cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Kripoj hejmecaj de Aŭstrio
Ekfloro post la Unua mondmilito
En la 1930-a jaroj la kombino inter patrujo kaj religieco plifortiĝas en Aŭstrio; kulturaj agadoj ofte flankenmetitis. En tiu ĉi kunteksto oni devas scii ke en Aŭstrio kiel en Germanio kulturaĵoj jam antaŭe estis kuplitaj al politiko multe pli ol en aliaj landoj. La popola kulturo publike altestimatis, la kutimoj antaŭ ĉio, sed ankaŭ la loka historio. De multaj tiutempuloj tio konsideritis eĉ vivohelpo kaj konsolo. Idealigita farmista vivo de pasintaj tempoj kontraŭis al necertaj sociaj kondiĉoj de la estonteco. La rememoro de lokaj tradicioj estis orientiĝilo. Riĉa eklezia vivo ankaŭ apogis lokan kripfaradon.
La nazioj grandparte misuzis popolan kulturon kaj la patrujaĵojn limigante ĉion por servi la partion. La religiaj moroj pli kaj pli perdu la kristanajn radikojn kaj konformiĝu al malnovaj nordĝermanaj pensmanieroj. Kripprezentado ekmalgravis sed restas permesita kiel privata ŝatokupo. Inter 1938-45 la oficialaj instancoj de salcburgia patrujflegado (en 1942 fonditis ja la instituto Salzburger Heimatwerk) kvazaŭ tute ne okupiĝis pri kripaĵoj.
Novaj demandoj post 1945
La rekonstruo de Aŭstrio post la Dua mondmilito staris ankaŭ sub la signo de lokaj tradicioj. Patrujo estas ankoraŭ dum la 1950-aj jaroj "gvidvorto", Ĝis la fino de tiu ĉi periodo memkompreneblis ankoraŭ relative granda influo de la Romkatolika eklezio. Perdo de esprimbariloj kaj la ekflorinta turismo plibonigis la kvaliton de tiaj produktoj sur tre kreskinta merkato. Nur ekde la 1960-aj jaroj venis kritikaj demandoj prie kaj kritikitis ofta kiĉigo; de tiam oni pli diferencigis kaj serĉis aŭtentikecon koncerne belecon, pasintecon, prezentadon, esprimon, sentojn kaj eventojn en la sfero de regiona kulturo. Rigardante diversmaniere la patrujajn kripojn oni tamen ofte venis al la samaj konkludoj.
Nun la muzeaj aĵoj ricevis propran valoron liberigitan de pulvo kaj tedo; kun la idealo de protektinda medio la patruĵajoj iĝas pli realaj. Oni ne plu triste pri malnovaĵoj pasive ĉagreniĝas sed volas aktive memori kaj vidi la bonajn kaj la malbonajn aspektojn. Tiamaniere la rolo de Alexander Schläffer gravegis, kio klarigas la sukceson de ties produktoj ekde la 1950-a jaroj. Lastaj atestiloj de pereinta kultura mondo ne plu agnoskitas sentimente sed prezentas sobre kaj sanige siajn valorojn.
Serĉantaj la enhavon de la kristnaska festo - longe for de ekonomiaj premoj kaj teologiaj novinterpretadoj - ĉerpas novan forton en tradiciaj patrujaj kripoj pro simpla anonco de paco por ĉiuj homoj de bona volo. Pri literaturo de la 1970-aj jaroj konstatitis reveno de rakontadarto. Multaj figuroj de Schläffer jes ja rakontadas, ofte per delikataj humuro kaj aludo al pasintaj cirkonstancoj. Se vortoj - escepte eble de la libro Vom Schnee der vergangenen Jahre de Alois Brandstetter (1979) - ne plu kapablas ligi diversajn aspektojn, la skulptitaĵoj popolaj helpe anstataŭantaj estas: mute, fascinige, pensige, homege.
Fonto
Schwaiger, Arthur: "Geistesgeschichtliche Hintergründe zur Entwicklung der Heimatkrippe. Eine Skizze", en: Zum Gedenken an den ersten Kustos des Heimatmuseums Schloss Ritzen Alexander Schläffer (=Ritzenpost, 14), Saalfelden 2000, pp. 36-37.
Ardales
Ardales estas municipo en la hispana provinco Málaga en la regiono Andaluzio. Ĝi havas areon de 107 km². En 2007 Ardales havis 2595 loĝantojn.
Romano pri Afrika Bieno
Romano pri Afrika Bieno (angle : The Story of an African Farm) estas romano verkita de Olive Schreiner, tradukita el la angla fare de Stephen Allen Andrew, kaj eldonita 270-paĝe ĉe The Esperanto Publishing Company Limited el Londono en la jaro 1934.
Stratego (apartigilo)
La vorto Stratego povas signifi:
Vidu ankaŭ:
István Janáky (pli aĝa)
István Janáky [iŝtvAn janAki], laŭ hungarlingve kutima nomordo Janáky István estis hungara arkitekto.
István Janáky naskiĝis la  en Hódmezővásárhely. Li mortis la en Budapeŝto.
Biografio
István Janáky akiris diplomon en Reĝa Teknika Universitato József en 1929. Post siaj studoj li laboris en diversaj arkitektaj laborejoj, kie li frue projektis memstarajn planojn. En 1936 lia projekto atingis la unuan lokon, el la ricevita mono li establis propran laborejon kun sukcesoj, kiu funkciis ĝis la ŝtatiĝo en 1948. Li laboris en diversaj ŝtataj arkitektaj firmaoj ekde 1948. En la 1950-aj jaroj li ankaŭ instruis en lernejo pri arkitektoj.
En 1950 kaj 1953 li ricevis premiojn. Liaj ambaŭ filoj iĝis same arkitektoj.
Hänsel und Gretel
Hänsel und Gretel estas malfruromantisma opero en tri aktoj, kiu ekestis en la fruaj 1890-aj jaroj. La muzikon komponis Engelbert Humperdinck, la libreton verkis lia fratino Adelheid Wette laŭ la fabelo Hänsel und Gretel [Joĉjo kaj Manjo] el la fabelkolekto Kinder- und Hausmärchen de la fratoj Grimm. La verkonomo de la aŭtoroj estas Fabelludo en tri bildoj, Humperdinck nomis sian verkon alude la operon Parsifal ("sceneja solena festivala verko") de Richard Wagner „infanĉambra solena festivala verko“.
Hänsel und Gretel estis unuafoje prezentata la 23-an de decembro 1893 en Vajmaro ĉe la Kortega Teatrejo sub Richard Strauss kiel orkestrestro. La opero kun prezentodaŭro de proksimume du horoj apartenas nuntempe al la ofte ludata repertuaro de operejoj kaj estas aparte prezentata dum la adventoperiodo.
Ekesto
La fratino de Humperdinck, Adelheid Wette, planis la fabelludon kiel hejma teatroprezentado. Ŝi petis de sia frato nur la muzikigon de kelkaj versoj. Kiam tiuj ĉi spertis en la familia rondo treegan akceptadon, Wette kaj Humperdinck decidis, fari el tiuj kantoteatraĵon. Finfine Humperdinck entuziasmiĝis tiakvante, ke li komponis vesperplenigan operon. Jam la unua prezentado estis eksterordinara sukceso.
NGC 482
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Senkruraj amfibioj
La senkruraj amfibioj (Gymnophiona) estas ordo en la klaso amfibioj (Amphibia).
Ili haŭto estas kava, malofte skvama. Iliaj membroj tute mankas, la nombro de la vertebroj povas esti eĉ 200. Ili vivas en la subtropikaj kaj tropikaj areoj en Sud-Ameriko kaj Sud-Azio.
Tiuj estas longaj, cilindraj, senkruraj animaloj kun serpenta aŭ verma formo. La plenkreskuloj varias laŭ longo el 8 al 75 centimetroj kun la escepto de la Tomsona cecilio (Caecilia thompsoni), kiu povas atingi 150 cm. La haŭto de cecilio havas grandan nombron de transversaj faldoj kaj en kelkaj specioj ĝi enhavas fajnajn enmetitajn haŭtajn skvamojn. Ili havas povrajn okulojn kovritaj per haŭto, kiuj estas probable limigitaj al konstati diferencojn en lumintenseco. Ili havas ankaŭ paron de mallongaj tentaklojn ĉe la okulo kiuj povas esti etenditaj kaj kiuj havas funkciojn tuŝajn kaj flarajn.
Avenuo de la Operejo (Parizo)
La avenuo de la Operejo troviĝas en la 1-a kaj 2-a arondismentoj de Parizo. Ĝi estis kreita en 1867, okaze de la granda renovigo de Parizo far la barono Haussmann dum la Dua Imperio. La kvartalo entenas plurajn popularajn butikojn tre vastajn, ekzemple Printemps kaj Galeries Lafayette.
WorldCat
WorldCat estas la plej granda bibliografia datumbazo en la mondo. Pli ol 72.000 bibliotekoj en pli ol 90 landoj kunlaboras pri unusola komuna interreta katalogo. Fondita en 1971, OCLC WorldCat enhavis pli ol 380 milionojn da diskoj kaj 2,4 miliardojn da katalogitaj fizikaj kaj ciferecaj objektoj en pli ol 485 lingvoj (ĝis januaro 2017).
WorldCat estas la plej granda (OPAC) aŭ 'Online Public Access Catalog ' (Interreta Katalogo kun Publika Aliro) en la mondo. WorldCat povas esti grava rimedo por la semantika reto kune kun OCLC WorldShare (reteja arkitekturo)
Torjanci
Torjanci (Торјанци, Torjánc) estas malgranda vilaĝo en Kroatio, en distrikto Osijek-Baranja, en municipo de Petlovac.
Situo
La komunumo situas sur ebenaĵo, laŭ maldekstra bordo de Dravo (kontraŭe Kásád kaj Old (Baranya) troviĝas), fine de sakovojo, for de ĉefvojo kaj fervojo.
Historio
Hungaroj alvenis en 896 kaj ili fondis ŝtaton en 1000. Post la turka erao alvenis diversaj popoloj, interalie serboj kaj germanoj. Ĝis fine de la 1-a mondmilito la vilaĝo apartenis al Hungario, al Baranya (reĝa departemento), poste al Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj, ekde 1929 al Jugoslavio. En 1941 la hungara armeo okupis la regionon kaj ĝis 1945 tio estis parto de Hungario (apartenanta al distrikto de Villány), ekde 1991 de Kroatio. En 1991 loĝis en Torjanci 476 da homoj, (kroatoj 291 (61 %), hungaroj 15 (3 %), serboj 7 (2 %) kaj aliaj).
Nils Brinkmann
Nils Brinkmann (naskiĝis, do nun -jara) estas germana esperantisto kaj instruisto. En la 1980-aj kaj 1990-aj jaroj, li aktivis en Germana Esperanto-Junularo i.a. estrarano pri financoj kaj pri eksteraj rilatoj, kaj kiel kunorganizanto de multaj Internaciaj Seminarioj. Devene el la nordgermana insulo Sylt, li estis la filo de esperantista pastro en la insula loĝloko Westerland, kiu estis regione grava porparolanto de la ideo de internacia lingvo, kaŭzis ke en la 1960-aj kaj 1970-aj jaroj sur la insulo ekzistis tute vigla Esperanto-grupo, sed tragike mortis kiam Nils estis juna mezlernejano kaj antaŭ ol alia familiano vere esperantistiĝis. Nils post la patra morto kiel sola familiano meminiciate lernis la lingvon kiel juna gimnaziano, kaj daŭrigis la aktivadon kiel studento en la Libera Universitato de Berlino. Interalie, li multajn jarojn kiel esperantista reprezentanto estis membro de nacia ĵurio kiu taksas taŭgecon de kinejaj filmoj kaj komputilaj ludoj por infanoj.
Kunbaracs
Kunbaracs (kunbaraĉ) estas malgranda vilaĝo kun titolo vinvilaĝo en Hungario, en regiono Suda Ebenaĵo, en departemento Bács-Kiskun, en subregiono de Kecskemét.
Situo
La vilaĝo situas sur ebenaĵo, laŭ traira flankovojo.
Historio
En la 14-a jarcento preĝejo funkciis tie. La unua mencio devenis el 1440 en formo Barócz. La turkoj faris senhoma la vilaĝon. En 1703 armeo de Francisko Rákóczi la 2-a venkis la serbojn. Baldaŭe vico da farmoj formiĝis. La kampoj apartenis depost 1828 al Tatárszentgyörgy. La komunumo memstariĝis en 1950. Poste 5 kolĥozoj formiĝis.
Vilaĝservoj estas lernejo, infanĝardeno, biblioteko, poŝto, kuracejo, apoteko.
Kalety
Kalety estas urbo en Silezio (provinco de Pollando) en Pollando. Ĝi apartenas al Kalety en distrikto Tarnogórski.
27556 Williamprem
27556 Williamprem estas malrapide rotacianta asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la de la teamo de la astronomia kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de William Prem, mentoro de unu finalist(in)o de la Broadcom MASTERS de 2011, matematika kaj scienca konkurso por gestudentoj de mezlernejo. Li estas instruisto ĉe la Central Middle School de Eden Prairie (Minesoto).
Stratego
Stratego (el la malnovgreka στρατηγός / stratêgós) estas supera milita oficiro.
= En antikva Grekujo =
En antikva Grekio, stratego komandas armeon aŭ floton.
En Ateno, je la 5a jarcento, strategoj havis potencon tiom politika kiom milita. Ekde 501, dek strategoj estis balotitaj ĉiujare de la popula asembleo.
Temistoklo, Kimono, Miltiado kaj Periklo estis famaj strategoj.
En Bizanca Imperio, ekde la 11a jarcento, stratego estas la oficiro kiu komandas la thema-n (armeo kaj adminstra teritorio).
En la nuntempa greka armeo, stratigós (στρατηγός) estas la plej alta oficira rango. Tiun gradon havas la estro de la ĝenerala stabo de la nacia defendo, kiam li estas armea oficiro.
Jozefo Guislain
Jozefo GUISLAIN (naskixgis en Gento, la 2-an de februaro 1797, mortis samurbe la 1-an de aprilo 1860) estis belga kuracisto kaj pioniro de psikiatrio. Kvankam li naskiĝis ene de prestiĝa arkitekta familio, li tamen elektis medicinon studi. Li estis mirinda studento, kiu gajnis plurajn premiojn. Li estis unu el la unuaj studentoj de la Genta Universitato kiu fondiĝis en 1817. Jozefo promociiĝis en 1819 kiel medicina doktoro.
Aparte interesis s-ron Guislain psikaj malsanoj. Estis tiutempe "frenezulaj domoj" en Gento. La kondiĉoj en tiuj karceroj por psikaj malsanuloj estis senhonorigaj ĝis Petro Jozefo Triest tie enkondukis la zorgon.
En 1818 Vilhelmo la 1-a de Nederlando proklamis reĝan decidon reformi la psikiatriajn malsanulejojn. La provinca komisiono de medicino pristudis tiun ĉi decidon kaj en 1821 organizis konkurson pri manieroj plibonigi la kuracadon de la psikaj malsanuloj. Guislain partoprenis en tiu ĉi konkurso kaj gajnis en 1825 premion kun la peto eldoni sian verkon. Tion ĉi li faris; aperis libro kun la titolo Traité sur l'Aliénation mentale et les Hospices des aliénés. Verŝajne pro tiu ĉi verko Jozefo ekkonis s-ron Triest kaj post ties rekomendo Guislain estis en 1828 nomumita kiel ĉefa kuracisto de la Genta psika malsanulejoj por kiuj respondecis Triest.
En 1829 Jozefo Guislain kune kun kanoniko Triest verkis internan regularon por la institucioj. Estis la unua fojo ke priskribiĝis kiel humane kaj terapie respondece interagi kun la malsanuloj.
En 1833 Guislain publikigis sian bazan verkon Traité sur les phrénopathies en kiu li donas superrigardon de ĉio kion li priskribas kiel psikiatro. Per lia triparta verko Leçons orales sur les phrénopathies de 1852 li plu-ellaboris sian vidpunkton je la psikaj malsanoj.
En 1835 li estis nomumita profesoro pri fiziologio ĉe la Genta universitato. Intertempe Guislain dum pluraj vojaĝoj faris studojn pri la eventuala konstruo de institucio por psikaj malsanuloj. Li ankaŭ dum mallonga periodo estis membro de la urba konsilantaro de Gento, speciale por povi pli bone defendi siajn ideojn pri la prizorgo de psikaj malsanuloj kaj la konstruo de nova institucio. Li tion sukcese faris, ĉar en 1852 la urba konsilantaro akceptas liajn planojn. En 1857 oni ekuzis la de Guislain planitan institucion.
Guislain mortis la 1-an de aprilo 1860. En 1887 oni inaŭguris statuon de Jozefo Guislain ĉe la strato Begijnhoflaan en Gento. Nuntempe la loko de la iama institucio estas muzeo pri psikaj malsanoj, dediĉita al Guislain.
Kunadacs
Kunadacs (kunadaĉ) estas vilaĝo en Hungario, en regiono Suda Ebenaĵo, en departemento Bács-Kiskun, en subregiono de Kunszentmiklós.
Ne miskomprenu kun Kunbaracs!
Energia miksaĵo
La Energia miksaĵo, aŭ energimiksaĵo, estas la distribuado de la malsamaj primaraj energifontoj konsumitaj en antaŭfiksita geografia areo.
Kunadacs
Situo
La vilaĝo situas sur ebenaĵo, laŭ traira flankovojo.
Energia miksaĵo
La parto de primaraj energioj en la konsumo de la mondo, de lando, de komunumo, de industrio, ĝenerale esprimiĝas per procentoj. Ĉiuj primaraj energifontoj estas kalkulitaj, precipe tiuj konsumitaj por transporto, hejtado de konstruaĵoj, ktp. La elektromiksaĵo, kun kiu ĝi ne devas esti konfuzita, nur konsideras la energifontojn kontribuantajn al la produktado de elektro; sed elektro reprezentas nur 18,5% de la fina energikonsumo tutmonde.
Pál Jeszenszky
Pál Jeszenszky [jesenski], laŭ hungarlingve kutima nomordo Jeszenszky Pál estis hungara agronomo, redaktoro. Lia nobela antaŭnomo estis kisjeszeni [kiŝjeseni].
Energia miksaĵo
En 2018, la tutmonda primara energifonto estis ĉirkaŭ 80% fosiliaj brulaĵoj: (33,6% nafto, 27,2% karbo, 23,9% tergaso), 6,8% Hidroelektro, 4,4% Nuklea energio, kaj 4% aliaj renovigeblaj energioj, kiel ekzemple vento, Geoterma energio, bioenergioj, Sunenergio kaj Ruboforbruligo. Energia konsumo tutmonde kreskis 2,9%, kio estas la plej granda kresko ekde 2010. Eŭropo uzis malpli da nafto ol la tutmonda procento, kaj pli da nukleaj kaj renovigeblaj rimedoj, kun Francio uzanta malpli da gaso kaj pli da nukleaj. Nordameriko havis la plej altan konsumon por loĝanto, kun Rusio en dua loko, kaj Eŭropo kaj Mezoriento sekvas. Dum Nordameriko uzis 240 gigajoules pokape, Afriko uzis nur 15 gigaĵuloj pokape. [7] [8]
Pál Jeszenszky
Pál Jeszenszky naskiĝis la en Gömörpanyit (Hungara reĝlando, Aŭstra Imperio, nuntempa Gemerská Panica en Slovakio), li mortis la  en Újfehértó.
Biografio
Pál Jeszenszky akiris agronomian diplomon en Ekonomia Akademio (Magyaróvár). Ekde 1894 li estis redaktoro de signifa agrikultura gazeto. Post 2 jaroj li havis altajn postenojn en agrikulturaj organizaĵoj. Li aranĝis 4 jardekojn la agrikulturajn ekspoziciojn. Li emeritiĝis en 1930. Li edziĝis en 1896.
Montrond (Jura)
Montrond (prononco "mõnrõn") estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la komunumaro Champagnole Porte du Haut-Jura, en la departemento Jura, nomita laŭ la montaro Ĵuraso kaj en la regiono Burgonjo-Franĉkonteo (Bourgogne-Franche-Comté. Fine de en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². Administre la komunumo apartenas al la arondismento Lons-le-Saunier kaj al la kantono Champagnole.
La teritorio havas komunan limon kun.
Kunadacs
Historio
La unua mencio devenis el 1302 en formo Adach. La turkoj faris senhoma la vilaĝon. Poste vico da farmoj formiĝis. En 1872 naskiĝis "Peszéradacs" ankaŭ el la proksimaj kampoj. Ĝi estis grandvilaĝo ekde 1889. La komunumo disiĝis al 2 memstaraj vilaĝoj Kunadacs kaj Kunpeszér en 1949.
Vilaĝservoj estas lernejo, infanĝardeno, biblioteko, sportejo, kuracejo, dentokuracejo, bestokuracejo.
Romanal
Romanal. Lingvoprojekto farita de Alfred MICHAUX (kun kaŝnomo A. M. Boningue) en 1909 kaj reprezentita en 1912. Ĝi estis proponita al Delegacio por alpreno de la lingvo internacia, kiu preferis Idon. Ĝi estis propagandata de sia aŭtoro dum kaj post la Unua mondmilito. La aŭtoro emfazas, ke en sia sistemo li ekstermis el Esperanto ĉiujn germandevenajn elementojn. Michaux restis ankaŭ Esperantisto, laŭ sia letero al Montagu Christie Butler. Vere Romanal ne estis lingvo kiel Ido aŭ Esperanto, sed nur projekto prezentita en malgrandaj broŝuroj kaj neniu uzis ĝin.
=Gramatiko=
Romanal provis kombini la internaciecon kaj latinecon de Latino sen fleksio al la regula strukturo de Esperanto.
Alfabeto kaj prononco
Kiel Peano, Romanal adoptas la ortografion kaj prononcon de la klasika latina lingvo.
Morfologio
Samkiel Esperanto, ĝi uzas specialan finliteron por marki la malsamajn vortospecojn. Eĉ la propraj nomoj akiras tiujn finaĵojn, tiel la latina "America" restis "Americe".
En Romanal estas multaj verbaj malsimplaj formoj kiel 'me amaveran' = mi estos amita; 'me amavum' = mi estis aminta; 'amavant' = aminte; 'amerav' = devi ami; 'amerant' = devante ami. Tiuj malsimplaj formoj similas pli al Volapuko ol al Esperanto.
Nombroj (1-10): uni dui tri quadri quinti sexti septi octi noni deci
=Ekzemploj=
"Li Meliori lingue auxiliari est ille quel possan facilim comprendar li americanos del norde et illos del sude". (La pli bona helplingvo estas tiu kiun povas facile kompreni la amerikanoj de nordo kaj de sudo).
Declarade d'independantie de Americanos. Nos consideran sicut évidenti isti verites que omni homos estan creati pro vivar equali : ad illos lo Creator donavan certi jures inalienabili et specialim li liberite et li querite del felicite.
Me libenter doneran mei concludes, post longi experimentes. I. In systeme artificiali con finales caracterizanti ubi est necessi decidar l littere = 1 sone, li boni pronomine devan estar monosyllabi con c, ex. ei, con possibilite variar in ca—ce -- ci—co cu, secondum l'adopte de finales.
Nombroj (1-10): uni, dui, tri, quadri, quinti, sexti, septi, octi, noni, deci.
Nos consideran sicut evidenti isti verites que omni homos estan creati pro vivar equali. (Ni konsideras kiel evidenta tiu vero kiu ĉiuj homoj estis kreitaj por vivi egale).
Patro nostri, qui est en cieles, sanctificat estas nomine tui, advenias regne tui, fias volite tui, sicut en ciele, et en terre. Il pane nostri quotidiani das ad nos hodie, et dimittas nostri debites, sicut et nus dimitta debitantos nostri, et ne nos inducas in tentatione, sed liberas nos ex male.
=Bibliografio=
Boningue, A. M. Romanal - metode de international lingue Boulogne-sur-Mer: Boningue, 1909 (44 p.)
Matild Palay
Matild Palay [palai], laŭ hungarlingve kutima nomordo kaj kun la plena origina nomo Palai Matild Lujza estis hungara operkantisto (soprano).
Matild Palay naskiĝis la  en Budapeŝto, ŝi mortis la  en Budapeŝto.
3071 Nesterov
3071 Nesterov estas asteroido de la ekstera asteroida zono, malkovrita la de la rusa astronomino Tamara Miĥajlovna Smirnova elde la Krimea astrofizika observatorio de Nauĉno en Ukrainio.
Amondans
estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Doubs, en la regiono Burgonjo-Franĉkonteo (Bourgogne-Franche-Comté, prononco []) kaj en la historia regiono Franĉkonteo. Fine de en la komunumo vivis. Administre la komunumo apartenas al la arondismento Besançon (france arrondissement de Besançon), la okcidenta parto de la departemento, kaj al la kantono .
3071 Nesterov
Nomo
Ĝia nomo honoras la rusan aviadiston Pjotr Nikolajeviĉ Nesterov (cirile : Пётр Николаевич Нестеров, 1887–1914), mortigita en aer-batalo dum la unua mondmilito.
Opatija
Opatija (itale: Abbazia, germane: Sankt Jakobi) estas urbo en Kroatio, ĉe la bordo de Adriatiko. Ĝi situas en la suda akselo de la duoninsulo Istrio, funde de Golfo Kvarner, ĉirkaŭ 10 km okcidente de Rijeko. Ĝiaj koordinatoj estas 45,34° N / 14,31° E; ĝia loĝantaro estas ĉirkaŭ 13.000. Ĝi apartenas al la provinco Primorje-Gorski.
Pro sia ĉemara situo Opatija estas konata banloko. Ĝi posedas ankaŭ imponajn historiajn konstruaĵojn, precipe barokstilajn. Unu el ĝiaj emblemoj estas statuo de "junulino kun mevo", de Zvonko CAR, starigita en 1956, post kiam ŝtormo detruis statuon de Madono de Hans Rathautsky, starintan samloke. Rathautsky kreis ankaŭ la fontanon "Helios kaj Selena" (Suno kaj Luno).
Historio
Opatija, kies nomo signifas "abatejo", baziĝas sur benediktana abatejo nomata "Sankta Jakobo", fondita komence de la 12-a jarcento.
Ĝis komence de la 19-a jarcento Opatija, administrata de Aŭstrio-Hungario, estis trankvila vilaĝo de fiŝkaptistoj, maristoj kaj teksistoj. En 1838 estis konstruita laŭborda vojo, per kiu la urbo iĝis pli bone atingebla. Fine de la jarcento la aŭstria Südbahngesellschaft (Suda Fervoja Kompanio) konstruis linion de Vieno al Rijeko tra Opatija. Ĝia direktoro Friedrich Julius SCHÜLER taksis la lokon tre taŭga por sanatorio por pulmaj malsanuloj kaj konstruigis hotelon "Kvarner". Per tio komenciĝis la vigla epoko de turismo por la urbo.
László Gránásy
László Gránásy [lAslO grAnAŝi], laŭ hungarlingve kutima nomordo Gránásy László estas hungara fizikisto, altlerneja instruisto, koresponda membro de Hungara Scienca Akademio (2019), membro de Academia Europaea (2014).
Opatija
Historio
Dum longa tempo la regiono de Istrio havis parte itallingvan loĝantaron kaj estis de Italio konsiderata kiel "ne-elaĉetita teritorio". Ĝia itala nomo estas Abbazia; la itala nomo de la abatejo estas San Ĝiacomo di Priluca. Inter 1924 (Traktato de Rapallo) kaj 1947 Opatija apartenis al Italio. Poste ĝi estis parto de Jugoslavio ĝis la ekesto de sendependa Kroatio en 1990.
László Gránásy
László Gránásy naskiĝis la en Budapeŝto.
Biografio
László Gránásy akiris fizikistan diplomon en Scienca Universitato Loránd Eötvös en 1979. Post la diplomo li eklaboris en la akademia fizika esplora instituto. Li doktoriĝis en la universitato (Ph. D.) en 1982, kandidatiĝis en la Hungara Scienca Akademio en 1989, doktoriĝis ĉe la akademio en 2004. En tiu periodo li estis ankaŭ altlerneja instruisto en Budapeŝto, poste inter 2007-2009 en en:Brunel University London. Li okupiĝas precipe pri metaloj kaj ties kristaloj. Li ricevis premiojn inter 1984-2005.
Opatija
Famuloj
En la urbo naskiĝis: En la urbo mortis:
Vivaro
estas komunumo en la orienta parto de norda Italio. Ĝi situas en la regiono Friulo-Venecio Julia kaj, ene de ĝi, en la provinco Pordenone, formale ekde oktobro 2017 restrukturita (pri tio vidu la provincan tekston). Fine de en la komunumo vivis.
Moĉio
Moĉio ( [moĉi]) aŭ (malprecize) rizkuko estas bul-forma manĝaĵo el rizo, kiu eniras multajn japanajn receptojn. Oni foje nomas ĝin dango-moĉi (dango = "buletoj"). Oni fabrikas ilin knedante kuiritan rizon, kiu iĝas tiam gluecega.
Uzo
Moĉioj estas uzataj dum grandaj okazaĵoj, ĉefe dum la novjarfesto. La preparado mem estas festa rito kaj oni ofte preparas ilin surstrate aŭ publike (vidu bildojn 2 kaj 3).
Pro ĝia granda glueco, sufokiĝoj estas tre oftaj kaj la konsumado rapida de multaj moĉioj ĉiujare okazigas dekon da mortoj en Japanio.
Maŭzoleo de Bahá'u'lláh
Lokigita en Bahjí proksime al Akko ( 'Akká), Israelo, la Maŭzoleo de Bahá'u'lláh estas la plej sanktejo por bahaanoj kaj ilia Qiblih, aŭ preĝdirekto. Ĝi enhavas la postrestaĵojn de Bahá'u'lláh, la Profeto-Fondinto de la Bahaa Kredo, kaj estas proksime al la loko kie li mortis en la Domego de Bahjí.
En 1952  Sh o gh i Effendi komencis beligadon de la lando ĉirkaŭ la Maŭzoleo, konstruante ornamitajn ĝardenojn. La tuta areo ĉirkaŭ la Maŭzoleo, inkluzive la ĝardenoj, estas konata kiel la Ḥaram-i-Aqdas (Plej Sanktejo). Sh o gh i Effendi skribis ke, en la estonteco estos konstruita superkonstruaĵo, kiel jam ekzistas super la Maŭzoleo de la Báb.
(15010) 1998 QL92
(15010) 1998 QL92 estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la dum la kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Novosedly
Nomon Novosedly havas pluraj municipoj:
… aŭ partoj de muunicipoj:
Vorto Novosedly aperas ankaŭ en la nomoj de municipoj:
Nomigo Novosedly estas ankaŭ arĥaika kaj hodiaŭ jam ne uzata nomo por municipo:
4527 Schoenberg
4527 Schoenberg estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la usona astronomo Edward L. G. Bowell elde la Stacio Anderson Mesa de la observatorio Lowell, ĉ. 20 km sudoriente de Flagstaff (Arizono, Usono).
Nomo
Ĝia nomo honoras la aŭstrian komponiston Arnold Schönberg (1874–1951), fondinton de la dua Viena Skolo. Lia du plej famaj disĉiploj estas Alban Berg kaj Anton Webern.
Casbas de Huesca
Casbas de Huesca [KASbas deŬESka] (en aragona Casbas de Uesca, kaj Casbas d’as Monchas​) estas loĝloko kaj municipo de Hispanio, en la nordoriento de la komarko Hoya de Huesca (kies ĉefurbo estas la provinca ĉefurbo mem nome Ŭesko) apartenanta al la okcidenta parto de la Provinco Huesko (regiono Aragono).
12095 Pinel
12095 Pinel estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la belga astronomo Eric Walter Elst elde la Observatorio La Silla, en Ĉilio.
Nomo
Ĝi estas nomita en memoro de la franca kuracisto Philippe Pinel (1745–1826), kiu faris revolucian kontribuaĵon al la kuracado de pacientoj suferantaj de psika malsano. Li iĝis ĉef-kuracisto ĉe la kliniko La Salpêtrière en Parizo. Lia Traité médico-philosophique sur l´Aliénation mentale (1801) estis tradukita en plurajn lingvojn.
Casbas de Huesca
Geografio
Ĝia municipa teritorio estas en la nordoriento de la komarko Hoya de Huesca. Ĝi estas oriente de la provinca kaj komarka ĉefurbo okcidente de la rivero Alcanadre. La municipa teritorio limas norde kun Nueno; oriente kun Bierge kaj Abiego; sude kun Angüés; kaj okcidente kun Ibieca kaj Loporzano.
Kantono Châteauneuf-la-Forêt
La kantono de Châteauneuf-la-Forêt (france canton de Châteauneuf-la-Forêt) estas franca kantono lokita en la departemento Haute-Vienne kaj en la regiono Limoĝio. Ĝi estas unu el la 28 kantonoj de la arondismento de Limoĝo. Ĝia ĉefurbo estas Châteauneuf-la-Forêt.
Casbas de Huesca
Geografio
La loĝloko Casbas de Huesca mem (560 msm) estas je 30 km oriente de Huesca inter Labata norde kaj Angüés sude.
Kantono Châteauneuf-la-Forêt
Komunumoj
Apartenas al la kantono de Châteauneuf-la-Forêt la jenaj 10 francaj komunumoj :
Casbas de Huesca
Historio
En la municipa teritorio estas la Groto de Chaves, kiu enhavis pruvojn de prahistoria setlado. Tamen ĝi estis grandparte detruita en 2007 fare de la entreprenisto Victorino Alonso.
La loko estis loĝata de islamanoj, poste moriskoj. En Mezepoko registriĝis literumoj kiel Casvas, Casoas, Casvis, Casves, Casovas, Casouas, Casuas, Casuis, Casoys, Cassovellas kaj Kasoas.
La loko estis konkerita en la 11-a jarcento fare de Sancho Ramírez. En la 12-a jarcento oni fondis monaĥinejon (foto de la tabelo), kiu laŭlonge de la historio utilis diversamaniere, nun kiel muzeo de matematiko.
La Enlanda Milito estis sangelverŝa en la areo pro la atakoj de la respublikaj fortoj kontraŭ la provinca ĉefurbo Huesca, kiu estis kontrolita de la insurekciuloj ekde la komenco de la milito.
En 1960–1970 estis aligitaj Junzano, Labata kaj Sieso de Huesca. En 1970–1980 estis aligitaj Santa Cilia de Panzano, Bastarás kaj Panzano.
Aktualo
La loka ekonomio evoluis el la tradiciaj agrikulturo (cerealo, vitejoj, olivarboj kaj fruktarboj) kaj brutobredado (ŝafoj, porkoj, kortobirdoj) al irigaciaj kultivoj, plus natura, kultura kaj rura turismo.
Ĉefaj vidindaĵoj estas la tipa mezepoka urba kerno, preĝejoj, ermitejoj, neĝujoj, turo de Labata kaj ekstere naturaj lokoj.
Kalvinana kirko (Abaújvár)
La Kalvinana preĝejo estas religia konstruaĵo en Hungario, en vilaĝo Abaújvár.
Historio
La katolika preĝejo konstruiĝis en la 14-a jarcento, kiun la kalvinanoj profitis supozeble ekde la 16-a jarcento. En 1617 kaj en 1754 la preĝejo estis renovigita. En 1795 pli granda muro konstruiĝis por ĉirkaŭi la preĝejon kaj la apudan tombejon. En 1835 pro tertremo la preĝejo iomete difektiĝis. En 1866 oni konstruis novgotikan turon. En 1912, en 1976 kaj en 2002 la preĝejo denove renoviĝis.
8-a de januaro
Je la 8-a de januaro okazis, interalie:
Kalvinana kirko (Abaújvár)
Konstruaĵo
La navo estas kvarangulo, la sanktejo estas okangulo. Interne oni trovis restaĵojn de freskoj pri Sankta Marteno, Sankta Mikaelo, Jesuo kaj Sankta Bartolomeo.
NGC 483
NGC 483 (aliaj indikoj — PGC 4961, UGC 906, MCG 5-4-29, ZWG 502.50) estas galaksio en konstelacio Fiŝoj.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Wambaix (stacidomo)
Wambaix estas franca stacidomo sur linio -, situanta en  Wambaix, en departemento Nord, regiono Hauts-de-France.
Temas pri stacidomo de Société nationale des chemins de fer français (SNCF), priservata de trajnoj Hauts-de-France.
Ĝi situas ĉe kilometra punkto (PK) de la linio Busigny - Somain (250000).
Golgota kapelo (Makó)
Golgota Kapelo estas romkatolika historia monumento, la plej malnova konstruaĵo en en urbo Makó, sur iama kurgano.
Historio
Preposto konstruis tiu ĉi kapelon en 1734. Ĝi estis renovigita en 1797 kaj oni supozas, ke tiam konstruiĝis la kriptoj. La ĝardenmuro estis farita en 1815. En 1821 inundo okazis kaj la loĝantoj trovis tie rifuĝejon. En 1824 kaj 1852 la kapelo denove renoviĝis, en 1844 la ĝardenomuro renoviĝis. En 1869 kruco antaŭ la kapelo estis farita. En 1989 arkeologia esploro, poste renovigo okazis.
Konstruaĵo
La simpla konstruaĵo situas sola en korto. Sur la fasado meze situas la enirejo, apude estas videblaj 2 malplenaj niĉoj. Super la enirejo kvadrata malalta turo estis konstruita, supre estas piramido. Proksimume en la mezo de la turo estas ovala fenestrorozo. Interne la benkoj venis en 1880. Sakralaj trezoroj estas skulptaĵo pri Sankta Maria kaj 2 lignaj soldatoj.
Kermeso okazas la 16-a de julio.
Tifariti
Tifariti estas loĝloko en la Araba Demokratia Sahara Respubliko, la nuntempe orienta parto de la teritorio Okcidenta Saharo. Ekde la jaro 2011 temas pri la fakta ĉefurbo de la respubliko, kiun baze vivtenas la sahara partio Fronto Polisario. En 2010 en la loĝloko vivis proksimume 3 000 loĝantoj sur areo de 6,78 kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de 440 loĝantoj/km².
Partneraj komunumoj
Inter la partneraj komunumoj de Tifariti estas
Gorges (Manche)
Gorges estas franca situanta en departemento Manche, regiono Normandio.
Ĝiaj loĝantoj nomiĝas Gorgillons.
Helmut Lotti
Li ekis kiel flandra ĉarmkantisto, sed tio ne alportis famon al li. Tiam venis, sub impulso de lia direktanto, Piet Roelen la projekton "Helmut Lotti Goes Classic". Iĝis sukceso kaj venis du sekvoj.
Ekde tiam Helmut Lotti estas artisto kiu faras iom alispecajn koncertojn, kiel dum Out of Africa aŭ From Russia with Love. Li estas kritikata pro la komerca karaktero de la prezentoj.
En 2001 Lotti estis akuzita de plagiato de sud-Afrika diskeja eldonejo Gallo Music. Temas pri la kantoj Tula kaj Jikela Emaweni Hamba je la KD Out Of Africa. Je la 9a de aŭgusto 2005 grupo de spertuloj konkludis ke la akuzo estas ĝusta.
Zoppola
estas komunumo en la orienta parto de norda Italio. Ĝi situas en la regiono Friulo-Venecio Julia kaj, ene de ĝi, en la provinco Pordenone, formale ekde oktobro 2017 restrukturita (pri tio vidu la provincan tekston). Fine de en la komunumo vivis.
Orbuleo
Orbuleo aŭ Krisobuleo estas oficiala dokumento uzanta de la imperia kancelario en Bizancio. Ĝin adoptis poste la okcidentaj kortegoj.
La vorto devenas de la greka chrysos (χρυσος) kiu signifas « oro » kaj de la latina bulla kiu signifas « ronda objekto ». Krisobuleo do unue indikas la sigelon el oro metita sur la oficialan dokumenton.
En Bizancio, dokumentoj kun ora sigelo kompreneble estis la plej solenaj. Ili ĉiam inkluzivis previlegiojn.
Dompoj
La dompoj (aliaj nomoj: Dumpo aŭ Ndmpo) estas etno en Ganao. Ekzistas parenceco al la grupo de la nordaj gunang-etnoj. La dompoj havas sian loĝregionon en la Brong-Ahafo-Regiono en urbokvartalo de Banda nomata Dompofie.
Marianne Böckmann-Maurer
Marianne Böckmann-Maurer (naskiĝis je la familia nomo Böckmann, do nun -jara) estas germana esperantistino. Ekde la fino de la 1970-aj jaroj, tiam ankoraŭ lernejanino en la malgranda vilaĝo Steinfeld-Mühlen en nordokcidenta Germanio, kie ŝi kunstarigis reton da viglaj vilaĝaj junularaj Esperanto-grupoj, fenomeno tre rara en okcidenta Germanio kie Esperanto kutime viglas aparte en grandaj universitataj urboj, ŝi aktivis en Germana Esperanto-Junularo i. a. kiel estrarano pri internaciaj rilatoj. Post studo ŝi translokiĝis al Geilenkirchen apud Akeno, tie laboras kiel plurlingva sekretariino kaj aktivas en la regiona Esperanto-movado. En Geilenkirchen ŝi edziniĝis al Charlie Maurer kaj ankaŭ la edzon entuziasmigis pri Esperanto. Ekde la 2000-aj jaroj krome ŝi ankaŭ kontribuas al la germanlingva asocio Europa - Demokratie - Esperanto.
22184 Rudolfveltman
22184 Rudolfveltman estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la en la kadro de la programo Lowell Observatory Near-Earth-Object Search (LONEOS) elde la Stacio Anderson Mesa de la Observatorio Lowell, en Flagstaff (Arizono, Usono).
Nomo
Ĝi estis nomita en memoro de Rudolf Veltman (1951–2009), fondinta ano de la Nederlanda Societo pri Meteoroj. Pro akcidento de subakvado, li estis paralizita kaj ligata al rulseĝo. Ne malkuraĝigite, li fariĝis gvidanto de la sekcio de NSM pri videblaj meteoroj kaj verkis artikolojn pri meteorfluoj kaj videblaj meteoroj por la revuo de la societo : Radiant.
Audeux
estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Doubs, en la regiono Burgonjo-Franĉkonteo (Bourgogne-Franche-Comté, prononco []) kaj en la historia regiono Franĉkonteo. Fine de en la komunumo vivis. Administre la komunumo apartenas al la arondismento Besançon (france arrondissement de Besançon), la okcidenta parto de la departemento, kaj al la kantono .
Horst (Lauenburg)
Horst estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Duklando Lauenburg de la federacia lando Ŝlesvigo-Holstinio. Fine de la komunumaro havis nur  loĝantojn. La en komparo aparte malgranda komunumo estas parto de la komunumaro Lauenburgische Seen, administra ligo de pluraj formale sendependaj politikaj komunumoj, administrata en la pli granda urbo Ratzeburg, kiu mem tamen ne apartenas al la komunumara teritorio.
Agdenes
Agdenes estas komunumo de Norvegio. Ĝi apartenas al la departemento Trøndelag. Fine de en la komunumo vivis. La administra centro de la komunumo situas en la loĝloko Lensvik.
Sederhat
Sederhat estas vilaĝo en la rumana distrikto Arad. Ĝi situas 10 km okcidente de Arad kaj apartenas al la urbo Pecica.
Sederhat situas flanke de la rumana nacia vojo DN 7 inter Arad kaj Pecica.
De 1938 Sederhat havas rom-katolikan preĝejon, kiu nun servas ankaŭ al grek-katolikaj kaj ortodoksaj kristanoj. Ĝiaj internaj muroj estas pentritaj per bibliaj scenoj el Biblia pauperum.
Andor Roboz
Andor ROBOZ hungara porjunulara verkisto. Li naskiĝis en Nagyvárad la 18-an de januaro 1869 kaj mortis en 1944 ?.
Kariero
Andor ROBOZ studis en Budapeŝto kaj Parizo. Inter 1898 kaj 1933 li instruis, poste estis lektoro de libroeldonejo. Li iĝis konita laŭ siaj porjunularaj romanoj. June li estis kunlaboranto de gazetoj Zsidó Hiradó kaj Egyenlőség. Li aperigis proksimume kvindek pli malgrandajn-pli grandajn bildajn poemvolumojn.
NGC 484
NGC 484 (aliaj indikoj — PGC 4764, ESO 113-36) estas galaksio en konstelacio Tukano.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Gleb Jakunin
Gleb Pavloviĉ Jakunin (Глеб Павлович Якунин; naskiĝis la 4-an de marto 1934 en Moskvo, mortis la 25-an de decembro 2014 samloke) estis la rusa ortodoksa kleriko, disidento, batalanto pri homrajtoj en Sovetunio; adepto de malkaŝo de kunlaborismo inter ortodoksismo kaj sovetaj regopovoj.
Pusztamonostor
Pusztamonostor [pustamonoŝtor] estas vilaĝo en meza Hungario en regiono Norda Ebenaĵo, en departemento Jász-Nagykun-Szolnok, en subregiono de Jászberény. La loknomo signifas hungare pusta-abatejo aŭ neniiĝinta abatejo.
Situo
Pusztamonostor situas proksime de Zagyva inter Jászberény kaj Hatvan voje kaj fervoje. Jászberény troviĝas 14, Hatvan 19, Nagykáta 20 km-ojn.
Historio
Verŝajne apud la abatejo vilaĝo formiĝis, kiu dum la historio kunfandiĝis al la jasaj komunumoj.
Moutoux
Moutoux (prononcuo "mu:tU':") estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la komunumaro Champagnole Porte du Haut-Jura, en la departemento Jura, nomita laŭ la montaro Ĵuraso kaj en la regiono Burgonjo-Franĉkonteo (Bourgogne-Franche-Comté. Fine de en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². Administre la komunumo apartenas al la arondismento Lons-le-Saunier kaj al la kantono Champagnole.
La teritorio havas komunan limon kun.
Klatovy
Klatovy estas distrikta urbo en la okcidenta parto de Ĉeĥio kaj en ties historia regiono Bohemio. Ĝi situas en la regiono Plzeň kaj en la distrikto Klatovy, proksimume 25 km de la ŝtatlimo kun Germanio kaj 40 km de la germana urbeto Furth im Wald. Vivas ĉi tie.
Membrigo de la urbo
Nuntempe Klatovy konsistas el tridek lokaj partoj en naŭ dek katastraj teritorioj. Antaŭe ankaŭ nun memstaraj municipoj Chlistov kaj Obytce estis partoj de la urbo. La teritorio de la urbo ne estas koneksa, du duopoj de katastraj teritorioj (kun du triopoj de registraj partoj de la municipo) kreas du eksklavojn de la urbo.
La ĉefaj partoj de la urbo:
Grupo de vilaĝoj en la norda parto de la urbo:
Grupo de vilaĝoj en la sudorienta parto de la urbo:
Grupo de vilaĝoj en la sudorienta parto kaj terlango de la teritorio de urbo:
Eksklavo oriente de la ĉefa parto de la urbo (apartigita krom alia de municipo Obytce, la eksa parto de urbo):
Eksklavo sudsudoriente de la ĉefa parto de la urbo, apartigita de municipoj Mochtín kaj Vrhaveč:
Fritz Bertlwieser
Friedrich BERTLWIESER (naskiĝinta la en Kollerschlag/Distrikto Rohrbach) estas aŭstra geografo, agrarfakulo, teologo, pedagogo, regionhistoriisto kaj fakverkisto.
Vivo
Bertlwieser naskiĝis kiel dua el tri filoj de la el Pasečná/Distrikto Český Krumlov forpelintaj gepatroj Johann und Theresia Bertlwieser. Ĉiuj domoj malkonstruitis en la 1950-aj jaroj, ĉar la komunumaro de Rychnůvek troviĝis tuj ĉe la landlimo kun Aŭstrio. La gepatroj poste perlaboris agrikulture en Rohrbach-Berg/Distrikto Rohrbach. Fritz surbiene pasigis la junulajn jarojn en malriĉeco.
Post la abiturienta ekzameno trapasita ĉe la gimnazio de Rohrbach li eknovicis en la premonstrata konvento Schlägl. Ekde 1972 li studis ĉe la Universitato de Innsbruck filozofion, teologion kaj religipedagogikon kaj finstudis en 1978 per magistriĝo. Sekvis mallonga studrestado ĉe la Munkena universitato kaj soldatado. Paralele li faris aliajn studojn, nome inter 1979-82 pri geografio kaj ekonomiko (ankaŭ kun pedagogia fokuso; insbruka unversitato) kaj ekde 1984 doktoriĝstudon pri agrargeografio. La titolo de la disertacio estis: Agrarstrukturwandel im Oberen Mühlviertel kaj doktoriĝo faritis en 1989. Al lia laboraĵo aljuĝitis premio de la Aŭstria geografia societo. Sekvis studo de anglistiko ĉe la Universitato de Salzburg (1991–1993) kaj ekde 2005 dua doktoriĝstudo pri eklezihistorio, kiu finitis en 2010 per la disertacio ''Böhmerwald-Grenzlandpfarre Deutsch Reichenau bei Friedberg. Von den Anfängen während der Rodungskolonisation bis zur Auslöschung im 20. Jahrhundert'' (pri paroĥujo en la Bohemia Arbaro).
Alexander Gerst
Alexander GERST (naskiĝis la 3-an de majo 1976 en Künzelsau, Germanujo) estas germana kosmonaŭto, geologiisto kaj vulkanologiisto. En 2009 la Eŭropa Kosma Agentejo (EKA) elektis lin kiel membro de sia tria kosmonaŭtogrupo. Li dufoje vizitis la Internacian Kosmostacion (IKS) por duonjaraj misioj en 2014 kaj 2018.
Fritz Bertlwieser
Vivo
Inter 1978 kaj 2013 li instruis ĉe la Ekonomika lernejo Rohrbach. Ekde 2016 li docentas ĉe la privata Pedagogia altlernejo en Linz.
Alexander Gerst
Studado
En 1995 li ricevis sian abituron ĉe la teĥnika gimnazio en Öhringen. Kiam li estis lernejano, Gerst, kiel volontulo, estis skoltestro, membro de junulara fajrobrigardo kaj akva savisto. Post plenumi la civilan servon ĉe la germana ruĝa kruco, Gerst vojaĝis tra la mondo por unu jaro. Ĉe la Universitato de Karlsruhe li ricevis diplomono pri terfiziko en 2003 kaj magistrecon pri terscienco ĉe la Viktorina Universitato de Velingtono en Novzelando. De 2004 ĝis 2009 li disvolvis sciencajn ilojn por la terfizika instituto de la Universitato de Hamburgo. Ekde 2005, ankaŭ tie, Gerst okupis sin pri sia doktoreco. La disertacio temas pri la meĥaniko en la unuaj sekundoj de strombola vulkana elsputo. Por tio li interalie vojaĝis al la aktiva vulkano Monto Erebus en Antarkto. Komence de 2010 la universitato doktorigis lin.
Fritz Bertlwieser
Vivo
Fokusoj liaj estas la regiono Mühlviertel de Supra Aŭstrio kaj la Bohemia Arbaro (inkludite temojn pri la forpelo barbara de germanlingvanoj post 1945). Li faris multajn prelegojn   kaj gvidis multaj ekskursojn en la bohemian landliman regionon. Krome li aktivas honorofice, i.a. kiel estro de la Sudetgermana societo de la Distrikto Rohrbach, kiel redaktoro de paroĥuja cirkulero en Haslach an der Mühl, kiel administranto de la regionhistoria muzeeto pri Rychnůvek (en St. Oswald bei Haslach). Ĉe regionaj sportaj konkursoj li sukcesis en atletiko kaj en skiado. Fritz Bertlwieser loĝas en Haslach an der Mühl/Distrikto Rohrbach kaj havas du infanojn kun sia edzino Ingrid (geedzeco ekestis en 1990).
Unesko-atlaso de la lingvoj riskantaj malaperi
La Unesko-atlaso de la lingvoj riskantaj malaperi aŭ La Unesko-atlaso de endanĝerigataj lingvoj (angle: UNESCO-Atlas of the World's Languages in Danger, mondatlaso de minacataj lingvoj), antaŭe konata sub la nomo Ruĝa libro de minacataj lingvoj (france: Livre rouge des langues en danger) estas publikigata fare de UNESKO kaj donas plenan listigon de ĉiuj endanĝerigataj lingvoj, lingvoj kiuj estas minacataj de formorto. En januaro 2009 estis kreita interaga reta versio kaj presitan eldonon
Alexander Gerst
Kosmonaŭto
8.413 personoj kandidatis por la kosmonaŭtpostenoj de la EKA en 2008. La 20-an de majo 2009 la EKA prezentis lin kaj kvin pliajn kosmonaŭtojn al la publiko. La 1-an de septembro 2009 Gerst komencis la fundamentan kosmonaŭtan trejnadon en Kolonjo ĉe la Eŭropa Kosmonaŭta Centro (EAC). Ĝi ankaŭ kondukis lin al la trejnejo de la aliaj partoprenantoj de la IKS, nome: Johnson Space Center (Usono), Tsukuba Space Center (Japanujo), John H. Chapman Space Centre (Kanado) kaj la Kosmonaŭta Trejnejo Jurij Gagarin (Rusujo). La trejnado entenis interalie bazaj scioj pri ĉiela meĥaniko, la rusa lingvo aŭ transvivaj teĥnikoj. Post sukcesa fino la EKA donis al li oficialan kosmonaŭto-ateston je la 22-a de novembro 2010. La 18-an de septembro 2011 la EKA anoncis, ke li flugos al la Internacia Kosmostacio en 2014 por iĝi ano de la ekspidicioj 40 kaj 41. La misia trejnado komenciĝis en aprilo de 2012 en Moskvo.
Unesko-atlaso de la lingvoj riskantaj malaperi
La celo de la projekto estas altiri la atenton de aŭtoritatoj, lingvokomunumoj kaj ĝenerala publiko pri la problemo de endanĝerigataj lingvoj kaj la neceso konservi la mondan lingvan diversecon
Alexander Gerst
Unua kosmoflugo
La 28-an de majo 2014 (laŭ UTK) Gerst flugis de la Kosmodromo Bajkonur en la kosmon. Li flugis kune kun la ruso Maksim Surajev kaj la usonano Reid Wiseman per la flugo Sojuz TMA-13M. Post proksimume 6 horoj kaj 4 orbitoj la kosmoŝipo atingis la IKS, kie la anaro de la ekspedicio 39 jam atendis ilin. La misio de Gerst nomiĝis "Blue Dot" (blua punkto). La nomo devenas de la foto Pala Blua Punkto. Dum tiu misio li faris pli ol 100 eksperimentojn pri fiziko, biologio, homa fiziologio kaj radiado. Li estis respondeca por la kunigo de la eŭropa ATV-5 kaj la usonaj kosmoŝipoj Dragon kaj Cygnus al la IKS. La 7-an de oktobro Gerst kune kun Wiseman forlasis la stacion por EVA. Dum tiu tempo ili translokis difektan malvarmigan pumpilon kaj instalis novan kablosistemon por la stacia prenobrako. Tio daŭris 6 horojn kaj 13 minutojn. La tri kosmonaŭtoj surteriĝis la 10-an de novembro 2014 en la kazaĥa stepo.
Dua kosmoflugo
La 18-an de majo 2017 la EKA anoncis lian duan kosmoflugon en 2018 por la IKS-ekspedicioj 56 kaj 57. Gerst estas la unua el la 2009-a grupo, kiu flugas duan fojon. Lia misio nomiĝas "Horizons" (horizontoj). La 6-an de junio 2018 li flugis al la IKS kun la ruso Sergej Prokopjev kaj la usonano Serena Auñón-Chancellor. Tiufoje al flugo al la IKS daŭris 2 tagojn pro ĝia pozicio. La 3-an de oktobro, kiam la ekspedicio 57 komenciĝis, Gerst transprenis la komandon pri la IKS kiel la unua germano kaj la dua EKA-kosmonaŭto. Ĉar du kosmonaŭtoj ne atingis la IKS pro startinterrompo, du EVA je la 19-a kaj la 25-a de oktobro ne okazis. La 20-an de decembro 2018 li revenis al la tero.
Unesko-atlaso de la lingvoj riskantaj malaperi
Laŭ la UNESKO pli ol duono de la proksimume 6000 lingvoj (taksoj varias de 3000 ĝis 10000 depende de la maniero kiel oni difinas kio estas "lingvo") en la mondo malaperos. De tiuj 6000 lingvoj 96% estas parolataj de nur 4% de la monda loĝantaro. Mezume malaperas ĉiun duan semajnon unu lingvo.
La plej nova versio de la atlaso, eldonita en 2010 kun la subteno de la norvega registaro, enhavas ĉirkaŭ 2 500 lingvojn (el kiuj 230 malaperis depost 1950). Por ĉiu lingvo, la atlaso indikas nomon, nivelon de viveco (vidu sube), kaj la landon aŭ landojn kie ĝi estas parolata. La reta publikigo ankaŭ liveras informojn pri la nombro de parolantoj de ĉiu lingvo, la necesajn mezurojn por ĝia konservado, projektojn ligitajn al la lingvo, informfontoj, koncernaj ISO 639-3-kodoj kaj geografiaj datumoj.
Klasifiko
La atlaso montras la gradon de konservado de la lingvo surbaze de naŭ faktoroj, el kiuj la plej grava estas la transdono de la lingvo inter generacioj. Depende de tio, estas atribuata al ĉiu lingvo unu el la jenaj statusoj:
Vidu ankaŭ
Fondumo por Minacataj Lingvoj
Eksteraj ligiloj
UNESCO-Atlas of the World's Languages in Danger