Hungara_Fervojista_Esperanto-Asocio
Periodo 1962 - 1982
En la jaro 1962 inter la 5a kaj 11a de majo okazis la 14a IEF Kongreso en Budapest. La Loka Kongresa Komitato (LKK) kaj la helpantoj havis grandan zorgon kaj neimageble multan laboron, ĉar la kongreso - laŭ la sentenco de IFEF estraro - estis planita por 500 - 600 partoprenantoj, sed fakte aliĝis 1061 (!) el 20 landoj; kaj partoprenis ĝin 1004 esperantistoj el 17 landoj. La ĉefprotektanto estis István Kossa (1904-1966), la ministro de trafiko kaj poŝto (jam antaŭe delonge esperantisto); pliaj protektantoj estis: la Fervojista Sindikato, Ĝenerala Direkcio de MÁV, pluraj Regionaj Direkcioj. LKK konsistis el la sekvaj: D-ro István Bácskai (prezidanto), D-ro Imre Pethes (sekretario), Simon Csóra (Cora; cicerono), Lajos Kapitány (vicprezidanto), D-ro András Tarnay, Béla Anka, Pál Garamszegi (1909-1990), Szilárd Bálint (1990-1995) respondeculoj kun konkretaj taskoj. Okaze de la Kongreso, jam ĉe la landlimo esperantistaj helpantoj akceptis la trajne alvenantajn kongresanojn por helpi, informi ilin pri la aktualaj novaĵoj kaj farontaĵoj. Per laŭtparoliloj oni esperantlingve bonvenigis la alvenintajn kongresanojn ĉe landlimaj kaj budapestaj stacidomoj. Kaj la landlimaj kaj la budapestaj stacidomoj, respektive la impona, novkonstruita kongresejo kaj la fervojaj oficejoj estis ornamitaj, dekoraciitaj per la kongresa emblemo, hungaraj kaj esperantaj flagoj, kun aktualaj sloganoj: „La reloj kunligas la landojn, Esperanto la popolojn”; „Per Esperanto por paco”; „Esperanto estas simpla, bela, aktuala, moderna lingvo por moderna homo”. La alvenintaj kongresanoj ricevis riĉan kongresan pakaĵon enhavante, la kongresan dokumentaron, prospektojn, kongresan libron, tekston de fakprelego, informojn pri la kongresaj aranĝoj, gramafon-diskon (Himno de Esperanto, orkestra muziko, hungaraj popolkantoj esperantlingve), porokazan poŝtmarkon kaj ceterajn memoraĵojn pri Hungario. Aperis porokaza poŝtkarto, surloke funkciis poŝtoficejo uzanta specialan stampilon. Ĉiu kongresano ricevis senpagan vojaĝbileton por tutlanda reto de MÁV (validan por la 1-a klaso), eĉ ĝi validis por ĉiuspecaj urbaj publikaj veturiloj (krom taksio). Elstara programo de la Kongreso estis la Amika Renkontiĝo por la junularo, kiam estis elektita la Internacia Komitato de Junuloj por helpi, organizi la venontajn junularajn aranĝaĵojn, agadojn. Ĝia prezidanto fariĝis D-ro Imre Ferenczy, liaj kunlaborantoj József Cziboly, István Gulyás kaj Lajos Csonka (1928-2006). La kongresanoj amase partoprenis la laborkunsidojn. Tiuj okazis kun granda interesiĝo, same la fakprelego sub titolo „Evoluo de longrelaj kaj senbracaj trakoj en Hungario". Dum la solena fermo la prezidanto de IFEF aludante al sia malferma festparolo akcentis: „Nun venis por mi la plej malfacila momento de la tuta kongreso: por fermi la ĝis nun plej grandnombran, bonsukcesan IFEF-kongreson, kaj en la nomo de la partoprenantoj esprimi varmkorajn dankojn al ĉiuj, kiuj laboris por la kongreso kaj helpis, apogis ĝian sukceson”. Li konstatis, tiu kongreso fariĝis „Kongreso de la entuziasmo”. La 14a Kongreso de IFEF donis novan energion al la hungaraj fervojistaj esperantistoj, kiu en-, kaj eksterlande efektivigis multan laboron kaj ricevis honorojn. Inter la 1965-1980-aj jaroj HEA laŭeble ĉiujare aranĝis simpozion en urbo Gyula sub la nomo „Somera Esperanto-Universitato”. Multaj interesiĝantoj partoprenis ĝin eĉ el eksterlandoj, ja altkvalifikaj eminentaj esperantistoj, universitataj profesoroj prelegis, inter ili ankaŭ kelkaj hungaraj fervojistaj esperantistoj. La asembleo de Hungara Esperanto-Asocio (HEA) por la 1963-1965jara periodo elektis al si ĉefsekretario nian kolegon Lajos Kapitány, fervoja inĝeniero. Li bonege plenumis tiun taskon kaj akiris grandan reputacion al hungaraj fervojistaj esperantistoj. Tiutempe en Budapest ekfunkciis speciala fervojista Esperanto-Klubo. Dum longaj jardekoj ĝi estis fama eĉ eksterlande, ja ĝi daŭre havis altnivelajn programojn, altrangaj personoj prelegis, ekz. D-ro Kálmán Kalocsay (1891-1976), Julio Baghy, Lajos Kökény (1897-1985), Alfonz Pechan (1902-1994), krome multaj eksterlandaj famuloj, ekz. W. Bormann el Germanio, Petro Poliscuk (?-?) el Uzbegio, eĉ la prezidanto de UEA Ivo Lapenna (1909-1987), ĝenerala sekretario de UEA D-rino Flóra Szabó-Felső, kaj multaj ceteraj. Ĉiusemajne 60-100 interesiĝantoj vizitis la klubon. La Klubo havas riĉan, c. 1200 voluman bibliotekon kun valoraj literaturaj, historiaj, lingvaj kaj ceteraj verkoj. La fervojistaj esperantistaj grupoj tre aktive laboris. D-ro Mihály Szegedi (1925-2000) multe helpis, antaŭenigis la propagandon pri Esperanto per aranĝoj de altnivelaj ekspozicioj dise en la lando (Budapest, Balatonfüred, Győr, Kiskunhalas, Miskolc, Pécs, Szeged, Szolnok, Szombathely, Tatabánya ktp.). Tamen lia plej grava labortereno estis la terminara laboro, li direktis la hungaran subkomisionon de IFEF. La hungara terminara grupo ĉiam prenis al si la plej grandan taskon kaj ĉiam akurate, je la fiksita limdato plenumis la taskojn, eĉ plurfoje transprenis taskojn de aliaj membrolandoj. En la Fervojista Esperanto-Movado en tiu periodo aperis János Patay, kiu senlace laboris kiel sekretario de nia sekcio (dum 25 jaroj), redaktoro de HFM (dum ok jaroj), komitatano de IFEF (dum 15 jaroj). Li gvidis multajn lingvokursojn, prelegis en multaj kluboj, verkis artikolojn, kaze de aranĝaĵoj li ofte ciceronis. La fervojistaj esperantistoj ĉiam povis kaj ankoraŭ povas trovi lin se ie, iam, ion oni devas labori. Intertempe kreskis la nombroj de la grupoj je pli ol 20, kaj la Fervojista Fako de Hungara Esperanto Asocio (HEA) iĝis la plej granda kun mil membroj, sed ne nur nombre, eĉ aktive. Por akceli la movadan laboron kaj plialtigi la rezultojn dise en la lando, la estraro de la Fervojista Fako de HEA kunlabore kun la Fervojista Sindikato, ekde jaro 1969 dum multaj jaroj aranĝis t.n. pliperfektigan kurson por la aktivuloj de esperanto-grupoj, eĉ ne nur por fervojistoj, sed ankaŭ tiuj de nefervojistaj grupoj. Tiuj okazis en fervojaj ĉebalatonaj ripozejoj de Zánka, Balatonkenese, krome en loko Gárdony; kaj daŭris unu semajnon. La temoj estis: movadaj labormetodoj, movadhistorio, pliperfektigo en lingvoscio, pliprecizigi la movad-financajn farendaĵojn, interŝanĝi la labormetodojn. En ĉiu temo prelegis eminentaj fakaj gvidantoj de la landa movado, kion ĉiam sekvis konsultado. En jaro 1968 la jarkunsido de nia organizaĵo elektis Szilárd Bálint kiel dua komitatano de la landa asocio ĉe IFEF. Cetere li estis vaste konata prezidanto de la fervojista Esperanto grupo ĉe la Regiona Fervojdirekcio de MÁV en Budapest, li gvidis multajn lingvokursojn, organizis turismajn grupojn al eksterlandanoj; verkis multajn artikolojn, eĉ aktive kunredaktis la revuon de HEA „Hungara Vivo”. En la terminara laboro de IFEF ankaŭ la hungaroj partoprenis. En la jaro 1968 jam sukcesis eldoni la postforman Fervojan terminareton kun konciza gramatiko (en variantoj hungara-Esperanto kaj Esperanto-hungara, en mil ekzempleroj). La hungara terminara grupo dekomence partoprenis ankaŭ la internacian terminaran laboron de IFEF por traduki la seslingvan UIC leksikonon (UIC = Union Internacionale de Chemins de fer - Internacia Fervoja Unio). Cetere tiu laboro seninterrompe daŭras, nuntempe jam ĝi estas dekunu lingva (inter ili ankaŭ en Esperanto) kaj aperadas laŭ la plej moderna sistemo per disko CD-ROM. Nepre estas menciinda la unika entrepreno de D-ro István Bácskai kaj Sarolta (karesnome: Sári) Fülöp (? - ?) por finredakti kaj tajpe pretigi notojn de Komerca Vortaro kun var-nomaro Hungara-Esperanto verkite de profesoro Károly Endre (1885-1969). Ĝi enhavas trezoron de fakaj terminoj por komercistoj kaj transportistoj sur 2400 tajpitaj paĝoj. Unu kompleta kopio de tiu estas transdonita al IFEF estraro. La landa asocio havas hungaran sekcion de Terminara Komisiono de IFEF, kiu seninterrompe kunlaboris kun tiu de IFEF. Li okupiĝis pri la taskoj, ricevitaj de Terminrara Komisiono de IFEF. La dua eldono de RailLexic CD-ROM pri „Fervoja Terminaro en Esperanto” estas tradukita al Esperanto/13 naciaj lingvoj kaj inverse. Pere de HFEA MÁV eldonis ĝian libroforman varianton. La klariga teksto de la 16-voluma Telefonlibro de la Hungara Telekomunikada AS aperas ankaŭ en Esperanto krom ceteraj fremdaj lingvoj. Nian rezultohavan kunlaboron kun IFEF pruvis la elekto en Avignon (1969) kaj la reelekto en Tarragona (1974) de d-ro István Bácskai kiel komitatano de UEA (Universala Esperanto-Asocio komitatano „A” por IFEF). En tiu funkcio D-ro Ferenc Phersy sekvis lin (1976) sed pro lia grava malsano ekde 1980 dipl. Ing István Gulyás transprenis de li tiun respondoplenan kaj honorigan postenon. La fervojista sekcio ĉiujare organizis kaj aranĝis landan amikan renkontiĝon kun altnivelaj programoj. Intertempe ankaŭ nefervojistoj, eĉ kelkaj eksterlandanoj partoprenis ĝin kun familianoj. La nombro de la partoprenantoj varias inter 50-200. Dekomence ĉiujare okazas laborkunsidoj; la estraro raportas al la delegitoj de la fakgrupoj pri la faritaj laboroj, rezultoj, movadaj problemoj, budĝeto, laborplano. La laborplano harmonias kun tiuj de HEA, IFEF kaj UEA. Vidante la forton de la movado - la delegitoj proponis inviti la IFEF Kongreson al Hungario. Károly Rödönyi (1902-1995), ministro de trafiko kaj poŝto - pli frue li estis la ĝeneraldirektoro de MÁV, prezidanto de UIC - ĉiam estis helpema subtenanto de Esperanto. En Maribor (1971) li estis elektita membro de la Honora Patrona Komitato de IFEF.