cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Israelo
El la antikvo ĝis la 19-a jarcento
Dum la Helenisma klasika periodo, Jehudo estis absorbita en la postaj Helenismaj regnoj kiuj sekvis la konkerojn de Aleksandro la Granda, sed en la 2-a jarcento a.K. la Judoj ribeliĝis kontraŭ la Seleŭkia Imperio kaj kreis la Hasmonean regnon. Tiu, la lasta teorie sendependa regno de Israelo, grade perdis sian sendependon ekde la 63 a.K. pro sia konkero fare de Pompejo por la Romia Imperio, iĝante Romia kaj poste Partia klienta ŝtato. Post la instalado de klientaj regnoj sub la Heroda dinastio, la Provinco Judea estis skuita per enlandaj tumultoj, kiuj finis per la Unua Juda-Romia Milito, la detruo de la Dua Templo, la apero de la Rabena judismo kaj de la Prakristanismo. La nomo Judeo aŭ Judea (latine, Iudaea) ne plu estis uzita de grek-romianoj (Orienta Romia Imperio) post la Bar-Koĥba-ribelo de la jaro 135 n.e. Post tio okazis la juda diasporo.
En la 7-a jarcento, la tuta Levantenio de la Bizanca Imperio (posteulo de la Romia Imperio) estis konkerita fare de la araba ekspansio kaj restis en islamana kontrolo ĝis la Unua Krucmilito nome en 1099, sekvita de konkero fare de arabaj Ajubidoj en 1187. La Mamluka Sultanlando de Egipto etendis sian kontrolon super Levantenio en la 13-a jarcento ĝis sia malvenko fare de la Otomana Imperio en 1517. La situacio apenaŭ ŝanĝiĝis dum kelkaj jarcentoj kaj la tuta Levantenio restis dume en kontakto kun la ceteraj arabaj kaj islamaj landoj de Orienta Mediteraneo. Dum la 19-a jarcento, en Eŭropo kaj iom en Nordameriko naskiĝis la ĝermo de nacia sento inter judoj kio kondukis al la establado de nova soci-politik-religi-kultura movado nome Cionismo kiu celis ĉefe enmigradon al Palestino por konstrui tie novan politikan enton.
Moderna epoko
En aprilo 1921 „Keren Hajesod“ (Fundamenta Kaso de Palestino) organizaĵo de hebreoj en la tuta mondo kolektis 2 milionojn da pundoj. Samtempe ekzistis alia financa organizo, Hebrea Nacia Kaso, kies tasko estis aĉeti bienojn, sur kiuj la kolonioj (moŝavao) formiĝu. Per la helpo de tiuj ĉi du kasoj dum du jaroj 18 kolonioj estis formitaj. La Valo de Jesreel, bone konata en la Biblia historio, estis tiutempe dense loĝata de pli ol 80 judaj kolonioj (kune kun la antaŭmilitaj, malnova Jiŝuv en la kvar sanktaj urboj), kvankam antaŭ kelkaj jaroj tiu ĉi valo estis tute malplena kaj neprilaborata. La 30-an de junio 1922 la Kongreso de Usono unuvoĉe akceptis la Lodge–Fish rezolucion konforman al la judfavora kompreno de la Balfoura Deklaro. La 24-an de julio 1922 la Ligo de Nacioj konfirmis la aserton de la Balfoura Deklaro cedante mandaton por Palestino al Granda Britujo.
Organizaĵo Ĥalucim de junularaj pioniroj komencis entrepreni iniciatojn por konstrui la landon. Preskaŭ ĉie, kie la Pioniroj komencis laboron, ili trovis marĉojn kaj rokarojn, kiuj estis konsiderataj ne kultureblaj de multaj antaŭmilitaj esplorantoj. En 1925 en Palestino vivis 600 mil homoj, el ili 150 mil judoj. Tel Aviv havis 30 mil loĝantojn, pli ol mil domojn, plurajn fabrikojn, elektran lumon. Laborista Banko posedis kapitalon de 60 mil pundoj. Rutenberg Elektriga Kompanio provizis Tel-Avivon kaj Ĥajfon per elektro kaj planis elektrizi la tutan landon utiligante akvenergion de rivero Jordano. Cionisma Medicina Organizaĵo „Hadassa“ sukcese batalis kontraŭ malario kaj trakomo de okuloj. En aprilo de 1925 en Jerusalemo malfermiĝis la Hebrea Universitato je ĉeesto de pli ol 10 mil judoj de ĉiuj landoj. Dum la Dua Mondmilito la tuta areo kiel kontrolita de Unuiĝinta Reĝlando estis zono de batalkampo.
Vojo al sendependigo
En novembro 1947 Unuiĝintaj Nacioj decidis dividi la ĝistiaman teritorion de Palestino en du duonojn: nome la araba ŝtato ĉe la rivero Jordano kaj la juda ŝtato kun 56 % de la teritorio. La judaj gvidantoj akceptis la decidon. La gvidantoj de la lokaj araboj rifuzis akcepti ĝin kaj la saman tagon komencis ataki la judan loĝantaron. Komenciĝis milito inter la lokaj judoj kaj la lokaj araboj. En majo 1948 oni proklamis en Tel-Avivo la fondon de la juda ŝtato Israelo. La saman tagon kelkaj arabaj najbaraj ŝtatoj (Egiptio, Jordanio, Sirio ktp) ekatakis Israelon kaj tiam plilarĝiĝis la konfliko al la araba-israela milito, la unua milito en serio de militoj inter Israelo kaj ĝia najbaraj arabaj landoj. En marto 1949 finiĝis la milito per venko de la israela armeo. Unu el ĝiaj ĉefaj rezultoj estis, ke centmiloj da lokaj araboj („Palestinanoj“) forlasis siajn hejmojn kaj ekloĝis en aliaj partoj de Palestino aŭ en la najbaraj arabaj landoj („Palestinaj rifuĝintoj“). Parto de ili mem forlasis/forfuĝis dum la milito, dum alia parto estis forpelita de la israelaj soldatoj dum la bataloj. Alia grava rezulto: ne fondiĝis la araba ŝtato de la lokaj palestinanoj. Ĝiaj planitaj teritorioj estis regataj de tiam parte fare de Israelo kaj parte fare de Jordanio (Cisjordanio), inklude la disdividon de Jerusalemo inter Israelo, ĉe la okcidento, kaj Jordanio, ĉe la oriento, inkluzive de la malnova urbo. El 1948 ĝis 1952 estis Ĥajim Vajzman la unua israela prezidento. El 1949 ĝis 1953 estis David Ben-Gurion la unua israela ĉefministro (vidu artikolon Ĉefministroj de Israelo). En 1949 okazis la akcepto de Israelo kiel membro de Unuiĝintaj Nacioj.
En 1956, samtempe kun la sueza krizo, okazis la Sinaja kampanjo. En 1967 pro la Sestaga Milito Israelo okupis Orientan Jerusalemon, Cisjordanion de Jordanio, la sektoron de Gaza, la duoninsulon de Sinajo de Egiptio kaj la Golanaj Altaĵoj de Sirio. La milito komenciĝis kiam la egiptaj kaj siriaj armeoj grandpotence alproksimiĝis la israelajn limojn minacante konkeri ĝin pro kio la israela armeo ekatakis la unua. En 1973 okazis la Milito de Jom Kippur kontraŭ Sirio kaj Egiptio. En 1978 oni komencis la negocojn al la interkonsenton de Camp David, la unuan packontrakton kun araba lando, per kiuj Israelo redonis Sinajon al Egiptio.
En 1982 okazis militoperaco nomita de Israelo Paco al Galileo, kio rezultis en la Libana milito de 1982, nome invado fare de Israelo en Libanon, detruo de palestinanaj militbazoj en suda Libano kaj komenco de Israela okupacio de suda Libano ĝis la retiriĝo en 2000. Israelo plutenis la okupaciitajn teritoriojn, kaj kvankam en 1994 oni kreis ĝermon de araba ŝtato, nome Palestina Aŭtonomio en Gazaa Sektoro kaj Cisjordanio, pluis la konfliktoj inter la ŝtato Israelo kaj la palestinaj loĝantoj kontraŭisraelaj, dum Israelo konstruis apartisman muregon ene de Cisjordanio kaj plimultigis judajn koloniojn en tiu teritorio.
Geografio
En Israelo distingiĝas tri regionoj de Okcidento al Oriento, nome la jenaj: Al ĉi tiuj tri regionoj, oni devas aldoni tiun de la dezerto Negevo, lokita sude de Israelo. La aridaj regionoj okupas pli ol duonon de la teritorio de Israelo. Kvankam granda parto de tiu teritorio estas senhoma, en la valoj abundas la iridojn, kaj ankaŭ la arboj kiel pinoj, eŭkaliptoj, olivujoj kaj akacioj.
Israelo estas en la zono de Levantenio de la mondoregiono konata kiel Fekunda duonluno de Azio. La lando estas en la orienta pinto de la Mediteranea Maro, limigita de Libano norde, Sirio nordoriente, Jordanio kaj Cisjordanio oriente, kaj Egipto kaj la Gaza Zono sudokcidente. Ĝi kuŝas inter latitudoj 29° kaj 34° N, kaj longitudoj 34° kaj 36° E (Or).
La suverena teritorio de Israelo (laŭ la limigaj linioj de la rodosaj Interkonsentoj por Batalhalto de 1949 kaj ekskludante ĉiujn teritoriojn konkeritajn de Israelo dum la Sestaga Milito de 1967) estas proksimume 20 770 km² de surfaco, el kio du procento estas akvo. Tamen Israelo estas tiom mallarĝa (100 km je la plej larĝa punkto, kompare kun 500 km el nordo al sudo) ke la ekonomia ekskluda zono en la Mediteraneo estas duoble pli granda ol la terareo de la lando. La totala areo sub la "de facto" juro de Israelo, inkludante la zonon de Orienta Jerusalemo kaj la areon de la Golanaj Altaĵoj, estas 22 072 km² ampleksa, kaj la totala areo sub "de facto" kontrolo de Israelo, inklude la milit-kontrolita kaj nur parte Palestin-regata teritorio de la Okcidenta Riverbordo, estas 27 799 km² ampleksa.
Spite sian malgrandan grandon, Israelo estas hejmo de vario de geografiaj trajtoj, el la Dezerto Negevo en la sudo al la interna fekunda Valo de Jizre'el, la montaroj de Galileo, Karmelo kaj al la Golano en la nordo. La Israela Marborda Ebenaĵo laŭ la bordoj de la Mediteranea Maro estas hejmo de plej el la landa loĝantaro. Oriente de la centraj altaj teroj estas la Jordana Valo, kiu formas malgrandan apartan parton de la 6 500 km longa Grand-Rifta Valo. La Jordana rivero fluas laŭlonge de la Jordana Valo, el la Monto Hermon tra la Hulaha Valo kaj la Maro de Galileo ĝis la Morta Maro, nome la plej malalta punkto de la surfaco de la Tero. Pli sude estas la Arabaha Valo, kiu finas en la Akaba Golfo, kiu estas parto de la Ruĝa Maro. Unika de Israelo kaj de la Sinaja Duoninsulo estas la "maĥteŝ", aŭ tipaj eroziejoj. La plej granda "maĥteŝ" en la mondo estas la Maĥteŝ Ramon en Negevo, kiu estas 40 por 8 km ampleksa. Israela informo pri la media statuso de la Mediteranea Baseno asertas, ke Israelo havas la plej grandan nombron de plantospecioj por kvadrata metro el ĉiuj landoj de la baseno.
Klimato
Lokita inter la dezertoj de Afriko kaj Azio de unu parto, kaj de la Mediteranea, varma kaj humida maro de la alia, Israelo troviĝas en vojkruciĝo de klimataj influoj, kiuj permesas distingi ĝis kvardek malsamajn tipojn de klimato en tiel reduktita surfaco.
La temperatura reĝimo varias notinde depende de la alteco, speciale en vintro: de la okcidento al la oriento la klimato transiĝas de tipe mediteranea al kontinenta. La montaj regionoj kutimas esti ventosuferaj kaj tre malvarmaj, kelkfoje kun neĝofaloj. La pinto de la monto Hermono estas kovrita de neĝo dum la plej granda parto de la jaro, kaj Jerusalemo ĝenerale ricevas almenaŭ unu neĝofalon ĉiujare.
La klimato de Israelo estas karakterizita de varmaj someroj kaj mildaj vintroj. Pluvokvanto varias signife trans la lando kaj de jaro al jaro.
Politiko
Israelo estas parlamenta demokratio kun sistemo de multaj partioj kaj disigo de povoj kun universala voĉdonado. La politikan sistemon de Israelo estas forma formita el la leĝfara povo, la plenuma povo kaj la justica povo. Ĝiaj plej gravaj institucioj estas la prezidanto, kiu estas la estro de la ŝtato, la Kneset, kiu estas la parlamento de la lando kun 120 membroj, la ĉefministro kaj lia/ŝia kabineto, kiu formas la registaron, kaj la justica sistemo, kies plej alta tribunalo estas la Supera Kortumo de Israelo, laŭleĝe sendependa de la registaro. En lando kun tiom komplika situacio en la internacia konsidero kaj speciale kun proksimaj landoj kaj aliaj potencoj, ludas gravan rolon la Ministerio de Eksteraj Aferoj.
Administra divido
Israelo estas dividita en ses distriktojn:
La plej grandaj urboj de Israelo estas Jerusalemo (504 mil), Tel-Avivo (321 mil) kaj Ĥajfo (223 mil).
Konfliktoj
La plej danĝera sia kontraŭulo en la regiono Israelo konsideras Iranon (nek araba nek najbara), kiun ĝi ofte akuzas pri subtenado de kontraŭisraela terorismo kaj strebo krei nuklean armilon, dum Israelo delonge havas tion. Pro tiuj klopodoj estis starigitaj internaciaj sankcioj kontraŭ Irano, kiuj funkcias dum jardekoj. En januaro 2020 Israelo asertis, ke fine de 2020 Irano havos pliriĉigitan uranion en kvanto sufiĉa por konstrui atombombon. La israela ĉefministro Benjamin Netanjahu ofte diris, ke Israelo ne permesos al Irano fariĝi nuklea potenco.
Demografio
La historio de Israelo dum la 20-a jarcento suferis multajn gravajn kaj ne ĉiam pacajn ŝanĝojn en la demografio. Dekomence loĝata ĉefe de araboj, duarange de judoj, sed ankaŭ de aliaj popoloj, nome okcidenteŭropanoj, grekoj, turkoj, armenoj (Vidu artikolon Armenoj en Israelo) ktp., la posta elmigrado de judoj kaj kreado de la ŝtato Israelo ŝanĝis la situacion, malprofite al araboj kun postaj envenoj de judaj enmigrantoj de tre diversaj devenoj: centreŭropanoj, rusoj, el arabaj landoj, partikulare el Jemeno, el Etiopio, el Argentino, el Usono ktp.
En 2020, la loĝantaro de Israelo estis ĉirkaŭkalkulita je 9,277,200, el kiuj 74.2% estis registritaj de la civila registaro kiel judoj. Araboj estas 20.9% de la loĝantaro, dum ne-arabaj kristanoj kaj personoj kiuj ne havas religion listita en la civila registrejo formas ĝis 4.8%. Komence de la 21-a jarcento grandaj nombroj de migrantaj laboristoj el Rumanio, Tajlando, Ĉinio, Afriko kaj Sudameriko setliĝis en Israelo. La preciza nombro estas nekonata, ĉar multaj el ili estas loĝantaj en la lando eksterleĝe, sed la ĉirkaŭkalkuloj iras el 166 000 ĝis 203,000. Ĉirkaŭ Junio 2012, proksimume 60 000 afrikaj migrantoj estis enirantaj en Israelon. Ĉirkaŭ 92% de israelanoj loĝas en urbaj areoj. Informoj publikigitaj de la OEKE en 2016 ĉirkaŭkalkulis la averaĝan vivodaŭron de israelanoj je 82.5 jaroj, kio faras ĝin la 6-a plej alta lando en la mondo pri vivodaŭro.
La ŝtato Israelo estis planita kaj kreita kiel hejmlando por judoj kaj tial ĝi estas ofte referencata kiel "juda ŝtato". La israela Leĝo de Reveno garantis al ĉiuj judoj kaj al tiuj de juda praularo la rajton al la israela ŝtataneco. Pligrandigo de la juda israela loĝantaro ekde 1948 estas multe pli granda, se komparita kun aliaj landoj kiuj same ricevis amasan enmigradon. Juda elmigrado el Israelo (nomita ĝerida en hebrea), ĉefe al Usono kaj Kanado, estas priskribita de demografoj kiel malgranda, sed estas ofte citita de la israelaj registaraj ministerioj kiel grava minaco por la estonteco de Israelo.
Tri kvaronoj de la loĝantaro de Israelo estas de judoj de diversaj judaj devenoj. Proksimume 75% de la israelaj judoj estas naskiĝintaj en Israelo, 16% estas enmigrantoj el Eŭropo kaj Ameriko, kaj nur 7% estas enmigrantoj el Azio kaj Afriko (inklude el la Araba mondo). Judoj el Eŭropo kaj el la iama Sovetunio kaj ties posteuloj naskiĝintaj en Israelo, kiel la Aŝkenazoj, konstituas proksimume 50% de la judaj israelanoj. Judoj el arabaj kaj aliaj islamaj landoj kaj ties posteuloj, kiel Mizraĥaj kaj Sefardaj Judoj, formas plej el la cetero de la juda loĝantaro. Proporcio de judaj intergeedzecoj estis ĉirkaŭ 35% kaj ĵusaj studoj sugestas, ke la procento de israelanoj devenaj el kaj Sefardoj kaj Aŝkenazoj pliiĝas je ĉirkaŭ 0.5 procento ĉiujare, kaj ĉirkaŭ 25% de la lernejaj infanoj nuntempe originiĝas el ambaŭ komunumoj. Ĉirkaŭ 4% el israelanoj (300 000), etne difinitaj kiel "aliaj", estas rusaj posteuloj el Sovetunio pro enmigrado de 1990-aj jaroj de juda deveno aŭ familio ne estas judoj laŭ la rabena juro, sed estas elekteblaj por israela ŝtataneco laŭ la Leĝo de Reveno.
La totala nombro de israelaj setlejoj trans la Verda Linio de 1949 estas ĉirkaŭ 600 000 (≈10% de la juda israela loĝantaro). En 2016, ĉirkaŭ 399 300 israelanoj loĝis en setlejoj de Cisjordanio, inklude tiujn de antaŭ la establado de la Ŝtato Israelo kaj kiuj estis re-establitaj post la Sestaga Milito, en urboj kiel Hebron kaj setlejoj kiel Guŝ Etzion. Aldone al la setlejoj de la Cisjordanio, estis pli ol 200 000 judoj kiuj loĝas en Orienta Jerusalemo, kaj 22 000 en la Golanaj Altaĵoj. Proksimume 7 800 israelanoj loĝis en setlejoj de la Gaza Strio, konata kiel Guŝ Katif, ĝis ili estis evakuataj de la registaro kiel parto de la israela plano de 2005 por foriro el la Gaza Strio.
Ekonomio
Israelo estas konsiderita kiel la plej progresinta lando en Sudokcidenta Azio en ekonomia kaj industria evoluo. La lando estis plej alte en la regiono en la Indekso de Facileco de Komerco de la Monda Banko, kiel en la Indekso de tutmonda konkurencivo de la Monda Ekonomia Forumo. Ĝi havas la duan plej grandan nombron da ekfirmaoj en la mondo (post Usono) kaj la plej grandan nombron da kompanioj listigitaj sur la borso NASDAQ ekster Nordameriko. En 2007, Israelo vicigis 44-a plej alta en la MEP kaj la 22-a plej alta malneta enlanda produkto pokape (en aĉetpova egaleco) je 232,7 miliardoj USD kaj 33,299 USD, respektive. En 2014 ĝi jam estis la 39-a ekonomio laŭ volumo de MEP. En 2007, Israelo estis invitita aliĝi al la Organizo por Ekonomia Kunlaboro kaj Evoluo.
Malgraŭ ĝia malfacila historio, Israelo sukcesis krei stabilan kaj fortan ekonomion ene de kelkaj jardekoj, sub kondiĉoj de sekureca necerteco dum administrado de pluraj militoj kiuj postulis ĝeneralan rezervan mobilizadon, dum ĝia populacio kreskis rapide. La ekonomio de Israelo elstaras pro sia forto kompare kun siaj najbaroj: la MEP de Israelo staris je 481 miliardoj da dolaroj en 2022, 28-a loko en la mondo. La MEP pokape estis 51,430 dolaroj jare (en 2021), kaj Israelo estas poziciigita 19-a en la indico de homa disvolviĝo. En 2006 Israelo estis la 15-a en la mondo en la indekso de tutmondiĝo de la usona ĵurnalo Foreign Policy.
Israelo havas malmultajn mineralojn kiuj estas grava fonto kaj bazo por israela industrio. Tamen Israelo produktas bromon, kalion, sulfuron, fosfaton kaj tergason el sia grundo, kiu estis malkovrita en grandaj kvantoj en 2009 ĉe la marbordo de Ĥajfo kaj Hadera, igante Israelon provizanto de tergaso. Tiuj mineraloj disponigas infrastrukturon por la agado de multaj fabrikoj, kiuj formas la spinon de industrio en Israelo, tamen Israelo daŭre estas tre dependa de eksterlandoj por provizi ĝin per metaloj kaj energiresursoj - kiel ekzemple petrolo kaj karbo. Pro la malmultaj mineraloj kaj ĝia malgranda areo, la ekonomio de Israelo emfazas la homan faktoron: scio-intensaj industrioj kiel ekzemple altteknologio, medicina teknologio kaj armea teknologio kiuj respondecas pri signifa parto de industriaj eksportaĵoj. Notindas ke Israelo estas la plej granda komerca centro en la mondo por poluritaj diamantoj, kaj ĉi tiu industrio respondecas pri ĉirkaŭ 28% de la totalaj israelaj eksportaĵoj. La due plej granda industrio estas la eksportado kaj produktado de kemiaĵoj kaj kemiaj produktoj, kiu inkludas naftodistilaĵojn kaj farmaciaĵojn (24% de israelaj eksportaĵoj).
Escepto de la ekonomia pejzaĝo estas la milita industrio (IAS, IAI, Rafael, Elbit Systems, ktp.), kiu prosperas malgraŭ sia dependeco de importitaj krudaĵoj. Israelo investis en ĉi tiu industrio pro siaj internaj bezonoj, kaj pro la kvalito kaj altnivela teknologio de siaj militaj produktoj, kaj sekve multaj landoj aĉetas ĝiajn produktojn de Israelo. Vendo alportas profitojn kaj fremdajn valutojn al la lando, kaj influas la daŭrigon de esploro kaj disvolviĝo. Rezulte Israelo estas unu el la plej grandaj armileksportantoj en la mondo kaj estas en oka loko kun 3% de la monda armila merkato (2019).
Krome, la ekonomio de Israelo povis kreski danke al financaj fontoj, kiuj venis de ekstere. La tuta usona helpo ekde la fondiĝo de la lando jam sumiĝas al pli ol cent miliardoj da dolaroj. Diasporaj judoj ankaŭ kontribuis enormajn sumojn al la ŝtato kaj ĝiaj institucioj, dank'al kiuj lernejoj, organizoj kaj institucioj estis establitaj kiuj kontribuis al la akcelita ekonomia evoluo de la ŝtato. Aldone al tio, Israelo vendis obligaciojn al judoj en la Diasporo tra la Bundes-organizo kaj tiel plue evoluigis sian ekonomion. Tamen, Israelo kutime elspezis pli da mono ol ĝi havis - tial ĝi pruntis grandegajn monsumojn. En la lastaj jardekoj, kiam la Ŝtato de Israelo ekonomie plifortiĝis, ĝi iom post iom repagas sian eksteran ŝuldon. Ĉirkaŭ kvinono de la ŝtata buĝeto en 2018 estas dediĉita al repago de ŝuldoj kaj interezoj.
La ekonomio de Israelo estas karakterizita per relative granda publika elspezo de proksimume 54%. Ĉi tio estas ĉefe pro la grandaj sekurecaj kaj bonfaraj buĝetoj. En la pasinteco, la lando estis pli socialisma – tio estas, la publika elspezo estis pli granda kaj la ekonomio estis pli centralizita. En la lastaj jardekoj, la israela ekonomio estis karakterizita per liberaligo, tio estas, redukto de impostoj - kaj imposto sur kompanioj kaj imposto sur individuoj, la ekonomio iĝis malpli centralizita - pli kaj pli da registaraj entreprenoj estis privatigitaj, kaj ankaŭ publikaj elspezoj estis reduktitaj, kiel sekureco kaj bonfarto.
En 2002, Israelo atingis severan ekonomian krizon post la dua intifado, la efiko de la eksplodo de la tutmonda krizo de punktokomveziko en 2000, kaj pro la tutmonda recesio kiu eksplodis pro la atencoj de la 11-a de septembro 2001.
Ekde 2007 okazis laŭpaŝa pliiĝo en loĝprezoj kaj ĝenerala prezaltiĝo en Israelo. La kresko de prezoj estis pro diversaj kialoj, inkluzive de malaltaj interezoprocentoj kaj manko de loĝejoj, ĉefe en la centro de la lando, ĉirkaŭ Tel-Avivo.
Dum 2010, malgraŭ la tutmonda ekonomia krizo, Israelo transiris de la statuso de evoluanta ekonomio al evoluinta lando. En 2011, Israelo estis akceptita kiel membro de la Organizo por Ekonomia Kunlaboro kaj Evoluo (OECD). En la jaroj 2009-2012, kelkaj signifaj naturgasrezervoj estis malkovritaj en la teritoriaj akvoj de Israelo. La gasrezervoj fortigis la geopolitikan pozicion de Israelo. La gaso estas liverita al Jordanio kaj Egiptio per jordania gasdukto.
Israelo eksportas poluritajn diamantojn (31,7 % el la enspezo), elektronikaĵojn kaj teknikaĵojn (ĉefe Softvaro), maŝinindustriajn produktaĵojn, fruktojn, legomojn, naftoproduktojn kaj kemiaĵojn. La ĉefaj importantaj landoj estas Usono (45 %), Eŭropa Unio, Honkongo, ktp. Israelo importas polurotajn diamantojn, manĝaĵojn, karburaĵojn kaj aliajn, ĉefe el Usono, Belgio kaj Germanio.
Kulturo
La kulturo de Israelo estas nedisigebla de la historio de judismo kaj de la juda popolo. La kultura diverseco de Israelo derivas de la diverseco de ĝia loĝantaro: judoj de ĉie alportis siajn kulturajn kaj religiajn tradiciojn kun si, kreante fandujon de kutimoj kaj kredoj de la juda kulturo. Israelo estas la sola lando de la mondo, kie la vivo ĝiras ĉirkaŭ la hebrea kalendaro. La statutaj kaj la lernejaj ferioj estas determinitaj de la judaj festoj, kaj la oficiala tago de ripozo estas la Ŝabato. La grava araba minoritato de Israelo ankaŭ lasis sian stampon en la israela kulturo en sferoj kiel la arkitekturo, muziko kaj kuirado.
La israela kuirarto (en la hebrea המטבח הישראלי ha-mitbach-ha yisra'eli) konsistas el lokaj pladoj de la indiĝenaj homoj de Israelo kaj pladoj alportitaj al Israelo de la judoj de la diasporo. Ekde antaŭ la kreo de la ŝtato Israelo en 1948, kaj precipe ekde la fino de la 1970-aj jaroj, israela juda fuziiga kuirarto evoluis.
Religio
Laŭ multaj judoj, la Eternulo promesis la Palestinan regionon al la judoj antaŭ pli ol 3 000 jaroj, eĉ antaŭ la erao de reĝo Davido, kiam Izraelo estis grava kaj potenca ŝtato. Post 2 000 jaroj de diasporo kaj persekuto, la kreo de moderna, prospera, fekunda lando, kaj la revivigo de la morta, antikva hebrea lingvo ŝajnas esti vera miraklo. Sed laŭ la palestinanoj, la invado de ilia lando fare de la judoj, kaj la rego de la judoj tie estas grava maljustaĵo. Laŭ unu kompreno la regadsistemo estas etnokratia.
La konflikto en Israelo estas ankaŭ religia. Multaj lokoj, precipe en Jerusalemo kaj Bet-Leĥem, estas sanktaj al la judoj, al la islamanoj, kaj ankaŭ al la kristanoj.
Vidindaĵoj
Jerusalemo (Muro de lamentadoj, Kupolo de la Roko, Baziliko de la Sankta Tombo, Via Dolorosa, Kruca monaĥejo), Morta Maro (Masada kastelo), kristanaj lokoj (Bet-Leĥem, Nazareto, Kapernaum).
Pervomajska distrikto (Krimeo)
Pervomajska distrikto estas unu el la administraj partoj de Aŭtonoma Respubliko Krimeo. La distrikto troviĝas en la norda stepa parto de la Krimea duoninsulo kaj limas norde la Krasnoperekopskan municipon, okcidente - la Razdolnan distrikton, sude - la Eŭpatorian municipon, oriente - la Ĝankojan kaj Krasnogvardejskan distriktojn. La administra centro de la distrikto estas urbotipa loĝloko Pervomajsko.
Ekonomie la distrikto estas tipa agrikultura regiono sen grandaj loĝlokoj kaj signifaj industriaj entreprenoj. Tra la distrikto pasas la aŭtovojo Simferopolo-Krasnoperekopsko; ĉiuj loĝlokoj de la distrikto estas interligitaj per busa trafiko.
Administra divido de la distrikto
La Pervomajska distrikto havas 17 komunumojn, kiuj sume havas 1 urbotipan loĝlokon (Pervomajsko) kaj 41 vilaĝ(et)ojn.
Sube estas prezentita la listo de la komunumoj kaj de la loĝlokoj (estas esperantigitaj nur la nomoj de tiuj loĝlokoj, kiuj estas la centroj de la koncernaj komunumoj). Parenteze estas prezentitaj la historiaj krime-tataraj nomoj, kiuj estis ŝanĝitaj en la jaroj 1945-49 post la ekzilo de la krime-tatara popolo.
Krasnoarmejsk (urbo en Saratova provinco)
Krasnoarmejsk (ruse Красноармейск) estas urbo en Saratova provinco en Rusio.
Kodo de OKATO de la urbo (en jaro 2005) estas 63418.
La urbo estis fondita en jaro 1766 kiel loĝejo de germanaj transloĝantoj.
Ĝi havas statuson de urbo ekde jaro 1918.
La urbo antaŭe estis nomita kiel:
La interurba telefona kodo estas 84550, la enurbaj telefonnumeroj estas kvinciferaj (en jaro 2005).
La loka tempo estas la sama kiel moskva tempo (en jaro 2005).
Geografiaj koordinatoj de la urbo estas.
La urbo estas ĉe rivero Golij Karamiŝ (Голый Карамыш) (baseno de rivero Medvedica (Медведица)).
En jaro 1959 la urbo havis 13,1 mil loĝantojn.
En jaro 2002 la urbo havis 25,4 mil loĝantojn.
Ždírec nad Doubravou
Ždírec nad Doubravou (Zdiretz an der Doubrawa, ĝis la jaro 1950 nur Ždírec) estas urbo en Ĉeĥio. La urbo troviĝas en distrikto Havlíčkův Brod, en Regiono Vysočina. Vivas ĉi tie.
Historio
La unuaj skribaj mencioj devenas el la jaro 1399.
Gravedona
Gravedona estas komunumo de Italio. Ĝi apartenas al la regiono Lombardio kaj la Provinco Como. Fine de en la komunumo vivis. Kristana patrono estas la sankta Vincento.
Najbaras la komunumoj Colico (LC), Consiglio di Rumo, Domaso, Dosso del Liro kaj Peglio (CO).
John Berggreen
John BERGGREEN (naskiĝis 1909 - mortis la 9-an de junio 1982 en Oslo) estis antaŭa ĝenerala sekretario kaj prezidanto de Norvega Esperantista Ligo de 1977 ĝis 1981.
Li aktivis en la Movado dum kvindeko da jaroj kaj estis, interalie, dum longa periodo prezidanto de Skolta Esperanto-Ligo. Li gvidis multajn E-kursojn kaj verkis informajn artikolojn kaj broŝurojn.
El la Skizlibro
El la Skizlibro estas eltiraĵo el la verkaro de Washington Irving. El la angla tradukis ĝin Lionel Elvin. La rilatan 65-paĝan libreton eldonis Ferdinand Hirt & Sohn kiel volumo 6 en la serio "Internacia Mondliteraturo".
Ĉeĥa Kanado
Ĉeĥa Kanado estas populara ĉeĥa turisma loko, kiu etendiĝas en dislimejo de suda Bohemio kaj suda Moravio inter urboj Slavonice, Nová Bystřice kaj municipo Kunžak. Unu el ties plej karakterizaj dominaĵoj estas ampleksa ruino de burgo Landštejn. Grandan turisman popularecon ĝuas ankaŭ renesanca historia centro de urbo Slavonice, strangoplenaj rokaroj kaj ŝtonegoj en arbaroj ĉirkaŭ Valtínov, ruinoj de pereinta mezepoka vilaĝo Pfaffenschlag, monumento de fikcia ĉeĥa genio Jára Cimrman ĉe municipo Kaproun kaj pluaj lokaj naturaj kaj historiaj interesaĵoj.
Aŭtoro de la nomo Ĉeĥa Kanado estis en la dua duono de la 20-aj jaroj de la 20-a jarcento naskiĝinto el Jindřichův Hradec Jaroslav Arnošt Trpák, praga ĵurnalisto, eseisto kaj propaginto de aktiva vivo en la naturo. Plie tio estis granda patrioto de Jindřichův Hradec. En la unua duono de dudekaj jaroj li entreprenis vojaĝon tra Norda Ameriko, dum kiu li konsciis, ke por ekstarti turisman viglon en lia bela naskoregiono estas necesa pripensita propagado. Reveninte Ĉeĥoslovakion li vidis kreskantan malintereson pri vojaĝado esterlanden. Tiuj ĉi rimarkoj gvidis lin krei ekzotike sonantan nomon, per kiu li volis propagi sian naskoregionon. Estiĝis Ĉeĥa Kanado, eĉ kiam tiun ĉi propagan terminon oni uzis plejparte por marki regionon ĉirkaŭ Jindřichův Hradec.
Nuntempa areo de Ĉeĥa Kanado
Post la jaro 1948 ne estis nocio Ĉeĥa Kanado en la publiko fakte entute uzata, kaj se jes, do poste escepte. Sed la nomo supervivis inter turistoj, akvoturistoj kaj trampoj, kiuj la areon de Ĉeĥa Kanado transŝovis pli en limregionajn arbarojn oriente de civilizita Jindřichův Hradec. Fine de la 1980-aj jaroj tiel estis Ĉeĥa Kanado de tiuj komunumoj plej multe komprenata kiel regiono de arbaroj kaj arbaraj lagoj inter Český Rudolec, Slavonice, Nová Bystřice kaj Kunžak.
Naturparko Ĉeĥa Kanado, kiu estis en la jaro 1994 proklamita fare de distrikta ofico en Jindřichův Hradec, kopias la devenan Ĉeĥan Kanadon laŭ Trpák nur en malgranda amplekso.
La ekszistanta nacia parko tiel enmembrigis en siajn limojn tion plej interesan, kion naturaj belecoj de la nordamerika Kanado en certa senco ĝis hodiaŭ rememorigas. Ĝis hodiaŭ ĝi tial ĝojas al granda intereso de turistoj kaj refreŝigantoj.
Kjell Gustavsen
Sindikata aktivulo kaj iniciatinto de elektra muzeo en Oslo, li organize agadis ĉiam "proksime al la herboradikoj", opiniante (laŭ vortoj de Otto Prytz), ke "Georgo la ĉapelisto same valoras kiel la reĝo Salomono".
(30499) 2000 QE169
(30499) 2000 QE169 estas malgranda malhela troja asteroido de Jupitero, kiu orbitas proksime la punkto de Lagrange L5 de la sistemo Suno-Jupitero, do ano de la tiel nomata "Troja Tendaro".
Malkovro
Ĝi estis malkovrita la en la kadro de la kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Fenciklidino
Fenilciklidino (IUPAK-e 1-(1-fenilcikloheksil)piperidino, slange konata kiel anĝela polvo aŭ PCP) estas psikedela drogo.
Efikoj
Fenciklidino kaŭzas vidan kaj aŭdan halucinojn kaj perfortermon. Ĝi ankaŭ povas kaŭzi konvulsion, komaton, kaj pliigitan sinmortigemon.
Uzmaniero
Kiel distra drogo, fenciklidino estas tipe fumata, kelkfoje kune kun kanabo kaj/aŭ tabako. Ĝi estas ankaŭ buŝe aŭ naze uzebla, aŭ per injekto en sangovaskulon.
Historio
Fenciklidino estis inventita en 1926. Ĝi ekuziĝis komerce kiel anestezanto ekde la 1950-aj jaroj.
Listo de montoj kaj altaĵoj en la Hunsruko
La listo de montoj kaj altaĵoj en la Hunsruko enhavas elekton de la montoj kaj altaĵoj de la mezmontaro Hunsrück (Hunsruko) en la germanaj federaciaj landoj Rejnlando-Palatinato kaj Sarlando. La mezmontaro estas parto de la Rejnlanda Ardeza Montaro. La naturparkoj Saar-Hunsrück kaj Soonwald-Nahe situas en la Hunsrück.
Fenciklidino
Historio
La Usona registaro forbaris ĝian uzon por homoj en 1965, pro la neintencitaj efikoj, kaj ankaŭ uzon en bestoj en 1978.
Listo de montoj kaj altaĵoj en la Hunsruko
Vidu ankaŭ
•	Listo de la montoj en la Rejnlanda Ardeza Montaro •	Listo de montoj en Rejnlando-Palatinato
Fenciklidino
Historio
Fenciklidino populariĝis en Usono kiel distra drogo dum la 1960-aj jaroj.
Listo de montoj kaj altaĵoj en la Hunsruko
Vidu ankaŭ
La sekvanta tabelo enhavas en kvin kolumnoj la montojn kaj altaĵojn en la Hunsrück, ordigita laŭ la alteco en metroj super marnivelo. En la kolumno „montoj, altaĵoj kaj etendaĵoj“ staras alternativaj nomoj en krampoj, malgrandlitere kaj kursive.
Fenciklidino
Historio
Hodiaŭ, fenciklidino estas forbarata kiel distra drogo en la plejmulto da landoj.
Listo de montoj kaj altaĵoj en la Hunsruko
Mallongigoj
La mallongigoj estas ordigitaj laŭ la alfabeto:
Kantono Malemort-sur-Corrèze
Kantono Malemort-sur-Corrèze (france canton de Malemort-sur-Corrèze) aŭ malpli longe kantono Malemort / Mala Mòrt (france kaj okcitane) estas franca kantono lokita en la departemento Corrèze kaj en la regiono Limoĝio. Ĝi estas unu el la 15 kantonoj de la arondismento de Brive-la-Gaillarde. Ĝia ĉefurbo estas Malemort-sur-Corrèze.
Komunumoj
Apartenas al la kantono de Malemort-sur-Corrèze la jenaj 6 francaj komunumoj :
Listo de insuloj en Karibio
Tio estas listo de insuloj de la kariba regiono, larĝe difinita por inkludi insulojn ĉirkaŭitajn de aŭ limantajn ĉe la Kariba Maro same kiel insulojn en la proksima Lukaja Arkipelago, organizita fare de la politika unuo al kiu ĉiu insulo apartenas.
Landoj
Ekzistas miloj da insuloj kiuj estas parto de la insullandoj de la larĝe difinita kariba regiono: Angvilo havas 21; Antigvo-Barbudo havas 37; Arubo (4); Bahamoj (ĉirkaŭ 501); Barbado kutimis havi 3 (sed Pelikan-Insulo nun estas absorbita en Barbadon tra terakirado, 1956-1961); Britaj Virgulininsuloj (43); Kajmana Insularo (12); Kubo (23); Dominiko (7); Dominika Respubliko (2); Grenado (39); Gvadelupo (38); Haitio (12); Honduro (6); Jamajko (26); Martiniko (50); Montserrat (3); Nederlandaj Antiloj (25, tio inkludas la duonon de Sankta Marteno); Porto-Riko (142); Saint-Barthélemy (13); Sankta-Kito kaj Neviso (20); Sankta Lucio (17); Sankta Marteno (8); Sankta Vincento-kaj-Grenadinoj (39); Trinidado-kaj-Tobago (21); Turkoj-kaj-Kaikaj Insuloj (58); kaj Usonaj Virgulininsuloj (81).
Ankaŭ kelkaj kontinentaj landoj havas insulojn en Karibio, kiaj Kolombio (kiu havas 10 insulojn en la Kariba Maro, konata kiel San Andrés-kaj-Providencia), Meksiko (4 insuloj), Nikaragvo (4), Venezuelo (15), Belizo, Gvatemalo, Honduro, Kostariko kaj Panamo. Usono postulas plurajn malgrandajn karibajn insulojn (kiaj Alto Velo).
Por rilataj listoj, vidu malsupre.
Belizo
Multaj insuloj kaj dua plej granda barierrifo en la mondo
Gerard Debrouwere
Gerard DEBROUWERE (naskiĝis la 11-an de majo 1901 - mortis la 18-an de septembro 1991) dum jardekoj oficis kiel delegito de Universala Esperanto-Asocio en Kortrejko, Belgio.
Listo de insuloj en Karibio
Usonaj Virgulininsuloj
Saint Thomas, Saint Croix, kaj Saint John estas la tri ĉefaj Usonaj Virgulininsuloj. La ĉefurbo, Ĉarlotamalio, estas n Saint Thomas.
Gerard Debrouwere
En la 30-aj jaroj Debrouwere estis la UEA-ĉefdelegito por Flandrio, kaj li ĉiam ludis gravan rolon en la organizo de la flandra Esperanto-movado. Lia batalema karaktero estis inspira por multaj aktivuloj. Ekde la fondo de Esperanto-grupo "La Konkordo" en 1927 li estis ĝia prezidanto, ĝis elektiĝo kiel honora prezidanto.
Santiago del Collado
Santiago del Collado [sanTJAgo delkoLJAdo] estas municipo en la sudokcidento de la provinco Avilo, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al Komarko de El Barco de Ávila-Piedrahíta kaj al la jurisdikcia teritorio de Piedrahíta, en la sudokcidento de la provinco. La loknomo Santiago del Collado estas komprenebla etimologie kiel Sankta Jakobo de la Monteto.
Gerard Debrouwere
Ekstera ligilo
Kolekto de poŝtkartoj de Gerard Debrouwere
Santiago del Collado
Geografio
La municipo estas formata de la ĉefurbo Santiago del Collado, kaj de la domaroj Las Casas de Navancuerda, El Collado, La Lastra, Navalmahillo, Navamuñana, El Nogal, Santiuste, Valdelaguna, La Venta del Alto, El Zarzal, El Poyal (senhoma) kaj Navarbeja (senhoma).
Ĝi limas kun Hoyorredondo, Piedrahíta, Navaescurial, La Aldehuela, San Juan de Gredos, Avellaneda, Santiago de Tormes kaj Navalperal de Tormes.
Ferenc Fejtő
Biografio
Ferenc Fejtő devenis el juda familio. Li frekventis mezlernejon en sia naskiĝurbo, universitaton en Pécs, poste en Universitato Pázmány. Dum lernado li prenis la katolikan religion kaj jam tiam li poemadis. Poste li ekinstruis, sed sekrete li aliĝis al komunistoj. Lia amiko iĝis Attila József. En 1932 li estis kondamnita pro politikaĵo. En la sekva jaro li edziĝis. Baldaŭe li forlasis la komunistojn kaj verkadis en Népszava kaj Nyugat. En 1938 li fuĝis al Francio, kie li sendis artikolojn al Hungario kaj li konatiĝis kun Egon Erwin Kisch, Arthur Koestler, György Faludy. Dum la 2-a mondmilito li batalis por Francio. Post la venko dufoje li hejmenvojaĝis, sed vidanta la komunistajn agojn li interrompis la rilatojn kun Hungario. En 1955 li ekhavis francan ŝtatanecon kaj li aktive verkadis en francaj gazetoj. Post la politika ŝanĝo en Hungario li kelkfoje vizitis Hungarion. Li havis filon kaj ekster geedziĝo filinon. Post la morto li estis entombigita en Budapeŝto. Li ricevis francajn, hungarajn, italan, francan, internacian premiojn.
Santiago del Collado
Geografio
La ĉefa trajto de la municipo estas la montarĉeno kiu separas la valon de la rivero Corneja disde la valo kiun formas la rojo Caballeruelo kaj la rivero Santiago, alfluanto de la rivero Corneja, ĉe de la norda deklivaro de la Sierra de Villafranca. La monteto kiu nomas la vilaĝon estas Risco de la Umbrela (1562 m), lime kun La Aldehuela. Tamen, la plej altaj pintoj de la municipo formas parton de la Sierra de Villafranca, elstare la montopintoj Peña Regadera (1967 m), Tarayuela (1964 m) kaj Peña Negra (1953 m).
Historio
En Mezepoko okazis reloĝado. La areo apartenis al la Regno Kastilio.
Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj) kaj brutobredado (bovoj, ŝafoj kaj iom porko kaj kortobirdoj) kaj rilata komercado. Lastatempe kultura kaj rura turismo ekgravis (popola arkitekturo, historia heredo, piedirado).
Tonalá (Chiapas)
Tonalá estas unu el la 118 komunumoj de la meksika subŝtato Chiapas, kiu estas la subŝtato kiu situas plej sude. La ĉefurbo de la komunumo same nomiĝas Tonalá. La ŝlosilnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 07097.
Pursangulo
Pursangulo estas ĉevalraso plej bone konata pro sia uzado en ĉevalkurado. Kvankam la vorto Pursangulo estas foje uzata por referenci al iu ajn raso de purrasa ĉevalo, ĝi teknike aludas nur al la raso de pursanguloj. Pursanguloj estas konsiderataj "varmsangaj" ĉevaloj, konataj pro sia vigleco, rapido kaj kuraĝo.
Tonalá (Chiapas)
Geografio
La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 78516 loĝantojn. El tiuj estis 38594 viroj kaj 39922 virinoj. La komunumo havas surfacon de 1766 km². La meza alteco (de la ĉefurbo) estas 60 metroj super la marnivelo.
Pursangulo
La pursangulo, kiel ĝi estas konata nuntempe, disvolviĝis en Anglio en la 17a kaj 18a jarcentoj, kiam indiĝenaj ĉevalinoj estis hibriditaj kun importitaj orientaj stalonoj de arabaj, berberaj, kaj turkmenaj rasoj. Ĉiuj modernaj Pursanguloj povas montri sian pedigron al tri virĉevaloj origine importitaj al Anglio en la 17a aŭ 18a jarcento, kaj al pli granda nombro de fondaj ĉevalinoj de plej anglaj rasoj. Dum la 18a kaj 19a jarcentoj, la Pursanguloj disvastiĝis tra la tuta mondo; ili estis importitaj en Nordamerikon dekomence en 1730 kaj en Aŭstralion, Eŭropon, Japanion kaj Sudamerikon dum la 19a jarcento. Nuntempe ekzistas milionoj da Pursanguloj, kaj pli ol 118,000 ĉevalidoj estas registritaj ĉiujare tutmonde.
Campo Limpo de Goiás
Campo Limpo de Goiás estas municipo de la brazila subŝtato Gojaso, kiu taksis 6.270 loĝantojn en 2010.
Tonalá (Chiapas)
Sociogeografio
En la jaro 2000 (laŭ INEGI) en la komunumo vivis 50137 personoj pli aĝaj ol 15 jaroj. El tiuj 42119 scipovis legi kaj skribi kaj 7988 personoj estis analfabetoj. Do 84% de la personoj scipovis legi kaj skribi kaj 16% estis analfabetoj.
Pursangulo
Pursanguloj estas uzataj ĉefe por ĉevalkurado, sed ili estas bredataj ankaŭ por aliaj rajdfakoj kiaj ĉevalsaltado, kombinita trejnado, dresrajdo, poloo, kaj vulpoĉasado. Ili estas ankaŭ komune krucigitaj por krei novajn rasojn por plibonigi jam ekzistintajn, kaj estis influaj por la kreado de la Mejlkvaronulo, la Harnisulo, la Anglarabulo, kaj de variaj rasoj de Mezsanguloj.
Tonalá (Chiapas)
Sociogeografio
78438 personoj en la jaro 2000 aĝis pli ol 5 jaroj. El tiuj 464 personoj estis indiĝenoj. Tio signifas ke 0.59% de la loĝantaro en la koncerna jaro estis indiĝenoj.
Pursangulo
Pursanguloj suferas pli da malsanoj kaj akcidentoj ol aliaj ĉevalrasoj eble pro streso dum vetkurado kaj trejnado.
Mihályi
Mihályi (mihAji) estas vilaĝo en Hungario en regiono Okcidenta Transdanubio en departemento Győr-Moson-Sopron, en subregiono de Kapuvár. La loknomo signifas hungare: Mikaelo kun finaĵo i. Onidire iama vilaĝposedanto estis figuro Mihály.
Geografio
La komunumo situas sur ebenaĵo for de la fervojo, ĉefvojo kaj rivero, riverbranĉo de Rába tuŝas la vilaĝon. Flankovoje Kapuvár estas proksime.
Mažice
Mažice (Maschitz) estas municipo de Ĉeĥio troviĝanta en distrikto Tábor, en Sudbohemia regiono. En ĉi tie vivis. La vilaĝo troviĝas en regiono de Soběslavská Blata, por kiu estas tipa arkitekturo de la tn. kampula baroko.
Historio
La unua skribmencio pri la municipo devenas el la jaro 1354.
85559 Villecroze
85559 Villecroze estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la astronomino Susan Banh elde la Dominia Astrofizika Observatorio de Saanich (Kanado)
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de Jean-Louis Villecroze, edzo de la malkovristino, kiun ŝi renkontis en Havajo, kiam ŝi laboris ĉe la Kanada-Franca-Havaja teleskopo.
Linio 2 de la metroo de Marsejlo
La Linio 2 de la metroo de Marsejlo kunligas la stacion ' al la stacio '. Ĝi estas longa kaj priservas 13 staciojn. Ĝi estas subtera krom en la segmentoj - kaj - kie ĝi estas nur parte subtera. Ĝi estis malfermita la.
Orienta Malajzio
Orienta Malajzio estas malpli loĝata kaj havas malpli disvolvigitajn setlejojn ol Okcidenta Malajzio. Dum Okcidenta Malajzio enhavas la plej grandajn urbojn de la lando (Kuala Lumpur, Johor Bahru kaj Georgetown), Orienta Malajzio estas pli granda kaj havas pli da naturaj rimedoj, partikulare rezervejoj de nafto kaj de natura gaso. En la zon-regiona maniero, la urba statuso estas rezervita nur por kelkaj setlejoj, kiel Kuching, Kota Kinabalu, kaj Miri. Variaj aliaj gravaj setlejoj estas klasigitaj kiel urboj, inklude multajn kun ĉirkaŭ 100 000 loĝantoj. Orienta Malajzio inkludas gravajn partojn de biodiverseco en Borneaj malaltaĵaj pluvarbaroj kaj Borneaj montaraj pluvarbaroj.
Rothenfels (apartigilo)
Rothenfels estas la nomo de jenaj lokoj:
Rothenfels estas la nomo de jenaj historiaj objektoj: Rothenfels estas la nomo de jenaj burgoj: Rothenfels estas la nomo de jenaj geograrfiaj objektoj:
Rotenfels estas la familia nomo de jenaj personoj:
Rothenfels estas la nomo de jenaj objektoj:
NGC 3142
NGC 3142 (aliaj indikoj — MCG -1-26-28, PGC 29586) estas galaksio en konstelacio Sekstanto.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Markt Nordheim
Markt Nordheim estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Neustadt an der Aisch-Bad Windsheim kaj en la distriktaro Meza Frankonio de la federacia lando Bavario. Fine de la komunumo havis  loĝantojn.
Krasnoviŝersk
Krasnoviŝersk (ruse Красновишерск) estas urbo en Permja regiono en Rusio.
Kodo de OKATO de la urbo (en jaro 2005) estas 57226501.
Ĝi havas statuson de urbo ekde jaro 1942.
La urbo antaŭe estis nomita kiel:
Diferenco de la loka kaj moskva tempoj estas 2 horoj (en jaro 2005).
Geografiaj koordinatoj de la urbo estas.
La urbo estas sur okcidenta deklivo de norda Uralo ĉe rivero Viŝera (Вишера) (kiu enenfluas en riveron Kama (Кама)). En la urbo estas flughaveno.
En jaro 1959 la urbo havis 15,5 mil loĝantojn.
En jaro 2002 la urbo havis 18,3 mil loĝantojn.
San Jerónimo Tlacochahuaya
San Jerónimo Tlacochahuaya estas unu el la 570 komunumoj de la meksika subŝtato Oaĥako (Oaxaca). La ĉefurbo de la komunumo same nomiĝas San Jerónimo Tlacochahuaya. La ŝlosilnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 20 550.
Geografio
San Jerónimo Tlacochahuaya apartenas al la distrikto Tlacolula al kiuj apartenas entute 25 komunumoj. Ĝi situas en la regiono Centraj valoj de Oaĥako, en la centro de la subŝtato. La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 4679 loĝantojn. El tiuj estis 2145 viroj kaj 2534 virinoj. La komunumo havas surfacon de 47,20 kvadratkilometroj. La meza alteco estas 1180 metroj super la marnivelo.
Sociogeografio
En la jaro 2000 (laŭ INEGI) en la komunumo vivis 2556 indiĝenoj. El tiuj 2231 aĝis pli ol 5 jaroj. Entute 2231 personoj estis dulingvaj (hispana kaj indiĝena lingvoj).
Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a., (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).
Abrogans
Abrogans, pli ĝuste Codex Abrogans (klostra biblioteko de monaĥejo Sankt-Galo, kodekso 911), estas latina- malnovaltgermana glosaro, kies konservita kopio en Sankt-Galo estas rigardita kiel la plej malnova konservita libro en la germana lingvo.
Historio kaj ĝeneralaĵoj
Originante de la 8-a jarcento (765-775), la glosaro enhavas ĉirkaŭ 3.670 malnovaltgermanajn vortojn en pli ol 14.600 ekzemploj kaj estas tial valora fonto por la scio pri la plej malnova supragermanaj dialektoj. Ĝi estis nomita fare de germanaj esploristoj laŭ sia unua eniro: abrogans = dheomodi (moderne: demütig do modesta, humila). Ofte aŭ la sudtirola episkopo Arbeo de Freising aŭ la benediktana monaĥo Kero estas nomitaj kiel verkinto.
Tradicio
Neniuj specimenoj de la tempo de origino de la glosaro en la 8-a jarcento alie konserviĝis. Nur tri pli junaj alemanaj kopioj de la bavara dokumento estas konservitaj. La plej bona, malgraŭ malbona manskribo estas la rekta kopio de la arketipo farite ĉirkaŭ 810 en Murbach por Karlo la Granda (Baesecke) aŭ en Regensburg sub episkopo Baturich (Bernhard Bischoff). (Parizo, Nacia biblioteko, cod.lat. 7640, f. 124r-132v).
Elemento de grupo 11
Elemento de grupo 11 estas elemento en grupo 11 de la perioda tabelo laŭ la IUPAC-sistemo. Tiu ĉi grupo konsistas el:
Ĉiuj elementoj en ĉi tiu grupo estas transiraj metaloj. Ili iufoje estas nomataj moneraj metaloj aŭ noblaj metaloj. Rentgenion oni povas sintezi nur en la laboratorio, kaj ĝi ne estas trovata nature.
(11097) 1994 UD1
(11097) 1994 UD1 estas asteroido de la ekstera asteroida zono, malkovrita la de la japanaj astronomoj Yoshisada Shimizu kaj Takeŝi Urata elde Observatorio de Naĉikacura en gubernio Ŭakajama (Japanio).
Leopold Ellerbeck
Leopold ELLERBECK [elerbek] (naskiĝis la en Bromberg; mortis la  en Berlino ) estis ministeria konsilisto (germane Ministerialrat) kaj germana esperantisto. Li estis membro de la Lingva Komitato kaj verkis lernolibron Lehrgang des Esperanto (1928).
(11097) 1994 UD1
Laŭ ĝiaj orbitaj elementoj, ĝi estas ano de la cibela familio : grupo da asteroidoj en orbita resonanco 2:1 kun Jupitero.
Luterana preĝejo (Dabrony)
La Luterana preĝejo estas religia historia monumento en Hungario, en vilaĝo Dabrony.
Historio
Tiam katolika romanika kirko kun duonronda sanktejo estis konstruita en la 13-a jarcento. Paŭlo Kinizsi pligrandigis kaj gotikigis ĝin inter 1480 - 1482. Laŭ dokumento en 1698 jam la luteranoj estis la posedantoj, la preĝejo estis en uzebla stato. En 1774 la konstruaĵo estis en kaduka stato. La navo estis pligrandigita en 1822 (supozeble ankaŭ renoviĝo okazis). En 1855 incendio kaŭzis difektojn. En fino de la 19-a jarcento denove oni pligrandigis la konstruaĵon. Tiam oni faris 4 novgotikajn fenestrojn. En 2006 la plena preĝejo estis renovigita. Restis el la mezepoko la pordo, la angulpilieroj kaj 3 originaj fenestropartoj.
Konstruaĵo
La konstruaĵo situas sola. La fasado estas simetria, meze la turo reliefas.
Malofta malsano
Malofta malsano, ankaŭ nomata orfa malsano, estas ajna malsano kiu influas malgrandan procenton de la loĝantaro. Nuntempe oni taksas, ke ekzistus inter 5 000 kaj 8000 da tiuj malsanoj : la nombro da trafitaj homoj superas tiun trafitaj de kanceroj.
Plej multaj el tiuj maloftaj malsanoj havas genetikan originon, kaj tial ĉeestas dum la tuta vivo de la persono, eĉ se simptomoj ne tuj aperas. Multaj maloftaj malsanoj aperas frue en la vivo kaj ĉ. 30 procento de infanoj kun maloftaj malsanoj mortos antaŭ atingi sian kvinan vivojaron.