cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Imre Hatvani
Biografio
Imre Hatvani akiris advokatan diplomon en kolegio de Debrecen, poste li faris jurajn laborojn province. Li faris kambiofalsaĵon, tial lia jura profesio estis malpermesita. Li aliĝis al la hungara revolucio de 1848, li redaktis gazeton, kiu aperis nur unufoje. Li estis trupestro de neregula hungara trupo en rango majoro. En aprilo de 1849 li aranĝis oficiale trupon en Bihar (reĝa departemento). En la sekva monato okazis pactraktadoj inter Jozefo Bem kaj Avram Iancu, dum neatendite kaj senpermese Hatvani atakis la rumanojn kaj faris kontraŭleĝajn agojn. La rumanoj nature rebatis kaj ĉesis la komenciĝanta paco. Post fiasko de la revolucio Hatvani rifuĝis al Usono, tamen li revenis en 1850 por krei liberecbatalon. Li estis arestita kaj mortis en prizono pro malsatprotesto. Li edziĝis en 1846, lia edzino naskis filon.
Bicikla kulturo
Biciklokulturo referencas ĉefe al urboj kaj landoj kiuj subtenas grandan procenton de utilaj bicikloj, nopme fortan bicikladon. Konataj ekzemploj estas Danio, Nederlando, Germanio, Belgio (Flandrio partikulare), Svedio, iama Ĉinio, Bangladeŝo kaj Japanio. Estas ankaŭ urboj en kelkaj landoj kie biciklokulturo estis integra parto de la pejzaĝo dum generacioj, eĉ sen multe da oficiala subteno. Tio okazas ekzemple ĉe Ílhavo, en Portugalio. Nordamerikaj urboj kun forta biciklokulturo estas Madison, Portlando, San Francisko, Bostono, Toronto, Montrealo, Linkolno, Peoria, kaj la ĝemelurboj Minneapolis–Saint Paul.
Urbo kun sufiĉe forta biciklokulturo kutime havas bone disvolvigita biciklan infrastrukturon, kiu havu ekzemple apartajn biciklovojojn kaj sufiĉe ampleksajn instalaĵojn por urbaj bicikloj, kiaj biciklohaltejoj, bicikloriparejoj kaj bicikloluejoj.
John Michael Wright
Lastaj jaroj
La kariero de Wright ĉesis en 1688, pro la eksigo de la reĝo Jakobo la 2-a dum la Glora Revolucio. La artisto ŝajne akceptis la neeviteblan finon de sia reĝa protekto, pro la alveno sur la tronon de la protestanta Vilhelmo de Oranje. Li pluvivis sufiĉe malriĉe dum ses pliaj jaroj, ĝis 1694. Je marto de tiu jaro, Wright redaktis sian testamenton, cedante sian domon lokitan en la paroĥo Sankta-Paŭlo al sia nevino Katherine Vaux. Lia kolekto da desegnaĵoj, gravuraĵoj kaj libroj iris al lia nevo, la pentristo Michael Wright. Posta aldono al la testamento tamen petis, ke la libroj estu venditaj en la nomo de lia filo Thomas, kiu tiam vivis eksterlande. La libroj estis aŭkciitaj la 4-an de junio, kaj John Michael Wright estis entombigita la 1-an de aŭgusto 1694 en la londonan preĝejon St Martin-in-the-Fields.
Postmorta influo
Plejparto de la recenzoj koncerne la verkaron de Wright estas sufiĉe freŝdata. En 1982, la Skota Nacia Portretgalerio organizis gravan ekspozicion titolitan "John Michael Wright - La Pentristo de la Reĝo", kio vekis novan intereson pri liaj pentraĵoj. La katologo de la ekspozicio, eldonita de Sara Stevenson kaj Duncan Thomson, malkaŝis aŭ reviziis multajn detalojn pri lia vivo. Novaj verkoj estas senĉese malkovrataj ĝis hodiaŭ, dum aliaj jam konitaj pentraĵoj estas reatribuataj al Wright. Tiu pentristo tial estas nun rigardita kiel unu el la plej sukcesaj britdevenaj artistoj de la 17-a jarcento. Oni ne plu hezitas kompari lin kun aliaj eminentaj samtempuloj, ekzemple Robert Walker aŭ William Dobson. Alia ekspozicio-katalogo eĉ priskribis Wright kiel "la plej bona britdenaska pentristo de la 17-a jarcento". Li ja viciĝis inter la tre malmultaj artistoj, kiuj havis oportunon por pentri la aristokratan eminentularon de tiu tempo, kaj al li oni ŝuldas kelkajn el la plej belegaj reĝaj portretoj de la historio de Britio. Tio estas precipe rimarkinda koncerne denaskan briton, ĉar tiamaj britaj patronoj plivole favoris eksterlandajn artistojn kiel Hans Holbein la malpliaĝa aŭ Antoon van Dyck, aŭ alie preferis enmigrulojn kiel Peter Lely aŭ Godfrey Kneller. La kariera sukceso de Wright parte devenis de tio, ke li ĝuis precipe kosmopolitan trejnadon : antaŭ li estis neniu brita artisto influita tiom multe de eŭropa arto. Dum lia itala restado kaj lia kunlaborado al la akademio de Sankta Luko, Wright ne nur kolektis verkojn atribuitajn al eŭropaj majstroj kiel Mikelanĝelo, Tiziano aŭ Rafaelo, sed ankaŭ inspiriĝis aŭ eĉ kopiis iliajn stilojn.
En sia propra tempo, Wright estis videble eklipsita de sia pli produktema rivalo Peter Lely, al kiu li estas ofte komparita. La artkritikisto Millar opinias, ke tia komparo "abrupte montrus la malperfektaĵojn kaj manierismon de Wright", sed ankaŭ aliflanke "evidentigus lian rimarkindan sendependecon, liajn neeraremajn honestecon kaj ĉarmon, kies fontoj parte devenas de liaj nekutima origino, fragmentita kariero kaj alloga personeco". Millar plie proponas precipe interesan komparon inter la du portretoj de la dukino de Cleveland (Barbara Palmer), respektive fare de Wright kaj Lely (vidu supren). Dum Lely bildigis ŝin kiel "plene kaj palpeble dezirinda malĉastulino", la pli senrida Wright, kiu persone ne aprobis la morojn de la nova kortego kaj de ties korteganoj, pentris kvazaŭe pupan figuron.
Kvankam Lely estis konsiderita kiel pli majstra kaj pli laŭmoda en 17-a jarcenta Britio, hodiaŭ estas ĝenerale interkonsentita, ke Wright pli fidele kaj realisme pentris siajn portretojn. Tio konfirmas rimarkon fare de Samuel Pepys, laŭ kiu la verkaro de Lely estis "bona, sed ne laŭaspekta". Oni cetere ne konfuzu la realismon de Wright kun prudeco, kiel ekzemple montras lia portreto de Ann Davis (vidu maldekstren). La sidita virino surhavas parte malaranĝitan vestaĵon, kaj apenaŭ ŝirmas sian pudoron per ruĝa tuko : la pentraĵo prezentas freŝan kaj erotikan scenon laŭ tiamaj normoj. La samtempuloj de Wright, por eviti akuzojn pri diboĉo, plivole maskovestis siajn pozistinojn per kostumoj de klasikaj diinoj. La portreto fare de Wright, tute kontraŭe, baziĝas sur realisma prezento, precipe per sia profundeco kaj per la koloroj de la karno.
Moni Ovadia
Biografio
Ovadia magistriĝis pri Politikaj Sciencoj ĉe la Ŝtata Universitato de Milano. Samtempe al sia akademia kariero li faris siajn unuajn artajn paŝojn sub la gvido de Roberto Leydi, kun kiu li komencis sian karieron kiel kantisto kaj muzikisto en la Gruppo dell'Almanacco Popolare, gvidata de Sandra Mantovani. Komence de la sepdekaj jaroj li estas la fondinto de Gruppo Folk Internazionale, poste Ensemble Havadià, kie li ludas la violonon, la gitaron kaj la trumpeton, per kiuj li faras la albumojn Popolar Festo, Daloy Polizei, La avo de Jonny, La mil kaj unu noktoj kaj (antaŭe kun la nomo de Ensemble Havadià) Ensemble Havadià kaj Speguloj. Ludante ĉi tiun novan (por la tempo) muzikĝenron, kiun hodiaŭ oni povus difini folk-progreseman, li turneis la plej gravajn eŭropajn popolmuzikajn festivalojn. Kune kun la Ŝtorma Sesopo, li animas la kooperativon La Orkestro, unua ekzemplo de sendependa itala etikedo.
Teatro
Ankaŭ en la sama jaro li ludis rolon de Johano la Kvina, reĝo de Portugalio (aktoro kaj rakontanto) en la unua prezentado de Blimunda de Azio Corghi ĉe la Teatro Lirico por La Scala en Milano kun la Svingaj Kantistoj reĝisorita de Zoltán Peskó.
Sânnicolau Mic
Sânnicolau Mic [sınikolau mik], hungare:Kisszentmiklós estis vilaĝo en Rumanio aligita al Arad. En 1910 ĝi havis 2 781 loĝantoj (germanoj, rumanoj, 13% hungaroj). Ĝia unua skriba mencio estis en 1471. Ĝis 1919 ĝi apartenis al Hungario (Arad vármegye).
Moni Ovadia
Teatro
La granda turnopunkto estis la spektaklo Oylem Goylem ("La mondo estas stulta" en la jida), per kiu li sin imponas al la atento de la ĝenerala publiko. La spektaklo lerte miksas klezmer-muzikon, kiun Ovadia kantas per profunda kaj pasia voĉo, kun pripensoj faritaj laŭ la kulturo kaj vitz, tradicia juda humuro, kaj ŝercoj. La spektaklo estis filmita de la retoj Rai kaj, en 2005, eldonita en DVD fare de Einaudi.
En 1994 li eklaboris kun Roberto Andò, pri la plurmedia verko Fragmentoj pri la Apokalipso, tiam prezentita ĉe la Roma Europa Festivalo en julio 1995. Komence de 1995 li starigis kun Mara Cantoni Dybbuk, nome spektaklon pri la holokaŭsto, kiu fariĝis unu el la plej gravaj eventoj de la teatra sezono. En la sama jaro, Taibele kaj lia demono debutis, kun Pamela Villoresi. Ankaŭ en 1995 naskiĝis Ironia Taglibro el la Ekzilo (Diario ironico dall'esilio) verkita kun Andò kaj produktita por la Biondo Stabile Teatro en Palermo.
En decembro 1999 estis la vico de Joss Rakover alparolas Dion, sekvita la sekvan jaron de Tevjie und mir. De ĉi tiu spektaklo en 2002 Ovadia adaptis kaj ludis la italan version de La violonisto sur la tegmento. En 2001 li debutis en spektaklo pri mono, nomata La Vaganta Bankisto. Finfine en 2003 li produktoris la verkon L'armata a Cavallo.
En 2005 li kunlaboris kun la Modena City Ramblers pri ilia albumo dediĉita al la 60a datreveno de la liberigo de Italio de la nazi-faŝisma okupo, Appunti partigiani, pruntedonante sian voĉon por la kanto Oltre il ponte. En 2005 li estis la gajninto de la premio Colombe d'Oro per la Pace, premio donita ĉiujare de la Malarmada Arkivo al eminenta personeco sur la internacia sceno.
De 2003 ĝis 2008, li estis artdirektoro de Mittelfest en Cividale del Friuli. En la teatra sezono 2008/2009 li turneis kun la spektaklo La bella utopia, pri la historio de komunismo en Sovetunio.
En 2015 li surscenejiĝis kun La petegantinoj de Esĥilo ĉe la greka teatro de Sirakuso, reĝisorita de Moni Ovadia kaj Mario Incudine, kun tradukoj en la sicilia lingvo de Mario Incudine kaj Kaballà, originala muziko de Mario Incudine.
Ekde decembro 2020 li estas ĝenerala direktoro de la Urba Teatro de Ferrara.
Kino, televido kaj radio
Krom teatraj prezentoj Ovadia ankaŭ havas en sia kariertabelo partoprenojn en filmoj kaj televidaj programoj. Li estis inter la ĉefroluloj kun Bruno Ganz de la Taglibro sen datoj, de Andò, kiu poste partoprenis la Festivalon de Venecio. Li poste pruntedonis sian vizaĝon al aliaj plenlongaj filmoj, kiel La vera vita di Antonio H. de Enzo Monteleone, kie li ludas la rolon de juda muzikisto, Caro diario de Nanni Moretti kaj Facciamo paradiso de Mario Monicelli.
En 1994 li ankaŭ kondukis la radioprogramon Notoj nekombitaj, elsenditan en Radio2, kies aŭtoro li ankaŭ estis, kun Mara Cantoni.
En 2006 li rolis kiel benediktana monako en la filmo Nicola, kie la suno leviĝas reĝisorita de Vito Giuss Potenza.
En 2007 li partoprenis kiel rakontanto en la filmo Zero - enketo pro la 11a de septembro de reĝisoroj Franco Fracassi kaj Francesco Trento, surbaze de scenredaktado de Giulietto Chiesa.
En 2009 li rolis kiel rabeno en la filmo Mi memoras Anna Frank.
Privata vivo
Ovadia estas vegetarano, pro sanaj kaj etikaj kialoj. Li estis granda admiranto kaj amiko de la pastro Don Andrea Gallo. Li deklaras sin agnostika; la 5-an de novembro 2013 li deklaris en intervjuo kun Il Fatto Quotidiano, ke li celas forlasi la Judan Komunumon de Milano pro la subteno de ĉi-lasta al Israelo kaj ankaŭ pro sia malsukceso alpreni pozicion al la deklaroj faritaj de Silvio Berlusconi, kiu deklaris, ke liaj infanoj "diras, ke ili sentas sin, kiel judaj familioj en Germanio devis senti sin dum la naziisma reĝimo de Hitlero". Tri tagojn poste Ovadia plue klarigis siajn kialojn al Il Manifesto.
Politika aktivismo
En la regionaj elektoj de Lombardio en 2010 li estis kandidato en la blokita listo de la kandidatoj de la Federacio de Maldekstruloj Vittorio Emanuele Agnoletto sen esti elektita.
La 29an de aŭgusto 2014, baldaŭ post la unua "daŭranta" armistico ekde la komenco de Operacia Marĝeno de Protekto inter Israelo kaj la Gaza Sektoro, Ovadia donas novan intervjuon al Fatto Quotidiano en kiu li klarigas kial li subtenas palestinajn rajtojn kaj kiel obsedo priantisemitismo kaj la Ŝoaho, kune kun israela ultranaciismo, estas ekspluatitaj de la "reakciaj" dekstruloj de Israelo de Netanjahu por daŭrigi mortigon kaj koloniigon de palestinaj teritorioj per propagando. Lia figuro estas la temo de disputo ene de itala judismo, kiel montrite fare de Moked, la pritema organo de UCEI.
Diskaro
Fine Ovadia ankaŭ kunproduktis KD-ojn kun la muziko de iuj spektakloj: Oylem Goylem, Dybbuk, Ballata di fine millennio kaj Nigun.
Vitra altaro en Dobrá Voda
Vitra altaro troviĝas en Dobrá Voda, parto de urbo Hartmanice.
Historio
Dobrá Voda estas pilgrima loko ekde la 14-a jarcento. Dum la 17-a kaj 18-a jarcentoj tie estis banejo kaj gastejo por pilgrimantoj. La vilaĝo situas meze de la arbaroj en okcidenta Bohemio, en distanco ĉirkaŭ 10 kilometrojn de la germana limo. Krom la vera unikaĵo, kiu prezentas vitran altaron en la preĝejo de sankta Gunter, ĉi tie estas fonto, kies akvo onidire resanigas.
Preĝejo de sankta Gunter
Ununura preĝejo en la mondo konsekrita al sankta Gunter estas ĝuste barokpreĝejo en Dobrá Voda. Ĝi estis konstruita en la j. 1734, sed la turon oni alkonstruis nur en la j. 1777. Devenan skulptaĵon de sankta Gunter el la 15-a jarcento oni trovos nun en Muzeo de Šumava en Kašperské Hory. En la loko de antikva kapelo estis konstruita la preĝejo de sankta Gunter, danke al barono Francois Charles Villani. La preĝejo perdis internajn barokajn ornamojn, ĉar ĝi estis ankaŭ uzata por stoki artileriajn celtabulojn. (Ekde 1950 ĝis 1989 la tuta regiono estis armea trejnada kampo).
Vitra altaro
En la jaro 2001 la vitroartistino Vladimíra Tesařová el Zbraslav (apud Prago) kreis en Dobrá Voda unikan vitran altaron. La altaron ŝi lokigis en la preĝejon de sankta Gunter, ke ĝi daŭrigu la faman tradicion de vitroarto en Šumava regiono. La altartabulo estas konceptita kiel triptiko 4,5 metrojn x 3,2 metrojn kaj pezas pli ol kvar tunojn. La tuta altartabulo estas portata helpe de korodimuna ĉarpentaĵo.
La centra parto de la triptika altartabulo prezentas oferon de Kristo sur la kruco. La dekstra kaj maldekstra partoj montras vizaĝojn de sanktuloj havantaj rilaton al sankta Gunter, adorataj en Bohemio kaj Bavario. La altaro estas kronata per latina surskribo, eltirita de evangelio de sankta Johano: „ La vera granda amo estas oferi sian vivon por siaj amikoj.“
Sankta Gunter
Sankta Gunter aktivis en la monaĥejo Niederaltaich kaj en Rinchnach (Germanio), poste ankaŭ en Dobrá Voda. Tie li vivis kiel ermito ekde 1040 ĝis la 9-a de oktobro 1045. Li mortis en ĉeesto de la princo Břetislav kaj de la praga episkopo Šebiř. Sankta Gunter estas enterigita en la monaĥejo Břevnov.
Vitraj reliefaj paneloj
En junio 2003 la artistino Tesařová riĉigis internan ornamon per dekkvar vitraj reliefaj paneloj pri kalvaria vojo.
Malnova Urbo (Bratislavo)
Malnova Urbo (slovake: Staré Mesto hungare Pozsony-Óváros [poĵonjOvAroŝ], germane Altstadt) estas historia urboparto de Bratislavo en Slovakio.
Historio
Inter 833-907 la loko apartenis al la Grandmoravia regno. La unua skribmencio okazis pri la loko en salzburgaj analoj en konekto kun interbatalo inter bavaroj kaj hungaroj, sekve tio poste apartenis al la hungaroj. En 1291 la urbo ricevis privilegiojn. Pro la turka danĝero Pozsony estis ĉefurbo de Hungara reĝlando inter 1536-1784. Poste paŝo post paŝo naskiĝis kaj aldoniĝis aliaj urbopartoj de la nuna urbo. Nun ĉirkaŭaĵo de la fortikaĵo estas la historia malnova urboparto, kie rezidas la plej gravaj institutoj.
BIJ1
BIJ1 ( signifas kaj "kune" kaj "ĉe 1", referencante la unuan artikolon de la nederlanda konstitucio), antaŭe Artikel 1 (Artikolo 1), estas nederlanda politika partio, kiun fondis en 2016 aktivulo kaj prezentisto Sylvana Simons. La partio baziĝas sur "radikala samvaloreco kaj ekonomia justeco". La partio priskribas sin kiel intersekca. Dum la municipa balotado de 2018 la partio gajnis unu seĝon en Amsterdamo kaj dum la landparlamenta balotado de 2021 la partio gajnis unu seĝon en la dua ĉambro.
Historio
La unua partisukceso estis dum la municipa balotado de 2018. La partio partoprenis nur en Amsterdamo kaj tie ricevis 6571 voĉojn (1,89%), kiom apenaŭ sufiĉis por unu seĝo. Ĉefkandidato Sylvana Simons municipe popolreprezentis per tiu seĝo dum 2018-2020, kaj poste Jazie Veldhuyzen sukcedis ŝin.
Dum la landparlamentbalotado de 2021 la partio gajnis unu seĝon en la dua ĉambro per 87 238 voĉoj (0,84%). Simons lande popolreprezentas per tiu seĝo kiel la unua nigrula frakciprezidanto en la dua ĉambro.
Ideologio
BIJ1 poziciiĝas kiel radikale maldekstra kaj kontraŭkapitalisma partio. Tiel la partio poziciiĝas je la plej maldekstra flanko de la nederlanda politika spektro, pli maldekstra ol la Socialista Partio kaj Verdo-Maldekstro. Laŭ la balotada programo de 2021 la partio alcelas "socion, kiu baziĝas sur samvaloreco, justeco kaj solidareco." La plej grava prioritato de BIJ1 estas kontraŭbatali diskriminacion (rasismon, seksismon, kapablismon, homofobion kaj transfobion) en ĉiaj facetoj de la socio.
Ekonomie la partio pledas por pli granda influo de dungitoj ene de firmaoj, ŝtatigo de la plej gravaj bazindustrioj kaj tridekhora laborsemajno.
(161513) 2004 RK195
(161513) 2004 RK195 estas marsrenkonta asteroido malkovrita la 10-an de septembro 2004 en la kadro de la astronomia kampanjo LINEAR elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Orbito
Ĝi ne estas malproksima de la orbita resonanco 3:5 kun Marso.
Ĝia tre discentra, malmulte klinita, orbito ekstere malproksime tanĝas tiun de Marso, ĝia marsa MOID estas 0,22984 astronomia unuo, tie estas 34,383574601688 milionoj da km.
Walter Madarassy
Walter Madarassy [madaraŝi], laŭ hungarlingve kutima nomordo Madarassy Walter estis hungara medalisto, skulptisto, altlerneja instruisto. Lia origina familia nomo estis Machovits [mahoviĉ].
Walter Madarassy naskiĝis la en Budapeŝto, li mortis la  en Budapeŝto.
Biografio
Walter Madarassy frekventis industriartan mezlernejon en sia naskiĝurbo, poste li akiris diplomon en Reĝa Hungara Belarta Altlernejo en 1936. Liaj plej gravaj instruistoj estis Elemér Fülöp, Aladár Fáy, Lajos Mátrai, Imre Simay, József Reményi kaj István Szentgyörgyi (skulptisto). Li ricevis stipendiojn en la jaroj 1933-1934 kaj 1939. Li studvojaĝis en [[1938 kaj 1962 en Italio, en 1960 en Grekio, en la sekva jaro en Sovetunio kaj Okcidenta Germanio. En 1953 li ekinstruis en la Industriarta Altlernejo. Li ricevis 7 premiojn inter 1930-1979.
Petro la 1-a
Petro la 1-a havas diversajn signifojn:
Vidu ankaŭ: Petro
Hans von Kulmbach
Hans Suess, konata kiel Hans von Kulmbach, estis germana artisto. Li naskiĝis ĉirkaŭ 1480 en Kulmbach, Frankonio kaj mortis antaŭ la 3a de decembro 1522 en Nurenbergo. Hans von Kulmbach estis la artisto kiu kreis la Altaron de Sankta Johano en Krakovo.
Kulmbach probable alvenis en Nurenbergon ĉirkaŭ 1505. Li ricevis instruado de Jacopo de' Barbari, kiu dum iom da tempo laboris en Nurenbergo. Von Kulmbach poste estis metilernanto kun Albrecht Dürer kaj post Dürer retiriĝis el pentrado de altareroj en 1510 Kulmbach ricevis plej el liaj antaŭaj mendoj. Kulmbach havis sian propran atelieron en Nurenbergo kaj foje laboris en Krakovo. Li kreis ankaŭ artaĵojn por la imperiestro Maksimiliano la 1-a kaj por la Margravo Kasimiro Hohenzollern von Brandenburg-Kulmbach. Liaj plej bonkvalitaj verkoj estis vitraloj en preĝejoj, kiel la Maksimiliana Vitralo, la Margrava Vitralo en Sankta Sebaldo en Nurenbergo, la Vitralo Welser de la Frauenkirche kaj la Nikolaus altaro en la Lorenzkirche. En 1511 li finigis la altaron de Sankta Mario de Skałka en Krakovo. La altaro de Katerino kaj Sankta Johano ankaŭ en Krakovo, estas inter liaj plej bonkvalitaj verkoj.
Josef Durdík
Josef DURDÍK (naskiĝis la 15-an de oktobro 1837 en Hořice - mortis la 30-an de junio 1902 en Praha) estis ĉeĥa kritikisto kaj filozofo.
Li studis filozofion, matematikon kaj natursciencojn, instruis en gimnazioj kaj universitatoj, influis la kulturan agadon kiel kritikisto, publicisto kaj flama oratoro. Plie li meritis pri formiĝo de ĉeĥa filozofia stilo.
Preĝejo de Sankta Joakimo
La ĉefa paroĥeja Preĝejo de Sankta Joakimo (patrono de la urbo kaj minejoj) staras en la supra parto de la urbo Jáchymov (germane: Sankt Joachimsthal), sur Minista placo (Hornické náměstí). Ĝi estis konstruita en la jaroj 1534-40 laŭ projekto de la lokaj arkitektoj Hans Kopp kaj Wolf Müller. Konstruado de la interiero tre plilongiĝis. Sed en la jaroj l764-85 la preĝejo estis amplekse alikonstruita kaj poste ĝi bedaŭrinde en la jaro 1873 ple-ne forbrulis. Laŭ projekto de la sama arkitekto, kiu projektis katedralon de la Sankta Vito en Prago, Josef Mocker, ĝi estis renovigita en la jaroj 1874-5 en pseŭdo-gotika stilo, sed la konservitaj originaj muroj restis ekstere la samaj. La preĝejo apartenas al vico da ercmontaraj temploj fonditaj en la unua duono de la 16-a jarcento. Ĝi impresas per potenco de sia konstruaĵo, kiun tiam kapablis entrepreni nur riĉa minejurbo. Ĝi estis devene malfru-gotika konstruaĵo kun renesancaj elementoj kaj monumentaj dimensioj: - ekstera longo de la navo: 50,5 m ĝia larĝo: 28,5 m eksteraj muroj el elrompita ŝtono estas 15 m altaj.
La impreson signife subtenas granda sel-forma tegmento kovrita per ardezo, alta 14 m, kiu dum posta renovigo estis iom haltigita. Ĉe la suda muro staras 56 m alta turo, malsupre cilindro-forma, supre ok-edra. Ĝia renesanca portalo estas pli simpla ol tiuj de la preĝejo. En la turo iam estis 2 enirejoj, unu en la novan sakris-tion, la alia sur tribunojn.
Malnova belega ekipo en la interiero estis dum la incendio en la jaro 1873 tute detruita. Dum la renovigo la interiero de la preĝejo ricevis tute novan karakteron.
Origine ĝi estis unuforma salono, destinita precipe por predikado. Origina spaco estis dividita en tri navojn per vico da kunigitaj kolonoj, portantaj plafonon kaj tegmenton. Malantaŭ la ĉefa altaro estis konstruita la transversa muro.
La plej valora memoraĵo estis tri-ala altaro el la jaro 1545 pentrita de Lucas Cranach la Maljuna - fama germana pentristo, sed dum la incendio tute forbrulis.
En la preĝejo estas sepultitaj grafoj de la familio Šlik kaj minejaj hetmanoj (mastroj).
Keishi Murakami
Li futbalis ĉe Gamba Osaka.
Moskva-Tovarnaja (stacio)
Moskva-Tovarnaja (Москва-Товарная) estas haltejo inter Ostankino kaj Riĵskaja.
71971 Lindaketcham
71971 Lindaketcham estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la de la usona amatora astronomo Donald P. Pray elde la Observatorio de Carbuncle Hill en Coventry (Rod-Insulo, Usono), nemalproksime de Providence.
Nomo
Ĝi estas nomita en honoro de Linda Ketcham, kiu faris malavaran donacon de tereno por la konstruo kaj la operacio de la Observatorio de Sugarloaf Mountain en South Deerfield, Masaĉuseco.
Petro la 2-a
Petro la 2-a havas diversajn signifojn:
Alhazen
Abu Ali al-Hasan Ibn Al-Haitham (أبو علي الحسن بن الهيثم, latinigite Alhazen, naskiĝis ĉirkaŭ la jaro 965 probable en Basra; mortis dum 1039 aŭ eble 1040 en Kairo), estis signifa persa matematikisto, optikisto kaj astronomo. Alhazen estis grava en la historio de la scienca metodo, partikulare en sia alproksimiĝo al eksperimentado, kaj estis menciita kiel la "unua vera sciencisto de la mondo".
Origine vokita al la rezidejo de la egipta kalifo Al-Hakim en Kairo cele al la reguligo de la rivero Nilo, li tie avancis ĝis la rango de veziro. Sed potenco kaj kariero ne tiom altiris lin kiom la sciencoj, sed ĉar li timis la koleron de la kalifo, se li publike anoncus ne plu oferti siajn servojn al la reganto, li ŝajnigis esti psike malsana, por fini sian oficistan karieron. Sekve li rajtis dediĉi sin al la sciencoj en la de Al-Hakim fondita domo de la saĝeco. Post la morto de Al-Hakim dum la jaro 1021 li saniĝis en ŝajne mirakla maniero.
Plej grandan signifon tamen havis liaj optikaj eksperimentoj: la plej multaj sciencistoj de la antikva epoko, inter ili Eŭklido kaj Ptolemeo, supozis ke tiel nomataj "vidaj radioj", kiuj eliru de la homa okulo, sondis la ĉirkaŭaĵon kaj tiel kreis la vidan impreson en la cerbo, simile al blindulo, kiu per sia bastono sondas la ĉirkaŭaĵon. Aristotelo kontraŭe opiniis, ke lumo ekzistu sendepende de la homa okulo, ke ĝi eliru de luma fonto, reflektiĝu ĉe iuj objektoj kaj de tie trovu sian vojon al la okulo. Alhazen iris novan vojon por respondi al la demando, analizante la anatomian konstruon de la okulo. Li ekkomprenis la signifon de la lenso en la okulo kaj en sciencaj eksperimentoj malpravigis la teorion pri "vidaj radioj".
Krome li fajnigis kaj ampleksigis la teoriojn de Ptolemeo pri la refrakto kaj reflekto de lumo, aparte li komprenis kaj priskribis la taŭgecon de volbaj vitraj surfacoj por la optika pligrandigo. Helpe de tiuj scioj li formis vitrajn legohelpilojn. Sekve li konsideriĝas la inventinto de la lupeo kaj probable per siaj laboroj inspiris la anglan monaĥon kaj scienciston Roger Bacon al la malkovro de la okulvitroj.
Ankoraŭ nuntempe lia nomo ligatas al problemo de optiko, nome la alhazena problemo: li solvis la taskon, en sfera spegulo elkalkuli la punkton, de kiu objekto de difinita distanco estas projekciita al difinita bildo, pere de ekvacio de kvara grado.
Surbaze de liaj malkovroj optikaj, Alhazen malkovris ke la "refrakta leĝo de Snell" ankaŭ validas por la atmosfero de la tero. Li konstatis ke la luno ĉe la horizonto ŝajne aspektas pli grande ol ĉe la zenito, kvankam ne eblus ke ĝi ĉiutage fakte tiom ŝanĝus sian grandecon - li do malkovris ke la ŝajna grandecodiferenco estis percepta trompo. Krome Alhazen elkalkulis la altecon de la atmosfero el la observo de sunsubiroj.
Plie Alhazen meritiĝis pri la filozofio de scienco: Kiel unua li sisteme aplikis la induktan-eksperimentan sciencan labormanieron, laŭ kiu unue okazu eksperimentoj respektive observoj de fenomenoj kaj nur poste kreiĝu teorioj, kiuj povus klarigi la fenomenojn. Ĝis tiam estis la kutimo bazigi sciojn nur per logika dedukto kaj fari eksperimentojn, se entute, nur por pli facila demonstro de la teorioj.
Lia verko Kitāb al-Manāzir ("libro pri vidado") en latina traduko (sub la titoloj Perspectiva aŭ De aspectibus) influis optikajn kaj ankaŭ filozofiajn teoriojn en la kristana, mezepoka Eŭropo ekde la fino de la 13-a jarcento. Aparte la verkoj de Roger Bacon kaj de Vitelono estis forte influitaj de la konceptoj de Alhazen.
Influo en Eŭropo
De la mezo de la dektria jarcento, la optiko, kiel formulita de Alhazen, ankaŭ fariĝis konata en Eŭropo ekzemple en la verkoj de la fama flandra pentristo Jan Van Eyck.
Eksteraj ligiloj
Biografio anglalingva pri Alhazen
Artikolo germanlingva pri li
Lia verko "opticae thesaurus" ("tezaŭro de optiko", latinlingve, eldono de 1572, 771 paĝoj), komplete skanite en la retejo de la universitatoj de Strasburgo
Sagujo
Sagujo estas ujo de la paf-arkistoj por teni en ĝi sagojn.
Oni uzis la sagujon en tri formoj: pendigita sur zonon de la arkisto, sur ties dorso, aŭ sur selo de la ĉevalo. Se oni rajdis, plej bona estis la zon-pendigita formo, sed dum kurado la dorsoportita.
Justus Perthes
Johann Georg Justus PERTHES (naskiĝinta la 11-an de septembro 1749 en Rudolstadt, mortinta la 1-an de majo 1816 en Gotha) estis germana eldonisto. Li estis la onklo de Friedrich Christoph Perthes.
Vivo
La filo de la princa kuracisto Johann Justus Perthes unue estis komercisto. Poste li ekdeĵoris en Gotha ĉe la librovendejo-eldonejo Ettingersche Buchhandlung. En 1778 li fondis kun Carl Wilhelm Ettinger kaj la posta bopatro Friedrich Duerfeldt (nupto kun Ernestine Duerfeldt en 1784) entreprenon por transpreni la nomitan eldonejon. Ekde 1785 Perthes fondis propran eldonejon transpreninte de la Ettinger-eldonejo la eldonadon de la ŝatata Gothaischer Hofkalender (ĝis 1828; sub la nomo de Ettinger ĝis 1815) kiel ankaŭ de Almanach de Gotha. La laste menciita almanako originas el la Almanac nécessaire de Wilhelm von Rotberg, kalendaro por la kortego de Saksio-Gotha por la 1763-a jaro. Sub Perthes ĝi ŝangiĝis de simple por-nobelara kalendaro al grava diplomatia referenclibro.
La de Friedrich Schlichtegroll (1765–1822) redaktita verko Nekrolog, enthaltend Nachrichten von dem Leben merkwürdiger verstorbener Deutschen estiĝis inter 1791-1806 verko en 28 volumoj. Ekde 1805 Perthes kunlaboris kun Adolf Stieler (1775–1836), kio estis la bazo por la fondo de la geografia instituto Geographische Anstalt. En la mortojaro 1816 aperis la unua eldono de la poŝatlaso de Stieler (Stieler's Hand-Atlas); la mondfama eldonejo Justus Perthes' Geographische Verlagsanstalt Gotha fonditis nur post la morto de Perthes.
Perthes-forumo urbokerne
La historia loko de la eldonejo en la Justus-Perthes-strato 3-9 alikonstruitis al Perthes-forumo de 2012-14. Ekde 2015 troviĝas tie ĉi i.a. la arkivo kiu ĝis tiam restis en deponejoj de Kastelo Friedenstein. Krome translokatas ankaŭ aliaj kolektoj el la Esploradbiblioteko kaj la Turingia ŝtata arkivo ĉi tien.
Angerville (Essonne)
Angerville [ɑ̃ʒɛʁvil] estas franca situanta en departemento Essonne, regiono Francilio.
Ĝiaj enloĝantoj nomiĝas Angervillois.
Szentlőrinckáta
Szentlőrinckáta (sentlOrinckAta) estas vilaĝo en Hungario en regiono Meza Hungario, en departemento Pest, en subregiono Nagykáta. Szentlőrinc estas Sankta Laŭrenco.
Situo
Szentlőrinckáta situas sur ebenaĵo, laŭ traira flankovojo, for de ĉefvojo kaj fervojo. La plej proksima urbo estas Jászberény. Rivero Zagyva estas tre proksime. Jászberény troviĝas 17, Budapeŝto 60 km-ojn.
Historio
La unua mencio devenas el 1473. En la turka erao la komunumo senhomiĝis. En 1709 generalo (Blinda) János Bottyán ĉi tie mortis.
Famuloj
En Szentlőrinckáta naskiĝis:
9281 Weryk
9281 Weryk estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la usona astronomo Schelte J. Bus elde la Observatorio de Siding Spring, apud Coonabarabran en Novsudkimrio (Aŭstralio).
Ciperlakto
Ciperlakto (ankaŭ ciperaĵo, ciper-suko aŭ eĉ termigdala lakto) estas tradicia kaj refreŝiga trinkaĵo, farita el diversaj vegetaĵoj, ĉefe el manĝebla cipero (Cyperus esculentus), sed ankaŭ el hordeo, migdalo aŭ rizo. Manĝeblaj ciperoj (aŭ termigdaloj) estas etaj avelformaj tuberoj, kiuj kreskas en la radikoj de la herbo.
En la Hispania regiono Valencilando, kie ĝi estas tipa trinkaĵo, la plej populara formo estas lakto el manĝebla cipero nome orxata de xufa. La unua recepto trovita uzante la valencian nomon orxata estis el migdaloj kaj datiĝas de la jaro 1748. La unua mencio de ciperlakto (pli akirebla kaj populara ol tiu de migdalo) datiĝas de 1762, en traktato de Joseph Quer "Historia de las plantas que se crían en España" (Historio de plantoj kultivataj en Hispanio).
Ekzistas eĉ reguliga konsilio pri ciperlakto.
Etimologio
Ĝi ankaŭ ricevas la nomon horĉato. Tiu nomo devenas el la valencia orxata kaj ĝia hispanlingva varianto horchata, probable el la latina hordeāta (hordeo) (latine hordeāta < hordeum). Ekzistas en la angla kaj en la franca la nomo orgeat, en la itala orzata, kaj en la surinama nederlanda orgeade kun la sama origino, sed en tiu kazo la trinkaĵoj estas malsamaj, ĉefe farataj el migdaloj.
Laŭ legendo, la nomo devenas el la frazo kiun diris Jakobo la 1-a kiam servistino donis al li ciperlakton: "Això no es llet. Això es or, xata" signifante "Ĉi tio ne estas lakto. Ĉi tio estas oro, knabineto".
Preparado
En kelkaj laktejoj la trinkaĵo estas freŝe farata kaj malvarme surtabligita. En kelkaj lokoj oni manĝas ĝin kun bakaĵoj por manĝeti.
Urugvajo en la Olimpikoj
Sportista teamo de en la Olimpikoj ekde la jaro 1924 ĝis inkluzive la olimpiko de 2020, pro la kronvirusa pandemio prokrastita el somero 2021, partoprenis en ĉiuj someraj eldonoj de la sporta evento krom en tiu de 1980, kiam la teamo aliĝis al la bojkoto gvidita de la usona teamo pro la sovetunia invado de Afganio fine de 1979. En vintraj olimpikoj ĝis nun nur en 1998 estis unusola urugvaja partoprenanto.
La teamo ĝis la teamo ĝis la stato de somero 2022 sume atingis ekzakte 10 medalojn: Temas pri 2 oraj,  2 arĝentaj kaj  6 bronzaj medaloj. Per tio sume la teamo en ĉiuj olimpikoj havas la 92-an rangon. Laŭ la stato de somero 2022 ĝi dividas tiun rangon kun la teamoj de Liĥtenŝtejno kaj Porto-Riko.
Kunordigas la teamon la Urugvaja Olimpika Komitato.
Judit Szőcs
SZŐCS Judit [pro. soe:ĉ] estas rumania hungara fakredaktorino, instruistino. Ŝi naskiĝis en Kluĵo la 23-a de junio 1939.
Biografio
Judit Szőcs akiris diplomon pri matematiko-fiziko en Universitato Bolyai de Kluĵo (1959). Inter 1960–64 ŝi estis redaktorino, sekretariino de gazeto Matematikai és Fizikai Lapok. De 1964 ĝis sia pensiuliĝo (1996) ŝi instruis en lernejoj de Kluĵo. De 1995 ŝi estis gvidantino de Instrucentro Gál Kelemen funkcianto en kadro de Romániai Magyar Pedagógusok Szövetsége.
Louis Apcher
Louis APCHER (naskiĝis 1898 - mortis la 16-an de aŭgusto 1975 en L'Isle-sur-Sorgue, Francio) estis emerita profesoro, dumviva membro de UEA kaj plenuminto de diversaj taskoj en la delegita reto dum la lastaj 30 jaroj. Li verkis korespondan E-kurson kaj instruis, interalie, en kastelo Greziljono.
Petro la 3-a
Petro la 3-a povas estis nomo de:
ReVo kaj Esperanto
ReVo kaj Esperanto estas dumonata bulteno de la Rejnland-Vestfalia Esperanto-Ligo (ReVELo). Post revigliĝo de ReVELo la iama bulteno de la Esperanto-Grupo Essen, Ruhr-Espero kiun ĉefe redaktis Ludger Schméink, iĝis samtempe tiu de la federacilanda asocio de Nordrejn-Vestfalio. Por pli bone reprezenti la novan taskon, Ruhr-Espero estis alinomita. La unua numero de ReVo kaj Esperanto aperis en septembro 2006.
Mendonça
Mendonça estas municipo de la brazila subŝtato San-Paŭlio, kiu taksis 4.640 loĝantojn en 2010.
Shohei Ogushi
Shohei Ogushi (大串 昇平, n. ) estas japana futbalisto.
Li futbalis ĉe Gamba Osaka.
Fenenna de Kujavio
Fenenna de Pollando aŭ Fenenna de Kujavio estis la edzino de la hungara reĝo Andreo la 3-a.
En aŭgusto 1290, ŝi estis, nur 13-jara, edzinigita al la 11 jarojn pli aĝa Andreo la 3-a de Hungario; en la sama jaro ili ambaŭ estis kronataj kiel hungaraj gereĝoj.
La paro havis unusolan filinon, Elizabet de Töss (ĉ. 1293–1336), kiu iĝis dominikana monaĥino en Töss (hodiaŭ Winterthur, Svisio).
Fenena mortis 18-jara en 1295 post kvinjara geedzeco. Ŝia edzo reedziĝis kvin monatojn poste al la germana reĝidino Agnes de Aŭstrio.
Permatang Tinggi
Historio
Permatang Tinggi ankaŭ estas unu el la novaj vilaĝoj en Malajzio.
Geografio-Loko
Permatang Tinggi proksimas al Bukit Mertajam.
Ĝi ankaŭ situas je mallonga distanco de Penang - Kuala-Lumpuro Nord-Suda Ekspresvojo (Bukit Tambun-elirejo).
Tie oni havas maljunulejon kaj katolikan preĝejon.
Esperanto kaj Permatang Tinggi
Kelkaj loĝantoj jam konis Esperanton.
Oberwald (stacidomo)
Oberwald estas fervoja stacidomo en Obergoms, Svislando.
(18733) 1998 KV31
(18733) 1998 KV31 estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la en la kadro de la kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Transplantado
Organdonaco estas la ago preni organon aŭ histon de la korpo de unu persono al la korpo de alia persono, por transplanti ĝin en la korpon de la alia persono. Ĉi tiu organo nomiĝas grefto. Se la enplantaĵo estas sorbita de la korpo de la paciento, ĉi tio povas signife plibonigi la kvaliton de lia vivo, kaj en iuj kazoj eĉ savi lian vivon.
Rifuzo
La korpo rigardas fremdajn ĉelojn kiel malamikan infekton kaj provas detrui ilin per MHC-I-sensiloj. Plej ofte tio estas bona meĥanismo, kiu preventas malsanojn, sed ĉe transplantado ĝi estas granda problemo.
Aleg
Aleg estas la ĉefurbo de la regiono Brakna, Maŭritanio. Ĝi situas ĉe.
Transplantado
Rifuzo
Por eviti rifuzon, oni uzas tiel nomatan histokongruan donacanton; plej ofte temas pri familiano, sed ankaŭ povas esti aliulo. Kelkfoje la paciento estas sia propra donacanto, ekzemple kiam temas pri transplantado de haŭto. Tiuokaze ne okazos rifuzo. Por scii, ĉu la transplantota histo ne estos rifuzita, oni determinas la histotipon de la donaca organo en laboratorio. Tiuj informoj estos konservitaj en datumbazo, por ke oni povu rapide retrovi la ĝustan donacan histon.
Hermann Wagner
Hermann WAGNER (naskiĝis la 23-an de novembro 1904 en Esslingen am Neckar) estis germana esperantisto.
Transplantado
Historio
Nuntempe, la tekniko pri transplantoj mirinde evoluis kaj transformiĝis al unu el la plej elstaraj atingoj de medicino. Pro tio, oni supozas, ke ĝi estas nova afero en la historio. Tamen ne. Tiu penado de medicinistoj komenciĝis antaŭ tre, tre longa tempo. En egiptaj papirusoj oni trovis priskribojn pri transplantoj faritaj 2500 jarojn a.k.! En Hindujo, kie geedza malfidelo estis punita per amputo de la nazo, kuracisto plenumis rekonstruon de nazo per haŭtotransplanto, jarcentojn antaŭ Kristo. En la jaro 1905, la viena okulkuracisto Edward Zirm sukcesis fari la unuan bonrezultan transplanton de homa korneo, post multaj aliaj provoj faritaj de liaj kolegoj. La unuaj veraj transplantoj de renoj okazis meze de la 20-a jarcento. En 1967 Christian Barnard famiĝis pro la unua transplanto de koro, post kiu la paciento vivis dum 18 tagoj. Preskaŭ samtempe oni inaŭguris la transplantadon de hepatoj en homojn. En la dua duono de la 20-a jarcento okazis eltrovo, kiu ŝanĝis la historion pri transplantoj: la eltrovo de drogoj, kiuj mildigas la reagon de la korpo kontraŭ la “fremdaj” transplantitaj organoj.
Kiam oni tralegas la historion de medicino rilate al transplantoj de organoj, oni neeviteble sentas, ke la vera “miraklo” ne estis tiu de Sanktaj Kosmaso kaj Damiano, sed tiu atingita de medicinistoj, laŭlonge de miljara strebado.
Hermann Wagner
Li aktivis de la 1930-aj ĝis la 1960-aj jaroj en SAT kaj inter la Naturamikoj, kun deviga interrompo de 1936 ĝis 1945, kiam li kiel antifaŝisto vivis en "konstanta mortdanĝero".
En sia ĉefa esperantlingva verko "Ni devas diri ĝin" li rakontis pri la situacio en Germanio en la unuaj du jaroj post la Dua Mondmilito kaj forte kontraŭis la opinion pri la "kolektiva kulpo" de la germanoj pri la faŝistaj krimoj. Liaj celoj estadis paco kaj progreso, kaj por realigi ilin, li opiniis necese ekstermi naciismon kaj malhelpi la ekspluatadon de homoj fare de kapitalistoj.
Li iniciatis la fondon de TANEF kadre de la Universala Kongreso 1951 en Munkeno kaj fariĝis ties unua prezidanto. Poste TANEF nomumis lin honora prezidanto.
Aleg
La urbo estas naskiĝejo de la iama prezidento de Maŭritanio, Sidi Uld Ĉeiĥ Abdallahi.
Giovanni Bruno
Giovanni BRUNO (naskiĝis 1900 - mortis la 27-an de junio 1975 en Catania, Italio) estis itala esperantisto kaj profesoro, unu el la gvidantoj de la loka Esperanto-movado kaj entuziasma aktivulo sur la lerneja kampo. Li servis ankaŭ en la delegita reto de UEA.
Ubuntu-Fondaĵo
Ubuntu Fondaĵo estas organizaĵo fondita de Mark Shuttleworth kaj Canonical Ltd. por certigi la vivtenadon longe de Ubuntu, sendepende de Canonical Ltd. Komence, la fondaĵo havas fonduson da 10 milionoj da usonaj dolaroj.
Nune, la fondaĵo estas dormanta. Mark Shuttleworth priskribas ĝin kiel "fonduson de urĝa bezono", se io okazus al Canonical Ltd.
Eksteraj ligiloj
אובונטו (לינוקס)
Papo
Papo (el la greka vorto, papas "patro") estas titolo de la plej alta estro de kelkaj eklezioj, ekzemple la katolika kaj la kopta.
Katolika eklezio
<ul>
Vi estas Petro, kaj sur ĉi tiu roko mi konstruos mian eklezion; kaj pordegoj de Hades ne superfortos ĝin. Mi donos al vi la ŝlosilojn de la regno de la ĉielo; kaj kion ajn vi ligos sur la tero, tio estos ligita en la ĉielo; kaj kion ajn vi malligos sur la tero, tio estos malligita en la ĉielo.
</ul>
Laŭ la katolika interpreto de ĉi tiuj versikloj, la Katolika Eklezio estis fondita de Jesuo Kristo kaj la papo estas la posteulo de Sankta Petro kaj portas lian aŭtoritaton (simbolita per "la ŝlosiloj"). Nekatolikaj kristanoj, kiuj ne aprobas papan aŭtoriton, asertas ke la 'roko' ne estas Petro, sed la konfeso parolita de Petro en Mateo 16:17. Aliaj, ekzemple adventismo, kredas ke la papo estas la Antikristo mem, aŭ la malĉastino de Babilono de Apokalipso.
La papo ankaŭ estas patriarko de preskaŭ ĉiuj kristanoj sub sia papa aŭtoritato. Inter tiuj ĉi estas ne nur la romkatolika eklezio, sed eklezioj de la Orienta Rito, foje nomataj 'grekkatolikaj'. La lastaj estas en komunio kun la Vatikano, sed adoras Kriston laŭ la liturgio de Sankta Johano Krizostomo
Papoj elektiĝas de kaj el la kolegio de kardinaloj. Kvankam ĉiu needziĝinta vira katoliko rajtas esti elektita, plej ofte elektiĝas kardinalo. Ĉar la papo regas la sendependan Vatikanon, li ankaŭ estas ŝtatestro.
La eklezio kredas ke Dio ne permesas ke la papo eraru dum formalaj eldiroj pri aferoj de fido aŭ moralo (papa neerareco). Sed tiu doktrino ne estis formale konfirmita ĝis la 19-a jarcento en la unua vatikana koncilio. Pro tio, la doktrina potenco de la papo estas tre konservema: ĝi ne povas kontraŭdiri antaŭajn papajn dirojn pri oficiala dogmo. Nur unu fojon la papo parolis sub la mantelo de neerareco, en 1950 kiam Pio la 12-a instruis ke Sankta Maria estis prenita korpe en ĉielon. Iuj kredas ke la doktrino de neerareco mem anonciĝis kun papa neerareco.
La potenco de la papo, religie kaj politike, kreskis kaj malkreskis tra la jarcentoj. En la tempo de Danto kaj poste, la papo eĉ komandis armeojn kaj batalis kontraŭ la Sankta Romia Imperio. En la 14-a jarcento la papo loĝis en Avinjono, dum kontraŭpapo loĝis en Romo mem. Iuj papoj dum la tempo de la Renesanco estis malvirtaj. Iuj papaj fiaj faroj instigis la Reformacion de Lutero kaj la protestantoj.
Aliaj eklezioj
En la ortodoksaj eklezioj ne ekzistas ekvivalento de la katolika papo kaj anstataŭe la koncilio mem regas. La "ĉefa inter egalaj" episkopoj en ortodoksa kristaneco estas la patriarko de Konstantinopolo.
La kopta eklezio havas papon kiu havas sidejon en Aleksandrio. Ankaŭ grek-ortodoksa eklezio de Aleksandrio havas papon en tiu ĉi urbo.
Granda Palaco de Kremlo
La Granda Palaco de Kremlo (ruse Большой Кремлёвский дворец) estas la oficiala rezidejo de la prezidento de Rusio. Ĝi situas en la sudoriento de la Kremlo de Moskvo, sur pinarba monteto.
Abraham
Dio provis Abrahamon kaj ordonis al li, ke li oferdonu sian filon (Isaakon laŭ Judismo kaj Kristanismo, Iŝmaelon laŭ Islamo). Abraham malfeliĉis pro tio, sed volis fari tion, kiun Dio ordonis al li. Dio vidis lian fidon kaj haltigis lin antaŭ la faro. Anstataŭe li ordonis al li ke li oferbuĉu ĉu ŝafon ĉu kapron apudan, kio poste iĝis kialo por festo de islamanoj (Eid ul-Adha).
La historio de Abraham troviĝas en la biblia libro Genezo. Abraham pritraktiĝas multloke ankaŭ en la Korano, kie li nomiĝas Ibrāhīm (arablingve ابراهيم).
Granda Palaco de Kremlo
Ĝi mezuras 125 metrojn longe, kun alteco de 44 m. Ĝi havas 700 ejojn, inkluzive de pluraj antikvaj ĉambroj de la caroj kaj la palacaj preĝejoj.
Abraham
La promesoj de Dio al Abraham
Kiam Abraham akceptis la dian alvokon kaj obeis al la diaj ordonoj, Dio ŝanĝis lian nomon el Abram al Abraham por signifi novan vivon kaj novan destinon. Li havis la aĝon de sepdek kvin jaroj kiam Dio ordonis al li forlasi sian popolon kaj iri al lando kiun Li montros al li. La ordono estis kun sepobla promeso: Dio faros lin granda popolo;
Dio benos lin;
Dio grandigos lian nomon;
Li estos beno;
Dio benos liajn benantojn;
Liajn malbenantojn Li malbenos;
Boc
Boc povas aludi al
Abraham
La promesoj de Dio al Abraham
Ĉiuj gentoj de la tero beniĝos per li
Pfaffenhofen
Pfaffenhofen havas diversajn signifojn:
Abraham
La promesoj de Dio al Abraham
Ĉi tiuj promesoj estis faritaj al homo kiu ne havis ian biologian filon je la aĝo de sepdek kvin jaroj. Tamen, li kredis je Dio kaj obeis Lin. Post kelka tempo, Dio reasertis Siajn promesojn por li, sed li miris kiel la promesoj estos plenumitaj ĉar li restis senfila. Li eĉ pensis ke sia ĉefservanto, Damesek Eliezer, heredos lian posedaĵaron. Tamen, Dio recertigis lin ke "nur tiu, kiu eliros el [lia] internaĵo, estos [lia] heredanto" (Gn 15:4), kaj ke liaj idoj heredos la landon kie li estis fremdulo. Abraham kredis je Dio, kaj tio estis juĝita al li kiel virto.
La genta origino de Abraham
Pri Abraham ekparolis la Genezo en la ĉapitro 11-a, sed post tio li malaperis el la biblia literaturo (profetoj kaj la kanonaj libroj pri li silentas kaj, referencante al la pasinto, ili citas nespecife la “patrojn” por indiki la generacion de la Eliro). Se la Genezo estas refaro de la sesa jarcento a.K., do dum la tempo de la babilona ekzilo, kritikistoj - nome historiistoj, antropologoj, arkeologoj, semiologoj, semitologoj ktp - lin izolis en kategorio de mitoj aŭ lin identigis kun kolektiva aŭ triba grupo. La vojaĝo-elmigro de Abraham de Ur al Harran kreiĝus kiel retrospektiva resalto de la evento de la reveno de la hebreoj el la babilona ekzilo []. La alveno de Abrahamo al Palestino kaj la okazaĵoj de lia integriĝo kun la lokaj popoloj devis servi kiel modelo por la paca integriĝo de la revenantoj inter la popolo de la Palestino al ili samtempa. Hodiaŭ tamen la samspeca kritiko emas savi la rakontan substancon kiel esence veran historion de la personulo, kiu krome prezentiĝas, almenaŭ laŭ la komuna pensado, kiel la bazo de la hebrea kaj kristana, kaj ankaŭ iusence de la islama, kredoj.
Ĉiukaze oni multe diskutas pri la origina gento kaj lando kaj pri la historiaj eventoj provokintaj la elmigron de Abraham.
La biblia rakonto
Abram edziĝis al Sarah (Sarai), kiu estis nefekunda. Teraĥ, kun Abram, Sarai, kaj Lot, eliris al Kanaan, sed setliĝis en loko nomita Haran, kie la patro Terah mortis estante 205-jaraĝa. Dio estis ordoninta al Abram lasi sian landon kaj proksimulojn kaj iri al lando kiun Li montros al li, kaj promesis ke li faros el li grandan nacion, benos lin, faros lian nomon granda, benos tiujn kiuj benos lin, kaj malbenos tiujn kiuj povos malbeni lin. Abram estis 75 jaraĝa kiam li lasis Haran kun sia edzino Sarai, sia nevo Lot, kaj ĉion kion li estis akirinta, kaj veturis al Sikem en Kanaano.
Sarai
Estis akra malsatego en la lando Kanaano, kaj tial Abram kaj Lot kaj siaj familianoj, veturis al Egipto. Survoje Abram diris al Sarai ke ŝi diru esti lia fratino, por ke la Egiptianoj ne mortigu lin. Kiam ili eniris en Egiption, la funkciuloj de la Faraono laŭdis la belecon de Sarai al la Faraono, kaj ili portis ŝin en la palacon kaj donis al Abram havaĵojn interŝanĝe. Dio ĉikanis la Faraonon kaj lian subulojn per plagoj, kio kondukis la Faraonon klopodi esplori tion kio okazas pro malpravo. Malkovrinte ke Sarai estas edziniĝinta virino, Faraono petis ke Abram kaj Sarai foriru.
Apartigo de Abram kaj Lot
Reveninte al Kanaano, kiam ili revenis al la areoj de Bet-el kaj Aj, la grandaj brutaroj de Abram kaj de Lot okupis la samajn paŝtejon. Tio iĝis problemo por la paŝtistoj, kaj tiuj konfliktoj iĝis tiom neelteneblaj ke Abram sugestis, ke Lot elektu apartan areon, ĉu maldekstren ĉu dekstren por ke ne estu konflikto inter samideanoj. Lot elektis iri orienten al la ebenaĵoj de la rivero Jordano (vidu jordana valo) kie la tero estis bone irigaciita ie ajn tiom for kiom ĝis Zoar, kaj li ekloĝis en la urboj de la ebenaĵo al Sodomo. Abram iris suden al Hebron kaj setliĝis sur la ebenaĵo de Mamre, kie li konstruis altaron por adori Dion.