cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Saicourt
Saicourt estis ĝis la 31-a de decembro 2009 komunumo de la distrikto Moutier kaj ek de la 1-a de januaro 2010 komunumo de la administra distrikto Berna Ĵuraso en Kantono Berno, Svislando. Ĝi havis 586 loĝantojn je la 31-a de decembro 2009.
Geografio
Saicourt situas en la sudo de Berna Ĵuraso ĉe la bordo de la rivero Trame, alfluanto de Birs. Al la komunumo apartenas krom la ĉefvilaĝo Saicourt mem la vilaĝoj Bellelay, kie situas la fama Abatejo de Bellelay, Le Fuet, La Bottière kaj Montbautier.
Najbaraj komunumoj
La komunumo Saicourt limas en nordo al Lajoux (JU), en nordoriento al Châtelat, en oriento al Sornetan, en orientsudoriento al Saules, en sudoriento al Reconvilier, en sudsudokcidento al Tavannes, en sudokcidento al eksklavo de Mont-Tramelan, en okcidentsudokcidento al Tramelan, kaj en okcidento al Les Genevez (JU).
Trafiko
Tra la komunumo pasas la kantona ĉefvojo 1368 de Tavannes al Bassecourt. La komunumo estas konektita al la publika transportreto per la buslinio de Tavannes al Les Genevez.
NGC 1773
NGC 1773 (alia indiko — ESO 85-EN25) estas emisia nebulozo en konstelacio Orfiŝo.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Janovice (Starý Jičín)
Janovice estas vilaĝo en Ĉeĥio, loka parto de municipo Starý Jičín en distrikto Nový Jičín. Ĝi troviĝas proksimume 2 km sudokcidente de Starý Jičín. En la jaro 2009 ĉi tie etis registritaj 77 adresoj. En la jaro ĉi tie vivis.
La Bottière
La Bottière estas la nomo de la sekvantaj lokoj:
Janovice (Starý Jičín)
Janovice situas en katastra teritorio Janovice u Nového Jičína kun areo 3,36 km².
Koki Inoue
Koki Inoue (井上 航希, n. ) estas japana futbalisto.
Li ekde la jaro 2020 futbalas ĉe la unua vira teamo de la klubo Azul Claro Numazu.
Usona Mararmeo
La Usona Mararmeo (angle United States Navy, mallonge USN) estas la marmilita branĉo de la Usona Armeo kaj unu el la sep uniformitaj servoj de Usono. Ĝi estas la plej granda mararmeo en la mondo. La tunaro de ĝia batala floto estas pli multe granda ol la kombinaĵo de la sekvaj 13 mararmeoj kune. La Usona Mararmeo havas ankaŭ la plejgrandan aviadilŝipan floton, kun 11 tiaj ŝipoj aktive servantaj. La mararmeo havis, en januaro 2011, 328,516 aktive servantajn membrojn plus 101,689 rezervajn. Ĝi havas entute 286 aktivajn ŝipojn, kaj pli ol 3,700 aviadilojn.
La Usona Mararmeo devenis de la Kontinenta Mararmeo, establita en 1775 en la frua etapo de la usona revolucio. Nelonge post la revolucio, en 1785, la Kontinenta Mararmeo malfondiĝis, kaj Usono restis ĝis 1794 sen mararmeo, kvankam la Usona Konstitucio (1787) donis al la Usona Kongreso (parlamento) la povon "provizi kaj tenadi mararmeon.
La Mararmeo estas administrata de la Departmento de Mararmeo, kiun estras la (civilula) Sekretario de Mararmeo.
La Departmento de Mararmeo estas sekcio de la Departmento de Defendo, gvidata de Sekretario de Defendo. Tradicie, la plej altranga mararmea oficiro estas la Estro de Mararmeaj Funkcioj; la nuna postenulo estas admiralo Jonathan Greenert. Tamen, unu mararmea oficiro aktuale rangas pli alte ol li, nome la vicprezidanto de la Kunigita Stabestraro ( Joint Chiefs of Staff), admiralo James Winnefeld.
Komisio
Laŭ Misio de la Mararmeo, "La komisio de la mararmeo estas bonteni, trejni kaj ekipi luktopretajn mararmeajn soldatarojn kapablaj venki en militoj, fortimigi agresadon, kaj subteni liberecon de la maroj."
Laŭ la Manlibro por novaj rekrutitoj, "La komisio de la Usona mararmeo estas protekti kaj defendi la rajton de Usono kaj niaj aliancanoj libere moviĝi sur la oceanoj, kaj protekti nian landon kontraŭ ĝiaj malamikoj".
Origino
En la fruaj etapoj de la Usona revolucia milito, la establo de oficiala mararmeo estis temo de debatado inter la membroj de la Kontinenta Kongreso. Porparolantoj argumentis, ke mararmeo protektos la markomercon, defendos la marbordon, kaj plifaciligos la serĉon pri subtenado fare de aliaj landoj. Kontraŭantoj replikis, ke estas stulte, eĉ freneze defii la Britan mararmeon, kiu tiam estis la ĉefa marpotenco de la mondo.
Sex Pistols
Sex Pistols [seks 'pIstolz] (angle "Seksaj Pistoloj") estas famega brita punka muzikbando.
Historio
La bando estis fondita en 1975 sur fundamentoj de la bandoj The Strand kaj Swankers. Oni ne povus diri, ke iliaj unuaj koncertoj estis profesiaj, per tio la bando stiliĝis kaj montris sian direkton ne esti kiel la aliaj muzikistoj de sia tempo. Manaĝero Malcolm McLaren diris al la bando, por ke ili provoku kiom eble plej multe kaj li mem kun sia teamo prizorgis pri deĉenigi maltrankvilaĵoj ĉe la koncertoj. En 1976 ili plifortigis sian reputacion, kiel negativistoj de la sistemo. Medialan popularecon ili ricevadas dum televida intervjuo kun Bill Grundy, kiuj finas de vico de indignigantaj eldiroj. Ambaŭ unuaj singloj estas malpermesitaj kaj eligitaj el mendo. Pro God Save the Queen estas konsiderataj kiel ŝtatpefiduloj. Pro malkonsento kun la ceteraj membroj foriras Glen Matlock kaj estas kompensita pere de Sid Vicious. Post la turneo tra USA en 1978 foriras Rotten. Vicious revenas al Eŭropo kaj Jones kun Cook faras koncertoj en Rio de Janeiro kun traina ŝtelisto Ronaldo Biggs. Vicous post troporcio de heroino mortas en 1979. La bando en origina konsisto reagadis en 1996, ekde tiam ili debutas sporade.
Dezső Palotás
Dezső PALOTÁS [palotAŝ] rumania hungara grafikisto, poeto, verkisto. Li naskiĝis en Kluĵo la 11-an de marto 1951 kaj mortis en Budapeŝto la 7-an de marto 1999.
Kariero
Dezső Palotás akiris diplomon en la Arta Altlernejo Ion Andreescu de Kluĵo. Poste li instruis desegnon en ĝeneralaj lernejoj. De 1990 li vivis en Hungarujo, kie li estis ĵurnalisto, karikaturisto.
Leĝo pri eksterlandaj pretendoj (Usono)
La usona Leĝo pri eksterlandaj pretendoj (angle: Alien Tort Claims Act, ATCA, 28 U.S.C. Sec. 1350) estis proklamita en 1789 kaj deklaras, ke
"La distriktaj kortumoj havas originan jurisdikcion pri ĉia ajn civila ago de eksterlando nur pri faroj lezantaj la internacian juron aŭ traktatoj de Usono."
Dum 190 jaroj tiu leĝo estis malmulte aplikata (onidire nur dufoje). En 1980 paragvajanoj surbaze de ĝi procesis kontraŭ paragvaja policano, pro forkonduko kaj torturo de sia parenco. Post tio la leĝo estis aplikita en ĉ. 100 procesoj, ĉar montriĝis, ke ĝi donas duan ŝanxon al pretendantoj, kiuj en la propra lando jam perdis proceson aŭ tie ne havas ŝancon je proceso. Okazas, ke usonaj advokatoj instigas al apliko de la leĝo, esperante profiti el proceso.
Tiel okazis procesoj
Estas tendenco al moligo de la kondiĉoj por apliki la leĝon, tiel ke la nombro de procesoj kreskas. La leĝo tial iĝas internacie problema, ĉar ĝi minacas la juran certecon de aliaj landoj, kies civilaj tribunaloj ne povas findecidi kazojn, ĉar teorie la malsukcesa partio povas ĉiam "apelacii" al usona tribunalo. Se pluraj landoj de la mondo havus similan leĝon, verŝajne rezultus senespera jura kaoso.
Subtenantoj de la leĝo asertas, ke ĝi servas al justeco.
En 1991 Usono proklamis plian leĝon (Torture Victim Prevention Act, TVPA), kiu permesis ankaŭ al usonanoj procesi pro agoj en eksterlando, sed nur koncerne torturon kaj mortigon.
Geiranger
Geiranger estas vilaĝo en Norvegio, situante ĉe fino de la Geiranger-fjordo, en la provinco Møre og Romsdal kaj havas ĉ. 300 loĝantojn. Dum somero, la nombro de la loĝantoj kreskas ĝis 1000-2000. La loĝantoj vivtenas sin senescepte el turismo kaj alvenas krom la Hurtigruten-ŝipoj ĉiujare ĉ. 100 vojaĝŝipoj en la Geirangerf-jordon kaj tiel en la vilaĝon Geiranger.
Fiumicino
Fiumicino estas komunumo (municipo) de Italio.
Geiranger
Oni povas veturi de Geiranger tra Geirangerf-jordo al Hellesylt.
Oni povas plej pitoreske rigardi la vilaĝon kaj la fjordon de desur la monto Dalsnibba (1500 m), sur kiun oni povas veturi per aŭto aŭ buso kontraŭ vojpago.
Fiumicino
Ĝi estis kreita en 1992 per regiona leĝo n-o 25 de la 6-a de marto 1992 kiu disprenis parton de la teritorio de la komunumo de Romo.
Pli precize, transiris al la nova komunumo parto de la distrikto XIV de la komunumo de Romo enhavanta sep zonojn: Z.XXXVI Isola Sacra, Z.XXXVII Fiumicino, Z.XXXVIII Fregene, Z.XLII Maccarese Sud, Z.XLIII Maccarese Nord (kies eta parto restis ĉe Romo), Z.XLVI Torrimpietra kaj Z.XLVII Palidoro.
En la teritorio de la municipo troviĝas la ĉefa flughaveno de Romo "Leonardo da Vinci" kaj stranda submunicipo Passo Oscuro.
(17177) 1999 TA41
(17177) 1999 TA41 estas asteroido de la ekstera asteroida zono malkovrita la en la kadro de la astronomia kampanjo Catalina Sky Survey elde la Stacio Catalina de la Observatorio Steward, nord-oriente de Tucson (Arizono, Usono).
Boško Gjurovski
Boško Gjurovski (n. ) estas makedonia futbalisto. Li de 1994 ĝis 1995 membris en la makedonia nacia teamo de futbalo.
Megasteno
Megasteno aŭ Megasteneso (Μεγασθένης, ĉ. 350 – 290 antaŭ nia erao) estis greka etnografo kaj esploristo en la Helenisma periodo, autoro de la verko Indika. Li naskiĝis en Asia Minor (en la teritorio de la nuntempa Turkio) kaj iĝis ambasadoro de Seleŭko la 1-a de la Seleŭka dinastio eble ĉe Ĉandragupto Maŭrjo en Pataliputra, Hindio. Tamen la preciza dato de lia ambasado estas necerta. Fakuloj lokigas ĝin antaŭ la jaro 298 antaŭ nia erao, nome dato de la morto de Ĉandragupto Maŭrjo.
Teatro Eŭropa
Teatro Eŭropa (latine: Theatrum Europaeum) estas titolo de granda historia verko de eldonisto Matthäus Merian.
Historio de publikaĵo
(..)
Vidau ankaŭ
(La paĝo estas traduko de germana vikipedio.)
Nigra sabrofiŝo
La nigra sabrofiŝo (Aphanopus carbo) estas aktinopteriga fiŝo el la familio de la Triĥiuredoj (Trichiuridae) kaj per tio al la ordo de la perkoformaj (Perciformes). La fiŝo povas atingi longon de 110 cm.
Habitato
La nigra sabrofiŝo estas salakva fiŝo. Ĝi preferas profundakvan klimaton kaj ĉefe vivas en la Atlantiko je profundo de 200 ĝis 1700 m.
Rilato al la homo
La nigra sabrofiŝo estas por fiŝkaptado de konsiderinda komerca graveco. En la fiŝhokada sporto oni malmulte kaptas tiun fiŝospecion.
Brakteo
Brakteo estas subflora folio piede de floro aŭ de floraro, ordinare simpla, skvamforma kaj kunformanta la floron, en kies angulo elkreskas la floroj aŭ flortigoj. Kiam pluraj brakteoj ĉirkaŭas floro aŭ floraro, tio estas involukro aŭ braktearo. Brakteeto estas dua eta brakteo.
Ĉkalovsk
Ĉkalovsk (ruse Чкаловск) estas urbo en Niĵnij-Novgoroda provinco en Rusio.
Kodo de OKATO de la urbo (en jaro 2005) estas 22255501.
La urbo estis fondita en jaro 1405.
Ĝi havas statuson de urbo ekde jaro 1955.
La interurba telefona kodo estas 83160, la enurbaj telefonnumeroj estas kvinciferaj (en jaro 2005).
La loka tempo estas la sama kiel moskva tempo (en jaro 2005).
En jaro 2002 la urbo havis 13,9 mil loĝantojn.
Fondi
Fondi estas komunumo en Latio regiono de Italio.
Lemgo
Lemgo estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Lippe de la federacia lando Nordrejn-Vestfalio. Fine de la komunumo havis  loĝantojn. Lemgo estis fondita en 1190 kaj ricevis la urborajton en 1245.
Yusuke Imamura
Yusuke Imamura (今村 優介, n. ) estas japana futbalisto.
Li ekde la jaro 2020 futbalas ĉe la unua vira teamo de la klubo Azul Claro Numazu.
Mensje van Keulen
Mensje Francina van der Steen (Hago, 10-an de junio 1946), estas nederlanda aŭtorino kiu publikigas sub la pseŭdonimo Mensje van Keulen.
Biografio
Van Keulen debutis per la multlaŭdata romano Bleekers Zomer (Somero de Bleeker). Speciala reeldono publikiĝis en la kadro de la VARA-televidoprogramo Büch's Boeken (Libroj de Büch). De paĝo 105 ĝis 111 legeblas la intervjuo kun la prezentisto Boudewijn Büch. De 1970 ĝis 1972, ŝi estis redaktorino de la semajna revuo por studentoj Propria Cures (latine: 'zorgu por viaj propraj aferoj'), en kiu ŝi - krom rakontoj - verkis poemojn sub la pseŭdonimo Josien Meloen. Pliposte ŝi kune kun inter aliaj Gerrit Komrij, Theo Sontrop kaj Martin Ros dum jaroj estis parto de la redakcio de la literatura magazino Maatstaf (Mezurbazo).
Dum la Eŭropaj balotoj de 2004 kiel ankaŭ la tiuj de 2014 kal la Balotoj por la dua ĉambro de 2006 kaj de 2017 ŝi estis en la kandidatlisto de la Partij voor de Dieren (Partio por la bestoj). Ŝi antaŭe estis geedziĝinta kaj havas filon.
Verkoj
(la listo eble estas nekompleta)
37573 Enricocaruso
37573 Enricocaruso estas asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la de la germana astronomo Freimut Börngen elde la Observatorio Karl Schwarzschild en Tautenburg (Germanio).
Nomo
Ĝi estis nomita en memoro de la kantisto Enrico Caruso (1873–1921), dek oka el itala familio de dudek gefiloj, kiu fariĝis plej admirata drama tenoro de sia tempo. Lia voĉo estas dokumentigita en ĉirkaŭ 200 fonografaj registraĵoj. Por lia dek sep jaroj, li estis stelulo ĉe la Metropola Operejo de Novjorko.
NGC 1774
NGC 1774 (alia indiko — ESO 85-SC26) estas malfermita stelamaso en konstelacio Orfiŝo.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Valo de azaleoj
Valo de Azaleoj (Azaleás völgy) estas arboĝardeno Zalaegerszeg, Hungario. Tiu ĉi arboĝardeno estis farita en valo en la 1960-1970-aj jaroj, kaj havas 2 hektarojn. Pli frue en tiu loko robinio-arbaro etendiĝis. Paŝon post paŝo oni plantis diversajn kreskaĵojn. En ĝi troviĝas grandparte azaleoj kaj rododendroj. La floroj floras de meze de aprilo ĝis fino de majo. La flavkoloraj floroj (tiel nomataj kaŭkazaj) havas intensan odoron, kiu senteblas en la tuta valo. En la valo troviĝas krome 16-17 diversaj pinospecoj.
La Valo de Azaleoj estas libere vizitebla.
Nereidinoj
Laŭ la helena mitologio, la Nereidoj estis la 50 filinoj de Nereo kaj Doriso.
Inter la plej famaj nereidinoj estis la nimfo Tetiso, nepino de la titanino same nomita Tetiso. Ŝi edziniĝis kun Peleo. Ŝi naskis Aĥilon. Por doni al sia bebo senmortecon, ŝi enakvigis lian tutan korpon en la Stikson, sed bedaŭrinde, ŝi ne mergis la tendenon de lia kalkano.
Galateo estis alia fama nereidino. Polifemo, unu el la Ciklopoj enamiĝis en ŝin. La Ciklopoj estis gigantoj kun unu sola okulo meze de la frunto. Galateo unue rifuzis ami lin, ĉar li estis tre malbela. Tamen kiam ŝi aŭdis, ke li estas la filo de Pozidono, ŝi kelkfoje vizitis lin, kaj de li havis tri infanojn.
Amfitrito estis alia nereidino. Dum kiam ŝi ludis sur la strando, Pozidono vidis ŝin, kaj enamiĝis en ŝin. Sed ŝi fornaĝis kaj rifuĝis ĉe Atlaso. Li serĉis kaj trovis ŝin. Li sendis delfenon, kiel mesaĝiston. Ĝi persvadis ŝin pri la sincera amo de Pozidono. Ŝi edziniĝis, kaj fariĝis diino de la maro. Nuntempe la Delfeno naĝas kiel konstelacio en la nokta ĉielo.
Pro la ĵaluzo de la nereidinoj koncerne Kasiopeon, okazis dramo en la vivo de Andromedo. Sed bele finis la rakonto ĉar Perseo savis ŝin kontraŭ la marmonstro Keto.
Johann Mützel
Johann MÜTZEL (naskiĝinta la en Neustadt an der Aisch, mortinta la  en Eisenach) estis germana arkitekto baroka. Intertempe li estis kortega ĉefarkitekto de Saksio-Vajmaro, kie li ankaŭ kreis siajn plej bonajn aferojn, ekz. la Goeto-loĝdomon aŭ Kastelon Ettersburg.
Distrikto Krasnoznamensk
La distrikto Krasnoznamensk (Краснознаменский район, latinliterigite Krasnoznamenskij rajon) estas municipa distrikto de la Kaliningrada provinco en la Rusia Federacio - laŭ la administra reformo de 2008 unu el dek sep municipaj distriktoj kaj sep urbaj distriktoj de la provinco. Laŭ la stato de tiu administra reformo la distrikto kovras areon de kvadrataj kilometroj. En 2010 ĝi havis loĝantojn, kio rezultigas loĝdenson de nur po 10 loĝantoj laŭ kvadrata kilometro; sekve ĝi estas la plej maldense loĝtata parto de la provinco. Administra centro estas la samnoma urbo Krasnoznamensk, cirile Краснознаменск, ĝis la jaro 1945 germane nomita Lasdehnen. Kiel norda limo de la distrikto funkcias la rivero Nemunas (ruse Неман, Nemano).
Leah Behn
Leah Isadora BEHN (naskiĝis la 8-an de aprilo 2005) estas filino de Ari Behn kaj princino de Norvegio Märtha Louise.
Anguciana
Anguciana [anguZJAna] estas vilaĝo kaj municipo de Rioĥo (norda Hispanio), nome en la nordokcidenta Komarko de Haro. ​ Ĝi estas okcidente de Haro trans la aŭtovojo AP-68.
Frua mencio estas de la jaro 1093 kiam mortis don Lope senjoro de Vizcaya, Guipúzcoa, Álava kaj Nájera, donante siajn posedojn al siaj filoj inter kiuj doña Toda, senjorino de Anguciana en Rioĥo, kiu edziniĝis al don Lope González de Arzamendi. ​
El la 14-a jarcento ĝi estis Senjorlando de Salcedo, kiuj loĝis la Turon ĉe la ponto super la rivero Tirón. Tiu Senjorlando estis donita de Henriko la 3-a de Kastilio al Juan Alfonso de Salcedo en 1394, kun rajtigo havi fortikaĵon en Februzro 1397.
La rura elmigrado okazis laŭlonge de la 20-a jarcento, de kies 1930-aj jaroj oni malaltiĝis el 873 loĝantoj ĝis 300; poste oni plialtiĝis ĝis nunaj 423.
Nuna ekonomio ege dependas de malgranda industrio, vinproduktado kaj cerealoj.
Vizitindaĵoj estas preĝejo kaj du ermitejoj, turo, ponto kaj rivero Tirón, vitejaj kabanoj, ktp.
Timóteo
(prononco: ĉjmooĉjŭ, oficiale Município de) estas urba municipo en la subŝtato Minas-Ĝerajso de Brazilo. Ĝi situas en la sudorienta regiono de Brazilo, en la mezoregiono Vale do Rio Doce (do "Valo de Rivero Dolĉa") kaj en la mikroregiono Ipatinga. Laŭ la stato de en la komunumo vivis   sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². El tiuj, la nombro de voĉdonrajtuloj en la municipo en estis. La teritorio havas komunan limon kun Antônio Dias, Ipatinga, Coronel Fabriciano, Caratinga, Bom Jesus do Galho, Jaguaraçu kaj Marliéria.
Eksteraj ligiloj
<!- Eble utilas ankoraŭ ion reenmeti de la antaŭa, tro mallonga teksteto, plej bone per enporto en vikidatumojn:
N-metilamfetamino
Metamfetamino aŭ metilamfetamino estas sintezita stimulaĵo sur amfetamina bazo. Metamfetamino estis produktita unuafoje en 1919 en Japanio. Dum la dua mondmilito ĝi estis larĝe uzata kun la nomo Pervitin en la Wehrmacht kiel povum-kreskigaĵo. Ĝi efikas eŭforion kaj malpliigas la dormobezonon. La avida ebleco estas tre alta, specife ĉe la kunsumaj formoj kiel fumado kaj injektado. Metamfetamino-hidroklorido estas blanka, kristala substanco, kiu disvastiĝis kiel kontraŭleĝa drogo sub surstrataj nomoj Meth, Glass, Ice, Crystal, Piko kaj similaj. En Sudorienta Azio, la substanco estas vendita en tablojda formo kun nomo Yaba (taja vorto por freneziga medicinaĵo).
En Germanio kaj aliaj landoj ĝi estas receptodeva kiel medikamento kontraŭ atentomanka-hiperaktiva perturbo.
Pervitino
La pervitino aperis sur la germana merkato en 1938 kiel produktaĵo de la Tremmel-uzinoj. En 1939 testis ĝin la milita akademio kaj proponis por la Wehrmacht. La germana armeo uzis ĝin komence ĉe la ŝarĝaŭto-stiristoj dum la pola militiro. En la unua duono de 1940, oni jam liveris 35 milionojn da pervitino kaj la molan version Isophan al la armeo. Ili uzatis kun kaŝnomo OBM. 2x2 tablojdo donis diurnan atentemon. En julio de 1941 ĝi falis sub efikon de la opia leĝo.
En 1944, oni eksperimentis pri mirakla medikamento nomata D-IX tablojdo. Ĝi konsistis el 5 mg el kokaino, 3 mg el pervitono, 5 mg el Eukadol (morfinaĵo). Ĝin provis ĉe etaj submarŝipaj matrosoj (por kuraĝigi ilin).
Produkto
La produktado okazas
La produktado el efedrino estas hodiaŭ la plej disvastiĝanta metodo.
Nederlanda signolingvo
La Nederlanda signolingvo (nederlande: Nederlandse gebarentaal (NGT)) estas signolingvo kiu estas uzata en Nederlando por la komunikado inter surduloj kaj inter surduloj kaj nesurduloj.
Historio de la nederlanda signolingvo
Nuntempe ĉ. 5000 signoj estas normigitaj.
Izabela gotiko
Izabela gotiko, nomata ankaŭ stilo Katolikaj Gereĝoj, estas stilo propra de la Regno de Kastilio dum la regado de la Katolikaj Gereĝoj, kiu reprezentaa la transiron inter la fina gotiko kaj la komenca renesanco, kun karakteroj kaj proprak kaj influaj de la islama arto kaj de la mudeĥaro, el Flandrio kaj malpli el Italio. La konsidero ĉu la izabela estas stilo aŭ gotika aŭ renesanca, aŭ eklektika, aŭ fazo ene de la plej ĝenerala plateresko, estas demando pridiskutata ankoraŭ de la arthistoriistoj kaj ankoraŭ ne solvita.
La stilo izabela enkondukas plurajn ornamajn elementojn pli ol strukturajn, ĉu de la kastilia tradicio kaj ĉu ornamaĵoj de islama influo kaj aliaj devenaj el Flandrio, tipe la formoj flamecaj. Multaj de la konstruaĵoj kiujn oni konstruis en ĉi tiu stilo estis komisioj (mendoj) de la Katolikaj Gereĝoj aŭ estis de iu modo patronitaj de ili. Kurioze kaj paralele disvolviĝas en Portugalio tre simila arto nomita manuelismo. Kiel karaktero plej evidenta estas la dominado de la motivoj heraldikaj kaj epigrafiaj; speciale la simboloj de la jugo kaj la sagoj kaj la granato, kiuj faras referencon al la monarkoj. Ankaŭ estas karakteriza de ĉi tiu periodo la ornamado per buloj.
Notoj
Plateresque
Kljazma
Kljazma  (aŭ Kljazjma  aŭ Klazjma, Клязьма) estas rivero en Centra Rusio, maldekstra alfluanto de Okao. Ĝi komenciĝas en Moskva provinco, fluas trans Vladimira provinco kaj Ivanova provinco al Niĵnij-Novgoroda provinco. Ĝia longo estas 686 km, areo de akvokolekta baseno estas 42,5 mil kv.km.
Deveno de la nomo
La nomo Klazjma (Клязьма) en 12-14-aj jarcentoj kelkfoje estas menciata kiel Klazma (Клязма). Verŝajne, la nomo devenas de iu antikva finn-ugra nomo en iu nekonata formortinta lingvo, poste akceptita de slavoj.
Fluo kaj fizika geografio
Rivero Klazjma fontas sur Klin-Dmitrova altaĵo proksime al lago Seneĵ. Dekomence ĝi fluas de nord-okcidento al sud-oriento, turnas sin apud Ĥimki kaj poste ĝis la fino fluas (ĝererale) orienten preter multaj urboj, situantaj ĉe la vojo inter Moskvo kaj Niĵnij Novgorod, tra Meŝĉora malaltebenaĵo (Мещёрская низменность). Ĝi fluas plejparte en Moskva provinco kaj Vladimira provinco (ankaŭ ĝi fluas iomete en Ivanova provinco) kaj alfluas al Okao ĉe la limo de Vladimira kaj Niĵnij-Novgoroda provincoj.
En Noginsk ĝia larĝo estas 50 m, en Vladimir - 130 m, en iuj lokoj - pli ol 200 m. Maksimuma profundo estas 8 m, meza - 1-2 metroj. Klazjma kutime glaciiĝas en novembro, malglaciiĝas en komenco de aprilo.
Alfluantoj
Alfluantoj kun longo ekde 30 km:
Ekologia problemo
La rivero estas forte malpurigita: en multaj lokoj ĝin trafas kloakaj defluiloj, kaj kvalito de akvo ne estas kontentiga por naĝado kaj (plejparte post la baraĵlogo) fiŝkaptado.
Ekzistis projekto pri purigo de la rivero (kun partopreno de germaniaj specialistoj), sed ĝi estas tre multekosta kaj malfacila.
En novembro de 2013 kelkaj organizaĵoj prezentis petskribon al Supera juĝistaro de Rusio pri gvidanto de la Registaro de Rusio Dmitrij Medvedev, kiu ordonis transdoni terenon ĉe la riverfluo por konstruado de kurejo de la flughaveno "Ŝeremetjevo". Ili asertas, ke tiu transdono de defendata teritorio kaŭzos venenigon de akvo en Moskvo.
Gravaj loĝlokoj
La rivero fluas laŭ vaste loĝata teritorio de Apudmoskva regiono kaj aglomeraĵo Moskvo - Niĵnij Novgorod. La plej granda urbo ĉe ĝia fluo estas Vladimir, centro de provinco.
Turismo kaj fiŝkaptado
Arbaraj ĉirkaŭaĵoj de Klazjma estas popularaj lokoj por turistoj. Ĉe la rivero situas kelkaj historiaj loĝlokoj, inter ili antikvaj urboj Vladimir kaj Goroĥovec.
La rivero estas riĉa je fiŝaro. Tie kapteblas preskaŭ ĉiuj fiŝoj, ekzistantaj en apudmoskvaj akvujoj, inter ili: bramoj, ezokoj, lojtoj, iam - sterledoj (pro sterledoj kaj siluroj Klazjma plejparte estis fama en 19-20-aj jarcentoj, nun ili estas raraj). Pro tio fiŝkaptado ĉe tiu ĉi rivero estas tre populara, malgraŭ en multaj lokoj oni konsilas ne uzi kaptitan fiŝon kiel manĝado pro malpurigo de akvo.
Distrikto Tarnowskie Góry
La distrikto Tarnowskie Góry - pole powiat tarnogórski - estas distrikto en la silezia provinco de Pollando. Administra centro estas la samnoma urbo Tarnowskie Góry (jen pole, germane Tarnowitz).
Salvador Sobral
Origino
Sobral devenas el portugala nobela familio. Lia fratino Luísa Sobral (* 1987) estas ankaŭ kantistino. La gepatroj estas Salvador Luis Cabral Braamcamp Sobral (* 1955) kaj Luisa Posser de Andrade Vilar (* 1960). Ilia praavo Luis José Aimable Braamcamp Sobral (1874–1934) estis la kvara Grafo de Sobral.
Vivo
Unue Sobral studis psikologion sed baldaŭ li aliorientiĝis je ĵazo. Post studoj en Barcelono li iris al Usono. Poste li denove studis ĵazmuzikon ĉe la altlernejo "Taller de Musics" en Barcelono. Liaj unuaj projektoj influitis de la stilo de Chet Baker kaj de la brazila Bossa Nova krom aliaj sudamerikaĵoj. En 2009 li partoprenis la portugalan version de la artistelekta konkurso Ídolos kaj estis je la sepa rango. En 2016 sevkis lia unua kompleta albumo sub la titolo Excuse me. Ĉe la kantoj li kunlaboris kun la venezuela komponisto Leonardo Aldrey. Lia fratino Luisa liveris propran komponaĵon I Might Just Stay Away.
Braktearo
Braktearo (aŭ involukro el la latina Phylla involucri) estas aro da brakteoj, sub floro aŭ floraro. La floraro (kapitulo, umbelo aŭ ciato) estas plej ofte ĉirkaŭata de pluraj involukrofolioj. La tuto de la pseŭdo- verticilo nomiĝas involukro. Malofte ankaŭ unuopaj floroj estas ĉirkaŭataj de altfolioj, ekzemple ĉe pulsatiloj (Pulsatilla) aŭ Hepatiko (Hepatica). Se ili ĉirkaŭas unuopan floron per kaliko, kiel ĉe  Malvoj (Malva) kaj Skabiozoj (Scabiosa), la involukro nomiĝas ekstera kaliko.
Involukraj folioj havas jenajn familiojn:Asteracoj (Asteraceae), Dipsacoj] (Dipsacaceae) kaj [[Apiacoj (Apiaceae). Ĉe la Apiacoj la altfolioj de la umbeloj nomiĝas involukro (involucrum), tiu de la umbeletoj involukretoj (involucellum). Kelkfoje la involukro havas taskon de prezentaparato, ekzemple ĉe la granda astrantio (Astrantia major). Ĉe tiu planto ĝi ankaŭ havas okulfrapan koloron por allogi la polenigantojn. La Arktioj (Arctium) havas transformitaj altfolioj kiuj servas kiel lapfermilo, por ke la fruktoj alkroĉiĝas ĉe la felo de bestoj kaj servas kiel disvastigmeĥanismoj de planto.
Modifiĝintaj brakteoj aŭ braktearoj:
Pola landvojo n-ro 46
La pola landvojo n-ro 46 (DK46) estas landvojo je longeco de 270 km. Ĝi trairas tra tri provincoj de Pollando.
Erzsi Máthé
Erzsi MÁTHÉ [erĵi mAtE], hungare Máthé Erzsi estis elstara hungara aktorino.
Erzsi Máthé naskiĝis, kiel Mertz Erzsébet la 16-an de majo 1927 en Budafok kaj mortis la 8-an de majo 2023.
Biografio
Erzsi Máthé frekventis aktoran lernejon inter 1945-1948 en Budapeŝto. En 1949 ŝi edziniĝis kaj tiam ŝi komencis sian karieron en ĉefurba teatro, poste ŝi rolis en Nacia Teatro (Pécs), inter 1952-1983 en Nacia Teatro (Budapeŝto). Poste ŝi estis unu el la fondintoj de nova teatro. En 2003 ŝi fondis premion kaj fervore apogasprovincajn kaj hungarlingvajn elsterlandajn teatrojn. Ŝi ricevis en 1985 premion Kossuth, pli frue kaj poste ankaŭ aliajn premiojn. Ŝi apartenas al Aktoro de la nacio.
Submarŝipo tipo XXIII
La submarŝipo, tipo XXIII, oficiale Tipo XXIII estis germana submarŝipa tipo ĉe fino de la dua mondmilito. Ĝi estis uzata kiel ĉeborda submarŝipo, ĉar ĝi estis tre malgranda.
Malgranda reao
La Malgranda reao (Rhea pennatus), ankaŭ Darvina reao aŭ Darvin-nanduo, laŭ hodiaŭa klasado kaj scienca nomo Flugila pteroknemio nome (Pterocnemia pennata) aŭ eĉ pli simple Pteroknemio, estas neotropisa specio el la birdofamilio de la Reaedoj en la ordo de la Strutoformaj. Ĝi estas granda nefluga birdo, sed ja la plej malgranda el la du vivantaj specioj de reaoj. Ĝi troviĝas en Altiplano kaj Patagonio en Sudameriko.
Aspekto
Pro siaj 90 ĝis 100 cm ĝi estas pli malgranda ol sia samfamiliano, nome la Amerika reao. Kiel tiu, ankaŭ ĝi loĝas en Sudameriko, sed en pli sudaj kaj orientaj regionoj. Pteroknemioj havas flugilojn pli ampleksajn ol tiuj de aliaj Strutoformaj birdoj, kaj ili uzas ilin por pli bone kuri. Ĉe la pinto de la flugiloj ili havas krifojn, kiujn ili uzas kiel armilojn.
La Malgranda reao estas 90 al 100 cm alta. Longo estas 92 al 100 cm kaj pezo estas 15 al 28.6 kg. Kiel ĉe plej strutoformaj, ĝi havas malgrandajn kapon kaj bekon, tiu lasta 6.2 al 9.2 cm longa, sed havas longajn kruorjn kaj kolon. Ĝi havas relative pli grandajn flugilojn ol aliaj strutoformaj, kio permesas ĝin kuri partikulare bone. Ĝi povas atingi rapidojn de 60 km/h, kio permesas ĝin forkuri el predantoj. La akraj ungoj de ties fingroj estas efikaj armiloj. Ties plumoj estas similaj al tiuj de struto, je tio ke ĝi ne havas postdiafizon. Ties plumaro estas punkteca bruna kaj blanka, kaj la supra parto de ties tarso estas kunpluma. La tarso estas 28 al 32 cm longa kaj havas 18 horizontalajn platojn en antaŭo.
Etimologio
Darvina reao havas sian sciencan nomon el Rea, nome greka diino, kaj pennata signifas “kun flugiloj”. La specia nomo estis konstruita en 1834 de la samtempulo kaj rivalo de Darwin nome Alcide d'Orbigny kiu la unuan fojon priskribis tiun birdospecion al eŭropanoj, el specimeno el malsupra Río Negro sude de Bonaero, Argentino. Tiom malfrue kiom je 2008 ĝi estis klasita en la monotipan genron Pterocnemia. Tiu vorto estis formita el du grekaj vortoj pteron signife “plumo”, kaj knēmē signife “gambo”, tio estas “plumgamba”, alude al la plumoj kiuj kovras la supran parton de la kruro. En 2008 la SACC enmetis la taksonon Pterocnemia en la genron Rhea. Ĝi estas konata surloke pere de diversaj nomoj, depende el la loko: ekzemple suri, choique [ĉOike], ñandú petiso, aŭ ñandú del norte. La nomo 'ñandú' (el kio nanduo) devenas el la nomo de la Amerika reao en gvarania, ñandú guazu, signife “granda araneo”, eble rilate al ties kutimo malfermi kaj mallevi alterne flugilojn kiam ili kuras.
Specio kaj subspecioj
Estas tri subspecioj nome la jenaj:
Oni sugestis, ke la du nordaj taksonoj R. p. tarapacensis kaj R. p. garleppi estu konsiderata separata specio, nome Punaa eeao (R. tarapacensis, kun garleppi kiel subspecio). Kaj garleppi kaj tarapacensis estis priskribitaj de Charles Chubb en 1913. Eble garleppi estu konsiderata juna sinonimo de tarapacensis.
Kutimaro
La ovojn kaj idojn zorgas la masklo, kiu iĝas agresema dum kovado. Povas esti, ke kelkaj ovoj estas ovodemetataj for de la nesto kaj la vira nanduo tute ne priokupiĝas pri tio. Tiam foje venas femaloj kaj kovas ilin aŭ la masklo metas ili nesten; foje tiuj ovoj putriĝas kaj allogas muŝojn, kiujn la masklo kaj la idoj manĝas. Tiuj nanduoj, nome la Flugilaj pteroknemioj, estas agresemaj dum la reprodukta sezono, sed poste ili iĝas sufiĉe sociaj en aroj da 5 ĝis 30 birdoj de ĉiu aĝo kaj sekso. La kovado daŭras 30–44 tagojn, kaj la ovokvanto en nesto estas 5–55 ovoj. La ovoj estas 87 al 126 mm kaj verdecflavaj. Idoj maturiĝas post tri jaroj de aĝo.
Tiu reao estas ĉefe herbivorulo, sed ĝi rare manĝas ankaŭ malgrandajn animalojn (lacertoj, skaraboj, saltuloj). Ĝi hegemonie manĝas plantojn de genro Atriplex kaj fruktoj el kaktoj, same kiel aliajn herbojn. Ili tendencas esti trankvilaj birdoj, escepte idoj kiuj fajfetas ĝemece, kaj maskloj allogante inojn kiuj elsendas zumadan alvokon.
Distribuado kaj habitato
La Darvina reao loĝas en areoj de malfrema arbustaro en herbejoj de Patagonio kaj en la altebenaĵo Anda (Altiplano), tra la landoj Argentino, Bolivio, Ĉilio, kaj Peruo. Ĉiuj subspecioj preferas herbejojn, arbustarojn kaj marĉejojn. Tamen la nomiga subspecio preferas altojn de malpli ol 1500 m, dum la aliaj subspecioj tipe gamas el 3000 al 4500 m, sed surloke malsupren ĝis 1500 m sude.
Historio de la malkovro de la genro Rhea
Dum la dua Vojaĝo de la "Beagle", la juna naturalisto Charles Darwin faris kelkajn veturojn altere, kaj ĉirkaŭ aŭgusto de 1833 aŭdis el gaŭĉoj el la areo Río Negro de Norda Patagonio pri la ekzisto de malgranda Rhea, "tre rara birdo kiun ili nomigis Avestruz Petiso". Li pluserĉis malsukcese tiun birdon, kaj la Beagle navigis suden, alvenante en Puerto Deseado en suda Patagonio la 23an de decembro. La venontan agon Darwin mortpafis gvanako kiu havigis al ili kristnaskam manĝon, kaj dum la unuaj tagoj de januaro, la artisto Conrad Martens pafis reaon kiujn ili ĝue manĝis antaŭ Darvino konstatis, ke temas pri la maltrafa malgranda reao pli ol unu juna reao, kaj konservis la kapon, kolon, krurojn, unu flugilon kaj multajn el la plej grandaj plumoj. Kiel ĉe la aliaj kolektoj, tiuj estis senditaj al John Stevens Henslow en Kembriĝo. La 26an de januaro ili eniris en la Magelana Markolo kaj ĉe la Golfeto Sankta Gregorio Darvino trafis Patagonianojn kiujn li priskribis kiel "elstaraj praktikaj naturalistoj". Duonindiĝeno kiu naskiĝis en Nordaj Provincoj diris al li ke la malgrandaj reaoj estis la ununura specio tiom for sude, dum la pli grandaj reaoj estas pli norde. Dum ekspedicio ĉe rivero Santa Cruz ili vidis kelkajn malgrandajn reaojn, sed ili estis tro timidaj por permesi alproksimiĝon aŭ kaptadon.
Konservado
La Darvina reao estas Preskaŭ Minacata, kaj ties unuarangaj minacoj estas ĉasado, ovokolektado, kaj fragmentado de ties habitato pro konverto al agrikulturo aŭ al paŝtejoj por brutobredado. La totala teritorio estas ĉirkaŭkalkulita en 1,100,000 km². La suda nomiga subspecio restas relative disvastiĝinta kaj surloke sufiĉe komuna, sed la situacio por la du nordaj subspecioj estas pli zorgiga, kun ties kombinaj populacioj ĉirkaŭkalkulitaj je nur kelkaj centoj.
Teolocholco
Teolocholco estas unu el la 60 komunumoj de la meksika subŝtato Tlaxcala, kiu estas meksika subŝtato kiu situas en la centra Meksiko, relative proksime al la urbo de Meksiko. La ĉefurbo de la komunumo estas Teolocholco. Krom la ĉefurbo 12 aliaj loĝlokoj (statistike: urboj, vilaĝoj vilaĝetoj, domaroj) apartenas al la komunumo. La kodnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 29028.
Geografio
La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 19435 loĝantojn. El tiuj estis 9340 viroj kaj 10095 virinoj. La komunumo havas surfacon de 80,53 km². La meza alteco (de la ĉefurbo) estas 2320 metroj super la marnivelo.
Klimato
En la komunumo jare falas averaĝe 784,8 mm/m2 de precipitaĵo. La averaĝa jara temperaturo estas 14,1 °C.
Sociogeografio
Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a., (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).
Distrikto Sztum
Distrikto Sztum - pole powiat sztumski - estas distrikto en la provinco (historie vojevodio) Pomerio de Pollando. Distrikta centro estas la urbo Sztum. Fine de en la distrikto vivis.
Urboj kaj komunumoj en la distrikto
La distrikto konsistas el:
Prahistorio
Arkeologiaj trovaĵoj montras, ke la ĉirkaŭaĵo sude de Malborko kaj norde de Ŝtumo, Tczew kaj Gdansko estis setligita de la homo jam antaŭ 3000 - 1700 jaroj a.K., t.e. en neolitiko kaj ĥalkolitiko / kuproepoko t.n. funelpokalkulturo kiu situis en la suda Skandinavio kaj norda Eŭropo (ekde Nederlando ĝis la hodiaŭa Ukrainio). La funelpokalkulturo estis kulturo en la neolitiko / nova ŝtonepoko de ĉ. la 4350 jaroj a.K. ĝis la 2800 - 2700 jaroj a.K. La nomo funelpokalkulturo estas kolektiva nomo. Estis granda nombro da parencaj komunumoj en la nova ŝtonepoko aŭ neolitiko, kiuj situis en suda Skandinavio kaj norda Eŭropo (ekde Nederlando ĝis la hodiaŭa Ukrainio t.e. orienten de Volinio kaj laŭ tuta Danubo. Oni trovas ankaŭ ornamaĵojn kaj ilojn el la Hallstatt-epoko / halŝtata ferepoko la (500-400 jaroj a.K.). Poste el la bronzepoko kaj la ferepoko estas la lasta etapo de la homara prahistorio. La unuaj setlejoj en tiu regiono jam estis en la ŝtonepoko. La nomo ferepoko devenas de la fakto, ke iloj trovitaj el tiu epoko estis faritaj el fero. Oni trovas ĉi tie la romiajn restaĵojn el la 1-a jarcento kaj la 2-a jarcento p.K. de la t.n. la Sukcena Vojo kiu ligis la Mediteraneon kun la Balta Maro. Sukceno estas fosilia rezino de pinofitoj, rara en Mediteraneo kaj tre aprezata de la antikvuloj, kiuj vidis en ĝi resanigan kaj magian gemon kaj bruligeblan ŝtonon. De la bronzepoko, la mediteraneaj etnoj (egiptoj, grekoj, fenicoj) importis sukcenon de Balta Maro, laŭ teraj vojoj, kiuj sekvis la valojn de Vistulo kaj Dnepro. Oni trovis, en la tombo de Tutanĥamono, aĵojn el sukceno de la Balta Maro, oni scias, ke oferaĵoj de sukcenaĵoj estis senditaj de Norda Maro al la Apolona sanktejo de Delfo. En la 2-a jarcento p.K. venis de suda Svedio la gotoj kiuj havas orient-ĝermanan devenon, ili praloĝis en suda parto de la nuntempa Svedio kaj en Gotlando kaj de tie translokiĝis al riverdelto / riverbuŝo de Vistulo ili migris en la 3-a jarcento p.K. suden kaj disiĝis al du partoj: la okcidentaj gotoj (visigotoj) setlis en Dakio, la orientaj (ostrogotoj) en norda parto de la Nigra Maro. Gotoj estinte en tiu regiono kreis t.n. Wielbark-kulturon (en la 3-a jarcento p.K. /la nomo Wielbark-kulturo estas de la kvartalo Wielbark en Malborko / Malbork). Restaĵojn de gotoj kiel Wielbark-kulturo oni trovas en kvartalo Wielbark kaj en la vilaĝo Gościszewo (inter Malborko kaj Ŝtumo) kaj proksime de vilaĝo Odry en Kaŝubio en Distrikto Chojnicki (tie konata ekzemplo de la Wielbark-kulturo kiel kromleĥoj, tio estas ŝtoncirkloj, parto de granda nekropolo de gotoj.
Historio
En la 12-a jarcento kaj komence de la 13 jarcento tiu regiono estis nomata Pomezanio kaj grandparte apartenis la la pomeriaj princoj t.e. kaŝubiaj princoj. Tiam 10 km suden de la nuna urbo Malborko kaj 6 km okcidenten de Ŝtumo la praprusoj aŭ kaŝubiaj princoj konstruis la lignan kastelon Zantyr (legu: Zantir) (la hodiaŭa: Sztum aŭ Biała Góra / legu: Biaŭa Gura /traduko: Blanka Monto) ĉe la dekstra bordo de la Nogat-rivero (bonvolu scii ke la rivero Nogat estis limo inter praprusoj kaj Kaŝubio). En la jaro 1250 la pomeria princo Sambor la Dua aŭ lia frato la princo Swiatopelk la Granda (Świętopełk Wielki) vendas aŭ donacas la kastelon al la Ordeno de germanaj kavaliroj (aŭ al episkopo Kristiano). En la jaro 1274 la germanaj kavaliroj nomataj ankaŭ la teŭtonoj komencas konstrui la kastelon en Malborko parte de la materialoj de la malkonstruita kastelo Zantyr. En la tereno de la hodiaŭa urbo Ŝtumo en la frua mezepoko loĝis praprusoj kaj ilian burgon/kastelon en la jaro 1236 konkeris la Germana Ordeno el Malborko kaj jam ili konstruis dum la jaroj 1326 - 1331 la novan teŭtonan kastelon, en la kastelo grandaj majstroj de la ordeno havis sian someran rezidejon. En la jaro 1377 la urbon Sztum vizitis la princo de Aŭstrio Albrecht, kiu postlasis sian privatan blazonon kiun poste uzadis la vokto de Ŝtumo, krome li donacis monon por konstrui la kastelturon. La urbo havas urborajton de la jaro 1416 ricevante ilin de la Granda Majstro de la Ordeno Michael Küchmeister von Sternberg, kiujn ripetis poste la pola reĝo Sigismondo la 2-a (Pollando-Litovio) en la jaro 1533. Dum la Dektrijara Milito (1454-66) por mallonga tempo esti kaptita de pola armeo sub la gvido de Andreo el Brachcice. En la mezepoko la urbon ĉirkaŭadis la defendmuroj kun du pordegoj en la akso nordo-sudo de la vojo Malborko - Kwidzyn. En tiama tempo oni difinis 50 parcelojn por setlantoj. En la urbo regis la konsilantaro sub gvido de vokto. Dufoje jare okazadis tie foiroj (t.e. la 22an de junio kaj la 11an de novembro) kaj ĉiu-vendrede funkciadis la bazaro.
Post la Dua Paco de Toruno en la jaro 1466 eniris en la limoj de Krono de la Regno de Pollando. Dum la jaroj 1468–1772 - ĝi estis la distrikta urbo en la Malborka Vojevodio kaj tie okazadis la Sejmetoj de la vojevodio. La pola nomo Sztum aperis la unuan fojon en la dokumentitaj fontoj en la jaro 1565.
En la loka preĝejo konstruita post la Dektrijara Milito (1454-66) okazadis ofte de la 16-a jarcento la vojevodiaj sejmetoj kaj en la tiama urbodomo la nobelaj juĝoj por la malborka vojevodio. La urbanoj kultivadis la teron kaj produktis bieron. Dum la 5a pol-sveda milito pri tn. "Vistulo-elfluo" la urbon okupis la sveda armeo. Post la malvenko en la granda batalo ĉe la proksima vilaĝo Trzciana Gustavo la 2-a Adolfo fuĝis la la ŝtuma kastelo. Rezulte de la armistico subskribita en Stary Targ la urbo kaj la kastelo apartenis al la Brandenburgia Elektoro kaj de la 6a de septembro 1629 ĝis la armistico subskribita en Sztumska Wieś la 12an de septembro 1635. Denove la urbo estis okupita de svedoj dum la t.n. Sveda diluvo dum Nordia Milito 1655-1660. Post la unua dispartigo de Pollando en la jaro 1772, en la urbo Sztum estis sidejo de loka prusia administrejo, de la jaro 1818 sidejo de la Distrikto Sztum en la Okcidenta Prusio.
Esperanto
La 8an de septembro 2014 venis de Łowicz / Loviĉo dum sia turneo tra Pollando la Senata Esperanto-ekspozicio, kiu unue estis oktobre 2012 en Varsovio en la Pola Senato kaj estis organizita okaze de la 125-jara Jubileo de Esperanto kaj la Konferenco pri Esperanto en Pola Parlamento organizita de polaj parlamentanoj i.a. senatano Edmund Wittbrodt kaj fare de Pola Asocio Eŭropo - Demokratio - Esperanto (EDE-Pollando) kun financa helpo de Mecenato de Esperanto el Japanio Etsuo Miyoshi. La E-ekspozicio post la Senato estis prezentata en Varsovio, Malborko, Nowy Staw, Tczew, Gdynia, Pelplin, Wołów, Złotoryja, Vroclavo, Sosnowiec, Czeladź, Będzin, Lębork, Łeba, Lodzo kaj Łowicz la ekspozicion invitis al la urbo la Distrikt-estro, t.e. Starosto de la Distrikto Sztum Wojciech Cymerys sub kies Patroneco okazis la Ekspozicio kaj la loka Esperanto-amiko Krystian Zdziennicki, la prezidanto de la Junula Ago-Grupo de la Ŝtuma Distrikto (la abituriento de la Liceo en Ŝtumo, nun licenciato pri historio kaj ankoraŭ studento de la Historia Fakultato de Gdanska Universitato) kune kun la Direktorino de la Liceo en Ŝtumo mag. Wiesława Kowalik (vidu la apudan foton de la Liceo en Ŝtumo). La ekspozicio daŭris ĝis la 30a de septembro 2014 kaj je la fino de la ekspoziciado en Ŝtumo okazis la finanta vernisaĝo la 22an de septembro 2014 kun la Aŭtoritatoj de la Urbo kaj Distrikto kaj la loka gazetaro kaj eĉ venis la redaktoro de la Elbląg-gazeto kie en novembro venos la Senata Ekspozicio. Krome la saman tagon okazis la monologo "Doktoro Esperanto" de Mario Migliucci en la traduko al la pola de Roman Dobrzyński kaj prezentis ĝin la loka esperantistino Helena Biskup, de la 22-a ĝis 30a de septembro 2014 akompanis la Senatan Esperanto-ekspozicion la rapida Esperanto-kurso gvidata de Eduardo Kozyra el Malborko, la vic-prezidanto de Pola Asocio Eŭropo - Demokratio - Esperanto (EDE-Pollando) kaj kunordiganto de la ekspozicio. Aliĝis al la Esperanto-kurso 4 lernantoj de la liceo kaj krome kelkaj loĝantoj de la urbo i.a. licenciato Krystian Zdziennicki. La 30-an de septembro 2014 la Senata Ekspozicio veturis al najbara urbo Kwidzyn, kie la 3-an de oktobro okazis la vernisaĝo.
Diktaturo de la koloneloj
La militista reĝimo en Grekio 1967–1974, aŭ la diktaturo de la koloneloj, Το καθεστώς των Συνταγματαρχών, To kathestos ton Syntagmatarhon, aŭ Η Χούντα, I Hunta aŭ Η Επταετία, I Eptaetia, "La Sep Jaroj" estas diversaj nomoj por serio de militistaj reĝimoj kiuj diktature regis Grekion ekde 1967 ĝis 1974.
La militista regado komenciĝis per puĉo matene la sub gvido de grupo da koloneloj de la greka armeo. Ĝi finiĝis en julio 1974 post malsukcesa puĉ-provo kontraŭ prezidanto kaj ĉefepiskopo Makarios de Kipro kaj la sekva invado kaj okupacio fare de Turkio kontraŭ la norda parto de la insulo.
La greka reĝo Konstantino la 2-a komence subtenis la puĉistojn. Tamen en decembro 1967 li provis akiri pli grandan povon por si mem per kontraŭ-puĉo. Lia kontraŭpuĉo malsukcesis, kaj la reĝo kun sia familio forlasis la landon. Ĝis la fino de la militista diktaturo li restis en ekzilo. Formale li plu estis la ŝtatestro de Grekio, sed la faktaj regantoj instalis propran "vic-reĝon" kiel agantan ŝtatestron, ĝis kiam ili aboliciis monarĥion en 1974 kaj instalis ŝtatprezidanton.
La puĉistoj nomis sian agadon "revolucio por savi Grekion" kontraŭ la "komunista minaco". Malgraŭ la diktatureco de la reĝimo kaj la klaraj rompoj kontraŭ homaj rajtoj, la aliaj NATO-landoj ne faris fortajn klopodojn por restarigi legitiman, demokratian registaron.
Spezo
Spezo laŭ PIV estas operacio, per kiu monsumoj estas transigataj de unu kaso al alia, de unu konto al alia kaj simile. Spezoimposto sekve estas imposto, kiu en kelkaj landoj estas kalkulata ne laŭ la profitoj de firmo, sed laŭ la sumo de ties spezoj. Firmoj kutime destinas parton de sia kapitalo (la spezokapitalon) kovri la regulajn aĉetojn kaj vendojn. Antaŭspezo estas sumo, kiun oni spezas provizore antaŭ la konkludo definitiva de la negoco.
Monsumoj venantaj de ekstere al la konto de firmo, privatulo aŭ familio, nomatas enspezoj, kaj responde monsumoj pagataj el la propra konto al aliulo nomatas elspezoj.
Bright Machida
Bright Machida (町田 ブライト, n. ) estas japana futbalisto.
Li ekde la jaro 2020 futbalas ĉe la unua vira teamo de la klubo FC Gifu.
Egervár
Egervár estas vilaĝo en Hungario, en regiono Okcidenta Transdanubio, en departemento Zala, en Distrikto Zalaegerszeg. En la loknomo vár signifas: fortikaĵo.
Situo
Egervár situas sur tre mildaj deklivoj, laŭ ĉefvojo Nagykanizsa-Zalaegerszeg, laŭ fervojo Rédics-Zalaegerszeg. La lasta urbo troviĝas 14, Vasvár 16 km-ojn. Trans la fervoja linio Vasboldogasszony situas. Iama vilaĝo "Lakhegy" [lakhedj] apartenas al Egervár.
Historio
En 1280 ligna gotika burgo konstruiĝis, kiu renesanciĝis el ŝtono en 1712. Vilaĝservoj estas infanĝardeno, lernejo, poŝto.
Famuloj
En Egervár mortis palatino Tamás Nádasdy.
Lipové
Lipové, hungare Zsemlékes estas malgranda vilaĝo en Slovakio en regiono Nitra, en distrikto Komárno.
Situo
la vilaĝo situas sur ebenaĵo, inter Danubobranĉoj, fine de sakovojo. Komárno troviĝas 27 km-ojn for.
Historio
Dum la historio la loko apartenis al Bodza, kie estis biencentro nomata Zsemlékes (ĵemlEkeŝ). Ekde 1920 la tuta ĉirkaŭaĵo apartenis al Ĉeĥoslovakio. La slovakoj fondis novan komunumon kaj forprenis kampojn ankaŭ de la najbaraj vilaĝoj. Ĝi iĝis memstara vilaĝo nomata Hodžovo (hodĵovo) en 1926. En 1930 ĝi nombris 560 slovakojn kaj 5 hungarojn. Inter 1938-1945 la vilaĝo rehungariĝis. La unua Arbitracio de Vieno deklaris, ke tiuj komunumoj, kie la hungaroj vivas en majoritato, apartenu al Hungario. Tiu loko estis malgranda slovaka insulo inter la hungareco, sekve la vilaĝeto escepte iĝis parto de Hungario. La oficiala hungara nomo estis Zsemlékes, la neoficiala nomo estis Hodzsafalva (hodĵafalva). En 1950 la oficiala slovaka nomo iĝis Lipové. Granda inundo okazis en 1965. En 2001 loĝis tie 195 da homoj (160 slovakoj, 28 hungaroj).
La Carolina
La Carolina estas hispana municipo kaj urbo apartenanta al la Provinco Ĥaeno, en la regiono Andaluzio. Ĝi estas je 604 m de altitudo. Ĝi apartenas al la komarko Sierra Morena, konata ankaŭ kiel Comarca Histórica de las Nuevas Poblaciones de Sierra Morena, kaj Olavidia.
Estas 15 261 loĝantoj (laŭ INE en 2019), en municipa teritorio de 201 km².
Pro sia privilegia situacio kaj bonaj komunikiloj, estas la natura alirejo de Andaluzio tra la Natura Parko de Despeñaperros. Ĝia teritorio estas trapasata de la Aŭtovojo de Andaluzio (N-IV). De tiu eliras la nova ŝoseo kiu kunigas La Carolina kun Guadix.
La municipo estas komponita de kvin domarkernoj: La Carolina kiel ĉefa, Navas de Tolosa, La Fernandina, La Isabela kaj El Guindo. Ĝia teritorio estas de Sierra Morena kaj la tero plugebla estas nur 10% de ĝia etendo, ĉefe dediĉita al olivarboj. La naturaj pejzaĝoj abundas en la municipa teritorio same kiel disaj domaroj.
Historio
Proksime de Navas de Tolosa, okazis en 1212 la batalo de Las Navas de Tolosa, ŝlosila por la pluigo de la Reconquista, ĉar permesis etendi la kristanajn regnojn al Al Andalus.
La setlejo estis fondita de kolonoj en 1767. La Carolina estis finkonstruita en 1770.
Oni atingis pinton en 1920 kun pli ol 18 000 loĝantoj. Poste la loĝantoj malpliiĝis al 13 000 kaj male al aliaj ruraj areoj en Hispanio ekde la 1960-aj jaroj plialtiĝis al la 15 000.