cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Homero
Iliado
La poemo rakontas militon inter Grekoj kaj Trojanoj, kiu daŭris dek jarojn, kaj originis el la forrabo de Helena, edzino de Menelao, reĝo de Sparto kaj frato de Agamemno, fare de Pariso, filo de Priamo, reĝo de Trojo. La Iliado disvolviĝas tamen en kvindek unu tagoj en la naŭa milita jaro. Homero kantas la eventon ekirante de la priskribo de la kolero de Aĥilo, la plej forta el la Aĥajaj herooj: li rifuzas batali plu, ĉar Agamenono, reĝo de Mikeno kaj ĉefo de la Aĥaja armearo, forprenis de li lian sklavinon Brizeida. En la sekva batalo la Grekoj suferas gravajn malvenkojn kaj la Troja heroo Hektoro mortigas Patroklon, la amikon de Aĥilo. La dua parto de la poemo pivotas ĉirkaŭ la violenta venĝo de Aĥilo, kiu mortigas Hektoron kaj trenas lian al ĉaro ligitan kadavron ĉirkaŭ la muregoj de Trojo: la Iliado finiĝas per la funebrado pri Hektoro kaj ne pritraktas la finon de la milito kiun venkas la Grekoj danke al la fama ruzaĵo de Odiseo pere de la ligna ĉevalo. Al la Troja milito estas ligitaj multnombraj mitoj de la klasika antikveco.
Stilo
Ambaŭ epopeoj estas heksametraj kun elementoj lingvaj el la ionaj kaj eolaj dialektoj. La lingvo estas artefarita, morfologie riĉega kaj belega. Tion tre bone oni rekonas ĉe pluraj formulivaj elementoj kiel epitetoj ornamaj por herooj respektive oftege ripetiĝantaj (duon)frazoj por similaj kuntekstoj. Karakterize estas ankaŭ la viveco per kiu la figuroj estas bildigataj, la natureco de la formuligoj, la elekto de paraboloj el naturo kaj tiutempaj medioj kaj akregaj observoj surpaperigitaj. Dume en Iliado temas pri la priskribo de pasioj senbridaj kiuj produktas kvazaŭ nesolveblajn konfliktojn kaj de dioj kun negativaj homaj trajtoj, la moralaj aspektoj en Odiseado superpezas. Aĥilo, Agamemno, Priamo kaj la aliaj rolludantoj ne estas aŭ bonaj aŭ malbonaj sed implikiĝas foje kiel fiuloj foje kiel viktimoj en intrigo kruela kaj finfine tragike finiĝanta. Sed en Odiseado la malbona pereas kaj la familio de la ĉefheroo je la fino estas reunuigita! Ankaŭ Odiseo mem montras patran intereson por personoj de pli malalta socia rango (paŝtistoj, servistoj, almozpetuloj), havas respondemon kaj brilas per bonfarado. Ĉio tia konkludigas onin ke la poeto volus prezenti idealan tipon de perfekta, milda kaj justa reĝo.
Konceptoj
La homera lingvo estas varianto de la greka lingvo utiligita en la homeraj poemoj. Temas pri lingvo provizita per miksitaj karakterizoj, kiu reflektas la multoblon de la lingvaj atribuoj kunfluintaj en  Iliadon kaj en  Odiseadon.
La Homera disputo
Jarcento post jarcento la epopeoj ĉiam denove kopiitis. Kvankam la identeco de Homero kiel vera persono ne povis esti malkovrita (dum la antikveco oni prezentis lin kiel blindan oldulon) kaj estas duboj ĉu ĉiuj tekstoj estas de la sama verkinto, ĉiam - de la antikvaj epokoj ĝis la 17-a jarcento - superpezis la konvinko ke "Homero" estas unu (aŭ eble du) persono(j). Iliado kaj Odiseado konsideritis - malgraŭ ke ili ĉerpis el pli malnovaj fontoj - memstaraj kaj fikciaj originalaj verkoj.
Poste la fakuloj ŝanĝis la opinion kaj naskiĝis la t.n. Homera demando: pri la aŭtoro kaj pri la maniero de la estiĝo de la verkoj. Oni observis ke ambaŭ verkoj unuigis tre malsamajn elementojn kun amaso da nekongruaĵoj kaj nelogikaj malharmoniaj cirkonstancoj. Aperus ekz. samtempe kutimoj priarmilaj kaj religiaj apartenantaj al tute diversaj kulturtavoloj. Estas neklarigeblaj kontraŭdiroj kaj rompoj kaj kantoj/epopeetoj enplektitaj kiuj povus esti mem verketoj aŭ eroj de aliaj verkoj. Kontentigaj respondoj ĝis hodiaŭ ne trovitis. La reaga movado de la modernaj unuecistoj substrekis ke tiaj malkongruaĵoj estus duarangaj kaj ke la epopeoj ja estus unuecaj originantaj de unusola verkinto. Arkeologoj de la lastaj 135 jaroj (ekz. Heinrich Schliemann) montris ke ja ekzistis la kulturo priskribita de Homero. Sekve la epopeoj iĝis eĉ iel historia fonto.
Graveco kaj efiko
Preskaŭ ĉiuj epikistoj en la literaturo eŭropa originas en Homero, pere aŭ senpere. En la romia literaturo jam en la 3-a jarcento a.K., kiam la romia literaturo ankoraŭ estis relative primitiva, ekzistis latina versio de Homero fare de Livius Andronicus kaj la nacia epopeo de la romianoj, Eneido, prezentis sin kiel nova homeraĵo, en kiu tamen la tro granda individuemo de Homero restriktitis.
La scenoj en la epopeo Paradise Lost de John Milton, kiuj plej proksimas al Homero (ekz. la batalo enĉiela) havas komikan karakteron. Ĉe Kiĥoto de Miguel de Cervantes aŭ ĉe Ulysses (1922) de James Joyce la paralelaĵoj homeraj estas plenaj de parodio kaj primokado.
Influo de la homera eposo en la posta greka literaturo
La homera eposo estis tiom aprezita inter la antikvaj grekoj ke ĝi estis la ĉefa instruilo uzita inter ili. Krome ties versoj estis parkeritaj kaj ripetitaj konstante kvankam la homoj estis nelegipovaj, pro tio ili estis tre konataj en preskaŭ ĉiuj etapoj de la historio de Grekio ekde la kompono mem de la poemoj. La influo kiun ili havis, pro sia gravo, sur aliaj literaturaj ĝenroj ĉu tiutempaj ĉu postaj estas facile sekvebla en la aktikvgrekaj liriko kaj teatro.
La rilato de la liriko al la eposo estas evidenta en temoj, influo de la «eposa» vortotrezoro («homerismoj», arkaismoj konservitaj de Homero, tre teknikaj terminoj pri milito, ktp.), la homeraj famaj formuloj, la tradiciaj epitetoj, multaj eposaj scenoj (plilongigitaj, ŝanĝitaj aŭ satirigitaj por montri la originalecon de la lirika poeto).
La komponoj de ambaŭ ĝenroj estis kantataj antaŭ publiko, kvankam kun diferencaj funkcioj: la eposo rakontis heroajn faktojn de la pasinteco je la sono de la liro per altnivela kaj klera lingvaĵo; la liriko kritikis, laŭdis, veneris ktp., je la sono de la fluto aŭ de la liro.
En sia deveno la eposaj versoj estis komponitaj kaj kantitaj fare de la aŭtoroj mem. Laŭlonge de la tempo iom post iom separiĝis la aŭtoro de la ludanto, respektive ludisto. En la eposo restas fermita korpuso interpretita de rapsodo kiu limiĝis al plenumado. Ankaŭ en la liriko tio okazas, kvankam ekzistas lirika «poiezo» kiu estis komponita kaj inkludante sian nomon en la verkaro konscie pri ties aŭtoreco, por kiu deklamu siajn poemojn parolu pri li. La aŭtoro de eposo povis komponi lirikon, kvankam tio estis speciala cirkonstanco (en la eposo estas fragmentoj kiuj bone povus esti identigitaj kun lirikaj monodioj menciitaj je la maniero de la eposo).
Tamen, la jambo estas parto de la liriko relative malmulte tuŝita de la eposo. Certe ĝi estis deklamita antaŭ publiko, sed cetere oni povus diri, ke la jambo estas kontraŭ-eposeca. La temoj de la eposo multajn fojojn aperas totale parodiitaj, ties lingvaĵo tute ne estas alta sed simple tute kontraŭa, kaj la aŭtoro manifestiĝas kaj havigas informon pri si mem: la celo de la jambo estas kritiki alian personon kaj rakonti realismajn historiojn de roluloj tute kontraŭ aŭ eksterheroaj.
Angle
La tradukoj de Homero ofte ankaŭ pluevoluigis la literaturtaŭgecon de modernaj eŭropaj lingvoj. En Anglalingvio menciindas la versioj de George Chapman (1616) kaj Alexander Pope (Ilias, 1715-1720; Odyssee, 1725-1726). Aliaj klasikaj tradukistoj estis Arthur Hall de Grantham (1581), John Ogilby (1660), Thomas Hobbes (1676), John Dryden (1700), Alexander Pope (1715), James Macpherson (1773), William Cowper (1791), Samuel Butler (1898) kaj Robert Graves (1959) inter aliaj.
France
Ĝenerale oni konsideris la bizancajn manuskriptojn plej fidindaj, kiel Venetus 454A, unu de la plej bonkvalitaj manuskriptoj ekzistantaj, kiu ebligis en 1788 al la franca Jean-Baptiste-Gaspard d'Ansse de Villoison establi unu de la plej bonkvalitaj eldonoj de la Iliado.
Germane
En Germanlingvio Homero ege influis grandulojn kiel Goethe, Lessing kaj Herder, danke al la majstra traduko de Johann Heinrich Voß (Odyssee, 1781, Ilias, 1793). Danke al li la enhavo de la homeraj epopeoj iĝis scio de ĉiuj. Inter la plej modernaj tre ŝatindus la tradukoj de Wolfgang Schadewaldt (Odyssee, 1958, Ilias, 1975).
Itale
La princa eldono de la Iliado estis presita en 1488 en Florenco fare de Demetro Ĥalkokondilo. La unuaj eldonoj de Venecio, nome tiuj de la presisto Aldo Manuzio, estis represitaj tuj en 1504, 1517 kaj 1521, kio indikas sendube la grandan sukcesoon de publiko de la homeraj poemoj.
En la popola kulturo
Eĉ se ekster la kleraj sociaj tavoloj la enhavo mem de la homeraj verkoj estas iom forgesita, la populareco de la ĉefaj roluloj plu estas aktuala post tiom da jarcentoj kaj transdono de la nomoj trans generacioj. Tiel en diversaj kulturoj oni uzis ofte almenaŭ la nomojn de la ĉefaj herooj, nome Hektoro, Aĥilo kaj Uliso, kaj tiel tiuj nomoj venis al gravuloj kaj famuloj. Tiel Hektoro estas nomo de diversaj lokoj, ekzemple en Usono, kaj de asteroidoj, de komponisto Hector Berlioz, de brita verkisto Hector Hugh Munro, plumnome Saki, abunde ekzemple en areoj de hispana kaj angla lingvoj, kaj eĉ pli abunde en fikciaj roluloj. Aĥilo same estas nomo de diversaj lokoj, ekzemple en Usono, kaj de asteroidoj, de kelkaj kristanaj sanktuloj, de opero de John Gay, de la Aĥila nombro kaj plej konate de la Aĥila tendeno.
Ankaŭ la nomo Uliso (alternative Odiseo, sed malpli ofte) estas nomo de diversaj lokoj, ekzemple en Usono, kaj de asteroidoj, de gravaj verkoj de la tutmonda kulturo kiel la romano Uliso (Joyce), de poemo de Alfred Tennyson (1809-1892), de superheroo de Marvel Comics, de Ulysses S. Grant, dek-oka prezidento de Usono kaj de nuntempa greka poeto Odysseas Elytis.
Simile la inaj nomoj de homeraj roluloj famiĝis kiel videblas ĉefe en la okazoj de kelkaj el la plej konataj, nome Penelope kaj Helena. Helena, alternative Heleno, estas nomo de diversaj lokoj, ekzemple en Usono, partikulare Helena (Montano) estas la ĉefurbo de Montano, kaj de asteroidoj, de Helena de Konstantinopolo, de rolulo de la teatraĵo Somermeznokta Sonĝo, de William Shakespeare, de la insulo Sankta Heleno, de usona aktorino, reĝisoro kaj scenaristo Helen Hunt, de blinda kaj surda usona verkistino Helen Keller, de brita aktorino Helen Mirren de multaj lokoj nome Santa Elena en Hispanlingvio, kaj Santa Helena en Brazilo.
Same Penelopo, alternative Penelope, estas nomo de diversaj lokoj, ekzemple en Usono, kaj de asteroidoj, de famaj artaj verkoj kiel teatraĵo de Somerset Maugham, filmoj de 1966 kaj 2006, en kiuj stelulis respektive Natalie Wood kaj Christina Ricci, de almenaŭ tri operoj, de multnombraj kantoj kiel tiuj de Joan Manuel Serrat kaj de Georges Brassens, de ŝipoj ktp.
Homero mem ne estas tiom populara kiel nomo. Ja estas multaj lokoj en Usono, sed por personoj nur malmultaj el antikvgreka Homero de Bizanco ĝis la nuntempa rolulo Homer Simpson.
Lóránt Hegedüs
Lóránt HEGEDÜS [hegeduŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo Hegedüs Lóránt estis hungara politikisto, ministro, profesoro, membroj de Hungara Scienca Akademio kaj Societo Kisfaludy.
Lóránt Hegedüs naskiĝis la 1872 en Pest (urbo). Li mortis la 1943 en Budapeŝto.
Biografio
Lóránt Hegedüs frekventis universitatojn en Berlino, Londono kaj Budapeŝto. Li eklaboris en la ministerio pri financoj, baldaŭe li studis la migradon. Inter 1898-1918 li estis parlamentano, sed li estis ankaŭ bankestro, universitata instruisto. Li longe redaktis fakrevuon pri financoj. Li dufoje estis ministro pri financoj. Li okupiĝis ankaŭ pri literaturo, li apartenis al apogantoj de Endre Ady kaj li verkis serion de artikoloj.
Bismarka maro
La Bismarka maro kuŝas en la sudokcidento de la Pacifika Oceano je la nordo de la insulo Papuo-Nov-Gvineo kaj je sudo de la Bismarkoj kaj de Admiralitataj Insuloj. Kiel ĉe la Bismarka arkipelago, ĝi estas nomita kiel honoro al la germana kanceliero Otto von Bismarck. La Bismarka arkipelago etendas ĉirkaŭ oriente kaj norde de la maro, fermante la Bismarkan maron kaj separantie ĝin el la Pacifika Oceano. Sude ĝi estas ligata al la Salomona maro fare de la Vitiaz Markolo.
La Batalo en Bismarka Maro (2a–4a de Marto 1943) okazis en sudokcidento de la Pacifika Fronto dum la Dua Mondmilito kiam aviadiloj de la usona Kvina Aerforto kaj la Reĝa Aŭstralia Aerforto atakis japanan konvojon kiu portis trupojn al Lae, Nov-Gvineo. Plej el la japana militforto estis detruita, kaj la perdoj de japanaj trupoj estis multegaj.
Regado de la leĝo
La regado de la leĝo estas la jura principo ke la leĝo (juro) regos landon, kontraste al esti regata de arbitraj aŭ kapricaj decidoj de individuaj regofunkciuloj. Ĝi unuarange referencas al la influo kaj aŭtoritato de la leĝo ene de socio, partikulare kiel premo super kondutoj, inklude kondutojn de regofunkciuloj. La esprimo povas esti trovita reen el la 16a jarcento en Britio, kaj en la venonta jarcento la skota teologo Samuel Rutherford uzis la esprimon en sia argumento kontraŭ la didevena rajto de reĝoj. La esprimo regado de la leĝo estis poste popularigita en la 19a jarcento fare de la brita juristo A. V. Dicey. La koncepto, se ne la esprimo, estis familiara por antikvaj filozofoj kiaj Aristotelo, kiu verkis "Leĝo estu regado".
Kalaznó
Kalaznó [kalaznO] estas malgranda vilaĝo en Hungario, en regiono Suda Transdanubio, en departemento Tolna, en Distrikto Tamási.
Situo
Kalaznó situas en valo de rojo, fine de sakovojo. Tamási 26, Bonyhád troviĝas 28, Szekszárd 36, Pécs 70, Budapeŝto 156 km.
Historio
La unua mencio okazis en 1332 en formo Kalanso. Post la turka erao germanoj refondis la vilaĝon en la 18-a jarcento. Iliaj posteuloj estis deportitaj post la 2-a mondmilito al Germanio, dume alvenis rifuĝintaj hungaroj.
Vilaĝservo estas migra poŝto.
Famuloj
En Kalaznó naskiĝis:
NGC 2822
NGC 2822 (aliaj indikoj — ESO 61-4, IRAS09132-6926, PGC 26026) estas galaksio en konstelacio Kareno.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Griza kalamonasto
La Griza kalamonasto (Calamonastes simplex) estas specio de birdoj de la familio de Cistikoledoj, kiuj estis iam lokitaj en la genro de Kamaropteroj, sed lastatempe en Calamonastes aŭ Kalamonastoj, kiuj estas birdoj de arbaroj kaj dornarbaroj de Subsahara Afriko, kiuj faras nestojn ene de kudritaj folioj, estas insektovoraj kaj havas longajn vostojn kaj striecajn subajn partojn.
Tiu estas kaŝema birdo de dense arbustaro kaj subkreskaĵaro. Ĝi estas malfacile videbla kaj nur per la konstanta movo de ties vosto supren kaj suben. Ĝi estas ankaŭ tre voĉema kaj havas akran alvokon similan al la sono de du frapataj ŝtonoj. Ĝi estas kutime sola aŭ en paroj. Ĝi estas distinga birdo nekonfuzebla. Ĝi havas malhelan brunecgrizan supran koloron escepte ĉe la vosto kiu estas nigreca (kaj la ruĝeca okulo). Deproksime videblas fajna blanka strieco en flankoj.
Ĝi troviĝas ĉefe en Orienta Afriko nome el suda Sudano, Etiopio kaj Somalio, tra Kenjo, Ruando, Burundio, nordorienta Ugando kaj orienta Tanzanio, sed ankaŭ en Angolo, Demokratia Respubliko Kongo, Malavio kaj Zambio. Ties natura habitato estas seka savano kaj arbustaro.
Kiel ĉe kamaropteroj, ankaŭ kalamonastoj kudras siajn nestojn ene de vivaj aŭ mortaj folioj pere de araneretoj. La rezulto estas tre delikata bulforma nesto (kun flanka enirejo), komplete kovrita per folioj kaj ofte dekorata per kokonoj. Nestoj estas kutime kaŝitaj en malalta herbo, herbotufo aŭ malalta arbusto.
Jolanda de Jerusalemo
Jolanda de Brienne (n. en Akko, ĉirkaŭ 1212; m. en Andria, la 25-an de aprilo 1228), ankaŭ konata kiel Izabela la 2-a de Jerusalemo, estis reĝino de Jerusalemo. Ŝi sukcedis sian patrinon, Maria de Montferrato, kiam ĉi tiu mortis iom post la akuŝo.
Frederiko postulis la regadon sur la Jerusalema reĝlando post la morto de Jolanda, akuŝinte sian filon Konrado, en 1228. Frederiko regis en Jerusalemo kiel regento, subskribante interkonsenton kun la muzulmanoj en 1229 dum la Sesa krucmilito.
Santa María Tonameca
Santa María Tonameca estas unu el la 570 komunumoj de la meksika subŝtato Oaĥako (Oaxaca). La ĉefurbo de la komunumo same nomiĝas Santa María Tonameca. La ŝlosilnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 20 439.
Geografio
Santa María Tonameca apartenas al la distrikto Pochutla al kiuj apartenas entute 14 komunumoj. Ĝi situas en la regiono Costa, kiu apartenas al la sudokcidenta parto de la subŝtato Oaxaca. Jam la nomo en la hispana (costa = marbordo) diras ke tiu regiono estas relative proksime al la marbordo. Ĉiuj distriktoj de tiu regiono limas al la pacifiko. La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 21223 loĝantojn. El tiuj estis 10265 viroj kaj 10958 virinoj. La komunumo havas surfacon de 454,19 kvadratkilometroj. La meza alteco estas 40 metroj super la marnivelo.
Sociogeografio
En la jaro 2000 (laŭ INEGI) en la komunumo vivis 6438 indiĝenoj. El tiuj 4837 aĝis pli ol 5 jaroj. Entute 4837 personoj estis dulingvaj (hispana kaj indiĝena lingvoj).
Miomba kalamonasto
Kiel ĉe kamaropteroj, ankaŭ kalamonastoj kudras siajn nestojn ene de vivaj aŭ mortaj folioj pere de araneretoj. La rezulto estas tre delikata bulforma nesto (kun flanka enirejo), komplete kovrita per folioj kaj ofte dekorata per kokonoj. Nestoj estas kutime kaŝitaj en malalta herbo, herbotufo aŭ malalta arbusto.
Dezerta fringo
La Dezerta fringo (Carduelis obsoleta), aŭ Dezerta fringo de Lichtenstein, estas mezgranda paserina birdo, kiu apartenas al la familio de Fringedoj. La genro Carduelis povus ankoraŭ esti disigita kaj tiukaze la verdaj fringoj estus separataj en sian malnovan genron Chloris denove. Ĝi estas granda bruna vera fringo kiu troviĝas en suda Eŭrazio. Ties taksonomio estas konfuza, kaj ĝi estis iam lokita en Fringilla, Bucanetes, Rhodospiza, Rhodopechys kaj Chloris.
Miomba kalamonasto
Ĝi formas superspecion kun C. simplex, C. stierlingi kaj C. fasciolatus. Foje konsiderata samspecifa kun du el ili, sed ne estas interreproduktado kun C. simplex kie la teritorioj koincidas (en norda Tanzanio kaj sudokcidenta Kenjo); mallarĝa (15-20 km larĝe) zono de hibridado kun C. stierlingi en centra Zambio kaj norda Malavio, sed tre distinga en plumaro kaj kantoj (hibridoj intermezas laŭ aspekto, sed povas havi intermezajn kantojn). Aberaciaj junuloj de raso cinereus havantaj sablolivecajn subajn partojn estis erare priskribitaj kiel separata taksono, Camaroptera brachyura congica.
Dezerta fringo
Priskribo
Ĝi havas averaĝan enverguron de 26 cm. Ĝi estas ĝenerale tre mildabruna senmarka birdo (ventro iom pli hela al sablokolora) kiu havas tre kontrastan fortikan mallongan nigran bekon kun nigreca aŭ malhela brido ĉirkaŭe kaj ĝis okulo, nigrablankajn flugilojn (nigraj plumoj kun blankaj bordoj) kaj voston, kiu estas forkoforma, kaj okulfrapan markon rozkoloran en ĉiu flugilo. La ino estas pli hela al sablokolora ol masklo, sed estas simila laŭ kolorbildo eĉ kun pli malhela dorso ol subaj partoj.
Kutimoj
Tiu birdo estas specio de loĝantaj birdoj en dezerto en areoj kie akvo estas disponebla, sed ili povas troviĝi ankaŭ en malaltaj montoj kaj montetoj, kaj ĉe kultivataj valoj. Ili manĝas semojn kaj eventuale insektojn. Nestumado okazas en arboj printempe, ofte en fruktarboj en fruktoĝardenoj; la ino demetas kaj kovas 4 al 6 palverdajn helmakulitajn ovojn. Tiu specio ne migras escepte enloke. La Dezerta fringo ariĝas ĉe ruraj kaj malproksimaj homaj setlejoj, kaj la put-irigaciaj fruktoĝardenoj en arida tereno estas ties ideala habitato. Ili povas troviĝi manĝe en grandaj aroj de samgenranoj aŭ eĉ en miksitaj kunmanĝantaroj kun aliaj fringoj.
Taksonomio
Ĵusaj priserĉado fare de Zamora et al. (2006) montris, ke la Dezerta fringo estas pli proksime rilata al la verdaj fringoj de la genro Carduelis (aŭ Chloris, se Carduelis disiĝas) kiel indikas analizoj pere de DNA, voĉo kaj esto de nigra okulstrio. Genetike ili ŝajnas tre proksima al la komuna praulo de la verdaj fringoj. Eble okazis ke tiuj lastaj evoluis el dezerta formo kaj poste disvolvigis la verdan plumaron, aŭ ke la komuna praulo de la verdaj fringoj kaj de la Dezerta fringo (kiu vivis antaŭ ĉirkaŭ 6 milionoj da jaroj) estis specio de duonarida habitato kiu sekve diverĝis en veran dezert-adaptitan stirpon, nune reprezentata de la Dezerta fringo, kaj en la praulon de arbara stirpo, la verdaj fringoj. La distingeco de la Dezerta fringo el la aliaj specioj de Rhodopechys estis jam agnoskata tiom frue kiom en 1888 fare de Sharpe, sed ĝi ne estis ĝus ĵuse kian ties veraj parencecoj estis determinataj.
Origino de la verdaj fringoj
La komuna praulo de ĉiuj la verdaj fringoj, kiuj estas inter la plej oldaj specioj de la genro Carduelis, aperis surtere antaŭ ĉirkaŭ 9 milionoj da jaroj. Unu el tiuj komunaj prauloj estas la Dezerta fringo, kiu nun loĝas en aziaj dezertoj, sed povus ankaŭ loĝi en afrikaj dezertoj (Bildo 1).
La Dezerta fringo, kun tre palaj koloroj kaj reproduktasezona masko simila al tiu de la komuna verda fringo, estis klasita, laŭ la fenotipaj (eksternaj) karakteroj, kiel tre proksima al la trumpetofringo, sed ĝi apartenas al genro Carduelis laŭ kelkaj jam faritaj molekulaj studoj.
Peynier
(jen france, okcitane Puegnier) estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Bouches-du-Rhône (franca elparolo: [], "Riverbuŝoj de Rodano", okcitane Bocas de Ròse), en la regiono Provenco-Alpoj-Bordo Lazura (Provence-Alpes-Côte d'Azur, prononcata, okcitane Provença-Aups-Còsta d'Azur). Fine de en la komunumo vivis.
Menhiro
Menhiro (el la bretona: maen, ŝtono, kaj hir, longa) estas starigita ŝtonego, monolito. Menhiroj estis starigitaj dum prahistorio inter la 35-a kaj 20-a jarcento a.K.. Ili troviĝas solaj aŭ grupe en vicoj aŭ rondoj. Menhiroj estas kutime ĉirkaŭhakitaj.
Laŭ Francisko Azorín menhiro estas ''Megalita monumento konsistanta el unusola ŝtono de 1,50 ĝis 10 m. longa, starigita kiel steleo, cipo, obelisko. Tiu de Lockmariaker havas pli ol 20 m. alta. Li indikas etimologion el la kimra maen-hir'' (ŝtono longa).
Kristanigo
Multaj bretonaj menhiroj estis kristanigitaj, t.e. la supro forhakita por ke restu nur kruco kaj kristanaj bildoj ĉizitaj en la ŝtonsurfacon.
Legendoj
Bretona legendo rakontas, ke unufoje jare, dum la kristnaska nokto la menhiroj iras trinki akvon ĉe la maro. Inter la unua kaj dekdua sonorilsono de noktomezo ili malkovras ĉe sia piedo la trezoron kaŝitan dum la tuta jaro. Tamen malfacilas forporti la trezoron, ĉar la menhiroj revenas rapidege kaj ĉion plattretas revenante.
Alia, kristana legendo rakontas ke la menhirvicoj de Carnac estas romiaj soldatoj ŝanĝitaj al ŝtonoj, punitaj de Dio, ĉar ili postsekvis kaj volis mortigi la sanktulon Cornely.
Pál Szilágyi
SZILÁGYI Pál (sila:dji) estis rumanuja hungara matematikisto, naskita la 18-an de junio 1933 en Tăşnad kaj mortinta la 16-an de septembro 2017 en Kluĵo.
Biografio
Pál Szilágyi akiris diplomon en 1954 en fakultato pri matematiko-fiziko en Universitato Bolyai. Inter 1996 kaj 2000 li estis vicrektoro de Universitato Babeş–Bolyai, inter 2003 kaj 2006 rektoro de la Sapientia Erdélyi Magyar Tudományegyetem. Ekde 1997 li estis la vicprezidanto de Mondkonsilantaro de Hungaraj Matematikaj Profesoroj.
Stanisław Mikołajczyk
Stanisław Mikołajczyk (18a de julio 1901 – 13a de decembro 1966; [staˈɲiswav mikɔˈwajt͡ʂɨk]) - pola politikisto. Li estis ĉefministro de la pola ekzila registaro dum la Dua Mondmilito, kaj poste vicĉefministro en post-milita Pollando ĝis 1947.
Kiam li estis ankoraŭ juna (19jaraĝa) li aliĝis al la Pola Armeo kaj partopreniis en la Sovet-Pola Milito.
Kiam Tria Regno invadis Pollandon en septembro 1939, Mikołajczyk estis soldato en la Pola Armeo, kaj servis en la defendo de Varsovio. Post la falo de Varsovio fuĝis al Hungario, kie estis malliberigita. Li tuj fuĝis al Parizo tra Jugoslavio kaj Italio. Fine de novembro, Mikołajczyk estis atinginta Francion kie li ricevis peton aliĝi al la Pola Registaro en ekzilo kiel porparolanto de la Pola Nacia Konsilantaro. En 1941 li estis nomumita Ministro de Internaj Aferoj kaj iĝis vicĉefministro de la ĉefministro Władysław Sikorski. En aprilo 1943 la germanoj anoncis, ke ili estis malkovrintaj la tombojn de ĉirkaŭ 22 000 polaj oficiroj kiuj estis murditaj de sovetoj en la arbaro de Katin. La Soveta registaro mensoge rediris, ke ĝuste la germanoj fabrikis la malkovraĵon. Aliancanoj pro diplomatiaj tialoj, formale akceptis tion, sed la registaro de Mikołajczyk malakceptis fari tion. Tiam Stalin akrigis rilatojn kun la pola ekzila registaro.
Dum la ribelo de Varsovio plurfoje strebis organizi helpon: 19.08.1944 kiel ĉefministro telegrafe turnis sin al Winston Churchill petante intervenon ĉe Stalin pri lia konsento rilate al traflugo de usona ekspedicio, preta ekflugi.
Memorigo
La 1-an de junio 2000 estis postmorte distingita per Granda Kruco de la Ordeno Polonia Restituta.
Popolsurfado
Popolsurfado okazas dum koncertoj kiam persono surfas super la homamaso kiu partoprenas en koncerto. Fakte, la brakoj de ĉiuj homoj kiuj troviĝas sub la surfanto subtenas lian korpon, kaj movigas ĝin aliloken, kie aliaj brakoj agas same.
Kelkaj anoj de Rammstein surfas per kanuo dum koncerto.
Gvidpaĝo
Gvidpaĝo (el la angla Lead sheet aŭ fake music) estas notacio, kiu estas pli rapide kaj facile komprenebla ol la kutima notacio. Ĉi tiu simpligita, koncentrita notskribo enhavas tempoindikon, klefon (registron) kaj tonalon samkiel la apartenajn akordojn kiel simboloj. Se la baziĝanta melodio devenas de kanto aŭ estas kantota, la teksto aperas, plejofte ankaŭ la melodio. Tiam la ĝusta nomo estas gvidmelodio. Alikaze la nomo estas akordpaĝo. Por ekkoni, kiel oni ludu la akordojn, ili staras sur ritme ĝusta loko super la melodio. Ĝi ekzistas prefere en ĵazo, sed ankaŭ en rok- kaj popmuziko.
Se pianoludanto legas la gvidmelodion, li rilatiĝas al la akordsimboloj por formi per la maldekstra mano tiujn akordojn, kiuj akompanas la melodion harmonie. La akordsimboloj redonas la harmonian strukturon de muzikpeco, tiel ke oni povas kunlude kun ensemblo improvizi pri tiu. Krom la akordsimboloj gvidpaĝo povas enhavi pluajn simbolojn, ekz. ritmajn akcentojn, kiujn la ensemblo ludu unusone. Se sub la melodio estas notita pianakompanaĵo, ne plu temas pri gvidmelodio.
Muzikbandoj uzas la gvidmelodiojn por spontane improvizi pri melodio, kiun kiel eble plej multaj konas. Kolektoj de gvidmelodioj nomiĝas gvidmelodiaroj aŭ gvidpaĝaroj (angle: fakebook aŭ "Real Book").
Aliaj simbolnotacioj estas tabulaturo por gitaro aŭ liuto, en la renesanca kaj baroka epokoj ankaŭ por klavarinstrumentoj (orgeno, klaviceno, klavikordo) aŭ en la baroka muziko la figurita baso por akordformaj akompaninstrumentoj (klaviceno, pozitivo, teorbo).
Komunumaro Annweiler am Trifels
La komunumaro Annweiler am Trifels - germane Verbandsgemeinde Annweiler am Trifels - estas komunumaro en Germanio, do administra ligo de pluraj najbaraj komunumoj. Ĝi troviĝas en la distrikto Südliche Weinstraße ("suda vina vojo") de la federacia lando Rejnlando-Palatinato, ĉirkaŭ la samnoma urbo Annweiler am Trifels. Fine de la jaro la komunumaro havis  loĝantojn. La administrejo de la komunumaro centre plenumas iujn oficejajn servojn por la loĝantoj de ĉiuj membraj komunumoj, kiuj parte en komparo kun aliaj partoj de Germanio havas relative malmultajn loĝantojn, tial ke vivteno de administrejo kun ĉiuj servoj en ĉiu unuopa komunumo estus malekonomia.
Unuopaj membraj komunumoj
(nombro de loĝantoj fine de la jaro )
Szidi Ekker
Szidi Ekker [sidi eker], laŭ hungarlingve kutima nomordo Ekker Szidi estis hungara operkantisto. Ŝiaj nomvariantoj estis (laŭ hungarlingve kutima nomordo) Ekker Szidónia, Elek Szidónia kaj Elek Szidi.
Szidi Ekker naskiĝis en 1902 en Budapeŝto, la mortodato estas nekonata.
Biografio
Szidi Ekker lernis en sia naskiĝurbo, poste ŝi akiris diplomon en Muzikakademio de Budapeŝto, kie ŝi lernis precipe de József Sik. Post la akademio ŝi lernis private de Géza László. Post siaj studoj en 1926 ŝi aliĝis al trupo de Teatro Városi. En 1930 ŝi iĝis ordinara membro de la Reĝa Operejo de Budapeŝto. Ŝi faris ankaŭ memstarajn koncertojn province.
Décines-Charpieu
Décines-Charpieu estas franca komunumo kaj ĉirkaŭurbo de Liono, lokita en la departemento Metropolo Liono kaj en la regiono Aŭvernjo-Rodano-Alpoj. Ĝi apartenas al la urbaro "Granda Liono".
Décines-Charpieu havas proksimume loĝantojn, kiujn oni kutime nomigas Décinois en la franca lingvo.
Geografio
Décines-Charpieu havas landlimojn kun la komunumoj Chassieu, Bron, Villeurbanne, Vaulx-en-Velin kaj Meyzieu. La urbo situas sur la « ebenaĵo de Liono » kaj en la tradicia regiono Velin.
Historio
Décines-Charpieu antaŭe situis en la departemento Isère. La urbo kunigis la departementon Rhône je la 29-a de decembro 1967, kaj ekde 2015 apartenas al la novkreita administra unuo Metropolo Liono.
Sporto
Ekde 2016, la futbalteamo Olympique Lyonnais posedas stadionon Olimpika Parko de Liono kun 59,686 seĝoj.
Santana do Manhuaçu
Santana do Manhuaçu (prononco: santana domajŭasu, oficiale Município de) estas urba municipo de Brazilo. Ĝi apartenas al la mikroregiono Manhuaçu (esperante: Manjuasu) kaj al la mezoregiono Zona da Mata (esperante Zono de la Ĝangalo) de la brazila subŝtato Minas-Ĝerajso. Fondita en 1855, fine de en la komunumo vivis  sur areo de 487 km², kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². Laŭ la censo de 2010 temis pri 8 603 loĝantoj.
Arkta flamkardelo
La Arkta flamkardelo, Carduelis hornemanni, estas specio de la familio de Fringedoj. Ili reproduktiĝas en betularbaroj de tundro. Ĝi havas du subspeciojn, C. h. hornemanni (Gronlanda flamkardelo) de Gronlando kaj najbaraj partoj de Kanado, kaj la C. h. exilipes (Siberia flamkardelo), kiu reproduktiĝas en tundro de norda Nordameriko (kie ĝi estas konata kiel Blanka flamkardelo) kaj Eŭrazio. Multaj birdoj restas en malproksima nordo; dum kelkaj birdoj migretas mallongdistance suden vintre, foje veturante kun la Flamkardeloj.
La Gronlanda raso estas tre granda kaj pala birdo, kaj la masklo estas foje priskribata kiel "neĝobulo", sed ambaŭ formoj estas palaj kun malgrandaj bekoj, tre rimarkindaj blankaj pugoj kaj ofte pli flavaj ol grizbrunaj nuancoj en ties plumaro ĉefe en supraj partoj, kun brunecaj striecaj nuko kaj dorso, pli malhelaj flugiloj kun du blankaj flugilstrioj, nigra mentono, flava beko kaj ruĝa frunto. Inoj estas pli striecaj en brustoj, flankoj kaj pugoj, sed ankaŭ palaj.
Grolsch
Koninklijke Grolsch N.V. estas nederlanda bierfarejo kun sidejo en Boekelo apud Enschede. De origino la firmao estas Groenlo (Grolle/Grol) Kaj pro tio ĝi havas sian nomon. Pro kreskanta mendado oni malfermis novan bierfarejon en Enschede. Post la eksplodo de la stokejo de piroteknikaĵoj, kiu estis en la najbareco, la bierfarejo translokiĝis al Boekelo kaj oni fermis tiun en Groenlo. Ekde 1615 oni faris ĉe Grolsch bieron. La fondinto de la firmao estis Willem Neerfeldt.
La nunaj bieroj:
Ĝi (ankoraŭ) estas la nura nederlanda biero kiu estas farata laŭ la germana leĝo de pureco. Grolsch plejmulte estas vendata en boteloj kun speciala krampfermilo. Entute la bierfarejo eksportas la bieron al pli ol 50 landoj.
Al-Ka'im (Kairo)
Al-Ka'im (القائم بأمر الله) estis Abasida Kalifo de Kairo, Egiptio en la epoko de la Mamelukaj Sultanoj. Lia estado en posteno pluis inter 1451 kaj 1455. Li sukcedis al Al-Mustakfi la 2-a kaj estis sukcedita de Al-Mustanjid (Kairo). Li estis elpostenigita de la sultano Sajf ad-Din Inal post al-Ka'im subtenis insurekcion de mamlukoj kontraŭ Inal.
Egberto
Egbert (mortis la 24-an de aprilo 729) estis episkopo de Lindisfarne, Northumbria, Anglio kaj anglosaksa sanktulo.
Kiel juna monaĥo li iris al Irlando por studi, kune kun Sankta Chad. Tie en 664 li kaj liaj kunuloj suferis pro pesto, kaj kredis ke li mortos. Sed mirakle li resaniĝis. Reveninte al Northumbria, li verŝajne iĝis episkopo de Lindisfarne. Li kunigis Willibrord kaj aliajn misiistojn por la konvertiĝo de Frisio.
En 684 li malsukcese klopodis persvadi Ecgfrith, reĝon de Neothumbria, ne invadi Irlandon.
En 716 li iĝis monaĥo ĉe la abatejo de Iona, kie li persvadis la monaĥojn akcepti la kalkulon de la dato de Pasko laŭ la maniero de la roma eklezio. Li mortis en Iona Paskon 729.
NGC 2823
NGC 2823 (aliaj indikoj — UGC 4935, MCG 6-21-8, ZWG 181.16, PGC 26340) estas galaksio en konstelacio Linko.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Listo de terformoj en Francio
Tiu artikolo listigas la francajn terformojn (naturlokoj) klasitaj de la ministerio komisiita pri medio. En septembro 2011, la franca teritorio (inkluzive la transmaraj departementoj) enhavis 2,681 klasitajn lokojn kaj 5,156 enskribitajn lokojn.
Grek-katolika preĝejo (Felsőzsolca)
La grekokatolika preĝejo Sanktaj Prauloj estas moderna religia konstruaĵo en urbo Felsőzsolca (Hungario).
Historio
En la 18-a jarcento rutenoj estis invititaj al la senhomiĝinta Felsőzsolca. La grekokatolika grupo kaj paroĥo estis fondita en 1803. Oni trakonstruis loĝdomon al kapelo kaj lernejo. La nun videbla kirko (sen turo) estis konstruita inter 1849-1851. En 1883 ĝi bruliĝis, sed poste la necesaj laboroj estis faritaj. La turo estis konstruita en 1888. Pli nova ikonostazo estis kreita en 1894. La murpentraĵoj estis pentritaj sur la plafonon en 1991. La ekstera parto estis renovigita en 2018.
Konstruaĵo
Kermeso okazas inter la 15-an de aŭgusto.
Ĥ
Ĥ, minuskle ĥ, estas la 11‑a litero de la Esperanta alfabeto, havanta la prononcon de vela frotsono senvoĉa (laŭ la Internacia Fonetika Alfabeto: ) kaj la nomon "ĥo".
La uzado de tegmentforma supersigno, la ĉapelo, por ŝanĝi la grafemon H je Ĥ estas invento de L. L. Zamenhof. Ĝia minusklo havas almenaŭ tri tipografiajn variojn: kun la ĉapelo super la stango de la h, kun la ĉapelo super la arko de la h («sur la genuo»), aŭ kun la ĉapelo centre super ambaŭ.
Internacieco de la sono
La sono de la esperanta Ĥ troveblas en diversaj lingvoj de la mondo — kaj eŭropaj (inklude tri el la kvin lingvoj de la Fundamento de Esperanto: la germanan, la polan kaj la rusan), kaj aliaj, ekzemple la araba, la persa, la ĉina. Kelkaj lingvoj posedantaj la sonon [x] ne havas la sonon [h], kaj ĉar en la latina alfabeto mankas litero por [x], tial ĉe latinliterigo de tiaj lingvoj oni uzas h‑n kiel surogaton por ĥ (ekzemple en Pinjino, aŭ en la kroataj, latvaj k.a. vortoj kiel tehnika — t.e. «teĥniko» ). La parolantoj de tiaj lingvoj emas konfuzi la du sonojn. Aliflanke, la parolantojn de lingvoj malhavantaj la sonon [x] ĝi impresas kiel speco de [k].
Kompreneble tiuj anstataŭigoj ne eblas en la lingvoj kiuj posedas ĉiujn tri fonemojn /h/, /x/ kaj /k/ — tiaj estas ekzemple la germana, la araba, la uzbeka, kaj la vjetnama.
Dekomence, Ĥ estis la plej malofta litero en Esperanto, laŭ kelkaj homoj pli kaj pli for‑evoluiĝanta, ekzemple, , kaj, pli ĵuse,. Tiel, se iu deziras skribi antikvece, tiu multe uzu ĥ (Zamenhof skribis arĥaismo kaj ĥemio por modernaj arkaismo kaj kemio). Aliflanke, lastatempe observeblas tendenco repreni la literon ĥ (ekz-e en ReVo ; ankaŭ la 9ª Oficiala Aldono de la Akademio preferas en sia klariga teksto la formojn meĥanika, ĥemio).
Iuj opinias, ke la tendenco k‑igi ĥ‑on estas etnocentrisma fare de anoj de lingvoj, kiuj ne konas la sonon. Aliaj vidas en la malofteco de ĥ argumenton por rezigni pri ĝi. Por iuj grava argumento kontraŭ ĥ estis la malfacileco tajpi la altan ĉapelon per meĥanika tajpilo; uzante la modernajn komputilojn oni ne plu bezonas zorgi pri tio (ne pli ol pri la aliaj ĉapelitaj literoj).
Uzado de Interreto por konstati la uzadon de esperantaj vortoj kaj ties apliko al la evoluo de la anstataŭo de ĥo
Sveda esperantista aŭtoro kaj tradukisto Sten Johansson eseis kiel li uzis interretajn rimedojn, ĉefe serĉilojn kaj la disponeblon de la Tekstaro de Esperanto por studi kiuj vortoj, kombinoj kaj gramatikaj formoj estas uzataj, kaj laŭ kiu ofteco. La eseisto komparas la rezultojn de serĉiloj en 2002 kaj 2004. Antaŭ ĉio la aŭtoro avertas pri dek limigoj kiuj relativigas la trovitajn rezultojn, inter kiuj neceso trovi verajn esperantlingvajn tekstojn, nombro de retejoj anstataŭ veraj aperintaj vortoj, konsisto de interretanoj kiel aparta homgrupo, malatento pri sencoj, malatentindaj kvantoj de mencioj neindaj, konfuzoj pri supersignitaj literoj. Krom precizaj ekzemploj, li dediĉas partan atenton al klasikaj diskutoj. Pri la litero ĥo la komparoj faritaj en 2004 konstatas, ke ĝi pluhegemonias nur en kelkaj vortoj kiaj Ĥarkovo, monaĥejo, ĥimero aŭ jaĥto kontraŭ la respektivaj korespondoj kun litero ko, dum tiuj klare venkas en kirurgo, kameleono, mekanika, kemio, arkaika, anarkio, tekniko kaj precipe arkitekturo kun 90 %; same ankaŭ en la Tekstaro hegemoniis monaĥejo kaj ĥaoso, dum ankaŭ tekniko.
Surogataj skribosistemoj
Per surogata skribosistemo eblas eviti la ĉapelan signon en situacioj kiam uzo de la normala litero ĥ teĥnike problemas (historie en nacilingvaj tajpiloj aŭ en telegramoj, moderne ekzemple en poŝtelefonaj mesaĝetoj aŭ iuj retpoŝtaj programoj): tradicia helpa kodo en Esperanto estas la h-sistemo, do reprezentigo de la litero per kombino "hh" (La fundamenta anstataŭaĵo), kvankam en la 20-a jarcento pli kaj pli uziĝis la x-sistemo, do reprezentigo de la litero per kombino "hx" (avantaĝa por aŭtomata anstataŭigo per la vera ĉapelita litero). Aliaj sistemoj malpli ofte estas uzataj: el ili menciindas la uzo de la kombinoj hˆ, ˆh kaj h'.
En skriboj alilingvaj
En aliaj lingvoj oni montras la sonon [x] per aliaj literoj :
Collado del Mirón
Collado del Mirón [koLJAdo delmiRON] estas municipo en la okcidento de la provinco Avilo, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al Komarko de El Barco de Ávila-Piedrahíta kaj al la jurisdikcia teritorio de Piedrahíta, en la sudokcidento de la provinco. La loknomo Collado del Mirón estas komprenebla etimologie kiel Monteto de El Mirón, alude al apuda urbo nomita El Mirón.
Geografio
Ĝia municipa teritorio okupas totalan areon de 4,84 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 29 loĝantojn. Ĝi perdis 250 loĝantojn el la mezo de la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj. Ĝi distas 76 km de Avilo, provinca ĉefurbo.
Ĝi limas kun El Mirón, Arevalillo, Becedillas kaj Malpartida de Corneja.
Historio
En Mezepoko okazis reloĝado. La areo apartenis al la Regno Kastilio.
Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj) kaj brutobredado (bovoj, ŝafoj kaj iom porko kaj kortobirdoj) kaj rilata komercado. Lastatempe kultura kaj rura turismo ekgravis (popola arkitekturo, historia heredo, piedirado).
Březina (distrikto Mladá Boleslav)
Municipo Březina (katastra teritorio Březina u Mnichova Hradiště) troviĝas en Ĉeĥio, en Mezbohemia regiono, en distrikto Mladá Boleslav, sur maldekstra bordo de rivero Jizera sub enfluejo de rivereto Žehrovka. Ĝi etendiĝas proksimume dek naŭ kilometroj nordoriente de Mladá Boleslav, ses kilometroj nordoriente de urbo Mnichovo Hradiště kaj dek kilometroj sudokcidente de Turnov. El turisma vidpunkto ĝi apartenas en tre alloga regiono de Bohemia paradizo. Ĉi tie vivas.
Historio
La unua skribmencio pri la municipo devenas el la jaro 1225.
Sanĉo la 4-a (Kastilio)
Sanĉo la 4-a de Kastilio (n. en Valadolido, la 12-an de majo 1258 – m. en Toledo, la 25-an de aprilo 1295), surnomata «la Brava», li estis reĝo de Kastilio (1284–1295). Sanĉo estis filo de Alfonso la 10a, kaj ties edzino, la reĝino Jolanda de Aragono, filino de Jakobo la Konkeranto, reĝo de Aragono.
Sanĉo sin proklamis reĝo kontraŭ la volo de sia patro kaj estis kronita en Toledo la 30-an de aprilo 1284. Li estis agnoskata de preskaŭ ĉiuj urboj kaj nobeloj, sed ankaŭ ekzistis granda nombro de sekvantoj de la Infantoj de Cerda kiuj postulis la plenumadon de la testamento.
Sanĉo mortis en 1295, lasante kiel heredanton al sia filo Fernando, 9jara infano.
Arbara Domo de Buitrago del Lozoya
La Arbara Domo estas renesanca palaceto finkonstruita komence de la 16-a jarcento, kiu troviĝas en la municipo Buitrago del Lozoya, en la nordo de la Madrida Regiono, Hispanio. Nuntempe ĝi troviĝas en ruina stato.
Noisy - Champs (pariza metrostacio)
Kunteksto
En la kadro de projekto de aŭtomata metroo Grand Paris Express, estas antaŭvidite ke Noisy - Champs fariĝu unu el la finaj stacioj de linioj 11, 15 kaj 16. La enservigo de la unua el tiuj tri linioj, linio 15, estas antaŭvidita en 2022.
En 2025, linio 11 devas esti plilongigata de Rosny al Noisy - Champs, kie ĝi estos konektita kun linio A de RER, kaj kun la estontaj metrolinioj 15 kaj 16.
La fina stacio de linio 15 (direkte al ') estus konstruita en profundo de (same kiel fina stacio de linio 11) dum la fina stacio de linio 16 (direkte al ') estus konstruita en profundo de ,.
Laurent Nzeyimana
Laurent NZEYIMANA (1937 ? — la 2009, Najrobio, Kenjo) estis burunda politikisto, precipe okupiĝinta pri eksteraj rilatoj de la lando. Li estis advokato.
Li komencis la politikan karieron ankoraŭ dum belgia regado kaj laboris en la provinco Ngozi. Post sendependiĝo de la lando li estis burunda ambasadoro en Usono, Kanado, Meksiko, dum sep jaroj estris la diplomatan mision en Belgio, Luksemburgo, Nederlando kaj Unuiĝinta Reĝlando. Inter 1982 kaj 1986 li estis ministro pri eksteraj rilatoj.
Li estis ano de la Movado por rehabilito de la civitanoj-Rurenzangemero kaj dum lastaj jaroj eĉ proparolanto de ĝi.
Laurent Nzeyimana havis la edzinon Véronique kaj infanojn Armand, Chantal kaj Gilbert.
17365 Timbrajo
17365 Timbrajo estas granda malhela duopa troja asteroido de Jupitero, orbitanta proksime de la punkto de Lagrange L5 de la sistemo Suno-Jupitero, ano de la Troja Tendaro.
Malkovro
Ĝi estis malkovrita la de la usonaj geastronomoj Eleanor Francis Helin kaj Schelte J. Bus elde la Observatorio de la Monto Palomar (Kalifornio, Usono).
Satelito
La (anoncita la ), observoj de ĝia luma kurbo montris ke ĝi estas duopa sistemo : du korpoj de diametroj 34,33 ± 0,41 km kaj 28,94 ± 2,33 km, orbitanta ĉirkaŭ ilia baricentro kun periodo de 0,528 ± 0,0008 tago (12,672 ± 0,02 horoj : egala al la rotacia periodo de la ĉefa korpo) ; kaj je distanco taksita al 58 km. La rotacia periodo de la satelito estas ankoraŭ nekonata, sed ambaŭ korpoj estas verŝajne en ligita rotacio.
Nomo
Timbrajo (latine Thymbraeus, greke Θυμβραίο) estis unu el ambaù filoj de Laokoonto, kiuj estis mortigitaj far'de maraj serpentoj senditaj por puni ilian patron, kiu provis averti la trojanoj pri la danĝero de la ligna ĉevalo lasita de la grekoj. La sceno estis senmortigita per antikva skulptaĵo : la Grupo de Laokoonto eksponita en Vatikano.
Piazza
Piazza en la itala lingvo havas la signifon de placo. Ĝi estas la nomo de la sekvantaj lokoj:
Placoj
Piazza estas la nomo de la sekvantaj placoj:
Zoltán Veress (pentristo)
VERESS Zoltán (vereŝ) estis hungara pentristo, restarigisto naskita en Koloĵvaro la 29-an de januaro 1868 kaj mortinta Budapeŝto la 20-an de decembro 1935. Li estis la pli aĝa frato de kuracisto, pentristo Elemér Veress.
Biografio
Li studis en Munkeno kaj Budapeŝto. Li pentris ĉefe ĝenrojn. En 1902 li partoprenis en grupa ekspozicio en Koloĵvaro. Li laboris ĉe restaridago de freskoj en Pécs, Győr, kaj en Budapeŝto (preĝejo Matiaso).
IWAS Mondaj Ludoj
Tiuj ludoj estis origine okazintaj en 1948 fare de la neŭrologo Sir Ludwig Guttmann, kiu organizis sportan konkurencon por veteranoj de la Dua Mondmilito kiuj estis suferintaj vundojn ĉe la mjelo okazonta en la rehabilitaj instalaĵoj de la Hospitalo Stoke Mandeville en Aylesbury, Anglio, kiu okazis samtempe kun la unua post-milita Somera Olimpiko okazanta en Londono. En 1952, Nederlando aliĝis al la evento, kreante la unuan internacian sportan konkurencon por miskapabluloj.
Peypin
(jen france, okcitane Puegpin) estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Bouches-du-Rhône (franca elparolo: [], "Riverbuŝoj de Rodano", okcitane Bocas de Ròse), en la regiono Provenco-Alpoj-Bordo Lazura (Provence-Alpes-Côte d'Azur, prononcata, okcitane Provença-Aups-Còsta d'Azur). Fine de en la komunumo vivis.
Uberlândia
Ĝi estas la plej granda (laŭ loĝantaro) urbo en la interno de la subŝtato Minas-Ĝerajso, kaj estas notinda pro la granda nombro de spiritistoj en sia lonĝantaro.
Nomo
La unua nomo kiun la nuna urbo Uberlândia havis estas São Pedro de Uberabinha, nomo kiun ĝi ricevis kiam ĝi estis levita al distrikto de Uberaba la 21an de majo 1852. Sub Ŝtata Leĝo n-ro 23, de la 14-a de marto 1891, ĝi estis alinomita Uberabinha. Laŭ Ŝtata Leĝo n-ro 1.128, de la 19-a de oktobro 1929, la urbo estis alinomita Uberlândia, nomo kiu restas ĝis hodiaŭ.
"Uberlândia" estas vorto kunmetita el du terminoj kun malsamaj originoj: "uber" kaj "lândia": "Uber" devenas de la latina ("fekunda"), kvankam ĉi tiu etimologio estas pridisputata; "Lândia" venas de la germana aŭ angla ("lando, tero"), kvankam ankaŭ tiu etimologio estas pridisputata.
Historio
La unua viro de eŭropa origino metinta piedon en la regiono de la nuna municipo de Uberlândia, teritorio antaŭe loĝata de Caiapó kaj Bororo-indiĝenoj estis la pioniro Bartolomeu Bueno da Silva, en 1632. La regiono, tiam apartenanta al la Kapitaneco de São Vicente, apartenis al la kapitaneco de Minas Gerais kaj São Paulo per Reĝa Letero de la 3-a de novembro 1709. João Pereira da Rocha (1818), post la pioniro de la regiono, ekloĝis en la regiono, demarkanta areon proksime al la Vilaĝo Santana (aktuala Indianópolis). Tie li instalis la ĉefsidejon de la sesmaria, kiun li nomis Fazenda São Francisco, naskante la municipon. Li ankaŭ demarkis Fazenda Letreiro kaj Salto kaj nomis Ribeirão São Pedro fonditan akvokurson. La alveno de João Pereira allogis multajn aliajn familiojn, inkluzive de Carrejos, kiuj en 1835 akiris parton de Fazenda São Francisco kaj aliajn proksime, formante la ĉefsidejon kie tiuj fratoj ekloĝis: Olhos d'Água, Lage, Marimbondo kaj Tenda (Tiu de Felisberto) Felisberto Alves Carrijo, kiu en 1964 laŭleĝe agnoskis la fondinton de la urbo, estis instruisto kun trejnado akirita en misiaj lernejoj. Li instalis la unuan lernejon en la komunumo en sia hejmo kaj dimanĉe preĝis la rozarion. Li formis vilaĝon, kiu tiam nomiĝis Nossa Senhora do Carmo honore al la kapelo kun la sama nomo, inaŭgurita la 20an de oktobro 1853.
La 11an de junio 1857, pli ol dek du arbustoj donacitaj de la edzino de Luís Alves Pereira, Custódia Fernandes dos Santos kaj aliaj civitanoj estis aligitaj en la heredaĵon de la vilaĝo. Ĉi tiu areo estis jam loĝata de sklavoj kaj okazigis Bairro Patrimônio, sur la suda flanko, per Provinca Leĝo n-ro 831. Ĝuste unu monaton poste kreiĝis la Paroko de São Pedro de Uberabinha. En 1861, la Kapelo de Nossa Senhora do Carmo estis pligrandigita, iĝante Patrina Preĝejo de Nossa Senhora do Carmo de São Pedro de Uberabinha, kiu estis malkonstruita en 1943.
Per Dekreto n-ro 51, de la 7a de junio 1888, la paroishesoj Santa Maria kaj São Pedro de Uberabinha estis altigitaj al la kategorio de vilaĝo. Du monatojn poste, la 31an de aŭgusto de tiu jaro, kreiĝis la municipo São Pedro de Uberabinha, nun Uberlândia, emancipiĝante el Uberaba per la provinca juro n-ro 4.643.