cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Schinznach-Bad
Historio
En mezepoko Schinznach-Bad apartenis al la propra voktejo de la Habsburgoj kaj do al ilia unua posedaĵo. En la jaro 1397 la Habsburgoj koncedis la posedorajtojn kaj la malaltan jurisdikcion al la Monaĥejo Königsfelden. En la jaro 1415 la trupoj de la Svisa Ĵurkomunumo konkeris Argovion, kaj Birrenlauf fariĝis nun parto de la Berna Argovio. En la jaro 1528 la Monaĥejo Königsfelden kadre de la reformacio estis mondigita, kaj la iama propra voktejo de la Habsburgo nun fariĝis la berna voktodistrikto Königsfelden. En la jaro 1654 oni malkovris sur la tereno de la hodiaŭa komunumo Schinznach-Dorf sulfurentenan termofonton, kiu tamen estis refermita en la jaro 1670 pro inundo. 1691 oni malkovris duan sulfurfonton, ĉi-foje sur la tereno de Birrenlauf. Estiĝis nun kuracbanejo, kiu malgraŭ ĝis situo en Birrenlauf nomiĝis laŭ la unua fonto Schinznach. La kuracbanejo en la jaro 1761 estis la fondoloko de la Helveta Societo, kies celo estis nova demokrata kaj liberala helveta ŝtato kaj forigo de la feŭdaj strukturoj de la malnova Svisa Ĵurkomunumo. La strebado de la Helveta Societo kondukis en la jaro 1798 finfine al la Helveta Revolucio, dum kiu helpe de franciaj trupoj Argovio estis liberigita de la ĵurkomunumo servuteco. Birrenlauf fariĝis nun komunumo en la nove kreita Kantono Argovio. Ĉar pro la kuracbanejo eĉ la stacidomo en la jaro 1858 ricevis la nomon Schinznach-Bad, oni praktike ne plu konsciis, ke la komunumo efektive nomiĝis Birrenlauf, kaj Schinznach estas la najbara komunumo. Tial oni en 1938 oficila adoptis por Birrenlauf la nomon Schinznach-Bad, dum al la nomo de la origina komunumo Schinznach oni aldonis la elementon Dorf (vilaĝo).
Lencburgo (distrikto)
La distrikto Lencburgo (germane Bezirk Lenzburg) estas administra unuo de Kantono Argovio. Ĝi havis 50293 loĝantojn la 31-an de decembro 2007. Ĝia ĉefurbo estas la samnoma urbo Lencburgo.
Geografio
La distrikto Lencburgo situas sude de la rivero Aro kaj entenas la nordan parton de la Lagovalo kaj la Bünzvalo. La kampara estas riĉe dividita kaj posedas kun la kastelmonto de Lencburgo kaj la montĉeno Staufberg pri du ĉefaj montĉenoj, kiuj karakterizas la pejzaĝon.
Najbaraj distriktoj
La distrikto limas en nordo al la distrikto Brugg, en nordoriento al la distrikto Baden, en oriento al la distrikto Bremgarten, en sudo al la distrikto Hochdorf (Kantono Lucerno), en sudokcidento al la distrikto Kulm, kaj en okcidento al la distrikto Araŭo.
Historio
La distrikto Lencburgo estis kreita supozeble en la jaro 1030 de la Grafoj de Lencburgo, kies sidejo estis la Kastelo Lencburgo, kiu estis menciita la unuan fojon en la jaro 1077. La distrikto Lencburgo transiris en la jaroj 1250 kaj 1256 al la Kiburgoj kaj poste al ties heredantoj la Habsburgoj, kies posedaĵo ĝi restis ĝis 1415. Post la konkere fare de la bernanoj ĝi estis ĝis la Helveta Revolucio en la jaro 1798 ĉefdistrikto de Berno kaj centro de la samnoma grafejo. Tiam dum 5 jaroj la distrikto estis distrikto de la Helveta Respubliko kaj ek de 1803 distrikto de Kantono Argovio.
Trafiko
La distrikto troviĝas en bonega trafika situacio:
Tra Lencburgo unuflanke pasas la ĉeflinio de Svisaj Federaciaj Fervojoj de Zuriko al Araŭo kaj aliflanke flankaj linioj de Baden al Lencburgo kaj la Seetalfervojo de Lencburgo al Lucerno laŭlonge de la Lago de Hallwil.
Tra la distrikto pasas ankaŭ la nacia aŭtoŝoseo A1 de Sankt-Margreto tra Zuriko al Berno kaj Ĝenevo.
Komunumoj de la distrikto Lencburgo
La distrikto Lencburgo konsistas el 20 komunumoj (stato 2009). Jen la listo:
Santa Rosa (Brazilo)
Santa Rosa, prononco: /ˈsɜ̃.tɐ ˈhɔ.zɐ/ aŭ /ˈsɜ̃.tɐ ˈrɔ.zɐ/, en Esperanto: Santa-Rozo, estas municipo en la subŝtato Suda Rio-Grando de Brazilo. Ĝi situas en la mezoregiono Nordokcidento de Rio-Grando (portugale Noroeste Rio-grandense), kaj estas la administra centro de samnoma mikroregiono Sananduva. Laŭ la stato de en la municipo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km² - en 2010 estis 68 587 loĝantoj.
(18153) 2000 OC61
(18153) 2000 OC61 estas malgranda malhela asteroido de la asteroida zono malkovrita la en la kadro de la kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Interreta Arkivo
La Interreta Arkivo aŭ angle Internet Archive estas soci-utila digita biblioteko kun la fiksita misio de "universala aliro al ĉiu scio." Ĝi disponigas permanentan stokadon de kaj libera publika aliro al kolektoj de ciferecigitaj materialoj, inkluzive de retejoj, muziko, movantaj bildoj, kaj preskaŭ tri milionoj da publikdomenaj libroj. En oktobro 2012, ĝia kolekto pintis 10 petabajtojn. Aldone al ĝia arkivadfunkcio, la Arkivo estas aktivista organizaĵo, rekomendata por libera kaj malferma Interreto.
La Interreta Arkivo permesas al publiko alŝuti kaj elŝuti digitan materialon al ĝia datuma reto, sed la plejparto de siaj datumoj estas trankvile aŭtomate stokita de retejoj, kiuj laboras por konservi kiom multe da la publika reto kiel eble.
Wayback Machine
Detala artikolo => Wayback Machine
La interreta arkivo aŭ The Wayback Machine, enhavas pli ol 150+ miliardojn da interretaj asimiladoj (kaptaĵoj). La Arkivo ankaŭ kontrolas unu el la mondaj plej grandaj librociferecigaj projektoj. Fondita fare de Brewster Kahle en 1996, la Arkivo estas sociutila neprofitcela organizaĵo funkcianta en Usono. Ĝi havas jaran buĝeton de 10 milionoj da Usonaj Dolaroj, derivitaj de gamo da fontoj: enspezo de siaj retserĉantaj servoj, diversaj partnerecoj, stipendioj, donacoj, kaj la Kahle-Austin-Fondaĵo. Ĝia ĉefsidejo estas en San Francisco, Kalifornio, kie proksimume 30 el ĝiaj 200 dungitoj laboras. La plej granda parto de ĝia dungitara laboro okazas en ĝiaj libro-skanadaj centroj. La Arkivo havas datumcentrojn en San Francisco, Redwood City, kaj Richmond, ĉio en Kalifornio. Ĝia kolekto estas spegulita por stabileco kaj eltenivo ĉe la Bibliotheca Alexandrina en Egiptio.
La Arkivo estas membro de la International Internet Preservation Consortium (angle: Internacia interreta konservada konsorcio). Tiu soci-utila digita biblioteko estis oficiale indikita kiel biblioteko fare de la Ŝtato de Kalifornio en 2007.
Per la uzo de la arkiviga servo Wayback Machine eblas aliri retejajn enhavojn kiuj ne plu estas alimaniere alireblaj ol pro konservado de kopio en la arkiviga servo. La 12-an de majo 1996 estas la dato de la plej malnovaj enarkivigitaj paĝoj en web.archive.org (WayBack Machine), kiel ekzemple la ĉefpaĝo de la retejo infoseek.com.
Archive-it
Kreita komence de la jaro 2006, Archive-it (arkivigu ĝin) estas TTT-enarkiviganta abonservo kiu permesas instituciojn kaj individuojn konstrui kaj konservi kolektojn de ciferecaj enhavoj kaj krei ciferecajn arkivojn. Archive-it permesas la uzanton personigi la enhavojn kiujn ili deziras konservi pro kialoj kiel kultura heredaĵo. Tra reta aplikaĵo, partneroj de Archive-it povas rikolti, katalogi, administri, foliumi, serĉi kaj vidi iliajn enarĥivigitajn kolektojn. Archive-it havas partnerajn instituciojn en almenaŭ en 17 landoj: ĉefe por kolektoj de registaroj, universitatoj, muzeoj kaj kulturaj organizaĵoj.
Skanado de libroj
Inter pri 2006 kaj 2008, Microsoft havis specialan rilaton kun Interreta Arkivo tra la projekto Live Search Books (angla vikipedio) kiu celis skani librojn. Tio rezultis en kolekto de pli ol 300 000 libroj. Microsoft donis financan subtenon kaj helpis disponigi la skanilojn. Depost la 23-an de majo 2008, Microsoft kiu financis la projekton Live Search Books (en) permesante rete traŝerĉi librojn en la Interreta Arkivo, kiu rezultis en pli ol 300 000 skanitaj libroj ne daŭrigis la projekton. Microsoft disponigis siajn skanitajn librojn sen kontrakta restrikto kaj donacis la skanadan aparataron al siaj eksaj partneroj
En 2013 Aaron Swartz kaj amikoj klopodis disponigi en Interreta Arkivo centmilojn da libroj en publika havaĵo kun la intenco ke ĝi restu alirebla al la publiko.
La librolega retaplikaĵo 'BookReader' de la Interreta Arkivo, konstruita en ties retejo, havas funkciojn kiel la montrado de ununura paĝo, de du paĝoj samtempe aŭ de miniatura bildo; plena ekrano; zomi, do pli aŭ malpli grandigi la detalojn, altrezoluciaj bildoj kaj foliumado.
Listo de librociferecigaj sponsoroj
Pli ol 50 sponsoroj (2018) helpis la Interretan Arkivon provizi pli ol 5 milionoj da skanitaj libroj (teksterojn). De ĉi tiuj, pli ol 2 milionoj estis skanitaj de la Interreta Arkivo mem, financita de ĝi mem aŭ de MSN, la Universitato de Toronto aŭ de la Fondumo Kahle/Austin kiu estas la fondinto de la Interreta Arkivo.
Malfermita Biblioteko
La Malfermita Biblioteko estas alia projekto de Interreta Arkivo. La vikio serĉas inkluzivi retpaĝon por ĉiu libro iam ajn eldonita. Ĝi ankaŭ celas esti rete alirebla publika biblioteko, kiu enhavas la plenajn tekstojn de proksimume 1 600 000 libroj en publika havaĵo (el rezervo de la pli ol kvin milionoj de la ĉefa teksta kolekto), tute legeblaj, elŝuteblaj kaj plentekste traserĉeblaj.
András Kubinyi
András Kubinyi [andrAŝ kubinji], laŭ hungarlingve kutima nomordo Kubinyi András estis hungara historiisto, arkeologo, profesoro, instruisto, membro ordinara de Hungara Scienca Akademio (2007).
András Kubinyi naskiĝis la  1929 en Budapeŝto. Li mortis la 2007 en Budapeŝto.
Biografio
András Kubinyi frekventis universitaton en Budapeŝto inter 1947-1951, kie li lernis ekzemple de Domokos Kosáry. Li ekinstruis en Békéscsaba, baldaŭe li posteniĝis al arĥivejo de Miskolc. Inter 1954-1978 li laboris en Budapeŝto en muzeo, poste li komencis instrui en ELTE, kie li estis katedrestro dum 4 jaroj. En 1986 li doktoriĝis antaŭ MTA. Li pensiuliĝis en 1999. Li okupiĝis precipe pri Matiaso la 1-a (Hungario) kaj pri la mezepokaj urboj. Li ricevis diversajn premiojn.
Kalia kaprato
Kalia kaprato aŭ C10H19KO2 estas kalia salo de dekanata acido, salo derivita el dek-karbona grasacido kun karaktero amfofila kiu povas formi micelojn kaj likvajn kristalajn fazojn en akva solvaĵo. En biologiaj studoj, kalia kaprato uzatas kiel aldonaĵo al hidrofilaj kaj hidrofobaj molekuloj por klarigo de transportado de biologie aktivaj molekuloj tra la ĉelmembranoj kaj hematoencefalaj barieroj. Kalia kaprato same uzatas kiel surfaktanto, anti-aglomerigagento kaj emulsianto.
Rabouillet
Rabouillet (Rebollet, Rebolhet) estas franca situanta en departemento Pyrénées-Orientales, regiono.
Dabas
Dabas [dabaŝ] estas urbo en Hungario en regiono Meza Hungario, en departemento Pest, en Distrikto Dabas, kies centro estas. Cegléd kaj Budapeŝto troviĝas po 43, Kecskemét 44 km.
Geografio
Dabas situas sur ebenaĵo, laŭ fervojo kaj ĉefvojo inter Budapeŝto-Kecskemét, aŭtoŝoseo M5 estas ne tro for.
Historio
La komunumo estis detruita en 1241 fare de la tataroj, poste en 1597 fare de la turkoj. Slovakoj kaj hungaroj refondis ĝin. En 1793 kalvinana preĝejo konstruiĝis. Tiutempe formiĝis 2 apartaj vilaĝoj Alsó (Malsupra) kaj Felső (Supra) Dabas, kiuj en 1947 unuiĝis kaj sufiĉis la nomo Dabas. En 1966 2 memstaraj apudaj vilaĝoj aliĝis: Sári (ŝAri) kaj Gyón (djOn). Dum la reĝlando la komunumo estis distriktejo, ĝi ricevis la urban rajton en 1989.
La urbo estas tipa agrara loĝloko, krome grava presejo funkcias tie.
Ĉajanda minejo
Ĉajanda minejo estas la naftogasokondensata minejo kiu situas en Jakutio (Rusio), 170 km okcidente de la urbo Lensko, 12 km for de la bordo de la insulo Saĥaleno, kaj estas parto de la Leno-Tungusa naftogasa provinco. Ĝi estis malkovrita en 1980.
Satoru Hayashi
Li futbalis ĉe Shonan Bellmare, Gainare Tottori, Zweigen Kanazawa, Banditonce Kakogawa, FC Osaka, Nara Club kaj Arterivo Wakayama.
Ĉajanda minejo
Geologio
La minejo estas ligita al la samnoma levaĵo en la apudvolba parto de Nepo-Peleduja anteklizo. La levaĵo havas malgrandajn strukturajn blokojn, fleksurojn, disŝirajn rompaĵojn de la nord-orienta kaj nord-okcidenta etendiĝoj. La maksimuma dikeco de la sedimenta kapoto, malkovrita per profunda borado, ne superas 2025 m. La sekcon formas rokaĵoj de ediakaro, kambrio, ĵurasio kaj kvaternaro. Industrie gravaj gasokondensataj kaj gasokondensato-naftaj kuŝejoj estas malkovritaj en la terigenaj sedimentaĵoj de ediakaro (de malsupre supren) en la talaĥa, ĥamakina kaj botuoba horizontoj. La kuŝejoj estas tavolaj, tektonike kaj litologie ŝirmitaj.
En la talaĥa horizonto je la fundo 60-1800 m memstaraj gaskuŝejoj estas trovitaj en la Norda kaj Suda blokoj. La gasakva kontakto estas registrita je absolutaj markoj -1448 kaj -1428. Efikaj dikecoj estas 8,6-43 m, poreco 11%, gasosatureco 51-61%.
En la ĥamakina horizonto la hidrokarbonoj troveblas en sekvaj blokoj: la Norda, Suda-1, Suda-2, Samanĉakita. En ĉiu bloko estas malkovritaj pure gasaj kuŝejoj, kiuj troviĝas je la fundo 1490-1860 m. Gasakva kontakto estas registrita je la absoluitaj markoj -1429 m (la Norda bloko), -1411 m (la Suda-1), -1382 m (la Samanĉakita). Efikaj dikecoj varias de 2 ĝis 8,8 m (la Norda bloko), 9,9 ĝis 21,9 m (la Suda-1), 11,4 m (la Suda-2), 11,8 ĝis 21,5 m (la Samanĉakita). Poreco estas 5 ĝis 21%, gasosatureco 69-78%, tavolpremo 12,6-12,9 MPa.
En la botuoba horizonto je la fundo 1429-1914 m estas registritaj du blokoj, al kiuj ligiĝas memstaraj gaskuŝejoj kun naftomarĝenoj. Gasonafta kontakto de la Norda bloko estas registrita je la absoluta marko -1490 m, akvonafta kontakto je -1502 m, en la Suda-1 respektive -1392 kaj -1398 m. Efikaj dikecoj de la gaskuŝejoj varias de 1,2 ĝis 14,5 m. Poreco 10-16%, gasosatureco 79-90%, tavolpremo 13,2-13,3 MPa. En la naftaj partoj de la kuŝejoj efikaj dikecoj estas 2,3-11,9 m, poreco 17-19%, naftosatureco 83-88%.
Konsisto de la gaso: metano 84,5%, etano 4%, propano 1,5%, butanoj 0,6%, pentano kaj superaj hidrokarbonoj 0,5%, azoto 8,0%, heliumo 0,58%.
En 2002 la komenca esplorita gaskapacito estis taksita je 379,7 miliardoj da kubaj metroj, la minejo estis ekspluatata ekde 2014.
Joakimo
Joakimo estas persona nomo de viro. Ĝi devenas el la hebrea יְהוֹיָקִים, kajəhoyaqim, "Javeo konstruos, ĝi konstruos".
Ĝi estas la nomo de Joakimo, reĝo de Judeo (2Reĝoj 23:34), kaj de Sankta Joakimo, edzo de Santa Anna kaj patro de la Virgulino María, kies nomtago estas celebrata la 26an de julio.
Esperanto en Ukrainio
Malgraŭ kompleksaj politikaj aferoj de la ŝtato, Esperanto en Ukrainio estis grava frue en la Esperanto-movado. Pro multaj laboremaj esperantistoj, la Movado en Ukrainio travivis la 19-an kaj 20-an jarcentojn kaj prosperas hodiaŭ.
Unuaj paŝoj
En la unua adresaro kaj sekvantaj eldonoj aperis la nomoj de multaj ukrainaj esperantistoj, inter ili - la unua Esperanto-prozverkanto (fakte - la dua) Nikolaj Afrikanoviĉ Borovko, skribinte leteron al kiu L.L. Zamenhof klarigis la historion de la lingvo Esperanto.
Kanemberizo
La Kanemberizo, Emberiza schoeniclus, estas birdo de la grupo de emberizoj el la ordo de paseroformaj birdoj kaj genro de la familio de Emberizedoj kiu iam estis enmetitaj en Fringedoj.
Esperanto en Ukrainio
Unuaj paŝoj
En Odeso jam en 1889 aperis la unua Esperanto-klubo en Ukrainio (filio de Sankt-Peterburga "La Espero") kaj en 1906 alia en la urbo Lvivo (tiuepoke Lembergo en Aŭstrio-Hungario). En la jaro 1907 en Ternopilo aperis la unua Esperanto-lernolibro por ukrainoj de Miĥajlo Jurkiv. En Kievo, sur Batij-monto strato estis nomita Esperanta.
Kanemberizo
Disvastiĝo
Ili reproduktiĝas en Eŭropo kaj multe de moderklimata kaj norda Azio.
Plej birdoj migras suden vintre, sed tiuj de pli milda sudo kaj okcidento de la teritorio estas loĝantaj birdoj.
Esperanto en Ukrainio
Unuaj paŝoj
En la vilaĝo Nove apud Ternopilo Lesj Denisjuk kreis Esperanto-informcentron. En Lvivo okazis la unua kongreso de galiciaj esperantistoj en 1911, en 1912 tie estis fondita Societo de Ukrainaj Esperantistoj. Kantistoj de Lviva opera teatro provludis la operon Halka de la pola komponisto Stanisław Moniuszko kaj surscenigis ĝin en Krakovo dum la Universala Kongreso de Esperanto en 1912.
Kanemberizo
Disvastiĝo
Ĝi estas komuna en kanejoj kaj reproduktiĝas ankaŭ en pli sekaj malfermaj areoj kiaj marĉaĵoj kaj kultivejoj.
Esperanto en Ukrainio
Unuaj paŝoj
Fervora esperantisto Orest Kuzjma en urbeto Kolomeo kreis Esperanto-societo Progreso-n, li mem ekeldonis revuon Ukraina Stelo, kiu aperis inter 1913-1923. Orest Kuzjma estas aŭtoro de Esperanto-lernolibro (Stanislavo), 1922. Samtempe aperis "Ukraina-Esperanta vortaro" de Karlo Verbickij. Dank'al O. Kuzjma kreskis plejado de esperantistoj, kiuj fariĝis ankaŭ ukrainaj verkistoj: Vasil Atamanjuk, Vasil Bobinskij, Miroslav Irĉan, Ivan Tkaĉuk.
Kanemberizo
Aspekto
La Kanemberizo estas mezgranda birdo, 13.5-15.5 cm longa, kun malgranda sed fortika beko de semomanĝulo. La masklo havas nigrajn kapon kaj gorĝon, blankajn mustaĉan strion, kolumon kaj subajn partojn, kaj tre striecan brunan dorson.
Temas pri sepcio kun seksa duformismo. La ino estas multe pli senkolora, kun strieca bruna kapo kaj pli strieca sube.
Esperanto en Ukrainio
Sovetunia periodo
La sovetunia periodo de esperantismo en Ukrainio havis multajn atingojn en la unuaj jaroj post la oktobra revolucio de 1917, sed estis tute ekstermita en la 1930-aj jaroj. Prosperis Esperanto-vivo en Ĥarkivo, kiu estis la ukraina ĉefurbo ĝis 1934. Tie ĉi aperis lernolibro "Miĵnarodna mova esperanto" de J. Voleviĉ kaj "Hurtok esperanto" de Sergeo Rublov. La loka radio-stacio elsendis en Esperanto. Eldonejo Plugilano (estro - S. Pilipenko) esperantigis kaj aperigis librojn Fata Morgana de Miĥajlo Kocjubinskij, "La ruĝa kaptuko" de Andrij Holovko, "La morto de Asuar" de Miroslav Irĉan. Ĥarkiva verkisto Mikola Borisov en 1931 aperigis ukrainlingvan romanon "Kvint", kie temis pri la korespondado de esperantistoj. En la sama 1931 jaro estis kreita Internacia Asocio de revoluciaj Esperanto-verkistoj (IAREV), al kiu aliĝis V. Kolĉinskij (iniciatoro), Vasil Bobinskij, Miroslav Irĉan, I. Tkaĉuk, V. Jurezanskij, V. Kuzjmiĉ, S. Pilipenko k. a. Respondeca sekretario estis la Esperanto-poeto Eŭgeno Miĥalski.
Kanemberizo
Kutimaro
La familiara, kvankam iom monotona, kanto de la masklo estas ripeteca zrip.
Ties natura manĝo konsistas el insektoj dum idomanĝigado, kaj for de la reprodukta sezono el semoj. La nesto estas en arbusto aŭ kanotufo. La ino demetas 4-7 ovojn, kiuj montras la harecajn markojn karakterajn de la emberizoj.
Kleopatro Seleneo
Kleopatra Seleneo, signata ankaŭ Kleopatra Seleneo la 2-a aŭ Kleopatra la 8-a (greke Κλεοπάτρα Σελήνη), (la, mortinta en 6 p.K.) estis Ptolemea princino, unusola filino de egiptia reĝino Kleopatra la 7-a kaj romia armeestro Marko Antonio, ĝemelo de princo Aleksandro Helio kaj pli aĝa fratino de Ptolemaio Filadelfo.
Esperanto en Ukrainio
Sovetunia periodo
Moskva revuo "Meĵdunarodnij jazik" (n-roj 4-5, 1930 kaj n-ro 5, 1932) aperigis opiniojn de ukrainaj verkistoj pri Esperanto. La Internacia Lingvo akceptis altan estimon de la verkistoj Ivan Mikitenko, O. Slisarenko, Ivan Le, V. Poliŝĉuk, Ostap Viŝnja, Majk Johannsen, Volodimir Hĵickij. La dua duono de 1930-aj jaroj estis fatala por ukraina esperanto-movado; multaj fariĝis viktimoj de stalinaj reprezalioj.
Kleopatro Seleneo
Ŝia dua nomo en la antikva greka lingvo signifas "luno", ĝi estas kontraŭo de la dua nomo de ŝia frato-ĝemelo: Helio, kio signifas "suno". Kleopatra naskiĝis, vivis kaj estis bone edukata en Aleksandrio en Egiptio. Ŝi edziniĝis al la numidia reĝo Jubo la 2-a. Kune kun li ŝi regis Numidion ĝis kiam ili devis fuĝi de tie, ĉar al la Numidianoj ne plaĉis ilia politiko de romiigo.
Esperanto en Ukrainio
Postmilita periodo
Renaskiĝo de la esperanto-movado en Ukrainio komenciĝis fine de la 1950-aj jaroj. Multon faris por tio Anatolo Koch el Lvivo, Panas Vasilĉenko el Kievo, Andreo Rogov el Ĥmelnickij k.a. Dank'al ili en Ukrainio estas konata nomo de fama ukraina esperantisto Vasil Eroŝenko.
En la 1960-aj jaroj ekagis junaj esperantistoj Volodimir Pacjurko, Vasil Stanoviĉ, Nadija Hordijenko Andrianova, Dmitrij Cibulevskij, Anatolo Gonĉarov, Mikaelo Bronŝtejn, Aleksandr Koroleviĉ, Mikaelo Lineckij, Volodimir Miŝĉenko, Danielo Kolker, Eduardo Krilov, Maria Vaŝĉiŝin, Vladimir Samodaj. De ili la estafeton prenis L. Horodinskij, Igor Drul, Jaroslav Matvijiŝin, Vasil Hrihorenko, V. Moskaluk, Katerina Majburova - estrino de URF ASE, Semen Vajnblat, Nikolaj Starodubcev, Gennadij Ŝilo, Olga Kerzjuk, kaj en la 1980-aj jaroj - Nikolao Kriveckij, Viktor Pajuk, Jaroslav Zaĥarija,Volodimir Hordijenko, Olga Vdoviĉenko, Miĥajlo Muĥa, Vasil Horbaĉuk, Eŭheno Kovtonjuk, Igor Galajĉuk, Jurij Zubik, Niko Voloŝin.
Kleopatro Seleneo
Post morto de siaj fratoj ŝi estis la lasta vivanta familianino de la Ptolemea dinastio. Kiam romianoj estrataj de Oktaviano/Aŭgusto kaj de lia konsulo Marko Agripo konkeris Egiption, estis Seleno kaj Aleksandro forveturigitaj Romon, kie vivis ĉe la kortego de la imperiestro.
Esperanto en Ukrainio
Moderna movado
Ĉiam ukrainaj esperantistoj estis aktivaj membroj de ASE, en Ukrainio sukcese funkciis la Ukraina Respublika Filio de la Asocio de Sovetiaj Esperantistoj (URF ASE). Vica konferenco de URF ASE, kiu okazis la 22-an de majo 1989 en Poltavo, transformiĝis en la fond-kongreso de la Ukrainia Esperanto-Asocio (UkrEA). La unua prezidanto de UkrEA estis elektita Eŭheno Kovtonjuk. Post unu jaro dum la UK en Havano UkrEA fariĝis la 50-a Landa Asocio de UEA. Post E. Kovtonjuk en UkrEA prezidis Viktor Pajuk (1993-1997), Volodimir Hordijenko (1997-2003), Aleksandr Krasuckij (2003-2006) kaj Semjon Vajnblat (2006-).
La 6-an de majo 2000 estis fondita Ukraina Ligo de Esperanto-Instruantoj, kiu ekde la jaro 2003 estas sekcio de ILEI. La sekcio laboris laŭ la Strategia Laborplano de UEA, ILEI kaj TEJO nomita "Al lingva demokratio por la jaroj 2001-2010". Estis eldonita programo de Esperanto kiel elektebla kurso por mezlernejoj kaj gimnazioj, rekomendita por uzado de la Ministerio pri Klerigado kaj Scienco de Ukrainio (ĝin aŭtoris Nina Daniljuk). Okazis seminarioj pri Cseh-metodo sub la gvidado de Ewa Bondar (niveloj A kaj B) kaj ekzamenoj de ILEI (komenca kaj meza niveloj). Dum la jaro 2003 estis proponita al la Ministerio pri Klerigado kaj Scienco projekto pri instruado de Esperanto al specialaj lernejoj, gimnazioj, liceoj kaj ricevita rekomendo prilabori la programon de Volodimir Hordijenko. Estis preparitaj du programaj variantoj de Esperanto por lernejoj, gimnazioj kaj liceoj. Maje de 2003, kadre de la aranĝo Aroma Jalto, okazis kunsido de la Instru-Metodika Fako, kie oni priparolis gravajn demandojn de la agado, ekzamenado, profesiiĝo k.a. Tiam okazis A, B kaj C Seminarioj pri Cseh-metodo sub la gvidado de Ewa Bondar kaj Atilio Orellana Rojas. Diplomiĝis kiel Cseh-instruistoj Tatjana Auderskaja, Nina Daniljuk, Konstantin Demjanenko, Volodimir Hordijenko, Paŭlo Moĵajev kaj Svetlana Pogorelaja.
Cumpas
Cumpas estas unu el la 72 komunumoj de la meksika subŝtato Sonora, kiu estas la dua plej granda subŝtato de Meksiko kaj situas en la plej norda parto, kiu limas al Usono. La ĉefurbo de la komunumo estas Cumpas. La kodnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 26023.
Geografio
La komunumo havis en 2010 (lasta popolnombrado de la INEGI) 6362 loĝantojn. El tiuj estis 3248 viroj kaj 3114 virinoj. La komunumo havas surfacon de 2013,5 km². La meza alteco (de la ĉefurbo) estas 740 metroj super la marnivelo.
Klimato
En la komunumo jare falas averaĝe 461 mm/m² de precipitaĵo. La averaĝa jara temperaturo estas 21 °C.
Sociogeografio
En la jaro 2000 (laŭ INEGI) en la komunumo vivis 4368 personoj pli aĝaj ol 15 jaroj. El tiuj 4244 scipovis legi kaj skribi kaj 122 personoj estis analfabetoj. Do 2,79 % de la personoj pli aĝaj ol 15 en la komunumo estis analfabetoj.
En la jaro 2000 en la komunumo vivis 5594 personoj, pli aĝaj ol 5 jaroj. El tiuj 18 personoj sciis paroli indiĝenan lingvon. Tio signifas ke 0,32 % de la loĝantaro en la koncerna jaro sciis paroli indiĝenan lingvon.
Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a., (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).
Historio
En la teritorio kie hodiaŭ estas la komunumo loĝis la opatoj. 1634 pastro Tomás Basilio vizitis la regionon kaj en 1643 la jezuita misiisto Egidio Monteffio fondis la vilaĝon kun la nomo "Nuestra señora de la Asunción de Cumpas", kio signifas "Nia sinjorino de Asunción Cumpas". Poste Cumpas fariĝis komunumo, sed en 1912, ĝi devis cedi parton de sia teritorio al la komunumo "Nacozari de García".
Belindo (luno)
Belindo estas interna satelito de Urano.
Malkovro
Stephen P. Synnott malkovris ĝin sur kliŝaĵoj faritaj la de la kosmosondilo Voyager 2. Ĝi ricevis la maldaŭran nomon  S/1986 U 5 kiu indikas, ke ĝi estas la kvina urana satelito malkovrita en la jaro 1986.
Nomo
Ĝi ricevis, laŭ la tradicio, nomon de Belindo (angle: Belinda) heroino de la poemo La Rabo de la Buklo de Alexander Pope.
Ecoj
Ĝiaj koloraj ecoj kaj ĝiaj orbitaj parametroj proksimigas Kupidon de ok aliaj lunoj, kiujn oni grupigas en la porcia grupo.
Ĝia orbito malproksimiĝas nur de 863 km de tiu de la malgranda luno Kupido.
NGC 5277
NGC 5277 (aliaj indikoj — ZWG 161.129, KUG 1340+302, PGC 48563) estas galaksio en konstelacio Ĉashundoj.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Filma muntado
Filma muntado – filma tekniko, kiu kunigas sekvajn partojn de filmo, ekz. scenoj. Ĝi estas kerna kaj arta parto de filmfarado. Ĝi estas rekte kunligita kun filmado kaj reĝisorado.
Bibliografio
(hispanlingva)
Daĥlo
Daĥlo aŭ Ad Dakhla estas urbo en Okcidenta Saharo, teritorio nun okupata de Maroko. Ĝi situas 550 km sude de Ajuno ĉe la bordo de Atlantiko.
Ĝi havas 30.000 loĝantojn. Dum la hispana kolonia epoko ĝi nomiĝis Villa Cisneros, kaj estis la ĉefurbo de teritorio nomita Ora Rivero (Río de Oro)
16021 Caseyvaughn
16021 Caseyvaughn estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la dum la kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de Casey Ann Vaughn, finalistino en 2003 de la scienca konkurso por lernantoj en lasta jaro de mezlernejo Intel Science Talent Search, pro ŝia projekto pri konduta kaj socia sciencoj. Ŝi estis lernantino ĉe la Lawrence High School de Cedarhurst (Nov-Jorkio, Usono).
Lajos Haan
Lajos Haan [lajoŝ han], laŭ hungarlingve kutima nomordo Haan Lajos, slovake Ľudovít Haan estis slovaka-hungara pastro, historiisto, membro korespondanta de Hungara Scienca Akademio (1877). Lia patro estis János Haan, lia frato estis pentristo Antal Haan. Lajos Haan naskiĝis la  1818 en Sámsonháza. Li mortis la 1891 en Békéscsaba.
Biografio
Lajos Haan apartenis al la slovaka minoritato en Hungarujo. Li frekventis mezlernejojn en Mezőberény kaj Eperjes (nuntempa Prešov en Slovakio), universitatojn en Germanio. En 1842 li ekinstruis en Selmecbánya. En 1848 li iĝis pastro en Nagylak, sed poste li partoprenis en la liberecbatalo en 1849. Ekde 1855 li estis pastro en Békéscsaba. Baldaŭe li estis eklezia notario.
Weinstein
Weinstein (ofte prononcata Vajnŝtajn aŭ Vajnŝtejn) estas la familia nomo de:
Historio de la urbo Freiburg im Breisgau
La historio de la urbo Freiburg im Breisgau estas dokumentebla ekde antaŭ preskaŭ 900 jaroj. En la jaro 1120 fondis ĝin la dinastio de la Zähringer [ceringoj], kiuj iom malpli al 100 jarojn poste estingiĝis. Kiel posedantoj de la urbo sekvis la ne amataj grafoj de Freiburg, de kiuj la burĝoj (loĝantoj) de Freiburg en 1368 aĉetis sian urbon kaj metis sin sub la protekton de la dinastio Habsburgoj. Nur komence de la 19a jarcento ĉesis la aŭstria (katolika) epoko, kiam Napoleono en 1806 decidis, ke la urbo Freiburg kaj la regiono Breisgau [Brajsgau aŭ esperantigite Brisgovio] apartenu al la Grossherzogtum Baden [granddukejo Baden]. Ĝis 1918 Freiburg apartenis al la granddukejo, ĝis 1933 al la respubliko kaj en la Tria regno [germanlingve Drittes Reich] al la Gau Baden. Post la Dua mondmilito la urbo Freiburg de 1949 ĝis 1952 estis ĉefurbo de (Sud-)Badeno. Hodiaŭ Freiburg estas la kvare plej granda urbo de la germana federacia lando Baden-Virtembergo [germanlingve Baden-Württemberg].
Fondo de la burgo kaj de la urbo
Unuafoje menciiĝis setlejo sur la teritorio de la nuntempa Freiburg, nome la urbopartoj Wiehre [vire] kaj Herdern en dokumento de la jaro 1008, en kiu la imperiestro Henriko la 2a transdonas la rajton pri la ĉasado en la arbaroj de la regiono al la episkopo Adalbero de Bazelo. Sude de la hodiaŭaj urbopartoj de Freiburg Zähringen [ceringen] kaj Herdern kruciĝis proksime al la rivereto Dreisam [drajzam] komercvojo tra la rejnvalo (nuntempe la Zähringer-, Habsburger- kaj Kaiser-Joseph-Strasse) kun imperia strato tra la Höllental [helental] direkte al Breisach kaj Colmar (nuntempe Salzstrasse kaj Bertoldstrasse).
Por kontroli tiujn komercajn vojojn Bertold 2a de Zähringen (elparolu ceringen) sur la Schlossberg Freiburg, konstruigis, verŝjne en la jaro 1091, burgon nomitan Castrum de Friburch. Al tiu apartenis setlejo de la servuloj kaj metiistoj piede de la monto en la tereno de la suda malnovurbo kaj Oberlinden, kiu estis sub la aparta protekto de la burgposedanto. En la jaro 1120 Konrad, la frato de la duko Bertold 2a fondis setlejon de komercistoj kaj donis al ĝi la foirrajton. En ĝin integriĝis la menciita setlejo de la servuloj kaj metiistoj. Al la loĝantoj de la nova urbo Konrad donis larĝajn privilegiojn, interalie liberigon de la kortejimpostoj kaj liberan elekton de la paroĥestro.
Rimarkinda estas la reto de la Bächle (beĥle), akvofluejetoj en la stratoj de la malnovurbo, kies akvo devenas el la rivereto Dreisam kaj kiu en la mezepoko servis por la provizo je uzakvo kaj de la forigo de la rubakvo, unuarange por daŭra provizo je estingakvo. Trinkakvon oni alkondukis per lignaj tuboj, nomataj Deichel, (dajĥel), en Freiburg „Deichele“, kiu provizis la malfermitajn flufontojn. Por funkciigi kaj administri la akvofluejojn en la urbo – krom la Bächle ankaŭ ekzistis kanaloj, nomataj „Runzen“ (runcen), por doni akvon al la metiejoj, ekzemple tanejoj, granatŝlifejoj ktp. - oni fondis Runzengenossenschaften, akvoprovizajn kooperativojn, kiuj devis teni en ordo la akvofluejojn kaj zorgi por adekvata distribuo de la akvo.
Potenciĝo de la urbo
La malkovro de riĉaj arĝentotroviĝoj je la okcidenta rando de la Nigra arbaro fine de la 10a jarcento baldaŭ kaŭzis prosperon de la urbo. La rajton de minado la Zähringer ricevis de la episkopoj de Bazelo, kiuj siavice de la imperiestro Konrad la 2-a estis ricevintaj la Bergregal, la reĝan rajton uzi la trezorojn de la grundo. Kiam Freiburg fariĝis potenca, la urba preĝejo, en kiu Bernardo de Clairvau en 1146 predikis la Duan Krucmiliton, baldaŭ montriĝis tro malgranda, pro kio la lasta duko el la dinastio de Zähringen Bertold la 5-a ĉirkaŭ 1200 konstruigis novan ampleksan aproĥejan preĝejon. La katedralo de Freiburg komenciĝis en romanika konstrumaniero kaj poste plukonstruiĝis en gotika stilo. Post sia morto en 1218 Bertold 5a kiel lasta duko el la familio de Zähringen entombiĝis en la de li fondita preĝejo. Urba konsilantaro (consilium) ekzistis jam antaŭ 1178 sub lia antaŭulo, Bertold la 4-a. La konsilantara konstitucio de la urbo establiĝis jam dum la vivotempo de la duko Bertold 5a. Verŝajne en Freiburg la urba konsilantaro evoluis, simile kiel en la episkopaj urboj je la supera Rejno, el konsilantaro de la urboposedanto, kiu konsilis lin en juĝejaj aferoj de de la urbo.
La grafoj de Urach kiel grafoj de Freiburg
En la 13-a jarcento pluraj ordenoj instaliĝis ene de la urbaj muroj. La Dominikanoj fondis en 1236 la monaĥejon de la predikantoj, kie Albertus Magnus okupis la postenon de legomajstro (Lesemeister) de 1236 ĝis 1238. De 1240 datas la unua mencio de Johanniterhaus. En 1246 grafo Kontrad transdonis al la ordeno de la almozpetantoj Franciskanoj la kapelon de Marteno kun kvar bienoj. Sur ĝi la nudpiedaj monaĥoj konstruis sian monaĥejon kaj pligrandigis ĝis 1318 la kapelon al la ankoraŭ ekzistanta preĝejo Sankta Marteno. La originoj de la Deutschordenskommende Freiburg datas de 1258. Kiel tria ordeno la Aŭgustenanoj trovis lokon por sia monaĥejo en la mallarĝa malnovurbo inter Salzstraße (strato de salo) kaj la urbomuro.
Kiam la grafoj de Freiburg regis super la urbo, ofte estsis malpacoj inter ili kaj la urbo, kiuj preskaŭ ĉiam temis pri monaj aferoj. En la jaro 1299 la Frajburganoj rifuzis plenumi la denovajn monpostulojn de la grafo Egino la 2-a kaj pafis al lia kastelo sur la kastelmonto per ĵetmaŝinoj. Post tio Egino petis helpon de sia bofrato Konrad III. von Lichtenberg, la episkopo de Strasburgo. En la sekva batalo mortis la episkopo - laŭdire buĉisto el Freiburg nomita Haŭri pikmortigis lin per lanco - kio signifis la venkon de la urbo, sed la burĝoj pro tiu sakrilegia mortigo de la episkopo devis pagi ĉiujare al la grafo konsiderindan monsumon kiel punmono. Kiam en 1366 la grafo Egino la 3-a provis dumnokte penetri en la urbon kun batalantaro, la Frajburganoj detruis la kastelon sur la kastelmonto. Por finfine sin liberigi de la regado de la grafo, en 1368 la burĝoj aĉetis la liberecon je 20.000 markoj* da arĝento kaj poste submetis sin propravole sub la protekto de la dinastio de Habsburgoj. Per tio la urbo ekapartenis al Antaŭa Aŭstrio kaj partoprenis la sorton de prospero kaj malprospero de la Habsburgoj ĝis la malfondo de la Sankta Romia Imperio en 1805. Senkonsidere de tio Freiburg en 1377 kunigis sin al la tielnomata Rappenbund (monerunio) kun multaj aliaj moner-stampejoj ambaŭflane de la Supra Rejno, inter kiuj estis Colmar kaj Thann, en Svislando inter aliaj Bazelo, Schaffhausen, Zuriko kaj Berno kaj aliaj terenoj en Breisgau kaj Sundgau. Tiu unueca monersistemo plifaciligis la komercon en la Suprarejna Regiono. La Rappen-Pfenigo, la monero de Freiburg, estis la ĉefa monsistema unuo. En 1584 oni malfondis ĉi tiun monfederacion.
''*Unu marko pezis 237,5 gramojn da arĝento kaj estis la baza grandeco kun subdivido de 678 pfenigoj.
Freiburg sub la Habsburgoj
La Habsburgoj tuj postulis la devojn de Freiburg. Por la militoj kontraŭ la Eidgenossenschaft la urbo devis doni financan helpon kaj sendi kavalirojn, tiel ekzemple en 1386, kiam en la sangoverŝa batalo ĉe Sempach la svisoj venkis kaj tie ne nur mortbatis la aŭstian dukon Leopold la 3-an, sed ankaŭ estingis preskaŭ la tutan nobelularon de Freiburg. Ekde tiam la potencon en la urba konsilantaro transprenis la Zünfte (kooperativoj).
Post kaiam duko Frederiko la 4-a helpis al la kontraŭpapo Johano 23a post ties demisiigo en la koncilio de Konstanz fuĝi al Freiburg, la reĝo Sigismund verdiktis sian habsburgan dukon je Reichsacht (imperia preskribo). Tiamaniere la Breisgaŭ kiel feŭdo refalis al la regno, kaj Freiburg de 1415 ĝis la amnestio de Friedrich en 1425 estis Reischsstadt (sendependa regna urbo).
Unu el la kulminoj de la urba historio estis la Reichstag (imperiasembleo), kiun la romi-germana reĝo Maksimiliano 1a en 1498 kunvokis al Freiburg. Tie Maksimiliano kaj la statoj intertraktis pri enkonduko de paco por Svisio. Sed tio ne sukcesis, ĉar la svisaj konfederacianoj rifuzis kaj la imperiimposton kaj la kompetentecon de la Reichskammergerichts (imperia juĝeja korto). En la Schwabenkrieg (Ŝvaba milito) ili en 1499 ĉe Dornach decide venkis la armeon de Maksimiliano 1a, kaj sekve ĉesis iliaj devoj kontraŭ la Sankta romia regno de germana nacio. Post la finkonstruo de la alta ĥorejo la kompetenta episkopo de Konstanco en la jaro 1513 decidis konsekri (inaŭguri) la Katedralo Nia Sinjorino (Freiburg, Brisgovio) (katedralon de Freiburg). En la sama jaro malriĉintaj kaj malbone traktitaj kamparanoj kolektiĝis sub la standardo de Bundschuh kaj ties gvidanto Joss Fritz. La insurekton oni perfidis kaj ĝi finiĝis, antaŭ ol ĝi entute komenciĝis, per ekzemplodona punado de la partoprenantoj.
Reformacio kaj Militoj de la kamparanoj
Sed la Reformacio kaj precipe la disvastigo de la verko de Luther Pri la libereco de kristana homo incitis denove ribelajn aktivecojn. La 23an de majo 1525 18.000 kamparanoj sub la gvido de Hans Müller dum la Milito de la kamparanoj konkeris Freiburg kaj devigis la urban konsilantaron membriĝi en evangelia-kristana unuiĝo por instalo de ĝenerala teritoria paco kaj forigo de la maljustaj suferoj de la ordinaraj malriĉaj homoj.Post la sufokado de la insurekto la urbo certigis la domon Habsburg pri sia bona katolika sinteno. Krom Freiburg ankaŭ Breisach, Waldkirch kaj Endingen restis fidelaj al la katolika afero, dum Kenzingen, Neŭenburg, Rheinfelden, Saldshut kaj ankaŭ Strassburg transiris al la protestanta kredo. Kiam en Bazelo la Bilderstürmer (bildforigantoj) en 1529 realigis fundamente la protestantismon, la eminenta sciencisto Erasmo de Rotterdamo kaj la Domkapitel de Bazelo en la sekuran kaj plejparte katolikan Freiburg. Tie ili trovis loĝejon en la Haus zum Walfisch kaj en la Baseler Hof respektive.
De la 15a ĝis en la 17a jarcentoj denove kaj denove pestepidemioj vizitaĉis la urbon. Unu el la plej katastrofaj furiozis en la jaro 1564, kiam 2000 homoj mortis per la epidemio, kvarono de la loĝantaro, kiel la tiama urbokuracisto Johannes Schenck raportis.
Persekutoj de sorĉist(in)oj en Freiburg
Kiel ĉie en Eŭropo ankaŭ en Freiburg okazis sorĉistinprocesoj. Inter 1550 kaj 1628 el entute 302 kondamnitoj 131 ekzekutiĝis. La jaroj 1599 kaj 1603 distingixis per ondoj de procesoj. La kvoto de virinoj, kiujn oni konviktis pri „“la abomeninda malvirto de la sorĉado per la diablo“ estis multe pli alta ol tiu de la viroj. La 24an de marto 1599 interalie Catharina Stadellmenin, Anna Wolffartin kaj Margaretha Mößmerin estis senkapitaj en Freiburg kaj ekster la urbo bruligitaj. Plakedo je la Martinstor (pordego de sankta Marten) memorigas pri tiuj viktimoj. En la jaroj ĉirkaŭ 1599 oni ekzekutis 37 virinojn kiel sorĉistinojn kaj nur 2 virojn kiel sorĉistomajstrojn. En la jaro 1603 oni akuzis antaŭ la juĝisto 30 virinojn kaj 4 virojn pro sorĉado, 13 el ili oni kondamnis al morto, inter ili Agatha Gatter.
La Tridekjara milito
Komence de la Tridekjara milito la sudokcidento de la regno estis plejparte domaĝita de batalagoj. Por esti armitaj ne nur milite, sed ankaŭ spirite kaj religie kontraŭ la nova kredo, en la jaro 1620 la Jesuitoj transprenis la Universitaton de Freiburg, post kiam la najbaraj universitatoj de Tübingen, Basel kaj Heidelberg fariĝis protestantaj.
Kiam la sveda reĝo Gustav Adolf detrue venkis la imperiestrajn trupojn sub Tilly en la batalo ĉe Breitenfeld (1631), al liaj trupoj la tuta sudgermanio al li estis malfermita sendefende. Kristnaske de la jaro 1632 la sveda generalo Horn aperis antaŭ la pordegoj de Freiburg, kiu kapitulacis la 30an de decembro. Kiam la hispanoj en 1633 sub la duko de Feria, la svendoj foriris el la urbo, sed la postan jaron denove okupis ĝin. Post la venko de la hispanaj kaj imperiestraj trupoj en la Batalo de Nördlingen en 1634 super la protestanta armeo sub generalo Horn kaj la duko el Wettin Bernardo de Sachsen-Weimar la svedoj definitive forlasis Sudgermanion kaj do ankaŭ Freiburg.
Per la ofta ŝanĝo de okupantoj plurfoje elrabitaj, la loĝantaro de Freiburg perdis multajn homojn dum militagoj kaj epidemioj. Ili do kiel ĉiuj homoj esperatendis la rezulton de la Paco de Prago, kiun la juna reĝo Ferdinando 3a en 1635 akiris per traktado kun la protestantaj standoj de la imperio por la amata patrolando de la noblega germana nacio.
Dum la elĉerpitaj svedoj inklinis al packontrakto, la katolika Francio sub kardinalo Richelieu nun paktis kun la Protestanta unio kaj intervenis kun freŝaj trupoj en la milito. Kiam Richelieu en 1635 en la Kontrakto de St. Germain donis la graflandon Alsaco al Bernhard de Sachsen, kiu tiam estis duko sen teritorio, la kardinalo faris la dukon fidela vasalo de Francio. Kiel la kardinalo atendis, Bernhard denove ekscitis la militon, kiam li en 1637 kun 18.000 soldatoj, financite de Francio, trapasis la rejnon kaj suprizatakis Brisgovion (Breisgau). Fine de la jaro li rtiris sin denove al la travintrejoj (vintraj kantonmentoj) ĉe Mömpelgard (Montbéliard), sed post sia reekmarŝado la 28an de januaro 1638 Bernhard en rapida sinsekvo konkeris Säckingen, Waldshut, Rheinfelden, Rötteln kaj Laufenburg kaj li venkis en la Batalo ĉe Rheinfelden. En la nokto antaŭ Pasko 1638 li staris antaŭ la pordegoj de Freiburg, kiu kapitulacis post dekunutaga sieĝado la 12an de aprilo. Poste Bernhard dum ok monatoj sieĝis la fortreson Breisach. Post ties falo permalsatigo la duko faris la urbon rezidejo de sia Princa saksa registaro. Sed kiam li en 1639 subite mortis, la konkeritaj teritorioj refalis al Francio.
En somero 1644 imperiestra bavara armeo sub la generaloj Franz von Mercy kaj Jan van Werth rekonkeris Freiburg. Poste okazis la Batalo ĉe Freiburg inter la imperiestrajbavaraj kaj la francaj-vajmaraj trupoj, gvidataj de la marŝaloj Turenne ksj Enghien. Fine de la plurtagaj bataladoj ne estis venkintoj, sed nur perdintoj, pri kiuj jan van Werth komentis: De dudek du jaroj sperta pri la sangometio, mi tamen neniam partoprenis en tiom sanga kunpuŝiĝo.
En junio 1648, kiam la pacintertraktoj en Münster kaj Osnabrück estis finiĝontaj, la komandanto de la fortreso Breisach von Erlach ordonite de kardinalo Mazarin, sieĝis Freiburg, por lastmomente plibonigi sian intertraktpozicion. La loĝantaro, kiu ankoraŭ ekzistis en la urbo (dum 17 jaroj sieĝiĝis la urbo kvinfoje kaj la loĝantaro ŝrumpis al 2.000 personoj) Ankoraŭ nur 2.000 personoj loĝis en la urbo post kvin sieĝadoj dum 17 jaroj. Ili ekĝojis, kiam la francoj, post tri longaj semajnoj, per daŭra pluvado senmotivigitaj, sensukcese retiris sin. post
La loĝantaro, per kvin sieĝadoj en 17 jaroj ŝrumpinta al ankoraŭ nur 2.000 personoj, reekspiris, kiam la francoj, malmotivigitaj ĉar dum tri longaj semajnoj seninterrompe pluvis, retiris sin sensukcese.
Freiburg sub la krono de Francio
Pro la perdo de Alsaco kaj de Sundgau en la Vestfalia paco al Francio la dekstrarejna Freiburg anstataŭ Ensisheim fariĝis ĉefurbo de la Antaŭa Aŭstrio, sed ankaŭ limurbo.
En la jaro 1661 en Francio post la morto de kardinalo Mazarin la juna Ludoviko 14a transprenis la regadon. Ekde 1667 la sunreĝo laŭ la moto: La al reganto plej konvena kaj plej agrabla okupiĝo estas pligrandigi sinentreprenis unu post la alia kvar konkermilitojn, nome kontraŭ la Hispana Nederlando, Nederlando, Elekto-Palatinato kaj Hispanio.
La tielnomata Milito de Devolucio de 1667 ĝis 1668, en kiu Ludwig 14a insistis pri sia rajto pri Brabant kaj kun siaj trupoj invadis la Hispanan Nederlandon, ne koncernis Freiburg. Ankaŭ en la sekva, la Franca-nederlanda milito en 1672 ĝis 1677, la urbo estis domaĝita, sed kiam jam komenciĝis la packontraktoj en Nijmegen, marŝalo François de Créquy, kontraŭe al ĉiu militkutimo, sendis siajn trupojn ne en la vintroripozejoj, sed surprize trapasis komence de novembro la Rejnon kaj sieĝis Freiburg (Sieĝo de Feiburg (1677). Post unua bombado la urbo kapitulacis je konsilo de la urbkomandanto Schütz. La imperiestro je la supera Rejno ne povis organizi seriozan reziston, ĉar denove la turkoj en sekreta interkonsento kun Francio minacis la regnon je ties orienta flanko. La registaron de Antaŭa Aŭstrio oni translokigis al Waldshut, la universitaton al Konstanz. Ĉeffortreso de la aŭstroj en la Nigra Arbaro nun estis Villingen, kiun oni plufortikigis. Villingen nun ankaŭ havis la prezidon en la regionaj konsilantaroj (Landtage) de Breisgau (Brisgovio) en la Tria stato (urboj).
En la en 1679 finfine pretintertraktita Paco de Nimwegen Ludoviko la 14a diktis al Leopoldo la 1-a siajn kondiĉojn: La imperiestro devis akcepti la konkeraĵojn de Francio en Alsaco, sed Ludoviko lasis al Leopoldo grandanime la decidon, ĉu li el siaj antaŭaj posedaĵoj preferis rericevi la urbon Freiburg aŭ Philippsburg. La imperiestro rezignis pri Freiburg inkluzive de Lehen, Betzenhausen kaj Kirchzarten.
Nun Francio posedis krom la dekstrarejna pontokapo Breisach per Freiburg ankaŭ antaŭpostenon meze en la habsburgaj antaŭlandoj. Ludoviko la 14-a ordonis al Sébastien Le Prestre de Vauban, ke li plukonstruu la urbon al moderna fortreso. Por gajni liberan pafkampon, Vauban lasis ebenigi ĉion, kio restis de la antaŭurboj en la bataloj de la Tridekjara milito. Freiburg nun apartenis al la franca provinco Alzaco. Kiel lastan el la liberaj regnaj urboj Ludoviko la 14-a en 1681 ordonis okupi Strasburgon. En la sama jaro la franca reĝo survoje tien vizitis ankaŭ sian novakiritan urbon Freiburg, por informi sin pri la progreso de la laboroj je la fortreso.
De 1688 ĝis 1697 Ludoviko la 14-a gvidis la Naŭjaran militon, en kiu li konkeris interalie Kolonjon, Elekto-palatinaton, Majencon, Treviron kaj denove Philippsburg. Nun la Viena granda alianco inter la imperiestro, Hispanio, Svedio, Anglio, Savojo, Brandenburgo, Saksio kaj Hanovro rezistis al la Sunreĝo kaj ĉesigis la konkeran militiron. Sed por la venko oni pagis multe, ĉar dum la retiriĝo la francaj trupoj praktikis la principon de la bruligita tero: ili detruis Heidelberg, Mannheim, Philippsburg, Koblencon, Worms kaj Speyer kun ties imperia supera kortoEn la Paco de Rajswijk 1697 Ludoviko la 14-a povis reteni la hispanan Franĉkonteon, Lillon kaj la okupitajn teritoriojn en Alsaco, inkluzive de la liberan regnan urbon Strasburgo, sed devis redoni Freiburg.