cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ŝerco
Ŝanĝebleco
Fama aktoro telefonis al ĥirurgo. „Profesoro, mi petas vin veni tuj. Mia edzino suferas pro apendicito." „Tio ne eblas. Antaŭ preskaŭ unu jaro mi mem operaciis ŝin je apendicito, kaj ne ekzistas apendico kiu denove kreskas." „Vi ne komprenas, profesoro. Ne la apendico sed mia edzino estas nova."
Multe da nenio
„Doktoro, mi deziras vivi almenaŭ cent jarojn." „Ĉu vi kutimas manĝi grasajn manĝaĵojn?" „Ne." „Drinki alkoholaĵojn?" „Ne." „Kio pri virinoj?" „Ne." „Kial je la diablo vi volas vivi cent jarojn?"
Observu la kuraciston
„Kio okazis al tiu belega blonda virino kun kiu mi kutimis vidi vin? Ĉu vi ĉesigis la rilaton kun ŝi?" „La kuracisto malpermesis al mi esti kun ŝi." „Kial? Ĉu vi estas malsana?" „Tute ne. La kuracisto estas ŝia edzo."
Fokusa
„Mi havas plendon pri mia vidkapablo, doktoro," diris viro al okulisto. „Nigraj punktoj daŭre vibras antaŭ miaj okuloj." „Atendu, mi metos sur vin prov-okulvitrojn. Ĉu tio estas pli bona?" „Jes ja! Nun mi vidas la nigrajn punktojn multe pli klare."
Longatempa kunulo
La kuracisto rigardas la raporton pri la sanstato de maljuna viro. „Estu tute trankvila," li diras. „Kun tiu ĉi malsano vi povas vivi ĝis cent jaroj." „Tio ne konsolas min," grumblas la maljunulo. „Mi deziras vivi cent jarojn sen malsano."
Proverbo
Ekzistas pluraj proverboj pri ŝerco en la Proverbaro Esperanta de L. L. Zamenhof, inter ili :
9259 Janvanparadijs
Nomo
Ĝi estis nomita en memoro de la nederlanda astrofizikisto Jan van Paradijs (1946–1999). Li estis pioniro en astrofiziko de alta energio. Lia rekono de la unua optika kongruaĵo kun gamo-radia ekbrilo permesis la komprenon de la fizikaj bazoj de tiaj eventoj, de la ĉirkaŭaĵoj de iliaj fontoj kaj iliaj tipaj distancoj
10446 Siegbahn
10446 Siegbahn estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la usona astronomo Tom Gehrels de la Observatorio de la Monto Palomar kaj de la nederlandaj geastronomoj kaj geezoj Ingrid van Houten-Groeneveld kaj Cornelis Johannes van Houten, de la observatorio de Leiden (Nederlando) en la kadro de la "Tria Enketo pri Trojanoj" (Third Trojan Survey).
Nomo
Ĝi estis nomita en memoro de la sveda fizikisto Kai Siegbahn (1918 — 2007), ricevinto de la Nobel-premio pri fiziko 1981 pro lia kunlaboro al la disvolvo de la alt-distingiva elektrona spektroskopio (nun konata kiel Ikso-radia fotoelektra spektroskopio).
Artúr Rozinek
Artúr Rozinek, laŭ hungarlingve kutima nomordo Rozinek Artúr estis hungara inĝeniero, inventisto.
Artúr Rozinek naskiĝis la  en Hungara reĝlando, en Kroatio, en Árpatarló (nuntempa Ruma en Serbio). Li mortis la en Budapeŝto.
Biografio
Artúr Rozinek studis en teknika universitato en Vieno. Komence li okupiĝis pri vaporturbinoj. Inter 1923 kaj 1945 li estis teknika direktoro de hungaraj karbominejoj. Lia plej granda invento kune kun Géza Szikla (inĝeniero) estis bruligi en kaldrono la karberojn neuzitajn. Li establis fandejon pri aluminio en Tatabánya. Post la 2-a mondmilito li pensiuliĝis. Li ricevis memormedalon en 1944.
Mariboro
Mariboro (Maribor, Marburg an der Drau) estas laŭ grandeco la dua urbo en Slovenio post la ĉefurbo Ljubljano. Ĝi estas ekonomia, universitata, kultura, sporta kaj foira centro de nordorienta parto de la ŝtato. Ĝi estas la administrcia centro de la Urba municipo Maribor. En 2000 la komumuno honoriĝis per la titolo Alpa urbo de la jaro.
Ĝi havis 125.400 loĝantojn en 1991 kaj 140.000 en 2007.
Geografio
Situas je ĉirkaŭ 56 km sude de la landlimo kun Aŭstrio ĉe Graz, en la tranĉpunkto de gravaj transportaj vojoj, kiuj iras el meza al sudorienta Eŭropo kaj el okcidenta Eŭropo al Panonia malaltaĵo. Kuŝas ĝi ĉe la rivero Dravo (Drava, Drau), kie intertuŝas kvin diversaj provincoj: transporte kaj energiprovize grava Drava valo, brutbredista kaj turisma Pohorje, arbara kaj agrokultura Kozjak, vinbera kaj fruktarbara Slovenske gorice, kaj plantaĵkultura Dravsko polje. Tia situo difinis al la urbo gravan rolon en la pasinteco kaj ankaŭ hodiaŭ, kaj verŝajne eĉ pli en la estonteco.
Nomo kaj historio
La unuan fojon la urbonomon notis en iu letero el 1836 slovena poeto Stanko Vraz. Li komponis ĝin el la vortoj mar (zorgo, ardo) kaj bor (lukto), laŭ german-slava paro Brandenburg-Branibor. Poeto kaj politikisto Lovro Toman en la jaro 1861 fiksis ĝian nomon en poemo Mar i bor (Zorgo kaj lukto). Ĝis tiam kaj ankaŭ poste, slovenoj en popola ĵargono nomis gin Marporg, laŭ germana Marburg, kiu estiĝis el mezepoka Marc-purch, signifanta urbon en la limprovinco.
La urbo estis fondita en la 12-a jarcento kaj tuj iĝis la plej grava urbo de la Malsupra Stirio. Pruvo de ties antikveco estas katedralo (ekkonstruita en la 12-a jarcento) kaj kastelo (en la 15-a jarcento). Mariboro ricevis urbajn rajtojn en la 13-a jarcento. En malfrua mezepoko la urbo devis sin defendi, per fortaj muroj ĉirkaŭintaj la urbon, de turkoj kiuj aspiris al centra Eŭropo. Restaĵoj de muroj estas bone konservitaj en Lent, malnova urboparto sur bordo de Dravo.
Matiaso la 1-a, reĝo de Hungario, sieĝis la urbon malsukcese en 1480 kaj 1481. Kiel parto de la duklando Stirio ĝi apartenis al Aŭstrihungaria Imperio. Antaŭ la Unua Mondmilito, la populacio de la urbo estis ĉirkaŭ 80% de germanoj kaj 20% slovenoj kaj la regadon havis germanlingvanoj. Laŭ la lasta censo aŭstrihungaria la urbon loĝis 31.995 germanoj kaj 6.151 slovenoj, kiuj siavice estis majoritato en la ĉirkaŭaĵoj.
Dum la Unua Mondmilito multaj slovenoj estis arestataj kiel supozataj malamikoj. Post la dissolvigo de la Imperio, la urbo venis al la ŝtato kiu ekde 1929 nomiĝis Jugoslavio. Post la milito multaj germanlingvanoj elmigris al Aŭstrio kaj la urbo sengermaniĝis, dum la germanlingva populacio malpliiĝis ĝis 25% fine de la 1930-aj jaroj.
Post la milito Mariboro industrie disvolviĝis ĉefe pro proksimeco al Aŭstrio kaj estis denove inkludita en Jugoslavio, ĝis la sendependigo de Slovenio en 1991.
Aktualo
Hodiaŭ Maribor estas urbo kun universitato, episkopa sidejo, evoluinta kulturcentro kun teatro, opero kaj baleto, pluraj galerioj, muzeoj, koncertaj kaj kongresaj haloj, komercaj centroj, internacia flughaveno, fama urba parko, sportaj kaj refortigaj objektoj, ktp.
Tial ĝi klopodas evoluigi kvalitan turismon kiu baziĝas antaŭ ĉio, sur kvalitaj vino (vizitendas la laŭdire plej malnova vito de Eŭropo) kaj gastronomio. Ankaŭ sur bone konservita urbokerno, kiu reflektas pasintajn jarcentojn: gotikon sekvis renesanco, sed la plej profundan postsignon al la urbo lasis baroko. Pulso de la urbo respeguliĝas sur mariboraj placoj kaj stratoj. Aparte alloga estas Lent, malnova urba parto ĉe la bordo de Dravo, kiu dum historio dividis la urbon, sed hodiaŭ forte ligas ĝin.
Estas industrioj de aŭtoj, kemiaĵoj, aluminio kaj agrikultura maŝinaro. La ĉefa produkto estas vino, kaj pomoj. Estas fervoja kaj ŝosea interkomunikejo, kun granda internacia trafiko. Ĝi estas konata ankaŭ pro skiejoj de la proksima monto Pohorje.
Esperanto en Maribor
En Maribor okazis la 7-a Kongreso de Eŭropa Esperanto-Unio ekde la 28-a de julio ĝis la 4-a de aŭgusto 2007.
Ekzistas esperantlingva broŝuro pri Maribor, nome La perloj de Maribor de Janko Štruc. En ĝi oni priskribis katedralon, kastelon, franciskanan preĝejon, judan kvartalon, akvoturon, la malnovan viton, la juĝturon, kaj la urbodomon.
Pere de Esperanto en marto 2003 danke al la Urbestro de Mariboro inĝ. Boris Sovič kun esperantistoj mag. Zlatko Tišljar kaj inĝ. Jovan Mirković okazis la vizito de Starosto de distrikto Malborski mag. Mirosław Czapla kaj Urbestro de Malborko inĝ. Jan Tadeusz Wilk akompanis ilin esperantistoj red. de Pola Televido Roman Dobrzyński kun Eduardo Kozyra kaj rezulte de majo 2003 du idoj de la plej malnova vito de la mondo "Stara Trta" / Malnova vito, simbolo de Mariboro kreskas en Malbork en Pollando, t.e. en la esperantista PARKO de la MONDO kaj en la suda teraso de la Alta Kastelo de la Kastelo de Malborko. Inĝ. Boris Sovič - la Urbestro de Mariboro en la jaro 2003, ege popularigis eksterlande la malnovan viton, i.a. li gvidis en majo 2003 la delegacion de la urbo kun inĝ. Jovan Mirković (esperantisto) por planti la viton en la esperantista PARKO de la MONDO kaj en la Kastelo de Malbork (Pollando) kun la Urbestro de Malbork Jan Tadeusz Wilk kaj kun pola parlamentano, la Ministro de Internaj Aferoj Marek Biernacki, la ano de Parlamenta Grupo Apoganta Esperanton en Pola Parlamento t.e. en Pola Sejmo kaj Pola Senato. Pri tiu Esperanto-evento aperis duonhora filmo en Pola Televido sub la titolo Sieĝoj de Malborko.
Gaskona lingvo
La Gaskona estas dialekto de la Okcitana lingvo, parolata plejparte en la franciaj departementoj Pyrénées-Atlantiques, Hautes-Pyrénées, Landes, Gers, Gironde, parto de Lot-et-Garonne, parto de Haute-Garonne, kaj parto de Ariège) - kaj aldone en la eta hispania valo Val d'Aran, en nord-okcidenta Katalunio. Entute ĝi estas parolata de iom pli ol kvaronmiliono da homoj. Iuj lingvistoj konsideras ĝin aparta lingvo. La gaskona havas kvar subdialektojn: El tiuj, nur la arana estas parolata en Arana valo (Katalunio, Hispanio). Tiu subdialekto esti forte influita de la kataluna kaj aragona lingvoj. Tiuj influoj diferencigas ĝin de la gaskonaj subdialektoj parolataj en Francio. La okcitana, la hispana kaj kataluna lingvoj kune estas oficialaj en Katalunio.
La gaskona kaj eŭska lingvoj havis multajn influojn unu sur la alian. La eŭska subtavolo de la gaskona kaŭzas ties plej elstarajn malsimilaĵojn kun la aliaj okcitanaj dialektoj, ekzemple la ŝanĝo de komenca /f/ en la ĝenerala okcitana al /h/ (langedoke: fuec, gaskone: huec; langedoke: farina, gaskone: haria).
Uzo de la lingvo
Enketo dum 1982 en Bearno indikis, ke 51% de la loĝantoj parolis gaskone, 70% komprenis ĝin, kaj 85% esprimis favoran opinion rilate al la protekto de la lingvo.
Corbières
Corbières estas la nomo de la sekvantaj lokoj:
Vesilinna
Vesilinna (akvokastelo) estas nomo de almenaŭ tri konstruaĵoj en Finnlando:
Gvirkukolo
La Gvirkukolo (Guira guira) estas granda birdo de la kukoledoj, familio de la ordo de birdoj, nome Cuculiformes, kiuj inkludas ankaŭ la kukolojn, la vojkurulojn, la centropojn kaj la hoacinon. Ĝi estas rilata al la tri anioj, membroj de la genro Crotophaga. Ĝi estas unu el la plej komunaj birdoj de Brazilo, neesta nur el la ĉiamverda arbaro de Amazonio.
Aspekto
Ĝi havas krespan oranĝecan kreston kaj estas ĉirkaŭ 40 cm longa. . Krome ĝi estas malhelbruna en dorso kaj en la longa vosto kaj pli helbruna aŭ eĉ flaveca en kapo kaj subaj partoj. Ankaŭ la irizo kaj la beko estas flavecaj. La kruroj estas grizecaj. Kiel siaj parencoj la anioj, la gvirkukolo malbonodoras.
Manĝado
La Gvirkukolo manĝas grandajn artropodojn, ranojn, etajn birdojn kaj etajn mamulojn kiel musoj.
Kutimaro
Tiu neotropisa specio vagas surgrunde, kutime laŭ grupoj de 6 ĝis 18 individuoj, kun aliaj birdoj kiel la Kalkbrova najtingalo (Mimus saturninus) kaj la Krestobeka anio (Crotophaga ani) kies kutimaro estas tre simila.
Ili vivas en grupoj, sed emas tendencon formi parojn.
Campos do Jordão
Campos do Jordão (kanmpuz dŭĵordaŭn) /'kãpuz dwĵoR'dãw/ (oficiale Município de) estas urbo kaj municipo en la subŝtato San-Paŭlio de Brazilo. Ĝi situas en la sudorienta regiono de Brazilo, en la mezoregiono Vale do Paraíba Paulista kaj en la mikroregiono Campos do Jordão. Laŭ la stato de en la municipo vivis   sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². El tiuj, la nombro de voĉdonrajtuloj en la municipo en estis. La teritorio havas komunan limon kun.
La urba ekonomio baziĝas ĉefe sur turismo. La vivnivelo en turisma urbocentro estas relative alta kaj eŭropeca, sed estas mizera zono ĉirkaŭ ĝi. Konstruaĵoj en la urbocentro ĉefe aspektas german-, svis- kaj italdevenaj kaj allogas riĉulojn de San-Paŭlio kaj Rio-de-Ĵanejrio dum vintro.
Pro la relativa alteco de la urbo (1628 m), ĝi estas sufiĉe malvarma. Somere la temperaturo varias inter 23 kaj 10 gradoj, vintre inter 12 kaj -6 gradoj (tre malofte).
Esperanto en Campos do Jordão
La paro Symilde Schenk Ledon kaj Gilbert René Ledon sukcesis movadi en Campos do Jordão en la fino de 20-a jarcento kaj unuaj jaroj de 21-a jarcento. Tie okazis kongreso de SAT en 1988. En 1995 okazis tie la la 8-a Sudbrazila Esperanto-Renkontiĝo kune kun la 3-a Interlanda Konferenco pri Instruado, okazintaj en ilia bieneto “Maĉu Pikĉu”, de la 12-a ĝis la 15-a de oktobro 1995, kun la partopreno de 150 personoj.
La 17-an de februaro 2002 Symilde Schenk Ledon kaj Gilbert René Ledon akceptis en Campos do Jordão cent tridek-ses esperantistojn.
Defendanto de la Kredo
Defendanto de la Kredo, aŭ defendanto de la Fido, origine latine Defensor Fidei, estas la estima epiteto per kiu papo Klemento la 7-a, en 1521, omaĝis la verkiston de Assertio septem sacramentorum (defendo pri la sep sakramentoj), manlibreto pri kredindaĵoj por la bona katoliko, klare sed konvencie verkita. Tiu estis skribita responde al la Lutera verko De captivitate Babylonica (Pri la babilona sklaveco): se la Lutera verko emis rompi la kristanan unuecon, la manlibreto emis rekrei la unuecon, el tiu la laŭdo de la papo. Sed la aŭtoro de la defenda verko estis Henriko la 8-a, reĝo de Anglio (1491-1547), kiu per tiu eseo intencis distanciĝi el la herezo de Lutero. La epiteto estis certe por la persono Henriko kaj, do, ne estis hereda, sed reĝino Elizabeta la Unua, jarojn post la angla skismo, opiniiis omaĝata per ĝi la reĝantan reĝon kaj aldonis ĝin en la reĝa blazono.
Eduard Buchner
Eduard Buchner (naskiĝis en 1860, mortis en 1917) estis germana kemiisto kiu ricevis la Nobel-premio de kemio en 1907, "pro sia biokemia esplorado kaj eltrovo de eksterĉela fermentado".
Buchner refutis la supozon de Louis Pasteur ke fermentado postulis la ekziston de viva gisto kaj anstataŭe montris ke fermentado estas aranĝita per enzimoj ankaŭ ĉeestantaj en dispremita gisto.
Lüssow
Lüssow havas diversajn signifojn:
Friedrich Pillath
Friedrich PILLATH, pseŭdonimo ZANONI (naskiĝis la 9-an de februaro 1870 en Neustadt en la tiama Okcidenta Prusujo (nun apartenanta al Polujo), mortis la en Essen) estis germana esperantisto. Li estis oficejestro ĉe la firmo Krupp.
Antaŭ la unua mondmilito Pillath estis la animo de la Esperanto-movado en Rejnlando kaj aktiva en Rejnlanda-Vestfalia Esperanto-Ligo (Revelo). Li estis kunlaboranto de La Revuo kaj poste de Esperanto Triumfonta kaj de la Esperanto-Instituto por la Germana Respubliko. Li estis majstro en la buŝa kaj skriba uzo de Esperanto kaj aŭtoris stilistikon Kiel akiri Bonan Stilon (1920, 2-a eld. 1923).
Pillath tradukis tri verkojn de Heinrich Heine: Elektitaj Poemoj, en 1914, kie estas kolektitaj la plej rimarkindaj poeziaĵoj de la poeto; Atta Troll, somernokta sonĝo, en 1925; kaj Elektitaj Prozaĵoj, en 1930. La tradukoj laŭ la juĝo de Hilda Dresen en Enciklopedio de Esperanto (1934, sub kapvorto "Zanoni") estas "zorge faritaj, li ĉiam akcelis la modelecon de la stilo". Pillath ankaŭ kompilis la kolekton Germanaj Kantoj Esperantigitaj, el kiuj grandan parton li mem tradukis. Pillath estis membro de la Lingva Komitato. Lia lasta granda faro estis la kunaranĝado de la 10a Germana Esperanto-Kongreso, kiu en 1921 okazis en Essen.
Verkoj
AB: 97 A 2 dl 5: Zanoni (pseud. van Friedrich Pillath). Kiel akiri bonan stilon? / de Zanoni. - Dresden : Ader & Borel, 1917. - 8 p. ; 14 cm - Note: Overdr. uit: Germana Esperantisto, [http://anno.onb.ac.at/cgi-content/anno-plus?apm=0&aid=e1a&datum=19170204&zoom=2&seite=00000055&x=16&y=51917, no. 5B. p. 55 ÖNB]
Britaniko
Tiberio Klaŭdio Cezaro Britaniko en latina Tiberius Claudius Caesar Britannicus (12-a de februaro 41 - 11-a de februaro 55) estis romia nobelo, naskiĝinta de la imperiestro Klaŭdio kaj lia tria edzino, Valeria Mesalina. En la momento de sia nasko - nur unu monaton post la komenco de la regado fare de Klaŭdio - li estis nomumita heredonto de la Imperio; tamen tri faktoroj - la mortokondamno al lia patrino pro bigamio, la edziĝo de Klaŭdio kun Agripina kaj la adopto de Nerono, descendanto de la agrable memorita Germaniko - okazigis, ke la romianoj ne konsideris lin kiel imperia sukcedonto. Li estis murdita unuatagon antaŭ sia 14a naskiĝtago.
Eppenberg (Eifel)
Eppenberg estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Cochem-Zell de la federacia lando Rejnlando-Palatinato. Fine de la jaro la komunumo havis 0 loĝantojn.
Pentti
Pentti estas finna vira nomo, formo de la latina nomo Benedictus, do Benedikto. La populareco de la nomo Pentti komencis en Finnlando rapide kreski proksimume samtempe kiam Finnlando sendependiĝis. En 1930-aj jaroj ĝi estis en Finnlando la plej populara vira unua antaŭnomo. En 1924–1953 ĝin ricevis en ĉiu jaro pli ol 1000 infanoj en Finnlando.
Baldeney-lago
La Baldeney-lago estas baraĵlago de la Ruhr en la sudo de la urbo Essen. Ĝi estas la multege plej granda de la ses Ruhr-baraĵlagoj.
Historio
Post planado en la 1920-aj jaroj far‘ de la Ruhr-Ligo (kiu ankaŭ planis la lagojn Hengstey, Harkort, Kemnade kaj Kettwig) kaj la urbo Essen inter junio 1931 kaj marto 1933 en Essen-Werden ekestis Ruhr-vejro por la biologia puriĝado de la Ruhr – sed ankaŭ kiel laborigaj prizorgoj por miloj da senlaboruloj kadre de la „Reichsarbeitsdienst“, komence volontula labororganizo, sed post la potencakiro de la nazioj deviga por ĉiuj junuloj post la lerneja tempo. La laboristoj estis ekipitaj nur per simplegaj iloj kaj gajnis inter unu kaj 1,80 Reichsmark. Krome ĉiu laboristo ricevis unu varman manĝon potage. Kiel sedimentujo por ŝvebaĵoj ĝi servis kaj ankoraŭ servas por la purigado de la rivero per mikroorganismoj. En marto 1933 la vejro estis pretigita, tiel ke oni baris la Ruhr por provo. En majo samjara la akvoenergia centralo en la vejro de Baldeney ekfunkciis. Kaj en junio la startis la t.n. „Weiße Flotte“(„blanka ŝiparo“, ekskursoŝiparo) siajn itinerojn sur la lago. Oni starigis novan kluzon en la vejro por ekskursoŝipoj kaj amatorŝipistoj. La malnova Kluzo Neukirchen, kiu servis la ŝipiron sur-Ruhr-an ĉefe por la karbotransporto, sekiĝis sekve de la vejrigo de la lago Baldeney. Manaĝanto de la vejroinstalaĵo hodaŭ estas la Ruhr-Ligo.
Tekniko
La baralto de la 42,45 metrojn longa kaj 6 metrojn larĝa kluzo sumiĝas je 8,52 metroj. La barvolumo de la lago ampleksis komence 8,3 milionojn kubajn metrojn, sed ŝanĝiĝis pro sedimentado, malleviĝoj kaŭzataj de la karbominado kaj tempaltempa elkavigo, tiel ke nun rezultas ĉ. 7,5 milionojn kubaj metroj. La vejro havas tri malfermaĵojn 33,5 metrojn larĝajn, fermeblajn per levocilindroj. La fluakva energicentralo nuntempe produktas elektron helpe de du turbinoj de ĝis 10 megavatoj dum maksimuma akvotrafluo de entute 150 m³/s. Kiel rezervo por la provizado de la akvodistribuejo ekzistas retropumpstacio, kiu povas retrotransporti 8 m³/s de la subakvo reen en la lagon. Tiu ĉi turbino krome tamen ankaŭ povas produkti 1.000 kilovatojn da elektro.
La lago kiel urboproksima ripoztereno
Hodiaŭ la lago Baldeney estas akvosportejo kaj urboproksima ripoztereno. La ŝipoj de la „Blanka Ŝiparo“ trafikas du la someraj monatoj laŭ horaro inter la vejro en Essen-Werden kaj la iama fervojlinia ponto, kiu ligas Essen-Heisingen kun Essen-Kupferdreh. Haltejo troviĝas malsupre de la fama Vilao Hügel, alia diagonale vidalvide je la suda bordo ĉe Haus Scheppen. Ĉe la bordo de la lago Baldeney en Heisingen troviĝas granda birdprotekta tereno, kiu estas grava kovadotereno por tufgreboj, kormoranoj, ardeoj kaj aliaj minacataj birdoj. Ĉe la kontraŭa bordo pasas la historia Hespertalbahn. La vojoj por piedirantoj kaj biciklantoj ĉirkaŭ la lago entute longas ĉ. po 14 kilometroj. Dum somere tiuj ĉi vojoj estas ege ŝatataj kaj do ofte plenaj de piedirantoj, biciklantoj kaj rulŝuuloj. Ĉi tie ankaŭ okazas ekde 1963 maratono. Motorciklanta renkontejo troviĝas ĉe la parkejo de la iama nobelara feŭdobieno Haus Scheppen tuj ĉe la suda bordo ĉe la ŝiphaltejo, kie ankaŭ troviĝas ankaŭ tendumejo kaj plezurhaveno. Du rapidmanĝejoj dikigas boatumantojn, tendumantojn, motorciklantojn kaj promenantojn. Ĉiujare oni okazigas ĉe la lago multajn velboatkonkursojn kun parte transregia graveco. La Baldeney-lago disponas pri konkursturo, kiu pro sia alta konstruiteco havigas al la responsuloj bonan rigardon super la lagon. Ĉe la deklivoj situas la Vilao Hügel, la ruino Neue Isenburg kaj la panoramopunkto Korte-Klippe. Ankaŭ ĉe la bordo troviĝas bone konservita elminigoskafaldo de la karbominejo Carl Funke.
Zsigmond Kornis (guberniestro)
KORNIS Zsigmond(korniŝ ĵigmond) estis hungara grandbienulo en Transilvanio, adepto de Habsburgoj naskiĝinta en ? la 10-an de aŭgusto 1677 kaj mortinta en Koloĵvaro la 15-an de decembro 1731.
Biografio
Dum la liberecbatalo de Francisko Rákóczi la 2-a li rifuĝis al Sibio. De 1710 li estis kanceliero de Transilvanio, de 1712 grafo, de 1713 guberniestro de Transilvanio.
Dentokuracado
Dentokuracado estas la parto de la medicino kiu zorgas pri prevento, diagnozo kaj kuracado de ĉiaj malsanoj ĉe la dentoj, la buŝo kaj la makzeloj, kun ĉiuj apudaj kaj rilataj strukturoj kaj histoj, partikulare ĉe la makzelovizaĝa (makzelo kaj vizaĝo) areo.
Kvankam ĉefe rilata al dentoj plej populare, la kampo de dentokuracado aŭ la pridenta medicino ne estas limigitaj al dentoj sed inkludas aliajn aspektojn de la kraniovizaĝa komplekso inkluzive de la temperomandibula artiklo kaj aliaj apogaj strukturoj. La esprimo dentokuracado estas la praktiko de odontologio (de malnovgreka ὀδούς (odoús, "dento")) - la studo de la strukturo, evoluo, kaj anomalioj de la dentoj. Pro ilia granda interkovro en koncepto, dentokuracado ofte estas ankaŭ komprenita kiel inkludante la nun plejparte malfunkcian medicinan specialaĵon de stomatologio (la studo de la buŝo kaj ĝiaj malsanoj) pro kio la du esprimoj estas utiligitaj interŝanĝeble en kelkaj mondoregionoj.
Dentokuracado estas ĝenerale konsiderita grava por totala sano. Denta pritraktado estas aranĝita fare de la denta teamo, kiu ofte konsistas el dentisto kaj dentaj helpantoj (dentaj asistantoj, dentoflegistoj, dentoteknikistoj, kaj dentaj terapiistoj). La plej multaj dentistoj laboras en privataj praktikoj (primarkuracado), kvankam kelkaj laboras en dentaj hospitaloj (sekundara prizorgo) kaj aliaj institucioj (lernejoj, malliberejoj, armeaj bazoj, ktp.).
La historio de dentokuracado preskaŭ estas same antikva kiel la historio de la homaro kaj civilizo kie la plej frua indico originas de restaĵoj de 7000 a.K. de la fruaj Harappan-periodoj de la Induso-civilizacio (ĉ. 3300 a.K.) kiuj montris signojn de dentoj kiuj estis traboritaj datante reen 9,000 jarojn. Supozeble ke dentoperacio estis la unua specialaĵo de medicino.
Dentotraktado
Dentokuracado kutime ampleksas gravegajn praktikojn ligitaj al la buŝkavo. Buŝaj malsanoj estas gravaj kaŭzoj de popolaj san-problemoj pro ilia alta incidenco kaj troa pezo ĉie sur la globo ĉefe ĉe la malriĉuloj tuŝitaj multe pli ol aliaj sociekonomiaj grupoj. Tamen ankaŭ timo al doloro ĉe dentotraktado povas prokrastigi la traktadon kaj kuracadon.
La plimulto de dentaj pritraktadoj estas aranĝita por malhelpi aŭ trakti la du plej oftajn buŝajn malsanojn kiuj estas kario (dentokadukiĝo) kaj periodontaj malsanoj (dentokarno-malsano aŭ parodontozo). Oftaj terapioj implikas la restarigon de dentoj (plombado), ekstraktado aŭ kirurgia forigo de dentoj, malpliigo, radikpolurrabotado kaj endodonta radikkanala terapio.
Ĉiuj dentistoj en Usono spertas almenaŭ tri jarojn de subgradigaj studoj, sed preskaŭ ĉiuj kompletigas krome bakalaŭran gradigon. Tiu instruado estas sekvita de kvar jaroj da denta lernejo por kvalifiki kiel "doktoro de dentoperacio" (DD) aŭ "doktoro de denta medicino" (DDM). Dentistoj devas kompletigi kromajn kvalifikojn aŭ postedukon por aranĝi pli kompleksajn traktadojn kiel ekzemple trankviligo, buŝa kaj makzelvizaĝa kirurgio, kaj dentaj enplantaĵoj.
Pro la naturo de ilia ĝenerala trejnado ili povas aranĝi la plimulton de dentaj pritraktadoj kiel ekzemple restaŭra (plenigaĵoj, kronoj, pontaĵoj), prosteta (dentproteziko), endodonta (radikokanalo) terapion, periodontan (dentokarno) terapion, kaj eltiradon de dentoj, same kiel ekzamenojn, rentgenajn fotojn (rentgenradioj) kaj diagnozon. Dentistoj ankaŭ povas preskribi farmaciaĵojn kiel ekzemple antibiotikoj, sedativoj (trankviligilojn), kaj ajnaj aliaj medikamentoj uzitaj en pacientadministrado.
Dentistoj ankaŭ instigas preventadon de buŝaj malsanoj tra bonorda higieno kaj kutimajn, dufoje ĉiujare, kontrolojn por profesia purigado kaj taksado. Malbonfartaj kondiĉoj en la buŝkavo povas esti indikaj de sistemaj malsanoj kiaj ekzemple osteoporozo, diabeto, aŭ kancero. Multaj studoj ankaŭ montris ke dentokarna malsano estas rilata al pliigita risko je diabeto, kormalsano, kaj antaŭtempa naskiĝo. La koncepto ke buŝa sano povas havi efikon al sistema sano kaj malsano estas referita kiel "buŝ-sistema sano".
Fakaj taskoj
Tartro estas deponejo pro bakteria plato kaj ĉeesto de kalciaj saloj en salivo. Ĝi estas aro da mineralaj komponaĵoj formitaj de ĉirkaŭ 80% el neorganikaj saloj, enhavantaj fosforon, kalcion kaj natrion, kaj por la cetera 20% el diversaj substancoj. (i.a. proteinoj, karbonhidratoj). Tartro estas spaco de retenado de bakteria plato, kie kalciigitaj tavoloj povas enhavi toksajn molajn histojn. La plej bona maniero eviti tatroformadon estas havi bonan buŝan higienon, mildan brosadon, minimume du minutojn, du fojojn ĉiutage kaj  fari viziton al dentisto-ĥirurgo almenaŭ unufoje jare. Regula tartroforigo ĉe la dentisto ankaŭ rekomendatas. Konvenas ne nur brosi la dentojn sed ankaŭ la gingivojn, ekzemple per denta broso kun pli molaj haroj. Oni forte rekomendas la uzon de interdentaj fadeno kaj broseto por forigi la tartra tavolo inter la dentoj, ĉar tartro aparte disvolviĝas al en malfacile atingeblaj spacoj.
Eduko kaj gradigo
Studoj montris ke dentistoj studentinte ĉe malsamaj landoj, aŭ eĉ ĉe malsamaj dentokuracaj lernejoj en unu lando, povas havi malsamajn klinikajn decidojn por la sama klinika kondiĉo. Ekzemple, dentistoj studentiĝinte ĉe israelaj dentokuracaj lernejoj povas rekomendi pli ofte por la forigo de sensimptoma trafita tria molaro (saĝodentoj) ol dentistoj studentiĝintaj ĉe latinamerikaj aŭ orienteŭropaj dentokuracaj lernejoj.
En Koreio, Tajvano, Japanio, Finnlando, Svedio, Brazilo, Ĉilio, Usono, kaj Kanado, dentisto estas sanprofesiulo kvalifikita por praktiki dentokuracadon post diplomiĝado kun grado de aŭ doktoro de dentoperacio (DD) aŭ doktoro de dentokuraca medicino (DDM). Tio estas ekvivalenta al la Bakalaŭro pri Dentoperacio/Baccalaureus Dentalis Chirurgiae (BDS, BDent, BChD, BDSc) kiu estas aljuĝita en la Unuiĝinta Reĝlando kaj en la lando de la Brita Komunumo. En la plej multaj okcidentaj landoj, iĝi edukita dentisto devas kutime esti kompletigita per almenaŭ kvar jaroj de postbakalaŭra studado; ene de la Eŭropa Unio la edukado devas esti almenaŭ de kvin jaroj. Dentistoj kutime kompletigas inter kvin kaj ok jarojn de post-sekundara edukado antaŭ praktikado. Kvankam ne devige, multaj dentistoj elektas kompletigi internigan deĵoron aŭ loĝadon teme pri specifaj aspektoj de denta higieno post kiam ili ricevis sian dentokuracan gradon.
Historio
Jam inter la 28-a kaj 18-a jarcento a.K. dentoj estis kuracitaj en la regiono de la Induso-civilizo.
En la 16-a jarcento a.K. la egipta t.n. Ebers-papiruso indikis interalie kiel kuraci dentojn.
Dum la mezepoko homoj kredis, ke vermo traboris dentojn kaj provokis dentmalsanojn. Ĝis 1829 oni kuracis dentdolorojn aplikante brulvarmegan feron por kaŭterizi kariojn kaj dentonervojn. Plejofte homoj svenis kaj perdis konscion dum tia kuracado. Por mortigi liberigitan nervon oni uzis arsenpaston, kiu sendolorigis la pacienton. Oni uzis ankaŭ eteron, kloroformon kaj ridgason. Poste kokaino aldoniĝis al kontraŭdoloraj rimedoj.
Ekde la 18-a jarcento oni uzis dentojn de hundoj, pavianoj kaj ŝafoj por anstataŭi homajn dentojn.
Specialaĵoj
En la dentokuracado ekzistas multaj specialaĵoj, kiuj koncernas distingajn problemojn de dentokuracado. Inter tiuj specialaĵoj estas:
Parencaj profesioj
En la kampo de la dentkuracado la dentisto estas la ĝenerala kuracisto. Kelkfoje li bezonas la helpon de pli teknike ol medicine kvalifikitaj fakuloj. Kelkfoje ankaŭ la scio de la dentisto ne sufiĉas kaj ĝi devas pludirekti la pacienton al kirurgoj.
Ĉi tiuj parencaj profesioj estas:
Philippe Cousson
Philippe COUSSON (naskiĝis en 1953 en Poitiers) estas franca esperantisto.
Laŭ profesio, li estas altlerneja bibliotekisto. Li estas membro de la Franca Reformita Eklezio, en kiu li aktivas kiel predikisto.
Esperanton li lernis en 1970. En 1987, li fondis la gazeton Evangeliaj Kajeroj, kiun li redaktis ĝis ĝia lasta numero en 1996. Krome li estis redaktoro de Dia Regno (1989-2004). En 2004, li elektiĝis prezidanto de KELI.
Toy Story 4
Toy Story 4 (anglalingve por Ludila Rakonto 4) estas usona animacia filmo produktita de Pixar en 2019 kaj distribuita de Walt Disney Pictures.
Otto Wallach
Otto WALLACH (naskiĝis en 1847, mortis en 1931) estis germana kemiisto kiu ricevis la Nobel-premion de kemio en 1910 por sin arbeto de aliciklaj kombinaĵoj.
Toy Story 4
Ĝi estas la kvara ero de Toy Story.
Otto Wallach
Li ricevis la Medalon Davy de la Reĝa Societo de Londono en 1912.
Vardan Kuŝnir
Vardan Vardanoviĉ KUŜNIR ( – ) estis fifama armena spamisto kiu spamadis en rusalingva Interreto dum kelkaj jaroj (ekde 2002 ĝis 2005) kun reklamoj pri lingvo-kursoj. Li estis kruele murdita en la jaro 2005.
Laŭ kelkaj taksoj, en la jaroj 2003-2005, kvanto de tute samaj spamaj literoj, kiujn ĉiutage(!) sendadis lia organizo estis ĉ. 25 milionoj, dume la kvanto de ĉiuj rusiaj uzantoj de interreto ne superis 9 milionojn.
La 24-an de julio 2005 li estis trovita kun frakasita kapo en sia hejmo. Tio kaŭzis amasan jubilon en rusia interreto. La tagon 25-a de julio, en kiu estis anoncite pri lia morto, oni proklamis "la tago de lukto kontraŭ spamo".
Universitato de Pécs
La Universitato de Pécs [peĉ] apartenas al la plej grandaj universitatoj en Hungario. La mallongigo hungare estas PTE.
Historio
Historio de la universitato komenciĝis neoficiale en 1367. Tiam ekfunkciis la unua hungara universitato, sed ĝi ne havis la rangon „universitas”, ĉar la papo ne permesis instrui la teologion. La titolo estis „Studium Generale”, kie lernis 800 studentoj. En nekonata tempo ĝi jam ne funkciis, tamen dum duminado de turkoj 2 altlernejoj funkciis. En 1785 la reĝa akademio alvenis el Győr kaj ĝi funkciis tie 2 jardekojn. En 1833 Ignác Szepesy fondis en Pécs akademion kun 2 fakultatoj.
En 1912 oni fondis novan universitaton en Pozono (Reĝa Scienca Universitato Erzsébet), kiu ekfunkciis ekde 1919 en Budapeŝto, ekde 1923 jam en Pécs. Baldaŭe diversaj ŝanĝoj okazis kun la fakultatoj, ekzemple en 1951 la medicina fakultato memstariĝis kiel Medicina Universitato, sed post jardekoj ĝi reintegiriĝis. En 1966 kliniko por la kuracistoj, en 2003 arkivo ekfunkciis. Inter 1982-2000 la universitato prenis la nomon Janus Pannonius. Tiutempe altlernejoj aliĝis al la universitato.
Nuntempe 11 fakultatoj funkcias tie, inter ili la plej signifaj estas la jura kaj medicina fakultatoj. Ankaŭ en Szekszárd funkcias fakultato. En la universitato lernas 21 000 studentoj, inter ili 1700 eksterlandanoj.
Lüderitz
Lüderitz estas la nomo de havenurbo de Namibio kun ĉirkaŭ 12.900 loĝantoj. Ĝi situas en la sudokcidento de la lando ĉe samnoma golfo.
Lüderitz havas grandan fiŝkaptadan aktivecon kaj industrion de prilaboro de fiŝoj kaj marfruktoj, aparte langustoj. Krome eksporto de diamantoj kaj de fero ludas gravan rolon.
La meza jara temperaturo estas 15,9 °C, jara pluvo: 17 milimetroj.
Origino de la nomo
Urbo kaj golfo Lüderitz estas nomitaj laŭ germana kolonia pioniro Adolf Lüderitz.
Fortune
Fortune estas anglalingva revuo pri negocoj eldonita de la firmao Time Inc., dividaĵo de la konzerno Time Warner. Ĝi estis fondita de Henry Luce kaj Britton Hadden en februaro 1930, kvar monatojn post la borsa krizo de 1929, kiu kaŭzis la tiel nomatan Grandan Depresion.
Fortune estas precipe konata pro la publikigado de la listoj pri riĉeco, plej monhavaj kompanioj (vidu ekzemple Fortune Global 500) kaj ĉiaj esploroj rilate al financoj.
Punta Arenas
Punta Arenas estas la ĉefurbo de la Regiono de Magallanes y de la Antártica Chilena
Eksteraj ligiloj
http://www.puntaarenas.cl
Radsulko
Radsulko aŭ vojsulko estas difekto en vojo kaŭzita de pezaj kamionoj kiuj postlasas profundajn radsulkojn en la asfalto. De radsulkoj antaŭ ĉio motorcikloj kaj personaŭtoj tre multe estas ĝenataj, ĉar ili ne konformiĝas en la kaneloj, kio influas la stiradon.
Dum pluvo radsulkformiĝo estas ankoraŭ pli danĝera, ĉar en la kaneloj formiĝas longaj flakoj, kiuj povas kaŭzi akvoglataĵon.
Kvankam nuntempe estas intereso pri tiu fenomeno en modernaj ŝoseoj, tio jam ekzistis en multaj pavimoj de la antikveco, kiel observeblas en kelkaj ruinoj de urboj el la epoko de la Romia Imperio. Tiam la sulko estis farita ne de molaj pneŭaj radoj sed per lignaj radoj ofte kovritaj el metalaj kovriloj.
18720 Jerryguo
18720 Jerryguo estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la en la kadro la kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de Jerry Ji Guo, kiu gajnis la trian rangon en la Intel International Science and Engineering Fair de 2003 pro sia projekto pri komputado. Li estis lernanto ĉe la Riverside High School en Greer (Suda Karolino, Usono).
Ionești (Hălmagiu)
Ionești [joneŝtj] (hungare: Körösivánd) estas vilaĝo en Rumanio oriente de Arad. Administre ĝi apartenas al Hălmagiu.
Historio
Ĝia unua skriba mencio estas el 1441. Ĝi apartenis ĝis 1919 al Hungario (Zaránd, de 1744 Arad).
Cikloheksano
Cikloheksano estas cikloalkano kun kemia formulo , senkolora likvaĵo kun forta odoro je benzino, bruligebla substanco industrie uzata en la produktado de adipata acido kaj kaprolaktamo''', kiuj estas antaŭantoj de nilono. Cikloheksano uzatas kiel solvanto, farbo-forigilo kaj en la produktigo de aliaj kemiaĵoj.
Ĝiaj vaporoj estas pli densaj ol aero. Cikloheksano troveblas en la tigobrasiko. Cikloheksano posedas du spacajn konfiguraciojn: seĝa kaj boata, kaj la seĝa konfiguracio estas la plej stabila.
Diferenco inter cikloheksano kaj benzeno
La ĉefaj diferencoj inter tiuj du komponaĵoj estas:
Historio
Kontraŭe al benzeno, cikloheksano ne estas facile produktebla el naturaj rimedoj tia kia la terkarbo. Cikloheksano estis unue sintezita de Adolf von Baeyer (1835-1917) pere de la kondensiĝo de Dieckmann ekde la pimelata acido sekvata de multoblaj reduktiĝoj.
En 1867, Marcellin Berthelot reduktis benzenon kun jodida acido sub altegaj temperaturoj. En 1870, Adolf von Baeyer ripetis la agon de Berthelot kaj estigis la saman produkton, kun li nomis heksahidrobenzeno. En 1890, Vladimir Markovnikov kredis ke li kapablis distili la saman komponaĵon el la kaŭkaza petrolo, kaj nomis la miksaĵon heksanafteno.
Nekredeble, iliaj cikloheksanoj bolis ĉe iom pli ol 10 °C ol aŭ heksahidrobenzeno aŭ heksanafteno, sed tiu enigmo estis solvita en 1895 de Markvonikov, Nikolaj Kiĵner (1867-1935) kaj Nikolay Zelinsky (1861-1953) kiam ili renomis la heksahidrobenzeno aŭ heksanafteno kiel '''metil-ciklopentano, rezulto de neatendita reakcio pri molekula rearanĝo.
Kunrilataj kemiaĵoj
<Gallery> Caprolactam-2D-skeletal.png| Kaprolaktamo Adipic_acid_200.svg| Adipata acido Cicloesano_conformazioni.svg| Seĝa kaj boata konfiguracio de la cikloheksana molekulo Pimelic_acid.png| Pimelata acido </Gallery>
Sant Cugat del Vallès
Sant Cugat del Vallès (aŭ ofte nur Sant Cugat), esperante Sankt-Kugato de Valio, estas urbeto en Katalunio en la komarko Vallès Occidental. Ĝi situas 15 km nord-okcidente de Barcelono kaj 15 km sude de Sabadell kaj Terrassa en grava vojkruciĝo. Ĝi apartenas al la aglomeraĵo de Barcelono, kun kiu ĝi estas facile konektita per trajno.
Ĝia plej grava monumento estas la granda Monaĥejo de Sant Cugat (Sankta Kugato aŭ Kukufato), kun elstara gotika preĝejo (kun la plej granda fenestrorozo de Katalunio) kaj romanika klostro.
Sant Cugat estas la sidejo de diversaj entreprenoj kaj organizoj, kiel la Nacia Arĥivo de Katalunio, la elsendejoj de la Hispana Televido (TVE), la Fakultato de Arĥitekturo de la Politeĥnika Universitato de Katalunio, la Centro de Alta Sporta Trejnado kaj la Banko de Sabadell.
Geichlingen
Geichlingen estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Bitburg-Prüm de la federacia lando Rejnlando-Palatinato, kaj apartenas al la komunumaro Suda Ejfelo (Verbandsgemeinde Südeifel), administra ligo de pluraj najbaraj komunumoj, kiu ekestis la 1-an de julio 2014. Fine de la jaro la komunumo havis 0 loĝantojn.
Hiitola
Hiitola estas eksa komunumo de Finnlando en Karelio sur bordo de Ladogo en areo, kion Finnlando perdis al Sovetunio en vintra milito kaj daŭriga milito. En 1939 Hiitola havis 8,265 loĝantojn. La tera areo estis kaj la tuta areo. La loĝantaro de Hiitola estis translokigita post daŭriga milito al sekvantaj komunumoj: Ahlainen, Honkajoki, Kankaanpää, Karvia, Kullaa, Luvia, Merikarvia, Nakkila, Noormarkku, Pomarkku, Pori, Kampara komunumo de Pori, Siikainen kaj Ulvila.
1243 Pamela
1243 Pamela estas mezgranda malhela asteroido de la asteroida zono, malkovrita de la sud-afrika astronomo Cyril V. Jackson, elde la Observatorio de la Unio en Johanesburgo la ; sed ĝi estis jam observita la 4-an de aprilo de Ernest Leonard Johnson, elde la sama observatorio.
Nomo
Ĝi estis nomita "Pamela", antaŭnomo de la filino de Cyril Jackson.
Árpád Balás
BALÁS Árpad [bala:ĵ] estis hungara agrikulturisto, fakverkisto naskita la 1-an de septembro 1840 en Oravicabánya kaj mortinta la 3-an de majo 1905 en Budapeŝto),
Rosoŝo
Rosoŝo estas urbo en Voroneĵa provinco en Rusio.
Árpád Balás
Kariero
Árpád Balás studis en sia naskiĝurbo, poste en Pécs, Arad kaj Nagyvárad, en la universitatoj de Vieno kaj Mosonmagyaróvár, poste li akiris arbaristkvalifikon en Selmecbánya. Li instruis en Magyaróvár, ekde 1865 en Keszthely. En 1884 revenis al Magyaróvár, kie li iĝis la unua direktoro de la Ekonomia Akademio. Li estis la unua direktoro de la Hungara Muzeo pri Agrikulturo ĝis 1903.
Rosoŝo
Kodo de OKATO de la urbo (ekde jaro 2005) estas 20450.
La urbo estis fondita en fino de la 17-a jarcento.
Ĝi havas statuson de urbo ekde jaro 1923.
La interurba telefona kodo estas 07396, la enurbaj telefonnumeroj estas kvinciferaj (2005).
Geografiaj koordinatoj de la urbo estas.
La urbo estas sur maldekstra bordo de rivero Ĉornaja Kalitva (Nigra Kalitva,Чёрная Калитва) (baseno de rivero Don (Дон)), ĉe enenfluo en ĝin de rivero Suĥaja Rossoŝ (Seka Rosoŝo, Сухая Россошь).
En jaro 1959 la urbo havis 30,2 mil loĝantojn.
En jaro 2002 la urbo havis 62,9 mil loĝantojn.
Ĝermo
La ĝermo estas komenca formo de embrio reproduktonta vegetaĵon aŭ beston.
Ĉe la grenoj, la ĝermo estas ero de grajno kaj donas la plej etan parton, laŭ specioj de 2-5 procentojn. En ĝi troviĝas la burĝona parto kun radiko- kaj folikomencaĵoj.
Aleksander Samoĥvalov
Aleksander Nikolajeviĉ Samoĥvalov (Александр Николаевич Самохвалов; naskiĝis la, mortis la ) estis soveta rusa pentristo, akvarelisto, grafika artisto, ilustraciisto, arta instruisto kaj Honora Artolaboristo de RSFSR, kiu loĝis kaj laboris en Leningrado. Li estis membro de la Leningrada branĉo de la Unio de Artistoj de Rusa Federacio, kaj estis konsiderata kiel unu el la fondintoj kaj plej brilaj reprezentantoj de la Leningrada Skolo de Pentrarto, plej fama pro sia ĝenra kaj portreta pentrarto.
Ĝermo
kotiledono
Rudolf Erich Raspe
Rudolf Erich RASPE (1737-1794) estis germana filologo, bibliotekisto kaj ĵurnalisto, kiu kiel unua literature prilaboris la aventurojn de Barono Münchhausen, al kiuj donis perfektan literaturan formon germana poeto Gottfried August Bürger.
En 1737 Raspe naskiĝis en Hanovro. Li studis filologion kaj natursciencojn en la universitatoj en Göttingen kaj Leipzig. En la jaroj 1762-1766 li laboris kiel bibliotekisto en Hanovro, ekde 1767 li fariĝis profesoro en Collegium Carolinum de Kassel. En tiu tempo li verkis multajn sciencajn verkojn. En 1773 li aktivis ankaŭ kiel ĵurnalisto. En la Berlina maganizo Vade Mecum für lustige Leute (Vademekumo por gajaj homoj, 1781-1783) kaptis lian atenton ĉashistorietoj de Münchhausen. Li prilaboris ilin angle kaj anonime eldonis en Oksfordo en la jaro 1785. Raspe mortis en 1794 (unu fonto asertas, ke en 1799).
Lia verko estis ofte imitata, rerakontata, ilustrita (Gustave Doré) kaj filmita.
Ludoviko la 15-a (Francio)
Ludoviko la 15-a, france: Louis XV (naskiĝis 1710, mortis la 10-an de majo 1774) estis franca reĝo ekde la 1-a de septembro 1715 ĝis sia morto.
Gargüera de la Vera
Gargüera aŭ lastatempe Gargüera de la Vera estas municipo de Hispanio, en la provinco Cáceres (Kacereso), regiono Ekstremaduro.
La loĝantoj nomiĝas gargüereños. La censita populacio en 2008 estis 136 loĝantoj.
Situo
Gargüera estas situa en la norda parto de Ekstremaduro en la komarko aŭ distrikto La Vera, je altitudo de 501 m; je 103 km de Cáceres, provinca ĉefurbo kaj je 163 km de Mérida, la regiona ĉefurbo. La surfaco de ties teritorio estas de 52 km². Ĝi situas inter la Valo de Jerte kaj la Vera. Je ĉirkaŭ 20 km de Plasencia, la plej proksima urbo, laŭ la ŝoseo de La Vera, maldekstre, je ĉirkaŭ 10 km, ĉe la kruciĝo inter Barrado (maldekstre) kaj Malpartida de Plasencia (dekstre).
La municipa teritorio limad kun tiuj de Plasencia, Malpartida de Plasencia, Tejeda de Tiétar, Arroyomolinos de la Vera, Barrado kaj Casas del Castañar.
Toponimio
Antikve nomata 'Villaflor de la Vera', poste akiris la nomon de Gargüera, kaj kiam aliris al la Mancomunidad de la Vera (Municiparo) en 1996 eknomiĝis Gargüera de la Vera.
Ekonomio
Agrikulturo kaj brutobredado.
Lingamo
La lingamo (ankaŭ lingam, lingo, Ŝiva linga, Ŝiv ling, en sanskrito लिङ्गं, liṅgaṃ, kun signifo "marko", "signo", aŭ "intermeto" ) estas reprezentaĵo de la Hindua dio Ŝivao uzita por adorado en temploj.
En okcidenta tantra seksa edukado kaj novtantrismaj medioj en kiu oni ritualigas sekson ĝi reprezentas la penison, ĉar oni donas al ĝi alian interpreton de specifa historia evoluo kiu tute malsimilas al la origina tantrisma tradicio en Barato.
Theodor Svedberg
Theodor Svedberg (naskiĝis en 1884, mortis en 1971) estis sveda kemiisto kiu ricevis la Nobel-premion pri kemio en 1926.
3595 Gallagher
3595 Gallagher estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la usona astronomo Edward L. G. Bowell elde la Stacio Anderson Mesa de la observatorio Lowell apud Flagstaff (Arizono, Usono).
Nomo
Ĝi estis nomita en omaĝo al la usona astronomo John S. Gallagher III, direktoro de la observatorio Lowell.
Poro
Laŭ la helena mitologio, Poro (el la greka Πόρος, pado) estis dajmono aŭ spirito kiu personigis ŝancon, oportunecon, taŭgecon kaj la ilojn por atingi dezirojn. Pro tio, lia kontraŭlino estis Aporio (Malfacileco). Laŭ kelkaj teogonioj, Poro (kiel kaŭzo aŭ kreanto) kaj Tetiso (kiel kreitaĵaro) estis la unuaj diaĵoj kiuj ŝprucis en la Universo. Tiamaniere, Poro estis ofte identigita al Ĥrono (Tempo), kvankam la orfea tradicio asertis ke Poro kaj lia frato Tekmoro naskiĝis el Tetiso.
Tamen, Platono priskribas postan legendon kiu anstataŭis tiun diinon per Metiso, la generanta povo. Do, Tesiso-Metiso iĝis patrino kaj de Poro (kiu laŭ tiu legendo pli simbolas abundo) kaj de Penio (Malriĉeco). Ambaŭ ĉefrolis la filozofian miton pri deveno de la Amo: en festo honore al Afrodito, kiun ĉiuj gedioj partoprenis, Poro ebriiĝis kaj kuŝiĝis surplanke, en la korto. Tiam Penio venis peti la manĝo-restaĵojn, kaj pensis ke tiu dio suferis la samajn vivkondiĉojn ol ŝi. Tio igis Poron la nura alloga diaĵo por Penio, kaj el ilia unuiĝo naskiĝis Amo. Pro tio oni diras ke tiu sento ĉiam obeas Afroditon, ĉar naskiĝis dum tago dediĉita al ŝi, sed kutime Amo alivestiĝas en malriĉo kaj vagadas tra la stratoj. Kiel sia patro, Amo kontraŭas riĉecon kaj bonfarton, kaj faras la homojn batali inter ili.
Toy Story 3
Toy Story 3 (anglalingve por Ludila Rakonto 3) estas usona animacia filmo produktita de Pixar en 2010 kaj distribuita de Walt Disney Pictures.
Ĝi estas la tria ero de Toy Story.
Ilona Kökény
Ilona Kökény [kokEnj], laŭ hungarlingve kutima nomordo Kökény Ilona estis hungara aktoro, kabaredisto. Ŝia edzo estis Andor Gábor inter 1913-1919.
Ilona Kökény naskiĝis la  en Gyula, ŝi mortis la  en Budapeŝto.
Biografio
Ilona Kökény akiris diplomon en Reĝa Teatra Lernejo en 1905. En la sekva jaro ŝi debutis, ŝi havis rolojn en malgrandaj teatroj aŭ kabaredoj. En 1906 ŝi naskis filinon, la patro ne estas konata, sed la bebo mortis post 2 monatoj. Post jaroj ŝi apartenis al la plej signifaj kabaredistoj. Ekde la 1920-aj jaroj ŝi havis rolojn ankaŭ en signifaj teatroj (Teatro de Újpest, Teatro Belvárosi (1931)). Sur scenejo ŝia plej ofta partnero estis Béla Salamon, krome ŝi ofte havis malgrandajn rolojn en filmoj.
Meza Manhatano
Meza Manhatano (Midtown) estas zono de Manhatano situanta en la centro de la samnoma insulo, en Novjorko. Ĝi gastigas 14 originalajn konstruaĵojn en 5 hektaroj ekde la Kvina Avenuo kaj la Sesa Avenuo ĝis la strato 48 West kaj la strato 51. Meza Manhatano kune kun Alta kaj Malalta Manhatano estas la tri grandaj subdividoj de ĉi tiu arondismento de la urbego Novjorko. Ĝi konsistas el multaj kvartaloj. Inter ili troviĝas Hell’s Kitchen kaj Chelsea en West Side, kaj Murria Hill, Kips Bay, Turtle Bay kaj Gramercy en East Side. La plejmulto de la nubskrapuloj de la urbo, inkluzive de multaj hoteloj kaj altaj apartamentaroj troviĝas ĉi tie.
Biberist
Biberist estas komunumo en la distrikto Wasseramt en Kantono Soloturno, Svislando. Ĝi havis 7,840 loĝantojn je la 31-a de decembro 2007.
Geografio
Biberist situas suoriente de la kantonĉefurbo Soloturno, ĉe la bordo de la rivero Emme. La tre urbeca komunumo konsistas el la kvartaloj Biberist, Rumi, Waldegg, Ägerten, Unter Biberist, Altismatt, Ober Biberist, Bleichenberg, kaj Eichmatt okcidente de Emme, kie troviĝas la paperfabriko. La setlejozonoj de Biberist kunkreskis kun tiuj de Soloturno, Derendingen, Zuchwil kaj Gerlafingen. La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 12,30 km², de kiuj 34,1 % estas kovritaj de arbaro, 36,8 % servas por agrikulturo kaj 26,4 % por setlado.
Najbaraj komunumoj
La komunumo limas en sudo al Bätterkinden kaj Zielebach (ambaŭ en Kantono Berno), en oriento al Derendingen kaj Gerlafingen, en nordo al Zuchwil, en nordokcidento al Soloturno, kaj en okcidento al Lohn-Ammannsegg, Lüsslingen-Nennigkofen kaj Bellach.
Trafiko
La 26-an de majo 1875 estis malfermita la trajnlinio de Soloturno al Biberist, kiu disponas pri stacidomo sur la teritorio de Biberist. Ankaŭ ĉe la regiona trajnlinio de Soloturno al Zollikofen, Biberist posedas du haltejojn. Krome la komunumo estas konektita al la loka busreto de Soloturno kaj Zuchwil.
Ekonomio
En la 19-a jarcento Biberist ankoraŭ ĉefe vivis de la agrikulturo. Pro la akvoenergio de la rivero Emme tamen jam frue Biberist industriiĝis. Post 1860 Biberist ekonomie eksplodis pro la Paperfabriko Biberist, kiu ankoraŭ hodiaŭ estas la ĉefa labordonanto en la loko. Post ĝia konkurso en la jaro 1997 la paperfabriko estis transprenita de la finna koncerno M-real. Entute 3500 laborlokojn la industrio hodiaŭ ofertas en la komunumo.
Historio
La unua dokumenta mencio de Biberist datiĝas el la jaro 762 kiel Biberussa.