cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
David Mentelli
Literaturo
<ul> <li> (Pesten: Landerer és Heekenast, 1854)</li> <li> (Budapest)</li> <li> (Wien: Mich. Schmidl's Witwe und Ign. Klang, 1838)</li> </ul>
Kastelo Weißenburg
Historio
En julio 1777, tiel atestas leteroj al Charlotte von Stein, Kastelo Weißenburg plurfoje vizititis fare de Goethe. La juna poeto vartis tie ĉi tri knabojn de la familio kaj faris desegnaĵojn. Malmultajn jarojn pli malfrue, en 1792, grandaj partoj de la malnova kastelo brulkonsumiĝis.
Per la ekde 1796 komencita novkonstruo la kastelo ricevis aspekton tre similan al la hodiaŭa. En la pli supra suduesta ero estis nun duetaĝa loĝad-alo kaj ĉe la plej antaŭa rando de la roka plataĵo la plej granda (sed tiam ankoraŭ pli malalta) eraro. Restis de la burgo el thüna-aj tempoj la krucripvolba teretajĝo de la portalejo kaj verŝajne ankaŭ la malsupra parto de la okangula turo norde. Posedantoj ekde 1796 estis la ĉefadministrantoj Breithaupt kaj Fränkel, kiujn sekvis ĉ. en 1900 grafo von Elking. En 1878 aĉetis la bienon la fisko de la Duklando Saksio-Meiningen kaj en 1881 la komercisto Krüger gajnis la nordeostan duonon kun vilao, kiun li plialtigis je unu etaĝo. La sudokcidentaĵaro estis de tiam sidejo de la meiningen-a Forstujo Reichenbach, kies nomo ŝanĝitis poste je Oberförsterei Weißenburg kaj Thüringisches Forstamt Weißenburg. En 1893 la prusia legato en Vajmaro, barono Eduard von Derenthall, iĝis kastelposedanto. Lia vidvino ludonis ĝin en 1927 al la porjunula flegejo de Zwickau (ĝis 1932). En 1936 instalitis surloke novorientigcentro por senlaboraj knabinoj. Inter 1941 kaj 1945 la publicisto antisemitisma Johann von Leers loĝis tie kune kun sia familio. Post 1945 la tuto iĝis popola proprietaĵo. ankaŭ la apuda bieno Weißeneck. Enestis forpelitaj orientaj germanoj. En 1946 politikistoj de Distrikto Rudolstadt hejmigis tie sanigejon por pulmomalsanuloj.
Post la Turniĝo la burga komplekso privatigitis kaj alvenis rehabilitado-kliniko pri onkologio kaj reŭmatismotraktado. La malnova burgo do ricevis apudan interdisciplinan terapicentro. Krome faritis necesaj restaŭradlaboroj; gastejo kun bierĝardeno de kiu oni povas ĝui ravigan panoramon supren de la Saale-valo, invitas onin je konsumado. En la iama alo de la servantoj gastas nun la turingia landa filio de la Germana reŭmato-ligo.
Ozark-Altebenaĵo
Kvankam ofte nomita Ozark-Montaro, la regiono estas fakte alta kaj profunde tratranĉita altebenaĵo. Geologie, la areo estas larĝa kupolo ĉirkaŭ Monto Sankta Francisko. La Ozark-altebenaĵa areo, kovranta preskaŭ 122 000 kvadratajn kilometrojn, estas sendube la plej ampleksa altaĵa regiono inter Apalaĉaj Montoj kaj Roka Montaro. Kune, Ozark-Altebenaĵo kaj Ŭaŝita-Montaro konstituas areon konatan kiel Usonajn Landinternajn Altaĵojn, kaj estas foje konsideritaj kolektive. Ekzemple, la ekoregiono nomita ozark-altebenaĵaj arbaroj inkludas Ŭaŝita-Montaron, kvankam Arkansaso-Valo kaj Ŭaŝita-Montaro, ambaŭ sude de Boston-Montaro, ne estas kutime konsideritaj kiel partoj de Ozark-Altebenaĵo.
Kajugoj
La kajugoj (kajuge: Guyohkohnyo aŭ Gayogohó:ne, laŭvorte "Marĉeganoj") estis unu el la kvin originalaj konsistigantoj de la Haudenosaunee (Irokeza Ligo), konfederacio de Indiĝenaj amerikanoj en Nov-Jorkio. La kajuga hejmlando situis en la Fingra-Laga regiono laŭ la lago Cayuga, inter iliaj ligaj najbaroj, la onondagoj je la oriento kaj la senekoj je la okcidento. Hodiaŭ kajugoj apartenas al la Unuaj Ses Nacioj de la Granda Rivero en Ontario kaj la tut-usone rekonataj Kajuga Nacio de Nov-Jorkio kaj Seneka-Kajuga Tribo de Oklahomo.
Peter Przystaniak
Krom sia laboro kiel pianisto li aktivas kiel muzika aranĝisto, komponisto kaj ĥora dirigento. Intertempe li loĝas en Oppenheim kaj instruas ĉe la "Akademio pri Son-Arto" pianon, ĵazan pianon, ĵazharmonian instruadon kaj muzikan praktikadon. Kun la israela klarnetistino Irith Gabriely li dum 1968 fondis la klezmer-muzikan ensemblon Colalaila, tiu de tiam per tradicia juda samkiel klasika muziko, kun ĵazo kaj propraj komponaĵoj de Peter Przystaniak tuteŭrope sukcese koncertas.
Pluraj notaroj kaj instrulibroj pri klezmera kaj klasika muziko de li publikiĝis en renomaj germaniaj muzikaj eldonejoj, interalie Schott (Majenco) kaj Edition Peters (Lepsiko kaj Frankfurto-ĉe-Majno).
Samuel White Baker
Samuel White BAKER (naskiĝinta la en Londono, mortinta la  sur sia bieno Sanford Orleigh en Devonshire) estis brita esploristo.
Vivo
Post elstare bona eduko li iris al elefantĉasado en Srilankon, partoprenis la konstruon de fervojlinio inter Varna kaj Ruse kaj forveturis kun sia edzino Florence (etnigermanino el Transilvanio) en 1861 al Afriko por trovi la fontojn de Nilo. Post trairado de nordaj pejzaĝoj de Eritreo il forlasis en 1862 Ĥartumon surboate kontraŭflue al Gondokoro-insulo (Suda Sudano) kie li renkontis meze de februaro 1863 John Hanning Speke kaj James Grant. Ili jam solvis - vojaĝante disde Zanzibaro tra la Viktoria lago - kontentige la problemon de la Nilo-fontoj kaj esploris en la areo de la Murĉisona Akvofalo. Sed ili intertempe lernis pri dua granda fonta lago Mwutan, kien influus la akvoj de Viktoria lago. Tiun ĉi lagon Baker volis ĉiukondiĉe trovi.
Sub multaj malfacilaĵoj kaj danĝeroj sur unue eosten direktita vojo tra Latuka kaj Unyoro li venis en la 16.4.1864 ĝis Vacovia situanta ĉe lago kiun li nomis Albert-Nyansa. Irante laŭ la nordorienta bordo ĝis Magungo (kie enfluas la Viktoriaj lagaĵoj) li tamen ne sukcesis identigi la elfluadon de la Blanka Nilo.
Lia vojaĝo, kiu kompletigis la esplorojn de Speke, venigis al Baker la barontitolon kaj premiiĝon per Granda ora medalo de la Londono geografia societo. La kruelaĵoj viditaj dum sklavoĉasadoj ĉe la supera Blanka Nilo igis lin prezenti en 1868 al la vicreĝo de Egiptujo planon jenan: kokeri la ĉe-nilajn pejzaĝojn ĝis la menciitaj lagoj, malekigi komercadon per sklavoj kaj enkonduki anstataŭe komercadon lukran kaj ordigitan. La vicreĝo jesis tiun ĉi planon, nomumis Baker paŝaon kaj ĉefon de armeeto kiu ekmarŝis en 1870 el Ĥartumo. Sed la armeanoj mase mortis pro febro kaj Gondokoro-insulo nur malfacile atingitis tra la Ĝirafa lago en la 15.4.1871. Tie Baker konstruigis la urbeton Ismajlija kaj venkis la tribon de la Barinoj. Antaŭ decembro 1871 li kontinuigis iradon laŭ la fluo Nilo, starigis apud Fatiko tendaron kaj venis, dum multaj bataloj kun la skavĉasistoj kaj la lokuloj, ĝis Masindi en la lando de Unyoro. Sed daŭripoveca restado ne eblis, pro ke li revenis en 1873 al Britio.
En 1879 li iris al Cipro.
Graflando Sligo
La graflando Sligo (Contae Shligigh) estas unu el la graflandoj de la Respubliko Irlando, lokita je la okcidento de la insulo, en la provinco Connacht. Ĝi etendiĝas sur kaj havas proksimume  loĝantojn. La irlandlingva nomo, "Sligeach", signifas « Areo abundanta je konkuloj ».
La ĉefurbo de la graflando estas Sligo, kun ĉirkaŭ loĝantoj.
Geografio
Sligo havas landlimojn kun la graflandoj Mayo (okcidente), Roscommon (sude), kaj Leitrim (oriente).
Kulturo kaj vidindaĵoj
La poeto kaj Nobel-laŭreato William Butler Yeats (1865-1939) travivis la plej grandan parton de sia junaĝo en norda Sligo, kaj la belaj pejzaĝoj de la graflando (precipe la insulo Innisfree sur la lago Lough Gill) multe kontribuis al la inspirado de lia poezio. Diris Yeats : « la loko kiu plej influis mian vivon estas Sligo ».
Lobkovic
La familio Lobkovic (germane Lobkowitz aŭ Lobkowicz) estas unu el la plej malnovaj ĉeĥaj nobelaj familioj, konataj jam ekde la 14-a jarcento. Origine ili havis la nomon Popel, sed poste nomis sin "el Lobkovice" laŭ kastelo kiun ili aĉetis. Ili servis sub la Přemyslidoj kaj sub la Luksemburga dinastio. En 1623 ili ricevis la rangon de imperiaj princoj.
Graflando Sligo
Kulturo kaj vidindaĵoj
La fama tombejo da ŝtonegoj de Carrowmore troviĝas en la graflando Sligo.
Lobkovic
En la 15-a jarcento ekestis la du familiaj branĉoj Hasištejnský z Lobkovic kaj Popel z Lobkovic.
Ruĝbeka sturno
La Ruĝbeka sturno (Sturnus sericeus) estas paserina birdo de la genro de sturnoj plej tipa en familio de Sturnedoj. Ĝi estas troviĝanta en Sudorienta Azio kaj nome en Ĉinio, Japanio, Sudkoreio, Filipinoj, Tajvano kaj Vjetnamio.
La Ruĝbeka sturno troviĝas ĝenerale en arbustaro kaj kultivata grundo, ĉefe en kamparo. En naturo ili ofte troviĝas manĝante surgrunde ĉe gregaro ĉar la gregoj per sia movo ofte ĝenas multajn insektojn, kiujn tiuj sturnoj kaptas facile. Ties alvoko estis priskribata kiel laŭta kaj raŭka, sed ili ankoraŭ havas agrablan fajfon. En ties indiĝenaj landoj ili estis tradicie enhejmigitaj tre populare kiel kaĝobirdo kaj ili povas lerni paroleti kaj imiti alvokojn de birdoj kaj animaloj.
La masklo havas grizan plumaron kun nigraj flugilplumoj (kun blanka flugilmakulo) kaj vosto; la mentono kaj la kolareo estas tre blankaj, dum la kapo povas esti blanka aŭ grizeca kaj en tiu kazo estas blanka ĉirkaŭokula areo kiu kontrastigas la nigrajn okulojn. Kiel la komuna nomo sugestas, ties beko estas tre ruĝeca kun nigra pinto. La kruroj estas flavecaj. La ino estas simila sed iom pli senkolora. Nematuruloj post elnestiĝo havas senkoloran bekon.
Slopná
Slopná, hungare Szolopna [solopna] estas vilaĝo kaj municipo en Slovakio.
Situo
Slopná situas sub monto 481 m-ojn alta laŭ rojo, fine de mallonga aĉa sakovojo, (aŭtovojo estas tre proksime). Považská Bystrica troviĝas je 10 km-oj.
Historio
La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1277 en latina formo "possessio Szlopna". En 1784 loĝis tie 397 vilaĝanoj ( 73familioj) en 64 domoj, en 1828 477 vilaĝanoj en 52 domoj. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Szolopna 346 homoj, (plejparte slovakoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Trencsén (reĝa departemento), al distrikto de Illava, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 vivis en Slopná 475 homoj, (escepte unun ĉiuj slovakoj).
Britt Robertson
Brittany Leanna ROBERTSON naskiĝis en Charlotte, Norda Karolino estas usona aktorino. Ŝi komencis aktori kiel infano ĉe la Greenville Malgranda Teatro en Suda Karolino; ŝi ekrandebutis kiel la pli juna versio de la titolfiguro en epizodo de Sheena en 2000. Ŝi laboris en Power Rangers Time Force la sekvan jaron kaj ricevis Young Artist Award nomumon pro pro sia rolo en The Ghost Club (2003). Robertson daŭre havis rolojn kiel ekzemple en Growing Pains: Return of the Seavers (2004), Keeping Up with the Steins (2006), Dan in Real Life (2007), The Tenth Circle (2008), Mother and Child (2009), Avalon High (2010), Scream 4 (2011) kaj The First Time (2011). Robertson ludis la gvidrolon de Lux Cassidy en la televida dramserio Life Unexpected (2010-11), kiu estis nuligita en sia dua sezono malgraŭ pozitivaj recenzoj. Ŝi ankaŭ havis ĉefrolon en la supernatura adoleska drama televidserio The Secret Circle (2011-12), sed ĝi ankaŭ estis nuligita post sia unua sezono. En 2013 ŝi akiris rolon en la ĉefrolantaro de la sciencfikcia mistera televidserio Under the Dome, kiun ŝi ludis ĝis 2014. Ŝi havis postajn rolojn en la filmoj Delivery Man (2013) kaj Ask Me Anything (2014), por kiu ŝi gajnis la premion al la plej bona aktorino ĉe la Naŝvilo-Filmfestivalo kaj ŝi ankaŭ estis premiita en la Boston Film Festival pro ŝia laboro en White Rabbit (2013). Robertson ricevis pli larĝan rekonon en 2015 post akiro de la roloj de Sophia Danko en La The Longest Ride kaj Casey Newton en Tomorrowland. En 2016 ŝi ĉefrolis en la filmoj Mr. Church, kune kun Eddie Murphy kaj Mother's Day kune kun Jennifer Aniston kaj Julia Roberts kaj en 2017 ŝi ĉefrolis en la sciencfikcia filmo The Space Between Us kaj en la komedi-drama filmo A Dog's Purpose.
3 (nombro)
Tri estas la natura nombro kiu sekvas de 2 kaj antaŭas de 4.
La nombro 3 en la dekuma sistemo havas alternativajn formojn:
En matematiko
Tri estas aparta primo ĉar ankaŭ:
3 estas :
Laŭ skribo
La sono de sān (三) estas simila al shēng (生, "vivo"), kvankam la sono de sì (四, "kvar") estas simila al sǐ (死, "morto"). Tiel, tri estas konsiderata en ĉina kiel pli bonŝanca nombro.
Pri la nombro 3
La atomnumero de litio.
En Brazilo, tri estas indikas la grupon de azeno kaj rekte al struto
Estas 3 verticoj en triangulo.
Triatlono estas sporto kun 3 disciplinoj: kurado, biciklado kaj naĝado.
Estas 3 medaloj en la Olimpikoj: ora, arĝenta kaj bronza.
3-kvadrato estas geometria formo el 3 kvadratoj.
Estas 3 dimensioj de kutima fizika spaco.
Kubo (geometrio) estas hiperkubo de dimensio 3.
Kubo (algebro) estas 3-a potenco de nombro kaj iuj la aliaj matematikaj objektoj.
North Battleford
North Battleford estas urbo en la okcidento de Saskaĉevano (Kanado).
236 Honoria
236 Honoria estas mezgranda asteroido de la ĉefa asteroida zono, malkovrita la, far de la aŭstria astronomo Johann Palisa, elde la observatorio de Vieno.
Nomo
Ĝi ricevis la nomon de la romia princino Honoria (ĉ 416 - ĉ 455), filino de Galla Placidia kaj Konstanto la 3-a, fratino de Valentiniano la 3-a.
Magdalena (rivero)
La rivero Magdalena (hispane : Rio Magdalena; Esperantigite : Magdaleno ) estas la ĉefa rivero de Kolombio. Ĝi longas proksimume 1 540 kilometrojn, kaj fluas el sudo al nordo tra la okcidenta duono de la lando. La nomo de la rivero devenas de la biblia persono Maria Magdalena. Ĝi estas plejparte navigebla.
La fonto de la rivero situas en la suda parto de Kolombio, kie apartiĝas la du andaj montaroj Cordillera Central kaj Cordillera Oriental, en la departemento Ujlao. La rivero sekve fluas nordorienten, en granda valo inter la du montaroj. Ĝi atingas la Kariban Maron je la urbo Barranquilla, en areo konata kiel "Bocas de Ceniza".
18581 Batllo
18581 Batllo estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la en la kadro de la kampanjo OCA-DLR Asteroid Survey (ODAS) elde la Observatorio de la altebenaĵo de Calern, en Caussols (Alpes-Maritimes, Francio).
Magdalena (rivero)
La Magdalena Rivervalo estas parto de regiono Tumbesiaj, ĉokoaj kaj magdalen-valaj tropikaj arbaroj signita kiel biodiverseco-varmpunkto de la organizaĵo Naturprotekto Internacie (angle : Conservation International).
Óbudavár
Óbudavár [ObudavAr] estas tre malgranda vilaĝo kaj municipo kun titolo vinvilaĝo en Hungario, en regiono Meza Transdanubio, en departemento Veszprém, en Distrikto Balatonfüred. La loknomo signifas: malnova-Buda-fortikaĵo.
Geografio
La vilaĝo situas en montaro Bakony, laŭ traira flankovojo (Óbudavár konsistas nur el unu strato). Balatono troviĝas 8, Révfülöp 16, Tapolca kaj Balatonfüred po 25, Veszprém (urbo)30 km-ojn.
Famuloj
En Óbudavár mortis oraĵisto Csaba Ozsvári.
18581 Batllo
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de la franca astronomino Valerie Batllo, kiu laboras ĉe la Institut de mécanique céleste de Parizo pri la orbitoj de kometoj. Ŝi studas precipe kial la kometoj kun mallonga periodo povas esti produktitaj pro renkonto kun gigantaj planedoj.
Geszteréd
Geografio
Geszteréd situas sur ebenaĵo, laŭ traira flankovojo.
Historio
Pli frue sarmatoj vivis tie. En 1092 Ladislao la 1-a venkis la peĉenegojn. La nomo "Kestred" aperis unue en 1332. Post la mezepoko la turkoj faris senhoma la vilaĝon.
Bradesco
Bradesco [ BraDESku] (la oficiala nomo estas Banco Bradesco S.A.) estas brazila banko konsiderita kiel la privata plej granda banko de la lando. Ĝi estis fondita de Amador Aguiar, sub la nomo Banco Brasileiro de Descontos, la 10-an de marto 1943, en Mariljo, en la interno de la subŝtato San-Paŭlo.
En 1946 ĝia ĉefsidejo estis translokigita al la subŝtata regurbo San-Paŭlo, ĉe la strato Álvares Penteado. En 1951 estante nur 8-jaraĝa Bradesco iĝis la plej granda privata banko en Brazilo kaj en tiu jardeko ĝi decidis konstrui sian novan sidejon en Ozasko. Konstruado de la ĉefsidejo komenciĝis en 1953 kaj daŭris ses jarojn.
En 1956 la fondinto de la banko kreis la fondumon Fundação Bradesco, kun la celo provizi senpagan edukadon al malriĉaj infanoj, junuloj kaj plenkreskuloj.
La Rochelle
La Rochelle [], esperante Roĉelo , estas komunumo kaj haveno ĉe Atlantiko en la regiono Nova Akvitanio, en okcidenta Francio. Ĝi estas la prefektejo kaj la plej granda urbo de la departemento Charente-Maritime.
La Rochelle havis 74,123 loĝantojn en la jaro 2012 kaj estas la koro de urba areo kun proksimume 200,000 loĝantoj.
Geografio
La Rochelle situas ĉe la Atlantika Oceano, proskimume ĉe la mezo de la franca atlantika bordo, fronte al la insulo Ré, kun kiu ĝi estas ligita per 2,9-kilometra ponto finpretigita en 1988. La insuloj Oléron kaj Aix estas ankaŭ proksimaj.
La najbaraj komunumoj estas L'Houmeau nordokcidente, Lagord norde, Puilboreau nordoriente, Périgny oriente kaj Aytré sudoriente. (Rivedoux-Plage, okcidente, estas atingebla per la ponto.)
Historio
La Rochelle estis fondita dum la 10-a jarcento, kaj fariĝis grava haveno ekde la 12-a jarcento. En 1137, la duko de Akvitanio donis al la urbo novan statuton de “libera haveno”. 50 jarojn poste, la unua urbestro en la historio de Francio enoficiĝis en La Rochelle, kaj nomiĝis Guillaume DE MONTMIRAIL. Ĝis la 15-a jarcento, La Rochelle restis la plej granda franca haveno ĉe la Atlantika Oceano, ĉefe komercinte vinon kaj salon.
Dum la Renesanco, la loĝantoj de La Rochelle konvertiĝis al protestantismo, kaj fariĝis ekde 1568 grava centro por la francaj protestantoj (la Huguenots), tiel iniciatinte pacan kaj prosperan periodon ĝis 1620. La urbo finfine konfrontiĝis kun la reĝa potenco de katolika Ludoviko la 13-a, kiam kelkaj kanonpafoj okazis inter La Rochelle kaj reĝaj rotoj la 10-an de septembro 1627. Tio kaŭzis la sieĝo de La Rochelle : la potenca kardinalo Richelieu ĉirkaŭis la urbon dum 14 monatoj, ĝis la kapitulaco de La Rochelle, kiu do perdis sian urbestron kaj sian privilegiojn. La sekva periodo estis tamen tre prospera, ĉefe danke al intensa komerco kun Kanado kaj Antiloj.
En 1864, la haveno de La Rochelle estis la elektita loko por la provo de la unua submarŝipo en la tuta monda, la Plongeur, estrita de Marie-Joseph-Camille Doré, kiu naskiĝis en La Rochelle.
Dum la Dua mondmilito, Germanio starigis submarŝipan bazon. Tiu afero ludas gravan rolon en la germana filmo Das Boot. Tiu forta germana bastiono estis la lasta liberigita loko en Francio.
Turismo
La Rochelle belege konservis sian estintan arkitekturon; notindaj estas la mezepokaj defendoturoj de la malnova haveno. Ĝi estas tial unu el la plej pitoreskaj kaj historie grandvaloraj francaj urboj ĉe la Atlantika Oceano. Tio favorigis disvolviĝon de forta turisma ekonomio.
Unu el la plej grandaj muzikaj festivaloj de Francio, “FrancoFolies”, okazas ĉi tie ĉiusomere. Franclingvaj muzikistoj kunigas dum unu semajno. 2004 estis la 20-a datreveno de tiu okazaĵo.
La akvariejo de La Rochelle, unu el la plej grandaj en Eŭropo, ricevas 800,000 vizitantojn ĉiujare.
Havenoj
En La Rochelle estas pluraj havenoj:
Fervojo
En La Rochelle estas du stacidomoj. La stacidomo estas la ĉefa: de ĝi eblas iri al Parizo tra Niort kaj Poitiers per rapida trajno (TGV). Krome, regionaj trajnoj (Intercités kaj TER) iras interalie al Nantes, Bordeaux, Rochefort, Saintes, Angoulême kaj La Roche-sur-Yon.
La pli malgranda stacidomo estas finstacio de regiona linio ĝis Saintes.
Flughaveno
La Rochelle havas flughavenon: la flughaveno La Rochelle - île de Ré. Ĝi havas flugojn al Liono, pluraj urboj de Britio (Londono, Edinburgo, Glasgovo, Manchester…) kaj Irlando (Dublino, Cork), kaj ankaŭ al Oslo.
Universitato de Andoj (Venezuelo)
La Universitato de Andoj (ankaŭ konata kiel ULA) estas publika kaj aŭtonoma universitato situanta en la Venezuelaj Andoj. Ĝiaj ĉefsidejo kaj rektorejo situas en la urbo Merido. Ĝi estis fondita de la pastraro kiel studdomo la 29-an de marto 1785, poste levita al seminario kaj finfine agnoskita kiel universitato la 21-an de septembro 1810 laŭ dekreto eldonita de la Reganta Estraro de la provinco, ankoraŭ en la Reĝlando Hispanio.
Stipe Pletikosa
Stipe Pletikosa estas kroata futbalisto en la pozicio de golisto. Li naskiĝis en Split, Dalmatio, do nun estas -jara. Laŭ stato de la jaro 2012 li profesie ludas futbalon en la unua vira teamo de la klubo FC Rostov de la rusia urbo Rostov-na-Donu - antaŭe li interalie estis profesia futbalisto de la kluboj Hajduk Split kaj Ŝaĥtar Doneck, Spartak Moskvo kaj Tottenham Hotspur. Krome Stipe Pletikosa ekde la jaro 1999 estas membro de la kroata nacia teamo de futbalo. Kadre de ĝi li kunkonkuris pri la Eŭropa Futbal-Ĉampionado 2008, kaj same estas membro en la teamo partoprenanta en la Eŭropa Futbal-Ĉampionado 2012.
Kontinenta kolizio
La kontinenta kolizio estas procezo de la Platotektoniko per kiu du kontinentaj tektonaj platoj kontaktiĝas pro la tektonaj fortoj kiuj pelas ilin. Ĝenerale la tektonaj platoj konsistas el oceanaj kaj kontinentaj regionoj kaj la kontinenta kolizio okazas kiam la oceana parto de plato subdukcias totale sub la alia. La kontinenta kolizio povas tiam rezulti en subdukcio de unu kontinento sub alia, kvankam la grando de tiu tipo de subdukcio (nome la kvanto de kilometroj de subdukcia plato) ne estas komparebla al tio kio okazas ĉe oceanaj platoj. La kontinenta kolizio rezultas en montariĝo pere de la amasigo de materialo de la terkrusto. La plej parto de la Alpa Orogenezo, kiu formis la montarojn de Pireneoj, Alpoj, Karpatoj, Zagros kaj Himalajo inter aliaj, rezultis el la kolizio inter Afriko kaj Eŭropo kaj inter Hindio kaj Azio dum la lastaj 60 milionoj da jaroj.
Tombeja kapelo de Oroszló
La tombeja kapelo estas historia monumento en vilaĝo Oroszló (Hungario).
Kontinenta kolizio
La kontinenta kolizio estas fenomeno kiu okazas laŭlonge de tempoperiodoj de dekoj al centoj de milionoj de jaroj.
Tombeja kapelo de Oroszló
Konstruaĵo
La preskaŭ kuboforma kapelo situas en la tombejo. La fasado estas simetria, meze la enirejo estas videbla. Post la fasado etendiĝas la supozata rektangula absido de la iama kirko. La kuboformo estas kovrita per ŝela tegmento. La sola fenestro situas en la dekstra flanko.
Kontinenta kolizio
Tiu fenomeno estis observita ĝis nun nur en la planedo Tero.
Béla Egyed
EGYED Béla [edjed] estis hungara kuracisto, kirurgo naskita la 10-an de junio 1911 en Deĵo kaj mortinta la 14-an de junio 1990 en Budapeŝto.
Biografio
La mezlernejon Béla Egyed finis en Deĵo kaj Besztercebánya. Li havigis diplomon en la Universitato Kluĵo en 1937. Unue li estis praktikanto en la kliniko pri kirurgio en Kluĵo, poste ekde 1939 adjunkto en la Ŝtata Malsanulejo de Târgu Mureş. Ekde 1945 li vivis en Budapeŝto. Li estis helpkuracisto en la kirurgiejo pri akcidentoj de Malsanulejo Koltói Anna en Budapeŝto. Inter 1952-56 li estis ĉefkuracisto de la Instituto pri Postkuracado pro Akcidentoj. En 1964 li estis fakkonsilanto pri kirurgio en Vietnamio. Ekde 1949 li ankaŭ instruis en universitato. Li estis ĉefsekretario de Hungara Kirurgia Konsilantaro. Liaj libroj aperis en angla, franca, kaj germana lingvoj. Oni distingis lin kun Memorplakedo Semmelweis (1976).
Brajla linio
Brajla linio estas komputila periferio desegnita por blindaj uzantoj, kiu indikas Brajlon. Ĝi funkcias per rondaj etaj metalaj cilindroj (dornoj), igita en plata surfaco. Ĝi eblas, ke uzantoj povas legi mesaĝojn. Blinduloj povas uzi ankaŭ ekranlegilon, kiu eldiras mesaĝojn; la du iloj povas funkcii kune aŭ separite. Ankaŭ surdblinduloj povas uzi komputilon per ĝi.
Meĥaniko
La ilo indikas kaj enigas tekstojn per Brajlo. La uzanto povas tajpi simile al Brajla tajpilo. Indikilo havas nur unu linion kun 40 aŭ 80, 2 × 3 aŭ por komputiloj, 2 × 4 ĉeloj. Tiuj povas indiki Brajlajn karaktrojn per movado de dornoj, kiujn ĝi povas levi aŭ retiri. Levitaj dornoj faras palpeblajn tuberojn, retiritaj platan surfecon laŭ karaktroj, kiujn la uzanto povas legi. La dornoj estas movigitaj per piezoelektro. Malantaŭ de dornoj estas kristaloj, kiuj varias ilian formon aŭ grandecon laŭ elektreco. Estas tipoj kun QWERTY klavaro, aŭ iloj nur por enigado aŭ indikado. La indikilo montras ĉiun literojn, do oni povas ankaŭ kontroli lian ortografion.
Estas modeloj, kiuj signifikas pozicion de kursoro per vibrado. Estas modeloj, en kiuj uzanto povas saltigi kursoron al arbitra ĉelo per ŝaltilo. Estas aliaj klavoj, per kiuj la uzanto povas movi en enhavo.
Brajlaj linioj kostas multe, same al la komputilo, ĉar ili kaj ilia fabrikado estas tre kompleksaj. Do blinduloj preferas ekranlegilojn. En iuj landoj sociala asekuro pagas ĝin plane aŭ parte por blinduloj kaj surdblinduloj. Iuj blindaj asocioj volas rompi la kartelon, kaj malaltigi prezon, por ke pli blinduloj povas aliri modernan teĥnologion kaj literaturon.
Programaro
Stiranta programaro povas esti ekranlegilo. Ĝi ekas la videblan enhavon de operaciumo, konvertas en Brajlo kaj sendas ĝin al la indikilo. Ekranlegiloj por grafikaj surfacoj estas plej malsimplaj, ĉar ili devas rekoni grafikajn elementojn, konverti ilin en Brajlo kaj sendi ilin al la indikilo. Modernaj operaciumoj havas surfacon por ekranlegiloj, ekzemple UI Automation (UIA) en Microsoft Windows, VoiceOver en OS X és iOS, kaj AT-SPI por operaciumoj kun GNOME.
Similaj konstruoj
Oni havas patenton por plena Brajla monitoro.
Estas konstruoj, kiuj indikas malpli karakterojn samtempe; do tiuj iloj povas esti pli simplaj Oni konstruis unu en National Institute of Standards and Technology (NIST) en 2000, kaj unu en Leuven University, Belgio. Tiuj iloj havas rotacian roton kun regulebla rapido. La uzanto ne devas movi sian manon por legi karakterojn.
Eliezer Ben-Jehuda
Eliezer Ben-Jehuda (hebree: אֱלִיעֶזֶר בֶּן־יְהוּדָה; nasknomiĝinta Eliezer Icĥak Perelman, ruse: Элиезер Ицхак Перельман); naskiĝis la 7-an de januaro 1858 en Luĵkio en Belorusio kaj mortis la 21)an de decembro 1922 en Jerusalemo) estas rusa ĵurnalisto kaj filologo de juda deveno. Li estas konsiderata kiel unu el la ĉefaj arkitektoj de la lingva revivigigo de la moderna hebrea kiel parolata lingvo.
Unu de la problemoj kiun la revivigo de la hebrea kunportis estis la fakto ke por multaj aferoj - ekzemple, elektro kaj aviadilo - (ankoraŭ) ne ekzistis vortoj en la hebrea. Ben-Yehuda tial regule publikigis listojn de hebreaj neologismoj kaj verkis vortaron de la hebrea lingvo.
Norma premo
Norma premo estas normigita premo uzata por difini mezurkondiĉojn. Ĝi estas malsama laŭ la konsiderita fako.
Ehningen
Ehningen estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Böblingen kaj en la distriktaro Stutgarto de la federacia lando Baden-Virtembergo. Fine de la komunumo havis  loĝantojn.
Norma premo
Ĝi proksimume egalas al averaĝa atmosfera premo en Tero ĉe nivelo de maro.
En ĥemio, la norma premo valoras 100,000 paskalojn laŭ IUPAK, ekde 1982
Birdobredado
Birdobredado estas la praktiko reteni kaj bredi birdojn kaj la kulturo ĉirkaŭ tio. Birdobredado enfokusiĝas ĝenerale ne nur sur la zorgado kaj bredado de birdoj, sed ankaŭ sur konservado de birdohabitatoj, kaj publikaj konsciaj kampanjoj.
Tipoj de Birdobredado
Estas variaj tialoj kial homoj engaĝiĝas en Birdobredado. Kelkaj homoj bredas birdojn por helpi la konservadon de specio. Kelkaj homoj bredas psitakojn kiel kompanibirdojn, kaj kelkaj homoj bredas birdojn por elfari profiton ĉu per vendo de produktoj (ovoj, idoj, plenkreskuloj) aŭ ĝuo de kapabloj (kanto, imitado ktp).
Nigraflugila sturno
La Nigraflugila sturno aŭ Nigraflugila minao (Sturnus melanopterus aŭ Acridotheres melanopterus) estas paserina birdo de la genro de sturnoj plej tipa en familio de Sturnedoj. Ĝi estas konata ankaŭ kiel Blankabrusta sturno.
Ĝi estas endemia de Indonezio. Estas tri agnoskitaj subspecioj, la nomiga raso, kiu loĝas en multe de la insulo de Javo, tricolor, kiu estas limigita al sudorienta Javo, kaj tertius, kiu troviĝas en Balio kaj eble en Lomboko. Tamen la valido de la vidaĵoj de Lomboko estas pridisputata ĉar estis nur malmultaj vidaĵoj kaj povus reprezenti fuĝintojn el kaĝokomerco aŭ naturaj vagantoj.
La specio estis ofte atribuita al la sturna genro Sturnus, sed ĝi estas nuntempe lokata en Acridotheres ĉar ĝi estas laŭ kutimaro kaj voĉo pli proksima al la birdoj de tiu genro.
Aspekto
La Nigraflugila sturno estas malgranda minao aŭ sturno 23 cm longa. La plumaro de tiu specio estas rimarkinda, kun kapo, brusto, dorso kaj pugo blankaj kaj la mallonga vosto kaj parto de flugiloj brilnigraj. Tiuj nigraj flugiloj elstaraj en blanka korpo nomigas la specion ankaŭ en la latina scienca nomo kie melanopterus signifas “de nigraj flugiloj”. La vostopinto kaj parto de la flugiloj estas blankaj. La haŭto ĉirkaŭ okulo estas senpluma kaj flava kaj havas plilongigon al la orelareo. Ankaŭ la beko estas flava, kaj iom pli malhela ĉebaze. Ambaŭ seksoj estas similaj, kaj junuloj estas kiel plenkreskuloj escepte pro tio ke krono kaj dorso estas grizaj. La subspecio tricolor estas simila al la nomiga sed havas grizan dorson kaj multe pli da nigro en flugiloj. La subspecio tertius estas simila al tricolor escepte pro tio ke la grizo en dorso descendas al la vosto.
Minacoj kaj statuso
Tiu orientalisa specio estis iam abunda birdo, tiom multe ke oni konsideris ĝin ebla rivalo kaj minaco al minacata Balia sturno. La specio tamen malpliiĝis, multe pro la samaj tialoj ke la Balia sturno, ĉefe kolektado por kaĝokomerco. La specio estas unu el la plej popularaj specioj por kolektantoj; ĵuse la nombro de birdoj enkomercigitaj malpliiĝis ĉar ĝi iĝis jam pli kaj pli rara en naturo. La specio estas nuntempe traktata kiel endanĝerita fare de la IUCN. La specio estas eventuale minacata ankaŭ de ŝanĝoj en agrikulturaj teknikoj kaj ankaŭ sciencistoj kulpas pro malpliigo de genetika variado ĉar fuĝintoj miksigis la tri subspeciojn. . Fuĝintoj de tiu specio dummallonge formis reproduktantan populacion en Singapuro, sed tiu populacio estas nuntempe konsiderata formortinta.
Chung-guyŏk
Chung-guyŏk (중구역) estas la Centra Kvartalo de Pjongjango, la ĉefurbo de Nord-Koreio. Ĝi estas la centro de Nord-korea ekonomio.
La Metroo de Pjongjango trapasas tiun ĉi kvartalon. La palaco de studado, kie estas la nacia biblioteko situas en la kvartalo. Same al la kvartalo apartenas aliaj gravaj domoj, kiel ekzemple la Hotelo Koryo, Tae-dong Rivera Hotelo, Pjongjanga Ĉiovendejo N-ro 1, Korea Poŝtmarka Muzeo, Korea Artgalerio kaj aliaj.
En la kvartalo krome situas diversaj oficejoj de la nordkorea registaro kaj ĉefa domo de la Laborista Partio de Koreio. Ankaŭ servoj kiaj la Rakwon Ĉiovendejo.
Doba (Hungario)
Doba estas malgranda vilaĝo kun titolo vinvilaĝo en Hungario, en regiono Meza Transdanubio, en Veszprém (departemento), en Distrikto Devecser.
Situo
La vilaĝo situas sub norda piedo de iama vulkano Somló 432 m-ojn alta, laŭ traira flankovojo. Devecser troviĝas 13, Ajka 18, Pápa 23, Celldömölk 25, Sümeg 27, Veszprém 50 km-ojn.
Historio
La unua mencio devenis el 1288. Fortikaĵo konstruiĝis en la 13-a jarcento, kiun la turkoj havis inter 1563-1566. En 1945 oni disdonis parcelojn al la malriĉaj kamparanoj el la grandbieno. La loĝantoj okupiĝas precipe pri vinkulturo. Vilaĝservoj estas infanĝardeno, migra poŝto.
Famuloj
En proksimeco de Doba (en iama Sólyomvár) naskiĝis pastro Móric Schirkhuber.
László Fényes
FÉNYES László(fe:njeŝ) estis hungara ĵurnalisto naskita en Éradony la 10-an de aŭgusto 1871 kaj mortinta en Novjorko la 30-an de januaro 1944.
Kariero
László Fényes volis fariĝi apotekisto, poste inĝeniero, sed ĉesis siajn universitatajn studojn kaj de 1894 li iĝis ĵurnalisto. De 1910 li estis kunlaboranto de gazeto Az Est, de 1917 li estis deputito de Nyíregyháza. Li estis eksterpatria, sed li staris proksime al la burĝaj radikaluloj kaj al la partio de Károlyi. En oktobro de 1918 li estis ano de la Nemzeti Tanács (Nacia Konsilantaro) kaj estis registarkomisaro de la nacigardistaro. Je la fino de la jaro 1919 li protestis en malferma letero kontraŭ la blanka teroro, tial oni akuzis lin false pro partopreno je murdado de István Tisza. En 1921 je manko de pruvoj oni absolvis lin. Poste li estis kunlaboranto de Népszava, sed en 1926 li devis elmigri kaj li iĝis kunlaboranto de la gazeto Arbeiter Zeitung en Vieno. En 1934 li loksidiĝis en Bratislavo, poste en 1938 li rifuĝis en Francion, pli poste en 1940 Usonon.
Joseph Buatier de Kolta
Joseph BUATIER naskiĝis en Caluire-et-Cuire (Francio) la 18-an de novembro 1847, kaj mortis en la Nov-Orleano (Usono) la 7-an de oktobro 1903. Li estis unu el la plej famaj iluziistoj en la mondo. Li estis samtempulo de alia franca iluziisto Jean Eugène Robert-Houdin. Multaj iluzioj kiujn li inventis (kiel "multigantaj bilardgloboj", "pligrandiganta hazardkubo", kaj la "malaperanta birdkaĝo") estas ankoraŭ ludataj hodiaŭ.
Lia scennomo estis Buatier de Kolta, homaĝe al hungara amiko Julius Vido de Kolta, kiu konvikis lin iĝi profesia iluziisto en 1870. De tiam li turneis sukcese en Eŭropo kaj poste en Usono, kie li mortis pro malsano.
Estevan (Saskaĉevano)
Estevan estas urbo en la sud-oriento de Saskaĉevano (Kanado), apud la usona landlimo.
Trudfaŭlto
Trudfaŭlto estas rompo en la Terkrusto, tra kiu pli malnovaj rokoj estas truditaj super pli junaj rokoj.
Trudfaŭlto estas tipo de inversa faŭlto kiu havas deklivon de 45 gradoj aŭ malpli.
Blazono de Vosges
La blazono de la Franca departemento Vosges datiĝas el la jaro 1946. Robert Louis kreis ĝin.
Trudfaŭlto
Se la faŭlta ebenaĵo finas antaŭ atinfi la surfacon de la Tero, ĝi estas referencata kiel "blinda trudfaŭlto". Pro manko de surfaca evidenteco, blindaj trudfaŭltoj estas malfacile detekteblaj ĝis ili rompiĝas.
Blazono de Vosges
Ĝia franclingva priskribo estas :
Les Maillys
Les Maillys estas franca komunumo lokita en la departemento de Côte-d'Or en regiono Burgonjo-Franĉkonteo.
Geografio
etendiĝas sur kaj havis  loĝantojn laŭ la lasta oficiala nombro de, tiel ke la loka loĝdenso estas po 0 homoj kilometre alt du. La komunumo enhavas la vilagxon Les Maillys kaj la vilagxetojn Mailly la ville, Mailly le château kaj Magny le port.
La rivero Tille enfluas en la rivero Saono tie.
Ĝiaj najbaraj komunumoj estas.
Oni kulturas grenojn kaj legomojn. Tie estas grenmuelejo.
Vidindaĵoj
La kastelo datiĝas el la fino de la 15-a jarcento. Grava brulego okazis en ĝin en 1997.
Kristisma Milito
La Kristisma Milito, en hispana Guerra Cristera, nomita ankaŭ Guerra de los Cristeros, estis milito okazinta en Meksiko kiu daŭris tri jarojn nome el 1926 ĝis 1929 inter la registaro unuflanke kaj milicoj de ekstremaj katolikoj aliflanke, kiuj malakceptis la aplikadon de la nomita Leĝo Calles (laŭ prezidanto Plutarco Elías Calles) kiu proponis limigi kaj kontroli la katolikan kulton en la lando.
La meksika konstitucio de 1917 establis politikon kiu malakceptis la juran personecon de la eklezioj, malhelpis la partoprenon de la pastroj en politiko, senigis la ekleziojn de la rajto posedi nemoveblaĵojn kaj malhelpis la publikan kulton ekster la preĝejoj. Kelkaj ĉirkaŭkalkuloj nombris mortintojn maksimume de 250 mil personoj, ​ enkalkulante civilulojn kaj militistojn de ambaŭ flankoj.
La hispanlingva nomo de la ribelantoj -"cristeros"- apenaŭ estas uzata ekster tiu kunteksto, kaj tute ne sinonimas kun kristanoj, pro kio ne eblas la traduko al "kristanaj militoj". Tre ofte oni rilatas al militkrio "Viva Cristo Rey", tio estas "Vivu Kristo Reĝo", plej ofte uzata de ekstremdekstraj movadoj, ĉar implicas, ke oni celas la politikan regadon fare en la nomo de Kristo.
En kulturo la fono de tiu milito aperas en tre diversaj verkoj, kiel en la novelaro El llano en llamas (1953) de la meksika verkisto Juan Rulfo aŭ en la filmo Cristiada aŭ For Greater Glory (2012) de Dean Wright.
Vektora rapido
En la ĉiutaga lingvo oni ofte konsideras nur la dimension, laŭ kiu (iumomente) moviĝas iu objekto, kaj indikas nur skalaran rapidon. Ekzemple oni diras, ke trajno (je certa momento) veturas per 100 km/h (= 27,78 m/s).
Difino de rapido
Aldone al ĉi tiu rapido skalara, direkto estas bezonataj por esprimi vektoran rapidon; ĝi estas vektora kvanto. En la Sistemo Internacia de Unuoj, oni mezuras la normon aŭ la komponantojn de la rapido per metroj sekunde: (m/s) aŭ ms−1. La averaĝa vektorrapido tra tempa intervalo Δt estas kalkulebla per ĉi tiu formulo:
La vektora rapido en certa punkto rezultas el diferenciala kvociento:
Ŝanĝo de vektora rapido tra tempo (la dua derivaĵo de pozicio) estas konata kiel akcelo. Ankaŭ ĝi estas vektora:
Disigo de vektora rapido al komponantoj
En n-dimensia spaco eblas disigi vektoran rapidon al n komponantoj, laŭ iu sistemo de n koordinatoj. Ekzemple en ebenaĵo eblas disigi la vektoren rapidon de aŭto al komponanto eost-uesta kaj komponanto sud-norda. Aŭto, kiu veturas eost-nord-eosten (ENE, angulo 67,5°) per rapido de 10 m/s, veturas samtempe per proksimume 9,24 m/s eosten kaj per 3,83 m/s norden.
Tia disigo ofte faciligas la kalkuladon de rapidoj. Ekzemple la gravita akcelo efikas nur al la vertikala rapido kaj tute ne influas horizontalan; tial oni emas konsideri la vertikalan rapidon de korpoj aparte.
Historio de la koncepto de rapido
Jam la greka filozofo Aristotelo studis la fenomenon de moviĝo kaj la rapidon. Kontraŭe al la moderna scio li supozis, ke la fala rapido de objektoj estas proporcia al ilia pezo, kaj ke moviĝo (kínēsis) ĉiam emas ĉesi, escepte ĉe vivaĵoj.
Zenono el Elajo jam atentigis, ke rapido estas io alia ol variaj pozicioj; alie moviĝo ne eblus. Por ilustri tion li elpensis diversajn paradoksojn, ekzemple tiun de fluganta sago, kiu en ĉiu momento havas tute difinitan pozicion, do ne povas moviĝi.
Nur en la renesanco komenciĝis provoj distingi moviĝon disde efikantaj fortoj (froto, gravito). Galilejo difinis moviĝon surbaze de distanco kaj tempo kaj per eksperimento pruvis, ke malsame pezaj objektoj falas same rapide, se ilia pezo sufiĉas por neglekti la aeran froton. Isaac Newton trovis la leĝon, ke rapido restas konstanta, se ne efikas ekstera forto, kaj tiel liberigis la nocion de rapido disde la Tero kiel referenc-sistemo. La astronomo Ole Rømer mezuris la rapidon de la lumo kaj tiel pruvis, ke ĝi estas finia. La evoluigo de la diferenciala kalkulo de Newton kaj Gottfried Leibniz ebligis matematike priskribi la koncepton de rapido kaj tiel solvi la paradoksojn de Zenono.
Preĝejo Koro de Jesuo (Vecsés)
Preĝejo Koro de Jesuo estas romkatolika historia monumento en Hungario, en urbo Vecsés, en kolonio Vecsés-Felsőtelep.
Vektora rapido
Historio de la koncepto de rapido
James Clerk Maxwell sukcesis matematike priskribi la efikon de moviĝo al elektromagnetaj kampoj. Albert Einstein en sia speciala teorio de relativeco plu esploris la sekvojn de la relativeco de rapido kaj trovis limojn al ĝia traktado en la klasika fiziko. El lia teorio sekvas ankaŭ, ke neniu korpo povas transiri la rapidon de la lumo.
Preĝejo Koro de Jesuo (Vecsés)
Historio
La preĝejo (kune kun la apudaj abatinejo kaj lernejo) konstruiĝis inter 1916-1921. La orgeno ekfunkciis en 1925, en 2007 ĝi estis pligrandigita. En 1945 la germanoj volis eksplodi la preĝejon, sed la pastro eniris diranta: "Nur kun mi mem vi eksplodu la preĝejon!" La preĝejo restis sentuŝa.
Vektora rapido
Historio de la koncepto de rapido
En lla 19-a jarcento la fiziko sukcesis redukti la fenomenon de temperaturo al rapido, nome la rapido de la moviĝoj de molekuloj. En la 20-a jarcento la kvantuma mekaniko tamen montris, ke nek la klasika nek la relativeca priskribo de rapido (aŭ de la pozicio de partiklo) taŭgas por tre malgrandaj distancoj, ekzemple ene de atomo. Anstataŭe servas ondfunkcioj, kiujn regas la ekvacio de Schrödinger. Sed ankaŭ en tiu kvantum-fizika modelo la konceptoj de spaco kaj tempo, do ankaŭ de rapido, restas esence validaj.
Preĝejo Koro de Jesuo (Vecsés)
Konstruaĵo
La konstruaĵo situas laŭ la strato inter domoj. En mezo de la fasado altiĝas la turo, ĉe la piedo estas la enirejo. Pli supre malgranda fenestrorozo estas videbla, ĉe la pinto de la turo impona horloĝo funkcias. Interne freskoj estis pentritaj sur la muroj.
Vektora rapido
Relativa rapido
Rapido ne estas absoluta grando; ĝi estas mezurebla nur inter du objektoj aŭ sistemoj. Pli precize, ĉiu mezurado de rapido devas rilati al iu referenca sistemo. En la ĉiutaga vivo tiu sistemo ordinare estas iu firma punkto sur la tera surfaco; oni do mezuras rapidon relativan al la tersurfaco.
Preĝejo Koro de Jesuo (Vecsés)
Konstruaĵo
Kermeso okazas je festo de Sankta Koro.
Vektora rapido
Relativa rapido
Ĉar rapido estas vektora, ankaŭ la referenca sistemo devas indiki ne nur punkton, sed ankaŭ referencan koordinatan sistemon por distingi diversajn direktojn de moviĝo.
Por la klasika mekaniko ne gravas, relative al kiu el du punktoj oni mezuras rapidon, kondiĉe ke la du punktoj havu inter si konstantan rapidon (do ne havu akcelon inter si). En tiu okazo la relativaj rapidoj adiciiĝas. Supozu, ke ni mezuras la rapidon de iu objekto C relative al ĉiu el du punktoj A kaj B; tiam validas:
Konstanta akcelo
En tiu tempo la objekto iras jenan distancon d, same kvazaŭ ĝi konstante havus la mezan rapidon:
Se la tempo de la akcelado ne estas konata, sed la irata distanco d, la fina rapido vf kaj a akcela daŭro estas jene kalkuleblaj el la komenca:
Se eblas elekti la referenc-sistemon tiel, ke la komenca rapido vk estas nula, la formuloj simpliĝas konsiderinde. Ekzemple la referenc-sistemon de ŝtono ĵetita aeren eblas meti tiel, ke la tempo estas mezurata ekde kiam ĝi atingas la plej altan punkton (do havas vertikalan rapidon de 0), kaj la nulon de la spacaj koordinatoj eblas meti en tiun punkton. Tiel facile rezultas, ke la ŝtono sekvas (senkonsidere de la aera froto) parabolon.
La gravita akcelo de planedo aŭ alia astro ne estas konstanta, kiam objekto konsiderinde malproksimiĝas de ĝi; la gravita forto tiam malkreskas laŭ la inverso de la kvadrato de la distanco (gravita leĝo de Neŭtono). Tio ebligas al objekto atingi tian rapidon, ke ĝi orbitas ĉirkaŭ la astro aŭ tute eskapas el ĝia gravita kampo. Rilate al la Tero oni nomas tiujn rapidojn la unua resp. dua kosma rapido; ili havas proksimume jenajn valorojn: La Suno havas multe pli altajn orbitan kaj eskapan rapidojn, sed kutime homoj interesiĝas nur pri la rapido necesa, por ke sondilo povu foriri ekde la tera orbito ĉirkaŭ la Suno. Tiu rapido estas malpli alta, kaj krome eblas utiligi la orbitan rapidon de la Tero mem kiel bazon. Se konsideri ĉion minimume necesas rapido de m/s por ekde Tero eliri el la suna sistemo.
Rapido kaj energio
Ĉar rapido estas relativa inter du sistemoj (aŭ objektoj), ankaŭ la energio (kineta energio) de moviĝanta (ne rotacianta) objekto dependas de la referenca sistemo. Ĝi dependas de du faktoroj :
Por la ĉiutaga vivo tio ekzemple signifas, ke aŭto moviĝanta je 150 km/h havas 2,25-oble la energion de aŭto moviĝanta je 100 km/h; tiu energio devas esti nuligita (normale tio signifas: transformita al varmo) dum haltiga bremsado, ankaŭ dum akcidento. Hibridaj veturiloj povas dum bremsado regajni parton de la energio kiel elektron.
14533 Roy
14533 Roy estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la franca amatora astronomo Pierre Antonini elde sia privata Observatorio de Bédoin (Vaucluse, Francio).
Nomo
Ĝia nomo honoras la francan amatoran astronomon René Roy, kiu dediĉis multe da tempo por la observado. Li ĉefe interesiĝis pri la tekniko de ŝargkuplita aparato por la serĉo kaj la astrometrio de asteroidoj kaj kometoj, kaj li malkovris plurajn numeritajn asteroidojn.
Eva Moberg
Eva Moberg (naskiĝis en 1932 en Stokholmo - 22-a de majo 2011) estis sveda verkistino, dramverkistino kaj debatistino.
Eva Moberg estis la filino de Vilhelm Moberg kaj Margaret (naskita Törnqvist). Ŝi edziniĝis en 1964 kun Hans Hederberg kun kiu ŝi havis filinon en 1966. La geedziĝo daŭris ĝis 1976. Ŝi vivis kun Gottfried Grafström.
Moberg ricevis licencion pri filozofio en 1963 per disertacio pri "Kärlek och kön, en studie i Colettes diktning" (Amo kaj sekso, studo pri la poezio de Colette) kaj estis i.a. ĉefredaktorino de la gazeto "Hertha" de la Asocio Fredrika-Bremer (Fredrika Bremer-förbundets). Ŝi estris la kulturan servon en la gazeto "Dagens Nyheter" (Hodiaŭaj novaĵoj). Ŝi verkis pri sociaj problemoj, politikaj kaj etikaj demandoj. Inter 1968 kaj 1970, ŝi laboris kiel televida scenaristino.
Eva Moberg estas konsiderata kiel iniciatinto pri moderna debato pri seksegaleco en Svedio pro sia eseo "Kvinnans villkorliga frigivning" (pri la virina kondiĉo) (en antologio "Unga Liberaler" 1961 — Junaj liberaluloj) kaj pri komercaj demandoj en "Kvinnor och människor" — Virinoj kaj viroj — (1962). Ŝi ricevis la Premion de la Granda Nios (De Nios stora pris) en 1975, la Pacpremion Hiroŝimo en 1990 kaj, en 1994, la premion Årets väckarklocka.
Ekde 1961 Eva Moberg pritraktis temojn, inter kiuj la nuklea regpovo, la militorigino, la viro laŭdire natura, maskloj kaj femaloj, animaleco kaj infaneco, kuraĝo, homa emancipiĝo, Eŭropo, ktp.
Cobie Smulders
Jacoba Francisca Maria "Cobie" SMULDERS naskiĝis estas kanada aktorino kaj manekeno. Ŝi estas pli konata pro siaj roloj kiel Robin Scherbatsky en la televidserio How I Met Your Mother (2005-2014). Ŝi ankaŭ rolis en S.H.I.E.L.D. kaj Maria Hill en ses filmoj de la Marvel Cinematic Universe.
Ivica Olić
Ivica Olić estas kroata futbalisto. Li naskiĝis en la vilaĝo Davor proksime de Nova Gradiška, do nun estas -jara. Laŭ stato de la jaro 2012 li profesie ludas futbalon en la unua vira teamo de la klubo Bayern München, en septembro de tiu jaro li transiras al la klubo VfL Wolfsburg, ambaŭ en Germanio - antaŭe li interalie estis profesia futbalisto de la kluboj Dinamo Zagreb, CSKA Moskvo kaj Hamburger SV. Krome Ivica Olić ekde la jaro 2002 estas membro de la kroata nacia teamo de futbalo. Kadre de ĝi li kunkonkuris pri la Eŭropa Futbal-Ĉampionado 2008, kaj same estas membro en la teamo partoprenanta en la Eŭropa Futbal-Ĉampionado 2012.
Svidník
Svidník (hungare Felsővízköz, germane Obersvidnik) estas urbo en Slovakio, en Regiono Prešov, en Distrikto Svidník, kies distriktejo estas. La hungara nomo ĝis 1899 estis Felső-Szvidnyik. La urbo estas kulturcentro de la ukraina kaj rutena minoritatoj.
Situo
La urbo situas en valo de Ondava, laŭ ĉefvojo Prešov-montotrapasejo Dukla-Pollando, krome estas ĉefvojo al Bardejov. Prešov troviĝas 58 km.
Historio
La komunumo estis loĝata dum la neolitiko, bronzepoko kaj ferepoko. La unua mencio okazis en 1334. Tiutempe vivis tie paŝtistoj, baldaŭe la loĝantoj okupiĝis ankaŭ pri agrikulturo. En la 15-a jarcento estis du vilaĝoj: Supra kaj Suba Vízköz. En la lasta rusinoj setlis. Ambaŭ vilaĝoj suferis pro poloj kaj husanoj. En 1618 etaĝa nobeldomo konstruiĝis. En la 18-a jarcento pro la tiutempaj militoj la vilaĝoj senhomiĝis. En 1795 familio Szirmay (sirmai) konstruis kastelon kaj aranĝis foirojn jare po 5. Rusoj okupis la komunumon en 1800 kaj 1806. Okazis ĥolero en 1831. En 1910 en la komunumo loĝis 685 da loĝantoj (407 rusinoj, 113 germanoj, 107 hungaroj). Dum la 1-a mondmilito la komunumo detruiĝis. Ĝis 1919 la urbo apartenis al Hungario, al Sáros (reĝa departemento), al distrikto de "Felsővízköz", kies distriktejo estis. Poste la loko apartenis al Ĉeĥoslovakio, ekde 1993 al Slovakio. Novembre de 1944 la Ruĝa Armeo trairis la montotrapasejon Dukla kaj komencis liberigi iaman Ĉeĥoslovakion. Estis gravaj bataloj, krome komenciĝis la Slovaka Nacia Ribelo. Tiutempe Suba kaj Supra vilaĝoj unuiĝis, tio urbiĝis en 1964. En 2001 loĝis enurbe 12 428 da homoj, 80% de la loĝantoj estis slovakoj, 13% rusinoj, 4% ukrainoj, 1,5% ciganoj.