cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Géza Allaga
Biografio
Géza Allaga frekventis gimnazion en Baja. En 1855 li komencis lerni violonĉeladon. Inter 1857 kaj 1861 li studis en konservatorio de Vieno, poste li estis dirigento en teatro de Buda. En la sekva jaro li komponis la unuan hungaran opereton, kies melodioj disvastiĝis en Hungarlando. Iom poste li aliĝis al la Nacia Teatro de Pest. Inter 1865-1870 li estis dirigento de teatra trupo de Imre Szigeti en Pécs, poste li estis muzikinstruisto en Baja. En 1873 li estis violonĉelisto de la Nacia Teatro, inter 1884–1898 en la Reĝa Operejo de Budapeŝto. Ekde 1880 li okupiĝis ankaŭ pri zimbalono, post jardeko li fondis kaj redaktis revuon pri tio, inter 1891-1902 li instruis ĝin en muziklernejo de Budapeŝto. Li estis konstanta akompananto de Lujza Blaha per zimbalono. Li edziĝis dufoje pro vidviĝo, li havis filinon. Li mortigis sin pro nekuracebla malsano.
Pusterwald
Pusterwald estas komunumo de Aŭstrio. Ĝi apartenas al la federacia lando Stirio kaj al la distrikto Murtal. Fine de en la komunumo vivis.
Pakto pri Stabileco kaj Kresko
La Pakto pri Stabileco kaj Kresko, aŭ PSK, estas aro da kriterioj, kiujn ŝtatoj de la eŭrozono engaĝiĝis respekti rilate siajn partnerojn. Ĝi estas la instrumento, kiun la eŭrozonaj landoj adoptis por kunordigi siajn landajn buĝetajn politikojn kaj malebligi la aperon de troaj fiskaj deficitoj. Ĝi postulas, ke eŭrozonaj ŝtatoj havu buĝetojn proksimajn al ekvilibro aŭ plusajn (krom dumtempaj esceptoj donitaj en la okazo de ekonomiaj krizoj, submetitaj al strukturaj politikoj komencitaj, kiel por Francio kaj Germanio en 2008).
La PSK baziĝas sur la artikoloj 121 de la Traktato pri Funkciado de Eŭropa Unio. Adoptita ĉe la Amsterdama Eŭropa Konsilio la 17an de junio 1997, ĉi tiu pakto akiris norman valoron per du regularoj de la Konsilio de la Eŭropa Unio de la 7a de julio 1997. La PSK pludaŭrigas la penon redukti publikajn deficitojn iniciatitajn cele al aliĝo al la Ekonomia kaj Mona Unio (EMU) kaj la uzado de la eŭro. Tamen, male al mona politiko, financa politiko plurestas nacia kompetento.
Guy B. Tordoff
Guy B. TORDOFF (naskiĝis en 1907, mortis la en Bristolo, Britio je aĝo de 83 jaroj) estis brita esperantisto. El tiuj 83 jaroj li dum sesdek jaroj aktivis en la Esperanto-movado kiel instruisto kaj loka organizanto, kaj estis ankaŭ dum longa tempo respondeculo de Kvakera Esperantista Societo.
Li helpis fondi la Bristolan Esperanto-Societon kaj dediĉis sian vivon al instruado kaj progresigo de la internacia lingvo.
Guy venis al Bristolo el Nov-Zelando kiam li estis 15-jara, kaj lernis Esperanton kiam li estis 20-jara. Li estis fervora pacifisto kaj li vojaĝis vaste en orienta Eŭropo post la dua mondmilito por propagandi "pacon per komunikado". Li kredis ke mondpaco eblus se homoj ne estus dividitaj per la lingva barilo.
Inter liaj atingoj estis sur-sceneja prezento de Somernokta Sonĝo, esperantigita versio de la fama teatraĵo de Ŝekspiro, "A Midsummer Night's Dream".
Guy loĝis en la strato Pendennis Park, Brislington, kaj blua memortabulo pri li estis dediĉita sabate, la.
NGC 2098
NGC 2098 (alia indiko — ESO 57-SC28) estas malfermita stelamaso en konstelacio Orfiŝo.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Warneton (Nordo)
Warneton aŭ Warneton-Sud - prononco laŭ sistemo IFA [], jen france, nederlande Waasten aŭ Zuid-Waasten respektive okcidentflandre Zuud-Woastn aŭ foje Frans-Woastn - estas komunumo de Francio kadre de la historia pejzaĝo Franca Flandrio, Frans-Vlaanderen respektive Flandre française. Ĝi situas en la departemento Nord [], nederlande/flandre Noorderdepartement, en la regiono Hauts-de-France (prononco [], laŭvorte "supraĵo de Francio" pikarde Heuts-d'Franche) kaj en la antaŭa regiono Nordo-Kaleza Markolo (france Nord-Pas-de-Calais, nederlande/flandre Noord-Nauw van Calais). Fine de en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². Administre la komunumo apartenas al la arondismento Lille (france Arrondissement Lille, nederlande Arrondissement Rijsel respektive okcidentflandre Arroundissement Rysel), kaj al la kantono .
La loĝloko ("Warneton suda") situas rekte ĉe la limo al Belgio, kie - tuj aliflanke de la limo - situas plia parto ankaŭ nomata Warneton ("Warneton norda"), kiu nun estas parto de la municipo Comines-Warneton (fandre Komen-Waasten).
19442 Brianrice
19442 Brianrice estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la en la kadro la kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de Brian Todd Rice, kiu gajnis la kvaran rangon en la Intel International Science and Engineering Fair de 2003 pro sia projekto pri gerontologio ; li ankaŭ ricevis honoran mencion en la Memoria Premio Karl Menger de la American Mathematical Society. Li estis lernanto ĉe la Southwest Virginia Governor's School de Dublin (Virginio, Usono).
Ajlolea saŭco
Ajlolea saŭco (aïoli) estas malvarma saŭco, farita el ajlo, ovoj, acido (citronsuko aŭ vinagro), kaj olivoleo. En Francio oni tradicie servas ajlolean saŭcon kun marfruktoj, bujabeso kaj krustetoj.
Ajlolea saŭco jam iĝis populara kondimento en Aŭstralio, ofte servata kun potato wedges (dikaj, spicitaj terpom-fritoj).
Aïoli
En Provenco, aïoli (aŭ alhòli en la okcitana) ankaŭ signifas kompletan pladon, kiu enhavas boligitajn legomojn (karotojn, terpomojn..., fazeolojn), boligitan fiŝaĵon (precipe sensaligitan moruon), kaj boligitajn ovojn – la tuta plado servita kun ajlolea saŭco.
Allioli
Allioli (el allioli, katalane "ajlo kaj oleo", eldirita IPA ) estas tipa pasto de Valencio kaj Katalunio. Oni faras ĝin per pistado de ajlo kun olivoleo kaj salo en pistujo. Ĝi diferencas de provenca ajlolea saŭco pro tio, ke ĝi ne enhavas ovojn.
Aillade
Aillade estas la nomo, uzata en suda Francio por signifi du diferencajn kondimentojn. En Provenco, ĝi estas ajla vinagrosaŭco, dum en aliaj lokoj, ĝi estas speco de ajla majonezo.
Fiĝia serpento
La fiĝia serpento (Ogmodon vitianus), estas specio de serpento el la familio Elapidae. Ĝi estas monotipa en la genro Ogmodon. Ĝi estas endemia en Fiĝioj, trovata nur en la insulo Vitilevuo, kaj estas grandparte subtera.
Montaut - Bétharram (stacidomo)
Montaut - Bétharram estas franca stacidomo sur linio Toulouse -, situanta en , apud Lestelle-Bétharram, en departemento Pyrénées-Atlantiques, regiono Nova Akvitanio.
Temas pri stacidomo de Société nationale des chemins de fer français (SNCF), priservata de trajnoj Nova Akvitanio.
Ĝi situas ĉe kilometra punkto (PK) de linio Toulouse - Bayonne (650000).
Zoltán Lomnici (pli aĝa)
Zoltán Lomnici, laŭ hungarlingve kutima nomordo Lomnici Zoltán estas hungara ĉefjuĝisto. Lia filo estas advokato kun la sama nomo.
Zoltán Lomnici naskiĝis la en Budapeŝto.
Biografio
Zoltán Lomnici akiris juran diplomon en Scienca Universitato Loránd Eötvös en 1979. Post siaj studoj li eklaboris en juĝejo en sia naskiĝurbo. Interrompe li laboris jaron en juĝejo de Esztergom, poste li revenis al juĝejo en Budapeŝto, en 1982 li ricevis juĝistan statuson. Ekde 1991 li laboris en la tutlanda ĉefjuĝejo. Inter 2002 kaj 2009 li estis prezidanto de la ĉefjuĝejo, poste li laboras en civila organizaĵo. Li ricevis francan premion en 2006, hungaran en 2011.
Babajevo
Babajevo (Бабаево) estas urbo en Vologda provinco en Rusio.
Kodo de OKATO de la urbo (en jaro 2005) estas 19205501.
La urbo estis fondita en la 15-a jarcento.
Ĝi havas statuson de urbo ekde jaro 1925.
La interurba telefona kodo estas 81743, la enurbaj telefonnumeroj estas kvinciferaj (en jaro 2005).
La loka tempo estas la sama kiel moskva tempo (en jaro 2005).
Geografiaj koordinatoj de la urbo estas:.
La urbo estas ĉe rivero Kolpj (Колпь) (baseno de rivero Volgo (Волга)).
En la urbo estas fervoja stacio.
En jaro 1959 la urbo havis 12 mil loĝantojn.
En jaro 2002 la urbo havis 12.6 mil loĝantojn.
Bazo (arkitekturo)
Bazo (lat. basis = piedestalo; de greke: βάσις básis = piedo, bazo, fundamento) estas en la arĥitekturo la plej malsupra konstruero de kolono, sur kiu sidas la fusto. La bazo siaflanke povas stari sur soklo (lat. socculus = "ŝueto"), kiu plejparte havas la formon de senornama briko.
22756 Manpreetkaur
22756 Manpreetkaur estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la en la kadro la kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Bazo (arkitekturo)
Laŭ Francisko Azorín bazo estas Malsupra, subportanta parto de objekto, de konstruelemento. Kaj li indikas etimologion el greka basis kaj el latina basis.
22756 Manpreetkaur
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de Manpreet Kaur, finalistino de la The Discovery Channel Young Scientist Challenge (DCYSC) de 2006, scienca konkurso por lernantoj de mezlernejo, pro ŝia projekto pri biokemio, medicino, sano kaj mikrobiologio. Ŝi estis lernantino ĉe la  Seabrook Intermediate School de Seabrook (Teksaso).
Bazo (arkitekturo)
Historio kaj diversaj formoj
La bazo havas sian originon en la konstruo de domoj kun vertikalaj apogotraboj. Sub la lignaj apogiloj oni metis ŝtonplatoj, por eviti, ke supreniĝa grundmalsekaĵo detruus la lignoapogilon kaj por pligrandigi la premfacon de la apogilo, evitante per tio sinkadon de la apogilo en la grundon.
Jam la kolonoj de la egiptoj havis simplajn premdisdonaj ŝtonplatoj sub siaj komence unuŝtonaj fustoj. La kretaj kolonoj tiam havis elformitan kusenecan ŝtonplaton. Je la kolonaj ordoj de la greka arĥitekturo la bazo pluevoluis. La ofte uzita atika bazo konsistas el du konveksaj kornicoj kaj intera konkavranda plato. Ili estas separatoj per maldikaj platetoj kun vertikala profilo. Ĝi troviĝas kaj je la ionika same kiel je la korintaj kolonoj. La sinsekvo de platoj kun diametroj laŭgrade pligrandiĝaj ĝis la tero kaj alternaj profiloj forkaptas laŭaspekte la transiron al la granda surstarofaco kaj mildigas ĝin estetike. Nur la dorika ordo ne uzis bazon kaj starigis la fuston tuj sur la plej supran ŝtupon de la templofundamento.
Kondó
Kondó estas malgranda vilaĝo en Hungario, en regiono Norda Hungario, en departemento Borsod-Abaúj-Zemplén, en subregiono de Miskolc.
Situo
La vilaĝo situas en valo de rojo, fine de mallonga sakovojo. Sajószentpéter troviĝas 7, Miskolc 23 km-ojn.
Bazo (arkitekturo)
Historio kaj diversaj formoj
Dum kiam la bazoj komence nur havis glatajn surfacojn, pli novaj konstruaĵoj havas ornamitajn bazojn abunde ornamitajn per meandroj, foliaĵo kaj aliaj ornamaĵoj.
Kondó
Situo
Vilaĝservoj estas infanĝardeno, lernejo, biblioteko, kulturdomo, poŝto.
Bazo (arkitekturo)
Historio kaj diversaj formoj
La romanika kaj frugotika arĥitekturoj mildigis la rigidan transiron de la plej malsupra bazoplato al la kvadrata piedoplato (plinto) per alformado de angulaj folioj aŭ angulaj spronoj. Tio ĉi estis foliecaj, tuberecaj aŭ spronecaj ornamaĵoj sur la kvar restfacoj de la plinto elstarantaj sub la bazo. En la romaniko tiuj ĉi ankaŭ estis ornamataj per fabelaj estaĵoj aŭ homkapoj.
Kleinwarasdorf
Kleinwarasdorf, kroate Mali Boristof, hungare Borisfalva [boriŝfalva] estas ne memstara, malgranda vilaĝo en Aŭstrio, en federacia lando Burgenlando, en distrikto de Oberpullendorf, en municipo de Großwarasdorf.
Situo
Kleinwarasdorf situas sur deklivoj. Oberpullendorf troviĝas je 8 km-oj.
István Sütő
Kariero
István Sütő finis post la liceo tekniklernejon pri konstruado, poste li estis studento pri hungara-angla lingvoj de UBB de Kluĵo. Dume li laboris ĉe la ĵurnalo Megyei Tükör de Sfântu Gheorghe, ĉe urba kulturdomo, li instruis en vilaĝa lernejo. Reveninte en sian naskiĝurbon, li estis teatra helplaboristo.
Kleinmutschen
Kleinmutschen, kroate Prvana, hungare Pervány [pervAnj] estas ne memstara, malgranda vilaĝo en Aŭstrio, en federacia lando Burgenlando, en distrikto de Oberpullendorf, en municipo de Frankenau-Unterpullendorf.
Situo
Kleinmutschen situas laŭ rojo. Oberpullendorf troviĝas je 6 km-oj.
Historio
La romianoj kulturis tie vitojn kaj ilia grava vojo nomata Sukceno tie estis. En 1910 vivis tie 418 homoj, (241 kroatoj, 95 hungaroj). Ĝis 1921 Mészverem apartenis al Hungara reĝlando, al Sopron (reĝa departemento), al distrikto Felsőpulya, poste al Aŭstrio (inter 1938-1945 al Germanio).
Garland (Teksaso)
Garland estas antaŭurbo de Dallas, universitata urbo, grandurbo de Teksaso en Usono. Ĝi apartenas al la urbara statistika areo Dallas-Fort-Worth.
Geografio
Garland situas sur ebenaĵo en la suda landparto de Usono, en la nordorienta parto de Teksaso. Mesquite (Teksaso) troviĝas 14 km.
Historio
Eŭropanoj komencis alveni en tiun areon ĉirkaŭ 1850, sed komunumo ne estis kreita ĝis 1874. Tiam fondiĝis Embree kaj ankaŭ alia rivala setlejo Duck Creek en la proksimeco. En 1891 ili formis unuecan vilaĝon Garland. En 1927 granda ŝtormo detruis grandan parton de la urbo kaj mortigis dek sep loĝantojn. Baldaŭe la urbo evoluis, kiel antaŭurbo de Dallas.
Kucura
Bazaj informoj
Kucura, serbe Куцура, hungare Kucora estas vilaĝo en Serbio, en aŭtonomio Vojvodino, en distrikto Suda Baĉka, en municipo de Vrbas (urbo).
Garland (Teksaso)
Ekonomio
Garland havas diversajn industriojn, inkluzive de elektronikoj, ŝtaloprilaboroj, nutraĵoj. Nepre mennciindas produkto de ĉapeloj.
Kucura
Situo
Kucura situas sur ebenaĵo.
Historio
Hungaroj alvenis en 896 kaj ili fondis ŝtaton en 1000. Post la turka erao diversaj popoloj alvenis al la senhomaj lokoj. En Kucura la rutenoj vivis kaj vivas en majoritato. La paroĥo fondiĝis en 1815. Ĝis fine de la 1-a mondmilito la komunumo apartenis al Hungario, al Bács-Bodrog, poste al Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj, depost 1928 al Jugoslavio. En 1941 la hungara armeo okupis la regionon kaj iĝis parto de Hungario ĝis 1944. Post la 2-a mondmilito la germanoj estis deportitaj. En 2002 vivis en Kucura 4.663 da homoj, (rutenoj 2.200 (47 %), serboj 1.808 (39 %), hungaroj 352 (8 %) kaj aliaj.
Garland (Teksaso)
Trafiko
Garland profitas ĉiujn trafikilojn de Dallas.
Televisora Andina de Mérida
Televisora ​​Andina de Mérida (TAM) [en Esperanto: Anda Televidstacio de Merido] estas privata regiona televida kanalo kun sidejo en la urbo Merido situanta en la regiono Venezuelaj Andoj. TAM estis fondita la 2-an de septembro 1982, de la tiama Respublika Prezidanto D-ro Luis Herrera Campins, kiu oficialigis la malfermon de la unua regiona VHF-malferma signala televidstacio en la lando, kaj tre precipe de Fr. Ugo Anzil, kiu dum multaj jaroj direktis ĉi tiun faman andan komunikilon.
Ĝia slogano estas "Tam Nuestra Como Siempre" (en Esperanto: Tiom nia kiel ĉiam, sed kun vortoluda ĉar anstataŭ la gramatike ĝusta vorto "Tan" oni uzas la mallongigon de la nomo "Tam").
TAM estas la sola signalo malfermita ĉe VHF en la urbo Merido.
Kalkulante diversajn proprajn televidajn programojn de novaĵelsendoj kaj aktualaj aferoj menciindas Noticias TAM, Con Bendetto, Cuarto poder, Expresión, La esquina caliente, Buenos días Mérida, Mérida es..., TAM en los toros, Montaña llano y folklore, Al son de los nuestro, Zona relax, Fútbol venezolano, Competencia, Sin exceso, Santa misa kaj Ventana de la vida; krom ĝi havi amuzajn seriojn kiel Ĉinaj Dramoj kaj animeo, inkluzive de la televidaj blokoj Cine Acción, Cine Aventura kaj Cine Infantil por la transdono de filmoj.
Sándor Győrffy-Bengyel
Sándor Győrffy-Bengyel [ŝAndor djOrfi-bendjel], laŭ hungarlingve kutima nomordo Győrffy-Bengyel Sándor estis hungara oficiro, ministro. Lia nomo estis ĝis 1934 Bengyel Sándor.
Sándor Győrffy-Bengyel naskiĝis la  1886 en Budapeŝto. Li mortis la 1942 en Budapeŝto.
Biografio
Sándor Győrffy-Bengyel frekventis soldatan mezlernejon en Sopron inter 1899–1902, poste militakademion en Budapeŝto inter 1902-1905. En 1915 li aringis la rangon kapitano. Li laboris en ministerio pri defendo ekde 1917. Dum Hungara Sovetrespubliko li batalis por la Soveto, poste li retiriĝis. Ekde 1921 li ricevis altajn postenojn en la nova armeo. En 1941 li estis subministro, samtempe membro en la senato, fine generalo. En la sekva jaro li estis senpostena ministro.
Deutscher Bundesjugendring
La asocio Deutscher Bundesjugendring (DBJR, Germana Federacia Junulara Ligo aŭ Konsilio) estas reto de la plej grandaj germaniaj junularaj asocioj. En la centro de sia agado estas la interesoj de infanoj kaj junuloj en Germanio.
Membroasocioj
Sub la tegmento de la Germana Federacia Junulara Ligo organiziĝas 45 diversaj sociaj, kulturaj, humanismaj, religiaj kaj ekologiaj junularaj asocioj kaj ligoj. Inter ili estas la junularaj ligoj de la 16 federaciaj landoj de Germanio, 24 aparte grandaj junularaj asocioj kaj 5 korporaciaj membroasocioj (Anschlussverbände), kiuj parte konsistas el pluraj malsamtemaj individuaj junularaj asocioj.
La Germana Esperanto-Junularo ekde la fino de la 1970-aj jaroj estis membro de unu el tiuj korporaciaj membroasocioj, la Arbeitskreis zentraler Jugendverbände (AzJ, "Laborrondo de centraj junularaj asocioj"). Fine de la 1980-aj jaroj tiu laborrondo havis la tendencon iĝi politike konservativisma, kaj la Esperanto-Junularo tie, inter deko da tre malsamspecaj junularaj asocioj, sentis sin neperfekte reprezentata. La GEJ-motoro Thomas Pusch tial ekde 1990 tre subtenis prosperigi la kontaktojn inter la nov-ekiĝintaj junularaj asocioj de la eksa ŝtato GDR, kiuj post la 9-a de novembro 1989, kiam liberiĝis la socio de GDR, fondiĝis kaj kunlaboris ĉe "ronda tablo de la junularo" - inter ili la Esperanto-Junularo. El la "ronda tablo" ekestis asocio kun la nomo Arbeitsgemeinschaft Neue Demokratische Jugendverbände (ANDJ, "Laborkomunumo novaj demokratiaj junularaj asocioj"), el kiu iuj junularaj asocioj malgraviĝis, aliaj malfondiĝis, sed restis la Esperanto-Junularo unu- kaj asocio de junaj gejoj aliflanke, kiuj decidis teni la koalicion kaj en 1991 aliĝi kiel plia korporacia membroasocio al la Germana Federacia Junulara Ligo (al tiu ligiĝis malmembriĝo de GEJ el la antaŭa koalicio AzJ). En la nova koalicio de nur du centraj junularaj asocioj, GEJ havis multe pli fortan voĉon. Thomas Pusch iĝis la unua esperantisto, kiu dum 1993 kaj 1994 ricevis postenon en la supera komitato de la Germana Federacia Junulara Ligo. Konsiderante, ke la plej grandaj membroasocioj de DBJR, kiuj ekde la 1950-aj jaroj komence sole inter si dividis la ŝtatajn subvenciojn por internaciisma, demokratiiga kaj socia junulara agado, tiam forte kontraŭbatalis ĉiun "novan" membroasocion, tiu aliĝo kaj pli forta reprezentiĝo estis granda tiutempa atingo por la nacia Esperanto-movado.
Korporaciaj membroasocioj (Anschlussverbände):
(stato decembro 2007, pri la plua evoluo post 2011 vidu sube)
Strukturo
La Germana Federacia Junulara Ligo havas la sekvajn organojn
La ĝenerala asembleo kunvenas unufoje jare por diskuti fundamentajn temojn pri la laboro de la ligo, por interkonsenti pri la laborplano por la sekva jaro kaj por elekti la membrojn de la estraro ĉiun duan jaron. La membroasocioj sendas delegitojn, kies nombro po asocio dependas de la nombro de individuaj membroj de la unuopa asocio. La junularaj ligoj en la 16 federaciaj landoj de Germanio reprezentiĝas per po unu delegito.
La laboro de la estraro direktiĝas per la decidoj de la ĝererala asembleo kaj la ekzekuta komitato. La estraro reprezentas la Germanan Federacian Junularan Konsilion interne kaj ekstere. Kutime la estraro havas kunsidojn dekfoje jare. Sidejo de la Germana Federacia Junulara Konsilio estas la urbo Berlino.
Plua evoluo de GEJ en la konsilio
En 2011 ankaŭ la samseksemula asocio Jugendnetzwerk Lambda forlasis la asocian ligon kaj iĝis memstara alligita asocio de la tegmenta asocio DBJR. Do restis unu seĝo en la komitataj kunsidoj por la "Arbeitsgemeinschaft Neue Demokratische Jugendverbände" kiun ĉiam havas Germana Esperanto-Junularo. En la Jarlibro 2013 de la konsilio GEJ ankoraŭ listiĝas kiel membroasocio, sed fine de la jardeko GEJ ne plu aperas en publikaĵoj. Supozeble la fakto ke la ministerio meze de la 2010-aj jaroj postulis pruvojn de plia membrokresko al signife pli ol 5000 membroj kaj forprenis la rajton de universala subvencieblo, kiam ne montriĝis sufiĉe multaj membroj de GEJ, kaŭzis ke konsekvence GEJ ankaŭ perdis sian membrecon en la konsilio. Lasta reprezentanto de GEJ en la konsilia komitato estis Ulrich Farrenkopf.
Gustave Doré
Gustave Doré [gysTAV doRE] (naskiĝis, mortis ) estis franca pentristo kaj gravuristo, aparte fama kiel ilustristo de libroj.
Doré naskiĝis en Strasburgo kaj mortis en Parizo. Li ilustris interalie la Biblion kaj verkojn de François Rabelais (1854), Honoré de Balzac (Contes Drolatiques 1865), Dante Alighieri (Dia Komedio 1861 kaj 1868), Miguel de Cervantes (Don Kiĥoto de la Manĉo 1863), John Milton (Paradise Lost 1866) kaj Samuel Taylor Coleridge.
Doré eniris la arton kiel mirinfano. Jam kiel 9-jara infano li mirigis sian ĉirkaŭaĵon per portretoj de siaj familianoj kaj kunlernantoj, kiujn li skizis marĝene de lernolibroj. Kiam li havis 14 jarojn, trovis lin kiel grandan talenton la eldonisto Phillipon, kies nova gazeto Journal pour rire ricevadis poste kontribuojn de Doré. Tiu neniam pasis pentristan lernejon, estis aŭtodidakto kun grandaj fantazio kaj memoro - neniam li uzis modelojn. Kiel 22-jarulo li komencas ilustri librojn kaj ĝis la fino de la vivo li akompanis per bildoj 88 klasikaĵojn de la mondliteraturo.
En Esperanto aperis
En Esperanto aperis jenaj libroj kun liaj bildoj:
László Almásy
ALMÁSY László [ALma:ŝi la:slo] (nask. en Borostyánkő, tiam Hungario, nun en Aŭstrio kiel Bernstein im Burgenland – mortis la, en Salzburg, Aŭstrio) estis hungara Afriko-(Saharo-)esploristo, skolto. Li naskiĝis en ĉefnobla familio, lia patro estis la Azio-esploristo György Almásy [ALma:ŝi]. László Almásy – kiel duanaskita – heredis nur nomon ne posedaĵon. Li studis en Londono, dum la unua mondmilito li ekservis kiel husar-oficiro kaj finservis kiel piloto. Post la mondmilito, li laboris ĉe la aŭstra Steyr-aŭtoprodukta firmao. En 1926 li ekprovis novan aŭtotipon en Egipto, kiam li stir-veturis de Aleksandrio preter la Nilo pli ol 2700 km sur senvojaj areoj. En 1929 li ekveturis de Mombasa tra Tanganjiko, Ugando, Sudano al Libio. En 1930, li organizis kamelan ekspedicion al Sudano kaj Etiopio. En 1932 li jam ekprovis esplorojn per aviadilo, per egipta apogo. Ekde 1932, li komencis esplori la legendan orient-saharan Zarzura-oazon ĉe Gilf el Kebir, kiun li trovis per aviadilo ĉe la limregiono egipta–libia.
En 1933, li veturis kun brita oficiro H. W. Pfenderel kaj hungara mapisto László Kádár – pli poste geografa universitata instruisto – per aŭtomobila ekspedicio la ĉirkaŭon de Gilf el Kebir, dum ili malkovris multajn prahistoriajn murpentraĵojn en la kavernoj de Zarzura-oazo. Tiujn li ekzamenis denove pli detale en 1934 kun la germana Leo Frobenius, dum la itala zoologo Caporiacco publikos la malkovraĵojn kiel siajn.
Almásy estis ekde 1941 fak-konsilisto de la Rommel-a afrika armeo. Pro tio oni komencis kontraŭ li proceson en 1945, en Budapeŝto, sed la popola juĝistaro ne trovis lin kulpa. Sur la muro de la fortikaĵo de Bernstein troviĝas tabuleto kun la nomo Abu Ramla (Patro de la Sablo).
La Angla Paciento
Oni prenis la personecon de Almásy por la filma ĉefrolanto de La Angla Paciento. La filmo prezentas erojn el lia vivo en kadro de amhistorio.
(16763) 1996 TG12
(16763) 1996 TG12 estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la en la kadro de la Beijing Schmidt CCD Asteroida Programo elde la Stacio Singlong de la Observatorio de Purpura Monto, en provinco Hebejo (Ĉinio).
Chřibská
Chřibská (Kreibitz) estas urbo de Ĉeĥio, en distrikto Děčín, en Luzacia montaro, tuj apud limo kun Ŝluknova terlango, rande de Nacia parko Bohemia Svislando. Vivas ĉi tie. La urbon kreas partoj Dolní Chřibská, Horní Chřibská, Chřibská kaj Krásné Pole, kiuj senpere ligas al si. Kontraŭe al tio proksima Nová Chřibská, situanta oriente, sed apartenanta al municipo Rybniště, same kiel stacidomo Chřibská, troviĝanta en domaro Nový Semerink en arbaroj proksimume 2 km de Horní Chřibská. Tra Chřibská trafluas rivereto Chřibská Kamenice. Sudoriente super la urbo troviĝas (en katastra teritorio Rybniště apud limo de Horní Chřibská) valbaraĵo Chřibská.
Historio
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1352. Ankoraŭ pli malnovan historion de la urbo markas ŝtono portanta jaroj 1144, trovita ĝi estis dum alikonstruo de preĝejo.
En Chřibská estis la plej malnova vitrofareja gisejo en la tuta mezeŭropa regiono, kiu laŭ enskriboj en kortegaj tabuloj ekzistis jam en la jaroj 1426 kaj 1428. La plej malnova enskribo en la libro de urbo estas el la jaro 1514, ĝi parolas pri tio, ke la gisejo estas en trafiko pli ol 100 jaroj, t.e. ĝi devis ekzisti jam en la jaro 1414. Dum tempo de la daŭrado de gisejo en Chřibská ĉi tie agadis vico de vitrofaristaj majstroj. Post la dua mondmilito la gisejo fariĝis posedaĵo de entreprenoj Borské sklo, resp. Crystalex Nový Bor. Oni produktis ĉi tie unue verdan vitron, poste materialon por polurado, gravurado kaj pentrado. La gisejo produktis ĝis la jaro 2007, kiam ĝia trafiko pro ekonomiaj kaŭzoj finiĝis. La areon de la gisejo sekve dividis inter si kelke da privataj firmaoj, kiuj ĉi tie entreprenas en fakoj, kiuj havas nenian kunigecon kun vitro.
Post la jaro 1989 okazis iom post ioma renovigo.
Ekde la 10-a de oktobro 2006 Chřibská estas denove urbo.
Evoluismo kaj Katolika Eklezio
Ekde la publikigo de La origino de specioj de Charles Darwin en 1859, la katolikaj ekleziaj regantoj iom post iom difinis kaj rafinis sian pozicion pri la teorio de evoluismo, evitante ekde komence ligiĝi en oficiala deklaro, malsame ol tio kion faris la protestantaj eklezioj kiuj, pli ligitaj al la laŭlitera interpreto de la Biblio, tuj kontraŭis la darwinan penson,
Ĝis la unuaj jaroj de la 20-a jarcento, en la katolika mondo renkontiĝis vasta opono al evoluismo, tamen tiuepoke la Eklezio oficiale silentis. Komence de la sama jarcento iuj gravaj asertoj de katolikaj hierarkiuloj kaj oficialaj dokumentoj ekasertis ke la katolika kredo kaj evoluismo, kun la apartaĵo de la origino de la homo, ne konfliktas; diversaj papoj sin esprimis favore rilate la akordigeblecon de evoluismo kun la katolika kredo. Aparte post la Dua Vatikana Koncilio, la katolika teologio, sin komparante kun la evoluisma teorio, plenumis gravajn progresojn kaj definitive malplekti kredajn problemojn rilate la originon de la homo, la aktivecon de Dio en la mondo kaj la doktrinon pri la origina peko.
Historiografia problemo
Sinteza analizo de la rilatoj inter la teorio de evoluismo kaj la katolika religio, kaj pri la pozicio de la Eklezio de Romo ĉiteme dum la unuaj jardekoj de la ensceniĝo de la tezoj de Charles Darwin, prezentita unuafojon en La origino de specioj de (1859), rezultas preskaŭ neebla. Ĝis ĉirkaŭ la fino de la dua duono de la 20-a jarcento, la plejofta sinteno estis jeno: enkadrigi, haste kaj supraĵe, la historiajn rilatojn inter scienco kaj religio en skemo multe simpla: la konstanta konflikto inter scienco kaj religio!.
En la lasta jardekoj de la sama jarcento, male, tiu kadro estis superita. Skribas John Hedley Brooke nel suo libro Science and Religion: Some Historical Perspectives (1991):
'La historiografio plej moderna jam tendencas samliniiĝi sur la tieldirita tezo de la komplekseco''. anoncita unuafojn fare de la historiisto de la scienco John Hedley Brooke en libro Science and Religion: Some Historical Perspectives (1991). La nura ebla juĝo, laŭ tiu teorio, estas: temas pri materio kompleksa!'''
La rilatoj inter scienco kaj religio estis. tial, historie, realo tiel malsama kaj kompleksa ke ĝi ne povas esti reduktita al iu ajn skemo simpla kaj obeanta al definitivaj vidpunktoj. Pro tio ankaŭ la interpreto de tiu kontrasto ne eblus!
Pri la scienca kulturo, ekzemple, en la Papa Ŝtato en la 19-a jarcento, skribas Pietro Redondi : ''«Solidiĝis tiel ĉe la duono de la 18-a jarcento firma kultura programo. Ĝi baziĝos sur la ebleco akordigi sciencon kaj religian kredon pere de akcepto de iuj kategorioj de la pozitivista epistemologio, aŭ per alproksimiĝo al la teista koncepto de eksperimentismo kaj de la kontraŭmetafizika kritiko de hazardismo antaŭenigitaj de pozitivistoj. Deklarita celo de tiu kultura programo estis la enfosado de la materialismaj ideoj de la klerismo por ebligi realan penetradon de la katolika teologio en la modernan penson, tio estas la penso kaj kulturo de industria socio naskiĝanta, kaj akceli al granda konsento por la pozitivaj sciencoj.' [...] La problemo de la scienco en la finiĝo de la papa Ŝtato ne povas esti supraĵe likvidita per simple supozita obskurantismo, kaj meritas ekzamenon pli profundon».
Multaj katolikaj intelektuloj okupiĝis pri evoluismo en la lastaj kvar jardekoj de la 19-a jarcento, tio estas en la jaroj kiuj vidis la disvastiĝon de la teorioj de Darwin, kaj iliaj diversaj kaj multfacetaj pozicioj pri tiu temo estos ĉi-sube pritraktataj individukaze.
Sintezo de la rezultoj de la studoj pri la dokumentoj de la “Sankta Ofico” kaj Indekso de "malpermesitaj libroj"
La fundamenta rezulto de Artigas, Glick kaj Martinez (vidu bibliografion), kies spurojn oni sekvas en tiu artikolo, historie konstatis ke la Katolika Eklezio ne nur ne havis, tiam, oficialan pozicion rilate evoluismon kaj ne sintenis kontraŭ tiun teorion, sed ke pritraktante tiun problemon ne kondutis laŭ antaŭdifinita politiko. Analizante la diversajn priteologiajn tekstojn de tiu epoko oni malkovris ke la plejgranda parto de la teologoj estis neindulgaj kritikantoj de evoluismo, sed nur malmultaj el ili, aparte Matthias Joseph Schebeen (1835 - 1888), kaj Jezuitoj Camillo Mazzella (1833 - 1900) kaj Giovanni Perrone (1794 - 1876) asertis ke la senpera kreo de la korpo (Adamo) el la terkoto devus esti konsiderita “katolika doktrino”.
Necesas, ĉiukaze, antaŭmeti ke tiutempe la Eklezio sin sentis, laŭvorte, sieĝata. Post 1861, jaro de la unuiĝo de Italio, de la Papa Ŝtato restis nur la urbo “Romo” defendita de la francaj soldatoj de Napoleono la 3-a; la 20-an de septembro 1870 la itala armeo okupis la urbon: la Tera Povo de la papoj finiĝis kaj antaŭeniris nova epoko de gravaj konfliktoj inter la Eklezio kaj Itala Ŝtato. En la sciencula mondo alvenis, krome, akraj kritikoj al la Katolika Eklezio, ofte priskribita kiel kaŭzo de la nescio, postrestinteco kaj bremso al la progreso. La evoluisma teorio estis abunde utiligita, kun la aserto pri nefidindeco kaj falseco de la Biblio, por detrui la fundamentojn de la katolika doktrino; la darwinaj teorioj, kiuj por ekspliki la evoluismon turniĝas nur al naturaj kaj kontingencaj kaŭzoj, permesis subteni filozofiojn ateistajn kaj materialistajn. Darwinismo, tial, en la katolika mondo estis vidita, dekomence, kun profunda senfidindeco kaj timo. Laŭ teologoj, Dio ĉiam aktivas en la mondo, eĉ en tiu science interpretita; laŭ la natura teologio, fakte, la konstato pri la ordo en la mondo, kiu montriĝas el la studo pri la naturaj sciencoj, liveras la pruvon de la ekzisto de Dio kaj de lia providenca agado. Male, la teorioj de Darwin estis ludataj, spite de ilia nekontraŭeco al la dia kreado, kiel tranĉilpiko al tiu koncepto.
En tiu situacio facilas kompreni la alestiĝon, en la katolika mondo, de ĝenerala etoso de suspekto aŭ opono al evoluismo. Sed spite de tiuj kondiĉoj la Eklezio nek esprimiĝis pri evoluismo, nek ĝenerale dispoziciis ion cenzuran kontraŭ tiuj katolikaj intelektuloj akceptantaj la novajn teoriojn kaj publike subtenantaj ties akordiĝeblecon kun la katolika doktrino. Tiuj lastaj estis akre kritikataj de La Civiltà Cattolica, sed, kiel pensigite plisupre, ĝi ne reflektis la poziciojn de la Apostola Seĝo. “La Civiltà Cattolica” vive partoprenis en la polemiko kontraŭ evoluismo ;kiam la darwinaj teorioj ekdisvastiĝis tra la katolika mondo, ĝi intervenis kun kritikoj kaj precizigoj praktike rilate ĉiun novan libron aŭ epizodon tuŝantan aspektojn de la filozofia-teologia-scienca ĉitema debato.
Rilate Caverni, lia libro estis enŝovita en la Indekso ne akompanate de la “motivoj” tiel ke malmulte interesis Historiistojn.
Rilate O'Leroy kaj Zahm oni limiĝis postuli korektojn.
Kroma kazo de katolika esploristo: George Mivart, elstara biologo de la teamo de Darwin, estis kritikata de la Kongregacio de la Indekso ne propre pro liaj evoluismaj tezoj, sed pro aliaj doktrinaj punktoj.
Diversaj katolikaj aŭtoroj (iuj cititaj ĉi-sube), kiuj subtene pritraktis evoluismajn teoriojn, neniam estis objekto de enketo ĉe la Apostola Seĝo, spite ke iuj el ili estis akre kritikitaj ĉe “La Civiltà Cattolica”.
Enciklikoj kaj koncilioj dekretantaj pri evoluismo
En 1860, la regiona koncilio de Kolonjo (Germanio) aprobis kanonon entenantan la sekvan formulon : '''”La unuaj gepatroj estis senpere kreitaj de Dio. Tial ni deklaras kontraŭa al la Sanktaj Skriboj kaj al la kredo la opinion de tiuj kiuj ne timas aserti ke la homo, rilate lian korpon, formiĝis, tra spontanaj mutacioj, el iu naturo malperfekta al iu naturo pli perfekta kaj ke, en daŭra procezo, fine fariĝis homa”.'''
La kanonoj de tiu regiona koncilio estis aprobitaj, kiel el kutima proceduro, far la Kongregacio de la Koncilio en Romo. Sed Artigas, Glick kaj Martinez, rimarkigas, citante Ius Decretalium de Franz Xaver Wernz, grava verko pri kanona juro, ke la aprobo de la decidoj de regiona koncilio ne havas doktrinan konsenton kaj ke la “konstato” (recognitio) fare de la Apostola Seĝo ne liveras al ili pli fortan aŭtoritatecon; la aprobo de la Kongregacio estas normala proceduro por ĉiu regiona koncilio kaj celas nur kontroli ĉu ĝi efektiviĝis en la respekto de la kanonaj leĝoj. Artigas, Glick kaj Martinez subtrekas ke la decidoj de tiu koncilio monstras la ĝenerelan opinian etoson, en la katolika mondo, rilate la evoluismajn teoriojn.
En septembro de 1863, dum kongreso de katolikaj studuloj efektivigita en Munkeno kaj prezidita de sacerdoto, historiisto kaj teologo Ignaz von Döllinger (kiu poste fariĝis unu el la epigonoj en la movado de Kristankatolika Eklezio), kritikis la komplican silenton de la katolikaj aŭtoritaj pri tiu temo.
La 8-an de novembro 1893 papo Leono la 13-a promulgis la Providentissimus Deus (La tre providenca Dio) kiu estis tute dediĉita al la studoj pri biblia ekzegezo. En tiu encikliko estas reasertataj precipe la nerareco de la Skriboj kaj la aŭtoritateco de la eklezia instruofico, sed en ĝi, praktike, estis akceptita la metodo de la ekzegeza kriterioj proponitaj, en lia epoko, de Galileo (vidu ties faman leteron al Kristina el Loreno 1615), jam tamen anoncitaj de sankta Aŭgusteno de Hipono.
Raffaello Caverni
Raffaello Caverni (1837 - 1900) estis itala sacerdoto, profesoro pri fiziko kaj matematiko kaj historiisto de scienco, aŭtoro de la rimarkinda eseo Storia del metodo sperimentale in Italia (1888) (Historio pri la eksperimenta metodo en Italio), kiu por li gajnis premion.
Okupiĝinte pri la evoluismaj teorioj de Charles Darwin en tiu verko kaj aliaj, li substance vidigis ne kontraŭaj al kristanismo la novaĵojn de Darwin. Kaj se iuj teorioj ŝajnis kontrasti kun la Biblio, li proponis la solvon de Galileo, laŭ kiu tie “estas instruate kiel aliri la ĉielon, ne kiel la ĉieloj estas faritaj". Caverni akceptos evoluismon pro ĉiuj estaĵoj sed hezitis rilate la formiĝon de la homa korpo el bestoj: laŭ li, eĉ evoluo estas dia kreitaĵo kaj de li gvidata en la evoluiĝo mem. Tamen tio altiris la atenton kaj cenzuron de La Civiltà Cattolica kaj aliaj penscentroj ekkritikis kaj postulis la intervenon de la superaj katolikaj instancoj, kiuj intervenis kaj cenzuris kaj enŝovis lian verkon en la listo de la libroj malpermesitaj 1878, sed male ol la kutimo, sen sciigi la motivojn de la decido.
Tri jarojn poste Caverni povis senprobleme publikigi alian libron pri la origino de la homo (Dell'antichità dell'uomo secondo la scienza moderna = Pri la antikveco de la homo laŭ la moderna scienco), kie li eksplikis ke darwinismo estas nur scienca hipotezo ankoraŭ tre necerta; krome deklaris ke la dikredantoj devus partopreni en la scienca debato sentime, ĉar la scienco ne povas pretendi kontraŭdiri la dian revelacion.
Dalmace Leroy
Dalmace Leroy (1828 - 1905), estis franca dominikana sacerdoto. En sia verko L'Evolution des Espécies Organiques (1887), Dalmace Leroy konsentas kun evoluismo, akceptante tamen la ideon pri la perkrea origino de la mondo tuta kaj de la komenciĝo de la surtera vivo. Ankaŭ D. Leroy opinias ke la homo ekskludendas el la normala evolua procezo; sed, pere de distingoj, li alproksimiĝas al ĝi; li skribas fakte: “Se la korpo de la homo estis formita rekte de Dio mem, ĉu ni tamen ne rajtas pensi ke la “substratum” (substrato) destinita ricevi la homan animon kaj sekve fariĝi la korpo de la homo aŭ de homa organismo – kiuj fine estas la unuaĵo - ...ĉu ni ne povas supozi ke tiu substrato estas rezulto de “duaj nerektaj kaŭzoj” kaj ke ĝi estis pretigita, ĉiam sub la gvido de la Kreinto, pere de evoluo?”
En Francio la debato inter la katolikaj intelektuloj kaj scienculoj estis intensa aparte kiam ekinteresiĝis pri iuj verkoj la roma Kongregacio de libroj malpermesitaj. En diversaj raportoj komisiitaj de la sama Kongregacio, la opinioj forte inklinadis por la cenzuro; sed la Kongregacio limiĝis postuli publikan malkonfeson pri la subtenataj doktrinoj: kion Leroy skribe faris en la ĵurnalo Le Monde la 26-an de februaro de 1895.
John Zahm
La kritikoj, eĉ severaj, ne mankis, kiuj tamen klopodis resti nivele de scienco: laŭ kiu, ĝuste, la teorioj de Darwin kaj Zahm difektas: la scienco, kaj ne la Biblio, ilin eventuale forŝipigis.
En aŭgusto de 1897 Zahm partoprenis en la kvara internacia scienca kongreso de Katolikoj Teologoj kaj Scienculoj en Friburgo, kie li defendis siajn tezojn tra la preskaŭ ĝenerala konsento.
La komplekseco de la problemo kaj la risko ripeti la kazon “Galilei” konsilis atendi pluajn konsiderojn kaj studojn. Dume la ideo de la akordiĝebleco inter Biblio kaj evoluo de specioj pluiris plialtirante konsentojn.
George Mivart
George Mivart (1827 - 1900) estis katolika biologo samtempulo kaj kunlaboranto de Darwin. Li certe konsentis kun la evoluisma darwina ideo; li ankaŭ estis amiko kaj de Thomas Hŭley (laŭfame tre kritika rilate religion), kaj de Darwin mem. Tamen li konsciiĝis ke la evoluisma teorio povis esti akceptita ĉe la Katolika Eklezio senkolizie kun ties doktrino kaj senadhere al ateisma aŭ materialisma filozofioj. La rilatoj kun Darwin kaj Hŭley, eksuferis krizon post la publikigo de la darwina The Descent of Man al kiu Mivart reagis per la eseo On the genesis of species (1871).
Mivart verkis ke, laŭ li, la koncepto pri natura selektado ne kapablas ekspliki la evoluiĝon de la specioj. Krome li opiniis ke evoluismo ne liveras kriteriojn sufiĉajn por konsideriĝi la kaŭzo de iuj karakterizoj de la homa specio, kiel la inteligento, la konscienco kaj morala sento. Liaj kritikoj devenis de estimata kompetentulo (li iam estis difinita “elstara biologo” de la sama Darwin) tiom ke en la sesa eldono de la The Descent of Man Darwin devis aldoni ĉapitron por pridiskuti tiujn obĵetojn. Pro liaj sciencaj meritoj en 1876 Mivart estis distingita, de papo Pio la 9-a, per la titolo de “Doktoro en Filozofio”.
Pliposte, tamen, Mivart estis cenzurita pro iuj tezoj nekatolikaj, eĉ kontraŭkatolikaj, sed neniam pro lia akcepto de la evoluismaj tezoj. Li estis cenzurita pro jena tezo: la infero ne estas eterna. Lia libro Happiness in Hell (Feliĉo en la infero) estis inkluzivita en Indekso de la malpermesitaj libroj. Sed fine Mivart refuzis sian elpensaĵon.
Tamen, pliposte Mivart reprenis polemikon kontraŭ la hierarkio pro la metodo de interpreto pri la Biblio kaj aŭdacis apliki modernajn evoluismajn doktrinojn al la katolika doktrino: eĉ la dogmoj estu laŭevoluisme kribitaj. Li defendis tiun pozicion ĝis la morto.
Al nia temo interesas ke lia adhero al la evoluismaj teorioj de Darwin ne trovis reagan obstaklon ĉe la katolikaj aŭtoritatuloj.
Jeremia Bonomelli
Jeremia Bonomelli, episkopo de Kremono (Italio) (1831 - 1914) komencis interesiĝi pri evoluismo post la prelego de Antonio Fogazzaro en marto de 1893 pri la temo Origino de la homo kaj religio sento. Bonomelli, estante amiko de Fogazzaro, havis la eblecon legi la antaŭprelegon antaŭ ĝia publikiĝo: tio permesis sugesti al la aŭtoro gravan modifon; laŭ Bonomelli, necesis distingi pli klare ĉu ankaŭ la animo estus frukto de la evoluo kaze de perevolua formiĝo de la homa korpo. Fogazzaro akceptis.
Bonomelli, sekve, adheris tute al la evoluisma teorio post la lego de Evolution and Dogma de John Augustine Zahm 1898. Tial antaŭ publikigis la unuan volumon de sia verko Seguiamo la Ragione (Ni sekvu la racion), li decidis al ĝi aldoni apendicon pritraktantan evoluismon, kiu plej klare marku la distingon de evoluismo kiel scienca teorio el ĝiaj ideologiaj aneksaĵoj, nome ateismaj kaj materialismaj.
Tiuperiode bedaŭrinde Bonomelli estis forte kontrastata de la vatikanaj regantoj pro liaj pozicioj rilate la Roman problemon; Bonomelli konsilis al la papo definitive rezigni kaj do nerevenĝi la papan ŝtaton, retiri la non expedit kaj repaciĝi kun la itala ŝtato; sed lia libro Roma e l’Italia e la realtà delle cose (1889) estis inkluzivita en la listo de la libroj malpermesitaj.
Bonomelli decidis tiam malkonfesi kaj tiun “politikan” vidpunkton (kiu praktike ne proponis solvon por la sorto de papado en “fremda ŝtato”) kaj sian adheron al la teorio de evoluismo 22-a de oktobro 1898. ‘’Notindas tamen ke tiu lasta malkonfesaĵo ne estis postulita de la vatikanaj aŭtoritatuloj’’.
John Cuthbert Hedley
Episkopo John Cuthbert Hedley (1838 - 1915) ne okupiĝis senpere pri evoluismo (li fakte ne estis scienculo), tamen eniris la debaton kiam en 1898 publikigis sur Dublin Review artikolon pri la libro de John Augustine Zahm, Evolution and Dogma. Sustance Hedley konsentis kun la tezoj de Zahm, sed ankaŭ opiniis ke ili bezonis iujn korektojn. Ekzemple, li distanciĝis el la tro optimisma Zahm kiu senhezite subtenis ke el la sama evoluo eblas £konstati" la kreon kaj la dian aktivecon en la mondo. Hedley proponis ke la teorio de evoluisma limiĝu al la faktoj kaj ne inokulu Dion. Krome li ne konsentis pri la adaptiĝoj elpensitaj por interpreti la Biblion por ĝin akordigi kun la evoluisma teorio.
Tamen tiu recenzo ne plaĉis al La Civiltà Cattolica kiu kritikis 1899 la sekurecon per kiu Hedley konsentis kun la evoluismaj tezoj. Kiam Hedley sciis pri tiuj kritikoj decidis ne plu interesiĝi pri tiu temo, kvankam neniu oficiala cenzuro devenis el la vatikanaj kongregacioj.
Antonio Stoppani. Ekzegezisto kaj apologetiko
Abato Antonio Stoppani (1824 - 1891) estis unu el plej elstaraj italaj tiuepokaj geolologoj kaj paleontologoj; li estis ankaŭ elstara intelektulo kiu pritraktis la temon de la rilatoj inter religio kaj scienco disvolvante siajn ideojn en du verkoj: Il Dogma e le Scienze Positive (La Dogmo kaj la Pozitivaj Sciencoj) de 1884 kaj Sulla Cosmogonia Mosaica (pri la Mosea Kosmonogio) de 1887. Lia pensado altiris atenton kaj konsentojn de la katolikaj aŭtoritatuloj: papo Leono la 13-a en marto 1879 lin ricevis en privata aŭdienco kaj poste oni konstatis ke liaj ideoj pri la pribiblia ekzegezo kaj sciencaj problemoj poste aperis en la encikliko Providentissimus Deus de 1893.
En Il Dogma e le Scienze Positive, Stoppani absolute konfidas en la principo, jam de Sankta Tomaso de Akvino, laŭ kiu ne eblas kontrasto inter scienco kaj revelacio ĉar ili havas la saman aŭtoron; kaj enkampigas la principon laŭ kiu “la senpera motivo per kiu scienca propozicio estas malvera ne kuŝas en la fakto ke ĝi kontraŭas la kredon; oni prefere diru ke ĝi kontraŭas la kredon ĉar ĝi estas malvera.
Li distanciĝas, eĉ moke kritikas du kategoriojn de katolikaj apologiuloj, kiujn Stoppani difinas laŭliteralistoj aŭ tradiciistoj, kiuj pretendas rifuzi sciencajn propoziciojn oponante al ili laŭliteran interpreton de bibliaj pasaĵoj: laŭ Stoppani tiu sinteno estas ridinda ĉar la Biblio ne estas libro por la scienco sed por la eterna savo; kaj konkonrdistoj kiuj engaĝiĝas distreĉi la sencon de la Skriboj ĝis pretendi ke ili entenas, enembrie, sciencajn proponindajn teoriojn pri la origino de la mondo kaj alestiĝo de la vivo ktp: ili celas savi la historian karakteron de la Biblio ruinigante la tekston mem kaj submetante la dian revelacion al ŝanĝiĝeco kaj provizoreco de la sciencaj teorioj, kiuj ofte ankoraŭ ne estas stabilaj.
Kaj enirante la specifan teritoriojn de evoluismo de la specioj, li sin allasas al la malkovroj de la scienculoj ĉar la objektivaj malkovroj ne kontraŭas la kredon; kaj eĉ rilate la originon de la homo el bestoj li trovas ke eĉ ĝi ne kontraŭus la kredon ĉar la revelacio diras ke Dio kreis la homon sed ne diras kiel. Li eksplicite diras ke se mem ĝin oponis – kelfoje rilate ĝiajn biologiajn kaj paleontologiajn interpretojn – tio okazis pro sciencaj motivoj kaj ne pro religiaj motivoj. Sume lia opinio transpasas la problemon ĉu science veraj aŭ malveraj la darwinaj teorioj, lia opinio estas ke ili ne povas ĝeni aŭ senfundamentigi la religion ĉar la evoluismaj eventoj kaj la Biblio havas la saman aŭtoron.
Tiuj tezoj de Stoppani pri evoluismo de la specio kun hipotezo ke la homo devenus, rilate la korpon, el bestoj, ĉiam pli disvastiĝintaj en la katolika mondo, neniam ricevis cenzuron kaj rezervojn ĉe la la regantoj de la Katolika Eklezio.