cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Teodoro de Tarso
Ĉefepiskopo de Canterbury
En 679 Aelfwine, reĝo de Deira, mortis dum batalo inter Northumbria kaj Mercia: per la interveno de Teodoro sekvis pacakordo, per kiu Aethelred la 1-a, reĝo de Mercia, pagis la kutiman monpunon pro la morto de Aelfwine (sed gajnis Lindsey).
Teodoro kaj Adriano de Canterbury fondis lernejon ĉe Canterbury, kiu altiris multajn studentojn. Teodoro mem instruis tie. Lastatempe oni eltrovis libron de notoj fare de studentoj pri la komentarioj de Teodoro rilate la biblion.
Li mortis en 690 kaj entombiĝis en Abatejo Sankta Aŭgusteno (Canterbury).
Duflankaj rilatoj
En diplomatio, duflankaj rilatoj (komuna nomo de latina origino: Bi-lateralaj) estas la administrado de duflankaj politikaj, ekonomiaj aŭ kulturaj rilatoj inter du suverenaj landoj. Tio diferencas de unuflanka agado (unuflanka agado farita fare de unu lando) aŭ plurflanka (plurflanka agado farita de pluraj landoj kune).
La duflanka rilato permesas al la landoj formuli interkonsentojn kiuj pli precize konvenas al iliaj bezonoj. En la ekonomia kampo, eniri duflankajn interkonsentojn kun landoj povas pliigi transakciajn kostojn, ĉar ĉiu lando devos fari specialajn intertraktadojn pri komercaj interkonsentoj anstataŭ aliĝi al interkonsento jam formulita.
Ĉi tiu situacio havas klaran avantaĝon kiam temas pri granda kaj forta lando (superpotenco aŭ regiona potenco), kiu subskribas interkonsentojn kun malfortaj landoj konsiderante la diferencojn inter ili en la intertraktado de la duflankaj interkonsentoj; tiele la pli forta lando kapablas aĉeti multe da influo en ĉi tiuj landoj, kompare kun plurflankaj. intertraktadoj karakterizitaj de amaso da ludantoj kaj interesoj.
Stratego (ludo)
Stratego estas tabulludo ludebla de du ludantoj uzante 10×10 tabulon kaj 80 ludpecojn. Unu ludanto uzas la bluajn ludpecojn, kaj la alia uzas la ruĝajn ludpecojn. La lud-pecaroj estas sama, kun nombroj de 1 al 9 kaj kelkaj specialaj pecoj. La pecoj havas bildon kaj nombron sur nur unu flanko de la peco, tiel ĉi-tiu informo povas esti kaŝita de la kontraŭanto. La celo de la ludo estas trovi kaj kapti la Flag-pecon de via kontraŭanto.
Ludantoj havas 33 moveblajn pecojn:
Kaj 7 nemoveblajn pecojn:
La moveblaj pecoj estas rangitaj de 1 (Marŝalo) al 9 (Skolto). La malaltaj nombroj estas pli forta. La Spiono (markita kun "S") estas speciala peco kiu povas nur kapti la Marŝalon de la kontraŭanto.
Anders Dahl
Andreas Anders Dahl (naskiĝis la en Varnhem, Svedio; mortis la  en Åbo, hodiaŭ Turku, Finnlando) estis sveda botanikisto kaj kuracisto. Lia oficiala botanika aŭtora mallongigo estas "D ahl .".
Casasola de Arión
Casasola de Arión [kasaSOla deaRJON] estas municipo en la okcidento de la provinco Valadolido, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al komarko Montes Torozos en la centrokcidento de la provinco. Casasola de Arión estas etimologie komprenebla kiel Sola Domo de Arión.
Geografio
Ĝia municipa teritorio estas formata de unusola loĝloko, okupas totalan areon de 27,65 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 235 loĝantojn. Ĝi perdis 200 loĝantojn el 1991 pro migrado al urbaj areoj. Ĝi distas 53 km de Valadolido, provinca ĉefurbo.
Ĝi limas kun San Cebrián de Mazote norde, Barruelo del Valle, Villasexmir kaj San Salvador oriente, Gallegos de Hornija kaj Vega de Valdetronco sude, kaj Mota del Marqués okcidente, ĉiuj samprovincaj. Ĝia municipa teritorio estas trapasata de la rojoj Retortero kaj Daruela. La plej alta pinto estas sur la monto Atalaya (Gvatoturo) je 830 m.
Historio
En Mezepoko okazis reloĝado. La areo apartenis al la Regno Leono kaj poste al la Regno Kastilio. La loko aperis nomita Casasola jam kun tiu nomo en 1040. Baltasar de Zúñiga y Guzmán, Duko de Arión per titolo ricevita de la reĝo Filipo la 5-a en 1725, nomis ĝin Villa de Arión kaj poste restis kun la nuna nomo, Casasola de Arión.
El la 1930-aj jaroj oni kreis negocojn por fabrikado de agrikultura maŝinaro, kio helpis la disvolvigon de la loka ekonomio almenaŭ ĝis la 1950-aj jaroj: Poste aperis maŝinaro pli moderna kaj la elmigrado malaltigis la loĝantaron.
Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj: tritiko, sekalo) kaj brutobredado kaj rilata komercado. Lastatempe kultura kaj rura turismo ekgravis (popola arkitekturo, historia heredo, piedirado).
De la historia pasinteco restis vizitindaj vidindaĵoj el kiuj menciindas la preĝejo de la 16-a jarcento ununava kun sonorilturo el ŝtono. Aliaj interesaj lokoj estas la Domo de la Duko de Arión, la Kulturdomo (el 1880), kaj la ermitejo.
Éva László
LÁSZLÓ Éva [pr. la:szlo:] estas rumanuja hungara kantistino (mezosoprano) naskiĝinta en Arad en 1923.
Kariero
Ekde 1956 ŝi estis solistino de la operejo de Kolozsvári Állami Magyar Opera de Kluĵo.
Buchleitner (apartigilo)
Buchleitner estas la familio nomo de jenaj personoj:
Mossos d'Esquadra
La Mossos d'Esquadra (Mozos de Escuadra, esperante Skadraj Junuloj) estas la aŭtonoma polico de Katalunio, refondita, kiel polica korpuso, en 1983 de la Parlamento de Katalunio pere de la leĝo 19/1983, de la 14-a de julio.
Laŭlonge de la jaroj, ĉi tiu polica institucio devis alfronti plurajn malfacilaĵojn. Ĝi estis nuligita en 1939, post la enlanda milito. Estis en 1950 kiam dekreto de la Ministerio de la Regado permesis al la Provinca Deputitaro de Barcelono la organizadon de sekcio de Mozos de Escuadra, militista disciplino, kies tasko konsistis el la gardado de la nemoveblaĵoj de la Deputitejo kaj pli folklora karaktero ol funkcia. En 1980, la Mossos d'Esquadra transdonitaj al la Generalitat de Catalunya, kaj en 1983 la Parlamento de Katalunio, laŭ la hispana konstitucio kaj la statuto de aŭtonomio de 1979, aprobis la leĝon per kiu estis kreita la polico de Katalunio kiu prenis kiel nukleon la jam ekzistantajn.
Saint-Cyr-du-Doret
Saint-Cyr-du-Doret [] estas franca komunumo en la departemento Charente-Maritime, en la regiono Puatuo-Ĉarentoj. Ĝi havis 589 loĝantojn en la jaro 2012.
Geografio
Saint-Cyr-du-Doret situas en la nordoriento de Charente-Maritime, egaldistance de La Rochelle kaj Niort.
Philip Seymour Hoffman
Philip Seymour HOFFMAN (naskiĝis en Fairport, Nov-Jorko kaj mortis   en Nov-Jorko) estis usona aktoro, reĝisoro kaj kinproduktoro. Plej konataj por lia karakteriza apogado kaj karaktera roloj, tipe ekscentruloj, ĉikanantoj kaj fiaskemaj - Hoffmann agis en multaj filmoj de la fruaj 1990-aj jaroj ĝis sia morto en 2014. Ekaktoris en teatro kiel adoleskanto, Hoffmann studis aktoradon en la New York University Tisch School of the Arts . Li komencis sian karieron en epizodo de Law & Order (1991) kaj komencis aperi en filmoj en 1992. Li akiris rekonon por sia apoga laboro, precipe en Boogie Nights (1997), Happiness (1998), Patch Adams (1998), The Big Lebowski (1998), Magnolia (1999), The Talented Mr. Ripley (1999), Almost Famous (2000), Punch-Drunk Love (2002) kaj Along Came Polly (2004). Li komencis foje ludi ĉefrolojn, kaj por sia rolo de la verkinto Truman Capote en Capote (2005), gajnis multoblajn laŭdojn inkluzive la Oskar-premion. La profilo de Hoffmann daŭre kreskis, kaj li ricevis tri pliajn Oskaro-nomumojn por sia apoga laboro kiel brutale honesta CIA-oficiro en Charlie Wilson's War (2007), pastro imputita de pedofilio en Doubt (2008) kaj la karisma gvidanto de Scientologia movado en The Master (2012). Dum li plejparte laboris en sendependaj filmoj inkluzive de The Savages (2007) kaj Synecdoche, New York (2008), Hoffmann ankaŭ aperis en Holivudaj furoraĵoj, kiel ekzemple Twister (1996) kaj Mission: Impossible III (2006) kaj en unu el liaj lastaj roloj kiel Plutarch Heavensbee en la Hunger Games serio (2013-15). La filmo Jack Goes Boating (2010) markis lian debuton kiel filmproduktoro. Hoffmann ankaŭ estis teatraktoro kaj reĝisoro. Li eniris la off-Broadway LAByrinth Theater Company en 1995, kie li reĝisoris, produktis kaj aperis en multaj produktaĵoj. Liaj prezentiĝis en tri Broadway produktaĵoj True West (2000), Long Day's Journey into Night (2003) kaj Death of a Salesman (2012) ĉiuj kondukis lin al Tony Premiaj nomumoj. Hoffmann luktis kun droga dependeco kiel juna plenkreskulo kaj rekonsumis en 2013 post multaj jaroj da sobreco. En februaro 2014, li estis trovita morta per injekcio de heroino en sia brako, neatendita okazaĵo kiu estis vaste bedaŭrita en la filmo- kaj teatrindustrioj. Memore por liaj roloj de malaprobindaj karakteroj kaj pro la aldono de profundo kaj homeco al tiaj roloj, Hoffmann estis priskribita en sia New York Times nekrologo kiel “eble la plej ambicia kaj vaste admirita usona aktoro de sia generacio”.
MGY
La vorto havas plurajn signifojn:
(13910) 1979 MH3
(13910) 1979 MH3 estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la usonaj geastronomoj Eleanor Francis Helin kaj Schelte J. Bus elde la Observatorio de Siding Spring, apud Coonabarabran en Novsudkimrio (Aŭstralio).
Mänttä-Vilppula
Mänttä-Vilppula estas urbo de Finnlando. La 31-an de januaro 2016 havis 10 599 loĝantojn. La urbo situas en la provinco Pirkanmaa kaj estas parto de la komunumaro Supra Pirkanmaa, ĝis la jaro 2009 ankaŭ de la gubernio Okcidenta Finnlando. En sia nuna formo la urbo ekestis komence de la jaro 2009 per kunigo de la ĝistiama urbo Mänttä kaj de la komunumo Vilppula.
Borde estas lago Ruovesi.
Partneraj urboj
Mänttä-Vilppula havas partnerajn rilatojn al la sekvaj urboj:
Georgo Florovski
Georgo Florovski, Georges Florovsky, Georges Vasilievich Florovsky aŭ Georgij Vasilieviĉ Florovskij (Георгий Васильевич Флоровский) (9a de Septembro [malnovtempe 28a de Aŭgusto], 1893 – 11a de Aŭgusto, 1979) estis pastro, teologo, historiisto kaj ekumenisto de la Ortodoksa Kristana Eklezio. Naskiĝinta en Odeso, en la Rusa Imperio, li pasis sian laboran vivon en Parizo (1920–1949) kaj Novjorko (1949–1979). Kun Sergei Bulgakov, Vladimir Lossky, Justin Popović kaj Dumitru Stăniloae li estis unu el la plej influaj ortodoksismaj teologoj de la mezo de la 20a jarcento. Li estis partikulare atenta ke la moderna kristana teologio ricevu inspiron el la viglaj intelektaj debatoj de la patristikaj tradicioj de la ankoraŭ nedividita eklezio pli ol el la postaj skoloj de pensaro de la Skolastikismo aŭ de la Reformacio.
Sniff
Sniff (en Esperanto ankaŭ Snif ) estas figuro en libroj kaj televidserioj pri Mumintroloj. Li estas adoptinfano de Muminfamilio. Li estas avida kaj timema. Li havas grandajn orelojn.
Odĵaci
Odĵaci (Оџаци, Hódság, Hodschag) estas urbo ka samtempe municipo en Serbio, en aŭtonomio Vojvodino, en distrikto Okcidenta Baĉka. Ankoraŭ 8 vilaĝoj apartenas al la municipo.
Historio
La hungaroj okupis la Karpatan basenon en 895 kaj fondis ŝtaton en 1000. La turkoj okupis la regionon en la 16-a j.c. La kristana armeo venkis la turkojn en 1686, la regiono iĝis limgarda zono apartenanta al la Habsburga Imperio. Ĝis 1920 la urbo apartenis al Bács-Bodrog, kie estis distriktejo. En 1918 taĉmentoj de SHS (=Serba-Kroata-Slovena Reĝlando) okupis la urbon kaj kun okupitaj regionoj de Pécs, Baja kaj aliaj ili proklamis respublikon. Ekde 1920 ĝi apartenis al SHS, ekde 1929 kiel Jugoslavio. Inter 1941-1944 la hungara armeo okupis la urbon.
En 2002 loĝis en la urbo serboj 83%, hungaroj 4%, slovakoj 3%, ciganoj 2%.
Vidindaĵoj estas preĝejoj ortodoksa kaj katolika omaĝe al Sankta Miĥaelo el 1767.
Famuloj
En la tiama Hódság naskiĝis:
Ŝokondo
Ŝokondo estas tipo de meĥanika ondo, ligata kun abrupta transiro, kun rapidega ŝanĝo de la karakteroj de la medio. Ĝi povas havi la formon de altprema ondo, ĝi tiam estas kreita de eksplodo aŭ tre intensa knalo.
Inter fakuloj kiuj studis ŝokondojn menciindas Ernst Mach.
Écordal
estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Ardennes (prononco []), en la regiono Grand Est (prononco [], (france, en Esperanto Granda Oriento) kaj en la antaŭa regiono Ĉampanjo-Ardenoj. Fine de en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². Administre la komunumo apartenas al la arondismento Vouziers (prononco [], ) kaj al la kantono .
4835 Aseo
Orbito
Ĝi orbitas "antaŭ" Jupitero laŭ ties orbita movo: Kvankam formale apartenata al la "Greka Tendaro" (asteroidoj de la punkto de Lagrange L4 de la sistemo Suno-Jupitero), ĝi restas malproksima de tiu-ĉi punkto pro sia klinita kaj discentra orbito : ĝia jupitera MOID estas 1,39001 astronomia unuo, tie estas 207,943 milionoj da kilometroj.
Nomo
Ĝi estis nomita en memoro de la greka batalinto Aseo (greke Ασαίος), la unua el la Aĥajoj mortigitaj de Hektoro, kiam li aniĝis al la batalo apud la pordoj de Trojo.
Karl Kautsky
Karl Johann KAUTSKY, esperantigita Karlo Kaŭcko (naskiĝis la 16-an de oktobro 1854 en Prago, mortis la 17-an de oktobro 1938 en Amsterdamo) estis ĉeĥa  filozofo kaj politikisto de parte aŭstra-germana etneco. Lia patrino Minna (naskonomo Jaich) estis aŭstra aktorino kaj verkistino, lia patro Jan Kautsky ĉeĥa teatra pentristo.
Li studis en Akademisches Gymnasium en Vieno.
Kautsky forte kontraŭis la etnan diskriminacion en la habsburga regno. En Germanio li aktivis en la socialdemokrata movado. Post la unua mondmilito kaj la Novembra Revolucio li estis vicsekretario de la ministerio pri eksteraj aferoj kaj estro de la "sociiga komisiono" (Sozialisierungskommission). Li estis amiko de Roza Luksemburg.
Pro la germana naziismo li elmigris al Nederlando, kie li mortis en 1938.
Detaloj
Lia nomo aperas (en la formo kaŭcki) en la esperanta kanto Hamburgen.
Damaska Borso
La Damaska Borso (سوق دمشق للأوراق المالية) estas borso en Damasko, Sirio. Fondita en 2009, ĝi estas la nura borso en Sirio. Ties nuna sidejo estas en la Barzeha distrikto, ene de la financaj merkatoj kaj sekureckomisionoj de Sirio. Ties fina hejmo estas la merkata negoca distrikto Ĝaafur. La Damaska Borso estas membro de la Federacio de Eŭrop-Aziaj Borsoj.
Cubagua
La Insulo Cubagua [kuBAgŭa] estas insulo de la Kariba Maro, situanta nodoriente de Venezuelo. Ĝi havas areon de 24 km². Estas parto de la Municipo Tubores de la subŝtato Nueva Esparta. Tiu ŝtato, krom Cubagua, estas kunformita de la insuloj Margarita kaj Coche.
Nueva Cádiz (Nova Kadizo) estis la unua urbo fondita en Venezuelo kaj ankaŭ la unua hispana urbo en Sudameriko, sur la marbordoj de la insulo, fondita antaŭ la jaro 1500, post la tria vojaĝo de Kolumbo fare de la itala maristo, je la servo de Karlo la 5-a, Giacomo Castiglione (hispanigita kiel Santiago Castellón) kiel provizora kampadejo por la ekspluatado de elproduktejoj de perloj. La iama urbo estas nun almenaŭ parte submarigita same kiel parto de la insulo mem, kie ĉiuokaze restas ankoraŭ kelkaj ruinoj.
1742 Schaifers
1742 Schaifers estas malgranda, ne tre hela asteroido de la asteroida zono, ano de la Koronisa familio.
Malkovro
Ĝi estis malkovrita la de la germana astronomo Karl Wilhelm Reinmuth elde la Nacia Observatorio de Hejdelbergo - Königstuhl.
Nomo
Ĝia nomo honoras la germanan astronomon Karl Schaifers (1921 - 2009).
Walter Breisky
Walter Breisky (naskiĝinta la 8-an de julio 1871 en Berno, mortinta la 25-an de septembro 1944 en Klosterneuburg) estis aŭstra politikisto.
La membro de la Kristansociala partio (CP) studis jursciencon kaj komencis sian publikan karieron en 1895 kiel oficisto responsanta por malnetaĵoj ĉe la registaro de Malsupra Aŭstrio. En 1905 li iĝis raportanto/referanto pri aferoj koncerne la evangeliaj kristanoj ĉe la ministerio pri edukado, ekde 1907 li laboris en la gazetara sekcio de la ministroprezidentara prezidio.
En 1919 li iĝis sekciestro,ekde 1920 ŝtatsekretario pri internaj aferoj kaj edukado. De 1920-22 li estis kaj vickanceliero kaj ministro pri internaj aferoj kaj edukado.
Béla Sándor
Béla Sándor [ŝAndor], laŭ hungarlingve kutima nomordo Sándor Béla estis hungara pentristo, altlerneja instruisto.
Béla Sándor naskiĝis en 1872 en Győr, li mortis en 1949 en Budapeŝto.
Biografio
Béla Sándor studis en belarta akademion en Munkeno, poste en Industriarta Altlernejo de Budapeŝto. Baldaŭ li instruis en la Industriarta Altlernejo. Li debutis en ekspozicio en Budapeŝto en 1900, kie li prezentis pejzaĝojn. Li kreis ankaŭ freskojn, sekularajn, profanajn.
34766 Everettkroll
34766 Everettkroll estas asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la en la kadro de la astronomia kampanjo « LINEAR » elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Nomo
Ĝia nomo honoras Everett Adien Jeffrey Kroll, kiu gajnis en 2018 la unuan rangon en la Intel International Science and Engineering Fair pro sia projekto pri biomedicina inĝenierio. Li estis lernanto ĉe la Stillwater Area High School de Stillwater (Minesoto, Usono).
Afrikaj Grandaj Lagoj
Afrikaj Grandaj Lagoj estas grupo de lagoj en Afriko.
Ĝenerale oni traktas la lagojn unuope. Tamen estas kelkaj, kiuj ope troviĝas, ekzemple en Afriko. Laŭ kelkaj tio konsistas nur el 3 lagoj, ĉar ili verŝas la akvon al Nilo:
Laŭ aliaj aldoniĝas lagoj, kiuj verŝas la akvon al Kongo:
Ankoraŭ estas menciindaj:
Dum malkovro de Afriko esploristoj ofte faris vojaĝojn al la lagoj, unue por trovi fonton de Nilo.
23811 Connorivens
23811 Connorivens estas asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la de la teamo de la astronomia kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de Connor Joseph Ivens, finalisto de la Discovery Channel Young Scientist Challenge (DCYSC) de 2007, scienca konkurso por mezlernejoj, pro lia projekto pri fiziko. Li estis lernanto ĉe la Newaygo Middle School de Newaygo (Miĉigano).
Kálmán Személyi
SZEMÉLYI Kálmán (seme:ji) estis hungara juristo, universitata profesoro naskita en Nagyvárad la 19-an de januaro 1884 kaj mortinta en Szentes la 13-an de aŭgusto 1946.
Kariero
Személyi estis ekde 1909 advokato, ekde 1915 jurakademia instruisto en Nagyvárad, en 1920 privatprofesoro en Budapeŝto (romia juro). Ekde 1920 li estis denove advokato, ekde 1938 universitata profesoro en Segedo, inter 1940 – 44 en Koloĵvaro, ekde 1945 denove en Segedo (romia juro). Li partoprenis en la verkado de la Szladits-speca libro Magyar magánjog.
Flegado
Flegado estas prizorgo de malsanuloj kaj observo de la kuracado. Flegistoj ankaŭ helpas kuracistojn dum kompleksaj proceduroj, kiel ekzamenoj kaj kirurgioj.
Sociaj aspektoj
Nuntempe, en plejparto de la landoj, oni bezonas universitata diplomo por flegado. En kelkaj landoj, kiel Brazilo oni ankaŭ akceptas flegistajn helpantojn sen universitataj diplomoj, pro malfacileco por akiri verajn flegistojn.
Blažice
Blažice, hungare Balogd estas malgranda vilaĝo en Slovakio, en Regiono Košice, en Distrikto Košice-ĉirkaŭaĵo. La oficiala hungara nomo ĝis 1899 estis Bologd.
Situo
Blažice situas laŭ rojo, laŭ traira flankovojo, laŭ fervojo Trebišov-Košice. La lasta urbo troviĝas 15 km-ojn.
Historio
La vilaĝo estis unue menciita en la jaro 1245 en formo "Bolugd". En 1910 loĝis en Balogd 343 homoj, (234 slovakoj, 109 hungaroj). Ĝis Traktato de Trianon la vilaĝo apartenis al Hungara reĝlando, al Abaúj-Torna, al distrikto de ernádzsadány, poste al Ĉeĥoslovakio, fine ekde 1993 al Slovakio. Inter 1938-1944 Balogd rehungariĝis. La unua Arbitracio de Vieno deklaris, ke tiuj regionoj, kie la hungaroj vivas en majoritato, apartenu al Hungario. En 2001 loĝis en Blažice 463 homoj, (441 slovakoj, 18 ciganoj, 2 ĉeĥoj).
Ciguñuela
Ciguñuela [ziguNJŬEla] estas municipo en la centro de la provinco Valadolido, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al komarko Montes Torozos en la centrokcidento de la provinco. Ciguñuela estas etimologie komprenebla kiel Cikonieto kaj tiukadre aperas tre malgranda cikonio en la malsupra pinto de la blazono. Tamen en hispana lingvo estas alia vorto tre simila por alia birdospecio nome "cigüeñuela" [zigŭeNJŬEla], kun la signifo de himantopo.
Diarmaid MacCulloch
Diarmaid Ninian John MacCulloch (31a de Oktobro 1951) estas Brita historiisto kaj akademiano, fakulo pri historio de la eklezio kaj historio de kristanismo. Ekde 1995, li estis membro de St Cross College, Oksfordo; li estis iam tutoro. Ekde 1997, li estis Profesoro de la Historio de la Eklezio en la Universitato de Oksfordo.
Ciguñuela
Geografio
Ĝia municipa teritorio estas formata de unusola loĝloko, okupas totalan areon de 30,40 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 375 loĝantojn. Ĝi perdis preskaŭ 300 loĝantojn el la komenco de la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj, sed poste iom rekuperiĝis pro proksimeco al la provinca ĉefurbo. Ĝi distas 14 km de Valadolido, provinca ĉefurbo.
Diarmaid MacCulloch
Kvankam li estis ordenita diakono en la Eklezio de Anglio, MacCulloch malakceptis ordenigon al la pastreco pro la sinteno de la eklezio al la samsekseco. En 2009 li resumis la evoluon de sia religia kredaro: "Mi edukiĝis en la Biblio, kaj mi memoras plaĉe kio estis teni dogmatikan sintenon en la aserto de kristana kredo. Mi nune priskribus min kiel naiva amiko de kristanismo."
Ciguñuela
Historio
En Mezepoko okazis reloĝado. La areo apartenis al la Regno Leono kaj poste al la Regno Kastilio.
En Ciguñuela naskiĝis la bazinstruisto Dióscoro Galindo, mortpafita en Aŭgusto 1936 kun la poeto Federico García Lorca apud Víznar. Li instruis en Pulianas kiam li estis ekzekutita pro sia ideologio kaj respublikema kaj progresista.
Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj: tritiko, sekalo) kaj brutobredado kaj rilata komercado. Lastatempe kultura kaj rura turismo ekgravis (popola arkitekturo, historia heredo, piedirado).
De la historia pasinteco restis vizitindaj vidindaĵoj el kiuj menciindas la preĝejo de la 16-a jarcento kun tiom alta turo ke ĝi utilis kiel komunikilo kun la gvatoturo de Simancas kaj kun la kasteloj de Peñaflor kaj Castromonte.
Riaŭ-Insuloj
La Riaŭ-Insuloj (Kepulauan Riau; akronime: Kepri) estas unu el la 31 provincoj, kiuj kune kun 2 specialaj regionoj kaj la ĉefurba distrikto Ĝakarto konsistigas Indonezion. La provinco kovras areon de 8 201 kvadrataj kilometroj kaj situas norde de la insulo Sumatro. Laŭ stato de la jaro 2011 la provinco havis 1 679 163 loĝantojn, kio rezultigas loĝdenson de po 208 homoj laŭ kvadrata kilometro. Laŭ tiu stato ĝi konsistis el 2 urboj, 5 distriktoj, 59 subdistriktoj kaj 331 vilaĝoj. Administra centro estas la urbo Tanjung Pinang. Alia grava urbo estas Batam.
La teritorio estas memstara provinco nur ekde 2004, antaŭe la insuletoj apartenis al la provinco de Riaŭo. Pro sia situo ĉe la orienta finaĵo de la Malaka Markolo kaj la proksimeco al Singapuro, la juna provinco evoluis al vigla industria kaj turisma centro. En la Natuna-insuloj tergaso estas elterigata.
Melilo
Melilo (hispane: Melilla [melilja]; arabe: مليلية [malilija] aŭ, surloke, [mlilja]) estas aŭtonoma urbo de Hispanio en Norda Afriko, antaŭe parto de Malaga provinco. Maroko diskutas suverenecon. Najbaraj estas aliaj hispanaj insuloj, ankaŭ disputataj de Maroko - roko Vélez de la Gomera, roko Alhucemas kaj Ĉafarinoj.
Eblas transporto kun Hispanio perŝipe kaj per aviadilo tra la Flughaveno de Melilo. Tere estas konekta ŝoseo al proksima maroka urbo Nador.
En Melilo troviĝis ununura sur publika vojo (en 2009) la statuo de la hispana "caudillo" Francisco Franco.
31344 Agatono
31344 Agatono estas mezgranda malhela, nerapide rotacianta troja asteroido de Jupitero, kiu orbitas ĉe la punkto de Lagrange L5 de la sistemo Suno-Jupitero, do ano de la tiel nomata "Troja Tendaro".
Malkovro
Ĝi estis malkovrita la de la aŭstralia astronomo John Broughton elde la Observatorio de Reedy Creek en Ora Marbordo (Kvinslando, Aŭstralio).
Nomo
Ĝi ricevis la nomon de Agatono, filo de Priamo kaj princo de Trojo. Li estas menciita en la Iliado de Homero kiel unu el la lastaj postvivantaj princoj dum la troja milito.
Bas-Évette (stacidomo)
Bas-Évette estas franca stacidomo sur linioj Paris-Est - kaj Bas-Évette -, situanta en  Évette-Salbert, en departemento Territoire de Belfort, regiono Burgonjo-Franĉkonteo.
Temas pri stacidomo de Société nationale des chemins de fer français (SNCF), priservata de trajnoj Burgonjo-Franĉkonteo.
52309 Philnicolai
52309 Philnicolai estas malgranda malhela asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la de la germana astronomo Freimut Börngen elde la Observatorio Karl Schwarzschild en Tautenburg (Germanio),
Nomo
Ĝi estis nomita en memoro de la germana komponisto Philipp Nicolai (1556–1608), kreinto de kaj la paroloj kaj la melodio de la himnoj " Kiom brile radias la matena stelo " kaj " Vekiĝu ! ĉar la nokto flugas ". Johann Sebastian Bach prenis ilin kiel bazon por du el siaj kantatoj : Wie schön leuchtet der Morgenstern kaj Wachet auf, ruft uns die Stimme.
Christoph Graupner
Christoph GRAUPNER (n. 13-an de januaro 1683 en Kirchberg; m. 10-an de majo 1760 en Darmstadt) estis germana komponisto.
Vivo
De sia onklo, orgenisto Nicolaus Küster, Christoph Graupner ricevis unuan muzikinstruon. Li sekvis tiun al Reichenbach (Vogtland). En Lepsiko li vizitis la Thomas-lernejon kaj studis jursciencon kaj poste muzikon ĉe Thomas-kantoro Johann Schelle kaj ĉe ties posteulo Johann Kuhnau. En 1705 li iris kiel klavicenisto al la hamburga operorkestro direktata de Reinhard Keiser. En ĉi tiu periodo li komponis plurajn operojn, kiujn la publiko fervore akceptis.
Landgrafo Ernesto Ludoviko de Hesio-Darmstadt aŭdis liajn verkojn kaj proponis al li en 1709 postenon ĉe sia kortego. Jam en 1711 li plirangiĝis kiel kortega kapelmajstro. En ĉi tiu jaro li edzinigis la pastrofilinon Elisabeth Eckardt. En 1722 li kandidatiĝis pri la posteno de Thomas-kantoro en Lepsiko laŭ rekomendo de Telemanns, kiu tiun jam rifuzintis. Laŭ ordono de sia dunginto li devis forrifuzi la vokitecon kiel sukcedanto de Johann Kuhnau, tamen je plibonigo de sia aparte de tio jam alta salajro. Tiel Johann Sebastian Bach povis ricevi la postenon. Graupner restis ĝis sia morto ĉe la kortego de la landgrafo. Dumpase de la tempo li altiris aron de muzikistoj, kiujn li konis el sia tempo kiel lepsika Thomas-lernanto: vickapelmajstron Gottfried Grünewald, sian sukcedonton Johann Samuel Endler same kiel la ĉambromuzikiston Michael Boehm.
Verkoj
Ĝis 1719 Graupner komponis komence plurajn operojn, sed poste verkis ankaŭ abundon da eklezia kaj instrumenta muziko. En la jaro 1754 li devis ĉesigi la komponadon, ĉar li komplete blindiĝis. Li kreis ĉ. 2000 verkojn: 1418 sakralajn kantatojn, 24 profanajn kantatojn, 113 simfoniojn, 44 konĉertojn unu ĝis kvar instrumentoj, 80 suitoj, 36 sonatoj kaj klavarmuziko same kiel ok operojn.
Ekde nelonge ekzistas verkregistro de la instrumentaj komponaĵoj, aperinta ĉe Carus-Verlag Stuttgart. Ĝi estas daŭrigota por la voĉkantaj komponaĵoj.
Satelita ŝtato
Satelita ŝtato, aŭ laŭ pli malnova vorto (por ŝtatoj de la antikvo kaj mezepoko) vasaloŝtato estas nomigo por pli eta ŝtato, kiu troviĝas en dependa rilato de pli granda ŝtato. Ofte satelitaj ŝtatoj nur formale estas suverenaj, sed praktike politike dominiĝas de la pli forta ŝtata organismo. Klasikaj ekzemploj de la 20-a jarcento estas ekzemple la ŝtatoj, kiuj dum la periodo de la Dua Mondmilito estas sub kontrolo de Nazia Germanio aŭ Italio, sed formale restis suverenaj (Francio de Vichy, Slovakio, Kroatio, Montenegro), aŭ la ŝtatoj de la Varsovia pakto, kies politiko grandparte dominiĝis fare de Sovetunio.
La vorto uzas la bildon de satelito, do de eta natura aŭ artefarita ĉiela korpo, kiu troviĝas en la gravito de pli granda planedo, cirkulas ĉirkaŭ ĝi kaj devas moviĝi laŭ la vojo de la granda ĉiela korpo.
La koncepto ne estas nova: Ekde kiam dum la homa historio ekestis ŝtatoj kaj poste imperioj, ankaŭ ekestis vasaloŝtatoj (samkiel feŭdismaj regantoj havis malpli fortajn nobelojn, kiuj estis ligitaj al ili kiel vasaloj). Ofte la imperioj unue venkis malamikan ŝtaton en milito kaj reduktis ĝin al vasaloŝtato dependa de la propra regno, por tamen poste en dua milito konkeri la vasaloŝtaton, neniigi ĝin kaj ekspansie integrigi la teritorion en la propran regnon. Tiun sorton ekzemple havis la Punika Imperio ĉirkaŭ la urbo Kartago, kiu estis potenca mararmea ŝtato, ĝis ĝi per malvenko de la Dua Punika Milito dum la jaro -201 iĝis vasaloŝtato de la Romia Imperio, kaj tamen 55 jarojn poste dum la Tria Punika Milito esti tute konkerita fare de la imperio de Romo.
Babín
Babín (hungare Babin) estas vilaĝo kaj municipo en Slovakio.
Situo
Babín etendiĝas laŭ rojo, laŭ precipa vojo Vrútky-Námestovo. La lasta urbo troviĝas je 13 km.
Historio
La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1569. En 1598 oni komputis tie 20 kamparanajn domojn. En 1796 la tutlanda geografia libro taksis la vilaĝon duaklasa. En 1828 798 vilaĝanoj loĝis en 166 domoj. En 1899 la oficiala hungara loknomo ŝanĝiĝis al Babény pro la hungariga politiko. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis tie 771 homoj, (plejparte slovakoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Árva (reĝa departemento), al distrikto de Námestovo, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 1934 incendio okazis.
Kamenná (Jílové)
Kamenná (Gesteinigt) estas vilaĝo en Ĉeĥio, loka parto de urbo Jílové. Ĝi troviĝas proksimume 1 km nordokcidente de Jílové. Estas ĉi tie registritaj 398 adresoj. En la jaro ĉi tie daŭre vivis.
Kamenná situas en katastra teritorio Jílové u Děčína kun areo 11,18 km².
Historio
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1787.
Sudana dinaro
La sudana dinaro - arabe دينار سوداني - inter la 8-a de junio 1992 kaj la 10-a de januaro 2007 estis la nacia valuto de Sudano. Ne ekzistis subdivido je ono de dinaro. La internacia valuta kodo laŭ la normo ISO 4217 estas SDD. En januaro 2007 la valuto anstataŭiĝis per la nova sudana pundo.
Szonja Oroszlán
Szonja Oroszlán [sonja oroslAn], laŭ hungarlingve kutima nomordo Oroszlán Szonja estas hungara aktoro, muzikalkantisto, voĉoaktoro.
Biografio
Szonja Oroszlán maturiĝis en mezlernejo en sia naskiĝurbo en 1995, poste ŝi studis en Berklee College of Music en Usono. Hejmenveninta ŝi akiris muzikalan diplomon en Universitato de Dramo kaj Filmo (Budapeŝto) en 2001, sed ŝi studis interrompe en 1998 en American Academy Arts. Ŝia ĉefinstruisto estis Tamás Szirtes. En 2002 ŝi akiris kulturistan diplomon en Scienca Universitato Loránd Eötvös. Ŝi pli frue jam en 1996 ŝi havis jam rolon en teatro. Ekde 1998 ŝi ofte estis voĉoaktoro. En la 2000-aj jaroj ŝi havis rolojn en Gaja Teatro, Teatro Magyar kaj Teatro Madách. Inter 2015–2020 ŝi vivis en Usono kaj havis teatrajn kaj filmajn rolojn. Ŝi ricevis aktorajn premiojn inter 2002–2010. Ŝi estis edzino inter 2011-2013.
Edward Sapir
Edward SAPIR [EDŭard saPIR], naskiĝis en 1884, mortis en 1939) estis jud-usona antropologo kaj lingvisto, gvida figuro en la usona strukturismo. Li naskiĝis en Lauenburg, Germanio (kiu nun estas Lębork/Lenborko en Pollando). Li studis sub Franz Boas, instruisto de Benjamin Whorf.
Li estis profesoro ĉe la Universitato de Ĉikago kaj poste ĉe la Universitato Yale. Li estis unu el la unuaj esplorintoj de la rilatoj inter lingvistiko kaj antropologio.
Esplortemoj
Sapir studis multajn lingvojn kaj popolojn, inkluzive plurajn atabaskajn lingvojn, la ĉinukan, la dinean, la nutkan, la pajutan, la takelman, la viŝraman kaj la janan.
Hipotezo de Sapir-Whorf
La parta atribuo de la tianoma Hipotezo de Sapir-Whorf al Sapir estas klarigebla nur per tio, ke oni tre diligente mislegis liajn verkojn.
Ja unuflanke Sapir parolas en sia verko lingvo, enkonduko en parolstudon, en la enkonduko, pri:
tiel celante ĝeneralan penskapablon kaj ĝeneralan parolkapablon, sed en la ĉapitro 9a, li diras:
kaj mallonge poste:
Sapir kaj internaciaj helplingvoj
Sapir interesiĝis pri alpreno de internacia helplingvo. En artikolo aperinta en 1925 "The Function of an International Auxiliary Language" ("La funkcio de Internacia Helplingvo") li analizas la bezonon de internacia helplingvo, montras ke kvankam la angla, laŭ li, jam estis aŭ tre baldaŭ estas fariĝonta la universala helplingvo, ĝi ne tute bone taŭgas. Li por tio argumentas per la ambigueco de anglaj vortoj kiuj povas esti senŝanĝe ĉu nomoj ĉu verboj, kaj per manko de sistema derivsistemo, kio igas la anglan multe pli malfacile regebla de fremduloj ol unuavide supozite. Li aspiras al internacia planlingvo sed ne konsideras ke Esperanto estas la plej taŭga. Li opinias ke sciencistoj devas esplori por interkonsenti pri kiu estu la plej taŭga planlingvo. Li konsekvence prezidis en 1930 kaj 1931 IALA (International Auxiliary Language Association) kiu en 1951 estis publikigonta Interlingvaon de Alexander Gode. Tamen Sapir ne rekte rilatas al Interlingvao kiu estis kreita plurajn jarojn post lia forpaso.
La internacilingva movado estas havinta, ĝis nun, iel sektecan kaj esoteran mienon. Ĝi nun tamen ŝajnas kvazaŭ ĝi alprenus la ecojn de internacia malferma forumo. La kreskanta grado en kiu lingvistoj matematikistoj kaj sciencistoj pripensis la problemon estas promesplena signo por la estonto. Estas bona afero ke la ideo de internacia lingvo ne plu estas nur prezentita en idealismaj vortoj, sed pli kaj pli aspektas kiel praktika aŭ teĥnologia problemo kaj provo purigi la pensproceson. Inteligentuloj ne devus rajtigi al si fariĝi internacilingvodogmemuloj. Ili faru ĉion kion ili povas por konservi la problemon eksperimenta, bonvenigante kritikojn pri ĉiuj punktoj kaj fidante je iompostioma apero de iu internacia lingvo kiu taŭgus por la moderna spirito.
Edward Sapir kaj Esperanto
La logika neceso de internacia lingvo en modernaj tempoj estas en stranga kontrasto al la indiferenteco kaj eĉ kontraŭemo, kun kiu la plimulto da homoj rigardas ĝian eblon. La provoj ĝis nun faritaj por solvi la problemon inter kiuj Esperanto verŝajne atingis la plej altan gradon de praktika sukceso, tuŝis nur tre malgrandan parton de la popoloj.La rezisto kontraŭ internacia lingvo havas malmulte da logiko aŭ psikologio por si. La supozita artefariteco de lingvo kiel Esperanto aŭ iu el la similaj lingvoj, kiuj estis prezentitaj, estis absurde troigita, ĉar estas sobra vero, ke estas praktike nenio en tiuj lingvoj kio ne estas prenita el la komuna stoko de vortoj kaj formoj, kiuj grade evoluis en Eŭropo. ("Encyclopaedia of Social Sciences", 1950, vol. 9, p. 168. )
Botaglo
La Botaglo, Aquila pennata aŭ antaŭe Hieraaetus pennatus, estas mezgranda taga rabobirdo, kiu, kiel aliaj agloj, apartenas al familio Akcipitredoj kiuj enhavas aliajn tagajn rabobirdojn kiaj cirkuoj, milvoj, akcipitroj, ktp. Ties nomo devenas el la fakto, ke ĝi havas plumaron sur la kruroj, tute ne videblaj escepte la fingrojn.
Forua Polico de Navaro
La Forua Polico de Navaro (hispane: Policía Foral de Navarra kaj eŭske Foruzaingoa) estas la aŭtonoma polico de la Forua Regiono Navaro en Hispanio. Ĝi estis kreita de la Forua Deputitaro de Navaro en 1928, komence sub la nomo Cuerpo de Policía de Carreteras. Nuntempe ĝi havas pli ol mil membroj. Inter ĝiaj ĉefaj taskoj, la forua polico garantias la civitanan sekurecon kaj la pacan ekzercadon de la rajtoj kaj publikaj liberecoj kaj la protektado de personoj kaj proprietaĵoj.
Botaglo
Disvastiĝo
]] La Botaglo, Aquila pennatus aŭ Hieraaetus pennatus, reproduktiĝas en suda Eŭropo -Iberia Duoninsulo (plej multnombra loĝantaro), iome en Francio, Balkanio kaj suda Rusio, entute el 3.000 ĝis 8.000 reproduktantaj paroj-, Nordafriko -Maroko- kaj tra Azio -Turkio, Centra Azio, Mongolio kaj norda Ĉinio-.
Temas pri migranta birdo kiu vintras en sub-sahara Afriko kaj suda Azio -Barato, Srilanko kaj Malaja Duoninsulo ĝis nordaj insuloj de Indonezio-. Aŭtune videblas multnombregaj aroj da migruloj en markoloj kaj en Turkio kaj en Ĝibraltaro (ĝis 4.000 birdoj). Ŝajne ne ĉiuj migras, eble nur la plej nordaj kaj aliaj restas en ties reproduktaj regionoj, ĉefe proksime de malseka teritorio. Ili migras suden are, foje kun aliaj rabobirdoj kiel buteoj, uzante markolojn kaj ne trapasante grandajn marajn regionojn. Tamen ili revenas norden pare aŭ eĉ sole. La Botaglo estas specio de arbara medio, ofte montareta, kun kelkaj malfermaj zonoj proksimaj kaj klimato mezdeserta.
Aspekto
La Botaglo estas mezgranda taga rabobirdo, sed ne tiom granda kompare kun aliaj agloj, ĉar estas unu el la plej malgrandaj, eĉ pli malgrandaj ol milvoj. Ĝi estas el 45 ĝis 54 cm longa (averaĝe 47 cm) kaj havas enverguron el 100 ĝis 130 cm (averaĝe 120 cm). Pro tio temas pri malgranda aglo, simila al la Buteo laŭ grando, sed simila al agloj laŭ formo, tio estas kun pli longa vosto. Maskloj pezas ĝis 700 g kaj inoj ĝis 1250 g.
Estas du malsimilaj plumaraspektoj. Palaj birdoj -plej oftaj- estas ĉefe helgrizaj kun pli malhelaj kapo, subaj partoj kaj akzelaj flugilplumoj. La alia formo havas brunan plumaron kun malhelbruna flugplumaro. Videblas eta blanka makulo surŝultre. Junuloj estas ruĝecaj sube, sed pli helaj ol Nizaglo. Okuloj, antaŭbeko (vaksaĵo) kaj fingroj estas flavaj.
Dumfluge la pala formo montras klaran kontraston inter nigra flugilplumaro kaj blankaj kapo, korpo, vosto -escepte griza finbendo- kaj antaŭaj partoj de flugiloj, kio faras ĝin konfuzebla nur kun Perknoptero, krom malsimila formo ĉefe en vosto kaj kapo (tiu havas tre romboforman voston kaj pintecan flavan kapon). Malhela formo aspektas tute nigra escepte grizecan voston kaj iome da helgrizo en mezo de flugiloj; ĝi povas konfuziĝi kun Nigra milvo, escepte pro ties rondoforma kaj hela vosto. La proporcio inter helaj kaj malhelaj birdoj varias laŭ regionoj: en Hispanio maloftas malhelaj, en Balkanio pligrandiĝas ties nombro, en Kaŭkazo egalas kaj en Centra Azio maloftas helaj.
Reproduktado
La Botaglo praktikas buntajn parigadan ceremonion; poste ili konstruas neston en alta arbo aŭ rokoj per bastonetoj kaj interna foliaro. La nestoj estos reuzataj, sed la paro povas posedi pli ol unu neston. La inoj demetas 1, 2 aŭ 3 ovojn, kiuj estos kovataj de la ino el 36 ĝis 38 tagojn. Kutime nur la plej frua ido pretervivas. La masklo alportas manĝaĵon dum kaj kovado kaj zorgado. La idoj elnestiĝas antaŭ aŭgusto ĉirkaŭ post tri monatoj entute. Poste la ido kunestas la gepatrojn en ilia teritorio antaŭ definitiva elflugo.
Kutimoj
Ili ĉasas etajn mamulojn kiaj malfortaj kunikloj, reptiliojn, kaj lacertojn, kaj ĉefe birdojn ĝis grando de perdriko kaj ĉefe merlojn, hirundojn, paserojn, apusojn kaj sturnojn. Ili falas sur surgrundaj birdoj ekde alta flugo aŭ sur surbranĉaj birdoj kiam flugas inter arboj.
Kutima voĉo estas “ki-kii”, sed dum pariĝado pli longa “pi-pii-pi-pi-piii” kaj ofte krias kiel kli-kli-kli.
Ili flugas gracie kaj ofte inter arboj kaj el aŭ al arbokronoj. Ili flugas tre ofte popare kaj eĉ ĉasas tiele. Tiu aglo estas sufiĉe socia: ties teritorio ne estas granda kaj kunestas fluge kun aliaj samspecianoj kaj foje kun aliaj “amikaj” specioj, kiaj milvoj; malamikaj specioj estus buteoj kaj akcipitroj pro teritorio kaj nestado, sed plej danĝera malamiko estas Gufo, Bubo bubo, la ununura rabobirdo kapabla predi ilin.
Carovilli
Carovilli estas komunumo de Italio.
Botaglo
Alio
DNA pristudoj pruvis, ke tiu specio rilatas pli al genro Aquila, do ĝi devis translokiĝi tien el genro Hieraaetus. Ĉar ĝi estis la tipa specio de Hieraaetus, se iu el la iamaj membroj de tiu genro restus en ĝi por tiu distinga genro estu necesa nova nomo.
Kun la Nanaglo tiu birdo estas unu el la plej proksimaj vivantaj parencoj de la formortinta Aglo de Haast de Novzelando.
Danĝeroj venas ĉefe de homa agado: malpligrandigo de arbaroj, pafado, ktp. Sed ankaŭ pro mallerteco de junuloj, ĉar multaj mortiĝas pro drono.
São José dos Ausentes
São José dos Ausentes estas municipo en la subŝtato Suda Rio-Grando de Brazilo. Ĝi situas en la mezoregiono Nordoriento de Rio-Grando (portugale Nordeste Rio-grandense), kaj apartenas al la mikroregiono Vacaria. Laŭ la stato de en la municipo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km².
Nobel-premio pri fiziologio aŭ medicino
La Nobel-premio pri fiziologio aŭ medicino estas disdonata ekde 1901 fare de la Sveda Akademio en Stokholmo. Jenaj personoj ricevis ĝin:
Rafael Paasio
Rafael PAASIO (naskiĝis la 6-an de junio 1903, mortis la 17-an de marto 1980) estis finna politikisto. Li dufoje estis ĉefministro de Finnlando: unuafoje de la 27-a de majo 1966 ĝis la 22-a de majo 1968 kaj duafoje de la 23-a de februaro ĝis la 4-a de septembro 1972.
Rafael Paasio unue estis presisto kaj poste iĝis ĵurnalisto. En 1942 li iĝis ĉefredaktoro de la socialdemokratia taga gazeto Turun Päivälehti. Ekde la jaro 1948 li estis membro de la nacia parlamento kaj reprezentis la Finnlandan Socialdemokratian Partion, kies prezidanto li estis inter 1963 kaj 1975. Li klopodis havi pli bonajn politikajn ligojn al la gvidantaro de Sovetunio ol liaj antaŭuloj Väinö Tanner kaj Karl-August Fagerholm en la pozicio de socialdemokratia partiestro. En la parlamenta baloto de 1966 lia partio tre sukcesis kaj pliampleksigis siajn parlamentajn seĝojn de 38 al 65. En majo 1966 li kreis registaron koalician inter la partio Finnlanda Centro, la komunistaj Popolaj Demokratoj kaj la socialdemokratia partio. Pro kritiko el sia propra partio tamen li du jarojn poste, en majo 1968, devis demisii favore al Karl-August Fagerholm. Kvar jarojn poste, en februaro 1972, li denove iĝis ĉefminstro, sed jam en julio de tiu jaro demisiis, ĉar li ne volis sole porti la respondecon pri komerca interkonsento inter Finnlando kaj la Eŭropa Ekonomia Komunumo. Posteulo kiel ĉefministro iĝis la ĝisnuna ĝenerala sekretario de la socialdemokratia partio, Kalevi Sorsa, kiu de Rafael Paasio en 1975 ankaŭ transprenis la partian prezidantecon.
Guido
Guido estas la itala versio de franca nomo "Guy". La elparolo estas : [Gido], ĉar la ‹u› estas muta ! La esperantigo laŭ fonetiko: Gido.
Jász-Nagykun-Szolnok (historia departemento)
Jász-Nagykun-Szolnok (reĝa departemento) (jAs-nadjkun-solnok) estis departemento en centra parto de la Hungara Reĝlando.
Guido
Ekzistas varianto de la nomo - Gvido, en la pola oni uzas la nomon Gwido aŭ Gwidon.
Etimologio
La nomo estiĝis en latinidaj lingvoj dum la periodo de popolmigrado per adaptigo de ĝermana nomo Withold. En la malnovaltgermana la vorto Wit (aŭ Wid aŭ Widu kiel en Widukind) signifas "Wald" (arbaro), kaj hold signifas "viro, ulo", do entute : "arbarulo".
Jász-Nagykun-Szolnok (historia departemento)
Demografio
Laŭ la censo de 1880
Laŭ la censo de 1910
Alia censo
Administracio
Estis 5 distriktoj: fine Karcag, Kisújszállás, Mezőtúr, Szolnok, Túrkeve estis konsilantrajtaj urboj.
La departemento estas ambaŭflanke de riveroj Tiso kaj Zagyva. En 895 la alvenintaj hungaroj trovis la lokon tre konvena pro ebenaĵo, paŝtejo, riveroj. En la mezepoko setlis jasoj kaj kumanoj havantaj aŭtonomiojn ĝis fine de la 19-a j.c. Tiam aldoniĝis al Szolnok la jasaj kaj kumanaj regionoj. Dum la longa turka erao ĝi preskaŭ senhomiĝis. En 1849 tie komenciĝis la printempa militiro. En 1919 la rumana armeo atingis Tison, poste pro perfido eĉ Budapeŝton.
Brabanta lingvo
La Brabanta lingvo estas la lingvo parolata en la nederlandaj provincoj Norda Brabanto kaj en la belgaj provincoj Antverpeno kaj Flandra Brabanto. Krome en iuj partoj de norda nederlanda Limburgo, okcidenta belga Limburgo kaj en la regiono de Hulst estas parolataj brabantaj dialektoj. La ĉefaj dialektoj de la brabanta estas la antverpena kaj la brusela. En radio kaj televido la brabanta estas ofte uzata kiel interlingvo se oni klare ne volas uzi la norman nederlandan lingvon, kiu de multaj estas konsiderata aparteni ĉefe al Nederlando kaj ne al la nederlandlingvaj provincoj de Belgio.
Roanne
Roanne (esperante Roano) [rŭAn'] estas franca urbo, situanta en la departemento Loire kaj en la regiono Rodano-Alpoj.
Brabanta lingvo
La brabanta estas, kune kun la holanda, la bazo el kiu kreskis la nederlanda lingvo – la unua grava normigo de la nederlanda okazis en la 16-a jarcento en Brabanto, nome en Antverpeno.
Natria sorbato
Natria sorbato, sorbato de natrio aŭ C6H7NaO2 estas organika salo de natrio kaj sorbata acido, blankaj kristaloj tre solveblaj en akvo kaj identigitaj kiel nutro-aldonaĵo E201, kun proprecoj baktericidaj, antimikobraj kaj inhibanto de mikroorganismoj. Pro ĝia fiziologia inerteco, ĝia efikeco eĉ en malforte acidaj medioj kaj ĝia neŭtrala gusto, sorbata acido kaj ĝiaj saloj fariĝis reliefaj konservantoj en la nutro-sektoro en la tuta mondo dum la lastaj 30 jaroj.
Brabanta lingvo
Ecoj
Unu el la plej frapaj ecoj de la brabanta estas la uzo de gij [ĥej] aŭ djie [dĵi] (en Esperanto "vi") kontraste el la holanda jij kaj la zelanda hie kaj la formado de la diminutivo per -(s)ke. En la komparativo la brabanta uzas als aŭ as (kontraste al la holanda kaj nederlanda, kiuj uzas dan). Ekzemple durder as (nederlande: duurder als; esperante: pli multekosta ol).
Roanne
Geografio
La urbo situas en la liona regiono. La riverego Luaro, kiu donis la nomon de la departemento, tuŝas la urbon. Roanne situas je krucvojo inter Burgonjo, Aŭvernjo kaj Rodono-Alpoj.
Natria sorbato
La reakcieco de la sorbatoj en nutro-sistemoj povas influi ĝian aktivecon kiel antimikroban agenton samkiel la sekurecoj de la produktoj. Sorbatoj ĝenerale estas pli solveblaj en akvo, dum la sorbata acido prezentas solveblecon pli altan en lipidoj ol akvo.
Brabanta lingvo
Ecoj
En la okcidentaj dialektoj de la brabanta la litero h ne estas prononcata (krom inter du vokaloj). Tiun trajton ĝi havas komuna kun la zelanda kaj flandra lingvoj
Roanne
Historio
Roanne aperis antaŭ la romia konkerado laŭ la nomo Rod-Onna ("la akvo kiu fluas") kiu iĝos Rodumna, kaj poste Rouhanne, kaj fine Roanne.
Natria sorbato
Proprecoj
La sorbatoj estas la superherooj en la historio de manĝokonservado. Sengustaj, senodoraj kaj sen flankaj efektoj, ili vaste uzatas en nutro-industrio. Ili malpermesas ke bakterioj kaj gistoj ekkresku en multaj nutraĵoj. Pro tio ke ili estas efikaj kaj netoksaj, sorbatoj uzatas en pluraj variaĵoj de nutraĵoj inklude de fromaĝoj, saŭcoj, jogurtoj, acidkremoj, panoj, tortoj, margarinoj, farĉoj, salatoj, kondimentoj, ktp.
Roanne
Historio
Dum la 12-a jarcento, grafo (Comte du Forez) estras la urbon kaj reriĉigas ĝin. Jam je la fino de la Mezepoko, la navigado sur la Luaro ludas gravan rolon en la disvolviĝo de la urbo ĉar ĝi ebligas eksportadon de lokaj produktaĵoj: vino, ceramiko, teksaĵo, kaj post 1705, karbo de Saint-Etienne. Roanne estas sur deviga vojo inter Liono kaj multaj francaj regionoj.
Brabanta lingvo
Ecoj
La sistemon de umlaŭto la orientaj brabantaj lingvoj havas komuna kun la pli orientaj germana kaj malaltgermana lingvoj.
MHG
La vorto havas plurajn signifojn:
Brabanta lingvo
Parolantoj
Pri la kvanto de parolantoj oni ĝis antaŭ nelonge malmulton sciis. La brabanta, tute kontraste al aliaj regionaj lingvoj kiel la frisa, apenaŭ estis esplorata. Tamen en 2005 en Nederlando oni faris enketon inter la brabantanoj, el kiu evidentiĝis ke 72,1 % "pli-malpli regule" parolas la brabantan. Plej ofte ili uzas la brabantan inter samregionanoj, sed povas tuj ŝalti al la nederlanda normlingvo se ili interparolas kun nederlandlingvano el alia regiono. 70 % de la enketitaj brabantanoj tamen opiniis, ke ili havas brabantan akĉenton, kiam ili parolas la normnederlandan, dum 80 % el tiuj diris, ke ili fieras pri sia brabanta formo de la nederlanda.