cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Valeyres-sous-Montagny
Historio
La unua dokumenta mencio de Valeyres-sous-Montagny datiĝas el la jaro 1139 kiel Valeriis. Dum mezepoko la vilaĝo apartenis al la Senjorujo Montagny-le-Corboz. Sub la berna regado ek de la Batalo de Grandson de 1476 ĝis la Helveta Revolucio de 1798 Valeyres-sous-Montagny apartenis al la Senjorujo Montagny en la Voktejo Grandson. Post la Helveta Revolucio ĝi estis atribuita al la Distrikto Grandson kaj en 1803 al la Distrikto Yverdon, kiu lasta kun efiko de la 1-a de januaro 2008 surbaze de la administra reformo de 2006 estis integrita al la nova Distrikto Vaŭda Nordĵuraso.
Corangamite
Corangamite estas plej granda natura lago en la ŝtato Viktorio de Aŭstralio, situanta proksime de Colac en la sudokcidento de la ŝtato.
<!-- Ĝi estas fakte la plej granda natura lago totale de Aŭstralio (tiu, ke, kiu) reale normale havas akvo en ĝi. La lago estas listita sur la _Ramsar_ listo de malsekejoj de internacia graveco estas tre grava al la loka ĉirkaŭaĵo kaj lokaj birdaj specoj. La lago estas ĉirkaŭbarita per roka _outcrops_ de vulkana agado donanta la regiono la nomo 'Lagoj & Kratera Lando'. Ĝi estis ĉi tiu vulkana agado kiu formita la krateroj (tiu, ke, kiu) ampleksi la lago.
La saleco de Corangamite sub normalaj akvaj kondiĉoj estas pri egala al (tiu, ke, kiu) de la Ruĝa Maro kaj estas io pli granda ol (tiu, ke, kiu) de la (oceanoj, oceanas), kvankam ne proksime (do, tiel) alta kiel la Morta Maro aŭ Granda Sala Lago.
Chargoggagogg­manchauggagogg­chaubunagungamaugg
Chargoggagoggmanchauggagoggchaubunagungamaugg, (la plej longa nomo de lago en la mondo, korektita antaŭ nelonge), ankaŭ konata kiel "Lago Webster", estas lago en urbo Webster, Masaĉuseco. Ĝi situas proksime de la Konetikuta limo kaj havas areon de 5,83 km² (1.442 akreoj ).
Lago Chargoggagoggmanchauggagoggchaubunagungamaugg, 45-litera alternativa nomo por ĉi-tiu akva korpo, estas ofte citata kiel la plej longa loknomo en la Usono kaj unu el la plej longaj en la mondo. Hodiaŭ, "Lago Webster" estas la plej uzata nomo, sed iuj inkluzive de multaj loĝantoj de Webster, fieras prifajfi la oficialan version. <!--
La nomo
Ĉi tiu lago havas kelka alternativo (nomoj, nomas), sed Chaubunagungamaug estas la oficiala nomo de la lago kiel agnoskis per la U.S. Departemento de la Eno.<_ref_>_USGS_ U.S. Departemento de la Eno</_ref_> _Nonetheless_, multa areo (rezidentoj, rezidentas), kaj ankaŭ urbo _Webster_'s oficiala Retejo, preferi la pli longa versio.<_ref_>Urbo de _Webster_, atingis 15-a de januaro, 2007.</_ref_>
La nomo venas de la lingvo de la loka _Nipmuck_ popolo kaj (meznombroj, signifas) io proksime al "fiŝkaptada loko je la rando". La lago estis grava fiŝkaptada makulo sur la (randoj, randas, limoj, limas) de kelkaj triba (teritorioj, teritorias) kaj kuŝigi je la _nexus_ de multaj lokaj vojoj de la Granda Spuri sistemo. Por ĉi tiuj kaŭzoj la lago estis ofte uzita kiel kunvenejo.
Laktato
Laktato aŭ 2-hidrokso-propionata acido estas saloj kaj esteroj de la laktata acido, organikaj kombinaĵoj prezentantaj laktatan grupon ligitan al metala aŭ alia radikala grupo. Ili rezultas el interagado de la laktata acido kun alkoholoj aŭ kloridoj, kiuj povas esti alkilaj, ciklaj aŭ aromataj derivaĵoj. En akvaj solvaĵoj ili povas esti alkalaj (ekz:natria laktato aŭ acidaj (ekz:metila laktato). Ĉar laktata acido estas hidrokso-acido, du tipoj de esteroj povas deriviĝi el ĝia molekulo. La unua formata per reakcio de la karboksilata grupo kun la hidrokso-kombinaĵo, kaj la alia per reakcio de la hidrokisla grupo kun alia acido. La unua tipo de estero estas konata kiel alkila laktato kaj la alia kiel acillaktata acido, aŭ pli propre aciloksopropionata acido.
Centrafrikaj mangrovoj
La centrafrikaj mangrovoj estas tersupraĵa ekoregiono el la afrik-arbara ekoprovinco de la afrotropisa ekozono laŭ la tipologio de la Monda Natur-Fonduso (WWF). Biome la ekoregiono apartenas al la mangrovoj. Kune kun la gvineaj mangrovoj ĝi estas parto de la tutmondaj 200-regiono "gvinea-golfaj mangrovoj".
Chargoggagogg­manchauggagogg­chaubunagungamaugg
La nomo
Mapo de 1795, montranta urbo Dudley, indikis la nomo kiel "_Chargoggaggoggmanchoggagogg_". Katastro de la lago farita en 1830 (listoj, listas) la nomo kiel _Chaubunagungamaugg_, la pli malnova nomo. Jena jaro, ambaŭ Dudley kaj Oksfordo, kiu aligis la lago, (fajlis, kolonita, dosierita, paperiita) (mapoj, mapas) listante la nomo kiel "_Chargoggagoggmanchoggagogg_".<_ref_ nomo="_oldewebster_"/>
Centrafrikaj mangrovoj
La centrafrikaj mangrovoj estas la plej vasta areo de mangrovoj en Afriko, situantaj je ties okcident-flankaj marbordoj.
Chargoggagogg­manchauggagogg­chaubunagungamaugg
La nomo
Lago _Chargoggagoggmanchauggagoggchaubunagungamaugg_, la superflua-longa versio de la nomo, estas la plej longa loka nomo en la Usono kaj 6th plej longa en la mondo. Ĝia 15 uzas de "g" estas la plej (aper(aĵ)oj, aper(aĵ)as) de (ĉiu, iu) (letero, litero) unuvorte. La nomo ankaŭ enhavas 9 (aper(aĵ)oj, aper(aĵ)as) de la (letero, litero) "a" (ne inkluzivanta la "a" en "lago"), pli ol (ĉiu, iu) alia vorto en la Angla lingvo.<_ref_ nomo="muelisto"/>
Centrafrikaj mangrovoj
Priskribo
Tiuj mangrovarbaroj troviĝas en fekundaj riverbuŝoj kaj lagunoj kaj enhavas arbojn ĝis 45 m altajn. La plej granda parto troviĝas en Niĝerio, kaj gravaj areoj  en Kameruno, Ekvatora Gvineo kaj Gabono,   pecetoj en Ganao, Kongo Kinŝasa, kaj norda Angolo. La plej granda areo en la ekoregiono apartenas al la delto de Niĝero ĉe Gvinea Golfo, dum aliaj inkludas la orientan flankon de Kroso-Delto en Niĝerio kaj Kameruno, Vuri-Estuaro en Kameruno, kaj Muni-Estuaro je la limo de Ekvatora Gvineo kaj Gabono. Same kiel gastigi riĉan faŭnon, la mangrovoj fiksas la lokon de la riveroj, filtras la akvojn kaj kreas amasigojn da nutraĵoriĉa grundo sur la riverbordoj. Mangrovoj prosperas en humidaj tropikaj klimatoj kie la maro estas varma, kaj kie la tajdoj enfluigas marakvon en la riverojn. Tial ekzistas malpli da ili sur la marbordo de Kongo-Rivero, kie Bengela Marfluo alportas malvarmetajn marakvojn, sed ekzistas pecetoj ĉi tie kaj pli sude en Angolo.
Chargoggagogg­manchauggagogg­chaubunagungamaugg
La nomo
Ĉi tiu plej longa nomo (meznombroj, signifas) proksimume "_Englishmen_ je _Manchaug_ teritorio je la (konferenco, veriganta) kaj fiŝkaptada loko je la rando" kaj estis aplikita en la 19-a jarcento kiam Blanka popolo konstruita (fabrikoj, fabrikas) en la areo. "_Manchaug_" estas derivita de la "_Monuhchogoks_", grupo de _Nipmuck_ (tiu, ke, kiu) loĝis per la _lakeshore_. Literumanta de la longa nomo (varias, ŝanĝiĝas), (eĉ, ebena, para) sur oficialaj signoj proksima la lago. _Webster_ (lernejoj, lernejas) uzi ĉi tiu longa (formo, formi) de la nomo en diversaj kapacitoj.<_ref_ nomo="_oldewebster_"/><_ref_>_Nipmuc_ Loko (Nomoj, Nomas) de Nov-Anglio</_ref_>
Centrafrikaj mangrovoj
Flaŭro
Ekzistas kvin precipaj specioj de mangrovarboj en la ekoregiono: la manglo (Rhizophora mangle), Rhizophora racemosa, Rhizophora harrisonii, Avicennia germinans Laguncularia racemosa dum la palmo Nypa fruticans estas enmetita el Azio.
Faŭno
La riĉaj komunumoj de ostroj, kraboj, senvertebruloj kaj la larĝa gamo da fiŝoj ŝirmiĝantaj kaj reproduktiĝantaj en la mangrovoj subtenas faŭnon inkluzive de simioj, la afrika manato (Trichechus senegalensis), kaj testudoj kiaj la afrika molkarapaca testudo  (Trionyx triunguis).
Chargoggagogg­manchauggagogg­chaubunagungamaugg
La nomo
_Larry_ _Daly_, redaktilo de La _Webster_ (Tempoj, Fojoj), skribis komika artikolo en la 1920-aj jaroj pri la lago kaj la disputas koncernanta la signifo de ĝia nomo. Li proponis la (lango (anatomio), lango)-en-vanga traduko "Vi Fiŝo sur Via Flanko, Mi Fiŝo sur Mia Flanko, Neniu Fiŝo en la Mezo". Ĝi havas renkontita kun tiom (da) populara (akcepto, konsento) (tiu, ke, kiu) relative malgranda atento havas estas pagita al la reala traduko.
Du (kantoj, kantas) pri la laga nomo havi estas skribita. Unu estita regiona kanto de la 1930-aj jaroj kaj la alia estis (rekordita, rikordita) per _Ethel_ _Merman_ kaj (RAY, Duonrekto, Rajo, Radio) _Bolger_ kaj malpremis en 1954 per _Decca_. La lasta kunigitaj la rakonto pri la laga nomo laŭ _Daly_.
En la 1950-aj jaroj, plano al aro la oficiala nomo de la akvo al Chaubunagungamaug iom ol la pli longa versia kuraĝigita poemo de _doggerel_ verso kiu konkludas: "Tuŝi ne g!" Ne _impious_ mano
Estos eldevigi unu de (tiu, ke, kiu) nobla nomo
Dek kvin totale ilia gloro stari
Kaj iam estos la sama.
_Tho_ _Gogg_ kaj _Magogg_ krii kaj (tondro, tondri);
_Chargoggagoggmanchauggagoggchaubunagungamaugg_'s famekonata
Estos _blaze_, la gvidmarki de la urbo,
La lago
Chaubunagungamaug estis formita per la retiriĝi de (glaĉeroj, glaĉeras) kaj estas _replenished_ de subakva (fonto, risorto, printempo). La areo inkluzivas tri pli malgrandaj korpoj akva (aniĝis, aligita, aliĝita) per mallarĝa (unudirektaj kanaloj, ŝaneloj, ŝanelas, kanaloj, kanalas): Norda Fiŝlago, Meza Fiŝlago kaj Suda Fiŝlago. Estas 17 mejloj de borda linio. La longo de la Lago estas 3.25 mejloj, kaj je ĝia plej larĝa punkto en Meza Fiŝlago, la distanco estas 1.125 mejloj. La borda linio de Norda Fiŝlago estas 5.78 mejloj, de Meza Fiŝlago, 7.06 mejloj, kaj Suda Fiŝlago estas 4.17 mejloj.<_ref_ nomo="_oldewebster_"/><_ref_ nomo="pejzaĝo">Pejzaĝo Plananta Studi</_ref_>
Ĉi tiuj akvoj allogis _Samuel_ _Slater_ al la areo; laŭ kun _Slater_ Frezi kaj alia loka (situoj, situas), la _milldams_ kaj asociita (fabrikoj, fabrikas) proksima ĉi tiu lago markis la (komenco, komencanta) de la Industria revolucio en la Nova Mondo. La "_Englishmen_ je _Manchaug_," referenco (datoj, datas, rendevuoj, rendevuas, daktilarboj, daktilarbas, daktilioj, daktilias, daktiloj, daktas) de ĉi tiu tempo. Nun kie la lago trakonektas al fjordo de la Franca Rivero estas fonto de akvoelektra povo.<_ref_ nomo="_oldewebster_"/><_ref_ nomo="pejzaĝo"/>
Centrafrikaj mangrovoj
Faŭno
Birdoj inkludas reproduktiĝantajn akvobirdojn kiajn ekzemple la striardeon kaj la longavostan kormoranon kaj grandajn grupojn de aliaj dum migrado.
Fakverko:Enciklopedioj
Fakaj verkoj en Esperanto
UDK 03 Enciklopedioj
Centrafrikaj mangrovoj
Minacoj kaj konservado
Niĝerio estas la plej dense enloĝata lando en Afriko, kio ne favoras la konservadon de ties fekundaj marbordaj vivejoj. Multaj mangrovarbaroj estis neniigataj por urba kaj industria disvolvigo, kiel ekzemple la naftorafinadoj de la Niĝera Delto kiuj ankaŭ kaŭzis la poluadon de la riveroj kaj marĉoj. Urbaj areoj en originale mangrova tereno estas Lagoso en Niĝerio kaj Dualao en Kameruno. Aliaj ŝreĉoj por la ekoregiono inkludas senarbarigon por salejoj kaj agrikulturo. Tamen la mangrovoj estas rezistemaj vivejoj, kaj malgrandaj aretoj de ili postrestas en izoliteco laŭlonge de la marbordo de okcidenta kaj centra Afriko. Naturprotektejoj inkludas Faŭnorezervejon Duala-Edea en Kameruno kaj Songor-Lagunon en Ganao, dum Keta-Laguno, ankaŭ en Ganao, estas Ramsar-ejo.
Chargoggagogg­manchauggagogg­chaubunagungamaugg
La lago
Chaubunagungamaug staras je la aproksimi duonvoja punkto inter la urboj de _Boston_ kaj _Hartford_. Vojo 16 pasejoj laŭ la norda bordo de la lago proksima la voja komunaĵo kun Mi-395. La lago estas centro por (aliformiga, ripoza) agado en ĉi tiu parto de Nov-Anglio kaj allogas popolo por boatanta, naĝado kaj fiŝkaptado. En varma vetero, la 11-akreo _Memorial_ Plaĝo estas populara valorizato. En la vintro, la lago allogas _skaters_ kaj _icefishers_.<_ref_ nomo="pejzaĝo"/>
Vidu ankaŭ
-->
Jacques Dalarun
Jacques Dalarun (naskiĝis en Parizo en 1952) estas franca historiisto, specialisto pri Mezepoko, kies verkoj vaste disvastiĝas ankaŭ pro ilia vidpunkta aparteco.
Direktoro de Mezepokaj Studoj de la Franca Lernejo de Romo ekde 1990 ĝis 1997, li poste direktoris ĉe “Instituto por esploroj kaj historio de tekstoj (http://www.irht.cnrs.fr) en la Nacia Centro por sciencaj esploroj (akrostike CNRS) ekde 1998 ĝis 2004, korespondanto de la Akademio de Skribaĵoj kaj Beletro, prezidanto de la Scienca Konsilio de la Franca Lernejo de Romo, li etate lekcias en kelkaj italaj kaj amerikaj universitatoj.
Post la publikigo de diversaj libroj kaj kontribuoj pri la ermetismo de la Nordo de Francujo atentigante pri la karisma figuro de Roberto el Arbrissel, li sin dediĉis al la studo pri la religiaj spertoj de virinoj de la Italio de la 13-a kaj 14-a jarcentoj oncentriĝante sur la figuroj de Francisko el Asizo kaj Klara el Asizo. Liaj nunaj interesoj (2012) esploras pri la sperto de komunuma vivo en la Eklezio de Mezepoko, kiel la laboratorioj de socia kaj politika novaĵoj. Verkitaj en la franca lingvo kaj, tri el ili en la itala, liaj verkoj konas tradukforme disvastigon en diversaj europaj lingvoj.
Apartaj konceptoj de Dalarun
Jacques Dalarun en la verko (2012) “Gouverner c’est servir. Essai de démocratie médiévale" (“Estri estas servi"; vidu bibliogafion) rimarkigas ke la ideo de demokratio estis ĉiam ĉeborde de la kreiĝo en la pensmaniero inter la kristanaj popoloj. Fakte, oni rajtas pensi ke la miloj de monaĥejoj kies monaĥoj laŭlonge de mil jaroj renkontiĝas (= kapitulumas) kaj demokratie (sendinastia obeo) elektas abaton ne povis ne inokuli pensmanieron «demokratian» en la ĉirkaŭaj popoloj. Krome per la alveno de la Ordenoj almozantaj (13-a jarcento) ne povis ne intensigi tiun menslinion: tiuj ĉi fakte elektas (ordinare) ĉiutrijare sian provincan superulon kaj generalan reganton, kiuj elektindas ordinare ne pli ol du fojoj... En Italio, ekzemple, ofte subtenantoj kaj regantoj de la Liberaj Komunumoj por kune decidi kaj kandidatigi renkontiĝis ĉe la franciskanaj kaj domenikanaj konventoj. Kaj ankaŭ la virinaj monaĥejoj la monaĥinoj praktikis tiun privilegion: elekti siajn superulinojn.
Lalendorf
Al la teritorio apartenas la komunumopartoj Alt Krassow, Bansow, Bergfeld, Carlsdorf, Dersentin, Friedrichshagen, Gremmelin, Klaber, Krevtsee, Langhagen, Lübsee, Mamerow, Neu Krassow, Neu Zierhagen, Niegleve, Nienhagen, Raden, Reinshagen, Roggow, Rothspalk, Schlieffenberg, Tolzin, Vietgest, Vogelsang, Wattmannshagen.
Gemini 11
Gemini 11 (oficiale Gemini XI)) estis la naŭa homporta kosmofluga misio de la Projekto Gemini de la NASA, kiu flugis el la 12a al la 15a de Septembro, 1966. Ĝi estis la 17a homporta usona kosmoflugo kaj la 25a kosmoflugo ĝis tiam (tio inkludas flugojn per X-15 de ĉirkaŭ 100 kilometroj (54 nmi)). Astronaŭtoj Charles "Pete" Conrad, Jr. kaj Richard F. Gordon Jr. plenumis tiun unuan rektan ascendon (unua orbito) al rendevuo kun la celvehiklo Agena Target Vehicle, kunigante kun ĝi unu horon kaj tridek-kvar minutojn post lanĉo; uzis la rakedmotorn de Agena por atingi mondan rekordon de alto - apsida terorbito; kaj kreis malgrandan kvanton de artefarita gravito havante la du kosmoŝipojn konektitaj per ligilo. Gordon ankaŭ plenumis du eksterveturilajn agadojn dum totalo de 2 horoj kaj 41 minutoj.
22490 Zigamiyama
22490 Zigamiyama estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la de la japana astronomo Tomimaru Okuni elde la observatorio de Nan'jo (gubernio Jamagata, Japanio).
Nomo
Ĝi ŝuldas sian nomon al Zigami-Yama, monto de 1850 metroj lokita en la okcidenta parto de la montoj Iide en la nacia parko de Bandaj-Asahi. Estas populara loko por la japanaj montogrimpistoj.
NGC 1519
NGC 1519 (aliaj indikoj — ESO 550-9, MCG -3-11-13, IRAS04058-1719, PGC 14514) estas galaksio en konstelacio Eridano.
Atakamito
Atakamito estas kupra halida mineralo: nome kupro(II) klorida hidroksido kun formulo Cu2Cl(OH)3.
Ĝi estis unuafoje priskribita el kuŝejoj de la Atakama-Dezerto de Ĉilio en 1801.
Atakamito estas kompare rara mineralo, formita el unuarangaj kupraj mineraloj pro la oksidiĝo aŭ ekspono al vetero en zono de aridaj klimatoj. Ĝi estis ankaŭ trovita kiel vulkana produkto el kuŝejoj de fumaroloj, kiel sulfidalteritaj produktoj en varmegaj akvoj aŭ kiel alterado de antikvaj artefaktoj el bronzo kaj el kupro.
Fakaj verkoj en Esperanto
Terminologia Esperanto-Centro
Zheng Ji
Zheng Ji (郑集; naskiĝis la 6-an de majo 1900 en Nanxi (Jibino), mortis la 29-an de julio 2010 en Nankino) estis ĉina biokemiisto specialiĝanta pri manĝado.
Dum morto Zheng Ji estis la plej maljuna profesoro en la mondo. Li mortis en la aĝo de 110 jaroj kaj 84 tagoj.
Ĉefturo de Naheŭlbeŭko
Ĉefturo de Naheŭlbeŭko (franclingve: Le Donjon de Naheulbeuk) estas franca fikcia aventuro raportita en sonaj epizodoj kaj senpage disponebla ĉe la reto.
Tiu humura aventuro okazas en mezepoka fantasta mondo. Tipaj roluloj de rolludoj eniras la Ĉefturon de Naheŭlbeŭko por trovi magiaĵon.
Krescento (lago)
Lago Krescento estas lago situanta en la kantono Clallam en Vaŝingtonio. Krescento estas populara ripoza areo en la Olimpika Nacia Parko. Ĝi profundas 201 m kaj tiel estas unu el la plej profundaj lagoj en Vaŝingtonio. La komunumo de Piemonto estas apud ĝi.
(17132) 1999 JV80
(17132) 1999 JV80 estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la en la kadro de la kampanjo "LINEAR" elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Philippe Pétain
Henri Philippe PÉTAIN, esperante Peteno (1856-1951) estis grava franca militisto kaj politikisto de la unua duono de la 20-a jarcento. Li fariĝis "Marŝalo de Francio" en 1918, kaj ekde tiam estis konata de la Francoj kiel "Marŝalo Pétain" (Maréchal Pétain), precipe dum la Dua mondmilito.
Pétain naskiĝis la 24-an de aprilo 1856 en Cauchy-à-la-Tour en la departemento Pas-de-Calais. Li mortis la 23-an de julio 1951 en Port-Joinville dum sia enkarcerado sur insulo Yeu, en Vendée. Tie ankaŭ situas lia tombo.
Kiel milita estro, la marŝalo Pétain estas la venkinto de la batalo de Verdun dum la Unua mondmilito. Sed kiel ŝtatestro, lia nomo rilatas al la armistico de junio 1940 kaj al la famaĉa, germanfavora reĝimo de Vichy, kiu subtenis nazian Germanion.
Post la milito, li estis kondamnita al morto, forpelita de ĉiuj oficialaj funkcioj kaj senigita de ĉiuj armeaj rangoj. La mortpuno estis ŝanĝita al dumviva enprizonigo pro lia aĝo.
Norio Sasaki
Norio Sasaki (佐々木 則夫, n. ) estas japana futbala trejnisto. De la 2008 ĝis 2016 li estis la trejnisto de la japana virina nacia teamo de futbalo.
Iža
Iža, hungare Izsa (en ambaŭ lingvoj pron. iĵa) estas vilaĝo en Slovakio en regiono Nitra, en distrikto Komárno.
Historio
La vilaĝo estis loĝata dum la neolitiko. La romianoj havis tie fortikaĵon kaj komunumon nomata Celemantia. La unua mencio devenis el 1172 en formo Villa Esu. Tiam vivis vinkulturistoj, poste la vilaĝo apartenis al fortikaĵo de Komárom. La komunumo famiĝis pri fiŝkaptistoj. Dum la turkoj la vilaĝo preskaŭ senhomiĝis. En 1599 hajdukoj de Stefano Bocskay bruldetruis la vilaĝon. Tertremoj okazis en 1763, 1773, 1822, krome estis oftaj inundoj. En 1899 okazis incendio, poste tuj inundo.
En 1910 loĝis en la vilaĝo 2136 da homoj, plejparte hungaroj. Ĝis 1919 ĝi apartenis al Komárom (reĝa departemento), al distrikto de Udvard, poste al Ĉeĥoslovakio. Inter 1938-1945 la vilaĝo rehungariĝis. La unua Arbitracio de Vieno deklaris, ke tiuj komunumoj, kie la hungaroj vivas en majoritato, apartenu al Hungario. Post la 2-a mondmilito la parto de la hungaroj estis deportitaj, la restintaj iĝis senrajtaj laŭ Dekretoj de Beneš. En 1965 okazis granda inundo. Uzino por ŝtrumpoj ekfunkciis en 1991. En 2001 loĝis tie 1589 da homoj (1156 hungaroj kaj 385 slovakoj).
Vilaĝservoj estas dulingvaj infanĝardeno kaj lernejo.
Famuloj
Longe tie estis pastro kaj samtempe poeto Károly Döme. En la iama Izsa naskiĝis hungara arkeologo István Járdányi Paulovics.
Sinagogo en Mátészalka
La Sinagogo en Mátészalka estas historia monumento, nuntempe bildgalerio aŭ koncertejo.
Historio
La judoj alvenis al Mátészalka en la 18-a jarcento. Ili konstruis la unuan sinagogon en 1828. La nun videbla malfruklasikisma sinagogo en 1857 konstruiĝis. En 1944 la germanaj kaj hungaraj faŝistoj deportis la judojn al Aŭŝvico. Ili grandparte pereis, la sinagogo ne plu estis uzata kaj ĝi ruiniĝis. Dum la socialismo la sinagogo rekonstruiĝis. En la konstruaĵo funkcias ekspozicioj aŭ koncertoj.
Konstruaĵo
La konstruaĵo situas sola laŭ strato kaj formas ortogramon. En mezo de la fasado la ĉefenirejo situas, pli supre estas stelo de Davido. Interne laŭ la kutimoj oni konstruis galerion por la virinoj. Sur la fasado estas 3, sur la flankomuro estas 4 fenestroj.
Tabernaklo
La pompa tabernaklo 5 metrojn alta fariĝis en 1875. Oni malkovris ĝin en la forlasita sinagogo, Israelo aĉetis ĝin kaj metis ĝin en muzeon post renovigo.
Fakverko:Historio
Fakaj verkoj en Esperanto
UDK 930 Historio
Mikiola fagi
Mikiola fagi estas specio de insektoj el la familio Cecidomyiidae kiu parazitas foliojn de fago.
Priskribo
Nur unu ulo ĉestas en gajlo. Se la ulo estas ino la gajlo estas dika se ne ĝi estas maldika.
Disvastiĝo
La insekto vivas cie, kie Fagus sylvatica ĉeestas.
Imre Pál Erdős
ERDŐS Imre Pál (erdeo:ŝ) estis rumanuja hungara pentristo naskita en Nántű la 2-an de novembro 1916 kaj mortinta en Satmaro la 17-an de novembro 1987.
Biografio
Imre Pál Erdős dum siaj gimnaziaj studoj inter 1927-31 en Satu Mare laboris en la Artistkolonio de Baia Mare, kie liaj majstroj estis János Thorma, János Krizsán, András Mikola. En 1930 en Budapeŝto li estis diĉiplo de Pál Molnár C.. En 1938 li studvojaĝis Parizon, Romon kaj Venecion. Komence de sia kariero li aperigis albumojn ksilografiajn kaj desegnajn (Parizaj bildoj, 1939; Artistoj sen maskoj, 1942; Per krajono ĉe majstroj plumo, 1942).
Lago de Como
Lago de Como (Lago di Como, prononco, ankaŭ konata kiel Lario; Larius Lacus) estas lago de glaĉera fonto en la regiono Lombardio de norda Italio. Ĝi havas areon de 146 km², kaj estas la tria plej granda lago en Italio, post Garda-Lago kaj Majora Lago. Kun profundo de 410 m ĝi estas unu el la plej profundaj lagoj en Eŭropo kaj la fundo de la lago estas pli ol 200 m pli sube ol la marnivelo.
La bordo de la Lago de Como fariĝis plej konata al turistoj pro la ĉeesto de grandaj hoteloj, el kiuj la "Lecco" estas historie la plej grava kaj ekskluziva, kun la plaĝoj de la lago kaj la plej bela monta medio, studita delonge de Leonardo da Vinci. Ĝi estas sur la marbordo kaj la montoj de la branĉo de Lecco, ke la senkulpaj kaj tre rezervitaj vilaoj de grandaj industriistoj kiel la italaj falkoj kaj nobeloj, ekde la tempo de la antikva Romo, inkluzive de la vilaa komedio de Plinio la junulo en la vilaĝo estas kaŝita, inkluzive de la vilaĝo kaj nobeloj. Sekreto de Lierna, kie ankaŭ estis fondita la Ordeno de la Kavaliroj de la Itala Reĝa Familio de la Savoja Domo. La Ramo de Lecco kaj ĝiaj montoj estas tiu, kie Leonardo da Vinci estis kompilita rakontante lin en sia atlantika kodo kaj kie probable Mona Lisa rimarkis. Sur la marbordo de la branĉo de Lecco de Lago Como Alessandro Manzoni starigis sian romanon "I Promessi Sposi". Estas en la vilaĝoj de Lago Como, ke poetoj, verkistoj kaj poetoj estas inspiritaj kaj kie dum jarcentoj neniu volis turistojn.
La lago nomiĝas laŭ urbo Como.
La vilaĝo Liedna Lago di Como, difinita de George Clooney kiel "Montekarlo", kiu provis aĉeti la vilaon Villa Aurelia sen iam sukcesi, estas la plej ekskluziva kaj sekreta loko de la tuta lago Como. Spismondo Boldoni, kiu inspiris Alessandro Manzoni, diris "Estas Liedna, kiu la tutan lagon de Como regas, Leonardo da Vinci esploris siajn montojn. Alta eŭropa nobelaro, grandaj entreprenistoj kaj perantoj inkluzive de la monda prezidanto de Mercedes, kaj la familioj de Oligarchi Rusa, havas bienojn en Lierna Lago di Como kaj en ĝiaj montoj, Toh la plej absoluta privateco, en loko farita ekskluziva kaj plena de VIP kies montoj Neniu scias ion, ankaŭ pro tio, ke estas neeble parkumi kaj vi fakte povas alveni nur sur la boaton. En Lierna aŭ vi naskiĝis tie aŭ vi estas VIP, kiu volas eskapi de la homamaso kaj turistoj.
La marbordo inter Mandello del Lario kaj Varenna estas nomita "La Ora Marbordo" estante konsiderata la plej bela, kun la plej bonaj klimataj kondiĉoj kaj tiu kun la plej spektakla vido de la tuta Lago de Como. "La Costa d'oro" kutimas rilati neoficiale al parto de la orienta marbordo de Lago de Como. Pro sia signifo, la militoj por provi konkeri ĉi tiun marbordon de la Lago de Como estis multaj kaj daŭris jardekojn, eĉ de la armeoj de Milano kaj la Venecia Respubliko.
Dum multaj jarcentoj Lierna estas la plej ekskluziva loko en la tuta Lago de Como, vizitata de reĝoj, imperiestrinoj, princaj familioj, kaj kie la plej gravaj firmestroj kaj miliarduloj en la mondo aĉetas hejmon, inkluzive de la mondprezidanto de Mercedes. La kavalira ordeno estis fondita en la Preĝejo de Lierna kiu permesis la naskiĝon de la reĝa domo de la Reĝoj de Italio, la Savojo. Lierna estas la loko ĉe la Lago de Como kun la plej bela vivo el la tuta Lago de Como kaj la loko plej reprezentita de pentristoj el la tuta Eŭropo dum multaj jarcentoj, havante magian etoson. La loko estas tre privata, la vilaoj estas kaŝitaj kaj eĉ George Clooney ne sukcesis aĉeti vilaon proponantan pli ol 100 milionojn da eŭroj dum jaroj. Estas ofte dirite ke la loĝantoj de Lierna pagis por ne havi Liernan aperi sur la geografiaj mapoj de Lago de Como dum jarcentoj. Estas tre malfacile halti en Lierna ĉar intence mankas parkejoj kaj oni povas alveni nur per boato elektante kiu venas. Luksaj vilaoj en Lierna estas netakseblaj kaj estas unu el la plej grandaj statusaj simboloj en la mondo.
<!-- la sekva aŭtomata balbuta tradukaĵo ankoraŭ tro plenas je eraroj kaj ankoraŭ ne povas publikiĝi:
Geografio
La lago estas formita ŝati supra parto-suben “Y” aŭ ŝati dorso-al-antaŭo “λ”. La norda branĉo (komenciĝoj, komenciĝas, komencas) je urba Colico, dum la urboj de Como kaj Lecco (sidi, kovi) je la (randoj, randas, finoj, finas) de la sudokcidenta kaj sudorienta (branĉoj, aloj) respektive. La malgrandaj urboj de Bellagio, Menaggio kaj Varenna estas lokigita je la komunaĵo de la tri (branĉoj, aloj) de la lago: triangula boata servo operacias inter ilin.
La montriĉa antaŭ-_alpine_ teritorio inter la du suda (brakoj, brakas, lateroj, lateras) de la lago—inter Como, Bellagio kaj Lecco—estas sciata kiel la _Larian_ Triangulo, aŭ _Triangolo_ lariano. La fonto de la rivero _Lambro_ estas ĉi tie. Je la centro de la triangulo, urba Canzo estas la sidejo de la _Comunità_ montano _del_ _Triangolo_ Lariano, asocio de la 31 municipoj kiu prezenti la 71,000 enloĝantoj de la areo.
2404 Antarctica
2404 Antarctica estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la ĉeĥa astronomo Antonín Mrkos elde la Observatorio Kleť, apud České Budějovice.
Lago de Como
Nomo
Dum urba Como estas referita al kiel "Como", la laga sin estas neniam referis al nure per ĉi tiu nomo. (Ĉi tiu estas ne vera de alia lago en Italio, Garda-Lago, kie "_Garda_" (majo, povas) referi al ĉu urbo sur ĝiaj bordoj, aŭ la lago).
2404 Antarctica
Nomo
Ĝi estis nomita Antarctica: latina formo de la nomo de la kontinento Antarkto.
Lago de Como
Vilao d’_Este_
La Vilao d'_Este_, en Cernobbio, estis konstruita en 1568 per Kardinalo _Tolomeo_ _Gallio_, devena de la urbo. En 1816–17 la vilao estis hejmo al Karolino de Brunsviko, _estranged_ edzino de la Princo de Kimrujo kaj mallonge al iĝi Reĝino _Consort_ de Reĝa Georgo Iv de la Unuiĝinta Reĝlando. La pejzaĝis (ĝardenoj, ĝardenas) en la Angla stilo estas (produkto, produto) de ĉi tiu (periodo, punkto). Poste en la jarcenta ĝi estis (turnita, turnis) enen luksa hotelo. Hodiaŭ la Vilao d’_Este_ estas konata pro alloganta tia eminentulo (gastoj, gastas) kiel Brad Pitt kaj Angelina Jolie, Paul McCartney, Sharon Stone, Arnold Schwarzenegger, Yves Saint Laurent, Alfred Hitchcock kaj Miĥail Gorbaĉov.
Cenes de la Vega
Cenes de la Vega estas vilaĝo kaj municipo de la Aŭtonoma Komunumo Andaluzio, en la provinco de Granada, sude de Hispanio. La unuaj domoj de la vilaĝo estis arabaj domoj proksime de la Genil rivero.
Lago de Como
Bagateloj
-->
Cenes de la Vega
Ĝi estas tute apud Granado, nome je 5 km de la granada ĉefurbo. Tiu loko limas kun la municipoj Granado —pro la distriktoj Genil kaj Albaicín—, Pinos Genil, Monachil kaj Huétor Vega.
Lago de Como
Bagateloj
.
Cenes de la Vega
Temas pri loko esence gasteja (kun tri hoteloj tristelaj, sesopo da restoracioj kaj dudeko da trinkejoj, gastejoj kaj kafejoj), nome malgranda dormurbo de la granada ĉefurbo, nome la nura municipo kiu enhavas urban transporton integritan en la sistemo de la ĉefurbo (Linio 33).
Smokvica (insulo)
Smokvica estas malgranda neloĝata insulo en centra Dalmatio (Kroatio).
Ĝi situas proksimume nordokcidente de Primošten. La areo de la insulo mezuras.
La longo de la marborda strio estas. La plej alta pinto estas 15 super marnivelo.
En sia libro Feliĉigaj Ferioj pri la Internacia Esperanto-Kampadejo Primoŝteno, Hugo Kraus nomis ĝin la >>Insuleto de la amo<<.
Picoides
Picoides (esperante pegoido) estas genro de birdoj de la familio pegedoj (aŭ pli simple pegoj), kiu troviĝas precipe en Nordameriko. La plumaro en plej parto de la specioj estas precipe nigra kaj blanko, kaj bruna kaj blanko ĉe kelkaj sudaj specioj, kun la masklo ofte havanta ruĝan (aŭ flavan) markon sur kapo. Ties bekoj estas rektaj kaj ĉizilformaj. Kvankam ĉe la kvarfingraj specioj, la fingroj kutime havas zigodaktilan aŭ ligitan disponon surgrunde, unu fingro povas turniĝi antaŭen por grimpado. Kelkaj specioj de la genro estas trifingraj. Ĉiu specio de tiu ĉi genro manĝas ĉefe insektojn.
Taksonomio
La genro bezonas esti reviziita. Du specioj kiuj havas iome diferencajn kolorbildon, ĉefe ĉe kapo kaj kolo - nome la Stripego kaj la Veniliornis mixtus - rezultis kiel apartenantaj al Veniliornis, genro ĉefe rilata al Picoides. Aliflanke, la Fumbruna pego (Veniliornis fumigatus) ŝajne estas frua posteulo de la Picoides. Ties unika kolorobildo (simila al tiu de la nerilata Okinava pego) tiukaze ŝajne estas adaptigo al la densa arbara habitato, kvankam pro la diferencigeblo ne indas konsideri ĝian apartenon al propra genro kaj devas esti kazo de molekula konverĝa evoluo. La Amerika trifingra buntpego estis ĝis ĵuse konsiderata samspecifa kun la Eŭrazia trifingra buntpego, kaj la Malgranda buntpego estis ofte lokita en la genro Dendrocopos. Krome, tiu genro estis foje enmetita en Picoides, sed tion oni nek akceptas nek komprenas.
Analizoj de DNA sugestas, ke Picoides estas reale tre genroj (Moore et al., 2006). Uno estas grupo de malgrandaj kvarfingraj specioj kaj la Eŭrazia P. minor, dum la alia grupo unuigas la pli grandajn speciojn kaj inkludus la Fumbrunan pegon. La trifingraj specioj konsistigas tute diferencan stirpon pli proksiman al kelkaj specioj de Dendrocopos.
La tri grupoj elstaras pro la alta grado de konverĝa evoluo en plumarbildoj ekzistantaj inter ili (Weibel & Moore, 2005; Moore et al., 2006). Estas kelkaj aproj de specioj el diferencaj grupoj kiuj estas preskaŭ samaj; la plej rimarkinda ekzemplo estas la Strivizaĝa buntpego kaj la Hararpego, kiuj ne estas rilataj, sed sendepende unu de la alia evoluigis plumarbildojn kiuj estas identaj krom malgrandaj detaloj.
Henry Morrison Flagler
Henry Morrison Flagler (naskiĝis la 2-an de januaro 1830 en Hopewell, Novjorkio; mortis la 20-an de majo 1913 en West Palm Beach, Florido) estis usona pionira entreprenisto pri nafto kaj pri fervojaj linioj. Li estis posedinto de fervoja kompanio kaj konstuigis fervojan linion ĉe la orienta marbordo de Florido, kiun li ekipigis per luksaj fervojaj hoteloj. Antaŭe li estis aĉetinta multajn marbordajn areojn tie - post la konstruo de la fervojo kaj la ekesto de turisma infrastrukturo ili tre gajnis je valoro, kaj Flagler povis profitege vendi ilin.
La bazo de la riĉeco de Flagler tamen estis la industrio de karbo, ŝtalo kaj nafto. La 10-an de januaro 1870 ekestis la kompanio Standard Oil, kies akciojn komence posedis li kaj John Davison Rockefeller, ties frato William Rockefeller, Henry Morrison Flagler, Samuel Andrew kaj Stephen V. Harkness. La engaĝiĝo de Flagler krei turisman infrastrukturon ĉe la orienta marbordo de Florido komenciĝis en 1855 - pli-malpli samtempe kiam Henry Bradley Plant simile aktiviĝis ankaŭ pri la okcidenta marbordo de Florido.
NGC 1520
NGC 1520 (alia indiko — ESO 32-SC5) estas grupo de steloj en konstelacio Tablomonto.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
1531 Hartmut
1531 Hartmut estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la germana astronomo Alfred Bohrmann elde la Nacia Observatorio de Hejdelbergo - Königstuhl.
Ĝi ricevis la antaŭnomon de Hartmut Neckel, nepo de la malkovrinto.
Castril
Castril estas sur la deklivaro de kruta rokaĵo, lime kun la Natura Parko Cazorla, Segura y Las Villas. La Sierra de Castril, deklarata natura parko, karakteriziĝas pro spektakla tereno kaj abundo de rojoj, kavernoj kaj subteraj rojoj. En la Sierra Seca estas la Cueva del Muerto —Kavo de la Mortinto, en kiu videblas nombraj stalaktitoj kaj stalagmitoj— kaj la Kavo de Don Fernando, la plej profunda de la tuta provinco granada. Ene de ĝia municipa teritorio, la rivero Castril trafluas de nordo suden tiujn montarojn, inter kanjonoj, akvofaloj kaj ravinkavoj.
En la 1950-aj jaroj oni atingis pinton de 5716 loĝantoj, sed poste oni falis al nuntempaj iom pli ol 2000. Tio estas, oni perdis preskaŭ du trionojn.
En la 2000-aj jaroj la Nobel-Premio pri Literaturo José Saramago estis nomumita Adoptita Filo de Castril, de kiu devenis lia edzino, Pilar del Río, same kiel Adoptita Filo de la Provinco Granado.
Danlingvaj idiotismoj
Jen kelkaj idiotismoj en la dana lingvo
Lam
Lam estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Cham kaj en la distriktaro Supra Palatinato (Oberpfalz) de la federacia lando Bavario. Fine de la komunumo havis  loĝantojn.
Francis Fukuyama
Francis FUKUYAMA (prononcu Fukujama) (naskiĝinta la 27-an de oktobro 1952, en Ĉikago estas japan-devena usona filozofo, ekonomikisto kaj esploristo pri politikaj sciencoj.
Influhava intelektulo, famkonata pro siaj tezoj pri la fino de historio, Francis Fukuyama estas nun profesoro pri internacia politika ekonomio en la Universitato Johns Hopkins de Baltimoro.
Politikaj ideoj
La politikaj ideoj de Fukuyama estas proksimaj de tiuj de la novkonservativuloj. Li partoprenis aktive en la Projekto por la nova jarcento usona, kiu estis lanĉita en 1997. Li subskribis peticion, kiu konsilis al la Prezidento Bill Clinton faligi la irakan diktatoron Saddam Hussein multe antaŭ ol kiam George W. Bush zorgis pri tio en 2003. Li tamen malaprobis la invadon de Irako tia, kia ĝi estis farita, kaj apelaciis por la demisio de Donald Rumsfeld de la sekretariejo de la defendo. Tio ne malhelpis lin servi en 2004 la registaron de Bush kiel membro de la Prezidenta Konsilio pri bioetiko.
La fino de historio
Fukuyama publikigis unuan artikolon pri tiu temo (The end of History : La fino de historio) en la somero de 1989 en la revuo National Interest. Li klarigas la tezojn en kontestita libro publikigita en 1992: La fino de historio kaj la lasta homo. En tiu verko li defendas la ideon, laŭ kiu la progresado de la homa historio, antaŭvidita kiel milito inter la ideologioj, proksimiĝas al sia fino kun la interkonsento pri la liberala demokratio, iu konsento kiu tendencas al formiĝo post la fino de la malvarma milito.
Venecia respubliko
Venecia respubliko (plennome La Plej Serena Respubliko Venecia, itale aŭ ankaŭ La Plej Serena Respubliko de Sankta Marko  estis itala ŝtato kreita ĉirkaŭ la urbo Venecio kaj ekzistanta ekde la 8-a jarcento ĝis la jaro 1797. Pli poste ankoraŭ ekzistis por mallonga tempo respubliko kun centrejo en Venecio en postrevolucia tempo 1848 ĝis 1849.
Sub la regado de la doĝoj la Venecia respubliko etendiĝis ĝis la riĉa Oriento (orienta marbordo de la Adriatiko, Peloponezo, Kipro, kvartaloj en Konstantinopolo kaj en la Latinaj Ŝtatoj de Sirio kaj Palestino. Famaj doĝoj estis Nicolò Marcello, Francesco Foscari, Pasquale Malipiero, Sebastiano Venier, Andrea Vendramino, Francesco Morosini kaj aliaj. Vidu artikolon Listo de doĝoj de Venecio. Kontinenten la Respubliko atingis la limojn de la Ŝtato de Milano, de la Papaj Ŝtatoj kaj de la Aŭstra imperio. En 1797 la Serenissima (Tre Serena Respubliko) perdis sian sendependecon pere de Aŭstrio.
Historio
(Tiuj informoj estas tradukitaj el itala artikolo pri la Venecia Respubliko)
Naskiĝo de la doĝlando
La respubliko naskiĝis en la 9-a jarcento el greka-bizancia teritorio de la nomata "Venetia maritima", dependa de la urbo Ravenna ĝis la Lombarda konkero de Venecio kio okazis en la jaro 732. La tradicio rakontas ke Paŭlicio Anafesto estis la unua Doĝo elektita per la venecia popolo, sed la naskiĝo de la doĝlando okazis en la provinca reformo de Bizancio kiu estis proponita de imperiestro Maurikios, per la elekto de la urba kapo kio nomiĝis Dux (aŭ dukas, δούκας en la greka-bizanca) aŭ simple milita kapitano por bari la lombardan invadon.
Trigeranila fosfato
Trigeranila fosfato aŭ trigeranila ortofosfato estas organika kombinaĵo rezultanta el interagado de la geranila alkoholo kaj fosfata acido. Ĝi estas senkolora brulema likvaĵo, nesolvebla en akvo, sed solvebla en etanolo, kloroformo kaj nepolaraj organikaj solvantoj. Trigeranila fosfato posedas 30 karbonatomojn, 51 hidrogenatomojn, 4 oksigenatomojn kaj 1 fosforatomon. Trigeranila fosfato uzatas en kemiaj sintezoj kaj en la preparado de trigeranilaj derivaĵoj.
Sklerofila vegetaĵaro
Sklerofila vegetaĵaro aŭ dur-folia vegetaĵaro estas tipo de vegetaĵaro kiu havas durajn foliojn kaj mallongajn internodojn (la distanco inter folioj laŭlonge de la tigo). La termino devenas el la greka sklero (dura) kaj filon (folio).
Sklerofilaj plantoj troviĝas en multaj partoj de la mondo, sed estas plej tipaj en la ĉaparalaj vegetaĵaroj. Ili estas superregantaj tra okcidenta kaj suda Aŭstralio, en la biomo de la mediteraneaj arbaroj, duonarbaroj kaj arbustaroj kiu kovras la mediteranean regionon, la kaliforniajn ĉaparalojn, la ĉiliajn matoralojn, kaj la Kabprovincon de Sud-Afriko.
Aŭstralia arbedaro
La plejmultaj areoj de la aŭstralia kontinento kiuj kapablas subteni lignecajn plantojn estas okupitaj de sklerofilaj komunumoj kiaj arbaroj, savanoj aŭ erikejoj. Komunaj plantoj inkludas Proteaceae (Grevillea, Banksia kaj Hakea), melaleŭko, akacio, Boronia, kaj la eŭkaliptojn. La plej komunaj sklerofilaj komunumoj en Aŭstralio estas savanoj dominataj de poacoj kun supra etaĝo de eŭkaliptoj kaj akacioj. Akacio, speciale mulga-arbedaroj kovras vastajn areojn. Ĉiuj la dominantaj supr-etaĝaj akacio-specioj kaj plimulto de la subarbaraĵaj akacioj havas adaptaĵon ĉe kiu la folioj estas reduktitaj al filodoj kiuj tute konsistas el folitigoj. Multaj plantoj el la sklerofilaj duonarbaroj kaj arbedaroj ankaŭ produktas foliojn kiuj ne estas manĝeblaj de herbovoruloj per enŝlosado de toksikaj substancoj por klopodi de protekti tiujn longvivantajn foliojn. Tiu trajto estas speciale perceptebla ĉe la eŭkaliptaj kaj Melaleuca-specioj kiuj posedas oleajn glandojn en iliaj folioj kiuj produktas malbongustan volatilan oleon kiu igas ilin neuzeblaj por plimulto de la herbovoruloj. Tiu trajto igas ke plimulto de la lignecaj plantoj en tiuj maldensarbaroj altgrade estas nemanĝeblaj por la brutaro. Tial gravas el paŝtada vidpunkto ke la duonarbaroj subtenu pli-malpli kontinuan tavolon de subarbaraĵo dominata de gresoj. Sklerofilaj arbaroj kovras multe pli malgrandan areon de la kontinento, estante limigata al relative alt-precipitaĵaj situoj. Ili havas eŭkalipan kanopeon (10 ĝis 30 metroj) kun subarbaraĵo ankaŭ estante dur-folia. Sekaj kserofilaj arbaroj estas la plej komuna arbaro-tipo en la kontinento, kaj kvankam ĝi ŝajnas senfruktodona, sklerofila arbaro estas tre diversa. Ekzemple, studaĵo pri sklerofila vegetaĵaro en Seal Creek [Si:l kri:k], Viktorio, trovis 138 speciojn. Eĉ malpli vastaj estas humidaj sklerofilaj arbaroj. Ili havas pli altan kanopeon, 30 metroj aŭ pli (tipe Eucalyptus regnans, Eucalyptus delegatensis, Eucalyptus obliqua aŭ Eucalyptus viminalis, kaj mol-folia, sufiĉe densa subarbaraĵo de arba filiko estas komunaj). Ili bezonas altan precipitaĵon — minimume 1000 mm.
Historio
Sklerofilaj plantoj ĉiuj estas parto de specifa medio kaj tute ne estas nov-venintoj. En la tempo de la eŭropa setlejiĝo, sklerofilaj arbaroj apartenis al plejgranda parto de la arbarkovrataj areoj.
Plimulto de la arbarizitaj partoj de nuntempa Aŭstralio estas estintaj sklerofile superregataj kiel rezulto de la ekstrema aĝo de la kontinento kombinite kun la uzado de fajro de la indiĝenaj aŭstralianoj. Profunda veterdisfalo de la terkrusto dum multaj milionoj da jaroj ellavis la kemiaĵojn el la roko, postlasante la aŭstralian grundojn nesufiĉaj pri nutraĵaj elementoj, speciale pri fosforo. Tiaj nutraĵ-nesufiĉaj grundoj subtenis nesklerofilajn plantokomunumojn aliloke en la mondo, kaj tiel faris antaŭ la alveno de la homo. Tamen tiaj nesufiĉaj grundoj ne kapablas subteni la nutraĵ-elementajn perdojn kiuj kunigas kun ripetaj fajroj kaj la vegetaĵaro estas rapide anstataŭita de sklerofilaj specioj sub tradiciaj indiĝen-aŭstralianaj fajroreĝimoj. Kun la finiĝo de la tradicia fajra senveprigo, nesklerofilaj specioj estas rekoloniigintaj la sklerofilajn biotopojn en multaj partoj de Aŭstralio. La ĉeesto de toksikaj substancoj kombine kun malalta karbono/nitrogeno proporcio kaŭzas longvivantecon de la folioj kaj branĉoj de sklerofilaj specioj en la litiero, kaj povas konduki al granda amasigo de litiero en duonarbaroj. La toksikaj substancoj en multaj specioj, speciale eŭkalipta specioj, estas volatilaj kaj ekflamiĝemaj kaj la ĉeesto de grandaj akumulaĵoj de ekflamiĝema litiero, kune kun herbeja subarbaraĵo, kuraĝigas fajron.
Ĉiuj aŭstraliaj sklerofilaj komunumoj estas neimunaj kontraŭ fajro kun variaj frekvencoj kaj multaj el la lignecaj plantoj de tiuj duonarbaroj estas disvolvintaj adaptaĵojn por postvivi kaj minimumigi la efikojn de fajro.
Sklerofilaj plantoj ĝenerale estas sufiĉe rezistemaj kontraŭ sekaj cirkonstancoj, farinte ilin sukcese en areoj de sezone variebla precipitaĵo. En Aŭstralio, tamen, ili disvolviĝis responde al la malalta nivelo de fosforo en la grundo — efektive, multaj aŭstraliaj indiĝenaj plantoj ne povas toleri pli altajn nivelojn de fosforo kaj mortos se oni sterkas malĝuste. La folioj estas duraj kaŭze de lignino, kiu malhelpas velkadon kaj permesas al plantoj kreskadon eĉ kiam ne estas sufiĉe da fosforo por substanca ĉelokreskado. .
(48342) 2002 PQ51
(48342) 2002 PQ51 estas malgranda meze hela asteroido de la ekstera asteroida zono, ano de la Hilda grupo. Ĝi estis malkovrita la en la kadro de la astronomia kampanjo Near Earth Asteroid Tracking (NEAT) elde la Observatorio de la Monto Palomar (Kalifornio, Usono).
Corentin Cariou (pariza metrostacio)
Corentin Cariou [kɔʁɑ̃tɛ̃ kaʁju] estas stacio de la Metroo de Parizo sur linio 7, en la 19-a arondismento de Parizo.
Stacio
Ĝi estis malfermita en 1910 sub la nomo Pont de Flandre reference al ponto kiu transpaŝas la kanalon de Saint-Denis kaj ebligas al Strato de Flandre, ĉefa strato de komunumo La Villette, elpaŝi sur samnoman pordon.
La, ĝi alprenis sian nunan nomon, kiu omaĝas al Corentin Cariou (1898-1942), antaŭa municipa konsilanto de la 19-a arondismento. Li estis pafmortigita kiel ostaĝo fare de Nazioj dum okupado.
Ferenc Gyarmati
Ferenc GYARMATI [djarmati] estis rumania hungara redaktoro, poeto, verkisto, pentristo. Li naskiĝis en Körösbánya la 2-an de aprilo 1894 kaj mortis la 12-an de julio 1980 en Deva.
Biografio
Ferenc Gyarmati post reveno el unua mondmilito estis respondecredaktoro de semajngazeto Hunyad vármegye. En 1919 li publikis poemojn en literaturaj revuoj Magyar Szó kaj Tavasz de Oradea. Li estis kunlabotanto de Pásztortűz, Déva és Vidéke. Li redaktis kun titolo Színház (1922) periodaĵon por teatrotrupo de Imre Kovács. En 1924 li fariĝis ano de Artistkolonio de Baia Mare de Baia Mare. En 1939 li partoprenis tie en grupa ekspozicio.
Fakverko:Cibernetiko
Fakaj verkoj en Esperanto
UDK 007 Cibernetiko
Fiŝveziko (ornamaĵo)
La unuope, duope aŭ pluroble rotacia fiŝveziko ankaŭ estas ofta ornamaĵo en la kelta arto, trovebla ekde ĝia komenco ĝis en la irlanda libroilustrado de la 19-a jarcento.
En Francujo la fiŝveziko evoluis al tiel nomata flamstilo, kiu plilongigis la fiŝvezikon flamformaj.
Sant'Antimo
estas komunumo de Italio. Ĝi apartenas al la regiono Kampanio kaj la provinco Napolo. Fine de en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². Kristana patrono estas la legenda martira sanktulo Anthimus de Romo (jen latine, itale kaj esperante Antimo), kies memortago sekve estas la komunuma festotago.
Najbaras la komunumoj Aversa (CE), Casandrino, Cesa (CE), Giugliano in Campania, Grumo Nevano, Melito di Napoli kaj Sant'Arpino (CE).
Jastrebarsko
Jastrebarsko, hungare Jaska estas urbo en Kroatio, en departemento de Zagrebo. Ankoraŭ 58 komunumoj apartenas al la municipo.
Historio
La unua skriba mencio pri la loko devenis el 1249. En 1256 la komunumo ricevis rangon "libera reĝa urbo" kaj diversajn privilegiojn de Béla la 4-a. Fortikaĵo konstruiĝis en la 15-a jarcento, baldaŭe la urbo situis en fronto de Osmana Imperio kaj Habsburga Imperio. Fine de la militadoj la fortikaĵo trakonstruiĝis burgo. En 1910 loĝis tie 1 565 da homoj, (1 456 kroatoj). Ĝis Traktato de Trianon Jastrebarsko apartenis al Habsburga Imperio, al Hungara reĝlando, al Zágráb (reĝa departemento), kie distriktejo estis, poste al Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj, ekde 1929 al Jugoslavio, fine ekde 1991 al Kroatio. Jastrebarsko reurbiĝis en 1995.
(17133) 1999 JC81
(17133) 1999 JC81 estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la en la kadro de la kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Ferenc Kratochwill
Ferenc Kratochwill [kratoĥvil], laŭ hungarlingve kutima nomordo Kratochwill Ferenc estis hungara juristo, altlerneja instruisto.
Biografio
Ferenc Kratochwill akiris juran diplomon en Scienca Universitato Loránd Eötvös, poste li laboris en juĝejo, Inter 1962 kaj 1977 li instruis en la universitato. En 1980 li estis jam docento kaj ministeria komisaro, lia tasko estis establi juran katedron en Pezindustria Teknika Universitato en Miskolc. Li estis tie dekano ĝis 1984, poste li havis altan postenon en en ministerio. Inter 1986-1990 li estis katedrestro en Universitato Loránd Eötvös, poste li estis rektoro ĝismorte en Policista Altlernejo. Li ricevis premiojn en 1984, 1991 kaj 1993.
Hippolyte Taine
Hipolito Adolfo TAINE (naskiĝinta en Vouziers (Ardennes) en la 21-a de aprilo 1828, mortinta en la 5-a de marto 1893 en Parizo) estis franca kulturkritikisto, historiisto kaj filozofo.
Dum 1864-1884 li estis profesoro universitata en Parizo, estante ekde 1878 membro de la Franca Akademio (same membro de Hungara Scienca Akademio). Li aplikis la pozitivismon de Auguste Comte en la kadro de filozofio kaj literaturo kaj evoluigis medio-teorion de fenomenoj sociaj kaj intelektaj.
Domesday Book
La Domesday Book, kelkfoje Doomsday Book ("Libro de la Lasta juĝo") estis la plej impona administra atingo en mezepoka Anglio.