cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Romia kulturo
La vivo en antikva Romio disvolviĝis ĉirkaŭ la urbo Romo, nome je ties famaj sep montetoj, kaj je ties monumenta arkitekturo kiel ĉe la Koloseo, la Trajana Forumo, kaj la Panteono. La urbo havis ankaŭ kelkajn teatrojn, gimnastikejojn, kaj multajn tavernojn, termojn, kaj bordelojn. Tra la tuta teritorio sub kontrolo de la antikva Romo, loĝeja arkitekturo gamis el tre malriĉaj domoj al kamparaj vilaoj, kaj en la ĉefurbo Romo, estis imperiaj rezidejoj en la eleganta Palatina Monteto, el kiu derivas la vorto palaco. La ampleksa majoritato de la loĝantaro loĝis en la urbocentro, amasigita en insulae (apartamentaj blokoj).
La urbo Romo estis la plej granda megalopolo tiutempa, kun loĝantaro kiu povis superi unu milionon da personoj, kun maksimuma ĉirkaŭkalkulo de 3.6 milionoj kaj minimuma ĉirkaŭkalkulo de 450,000. Grava proporcio de la loĝantaro sub la ĉefurba jurisdikcio loĝis en sennombraj urbocentroj, kun loĝantaro de almenaŭ 10,000 kaj kelkaj militistaj setlejoj, nome tre alta proporcio de urbanizado en antaŭ-industriaj niveloj. La plej urbanizita parto de la imperio estis Italio, kiu havis ĉirkaŭkalkulitan proporcion de urbanizado de 32%, nome sama proporcio de urbanizado de Anglio en 1800. Plej Romiaj urboj havis forumojn, templojn kaj la saman tipon de konstruaĵoj, je pli malgranda skalo, kiuj troviĝis en Romo. La granda urba loĝantaro postulis senfinan disponon el manĝon kio okazigis kompleksan logistikan taskon, inklude akiron, transportadon, stokadon kaj distribuadon de manĝaĵoj por Romo kaj por aliaj urbaj centroj. Italiaj farmoj liveris vegetalojn kaj fruktojn, sed fiŝaĵoj kaj viando estis luksaĵoj. Akveduktoj estis konstruitaj por alporti akvon al urbaj centroj kaj vino kaj oleo estis importitaj el Hispania, Gaŭlio kaj Africa.
Estis granda kvanto de komerco inter la provincoj de la Romia Imperio, ĉsincear ties transporta teknologio estis tre efektiva. La averaĝaj kostoj de transporto kaj la teknologio estis kompareblaj kun tiuj de la 18a-jarcenta Eŭropo. La posta urbo Romo ne same okupis la spacon ene de ties antikva Aŭrelia Murego ĝis post 1870.
La majoritato de la loĝantaro sub la jurisdikcio de antikva Romo loĝis en la kamparo en setlejoj kun malpli ol 10 miloj da loĝantoj. Terposedantoj ĝenerale loĝis en urboj kaj iliaj bienoj estis lasataj zorge de farmadministrantoj. La penaro de ruraj sklavoj estis ĝenerale pli malbona ol tiu de iliaj samuloj kiuj laboris en urbaj domoj de aristokratoj. Por stimuli pli altan laborproduktecon plej terposedantoj liberigis grandan nombron de sklavoj kaj multaj ricevis salajron; sed en kelkaj ruraj areoj, la malriĉo kaj la troloĝado estis ekstremaj. Rura malriĉo estimulis la migradon de loĝantaro al urbaj centroj ĝis la komenco de la 2a jarcento kiam la urba loĝantaro ĉesis kreski kaj ekmalpliiĝis.
Starte en la mezo de la 2a jarcento a.K., privata Greka kulturo estis pli kaj pli ascendantaj, spite la kritikojn kontraŭ la "mildigaj" efikoj de la Helenigita kulturo el konservismaj moralistoj. Je la epoko de Aŭgusto, kulturgrekaj hejmaj sklavoj instruis la romiajn junulojn (foje eĉ junulinojn); kuiristoj, dekoristoj, sekretarioj, doktoroj kaj harfrizistoj venis plej ofte el la Greka Oriento. Grekaj skulptaĵoj ornamis la helenisman pejzaĝon de la ĝardenoj de Palatino aŭ de vilaoj, aŭ estis imititaj en romiaj skulptejoj fare de Grekaj sklavoj. La Romia kuirarto konservita en kuirartaj libroj atribuitaj al Apicio estas esence greka. Romiaj verkistoj malaprezis Latinon por kulturgreka stileo. Nur en juro kaj administracio restis pure de Italia naturo.
Kontraŭ tiu homa fono, kaj urba kaj rura, formiĝis unu el la plej influaj civilizoj de la historio, kiu lasis kulturan heredon kiu survivas parte ankoraŭ nuntempe.
La Romia Imperio, je sia pinto (ĉ. 117), estis la plej etenda politika kaj socia strukturo en okcidenta civilizacio. Ĉirkaŭ la jaro 285 la imperio estis kreskinta tiom por esti regataj el centra registaro en Romo kaj estis dividita de la imperiestro Diokleciano en Okcidenta kaj Orienta Romia Imperio. La Romia Imperio komencis kiam Aŭgusto Cezaro iĝis la unua imperiestro de Romio (31 a.K.) kaj finis, okcidente, kiam la lasta Romia imperiestro, nome Romulo Aŭgustulo, estis elpostenigita de la ĝermana reĝo Odoakro (476 p.K.). Oriente, ĝi pluis kiel Bizanca Imperio ĝis la morto de Konstantino la 11-a kaj la falo de Konstantinopolo antaŭ la Otomanaj Turkoj en 1453. La influo de la Romia Imperio sur la okcidenta civilizacio estis profunda en ties lastaj kontribuoj al preskaŭ ĉiu aspekto de okcidenta kulturo.
Montaro de la Longa Ŝnuro
La Montaro de la Longa Ŝnuro hispane Sierra de la Cuerda Larga estas unu el la ĉefaj montar-branĉoj de la Gvadarama Montaro. Ĉi tiu montara linio etendiĝas de okcidento-sudokcidento al oriento nordoriento en la nordokcidento de la Madrida Regiono (Madrido). Ĝi havas 16 km en rekta linio. Ĝi ekiĝas en la Montopasejo de Navacerrada (okcidenta ekstremo) je alteco de 1.858 metroj kaj finiĝas en la Montopasejo de la Morcuera (orienta ekstremo).
Ĝi estas unu el la plej altaj zonoj de la Gvadarama Montaro kiu mezume estas pli ol 2.100 metroj. La plej alta pinto estas la Kapoj el Fero, kiu kun 2.383 metroj reprezentas la duan altaĵon de Gvadaramo. En la norda bordo de la Longa Ŝnuro troviĝas la alta zono de la valo de Lozoya, kaj en la suda vizaĝo etendiĝas la Gorĝo de Manzanaro, La Pedriza, kaj la Truo de Sankta Blaso. Ĉi tiu montara ŝnuro estas la limo por la riveroj Lozoya, norde, kaj Manzanaro, sude, ambaŭ alfluantoj de Ĥaramo.
Jerry Wald
Jerry Wald (vere Jervis Wald; naskiĝis la 15-an de januaro 1918 en Newark, Nov-Ĵerzejo; mortis en septembro de 1973 je Las-Vegaso, Nevado) estis usona klarnetisto kaj bandestro.
Vivo
Lia admiro por Artie Shaw ne nur kondukis al similecoj laŭ stilo kaj sono, sed ankaŭ al la dungo de multaj iamaj muzikistoj el la orkestro de Shaw, inter ili Bernie Privin, Les Robinson, Sid Weiss, kantistino Anita Boyer, la muzikaranĝistoj Ray Conniff, Bill Challis kaj Jerry Gray. Krom tio je diversaj tempoj interalie Nelson Riddle, Ray Sims, Les Elgart, Bob Dukoff, Al Cohn, Bill Perkins, Lee Konitz, Al Haig, Billy Bauer, Art Ryerson, Irving Cottler kaj Manny Albam laboris en la orkestro de Wald.
La unua disko aperis en 1942 ĉe Decca Records; sekvis aliajaj. En 1946 Columbia Pictures produktis mallongan muzikfilmon ku la orkestro de Wald. En 1952 li surdiskigis kun Chris Connor. Pianisto Bill Evans kunverkis komence de sia kariero du albumojn de Wald, Top Pops - Jerry Wald & His Orchestra (MGM/Lion, 1953) samkiel Listen to the Music of Jerry Wald (Kapp, 1955), dancan kaj distran muzikon kun tiam popularaj titoloj kiel „I Love Paris“ aŭ „Mad About the Boy“.
Golf-Milita sindromo
Tiu malsano karakteriziĝas per nespecifaj kaj varieblaj simptomoj kiel laceco, muskolaj kaj artiklaj doloroj, migreno, memorperdo kaj posttraŭmata streĉa perturbo. Ties kaŭzo estas nekonata kaj la malordo mem ne estas mortiga, ​ sed ĝi povas esti asocia kun la angoro kaj la troa malkapablo, impreso esti mortiginta, perfortinta maljuste, kvankam oni kredigis, ke temas pri justa milito aŭ sankta milito, kaj ĝenerale estas konsiderata kiel mensa malsano.
Oni indikis foje kiel ebla kaŭzo aŭ malbonigilo la eksponon al kemiaj kombinaĵoj, ĉu intenca ĉu nedezirita; kaj ankaŭ foje oni rekomendis kognajn kondutoterapiojn, sed neniu el ambaŭ indikoj estis klare konfirmitaj.
11459 Andráspál
11459 Andráspál estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la usona astronomo Schelte J. Bus elde la Observatorio de Siding Spring, apud Coonabarabran en Novsudkimrio (Aŭstralio).
Preĝejo Ĉieliro de Maria (Belváros)
Preĝejo de Ĉieliro de Maria estas romkatolika preĝejo en Hungario, en urbo Budapeŝto, en distrikto Belváros-Lipótváros preskaŭ ĉe la Danubo. La preĝejo apartenas al Monda Heredaĵo.
11459 Andráspál
Nomo
Ĝia nomo honoras András Pál, esploriston ĉe la Observatorio Konkoly en Budapeŝto, kiu disvolvis komputilajn ilojn por la procezo kaj interpreto de vidaj kaj infraruĝaj observoj.
Preĝejo Ĉieliro de Maria (Belváros)
Historio
En loko de la preĝejo komence fortikaĵo konstruiĝis dum la romianoj. Supozeble en la 11-a jarcento kapelo konstruiĝis, poste romanika preĝejo. Dum regado de Sigismondo la 1-a (Sankta Romia Imperio) la preĝejo pligrandiĝis kaj gotikiĝis. Dum regado de Matiaso la 1-a la preĝejo ricevis 2 flanknavojn. Dum dominado de turkoj ĝi estis la unusola kristana preĝejo, tamen, ne tro longe ĝi estis moskeo. En 1723 incendio okazis, poste la preĝejo barokiĝis. En 1964 pro konstruado de Erzsébet-ponto la kirko situis en malbona loko, sed enirejo de la nova ponto iomete kliniĝis, do la preĝejo restis netuŝebla.
La konstruaĵo estas Monumento historia. Kermeso okazas en la 15-an de aŭgusto. En la kripto estas entombigita Pál Kray, militestro.
Stacio Takatsuki
Stacio Takatsuki [Takacuki-eki] estas komuna nomo de kelkaj stacioj en Japanio:
Frits Bernard
Frits BERNARD (naskiĝis en Roterdamo la 28-an de aŭgusto 1920; mortis la 23-an de majo 2006) estis nederlanda psikologo, seksuologo, aktivisto por la rajtoj de samseksemuloj kaj pioniro de la pedofilia aktivismo en Nederlando. Specialisto pri pedofilio, li publikigis grandan nombron da sciencaj verkoj pri la temo. Li estis fondinto de Enclave Kring, la unua grupo dediĉita al scienca studado de pedofilio, kaj elstara membro de la Asocio por la Progreso de la Socia Esplorado pri Seksa Scienco.
Biografio
Kvankam naskita en Nederlando, li translokiĝis en la aĝo de 7 jaroj al Katalunio, kie li studis en la Internacia Germana Lernejo de Barcelono kaj lernis la katalunan, la hispanan, la francan kaj la anglan. Iom antaŭ la Dua Mondmilito li revenis Nederlandon. Li studis psikologion kaj doktoriĝis en la Universitato Radboud de Nimego, kun Theo Rutten. En tiu epoko li konatiĝis kun la verkisto kaj poeto John Hanlo.
En la 1950aj jaroj li aniĝis al la Centro de Kulturo kaj Libertempo (COC), la plej grava asocio por la defendo de samseksemuloj en Nederlando, kaj li verkis, sub la pseŭdonimo Victor Servatius, por Vriendshap, la revuo de la asocio, grandan nombron da artikoloj, el scienca perspektivo, pri samseksemo kaj ankaŭ, unuafoje, pri pedofilio. Dum tiuj jaroj li fondis Enclave Kring, la unua asocio de la pedofilia aktivismo.
En 1964, ŝanĝo en la redakcio de Vriendschap malebligis al li daŭre kunlabori kun COC. Je la fino de la 1960aj jaroj, Bernard trovis en la Nederlanda Societo por Seksa Reformo (NVSH) favoran terenon por siaj esploroj. En 1972 li publikigis, kunlabore kun Edward Brongersma, Wijnand Sengers, Peter van Eeten kaj Ids Haagsma, la libron Sex met kinderen [Seksumo kun infanoj], la unua ĉio-ampleksa studo pri pedofilio, eldonita de NVSH. Tiu ĉi verko pretigos la fundamenton por la pedofilia aktivista movado de la 1970aj jaroj en Okcidenta Eŭropo.
En la 1970aj jaroj la pedofilia aktivismo iniciatinta de Bernard kaj aliaj, same kiel la postuloj de iliaj sciencaj esploroj, atingas ian progreson en la debato pri pedofilio en Nederlando kaj en aliaj lokoj en Eŭropo kaj Usono. Tamen, la movado komencos malprogresi ekde la 1980aj jaroj.
Bernard emeritiĝas en 1985, sed li daŭre publikigos studojn pri pedofilio kaj aliaj temoj rilate al sekseco ĝis sia morto, en 2006.
En 1987 li aperis kiel speciala invitito en la rekta programo de Phil Donahue en NBC, The Phil Donahue Show (elsendita per 250 televidkanaloj de Usono kaj Kanado) kaj aperte defendis pedofilion dum unu horo seninterrompe, kun apogo de junulo 23-jara kiu havis seksrilatojn kun plenkreskuloj dum sia infanaĝo. Tiu ĉi fakto estis tre grava pro tio, ke tiutempe la pedofilia aktivismo jam alfrontis publikan malamikecon ĉiam pli grandan, kompare kun la situacio de la 1970aj jaroj.
Studoj pri la pedofilio
En verkoj kiel Paedophilia: A factual report, Bernard rimarkigas faktorojn kiel la reago de la ĉirkaŭularo, la pridemandadoj kaj la aresto de la plenkreska kunulo kiel verajn kaŭzojn de malutilaj kaj persistaj efikoj ĉe la menso de la infano kiam pederastia rilato estas malkovrita kaj la tabuo aplikita sur ĝi. Bernard kritikas, ke la socio nur emfazas la malbonan parton de pedofilio (infana seksa misuzo) kaj li substrekas, ke plej multaj studoj pri pedofiloj estas faritaj en kondiĉoj degradantaj por ĉi tiuj (malliberejoj, psikiatriaj hospitaloj). Alia obĵeto de Bernard estas tio, ke oni demandas al la infanoj pri siaj veraj sentoj al pedofiloj nur post granda skandalo kiu kondiĉas ilin respondi malfavore pri siaj spertoj.
Universala enciklopedio de filozofio
Powszechna encyklopedia filozofii (Universala enciklopedio de filozofio) – pola fakenciklopedio eldonata en 10 volumoj en la jaroj 2000–2009 en Lublin fare de Pola Societo de Tomaso de Akvino.
Ĝia iniciatinto estis patro Mieczysław Albert Krąpiec, profesoro de Katolika Universitato de Lublin. Ĉefredaktoro estis pastro Andrzej Maryniarczyk, inter ties aŭtoroj estas polaj (Wojciech Chudy, Marek Dziekan, Zbigniew Galor, Mieczysław Albert Krąpiec, Krzysztof Kosior, Maciej Stanisław Zięba) kaj eksterlandaj filozofoj
Sickte
Sickte estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Wolfenbüttel de la federacia lando Malsupra Saksio. Fine de la komunumo havis  loĝantojn.
Universala enciklopedio de filozofio
Priskribo
Premiso fundamentinta la koncepton estas tezo, ke filozofio okupiĝas pri la plej gravaj problemoj en la kulturo (difino de la esenco mem pri la universo: esto kaj ekzisto, la homo (laŭ diversaj perspektivoj), Dio, interpersonaj rilatoj, kono, vero, bono, belo ktp). Esenco de filozofio estas konstanta, denova pridiskuto de la fundamentaj problemoj, enigo de malkovrataj veroj en la novan kuntekston kaj alpreno de ili de la inspiro dum interpretado de la problemoj de ĉiutaga sperto. Sen filozofio neniu nacia kulturo povas plene disvolviĝi.
En ĝi oni povas trovi artikolojn rilatantaj al historio, problemoj, nocioj, aŭtoroj kaj tekstoj de hinda filozofio, ĉina filozofio, tibeta filozofio, vjetnama filozofio, korea filozofio, japana filozofio aŭ malaja-indonezia, afrika etnofilozofio, malnovegipta penso, inkaa aŭ azteka, pri kio kelkiam malfacile eblas trovi informon eĉ en la plej bonaj okcidentaj filozofiaj enciklopedioj (precipe arigitaj unuloke).
Enangligo
Pola Societo de Tomaso de Akvino ricevis monon de la Ministerio pri Kulturo, Nacia Heredaĵo kaj Sporto por anglalingva traduko de Universala enciklopedio de filozofio, unu el 7 diverslingvaj filozofiaj enciklopedioj (9.11.2020).
Kapelo de Sankta Magdaleno (Erfurto)
La Kapelo Sankta Mario Magdala (germane: Magdalenenkapelle) estas eta preĝejo romkatolika en la urbocentro de Erfurto, Germanujo.
Historio
La unua dokumenta mencio estis en 1277. La nuna konstruaĵo estis farita en 1341 kaj servis kiel kapelo por apuda tombejo.
Post enkonduko de la Reformacio en 1525 la ejo jam ne funkciis. En 1546 estis fermita ankaŭ la tombejo. Inter 1622 kaj 1803 ĝi estis kromkapelo de la katedralo, poste ĝin ekposedis la komunumo de la Preĝejo Ĉiuj Sanktuloj. Je la fino de la 19-a jc (1884-86) ĝi denove alikonstruiĝis (nova fasado), en 1992 oni restaŭris la internon.
Teatra uzo kaj reveno al originoj
La ejo estis ĝis 2007 scenejo por la alternativa Gallitheater ("Teatro en la kapelo"). Nuntempe oni klopodas farigi ĝin kolumbario. Dum restaŭradoj oni malkovris antaŭ nelonge restaĵojn de la antaŭa romanikstila konstruaĵo. Helpis la alikonstruaĵon la erfurta artistino Evelyn Körber.
Stakčínska Roztoka
Stakčínska Roztoka (hungare Stakcsin-Rosztoka) estas rutena vilaĝo en orienta Slovakio en distrikto Snina.
Historio
La vilaĝo estis unue menciita en la jaro 1568. Origine ĝi apartenis al nobelara familio el Humenné, poste al aliaj nobelaraj familioj. En 1910 loĝis en la vilaĝo 321 da precipe rutenoj. Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara Reĝlando, al Zemplén (reĝa departemento), al distrikto de Snina, poste al Ĉeĥoslovakio, fine ekde 1993 al Slovakio. Dum unua disfalo de Ĉeĥoslovakio en 1939 la hungara armeo okupis tiean limozonon loĝatan de ankaŭ rutenoj. Tiu loko estis parto de aŭtonomio rutena kune kun iama Karpata Ukrainio. Tio apartenis al Hungario ĝis apero de Ruĝa Armeo fine de 1944. En 2001 loĝis en Stakčínska Roztoka 2385 homoj, (1867 slovakoj, 383 rutenoj, 81 ukrainoj, 20 ciganoj, 9 ĉeĥoj, 4 poloj, unusola hungaro).
Naturprotekto
Parto de vilaĝa teritorio troviĝas en Nacia parko Poloniny, la vilaĝo mem nekuŝas en la nacia parko.
Osini
Osini - jen itale kaj sarde - estas komunumo de Italio. Ĝi apartenas al la insulo kaj administra regiono Sardio. La komunumo ekestis en 1951, kiam inundo detruis antaŭan setlejon. La komunumo situas en montaro kaj ne havas grandajn trafikajn vojojn kun la cetero de Sardio. Ĝi tial restis ne multe influita de eksteraj intervenoj. estis parto de la en februaro 2016 malfondita provinco Ogliastra kaj de tiam apartenis al la provinco Nuoro, sed per nova administra reformo en 2021 la provinco Ogliastra reviviĝis kaj ekde tiam denove apartenas al ĝi. Fine de en la komunumo vivis. Kristana patrono estas la sankta, kies memortago sekve estas la komunuma festotago.
Osini havas tri eksklavojn en la teritorio de aŭ inter aliaj komunumoj.
Eŭropa Futbal-Ĉampionado 1972
La fina parto de la 4-a Eŭropa Futbal-Ĉampionado (oficiala nomo "UEFA EURO" 1972) okazis inter la 14-a kaj la 18-a de junio 1972 en tri urboj de Belgio, nome en Bruselo (du stadionoj), Antverpeno kaj Lieĝo. Kiel en ĉiuj antaŭaj tri eŭropaj ĉampionadoj, la lando de la lastaj kvar matĉoj nur fiksiĝis kiam restis nur kvar konkursantaj teamoj el la komence 32 teamoj de la kvalifikiga fazo.
En du paroj la teamoj interbatalis en la duonfinalo, la malgajnantoj de tiuj matĉoj konkuris pri la turnira tria pozicio, kaj la du gajnintaj teamoj de la duonfinalaj matĉoj komparis siajn fortojn en la finalo, kiu okazis je la 20-a de junio 1972 en Belgrado.
32087 Vemulapalli
32087 Vemulapalli estas asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la en la kadro de la astronomia kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Nomo
Ĝia nomo honoras Anoop Vemulapalli, kiu gajnis la duan rangon en la Intel International Science and Engineering Fair de 2015 pro sia projekto en teamo pri plantoscienco. Li estis lernanto ĉe la Plano West Senior High School de Plano (Teksaso, Usono).
Abdourahman A. Waberi
Abdourahman A. Waberi, naskiĝinta en 1965 en Ĝibuto, estas ĝibutia verkisto verkanta en la franca lingvo.
Tzitzio
Tzitzio estas komunumo en la meksika subŝtato Michoacán. La ĉefurbo de la komunumo same nomiĝas Tzitzio. La ŝlosilnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 16 101.
Geografio
La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 9394 loĝantojn. El tiuj estas 4667 viroj kaj 4727 virinoj. La komunumo havas surfacon de 906.58 kvadratkilometroj.
Sociogeografio
En la jaro 2000 (INEGI) en la komunumo vivis 9477 personoj, kiuj aĝis pli ol 5 jaroj. El tiuj 29 personoj parolis indiĝenan lingvon. Tio egalas al 0.31 % de la loĝantoj.
Entute 6131 personoj (en 2000) aĝis pli ol 15 jaroj. El tiuj personoj 4 490 estis alfabetoj kaj 1 636 analfabetoj. Tio signifas ke 26.68 % de la loĝantaro de la jaro 2000 estis analfabetoj.
Fontoj: Statistikoj de la INEGI
Eksteraj ligiloj
http://www.e-local.gob.mx/work/templates/enciclo/michoacan/mpios/16101a.htm
Ninigi
Ninigi no mikoto (japane ニニギ) estas kami en mitologio de ŝintoismo. Li estas filo de Amenooŝihomimi kaj Yorozuhatahime same nepo de kami Amaterasu, kiu sendis lin al la Tero, por kultivi rizon kaj regi la Teron.
Amataresu donis al li tri donacojn, hodiuax japanajn tronsignojn: glavon, spegulon, juvelon (kolĉenon).
Ninigi kaj liaj posteuloj setlis sur la Tero ĉe Himuka sur monto Takahicho en la posta Provinco Hyuga, sude de Kyushu, kie Ninigi konstruigis sian palacon.
Li estis praavo de imperiestro Ĝimmu, tiel praulo de ĉiuj japanaj imperiestroj.
Viktoro de Vita
Viktoro de vita (latine: Victor Vitensis; 430 ĉirkaŭ – post 484 estis episkopo de de la afrika provinco de Bizacena, Aŭtoro de la Historia persecutionis Africanae Provinciae, temporibus Geiserici et Hunirici regum Wandalorum, la precipa samtempa atesto pri la kontrraŭniceaj politikoj de la ariana regno de Vandaloj.
Dekomence dividita laŭ kvin libroj, la verko estas hodiaŭ publikigita laŭ tri, kies la unua, kiu okupiĝas pri la regno de Genserico (427-477), estas resumo de aliaj verkoj, dum la restantaj du, kiuj kovras la regnon de Unnerico, estas la rezulto de la atestoj de Viktoro.
Spite de fojaj troigoj en liaj priskriboj, malmultas la eventoj rakontitaj kaj neokazintaj.
Viktoro lanĉas lumon sur la religiaj kaj sociaj kondiĉoj de Kartago kaj pri la afrika liturgio de tiu epoko. Lia historio entenas multajn dokumentojn alimaniere ne alireblaj, kiel la kredokonfeso de la ortodoksaj episkopoj, inter kiuj sankta Eugeno de Kartago, prezentita al al Unnerico dum la ariana-katolika sinodo de 484. Du dokumentoj– Passio beatissimorum martyrum qui apud Carthaginem passi sunt sub impio rege Hunerico kaj Notitia Provinciarum et Civitatum Africae – kiuj origine estis inkluzivitaj en la vero, eble ne apartenas al Viktoro; la unua povus estis verko de lia samtempulo, dum al dua listigas la katolikajn episkopojn kunvokitajn al la sinodo de 484] laŭ la geografiaj zonoj de iliaj sidejoj.
En la Katolika Eklezio kaj en iuj ortodoksaj eklezioj Viktoro de Vita estas kultata kiel sanktulo kaj festata la 23-an de aŭgusto.
Bastani
Formoj de servado
Iuj servas ĉi tiun glaciaĵon kune kun: "Faloodeh" (Faloodeh Shirazi) kaj estas kutimo servi ĉi tiun glaciaĵon kun karoto-suko plus cinamo, nuksoj, klevoj, kardamomo, aŭ aliaj spicoj. Ĉi tiu formo de aliĝo nomiĝas: "Āb havasj bastani."
Historio
Komenca evidenteco de manĝado de malvarmaj desertoj en Persujo en 500 a.K. dum la Aĥemenida Imperio. Dum ĉi tiu tempo, estis kutimo miksi neĝon kun ŝorbeto (frukta ŝelo) kaj aspergi per ĝi safrano, vinberoj kaj aliaj fruktoj. En 400 a.K., estis inventita la deserto Faloodeh kaj oni kutimis miksi ĝin kun persa glaciaĵo por ne perdi la likvaĵon de la fandita glaciaĵo.
En modernaj tempoj
Fine de la 19a jarcento, la "persa glaciaĵo" estis elpensita en la hodiaŭa versio de malmola teksturo, simila al la gumaj glaciaĵoj, kiuj estis en la regiono: Turkio kaj Sirio. Ĉi tiu glaciaĵo estis nomata "Baŝtani Sonati." Ĉi tiu versio estis preparita laŭ kremo kun tre altaj grasaj procentoj kaj foje ankaŭ kun ovoj, anstataŭ "disbatita goma pulvoro" kun "orkida pulvoro" plus spicoj honore al la persa reĝo kaj ankaŭ por kondimentado de persaj desertoj kiel Faloodeh.
Socia stigmato
En sociologio, stigmato estas kondiĉo, atributo, trajto aŭ konduto kiu faras, ke la persono tionportanta estu inkludita en socia kategorio al kies membroj oni generas negativan reagon kaj kiujn oni vidas kiel neakcepteblaj aŭ malsupraj. La koncepto estis stampita en 1963 de la kanada sociologo Erving Goffman, en sia fama libro "Stigma", en kiu precizigas la sociologian nocion de la termino kiel aparteno al socia grupo malaprezata kaj diskriminaciata (etna, religia, nacia grupo, ktp.), kaj distingas ĝin el la anatomiaj (abomeno de la korpo) kaj psikologiaj nocioj (defektoj de la karaktero de la individuo). La procezo pere de kiu oni realigas la stigmaton estas nomita stigmatizado.
Nuancado de Phong
La nuancado de Phong rilatas al interpola tekniko por surfaca nuancado en tridimensia komputila grafiko. Ĝi ankaŭ nomiĝas interpolado de Phong aŭ ortant-vektora interpola nuancado. Ĝi aparte interpolas surfacajn ortantojn tra rastrumitaj plurlateroj, kaj komputas rastrumerajn kolorojn bazitajn sur la interpolaj ortantoj kaj reflekta modelo. La nuancado de Phong ankaŭ povas rilati al la specifa kombino de la interpolado de Phong kaj la reflekta modelo de Phong.
Historio
La nuancado de Phong kaj la reflekta modelo de Phong estis disvolvitaj en la Utaha Universitato de Bui Tuong Phong, kiu publikigis ilin en lia doktoriĝa disertaĵo de 1973. La metodoj de Phong estis konsiderataj radikalaj en la tempo de ilia enkonduko, sed depost tiam ili fariĝis la praktikan bazon pri nuancada metodo por multaj rastrumadaj aplikaĵoj. La metodoj de Phong populariĝis pro ilia uzo ĝenerale efika de komputa tempo por ĉiu rastrumita rastrumero.
Interpolado de Phong
La nuancado de Phong plibonigas la nuancadon de Gouraud, kaj provizas plibonan aproksimadon de la nuancado de glata surfaco. La nuancado de Phong supozas la glatan variadon de la surfacaj ortantovektoroj. la interpola metodo de Phong plibone funkcias ol la nuancado de Gouraud, kiam aplikata en reflekta metodo, kiu havas malgrandan spegulan elstaraĵon, kiel la reflektan modelon de Phong.
La plej grava problemo de la nuancado de Gouraud okazas kiam la spegulaj elstaraĵoj troviĝas meze de granda plurlatero. Ĉar tiuj spegulaj elstaraĵoj malĉeestas de la verticoj de la plurlatero, kaj la nuancado de Gouraud interpolas laŭ la verticaj koloroj, la spegula elstaraĵo mankos interne de la plurlatero. Ĉi tiu problemo solviĝas kun la nuancado de Phong.
Malkiel la nuancado de Gouraud, kiu interpolas kolorojn tra plurlateroj, en la nuancado de Phong, la ortantovektoro estas lineare interpolita tra la surfaco de la plurlatero el la verticaj ortantoj de la plurlatero. La surfaca ortanto estas interpolita kaj ununormigita por ĉiu rastrumero, kaj tiam uzita en reflekta modelo, ekzemple la reflekta modelo de Phong, por akiri la finan rastrumeran koloron. La nuancado de Phong estas pli kompute kosta ol la nuancado de Gouraud, ĉar la reflekta modelo devas esti komputita por ĉiu rastrumero anstataŭ por ĉiu vertico.
Reflekta modelo de Phong
La nuancado de Phong ankaŭ povas rilati al la specifa kombino de la interpolado de Phong, kaj la reflekta modelo de Phong, kiu estas empiria modelo de loka iluminado. Ĝi priskribas la manieron, kiel la surfaco reflektas lumon, per kombino de la difuza reflektado de malglataj surfacoj kun la spegula reflektado de glataj surfacoj. Ĝi baziĝas sur la neformala observado de Bui Tuong Phong, ke glataj surfacoj havas malgrandajn intensajn spegulajn elstaraĵojn, dum malglataj surfacoj havas grandajn elstaraĵojn, kiuj malaperas pli maldraste. La reflekta modelo ankaŭ inkluzivas median termon por reflekti la malgrandan kvanton da lumo, kiu disas tra la tuta sceno.
Alto Paraíso (Rondonio)
Alto Paraíso estas municipo en la brazila subŝtato Rondonio, kiu havis 17.135 loĝantojn en 2010.
Bernardo
Ĉi tiu artikolo ne traktas la antaŭnomojn (detala artikolo ĉe Bernardo (persona nomo)).
The Australian Pink Floyd Show
The Australian Pink Floyd Show, ankaŭ nomata Australian Pink Floyd Show, Aussie Floyd aŭ TAPFS, estas aŭstralia Pink Floyda Fojgrupo fondita en 1988 de Lee Smith, Steve Mac kaj Jason Sawford. Ĝi provas rekrei fidele la muzikon, la sentojn kaj la etosojn de la koncertoj de Pink Floyd.
Ilia talento estis akredita de Pink Floyd, kiu gastigis ilin muziki dum post-spektakla festo dum la turneo por prezenti la albumon The Division Bell. David Gilmour muzikigis ilin por sia kvindeka naskiĝtago.
Ili kutime deklinas la vidaĵojn de Pink Floyd, inkludante en ili kanguruon.
Kemia armilo
La kemiaj armiloj estas tiaj kemiaj kombinaĵoj, kiujn oni uzas en gasa, fluida, solida stato pro ties venena efiko je homo, besto, planto.
La internaciaj klopodoj por malpermesi ilin ekis jam tre frue, tiel la ĝeneva konvencio de 1925 entenis malpermesajn dispoziciojn pri la sufoka, venena kaj aliaj gasoj, samefikaj fluidoj, solidoj kaj iloj. La protokolon subskribis pli ol 140 ŝtatoj (krom i.a. Usono, Rusio, Israelo).
Unua mondmilito
La unua amasa uzo de kemiaj armiloj okazis en la unua mondmilito ĉe Ipro (nederlande Ieper, france Ypres) en Flandrio, la, kie la germanaj trupoj disŝprucis klorgason al la francaj-alĝeriaj trupoj en front-parto de 6 km. La uzo de la kemiaĵoj kaŭzis tutan kaososn ĉe la malamiko, sed la germanoj ne povis eluzi la situon. La protekto kontraŭ la kemiaj armiloj elformiĝis jam dum tiu milito: aperis la gasmaskoj kaj aliaj protektiloj.
En la unua mondmilito oni uzis krom la menciita klorgaso la pli suferige venenan fosgenon kaj la mustardan gason, kiu lasta kaŭzis vidperturbojn aŭ blindecon, blazigon. Dum la unua milito oni foruzis pli ol 100.000 tunoj da venenaj kemiaĵoj, sed pro la efika defendado fakte sensukcese.
Dua mondmilito
Kvankam la militantaj potencoj deponis grandajn stokojn, la kemiajn armilojn oni ne uzis en tiu ĉi milito – sed okazis uzo de kemiaĵoj inter la du mondmilitoj en Ĉinio kaj Etiopio-, ĉar la militaj gvidantoj vidis la kemiajn armilojn malgrand-efikaj rilate al la tradiciaj armiloj. Aliaj kaŭzoj estis la timo pro la venĝo je la propra loĝantaro; dispozicioj de la ĝeneva protokolo; nekontrolebleco de la ekuzitaj gasaĵoj (ekz. ĉe abrupta ventoŝanĝo).
Post la mondmilitoj
La usona kaj soveta armeo deponis grandkvanton da sarin- kaj VX-gaso.
Oni plenigis la fluidajn kemiaĵojn en artileriajn pafaĵojn, bomboj kaj eksplodraketoj, sed ekzistis aliaj metodoj por alvenigo ilin al la konvena loko.
La sekuran rezervon certigis la evoluigo de la dukomponentaj armilaĵoj: ekz. la du sendanĝerajn kombinaĵoj de la sarino unuiĝas nur ĉe elpafo de la pafaĵo.
En la dua duono de la 20-a jarcento, ĉiu armeo havis siajn proprajn kemiajn armilojn kaj la defendilon kontraŭ ili, sed en la 1990-aj jaroj plimulto de ili neniigis ilin.
Plej fifama iĝis la incidento de Halabĝo, kie en 1988 laŭ ordono de Saddam Hussein la urbo estis bombita de iraka armeo per venengasoj. La aserto, ke Irako plue disponis pri kemiaj armiloj, estis unue el la pretenditaj kaŭzoj por la Iraka milito de 2003.
Blazono de Oschatz
Blazono de Saksio (Wappen der Stadt Oschatz) estas nuntempa oficiala blazono de la germania urbo Oschatz. La blazono en sia nuna formo estas uzata ekde kaj iĝis la oficiala simbolo de la urbo la.
Veoh
Veoh estas entrepreno en San Diego, Kalifornio, kiu ofertas servon de interreta televido: Sur la retejo de la entrepreno, legebla en la angla, franca, germana kaj japana, la uzantoj povas spekti filmetojn, datumflue transportatajn al la komputilo de la spektanto, kaj alŝuti proprajn filmetojn. Eblas spekti filmojn aŭ filmerojn produktitajn de grandaj komercaj kinaj studioj, de sendependaj studietoj kaj de simplaj privatuloj. La servo, en 2003 fondita de Dmitry Shapiro kaj de tiam preparita, oficiale ekfunkciis en februaro 2007. Dmitry Shapiro daŭre gvidas ĝin. La entrepreno investe ricevis proksimume 40 milionoj da usonaj dolaroj, interalie de la amaskompunika konzerno  Time Warner. En 2008 la entrepreno venkis en jura proceso pri la demando, ĉu ĝi rajtas disponigi filman materialon kopirajte protektatan.
Klasika araba
Ne konfuzenda kun la moderna normiga araba lingvo, ĉefe uzata en amaskomunikiloj. La klasika araba, nomata ankaŭ klera araba, en araba العربيّة الفصحى aŭ korana araba, estas varianto de la araba lingvo. La klasika araba estas la formo de la araba lingvo uzata en la tekstoj de Umajidoj kaj Abasidoj (7-a al 9-a jarcentoj). Ĝi estas bazata en la mezepokaj dialektoj de la arabaj triboj. La moderna normiga araba estas rekta derivaĵo de la lingvo uzata moderne tra la tuta araba mondo, uzata en la skribado kaj la formala parola lingvo, ekzemple, por kelkaj diskursoj kaj radiaj elsendaĵoj. Dum la stilistiko kaj la vortotrezoro de la moderna normiga araba estas distinga de la klasika araba, la morfologio kaj la sintakso plurestis fundamente senŝanĝe. La lokaj dialektoj, tamen, pli draste ŝanĝiĝis. En la araba mondo oni faras malmultan distingon inter la klasika araba kaj la moderna normiga araba, ambaŭ estas nomataj al-fuṣḥā (الفصحى) en araba signife elokventa.
Historio
La deveno de la klasika araba troviĝas en la nordo kaj centro de la araba duoninsulo kaj ĝi estas diferenca el la lingvoj de la antikva suda araba kiuj estis parolataj en la suda parto de la duoninsulo, nome en la teritorioj de la moderna Jemeno. La klasika araba estas la nura lingvo supervivanta de la lingvoj de la antikva norda araba. La surskribaĵo plej antikva en klasika araba datas de la 328 p.K. kaj ĝi estas konata kiel la «enskribaĵo de Namāra». Ĝi estis skribita per la nabatea alfabeto kaj trovita sude de Sirio en aprilo de 1901.
Monbileto
Monbileto estas ambaŭflanke presita peco el papero aŭ plasto, emisiita de valuta banko aŭ de ŝtato kiel laŭleĝa pagilo. Oni diras ankaŭ «bankbileto», nur «bileto» aŭ «papermono».
NGC 5144A
NGC 5144A (aliaj indikoj — UGC 8420, IRAS13214+7046, MCG 12-13-5, ZWG 336.8, MK 256, 7ZW 511, KUG 1321+707, PGC 46742) estas galaksio en konstelacio Malgranda Ursino.
Klasika araba
Morfologio
La klasika araba apartenas al la familio de ŝemidaj lingvoj kaj tial ĝi kunhavas nombrajn similaĵojn en prononco kaj verbogramatiko kun lingvoj kiaj la hebrea, aramea, akada kaj amhara. Ties uzado de vokaloj por modifi bazan grupon de konsonantoj estas simila al tiu dela biblia hebrea.
Monbileto
Monbiletoj ofte estas uzataj paralele al moneroj. Kutime oni uzas biletojn por altaj valoroj, metalajn monerojn por malaltaj.
NGC 5144A
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Monbileto
Monfalsado kaj protekto kontraŭ ĝi
Ĉar monbileto apenaŭ havas materian valoron, ekzistas la problemo de monfalsado. Por malhelpi falsadon la emisiantoj uzas specialajn rekonilojn, ekzemple:
Kuriozaĵoj
La papero el kiu oni fabrikas la monbiletojn de eŭro estas centprocente el kotono.
Klasika araba
Morfologio
Por ekzemplo:
Ĵulo
La ĵulo (mallonge J) estas la oficiala mezurunuo de energio kaj laboro laŭ la Sistemo Internacia de Unuoj. Ĝi estis nomita honore al la fizikisto James Prescott Joule (1818 - 1889).
Laŭdifine,
Por eviti konfuzon, parolante pri mezuroj de torda momanto oni ofte uzas la samsignifan nomon neŭtono-metro. En elektra inĝenierarto, oni ankaŭ foje uzas la samsignifan nomon kulombo-volto.
Unu ĵulo estas la laboro necesa por ekzerci forton de unu neŭtono trans distanco de unu metro. Ankaŭ eblas pripensi la ĵulon, ekzemple kiel la laboron necesan por levi mason de 102 gramoj (kiel malgranda pomo) je unu metro, en medio kun la sama gravita forto kiel la tera supraĵo.
Unu ĵulo ankaŭ estas la laboro necesa por produkti povumon de unu vato dum unu sekundo.
Dekoblaj kaj dekonaj unuoj
La mezurunuo ĵulo estas sufiĉe taŭga, kvankam iom malgranda, por priskribi aferojn el la ĉiutaga homa vivo. Ekzemple, tipa elektra lumilo uzas keldek vatojn, kio signifas, ke ĉiun sekundon ĝi konvertas kelkdek ĵulojn da elektro en lumon kaj varmon.
En fiziko ankaŭ bezonatas kaj vaste uzatas dekoblaj kaj dekonaj mezurunuoj de la ĵulo, kies nomojn eblas formi per la oficialaj prefiksoj de SI. Ekzemple, la jenaj dekonaj unuoj estas aparte kutimaj en partikla fiziko:
Male, la jenaj unuoj estas la plej kutimaj inter la dekobloj de la ĵulo:
Aliaj mezurunuoj de energio
Unu ĵulo egalas al:
Cidonio (apartigilo)
Cidonio estas la nomo de:
Maloviŝerskij (distrikto)
La distrikto de Malaja Viŝera aŭ Maloviŝerskij distrikto (Маловишерский район) estas distrikto de la Novgoroda provinco, Rusio. La administra centro de la distrikto estas la urbo Malaja Viŝera. La loĝantaro de la distrikto en 2020 estis 14 172 homoj.
Geografio
La distrikto de Malaja Viŝera situas norde de la Novgoroda provinco. La areo de la distrikto estas 3280,98 km². Norde la distrikto de Malaja Viŝera najbaras kun la Leningrada provinco, oriente – kun la distrikto de Lubitino, sud-oriente – kun la distrikto de Okulovka, sude – kun la distrikto de Krestci, okcidente – kun la distrikto de Novgorodo kaj kun la distrikto de Ĉudovo.
La plej granda rivero de la distrikto estas Msta.
Trans la distrikto iras la grava fervojo inter Moskvo kaj Sankt-Peterburgo. Tiu fervojo situas sur la blazono kaj sur la flago de la distrikto.
Heinrich Paxmann
Heinrich Paxmann (1531-1584) estis germana kuracisto kaj filozofo, dekano en la Fakultato pri Filozofio de Wittenberg kaj profesoro pri moralfilozofio kaj dialektiko en la Universitato de Frankfurto ĉe Odro.
Biografio
Li estis filo de la luterana pastro Hinricus Paxmann kaj estis edukita en Brunsvigo. Stipendiita de la Duko de Brunsvigo kaj Luneburgo, li ricevis sian diplomon pri medicino en la Universitato de Wittenberg. Orientita de Filipo Melanktono, li kompletigis siajn studojn pri Liberalaj Artoj kaj kronis ilin en la 2-a de februaro 1550 kun akirado de sia diplomo pri majstreco en filozofio. En la 18-a de oktobro 1551 li enmatrikuliĝis en la Fakultato pri Filozofio. Tie li instruis fizikon kaj dialektikon samkiel pri Demostenon kaj Homeron. En la vintra semestro de 1556 li iĝis dekano de la fakultato pri filozofio.
En la 5-a de novembro 1555 li edziĝis al Magaretha Krapp (mortis la 17-an de septembro 1556). Ŝi estis parenco de la edzino de Melanktono. Poste tio li sin dediĉis al siaj medicinaj studoj. Tiucele, en la 11-a de junio 1557 li verkis sian dokterecan tezon "Disputation Themata medica" gvidatan de la profesoro pri medicino Johann Hermann (1527-1605) kaj ricevis sian doktorecan diplomon en la 17-a de junio 1557 kun la kutima "Oratio de medicinae". En 1558 li sekvis rekomendon de Melanktono kaj estis indikata kiel Rektoro de Lernejo en Goldberg. Ĉar li ne sukcesis prizorgi siajn taskojn kiel kuracisto kaj rektoro, en 1562, Henriko la 11-a, Duko de Legnica (1539-1588) eksigis lin el lia posteno kiel rektoro.
Post labori kiel kuracisto en Bunzlau, li iĝis profesoro pri Moraleduko en la "Universitato de Frankfurto ĉe Odro". Ĉi-tie li sukcesis establiĝi ree en la kampo de la akademia legado. Ĉi tio alportis al li renomon kiel profesoron pri medicino ĉe la nove fondita "Universitato de Helmstedt", kie li ĉeestis la malferman ceremonion en la 15-a de oktobro 1576. Tamen, li restis nur en ĉi tiu posteno ĝis 1578 kaj revenis al Frankfurto ĉe Odro, kie li donis lecionojn pri morala filozofio, dialektiko kaj Aristotelo ĝis siaj lastaj tagoj. En la Universitato de Frankfurto ĉe Odro, li ankaŭ partoprenis en la organizaj taskoj de la universitato kaj administris en 1566, 1572 kaj 1580 la Dekana Oficejon de la Fakultato pri Artoj kaj ankaŭ estis rektoro de la akademio en la periodoj 1564-65 kaj 1576-77.
1106 Cidonio
1106 Cidonio estas malgranda hela asteroido de la ĉefa asteroida zono, verŝajne ano de la Eŭnomia familio ; ĝia spektra klaso "S" indikas "ŝtonan" asteroidon, konsistanta ĉefe el silikatoj de fero kaj de magnezio,
Malkovro
Ĝi estis malkovrita la de la germana astronomo Karl Wilhelm Reinmuth elde la Nacia Observatorio de Hejdelbergo - Königstuhl.
Nomo
Ĝi estis nomita "Cydonia", laŭ la latina nomo de la cidoniarbo (el la familio de la Rozacoj).
Oni ne konfuzu ĝin kun la asteroido 579 Sidonia
Oullins
Oullins estas mezgranda franca komunumo kaj liona ĉirkaŭurbo, lokita en la departemento Metropolo Liono kaj en la regiono Aŭvernjo-Rodano-Alpoj.
Ĝi havas proksimume loĝantojn, kiujn oni kutime nomigas Oullinois.
5891 Gehrig
5891 Gehrig estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la ĉeĥa astronomo Antonín Mrkos elde la Observatorio Kleť, apud České Budějovice, tiam en Ĉeĥoslovakio (nun en Ĉeĥa Respubliko).
Nomo
Ĝi estis nomita en memeoro de la usona basballudisto Henry Louis Gehrig, konata sub la nomo Lou Gehrig (1903–1941), mortinta pro amiotrofa lateralsklerozo.
Preĝejo Vizito de Maria (Adony)
Preĝejo Vizito de Maria estas romkatolika preĝejo en Hungario, en urbo Adony, en la urbocentro.
Historio
En 1332 laŭ dokumento estis jam preĝejo en Adony, kiu detruiĝis dum dominado de la turkoj. En la 1720-aj jaroj precipe germanoj konstruis novan preĝejon. 2 eksteraj kapeloj de la komunumo apartenas al la preĝejo: Kapelo de Sankta Urbano la 1-a konstruita en 1811 kaj tombeja kapelo de 1884.
Konstruaĵo
La konstruaĵo situas sola inter arboj. La preĝejo havas unusolan turon, ĉefnavon kaj ankaŭ kruconavon. En la korto skulptaĵo pri Francisco Xavier troviĝas de 1742.
La preĝejo estas Monumento historia. Kermeso okazas en la 2-an de julio.
Plurtaskado (komputilo)
Plurtaskado en komputiko (Computer multitasking) estas metodo por kvazaŭ ŝajnigi ke unu komputila procesoro traktas plurajn taskojn (programojn aŭ partojn de ĝi) samtempe. La operaciumo tre rapide ŝaltas inter la diversaj aktivaj programoj. Tiuj ĉi ŝaltoj, angle nomita context switches povas libervole esti iniciatitaj de ekstera evento kiel aparatara interrompo (peto por ricevi procesortempon).
Tempodividado aŭ tempopartigo
En la jaroj 1960 esploristoj unuafoje provis krei plurtaskajn sistemojn. Tio siatempe nomiĝis tempodividado, aŭ tempopartigo (laŭ PIV), (angle: Time Sharing), ĉar la celo estis ke pluraj uzantoj samtempe uzu komputilegon. Tiel ĉi esploristoj esperis pliutiligi la komputilegojn.
Kunlabora kaj akapara plurtaskado
La unuaj plurtaskaj sistemoj konsistis el serio de rilataj programoj kiuj libervole disponigis parton de la procesoro unu al la aliaj. Tiu ĉi maniero, kiu finfine estis transprenita de pluraj operaciumoj, estas konata kiel kunlabora plurtaskado (angle: Cooperative Multitasking). Kvankam ĝi nuntempe estas nur tre malofte uzata en grandaj sistemoj, tion uzis la unuaj sistemoj de Amiga OS en 1985 kaj RISC OS en 1987. Ankaŭ Vindozo en versioj antaŭ Windows 95 kaj Makintoŝo en versioj antaŭ Mac OS X tion uzis.
Estas pluraj mankoj je kunlabora plurtaskado. Tia sistemo fidas je tio, ke ĉiu programo instalita je la sistemo libervole kaj regule disponebligas la procesoron por aliaj procezoj. Malbone kreita programo aŭ programo kiu paraliziĝas, povas kraŝigi la tutan sistemon. La fasonaj postuloj de sistemo kiu uzas kunlaboran plurtaskadon povas esti ege severaj kaj zorgi pri tio ke iuj aplikaĵoj malreguligas aŭ malefikigas la sistemajn fontojn.
Por solvi tiun ĉi problemon, plej multaj sistemoj ekuzis akaparan plurtaskadon (angle: Preemptive Multitasking). Tiu ĉi tekniko jam ekzistis pli longe je grandaj (pluruzantaj) operaciumoj kiel Unikso kaj VMS. Sistemo kiu estas fasonita per tiu ĉi metodo ne plu devas fidi je la libervola disponebligo de la procesoro, sed uzas aparatare interrompas rulantan programon, post kiam la operaciumo regajnas la kontrolon de la sistemo. Je posta momento la operaciumo povas redoni la kontrolon al la tasko kiu je la sama loko daŭrigas. Taskoj do ne devas eksplicite liberigi tempon por aliaj taskoj kaj povas esti verkitaj kvazaŭ ili havas konstantan aliron al la ĉefprocesoro. Je pli grandaj sistemoj tiu ĉi maniero estas nemalhavebla por eviti ke pluraj uzantoj ĝenas unu la alian, sed je personaj komputiloj ĝi estis nur malrapide enkondukita. Linukso estis inter la unuaj tiaj sistemoj.
Monda Retbiblioteko
La Monda Retbiblioteko, World Digital Library, WDL, monda retbiblioteko) estas internacia cifereca biblioteko funkciita de Unesko kaj de la usona Kongresa Biblioteko.
La WDL asertis, ke ties celo estas helpi internacian kaj interkulturan interkomprenon, etendi la volumon kaj varion de kultura enhavo ĉe Interreto, havigi rimedojn por edukistoj, studentoj kaj ĝenerala aŭskultantaro, kaj konstrui kapablon al partneraj institucioj por mallarĝigi la the cifereca truo ene kaj inter landoj. Ĝi celas etedi neanglalingvan kaj neusonan enhavon en Interreto, kaj kontribui al studa reserĉado. LA biblioteko celas disponebligi en Interreton, senpage kaj en multlingva formato, signifajn unurangajn materialojn el tutmondaj kulturoj, inklude manuskriptojn, mapojn, rarajn librojn, muzikajn kaj aŭdajn kaj skribajn registrojn, filojn, presaĵojn, fotojn, arkitekturajn dezajnojn, kaj aliajn gravajn kulturaajn materialojn.
Kantanta Revolucio
Kantanta Revolucio (litove dainuojanti revoliucija, latve dziesmotā revolūcija, estone laulev revolutsioon) estas la ĝenerale uzata nomo por eventoj inter la jaroj 1987 kaj 1990 kiuj gvidis al la reakiro de ŝtata sendependeco en Estonio, Latvio kaj Litovio. La vorto kreiĝis fare de la estonia aktivisto kaj artisto Heinz Valk en artikolo publikigita semajnon post la spontanaj amasaj noktaj kantaj manifestacioj en la Talina kantofestivalejo de la 10-a kaj 11-a de junio 1988.
Fono
Post la Dua Mondmilito la tri antaŭe parlamente demokratiaj ŝtatoj de Baltio estis plene enkorpigitaj en la teritorion de Sovetunio post armea konkeriĝo kaj anekso dum junio 1940. Dum la jaro 1985 la sovetunia gvidanto Miĥailo Gorbaĉovo enkondukis la konceptojn de "glasnosto" (malfermeco) kaj "perestrojko" (restrukturigado) en la espero stimuli la malfortan sovetunian ekonomion kaj kuraĝigi produktivecon, aparte rilate al konsumaj varoj, liberigo de komunaj entreprenetoj kaj la serva ekonomio. "Glasnosto" reduktis la antaŭe striktajn limigojn de politika libereco en la ŝtatego, kio pli videbligis la ĉiam ekzistintan malkontenton de la ne-rusiaj nacioj pri sia kontraŭleĝa okupo kaj sovetuniigo komence de la Dua Mondmilito. Tamen oficialaj informoj aparte pri la interplektiĝo tiuepoka de stalinisma Sovetunio kaj Nazia Germanio, ekzemple la sekretaj protokoloj de la Molotov-Ribbentrop-pakto estis daŭre neataj de la sovetunia gvidantaro, kio aparte malkontentigis la loĝantojn de Baltio. Aldone la malsukcesa sovetunia milito en Afganio kaj la nuklea katastrofo de Ĉernobilo de aprilo 1986 kontribuis al publika malkontento. La interrilatoj kun baltiaj elmigrintoj en okcidentaj ŝtatoj (ekzemple pli ol kvarono de la litovoj fine de la 1980-aj jaroj vivis eksterlande, precipe en Usono, Kanado, Britio kaj okcidenta Germanio) kaj – speciale en Estonio – la neformalaj kontaktoj kun la lingve proksimaj ŝtatanoj de Finnlando kaj la ricevo de finna televido, en la kazo de esperantistoj ankaŭ tiu lingva kanalo, kontribuis dissemi malkontenton pri la komunisma sistemo kaj provokis amasajn protestojn, kvankam la kultura, politika, gazetara kaj religia subpremo ĵus malgrandiĝis fine de la 1980-aj jaroj.
Amasaj manifestacioj kontraŭ la reĝimo de Sovetunio pli kaj pli multiĝis. La Centra Komitato de la Komunisma Partio de Sovetunio esperis, ke la ne-rusiaj nacioj restu ene de la ŝtata unio, se ili ricevus etan kvanton da politika aŭtonomio, kaj pli liberalajn leĝojn pri amaskomunikiloj. Tamen la situacio ne mildiĝis, kaj dum 1988 kaj 1989 multiĝis la voĉoj pri kompleta nacia sendependiĝo sen ajna plua ligo al Sovetunio.
En ĉiuj baltiaj ŝtatoj, kiuj jam ĝis la 18-a jarcento estis spertintaj hegemonion de aliaj ŝtatoj – en Latvio kaj Estonio konkurencon inter du germanlingvaj kavaliraj ordenoj, reĝlando Svedio kaj la Rusa Imperio, en Litovio la iom-post-ioma hegemonio de la pola lingvo en la komuna ŝtato Pollando-Litovio – kaj de 1795 ĝis 1917 kompletan konkeriĝon de tuta Baltio fare de la Rusa Imperio, la loĝantoj kutimis je fremda regado kaj je subpremado de la propralingva kulturo. Tradicie, la kulturaj tradicioj konserviĝis aparte per transdono de rakontataj legendoj kaj per transdono de nacilingvaj kantoj, kaj folkloraj kantaj festoj de ĉiam estis kulkuraj kulminoj. Tiu kantado ankaŭ nun, en la sendependisma protesto kontraŭ Sovetunio, iĝis gvida ero de la senperfortaj amasaj manifestacioj.