cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Adresaro de la Esperantistoj
Unua adresaro
Granda plejmulto de la personoj registritaj en la unua adresaro, eldonita en 1889, loĝis en Rusio. Jen plena laŭlanda listo de la unuaj 1000 registritaj esperantistoj:
Defendo Caro-Kann
La Defendo Caro-Kann (ECO B10-B19) estas ŝaka malfermo, kiu komenciĝas per la movoj en Algebra notado: ... post kiu la pozicio de la diagramo estas atingita.
Ĝi havas multajn similecojn al la franca defendo, la ĉefa diferenco estas ke la kuriero sur c8 ne estis enŝlosita per movo e6.
Ĝi estas konsiderata unu el la plej fortaj malfermoj haveblaj por nigro kaj estis uzita de multaj ŝakaj mondĉampionoj.
Variaĵo de la ŝanĝo
1.e4 c6 2.d4 d5 3.exd5 Variaĵo de la ŝanĝo
Variaĵo Smyslov
Tiu ĉi kompleksa variaĵo estas atingita per la movoj:
Variaĵo post aktivado de la damo
1. e4 c6 2.Ĉc3 d5 3.Df3!?
Varberg
Industria revolucio de la 19-a jarcento kaj en la paso de la 20-a jarcento aportis al Varberg evoluon de industrio, en Varberg estis haveno, ŝipfarejo kaj fervojo kontribuis al granda evoluo de komerco. Oni eksportis de ĉi tie metalurgiajn produktojn, ŝtonon, sed ankaŭ grenon kaj produktojn de agrikultura produktado. Ĉi tie estis ankaŭ malgranda fabriko, fabriko por mebloj, evoluis metioj.
Banlokaj aferoj komencis en Varberg sian tradicion jam antaŭ 180 jaroj. La unuaj publikaj banlokoj estis konstruitaj en proksimeco de la haveno jam en jaro 1822. Krizo de la 90-aj jaroj de la 20-a jarcento dampis la industrian evoluon, malaperis la ŝipfarejo. La urbo aliorientiĝis ĉefe al servoj, evoluas plu banlokaj aferoj, vojaĝtrafiko kaj informatiko.
Urbo Varberg konstruis universitaton por klerigado de fakaj meneĝeroj en la vojaĝtrafiko kaj banlokaj aferoj kaj la universitato estis inaŭgurita en septembro de 2003.
Upalio
Upalio estis unu el la dek ĉefaj disĉiploj de la budho Gotamo, kaj la plej lerta pri disciplino.
Vivo
Li estis ŝudra barbiro el Kapilavastuo, kiu estis servisto de la ŝakjaj raĝidoj. Kiam la raĝidoj bikŝuiĝis, Upalio ankaŭ fariĝis bikŝuo.
Bikŝuiĝo
Laŭ la Palia Kanono, la raĝidoj volonte permesas Upalion bikŝuiĝi antaŭ ol ili, faranta lin pli altranga ol ili, tiel forlasanta la ambicion de ilia varno kaj socia pozicio. En la Tibeta versio, la plejaĝulo Ŝariputro instigas Upalion bikŝuiĝi kiam li hezitis pro sia varno. Dum la unua budhisma koncilio, la plejaĝulo Mahakaŝjapo petas lin reciti la Vinajon. Li atingas arahantecon antaŭ ol li forpasis, kaj estas konsiderita kiel la patrono de la bikŝuoj kiuj specialiĝas pri la Vinajo.
James Keir
James KEIR (n. la 20-an de septembro 1735 - m. la 11-an de oktobro 1820) estis skotlanda kemiisto, geologo, industriisto kaj inventisto. Li naskiĝis en Stirlingshire en Skotlando.
Keir estis eminenta membro de la sciencista Luna Societo.
Szczawnica
Szczawnica estas urbo en Malgrandopolio en Pollando. Ĝi apartenas al Szczawnica en distrikto Nowotarski.
Mongola pluvio
La malgranda dezertpluvio aŭ mongola pluvio, Charadrius mongolus, estas eta kaj vigla pluvio, tio estas vadbirdo de la familio de ĥaradriedoj kaj genro Charadrius kiu enhavas multajn aliajn speciojn.
NGC 237
NGC 237 (aliaj indikoj — PGC 2597, UGC 461, MCG 0-2-136, ZWG 383.79, KARA 33, IRAS00408-0023) estas galaksio en konstelacio Baleno.
Mongola pluvio
Estas kvin rasoj el kiuj la du plej grandaj aziaj formoj, nome C. m. mongolus kaj C. m. stegmanni, ricevas solaj ofte specifan statuson kiel Mongola pluvio, Charadrius mongolus. Se tiu taksonomia disigo estus akceptita, la aliaj tri rasoj iĝus Charadrius atrifrons, inkludante la tri rasojn atrifrons, pamirensis kaj schaeferi.
NGC 237
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Mongola pluvio
Ĝi reproduktiĝas en la Himalajo kaj en etaj regionoj direkte al nordorienta Siberio, ĉeestante la Mongola pluvio en tiu orienta parto de ties teritorio; la specio reproduktiĝas ankaŭ en Alasko. Tiu specio estas tute migranta kaj vintras en sablaj strandoj de orienta Afriko, suda Azio kaj Aŭstralazio, tio estas preskaŭ la tuta marbordo de Hinda Oceano, escepte Madagaskaro. Ĝi estas rara vaganta specio en okcidenta Eŭropo, kie aperas eĉ ĝis Britio kaj Francio.
Tiu fortika pluvio estas longkrura kaj fajnbeka. Ĉiuj havas grizajn dorson, kronon, okulmaskon kaj kolflankojn kaj blankajn gorĝon kaj subajn partojn. Bredantaj maskloj havas avelkolorajn tutan bruston, fronton kaj nukon; kaj nigran grandan okulmaskon, ĉefe suben kaj malantaŭen. La ino estas pli senkolora kaj vintruloj kaj junuloj malhavas avelkoloron kaj havas nur iom da ruĝo ĉekape. Kruroj estas malhelaj kaj la beko nigra. Ĉiukaze ili estas tre similaj al pli granda Dezertpluvio, Charadrius leschenaultii. Separigi ambaŭ speciojn povus ebli en miksitaj aroj de strandoj en Barato, kie diferenco laŭ grando aŭ strukturo estas facile rimarkebla. Pli malfacile estus diferencigi ilin en okcidenta Eŭropo, kie ambaŭ specioj estas tre raraj kaj ne koincidas. Ankaŭ problema estus diferenci la subspecio de Dezertpluvio, Charadrius leschenaultii, propra de Mezoriento kiu estas tre simila al la specio malgranda dezertpluvio aŭ mongola pluvio, Charadrius mongolus.
La diferenco estas ke tiu ĉi lasta estas pli malgranda kaj fortikeca kaj havas pli malhelajn krurojn, pli blankan fronton kaj pli rimarkindan blankan flugilstrion ol Dezertpluvio, Charadrius leschenaultii. La avelkolorega brusto disiĝas el blanka gorĝo de fajnega nigra strio.
Ili manĝas ĉefe insektojn, krustulojn kaj anelidajn vermojn, kiuj estas kaptataj per tekniko de kurado kaj halto, pli ol la tekniko de bekoplukado propra de aliaj vadbirdoj. Tiu ĉi specio kuras pli mallonge kaj haltas pli mallonge ol Dezertpluvio, Charadrius leschenaultii dum manĝado. Temas pri socia birdo kiu grupiĝas en aroj de ĝis 100 birdoj foje kun aliaj vadbirdoj.
La dumfluga alvoko estas laŭta fajfo.
La malgranda dezertpluvio aŭ mongola pluvio, Charadrius mongolus, estas unu el la specioj protektataj de internaciaj traktatoj.
Notoj kaj referencoj
Shorebirds de Hayman, Marchant kaj Prater ISBN 0-7099-2034-2
Mararmea blokado
La Mararmea blokado en la Usona Enlanda Milito estis ŝipa strategio de la Usona Unio por malebligi la Konfederacion internacie komerci.
La blokado estis proklamita fare de prezidanto Abraham Lincoln en aprilo 1861, kaj postulis la kontroladon de 5 600 kilometroj (aŭ 3 500 mejloj) de atlantika kaj golfa marbordo de la Atlantika Oceano kaj la Golfo de Meksiko, inkluzive de 12 ĉefaj havenoj, precipe Nov-Orleano kaj Mobile. Tiuj ŝipoj sufiĉe rapidaj por tamen trairi la Unian blokadon povis nur porti malgrandan frakcion de la bezonataj provizoj. Ili estis funkciigitaj plejparte de neusonanoj, uzante neŭtralajn havenojn kiel Havano, Nasaŭo kaj Bermudo. La Unio komisiis ĉirkaŭ 500 ŝipojn, kiuj detruis aŭ kaptis ĉirkaŭ 1 500 ŝipojn kiuj provis trairi la blokadon dum la paso de la milito.
Zsolt Hirling
naskiĝis la en Budapeŝto.
Biografio
akiris trafikinĝenieran diplomon en Teknikuniversitato de Budapeŝto en 2010. Li laboris en flughaveno kaj li edziĝis iam. Li ricevis ŝatatan premion en 2004.
Sporta kariero
estis remisto en Vác kaj li havis bonajn rezultojn precipe en la 2000-aj jaroj. Li estis olimpiano en Hungario en la Somera Olimpiko 2004, Hungario en la Somera Olimpiko 2008 kaj Hungario en la Somera Olimpiko 2012 sen medalo, sed en mondĉampionumo li estis la unua en 2005 duope kaj li estis ankaŭ eŭropa ĉampiono post 2 jaroj. Li estis ankaŭ hungara ĉampiono kelkfoje. Ekde 2019 li havis estran postenon en akvasporta sportklubo de Vác.
Kusacu-Onsen
Kusacu-Onsen (草津温泉 [kusacu-onsen]; Hepburn-Transskribo: Kusatsu-Onsen) estas onsen, termofonto, en la urbeto Kusacu en la gubernio Gunma de Japanio.
En la nordo-okcidenta parto, troviĝas la monto Kusacu-Ŝirane (2.162 m).
525 Adelajdo
525 Adelajdo estas mezgranda, hela asteroido de la ĉefa asteroida zono, ano de la Flora familio. Oni ne konfuzu ĝin kun la asteroido 276 Adelheid.
Malkovro
Ĝi estis malkovrita la de la usona amatora astronomo Joel Hastings Metcalf elde Taunton (Masaĉuseco).
La, Max Wolf malkovris la objekton A904 EB, kiun li nomis 525 Adelajdo, honore al Adelajdo de Saksio-Meiningen, edzino de la reĝo Vilhelmo la 4-a de Britio. Sed la objekto perdiĝis. Metcalf reuzis la nomon kaj la numeron por la nove malkovrita asteroido, kiu havis la provizoran nomon 1908 EKa.
La, la belga astronomo Sylvain Arend malkovris la asteroidon 1171 Rusthawelia. Postaj kalkuloj de ties orbito montris ke 1171 Rusthawelia estis identa kun la asteroido A904 EB malkovrita de Max Wolf en 1904. La nomo de 1171 Rusthawelia kaj la kredito de la malkovro al Sylvain Arend estis garditaj.
Hohen Neuendorf
Hohen Neuendorf estas urba komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Oberhavel de la federacia lando Brandenburgio. Fine de la komunumo havis  loĝantojn.
Hohen Neuendorf situas borde de la riveroj Havel, tuj norde de la kvartalo Frohnau de la urbego Berlino.
Stroitel
Stroitel (Строитель) estas urbo en Belgoroda provinco en Rusio.
Kodo de OKATO de la urbo (en jaro 2005) estas 14258501X.
La urbo estis fondita en jaro 1958 kiel loĝejo de planata minkampo.
Ĝi havas statuson de urbo ekde jaro 2000.
La loka tempo estas la sama kiel moskva tempo (en jaro 2005).
Geografiaj koordinatoj de la urbo estas.
La urbo estas apud rivero Vorskla (Ворскла) (kiu enenfluas en riveron Dnepr (Днепр)).
En jaro 2002 la urbo havis 18,4 mil loĝantojn.
Le Creux-des-Biches (stacidomo)
Le Creux-des-Biches ("La Kavo de la Cervinoj") estas fervoja stacidomo en Le Noirmont, Svislando.
Paŝtuna lingvo
La paŝtuna lingvo (originale: پښتو‎ [ˈpəʂt̪oː]) estas sudorienta irana lingvo, en orienta kaj suda Afganio (proksim. 7 milionoj = 43 % de la afgana loĝantaro), ĉelimaj regionoj de Pakistano (ĉirkaŭ 8 milionoj). Oni distingas du dialektajn grupojn: orientan (Peŝavaro) kaj okcidentan (Kandaharo), kiuj tamen havas komunan skribolingvon (ekde la 16-a jarcento arablitere). En Afganio la paŝtuna lingvo estas unu el la du oficialaj lingvoj. Parolata ankaŭ en Pakistano de inter 12 milionoj kaj 15 milionoj da parolantoj (depende de la fonto).
La deklinacio (fleksio de substantivoj) estas en la paŝtuna reduktita al dukaza sistemo. Konserviĝis la preterita ergativ-strukturo. La sonsistemo (retrofleksaj konsonantoj) kaj leksiko estas forte influita de la hindoariaj lingvoj.
La etno kiu ĉefe parolas tiun lingvon estas la paŝtunoj.
Matthias Ginter
Matthias Ginter (naskiĝis en Freiburg im Breisgau, do nun -aĝa) estas germana futbalisto, kutime aktiva en la pozicio de defendisto. Li iĝis membro de la germana nacia teamo de futbalo post la Eŭropa Futbal-Ĉampionado 2012. Interalie li en tiu teamo partoprenis la matĉojn pri la Futbala Mondpokalo 2014 en Brazilo, en kiu la germana teamo atingis la ĉampionecon, kaj pri la Futbala Mondpokalo 2018, la Eŭropa Futbal-Ĉampionado 2021 kaj la Futbala Mondpokalo 2022. Matĉe li en la nacia teamo de 2014 rekoneblis per la ĉemiza numero "3", en la naciaj teamoj de 2018, 2021 kaj 2022 per la ĉemiza numero "4". Klube li laŭ stato de somero 2014 membris en la teamo de SC Freiburg, la gvida futbala unuiĝo de lia naskiĝurbo. Post sekvaj 8 jaroj en la teamoj de Borussia Dortmund (2014-2917) kaj Borussia Mönchengladbach (2017–2022) li ekde aŭgusto denove apartenas al la teamo de SC Freiburg.
Kebekia Esperantista Junulara Organizo
La Kebekia Esperantista Junulara Organizo (KEJO) estas la organizaĵo kiu oficiale reprezentas la junajn esperantistojn en Kebekio, la franclingva provinco de Kanado.
KEJO fondiĝis en 1990, kaj sekvajare aliĝis kiel memstara landa sekcio de Tutmonda Esperantista Junulara Organizo (TEJO), kvankam jam antaŭe ekzistis Junularo Esperantista Kanada kiel landa sekcio de TEJO en la tuta teritorio de Kanado. Montriĝis ke inter la du asocioj, jam ekde la 1990-aj jaroj aktivas precipe KEJO. Kebekia Esperantista Junulara Organizo estas la junulara sekcio de Esperanto-Societo Kebekia (KEA) kaj ili komune uzas centran oficejon en Montrealo kiel asocia adreso. Historie, en 1992 kaj KEJA kaj JEK gastigis la 48-an IJK en la urbo Montrealo.
27342 Joescanio
27342 Joescanio estas asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la de la teamo de la astronomia kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de Joseph M. V. Scanio, mentoro de unu finalist(in)o de la Intel Science Talent Search de 2011, scienca konkurso por gelernantoj en lasta jaro de mezlernejo. Li instruas ĉe la Choate Rosemary Hall de Wallingford (Konektikuto, Usono).
Chlamydomonas
Chlamydomonas estas genro de unuĉela verdalgo, kies reprezentantoj vivas ĉefe en dolĉaj akvoj aŭ humida grundo. La ĉeloj estas plje ofte ellipsoidaj kaj longaj 10 ĝis 20 µm. La moviĝemaj specioj havas du flagelojn.
Kelkaj specioj vivas en la polusaj areoj kaj montaroj (ekz. Chlamydomonas nivalis) kaj ties ruĝkoloraj ĉeloj povas kaŭzi la sangoneĝon. La koloriĝon kaŭzas karotinoidoj, ekz. astaksantino. Tiujn karotinoidojn produktas la algo inter malfavoraj kondiĉoj por protektis sin ekz. kontraŭ forta UV-radiado.
Servando Teresa de Mier
Servando Teresa de Mier, Fray Servando aŭ Padre Mier (aŭ laŭ kompleta nomo, José Servando Teresa de Mier y Noriega y Guerra) (Monterrey, Nuevo León, 18-a de Oktobro 1765 - Meksikurbo, 3-a de Decembro 1827) estis eks-dominikano, liberala pastro kaj verkisto de nombraj traktatoj pri politika filozofio en la kunteksto de la Meksika Milito de Sendependeco. Li devenis el familio de hidalgo el Asturio.
Ekzilo
Li devis plenumi la ekzilon dekomence en la konvento de dominikanoj de Las Caldas, aktuale en Kantabrio, Hispanio. Oni malpermesis porĉiame instruadon, predikon kaj konfesadon; krome oni sendoktorigis lin. Li fuĝis el la konvento de Caldas rompinte la fer-stangojn de la fenestro per martelo kaj ĉizilo, sed li estis rekaptita kaj remalliberigita, tiam en la konvento de San Francisco, en Burgoso, kie li disponis de pli granda libereco, pro kio li povis plendi al supera tribunalo Consejo de Indias.​ La tezo de lia prediko estis reviziita de teologoj de la Inkvizicio, kiuj determinis, ke estis nek blasfemo nek herezo. Sed pro influo de Nuñez de Haro oni ne senkulpigis lin. ​ En 1801 li refuĝis kaj rifuĝiĝis en Bajono, Francio, de tie al Bordozo kaj de Bordozo al Parizo. Tie li laboris kiel interpretisto, kaj kun Simón Rodríguez, iama instruisto de Simón Bolívar, Teresa de Mier malfermis akademion por la instruado de la hispana. Li tradukis al la hispana Atala, de François-René de Chateaubriand. Mier konis gravulojn kiel Alexander von Humboldt, la duko de Montmorency kaj Chateaubriand mem. En 1802 li lasis la ordenon de dominikano kaj iĝis simpla pastro en Romo.
Reveninta al Madrido, li estis malliberigita por tria fojo, pro satiro apogoante la sendependecon de Meksiko. Li estis sendita al korektejo en Sevilo, el kiu fuĝis en 1804. Li estis denove arestita kaj enprizonigita dum tri jaroj. Tiasm la Papo nomumis lin partikulara prelato, ĉar li estis konvertinta du rabenojn al katolikismo. Dum la Hispana Milito de Sendependiĝo kontraŭ Francio, li venis el Lisbono kaj partoprenis en bataloj, inter alaij en la Batalo de Alcañiz, la 23an de Majo 1809, kaj poste li estis enprizonigita en Belchite fare de la francoj, sed li povis fuĝi denove. Poste li ricevis postenojn de la hispana reĝimo de Sevilo kaj Kadizo. Li partoprenis en kelkaj sesioj de la Kortumo de Kadizo kun aliaj meksikaj delegitoj, pri kio ili seniluziiĝis kaj li poste translokiĝis al Londono, kie li kunlaboris kun José María Blanco White en El Español, gazeto kiu apogis la sendependentismajn movadojn de la hispanaj kolonioj en Ameriko.
Por la sendependigo de Nova Hispanio
En Londono li konis la hispanan revoluciulon Xavier Mina, kaj ili interkonsentis por ekspedicio al Nova Hispanio por lukti por la sendependigo de la vicreĝlando. Ili eliris al Ameriko la 15an de Majo 1816 kaj elŝipiĝis en Baltimore, por kontakti kun la hispanamerikaj insurekciuloj tie. Li akompanis Mina al Novjorko kaj Filadelfio kaj post malsukceso kontakti kun la generalo Guadalupe Victoria, li renkontis kun Mina en Galveston. La ekspedicio estrita de Mina elŝipiĝis en Soto la Marina la 21an de Aprilo 1817. Dum Mina serĉis aliajn insurekciulojn, Mier restis en tiea fortikaĵo, kie li estis kaptita la 13an de Junio 1817,, tiam de la monarkisma armeo. Li estis sendita al la Fortikaĵo San Carlos de Perote, poste al la karcero de la Inkvizicio de Meksikurbo, ​ kie li verkis parton de siaj Memoroj kaj finfine al Havano en 1820. Li fuĝis por la sesa okazo, kaj rifuĝiĝis en Filadelfion, kie li restis ĝis la sukceso de la sendependigo de Meksiko.
Verkoj
Mier publikigis multajn diskursojn, sermonojn kaj traktatojn pri religio kaj politiko, inter ili:
La kuba verkisto Reinaldo Arenas verkis la romanon El mundo alucinante, bazite sur la vivo de Mier.
Ŝuŝara
Ŝuŝara, serbe Шушара, slave Šušara, germane Schuschara, hungare Fejértelep estas malgranda vilaĝo en Serbio en aŭtonomio Vojvodino, en distrikto Suda Banato en municipo de Versec.
Situo
Ŝuŝara situas de Versec je 35 km-oj.
Historio
Germanoj fondis la vilaĝon en 1812. Ĝis Traktato de Trianon Fejértelep apartenis al Hungara reĝlando, poste al Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj, depost 1928 al Jugoslavio, ekde 2006 kiel Serbio. En 1941 la germana armeo okupis la vilaĝon ĝis 1944. En 2002 loĝis en Ŝuŝara 376 homoj, (241 hungaroj (64 %), 82 serboj (22 %), 26 jugoslavianoj kaj aliaj).
Vidu ankaŭ
Bildoj pri la nuntempo:
Svisa nordorienta fervojo
La Svisa nordorienta fervojo (germane: Schweizerische Nordostbahn (NOB) estis frua fervoja societo en Svisujo.
Historio
Ekde 1-an julio 1853   la svisa norda fervojo (SNB) (germane:  Schweizerische Nordbahn (SNB) kunigis kun la Zuriĥo-Bodenlagofervojo Zürich-Bodenseebahn al nova societo: Svisa nordorienta fervojo (germane: Schweizerische Nordostbahn (NOB).
La ĉefa entreprenisto estis  Alfred Escher, li estis frue ankaŭ estro  de  Zuriĥo-Bodenlagofervojo (Zürich-Bodenseebahn). La nova societo NOB volas la direktan linion de Zuriĥo al Bodenlago kun la stacio Romanshorn. La NOB estis la nova direkta rivalo de la sukcesa alia fervojo kun la nomo Kunigitaj svisaj fervojoj (germane: Vereinigte Schweizerbahnen (VSB) kun seĝo en  Sankt-Galo.
Funkciado
La linoj estas hodiaŭ en funkciado. Vidu la oficalan horaron de SBB kaj de svisaj fervojoj;.
Alanya
Alanya estas urbo en provinco Antalya en Turkio.
Coral Springs
estas grandurbo en Usono, en subŝtato Florido, en distrikto Broward.
Geografio
situas sur la marborda ebenaĵo de Atlantiko en la sudorienta parto de Usono, same de Florido. Fort Lauderdale troviĝas 32 km, sed ankaŭ Miamo estas proksime.
Historio
estis oficiale fondita en 1963, poste ĝi kreskis rapide.
Klimato
En la averaĝa temperaturo varias inter 20-29 °C. La varmo kulminas inter junio-julio (foje kun 38 °C), la malvarmo kulminas inter decembro-februaro (foje eĉ frostas). Jare pluvas po 1455 mm. En ĉiuj monatoj pluvas, sed plej ofte en junio, plej malofte decembre. La uraganosezono estas de junio ĝis novembro, en septembro la uraganoj estas la plej verŝajnaj. La plej fama uragano okazis en 2005, kiu havis la nomon Wilma.
Trafiko
La loĝantaro profitas la internacian flughavenon de Miamo (43 km). Estas bonaj kontaktoj voje al la najbaraj komunumoj.
(16510) 1990 UL4
(16510) 1990 UL4 estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la de la belga astronomo Eric Walter Elst elde la Observatorio La Silla en Ĉilio.
Pavlovce (distrikto Rimavská Sobota)
Pavlovce (hungare Rimapálfala) estas vilaĝo en Slovakio, en Regiono Banská Bystrica, en Distrikto Rimavská Sobota.
Situo
Pavlovce situas laŭ maldekstra bordo de Rimava, sub monto 214 m alta, laŭ flankovojoj. Rimavská Sobota troviĝas 8 km.
Kambio
Kambio estas valorpapero, ŝuldatesto, sindevigo pagi monsumon al iu. Kvankam kambioj ofte rilatas al iu komerco, ne ekzistas formala ligo. Do eĉ se la komerca interago ne estas jure valida aŭ alikaze ne efektiviĝas, tio ne tuŝas la validecon de la kambio.
Procedo
Persono A, nomata tratanto, ekzemple vendanto de varo, skribas kambion kaj subskribas ĝin indikante, ke li ordonas pagon.
Persono B, nomata tratato, ekzemple aĉetanto de varo, ankaŭ subskribas ĝin indikante, ke li devigas sin pagi, kaj redonas ĝin al A. Tio estas la akcepto. Kiel pagejo kutime estas indikata la banko de B, kiu deprenas la monon de lia konto.
A donas la kambion al persono C, ekzemple liveranto al A. Tiel C ricevas pagon, kvankam ne A rekte pagas, sed B. Tio kutime funkcias jene:
C donas la kambion al sia banko por enkasigo. Tiu prezentas ĝin al la banko de B.
Se ne ekzistas tratato, sed la skribanto mem promesas pagi, temas pri bilo. Kontraste al tio kambio laŭ la supre priskribita formo nomiĝas trato.
Ambaŭ tipojn de kambio oni povas pludoni per ĝiro (distinge de kont-al-konta ĝiro ankaŭ nomata endoso aŭ surdorsigo).
Funkcioj
Paga funkcio: Kambio ebligas kontan pagon. Pro la priskribita triangula situacio ĝi efektivigas du pagojn, tiel ke eĉ en kazo de kontanta pago la tratanto liberigas sin de bezono de kontanta mono.
Kredita funkcio: Kutime kambio estas pagenda je certa dato (alternative ĝi povas esti pagenda "ĉe vido", t.e. kiam ajn ĝi estas prezentata; tiam mankas kredita funkcio). Ĝis tiu dato la prenanto donas krediton al la tratato. Li povas ankaŭ pli frue ricevi la monon per diskonto. Tiam la rolon de kreditoro transprenas la banko.
Jura situacio
Por bone funkcigi kambiojn ankaŭ internacie oni grandparte normigis kambian juron.
Ekzemple tio rilatas al la nepraj elementoj:
Kvankam la skribinto en laŭplana situacio ne mem pagas (krom ĉe bilo), li nepre garantias la pagon. Ankaŭ ĉiu ĝiranto garantias, se ne eksplicite estas skribita sur la kambion neado de garantio. Tiel kambio povas esti valora ankaŭ, se ĝi parte havas falsigitajn subskribojn aŭ eĉ nomojn de neekzistantaj personoj.
Hautepierre-le-Châtelet
estas loĝloko kaj eksa komunumo de Francio, kiu ekde 2016 apartenas al la nova komunumo Les Premiers Sapins. Ĝi situas en la departemento Doubs, en la regiono Burgonjo-Franĉkonteo (Bourgogne-Franche-Comté, prononco []) kaj en la historia regiono Franĉkonteo. Laŭ la stato de la jaro en la loĝloko vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². Administre la komunumo apartenas al la arondismento Pontarlier (france arrondissement de Pontarlier), la centra kaj suda parto de la departemento, kaj al la kantono .
Provinco Vardak
Vardak, ankaŭ latinliterigita Wardak (paŝtoe/perse وردک, laŭ prononco fakte Ŭardak), estas provinco (velayat) en centra Afganio. La teritorio havas proksimume 581 800 loĝantojn.
Distriktoj
La provinco Vardak disdividiĝas laŭ 8 distriktoj (volusvali):
Charles James Fox
Vivo
Fox jam frue montris la plej feliĉajn korpajn kaj spiritajn talentojn kaj ricevis fare de la patro Henry Fox, ŝtatsekretario de reĝo Georgo la 2-a kaj ekde 1763 barono Holland, edukadon elstare bonan. Post frekvento de la Eton College kaj de la Universitato de Oksfordo li vojaĝis tra la eŭropa kontinento kaj ekparlamentanis en 1768. Tie li retorike tiom brilis ke li nomumitis en 1770 lordo admirala en la ministerio de Frederick North kaj en 1772 lordo fiska. Ĉar li ne volis perdi sendependecon kaj interempe opoziciulis al la reĝo li devis demisii. Tuj poste li unuiĝis al la gvidantoj de la Konservativisma partio (Burke, Camden kaj aliaj) por povi ade kaj efike ataki la guberniestron. Okazon bonan liveris tiutempe la politiko pri Ameriko: Fox vehemente kontraŭis la proponojn de North defendante la impostaj enspez- kaj retenrajton de la kolonioj kaj klopodante tujan packontrakton. Post la abdiko de North en 1782 Fox mem iĝis ministerio pri eksteraj aferoj en la nova ministerio de Rockingham-Shelburne kaj publike jesisla agnoskon de la amerika memstareco. Sed post la morto de Rockingham li ne plu ministri volis. Tiam lia reĝa moŝto venigis la junan William Pitt je konsiladlaboroj. Inter la du samtalentaj kaj samambiciaj viroj aŭtomate iĝis kvereloj konkurencaj kio faris ke en 1783 la ministeriaro de Shelburne-Pitt rompiĝis. Tiam Fox kun la iam tiom atakita North ekkunlaboris en la fare de la Portland-duko (William Cavendish-Bentinck) farita koaliciministeriaro. Ili finfine faris pacon kun la amerikanoj.
Jam post naŭ monatoj ankaŭ tiu ĉi registaro finiĝis. La de Fox proponita eosthindia leĝaro, kiu malhelpu la abuzoj de la Brita Orienthinda Kompanio kaj plialproksimigu la eosthindian administradon al la manoj registaraj, ja akceptitis fare de la anoj de la Ĉambro de komunuloj. Sed la Ĉambro de Lordoj neis al tio minacite fare de la reĝo mem. Tuj la reĝo demisiigis la tutan registaron kaj registarecigis Pitt por la daŭro de ne tute du jardekoj. Intertempe Fox, kune kun Edmund Burke kaj aliaj, restis ĉefa opoziciulo. Li kontraŭbatalis ade la registaron kaj dum la proceso kontraŭ la eosthindia guberniestro Warren Hastings li eĉ proponis (en 1787) la finon de sklavecigo de nigruloj. Okaze de la unuaj signoj de mensa malsano ĉe la reĝo Fox tuj perfortis Pitt-on prepari la Princon de Kimrujo je posteuleco.
Graveco
Fox estis unu el la plej gravaj retorikistoj kaj influaj politikistoj de la parlamenta historio de Britio. Private li taksitis afabla kaj aminda persono estante diboĉema kaj vetludema (pro tio lia financa situacio malbonis). En la verko malfinita »History of the early part of the reign of James II.« (Londono 1808, kun biografio de lordo Holland) li defendis la Gloran revolucion 1688. Liaj paroladoj »Speeches in tue house of Commons« publikigitis en Londono en 1815. En 1816 oni starigis por li statuon ĉe Bloomsbury-placo en Londono kaj monumenton ĉe Abatejo Westminster.
Fonto
Meyers Großes Konversations-Lexikon, volumo 6. Leipzig 1906, p. 810-811 (tie ĉi interrete)
(83916) 2001 VS8
(83916) 2001 VS8 estas malgranda, malhela asteroido de la ekstera asteroida zono, ano de la Hilda grupo, tie estas en orbita resonanco 2:3 kun Jupitero.
Malkovro
Ĝi estis malkovrita la en la kadro de la astronomia kampanjo LINEAR (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la observatorio de la Laboratorio Lincoln en Socorro (Nov-Meksiko, Usono).
Latrodectus
Latrodectus estas genro de araneoj de la familio Teridiedoj, plej el kiuj estas komune konataj kiel vidvinaraneoj aŭ eĉ kiel simple vidvinoj. Tiu genro enhavas 31 agnoskitajn speciojn distribuitaj tutmonde, inklude la nordamerikajn nigrajn vidvinojn (L. mactans, L. hesperus, kaj L. variolus), la danĝeregajn sudafrikajn speciojn kaj la aŭstralian ruĝdorsan araneon. Specioj ege varias laŭgrande. Plej ofte, la femaloj estas malhelaj kaj facile identigeblaj pro sia ruĝecaj sablohorloĝaj markoj en la abdomeno.
La venena pikado de tiuj araneoj estas konsiderata partikulare danĝera pro la neŭrotoksino latrotoksino, kiu kaŭzas la malsanon latrodektismo, ambaŭ nomigitaj laŭ la genronomo. La femalo de nigra vidvino havas malkutimajn grandajn venenglandojn kaj ties mordo povas esti partikulare dolora por homoj. Tamen, spite la genran rimarkindecon, la mordoj de la specioj de la genro Latrodectus estas rare mortigaj. Nu la mordoj de femaloj estas danĝeraj al homoj.
Babinière (stacidomo)
Babinière estas franca stacidomo sur linio Nantes-Orléans -, situanta en La Chapelle-sur-Erdre, en departemento Loire-Atlantique, regiono Luarlandoj.
Temas pri stacidomo de Société nationale des chemins de fer français (SNCF), priservata de trajnoj Luarlandoj.
Ĝi situas ĉe kilometra punkto (PK) de la linio Nantes-Orléans - Châteaubriant (519000).
NGC 238
NGC 238 (aliaj indikoj — PGC 2595, ESO 194-31, FAIR 663, AM 0041-502) estas galaksio en konstelacio Fenikso.
Radnovce
Radnovce, hungare Nemesradnót (pli mallonge Radnót) estas vilaĝo en Slovakio, en Regiono Banská Bystrica, en Distrikto Rimavská Sobota.
NGC 238
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Agrara reformo
Laŭlonge de la historio, la agraraj reformoj respondis ĉu al politikoj de ŝtato, ĉu al premo de sociaj movadoj. Ne malofte, ili estis asociaj al ĝeneralaj programoj de politika aŭ socia reformoj.
8682 Kräklingbo
8682 Kräklingbo estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la en la kadro de la "Enketo de Upsalo-ESO pri Asteroidoj kaj Kometoj" (angle :Uppsala-ESO Survey of Asteroids and Comets, aŭ "UESAC"), elde la Observatorio La Silla, en Ĉilio.
Nomo
Ĝi ŝuldas sian nomon al la sveda komunumo Kräklingbo en insulo Gotlando. Sur monteto apud Kräklingbo estas restaĵo de fortikaĵo malnova de preskaŭ 2000 jaroj, la plej granda en Skandinavio. Elde tiu monteto oni povas vidi multe da mezepokaj kirkoj de la insulo.
Chrabrany
Chrabrany, hungare Nyitragaráb [njitragarAb] estas malgranda vilaĝo en Slovakio, en Regiono Nitra, en Distrikto Topoľčany. Ĝis 1899 la oficiala hungara loknomo estis Chrábor.
Agrara reformo
La agraraj reformoj klopodas solvi du interligitajn problemojn, nome la koncentriĝo de la terposedo en malmultaj posedantoj (latifundismo) kaj la malalta agrara produktiveco kaŭzata de la manko de uzado de akurataj teknologioj aŭ de la spekulado rilate la terprezoj kio malhelpas aŭ neglektas la produktivan uzadon de la tero.
Chrabrany
Situo
Chrabrany situas sur ebenaĵo, laŭ rojo (Nitra (rivero) preterfluas), laŭ ĉefvojo kaj fervojo Nitra-Topoľčany. La lasta urbo troviĝas 3 km-ojn.
Agrara reformo
La metodoj ŝanĝi la havon de la tero estas pere de la eksproprietigo de la tero sen monkompenso aŭ pere de iu maniero kompensi la eksproprietuloj. Ĝenerale la socialaj konsekvencoj estis la kreado de malgranda klaso de et- aŭ mezproprietuloj agrikulturaj kiuj deflankigas la ĝistiaman hegemonion de la latifundistoj. La kritikoj al tia farado baziĝas sur la malmulta produktiveco kreata.
Chrabrany
Historio
La loko estis loĝata jam dum la neolitiko. En la 9-a jarcento slavoj vivis tie. La unua mencio pri la vilaĝo devenis el 1291 en formo "Hrabor". En 1828 vivis en Chrábor 416 homoj en 59 domoj. En 1902 incendio okazis. En 1910 loĝis en Nyitragaráb 656 homoj, (635 slovakoj, 13 hungaroj, 5 germanoj). Ĝis Traktato de Trianon la vilaĝo apartenis al Hungara reĝlando, al Nyitra (reĝa departemento), al distrikto de Nagytapolcsány, poste al Ĉeĥoslovakio, inter 1938-1944 kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 loĝis en Chrabrany 773 homoj, (758 slovakoj, 8 ĉeĥoj 2 hungaroj kaj aliaj).
Stefano la 5-a (papo)
Stefano la 5-a (m. la 14-an de septembro 891 en Romo) estis papo de 885 ĝis 891.
Radnovce
Situo
Radnovce situas lax rojo, laŭ traira flankovojo. Rimavská Sobota troviĝas 16 km-ojn.
Historio
La vilaĝo estis unue menciita en la jaro 1423 en formo Radnótfalu (=Radnót-vilaĝo). En 1910 loĝis en Nemesradnót 577 da homoj, (escepte 2 slovakojn ĉiuj hungaroj). Ĝis Traktato de Trianon Nemesradnót apartenis al Hungara reĝlando, al Gömör kaj Kis-Hont, al distrikto de Feled, poste al Ĉeĥoslovakio, fine ekde 1993 al Slovakio. Inter 1938-1945 Nemesradnót rehungariĝis. La unua Arbitracio de Vieno deklaris, ke tiuj komunumoj, kie la hungaroj vivas en majoritato, apartenu al Hungario. Post la 2-a mondmilito la hungaroj iĝis senrajtaj laŭ Dekretoj de Beneš. En 2001 loĝis en Radnovce 643 da homoj, (546 hungaroj, 81 ciganoj, 11 slovakoj, unusola ĉeĥo).
Stefano la 5-a (papo)
Li fariĝis papo en decembro – sen interakordo kun la orientfranka reĝo Karlo la 3-a „la dika“, kiu pro tio rifuzis al li la apogon kontraŭ la Saracenoj.
Stefano la 5-a post tio turnis sin al la duko Gido de Spoleto, la tiam plej potenca princo de Italio. Post la morto de Karlo la 3-a li estis devigita, Gidon de Spoleto kroni imperiestro.
Agrara reformo
Filozofio
Filozofie, estas kialoj por justigi la agraran reformon: multobligi la posedrajton estas malutila; temas pri certigi la ĉiesan bonfarton, la rajton je digno; la justo bezonas la aplikon de "la tero por tiuj kiuj kultivas ĝin". Tamen multaj el tiuj kialoj konfliktas kontraŭ la rajto je posedo de plej parto de modernaj socioj.
La agrara reformo inkludas demandojn kiel jenaj:
Polemiko: Agrara Reformo kontraŭ Agrara Revolucio
Kelkaj landoj sukcesis demokratie fari la agraran reformon ene de la institucia politika ludo, ekzemple Italio kie oni plialtigis la imposton pri la grandaj latifundioj; tiele la grandaj proprietuloj vendis siajn terojn al etaj produktistoj, kiuj ĝuis monpruntojn laŭ malalta interezo de la itala registaro.
En Brazilo en du historiaj momentoj de la 20-a jarcento kamparanaj movadoj defendis la tezon de la agrara revolucio. La unua okazis inter la 1920-aj ajroj kaj kaj la 1930-aj jaroj pro la Kolono Prestes kaj la kreado de la BKP. Alia momento okazis en la 1960-aj jaroj pro la kreado de la Ligas Camponesas kaj la epizodo de la Gerilo de Araguaia.
En la historio
La diversaj agraraj reformoj kaŭzis enormajn konsekvencojn laŭlonge de la historio -jam en la Antikva Romo-, la agrara afero kaj la Lex Sempronia agraria (Sempronia leĝo agrara) proponitaj de la Grakoj (Tiberio kaj Gajo Sempronio Grako) kaŭzis sociajn kaj politikajn militojn. Ekde tiam al la agrara reformo post la Franca Revolucio.
En la moderna mondo, heredantaj de la situacio de la koloniismo kaj de la Industria Revolucio, la agraraj reformoj aperis tra la tuta mondo: Meksika revolucio (1917), Komunisma Ĉinio, Bolivio (1952), Zimbabvo (2000-aj jaroj) kaj Namibio.
Ofte ili estas grava parto de la revoluciaj programoj de malriĉaj landoj, majoritate kamparanaj. La plej parto de la komunismaj landoj havis sian agraran reformon (Varsovia Kontrakto, Kubo kiu realigis unu el la agraraj reformoj plej akurataj en Latinameriko). Krome, la egaleca karaktero de la neperforta movado (Gandhi, Vinoba Bhave) en Barato alportis al grava kaj originala agrara reformo, sur egalecaj kaj volontaj bazoj.
Post la Dua Mondmilito, la agraraj reformoj etis same grava paŝo por la ekonomio de la malriĉaj landoj de la azia Tria Mondo kiuj poste iĝos riĉaj: Tajvano, Sudkoreio, Malajzio...
Hispanio
En Hispanio la unuaj klopodoj de agrara reformo okazis en diversaj momentoj laŭlonge de la 19-a jarcento, kiam la unuaj liberaluloj supreniris al la povo ĉefe dum la reĝado de Izabela la 2-a. Tiam per la “desamortización” (en la hispana originale), alienado aŭ prenado de posedo el la mortintaj manoj, tio estas, la posedantoj kiuj ne rajtis vendi aŭ eksposedigi siajn posedaĵojn, ekzemple municipojn, monaĥejoj, ekleziaj organizaĵoj, ktp., oni klopodis almenaŭ enmeti en la termerkaton la neproduktivajn terojn. Tio laŭplane intencis doni terojn al malriĉuloj, sed praktike konsistis en aĉeto (monkompenso) de posedaĵoj al organizaĵoj kaj devigo vendi ilin al tiuj kiuj havis monon por aĉeti ilin, tio estas al burĝuloj.
La konsekvenco estis katastrofaj. Krom, la profito por burĝuloj, kiuj almenaŭ estis interese novaj partianoj de la liberala politiko, la kamparanoj perdis eblon kultivi laŭvice aŭ laŭdisdone la komunajn terojn de la municipo, kio malriĉigis ilin terure kaj tio estos la kaŭzo de la terura situacio, kiu kialis sociajn eksplodojn laŭlonge de la fino de la 19-a jarcento kaj dum la tuta unua duono de la 20-a jarcento ĝis la enlanda milito, kiu estis iamaniere la lasta akto de tiu tragedio. Krome la katolika eklezio, kvankam profitis ekonomie la vendadon de posedaĵoj (plej parto el donaco aŭ heredoj) kiujn ĝis tiam ili ne rajtis vendi, hipokrite, ĉar ili estis devigataj vendi ilin, konsideris tiun registaran agadon kiel malakcepteblan perfortan maljustaĵon kontraŭ la religio kaj la religia libereco, kaj tio estis la komenco de kontraŭstaro inter pli malpli liberalaj registaroj kaj tiu katolika eklezio.
La dua momento de ebla agrara reformo venis je la Dua Respubliko inter 1931 kaj 1939. Tiam jam de antaŭe la agrara reformo estis unu el la plej postulataj petoj de la laborista movado. Pli malpli rapide la novaj respublikaj aŭtoritatoj kreis la meĥanismon de agrara reformo, tio estas aĉeti latifundiajn bienojn al proprietuloj kaj disdoni aŭ disvendi al kamparanoj aŭ prefere al kamparanaj kooperativoj. Denove okazis, ke la proprietuloj, spite monkompenso, konsideris tiun reformon, kiel maljustaĵo kaj dekomence kreis socian tavolon kontraŭan al la nova respublika sistemo.
Pli katastrofe estis la terura malrapideco per kiu tiu sistemo klopodis ŝanĝi la terposedon. La kamparanoj ne volis ĉiam akcepti tiun ritmon kaj tre ofte simple okupis la teron kaj komencis labori kaj produktigi ĝin. Foje la aŭtoritatoj malpermesis tion, foje la respublika institucio zorge de la agrara reformo akceptis tiun situacion. Dum la jaroj 1934 kaj 1935 la dekstrema registaro haltis ĉiukaze la reformon kaj kompreneble ankaŭ la perfortajn okupojn. Printempe de 1936 venkis denove maldekstrema koalicio en la balotado kaj eĉ antaŭ la momento kiam la nova registaro povis refunkciigi la meĥanismon de la agrara reformo, la kamparanaj organizoj, ĉefe la anarkosindikatisma CNT, sed ankaŭ la socialisma kaj komunisma UGT, komencis la okupon kaj memregadon de la tero. Tio estis miksita situacio inter agrara reformo kaj agrara revolucio, ĉar tiumomente la registara decidpovo estis superita de la agado de la laboristaj organizoj.
Tiu situacio akceliĝis je la eksplodo en julio de 1936 de la Enlanda Milito, ĉar multaj el la terproprietuloj de la parto sub regado de la respublika registaro forfuĝis kaj forlasis siajn bienojn, kiuj estis konfiskitaj de la laboristaj organizoj. Dum la tuta milito, la registaro klopodis redirekti la situacion sub sia regado, sed tio dependis de la regiono, de la rilato inter la diversaj politikaj fortoj kaj de la momento. Kompreneble en la frankisma teritorio ne nur ĉia agrara reformo finiĝis, sed krome la plej parto de la eblaj postulantoj estis mortpafitaj. Paradokse dum la tria kvarono de la 20-a jarcento la faŝisma reĝimo iniciatis falsan agraran reformon por akvumi sekajn teritoriojn, sed tio estos alia historio. Vidu artikolon Plan Badajoz.
Ĉilio
La ĉilia agrara reformo estis la procezo de transformo de la ĉilia agro kiu okazis inter la jaroj 1962 kaj 1973, kaj konsistis en la redistribuo de granda parto de la nacia kamparo.
Krome oni markis limon en la eksproprietigoj de latifundioj, rezerve al proprietulo de surfaco ĝis 80 hektaroj. Inter 1965 kaj 1970 estis eksproprietigitaj en la tuta lando 1,319 bienojn kun totala surfaco de 3,408,788,3 hektaroj. En la eksproprietigitaj bienoj, oni organizis la Preparon de la Agrara Reformo, etapo por prepari la kamparonojn atingi la terposedon, kio daŭris inter 3 kaj 5 jaroj.
Dum la registaro de Salvador Allende, la procezo de eksproprietigoj akceliĝis draste pro la premo de la kamparanaj organizoj pere de rekta okupo de bienoj. Post 1973, la militista diktaturo redonis grandan parton de la bienoj al ties eksproprietuloj kaj oni firmigis la privatan proprieton.
Urugvajo
Sub la periodo de la Artigisma Revolucio inter la jaroj 1811 kaj 1820, la supera estro de tiu revolucia procezo José Gervasio Artigas (1764-1850) komencis la disdonadon de tero, no nur ŝtata sed ankaŭ de grandaj kreolaj kaj hispanaj proprietuloj. Por kelkaj urugvajaj historiistoj de marksisma tendeco tiu procezo estis konsiderita kiel "agrara reformo" radikala kaj popola. Ĉefe elstaras Lucía Sala de Tourón, Julio Rodríguez kaj Nelson de la Torre.
Artigas estis homo kiu bone konis la “Banda Oriental” kaj ties naturajn loĝantojn: la gaŭĉoj kaj la indiĝenoj, ambaŭ forigitaj de la posedo de la tero en la 19-a jarcento. Li partoprenis kun Félix de Azara en la terdisdonado kiel politiko de loĝigo, helpo al la kamparo kaj barilo kontraŭ la portugala antaŭeniro en la malpreciza -kiam ne nekzistanta- landlimo inter ambaŭ imperioj, nome la hispana kaj la portugala, sed bedaŭrinde tio estis nesufiĉa.
La orienta kamparo karakteriĝis pro senhomeco pro grandaj terposedaĵoj -ofte simple okupitaj kontraŭleĝe, kiam ne donacitaj de la reĝo sen eĉ koni la veran amplekson-, pro la kontrabandismo aŭ banditismo kaj la neracia ekspluatado pro troa abundo de bova gregaro. Malsukcese la hispanaj aŭtoritatoj kaj la kreola hegemonia klaso planis solvojn. Post la eksplodo de la Revolucio, Artigas realigis terdisdonadon vere radikala, nekonata siaepoke, kaj populara.
La “Reglamento de Tierras” de 1815 estis aprobita la 10an de septembro de 1815. Per tiu, Artigas klopodis du precizajn celojn: unualoke, certigi socian bazon helpe lian revolucion. La dua celo estis puni la kontraŭrevoluciulojn. Tiamaniere oni faris revolucian juston kontraŭ la malamikoj de la revolucia procezo, kaj samtempe oni premiis tiujn kiuj fervore akceptis la revolucion.
Aliaj landoj de Latinameriko
Rimarko: gravaj sektoroj de la brazila agrikulturo estas organizitaj en grandaj ekspluatejoj, meĥanigitaj, uzante multe da kemiaĵoj, eksportas multege...
Tabarca
Tabarca (prononce [tabArka], en Esperanto Tabarko) estas hispana insuleto situanta en Mediteraneo, proksime de la urbo Santa Pola, en la provinco Alikanto. Tabarca estas la plej malgranda plentempe loĝata insuleto en Hispanio. Ĝi estas nuntempe konata pro ĝia marsoldat-rezervo.
Antaŭ 1700, la insulo estis konata kiel Isla de Sant Pau (Insulo de Sankta Paŭlo) aŭ Illa Plana ("Plata Insulo"). Oni kredas ke ĝi estis la insulo sur kiu la kristana apostolo Paŭlo elŝipiĝis. La insulo estis rifuĝejo por piratoj ĝis la fino de la 18-a jarcento. La ĉefokupo de la loka loĝantaro estas rilatigita al fiŝkaptado kaj la fiŝbazaro de la haveno de Santa Pola dume turismo iĝas la ĉefa konsumanto de la kaptitaĵoj de la insulo dum somero, speciale dum julio kaj aŭgusto.
Fantomo en Lubló (romano)
Fantomo en Lubló, origine hungare Kisértet Lublón estas romaneto de Kálmán Mikszáth en Hungario, kiun Jenő Forster tradukis al Esperanto.
Legendo
Dum vivo de Kálmán Mikszáth en Supra Hungarujo oni konis legendon pri fantomo nomata Kaszperek. En familioj oni timigis la malbonan infanon tiel: "Venas Kaszperek!" kaj la infano silentiĝis kaj ektimis. La legendo aperis skribe pole, baldaŭe Matiaso Bel priskribis ĝin en 1723, kiun poste profitis Miklós Jósika en sia verko.
Romano
El la legendo Mikszáth verkis krimfikcian romaneton, kiu aperis unuafoje en gazeto kiel daŭrigata serio en 1892. Tio estis tiel sukcesa, ke en la sekva jaro la serio denove aperis en Vasárnapi Újság. Baldaŭe la historio aperis ofte libroforme.
Historio
La historio okazas tiam, kiam la iama hungara urbo Lubló estis hipotekita al Pollando. Nuntempe la urbo situas kiel Stará Ľubovňa en Slovakio.
Aŭgusto la 2-a (Pollando-Litovio) kartlude gajnas ormonerojn, kiuj estis falsaj. Alia okazaĵo estas, ke vinkomercisto Csernyiczky estis akuzita pro ŝtelado, sed li abrupte mortis. Baldaŭe fantomo rajdas en la stratoj, kiu sidas sur la ĉevalo inverse. La fantomo pagas per falsaj ormoneroj, krome li vizitas ofte vidvinon Csernyiczky. La loĝantoj timas de la fantomo, fine oni oficiale elfosas kadavron de Csernyiczky, eĉ ili senkapigas la kadavron. Spite tion la fantomo - (kiu aspektas tute same, ol la mortinta vinkomercisto) - konstante aperas. Alvenas detektivo el Vieno pro la falsaj monoj. Post esplorado li supozas, ke estas rilatoj inter la mortinta vinkomercisto kaj la falsaj moneroj. Li deportas la vidvinon al abatinejo por kapti la fantomon. Sufiĉas tiom el la krimfikcio, kies fino klariĝos ĉio.
Filmo
El la romano oni kreis koloran filmon en Hungario en 1976: Fantomo en Lubló (filmo).
Andělská Hora (burgo)
Andělská Hora (devene nomata germane Engelsburg) estas ruino de burgo sur monteto Andělská hora en municipo Andělská Hora, proksimume 8.5 km sudoriente de urbo Karlovy Vary.
Vodevilo
Vodevilo estas stilo de teatro. Laŭ la origina senco, kiu ekuziĝis en Francio ĉirkaŭ la jaro 1715, vodevilo estas komedio sen psikologiaj aŭ moralaj intencoj, bazita sur la komedio de situacioj. En la kinejo kaj en literaturo ĝi estas, analoge, filmo aŭ komika romano, proksima al vodevilteatro. Ĝi estis origine ĝenro de drama kunmetaĵo aŭ malpeza poezio, kutime komedio, intermetita kun kantoj aŭ baletoj.
Ŝudro
Ĝi koincidas pli malpli kun la laborista klaso.
Vodevilo
Ekde la fino de la 19-a jarcento, vodevilo en Francio iĝis teatra ĝenro karakterizita de ago plena de tordoj kaj turnoj, ofte malafablaj. La plej karikatura eco de vodevilo estas sceno en kunteksto de adulto: la tri esencaj roluloj, kiuj estas la edzo, la edzino kaj la amanto, sinsekvas rapide sur la scenejo, transiras sen vidi unu la alian, kaj la tensio kreskas ĉar la publiko imagas kio okazos kiam ili tamen ekvidos unu la alian.
La teatra stilo, ankaŭ konata kiel varieteo, aparte floris en Usono el la 1880-aj jaroj pro la 1920-aj. La populareco altiĝis en paŝo kun la altigado de industrio kaj la kreskado de usonaj urboj dum ĉi tiu periodo. Ĝi malgrandiĝis kun la enkonduko de sonaj filmoj kaj radio. La unuaj ekadoj de vodevila tipo de teatro en Usono ekiĝis de impresario Tony Pastor en Manhatano, Nov-Jorkio, Usono, en 1865. Benjamin Franklin Keith fondis la plej gravan rondiron de teatroj en vodevila historio. Vodevilaj teatroj prezentis scenartistojn de variaj tipoj: muziko, komedio, magio, bestaj agoj, novecaj agoj, akrobataĵoj kaj gimnastikaĵoj, kaj famulaj prelego-rondvojaĝoj. Multaj fruaj filmaj kaj radiaj artistoj, inter ili W. C. Fields, Buster Keaton, la fratoj Marx, Edgar Bergen kaj la triopo The Three Stooges, komencis en vodevilo.
Ne estis tranĉa finiĝo de vodevilo. La komenco de radio kaj de la kino en la malfruaj 1920-aj jaroj ekis la malgrandiĝadon. La malgrandigado kontinuis en la frua 1930-aj jaroj helpanta de la Granda depresio. La fermiĝo de la prestiĝa Palaca Teatro en Nov-Jorko en 1932 estas rigardata kiel grava punkto en la mortado de vodevilo. La malfacilaĵoj en civila transportado dum la Dua mondmilito kaj la sekvanta leviĝo de televido helpis fini kion restas de la maljunaj vodevilaj rondoj.
Vodevilo en Usono ankaŭ markis la enkondukon de granda komerco en la mondo de populara distraĵo. Pluaj rondiloj de teatroj estis konstruata de KEITH & ALBEE, SULLIVAN & CONSODINE, ALEXANDER PANTAGES, MARCUS LOEW, kaj aliaj. Ĉi tiuj komercistoj dungis plentempajn vojaĝantojn-ludistojn, difinis severajn regulojn pri la specoj de programoj permesataj en siaj teatroj, kaj konkuris furore inter si por la plebonaj montraĵoj. KEITH & ALBEE aparte klopodis subteni altajn normojn por siaj programoj, kaj ne permesis ĉion malĉastan aŭ eĉ sugestan sur siaj scenejoj. Eĉ "legitimaj" teatraj aktoroj simila, al Sarah Bernhardt iom kompletigis sian enspezon per aperoj en tiaj programoj.
Gravita akvobaraĵo
Gravita akvobaraĵo estas akvobaraĵo konstruita el cemento aŭ ŝtona masonaĵo kaj desegnita por reteni pluvakvon ĉefe uzante nur la pezon de la materialo por rezisti la horizontalan premon de akvo premante kontraŭ ĝi. Gravitaj akvobaraĵoj estas desegnitaj tiele ke ĉiu sekcio de la akvobaraĵo estas stabila, sendepende de ajna alia sekcio de la akvobaraĵo.
Chalermpol Malakham
Chalermpol Malakham (เฉลิมพล มาลาคำ; naskiĝis la ) estas kantisto en Tajlando. Li kunlaboras kun la sonregistra firmao Topline Diamond.
Joseph Mallord William Turner
Joseph Mallord William TURNER (n. la 23-an de aprilo 1775 - m. la 19-an de decembro 1851) estis brita romantikista pentristo, pejzaĝisto, akvarelisto kaj gravuristo. Oni ofte konsideras, ke lia stilo fondis la bazon de impresionismo. Kvankam Turner estis sufiĉe polemika persono siatempe, li nun estas ĝenerale rigardita kiel la artisto, kiu plej nobeligis pejzaĝismon en epoko, kiam la plej prestiĝa ĝenro restis historia pentrado.