cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Johnny Depp
Ĉerokaj, irlandaj, germanaj kaj navahaj originoj
Li rendevuis Winona Ryder inter 1988 kaj 1991, Kate Moss, kaj kompreneble pluraj popularaj revuoj atribuis al li la multajn aliajn. «Tiu estas onidir-plena socio kaj se homoj volas kunsidi kaj ekdiskuti, kiom da personoj iam amrilatis min, mi opinias ke tiuj havas multe da tempo por perdi kaj devus sonĝi pri alitemaj konversacioj… aŭ masturbado.» Dum sia umikado kun Winona Ryder, Johnny tatuis (ne por la unua nek por la lasta fojo) la tekston "Winona Forever (Winona ĉiame) sur sian brakon, kaj post ilia disiĝo, li mallongigis ĝin por aperigi «Wino Forever (tradukebla kiel Ĉiama Vindrinkemulo)»
Johnny kaj Tim
Kaj tuj post Cry Baby, Depp renkontis reĝisoron, kiu determinis lian kinan karieron: Tim Burton. "Li altablis en hotela kaftrinkejo en okcidenta holivudo. Mi memoras eniri la manĝoĉambron provante lokalizi la faman genion, kaj ho! Jen tie li estis. Liaj haroj estis (rideto) parte tie, iom tie-ĉi, ĉie, verdire! Mia vera unua penso estis, ke tiu ulo bezonis ripozon, sed tuj post mia eniro mi jam sentis, kia geniulo li reale estis. Ili kune filmadis en 1990 Edward Scissorhands - Edvardo la tondilmana, neordinara filmo, kiun multaj taksis kiel absolutan ĉefverkon, kaj en kiu li enkorpiĝis Edvardo, imaga kreitaĵo, "orfa, nekompleta kaj tutsola, katenita de neebla kreskiĝo, de publika punpostulo kaj de ĉiama seksa senmatureco". La poezia nimbo, kiu volvas Edvardon, ne forlasos la aktoron. Infanaj traŭmatismoj kaj la venena ĉarmo de imagaj kreitaĵoj hantos lian filmografion. Ĉe liaj protagonistoj la gracio, la delikateco kaj eĉ ia hebeteco kunpuŝiĝis kun kruda violenteco, kaj tiu eble povus ankaŭ resume karakterizi la sintenon de la stelulo, kies privata biografio kaŝmaskas psikologiajn demonojn kaj inklinon por memdetruo sub mildaj adoleskaj trajtoj kaj enigma rideto. Tim Burton, usona fakulo pri fantaziaj universoj, helpis lin disvolviĝi kiel respektata aktoro, evitis lin fariĝi "pario, ŝlemilo, alia peco de holivuda interŝanĝebla viando" laŭ la propraj vortoj de Johnny.
''"La du knaboj estas amikoj. Kiel eble plej. Se ili ekkonatiĝus en lerneja korto, ili nepre fariĝus nedisigeblaj. Ili posedas identajn karakterojn kaj interesojn. Ili senĉese friponas kvazaŭ ili aĝus ok-jaraj. Ili ĉiam interŝanĝas librojn, filmojn, penikojn, ideojn. Ili kunridas, ili kundrinkas kaj precipe, ili konfidas unu la alian.
Kaj Johnny Depp, kiel la plej bonaj aktoroj, per korpo kaj animo enŝoviĝas en la fikciulon kaj furioze preterlaboras por doni al ĝi profundecon. "Li ŝajnas kiel infano, kaj pro tio li estas eminenta aktoro. Infanoj ludas sen zorgi pri la kialo, la ŝajno. Ili blinde impetas.. Por ludi Edvardon en sia unua kunlaboraĵo kun Burton, Johnny inspiriĝis per la dombestoj kiujn li dumvive posedis. La konsekvenco estas timema ulo kiu ne kuraĝis alparoli beletan junulinon (Winona Ryder). Kvar jaroj poste, Depp retrovas Burton-on por rakonti la realan vivon de Ed Wood – Ed Vudo, sensukcesa reĝisoro kiu malespere provis (ni tempas je la komenco de l' kino) fini sian filmon. La nigreblanka filmo pri tiu ideoplena kaj malsukcesa reĝisoro estis malatendita NIFO en la holivuda universo, sed sendube signifis multon por la du kamaradoj. Okaze de tiu filmo, Johnny, ĉiam atentante ne roli personulon facilanime, Johnny senhezite akiris la domon de Bela Lugosi (fetiĉa aktoro de Wood) kaj decidis tie vivadi dum monatoj por sorbiĝi pri la etoso. Li ankaŭ deklaris baziĝi de Ronald Reagan (pro sia blinda optimismo) kaj de la Tin Man en la malnova filmo The Wizard of Oz (1939).
Post kvin longaj jaroj kaj pluraj sukcesoj, kiuj definitive firmigis la aktoran mondfamon, ili retroviĝis por fari tion, kio estas nuntempe konsiderata de multaj kiel unu el la plej gotetosaj filmoj ĝisnune aperintaj: Sleepy Hollow, ankaŭ nomata La Legendo de la senkapa rajdanto. La scenaro konsistas el de longe konata fabelo kiu apartenas al populara lernakiro kaj finfine ne tiel originala sed transcendita de la talentoj de la du kamaradoj. La intrigo situas en klostrofobia kaj izolita vilaĝeto en la ŝtato de Nov-Jorko kaj tempas en 1799. Kaj dum la nokto per sia ombro haĉas la vilaĝajn misterojn, senkapa rajdanto tranĉas la kapojn de solaj kaj malsingardemaj promenantoj. Johnny rolas la virdetektivon kies personeco estas… ''delikata, malforta, konfuzita de sia virineco. Ichabod Crane estas junulino antaŭpubera kaj timema''. Mirinda elekto por holivuda stelulo. Kaj jen la unua agfilma heroo kondutante kiel 13-jara knabino ridegas Tim Burton. La ikonrompema aktoro denove enkorpiĝas neatenditan aktorsintenon. ''li ne timas roli aĉegulojn, laŭsojn aŭ perversulojn. Pri tio li neniel hontas. Tamen, tiom ofte kiom ideo trafas lin, li timas esti maldungita, pro troigo. Li ne timas la provon, eĉ ekstremaĵojn, li nur timas malbone ludi''.
Kio estos la sekvanta defio por la du amikoj? Fari du filmojn samtempe! En 2005, Johnny rolas en Charlie and the Chocolate Factory, tipa «burtona» kaj fantazia reĝisoraĵo, kiu estas adaptado de la romano de Roald Dahl. Dudek semajnoj de filmfarado, 75 malsamaj dekoroj, 96 sciuroj kaj 750 tunoj da likva ĉokolado! Kaj meze de ĉio-ĉi, Tim flustras al Johnny: ''Krome, mi havas tiun alian projekton, Corpse Bride, mi montretos al vi. (iom poste) Eble ni povus filmi la unuan scenon ĉi-vespere?'' Johnny kompreneble ne havis la plej fajnan ideon, pri kio la filmo temis! Sed, kiel kutime, Depp blinde sekvis la reĝisoron. "Li povus peti de mi ion ajn. Se li volas, ke mi amoru kun orikteropo en unu el liaj venontaj filmoj, tiam ĝin mi farus!"
Plurolado kaj infanoj
Lia kunlaborado kun Tim Burton ja estis grava afero en lia kariero, sed Johnny aparte multege rolis. Mi iam renkontis Marlon Brando kaj li demandis min: en kiom da filmoj vi rolas ĉiujare? Mi respondis: Ho! 2 aŭ 3. Kaj li rebatis: estas tro! Iu ne povas posedi tiom da fikciuloj samtempe. Post multaj jaroj kaj multaj filmoj, mi nur ekkomprenas kion li volis diri. Ĉiaokaze, lia filmografio estas riĉa, eklektika kaj li kelkfoje estigis kvaliton per sia nura rolado al kelkaj malbonkvalitaj filmoj. ''Plejparto de buĝetegaj holivud-filmoj enmaniĝis lin! Li ĉiam elektis siajn projektojn depende de siaj konvinkoj kaj neniam spursekvis la evidentan vojon'' kromaldonas Vanessa. Tuje post Edvardo… li renkontis la ne malpli faman serban reĝisoron Emir Kusturica okaze de Arizona Dream en kiu la filmistoj (interalie la komplicoj Jerry Lewis kaj Faye Dunaway) klere malkonstruas la mitojn de la Usona Revo. Tiu filmo ankaŭ pravigas la paradoksojn de la aktora personeco: kvazaŭ li eraris de epoko. Pli sinkrona kun la dismoviĝo de la 70-oj ol kun la malesperinda 90-a jardeko kaj lia malĝoja litanio de fikomercista individuisto kaj ruiniĝo de utopioj. Kaj kvazaŭ li eraris de lando. Lia filmografio kaj vivo ĝin indikas, de 1998, lia umikino estas la franca kantistino kaj aktorino Vanessa Paradis kaj li dividas nun sian vivon inter Los-Anĝeleso kaj vilao en suda Francio. Li ege interesiĝas pri historio kaj arkitekturo kaj li cetere multege legas romanojn, biografiojn… kaj lernis la francan lingvon. ''Francio kaj la tuta Eŭropo posedas egan kulturon kaj mirindan historion. Tamen, la plej grava punkto estas, ke tie-ĉi popoloj scias kiel vivi! En Usono ili forgesis ĉion pri ĝi. Mi timas, ke la usona kulturo estas katastrofo, sed li aldonis poste: Mi ne havas kontraŭ-usonan senton. Fakte, estas precize la malo! Mi estas usonano. Mi amegas mian hejmolandon kaj mi havas grandajn esperojn pri ĝi. Pro tio mi parolas firme kaj kelkfoje kritike pri ĝi. Mi profitegis de la libereco ekzistanta en mia patrio kaj pro ĝi mi estos eterne dankema''.
Ölbő
Ölbő estas malgranda vilaĝo en Hungario en regiono Okcidenta Transdanubio, en departemento Vas (Hungario), en Distrikto Sárvár.
Situo
Ölbő situas laŭ flankovojoj proksime de fervojo inter Szombathely kaj Győr, sed malantaŭe estas ankaŭ la ĉefvojo. Sárvár troviĝas 9, Bük 15, Szombathely 24, Celldömölk 27 km.
Historio
En la 13-a jarcento la vilaĝo menciiĝis, kie preĝejo jam funkciis. Vilaĝservoj estas municipa administracio, poŝto. Oni trovis subtere karbonan dioksidon, kiu estas ankoraŭ nur en Répcelak.
Vidindaĵoj
Vidindaĵo estas la romkatolika Preĝejo Sankta Nikolao (Ölbő). Apud la vilaĝo fiŝkaptista lago funkcias.
Johnny Depp
Plurolado kaj infanoj
En la Depp-a filmaro oni rimarkas, kiel li atakadas, laŭ li, unu el la plej danĝeraj kliŝoj de nia mondo: maĉismo. Kiel emfaze en siaj kvar sekvantaj filmoj: en Benny and Joon (1993), ia dediĉo al la mutaj filmoj, kiujn li fanatike amas kaj aparte al Buster Keaton, en What's eating Gilbert Grape? (1993), li rolas kune kun Juliette Lewis kaj komencanto nomata Leonardo DiCaprio por tiu rakonto, kiun Johnny ne ŝatas memori pro la svagaj sed akraj infanaĝaj memoraĵoj, kiujn la filmado revekis, en Dead Man (1995), li enkorpiĝas eksterleĝulon kiu suferas pro tro impona humaneco en tiu nigreblanka vesterno. Poste, oni vidis lin en Nick of Time, efika murdara filmo, kaj en Don Juan DeMarco (1995) kiu okazigis lin renkontpasi vivantan idolon: Marlon Brando.
Johnny dungas la aktoron por roli en sia unua reĝisoraĵo: The Brave, kortuŝa filmo en kiu Johnny ellasas sian amon al proletaro kaj al la indiana kaŭzo. Ankaŭ svarmas dediĉoj al liaj herooj: Iggy Pop, Jim Jarmusch, Tim Burton, John Waters, Jean Cocteau.
"Krome, tio kio estis tre traŭmatiga, kio estis tre stranga pri tiu filmo kiun mi reĝisoris antaŭ kelkaj jaroj nomita The Brave. Nu, mi ne diru traŭmatiga, sed plivole bizara. Je la premiero de tiu filmo, la bonveno al tiu estis transe de ia ajn atendeco kiun mi havis. Mi neniam fantazius ke Antonioni aŭ Bertolucci povus ankaŭ spekti mian filmon. Kaj kiam venis la aplaŭdo, estis nekredebla, mirinda! Kaj la morgaŭa mateno, majoritato el la amasinformiloj misfamigis ĝin. Unufoje plu, ĉiu homo kun sia opinio! Eble temas pri malbona filmo? Eble temas pri bona filmo? Por mi temas pri nura filmo, io kion mi bezonis fari."
Post tiu artista parentezo, li revenas al aktorado en Donnie Brasco (1997), prototipo de la filmo kiu multe ŝuldas al siaj aktoroj (interalie Al Pacino) antaŭ roli en la adaptado de la verko (kaj la vivo) de Hunter S. Thompson: Fear and Loathing in Las Vegas (1998, de Terry Gilliam). Temas pri du toksiĝemuloj kiuj senbride kilometras ĉirkaŭ Las Vegas konfuzante realecon kaj psikedelajn sonĝojn pro senhalta konsumado de kokaino kaj acido dum plenaj 1970-oj. Kompreneble la filmo kaŭzis skandalon ĉe personoj kiuj kulpigis ĝin kuraĝigi drog-konsumadon kaj esti senmorala. Kontraŭe, (preskaŭ) ĉiuj konsentas pri la senafekteca kaj mirinde natura performanco de Johnny kiel ekscita alienulo. Skribinda estas ke Johnny antaŭ la filmo senhezite enloĝiĝis en la hejmo de Thompson kaj vivis kun li dum pli ol unu monato observante liajn tikojn kaj kutimojn. La najbaroj bone memoras aŭdadi dum pluraj tagoj eksplodoj en la bieno de Thompson: estis fakte Johnny kaj Thompson trejnante pafi nitroglicerinajn barelojn! La verkisto cetere memmortigis la 20-a de februaro 2005 per pafilo, kaj ekde tiu dato, Depp konservis la pafilon hejme kiel memoraĵon.
En 2001, Johnny ankoraŭ rolis en alia drogtema filmo: Blow, tiu fojo kiel drog-vendisto kun Penélope Cruz kaj Franka Potente. Ĝi rakontas de la komenco ĝis la fino la veran vivon de George Jung, kiu unue vendetis sur la kaliforniaj plaĝoj por poste fariĝis unu el la plej gravaj kokainaj ŝakristoj en Ameriko… kaj suferas la konsekvencojn de sia profesio!
En 1999, Johnny ĉefrolis en la fantasta filmo de Roman Polanski, The Ninth Gate kiu igis lin renkonti Vanessa Paradis. Ŝi naskis ilian unuan infanon, kiu nomiĝis Lily-Rose Melody Depp, je la 27-a de majo 1999. "Ĉio, kion mi faris ĝis tiu tago estis ia iluzio. Ekzisto sen vivo. Mia filino, la naskiĝo de mia filino ekvivigis min!" konfidas la viraktoro. "Mi vidas tiun mirindan, belegan, anĝelan ulinon vekiĝi matene, kaj neniu povas ĝin tuŝi. Ŝi estas la nura kialo vekiĝi ĉiu mateno, la nura kialo enspiri. Ĉio alia estas fajfinda."
Ilia dua infano, naskiĝis je la 9-a de aprilo 2002 kaj ricevis la nomon de John Christopher Depp III, kiel sia patro! Sed li estas kromnomita Jack. "La nuraj kreitaĵoj sufiĉe progresemaj por montri puran amon estas hundoj kaj infanoj." sed "Ekde kiam beboj atingas 1-jaraĝon, estas kiel vagi kun miniatura drinkulo. Oni devas ilin subporti. Ili frapiĝas kontraŭ ĉio, ili ridegas kaj ploregas. Ili urinas. Ili vomas! Nuntempe, la aktoro konfesas ne plu rigardi multajn filmojn, krom la animaciaj ke ili spektas kun siaj buboj, kiel Shrek.
Blahová
Blahová, hungare Sárrét estas malgranda vilaĝo en Slovakio en regiono Trnava, en distrikto Dunajská Streda.
Johnny Depp
Sukcesa kirliĝo
Tuj poste, li kontinuas sian karieron per la buĝetega filmo Pirates of the Caribbean: The curse of the Black Pearl (2003) produkciita de la Walt Disney Company. Johnny estas la nune mondfama ŝtelisto kaj profitemulo Jack Sparrow [Ĵakvo Pasero] kiu malgraŭ si aventuras sabr-en-mane kaj ŝipestras kontraŭ fantomaj piratoj tra nebulaj akvoj meze de la 17-a jarcento. Unua reflekso de la profesiulo: enfermiĝi dum duonhoroj en varma saŭno por trovi necesan gestaron por la fikciulo. La ŝatita aktoro povas arogi al si la rajton disvolvigi libere sian rolulon sen la aŭtomata beno de la Disney-aj moŝtuloj; lukso kiun tre malmultaj aktoroj povas postuli! "La piratoj estis siatempaj roksteluloj, kaj do mi min demandis: kiu estis la plej fama kaj sentempa rokstelulo? Keith Richards, ano de The Rolling Stones. Li estis mia ĉefa inspirulo por roli Sparrow". La sukceso ĉeestis kaj tial estiĝis du sekvaĵoj: Pirates of the Caribbean: Dead's Man Chest (2006) kaj Pirates of the Caribbean: At World's End (2007). Estas la unua fojo ke l'aktoro partoprenas en tia ĉefpublikema produkciaĵo: "Mi ĉiam diris ke mi neniel fuĝas antaŭ komerca sukceso. Kio gravas, tio estas la bona vojo por ĝin akiri". Tiu filmo ja estas sukcesa klimakso en lia kariero, trafante publikon kiun Depp ne kutimis allogi kvankam ĝi estas ĝenerale tre mondona (per gepatroj): infanoj. "Mi ĉiam ŝatis infanojn kaj mi ĉiam havis genevoj de mia 16-jaraĝo. Mi iele kreskiĝis rigardante ilin kreskiĝi. Veras ke Pirates of the Caribbean, Charlie and the Chocolate Factory kaj Neverland (2004-a filmo kie li enkorpiĝas la kreisto de Peter Pan) estas infanemaj. Mi ne ilin elektas konscie, por ke miaj infanoj povus ilin spekti, kvankam mi ne ŝatas la ideon ŝlosi la DVD-an ŝrankon. Mi ne opinias, ke Libertine, mia venonta filmo, estos infancela."
The Libertine, trafe, estas 2005-a filmo pri la vivo de la dua Grafo de Rochester, John Willmot, fama pro liaj poezioj kaj lia diboĉa libervivo. Johnny enkorpiĝas la malvirtaj uloj en tiu stranga filmo kiu estigas malluman etoson. Sed antaŭe, ni ne forgesu lian partoprenon en la meksika agfilmo Once upon a time in Mexico (2003). Por tiu rolo, li petis sian fratinon butikumi en Los-Anĝeleso por trovi por li trezorojn: tipaj popularaĉaj T-ĉemizoj kun etikedoj kiel CIA aŭ Mi stas stultulo!; Mi imagis ke Sand [lia rolulo] estu fanatikulo de Broadway li klarigas. Kaj kiel li devis nur partopreni etan parton de la filmo, la aktoro, kiu stas tre lernema, decidas ĉeesti la tutan filmon, tagon post tago. Ŝajnas bona rimedo spekti kiel la reĝisoro Robert Rodriguez (kiu poste reĝisoris Sin City) sukcesas efektivigi la violentegajn stuntojn de sia sunvetera filmo.
Mozambika kanario
La Mozambika kanario aŭ Flavfrunta kanario, Serinus mozambicus, estas malgranda paserina birdo de la familio de Fringedoj kaj genro de Serinoj kiu enhavas la faman specion de la Kanario kaj aliajn similajn speciojn.
Tiu birdo estas specio de loĝantaj birdoj en Afriko sude de Sahara. Ties habitato estas malferma arbaroj kaj terkultivejoj. Ili nestumas en arbo; la ino demetas 3–4 ovojn en kompakta tasforma nesto.
Aspekto
La Mozambika kanario estas 11–13 cm longa flava kanario kun iom da seksa duformismo. Maskla plenkreskulo havas verdecan dorson tre grize striecan kaj grizbrunajn flugilojn kaj voston kun helaj bordoj. La subaj partoj kaj pugo estas senmarke tutflavaj, kaj la kapo estas flava kun grizaj krono kaj nuko, kaj nigra mustaĉa strio. La kapobildon kompletas flavaj frunto, superokula strio, subvanga makulo kaj mentono. La ino estas simila, sed kun pli milda kapobildo kaj pli senkoloraj subaj partoj, sed montras kolumon de nigrecaj punktoj. Junuloj estas pli grizaj ol la ino, ĉefe en kapo.
La Mozambika kanario estas komuna, gregema semomanĝulo. Ties kanto estas trileca zii-zerii-ĉeriŭ.
NGC 2113
NGC 2113 (alia indiko — ESO 57-EN36) estas malfermita stelamaso kun emisia nebulozo en konstelacio Orfiŝo.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Giro d'Italia 2013
La Giro d'Italia 2013 estas la 96-a Giro d'Italia (Biciklista Rondiro de Italio).
László Cholnoky
László Cholnoky [lAslO ĉolnoki], laŭ hungarlingve kutima nomordo Cholnoky László estis hungara kemiisto, profesoro, membro korespondanta de Hungara Scienca Akademio.
Biografio
László Cholnoky finis la lernadon en Veszprém en 1917, poste li komencis labori en Kunmadaras en la apoteko. En 1924 li diplomiĝis en universitato en Budapeŝto, poste li eklaboris kaj ekinstruis en universitato de Pécs. Li studvojaĝis al Graz, kie li konatiĝis kun Fritz Pregl, poste li doktoriĝis en 1930, baldaŭe ankaŭ en 1952. Inter 1961-1964 li estis rektoro de universitato Pécs. Li esploris kune kun László Zechmeister. Li ricevis premion Kossuth en 1959.
Carlos Páez Vilaró
Carlos Páez Vilaró (naskiĝis en Montevideo Urugvajo, mortis  en Punta Ballena) estis pentristo, ceramikisto, skulptisto, verkisto, komponisto kaj konstruisto.
Biografío
Dum sia junaĝo li loĝis en Bonaero, Argentino, kie li laboris en la sektoro de la grafikaj artoj. Inter variaj okupoj li estis kolumnisto de la semajna revuo Caras y Caretas. Post mondvojaĝo (kaj laboro en multaj lokoj), li translokiĝis al Casapueblo (apud Punta del Este) hodiaŭ konsiderata kiel nacia heredaĵo.
Li edziĝis en 1955 kun Madelón Rodríguez Gómez kaj divorcis en 1961. Li havas ses filojn Carlos Miguel, Mercedes, Agó, Sebastián, Florencio kaj Alejandro Páez Rodríguez.
1819
1819 estis normala jaro komenciĝanta vendrede (ligilo montras kalendaron).
En la jaro 1819 post Kristo okazis, interalie:
Verlinghem
Verlinghem - prononco laŭ sistemo IFA [], jen france, origine nederlande Everlingem respektive okcidentflandre Verlingem - estas komunumo de Francio kadre de la historia pejzaĝo Franca Flandrio, Frans-Vlaanderen respektive Flandre française. Ĝi situas en la departemento Nord [], nederlande/flandre Noorderdepartement, en la regiono Hauts-de-France (prononco [], laŭvorte "supraĵo de Francio" pikarde Heuts-d'Franche) kaj en la antaŭa regiono Nordo-Kaleza Markolo (france Nord-Pas-de-Calais, nederlande/flandre Noord-Nauw van Calais). Fine de en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². Administre la komunumo apartenas al la arondismento Lille (france Arrondissement Lille, nederlande Arrondissement Rijsel respektive okcidentflandre Arroundissement Rysel), kaj al la kantono .
Lando de Sankta Briego
La lando de Sankta Briego aŭ Penteŭro kaj Goelo (Bro-Sant-Brieg; Pays de Saint-Brieuc), estis unu el la naŭ malnovaj diocezoj de Bretonio, kiu nombris 131 komunumojn kaj loĝantojn (1999) sur areo de  km². Ĝia ĉefurbo estis Saint-Brieuc.
La bretonan lingvon oni parolas nuntempe ĉefe de la nord-okcidenta flanko de Paimpol ĝis Plouha.
Jan Gebauer
Jan Gebauer (naskiĝis la 8-an de septembro 1838 en Úbislavice, mortis la 25-an de majo 1907 en Prago) estis ĉeĥa filologo kaj lingvisto, profesoro de ĉeĥa kaj slovaka filologioj en la Universitato de Karolo.
Vivo
Jan Gebauer finis gimnazion en Jičín. Komence studis teologion, sed post tri semestroj ŝanĝis la studdirekton al lingvistiko. Li konatiĝis kun la slava, germana, klasika kaj hindeŭropa filologioj. Gebauer estis kreinto de nova gramatiko de la ĉeĥa lingvo kaj moderna maniero de historiaj sciencaj esploroj pri la ĉeĥa lingvistiko. Li estis aŭtoro de nefinita "Vortaro de malnovĉeĥa lingvo" kaj "Historia gramatiko de la ĉeĥa lingvo". Kun profesoro Tomáš Garrigue Masaryk venke gvidis scienc-literaturan kampanjon kontraŭ aŭtenteco de manuskriptoj, konsiderataj la plej malnova historia monumento de la ĉeĥa literaturo, kaj fakte estantaj falsigitaj el la periode de la nacia renaskiĝo (komenco de la 19-a jarcento).
Maria de Mediĉo
Maria de Mediĉo, franclingve Marie de Médicis, itallingve Maria de' Medici, (naskiĝis la 26-an de aprilo 1575 en Florenco - mortis la 3-an de julio 1642 en Kolonjo) estis la edzino de la franca reĝo Henriko la 4-a kaj fariĝis do la reĝino (poste reĝino-patrino) de Francio ekde 1600 ĝis 1642.
Maria estis la sesa infano de Francisko la 1-a de Mediĉo (1541-1587).
Ŝi edzigis la reĝon Henriko la 4-a je la 16-a de decembro 1600 en Lyon. Ŝi ŝatis interpreti baletojn, aŭ kolekti tre diversajn aĵojn. Proksima de la artaj medioj de Florenco, ŝi forte kontribuis disvolvigi artojn en Francio.
Maria de Mediĉo estis interalie la patrino de :
Maria de Mediĉo, Henriko la 4-a, Ludoviko la 13-a kaj la kardinalo Richelieu
La reĝo Henriko la 4-a estis edzo de Margarita de Valois, fratino de Henriko la 3-a kaj reĝino Margot de Navaro, sed ili estis separiĝintaj. Por sekurigi la sukcedon la reĝo nuligis tiun geedzecon kaj edziĝis al Maria de Mediĉo, kiu naskis heredonton, Ludoviko, kaj aliajn filojn. Dum tiuj jaroj la juna Armand (posta Kardinalo Richelieu) ekis militistan karieron, sed post la morto de la plej aĝa frato, li ekis religian karieron por okupi la "familian" episkopecon de Luçon, kio okazis jam en 1606, kiam li estis nur 21jaraĝa. Por tio oni devis peti papan permeson. Li ankaŭ planis eniri en politikon.
Tiam la reĝo, ĉirkaŭata de katolikaj potencoj ligataj al la dinastio de Habsburgoj kaj hispana kaj aŭstria, decidis apogi la protestantajn potencojn vekinte malapogon de katolikaj nobeloj. Li prepariĝis por milito kaj nomumis regento sian edzinon, Maria de Mediĉo. En 1610 la reĝo estis murdita de katoliko. La filo Ludoviko estis tiam nur 9jaraĝa kaj la patrino regentis kun siaj italaj fiduloj nome Leonora Dosi kaj Concino Concini: la deziro de la kardinalo alproksimiĝi al la kortego devis atendi. La politiko ŝanĝis al favoro de alproksimiĝo al la katolikaj potencoj, kun malkontento de protestantoj, nobeloj iame povegaj kaj malaltaj klasoj. Ludoviko la 13-a iĝis reĝo nur 14jaraĝa en Reims en 1614. Post unu jaro li edziĝis en Bordozo al Ana de Aŭstrio, filino de la hispana reĝo Filipo la 3-a. Samepoke franca princino edziniĝis al hispana princo, estonta reĝo Filipo la 4-a, sed sen atingi sukcesan repaciĝon de ambaŭ regnoj.
Komence de la regado de la juna reĝo oni kunvokis en 1614 la Ĝeneralajn Ŝtatojn, iela preskaŭ parlamento, kiu ne estis tre sukcesa, sed famas ĉar estis la lastaj antaŭ tiuj de 1789, komence de la Franca Revolucio. En tiuj la episkopo de Luçon sukcesis veki la atenton de la regentino kaj Concini. En 1616 li eniris la servon de la reĝino Ana de Aŭstrio kaj ricevis altegajn postenojn. Tiam ankoraŭ la iama reĝino kaj regentino ankoraŭ regis efektive kaj la vera reĝo juna Ludoviko ĵaluzis pro tio. Li mortigis la favoritojn de la regentino, nome Concini kaj Dosi kaj eĉ ekziligis sian patrinon al Blois. Armand devis retiriĝi al Avinjono, ĉar ankaŭ li mem apartenis al la partio de la regentino. La reĝo fakte enpoviĝis kaj ŝanĝis de nove la franca politiko: li alvokis ministrojn de sia patro, inter kiuj ĉefe regis Luynes, pro kio multaj nobeloj alproksimiĝis al la regentino. En tiuj luktoj en 1621 mortis la polemika Luynes, kio malfermis la vojon al Armand, kiu ricevis favoron de la regentino (kardinaliĝis en 1622) kaj de la reĝo, kiu igis lin reĝa konsilanto en 1624.
Ekde tiam la jam kardinalo dediĉis sin al plifortigo de la povo kaj figuro de la monarko, kiu kiel uzanto de "didevena povo", ĝuis ege taŭge helpon de katolika kardenalo. Richelieu edukis la junan reĝon, verkis por li politikan testamenton, kaj sekurigis ties situacion kontraŭ la deziroj de la patrino kaj regentino. Tiu estus dezirinta pacon kun Hispanio, sed Richelieu konvinkis la reĝon al la milito kaj en 1629 li iĝis ĉefministro (favoratulo). Multaj konspiroj okazis en tiu epoko kaj eĉ kun partopreno de membroj de la reĝa familio. En 1630 la konflikto inter patrino kaj filo finis per venko de la reĝo kun helpo de la kardinalo: la eks-reĝino definitive estis ekzilita al Kolonjo kie mortos en 1642. Richelieu jam ne havis rivalon en la franca kortego.
Vortfiguro
Vortofiguroj
Unu el la plej konataj tipoj estas komparo, kiu konsistas en tio, ke oni aldonas al vorto aŭ esprimo alian, kun kiu oni ĝin komparas, ekzemple, “Viaj dentoj estas kiel perloj”. Facile oni povas vidi, ke ekzistas speciala rilato kaj simileco inter dentoj (pri kio oni parolas) kaj perloj (uzataj por reliefigi mencion de dentoj). Ankaŭ videblas, ke por tiu tipo de tropo nepras uzi vortojn kiel “kiel”, “kia”, “kvazaŭ”, “simila al” aŭ simile.
Plej konataj tipoj de vortfiguroj estas:
Noto
Ne konfuzu la tri figurojn: parolfiguro, stilfiguro kaj vortfiguro; la unua koncernas la sonojn kaj voĉ-altecon, la dua koncernas analogion aŭ anstataŭon de vorto en frazo, dum la tria koncernas alian signifon de vorto.
Giro d'Italia 2012
La Giro d'Italia 2012 estas la 95-a Giro d'Italia (Biciklista Rondiro de Italio).
Ergokriptino
Ergokriptino (ergokryptine) estas ergotoalkaloido el la familio de Ergopeptinoj. Clavicipitaceae ĉefe Claviceps purpurea produktas ĝin. En 1943, Arthur Stoll apartigis ĝin. Ergokriptino estas ankaŭ ĉefa ergota alkaloido ĉe Claviceps cyperi kaj Claviceps zizaniae.
Peter Brötzmann
Peter BRÖTZMANN (Remscheid, n. la 6-an de marto 1941 - 22-a de junio 2023) estis germana saksofonisto kaj klarnetisto, konsiderata unu el la plej gravaj muzikistoj de la konata kiel eŭropa libera ĵazo.
Centwine
Laŭ la biografio de Sankta Wilfrid verkita de Eddius Stephanus (kiu vivis dum la malfrua 6-a kaj frua 7-a jarcento), Centwine edziĝis al Iurminburh, la dua edzino de Ecgfrith, reĝo de Northumbria - sed foje la fontoj donas al ŝi aliajn nomojn, kiel Engyth. Ilia filino Edburga aŭ Bugga iĝis benediktana monaĥino, kaj en 716 abatino de Minster en Thanet, Kent.
Peter Brötzmann
Brötzmann studis pentrarton en Wuppertal en tempo kiu estis asociita kun la movado Fluxus kaj baldaŭ elreviĝinta. Lia unua ĵaza koncerto akompanis Sidney Bechet ankoraŭ studante en Wuppertal.
Centwine
Laŭ Aldhelm, Centwine abdikis kaj eniris monaĥejon: li "transdonis la riĉaĵojn kaj povojn de regado kaj lasis sian regnon je la nomo de Kristo". Oni ne scias lian mortdaton. Li estis sekvata de Caedwalla.
Tournefeuille
Tournefeuille (aŭ okcitanlingve Tornahuèlha) estas mezgranda franca komunumo kaj ĉirkaŭurbo de Tuluzo, lokita en la departemento Haute-Garonne kaj en la regiono Sudo-Pireneoj. Ĝi estas la ĉefurbo de unu kantono. La komunumo situas sudokcidente de Tuluzo, kaj estas trafluata de la rivero Touch.
La nomo "Tournefeuille" (esperante "Turnfolio") ne havas certan devenon : la urbo eble estis malnovtempe ĉirkaŭita de forsto. La loĝantojn de Tournefeuille oni kutime nomigas Tournefeuillais.
Antipatro la 1-a (Idumeo)
Antipatro la 1-a aŭ Antipatro la idumeano (greka lingvo: Ἀντίπατρος, Antípatros; naskiĝis ĉirkaŭ 100 a.K. — mortis 43 a.K.) estis la gubernatoro de Idumeo. Lia fama kaj fifama ido estis Herodo la Granda, tial Antipatro estas konsiderita de iuj kiel la unua ano de la heroda dinastio.
Historio
Post kiam Salome Aleksandra mortis, ŝiaj infanoj Aristobulo kaj Hirkano batalis por la judia reĝlando. Antipatro, la idumea gubernatoro, subtenis Hirkanon. Pro kelkaj urboj konkeritaj de Aleksandro Janeo Hirkano ankaŭ aĉetis la subtenon de Aretas de Nabateo. Aretas portempe venkis Aristobulon, kiu fuĝis al la Templa Monto. Sed kiam la romanoj eniris en Palestino, ili favoris Aristobulon, elpelante Hirkanon kaj Aretas.
Roy Koerner
Roy Koerner (1932-2008) Ordeno de la Brita Imperio estis polusa esploristo. Li studis en la Universitato de Sheffield.
Antipatro la 1-a (Idumeo)
Historio
Sed en 63 a.K. Aristobulo efektive ribelis kontraŭ la roma aŭtoritato, nun reprezate de Pompejo. Hirkano lerte subtenis la romanoj kaj fariĝis alta sacerdoto. Sed jam en 57 a.K. estis nova ribelo, fare de Aleksandro, unu el la du filoj de Aristobulo. Ĝi malsukcesis, sed la roma gubernatoro Gabinio denove ŝanĝis la regada sistemo. Gabinio malcentrigis la judan ŝtaton, donante povon al la kampara aristokratio, do Hirkano perdis pli politikan povon.
Galegio
Galegio aŭ Galegujo (Galicia [galiθja], galege Galiza aŭ Galicia) estas regiono de Hispanio.
Roy Koerner
De 1968 ĝis 1969 li estis membro de la Brita Trans-Arkta Ekspedicio estrita de Wally Herbert. La esplorvojaĝo surfaca de la Arkta Oceano kondukiĝis 6 100 km de Alasko al Spicbergo. En la 1970-aj jaroj Koerner migris al Kanado kie li pasis pli ol kvardek jaroj studante la historion enmetita en glacio. Li estis ĉefo de la Ice Core Laboratory ĉe Otavo. Koerner mortis post esti sendita hejmen el sia fina misio la 26an de majo 2008.
Antipatro la 1-a (Idumeo)
Historio
La roma enlanda milito inter Julio Cezaro kaj Pompejo igis anojn de Pompejo mortigi Aristobulon kaj Aleksandron. Antipatro helpis Cezaron en Aleksandrio, do tial Cezaro preferis la Hirkanon kaj Antipatron, kiam li, denove, reformis la politikan strukturon de Judio. Hirkano fariĝis alta sacerdoto, "etnarko" (ethnarches, "estro de la popolo") kaj "aliancano kaj amiko de la roma popolo" kaj Antipatro iĝis "epitropo" de Judio kaj ricevis roman civitanecon.
Galegio
Ĝi konsistas el la provincoj Korunjo, Lugo, Oŭrenso (galege Ourense), kaj Pontevedro (Pontevedra). La ĉefurbo de la regiono estas Santiago-de-Kompostelo en la provinco A Coruña. Aliaj grandaj urboj estas Vigo kaj Ferrol.
Antipatro la 1-a (Idumeo)
Historio
Antipatro estis mortigata en 43 a.K. post la mortigo de Cezaro. Liaj infanoj estis Salome, Herodo la Granda, Fasael, Jozefo kaj Feroras.
Galegio
La loka lingvo estas la galega, kiu estas proksima parenco aŭ dialekto de la portugala, sed ĉiuj scipovas ankaŭ la kunoficialan hispanan.
La regiono ĝuas aŭtonomecon ene de la nuntempa administra organizado de Hispanio.
La galega ekonomio baziĝas en bieneta terkulturo, fiŝkaptado kaj akvokulturo.
Galegoj ege devis migri (kaj ankoraŭ migras) por teni sian vivon. En Hispanio, ili migris al Madrido kaj Eŭska Aŭtonoma Komunumo. Eksterlanden, ili iris ĉefe al Argentino (oni ŝerce nomas Bonaeron "la kvina galega provinco", kaj laŭ argentina slango, ĉiuj hispanaj migrintoj estas nomataj "gallegos") kaj Kubo (Fidel Castro estis galegido). En la 1950-aj jaroj, oni iris al Eŭropo: Svisio, Germanio kaj Francio (Manu Chao estas galegido). Tre ofte hispanaj enmigrintoj kie ajn en la mondo estas galegoj.
Tabakokontrabando estis tradicia ekonomia rimedo por marbordaj galegoj. En la 1980-aj jaroj, kontrabandistoj kontaktis kolombiajn kartelojn kaj komencis labori pri multe pli profita kokaino. Galegio estas unu el la enirejoj por amerikaj drogoj en Eŭropo.
Geografio
En Galegio estas du medioj nome la ĉemara kaj la montara. En la okcidenta marbordo estas specifa reliefo kiu estas unika en la tuta Iberio nome tre malrekta marbordo kun multaj enirejoj kaj neraktaj bordoj, insuletoj ktp., kiu finas (aŭ komencas laŭ vidpunkto) en elfluejo de rivero; tiuj golfetoj faritaj el riverelfluejo nomiĝas rio (en galega aŭ hispana "ria").
Tradicioj
Kvankam la galega lingvo estas latinida, galegoj memoras la praloĝantajn keltojn. El ties influo kaj la atlantikaj rilatoj, aperas multaj tradicioj: muziko per galega sakŝalmo (gaita), kredo pri sorĉistoj (meigas) kaj fantomaj aperoj (Santa Compaña). Ankaŭ en Galegio troviĝas Finistero (Fisterra, "Ter-fino") parenca al bretona Finistère. Santiago de Compostela estas supozate la tomburbo de sankta Jakobo la Granda kaj la fino de Jakoba Vojo.
Suzette Haden Elgin
Suzette Haden Elgin (naskiĝis kiel Patricia Anne Wilkins la 18-an de novembro 1936 en Jefferson City, mortis la 27-an de januaro 2015) estis usona sciencfikcia aŭtoro kaj lingvisto. Ŝi fondis Science Fiction Poetry Association kaj ŝi estas konsiderata kiel gravulo en la kampo de sciencfikciaj konstruitaj lingvoj. Ŝi kreis la feminisman lingvon Laadano.
4649 Sumoto
4649 Sumoto estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la franca astronomino Marguerite Laugier elde la Observatorio de Nico. (Alpes-Maritimes, Francio)
Nomo
Ĝi ŝuldas sian nomon al la urbo Sumoto en la insulo Aŭaĝi. Tie loĝas de la japana astronomo Syuichi Nakano, kiu kalkulis la orbiton de ĉi-tiu asteroido.
George Lewis
George Emanuel LEWIS (naskiĝis la 14-an de julio 1952) estas usona komponisto, elektronika interpretisto, trombonisto kaj akademiano en la kampoj de improvizado kaj eksperimenta muziko. Li estis membro de la Asocio por la Antaŭenigo de Kreivistaj Muzikistoj (AACM) ekde 1971 kaj estas pioniro de komputila muziko.
Walliswil ĉe Niederbipp
Pri la komunumo
Walliswil ĉe Niederbipp estis ĝis la 31-a de decembro 2009 komunumo de la distrikto Wangen kaj ek de la 1-a de januaro 2010 komunumo de la administra distrikto Supra Argovio en Kantono Berno, Svislando. Ĝi havis 206 loĝantojn je la 31-a de decembro 2009.
Ancemont
Ancemont estas franca komunumo en la departemento Meuse, kaj do en la regiono Loreno.
Geografio
La vilaĝo Ancemont troviĝas sur la maldekstra bordo da la rivero Mozo, ĉe la elirejo de la valeto de la Billonneau.
Historio
La deveno de la nomo Ancemont ankoraŭ estas malklara : laŭdire, ĝi nomiĝis origine "Mont" dum ekzistis ĝis la 17-a jarcento alia vilaĝo en apuda valeto, en la direkto al Dugny-sur-Meuse, kies nomo estis Anse aŭ Ance. Ĉar ĉi-lasta vilaĝo estis detruata de svedoj dum la Tridekjara Milito, oni kunigis ambaŭ nomojn por havigi la nomon Ancemont!
Walliswil ĉe Niederbipp
Geografio
Walliswil situas en la Svisa Mezlando ĉe la norda bordo de rivero Aro (rivero), vid-al-vide de la nomfrata kumonumo Walliswil ĉe Wangen. La komunumo konsistas el la vilaĝo Walliswil ĉe Niederbipp kaj oriente de la vilaĝo el la du setlejoj Güschu kaj Matte. La sudan limon de la komunumo formas la rivero Aro, dum en nordo ĝi etentdiĝas ĝis al la arbara morenmonteto Chällerain, kie sur alteco de 500 m s.m. situas la plej alta punkto de la komunumo. En okcidento de la komunumo situas du gruzominejo. En la nordo de ili situas elkavaĵa lageto.
La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 1,48 km², de kiuj 18,9% estas kovritaj de arbaro, 52,7% servas por agrikulturo kaj 15,5% por setlado.
Najbaraj komunumoj
La komunumo Walliswil ĉe Niederbipp limas en nordo al Oberbipp, en oriento al Bannwil, en sudoriento al Berken, en nordo al Walliswil ĉe Wangen, kaj en okcidento al Wiedlisbach.
Nový Bohumín
Nový Bohumín (Nova Bohumín) estas parto de urbo Bohumín en Ĉeĥio. Vivas ĉi tie. En la tempo, kiam estiĝadis la nuntempaj urbaj partoj de Bohumín kaj funkciis kiel memstaraj municipoj, estis pri Nový Bohumín (Nova Bohumín) eĉ nek dum kelke da sekvantaj jarcentoj neniom da memoraĵo.
Walliswil ĉe Niederbipp
Trafiko
Walliswil ĉe Niederbipp situas flanke de la gravaj trafikvojoj. Tra la komunumo kondukas la vojo n-ro 1444 de Wiedlisbach al Aarwangen. En okcidento ponto trans Aro kondukas al Berken. En okcidento piedira ponto konektas la komunumon kun Walliswil ĉe Wangen. La plej proksima alveturejo al la svisa aŭtovojo A1 situas 3 kilometrojn okcidente inter Wiedlisbach kaj Wangen. La vilaĝo ne disponas pri propra konekto al la publika transportreto. La plej proksima bushaltejo tamen facile atingeblas per la ponto trans Aro en la najbara komunumo Walliswil ĉe Wangen.
Nový Bohumín
La estonta urbo estis fondita pro koincido de hazardoj. Danke al konstruado de stacidomo ĉe nove konstruita fervojo en la jaro 1847 ĉio estiĝadis sur katastro de municipo Šunychl, kio estis la plej malkonvena loko meze de marĉoj kaj arbaroj, kiuj estis sekigendaj. Kvazaŭ tiu ĉi stranga koincido de hazardoj predestinis eĉ malfacilan historion de la municipo kun tiama nomo Šunychl-Bohumín-nádraží (Šunychl-Bohumín-stacidomo) kaj hasta konstruado de administraj konstruaĵoj kaj loĝejoj ne lasis estiĝi al historie interesaj arkitekturaj memorigaĵoj, eĉ ne al domina placo.
Walliswil ĉe Niederbipp
Historio
La unua dokumenta mencio de Walliswil datiĝas el la jaro 1102 kiel Walaswiler tamen ne estas dokumentita, ĉu temas pri Walliswil ĉe Wangen aŭ ĉu pri Walliswil ĉe Niederbipp aŭ eĉ pri Walliswil en Murgenthal. Dum mezepoko Walliswil ĉe Niederbipp apartenis al la malalta tribunalo Niederbipp de la Senjorujo Bipp. Kun la Senjorujo Bipp Walliswil ĉe Niederbipp en la jaro 1413 fariĝis el unue kiburga kaj poste habsburga posedaĵo komunuma havaĵo de la urboj Berno kaj Soloturno kaj en la jaro 1463 estis atribuita komplete al Berno. Dum la Helveta Revolucio la iama Senjorujo Bipp fariĝis parto de la distrikto Wangen. En la jaro 2010 tiu distrikto estis integrita al la administra distrikto Supra Argovio.
Nový Bohumín
Laborista kolonio por longa tempo signis karakteron de la estonta urbo. Al interesaj konstruaĵoj apartenas konstruaĵo de la stacidomo kaj precipe norda parto de la hodiaŭa Placo de T. G. Masaryk. Tiun kreas devena urbodomo el la jaro 1897 ĝis 1898, kiu post sentemaj rekonstruoj nuntempe denove servas al tiu ĉi celo, komplekso de tiamaj germanaj lernejoj, konstruitaj en la jaroj 1894 ĝis 1914 (hodiaŭ ĉefa konstruaĵo de urba ofico), katolika preĝejo de la koro de Jesuo el la jaro 1896, katolika paroĥo el la jaro 1905 kaj post ili en Hus-strato konstruaĵo de eksa virina monaĥinejo Notre Dame el la jaro 1903, kie hodiaŭ havas sidejon Mezlernejo Bohumín. En la sama novgotika stilo estis konstruita en la jaro 1901 preĝejo de Silezia evangelia eklezio de aŭgsburga konfesio en Štefánik-strato.
Menciindaj estas ankoraŭ kelkaj malmultaj konataj interesaĵoj. En la jaro 1887 estis konstruita ponto en Skřečoň, en 1902 estis plilongigita historia ŝtalponteto por piedirantoj super relejo ĝis hodiaŭa Lidická-strato. Ŝosea superveturejo en Bezruč-strato estis solene inaŭgurita la 30-an de aprilo 1964. Plej multe da vendejoj en pasinteco oni trovus en la tiel nomata ora kruco, kreita per Nádražní-placo (hodiaŭa Placo de A. Mickiewicz), el kiu eliris avenuo de 28-a de oktobro (hodiaŭ avenuo de Dr. E. Beneš). El tiu ĉi ĉefa strato deflankiĝis Štefánik-strato (hodiaŭ strato de 9-a de majo), Šnejdarkova-strato (hodiaŭ Studentská) kaj Kostelní-strato (tiu ununura havas sian devenan nomon). Simile tio estas ankaŭ hodiaŭ, kiam al tiu ĉi centro dominas zono por piedirantoj.
Soldata garnizono estis en la urbo establita aŭtune en la jaro 1923 kaj malantaŭ hodiaŭa Parko de Petr Bezruč estis konstruitaj konstruaĵoj plejparte de teretaĝa, baraka tipo. Dum konstruado de fortikaĵsistemo antaŭ la dua mondmilito estis por plifortigo de defendo de la limo konstruita sur rando de la urbo en municipo Šunychl dua kazerno. Komence de la 1950-aj jaroj venis en la kazerno fervoja armeo kaj por la soldatoj estis konstruitaj proporcie sekuraj unuetaĝaj pavilonoj. Lastaj 120 anoj de la fervoja armeo forlasis la bohuminan kazernon la 6-an de aprilo 1994. Historie valora estas ankaŭ ronda remizo en ĉefa stacidomo de České dráhy (Ĉeĥa fervojo) el la jaro 1891, kiu estis ĝis la hodiaŭa aspekto reguligita en la jaro 1984.
En 2006 la urba parto Nový Bohumín havis 14.062 loĝantojn. La plej signifaj entreprenoj sur ties teritorio estas Bochemie, Bonatrans, České dráhy, Železárny a drátovny Bohumín (Ferfabrikoj kaj dratfabrikoj Bohumín) kaj vico da pliaj malpli grandaj entreprenoj, uzinoj, kompanioj kaj entreprenistoj.
Informcentroj por civitanoj kaj venintaj vizitantoj estas kvar - en konstruaĵo de urba biblioteko en Vrchlický-strato, en konstruaĵo de la urba ofico en Masaryk-strato, en vestiblo de la stacidomo de Ĉeĥaj fervojoj kaj en Penziono en turo en Kopernik-strato apud nova akvocentro. La urbo havas tri interkonsentojn pri kunlaborado kun urboj en Pollando. Tio estas Zdzieszowice, Prudnik kaj Gródkow.
Cirque du Soleil
Cirque du Soleil (france por Cirko de la Suno) estas mondvasta rolanta kooperativo de grupoj da artistoj, fondita en 1984 kun kiel hejma bazo Montrealo, Kebekio, Kanado. Cirque du Soleil havas diversajn aktojn dissemitaj tra la tuta mondo. Estas nombro da fiksaj spektakloj en Usono, rondvojaĝantaj spektakloj en Usono, Eŭropo, Azio kaj Oceanio. Cirque du Soleil estas konsiderata kiel inspirilo de cirko-teatro, varianto ĉe kiu cirko-aktoj estas kombinataj kun muziko, kantado kaj dancado. La cirko ne uzas bestojn. La plej gravaj aktoj estas ĵonglado, trapezado, akrobatado kaj klaŭnado. La prezentadoj estas imponaj pro la uzo de multe da koloroj, lumo kaj senpera muziko. Cirque Du Soleil estas malfermita ĉiutage de 6:30 a.m. ĝis 9:30 p.m. Tipe, kaj vojaĝantaj kaj loĝantaj spektakloj prezentas 10 koncertojn ĉiun semajnon.
Henri Guillaumet
Henri Guillaumet, naskiĝinta la 25-an de majo 1902 en Bouy, en departemento Marne, apud Châlons-en-Champagne kaj mortinta la 27-an de novembro 1940 en la maro Mediteraneo, estis franca aviadisto, pioniro de « Aéropostale » ( kompanio de aera poŝto).
Biografio
Henri Guillaumet estis pioniro de la franca aviado en Andoj, Suda Atlantiko, poste Norda Atlantiko, kunagante por ektrovi multajn novajn aervojojn. Tiam kun Mermoz, li estis konsiderata kiel unu el la plej valoraj pilotoj el tiu tempo. Didier Daurat, lia estro de « Aéropostale » diris pri li : « Mi konis neniun pli grandan.» Antoine de Saint-Exupéry, lia amiko, dediĉis al li sian libron « Terre des Hommes » (Tero de la homoj) en 1939 (Premio por romano de Franca Akademio).
Li trapasis sian flugbapton 14-jaraĝe. Li ricevis sian pilot-diplomon la 3-an de decembro 1921. Li venkis la konkurson Military Zenith la 15-an de junio 1925.
Elsaviĝinta el la neĝoj
La vendredon 13-an de junio 1930 kiam li traflugis Andojn je la 92-a fojo, lia aviadilo Potez 25 registrita F-AJDZ kraŝis apud Laguna Diamante pro malbona vetero. Sen ekipaĵo krom sia pilotbluzo, li marŝis kvin tagojn kaj kvar noktojn, transirante tri montpasejojn. Plurfoje li preskaŭ rezignis plu marŝi, sed persistis, pensante pri siaj kamaradoj kaj pri sia edzino Noëlle. Post unu semajno li atingis vilaĝon. La heroaĵo, kiun la loĝantoj de la valo perfekte resumis : « Es imposible » (ne eblas), konstruis la legendon de tiu diskreta homo meze de « steloj » de « Aéropostale ».
Al Antoine de Saint-Exupéry veninta por elkonduki lin, li deklaris : « Kion mi faris, mi asertas al vi, neniam iu besto farintus. » Modelo por la pilotoj de linio, Henri Guillaumet transflugis Andojn 193 fojojn kaj faris 12 esplor-traflugojn de la Norda Atlantiko inter 1938 kaj 1939.
Lasta flugo
La 27-an de novembro 1940 kun sia kamarado Marcel Reine li flugis al Sirio por konduki al lia posteno Jean Chiappe, promociita ŝtatkomisaro en Sirio kaj Libano. Ilia kvarmotora Farman « Le Verrier » estis trafita de itala ĉasaviadilo kaj malaperis en la maron Mediteraneo.
Madeleine Stakian-Vuille
Madeleine Stakian-Vuille, pseŭdonime Mad Mevo, estis svisa esperantistino kaj poetino. Ŝi naskiĝis la 15an de februaro 1910 en La Chaux-de-Fonds (Svisujo) kaj forpasis la 13an de decembro 2004 en Ĝenevo. Ŝi apartenis al horloĝista familio en kiu oni aktive muzikis amatorece. Ŝia patro ludis klarneton kaj volonte frandis la muzikaĵojn ludatajn de sia duenaskita filino. Liberpensulo, li membris ĉe la movado Libre Pensée ( libera penso); tial Madeleine, sorbiĝinta de idealismo, nature daŭrigis sian vivon en tiu animstato. La familio Vuille instaliĝis en Ĝenevo ekde 1918, tiam Madeleine lernis Esperanton ĉe la ŝtata lernejo, kie ĝi estis instruata oficiale dum du jaroj. Ŝi daŭre perfektiĝis, praktikis kaj instruis ĝin.
Por vivteni sin ŝi laboris ĉe la redaktejo de semajna revuo La Femme d'aujourd'hui (Hodiaŭa virino), tiu okupo bone kongruas kun ŝia amo kaj sento por la franca lingvo; poste ŝi laboris ĉe banko.
Flanke de sia profesia vivo ŝi daŭrigis sian muzikan perfektiĝon, interalie ricevante lecionojn de fortepiano de Marcel Milloud, instruisto ĉe la konservatorio. Edziniĝinta kun Ardachès Stakian ekde 1936 kaj patrino de du filinoj, ŝi instruis muzikon private dum sia tuta vivo.
Esperantisteco
En 1930	Madeleine Stakian-Vuille fondis esperantistan koruson, kiu partoprenis en Esperanto-festoj kaj en aliaj okazaĵoj celantaj Esperanto-propagandon kaj ilustradon per muziko de la beleco de tiu lingvo.
Ŝi laboris ĉe UEA kiel sekretariino kaj kasistino de 1934 ĝis 1936, tiam la centra oficejo de UEA estis translokita al Anglio. Ŝi estris dum preskaŭ kvardek jaroj la ĝenevan Esperanto-grupon La Stelo (1957-1994), dum tiuj jaroj ŝi ankaŭ redaktis ĝian monatan bultenon Brasikfolio; cetere ŝi estis nomumita honora prezidantino de La Stelo kaj en 1978 honora membro de Svisa Esperanto-Societo (SES).
Verkaro
Madeleine Stakian-Vuille verkis ekde la 1930-aj jaroj, sub la pseŭdonimo Mad Mevo, multajn originalajn poemojn en la internacia lingvo kaj ankaŭ tradukojn el la franca kaj la germana. Cetere en 1935 ŝi ricevis la unuan premion pri E-poezio de Internaciaj Floraj Ludoj. Krome ŝi tradukis al Esperanto plurajn romandiajn popolkantojn, inter ili la faman Ranz des vaches aperintan en la Svisa Antologio. Claude Piron substrekis la altan kvaliton de la tradukoj de Mad Mevo, interalie rilate la respekton de ritmo kaj rimoj. Unu el ŝiaj plej belaj tradukoj al Esperanto restos tiu, kiun ŝi verkis rime, de la poemoj de du lido-cikloj: Vintra Vojaĝo (poemoj de Müller) kaj Cignokanto (poemoj de Rellstab, Heine kaj Seidl), muzikigitaj de Franz Schubert. Mad Mevo sukcesis tiumaniere kunigi sian amon al muziko kun sia fido al Esperanto.
NGC 2114
NGC 2114 (alia indiko — ESO 57-SC37) estas malfermita stelamaso en konstelacio Orfiŝo.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Kastelo de Buitrago del Lozoya
La Kastelo de Buitrago del Lozoya troviĝas en la municipo Buitrago del Lozoya, en la norda parto de la Madrida Regiono (Hispanio). Ĝi estis konstruita el gotika-mudeĥara stilo en la 15-a jarcento, en la kadro de la murigita areo de la vilaĝo, ĉe la bordoj de la rivero Lozoya. Ĝi havas videblan araban influon.
La origina strukturo nur parte konserviĝas kaj en ruina stato. Kelkaj el ĝiaj elementoj estas uzataj por sociaj kaj festaj celoj, kiel la Korto de Armiloj, kiu funkcias kiel toreejo. Ĝia administrado apartenas al la Madrida Regiono kiu permesas ĝian viziton, per antaŭanonco.
Ĝi estis deklarita Nacia Monumento en 1931, kune kun la murego. Johanino la Beltranida loĝis ĉi tie.
Franciscus Cornelius Dionijsius Smarius
Franciscus Cornelius Dionijsius SMARIUS (naskiĝis la en Tilburg, mortis la  en Tilburg) estis nederlanda esperantisto kaj fabrikanto. Li esperantistiĝis en 1911 kaj daŭre laboradis por Esperanto.
Persona vivo
Smarius regis ludi la pianon.
Oyun-Erdene Luvsannamsrai
Oyun-Erdene Luvsannamsrai KHURTS (29a de junio 1980) estas la 32a ĉefministro de Mongolio. Lia familio estas komponata de edzino kaj 3 infanoj.
Matthias Weckmann
Matthias WECKMANN aŭ Weckman (* verŝajne 1616 en Niederdorla/Turingio; † 24-a de februaro 1674 en Hamburgo), estis Germana komponisto de la baroko kaj reprezentanto de la nordgermana orgenskolo.
Vivo
Sian muzikstudadon li sekvis en Dresdeno kiel ĥorknabo ĉe la Saksona kortego direktata de Heinrich Schütz. Li daŭrigis la studadon en Hamburgo, kie li kunlaboris kun la fama orgenisto Jacob Praetorius en la preĝejo Sankta Petro.