cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Amfibioj
Anatomio
La spirorgano estas pulmo, sed gravas la trahaŭta spirado. Ĉe kelkaj bestoj, la trakeo iĝis voĉo-eliga organo.
La seksaj glandoj estas paraj, ili havas eksterkorpan fekundigon. Ilia evoluo estas trasformiĝo de la larvo – vivanta en akvo, spiranta per branko – ĝis plenkreskulo. La koro havas du atriojn, la dispartigita kora ventriklo enhavas miksitan sangon. Ili havas du sangocirklojn kaj nekonstantan korpotemperaturon.
Kardiovaskula sistemo
En la unuaj pulmohavaj vertebruloj (nome amfibioj kaj reptilioj nekrokodilaj) la koro estas en toraka situo kaj estas duobla cirkulado, ĉar ekzistas malgranda aŭ pulma cirkvito, kiu portas la sangon tra la vejnoj al la pulmoj kaj reportas al la koro la sangon arterian el tiuj, kaj granda aŭ ĝenerala cirkvito, kiu portas la arterian sangon al la cetero de la korpo kaj reportas la vejnan sangon al la koro.
En tiuj animaloj la koro havas tri kavaĵojn: nome du aŭriklojn (kaj dekstra kaj maldekstra) kaj ununuran ventriklon tre muskolecan. La dekstra aŭriklo ricevas la vejnan sangon devenan de la cetero de la korpo, kaj sendas ĝin al la ventriklo por ke tiu pumpu ĝin al la pulmoj tra la pulma arterio. La maldekstra aŭriklo ricevas la arterian sangon devenan de la pulmoj kaj sendas ĝin al la ventriklon kiu pumpu ĝin al la cetero de la korpo tra la aorto. Inter la du arterioj estas tubeto nome arteria dukto aŭ dukto de Botal. La aŭrikloj kutiriĝas sincekve, pro kio la mikso de sangoj en la ventriklo estas malabunda. Ĉiuokaze, la duobla cirkulado estas nekompleta.
Ekologio kaj kutimaro
Ili vivas en humidaj lokoj (kavernoj, tero, inter arboj subtropike), akvoj; sed ne ekzistas specio en la maro. La specioj de la kontinenta zono vintrodormas subtere.
Baltzar von Platen
Baltzar von PLATEN (naskiĝis la, mortis la ) estis, kun Carl Munters, inventisto de la gasabsorba fridujo en 1922 kiam ili estis svedaj studentoj de inĝenierado en la Reĝa Instituto de Teknologio de Stokholmo, Svedio. La tekniko produktis "malvarmon" el varmofonto kiel propano, elektro aŭ keroseno. En 1923 komencis la produktado fare de AB Arctic. En 1925 AB Arctic estis aĉetita de Electrolux, kiu ekvendis ilin tutmonde. Servel aĉetis rajtojn por fabriki la fridujon en 1925 kaj estis la nura usona fabrikanto dum multaj jaroj. Von Platen ricevis la premion de la medalo John Price Wetherill de la Instituto Franklin en 1932.
Baltzar von Platen laboris ankaŭ kun ASEA, la ĉefa elektra kompanio de Svedio, por la disvolvigo de procezo kiu uzis varmon kaj premon por produkti diamantojn. Premo taksita je 83.000 atmosferoj estis konservata dum horo. Kelkaj malgrandaj kristaloj estis produktitaj. La malkovro estis konservata sekreta. Von Platen lasis la projekton antaŭ ĝi sukcesis produkti la unuajn sintezajn diamantojn en 1953.
Victoria Principal
Victoria PRINCIPAL (naskiĝis la 3-an de januaro 1946 en Fukuoka, Japanio) estas konata usona aktorino. Ŝi edziniĝis al la konata usona beliga kirurgo Harry Glassman. Ŝia plej konata rolludo estis Pamela EWING en la televida serio Dallas inter 1978-1987. Ŝi ankaŭ ludis en diversaj kinaj filmoj, ekz. en 1995 en Dancing in the Dark kun Kenneth Welsh.
Ŝi debutis en kino per The Life and Times of Judge Roy Bean (1972).
Malaltemisiozono
Malaltemisiozono estas zono kie eniro per kelkaj malpurigantaj veturiloj estas restriktata aŭ malpermesata pro plibonigi la aera kvalito.
Ofte urboj aŭ municipoj enigas malaltemisiozonojn kaj ankaŭ rajtas forigi ilin sen influo de pli alta regado.
Germanio
Malaltemisiozonoj nomiĝas Umweltzonen en Germanio. Berlino, Kolonjo kaj Hanovro havas malaltemisiozonojn ekde Januaro 2008.
Rozalén del Monte
Rozalén del Monte estas municipo de Hispanio, en la Provinco Kvenko, regiono de Kastilio-Manĉo.
Loĝantoj
La loĝanto nomiĝas rozalenero. La censita loĝantaro en 2013 estis de 74 loĝantoj kaj la denseco estas de 2,41 loĝ/km².
Situo
Rozalén del Monte estas situanta en la orienta parto de Kastilio-Manĉo en la komarko aŭ distrikto Kvenka Manĉo en la okcidenta parto de la Provinco Kvenko, je altitudo de 873 m; je 100 km el Kvenko, provinca ĉefurbo. La areo de ties teritorio estas de 30.67 km². La geografiaj koordinatoj estas 39°59′27″N 2°48′16″O.
Historio
Meze de la 20a jarcento la loĝantaro de multaj vilaĝoj de la regiono atingis pinton, kaj ankaŭ ĉe Rozalén del Monte, sed poste okazis elmigrado, senloĝigo kaj maljuniĝo de la loĝantaro, kaj ankaŭ ĉe Rozalén del Monte kie oni falis al la nunaj 74.
Callac
Callac (prononco, jen france, bretone Kallag) estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Côtes-d'Armor (jen france, Aodoù-an-Arvor), “marbordoj de la lando ĉe la maro”, en la regiono Bretonio (Bretagne, Breizh). Fine de en la komunumo vivis.
Ĝiaj loĝantoj nomiĝas Callacois.
(129145) 2005 CE
(129145) 2005 CE estas troja asteroido de Jupitero malkovrita la de la usona astronomo Roy A. Tucker elde ties Observatorio Goodricke-Pigott, proksime de Tucson (Arizono, Usono).
Pola Popola Partio
Pola Popola Partio kaj Esperanto
En septembro 2013 John Godson transdonis al Pola Asocio Eŭropo - Demokratio - Esperanto (EDE-Pollando) la institucian skriban apogdeklaracion por Nacia Instituto de Kultura Heredaĵo pri la enskribo de Esperanto sur la Landan Liston de Nemateria Kultura Heredaĵo.
Alia E-amiko en la Pola Popola Partio estas Vic-vojevodo de Lodzo Paweł Bejda (filo de esperantisto Ladislao Bejda), li apogas Esperanton - partoprenis kiel Alta Protektanto de la Senata Esperanto-ekspozicio en Loviĉo la 15an de julio 2014, li ĉeestis persone la finan vernisaĝon de la Senata Esperanto-ekspozicio kaj dum elpaŝo laŭdis Esperanton. En la jaro 2009 danke al la apogo de Paweł Bejda kaj la Distrikt-Starostejo en Loviĉo oni eldonis la koloran E-prospekton "Eltondu Łowicz-Teron" en la Centro de Kulturo, Turismo kaj Promociado de la Łowicz-Tero (Tekstoj kaj grafika prilaboro: Jacek Rutkowski; E-Traduko: Eduardo Kozyra, Sofia Śmistek, Roberto Kamiński kaj Jarosław Parzyszek).
La 16an de junio 2014 venis de Lodzo dum sia turneo tra Pollando la Senata Esperanto-ekspozicio al Loviĉo. La ekspozicio okazis de la 15a de julio ĝis 15a de aŭgusto 2014 en Loviĉa Centro de Kulturo sub la Alta Patroneco de la Lodza Vojevodo kaj kunorganizantoj estas la Loviĉa Urbestro, Loviĉa Centro de Kulturo kaj Pola Asocio Eŭropo - Demokratio - Esperanto (EDE-Pollando). La solena fina vernisaĝo okazis la 15an de aŭgusto 2014 je la horo 17:30 kun persona ĉeesto de Vic-Vojevodo Paweł Bejda kies patro estis esperantisto (ekzistas eĉ portalo de la Vojevodio de Lodzo, kie aperis la speciala artikolo pri la E-evento. ).
Parlamentano Paweł Bejda de la jaro 2016 estas ano de la Parlamenta Grupo de la Lingvo Esperanto (PGLE).
Leonard Chodźko
Li edukiĝis en Maladzeĉna, kie amikiĝis kun Tomasz Zan. Frekventis lernejon de bazilanoj. En la jaroj 1816-1817 studis en Jura Fakultato de Vilna Universitato.
Verkoj
Krom tio li publikigis artikolojn en enciklopedioj, vortaroj kaj francaj kaj britaj ĵurnaloj. En Grand dictionnaire universel publikigis pli ol 300 artikolojn pri famaj poloj. Li ankaŭ inspiris plurfoje la francan gazetaron kaj liaj klarigoj estis por ĝi unusola fonto de scio pri Pollando.
Li eldonis plurajn mapojn de sia aŭtoreco: interalie la mapon de sep dispartigoj de Pollando, statistikan mapon de vojoj en Pollando, multajn mapojn de Rusio kaj de landoj apud la Balta Maro kaj la Nigra Maro.
Li kolektis eldonataj de elmigrantaro librojn, broŝurojn, manifestojn, flugfoliojn. Li konservis por posteularo korespondaĵon de elmigrintaj aktivuloj. Postlasis kopiojn de dokumentoj pri la historio de Pollando en la jaroj 1657-1863, nombrantaj 125 volumojn. Poste liaj kolektaĵoj iĝis fundamento de la kolekto de Pola Nacia Muzeo en Rapersvilo.
En la jaroj 1860-1871 estis honora membro de la Societo de Scienc-Amikoj en Poznań.
Dunatria fosfito
Dunatria hidrogena fosfito, bifosfito de natrio dubaza aŭ Na2HPO3 estas kemia substanco derivita el fosfita acido kaj natria hidroksido ĝenerale sub la formo kvinhidrata. Kiel ĝia nomo sugestas, ĝi havas unu hidrogenatomon jonigeblan tiel kiel la natria bikarbonato. Ĝi estas toksa salo samkiel ĉiuj fosfitoj, kiuj prezentas fosforan oksidonombron +3 kaj do ĝi havas reduktigajn proprecojn. Ĝi same uzatas kiel herbicido, pesticido kaj fungicido.
Mikołaj Sęp Szarzyński
Mikołaj Sęp Szarzyński (elp: Mikoŭaj Semp Ŝaĵinski) de la blazono Junosza (naskiĝis ĉirkaŭ la 1550 proksime al Lwów, mortis ĉirkaŭ la 1581)- pola poeto de la malfrua renesanco, skribanta en la pola kaj latina lingvoj. Populare oni lin agnoskas kiel la antaŭiranto de la pola baroko (vidu Pola baroko en literaturo) kaj plej eminenta reprezentanto de la metafizika poezio en Pollando.
La vizio de mondo en poemoj de Sęp estis multe disvolvita en 20-a jarcento en la pola ekzistadismo.
Vivo
Oni scias tre malmulte pri la vivo de Sęp, plejparte la historiistoj apogiĝas per la hipotezoj. Mikołaj Sęp Szarzyński, de la blazono nobela Junosza naskiĝis en la Zimna Woda, Rudno aŭ sub Lwów kiel plej aĝa de tri filoj de Joachim Szarzyński. La familio de Sęp-Szarzyński devenis de la Mazovio, kie vivis la avo de Mikołaj kun la sama nomo. La familia vilaĝo de ili estis Szarzyno. Poste ili vivis ĉirkaŭ Lwów. La poeto Szarzyski edukiĝis en Lwów kie lia instruisto estis Benedykt Herbest. Tie li lernis skribi kaj legi, la latinan kaj la grekan lingvojn. Sekve li studis en la universitato en Wittenberg (komencis la 21-an de majo 1565, finita la saman jaron) kaj Leipzig. La historiistoj de literaturo opinias ke li estis protestanto studante en tiuj urboj. Oni opinias ankaŭ ke Mikołaj forĵetis la povon studi en katolika Kraków por la protestantaj urboj. En Leipzig li estis kun Stanisław Tarnowski el Rzemień de la blazono Leliwa.
Kun sia amiko de lia familio, la protestanto Stanisław Starzechowski li vizitis probable en Italio kaj Svisujo. Multe indicas, ke dum tiuj vojaĝoj li tre fascinis per la reformacio kaj revenante al Lwów li fariĝis katoliko. Li komencis interesi pri ideoj de Ignaco Lojola. En sia lando li trovis la problemojn financajn.
Mikołaj Sęp Szarzyński komencis verki kredeble ĉirkaŭ la 1567, post la morto de patro de Stanisław Starzechowski. Li skribis la epitafon al li. Baldaŭ li komencis krei sekvajn verkaĵojn. En tiu tempo li fariĝis la ofta gasto en la nobelaj domoj inter Zimna Woda kaj Lwów. Poeto serĉis la legantojn de siaj verkoj kaj amikojn por inteligencaj diskutoj. Li amikiĝis por multaj jaroj kun Anonin el Przemyśl kiu konatigis lin kun mistikisto Ludoviko el Grenado.
Mikołaj Sęp Szarzyński propable mortis en Wolica havante pove 31 jarojn. Lia verkaro estis koncentrita de Stanisław Starzechowski kiu mortis tamen en 1582. Pri la verkaro de Szarzyński ekokupiĝis lia frato Jakub Sęp Szarzyński kiu eldonis ĝin nur en 1601 jaro en Rytmy albo wiersze polskie.
Verkaro
Li estis nomigita La sunsubiro de la pola renesanco. Kvankam li estis nuntempa al Jan Kochanowski oni opinias lin kiel la antaŭiranto de baroko. Li komencis filozofian, metafizikan poezion en Pollando kreante la lirikon patriotan kaj religian. En liaj poemoj plejparte troviĝas la motivoj de dubo kaj la celo de la homa vivo. La plej grava verko- Rytmy albo wiersze polskie (Ritmoj aŭ polaj versoj) estas la sonetaro. La ritmo estas la karaktera al la pola animo ago, maniero de vivo, kunigita kun la danco aĵo kiu esprimas same la polan feliĉon kaj bedaŭron (pole: żal). Ekzistas tie la obsedo de la freneza, rapidega ĉielo, nekonstanta tero, vana vivo, la ĉieestanta peko kaj tento. La sonetoj estas tre strikte skribantaj. Oni povas interpreti ilin ĉiam per kelkaj manieroj. La poeto uzas tie la manierisman ludon per vortoj. Tre grava eco de sonetoj estas la filozofia dualismo. La poeto skribas ke per ĝi li estas "kontraŭa en si mem". Li kontestas la saĝon de renesanco opiniante ke pro la peko, kaj la ena kontraŭeco homo nenion povas scii. Ludante per vortoj, kompilante ilin en klaŭzulo unue hereze kaj poste plenumigante katolike la poeto poemas pri la batalo kun la peko, korpo kaj Satano, pri Dipatrino mortiganta la drakon, pri la vano de la vivo kaj aliaj.
Eĥej, la nuboj perforte rotaciantaj,
Titan' rapida kiel agoj flugpelantaj,
Kaj la agrablon povas tranĉi per mizero
avida Mort'- paŝant' jam malantaŭ ni en tero!
Soneto unua pri la batalo kun peko, korpo kaj Satano, Mikołaj Sęp Szarzyński.
La karaktera vorto de Sęp estas Eĥej per kiu poeto esprimas la bedaŭron, la teruran suspiron kaj la ŝokon de la realeco. La ĉielo rapidege rotacias mirigante, nepermesante scii ion ajn kaj enfine mortigante pro eĉ nekonataj de homo liaj pekoj. Ĉi tie zumas la koncentranta blasfemo kontraŭ Dio kiu ne kreis la bonan mondon. Sęp ŝanĝas sian vizion nur en la soneto pri la Dipatrino. Multaj historiistoj opinias ke Sęp verkis ankaŭ antaŭe la erotikojn.
La reakcio en la 20-a jarcento
La vorto "sęp" signifas en la pola lingvo la vulturo. Jan Lebenstein, pola pentristo kreis la pentraĵon inspirante per la poezio de Szarzyński prezentante la homon kun la kapo de birdo. Konforme al tiu hieroglifo Krzysztof Mrowcewicz, la konulo de la pola baroko, nomigas same Mikołaj Sęp Szarzyński- "la poeto kun kapo de birdo". Per la poemoj de Sęp inspiriĝis multe Zbigniew Herbert, Jarosław Marek Rymkiewicz kaj ankaŭ Bronisław Maj kaj Ryszard Krynicki. Oni malmulte scias pri Sęp Szarzyński okcidente sed lia poemaro estas ĉiam pli ofta temo de la angla literaturo.
Kalvinana preĝejo (Csepel)
La Kalvinana preĝejo, estas religia konstruaĵo en Budapeŝto, en Csepel (distrikto).
Historio
La kalvinanoj konstante vivis en Csepel nur ekde la 19-a jarcento. La unua kalvinana diservo okazis en 1899 en la administracia domo. En la sama jaro oni trakonstruis familian domon por preĝdomo. En 1909 la kalvinanoj aĉetis konvenan parcelon por konstrui kirkon, sed la konstruado ne sukcesis pro la 1-a mondmilito. Inter 1927 kaj 1933 la kirko estis konstruita kune kun pastra loĝejo kaj kunvena domo. Poste ĝi ricevis paroĥan rajton. La monda krizo malhelpis la konstruadon, tial la preĝejo ekfunkciis ekzemple sen orgeno.
Konstruaĵo
La konstruaĵo situas laŭ trotuaro ĉe stratangulo. La turo estas kvarangula.
Karlovo náměstí (Praga metroo)
Karlovo náměstí estas stacio de Metroo en Prago sur Linio B, malfermita en jaro 1985.
Burgo Kaprun
Kastelo Kaprun estas mezepoka altaĵburgo en Kaprun, Aŭstrujo.
Historio
La unua mencio endokumente de la nomo Kaprun estis en la 9.2.931 Chataprunnin (kelte por akvo sovaĝa) en la Odalbert-kodekso. La konstruo da la kastelo datumas je la 12-a jarcento. En 1166 ĉiuokaze la posedaĵoj de la bavaraj senjoroj de Falkenstein-Neuburg komunikitis en la Falkenstein-kodekso. La burgo mem ĝuis sian unuan mencion kiel Chaprunne-turo en kunteksto kun atakoj de la Felber-senjoroj en 1280. En 1287 la tuta komplekso venis en la manojn de la salcburga arkiepiskopo Rudolf von Hoheneck. En 1338 la Felben-oj denove ekposedantis sole. Ekke von Felben disde Kaprun aktivis en la regiono kiel venĝa kaj ŝtela kavaliro. En 1415 Praxedis, edzino de Jörg von Puchheim kaj filino de Ulrich von Felben enfeŭdigitis per la burgo. Kaprun als Lehen. Ekde 1480 troviĝis surloke ĉefepiskopa vokta tribunalo. En 1526 dum al kamparana ribelo bruligitis kaj brulkonsumiĝis. Inter 1580 kaj 1600 la salcburgia vokto Josef Hundt von Ainetperg starigis la kastelon laŭ la nuna horizontala projekciaĵo. En 1601 lia arkiepiskopa moŝto Wolf Dietrich von Raitenau senkapigis la kaprun-an vokton Caspar Vogl, kiu simpatiis kun la kamparanoj de Pinzgau. La publika graveco de la kastelo malaperis ekde 1600 kiam la administraj voktoj preferis regi disde Zell am See.
Dum la t.n. Zillertal-revolucieto de 1645 okupis la burgon ĉ. 300 salcburgiaj muskedistoj. Ekde la 17-a jarcento oni konas variajn posedantojn. En 1811 la bavaria registaro vendis la ruinon al forstistoj. En 1893 aĉetis princino Sophie Löwenstein, fratino de la liĥtenŝtejna princo, tiun ĉi bienon. En 1921 vendis princo Johano la 2-a (Liĥtenŝtejno) la burgon kun Kastelo Fischhorn al la perua diplomato kaj bremena entreprenisto Heinrich E. Gildemeister. Ties familio senproprietigitis en 1938 post Anschluss. Post la Dua mondmilito ili rericevis la bienon.
Je la fino de la milito la burgo servis kiel provizora kazerno de Wehrmacht. En 1945 forigitis la tegmentoj kio ege malbonis rilate al konserviĝo. En 1949 la norda ringomuro terenfalis. Nur en 1975/76 faritis la unuaj etaj mursekurigpaŝoj ĝis kiam en 1984 akiris la kastelon la komunutila Burga societo kapruna fondita de kaprunaj entreprenistoj. Poste antaŭenigitis la tre necesaj restaŭradoj: la grundo kaj la alirvojo alburga daŭre estas en la manojn de la Gildemeister-familianoj.
Nuntempe uzatas la tuto ofte por kulturaj okazigoj kaj lupreneblas ankaŭ de privatuloj. En la interna korto estas podio kun 450 sidlokoj kaj scenejo malaperita. Krome estas interesaj spektaklejoj la galeria halo kaj la kavalira salonego.
Arĥitekturo
La burgo troviĝas eoste de Kaprun sur altaĵoj ĉe la suda deklivo de Salzach-valo. Iam protektis ĝin rojo nordeoste, deklivoj norde kaj ueste, fosaĵo artefarita sude. Parto de la la foso estas nun lageto. La tuto havas la formon de rektangulo malharmonia kun antaŭmuraro je tri flankoj gigantaj ĉirkaŭfermejon. Nur okcidente pro naturaj kondiĉoj tiaj vandoj malnecesis. Tra ponto atingas oni la portalon segmentarkan ĉe la suda fronto. Supre de ĝi legeblas la dato 1574 kaj en la sudorienta angulo leviĝas sin majesta belfrido. En ĝi bone ekkoneblas ses iamaj etaĝoj danke al la malsimetriaj lum-enlaslukarnoj. La pli malsupraj etaĝoj romanikaj estas. Ĉe la anguloj estas ĝibaj kvadroj por plifortigo kaj en la plej supra etaĝo estas dupartita fenestro. La rompitaj ŝtonoj de la muro regule horizontale metitis kaj la fasadoj estis pucitaj. La du enirejoj troviĝas ĉe la protektita ĉekorta flanko relative alte, en la tria etaĝo. La malplej supra etaĝo servis kiel karcero, dume supre oni loĝis. La nordeosta angulo de la burgo kovratas de granda loĝejo unuigita kun la belfrido per alta muro. Dekoracioj surmuraj atestas ke la loĝejkomplekso estas ankoraŭ el la 12-a jarcento.
Supre la volbita teretaĝo ankoraŭ identigeblas tri etaĝoj kun restoj de kamenoj kaj fenestrobretoj. Iam libera ŝtuparo ueste kondukis malsoben: tio necesis en tempo kiam la burgo apartenis duone al la Walchen-oj kaj la la Felben-oj. La komforta supra etaĝo loĝa estas malpli aĝa ol la orienta parto datumante el la 2-a duno de la 16-a jarcento. La kontraŭ Salzach-valo orientiĝinta norda fasado havas sume 12 fenestroaksojn en tri etaĝoj. En 1714 la kadukecaj muroj ricevis krampajn apogilojn kaj novaj restaŭradoj fariatis en 1726.
Kapelo
La Jakobo-kastelpreĝejo estas sur nivelo pli malalta nordoriente de la burgo. Ĝia nuna menciiĝo estis en 1562 estante starigite fare de vokto Diether zu Urstein. Tiel anstataŭigitis eta burgokapelo en la tria etaĝo de la nordeosta loĝadejo. De ĝi ankoraŭ konserviĝis eta orielo. Havas la kastelkirko firstotureton kun rondarkaj sonfenestroj. Ĝia malfrugotika protalo estas rondarka. La trivolba longa navo kovratas de ebena barelvolbo. La meblaron barokan konsistigas i.a. tri altaroj; la bildon de la ĉefa altaro faritis en 1736 fare de Franz Xaver Kurz, pri Sankta Jakobo. En 1943 la interno ege damaĝitis kaj rekonstruitis en 1960.
Masakro de Haditha
la Haditha-masakro estis masakro de civilaj loĝantoj en iraka urbo Haditha, kio okazis la 19-an de novembro 2005 fare de usonaj soldatoj kaj malvualiĝis en majo de 2006. La soldatoj murdis 24 senkulpulojn, inter ili infanojn.
La afero okazis post eksplodo de ĉevoja bombo, kiu mortigis unu usonan soldaton. Post tio okazis la venĝo je la civiloj en la ĉirkaŭaj domoj. Poste la soldatoj murdis studentojn, veturantajn en taksio.
La altrangaj oficiroj sukcesis kaŝi la aferon ĝis marto de 2006.
Theo James
Theodore Peter James Kinnaird Taptiklis pli konata kiel Theo James naskiĝis en Oksfordo estas angla aktoro, kinproduktoro, reĝisoro kaj muzikisto. Li estas konata pro sia rolo kiel Tobias "kvar" Eaton en la filmo The divergent. Li rolis kiel Jed Harper en la supernatura televidserio Bedlam (2011), detektivo Walter William Clark en la televida krimdramo Golden Boy (2013) kaj David en la filmoj Underworld: Awakening (2012) kaj Underworld: Blood Wars (2016).
Temo (muziko)
Temo estas karakteriza, en si mem ferma aŭ malferma muzika ideo, kiu rezultas el motivoj kaj ilia pluŝpinado kaj povas estis prilaborata kaj ŝanĝata en muzikaĵo, movimento aŭ movimentero.
Ne ĉiu muziko baziĝas sur temoj. Ĉi tiu muzika unuo grave rolas en la eŭropa muziko ekde la renesanco, ĉefe tamen post la baroko kaj la klasikismo grave rolas en komponaĵoj. En la buŝe tradiciata popola muziko tamen oni ne parolas pri temoj, sed pri karakterizaj kanto-, danco- kaj melodiformoj. En la moderna ĵazo kaj tie precipe en la Bebop uzeblas la nocio bebop head.
La nocio de la "temo" sin montras precipe en la rigida formo de la fugo, kiu estas tipa por la barokmuziko: La fugo ĉiam komencas per unua voĉo, kiu prezentas la temon. La komenca melodio de la ankoraŭ senakompana ĉefvoĉo do identas kun la temo. Pluaj voĉoj aliĝas, kiuj enprenas la temon, ripetas ĝin sur aliaj tonŝtupoj kaj interligiĝas kun la aliaj voĉoj je arta plektaĵo. La temo ne estas la ununura materialo, kiu estas pluellaborata kaj destinas la sinsekvon de la verko. Je tio ĝi povas esti ŝanĝata diversmaniere laŭ la reguloj de la kontrapunkto.
En la klasikisma epoko la temo akiris la centran lokon en la ekspozicio de la sonata formo. Tie ĝi aperas kiel akompanata melodio,plejofte rigide dividita. Ĉi tiun sekvas post transkonduko plua, kontrasta temo. El la motivoj kaj figuroj de ambaŭ temoj la komponisto evoluigas la mezan parton de sonata formo, la "trakondukon", antaŭ ol la "reprizo" ripetas la elirtemaron kaj finas la pecon.
En la romantiko la komponistoj traktis la temon malpli rigide kiel memstara melodia-harmonia-ritma ideo, tiel ke ĝi perdis sian klare limigeblan konturon. Ĉe Schuman ekzemple gravan rolon ludis la idealo de "infinita", ĉiam plu iranta melodio.
Vidu ankaŭ
Temodualismo
Ripa Teatina
Ripa Teatina estas komunumo de Italio.
Reiva-epoko
La Reiva-epoko aŭ Rejŭa-epoko (令和時代) estas la nuna epoko de Japanio. La periodo komenciĝis la, la tago post kiam Imperiestro Akihito laŭdire abdikos la Krizantema Trono, kiam lia filo, Naruhito, supreniros al la trono kiel la 126-a Imperiestro. Tiel, 2019 estis Heisei 31 ĝis 30-a de aprilo kaj Reiva 1 (令和元年) de 1-a de majo. Ĝi estas la unua japana epokonomo en kiu la literoj estis elprenitaj Manjoŝu, el japana klasika literaturo anstataŭ ĉina literaturo.
Jean Dujardin
Jean DUJARDIN (naskiĝis la en Rueil-Malmaison, Hauts-de-Seine) estas franca aktoro.
Phalaris paradoxa
Phalaris paradoxa, esperante paradoksa falarido, estas specio de plantoj de la subfamilio de Pooideae. Ĝi estas trudherbo.
Priskribo
Ĝi altas 20-120 cm. Glumoj havas hokojn. Ĝia floraro estas spikoforma, ĝi mallarĝiĝas baze kaj supre kaj ĝi restas ofte baze kaptita per la ingo de la lasta folio.
Vivo
Ĝi estas unujara. Ĝi bezonas akvon (malsekan grundon).
Carl Schlyter
Carl SCHLYTER (naskiĝis la ) estas sveda politikisto. Li membras en la Eŭropa Verda Partio kaj en ties sveda branĉo Miljöpartiet de Gröna. Dum la oficperiodo de 2004 ĝis 2009 Carl Schlyter estas membro de la Eŭropa Parlamento kaj apartenas al la parlamenta Frakcio de la Verduloj kaj Eŭropa Libera Alianco (Verduloj/ELA).
Düffel (Germanujo-Nederlando)
Düffel (ankaŭ nomata Düffelt) estas germana-nederlanda kultur-natura pejzaĝo ĉe la malsupra Rejno inter Kleve kaj Nimego.
Amplekso
La historia distrikto Düffel ampleksis la vilaĝojn Düffelward, Keeken, Bimmen, Mehr, Niel, Kekerdom kaj Leuth. En la nunua lingvouzo „Düffel“ signifas la tutan Rejnan malaltaĵon malsupre de la altaĵoĉeno Niederrheinischer Höhenzug inter Kleve kaj Nimego, tiel ke ankaŭ Rindern, Donsbrüggen, Nütterden, Kranenburg, Zyfflich, Millingen, Persingen, Beek, Ubbergen, Erlecom kaj Ooy apartenas al Düffel.
Aquarela do Brasil
Aquarela do Brasil (portugale por akvarelo de Brazilo) estas samba muzikpeco, kiun komponis en 1939 la brazila komponisto Ary Barroso. Mallongaforme la titolo famiĝis tutmonde kiel "Brazil" anglalingve, kiam Walt Disney uzis ĝin en 1942 por sia filmo Saludos Amigos. En 1944 Barroso estis rekomendata por la Premio Oskaro.
Pro ĉi tiu populareco multaj muzikistoj novpublikigis la pecon Aquarela do Brasil dum la sekvaj jardekoj. Ankaŭ kiel filmmuziko la titolo estis reuzata. En 1985 Terry Gilliam uzis la titolon, de kiu li estis inspirita, por sia filmo Brazil.
Het Belang van Limburg
Het Belang van Limburg (eo:La Graveco de Limburgo) estas nederlandlingva flandra gazeto kiu same kiel la Gazet van Antwerpen apartenas al la Regiona Eldonejo Concentra. Temas pri klare regiona gazeto, adaptita je belga Limburgo. Ĝi havas eldonkvanton de proksimume 100 000 ekzempleroj kaj atingas pli ol 85% de la limburga gazeta legantaro.
Nombro de legantoj
Laŭ enketo de la sendependa kontrolorgano CIM en Belgio inter junio 2004 kaj majo 2005, Het Belang van Limburg havas ĉiutage 414.200 legantojn. Tio estas 12,6% pli ol dum la pasinta enketo.
Batalo de Stamford Bridge
La Batalo de Stamford Bridge okazis la 25-an de septembro 1066. Harold la 2-a (Anglio) tute venkis Harald Hardrada de Norvegio. La batalo estas ĝenerale konsiderata kiel la fino de la epoko de la vikingoj.
En 1066 mortis Eduardo la Konfesanto, reĝo de Anglio. Harald decidis invadi Anglion. En septembro tiun jaron li alteriĝis kun 15,000 soldatoj kaj 300 ŝipoj. La 20-an de septembro ĉe Fulford (proksime al Jorko), li venkis anglosaksan armeon. Tamen Harold la 2-a estis rapide marŝanta norden kun granda armeo: ili marŝis 185 mejlojn (ĉ. 300 kilometrojn) dum kvar tagoj. La 25-an de septembro Harold alvenis al Stamford Bridge (Jorkŝiro), kie li tute venkis Harald, kies armeo estis malpreta por batalo ĉar ĝi atendis nur provizaĵojn. Kvankam la plejparto de la norvegoj ne havis sufiĉe da tempo por surmeti kirasojn, ili forte batalis plurajn horojn. Harald kaj multmultaj norvegoj mortis dum la batalo.
Post al batalo Harold la 2-a eniris pacakordon kun la postvivantaj invadantoj kaj permesis ke ili eliros de Anglio, promesante neniam plu invadi la landon. Necesis malpli ol 25 ŝipoj por porti ilin reen al Norvegio.
Tamen Harold ne retenis la regnon: li devis rapide marŝi suden por kontraŭi la invadon de Vilhelmo la Konkerinto. La 14-an de oktobro li estis mortigata dum la Batalo de Hastings.
Palas de Rey (metroo de Madrido)
Palas de Rey estas stacio sur linio ML-1 de la Malpeza Metroo de Madrido, situanta paralele al la samnoma strato kaj al Avenuo de Santo Domingo de la Calzada, en la loĝloko Las Tablas de kvartalo Valverde (Fuencarral-El Pardo).
La stacio estis malfermita la.
Nadine Trintignant
Nadine TRINTIGNANT, naskiĝnome Nadine Marquand (naskiĝis en Nico) estas franca verkistino kaj filmistino.
Biografio
Nadine Marquand estas la fratino de aktoroj Serge Marquand kaj Christian Marquand, eks-edzino de Jean-Louis Trintignant kaj patrino de Marie Trintignant kaj Vincent Trintignant.
En 1971, ŝi subskribis "manifeston de la 343 fiulinoj".
Gábor Pálinkás
Gábor Pálinkás [pAlinkAŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo Pálinkás Gábor estas hungara kemiisto, fizikisto, profesoro, membro ordinara de Hungara Scienca Akademio (2001).
Gábor Pálinkás naskiĝis la  1941 en Budapeŝto.
Biografio
Gábor Pálinkás frekventis universitaton en Budapeŝto inter 1963-1968, poste li eklaboris en kemia filio de la akademio. En 1973 li ekhavis postenon en kemia esplora instituto. Li doktoriĝis en 1986 antaŭ la akademio. Ekde 1988 li instruas en la universitato (tamen kun interrompoj). Li profesoriĝis en 1994. Foje li studvojaĝis aŭ instruis eksterlande. Li okupiĝas pri strukturoj de la likvoj. Li havis edzinon, kiu naskis 2 gefilojn. Li ricevis 4 premiojn inter 1983-2006.
Riproĉa dukojnosimilaĵo
En geometrio, la riproĉa dukojnosimilaĵo estas unu el la solidoj de Johnson (J84). Ĝi estas tri-dimensia pluredro kiu havas nur egallaterajn triangulojn kiel edroj, kaj estas pro tio trianguledra pluredro. Ĝi estas ne regula pluredro ĉar iuj verticoj havi kvar edrojn kaj aliaj havas la kvinon. Ĝi estas unu el la rudimentaj solidoj de Johnson kiu ne estas farata per modifo de platona aŭ arĥimeda solido.
Marcel Janco
Marcel JANCO/IANCU/IANCO (naskiĝis 24-an de majo, 1895 - mortis 21-an de aprilo, 1984) estis Rumana kaj Israela artisto, pentristo kaj arkitekto.
Biografio
Amiko, samlandano kaj sametnano de Tristan Tzara, li estas inter la fondintoj de la Dadaista movado ĉe Cabaret Voltaire en Zuriko. En 1922 li reiris al Rumanio kaj laboris kiel arkitekto kaj pentristo ĝis 1941 kiam, en faco de kreskanta antisemitismo dum la Dua Mondmilito, li migris al la Lando de Israelo.
En 1953 Janco establis la nune faman artistan vilaĝon Ein Hod. En la lastaj jaroj de sia vivo, li helpis krei Dadaistan muzeon kiu enhavas imponan aron da Dadaista arto. La muzeo nomiĝas pro li, Dadaista Muzeo Janco.
Li mortis en Tel-Avivo.
Referenco
Tiu ĉi artikolo estis rekte tradukita el la angla versio la 17-an novembro, 2006.
Menarĥo
Menarĥo - de la greka μήν mēn "monato" ἀρχή arkhē "komenco" estas la unua menstrua ciklo aŭ sangelfluo dum pubereco. De socia kaj medicina vidpunkto oni konsideras tion la plej grava evento de ina pubereco, ĉar ĝi signalas la eblecon de fekundeco.
En sociologio, tiu fenomeno esta studita el konduta vidpunkto, en la konsidero ke el tiu momento, inoj povas gravediĝi kaj patriniĝi, kio kondukas al aliaj sociaj eventoj.
Historio de Bruĝo
La historio de Bruĝo etendas sin tra dumil jaroj. La urbo, nuntempe la ĉefurbo de la belga provinco Okcidenta Flandrujo, grava havena urbo kaj turisma allogaĵo, havas longan kaj multeventan pasintecon. Dum la Mezepoko Bruĝo evoluis al unu el la plej gravaj komercaj metropoloj de Okcidenta Eŭropo.
Pli malnova etimologio
La plej malnova palpebla fonto sur kiu unue estis uzata la nomon de la urbo estas kelkaj moneroj de antaŭ 875. Ili mencias Bruggia kaj Bruccia. Tiutempe estis sufiĉe kutime uzi 'G' kaj 'C' intermiksite. Tiel la antaŭnomo de Julio Cezaro estis alterne Gaius kaj Caius.
Estas eble ke en postaj jarcentoj estiĝis ankaŭ miksaĵo kun la malnovnorvega bryggja (kiu signifas "albordiĝejo"), ĉar estis ekde 800 multaj kontaktoj kun Skandinavujo pere de la komerco trans la Norda Maro kaj pere de la invadoj de la Vikingoj. La nomo Brugge similas tiun de Bryggen, la historia haveno de Bergeno, kiu ĵus kiel Bruĝo ekde la 14-a jarcento estis grava urbo de la Hanso.
Pli freŝdataj opinioj
Tamen, la opinio ke tiu ĉi regiono estus estinta laŭlingve kelta, estas dubinda. Tiel intertempe oni scias ke la lingvolimo troviĝis laŭlonge de la marbordo sude de Normandujo. Tio signifas ke la tiama lingvolimo situis multe pli fore al sudo ol oni por faciligo kredas nuntempe. Certe en la regiono ĉirkaŭ Bruĝo ne ekzistas (pruvita) postsigno de la kelta lingvo. La vorto Rejo estas la sama hindeŭropa vorto kiel Rejno kaj Rodano kaj signifas "fluanta akvo". Preskaŭ ĉiuj eŭropaj akvoj iam estis deklaritaj 'sanktaj'. Estas restaĵo de la kelta kulturo.
La signifo de "Brugge" estas simple "ponto". Tiu unua (ligna) ponto verŝajne estis konstruita de la romianoj kaj troviĝis ne malproksime de la Ponto de la Muelejo (kiu ligas la Longan Straton al la Alta Strato). Tie do la Rejo (tiam rivereto submetita al la tajdoj) estis transpasebla. Tio estas la opinio de la arĥeologoj de la Arĥeologia Servo Raakvlak. Tiu ponto troviĝas je la romia militista vojo kiu ligis ilian kampadejon en Oudenburg al ilia kampadejo en Aardenburg. Bruĝo tiam estis tajdohaveno, ligata al la maro, kiun oni nur ĉe alta tajdo povis atingi. Albordiĝejo en tajdohaveno tiam estis teknike ne ebla. La vorto Bryggia ja signifas ĉiu ajn konstruaĵo super akvo. Ŝipistoj diris unu al la aliaj: "Kie estas la ponto, tie estas la vilaĝo.". Tiu vilaĝo nuntempa nomiĝas Oude Burg (nomo de strato). Estis la lasta foirloko antaŭ la golfo ĉirkaŭe de Holando, kie nur malriĉaj fiŝkaptistovilaĝoj estis troveblaj. Tiu golfo prezentis tamen 10 al 4 tagoj da velveturado. "Je la ponto" aŭ "Bruĝo" estis la lasta loko por provizi sin se oni venis el la Sudo, aŭ la unua ekde la Nordo.
La vorto burg (burgo, fortikigita kastelo) devenas de la ĝermana verbo borgen kaj verŝajne rilatis al la ligna palisaro ĉirkaŭ la vilaĝo. La ŝipoj algrundigis sin dum la romia kaj la malfrua romia epoko en la baseno nomata Koetelwijk. Tiel oni povis je malalta tajdo malŝarĝi kaj ŝarĝi. La vorto estas verŝajne Ketelwijk, nuntempe Spinolarei, basenoforma wijk (kvartalo). Wijk tiam estis la ĝermana vorto por fora komercejo. La marbranĉo kiu tiam ligis Bruĝon al la maro verŝajne unue estis nomata Duver de la maristoj, kunfandigo de dubbele oever (duobla marbordo), poste estiĝis Dijver. Kun tio estis aludata "enfluo", la teknika vorto estas zwin (aŭ zwijn kiel en Zwijndrecht ), kie klare ĉeestis du kontraŭaj sablaj marbordoj. Ankoraŭ nuntempe ekzistas strato en Bruĝo kiu nomiĝas Dijver, verŝajne je la loko kie komenciĝis iam la Duver - kaj tiu estis pli fore ol la ponto. La nomo de la marbranĉo estis Zinkval.
Kromnomoj
Ofte oni aludas al Bruĝo kiel la "Venecio de la Nordo", pro la multaj kanaletoj kaj pontoj. La maĵorio de tiuj kanaletoj ankaŭ estas nomitaj "rejoj", laŭ la rivero Rejo. Alia opinio estas ke la kromnomo rilatas al la fakto ke la mezepokaj komercurboj Bruĝo kaj Venecio estis ekonomiaj konkurencantoj.
Bruĝo ankaŭ ofte estas nomata la "Urbo de Breydel", laŭ la bruĝa popolara heroo el la 14-a jarcento, Jan Breydel.
La kromnomo de la Bruĝanoj estas "(Bruĝaj) frenezuloj". Tiu kromnomo ili ŝuldas al la jena legendo : post ke ili dumtempe estis malliberigitaj Maksmilianon la 1-an de Aŭstrujo dum ilia lukto por aŭtonomio, la posta Imperiestro malpermesis okazigi foiron kaj aliajn festecojn. Dum klopodo kvietigi lin, Bruĝo organizis grandan feston por li kaj poste demandis permeson okazigi denove foiron, kolekti impostojn kaj… konstrui novan frenezulejon. Li respondis : "Fermu ĉiujn pordegojn de la urbo kaj vi havos frenezulejon!".
Plej malnova loĝado (la 1-a – 8-a jarcentoj)
La plej malnovaj postsignoj de loĝado aperis dum la havenolaboroj en 1899. Apud la Pordego de Damme kaj la Fortikaĵo Lapin, en la nordo de la nuntempa historia urbo, estis trovataj ceramikaĵo, restaĵojn de konstrumaterialoj kaj ŝipruino de romia origino. Tiuj trovaĵoj signas modestan Gaŭlan-Romian setlejon el la 2-a jarcento. Tiu ejo rilatas al la Mara Dunkirka Inundego kiu formigis ŝanelon pro kio la marakvo antaŭenpuŝiĝis ĝis apude de la nuntempa Bruĝo. Pro tio estiĝis eble komerci kun Anglujo kaj diversaj lokoj en Gaŭlujo. Aliaj Gaŭlaj-Romiaj postrestaĵoj estis trovataj en la ĉirkaŭaĵo de la Placo de la Burgo (1965) kaj en la Zilverstraat kaj Wulpenstraat, respektive en 1982 kaj en 1987. Temis pri vazaro, kelkaj eroj de konstrumaterialoj, inter kiuj partoj de tegoloj kaj parto de hejttubo. La loko je la Wulpenstraat verŝajne estis ligata al la ŝanelosistemo en la marbordebenaĵo. La trovaĵoj tamen estas tro fragmentaj por rajti konkludi surbaze de ilin. La ekzisto de diversaj samtempaj aŭ sinsekvaj loĝadkernoj en la daŭro de la 1-a, 2-a kaj 3-a jarcento estas ebla. Laŭmezure de la sablopleniĝo de la tajdoŝanelo la loĝadkernoj forŝovis sin norden ne malproksime de la Fortikaĵo Lapin. Ne estas mirige ke la postrestaĵoj de la Gaŭla-Romia loĝado ĉeestas en la posta Bruĝo; la areo estis oportuna establejo.
Ĉirkaŭ 270 la Ĝermanoj invadis la marbordan teritorion ekde transmare. Tio, kaj la denove indundiĝo de la marbordebenaĵo, supozeble kondukis al la malapero de la setlejo apud Fortikaĵo Lapin. La Dunkirko II-inundego ne difektis la sablodorsojn kiuj en la nuntempa urba centro koincidas kun la akso Zandstraat (Sint-Andries) - Zuidzandstraat - Steenstraat – Granda Vendoplaco - Placo de la Burgo - Hoogstraat - Langestraat - Moerkerkse Steenweg (Sint-Kruis). Tiu akso supozeble estis parto de la romia defensiva linio Oudenburg-Aardenburg. En la epoko de la Frankoj la posta Bruĝo apartenis al almenaŭ du diferencaj govioj (Latine : pagi). Tiu duparteco ankaŭ evidentiĝas ankaŭ en la estiĝohistorio de la plej malnovaj urbokernoj Sankta Savinto kaj Nia Sinjorino, respektive fonditaj ĉirkaŭ 850 kaj 875 ekde la kamparaj patrinparoĥoj Snellegem kaj Sijsele. Bruĝo, situinta ĉe aŭ apud la punkto kie la pagus Flandrensis, la pagus Rodanensis kaj la pagus Mempiscu sin tuŝis reciproke, estis senpere ligata al la alirebla maro kaj funkciis kiel komercosetlejo.
La albordiĝejo de kiu eble la urbo depruntis sian nomon, verŝajne troviĝis apud la postaj Granda Vendoplaco kaj Burgo. Ĉar la maro retirigis sin, tiu albordiĝejo translokiĝis norden en la daŭro de la 9-a jarcento, en la ĉirkaŭaĵo de la nuntempa paroĥo Sint-Gillis, troviĝanta ekter la bruĝaj pordegoj de la unua remparo. Tie ĉi, je la maldekstra riverbordo de la Rejo, norde de la Gouden-Handrei, disvolviĝis setlejo ("het Wijk") kie ĝis la fino de la 11-a jarcento estus okazontaj la precipaj haveno-aktivecoj. Ekde 1134 ili laŭgrade translokiĝis al la Spiegelrei kaj la Kraanrei.
La antaŭ-urba kerno (la 8-a — 11-a jarcentoj)
Dum la regado de Karolo la Granda (768-814) oni pligrandigis la marbordodefendon kontraŭ la Vikingoj. Lia sekvanto, Ludoviko la Pia (814-840), daŭrigis tiun politikon. Bruĝo estis la elektita celo por la Vikingoj pro la strategia situo kaj pro ĝia funkcio kiel regadurbo de la govio, kie la reprezentanto de la centra registaro havis sidejon. Tial, en la unua duono de la 9-a jarcento oni konstruis fortikigitan kastelon kun tera kaj palisara remparo, do ankoraŭ antaŭ la enoficigo de la unua laŭnome konata grafo de Flandrujo, Baldueno I Ferobrako (862-879), ne malprosime de la nuntempa Placo de la Burgo. La fortikigita kastelo situis je la kruciĝo de la eble romia vojo Oudenburg-Aardenburg kaj la rivero Rejo. La burgo kovris areon de proksimume 1 hektaro.
Arnulfo la 1-a (918-965) pligrandigis la bruĝan burgon en potencocentron imperiestraspektan. Areo de 1,5 ha estis ĉirkaŭata de ŝtona muro, trarompata de kvar pordegoj: la Okcidentpordego apud la Hofbrug trans la Rejo en la nuntempa Breidelstraat, la Orientpordego apud la Hoogstraat, la Sudpordego apud la nuntempa Blinde-Ezelstraat kaj la Nordpordego, verŝajne apud la Philipstockstraat. Ene de tiu fortikaĵo oni establis en la nordo la burgpreĝejon, dediĉitan al Nia Sinjorino kaj Sankta Donatio. Poste oni fondis la akcesoran kanonikaron. De tio la burgo obtenis sian duoblan funkcion : la suda duono havis civilan kaj la norda duono havis eklezian funkcion.
Norde de la burgo disvolviĝis la urboparto kiu pro sia formo kelkafoje estas signita kiel "la granda kvadrato". Ekde nekonata tempero tiu areo estis ĉirkaŭata de jes aŭ ne naturaj akvovojoj : la nuntempaj Spiegelrei, Sint-Annarei, Groenerei kaj la nuntempe supervolbigita Kraanrei. Laŭ ambaŭ flankoj de la akso formita de la romia vojo Oudenburg-Aardenburg la loĝado estis situanta. Tie ĉi troviĝis la grandaj domoj de riĉaj oficistoj. Iuj fontoj situigis komercosetlejojn en la ĉirkaŭaĵo de la Riddersstraat kaj la Boomgaardstraat. La Encomium Emmae reginae, odo al la en 1037 al Bruĝo fuĝinta Reĝina Emma (1040-1042), skribita de monaĥo de la Monaĥejo Sankta Bertino en Saint-Omer, mencias ke la urbo estis fama "per la vizito de multnombraj komercistoj kaj ĉar oni tie trovis abundaĵon de varoj plej aprezitaj de la homoj".
La vera pezocentro de la loĝado kaj lokiĝo de la komercistoj situis okcidente de la Burgo, je la alia flanko de la Dijver kaj de la Steenstraat, situinta je la plej grava sablodorso. La nuntempa stratoŝablono de tiu mallarĝstrata kaj malgrandparcela urboparto speguligas ankoraŭ la antaŭan situon. Ankaŭ la nuntempa stratonomo Oude Burg (Malnova Burgo) aludas malnovan loĝadkernon, eble la plej malnova de la mezepoka urbo.
La plua disvolviĝo de la urbo fariĝis funkcie de la surtera komerco kaj okazis laŭlonge de la Steenstraat-Zuidzandstraat kiu troviĝas sur sablodorso je la komenco de la vojo Brugge-Torhout-Ipro-Mesen-Lilo. En la daŭro de la 11-a jarcento ĝi estiĝis la precipa akso de la nordena-sudena komercotrafiko en la grafolando. La tervojo Bruĝo-Gento influis la disvolviĝon de la urbo laŭ sudena direkto kaj alvenis en la nuntempa Placo Simon Stevin, kie precipe estis vendataj vivrimedojn. Laŭ iuj historiistoj tie estus situinta la origina vendoplaco. Ĉirkaŭ 1100 en tiu kvartalo la plej granda parto de la loĝantaro estis establata. La parto inter 't Zand (Placo de la Sablo) aŭ la antaŭa Vrijdagmarkt (Vendreda Vendoplaco), impona placo, kaj la Granda Vendoplaco plue disvolviĝis samcentre ekde la Oude Burg.
En 1089 grafo Roberto la 2-a enoficigis la preposton de la kanonikaro de Sankta Donatio kiel heredan kancelieron de Flandrujo kaj kiel ĉefon de la administrado de la grafaj bienoj. Tamen ne estis tute korekte rilate al Bruĝo uzi tiam la terminon 'regadurbo'. Pleje oni povus paroli pri iniciato de regadurba funkcio.
Bruĝo estiĝas urbo
La murdo je Karolo la Bona la 2-an de marto 1127 en la Preĝejo Sankta Donatio estis la rezulto de konflikto kun la klano de la "Erembalden", pli precize Bertulfo, la preposto de Sankta Donatio. Tio ilustris konfronton de la malnova kaj nova elito, de la grafa potenco kaj la estiĝanta patriciaro. Dum la epoko de Vilhelmo Klito, la nova grafo, la lanoprovizado kaj la komerco kun Anglujo estis serioze malhelpataj. Tio kondukis al ribelo kiu eskaladis al enlanda milito. En 1128 Vilhelmo Klito estis sukcedata de Teodoriko de Alzaco, kandidato de la kontraŭpartio, Anglujo.
Sekve de la politikaj okazaĵoj de 1127 Bruĝo ekdiferencigis sin de la ĉirkaŭanta areo. La unuan fojon la urbo disponis propran urban ĉarton kaj skabenaron kiu povis disponi pri la kutimjuro. Per la establo de la urboremparoj, Bruĝo kontrastigis sin kontraŭe de la ĉirkaŭanta kamparo. Tiu remparo grandparte laŭiris la nuntempajn internaj kanaletoj Speelmansrei, Augustijnenrei, Gouden-Handrei, Sint-Annarei, Groenerei kaj Divro. Pri la plua irado de la Rejo apude de Preĝejo Nia Sinjorino kaj la Malnova Malsanulejo Sankta Johano estas ankoraŭ necerteco.
Ekonomia florado
La dua duono de la 12-a, kaj la 13-a jarcento, estis karakterizataj de ekonomia prospero. Kaŭze de la cunamo de oktobro 1134 estiĝis kelkaj ŝaneloj, de kiuj la plej grava iris sudokcidenten ĝis preter la posta Damme. La formiĝo de la Zvino kondukis al pli bona alirebleco al la maro. Anstataŭ laŭtajdonavigado pli grandaj ŝipoj, antaŭ ĉio la kogo (germane kaj nederlande : Kogge), povis tiam navigi ĝis apude de Bruĝo. Je la fino de la ŝipvojo poste oni konstruis transversan baraĵon por protekti la landinternon, laŭ komisio de grafo Filipo de Alzaco. Malantaŭ la baraĵo estiĝis nova haveno, Damme. Kondiĉe de transŝarĝado en Damme en riverŝipojn, Bruĝo tiam estis ankoraŭ facile alirebla. Pro tio Bruĝo disvolviĝis al grava okcidenteŭropa komercometropolo kaj havis tre grandan altiran forton danke al ĝia establita renomo kiel eksportocentro de la flandra drapo. Jam antaŭ la formiĝo de la Zvino estis konsiderinda importo de angla lano. Bruĝo estis distribucentro de krudaj materialoj al Gento, Ipro kaj aliaj teksaĵocentroj en la graflando.
Tio kaŭzis la formiĝo de propra "Londona Hanso". Post la angla-flandra komercokonflikto en 1270-1274 la Londona Hanso estis pligrandigata kun pluraj urboj al la "Flandra Hansa de Londono". La franca okupado en 1297-1302 finigis la funkciadon de tiu hanso kaj ekde tiu epoko la komerco estis dominata de la Angloj.
Tamen la Zvino iompostiome sablopleniĝis kaj ĉirkaŭ la navigadvojo pluraj havenoj estis fondataj, kiaj Muide (ĉe la elfluo de la Zvino, vidu Sint Anna ter Muiden), Hoeke (pli apude de Damme), Monikerede en Lamminsvliet (ekde 1303 konata sub la nomo de Sluis), por ebligi al Bruĝo de ankoraŭ komerci.
La antaŭa ekonomia pezocentro direktita al la surtera komerco, nome en la ĉirkaŭaĵo de de la Steenstraat kaj de la nuntempa Placo Simon Stevin, forŝoviĝis dum la lasta kvarono de la 13-a jarcento al la ĉirkaŭaĵo de la Spiegelrei, kiu estis direktata al la transmara komerco. La forŝoviĝo speguliĝis en la pligrandigo de adekvata infrasrukturo kaj ampleksa afertado de varoj kaj servoj. Je la Spiegelrei kaj la Kraanrei oni establis la Vojimpostejon, la urbaj Pezejo kaj Gruo. En 1200 laŭ la ekzemplo de la jaraj foiroj de Ĉampanjo oni okazigis la jaran Brugghemarct (bruĝan foiron) ratifikita fare de la ĉarto de Baldueno la 9-a. En 1240 komencis la konstruadon, en la Granda Vendoplaco, de la komplekso Belfrido-Halo, eble por anstataŭigi la unuan lignan konstruaĵon. Pro la spacomanko en la Halo oni konstruis en 1284 la Akvohalon je la orienta flanko.
Por la vendado de vivrimedoj oni establis Buterohalo kaj Okcidenta Viandodomo, respektive en la Vendoplaco de la Ovoj en en la la nuntempa Placo Simon Stevin. En la Placo de la Sablo kaj en la Vendreda Vendoplaco jam antaŭ 1265 oni okazigis vendoplacon pri ĉevaloj kaj brutaro. Tiu funkcio estus translokiginta de la Placo Simon Stevin. La fiŝovendado estis situanta en la Granda Vendoplaco antaŭ la gildodomo de la fiŝvendistoj.
Alkresko de la loĝantaro kaj urbo-plivastiĝo
La grande alkresko de la loĝantaro kondukis al la surkonstruado de novalaj areoj. Kelkaj parceloj estis pretigataj por konstruado kaj, kiel la ĉirkaŭaĵoj de la Spiegelrei kaj la Oosterlingenplein, plialtigataj je pli ol unu metro.
La forta loĝantar-alkresko kondukis al urbodisvastiĝo nordorienten. Ekster la unua remparo novaj kvartaloj estiĝis. Tie ĉi kelkaj almozordenoj establis sin, inter aliaj la Aŭgustenanoj, la Klaraninoj kaj la Karmelaninoj, ĉar postrestis ankoraŭ spacon por la konstruo de vastaj monaĥejo-kompleksoj kun akcesoraj ĝardenoj. Kaŭze de la malaltaj grundoprezoj tie ĉi estiĝis koncentriĝo de malriĉaj loĝantoj. En 1275 la urba arealo estis konsiderinde plivastigata. La areo limigita per ŝtonaj limoŝtonoj etendis sin ĝis preter la preĝejoj de Sankta Kruco, Sankta Bavo (Sint-Andries) kaj Sankta Miĥaelo. La urba estraro decidis aldoni la novajn periferajn kvartalojn al la skabenarejo. En 1297 oni ekkonstruis la duan urban remparon. Komence ĝi konsistis el duobla fosaĵo, tera remparo kun ligna palisaro kaj naŭ ŝtonaj pordegoj. Kvin transprenis la rolon de la pordegoj de la unua urba remparo. Ili permesis alirigi la ĉirkauantajn fostoterenojn. La termino "fostoterenoj" aludis la ŝtonajn limfostojn. La remparita areo koincidis kun la urba arealo ene de la remparoj. Dum la mezo de la 13-a jarcento la areo ene de la dua remparo sumiĝis je 40 000 ĝis 45 000 da loĝantoj, ĉirkaŭ la duoblo de tiu de la nuna enloĝantaro.