cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Kanada ŝafo
Mitologio
La kanadaj ŝafoj estis inter la plej admirataj bestoj de la Apsaalooka aŭ Korva Nacio, kaj tio kio oni hodiaŭ nomas la Grandhorna Montaro troviĝis centre de la terenoj de la Korva Nacio. En la libro de la Nacia Distrejo de Grandkorna Kanjono, la rakontisto Maljuna Kojoto priskribas legendon pri la kanadaj ŝafoj. Viro posedata de malbonaj spiritoj penis mortigi sian heredonton puŝante lin de krutaĵo, sed la viktimo saviĝis kaptiĝante en arboj. Savita de la kanadaj ŝafoj la viro prenis la nomon de ilia gvidanto, Granda Metalo. Aliaj ŝafoj donis al la povon, saĝecon, klarvidajn okulojn, firmpiedecon, bonan aŭdpovon, grandan fortecon, kaj fortan koron. Granda Metalo revenis al sia popolo kun mesaĝo ke Apsaalooka popolo travivos nur tiel longe kiel la rivero venanta de la montoj estos konata kiel la Grandkorna Rivero.
Trajtoj
Oni nomas la kanadan ŝafon grandkorna pro la grandaj, kurbaj kornoj kiujn portas la virŝafoj. La ŝafinoj ankaŭ havas kornojn, sed ili estas mallongaj kun nur iomete da kurbiĝo. La koloro de la ŝafoj varias de helbruno ĝis grizo aŭ malhela, ĉokolada bruno, kaj ili havas blankan postaĵon kaj blankajn harojn je la malantaŭo de ĉiuj kvar kruroj. Kanadaj ŝafinoj de la rokmontara specio povas pezi ĝis 90 kg kaj virŝafoj ĝis 135 kg, sed la ŝafoj de Sierra Nevada estas malpli grandaj, kun ŝafinoj pezante ĉ. 63 kg and virŝafoj ĉ. 90 kg.
NGC 3306
NGC 3306 (aliaj indikoj — UGC 5774, MCG 2-27-32, ZWG 65.68, IRAS10345+1254, PGC 31528) estas galaksio en konstelacio Leono.
Kanada ŝafo
Trajtoj
Kanadaj ŝafoj paŝtiĝas manĝante herbojn kaj arbustojn, precipe dum la aŭtuno kaj vintro, kaj ili prenas mineralojn de naturaj salejoj. Tiuj nearktisaj bestioj estas bone adaptitaj al grimpado en krutaj terenoj kie estas sekuraj de tiaj rabobestoj kiaj kojotoj, agloj, kaj pumoj. Ili vivas grandare, sed pro tio ke ili ne havas la striktan hierarkion de la muflono ili ne estas malsovaĝigeblaj; kanadaj ŝafoj ne sekvas unuopan gvidŝafon aŭtomate, kiel faris (kaj faras) la aziaj prauloj de la hejmaj ŝafoj.
Flava Rivero
Modernaj epokoj
La inundo de 1931 mortigis ĉirkaŭkalkule 1,000,000 ĝis 4,000,000, kaj estas la plej mortiga natura katastrofo en la historio (senkalkuli malsategojn kaj epidemiojn).
NGC 3306
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Kanada ŝafo
Trajtoj
Antaŭ la pariĝa sezono la virŝafoj penas fari hierarkio kiu decidas pri aliro al la ŝafinoj por pariĝado. Precipe dum ĉi tiu sezono okazas la karakteriza kornobatado de la virŝafoj, kvankam oni povas iom observi ĉi tion tra la tuta jaro (Valdez kaj Krausman 1999). La kornoj de virŝafo povas pezi pli ol 18 kg, kaj ili ofte damaĝiĝas pro ripeta batado. La ŝafinoj havas gravedecon de ses monatoj. En mildklimataj regionoj la pariĝa sezono okazas en novembro tiel ke la ŝafidoj naskiĝas en majo.
Kanada ŝafoj povas infektiĝi de iuj malsanoj de hejmaj ŝafoj, inter ili skabio kaj pneŭmonio. Aldona mortdanĝero rezultiĝas de akcidentoj de rokfalo kaj falado de krutaĵoj (risko de vivado en kruta tereno).
Flava Rivero
Modernaj epokoj
La 9an de junio 1938, dum la Dua japana-ĉina milito, Naciistaj trupoj sub la regado de la generalo Ĉiang Kai-ŝek malfermis la dugojn revenigante la riveron apud la vilaĝo de Huaĝuankoŭ en Henano, okazigante tioj kio estis nomita de la kanada historiisto, Diana Lary, "milit-okazigita natura katastrofo". La celo de la operaco estis haltigi la antaŭeniron de la japanaj trupoj sekvante la strategion "uzi akvon kiel surogato de soldatoj" (ĝiŝui daibing). La inundo de 1938 de areo kovranta 54000 km² kostis el 500,000 ĝis 900,000 ĉinajn vivojn, kaj nekonatan nombron de japanaj soldatoj. La inundo evitis, ke la Japana Armeo kaptu Ĝengĝoŭon, en la suda bordo de la Flava Rivero, sed ne malsukcesigis ilin atingi sian celon konkeri Vuhanon, kiu estis tiam la provizora sidejo de la Ĉinuja registaro kaj setliĝi borde la rivero Jangzio.
Kanada ŝafo
Scienca analizo
Oni konsideras la kanadajn ŝafojn bonaj indikantoj de la sano de iu tereno pro tio ke ili estas sentemaj al multaj medioproblemoj kaŭzitaj de homoj. La ŝafoj estas dezirindaj ne nur pro ilia estetika valoro sed ankaŭ pro tio ke ĉasistoj ŝatas ilin ĉasi. La montoŝafoj de la Rok-montaro kaj Sierra Nevada vivas en la malvarmaj montoregionoj de Kanado kaj Usono, sed la Dezerta Montoŝafo vivas en la varma dezertaj ekosistemoj de Sudokcidenta Usono.
Flava Rivero
Geografio
Laŭ la Ĉina Esplorsocieto, la fonto de la Flava Rivero estas en 34° 29' 31.1" N, 96° 20' 24.6" Or en la Baĝanhara Montaro proksime de la orienta bordo de la Ĝuŝua Tibeta Aŭtonoma Prefekturo. La fontaj alfluantoj drenas en la lagoj Gjaring kaj Ngoring en la okcidenta bordo de la Gologa Tibeta Aŭtonoma Prefekturo alte en la Baĝanhara Montaro de Ĉinghajo. En la Zoige Baseno laŭlonge de la limo kun Gansuo, la Flava Rivero turnas nordokcidenten kaj poste nordorienten antaŭ turni suden, kreante la areon nomata "Ordosa Meandro", kaj poste fluas ĝenerale orienten tra la Nord-Ĉina Altebenaĵo ĝis la Golfo de Bohajo, dreninte basenon de 752 443 km² kiu havigas al 140 milionoj da personoj trinkakvon kaj irigacion.
Kanada ŝafo
Scienca analizo
En la jaro 1940 Cowan taksonomie disigis la specion je sep subspecioj :
Ramey kaj kolegoj tamen depost 1993 montris per DNA-testado ke ĉi tiu dividiĝo je sep subspecioj estas plejparte iluzia. Laŭ la plej lastaj sciencaj esploroj la kanada ŝafo estas nur unu specio kun tri subspecioj: ovis canadensis canadensis, ovis canadensis nelsoni, kaj ovis canadensis sierrae''. O. c. sierrae estas genetika aparta subspecio kiu vivas nur en la Montaro Sierra Nevada. Ŝafoj de subspecio O. c. nelsoni vivas en la dezertaj regionoj de sudokcidenta Usono kaj Meksiko, dum ŝafoj de subspecio O. c. canadensis vivas en la Rok-montaro de Usono kaj Kanado.
Flava Rivero
Geografio
La Flava Rivero estas komune dividita en tri etapoj. Tiuj estas pli malpli la nordoriento de la Tibeta Altebenaĵo, la Ordosa Meandro kaj la Nord-Ĉinia Altebenaĵo. Tamen, diversaj fakuloj havas diferencajn opiniojn pri kiel oni dividu la tri etapojn.
Elfluo
La rivero fontas sur la Tibeta Altebenaĵo, ĉirkaŭ 200 km norde kaj meze de rekta linio inter Lasao kaj Sinino. Tie situas la montaro Kunlun (ankaŭ Kunlun Shan aŭ Kuenlun) ĉirkaŭ 450 km oriente de la fonta areo de Jangzio, okcidente de du lagoj (Ngoring Tsho kaj Kyaring Tsho) kaj nordokcidente de Stela maro (Singsuhai) – roka-stepa areo.
Riverfluo
La Flava Rivero trafluas de la fonto ĝis la du menciitaj lagoj, poste ĝi fluas ĉefe orienten sub la nomo ’’Ma Chhu’’ en zigzago tra forte tordita altmontara valo kun multnombraj ravinoj ĝis Lanĝoŭo (ankaŭ Lanĉou). Tie ĝi kurbiĝas al nordoriento, krucas la Ĉinan Muregon kaj fluas plu tra la Nord-Ĉinia Altebenaĵo. Tie ĝi ĉirkaŭfluas la zonon Ordos en Interna Mongolio (areo, apartenanta al Ĉinio) kun granda kurbo kaj denove krucas sude la Grandan Muron, kie Fenho alfluas. Poste la rivero trafas en grandan baraĵlagon, en kiun ankaŭ la rivero Vei alfluas. Ĉe la lago la la rivero havas la angulon de 90° kaj plufluas al orienten kaj trafluas la provincon Ŝenŝjio kaj forlasas ravinriĉan montaron kaj atingas leŭsan ebenaĵon. Ĉirkaŭ 45 km post la urbo Kaifeng (aŭ Khaifung) la fluo turniĝas nordorienten kaj trafluas malaltebenaĵon kaj ĉirkaŭ 500 km post Kaifeng atingas la Flava Rivero inter Tianjin kaj la duoninsulo Ŝandongo la golfon de Peĉili (ankaŭ ĉili aŭ Bohai), parton de Flava Maro.
Sedimentoj, baraĵlagoj kaj aluvioj (riveraj alportaĵoj)
La Flava Rivero kunportas multan leŭson, kion bonvenigas la agrikulturo, sed la erozio kaj sedimentiĝo kaŭzas damaĝojn. La leŭsa koloro donis la nomon de la rivero. La Flava rivero havas surmonde inter la grandaj riveroj la plej grandan ŝvebaĵo-kunportan kapablon (averaĝa sedimenta livero: 35 kg/m³). Tio kaŭzas la malfaciligon de la ŝiptrafiko ĉe malaltebenaĵoj; la baraĵlagoj havas mallongan vivdaŭron pro la aluviiĝo, kio plenigas ilin.
Sur la Nord-Ĉinia Altebenaĵo, la fluejo de la rivero jam pli altas ol la ebenaĵo pro la sedimentiĝo. La sekvoj estas la ĉiujare aperintaj grandaj inundaj katastrofoj kaj la oftaj translokiĝoj de la fluejoj. Malnovaj mapoj pruvas, ke la rivero ŝanĝis ekde 602 a.K. jam naŭfoje la maralfluon. La lasta granda translokiĝo okazis en 1855. Poste oni konstruis digojn por eviti la ofte aperantajn altakvojn. Ekde tiam la Flava rivero fluas inter 10 m altaj digoj en fluejo, kiu altas ĉirkaŭ 5 metrojn super la nivelo de la ĉirkaŭa ebeno, tiel barante alflui la alfluantojn. Tiuj digoj ne estis sukcesaj, ĉar la „subjugita“ rivero serĉas ĉiam denove sian vojon kaj ofte superfluas eĉ la digojn.
La forta sedimentiĝo kaŭzis la teropligrandiĝon ĉe la rivera elfluejo. Nuntempe atingas la maron nur ĉirkaŭ 30% de la rivera akvokvanto pro la forta elprenoj por akvumado, trinkakvo, industrio. Tio kaŭzas la elsekiĝon dum duonjaro ĉe la lasta rivera regiono kaj la malaltiĝon de la grundakva nivelo.
La rivero estas interligita per la Imperiestra kanalo al Jangzio.
Fiŝoj
La baseno de la Flava Rivero estas riĉa en fiŝoj, kaj hejmo de pli ol 160 indiĝenaj specioj en 92 genroj kaj 28 familioj, kiel 19 specioj kiuj ne troviĝas aliloke en la mondo (endemiaj). Tamen, pro habitatoperdo, poluado, enmetitaj specioj kaj troa fiŝkaptado multaj el la indiĝenaj specioj estis malpliiĝintaj aŭ eĉ malaperintaj entute; kelkaj estas agnoskitaj kiel minacitaj en la Ĉina Ruĝa Listo. Akvobaraĵoj kaj iliaj rezervejoj pliigis la habitaton por specioj malrapidaj kaj de statecaj akvoj, dum ĝi malpliigis speciojn de fluantaj akvoj kaj malhelpis la supren-malsupren reproduktan migradon de aliaj. En la 2000-aj jaroj, nur 80 indiĝenaj fiŝospecioj en 63 genroj kaj 18 familioj estis registritaj en la baseno de la Flava Rivero. Kontraste, enmetitaj fiŝospecioj pliiĝis kaj en abundo kaj en nombro da specioj; nur unu enmetita fiŝospecio estis registrita en la 1960-aj jaroj, sed ĉirkaŭ la 2000-aj jaroj estis jam 26.
Kiel tipe en riveroj de Azio, Ciprinedoj estas pro multo la plej diversa familio en la baseno de la Flava Rivero. Pli ol 85 ciprinedoj estis registritaj en tiu baseno, same specioj kiuj ankoraŭ estas kaj specioj kiuj jam ne plu estas. Aliaj tre diversaj familioj estas la Nemaĥeiledoj (pli ol 20 specioj), gobioj (ĉirkaŭ 15 species), Kobitedoj (ĉirkaŭ 10 specioj) kaj bagredaj katfiŝoj (ĉirkaŭ 10 specioj). Kvankam estas specioj kiuj troviĝas tra multo de la rivero, kelkaj havas pli limigitan teritorion. Por ekzemplo, la plej supraj, plej altaj partoj de la Tibeta Altebenaĵo havas relative malmultajn indiĝenajn speciojn, notinde neĝotrutojn kaj parencaj (Gymnocypris, Gymnodiptychus, Platypharodon kaj Schizopygopsis), kaj Triplophysa. El la 18 endemioj de la baseno de la Flava Rivero, 12 estas (aŭ estis) troveblaj en la supra parto. Tiuj partikulare iĝis minacitaj kaj la fiŝofaŭno en multaj supraj akvejoj estas nune dominataj de enmetitaj salmonedoj. Kontraste, la plej malsupra parto de la rivero kaj ties delto estas hejmo de multaj fiŝoj de saleta akvo aŭ eŭrihalenaj specioj, kiel gobioj (kvankam estas ankaŭ veraj nesalakvaj gobioj en la Flava Rivero), "Lateolabrax", Pleŭronektoformaj kaj Takifugu.
Fiŝkaptado restas grava aktiveco, sed la kaptokvanto estis malpliiĝanta. En 2007, oni notis, ke 40% malpli da fiŝoj estis kaptitaj en la Flava Rivero kompare kun pli fruaj kaptoj. Grandaj Ciprinedoj (Chanodichthys erythropterus, Chanodichthys mongolicus kaj Megalobrama amblycephala) kaj grandaj katfiŝoj (Silurus asotus kaj Silurus lanzhouensis) estas ankoraŭ tie, sed la plej grandaj specioj, nome Elefanta fiŝo, kalugo kaj Jangzia acipensero, ne estis registritaj el la baseno de la Flava Rivero en ĉirkaŭ 50 jaroj. Aliaj specioj kiuj subtenas gravajn fiŝkaptejojn estas la Parabramis, la Plekogloso, Ĉina perko, Protosalanx, Channa argus, Azia marĉangilo kaj aliaj.
Akvobredado
la Flava Rivero estas ĝenerale malpli taŭga for akvokulturo ol la riveroj de centra kaj suda Ĉinio, kiel la Jangzio aŭ la Perlorivero, sed akvokulturo estas praktikata ankaŭ en kelkaj areoj laŭlonge de la Flava Rivero. Grava akvokultura areo estas la riverborda ebenaĵo en Ksingjang, supren el Ĝengĝoŭo. Ekde la disvolvigo de fiŝejoj komencita en la riverbordo de Ksingjang kaj en Vangkun en 1986, la fiŝlagaj sistemoj en Vangkun kreskiĝis al la totala grando de 15,000 mu (10 km2), kio faras ĝin la urbo de plej granda akvokultura centro en Norda Ĉinio.
Du testudaj specioj estas indiĝenaj de la baseno de la Flava Rivero: nome la Revesa testudo kaj la Ĉina molkarapaca testudo. Ambaŭ specioj — sed speciale la molkarapaca — estas amplekse bredataj kiel nutrofonto. Variaĵo de la Ĉina molkarapaca testudo populara inter ĉinaj manĝemuloj estas nomata Testudo de la Flava Rivero (黄河鳖). Nuntempe plel el la Testudoj de la Flava Rivero manĝataj en ĉinaj restoracioj venas el testudobredejoj, kiuj povas aŭ ne esti proksime al la Flava Rivero. En 2007, oni ekkonstruis en Vangkun, Henano, grandan farmon por bredi tiun testudvariaĵon. Kun kapablo bredi 5 milionojn da testudoj jare, oni esperis, ke tiu instalaĵo estu la plej granda testudfarmo de Henano por tiu tipo.
La granda, tute akvoloĝanta Ĉina giganta salamandro, specio kiu estis malpliiĝanta draste ĉefe pro persekutado kiel nutrofonto kaj por tradicia medicino, estas indiĝena de la basenoj de la Flava Rivero kaj de aliaj ĉinaj riveroj. Ĝi estas bredata en grandaj nombroj en kelkaj partoj de Ĉinio kaj genetikaj studoj montris, ke la kaptita salamandraro estas ĉefe indiĝena de la baseno de la Flava Rivero. Ĉar tiuj estis ofte liberigitaj reen en la naturo, la flavrivera tipo de Ĉina giganta salamandro estas disvastigita en aliaj partoj de Ĉinio, kio iĝas genetika problemo por la aliaj tipoj.
Antikvaj pramejoj ĉe la rivero
Por transiri la riveron oni konstruis sennombrajn pramejojn ĉe la Flava Rivero en la antikveco. Multaj turistoj, interesataj de la Silka Vojo, kun granda scivolemo serĉis ilin. Estas noto, ke en Gansu-provinco estis la pramejoj Jinchengjin (GinCenggin), Jincheng (GinCeng), Linjin (Lingin) kaj aliaj. Tamen, ĉiuj antikvaj pramejoj malaperis en la historio.
Jam en la Okcidenta Handinastio (206 a.K. - 25 p.K.) ekfunkciis la pramejo Jincheng. En 81 a.K. la kortego de la dinastio starigis la prefektujon Jincheng en la nuna Xigu (Ŝjigu)distrikto de Lanzhou kaj la pramejo trovigis ĉe la bordo de la Flava Rivero. En 50 a.K. ĉirkaŭ dekmilo da militistoj-rajdistoj de la dinastio transiris la riveron tie. Nun la pramejo estas anstataŭigita per pontoj ŝoseaj kaj fervoja super la rivero.
En Gansu-provinco estis alia fama pramejo Linjin. Gi estis superakvita en 1969 pro ekfunkciado de akvokonservejoj. Nun tie videblas la sola malgranda monto ĉe la antikva pramejo.
Pontoj super la Flava Rivero
En longa tempo oni transiris la riveron ĉefe per lignaj boatoj kaj ŝafledaj flosoj. Nur meze de la 12-a jarcento konstruiĝis la plej frua flosponto super la rivero proksime de Jinĉengjin, tio estas la ponto Ĵengŭan (Ĝenjŭan). Oni starigis 4 gigantajn ferajn fostojn ambaŭborde de la rivero, al kiuj oni ligis 6 dikajn kablojn, ĉiu 400 m longa, paralele oni enakvigis 24 gipojn kunligitajn per ŝnurego kaj fiksis ilin al la kabloj. Sur la ŝipoj oni sternis tabulojn. La flosponto estis malkonstruita ĉiujare antaŭ la inunda sezono kaj rivera glaciiĝo. Rezulte de tio, oni povis uzi la ponton nur kelkajn monatojn ĉiujare. Tamen tia ponto funkciis 530 jarojn.
Super la Flava Rivero aperis fera ponto en la komenco de la 18-a jarcento. Tiam la registaro de Qing-dinastio asignis 366 milojn da taleoj da arĝento kaj konstruigis en pli ol 3 jaroj feran ponton en la loko de la antikva ponto Ĵenĝŭan. La fera pontobaraĵo de la akvokonservejo Liujiaxia longis 250 m kaj larĝis 8 m. Kun planko el dikaj feraj platoj ĝi estas 5-spana kaj 4-piliera kaj povas elteni argon de 8 tunoj. Oni nomas gin la Unua Ponto super la Flava Rivero.
En la 1950-aj jaroj oni faris riparadon al la ponto, plifortigis ĝiajn arkajn ŝtalajn subtenilojn kaj asfaltis gin. Poste, la magistrato konstruigis ŝosean ponton proksime de gi. Post tio la fera ponto, ŝajne, funkcias ne plu kiel trafikilo, sed ĉefe kiel historia objekto.
Oni diris, ke nun super la Flava Rivero estas entute pli ol 60 ŝoseaj kaj fervojaj pontoj. Sole en Lanĵu estas 17 tiuspecaj pontoj.
Ŝafleda floso
Ŝafleda floso iam funkciis kiel ĉefa veturilo por transiri la Flavan Riveron. Tamen, post apero de ponto super la rivero, la ŝafledaj flosoj rolis ne tiel grave kiel antaŭe. Nun nur en la turismaj lokoj en la supra baseno de la rivero oni povas vidi ŝafledajn flosojn, kiuj servas speciale por distrigo de la turistoj.
Por fari ŝafledan floson oni devas per ŝnuro ligi la preparitajn ŝafledajn sakojn al ligna framo. Granda floso konsistas maksimume el 600 tiaj sakoj kaj la malgranda el dekkelkaj. Granda ŝafleda floso, samkiel granda ŝipo, povas, transporti ĉiufoje ĉirkaŭ 30 tunojn da varoj je rapido de pli ol 200 km tage, kelkoble pli ol kamela karavano. Multaj lokaj produktaĵoj de Lanĵu siatempe transportiĝis tiamaniere al la malsupra baseno de la Flava Rivero.
La akvoelektrejo Liujiaxia
Liujiaxia (Liŭgjaŝja) estas la unua akvoelektrejo de Ĉinio ĉe la Flava Rivero. Gia granda digo situas sudokcidente de Lanĵu je pli ol 70 km, en la sino de la montaro. La akvoelektrejo, konstruita en la 1960-aj jaroj, estas destinita ĉefe por elektro-produktado, kaj krome, ankaŭ por irigacio, fiŝbredado kaj gardado kontraŭ inundaj kaj glaciaj katastrofoj. La fabrikdomo situas duone sub la digo kaj duone en kaverno, tio estas subtera ŝtona urbeto kun areo de 200 000 kvadrataj metroj sub la riverujo je 50 m. Per lifto oni povas descendi 174 metrojn kaj atingi la domon, kie laboras 5 generatoroj. La centra regadejo superregas la tutan fabrikon pere de laborstablo, industria televido, komunikaj aparatoj kaj aliaj aŭtomataj instalaĵoj. La fabrika pordego povas hermetike fermiĝi en malgranda tempo. Eĉ kiam akvo inundas la supron de la digo, nur se la pordego estas fermita, la fabriko estas tute ekster danĝero kaj la elektra produktado neniom malhelpita. La jara elektra produktokvanto estas 5.7 miliardoj da kWh. Ĝi povas konservi 5.7 miliardojn da kubmetroj da akvo.
Bingling-templo
Proksimiĝante al la ŝtonkavernaro kaj videblas, ke la plurtavolaj kavernoj densas kiel ĉelaro kaj la budhaj statuoj brilas en la sunlumo. Grimpinte laŭ la ŝtonaj ŝtupoj kaj lignaj viaduktoj, oni povas pririgardi la budhajn statuojn sur la krutaĵo. Tie estas multe da niĉoj, skulptaĵoj kaj freskoj faritaj de la 4-a gis la 19-a jarcento. Nun tie restas 183 niĉoj, 694 ŝtonaj kaj 82 argilaj statuoj kaj 900 kvadrataj metroj da freskoj, kiuj ĉiuj trovigas sur rokmuro 200 m longa kaj 60 m alta.
Bingling-templo distingiĝas per granda nombro da ŝtonaj skulptaĵoj kaj reliefoj. En la mezo de la ĉefa halo de la kaverno numero 3 staras ŝtona pagodo 2,27 m alta kun mil reliefigitaj budhaj statuoj. Ĝi nomiĝas Mil-budha Pagodo. Ekster la ŝtonkavernoj vidiĝas ankaŭ grandaj kaj malgrandaj pagodoj el ŝtono, tomboj de eminentaj budhistoj. La reliefoj plejparte estis faritaj de la disĉiploj de majstroj antaŭ aŭ post ties morto.
La nomo Bingling-templo ŝangigis plurfoje en la historio. La nuna nomo aperis en la 14-a jarcento. Bingling estas tibetlingva vorto kun signifo "sidejo de 100 miloj da budhoj". La templo estis kaj estas alte taksata de la budhistoj, artistoj, historiistoj kaj arkeologoj.
Oberndorf (Salcburgio)
Oberndorf estas komunumo de Aŭstrio. Ĝi apartenas al la federacia lando Salcburgio kaj al la distrikto Salzburg (germane Bezirk Salzburg-Umgebung). Komence de la jaro en la komunumo vivis  loĝantoj.
Trafiko
Havas la loko du haltejojn ĉe la fervoja linio de Lokalbahn Salzburg. Unu el ili ankaŭ servas por la najbara bavara urbo Laufen (Salzach).
Kategorioj de la manuskriptoj de la Nova Testamento
La kategorioj de la manuskriptoj de la Nova Testamento dividas ĉiujn antikvajn greklingvajn manuskriptojn de la Nova Testamento (papirusojn, uncialajn manuskriptojn, minusklajn manuskriptojn, legaĵarojn, pergamenojn), en kvin grupoj, laŭ la rilatoj de ĉiu manuskripto kun la teksta tipo. Tiu kategoriigo estis enigita en 1981 de Kurt kaj Barbara Aland per la verko Der Text des Neuen Testaments.
Kategorioj
Kategotio I:
ĝi grupigas la plej antikvajn kaj sedifektajn manuskriptojn: papirusoj kaj uncialaj manuskriptoj ĝis la 4-a jarcento kaj la manuskriptoj de aleksandria teksta tipo, La manuskriptoj de tiu kategorio elstaras pro la facile solvendaj tekstaj problemoj kaj estas konsiderataj fidela reprodukto de la aŭtografoj.
Château-Landon
Château-Landon estas franca situanta en departemento Seine-et-Marne, regiono Francilio.
Ĝiaj loĝantoj nomiĝas Châteaulandonnais aŭ Castelandonnais.
Kategorioj de la manuskriptoj de la Nova Testamento
Kategorioj
Kategorio III:
tiu kategorio inkluzivas manuskriptojn sufiĉe gravajn por la studo de la historio de la tekstaj tradicioj, sed ne sufiĉe por la rekonstruo de la origina teksto: kutime ili entenas sendependajn lecionojn, prezentas tekstajn familiojn eklektikajn aŭ ĉiukaze miksitaj kun karaktroj apartaj; la familio 1 kaj la familio 2 kaj la familio 13 estas ekzemplj de familioj de manuskriptoj falantaj enen de tiu kategorio.
Kategorio IV:
ĝi kuntiras manuskriptojn kiuj imitas aŭ dependas de la Manuskripto Beza (D) kaj apartenas al la tipo okcidenta teksta tipo.
Kategotio V:
ĝi inkluzivas manuskriptojn de la teksta bizanca tipo aŭ precipe de bizanca tipo.
Kritikoj al tiu ĉi sistemo de katagoriigo
Tiu maniero kategoriigi la manuskriptojn de la Nova Testamento preferas la tekstan aleksandrian tipon, forapartigante la tekstan okidentan tipon en la Kategorio IV rilate Evangeliojn kaj en la Kategorioj II/III rilate la Paŭlan Epistolojn; iuj fakuloj, tamen, opinias ke almenaŭ kelkja minusklaj manuskriptoj kaj okcidentaj tekstoj estas pli proksimaj al la originaloj tiom kiom la manuskriptoj de la kategoio I.
Iuj manuskriptoj estis klasitaj ne laŭ la reala valoro. Ekzemple, Uncialo 055 estas malpli valora pro tio ke ĝi estas komentario; 7, 89, 121, Uncialo 080, Uncialo 0100, Uncialo 0118, 0174, 0230, 0263, 0264, 0267, 0268 estas tro mallongaj por meriti klasadon; Uncialo 0144 kaj 0196 ne estas efike alireblaj; 25 male estas forigita pro ĝia diatessarona harmonio.
Palaco de Rudygier en Bjalistoko
La Palaco de familio Krusenstern, poste de familioj Rüdiger kaj Lubomirski, konstruita de barono Aleksandro Krusenstern en la duono de la 19-a jarcento en novklasikisma stilo. Dum la 2-a mondmilito ĝi estis bjalistoka sidejo de la ĉefo de la tiama t.n. civila administracio de la distrikto Bjalistoko, Erich Koch. La palaco estis bruligita en 1944 kaj rekonstruita en la jaroj 1956-1957. Ĝi staras en la kvartalo Dojlidy kaj estas ĉirkaŭita de 19-jarcenta parko. Hodiaŭ ĝi estas la sidejo de Altlernejo de Publika Administracio.
Herkulo la 1-a d'Este
Herkulo la 1-a, Duko de Ferrara (* Ferrara, en la 26-a de oktobro 1431 - Ferrara, en la 25-a de januaro 1505) estis Duko de Ferrara inter 1471 ĝis sia morto kaj unu el la ĉefaj mecenatoj kaj klera homo dum la Renesanco. Li estis patro de Alfonso la 1-a (1476-1534) kaj liaj kromnomoj estis Norda vento kaj Diamanto. Li edukiĝis en la kortego de Napolo inter 1445 kaj 1460. Tie li studis militismajn artojn, kavalerion, kaj akiris la guston pri antikvaj kaj multevaloraj artoj, kiuj kontribuis por ke li fariĝu unu el la plej signifoplenaj patronoj de la Renesanco.
Niederhorbach
apartenas al komunumaro, do administra ligo de pluraj najbaraj, formale sendependaj politikaj komunumoj, germane nomata Verbandsgemeinde Bad Bergzabern, kiu kovras la sudan parton de la distrikto.
Brusela lingvo
La Brusela lingvo aŭ la Brusela dialekto estas nomo de brabanta dialekto kiun oni parolas en Bruselo.
Ekde la malfrua 19-a jarcento tiu dialekto iom post iom estis anstataŭigita per la franca lingvo - interalie pro la franciĝo de Bruselo - kaj post la Dua Mondmilito malmulte ankaŭ per la nederlanda lingvo. Pro tio nuntempe nur malgranda parto de la brusela populacio ankoraŭ parolas la tradician dialekton.
Muzeo Reuter-Wagner (Eisenach)
La Muzeo Reuter-Wagner (germane: Reuter-Wagner-Museum) troviĝas en Eisenach, Reuterweg nr 2. Ĝi apartenas al la muzearo Thüringer Museum Eisenach.
Priskribo
La platgermana verkisto Fritz Reuter translokiĝis en 1810 de Neubrandenburg al Eisenach. La 1-an de aprilo li elektis kiel loĝejon novrenesancstilan vilaon, kiun elstarigis por li la arĥitekto L. Bohnstedt dum 1864-1867. La vilao troviĝas en la valo Helltal ĉe la strato supren al la Wartburg. La kolonoza domo de la retiriĝinta poeto estas bona ekzemplo por fantaziriĉa kaj unika vilaoarkitekturo de Eisenach. Li mortis en 1874. Uzo muzeo ekis jam en 1897, ankaŭ danke al la engaĝiĝo de Joseph Kürschner.
Post la morto de lia vidvino la domo transiris al la proprieto de la urbo. Ĝis nun konserviĝas en la originala stato la salono, la laborĉambro de la verkisto, kiel ankaŭ la la muzikĉambro kaj la kudradĉambreto de la edzino. Tiun ŝi nomis sia "sanctuarium" (=sanktejo). En la mezo de la vilaro estas la kunvena centro, la per pompeja balkonloĝio transirebla salono.
Kolektoj
Ene de la domo troviĝas teretaĝe la t.n. Oesterlein-kolekto pri la vivo kaj la kreado de la komponisto Richard Wagner. Ĝin vendis la vienano en 1895 al la urbo. Ĝi entenas autografojn, unuajn eldonojn de la verkoj, originalajn enirbiletojn, partiturojn, bustojn ktp. Malantaŭ la kolekto en Bayreuth ĝi estas la dua plej granda vagnera elmontrindaĵaro en la mondo.
De Fritz Reuter videblas portretoj, pejzaĝpentraĵoj, desegnoj, originalaj eldonoj de la verkoj de la rakonstist kaj objektoj de la ĉiutaga vivo.
Kojpo
La kojpo (Myocastor coypus) estas ronĝulo kun praloĝejo en Sud-Ameriko. Ĝi estas bredata pro sia felo, sed la karno estas ankaŭ ofte prilaborata.
Ĝi ŝatas la humidajn lokojn, vivas ĉe riveroj kaj riveretoj.
Mantuo
Mantuo (laŭ PIV) Mantua en la latina kaj Màntua en la loka dialekto) aŭ Mantovo (itale Mantova ) estas komunumo en la itala sudorienta provinco Lombardio.kaj samtempe ĉefurbo de la samnomo provinco Mantova. Laŭ censo en 2018 la urbo kalkulas ĉ. 49 000 loĝantojn. Ekde 2008 la urbo estis ankaŭ enlistigita en la listo de monda heredaĵo de Unesko pro la valoro de ĝia arkitekturo kaj ĝia elstara rolo en la disvastigado de la renesanca kulturo. En 2016, la Ministerio pri Kultura Heredaĵo kaj Turismo aljuĝis al Mantuo la titolon de itala ĉefurbo de kulturo . La urbo estis la unua en la rango de la plej bonaj italaj urboj pri kvalito de la medio kaj vivo ("Urba Ekosistemo 2017").
Arta urbo kaj monda heredaĵo de Unesko
Temas pri historia kaj artoplena urbo, kie elstaras la arkitekturo de la Renesanco, ekzemple ĉe la Palaco Te, konstruita en la 16-a jarcento de Giulio Romano kiel amsidejo por la loka estro Federico Gonzaga kaj lia amantino. Ĉiu salono de la palaco gravas kiel temoĉambroj, ekzemple la Salono de Psiĥo, kiu montras orgion de dioj, aŭ la Salono de la Gigantoj. La ĉefa familia posedaĵo de la Gonzagoj estas la Duka Palaco, kiu enhavas pentraĵojn de Mantegna.
Mantuo estas la sola urbo, komprenata kiel urba muzeo, ĉeestanta en la platformo Google Arts & Culture, kun pli ol 1 000 ciferecigitaj verkoj, 40 virtualaj ekspozicioj starigitaj en 8 diversaj virtualaj muzeoj.
Ekde julio 2008 la artaj urboj de Lombardio kune kun Sabbioneta, estis inkluzivitaj en la listo de monda heredaĵo de Unesko pro tio ke ili estas du el la ĉefaj centroj de la itala kaj eŭropa renesanco.
Historio
Dum la Sieĝo de Mantovo, kiu daŭris el la 4a de Julio 1796 al la 2a de Februaro 1797 kun mallonga ekrompo, Franciaj fortoj sub la ĝenerala komando de Napoleono Bonaparte sieĝis kaj blokis grandan soldataron de Aŭstrianoj ĉe Mantovo dum multaj monatoj ĝis tiu kapitulacis.
Famuloj
Claudio Monteverdi, fama itala komponisto, verkis kelkajn de siaj gravaj verkoj en Mantuo.
Vidindaĵoj
Multaj preĝejoj, teatrejoj, palacoj (por superrigardo vidu la italan vikipedion)
Lotusaj floroj
La urbo estas plejparte ĉirkaŭita de lagoj: lago inferiore, lago di mezzo kaj lago superiore. Eblas fari boatajn ekskursojn. Speciale estas, ke lotusaj floroj (latine: Nelumbo nucifera) kreskas sovaĝe en ĉi tiuj lagoj (la sola loko en Eŭropo). Ĉi tiuj floroj estis alportitaj el sudorienta Azio en la unua duono de la 20-a jarcento, kaj neatendite prosperas tie tiel bone, ke la plantoj devas esti tranĉitaj regule per maŝino por malhelpi ke ili kovras la tutan lagon. Speciala pri lotusaj floroj estas, ke iliaj grandaj folioj estas akvorezistaj (akvo drivas sur la folioj). De la bordoj de la publika parko de Belfiore ĉe Lago superiore, la flosanta insulo de lotusaj floroj klare videblas kiel spektakla florado en julio-aŭgusto-septembro.
Esperanto
En Mantuo aktivas Gruppo Esperantista Mantovano kaj Laura Brazzabeni.
En majo 2021 okazos en Mantovo la 4-a Interlingvistika Seminario.
Transporto
La aviadilejo plej proksima de Mantovo estas tiu de Verona-Villafranca, ĉ. 30km de la urbo.
Mantuo estas ankaŭ ligita al fervoja linio kaj ĝis 2023 ĝi estos rekte ligita al Reggio Emilia.
Ekstera ligilo
Oficiala retpaĝo de la urbo Montova
Ármin Neumann
NEUMANN Ármin (pro. najman) estis hungara juristo naskita en Nadjvarado la 14-an de februaro 1845 kaj mortinta en Budapeŝto la 31-an de januaro 1909.
Biografio
Ármin Neumann estis post hejmaj kaj eksterlandaj studoj privinca advokato inter 1869 – 84, poste de 1884 ĝis 1909 en Budapeŝto. En 1882 li estis privatprofesoro pri komerco kaj ŝanĝjuro en la Universitato de Budapeŝto. Inter 1887 – 1903 li estis landkunvena deputito de la liberala partio, de 1889 eksterordinara universitata profesoro. Li fondis interalie la porĝardenistan lernejon de la Unuiĝo Izraelita pri Agrikulturo kaj Manufakturo.
Miklós György Jakubinyi
JAKUBINYI György Miklós (naskiĝis la 13-an de oktobro 1946 en Sighetu Marmaţiei, Rumanio) estas rom-katolika ĉefepiskopo de Alba Iulia.
De 1972 ĝis 1992 li estis docento ĉe la Teologia Altlernejo en Alba Iulia, kie li instruis i.a. ankaŭ Esperanton. En 1994 Papo Johano Paŭlo la 2-a nomumis lin ĉefepiskopo de Alba Iulia, t.e. de diocezo kun duona miliono de katolikoj, el kiuj 95% estas hungaroj.
Jakubinyi estas nuntempe la ĉefa moŝtulo, kiu pledas por la anstataŭigo de la latina per Esperanto kiel lingvo de la katolika eklezio. Dufoje, en 1991 kaj 1999, li pledis en la eŭropaj sinodoj en Vatikano por Esperanto kiel eklezia lingvo.
Li diris interalie (en prediko en esperantlingva meso en la Germana Katolika Foiro 2000):
La 24-an de decembro 2019, Papo Francisko akceptis lian antaŭtempan retiriĝon.
Agilulfidoj
La Agilulfidoj (germane: Agilolfinger) estis la prauloj de la antikvaj dukoj de la bavaroj.
Origino kaj evoluo
Legendoj regvidas ilian nomon ĝis la komenco de la 6-a jarcento citante la personojn Teodo (508), Odilo Teodo (511/537), Teodo (537/565), Otto (mortis en 545), Teodovaldo (mortis en 567), Teoberto la 1-a (mortis en 564), Tassilo (mortis en 568). Nur kun Garibald la 1-a (mortis en 592) ekas vera serio da bavaraj princoj el la dinastio agilulfida, kies rezidejo estis en Regensburg.
La posteuloj de Garibald estis: Tassilo la 1-a (ĝis 609), Garibald (mortis en 628 aŭ 640), Teodo la 1-a (ĝis 680), Teodo la 2-a (mortis en 701; li dividis Bavarujon inter la tri filoj Teodeberto/mortis en 724, Grimoald/mortis en 725 kaj Teobaldo/ mortis en 712). La filo de Teodeberto, Hugiberto (mortis en 737), unuigis Bavarujon denove. Ties posteulo estis Odilo (mortis en 748) kaj fine Tassilo la 2-a, kiu devis cedi la landon en 788 al Karolo la Granda.
Danke al Guntoald (mortis en 615), filo de Garibald la 1-a, kiu ne nur akompanis la fratinon Teodolinda al Italujo al ŝia edzo Autharit kaj iĝis surloke duko de Asti, la Agilulfidoj iĝis krome prapatroj de dinastio de lombardaj reĝoj. La filo de Guntoald, Aribert iĝis en 653 lombarda reĝo. La reĝoj agilulfidaj estis post Aribert la 1-a (ĝis 661): Bertharit kaj Gondebert (la unua estis forpelita en 662, la lasta murdita), Grimoald (ĝis 671), poste denove Bertharit (ĝis 686), Kunibert (ĝis 700) kaj Liutber (ĝis 701).
19768 Ellendoane
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de Ellen Doane, kiu mentoris unu finaliston de la Discovery Channel Young Science Challenge de 2003, scienca konkurso de mezlernejoj. Ŝi estis instruistino ĉe la Mountain Ridge Junior High School de Highland (Utaho, Usono).
(16956) 1998 MQ11
(16956) 1998 MQ11 estas troja asteroido de Jupitero malkovrita la en la kadro de la kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Ĝi orbitas, kun granda klinangulo, proksime de la punkto de Lagrange L5 de la sistemo Suno-Jupitero, tiel nomata "Troja Tendaro".
(13738) 1998 SF1
(13738) 1998 SF1 estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la en la kadro de la kampanjo OCA-DLR Asteroid Survey (ODAS) elde la Observatorio de la altebenaĵo de Calern, en Caussols (Alpes-Maritimes, Francio).
Giovanni Agnelli
Giovanni AGNELLI (naskiĝis la 13-an de aŭgusto, 1866, mortis la 16-an de decembro, 1945) estis la unu el ok fondintoj de la itala entrepreno FIAT.
Vivo
De 1895 ĝis lia morto en 1945 li estis urbestro de Villar Perosa.
La 11-an de julio 1899 li kun sep aliaj personoj fondis la Fabbrica Italiana Automobili Torino (FIAT), la "italan aŭtomobilan fabrikon en Torino". En 1900 li iĝis gvida direktoro (Administratore Delegato) de la firmao. De 1920 ĝis 1943 li estis ties prezidanto.
En 1923 li komunumiĝis dumviva membro en la senato de la itala regno (Senato del Regno).
Mapello
Mapello estas komunumo de Italio. Ĝi situas en la provinco Bergamo de la regiono Lombardio. Fine de en la komunumo vivis. Najbaras la komunumoj Ambivere, Barzana, Bonate Sopra, Brembate di Sopra, Palazzago, Ponte San Pietro, Presezzo, Sotto il Monte Giovanni XXIII kaj Terno d'Isola.
Kristanisma patrono de la komunumo estas la sanktulo ĉefanĝelo Miĥaelo, kies religia memortago sekve estas la komunuma festotago.
Odo la Granda
Odo la Granda (nomita ankaŭ Eudes aŭ Eudo) (mortis ĉirkaŭ 735), estis Duko de Akvitanio. Lia teritorio inkludis tiujn de la Duklando Vaskonio en sudokcidenta Gaŭlio kaj de la Duklando de Akvitanio (tiam situanta nordoriente de la rivero Garono), nome regno etenda el Luaro al la Pireneoj, kun ĉefurbo en Tuluzo. Li retenis tiun domenon ĝis sia abdiko en 735.
Hokeo
Hokeo estas sporto, pilka ludo, ĉe kiu la pilko (ĉu dura ĉu kaŭĉuka disko) estas puŝata kaj batata per specialaj kurbaj bastonoj t.n. hokeiloj. La regularo de hokeoludoj similas tiun de la piedpilka ludo (futbalo).
Tipoj
Estas diversaj tipoj distingaj ĉefe pro la karaktero de la ludejo. Inter ili la ĉefaj kaj plej konataj estas la jenaj:
La Grande-Paroisse
Ĝiaj loĝantoj nomiĝas Grands-Paroissiens.
Péter G. Szalay
Péter G. Szalay [gE salai], laŭ hungarlingve kutima nomordo Szalay Péter G. estas hungara kemiisto, altlerneja instruisto.
Péter G. Szalay naskiĝis la en Szentes.
Biografio
Péter G. Szalay akiris kemian diplomon en Scienca Universitato Loránd Eötvös en 1986. Li ricevis stipendion en kemia instituto de Universitato de Vieno inter 1986-1989 kaj fine li doktoriĝis (Ph.D.). Ekde 1988 li estis asistanto, post du jaroj lektoro, ekde 1994 docento, ekde 2003 profesoro. Inter 2005-2008 li estis institutestro, inter 2008-2010 katedrestro, ekde 2009 laboratoriestro. Intertempe li havis stipendiojn inter 1999-2002, 2003-2004, 2010-2011. Kelkfoje li pasis tempojn eksterlande: universitato de Florido (studento, 1991-1993), universitato de Mainz (1996-1997), de Teksaso (2003-2004), de Reims (2008-2009, instruisto), de Florido (2010-2011, instruisto). Li kandidatiĝis en 1991, doktoriĝis ĉe Hungara Scienca Akademio en 1999, la habilitiĝo okazis en 2001. Li ricevis premiojn inter 2010-2017. Li edziĝis en 1987, lia edzino naskis 4 gefilojn.
Croisy-sur-Eure
Croisy-sur-Eure estas franca situanta en departemento Eure, regiono Normandio.
Ĝiaj loĝantoj nomiĝas Croisillons.
NGC 3307
NGC 3307 (aliaj indikoj — ESO 501-31, MCG -4-25-29, PGC 31430) estas galaksio en konstelacio Hidro.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Gemer (distrikto Revúca)
Gemer, hungare Sajógömör estas vilaĝo en Slovakio, en Regiono Banská Bystrica, en Distrikto Revúca.
Historio
La loko estis loĝata dum la bronzepoko. La komunumo estis unue menciita en la jaro 1198 en formo "Gomur". La fortikaĵo, - kiu estis unue reĝa departementejo, - en la 11-a jarcento konstruiĝis. En la 14-a jarcento Gömör iĝis kampurbo, kiun la husanoj okupis en la 1440-aj jaroj. En 1460 armeo de Matiaso la 1-a reokupis ĝin. La fortikaĵo ne partoprenis en la kontraŭturkaj bataloj. En 1828 oni nombris 136 domojn kaj 1001 homojn, kiuj okupiĝis pri tabako, vinkulturo kaj aliaj kreskaĵoj. En 1853 incendio okazis. En 1910 loĝis en Sajógömör 1267 da homoj, (1248 hungaroj, 13 slovakoj, 3 germanoj). Ĝis Traktato de Trianon la vilaĝo apartenis al Hungara reĝlando, al Gömör kaj Kis-Hont, al distrikto de Tornalja, poste al Ĉeĥoslovakio, fine ekde 1993 al Slovakio. Inter 1938-1945 la vilaĝo rehungariĝis. La unua Arbitracio de Vieno deklaris, ke tiuj komunumoj, kie la hungaroj vivas en majoritato, apartenu al Hungario. Post la 2-a mondmilito la hungaroj iĝis senrajtaj laŭ Dekretoj de Beneš, dume alvenis slovakoj el Rumanio. En 2001 loĝis en Gemer 810 homoj, (673 hungaroj, 93 slovakoj, 42 ciganoj).
Jam en la jaro 1616 ĉi tie estis latina lernejo, en la 18-a jarcento aliĝis hungara pli supera lernejo kaj en la 19-a jarcento evangelia gimnazio, en kiu studis pluraj klasikuloj de slovaka literaturo kaj reprezentantoj de slovaka inteligentularo (Janko Matúška, Pavel Jozef Šafárik, Janko Kráľ, Ján Kalinčiak, Samo Chalupka kaj pluaj). La municipon famigis ankaŭ violistino Czinka Panna.
Rábatamási
Rábatamási [rAbatamAŝi] estas vilaĝo en Hungario en regiono Okcidenta Transdanubio, en departemento Győr-Moson-Sopron, en Distrikto Csorna. La loknomo signifas hungare: Rába-Tomaso.
Situo
Rábatamási situas sur ebenaĵo laŭ flankovojoj, ĉefvojo kaj fervojo inter Győr kaj Sopron preteriras. Csorna troviĝas 8, Kapuvár 13, Fertőd 26, Fertőszentmiklós kaj Répcelak po 27 km-ojn.
Historio
La unua mencio pri la vilaĝo devenis el 1322 en formo "Thamassy". En 1594 la turkoj detruis la vilaĝon.
Vidindaĵoj
Vidindaĵoj estas la romkatolika Preĝejo de Stefano la 1-a (Hungario) (Rábatamási) kaj la tombeja kapelo. En la vilaĝo troviĝas muzeeto (memorĉambro) de hungara aktorino Mari Jászai.
Lisa Tetzner
Lisa TETZNER [liza tecner] (naskiĝis la 10-an de novembro 1894, mortis la 2-an de julio 1963) estis germana verkistino.
Lisa Tetzner naskiĝis en Zittau, Saksio. Kiel junulino ŝi vizitis kursojn de voĉa trejnado kaj parolado. En la jaro 1917 ŝi konatiĝis kun la eldonisto Eugen Diederichs, kiu publikigis kolektojn de fabeloj kaj instigis ŝin al plurjara turneo tra Germanio kiel fabelrakontistino. En 1919 ŝi publikigis sian unuan verkon Vom Märchenerzählen im Volk, en kiu ŝi priskribis siajn spertojn kiel rakontistino.
En la jaro 1924 ŝi edziniĝis al la politike maldekstra verkisto Kurt Held. En 1933 la paro fuĝis de la nazioj al Svislando. De 1937 ĝis 1957 Lisa Tetzner instruis profesiecan paroladon en la universitato de Basel. Ŝi mortis en Lugano, Svislando.
La verkaro de Lisa Tetzner konsistas ĉefe el infanlibroj, el kiuj menciiendas la romanciklo ''Erlebnisse und Abenteuer der Kinder aus Nr. 67 : Odyssee einer Jugend''. La naŭvoluma verko aperis inter 1933 ĝis 1949 kaj pritemis la travivaĵojn de junuloj dum la faŝismo en Germanio. Ŝi krome verkis rakontojn por plenkreskuloj kaj eldonis kolekton de fabeloj el la tuta mondo: Die schönsten Märchen der Welt für 365 und einen Tag (1924).
23279 Chenhungjen
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de Chen Hung-Jen, kiu gajnis la unuan rangon kaj la "Plej bona en sia Kategorio" en la Intel International Science and Engineering Fair de 2007 pro sia projekto en teamo pri bestoscienco. Li estis lernanto ĉe la Municipa Liceo Chien-Kuo de Tajpeo (Tajvano).
Kornél Lánczos
Kornél Lánczos [lAncoŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo Lánczos Kornél estis hungara matematikisto, fizikisto, profesoro. Lia familia nomo estis Lőwy ĝis 1906.
Kornél Lánczos naskiĝis la  1893 en Székesfehérvár. Li mortis la 1974 en Budapeŝto.
Biografio
Kornél Lánczos devenis el juda familio. Li frekventis cistercianan gimnazion en sia naskiĝurbo, poste li akiris diplomon en Universitato de Budapeŝto en 1916. Post siaj studoj li estis helpoprofesoro en Teknika kaj Ekonomia Universitato de Budapeŝto apud Károly Tangl. Li instruis ankaŭ en Frankfurto kaj Berlino. Ekde 1921 li havis amikecon de Albert Einstein. En 1931 li ricevis inviton al Usono, kie li komence instruis, poste li havis inĝenierajn taskojn. Inter 1954 kaj 1964 li vivis en Dublino, tiutempe li kelkfoje vizitis Hungarion. Li abrupte mortis dum vizito en Budapeŝto. Li okupiĝis pri klasika elektromagnetismo, ĝenerala teorio de relativeco, kvantuma mekaniko, diferenciala ekvacio, lineara algebro.
Sapogne-et-Feuchères
- prononco laŭ sistemo IFA [] - estas komunumo de Francio, konsistanta el la historie sendependaj loĝlokoj Sapogne kaj Feuchères. Ĝi situas en la departemento Ardennes (prononco []), en la regiono Grand Est (prononco [], (france, en Esperanto Granda Oriento) kaj en la antaŭa regiono Ĉampanjo-Ardenoj. Fine de en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². Administre la komunumo apartenas al la arondismento Charleville-Mézières, kaj al la kantono .
Mayschoß
Mayschoß estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Ahrweiler de la federacia lando Rejnlando-Palatinato. Fine de la jaro la komunumo havis 0 loĝantojn.
Eterna movilo
Eterna movilo (latine perpetuum mobile) estas hipoteza maŝino, kiu bezonas por sia funkciado nenian eksteran fonton. Ĝenerale oni supozas, ke tia ĉi maŝino ne povas ekzisti, ĉar tio estas en malharmonio kun fizikaj leĝoj. Tia ĉi maŝino nome estus en malharmonio kun unua termodinamika leĝo aŭ kun dua termodinamika leĝo.
Realigo de la eterna movilo estas laŭ nuntempa ekkono de la stato de universo eliminita. Ĝi signifus dubigon de bazaj fizikaj leĝoj, kiuj estas verkontrolitaj kaj de sciencaj eksperimentoj kaj per de kelke da jarcentoj de teknika praktiko.
Lieder eines fahrenden Gesellen
Lieder eines fahrenden Gesellen estas la unua lidociklo de Gustav Mahler, kiun li komponis inter 1884 kaj 1885, komence kun piana akompanado. Nur poste (ĉ. 1893–1896) li instrumentis la lidojn. La unua prezentado sub direktado de Mahler okazis en Berlino la 16-an de marto 1896 kun la Berlinaj Filharmoniistoj kaj baritono Anton Sistermans kiel kantsoloisto.
Ekesto
La lidciklo ekestis 1883-85, kiam Gustav Mahler estis ĥordirigento kaj kapelmajstro en Kassel kaj konatiĝis kun sopranistino Johanna Richter. Mahler enamiĝis pasie en la junan kantistinon, sed ĉar la Johanna ne reciprokis lian amon, la rilato fiaskis.
En ĉi tiu situacio Mahler kreis en la tempo ekde 1884 ĝis 1885 Lieder eines fahrenden Gesellen, en kiuj li muzikigis kvar poemojn, kiujn li mem verkis por la amatino. Parto de la teksto por la unua lido „Wenn mein Schatz Hochzeit macht“ tamen ankaŭ troviĝas en la kolekto Des Knaben Wunderhorn.
Orkestrensemblo
fluteto, 2 transversaj flutoj, 2 hobojoj, 2 klarnetoj en B♭, basklarneto, 2 fagotoj, 4 kornoj, 2 trumpetoj, 2 trombonoj, bastubjo, timbaloj, frapinstrumentaro, (granda tamburo, cimbalo, triangulo, kampaneto, tamtamo), harpo, arĉinstrumentoj, kantvoĉo: baritono.
Strukturo kaj tonaloj
La ciklo konsistas el kvar lidoj:
Friganismo
Friganismo (el la angla freeganism, vortokunfando inter free senpaga kaj veganism veganismo ) estas praktiko kaj ideologio pri limigita partoprenado en la kutima ekonomio kaj laŭeble plej malmulta konsumado de rimedoj, speciale per la reprenado de malŝparitaj varoj, kiaj manĝaĵoj. Dum veganoj evitas la uzadon de bestaj produktoj ĝenerale, friganoj ofte evitas la aĉetadon de ili, sed jes foje manĝas ilin anstataú lasi ilin putriĝi en rubkontenero. Iuj friganoj— almenaŭ teorie— evitas ĉian aĉetadon kiel ĝenerala protesto kontraŭ la moderna ekonomia sistemo.
Lieder eines fahrenden Gesellen
Strukturo kaj tonaloj
Ili trapasas jenan tonalan evoluon:
Interpretadoj kaj rilatoj al aliaj verkoj
La lidoj priskribas la pensojn de submajstro, kiu dum la tempo de sia migrado samtempe provas, prilabori malfeliĉan amaĵeton. La objekto de la lidciklo en tio surmontras similecojn al la cikloj Die schöne Müllerin kaj Winterreise de Franz Schubert, kiujn la komponisto intencas.
Friganismo
Friganismon oni ofte prezentas kiel sinonimo de ruba rekolektado, kvankam friganoj estas distingeblaj per sia asociado kun kontraŭkonsumisma kaj kontraŭkapitalisma ideologio kaj sia engaĝiĝo en pli vasta amplekso de strategioj por alternativa kaj simpla vivstilo. Ekzemploj estas volonta nedungiteco, domokupado en abandonitaj konstruaĵoj, kaj "gerila ĝardenado" en neokupataj urbaj parkoj.
Lieder eines fahrenden Gesellen
Interpretadoj kaj rilatoj al aliaj verkoj
La lidciklo staras en liga enhava rilato al la malmulte poste ekestinta 1-a simfonio de Mahler: la ĉeftemo de la 1-a movimento (taktoj 62 ĝis 71 en la violonĉeloj) estas identa kun la temo de la lido Ging heut’ morgen über’s Feld (taktoj 2 ĝis 9 de la kantvoĉo), kaj la trio de la 3-a movimento estas pruntita el la „Lindenbaum“-pasaĝo (3-a strofo) de Die zwei blauen Augen.
Mondoduismo
Laŭ muziksciencisto Peter Revers Mahler surmontras en siaj lidoj du malajn mondojn, nome la realan mondon kaj revomondon. La realan mondon Gustav Mahler prezentas kiel suferplena realeco, en kiu li esprimas sian animan doloron. Ĉi tio klare montriĝas en la tria lido de ĉi ciklo. Kontraste al tio stariĝas revomondo, kiun Gustav Mahler uzas kiel muzika spaco por imaga plenumo de siaj sopiroj. La revomondo ekkoneblas en la dua kaj kvara lidoj. Peter Revers nomas la revomondon tamen ankaŭ emocia senelirejo, ĉar Gustav Mahler per ĝi ne povis fariĝi feliĉa.
La sonoj de Mahler
Laŭ muziksciencisto Hubert Wißkirchen Gustav Mahler montras en siaj lidoj tri diversajn sontipojn, nome:
Wenn mein Schatz Hochzeit macht“
La unua lido estas farita laŭ la skemo A - B - A` de ĉiuaspekte forte kontrastaj A- kaj B-partoj. Kiel ofte en la lidoj de Mahler la muzika kontrasto inter A kaj B baziĝas sur la maligo de sufero kaj funebro rigarde la propran realan situacion kaj la revata ekzisto pli forte plenumita.