cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Energio
En pure praktika vidpunkto, energetiko estas scienco pri la energio kaj branĉo de la ekonomiko, kiu okupiĝas pri energetikaj rimedoj, ĝia prilaborado, transformo, transporto kaj uzo de diversaj specoj de energio. En 2003 la tutmonda konsumo da energio estis pli ol 10 500 milionoj da tunoj da ekvivalento de nafto (Mten): el kio 2 400 Mten da karbo, 3 600 Mten da nafto, 2 300 Mten da natura gaso, 610 Mtep de nuklea energio, 590 Mten da akvoelektra energio kaj ĉirkaŭ 950 Mten da biomaso kaj kvantetoj eĉ pli malgrandaj da geovarma, suna aŭ venta energio.
Energio-konsumado nuntempe
Estas konate, ke la rapide multiĝanta monda loĝantaro krom la kreskigo de la nutraĵprovizado bezonas ankaŭ la kreskigon de la energio-produktado. Estas konata ankaŭ tiu bedaŭrinda fakto, ke 80 elcentojn de la tutmonda energio kaj krudmaterialo konsumas tiu feliĉa parto de la homaro, kiu vivas en Usono kaj en la aliaj ekonomie evoluintaj mondpartoj. Estas konata ankaŭ tio, ke la malmulte konsumanta parto estas - juste - malkontenta pri la nuna situacio. Ankaŭ ili dezirus kreskigi la konsumadon, por kontentigi la bazajn homajn bezonojn.
Limoj de la konsumad-kreskigo
Sed jam malpli konate estas, ke la nuna usona kaj okcident-eŭropa vivmaniero eblus nur por duonmiliardo da homoj, ĉar alie rapide elĉerpiĝos la energio-fontoj kaj danĝere malpuriĝos la medio, pro produkto de danĝera kvanto da karbonduoksido. Tial, jam la nuna produktado kaj konsumado estas daŭrigebla nur kelkajn jardekojn. Sed la konsumado, anstataŭ stagni aŭ malgrandiĝi, forte kreskas. Se oni konsideras ekz. la naturajn fontojn, la nombron de la loĝantaro kaj la rapidegan industriigon en Ĉinio, estas evidente, ke post kelkaj jardekoj la ĉinoj povos produkti tiom da varoj kaj malpurigan karbonduoksidon, kiom nun produktas la evoluinta mondparto. lli rajtas fari tion, kial ne, kaj povas fari sen ekstera helpo. Ili posedas grandan kvanton da karbo por energioproduktado, krudmaterialojn, laborforton, diligentecon kaj scion. Dume nature la nuna evoluinta mondoparto daŭrigas sian agadon. Kio sekvos el tio, ne estas precize antaŭvidebla. Pro la forceja (vitrodoma) efiko, kiun kaŭzas tro granda kvanto da karbonduoksido en la atmosfero, la averaĝa temperaturo jam sendube kreskas. Tial degelos granda glaciokvanto ĉe la polusoj, signife leviĝos la nivelo de la maroj, inundante grandajn dense loĝatajn regionojn, ŝanĝiĝos la tutmonda klimato, forte grandiĝos la areo de la dezertoj, ktp. La afero estas tre danĝera, ĉar pro la granda inercio de la atmosfero la efiko de la nun produktata karbonduoksido efikos nur post jardekoj. Ne forgesu ankaŭ pri acida pluvo, kaŭzita de karbobruligado, kiu jam forte damaĝis la arbarojn.
Disdividiĝo de la energio-konsumado
La surtera energio-konsumado en la jaro 1991 disdividiĝis jene: petrolo 37,6%, karbo 26,2%, tergaso 20,5%, nuklea energio 6,8%, biomaso 6,3%, akva kaj geotermika energio 2,6%. Ĉu la kaŭzo de tiu ĉi disdividiĝo estas sekvo de la nuntempa teknika nivelo, aŭ ĉu influas ĝin ĉefe personaj aŭ grupaj profitinteresoj, estas malfacile determini.
Superregas petrolo kaj karbo
Estas okulfrape en la konsumado la superregado de nafto kaj minkarbo. Ilia forbruligo estas la ĉefa fonto de la karbonduoksido. Ekonomie ekspluatebla nafto tutmonde haveblos nur dum kelkaj jardekoj, sed karbo ankoraŭ dum jarcentoj. Ankaŭ la senpere aŭ en la formo de alkoholo aŭ oleo forbruligita biomaso produktas karbonduoksidon.
La aliaj fontoj
La sunenergio estas granda eblo por la estonteco. Nuntempe la senpera transformo al elektro per sunĉeloj estas ne farebla sen malprofito, pro ilia alta prezo kaj malalta efikeco. Sed por akvovarmigado la uzado de la sunenergio jam komencas disvastiĝi.
La situacio pri la nuklea energio
Laste sed ne balaste la nuklea energio. En la 50aj kaj 60aj jaroj oni komencis amase konstrui nukleajn energiocentralojn en Usono, en Sovetio, en Okcident-Eŭropo. Tiutempe ŝajnis, ke la energio-provizado de la homaro estas por ĉiam solvita. Ankaŭ la tiutempa konkurarmado instigis la konstruadon de nukleaj reaktoroj, ja en ili oni produktis la plutonion por atombomboj kaj el litio la tricion por hidrogen-bomboj. Sed dume ankaŭ gravaj problemoj sin anoncis. El la foruzita uranio estiĝis aliaj radiantaj elementoj. El inter ili la plutonio estis konvena por plua uzado en reaktoro aŭ por atombombo. Tial per tre danĝera kaj multekosta procedo la grandpotencoj apartigis la plutonion. Sed restis aliaj forte radiantaj elementoj, kies vivdaŭro estas longa. Ties deponado kaŭzas grandan problemon, ja temas pri jarmiloj dum kiuj la deponado devas esti sekura. Tio ankoraŭ estas nesolvita. Oni nun kolektas tiujn danĝerajn materialojn, kies kvanto ade grandiĝas, kaj atendas naskiĝon de ideo por bona solvo. Tial, kaj pro la akcidentoj okazintaj en Three Mile Island (1979) kaj en Ĉernobil (1986) nuntempe la konstruado de atomreaktoroj maloftiĝis, sed en la 1990-aj jaroj denove fortiĝis en Azio.
CERN en Ĝenevo: realigo de energioproduktado dependas de diversaj personaj kaj grupaj profitinteresoj. Ŝajnas, ke tiu ĉi problemo estos solvebla per genia metodo. Se oni bombardas elementojn per grandenergiaj neŭtronoj, estiĝas grandenergiaj neŭtronoj aldone al la originalaj. Per ili oni bombardas longvivdaŭrajn izotopojn, kiuj havas ne fortan, tamen danĝeran radiadon; ili transformiĝas en novajn izotopojn, kies radiado estas forta, sed la vivdaŭro relative mallonga. Tiamaniere la deponada tempo mallongiĝas kaj la transformo cetere liberigas uzeblan energion. La procedo estas farebla surbaze de restaĵoj de reaktoraj uranipecoj, kaj ankaŭ de aliaj elementoj, ekz. torio (Th). Torio en la naturo estas multe pli ofta ol uranio. Ĝia radiado estas malforta, la vivdaŭro tre longa, kaj ekzistas nur unu izotopo. Torio 232 facile kaptas malrapidajn neŭtronojn, poste estiĝas izotopo torio 233, kies duoniĝa tempo estas 22 minutoj. Estiĝas protaktinio (Pa232), kies duoniĝa tempo estas 27 tagoj. La rezulto estas uranio 233, izotopo, kiu emisias fortan gama-radiadon, sed memstara ĉenreakcio ne povas okazi. Gi povas maIkomponiĝi nur, se eksteraj malrapidaj neŭtronoj trafas ĝin. Dum la reakcio liberiĝas signifa varmenergio. (Aparta avantaĝo estas, ke la forta radiado de la materialo malhelpas ĝian komercon en la nigra merkato.) Estas tre grave el la vidpunkto de la sekuro, ke la reaktoro funkcias nur okaze de enkonduko de ekstera energio, tial ĝia nomo estas energio-multobligilo.
Jen la formulo por la procedo: n + Th232 - Pa232 - U233 Jen la skemo de la procedo: La sistemo estas tute fermita. Gi estas iam ajn senprobleme malŝaltebla, haltigebla. Laŭ la kalkuloj 5000 kg da torio povas estigi 250 MW (250 milionoj da vatoj) da termika povumo. Dum du jaroj konsumiĝas el ĝi 5% (250 kg). Tiu termika povumo egalas al tiom, kiom povas produkti la forbruligo de 28 megatunoj (28 miliardoj da kilogramoj) da karbo.
Energiŝparo
Energiŝparo aŭ energikonservado estas la klopodo farita por malpliigi la konsumon de energio uzante malpli da tiu en ajna servo de energio. Tio povas esti atingebla ĉu uzante la energion pli efika (uzante malpli da energio por konstanta servo) aŭ malpliigante rekte la kvanton de uzata servo (por ekzemplo, uzante malpli da tempo aŭ fojoj aŭtojn, elektran lumigon ktp). La konservo de energio estas parto de la koncepto de ekologia memsufiĉo. La energikonservado malpliigas la necesos de servoj de energio kaj povas rezulti en pli granda media kvalito, nacia sekureco, persona financa sekureco kaj pli grand ŝparado. Ĝi estas sur la pinto de la hierarkio de la eltenebla energiuzado. Ĝi ankaŭ malpliigas la kostojn de energio evitante la estontan elĉerpigon de naturaj rimedoj.
Farhad Aslani
Farhad Aslani (, n. 1966) estas irana teatra aktoro, dramisto kaj reĝisoro, kaj kina kaj televida aktoro. Li naskiĝis en Bijar, Irano. Li ludis tre diversajn rolulojn.
Tempo atoma internacia
La TAI (internacia mallongigo, el la franca de temps atomique international - "tempo atoma internacia") estas la meza tempo laŭ 200 atomaj horloĝoj tra la mondo. Ĝi estas sendependa de la Suno kaj de la rotacio de la Tero.
La BIPM en Parizo kalkulas la TAI-on kiel la statistikan mezumon inter pli ol 200 etalonaj atomaj horloĝoj en observatorioj kaj meteologiaj stacioj tra la mondo.
TAI - UTC = 33,000 sekundoj
Por vidi tion grafike, iru al http://www.bipm.fr/fra/5_Scientific/c_time/time_server.html
Sed, laŭ difino, je la 1-a de januaro 1958:
TAI - UTC = 0,000 sekundoj
UTC estas pli malrapida ol TAI ĉar la rotacio de la Tero laŭgrade malrapidiĝas.
GMT estas astronomia tempo kiu sekvas la Sunon, TAI estas atoma tempo kaj sekvas la atomajn horloĝojn, dum UTC estas la kompromiso inter la GMT kaj TAI. Iam Supersekundo estas aldonita al la jaro tiel, ke:
-0,9 s < UTC - GMT < 0,9 s
Do, sufiĉe frue antaŭ kiam la diferenco inter UTC kaj GMT iĝus pli granda ol 0,9 s, supersekundo estas aldonita: per tio ankaŭ unu sekundo estas aldonita al la diferenco inter TAI kaj UTC.
Samtempe, ekde 1972, la frakcia parto de la diferenco inter UTC kaj TAI estas precize 0,00 sekundoj.
Callian (Var)
(jen france, okcitane Calian) estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Var, en la regiono Provenco-Alpoj-Bordo Lazura (Provence-Alpes-Côte d'Azur, prononcata, okcitane Provença-Aups-Còsta d'Azur). Fine de en la komunumo vivis.
Vila Nova da Barquinha
Vila Nova da Barquinha (ankaŭ konata pli simple kiel Barquinha) estas portugala urbeto kiu apartenas al la distrikto de Santarém, Centra regiono kaj subregiono de Meza Tejo kun ĉirkaŭ 3.500 loĝantojn. Antaŭe apartenis al la antikva provinco Ribatejo.
La originoj de la municipo venas de la jaro 1836, pere de disdivido de la antikva municipo Atalaia.
Alisson Becker
Alisson Becker (prononco laŭ sistemo IFA ) aŭ plennome Alisson Ramses Becker, plej ofte nur nomata Alisson, estas brazila futbalisto en pozicio de golisto. Li naskiĝis en Novo Hamburgo, do nun estas -jara.
Ekde la jaro 2016 li profesie ludas futbalon en la unua vira teamo de la klubo AS Roma. Krome Alisson ekde la jaro 2015 estas membro de la rusia nacia teamo de futbalo. Kadre de ĝi li kunkonkuras pri la Futbala Mondpokalo 2018 en Rusio. Matĉe li en la nacia teamo de 2018 rekoneblas per la numero "1".
Peru-Bolivia Konfederacio
La Peru-Bolivia Konfederacio (Confederación Perú-Boliviana) estis ŝtato en Sudameriko kiu daŭris de 1836 ĝis 1839. Ĝi havis nur unu ŝtatestron kun titolo "Plejalta Protektanto", kiu estis la bolivano Andrés de Santa Cruz.
Ĝi havas tri subŝtatojn: Norda Peruo, Suda Peruo kaj Bolivio la federacio estis venkita de Ĉilio en la Batalo de Yungay.
Ĝia ĉefurbo estis Tacna en Suda Peruo.
Antaŭaĵoj
En la 23-a de februaro de 1835 en Peruo, Felipe Santiago Salaverry puĉis kontraŭ Gamarra kaj prenis kontrolon de la nordo de la lando. La laŭleĝa prezidento Luis José de Orbegoso daŭre kontrolis la sudon. Santa Cruz, tiam prezidento de Bolivio oferis apogon al li por renversi Salaverry. Obergoso kaj Santa Cruz venkis Salverry en la 7-a de februaro 1836.
Estiĝo
En la 28-a de oktobro de 1836 la konfederacio estiĝis kaj oni kunvokis asembleon por promulgi ĝin. En la 9-a de majo de 1837 la konfederacio oficiale estis promulgita de deputitoj de la tri ŝtatoj en la Kongreso de Tacna. Santa Cruz preni la povon kiel Supremo Protector de la Confederación Perú-Boliviana (Plej Alta Protektanto de Peru-Bolivia Konfederacio), kaj Orbegoso iĝis prezidanto de subŝtato Norda Peruo.
Milito kontraŭ Ĉilio
Ĉilio kaj Argentino konsideris la Konfederacion klara danĝerigo al siaj teritorioj. Tiel, ambaŭ la landoj deklaris militon por "liberigi" Peruon detruante la konfederacion kun helpo de ekzilitoj. La Ejército Restaurador ("Restaŭriganta Armeo") de tiuj invadis la konfederacion kaj venkis Santa Cruz, kiu reiris al Bolivio. En la 25-a de aŭgusto de 1839, Augustín Gamarra prenis la regon de Peruo kaj deklaris la finon de la Peru-Bolivia Konfederacio, kaj la reunuigon de Norda kaj Suda Peruo.
Gamarra pensis aneksigi Bolivion kaj pro tio deklaris militon al tiu lando, sed mortis en Batalo de Ingavi.
Glamondans
estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Doubs, en la regiono Burgonjo-Franĉkonteo (Bourgogne-Franche-Comté, prononco []) kaj en la historia regiono Franĉkonteo. Fine de en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². Administre la komunumo apartenas al la arondismento Besançon (france arrondissement de Besançon), la okcidenta parto de la departemento, kaj al la kantono .
Giros
Giros (greke γύρος, latinliterigite giros, en iuj eŭropaj lingvoj transskribite per la ortografio "gyros", prononco jíros resp. [], "turnaĵo", ĉi-tie „turniĝanta rostita viando") estas grekia prepara tekniko por viando.
Samkiel ĉe la turkia viandaĵo kebabo, kiu same estas „turniĝanta rostita viando", la plado konsistas el marinitaj kaj spicitaj grandaj platoj da viando, kiuj tavole amasigitaj estas fiksitaj je vertikala kaj turniĝanta rostila stango kaj pro flankaj fortaj hejtiloj estas rostita. Iom post iom la eksteraj, bruniĝintaj eroj estas fortranĉitaj per granda tranĉilo.
Kontraŭe al la viandaĵo kebabo tamen, por la manĝaĵo Giros tradicie ne uziĝas viando de ŝafidoj, bovoj, meleagroj aŭ kokoj, sed ekskluzive nur de porkoj.
Enhavo
Por la viandaĵo Giros ĝenerale uziĝas aparte molaj partoj de pokaĵo, plej ofte porka nuko.
La karakteriza aromo ekestas pro miksaĵo de spicoj kun salo, pipro, ajlo, oregano kaj timiano. Parte krome uziĝas finden außerdem kumino, majorano kaj koriandro.
Preparo
La eksteraj vianderoj fortranĉitaj de la turniĝanta rostila stango serveblas diversmaniere: La plej kutima plado estas servi la giros-vianderojn en malalta helfaruna Pita-pano, kun eroj de tomatoj, cepoj, laktuko kaj la grekia ajla jogurta saŭco Tsatsiki. Aliaj variaĵoj estas servi la vianderojn kiel ĉefa plado sur telero aŭ post la rostiĝo ankoraŭ baki ilin en argilujo kun saŭco kaj pliaj aldonaĵoj kiel tranĉaĵoj de fungoj aŭ kapsikoj - kovrite per fandiĝanta fromaĝo. Aldonaĵoj ofte estas frititaj terpomoj aŭ rizo kun spicaĵo el oregano aŭ majorano, kaj salato el laktuko aŭ brasikaĵo.
Plia variaĵo estas uzi la vianderojn kiel unu el pluraj kovraĵoj de pico, kaj tiel post rostiĝo baki ĝin, en la tipa, malalta formo de pico, aŭ ruli la picopaston kun la viandaĵo, pliaj legomoj kaj fromaĝo, ekstere ankoraŭ kovri la rulaĵon per tomata saŭo kaj fromaĝo kaj baki tiun kovritan rulaĵon.
Disvastiĝo
La preparo de la viandaĵo sur la turniĝanta rostila stango en restoracio necesigas antaŭtakson de la posta klienta demando je la viandaĵo. Ĉar tamen tiu antaŭtakso en restoracioj kutime malfacilas, la tro multe rostita viandaĵo forĵetendas kaj tio igas la preparon pli multekosta. Pro la kompare altaj kostoj de la preparo de Giros-viandaĵo kaj kaj kompare malalta vendoprezo la viandaĵo ekster Grekio maloftiĝis dum la lastaj jaroj kaj anstataŭe pli ofte ofertiĝas la pli malmultekosta turkia kebabo, kies viandaĵo havas parton de pli favorpreza hakita viando, kies procentaĵo dum la lastaj jaroj altiĝis.
Aliaj manĝaĵoj preparitaj ĉe turniĝanta rostila stango
Krom Giros-viando ankaŭ aliaj manĝaĵoj prepariĝas ĉe turniĝantaj rostilaj stangoj. Temas pri
Destiny (Stratovarius)
Destiny estas la sepa muzikalbumo de la finnlanda muzikgrupo Stratovarius.
Centra Ekvatorio
Centra Ekvatorio estis unu el la dek subŝtatoj de Suda Sudano de 2011 ĝis 2015. Ĝia totala areo estis proksimume 22,956 kvadrataj kilometroj, kio igis ĝin la plej malgranda el la dek subŝtatoj en la lando. La populaciograndeco estis proksimume 1,103,592 homoj (aktuale en 2008). Origine, la subŝtato estis parto de la Equatoria regiono, kiu estis dividita en pluraj subŝtatoj. Ĝia origina nomo estis Becher Al Jabal kaj ĝi estis provizore ŝanĝita per leĝaro la 1-an de aprilo 2005 al Centra Ekvatorio. Juba, la ĉefurbo de la antaŭa subŝtato estas ankaŭ la ĉefurbo de la ŝtato Suda Sudano.
Asuka-epoko
La nomo de la epoko devenas de la vilaĝo Asuka, kie la imperiestroj foje instalis sian ĉefurbon, kvankam ili ofte transloĝiĝis.
Hely
Historio
Ĝis duono de 20-a jarcento la loĝantaro estis el granda plimulto de germana nacieco. Post la dua mondmilito estis devenaj malnovekloĝintoj ellandigitaj kaj la vilaĝo preskaŭ tute senhomiĝis.
Krakow am See
Krakow am See estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Rostock de la federacia lando Meklenburgo-Antaŭpomerio, kaj estas la administra centro de samnoma komunumaro Amt Krakow am See. Fine de la jaro la komunumo havis  loĝantojn.
Al la teritorio apartenas la komunumopartoj Alt Sammit, Bellin, Bossow, Charlottenthal, Groß Grabow, Klein Grabow, Marienhof, Möllen, Neu Sammit kaj Steinbeck.
4578 Kurashiki
4578 Kurashiki estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la japana astronomo Tsutomu Seki elde Geisei en la Gubernio Koĉi (Japanio).
Nomo
Ĝi estis nomita laŭ la urbo Kuraŝiki en la gubernio Okajama ĉe la bordo de la interna maro de Seto. La astronomo Minoru Honda (1913–1990) laboris en la observatorio de Kuraŝiki ĝis sia morto.
Marzano di Nola
Marzano di Nola estas komunumo de Italio.
Euroscola-en-Esperanto
Euroscola kreita en 1990 kun la celo doni al gejunuloj (ofte tutaj klasoj) la ŝancon partopreni debaton kun aliaj gejunuloj el la Eŭropa Unio, pri temoj de internacia kaj eŭropa aktualecoj. Lernantoj en la aĝo de 16 ĝis 18 jaroj tra la tuta Eŭropa Unio povas enskribiĝi en la programon Euroscola, kiu metas ilin ĉe la koro de la decida procezo de la Unio, ĉar tie ili povas surmeti la ĉapelojn de eŭropaj parlamentanoj kaj paroli en la hemiciklo: dinamika kaj plurlingva sperto unika en sia speco.
Celo
La celo de la projekto estas simuli la ĉiutagan vivon de eŭropaj parlamentanoj pere de eŭropa sesio, en kiu mezlernejaj studentoj el ĉiuj membroŝtatoj de la Eŭropa Unio debatas inter si por peri sperton pri eŭropa integriĝo inter la partoprenantoj. Inter la nunaj eŭropaj temoj jam diskutitaj inter partoprenintaj gejunuloj estis ekzemple la eŭropaj balotoj, la eŭro, la eŭropaj valoroj, la Traktato de Romo, samkiel la estonteco de la eŭropa kontinento.
Selekta procezo
Antaŭ la eŭropa fazo en ĉiu membroŝtato, lernejoj partoprenas per nacia konkurso organizita de la reprezentejo de la Eŭropa Parlamento en tiu ŝtato. La lernejoj, kaj iliaj respektivaj kandidatoj, kiuj gajnas ĉi tiun nacian selektadon, estos tiuj, kiuj ricevos senpagan vojaĝon de kelkaj tagoj al Strasburgo por partopreni simulitan eŭropan sesion kie ili fariĝas parlamentanoj por unu tago. Ili povas tiel akiri praktikan sperton pri eŭropa integriĝo, debato kaj decidofarado en Eŭropo.
Eŭropa renkontiĝo
La gajnintaj klasoj en siaj respektivaj landoj rajtas partopreni en la eŭropa renkontiĝo de Eurocola kie kunvens ĉiujare ĉirkaŭ 10 000 gelernantoj kiuj diskutas en ĉirkaŭ 20 plenkunsidoj en Strasburgo. En ĉiu el ĉi tiuj plenkunsidoj estas akompanantaro de ĉiu partoprenanta membroŝtato, kiu konsistas el ĉirkaŭ 500 gelernantoj en tutplena kunsidejo. Kiel pri la laboro farita de eŭropaj parlamentanoj, dum sia restado en la Eŭropa Parlamento, junuloj partoprenas komisionojn, faras proponojn kaj voĉdonas.
Euroscola en Esperanto
Euroscola-en-Esperanto estas projekto por partopreno de internacia Esperanto-delegacio al Euroscola-tagoj. Tiun delegacion konsistigas tuteŭropaj lernejanoj, kiuj uzas Esperanton kiel komunan lingvon inter si. Iniciatite en 2000, Euroscola-en-Esperanto okazis por la unua fojo la 8-an de majo 2001 en la Strasburga Parlamentejo: la akcepto de Esperanto fare de eŭropa institucio tiam estis premiero. Reokazis la partopreno en la 19-a de marto kaj la 17-a de aprilo 2002.
Ĉiujare, la Eŭropa Parlamento organizas plurajn Euroscola-tagojn (po 8-10 tagoj en jaro). Ili konsistas el renkonto de ĉ. 600 gimnazianoj devenantaj de ĉiuj membroŝtatoj de Eŭropa Unio kaj ofte ankaŭ de kelkaj kandidatoŝtatoj. Tiuj ĉi renkontoj ebligas al tiuj junaj eŭropaj civitanoj travivi, en unu tago kaj en pluraj lingvoj, sesion de la Eŭropa Parlamento.
En 2001 konsistigis la Esperanto-delegacion 175 junuloj el 7 landoj : Italio, Francio, Svedio, Hungario, Kroatio, Litovio kaj Rumanio.
En 2002, 8 landoj estis reprezentataj en la delegacio : Belgio, Finnlando, Francio, Italio, Hungario, Kroatio, Pollando kaj Slovenio.
En 2003 ne okazis Euroscola rilata al Esperanto sed en aprilo 2004 partoprenis grupoj el Britio, Finnlando kaj Pollando en Euroscola. Lige al la Euroscolatago ili preparis sin dum seminario nomita Eŭropa Amikeco. En ĝi partoprenis Esperanto-parolantaj junuloj ankaŭ de Rusio, Slovenio, Ukrainio kaj aliaj landoj.
En 2005 denove okazis Euroscola kie partoprenis junuloj kiuj preparis sin kaj lernis Esperanton dum EA-seminario. Venis grupetoj de Finnlando kaj Slovenio kaj unuopuloj de Ĉeĥio kaj Francio.
Vidu ankaŭ
Eŭropa parlamento
Eksteraj ligiloj
Oficiala TTT-ejo de Euroscola-en-Esperanto
Oficiala retlisto de Euroscola-en-Esperanto, por aboni la liston :  mailto:e-euroscola-subscribe@yahoogroups.com
Kompleta dosiero pri la disvolviĝo de la Euroscola-tago (2002)
Plurlingva prezento de la projekto (2003)
Noto kaj referencoj
Tiu ĉi artikolo aŭ pli frua versio estas (parta) traduko de la artikolo Euroscola en la portugala vikipedio, kiu dependas de la permesilo Krea Komunuaĵo Nommencio/Samkondiĉe. Vidu la prilaboran historion.
Probablo-teorio (matematiko)
Probablo-teorio aŭ probabloteorio aŭ probablokalkulo esploras la probablojn de okazaĵoj, kiam teorie pli ol unu okazaĵo estas ebla. Ĝi tiel serĉas kvantecan priskribon de hazardo.
A Treatise on Probability (Traktato pri probableco) estis verko de John Maynard Keynes publikigita dum li estis en la Universitato de Kembriĝo en 1921.
(67340) 2000 JJ21
(67340) 2000 JJ21 estas malgranda, malhela asteroido de la ekstera asteroida zono, malkovrita la far'de la teamo de la astronomia kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Ĝi estas en orbita resonanco 3:2 kun Jupitero, tie estas ano de la Hilda grupo.
(13456) 6640 P-L
(13456) 6640 P-L estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la usona astronomo Tom Gehrels de la Observatorio de la Monto Palomar (Usono) kaj de la nederlandaj geedzoj geastronomoj Ingrid van Houten-Groeneveld kaj Cornelis Johannes van Houten, de la Observatorio de Leiden (Nederlando) en la kadro de la Palomar–Leiden survey.
Chvoječná
Chvoječná estas domaro en Ĉeĥio, parto de urbo Cheb, troviĝanta en distrikto Cheb. Ĝi troviĝas proksimume 5 km nordoriente de centro de Cheb. Estas ĉi tie registritaj 5 adresoj. En la jaro daŭre vivas ĉi tie.
Chvoječná estas ankaŭ nomo de katastra teritorio kun areo 1,87 km².
Historio
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1340.
Memorindaĵoj
Nordoriente de la vilaĝo sur la dekstra bordo de rivero Ohře estadis memorige protektata mezepoka burgloko. En la 1990-aj jaroj ĝi atingis dimensiojn 17 × 25 metroj, sed restaĵoj de fosaĵo kaj surŝutaĵo estis jam tiam markitaj kiel preskaŭ pereintaj.
Sanandaĝo
Sanandaĝo (persalingve سنندج, sorani-kurde: سنە, Sine) konata ankaŭ sub la nomoj Sanandaj aŭ Sanandezh estas la ĉefurbo de la Provinco Kurdistano en Irano, proksime de la landlimo kun Irako. La urbo Sanandaj estas unu el la gravaj centroj de tapiŝoteksado en Irano. Sanandaĝo estas inter la 246 urboj de la Unesko-reto de Mondaj Kreivaj Urboj kaj ankaŭ unu el la 48 en la Unesko-listo de kreivaj urboj de muziko.
Laŭ la ĝenerala popolnombrado en 2016 ĝi havis proksime 412 767 loĝantojn. Sanandaĝo estas unu el la plej konataj urboj en la okcidento de Irano. La urbo ekzistas pli ol 300 jarojn, kie la persoj fondis burgon en la vilaĝo Senneh. En Sanandaĝo vivas plejparte kurdoj, kiuj parolas la soranan varianton de la kurda aŭ la dialekton Ardalani. Ankaŭ en Sanandaĝo restas ankoraŭ malgranda nombro da judoj.
Philippe Coutinho
Philippe Coutinho (prononco laŭ sistemo IFA ) aŭ plennome Philippe Coutinho Correia, plej ofte nur nomata Coutinho, estas brazila futbalisto. Li naskiĝis en Rio-de-Ĵanejro, do nun estas -jara.
Sanandaĝo
La klimato estas akre kontinenta kun seka somero (ĝis 40 °C ) kaj malvarma vintro (ĝis -30 °C ). La meza jarpluvo estas 497 mm.
NGC 1193
NGC 1193 (alia indiko — OCL 390) estas malfermita stelamaso en konstelacio Perseo.
Sanandaĝo
Sanandaĝo havas internacian flughavenon kun ĉiutagaj flugoj al Teherano kaj inverse.
Philippe Coutinho
Ekde la jaro 2018 li profesie ludas futbalon en la unua vira teamo de la klubo FC Barcelona, antaŭe li membris en la unua teamo de la klubo Liverpool FC. Krome Coutinho ekde la jaro 2010 estas membro de la brazila nacia teamo de futbalo. Kadre de ĝi li kunkonkuras pri la Futbala Mondpokalo 2018 en Rusio. Matĉe li en la nacia teamo de 2018 rekoneblas per la numero "11".
NGC 1193
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Sanandaĝo
Konataj homoj el Sanandaĝo
Azad Azadpour (naskita 1973), germana kurddevena repisto
Kamkars, kurda muzikgrupo
Kulturo
Sanandaĝo estas centro de kurda kulturo. Sanandaj havas pli ol 140 moskeojn. Tial oni nomas ĝin foje 'la grandurbo de moskeoj'.
Tapiŝoj Senneh
Kiel en multaj partoj de Irano, tapiŝofarado (→ persaj tapiŝoj) estas bon" evoluinta arto. La tapiŝoj de Sanadaĝo estas plejparte venditaj sub la nomo Senneh. Ili tipe havas fortan ruĝan komponenton sur malhelblua fono. La bazo estas abstrakta formo de la Herati-ŝablono. Tiamaniere ili similas al la tapiŝoj de Biĝar (kurdî: بيجار ,Bijār), sed estas malpli dense teksitaj.
Muziko
Por Sanandaj, la festado de ĝia muzika heredaĵo estas elmontrita en pluraj gravaj muzikaj festivaloj, inkluzive de la Fajr Muzika Festivalo kiu unuigas muzikistojn kun pasio por persa tradicia kaj moderna muziko, dum la Internacia Daf Festivalo altiras daf-ludantojn de la tuta mondo por honori ĉi tiun unikan frapinstrumenton.
Aliaj allogaĵoj
Alia allogaĵo de Sanandaĝo estas la ĉiusemajna mistika ceremonio de la derviŝoj, kiun turistoj ŝatas ĉeesti.
La amuzparka komplekso Abidar, apud la monto Apidar, posedas plurajn ĝardenojn kaj naturajn fontojn. Unu el la plej grandaj ĝardenoj en tiu komplekso estas Amirieh Garden, kiu ankaŭ havas kinejon. Tiu komplekso estis sanktejo de la homoj de Sanandaĝo ekde antikvaj tempo. En ĝi situas ankaŭ la plej alta statuo en Irano. Ĝardenoj, kiuj en Kurdio prosperis pro la intereso de la guberniestroj de Kurdio en la stilo de irana arkitekturo kaj ĝardenlaboro.
Pro la monta naturo de la regiono, multaj grimpuloj grimpas la famajn kaj altajn montpintojn de Sanandaĝo ĉiujare. Estas ankaŭ multaj banejoj en la urbo.
Subĉiela kinejo
Amiriyeh Park Cinema ĉe la piedo de Monto Abidar kun ekrangrandeco de pli ol 12 metroj estas la plej granda subĉiela kinejo en la mondo. Precipe somere, miloj da homoj, kiuj promenas sur la deklivoj de Monto Abidar, povas tie spekti filmojn.
Vestaĵoj
En Sanandaĝo klare videblas la kurda karaktero de la urbo: virinoj en pli helkoloraj vestaĵoj, sed ankaŭ junaj viroj respektas la tradician kurdan vestaĵotradicion. Sanandaĝo estas urbo en kiu homoj kelkfoje devas porti buŝkovrilon kontraŭ la blovado de sablopulvo.
Laurenan
(jen france, bretone Lanreunan) estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Côtes-d'Armor (jen france, Aodoù-an-Arvor), “marbordoj de la lando ĉe la maro”, en la regiono Bretonio (Bretagne, Breizh). Fine de en la komunumo vivis.
Neĝleopardo
La neĝleopardo aŭ uncio (Panthera uncia) estas feliso el la ordo de karnomanĝuloj kaj familio de felisedoj kun hararo kremkolore helflava ĝis preskaŭ blanka kun leĝera helflavgriza nuanco; la grizbruna ĝis griznigra desegno similas al tiu de leopardo. Ĝi estas forte endanĝerigita specio pro retiriĝo de la arbaroj kaj malmultiĝo de la predeblaj bestoj.
Disvastiĝo
Tiu palearktisa leopardo troviĝas en Tibeto, Ŝinĝango, Ĉinghaj, Gansu, Ningŝja kaj la Interna Mongolio de Ĉinio, kaj ankaŭ en iama Sovetunio, Mongolio, Afganio, Nepalo kaj Kaŝmiro.
Priskribo
Ĝi estas tutkorpe grizblanka, kun nigraj makuloj kaj ringaj strioj. La nigraj makuloj sur la kapo estas malgrandaj kaj densaj. Sur la vosto kreskas molaj kaj longaj haroj. Ĝiaj haroj estas multe pli longaj ol tiuj de la leopardo. La dorsaj haroj estas 5 centimetrojn longaj kaj la ventraj haroj estas ankoraŭ pli longaj. Ĝia korpo longas 1,2-1,5 metrojn.
Vivmaniero
Somere la neĝleopardoj aktivadas sur montoj 3 000-6 000 metrojn super la marnivelo kaj vintre en lokoj 1 800-3 000 metrojn super la marnivelo. Ili havas fiksajn nestojn en rokkavernoj aŭ rokfendoj. En unu sama nesto ili loĝas kelkajn jarojn. Ili agas ne ĉiam sur altaj neĝmontoj, sed iras supren aŭ malsupren de la montoj kun translokiĝo de la ĉasaĵoj. La neĝleopardo manĝas ĉefe sovaĝan kapron, bluan ŝafon, cervon, hamstron, grundsciuron kaj leporon. Por kapti ĉasaĵon, ĝi unue alproksimiĝas malrapide al la lasta, kaj tuj poste faras subitan atakon al ĝi aŭ atendas ĝin malantaŭ roko. La neĝleopardo aktivadas en nokto, tre viglas en vespero kaj mateno.
En tago ĝi malofte eliras. Ĝia nesto troviĝas en izola loko nealirebla, tial oni tre malfacile vidas ĝin. La neĝleopardo estas furioza kaj sagaca kun facilmovaj kruroj. La neĝleopardino naskas ĉiufoje 2-4 idojn kaj ĝia gravedeco daüras 93-110 tagojn. La felo de neĝleopardo estas tre valora pro sia bela, densa kaj mola hararo.
Minacoj
Nun la nombro de la sovaĝaj neĝleopardoj estas tre malgranda, tial ĝi jam estis difinita de la Internacia Ligo por Protekti la Naturon kaj Naturan Riĉfonton kiel unu el la protektataj bestoj. En la mondo nur dekkelkaj zoologiaj ĝardenoj bredas neĝleopardon.
Fjallsárlón
Fjallsárlón estas glaĉera lago je la suda fino de islanda glaĉero Vatnajökull. Glaĉero Fjallsjökull, parto de la pli granda glaĉero, eniras suben en akvon de la lago kaj flosantaj glacimontoj ŝvebas en surfaco de la lago.
9655 Yaburanger
9655 Yaburanger estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la japana astronomo Takao Kobayashi elde la Observatorio de Ooizumi en gubernio Gunma (Japanio).
Fjallsárlón
La lago situas proksime de Nacia Parko Skaftafell kaj la pli bone konata glaĉera lago Jökulsárlón. De la glaĉera lago Breiðárlón malgranda rivero fluas en lagon Fjallsárlón.
9655 Yaburanger
Nomo
Yaburanger estas la kromnomo de la japanaj amatoraj esploristoj pri kasteloj en gubernioj Ibaraki kaj Ĉiba. Yabu signifas "Arbedo" en japana lingvo. La Yaburanger esploras kastelojn de la mezepoko kaj verkis libron: "Kasteloj en Ibaraki".
Tennessee Williams
Tennessee WILLIAMS, aŭ realnome: Thomas Lanier WILLIAMS (naskiĝis la 26-an de marto, 1911, mortis la 25-an de februaro, 1983) estis usona verkisto.
Koniferligno
Koniferligno estas ligno devena de arbedoj kaj arboj el la ordo de pinaloj. Kaŭze de la fakto ke tia ligno ĝenerale estas pli mola ol tiu de la angiospermoj, oni ankaŭ parolas pri mola ligno kiel laŭvorta traduko de la termino softwood per kiu oni angle ankaŭ signas la koncernajn pinalajn speciojn. Tiuj ĉi enhavas, escepte de taksodioj kaj larikoj, nur ĉiamverdajn arbojn kaj arbedojn.
Fjallsárlón
Pli supre estas fama vulkano Öræfajökull.
6553 Seehaus
6553 Seehaus estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la germana astronomo Michael Geffert elde la Observatorio La Silla, en Ĉilio.
Tennessee Williams
Williams naskiĝis en Columbus, Misisipio. Lia verkaro konsistas el dramoj kaj filmscenaroj. Mondfamon li akiris en 1944 per sia dramo The Glass Menagerie, kiu en 1950 aperis kiel filmo. Dufoje li gajnis la Premion Pulitzer: en 1948 kaj 1955.
6553 Seehaus
Nomo
Ĝi estis nomita en memoro de la germana ekspresionisma pentristo Paul A. Seehaus (1891–1919).
Tivadar Angehrn
Tivadar Angehrn, laŭ hungarlingve kutima nomordo Angehrn Tivadar estis hungara katolika pastro, monaĥo, instruisto, astronomo, meteologo.
Tennessee Williams
Williams mortis en Novjorko.
Tivadar Angehrn
Tivadar Angehrn naskiĝis la  1872 en Svislando en Häggenswil. Li mortis la 1952 en Aŭstrio en Feldkirch.
Biografio
Tivadar Angehrn frekventis universitaton en Innsbruck, tiam li aliĝis al la jezuitoj en 1893. Inter 1895 kaj 1898 li lernis ĉefe matematikon kaj fizikon en Pozsony. Inter 1899 kaj 1902 li instruis en jezuita kolegio en Kalocsa, poste li lernis teologion en Innsbruck. Li akiris diplomon en 1905, en la sama jaro li pastriĝis, poste li lernis astronomion en Universitato de Budapeŝto inter 1906-1909, fine ankaŭ en Anglio kaj Belgio. Li doktoriĝis en 1909. Inter 1913 kaj 1948 li estis direktoro de observatorio en Kalocsa. En 1949 la komunista sekreta polico arestis lin, en la sekva jaro pro forta protesto de Svislando li rajtis forlasi la landon.
Koniferligno
Koniferligno estas la origino de ĉirkaŭ 80% de la monda produktaĵo de konstruligno, kun tradiciaj produktadaj centroj en la Balta regiono (inkluzive de Skandinavujo kaj Rusujo) kaj Nordameriko.
Mokbirdo
Mokbirdoj estas grupo de amerikaj paseroformaj birdoj de la familio mimidae. Plej konata pro ilia kapablo kantŝajnigi aliajn birdojn, ofte laŭte kaj kun rapida ŝanĝebleco. Mokbirdoj ankaŭ famas kiel batalemaj defendantoj de siaj nestoj. Kaj inseksaj kaj virseksaj mokbirdoj atakas kaj ŝajnplonĝatakas sur hejmaj kaj sovaĝaj katoj, hundoj, korvoj, aŭ eĉ homoj kiuj alproksimas sian neston. Defendiloj estas forta voĉado kaj adolto ŝajnante vundito surtera allogante ĉasanton for de nesto.
Kalenborn (apud Kaisersesch)
Kalenborn estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Cochem-Zell de la federacia lando Rejnlando-Palatinato. Fine de la jaro la komunumo havis 0 loĝantojn.
Koniferligno
La termino mola ligno estas uzata kiel kontraŭaĵo de dura ligno, kiu estas ligno origine de angiospermoj. Koniferligno ne ĉiam estas pli mola ol angiospermligno. En ambaŭ grupoj estas grandega variado pri reala ligna dureco, kun la angiosperma denseco-gamo komplete entenante tiun de la koniferlignoj; iuj angiospermlignoj (ekzemple, balzo) estas pli molaj ol plimulte da konferlignoj, dum la plej duraj angiospermlignoj estas multe pli duraj ol iu ajn koniferligno; tiu ne estas surprize ĉar estas ĉirkaŭ centfoje pli da angiospermoj ol da pinaloj. La lignoj de longfolia pino, duglaso, kaj taksuso estas mekanike multe pli duraj ol tiuj de pluraj angiospermoj.
Uzado
Ĝenerale koniferligno estas facile prilaborebla : ĝi konstituas la plimulton de ligno uzata de la homoj.
Polemikoj
Komerca disputo pri konifera konstruligno estas furiozinta inter Kanado kaj Usono dum multaj jaroj.
Freguesia
Freguesia (plurale: freguesias) estas la nomo kiun la portugallingvaj landoj donas al administraj entoj en kiujn dividiĝas municipo (concelho), kaj kiuj konsistigas la plej malgrandajn teritoriajn dividojn de la lando. La kutima traduko en tekstoj publikigitaj de Portugala Esperanto-Asocio estas "komunumo".
Mokbirdo
Plejmulto de specoj estas tropika, sed la Norda mokbirdo troviĝas en Usono kaj Kanado. Estas ĉirkaŭ 17 specioj en tri genroj.
Freguesia
Praktike komunumoj koincidas kun
Mokbirdo
Specioj laŭ taksonomio
Genro Mimus - oftaj mokbirdoj:
Freguesia
Ofta erara traduko estas "paroĥo", ĉar historie komunumoj derivis de religiaj (katolikaj) geografiaj unuoj, kiel okazas en aliaj landoj, ekzemple Andoro. En antaŭa tempo, la termino "freguês" nomumis la paroĥanojn aŭ kredantojn kiuj estis "fregueses", kiuj "apartenis" iamaniere al la paroĥestro. Tial la termino "fregueses" kutimas kaj en Portugalio kaj en Brazilo, kie ĝi ankaŭ signifas kliento de komerc-entrepreno.
Mokbirdo
Specioj laŭ taksonomio
Genro Nesomimus - Galapagaj mokbirdoj (4 specioj)
Genro Melanotis - bluaj mokbirdoj
Darwin kaj mokbirdoj
Kiam la Dua vojaĝo de HMS Beagle vizitis la Galapagojn septembre al oktobro de 1835, la naturalisto Charles Darwin notis, ke la mokbirdo Mimus thenca diferenciĝas el insulo al insuloa, kaj estis ŝajne tre rilata al la mokbirdoj de la sudamerika kontinento. Preskaŭ unu jaron poste, dum verkado de siaj notoj en la revena vojaĝo li spekulaciis je tio, kun tio dirita pri la Galapaga testudo, povus subfosi la doktrinon de la stabileco de specioj. Tiu estis sia unua lasita esprimo de liaj duboj, ke specioj estas neŝanĝeblaj, kio portis lin al konvinko pri mutacio de specioj kaj de tie evoluismo. Nur post la ŝipreveno al Anglio li plie konis pri la plej konataj Darvinaj fringoj.
Freguesia
En Portugalio ekzistas 4257 komunumoj laŭ datumoj de la jaro 2004, kun teritorioj kiuj povas superi 100 km² aŭ nur havi kelkajn hektarojn, la enloĝantaro varias de dekoj al dekmiloj. Al la municipoj koncernas doni sugestojn al la parlamento pri la kreado de novaj komunumoj en ilia respektiva teritorio, kiuj devas obei aron da fiksitaj kriterioj de la leĝo.
(162058) 1997 AE12
(162058) 1997 AE12 estas tre malgranda meze hela kaj malrapide rotacianta marsrenkonta kaj terrenkonta amora asteroido malkovrita la en la kadro de la astronomia kampanjo Spacewatch elde la Nacia Observatorio de Kitt Peak proksime de Tucson (Usono).
Orbito
Ĝia discentra orbito krucas tiun de Marso kaj ekstere tanĝas tiun de la Tero proksime de sia suprenira nodo.
• Ĝia marsa MOID estas 0,01418 astronomia unuo (2,121 milionoj da km),
• ĝia tera MOID estas 0,08633 astronomia unuo (12,915 milionoj da km).
• La ĝi pasos al 0,03761 astronomia unuo (5,626 milionoj da km) de Marso,
• la ĝi pasos al 0,04107 astronomia unuo (6,144 miliono da kilometroj) de ĉi tiu planedo.
• La ĝi pasis al 0,12382 astronomia unuo (18,523 milionoj da km) de la Tero,
• la ĝi pasos al 0,10423 astronomia unuo (15,593 milionoj da km) de nia planedo.
Eŭska naciismo
Eŭska naciismo estas unu el la gravaj temoj de eŭska kaj hispana politiko.
Antaŭaĵoj
Romianoj trovis ambaŭflanke de Pireneoj popolon, registrite de Strabono kiel ouaskones, kiujn oni konsideras prauloj de modernaj eŭskoj. La romianoj ne multe atentis la eŭskiajn montojn. Tial eŭska lingvo daŭris malgraŭ romiigo. Kontinentaj eŭskoj iĝis politike aŭtonomaj en duklando Vasconia kadre de Karolida Imperio, en la 7-a jarcento. Ankaŭ la invado de maŭroj en 711 ne multe efikis trans la valoj de Ebro. Du jarcentojn poste la reĝlando de Pamplono (poste Reĝlando de Navaro) estis ilia unua sendependa ŝtato. En la 11-a jarcento oni kreis limojn inter Navaro kaj Kastilio, sed ĉirkaŭ 1200 Alavo, Gipusko kaj Biskajo eliris Navaron kaj aliĝis al la kastilia monarĥio.
En komenco de la 16-a jarcento, la titolo de reĝo de Navaro pasis al gereĝoj de Kastilio. La diversaj landoj de la hispanaj reĝoj havis proprajn regmanierojn kaj foruojn, Eŭskoj akiris ilin per la "Specialaj Statutoj de Eŭskaj Regionoj". Tiujn statutojn ĝis hodiaŭ invokas la Eŭskaj naciistoj. Tamen, la reĝoj emis centrismon kaj dum jarcentoj klopodis unuigi la landaron laŭ la modelo de Kastilio.
La eŭskaj landoj restis ekster la komuna administracion ĝis la tria karlisma milito, dum kiu la euŝka kamparanoj favoris la malvenkantan kronkandidaton. Tial, en 1876 leĝo abolis la foruojn (hispane "fueros"), tradiciajn leĝojn kaj rajtojn, metante la eŭskajn landojn en la hispanan doganteritorion, devigante pagon de impostoj al la hispana registaro kaj militservon.
Apero de naciismo
La nova liberalisma ekonomio aperigis firmaojn pri minejoj, fero kaj ŝtalo. La industriigo bezonis multajn laboristojn, logante ilin el aliaj partoj de Hispanio. Tiuj enmigrintoj ne parolis la eŭskan.
Tiam naskiĝis la moderna eŭska naciismo, ĉefe kun Sabino Arana, fondinto de Eŭska Naciisma Partio. Laŭ lia opinio, la eŭskoj estas supera kaj aparta raso, subpremata de la hispanoj kaj li kritikis la intermikson de tiu raso kun la eksteruloj. Arana kreis la neologismojn "Euskadi" por nomi la aron de eŭskoj kaj "Euskeria", kunfederacio de eŭskoj de Iberio kaj Francio.
Dum la Dua Hispana Respubliko, ekde 1931, eŭska naciismo reaktiviĝis kaj sukcesis logi ne nur urbajn burĝojn sed ankaŭ terkulturistojn.
Dum la Hispana Enlanda Milito (1936-39) eŭska naciismo, malgraŭ la kontraŭkatolikismo de la respublika registaro, preferis la promeson de aŭtonomeco kaj batalis la flankon de Francisco Franco. (Gernika/Guernica estas eŭska urbo). Tamen, la venko de Franco rezultigis la finon de la eŭska autonomio. La premo ekis rapide, ne nur la milita kaj polica premoj sur la politikaj organoj, sed ankaŭ kulture per malpermeso de instruado en la eŭska lingvo.
ETA aperis nur en 1959 kaj vigle batalis por eŭska socialisma sendependa regno kontraŭ Franco, ĝis lia morto en 1975. Tamen, dum la demokratia reĝimo ĝi daŭrigis kaj intensigis sian agadon, kun ĉ. 900 murdoj aŭ viktimoj.
Post la fino de la reĝimo de Franco, en 1979, esploro indikis ke 38% de loĝantoj en la eŭska regiono pensis sin nur eŭskoj, 14% nur hispanoj, 26% eŭskaj hispanoj kaj 12% ĉefe eŭskoj sed ankaŭ hispanoj, 6% ĉefe hispanoj sed ankaŭ eŭskoj, 4% ne sciis.
Esperanto en Skotlando
Esperanto en Skotlando, fondita en 1947, estas la organo-periodaĵo de la Esperanto-Asocio de Skotlando.
Enhavo
La periodaĵo enhavas informojn pri la Esperanto-movado: novaĵoj, artikoloj pri famaj homoj, anoncoj, sed bonvenigaj estas ankaŭ noveloj, recenzoj, poemoj, leteroj ktp de la legantaro.
Estas “tradukaj defioj„ en la periodaĵo, por instigi la legantojn traduki el kaj al la angla.
Verkantoj
Kvankam la originala revuo estis de modesta aspekto, ĝia literatura nivelo ĉiam estis alta. Listo de renomaj esperantistoj, kiuj kontribuis al ĉiaj paĝoj inkludas la verkistojn: John Francis, Arthur Dawson Foote, John Sharp Dinwoodie, William Auld, Marjorie Boulton, Bernard Golden, Ŝtefo Urban, Albert Goodheir, ktp.
La unua redaktoro estis William Clarke. En novembro 1949 William Auld transprenis la redakcion, kaj sekvis lin en junio 1956 Hugh Martin. De 1960 ĝis 1975 redaktoris Tom Fraser, kiu, samkiel la fondinto William Clarke, estis fajfano. La plej longdaŭra redaktoro estis Albert Goodheir de 1975 ĝis sia morto en 1995. Post li, duan fojon redaktis la revuon Hugh Martin ĝis 1999. De 1999 ĝis 2001 la redaktoro estis Sian Leitch, kaj depost 2001, Ed Robertson.
Numeroj laŭ jaroj
1947:1-3, 1948:4-7, 1949:8, 1950:9-12, 1951:13-16, 1952:17-20, 1953:21-22, 1954:23-26, 1955:27, 1956:28-30, 1957:31-34, 1958:35-36, 1959:37-38, 1960:39-41, 1961:42, 1962:43-48, 1963:49-53, 1964:54-57, 1965:58-61, 1966:62-65, 1967:66-69, 1968:70-73, 1969:74-77, 1970:78-81, 1971:82-85, 1972:86-88, 1973:89-93, 1974:94-97, 1975:98-102, 1976:103-104, 1977:105-108, 1978:109-112, 1979:113-116, 1980:117-120, 1981:121-124, 1982:125-128, 1983:129-132, 1984:133-135, 1985:136-138, 1986:139-141, 1987:142-144, 1988:145-147, 1989:148-150, 1990:151-153, 1991:154-156, 1992:157-159, 1993:160-162, 1994:163-165, 1995:166-168, 1996:169-171, 1997:172-174, 1998:175-177, 1999:178-180, 2000:181-182, 2001:183-184, 2002:184-186, 2003:187-188, 2004:189-190, 2005:190-192, 2006:193-194, 2007:195, 2008:196-197, 2009:197, 2011:198, 2012:199, ?:200, 2015:201-202, 2016:203-204, 2017:205-206, 2018:207-208, 2019: 209-210
Callas
(jen france, okcitane Calàs) estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Var, en la regiono Provenco-Alpoj-Bordo Lazura (Provence-Alpes-Côte d'Azur, prononcata, okcitane Provença-Aups-Còsta d'Azur), kaj administre apartenas al la kunurba komunumo de Draguignan, kreita en 2001. Fine de en la komunumo vivis.
Esperant'
Esperant' estas la nomo de alternativa stilo aŭ ĵargono de Esperanto, ŝerce uzata dum kelkaj kunvenoj ekde la fino de la 20-a jarcento. Pere de stranga vort-lokigo, sufiksoj kaj la prepozicio je ĝia "parolantar'" strebas al kiom eble plej granda utiligo de la regulo pri elizio. Ekzempla teksto estas la frazo Ĉiamu onia obe' je l' Fundament' , kiu ordinarlingve signifas "Oni ĉiam obeu la Fundamenton".
Priskipo
Esperant' teknike ĝustas, ĝi funkcias per la apartaĵoj de la gramatiko de esperanto. Substantivoj demetas la finan "o" (knab'). Adjektivoj demetas al finan "a" kaj kroĉiĝas al la substantivo (bonknab'). Por montri la akuzitivon, oni uzas la prepozicion "je". Por montri la pluralon, oni uzas la sufikson on "-ar-" (knabar').
Morfologio
La ŝanĝoj kun Esperanto estas nur morfologiaj. Je
Regular' de Esperant' en Esperant'
Treas la facil' gramatika de Esperant'. Unua regul' grave plejas: Ĉiamu onia obe' je l' fundament'! Maleblas tro' de tiu dir'. Kroma regular' sedas. Jenas ĝi:
Veras la dir' ke ne prias gramatik', sed plias ĝi stilgvid'. Eblas la kompren' ke ekzemplas por la tut' tiu ĉi paĝ' mem.
La regulara deksesop' de Esperant'
En kunoa Esperant'
Eksteraj ligiloj
Esperantido
121609 Josephnicholas
121609 Josephnicholas estas malgranda, hela asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la en la kadro de la astronomia kampanjo Catalina Sky Survey, plenumita elde la Stacio Catalina de la Observatorio Steward kaj elde la Observatorio de Monto Lemmon, proksime de Tucson (Arizono, Usono).
Ĝi estas proksima de la orbita resonanco 3:1 kun Marso.
Nomo
Ĝi estas nomita en honoro de Joseph B. Nicholas, kiu kontribuis al la Misio de Asteroida Specimena Revenigo OSIRIS-REx de la NASA kiel disvolvanto de algoritmo por de analizo de datumoj de sekvado. Li ankaŭ laboris pri la disvolvo de precizega mapado de la luna gravita kampo kiel ano de la teamo pri gravito de GRAIL.
Berezino (distrikto Klin)
Berezino (Березино) estas vilaĝo en distrikto Klin, Moskva provinco, Rusio. En 2010 ĝi havas 21 loĝantojn (laŭ tutrusia popolnombrado).
Preĝejo Patrono de Hungaroj (Monto Gellért)
La Preĝejo Patrono de Hungaroj estas unika religia kavo en Hungario, en la ĉefurbo Budapeŝto, ĉe piedo de Monto Gellért. Ĝi estas vaste konata, kiel roka kapelo, kie la temperaturo estas konstante 21 °C. Apud la preĝejo ankaŭ novromanika abatejo por paŭlanoj konstruiĝis en 1934.
Historio
La preĝejo ne konstruiĝis, sed per eksplodoj oni faris preta la lokon. En 1936 oni metis krucon super la rokon. Ekde 1939 polaj rifuĝintoj ofte vizitis la preĝejon. En 1951 la ŝtato malpermesis funkciadon de la ordeno, baldaŭe betona muro malebligis la eniradon. La Tutlanda Baleta Instituto ricevis lokon en la abatejo. En 1989 la ordeno rericevis la lokon, tamen la preĝejo denove funkcias nur ekde 1992. Ankaŭ tiam okazis la rekonsekro. En 2001 oni remetis la krucon.
Konstruaĵo
La ĉefaltaro pretiĝis el ceramikaĵo. Sur la rokon oni ne faris freskojn.
Cassipourea
Cassipourea estas genro de florplantoj en la familio Rizoforacoj, Rhizophoraceae. Estas ĉirkaŭ 40 specioj. La genro estas dividita en kelkaj subgenroj, baze ĉefe sur la strukturo de la floroj.
Fjellvatnet
Fjellvatnet estas norvega lago kiu kuŝas en municipoj Bindal kaj Brønnøy en Nordland, Norvegio.
Gouhelans
estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Doubs, en la regiono Burgonjo-Franĉkonteo (Bourgogne-Franche-Comté, prononco []) kaj en la historia regiono Franĉkonteo. Fine de en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². Administre la komunumo apartenas al la arondismento Besançon (france arrondissement de Besançon), la okcidenta parto de la departemento, kaj al la kantono .