cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Renesanca arto
Renesanca arto estas la pentrarto, skulptarto, arkitekturo kaj ornamaj artoj de la periodo de la historio de Eŭropo konata kiel Renesanco, aperinta kiel distinga stilo en Italio ĉikaŭ 1400, paralele kun disvolviĝoj kiu okazis en filozofio, literaturo, muziko kaj scienco. La renesanca arto, notita kiel reuzado de modeloj de antikvaj tradicioj, prenis kiel fondo la arton de la klasika antikveco, sed transformis tiun tradicion per la absorbado de ĵusaj disvolviĝoj en la arto de Norda Eŭropo kaj per aplikado de tiutempa scienca kono. La renesanca arto, kun la renesanca Humanismo, disvatiĝis tra la tuta Eŭropo, efikante su kaj artistoj kaj ties patronoj per la disvolvigo de novaj teknikoj kaj novaj artaj sentoj. La renesanca arto markas la transiron de Eŭropo el la mezepoka periodo al la Moderna Epoko.
Miklós Betegh
Biografio
Miklós Betegh finis jursciencaj kaj politiksciencajn studojn en Koloĵvaro kaj Budapeŝto. En 1910 li estis departementestro de Torda-Aranyos. De 1914 li estis ĉefŝatkomisaro de Erdély kaj Bánság. De 1918 li estis prezidanto de Erdélyi Római Katolikus Népszövetség.
Renesanca arto
Ideara bazo
Dum en la Mezepoko la arta kreado estis esence bazita sur la kristana religio, la renesanca arto uzas la humanistajn temojn (toleremo, penslibereco, paco, edukado ktp) kaj la antikva mitologio. La renovigo de la filozofia pensaro havigis al la artistoj de novaj ideoj: kun la novplatonismo, la Homo estas centre de la universo. La pentristoj kaj la skulptistoj jam ne plu dubis reprezenti la belon de la nudaj homaj korpoj. La studo de la antikvaj tekstoj, la renovigo de la filologio fare de Lorenzo Valla, permesis al la arkitektoj eliri el la gotika stilo. Ili uzis la instruon de Pitagoro kaj de Vitruvio por prilabori sajn planojn. La pensaro liberiĝis iompostiome el la religiaj limigoj kaj turniĝis al la aspiroj de la feliĉo, al la paco kaj al la progreso, almenaŭ teorie. La verkistoj kaj la filozofoj interesiĝis pri ĉiaj kampoj de la konaro. Ili rekopiis kaj tradukis manuskriptojn kaj priserĉis novajn tekstojn. Tiuj ideoj renovigitaj disvastiĝis al la tuta kontinento eŭropa pere de la presejo kaj danke al la veturoj de la humanistoj. La unuaj bibliotekoj estis kreitaj kiel la Vatikana Biblioteko mem (ĉ. 1450).
Transkultura arto
Danke al la alveno de la kompilaĵoj kaj de bizancaj artistoj, forpelitaj de la otomana invado, Vegecio, Pitagoro, Eŭklido estas denove disponeblaj en ties grekaj manuskriptoj originalaj. La presejo uzis la latinajn karaktrojn. En vidartoj, la nudaĵo estis multe pli uzata ol en la Mezepoko kaj la movo fariĝis pli realisma pere de la studado de la talio.
Grek-romia modo
La artistoj de la Renesanco relegis la mitaron de la grek-romia Antikveco kiu havigis al ili denove produkteblajn temojn. La arkeologaj malkovroj (grupo de Laokoonto), same kiel la esploroj de la Banejoj de Karakalo fare de la Farnesoj, inspiris la skulptistojn kaj la arkitektojn de la 15a ka j16a jarcentoj. La vilao de la imperiestro Hadrieno aŭ la Panteono de Romo proponis konstrumodelojn radikale diferencajn el la gotika stilo. La formoj de la Antikveco revenis al la modo: kolonoj, pilastroj, frontonoj, kupoloj, statuoj ornamis la riĉajn konstruaĵojn de tiu epokoe. La Antikva Testamento kaj la kristanismo katolika plue inspiris la artaĵojn.
Trajtoj
La influoj sur la disvolviĝo de la Renesanco komence de la 15a jarcento tuŝis la filozofion, literaturon, arkitekturon, teologion, sciencon, politikon kaj aliajn aspektojn de socio. Kelkaj trajtoj kiuj videblis en diversaj aferoj povas esti listita jene:
Vidu ankaŭ
Transkulturismo
5277 Brisbane
Nomo
Ĝi estis nomita en memoro de la skota administristo kaj astronomo Sir Thomas Brisbane (1773–1860), sepa guberniestro de Novsudkimrio. Krom al asteroido, li lasis sian nomon al la rivero Brisbano, Brisbano, ĉefurbo de Kvinslando, kaj al la luna kratero Brisbane.
2907 Nekrasov
2907 Nekrasov estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la rusa astronomino Ljudmila Ivanovna Ĉerniĥ elde la Krimea astrofizika observatorio de Nauĉno en Ukrainio.
Nomo
Ĝia nomo honoras la rusan verkiston kaj eldoniston Nikolaj Aleksejeviĉ Nekrasov (cirile Никола́й Алексе́евич Некра́сов, 1821–1878).
Michael Tomasello
Li ricevis multaj premiojn el la fino de la 1990-aj jaroj antaŭe, kaj estas konsiderata unu el la nuntempaj plej gravaj psikologoj pri disvolviga psikologio kaj pri kompara psikologio. Li estas "unu el malmultaj sciencistoj tutmonde kiu estas agnoskita kiel fakulo en multaj fakoj". Lia "pionira esplorado pri la originoj de socia kognado kondukis al revolucia rigardoj kaj en disvolviga psikologio kaj en primata kognado."
Moderna Latino (planlingvo)
Moderna Latina lingvo aŭ Latino Moderne estas eŭroklono bazita sur latina lingvo proponita de usona kalvinisma pastro David Th. Stark en 1994 kaj rebakita en 1996.
Ĝi prenas la vortprovizon de Interlingvao, sed ne ĝian gramantikon. La aŭtoro proponas kelkajn simpliigojn en la gramatiko de Interlingvao, ĉefe rilate al pronomoj.
La propono de Stark estas pli proksima al la latinidaj lingvoj ol la Latino sine Flexione de Giuseppe Peano. Lia lingvo konservas la verban konjugacion (kion li nomas "deklinacio"). Laŭ la aŭtoro, lia projekto estas kompromisplanlingvo inter latina lingvo kaj Interlingvao.
Alfabeto kaj prononco
Alfabeto: a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w x y z. La prononco estas malsame al Esperanto:
La forta silabo estas tiu antaŭ la lasta konsonanto.
Morfologio
La difina artikolo estas Le. Oni povas uzi La antaŭ inaj substantivoj. Post la prepozicioj a kaj de la artikolo streĉas: a + le = al; de + le = del.
La nedefina artikolo estas un. Oni povas uzi "una" por metrikaj bezonoj.
La partikulon "el" oni uzas kiel "falsa subjekto": El era un homine (estas viro).
Substantivoj estas ĉiam neŭtraj se ne rilatas al natura sekso. En poezio oni povas preni nenaturan ĝenron.
La pluralo de substantivo estas farita per -s. Se la vorto finas per konsonanto, oni metu -es (vira/neŭtra) aŭ -as (ina). Se substantivo finas per -c, oni devas meti -hes aŭ -has.
Adjektivo varias laŭ substantivo, sed se ĝi estas antaŭ la substantivo, tio ne estas bezona:
Adverbojn oni faras de adjektivoj per sufikso -(a)mente: bon (bona)/ bonmente; ric (riĉa)/ ricamente.
László János Écsy
László János ÉCSY [Eĉi] rumania hungara franciskano, provinciestro. Li naskiĝis en Rákosd la kaj mortis apud  Mediaș pro aŭtoakcidento la.
Moderna Latino (planlingvo)
Morfologio
-
László János Écsy
Kariero
László János Écsy fariĝias ano de ordeno en 1938. Li studis teologion en Hunedoara (1939-1943), oni ordinis lin pastro en 1943. Li servis en Hunedoara, Koloĵvaro, Deva, Odorheiu Secuiesc. Li akiris diplomon pri rumana-franca lingvoj en 1948 en Universitato Bolyai de Kluĵo. Inter 1949 kaj 1951 li estis domestro en Deĵo. En 1951 oni deportis ilin en Radnan, de 1952 ĝis 1961 li estis devigloĝeja vicdomestro en Deĵo. En 1961 oni arestis lin kaj kondamnis al prizono de tri jaroj. Li liberiĝis en 1964 kaj ĝis 1970 li servis en Agnita, poste en Ĉikŝomjo.
Moderna Latino (planlingvo)
Morfologio
Estas 5 tipoj de verboj en Latino Moderne, inkluzive neregulaj verboj. Estas 9 verbaj aspektaj formoj, du nombroj kaj tri personoj. Estas kvar neregulaj verboj: ser (esti), haver (havi), vader (iri), dar (doni).
Ekzemploj
Patro Nia: "Patre Nostre, qui es in le celos, que tu nomine sia sanctificate; que tu regno veni; que tu voluntate sia facite super le terra como et in celo. Da nos hodie nostre pan de cata die, e pardona a nos debitas nostre como nos pardona a nostre debitores, e non induce nos in tentation, sed libera nos ab malo".
(Kaj en la alia moderna latino : "Nostre Patre qui es in le cielos, Que tu nome sia sanctificate ! Que tu reino veni ! Que tu voluntat sia facte sure terra como in cielo ! Dona nois este jorno nostre pan quotidian, E perdona nois nostre ofensas como nos perdona a nostre ofensores. E non induce nois in tentation, ma libera nois del mal, Porque son de te le reino, le pocentia e le gloria pro le sieclos de sieclos. Amen.")
Babela turo (Genezo 11:1-9):
1. E tote le terra era de uno lingua, e del mesme parolas. 2. E il era que quando illes eran exiliate del oriente, que venivan a un plateau in le terra Shinar, e habitavan ibi. 3. E un homine diceva a su proximo, Vamus! Que facemus briccas pro un edificio, e que los incendiamus per foco. E havan pro lor uso le briccas como petras, e pro lor uso era pice como mortero. 4. E dicevan, Vamus! Que construemus pro nobis un citate e un turre, e le capite sue sera in le celo; e que facemus pro nobis un nomine de parvor que sereamus dispersate trans le facie de tote le terra.
5. E Jehovah descendeva a vider le citate e le turre que le filios del homine eran construente. 6. E Jehovah diceva, Ecce, le populo es uno, e lor lingua es uno pro illis totes; e isto, que han comenciate facer...e nunc, nihil de tote que intrigarean facer sera impedite. 7. Vamus! Que descendemus e confundemus lor lingua ibi, al fin que un homine ne poterea comprehender le lingua del proximo sue. 8. E Jehovah los dispersava de ibi trans le facie de tote le terra, e cessavan construer le citate. 9. Pro iste causa le loco es vocate Babel, proque Jehovah confundeva ibi le lingua de tote le terra, e anque Jehovah los dispersava de ibi trans le facie de tote le terra.
(Evangelio laŭ Sankta Johano 1, 1-4): 1. In le principio era le Verbo, e le Verbo era con Deo, e le Verbo era Deo. 2. Iste era in le principio con Deo. 3. Omne cosas eran facite per ille, e sin ille nulle era facite que era facite. 4. In ille era vita, e le vita era le lumine del homines. 5. E le lumine lustra in le tenebras, e le tenebras non lo comprehendevan.
Eksteraj ligiloj
https://web.archive.org/web/20091018191322/http://geocities.com/Athens/3150/latinomodernecontents.html
Kaj pri la reformita Interlingvao, ankaŭ baptita "moderna latino".
Xoxo
"xoxo" estas la babileja mallongigo por "kisoj kaj ĉirkaŭbrakumoj": "x" montras kisantan buŝon, dum la "o" devenas de du krampoj signifantaj brakoj. La duobligo esprimas pluralon.
Lino (papo)
Sankta Lino laŭ Ireneo de Liono estis la unua papo (la dua se oni kalkulas Petron kiel la unuan).
En la interpreto de tiuj, kiuj konsideras Petron la unua papo, Tertuliano indikis Klementon la 1-an kiel la duan papon, sed ĉiuj aliaj aŭtoroj indikas Linon kiel la duan, kvankam la dato de komenco de lia papperiodo ne estas certa.
Malmulte oni scias pri lia vivo. Eble li naskiĝis en Volterra kaj, laŭ tradicio, lia patrino estis Claudia kaj lia patro Herculaneus. Ĉiujn tekstojn atribuitajn al Lino hodiaŭ oni konsideras apokrifaj. Oni ankaŭ ne scias la daton de lia morto.
Lia festo estas je la 23-a de septembro.
Identeco (sociaj sciencoj)
Forĝado de la identeco
La procezo de formiĝo de la identeco povas distingiĝi laŭ du komponantoj: identiĝo kaj individuiĝo. Per la unua la subjekto realkroĉiĝas al la estuloj rilate al kiu li sin sentas egala kaj kun kiuj li kunposedas iujn karterizojn; produktas la sento de aparteno al kolektivo sentita kiel “ni” (familio, patrujo, grupo de egaluloj, loka komunumo, nacio ĝis eĉ alveni al la tuta homaro). Per la komponanto “individuiĝo” la subjekto referencas al la karakterizoj kiuj lin apartigas el la aliaj, jen grupaj al kiuj al kiuj li ne apartenas (kaj, ĉi-kaze, ĉiu indentiĝo/inkluzivigo kuntrenas individuiĝon/ekskluzivigon) jen el la aliaj membroj de la grupo rilate kiujn li distingiĝas pro siaj fizikaj kaj moralaj karakterizoj kaj pro propra individua historio (biografio) kiu estas lia kaj de neniu alia.
Identeco kiel korpo
La korpo estas la peristo inter ni kaj la mondo, estas scio enkorpigita, teniĝo (Habitus) (Pierre Bourdieu).
Oni difinas antropopoiezo (Francesco Remotti) la modifon de la korpo pro kulturaj kialoj ĉar ĝi servas al la persono por difini sian identecon kompare kun la aliaj, por montri al la socio en kiu fazo de la vivo li travivas. La anatomiaj malsamecoj inter virseksulo kaj inseksulo estas la unua bazo klasanta kaj kulture kaj socie distinganta.
Identecoj multflankaj
Ĉiu el ni plenumas plurajn sociajn rolojn, tial ni havas “multflankan identecon”, difinitan kiel “socian identecon”.
Utilas, fakte, klarigi ke la identeco estas kunteksta kaj interrilata, nome ĝi povas varii laŭ la variado de la kuntekstoj, nome de la rolo kiun oni celas subpreni en tiu kunteksto, kaj de la pozicio, memdeterminita aŭ ne, kiun oni ludas (aŭ ludigas fare de aliaj per ties identecoj) ene de la reto de rilatoj kaj perceptoj (simetriaj aŭ nesimetriaj) ene de kiuj oni si trovas enskribita kaj aktiva.
Ekzemplo estu: Kiam antaŭ de doganistoj tio kio validas estas mia nacia identeco kaj ne mia profesia identeco.
Ĝuste pro tiu multflankeco, por ke estu komprenata la koncepto de identeco necesas konveni, tiaj, ke devas alestiĝi referenca elemento: la alieco.
Identecoj fluidaj
En la Sociologio de la migradoj gravas la koncepto de “transnaciaj fluidaj identecoj” (Shiller kaj Basch).
Ekstreme danĝera estas la uzo de iddenteco kiun povas profiti la (ruza) politiko, ekzemple kaze de ekscesa naciismo kiu kunigas sentojn de aparteno al lojalismoj al determinita ŝtata aparato, ne malofte subpremante malplimultojn kaj pelante al manifestacioj de ksenofobio kaj al konfliktoj kun najbaraj landoj.
Interesa kontribuo pro la kompreno pri la dinamiko konstruiga de la socia identeco, kaj de specigaj psikosociaj procezoj per kiu ĝi estigas la intergrupajn rilatojn, la procezojn de naciismo, rasismo kaj ksenofobio, devenas el la socia psikologio, kaj aparte el la teorio de la socia identeco de Henri Tajfel, ekzemple.
Identeco en la interneta reto
Aŭtoroj kiel Elizabeth Reid, Amy Bruckman kaj Sherry Turkle, pliprofundigis la efikojn de la novaj teknologioj sur la persona identeco/identiĝo en la informa socio, havigante interpreton profunde kunrilatan al la teorioj pli radikalaj postmodernaj: la asidua rete kunligiĝanto, komunikante en malĉeesto de sia korpo, povus libere influi sian identecon, kiu tiam fariĝus fluida kaj pli multflanka ol ordinare. Tia formo de sperto povus, inverse, estigi fundamentajn efikojn ankaŭ bonefika, se konsideri ke la subjekto, interagante kun aliaj subjektoj pere de alternaj identecoj, profitus por mem konstrui rimedojn simbolajn kiuj alimaniere al li estus nesperteblaj.
Tiu lasta interpreta aliro, tamen, estis kritikita pro ĝia nekapablo savi la gravecon de la sociaj rilatoj. Unuflanke, fakte, ĝi agnoskas kiel la dekonstruaj efikoj de la perretaj interagadoj estus tiom pli intensaj kiom pli la identecoj pere de la reto konstruitaj ricevas gravon ĉe la okuloj de la profitantoj, kaj la identecoj ricevas tiom pli da graveco kiom pli ili estas integriĝintaj tra stabilaj kaj longdaŭraj rilatoj; aliflanke, tiu interpreta aliro ne sukcesas ekspliki kiel eblas konstrui stabilajn kaj longdaŭrajn rilatojn, dum la uzantoj daŭrigas multobligi aŭ transformi sian identecon (ekzemple, ŝanĝante ĝenron].
Teorioj de la ne-identeco
La nunaj teorioj de la identeco naskiĝis ene de la limoj de la identeca aristotela logiko por kiu A=A kaj ne eblas ke A estu malsama el A. Alestiĝis male ankaŭ teorioj pri la logiko de la ne-identeco, kiuj tial kontemplas la transformiĝon. La plej grava el tiuj estas la logiko de hegela. Ralph Waldo Emerson plue proponis sian filozofion de la persona ne-identeco favorantan al la morala perfekteco: la perfektemulo estas ĉiam serĉanto de sia estonta “mio”, “ankoraŭ ne atingita sed atingebla”.
En 1900, Pirandello problemigis la personan identecon en la romano Uno, nessuno e centomila (Unu, neniu, centmilo). En la samaj jaroj Alfred Korzybski proponis sistemon de la ne-A, ne-aristotela, kie ĉiu aĵo aŭ persono devas ĉiam esti difinita kiel tia, sed ĉiam rilatata al la specifa tempa periodo en kiu ĝi ekzistas. Tiuj bazaj teorioj, se adoptitaj, povus havi influajn gravajn sekvojn. Oni pensu, ekzemple, al la doktrino pri krimo kaj al la puna kodo. Nome, kiam la krimulo ŝanĝas idetecon ne plu estus krimulo, do ne plu punenda.
Identeco laŭ negativa kaj pozitiva vidpunktoj
Diversaj personoj estas fieraj pri la grupo kun kiu mem identiĝas, kiu liveras al ili senton de aparteno al komunumo, kaj inverse emas nutri rifuzon por la grupoj konsideritaj eksteraj aŭ alternaj, en mezuro varia laŭ la grado de proksimeco aŭ malproksimeco de unu grupo el la alia. En ili, do, ĉeestas du aspektoj de la identeco.
La unua aspekto de la identeco povas havi kiel pozitivecon senton de aparteno, ekzemple kiam sociaj scienculoj parolas pri “nacia identeco” por la loĝantoj de aparta loko. Malsana, do ne-pozitiva, estas tiu per kiu la feministoj parolas pri “identeco de ĝenro”, aludante tiel al duobla tipologio de klasado, en kiu ĉeestas ideologiaj aspektoj. Fakte, al la unua klasado, pozitiva, de la tipo “kiel ni estas (kiel mi estas)” sin kontraŭmetas iu pli potenca klasado, negativa, de la tipo “kiel mi ne estas (kiel ni ne estas)”. Tiuj du klasadoj prezentas limigojn.
Tie kie la pozitiva klasado produktas klopodon por intelekta difino (kun la risko kalkigi la identecon ĝin muzeigante), la negativa klasado kaŝas en si mem la riskon atribui al ekstero la kvalitojn aŭ karakterizojn negativajn ne-akceptitajn (kiel en la unua la defendo de la “mi” nomita “projekcio”), kreante celkonforman aliecon en kiu eblas vidi reflektitaj tiujn trajtojn kiujn sia ideala identeco igis tabuon aŭ rekonas kiel senmoralecon, primitivismon, postrestintecon, nelogikon, nemoralecon, difektojn, kontraŭleĝecon, ktp.
Infanlaboro
Infanlaboro estas la uzo de infanoj (difinitaj kiel homoj malpli ol 14-jaraĝaj) por ekonomicela laboro, kiu respondas al profesio de plenkreskulo.
Internacie la Internacia Organizo de Laboro difinas infanlaboron rilate al aĝo kaj la peneco de la tasko, almenaŭ por infanoj pli ol 12-jaraĝaj (vidu detalojn malsupre). Laŭ la IOL nuntempe laboras ĉirkaŭ 250 milionoj da infanoj inter 5- kaj 14-jaraj.
En publikaĵo de junio 2006 UNICEF indikas 190,7 milionojn da infanoj de tia aĝo kaj "ĉirkaŭ 218 milionojn da infanoj" sen aparta aĝmencio.
Averaĝe nuntempe el 100 infanoj de tia aĝo 20 laboras, 10 inter ili kelkajn horojn tage, 10 tuttage.
En 2002 okaze de la unua monda tago kontraŭ infanlaboro fondiĝis internacia memortago, kiu okazas ĉiujare la 12-an de junio. Ekde 2003 okaze de tiu memortago oni ankaŭ mencias pli forte infankomercon kaj sklavigon.
Difino
Inter la infanlaboroj oni distingas "akcepteblan" laboron (leĝeran, parto de la edukado de la infano en familia vivo), kiu samtempe ebligas lernejanecon, kaj "neakcepteblan" laboron (tro longan, tro danĝeran, faritan de infano tro juna, ktp.). Tiun ĉi lastan celas kutime la esprimo "infanlaboro".
En sia raporto Internacia Organizo de Laboro difinas jene: Kaj infanlaboro estas:
Oni taksas je ĉirkaŭ 350 milionoj la infanoj en la tuta mondo. Pli ol 8 milionoj suferas la plej gravajn "laborkondiĉojn":
Infanlaboro estas ofte temo de antaŭjuĝo en okcidenta mondo, ĉar konata ĉefe pro skandaloj disvastigitaj de amaskomunikiloj: laboranta infano estas vidata kiel "sklaveto", en lando de la tria mondo, dungita en teksaĵmetiejo azia por granda vestaĵmarko aŭ stratinfano en Sud-Ameriko. Fakte infanoj laboras en preskaŭ ĉiu lando de la mondo, inkluzive de evoluintaj landoj kiaj Italio aŭ Usono; fabrikoj kaj teksaĵmetiejo kaŝas la fakton, ke pli ol tri kvaronoj de infanlaboro situas en la kampoj de agrikulturo aŭ hejmaj agadoj, ene de la familia rondo. Se ekzistas infansklavoj, ili tamen estas malplimulto. Infanlaboro ekzistis longe antaŭ industriiĝo aŭ tutmondiĝo, sed tiuj du fenomenoj videbligis ĝin.
Historio
Infanlaboro aĝas tiom, kiom aĝas homaro, sed pro industriiĝo dum la 18-a kaj 19-a jarcentoj ĝi kreskis tiom en Eŭropo kaj Usono, ke damaĝegis sanstaton kaj kleriĝon de la popolo.
Antaŭ la industriiĝo
Dum la antikveco infaneco estis mallonga epoko pro la malgranda vivespero, knabinoj estis edzinigitaj frue (14- aŭ 15-jaraĝaj ) kaj infanoj partoprenis hejmajn kaj kampajn taskojn. La familia rondo estis la ĉefa "laborejo", infanoj tiel partoprenis la hejman ekonomion. Knaboj iom post iom lernis la patran metion, knabinoj estis edukitaj pri domtenado kaj ekde la mezepoko laboris en hejma kreado, ekzemple teksado. Instruista edukado estis malofta dum mezepoko kaj rezervita al riĉaj familioj. Ekde la mezepoko infanoj komencis labori eksterhejme por respondi al bezonoj de la dungintoj serĉantaj malmultekostajn dungotojn kaj al bezonoj de la malriĉaj familioj por vivteni sin: knaboj laboris surkampe kaj knabinoj kiel servistinoj.
Laborkontraktoj aperis sub formo de "lukontranktoj" aŭ akcepto de metilernantoj en la urbaj gildoj de infanoj ekde 12- aŭ 13-jaraĝaj. Troveblas infanoj kaj junuloj ankaŭ sur grandaj konstruejoj, ricevante salajron nenian aŭ malpli altan ol tiu de plenkreskulo.
Forlasitaj infanoj kaj orfoj (ĉ. 2.000 forlasitaj ĉiujare en Parizo komence de la 18-a jarcento, 3.000 ĉiujare en Francio ĉ. 1830 ) estis laborigitaj de la organizaĵoj, kiuj akceptis ilin. Kelkaj infanoj estis prostituitaj kaj aliaj vivis de almozoj.
Fine de la 18-a jarcento, lernejoj estis ankoraŭ maloftaj kaj infanoj dungiĝis ofte kiel bienlaboristoj (ekde 9- aŭ 10-jaraĝaj) aŭ kiel servistoj enurbe. Oni tiel raportas pri pli ol 120.000 infanaj servistoj en Londono en la 1850-aj jaroj. Neformala laboro disvastiĝis pro urbegoj kaj tiel oni trovis junajn ŝupoluristojn, gazetvendistojn, portistojn, rubaĵistojn, ktp.; troveblis eĉ infanoj en teatroj kaj cirkoj en Parizo. Sen sociala sekureco ilia salajro plialtigis tiujn de la gepatroj kaj helpis vivteni ilin mem.
Industriiĝo
Infanoj ekde kvar, ses aŭ okjaraĝaj laboris tiam ne nur kiel helpantoj kaj portistoj, sed ankaŭ en teksaĵindustrio, karbominejoj kaj aliaj minejoj de 10 ĝis 16 horojn tage. Pro ilia malalta staturo kelkaj laboroj en minado povis esti farataj nur de infanoj. Komence de la 19-a jarcento triono de la fabriklaboristoj en Usono aĝis inter sep kaj dek du jaroj.
Laboristaj infanoj
La industria revolucio ekis en la Unuiĝinta Reĝlando kaj en Francio fine de la 18-a kaj komence de la 19-a jarcento. Multaj fabrikoj, minejoj kaj konstruejoj dungis tiam amase laboristojn, kiuj havante plej ofte multajn gefilojn kaj malgrandan salajron, kuraĝigis la gefilojn dungiĝi. Infanoj realigis simplajn taskojn en same aĉaj kondiĉoj kiel plenkreskuloj. Tiel troveblis infanoj en la cotton mills (kotonmuelejoj) de la nordo de Anglio, en apudkajaj vartenejoj kaj teksaĵmetiejoj de Usono aŭ en la francaj ŝpinejoj.
Infanlaboro, kiel ankaŭ tiu de virinoj, havis tri avantaĝojn al industriestroj:.
Lerteco kaj malalteco de infanoj estis ecoj apartaj, kiujn ne posedis plenkreskuloj. Oni uzis infanojn por apartaj laboroj, tiel ili povis rampante tiri ĉaretojn en la minejoj, purigi malfacile atingeblajn partojn de maŝinoj aŭ religi fadenojn rompiĝintajn malantaŭ la teksmaŝinoj. . Infanoj eklaboris tre frue: 4-jaruloj estis "dresitaj" por labori sur maŝinoj ekde kiam ili estis kapablaj korpe.
En Anglio, paroĥoj, kiuj devis sekurigi senheredajn infanojn, vendis ilin al industriestroj enmetante anoncojn en gazetojn, kiam ili ne deziris helpi ilin aŭ devis zorgi pri tro da infanoj. Tia komerco okazis ofte eĉ sen averto al la gepatroj.
Dum la 19-a jarcento infanlaboro variis laŭ sektoroj kaj periodoj. Tiel en Anglio en 1850 nur 5 % de la laboristoj de la kotonindustrio estis infanoj, kvankam ili estis 13,3 % en 1834 kaj pro la ekonomiaj krizoj ili denove estis 14 % en 1874.
En agrokulturo
Inter la jaroj 1800 kaj 1950 en Svislando kamparanoj rajtis aĉeti aŭkcie ĉe dungbazaro organizata de la administracio dunginfanojn, t.e. orfojn aŭ infanojn, kies gepatroj eksgeedziĝis. Tiuj infanoj devis kvazaŭ punlabori.
Ĉefe de la 19-a jarcento ĝis la 1920-aj jaroj ĉiujare infanoj migris piede el Tirolo, Sud-Tirolo, Vorarlberg kaj Svislando trans la Alpojn al Oberschwaben, por labori tie ĉe kamparanoj.
Konsciiĝo
Infanoj, kiuj laboris, havis ne nur grandajn sanriskojn, sed ankaŭ minimuman edukadon. Laŭ esploro en la jaro 1819 el 715 infanoj, kiuj laboris, nur 455 scipovis legi, 351 iomete skribi kaj 234 iomete kalkuli. Infanlaboro ebligis al la familioj ricevi duan ofte vivnecesan salajron. Entreprenoj, kiuj dungis infanojn, sentis sin tiel bonfaruloj. Sed fakte ili ekspluatis la infanojn, kiuj plej ofte ricevis nur oneton de la salajro de plenkreskula laboristo.
Estas diskutate, ĉu la industriiĝo kreskigis la nombron de laborantaj infanoj aŭ ĉu ili nur laboris tiam por industrio anstataŭ kiel servistoj aŭ kamparaj laboristoj. Tiel ekzemple la ekonomikisto Milton Friedman subtenas, ke la nombro de infanoj laborantaj tiam malkreskis en Anglio kaj la historiisto Edward Palmer Thompson asertas, ke la infanlaboro ege kreskis inter 1780 kaj 1840. Laŭ Paul Bairoch, infanoj eklaboris pli junaj kaj la laborkondiĉoj malpliboniĝis pro la foresto de gepatroj, ĉar la infanoj ne plu laboris por la gepatroj kiel en tradiciaj socioj. La ĉiutaga labortempo plilongiĝis (foje ĝis 16 horojn tage dum la unua fazo de industriiĝo), kaj ĉio ĉi je mizeraj salajroj. Pro foresto de censo preciza aŭ inventaro de la laborkondiĉoj antaŭ la 19-a jarcento ne eblas trovi finan konkludon.
Sed la laboro de infanoj en fabrikoj igis tian laboron pli videbla kaj videbligas la terurajn laborkondiĉojn. Enketoj ebligas ricevi taksadon de la fenomeno. La ĝenerala statistiko de Francio en 1840 nombris 130.000 infanojn malpli ol 13-jaraĝajn en metiejoj de pli ol 10 dungitoj, 20 % de la ministoj de Carmaux estis infanoj en 1850 kaj ĉirkaŭ 1840, infanoj estis 12% de la industriaj laboristoj. Akcidentoj en fabrikoj, terglitoj, eksplodoj en minejoj vundis kaj mortigis multajn infanojn kaj atentigis la publikon.
Unuaj raportoj estis verkitaj de kuracistoj, inspektoroj aŭ elektitoj, priskribantaj la akcidentojn kaj laborkondiĉojn de infanoj. Same la verkoj de Charles Dickens kaj poste de Émile Zola atentigis pri la problemo; infanlaboro estis uzata por denunci ekspluatadon de la laborista klaso (Karl Marx kaj Friedrich Engels, en la Manifesto de la Komunista Partio, postulas malpermeson de infanlaboro). Parto de la industriestroj respondis, ke la malalteco de infanoj ebligas realigon de certaj taskoj neeblaj al plenkreskuloj (tia vidpunkto estas nuntempe tute dementita, sed tiuepoke kutime akceptita) kaj ke la dungo de infanoj malhelpas, ke ili iĝu senhejmuloj, kaj tial partoprenas la socian pacon kaj helpon al malriĉaj familioj. Inter tiuj du vidpunktoj la reguligo kaj poste la abolo de la infanlaboro en Eŭropo kaj en Nord-Ameriko atendis ankoraŭ preskaŭ jarcenton.
Regulado kaj abolo en Eŭropo kaj Usono
Antaŭ abolo de infanlaboro venis ties regulado.
En Anglio la leĝo Factory Act de 1833 malpermesis la teksaĵindustrian laboron de infanoj malpli ol 9-jaraĝaj, kaj limigis la daŭron laŭaĝe (10 horojn tage por 9- ĝis 14-jaruloj, 12 horojn tage al 14- ĝis 18-jaruloj). Tiu leĝo validis por ĉiuj ceteraj laboroj nur en 1853.
En Prusio la infanlaboro estigis socia problemo. Pro la multaj malsanaj infanoj la armeo ne plu sukcesis trovi sufiĉe grandan nombron de sanaj rekrutoj. Tial validiĝis en 1839 leĝo, kiu malpermesis fabrikan laboron al infanoj malpli-ol-dek-jaraj. Infanoj inter 10- kaj 16-jaraj rajtis labori ĝis maksimume 10 horojn tage, ne plu nokte, nek dimanĉe. En la jaro 1853 la minimuma aĝo estis plialtigita al 12. Tamen en 1858 laboris en prusaj fabrikoj ankoraŭ 12.500 infanoj inter-8-kaj-14-jaraj.
En Francio Louis René Villermé publikigis sian Tableau de l’état physique et moral des ouvriers (tabelo pri fizika kaj morala stato de la laboristoj), teruran bildon pri infanaj laborkondiĉoj. Charles Dupin verkas Du travail des enfants (pri laboro de infanoj) en 1840. Fine validiĝas la leĝo de la 21-a de marto 1841, kiu fiksis la minimuman aĝon je 8 jaroj kaj limigis la noktan laboron. Ankaŭ labordaŭro estis regulita kaj lernejo iĝis deviga al malpli-ol-12-jaruloj, sed tiaj reguloj nur malmulte efikis, Villermé denuncis industriestrojn, kiuj kaŝis la infanojn dum inspektado. En 1874 nova leĝo malpermesis dungon de infanoj pli junaj ol 12-jaraj.
En Usono kelkaj industriaj ŝtatoj, kiel ekzemple Konetikuto aŭ Masaĉuseco limigis en 1843 la tagan labordaŭron al 10 horoj.
La plej grava fakto por la malpligrandigo de infanlaboro en Eŭropo estis la deviga lernejo. Komence estiĝis konflikto inter lernejo kaj fabriko: por la gepatroj la lernejo estis multekosta, kontraŭe labora infano plibonigis la familian situacion. Por industriestroj la lerneja horaro konkurencis la permesitajn laborhorojn. En Francio lernejon igis deviga por 6- ĝis 13-jaruloj Jules Ferry en 1880 / 1881. La senpageco ebligis iom post iom ŝanĝi la ideojn kaj igis lernejon normo, eĉ por laboristidoj.
Ŝtata familia subtenmono estis donita laŭ lernejana asidueco kaj tiel helpis la disvastigon, samtempe ĝi helpis finance malriĉajn familiojn elteni la perdon de salajro. Tio helpis ankaŭ multe malpligrandigi servistan kaj agrokulturan laborojn de infanoj, kiuj ĝis tiam estis malfacile videblaj al leĝistaro.
Aliaj landoj en Eŭropo kaj Nord-Ameriko sekvis similajn vojojn altigante la minimuman aĝon dum la 20-a jarcento por atingi kutime 16 jarojn kiel finan lernejanan aĝon (en 1938 en Usono, en 1959 en Francio).
Tutmondiĝo
La tutmondiĝo evidentigis, kiel antaŭe la industriigo, la infanlaboron kaj ties terurajn kondiĉojn en la evoluantaj landoj. Dum la 1980-aj jaroj skandaloj atentigis la publikon okcidentan pri la infanoj laborantaj en aziaj teksadmetiejoj (la fifamaj sweatshops, ŝvitvendejoj), stratinfanoj supervivantaj pro laboretoj, ktp. Kelkaj NRO-oj, kaj lokaj kaj internaciaj, kreiĝis celante neniigon de infanlaboro. ILO lanĉis en 1992 la programon fokusantan infanlaboron kaj organizis kampanjojn por instigi eŭropajn kaj nord-amerikajn transnaciajn firmaojn ne uzi infanlaboron.
La unua globala taksado de laborantaj infanoj aperis en 1996 kaj estis reviziita en 2002. Tiu taksado videbligis la amplekson de la fenomeno kaj ties ecojn. La 12-a de junio estis deklarita en 2002 "internacia tago kontraŭ infanlaboro".
Nuntempa situacio
La plejmultaj statistikoj pri infanlaboro estas nur taksadoj, pro la plej ofte neformala kaj foje kontraŭleĝa ecoj, konfuzo kun laboro de plenkreskuloj, kaj pro la fakto, ke la laboro okazas plej ofte en la familio. La Internacia Organizo de Laboro (kaj pli precize la internacia buroo de laboro) faris du taksadojn mondskalajn, la unua publikigita en [1996] laŭ demandaroj plenigitaj en la jaroj 1990 rilate al 5 ĝis 14-jaruloj, la dua publikigita en 2002 kun nova metodologio rilate al 5 ĝis 17-jaruloj.
Plej ofte la nombroj estas nur taksadoj laŭ demandaroj aŭ enketoj, kaj la indikoj estas do ne precizaj, tamen donas ideon pri la grandeco. La IOL disdonas tiujn datenojn al aliaj agentejoj de Unuiĝintaj Nacioj kiel UNICEF aŭ UNESKO. Ne-registaraj organizoj, sindikatoj, registaroj kaj la Monda Banko uzas la datenojn, kiuj tiel iĝis fakte referenco.
La ĝisdatigitaj statistikaj publikigitaj en 2006 laŭ la sama metodologio kiel en 2002, unuafoje ebligas komparon.
Aliaj taksadoj devenas de UNICEF, de la internacia federacio de libraj sindikatoj, kiuj obtenas datenojn de la lokaj sindikatoj kaj de NRO-j kiel Amnestio Internacia pri infansoldatoj, Kontraŭsklaveco Internacia pri infansklaveco aŭ ECPAT pri seksuma ekspluado de infanoj. Ankaŭ registaroj starigas taksaĵojn. IOL estas la nura organizaĵo, kiu starigis metodologion kaj globalan taksadon, ĉefe danke al la projekto SIMPOC (Statistical and Information Monitoring Programme) en 29 diversaj landoj kaj danke al programo IPEC (Internacia programo por abolo de infanlaboro).
Inter la laborantaj infanoj estas laŭ aĝo inter 47 kaj 50 % da knabinoj, sed ilia nombro estas pli granda en doma laboro, kaj do malpli videbla
Divido geografia
Infanlaboro ekzistas en preskaŭ ĉiu lando, sed plej ofte en evoluintaj landoj. Laŭ absoluta nombro, la plejmultaj infanoj laborantaj troviĝas en la regionoj azia kaj pacifika, entute 60 %. En Barato taksadoj varias inter 16 milionoj da infanoj inter 5 kaj 14-jaraj (laŭ lokaj NRO) ) kaj 150 milionoj da laborantaj infanoj malpli ol 18-jaraj. Laŭ la Monda Banko temas pri 40 milionoj kaj laŭ UNICEF pri 60 milionoj . Laŭ proporcio la plej altaj nombroj estas en Afriko sude de Saharo, ofte ligita al malriĉeco de la lando: Niĝero kaj Sieraleono tiel havas 70 % de infanoj laborantaj, Malio kaj Burundo alproksimiĝas la 50 %. Ankaŭ en Mezoriento, ĉefe en Irako post la embargo kaj la iraka milito, sed ankaŭ en okupitaj palestinaj teritorioj. En Sud-Ameriko preskaŭ 1 infano el 6 devas labori.
Sed ankaŭ en evoluintaj landoj troviĝas infanlaboro: 3 % de la 10 ĝis 14-jaruloj ekonomie agadas en industriiĝintaj landoj, kio inkluzivas ne nur laboretojn, sed ankaŭ nigran laboron kaj la plej fifamajn laborojn (prostituo kaj toksaĵnegoco). Oficiale en Italio laboras 320.000 infanoj inter 6 kaj 13-jaraĝaj kaj tiu nombro kreskas 50-procente dum la somera periodo. En Britio la Trades Union Congress taksas la nombron de kutime laborantaj infanoj je 2 milionoj. En Usono ili estus 5,5 milionoj dumsomere, inter ili 800.000 en agrikulturo. En Orient-Eŭropo, 4 % de la 10 ĝis 14-jaruloj laboras, unu miliono en Rusio kaj preskaŭ 100.000 en Bulgario.
[[Dosiero:Enfants au travail dans le monde.png|450px|eta|maldekstra|Monda mapo pri infanlaboro
infanoj 5 ĝis 14-jaraj laboroantaj en ĉiu lando laŭ la Monda Banko kaj la datenoj de IOL :
Divido socia
Infanlaboro varias laŭ kontinentoj kaj kulturoj; la sekva ĉapitro klarigas la labortipojn. Ekzistas konstanto trahistoria, kiu pluekzistas nuntempe: laborantaj infanoj devenas el malriĉaj familioj, malriĉeco estas unu el kaŭzoj de infanlaboro. Tre ofte, ili ankaŭ devenas el "malalta" socia tavolo, kiel en Barato, kie laborantaj infanoj estas ofte dalitoj aŭ el malaltaj kastoj; en Orient-Eŭropo ili ofte anas malplimulton kiel ciganojn; en Latin-Ameriko kaj en Afriko stratinfanoj pli ofte laboras ol aliaj; kiel ankaŭ infanoj de malriĉaj enmigrintoj en Nord-Amerikon aŭ en Eŭropon.
Alia komuna afero de tiuj infanoj estas, ke ili preskaŭ ĉiam laboras en sektoroj malalte teknikaj (troveblas neniu infano en entreprenoj de alta teknologio) kaj tie, kie oni bezonas kvanton de laboristoj, kiel en familia agrikulturo, grandaj plantejoj aŭ teksaĵ-metiejoj. En manufakturoj necesas ofte maltre spertaj laboristoj, sed grandnombre; serĉo de malmultekostaj laboristoj tie gvidas al infanoj.
Divido sektora
Tiuj rezultoj kontraŭas la kutiman bildon de infanoj laborantaj ĉefe en fabrikoj aŭ metiejoj : tia agado ja ekzistas, sed ĝi estas malpli ofta ol laboro en familia rondo kaj agrikulturo.
La "plej aĉaj laboroj", kiel difinitaj de IOL (konvencio 182, artikolo 3), koncernis en 2002 8,4 milionoj de infanoj. Tamen, tiu nombro estas malalta taksaĵo, ĉar la elektitaj kriteroj estas striktaj kaj estas konsiderataj nur la landoj inkluzivitaj en la enketo, sen eksterpolo al aliaj landoj. . La vera nombro de infanoj en tiaj kondiĉoj povas de fakte esti multe pli alta. IOL distingas kvin kategoriojn: sklavlaboron, infankomercon, seksindustrion, armilkonfliktojn kaj eksterleĝajn agadojn.
Agrikulturo
Laŭlande 90 ĝis 95 % de la laborantaj infanoj faras tion en agrikulturo, meze inter 70 kaj 74 %. Ju pli la landa ekonomio baziĝas je agrikulturo, des pli alta estas la proporcio de infanoj. Oni distingas infanojn laborantajn surkampe kun la geptaroj de tiuj, kiuj dungiĝas en grandaj plantejoj aŭ farmbienoj. La unua kazo ofte okazas en landoj, kies ekonomio baziĝas je agrikulturo, tie infanoj ofte respondecas pri la gardo de brutaroj kaj laboretoj. Se troaĵoj eblas, ili estas malpli oftaj, ĉar la infanoj restas en la familia kadro. . Infanlaboro inkluzivas foje partoprenon al rikoltado kaj fiŝkaptado, foje al ĉasado, bestgardado, replantado de rizo. Knabinoj pli ofte devas hejmenporti akvon, prizorgi bebojn, prepari manĝaĵojn. Kiam tiuj infanoj vizitas lernejon ili ofte mankas dum rikoltadepoko.
Infanoj laborantaj sur plantejoj kutime havas malpli facilajn vivkondiĉojn: iliaj agadoj estas ligitaj al tiuj de iliaj gepatroj, kiujn ili helpas por rikolti teon, kafon, por prizorgi plantojn aŭ aldoni sterkon. Modernaj agrikulturaj teknikoj prezentas la samajn danĝerojn al infanoj, kiel industrio pro la varmego, la polvo, riskoj ligataj al maŝinoj kaj danĝeroj pro la uzo de toksaj produktoj (pesticidoj). Tamen la elcento de infanoj laborantaj en grandaj plantejoj estas malpli ol 5. Junuloj malpli ol 15-jaraĝaj reprezentas 25 ĝis 30 % de la laboristoj sur plantejoj en Meksiko, Kenjo aŭ Brazilo.
Industrio kaj konstruado
Industrio ne estas la sektoro, kie plej multaj infanoj laboras, sed ĝi estas ofte la plej konata, ĉar temas kutime pri danĝera laboro kaj historie, infanlaboro en manufakturoj dum la industriiĝo vidigis la fenomenon kaj enkondukis la regularigon. En evoluintaj landoj, tiu estas la plej kutima bildo alvokita, kiam oni parolas pri infanlaboro en evoluantaj landoj. Laboro de infanoj malpli ol 12-jaraj estas ofta en konstruado por taskoj kiel purigado kaj transporto; tia estis ankoraŭ en la 1980-aj jaroj en suda Eŭropo, ĉefe en Italio.
Tiu sektoro inkluzivas manufakturojn kaj fabrikojn, brikejojn, konstruadejojn, minejojn kaj minojn, sed ankaŭ teksaĵ-metiejoj, ŝpinejoj, tanejoj, potejoj, fabrikoj de sapo, alumetoj kaj eĉ kemiaĵoj, kiam manlaboro necesas.
Hejma laboro
Hejma laboro estas la plej kaŝita formo de infanlaboro, malfacile taksebla, ĉar ĝi estiĝas en la hejmo mem. Se infana helpo al hejmlaboro estas kutime taksita kiel bona kaj edukcela, en multaj landoj, infanoj laboras en hejmo de alia familio ol la sia, aŭ estas ekspluatataj de sia propra familio (tiu kazo ne eniras la nombron de infanoj "ekonomie laborantaj").
La ekzakta nombro de infanoj laborantaj en tiuj kondiĉoj estas nekonata: IOL anoncas nombron de pluraj milionoj, ĉefe knabinoj ; ĝi taksas ankaŭ, ke inter la knabinoj pli ol 16-jaraj la plejmulto laboras en hejmoj. Iuj taksadoj ebligas havi grandecidon: tiel oni parolas pri 482.000 infanoj en Brazilo, 300.000 en Dako, 700.000 en Indonezio, 200.000 en Kenjo, de 66 ĝis 88.000 en Maroko, 200.000 en Haitio ktp.
Neformala sektoro
La neformala sektoro priskribas agadojn ne regularitajn, ofte laboretojn faratajn de individuo aŭ familio. Tiaj laboroj troviĝas ĉefe enurbe kie senlaboreco estas pli alta. IOL taksas, ke en evoluantaj landoj ĝi reprezentas 60 % de la urba laboro kaj grandan parton de la MEP (25 % en Niĝerio, preskaŭ 50 % en Filipinoj). Ĝi rilatas al kamparfuĝo kaj la estiĝo de ladurboj. Ĉefaj agadoj estas vendadeto de trinkaĵoj, fruktoj aŭ cigaredoj, riparado, portado aŭ konduko de rikiŝoj.
Tiaj laboretoj celas ĉefe tujan supervivon. La neformala sektoro rilatas ankaŭ al la formala, ekzemple kiam stratvendistoj laboras por vendejo, kaj tiel estas parto de la produktĉeno. La neformala sektoro inkluzivas ankaŭ stratinfanojn ekspluatatajn por drogŝakrado aŭ por almozpetado (laŭ IOL temas pri 600.000 infanoj ). Se multaj infanoj laborantaj en la neformala sektoro havas hejmon, tiuj, kiuj loĝas surstrate alfrontas pli multajn danĝerojn; UNICEF taksas, ke la nombro de stratinfanoj en la mondo atingas dekojn da milionoj.
Sklava laboro kaj sklaveco
Ĉirkaŭ 5,7 milionoj da infanoj laboras sklave en la mondo. Tian laboron karakterizas ia limigo de movoj de la infano, perfortigo mensa aŭ fizika, malkonsento kaj / aŭ kontrolado eksternormala. Sklaveco mem signifas, ke la persono estas konsiderata kiel "varo", posedaĵo de la "proprietulo".
Taksadoj indikas, ke la plej multaj tiaj infanoj troviĝas en Azio (5,5 milionoj), tio eble estas ĉar mankas fidindaj fontoj en aliaj regionoj, ĉar tia laboro estas malfacile distingebla. Alia kaŭzo estas la kvazaŭ institucieca sklavigo pro ŝuldoj, kiel la kamaiya-sistemo en Nepalo : en tiaj sistemoj gepatroj povas dungigi infanon 7 aŭ 8-jaraĝan en fabrikon por obteni monpruntadon aŭ pagi ŝuldojn. La diversaj raportoj montras, ke plej ofte tia laboro rapide iĝas sklaveco.
La plej konataj ekzemploj troviĝas en Nepalo, Pakistano kaj Barato. En tiu lasta lando oni trovas tion en agrikulturo, cigaredindustrio, silkindustrio kaj tapiŝindustrio. Esploro montris la vivkondiĉojn de miloj da infanoj laborantaj en tapiŝindustrio kaj priskribis ilin jene « […] forrabitaj, translokigitaj aŭ disponigitaj de la gepatroj kontraŭ malaltaj monsumoj. La plej multaj inter ili estas malliberaj, torturitaj kaj devigitaj labori 20 horojn tage senpaŭze. Tiuj infanetoj devas kaŭri sur piedfingroj de matena ĝis post vespera krepuskoj, kio ege malhelpas ilian kreskon. Sociaj aktivistoj ne sukcesas labori tiafake, pro kontrolego simila al tiu de mafio fare de la teksaĵmetiejestroj. »
Similaj situoj troviĝas en Brazilo sur la sukerkanplantejoj kaj en la karbonejoj. En 1993 oni raportis pri 4-jaruloj laborantaj sur kotonoplantejo en Parana. En Maŭritanio, malgraŭ abolo de sklaveco en 1980, restas ankoraŭ ĉirkaŭ 400.000 personoj, infanoj kaj plenkreskuloj, el nigra Afriko, kiu servas kiel sklavoj al berberoj. .
Infankomerco
Infankomerco inkluzivas "varbadon, transporton, translokigon, lokigon aŭ akcepto de infano por ekspluato". IOL taksas, ke 1,2 milionoj da infanoj suferas tian traktadon en la mondo, inter ili 550.000 en Sud-Ameriko. Sed tiuj 1,2 milionoj ne nombras en la sumo de la "plej aĉaj laboroj" por eviti duoblan nombradon: tiaj infanoj kutime suferas alian formon de ekspluatado.
La celo de la komerco dependas de la aĝo kaj de la sekso de la infanoj: knaboj estas kutime venditaj por sklaveca laboro sur grandaj plantejoj aŭ fidrogvendado, knabinoj plej ofte por seksa ekspluatado aŭ hejmlaboro. Infanoj estas ankaŭ ekspluatataj en organizataj almozulretoj, senditaj al neleĝaj adoptretoj aŭ por deviga geedzigo. Tia komerco ekzistas kaj ene de landoj kaj inter landoj kaj mondskale. Organizata retoj estas samtempe naciaj, kontinentaj aŭ mondaj; IOL indentigis kelkajn grandajn internaciajn komercvojojn: Latin-Ameriko → Eŭropo kaj Mez-Oriento; Azio → Eŭropo kaj Mez-Oriento; Nepalo kaj Bangladeŝo → Barato ; Birmo kaj Laoso → Tajlando ; okcidenta Afriko → Niĝerio; suda Afriko → Sud-Afriko; Orient-Eŭropo → Okcident-Eŭropo.
Seksa ekspluatado
Laŭ IOL 1,8 milionoj da infanoj suferas seksan ekspluatadon, la plej multaj estantaj 15 ĝis 17-jaruloj; 750.000 inter ili troviĝas en Sud-Ameriko kaj Karibio, 590.000 en Azio kaj pacifika regiono kaj 420.000 en evoluiĝintaj landoj. Laborformoj estas diversaj: infanpornografio, prostituo, seksa komerco kaj seksa turismo. 98 % de tiuj infanoj estas knabinoj.
Amaskomunikiloj montras seksan ekspluaton de infanoj okaze de skandaloj pri seksa turismo, organizata kutime por viroj vojaĝantaj el evoluiĝintaj landoj al Tajlando, Domingo, Brazilo aŭ aliaj landoj.
Infanprostituo korespondas al demando, subtenita de kredoj (ekzemple seksumado kun infano helpus konservi virecon) kaj timo de aidoso (oni mise supozas infanojn malpli infektitaj ol plenkreskuloj).
Infanan pornografion difinas Unuiĝintaj Nacioj kiel "ia reprezentaĵo, per iu ajn rimedo, de infano seksumanta, vere aŭ ŝajne, aŭ ia reprezentaĵo de infanaj seksorganoj por ĉefe seksumaj celoj", en la protokolo de la internacia konvencio pri infanaj rajtoj.
Disvolviĝo de interreto kreskigis la demandon pri tia pornografio, pri kiu oni taksas je unu miliono la nombron de bildoj cirkulantaj, inkluzive bildoj montrantaj sadismajn agadojn kaj seksumadon kun foje tre junaj infanoj. Esploroj evidentiĝis tre gravajn psikajn problemojn ĉe tiuj infanoj, kies memmortigtendencoj. Tiu komerco valoras inter du kaj tri miliardoj da usonaj dolaroj nur en Usono.
Infansoldatoj
Nuntempe ekzistus ĉirkaŭ 300.000 infansoldatoj en la mondo okaze de trideko da konfliktoj; tierono en subsahara Afriko kaj Kongo Kinŝasa, en Kolombio (kie inter 11 kaj 14.000 infanoj anus la paramilitistaron) kaj en Birmo (kie 20 % de la armeo estus neplenaĝaj laŭ Human Rights Watch. ) La plej multaj estis 14 ĝis 18-jaruloj, sed troveblas ankaŭ infanoj apenaŭ 8 aŭ 9-jaraj, kiuj libervole anas milicojn kaj aliajn paramilitistajn grupojn. Se la bildo la plej ofta esta tiu, de infansoldato pafilenmane, infansoldatoj havas multajn diversajn taskojn: spionado, terenesploro, lokigo de teraj bomboj, trejnado de plenkreskaj soldatoj, sed ankaŭ domtaskoj, kuirejaj taskoj, portado de materialo. Knabinoj riskas seksan perfortiĝon.
Motivoj estas supervivrimedo en regionoj ofte ruiniĝintaj, spertoj pri familimembroj mortigitaj aŭ kripligitaj pro la konflikto aŭ manka edukado, kiu malhelpas trovi alternativon. Multaj knabinoj engaĝiĝas por eskapi seksan perfortiĝon aŭ domsklaviĝon, kvankam iliaj vivkondiĉoj eble ne estas pli bonaj kiel soldatoj. La proporcio de knabinoj estus ĉirkaŭ 40 %. La motivoj de la varbantoj estas malsamaj: infansoldatoj estas "pli influeblaj, pli facile subigeblaj al aŭtoritato, malpli dizertemaj aŭ salajropostulemaj ol plenkreskuloj". . Unicef asertas ke la disvastiĝo de malgrandaj armeoj kreskigis la uzon de infanoj.