cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Arbustaro
Landinternaj arbustaroj
Landinternaj arbustaroj nature ĉeestas en duon-aridaj areoj kie grundoj estas malriĉaj, kiel ĉe la matos de Portugalujo kiuj troviĝas sur kambriaj kaj siluriaj skistoj. La florida arbustara ekoregiono estas alia ekzemplo de landinternaj arbustaroj.
Salimbene de Adam
La Salimbena Kroniko
De Salimbene de Adam al oni alvenis nur kopio, parte kripla, de la Kroniko, skribita en latino kiu ofte pasas al la vulgara, tre riĉa je rakontoj kaj informoj, iom ke ĝi prezentiĝas kiel unu el fontoj de historio plej interesa de lia epoko. La aŭtoro prenis, kromimiti, ankaŭ el la Cronica Universalis Sicardo el Benevento apenaŭ lin aĝe kaj age antaŭanta.
Arbustaro
Arbustetaroj
Iuj vegetaĵaraj tipoj estas konstituitaj ĉefe el nanaj arbustoj : malalt-kreskantaj aŭ rampantaj arbustetoj. Tiuj inkluzivas la altaĵajn arbustetarojn (angle : moorlands) kaj la acidemajn malaltaĵaj erikejojn.
Salimbene de Adam
La Salimbena Kroniko
Temas precipe pri kroniko pri la religia kaj politika vivo de Italio laŭ 120 jaroj (ekde 1168 al 1287), verkita per stilo multe persona, el kio traaperas la karakterizoj de aŭtoro kompleksa kaj multforma: kulturita kaj proksima al la popolo, spirita kaj arda, atento al la historio kaj ŝatanto de la Biblio. Diversaj detaloj montras liajn konojn kamparanajn: ekzemple la sufoka varmo kiu damaĝas tritikon, aŭ la maturiĝintaj fruktoj de la migdalarbo en Provenco kiam en Ĝenovo ili estas ankoraŭ apenaŭ florantaj.
Arbustaro
Aliaj arbustaroj
Arbusta vegetaĵaro ankaŭ ĉeestas kiel parto de aliaj vegetaĵaraj tipoj, kiel herbejoj, erikejoj kaj dunaj vegetaĵaroj.
Salimbene de Adam
La Salimbena Kroniko
Verko tiom viva kiom historie grava: bildigas laŭ viva maniero la fragilon de la militoj en la kolizio inter eklezio kaj Imperio, trajtigas figurojn de papoj kaj kardinaloj kaj virinoj kaj popolanoj, almozantoj kaj profetoj, ĉiuj observataj subokule.
Arbustaro
Faŭno
En ne tro aridaj mondoregionoj arbustaroj povas utili por homaj setlejoj kamparaj, kiam oni bezonas aeron kaj sunan lumon aŭ varmon. En regionoj kie varmo, vento aŭ aliaj veterkondiĉoj akras, homoj serĉas pli taŭgajn vivmediojn.
Salimbene de Adam
La Salimbena Kroniko
Tiu verko utilas ankaŭ por rekonstrui la biografion de sia aŭtoro, kiu pri si en ĝi parolas per abundo de apartaĵoj de sia vivo kaj diversaj verkoj, kiuj tamen onin ne atingis.
Arbustaro
Faŭno
Por faŭno, arbustaro povas esti taŭga vivmedio por diversaj specoj de animaloj, ekzemple malgrandaj birdoj povas rapide trovi ŝirmejon kontraŭ atakantaj rabobirdoj, krom nutraĵon en la semoj de la arbustoj aŭ eĉ taŭgajn nestolokojn en dornaj arbustoj. Ankaŭ roduloj povas trovi similajn avantaĝojn. Grandaj mamuloj povas trovi facilan aliron al herboj inter arbustaj kaj al arbustoj dum ne ekzistanta abundo de arboj ne malhelpos ties bezonotan rapidan fuĝon.
Salimbene de Adam
La Salimbena Kroniko
Inter tiuj elstaris la "XII scelera Friderici imperatoris" (La dekdu krimoj de Frederiko imperiestro), verko trempita en polemiko, kiu poste, nome post la batalo de Vittoria de 1248, servis kiel kontraŭimperia propagandilo. En la sama Kroniko Frederiko la 2-a estas pentrita kiel avidema, kiu batalas kontraŭ la Eklezio nur por havi okazon alpropigi al si la bonaĵojn de la ekleziaj komunumoj.
Tamen, kvankam influita de kondiĉado de la ideologia antaŭjuĝo de la Apostola Seĝo, Salimbene, en sia Kroniko, ne komplete forfuĝas el la fascino de personeco de la Svevo, de li pasinte renkontita kaj estimita, pri kiu “ne mankis rimarkigi pozitivajn kvalitojn”.
Li mem raportas pri interveno de Frederiko la 2a, kiu, en letero al Frato Elia el Kortona, tiam generala ministro de la franciskana ordeno, petintus la revenon de Salimbene ĉe la patron, jam malaprobanto la elekton de la filo.
En la Kroniko, iuj kredis percepti dissemita ion de la profetismo kaj mistikismo de la abato Joakimo, aliaj tiujn spurojn ne trovas.
Strengberg
Strengberg estas komunumo de Aŭstrio. Ĝi apartenas al la federacia lando Malsupra Aŭstrio kaj al la distrikto Amstetten. Komence de la jaro en la komunumo vivis  loĝantoj.
5797 Bivoj
5797 Bivoj estas tre malgranda amora asteroido, malkovrita la de la ĉeĥa astronomo Antonín Mrkos elde la Observatorio Kleť, apud České Budějovice, tiam en Ĉeĥoslovakio (nun en Ĉeĥa Respubliko).
Nomo
Ĝi ricevis la nomon de Bivoj, heroo de grandaj forto kaj kuraĝo en la malnovaj bohemiaj legendoj.
Ecoj
Ĝia diametro estas taksata je 0,4 km, baziĝinte sur la hipotezo, ke ĝia albedo estas 0,15.
Orbito
Ĝia orbito preskaŭ tanĝas la Teran orbiton kaj trairas tiun de Marso; ĝi do estas terrenkonta kaj marsrenkonta asteroido:
Transbajkalo
Transbajkalo respektive Ĉebajkalo ( Забайкалье, Zabajkalje) aŭ Daurujo aŭ Daurio ( ruse Даурия, Daurija) estas montara regiono oriente de lago Bajkalo en Rusujo. La alternativa nomo Daurujo, estas derivita de tiu de la dauroj, etno el la regiono. Tiu ĉi etendiĝas tra preskaŭ 1000 km de la nordo ĝis la sudo, de la altebenaĵo Patomskoje kaj Nord-bajkala Altebenaĵo ĝis la rusa ŝtatolimo. Daurujo kovras pli ol 1000 km de la okcidento ĝis la oriento, de Bajkalo ĝis la meridiano de la kunfluejo de la riveroj Ŝilka kaj Argun.
En la Rusa Imperio, Daurujo estis oblasto kun sia ĉefurbo ĉe Nerĉinsk, poste ĉe Ĉita kaj iĝis parto de la Respubliko de Fora Oriento en 1920. Ĝi estas nuntempe dividita en Burjatujo kaj Transbajkala regiono kaj konsistigas preskaŭ ĉiom de la teritorio de tiuj du federaciaj unuoj.
La regiono donis sian nomon al diversaj bestospecioj inkluzive de daura erinaco (Mesechinus dauuricus), kaj de la sekvantaj birdoj : bruna muŝkaptulo (Muscicapa dauurica), daura korvo, daura perdriko, kaj ruĝpuga hirundo (Hirundo dauurica). La komuna nomo de la fama daura lariko (Larix gmelinii) same kiel de tiu de la daura ramno (Rhamnus davurica) ankaŭ devenas de la sama fonto.
Vilaĝo Oktjabrjskij (Октябрьский), Amura provinco, apud la rusa-ĉina limo estas grava loko de uraniominado kaj pretigantaj instalaĵoj.
Ernest Esclangon
Ernest Benjamin Esclangon (naskiĝis la 17-an de marto 1876 en Mison, Alpes-de-Haute-Provence, mortis la 28-an de januaro 1954 en Eyrenville, Francio) estis franca astronomo kaj matematikisto.
Dum la unua mondmilito, li laboris pri balistiko kaj evoluigis tutnovan metodon por ekzaktece trafi malamikan artilerion.
Post kiam alvenis la armistico en 1919, Esclangon estis direktoro de la Strasburga Observatorio kaj profesoro de astronomio ĉe la tiea universitato la sekvantan jaron. En 1929, li estis nomumita direktoro de la Observatorio de Parizo kaj de la International Time Bureau kaj elektita al la Bureau des Longitudes en 1932. Eble li estas plu memorita ĉar iniciatis la unuan ekzempleron de parolanta horloĝo en 1933. Li estis elektita al la Akademio de Sciencoj de Francio en 1939.
Servanta kiel direktoro de la Observatorio de Parizo dum la dua mondmilito kaj pro la germana okupo de Parizo, li retiriĝis en 1944.
La kelkopa asteroido 1509 Esclangona estas nomita je lia honoro.
La luna kratero Esclangon estas nomita je lia honoro.
Daisuke Miyakawa
Daisuke Miyakawa (宮川 大輔, n. ) estas japana futbalisto.
Li futbalis ĉe Cerezo Osaka, Thespa Kusatsu, Giravanz Kitakyushu kaj SC Sagamihara.
Azena vosto
Azena vosto (Ослиный хвост, Osliny chwost) estis la nomo de ekspozicio de kelkaj rusaj avangardaj pentristoj, kiuj dum mallonga tempo formis artistgrupon kun la sama nomo. Al la grupo partoprenis la plej radikalaj membroj de la grupo Karoo-bube, nome Miĥail Larionov (inventinto de la nomo), Natalja Gonĉarova, Kazimir Maleviĉ, Marc Chagall, Aleksandr Ŝevĉenko kaj Vladimir Tatlin. La ekspozicio okazis en 1912 sub la titolo La queue de l’âne (La vosto de la azeno). En 1913 la grupo disiĝis.
Historio
La nomo originas de ekspozicio okazinta en la Salono de Sendependuloj en Parizo. Tie oni ekspoziciis pentraĵon de la fikcia itala pentristo nomita Joachim-Raphaël Boronali kun la titolo "Sunsubiro super la Adrio". Meze de la bildo troviĝas senordaj linioj. Pli poste, unu de la organizantoj de la ago, la ĵurnalisto Roland Dorgelès, konfesis, ke, kiel kritiko al la avangarda arto, la linioj estis produktitaj de azeno per sia vosto. La nomo "Boronali" de la fikcia pentristo estas anagramo de "Aliboron", la konata azeno el la fabelo de La Fontaine.
Byňov (Homole u Panny)
Byňov estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de municipo Homole u Panny en distrikto Ústí nad Labem. Ĝi troviĝas proksimume 2,5 km nordokcidente de Homole u Panny. En la jaro 2011 ĉi tie estis registritaj 36 adresoj. En la jaro ĉi tie daŭre vivis.
Byňov situas en katastra teritorio Suletice kun areo 3,62 km².
Historio
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1404.
Akron (Ohio)
Akron estas urbo en subŝtato Ohio en Usono.
Situo
Akron situas laŭ rivero, (Kanalo Sankta Laŭrenco) preterfluas. Klevlando troviĝas je 50 km-oj.
Historio
La urbo fondiĝis en 1825 kaj urbiĝis en 1865. Tiutempe - kiel Ohio - evoluis pro la industrio, precipe produktado de gumo kaj avenaĵoj. En la 20-a jarcento oni okupiĝis pri polimero.
Arlit
Arlit estas industria urbo de Niĝero, ĉefurbo de la Distrikto (Arondismento) de Arlit, en la Departemento (aŭ Regiono) de Agadez en la centro-norda de Niĝero, lokita inter la dezerto de Saharo kaj la orienta rando de la Montanoj de Air. Situas 200 km sude, laŭ ŝoseo, de la limo kun Alĝerio kaj de la lima urbo Assamakka. Laŭ la censo de 2001 la urbo enhavis loĝantaron de 69.435, kaj ĉirkaŭkalkulita loĝantaro de 80.000 en 2006.
Xichú
Xichú estas komunumo en la meksika subŝtato Guanajuato. La ĉefurbo de la komunumo same nomiĝas Xichú.
Geografio
La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 10592 loĝantojn. El tiuj estas 5089 viroj kaj 5503 virinoj. La komunumo havas surfacon de 912,20 kvadratkilometroj kaj ĝi situas (meza punkto) je 1310 metroj super la marnivelo. La kvanto de precipitaĵo (jare) estas 617 milimetroj. La geografiaj koordinatoj de la komunumo estas 21° 18′ norda latitudo kaj 100° 4′ okcidenta longitudo.
Sociogeografio
En la komunumo vivas 9591 personoj kiuj aĝas 5 jaroj aŭ pli. El tiuj personoj 31 personoj parolas indiĝenan lingvon. Tio egalas al 0,32 % de la personoj, kiuj aĝas 5 jaroj aŭ pli.
6325 loĝantoj aĝas 15 jaroj aŭ pli. Inter ili estas 4686 alfabetoj kaj 1623 analfabetoj. Do 25,66% de la loĝantoj, kiuj aĝas 15 aŭ pli estas analfabetoj.
12604 Lisatate
12604 Lisatate estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la en la kadro de la kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Nomo
Ĝi estas nomita en honoro de Lisa Michelle Tate, finalistino de la Intel International Science and Engineering Fair 2002 pro ŝia projekto pri konduta kaj socia sciencoj. Ŝi estis lernantino ĉe la  Olympia Junior High School de Sallaga Urbo, Utaho, Usono.
4866 Badillo
4866 Badillo estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la japana astronomo Takuo Kojima elde Ĉijoda (Gubernio Gunma, Japanio).
Nomo
Ĝia nomo honoras la filipinan jezuitan sacerdoton Victor L. Badillo, popularigiston de astronomio en Filipinoj, direktoron de la Observatorio de Manilo en Kezonurbo kaj prezidenton de la Filipina Astronomia Societo de 1972 al 1990.
Nad jazerom
Nad jazerom estas urboparto de Košice en Slovakio, en Regiono Košice.
Historio
Ĝis Traktato de Trianon la loko apartenis al Hungara reĝlando, al Abaúj-Torna, al distrikto de Košice, eĉ al urbo Kassa, poste al Ĉeĥoslovakio, fine ekde 1993 al Slovakio. Inter 1938-1945 la loko rehungariĝis laŭ la unua Arbitracio de Vieno kune kun Kassa. La loĝloko formiĝis en 1969 kaj iĝis urboparto en 1990.
Paweł Świetlicki
Paweł Świetlicki, germana formo de la nomo: Swiedelitzcky, (naskiĝis la 13-an de januaro 1699 en Ostrowin, apud Ostróda, mortis la 9-an de novembro 1756 en Gdańsk) – pola teologo, evangeliana predikisto, kemiisto, fizikisto kaj orientalisto.
Vivo
Filo de Marcin, protestanta predikisto, kaj Dorota Brodowska. Unue lernis en lernejo de Sankta Johano en Gdańsk (de 1710), kaj en tiea Akademia Gimnazio (ĝis 1715). Poste studis teologion, orientajn kaj modernajn lingvojn. En 1720 vojaĝis eksterlanden studante en Rostock,Lubeko kaj Wittenberg, intertempe vizitante germanajn universitetojn en Leipzig, Halle kaj Frankfurto ĉe Odro. En 1724 forveturis al Nederlando, kaj unu jaron poste (1724) al Parizo, de kie translokiĝis al Anglio, kie ekpostenis kiel doma instruisto de filoj ĉe grafino von der Lippe.
Lektoro de la pola lingvo en Gimnazjum Akademickie (Akademia Gimnazio) en Gdańsk kaj profesoro de filologio en Universitato de Wittenberg.
Verkado
Aŭtoro de pluraj teologiaj laboraĵoj kaj libro pri la persa astrologio:
Alfred Hermann Fried
Alfred Hermann FRIED (naskiĝis la en Vieno, mortis la  en Vieno) estis juda aŭstra pacemulo kaj verkisto. Kiel fondinto de la revuo Die Waffen nieder (For la Batalilojn!) kun Bertha von Suttner, kaj la postan revuon Die Friedenswarte (La Atendo por Paco) kaj pro siaj aktivaĵoj por la paco li ricevis la Nobel-premion pri paco kun Tobias Asser en 1911.
En 1892 li helpis establi la germanan pacmovadon kaj kunfondinto de Deutsche Friedensgesellschaft (germana porpaca societo). Li ankaŭ elpensis la ideon de moderna organizaĵo por konservi mondan pacon. Ĉi tiu ideo poste estis ellaborita unue en la formo de la Ligo de Nacioj, kaj post la Dua Mondmilito kiel Unuiĝintaj Nacioj.
En 1909 li kunlaboris kun Paul Otlet kaj Henri La Fontaine de la Centra Oficejo de Internaciaj Asocioj (la nuna Unio de Internaciaj Asocioj, mallonge (UIA) en la preparado de la Annuaire de la Vie Internationale (Jarlibro de la internacia vivo).
Esperanto
Fried parolis Esperanton, kiun li eklernis en 1900. Li kunlaboris en la Esperanto-revuo L' Espérantiste kaj, en 1903, li verkis lernolibron. Krome, li partoprenis Universalajn Kongresojn kaj verkis vortaron.
Fotokonkurso
Internacia fotokonkurso portas lian nomon. Fotoj rigardeblas ĉi tie: http://www.friedaward.com/index.php. Bedaŭrinde la retejo nur estas en la angla kaj ne en la ŝatata lingvo de Fried, Esperanto.
Arkivoj kaj instigo al esploro
La bibliotheko de Fried estis aĉetita de Stanford University (Palo Alto, Calif., U.S.A.) kaj liaj manuskriptoj troviĝas ĉe Peace Archives en la biblioteko de la United Nations Library en Ĝenevo (Svislando).
Vortaroj kaj lernolibroj
Esperanto ↔ germana
Malavia kvaĉo
La malavia kvaĉo estas la nacia valuto de Malavio. Unu kvaĉo estas dividita je cent tambala. La internacia valuta kodo laŭ la normo ISO 4217 estas MWK. Cetere ankaŭ ekzistas zambia kvaĉo.
Polina Gagarina
Polina Sergejevna Gagarina (ruse: Поли́на Серге́евна Гага́рина, IPA: [pɐˈlʲinə sʲɪrˈɡʲe(j)ɪvnə ɡɐˈɡarʲɪnə] * 27-an de marto 1987 Moskvo) estas rusa kantistino de pop-muziko kaj komponistino. Sian infanaĝon ŝi travivis en Grekio, kie ŝia patrino agadis kiel baletistino. En la jaro 2003 ŝi venkis en kantista konkurso Fabriko de steloj. Ŝi estas finvizitintino de lernejo Moskva artista teatro, ŝi rolis ĉefan virinnan rolon en filma komedio Одной левой, ŝi agadas ankaŭ en dublado. Kun kanto A Milion Voices ŝi partoprenis en konkurso Eurovision Song Contest 2015 kaj ŝi prenis duan lokon. En la jaro 2016 ŝi gajnis Prezon Muz-TV en la kategorio kantistinoj. Ŝi estis ĵurianino de talenta konkurso Voĉo en la rusa televido Unua kanalo. Komune kun repisto Jegor Kreed ŝi surdiskigis kanton "Komanda 2018", oficialan kanton de mondĉampioneco en futbalo 2018. Ŝia unua edzo estis aktoro Pjotr Kislov, la dua edzo estas fotografisto Dmitrij Ischakov. Ŝi havas filon kaj filinon.
Turoj de Bolonjo
La Turoj de Bolonjo estis kaj estas konstruaĵoj de mezepoka deveno situantaj en la urbo Bolonjo, Italio.
Inter la 12-a jarcento kaj la 13-a jarcento la nombro de la konstruitaj turoj estis enorma. Oni menciis eĉ ĝis la ciferon de 180, sed la fakuloj konsideras tiun nombron troigo, rezulto de malĝusta interpretado de la notariaj dokumentoj de tiu epoko. Pli verŝajna aspektas la nombro de maksimume 80-100, kio ankaŭ estus enorma por tiu urbo kaj havigus ege karakteran pejzaĝon. La tialoj por tia konstrumanio por turoj ne klaras. Oni kutime pensas, ke la familioj plej riĉaj de la urbo, en epoko markita de la luktoj inter la partioj de la papeco kaj de la imperio, utiligis ĝin kiel instrumento de atako kaj defendo, kaj ĉefe kiel simbolo de povo. Laŭlonge de la 13-a jarcento multaj turoj estis malkonstruitaj, kaj kelkaj falis. En postaj epokoj, ili estis utiligitaj laŭ diversaj manieroj: kiel prizonoj, vendejoj aŭ loĝejoj. La lastaj malkonstruoj okazis jam en la 20-a jarcento, precize en 1917, kiam la turoj Artenisi kaj Ricardonna estis malkonstruitaj, por nova planado urbaniza.
La du turoj
La nomoj Asinelli kaj Garisenda, devenas el la familioj al kiuj tradicie oni atribuis la konstruadon de tiuj turoj. Tamen ne estas fidinda pruvo. Ekzemple, la nomo Asinelli estis citita la unuan fojn rilate al la turo samnoma nur en 1185, preskaŭ sesdek jarojn post ties konstruado.
Malajaj lingvoj
La malajaj lingvoj estas grupo de proksime rilataj lingvoj parolataj fare de malajoj kaj parencaj etnoj en tuta Brunejo, Indonezio, Malajzio, Singapuro kaj Suda Tajlando. Ili estis tradicie subklasifikitaj kiel malajaj, para-malaaj kaj indiĝenaj malajaj lingvoj, sed tio reflektas geografion kaj etnecon prefere ol bonorda lingva klasifiko. La malajaj lingvoj estas reciproke nekompreneblaj en ŝanĝiĝantaj ampleksoj, kvankam la distingo inter lingvo kaj dialekto estas neklara en multaj kazoj. Laŭ la retejo Ethnologue, multaj el la sube menciataj lingvoj estas tiel proksime rilatiĝintaj ke ili povas konsideriĝi esti dialektoj de unuopaĵa malaja lingvo.
La para-malaaj lingvoj inkluzivas la malajajn lingvojn de la insulo Sumatro. Ili estas la minankabaŭa, la centra malaja aŭ bengkulua (parolata en la provinco Bengkuluo, kaj la lingvoj Pekal, Musi kaj Duano'.
La indiĝenaj malajaj lingvoj estas tiuj malajaj lingvoj parolataj fare de la pramalajoj aŭ malajaj indiĝenoj (malaje nomataj Orang Asli). Temas pri la lingvoj respektive dialektoj Jakun, Orang Kanaq, Orang Seletar kaj Temuan.
La aliaj malajaj lingvoj, inkluzivigitaj en neniu el la supraj subgrupoj, asociiĝas kun la ekspansio de la malajoj tra la insularo de la geografia regiono. Ili inkluzivas la lingvojn malakajn (la malaja kaj indonezia), la malajan de Kedaho, la malajan de Brunejo, la beraŭan malajan (parolata de la beraŭoj en Orienta Kalimantano), la malajan de insulo Bangka, la malajan de provinco Ĝambio, la kutajajn malajajn lingvojn de Borneo, la lingvojn de la "marpopoloj" de la Riau-insuloj, la lingvon de la malajoj de Tajlando, kaj la banĝaran malajan de Suda Kalimantano.
Preĝejo Maria de la Neĝo (Somogybükkösd)
La preĝejo Maria de la Neĝo estas katolika historia monumento en vilaĝo Somogybükkösd (Hungario).
Malajaj lingvoj
Ekzistas ankaŭ pluraj malaj-bazitaj kreolaj lingvoj.
Napaj humidaj arbaroj
La napaj humidaj arbaroj estas tersupraĵa ekoregiono el la amazona ekoprovinco de la neotropisa ekozono laŭ la tipologio de la Monda Natur-Fonduso (WWF). Biome la ekoregiono apartenas al tropikaj kaj subtropikaj humidaj foliarbaroj de la Napo-baseno. Ĝi estas parto de la samnoma tutmondaj 200-regiono "napaj humidaj arbaroj".
Priskribo
La napaj humidoj arbaroj kovras surfacon de 250 591 kvadrataj kilometroj en Amazonio, inter la ekvatoro, la nordo de Peruo kaj la sudo de Kolombio.
Preĝejo Maria de la Neĝo (Somogybükkösd)
Historio
La romanika kirko supozeble estis konstruita en la 13-a jarcento, post 2 jarcentoj ĝi gotikiĝis. Dum dominado de turkoj ĝi ruiniĝis, la renovigaj laboroj laŭ baroko komenciĝis en 1718, tiam estis farita la ĉefaltaro. En 1738 2 pliaj altaroj estis faritaj (Sankta Roĥo, Sankta Sebastiano). La orgeno estis konstruita en 1936. La preĝejo estis prirabita en 1995, ĉefe oni forportis la skulptaĵojn.
Napaj humidaj arbaroj
Priskribo
Tiu ekoregiono enhavas iujn el la plej altaj jarpluvoj en Amazonio. La ekstreme okcidentaj partoj de la ekoregiono ricevas ĝis 4 000 mm, kaj la oriento 2 500 – 3 000 mm.
Preĝejo Maria de la Neĝo (Somogybükkösd)
Konstruaĵo
La kirko situas sola, sed apude krucifikso estas videbla. La fasado estas simetria kaj senornama, meze la enirejo funcias, la plej supre la tre malata kvadrata turo. Ankaŭ la navo havas enirejon. La absido estas duonronda, supozebla granda sakristio? aliĝas al la absido. Interne la baroka predikejo estis farita en la 18-a jarcento.
Kermeso okazas en la 25-an de marto.
Napaj humidaj arbaroj
Flaŭro
Tri ĉefaj vegetaĵaro-tipoj troviĝas en tiu humida arbara ekoregiono : (1) arbaro sur ne-inundebla tereno; (2) arbaro inundebla per turbula akvo ("varzea-arbaro") ; (3) arbaro sur malriĉaj grundoj, inundeblaj per kolorita akvo ("igapo-arbaro"). Ĝenerale la tri tipoj konstituas ĉiamverdan tropikan pluvarbaron. La ne-inundeblaj arbaroj estas pli diversaj kaj ĝenerale pli altaj kun kanopeoj kiuj atingas 40 m, kaj elstarantaj arboaltoj de 50 m; epifitoj kaj lianoj troviĝas tie ĉi sed ne estas abundaj. Laŭlonge de la riveroj, iuj arbareroj estas dominataj de palmoj precipe Mauritia flexuosa.
La ne-inundeblaj arbaroj gastigas speciojn kiajn Macrolobium acaciifolium, Coussapoa trinervia, Licania sp., Eugenia sp., Vismia baccifera, Guarea sp., Nectandra reticulata, Cedrelinga catenaeformis, Erisma uncinatum, Phragmotheca ecuadoriensis, Parkia multijuga, Ochroma sp., kaj Pouteria sp., kaj palmospeciojn el la genroj Bactris kaj Astrocaryum. La plej abunda specio en tiu arbartipo estas la subarbaraĵa Iriartea deltoidea. Gravaj familioj ankaŭ ĉeestantaj estas la meliacoj, arekacoj, morusacoj, fabacoj, miristikacoj, kaj rubiacoj. Laŭlonge de la kolorita-akva napa sekcio en Peruo, diferenca flaŭro ekzistas kun Symmeria, Mollia, kaj Caryocar microcarpum kvankam ne konata sur la ne-inundeblaj grundoj aliloke. La okcidenta parto de tiu regiono havas grandan palmo-diversecon; gastigante la endemiajn andajn speciojn :  Prestoea schultzeana, Phytelaphas tenuicaulis, kaj Wettinia drudei. Multaj gravaj konstrulignaj specioj troviĝas tie ĉi kiaj Swietenia macrophylla, Cedrela odorata, kaj Ceiba pentandra.
Faŭno
Reprezentantaj mamuloj inkludas la brazilan tapiron (Tapirus terrestris), la tajasuon (Tayassu tajacu), la cebedojn Lagothrix lagotricha, Ateles belzebuth, Cebus albifrons, Pithecia monachus, la grandan dazipon (Priodontes giganteus), la agution (Dasyprocta sp.), Cuniculus paca, la kapibaron (Hydrochaeris hydrochaeris), la unaŭon  (Choloepus sp.), la bradipon (Bradypus sp.), la ruĝan nazuon (Nasua nasua), la jaguaron (Panthera onca), la pumon (Puma concolor), la oceloton (Leopardus pardalis), la jaguarundion  (L. yagouaroundi), la margajon (L. wiedii), la gigantan pteronuron  (Pteronura brasiliensis), la ruĝan mazamon  (Mazama americana), la grizan mazamon (M. gouazoubira), la amazonan manaton (Trichechus inunguis), kaj la amazonan inion (Inia geoffrensis).
Inter la avifaŭno troviĝas la amerika harpio (Harpia harpyja), Mitu selvini (kracedoj), la penelopo (Penelope jacucaca). Tiu ekoregiono troviĝas en la Endemibirda Areo "Supra-Amazono-Napaj malaltaĵoj". La birda disvastiĝo estas malbone sciata. Specioj kun limigata arealo estas i.a. jenaj : Myiophobus cryptoxanthus (tiranedoj), Nonnula brunnea (bukonedoj), kaj Grallaria dignissima (formikariedoj).
Nacia Parko Jasunio en Ekvadoro gastigas 96 da reptiliospecioj. El tiuj specioj, 53 estas serpentoj, inkludante la mutan sonserpenton (Lachesis muta), tri viperedojn (Bothrops spp., la boaojn Boa constrictor kaj Carallus caninus. Aliaj minacataj reptilioj inkludas Podocnemis expansa (Podocnemididae,  testuduloj), Geochelone denticulata, Caiman crocodylus, Paleosuchus palpebrosus, kaj Melanosuchus niger.
De tie originas multaj akvariofiŝoj kiaj la aktinopterigoj Osteoglossum bicirrhosum, Hyphessobrycon spp. kaj Bryconops spp.. Du ferocaj piranjospecioj (Serrasalmus spp.) kaj ankaŭ Potamotrygon motoro (rajoj) vivas en tiuj riveroj.
Minacoj kaj konservado
La tuta ekvadora amazonio estas minacata de hidrokarbonesplorado kaj virtuale ĉiu la ekvadora napo-vala areo estas malfermata por iuj nafto-kontraktoj. La vojokonstruado fare de nafto-kompanioj kaŭzis senarbarigon, delokigojn de indiĝenaj popoloj, kaj koloniadon de la landinterno de kamparanaj terkulturistoj. Plej vasta senarbarigo ankaŭ rezultas el brutaro-bredado kaj kokao-produktado, kaj ĝi estas neniiginta la vivejon de la plej riĉa herpetofaŭno en la mondo. Daŭrantaj homaj agadoj kiaj arbarekspluatado, grandaskala agrikulturo, minado, faŭno-komerco, kaj industria disvolviĝo minacas tiujn arbarojn kaj la speciojn kiujn ili gastigas.
Pluraj vastaj protektataj areoj troviĝas en la napaj humidaj arbaroj. Tamen plejofte ilia administrado suferas de nesufiĉaj monrimedoj.
Ghirolt
Ghirolt estas nomo de pluraj lokoj en Rumanio.
Friedrich Ellersiek G. m. b. H.
Friedrich Ellersiek G. m. b. H. (la mallongigo GmbH germane signifas kompanio kun limigita respondeco) estis Esperanto-eldonejo en Berlino.
Ĝi devenis de la plej malnova Esperanto-eldonejo en Germanio. En novembro 1903 fondiĝis la "Esperanto-Verlag Möller & Borel", kun propra presejo. Posedantoj estis la fratoj Jean kaj Jules Borel (v.). La firmo eldonis la lernolibron de Borel, krome vortarojn de Christaller, Jürgensen kaj Zamenhof, diversajn aliajn verkojn kaj la kolekton Esperanta Biblioteko Internacia (EBI).
En februaro 1904 aperis ĉe la firmao la monata gazeto "Esperantistische Mitteilungen" (Esperantistaj Sciigoj), kiu poste estis alinomata Germana Esperantisto. En aprilo 1909 la firmao fondis propagandejon, nomatan "Deutsche Esperanto-Centrale" (Germana Esperanto-Centro), kiun gvidis D-ro Linse. Ĝi celis konigi Esperanton en Germanio per flugfolioj kaj propagandaj broŝuroj kiujn ĝi eldonis.
La plej konata estis la flugfolio "Die Esperanto-Sprache auf einem Blatte" (La lingvo Esperanto sur unu folio), kiu ankoraŭ nun ekzistas.
D-ron Linse anstataŭis Friedrich Ellersiek ekde la 1-a de novembro 1909. La tuta eldonejo aktive laboris, sed pro la daŭra malsano de Jean Borel kaj la necesa pligrandigo de la presejo, la entrepreno kunfandiĝis kun tiu de Friedrich Ader, ekzistinta de 1909 en Dresden. La nova firmao sub nomo Ader und Borel G. m. b. H. ekfunkciis la 1-an de aŭgusto 1912. En marto 1922 Friedrich Ader eksiĝis el la firmao, lin anstataŭis Friedrich Ellersiek, alligante la dume fonditan propran eldonejon. La nomo de la firmao ŝanĝiĝis al Ellersiek und Borel kun sidloko en Berlino.
En tiu tempo apartenis jam al la eldonaĵoj de la firmo la Demandaro de Ladaveze, Dokumentoj de Möbusz, kaj la gazeto "Esperanto-Praktiko" aperanta de 1919. De 1927 sola posedanto estas Friedrich Ellersiek kaj la nomo de la firmo prenis la nunan formon.
Ekde la mezo de la 1920-aj jaroj la firmao aranĝis ankaŭ karavanojn, do komunajn vojaĝojn, al diversaj Esperanto-kongresoj.
Straja (Căpușu Mare)
Straja [straĵa] (hungare Gesztrágy [gestradj]) estas vilaĝo en Rumanio okcidente de Cluj-Napoca. En 1910 ĝi nombris 259 loĝantojn (rumanoj), en 1992 112. Ĝia unua skriba mencio estis en 1219. En la 15-a jarcento ĝi estis hungara servutulvilaĝo. Ĝis 1919 kaj inter 1940 kaj 1944 apartenis al Hungario (Kolozs vármegye). Administre ĝi apartenas al Căpușu Mare.
Katastro
Katastro aŭ kadastro estas oficiala registro pri terenoj aŭ aliaj nemoveblaĵoj en faktaj rilatoj, enhavanta ekz. indikojn pri situo, amplekso kaj eco de la terenoj.
Laŭ Francisko Azorín Kadastro estas Statistika listo de grundoj (kampara kadastro) k. edificoj (urba kadastro), kun ilia detala priskribo k. rento. Li indikas etimologion el la latina katastrum (kadastro).
Vierzy
Vierzy estas franca situanta en departemento Aisne, regiono Hauts-de-France.
Ĝiaj enloĝantoj nomiĝas Vierzois aŭ Vierziens.
Samuel Butler
Samuel Butler estis la nomo de diversaj Britoj:
Barbara Palvin
Barbara Palvin, laŭ hungarlingve kutima nomordo Palvin Barbara estas hungara manekeno.
Barbara Palvin naskiĝis la en Budapeŝto.
Biografio
Barbara Palvin maturiĝis en gimnazio en sia naskiĝurbo, sed ŝi jam estis trovita en aĝo 13 kiel talenta manekeno aŭ fotomodelo. Ŝiaj fotoj aperis jam en Elle (magazino) en 2008, poste en similaj signifaj magazinoj. En la sekva jaro ŝi havis kontrakton kaj en 2010 ŝi debutis en modspektaklo, kiel manekeno. En 2011 ŝi malfermis modspektaklon de Coco Chanel kaj ŝi estis primara reklamfiguro interalie de H&M. Ŝi ricevis plurajn manekenajn premiojn en la 2010-aj jaroj. Ŝi vivas kune kun Dylan Sprouse.
Albera Ligure
Albera Ligure estas komunumo de Italio.
Aubonne VD
-
Aubonne estas historia urbeto kaj komunumo en la distrikto Morges en Kantono Vaŭdo, Svislando. Ĝi havis 3015 loĝantojn je la 31-a de decembro 2012.
Geografio
La komunumo Aubonne situas 8 km okcidente de la distriktĉefurbo Morges apud la samnoma rivero Aubonne. La komunumo Aubonne konsistas el la malnova urbeto Aubonne kun nova loĝkvartalo, la vilaĝo Pizy kaj la vilaĝetoj Trévelin kaj Bougy-Saint-Martin kaj diversaj izolitaj bienoj.
Najbaraj komunumoj
La komunumo Aubonne limas en nordo al Montherod, en nordnordoirento al Saint-Livres, en oriento al Lavigny, en sudoriento al Etoy, en sudsudoriento al Allaman, en sudo al Féchy, en sudokcidento al Bougy-Villars, en okcidento al Essertines-sur-Rolle, kaj en nordokcidento al Gimel.
Historio
La unua dokumenta mencio de Aubonne datiĝas el la jaro 1177 kiel Albona. La unuaj dokumentoj, kiuj pruvas la ekziston de setlejo en Aubonne datiĝas el la jaro 1189. En la jaro 1226 la unuan fojon estis menciita civitano de Aubonee kaj el la jaro 1234 datiĝas arbitra kontrakto inter tri fratoj, kiuj estis senjoroj de Aubonne kaj en kiu la rajtoj de la urbaj civitanoj estis fiksitaj. En tiu tempo jam ekzistis defendomuro ĉirkaŭ la urbo. En la jaro 1255 Aubonne venis sub la regado de la Grafoj de Savojo. En tiu tempo la liberecoj de la urbanoj estis pli konkrete formulitaj. En la jaro 1701 Aubonne estis submetita al berna regado kaj fariĝis la ĉefurbo de la berna Voktejo Aubonne. En 1798 Aubonne estis unu el la centroj el kiuj eliris la Helveta Revolucio, kiun iniciatis subtenantoj de la Franca Revolucio. Ek de 1798 ĝis la fino de 2007 Aubonne estis ĉefloko de la Distrikto Aubonne, kiu kun efiko de la 1-a de januaro 2008 surbaze de la administra reformo de 2006 estis integrita al la Distrikto Morges.
Degelo
La vorto havas plurajn signifojn:
Vierzy (stacidomo)
Vierzy estas franca stacidomo sur linio La Plaine - -  (landlimo), situanta en  Vierzy, en departemento Aisne, regiono Hauts-de-France.
Temas pri stacidomo de Société nationale des chemins de fer français (SNCF), priservata de trajnoj Hauts-de-France.
Ĝi situas ĉe kilometra punkto (PK) de linio La Plaine - Hirson - Anor (frontière) (229000).
Katastrejo
Katastrejo, kadastrejo, katastra oficejo aŭ terenmezura oficejo estas ejo kie troviĝas la katastro.
En multaj landoj tiu oficejo ankaŭ respondecas pri la terenmezurado.
Luís Carlos de Oliveira Preto
Li futbalis ĉe Cerezo Osaka.
Jura-Esperanto
Jura-Esperanto estas franca asocio pri Esperanto. Ĝi estis fondita en 2006 en Besain, franca komunumo lokita en kantono de Poligny, en departemento Jura kaj en regiono Franĉ-Konteo.
Ĝi estas amika rondo en kiu Ĵurasanoj malkovras kaj lernas Esperanton.
Tiu asocio ĉiujare organizas unutagajn staĝojn - ĉiujare en nova loko.
Historio
Jura-Esperanto naskiĝis septembre 2006 en Besain ĉe la familio Desbrières en "La Flava Domo", kiam esperantistoj el diversaj lokoj de la departemento Jura deziris lerni kune. De 2006 ĝis la 28-an de majo 2013 la grupo kunvenis regule ( unue unufoje monate, kaj poste dufoje monate). La grupo akceptis novulojn kaj kreskis.
Dum 2012 anoj de Clairvaux-les-Lacs kuniĝis ĉirkaŭ Monique Paquelier kaj kreis duan grupon de Jura-Esperanto.
Kaj post la prelego de Mireille Grosjean en kulturoteko "Albert Camus" en la kvartalo de Mesnils-Pasteur en Dole evidentiĝis ke la unua historia periodo de Jura-Esperanto finiĝis kaj ke la dua komenciĝis.
Junie 2013, Jura-Esperanto reorganizis sin, kaj starigas novajn kursojn por plenkreskuloj kaj infanoj en kulturoteko "Albert Camus" en Dole.
La 25-an de junio 2015, Jura-Esperanto iĝas registrita asocio sub la nomo Dole-Esperanto.
Kursoj
Dufoje monate parto de Jura-Esperanto kunvenas en Besain, sabaton de la 10a ĝis la 12-a horo.
Ĉiumerkrede antaŭ la vespermanĝo anoj de Clairvaux-les-Lacs ariĝas en Hautecour.
Junie 2013 en kulturoteko "Albert Camus" en Dole plenkreskuloj kunvenis ĉirkaŭ Emmanuel Desbrières de la 18a kaj 30 minutoj ĝis la 20-a horo kaj Philippe Gindre kaj Balbina Serrano malkovrigis esperanton al infanoj.
De oktobro 2013 ĝis julio 2013 okazis kursoj de esperanto ĉiusemajne merkrede, de la 12-a ĝis la 14-a horo, kadre de kulturoteko "Albert Camus" en Dole. De oktobro 2014 la kursoj okazas ĉiuvendrede, de la 12-a ĝis la 14-a horo.
Tradukoj
Jura-Esperanto :
Whistler (Brita Kolumbio)
Whistler (en la angla laŭvorte "fajfanto") estas loĝloko de la renoma skiada regiono Whistler-Blackcomb en la okcidento de Kanado, pli-malpli 115 kilometrojn nordoriente de Vankuvero en Brita Kolumbio. La regiono nomatas laŭ la du montoj Whistler Mountain kaj Blackcomb Peak. Somere eblas ekkoni la montan regionon per montbicikloj aŭ grimpante.
Historio
La Whistler-valo estis tradicia komerca vojo de la lokaj indianaj triboj (Squamish kaj Lil'wat). La unuaj britaj vizitantoj nomis la regionon London Mountain ("londona monto"), sed pli poste kutimiĝis la nomo "Whistler", laŭ la fajfado (angle whistle) de la lokaj marmotoj. Peltobestaj ĉasistoj kaj geologoj, kiuj starigis malgrandajn kampadejojn, estis impresitaj de la pejzaĝa beleco. En 1914 ekestis unua naturparka hotelo, nomata Rainbow Lodge. Samjare finkonstruiĝis la fervoja linio de Brita Kolumbio (British Columbia Railway), kiu ebligis signife pli rapidan kaj komfortan alvojaĝon de vizitantoj, kaj rezulte pli kaj pli da naturemaj vizitantoj venis al la regiono. Sekvis pliaj naturparkaj hoteloj. Kvar segejoj transformis grandajn kvantojn da arboj en bretojn, kiuj devis esti fortransportitaj, sed malgraŭ tiuj entreprenoj ĝis la 1960-aj jaroj apenaŭ ekzistis ŝoseoj aŭ alia infrastrukturo.
Nur en 1962 oni komencis el la regiono krei vintrosportan areon. En 1966 moviĝis la unuaj skiliftoj, kaj la regiono kandidatis por la Vintra Olimpiko 1968, kiuj tamen fine okazis en Grenoble, Eŭropo.
Sporto
Whistler pro la longaj kaj neĝoriĉaj vintroj intertempe estas ŝtata vintrosporta feriejo. Flanke de la du montroj Whistler kaj Blackcomb estas multaj deskiejoj por alpa skiado de malsamaj gradoj de malfacileco. La kvalito de la deveturejoj kaj la vintrosporta infrastrukturo kompareblas al la plej renomaj vintrosportaj feriejoj de la Alpoj en Eŭropo - ekzemple la lokoj Kitzbühel, St. Moritz aŭ Davos. La regiono Whistler-Blackcomb estas la plej granda skiada areo de Nordameriko.
Komence de la jaro 2005 ĉi-tie okazis la Monda Ĉampioneco de Neĝtabulado. En februaro 2008 okazis internacia konkurso pri alpa skiado kadre de la Monda Pokalo de Skiado. Kadre de la Vintra Olimpiko 2010, en Whistler okazas la olimpikaj konkursoj pri alpa skiado.
Whistler ankaŭ por multaj registriĝoj de sportaj filmoj estas preferata loko, aparte en la disciplinoj neĝtabulado kaj montbiciklado.
Komoroj
La Komoroj (جزر القمر, formale la Unio de la Komoroj, komora nomo : Udzima wa Komori, Union des Comores, الاتحاد القمري) estas landinsulo en la Hinda Oceano oriente de Afriko, nordokcidente de Madagaskaro (Malagasio). Aliaj landoj proksimaj alv la Komoroj estas Tanzanio en la nordokcidento kaj Sejŝeloj en la nordoriento. La ĉefurbo estas Moronio en Granda Komoro.
La nomo devenas de la araba جزر القمر (Djazair al Kamar) kiu signifas "Luno-Insulo". La Komoroj estas de vulkana origino. La valuto estas la komora franko (FC), kurzo: 1 eŭro egalis al ĉirkaŭ 500 FC (komenco de 2020).
Geografio
La komora insularo konsistas el kvar insuloj (plus iuj aliaj tre malgrandaj insuloj):
Urboj
La plej grandaj urboj laŭ nombro de loĝantoj estas:
Historio
La historio de la lando estis markita de pluraj puĉoj kaj secesiaj klopodoj ekde la sendependeco de Francio en 1975. De 1975 ĝis 2008 estis entute 20 diversaj armitaj puĉoj kaj secesiaj klopodoj en Komoroj.
Loĝantaro
La loĝantaro konsistas por 97% el komorianoj kaj por 1,5% el makuanoj (Makua). La CIA World Factbook taksis, ke 60% de la loĝantaro vivis sub la sojlo de malriĉeco (en 2002).
Lingvoj
Vidu Listo de lingvoj en Komoroj por la ĉefa artikolo pri ĉi tiu temo.
La lando havas tri oficialajn lingvojn: la komoran, la araban kaj la francan.
Sep malsamaj vivantaj lingvoj estas parolataj en Komoroj; kvar el ili estas variantoj de komoriaj kaj niĝerkongaj lingvoj tre similaj al la svahila. La nombro de parolantoj de (norma) araba estas sufiĉe malfacile difinebla, sed ĝi ne superas la nombron de parolantoj de Ndzwani Comorian, kiu estas la ĉefa lingvo de la lando kun 260.000 parolantoj. La franca havas nur 1700 denaskajn parolantojn sed estas la lingvo de la administracioj.
Esperanto
Komora Esperanto-Asocio estas landa asocio.
Religio
Islamo (sunaismo) estas la ŝtata religio de Komoroj. Ĉirkaŭ 98% de la loĝantaro aliĝas al ĉi tiu religio, la aliaj 2% apartenas al ŝijaismo kaj kristanismo.
Naturmedio
La faŭno kaj flaŭro de la Komoroj rilatas al tiuj de Madagaskaro, sed pro ties relativa izoleco ili posedas iujn specifajn karakterizaĵojn. Krome estas ankoraŭ kelkaj specioj, kiuj fariĝis maloftaj aŭ tre maloftaj, kiel la dugongo. Sekve, la lokaj aŭtoritatoj klopodis krei protektitajn areojn: la Parc marin de Saziley estis kreita en 1991, dum la parc marin de Mohéli estis kreita en 1999 kunlabore kun vilaĝaj asocioj.
Biogeografie la insuloj situas en la afrotropika ekozono laŭ la tipologio de la Monda Natur-Fonduso (WWF) kaj konstituas unu solan ekoregionon, nomatan la "komoraj arbaroj".
La Komora olivkolombo (Columba pollenii) estas birdospecio de la familio de Kolombedoj, Columbidae, kiu estas loĝanta en Komoroj kaj Majoto. Ĝi estas jam rara pro habitatoperdo.
Enlanda politiko
Okazas malofte ka ĵurnalistoj estas arestitaj, sed temoj kiaj korupto kaj kritiko de la armeo estas malpermesataj.
Ekstera politiko
La Komoroj apartenas al la AKP-ŝtatoj, internacia organizaĵo de momente 77 nacioj el la regionoj Afriko, Karibio kaj la Pacifika Oceano.
Komoroj estas membro de la Afrika Unio, la Frankofonio, la Organizaĵo de Islama Kunlaboro, la Ligo de Arabaj Ŝtatoj kaj la Komunumo de la Sahelo-Saharaj Ŝtatoj (CEN-SAD).
Ekstera ligilo
Anjouan.net
Viehdorf
Viehdorf estas komunumo de Aŭstrio. Ĝi apartenas al la federacia lando Malsupra Aŭstrio kaj al la distrikto Amstetten. Komence de la jaro en la komunumo vivis  loĝantoj.
Kantono Garza (Teksaso)
La malurba kantono Garza situas en la subŝtato Teksaso de Usono. Laŭ censa takso de ĝi havis  loĝantojn. La kantona ĉefloko kaj administra centro nomiĝas Post.
Karl Hjalmar Fröding
Karl Fröding lernis Esperanton en 1902 en Svedujo. Li organizis Esperanto-klubon en Rockford, Usono, en 1904, kaj gvidis diversajn kursojn. Li fondis Skandinavan Esperanto-Instituton, poste Amerikan Esperanto-Instituton. Li eldonis kaj redaktis Skandinavan Esperantiston (1916-17 kaj 1922-23) kaj Sciencan Gazeton (1932).
Cikloheksila dubromoacetato
Cikloheksila dubromoacetato aŭ C8H12Br2O2 estas kemia kombinaĵo rezultanta el interagado de la dubromoacetata acido kun cikloheksanolo, senkolora aŭ flaveca likvaĵo uzata en kemiaj sintezoj. Cikloheksila dubromoacetato ne estas solvebla en akvo, sed estas solvebla en etanolo, propilena glikolo, kloroformo, eteroj, kaj oleoj.Saloj kaj esteroj de la dubromoacetata acido estas malstabilaj kaj malkomponiĝas kiam temperaturo altiĝas formantaj liberan bromon, bromoformon kaj karbonan duoksidon.
Leĝo de malpliiĝa plusproduktado
Leĝo de malpliiĝa plusproduktado estas principo en la ekonomio: en ĉiu donita stadio de teknologia progreso pligrandigo de la produktfaktoroj (kiel laboro aŭ kapitalo) super difinita limo ne kaŭzas proporcian pligrandiĝon de la produktado, pp laboro: kiam oni transpaŝas difinitan laborodaŭron, okazas relativa, iafoje eĉ absoluta malpliiĝo de la produktokvanto.
Quebrada de Humahuaca
Quebrada de Humahuaca estas profunda kaj mallarĝa ravino el tektonika-pluva origino situanta en Jujuy, en la nordokcidenta Argentino.
La ravino estas trairata de la rivero Grande, afluanto de la rivero Paragvajo. Ĝi apartenas al la subregiono Orienta Montĉeno, kaj estas limigita de du montoĉenoj: la okcidenta kaj la orienta.
La ravino estas arida areo kun pejzaĝa belo kaj riĉe je kulturaj heredaĵoj, kiuj videblas en la lokoj de sudo al nordo: Bárcena, Volcán, Purmamarca –kie elstaras la Monteto de la Sep Koloroj–, Maimará, Tilcara. Perchel, Huacalera, Uquía, Humahuaca kaj Tres Cruces.
La klimataj kondiĉoj igas la vintron freŝa kaj seka, estante la plej konvena sezono por ĝin viziti. Ĉi tiu loko estis la scenejo de pluraj bataloj dum la Argentina Milito por Sendependeco kaj dum la milito antaŭ la invado de la Perua-Bolivia Konfederacio.
Nacia Parko Krka
La Nacia parko Krka estas unu el la naciaj parkoj de Kroatio, kies nomo devenas de la rivero Krka , kiu trafluas la parkon. Ĝi situas en la centro de Dalmatio, en la provinco Šibenik-Knin, nur kelkaj kilometroj nordoriente de la urbo Ŝibenik. Krka estis proklamita kiel nacia parko en 1985 kaj estas la sepa nacia parko en Kroatio. Ĝi konatiĝis pro la multaj lagoj kaj akvofaloj. En la parko situas la insulo Visovac, kie estas franciskana monaĥejo el 1445.
Taxi Driver
Taxi Driver (Taksiisto) estas filmo el la jaro 1976 de reĝisoro Martin Scorsese kaj verkita de Paul Schrader. Aperas en la filmo Robert De Niro ludanta la ĉefan rolon de eks-soldato de la Vjetnama Milito kiu tiam estas sola taksiisto, kaj Jodie Foster kiu rolas la adoleskan prostitutinon kiun li provas savi.
Premioj
La filmo gajnis multajn premiojn, kaj kandidatiĝis por multaj aliaj. Ankaŭ, la filmo estis elektita de la Usona Biblioteko de Kongreso kiel "kulture grava", kaj tial konservita ĉe la Usona Nacia Film-Registro.
Yuriria
Geografio
La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 63447 loĝantojn. El tiuj estas 28923 viroj kaj 34524 virinoj. La komunumo havas surfacon de 664,14 kvadratkilometroj kaj ĝi situas (meza punkto) je 1740 metroj super la marnivelo. La kvanto de precipitaĵo (jare) estas 760.9 milimetroj. La geografiaj koordinatoj de la komunumo estas 20° 12′ norda latitudo kaj 101° 8′ okcidenta longitudo.
Sociogeografio
En la komunumo vivas 64327 personoj kiuj aĝas 5 jaroj aŭ pli. El tiuj personoj 73 personoj parolas indiĝenan lingvon. Tio egalas al 0,11 % de la personoj, kiuj aĝas 5 jaroj aŭ pli.
46194 loĝantoj aĝas 15 jaroj aŭ pli. Inter ili estas 38438 alfabetoj kaj 7681 analfabetoj. Do 16,63% de la loĝantoj, kiuj aĝas 15 aŭ pli estas analfabetoj.
Fontoj: Statistikoj de la INEGI
Sant Boi de Llobregat
Sant Boi de Llobregat (aŭ simple "Sant Boi"), estas municipo de la metropola areo de Barcelono, en la provinco de Barcelono (Hispanio). Ĝi enhavis 81.335 loĝantojn en 2008) kaj ties antikva deveno estas ĝis la 6a jarcento a.K., sed nur je la tempo de Romio la municipo ekprosperis.
La municipo estis oficiale nomata dum multaj jaroj San Baudilio de Llobregat (en la hispana), sed populare konata kiel Sant Boy (katalune). Post la fino de la frankisma diktatoreco la oficiala nomo deturnis al la kataluna lingvo, kun ties moderna kataluna ortografio: Sant Boi de Llobregat.
Geografio
Ĝi situas ĉe la delto de la rivero Llobregat, kaj limas kun Cornellà de Llobregat, El Prat de Llobregat, Viladecans, Sant Climent de Llobregat, Santa Coloma de Cervelló kaj Sant Joan Despí.
Lou Andreas-Salomé
Lou Andreas-Salomé (naskiĝis – kun la nomo Louise von Salomé – en 1861 en la rusa urbo Peterburgo (aŭ Sankt-Peterburgo)) estis german-rusa psikoanalizistino kaj verkistino.
Ŝia patro estis naskiĝinta en Francio en protestanta (hugenota) familio, kaj ŝia patrino estis de germana kaj dana devenoj. Ŝia familio estis sufiĉe riĉa kaj tre klera, kaj en ĝi oni parolis tri lingvojn: la germanan, francan kaj rusan. Okazis malkvieto kaj malharmonio en la familio, kiam ŝi rifuzis la protestantan konfirmacion kaj eksiĝis el la eklezio je la aĝo de 16 jaroj. Sed post du jaroj ŝi estis fascinita de protestanta pastoro, kiu akceptis ŝin kiel lernantinon kaj instruis ŝin pri multaj religiaj, literaturaj kaj filozofiaj temoj. La pastoro havis 25 jarojn pli ol ŝi, estis edziĝinta, sed volis geedziĝi kun ŝi. Tamen ŝi rifuzis. Malgraŭ tio ŝi vojaĝis kun li al Nederlando, kie li baptis ŝin “Lou” kaj ŝi akceptis la konfirmacion.
Du jarojn post la morto de ŝia patro, ŝia patrino kaj ŝi transloĝiĝis en 1880 al Zuriko en Svislando, kie ŝi vizitadis ĝis la sekva jaro kiel gaststudentino la Universitaton (unu el la malmultaj kiuj tiutempe akceptis virinojn). Ŝi interesiĝis pri Filozofio kaj Teologio. Ĉar ekestis pulmomalsano, ŝi kaj ŝia patrino transloĝiĝis en 1882 al pli varma regiono, al la itala ĉefurbo Romo. Tie ŝi eniris rondon de intelektuloj kaj artistoj. Unu el ili estis la germana filozofo Paul Rée, amiko de Nietzsche. Li enamiĝis al ŝi kaj volis geedziĝi kun ŝi. Ŝi rifuzis, sed la du iĝis grandaj geamikoj. Baldaŭ Nietzsche, al kiu Rée estis entuziasme skribinta pri ŝi, alvenis al Romo, ankaŭ enamiĝis kaj ankaŭ volis geedziĝi kun ŝi. Denove ŝi rifuzis, sed ŝi akceptis Nietzsche kiel amikon, instruanton kaj interparolanton. Ŝi eĉ proponis, ke la tri (la du filozofoj kaj ŝi) vivu kaj laboru en Parizo (kio ne okazis). La rilatoj kun Paul Rée estis sufiĉe trankvilaj, sed kun Nietzsche ili estis komplikaj. Inter la du viroj estiĝis ĵaluzo, kaj post nur kelkaj monatoj, en aŭtuno de 1882, Nietzsche disiĝis definitive de la du aliaj. Lou kaj Paul vivis kune – kiel amikoj – de 1882 ĝis 1885 en Berlino.
Ŝi partoprenis en la renkontiĝoj de liaj amikoj, ĉefe sciencistoj kaj filozofoj. Ŝi estis la ununura virino en tiu rondo. En 1885 ŝi publikigis sian unuan libron (sub la pseŭdonimo Henri Lou), t.e. la romanon “En la batalo pri Dio” (Im Kampf um Gott), kiu ricevis bonan kritikon. Tiel ŝi iĝis konata en la Berlina socio.
Baldaŭ ŝi ekkonis la orientaliston Friedrich Carl Andreas, kiu faris edziĝproponon. Post kelka tempo (i.a. post lia provo de sinmortigo) ŝi akceptis, postulante ke ili ne havu seksajn rilatojn. Li akceptis tion, kaj ili geedziĝis en 1887. Ŝia edzo akceptis ankaŭ, ke ŝi havis plurajn amantojn kaj ke ŝi faris vojaĝojn sole (aŭ kun amantoj). Siaflanke ŝi akceptis, ke li havis seksajn rilatojn kun ilia servistino, kaj ŝi eĉ prizorgis la tiel naskitan infanon, post kiam la patrino estis mortinta. Ŝi ankaŭ prizorgis la domajn aferojn (antaŭ kaj post kiam ili transloĝiĝis al Göttingen [Gotingeno] en 1903).
Ankoraŭ en Berlino ŝi partoprenis ekde 1890 en alia rondo de intelektuloj, precipe de poetoj kaj aliaj literaraj verkistoj. En 1892 aperis ŝia libro Henrik Ibsens Frauengestalten (La inaj figuroj de Henrik Ibsen), kiu ankaŭ ricevis tre bonan kritikon.