cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Marno (rivero)
Marno (Marne) estas rivero en la nordoriento de Francio.
Pietragalla
Pietragalla estas komunumo de Italio. Ĝi apartenas al la regiono Basilikato kaj al la provinco Potenco. Fine de en la komunumo vivis. Najbaraj komunumoj estas Acerenza, Avigliano, Cancellara, Forenza, Potenza kaj Vaglio Basilicata.
Marno (rivero)
Ĝia fonto troviĝas sur la altebenaĵo Langres ĉe Balesmes-sur-Marne.
Marno pasas la francajn distriktojn (departementojn) kaj urbojn:
Marno estas grava alfluanto de Sejno, kiun ĝi atingas en Charenton-le-Pont.
Ĝiaj ĉefaj alfluantoj estas Saulx, Ourcq, Petit Morin kaj Grand Morin.
Ĝilinio
Ne konfuzu kun Ĝilino (la urbo).
Ĝilinio aŭ Jilin (ĉine: 吉林; pinjine: Jílín IPA: [tɕǐlǐn] antikvamode: Kirin) estas provinco de la Ĉina Popola Respubliko, situas en la nordoriento de la lando, regiono kiu ankaŭ nomiĝas Manĉurio. Ĝilinio landlimas Rusio kaj Nord-Koreio oriente, kaj najbaraj provincoj Hejlongĝjango norde, Ljaŭningo sude kaj Interna Mongolio okcidente. La nomo de la provinco verŝajne devenas de la manĉua frazo por "laŭ la rivero" (Girin ula), transskribita en la ĉina lingvo kiel "Jilin," la karakteroj por kiu laŭvorte signifas "bonaŭguran arbaron." La ĉefurbo kaj plej granda urbo de la provinco estas Ĉangĉuno, kvankam la provinco estas nomita laŭ la urbo Ĝilino. Parto de la provinco estas la Korea Aŭtonoma Prefektujo Janbiano.
Historio
En antikvaj tempoj, Ĝilinio estis loĝita de diversaj popoloj de mongoleca deveno kaj ankaŭ koreoj. Kelkaj koreaj reĝlandoj kiel Kogurjo kaj Balhae (vidu: Historio de Koreio) estis establita en ĉi tiu loko. La regiono estis sub la sinsekva rego de la Liao, Jin, Yuan kaj Qing dinastioj de Ĉinio ekde ĉirkaŭ 900 p.K. La limo de Ĝilinio dum frua epoko de la Qing atingis la bordon de la Japana Maro ĝis 1860, kiam estis cedita al Rusio (la hodiaŭa Ĉemara Regiono). Antaŭ ĉi tiu punkto, la manĉua Qing registaro estis regita strikte la enmigrado de hanoj en Manĉurio, sed post ĝi malfermiĝis, hanoj fariĝis la plimultan etnon de 1900.
En 1932, Ĝilinio enkadriĝis en la Japana marioneta ŝtato de Manĉukuo kaj Ĉangĉuno fariĝis la ĉefurbo. Post la venko super Japanio, la Sovetunio okupis Manĉurio, kaj poste pasis regon al la komunistoj, kiuj tiame uzis Manĉurio kiel bazejo, disde kiu ili poste konkeris ĉiuj Ĉinio. Originale, Ĝilinio estis pli malgranda, ampleksanta sole Ĉangĉuno kaj Ĝilino (la urbo), ĉar Manĉurio enhavis 9 provincojn. Post 1949, la Ĉina Popola Respubliko kunordigis nur tri provincojn: Hejlongĝjango, Ĝilinio kaj Ljaŭningo; sekve Ĝilinio estis vastigita sia aktuala grandeco. Ekde la enkonduko de kapitalismo al la Popola Respubliko en la 1970aj jaroj, Ĝilinio, kune kun la cetero de Manĉurio, spertis ekonomiajn malfacilojn pri la regreso de ŝtata industrio. La registaro jam estas lanĉinta planon por revigligado la nordorientajn regionojn.
Geografio
Ĝilinio situas en centra Manĉurio, kaj landlimas Nord-Koreio kaj Rusio oriente. Ĝilinio estas unu el ses grandaj arbaraj regionoj en Ĉinio, ĉefe en la Changbai Montaro, longe mil kilometroj, je 97.226 km² kaj 51.37% de la terlando de la tuta province. La plej alta punkto estas la pinto de Changbai Monto, 2691 m alte super la marnivelo. Gravaj riveroj en Ĝilinio inkluzivas la Yalu kaj Tumen, ambaŭ ĉe la landlimo kun Nord-Koreio, kaj la Songhua, ĉefa alfluanto de la Heilongjiang (aŭ Amuro).
Loĝantaro
Ĝilinio estas loĝita ĉefe de hanoj, kun grandaj nacimalplimultanoj kiel la manĉuoj, hujoj, koreoj, kaj mongoloj. La manĉua estas restaĵo de la Qing epoko, kvankam ili estas tre asimilita kun hanoj, kaj multaj jam ne parolas la manĉuan lingvon. Koreoj plejparte loĝas ĉe la landlimo kun Nord-Koreio.
Gravaj urboj en Ĝilinio estas (kun nomoj en ĉina skribo kaj pinjino):
Ekonomio
La agrikultura produktado de Ĝilinio koncentriĝas je rizo, maizo, kaj sorgo, kun rizo superreganta en la oriento. Fakte, Ĝilinio estas la plej granda komerca grana bazo de Ĉinio. Ĝilinio ankaŭ gvidas la landon en produktado de ginsengo, grava en tradicia ĉina medikamento, kune kun aliaj drogherboj kiel lingĉio kaj hotoguo (specoj de fungoj) kaj astragalo. La Changbai Montaro estas grava fonto de ligno, kaj ŝafistado estas grava ekonomie en la okcidento en la stepoj estanta samlima kun Interna Mongolio.
Ĝilinio estas riĉa je mineraloj kiel oleo (en la formo de oleoardezo), tergaso, terkarbo, fero, nikelo, talko, grafito, gipsoŝtono, oro, kaj arĝento. Tamen, Ĝilinio havas precipe vastajn tavolojn da kiselguro (aŭ diatomea tero), volastonito, kaj molibdeno. La minado de ĉi tiuj kreas grava parto de la industria ekonomio de la provinco. Krom tio, industrio koncentriĝas pri trajno- kaj aŭto-manufakturo kaj produktado de feraj alojoj.
Kulturo
Ĝilinio havas multaj kulturaj similecoj kun la cetero de Nordorienta Ĉinio, kun etnaj koreoj kaj manĉuoj havanta influo je la regiona kulturo. La kuirarto de Ĝilinio estas tipa de nordorienta ĉina kuirarto, dependita de konservitaj kaj peklitaj manĝaĵoj kaj elkoraj manĝaĵoj pro severaj vintroj kaj mallongaj sezonoj por kultivado. Anstataŭ rizo, kiu superregas en suda ĉinio, tritiko estas la ĉefa nutraĵo, kaj klara karakterizaĵo de la kuirarto estas la uzo de peklita brasiko (suan cai). Pri muziko, la popoldancoj kaj kantoj errenzhuan kaj yangge estas populara, kiel ankaŭ speco de ĉina opero nomiĝis ĝilinia opero.
Vidu Ankaŭ
Esperanta movado en Ĉangĉuno Esperantaj organizoj
- Ĉangĉuna Esperanto-Asocio
- Ĝjilina Esperanto-Instituto
Johann Georg Pisendel
Vivo kaj verkaro
Pisendel naskiĝis kiel kvina ido de kantorofamilio en Cadolzburg, apartena al markgraflando Brandenburg-Ansbach. Lia patro devenis de tinkturistofamilio el Markneukirchen en Vogtland.
Post unua muzikinstruo de la patro Johann Georg Pisendel fariĝis en 1697 muzikensemblo-knabo en la kortega kapelo je Ansbach, kie lin instruis Francesco Antonio Pistocchi kaj Giuseppe Torelli. Malgraŭ la reduktado de la kortega kapelo en 1703 li estis mallonge poste dungita kiel violonisto. En marto 1709 li vojaĝis trans Vajmaro, kie li konatiĝis kun Bach, al Lepsiko.
En la jaro 1710 li direktis anstataŭante Melchior-on Hoffmanns la Collegium musicum. Dum vojaĝo en 1711 li persone konatiĝis kun Georg Philipp Telemann en Eisenach kaj kun Johann Christoph Graupner en Darmstadt.
Ekde januaro 1712 ĝis sia morto Pisendel estis komence unua violonisto kaj ekde 1728 koncertmajstro de la Dresdena Kortegokapelo.
El pluraj vojaĝoj tiu tra Italio (1716/17) estis la plej grava. En Venecio li pasigis je kostoj de sia princa dunginto unu jaron ĉe Vivaldi, kun kiu lin baldaŭ ligis kora amikeco. Vivaldi dediĉis al li kvar sonatojn, kvin konĉertojn kaj unu simfonion. Ĉi tiuj supozeble ekestis inter 1717 kaj 1720 kaj portas la omaĝon „fatte p. Mr. Pisendel“; la originalaĵoj troviĝas en la Saksia Landa kaj Universitata Biblioteko je Dresdeno. Post la reveno al Dresdeno li krome studis kompozicion ĉe Johann David Heinichen. Pisendel postlasis kelkajn violonsonatojn kaj violonkonĉertojn. Lia tombo sur la Johano-Tombejo en Dresdeno ne konserviĝis.
Pisendel estis la plej grava germana violonvirtuozo de la malfrubaroko. Per alta violonista povo, altaj karakteraj kvalitoj kaj elstaraj pedagogikaj povoj li frue akiris agnoskon kaj amikecon de multaj gravaj komponistoj de sia tempo, inter ili Georg Philipp Telemann. Al lia laboro kiel koncertmajstro sub dirigento Johann Adolph Hasse la dresdena kortegokapelo dankis sian tuteŭropan famon dum la epoko de la „dresdena baroko“. La flegado de la verkaro de Vivaldi komencanta post 1717 estas dankenda al la laboro de Pisendel.
Verkoj (selekto)
Ankaŭ la propraj komponaĵoj de Pisendel troviĝas manskribaforme en la dresdena biblioteko. En 1955 muziksciencisto Hans Rudolf Jung katalogis laŭteme la verkojn de Pisendel. la registronumeroj komencas per: Jung, verkoĝenro, cifero por la sinsekvo kaj komponjaro.
Kantono Marion (Kentukio)
La kantono Marion (Marion County) estas kantono de Usono en la subŝtato Kentukio. La administra centro estas la urbo . La kantono estis fondita la.
Laŭ la stato de la jaro en la kantono vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km².
Bersée
- prononco laŭ sistemo IFA - estas komunumo de Francio kadre de la historia pejzaĝo Franca Flandrio, Frans-Vlaanderen respektive Flandre française. Ĝi situas en la departemento Nord [], nederlande/flandre Noorderdepartement, en la regiono Hauts-de-France (prononco [], laŭvorte "supraĵo de Francio" pikarde Heuts-d'Franche) kaj en la antaŭa regiono Nordo-Kaleza Markolo (france Nord-Pas-de-Calais, nederlande/flandre Noord-Nauw van Calais). Fine de en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². Administre la komunumo apartenas al la arondismento Lille (france Arrondissement Lille, nederlande Arrondissement Rijsel respektive okcidentflandre Arroundissement Rysel), kaj al la kantono .
Ĝiaj loĝantoj en la franca nomiĝas berséens respektive berséennes.
Najbaraj komunumoj de Bersée estas Cappelle-en-Pévèle en nordoriento, Auchy-lez-Orchies en la oriento, Coutiches en sudoriento, Faumont en la sudo, Mons-en-Pévèle en la okcidento kaj Mérignies en la nordokcidento.
Johano Maria Vianney
Biografio
Johano Maria naskiĝis la en la vilaĝo Dardilly, apud Liono, en neriĉa kaj pia kamparana familio. Liaj infanaj jaroj okazis dum la Franca revolucio kaj ties Teroro. Oni persekutis pastrojn, lojalajn al la Romkatolika Eklezio, oni malfermis preĝejon, do sakramentojn sacerdotoj faris kaŝe, sen ŝtata permeso, pro kio ili povis esti mortigitaj. Johano Maria unuafoje konfesis siajn pekojn en propra hejmo kaj unuafoje prenis komunion en grenejo, dum Meso en kaŝiteco celebrita fare de sekreta pastro.
Salman Ĥan
Abdul Raŝid Salim Salman Ĥan (27-a de decembro 1965), listigita kiel Salman Khan aŭ Salman Ĥan (IFA: ), estas barata kina aktoro, produktoro kaj televida gravulo. Li havas gravan sekvantaron en Azio kaj en la Hindia diasporo tutmonde, kaj estas citata en amaskomunikiloj kiel unu el plej popularaj, influaj kaj komerce sukcesaj aktoroj de Barata kinarto.
Johano Maria Vianney
Biografio
Jam dum infanaĝo Johano Maria Vianney revis esti pastro. Nur 20-jaraĝa li komencis pretiĝi por la pastreco per la gvidado de abato Balley, paroĥestro de Écully, sed post tri jaroj, la oni rekrutigis Johanon Marian. Li neintence perdis sian taĉmenton kaj tiel fariĝis dizertinto. Nur post amnestio de Napoleono je 1810 li povis reveni al studado. Johano Maria iris en malaltan seminarion de Verrières-en-Forez je 1812, kaj en sekva jaro li iris en altan seminarion en Liono. Li estis multe pli aĝa, sed malpli klera ol siaj samkursanoj. La lernado estis tre malfacila por li, kaj dufoje oni malaprobis lin ĉe la fina ekzameno. Fine li sukcesis transpasi la ekzamenon. La li diakonĝis, kaj la  li pastriĝis.
Komence Johano Maria fariĝis vikario en Écully. En 1818, post la morto de abato Balley, oni sendis lin al Ars. Tie li revekas la kredon de siaj paroĥanoj per predikado, sed ĉefe per la preĝado kaj vivostilo. Li fariĝis fama unue en la ĉirkaŭaĵo, poste en la tuta lando. Alvenadis pilgrimantoj por aŭdi liajn predikojn kaj konfesi siajn pekojn al li. En la 1827 da pilgrimantoj estis ĉirkaŭ dudeko ĉiutage, en la 1958 ili estis ĉirkaŭ 100000 dum jaro. Pro la Pastro de Ars oni devis ŝanĝi trajnajn kaj diliĝencajn horarojn. Dum multaj horoj ĉiutage li konfesprenis, oni lin nomis “malliberulo de konfesejo”. La Johano Maria mortis en la paroĥa domo en Ars.
Salman Ĥan
Filo de scenaristo Salim Ĥan, Salman Ĥan ekkarieris per subtena rolo en Biwi Ho To Aisi (1988) kaj atingis sukceson per protagonista rolo en sia venonta amafera filmo de Sooraj Barjatya nome Maine Pyar Kiya (1989). Ĥan sekvis ĝis establiĝi en Bolivudo en la 1990-aj jaroj per roloj en produktaĵoj kiaj la romantisma dramo Hum Aapke Hain Koun..! (1994), la agofilmo Karan Arjun (1995), kaj la komedio Biwi No.1 (1999).
Khan Academy (oficiala nomo en la angla, tradukebla Akademio Khan) estas usona neprofitcela organizaĵo fondita en 2008 de Salman Khan, kun la celo provizi al ĉiu persono la ŝancon spekti registritajn klasojn, pri diversaj temoj, iam ajn kaj ie ajn.
Johano Maria Vianney
Venerado
Johano Maria Vianney estis beatigita en la fare de Pio la 10-a, Pio la 11-a kanonizis lin la  kaj en la 1929 deklaris lin patrono de paroĥestroj. En la 1959 Johano la 23-a dissendis la enciklikon “Sacerdotii Nostri Primordia”, glorigantan de Johano Maria Vianney.
Legu plu
En Esperanto estis eldonita libreto:
(16448) 1989 RV2
(16448) 1989 RV2 estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la ĉeĥa astronomo Antonín Mrkos elde la Observatorio Kleť, apud České Budějovice, tiam en Ĉeĥoslovakio (nun en Ĉeĥa Respubliko).
Großlangenfeld
Großlangenfeld estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Bitburg-Prüm de la federacia lando Rejnlando-Palatinato. Fine de la jaro la komunumo havis 0 loĝantojn.
Golubozalivo (Jalta municipo)
La loĝloko troviĝas en bela montara amfiteatro super la t.n. Blua Golfo de la Nigra Maro; onidire ĝi estas unu el la plej belaj lokoj de Krimeo. En antikvaj tempoj tra la loĝloko pasis la vojo, kiu ligis la Sudan Bordon de Krimeo al Ĥersoneso kaj Kerkinitido; ĉi tie troviĝis ĉevalŝanĝejo.
La loĝantaro okupiĝas plejparte pri agrikulturo. La loĝloko interalie famas pro la tiel nomata "Jalta (dolĉa) cepo", kiun eblas kultivi nur ĉi tie.
György Szabó (skulptisto)
György Szabó [djordj sabO], laŭ hungarlingve kutima nomordo Szabó György estas hungara skulptisto, medalisto, bazlerneja kaj altlerneja instruisto. György Szabó naskiĝis la en Nagykőrös.
Biografio
György Szabó studis en Hungara Belarta Altlernejo de Budapeŝto inter 1968-1972. Lia ĉefinstruisto estis József Somogyi. Post la diplomo li vivis en Budapeŝto. Inter 1972-1977 li instruis en bazlernejo, inter 1973-1985 en artista rondo, inter 1977-2011 en padagogia altlernejo. Ekde 2007 li kreas en Artistkolonio (Szolnok). Li ricevis premiojn inter 1986-2013.
Esperance-Distrikto
Esperance-Distrikto aŭ Distrikto Esperance (angle : Shire of Esperance) estas loka registara areo en Okcidenta Aŭstralio en la regiono Esperance-Orkampoj (angle : Goldfields-Esperance), ĉirkaŭ 400 kilometrojn sude de la urbo Kalgoorlie kaj ĉirkaŭ 720 kilometrojn oriente-sudoriente de la subŝatregistara urbo, Perto. La distrikto kovras areon de 4 2547 kvadrataj kilometroj, kaj ties registarsidejo estas Esperance-Urbo, kie proksimume tri kvaronoj de la distriktloĝantaro vivas.
Jerzy Pawłowski
Jerzy Władysław Pawłowski (naskiĝis la 25-an de oktobro 1932 en Varsovio, mortis la 11-an de januaro 2005 samloke) – pola skermisto, kvinfoja medalisto de Olimpikaj Ludoj, pentristo.
Sporta kariero
Krom Olimpikaj Ludoj li ankaŭ 19 fojojn gajnis medalojn de mondĉampioneco, en tio 7-foje la oran (1957, 1965, 1966 – individue kaj 1959, 1961, 1962, 1963 – teame). Li estis ankaŭ 14-foja ĉampiono de Pollando en sabro kaj rapiro. En 1967 Internacia Federacio de Skermistoj konsideris lin sabristo de ĉiuj tempoj. En la jaroj 1970-1974 li plenumis funkcion de prezidanto de Pola Skermista Asocio. Tiuperiode li finis studi leĝon en Varsovia Universitato.
Jerzy Pawłowski dufoje (1957 kaj 1968) en Plebiscito de Przegląd Sportowy (Sporta Revuo) estis anoncita la plej bona sportisto de la jaro en Pollando.
Marsac (Dordogne) (stacidomo)
Marsac estas ne priservata franca stacidomo sur linio -, situanta en  Marsac-sur-l'Isle, en departemento , regiono Nova Akvitanio.
Temas pri stacidomo de Société nationale des chemins de fer français (SNCF).
Ĝi situas ĉe kilometra punkto (PK) de linio Coutras - Tulle (621000).
369-a infanteria regimento
La 369-a infanteria regimento - iama 15-a Novjorka Nacia Gvardia Regimento (15th New York National Guard Regiment) – estis la unua usona regimento dum la unua mondmilito, kiu konsistis el afrikdevenaj usonanoj (nigruloj).
Kata Kalivoda
Kata Kalivoda, laŭ hungarlingve kutima nomordo Kalivoda Kata estis hungara pentristo, karikaturisto. Ŝia geedziĝa nomo estis (laŭ hungarlingve kutima nomordo) Sándor Antalné.
369-a infanteria regimento
La 369-a infanteria regimento estis fondita la 2-an de junio 1913 en la Novjorka Armea Nacia Gvardio kiel la 15-a novjorka infanteria regimento. Ĝi estis organizita la 29-an de junio, 1916 de Novjorko kaj estis donita al federacia servo dum somero de 1917 ĉe Camp Whitman, Novjorkio. La regimento trejnis sin en la Novjorka areo, ĉe kampo Wadsworth en Spartanburg, Sud-Karolino, kie tuŝis ilin rasismo. La 15-a infanteria regimento estis ubigita al 185-a infanteria brigado (decembro 1917), kiun komandis kolonelo William Hayward, membro de la „Union League Club of New York”, kiu sponsoris la 369-an regimenton kiel koloran usonan infanterion.
Kata Kalivoda
Kata Kalivoda  naskiĝis la  en Letenye, ŝi mortis la  en Szurdokpüspöki.
369-a infanteria regimento
Post la alveno de la soldatoj, la regimento devis servi kaj ne batali. La 15-a regimento estis transformita la 1-an de marto 1918 al 369-a infanteria regimento, sed ili devis plu servi en nebatalaj aferoj. Oni decidis pri ekbataligo de la regimento la 8-an de aprilo. La soldatoj post finiĝo de la bataloj revenis en Usonon kaj ili estis malservigitaj la 28-an de februaro 1919.
Dum la bataloj, la regimento perdis 1500 personojn. Gravaj bataloj, en kiuj la regimento partoprenis:
Multaj distingoj estis disdonitaj inter la soldatoj. La plej festita persono estis Henry Lincoln Johnson - fervojstacia portisto en Albany, Novjorkio - kiu gajnis la karesnomon Nigra Morto ("Black Death") por lia agado en bataloj en Francio. Johnson estis la unua usonano, kiu ricevis la francan distingon Croix de Guerre. Ĉe fino de la milito, 171 membroj de la 369-anoj estis distingitaj per Legion of Honor.
Salvenach
Pri la komunumo
Salvenach estas komunumo en la Lagodistrikto en Kantono Friburgo, Svislando. Ĝi havis 486 loĝantojn je la 31-a de decembro 2010.
Geografio
Salvenach situas 3 kilometrojn sude de la urbo Morato proksimume 35 kilometrojn okcidente de la federacia urbo Berno. La komunumo konsistas el la vilaĝo Salvenach kaj la setlejoj Jeussfeld kaj Burgfeld, kaj kelkaj izolitaj bienoj.
La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 3,81 km², de kiuj 22,7% estas kovritaj de arbaro, 69,5% servas por agrikulturo kaj 7,8% por setlado.
Najbaraj komunumoj
La komunumo Salvenach limas en nordo al Morato, en nordoriento al Lurtigen, en oriento al la senkomunuma teritorio de Ŝtata Arbaro Galm, en sudoriento al Jeuss, en sudokcidento al Cressier, kaj en okcidento al la berna eksklavo Münchenwiler (BE).
Trafiko
Tra la komunumo pasas la kantona ĉefvojo n-ro 177 de Friburgo al Morato. Flankaj vojoj kondukas krome al la najbaraj komunumoj. La plej proksima alveturejo al la svisa aŭtovojo A1 situas proksimume 6 kilometrojn norde apud Morato. Per la poŝtaŭtolinio de Morato al Düdingen la komunumo estas konektita al la publika transportreto.
Vidindaĵoj
La vilaĝo apartenas al la lokoj en la inventaro de la protektindaj vilaĝaspektoj de Svislando, kiel vilaĝaspekto de nacia signifo. Aparte vidinda estas la malnova lernejo el la 17-a jarcento, kiu estas objekto de nacia signifo.
Historio
La unua dokumenta mencio de Salvenach datiĝas el la jaro 1179 kiel Salvegnez. Salvenach apartenis al la Senjorujo Morato kaj kun ĝi fariĝis en la jaro 1475 komuna havaĵo de Friburgo kaj Berno. Post la fino de la Helveta Respubliko en la jaro 1803 Salvenach estis definitive atribuita al la Kantono Friburgo kaj surbaze de la nova konstitucio de 1848 atribuita al la Lagodistrikto.
Inter caetera
Inter caetera ("Inter aliaj [verkoj]") estis papa buleo publikita de la papo Aleksandro la 6-a la 4an de majo 1493, kiu garantiis al Hispanio (fakte al la kronoj de Kastilio kaj Aragono) ĉiujn terojn je "okcidento kaj sudo" el linio polus-polusa nome je 100 leŭgoj okcidente kaj sude de ĉiu ajn el la insuloj Azoroj aŭ Kaboverdo.
Restas neklara ĝis nun ĉu la papo estis elsendante "donacon" de suvereneco aŭ feŭdan aligon aŭ investituron. Oni faris diferencajn interpretojn ekde kiam oni faris la buleon, el kiuj kelkaj asertas, ke tiu celis nur transformi la posedon kaj okupon de tero en laŭleĝa suvereneco. Aliaj, inklude la hispanan kronon kaj la konkistadorojn, interpretis ĝin en plej ampleksa ebla senco, komprenante, ke ĝi donis al Hispanio tutan politikan suverenecon.
La buleo Inter caetera kaj aliaj similaj, partikulare Dudum siquidem, formis la Donbuleojn.
Lanceloto
Lanceloto, estas kavaliro de la Ronda Tablo de Reĝo Arturo en Artura legendo.
Li estis la filo de Reĝo Ban kaj Elaine de Benoic. Dum lia infaneco Ban estis forpelata de sia regno. Dum Elaine flegis sian vundatan edzon, la Damo de la Lago forprenis Lanceloton al ŝia magia regno. Pro tio li estis nomata "Lancelot du Lac" (Lanceloto de la Lago).
Kiam li havis sufiĉajn jarojn, la Damo de la Lago sendis lin al la kortego de Arturo, kie, post peto de Gawain, li kavaliriĝis. Tuj li ekamis la Reĝinon Ginevran, kaj inter liaj unuaj aventuroj estis savi Ginevran de Meleagant, malamiko de Arturo.
Alia frua aventuro estis la afero de la "Dolorous Guard" (Morna Kastelo): li alvenis al kastelo gardata de la Kupra Kavaliro. Ĉe la unua muro li batalis kontraŭ dek kavaliroj; ĉe la dua, kontraŭ dek pli; kaj fine kontraŭ la Kupra Kavaliro mem. Li sukcesis, helpe de la Damo de la Lago, sed la Kupra Kavaliro fuĝis. La urbanoj kondukis Lanceloton al tombejo kie estis metala slabo kun surskribo kiu diris ke nur unu kavaliro kapablos levi la slabon - tiu kies nomo estas skribata sur la subo de la slabo. Lanceloto - kiu ne sciis sian propran nomon kaj ĝis tiam nomiĝis nur la Blanka Kavaliro - levis la slabon kaj eltrovis ke lia vera nomo estas Lanceloto. La Dolorous Guard akiris la novan nomon la "Joyous Guard" (Ĝoja Kastelo), kaj iĝis la domo de Lanceloto.
Estis milito inter Arturo kaj Galehaut, kiu klopodis kapti la britan regnon. Lanceloto amikiĝis al Galehaut kaj persvadis lin kapitulaci.
Helpe de Arturo, Lanceloto venkis Claudas, kiu forpelis lian patron de lia regno, sed decidas resti ĉe la Artura kortego kune kun siaj kuzoj Kavaliro Bors kaj Kavaliro Lionel.
Elaine, filino de la Fiŝisto-Reĝo, enamiĝis al Lanceloto. Per magio ŝi trompis Lanceloton tiel ke li amoris ŝin, kredante ke ŝi estas Ginevra, kaj poste ŝi naskis Galahad, kiu estis la kavaliro kiu fine atingis la Sanktan Gralon.
Multaj kavaliroj konsciis ke Lanceloto kaj Ginevra havis am-rilatojn. Agravain kaj Mordred malkaŝis tion al Arturo, kaj Lanceloto fuĝis el la kortego de Arturo. Senentuziasme Arturo kondamnis Ginevran esti ŝtiparumota. Konsciante ke Lanceloto klopodus savi ŝin, li sendis multajn kavalirojn por defendi la ŝtiparon, kvankam Gawain rifuzis partopreni. Lanceloto kaj siaj sekvantoj alvenis, batalis kontraŭ la kavaliroj kaj forprenis Ginevran. Dum la batalo mortis Gaheris kaj Gareth, la fratoj de Gawain, kiuj senentuziasme kaj senkirase partoprenis la defendon de la ŝtiparo. Pro tio Gawain tiom koleris ke li devigis Arturon invadi Francion kie situis la bienoj de Lanceloto. Dume Ginevra restis en Anglio, kaj Arturo konfidis ŝin al la protekto de Mordred. Tiu, tamen, komplotis kapti la anglan tronon kaj edziĝi al Ginevra. Iuj verkistoj diris, ke ŝi konsentis; aliaj, ke ŝi fuĝis al monaĥinejo. Aŭdinte raportojn de la perfido de Mordred, Arturo revenis en Anglion. Dum la lukto Gawain mortige vundiĝis: mortonte, li skribis al Lanceloto por peti kaj pardonon kaj lian subtenon por la lukto kontraŭ Mordred, sed Lanceloto alvenis tro malfrue por savi la vivon de Arturo. Post fina renkonto kun Ginevra, Lanceloto sin retiris al ermitejo kie li pente pasis la reston de sia vivo.
Zigomicetoj
Zigomicetoj (Zygomycetes) estis klaso de malsuperaj, ofte mikroskopaj fungoj el zigomikotoj, kies seksa reproduktiĝo konsistas el kuniĝo de ĝenerale morfologie identaj gametujoj, el kiu rezultas plurobla zigoto nomata zigosporo; ĉ. 870 specioj el 125 genroj (PIV). Hodiaŭ, ĝi ne estas agnoskata.
Dzilam de Bravo
Dzilam de Bravo estas unu el la 106 komunumoj de la meksika subŝtato Yucatán, kiu estas unu el la tri meksikaj subŝtatoj sur la duoninsulo Jukatano. La ĉefurbo de la komunumo estas la samnoma Dzilam de Bravo. La komunumo situas en la norda, centra parto de Yucatán en la regiono 3 "Litoral Centro". La regiono "Litoral Centro" limas norde al la Meksika Golfo. Sude estas la regiono 4 "Centro". Oriente troviĝas la regiono 1 "Litoral Oriente" kaj okcidente situas la regiono 6 "Influencia Metropolitana". La kodnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 31028.
Geografio
La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 2248 loĝantojn. El tiuj estis 1156 viroj kaj 1092 virinoj. La komunumo havas surfacon de 241,4 km². La meza alteco (de la ĉefurbo) estas 2 metroj super la marnivelo.
Klimato
En la komunumo jare falas averaĝe 45,1 mm/m2 de precipitaĵo. La averaĝa jara temperaturo estas 25,2 °C. Ĝenerale la klimato estas varma kaj duonhumeda. La pluva sezono ĝenerale komencas fine de majo kaj ĝi daŭras ĝis oktobro. Plej malvarmaj monatoj estas januaro kaj decembro kaj plej varmaj monatoj estas julio kaj aŭgusto.
Sociogeografio
En la jaro 2000 (laŭ INEGI) en la komunumo vivis 1617 personoj pli aĝaj ol 15 jaroj. El tiuj 1500 scipovis legi kaj skribi kaj 115 personoj estis analfabetoj. Do 7,11% de la personoj pli aĝaj ol 15 en la komunumo estis analfabetoj.
Péter Marik
Péter Marik, laŭ hungarlingve kutima nomordo Marik Péter estis hungara aktoro, operetkantisto (bonvivanto). Lia avo estis Gábor Rajnai, lia unua edzino estis Marika Németh.
Dzilam de Bravo
Sociogeografio
Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a., (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).
Péter Marik
Biografio
Péter Marik abiturientis en sia naskiĝurbo en 1957, poste li akiris diplomon en Muzikakademio Franz Liszt en 1964. Li lernis multe de Oszkár Maleczky kaj Tito Schipa. Jam en 1962 li havis posteneton en Budapeŝta Ŝtata Operejo, post jaroj li iĝis vicreĝisoro. En 1968 li estis nomumita vicreĝisoro de Teatro Erkel, poste li lernis en studio de Operetoteatro (Budapeŝto). Li estis membro de la Operetoteatro ekde 1970 ĝismorte. Li ricevis 4 premiojn inter 1983-2007. Li edziĝis en 1971, vidviĝis en 1996, post 2 jaroj li denove edziĝis.
Castle Harbour (Bermudo)
Castle Harbour aŭ Castle Harbor (Kastelhaveno) estas granda natura haveno en Bermudo. Ĝi situantas inter la nordorienta fino de la ĉefa insulo kaj Insulo Sankta Davido. Origine nomita Southampton Port, ĝi estis renomita kiel rezulto de ties forta fortifikaĵaro en la komencaj jardekoj de la 17a jarcento.
Würenlingen
Pri la komunumo
Würenlingen estas komunumo en la distrikto Baden de Kantono Argovio, Svislando. Ĝi havis 4046 loĝantojn je la 31-a de decembro 2008.
Geografio
Würenlingen situas en la suba Aro-Valo ĉe la orienta bordo de la rivero Aro. La kerna vilaĝo Oberdorf kun la preĝejo situas proksimume 2 kilometrojn oriente de Aro ĉe la nordokcidenta deklivo de la montoĉeno Siggerberg. Unterdorf kaj Mitteldorf situas sur la ebenaĵo nordokcidente de Oberdorf kaj inter la stacidomo Siggenthal-Würenlingen estiĝis nova loĝkvartalo kaj industrikvartalo ĉirkaŭ la stacidomo.
La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 9,37 km², de kiuj 4,63 km² estas kovritaj de arbaro kaj 1,8 km² de konstruaĵoj. La plej alta punkto de la komunumo situas sur alteco de 555 m s.m. kaj la plej malata punkto je 325 m s.m. ĉe la bordo de la rivero Aro.
Najbaraj komunumoj
La komunumo Würenlingen limas en nordo al Böttstein, Döttingen kaj Tegerfelden, en oriento al Unterendingen kaj Endingen, en sudoriento al Obersiggenthal, en sudo al Untersiggenthal, kaj en okcidento al Villigen.
Trafiko
Tra la komunumo pasas la kantona ĉefvojo de Baden al Waldshut, kiu tamen pasas preter la setlejoj, tiel ke krom la stacidoma kvartalo la vilaĝoj estas liberaj de transira trafiko. La stacidomo estas servata de regionaj trajnoj de Svisaj Federaciaj Fervojoj de Baden al Bad Zurzach kaj Waldshut kaj en la komunumo kruciĝas du poŝtaŭtolinioj.
Ekonomio
En Würenlingen troviĝas la Paul-Scherrer-Instituto, svisa nacia instituto por esplorado de nuklea energio, kaj la svisa intertempa deponejo por nukleaj ruboj.
Historio
La unua dokumenta mencio de Würenlingen datiĝas el la jaro 828 kiel Wirnaningum.
En mezepoko Würenlingen estis posedaĵo de la Grafoj de Kiburgo kaj apartenis al la voktejo Baden. Post la formorto de la Kiburgoj en la jaro 1273 ĝi fariĝis posedaĵoj de la Habsburgoj, kiuj atribuis ĝin al nove kreita voktejo Siggenthal, el kiu sub la okupado de la Svisa Ĵurkomunumo de 1415 ĝis la Helveta Revolucio en la jaro 1798 fariĝis la voktejo Siggamt. Dum la tempo de la Helveta Respubliko inter 1798 ĝis 1803 la komunumo Würenlingen apartenis al la tiama Kantono Baden. Ek de la jaro 1803 la komunumo apartenas al la distrikto Baden de la nove kreita Kantono Argovio.
Swissair-Flugo 330
La 21-an de februaro 1970 en la arbaro de Würenlingen okcidente de la vilaĝo frakasiĝis la aviadilo de Swissair-Flugo 330, kiu fariĝis viktimo de teroratako per pakaĵbombo, kiu estis efektive celita al maŝino de El-Al, dum kiu mortis 47 homoj.
UK 2024
La 109-a Universala Kongreso de Esperanto (UK) okazos inter la kaj la  en Aruŝo, Tanzanio.
La kongresejo estos la Aruŝa Internacia Kunveneja Centro.
Hidișelu de Jos
Hidișelu de Jos [hidiŝelu de ĵos] (hungare: Almamező) estas vilaĝo en Rumanio sud-sudoriente de Oradea. En 1910 ĝi nombris 450 loĝantojn (rumanoj), en 1956 525. Ĝi estis unue menciita skribe en 1183. Ĝis 1919 kaj inter 1940 kaj 1944 ĝi apartenis al Hungario (Bihar vármegye). Administre ĝi apartenas al Hidișelu de Sus.
Saif Ali Ĥan
Saif Ali Ĥan aŭ Saif Ali Khan ([ˈsɛːf əˈli ˈxaːn]; denaske Sajid Ali Ĥan, 16a de Aŭgusto 1970) estas barata kina aktoro kaj produktoro. La filo de aktorino Sharmila Tagore kaj de ludisto de kriketo Mansur Ali Ĥan Pataudi, Ĥan ekaktoris en nesukcesa drama filmo de Jaŝ Ĉopra nome Parampara (1993), kaj atingis sukceson per siaj roloj en la romantisma drama filmo Jeh Dillagi kaj la agofilmo Main Ĥiladi Tu Anari (ambaŭ de 1994). La kariero de Ĥan malaltiĝis multe laŭlonge de la 1990-aj jaroj, kaj lia plej granda komerca sukceso de la jardeko venis per la filmo Hum Saath-Saath Hain (1999).
Katedralo de Sieno
La katedralo de Sieno estas la ĉefa, mezepoka katedralo de la itala urbo Sieno. Ĝi estas dediĉita al Santa Maria Assunta (Sankta Ĉieliro de Maria). La katedralo estas la sidejo de la episkopujo de Siena-Colle di Val d'Elsa-Montalcino.
La katedralo estis origine desegnita kaj konstruita inter la jaroj 1215 kaj 1263, sur la loko de antaŭa konstruaĵo. Ĝi havas la formon de latina kruco, kun kupolo kaj sonorilturo. La kupolo elstaras el okangula bazo, kun subtenantaj kolonoj. La lanterno supre de la kupolo estis aldonita de Gian Lorenzo Bernini. La ekstera kaj interna dekoracio estis farita el blanka kaj nigra marmoro (la du simbolaj koloroj de Sieno), kun aldona ruĝa marmoro sur la ĉefa fasado.
Eŭrazia Stepo
La Eŭrazia Stepo estas vasta stepo de Eŭrazio etendiĝanta de Rumanio al Siberio. La stepo interligis Eŭropon, Ĉinion, Sudan Azion, kaj Mezorienton ekonomie, politike, kaj kulture per tervojaj komercaj itineroj, plej notinde per la Silka Vojo dum la Antikva epoko kaj la Mezepoko kaj per la Eŭrazia Pasejo en la Moderna epoko.
Ekoregionoj
La Monda Natur-Fonduso (WWF) subdividas la Eŭrazian Stepon en nombron de ekoregionoj, kiuj distingiĝas pri altitudo, klimato, precipitaĵo, kaj aliaj karakterizaĵoj, kaj gastigas diferencajn komunumojn de plantoj kaj bestoj.
Subdividoj
La Eŭrazia Stepo etendiĝas ekde apud la enfluo de Danubo preskaŭ ĝis Pacifika Oceano. Ĝi estas limigita norde de la arbaroj de Rusujo kaj Siberio. Ne ekzistas klara suda limo kvankam la stepo estiĝas pli kaj pli seka kiam oni moviĝas suden. La stepo mallarĝiĝas je du lokoj, subdividante ĝin en tri ĉefajn partojn.
Ural-Kaspio: Uralo etendiĝas suden ĝis punkto ĉirkaŭ 650 kilometrojn nordoriente de Kaspia Maro. Tiu ne estas ĉefa bariero por la moviĝo, sed la areo apud Kaspio estas sufiĉe seka.
Ŝinĝango: Je la orienta flanko de la antaŭa ĉin-sovetunia limo montaroj etendiĝas nordorienten preskaŭ ĝis la arbara zono. La norda parto estas Ĝungarujo kiu estas limigita de Tarbagataj-Montaro okcidente kaj de mongola Altajo oriente, neniu el tiuj estante signifa bariero. Ĝungarujo havas bonajn herbejojn ĉirkaŭ la bordoj kaj centra dezerto. Ĝi ofte similis okcidentan plivastiĝon de Mongolujo. Sude kaj okcidente de Ĝungarujo, kaj disigite de ĝi per Tianŝan, estas areo kiu estas dufoje la surfaco de Ĝungarujo, la ovala Tarim-Baseno. Tarim-Baseno estas tro seka por subteni eĉ nomadan popolon, sed ĉirkaŭ siaj bordoj riveroj malsuprenfluas de la montoj naskigante ringon de urboj kiuj vivtenis sin per irigada agrikulturo kaj oriento-okcidenta komerco.
La Tarim-Baseno konstituis insulon de apuda civilizo en la centro de la stepo. Sude, Kunlun disigas Tarim-Basenon de la maldense loĝata Tibeta Altebenaĵo. La sudo de tiu ĉi altebenaĵo laŭlonge Himalajo estis la ĉefa centro de tibeta loĝantaro kaj civilizo. Al sudokcidento, Pamiro transiras en Hindukuŝon kaj Himalajon.
La Rusa Stepo ekas apud la enfluo de Danubo kaj etendiĝas nordorienten preskaŭ ĝis Kazano kaj tiam sudorienten ĝis la suda pinto de Uralo. Ĝia norda bordo estis larĝa zono de arbarstepo kiu nuntempe estas forviŝita per transformo de la tuta areo en agrikulturon. En la sudoriento la Nigra-mar-kaspia stepo etendiĝas inter Nigra Maro kaj Kaspio ĝis Kaŭkazo. En la okcidento, la Granda Hungara Ebenaĵo estas insulo de stepo disigite de la ĉefa stepo per la montaroj de Transilvanio. Norde de Nigra Maro, Krimeo havas iujn landinternajn stepojn kaj havenojn je la suda marbordo kiuj ligas Rusan stepon al civilizoj de la Mediteranea regiono.
La Kazaĥa Stepo mem etendiĝas ekde Uralo ĝis Ĝungarujo. En la sudo ĝi transiras en duondezerton kaj dezerton kiuj estas interrompataj de du grandaj riveroj, Amudarjo kaj Sirdarjo kiuj fluas nordokcidenten en Aralon kaj provizas irigadan agrikulturon. En la sudoriento troviĝas la dense loĝata Fergana-Valo kaj okcidente de ĝi la grandaj oazaj urboj de Taŝkento, Samarkando kaj Buĥaro laŭlonge de Zarafŝan-Rivero. La suda areo havas malsimplan historion (vidu Mez-Azio kaj Pligranda Irano) dum en la nordo la Kazaĥa stepo mem estis relative izolia de la ĉefaj iradoj de la historio.
"Manĉurujo" estas speciala kategorio. Okcidentanoj konsideremas Manĉurion kiel nordorientan parton de Ĉinujo kiun ili vidas sur mapoj, sed tiu estas erariga. La okcidenta triono de "Manĉurujo" okcidente de Grand-Kinga Montaro ĉiam estis parto de Interna Mongolujo. La pacifika marbordo kaj la norda parto de Ekstera Mongolujo nur en 1860 estis aneksitaj de Rusujo. La sudorienta kvarono de ĝi, inkluzive la valo de Jalu-Rivero kaj la orienta parto de nuntempa Ĝilinio estis kontrolitaj de la antikvaj koreaj dinastioj kiaj Kogurjo kaj Balhaeo. En la sudo, Liaotung-Duoninsulo estis ĉina dum almenaŭ 1 000 jaroj, ekde la demisio de Kogurjo. Ĝi estas ligita al Interna Ĉinujo per mallarĝa marborda strio, Ŝanhajguano aŭ 'monto-maro-porto'. Sude de Kingan-Montaro kaj norde de Tajhang-Montaro, la Liaoksi-Stepo etendiĝas ekde Interna Mongolujo en Manĉurion. La centra areo de arbarstepo estis loĝata de paŝtistaj kaj agrikulturaj popoloj. En la nordo kaj oriento estis maldensa loĝantaro de ĉasistaj triboj de siberia tipo. Dum duono de la lastaj dumil jaroj norda Ĉinujo estis regata de dinastioj kiuj originis el Manĉurio. La lastaj 200 jaroj la tuta areo estiĝis loĝita de Hanoj.
Etnecoj
La stepa loĝantaro estas mongolrasa oriente kaj ekde Tarim-Baseno estiĝas pli kaj pli kaŭkazrasa kiam oni moviĝas okcidenten. La kalmukoj estas izolita mongolrasa popolo okcidente de Volgo.
Lingvoj
Ĉe unu el la hipotezoj pri la origino de la Hindeŭropa lingvaro, ilia komuna praulo havus ekeston en la Rusa stepo. La toĥaroj estis praa branĉo de hindoeŭopanoj en Tarim-Baseno. Je la komenco de skribita historio la tuta stepa loĝantaro okcidente de Ĝungarujo parolis Iranan lingvaron. Ekde ĉirkaŭ 500 a.K. la Tjurka lingvaro anstataŭis Iranan Lingvaron unue sur la stepo kaj poste en la oazoj norde de Irano. La kialoj por tio ne estas bone sciataj. Malantaŭ 1 077 grupo de tjurkanoj eniĝis en Anatolio kaj fondis la nuntempan nacion de Turkujo. La Mongola lingvaro troviĝas en Mongolujo. En Manĉurio oni trovas lingvojn de la Tunguso-manĝura grupo kaj iujn aliajn. Tjurka, mongola kaj tungusa ĉiuj estas branĉoj de Altaja lingvaro.
Religio
Se la Kurgan-hipotezo pri la hindoeŭropaj originoj estas akceptita, tiam la plej frua hipoteza stepo-religio estus mitologio de la praaj hindoeŭropeanoj. Pli malfrue, tangriismo estis enkondukita de altajaj nomadoj. Nestorianismo kaj Manikeismo disvastiĝis en Tarim-Basenon kaj en Ĉinujon sed ili neniam estiĝis starigitan ĉefan religion. Budhismo disvastiĝis ekde Hindujo norden al Tarim-Baseno kaj trovis novan hejmon en Ĉinujo. Je ĉirkaŭ 1400 la tuta stepo okcidente de Ĝungarujo estis adoptinta Islamon. Je ĉirkaŭ 1600 Islamo estis starigita en Tarim-Baseno dum Ĝungarujo kaj Mongolujo estis adoptintaj Tibetan budhismon.
Komerco
La ĉefaj centroj de loĝantaro kaj alta kulturo en Eŭrazio troviĝas en Eŭropo, Mez-Oriento, Hindujo kaj Ĉinujo. Por iuj celoj estas utile konsideri Pligrandan Iranon kiel apartan regionon. Escepte de Eŭropo kaj Mez-Oriento, tiuj regionoj estas ligitaj per la stepo. La Silka Vojo ekis en la regiono de Guanzhongo de Ĉinujo kaj iris okcidenten laŭlonge de Gansu-Koridoro ĝis Tarim-Baseno. Ekde tie ĝi iris sudokcidenten ĝis Pligranda Irano kaj turniĝis sudorienten ĝis Hindujo aŭ okcidenten ĝis Mez-Oriento kaj Eŭropo. Plimalgranda branĉo iris nordokcidenten laŭlonge de la grandaj riveroj kaj norde de Kaspio ĝis Nigra Maro. Renkontante riĉan karavanon, la stepaj nomadoj povis aŭ rabi ĝin, aŭ imposti ĝin, aŭ sin dungigi kiel gardistojn. Ekonomie tiuj tri formoj de impostado aŭ parazitismo estis samsignifaj. Kutime la komerco estis plej prospera kiam forta imperio kontrolis la stepon kaj reduktis la nombron de rabistaj bandoĉefuloj. La Silka Vojo unue estis signifoplena kaj ĉina silko ekatingis Romion ĉirkaŭ la tempo ke imperiestro Wu Di puŝis ĉinan povon ĝis Tarim-Baseno.
Agrikulturo
La nomadoj okaze toleris terkultivistajn koloniojn en la stepo en kelkaj areoj kie eblis terkultivado. Tiuj kamparanoj ofte estis kaptitoj kiuj kultivis grenojn por siaj nomadaj mastroj. Laŭlonge de la bordoj estis areoj kiuj uzeblis aŭ kiel kampo aŭ kiel herbejo; tiuj ĉi alternis depende de la relativa forteco de la nomadaj aŭ agrikulturaj postregionoj. Dum la lastaj jarcentoj la Rusa stepo kaj multe da Interna Mongolujo estis submetitaj al plugilo. La fakto ke plimulto de la Rusa stepo ne estas akvumita signifas ke ĝi estis konservita kiel herbejo kaŭze de la milita forteco de la nomadoj.
Militado
Estis multe da surprizatakoj en la stepo. Tiu estis ligita kun la facileco kun kiu eblis forpeli la gregojn de venkita malamiko, kiu profitigis surprizatakojn. Rilate setlejaj komunumoj, la ĉevalo donis al nomadoj grandegan avantaĝon de movebleco. Rajdantoj povis surprizataki vilaĝon kaj malaperi kun sia rabaĵo antaŭ la kolektiĝo de terarmeo. Kiam ili konfrontis pli grandan infanterion, rajdistoj povis simple fuĝi kaj regrupiĝi kie ne estis soldatoj. Ekster Eŭropo kaj partoj de Mez-Oriento, agrikulturaj komunumoj malfacile kapablis bredadon de sufiĉa nombro de militĉevaloj kaj ofte devis aĉeti ilin de siaj nomadaj malamikoj. Nomadoj ne facile estis persekuteblaj en la stepon ĉar la stepo ne facile subtenas terarmeon. Se la ĉinoj sendis armeon en Mongolujon, la nomadoj fuĝis kaj revenis kiam la ĉinoj mankis provizojn. Sed la stepaj nomadoj estis relative malmultnombraj kaj malfacile kunigis sufiĉe da klanoj kaj da triboj por militiri kun granda armeo. Escepte de Ĝingis-Ĥano ili ne kapablis ekokupi ĉirkaŭmuritajn urbojn. Se ili konkeris agrikulturan areon ili ofte mankis la lertecon por administri ĝin. Se ili klopodis de konservi agrikulturan terenon ili iompostiome sorbis la pli altan civilizacion de siaj regatoj, perdis siajn barbarajn lertecojn kaj estis aŭ sorbitaj de siaj regatoj aŭ forpelitaj.
Harald Schmidt
Harald Franz SCHMIDT (naskita la 18-an de aŭgusto 1957 en Neu-Ulm) estas germana aktoro, verkisto, komikulo kaj televidmoderigisto/-amuzigisto plej konata kiel gastiginto de du popularaj germanaj malfru-noktaj spektakloj televidaj.
Eŭrazia Stepo
Bestoj
Ŝajnas esti malmulte da informoj pri stepa ekologio antaŭ la alveno de nomadaj paŝtistoj. La primare breditaj bestoj estis ŝafoj kaj kaproj kun pli malmulte da bovoj ol oni povas antaŭvidi. Kameloj estis uzataj en la pli sekaj areoj por transporto tiel fore kiel Astraĥano. Estis iom da gruntbovoj laŭlonge de la bordo de Tibeto. La ĉevalo estis uzata por transportado kaj militado.
La Ĉevalo unue estis hejmkutimigita en la Rusa kaj Kazaĥa stepoj iom da tempo antaŭ 3 000 a.K., sed necesis multe da tempo por la disvolviĝo de arkpafado sur ĉevaldorso kaj la procezo ne estas komplete sciata. La piedingo ne estus komplete disvolvita antaŭ 300 a.K.
Harald Schmidt
Pli posta arta kariero
Antaŭ longe, televiduloj rimarkis la talentan junan komikulon kaj en 1988 Schmidt komencis sian unuan televidaĵon nome MAZ-ab. Tio estis sekvita per spektakloj kiel Psst! kaj Schmidteinander, sed la plej granda akcelo al lia kariero okazis en 1992, kiam li komencis aranĝi la popularan sabatnoktrenkonton Verstehen Sie Spaß?. Schmidt estis premiita per la plej grava germana televidpremio Adolf-Grimme-Preis, kiu estis sekvita per multaj aliaj. Nur unu jaron poste, li estis honorita kiel la "distristo de la jaro" kaj oni aljuĝis al li la faman Bambi-premion kaj "Golden Camera". En 2004, Schmidt travojaĝis tra Germanio kun koncerta komedispektaklo, havante kun si sian iaman iaman noktekspoziciakompanulon Manuel Andrack. Schmidt estas plej konata por siaj malfru-noktaj spektakloj:
Harald Schmidt Show (Sat.1)
En 1995 Schmidt ŝanĝis de la publike financita televidstacio ARD al la privatposedata germana televidreto Sat.1 por aranĝi malfruan noktekspozicion kompareblan al la usonaj "Late Night with Conan O'Brien" aŭ "Late Night with David Letterman". La spektaklo, nomita "Die Harald Schmidt Show", havas tujkomedion same kiel famajn naciajn kaj internaciajn gastojn. De la 30.6.2003 la spektaklo estis elsendita eĉ kvin tagojn semajne, inkluzive de lunda vespero. La 8.12.2003, Schmidt subite sciigis la finon de la spektaklo, pro ŝanĝoj en la administrado de la kanalo Sat. 1. La lasta spektaklo estis elsendita la 23.12.2003. La posta suspendo de la televidformato daŭris ĝis 2011, kiam la spektaklo revenis al Sat. 1.
Harald Schmidt (ARD)
En 2004 Schmidt komencis duan rondon kun nova spektaklo nomita Harald Schmidt sur publike financita ARD, kie li komencis sian televidkarieron 16 jarojn pli frue. La spektaklo jam ne havis "famulo-"intervjuojn fokuso estis pri diskuto de aktualaĵoj en sufiĉe libera maniero. Manuel Andrack revenis kiel sia akompanulo. En lia unua spektaklo post la paŭzo Schmidt prezentiĝis kun longa hararo kaj lanuga plenbarbo (kio rememorigas pri Ernest Hemingway kaj pridisktutitis engazete). Schmidt mokis pri sia longa neapero antaŭ la televida spektantaro. Post somerpaŭzo en 2005 lafamulgasto-segmento estis reenkondukita.
Schmidt & Pocher (ARD)
Malfrue en 2007, Manuel Andrack estis anstataŭigita per la komikulo Oliver Pocher, kiu havis pli aktivan parton ol sia antaŭulo, kaj iuj aliaj elementoj ŝanĝiĝis ankaŭ. La titolo de la elsendo estis ŝanĝita al Schmidt & Pocher, provante altiri pli junan spektantaron. Oliver Pocher estis malpli klera kaj "malpli intelektulo", fakto kiu kaŭzis iun kritikon inter la kerna spektantaro kaj larĝgazetkomentoj de Harald Schmidt en Germanio.
Harald Schmidt (ARD)
Post fino de Schmidt & Pocher, li denove aranĝis la spektaklon sub ĝia iama titolo Harald Schmidt. Tiu tempo sen iu akompanulo.
Relanĉo de la Harald Schmidt Show (Sat.1, poste ĉe Sky)
La 15-an de septembro 2011 Schmidt revenis al sia iama reto Sat.1 kaj elektis la iaman spektaklonomon Die Harald Schmidt Show denove. Tamen la responsuloj nuligis la spektaklon post unu sezono pro malaltaj spektantniveloj. Komence de 4.9.2012 novaj epizodoj estas montritaj sur Sky Hits HD kaj Sky Atlantic HD, du kanaloj de la germana Pagtelevidreto Sky Deutschland. Schmidt aranĝis sian plej lastan spektaklon la 13.3.2014. Li sciigis ne reveni al televido. Sky publikigis la lastan spektaklon per YouTube.
Koncepto kaj personecoj
La mem-deklarita hipokondriulo iĝis populara por siaj cinikaj ŝercoj, kruelaj rimarkoj kaj sarkasma intelekta spriteco. Eĉ se li estas obsesita kun sano li povis karikaturi tiun malfortan punkton en memironia televidreklamvideo por medicino kuracanta malvarmojn. Li okupiĝis pri longaj, ŝajne enuigaj konversacioj kun lia "inspekta produktanto" Manuel Andrack (konata kiel "ĉefa drameca konsultisto"), kiu sidis ĉe skribotablo plej proksime al Schmidt ĝis 2005, kaj ankaŭ inkludis sian stabon en la spektaklo, ekzemple, sia signalvortkartknabinon Suzana Novinscak kaj la orkestrestron Helmut Zerlett (li daŭre estas parto de la Harald Schmidt Show). Schmidt festis la revenon de franca virino Nathalie Licard en sia ARD-epoko. (kiel Zerlett ŝi daŭre estas parto de la teamo de Schmidt). En la origina Harald Schmidt Show (1995-2003), Licard estis implikita en la programo ankaŭ.
Kritiko
En la pli postaj jaroj da sia unua kuro sur Sat.1 (ĉirkaŭ 2001-2003), la Harald Schmidt Show iĝis la favorato de kritikistoj pro la intelekta senco de Schmidt de humuro, precipe por asimilado de multaj referencoj al alta kulturo (estu ĝi literaturo, teatro, klasika muziko, pentraĵo, aŭ kinejo), historio, kaj filozofio. Alia revenanta objekto estis ekspedicioj en superrealismon kaj absurdaĵon kiuj estis nekomerce pensitaj: ekzemple, Schmidt aranĝis unu spektaklon tute en (nebrila) la franca lingvo. Ĝi redissenditis kelkajn tagojn poste sur franc-germana kanalo ARTE kaj gajnis ardajn recenzojn el francaj kritikistoj. Dum alia okazo, la ekrano estis nigrigita por la duono de la spektaklo transformante ĝin en "radielsendon". Alian tempon, li kontraŭpruvis kritikiston kiu skribis ke estas maleble pasigi plurajn minutojn en televido ĵus fendante nuksojn sen iu ajn dirante io ajn. La recenzoj kaj renomo de la spektaklo inter kritikistoj iom post iom plimalboniĝis dum la jaroj de ĝia gastigo fare de ARD (2004-2010), aparte ĉar la decido de Schmidt elekti Oliver Pocher kiel novan akompanulon estis konsiderita eraro kiu malpliigis la kvaliton de spektaklo.
Premioj
Premioj inkludas tri germanajn Television Awards, la spektantan elektopremion Bambi, la Grimme-Award, la Oran Kameraon kaj la Oran Leonon kiel plej bona spektaklestro.
Judit Hohmann
Judit Hohmann, laŭ hungarlingve kutima nomordo Hohmann Judit estas hungara farmaciisto, altlerneja instruisto, koresponda membro de Hungara Scienca Akademio (2019).
Judit Hohmann naskiĝis la en Bóly.
Biografio
Judit Hohmann maturiĝis en gimnazio en Pécs en 1975, poste ŝi akiris diplomon (MSc) en Medicina Universitato Albert Szent-Györgyi en 1980, post 2 jaroj farmacian fakdiplomon (inter la diplomoj ŝi estis stipendiulo). Inter 1982 kaj 1988 ŝi estis esploristo-inĝeniero en farmacia uzino, inter 1988-1992 asistanto en la universitato, poste lektoro, inter 2000-2004 docento, poste profesoro. Ŝi estis nomumita katedrestro en 2007, ŝi estis dekano inter 2012-2018. En tiu instrua periodo ŝi kandidatiĝis en 1995, habilitiĝo okazis en 2003, fine post 3 jaroj ŝi doktoriĝis antaŭ la Hungara Scienca Akademio. Ŝi ekzamenas kreskaĵojn por krei el ili medikamentojn. Ŝi ricevis premiojn, medalojn inter 2002-2014. Ŝi havas edzon kaj naskis filon en 1985.