cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Virginia hamamelido
Vegetativaj ecoj
La folioj estas alterne starantaj kaj havas avelkorilajn foliojn. La pedunkolo longas 6 ĝis 15 (ĝis 20) mm. La simpla foliplato longas 4 ĝis 17 cm kaj larĝas 2,5 ĝis 13 cm. Ĝi estas larĝe elipta ĝis ronda aǔ renverse ovoforma.
Generativaj ecoj
La forte odorantaj, helflavaj, koralformaj folioj kun longaj mallarĝaj petaloj aperas en aǔtuno kaj frua vintro inter la jam aǔtunkoloraj folioj kaj post la falo de la folioj. La fruktoj estas 10 ĝis 14 mm grandaj ovformaj, lignecaj kapsulfruktoj, kiuj maturiĝas dum la sekvanta somero. La fruktoj ĵetas la du 5 ĝis 9 mm grandajn semojn malproksimen.
Kromosomnombro
La Kromosomonombro estas 2n = 24.
Disvastigo
La virgina hamamelido kreskas nature en la orienta parto de Nordameriko de Meksiko ĝis Kanado.La planto preferas nutraĵriĉan, humidan kaj preskaǔ senkalkan grundon.
Uzado kiel ornamplanto
En Eǔropo la virgina hamamelido vivis nur jam en la 18a jarcento kiel ligna ornamplanto. Tiu vintrorezista planto estas plantata de tempo al tempo en la moderaj klimatoj en parkoj kaj ĝardenoj. Ĝi estas unu el la malmultaj specioj, kiuj floras vintre.
Medicina uzado
Hamamelido estis kuracplanto ĉe pluraj prapopoloj de Nordameriko. Intertempe oni scias, ke la ĉerokoj kaj irokezoj uzas ĝin kiel infuzaĵoj kiel kontraǔdolora rimedo kaj ĉe malvarmumo kaj haǔtaj lezoj. La irokezoj ankaŭ en la ginekologio kaj kiel vomiga rimedo.
Jenaj monografioj por hamamelida akvo, arboŝelo kaj folioj ekzistas de la Eǔropa Medikamenta Agentejo (EMA).
Hamamelis virginica estas homeopatiko (mallongige Ham), kiu estas farata el freŝa arboŝelo de branĉoj kaj radikoj. Ĝi estas uzata kontraǔ vundoj kaj kontraǔ sangado, hemoroidoj kaj vejnaj inflamoj.
Sistematiko
La unua priskribo de Hamamelis virginiana okazis 1753 fare de Carl von Linné en Species Plantarum, 1, p. 124. Ĉe la elekto de la botanika epiteto virginiana Carl von Linné elektis la nomon laǔ la deveno en la orienta Nordameriko. sinonimoj por Hamamelis virginiana L. estas: Hamamelis androgyna WALTER, Hamamelis corylifolia MOENCH, Hamamelis dioica WALTER, Hamamelis macrophylla Pursh, Hamamelis virginiana fo. parvifolia (NUTT.) FERNALD, Hamamelis virginiana fo. rubescens REHDER, Hamamelis virginiana var. angustifolia NIEUWL., Hamamelis virginiana var. orbiculata NIEUWL., Hamamelis virginiana var. macrophylla (PURSH) NUTT., Hamamelis virginiana var. parvifolia NUTT., Trilopus dentata RAF., Trilopus estivalis RAF., Trilopus nigra RAF., Trilopus nigra var. catesbiana RAF., Trilopus parvifolia (NUTT.) RAF., Trilopus rotundifolia RAF., Trilopus virginica (L.) RAF.
Langenfeld (Rejnlando)
Langenfeld estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Mettmann de la federacia lando Nordrejn-Vestfalio. Fine de la urbo havis  loĝantojn.
Sho Hiramatsu
Sho Hiramatsu (平松 昇, n. ) estas japana futbalisto.
Polopos
La municipo poloposa estas formata de la domarkernoj Polopos, La Mamola —kiu aktuale estas la municipa ĉefurbo, sidejo de la urbodomo—, La Guapa, Castillo de Baños de Abajo, Castillo de Baños de Arriba, Haza del Lino kaj Haza del Trigo.
En decembro 1988 Polopos estis la lasta hispana loko kiu anstatatŭis la permanan centron de Telefónica per aŭtomata centralo kio finfinigis la totalan aŭtomatigon de la telefona servo en Hispanio.
Sho Hiramatsu
Li ekde la jaro 2020 futbalas ĉe la unua vira teamo de la klubo Shonan Bellmare.
Perua Federacio de Korbopilkado
La Perua Federacio de Korbopilkado (hispane Federación Peruana de Basketball) estas la nacia organizaĵo pri korbopilkado en Peruo. La asocio reprezentas kaj la viran nacian teamon de korbopilkado kaj la virinan nacian teamon de korbopilkado.
(19308) 1996 TO66
Orbito
Ĝi estas ano de la klaso de la kubevanoj: "klasikaj" objektoj de la Kujper-zono, kiuj ne estas en orbita resonanco kun Neptuno kaj ano de la Haŭmea familio.
Ecoj
Ĝia grando estas malbone konata. Se oni supozas ke ĝia albedo estus 0,7 (kiel tiu de Haŭmeo), ĝia diametro estus 200 km, sed kun albedo supozita je 0,09, kiel tiu de la ceteraj transneptunaj objektoj, ĝia diametro estus ĉ. 550 km.
Laŭ Michael E. Brown, ĝi estas verŝajne ne nanplanedo kun taksita diametro de nur 158 km.
Mevbeka ŝterno
La Mevbeka ŝterno, Gelochelidon nilotica, eksa Sterna nilotica (Bridge et al., 2005),estas specio de marbirdo de la ŝternoj de la familio de Ŝternedoj.
Disvastiĝo
Ĝi reproduktiĝas en varmaj partoj de suda Eŭropo ekzemple ĉe Hispanio, Nigra Maro kaj Kaspia Maro (kaj tre etaj izolitaj loĝantaroj en norda Germanio kaj Danio), norda Afriko, mezvarma kaj orienta Azio, ĉefe en Ĉinio, ambaŭ marbordoj de Norda Ameriko, atlantika Suda Ameriko kaj Aŭstralio. Tiu birdo havas 6 geografiajn rasojn, diferencajn ĉefe laŭ grando kaj etaj plumardetaloj:
Ĉiuj formoj disiĝas post reproduktado, sed nordaj reproduktuloj plejparte estas migrantoj kaj vintras sude en Afriko, la Karibo kaj norda Suda Ameriko, suda Azio kaj Novzelando.
Kutimoj
Tiu ĉi specio reproduktiĝas en kolonioj en lagunoj, marĉoj kaj marbordoj kaj ŝatas sablejojn. Ili nestumas en engrunda truo, foje kovrita de sekaj herberoj aŭ konkopecoj, kie la ino demetas el du ĝis kvin ovojn. Kovado daŭras 22 aŭ 23 tagojn kaj la idoj ekflugas post 28 ĝis 35 tagoj.
Temas pri maltipa ŝterno, laŭ aspekto simila al la ŝternoj de la genro Sterna, sed kun manĝokutimoj pli similaj al la ŝternoj de la genro Chlidonias, marĉoternoj, Nigra ŝterno kaj Blankflugila ŝterno. Ĝi antaŭe estis klasita en la genro Sterna sed nune ĝi estas klasita en sia propra genro Gelochelidon.
Ili vivas ĝis 16 jarojn.
Aspekto
La Mevbeka ŝterno estas granda kaj fortika ŝterno, 35 ĝis 38 cm longa kun enverguro de 95 ĝis 110 cm kaj pezo de 200 ĝis 300 g, simila laŭ grando kaj ĝenerala aspekto al la Sandviĉa ŝterno, sed la mallonga dika beko kiel tiuj de Mevo, larĝaj flugiloj, longaj kruroj kaj fortika korpo estas diferencigaj. Somera plenkreskulo havas grizajn suprajn partojn, blankajn subajn partojn, nigrajn kronon, fortikan bekon kaj krurojn. La vosto estas sufiĉe forkoforma. La voĉo estas karaktera ker-ŭik. Vintre estas pli silentema birdo.
Vintre, la krono perdiĝas kaj estas nur malhela makulo tra la okulo kiel tiu de Forstera ŝterno aŭ Nigrakapa mevo. Junuloj de Mevbeka ŝterno havas pli palan maskon, sed aliflanke aspektas multe kiel vintraj plenkreskuloj.
Junuloj de Sandviĉa ŝterno havas mallongan bekon kaj pro tio ili estas foje konfuzitaj kun la Mevbeka ŝterno kie tiu ĉi lasta estas nekomuna, kiel ĉe la marbordoj de la Norda Maro.
17139 Malyshev
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de Denis Alexandrovich Malyshev, kiu gajnis la unuan rangon kaj la "Plej Bona en sia Kategorio" en la Intel International Science and Engineering Fair 2003 pro sia projekto pri kemio. Li estis lernanto ĉe la "Liceo pri Kemio de Moskvo" (ruse Московский Химический Лицей), Rusio.
Saint-Jean-de-Savigny
Saint-Jean-de-Savigny estas franca situanta en departemento Manche, regiono Normandio.
Ĝiaj loĝantoj nomiĝas Savignais.
Vasszentmihály
Vasszentmihály [vaŝsentmihaj], germane Raab-Sankt-Michael estas malgranda vilaĝo en Hungario en regiono Okcidenta Transdanubio, en departemento Vas (Hungario), en Distrikto Szentgotthárd. La loknomo signifas hungare: fero-Sankta Mikaelo. Vasszentmihály estas nomumita pri sia preĝejo Sankta Miĥaelo. Antaŭ 1899 la oficiala nomo estis Rábaszentmihály.
Situo
Vasszentmihály troviĝas inter Szentgotthárd kaj Körmend laŭ la ĉefvojo, laŭ la fervojo kaj laŭ Rába en la maldekstra flanko.
Historio
Vasszentmihály trovis sin en 1919 ĉe la nova ŝtatlimo laŭ Aŭstrio, perdinta ligojn al la pli nordaj vilaĝoj kaj urbo Güssing (hungare Németújvár). Post 1945 oni faris Feran Kurtenon, kiu estis 5 km-ojn larĝa tre kontrolita zono. En 1989 tio nuliĝis, oni trovis tie netuŝitan arbaron dum 40 jaroj. En 2008 la limoj malaperis, ĉar ambaŭ landoj apartenas al interna zono de Schengen.
La loĝantaro okupiĝas pri forstrumado. En Vasszentmihály migra poŝto servas.
Famuloj
En Vasszentmihály naskiĝis Jenő Pintér (juristo).
Komunumoj pri Sankta Mikaelo en Hungara reĝlando
Pro grandeco de la tabulo la ceterajn en Transilvanio vidu: Almásszentmihály!
Vasszilvágy
Vasszilvágy [vaŝsilvadj] estas malgramda vilaĝo en Hungario en regiono Okcidenta Transdanubio, en departemento Vas (Hungario), en Distrikto Szombathely. La loknomo signifas hungare: fero-prunoarbaro.
Felsenbühne Rathen
Felsenbühne Rathen [FELsenbine RAten] estas naturscenejo kies kulisojn formas rokoj. Ĝi troviĝas proksime de Rathen en Saksa Svislando, la germana parto de Elba Grejsmontaro.
Vasszilvágy
Historio
Pli frue romianoj loĝis en la komunumo. La unua mencio devenis el 1217 en formo Zyluag. Dum la historio estis 2 vilaĝoj Alsószilvágy kaj Felsőszilvágy, kiuj kuniĝis en 1935.
Felsenbühne Rathen
La subĉiela teatrejo estis aranĝita en la jaro 1936. En 1957 oni pliampleksigis ĝin je 2.000 sidlokoj.
De la scenejo ŝtuparo, nomata Rathener Treppe [RAtener TREpe], kondukas per 487 ŝtupoj al la panorama roko Bastei.
Vasszilvágy
Historio
En Vasszilvágy migra poŝto servas.
Tinamoformaj birdoj
La familio de Tinamedoj estas la ununura familio de ordo Tinamoformaj, birdoj kiuj kune kun la ordo de strutoformaj birdoj konsistigas la grupon nomita Paleoagnathae aŭ Malnovaj Makzeloj, pli malnovaj en la evolua procezo ol la aliaj birdoj, nome Neognathae aŭ Novaj Makzeloj.
Kiel la Strutoformaj, la Tinamedoj devenas el prakontinento Gondvano, sed post la disiĝo inter Afriko kaj Sudameriko la evoluo permesis la ekzistadon de tiuj birdoj nur en la Neotropiso kaj ne en aliaj partoj de la mondo. Eĉ tiele, temas pri birdoj tre malsimilaj de la Strutoformaj. Ankaŭ iome similas al aliaj surtere vivantaj birdoj kiel koturnoj kaj lagopoj, sed ankaŭ malsimilas de ili kaj devas resti ĉe sia unusola familio.
Kvankam oni ne multajn fosiliojn oni trovis en Sudameriko, tamen kelkaj estas dekmilionaj oldaj.
Kvankam temas pri 9 genroj kaj 47 specioj, sube listigitaj, el kiuj tinamo (Tinamus) estas nur unu genro, oni kutime uzas la nomon tinamo por priparoli ĉiujn tinamedojn.
Taksonomio
SUBFAMILIO: Tinamenoj Tinaminae
GENRO: Tinamo Tinamus GENRO: Notocerko Nothocercus GENRO: Crypturellus
SUBFAMILIO: Noturenoj Nothurinae
GENRO: Rhynchotus GENRO: Nothoprocta GENRO: Nothura GENRO: Taoniscus GENRO: Eudromia GENRO: Tinamotis
Rahon (Doubs)
Rahon estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Doubs, en la regiono Burgonjo-Franĉkonteo (Bourgogne-Franche-Comté, prononco []) kaj en la historia regiono Franĉkonteo. Fine de en la komunumo vivis. Administre la komunumo apartenas al la arondismento Montbéliard (france arrondissement de Montbéliard), la norda kaj orienta parto de la departemento, kaj al la kantono .
Kantono Chautauqua
La kantono Chautauqua - angle Chautauqua County - estas kantono de Usono en la subŝtato Nov-Jorkio. Ĝi fondiĝis la 9-an de februaro 1811. Laŭ la stato de la censo en la kantono vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². Kantona ĉefurbo estas Mayville.
Telese Terme
estas komunumo de Italio. Ĝi situas en la regiono Kampanio kaj la provinco Benevento. Fine de en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². Kristana patrono estas la sankta Stefano, kies memortago sekve estas la komunuma festotago.
Najbaras la komunumoj Amorosi, Castelvenere, Melizzano, San Salvatore Telesino kaj Solopaca.
Camacho
La nomo Camacho povas esti tiu de:
Pórtugos
Pórtugos estas vilaĝo kaj municipo de la Aŭtonoma Komunumo Andaluzio, en la provinco Granada, sude de Hispanio. Ĝi estas sur la centra parto de la komarko de la Alpujarra Granada. Limas kun la municipoj Trevélez, Busquístar, La Taha, Capileira kaj Almegíjar (pro malgranda enklavo). Granda parto de ĝia municipa teritorio estas en la Nacia Parko de Sierra Nevada kaj en la Historia Loko de la Alpujarra. Estas krome la elitejo de la Mezepoka Vojo de la Alpujarra. En 2018 estis 389 loĝantoj.
La deveno de Pórtugos kiel urba kerno datas de la epoko de la Romia Imperio, ĉar la nomo havas klaran latinan radikon el la vorto "Portus", kiu indikas «pasejo». Dum la nazaria epoko apartenis al la taha de Ferreyra kaj post la kristanigo devis esti reloĝata, post la forpelo de la moriskoj. Iam estis kastelo mezepoka detruita en la 16a jarcento, el kiu tute malaperis la restoj.
Detek
Ne miskomprenu kun Detk!
Detek estas malgranda vilaĝeto en Hungario, en regiono Norda Hungario, en departemento Borsod-Abaúj-Zemplén, en Distrikto Encs.
Situo
Detek situas en valo de rojo, laŭ traira flankovojo. Encs troviĝas 15, Miskolc 40 km-ojn.
Historio
La unua mencio devenis el 1272 en formo "Detk", tiam neloĝata loko. Dum la turka erao la vilaĝo preskaŭ senhomiĝis. En 1711 mortoj pro pesto okazis. Vilaĝservo estas migra poŝto.
Seceani
Seceani [seĉanj] (hungare: Temesszécsény, germane: Setschan) estas vilaĝo en Rumanio norde de Timișoara. En 1910 ĝi havis 1 903 loĝantojn (rumanoj, germanoj, hungaroj); en 1992 595 (rumanoj). Ĝia unua mencio skribe estas en 1256. La rumanoj loksidiĝis inter 1740 kaj 1744. Ĝis 1919 apartenis al Hungario, (Arad, de 1778 Temes vármegye). Administre ĝi apartenas al Orţişoara.
Polícar
Polícar [poLIkar] estas vilaĝo kaj municipo de la Aŭtonoma Komunumo Andaluzio, en la provinco Granada, sude de Hispanio. Ĝi estas en la sudokcidenta parto de la komarko de Guadix, lime kun la municipoj Cortes y Graena, Beas de Guadix kaj Lugros. En 2016 estis 234 loĝantoj.
La vilaĝo apartenis al familio dum jarcentoj. Ĝi estis unu de la lastaj latifundioj vendataj al siaj lokanoj. Nur en 1977 tio finfine okazis kontraŭ prezo de 29 milionoj da pesetoj, kaj la posta dispartigo de teroj inter la lokanoj. Nur en 2006 oni reguligis la posedatestilojn.
La tipa pejzaĝo de Polícar estas karaktera de agrikultura areo de alta montaro, ofta de la nordoriento de la provinco Granado. Okupita de altebenaĵo, ene de la norda deklivaro de Sierra Nevada, kaj limigita de ravinoj de la nomitaj badlandoj, tipaj de la komarko Hoya de Guadix. Tiu areo estas forte modifita de homoj pere de la agrara aktivado. La natura vegetaĵaro preskaŭ malaperis kaj la profilo de la tereno mildiĝis. En tiu zono estas kultivoj ĉefe de vitoj, migdalarboj, cerealoj, paŝtejoj por la brutaro kaj kelkaj legomoj. Tamen estas ankaŭ indiĝena vegetaĵaro kiaj kverko kaj pino, kaj arbustoj kiel lentisko. Aliaj specioj reprezentataj estas timiano, la rosmareno, lavendo, alfo, genisto, ktp. Estas ankaŭ restaĵoj de la mediteranea arbaro de alta montaro, same kiel ĉeriveraj arbaroj, en la zono de la rivero Alhama kaj de la nombraj akvorezervejetoj kaj kanaletoj kiuj fluas tra la municipo.
Venuso (planedo)
Venuso estas la dua plej ena planedo de la Sunsistemo, kaj la sesa plej granda. En sia orbito, ĝi estas la planedo kiu plej proksimas al la Tero. Venuso estas la dua plej brila natura objekto de la Tera nokta ĉielo, post la Luno. Ĉar ĝia orbito estas pli malgranda ol tiu de Tero, ĝi ĉiam ŝajnas proksima al la Suno: ĝia plej granda elongacio (ŝajna distanco de la Suno) estas 47,8°.
Ulugbek
Ulugbek (ĝuste Muhammad Taragaj, naskiĝis la 22-an de marto 1394, mortis la 27-an de oktobro 1449) – sultano el la dinastio de Timuridoj, nepo de Tamerlan. Li estis matematikisto kaj astronomo, fondis observatorion en Samarkando. Unu el la plej granda astronomoj de la 15-a jarcento. La Atlaso de Ĉielaj Korpoj de Johannes Hevelius enhavis ankaŭ liajn kalkulojn. Li mortis murdita de propra filo Abd al-Latif dum dinastiaj bataloj. Omaĝe al li oni nomis asteroidon Ulugbek.
Venuso (planedo)
Venuso montras fazojn, similaj al la lunaj fazoj. Observinte ilin, Galilejo konvinkiĝis pri la vereco de la suncentrisma teorio de Koperniko.
La Simbolo de Venuso (♀) estas la simbolo de la diino Venuso, la romia ekvivalento de la greka diino de amo Afrodito, nome romia diino de amo kaj beleco. La simbolo konsistas el cirklo kun kruco malsupre, kaj ĝi simbolas la aspekton de Venuso. Jam en antikvaj tempoj, la simbolo estis uzita en astrologio kaj astronomio por indiki la planedon Venuso. La simbolo de la planedo (♀) montras ŝian stiligitan manspegulon kaj identas la simbolon de la ina sekso.
Fizikaj kondiĉoj
Venuso estas ofte nomata la frato de la Tero kaj Marso. Ĝi estas iomete pli malgranda ol la Tero, sed multe pli varma: la temperaturo sur la venusa surfaco estas tiom varmega, ke eĉ plumbo fandiĝus. La meza surfaca temperaturo estas +464 °C. Tial, dum Marso estas kutime konsiderata tro malvarma por subteni vivon, Venuso estas kutime konsiderata tro varma. La nubojn de Venuso ne konsistigas akvo, kiel sur Tero, sed sulfata acido.
Simile al Tero kaj malsimile al Merkuro kaj Marso, la surfacon de Venuso supozeble karakterizas movantaj kontinentoj. La surfaco estas kovrata de krateroj, vulkanoj, laffluoj kaj montoj.
Oni kredas, ke iam estis proksimume same multe da akvo sur Venuso kiel sur la tero, sed pro la malrapida rotacio (de ĝia fera kerno), la planedo ne kreas sufiĉe fortan magnetkampon por forpuŝi la sunventon, kaj sekve ĉiuj hidrogenatomoj de disociitaj akvomolekuloj en la atmosfero estas forblovitaj.
Planedo senluna
Venuso ne havas naturan sateliton. En la jaro 1672 la itala astronomo Giovanni Domenico Cassini anoncis, ke li malkovris iun kaj nomis ĝin Neith, laŭ egipta diino. Ĝis 1892 la kredo pri venusa luno disvastiĝis, sed fine evidentiĝis, ke diversaj steloj erare estis taksitaj luno dum diversaj observadoj.
Ekde la mezo de la 1960-aj jaroj ekzistas hipotezo, ke la planedo Merkuro, ekstere tre simila al la tera luno iam estis satelito de Venuso. Tio klarigus, kial la du planedoj estas la nuraj en la Sunsistemo sen satelito.
En la jaro 2006 Alex Alemi kaj David Stevenson de la Kalifornia Instituto de Teknologio publikigis sian teorion. Laŭ ĝi, Venuso havis sateliton estiĝinton kiel rezulto de kolizio de Venuso kaj alia planedo (simile al estiĝo de Luno); sed poste alia kolizio ŝanĝis direkton de rotacio de Venuso kaj ŝanĝis movon de la satelito tiel, ke poste la satelito falis sur Venuson kaj unuiĝis kun ĝi (laŭ kutima opinio inter astronomoj, en la komenco de la Sunsistemo tiaj grandaj kolizioj okazis ofte). Tamen tio estas malfacile pruvebla, ĉar pro la vulkana agado sur Venuso verŝajne ĉiaj spuroj jam de longe malaperis.
Biosfero
Ne estas konata vivo sur Venuso. Dum ekzistas kelkaj indikoj, neniu el ili estas sufiĉa pruvo.
En Septembro 2020 estis publikigita studo, laŭ kiu en ties atmosfero troviĝas fosfino en kvantoj, kiuj ne estas klarigeblaj per tiama kompreno de ĥemio de Venuso. Fosfino nature malaperus de la atmosfero pro influo de ultraviolaj radioj; tial ĝi estas ebla biosigno. Ĝi povas indiki ĉeeston de vivantaj organismoj sur Venuso aŭ en ties atmosfero, sed ankaŭ ĝis nun nekonatan nebiologian procezon okazantan sur Venuso.
Esplorado
El la multaj robotoj senditaj al Venuso de Tero, la kvar plej sukcesaj estis la usona Pioneer en la jaro 1978, la sovetaj Venera 15 kaj 16 dum la jaroj 1983 al 1984, kaj la usona Magellan dum la jaroj 1990 al 1994.
Magellan ĉirkaŭorbitis Venuson por mapi ĝian surfacon per radaro, tiel verkante ĝian plej detalan mapon, kiun ni nun havas. Magellan uzis la atmosferon por bremsi kaj stiri, tekniko konata kiel aerobremsado. Dum oktobro de la jaro 1994, Magellan falis en la atmosferon, kie ĝi estis detruita de la aerpremo.
Venuso en la homa kulturo
Venuso estas ankaŭ nomata la matenstelo aŭ vesperstelo, ĉar ĝi ofte aperas kiel brila stelo de la krepusko kaj ne povas aperi je mezo de nokto (t. e. malproksime de la Suno). Sed, malsimile al aliaj steloj, ĝi ne trembrilas; ĝi estas planedo kaj la vorto "stelo" estas malpreciza.
János Dohy
János DOHY [jAnoŝ dohi], laŭ hungarlingve kutima nomordo Dohy János estis hungara inĝeniero, agronomo, bredisto, altlerneja instruisto, membro ordinara de Hungara Scienca Akademio (1998).
János Dohy naskiĝis la  1934 apud Debrecen (Debrecen-Pallagpuszta), li mortis la  2002 en Budapeŝto.
Biografio
János Dohy frekventis mezlernejojn en Keszthely, Debrecen kaj Kisvárda, universitatojn en Budapeŝto kaj Gödöllő. Li eklaboris en instituto, kie li okupiĝis pri bredado de bovinoj donataj pli da laktoj, dume li ankaŭ instruis. En 1974 li eklaboris en ŝtata bieno de Herceghalom, post 2 jaroj en Altlernejo de Kaposvár. En 1976 li studvojaĝis en Usono. En 1976 li iĝis katedrestro pri bestobredado en Budapeŝto. En 1980 li estis katedrestro en Veterinara Universitato de Budapeŝto, post 4 jaroj li doktoriĝis. Li ricevis premiojn kaj medalojn (ankaŭ eksterlandajn) inter 1976-2002.
Venuso (planedo)
Venuso en la homa kulturo
La sumeranoj ligis la brilegan migrostelon al la diino Inano, la babilonanoj al Iŝtar, la diino de amo kaj milito, en antikva Arabujo Al-Uzza estis la diino de la matenstelo. En la irana mitologio la planedo rilatas al la diaĵo Anahita, kio donis la persan nomon de la planedo Nahid. En Jaŝt 10 Venuso estas eble ligata al Mitrao. Plinio la Maljuna konsideris, ke en la malnova Egiptujo oni ligis la migrantan stelon al la diino Izisa.
En la frua antikva Grekujo oni nomis Venuson kiel matenstelon Phosphoros (tradukebla esperante per Portanto de Lumo kaj latine per Lucifer (la vorto Lucifer signifis Diablo nur pli malfrue)), foje ankaŭ Eosphoros, kaj kiel vesperstelo Hesperos. Nur la postaj helenoj ligis la planedon al la diino Afrodito. Pro ĝia beleco, la romianoj nomis ĝin laŭ la bela amdiino Venuso.
Ulugbek
Estonta reganto de la imperio
Kiu povis supozi, ke al tiu ĉi knabo, naskiĝinta la 22an de marto 1394 en la ĉararo de lia mondkonkerinta avo, estis destinita granda scienca kaj politika misio. Ekde frua infaneco, Ulugbek estis tre scivola knabeto, kiu posedis eksterordinaran intelekton. Kelkaj sciencistoj parolis ankaŭ pri lia mistika talento. Pri tio atestas unu el pluraj legendoj. Foje Amir Timur (Tamerlano) troviĝis en iu konstruaĵo, kiam lin subite alkuris Ulugbek. La sola deziro de la knabo estis tio, ke la avo senprokraste forlasu la ejon. La reganto estis tre surprizita per tia peto de sia nepo, sed li faris tiel, kiel lin petis Ulugbek. Kaj tuj poste komenciĝis tertremo, kiu detruis la konstruaĵon. Tiamaniere Ulugbek eble savis sian avon. Vojaĝante post la militira ĉararo de Timur, la juna Ulugbek multe lernis de sia mentoro Kazi-zade Rumi. La faman scienciston oni konis eĉ ekster la limoj de Maveranar (ŝtato de Timur) kaj nomis „Platono de sia epoko”. Iutage, pretervojaĝante laŭ la teritorio de Irano (Orienta Azerbajĝano), Ulugbek – tiam li estis 8-jara – ekvidis ruinojn de iuj antikvaj konstruaĵoj. Sentinte la scivolon kaj anticipante la demandon de sia lernanto, la mentoro komencis atentokapte rakonti. Li sciigis, ke tio estis observatorio de la 13a jarcento, kreita de Nasiridin Tusi. Ĝi distingiĝis ne nur per siaj grandegaj dimensioj. En la jaro 1270 la sciencistoj kreis tie astronomian tabelon. Eble tiuj eventoj poste instigis la junan sultanon fondi en sia hejmlando la observatorion, kiu vere memorigas la antikvan observatorion de Nasiridin Tusi. En 1405 dum sia militiro al Ĉinio, Amir Timur mortis en la urbo Otrar (nuna Kazaĥio). Post tio komenciĝas la porpotenca batalo, kiu daŭris ĉirkaŭ 5 jarojn. Rezulte la potencon akiras la patro de Ulugbek, la kvara filo de Timur – Ŝahruh. Malsame al sia patro, Ŝahruh translokas la ĉefurbon de sia ŝtato de Samarkando al Herato kaj en 1409 nomumas sian 15-jaran filon reganto de Samarkando. Post la morto de Ŝahruh en 1447 Ulugbek fariĝas reganto de la tuta eksa imperio de Timur kaj ĉefo de la dinastio de Timuridoj.
Teora
Teora estas komunumo de Italio.
Zlatni pjasaci
Zlatni pjasaci (en bulgara: Златни пясъци, Zlatni pyasatsi aŭ oraj sabloj) estas grava marborda feriejo kaj distrejo, nome urbo de nordorienta Bulgario, apude al la Natura Parko Zlatni Pjasaci, en la municipo Varna.
Situanta je 17 km norde de la urbocentro de Varna, ĝi estas konektita al la urbo pere de rezidejaj komunumoj. Ĝi estas populara turisma allogaĵo ken venas vizitantoj el Rumanio, Ukrainio, Pollando, Germanio, Unuiĝinta Reĝlando, Rusio, Skandinavio, Francio, Centra kaj Orienta Eŭropo, Persa Golfo, Israelo, kaj aliaj landoj, allogitaj de favora klimato, bela pejzaĝo kaj malmultekosteco.
Ulugbek
Talenta sciencisto
Jam junaĝe Ulugbek komencis interesiĝi pri scienco. Al tio grave kontribuis ankaŭ la riĉa biblioteko, kolektita de liaj patro kaj avo, kie li pasigas longan tempon. Tie li legis verkojn de grandaj sciencistoj, kaj studis historion. Sed ĉefe li atentis studojn pri astronomio kaj matematiko. Pri liaj vastaj konoj cirkulis legendoj. Jen kion skribis la plej proksima kunlaboranto de Ulugbek, la matematikisto Gijasidin Kaŝi: „Ulugbek estas granda fakulo pri matematiko. Lia majstreco en tiu ĉi sfero atingis tiun gradon, ke foje dum ĉevalrajdado li decidis eltrovi al kiu tago de la suna jaro korespondas iu dato. Kaj do, sidante sur la selo, li kalkulis la longitudon de la suno kun precizeco ĝis du minutoj de la firmamento”.
Zlatni pjasaci
Vidindaĵoj
Proskimaj vizitindaĵoj estas la Alaĝa monaĥejo, Sanktaj Konstantino kaj Heleno kaj Eŭksinogrado.
Ulugbek
Talenta sciencisto
Samtempuloj aprezis ankaŭ la fenomenan memorkapablon de sia reganto. La evento, okazinta iun tagon en la palaco, estas unu el la ekzemploj de tiu ĉi talento. Ulugbek estis pasia ĉasisto. En lia biblioteko estis speciala libro, kien dum multaj jaroj estis enskribataj la dato kaj loko de ĉiu ĉasado kaj ankaŭ priskribo de la arkpafitaj birdoj. Dum militiro tiu ĉi libro perdiĝis. La bibliotekisto estis konfuzita, sed Ulugbek trankviligis lin kaj diris, ke li povas rekonstrui la tutan libron laŭ sia memoro. Li tion faris kaj kiam la perdita libro estis retrovita, evidentiĝis, ke Ulugbek faris nur 4 aŭ 5 erarojn. Kiel atestis Gijasidin Kaŝi, li estis nesuperebla fakulo pri la korano. Dum ĉeesto de ekspertoj, li povis citi iun ajn ĉapitron el la sankta libro kaj ne fari eĉ unu solan eraron.
Sian tutan potencon kaj riĉon Ulugbek dediĉis al evoluigo de scienco kaj edukado. Li konstruis superajn altlernejojn – madrasojn – en Samarkando, Buĥaro kaj Giĝduvano. Ili estis siaspecaj mezepokaj universitatoj, en kiuj, krom la bazojn de teologio, studentoj studis matematikon, astronomion, filozofion, retorikon kaj aliajn sciencojn. Sed Ulugbek okupiĝis ne nur pri konstruado, sed li ankaŭ prizorgis, ke la edukado estu alirebla al la tuta talenta junularo, eĉ al tiuj, kiuj ne havis monon. Ne malofte li mem lekciis en la madrasoj. Studado en la madrasoj estis senpaga – al plej diligentaj studentoj oni pagis stipendiojn. Kiel atestas Zahiridin Bobur, en la madraso de Ulugbek instruis ankaŭ 14-jara talentulo, instruisto Mullozade, filo de Mulao Osman. Sen la persona patronado de Ulugbek tio apenaŭ estus ebla. La talentan knabon oni nomis Mullo-i Madarzod, kio signifas „denaska mulao”. Inter la studentoj estis reprezentantoj de diversaj nacioj, inkluzive eksterlandanojn.
Ulugbek kreis ankaŭ akademion, en kiu membris ĉirkaŭ 100 akademianoj, elstaraj sciencistoj de la ŝtato. Laŭ atestoj de samtempuloj, Ulugbek mem estis rimarkinda kaj multflanka erudiciulo. Krom verkoj pri astronomio kaj antropologio, li aŭtoris historian traktaton Arbajn ulus („Kvar ulusoj”) pri la kvar ŝtatoj aperintaj post forpaso de Ĉingis-Ĥano. Ĝis nun konserviĝis la nomoj de 6 muzikaj verkoj de Ulugbek. Liajn poemojn admiris la elstara poeto Aliŝer Navoi. La fakuloj opinias, ke dum la regado de Amir Timur en la arto kaj arkitekturo dominis monumentalismo, dum la regado de Mirzo Ulugbek dominis harmonio kaj dum la regado de postaj Timuridoj rafiniteco.
El sia militiro al Mogolistano (simbola nomo de orienta Kazaĥio kaj orienta Turkestano) en la jaro 1424 Ulugbek alportis nefritan ŝtonon, kiun oni nomis Mahtob („Luna lumo”). Oni rakontis, ke ĝi estis trona ŝtono de Ĉingis-Ĥano. El tiu ĉi ŝtono Ulugbek ordonis fari tomboŝtonon por sia avo Amir Timur. La rare bela „Banejo de Mirzo”, konstruita de Ulugbek, funkciis dum pli ol 500 jaroj. La planko en la banejo estis konstruita el diverskoloraj ŝtonoj.
Ĉefa vivoverko
Ĉar teleskopoj tiutempe ne ekzistis, astronomoj faris siajn observojn per angulmezuraj instrumentoj, kiuj servis por eltrovo de situo de la surĉielaj astroj kaj vida distanco inter ili, esprimitaj en gradoj kaj minutoj de la firmamento. Instrumentoj en la observatorio de Ulugbek estis la plej perfektaj, kiujn eblis nur tiutempe krei. Uzante ilin, Ulugbek kaj aliaj samarkandaj astronomoj atingis tian precizecon en siaj observoj, kiu restis nesuperebla dum unu jarcento kaj duono.
Ulugbek sukcesis arigi ĉirkaŭ si grandan grupon de junaj sciencistoj. En liberaj sciencaj diskutoj regis la principo, enkondukita de li mem: la ŝtatestro kaj ordinara studento estis egalrajtaj. Ulugbek ne ŝatis homojn, kiuj en sciencaj disputoj konsentis kun li ne pro siaj konvinkoj, sed nur por plezurigi lin.
Emil Purgly
Emil Purgly [purgli], laŭ hungarlingve kutima nomordo kaj laŭ plena nomo Purgly Emil Lajos Károly Benedek estis hungara ministro, departementestro. Lia nobela antaŭnomo estis jószáshelyi.
22527 Gawlik
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de Evan Scott Gawlik, finalisto en 2006 de la Intel Science Talent Search, scienca konkurso por lernantoj en lasta jaro de mezlernejo, pro lia projekto pri kemio. Li estis lernanto ĉe la Texas Academy of Mathematics & Science en Denton (Teksaso, Usono).
Mariovalo (Eisenach)
Konduko
La Strato Mariental ekas en la suda kvartalo de Eisenach ĉe la almonta strato je Wartburg-kastelo kondukante suden ĝis la limo de Eisenach proksime de la Drako-gorĝo antaŭ Hohe Sonne. Paralele fluas la rojo Marienbach kiu subfluas la landan ŝoseon ĉe la urba enirejo.
Konstruaĵoj
La plej markanta konstruaĵoj mariovala estas la artefarita Lageto de la princoj; la norda parto krome gastas multajn vilaojn de la monumentprotektita ajzenaĥa suda kvartalo (Eisenacher Südviertel) kiuj unu post la alia paralele al la strato troviĝas supre sur la montetoj. Per la (iamaj) tre ŝatataj ekskursrestoracioj Phantasie und Sophienaue la strato servis kaj servas al la infrastrukturo turisma. Flanke troviĝas multaj parkejoj.
Emil Purgly
Emil Purgly naskiĝis la  1880 en Tompapuszta (nuna apartenaĵo de Battonya). Li mortis la 1964 en Budapeŝto.
Mariovalo (Eisenach)
La ora mo
De diversaj punktoj el la ajzenaĥa suda kvartalo kaj el Wartburg videblas en la meza Mariovalo en meza alteco monumenta orumita mo. Tiu ĉi litero signifas Marion, la antaŭnomon de la granddukino Maria Pavlovna Romanova (Saksio-Vajmaro), por kiu nomitis la Mariovalo. En 1805 martelenigitis mo de 6,5 metroj ĉe la eosta montego de Mariovalo malsupre de la malposta Breitengescheid; la solena inaŭguro estis okaze de ŝia ekregadvizito en Eisenach. Ĝis la 1940-aj jaroj la mo bonege rekoneblis dume ĝi ne flegitis dum la GDR-tempo. Ekde 2004 ĝi rebrilas.
Emil Purgly
Biografio
Emil Purgly lernis en agrikultura akademio de Magyaróvár, poste li lernis juron en Universitato de Budapeŝto. Post lernado li laboris en la departementa administrado. En 1903 li edziĝis baldaŭe havanta 4 gefilojn. Dum la 1-a mondmilito li batalis en serbaj kaj italaj batalejoj, poste li estis departementestro dum 8 jaroj. Inter 1929 kaj 1944 li estis membro en la senato. En 1932 li estis ministro pri agrikulturo en Kabineto Gyula Károlyi. Li ricevis premiojn en 1926 kaj 1932.
Argentina Flugpilkada Federacio
La Argentina Flugpilkada Federacio (Federación del Voleibol Argentino) estas la nacia organizaĵo pri flugpilkado en Argentino. La asocio reprezentas kaj la viran nacian teamon de flugpilkado kaj la virinan nacian teamon de flugpilkado.
NGC 1582
NGC 1582 (alia indiko — OCL 407) estas malfermita stelamaso en konstelacio Perseo.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Venuso (planedo)
Venuso en la homa kulturo
En la germana mitologio oni ligis la migrantan stelon al la diino Frijjo, poste konata kiel Freja. Tial en la germana estiĝis la nomo de vendredo Freitag, tio estas tago de Freja.
Venuso estis grava al la religio kaj kalendaroj de antikva Meksiko: ĝi estis la stelo de la plumita serpenta dio, Kecalkoatlo. Ĉe la majaoj Venuso estis atakema. Laŭ la venusa kalendaro oni kalkulis la sukceson de militoj. En la moderna ĉina, japana kaj korea kulturoj, la planedo Venuso estas nomata la ora stelo kaj signata per logogramo 金星 en ĉina kaj japana lingvoj.
Literatura mencio
La venusa libroserio de la usona verkisto Edgar Rice Burroughs (1875–1950) startis en la jaro 1932. En tiu sciencfantasta serio, loĝantoj de Venuso nomas sian planedon Amtor.
Bildaro
Bonvolu alklaki bildon por pligrandigi ĝin.
Andrevaldo de Jesus Santos
Andrevaldo de Jesus Santos (n. ) estas brazila futbalisto.
Ulugbek
Ĉefa vivoverko
La sciencistoj rigardis kiel sian ĉefan taskon la ĝeneralan testadon de ĉiuj donitaĵoj akumulitaj de Ptolemeo ĝis Nasiridin Tusi. La plej grava rezulto de ilia agado fariĝis tiel nomataj „Novaj Guraganaj Tabeloj” (1437). La tabelojn akompanis detala enkonduko, kies unua ĉapitro estis dediĉita al la kalendaroj de araboj, grekoj-sirianoj, persoj, ĉinoj kaj ujguroj, kaj ankaŭ estis komparataj donitaĵoj pri diversaj kalendaroj. Jam en tiu ĉapitro rimarkeblis grandaj konoj de la kompilintoj pri astronomiaj esploroj, faritaj dum multaj jarcentoj sur la grandega teritorio de Mediteraneo ĝis Pacifiko.
La katalogo, enhavanta situojn de 1018 steloj, longe restis la plej kompleta kaj preciza; eŭropaj astronomoj reeldonadis ĝin eĉ post du jarcentoj. En Oriento ili estis uzataj ĝis la 17a jarcento. Ne malpli precizaj estis ankaŭ samarkandaj tabeloj de movado de la suno, luno kaj planedoj. Sen iuj ajn teleskopoj Ulugbek kaj liaj kolegoj sukcesis nekredeble ekzakte eltrovi ankaŭ la longon de jaro (kompare kun nunaj donitaĵoj, ili eraris nur je 58 sekundoj) kaj elkalkuli la koordinatojn de pli ol 600 urboj ne nur en centra Azio, sed ankaŭ kelkaj en Rusio kaj Eŭropo.
Poste partoj de tiu ĉi katalogo subtitole Ex Astronomicis Observationibus Ulug Beigi, Tamerlani Magni Nepotis („Astronomiaj tabeloj de Ulugbek, nepo de la granda Tamerlano”) estis tradukitaj en la latinan kaj en 1648 unuafoje publikigitaj en Anglio. Tiam la profesoro de la oksforda universitato John Greaves publikigis ankaŭ la geografiajn tabelojn de Ulugbek.
La vivo de Ulugbek finiĝis tragike. Aldona imposto (tamga), enkondukita de li, je ekstera komerco malkontentigis komercistojn, metiistojn kaj la militistan eliton, kiu subtenis ilin. En 1449 li fariĝis viktimo de konspiro de sia propra filo Abdullatif. Devigita abdiki de la trono, Ulugbek estis sendita al haĝo kaj samtempe oni organizis juĝadon, dum kiu li estis mortkondamnita. La 27an de oktobro 1449 apud Samarkando Ulugbek estis senkapigita. Nun lia tombo estas en la maŭzoleo Gur-Emir, familia tombejo de Timuridoj en Samarkando.
Malgraŭ la meritoj kaj skalo de liaj esploroj, post la morto de Ulugbek scienca agado en la observatorio daŭris tute nelonge fare de lia disĉiplo Ali Kuŝĉi. Poste la observatorio komencis stagni kaj estis entute perdita, perdita dum jarcentoj. Estas strange, ke laborloko de la reganto, kie li dum jardekoj pasigis tre longan tempon, post lia morto estis forgesita. Multenombraj provoj trovi la observatorion fiaskis. Kaj nur en 1908 la rusa sciencisto Vasilij Vjatkin post kelkjara serĉado sukcesis trovi, laŭ la posedaĵ-dokumentoj de la 17a jarcento, la faman observatorion kaj komencis tie arkeologiajn elfosaĵojn.
Pri la aŭtoritato de la uzbeka sciencisto en la mondo atestas ankaŭ la fakto, ke la pola astronomo Jan Havelius bildigis Ulugbekon en la rondo de la plej elstaraj astronomoj de la mondo sur du gravuroj, kiuj eniris lian libron Prodromus Astronomiae („Antaŭheroldo de Astronomio”) (1690). En 1830 sur la mapo de la luno, kompilita de la germana astronomo Johann Heinrich von Mädler aperis kratero de Ulugbek (Ulugh Beigh). La 8an de novembro 1910 la ruslanda imperiestro Nikolaj la 2a donis sian altmoŝtan permeson al la Rusa Astronomia Societo komenci monkolektan kampanjon „por konstrui monumenton al la granda astronomo Ulugbek”.
Sen ajna troigo eblas diri, ke la observatorio de Ulugbek estis prototipo de nuntempaj astronomiaj institucioj. Jam nur tio estas lia grandega merito. Li lasis al siaj posteuloj riĉan sciencan heredaĵon, liajn kreaĵojn kaj atingojn de la astronomia skolo kreita de li oni admiras ankaŭ nun en la 21a jarcento. La granda uzbeka poeto-humanisto Aliŝer Navoi skribis: „Sultano Ulugbek, posteulo de granda ĥano Timur, estis reĝo, kiun la mondo ankoraŭ ne konas. Ĉiuj liaj samtempuloj foriris forgesite. Kiu memoras ilin nun? Sed li, Ulugbek, etendis la manon al la sciencoj kaj atingis multon. Antaŭ liaj okuloj la ĉielo alproksimiĝis kaj descendis. Ĝis la fino de la mondo homoj de ĉiuj generacioj skribos leĝojn kaj regulojn desur liaj leĝoj”.
Resumo
En 2009, la Internacia Jaro de Astronomio proklamita de Unesko, la mondo celebris la 615-jaran jubileon de la elstara sciencisto kaj ŝtatisto Mirzo Ulugbek.
Oriento donacis al la mondo multajn saĝulojn. Iliaj nomoj, kiel steloj, tra la jarcentoj lumas desur la ĉielo de scioj: Al-Ĥorezmi, Abu Rajhan Al-Biruni, Aviceno, Al-Farabi, Omar Ĥajam ktp. Kaj kiel hela neestingebla lumo inter ili brilas la nomo de sultano Muhamad Tareg Ulugbek. Per la forto de lia talento kaj soifo je scioj, komence de la 16a jarcento formiĝis samarkanda astronomia skolo, kies esploroj kaj malkovroj fariĝis kvazaŭ netakseblaj briketoj en la fundamento de la moderna astronomia scienco.
Niameo
Niameo, en aliaj lingvoj Niamey estas ĉefurbo, samtempe la plej granda urbo, komerca, kultura, ekonomia centroj de Niĝero.
Situo
La ĉefurbo troviĝas sur maldekstra bordo de rivero Niĝero.
Historio
La urbo fondiĝis supozeble en la 18-a jarcento. Dum la franca koloniado la komunumo graviĝis kaj iĝis ĉefurbo ekde 1926. Post la sendependiĝo en la ĉefurbo funkcias uzinoj pri briko, cemento, ceramikaĵo, tekstilaĵoj.
Niameo havas universitaton nomatan Abdou Moumouni.
La ĉefurbo havas internacian flughavenon nomatan Diori Hamani.
Keletaĝo
Keletaĝo estas etaĝo de konstruaĵo kies planko situas sub la ternivelo. Ofte la keletaĝo situas nur duone sub la ternivelo. Ĝi tial povas havi fenestrojn. La etaĝo super la teretaĝo estas la teretaĝo.
Kelo estas subtera konstruaĵparto. La origina celo estas konservi diversajn nutraĵojn kiel legomoj, fruktoj, fromaĝoj pro la konstanta temperaturo konservada. Vinkelo estas ejo kie oni produktas, konservas kaj/aŭ vendas vinojn.
2413 van de Hulst
2413 van de Hulst estas malgranda, meze hela asteroido de la asteroida zono, malkovrita la 24-an de septembro 1960 de la kunlaborado inter la usona astronomo Tom Gehrels kaj la nederlandaj geastronomoj Ingrid van Houten-Groeneveld kaj Cornelis Johannes van Houten, de la observatorio de Leiden (Nederlando).
En septembron kaj oktobron 1960, Tom Gehrels eksponis 120 fotografiajn platojn per la Schmidt-teleskopo de 48 coloj (122 cm) de la Observatorio de la Monto Palomar (apud San-Diego) kaj sendis ilin en Nederlandon, kie la geedzoj Ingrid kaj Cornelis van Houten ekzamenis tiujn.
La nomo de tiu asteroido honoras la nederlandan astronomon Hendrik Christoffel van de Hulst.
Loučná (Hrádek nad Nisou)
Loučná estas ankaŭ nomo de katastra teritorio kun areo 4,68 km².
Historio
La devena germana nomo de la vilaĝo, Görsdorf, estas evidente derivita de nomo de la fondinto de vilaĝo, de la tn. lokumisto, preskaŭ certe de ia Gerhard. Kun nobela familio Gersdorfidoj, kiu havis sian feŭdajn vilaĝojn ankaŭ en ĉirkaŭa grabštejna senjorujo, la nomo de vilaĝo havas nenion komunan. Ĉar la nomo de la supozata lokumisto, Gerhard, estas pure germana, ĝenerale oni supozas, ke la deveno de la vilaĝo falas jam en periodon de granda germana koloniigo en la 13-a jarcento kaj dum regado de Přemysl Otakar la 2-a. Loučná tiel apartenus al la plej malnovaj municipoj de Liberecio. Sed tio ŝanĝas nenion en la fakto, ke la unua skribmencio pri la municipo situas unue en dokumento el la 6-a de februaro 1454, kiam Loučná estas indikata inter pluaj setlejoj de la grabštejna senjorujo.
Rémondans-Vaivre
estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Doubs, en la regiono Burgonjo-Franĉkonteo (Bourgogne-Franche-Comté, prononco []) kaj en la historia regiono Franĉkonteo. Fine de en la komunumo vivis. Administre la komunumo apartenas al la arondismento Montbéliard (france arrondissement de Montbéliard), la norda kaj orienta parto de la departemento, kaj al la kantono .
Carlinhos Júnior
Carlinhos Júnior (n. ) estas brazila futbalisto.
Japanaj militkrimoj
Militkrimoj de la Imperio de Japanio okazis en multaj Azi-Pacifikaj landoj dum la periodo de japana imperiismo, ĉefe dum la Dua Ĉina-Japana Milito kaj la Dua Mondmilito. Tiuj okazaĵoj estis priskribita foje kiel Azia Holokaŭsto. Kelkaj militkrimoj estis fifaritaj de militistoj el la Imperio de Japanio fine de la 19a jarcento, kvankam plej okazis dum la unua parto de la Ŝoŭa-erao, nomo havigita por la regado de la imperiestro Hirohito, ĝis la kapitulaco de la Imperio de Japanio en 1945.
Oni organizis milittribunalon, simila al tiu de Nurembergo, post la Kapitulaco de Japanio en la kadro de la Okupacio de Japanio, estrita de la generalo Douglas MacArthur. Ĝi komenciĝis la 3-an de majo 1946 kaj el la 25 japanaj akuzitoj 7 estis ŝnurpendigitaj (inter kiuj Hideki Tojo), 16 je longa prizono, 2 je mallonga prizono. La lastaj poste ricevis amnestion (1956). Kurioze la plej alta respondeculo, nome la imperiestro Hirohito estis nek akuzata nek kompreneble kondamnita; por tio oni uzis la tialon reteni la stabilecon de la lando kaj de ties kultura kaj politika sistemo. Tiel ĝi estis la nura inter ĉefaj ŝtatestroj de la venkitaj landoj, kiuj ne suferis reprezaliojn.
Ekde la 1950-aj jaroj, veteranaj gravuloj de Japana Registaro plendis defendojn kontraŭ la akuzoj pro militkrimoj fare de la lando. Japana Ministro pri ekstera politiko asertis ke la lando rekonas sian rolon en la okazigo de "enorma damaĝo kaj sufero" dum la Dua Mondmilito, speciale rilate al la eniro de la IJA en Nankino dum kiu japanaj soldatoj murdis grandan nombron de ne-luktantoj kaj engaĝiĝis en rabado. Post tio, kelkaj membroj de la dekstrema Liberal-Demokrata Partio en la Japana Registaro kia la iama ĉefministro Koizumi Ĝuniĉiro kaj la nuna ĉefministro Shinzō Abe preĝis en la Yasukuni-Sanktejo, kiu inkludas kondamnitajn militkrimulojn inter siaj honorataj militmortintoj. Kelkaj japanaj prihistoriaj lernolibroj havigas nur mallongajn referencojn al la variaj militkrimoj, kaj membroj de la Liberal-Demokrata Partio malakceptis kelkajn el la teruraĵoj kiel la impliko de la registaro en la trudo al virinoj servi kiel "konsolvirinoj" (seksaj sklavinoj). Aliancanaj fakuloj asertas, ke ankaŭ Koreoj kaj Tajvananoj servantaj en la fortoj de la Imperio de Japanio fifaris tiajn militkrimojn, aldone al la Japana militistaro kaj al civila personaro.
Balogunyom
Balogunyom (balogunjom) estas unuigita vilaĝo en Hungario en regiono Okcidenta Transdanubio, en departemento Vas (Hungario), en subregiono de Szombathely. Balog signifas hungare: maldekstrulo, Unin eble slava personnomo.
Situo
Balogunyom situas inter Szombathely kaj Körmend laŭ la fervojo kaj laŭ la ĉefvojo.
Historio
Dum la historio estis 2 vilaĝoj Balogfa kaj Nagyunyom, kiuj kuniĝis en 1949.
Vidindaĵoj
Vidindaĵoj estas la mezepoka romkatolika Preĝejo de Ĉiuj Sanktuloj (Balogunyom) kun mezepokaj freskoj, kastelo de Sényi (ŝenji) el 1842 kaj kastelo de Akacs (akaĉ) el la 18-a jarcento.
Givatajim
Givatajim estas urbo en Distrikto Tel-Avivo en Israelo. Givatajim estas establita en jaro 1922 de membroj de dua alija.
En Givatajim oni gastigas la ĉefan observatorion de la Astronomia Societo de Israelo. Givatayim ricevis la statuson de urbo en 1959.
La loĝantaro estis de 59 518 en 2018.
Goulien
Goulien estas franca komunumo, situanta en departemento Finistère, kiu estas en regiono Bretonio.
Geografie la komunumo situas en la kabo Sizun.
Mohammed Merah
Mohamed MERAH aŭ Mohammed Merah, (naskiĝis la en Tuluzo, mortis la  en Tuluzo), estis franca karoseri-meĥanikisto deveninta de alĝeria familio, suspektita esti la farinto de pafadoj de marto 2012 en Sudo-Pireneoj.
Biografio
Deveninta de alĝeria familio, Mohamed Merah estis la plej juna infano de tri fratoj kaj du fratinoj, , li kreskis en Tuluzo en kvartalo de Bellefontaine (Mirail), poste en kvartalo de Les Izards. Mohamed Merah sekvis «malfacilan» lernadon laŭ polic-oficiro. Li poste sekvis meti-lernadon de karoserio poste laboris kelkajn monatojn en aŭtomobila riparejo,.
Ekde 2005, li estis juĝita fare de porinfana tribunalo pro diversaj aferoj de detruadoj, malrespektoj de aŭtoritato aŭ de ŝteloj. Du jarojn poste en 2007, dum li fariĝis plenaĝulo, Mohamed Merah estis kondamnita al 18 monatoj da firma enkarcerigo, pro ŝtelo per perforto kontraŭ maljunulino, li restis en karcero de decembro 2007 ĝis septembro 2009 laŭ lia advokato. Laŭ franca ministro de Internaj aferoj Claude Guéant, estis en lia kondamno-dosiero en 2012, «18 faroj de perforto en lia posedo kaj ĝis tiam li estis konsiderita kiel "eta deliktulo"».
En 2008 poste en 2010, la junulo provis rekrutiĝi en franca ter-armeo kaj Fremdula Legio. Vane: liaj juraj precedencoj kaj lia malstabila psikologio instigis la rekrutistojn malakcepti lin.
Teŝina dialekto
Teŝina dialekto (pl.: Gwara Cieszyńska), loke nomata po našymu (po naŝimu - laŭ la nia) aŭ po naszymu (po naŝimu - laŭ la nia) estas dialekto uzata en Teŝinio, nome en ties ĉeĥa kaj pola partoj.
Mohammed Merah
Biografio
Li interalie iris al Kandaharo, en la sudo de Afganujo, kie li estus arestita pro metado de bomboj. En 2008, li forfuĝis, profitante el masiva eskapo dum sturmatako de talibanoj kontraŭ la karcero, laŭ ties direktoro. Tamen, la afgana registaro malkonfesas lian detenon. La guberniestro de la afgana provinco de Kandaharo malkonfesis merkrede la dirojn de la direktoro de prizonoj ke li asertis ke la suspektato de murdoj de Tuluzo kaj Montauban estis arestita en 2007 en Afganujo kaj forfuĝis kelkajn monatojn poste. En Pakistano, respondeculo de inform-servoj deklaris, ke Mohamed Merah neniam estis arestita en la lando. «Ni havas neniun informon koncernanta lin». Mohammed Merah estus irinta poste en la tribajn regionojn de Pakistano.
Teŝina dialekto
Deveno, uzo kaj nuntempo
La teŝina dialekto evoluis el malnovpola lingvo kaj por sia hodiaŭa aspekto ĝi dankemas precipe al influoj de la germana, pola, ĉeĥa kaj, ekde la 50-aj jaroj ankaŭ de la slovaka. Laŭ ĉeĥaj lingvistoj temas pri unu el laĥaj dialektoj, polaj lingvistoj por ŝanĝo klasifikas tiun ĉi dialekton kiel unu el sileziaj dialektoj
La teŝina dialekto plenumas por aŭtoĥtonaj loĝantoj de Teŝinio formon de interdialekto. Tio signifas, ke ĝi kunigas elementojn de la ĉeĥa kaj la pola lingvoj kaj ĝi prezentas por parolantoj de la teŝina dialekto relative alireblan rimedon de komunikado kun loĝantoj de Teŝinio, kiuj parolas ĉeĥe aŭ pole. Samtempe temas pri regiona superdialekta formacio, kiu unuigas lingvan kodon en Teŝinio en aspekton de unueca neliteratura parolo. La teŝina dialekto estas la plej disvastigita komunika kodo en la regiono kaj ĝi plenumas ĉi tie rolon de kutima pola lingvo aŭ kutima ĉeĥa lingvo.
Mirandornithes
Mirandornithes (nomo stampita de Sangster (2005)) estas klado kiu enhavas flamengojn kaj grebojn. La rilatoj de ambaŭ grupoj estis estintaj problemaj. Flamengoj estis lokitaj en nombraj branĉoj ene de Neognatoj, kiaj anasoj kaj cikonioj. La greboj estis lokitaj kun la kolimboj. Tamen ĵusaj studoj ŝajne konfirmas tiuj du branĉojn kial frataj grupoj.