cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
30-a de novembro
Tagoj de semajno
La 30-a de novembro estas (laŭ gregoria kalendaro):
Dekretoj de Břetislav
Dekretoj de Břetislav estas aro de leĝoj, proklamitaj en la jaro 1039 super la tombo de Sankta Adalberto en Gniezno de ĉeĥa princo Břetislav la 1-a. Temas pri la plej malnova ĉeĥa jura memoraĵo kaj grava historia fonto, liveranta signifajn informojn pri la frumezepoka socio, dume nur parte kristanigita. La dekretoj celis malaperigi ĉiujn paganajn kutimojn, konserviĝintajn inter la nur mallonge kristana loĝantaro. Ili severe batalis kontraŭ la paganaj kredoj, superstiĉoj kaj sorĉoj, senĉese miksataj en la kristanan kredon.
La dekretoj menciis peko ekzemple ankaŭ tiajn okazojn, se viro forpelis sian edzinon kaj anstataŭis ŝin per alia, eksteredzajn infanojn, malagnoskadon de senlaboraj dimanĉoj kaj festoj kaj alian. La punoj por tiaj agoj estis tre diversaj kaj ofte severaj - ekz. vendo de la tuta familio en eksterlandan sklavrilaton, ellandigo, sekvestro de la tuta havaĵo, korpaj punoj kiel vipado, monpunoj ktp. Se la akuzito kontestis sian kulpon, kaj ne estis atestantoj por pruvi la agon, estis akceptataj pruvoj de Dia juĝo, dum la 11-a jarcento tre ofta.
(6803) 1995 UK7
(6803) 1995 UK7 estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la japanaj astronomoj Sejĝi Ueda kaj Hiroŝi Kaneda elde la observatorio de Kuŝiro en Hokajdo (Japanio).
Vitória do Jari
Vitória do Jari estas municipo de la brazila subŝtato Amapao, kiu taksis 12.445 enloĝantojn en 2010.
Konrad Zuse
Konrad ZUSE (naskiĝis la  en Berlino, mortis la  en Hünfeld) estis germana inĝeniero kaj komputilpioniro. Li estis la kreinto de la unua funkcianta komputilo.
Vivo
Naskita en Berlino, li studis ĉe la Teknika Universitato unue maŝinkonstruadon, poste arkitekturon kaj finfine konstrufakan inĝenieron.
En 1941 Zuse konstruis la unuan funkciantan komputilon en la mondo, la Z3, kiun li vere povis programi. Dum la dua mondmilito Zuse kreis Plankalkül, la unuan universalan programlingvon. Pro la milito li ne povis kontakti komputikistojn el Usono aŭ Anglujo.
La Berlina entrepreno de Zuse detruiĝis per bombo en 1945, sed ili savis la preskaŭ pretan Z4. Ankaŭ en 1945 li edziĝis kun Gisela Brandes en Berlino. La plej aĝa inter kvin infanoj, Horst Zuse, estas hodiaŭ profesoro pri informadiko. Post la milito li fondis en la jaro 1949 la entreprenon Zuse KG, kiun li forlasis en 1964. La firmao Siemens transprenis la Zuse KG finfine en 1967. Pseŭdonime Kuno See li verkis kiel pentristo kiam li estis pensiita. Li pentris portretojn de famaj kunuloj kaj abstraktajn pentraĵojn.
Honorigoj
Zuse ricevis ok honorajn doktortitolojn kaj du honorajn profesortitolojn. Laŭ li oni nomis du medalojn, unu de la "Gesellschaft für Informatik" (societo por informadiko) kaj unu de la "Zentralverband des deutschen Baugewerbes" (centra asocio de la germana konstrufako). Li ricevis la Wilhelm-Leuschner-medalon, la Werner-von-Siemens-ringon kaj la germanan merit-ordenon (Bundesverdienstkreuz).
Tezo
Konrad Zuse evoluigis la tezon, ke la universo estas komputilo (Rechnender Raum).
Champigneulles
Champigneulles estas franca situanta en departemento Meurthe-et-Moselle, regiono Grand Est.
Ĝiaj loĝantoj nomiĝas Champigneullais.
(17390) 1981 EZ37
(17390) 1981 EZ37 estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la de la usona astronomo Schelte J. Bus elde la Observatorio de Siding Spring, apud Coonabarabran en Novsudkimrio (Aŭstralio).
Barbapapa
Barbapapa estas la nomo de fikcia rolulo kaj de ties fikcia specio en serio de ilustritaj porinfanaj libroj el Francio. La rolulon kaj la libroserion kreis Annette Tison kaj Talus Taylor en la 1970-aj jaroj.
"Barbapapa" estas vortludo kun la franca esprimo barbe à papa kiu signifas sukerŝpinaĵo (laŭvorte: "barbo de paĉjo").
La Barbapapa-familio
La gepatroj estas:
Ili havas sep infanojn. Jen ili kaj iliaj karakterizaĵoj, kun la originaj francaj nomoj:
Lajos Bolba
Lajos Bolba [lajoŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo Bolba Lajos estis hungara dirigento, redaktoro, gimnazia kaj altlerneja instruisto.
Lajos Bolba naskiĝis la en Kežmarok (Ĉeĥoslovakio), li mortis la.
Biografio
Lajos Bolba apartenis al la hungara minoritato en Ĉeĥoslovakio. Li frekventis lernejojn precipe en Bratislavo. En 1945 li rifuĝis al Hungario pro molestadoj de la hungareco. Li daŭris la lernadon en gimnazio en Budapeŝto, poste li akiris diplomon en Muzikarta Altlernejo Ferenc Liszt en 1951. Post siaj studoj li instruis en gimnazio, poste li estis kulturdomestro, en 1959 li ricevis postenon en la Hungara Radio, kie li longe redaktis muzikajn programojn. Li estis ankaŭ dirigento de Teatro József Attila dum 2 jardekoj, li faris similajn laborojn ekzemple en Operetoteatro (Budapeŝto), Teatro Madách, eĉ li instruis en Teatra kaj Filma Altlernejo. Li pensiuliĝis en 1991, tamen poste li estis lernejestro kaj li havis postenon en Hungara Televizio. Li havis edzinon, kiu naskis 3 gefilojn.
Mainburg
Mainburg estas urba komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Kelheim kaj en la distriktaro Malsupra Bavario de la federacia lando Bavario. Fine de la komunumo havis  loĝantojn. Samtempe la komunumo estas la administra centro de komunumaro, nomata Verwaltungsgemeinschaft Mainburg, kiu kovras la komunumojn Aiglsbach, Attenhofen, Elsendorf kaj Volkenschwand, sed ne inkluzivas la administran centron Mainburg.
Khao Lak
Khao Lak (เขาหลัก (prononco) estas turisma strandloko en la provinco Phang Nga en Tajlando. Ĝi situas proksimume 60 kilometroj norde de la insulo Phuket.
Mainburg
Kiel la aliaj distriktaj komunumoj sude de la rivero Danubo, Mainburg estas parto de la geografia kaj kultura regiono Hallertau.
Khao Lak
Khao Lak estis unu el la regionoj kiuj estis plej grave trafita de la cunamoj kiuj ekestis pro la submara tertremo apud Sumatro en decembro 2004. Granda nombro da eksterlandaj turistoj estis tiam viktimo. Proksimime 6 000 tajoj, laboristoj el Mjanmaro kaj eksterlandaj turistoj perdis tiam la vivon.
Princino Ubol Ratana kaj sia filo Bhumi Jensen restadis en la ege trafita Sofitel-hotelo. Bhumi Jensen, 21 jaraĝa, ludis sur la strando kune kun du policanoj kiam la unua ondo venis; li mortis. La princino mem troviĝis en la hotelo kaj povis apenaŭ eskapi de la morto.
Geografia pozicio:
Tormac
Tormac (hungare: Végvár ve:gva:r, germane: Rittberg) estas komunumo en Rumanio sudoriente de Timișoara. Administre apartenas al ĝi Cadar, Şipet.
Historio
Ĝia unua mencio estas en 1828. Ĝis 1919 ĝi apartenis al Hungario, al Temes.
Fonto
Ĝemelkomunumo estas Röszke, Hungario.
Endre Kubán (tradukisto)
KUBÁN Endre (kuba:n) estis hungara, rumania hungara ĵurnalisto, redaktoro, tradukisto naskita en Resicabánya la 8-an de septembro 1877 kaj mortinta en Temeŝvaro la 5-an de decembro 1957. Li estis la patro de ĵurnalisto, redaktoro, verkisto Endre Kubán.
Kariero
Endre Kubán finis juron kaj li estis kunlaboranto de Resicai Lapok, poste de la Krassó-Szörényi Lapok, de 1913 interna kunlaboranto de la Temesvári Hírlap, en 1924 ĝia respondecredaktoro. Li redaktis teatran semajngazeton Komédia (1916-20) kaj la duonmonatan revuon Gyerekújság (1924-28). Li estis interna kunlaboranto de Déli Hírlap, resp. redaktro de 1925 ĝis sia pensiiĝo (1940). Li estis ano de Arany János Társaság de Temeŝvaro. Li tradukis poemojn de rumanaj poetoj (Eminescu, Romul Fabian, Aron Cotruş, Lucian Blaga).
Mendea lingvo
La mendea lingvo (ankaŭ Mende, Mɛnde yia) estas lingvo plej ofte parolata en Sieraleono, sed estas ankaŭ de multaj personoj en la najbara Liberio. En 2015 pli ol 2.065 milionoj da homoj en Sieraleono, preskaŭ 30 procentoj de la tuta loĝantaro, elektis la mendean kiel sian ĉefan lingvon.
La mendea estas uzata de la mendeoj kaj aliaj etnoj kiel lingvafrankao en suda Sieraleono.
La mendea estas tonlingvo, kiu apartenas al la mandea lingvaro de la lingvofamilio niĝerkonga lingvaro. En 1921, Kìsmi Kamára disvolvis la mendean skribon, silabaron por instrui siajn samlandanojn skribi. Ĉi tio estis dum longa tempo uzata, sed iom post iom anstataŭiĝita per la latina skribo.
La mendea lingvo estis uzata en la filmoj Amistad kaj Blood Diamond.
Bibliografio
(angla) Peace Corps (Pactrupo - eld.): Sierra Leone Mende Language Manual. Freetown 1989, sierra-leone.org (PDF)
1625 The NORC
1625 The NORC estas asteroido de la ĉefa asteroida zono, malkovrita la de la belga astronomo Sylvain Arend elde la Reĝa observatorio de Belgio en Uccle.
Ĝi ricevis la la nomon de la komputilo The NORC : akronimon por Naval Ordnance Research Calculator (Kalkulilo de Esploro de la Mararmea Artilerio) ; unu el la unuaj IBMaj kalkuliloj.
Edward Simoni
Edward Simoni, ĝuste Edward Krok (naskiĝis la 7-an de aŭgusto 1959 en Bytom) – pola-germana muzikisto ludanta pajnofluton, ankaŭ komponisto de kantoj kreataj al ludo sur tiu ĉi instrumento.
Vivo
Aĝe de 7 jaroj komencis lerni ludon de violono kaj fortepiano en Ŝtata Muzika Lernejo en Bytom. En la jaroj 1973-1976 ludis fluton, violonon kaj fortepianon en ĵaz-roka muzikgrupo Rak (Kankro), kiun en 1975 kunkreis kun li: Jan Skrzek (kanto, buŝharmoniko, orgeno - ekskluzive dum koncertoj), Jerzy Klimas (gitaro), Bogdan Kisiel (basgitaro) kaj Janusz Ziomber (drumo). La ensemblo agis ĉe studenta klubo Pyrlik en Bytom. Li surbendigis por Pola Radio verkojn: Step szaleńca (Frapa dancado de frenezulo), Koniokrad (Ĉevalŝtelisto) kaj Prolog (Prologo). La muzikisto de pluraj jaroj loĝas en Germanio kaj ludas pajnofluton – krom Gheorghe Zamfir estas rekonata plej eminenta pajnoflutisto de la mondo. Li kunlaboris i.a. kun Tatjana Seyffert, Francisco Araiza, Christian Franke, Michael Shepherd, plurfoje prezentiĝis en televido. Liaj muzikalbumoj atingis statuson de ora disko kaj platena disko.
Palatalo
Palata konsonanto, aŭ palatalo estas konsonanto artikulaciata per la langodorso levita kontraŭ la (malmola) palato.
Konsonantoj kun la langopinto kurbigita dorsen kontraŭ la palaton nomiĝas retrofleksoj.
Komunaj palataloj
La plej komuna speco de palata konsonanto estas la treege komuna alproksimanto, kiu kalkuliĝas entute, inter la dek plej oftaj sonoj inter la lingvoj de la mondo. La nazalo ankaŭ oftas, troviĝante en po ĉirkaŭ 35 elcento de la lingvoj de la mondo, en la plejo el kiuj ĝia respektiva obstrukcanto estas ne la plozivo , sed la afrikato senvoĉa postalveolara afrikato. Nur malmultaj lingvoj en norda Eŭrazio, la Amerikoj, kaj centra Afriko faras kontraston inter palataj plozivoj kaj postalveolaraj afrikatoj - la solaj bone konataj estas la hungara kaj la albana.
Notacia atentigo
Zorgu: la signoj de la IFA estas ofte uzataj, ne por palataj plozivoj, sed por la palatigitaj velaraj plozivoj, aŭ la palataj afrikatoj , aŭ la alveolo-palataj afrikatoj , aŭ eĉ la postalveolaraj afrikatoj. Tio estas malnova tradicio en la IFA. Veraj palataj plozivoj relative maloftas, do estas bona ideo certiĝi pri la elparolo kiam ajn oni vidas iun en la transskribo de ia lingvo.
Palatigo
Konsonantoj kun aliaj primaraj artikulacioj povas esti palatigitaj, tio estas, akompanataj de la levado de la langa surfaco al la palato. Ekzemple, la angla (literumita sh) havas tian palatan komponenton, kvankam ĝia ĉefa artikulacio engaĝas la pinton de la lango kaj la supran gingivon (tiu tipo de artikulacio nomiĝas palato-alveolara).
Kelkaj lingvoj, ekzemple la rusa, havas palatigitan formon por ĉiuj aŭ preskaŭ ĉiuj konsonantoj.
IFA
La palataj konsonantoj identigitaj de la Internacia Fonetika Alfabeto estas:
La Brionne
La Brionne estas franca komunumo lokita en la departemento Creuse kaj en la regiono Limoĝio. Ĝi havis 354 loĝantojn laŭ censo plenumita en 1999.
Geografio
La Brionne etendiĝas sur 7,08 km², kaj havis 354 loĝantojn laŭ la lasta oficiala censo, tiel ke la loka loĝdenso estas nur 50 homoj po kvadrata kilometro. La vilaĝo situas en Creuse, kiu estas kampara, maldense loĝata franca departemento en la nordokcidenta parto de la Centra Masivo.
La regiono ĉefe konsistas el malaltaj montoj kaj altebenaĵoj : la plej alta punkto de La Brionne situas je alteco de 544 metroj.
Historio
Antaŭ la franca revolucio de 1789 kaj la kreado de la departemento Creuse en 1790, La Brionne apartenis al la franca graflando Marche. Ekde la fino de la 15-a jarcento ĝis proksimume la jaro 1900, tiu regiono estis fama fonto da migrantaj masonistoj, kiuj ĉiujare dum la plej varma periodo laboris en grandaj urbocentroj, precipe en Parizo.
Okaze de la municipa baloto de 2008 venkis en la vilaĝo S-ro Bernard Lefevre, kiu do fariĝis la loka urbestro.
Administrado
La Brionne apartenas al la kantono de Saint-Vaury, kies ĉefurbo estas Saint-Vaury. Tiu kantono mem estas parto de la arondismento de Guéret, unu el la du arondismentoj de la departemento Creuse.
Csaba Fazakas
Csaba FAZEKAS [fazekaŝ] rumania hungara pentristo, grafikisto, fotisto. Ŝi naskiĝis en Miercurea Ciuc la 5-an de aŭgusto 1959. Li loĝas kaj laboras en Vieno.
Kariero
Csaba Fazekas akiris diplomon en 1980 en Bukareŝto, poste li studis en Vieno, Ŝoprono, Budapeŝto, Peĉo. De 2004 li instruis en filio de Budapeŝto de Universidad de Granada, Escuela Internacional de Protocolo.
BLE
BLE havas plurajn signifojn:
Aŝvatamo
En la Hindua eposo Mahabarato, Aŝvatamo aŭ Ashwathama (अश्वत्थामा) aŭ Drauni estas la filo de la guruo Dronao kaj la nepo de la saĝulo Baradŭaĝa. Aŝvatamo estas Maharati kiu luktis en la flankoj de Kaŭravoj kontraŭ la Pandavoj en la Milito de Kurukŝetro. Li iĝis Ĉiranĝivi (senmorta) pro malbeno farita al li fare de Kriŝno.
7924 Simbirsk
7924 Simbirsk estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la rusaj geedzoj kaj geastronomoj Ljudmila Ivanovna Ĉerniĥ kaj Nikolaj Stepanoviĉ Ĉerniĥ elde la Krimea astrofizika observatorio de Nauĉno. (Tiam en Sovetunio, nun en Aŭtonoma Respubliko Krimeo, Ukrainio).
Nomo
Ĝi ŝuldas sian nomon al la urbo Simbirsk (cirile Симби́рск), renomita Uljanovsk en 1924. Granda industria kaj kultura centro ĉe la rivero Volgo fondita en 1648, ĝi rilatas kun pluraj grandaj eventoj kaj homoj de la rusia historio.
Endre Kubán (verkisto)
KUBÁN Endre (kuba:n) estis hungara ĵurnalisto, redaktoro, verkisto naskita en Resicabánya la 5-an de aprilo 1909 kaj mortinta en Temeŝvaro la 1-an de marto 1991. Li estis la filo de ĵurnalisto, redaktoro, tradukisto Endre Kubán.
Kariero
Kubán Endre maturekzameniĝis en Székelyudvarhely (1927). Li debutis ĉe gazeto Déli Hírlap, li estis raportisto de Banat de la Brassói Lapok (1930-32), kunlaboranto de 6 Órai Újság, poste en 1941-42 Magyar Hírlap de Temeŝvaro. Inter 1948-1952 li estis interna kunlaboranto Szabad Szó de Temeŝvaro, en 1949-50 de Bánsági Írás. Li redaktis la eldonaĵojn Bánsági Üzenet (1957), Bánáti Tükör (1961)
Ferenc Bene (futbalisto)
Ferenc Bene, laŭ hungarlingve kutima nomordo Bene Ferenc estis hungara futbalisto (avanulo, mezulo), olimpiano, olimpika ĉampiono, trejnisto. Li partoprenis resume en 1448 matĉoj kaj trafis 1412 golojn, liaj goloj per matĉomezumo estis 0,98.
Amajari
Amajari estas municipo de la brazila subŝtato Rorajmo, kiu taksis 9.330 loĝantojn en 2010.
Brovari
Brovari (Бровари) estas urbo en la Kieva provinco, la dua plej granda urbo en la aglomeraĵo de Kievo post la ĉefurbo.
Kritavarmo
Kritavarmo aŭ Kritavarma (कृतवर्मा, ) estis unu el la Ĝadavaj militistoj kaj ĉefo de Naraĝani Sena, nome la armeo de Kriŝno. Li estas menciata en kelkaj antikvaj Sanskritaj tekstoj kiel la Mahabarato, la Viŝnua Purano, la Bagavata Purano kaj la Harivamsa.
Laŭ la Puranoj, li naskiĝis en la plej sentima klano de Andaka nome povaj Ĝadavoj, kaj filo de Hŗidika.
Renesanca literaturo
La efiko de la Renesanco variis tra la kontinento; landoj kiuj estis ĉefe katolikaj aŭ protestantaj spertis la Renesancon alimaniere. Areoj kie la orientaj ortodoksaj eklezioj estis kulture dominantaj, same kiel tiuj de Eŭropo sub islama regado, estis pli-malpli ekster renesanca influo. La periodo temigis mem-realigon kaj onian kapablon akcepti tion, kio okazas en la vivo.
La plej frua renesanca literaturo aperis en Italio en la 14-a jarcento; Petrarko, Makiavelo kaj Ariosto estas rimarkindaj ekzemploj de italaj renesancaj verkistoj. El Italio la influo de la Renesanco disvastiĝis en malsamaj tempoj al aliaj landoj kaj daŭre disvastiĝis ĉirkaŭ Eŭropo tra la 17-a jarcento. La angla Renesanco kaj la Renesanco en Skotlando originas de la malfrua 15-a jarcento al la frua 17-a jarcento. En norda Eŭropo, la sciencaj skribaĵoj de Erasmo, la teatraĵoj de William Shakespeare, la poemoj de Edmund Spenser kaj la verkoj de Sir Philip Sidney povas esti konsiderataj kiel renesancaĵoj.
La kreado de la presilo (uzante moveblan tipon) de Johannes Gutenberg en la jaro 1440 kuraĝigis aŭtorojn skribi en sia loka vulgara anstataŭ greka aŭ latina klasika lingvo, tiel plilarĝigante la legantan spektanton kaj antaŭenigante la disvastiĝon de renesancaj ideoj.
En Hispanio
La polítikaj, militaj, religiaj kaj literaturaj rilatoj inter Italio kaj Hispanio ekde la mezo de la 15a jarcento, okazigis ampleksan kulturan interŝanĝoj inter ambaŭ landoj. Du valencianoj estis papoj, nome Kaliksto la 3-a kaj Aleksandro la 6-a, helpis la alproksimiĝon de la kultura rilataro inter la Regno de Kastilio, la Regno de Aragono, Katalunio kaj ĉefe Romo. En Italio oni eldonis aŭ tradukis elstarajn hispanajn verkojn, kiaj Amadís de Gaula, La Celestina, Cárcel de Amor aŭ la poeziaj komponaĵoj de Jorge Manrique aŭ Íñigo López de Mendoza, Markizo de Santillana, same kiel la kolektoj de popola literaturo kiaj de villancico aŭ de romancoj. Same okazis en Hispanio pri italaj verkoj, kiaj la Liberigita Jerusalemo, de Torquato Tasso. Tiuj rilatoj hispan-italaj ludis gravan rolon, ĉar helpis la alvenon al Iberio de la modoj de la Renesanco.
Inter plej famaj verkistoj de la hispana Renesanco estas menciendaj Juan Boscán, Garcilaso de la Vega, Fray Luis de León, Johano de la Kruco, inter aliaj, kaj tre gravaj verkoj de anonimaj aŭtoroj estis Lazarillo de Tormes kaj La lozana andaluza.
Leĝo de Poe
La leĝo de Poe estas Interreta aforismo, kiu diras, ke sen klara indiko pri la intenco de la aŭtoro, ne eblas fari parodion de ekstremaj vidpunktoj, kiu ne estos miskomprenita de iuj legantoj aŭ spektantoj kiel sincera esprimo de la parodiitaj vidpunktoj.
La originala diraĵo de la aforismo, fare de Nathan Poe, estis:
Historio
La leĝon de Poe skribis en 2005 Nathan Poe, en afiŝo ĉe christianforums.com, Interreta forumo pri kristanismo. La kunteksto estis diskuto pri kreismo, kie antaŭa afiŝinto diris al alia uzanto: "Bone ke vi inkludis la palpebrumon. Alie oni eble pensus, ke vi estas serioza." Poe respondis, "Sen palpebruma miensimbolo aŭ alia evidenta montro de humuro, estas tute neeble parodii kreiston tiel, ke iu ne miskomprenos ĝin kiel la aŭtentikan aferon." Kvankam la originala diro de la leĝo de Poe specife temis pri kreismo, oni poste ĝeneraligis ĝin por apliki ĝin al ĉia fundamentismo aŭ ekstremismo.
4758 Hermitage
4758 Hermitage estas malgranda ne tre hela, asteroido de la ekstera asteroida zono, malkovrita la 19-an de septembro 1973 de la rusa astronomino Ljudmila Ivanovna Ĉerniĥ elde la Krimea astrofizika observatorio de Nauĉno en Ukrainio (nun de fakto en Rusio).
Emmanuelle Charpentier
Emmanuelle Marie CHARPENTIER (n. 11-an de decembro 1968) estas franca profesoro kaj esploristo pri mikrobiologio, genetiko kaj biokemio. Ekde 2015, ŝi estis Direktoro ĉe la Instituto Max Planck por Infekta Biologio en Berlino, Germanio. En 2018, ŝi fondis sendependan esploran instituton, la Max Planck-Unuon por la Scienco de Patogenoj. En 2020, Charpentier kaj Jennifer Doudna ricevis la Nobel-premion pri kemio kaj la Wolf-Premion pri Medicino "pro la disvolviĝo de metodo por redaktado de genetiko".
La Juda Ŝtato
La Juda Ŝtato (germane Der Judenstaat) estas libro de la juda aŭstria ĵurnalisto Theodor Herzl, la unua prezidento de la cionisma movado. Ĝi estas konsiderata kiel startpunkto de la cionismo kaj argumentas, ke la problemo de la kontraŭjudismo estos solvita, kiam la disaporaj judoj disaj tra la mondo kunrevenos kaj kreos sendependan ŝtaton en la lando de izraelo.
Theodor Herzl, literatura eldonisto de la ĵurnalo Neue Freie Presse, skribis la verkon Juda Ŝtato en 1896. Post la Unua Cionista Kongreso, realigita en Bazelo la 29-an de aŭgusto 1897, estis kreita la Monda Cionisma Organizaĵo, kies unua prezidanto iĝis Herzl.
Ĉi tiu libro kaŭzis trafon sen precedenco en la juda mondo fine de la 19-a jarcento. Ĝis tiam, la judoj parolis pri la kontraŭjudismo en fermitaj rondoj, kaj la plimulto eĉ ŝajnigis ignori ĝin, por ne altiri la atenton de malfavoraj malamikoj. Herzl denuncis la kontraŭjudismon, kiel neniu antaŭe faris. Antaŭ li, nur la juda ruso Leono Pinsker traktis la problemon similmaniere en la libro «Mememancipiĝo». Herzl mem akceptis, ke se li mem estus leginta ĝin, eble li ne estus verkinta la Judan Ŝtaton, kiu nur iom post la publikigo aperis ankaŭ en angla, rusa, jida, hebrea, franca kaj hispana tradukoj. En sia eldoneja komento, la angla ĵurnalo The Jewish Chronicle publikigis: «Iu Moseo ĵus naskiĝis. Li nomiĝas Theodor Herzl.»
Esperanto-traduko de Bernhard Selzer aperis en 1934 ĉe la eldonejo Literatura Mondo en Budapeŝto, kun antaŭparolo de Emil Pfeffer.
Nova Katedralo de Ilerdo
La Nova Katedralo de Ilerdo (hispane Lérida kaj katalune Lleida) estis konstruita inter la jaroj 1761 kaj 1781 danke al la donacoj de la reĝo Karlo la 3-a, al la ekonomiaj donacoj de la ilerdanoj mem kaj al la donacoj de la episkopo Joaquín Sánchez.
Ĝi havas tri navojn kaj korusejon, verkaĵo de Lluís Bonifás Massó, el baroka stilo. Ĝi estis detruita dum la Enlanda Milito.
La Katedralo de Ilerdo gastigas la bildon de "La Bruneta" (La Virgulino de Montserrat), patronino de Katalunio.
Robert Dornhelm
Li reĝisoris en 1977 dokumentan filmon The Children of Theatre Street, kiu estis nomumita por Oskar-premio.
Fischer von Erlach
Fischer von Erlach estas la nomo de du arĥitektoj de baroko:
Robert Dornhelm
Dornhelm reĝisoris la televidan miniserion Anne Frank: The Whole Story (2001), pro kiu li estis nomumita por Premio Emmy. Li reĝisoris ankaŭ la nova adapton al televido Spartacus (2004) kaj la filmon de 2011 nome The Amanda Knox Story.
Gandellino
Gandellino estas komunumo de Italio. Ĝi situas en la provinco Bergamo de la regiono Lombardio. Fine de en la komunumo vivis. Najbaras la komunumoj Carona, Gromo, Valbondione kaj Valgoglio. Kristana patrono de la komunumo estas la sanktulo Marteno de Tours, kies religia memortago sekve estas la komunuma festotago.
Joseph Wresinski
Patro Joseph WRESINSKI [ pl. Józef Wrzesiński](1917 - 1988) estis franca pastro kaj fondinto de la Internacia Movado ATD Kvara Mondo (Mouvement international ATD Quart Monde), kiu volas helpi al familioj kaj personoj, kiuj troviĝis en ekstrema mizero. ATD Kvara Mondo havas sekciojn en 28 landoj en Afriko, Ameriko, Azio kaj Eŭropo.
Wresinski naskiĝis en malriĉa kvartalo de Angers, Francio. Li havis poldevenan patron kaj eŭskan (hispanan) patrinon. Dum sia tuta vivo li luktis kontraŭ la meksanismoj de malriĉeco kaj ekskludo en la servo de la plej malriĉaj. En 1957 li fondis la Movadon ATD Kvara Mondo en restadejo por senhejmuloj kun kiuj li kreis bibliotekon kaj infangvatejon. Li estis la aŭtoro de la raporto pri ekstrema malriĉeco kaj ekonomia kaj socia malfirmeco (Grande pauvreté et précarité économique et sociale). Tiu ĉi raporto preparis la vojon al ampleksa laboro de homrajtaj komisionoj ĉe la UN, la Eŭropan Union kaj la Konsilion de Eŭropo.
Wresinski lanĉis la internacian tagon por la abolicio de malriĉeco kiu okazas ĉiujare la 17-an de oktobro. Poste tiu cĉ tago estis rekonita fare de la Ĝenerala Asembleo de la Unuiĝintaj Nacioj.
Esperanto
Projekto FONTO kiu dokumentas kaj esploras la historion de la plej malriĉuloj en Eŭropo, alprenis nomon en Esperanto (Projekto Fonto)
Internacia tago por elradiki malriĉecon
La 17-an de oktobro 1987, [5] en ĉeesto de centmilo da personoj, Joseph Wresinski rivelis marmoran memorŝtonon ĉe la Homrajta Placo Trocadero en Parizo. En 1922 la Unuiĝintaj Nacioj deklaris la 17-a de oktobro kiel "Internacia Tago por la Elradiko de Malriĉeco". [6] De tiam, pli ol tridek similaj memorŝtonoj ekestis tra la mondo : de Manega, Burkina Faso, al la Eŭropa Parlamento en Bruselo kaj de Rizal Parko en Filipinoj ĝis la ĝardenoj de Unuiĝintaj Nacioj en Novjorko. Ĉiu portas la saman tekston. Memorŝtono en kvar lingvoj por la Viktimoj de Malriĉeco en la Eŭropa Parlamento tekstas i.a. jene :"Kie homoj estas kondamnataj por vivi en malriĉeco, tie la homaj rajtoj estas malobservataj. Unuiĝi por respektigi tiujn rajtojn estas sankta devo."
En multaj landoj, ĉiu 17an de oktobro, homoj kunvenas por memorfestado en honoro al ĉiuj tiuj, kiuj suferas de ekstrema malriĉeco, kaj renovigas sian devontigon kontraŭbatali malriĉecon.
Eksteraj ligiloj
(angla) ATD kvara mondo
Ĝuĝuco
Ĝuĝuco, Ĝuĝucuo aŭ Yuyutsu (युयुत्सु) en la Hindua eposo Mahabarato estis filo de Dritaraŝtro kun servistino de Gandari nome Sughada. Li estis la patra duono de la filoj de Gandari: nome Durĝodano kaj la cetero de la 100 Kaŭravoj fratoj kaj de ilia fratino Duŝala. Finfine, li estis la nura filo de Dritaraŝtro kiu survivis post la Milito de Kurukŝetro. Li estis la nura Kaŭravo kiu luktis por la Pandavoj.
Lukiana skolo
La Lukiana skolo, estis unu el la plej elstaraj kristanaj mezorientaj teologiaj skoloj.
Historia skizo
Tiu skolo estis iniciatita de Lukiano el Antioĥio, martiro dum la persekuto de Maksimino Daia. Laŭ la Suida enciklopedio, Lukiano estus naskiĝinta en Samosata kaj, membriĝinte en la antioĥia klerularo, tie estus kreinta la faman skolon en 312. Certas ke estas liaj ellaboraĵoj sur la teksto de la greka biblio, konkretiĝinta en la lukiana aŭ antioĥia recenzo, kaj sur la Nova Testamento; li estis majstro de Ario kaj aliaj de la sama doktrino, kiel de Eŭsebio el Nikomedio. Tiom veras ke al li oni atribuis unu el la formuloj aprobitaj de la "arianiĝinta" Ancira koncilio; ke la la "Passio Luciani" (rakonto pri lia morto) hodoras arinisme kaj ke la venerado por li, aparte flanke de Flavia Jiulia Helena, patrino de Konstantino la 1-a koincidas kun la restaŭrado de la Drepanon (Helenopolo), kaj kun la renaskiĝo de la arianisma partio, jam venkita en Unua koncilio de Niceo... Tiuj duboj pri la kredo de Lukiano estas generitaj de letero de la patriarko de Alaksandrio, Aleksandro, kiu parolas pri iu Lukiano senigita je la komuineco kun la eklezio iniciate de tri aleksandriaj sinsekvaj episkopoj. Eble, diras historiistoj, tems pri la sama Lukiano. .
Dekomence influa kaj disĉiploaltira, la lukiana skolo ĉesis ekzisti tuj post la unua koncilio de Niceo (325).
Sekvuloj
Inter la sekvantaro de tiu skolo, (dirita ankaŭ lukianista), menciitaj en la eklezia historio de Filostorgio. estas la plej famaj kiel Eŭsebio el Nikomedio, Leoncio el Antioĥio, Maris el Kalccedonio kaj Ario. .
Penso kaj kritiko
Laŭ Bardy kaj aliaj, temas pri simpla teologia orientado'' ; laŭ Hastings, male, ĝi estis la antaŭĉambro de la aria doktrino.".
Navalperal de Tormes
Navalperal de Tormes [nabalpeRAL deTORmes] estas municipo en la sudokcidento de la provinco Avilo, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al Komarko de El Barco de Ávila-Piedrahíta kaj al la jurisdikcia teritorio de Piedrahíta, en la sudokcidento de la provinco. La loknomo Navalperal de Tormes estas komprenebla etimologie kiel Altbieno de la Pirarbo de Tormes, kaj alude al la pirarbo estas simbola bildo en la maldekstra duono de la blazono.
Geografio
Ĝia municipa teritorio estas formata de loĝlokoj Navalperal de Tormes kaj Ortigosa de Tormes; ĝi okupas totalan areon de 60,96 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 87 loĝantojn. Ĝi perdis 800 loĝantojn el la 1930-aj jaroj pro migrado al urbaj areoj. Ĝi distas 78 km de Avilo, provinca ĉefurbo.
Ĝi limas kun Santiago de Tormes, Santiago del Collado, San Juan de Gredos, Zapardiel de la Ribera, Hoyos de Miguel Muñoz kaj Candeleda. Ĝ estas sur 1301 msm, inter la norda deklivaro de la Sierra de Gredos kaj la suda deklivaro de la Sierra de Villafranca. La municipo estas trafluata de la rivero Tormes. Estas du vojoj de la Regional Parko Sierra de Gredos: nome al Glaĉera Areo de Gredos kaj al Cinco Lagunas de Gredos (Kvin Lagetoj).​ La nomita Granda Lageto de Gredos estas en la municipa teritorio de Navalperal de Tormes.​
Historio
En Mezepoko okazis reloĝado. La areo apartenis al la Regno Kastilio. Navalperal ŝajne estis fondita ĉirkaŭ la lasta kvarono de la 14-a jarcento, formante unu de la 15 ruraj loĝlokoj «de sierra» (de montaro) de la Tierra de Piedrahíta en la 15-a jarcento, kaj​ apartenis al sexmo de La Ribera kun Zapardiel de la Ribera kaj Navacepeda de Tormes.​
Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj) kaj brutobredado (bovoj, ŝafoj kaj iom porko kaj kortobirdoj) kaj rilata komercado. Lastatempe kultura kaj rura turismo ekgravis (popola arkitekturo, historia heredo, piedirado).
La preĝejo, konstruita en gotika stilo dum kelkaj fazoj en la 15-a kaj 16-a jarcentoj.
Spano
Spano aŭ pjado estas malnova mezurunuo de longo, malsame normigita en diversaj jur-sistemoj, sed origine proksimume egala al la distanco inter la ekstremoj de la polekso kaj de la eta fingro de disetendita mano (t.n. "granda spano").
Malgranda spano estas la distanco inter la ekstremoj de polekso kaj meza fingro.
Arkitekture spano estas distanco inter du apogpunktoj de volbo, plafono aŭ inter du pilieroj de pont-arko kaj simile (PIV2).
69312 Rogerbacon
69312 Rogerbacon estas asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la de la la germanaj astronomoj Freimut Börngen kaj Lutz D. Schmadel elde la Observatorio Karl Schwarzschild en Tautenburg (Germanio).
Nomo
Ĝi estis nomita en memoro de la angla teologo Roger Bacon (1220? – 1292), konata kiel "Doctor Mirabilis" pro liaj universaj plenumoj, li estis plej granda proponinto de la eksperimenta scienco. Li studis matematikon, astronomion, optiko kaj alkemion kaj provis reformi la teologan metodologion de sia epoko.
Bonfim (Rorajmo)
Bonfim estas municipo de la brazila subŝtato Rorajmo, kiu taksis 10.951 loĝantojn en 2010.
7976 Pinigin
7976 Pinigin estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la rusa astronomo Nikolaj Stepanoviĉ Ĉerniĥ elde la Krimea astrofizika observatorio de Nauĉno. (Tiam en Sovetunio, nun en Aŭtonoma Respubliko Krimeo, Ukrainio).
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de la rusa astronomo Gennadij Ivanoviĉ Pinigin (cirile Геннадий Иванович Пинигин), direktoro de la Observatorio de Mikolajivo. Elstara fakulo pri fundamenta astrometrio kaj konstruisto de astronomiaj instrumentoj, li kontribuis al la kreado de novaj tipoj de meridianaj instrumentoj en la observatorioj de Pulkovo kaj Mikolajivo.
Miklós Réthelyi
Miklós Réthelyi [miklOŝ rEtheji], laŭ hungarlingve kutima nomordo Réthelyi Miklós estas hungara politikisto, ministro, parlamentano, kuracisto, profesoro, anatomo, histologo. Lia bopatro estis János Szentágothai. Miklós Réthelyi naskiĝis la  1939 en Zalaegerszeg.
Biografio
Li havas edzinon, kiu naskis 3 gefilojn. En 1991 kaj 2004 li ricevis premiojn.
12383 Eboshi
12383 Eboshi estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la japanaj astronomoj Kin Endate kaj Kazurō Watanabe elde la observatorio de Kitami en Abaŝiri-subgubernio (insulo Hokajdo).
Eboshi-iwa estas la komuna nomo de Uba Shima, lokita larĝe el la plaĝo de Ĉigasaki, gubernio Kanagaŭa. Tiu nomo estis la plej ŝatate apogita de civitanoj per demandaro. La Kosma Pintkunveno de Ĉigasaki selektis tiun nomon la.
Pinhal Grande
Pinhal Grande estas municipo en la brazila subŝtato Suda Rio-Grando, kiu havis 4.471 loĝantojn en 2010.
Pinhal Grande signifas en la portugala Granda Pinaro.
Jozefo Benedikto Cottolengo
Sankta Jozefo Benedikto COTTOLENGO (3-an de majo 1786 en Bra, Italio - 30-an de aprilo 1842, Chieri) estis katolika pastro, fondinto Eta domo de la Dia Providenco, institucio aganta en Torino (Italio), kie estas loĝataj kaj flegataj plurmiloj da fizikaj kaj mensaj handikapuloj, mizeruloj, eksterlandanoj, toksiĝemuloj, senhejmuloj ankoraŭ ne sufiĉe protektataj de la publika asistado.
Neunkirchen (Saar)
Neunkirchen estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la samnoma distrikto Neunkirchen de la federacia lando Sarlando, sed malgraŭ la nomo la administra centro de la distrikto estas la proksima komunumo Ottweiler. Fine de la komunumo havis  loĝantojn.
T-Rex-Ludo
T-Rex Game, ankaŭ nomita Chrome Dino estas ludo integrita en la retumilon Google Chrome. La ludo estis kreita de Edward Jung, Sebastien Gabriel kaj Alan Bettes en 2014 kiel paska ovo, kiu aperas kiam vi estas eksterrete kaj faras serĉon en Google Chrome. En tiu momento, bildo de tiranosaŭro aperas kaj, premante la spacostangon, la ludo komenciĝas. La T-Rex-Ludo estis ludata 270 milionojn da fojoj monate (en 2018).
Orelringo
Orelringo estas juvelo portita ĉe la orelo. Ĝi estas fiksita aŭ danke al truo en la orelo aŭ per fiksilo, kiu premas la orelon deambaŭflanke.
Eco
Orelringoj estas ofte el metalo, sed ankaŭ el osto, ligno, plasto aŭ aliaj malmolaj materialoj. La ornamaĵoj povas esti el preskaŭ ĉiuj materialoj inkluzive vitro, gemoj kaj perloj. Formoj varias de malgrandaj ringoj aŭ pingloj ĝis grandaj pendaĵoj. Grandecon kaj pezon limas la ŝarĝeblo de la orelo kaj de la oreltruo.
Historio
La plej malnova orelringo trovita estas ĉirkaŭ 7500 ĝis 8200 jarojn aĝa kaj estis farita en la urbo Chifeng, interna Mongolio, Ĉinio. Oni trovis plurajn parojn de orelringoj, faritaj el jado kaj 2,5 ĝis 6 cm grandaj.
Dum la mezepoko ĉe kelkaj gildoj aparteno estis montrita per orelringo. Ĝi estis el oro kaj utilis kaze de morto kiel pago al la entombiganto. Al pekinto kontraŭ la gildaj reguloj oni forŝiris la ringon, disŝirante la orelon, tiel markante la ulon tutvive (vidu de:Schlitzohr).
Multaj maristoj portis orajn orelringojn por iam pagigi sian kristanan entombigon. Se li mortus ekzemple pro ŝipdrono kaj lia korpo estus trovita de kristanoj, tiam ili povus pagi la entombigon per la oro de la ringo.
Kultura signifo
Orelringoj estis kaj estas portataj en multaj kulturoj de kaj viroj kaj virinoj, tamen plej ofte de virinoj. En kelkaj kulturoj la oreltruoj estas pligrandigitaj per pli kaj pli grandaj kaj pezaj orelringoj. Foje ankaŭ oni eltranĉas pecon de la orelo por enmeti grandan ringon au aliforman juvelon en la orelon.
En Eŭropo orelringoj estis malkutimaj ĉe viroj dum la 19-a kaj 20-a jarcentoj. Pri la 17-a kaj 18-a jarcentoj ekzistas multaj rakontoj kaj portretoj, kiuj montras, ke ankaŭ viroj portis ilin. Ekde la 1970-aj jaroj pli kaj pli da knaboj kaj viroj portis orelringon ĉe la maldekstra orelo. Poste, ĉirkaŭ la fino de la 1980-aj jaroj viroj ekportis orelringojn ĉe ambaŭ oreloj. Tiun popularigon kaŭzis ĉefe junuloj.
NGC 3002
NGC 3002 estas stelo en konstelacio Granda Ursino.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Újezd (distrikto Beroun)
Újezd (por diferencigi ĝin de aliaj setlejoj de la sama nomo markata kiel Újezd u Cerhovic aŭ Újezd u Hořovic) estas vilaĝo troviĝanta en distrikto Beroun en Ĉeĥio. En ĉi tie vivis.
Historio
La unua skribmencio pri la vilaĝo estas el la jaro 1399.
Distrikto Rhön-Grabfeld
La distrikto Rhön-Grabfeld situas en la distrikaro Malsupra Frankonio (Unterfranken) de la germana federacia lando Bavario. Ĝia administra sidejo estas la urbo Bad Neustadt an der Saale. La distrikto havas areon de 1 021 km², kaj fine de ĝi havis  loĝantojn.
CALABARZON
La akronimo CALABARZON - /ka-la-bar-zon/ - titoligas unu el 17 administraj regionoj de la ŝtato Filipinoj. Ĝia teritorio grupigas kvin provincojn (en la apuda mapo apud la regiona nomo ĉiuj kolorigitaj en nuancoj flavaj aŭ olivkoloraj): Kavito (Cavite), Laguno (Laguna), Batangoj (Batangas), Rizalo (Rizal) kaj Kezono (Quezon) - unuopaj literoj el ĉiuj provinconomoj en la hispana respektive filipina kune konsistigas la akronimon.
Sedlečko u Soběslavě
Sedlečko u Soběslavě (Sedletschko) estas municipo de Ĉeĥio troviĝanta en distrikto Tábor, en Sudbohemia regiono proksimume 3 km nordoriente de Soběslav. En ĉi tie vivis.
CALABARZON
Ĉiuj el tiuj provincoj havas propran registaron, estratan de guberniestro (gobernador). Por elektoj la provincoj estas subdividitaj al kongresaj distriktoj (distrito), kiuj elektas po deputiton. Dek kvar el la dek sep regionoj de la Filipinoj estas signitaj per numeroj: CALABARZON havas la numerigon "4-A".
Alibio
Alibio (latine: alibi aliloke) estas pruvo ke iu ne estis sur la loko de krimo. Ĝi estas grava rimedo por pruvi la senkulpecon de iu kiun oni suspektas de krimo. Ekzemple temas pri alibio kiam diversaj atestantoj deklaras ke iu estis en kafejo vidita de personoj dum krimo aliloke okazis. Pro tio la polico certas ke la koncerna persono ne rekte rilatas al la afero.
CALABARZON
La regiono geografie ampleksas la sudorientan parton de la insulo Luzono. La teritorio sume kovras areon de 16 229 kvadrataj kilometroj, kaj en 2010 havis 12 609 803 loĝantojn, kio rezultigas loĝdenson de po 777 homoj laŭ kvadrata kilometro.
Sedlečko u Soběslavě
Historio
La unua skribmencio pri la municipo devenas el la jaro 1366.
Laika juĝisto
Laikaj juĝistoj aŭ popolaj asesoroj (latine: scabini) estas en malnovĝermanaj tribunaloj asesoroj kortumaj.
Alibio
Havo kaj pruvo de alibio konsistas el granda parto de esplorado pri krimoj kaj krimintoj. Tio okazas kaj en realo kaj en fikcio: krimromanoj, krim-filmoj ktp.
Praskovia Kovaljova
Praskovia KOVALJOVA (Прасковья Ивановна Ковалёва-Жемчугова) estis fama aktorino en Rusio. Ŝi naskiĝis la 31-an de julio 1768 en vilaĝo Berezino, Jaroslavla provinco de Rusio. Ŝia patro, Ivano Kovaljov estis servutulo de la grafo Ŝeremetev kaj laboris kiel forĝisto.
Kiam Praskovia iĝis sepjaraĝa, ŝin oni alveturigis en Kuskovo-n, kie en la submoskva bieno de la grafo funkciis la teatro. Oni komencis instrui la knabinon kiel estonta aktorino. Pro denaska talento kaj bela voĉo ŝi jam post du jaroj debutis sur la sceno kun granda sukceso. Iom post iom ŝi scipovis bone ludi klavicenon kaj harpon. Ŝi ankaŭ ellernis la italan kaj la francan lingvojn. Baldaŭ ŝi iĝis la primadono de la teatro, kiu precipe furoris en la grafa palaco "Ostankino". La spektaklon "La edziĝfestoj de Samaritanoj", en kiu ŝi ĉefrolis, eĉ alveturis spekti la imperiestrino Katerino la Granda. Surscene oni kromnomis ŝin Ĵemĉugova – (Perla), pro tiamaj kutimoj. La grafo Nikolao Ŝeremetev enamiĝis al ŝi kaj neniel sukcesis malvarmigi sian pasion. En 1798 li formale liberigis ŝin mem kaj ŝiaj gefamilianoj de servuteco. La 6-an de novembro 1801 en la moskva preĝejo de Simeono Stolpnik okazis sekreta geedziĝo de la grafo kaj lia eksa servutulino.
Cifereca fotilo
Cifereca fotilo aŭ bitfotilo estas fotilo, ĉe kiu la kaptaĵo (filmo) estas anstataŭita de elektronika bildotransformilo (sensoro) kaj bita savilo.
Funkcia maniero
La fotita bildo estiĝas en la bitfotilo laŭ jenaj paŝoj:
Ĉe tiuj fotiloj, kiuj laboras per RGB-sistemo kaj devas savi je pikselo tri kolorajn valorojn, okazas kolora interpolado. Tio signifas, ke la fotilo analizas la najbarajn ĉelojn kaj tiel aldonas (interpolas) koloron por ĉeloj kiuj ne havas la aliajn du kolorajn valorojn.
La bitfoto estas alŝutebla al komputilo, tie libere kopiebla, korektebla, printebla.
En 2004 la fotiloj sub 2 megapikseloj valoras nur kiel ĉe ludiloj kaj poŝtelefonoj. En la merkato gravas nur la fotiloj super 3 megapikseloj, kiuj valoras por fari la kutimajn paperbildojn (10x15). Ili estas facile uzeblaj, relative malmultekostaj.
La pli bonaj, profesiaj fotiloj havas diseriĝon de 4-5 megapikseloj (meza kategorio), la pintaj aparatoj (stato: 2004) inter 8 kaj 16 megapikseloj (ebligas bildon 20x30 cm). (La tradicia analoga fotografado egalas al 20-30 megapikseloj.)
gravas ĉe la profesia kategorio:
La ĝenerala akumulatoro de la fotilo liveras energion por fotado de ĉirkaŭ 200 bildoj.
Datenaj aranĝoj
Unu foto kun diseriĝo de du megapikseloj kaj 3 koloroj je pikseloj estus 6 megabajtoj (nedensigita datumgrando).
densigaj manieroj:
Datenujoj
Malnovaj fotiloj uzas ankaŭ moldiskojn aŭ PCMCIA-/PC-Card-kartojn.
Cantá
Cantá estas municipo de la brazila subŝtato Rorajmo, kiu taksis 13.778 loĝantojn en 2010.
Michael Knab
Michael Knab (ankaŭ Majstro Miĥaelo; naskiĝinta proksimume 1340/50; mortinta post 1399) estis aŭstra konstruestro fine de la 14-a jarcento por duko Albreĥto la 3-a de Aŭstrujo.
Verkoj
Michael Knab starigis ekde 1382 ĝis 1384 la bildokolonon „Ŝpinistino ĉe la kruco“ (vidu apudan bildon) en Wiener Neustadt. Pro tio oni supozas ankaŭ lian aŭtorecon por simila „Ŝpinistino ĉe la kruco“ starigita en 1375 en Vieno, tamen tio ne estas pruvebla.
Ĝis proksimume 1395 iu Majstro Miĥaelo direktis la konstruadon de la katedralo Sankta Stefano en Vieno, kiun oni tradicie identigis kun li, tamen pri tio ne ekzistas certaj fontoj. Precipe la supozon de plano devenanta de li por la malsupraj etaĝoj de la suda turo ekestintaj inter 1379 kaj 1395 oni nun konsideras kiel malaktualiĝintan. .
Diósviszló
Diósviszló (diOŝvislO) estas malgranda vilaĝo kun titolo vinvilaĝo en Hungario, en regiono Suda Transdanubio, en departemento Baranya, en Distrikto Siklós.
Situo
Diósviszló situas sur ebenaĵo kaj sur tre mildaj deklivoj, laŭ flankovojoj. Harkány troviĝas 8, Siklós 13, Pécs 29 km.
Historio
La vilaĝo estis loĝata dum la neolitiko. Antaŭ la hungaroj keltoj kaj romianoj vivis tie. La unua mencio devenis el la 14-a jarcento en formo Vyzlau. Tiutempe ankaŭ burgo konstruiĝis, nun jam plene malaperinta. En la 16-a jarcento la vilaĝo apartenis al la Osmana Imperio. En 1730 la vilaĝo translokiĝis al la nuna loko. En 1852 la komunumo iĝis municipo, inter 1902-1937 grandvilaĝo.
(17391) 1981 EK39
(17391) 1981 EK39 estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la de la usona astronomo Schelte J. Bus elde la Observatorio de Siding Spring, apud Coonabarabran en Novsudkimrio (Aŭstralio).
Baides
Baides [BAJdes] estas municipo de Hispanio, en la Provinco Gvadalaĥaro, regiono de Kastilio-Manĉo.
Ĝi estas situa sur la Lanvojo, inter Mandayona kaj Viana de Jadraque.
Loĝantoj
La loĝanto nomiĝas baideño. La censita loĝantaro en 2016 estis de 63 loĝantoj kaj la denseco estas de 2,12 loĝ/km².
Historio
Dum la dua duono de la 19-a jarcento la loĝantaro estis ĉikaŭ 700 loĝantoj (772 en 1860), sed poste venis dekadenco kaj la loĝantaro malpliiĝis.
Post la Hispana Enlanda Milito la loĝantaro falis el pinto de 568 loĝantoj en 1940 al 63, tio estis oni perdis pli ol 500 loĝantojn pro diversaj tialoj: nome bataloj, prizono, politika persekutado, malsato ktp. Meze de la 20a jarcento la loĝantaro de multaj vilaĝoj de la regiono atingis pinton, kaj ankaŭ ĉe Baides, sed poste okazis elmigrado, senloĝigo kaj maljuniĝo de la loĝantaro ĉefe dum la 1960-aj kaj 1970-aj jaroj, kaj ankaŭ ĉe Baides kie oni falis al la nunaj 63.
Ekonomio
Agrikulturo kaj brutobredado tradicie. Servoj kaj loĝejoj.
Geografia koordinatsistemo
Geografia koordinatsistemo ebligas ĉiujn lokigojn sur la tero per la tri sferaj koordinatoj liniigitaj laŭ la rotaciakso de la Tero.
Latitudo, longitudo kaj alto
La geografia koordiantsistemo estas tri-dimensia sistemo, kiu permesas difini lokon de punkto. La latitudo estas la angula valoro de loko rilate al la ekvatoro kaj la longitudo estas la angula valoro de loko rilate al arbitra referenca meridiano laŭ la sama cirklo de latitudo de tiu loko (mezurita per gradoj). Ekde 1884, la fundamenta referenca meridiano estis konvencie establita en Grenviĉo, proksime de Londono, do sia longitudo estas 0 °. La alto estas la distanco, mezurita laŭ la vertikala de la punkto konsiderita sur la surfaco de la tero, de la marnivelo (mezurita per metroj).
Klemov
Klemov (germane: Klemow) situanta en Ĉeĥio estas vilaĝo, hodiaŭ estas parto de kampurbo Doubravice nad Svitavou en distrikto Blansko. En la jaro 2011 ĉi tie daŭre vivis 207 loĝantoj. En la jaro 2011 ĉi tie estis registritaj 70 adresoj.
La vilaĝo troviĝas sur okcidenta bordo de rivero Svitava, de la propra Doubravice apartigas ĝin ankaŭ fervojlinio Brno – Česká Třebová. Tra Klemov mem trafluas rojo Klemovský potok kaj kondukas tra ĉi tie ruĝe markita turisma vojo kaj biciklovojo n-ro 5204.
Historio
Klemov estas ekde la jaro 1850 konsisto de Doubravice nad Svitavou.
Adolph Zukor
Adolph ZUKOR [adolf cukor] estis filmisto. Li naskiĝis en Ricse (en Aŭstrio-Hungario, en la nuna Hungario), en la 7-an de januaro 1873. Li mortis en Los Anĝeleso, en la 10-an de junio 1976.
Vivo
La gepatroj estis judoj kaj ili estis komercistoj en la vilaĝo. Adolfo frekventis lernejon en Mátészalka, poste ankaŭ li estis komercisto en Abaújszántó. En 1888 li migris al Usono, kie li estis peltisto. En 1893 li vidis filmon kaj li tuj eksentis eblecon de la negoco. En 1904 kune kun Marcus Loew fondis reton de ĉambretoj, kie oni vidis malgrandajn filmojn. En 1912 pro sukcesa franca filmo ili riĉiĝis.
Baldaŭe li fondis studion en Holivudo, kie kremo de tiutempaj aktoroj (Rudolph Valentino, Gary Cooper kaj aliaj) produktis la sukcesajn filmojn. En 1916 Zukor jam estris Paramount Pictures-on. En 1932 tamen la ekonomia krizo atingis lin. Poste li interesiĝis ankaŭ pri televizio. En 1949 li ricevis Oscar-premion.
Podofilo
]]
Emtricitabino/tenofoviro
Emtricitabino/tenofoviro, vendata kun la marko Truvada inter aliaj, estas medikamento uzata por kuraci kaj antaŭmalhelpi HIV/aidoson. Ĝi estas fiksadoza kombinaĵo de du kontraŭretrovirusaj medikamentoj: tenofovira disoproksilo kaj emtricitabino. Por kuracado ĝi estas uzata aŭ sola aŭ kun alia kontraŭretrovirusa medikamento. Por prevento antaŭ ebla infekto, en tiuj, kiuj havas grandan riskon, ĝi estas rekomendata kun sekuraj seksumaj praktikoj. Ĝi ne forigas HIV/aidoson. Emtricitabino/tenofoviro estas prenata buŝe.
Oftaj kromefikoj inkluzivas kapdoloron, lacosenton, dormaj problemoj, abdomena doloro, peza perdo kaj erupcio. Gravaj kromefikoj povas inkludi altajn sangolaktatajn nivelojn kaj vastigon de la hepato. Uzado dum gravedeco ne ŝajnas malutili al la bebo.
Emtricitabino/tenofoviro estis aprobita por kuraca uzo en Usono en 2004. Ĝi estas en la listo de esencaj medikamentoj de MSO, la plej efikaj kaj sekuraj medikamentoj bezonataj en sanosistemo. La pogranda kosto en la evolumondo estas inter 6.06 kaj 7.44 USD por monato. En Usono, en 2016, la pogranda kosto estis ĉirkaŭ $1,415.00 por monato.
Medicinaj uzoj
Emtricitabino/tenofoviro estas uzata kaj por kuraci, kaj por antaŭmalhelpi, HIV/aidoson.
Antaŭmalhelpo
En studoj, tenefoviro reduktis la oftecon de HIV-infekto, precipe en altariskaj individuoj (diference de 42% en viroj, kiuj seksumas kun viroj), sed produktis konfliktajn rezultojn en aliaj studoj (menciindde la FEM-PrEP studo en aliseksemaj afrikaj virinoj). Unu studo taksis per matematika modelado, ke ĉiutaga enpreno de tenofoviro povus eventuale atingi 99% redukton de risko de eksufero de HIV en altariskaj individuoj. Alia studo montris, ke la ĝenerala efikeco de antaŭekspona profilaktiko kreskas de 50% ĝis 100%, kiam partoprenantoj prenas la drogon minimume kvar fojojn ĉiusemajne. Kontrolo de Cochrane trovis, ke eĉ tenefoviro sola reduktas la riskon eksuferi HIV-on per 51%.
Disponataj formoj
Emtricitabino/tenofoviro estas tablojdo, prenata buŝe.
Laktado
Montriĝis ke, dum gravedeco kaj laktado, la kuracilo estas sekreciata en mamolakto.