cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Mumio
Ötzi
La plej fama natura mumio estas glaciviro Ötzi, kiu frostmortis en la Alpoj apud la landlimo de Aŭstrio kaj Italio ĉirkaŭ la jaro 3300 a.K.. Pase de la tempo la korpon englutis glacimonto kaj malkovris lin nur ŝtormo en marto de la jaro 1991. Du germanaj montogrimpantoj malkovris Ötzi-on la 19-an de septembro 1991; komune kun li estis trovitaj pli ol 70 personaj objektoj.
Klatovy
En spaco sub jezuita preĝejo de Nemakulita koncipo de Virgulino Mario kaj sankta Ignaco en Klatovy estis metataj korpoj de ordenaj fratoj en nigraj sutanoj kaj nobelaj klerikaluloj de la ordeno en belegaj vestoj. La unua notita sepulto ĉi tie okazis en la jaro 1674, lasta en la jaro 1784, kiam imperiestro Jozefo la 2-a malpermesis sepultadon en preĝejoj.
Maniero de mumiigo, kiun la jezuitoj en Klatovy uzadis, estas monda raraĵo. La korpoj estis metataj sur lupola submetaĵo, kiu kaŭzis antiseptike, kaj tie ili estis ĉirkaŭblovataj per seka aero, kiu fluis en ĉelon tra inĝenia sistemo de aerumigaj kanaloj en kavaj kolonoj de navo de la preĝejo. La korpoj hodiaŭ pezas ĉirkaŭ 8–10 kg.
La sistemo de aerumigado estis difektita dum alikonstruo de la preĝejo en la jaro 1937. Plimulto da mumioj tial rapide subiĝis al pereo kaj ili devis en ĉi tiea tombejo enterigitaj. Al putriĝo eskapis proksimume 40 mumiigitaj korpoj, kiuj estas nuntempe ekspoziciataj en ĉerkoj kun vitraj kovriloj.
Brno
El devenaj eble 150 korpoj de kapucenoj ĝis hodiaŭa tempo konserviĝis 24. Ĉiuj estis sepultitaj rekte sur tero, vestitaj en ordenaj sutanoj. Sub iliaj kapoj estis metataj du brikoj.
Ĉi tie estis sepultitaj ankaŭ 50 favoruloj de kapucena ordeno. La plej signifa el ili estas fama aventuremulo Francisko alodo Trenck, por kiu estis eĉ konstruita propra ĉambro. Pluaj mumioj estas Jakub Kuneš el Rosenthal, urba konsilanto, grafo Jan Vilém Zinsendorf, generalo kaj komandanto de Špilberk, arkitekto Mořic Grimm kaj pluaj.
En la kripto estas sur unu muro skribaĵo:
Vamberk / Broumov
Sume 34 mumioj devenantaj el la 17-a kaj la 18-a jarcento estis metitaj en malfermitaj ĉerkoj en kripto de preĝejo de sankta Prokopo en Vamberk. En la jaro 2000 ili estis por tempo de riparo translokigitaj en monaĥejon en Broumov.
Mumioj sur Tenerifo
En la jaro 1770 estis sur Tenerifo, unu el Kanariaj insuloj, malkovrita vulkana agado kun miloj da guanĉaj mumioj, praloĝantoj de la insulo. Ilia balzamada tekniko estis tre simila al la egipta: ili forigis el la korpo viscerojn, ili plenigis ĝin per herboj kaj sekigis en fumo. Sed ĝis hodiaŭa tempo konserviĝis sole kelke da mumioj de guanĉoj, ĉar ili estis en pasinteco erigitaj kaj vendataj kiel medikamentoj.
Rejnlando-Palatinato
Gravaj urboj estas interalie Majenco, Kaiserslautern, Koblenco, Ludwigshafen, Treviro kaj Worms. La lando konsistas el 24 distriktoj kaj 12 eksterdistriktaj urboj.
distriktoj
(nombroj laŭ la dekstra mapo)
Eksterdistriktaj urboj
(kun regiona aŭtokodo)
Geografio
Nordpalatinata montolando aŭ germane Nordpfälzer Bergland, mallonge ankaŭ Palatinata montolando, estas mezmontaro en la germanaj federacaj landoj Rejnlando-Palatinato kaj Sarlando. La plej granda parto situas en Palatinato.
Alzeyer Hügelland, Rheinhessisches Hügelland, Rheinhessisches Tafel- und Hügelland aŭ montetarlando de Alzey estas regiono en la distrikto Alzey-Worms kaj distrikto Donnersberg en la germana federacia lando Rejnlando-Palatinato. Ĝia surfaco estas ĉirkaŭ 275 km² kaj ĝi estas je 336.7 m super marnivelo.
La Naturparko Vulkaneifel situas en la distriktoj Bernkastel-Wittlich, Cochem-Zell kaj la Vulkaneifel en Rejnlando-Palatinato. La naturparko situas en la mezmontaro Ejfelo kaj estas samtempe geoparko.
La germana-belga Naturparko Altaj Marĉoj-Ejfelo (germane: Naturpark Hohe Venneifel), kies germana parto ankaŭ nomiĝas Naturpark Nordeifel, estas limtranspaŝa naturparko kun partoj en la germanaj federaciaj landoj Nordrejn-Vestfalio kaj Rejnlando-Palatinato respektive la belga provinco Lieĝo.
Esperanto en Rejnlando-Palatinato
La regiona reprezentanto de la Germana Esperanto-Asocio estas Germana Esperanto-Asocio Landa Ligo Rejnlando-Palatinato, mallonge Esperanto-RLP. Ĝia celo estas antauenigo de internaciaj kontaktoj helpe de Esperanto, speciale kun amikoj en orienta Francio kaj Luksemburgo (aŭ Francujo kaj Luksemburgio). Ĝi varbas por Esperanto en la germana kaj por la federacia lando en Esperanto. La ligo estis fondita post la malfondo de la antaŭa Sud-Okcident-Germana Esperanto-Ligo (SOGELO), kiu ne samlimis kun la federacilandaj limoj.
Kvačany
Kvačany povas esti pluraj vilaĝoj en Slovakio:
18825 Alicechai
18825 Alicechai estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la en la kadro la kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de Alice Wan Chai, kiu gajnis en 2003 la trian rangon en la Intel International Science and Engineering Fair pro sia projekto pri matematiko. Ŝi estis lernantino ĉe la Plano Senior High School de Plano (Teksaso Usono).
Shelbyville
Shelbyville estas malgranda urbo en Kantono Shelby, Indianao. Tie loĝiĝis 17,951 homojn dum la censo de 2000. Shelbyville estas la ĉefurbo de la kantono. La nuntempa urbestro estas Respublikana Scott Furgeson (eksdirektoro de la restoracio Cagney's Pizza King).
Historio
Shelbyville urbiĝis la 21-a de januaro 1850, pro speciala ago de la ŝtata leĝistaro, laŭ historioj de la kantono.
Fervojtrako konstruiĝis kunmetante Shelbyville al Indianapolo en la malfruaj 1830-aj jaroj; ĝi estis la unua fervojtrako en Indianio.
Jakub Wujek
Jakub WUJEK (naskiĝis en 1541 en Wągrowiec, mortis la 27-an de julio 1597 en Krakovo) estis pola katolika kleriko, jezuito, doktoro pri teologio, rektoro de la Vilna Akademio, aŭtoro de la traduko de la Biblio en la polan lingvon.
Li estis filo de Maciej Wujek. Komencan edukon akiris en la familia Wągrowiec en la lernejo de cistercianoj. Poste plu edukiĝis en la humanaj-klasikaj sciencoj en Silezio. Estis escepte talenta, precipe lingve. Laŭ rekomendo de la gepatroj en 1558 revenis de Silezio kaj iris al Krakovo, kie studis klasikajn sciencojn. En 1559 gajnis titolon de la magistro pri filozofio.
En Krakovo li estis instruisto de la krakova episkopo Jakub Uchański, kaj kiam tiu ĉi iĝis primaso de Pollando sendis Wujek kiel prizorganton de siaj fratidoj al Vieno en jezuitan kolegion. Tie ĉi Wujek filozofian edukon kompletigis per lekcioj pri matematiko kaj memperfektigado en la greka lingvo.
En Vieno en 1565 eniris jezuitan ordenon, post noviceco ekstudis teologion en Pontifika Gregoria Universitato, kie doktoriĝis. Post du jaroj en Romo revenis al Pułtusk, kie lekciis en jezuita kolegio. Sacerdotiĝis en 1568 kaj de tiu tempo dediĉis sin al intensa laboro de predikanto kaj verkisto. En la jaroj 1571-1578 kiel rektoro organizis jezuitan kolegion en Poznań. En la jaroj 1578-1580 estis rektoro de la Vilna Akademio. En la jaroj 1579-1584 establis jezuitan provincon en Koloĵvar en Transilvanio.
29612 Cindyjiang
29612 Cindyjiang estas tre malgranda tre hela asteroido de la asteroida zono malkovrita la 14-an de septembro 1998 en la kadro de la astronomia kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Nomo
Ĝia nomo honoras Cindy Y. Jiang, kiu gajnis la duan rangon en la Intel International Science and Engineering Fair de 2013 pro sia projekto pri scienco de la medio. Ŝi estis lernantino ĉe la Central High School, de Sankta Jozefo (Misurio, Usono).
1298 Nocturna
1298 Nocturna estas mezgranda malhela asteroido de la ĉefa asteroida zono, malkovrita de la germana astronomo Karl Wilhelm Reinmuth la elde la Nacia Observatorio de Hejdelbergo - Königstuhl.
Ĝia nom "Nocturna", aludas al la nokto, aŭ eble al la muzika ĝenro nokturno.
Leopoldo Knoedt
Liaj gepatroj estis aŭstroj kaj li denaske parolis la portugalan kaj la germanan lingvojn. Li ankaŭ tradukis el la angla kaj laboris ĉe kontoro de usona firmao en Brazilo.
Caroline von Wolzogen
Caroline von WOLZOGEN (naskĝinta Sophie Caroline Auguste von Lengefeld la en Rudolstadt, mortinta la  en Jena) estis germana verkistino.
Vivo
Bonege edukite ŝi devis edziniĝi kiel 16-jaraĝulino al la rudolstadt-a sekreta konsilisto von Beulwitz. Kun li ŝi vivis en la domo se sia patrino. En la malfrua aŭtuno de 1787 Friedrich Schiller venis al Rudolstadt kaj iĝis kutima gasto; fianciĝo lia kun la pli juna fratino Charlotte memkompreneble plifirmigis tiajn ligojn (kp. »Schiller und Lotte«, Stuttgart 1856, kio enhavis ankaŭ la leterinterŝanĝon inter Caroline kaj Schiller).
Kiel verkistino ŝi unue anonime aperis per la romano »Agnes von Lilien« (Berlino 1798) kiu de kelkaj konsideritis verko goeta. Kiam la edzo nomumitis en 1804 sekreta konsilisto kaj membro registara Caroline ekhavis pli intimajn kontakojn kun la korteganoj de Vajmaro. Post la morto de sia unusola filo el la dua geedzeco (en 1825) ŝi translokiĝis al Jena. Tie ŝi verkis: »Erzählungen« (Stuttgart 1826–27), la romanon »Cordelia« (Leipzig 1840) kaj sian plej ĉefverkon »Schillers Leben, verfaßt aus den Erinnerungen der Familie, seinen eignen Briefen und den Nachrichten seines Freundes Körner« (Stuttgart 1830), kiu elstaras per akurateco, riĉeco kaj aminda varmeco rakonta. Ŝia literatura postlasitaĵaro eldonitis en Leipzig en 1848/49 en du volumoj.
Fonto
Meyers Großes Konversations-Lexikon, vol 20. Leipzig 1909, p. 745-746 (tie ĉi interrete)
Fehrbellin
Fehrbellin estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Ostprignitz-Ruppin de la federacia lando Brandenburgio. Fine de la komunumo havis  loĝantojn.
La Verduloj (Nederlando)
La Verduloj (nederlande: De Groenen) estas politika partio en Nederlando kun ekologia fokuso. La partio fondiĝis dum la jaro 1983. Kontraste al la enlande pli granda dua ekologia partio GroenLinks, De Groenen estas konsekvence kontraŭarmea.
Ekde la lokaj politikaj balotoj de la 7-a de marto 2006 la partio nur reprezentiĝas en la parlamento de la urbo Zwolle, ne en pliaj urbaj aŭ regionaj parlamentoj, do ne estas granda politika forto de la lando.
Sur internacia nivelo la partio estas konstanta membro de la verdaj partiaj interligoj. Interalie en la Eŭropa Unio ĝi apartenas al la dum 2004 fondita Eŭropa Verda Partio.
Ursidoj
La Ursidoj estas meteorfluo kiu aktivas de la 17-a ĝis la 25-a de decembro, kun maksimumo atingita je la 22-a tago de tiu monato. Ĝia radianto situas en la konstelacio de la Malgranda Ursino, en regiono kiu proksimas la stelon Kochab. Je la tago de la maksimumo povas fali ĉirkaŭ 10 meteoroj ĉiuhore.
Fonto
Ĉi tiu artikolo baziĝas sur la artikolo Ursids en la anglalingva vikipedio
Batalo de la Egadaj insuloj
La batalo de la Egadaj Insuloj estis ŝipa armea konfrontiĝo, kiu okazis la 10-an de marto, 241 a.K. inter la kartaganoj, gviditaj de Hano la Granda, kaj la romianoj, estritaj de Kajo Lutacio Katulo, kies venko apartenis al la romianoj kaj tiel finiĝis la unua punika milito.
Preĝejo Marteno de Tours (Magyargéc)
La preĝejo Marteno de Tours estas la sola romkatolika historia monumento en vilaĝo Magyargéc (Hungario).
Historio
Oni konjektas, ke pro la karakteriza absido la kirko estis konstruita en la 15-a jarcento. Spite tion oni ne malkovris gotikajn elementojn. Estas faktoj, ke kapelo estis menciita en la jaro 1686. En 1713 la kapelo estis renovigita kaj trakonstruita en 1787, post 2 jaroj ĝi ricevis barokan formon, fine en 1920 estis pligrandigita.
Konstruaĵo
La konstruaĵo situas sola en korto, sed en la korto troviĝas ankaŭ krucifikso. La fasado estas simetria, meze la kvadrata turo plene reliefas. La turopinto estas piramidoforma. La enirejo funkcias tra la turo. La navo finiĝas en oklatera absido. La navo kaj la absido same altas kaj larĝas. Sakristio aliĝas al la absido. La murpentraĵoj estis faritaj en la 1980-aj jaroj, la mebloj en la 20-a jarcento.
Kermeso okazas en la 11-an de novembro.
Bugnara
Bugnara estas komunumo de Italio. Ĝi situas en la regiono Abruco kaj la provinco de La-Aglo.
21673 Leatherman
21673 Leatherman estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la en la kadro la kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de Amanda Kay Leatherman, kiu gajnis la duan rangon en la Intel International Science and Engineering Fair de 2005 pro sia projekto pri mikrobiologio. Ŝi estis lernantino ĉe la Urbana High School de Ijamsville (Marilando, Usono).
Teréz Sebesi R.
SEBESI R. Teréz [ŝebeŝi], Reich Jánosné estis rumania hungara porjunulara verkistino. Ŝi naskiĝis en Arpășel la 31-an de aŭgusto 1923 kaj mortis en Salonta la 5-an de decembro 1987.
Biografio
Teréz Sebesi R. estis dommastrino, poste komerca vendestino. Li estis anino de Literatura Rondo János Arany de Salonta. Ŝiaj porinfanaj poemoj aperis en gazetoj Napsugár, Művelődés kaj en Fáklya.
Supera Tribunalo de Brazilo
La Supera Tribunalo de Brazilo (Supremo Tribunal Federal, mallongigo STF), estas la plej alta instanco de la brazila juĝistaro, kaj ĝi ĉefe respondecas pri gardado de la Konstitucio, kiel difinite en artikolo 102 de la Respublika Konstitucio.
STF konsistas el dek unu ministroj, ĉiuj denaskaj brazilanoj, elektitaj inter civitanoj aĝantaj pli ol 35 kaj malpli ol 65 jaroj, kun rimarkinda jura scio kaj senmakula reputacio, kaj nomumitaj de la Prezidanto de la Respubliko, post aprobo de la elekto fare de la absoluta plimulto de la Federacia Senato.
La Plenasembleo, la Grupoj kaj la Prezidanto estas la organoj de la Kortumo. La Prezidanto kaj Vicprezidanto estas elektitaj de la tribunala Plenasembleo, inter la ministroj, kaj havas dujaran mandaton. Ĉiu el la du Grupoj konsistas el kvin ministroj kaj estras la plej maljuna inter siaj membroj, por periodo de unu jaro, malpermesante ĝian renomumadon, ĝis ĉiuj ĝiaj membroj ekzercos la prezidantecon.
La prezidanto de STF estas ankaŭ la prezidanto de Conselho Nacional de Justiça (Nacia Konsilantaro de Justico).
Elektoepiskoplando
Elektoepiskoplando, germane Kurerzstift, estis ĉiu el la tri ekleziaj elektoprinclandoj (Kolonjo, Majenco, Treviro).
József Illés (juristo)
József Illés [jOĵef ilEŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo Illés József estis hungara juristo, politikisto, profesoro, membro ordinara de Hungara Scienca Akademio (1936). Lia nobela antaŭnomo estis viski [viŝki].
József Illés naskiĝis kiel Illyasevics József la  1871 en Hungara reĝlando, en urbo Huszt (nuntempa Ĥust en Ukrainio). Li mortis la 1944 en Budapeŝto.
Biografio
József Illés frekventis universitaton en Budapeŝto, poste li plulernis en Berlino, Lejpcigo, Parizo, Londono. Hejmenveninta en 1896 li eklaboris en la ministerio. Li ekinstruis en universitato en 1902. En 1906 li iĝis juĝisto, en 1913 deputito parlamenta. Post la 1-a mondmilito li partoprenis en Traktato de Trianon, kie li estis fakulo pri rutenoj. Li pensiuliĝis en 1942.
Barbara Cupisti
Barbara CUPISTI estas itala premiita reĝisorino de dokumentfilmoj kun longa kariero kiel aktorino kiu estas bone konata ekstere de ŝia hejmlando precipe de hororo-ŝatantoj. Ili plej probable rekonos ŝin de ŝiaj filmoj kun direktoro Michele Soavi kaj Dario Argento. Ŝi specialiĝis en agofilmoj (ŝi komencis sian karieron kiel dancistino kun la kompanio Luis Falco). Ŝi famiĝis en Francio pro sia rolo en la tre populara TV "feuilleton" Chateauvallon.
Ŝi disigis sian aktivecon inter Francio kaj Italio ekde 1993 kiam ŝi havis sian filon de itala aktoro Alberto Gimignani.
Barbara Cupisti kaj Esperanto
Ŝi estas multlingva. Aldone al ŝia denaska lingvo la itala, ŝi lernis ankaŭ jenajn lingvojn : angla, franca, hispana kaj Esperanto. Aperis ankaŭ intervjuo kun ŝi fare de Giorgio Silfer en la revuo Femina.
Verkaro
Ekde 2002, ŝi komencis direkti por Rai Cinema. Ŝia unua dokumenta filmo Mothers-  Patrinoj (90 min), montrita en la Festivalo de Venecio 2007, gajnis la premion David di Donatello en 2008 por la plej bona dokumentfilmo de la jaro. Ĝi dokumentas la strebon de patrinoj kaj israelaj kaj palestinaj, perdintaj siajn filojn ĉu milite, ĉu atence, ĉu sinmortige, krei dialogon inter la du frontoj, eĉ per rektaj rakontoj.
Ŝia dua filmo, Malpermesita Infanaĝo, estis montrita en la festivalaj rondoj kaj ricevis la spektantaran premion por la plej bona dokumenta filmo ĉe la Bahreina filmfestivalo pri Internaciaj Homaj Rajtoj (Majo 2009) kaj la Amnestio Internacia Kinejo kaj la premion Homaj Rajtoj ĉe la Internacia Kinfestivalo de Pesaro por la Nova Kinematografio (junio 2009), kaj ĉe la Bobbio Kinfestivalo de Marco Bellocchio. Unicef Italio donis al ĉi tiu filmo la Altan Patronecon.
Fratelli e Sorelle-storie di carcere estas du-epizoda dokumenta filmo pri la drameca situacio en italaj malliberejoj. La filmo estis premiita per la Premio Ilaria Alpi 2012, la plej grava ĵurnalisma premio en Italio, por la plej bona dokumenta filmo de la jaro kaj kiu ricevis la nomumon por la Premio David di Donatello 2013.
Kieren Keke
Kieren Aedogan KEKE (naskiĝis en 1971 en Yaren, Nauro) estas naura kuracisto, iama prezidanto de la naura parlamento kaj nuna ministro pri eksteraj aferoj. Li estas nuntempe gvidanta figuro de la opozicia partio Naoero Amo. Keke estas unu el la malmultaj kuracistoj sur Nauru (aliaj estas Mark Kun, Ludwig Keke - la patro de Kieren, kiu estas dentisto, Godfrey Waidabu kaj Kiki Thoma).
La Keke partoprenis kun la parlamentanoj David Adeang, Fabian Ribauw kaj Baron Waqa protestadon en la flughaveno de Yaren kaj estis tial kondamnita al 14-jara malliberiĝo. Post ŝanĝiĝo de la registaro la 22-an de junio 2004 la puno estis neniigita.
Barbara Cupisti
Verkaro
Interferenze Rom 2013 estas ŝia lasta filmo produktita inter Makedonio, Italio kaj Francio. Ĝi parolas pri la cigana komunumo en Eŭropo.
Ŝi estas nun laboranta al serio de tri dokumentaj filmoj pri rifuĝintoj el la tuta mondo.
Kieren Keke
Septembre 2004 Keke estis akuzita de la parlamenta prezidanto Russell Kun pro duobla civitaneco naura kaj aŭstralia por forigi lin de la parlamento. Oni akceptis la akuzon, kvankam la naura konstitucio ne indikas, ke parlamentano ne rajtas esti ankaŭ civitano de alia ŝtato. La forigo de Keke kaŭzis seneliran situacion, kaj la ŝtatprezidanto Ludwig Scotty eksigis la tutan parlamenton. En la sekvaj parlamentaj balotoj en 2004 kaj 2007 Keke estis denove elektita en la parlamenton kaj poste nomumita ministro pri sano. La li demisiis kune kun la ministro pri justico, Roland Kun, kaj la ministro pri industrio Frederick Pitcher, post problemo kun la ministro pri eksteraj aferoj, David Adeang.
Barbara Cupisti
Verkaro
Ŝi estas konsiderita unu el la plej talentaj dokumentfilmaj direktoroj de ŝia generacio. Ŝiaj filmoj ĉiam montras tre fortajn bildojn de la nuntempa socio. Ĉar ŝi plejparte fokusas pri homaj rajtoj, ŝi diris ke "ŝia celo estas doni voĉon al la homoj kiuj ne havas la okazon por paroli".
Kieren Keke
En decembro 2007 la parlamento esprimis malkonfidon al la ŝtatprezidanto Scotty, kaj tiu eksiĝis. La nova prezidanto Marcus Stephen nomumis Keke-n ministro pri eksteraj aferoj.
Barbara Cupisti
Verkaro
Ŝia unua dokumenta filmo "Mothers" (Patrinoj) produktita de la itala RaiCinema estas laŭ la nacia kaj internacia gazetaro konsiderata majstroverko.
Eksteraj ligiloj
Sekreta Ĝardeno Produktadoj
Aleksander Gorĉakov
Aleksander Miĥailoviĉ Gorĉakov (Александр Михайлович Горчаков), (15a de Julio 1798 – 11a de Marto 1883) estis rusa diplomato kaj ŝtatestro el la princa familio Gorĉakov. Li akiris fortan reputacion kiel unu el la plej influaj kaj respektitaj diplomatoj de la 19-a jarcento.
Li estis ambasadoro de Rusio dum gravaj krizoj, kiel ĉe la Germana Federacio de 1850, ĉe la Krimea Milito, kaj internaciaj konferencoj.
Preĝejo Judaso Tadeo (Sopron)
La Dominikana preĝejo Judaso Tadeo estas romkatolika historia monumento en Hungario, en Sopron.
Historio
La dominikanoj alvenis en tiun urbon en 1674. Ili konstruis la nun videblan barokan preĝejon inter 1719 kaj 1725, sed la turo estis preta nur en 1775. Pli frue en tiu ĉi loko estis du loĝdomoj. Dominikano faris mem la altaron, predikejon kaj la benkojn en la 18-a jarcento.
Preĝejo
La konstruaĵo troviĝas sur stratangulo laŭ la trotuaro. Apud la preĝejo dekstre situas la monaĥejo. Fasado de la preĝejo estas simetria. Meze la enirejo funkcias, en la fasado estas 6 niĉoj kun skulptaĵoj pri Sankta Maria, Domingo de Guzmán, Katarina de Sieno, Tomaso de Akvino, Sankta Vincento Ferrer kaj Sankta Tadeo. La plej supre flanke po unu turoj altiĝas. La interno estas baroka pompo.
Monaĥejo
La unuetaĝa monaĥejo estis konstruita inter 1745-1750. Ĝi havas grandan pordon ĝuste apud la preĝejo. Super la pordo estas skulptaĵo pri Domingo de Guzmán en niĉo.
Kermeso okazas en la 28-an de oktobro.
Informa Bulteno
Informa Bulteno estis bulteno de esperantistoj de la CNT, redaktita de anarkiistoj de Katalunio kaj Andaluzio dum Hispana enlanda milito por kiuj Esperanto estis baza ero de sia identeco. "Informa Bulteno" aperis tuj post la eko de la milito, kaj havos gravan disvastiĝon, helpante, ekzemple, al la varbado de batalantoj por la Internaciaj Brigadoj. Ankaŭ eldonos proprajn bultenojn la partio POUM, en kies vicoj troviĝis kompare multaj esperantistoj, kaj la katalunaj komunistoj.
Fazodiagramo
La linioj, kiuj limas la areojn, estas la linioj de kunekzistado, la punkto de kruciĝo de la tri linioj estas la  Trifaza punkto . Ĉe la dekstra fino de la kunekzista linio inter la likva fazo kaj la gasa fazo estas la kritika Sojla punkto]] Fazodiagramo priskribas la ecojn de iu specifa kemia substanco montrante la interrilaton inter termodinamikaj variabloj kaj la (solida, likva, gasa) fazo. Fazodiagramoj estas utiligataj de fizika kemio, mineralogio kaj materioscienco.
En matematiko kaj fiziko fazodiagramo havas alian signifon, estante sinonimo por faza spaco.
La plej simplaj fazodiagramoj estas tiuj pri premo kaj temperaturo.
Premo-temperaturo-fazodiagramo de puraj substancoj
[[Dosiero:Phasendiagramme.png|eta|500px|'Fazodiagramoj por "ordinara" substanco (supre) kaj por akvo (sube) La priskribo estas germanlingva. Ĝi signifas: Stoff ohne Anomalie - Substanco sen anomalio, Stoff mit Anomalie (z.B. Wasser)'' - Substanco kun anomalio (ekz. akvo)
aksoj: Druck - premo, in bar - en baroj, kritischer Druck - sojla premo. Temperatur in °C - temperaturo en °C, kritische Temperatur - sojla temperaturo
fest - solida, flüssig - likva, gasförmig - gasa; Tripelpunkt - Trifaza punkto, Kritischer Punkt - Sojla punkto.
Eis - glacio, Wasser - akvo, Wasserdampf - gasa akvo. ]] La diagramo montras la fandopunkton kaj la bolpunkton de pura kemia substanco depende de la temperaturo (x-akso) kaj premo (y-akso). La linioj en la diagramo estas la
En la supra diagramo ĉio estas montrata por "normala" substanco. Akvo estas aparta substanco, kiu havas "densanomalion", tio signifas ke kun altiĝanta temperaturo ĝia denseco ne daŭre malaltiĝas: akvo havas sian plej altan densecon je temperaturo de 4 °C (pli precize ĉe 3,98 °C, do en likva fazo.
Du praktikaj sekvoj:
Plursubstancaj sistemoj
Vidu ankaŭ eŭtektiko, eŭtektika punkto, disociiĝo
Eksteraj ligiloj
Bonaj pliaj klarigoj - germanlingve:
Pli kompleksaj diagramoj kaj rilatoj al termodinamiko (pli fakeca):
Stacio Abikomae
Stacio Abikomae (japane: 我孫子前駅 [Abikomae-eki], angle: Abikomae Station) estas fervoja stacio en Kvartalo Sumijoŝi, Osako, Japanio. La stacio servas 1 linion de Elektra Fervojo Nankai: Linio Nankai-Kōya.
67 (nombro)
Sesdek sep (67) estas la natura nombro kiu sekvas 66 kaj antaŭas 68.
La nombro 67 en la dekuma sistemo havas alternativajn formojn:
Enterobakteriacoj
Enterobakteriacoj - science latine Enterobacteriaceae - estas granda familio de Gram-negativaj bakterioj. Ĝi unue estis proponita fare de la germana bakteriologo Otto Rahn en 1936, kaj nun inkludas pli ol 30 genrojn kaj pli ol 100 speciojn. Ĝia klasifiko super la nivelo de familio daŭre estas temo de debato, sed unu klasifiko lokas ĝin en la ordo enterobakterialoj (enterobacterales ) de la klaso gamaproteobakterioj (gammaproteobacteria) en la filumo pseŭdomonadotoj (pseudomonadota). En 2016, la priskribo kaj membroj de ĉi tiu familio estis korektitaj surbaze de komparaj genomaj analizoj fare de la niĝeria kuracisto Mobolaji Adeolu, biokemiisto en la Universitato McMaster de Hamilton, Ontario, Kanado, kaj aliaj.
Enterobakteriacoj inkludas, kune kun multaj sendanĝeraj simbiontoj, multajn el la pli konataj patogenoj, kiel ekzemple salmoneloj, Escherichia coli (kojlobaciloj), klebsieloj kaj ŝigeloj. Aliaj malsan-kaŭzantaj bakterioj en tiu familio inkludas la genrojn latine nomataj Enterobacter kaj Citrobacter. Membroj de la enterobakteriacoj povas esti banale referitaj kiel enterobakterioj aŭ "intestaj bakterioj" (de la malnovgrekaj vorto ἔντερον, énteron, ‚intesto‘), ĉar pluraj membroj vivas en la intestoj de bestoj. Fakte, la etimologio de la familio estas surbaze de la vorto enterobacterium kun la sufikso por indiki familion (acoj) - ne surbaze de la genro Enterobacter (alikaze la latina nomo estus "Enterobacteraceae" sen "i") - kaj la tipa genro estas Escherichia.
Duoninsulo Foxe
La duoninsulo Foxe - nomata laŭ la malkovristo Luke Foxe - estas duoninsulo en sudo de la Baffin-insulo en Kanado, kun kiu la duoninsulo estas interligita nur per svelta terlango. La duoninsulo apartenas administre al Qikiqtaaluk-regiono en Nunavuto.
Norde de la duoninsulo situas Foxe-baseno, okcidente de la Foxe-kanalo kaj sude komenciĝas la Hudson-markolo. Same sude de la duoninsulo situas malgranda insulo, sur kiu troviĝas la setlejo Cape Dorset. La plej okcidenta punkto de la duoninsulo portas la nomon Cape Queen.
La duoninsulo longas 241 km, larĝas 80 ĝis 161 km.
Várgesztes
Várgesztes [vArgesteŝ] estas malgranda vilaĝo en Hungario en regiono Meza Transdanubio, en departemento Komárom-Esztergom, en Distrikto Tatabánya. Vár signifas fortikaĵo.
Geofrafio
Várgesztes situas en montaro Vértes, fine de sakovojo. Tatabánya troviĝas 17 km-ojn for.
Historio
Pri Várgesztes la unua mencio aperis en 1009 en formo Geztes. Dum regado de Sigismondo la 1-a (Sankta Romia Imperio) jam estis tie fortikaĵo. La turkoj kelkfoje sieĝis ĝin, sed okupis ĝin nur en 1543, tiam la vilaĝo detruiĝis. En 1693 familio Esterházy akiris la fortikaĵon kaj la kampojn. En 1730 katolikaj germanoj refondis la vilaĝon sub nomo de Pusztagesztes. La nuna nomo formiĝis en 1917. Apud la vilaĝo en 1991 feriejo konstruiĝis. La vilaĝo profitas ankaŭ el fremdultrafiko. En 2011 tertremo okazis, precipe la preĝejo difektiĝis.
Rjazan
Rjazano, Rjazanj aŭ Rjazan (Рязань) estas rusia  urbo, ĉefurbo de Rjazanja provinco. Ĝi situas 200 kilometrojn al sud-oriento de Moskvo, ĉe rivero Oka ĉe enenfluo en ĝin de rivero Trubeĵ (Трубеж).
Historio
Rjazanj iam estis centro de Rjazanja princlando, sed fakte tiama Rjazanj (t. n. Malnova Rjazanj) situis 50 kilmetrojn for.
Rjazana princlando rolis gravan rolon en la vivo de rusaj princlandoj. Situante ĉe la limo kun stepo, ĝi ofte estis la unua atakata de nomadoj. Tial la princlando devis esti unu el la plej fortaj, ĉiam preta por milito.
La urbo antaŭe estis nomita kiel:
Kulturo
En la urbo konserviĝis kelkaj preĝejoj de 15-a kaj 16-a jarcentoj.
Ekonomio
Rjazan estas multbranĉa industria centro, en kiu plej gravas maŝinkonstruado. La aparte gravaj produktejoj estas la jenaj: kaj aliaj.
Transporto
En la urbo estas fervojaj stacioj.
La du ĉefaj estas Rjazan-1 (Рязань-1) kaj Rjazan-2 (Рязань-2).
De la urbo estas 3 fervojaj linioj.
Raoul Behrend
Raoul BEHREND (naskiĝis en 1964) estas Svisa astronomo
Kastelo Hambach
La kastelo Hambach (pli frua ankaŭ Kestenburg aŭ Maxburg) apud la urboparto Hambach de la urbo Neustadt ĉe la Vinstrato, germana federacia lando Rejnlando-Palatinato, estis konstruita en mezepoko kiel burgo kaj poste alikonstruita kiel kastelo. Ĝi estas pro la Festo de Hambach, kiu okazis en 1832 tie, simbolo de la movado por demokratio en Germanujo.
Raoul Behrend
La asteroido 18874 Raoulbehrend estis nomita en lia honoro.
Kastelo Hambach
Signifo
La „Maxburg“ estas por membroj de studentaj ligoj nacia monumento kaj simbolo por libereco kaj frateco. La kastelo estas unu stacio sur la en la jaro 2007 inaŭgurita ŝoseo de la demokratio, kiu iras de Frankfurt ĉe Majno ĝis Lörrach.
Gábor Rajnai
Biografio
Gábor Rajnai post la fino de aktorakademio en 1906 ludis en Koloĵvaro, post unu jaro en Gaja Teatro, fine ekde 1908 en la Nacia Teatro (Budapeŝto). En 1918 li ludis ankaŭ en Fasor Kabaré. En 1921 li estis mallongtempe la aktoro kaj reĝisoro de la Renaissance Színház, ekde 1922 denove li estis membro de la Gaja Teatro. En 1935 li rekontraktiĝis al Nacia Teatro, kies li iĝis en 1935 eterna membro. Ekde 1946 li malsaniĝis kaj pensiuliĝis. Lastfoje li ludis en la Művész Színház en 1947–48. Ekde 1915 ĝis sia morto li kontinue ludis en filmoj.
Magland (stacidomo)
Magland estas franca stacidomo sur linio -, situanta en  Magland, en departemento Haute-Savoie, regiono Aŭvernjo-Rodano-Alpoj.
Temas pri stacidomo de Société nationale des chemins de fer français (SNCF), priservata de trajnoj Aŭvernjo-Rodano-Alpoj kaj Léman Express (L3).
Ĝi situas ĉe kilometra punkto (PK) de la linio La Roche-sur-Foron - St-Gervais-les-Bains-Le Fayet (895000).
Einsatzgruppen
Einsatzgruppen — operacaj taĉmentoj de Sicherheitspolizei, kiuj estis establitaj fare de gvidantaj reprezentantoj de Tria Regno. Organizataj antaŭ atakoj al laŭvicaj ŝtatoj: Pollando, Norvegio, Francio, Belgio, Nederlando, Jugoslavio.
Einsatzgruppen dividiĝis en pluaj subgrupojn konataj kiel Einsatzkommandos aŭ Sonderkommandoj. Okaze de bezono la taĉmentoj de Einsatzgruppen povis peti helpon de Wehrmacht, ankoraŭ pli grava estis por ili kunlaborado kun lokaj policaj korpusoj en Ukrainio, en Latvio aŭ en Litovio, kie iliaj anoj estadis rekompencataj el posedaĵo ŝtelita al la murditaj viktimoj.
Taskoj en Pollando
Post okupo de Pollando ilia tasko estis terorigi lokan loĝantaron kaj likvidi nedeziratajn personojn, unuavice judojn kaj polan inteligentularon, ankaŭ pastrojn kaj komunistojn. Ilia agado koncernis partoprenantojn de la Ribelo de Grandpolujo kaj de Sileziaj ribeloj. Dum mortigado de judoj oni klopodis aligi lokajn ukrainojn, litovojn, polojn aŭ belorusojn.
20.11.1939: Subigitaj al komandantoj de ĉiuj el 5 armeoj de Wehrmacht kaj agantaj ĝis nun en Ĝenerala Gubernio ekde invado en Pollandon Einsatzgruppen de Sekurec-Polico kaj de Sicherheitsdienst estis malfonditaj
Taskoj en Sovetunio
En majo 1941 estiĝis taĉmentoj de SS Einsatzgruppen destinitaj por agado en Sovetunio, kien estis planata la germana atako - operaco Barbaroso. Ilia tasko estis parte batalo kontraŭ partizanoj, parte likvido de grupoj de loĝantaro - unuavice judoj, komunistoj kaj ciganoj, iom post iom sekvis ekstermigado de la slava loĝantaro kaj anoj de aziaj minoritatoj en Sovetunio. Komandantoj de tiuj ĉi apartaj taĉmentoj estis anoj de sekreta ŝtata polico de gestapo (Geheime Staatspolizei), SD (Sicherheitsdienst) kaj SS (Schutz-Staffeln). La viraron kreis anoj de gestapo, SD, SS, anoj de orda polico OrPo (Ordnungspolizei) kaj precipe anoj de armiloj de SS (Waffen-SS).
En Sovetunio estis kvar Einsatzgruppen-oj, dum kio ĉiun el ili kreis proksimume 3000 viroj.
La maniero de likvido fare de tiuj ĉi komandgrupoj estis maksimume brutala. Homoj estis elpelitaj el siaj hejmoj, dum kio okazadis, ke nepovantaj homoj estis pafmortigitaj eĉ en lito. La ceteraj foriradis aŭ en transportojn, kiuj forveturigadis ilin en koncentrejojn aŭ al certaj lokoj, kie viroj devis elfosi amastombon, post kio homoj estis iom post iom pafmortigataj falante iom post iom en la tombon. Antaŭ la ekzekuto ili multfoje devis rigardi la viktimojn, kiuj jam kuŝis tie. Okazadis, ke ekzekutotaj virinoj devis senvestiĝi ĝisnude, kelkaj el ili estis antaŭ la ekzekuto seksatencitaj aŭ ili mem donis sin, por ke ili savu sian vivon, sed plimulte ili estis duantagon pafmortigitaj, por ke germanoj seniĝu de atestintoj de la masakro. Plua "amuzo" de komandgrupoj estis la t.n. "ĉasadoj", dum kiuj estis homoj, kaŝintaj en arbaro, pafmortigataj kiel ĉasbestoj. Simila afero estis eluzado de kondamnitoj kiel celtabuloj dum ekzercpafadoj. Brutala maniero de likvido estis ankaŭ peligado de homoj sur transportŝipojn, kiuj estis sur maro subakvigitaj. Einsatzgruppen-oj partoprenis ankaŭ la t.n. "purigaj kontraŭpartizanaj agadoj", dum kiuj estis masakrita civila loĝantaro de vilaĝoj en koncerna regiono. Dum tiuj ĉi agadoj, kiujn faris memstare ankaŭ taĉmentoj de Waffen SS, homoj estis devigitaj foriri en ian pli grandan konstruaĵon (ekz. en preĝejon), dum kio ili estis tie brulmortigitaj dumvive aŭ masakritaj per mangrenadoj. Tiuj ĉi vilaĝoj (inter kiuj estis ekz. ankaŭ Český Malín) estis poste ĝisfundamente forbruligitaj.
Nombro de viktimoj de tiuj ĉi taĉmentoj ne estas precize konata. Oni taksas, ke sole en Sovetunio estis fare de tiuj ĉi komandgrupoj de morto likviditaj proksimume 2 milionoj da homoj, el tio proksimume 900 miloj da judoj. Kelkaj fontoj indikas, ke la taĉmentoj de Einsatzgruppen respondecas pri la morto preskaŭ de tri milinoj da sovetaj militkaptitoj. La taksoj komplikas ankaŭ tiu fakto, ke ne estas precize konate, kiom da krimoj falis sub rektan kompetencon de unuopaj grupoj de Einsatzgruppen, kaj pri kiom respondecas pluaj germanaj taĉmentoj (Waffen SS, SS-Totenkopfverbände, Wehrmacht, aliaj specialaj grupoj).
Taskoj en Slovakio
Post eksplodo de Slovaka nacia ribelo en la jaro 1944 tiuj ĉi taĉmentoj agadis ankaŭ sur Slovakio. Krom subpremado de ribeloj ili partoprenis dum masakroj, dum kiuj estis murditaj pli ol 5 mil da slovakoj inkluzive de maljunuloj, virinoj kaj infanoj, estis forbruligitaj 90 slovakaj vilaĝoj, kaj post la milito estis malkovritaj 211 amastomboj.
Prijuĝado de la krimoj
Post fino de la dua mondmilito pri la agado de Einsatzgruppen okupiĝis Usona Militkortumo en Nurenbergo. En 1948 oni kondamnis 22 komandantojn de grupoj kaj subgrupoj, el kiuj mortpunis 14.
La proceso koncernis nur krimojn de Einsatzgruppen kontraŭ judoj kaj civitanoj de Sovetunio en la teritorio de Rusio post la germana atako en 1941. Oni ne konsideris krimojn en aliaj landoj. En 1939 sur la teritorio de okupata Pollando estis 8 operacaj grupoj de sekureca polico, kiuj amase arestis polojn surbaze de t.n. Specialaj Kapt-ordonaj Libroj de Poloj kadre de Intelligenzaktion.
Dionizo la 1-a
Dionizo la 1-a aŭ Dionizo de Sirakuzo, nomata la Malnova aŭ eĉ la Granda (en antikva greka lingvo: Διονύσιος, Dionýsios; 430 a.K - 367 a.K) estis tirano de Sirakuzo, milita kaj tragedia. Li sukcesis, suprenirante en potenco, rompante la demokration, kiu ekfunkciis en Sirakuzo en 465 a.K, la jaro de la morto de Trasibulo, la lasta tirano de la dinastio de la Dinomenidoj. La politika elekto de Dionizo daŭrigis tiun de Gelone, kiu vivis okdek jarojn antaŭe; tial ne estas surprize, ke por li estis "la rizo de Sicilio". Oni diras, ke Skipio Afrika, kiam oni demandis al li la nomojn de la plej lertaj kaj kuraĝaj viroj, respondis "La Sicilianoj Agatoklo kaj Dionizo".
Dionizo estis la ĉefo de la Sirakuza armeo kaj de la aliancanoj dum la Grek-punikaj militoj (precipe la tria kaj kvara). La sukcesoj, aldonitaj al la rezultoj, kiujn havis la milito kontraŭ la Italota Ligo, kondukis al la kompleta submetiĝo de Sicilio (ekskludante la nordokcidentan parton ankoraŭ en kartagaj manoj) sub ununura hegemonio: Sirakuzo.
Lia tiraneco alportis diversajn novaĵojn en la kultura sfero; Dionizo, fakte, estis viro de granda kulturo kaj sponsorado, lia kortego ĝavas eminentulojn kiajn Platono (388 aK), Skino de Sfeto, Filokseno kaj Aristipo de Cireno, sen kalkuli la multajn metiistojn. kaj akademiulojn kiujn li bonvenigis. Li ankoraŭ estas memorita kiel ekzemplo de la krueleco, kiun tirano povas atingi, fakte, multaj anekdotoj estas rakontitaj pri lia personeco kaj la plej multaj el ili estas kolektitaj en la Tusculanae disputationes de Cicero kaj en la Moralia de Plutarko.
Monofizitismo
Monofizitismo (μονοφῠσῐτῐσμός, monophysitismus; de la greka vorto μόνος, monos, "sola", kaj la vorto physis, "naturo") estas teologia doktrino pri Kristo, kiu diras ke Jesuo havas unusolan naturon. Tiu, kiu kredas je monofizitismo, nomiĝas monofizito.
Priskribo
Laŭ la plejmulta formo de kristanismo (Romkatolikismo, Orienta Ortodoksismo, kaj multaj konfesioj de Protestantismo), Kristo havas du naturojn (φύσις, nātūra) — unu homan, unu dian — en unu persono. Monofizitismo diferencas de tio, laŭ sia mala doktrino ke fakte ekzistas nur unu naturo de Kristo, sed akordas kun tio, ke ekzistas unu persono de Kristo. (Male, laŭ Nestorianismo, Kristo konsistas el du personoj — unu homa, unu dia; po unu naturo en persono — kiuj unuiĝas per akordo de volo.)
Laŭ la plejmulta kristanismo, monofizitismo estas hereza, ĉar ĝi implicas ke Kristo ne estas plene homa, nek dia.
Ĉu la unusola naturo de Kristo estas dia, homa, aŭ samtempe dia kaj homa, kaj ankaŭ la preciza senco de la unueco de la dia kaj homa naturo(j) de Kristo, varias laŭ aŭtoroj kaj teologioj. Tiuj formoj, kiuj asertas ke la du naturoj estas nur “sendividaj” sed ne “unu”, nomiĝas miafizitismo (de la greka vorto μία, mia, ingenra formo de εἷς, heis, "unu", kaj la vorto φύσις).
Historio
Monofizitismo estis fondita en Egiptio de Eŭtiko en la 5-a jarcento. Ĝi ekestis pro reago kontraŭ Nestorianismo. Nestorianismo emfazas la duecon de Kristo (du personoj kaj tial du naturoj); male, monofizitismo emfazas la unuecon de Kristo (unu persono, unu naturo).
Anna Kéthly
Anna KÉTHLY [kEtli], laŭ hungarlingve kutima nomordo Kéthly Anna estis hungara politikisto, ministro, ĵurnalisto.
Anna Kéthly naskiĝis la  1889 en Budapeŝto. Ŝi mortis la 1976 en Belgio, en Blankenberge.
26665 Sidjena
26665 Sidjena estas asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la en la kadro de la astronomia kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de Siddhartha Gautama Jena, kiu gajnis la unuan rangon en la Intel International Science and Engineering Fair de 2010 pro sia projekto pri medicino kaj sano. Li estis lernanto ĉe la International Academy de Bloomfield Hills (Miĉigano, Usono).
Parametra derivaĵo
En kalkulo, parametra derivaĵo estas derivaĵo kiu estas kalulata se ambaŭ variabloj x kaj y (sendependa kaj dependa, respektive) dependas de sendependa tria variablo t,.
Ekzemple, konsideru funkciojn
kaj
La unua derivaĵo de ili estas:
kie \dot{x}(t) signifas derivaĵon de x de t. Por kompreni kial la derivaĵo aspektas tiamaniere, memoru la ĉenan regulon por derivaĵoj:
aŭ
Pli formale, per la ĉena regulo:
kaj dividante ambaŭ flankojn per oni faras la pli supran ekvacion.
Kiam oni diferencialas ambaŭ funkciojn de t, oni finiĝas kun
respektive. Enigante ĉi tion en la formulon por la parametra derivaĵo, oni ricevas la jenon
La dua derivaĵo de parametra ekvacio estas donita per
per uzo de la rilata regulo por derivaĵoj. La lasta rezulto estas utila en la kalkulado de kurbeco.
Calatayud
Calatayud [kalataĜUD], Kalataĝudo aŭ Kalatajudo esperantigebla, estas urbo de la provinco de Zaragozo, regiono Aragono, en Hispanio, ĉefurbo de la samnomaj komarko kaj jurisdikcia teritorio.
Situo kaj populacio
Ĝi situas je la rivero Jalón kaj estas la ĉefa urbo de la provinco de Zaragozo, post ties ĉefurbo, kaj kune kun la tri provincaj ĉefurboj el la regiono, la ununura aragona urbo kiu superis 20 000 loĝantojn (21 905 januare de 2008 laŭ ŝtata censo), tamen poste iomete malpliiĝis sub 20 000. Krom la centra urba kerno estas tri submunicipaj kvartaloj: nome Huérmeda, Torres kaj Embid de la Ribera; kaj la loĝlokoj Campiel, Carramolina, Marivella, Ribota, San Ramón kaj Terrer (distingenda disde samnoma najbara municipo), kiuj plejparte havas nekonstantan loĝantaron. La provinca ĉefurbo estas je 88 km. La Aŭtovojo de la Nordoriento trapasas la teritorion municipan inter la km 228a kaj 246a. Ankaŭ la nacia ŝoseo N-234 trapasas la municipan teritorion kaj komunikas kun Sorio kaj Teruelo.
Historio
Iam estis antaŭromia vilaĝo nome Bílbilis, kies nomon poste uzis la romia vilaĝo, el kio venas la nuna an-nomo "bilbilitanos". Dum la romia epoko la urbo prosperis kaj eĉ estis du apudaj vilaĝoj, la alia nome Platea. En tiu epoko tie naskiĝis kaj vivis la fama latina verkisto Marcialo, kiu eĉ ĝis nun estas la plej konata filo de la urbo.
En araba epoko oni konstruis la fortikaĵon, kiu nomigis la urbon per la aktuala nomo en la araba. Tiu epoke la urbo estis foje urbo de la regno de Zaragozo, foje eĉ rivalo. La kristanoj rekonkeris la urbon en la 12-a jarcento kaj en la 14-a jarcento Calatayud estis ejo de bataloj inter la Regno Kastilio kaj la Regno Aragono. En 1461 oni kronigis tie la reĝon Fernandon la 2-an.
En la 17-a jarcento la jezuitoj plialtigis la kulturan vivon de la urbo, kie elstaris la figuro de la pastro kaj verkisto Baltasar Gracián.
Komence de la 19-a jarcento dum la Hispana Sendependiga Milito la urbo estis scenejo de diversaj bataloj, konkeroj kaj atakoj fare de la du flankoj.
Demografio
Kiel kuriozaĵo oni diru, ke tiu urbo estis dum jaroj la dua aragona urbo demografie kaj, dum la unua duono de la 20-a jarcento, ĝi havis populacion similan al tiuj de la provincaj ĉefurboj de Huesca aŭ Teruel. Poste okazis fortan elmigran movadon al la regiona kaj provinco ĉefurbo Zaragozo kaj al pli industria regiono Katalunio, kie oni disponeblis el pli da laborlokoj.
Ekonomio
La ekonomio de Calatayud baziĝis ĉefe sur la sektoro de servoj, kaj sur la agrikulturo (ĉefe pomoj kaj piroj). Estas ankaŭ protektita devennomo por vinproduktado. La industrio estas malpli disvolviĝinta, sed estas industriaj zonoj (La Charluca kaj Mediavega). Dum jaroj la entrepreno Kimberly Clark establis fabrikon de vindaĵoj, sed en majo 2013 ĝi fermis la agadon. Estas aliaj kazoj de grandan entreprenoj kiuj foriris de Calatayud pro ekonomia krizo. Por ekzemplo, DANA Automoción, CISA, kaj Decathlon. Calatayud formas parton de la turisma reto de urboj kiuj havas fervojon de grandrapidaj trajnoj ekde 2003, krom grandrapida linio Madrido-Barcelono.
Vidindaĵoj
Elstaras fortikaĵa komplekso de la araba epoko (kasteloj, murego kaj podegoj) de la 9-a jarcento, nome la plej antikva fortikaĵa komplekso konservita de araboj en Iberio. Ĝi ekzistis jam en la 8-a jarcento sed en la 9-a jarcento estis ampleksigita por fronti la rivalan klanon de Banu-Kasi de Zaragozo. Ĝi enhavas kvin kastelojn, ligitajn pere de muregoj kiuj descendis ĝis rojoj kaj reascendis. Supre estas la ĉefa kastelo aŭ de Ajjub kaj Torre Mocha. Malsupre Kastelo de Doña Martina, Kastelo de la horloĝo, Kastelo de la Roko (tre detruita). Inter aliaj elementoj estas tri oklateraj turoj, kvar kvadrataj turoj, flanka turo, cisternoj, rearbarigo, rifuĝejo por lokanoj,
La kapitula kirko de Sankta Maria estis konstruita en la urba centro sur la iama moskeo, deklarita Heredo de la Homaro ekde 2001. En ĝi vizitendas la klostro de la 14-a jarcento, la kunvenejo, oklatera turo mudeĥara de la 16-a jarcento 70 m alta, plurlatera absido mudeĥara de la 16-a jarcento, platereska pordego de retablo el alabastro, verko de Juan de Talavera kaj la franca Stefano de Obray, barokaj kapeloj ktp.
La kapitula kirko de Sankta Tombo de la Ordeno de la Sankta Tombo kun triporda fasado, du turoj, kaj kopio de la Sankta Tombo.
Opština Kriva Palanka
Opština Kriva Palanka estas unu el 80 komunumoj en norda Makedonio. Sed ĝi ankaŭ estas unu el la 6 komunumoj en la nordorienta regiono. En 2002 vivis 20 820 loĝantoj. Administra centro de la komunumo estas urbo Kriva Palanka.
Loko, priskribo
La areo de la komunumo estas 480,81 km². Opština situas en la nordoriento de la ŝtato en la valo Slaviško-kampo. La alteco ĉi tie estas ĉirkaŭ 550 ĝis 750 m.
Valo kuras orienten al okcidenten Kriva Reka rivero, kiu originas proksime de la limo kun Bulgario.
Opština kondukas de okcidento al oriento Ĉefa vojo n-ro A 2 / E 871. Ĝi komenciĝas de la urbo Kumanovo kaj iras al la bulgara urbeto Kjustendil. Pluraj vojoj de loka graveco deflankiĝas de ĉi tiu vojo al la sudo kaj precipe norde. Tamen ili finiĝas en la montoj post kelkaj kilometroj.
Najbaraj municipoj estas:
Opština Makedonska Kamenica en la sudoriento, Opština Kočani en la sudo, Opština Kratovo  la sudokcidento kaj Opština Rankovce en la okcidento. En la nordo estas ŝtata limo kun Serbio kaj en la oriento estas limo kun Bulgario.
Municipoj konsistigas la urbo Kriva Palanka kaj pliaj 33 vilaĝojn, kiuj estas:
Bys, Baštevo, Borovo, Dlabočica, Dobrovnica, Drenak, Drenje, Duračka Reka, Gabar, Golema Crcorija, Gradec, Kiselica, Konopnica, Košari, Kostur, Krklja, Krstov Dol, Lozanovo, Luke, Mala Crcorija, Martinica, Meteževo, Moždivnjak, Nerav, Ogut, Osiče, Podrži Konj, Stanci, Tylminci, Trnovo, Uzem, Varovište kaj Ĵidilovo.
Referencoj
Statistikoj: https://www.citypopulation.de/php/northmacedonia-admin.php
Kategorio: Komunumo de Nord-Makedonio
Calatayud
Vidindaĵoj
La Preĝejo de San Pedro de los Francos estis fondita por la servo de la francoj alvenintaj por helpi la reĝon Alfonso la 1-a en la konkero de Calatayud, sed la aktuala templo estas de post du jarcentoj, konstruita en la 14-a jarcento, kun mudeĥara strukturo trinava kun altaj pilieroj, kricvolboj kaj triobla absido; la pordego estas valencigotika kaj la turo suferis klinigon, pro kio en 1840 estis detruita la sonorilparton.
La Preĝejo de Sankta Andreo estas mudeĥara trinava, kun mudeĥara turo oklatera trietaĝa.
La Preĝejo de Sankta Johano la Reĝa de la 17-a jarcento estis konstruita de la jezuitoj kun plano de latina kruco, havas pentraĵojn de Goya sur pendentivoj kaj en la kunvenejp, barokan sakristion kun luksaj mebloj kaj barokan orgenon.