cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Istaksiŭatlo
Nomo
La ne plu aktiva vulkano havas tri pintojn, kiujn la lokuloj tradicie asociigis kun kapo, brusto kaj piedoj de dormanta virino. La nomo devenas el la naŭatla lingvo kaj laŭvorte signifas "blanka virino". Foje la lokuloj ankaŭ nomas la monton mallonge nur Ixta.
Le Soler (stacidomo)
Temas pri stacidomo de Société nationale des chemins de fer français (SNCF), priservata de trajnoj.
Istaksiŭatlo
Situo
La monto situas proksimume 70 kilometrojn sudoriente de la ĉefurbo Meksik-urbo kaj je taŭga vetero videblas de la urbo. Ĝi situas 18 kilometrojn norde de la monto Popocatépetl kaj de ĝi dividiĝas per la 3700 metrojn alta pasejo Paso de Cortés.
Le Soler (stacidomo)
Ĝi situas ĉe kilometra punkto (PK) de la linio Perpignan - Villefranche-Vernet-les-Bains (679000).
Istaksiŭatlo
Montgrimpado
La oficiale unue persone registritan montgrimpon en 1889 plenumis James de Salis, sed arkeologiaj esploroj rezultigis ke la monto longe antaŭe estis grimpita fare de la aztekoj kaj fare de anoj de pli fruaj kulturoj. La plejsimpla grimpovojo komenciĝas en la monta sudo kaj kondukiĝas tra la gorĝo Portillo de los Pies. Sekve pasiĝas la antaŭpintoj Torre de San Agustín, 5020 metrojn alta, kaj Rodillas, 5100 metrojn alta - ekde plimalpli tiu punkto voje oftas glacio. Per la suda deklivo sekvas grimpo al la ĉefa pinto Pecho, 5286 metrojn alta. Por grimpo supren kaj suben kalkulendas du tagoj.
La legendo de Popocatépetl kaj Iztaccíhuatl
En la azteka mitologio Iztaccíhuatl estis princino, kiu enamiĝis al batalisto de sia patro, la azteka imperiestro. La patra imperiestro sendis la bataliston al milito en Oaxaca, kaj promesis al la junulo subteni geedziĝon kun sia filino, se li sane revenus el la milito (kion ne kredis la imperiestro). Oni rakontis al la filino, ke la amato mortis batale, kaj ŝi sekve mortis pro funebro. Kiam la batalisto revenis kaj konstatis la morton de la amatino, li same mortis pro funebro. La dioj kovris ambaŭ korpojn per neĝo kaj transformigis ilin al montoj. La ofte neĝkovrita monto Iztaccíhuatl ofte nomatas "blanka virino" pro la neĝo kaj pro la formo simila al virino kuŝanta surdorse. La batalisto iĝis la vulkano Popocatépetl, kiu pro furiozo pri la perdo de la amatino fojfoje elsputas fajron.
Familia etoso
Familia etoso (Un air de famille) estas teatraĵo de Agnès Jaoui kaj Jean-Pierre Bacri. Realisme kaj humure ĝi priskribas la funkciadon de rutina familia sistemo. Laŭ ĝi la franca reĝisoro Cédric Klapisch faris samnoman filmon Un air de famille.
NGC 11
NGC 11 (aliaj indikoj — PGC 642, UGC 73, MCG 6-1-15, ZWG 517.20, ZWG 518.15, IRAS00061+3710) estas galaksio en konstelacio Andromedo.
Thosk
Thosk estas arta lingvo kreita de Dean Easton en 1992 por fikciaj idoj de fikcia eŭropana popolo en Usono. La projekto estas naturalisma kaj tre simila al ĝermanaj lingvoj.
Specimeno
Patro Nia
Eksteraj ligiloj
Retpaĝaro pri thosk en thosk kaj en la angla
Stacio Shukugawa
Stacio Shukugawa (japane: 夙川駅 [Ŝukugaŭa-eki], angle: Shukugawa Station) estas fervoja stacio en Niŝinomija, Gubernio Hjogo, Japanio. La stacio servas 2 liniojn de Fervojo Hankyū: Linio Hankyū-Kōbe (ĉefa), Linio Hankyū-Kōyō.
Familia etoso
Rikardo Cash faris esperantan tradukon de la teatraĵo. Ĝi ampleksas 68 paĝojn kaj haveblas ekzemple ĉe la libroservo de UEA. La Teatra Trupo de Tuluzo ekde oktobro 2004 plurfoje prezentis ĝin, interalie en Internacia Seminario en Veclaro, Bulonjo 2005, Kultura Esperanto-Festivalo en Helsinki kaj Universala Kongreso en Vilno.
Watten - Éperlecques (stacidomo)
Watten - Éperlecques estas franca stacidomo sur linio Lille -, situanta en Éperlecques, en departemento Pas-de-Calais, apud Watten, en departemento Nord, regiono Hauts-de-France.
Temas pri stacidomo de Société nationale des chemins de fer français (SNCF), priservata de trajnoj Hauts-de-France.
Ĝi situas ĉe kilometra punkto (PK) de la linio Lille - Les Fontinettes (295000).
Cornești
Cornești estas nomo de pluraj lokoj en Rumanio:
Tokcir
Tokcir estas fikcilingvo kreita de Julian Morrison kaj grupo NGL en 2002, Usono. Ŝajne la projekto ne estas finita, krom ĝeneralaj gvidlinioj ne estas multaj informoj pri ĝi. La vorprovizo estas parte prenita el naturaj lingvoj, sed tre malmulte rekoneblaj.
Eksteraj ligiloj
https://web.archive.org/web/20021017060505/http://www.geocities.com/ngl_repository/
Ida Wells
Ida B. WELLS, konata kiel Ida B. Wells-Barnett (16-an de julio, 1862, Holly Springs (Mississippi) - 25-an de marto, 1931) estis afrikdevena usonano, civilrajta, virina aktivistino. Ŝi dokumentis centojn da linĉado.
Ĉampinjono
Ĉampinjono (Agaricus bisporus) estas specio de agariko kun komence palaj, rozkoloraj, poste ĉokoladbrunaj aŭ nigrabrunaj lameloj. Ĝi estas tre ŝatata manĝofungo.
Ida Wells
Ŝi naskiĝis kiel filino de James Wells kaj Elizabeth "Lizzie Bell" Warrenton Wells, kiuj ambaŭ estis slavoj ĝis fino de la Usona Enlanda Milito.
Ĉampinjono
Ĉampinjono estas ofte kultivata sur ĉevala sterko en mallumaj ejoj. Ĉar la plej multaj manĝeblaj fungospecioj dependas de specifa nutraĵogrundo kaj estas malfacile kultiveblaj, tiu ĉi specio estas tre grava por la komerco pri manĝeblaj fungoj.
Ida Wells
Wells akiris publikan konatecon, kiam en Memphis en 1884 gvidis kampanjon kontraŭ la rasa apartigo sur la loka fervojo. Wells rifuzis transdoni sian sidejon (71 jarojn antaŭ Rosa Parks), sed oni perforte forigis ŝin el la fervojo. Ŝi poste agadis en diversaj feminismaj organizoj.
Ĉampinjono
Notoj
La esperanta nomo originas de ĝia franca termino Champignon de Paris [ŝãpiɲ: de paRI] (Ĉampinjono de Parizo).
Nutra valoro
Vidu sube
Ida Wells
Ŝi publikigis en 1892 faman broŝuron Southern Horrors: Lynch Law in All Its Phases. Tiu kaj alia A Red Record (1895) documentis ŝiaj esplorojn pri kaj kontraŭ la linĉado. En 1892, Wells prelegis pri linĉado en Britio.
Post ŝia retiriĝo, ŝi verkis la membiografion Crusade for Justice (1928). Si mortis pro uremio en Ĉikago.
73767 Bibiandersson
73767 Bibiandersson estas asteroido de la interna asteroida zono, ano de la hungaria familio.
Malkovro
Ĝi estis malkovrita la de la belga astronomo Eric Walter Elst elde la Observatorio La Silla de ESO en Ĉilio.
Nomo
Ĝi estas nomita en memoro de la sveda filmaktorino Bibi Andersson (realnome Berit Elisabet Andersson, 1935–2019). Ŝi lernis ĉe la legenda Reĝa Drama Teatro de Stokholmo kaj fariĝis bone konata pro Smultronstället (Sovaĝaj Fragoj, 1957) direktata de Ingmar Bergman. En Berlino en 1963 ŝi ricevis la por Plej Bona Aktorino.
Rainis
Rainis estas pseŭdonimo de Jānis Pliekšāns (naskiĝis la 11-an de septembro 1865, mortis la 12-an de septembro 1929), latva poeto, dramisto, tradukisto kaj politikisto.
Li estas unu el la plej gravaj verkistoj de Latvio.
Bibliografio
Jānis Rainis, latva popola poeto. Moskvo, 1965. 30 paĝoj.
Al Bajda
Al Bajda, arabe البيضاء, itale Beda Littoria, estas la tria plej granda urbo en Libio.
Woob
Woob estas la artista nomo de Paul Frankland, brita muzikisto de etosmuziko kiu startis registri en la koemcno de la 1990-aj jaroj. La albumoj de Woob kombinas elementojn de etosmuziko, ĉefpulso kaj kosmomuziko, kun miksoj el kamporegistroj, filmoj kaj televido. Frankland ankaŭ registris sub la nomoj Journeyman kaj Max & Harvey. Post periodo laborante en la reklamindustrio, li startis publikigi novan materialon kiel Woob en 2010.
Sangaglo
Sangaglo, blóðörn estis verŝajne ekzekutmaniero rita de vikingoj.
NGC 12
NGC 12 (aliaj indikoj — PGC 645, UGC 74, MCG 1-1-40, ZWG 408.38) estas galaksio en konstelacio Fiŝoj.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
British Birds (gazeto)
Ties maskoto, kaj poste logoo, la Ruĝa lagopo, estis elektita ĉar tiam oni supozis, ke temas pri endemia brita specio (ĝi estas nune konsiderata sub-specio de la Lagopo).
Villamañán
Villamañán [biljamaNJAN] estas municipo de la provinco Leono, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al komarko Esla-Campos, en la sudoriento de la provinco kaj en la historia areo Vega de Toral. Villamañán estas komprenebla etimologie kiel Vilaĝo Granda (el magna) aŭ pli verŝajne tra araba fare de mozaraboj Vilaĝo de Fontoj.
Geografio
Ĝia municipa teritorio estas formata de la loĝlokoj Benamariel, San Esteban de Villacalbiel, Villacalbiel, Villacé kaj Villamañán, okupas totalan areon de 57,80 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 1 083 loĝantojn. Ĝi perdis ĉirkaŭ 500 loĝantojn el la 1980-aj jaroj pro la migrado el ruraj zonoj al urboj. Ĝi distas 36 km de Leono, provinca ĉefurbo; trapasas la municipan teritorion la rivero Esla.
Ĝi limas norde kun Cabreros del Río, Ardón kaj Valdevimbre, sude kun San Millán de los Caballeros, oriente kun Fresno de la Vega, kaj okcidente kun Pobladura de Pelayo García kaj Bercianos del Páramo.
Historio
Estas atestiloj el antaŭromia epoko kaj en Mezepoko okazis reloĝado. La areo apartenis al la Regno Leono. Plej fruaj mencij estas de 905 kaj 965.
Tradiciaj enspezofontoj estas agrikulturo (maizo kaj aliaj irigaciaj cerealoj, beto, vitejoj) kaj brutobredado. Lastatempe kultura kaj rura turismo plie ekgravis (popola arkitekturo, historia heredo, vinkeloj, piedirado), krom brikofabriko.
Somalio
Somalio aŭ Somalujo (somale Soomaaliya; arabe الصومال aṣ-Ṣūmāl) estas lando en la ekstrema oriento de Afriko ĉe la Korno de Afriko. Ĝi limiĝas en la oriento kun la Hinda Oceano, en la nordo kun ties Adena Golfo, en la okcidento kun Ĝibutio kaj Etiopio kaj en la sudo kun Kenjo. La landonomo deduktiĝas de la popolo somaloj, kiu konsistigas la plejmulton de la loĝantaro kaj loĝas ankaŭ en la najbaraj landoj. Inter afrikaj landoj, Somalio estas pozitive escepta pro tio ke ĝi estas etne relative homogena naciŝtato. Somaloj estas popolo kiu loĝas en la Korno de Afriko dum aĝoj, kun komuna lingvo, komunaj kutimoj kaj komuna religio: Islamo.
Somalio ekestis per la kunigo de la kolonioj brita- kaj itala Somallando, kiuj en 1960 komune sendependiĝis. Ekde la faligo de la aŭtoritata registaro sub Siad Barre en la jaro 1991 la lando suferas internan militon kaj havis almenaŭ ĝis la formado de mondvaste agnoskita provizora registaro en la jaro 2000 neniun funkciantan registaron. La provizora registaro regas tamen nur parton de la lando. La nordo de Somalio fakte estas sendependa ekde 1991 kiel Somalilando. En aliaj vastaj landopartoj regas lokaj klanoj, militestroj kaj aliaj agantoj, kiuj parte – kiel en Puntlando, Galmudugo kaj Maĥiro – ankaŭ oficiale alstrebas aŭtonomion aŭ sendependecon.
8665 Daun-Eifel
8665 Daun-Eifel estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la belga astronomo Eric Walter Elst elde la Observatorio La Silla, en Ĉilio.
Somalio
Geografio
Somalio situas en la oriento de la afrika kontinento, ĉe la Korno de Afriko sur la somalia duoninsulo. La norda parto de la lando estas plejparte montoriĉa kaj en la somalia alta lando averaĝe 900 ĝis 2.100 m super marnivelo; la plej alta monto estas Ŝimbiriso (2.416 m). Sude etendiĝas ebenaĵo kun averaĝa alteco de 180 m. La riveroj Juba kaj Ŝabeele fontas en Etiopio kaj trafluas la sudon de Somalio kaj per tio la somalian dezerton en la Hindan Oceanon. La 2.720 km longa marborda linio estas la plej longa el ĉiuj de la afrikaj landoj.
8665 Daun-Eifel
Nomo
Ĝi estis nomita laŭ la germana komunumo Daun en Eifel, nemalproksime de la belga landlimo.
Somalio
Geografio
La klimaton de Somalio influas la Musono-ventoj, tutjara varmego, malregulaj pluvadoj kaj ĉiam denove okazantaj aridaj periodoj. Krom en la monto- kaj bordoregionoj la averaĝa maksimuma tagotemperaturo estas inter 30 kaj 40 °C. La sudokcidenta musono provizas la regionon de Mogadiŝo per relative milda klimato de majo ĝis oktobro. Inter decembro kaj februaro la nordorienta musono alportas simile mildan klimaton. En la t.n. Tangambili-periodo inter ambaŭ musonoj (oktobro ĝis novembro kaj marto ĝis majo) estas varmege kaj humide .
Pitango
Por vidi la samnoman frukton pitango serĉu Pitango (arbo)
Somalio
Geografio
Gravaj urboj en Somalio estas Mogadiŝo, Hargeysa, Merka, Berbera, Boosaaso kaj Kismaayo.
Pitango
La Sulfurpitango aŭ simple Pitango, Pitangus sulphuratus, estas birdo de la paseroforma ordo kaj apartenas al la familio de la tiranedoj. La pitango estas trovebla en Suda kaj Norda Ameriko en kampoj kaj ankaŭ en urboj. Simile al Megarinko, la kanto de la Sulfurpitango estas aŭdebla ekde frumatene. Ĝi estas bela birdo kun tre bunta bildo en kapo nome nigrecaj krono kaj traokula strizono inter blankaj strizonoj kaj superokula el frunto kaj subvanga. La subaj partoj estas tre flavaj kaj la supraj partoj estas brunaj. Ĝia dieto konsistas el insektoj, fruktoj, ranidoj kaj etaj fiŝoj. Ĝ estas birdo de la tiranaj muŝkaptuloj familio Tiranedoj. Ĝi estas la sola membro de la genro Pitangus.
Somalio
Historio
Somalio estis dum la tuta unua duono de la 20a jarcento kolonio respektive de Britio (la nordo kiel Brita Somalio) kaj de Italio, la cetera parto kiel Itala Somalio. En 1960 ambaŭ partoj unuiĝis, oni deklaris la sendependecon kaj la unua prezidanto estis Aden Abdullah Osman Daar.
En 1988, eĉ antaŭ la renverso de la reĝimo de Muhamad Siad Barre, komenciĝis militagoj inter diversaj grupoj. En la nordo de la lando komenciĝis armita ribelo transformiĝinta en civila milito. En 1991 jam post la falo de Siad Barre, ribelinta regiono dispartiĝis kun la nomo Somalilando (ĉefurbo Hargeysa), sed la internacia socio ne agnoskas ĝin. En 1998 sur Somalia teritorio estis deklarita ankaŭ unu ŝtato – Puntlando (ĉefurbo Garoz). Ĉiuj klopodoj de UNO kaj internaciaj organizaĵoj por reguligo de la Somalia problemo restas senrezultaj.
Pitango
Etimologio
La sulfurpitango estis priskribita kaj ilustrita en 1648 de la germana naturisto Georg Marcgraf en la Historia Naturalis Brasiliae. Li uzis la nomon Pitangua-guacu, la vorton por granda muŝkaptulo en la tupia lingvo. En 1760 la franca zoologo Mathurin Jacques Brisson inkludis priskribon de la specio en sia Ornitologie surbaze de specimeno kolektita en Kajeno, Franca Gujano. Li uzis la francan nomon La Pie-Griesche jaune de Cayenne kaj la latinan nomon Lanius Cayanensis Luteus. Kvankam Brisson kreis latinajn nomojn, ĉi tiuj ne konformas al la binoma sistemo kaj ne estas agnoskitaj de la Internacia Komisiono pri Zoologia Nomenklaturo. Iam, la birdo estis ankaŭ konata kiel la Derbia Muŝkaptulo.
Kiam la sveda naturisto Carl Linnaeus ĝisdatigis sian Systema Naturae por la dekdua eldono en 1766 li aldonis 240 speciojn, kiuj antaŭe estis priskribitaj de Brisson en lia Ornitologie. Unu el ĉi tiuj estis la sulfurpitango. Linné inkluzivis koncizan priskribon, kreis la binoman nomon Lanius sulphuratus kaj citis la verkon de Brisson. La specifa nomo sulphuratus estas latine por "sulfuro". La vorto estis uzita de Brisson por priskribi la flavan koloron de la subaj partoj de la birdo.
Somalio
Historio
Fine de la jaro 2006 etiopia armeo invadis la landon por restarigi tie civilan ordon kaj laŭleĝan registaron. Al Ŝabab (arabe الشباب, "la junularo"), per plena nomo Harakat al-Ŝabab al-Muĝahedin (HSM; arabe حركة الشباب المجاهدين‎, Ḥarakat ash-Shabāb al-Mujāhidīn; Somali: Xarakada Mujaahidiinta Alshabaab, laŭvorte "Muĝahedina Junulara Movado", estas terorisma milico de salafisma ĝihadismo, kiu estas partoprenanto en la interna milito en Somalio. En 2012 ĝi petis aliĝon al la terorisma organizaĵo Al-Kaida. En 2014 ĝi havis 7000 ĝis 9000 batalantojn.
Regionoj kaj distriktoj
Antaŭ la komenco de la Enlanda Milito, Somalio estis dividita laŭ 18 regionoj (gobollada, singulare gobol), kiuj estis siavice subdividitaj en distriktoj. La regionoj estis la jenaj:
Pitango
Etimologio
La genro Pitangus estis enkondukita de la angla naturisto William Swainson en 1827. La sulfurpitango estas nun la sola membro de la genro. La pli malgranda birdod:Q27075179 iam estis ankaŭ metita en Pitangus sed en 1984 la usona ornitologo Wesley Edwin Lanyon movis la pli malgrandan sulfurpitango al sia propra monotipa genro Philohydor. Ĉi tio estis akceptita de iuj ornitologoj, sed ne ĉiuj.
Ekzistas 10 subspecioj:
Somalio
Ekonomio
La ekonomio de la lando baziĝas en brutobredado kaj diversaj eksportadoj al landoj kiel Barato, Omano, Kataro, Sauda Arabio kaj Jemeno inter aliaj. Landoj kiel Ĝibutio, Kenjo kaj Barato sendas varojn. Post la epoko de Siad Barre la lando transformiĝis el socialisma ekonomio al libera merkato. Nuntempe Somalio dependas de eksterlanda helpo, inkluzive de sendaĵoj de elmigrintoj, pli grandkvantaj ol la eksterlanda helpo mem, ĉar la socipolitika situacio ne permesas disvolvigon.
Pitango
Priskribo
La plenkreska sulfurpitango estas unu el la plej grandaj el la tiranaj muŝkaptuloj. Ĝi longas 25 ĝis 28 cm (9,8 ĝis 11,0 in) kaj pezas 53 ĝis 71,5 g (1,87 ĝis 2,52 Oz). La kapo estas nigra kun forta blanka supercilio kaj kaŝita flava krona strio. La supraj partoj estas brunaj, kaj la flugiloj kaj vosto estas brunaj kun kutime fortaj ruĝecaj franĝoj. La beko estas mallonga, dika kaj nigra. La simila boatbeka muŝkaptulo (Megarynchus pitangua) havas pli masivan nigran bekon, olivbrunan dorson kaj tre malmulte ruĝecan en la vosto kaj flugiloj. Kelkaj aliaj tiranaj muŝkaptuloj - ekzemple la socia muŝkaptulo (Myiozetetes similis) - havas similan koloran ŝablonon, sed ĉi tiuj specioj estas ege pli malgrandaj.
Somalio
Ekonomio
Agrikulturo estas la plej grava sektoro, kaj ene de ĝi brutobredado respondecas pri 40% de la MEP kaj ĉirkaŭ 65% de la eksporta enspezo. Nomadoj kaj duonnomadoj, kiuj dependas de brutobredado, estas ankoraŭ granda parto de la loĝantaro. Post brutobredado, bananoj estas la ĉefa eksporta varo; sukero, sorgo, maizo kaj fiŝoj estas produktoj por la interna merkato. La eta industria sektoro, bazita en la industriigo de agrikulturaj produktoj, estigas 10% de la MEP. Agrikulturo estas grave minacata interalie de infestado de lokustoj, venantaj el Jemeno aŭ maturiĝantaj surloke. En februaro 2020 pro tia infestado la registaro eĉ anoncis tutlandan krizostaton.
Pitango
Priskribo
La alvoka krio estas ekstravaganca Bi-ti-Vi, kaj la birdo havas onomatopean nomon en diversaj lingvoj kaj landoj: En Brazilo ĝia populara nomo estas bem-te-vi ("Mi bone vidis vin") kaj en hispanlingvaj landoj ĝi estas ofte bien-te-veo ("mi vidas vin bone") kaj foje mallongigita al benteveo.
Zsuzsa Adorjáni
Zsuzsa ADORJÁNI [adorja'ni] estas rumanuja hungara aktorino naskita en Târgu Mureş la 13-an de aŭgusto 1960.
Somalio
Ekonomio
Usonaj kaj ĉinaj petrolentreprenoj klopodas ekspluati nafton kaj aliajn naturajn rimedojn en Somalio. Petrolentrepreno de Sidnejo, nome Range Resources, asertas, ke Puntlando en la nordo havas kapablon produkti inter 5 kaj 10 miliardojn da petrolo-bareloj. La mineralaj kuŝejoj kaj riĉaĵoj ne estas ekspluatataj pro la socipolitika situacio. Lastatempe komenciĝis nova enspezofonto en Pirateco en Somalio.
Demografio
Somalio havas kalkulitan loĝantaron de ĉ. 8,5 milionoj da personoj. Tiu kalkulo malfacilas pro la kompleksa politika situacio de la lando kaj pro la nomada vivmaniero de granda parto de la loĝantoj. La lasta censo estas de 1975, kaj sur tiu baziĝas kelkaj el la eksterlandaj politikanalizoj. Tamen, la indico de kresko de la populacio de Somalio estas unu de la plej altaj de Afriko kaj de la mondo, laŭ taksoj en gamo de 15 al 25 milionoj de loĝantoj, laŭ kelkaj fakuloj.
Aktuale, 60% de la somaloj estas nomadaj paŝtistoj de bovoj, kameloj, ŝafoj kaj kaproj. 25% de la loĝantoj estas farmistoj setlitaj en la fruktodonaj regionoj inter la riveroj Juba kaj Shebelle, sude de la lando. La resto de la populacio koncentriĝas en la urbaj areoj.
Kiel sekvo de la milito Somalio havas grandan komunumon de rifuĝintoj for de la lando, unu de la plej grandaj de Afriko. Oni taksas milionon da rifuĝintoj for de la kontinento. Loĝantaro: 8.863.338
Aĝostrukturo:
0-14 jaroj: 44,4% (viroj 1.973.294; virinoj 1.961.083)
15-64 jaroj: 53% (viroj 2.355.861; virinoj 2.342.988)
65 jaroj aŭ pliaj: 2,6% (viroj 97.307; virinoj 132.805) (ĉirkaŭkalkulo 2006)
Kreskindico: 2,85% (ĉirkaŭkalkulo 2006)
Naskindico: 45,13 naskoj/1.000 loĝantoj (ĉirkaŭkalkulo 2006)
Mortindico: 16,63 mortoj/1.000 loĝantoj (ĉirkaŭkalkulo 2006)
Indico de migrado: 0 migranto(j)/1.000 loĝantoj (ĉirkaŭkalkulo 2006.)
Proporcio de seksoj:
je nasko: 1,03 viroj/virino
malpli de 15 jaroj: 1,01 viroj/virino
15-64 jaroj: 1,01 viroj/virino
65 jaroj aŭ pli: 0,73 viroj/virino
totala populacio: 1 viro/virino (ĉirkaŭkalkulo 2006)
Indico de infanmorto: 114,89 mortoj/1.000 naskoj (ĉirkaŭkalkulo 2006)
Vivdaŭro je nasko:
totala populacio: 48,47 jaroj
viroj: 46,71 jaroj
virinoj: 50,28 jaroj (ĉirkaŭkalkulo 2006)
Indico de fekundeco: 6,76 gefiloj naskitaj/virino (ĉirkaŭkalkulo 2006)
Nacieco:
(19076) 5002 T-3
(19076) 5002 T-3 estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la de la usona astronomo Tom Gehrels de la Observatorio de la Monto Palomar (Usono) kaj de la nederlandaj geedzoj geastronomoj Ingrid van Houten-Groeneveld kaj Cornelis Johannes van Houten, de la Observatorio de Leiden (Nederlando) en la kadro de la "Tria Enketo pri Trojanoj" (Third Trojan Survey).
Pitango
Kunduto kaj Ekologio
La sulfurpitango estas ofta, brua kaj videbla birdo. Ĝi estas preskaŭ ĉiovora kaj ĉasas kiel lanio aŭ muŝkaptulo, atendante sur nekaŝita branĉostango alte en arbo por ekataki kaj kapti insektojn dumfluge aŭ por ĵeti sin al ronĝuloj kaj similaj malgrandaj vertebruloj. Ĝi ankaŭ prenos predojn kaj iom da frukto de vegetaĵaro per kolektado kaj saltado al ĝi aŭ ĝia elŝirado meze de ŝvebado, kaj foje plonĝas por fiŝoj aŭ ranidoj en malprofunda akvo, tio  igas ĝin unu el la malmultaj fiŝkaptaj paserformaj birdoj. Ĝi ŝatas ĉasi memstare aŭ duope, kaj kvankam oni povus atendi, ke ili bone uzos predojn ekflugantajn sed tro grandajn por la pli malgrandaj birdoj de la subvegetaĵaro, Normale,ili ŝajne ne aliĝas al miksitaj specioj kunmanĝantaj. Kiam ili faras, ili ĉasas laŭ la konata maniero. Tia oportunisma manĝokonduto faras ĝin unu el la plej oftaj birdoj en urbaj areoj en Latinameriko; ĝia pompeca ventro kaj ĝia akra voko igas ĝin unu el la plej okulfrapaj.
Reproduktado
Sulfurpitango estas monogamaj kaj defendas teritorion. Ambaŭ seksoj konstruas la grandan kupolan neston, kiu havas flankan enirejon. Ĝi ĉefe konsistas el herboj kaj malgrandaj branĉetoj sed povas ankaŭ enmeti likenon, ŝnuron kaj plaston. La birdoj ŝtelos materialon de aliaj nestoj. La nesto lokiĝas en ampleksa gamo de lokoj, ofte en senŝirma pozicio alte en arbo aŭ sur homfaritaj strukturoj. Foje la nesto estas metita en kavon. La ovaro estas de 3 al 4 ovoj. Ĉi tiuj estas modere brilaj, helflavecaj kremkoloraj kun purpuraj nigraj kaj purpurecbrunaj makuloj. La averaĝa grandeco estas 27,9 mm × 20,0 mm (1,10 in × 0,79 in). Nur la ino kovas la ovojn; la masklo gardas la neston dum ŝi forlasas la neston por manĝi. La ovoj elkoviĝas post 16-17 tagoj. La idoj estas manĝigitaj de ambaŭ gepatroj kaj elnestiĝas post 17–18 tagoj.
Manĝaĵo kaj manĝado
Ĉi tiu vigla kaj agresema birdo havas fortan kaj manovreblan flugon, kiun ĝi uzas efike kiam ĝi sentas ĝenadon de rabobirdoj. Eĉ multe pli grandaj birdoj estas atakitaj de la sulfurpitango, kutime per plonĝado aŭ zomo rekte al ili dum ili estas enaere. Malfacilaj alvokoj ankaŭ ofte ricevas dum ĉi tiuj atakoj, atentigante ĉiujn eblajn predojn en la areo de la ĉeesto de la predanto. Se ne tre malsata, iu rabobirdo submetita al la ĉikanada konduto de ĝi, probable foriros, ĉar preskaŭ ne eblas fari bonan kaptaĵon, se ĝi estas submetita al la malagrabla atento de la tirana muŝkaptulo. Ĝenerale, birdaj rabobestoj evitas atenteman sulfurpitangon por ke ilia ĉasa sukceso ne estu ruinigita, kaj ĉasos la sulfurpitango mem - kvankam ĝi estas tiel karna kiel dika turdo - nur oportunisme, zomante rekte enaere
Al mamuloj kaj skvamaj predantoj, kiuj povas ŝteliri al nestantaj aŭ dormantaj birdoj, ĝi tamen estas pli vundebla. Eĉ ĉiomanĝantaj mamuloj tiel malgrandaj kiel la blanktufa saguimo (Callithrix jacchus) provos rabi grandajn nestojn de sulfurpitango - almenaŭ dum la seka sezono kiam fruktoj malabundas - malgraŭ la provoj de la birdoj defendi siajn idojn. Unu el du birdoj studitaj en la Parque Nacional de La Macarena de Kolombio estis parazitita de microfilario.
Vivstato
Ne estimata kiel kantobirdo, tiu birdo kutime ne estas enkaĝigita tio evitas la rabadon de ŝtelĉasado por la komerco de dorlotbestoj. Ankaŭ ĝia manĝado plejparte per vivaj predoj malfaciligas la tenadon en kaptiteco. Ĝi ne estas konsiderata minacata de IUCN.
Somalio
Demografio
nomo: Somalo(j)
adjektivo: Somala
Etnoj: Somaloj 96%, Bantuoj 3,1%, blankuloj kaj aliaj 0,9%
Religioj: islamaj 98,4%, Kristanismo kaj aliaj religioj 1,3% Lingvoj: Somala (oficiala), Araba, Itala, Angla
difino: de 15 jaroj aŭ pli kiuj povas legi kaj skribi
totala populacio: 37,8%
viroj: 49,7%
Ĉilia Skolta Asocio
Ĉilia Skolta Asocio fondiĝis la 21-an de majo 1909 far S-ro Alcibiades Vicencio, kiu estris la unuan trupon ĉe la Instituto Nacia en Santiago de Chile. La Asocio estis deklarita de la registaro kiel landa institucio, en la jaro 1925.
Somalio
Demografio
virinoj: 25,8% (ĉirkaŭkalkulo 2001)
Kulturo
La somala kulturo baziĝas ĉefe sur Islamo kaj sur poezio, kaj disvolviĝis laŭlonge de la jaroj laŭ parola tradicio. La parolfluo estas kapablo ĉefe konsiderata inter somaloj, ĉefe ĉe politikistoj aŭ religiaj estroj.
Ĉilia Skolta Asocio
Nuntempe ne plu ekzistas tiun Ĉilia Skolta Asocio, sed Geskolta Ĉilia Asocio, kiu estas la rezulto de proceso unuiga el la 4 landaj asocioj ekzistintaj ĝis 1978: Ĉilia Skolta Asocio, Katolika Skolta Federacio, Ĉilia Skoltina Asocio kaj Reformista Skolta Movado. Geskolta Ĉilia Asocio organizis la 19an Tutmondan Ĵamboreon en decembro 1998- januaro 1999, kiu fakte estas la sola monda ĵamboreo ĝis nun, kiu havis kiel oficiala lingvon, krom la anglan kaj francan, la hispanan.
Somalio
Kulturo
La kvanto de parolataj lingvoj en la landoj estas sufiĉe malgranda kompare kun aliaj afrikaj landoj. La granda parto de la loĝantoj parolas la somalan, kvankam la etnoj de la bajunoj kaj bravanoj parolas ankaŭ dialektojn de la svahila. Pro religiaj kaj geografiaj kialoj la araba estas alte etenda, kaj pro historiaj kialoj oni konsideras la anglan kaj la italan kiel la eksterlandaj lingvoj plej uzataj.
Lamelo (fungoscienco)
Lamelo (el la latina: lamella, maldika tranĉo, folieto; diminutivo de lamina, lamna, plako, folio, tranĉo) estas maldika, longa tranĉo, folio aŭ klingo, ĉefe kiam ili estas kunigitaj multoble kaj paralele (aŭ preskaŭ paralele) je la surfacoj, kaj kiam la randoj direktiĝas eksteren.
Naturaj lameloj
Lamelo estas razilklingoforma himeniokovrita organo, lokita sur sur la suba surfaco de la ĉapelo de multaj grandfungoj, ekz. de ĉampinjono
Augustin Fresnel
Augustin Jean Fresnel (Frenel) naskiĝis la 10-an de majo 1788 en Broglie Francio kaj mortis la 14-an de julio 1827 en Ville-d'Avray. Li estis fizikisto, fondinto de modernan optikon, li proponas eksplikon de ĉiuj optikaj fenomenoj per teorio de luma ondo.
Somalio
Ekstera politiko
Somalio apartenas al la AKP-ŝtatoj, internacia organizaĵo de momente 77 nacioj el la regionoj Afriko, Karibio kaj la Pacifika Oceano.
Gusterath
Gusterath estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Trier-Saarburg de la federacia lando Rejnlando-Palatinato. Fine de la jaro la komunumo havis 0 loĝantojn.
Skota lagopo
La Ruĝa lagopo aŭ Skota lagopo (Lagopus lagopus scotica) estas mezgranda birdo de la familio de Tetraonedoj kiu troviĝas en makiso de kaluno de arbustetaro de Britio kaj Irlando. Ĝi kutime estas klasata kiel subspecio de la Lagopo sed estas foje konsiderata separata specio nome Lagopus scoticus.
Aspekto
Birdoj de Irlando estas foje konsiderataj separata subspecio L. l. hibernica. Ili estas iom pli palaj ol tiuj de Britio kaj ties inoj havas pli flavan plumaron kun pli fajne striecaj subaj partoj. Tio povas estis adapto al kamuflado en makisaro kaj de pli altaj herboj kaj de malpli enhavo de makisoj.
Ĝi estas identigata pro alvoko ''ĉat! ĉat! ĉat! ĉat! ĉat! aŭ voĉo foje priskribita de anglalingvanoj kiel Goback, goback, goback''(revenu, revenu). La flugiloj faras zuman sonon kiam la birdo estas ĝenata el ripozeja loko.
Populacioj de tiu lagopo montras periodajn ciklarojn, kie la populacio pliiĝas al tre altaj densecoj por malpliiĝi post kelkaj jaroj, kaj poste rekuperiĝas. La ĉfa tialo de tiu cikla evoluo ŝajne estas la parazita vermo (nematodo) Trichostrongylus tenuis.
Tamen, en sia libro, V. C. Wynne-Edwards sugestas, ke la ĉefa tialo por tiu mortindico de la lagopa populacio estas Homeostazo dependa de manĝodisponeblo kaj ke la 'Lagopa malsano', pro la parazita vermo Trichostrongylus tenuis estas erara diagnozo de la posta efiko de socia ekskludo.
Disvastiĝo kaj vivejo
La Skota lagopo estas endemio de la Brita Insularo. Ĝi disvastiĝis izole el aliaj subspecioj de la Lagopo kiuj estas disvastigataj en nordaj partoj de Eŭrazio kaj Nordameriko.
Tiu palearktisa birdo troviĝas tra plej partoj de Skotio, inklude Orkadoj, Ŝetlandaj Insuloj kaj plej parto de Foraj Hebridoj. Ili forestas nur el urbaj areoj, kiaj la centra zono, la plej ebenaj areoj de nordoriento kaj ĉirkaŭ Fife.
Minerbio
Minerbio estas komunumo de Italio. Ĝi apartenas al la regiono Emilio-Romanjo kaj al la provinco Bolonjo. Fine de la jaro 2004 la komunumo havis 8249 loĝantojn.
Skota lagopo
Disvastiĝo kaj vivejo
En Irlando ĝi troviĝas surloke en plej partoj de la kamparo: ĝi estas plej komuna en Mayo, kun aliaj fortaj populacioj en la montoj Slieve Bloom kaj en tiuj Knockmealdown.
Ties tipa biotopo estas makiso de altaj teroj for de arboj. Ĝi troviĝas ankaŭ en kelkaj marĉoj de malaltaj teroj kaj kelkaj birdoj povas viziti farmojn dum akra vetero.
La brita populacio estas ĉirkaŭkalkulata je 250,000 paroj kun ĉirkaŭ 1-5,000 paroj en Irlando. Nombroj malpliiĝis lastajn jarojn kaj nun birdoj forestas el areoj kie ili estis iam komunaj. Tialoj por malpliiĝo estas habitatoperdo pro troa paŝtado, kreado de novaj plantejoj de koniferoj kaj malpliiĝo de ĉasgardistoj. Kelkaj predantoj kiaj la Blua cirkuo manĝas lagopojn kaj estas pliiĝanta polemiko pri la efiko kiun povas tio havi sur la lagopaj nombroj.
La Skota lagopo estis enmetita en la regiono Altaj Marĉoj de Belgio sed tiu populacio formortis komence de la 1970-aj jaroj.
Dieto
La Skota lagopo estas herbivora kaj manĝas ĉefe burĝonojn, semojn kaj florojn de makiso. Ili manĝas ankaŭ berojn, grenon de cerealoj kaj foje insektojn.
Reproduktado
Tiuj birdoj ekformas parojn dum aŭtuno kaj maskloj iĝas pli kaj pli teritoriemaj dum la vintro progresas. La nesto estas simpla skrapaĵo ĝis 20 cm kiu estas kovrata per vegetaĵaro. La ino demetas ĉirkaŭ 6 al 9 ovojn, ĉefe dum aprilo kaj majo. Ili estas ovoformaj, brilaj kaj helflavaj kun malhelbrunaj makuletoj. Kovado daŭras 19 al 25 tagoj, kaj ekflugo de idoj okazas 12 al 13 tagojn post eloviĝo kaj tiuj estas plenkreskaj post 30 al 35 tagoj.
La Skota lagopo kaj homoj
Pafado povas havi formon de 'piediro' (kie ĉasistoj piediras tra la makiso por ĝeni la lagopojn kaj pafi ilin dum ekflugo) aŭ 'kondukita' (kie lagopoj estas kondukitaj, ofte en grandaj nombroj) fare de 'ĝenistoj' al la pafistoj kiuj estas kaŝitaj post linio de arbustoj). Multaj makisoj estas administrataj por pliigi la densecon de lagopoj. Areoj de makiso estas objekto de kontrolata incendiaro; tio havigas freŝajn burĝonojn preferataj de la lagopoj. Ekstenda predokontrolo estas karaktero de la lagopomakisa administrado: vulpoj, ermenoj kaj korvoj estas draste kontrolataj en lagopomakisoj.
Lastatempe la praktiko uzi kuracilajn ŝtonetojn (manĝotaj de lagopoj) kaj rektajn birdodozojn kontraŭ endoparazito, la vermo (Thrichostrongylus tenuis), iĝis parto de la administrado de multaj makisoj.
Scienca studaro
Pro ties ekonomia kaj socia gravo kaj kelkaj aspektoj de ties biologio, La Skota lagopo estis amplekse studita. Ili estis subjekto de iomaj el la plej fruaj studoj de populacia biologio ĉe birdoj, kiel oni detaligis en  The Grouse in Health and in Disease de Lord Lovat jam en 1911. El meza 20a jarcento ili estis subjekto de pliiĝantaj studoj fare de multaj organizoj kaj individuoj. Multa verko estis farata de la Institute of Terrestrial Ecology en orienta Cairngorms, kaj de la Game & Wildlife Conservation Trust en Centraj Altaj Teroj Highlands. Estas ampleksa gamo de studa aktivado ĝis hodiaŭ kaj riĉo de publikita literaturo ekzistas en ĉiuj aspektoj de la lagopa biologio.
La Skota lagopo estas monde konata kiel logoo de la viskio The Famous Grouse kaj animata birdo estas rolulo en serio de ties reklamado. La Skota lagopo estas ankaŭ blazono de la gazeto British Birds.
Parazitoj kaj virusoj
Ŝafa encefalomjelito estas flaviviruso (RNA viruso), konata ankaŭ kiel ŝafa encefalomjelitiza viruso. Flavivirusoj estas transmititaj de artropodoj, kaj la viruso de la Ŝafa encefalomjelito estas transmitata de iksodoj. Ĉe la Skota lagopo, tiu viruso povas kaŭzi mortindicon tiom altan kiom ĝis 78 %. La ĉefa iksodokaŭzo estas la ŝafa iksodo, Ixodes ricinus. Kvankam tradicie oni supozas ke iksodaj malsanoj okazas kiam la parazito mordas sian gaston, oni montris, ke la idoj de Skota lagopo povas malsaniĝi kiam ili manĝas iksodojn kun kiuj ili kontaktiĝis. Tiu viruso povas esti grava faktoro ĉe la populacioj de Skota lagopo.
Südliches Anhalt
Südliches Anhalt estas urbo en la distrikto Anhalt-Bitterfeld de la federacia lando Saksio-Anhalto. Fine de la urbo havis  loĝantojn.
La urbo ekestis je la 1-a de januaro 2010 per volonta kuniĝo de 18 el la 21 komunumoj de Verwaltungsgemeinschaft Südliches Anhalt, nome la antaŭe aŭtonomaj komunumoj Edderitz, Fraßdorf, Glauzig, Großbadegast, Hinsdorf, Libehna, Maasdorf, Meilendorf, Prosigk, Quellendorf, Radegast, Reupzig, Riesdorf, Scheuder, Trebbichau an der Fuhne, Weißandt-Gölzau, Wieskau kaj Zehbitz.
La tri aliaj komunumoj ne aliĝis al la kuniĝo kaj do plu restis aŭtonomaj. Temas pri urbo Gröbzig kaj la komunumoj Görzig kaj Piethen. Ili tamen la 1-an de septembro 2010 estis ankaŭ aligitaj al la urbo Südliches Anhalt.
27258 Chelseavoss
27258 Chelseavoss estas tre malgranda, ne tre hela asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la en la kadro de la astronomia kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de Chelsea Sierra Voss, finalistino de la Intel Science Talent Search de 2010, scienca konkurso por gelernantoj en lasta jaro de mezlernejo, pro ŝia projekto pri biokomputiko kaj genomiko. Ŝi estis lernantino ĉe la Cupertino High School de Kupertino (Kalifornio Usono).
Likavka
Likavka (ankaŭ hungare) estas vilaĝo kaj municipo en Slovakio.
11984 Manet
11984 Manet estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la belga astronomo Eric Walter Elst elde la Observatorio de Calern en Caussols (Alpes-Maritimes, Francio).
Likavka
Burgo
La unua mencio okazis pri la burgo en 1397, tiam morava markgrafo okupis ĝin. Post 2 jaroj Sigismondo la 1-a (Sankta Romia Imperio) reokupis ĝin. En 1341 incendio okazis, sed post 9 jaroj jam renoviĝis. La husanoj okupis ĝin en 1431, poste Matiaso la 1-a reokupis ĝin, kiu ofte li pasigis tie tempojn por ĉasadi. Ankaŭ lia filo Johano Korvin ofte libertempis tie. Pro ordono de Francisko Rákóczi la 2-a oni detruis la fortikaĵon en 1707.
11984 Manet
Nomo
Ĝi estis nomita en memoro de la franca pentristo Edouard Manet (1832–1883), pivota figuro en la transiro de la realismo al impresionismo. Li estas bone konata pri lia "Tagmanĝo sur la herbo" (1863) Olympia (1863) kaj Folies-Bergère (1882).
Likavka
Vilaĝo
La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1341, kiel apartenaĵo de la burgo. En 1549 oni komputis tie 14 familiojn pagantajn impostojn, segilejon kaj muelejon. Post 51 jaroj oni komputis 23 loĝatajn kaj 17 neloĝatajn domojn kaj akvomuelejon. En 1715 16 familioj pagis impostojn. En 1787 883 vilaĝanoj loĝis en 89 domoj, en 1828 1228 vilaĝanoj loĝis en 179 domoj. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Likavka 2153 homoj, (slovakoj en majoritato, hungaroj en minoritato). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Liptó (historia departemento), al distrikto de Rózsahegy, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 1945 pro la partizanoj la faŝistoj murdis 11 loĝantojn.
Kaverno Covalanas
La Kaverno Covalanas (Cueva de Covalanas) estas kaverno kun prahomaj pentraĵoj, en municipo Ramales de la Victoria (Kantabrio, norda Hispanio). Agnoskite de Unesko kiel Monda Heredaĵo ekde 2008, ĝi estas parto de la lokaro je nomo «Kaverno Altamira kaj paleolitika kaverna arto de norda Hispanio». Ĝi situas en alta rokaĵo, 2 kilometrojn for de la vilaĝo.
Samkiel aliajn kavernojn en tiu areo, ĝin malkovris Hermilio Alcalde del Río kaj Lorenzo Sierra en 1903. Ĝi ne estis hazarda malkovro: post famiĝo de la pentraĵoj de la kaverno Altamira, oni serĉadis plurajn en aliaj kavernoj de Kantabrio. Verkite de Alcalde del Río, aperis en 1906 la unuaj raportoj pri la kaverno. Poste, en 1911, aprris novaj raportoj, verkite de ambaŭ malkovrintoj kaj Henri Breuil. La kaverno tuj iĝis tre fama kaj en 1924 ĝi iĝis Nacia Monumento en Hispanio. Fakuloj de la Universitato de Kantabrio plu esploras ĝin.
En diversaj esploroj de la teraj tavoloj de la plafono oni malkovris neniun restaĵon, kiu indikas loĝadon en la kaverno. Tial oni supozas, ke la kavernon oni uzis plej eble kiel sanktejon.
La kaverno estas vizitebla kun gvidisto grupe de maksimume sep homoj. Proksime de la kaverno estas parkejo. De la parkejo, post 15-minuta superira marŝo, oni atingas akceptejon por vizitantoj kaj la kavernon mem.
Breguet
Breguet de origino estas franca horloĝomarko, de kiu la ĉefoficejo estas en Svislando. La firmao estis establita en 1775 de Abraham Louis Breguet en Parizo. Hodiaŭ Breguet estas parto de la Swatch Group kaj la horloĝoj estas farataj en la svisa L'Abbaye en la distrikto Jura-Nord vaudois (ĝis 2007: La Vallée) en la kantono Vaŭdo.Ĝi estas unu el la plej malnovaj postvivintaj horloĝomarkoj kaj ĝi estis ofte pioniro en la disvolviĝo kaj enkonduko de diversaj teknologioj je la tereno de (brak)horloĝoj. Ilia sendube plej konata invento estas la turbiljono, en 1795 inventita de Abraham Louis Breguet mem. La marko ankaŭ enkondukis la unuan brakhorloĝon en la mondo.
Bonisdorf
Situo
Krottendorf situas sur mildaj deklivoj laŭ landlimo de Slovenio. Jennersdorf troviĝas je 14 km-oj.
Historio
La unua mencio pri la vilaĝo okazis en 1366 laŭ latina formo "Villa Banafalua iugta tenuta castri Dobra", apartenanta al fortikaĵo de Lendva. Baldaŭe la vilaĝo apartenis al fortikaĵo de Vasdobra. En 1787 vivis tie 201 homoj en 38 domoj, en 1830 238 homoj en 29 domoj, en 1857 239 homoj en 24 domoj. Tiutempe la loknomoj estis Bondorf aŭ Wanersdorf. En 1910 vivis en Bónisfalva 241 homoj, plejparte aŭstroj). Ĝis 1921 la vilaĝo apartenis al Hungara reĝlando, al Vas (reĝa departemento), al distrikto de Szentgotthárd, poste al Aŭstrio (dume inter 1938-1945 al Germanio). Bonisdorf aliĝis al Neuhaus am Klausenbach en 1971.
Johann Konrad Gmelin
Johann Konrad GMELIN (1707-1759) estis germana apotekisto, kemiisto, kirurgo kaj kuracisto, En 1763, li translokiĝis al Sankt-Peterburgo kie li estis indikita kiel profesoro pri botaniko.
Biografio
Li estis filo de Johann Georg Gmelin (1674-08-17 Tübingen - 1728-08-19 Tübingen) kaj Susanne Barbara Haas (1687-1760). Li estis trejnita de sia patro kiel kemiisto kaj apotekisto kaj ekstudis en la Universitato de Regensburg kaj poste li vojaĝis tra Pollando kaj Hungario, tie kie li aparte sin dediĉis al minado kaj sal-esploroj. Returne, li iris al Lepsiko kaj Dresdeno, tie kie li konatiĝis kun amikoj kaj aliaj erudiciuloj. Pli malfrue li eniris en la Universitato de Lejdeno kie li restis du jarojn, kaj en 1730, li reiris al sia naskiĝurbo.
Tie li ekprenis la estrecon de la apoteko de sia patro, ricevis sian diplomon pri doktoreco kaj ekprofesoris en la Universitato de Tübingen. Li ankaŭ renomiĝis kiel praktika kuracisto. En la 6-a de novembro 1731, li edziĝis al Maria Veronica Erhardt (17.09.1713 Urach, Wurttemberg - 30.04.1797 Tübingen, Baden-Württemberg) kaj kune ili havis dekkvin infanojn. Li estas unu el la fondintoj de la malnova tubingena linio de la familio Gmelin.
Ŝvaboj
La Ŝvaboj (Schwaben) estas germana popolgrupo, hejma en sudokcidenta Germanio. Ilia historia hejmregiono, Ŝvabio aŭ Ŝvabujo estas hodiaŭ dividita inter Bavario (distriktaro Ŝvabio) kaj Baden-Virtembergo (proksimume la regiono de iama Virtembergo). Historie ili devenas de la antikva etno "sueboj" (Sueben, Suebi).
Inter 911 kaj 1313 ekzistis ankaŭ duklando Ŝvabio ene de la Sankta Romia Imperio.
Parto de la ŝvaboj migris al la Hungara reĝlando, kie ili formis komunumojn. Aparte forta kultura komunumo estis la banataj ŝvaboj de la regiono Banato en la orienta parto de la reĝlando. Tiuj kulturaj komunumoj frakasiĝis post la 2-a mondmilito, ĉar granda parto deportiĝis al Germanio.
En Budapeŝto granda monto havas la nomon "Ŝvab", ĉar dum sieĝo de Buda la ŝvaboj kanonadis la fortikaĵon desur tiu monto. La ŝvaba dialekto apartenas al la alemana dialektaro.
Pumo
La pumo (Puma concolor) estas specio el la familio de la Felisedoj. Ĝi vivas en tuta Sudameriko. Kaŭze de la homo, ĝi estas ekstermita en la orienta kaj centra partoj de Nordameriko.
Disvastiĝo
Tiu nearktisa kaj neotropisa] specio troviĝas i.a. en jenaj ekoregionoj : la arbaroj de norda-centra Rokmontaro, la Arida Ĉako, Cerado, la Humida Ĉako, la kaskad-montaraj leaj arbaroj, la koloradiaj rokmontaraj arbaroj, la Monte-Arbedaro, la napaj humidaj arbaroj, la paranaj-paraibaaj landinternaj arbaroj, la Patagona Stepo, la sud-andaj jungaoj kaj la talamankaj montaraj arbaroj.
Subspecioj
Ĝis la malfruaj 1990-aj jaroj, 32 subspecioj de la pumo estis konataj. Sekvante ampleksan sciencan kaj genetikan esploradon, pumoj estis rekategoriitaj en nur 6 subspeciojn :
Eksteraj ligiloj
IUCN
Erzsi Ághy
ÁGHY Erzsi [a:gi] estis hungara aktorino. Ŝi naskiĝis en Nagyvárad la kaj mortis en Budapeŝto la.
The Famous Grouse
The Famous Grouse (La fama lagopo) estas marko de viskio skota, unue produktita de Matthew Gloag & Son Ltd. en 1897, kaj nune produktata de la grupo Edrington. La miksaj viskioj uzataj por The Famous Grouse estas The Glenrothes, Highland Park Single Malt kaj Macallan Single Malt. Ties blazono estas la Skota lagopo.
(13314) 1998 RH71
(13314) 1998 RH71 estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la 14-an de septembro 1998 en la kadro de la kampanjo Lincoln Near-Earth Asteroid Research elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
La Loupe (stacidomo)
La Loupe estas franca stacidomo sur linioj Paris-Montparnasse - Brest kaj La Loupe - Prey, situanta en La Loupe, en departemento Eure-et-Loir, regiono Centro-Valo de Luaro.
Temas pri stacidomo de Société nationale des chemins de fer français (SNCF), priservata de trajnoj Centro-Valo de Luaro.
Gustow
Gustow estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Antaŭpomerio-Rügen de la federacia lando Meklenburgo-Antaŭpomerio kaj estas parto de la insulo Rügen en la Balta Maro. Administre ĝi apartenas la la komunumaro Amt Bergen auf Rügen de pluraj proksime kunlaborantaj najbaraj komunumoj. Fine de la komunumo havis  loĝantojn. Krom la ĉefa loĝloko , la komunumo ankoraŭ konsistas el la loĝlokoj Benz, Drigge, Nesebanz, Prosnitz, Sissow kaj Warksow.
Éperlecques
Éperlecques estas franca situanta en departemento Pas-de-Calais, regiono Hauts-de-France.
Txoria txori
Txoria txori (La birdo, birdo) estas eŭsklingva kanto. La teksto estis verkita de Joxe Anton Artze en 1968, kaj la muziko estis komponita de Mikel Laboa. Ĝi estas pli konata sub la nomo Hegoak (La flugiloj) en Nord-Eŭskio.
Éperlecques
Ĝiaj loĝantoj nomiĝas Éperlecquois.
Txoria txori
Teksto
(Laŭ versio de Hegoak)
Skolo de Analoj
La Skolo de Analoj (franclingve École des Annales) estas franca skolo de historiistoj, ekinta en 1929.
Principoj
Sian nomon tiu skolo de analoj ricevas de la fak-gazeto Analoj de ekonomia kaj socia historio. Ĝin fondis en 1929 Lucien Febvre kaj Marc Bloch. La skolo estis la plej influa grupo en franca historio dum la 20-a jarcento. Post la Dua Mondmilito ĉefe ĝin animis Fernand Braudel.
Laŭ la tempo iuj skolanoj tamen ankaŭ revenis al politikaj temoj kaj eventoj, sed ĉiam interpretante ilin laŭ ĝeneralaj sociaj cirkonstancoj.
Blankvosta lagopo
La Blankvosta lagopo aŭ Blankavosta lagopo, Lagopus leucura, estas la plej malgranda de la birdoj de la familio de Tetraonedoj. Ĝi troviĝas en la montoj de okcidenta Usono, Kanado kaj Alasko.
Aspekto
La Blankvosta lagopo nomiĝas tiele ĉar ĝi estas la ununura lagopo sen nigro en vosto. La vosto estas blanka dum ĉiuj sezonoj de la jaro. Aŭtune dum la ĉassezono de Usono, ambaŭ seksoj estas ĉefe palcinamo-ruĝecaj supre kun fajna punkteco kaj strieco al brunecnigra. Kelkaj plumoj de la brusto estas kutime blankaj kaj ankaŭ la ventro, vosto kaj flugiloj estas blankaj.
Ili faras mildajn kaj mallaŭtajn hurladojn kaj mallaŭtan klukadon.
La Blankvosta lagopo estas la ununura birdo de la alpa zono kiu restas tie dum vintro, anstataŭ migri. Ili havas plumojn ĉirkaŭ siajn nastruoj kaj tiele la aero kiun ili respiras estas varma antaŭ atingi ties korpon. La blankaj plumoj ankaŭ helpas kamuflon.
Distribuado
La Blankvosta lagopo estas alpa specio, de konstantaj loĝantaj birdoj de altaj montoj super la arbolimo, dum plej parto de la jaro. Ĝi okupas malferman kamparon kaj flugas pli ol la arbaraj lagopoj, sed same preferas kuri al flugi. Ili loĝas el Alasko kaj okcidenta Kanado suden al norda Nov-Meksiko.
La Blankvosta lagopo estis enmetita en Sierra Nevada de Kalifornio, Montoj Wallowa en Oregono, kaj en Montoj Uinta de Utaho.
Maskloj revenas el siaj arbolimaj vintraj areoj por setliĝi en teritorioj de arbolimo de piceo kaj saliko kiel reproduktejoj aprile. Inoj alvenas komence de majo kaj formiĝas paroj. La ino demetas 4 al 8 senkolorajn fajne punktecajn ovojn en neprofunda grunda trueto kovrita per malgranda kvanto de herbo, folioj kaj plumoj. La maskloj restas kun la inoj ĝis eloviĝo post kovado de 23 tagoj.
Dieto
Tiu specio vintre manĝas ĉefe burĝonojn de saliko. Alpaj areoj sensalikaj ne povas subteni lagopojn dumlonge. Printempe ili manĝas la foliojn kaj florojn de kelkaj herboj, sed saliko ĉiam estas grava parto de ties dieto. Somere la idoj povas manĝi ankaŭ insektojn kaj bulbojn de poligono. Ili manĝas ŝtonetojn por helpi digesti sian manĝon.
Etimologio
La nomo de la genro Lagopus devenas el Antikva greka lagos (λαγως), signife "leporo", + pous (πους), "piedo", alude al la plumaj piedoj kaj fingroj tipe de tiu grupo adaptita al malvarmo (vidu ankaŭ Neĝoŝua leporo). La speciaj epitetoj muta kaj leucura estis dumlonge misliterumataj mutus kaj leucurus, pro erara kredo ke finaĵo de Lagopus indikas maskulena genro. Tamen, ĉe la antikva greka, la termino λαγωπους estas de feminena genro, kaj la specia epiteto devas kongrui kun tiu, la feminena muta kaj leucura estas ĝustaj.
La specinomo leucura devenas el latinigita versio de la greka leukos, signife "blanka", + oura, signife "vosto", reference al la birda blanka vosto la tutan jaron.