cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Paterson (Nov-Ĵerzejo)
Historio
Societo fondis Paterson-on por profiti la energion de la akvofalo fondiĝis en 1791, tial Paterson iĝis lulilo de la industria revolucio en Ameriko. La loknomo estis nomita pri politikisto William Paterson. Paterson urbiĝis en 1851. Tiutempe multe da muelejoj funkciis en la urbo, kiu helpis produkti la teksaĵojn kaj aliajn varojn, sed la silkoj dominis. En 1835 Samuel Colt komencis produkti pafilojn en Paterson. Poste la urbo estis loko de la fruaj eksperimentoj pri submarŝipoj. Striko okazis en 1913. Dum la 2-a mondmilito Paterson ludis gravan rolon en la flugmotorindustrio. En 1991 granda incendio, en 2011 granda ŝtormo okazis. Nun la urbego estas hejmo de Rogers Locomotive and Machine Works.
Trafiko
El Paterson kuras aŭtoŝoseoj al Novjorkio, Pensilvanio kaj al sudo. La fervojo inter nordo-sudo trafas la urbegon, dume ĝi havas kvin haltojn en Paterson.
Alhakamo la 1-a
Al-Hakam la 1-a, Alhakamo la 1-a aŭ Al-Hakam ibn Hiŝam, الحكم بن هشام, Alhakén aŭ Alhaquén, nomita ankaŭ al-Murtazî (المرتضى) (naskiĝis 770 en Kordovo, mortis la samloke) estis la tria sendependa emiro de Kordovo, ekde la 17-a de aprilo 796 ĝis sia morto.
Laŭ la kronikisto Ibn Hazm, li estis la plej sangofara kaj tirano el la emiroj umajadaj.
Vivo
Filo de Hiŝamo la 1-a, li sukcedis tiun kiam li estis 26-jaraĝa. Lia regado estis unu el la plej agitataj de la dinastio de umajadoj, ĉar li devis fronti la intencojn de siaj onkloj Sulajmano kaj Abdalao kaj la insurekciojn de la muladioj de Toledo, Merido kaj Kordovo, perfortege nuligitaj. Lia akra politiko kaj pliigo de la imposta premado super la kristanoj okazigis la insurekcion de la kordovanoj de la kvartalo Arrabal de Kordovo. La ribeluloj estis atakontaj la Alkazaron, sed lerta manovro de la palaca soldataro solvis la situacion. Tri tagojn daŭris la amasmortigo kaj rabado de Arrabal kaj la energia emiro ordonis krucigon de tricent gravuloj. Ĉiuj el la loĝantoj de Arrabal, kiu estis ruinigita, estis deportitaj. Ĉirkaŭ 20 000 familioj elmigris el Iberio kaj parto el ili setlis en la nordo de Afriko, kie ili fondis ekzemple la kvartalon kaj moskeon de la andaluzoj en la urbo de Fez, dum aliaj dediĉis sin al piratado, kaj elŝipiĝis en Sicilion, kie ili okupis la urbon de Aleksandrio dum dek jaroj kaj setlis finfine en la insulo de Kreto, kie ili fondis kordovan dinastion kiu restis sendependa ĝis la jaro 961, kiam la insulo estis rekonkerita de la Bizanca Imperio.
La komplika interna situacio permesis la konkeron de Barcelono fare de francoj en 801 kaj, kvankam dummallonge, la asturianoj okupis Lisbonon. Karolo la Granda subskribis pactraktaton kun Alhakamo laŭ kiu li sin devigis ne etendigi sian teritorion trans la rivero Llobregat.
Alhakamo lasis postmorte, kiam li estis 52 aŭ 53 jaraĝa, dek naŭ filojn kaj dudek unu filinojn. Sukcedis al li lia filo Abd ar-Rahman la 2-a.
Matematika geografio
La matematika geografio, same kiel la cetero de la geografio, koncentriĝas sur la tera surfaco, studante ties matematikan reprezentadon kaj ties rilaton kun la Luno kaj la Suno. Tiu duobla klopodo ne estas senkonekta, ĉar pere de la studo de la fenomenoj de la surfaco en interagado kun la Suno kaj la Luno eblas trovi la Ekvatoron de la Tero, la tropikojn, la polusliniojn, la geografiajn koordinatojn kaj eĉ mezuri la grandon de la Tero. La ĉefaj branĉoj de la matematika geografio estas la Topografio, la Kartografio, la Astronomia geografio, la Geostatistiko kaj la Geomatiko.
La matematika geografio estas iel la lulilo de la spaca tradicio de la geografio, pro sia priokupo por la lokigo kaj por la reprezentado de la spaco de la tera surfaco. Tio estas plej bone komprenata se oni konsideras la grandan kontribuon kiun la geometrio, nome la matematika scienco kiu studas la spacon, faris al la matematika geografio, ekzemple por termezurado en Antikva Egipto post la sezonaj inundoj de la rivero Nilo. La matematika geografio havigas precizan kadron por la lokigo, distribuado kaj reprezentado de la geografia spaco, sur kiu baziĝas la cetero de la geografiaj branĉoj.
Fakte multaj de la geografiaj branĉoj bezonas matematikajn metodojn por organizi sian sciaron kiel ekzemple la Topografio, la Klimatologio kaj la Hidrologio. Por la Orografio oni bezonas preciajn mezurojn por determini kiu estas la plej alta monto en montaro, lando aŭ eĉ en la tuta mondo.
Lastatempe la matematika geografio plie elstaris pro la disvolvigo de la Geografia informsistemo (GIS). La matematika modeligo de diversaj fenomenoj en la tera surfaco pere de la GIS malfermis gravan kampon al tiu fako, kio ebligis pli ampleksan interagadon kun aliaj branĉoj de la geografio kiel la Klimatologio, la Hidrologio, la Geomorfologio kaj la ekonomia geografio.
Banpo
Banpo (ĉine: 半坡; Pinjino: Bànpō) estas arkeologia trovejo en la valo de Flava Rivero iom oriente de Ŝjiano (西安; Xī'ān), Ĉinio. Ĝi estis ekmalkovrita en 1953 kaj elfosita 1954–1957.
Bànpō enhavas la restaĵojn de pluraj bone organizitaj neolitikaj setlejoj datanta de proksimume 4.500 a.K.. Tiel ĝi apartenas al la frua epoko de la Jangŝao-kulturo.
La vilaĝo kovras grandan areon de 5-6 hektaroj kaj estis ĉirkaŭigita de fosaĵo, verŝajne defenda ĉirkaŭfosaĵo kvin aŭ ses metrojn larĝa. La domoj estis konstruitaj el koto kaj ligno, rondaj kun superpendantaj pajlotegmentoj (fragmito), ili staris sur malaltaj fundamentoj. Krome troviĝis en Banpo komunaj areoj por entombigoj.
Bànpō estas la plej granda inter la neolitikaj setlejoj kun aĝo de pli ol 6000 jaroj. Banpo estas la trovejo tipa (tipejo) kaj nomdona por la Banpo-epoko, la frua epoko de la Jangŝao-kulturo.
Trovaĵoj el Banpo estas ekspoziciataj en Xi'an Banpo Museum en urbo Ŝjiano.
Bànpō-simboloj
Aparte grava trovaĵo estas aro de tre antikvaj simboloj, eble ĉina praskribo. La fakesprimo "Banpo-simboloj" (ĉine: 半坡陶符) estis donita al la 27 markigoj sur prahistoriaj artefaktoj el la 5-a jarmilo a.K.. Similaj markigoj estas trovita en Jiāngzhài (ĉino: 姜寨) kaj kelkaj aliaj ejoj de Jangŝao-kulturo en provinco Shaanxi.
Kelkaj kredas la markigoj estas skriba sistemo rilate al la orakolosta skribo, sed aliaj dubas ke la markigoj entute reprezentas skribon.
La signoj troviĝas sur ruĝaj argilaj platoj. Oni trovis du tipojn de signoj, la pli simplaj ŝajnas esti nombroj, la aliaj pli komplikaj povas esti la nomoj de familioj aŭ triboj.
Kelkaj sciencistoj atentigas, ke eble ne temas pri praskribo, ĉar la simboloj aperas nur unuope, kontraŭe al vera skribo, kiu emas aperi en vicoj. Tiel, ankaŭ ne estas iu kunteksto, el kiu eblus konkludi ke la simboloj estas efektive uzitaj kiel lingvo. “Surbaze de la Bànpō-tipaj simboloj kelkaj eĉ diras, ke la historio de ĉina skribo antikvas pli ol 6.000 jarojn. Tiaj asertoj estas verŝajne nepravigeblaj”.
Harreto
Harreto estas kapvestaĵo, plejofte elasta kaj retforma, kiun oni uzas por kunteni la hararon. Harretoj estas uzataj alternative al kaptukoj por protekti laboristinojn. Ĉefe kun longaj haroj, ties fiksado necesas por certaj agadoj. Tiel la harreto malhelpas la kapton de haroj per borilo kaj eventualan skalpadon de la krania haŭto. Oni portas harreton ankaŭ pro higienaj aŭ medicinaj kialoj aŭ kiel ornamaĵo.
Historio
Indikoj pri portado de harretoj troviĝas jam en la antikva Grekio. En nordokcidenta Eŭropo harretoj en sprangotekniko estis trovitaj en la virintombejo de Skrydstrup el la 15-a aŭ 14-a jarcento a.K.. Pli novaj trovaĵoj (8-a ĝis 5-a jarcento a.K.) estas tiuj de la marĉokadavroj de la virino de Haraldskær kaj de la virino de Arden el Danio. Aliaj trovaĵoj ekzistas el rubejo de la romia militkampo Vindonissa en Svislando kaj de la saksa tombejo de Liebenau el la 6-a jarcento. En Germanio kaj Anglio ekzistis fajnaj harreto el silko ekde la 13-a jarcento.
Demokratia Labora Partio de Litovio
La Demokratia Labora Partio de Litovio (litove: Lietuvos demokratinė darbo partija or LDDP) estis socialisma respektive laŭ sia memkompreno socialdemokratia partio en Litovio, kiu dum decembro 1990 ekestis el la antaŭa Komunisma Partio de Litovio, la origine litovia branĉo de la Komunisma Partio de Sovetunio. La partio estis gvidata fare de Algirdas Brazauskas, la unua elektita prezidento de la resendependiĝinta Litovio. Pro la elektiĝo de Brazauskas kiel prezidento, li devis ĉesi ĉiujn aktivecojn en politikaj partioj; sekve Adolfas Šleževičius iĝis gvidanto de la partio kaj samtempe ĉefministro de Litovio. Post kiam Šleževičius estis akuzita pri korupteco, li estis anstataŭigita per Česlovas Juršėnas.
Maldiskreta spaco
Je topologio, maldiskreta spaco aŭ ĥaosa spaco estas topologia spaco, kiu estas speciale triviala — al kiu mankas ajna malfermita subaro (krom la malplena aro kaj la tuta spaco). Iasence, la punktoj en maldiskreta spaco estas "topologie samaj".
Difino
Sur aro X, la maldiskreta topologio aŭ ĥaosa topologio estas la unika topologio, kiu plenumas la jenajn (ekvivalentajn) kondiĉojn: Maldiskreta topologia spaco estas topologia spaco, kies topologio estas maldiskreta.
Propraĵoj
La maldiskreta topologia spaco estas Hausdorff-a spaco se kaj nur se ĝi enhavas nur nul aŭ unu elementon.
2799 Justus
2799 Justus estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la 25-an de septembro 1960 de la kunlaborado de la usona astronomo Tom Gehrels kaj la nederlandaj geedzoj kaj geastronomoj Ingrid van Houten-Groeneveld kaj Cornelis Johannes van Houten, de la observatorio de Leiden.
Maldiskreta spaco
Propraĵoj
Ĉiu maldiskreta spaco estas kompakta spaco.
2799 Justus
Ĝi ricevis la viran antaŭnomon "Justus" en honoro de Justus Cramer, praido de la nederlanda astronomo H. G. van de Sande Bakhuyzen (1838–1923), direktoro de la observatorio de Leiden de 1872 ĝis 1908.
The Doors
The Doors estis usona rokmuzika grupo, organizita 1965 de Jim Morrison kaj Ray Manzarek en Venice Beach, Los Anĝeleso. La nomo estis prenita el la titolo de la eseo "The Doors of Perception" - "La pordoj de la percepto" de la verkisto Aldous Huxley.
Unuafoje Jim ekzercadis en Rick and the Ravens, la grupo de Ray, kun liaj du fratoj kaj tri aliaj muzikistoj. Jim ne ludis instrumenton, sed kantis. Mallonge poste la aliaj muzikistoj partigis. John Densmore, kiun Ray konis de la meditadoinstruado, aliĝis al la grupo. Poste ili surbendigis ses kantojn. Ili prezentis la sonbendojn ĉe aro da muzikofirmaoj, sed tiuj konstante malakceptis ilin.
En oktobro Jim kaj Ray vidis dosieron de Billy James, manaĝero de Columbia Records en Kalifornio. Ili decidis, ke Billy estis sufiĉe "hip" por kompreni ilian muzikon. Du tagojn poste The Doors havis la unuan kontrakton kun Columbia.
Jojobo
Ĝi estas arbusto kun rigidaj branĉoj, dikepidermaj folioj, kapsulaj fruktoj (1,5-2cm), kiuj entenas la kernojn kun la t.n. jojoba oleo (fakte vakso, likva en ĉambrotemperaturo). Oni enplantas ĝin ofte sur sekaj areoj anstataŭ bukso kiel heĝoplanto.
Oni kultivas ĝin en Sud-Karolino pro ties oleo, kiu egalvaloras al spermaceto. Oni ligas al la oleo regeneran efikon, tiel multaj kosmetikaĵoj entenas ĝin.
Kristiano la 1-a (Saksio)
Kristiano la 1-a (naskiĝinta la en Dresdeno, mortinta samloke la  estis princo-elektisto de Saksio. Li estis la ununura filo postvivanta de Aŭgusto de Saksio.
Vivo
Estante malforta, cedema kaj maltalenta li ade dependis de la kaŝkalvinisto kanceliero Nikolaus Krell. Li forlasis la trakojn de severa luteranismo kaj favoris la unuiĝemulojn inter la protestantoj germanaj. Krome li subtenis la bofraton Johann Casimir, grafo de Palatinato kaj la samreligiulojn en Franclando kaj Nederlando.
En Dresdeno li konstruigis multajn belajn konstruaĵojn kaj zorgis pri la bonstato de la urbo. Li alikonstruigis la Königstein-fortikaĵo je granda citadelo.
Evoluoj postmortaj
Sub la filo Kristiano la 2-a (Saksio) kiu ekregis en la jaro 1601-a la ortodoksio luterana ree venkis; Crell ekzekutitis kaj la princo-elekstisto rompis la kontaktojn kun la evangelia partio en la Sankta Romia Imperio. Tamen li ne estis dankata fare de la imperiestro. Posteulo lia estis la frato Johano Georgo la 1-a, alia filo de Kristiano la 1-a.
Fonto
Meyers Großes Konversations-Lexikon, Band 4. Leipzig 1906, p. 109, kio legeblas tie ĉi interrete.
La Gulaga Arkipelago
La Gulaga Arkipelago 1918-1956 (Архипелаг ГУЛАГ) estas la plej grava, trivoluma verko de Aleksandr Solĵenicin, verkita kiel historia raporto, estiĝinta en la jaroj 1958-1968. Okcidente ĝi estis unuafoje eldonita en 1973, en Sovetunio oficiale en 1989 (pli frue funciis kiel samizdato). La verkaĵo enpreniĝis en la liston de la 100 (plej signifaj) libroj de la 20-a jarcento laŭ Le Monde.
La verko estas okulfrapa atesto de krima agado de komunisma sistemo en Sovetunio. La aŭtoro, profitante siajn spertojn, montris evoluon kaj disvastigon de la sistemo de soveta malliberigado, kies primara celo estis "elimino de malamikaj soci-klasoj". Konsekvence establiĝis la tuta "arkipelago" de koncentrejoj kaj tendaroj de mortiga laboro, nomata de la estranta institucio (Glavnoje Upravlenije Lagierej) Arkipelago GULag. La verko atestas laŭgradan senigadon de la homo de ties digno kaj devigado al mallibera laboro kun altideaj sloganoj.
En la okcidenta civilizo la libro kaŭzis grandan ekmoviĝon, kiu rezultigis disblovon de iluzio pri la komunisma sistemo kaj malfortigon de influoj de okcidenteŭropaj komunistoj.
Ksenofaneso
Vivo
Ksenofaneso naskiĝis en Kolofono, Malgranda Azio. Kiam li estis dudek kvin jaraĝa, lia urbo estis konkerita de la persoj, kaj li iĝis rifuĝinto kaj komencis nomadan vivon tra Grekio. Li verkis multajn poemojn, el kiuj konserviĝis nur kelkaj fragmentoj.
En sia poezio li kritikas la religiajn kredojn de siaj samtempuloj, kaj argumentas kontraŭ la akceptita percepto de la diaĵoj kiel farite en la bildo kaj simileco de homo. Li asertas ke ĉiu nacio atribuas siajn fizikajn trajtojn al la dioj: la trakoj priskribas la diojn kiel ruĝharaj kaj bluokulaj, dum la etiopoj vidas ilin kiel malhelhaŭtajn kaj platnazajn. Li aldonas, ke se nur ĉevaloj kaj virbovoj havus manojn por skulpti kaj adori idolojn, ili kreus siajn proprajn diojn en la formo de ĉevaloj, kaj tiuj en la formo de virbovoj.
Aparte, li kritikas Homeron kaj Heziodon, kiuj atribuas en siaj kantoj al la dioj la samajn malfortojn kaj voluptojn kiuj ekzistas ĉe homoj, por pravigi ilin en la homa socio. Tiu speco de kritiko poste estus kundividita fare de Platono ankaŭ. La vera Dio, laŭ Ksenofaneso, estas neimagebla kaj nekomprenebla. Li estas malsimila al io ajn en aŭ de homoj, malhavante korpon kaj formon, vidante ĉion, aŭdante ĉion kaj sciante ĉion, kaj en sia pensado sole movas la mondon. Pro tio, li estas konsiderata la unua antaŭulo de la monoteisma koncepto en okcidenta kulturo.
Cerbo de Boltzmann
Paradokso de la cerbo de Boltzmann
Boltzmannaj cerboj estas ofte menciataj en kunteksto de paradokso aŭ problemo de Boltzmanna cerbo. La koncepto devenas de neceso klarigi, kial oni observas tiel grandan nivelon da organizo en la Universo. La dua leĝo de termodinamiko deklaras, ke entropio en la Universo neniam malkreskas. Oni povus pensi, ke la plej probabla stato de la Universo estas alta senorda entropio. Do kial observata entropio tiel malaltas?
Se onia nuna nivelo de organizo, havanta multajn memkonsciajn entojn, estus rezulto de hazarda fluktuo, tio estus tre pli malprobabla ol nivelo de organizo, kiu kreas nur memkonsciajn entojn. En ĉiu universo kun nivelo de organizo, kiun oni vidas, devus esti grandmultoj da Boltzmannaj cerboj, kiuj flugas en senorganizaj medioj. En senfina universo, la nombro da memkonsciaj cerboj, kiuj spontanee formiĝas el la kaoso kun falsaj memoroj pri vivo simila al tiu onia, devus tre supernombri realajn cerbojn, evolvintajn de neimageble rara fluktuo grandece de observebla universo.
La paradokso de Boltzmanna cerbo estas ke iu ajn observantoj (memkonsciaj cerboj kun memoroj simile al tiuj kiujn oni havas, inkludante niajn cerbojn) estus tre probable pli Boltzmannaj cerboj ol realaj evolvintaj cerboj. Tio samtempe refutas argumenton de selekta eraro.
Komisiono Delors
La Komisiono Delors estis la fazo de la Eŭropa Komisiono prezidata de Jacques Delors. La fazo entute konsistis el tri diversaj komisionoj: de 1985 ĝis 1988, 1989 ĝis 1992 kaj de 1993 ĝis 1994. Sekve temis ĝis la ĝis tiam plej longdaŭra kaj ankaŭ el la vidpunkto de multaj fakuloj plej sukcesa komisiono. La tria periodo estis la unuaj du jaroj de la "Eŭropa Unio" (antaŭe la komisiono servis al la "Eŭropa Komunumo"), ĉar la decidoj de la Traktato de Mastriĥto ekvalidis komence de 1993.
Diors
-  - estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Indre, en la regiono Centro-Valo de Luaro (Centre-Val de Loire, prononco [). Fine de en la komunumo vivis. Administre la komunumo apartenas al la arondismento Châteauroux kaj al la kantono .
Komisiono Delors
Membroj
Klarigo:  [<font style="background-color:#FFE8E8">     ] Maldekstro/Socialistoj - [<font style="background-color:#DDEEFF">     ] Dekstro/Konservativuloj - [<font style="background-color:#FFFFDD">     ] Liberaluloj - [<font style="background-color:#E8FFE8">     ] Verduloj
Gabaro
La gabaro (de la okcitana lingvo gabarra) estas tipo de boato dediĉita al la transporto de varoj. Du tipoj de boatoj havas tiun nomon : la riveraj gabaroj kaj la maraj gabaroj.
Rivera boato
La termino gabaro (de la greka karabos, kun metatezo inter la B kaj la R, konko) nomas plurajn tipojn de riveraj boatoj de malsamaj riveroj de la atlantika fasado de Francio (Luaro, Niorta Sevro, Charente, Dordonjo, Garono). Ilia nura komuna karakterizo estas tiu de la boatoj por rivera transporto : la plata fundo, kiu ebligas, kun malgranda enakva alto, porti maksimuman ŝarĝon. Sufiĉe ofte, tiuj boatoj povas utiligi velojn.
La barĝo de Luaro kaj la barko de Charente, estas konstruitaj per parte sinkovraj tabuloj kejlitaj per lignopecoj. En aliaj regionoj, la ŝelo de la boato estas konstruita per randalrandaj tabuloj.
Laŭ la regionoj, la frajto malsupren konsistis el erco kaj el diversaj agrikulturaj varoj, el vinoj (fronton, gaillac, cahors, vinoj de Avejrono, de Lotregiono, de Brulhois, vinoj de la alta lando...), el konstrumaterialoj (ŝtono de Apremont sur Luaro por ekzemplo), de metalurgiaj produktoj (ankroj kaj kanonoj de Nivernais por ekzemplo) kaj ankaŭ el ligno destinita al barelfarado (ligno de Aŭvernjo kaj de Corrèze por la bordoza barelfarado sur Dordonjo aŭ al la marŝipa ĉarpentado. La supreniro estis por produktoj kiaj la salo, la produktoj el la kolonioj (spicoj, sukero, kafo...), la sekigita fiŝo kaj aparte la laberdano (fr: morue salée) uzata en iuj regionaj receptoj kiaj la laberdankaĉo (fr: brandade) Parmentier aŭ la stufaĵo ("estofinado" en Avejrono). « En ĉ. 1850, la rivera transporto per gabaro provizis 60 % de la varinterŝanĝoj inter Bergerac kaj Bordozo ». Ankaŭ Tuluzo estis deirpunkto de multaj gabaroj ŝarĝitaj per multaj varoj (vino, agrikulturaj produktoj, farba izatido, marmoro...).
Nuntempe, pluraj gabaroj estis rekonstruitaj cele al turismo aŭ por arkeologiaj esploroj sur Dordonjo, Ĉarento kaj Luaro.
Mara boato
Iliaj bonegaj maraj kvalitoj (ŝarĝkapacito, fortikeco, sekura navigebleco) ŝatigis ilin de la esploristoj de la 18-a kaj 19-a jc. Sur la gabaro Gros Ventre (eo: dika ventro), Saint-Allouarn malkovris Aŭstralion la 17-an de Marto 1772. Sur alia gabaro Astrolabe, Jules Dumont d'Urville rondiris la maron en 1825-1829, serĉante La Pérouse.
Artūras Paulauskas
Artūras PAULAUSKAS (* la 23-an de aŭgusto 1953 en Vilno) estas litova politikisto. Inter aŭtuno 2000 ĝis la 13-a de aprilo 2006 li estis parlamenta prezidanto de la nacia parlamento Seimas de Litovio, kun mallonga interrompo de la 6-a de marto ĝis la 12-a de julio 2004, kiam li kadre de sia posteno laŭ la konstitucia devo komisie funkciis kiel prezidento de Litovio.
Profesia kariero
Artūras Paulauskas dum 1971 en Šiauliai finis la mezlernejon kaj komencis studi juron en la Universitato Vilno. Post la fino de la studo dum 1976 li laboris kiel prokuroro en la litova urbeto Kaišiadorys.
Dum 1982 li iĝas ĉefprokuroro en la municipo Varėna kaj mallonge antaŭ la fino de Sovetunio inter 1987 kaj 1990 vica ĉefprokuroro de la Litova Socialisma Soveta Respubliko.
Kiam la resendependiĝinta respubliko Litovio devis nomumi demokratie fidindajn personojn por la nove kreitaj ŝtataj instuticoj, la tiama prezidanto de la konstituiga kunveno Vytautas Landsbergis nomumis la 36-jarulon la unua ĉefprokuroro de Litovio.
Aparte la prokuroroj dum la unuaj jaroj de ŝtata sendependeco povis akiri reputacion kiel sinceraj luktantoj por libero kaj sendependeco en la juna respubliko. Post kiam dum 1992 en la nacia parlamento la konservativuloj perdis la plimulton al la reformkomunistoj de la partio LDDP, Artūras Paulauskas post fino de la unua oficperiodo dum 1995 de la novaj regantoj estis nomumita nur vica ŝtata ĉefprokuroro. Dum 1997 li demisiis el la ŝtata servo kaj uzis sian grandan konatecon kaj altan reputacion kaj kandidatiĝis por la posteno de prezidento de Litovio. En la balotoj de la vintro 1997/1998 li ricevis preskaŭ same multajn voĉojn kiel la konservativa konkuranto, Valdas Adamkus, litova entreprenisto dum sovetuniaj tempoj ekziliĝinta al Usono.
Por plu profitigi sian tutlandan konatecon li decidis daŭrigi la politikan engaĝiĝon kaj fondis novan partion sub la nomo "Naujoji Sąjunga (Socialliberalai)", Nova Unio (socialliberaluloj). Ekde la fondiĝo de la partio la 25-an de aprilo 1998 li estas ties prezidanto.
Parlamenta prezidanto
Kun la reputacio de juna, senskandala kaj nekorupta politikisto li gvidis la novan partion en la parlamentaj balotoj de aŭtuno 2000 kaj lia partio per preskaŭ 20 procentoj de la voĉoj iĝis la tria plej forta. Kune kun la partio de la pridiskutata antaŭa ĉefministro Rolandas Paksas, kiu aliĝis al la partio Lietuvos liberalų sąjunga ("Unio de liberaluloj de Litovio") kaj igis tiun partion la dua plej forta, li fondis "koalicion de nova politiko". Paksas duafoje iĝas ĉefministro, Paulauskas parlamenca prezidanto. Jam baldaŭ tamen la du partioj malharmonias kaj la partio de Paulauskas interkonsentas novan koalicion kun la plej forta parlamenta partio, la nova Socialdemokratia Partio de Litovio unuiĝinta el tradiciaj socialdemokratoj kaj la eks-komunisma Demokratia Labora Partio de Litovio, kiun gvidas Algirdas Brazauskas. Paulauskas restas parlamenta prezidanto.
Signifan rolon li havas dum la procezo de malpostenigo de la tiama prezidento Rolandas Paksas pro akuzoj de korupteco komence de la jaro 2004. Paulauskas de la nacia sekreta servo ricevas materialon, kiu akuzigas la prezidenton pri konduto endanĝeriganta la ŝtatan sekurecon. Li pludonas la materialon al la parlamentaj frakcioj kaj sekve instaliĝas enketa komisiono pri la temo. Kiel parlamenta prezidanto Paulauskas antaŭenpuŝas la malpostenigon, kiu realiĝas komence de aprilo 2004. Ĝis novaj parlamentaj balotoj dum julio 2004 li komisie transprenas la postenon de prezidento.
Marie Anne de Cupis de Camargo
Marie Anne de Cupis de Camargo (15a de aprilo 1710, Bruselo, Habsburga Nederlando - 20a de aprilo 1770, Parizo, Francio) estis franc-belga dancistino.
Li faris sian premieron en la Operejo Garnier en 1726 pere de la danca ludado de Les Caracteres de la Danse, tio estas, ŝi jam tre frue jam estis ludinta gravan rolon de prima ballerina. Li estis admirita pro sia lerteco kaj plinovigo en la danco. Li dancis per malgrandaj saltetoj kiuj antaǔe estis plenumitaj nur de dancisto kaj tion ŝi povis fari fortondante sian jupon kaj retirante la kalkanumojn de siaj ŝuoj.
Ŝi estis konata kiel La Camargo, nomo kiun ŝi adoptis en 1730 partoprenante kun la grupo de brita baleto nome Camargo Society. Dum sia kariero ŝi partoprenis en 78 koregrafioj kaj operoj antaǔ retiriĝi en 1751.
Tasmana Maro
La Tasmana Maro estas granda akvokorpo inter Aŭstralio kaj Novzelando, ĉirkaŭ 2,000 km larĝa. Ĝi etendas longe ĉirkaŭ 2,800 km el nortdo suden. Ĝi estas sudokcidenta segmento de la Suda Pacifiko. Tiu maro estis nomata laŭ la nederlanda esploristo Abel Tasman, la unua konata eŭropano kiu atingis ĝis Novzelando kaj Tasmanio. La brita esploristo Kapitano James Cook poste multe navigis tra la Tasmana Maro en la 1770-aj jaroj kiel parto de sia unua ŝipveturado esplora.
Anglalingve la Tasmana Maro estas komune kaj populare aludita kaj en Aŭstralio kaj en Novzelando kiel The Ditch (kanaleto); ekzemple, crossing the ditch (trapasi la kanaleton) signifus iron al Aŭstralio el Novzelando aŭ inverse. En Maoria, la Tasmana Maro estas nomata Te Tai-o-Rehua.
Insuloj
La Tasmana Maro enhavas nombron de mezmaraj insularoj, tre aparte el marbordaj insuloj de aŭstraliaj kaj novzelandaj ĉefteroj:
-40°N, 160°W
Frederiko Vilhelmo (Brandenburgio)
Frederiko Vilhelmo de Brandenburgio, Friedrich Wilhelm von Brandenburg (naskiĝis la  en Cölln, hodiaŭ parto de Berlino; mortis la  en Potsdam) el la dinastio Hohencolernoj estis ekde 1640 margrafo de la Markio Brandenburgio, princo-elektisto de la Sankta Romia Imperio kaj duko "en" Prusio. Lia pragmata-decidema kaj reformema regado preparis la vojon sur kiu Brandenburgio-Prusio fortiĝis al eŭropa grandpotenco kaj la Hohencolernoj al gvida germana dinastio. Liaj meritoj donis al li ekde 1675 la kromnomon "La Granda Princoelektisto", der Große Kurfürst.
Vivo
Frederiko Vilhelmo pro militaj kaŭzoj forigitis el kortega ĉirkaŭaĵoj kaj edukitis sub modestaj kondiĉoj fare de bonuloj. Tre gravis por li tri jarojn daŭranta restado en Nederlando ĉe la Universitato de Leiden kaj ĉe la kortego kaj la kampoj militaj de la princo Frederiko Henriko de Oranje. Kiel 20-jarulo li ekregis en la 1.12.1640 kaj tuj konfrontiĝis al tre gravaj cirkonstancoj: Pollando konfirmus la cedon de Prusio al li nur sub tre malfavoraj kondiĉoj, la landoj de Kleve estis jam dum longa tempo potencludejo inter hispanoj kaj nederlandanoj (kaj ofte sub la regado de la lastaj). La Margraflando Brandenburgio estis vastita kaj okupita grandparte ekde la Packontrakto de Prago fare de malamikaj svedoj - dume la princelektistaj trupoj estis malobeemaj kaj kondutis eĉ pli malbone ol aliaj fremdaj. Per saĝeco kaj energio la juna princo superis ĉiujn tiajn malfacilaĵojn: en 1641 li akiris sukcese Prusion, faris packontrakton kun Svedio, maldungis sovaĝiĝintajn dungosoldatojn kaj kreis malgrandan sed efikan armeon. Per ĝi eblis sekurigi ordon en la lando kaj neŭtralecon almenaŭ por la uestaj teritorioj.
Por faciligi la realigon de la Vestfalian Pacon li fordonis Antaŭpomerion kaj la elfluejon de Odro rezignante en favoro de Svedio je propraj mar-komercaj planoj. De la heredo pomeria li retenis nur Malantaŭan Pomerion kaj rekompence la episkopujojn de Halberstadt, Minden, Kamień Pomorski kaj (iam estontece) ankaŭ de Magdeburg. Liaj klopodoj - meti bazon post la paconktrakto por ordigita ŝtato, por funkcianta armeo, por rajtoekvilibro inter la klasoj, por rekonstruita lando - jam 1655 perturbitis. Ĉar tiam eksplodis la Nordia Milito 1655-1660. Frederiko Vilhelmo sukcesis teni memstaran pozicion inter la militantaj ŝtatoj kaj helpe venkigis la svedojn ĉe Varsovio (28.- 30.7.1656). De Karolo la 10-a Gustavo (Svedio) li gajnis la agnoskon de la prusia memstareco. En 1657, dume la sveda reĝo ekmilitis kontraŭ la danoj, li faris packontrakton kun la poloj (Kontrakto de Wehlau/Snamensk, hodiaŭa Distrikto Gvardejsk; 19.9.1657). Peranto estis la hungaria reĝo Leopoldo kiu bezonis la voĉdonadon de la princo-elektisto por iĝi imperiestro. Ankaŭ per tiu agnoskitis la memstareco de Prusio.
Reformoj
Prusio partoprenis la grandan aliancon kontraŭ Svedio kaj la militon en Ŝlesvigo kaj Danio. Per la Traktato de Oliva (3.5.1660) nur Prusio profitis inter ĉiuj militintaj ŝtatoj. Ĉar per ĝi eĉ Pollando agnoskis Prusion suverena ŝtato. Post la pacrefaro rajtoj kaj privilegioj de la klasoj en la diversaj regionoj tranĉitis kaj unueca financsistemo instalitis. Krome klare diritis ke en kazo de urĝo la suvereno rajtus perforte teni ordon en la ŝtato: jen la komenciĝoj de la moderna brandenburgia-prusia ŝtato. La reagoj estis diversaj: kelkaj tre severaj luteranoj - kiuj ne ŝatis la reformitan ŝtatestron - vokis je helpo eĉ la polojn. Frederiko Vilhelmo aperis en Kenigsbergo kune kun sufiĉe da soldatoj. Post plia malseverigo de kelkaj leĝoj li ovaciitis finfine de ĉiuj en la jaro 1663.
Danke al ĉie enkondukitaj impostoj por muelado, buĉado, bierfarado Frederiko Vilhelmo gajnis la necesajn rimedojn por financi la armeon kaj pligrandigi la nombron de pretaj soldatoj je 20 miloj. Sed li ankaŭ strebis antaŭenpuŝi bonfaron por ĉiuj apogante la agrikulturon, la malarvaligon de nekultivataj teritorioj, la inviton de fremduloj veni ekzilen en Prusion, la forigon de bariloj administraciaj por la metiistoj. Inter la konfesioj regu paco kaj unueco kaj la mara komercado ekfloru. Li konstruigis la Müllrose-kanalon (apud Brieskow-Finkenheerd), faris modernan poŝtan servon, fondis mararmeon kaj kolonion Granda Frederikurbo en Afriko. Por tio faritis ankaŭ speciala afrika komerca kompanio. Sed rimedoj estis limigitaj kaj entreprenemo de la komercistoj estis ŝajne malsufiĉaj. Ankaŭ sciencaj kaj artistaj projektoj liaj nur parte realigitis. Kio ja ekfunkciis bone estis inteligenta oficista klaso (Freiherren von Schwerin, la ambau de Jena, Hoverbeck, Krockow, Meinders, Fuchs) kaj kuraĝema oficiraro (Graf Waldeck, Sparr, Derfflinger, Fürst Anhalt, Schöning).
Politika realo
Malgraŭ tia senbremsebla agademo ene de la lando Frederiko Vilhelmo ankaŭ atentis la disvolvojn en la oriento kaj la okcidento de Eŭropo. Devante protekti siajn ĉerejnajn posedaĵojn li implikitis kontraŭvole en internaciaj kvereloj: kiam Ludoviko la 14-a (Francio) invadis en 1672 Nederlandon kun multego da soldatoj la princo-elektisto sukuris la minacitan najabaran ŝtaton. Nederlando estis por li muro kontraŭfranclanda koncerne germanian memstarecon. Ĉar la imperiestro kaŝe intertraktis kun la francoj por resti neŭtrala, milito kun Franclando ne okazis. La francoj okupis en 1672–73 grandajn partojn de Vestfalio. Finfine faritis en la 16.6.1673 la Packontrakto de Vossem kio ankaŭ favoris Prusion. En la 1.7.1674 Frederiko Vilhelmo denove eniris aliancon kontraŭfranclandan kaj partoprenis kampanjon kontraŭ Turenne en vintro de 1674/75 kune kun la imperiestra militistaro. Sed la aliancanoj ne estis sufiĉe unuecaj kaj devis retiriĝi el Alzaco.
Pro invado de svedoj en Prusion Frederiko Vilhelmo devis hejmen moviĝi. Per la atako de Rathenow (25.6.1675) kaj la venko ĉe Fehrbellin (28.6.) restarigitis la brandenburgia armila gloro. Inter 1675–78 konkeritis ĉiuj fortikaĵoj de Antaŭpomerio kaj, post kuraĝa resisto, ankaŭ Szczecin. Dum laciga vintra kampanjo en 1678–79 la svedoj repuŝitis al Livonio. La premion de tiaj oferoj (li havis intertempe armeon kun pli ol 40 000 viroj, kiujn li financis sen iu ekstera helpo), nome Antaŭpomerion, li devis denove cedi post la Traktato de Saint-Germain (1679). Ĉar li ne akiris helpon nek de Nederlando nek de la imperiestro viena. Kolereme pro tio kaj pro nesenco ne plu kontraŭante la francan reĝon, li ekaliancanis kun la francoj. Per kaŝa kontrakto de la 25.10.1679 li promesis al Ludoviko la 14-a elekti lin imperiestro en kazo de nova imperiestra kre-baloto. Malgraŭ diversaj brutalaĵoj de Ludoviko, Prusio kelktempe ne plu militis kontraŭ Francio. Kontraŭ Hispanio, kiu rifuzis devigan pagon de ŝuldoj, senditis fare de Prusio armeŝipoj (tamen sen sukceso). Kun Nederlando Frederiko Vilhelmo ankaŭ ekkverelis pro nepagitaj ŝuldoj kaj pro kolonioj en Gvineo. De la imperiestro li postulis rekompencajn pagojn por perditaj heredorajtoj en Silezio. Sed kiam en la jaro 1685-a pro la ekrego de la katolika reĝo Jakobo la 2-a (Anglio) kaj la nuligo de la Nanta edikto ekminacitis protestantismo, la princo-elektisto faris novan aliancon kun la imperiestro. Li rezignis pri sileziaj heredpretendoj kontraŭ cedo de la eta distrikto de Świebodzin sendante eĉ helptaĉmenton de 8000 homoj kontraŭ la turkoj. Per la permeso de la Edikto de Potsdam de la 8.11.1685 li invitis la el Franclando fuĝintajn hugenotojn setli en prusiaj ŝtateroj. Pli ol 15 000 sekvis tiun vokon kaj dankis la grandanimecon per diligenta laboro kaj fondo de altvaloraj industriaj branĉoj. Novan eksplodon de milito kontraŭfrancia la princo-elektisto ne plu spertis mortante pro podagro.
Karaktero
Frederiko Vilhelmo ankaŭ estis membro de Fruktodona Societo.
Listo de hungaraj kuraclokoj
En Hungario troviĝas la subaj kuracbanlokoj :
Krome, estas multaj termobanejoj, de kiuj oni ankoraŭ ne konstatis la kuracan efikon, ekzemple en Abaújszántó, Balmazújváros, Beremend, Berettyóújfalu, Borgáta, Gyomaendrőd, Heves (urbo), Jászkarajenő, Kiskunhalas, Kőtelek, Lakitelek, Martfű, Nagysimonyi, Nagybajom, Pásztó, Petőháza, Sellye, Siklós, Solt, Szeleste kaj Zalaszentgrót.
Magistratejo Ruĝa Cervo
Historio
Ĉe la okcidenta flanko de la bazarplaco de Saalfeld dominas ekde 1615 pluretaĝa domo nominata Je la Ruĝa Cervo, iama gastejo kaj hotelo. Ĝin konstruigis laŭ barokstilo la financdirektoro Johann Georg Straubel. Ĉirkaŭ la jaro 1690 sidis surloke financadministradejo de la Duklando Sachsen-Saalfeld, ekde 1689 ĝi disponiĝis ĝenerale al administradantoj. En la 18-a jarcento troviĝis ene ateliero de faristoj de arĝentaj kaj oraj galonoj. Dum la Sepjara milito kaj la Napoleonaj Militoj la ejo estas ĉefa ejo de gvardistaroj.
Modernigo kaj sorto postmilita
Inter 1919 kaj 1922 la tiama Mauxion-hotelo moderniĝis laŭ instigo de la ĉokoladfabrikestro Karl Ernst Hüther fare de la dresdena arkitekto Max Hans Kühne: li kaj konservis la fasadon barokan kaj ŝanĝis la tuton en veran hotelon aldonante balkonegon. La rezulto laŭditis ĝenerale kiel modelo bona de moderna hotelkonstruarto. La fasadon en la interna korto kovras pentrado: en la unua korto de sume du troviĝis restoracio, la dua estis provizeja.
Post la Dua mondmilito uzis la domon diversaj administrantoj, unue la Sovetia armea administrado en Germanlando (SMAD), en 1963 la komunisma sindikataro FDGB. Samloke fonditis en 1945 la saafelda filio de la Kontraŭfaŝisma komitato kaj en 1946 la filio loka de Kulturligo de GDR. Post la Turniĝo gastis ene vojaĝagentejo kaj informcentro.
Nova rolo ekde 1998
En 1998 luprenantoj novaj estis urbodomanoj pro restaŭralaboroj necesaj en la historioza urbestro antaŭ la urbojubileo de la 1100-a datreveno unuamencia. En 2002 deciditis ke la transloĝiĝo estu daŭra pro ke ofertis sin ŝanco centrigi multajn administradojn en unu multspacdonantan lokon. Post ampleksaj aranĝoj ĉefe fare de la arkitektoj Junk & Reich novinaŭguritis la tuto en 2005. Aldonitis oriente variaj ĉambroj kaj la du superaj etaĝoj ankaŭ tute novfaritis.
Benalup-Casas Viejas
Benalup-Casas Viejas estas urbeto kaj municipo de la Aŭtonoma Komunumo Andaluzio, en la provinco Cádiz, sude de Hispanio. La areo de la municipo estas 58 km2 kie loĝas 7038 geloĝantoj. Benalup-Casas Viejas situas je 65 km de la provinca ĉefurbo Cádiz.
La kialo de du nomoj por ununura vilaĝo rilatas al la historio. Kompreneble la plej malnova vorto estas Benalup, kiu estas arabdevena. Sed ankaŭ pro rilatoj al restaĵoj de araba kastelo oni uzis dum lastaj jarcentoj ĉefe Casas Viejas, kio signifas en la hispana "Malnovaj Domoj". En januaro de 1932 okazis insurekcio de anarkiistoj, kiuj estis mortpafitaj kaj bruligitaj de policistoj(Guardia Civil) Tio okazigis akra polemiko en la Dua Hispana Respubliko, kio famigis la nomon "Casas Viejas" en la tuta Hispanio rilate al insurekcio, mortigoj kaj politiko. Dum la Diktatoreco de Francisco Franco oni forigis entute tiun nomon por reakiri la malnovan Benalup. Poste, dum la demokratia epoko oni rekuperis la malnovan "Casas Viejas", sed restis ankaŭ Benalup.
Suharto
Hadĵi Mohamed Suharto aŭ Soeharto (8-an de junio 1921 en Kemusu Arga sur la insulo Javo, Indonezio - 27-an de januaro 2008) estis indonezia politikisto, prezidento inter 1968 kaj 1998.
Suharto estis generalo kaj enpotenciĝis en 1965 post nesukcesa komunista puĉ-provo, sekvante la prezidenton Soekarno. Li estis ekde 1966 kiel registara estro, ekde 1967 li estis reganta ŝtata estro. Li oficiale iĝi prezidento en 1968, la 27-an de marto. Li regis en sia ofico ĝis 1998 diktatorece.
Post longtempaj studentaj protestoj, li devis retiriĝis la 21-an de majo en 1998. La nova prezidento iĝis la far li elektita Bacharuddin Jusuf Habibie.
Post fino de lia reĝimo, li estis starigita antaŭ juĝejon en 2000 pro korupteco. Oni akuzis lin por mistrakto de min 571 milionoj da US-$ el publika mon. La proceso estis la 28-an de septembro en 2000 ĉesigita pro sankialoj. Lia filo Tommy Mandala Putra estis prijuĝita la 26-an de septembro, sed li povis forfuĝi.
Duarangaj teritoriaj dividoj de Argentino
Duaranga teritoria divido en Argentino estas subdivido de la provincoj kaj de la ĉefurbo Bonaero. En tiuj ĉiuj ili estas nomataj departementoj, escepte en la provinco Bonaero kie pro historiaj tialoj ili nomiĝas partidos kaj en la Autonoma Urbo Bonaero kie ili nomiĝas comunas (komunumoj).
Kutime ene de ties limoj troviĝas urbo, nomita cabecera (ĉefurbo) kiu estas sidejo de la dependaĵoj por administrado kaj de la provincaj delegitaroj. Foje la duarangaj dividoj ne havas urbojn en sia teritorio (kiel ĉe la komunumoj de la urbo Bonaero) aŭ ne havs precizan urbon nomumita kiel ĉefurbo.
Statistikoj
La averaĝa areo de la subdividoj de la lando estas de 5285 km² kaj de 7123 km² se enkalkuli la teritoriojn sen reala suvereneco. La subdivido plej etenda estas la departemento Deseado, en Santa Cruz kun 63 784 km². Se konsideri la teritoriojn postulitaj de Argentino, la plej etenda estus Argentina Antarkto kun 965 597 km². La Komunumo 2 de Bonaero, kun 5,9 km², estus la divido malplej etenda.
Laŭ la censo de 2010 la plej loĝata estas la partio La Matanza en la provinco Bonaero, kun 1 775 816 loĝantoj kaj la malplej loĝata estas la departemento Lihuel Calel en La Pampa kun 439 loĝantoj. Se konsideri la postulitajn teritoriojn, Insuloj de Suda Atlantiko estus la departemento kun malplej da loĝantoj, kun nur 17 personoj. La averaĝa loĝantaro de ĉiu divido estas de 76 413 personoj, tamen nur 91 (17 % de la totalo) superas la 100 000 loĝantojn, indike ke granda parto de la loĝantaro troviĝas koncentrita en malmultaj dividoj, kun hegemonio de la rura aŭ duonrura karaktero de la resto.
La divido plej densa estas la Komunumo 3 de Bonaero kun 29 302,7 loĝ/km². La malplej densa estas Lihuel Calel, kun 0,03 loĝ/km².
Listo laŭ tipo de divido
Je 2013 estas totalo de 528 duarangaj dividoj en la argentina teritorio, (inklude la departementoj Argentina Antarkto kaj Insuloj de Suda Atlantiko, kiuj troviĝas sur disputataj teritorioj) klasitaj jene:
Listo laŭ federalaj unuoj
La jena listo montras la nombron de subdividoj de ĉiu argentina provinco kaj de la Autonoma Urbo Bonaero:
Benaocaz
Benaocaz estas vilaĝo kaj municipo de la Aŭtonoma Komunumo Andaluzio, en la provinco Cádiz, sude de Hispanio. La areo de la municipo estas 69 km2 kie loĝas 701 geloĝantoj. Benaocaz situas je 120 km de la provinca ĉefurbo Cádiz.
127005 Pratchett
127005 Pratchett estas tre malgranda sed treege hela asteroido de la ĉefa asteroida zono, ne malproksima de la orbita resonanco 1:2 kun Marso.
Malkovro
Ĝi estis malkovrita la de la usonaj  Joseph A. Dellinger kaj William G. Dillon elde la Observatorio George en Needville (Teksaso, Usono).
Nadia Boulanger
Nadia Juliette Boulanger (naskiĝis la 16-an de septembro 1887 en Parizo, mortis la 22-an de oktobro 1979 samloke) estis franca komponistino, pianistino, dirigentino, muzikteoriistino kaj pedagogino.
Vivo
Nadia Boulanger estis filino de komponisto, dirigento kaj kantinstruisto Ernest Boulanger (1815–1900). Jam en la aĝo de naŭ jaroj ŝi komencis lerni de sia patro orgenludon kaj kompozicion. Pli malfrue ŝi ricevis instruon de Louis Vierne kaj studis ĉe la Konservatorio de Parizo. Jam en 1903 Nadia Boulanger fariĝis vicorgenistino por Gabriel Fauré ĉe la preĝejo La Madeleine. En 1904 ŝi ricevis aĝe de sesdek jaroj unuajn premioj pri orgenludo, akompanado kaj kompozicio, en la jaro 1908 la duan premion de la Rompremio pri kompozicio por sia kantato La Sirène. En sia loĝejo ĉe Ballu-Strato ŝi havis orgenon de Mutin-Cavaillé.
Pianisto Raoul Pugno (1852–1914) subtenis Nadian Boulanger kaj prezentis sub ŝia direktado ŝian Rhapsodie variée por piano kaj orkestro. Li ankaŭ komponis kune kun ŝi aron da verkoj, ekzemple la lidociklon Heures claires. Post lia morto Nadia Boulanger malpli komponis kaj pli dediĉis sin al pedagogio, orkestrodirektado kaj la disvastigo de la verkaro de sia fratino Lili Boulanger (1893–1918). Ŝi fariĝis unu el la plej famaj kompozicio-instruistoj de la 20-a jarcento. Ŝi instruis ekzemple la francan komponiston Maurice Journeau, kaj pluraj generacioj de komponistoj el Eŭropo kaj Ameriko lernis de ŝi, inter ili Aaron Copland, Gerardo Guevara, Astor Piazzolla, Quincy Jones, Roy Harris, Philip Glass, Grażyna Bacewicz, Zbigniew Bargielski, Wojciech Kilar, Stefan Kisielewski, Zygmunt Krauze, Krzysztof Meyer, Marta Ptaszyńska, Kazimierz Serocki, Stanisław Skrowaczewski, Michał Spisak], Witold Szalonek, Antoni Szałowski, Stanisław Wiechowicz kaj Antoni Wit. Ŝia plej grava pianlernanto esti Dinu Lipatti, kun kiu ŝi en 1937 verkis unuajn sonregistraĵojn. Ĝis nun nesuperita estas ilia registraĵo de la valso op. 39 por kvar manoj de Johannes Brahms.
Kiam ŝi en 1938 dirigentis la Bostona Simfonia Orkestro, ŝi rompŝteliĝis per tio en laŭtradicie viran teritorion. Estis ŝia unua prezentado ekster Francujo kaj la unua fojo, ke ĉi tiu orkestro muzikis direktate de virino. Ŝia dirgenta famo kreskis aparte rilate kun modernaj verkoj kaj malnova muziko, kiun ŝi ege prosperigis.
Dum la Dua Mondmilito ŝi vivis kiel instruisto en Usono. En 1946 ŝi revenis al parizo. Ŝi ektenis profesoran postenon ĉe la Konservatorio, kie ŝi instruis ĝis sia morto. Ŝia eble plej grava rolo tamen estis tiu de la Usona Konservatorio en Fontainebleau, malferma, anglalingva somerkursaro de internacia renomo.
Ŝia loĝejo en Parizo fariĝis renkontejo de la franca muzikmondeto. En la „Bulanĝejo“ umis interalie Aaron Copland, Maurice Ravel, Arthur Honegger, Leonard Bernstein, Rainier, Bacewicz kaj Thea Musgrave, kiujn li instruis pri harmoniscienco, kompozicio, kontrapunkto, muzika analizo kaj instrumentado.
Verkaro
El ŝiaj verkoj la opero „La Ville Morte" eble estas la plej fama. Ŝi verkis multajn lidojn kaj ĉambromuzikajn verkojn.
Győző Csorba
Li naskiĝis la 21-an de novembro 1916 en Pécs. Li mortis la 13-an de septembro 1995 en Pécs.
Biografio
Li frekventis universitaton en Pécs por esti juristo. Li debutis poeto en 1938. Inter 1943-1952 li estris la bibliotekon en Pécs kaj ankaŭ poste li havis postenojn en ĉefbibliotekoj. Li ricevis premion Kossuth en 1985 kaj ankaŭ aliaj premiojn. Li edziĝis en 1944 baldaŭe havanta 3 filinojn.
El Comercio (Peruo)
El Comercio estas perua taggazeto fondita en 1839. La eldonkvanto en Peruo de tiu gazeto de lundo ĝis dimanĉo estis de 120 000 ekzempleroj en la periodo 2007-2008. Ĝi estas unu el la plej malnovaj hispanlingvaj gazetoj plu eldonataj.
Historio
El Comercio estis fondita de Manuel Amunátegui kaj Alejandro Villota la 4-an de majo 1839. Ĝia devizo estis tiam : « Ordo, Libereco, kaj scio ». Origine, ĝi estis ĉiutaga vespera gazeto, kiu temis pri komerco, politiko kaj literaturo. En 1875, Amunátegui cedis la kontrolon de la gazeto al José Antonio Miró Quesada. Ekde tiam, la familio de Miró Quesada estras la gazeton.
Laŭ Courrier international, El Comercio « volas esti noviga kaj samtempe konservativa ».
El Comercio apartenas al la granda konservativa samnoma grupo, kiu posedas 80% de la gazetoj kaj plurajn televidkanalojn de Peruo. En 2014, la aĉeto de Epensa fare de tiu grupo kreis polemikon pri la kontrolo de la grupo de la peruaj amaskomunikiloj. En 2018, la grupo El Comercio posedis 20 gazetojn, 17 retajn amaskomunikilojn kaj 3 televidkanalojn.
Dum la prezidenta baloto de 2021 en Peruo, ĝi publikigis plurajn artikolojn kritikantajn la maldekstran kandidaton Pedro Castillo.
Charles Marie de La Condamine
Ekspedicio al Peruo
Por akiri la rajton partopreni la grandan ekspedicion al ekvatoro, kiu celis novan, pli ekzaktan mezuradon de la tera diametro, La Condamine studis astronomion. La ekspedicio okazis de 1735 ĝis 1741 kaj vizitis la tiaman vicreĝejon Novgranado.
Hannes Kolehmainen
KOLEHMAINEN naskiĝis en sportema familio – du pli aĝaj fratoj ankaŭ estis rimarkindaj longdistancaj kurantoj - kaj komencis kuri kun dekkelkaj jaroj. En la jaro 1911 li venkis en la brita ĉampionado trans kvar mejloj. Dum la Olimpiaj ludoj 1912 en Stokholmo KOLEHMAINEN gvidis sub ardega suno en la 10.000-metra konkurso ekde la unua raŭndo kaj venkis facile. En la kuro trans 5.000 metroj plejan parton de la tempo li kuris kiel dua, tre proksime al la gvidanta Jean BOUIN el Francio kaj restis nur 20 metroj ĝis la celo, kiam li sturmis antaŭen por venki en mondrekorda tempo de 14 minutoj kaj 36.6 sekundoj. Sian trian oran medalon li gajnis en la kampokura konkurso (poste ne plu olimpika disciplino), kiu tiutempe mezuris 8.000 metrojn (proksimume 5 mejlojn). Kvankam li metis plian mondan rekordon en antaŭkonkurso de la 3.000-metra teamokuro, Finnlando ne sukcesis kvalifikiĝi por la finalo.
KOLEHMAINEN kuris per mole kaj konstante fluantaj paŝoj, tenis siajn brakojn altaj kaj movis ilin en nekutima kirla maniero. Li trejnis harde kaj manĝis laŭ vegetara dieto. Ekde 1912 ĝis 1921 li vivis en Usono, kie li daŭrigis konkursi. En 1913 li metis rekordojn kaj subtegmente kaj subĉiele. Dum la olimpikoj en Antverpeno 1920 li kuris por Finnlando en la plej longa el ĉiuj maratonaj konkursoj (42.750 metroj). En vipanta pluvo li venkis kun eta antaŭeco post 2 horoj 32 minutoj kaj 35,8 sekundoj.
Legu ankaŭ pri aliaj longdistancaj kurantoj!
Charles Marie de La Condamine
Ekspedicio al Peruo
La la ekspedicio sub gvido de Louis Godin forveturis de La Rochelle kaj atingis - post stacioj en Sankta Domingo kaj Panamo - la ekŭadoran urbon Guajakilo je la. Pliaj ekspedicianoj estis Pierre Bouguer, Joseph de Jussieu kaj poste la oficiroj hispanaj Jorge Juan kaj Antonio de Ulloa.
Samtempe alia ekspedicio estis organizita de la Franca Akademio en Sameion, ĝi estis gvidata de Pierre-Louis Moreau de Maupertuis kaj havis la celon, tie precize mezuri gradusan distancon, por - kompare kun la rezultoj de ekvatoro precize determini la kurbecradiuson de la tero kaj tiel pli ekzakte ĝian formon.
En la anda altebenaĵo ĉe Ĉimborazo la celita preciza mezurado de unu latituda graduso sukcesis, el kio estis kalkuliĝis la tera radiuso = 56.734 Tŭazoj = 6.336 kilometroj. Surbaze de ĉi tiu mezurado la metro estis normigita.
La ekspedicio daŭris pli longe ol planite, la financaj rimedoj estis preskaŭ elĉerpitaj, la personaj rilatoj inter la ekspedianoj tre streĉitaj. Do, nur Godin reveturis Francion, dum La Condamine pluvojaĝis al Amazono kaj revenis nur post dek jaroj.