cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Limigo de Chandrasekhar
La limigo de Chandrasekhar ([ĉandraseĥar]) estas la maksimuma neturniĝanta maso kiu povas esti subtenata kontraŭ gravita kolapso per elektrona degenereca premo. Oni kutime opinias ke ĝi estas proksimume 1,4 aŭ 1,44 sunaj masoj. Komputitaj valoroj por la limigo varias depende de la nuklea komponaĵo de la maso kaj de uzataj manieroj de la proksimumaj kalkuladoj. Chandrasekhar, ekv. (36),, ekv. (58),, ekv. (43) donas valoron Ĉi tie, μe estas la averaĝa molekula pezo por elektrono, m_H estas la maso de la procio, kaj estas konstanto koneksata kun la solvaĵo de la ekvacio de Lane-Emden. Nombre, ĉi tiu valoro estas proksimume (2/μe)2 · 2,85 · 1030 kg, aŭ, kie estas la norma suna maso. Ĉar estas la maso de Planck,, la limigo estas de la ordo de MPl3/mH2.
Ĉar blankaj nanaj steloj estas subtenata per elektrona degenereca premo, ĉi tio estas la supra limigo por maso de blanka nano. Ĉefa vica stelo kun maso superanta proksimume 8 sunajn masojn ne povas perdi sufiĉan mason por formi stabilan blankan nanon je la fino sia vivo, kaj anstataŭe formas neŭtronan stelon aŭ nigran truon.
Kantono Wilkinson (Georgio)
Kantono Wilkinson (angle Wilkinson County) estas kantono de la usona ŝtato Georgio, kreita je la 11-a de majo, 1803. Laŭ la popolnombrado en 2000, ĝi enhavis 10 220 loĝantojn, kaj en 2005 ĝi enhavis 10 143. La kantona ĉefurbo estas Irwinton (Georgio).
Limigo de Chandrasekhar
Fiziko
Elektrona degenereca premo estas kvantumo-mekanika efiko estanta pro la malinkluziva principo de Pauli. Ĉar elektronoj estas fermionoj, du elektronoj ne povas okupi la saman staton, kaj estas pro tio neeble por ĉiuj elektronoj okupi minimuman energinivelon. Elektronoj devas enspaci pli altajn energinivelojn. Kunpremo de la elektrona gaso pligrandigas la nombron de elektronoj en donita volumeno kaj pro tio altigas la maksimuman energinivelon okupitan per elektronoj, kaŭzanta la premo. En la nerelativisma okazo, ĉi tiu jonas pligrandiĝon al ekvacio de stato de formo Konsiderante ke kaj oni recevas ke Do la radiuso estas inverse proporcia kun la kuba radiko de ĝia maso, kaj volumeno inverse proporcia kun ĝia maso.
Se la maso de blanka nano pligrandiĝas, laŭ la modelo la tipaj energioj de elektronoj pro degenereca premo estas jam ne malatenteblaj relative al iliaj kvietmasoj. La rapidoj de la elektronoj proksimiĝas al la lumrapideco, kaj speciala relativeco devas esti prenita en kalkulon. En la forte relativisma limigo, oni trovas ke la ekvacio de stato prenas formon Ĉar sendepende de ĉi tio plu kaj rezultiĝas ke m=Mlimigo. Do la maso de la nano egalas al iu maso Mlimigo kiu dependas nur de K2. En plena kalkulado konsideranta kaj relativisman kaj nerelativisman okazojn, la ekvacio de stato estas interpola inter la ekvacioj P=K1ρ5/3 por malgranda ρ kaj P=K2ρ4/3 por granda ρ. Kiam ĉi tio estas farita, la modela radiuso malgrandiĝas kun maso, kaj iĝas nulon je Mlimigo. Ĉi tio estas la limigo de Chandrasekhar. La kurboj de radiuso kontraŭ maso por la nerelativisma kaj plena modeloj estas montrita en la grafikaĵo. Ili estas kolorigitaj kiel verda kaj ruĝa respektive. Dum komputado de la grafikaĵoj estis prenite ke μe estas 2, kiel proksimume estas se la stelo konsistas el pura heliumo. Radiuso estas mezurita en normaj sunaj radiusoj kaj maso en normaj sunaj masoj.
Pli preciza valoro de la limigo postulas ĝustigan de diversaj faktoroj, inkluzivante elektrostatikajn interagojn inter la elektronoj kaj kernoj kaj efikoj de nenula temperaturo. Lieb kaj Yau havi donis kalkuladon de la limigo de relativisma multo-partikla ekvacio de Schrödinger.
Santo Tomás
Santo Tomás estas komunumo en la meksika subŝtato Meksikŝtato (Estado de México). La ĉefurbo de la komunumo estas Santo Tomás de los Plátanos.
Limigo de Chandrasekhar
Supernovaoj de speco Ia
Supernovaoj de speco Ia ricevas sian energion de kunfando de la karbono kaj oksigeno en la eno de blanka nano kiam ĝi kolapsas. Ĉi tiu okazas se blanka nano kun tempo manĝas materion de kompania grandega stelo tiamaniere malrapide pligrandiĝante sian mason. Oni opiniis ke la kunfando ekinta kiam la blanka nano atingis la limigon de Chandrasekhar, sed ĉi tiu ideo estis de la 1960-aj jaroj. La aktuala opinio estas ke la kunfando komenciĝas malmulte antaŭe ol la limiganta maso estas atingita.
Santo Tomás
Geografio
La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la Inegi) 8 888 enloĝantojn. El tiuj estis 4 317 viroj kaj 4 571 virinoj. La komunumo havas surfacon de 110.91 kvadratkilometroj kaj ĝi situas je 1 360 metroj super la marnivelo. La kvanto de precipitaĵo estas 1,250 milimetroj.
Limigo de Chandrasekhar
Supernovaoj de speco Ia
Fortaj signoj de la esperindeco de formulo de Chandrasekhar estas:
Santo Tomás
Geografio
La geografia koordinatoj de la komunumo estas 20° 11′ norda latitudo kaj 100° 16′ okcidenta longitudo.
Limigo de Chandrasekhar
Supernovaoj de speco Ia
En aprilo 2003, estis observita supernovao de speco Ia, nomita kiel SNLS-03D3bb, en galaksio je proksimume 4*109 lumjaroj for. Ŝajne la observadoj de ĉi tiu supernovao estas plej bona eksplikitaj per alpreno ke ĝi aperis de blanka nano kiu kreskita al maso de 2 maso de suno antaŭ la eksplodo. Estas de eblas kaŭzoj:
Tamen, la okazo montris ke ne indas tiel fidi supernovaoj de speco Ia kiel al normaj kandeloj. La rezultoj estis publikigita en la ĵurnalo Naturo en la 21-a de septembro, 2006.
Midlands
Midlands, aŭ English Midlands (en Esperanto "Mezaj teroj" aŭ "Anglaj Mezteroj"), estas tradicia nomo por la areo enhavanta centran Anglion kio larĝe korespondas kun la frumezepoka Regno de Mercia. Ĝi limas kun Suda Anglio, Norda Anglio, East Anglia kaj Kimrio. Ties plej granda urbo estas Birmingham, kio estis grava loko por la Industria Revolucio de la 18a kaj 19a jarcentoj. La plej granda parto de la areo estas nune administrata kiel la regionoj de West Midlands kaj de East Midlands, kvankam partoj de la tradiciaj Midlands estas ankaŭ en najbaraj regionoj, nome Bedfordshire, Cambridgeshire kaj Peterborough (Oriento de Anglio), Oxfordshire (South East), Gloucestershire (South West) kaj Norda Lincolnshire.
Iannis Xenakis
Iannis XENAKIS aŭ Janis ZENAKIS (en la greka alfabeto: Ιάννης Ξενάκης; naskiĝis la 29-an de majo 1922 en Brăila, Rumanio; mortis la 4-an de februaro 2001 en Parizo) estis rumanidevena greka-franca komponisto kaj arkitekto, kiu plejparte vivis en Francio, kaj grava kontribuanto al muzika modernismo. La muzikon de Xenakis forte stampis lia intereso pri matematikaj kaj akustikaj regularoj. El hazardaj (stokastikaj) fenomenoj, kiaj pluvo, homamaso aŭ abelaro, li evoluigis ekde 1954 propran muzikstilon, la stokastan muzikon. Krome Xenakis provis realigi en siaj komponaĵoj procedojn kaj ekkonojn de la ludoteorio, aroteorio kaj la nombroteorio.En 1997 li ricevis la Kyoto-Premion, en 1999 la Poluspremion, neoficiale rigardatan kiel Nobelpremio pri muziko.
Adolf Kaegi
Adolf KAEGI (unue Kägi; naskiĝinta la en Bauma, mortinta la  en Rüschlikon) estis svisa hindologo kaj filologo klasika.
Tibor Czibere
Tibor Czibere [cibere], laŭ hungarlingve kutima nomordo Czibere Tibor estas hungara inĝeniero, profesoro, membro ordinara de Hungara Scienca Akademio (1985).
Tibor Czibere naskiĝis la  1930 en Tapolca.
Biografio
Tibor Czibere frekventis gimnazion en sia naskiĝurbo, poste universitaton en Miskolc inter 1949-1953. Post siaj studoj li ekinstruis en la universitato. En 1956 li trovis laborlokon en grava fabriko de Budapeŝto, kie li estis esplora inĝeniero. En 1968 li estis nomata universitata profesoro. Post jardeko li iĝis jam rektoro. Inter 1983-1985 li estis deputito parlamenta, post jaroj ministro. Li ricevis premio Kossuth en 1962, poste aliajn premiojn inter 1998-2006.
Adolf Kaegi
Vivo
Adolf Kaegi studis la malnovajn lingvojn kaj hindologion metante fokuson sur la malnovgreka lingvo kaj sanskrito. Inter liaj akademiaj instruistoj estis Rudolf von Roth kaj Karl Friedrich Geldner. En 1875, post dokttoriĝo kaj habilitiĝo, li fariĝis privata docento pri la malnovaj lingvoj prezentonte en 1878 studon pri la kantokolekto Rigvedo.
En 1883 oni nomumis lin eksterorda profesoro pri komparatikstiko kun speciala atento pri la malnovhinda kja malnovgreka ĉe la en 1856 nove aranĝita katedro pri komparita lingvoesplorado ĉe la Universitato de Zuriko sub Heinrich Schweizer-Sidler. En dek jaroj da eksterorda profesoreco li okupiĝis precipe pri la helena. Li prilaboris la vortaron de Gustav Eduard Benseler Griechisch-Deutsches Wörterbuch kaj la specialan homeron-rilatan de Georg Autenrieth Wörterbuch zu den Homerischen Gedichten. Krome li mem verkis propran porlernanta vortaro helena-germana kaj praktikajn ekzerckajerojn gramatikajn. Lia ĉefa verko estis la en 1884 unue eldonita gramatiko Kurzgefaßte griechische Schulgrammatik kiu eĉ hodiaŭ uzatas en instruado altlerneja en formo prilaborita de Eduard Bornemann.
Listo de francaj vinoj
Kuirarto>>Vino
Adolf Kaegi
Vivo
En 1893 Kaegi posteulis kiel orda profesoro sinjoron Schweizer-Sidler, pri sanskrito, hindeŭropaj studoj kaj klasika filologio. Pro grava malsano Kaegi devis malpligrandigi sian instruadon ĝis kiam li posteulitis en 1914 fare de Eduard Schwyzer. Je la fino de siaj esploradoj li revenis pli al hindaĵoj.
Televido
Televido (mallongigo: TV) estas telekomunika sistemo, per kiu eblas sendi moviĝantajn bildojn kaj sonojn trans distanco. Etimologie, ĝi estas hibrida vorto, devenante el la greka bazvorto tele (signifanta "malproksime") kaj la latina video (signifanta "mi vidas"). La aparato, kiu ricevas kaj montras la sendatajn signalojn, nomiĝas televidilo. Al televido rilatas verboj spekti kaj zapi.
Historio
La disvolviĝo de la televido okazis laŭ du ideoj: la elektron-meĥanika televido kaj la posta pure elektronika televido. El la posta venas ĉiuj modernaj televidoj, tamen ili disvolviĝis el la meĥanika metodo.
Elektromeĥanika televido
Paul Gottlieb Nipkow proponis kaj patentis la unuan elektromeĥanikan televidilon en 1884. Ĝi funkciis per skanado de du-dimensia bildo helpe de turniĝanta disko kun truetoj, kiuj tralasis ĉiumomente lumradion de precize unu cirkleta parto de la bildo. Tiel la du-dimensia bildo estas transformata al unu-dimensia signalo, transsendeble tra (analoga) elektra lineo.
Elektronika meĥanika televido
Ekde 1907 ĝis 1910, Boris Rosing kaj sia studento Vladimir Zvorikin montris televid-sistemon kiu uzis meĥanikan spegul-tamburan skanilon en la dissendilo kaj katodradian tubon en la ricevilo. Rosing malaperis dum la Rusia revolucio de 1917, sed Zworykin poste laboris kun RCA por krei tute elektronikan televidon, tamen la desegno de tiu televido ricevis patentojn de Philo Taylor Farnsworth.
Analoga
Elektronika televido funkcias pli-malpli kiel meĥanika televido, sed sen moviĝantaj partoj. La skanado okazas ekzemple per lum-sensiva tavolo skanata de elektron-radio.
Grava antaŭlaboro por la evoluo de la elektronika televido estis la katodradia tubo, kiun en la jaro 1897 evoluigis Ferdinand Braun kune kun Jonathan Zenneck.
La unuan elektronikan televidan bildon transsendis en 1926 Takayanagi Kenjiro (Japanio) kiu tiucele alikonstruis la katodradian tubon.
Tutelektronikan sistemon unue prezentis Philo Taylor Farnsworth en la aŭtuno de 1927. Li estis mormona filo de farmisto el Rigby (Idaho) kiu komencis elpensi sian sistemon je aĝo de 14 jaroj. Li diskutis sian ideon kun sia altlerneja kemi-instruisto, kiu ne povis pensi iun kialon, ke ĝi ne estas ĝusta. Li daŭre klopodis pri la ideo ĉe Brigham Young Akademio (nun Brigham Young Universitato). Kiam li estis 21-jaraĝa, li montris funkciantan sistemon en sia laboratorio en Sanfrancisko. Lia sistemo liberigis la televidon el sia dependo je turniĝantaj diskoj kaj aliaj meĥanikaj partoj. Ĉiuj modernaj katodradiaj tuboj rekte devenas el tia ellaboraĵo.
Ankaŭ Vladimir Zvorikin oni iufoje nomas patro de la elektrona televido, pro lia invento de la kamerao-sistemoj ikonoskopo en 1923 kaj de la kineskopo en 1929. Liaj desegnoj estis inter la unuaj kiuj montris televidan sistemon kun la trajtoj de modernaj katodradiaj tuboj. Lia antaŭa laboro kun Rosing por elektronmeĥanika televido transigas profundan komprenon kiel produkti elektronikan sistemon. Tamen, lia patenta pretendo estis malvalidigita pro tri faktoj: 1) La 1923-a patento de Zvorykin montris nekompletan desegnon, kaj ne funkciis ĝis 1933; 2) La 1923-a patento estis ne donita ĝis 1938, post ĝi estis serioze refarita; 3) Zvorykin vizitis la laborotorion de Farnsworth dum li ellaboris siajn desegnojn por RCA
Ĝis hodiaŭ regas polemika debato, ĉu Farnsworth aŭ Zvorykin unue inventis la modernan televidon.
Cifereca
Ĉe cifereca televido la skanado de la du-dimensia bildo okazas ne kontinue, sed la lum-sensiva faco konsistas el punktoformaj eroj, kiuj unuope donas signalojn pri la ricevata lumo. La signaloj ne estas kombinataj al analoga signalo, sed al bitstrio. Tiun oni enkodigas laŭ la necesoj de la dissenda medio kaj la disponebla bendlarĝo. Kiel ĝenerale ĉe cifereca informo tia dissendpreta signalo povas inkludi redundancon, kiu ebligas la korekton de informperdo dum la transsendo.
Saĝtelevido
La alveno de ciferecaj televidoj permesis novigojn kiel saĝtelevidojn (angle, smart television). Saĝtelevidilo foje referitas kiel konektita televidilo aŭ hibrida televidilo, estas televidilo aŭ televidilo kun TV-malkodilo (angle set-up box, STB), kiu enhavas integritajn interretajn kaj TTT-aj (2.0) ecojn, kaj estas ekzemplo de teĥnologia konverĝo inter komputilaj kaj televidaj aroj, fare de malkodilaj skatoloj (la STB-j). Krom la tradiciaj ricevaj funkcioj de televido provizitaj tra tradiciaj dissendaj amaskomunikiloj, tiaj televidiloj kaj TV-malkodiloj povas ankaŭ provizi Interretan televidon, rekte interagan komunikilon, preter-servon (angle over-the-top content, OTT, la enhavo estas provizita preter la provizanto de retkonekto), same kiel laŭ peto elsendfluan amaskomunikilon, kaj hejme interkonektitan reton. Tiuj televidiloj estas liveritaj kun antaŭŝargita operaciumo.
Saĝtelevido ne devas esti konfuzita kun Interreta televido, Interret-protokolo televido (IPTV) aŭ per TTT televido (angle Web TV). Interreta televido rilatas al la ricevo de televida enhavo super interreto anstataŭ per tradiciaj sistemoj - dissende, kable kaj satelite (kvankam interreto mem estas ricevita per tiuj metodoj). IPTV estas unu el la emerĝantaj normoj pri Interret-televida teĥnologio por uzo de televidaj dissendantoj. TTT televido (WebTV) estas termino uzata por programoj kreitaj de ampleksa nombro da diversaj entreprenoj kaj individuoj por elsendo al sur Interreta televido.
Unua patento estis arkivita en 1994 (kaj etendiĝis la sekvan jaron) por iu "inteligenta" sistemo de televido, ligita kun datentraktadaj sistemoj, per cifereca aŭ analoga reto. Krom estanta ligita al retoj de datenoj, unu ŝlosila punkto estas ĝia kapablo aŭtomate elŝuti necesajn programarajn procedurojn, laŭ petoj de uzantoj kaj prilabori iliajn bezonojn.
Gravaj TV fabrikantoj anoncis produktadon de "inteligentaj" televidiloj, el meza gamo kaj alta gamo de televidiloj en 2015. Saĝtelevido antaŭvideble fariĝis ĉefa speco de televido ekde la malfruaj 2010-aj jaroj.
Sociaj aspektoj kiel amaskomunikilo
Televido ludis ŝlosilan rolon en la sociigo de la 20-a kaj 21-a jarcentoj. Estas multaj aspektoj de televido kiuj povas esti konsiderataj, kiel negativaj aferoj kiel perforto en amaskomunikiloj. Nuntempa esplorado estas malkovrante, ke individuoj kiuj suferas pro socia izolado povas uzi televidon por krei tion kion oni terminigis kiel "anstataŭsocia interagado" aŭ "falsa rilatado", uzante rolulojn el preferataj televidprgramoj kaj filmoj kiel vojo devojigi sentojn de soleco kaj socia seniĝo. Kelkaj studoj trovis, ke eduktelevido havas multajn avantaĝojn. La artikolo "The Good Things about Television" (bonaj aferoj pri televido) argumentas, ke televido povas esti tre pova kaj efika lernilo por infanoj se saĝe uzata. Rilate al religio, multaj kristanaj organizaĵoj uzas televidon por religia propagando.
Religia interveno
Metodistaj organizaĵoj en la konservativa "holiness" movado, kiel la Allegheny Wesleyan Methodist Connection kaj la Evangeliisma Wesleyan Eklezio, evitas la uzadon de televido. Ankaŭ kelkaj baptostoj, kiel tiuj aliĝintaj al la Pensacola Christian College, evitas televidon. Multaj tradiciaj katolikaj organizoj kiel la Sacerdota Fratio de Sankta Pio la 10-a (SSPX), same kiel Lestadianaj Luteranoj, kaj Konservativaj Anabaptistoj, kiel ekzemple la Dunkard-Brethren Eklezio, opozicias eĉ la dispono de televido en la hejmo, instruante, ke ĝi estas instigo al peko.
Televidaj serioj
Televida serio estas sinsekvo de filmaj verkoj, kiuj estas elsenditaj kutime samhore je la sama tago de la semajno (aŭ ĉiutage) per televido. Kutime ĝi havas kelkajn rolulojn, kiuj revenas en ĉiu epizodo kaj pri kiuj temas la ĉefaj okazaĵoj. Tipe estas, ke la daŭro de la epizodoj ĉiam samas. Se la serio daŭras plurajn jarojn, oni parolas pri sezonoj de la televida serio. Ekz., dua sezono, tria epizodo. Tiuokaze oni parolas foje pri televida seriego.
Fakte la sistemo de la televida serio estas sinsekvo de simila sistemo en radio en la unua duono de la 20-a jarcento, kaj siavice de iom simila sistemo por publikigo de rakontoj en gazeto po unu epizodo en ĉiu numero, tre populara dum la dua duono de la 19-a jarcento.
Ekzemploj de televidaj serioj
Esta multaj tipoj de televidserioj, ekzemple jenaj:
Programado
Elsendadon de televidaj programoj al la publiko oni povas fari diversmaniere. Post la produktorado, sekva paŝo estas merkatigi kaj publikigi la produkton al iu ajn merkato kiu estas malferma al ties uzado. Tio tipe okazas ĉefe je du niveloj:
Originelsendita programado estas pliiĝanta je abonaj servoj ekster Usono, sed kelkaj malmultaj enlandaj produktitaj programoj estas kolektivigitaj en enlanda liberelsenda free-to-air (FTA) aliloke. Tiun praktikon oni estas pliiganta, tamen, ĝenerale per nur ciferecaj FTA kanaloj aŭ al nur abonantoj, tiel ke originelsendita materialo aperas en FTA. Malkiel ĉe Usono, ripetita surekranigo per FTA de retmaterialo de FTA kutime okazas nur en tiu reto. Krome, retanoj rare aĉetas aŭ produktas neretan programadon kiu ne estas fokusita al la loka programado.
Ĝenroj
Televidaj ĝenroj inkludas ampleksan gamon de programtupoj kiuj distras, informas, kaj edukas la spektantojn. La plej kostasj distraj ĝenroj produktataj estas kutime dramoj kaj dramaj serietoj. Tamen, ankaŭ aliaj ĝenroj, kiel historiaj vakeraj ĝenroj, povas postuli altajn produktadkostojn.
Popkulturaj distroĝenroj estas agad-enhavaj programoj kiel policaj, krimaj, detektivdramaj, hororaj, aŭ trileraj prhgramoj. Krome, estas ankaŭ aliaj variaĵoj de la drama ĝenro, kiel tiuj specializitaj en medicino (precize ĉe hospitaloj) kaj dumtage elsendeblaj televidserioj pri ĉiutagaĵaj familioj. Scienc-fikciaj serioj povas fali ĉu en la drama aŭ agada kategorioj, depende ĉu ili emfazas al filozofiaj demandoj aŭ al stresaventuro. Komedio estas populara ĝenro kiu inkludas situacikomedion (sitcom) kaj animaciajn seriojn por plenkreskuloj kiel South Park de la kanalo Comedy Central.
La malplej kostaj formoj de distroprogramaj ĝenroj estas ludprogramoj, babilprogramoj, varieteaj programoj, kaj realectelevido. Ludprogramoj prezentas konkurencantojn kiuj devas respondi demandojn aŭ solvi defiojn por ricevi premiojn. Tiaj programoj iĝas tiom popularaj, ke en diversaj landoj oni kopias la formatojn de aliaj. Foje eĉ tiu formato iĝis la bazo por kina filmo, kiel ĉe Kiu volas esti milionulo?, kiu iĝis bazo por la brita filmo Slumdog Millionaire. Babilprogramoj enhavas intervjuojn kun kinaj, televidaj, muzikaj kaj sportaj famuloj kaj aliaj publikaj figuroj. Varieteaj programoj prezentas gamon de muzikistoj kaj aliaj distristoj, kiel komikuloj kaj magiistoj, enkondukitaj de gastiganto aŭ ceremoniestro. Estas ioma koincido inter kelkaj babilprogramoj kaj kelkaj varieteaj programoj ĉae ĉefaj babilprogramoj ofte montras ludojn faritajn de bandoj, kantistoj, komediistoj, kaj aliaj distristoj interne de la intervjuaj segmentoj. Realectelevidaj serioj pri "normaluloj" (t.e., ne aktoroj) frontantaj nekutimajn defiojn aŭ spertojn game el aresto fare de policanoj (COPS) ĝis grava pezoperdo (The Biggest Loser). Derivita versio de realecprogramoj montras famulojn farantajn ĉiutagaĵojn kiel trafari sian veran ĉiutagan vivon (The Osbournes, Snoop Dogg's Father Hood) aŭ plenumi regulajn labortaskojn (The Simple Life).
Fikciaj televidprogramoj konsideritaj de kelkaj televidfakuloj kaj de elsendogrupoj kiel "bonkvalita televido", inkludas seriojn kiel Twin Peaks kaj The Sopranos. Kristin Thompson argumentas, ke kelkaj el tiuj televidserioj montras trajtojn troveblajn ankaŭ en vere bonkvalitaj artaj filmoj, kiel psikologia realismo, rakonta komplekseco, kaj ambigaj intrigoj. Nefikciaj televidprogramoj konsideritaj de kelkaj televidfakuloj kaj de elsendogrupoj kiel "bonkvalita televido", inkludas gamon de serioza, nekomerca, programado cele al niĉa publiko, kiel dokumentfilmaj kaj publikaferaj programoj.
Diversaĵoj
Matenmanĝa televido aŭ simple Matena televido estas la nomo de programformato de televidaj programoj, kiu, laŭ la tago kaj televida kanalo, estas ĉefe elsendita en tempointervalo antaŭ la 10-a horoj matene, daŭras tri ĝis kvar horojn kaj ne havas fiksan temon, sed kombinas malpezajn raportaĵojn kun babiladoj kaj foje same malpezajn muzikaĵojn, tiel ke eblas senpene kiel informa konsumanto sekvi la programon duonkoncentrite, dum oni faras tian matenan rutinon, vestiĝas, preparas kaj senhaste manĝas sian matenmanĝon.
Negativaj efikoj
Infanoj, speciale tiuj kiuj estas 5-jaraĝaj aŭ eĉ pli junaj, estas je risko de vundo prm falo de televidiloj. Televidilo de CRT-stilo kiu falas sur infano, pro sia pezo, povus frapi per forto samegala al falo el multaj etaĝoj de konstruaĵo. Pli novaj ebenekranaj televidiloj estas tre pezaj supre kaj havas mallarĝajn bazojn, kio rezultas en fakto ke infaneto povas facile altiri ĝin al si. Je 2015, televidiloj okazigis pli ol 10 000 vundojn jare al infanoj en Usono je kosto de pli ol 8 milionoj da usonaj dolaroj jare pro urĝeca zorgado.
Studo de 2017 en la gazeto The Journal of Human Resources, trovis, ke ekspono al kabla televido reduktas kognokapablon kaj altajn lernejgradigajn nivelojn ĉe junuloj. Tiu efiko estas pli forta ĉe junuloj el pli kleraj familioj. La artikolo sugestas mekanismon per kiu banala televida distrado reduktas pli kognostimulajn agadojn.
Pro alta plumbenhavo en la katodradiaj tuboj kaj pro la rapida disvastigo de novaj maldikekranaj teknologioj, kelkaj el kiuj (LCD-oj) uzas lampojn kiuj enhavas hidrargon, estas kreskiĝanta priokupiĝo pro la elektronika rubo el forĵetitaj televidiloj. Ekzistas rilataj priokupoj pro labor-sano kaj -sekureco, ekzemple ĉe malmuntistoj kiuj kolektas kuprajn kablojn kaj aliajn materialojn el katodradiaj tuboj. Aliaj mediaj probelmoj temas pri la desegnado kaj uzado de televidiloj pro la pliiĝantaj postuloj de la aparatoj por elektra energio.
Cramoisy (stacidomo)
Cramoisy estas franca stacidomo sur linio -, situanta en  Cramoisy, en departemento , regiono Hauts-de-France.
Ĝi situas ĉe kilometra punkto (PK) de la linio Creil - Beauvais (316000).
Kantono Wilkes (Georgio)
Kantono Wilkes (angle Wilkes County) estas kantono de la usona ŝtato Georgio. Laŭ la popolnombrado en 2000, ĝi enhavis 10 687 loĝantojn, kaj en 2005 ĝi enhavis 10 457. La kantona ĉefurbo estas Washington (Georgio).
Kantono Wilcox (Georgio)
Kantono Wilcox (angle Wilcox County) estas kantono de la usona ŝtato Georgio. Laŭ la popolnombrado en 2000, ĝi enhavis 8 577 loĝantojn, kaj en 2005 ĝi enhavis 8 721. La kantona ĉefurbo estas Abbeville (Georgio).
Mehmet Topal
Mehmet Topal estas turka futbalisto. Li naskiĝis en Malatya, do nun estas -jara. Laŭ stato de la jaro 2012 li profesie ludas futbalon en la unua vira teamo de la hispana klubo Valencia CF - antaŭe li estis profesia futbalisto de la kluboj Çanakkale Dardanelspor kaj Galatasaray. Krome Mehmet Topal inter alie estis membro de la turka nacia teamo de futbalo konkuranta pri la Eŭropa Futbal-Ĉampionado 2008, kiu atingis la duonfinalon kaj do trian pozicion inter la eŭropaj naciaj teamoj pri futbalo.
(10363) 1994 UP11
(10363) 1994 UP11 estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la elde la Observatorio de la Monto Palomar (Kalifornio, Usono) en la kadro de la programo Planet-Crossing Asteroid Survey aŭ "PCAS".
Steven Pinker
Steven Arthur "Steve" PINKER (naskiĝis la 18-a de septembro, 1954 en Montrealo, Kebekio, Kanado) estas kanada-usona kognosciencisto, psikologo kaj verkisto de sciencaj libroj. Li verkis plurajn influajn librojn: The Language Instinct (La lingva instinkto), How the Mind Works (Kiel funkcias la menso), Words and Rules (Vortoj kaj reguloj), The Blank Slate (La blanka ardezotabulo), kaj The Stuff of Thought (La aĵoj de penso). Liaj libroj gajnis multajn premiojn.
NGC 7759
NGC 7759 (aliaj indikoj — MCG -3-60-18, PGC 72496) estas galaksio en konstelacio Akvisto.
Barão do Triunfo
Barão do Triunfo estas municipo en la brazila subŝtato Suda Rio-Grando, kiu havis 7.018 loĝantojn en 2010.
Forstmehren
Forstmehren estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Altenkirchen de la federacia lando Rejnlando-Palatinato. Fine de la jaro la komunumo havis 0 loĝantojn.
Orta triangulo
La plej longa latero - do tiu kontraŭa al la orto - nomiĝas hipotenuzo, la aliaj du katetoj.
La fama teoremo de Pitagoro diras: La sumo de la kvadratoj de la katetoj (a kaj b) egalas al la kvadrato de la hipotenuzo (c). Tion montras la apuda bildo.
Aŭgurbuteo
La Aŭgurbuteo (Buteo augur) estas afrika rabobirdo de la familio de Akcipitredoj, kiu inkludas ankaŭ aglojn kaj vulturojn. Kiel membro de la genro Buteo, ĝi ne estas akcipitro spite komunaj nomoj en kelkaj lingvoj.
La taksonomio de tiu afrotropisa specio estas konfuza, kaj kelkaj taksonomiistoj konsideras tiun specion, kun la Arĉera buteo kaj la Ŝakalbuteo kiel la sama superspecio. Multaj taksonomiistoj konsideras ilin distingaj, ĉar havas diferencajn alvokojn, diferencajn hejmajn teritoriojn kaj variaĵojn laŭ plumaro. Tiu estas specio de montoj (plej tipa ĉe ĉirkaŭ 2000 m altitude, sed ĝis 5000 m), kaj apudaj savanoj kaj herbejoj. Ĝi estas specio de loĝantaj birdoj kaj nemigrantaj tra sia teritorio. Ĝi troviĝas kutime el Etiopio al suda Angolo kaj centra Namibio
Aspekto
Ĝi estas 55–60 cm longa. Plenkreskulo de sudafrika Malhelrufa buteo havas rimarkindan plumaron. Ĝi estas preskaŭ nigra supre kun ruĝeca vosto. La unuarangaj flugilplumoj estas nigrecaj kaj la duarangaj blankecaj, ambaŭ striecaj je nigra. Sub mentono kaj ĉe gorĝareo estas ĉefe blanka, kaj la resto de subaj partoj kaj subflugilaj kovriloj estas tre ruĝecaj. La flugilplumoj estas vidataj el sube estas blankaj kun nigraj pintoj kiuj formas malhelan bordon.
La junuloj de Aŭgurbuteo estas ĉefe malhelbrunaj supre kaj ruĝecbrunaj sube kaj en vosto. Ili povas esti konfuzataj kun vintraj individuoj de Stepbuteo, sed tiu havas pli larĝajn flugilojn kaj senstriecan subvoston.
Plenkreskulo de Aŭgurbuteo havas blankajn subajn partojn kaj subflugilojn. La ino havas nigron en suba gorĝo. Junuloj estas malhelbrunaj supre kaj ruĝecbrunaj al sablokoloraj sube, kies subaj partoj iĝas poste blankaj. Estas melanisma formo de Aŭgurbuteo, tutnigra, escepte griznigra strieco ĉe flugilplumoj kaj helbruna vosto. Ĉirkaŭ 10 % de birdoj estas melanismaj, sed la proporcio altiĝas en arbaraj areoj kun alta pluvokvanto ĝis 50 % en kelkaj areoj.
Kutimaro
Paroj havas bruemajn aerajn memmontrojn, inklude for de la reprodukta sezono. La granda (ĝis 1 m larĝa) nesto el bastoneteroj konstruita en arbo aŭ rokejo, estas ofte reuzata kaj pligrandigata dum sinsekvaj sezonoj. La ino demetas du kremokolorajn bluecblankajn ovojn kaj kovas ili sola, kvankam manĝo estas alportata al ŝi al la nesto fare de la masklo.
Eloviĝo okazas post ĉirkaŭ 40 tagoj, kaj post pluaj 56–60 tagoj okazas komenco de elflugo. Post 70 tagoj la idoj iĝas sendependaj (elnestiĝo), sed junuloj povas esti vidataj kun la paro de plenkreskuloj dum iome da tempo.
La dieto de la Aŭgurbuteo estas ĉefe malgrandaj grundomamuloj, sed ili povas manĝi ankaŭ serpentojn, lacertojn, malgrandajn grundobirdojn, insektojn kaj kadavraĵojn. Tipe tiu rabobirdo falas sur sia predo el ripozejo aŭ flugohalto.
Orto
Orto estas angulo de precize 90 gradoj (π/2 radianoj).
Vidu ankaŭ
Angle
Fokolar-Movado
La Fokolar-Movado (itale Movimento dei focolari) estas internacia katolika organizaĵo, kiu en 1943 fondiĝis fare de la tiutempe 23-jaraĝa italino Chiara Lubich en Trento kaj antaŭenigas la idealojn de unueco kaj universala frateco.
La Movado restas plejparte katolika, sed havas fortajn ligojn kun la ĉefaj kristanaj konfesioj kaj aliaj religioj, aŭ foje ankaŭ kun homoj kaj movadoj nereligiaj. Laŭ la stato de 2016, la movado tutmonde havas proksimume 140 000 oficialajn membrojn en 182 ŝtatoj, laŭ informoj de la movado proksimume du milionoj da homoj havas regulan kontakton al la movado aŭ subtenas unuopajn projektojn. La itala nomo „focolare“, en Esperanto fakte „hejmo“, focoli estis la fornoj de la historiaj kamparanaj domoj en la italiaj montaraj vilaĝoj, kunvenejo kaj renkontejo de la familioj) aludu al la varma kaj protekta etoso de familio.
Ekzistas faka Esperanto-asocio de la nomo Esperanto-grupo en la Fokolar-Movado.
Inter 1961 kaj 1964 aperis Nova Civito, la esperantlingva eldono de la revuo Città Nuova de la Fokolar-movado. Ekde 1997 aperas Nova Urbo, "novaĵletero de la Fokolar-movado", hodiaŭ surreta bulteno kvaronjara.
Triticum turgidum subsp. dicoccon
'Triticum turgidum subsp. dicoccon aŭ ameltritiko' estas kvarploida subspecio de tritiko, kiu hodiaŭ ne havas komercan signifon, sed gravas pro genetiko. Ĝin uzis la egiptoj ĝis alveno de la greka okupo, post tio ili ŝanĝis al durumo.
La faruno estas riĉa je amelo.
(14552) 1997 UX20
(14552) 1997 UX20 estas asteroido de la ekstera asteroida zono, malkovrita la en la kadro de la Beijing Schmidt CCD Asteroida Programo elde la Stacio Singlong de la Observatorio de Purpura Monto, en provinco Hebejo (Ĉinio).
Idan Raiĥel
Idan Raiĥel (hebree: עידן רייכל), n. la 12-an de septembro 1977 en Kfar Saba (Israelo) estas israela kantisto kaj muzikisto. Li atingis grandan famon en sia naskiĝlando danke al la projekto internacie konata kiel The Idan Raichel Project (הפרוייקט של עידן רייכל en la hebrea) kaj elstara pro la kunfandiĝo de jazo, baladoj, elektromuziko kaj sefarda kaj etiopa tradicia muziko.
Sankta Johano
Personaj nomoj
Sankta Johano estas nomo de diversaj sanktuloj aŭ religiaj figuroj:
Proverbo
Ekzistas proverbo pri Sankta Johano en la Proverbaro Esperanta de L. L. Zamenhof :
La Méaugon (stacidomo)
Temas pri stacidomo de Société nationale des chemins de fer français (SNCF), priservata de trajnoj.
Ĝi situas ĉe kilometra punkto (PK) de la linio Paris-Montparnasse - Brest (420000).
1984 (romano)
1984, ankaŭ konata laŭ la anglalingva titolo Nineteen Eighty-Four, estas malutopia romano de George Orwell aperinta en 1948.
En ĉi tiu libro Orwell prezentas sian vizion sur la okcidenta mondo en 1984, en kiu la individuo dronas en tute senespera lukto kontraŭ totalisma registaro. Ĝi estas averto kontraŭ totalismaj reĝimoj, kiel Nazia Germanio kaj Sovetunio de Stalino. La romano enpreniĝis en la liston de la 100 (plej signifaj) libroj de la 20-a jarcento laŭ Le Monde.
La libro kaj la ideoj esprimitaj de Orwell havis konsiderindan kulturan influon. La distopio kreita de Orwell en la libro estas malgaja mondo administrata kaj kontrolata per totala fizika kaj mensa kontrolo - la plena plenumo de la totalisma reĝimo. La unika vidpunkto de Orwell pri la rilato inter la individuo kaj la socio, la ideologio prezentita en sia nudeco kaj la rolo de la partio kaj la ŝtato, lumigas per alia lumo ankaŭ reĝimoj kaj socioj tre malsamaj ol tiuj, pri kiuj Orwell verkis. Ekzemple, la termino "Granda Frato" fariĝis idiotismo, kiu rilatas al situacio, en kiu individuoj estas submetataj al konstanta superrigardo kaj kontrolado fare de la registaro. Orwell imagis tian situacion, sed hodiaŭ landoj posedas teknologiajn rimedojn, kiuj ebligas efektivigi ĉi tiun vizion iugrade aŭ alian. Orwell ankaŭ kreis la esprimon "penspolico", sekreta polico, kiu celas malebligi al la civitanoj de la lando elpensi ideojn, kiuj kontraŭas la celojn de la reĝimo. Estas kutime uzi ĉi tiun esprimon kelkfoje rilate al registaro, kiu celas limigi la liberecon de esprimo de siaj civitanoj.
Enhavo
Laŭ la romano, en la jaro 1984, la mondo estas dividita inter tri grandaj imperioj kiuj senĉese intermilitadis. Ĉiu civitano estas sub la senlaca okulo de la ŝtato, havante en sia domo televidon kiu ade vomas ŝtatan propagandon kaj ebligas la ŝtaton (la "Granda Frato") spioni pri li kaj liaj domanoj. La signifoj de vortoj mem estas inversigitaj: la Ministrejo de Vero disvastigas mensogojn, la Ministrejo de Paco batalas militojn, kaj la Ministrejo de Amo estas fakte la sekreta polico. Ĵurnaloj, libroj kaj eĉ vortaroj estas sub la kontrola boto de la ŝtato: Se homo falas el la favoro de la ŝtato, lia nomo estas zorgeme forviŝita for de ĉiu skribita arkivo; li tiel fariĝas nepersono.
"1984" kaj Esperanto
La angla lingvo parolita en 1984 estas Newspeak ("Novparolo"), angla kripligita kaj malbela. La Partio en 1984 evoluigas kaj uzas Newspeak por malampleksigi la homan penskapablon. Malgraŭ ke la politikaj celoj de Newspeak kaj Esperanto estas tre malsamaj, la gramatikaj principoj tre samas. Ekzemple, en Newspeak ne ekzistas plu propra vorto por esprimi malbona (angle bad), sed kunmetitaĵo un-good (Esperante ne-bona), kiu laŭas la Esperantan vorton mal-bona.
Devizoj kaj novaj vortoj
Devizoj de 1984 : "Granda Frato spektas vin", "Senscio estas potenco", "duoblaparolo" (angle Double speak), "pensokrimo". Ĉi tiuj nun estas vulgara parto de la angla.
Orwell ankaŭ donas alian vorton al la angla: sia nomo. En la angla la vorto Orwellian ("orvela") signifas stato kie la ŝtato estas ĉiopova kaj ĉioscia. Orvela ankaŭ temas pri vorto, kiu signifas la kontraŭan de ĝia originala signifo (ekzemple, kie "vero" signifas ŝtatajn mensogojn).
Orwell ne intencis troigi en 1984 : li opiniis ke tia estos la probabla stato de la mondo en 1984. Dum la 1930-aj jaroj, multaj opiniis, ke la demokratioj (precipe Usono, Britio kaj Francio) forvelkus sub la pli granda milita forteco de la tiranecoj, precipe de nazia Germanio kaj Rusio (tiama Sovetunio). Aldone, Orwell mem opiniis ke la logiko de kapitalismo emas al faŝismo. La estonteco de demokratio estis tre malluma.
Historia kunteksto de la romano
Kvankam ĝia atako kontraŭ la stalinismo de Rusio estis huraita post 1947 dum la Malvarma milito, tamen dum la Dua mondmilito, kiam Britio kaj Usono batalis kune kun Rusio kontraŭ Germanio, la libro estis neeldonebla. Kvankam Orwell estis maldekstrema, la maldekstro dum la 1930-aj jaroj ne ŝatis lin pro la sama kontraŭ-stalinismo. Antaŭ 1945, multaj maldekstruloj evitis rigardi rekte al stalinismo, sed Orwell rifuzis esti ŝafo. Ĝuste ĉi tio estas la valoro de Orwell : menso klara kaj sendependa, menso kiu ne estas koruptita de la noblaj mensogoj de la tempo.
Eksteraj ligiloj
Mil naŭcent okdek kvar - en traduko de Donald Broadribb, 230 paĝoj
Armenoj en Etiopio
Ekzistas malgranda komunumo de armenoj en Etiopio, precipe en la etiopa ĉefurbo Adis-Abebo.
Religio
La armena ĉeesto en Etiopio estas historia. Sur religia bazo, la Etiopia Ortodoksa Eklezio kaj la Armena Apostola Eklezio estas membroj de la Orienta Ortodoksa Komunio de eklezioj kune kun la Kopta Eklezio, Siria Ortodoksa Eklezio, Eritrea Ortodoksa Eklezio kaj Malankara Ortodoksa Eklezio. La armenaj loĝantoj en Etiopio estas kristanoj membroj de la Armena Apostola Eklezio. La apostolaj armenoj havas propran preĝejon, Sourp Gevorg (Sankta Georgo) en Adis-Abebo.
Historio
Krom la evidenta religia komunaĵo, ekzistas ankaŭ la rakonto pri la infanoj Arba Lijoch (ארבה ליוך, Արբա Լիջոչ) venintaj al Etiopio post la Armena genocido. "Arba Lijoch" estis grupo de 40 armenaj orfoj kiuj evitis de la abomenaĵojn en Turkio, kaj estis poste adoptitaj fare de Haile Selassie, tiam Kronprinco Ras Tafari. Li renkontis ilin vizitante la armenan monaĥejon en Jerusalemo. Ili impresis lin tiel multe ke li akiris permeson de la Armena Patriarkato de Jerusalemo por adopti kaj alporti ilin al Etiopio, kie li tiam aranĝis por ke ili ricevu muzikan edukadon.
La grupo Arba Lijoch alvenis en Adis-Abebo en 1924, kaj kune kun ilia orkestra direktoro Kevork Nalbandjan iĝis la unua oficiala orkestro de la lando. Nalbandjan ankaŭ komponis la muzikon por Marsh Teferi (vortoj de Yoftehé Negusé), kiu estis la Imperia Nacia Himno de 1930 ĝis 1974.
2078 Nankingo
2078 Nankingo estas marsrenkonta asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la ĉinaj astronomoj de la Observatorio de Purpura Monto.
Nomo
Ĝi ricevis la nomon de la ĉina urbo Nankino, apud kiu troviĝas la observatorio.
Aksiologio
Aksiologio estas la scienco pri valoro kaj ĉio, kio apogas sur valoro. Ĝi esploras ĉefe rilatojn inter estoj kaj psikologie fenomenoj, kiu valoras per sencoj de homo. Tial aksiologion oni dividas sur etikon kaj estetikon. Etiko esploras moralecon, bonecon de esto kaj estetiko esploras belecon. Tiu esplorado estas ĉiam antropologia, ĉar eĉ ontologie homo ne povas fariĝi alia. Por la ordo multaj filozofoj opinias, ke teologio ankaŭ apartenas de aksiologio kaj esploras veron per kredo. Tial aksiologio esploras platonan triadon- boneco (per etiko), beleco (per estetiko) kaj vero (per teologio).
Libertad Digital
Historio
Ĝi estis komencata de la ĵurnalisto Federico Jiménez Losantos.
Aksiologio
Neokantismo
En la tradicia ontologio, la orientiĝo pri la valoroj estas intime ligita kun la nocio de ento, per kies analizo ili estas trovataj kiel la koncernaj fundamentaj propraĵoj. En tiu ontologio direblas: ĉiu ento estas vera, ĉiu ento estas bona. Pro tiu maniero meti la aferon, la aksiologio ne montriĝas io tute aparta. Post kiam en neokantia kunteksto la valoroj aperis kiel konsiderinda aparta afero, la inventado de la nomo axiologio fariĝis adekvata sugesto. Pro tiu ideologia aspekto, ordinare nomiĝas aksiologio tiu nova filozofio, kiu operacias en la menciita neokantia kunteksto.Kiam estis enkondukta la nomo aksiologio, ĝi devus simple nomi la filozofion de valoroj kontraste kun la ontologio pri la realo. Sed tuj, je la komenco de 20-a jarcento, aksiologio falis en la prefero de la neokantiaj filozofoj, interalie Eduard von Hartmann, por nomi rekte la studobjekton de valoroj. Per aksiologiismo nomeblas adekvate tiu neokantia doktrina orientiĝo pri la valoroj.
Libertad Digital
Historio
Ĝia unua edito aperis la 8a de marto de 2000. krom Jiménez Losantos, estas ankaŭ la ekonomikisto Alberto Recarte (poste prezidanto de Libertad Digital S.A.) kaj Javier Rubio, direktoro de la ĵurnalo ekde la komenco ĝis nun. Kune kun ili, multaj da ĵurnalistoj kaj aliaj komunika profesiuloj de hispana lingvo kunlaboris ekonomie.
Aksiologio
Neokantismo
Aksiologiismo estas doktrino kiu emfazas la apartecon de la valoroj kiel apartan sistemon rilate la aliajn ontologiajn nociojn. Kontraste, la tradicia aksiologio ne estas aksiocentrisma, sed ontocentrisma.
Libertad Digital
La ĵurnalo
krom la tagaj novaĵoj, Libertad Digital estas memdefinata kiel opinia ĵurnalo. Ĝi havas pli ol cent kunlaborantoj kiuj tage skribas ĉirkaŭ 12 kolumnojn. La editisto kaj fondisto estas ankaŭ la ĉefa skribisto, sed estas pli kolumnistoj. La plej famaj estas: Amando de Miguel, Carlos Rodríguez Braun, César Vidal, Pío Moa, Alberto Míguez, Francisco Cabrillo, Fray Josepho kaj Juan Carlos Girauta.
Aksiologio
Neokantismo
La neokantia aksiologio deduktas la valorojn el la praktika rezono, aŭ, pli ĝenerale, el la transcenda subjekto. Kiel Immanuel Kant faris la metafizikan dedukton de la kategorioj de kono, en tute 12 aprioraj formoj, tiel analoge la aksiologiistoj, ekzemple Rudolf Lotze (1817-1881) kaj Wilhelm Windelband (1848-1915), deduktis, enkadre de la praktika filozofio, la kateriojn de valoro. Heinrich Rickert (1863-1936) inkluzivis la veron mem en la tabelo de valoroj. Sekve, la neokantia aksiologio ne limiĝis al la etiko, sed ekspansiiĝis al la logiko, estetiko, religio, kulturo.
La klasado de valoroj tre diversiĝis inter la neokantiaj filozofoj kaj fariĝis, ekzemple, en Edmund Husserl (1859-1938), speco de logiko de valoroj. La malakordo jam okazis en la klasado de la kategorioj de kono, sed tie almenaŭ elstariĝas la klasado de Kant, dum en la kampo de la aksiologio neniu klasado fariĝis firme la prefera. Husserl avertis pri la ebleco krei "formalan logikon de la valoroj".
Esperanto-grupo en la Fokolar-Movado
La Esperanto-grupo en la Fokolar-Movado estas faka Esperanto-asocio en proksima kunlaboro kun IKUE, fondita por subteno de la internacia katolika Fokolar-Movado, kiu en 1943 fondiĝis fare de la tiutempe 23-jaraĝa italino Chiara Lubich en Trento laŭ la stato de 2016 tutmonde havas proksimume 140 000 oficialajn membrojn en 182 ŝtatoj, kaj laŭ informoj de la movado proksimume du milionojn da simpatiantoj kiuj havas regulan kontakton al la movado aŭ subtenas unuopajn projektojn. La itala nomo „focolare“, en Esperanto fakte „hejmo“, focoli estis la fornoj de la historiaj kamparanaj domoj en la italiaj montaraj vilaĝoj, kunvenejo kaj renkontejo de la familioj) aludu al la varma kaj protekta etoso de familio. La Esperanto-grupo eldonas monatan informilon, kiu titoliĝas Nova Urbo.
Suchorzów
Suchorzów estas vilaĝo en Antaŭkarpatio, en sud-orienta Pollando. Ĝi apartenas al komunumo Baranów Sandomierski en distrikto Tarnobrzeski.
Esto
Esto (greke: το ον ) estas io, transcenda, ĝenerala, rilatanta al ĉio kaj al individuo. Ĝi estas la plej fundamenta nocio de klasika filozofio. Ĝia ekzisto determinigas ĉion, individuon kaj nenion. Esto estas la plej malgranda konstruanta aĵo de universo kaj same ĝi estas universo. Sciencoj pri esto estas ontologio kaj metafiziko. Difinado de esto estis diversa dum la historio. Ĝi estis ĉeestigata eĉ kun pensado en raciismo ("la pensado kaj esto estas la samo"- Parmenido, "Cogito ergo sum"- Kartezio). Nihilistoj parolis ke esto ne estas ("Nenio ekzistas kaj nenio estas konebla"- Gorgio), reistoj, ke ne ekzistas estoj abstraktaj (cinikismo, Tadeusz Kotarbiński), materialismo konvinkigis ke esto estas materia kaj spiritualismo ke ĝi estas spirita. Ĝis la Martin Heidegger filozofio esploris eston. Li atestis ke ĝi estas eraro ĉar esto ne estas certa. Laŭ li estado estas certa kaj esplorado estadon (ontologio fundamenta) estos vera konvinko pri la ekzisto.
Kravany (distrikto Trebišov)
Kravany (kravani), (hungare Kereplye (kerepje)) estas malgranda vilaĝo en Slovakio, en Regiono Košice, en Distrikto Trebišov.
Situo
Kravany situas sub piedoj de monto 777 m alta, laŭ traira flankovojo. Sečovce troviĝas 7 km.
Historio
La unua mencio pri la vilaĝo devenis de 1321. Komence de la 20-a jarcento multaj migris al Ameriko. En 1910 loĝis en Kereplye 262 da homoj, (plejparte slovakoj). Ĝis Traktato de Trianon Kereplye apartenis al Hungara reĝlando, al Zemplén, al distrikto de Sečovce, poste al Ĉeĥoslovakio, fine dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 loĝis en Kravany 345 homoj, (343 slovakoj).
Semjon Podkaminer
Podkaminer, Semjon Naumoviĉ (1901 — 1982) estas elstara sovetia esperantisto, judo, kolonelo, socia aganto.
Esperantiĝis en 1920. Li estis sekretario de la 6-a SAT-Kongreso, kiu okazis en Leningrado en 1926. Membro de CK SEU, prezidanto de la Junulara sekcio de SEU, vicprezidanto de ASE, sekretario (1959-1963) kaj vicprezidanto (1973-1978) de MEM, prezidanto de de la sovetia MEM-sekcio, prezidanto de la komisiono pri internaciaj ligoj de esperantistoj ĉe la Leningrada filio de SSOD. Honora membro de UEA.
Tre detalan biografion verkis Mikaelo Bronŝtejn sub titolo Simeono en 2022 (Eldonejo Impeto, 453 p.)
Irŝad Kamil
Irŝad Kamil (naskiĝinta la 5-an de septembro 1971; इरशाद कामिल, IAST: Iraśāda Kāmila, Hunter: Irshad Kamil) estas barata poeto kaj kantoteksisto. Liaj kantoj aperis en filmoj de Bolivudo, inkluzive de Jab We Met, Chameli, Love Aaj Kal, Rockstar, Aashiqui 2, Raanjhanaa, Highway, Tamasha kaj Jab Harry Met Sejal.
Biografio
Kamil naskiĝis kiel la sepa infano en Malerkotla (en ŝtato Panĝabio) kaj sia familio estas panĝaba kaj islamana. Li studis ĵurnalismon ĉe la Universitato de Panĝabio, kaj poste li akiris la gradojn de magistro kaj de doktoro pri la hindia.
Preĝejo de sankta Katarino (Banská Štiavnica)
Preĝejo de sankta Katarino en Banská Štiavnica estas unika arkitektona memoraĵo de mezeŭropa signifo. Ununava malfrugotika preĝejo kun 5 flankaj kapeloj, sakrestio (bv. korekti) kaj suda vestiblo. Estis konstruita dum 1488-1491 jaroj kak konsekrita en 1500. Nomo „Slovaka preĝejo“ ĝi ricevas en 1658 jaro kiam oni komencas prediki slovake.
Originala estas precipe malfruogotika retforma stelformaĵa volbo, kiu de navo se kontinue trairas en presbiterio (bv. korekti). En 1776 jaro estis al presbiterio (bv. korekti) alkonstruita baroka kapelo de sankta Joano de Nepomuk. En jaro 1535 preĝejo prenas funkcion de (ĉefa) paroĉa preĝejo en urbo. Tion dokumentas pentritaj blazonoj de Hungario, urbo Banská Štiavnica (kun du oraj lacertetoj) kaj de urbano Pavol Rubigall kun jarkalkulo 1555 super ĉefa okcidenta portalo de preĝejo.
Dum jaroj 1580-1672 apartenas la preĝejo al evangelianoj, ĉar lutera doktrino trovis eĥon precipe inter germanaj urbanoj kaj elfosistoj. Post la veno de jezuitoj en urbo kaj en kontraŭ-Habsburgaj ribelioj (revolucioj) ĝi estas Preĝejo de sankta Katarino (de aleksandrio) denove redonita al katolikoj.
Je la maldekstra flanko de ĉefa navo estas plastikaĵo de Madono de Majstro M S de jaro 1506. Je la dekstra flanko super malfru gotika eniro de sakrestio estas fresko de lasta juĝo de ero ĉirkaŭ jaro 1560, kun sia amplekso kaj kvaliteco la plej granda en Slovakio. Ĝi estas malkovrita dum lastaj restaritaj laboroj en preĝejo dum jaroj 1970-1973 per akademia pentristo A. Leixner.
Ordonejo (katedro) estas baroka kun du ĥerubenoj. Je baldakeno estas tabuloj de dekalogo. En unua kapelo maldekstre estas origina malfrua gotika baptokuvo de komenco de 16-a jarcento. El dua kapelo interesigas vastan altaron de kalvario de 18-a jarcento. En kapelo dekstre estas interesa rokoka bildo - Kliniĝado de paŝtistoj de aŭstria pentristo Anton Schmidt. Koloraj vitraĵoj de kapeloj devenas de 1907-a jaro kal ĝiaj donacintoj estis bonhavaj metiistoj de urbo, p.e. lasta marcipanisto Juraj Velica, Tabaka fabriko, Erdosi fabriko ktp. En alkonstruita suda vestibulo de la preĝejo estas plastikaĵo de Krucumita de 1480-1490. Organo estas triparta novogotika instrumento de 19-a jarcento.
Sonorileto de 1595 dum unua mondmilito estis rekvirita. Nuntempe la preĝejo servas nur kiel memoraĵo por vizitantoj de la urbo.
Vidu ankaŭ
Banská Štiavnica
Fonto: traduko de flugfolio por vizitantoj.
Soyaniquilpan de Juárez
Soyaniquilpan de Juárez estas komunumo en la meksika subŝtato Meksikŝtato (Estado de México). La ĉefurbo de la komunumo estas San Francisco Soyaniquilpan.
Geografio
La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la Inegi) 10 719 loĝantojn, el kiuj 5 318 estis viraj kaj 5 401 inaj.
La kvanto de precipitaĵo estas 800 milimetroj jare.
Ĉinia traĥikarpo
La ĉinia traĥikarpo, aŭ ĉinia kanabopalmo (Trachycarpus fortunei) estas palmo kiu apartenas al la subfamilio Coryphoideae de la familio de la Arekacoj (Arecaceae).