cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Krucmilitoj
La unua sveda krucmilito
La unua sveda krucmilito estis legenda armea ekspedicio sendita ĉirkaŭ la jaro 1150, tradicie oni prezentas ĝin kiel konkeron de Finnlando fare de svedoj kaj kun tio kunigita turno de paganaj finnoj al kristanismo. Laŭ legendo la krucmiliton gvidis reĝo Eriko la 9-a. Episkopo Henriko de Upsala, kiu akompanis la reĝon dum la ekspedicio, restis en la konkerita Finnlando kaj fariĝis martiro.
Sed la faktoj ĉirkaŭ tiu ĉi krucmilito estas objekto de diskutoj inter multaj historiistoj. Neniaj arkeologiaj trovitaĵoj konfirmas, sed nek kontraŭdiras la eventojn en Finnlando dum la sveda regado priskribataj en skribfontoj el la 40-aj jaroj de la 13-a jarcento. Al tio ankoraŭ ne estas mencio pri ĉi tiea diocezo kaj la finna episkopo antaŭ la jaro 1250 inter la ceteraj svedaj ekleziaj registroj.
Tiutempe la liberaj bienuloj respondecis al jarlo. Ties sekvo estis teorio, ke Eriko la 9-a gvidis la ekspedicion ankoraŭ antaŭ tio, antaŭ ol li fariĝis la reĝo aŭ minimume en la tempo, kiam li estis pretendanta pri la trono. La legendo notas nenian jaron, kiam la krucmilito devis okazi, kaj la provoj precizigi tiun ĉi daton precize al la jaro 1150 estas plimulte pli postaj spekulativoj. Ĉio ĉi, kion oni hodiaŭ scias pri reĝo Eriko kaj episkopo Henriko, estas, ke en mezo de la 12-a jarcento kun la plej granda verŝajneco ili ludis en Svedio gravan rolon.
Fakto ankaŭ estas, ke la militiron orienten kutime partoprenis episkopo el Linköping kaj ne el Upsalo. Tamen en mezo de la 12-a jarcento regis en Balta Maro tre kruelaj tempoj. La svedoj kaj la finnoj havis oftajn konfliktojn kun Novgorodo. Pro tio kelkaj svedaj armeaj ekspedicioj povis esti celitaj en Finnlandon. Rimarkinde estas, ke precipe mallongaj okazintaĵoj el la unua novgoroda kroniko el la jaro 1142 priskribas la svedan "princon" kaj episkopon kun floto de sesdek ŝipoj, kiu neniigis jam la trian novgorodan komercan ŝipon ie "sur alia flanko de la maro" kaj kiuj venis por io multe pli grava.
La dua sveda krucmilito
Cent jarojn post la unua sveda krucmilito estis aranĝita la dua krucmilito en Finnlandon. Ĝi estis ekspediciita inter la jaroj 1239 - 1256 kaj pro tiu ĉi militiro Finnlando fariĝis parto de Svedio por pluaj 550 jaroj.
Pro sekvoj de batalo apud Lihule en la jaro 1220 kaj je dudek jaroj pli poste en batalo ĉe Nevo la svedoj estis forpuŝitaj fare de rusoj el Baltio, tiuj devis esti devigitaj serĉi novajn teritoriojn aliloke. Ili celis do sian atentemon oriente en regionon de Tavastio, kies loĝantaro ĉirkaŭ la jaro 1230 malferme stariĝis kontraŭ kristanismo; tial papo en la jaro 1237 apelaciis al krucmilito. La sveda jarlo Birger aranĝis ekspedicion trans la maron, por ke li ekataku kontraŭ Tavastio. Post la milito estis en Finnlando proksime de urboj Turku kaj Koroinen (nuntempa distrikto de Turku) fondita sveda malnova burgo Lieto, proksime de nove establita episkopa rezidejo. Ekde la jaroj 1248 - 1249 la episkopan postenon en Finnlando oficis la sveda Bero, la oficisto nomumita rekte de la sveda reĝa kortego. Bero havis en siaj manoj ĝis la jaro 1280 en Finnlando ankaŭ profanan potencon, precipe poste prenado de impostoj. En la jaro 1249 dominikanoj establis la unuan monaĥejon en Finnlando.
Kvankam la gvidanto de la dua sveda krucmilito jarlo Birger konkeris Finnlandon, hejme intertempe liaj nobeloj preparis kontraŭ li rezistmovadon kaj tenajlumis liajn reĝajn leĝpovojn, kiuj estis donitaj al nobelaro.
La tria sveda krucmilito
La tria sveda krucmilito estis armea militiro de Svedio aranĝita en la jaro 1293. La celo de tiu ĉi ekspedicio estis Karelio en la orienta Finnlando, la regiono tiam priregata de rusaj princoj el Novgorod kaj gvidis ĝin Tyrgils Knutsson. Tiu ĉi krucmilito per sia geografia amplekso fine kreis limojn inter ortodoksa oriento kaj katolika okcidento, post tio kiam rusoj komencis validigi sian influon super la orienta parto de Finnlando. Kvankam intertempe la svedoj sukcesis subkontroligi plimulton de la lando kaj dum la 13-a jarcento firmigis siajn poziciojn kaj konstrui multnombrajn burgojn por subteni ĉi tiean svedan potencon kontraŭ malobeemaj regionoj ĉirkaŭ Turku, en Tavastio kaj Viborg. La konflikto finiĝis en la jaro 1323 per Interkonsento de Nöteborg inter Svedio kaj Novgorod pri fiksigo de la komunaj limoj.
La markigo "krucmilito" estas por tiu ĉi ekspedicio tre nehistoria, tio estis pli prefere unu el multaj haŭlaj armeaj konfliktoj dum sved-novgorodaj militoj.
Krucmilito kontraŭ la katarismo
Okazis ankaŭ granda krucmilito de kristanoj kontraŭ aliaj kristanoj en kio nun estas suda Francio, precipe en Okcitanio, en la unua duono de la 13-a jarcento: nome la Krucmilito kontraŭ la Kataroj. La herezo de albigensismo aŭ katarismo disvolviĝis en suda Gaŭlio, kaj la papo Inocento la 3-a fariĝinte konvinkita, ke milito estis neevitebla, petis la reĝon de Francio krucmiliti kontraŭ la herezaj nobeloj de la sudo. La krucmilito daŭris dum 1209-29 kaj fariĝis milito de politikaj ambicioj, grandaj masakroj, bruligitaj herezuloj kaj bruligitaj vilaĝoj. En Béziers, la tuta loĝantaro, kaj albigensoj kaj oficialaj katolikoj, estis same mortigita pere de glavo, eĉ tiuj, kiuj estis rifuĝintaj en la katedralo. "Mortigu ilin ĉiujn. Dio rekonos la siajn", (Tuez-les tous, Dieu reconnaîtra les siens) onidire respondis Arnaud Amaury la papa reprezentanto, kiam oni pridemandis lin kiel distingi inter "bonaj kristanoj" kaj "herezuloj". "Onidire" pro tio ke tiu frazo troviĝis unuafoje neamike registrita en memoroj de fratulo kvindek jarojn post la okazintaĵoj. En 1213 la milito turnis al la favoro de la katolikaj armeoj. La milito estis batalita kastelo post kastelo. En 1229 la franca reĝo kaj la katolikaj armeoj fine venkis la sudon, konstruante Francion kiel granda nacio kaj savinte katolikismon kiel ununura eklezio.
La Albigensa krucmilito, estis nomita laŭ la urbo Albi, unu el la centroj de katarismo. Tio montris, ke tiu krucmilito estis pli efektiva batalante kontraŭ la subtenantoj de herezuloj kontraŭ la herezuloj mem. Toleremaj feŭdaj senjoroj suferis konfiskojn. En 1212 la premo estis suferita en Milano kiu toleris katarismon. Poste aliaj subpremadoj de herezuloj en aliaj landoj estis simile nomitaj kiel krucmilitoj.
Krucmilito kontraŭ polabaj slavoj, baltoj kaj aliaj
La ordeno de germanaj kavaliroj kaj la livonia ordeno ankaŭ krucmilitis kontraŭ baltaj nekristanoj en la regiono de la hodiaŭaj ŝtatoj Litovio, Latvio, Estonio kaj orienta Pollando. La ordeno de germanaj kavaliroj konkeris Orientan Prusion kaj instalis stabilan ordenan ŝtaton tie, kiu prosperis dum jarcentoj.
Aliaj nomitaj krucmilitoj estis gviditaj kontraŭ la "malobeemaj" regantoj Frederiko la 2-a Ŝtaŭfa kaj kontraŭ Jiří z Poděbrad.
El kun centra hoko
El kun centra hoko (Ԡ ԡ; kursive:  Ԡ ԡ) estas litero de la cirila alfabeto. Ԡ estas derivaĵo de la cirila litero Л. Oni uzis ĝin en la ĉuvaŝaj cirilaj alfabetoj de Jakovlev kaj Belilin (1872), de Jakovlev (1873) kaj de Aŝmarin (1910) por la palataligita alveolara laterala alproksimanto. Ĝi estis uzata ĝis 1938.
Mutelo
Mutelo (el la latina mutulus signifiant «kaprokapo»), estas ornama elemento de la antikva grek-romia arkitekturo konstituata de plateto kiu formas parton de la entablemento. Apartenanta al la dorika ordo, ĝi situas sub la gejsono (suba parto de la kornico), fronte al triglifoj, kies longecojn kunhavas. La mutuloj estas dismetitaj sur la triglifoj kaj la metopoj kaj korespondas supre kun la reguloj kiuj estas sub tiuj.
Laŭ Francisko Azorín mutelo estas Tipa modilono senornama ĉe la entablemento de la dorikorda konstruaĵo, kun gutoj ĉe ĝia sofito. Li indikas etimologion el la greka mutilos (konko) kaj de tie la latina mutulus.
Zelo Buon Persico
Zelo Buon Persico estas komunumo de Italio. Ĝi situas en la provinco Lodi de la regiono Lombardio. Fine de en la komunumo vivis. Najbaras la komunumoj Merlino, Paullo (MI), Spino d'Adda (CR), Mulazzano, Cervignano d'Adda, Boffalora d'Adda kaj Galgagnano. Kristana patrono de la komunumo estas la sankta Andreo, kies religia memortago sekve estas la komunuma festotago.
Itapecerica da Serra (mikroregiono)
La mikroregiono de Itapecerica da Serra estas unu de la 64 mikroregionoj de la brazila subŝtato de San-Paŭlio. Ĝi enhavas ok municipojn.
Ford Sterling
Ford STERLING (denaske George Ford Stich Jr., 3a de Novembro, 1883 – 13a de Oktobro, 1939) estis usona komediisto kaj aktoro plej bone konata pro sia laboro en Keystone Studios. Unu el la 'Grandaj 4', li estis la origina ĉefo de la scenoj pri trompitaj policanoj Keystone Cops.
El 1913 kaj tra la 1910-aj jaroj, Sterling estis inter la plej popularaj kinaj komediistoj en la mondo. Charlie Chaplin memoris, ke aliĝinta al Keystone komence de 1914, li gapis dekomence kiam li malkovris ke oni esperis, ke li imitu Sterling. Chaplin kaj Sterling ludis kun almenaŭ dufoje en filmoj, fakte en kurtoj A Thief Catcher kaj Between Showers (ambaŭ de 1914).
Sterling estis ankaŭ fama amatora fotografo, kiu ricevis multajn premiojn kaj iam (en 1924) eĉ povis vidi kelkajn el siaj verkoj ekspoziciitaj en Luvro.
Kantono Floyd
Kantono Floyd (Floyd County) estas la nomo de diversaj administraj unuoj en Usono:
Finnugristiko
Finnugristiko estas lingvoscienca fako, kiu okupiĝas pri la finnugraj lingvoj, kies plej konataj estas la hungara, la finna kaj la estona, kaj pri ties literaturoj kaj kulturoj.
Ekzistas ankoraŭ diversaj aliaj finnurgaj lingvoj sur la teritorio de Rusio, kiel ekzemple la mordva, la ĥanta kaj la mansa.
Inter la plej konataj finnugristoj estis la esperantisto Paul Ariste, profesoro en la universitato de Tartu.
1785
En la jaro 1785 post Kristo okazis, interalie:
Útěchov
Municipo Útěchov situas en Ĉeĥio, regiono Pardubice, distrikto Svitavy, 3 km sude de urbo Moravská Třebová. Vivas ĉi tie.
Historio
Arĥeologiaj trovaĵoj atestas pri ĉi tiea prisetlo jam en neolitiko. Útěchov estis verŝajne origine ĉeĥa vilaĝo ekzistinta jam antaŭ la germana koloniigo, sed tiaj vilaĝoj en tiu ĉi regiono estis en la duono de 13-a jarcento preskaŭ senhomiĝintaj kaj per koloniigo sinsekve germanigitaj. La unua skriba mencio pri la vilaĝo estas nur el la jaro 1365. Germane la vilaĝo nomiĝis Uttigsdorf. Blazono de Útěchov estas staranta livoflanka soko inter du floroj.
Sonorilturo
En Útěchov estas masonita sonorilturo kun malnova sonorilo.
Fajrobrigada domo
En la vilaĝo konserviĝis fajrobrigada domo kun origina ligna turo.
Rosalyn Higgins
Rosalyn C. HIGGINS, OBI (2a de junio 1937, Londono) estas brita iama Prezidanto de la Internacia Kortumo (IK). Ŝi estis la unua virino juĝisto elektita por la IK, kaj estis elektita Prezidanto en 2006. Ŝia postentempo finis la 6an de februaro 2009. Ŝi estis sukcedita kiel Prezidanto fare de la japana juĝisto Hisashi Owada, kaj Christopher Greenwood estis elektita en ŝia loko kiel juĝisto en la Internacia Kortumo.
Preĝejo Koro de Jesuo (Szeged)
La Preĝejo Koro de Jesuo estas romkatolika konstruaĵo en urbo Szeged (Hungario).
Rosalyn Higgins
Ŝi servis en la Komitato pri Homaj Rajtoj de Unuiĝintaj Nacioj dum 14 jaroj. Ŝi estis profesoro pri internacia juro en la Universitato de Kent kaj en la London School of Economics. Higgins estas aŭtoro de kelkaj gravaj verkoj pri internacia juro, kiel Problems and Process: International Law and How We Use It (1994). Spite siajn multajn ekvilibrajn juĝojn pri diversaj aferoj, ŝi ricevis kritikojn pro sia permesemo al ŝtatoj por uzado de atomarmiloj.
Preĝejo Koro de Jesuo (Szeged)
Historio
Tiu areo ĝis fine de la 1-a mondmilito ne estis loĝata. En la fruaj 1920-aj jaroj oni konstruis amase loĝdomojn. La unua katolika pastro alvenis en 1928, li organizis mesojn en la lerneja kapelo. La kirko jam kun rango paroĥo estis konstruita en la jaroj 1934 kaj 1935. En 1995 ĝi perdis la paroĥan rangon, poste ĝi estis filio de Szeged-Tápé. La orgeno estis farita en pedagogia lernejo de Budapeŝto en 1887. Ĝi funkcias en tiu ĉi preĝejo ekde 1941.
Konstruaĵo
La preĝejo situas sola en la loĝkvartalo en iuplaco. La fasado estas simetria, en ambaŭ anguloj alta kaj kvadrata turo altiĝas kaj iomete reliefas. Inter la turoj estas 3 enirejoj, en la pli alta nivelo 3 fenestroj, la plej supre timpano (arkitekturo). La navo konsistas el triopo, meze etendiĝas la alta ĉefnavo, apude po unu pli malaltaj flankonavoj. La absido estas rektangula kaj nur iomete pli malalta kaj mallarĝa, ol la ĉefnavo. La flankonavoj etendiĝas ĝis fine de la ĉefnavo, poste po 1 algluaĵoj troviĝas ĝis fino de la absido (supozeble sakristioj). menciindas reliefoj sur la pordoj fare de Antal Tápai. Interne László Vinkler pentris la freskojn en la sanktejo. En 2006 oni kreis vitralon pri Sára Salkaházi.
Kruibeke
Kruibeke (nederlande, proksimuma prononco [KR'Jbe:ke]) estas municipo en Belgio, en la nederlandlingva provinco Orienta Flandrio. Komence de la municipo havis  loĝantojn. La vilaĝo situas inter la rivero Skeldo kaj la Eŭropa ŝoseo 17.
Kruibeke limas kun la municipoj Zwijndrecht, Temse kaj Beveren. En 1977 ekestis la nuntempa Kruibeke pro kuniĝo de 3 vilaĝoj, nome: Kruibeke (6 862 enloĝantoj, 14,5 km²), Bazel (4 967 loĝ., 17 km²) kaj Rupelmonde (2 906 loĝ., 1,9 km²).
La municipo ekhavos grandan inundejon kun surfaco de proksimume 6 km² kiu sekurigos la malaltajn terenojn pli sude ĉe la bordo de la rivero Skeldo.
Ĝemelurbo
neformalaj ĝemeliĝoj
4016 Sambro
4016 Sambro estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la belga astronomo Henri Debehogne kaj de Edgar Rangel Netto elde la Observatorio La Silla en Ĉilio.
Nomo
Ĝi ŝuldas sian nomon al la franca-belga rivero Sambro, alfluanto de Mozo en Namuro.
Val-d'Or
En la urbo estas unu el la kampusoj de la Universitato de Kebekio.
61 Virginis
61 Virginis estas stelo de spektroklaso G5V iomete malpli masa ol la Suno (G2V), kiu troviĝas je 27,8 lumjarojn en la konstelacio Virgo. La konsisto de ĉi tiu stelo estas preskaŭ la sama ol tiu de la Suno kaj nur montras iom da aktiveco en sia kromosfero.
La rivolua periodo de ĉi tiu stelo estas 29 tagoj je la ekvatoro. La komponantoj de sia kosma rapideco estas U = –37,9, V = –35,3 kaj W = –24,7 km/s. 61 Vir orbitas tra la Lakta Vojo je 6,9 kpc el la kerno de la galaksio, kun orbita discentreco de 0,15. Astronomoj kredas ke ĝi aĝas almenaŭ ses mil milionoj de jaroj.
61 Virginis (G5V) estas la unua Sun-simila stelo el la ĉefa sekvenco kun ebla Super-Tero,.
Planeda sistemo
Unue ekzistis evidentaĵoj pri la ĉeesto de gasgiganto, sed la observoj ne montris masan kunulon en sia proksimeco. Posta studo dum 1999 ankaŭ malsukcesis trovi stel-kunulon (20-80 oble la maso de Jupitero) aŭ Jupitereca planedo, tamen, ĝi restis kiel bona kandidato por enteni familion de terecaj planedoj, kun orbito iom pli malgranda ol la Tero.
Dum 2009, observoj per la Kosmoteleskopo Spitzer rivelis eksceson da infraruĝa radiado je ondolongo de 160 μm. Ĉi tio indikas la ĉeeston de disko el restaĵoj ĉirkaŭ la stelo. Ĉi tiu disko havas ondolongon de 70 μm, kaj astronomoj kalkulis internan radiuson de 96 AU kaj eksteran radiuson de 195 AU.
La 14-an de decembro 2009, sciencistoj anoncis la malkovron de tri planedojn, kun masoj inter 5 kaj 25 Termasoj, ĉirkaŭ 61 Virginis. La tri planeodj orbitas tre proksime al la stelo, kun orbitoj pli malgrandaj ol tiu de Venuso en nia Sunsistemo. Oni bezonas aldonajn datumojn por konfirmi la ekziston de ebla kvara planedo.
Nobuhiro Maeda
Li futbalis ĉe Verdy Kawasaki, Vissel Kobe, Shimizu S-Pulse, Albirex Niigata kaj Albirex Niigata Singapore.
Paul Gauguin
Paul GAUGUIN (naskiĝis la en Parizo; mortis la  en Franca Polinezio), estis franca pentristo post-impresionisma. Ĉefa reprezentanto de la skolo de Pont-Aven kaj inspiranto de la Nabisoj, lia verko estas vaste konsiderata kiel tiu de grava franca pentristo de la 19-a jarcento. Liaj eksperimentoj pri koloro kaj la tuto de lia verkaro ege influis la evoluon de la pentrarto, ĉefe faŭvismon, pentrarta movado kiu disvolviĝis de 1898 al 1908.
József Király
KIRÁLY József [pr. kira:j] estis rumanuja hungara aktoro naskiĝinta en Koloĵvaro la 2-an de januaro 1912 kaj mortinta en februaro 1994.
Paul Gauguin
Komencoj
Li devenis de liberala familio, la filo de Clovis Gauguin, ĵurnalisto kontraŭmonarkia kaj de Aline Marie Chazal. Li estis posteulo de riĉaj terposedantoj hispanaj de Sudameriko kaj de la vicreĝo de Peruo. La feminisma socialistino Flora Tristán estis avino de Paul Gauguin el patrina flanko. Kiam Paul estis nur unujaraĝa, la familio devis fuĝi al Ameriko post la puĉo de Napoleono la 3-a en 1851. Dum la veturado la patro mortis kaj la patrino devis turni sin al la gastamo de siaj parencoj en Limo (Peruo). En tiu urbo la estonta pentristo vivis sian infanaĝon.
József Király
Kariero
József Király debutis en 1937 en Zalău, poste en 1939 en la trupo de Károly Jódy, en 1941–42 en trupo de Elemér Jakabffy en Szatmár. En jaroj 1944–1946 li ludis en Kluĵo, ekde 1946 ĝis 1948 en Satu Mare kaj inter 1948 kaj 1981 en la teatro de Sepsiszentgyörgyi Tamási Áron Színház de Sfântu Gheorghe.
Paul Gauguin
Komencoj
En 1855 ili revenis al Francio, al Orleano kaj instaliĝis ĉe onklo de Paul, Isidore. Gauguin studis en Orleano de 1859 al 1865. Gauguin enŝipiĝis en la komerca ŝiparo ankoraŭ tre juna, kaj poste en la Franca Mararmeo, kie enŝipiĝis en la korveto "Jerôme Napoléon".
Post lia reveno al Francio en 1870, li iĝis borsisto, kaj sukcesis en siaj negocoj. Li ĝuis burĝan vivon kun sia edzino, la dana Mette-Sophie Gad, kaj ties kvin gefiloj: Émile, Aline, Clovis, Jean-René kaj Paul-Rollon. Gustave Arosa, negocisto kaj artamanto, enmetis Gauguin inter la impresionistoj. En 1874, li ekkonis la verkon de la pentristo Camille Pissarro kaj vizitis unuafoje ekspozicion de impresionisma pentrarto. Li nur tiam eklernis pentrarton kaj ekpentris. Li ekspoziciis siajn verkojn kun la impresionistoj en 1876, 1880, 1881, 1882 kaj 1886 kaj li kolektis personan pentraĵaron kun verkoj de Manet, Cézanne, Monet kaj la jam menciita Pissarro.
Alain van Dievoet
Alain VAN DIEVOET, latinigite: Alaenus Divutius, (naskiĝinta la 18-an de marto 1948 en Saint-Josse-ten-Noode) estas latinlingva poeto el Belgio. En 1987 li kunfondis L.V.P.A..
Paul Gauguin
Vivo de artisto en Francio
En 1882, li forlasis sian postenon en la Borso (kiu bankrotis) por dediĉi sian vivon al sia nova pasio, la pentrarto. Por serĉi pli facilajn enspezojn, la tuta familio translokiĝis ĉe la edzina familio en Kopenhagon. La rilatoj kun tiu bofamilio ne bonis kaj ankaŭ liaj negocoj ne bonis. Li decidis reveni al Parizo en 1885 por dediĉi sin ekskluzive al pentrarto, sed malkapabla sekurigi la vivtenon de sia familio, li forlasis ĝin en Danio.
Alain van Dievoet
Kreiva agado
Jam de la junulaĝo li subigis sin al la latinaj Muzoj kaj dediĉis sin al la studo de la latina lingvo. En la 1965-a jaro li verkis latinlingvan libron kun la titolo Sententiae. En ĝi troviĝis diversaj pensadoj kaj proze kaj poezie. Poste li skribis (en 1967) miksaĵojn de poemoj de francaj verkistoj kun la titolo Les Parfums du Styx.
Paul Gauguin
Vivo de artisto en Francio
Gauguin translokiĝis al Rueno, en Normandio, kie estis instalita Pissarro, sed en 1887-88 li veturis kun sia amiko Laval al Panamo kaj Martiniko. Tiu veturado rezultis esenca por la arta futuro de Gauguin, ĉar ĝi montris al li la sensecon de koloro kaj li interesiĝos pri naturo primitiva kapabla akcenti la homajn rilatojn. Li revenis malsana kaj lacega, kaj trovis la gastemon de Theo van Gogh, kiu krome ekspozicios liajn pentraĵojn en sia propra artgalerio.
Starokrzepice
Starokrzepice estas pola vilaĝo, kiu troviĝas en la Silezia Provinco, Distrikto Kłobucki. En la vilaĝo en 1564 estis 12 kamparanoj. Ili pagis luprezon, imposton de domoj kaj pro la fiŝoj de rivero Liswarto. En 1789 la vilaĝo laboris 123 tagojn de servuteco.
Paul Gauguin
Vivo de artisto en Francio
De 1886 al 1891, li loĝis ĉefe en Bretonio, kie li iĝis la kerno de grupo de eksperimentaj pentristoj konotaj laŭ la nomo de Skolo de Pont-Aven, kie li havis kiel disĉiplojn Émile Bernard, Paul Sérusier, Seguin kaj Chmaillard kiuj konsistigis la nomotan simbolismon (Grupo de la Nabisoj). Lia pentrostilo ektransformiĝis ekde la apudaĵoj de la impresionismo ĝis stilo multe pli persona. Pro influo de unu el siaj junaj disĉiploj, Bernard, lia stilo evoluis al kio estis nomita sintezismo, pentrostilo pli natura kaj sinteza. Li serĉis inspiron en la indiĝena arto, en la mezepokaj vitraĵoj kaj en la japanaj bildoj.
Starokrzepice
En tempa okupado, la vilaĝo estis en Nazia Germanio (distrikto blachowieński). En jaroj 1941-1945 la vilaĝa nomo estis Altkrippitz. En jaroj 1975-1998 la vilaĝo estis en województwa częstochowskie provinco.
Lernejo
Lernego naskiĝis en tempo de Varsovia Duklando. En 1823 oni konstruis lignan konstruaĵon de lernejo. En 1838 estis 68 lernantoj. En 1905 oni konstruis novan lernejon kun domo por instruistoj.
Paul Gauguin
Vivo de artisto en Francio
Tiujn laste menciitajn li malkovris dank'al nederlanda Vincent van Gogh en 1888 dum la du monatoj kiam ili vivis kune (inter oktobro kaj decembro) en Arles, en la sudo de Francio, kie ambaŭ dediĉis sin al pentrado. Gauguin estis koninta Vincent kaj Theo van Gogh en Parizo en 1886, kaj Gauguin estis impresita de la ekspresiveco de Vincent. Ili laboris kune kaj pentris la serion pri la Alyscamps. Sed la kunvivado estis malfacila, ambaŭ havis malfacilajn karakterojn, kaj Gauguin laciĝis je Vincent. Van Gogh, klopodos poste sinmortigi. Ties kunvivado malboniĝis kaj finiĝis per la fama epizodo de la fortranĉita orelo de van Gogh (Oni scias, ke van Gogh havis psikajn problemojn kaj ke li fortranĉis sian orelon; sed ne estas tiom certe, ke tio okazis kulpe de Gauguin. Tio povis esti realaĵo aŭ mito).
Alain van Dievoet
Kreiva agado
Krome li eldonigis plurajn verkojn de Erasmus Roterodamus kaj de Ulrich von Hutten kiun li estis tradukinta francen. Li estis la eĉ la unua homo kiu tradukis en la francan la verkojn Sponga (Roterodamus) kaj Expostulatio (Hutten). Li ankaŭ faris kelkajn prelegojn pri humanismo kaj per diversaj komentarioj li ekokupiĝis ankaŭ pri historiaj aferoj. Li ankaŭ skribis laŭdajn poemojn al nuntempaj latinistoj kiel al Sigrid Albert, Geneviève Immè, Dirk Sacré, Guy Licoppe ktp.
Paul Gauguin
Vivo en Polinezio
Senmona kaj malsana, Gauguin enŝipiĝis en 1891 al Polinezio, per la mono gajnita en ekspozicio en la Hotelo Brouot, sukceso atingita dank'al la favoraj kririkoj de Octave Mirbeau. Li setlis en Tahitio, klopodante elfuĝi el eŭropa civilizo kaj el ĉio artefarita kaj konvencia. Li ekverkis membiografian rakonton ("Noa"). Tamen, enokula malsano, soleco kaj monmanko devigis lin reveni al Francio kun sia kunulino el Javo Ana. En Francio li ricevis la neatenditan heredon de sia onklo Isidore, kaj sukcesis vendi kelkajn pentraĵojn, per kio li povis reveni definitive al Polinezio.
Alain van Dievoet
Kreiva agado
Lastatempe li publikigis kelkajn novajn poemojn en libro kies titolo estas Alaudae ephemeridis nova series, vol.1, zorgite de Anna Elissa Radke, eldonejo Olms, 2005 (paĝoj 133-139).
Paul Gauguin
Vivo en Polinezio
La esencaj karakteroj de lia pentrarto (kie li pluuzas grandajn surfacojn de vivaj koloroj) ne suferis grandajn ŝanĝojn. Lia primitivismo iome malaltiĝis pro la influo de kelkaj pentristoj de la Neoklasikismo kiel Ingres aŭ samtempuloj, kiel Puvis de Chavannes. Li zorgis ĉefe la ekspresivecon de la koloroj, la serĉadon de la perspektivo kaj la uzadon de plenaj kaj volumaj formoj. Influita de la tropika etoso kaj de la polinezia kulturo, antaŭenigis la abstraktan arton: simpligis plie la komponaĵojn per emfazo sur koloro kaj sur la ideo kiun koloro povas sugesti; li faris skulptaĵojn el ligno kaj pentris siajn plej belajn pentraĵojn, ĉefe sian plej belan verkon, kiu nuntempe troviĝas en la Museum of Fine Arts de Boston: "De kie oni venas? Kio oni estas? Kien oni iras?", kion li mem konsideras sian pentrartan testamenton.
Alain van Dievoet
Kreiva agado
Inspiron li ĉerpis ankaŭ el diversaj vojaĝoj, ekz. al Norda Promontoro, Maroko, Turkio, Italio, Sicilio, Germanio, Skotlando, Greklando.
Paul Gauguin
Vivo en Polinezio
En Tahitio, li konis Tehura-n, kiu iĝis lia modelo. Li estis tre inspirita kaj pentris 70 pentrotolaĵojn dum malmultaj monatoj. Sed post kelkaj feliĉaj jaroj, kiam li publikis sian membiografion "Noa", administraj kaj personaj problemoj (lia preferata filino Aline mortis) ruinigis lin. Krome li suferis sanproblemojn: nekuracita vundo en kruro ekde 1894, krizo de sifiliso… Ĉirkaŭ la lastaj jaroj de sia vivo li pariĝis kaj havis filon, Émile, kun Pau'ura, junulino de la Markizinsuloj, sed li ankaŭ malsaniĝis je lepro. En 1897 li klopodis sinmortigi, poste praktike supervivis malriĉege per eta monsendo kiun ekde Parizo sendis al li artokomercisto.
Kroatio
Kroatio aŭ Kroatujo, oficiale Respubliko Kroatio (kroate Hrvatska kaj Republika Hrvatska ), estas lando en Sudorienta Eŭropo, en la nordokcidento de la Balkana duoninsulo, kiu etendiĝas de la orienta ekstremo de Alpoj ĝis Adriatiko tra la Dinara Montaro.
Ĝin ĉirkaŭas Slovenio, Hungario, Serbio, Bosnio kaj Hercegovino kaj Montenegro. Ĝia ĉefurbo estas Zagrebo.
Kroatio apartenas al la Eŭropa Unio de la 1-a de julio 2013.
Historio
En la 9-a jarcento, ekde la duko Branimir memstara lando, ekde 925 reĝlando (la unua reĝo Tomislav). Ekde 1102 parto de Kroat-Hungara reĝlando (sub hungara dinastio, sed kroatio ĉiam egalrajta al hungara parto de la ŝtato). En la 15-a jarcento Kroation atakadis turkoj (otomana ŝtato). Post 100 jaroj da defendaj militoj, Kroatio ne sukcesis defendi sian teritorion - 80% konkeris turkoj. Ili konkeris ankaŭ pli ol duonon de Hungario. Ambaŭ reĝlandoj akceptis en 1527 aŭstrian dinastion Habsburg, ĉar sole tiu povis helpi en defendo de la restinta teritorio kaj en eventuala liberigo de la jam perdita. En 1918, post la unua mondomilito kaj disfalo de Aŭstrio-Hungario, Kroatio ne sukcesis memstariĝi. La eventoj ĝin pelis al unio kun Serbio al komuna sudslava ŝtato. Do Kroatio estis ekde 1918 parto de Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj (de 1929 Jugoslavio). Sub serba premo kaj ekonomia ekspluatado, kaj poste eĉ teroro kaj diktaturo, kroatoj volis forlasi la union, sed ne povis. Tial en 1941 ili akceptis esti dum la dua mondmilito marioneta ŝtato, kontrolata de Nazia Germanio kaj Faŝisma Italio. La ŝtato ne estis stabila, la registaro diktatoreca, premata de Germanio kaj eĉ pli de Italio. Krome estis ribeloj serba kaj komunista, kiuj minacis la kroatian sendependecon. Post malvenko de Germanio, la aliancanoj ne permesis ke Kroatio restu sendependa, sed permesis, ke jugoslaviaj komunistoj revenigu ĝin en Jugoslavion. De 1945 membro de Jugoslava socialisma federacio. Sed nacia konflikto inter serboj kaj kroatoj restis, kaj finfine en 1990 kroatio deklaris suverenecon kaj adoptis novan konstitucion. Serbio ne volis simple lasi la aferon, tial sekvis konflikto kun Serbio, en kiu Kroatio post granda peno sukcesis sin defendi. En 1992 Usono kaj la landoj de la Eŭropa Unio agnoskis ĝian sendependecon.
Bazaj faktoj
Loĝantaro: 4.284.889 (censo 2011), 4.437 460 (censo 2001), laŭ la censo de 2011 inter ili - kroatoj 89,63%, serboj 4,54%, bosnianoj 0,47%, italoj 0,44%, hungaroj 0,37%, albanoj 0,34%, slovenoj 0,30%, ĉeĥoj 0,24%, ...Virinoj estas 51,87% kaj viroj estas 48,13% el la nombro de la loĝantaro.
Valuto
Kroatio troviĝas en eŭrozono de la 1-a de januaro 2023. Antaŭe, ĝia nacia valuto estis kunao (nacilingve: kuna, kodo: HRK), kiu konsistas el 100 lipaoj (nacilingve: lipa). Unu kunao valoras 0,133 eŭroj. Atentu, ĉar en vendejoj oni ne akceptas aliajn valutojn, sed oni povas pagi nur per kunaoj aŭ bankaj kredit- aŭ debit-kartoj.
Monŝanĝo
Internacie konverteblajn valutojn eblas ŝanĝi en ĉiuj bankoj, memstaraj monŝanĝejoj kaj pluraj poŝtoficejoj kaj hoteloj. Konsilindas kunporti eŭrojn, kiuj estas la nun oficiala valuto, aŭ internaciajn bank- kaj kredit-kartojn, kiuj uzeblas multloke.
Monero kun teksto en Esperanto
En 1997, Kroatio eldonis 25-kunaan moneron kun Esperanta teksto honore al la unua kongreso de kroataj esperantistoj. Kvankam ĝi validas kiel regula mono, en la cirkulado ĝi malofte troviĝas pro sia numismatika valoro.
Vetero
Vetero: Kroatio situas sur la 45-a paralelo de la norda geografia latitudo, pro kio ĝia klimato en la interno de la lando estas plejparte modere kontinenta, ĉe la maro mediteranea kaj en pli altaj regionoj montara. En la landinterno la mezaj temperaturoj dum julio kaj aŭgusto estas ĉirkaŭ 28 gradoj, la someroj estas ĝenerale sekaj kaj tre varmaj, kvankam la ĝeneralaj klimataj ŝanĝoj povas alporti surprizajn efikojn. Konsilindas uzi kutimajn somerajn vestojn el naturaj materialoj. Publikaj lokoj ĝenerale ne estas bone klimatizitaj.
Urboj
Zagrebo (704.775 loĝantoj), Split (217.493 loĝantoj), Rijeko (138.558 loĝantoj), Osijek (85.817 loĝantoj), Zadar (72.991 loĝantoj), Slavonski Brod (62.925 loĝantoj), Sesvete (61.458 loĝantoj), Pula (59.565 loĝantoj), Kaŝtela (51.517 loĝantoj), Karlovac (47.145 loĝantoj), Varaĵdin (42.182 loĝantoj), Bjelovar (40.276 loĝantoj),Ŝibenik (37.159 loĝantoj), Velika Gorica (36.947 loĝantoj), Sisak (34.684 loĝantoj), Vinkovci (33.378 loĝantoj), Vukovar (29.015 loĝantoj), Bjelovar (28.781 loĝantoj), Dubrovnik (26.452 loĝantoj), Koprivnica (26.386 loĝantoj), Ĝakovo (22.027 loĝantoj), Poĵega (21.365 loĝantoj), Zapreŝiĉ (17.583 loĝantoj), Solin (15.890 loĝantoj), Ĉakovec (15.830 loĝantoj), Virovitica (15.629 loĝantoj), Samobor (15.185 loĝantoj), Kutina (14.852 loĝantoj), Metkoviĉ (13.908 loĝantoj), Petrinja (13.908 loĝantoj), Ĵupanja (13.810 loĝantoj), Rovinj (13.501 loĝantoj), Makarska (13.415 loĝantoj), Nova Gradiŝka (13.298 loĝantoj), Kriĵevci (11.570 loĝantoj), Sinj (11.497 loĝantoj), Knin (11.156 loĝantoj), Slatina (10.948 loĝantoj), Trogir (10.935 loĝantoj), Poreĉ (10.475 loĝantoj), Naŝice, Daruvar, Krapina, Zabok, Ĝurĝevac, Vrbovec, Ivaniĉ-Grad, Ogulin, Delnice, Crikvenica, Senj, Novi Vinodolski, Krk, Mali Loŝinj, Rab, Cres, Pag, Ĥvar, Braĉ, Vis, Korĉula, Ploĉe, Pazin, Motovun, Buzet, Labin, Opatija, Umag, Vrsar, Medulin, Ogulin, Delnice, Lokve, Ĉabar, Gospiĉ, Otoĉac, Pakrac...
Provincoj
Vidu ankaŭ la pli detalan artikolon Provincoj de Kroatio.
La 21 provincoj (županije) de Kroatio, inter ili la nacia ĉefurbo Zagrebo, estas Bjelovar-Bilogora (Bjelovarsko-Bilogorska županija), Brod-Posavina (Brodsko-Posavska županija), Dubrovnik-Neretva (Dubrovačko-neretvanska županija), Istrio (Istarska županija), Karlovac (Karlovačska županija), Koprivnica-Križevci (Koprivničko-križevačka županija), Krapina-Zagorje (Krapinsko-zagorska županija), Lika-Senj (Ličko-senjska županija), Međimurje (Međimurska županija), Osijek-Baranja (Osječko-baranjska županija), Požega-Slavonio (Požeško-slavonska županija), Primorje-Gorski kotar (Primorsko-goranska županija), Sisak-Moslavina (Sisačko-moslavačka županija), Split-Dalmatio (Splitsko-dalmatinska županija), Šibenik-Knin (Šibeniksko-Kninska županija), Varaždin (Varaždinska županija), Virovitica-Podravina (Virovitičko-podravska županija), Vukovar-Srijem (Vukovarsko-srijemska županija), Zadar (Zadarska županija), Zagreba provinco (Zagrebačka županija) kaj urbo Zagrebo (Grad Zagreb).
Kulturo
Dalmata hundo (Dalmatinac) estas hundraso kaj iela simbolo el Kroatio. Ĝi ŝuldas sian nomon al la historia regiono Dalmatio. Ties ĉefa karaktero estas ilia senegala hararo makulita nigre surblanko. Vidu ankaŭ supre en la artikolo (Monero kun teksto en Esperanto).
Esperanto en Kroatio
En februaro 2019 de la respubliko Kroatio la lingvo Esperanto estis rekonita kiel nemateria kultura heredaĵo.
Kroata Esperanto-Ligo http://www.esperanto.hr
Association to Unite the Democracies
La Association to Unite the Democracies - angle, en Esperanto Asocio por unuigi la demokratiojn, mallonge AUD, estis organizaĵo dediĉita al transformado de la Nord-Atlantika Traktat-Organizo (NATO) de milita alianco al plena politika unio ankaŭ malfermata al aliaj establitaj demokratioj. La AUD estis fondita de Clarence Streit, korespondanto de la gazeto New York Times ĉe la Ligo de Nacioj, kiu verkis klasika libron favore al monda registaro, kun titolo Union Now ("Union nun"). AUD estis la ĉefaj civitana grupo apogante la starigon de NATO post la Dua Mondmilito. La de la organizaĵo proponita unio, limigita al demokratiaj nacioj, estas en kontrasto al tiu de la iniciato Citizens for Global Solutions  ("Civitanoj por tutmondaj solvoj") kaj aliaj mondfederaciistaj grupoj kiuj celas starigi tujan tutmondan federacion. En ambaŭ kazoj, ĉiuj nacioj je difinitaj kondiĉoj estus elekteblaj por membreco (en la kazo de AUD, se kaj kiam ili estus demokratiaj). Moto de la organizaĵo AUD estis "Libereco venas unue, paco sekvas" ("Freedom comes first, peace follows"). AUD estas nun simple nur administra "ombrelo" por du posteulaj organizaĵoj, la Streit Council kaj Ashburn Institute, plejparte servanta por direkti subvenciojn de la eduka fondaĵo Herb kaj Mayme Frank al ambaŭ organizaĵoj en subteno de ilia eduka agado.
Latcho Drom
Latcho Drom estas franca dokumenta filmo verkita kaj produktita en 1993 fare de Tony Gatlif, franca reĝisoro de alĝeria origino. La filmo temas pri la "vojaĝo de la ciganoj", sub kio oni komprenu la konjektitan migradon de la ciganoj de Barato ĝis Nord- Afriko kaj Hispanio (Eŭropo). Latcho Drom estas esprimo en Romani (la lingvo de la romaoj) kaj signifas "bonan vojaĝon"
Muzika filmo
En tiu filmo la uzo de muziko estas gravega : ĝi tute koncentriĝas sur la tuj komprenebla muziko de la ciganoj kaj iliaj emocioj por rakonti ilian historion. Latcho Drom estas bazita sur la kutima mito rilate al la origino de la ciganoj kaj konfirmas la popularan akcepton de supozeble stile kohera "cigana muziko" en la kunteksto de mondmuziko. La prezentistoj estas ĉiuj profesiaj aŭ amatoraj muzikistoj. Antaŭe nekonataj grupoj fariĝis popularaj pro ilia kunlaboro en la filmo kaj festivaloj de mondmuziko serĉis ilin kiel partoprenantoj.
Sinopso
La filmo komencas en la Dezerto Tar en Norda Barato kaj finas en Hispanio, pasante tra Egiptio, Turkio, Rumanio, Hungario, Slovakio, Francio kaj Hispanio.
Filmepizodoj
La filmo konsistas el ok epizodoj, ĉiuj el ili asignitaj al individuaj landoj. En ĉiu epizodo oni prezentas unu aŭ pli da kantojn aŭ muzikpecojn de la ciganaj muzikistoj. La filmo komenciĝas en la dezerto de Raĝastano, la kvazaŭa originoko de la romaoj, kaj plukondukas al Egiptio kaj Turkio.
Egiptio : membroj de la Domo-popolo kantas kaj dancas dum infanoj observas kaj eklernas la artajn tradiciojn.
Turkio : turkaj romaoj en Istanbulo vendas flortojn kaj muzikludas en trinkejoj dum iliaj infanoj observas kaj lernas.
Rumanio : montriĝas la muzikgrupo Taraf de Haïdouks.
Hungario : romaa familio en trajno kantas pri la malakcepto fare de gadĵo (ne-romaaj homoj).
Slovakio : la trajno pasas laŭlonge de barilo kiam maljunulino kantas kanton pri Auschwitz kaj la kamerao malkaŝi ŝian enkarcerigan tatuon el la periodo ke ŝi troviĝis en naizia koncentrejo.
Francio : la franca epizodo situas sin plejparte en Les Saintes-Maries-de-la-Mer. Tie Dorado Schmitt kaj sia kuzo Tchavolo Schmitt ludas plurajn cigan-ĵazajn muzikpecojn.
Hispanio : la filmo finas en la hispana Badajoz, unue per kelkaj flamenkaj dancoj por fini kun la kanto El pájaro negro ("la nigra birdo") de la kantistino La Caita.
Eksteraj ligiloj
(angla) Latcho Drom en la interreta filma datumbazo
Vinila jodoacetato
Vinila jodoacetato aŭ C4H5IO2 estas kemia kombinaĵo rezultanta el interagado de la jodoacetata acido kun vinila alkoholo, senkolora aŭ flaveca likvaĵo uzata en kemiaj sintezoj. Vinila jodoacetato estas solvebla en akvo, etanolo, propilena glikolo, kloroformo, eteroj, kaj oleoj.
UTC-01:00
UTC−01:00 estas horzono en kelkaj landoj kiu havas tempodiferencon de unu horo al la Universala Tempo Kunordigita. Tiu tempo uzatas en:
Kiel norma tempo (vintro en la norda hemisfero)
Časové pásmo Huso horario
8819 Chrisbondi
8819 Chrisbondi estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la belga astronomo Henri Debehogne elde la Observatorio La Silla en Ĉilio.
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de Christine Bondi (naskiĝinta Stockman), kiu esploris kun Fred Hoyle en Kembriĝo pri la interna konsistiĝo de la steloj kaj poste instruis matematikon en la Sixth Form College de Reigate. Aktiva humanistino, ŝi servis en la Brita Komitato de Humanista Edukado dum multaj jaroj. Ŝi estis edzino de Hermann Bondi.
Aleksandro Ĥalifman
Aleksandro Valerjeviĉ Ĥalifman (Александр Валерьевич Халифман) (naskiĝis la en Leningrado (nun Sankt-Peterburgo)) estas Rusia ŝakisto kaj grandmastro. Li estis FIDE-mondĉampiono en 1999.
Prahispanaj lingvoj
La prahispanaj lingvoj aŭ praiberiaj lingvoj estis la lingvoj de la antaŭromiaj loĝantaroj de la ibera duoninsulo, ekskludante lingvojn de fremdaj kolonioj, kiel la greka en Emporion kaj fenica en Qart Hadast. Post la Romia konkero de Hispanio la prahispanaj lingvoj, kun la escepto de la Protovaska, estis anstataŭigitaj de latino, la prapatro de la modernaj iberaj latinidaj lingvoj.
Lingvoj
Kelkaj el ĉi tiuj lingvoj estis dokumentitaj rekte per skribaĵoj, plejparte en iberiaj skribsistemoj, kiuj datiĝas inter la 5a jarcento a.n.e., eble eĉ de la 7a jarcento en la opinio de kelkaj esploristoj, ĝis la fino de la 1a jarcento a.n.e. aŭ la komenco de la 1a jarcento n.e.
Aliaj prahispanaj lingvoj nur povas esti identigitaj nerekte pere de loknomoj, antroponomoj aŭ dionomoj cititaj de romiaj kaj grekaj fontoj.
CEP
La vorto havas plurajn signifojn:
GYD
La vorto havas plurajn signifojn:
Grimaco
Grimaco estas vola aŭ nevola streĉo de la vizaĝaj muskoloj, kiu misformas la trajtojn, donante al ili neordinaran kaj ofte ridindan aspekton. En normala ĉiutaga vivo tiuj uzoj de la vizaĝa esprimivo povas rezulti en grimaco de malkontenteco, de eksufero, de doloro, de moko ktp. En arta etoso, grimaco povas esti rimedo por aktoroj en kino, pli markite en teatro ktp. Kelkaj aktoroj famiĝis fakte pro sia uzado de grimacoj, kiel ekzemple Charlie Chaplin, Ben Turpin (okulkrucigo), Jerry Lewis (same), Rowan Atkinson (perbuŝe) ktp.
En kelkaj landoj oni organizas konkurencojn pr la plej distordita grimaco; tiukadre havas avantaĝojn maljunuloj (pro faltoj, foje sendentaj ktp.) aŭ jam sengrimacaj malbeluloj aŭ kripluloj.
Saint-Médard (Charente-Maritime)
Saint-Médard [] estas franca komunumo en la departemento Charente-Maritime, en la regiono Puatuo-Ĉarentoj. Ĝi havis 70 loĝantojn en la jaro 2012.
Geografio
Saint-Médard situas en la sudo de Charente-Maritime, sudoriente de Jonzac.
23722 Gulak
23722 Gulak  estas asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la dum la astronomia kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de Benjamin Poss Gulak, kiu gajnis la duan rangon en la Intel International Science and Engineering Fair de 2007 pro sia projekto en teamo pri elektra kaj mekanika inĝenierarto. Li estis lernanto en Chisholm Collegiate de Oakville (Ontario, Kanado).
Rudina
Rudina (hungare Nagyrudas [nadjrudaŝ]) estas vilaĝo kaj municipo en Slovakio.
Situo
Rudina etendiĝas en valo de rojo, laŭ ĉefvojo kaj fervojo Čadca-Žilina. La lasta urbo troviĝas je 7 km.
Historio
La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1359 en formo "Rugyna". En 1602 la tuta vilaĝo cindriĝis pro incendio. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Nagyrudas (kune kun la najbara vilaĝo) 642 homoj, (plejparte slovakoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Trencsén (reĝa departemento), al distrikto de Kysucké Nové Mesto, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 vivis en Rudina 1597 homoj, (1563 slovakoj).
László Király (aktoro)
KIRÁLY László [pr. kira:j] estis rumanuja hungara aktoro naskiĝinta en Nagyvárad la 9-an de oktobro 1917 kaj mortinta en Toronto la 23-an de decembro 1984.
Kariero
Li dungiĝis en 1937 al Oradea. Oni forportis lin al laborservo. Post 1945 li ludis operetajn karakterrolojn. En 1964 li loksidiĝis en Izraelo, kie en 1967 li establis la hungarlingvan Operetteatron. En 1972 li translokiĝis Kanadon, kie de tempo al tempo li aperis en la Művész Színház (Arta Teatro) de Toronto. En 1973 li gastrolis kaj reĝisoris ok monatojn en Israelo.
Raudfjorden
Raudfjorden (esperante "Ruĝa fjordo") estas fjordo ĉe la nordokcidenta marbordo de Spicbergo, en la insularo Svalbardo. Ĝi longas 20 kilometrojn kaj larĝas 5 kilometrojn. Ĝi havas du sudajn branĉojn, la Klinckowströmfjorden kaj la Ayerfjorden.
Raudfjorden estis nomita Red-cliff Sound de Robert Fotherby, angla esploristo kaj balenkaptisto, en 1614. Ĝi estis renomita Monier Bay la saman jaron de la nederlandoj, laŭ la tiutempa estro de la nederlanda balenŝiparo, Anthonie Monier.
Claudio Achillini
Claudius Achillinus (1574-1640) (naskiĝis en Bolonjo, en la 18-a de septembro 1574 - mortis en Bolonjo, en la 1-a de oktobro 1640) estis itala teologo, juristo, filozofo, matematikisto kaj poeto.Li estis filo de Clearco Achillini kaj Polissena de' Buoi, frato de Johano Filoteo Akilini kaj pranepo de Alessandro Achillini. Li studis en la Universitato de Bolonjo kie li diplomiĝis pri Juro en la 16-a de decembro 1594. Poste, li translokiĝas al Padovo por perfektiĝi pri siaj filozofiaj studoj gvidata de Cesare Cremonini kun kiu li havis amikrilaton kaj lin instigis pene sin dediĉi al la poezio.
Biografio
Li, dum multaj jaroj, estis profesoro pri Juro en la Universitatoj de Bolonjo, Parma kaj Ferrara kie li akiris grandan reputacion. Tiom da admiro ekscitigis lian konemon, tiel ke enskribaĵoj liaomaĝe metiĝis en la lernejoj dum lia vivo.
Achillini iris al Romo, kie li ricevis multajn promesojn pri promocio flanke de la papoj kaj kardinaloj, sed ili neniam konkretiĝis. Odoardo Farnese, Duko de Parma (1612-1646), dungis lin, per tro liberaj kondiĉoj, por okupi la katedron pri Juro de sia universitato. Achillini estis privata amiko de Giambattista Marino, kies poetan stilon li imitis, adoptante la saman tonon kun ŝvelformaj metaforoj, absurdaj pensoj kaj aspektoj, kiuj ricevis la aplaŭdojn de tiu epoko. Iu kanto, kiun li adresis al Ludoviko la 12-a en la naskiĝtago de la daŭfeno, krediĝas esti premiinta de la Kardinalo Richelieu per ora ĉeno kaj kolĉeno egalvaloraj al 1000 kronoj. Ĉi-premio ne estis donita, kiel kelkuloj asertas, pro la fama komenco ""Sudate o fuochi, a preparar metalli;"", kiu cetere estis parodiita de Crudeli kiel ""Sudate o forni, a preparar pagnotte,"".
Edukado en Porto Alegre
Eduko en Porto Alegre baziĝas sur lernejoj, altlernejoj, antaŭkolegiaj kursoj, altlernejoj, universitatoj kaj teknikaj kursoj.
Lernejoj kaj altlernejoj
Porto Alegre havas 92 municipaj publikaj lernejoj, el kiuj 40 estas infanĝardeno, 47 estas bazlernejoj (kvar el kiuj estas speciala edukado), du estas mezlernejoj kaj unu estas baza edukado ; kaj 260 ŝtataj publikaj lernejoj, aldone al federaciaj publikaj lernejoj.
Porto Alegre havas kelkajn dekduojn de privatlernejoj, la plej multaj el kiuj apartenas al religiaj parokanaroj, precipe katolikaj.
Antaŭuniversitataj kursoj
Partoprenitaj de granda nombro da studentoj kiuj partoprenas en konkurencivaj universitataj alirekzamenoj, kiel tiuj en federaciaj altlernejoj en la ŝtato, antaŭuniversitataj kursoj, populare nomitaj "cursinhos", estas spertanta grandan ekspansion en la grandurbo lastatempe.
Altlernejoj kaj universitatoj
Porto Alegre havas plurajn altlernejojn kaj kelkajn universitatojn. La grandurbo havas du federaciajn universitatojn, UFCSPA kaj UFRGS, kaj unu ŝtatuniversitaton, UERGS. La plej granda privata universitato en Porto Alegre estas PUCRS, kiu ankaŭ estas la plej granda privata universitato en la suda regiono de la lando. Krome, ĝi havas du universitatajn centrojn.
Jenő László
LÁSZLÓ Jenő (pro. la:slo:) estis hungara advokato naskita en Satmaro la 5-an de marto 1878 kaj mortinta en Budapeŝto la 29-an de decembro 1919.
Biografio
László Jenő iĝis advokato en 1906, li estis prokuroro de la Vas- és Fémmunkások Országos Szövetsége kaj de la sindikato de veturigistoj. En 1907 li atakis en sia artikolserio en Népszava la publikadministracion. De 1907 li aliĝis al la maldekstra grupo gvidita de Gyula Alpári. En 1919 dum la unua respubliko li partoprenis la fondadon de la hungara komunista partio, li estis ano de la unua gvidantaro de la partio. Li estis prokuroro de partio, politika komisaro. Post la falo de la hungara sovetrespubliko oni kondamnis lin al morto kaj ekzekutis lin.
Zelo Surrigone
Zelo Surrigone estas komunumo de Italio. Ĝi apartenas al la metropola urbo Milano de la regiono Lombardio. Fine de en la komunumo vivis.
Najbaras la komunumoj Vermezzo, Gudo Visconti kaj Morimondo.
Giuliano Tadeo Aranda
Giuliano Tadeo Aranda (n. ) estas brazila futbalisto. Li ludis kiel atakanto en teamoj kiel Palmeiras, Goiás, Coritiba, Badajoz, Grêmio, Botafogo, São Caetano ktp.
Li futbalis en la Japana Ligo ĉe Verdy Kawasaki kaj Gamba Osaka.
Cibela grupo
Tiu grupo ŝuldas sian nomon al 65 Cibelo ; en 2010 estas opiniata, ke temas pri kolizia familio, kreita pro frakaso de pli granda korpo.
(23726) 1998 HG48
(23726) 1998 HG48 estas marsrenkonta asteroido malkovrita la en la kadro de la astronomia kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Bârlești (Mogoș)
Bârlești [bırleŝtj] (hungare: Mogosbirlesty) estas vilaĝo en Rumanio administre apartenanta al Mogoș.
En la vilaĝo estas ligna preĝejo de 1844, konsekrita al la imperiestroj Konstantino kaj Helena. La internaj pentraĵoj estas de 1846.
Aubigny-la-Ronce
Aubigny-la-Ronce estas franca komunumo situa en la departemento Côte-d'Or kaj en la regiono Burgonjo-Franĉkonteo.
Geografio
La komunumo enhavas la vilaĝon Aubigny-la-Ronce kaj multajn vilaĝetojn ĉefe La Chassagne kaj Lavaut. En la komunumo estas 82 hejmoj.
Historio
La nova preĝejeto Sankta Barthélemy datiĝas el ĉirkaŭ 1721. Verŝajne estis jam preĝejeto dum la merovida epoko.
La karbominejo fermis en 1953.
La nokto de 13-14 de julio 2009 okazis terura ŝtormo kun hajlo.
Vidindaĵoj
En Lavaut estas memorigaĵo en ĝardeno por kvar britiaj aviadistoj mortintaj dum la dua mondmilito.
Mulda (Saksio)
Mulda estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Centra Saksio de la federacia lando Saksio. Fine de la jaro la komunumo havis  loĝantojn.
Trixini
Trixini (artista nomo de Hansjörg Kindler, naskita la en Villingen, mortinta la  en Kempten) estis konata germana magiisto, pupludisto, pastro kaj esperantisto.
En 1975 Trixini komencis aktivi en la Esperanto-movado. Kiel romkatolika pastro, li aktivis en IKUE, ekzemple kiel organizanto de la IKUE-Kongreso en 1979 en Luksemburgo. Ĉirkaŭ la jaro 1980 li transiris al la Prakatolika Eklezio kaj edziĝis. Li ofte magiis en Esperanto-aranĝoj, i.a. en pluraj Universalaj Kongresoj, kaj multe instruis Esperanton.
28825 Bryangoehring
28825 Bryangoehring estas malgranda, ne tre hela asteroido de la asteroida zono malkovrita la de la teamo de la astronomia kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Nomo
Ĝi estas nomita en honoro de Bryan S. Goehring , mentoro por unu finalist(in)o de la Broadcom MASTERS 2013, konkurso pri matematiko kaj scienco por gestudentoj de meza lernejo. Li instruas ĉe la Takoma Park Middle School de Silver Spring (Marilando).
Rejdová
Bazaj informoj
Rejdová, hungare Sajóréde (ŝajOrEde), germane Neuhaus estas vilaĝo en Slovakio, en Regiono Košice, en Distrikto Rožňava. Ĝis 1899 la oficiala hungara nomo estis Rédova.