cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
133161 Ruttkai
Nomo
Ĝi estis nomita en memoro de la hungara aktorino Ruttkai Éva (1927–1986). Dum sia kariero de kvar jardekoj, ŝi fariĝis unu el plej plurvaloraj aktorinoj de sia tempo, gajnante la laŭdojn de la kritikistoj en kaj klasikaj kaj modernaj, kaj naciaj kaj fremlandaj scenaj roloj, kaj en larĝa gamo da filmoj kaj telefilmoj.
John Maxwell Coetzee
John Maxwell COETZEE (elp. ku:tsi: ; (naskiĝis la 9-an de februaro, 1940 kiel John Michael Coetzee ) estas estas sudafrika lingvisto, literatura tradukisto, eseisto kaj verkisto kiu ekde 2006 estas ankaŭ aŭstralia civitano. Li ricevis la Nobel-premion pri literaturo en 2003. Coetzee estas konsiderita unu el la plej gravaj verkistoj de nia tempo. Li estas ankaŭ la unua verkisto kiu gajnis la premion Booker dufoje. Li estas konsiderata unu el la plej renomaj aŭtoroj en la angla lingvo.
Biografio
Coetzee naskiĝis en Kapurbo en Sudafriko, en familio angla kaj afrikansa. Li originale nomiĝis John Michael Coetzee, kaj poste ŝanĝis sian meznomon. Li pasigis siajn studjarojn inter la havenurbo kaj la okcidenta Kapurbo Worcester. Li studis ĉe Kapurba Universitato kie li diplomitiĝis pri matematiko kaj angla lingvo.
En la fruaj 1960-aj jaroj li loĝis en Anglio, kie li laboris kiel komputilprogramisto; siajn tieajn spertojn li poste raportis en Youth (2002). En 1965 li transloĝiĝis al Usono kie li helpe de la stipendia programo Fulbright iris al la Universitato de Teksaso en Aŭstino, kie li doktoriĝis pri lingvistiko en 1969, kun tezo pri komputilizita stila analizo en la verkoj de Samuel Beckett. Poste li instruis la anglan lingvon kaj anglan literaturon ĉe la Ŝtata Universitato de Novjorkio ĉe Buffalo ĝis 1983.
Apartismo (Apartheid)
Kune kun André Brink kaj Breyten Breytenbach, Coetzee estis "ĉe la avangardo de la kontraŭ-rasapartisma movado en la sudafrika literaturo". Lia verko Disgrace (Malhonoro, honto) el laj jaro 1999 rekte traktas la post-rasapartisman sudafrikan socion kaj ĝiajn misfunkciojn.
La ideoj kaj la sintenoj pri la apartismo, kiuj laŭ la aŭtoro povas disvolviĝi ie ajn, konsistigas fundamentan temon en liaj romanoj, kvankam tiu temo apenaŭ aperas en lia verkaro en rekta senco.
Bestaj rajtoj
Li ankaŭ publikigas recenzojn kaj regule esprimas sian opinion pri bestaj rajtoj en libroj kaj amaskomunikiloj. Coetzee estas vegetarano kaj patrono de la aŭstralia bestrajta organizaĵo Voiceless . La temo de bestaj rajtoj estas eksplicite traktita en la romanoj Elizabeth Costello kaj Shame.
Global English (Tutangla)
Li ankaŭ estas kritikema rilate al la angla kiel lingvofrankao. Kvankam la angla estas lia "unua lingvo" per kiu liaj gepatroj edukis lin, li kritias ĝin pro la fakto ke lingvofrankao kiel la angla kondukas ofte al malriĉigo kiam, en la nomo de efikeco se oni sole uzas unu komunan lingvon sen studi aliajn lingvojn. Tial lil alvokis la eldonejojn uzi la hispanan (en kiu la libro 'El Polaco ' (La polo) estis une eldonita) kiel bazon por pliaj tradukoj. Ili rifuzis, sed tamen sekvis la eldonoj en la pola, nederlanda kaj germana, kaj nur lastvice en la angla, eldonita en Usono. En la pasinteco, kiam estis pli da lingva diverseco, pasiva dulingveco aŭ plurlingveceo estis pli ofte uzata. Estas pli facile kompreni iun fremdan lingvon ol paroli ĝin kaj tial la dialogoj havis pli da profundeco kaj nivelo, eĉ se oni ne komprenas ĉion, ekzemple uzante metaforojn aŭ nuancitajn emociajn esprimojn.
Gvatada socio
En 2013 li estis unu el la subskribintoj, kune kun multaj aliaj verkistoj tra la mondo, inkluzive de kvar aliaj nobelpremiitoj (Günter Grass, Elfriede Jelinek, Orhan Pamuk kaj Tomas Tranströmer), de manifesto kontraŭ la gvatada socio kaj la spionado de civitanoj alvokante la Unuiĝintajn Naciojn krei "internacian leĝproponon pri ciferecaj rajtoj". Tiu manifesto asertas interalie ke gvatado igas la individuon travidebla, dum la ŝtato kaj korporacioj funkcias sekrete.
Premioj
Li estas la unua aŭtoro kiu ricevis la Premion Booker dufoje, gajninte unuafoje pro The Life and Times of Michael K en 1983, kaj duan fojon pro Disgrace (Malhonoro) en 1999 kie la agado same kiel en In the Heart of the Country (En la koro de la lando) 1977, disvolviĝas en izolita farmo en Sudafriko. Por eviti la reklamon ligitan al tiuj premioj li ne aperis por ricevi ilin.
En 2005 li ricevis la sudafrikan Order of Mapungubwe por escepta kontribuo en la kampo de literaturo kaj por meti Sud-Afrikon sur la mondmapon. En 2006 li estis elektita membro de la American Philosophical Society kaj eksterlanda honora membro de la American Academy of Arts and Letters.
Coetzee tenas ankaŭ honorarajn doktorecojn ĉe nombro de universitatoj interalie ĉe la Universitato Adam Mickiewicz en Poznań (2012).
Nobel-premio pri literaturo
Coetzee estas gajninto de la Nobel-premion pri Literaturo en 2003 pro "liaj fluaj eseoj, verkitaj per spritaj dialogoj kaj brila analizo", estis emfazita "lian kritikan kaj senkompatan observadon de la hipokriteca moralo de la okcidenta civilizo" kaj lian zorgon pri "esceptuloj kaj senkulpuloj surgenuiĝantaj sub la ŝarĝo de la historio". Li estas la dua sudafrikano kaj la kvara afrikano kiu ricevis tiun premion.
Temaro kaj verkaro
Coetzee ekverkis romanojn en 1974 kaj atingis internacian famon en 1980 dank'al la romano Waiting for the Barbarians (Atendante la barbarojn, 1982). La romano Infamy (1999) priskribas la post-rasapartisman sudafrikan socion, mankon de ordo kaj la rezultan brutalecon. Ĉi tio estas lila matura verko kiu alportis al li tutmondan famon.
Post modernigo de Robinson Crusoë en la romano Foe (1986), Coetzee reesploras Sudafrikon kun sia Age of Iron (1990).
En kvar romanoj (Elizabeth Costello (2003), Animal Life (1999), Slow Man (2005) kaj When a Woman Grows Older (2008)), Coetzee verkis pri fikcia maljuna aŭstralia verkistino (Elizabeth Costello) kiu funkcias kiel sia dua identeco.
Liaj literaturaj studoj publikigitaj en revuoj kiaj Comparative Literature, Journal of Literary Semantics kaj Journal of Modern Literature, estas kunigitaj en esearoj: White Writing, 1988, (Blanka skribaĵo) Doubling the Point, 1992, Giving Offense : Essays on Censorship, 1996, kaj Stranger Shores : Essays 1986-1999, 2001.
Mirpur Matelo
Mirpur Matelo (میرپور ماتھیلو‎) estas urbego en provinco Sindo (Pakistano), en kantono de Gotki. Ĝi estas sidejo de la samnoma distrikto.
John Maxwell Coetzee
Temaro kaj verkaro
En lia lasta verko Elizabeth Costello: Eight Lessons, 2003 (Elizabeth Costello : Ok lekcionoj), Coetzee miksas eseon kun fikcio. Iuj partoj kiaj What is Realism? (Kio estas realismo ?) kaj The Lives of Animals (La vivoj de animaloj) jam estis publikigitaj en aliaj libroj.
Mirpur Matelo
Geografio
Mirpur Matelo situas sur ebenaĵo laŭ kanalo. Gotki troviĝas 23, Sukur (Pakistano) 78, Kveta 347, Karaĉio 433, Fajsalabado 510, Lahoro 608, Peŝavaro 692, Rawalpindi 704, Islamabado 717 kilometrojn (aere).
John Maxwell Coetzee
Temaro kaj verkaro
En 2022 li aperigas unue la hispanlingvan tradukon (El Polaco) kies originalo (The Pole) estis verkita en la angla kaj nur eldonita en 2023, do post la traduko al la hispana. La intrigo rakontas la amrakonton inter Witold, pola pianisto, kaj Beatriz, kataluna melomanino. Ili provas komuniki en "tutmonda angla", sed tiu ĉi persona lingvo ne permesas al ili plene esprimi sin.
Listo de verkoj (elekto)
Plena listo de liaj verkoj troviĝas en la anglalingva vikipedia artikolo J. M. Coetzee bibliography
Mirpur Matelo
Historio
En 711 la araboj konkeris ĉi tiun areon. Brita domimado okazis inter 1849-1947. Post la sendependeco de Pakistano en 1947 alvenis islamaj rifuĝintoj. Samtempe la hinduoj plejparte migris al la alia nova ŝtato Barato. Mirpur Matelo atingis la loĝantarnombron de cent mil en 2017, tial laŭ la internacia klasifiko ĝi estas jam urbego.
John Maxwell Coetzee
Tradukado
Krom instruado kaj verkado, li ankaŭ laboris kiel literatura tradukisto de romanoj kaj poezio el la nederlanda kaj la afrikansa. Krom siajn romanojn kaj literaturajn tradukojn, li ankaŭ faris recenzojn interalie por New York Review of Books. Kelkaj ekzemploj:
Vidu ankaŭ
Lingvafrankao
Mirpur Matelo
Ekonomio
Mirpur Matelo situas en agrikultura regiono, sed en la urbego kelkaj kompanioj funkcias. La plej granda kompanio produktas artefaritajn sterkojn. En la kanalo oni fiŝkaptadas.
Loĝantaro
En Mirpur Matelo vivas relative pli da hinduoj (plej ofte komercistoj), ol en Pakistano.
John Maxwell Coetzee
Vidu ankaŭ
Global English (globa angla)
NDF
La vorto havas plurajn signifojn:
Mirpur Matelo
Trafiko
Mirpur Matelo ne havas ĉefvojon. La stacidomo faras ligilojn al Karaĉio kaj Peŝavaro. La plej proksima enlanda flughaveno funkcias en Sukur.
John Maxwell Coetzee
Vidu ankaŭ
Sudafrikaj blankuloj
Mirpur Matelo
Klimato
En Mirpur Matelo somere estas varmego kun temperaturoj de proksimume 40 °C. La vintro estas milda, neniam frostas. La jara precipitaĵo ne estas sufiĉa por la agrikulturo, mezurebla pluvo falas dum musono.
Internacia Unio Esperantista
Internacia Unio Esperantista (IUE), organizaĵo kun devizo "Libero, laboro kal paco!" fondita en 1925 en Berlin de P. Hitrov nun loĝanta en Sofia. Celoj: aranĝi interŝanĝon kaj senpagan ĉeestadon en eksterlando; monhelpi komencantajn profesiulojn; doni stipendiojn al diligentaj lernantoj kaj studentoj; subteni malsanulojn kaj multenombrajn familiojn de malriĉaj amikoj; fondi sendependan int. kolonion kun oficiala lingvo E. De kelkaj jaroj mankas informoj pri la efektiva funkciado de IUE.
Osternienburg
Osternienburg estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Köthen de la federacia lando Saksio-Anhalto. La 30-an de junio 2005 la komunumo havis 2169 loĝantojn.
Jiro Hiratsuka
Jiro Hiratsuka (平塚 次郎, n. ) estas japana futbalisto.
Li futbalis ĉe Shonan Bellmare kaj Jatco.
Alden W. Clausen
Alden Winship "Tom" CLAUSEN (17a de Februaro, 1923 – 21a de Januaro, 2013) estis prezidanto de la Monda Banko el 1981 ĝis 1986. Li estis ankaŭ prezidanto kaj CEO de la Bank of America en 1970 kaj denove en 1986.
Li studis juron, sed poste eklaboris por la Bank of America en Los-Anĝeleso. Li plialtiĝis en tiu kariero dum la 1960-aj jaroj kaj atingis la plej altajn pintojn en 1970.
En la Monda Banko li sukcedis al Robert S. McNamara kaj estis sukcedita de Barber B. Conable.
Pelago (vivmedio)
la Pelago estas la tutaĵo de la vivaj estaĵoj kiuj loĝas en la maso de akvo (marakvo aŭ nesala akvo); male al la Bentoso kiuj vivas ĉe la fundo.
La pelago konsitigas el nektono, tie estas la vivaĵoj kiuj povas aktive moviĝi kontraŭ la fluoj kaj planktono, kiun ne povas kontraŭlukti la fluojn, sed povas moviĝi vertikale.
Nathula
Nathula estas montara trapasejo inter Barato kaj Ĉinio en la Himalajo. Ĝi situas 4.500 m super la marnivelo. Ĝi estis inter 1962-2006 fermita.
Verduloj 2004
Kunprezidantoj de Verduloj estas Małgorzata Tracz (ekde majo 2015) kaj Marek Kossakowski (ekde februaro 2016). En la lokaj balotoj kiuj okazis en Pollando la unuafoje estis elektitaj kiel deputitoj kvin membroj de la partio. La partio havas reprezentanton en la pola parlamento: Anna Grodzka (ekde junio 2014). La partio ne havas reprezentantojn en la Eŭropa Parlamento.
Politika programo
La politika programo de Verduloj 2004 baziĝas sur la verda politiko. La partio postulas interalie:
Ili kontraŭas mortpunon, enkondukon de la plata imposto kaj konstruadon de la elementoj de la usonaj kontraŭ-raketaj instalaĵoj en Pollando.
La ekonomia programo de la partio baziĝas sur la koncepto de la ekologia kaj socia merkata ekonomio, do enkonduko de daŭripovo.
La partio gvidas multajn politikajn kampanjojn, interiale Verda urbo, Verda energio, Verda ekonomio, Haltigu klimatŝanĝiĝojn, Verda transporto, Egalaj ŝancoj, Manĝu pli bone!.
Eŭropa nivelo
Partio Verduloj estas membro de la Eŭropa Verda Partio, kiu fondiĝis en februaro 2004 en Romo. Sur eŭropa nivelo, ekzemple en la parlamento kaj gvida komisiono de la Eŭropa Unio, la partio estas parto de la transnacia Eŭropa Verda Partio kaj de la parlamenta Frakcio de la Verduloj kaj Eŭropa Libera Alianco.
Prezidantoj
Ekde la fondiĝo de la partio ĝi estas gvidata ĉiam samtempe de du prezidantoj – unu virino kaj unu viro (ĝis marto 2008 ili estis nomataj "kunprezidantoj").
(Kun)prezidantinoj:
Viraj (kun)prezidantoj:
(11175) 1998 FY67
(11175) 1998 FY67 estas asteroido de la ekstera asteroida zono, ano de la Hilda grupo.
Malkovro
Ĝi estis malkovrita la en la kadro de la kampanjo Lincoln Near-Earth Asteroid Research elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Naturesplora societo en Zuriko (NGZH)
Historio kaj celo de la naturesplora societo en Zuriĥo (NGZH)
En jaro 1746 Johannes Gessner (1709-1790), la unua prezidanto fondis kun civitanoj de Zuriĥo la naturesploran societon en Zuriĥo ( "Naturforschende Gesellschaft in Zürich" (NGZH))
La unua nomo estis "fizika societo" (en malnova germana lingvo: "Physikalische Gesellschaft"), ĉar oni komprenis pri "fiziko" ĉiujn fizikajn objektojn.
En senco de la racionalismo oni regule kunvenis kaj oni entuziasme faris komunajn observadojn kaj eksperimentojn pro la avancigo de la natursciencoj kaj de la comuna prospero de homoj.
Oni dividis la sekvajn sektorojn de naturesploro:
La sektoro "tekniko" estis zenito kun la "ekonomia komisiono". La komisiono enkondukas la terpomon kaj diskutis aliajn  agrikulturajn problemojn.
Konrad Weiß (verkisto)
Konrad WEISS (naskiĝinta en la 1-a de majo 1880 en Michelbach-Rauhenbretzingen, mortinta en la 4-a de januaro 1940 en Munkeno) estis germana verkisto kiu apartenis al la movado de Renouveau catholique.
Naturesplora societo en Zuriko (NGZH)
Historio kaj celo de la naturesplora societo en Zuriĥo (NGZH)
La botanika ĝardeno estis tiutempe ankaŭ agrikultura eksperimenta institucio.
Konrad Weiß (verkisto)
Graveco
Weiß pledis por moderna katolika literaturo kun pretendo je arto. Weiß ne povas esti enlistitiga en iu konkreta grupo, kvankam li estis parto de la munkena kulturcirklaro. Kelkaj taksis lin postekspresionisto. Li neniam ege furoris sed tamen havis kutiman legantaron; al ĝi apartenis ankaŭ la katolika juristo Carl Schmitt aŭ la kristana filozofo Josef Pieper. Li estis amiko de la verkistoj Hugo von Hofmannsthal, Rudolf Borchardt kaj Theodor Haecker kaj flegis kontakton al la eldonistoj Peter Suhrkamp kaj Anton Kippenberg kiel ankaŭ al la libroilustristo Alfred Kubin. Kubin ankaŭ laboris por lia verko Harpyie. Rudolf Borchardt nomis Weiß jam en 1926 "ne ĝuste prijuĝita artisto". La lirikisto Weiß hodiaŭ estas forgesita, tamen fakuloj ŝatas lian lingvoartistajn kapablojn. Weiß apartenis al la dekstra alo de la konservativistoj. Li interesiĝis pri la malnovgermana arto kaj entuziasmiĝis pri germanaj mondkonceptoj.
Vivo
Estante talentita filo de etkamparano li pasigis la junajn jarojn kun naŭ gefratoj. Nur danke al subteno de certa parenco li rajtis frekventi gimnazion. Post la abiturienta ekzameno li studis teologion katolikan, poste arthistorion kaj germanistikon ĉe la unversitatoj de Tübingen, Munkeno kaj Freiburg im Breisgau. La planon pastriĝi li ne plu sevkis kaj la altlernejon li forlasis neekzamenita. En 1905 li iĝis redakcisekretario de la gazeto Hochland, publica centro de la katolika kultura revivigomovado. Poste li iĝis tie la redaktisto responsanta pri artodemandoj. En 1919 li publikigis sian eseo-volumon sub la titolo Zum zeitgeschichtlichen Gethsemane. Pro kvereloj kun la eldonisto de la menciita gazeto Carl Muth li ŝanĝis la deĵorlokon kaj eklaboris kiel artokritikisto ĉe la taggazeto Münchner Neueste Nachrichten. Tie li restis longe. Li ankaŭ konis tre bone la artiston Eugen Senge-Platten, kun kiu li entreprenis diversajn vojaĝojn. Li edzigis en 1917 Mairie Reich; la du restis seninfanaj.
Naturesplora societo en Zuriko (NGZH)
Historio kaj celo de la naturesplora societo en Zuriĥo (NGZH)
Krome jaro post jaro la societo estis responsa pri ĝusta tempo en la urbo.
Kolektoj da instrumentoj kaj da naturalioj estis helpiloj pri la esplorado farita, sed ankaŭ la nova biblioteko kaj la  nova botanika  ĝardeno. Ĉiuj servis malfrue al la instruado en la novaj fonditaj natursciencaj institutoj de la Universitato de Zuriĥo en jaro 1833.
Santa Croce di Magliano
Santa Croce di Magliano estas komunumo de Italio.
Naturesplora societo en Zuriko (NGZH)
Historio kaj celo de la naturesplora societo en Zuriĥo (NGZH)
La federacia teknika altlernejo ETHZ ( ETH Eidgenössische Technische Hochschule Zürich) (Svisa Federacia Instituto pri Teknologio), aperita en jaro 1855, profitis ankaŭ de la steloobservatorio. En diversaj ejoj jam en jaro 1759 Johannes Gessner instalis steloobservejojn.
Iam en 19-a jarcento la societo donis la meteorologian datenojn, kolektajn ekde jaro 1746, al la nova fondita meteorologia institucio.
Konrad Weiß (verkisto)
Verkado
Weiß taksis sin posteŭlo de romanitkaj aŭtoroj kiel Novalis aŭ Friedrich Schlegel kaj opoziciis klare al la reprezentantoj de klasika pensado. Kiel artokristitisto li identigis sin kun la pensoj de Lovis Corinth, Edvard Munch kaj Vincent van Gogh. Li skribis artikolojn pri la malnovgermana arto, pri gotiko kaj siaj artvojaĝoj.
Naturesplora societo en Zuriko (NGZH)
Historio kaj celo de la naturesplora societo en Zuriĥo (NGZH)
Multaj interesaj detaloj pri la vivo kaj laboroj de Johannes Gessner estas en la novjarfolio de jaro 1996 de NGZH. En la jaroj de la fondintoj la ĉefcelo estas  atingi "precisan konon de la naturo" kun zorgemaj observadoj kaj eksperimentoj. ''(en maljuna germana lingvo: "zu genauer Erkenntniß der Natur") ''
La hodiaŭa naturesplora societo en Zuriĥo (NGZH)
Intertempe la ĉelo ne ŝanĝis en la principo. Sed oni ne faras eksperimentojn en la kunvenoj de la naturesplorado societo en zuriĥo - NGZH.
Ischigualasto
La Provinca parko Ischigualasto aŭ Lunvalo, situanta en la norda ekstremo de la provinco San Juan, en la Departemento Valle Fértil, estas protektita areo el 275 369 ha, fama je scienca nivelo, ĉar en ĝi troviĝas grava paleontologia rezervejo. Ĝi estas la nura loko kie eblas vidi tute subĉiele kaj diferencigita la perdiodon triaso en kompleta kaj ordigita formo. Oni kalkulas ke la geologiaj formaĵoj de tiu stilo havas inter 180 kaj 230 milionojn da jaroj.
Naturesplora societo en Zuriko (NGZH)
La hodiaŭa naturesplora societo en Zuriĥo (NGZH)
La subteno de ĉiuj naturaj sciencoj kaj fundamentaj kaj aplikitaj estas ĉiamdaŭre importanta.
Ischigualasto
Situanta je 330 km de urbo San Juan kaj je 80 de San Agustín del Valle Fértil, la parko ofertas unikan pejzaĝon, kiel la manko de vegetaĵo, la kolora buntenco de la grundo kaj la kapricaj formoj de la montoj, igas ĝin alloga por la turistoj, kaj naciaj kaj internaciaj.
Naturesplora societo en Zuriko (NGZH)
La hodiaŭa naturesplora societo en Zuriĥo (NGZH)
La NGZH volas apogi la kontakton kaj la diskuton inter la grandnombraj disciplinoj de la moderna natura scienco, medicino kaj tekniko kaj ankaŭ faciligi la atingeblon al la publiko pri fundada scienco en tuta sektoroj. La NGZH organisas pro tiu ĉelo publikajn prelogojn kaj ekskursionojn kun didaktaj elstaraj, kompetentaj   referentoj kaj publikas en la kvaronjarofolioj kaj en novjarfolio superrigardoartikolojn kaj librorecencojn de fakspezialistoj.
Ischigualasto
Ĉi tiu provinca parko estis deklarita Monda heredaĵo de Unesko, la 29-an de novembro 2000. Ischigualasto estas nomo el diagita origino, kiu signifas: 'kie ne ekzistas la vivo' aŭ 'mortejo'.
Naturesplora societo en Zuriko (NGZH)
La arkivo de la naturesplora societo en Zuriĥo (NGZ)
La malnovaj kvaronljarofolioj (pdf) estas ankaŭ en datenoj-banko. La artikoloj estas en germana lingvo kaj havas hodiaŭ ankaŭ mallongajn resumojn en angla lingvo.
Takimetro
Takimetro, aŭ pli bone rapidometro, estas aparato por mezurado rapida, sed ne preciza. Ĝi estas uzata por la havigo de detaloj kie estas malfacila la uzo de la mezurbendo, por vorkoj de konstruinĝenierado kaj similaj.
Laŭ Francisko Azorín takimetro estas Topografia aparato por mezuri distancojn k. angulojn. Li indikas etimologion el la greka takys + metron (rapida mezuro). Kaj li aldonas la terminon takimetrio, kiel parto de la topografio, kiu pritraktas uzon de la takimetro.
Internacia Pedagogia Revuo
Enhavo
En la revuo troviĝas ekzemple artikoloj pri lingvoinstruado, ideoj por helpi al instruistoj de Esperanto plibonigi siajn spertojn, informoj pri agadoj tiucele, raportoj pri elstaraj agadoj en landoj kaj sekcioj de ILEI, kaj de la kontaktoj kun ekstermovadaj partneroj, anoncoj pri ILEI-Kongresoj, alvokoj al simpozioj.
IPR aperas kvarfoje jare kaj entenas kutime 40 paĝojn tutkolorajn A5-formatajn. La lasta numero de la jaro estas pli dika. La presado okazas en Martin, Slovakio.
Historio
En 1907 la franca lerneja direktoro Firmin Durieux fondis kun kolegoj la Internacian Asocion de Instruistoj kaj la revuon Internacia Pedagogia Revuo.
La revuo aperis inter 1908 kaj 1914. Poste estis paŭzo dum la unua mondmilito. De 1922 ĝis 1933 ĝi aperis en Germanujo. De 1933 ĝis 1939 ĝi aperis en Nederlando. La revuo aperis de 1956 ĝis 1959. En 1949 estis fondita la Internacia Ligo de Esperantistaj Instruistoj. En 1958 IPR fariĝis oficiala organo de ILEI.
La unua numero de la nuna IPR havas la daton novembro 1970. En 1973 ekredaktoris Reinhard Haupenthal. De 1974 ĝis 1975 redaktis IPR-n Helmut Sonnabend, prezidanto de ILEI. Ekde 1975: Gaston Turin. Ekde 1978 eklaboras teamo el du personoj: Helmut Sonnabend kaj Brunetto Casini. En 1986 la estraro de ILEI decidis, ke grupo devas zorgi pri la revuo; tio okazis sub la gvido de István Szerdahelyi. Tamen ne por longa tempo. 1987 estis la unua jaro de redaktado de Istvan Ertl. En 1990 eklaboris Stefan MacGill. En 1992 transprenis la taskon Márta Kovács. En 1995 komencis sian redaktan taskon Jozefo Németh, kiu en 2014 festis 20 jarojn da redaktado.
Protestanta Eklezio de Nederlando
Protestanta Eklezio de Nederlando estas la nomo de la plej granda protestanta eklezio en Nederlando. Ĝi estiĝis la 1-an de majo 2004 el kunfandiĝo de la Nederlandse Hervormde Kerk (Nederlanda Reformacia Eklezio), la Gereformeerde Kerken in Nederland (Reformitoj) kaj la Evangelisch-Lutherse Kerk in het Koninkrijk der Nederlanden (Luteranoj). La nova granda eklezio havas ĉirkaŭ 2,3 milionojn da membroj.
La procedo de l' kunfaniĝo
La nova eklezio estiĝis en procedo de pli ol 40 jaroj, kun multe da surlokaj eksperimentoj, multe da tutlanda diskutado, multe da penado kaj ŝvitado. La Nederlandse Hervormde Kerk havis pli malpli 1.900.000 membrojn; la Gereformeerde Kerken in Nederland ĉirkaŭ 650.000, kaj la Evangelisch-Lutherse Kerk in het Koninkrijk der Nederlanden iom pli ol 14.000 membroj.
Pli malpli 250.000 homoj ne sekvis la kunfandiĝon. Problemoj por ili estis ne nur praktikaj aferoj; ekzemple, ĉu surloke ĉiuj ekzistantaj preĝejoj restos uzataj - kaj, se ne: kiujn oni fermu?
Multe pli grava, ja principa problemo, estis por pluraj la fakto, ke la nova protestanta eklezio rekonas kiel Kredkonfesojn ĉiujn antaŭajn kredkonfesojn de l' originaj tri eklezioj. Tiel do akceptiĝis ankaŭ la Luteranaj kredkonfesoj! - Alia problemo, same principa, estis por kelkaj, ke en la nova eklezio eblas celebri diservojn ankaŭ pri samseksaj nuptoj, ĉar en la Luterana Eklezio, kiu en tio sekvis la Remonstrantojn, tio jam estis akceptita antaŭ la kunfandiĝo.
Por ekstreme Kalvinisme pensantaj homoj tio montriĝis tro: ĉirkaŭ 50 lokaj paroĥoj aŭ partoj el paroĥoj ne povis akcepti la kunfandiĝon.
Oni formis Hersteld (= riparitan) Hervormde Kerk, respektive Voortgezette (= daŭrigitan) Gereformeerde Kerken in Nederland.
Karaktero de la Protestanta Eklezio en Nederlando
La Protestanta Eklezio en Nederlando estas protestanta eklezio, kiu kombinas kalvinisman kaj Luteranan tradicion. Ĝi havas sinodan strukturon. Interne estas granda variaĵo de opinioj religiaj: de liberal-protestantaj ĝis ortodoksaj.
Historia signifo
Per ĉi kunfandiĝo finiĝis preskaŭ kvin jarcentojn aĝa dividiteco de kalvinanoj kaj luteranoj en Nederlando. La Gereformeerde Kerken in Nederland estiĝis en 1892 el du grupoj, kiuj antaŭe dissplitiĝis de la Hervormde Reformacia Eklezio.
Eksterna ligo
is en
Isaac Flower
Isaac Flower (flaŭer) estas angla vestaĵ-tranĉisto kaj esperantisto, kiu naskiĝis la 31-an de marto 1901 en Londono. Li estis esperantisto kaj SAT-ano de 1923. Flower funkciis kiel sekretario de la laboristo Esperanto-klubo en Londono inter la jaroj 1923 kaj 1929, kaj kiel sekretario de Brita Laborista Esperanto-Asocio (BLEA) ĝis 1929. Poste li loĝis en Göteborg (Svedio), Haarlem (Nederlando) kaj Mecklenburg (Germana Regno), laborinte ankaŭ por Esperanto. Reveninte al Londono li gvidis kursojn kaj en 1932 fariĝis sekretario de la brita SAT-organizo. Artikoloj en Sennaciulo. Lia ekzakta mortodato ne konatas.
Boligilo
Boligilo estas ilo por boligi akvon. Plej kutime oni uzas tiujn aparatojn por kuirarto, sed ne nur.
Al la speco de boligilo apartenas ekzemple bolkruĉo, bolkaldrono, fajfbolilo, samovaro kaj aliaj.
Heinrich George
Heinrich George (vere: Georg Heinrich Schulz; naskiĝinta la en Szczecin, mortinta la  en sovetia internigejo de Sachsenhausen) estis germana aktoro kaj reĝisoro. Li estis la patro de la aktoro Götz George.
Vivo
George ludis i.a. la rolon de Falstaff en la komedio ŝekspira La gajaj edzinoj de Windsor aŭ la ĉefrolon en Götz von Berlichingen. Sed li vere tre famiĝis ludante Franz Biberkopf en la filmo Berlin – Alexanderplatz (1931, laŭ la romano de Alfred Döblin).
Post la potencakiro nazia George ne distanciĝis politike partoprenante propagandajn filmojn kiel Hitlerjunge Quex (1933) aŭ Jud Süß (1940). En 1937 li iĝis intendanto de la Berlina Ŝilera Teatrejo. Inter liaj plej bonaj filmoj nombriĝas Der Postmeister (1940), kie li denove ludis por si pli tipan, popularan figuron.
12597 Williamdaniel
12597 Williamdaniel estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la en la kadro de la kampanjo Lincoln Near-Earth Asteroid Research (LINEAR) elde la observatorio de la Laboratorio Lincoln en Socorro (Nov-Meksiko, Usono). (Nov-Meksiko, Usono).
Orbito
Ĝi estas en 1:5 la Tero kaj 3:8 kun Marso.
Nomo
Ĝia nomo honoras William Wade Daniel, finaliston de la Broadcom MASTERS 2019, konkurso pri matematiko kaj scienco por gestudentoj de meza lernejo, pro lia projekto pri bestoscienco. Li estis lernanto ĉe la First Baptist Church School, Shreveport (Luiziano).
Distriktoj de Kantono Soloturno
Kantono Soloturno estas subdividita en 10 distriktojn, kiuj estas pare kunigitaj al kvin oficdistriktoj.
Funkcio
La distriktoj plenumigas la funkcion de tribunaldistriktoj, terenregistroj kaj kontrolinstanco de la komunumoj. La oficdistriktoj, en kiuj pare estas kunigitaj po du distriktoj siavice estas la elektodistriktoj por la kantona parlamento.
Ferdinand David
Ernst Victor Carl Ferdinand David (20-an de januaro 1810 en Hamburgo; 19-an de julio 1873 en Klosters) estis germana violonisto kaj komponisto.
8856 Celastrus
8856 Celastrus estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la belga astronomo Eric Walter Elst elde la Observatorio La Silla, en Ĉilio.
Nomo
Ĝi ricevis la nomon de la planta familio de la Celastracoj, kiu entenas pli ol 1000 speciojn el kiuj multajn grimpoplantojn. Inter tiuj specioj, Celastrus Scandens kaj Euonymus Europaeus, aŭ Eŭropa evonimo.
34784 Lukelong
34784 Lukelong estas tre malgranda, treege hela asteroido de la ĉefa asteroida zono, proksima de la orbita resonanco 1:2 kun Marso.
Malkovro
Ĝi estis malkovrita la 10-an de septembro 2001 en la kadro de la astronomia kampanjo « LINEAR » elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Nomo
Ĝia nomo honoras Luke M. Long, kiu gajnis la unuan rangon en la Intel International Science and Engineering Fair de 2018 pro sia projekto en pri mikrobiologio. Li estis lernanto ĉe la Canterbury School de Fort Myers (Florido, Usono).
John Carl Flugel
John Carl FLUGEL, alinome Flügel, (naskiĝis la en Liverpool; mortis la ) estis angla psikologo, profesoro en Londona Universitato. Li verkis pri psikologiaj temoj kaj prelegis ĉe Somera Universitato de 17-a Universala Kongreso de Esperanto en Ĝenevo 1925.
Fluganta Skribilo
Fluganta Skribilo estis gazeteto pri esperantlingva stenografio laŭ la Duployé-sistemo. La periodaĵo aperis ekde la jaro 1913 kaj estis trimonata. Multjara redaktoro estis Pierre Flageul en Issy-les-Moulineaux apud Parizo. En la jaro 1914 en la germana urbo Oberursel (apud Frankfurto ĉe Majno), „Fluganta Skribilo“ organizis sian unuan internacian konkurson de Esperanta Stenografio. En 1933 estis fondita societo "Stenografa Instituto Tutmonda" (STT), kiu celis disvastigon de la Stenografio Duployé-Flageul, kaj uzis la periodaĵon „Fluganta Skribilo“ kiel sia organo.
Nerchau
Nerchau estas historia urbeto en Germanio, kiu ĝis fino de la jaro 2010 havis la statuson de sendependa komunumo. Ĝi troviĝas en la en aŭgusto 2008 fondita distrikto Leipzig de la federacia lando Saksio, kaj antaŭe estis parto de la tiutempa distrikto Muldental. La 1-an de januaro 2011 ĝi per fuzio aliĝis al la najbara urbo Grimma kaj do nun estas parto de ties teritorio. Fine de decembro 2010 la komunumo Nerchau havis 3860 loĝantojn.
Bordo
Bordo estas strio da tero tuŝanta etendaĵon de akvo (lago, rivero aŭ maro, tiukaze oni ofte uzas la vorton marbordo.
Rigardante de la fonto al la enfluejo oni distingas la maldekstran kaj la dekstran bordon. Ekzistas diversaj bordoj:
Ermentruda de Orleano
Ermentruda de Orleano (n. en 825 - m. en 869) (franclingve Ermentrude d'Orléans) estis la filino de Eŭdo de Orleano kaj de Engeltruda de Fézensac, kaj do estis idino de Karolo Martelo. Ŝi edziniĝis kun Karlo la 2-a la Senhara en 846 en Quierzy-sur-Oise, kaj estis kronita en la abatejo Saint-Médard en Soissons. La edziĝo ne estis feliĉa, ĉar la reĝo preferis sian amantinon, Richilde d'Ardennes, fratino de Bosono de Provenco, duko de Burgonjo.
Ermentruda estis apartigita de Karlo en 867 (kvankam ne oficiale reĵetita), kaj ekde tiam restadis en la abatejo de Hasnon, apud Valenciennes, kie ŝi mortis la 6-an de oktobro 869, kiam ŝi estis 44-jarojn aĝa. Post ŝia morto, la reĝo Karlo la Senhara edziĝis kun sia amantino Richilde en 870.
El la kvar filoj de Ermentruda, unu fariĝis la reĝo Ludoviko la 2-a la Balbutulo.
Kohei Usui
Kohei Usui (臼井 幸平, n. ) estas japana futbalisto.
Li futbalis ĉe Shonan Bellmare, Yokohama FC, Montedio Yamagata kaj Tochigi SC.
Arta Muzeo de San-Paŭlo
La Arta Muzeo de San-Paŭlo Assis Chateaubriand (Museu de Arte de São Paulo Assis Chateaubriand), konata ankaŭ simple kiel MASP, estas privata senprofitcela muzeo sidanta apud la Avenuo Paulista, San-Paŭlo, Brazilo. Ĝia arkitektarte elstara konstruaĵo estas rimarkinda kaj ties bildo estas inter la poŝtkartoj de San-Paŭlo.
Kaouther Adimi
Kaouther Adimi (naskiĝis en1986 en Alĝero) estas verkistino el Alĝerio kiu loĝas en Francio, magistrino en moderna literaturo kaj internacia administrado de homaj rimedoj. En ĉiuj siaj romanoj ŝi parolas pri la nekapablo interparoli pro la graveco de tabuoj inter generacioj.
Vivkuro
Kvankam ŝi naskiĝis en Alĝerio kaj havas la alĝerian naciecon, post kiam ŝia loĝloko plurfoje ŝanĝiĝis inter Orano (Alĝerio), Grenoblo (Francio) kaj Parizo kie ŝi nun loĝas. Ŝi konsideras ŝin alĝeria civitano kaj laŭ adopto ankaŭ franca, ĉar ŝi rifuzas ligi sian identecon en unu sola lando.
Premioj
Siaj noveloj estis dufoje distingitaj kun la premio de juna franclaningva verkisto (2006 kaj 2008) kaj la premio de la FELIV (Internacia Festivalo de la Literaturo kaj de la Junulara Libro de Alĝero, 2008). Kun sia unua romano L'envers des autres (2011) kiu temas pri la nediritaĵoj kiuj disigas la generaciojn, ŝi gajnis la Prix littéraire de la vocation (Literaturan premion de la alvokiĝo). En 2017 aperis la verko Nos richesses (Niaj riĉecoj), libro per kiu ŝi akiris la Premion Renaudot de la studentoj kaj la Premion de la Stilo (2017), kaj kiu estis selektita de la Akademio por la Premio Goncourt en 2017.
Verkaro
En 2010 aperis ' Balerinoj de papisha' , kiu fariĝis ' Envers des autres ' en sia franca versio de 2011 kaj en 2016 sekvis 'Des pierres dans ma poche '.
Presinge
Presinge  estas komunumo en Kantono Ĝenevo, Svislando. Ĝi havis 681 loĝantojn je la 30-a de aprilo 2010.
Geografio
Presinge situas en oriento de la kantono ĉe la franca landlimo en distanco de dek kilometroj nordoriente de la kantonĉefurbo Ĝenevo. La komunumo ĉefe vivas de agrikulturo.
La teritorio de la komunumo etendiĝas sura areo de 4,72 km², de kiuj 18,6% estas kovritaj de arbaro, 67,8% servas por agrikulturo kaj 12,9% por setlado.
Najbaraj komunumoj
La komunumo Presinge limas al en nordo al Jussy, en oriento al Juvigny (Francio), en sudoriento kaj sudo al Ville-la-Grand (Francio), en sudokcidento al Choulex, en nordokcidento al Meinier, en nordnordokcidento al Puplinge.
Historio
Dum mezepoko Presinge estis parto de la savoja urbo Ville-la-Grand. De 1536 ĝis 1567 Presinge estis okupita de Berno. Tiam ĝi denove apartenis al Savojo. Inter 1792 ĝis 1816 Presinge apartenis al Francio, tiam per la kontrakto de Torino ĝi fariĝis parto de la Respubliko Ĝenevo kaj kune kun ĝi de Svislando. Ĝis 1851 ĝi formis unu nuran komunumon kune kun Puplinge. Tiam Presinge fariĝis memstara.
Sek-butila dubromoacetato
Sek-Butila dubromoacetato aŭ C6H10Br2O2 estas kemia kombinaĵo rezultanta el interagado de la dubromoacetata acido kun sek-butanolo, senkolora aŭ flaveca likvaĵo uzata en kemiaj sintezoj. Sek-Butila dubromoacetato ne estas solvebla en akvo, sed estas solvebla en etanolo, propilena glikolo, kloroformo, eteroj, kaj oleoj.Saloj kaj esteroj de la dubromoacetata acido estas malstabilaj kaj malkomponiĝas kiam temperaturo altiĝas formantaj liberan bromon, bromoformon kaj karbonan duoksidon.
Spico (drogo)
"Spico" aŭ angle "Spice" estas venda nomo por miksaĵo de herboj, kiu vendatas en Eŭropo, Kanado kaj Nov-Zelando ekde proksimume la jaro 2002. Ĝi deklariĝis incenso, kaj ekvendiĝis interrete ankaŭ kiel "herba fumaĵo". Kvankam la produktistoj oficiale avertas ne inhali la fumon de la bruligita herbaro, rapide disvastiĝis la informo ke la miksaĵo fumeblas kvazaŭ anstataŭaĵo de kanabo kaj havu similan eŭforiigan efikon. Intertempe sciencaj esploroj pruvis ke la miksaĵo enhavas plurajn sintetikajn kanabinoidojn, kemie tre parencaj al la naturaj kanabinoidoj kiuj igas fumatan kanabon esti narkotaĵo. Pluraj malsamaj "gustoj" de "Spico" estis vendigitaj kiuj montriĝis enhavi malsamajn proporciojn de la sintetikaj kanabinoidoj, kaj konsumintoj raportas iom malsamajn efikojn laŭ la specoj. Sekve de daŭre plialtiĝinta vendado, granda nombro de konkurantaj vendaĵoj de aliaj produktistoj tutmonde surmerkatiĝis.
Enhavaĵoj
Laŭ la produktistoj, "Spico" nur enhavu miksaĵon de tradicie uzitaj medicinaj herboj, kiuj po produktu mildan bonetosigan efikon kies sumo similu al la eŭforiigo komparebla al fumado de kanabo. La herboj deklaritaj sur la pakaĵoj estas precipe Canavalia rosea, Nymphaea caerulea, Scutellaria nana, Pedicularis densiflora, Leonotis leonurus, Zornia latifolia, Nelumbo nucifera kaj Leonurus sibiricus. Tamen, kiam oni analizis la produktojn en laboratorioj en Germanio kaj aliloke, la sciencistoj trovis ke multaj el la karakterizaj molekuloj ekspekteblaj laŭ la plantoj ne povis estis trovataj, dum aliflanke troveblis grandaj kvantoj de sintetika tokoferolo, kiu egalas al vitamino E kaj ne estas venena, sed tamen ne estus klarigebla en tiom granda kvanto laŭ la listo de enhavaĵoj. Tio vekis la suspekton ke la enhavo de la pakaĵoj povus esti alia ol tiu deklarita de la produktistoj, kaj risko-prijuĝo de la germana registaro de novembro 2008 konkludis ke malklaras kiuj estas la veraj enhavaĵoj, de kie venis la multnombra tokoferolo, kaj ĉu la kanabo-similaj eŭforiigaj efikoj estas produktataj de planta enhavaĵo aŭ eble de aldonita sintetika kanabinoido.
La 15-an de decembro 2008, la germana farmacia kompanio THC Pharm anoncis ke la sintetika kanabinoida substanco JWH-018 estis trovita en almenaŭ tri versioj de la laŭdire "herba" bruliga miksaĵo.
La 19-an de januaro 2009, publikiĝis informo de la universitato de Frajburgo en Germanio ke alia narkotige aktiva substanco en "Spico" estas analogaĵo de la sintetika kanabinoido CP 47,497. La 22-an de januaro, CP 47,497 kaj la ĥemiaj homologoj estis aldonitaj al la germana leĝa listo pri narkotigaj drogoj. Sekve en Germanio tiutage malpermesiĝis la vendado de "Spico".
Alia potenca sintetika kanabinoido, HU-210, laŭ raportoj estis trovita en provaĵoj de "Spico" analizitaj de la dogana servo de Usono, sed ĝis nun ne publikiĝis sendependa konfirmo pri tiu rezulto.
Kanado
La ŝtata prisana servo de Kanado publikiĝis, ke JWH-018 konsideriĝas kiel ero 1 de skemo 2 de la leĝo pri kontrolataj drogoj kaj substancoj (angle "Controlled Drugs and Substances Act"), kiel "sintetika preparaĵo simila al kanabo".
Aŭstrio
La aŭstria ministerio pri sano anoncis la 18-an de decembro 2008, ke "Spico" estas kontrolata sub paragrafo 78 de la nacia droga leĝo pro tio ke ĝi enhavas aktivan substancon kiu influas la korpajn funkciojn, kaj la laŭleĝeco de JWH-018 estas esplorata. La vendado de "Spico" do ekde tiu tago en Aŭstrio estis malpermesita.
Tamburo (arkitekturo)
En arkitekturo, tamburo estas struktura konstruelemento situado en la bazo de kupolo kiel plilongejo kaj subtenilo. En la plej parto tamburoj estas cilindraj, sed ili povas esti ankaŭ plurlateraj, ĝenerale oklateraj.
Lucida sonĝo
Lucida sonĝo (latine: lux, lūcis “lumo”) estas sonĝo en kiu oni scias, ke oni sonĝas. Plie la persono povas gvidi kaj la enhavon de la sonĝo kaj siajn agojn. Personon, kiu havas tiajn sonĝojn, oni nomas “sonĝonaŭto” (de la greka: oneiros “sonĝo” kaj nautēs, “ŝipano”). Ĉiu homo havas la kapablon sperti lucidajn sonĝojn kaj oni povas lerni indukti tiajn sonĝojn.
Tamburo (arkitekturo)
Laŭ Francisko Azorín tamburo estas Survolba, cilindra konstruaĵo, similforma al ordinara tamburo. Li indikas etimologion el la araba tambur (tamburo).
Spico (drogo)
Germanio
Kaj JWH-018 kaj CP 47,497 estas kontraŭleĝaj ekde la 22-a de januaro 2009. Pri detaloj legu pli supre en la teksto.
Lucida sonĝo
Kelkaj, ĉefe mistikuloj, nomas "lucidaj sonĝoj" eblajn elirojn de la spirito el la korpo, kiel sinonimon de spirita projekciado, spirita etendo aŭ astra vojaĝo.
Kvankam la afero estis delonge konata de la antikvaj orientaj kaj amerikaj popoloj, en moderna okcidento estis la franco Hervey de Saint-Denys (kromnomo de Marie-Jean Léon le Coq), kiu komencis esplore atenti tiajn sonĝojn kaj skribis en 1867 libron pri la temo: "La sonĝoj kaj kiel regi ilin" (france "Les rêves et les moyens de les diriger"). Tamen la vortojn "lucida sonĝo" unuafoje uzis Frederik van Eeden (nederlanda psiĥiatro) en studo publikigita en 1913.
En psikoterapio, lucidaj sonĝoj, pro siaj pruvitaj utilecoj, estas uzataj por kuraci traŭmaton.
Limigo de la termino
Ekzistas pluraj difinoj de la termino lucida sonĝo. Celia Green proponis en la jaro 1968 jenan priskribon: “Lucida sonĝo estas sonĝo, en kiu la sonĝanto scias pri sia sonĝo.” Tiu minimumkondiĉo estas akceptita nuntempe, tamen aliaj verkistoj postulas kromajn kondiĉojn. Tholey precizigis la diferencon inter normala sonĝado kaj lucida sonĝado per sep klareckondiĉoj:
Wincenty Pol
Wincenty Ferreriusz Jakub POL, pseŭdonomo Janusz (naskiĝis la 20-an de aprilo 1807 en Lublin, mortis la 2-an de decembro 1872 en Krakovo) estis pola poeto, geografo, kavaliro de la Ordeno Virtuti Militari.
Vivo
Wincenty post fino de gimnazio en Lvovo kaj jezuita lernejo en Tarnopol, komencis studi en Filozofia Fakultato de Lvova Universitato. Tri jarojn post la fino en 1830 iĝis antataŭanto de lekciisto de la germana lingvo kaj germana literaturo en Vilna Universitato. Li partoprenis novembran ribelon kiel substandardisto de la 10-a Regimento de Litova Kavalerio. Dum bataloj estis vundita. Pro meritoj estis distingita per ordeno Virtuti Militari kaj avancita ĝis grado de leŭtenanto. Post falo de la ribelo la 5-an de oktobro 1831 li kun taĉmento transiris limon kun Prusio en ĉirkaŭaĵo de Jastrzębie (proksime al Brodnica). Oni lin internigis kune kun preskaŭ 20-mila armeo en monaĥejo de franciskanoj en Brodnica, kie restis ĝis la 12-a de oktobro. Li organizis helpon al insurekcianoj irantaj eksterlanden. Kiel sendito de generalo Jozefo Bem restis en Leipzig, Dresdeno (tie li ekkonis Adam Mickiewicz, kiu esprimis pozitivan opinion pri liaj pozeziaj provoj), kaj poste en Francio.
Timante reprezaliojn flanke de aneksantoj dum kelkaj monatoj kaŝiĝis en Zakopane, kio igis lin interesiĝi pri Tatroj. Fine de 1835 restis en Zagórzany apud Gorlice, kie verkis Pieśń o ziemi naszej (Kanto pri nia tero) – la plej populara verkaĵo de Pol, poezia priskribo de regionoj de Pollando. Maje sekvantjare ekloĝis en Kalnica apud Sanok, kie administris bienojn de Ksawery Krasicki. Tie li provis aktivi favore al soci-kleriga agado inter kamparanoj, sed kun malbona rezulto. Senvolontiĝinta pro la situacio okupiĝis pri natursciencaj studoj, kun aparta konsidero de geografio. En tiu periodo kreis poezion montar-teman kaj sciencajn laboraĵojn pri etnografio kaj geografio de Pollando. En 1835 (kun dato 1833) en Parizo oni eldonis anonime Pieśń Janusza (Kanto de Janusz), kolekton de liaj versaĵoj dediĉitan al heroeco de insurekcianoj. Duone de 1839 li ekloĝis en renovigita laŭ sia plano kastelo en Lesko. Laŭvicajn monatojn li pasigis migrante tra Karpatoj, esplorante akvumadon kaj geologion de la areo kaj notis meteologian observadon. En 1840 translokiĝis al Glinik Mariampolski (hodiaŭ parto de Gorlice). Loĝante tie 6 jarojn, ne neglektante poezion, li okupiĝis pri seriozaj sciencaj laboroj. En la jaroj 1841–1844 vojaĝis esplorante teritoriojn de Orientaj Karpatoj, Pokutio, Volinio, Polesio, Tatroj, Grandpolio, Kujavio kaj Gdanska Pomerio.
Kreado
Unuajn literaturajn provojn Wincenty Pol faris junaĝe. Tio estis romantika poezio kaj prozo, inspirata de la verkoj de Johann Wolfgang von Goethe, Friedrich Schiller, George Byron, Adam Mickiewicz kaj aliaj.
En 1835 (antaŭdatita al 1833) en Parizo aperis poezia ciklo Kantoj de Januŝ. Ĝi ampleksis 51 versaĵojn, kies verkadon li komencis plej probable ankoraŭ dum la bataloj de 1831 kaj daŭrigis inter elmigrintoj, dediĉitaj al la Novembra ribelo kontraŭ Rusia imperio. La plej popularaj el ili estas: Krakusy (Krakovanoj), Unua datreveno de la 29-a de novembro, Kanto el la tombo. Al kelkaj estis komponita muziko (i.a. Fryderyk Chopin al Kanto el la tombo), dank' al tio ili ekfunkciis en pli vasta percepto kiel naci-patriotaj kantoj aŭ eĉ ribelaj.
Natria superoksido
Natria superoksido, superoksido de natrio aŭ NaO2 estas neorganika komponaĵo, flava aŭ oranĝokolora substanco, peraĵo en la oksidigo de natrio kaj oksigeno. Natria superoksido estas forta oksidigagento uzata en submarŝipoj laŭ la sama maniero kiel la natria peroksido, tamen, ĝi forte reakcias kun humideco kaj karbona duoksido.
Proprecoj
Natria superoksido estas paramagneta substanco tiel kiel oni povas atendi de anjono O2−. Ĝi facile hidrolizo|hidroliziĝas]] por estigi miksaĵon da natria hidroksido, oksigeno kaj hidrogena peroksido. En meditemperaturo, ĝia strukturo estas kuba malordigita strukturo kun faco centrita. Tiaj studoj estis faritaj de Templeton kaj Dauben kiuj venis al la konkludo ke la natria superoksido havas malordigitan strukturon de la pirito.
John Brown
John BROWN [ĝon braŭn] (Torrington, Usono, Connecticut, la 9-an de majo 1800 – Charlestown, Virginio, la 2-an de decembro 1859) estis usona aboliciisto, kiu kaŭzis atakon kontraŭ armildeponejo en Harper's Perry, Okcidenta Virginio, kaj kies persona ofero kaj morto estis inter la kaŭzoj de la Usona Enlanda Milito.
Biografio
Li naskiĝis kiel dua filo de Owen Brown kaj Ruth Mills. Fontinta en nov-anglio, la familio estis devota kalvinisto, kiu kontraŭis sklavecon pro religiaj kialoj kaj edukis siajn gefilojn ke sklaveco estas krimo antaŭ Dio, tiel li malamis ekde la infanaĝo la sklavecon. Lia avo - John Brown - servis kiel kapitano en la usona sendependiĝa milito, komence en la Milicio de Connecticut, poste en la Kontinenta armeo.
Lia patro estis tanisto, li mem sekvis la profesion, kvankam li intencis iĝi pastro, sed li ne povis finstudi pro monmanko kaj malboniĝo de la sanstato.
Li geedziĝis en 1825, en 1831 translokiĝis en Pensilvanion, kie li ekmalfermis propran tanejon kaj ankaŭ okupiĝis pri bovobredado. Lia edzino naskis 7 infanojn, mortis en 1832. Post tio li geedziĝis kun la 16 jarojn aĝa Mary Ann Day, kiu naskis pluajn dek tri infanojn. Dum 24 jaroj, li provis diversajn entrepenajn agadojn, sed tiuj ne sukcesis. En 1836 Brown translokiĝis al Ohio kaj aĉetis terpecon tie. Ĝi suferis ekonomian krizon en 1837, kio en 1842 kaŭzis al li bankrotan deklaron.
Aboliciismo
En 1849 Brown translokiĝis al Novjorka Ŝtato al la nigra urbo Norda Alba. La komunumo formiĝis kiam kontraŭsklaveca viro nomata Griet Smith donacis 486 kvadratajn mejlojn da sia posedaĵo en la Adirondaka Montaro al nigraj familioj, kiuj interesiĝis pri kultivado de la tero. Multaj el la novaj kamparanoj ne konis la bazojn de agrikulturo, kaj Brown helpis ilin pri tio. Tiutempe estis nekutima afero por blankulo ligi kun nigra komunumo. Li vivis jarojn en la libera nigra komunumo en Nov-Jorkio kaj patroprenis en Ohio en la sklav-eskapiga movado.
En junio 1855 Brown translokiĝis al Kansaso, kie iuj el liaj filoj ekloĝis. La Kansasa Nebraska Leĝo de 1854 postulis ke loĝantoj de Kansaso kaj Nebrasko povus decidi ĉu ili volas igi sklavecon laŭleĝa en sia stato. Propagandantoj de sklaveco teruradis la regionon, kaj per minacoj de perforto distordis la elektojn en provo igi Kansason sklavan ŝtaton. Li partoprenis - kun siaj filoj - en la tumultoj konataj kiel Sanguma Kansaso, kiuj ekis pro referendumo pri sorto de la sklaveco.
La amasmurdo en Pottawatomie rivereto
La 24-an de majo 1856, Brown verŝajne mortigis kvin setlantojn, apogantojn de la sklaveco, en Putautomi Creek per kavaleria glavo. Brown poste deklaris, ke li ne partoprenis la murdon, sed konsentis pri ĝi. La lukto de Brown kun subtenantoj de sklaveco en Kansaso altiris nacian atenton pri lia lukto, kaj li fariĝis heroo en la okuloj de multaj kontraŭsklavecaj aktivuloj.
Brown pasigis la venontajn du jarojn vojaĝante en Nov-Anglio, akirante financojn por sia celo. Riĉaj subtenantoj en Bostono permesis al Brown formi malgrandan privatan armeon. En januaro 1858 Brown kaj liaj viroj rajdis al Misurio kaj atakis du bienojn. Post liberigo de dek unu sklavoj, ili rajdis dum 82 tagoj por transporti ilin al Kanado, kie sklaveco estis malpermesita per la leĝo.