, poste al Osmana Imperio. Post Traktato de Trianon al Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj, depost 1928 al Jugoslavio, fine al Serbio ĝi apartenis.
Donzenac
Donzenac estas franca komunumo lokita en la departemento Corrèze kaj en la regiono Limoĝio. Ĝi havis 2 385 loĝantojn laŭ censo plenumita en 2007.
Geografio
Donzenac etendiĝas sur 24,12 km², kaj havis 2 385 loĝantojn laŭ la lasta oficiala censo, tiel ke la loka loĝdenso estas 99 homoj po kvadrata kilometro. La vilaĝo situas en Corrèze, kiu estas kampara, maldense loĝata franca departemento en la nordokcidenta parto de la Centra Masivo.
La komunumo troviĝas en la geografia baseno de Brive-la-Gaillarde, en la sudokcidenta parto de la departemento.
Historio
La departemento Corrèze estis oficiale kreita la 4-an de marto 1790 dum la franca revolucio. Donzenac antaŭe apartenis al la reĝa provinco Limoĝio.
Okaze de la municipa baloto de 2008 venkis en la komunumo S-ro Yves Laporte, kiu do fariĝis la loka urbestro.
Administrado
Donzenac estas la ĉefurbo de la kantono de Donzenac. Tiu kantono mem estas parto de la arondismento de Brive-la-Gaillarde, unu el la tri arondismentoj de la departemento Corrèze.
Tajlorismo
Frederick Winslow Taylor (1856-1915) kreis la sciencan administradon de la laborforto en la komenco de la 20-a jarcento, kiu ricevis la nomon scienca organizo de la laborado aŭ simple taylorismo. Li zorgis pri la perdo de tempo, kiun li nomis morta tempo de produktado. Tiel, li faris racian analizon, helpate de tempmezurilo, de ĉiuj fazoj de la laborado por elimini tre longajn kaj senutilajn movojn. Tiel, li sukcesis duobligi la produktadon. Malfeliĉe, tiu metodo, tre logika laŭ teknika vidpunto, malagnoskis la malfortiĝon kaj la homajn aspektojn de la laboro.
La tempmezuro difinis al ĉiu laboristo elementan, malkreivan kaj seninteresan laboron ĉar ĝi estis dispecigita kaj, pro tio, la laboristo ne povis kompreni ĝian celon. Tiu laboro fariĝu en la tempo predirita de inĝenieroj.
Taylor observis ke ekzistis granda variado de eblaj labormanieroj kaj iloj por ĉiu ago. Li konsideris ke la laboristoj ne estus kapablaj elekti la plibonajn per si mem. Samtempe, li kredis ke laboristoj estus, nature, aŭ ne, mallaboremaj. Al li estus necesa rektan kontrolon al laborproceso per administraj teknikoj kiuj bone komprenus tion. Konklude, Taylor reduktis la homon al movoj, ion sen menskapabloj kiu, post ricevi rapidajn instruojn, funkciu kiel maŝinoj.
Vere, Taylor nur organizis kaj sistemigis metodojn kiuj jam ekzistis dum la Industria revolucio, sed tiu sistemigo tre, kaj eble tro, malhomigis la fabrikan laboradon.
Misisipa Riverdelto
La Misisipa Riverdelto estas la moderna areo de tero (la riverdelto) konstruita per aluvio deponita per la Misisipo kiam ĝi bremsas malsupren kaj eniras en la Meksika golfo. La regiono de la Misisipa Riverdelto estas areo de 12,000 km² el tero kiu etendas el Vermilion Bay orienten al la insuloj Chandeleur ĉe la suda marbordo de Luiziano. Ĝi estas parto de la Luiziana marborda ebenaĵo, unu el plej grandaj areoj de marbordaj humidejoj en Usono. La Misisipa Riverdelto estas la 7a plej granda delto sur la Tero (USGS) kaj estas grava marborda regiono por Usono, enhavantapli ol 11,000 km² kaj 37% el la estuaraj marĉoj en Usono. La marborda areo estas la plej granda drenbaseno el la lando kaj drenas ĉirkaŭ 41% el la apudaj Usonaj ŝtatoj al la Golfo de Meskiko je averaĝa indico de 470,000 kubaj futoj por sekundo.
Ĝi ankaŭ estas komerce signifa regiono, apogante la ekonomion de Nov-Orleano kun signifa ekspeda trafiko, disponigante 16 ĝis 18% de la naftoprovizo en Usono, kaj disponigante 16% de la fiŝfarmrikolto en Usono, inkluzive de salikoko, kraboj, kaj kankro.
La Misisipa Riverdelto estas malsama al la Misisipadelta Regiono, riverebenaĵo lokalizita proksimumen 300 mejlojn (480 km) norden en okcidenta Misisipio laŭ la rivero.
Dama
Dama estas genro de parhufuloj el familio cervedoj al kiu apartenas specioj:
Parto de sistematikistoj opinias, ke Dama mesopotamica estas subspecio de damao (Dama dama).
Strehovci
Strehovci, hungare Őrszentvid estas malgranda vilaĝo en Slovenio, en provinco Prekmurje, en statistika regiono Pomurska, en Občina Dobrovnik. La hungara historia nomo estisSztrelec. La slava vorto strejali signifas pafi, tiutempe sagi. Laŭ la nomo la loĝantoj estis sagistoj, kiuj defendis la landolimon.
Situo
La vilaĝo situas sur ebenaĵo, laŭ traira flankovojo.
Historio
La unua mencio devenis el 1379 en formo Streleclaca. Dum la 16-a jarcento la turkoj detruis la vilaĝon, poste refondiĝis, sed iomete for. Ĝis fine de la 1-a mondmilito la vilaĝo apartenis al Hungario, al Zala (reĝa departemento), al distrikto de Lendva, poste al Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj, ekde 1929 al Jugoslavio. En 1941 la germana armeo okupis la regionon kaj post 10 tagoj transdonis al Hungario. Ĝis 1945 tio estis parto de Hungario, ekde 1991 de Slovenio.
Sudamerika galinago
La Sudamerika galinago, Gallinago paraguaiae, estas eta fortika vadbirdo de la familio de Skolopedoj, kaj ordo de Ĥaradrioformaj. Ties taksonomia lokigo estas malfacila, ĉar foje ĝi estis konsiderata kiel subspecio de Komuna galinago kaj foje kiel subspecio disigita de la loĝantaro de montaro de Andoj konata kiel Anda galinago.
Disvastiĝo
Tiu eta galinago reproduktiĝas en plej granda parto de Suda Ameriko escepte la norda marbordo de la oceano Pacifiko kaj de orienta Brazilo kaj la insularo Malvinoj, Trinidado kaj eble Tobago La nomita subspecio G. p. paraguaiae estas loĝanta, sed pli suda  G. p. magellanicae migras norden vintre abandonante Fajrolandon dum la Anda G. p. andina moviĝas al pli malalta teritorio.
La reprodukta medio por tiu neotropisa specio estas malsekaj herbecaj savanoj por la norda formo, torfejoj por la magellanicae kaj marĉaj riveroj por la andina.
Aspekto
Plenkreskuloj de Sudamerika galinago estas 27-30 cm longaj kaj pezas 110 g. Ĝi havas mallongajn grizverdajn krurojn kaj tre longan rektan malhelan bekon. La korpo estas brune punktita -kun duobla marko hela kun formo de vo- supre kaj hela sube, sed striita flanke. Ili havas malhelan strion tra la okulo inter du helaj kaj ĉe krono helan linion. La flugiloj estas pintakraj kaj la vosto malhela. En norda Suda Ameriko tiu specio estas malfacile diferencebla ĉekampare disde vintrantaj ekzempleroj de Komuna galinago, kio estas pli facile se prenitaj ĉemane.
G. p. magellanicae, kiu reproduktiĝas pli suden ol centra Argentino kaj centra Ĉilio havas pli longajn flugilojn kaj estas pli flava ol la norda raso, kaj G. p. andina de altaj Andoj el suda Peruo al nordokcidenta Argentino estas iom diferenca, pli eta, kun pli mallongaj flugiloj, flavaj kruroj kaj helaj subflugiloj.
Kutimoj
Maskloj ludas flugajn ceremoniojn por seksa pariĝado flugante alte kaj falante subite farante samtempe specifan sonbruon. La nesto estas tre bone kaŝita truo surplanka. Ambaŭ gepatroj kovas la du flavecajn ovojn dum ĉirkaŭ 19 tagojn; la idoj elnestiĝas tuj post eloviĝo.
Kablanda lamprotorno
La Kablanda lamprotorno aŭ Kablanda brilsturno (Lamprotornis nitens) estas specio de sturno de la familio de Sturnedoj kaj genro de Lamprotornis aŭ Brilsturnoj, kiuj estas afrikaj bluecaj birdoj kun metalecaj briloj.
Tiu specio estas tre blua kun verdecaj aŭ purpurecaj metalecaj briloj en flugiloj kaj malhelblua vizaĝo el la bekobazo al la orelareo. La iriso estas flava. La beko kaj kruroj estas nigraj.
Internacia Societo de Esperantistaj Juristoj
La Internacia Societo de Esperantistaj Juristoj (ISEJ) estis fondita dum la Universala Kongreso (UK) en Ĝenevo en 1906. Ĝi havis jenajn celojn: krei internaciajn aferajn rilatojn inter juristoj per Esperanto, labori per Esperanto por la evoluo de la internacia kaj kompara juro, verki juran terminaron en Esperanto.
Kablanda lamprotorno
Ĝi troviĝas en Angolo, Bocvano, Respubliko Kongo, Gabono, Mozambiko, Namibio, Sudafriko, Zambio kaj Zimbabvo.
Internacia Societo de Esperantistaj Juristoj
Ĝis la unua mondmilito la societo kalkulis 160 membrojn. Gvidis ĝin prokuroro Degon, ĝenerala sekretario; prezidis ĝis minimume 1934 advokato Alfred Michaux el Boulogne-sur-Mer; ĝia organo estis "La Revuo". Dum la 17-a UK en Ĝenevo en 1925 estas elektita estraro en kiu oficis krom advokato Michaux advokato Józef Litauer el Varsovio kaj advokato Siegfried Liebeck el Berlino. Ĝenerala sekretario estis advokato Chapron el Le Mans, kiu ankaŭ gvidis la fakan kunvenon dum la UK en Romo en 1935. La societo havis siajn kunvenojn dum la UK. Aperis kelkaj jarlibroj de la societo kaj en 1932 germana-Esperanta jurista vortaro verkita de Siegfried Liebeck.
Brok
Brok estas urbo en la provinco (historie vojevodio) Mazovio de Pollando. Ĝi apartenas al samnoma komunumo en distrikto Ostrowski (Mazowiecki).
Abenójar
Abenójar [abenOĥar] estas municipo de Hispanio, en la provinco de Ciudad Real, regiono de Kastilio-Manĉo.
Loĝantoj
La loĝantoj nomiĝas abenojareños. La censita populacio en 2011 estis de 1.670 loĝantoj kaj la denseco estas de 3,77 loĝ/km².
Situo
Abenójar estas situa en la suda parto de Kastilio-Manĉo en la komarko aŭ distrikto Puertollano aŭ Valo de Alkudjo en la okcidenta parto de la provinco de Ciudad Real, je altitudo de 612 m; je 54 km el Ciudad Real, provinca ĉefurbo. La areo de ties teritorio estas de 423.43 km². La geografiaj koordinatoj estas 38°52′45″N 4°21′28″Ok.
Abenójar estas malgranda municipo, situa inter Ciudad Real kaj Almadén je nur 33 km de Puertollano. la aliro ŝosee eblas laŭ la komarka C-424 kiu unuigas Puertollano kun Almadén, la loka ŝoseo de Saceruela, la loka ŝoseo de Los Pozuelos de Calatrava (ne rekomendinda pro sia malbona stato) kaj la komarka C-403 kiu atingos ĝis Luciana sed ne estas ankoraŭ finita.
La municipa teritorio havas 42.343 ha, kaj situas plejparte ĉe la valo de la rivero Tirteafuera, afluanto de la Guadiana kaj parte en la baseno de la rojo Quejigales afluanto de la rivero Valdeazogues. La centra domaro troviĝas je altitudo de 612 metroj.
La municipo troivĝas okcidente de Campo de Calatrava, inter la Montoj de Toledo kaj la Valo de Alkudjo. Limas kun la teritorioj de Saceruela kaj Luciana norde, Los Pozuelos kaj Cabezarados oriente, Almodóvar del Campo sude, kaj Almadén kaj Almadenejos okcidente.
Ekonomio
Agrikulturo kaj brutobredado.
Historio
La nomo de la vilaĝo estas tute klare arabdevena.
Posedas la nomitan Kavo de la Pupoj kun rimarkinda pejzaĝo de stalaktitoj kaj stalagmitoj kiuj imgaigas la formojn de pupoj laŭ popola vidmaniero.
Pedalkranko (biciklo)
Pedalkranko estas la interligilo inter la malsupra krampo de la biciklo kaj la pedalo. La krankoj kaj du aŭ tri al ili kuplitaj ĉenoringoj, formas kune la "krankaron". La krankaro kaj la malsupro krampo (inkluzive de la pedaloj kaj la biciklo ĉeno), formas la propulsosistemon de la biciklo.
Erbach en Taunus
Erbach estas urba parto de Bad Camberg en la distrikto Limburg-Weilburg de la federacia lando Hesio en Germanio. Erbach havas 2869 loĝantojn kaj kovras areon de 54,64 km².
Jakobo la 4-a (Skotlando)
Familio kaj naskiĝo
Li estis filo de Jakobo la 3-a kaj Margareta, filino de Kristiano la 1-a (Danio). Verŝajne li naskiĝis ĉe la Kastelo de Stirling.
Altroniĝo
Lia patro ne popularis, kaj dum ties regado okazis du gravaj ribeloj. Dum la dua, la ribelantoj nomumis la estontan Jakoban la 4-an sia nominala estro, kvankam tiu neniam aprobis tion. La 11-an de junio 1488 Jakobo la 3-a mortis proksime al Stirling dum batalo kontraŭ la ribelantoj, kaj lia filo altroniĝis. La kronado okazis ĉe Scone la 24-an de junio. Kiam Jakobo la 4-a konsciis ke - nevolonte - li ludis malrektan rolon en la morto de sia patro, li decidis fari penton, kaj ĉiun karesmon li portis pezan ferĉenon ĉirkaŭ la zono kaj hararĉemizon.
Regado
Dum iom da tempo li subtenis Perkin Warbeck, kiu pretendis la anglan tronon dum la regado de Henriko la 7-a (Anglio), kaj pro tio li invadis nordan Anglion en 1496, sed li retretis kiam mankis al li sufiĉe da subtenantoj en Northumberland. Sekvis pacakordo, kaj Jakobo forpelis Perkin Warbeck de Skotlando.
En 1502 Jakobo kaj Henriko la 7-a subskribis pluan pactraktaton, per kiu Jakobo edziĝis (ĉe Edinburgo la 8-an de aŭgusto 1503) al Margaret Tudor, filino de Henriko la 7-a.
Ĉirkaŭ 1508 li proponis krucmiliton kontraŭ la turkoj, kiu minacis Hungarion, sed la papo ne interesiĝis.
Jakobo ege plifortigis la skotan mararmeon, aldonante 38 ŝipojn kaj konstruante du dokejojn. Unu ŝipo, la Granda Miĥaelo, estis la plej granda ŝipo en Eŭropo, longis 73 metrojn kaj pezis mil tunojn.
Jakobo estis klerulo kiu scipovis plurajn lingvojn. Eble li estis la lasta skota reĝo kiu parolis la skotgaelan. Li estis patronoj de poetoj kiel William Dunbar kaj Gavin Douglas, kaj dum lia regado mortis la poeto Robert Henryson. Kiel eksperimento li sendis du infanojn al mutulino kiu vivis solece sur insulo, por eltrovi ĉu lingvokapablo estas denaska aŭ akirata.
Morto
Skotlando kaj Francio estis delonge alianciitaj. En 1513 Henriko la 8-a (Anglio) militis kontraŭ Francio, nomumante sian edzinon Katerino de Aragono kiel regento. Kiel alianculo de la francoj, la skota reĝo Jakobo la 4-a invadis Northumberland kun ĉ. 30 mil soldatoj. Katerino mem rajdis norden kun paro de la angla armeo. Dum la decidiga batalo de Flodden Field, Jakobo mortis kune kun multaj skotaj nobeloj. Lian supozatan kadavron oni balzamis: ĉar Jakobo estis ekskomunikita, ĝi restis ne-enterigite ĉe monaĥejo en Surrey; ĝi perdigixs antaŭ la fino de la regado de Henriko la 8-a.
Idoj
Jakobo kaj Margaret Tudor havis ses gefilojn:
Jakobo havis ankaŭ neligitimajn gefilojn:
Provinco Paktika
Paktika limas al la provincoj Zabul, Gazni, Paktia, Ĥost kaj la pakistanaj regionoj norda kaj suda Vaziristano (laŭ horloĝa direkto, komencante de sudokcidento).
Ekonomio kaj administrado
Pro la tre malcentra situo de la provinco proksime de la limo al Pakistano kaj la longa tempo de interna militado, en la provinco estas forta manko de infrastrukturo. Kompare al aliaj regionoj de Afganio, kiel ekzemple la provincoj Zabul kaj Ĥost, la rekonstruo de la provinco Paktika post la forpelo de la Talibanoj el la ŝtata potenco nur progresas malrapide kaj malforte. Kaŭzo por tio ankaŭ estas la malcentra situo de la provinco, sed ankaŭ ripetaj murdaj atencoj je rekonstruaj helpistoj. La nuntempa provincestro estas Akram Ĥpalak. En la jaro 2006 Muhammad Ali Ĝalali, unu el liaj antaŭuloj, iĝis viktimo de murda atenco fare de Talibanoj, dum li estis en la provinco Gazni.
Historio
Paktika historie estis parto de la pli granda provinco Paktia, kiu ampleksis la nuntempajn provincojn Paktika, Paktia kaj Ĥost. Ankoraŭ nun la teritorio neoficiale nomatas Loja Paktia. Dum la tempo de la sovetunia invado de Afganio kaj la sekvaj jaroj ĝis la retiriĝo de la Ruĝa Armeo tiu teritorio estis forte pribatalata.
Mesara ebenaĵo
La Ebenaĵo de Mesara estas ebenaĵo de Kreto, Grekujo. Ĝi etendiĝas sur 59 kilometrojn longe kaj 7 kilometrojn larĝe inter la Ida montaro norde kaj la Asteroussia montaro sude de la insulo, kaj inter la Libia Maro okcidente kaj la montaro de Dikto oriente.
Fekunda, la ebenaĵo de Mesara trovis sin loĝata tre frue kaj atestas la prosperon de pluraj urboj de Kreto. Ĝi estis inter aliaj, regata de la loko de Faistos, sed urboj kiel Aghia Triada, Gortine kaj Kommos ankaŭ estas parto de la ebenaĵo de Mesara.
Inter -1500 kaj hodiaŭ, la ebenaĵo leviĝus per la ago de sedimentaj kuŝejoj. Argilo de la ebenaĵo estis uzita en konsiderinda nombro da minoa ceramiko.
Carlos Barral
Carlos BARRAL y Agesta, (Barcelono, 1928 - Barcelono, 12-a de decembro de 1989) estis poeto, eldonisto kaj senatano hispana naskiĝinta en Barcelono.
Filmaro
En 2010 la reĝisoro Sigfrid Monleón reĝisoris la filmon El cónsul de Sodoma, kie la verkisto Carlos Barral (ludita de Josep Linuesa) konatiĝas kun la poeto Jaime Gil de Biedma.
Máriakéménd
Máriakéménd [mArjakEmEnd], kroate Kemed estas malgranda vilaĝo kun titolo vinvilaĝo en Hungario, en regiono Suda Transdanubio, en departemento Baranya, en Distrikto Bóly.
Situo
Máriakéménd situas sur ebenaĵo, laŭ traira flankovojo. Bóly troviĝas 10, Pécsvárad 19, Villány 21, Pécs kaj Mohács 22 km-ojn.
Historio
La loko estis loĝata jam dum la neolitiko. Antaŭ la hungaroj laŭvice keltoj kaj romianoj vivis tie. La unua skriba mencio pri la vilaĝo el 1015 pruvas ĝin, ke la loko apartenis al abatejo de Pécsvárad. En la 13-a jarcento fortikaĵo konstruiĝis. En 1285 kaj en 1296 nobeloj disrabis la vilaĝon. En la 14-a jarcento la komunumo iĝis kampurbo kun doganoprena rajto. Fine de la turka erao la urbeto senhomiĝis, poste kroatoj kaj germanoj refondis ĝin. Vilaĝservoj estas infanĝardeno, lernejo, migra poŝto.
Vizio
En 1740 inter ruinoj de la preĝejo knabinoj kolektis herbojn. Abrupte ili ekvidis statuon lumantan pri Dipatrino kun Jesuo. Ili ne povis ellevi ĝin el la grundo, poste ĝi malaperis. Tial baldaŭe alvenis pilgrimantoj.
Famuloj
En Máriakéménd naskiĝis:
Brwinów
Brwinów estas urbo en la provinco (historie vojevodio) Mazovio de Pollando. Ĝi apartenas al samnoma komunumo en distrikto Pruszkowski.
Konrad Henlein
Konrad HENLEIN (naskiĝis la 6-an de majo 1898 en Vratislavice nad Nisou, mortis la 10-an de majo 1945 en Plzeň) estis ĉeĥogermana nacionalista kaj poste nazia politikisto.
NSDAP kaj SdP
Gvidanto de sudetogermana partio devenis el miksita geedzeco - la patro estis germano, la patrino ĉeĥino. Li finstudis germanan komercan akademion en Jablonec nad Nisou kaj kiel soldato en la unua mondmilito li venis en italan militkaptitecon. Reveninte li estis banka oficisto kaj ekde la jaro 1925 li samtempe agadis en sudetogermana asocio en Aš. Li estis inter 1923 kaj 1933 gvidanto korpokultura movado en Ĉeĥoslovakio (Deutsche Turnbewegung).