cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Numerikaj kapabloj de aŭtismuloj
Matematikaj kapabloj en kognitiva profilo
Laŭ Teresa Iuculano et al. bone funkcionantaj aŭtismuloj havis pli bonajn rezultojn en kalkulado ol en taskoj, kiuj bezonas lingvan rezonadon. Tiu diferenco restis ankaŭ kompare al tipe evoluantaj uloj kun sama aĝo, sekso kaj inteligenteco. Ankaŭ ilia cerba aktiveco estis alia, dum simplaj adicioj kaj rememoro de nombraj faktoj, kiu demonstras malsimilan prilaboron en aŭtismuloj.
Evolvo de matematikaj kapabloj
Malmultaj espoloroj okupiĝas per evolvo de numerikaj kapabloj de aŭtismaj infanoj. Xin Wei et al. laboris kun 130 infanoj trifoje inter 6-9 jaroj, kiuj faris testojn jare. Tiuj testojn enhavis matematikan, legan, temis pri adaptivaj funkcionaj, socialaj kaj komunikaj kapabloj. La esplorstoj faris kvar grupojn laŭ unuaj rezultoj: 38,5% havis normalajn rezultojn; 9,2% estis hiperleksiaj ( lega rezulto estis tre bona, aliaj submezaj); 20% estis hiperkalkuliaj (matematika rezulto estis tre bona, aliaj submezaj); kaj 32,3% submeza (kun submezaj rezultoj). Hiperkalkulia grupo havis nornalan rezulton en kalkulado, sed estis submeza per unu varia distribuo en lega testo. Poste la hiperkalkula grupo malgajnis ĝian avantaĝon. La submeza grupo evolvis pli bone matematike kaj en lega kapablo ol la hiperkalkulia kaj la hiperleksia grupo.
Daisy Titeca et al. laboris pri numerikajn kapablojn, kiujn identifikis Jordan kaj Levine. Al tiuj apartenas:
Ili ekzamenis, ĉu tiuj kapabloj estas helpaj en tiuj matematikaj rezultoj:
Ili komparis bone funkcionantajn aŭtismajn kaj tipike evolvantajn infanojn dum infanĝardeno kaj unua lerneja klaso. Dum infanĝardeno la rezultoj estis similaj. En unua klaso, aŭtismaj infanoj estis malpli bonaj en tekstaj taskoj kaj rememoro pri nombroj, sed ankaŭ tiuj estis en normala klaso. Ili montris, ke oni povas prognozi matematikajn kapablojn de aŭtismaj infanoj en unua klaso per rezultoj de verbala subitizado kaj kalkulado. Verbala subitizado havis pli bonan esploran valoron ol ĉe tipike evolvantaj infanoj; per tiu estis prognoseblaj rezuloj de procedura kalkulo, rememoro pri nombroj kaj tekstaj taskoj. Kalkulado havis esploran valoron por procedura kalkulo, kaj malpli por rememoro pri nombroj. Ĝi havis pli bonan esploran valoron ĉe tipike evolvantaj infanoj. Do oni povas prognozi matematikajn kapablojn de aŭtismaj infanojn dum infanĝardeno por unua klaso per verbala subitizado kaj kalkulo. Por prognozo de pli malfruaj kapabloj oni devus fari novajn esplorojn.
Zbigniew Brzeziński
Fruaj jaroj
Li devenas de nobela familio, blazono Trąby, de Brzeżany. De tie certe estas lia nomo. Lia patro estis Tadeusz Brzeziński, diplomato, kiu en la jaroj 1931-1935 laboris en Leipzig kaj patrino Leonia Roman. Li do estis atestanto de plifortiĝanta naziismo. Post reveno de Germanio loĝis ĉe avino en Przemyśl, kie lia avo estis juĝisto, kaj lernis en bazlernejo. Ĝis 1938 daŭrigis lernadon en Varsovio. En la aĝo de 10 jaroj foriris al Kanado, kie lia patro en 1938 estis direktita al diplomatia posteno kiel ĝenerala konsulo en Montrealo.
Edukiteco kaj laboro
Ĉe Universitato McGill en Montrealo studis politikajn sciencojn kaj ekonomikon, kie en 1950 magistriĝis. Post tri jaroj doktoriĝis en Universitato de Harvard, kie lekciis ĝis 1960. En 1953 en Munkeno proponis kunlaboron al Radio Libera Eŭropo, kiun poste savis de malfondo. En 1958 ricevis usonan civitanecon. Ĉe Universitato Columbia en Novjorko kreis Esploran Instituton pri Internaciaj Transformiĝoj. En la jaroj 1960-1989 lekciis ĉe amerikaj universitatoj kaj membriĝis al Centro de Strategiaj kaj Internaciaj Studoj en Vaŝingtono. Membro de Pola Scienca Societo en Ekzilo.
Konsilisto de prezidento Carter
En la jaroj 1977-1981 estis konsilisto pri sekureco ĉe Jimmy Carter, la prezidento de Usono, kaj ĉi-periode ludis signifan rolon en eksterlanda politiko. Postulis engaĝigon de Usono al kontraŭsoveta partizaneco en Afganio kaj al kontraŭkomunisma movado Solidareco en Pollando. Lia sinteno havis decidan influon al ĉesigo de planata invado de sovetaj militfortoj kune kun Varsovia Pakto kontraŭ Pollando decembre 1980. Malsukcese tamen finiĝis lia politiko rilate al Irano, inkluzive provo liberigi kaptitojn malliberigitaj fare de tieaj revoluciuloj en usona ambasadejo en Teherano.
Kun paso de la tempo Zbigniew Brzeziński estas konsiderata unu el la plej eminentaj kaj efikaj prezidentaj konsilistoj pri nacia sekureco en moderna historio de Usono. Konsilisto de sep laŭvicaj prezidentoj de Usono.
Postaj jaroj
En 1988 donis diskuteblan intervjuon al la franca ĵurnalo Le Nouvel Observateur. En ĝi, li bagateligis la minacon de la islama fundamentismo kaj la talibojn priskribis kiel „iom konfuzitaj islamanoj”. Vizitante Pollandon en 2007 Brzeziński konstatis, ke la intervjuo ne estis aŭtorizita kaj la kunteksto por eksponi liajn eldirojn malĝusta. Liaj opinioj koncernis nur la cirkonstancojn en Irano kaj ne rilatis ĝenerale al la islama mondo.
En 1989 vizitis, laŭ permeso de Miĥail Gorbaĉov, Katin, kie oni enmanigis al li rubandon kun surskribo "Al polaj oficiroj, viktimoj de germanaj krimuloj 1941". Zbigniew Brzezinski ĝin kun kolero forĵetis tuj sur folio de papero per grandaj literoj skribis: "Al polaj oficiroj, viktimoj de Stalin kaj NKVD".
Laŭ lia iniciato oni establis Polan-Amerikan Fonduson de Libereco – organizon, kiu agas favore al plifortigo de civitana socio, demokratio kaj merkata mastrumado en Pollando, inkluzive kun egaligo de ŝancoj por individua kaj socia evoluo kaj samtempe subtenas transformiĝajn procezojn en aliaj landoj de Mez-Orienta Eŭropo.
Manmohan Singh
Politika kariero
En la 70-aj jaroj li laboris por la ŝtato, kiel financa konsilisto. Komence de la 80-aj jaroj li iĝis estro de la centra banko. Poste li laboris kiel konsilisto de la ĉefministro, poste (1991-1996) ministro pri financoj ĉe la registaro de Narasimha Rao.
Zbigniew Brzeziński
Postaj jaroj
Zbigniew Brzeziński estis adepto de konstruo en Pollando elementojn de kontraŭraketa defendo aŭ la bazo de kontraŭraketoj danke al kio liaopinie plifortiĝus alianco inter Pollando kaj Usono. Kritikis ankaŭ administracion de George W. Bush pro ties cedemo al Rusio pri la nacia defendo. Esprimo de la kritiko estis aserto, ke: Putin jam de jaro kraĉas al vizaĝo de Usono kaj responde estas invitata al familia renkonto.
Manmohan Singh
Politika kariero
Lia rolo kiel financa ministro donis al li grandan prestiĝon. Li klopodis ekvilibrigi politikon favoran al malsupraj tavoloj kun liberaligo de la ekonomio kaj privatigo de ŝtataj entreprenoj.
Zbigniew Brzeziński
Familio
Edziĝinta kun skulptistino Emilie Benes (naskita en 1932 w Ĝenovo), usonanino ĉeĥdevena, parencigita kun prezidento de Ĉeĥoslovakio Edvard Beneš. Posedas tri infanojn: filojn Jan kaj Mark (naskitaj en 1965) kaj filinon Mika (naskita en 1967).
Manmohan Singh
Politika kariero
Post la malvenko en la sekvaj balotoj, li restis fidela al la grupo de la familio Gandhi, en la krizo sekvanta la elekton de Sonia Gandhi kiel gvidanto de la partio Barata Nacia Kongreso (ŝi estis kontraŭita de parto de la partio pro sia itala deveno). Li agadis dum tiuj jaroj kiel gvidanto de opozicio en la Rajya Sabha (Senato).
Zbigniew Brzeziński
Publikaĵoj
Profesoro de Universitato Columbia kaj aŭtoro de pluraj verkoj pri politiko, i. a.:
Manmohan Singh
Politika kariero
Kiam la Kongreso venkis en la baloto de majo de 2004, Sonia Gandhi refuzis sian nomumon kiel ĉefministron, kaj sugestis la nomon de Dro. Singh. Li estis elektita la 19-an de majo de 2004 fare de la prezidento A.P.J. Abdul Kalam.
Zbigniew Brzeziński
Distingoj
De kelkaj altlernejoj ricevis la gradon de Doktoro honoris causa
Manmohan Singh
Politika kariero
Lia eco kiel ano de religia minoritato (kaj ankaŭ de lingva, ĉar lia denaska lingvo estas la panĝaba) helpis mildigi la tensiojn inter la diversaj grupoj de tiom varia lando. Li ankaŭ strebis mildigi la streĉojn kun la najbara lando, Pakistano.
Zbigniew Brzeziński
Distingoj
Honora civitano de Przemyśl (1990), Lvovo (1998), Krakovo (2001), Gdańsk (2002), Vilno (2003).
En 2001 ricevis honoran civitanecon de Krakovo kaj en 2006 Gazeta Wyborcza distingis la profesoron Brzeziński per titolo Homo de la Jaro.
Las edades de Lulú (filmo)
Las edades de Lulú (La aĝoj de Lulú) estas erot-drama hispana filmo de 1990 verkita kaj reĝisorita de Bigas Luna en kiu stelulas Francesca Neri, dum Óscar Ladoire, María Barranco kaj Javier Bardem ludas duarangajn rolojn. Ĝi estas bazita sur la samnoma romano de Almudena Grandes.
Intrigo
Lulú estas dekkvinjara junulino kiu estas seksallogita de Pablo, amiko de la familio. Post tiu sperto, Lulú konservas dum jaroj la deziron por tiu viro, kiu revenos al ŝia vivo iom poste, kio plilongigas la amludon. Finfine ili geedziĝas, kaj tiukadre Pablo portas ŝin al tre libera vivmaniero. Tiu idealigita mondo fiaskos, kiam Lulú 30-jara eniras en la infero de malpermesitaj deziroj pere de seksaj spertoj en iom post iom pli riskaj etosoj kaj kondutoj.
Distrikto Ostprignitz-Ruppin
La distrikto Ostprignitz-Ruppin (germane: Landkreis) situas en la nordokcidento de la federacia lando Brandenburgio de Germanio. La urbo Neuruppin estas la administra centro de la distrikto. Sur ties areo de 2 508,96 kvadrataj kilometroj fine de loĝis  homoj; do meznombre 44 sur unu kvadrata kilometro. En tuta Brandenburgio la koncerna nombro estas 87, en Germanio 231. En la sekva skema mapo la distrikto Ostprignitz-Ruppin estas signita per 9.
Las edades de Lulú (filmo)
Partoprenantoj
La aktorino Ángela Molina malakceptis partopreni en la filmo tuj antaŭ la ekfilmado. ​ Ĝi estis anstataŭita de la itala aktorino Francesca Neri.
Distrikto Ostprignitz-Ruppin
Najbaraj distriktoj estas oriente Oberhavel (6), sude Havelland (4), okcidente Prignitz (11) kaj en la nordo la meklenburgo-antaŭpomeriaj distriktoj Müritz kaj Mecklenburg-Strelitz.
Las edades de Lulú (filmo)
Partoprenantoj
En la filmo intervenas en mallonga rolo juna Javier Bardem, en unu de siaj unuaj kinlaboroj; lia muskola fiziko kaj la ludita rolo kontribuis krei agreseman bildon de la aktoro.
María Barranco ricevis la Goja-premion al la Plej Bona Duaranga Aktorino.
Distrikto Ostprignitz-Ruppin
Urbaj kaj neurbaj komunumoj
Post administra reformo de la jaro 2003, kiu reduktis la nombron de memstaraj komunumoj, la distrikto ankoraŭ konsistas el 23 komunumoj, el ili 6 kun urbaj rajtoj.
(inter krampoj la nombro de loĝantoj fine de )
Urboj
¹ urbo kun membreco en komunumaro Neurbaj komunumoj sen membreco en komunumaro
Komunumaroj kaj membraj komunumoj
Stadtprozelten
Stadtprozelten estas historia urbeto en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Miltenberg kaj en la distriktaro Malsupra Frankonio de la federacia lando Bavario, borde de la rivero Majno. Fine de la komunumo havis  loĝantojn.
Nilo
Nilo (النيل), en Nordorienta Afriko, estas unu el la du plej longaj riveroj sur la planedo Tero aŭ eĉ la plej longa. Ĉu Nilo estas pli longa ol Amazono en Sudameriko, ankoraŭ estas temo de multaj debatoj. Tio estas plejparte pro du faktoj: unue, la longecoj de riveroj ŝanĝiĝas dum tempo (speciale en ebenaĵoj, kie riveroj ofte ŝanĝas siajn vojojn), kaj due, la punkto, el kiu oni mezuras la longecon de rivero, ne ĉiam estas klara.
Ĝi estas longa. La Nilo estas "internacia" rivero, ĉar ties akvofontoj estas kunhavataj de dek unu landoj, nome, Tanzanio, Ugando, Ruando, Burundo, Demokratia Respubliko Kongo, Kenjo, Etiopio, Eritreo, Suda Sudano, Sudano kaj Egiptio. Partikulare, la Nilo estas la unuaranga akvofonto de Egiptio kaj Sudano.
La Nilo havas du ĉefajn alfluantojn, nome la Blanka Nilo kaj la Blua Nilo. La Blanka Nilo estas konsiderata la ekfluejo kaj la unuaranga fonto de la Nilo mem. La Blua Nilo, tamen, estas la fonto de plej el la akvo kaj de la fekunda grundo. La Blanka Nilo estas pli longa kaj ekfluas en la regiono de la Grandaj Lagoj de centra Afriko, kaj la plej dista akvofonto estas ankoraŭ nedeterminita sed lokigita en ĉu Ruando aŭ Burundo. Ĝi fluas norden tra Tanzanio, Lago Viktorio, Ugando kaj Suda Sudano. La Blua Nilo (en amhara ዓባይ, ʿĀbaj ) ekas ĉe la Lago Tana en Etiopio kaj fluas en Sudanon el sudoriento. Ambaŭ riveroj kuniĝas ĉe la ĉefurbo de Sudano nome Ĥartumo.
La norda parto de la rivero fluas norden preskaŭ entute tra la dezerto de Sudano al Egiptio, kaj poste finas en granda delto kiu malpleniĝas al la Mediteranea Maro. Egiptiaj civilizoj kaj sudanaj regnoj dependis el la rivero ekde antikvaj epokoj. Plej el la setlejoj kaj urboj de Egiptio kuŝas laŭlonge de tiuj partoj de la Nila valo norde de Asuano, kaj preskaŭ la tuto el la kulturaj kaj historiaj lokoj de Antikva Egiptio troviĝas laŭlonge de la riverbordoj.
Etimologio
La vorto "Nilo" venas el la greka vorto Neílos, kiu signifas rivera valo.
La moderna nomo Nilo kaj la arabaj nomoj en-Nîl kaj an-Nîl ambaŭ derivas el la latina Nilus kaj tiu el la greka Νεῖλος. Krom tio, tamen, la etimologio estas disputata. Unu ebla etimologio derivas el la ŝemida Nahal, kun signifo "rivero". La standardaj modernaj nomoj "Blanka Nilo" kaj "Blua Nilo" referencas al la riveraj ĉefaj akvejoj kaj derivas el arabaj nomoj iam aplikitaj nur al la etendoj en Sudano de la akvejoj kiuj kuniĝas ĉe Ĥartumo.
Geografio
Post Lago Viktoria la rivero estas foje nomita la Viktoria Nilo. Ĝi fluas ĉirkaŭ 500 kilometrojn plu, tra lago Kjoga ĝis lago Alberto. Post flui el Lago Alberto, la rivero estas foje nomita la Alberta Nilo. Ĝi poste fluas en Sudanon, kie ĝi estas foje nomita Bahr al-Ĝabal. Ĉe la kunfluo de Bahr al-Ĝabal kun Bahr al-Ĥazal (kiu havas longecon de 720 km) la rivero nomiĝas Bahr al-Abjad, aŭ la Blanka Nilo, pro la argilo en sia akvo. De tie la rivero fluas al Ĥartumo.
Nilo tiam alvenas al la homfarita lago Nasser malantaŭ la Asuana Baraĵo ĉe 270 kilometroj en Egiptio post la sudana landlimo, kaj el tie iras norden tra Egiptio al la Mediteranea Maro. La triangula Nildelto, priskribita de grekaj geografoj kiel la greka litero delta (Δ), donis tiun nomon al deltoj tra la mondo. Riĉigo de la akvo per sedimentoj el Nilo, kiujn marfluoj irigas orienten, subtenas la fiŝajn industriojn de la Orienta Mediteraneo.
El ĝia plej fora enflurivero, la Ruvjironza rivero, al Mediteraneo, Nilo longas ĉirkaŭ 6.695 km. Anstataŭe mezuri el Lago Viktoria donus longecon de ĉirkaŭ 5.584 km.
Influo sur la loka homaro
Nilo (nomata iteru en la antikva egipta) estis la vivdonanto de la praa egipta civilizo, kaj la plejparto de la loĝantoj kaj ĉiu urbo en Egiptio estis en la Nila valo. Nilo subtenis egiptan kulturon ekde la ŝtonepoko. La ĉiujara inundo personiĝis per la dio Hapi, kiu regis fekundecon kaj regeneron.
Nilo ankoraŭ subtenas grandan parton de la loĝantaro de Egiptio, kiu loĝas inter la alie neenviveblaj regionoj de la Sahara Dezerto. La rivero inundis ĉiuprintempe, metante fekundan grundon sur la kampojn. En kelkaj lokoj la rivero havas akvofalojn, areoj de pli rapide fluanta akvo kun multaj insuletoj, malprofunda akvo kaj rokoj, kreantaj obstaklon por ŝipoj. La unua katarakto, la plej proksima al la riverfino, estas ĉe Asuano je la nordo de la Asuana Baraĵo. Nilo norde de Asuano estas populara turistovojo, kun krozŝipoj kaj tradiciaj lignaj velaj ŝipoj nomiĝantaj felukoj.
Kvankam la plejparto de Egiptioj ankoraŭ loĝas en la Nila valo, la kreo de la Asuana Baraĵo (finita en 1970) por provizi hidroelektron ĉesigis la ĉiuprintempajn inundojn kaj ilian renovigon de la fekunda grundo.
Urboj ĉe Nilo inkluzivas Ĥartumon, Asuanon, Luksoron (Tebon), kaj la Giza-Kairan urboduon.
Helge von Koch
Niels Fabian Helge von KOCH (naskiĝis la 25-an de januaro 1870 en Stokholmo, mortis la 11-an de marto 1924 en Danderyd) – sveda matematikisto, kreinto de unu el la plej konataj kaj la unuaj fraktaloj – la neĝero de Koch, priskribita en 1904 sub la titolo Une méthode géométrique élémentaire pour l'étude de certaines questions de la théorie des courbes plane. Li verkis plurajn laboraĵojn pri nombroteorio, okupiĝis pri la Riemanna hipotezo. Ankaŭ okupiĝis pri determinantoj de senfineco.
Nilo
Esplorado
Antikve kelkaj geografistoj proponis supozojn pri la loko de la fonto de Nilo. Ptolemeo en sia Geografio skribas ke la lagoj de Nilo ricevas akvon de la neĝoj de la Luna Montaro, kiu verŝajne estas la nuntempa Ruvenzori. Tiu frazo estas mire proksima al vero, ĉar Ruvenzori vere havas glaciaĵojn kaj lagojn kreitajn de ilia akvo, kaj vere tiuj lagoj nutras Nilon. Tamen la plej suda fonto de Nilo estas ankoraŭ pli sude.
Neniu sciis kie situas la fonto de Nilo ĝis la 19-a jarcento, kiam John Hanning Speke unue ĝuste identigis ĝin kiel Lagon Viktorian. Antaŭaj esplorvojaĝoj ekde antikvaj tempoj malsukcesis trovi la fonton, kaj el tio venis la klasikaj prezentoj de la rivero kiel vira riverdio kun la kapo kaŝita per drapaĵoj.
La serĉado de la fontoj de Nilo
Spite la klopodojn de grekoj kaj romianoj (kiuj ne kapablis trapasi la Sudd) la supra fluejo de Nilo restis neesplorita plejparte. Kelkaj ekspedicioj estis malsukcesaj en siaj baraktoj determini la fonton de Nilo, kio rezultis en la reprezentoj fare de grekoj kaj romianoj de la rivero kiel vira dio havanta kaj kapon kaj vizaĝon vualitaj per toloj. Agatarko registris, ke en tempo de Ptolemeo la 2-a milita ekspedicio supreniris sufiĉe la fluejon de la Blua Nilo por determini, ke la kaŭzo de la somaraj inundoj estis la fortaj sezonaj pluvoj en la Etiopaj Altaĵoj; tamen oni supozas, ke neniu eŭropano de la Antikveco atingis la areon de la lago Tana kaj eĉ ke neniu pluigis la paŝojn de tiu ekspedicio trans Meroe.
La eŭropanoj praktike ne havis novajn informojn pri la originoj de Nilo ĝis la 15-a kaj 16-a jarcentoj, kiam vojaĝistoj tra Etiopio vizitis la lagon Tana kaj eĉ la fonton de la Blua Nilo en la montaroj sude de la lago. Spite la fakton, ke James Bruce deklaris, ke li estis la unua eŭropano kiu vizitis tiun fonton, aktualaj verkistoj kun pli bona sciaro kredis, ke temas pri la hispana jezuito nome Pedro Páez. La priskribo fare de Páez de la fonto de Nilo (Historia de Etiopía, ĉ. 1622) ne estis publikigita integre ĝis komenco de la 20-a jarcento. Tiu teksto estas longa kaj brila priskribo de Etiopio. Tamen la rakonto aperas respegulita en kelkaj tiutempaj verkoj, kiel la Historia geral da Ethiopia a Alta (portugalo Baltasar Teles, 1660), Mundus Subterraneus (germana Athanasius Kircher, 1664) aŭ Aktuala stato de Egiptio (germana Johann Michael Vansleb, 1678). Eŭropanoj estis vivinta en la lando ekde fino de la 15-a jarcento, kaj eble kelkaj el ili estus vizitintaj la fonton, sed ne sendis rakonton kun siaj malkovroj ekster Etiopion. La portugala Jerónimo Lobo priskribis la fonton de la Blua Nilo, vizitata tuj poste fare de Pedro Páez.
La Blanka Nilo estis eĉ pli mistera kaj nekomprenita, kaj en la Antikveco oni pensis erare, ke la rivero Niĝero estas reale la supra fluejo de la Blanka Nilo; tiel Plinio la Maljuna skribis, ke Nilo havas siajn originojn «en monto de malsupra Maŭritanio», fluis tra la surfaco dum distanco de «multaj tagoj», poste iĝis subtera, reaperas kiel granda lago en teritorio de la Masesiloj, poste ĝi remalaperis sub la grundo de la dezerto, tra kiu ĝi plufluas «dum distanco de du dek tagoj de vojaĝo ĝis atingi la etiopianojn plej proksimajn». Komercisto nome Diogeno rakontis, ke la akvo de Nilo altiris animalojn kiel la bubaloj aŭ la kameloj (post ties enkonduko fare de la persoj en la 7-a jarcento a.K.).
La lago Viktoria estis vidita de eŭropanoj por la unua fojo en 1858, kiam la brita esploristo John Hanning Speke atingis ties sudan bordon dum sia esplorvokaĝo tra Centra Afriko kun Richard Francis Burton kaj kies celo estas lokigi la Grandajn Lagojn. Kredinte, ke li estis trovinta la fonton de Nilo kiam li vidis por la unua fojo tiun «grandan etendon de maldermaj akvoj», Speke havigis al ĝi la nomon de la tiama monarko de Unuiĝinta Reĝlando. Burton, kiu estis rekuperinta sin el malsano ripoze iom pli sude, ĉe la anguloj de la lago Tanganiko, koleriĝis sciante, ke Speke estis certa, ke lia malkovro estas la ĝusta fonto de Nilo, dum Burton konsideris tion kiel io sen certigilo. Kio sekvis estis granda publika kverelo, kiu ne nur originis intensan debaton ene de la scienca komunumo de la epoko, ses kiu incitis multajn aliajn esploristojn konfirmi aŭ malkonfirmi la malkovron de Speke. La konata brita esploristo kaj misiisto David Livingstone malsukcesis en sia klopodo konfirmi la asertojn de Speke deviinte sin troe okcidenten enirante en la basenon de Kongo. Finfine estis la kimra esploristo Henry Morton Stanley kiu konfirmis la verecon de la malkovro de Speke ĉirkaŭnavigante la lagon Viktoria kaj priskribante la grandan akv-elirejon de la Akvofaloj Ripon en la norda bordo. Oni supozas, ke dum tiu vojaĝo Stanley salutis la britan esploriston per la vortoj «Doktoro Livingstone, mi supozas» trovinte la skoton malsana kaj afliktita en lia kampadejo borde de la lago Tanganiko.
Ĵusaj ekspedicioj
La ekspedicio al la Blanka Nilo, kiun estris la sudafrika esploristo Hendrik Coetzee, estis la unua kiu sukcesis navigi la tutan longon de Nilo. La ekspedicio eliris el la ekfluo de Nilo en Ugando la 17an de Januaro 2004 kaj alvenis al Mediteraneo precize en Rozeto, post 4 monatoj kaj 2 semajnoj. National Geographic produktis filmon pri tiu ekspedicio fine de 2005 kaj titoligis ĝin La plej longa rivero.
La 28an de Aprilo 2004, la geologo Pasquale Scaturro kaj lia akompananto, la praktikanto de kajako kaj kinisto de dokumentaj filmoj Gordon Brown estis la unuaj kiuj navigis laŭ la Blua Nilo, el la lago Tana en Etiopio ĝis la strandoj de Aleksandrio ĉe la Mediteraneo. Kvankam lia ekspedicio inkludis kelkajn komponantoj, tiuj estis la nuraj kiuj restis dum la tuta veturado. Ili filmis sian aventuron pere de kamerao IMAX kaj elsendis ilin per filmo nomita La mistero de Nilo kaj verkis libron kiu havas la saman titolon.
La 30an de Aprilo 2005, teamo estrita de la sudafrikaj Peter Meredith kaj Hendrik Coetzee, estis la unuaj kiuj navigis la plej malproksiman parton de Nilo, la rivero Akagera kiu ekfluas en Rukarara en la arbaro de Nyungwe en Ruando. La 31an de Marto 2006, tri esploristoj de Granda Britio kaj Nov-Zelando, estritaj de Neil McGrigor postulis esti agnoskitaj kiel la unuaj kiuj vojaĝis laŭ la rivero el nova fonto en la tropika pluvarbaro de Nyungwe en Ruando, malkovrante, ku Nilo estas 107 kilometrojn pli longa ol tio kio estis antaŭe komprenita.
Eonilo
La nuntempa Nilo estas almenaŭ la kvina rivero kiu fluis norden el la altejoj de Etiopio. Satelitaj bildoj montras sekajn akvovojojn en la dezerto okcidente de Nilo. Unu Eonila Kanjono plenigita de surfacaj movoj prezentas praan Nilon, nomiĝantan Eonilo kiu fluis dum la malfrua Mioceno, portante malpezajn sedimentojn al Mediteraneo, kie oni trovis multajn gaskampojn. Sude de Kairo, la kanjono plena de sablo profundas 1400 metrojn.
Politiko
La uzado de la rivero Nilo estis asocia kun la politiko de la afrika mondoregiono dum multaj jardekoj. Kelkaj landoj, kiel Ugando, Sudano, Etiopio kaj Kenjo plendis pro la egipta dominado de la akvorimedoj de Nilo. La «Iniciato de la Baseno de Nilo» estis unu de la programoj plej gravaj por promocii ties uzadon egalece kaj la pacan kunlaboradon inter la ŝtatoj de la baseno de Nilo.
La rivero elbordiĝas ĉiun someron kaj sedimentas fekundajn grundojn sur la ebenaĵoj, sed estas kelkaj zonoj en kiuj estas akvofaloj kiuj kreas pli rapidajn fluejojn, malfaciligante kaj malhelpante la navigadon per ŝipo. Ankaŭ la marĉoj de Sudd en Sudano kreas baron por la navigado kaj por la akvofluejo, pro kio oni pensis krei kanalon, nome la Kanalo Jongeli, por eviti la marĉan akvon.
La urboj kiuj estas ĉe Nilo estas Ĥartumo, Asuano, Luksoro (la antikva Tebo) kaj Kairo. Norde de Asuano estas oftaj turismaj itineroj, pere de krozŝipoj kaj de tradiciaj velŝipoj el ligno, nome la felukoj. Estas ankaŭ krozŝipoj kiuj faras la vojon inter Luksoro kaj Asuano, haltigante ĉe la urboj Kom Ombo kaj Edfu laŭlonge de la vojo. Pli ĵuse, la sekego dum la 1980-aj jaroj okazigis la malsategon al Etiopio kaj Sudano, sed Egiptio savis sin pere de la akvoj rezervitaj en la lago Nasser.
Krome, laŭlonge de Nilo oni transportas varojn al diversaj lokoj pere de la navigado. Danke al nordaj ventoj oni povas supreniri la riveran akvofluejon pere de velŝipoj, kaj pere de la akvofluo oni povas malsupreniri la riveran akvofluejon. Ĉar plej parto de la egiptanoj ankoraŭ loĝas en la valo de Nilo, la konstruado de la Akvobaraĵo de Asuano (kiun oni finis en 1970) ebligis havigi hidroelektron al la loĝantaro, kaj haltis la someraj inundoj kaj la renovigo de la fekunda grundo.
La rivero post la konstruado de la Akvobaraĵo de Asuano (1970)
Dum la plejparto de egiptianoj vivas ankoraŭ sur la Nilvalo, la konstruado de la Alta Akvobaraĵo de Asuano (finita en 1970) por havigi hidroelektron finigis tamen la renovigon de la fekundaj tavoloj fare de la plialtiĝo de la akvonivelo stabiligante ties akvokvanton. La konstruado de du grandaj akvobaraĵoj sude de Asuano, inundante la insulon Filae kaj fakte la tuta regiono de Abu Simbel, finigis ankaŭ tiujn elbordiĝojn kiuj estis okazigintaj la prosperon de generacioj de egiptianoj, produktante krome kelkajn nedeziratajn rezultojn: nome la agrikulturo turnis sin al la uzado de kemiaĵoj kaj la produktado ne plu sufiĉis por nutri la loĝantaron.
Nilo plue ebligas al granda parto de la tutlanda loĝantaro vivteni sin laŭlonge de ties bordoj, sed la egiptia ekonomio nuntempe dependas ĉefe de turismo kaj de la navigado (kaj turisma kaj komerca) sur la rivero. Oni ĉirkaŭkalkulas, ke ĉirkaŭ 90 % de la egipta loĝantaro vivas en la kombinita areo de la valo kun la delto de Nilo. La fluado de la rivero estas malhelpata en pluraj punktoj per akvofaloj, nome lokoj kie la rapido de akvo intensiĝas, estas multaj malgrandaj insuletoj (foje sub la akvonivelo), tre malprofundaj akvoj, kaj rokoj ĉu videblaj ĉu ne, kio formans baron por la navigado pere de ŝipoj. La marĉoj de Sudd en Sudano same formas baron por la navigado kaj la normala fluado de akvo. Egiptio iam intencis elfosi kanalon (nome la kanalo Jongeli) por plibonigi la fluadon de tiu stagnanta akvoamaso (egale konata laŭ la nomo de lago No).
La unua akvofalo, nome la plej proksima de la enfluejo de la rivero, estas proksima de Asuano, norde de la Akvobaraĵoj de Asuano. El Asuano, al la nordo, la rivero Nilo estas turisma grava itinero laŭ kiu navigas same grandaj krozŝipoj kiel malgrandaj tradiciaj velboatoj. Aparte, estas multaj «hotelŝipoj» kiuj faras la vojon inter Luksoro kaj Asuan, kaj haltas intere ĉe Edfu kaj Kom Ombo. Fakte estis ankoraŭ eble navigi per tiuj ŝipoj el Kairo ĝis Asuan, sed la aŭtoritatoj malpermesis plej grandan parton de tiu itinero pro sekurectialoj.
Geopolitiko
La rivero Nilo estas tre internacia rivero, ĉar ties akvofontoj estas kunhavataj de dek unu landoj, nome, Tanzanio, Ugando, Ruando, Burundo, Demokratia Respubliko Kongo, Kenjo, Etiopio, Eritreo, Suda Sudano, Sudano kaj Egiptio. Okaze de la Sueza krizo, inter la planoj preparitaj de la Britoj dum la tensioj kontraŭ Egiptio jam plene sendependa, estis la sekigo de la akvoj de Nilo al Egiptio, el la akvobaraĵo Owen en Ugando, por malbonigi la agrikulturan sektoron kaj tranĉi la komunikadon. La militistoj eksponis tiun planon al la ĉefministro Anthony Eden ses semajnojn antaŭ la invado. La plano estis abandonita pro timo ke ĝi ne okazigu violentajn tumultojn ene de la egipta loĝantaro, ĉar estus necesaj monatoj por la preparo de la plano kaj ĉar ĝi estus damaĝa ankaŭ al aliaj landoj kiel Kenjo kaj Ugando.
Nuntempe, la dispartigo de la akvoj de Nilo por la espluatado estas regulata de interkonsento liganta naŭ el dek ĉeriveraj landoj de la baseno (Burundo, Demokratia Respubliko Kongo, Egiptio, Etiopio, Kenjo, Ugando, Ruando, Sudano, Tanzanio - sed ne Eritreo, nur observanto, kaj nenajbara rekte de Nilo), sub la Iniciato de la Baseno de Nilo (IBN, Nile Basin Initiative (en)). Ĝi devenis el unua interkonsento datanta de 1929, difininta la dispartigon inter Egiptio, formale sendependa jam tiam, kaj la cetero de la teritorio de la Brita Imperio ĉerivera, kio donis klaran rajton de vetoo al Egiptio sur ajna planata projekto.
Dua interkonsento estis subskribita en 1959 de Egiptio kaj Sudano, sen partopreno de la ok aliaj koncernaj ŝtatoj. Egiptio tiel aliris al 55,5 miliardoj de m³ jare, kaj Sudano al 18,5 miliardoj de m³ jare, akaparante ili du al pli ol tri kvaronoj de la disponebla akvo. Tiu dispartigo estis pridemandita fare de la aliaj ĉeriveraj landoj, kiuj deziris rajtojn plenumi siajn proprajn projektojn de disvolvigo. Egiptio kaj Sudano postulas historiajn rajtojn por ili mem, krome alvokante aferon de nacia sekureco.
En Majo 2013, la etiopia regustaro entreprenis operacojn de devojigo de la Blua Nilo por ebligi la konstruadon de hidroelektra baraĵo nomita Baraĵo de la Etiopia Renaskiĝo. La egipta registaro arde reagis, minacante per interveno «por detrui la baraĵon» kiel lasta rimedo.
Anri Ĝoĥadze
Anri Ĝoĥadze (kartvele ანრი ჯოხაძე, en anglalingva latinliterigo Anri Jokhadze, naskiĝis, do nun -jara) estas kartvela popmuzika kantisto el Tbiliso. La artisto reprezentas Kartvelion en la Eŭrovido-Kantokonkurso 2012 en Bakuo.
Anri publike kantas ekde la aĝo de 4 jaroj. Li partoprenis en multaj konkursoj kaj koncertoj kaj en Kartvelio kaj en aliaj landoj. Li mem komponis kanzonojn kaj reĝisoris muzikajn filmetojn, kaj krome estas manaĝero de pluraj junaj kaj ekkarierantaj kantistoj. Ĝis la stato de februaro 2012, li gajnis dek tri internaciajn muzikajn konkursojn.
Fenetila izobuterato
Fenetila izobuterato aŭ C12H16O2 estas kemia kombinaĵo, apartenanta al la funkcia grupo de la esteroj de la izobuterata acido kaj fenetila alkoholo, senkolora likvaĵo kun flora kaj frukta odoro, uzata kiel odorigagento. Kutime ĝi estiĝas per kondensiĝa reakcio aŭ per esterigo de Fischer-Speyer kun sulfata acido kiel katalizilo. Fenetila izobuterato estas malmulte solvebla en akvo, sed estas solvebla en alkoholo, duetila etero, kloroformo kaj plejmulto el la organikaj solvantoj. Fenetila izobuterato estas nature trovata en pluraj plantoj kaj planto-derivaĵoj kaj uzatas en fabrikado de parfumoj kaj kosmetikaĵoj.
NGC 5557
NGC 5557 (aliaj indikoj — UGC 9161, MCG 6-31-93, ZWG 191.74, PGC 51104) estas galaksio en konstelacio Bovisto.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Aleksandr Jegorov
Aleksandr Iljiĉ JEGOROV (ruse Александр Ильич Егоров) (13-an de oktobro, 1883 – 22-an de februaro 1939) estis soveta militistara komandanto, prominenta viktimo de la Stalin-a Granda purigo.
Jegorov naskiĝis en kamparana familio, proksime al Samara en centra Rusio. Li eksoldatis en 1901, iĝis oficiro en 1905. Dum la unua mondmilito li batalis kiel leŭtenanto-kolonelo.
Li membriĝis en la Socialista Revolucia Partio, poste rekonis la bolŝevikan puĉon kaj iĝis komandanto de la Ruĝa Armeo.
Dum la Rusa enlanda milito, Jegorov batalis kontraŭ la Blanka Gvardio, poloj (Pola-bolŝevika milito).
Li estis rehabilitita post morto de Stalin, fare de Hruŝĉov.
József Laux
József Laux [jOĵef laŭks], laŭ hungarlingve kutima nomordo Laux József estis hungara drumisto pri ŝlagroj kaj ĵazoj, eldonisto. Lia unua edzino estis Anna Adamis.
József Laux naskiĝis la en Budapeŝto, li mortis la  en Budapeŝto.
Biografio
József Laux jam frue aliĝis al pluraj orkestroj, ekzemple en 1960 al Benkó Dixieland Band. Post 2 jaroj li estis fondinta membro de Omega (rokgrupo). En 1971 li same partoprenis en fondo de Locomotiv GT. Depost 1976 li disidis kaj vivis en Los Anĝeleso. En 1985 li revizitis Hungarion, poste plurfoje, fine li relokiĝis al Budapeŝto. Li fondis eldonejon, krome ŝatokupan orkestron. Li ricevis premiojn inter 1971-2008. Li eksedziĝis dufoje, ambaŭ edzinoj naskis po unu filojn. Li mortis pro kormalsano.
Ryota Isomura
Ryota Isomura (磯村 亮太, n. ) estas japana futbalisto.
Kunlaborintoj de PIV
Kunlaborintoj de Plena Ilustrita Vortaro (PIV) estas Esperanto-vortaristoj kaj -terminaristoj, kiuj kontribuis al la plej grava difin-vortaro de Esperanto.
Ryota Isomura
Li futbalis ĉe Nagoya Grampus, Albirex Niigata kaj V-Varen Nagasaki.
Kunlaborintoj de PIV
Listo de kunlaborantoj ekde 2021
Jen listo de publike konataj membroj de la nova PIV-teamo, formita kaj gvidata de Bertilo Wennergren por la sekva eldono de PIV (post PIV 2020).
Statistiko
Evidente la kvantaj kontribuoj de la unuopaj kunlaborintoj al PIV de 1970 estis tre malsamaj. Pro tio simpla nombrado sen pezado povas erarigi. Ĝi tamen donas unuan bildon.
Laŭ sekso
Inter la 59 kunlaborintoj estas nur du virinoj (pri la fako teksafero), nome Marie Bartovská kaj "M. Verda", t.e. Myrtle Green, la edzino de Will Green, sed 57 viroj.
Laŭ lingvoj
Ĉiuj kunlaborintoj estis denaskaj parolantoj de eŭropaj lingvoj, la granda plimulto de okcident-eŭropaj lingvoj, preskaŭ la duono (26 de 59) parolantoj de la franca kaj angla. Kvankam ekzemple la japana Esperanto-vortaroscienco en la 1960-aj jaroj jam havis altan nivelon, tute mankas ekstereŭropaj kontribuintoj. Estas nur kvin identigeblaj slav-lingvanoj (du ĉeĥoj, slovako, kroato, nome Lapenna vivanta en Britio, kaj polo), kvankam inter la nekonatoj laŭnome eble estas ankoraŭ kelkaj pli. Tute mankas - ekzemple - rusoj aŭ bulgaroj. Tio verŝajne estas kaŭzite de la apartiĝo de la grandaj politikaj blokoj dum la t.n. "Malvarma Milito" en la 1950-aj kaj 1960-aj. Ĉiuj reviziintoj kaj korektintoj senescepte estis franc-lingvanoj, same kiel ĉiuj redakcianoj.
Suplemento de 1987
La Suplemento de Plena Ilustrita Vortaro (PIVS) de 1987 estas multe malpli ampleksa ol la baza verko de 1970. Ankaŭ la nombro de kunlaborintoj estas malpli granda. Kelkaj el ili jam apartenis al la kontribuintoj al PIV de 1970, aliaj estis novaj helpantoj. La japano T. Nakamura, kiu prizorgis la fakon "folkloro", estas la unua kaj sola reprezentanto de ne-eŭropa lingvo.
Eldono de 2002
Liston laŭ la fakoj oni trovas en la enkonduko al PIV.
István Ries
István RIES [iŝtvAn], laŭ hungarlingve kutima nomordo Ries István estis hungara politikisto, ministro, advokato.
István Ries naskiĝis la  1885 en Küngös. Li mortis la 1950 en Vác.
Biografio
István Ries devenis el juda familio, sed li june katolikiĝis. Li frekventis gimnazion en Székesfehérvár, universitaton en Budapeŝto. En 1912 li estis memstara advokato. Li batalis en la 1-a mondmilito, poste por la Hungara Sovetrespubliko. Post falo de la respubliko li rifuĝis al Vieno, sed li revenis jam en 1921 kaj li denove estis advokato. Post jaroj li aliĝis al la socialdemokratoj kaj ofte kontribuis en Népszava. Post la 2-a mondmilito li estis parlamentano kaj ministro pri justico. En 1950 li false estis akuzita kaj arestita, li mortis verŝajne pro torturado. En 1956 la akuzo estis oficiale nuligita. Li ricevis premion Kossuth en 1948.
Thüringer Museum Eisenach
La muzearo Thüringer Museum Eisenach konsistas el kvar partoj (ĉiuj troviĝas ĉe diversaj lokoj en Eisenach, Germanio), nome:
Kelkajn jarojn (ĝis marto 2014) apartenis al ĝi ankaŭ la Aŭtomobila mondo Eisenach.
Saint-Ouen
Saint-Ouen la estas nomo aŭ parto de nomo de pluraj lokoj en Francio:
Fantazia Skerzo
Scherzo fantastique (Fantazia Skerzo), op. 3, komponita en 1908, estas la dua orkestra verko fare de Igor Stravinski (antaŭata de la Simfonio en E-ebena). Ĝi estis inspirita de la eseo de Maurice Maeterlinck de 1901 nome "La Vie des Abeilles" (La vivo de la abeloj), kij Stravinski kaj sia edzino Katja Nossenko legis en 1907. Dek jarojn poste, Léo Staats adaptis ĝin kiel baleto por la Operejo Garnier, kun la titolo Les Abeilles (La Abeloj).
Isa (muziko)
La isa estas kanto folklora tipa de Kanarioj (Hispanio) esence gaja kaj amuziga. Ĝi kutime estas akompanata de danco karaktera kaj estas tradicia ties ludado por kamparfestoj, popularaj festoj kaj folkloraj festivaloj
Deveno
La isa devenas tiom ritme kiom melodie el komuna radiko kun la granda vario de ĥotoj duonninsulaj kiuj albordiĝis en la insulojn post ties konkero. Fakte en kelkaj lokoj de la arkipelago pluestas konataj kiel ĥotoj aŭ ĥotetoj.
Bril (apartigilo)
Bril estas la familia nomo de jenaj personoj:
‘’’ Vidu ankaŭ’’’
Diskuta programo
Diskuta programo estas tipo de radia aŭ televida programo, kie gastiganto intervjuas unu personon aŭ diversaj vizitantoj diskutas kaj gastiganto direktas la diskuton. Ekzistas vere diversaj tiutipaj programoj. Tia povas esti vere afereca, politiktipa programo, kie oni diskutas pri aktualaj temoj aŭ iam humura diskuta programo, nome en angla talk show.
Keresztéte
Keresztéte (kerestEte) estas tre malgranda vilaĝo en Hungario, en regiono Norda Hungario, en departemento Borsod-Abaúj-Zemplén, en Distrikto Encs.
Situo
Keresztéte situas en Cserehát en valo de rojo, laŭ la slovaka landlimo, fine de sakovojo. Slovakio troviĝas 2, Szendrő 24, Encs kaj Gönc po 30, Miskolc 65 km-ojn.
Historio
Dum la historio Keresztéte estis ĉiam malgranda vilaĝo. Post Traktato de Trianon la vilaĝo trovis sin apud la nova limo de Ĉeĥoslovakio. En 1972 la ŝtato deklaris la vilaĝon neevoluigota loko, sekve oni malpermesis konstruojn de novaj domoj. Ekde 2008 ankaŭ Slovakio apartenas al interna zono de Schengen, sekve la kontrolado ĉesis ĉe la limo. En Keresztéte migra poŝto servas.
Kvantumo
La "kvantuma teorio" aŭ "kvantumteorio" asertas ke la interŝanĝo de energio inter elementaj partikloj per la radiada energio estas malkontinua. La kvantumo estas ero de tiu elektromagneta energio E, kies valoro estas la produto "h.f" kie : tiu frekvenco estas inverse proporcia al la ondolongo \lambda : Tiel la energio E0 de fotono estas simple kalkulebla per multipliko kun h de ĝia frekvenco f0 : Ekzemple, laŭ la kvantuma teorio, se E0 estus la plej malgranda energio por interŝanĝi kun la plej malalta energinivelo de elektronoj en atomo, la aliajn energioj E por interŝanĝoj estus nur multobloj n\, de E0:
Heksanamido
Heksanamido aŭ C6H13NO estas kemia kunmetaĵo apartenanta al la funkcia grupo de la amidoj kun ses karbonatomoj. Ĝi estas blanka solidaĵo, ankaŭ konata kiel kaprilamido, kaproatamido aŭ amido de la heksanata acido, uzata en kemiaj sintezoj kaj en la produktado de farmaciaĵoj kaj kosmetikaĵoj. Ĝi estas nesolvebla en akvo sed pli solvebla en la plejmulto el la organikaj solvantoj.
Johann Schuster
Johann Schuster estas la nomo de jenaj personoj:
Muzeo Dominikana preĝejo (Eisenach)
La Muzeo Dominikana kirko (germane: Museum Predigerkirche) troviĝas en Eisenach, Predigerplatz nr 2. Ĝi apartenas al la muzearo Thüringer Museum Eisenach.
Priskribo
La ĉ. la jaro 1240 konsekrita Kirko de la predikantoj apud la padeto supren al la kastelo Wartburg estis la unua preĝejo de la lando estante en konekto kun kulto pri Elizabeto de Hungario. Ĝia historio estas tre ligita kun legendoj de la sanktulino. Post la Reformacio la monakejo iĝis lernejo kaj ankaŭ la kirko sekularigitis. Jam je la fino de la 19-a jarcento muzeo kun riĉa kolekto de mezepokaĵoj ekgastis surloke.
Kolektoj
Ekde la fondo de la muzeo gravis la prezentado de sakralaj artopecoj el Turingio kaj el la najbaraj regionoj. Kun la fundamento, kiu estis elĉerpita el la Kolektaro de antikvaĵoj de Goeto, kaj la pli poste alvenintaj pecoj la nombro de la artaĵoj sumiĝas je ĉ. 300 ekzempleroj (de la 12-a ĝis 16-a jarcentoj): lignoskulptaĵoj, altaroj, retabloj, bildotabuloj, ŝtonskulptaĵoj. Ili originas el atelieroj de Erfurto, Saalfeld (Saale), Jena kaj Zeitz, sed ankaŭ el mezepokaj artocentroj de aliaj regionoj de Suda kaj Meza Germanio.
Plejofte temas pri anonimaj artistoj, sed ankaŭ pri gravaj disĉiploj de Tilman Riemschneider, kiel ekz. Hans Gottwald von Lohr. Elstaraj artaĵoj apudas pli modestajn atestilojn de simpla sed elkora popola pieco.
La elmontrejo etosoplena estas la romanikstila (en 1994 nove aranĝita) malsupra kirko. Tie ĉi videblas elekto el la kolektaro. Aldone okazadas nedaŭraj ekspozicioj pri specialaj temoj en konekto kun la landa kaj kultura historioj de Turingio.
Eksteraj ligiloj
Pri la muzeo sur la urba retpaĝaro.
Adrienn Kádas
[kAdaŝ], laŭ la hungarlingve kutima nomordo Kádas Adrienn estas hungara piedbatboksisto, mondĉampiono.
naskiĝis en 1994.
Biografio
ekde sia aĝo 9 estis piedbatboksisto en sportklubo de Mezőberény, poste en Budapeŝto. Ŝi estis dufoja monda kaj kvarfoja eŭropa ĉampiono en junulara kategorio. Ŝi estis la unua inter la plenkreskuloj en mondĉampionumo en 2011 kaj la tria en 2015.
Bruno Abakanowicz
Bruno Abdank-Abakanowicz (naskiĝis la 6-an de oktobro 1852 en Wiłkomierz, mortis la 29-an de aŭgusto 1900 en Parc St. Maur) estis pola matematikisto, inventisto kaj elektroteknikisto (en Encyclopaedia Britannica estas prezentata kiel "litova matematikisto").
Biografio
Bruno Abakanowicz devenis de nobela tatara familio. Li finis Teknikan Politeknikon en Rigo, poste habilitiĝis pri mekaniko en Teknika Akademio en Lvovo, kie en la jaroj 1876-1881 estis privatdocento lekcianta pri geometrio de situo, desegna statiko kaj konstru-mekaniko.
En 1881 setlis en Francio, kie okupiĝis pri elektrotekniko. Li inventis i.a. integrafon - variaĵo de integratoro, ilo servanta al kalkulo de nombra valoro de integraloj laŭ grafika metodo (patentita en 1880 kaj de tiam produktita de svisa firmao Coradi); parabolografon; spirografon; elektran sonorilon destinitan por uzo en fervojaj trakoj kaj elektran lampon laŭ sia sistemo.
En 1889 li estis reprezentanto de Usono en Internacia ekspozicio en Parizo.
Bruno Abakanowicz publikigis: Zarys statyki wykreślnej (Skizo de desegna statiko), Lwów 1876; Integrator, krzywa całkowa i jej zastosowanie w mechanice budowniczej (Integratoro, kurba integralo kaj ĝia apliko en konstrua mekaniko) kaj multe da artikoloj en pluraj revuoj. Sian integratoron priskribis ankaŭ populare en "Ognisko", komuna libro honore al pola verkisto kaj politikisto Teodor Tomasz Jeż (Warszawa 1882).
10237 Adzic
10237 Adzic estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la la 26-an de septembro 1998 en la kadro de la kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de Vladislav Adzic, finalisto de la Intel International Science and Engineering Fair 2002 pro lia projekto pri komputada scienco. Li estas lernanto ĉe la Ward Melville High School de East Setauket (Nov-Jorkio)
Stefan Kopeć
Stefan Witysław Kopeć (naskiĝis la 22-an de januaro 1888 en Varsovio, mortis la 11-an de marto 1941 en Palmiry) – pola biologo, endokrinologo, pioniro de endokrinologio de insektoj.
Vivo
En 1912 finis medicinajn studojn en Filozofia Fakultato de Jagelona Universitato, kaj restis en la altlernejo laborante en gvidata de Tadeusz Garbowski Fako de Zoologio. Post eksplodo de la unua mondmilito forveturis al Prago, kie gvidis esplorlaborojn pri rolo de haŭtveziko ĉe pulmofiŝoj kaj disvolvo de kolorigo dum la reprodukta sezono de fiŝoj. De 1915 gvidis laborojn sub gvido de Emil Godlewski, habilitiĝis surbaze de disertaĵo pri eksperimenta zoologio. De 1918 estis laboranto de la Ŝtata Scienca Instituto de Vilaĝa Mastrumejo en Puławy, kie esploris rolon de la insekta cerbo en produktado de hormonoj. En 1927 ricevis stipendion de Fondaĵo Rockefeller kaj forveturis al Britio, kie studis en Edinburgo kaj Kembriĝo. Post la reveno al Pollando paralele al la esplorado engaĝiĝis en pedagogia laboro, lekciis en Filozofia kaj Kuracista Fakultato de Varsovia Universitato. En 1932 finis sian laboron en Instituto de Puławy kaj kun la familio ekloĝis en Varsovio, kie iĝis plenpostena profesoro pri biologio en Kuracista Fakultato de Varsovia Universitato.
En 1940 estis kun la filo arestita de gestapo, malliberigita en Pawiak, pafmortigita en Palmiry en Kampinos, kadre de ekstermigo de la pola intelektularo kadre de Eksterordinara Ekstermiga Agado.
NGC 5559
NGC 5559 (aliaj indikoj — UGC 9166, MCG 4-34-17, ZWG 133.32, IRAS14169+2501, PGC 51155) estas galaksio en konstelacio Bovisto.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Jezeřany-Maršovice
Jezeřany-Maršovice (Jeseran-Marschowitz) estas municipo en Ĉeĥio, en Sudmoravia regiono, en distrikto Znojmo. Vivas ĉi tie. La municipon kreas du kunkreskintaj vilaĝoj, kiuj estis kunigitaj en la jaro 1960 en unu municipon. La devena Jezeřany kreas la sudorientan parton de la municipo, Maršovice estas la nordokcidenta parto. Registre la municipo ne membriĝas en partojn, sed ĝi membriĝas en du katastrajn teritoriojn kaj same en du bazajn setlejunuojn Jezeřany kaj Maršovice.
Historio
La unua skribmencio pri Jezeřany devenas el la jaro 1306, pri Maršovice en la jaro 1356.
Stratigrafio
Stratigrafio povas esti:
Kantono Venarey-les-Laumes
La kantono Venarey-les-Laumes (france canton de Venarey-les-Laumes) estis franca kantono lokita en la departemento Côte-d'Or kaj en la regiono Burgonjo. Ĝi estis unu el la 12 kantonoj de la arondismento de Montbard. Ĝia ĉefurbo estas Venarey-les-Laumes.
Komunumoj
Apartenis al la kantono Venarey-les-Laumes la jenaj 23 francaj komunumoj :
Ummeln
Ummeln estas la nomo de pluraj loĝlokoj en Germanlingvio.
Interalie temas pri
Fajraĵo
Feu d'artifice (Fajraĵo aŭ Artfajraĵo), Op. 4 (Fajraĵo, en rusa Фейерверк, Feyerverk) estas frua komponaĵo de Igor Stravinski, verkita en 1908. La verko estas orkestra fantaziaĵo, kaj kutime daŭras ĉirkaŭ kvin minutojn por esti ludata.
Kompono
Stravinski komponis Feu d'artifice kiel nuptodonaco por la filino de Nikolaj Rimskij-Korsakov nome Nadjezda kaj Maksimilian Steinberg, kiuj geedziĝis kelkajn tagojn antaŭ la morto de ŝia patro. Feu d'artifice helpis disvolvigi la reputacion de Stravinski kiel komponisto, kvankam ĝi ne estas konsiderata reprezenta de sia matura verkaro.
Scharfbillig
Scharfbillig estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Bitburg-Prüm de la federacia lando Rejnlando-Palatinato. Fine de la jaro la komunumo havis 0 loĝantojn.
Pata (distrikto Galanta)
Pata, hungare Vágpatta estas vilaĝo kaj municipo en Slovakio.
Situo
Pata situas laŭ traitra flankovojo apud aŭtovojo Trnava-Nitra (urbo). Sereď troviĝas je 7 km-oj.
Historio
La vilaĝo menciiĝis unuafoje en 1156 en formo "Pta". En 1664 ĝi apartenis al la Osmana Imperio. En 1785 vivis tie 804 vilaĝanoj en 125 domoj. En 1849 batalo okazis inter Habsburgoj kaj la ĵus sendependa Hungario. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Vágpatta 1679 homoj, (plejparte slovakoj). Ĝis Traktato de Trianon la urbeto apartenis al Hungara reĝlando, al Nyitra (reĝa departemento), al distrikto de Šaľa, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, supozeble dum la 2-a mondmilito kaj certe ekde 1993 al Slovakio. En 2001 vivis en Pata 3041 homoj (3005 slovakoj).
Famuloj
En Pata naskiĝis hungara tablotenisisto Ferenc Sidó.
(16032) 1999 FU30
(16032) 1999 FU30 estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la dum la kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).