cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Vasco da Gama
Post dekoj da maristoj provantaj atingi Hindion kun miloj da vivoj kaj dekduoj da ŝipoj perditaj en ŝiprompiĝoj kaj atakoj, Gama alteriĝis en Kolkato la 20-an de majo 1498. Atingo de la legendaj hindaj spicitineroj sendube helpis al la Portugala Imperio plibonigi ties ekonomion, kiu, ĝis Gama, estis plejparte bazita sur komerco en Norda kaj marborda Okcidenta Afriko. Tiuj spicoj estis plejparte pipro kaj cinamo komence, sed baldaŭ inkludis aliajn produktojn, tute novajn por Eŭropo, kio kondukis al komercmonopolo dum pluraj jardekoj.
Gama gvidis du el la flotegoj destinitaj por Hindio, la unuan kaj la kvaran, la plej grandan flotegon, nur kvar jarojn post lia alveno de la unua. Pro siaj kontribuoj, li estis nomumita en 1524 kiel la, sub la titolo de vicreĝo, kaj ricevis novkreitan titolon grafo de Vidigueira en 1519.
Junaĝo
Vasco da Gama estis naskita en 1460 aŭ 1469 en Sines, sur la sudokcidenta marbordo de Portugalio, verŝajne en domo proksime de la templo de Nossa Senhora das Salas. Sines, unu el malmultaj havenurboj sur la marbordo de Alentejo, konsistis el nur kelkaj blanke kalkitaj, ruĝtegolitaj dometoj, okupitaj ĉefe de profesiaj fiŝkaptistoj.
La familio da Gama estis ne la plej moŝta en la regno, sed sufiĉe malnova kaj fama. Ekzemple, unu el antaŭuloj de Vasco — Alvaro Annes da Gama — servis dum la Rekonkero al Alfonso la 3-a, multe meritis en bataloj kaj ricevis kavaliran titolon.
La patro de Vasco da Gama estis Estêvão da Gama, kiu servis en la 1460-aj jaroj kiel kavaliro de la domanaro de la Infanto Ferdinando kaj plialtiĝis range en la militista Ordeno de Santiago. Estêvão da Gama estis nomumita alcaide-mór (civila guberniestro) de Sines en la 1460-aj jaroj, li okupis tiun postenon ĝis 1478, kaj daŭrigis kiel impostisto kaj funkciulo de la Ordeno en la regiono.
Estêvão da Gama geedziĝis kun Isabel Sodré, filino de João Sodré (ankaŭ konata kiel João de Resende), ido de influhava familio de angla origino. Ŝia patro kaj ŝiaj fratoj, Vicente Sodré kaj Brás Sodré, havis ligojn al la domanaro de la Infanto Diogo, kaj estis elstaraj personoj en la militista Ordeno de Kristo.
Vasco da Gama estis la tria el kvin filoj de Estêvão da Gama kaj Isabel Sodré - en (verŝajna) sinsekvo laŭ aĝo: Paulo da Gama, João Sodré, Vasco da Gama, Pedro da Gama kaj Aires da Gama. Vasco ankaŭ havis fratinon, Teresa da Gama (kiu geedziĝis kun Lopo Mendes de Vasconcelos).
Malmulto estas konata pri junaĝo de Vasco da Gama. La portugala historiisto Augusto Carlos Teixeira de Aragão sugestas, ke Vasco da Gama studis en la urbo Évora, kie li eble lernis matematikon kaj navigacion. Eblas (kvankam estas dubinde), ke li studis ĉe la astronomo Abraham Zakuto.
Ĉirkaŭ 1480, Vasco da Gama kun la fratoj sekvis sian patron (sed ne Sodré) kaj aliĝis la Ordenon de Santiago. La ĉefo de Santiago estis Princo Johano, kiu okupis la tronon en 1481 kiel reĝo Johano la 2-a. Li ŝategis la ordenon, do perspektivoj de Gama grave kreskis. Cetere, la familio Sodré servis al Ordeno de Kristo, kaj post malkovro de la marvojo al Hindio la du ordenoj disputis, kiun el ili subtenis Vasco da Gama.
En 1492, Johano la 2-a sendis Vasco da Gama al la haveno de Setubal kaj al Algarve por kaperi francajn ŝipojn en reprezalio pro pactempaj atakoj kontraŭ portugalaj ŝipoj. Tiun taskon da Gama rapide kaj efike faris.
Esplorado antaŭ Gama
Serĉado de mara vojo al Hindio estis por Portugalio unu el ĉefaj taskoj de tiu tempo. Lando, kiu troviĝis flanke de tiamaj ĉefaj komercaj vojoj, ne povis kun granda profito partopreni en monda komerco. Eksporto estis malgranda, kaj valoraĵoj de la Oriento, ekzemple, spicoj, kostis tre multe. Portugalio estis malriĉa lando post la Rekonkero kaj militoj kontraŭ Kastilio.
Post la morto de Henriko en 1460, la portugala krono montris nur malmulte da intereso pri daŭrigo, kaj en 1469 forvendis la neglektatan afrikan entreprenon al privata Lisbona komercista konsorcio, gvidita fare de Fernão Gomes. Ene de kelkaj jaroj, kapitanoj de Gomes vastigis portugalan sciaron trans la Gvinea Golfo, malkovris insulojn nun en la lando Santomeo kaj Principeo, komercante pri ora polvo, melegeta pipro, eburo kaj sklavoj. Kiam Gomes revenis por renovigo de la permeso en 1474, Princo Johano (estonta Johano la 2-a) petis al sia patro Afonso la 5-a transdoni la afrikan entreprenon al li.
Iĝinte reĝo en 1481, Johano la 2-a komencis multajn longajn reformojn. Por rompi monarkan dependecon de la feŭdisma nobelaro, Johano la 2-a bezonis konstrui la reĝan fiskon, kaj vidis reĝan komercon kiel la ŝlosilon al ĝi. Sub kontrolo de Johano la 2-a, la komerco pri oro kaj sklavoj en Okcidenta Afriko estis tre vastigita. Li volis partopreni tre profitan spickomercon inter Eŭropo kaj Azio. Tiutempe, ĝi estis praktike monopoligita fare de la Venecia respubliko, kiu funkciigis surterajn itinerojn pere de levanteniaj kaj egiptaj havenoj, tra Ruĝa Maro al la spicmerkatoj de Hindio. Johano la 2-a metis novan celon por siaj kapitanoj: trovi marvojon al Azio navigante ĉirkaŭ la Afrika kontinento.
Kiam Vasco da Gama estis en siaj 20-aj jaroj, tiuj planoj komencis realiĝi. En 1487, Johano la 2-a ekspedis du spionojn, Pero da Covilhã kaj Afonso de Paiva, surtere tra Egiptujo, al Orientafriko kaj Hindio, por serĉi Pastron Johanon kaj esplori detalojn de la spicomerkatoj kaj komercovojoj. Pero da Covilhã sukcesis atingi Hindion, sed dum la revena vojo li eksciis pri la morto de sia akompananto eble en Etiopio, venis tien kaj estis retenita laŭ ordono de la imperiestro. Tamen li sukcesis transdoni hejmen raporton pri sia vojaĝo, per kiuj li konfirmis, ke eblas atingi Hindion per maro, ĉirkaŭnaviginte Afrikon.
Preskaŭ samtempe kapitano Bartolomeu Dias malkovris la Kabon de Bona Espero, ĉirkaŭnavigis Afrikon kaj venis al Hinda Oceano, pruvinte ke Afriko ne etendiĝas ĝis la Suda Poluso, kiel supozis multaj antikvaj sciencistoj. Li esploris la bordon ĝis la rivero Fiŝ (Rio do Infante) en nuntempa Sudafriko kaj konfirmis, ke la nekonata marbordo iras for al la nordoriento. Sed maristoj de Dias rifuzis navigi pli, pro tio li ne sukcesis atingi Hindion kaj devis reveni al Portugalio en 1488.
Restis ke iu esploristo pruvu la ligon inter la rezultoj de Dias kaj tiuj de da Covilhã kaj de Paiva kaj kunligu tiujn apartajn segmentojn al eble profita komercvojo en la Hindan Oceanon. La reĝo planis sendi novan ekspedicion. Tamen dum sekvaj kelkaj jaroj ĝi ne estis plene ekipita, eble pro akcidenta morto de amata filo de la reĝo, heredanto de la trono, kio ege malfeliĉigis la reĝon kaj forlogis lin disde la regnaj aferoj. Nur post la morto de Johano la 2-a en 1495, kiam ekregis Manuel la 1-a, la preparado de nova permara ekspedicio al Hindio daŭriĝis. La tasko, komence donita al la patro de Vasco da Gama, estis finfine proponita de la nova reĝo al Vasco pro lia raporto pri protektado de portugalaj komercaj stacioj sur la afrika Ora Marbordo kontraŭ atakoj de francoj.
Preparado
La ekspedicio estis zorge preparita. Kvar ŝipoj estis konstruitaj jam dum regado de Johano la 2-a sub prizorgo de sperta maristo Bartolomeu Dias, kiu antaŭe esploris vojon ĉirkaŭ Afriko kaj sciis, kiaj ŝipoj estas bezonataj por la vojaĝo. Tiuj kvar ŝipoj estis:
La ekspedicio estis ekipita per plej bonaj navigiloj kaj mapoj. Ĉefa navigisto estis Pero de Alenquer, kiu akompanis Bartolomeu Dias en lia vojaĝo al la Kabo de Bona Espero. Aliaj spertaj navigistoj estis Pedro Escobar, João de Coimbra kaj Afonso Gonçalves. Ne estas certe konata, kiom da homoj estis en ĉiu ŝipteamo, laŭ diversaj fontoj sume estis de 100 ĝis 170 homoj. En la ŝipanaro estis pastro, kronikisto, astronomo, kelkaj tradukistoj de la araba kaj de diversaj afrikaj lingvoj. Revenis nur ĉirkaŭ 55 el ili, kaj du ŝipoj estis perditaj.
Konsiderante, ke la vojaĝo devis daŭri multajn monatojn, en la ŝipkelojn oni metis kiel eble plej multe da trinkakvo kaj manĝaĵoj. Marista dieto estis ordinara por longaj vojaĝoj de tiu tempo. Sekigita pano kaj kaĉo el pizo aŭ lento estis bazo de la nutrado. Al ĉiu homo estis donataj ankaŭ duonfunto da salita viandaĵo (dum fastaj tagoj anstataŭigata per fiŝo, kiun oni kaptis laŭvoje), 1,25 litroj da akvo, du tasoj da vino, iom da vinagro kaj olivoleo. Foje, por variigi la manĝon, aperadis cepo, ajlo, fromaĝo kaj sekprunoj.
Krom la provizo, ĉiu maristo ricevadis salajron — 5 kruzadojn por ĉiu monato de la vojaĝo, kaj ankaŭ la rajton je parto de kaptaĵo. Oficiroj kaj navigistoj, kompreneble, ricevis multe pli.
Plej serioze portugaloj traktis aferojn pri armiloj. Maristoj havis diversajn tranĉarmilojn, pikstangojn, halebardojn, potencajn arbalestojn, kiel protektilojn portis ledajn brustokirasojn. Oficiroj kaj parto de soldatoj havis metalajn kirasojn. Pistoloj aŭ fusiloj ne estas ie menciitaj, sed artilerion la ekspedicio havis perfektan: eĉ sur malgranda Berrio estis 12 kanonoj, sed São Gabriel kaj São Rafael portis po 20 pezajn kanonojn, ne kalkulante malgrandajn kanonetojn.
Vojaĝo al la Kabo
La ekspedicio solene startis de Lisbono la 8-an de julio 1497. Ĝi sekvis la itineron de pli fruaj esploristoj laŭ la marbordo de Afriko. Baldaŭ la portugalaj ŝipoj atingis Kanariojn, kiuj apartenis al Kastilio, sed Vasco da Gama ordonis preteriri ilin, ĉar ne volis malkovri al la hispanoj celon de la ekspedicio. Mallonga halto estis farita ĉe portugalaj insuloj de Kaboverdo, kie la floto povis replenigi la stokojn.
Post atingo de la marbordo de nuntempa Sieraleono, laŭ konsilo de Bartolomeu Dias (kiu komence akompanis la ekspedicion, kaj poste turnis al sur gvinea bordo), Vasco da Gama prenis kurson sud-okcidenten al la oceano, por eviti kontraŭajn ventojn kaj serĉante la Sudatlantikajn, kiujn Bartolomeu Dias malkovris en 1487. La eskadro navigis for de la tero, kaj nur post transiro de la Ekvatoro turnis al sud-oriento. Dum pli ol tri monatoj la ŝipoj traveturis pli ol 6 000 mejlojn da malferma oceano, tio estis sendube la plej longa vojaĝo sen vido de tero por tiu tempo.
Tiu vojo estis sukcesa, kaj la 4-an de novembro 1497 la ekspedicio atingis teron de la afrika marbordo. Ili ankris en golfeto, al kiu oni donis nomon de Sankta Heleno. Vasco da Gama ordonis halti por riparoj. Tamen, la portugaloj baldaŭ konfliktis kun lokanoj, kaj okazis armita kolizio. Bone ekipitaj maristoj ne suferis grandajn perdojn, sed per sago en la kruron estis vundita mem Vasco da Gama. Poste tiun epizodon tre detale priskribis Camões en sia poemo "La Luzidoj".
Fine de novembro, la floto post multaj tagoj da ŝtormo kun granda peno ĉirkaŭis la Kabon de Bona Espero, kaj tiam devis refoje halti por riparoj en la golfeto Aguada de São Brás (nuntempe Mossel Bay). La provizŝipo estis tiom damaĝita, ke ne eblis ĝin ripari. Krome, tiutempe parto de maristoj de la ekspedicio jam mortis pro skorbuto, kaj homoj ne sufiĉis por navigi en ĉiuj kvar ŝipoj. Do, oni decidis forbruligi la provizŝipon kaj redistribui la provizon kaj ŝipanojn al aliaj tri ŝipoj. Renkontinte indiĝenojn, la portugaloj aĉetis de ili manĝaĵojn kaj eburajn ornamojn kontraŭ kunprenitaj varoj. Poste la floto iris nordorienten laŭ la afrika marbordo.
La 16-an de decembro, la floto preterpasis la lastan  (ŝtonan monumenton), kiun starigis Dias, kiam li turnis reen — ĉe Grandan Fiŝan riveron (Orienta Kablando, Sudafriko) — kaj navigis al akvoj antaŭe nekonataj por eŭropanoj. Atendante Kristnaskon, da Gama kaj lia teamo donis al la preterpasata marbordo la nomon Natalo, kiu portis la sencon de "naskiĝo de Kristo" en la portugala. Dum la sekva monato vojaĝo daŭris sen incidentoj, kvankam la floto haltis dufoje por riparo kaj replenigo de provizoj.
Mombasa
Proksime de moderna Kenjo, la ekspedicio okazigis piratadon, rabante arabajn komercajn ŝipojn – kutime senarmajn ŝipetojn sen fortaj kanonoj. La portugaloj iĝis la unuaj konataj eŭropanoj, kiuj vizitis la havenon de Mombasa de la 7-a ĝis la 13-a de aprilo 1498, sed ili estis renkontitaj per logika malamikeco kaj baldaŭ foriris.
Libro de mortintoj
La tuta libro enhavis 200 sorĉformulojn, sed familio de la mortinto povis elekti, pri kiuj kaj je kiom da sorĉformuloj ili havas intereson.
Vasco da Gama
Malindi
Vasco da Gama daŭrigis la vojaĝon norden, alveninte al la haveno de Malindi la 14-an de aprilo 1498. Tiea ŝejko estis en konflikto kun gvidantoj de Mombasa, do afable renkontis da Gama. Tie la ekspedicio unuafoje ekvidis hindiajn komercistojn.
Libro de mortintoj
La tekstoj estis plimulte verkitaj sur papirusaj volvaĵoj, sed kelkaj sorĉformuloj povis esti skribitaj rekte sur ĉerkoj, amuletoj, sur muroj de kriptoj, sur statuetoj kaj sur statuoj. La papirusaj volvaĵoj estadis lokigitaj en la ĉerko apud la korpo aŭ ili estis pakumitaj en bandaĝoj de la mumio. Iam ili ankaŭ estis enmetataj en kavajn statuetoj de Ptah-Sokar-Oziriso, memfida sepulta diaro. Kutime la tekstoj estis skribitaj per hieroglifa skribaĵo, sed ili povis esti ankaŭ skribitaj per kursivo, hieratiko aŭ demotiko kaj ili estis akompanataj de koloraj ilustraĵoj aŭ vinjetoj.
Ségolène Royal
Marie-Ségolène ROYAL [maʁi segͻlɛn ʁwajal] (pli konata kiel Ségolène Royal) estas grava franca politikistino kaj membro de la Socialista Partio.
Libro de mortintoj
Celo de la libro
Nenia kopiaĵo de Libro de mortintoj enhavis ĉiujn sorĉformulojn. Hodiaŭaj egiptologoj direktas sin laŭ sistemo, kiu en la jaro 1842 enkondukis Carl Richard Lepsius. La sorĉformuloj estas numeritaj kiel ĉapitroj kaj kiel ĉefa modelo servas por ili reskribo de Libro de mortintoj de Infanch el periodo de Ptolemaioj. Tiu ĉi ekzemplero havas 165 ĉapitrojn.
Fine de la periodo de Ptolemaioj la sepultaj tekstoj estis malpli longaj kaj Libron de mortintoj anstataŭis Libro de spirado aŭ Libro de senĉesa eterneco. Ili povis esti skribitaj sur unu folio de papiruso kaj volvitaj metitaj apud la kapo kaj la kruroj de mortinto. Sed ankaŭ plu ili plenumis sian ŝirman funkcion.
Vasco da Gama
Kolkato
Ĉar antaŭe estis nekonataj lokoj de Hinda Oceano, por la ekspedicio bezonatis sperta piloto, kies scio pri la musonventoj permesus al li navigi dum la resto de la vojo al Kolkato, situanta sur la sudokcidenta marbordo de Hindio. Kontrakti la piloton evidentiĝis malfacila afero. La unuaj dungitoj fuĝis de la portugaloj ĉe la unua ebleco. Nur helpe de ŝejko de Malindi la piloto estis trovita. Fontoj malsamopinias pri la identeco de la piloto, nomante lin diverse kristano, islamano, aŭ guĝarato. Iuj malnovaj rakontoj priskribas la piloton kiel la faman araban navigiston Ibn Majid, sed aliaj samtempaj raportoj metas Majid aliloken, do li ne povus esti proksime tiutempe. Krome, neniu el portugalaj historiistoj de tiu tempo mencias Ibn Majid.
Ségolène Royal
De 1988, ŝi estas deputito en la departemento Deux-Sèvres, kaj prezidentiĝis en 2004 de la regiona konsilio de Puatuo-Ĉarentoj.
Ŝia amkunulo estis la unua sekretario de la socialista partio, François Hollande [Fransŭa Oland]. Ili kune havis kvar gefilojn : Thomas [Toma] (1984), Clémence [Klemãs] (1985), Julien [Ĵüljen] (1987) kaj Flora [Flora] (1992). La paro Ségolène Royal kaj François Hollande oficiale anoncis sian disiĝon la.
August von Fligely
August von FLIGELY (naskiĝinta la en Janów Lubelski, mortinta la  en Vieno) estis aŭstra oficiro kaj kartografo.
Ségolène Royal
En januaro 2006, anstataŭ memorfesti la 10-an morttagon de la iama socialista prezidento François Mitterrand [Fransŭa Miteran], ŝi preferis translimeniri kaj subteni la kandidatiĝon de Michelle Bachelet [Miŝel Baŝle], en Ĉilio. Ankaŭ ŝia vojaĝo al Italio, por kontraŭi la prezidentiĝon de Silvio Berlusconi [Silvjo Berluskoni] kun la italaj socialistoj, kaj ŝia vizito en Usono, kie ŝi renkontis Hillary Clinton kaj Condoleezza Rice, emfazas la internacian amplekson kiun ŝi ambicias. En la politika franca pejzaĝo, ŝi enpersonigas renoviĝon kaj sendube impulsos la francan socialistan partion, kiu malfortiĝis de la prezidanta baloto de 2002. Ŝi estis la unua virino vere prezidentebla en Francio.
Ekde la 2-a de aprilo 2014 ŝi estas la ministro pri ekologio, daŭripova disvolviĝo kaj energio en la registraro de Manuel Valls.
Kandidato por prezidentiĝo
En 2006, Ségolène Royal kandidatiĝis por esti la socialista konkuranto en la Prezidanta baloto de 2007 en Francio. Ŝi elektiĝis la 16-an de novembro 2006 kiel la socialista kandidato kaj ŝi havis Nicolas Sarkozy [Nikola Sarkozi] kiel ĉefan dekstran (liberalan) kontraŭulon por la prezidentiĝo.
Ségolène Royal ricevis 25.87 % el la voĉdonoj en la prezidanta baloto de la (1-a turniro) kaj akiris duarangan pozicion post Nicolas Sarkozy, kiu ricevis 31.18 % - ŝi tial rajtas partopreni en la decida baloto de la  (2-a turniro).
Ségolène Royal ricevis 46.94 % el la voĉdonoj en la prezidanta baloto de la (2-a turniro), tiel malvenkinte profite al sia kontraŭulo Nicolas Sarkozy, kiu ricevis 53.06 %.
August von Fligely
Vivo
Estante filo de kolonelo li frekventis la soldatan akademion en Wiener Neustadt kaj servis inter 1836 kaj 1852 kiel oficiro ĉe la loĝistika centro (Generalquartiermeisterstab) en Vieno (1848 majoro, 1857 generalmajoro, 1865 feldmarŝala leŭtenanto). En 1852 li nomumiĝis raportisto en la militdepartemento de la armea supera komandejo. En 1853 oni resendis lin al la loĝistikejo kie li ekestris la geografian instituton. Ĝin li gvidis ĝis 1872.
Li ege antaŭenpuŝis la trianguladon kaj geodezian pritrakton de Hungarujo, Transilvanio kaj Valaĥio. Tamen li eĉ pli okupiĝis pri kreo de modernega speciala karto de la tuta Danuba Monarkio utiligante ĉiun datenojn ekde la ĵus en 1869 ordonita mezurado de ĉiuj teritorioj. Fligely plimodernigis la tutan sciencon kartografian per heliogravurado kaj fotografia kartoreproduktado. Por plibonigi la plastikan bildigon de la surfaco li enkondukis - laŭ la sistemo de Johann Georg Lehmann - aplikon de tavollinioj, kolorigo kaj meto de ombrostrekoj por rapida ekkono de la speco de la diversaj surfaceroj.
Sub lia estrado fariĝis la plejmulto de la malnovaj specialkartoj (1: 144 000) kaj de la novaj (1: 75 000) pri Bohemujo, Dalmatio kaj Hungarujo, krome la ĝeneralaj mapoj de Hungarujo, Transilvanio kaj Galicio (litografie), de Valaĥio kaj de Bohemujo (kuprogravure 1:288 000). Aldonendas mapoj de Adriatiko.
Estante prezidanto de la Aŭstria Komisiono pri Internacia Geodezio kaj vicprezidanto de la Eŭropa Arkmezurada Komisiono li tre konatiĝis internacie inter la fakularo kaj engaĝiĝis ekde 1861 realigi multajn planojn de la menciitaj societoj.
Honoroj
Por honori lin oni nomis por li Fligeli-kabon sur Rudolf-insulo kaj fjordon en Grenlando.
Fonto
Oliwa, Godfried: "Fligely, August von". Ĉe: Neue Deutsche Biographie 5 (1961), p. 247 (tie ĉi interrete)
Vasco da Gama
Kolkato
Vasco da Gama foriris el Malindi al Hindio la 24-an de aprilo 1498.
Preĝejo
Preĝejo estas konstruaĵo destinita por religiaj preĝo kaj kulto.
Vasco da Gama
Kolkato, Hindio
La floto alvenis en proksime de Kolkato, Hindio, la 20-an de majo 1498. La zamorino, reĝo de Kolkato, kiu troviĝis tiutempe en sia dua ĉefurbo, revenis al Kolkato, kiam aŭdis novaĵojn pri la alveno de fremda floto. La navigisto estis akceptita kun tradicia gastamo, inkluzive de grandioza procesio de almenaŭ 3 000 armitaj najaroj, sed interparolo kun la zamorino ne produktis iujn ajn konkretajn rezultojn. La varoj, kiujn da Gama sendis al la zamorino kiel donacojn de Dom Manuel — kvar manteloj de skarlata ŝtofo, ses ĉapeloj, kvar branĉoj de koraloj, dek du ŝtofpecoj, skatolo kun ses lavopelvoj, kesto da sukero, du bareloj da oleo kaj barelo da mielo — estis ordinaraj, kaj ne impresis la reĝon. Dum la oficialuloj de zamorino scivolis, kial estis nek oro nek arĝento, la islamaj komercistoj, kiuj vidis en da Gama sian konkuranton, supozis, ke li estas nur ordinara pirato, sed ne reĝa ambasadoro. La varoj vendiĝis malbone. Peto de Vasco da Gama permesi lasi post si komercan reprezentanton, kiu respondecus pri la nevenditaj varoj, estis malakceptita fare de la reĝo, kiu insistis, ke da Gama pagu doganimposton — prefere per oro — kiel iu ajn alia komercisto. Tio streĉis rilatojn inter ili. Ĝenita pro tio, da Gama forkaptis kelkajn najarojn kaj dek ses fiŝkaptistojn (mukkuva) kun si perforte.
Preĝejo
Lingvaj rimarkoj
Ekzistas du manieroj nomi la preĝejojn por diversaj religioj: aŭ oni aldonas adjektivan formon de la religinomo al la vorto "preĝejo" (ekzemple "kristana preĝejo", "islama preĝejo", "hindua preĝejo", "juda preĝejo" ktp), aŭ oni uzas la jenajn vortradikojn:
La dua sistemo havas la malavantaĝon, ke apenaŭ eblas enkonduki apartan radikon por la preĝejo de ĉiu religio, kaj ke ĝi necesigas lernadon de pli da novaj radikoj. Aliflanke ĝi havas la avantaĝon, ke eblas pli bone subdiferencigi: "sunaisma moskeo" pli koncizas ol "sunaisma islama preĝejo", "romkatolika kirko" pli koncizas ol "romkatolika kristana preĝejo" ktp. En artikoloj eble pravigeblus simple malmencii la religion, do simple skribi "ŝijaisma preĝejo", "baptisma preĝejo", "aŝkenaza preĝejo", "alevita preĝejo", "jezuita preĝejo", "oomota preĝejo", "metodista preĝejo" ktp., sed tio despli necesigus detalan studon de la adjektivaj novaj radikoj, por scii pri kio temas, kaj en precice difinita kunteksto kiel ekzemple en vikipediaj kategorioj necesas mencio de la religia aparteno de preĝejo.
Vasco da Gama
Reveno
Vasco da Gama forlasis Kolkaton la 29-an de aŭgusto 1498. Entuziasma por vojaĝi hejmen, li ignoris lokan sciaron pri skemoj de musonoj, kiuj daŭre blovis surteren. La floto komence rampis norden laŭ la hindia marbordo, kaj poste ankris ĉe insulo por iom da tempo. La portugaloj kaperis kelkajn komercajn ŝipojn. Aliflanke, reganto de Goao mem volis kapti la eskadron por uzi ĝin kontraŭ najbaroj. Ili finfine startis al sia vojaĝo trans la Hindan Oceanon la 3-an de oktobro 1498. Sed pro la vintra musono tio estis animskua vojaĝo. Dum la vojo al Hindio, kiam la floto de Gama navigis profite de la somera musono, la transiro de la Hinda Oceano okupis nur 23 tagojn; dum la revena vojo, kontraŭ la vento, ĝi daŭris 132 tagojn.
Preĝejo
Lingvaj rimarkoj
Pro tio, ke Esperanto unue disvastiĝis precipe en la kristane influita mondo, la vorto "preĝejo" sen pliklarigo, pri kiu religio temas, ofte estis (kaj ankoraŭ foje estas) uzata ĉefe por kristanaj preĝejoj. Tamen oni notu bone, ke per si mem la vorto "preĝejo" ne esprimas, ke temas pri kristana preĝejo.
Vasco da Gama
Reveno
Vasco da Gama vidis teron denove nur la 2-an de januaro, 1499, alteriĝante antaŭ la marborda somala grandurbo Mogadiŝo, tiam sub la influo de la aĝurana imperio en la Korno de Afriko. Ili ne haltis, sed preterpasis antaŭ Mogadiŝo. Anonima kronikisto de la ekspedicio notis, ke ĝi estis granda urbo kun altaj domoj de kvar aŭ kvin etaĝoj, grandaj palacoj en la centro kaj multaj moskeoj kun cilindraj minaretoj. Da Gama ordonis pafi el kanonoj al la urbo por timigi ĝin.
Moguer
Moguer [mogEr] estas municipo de Hispanio, en la provinco de Onubo, regiono de Andaluzio.
Vasco da Gama
Reveno
La floto de Vasco da Gama finfine alvenis en Malindi la 7-an de januaro 1499 en terura stato — ĉirkaŭ duono de la ŝipanaro estis mortinta dum la transiro, kaj multaj el la resto suferis pro skorbuto. Dum kvin tagoj en Malindi la homoj iom resaniĝis pro bona manĝado kaj fruktoj, disponigitaj de la ŝejko. Tamen, ne havante sufiĉe da ŝipanoj por administri tri ŝipojn, Vasco da Gama la 13-an de januaro ordonis detrui São Rafael ĉe la orientafrika marbordo sude de Mombasa, kaj redistribuis la homojn al la ceteraj du ŝipoj, São Gabriel kaj Berrio. Poste la navigado estis pli glata. La 28-an de januaro ili preterpasis insulon Zanzibaro. Komence de marto ili alvenis en Mossel Bay, kaj ĉirkaŭveturis la Bonesperan Kabon al la kontraŭa direkto la 20-an de marto. Ili atingis okcidentafrikan marbordon antaŭ la 25-a de aprilo.
Ĉi tie la taglibro de la ekspedicio subite finiĝas. Se rekonstrui el aliaj fontoj, ŝajnas ke ili daŭrigis ĝis Kaboverdo, kie Berrio de Nicolau Coelho apartiĝis de São Gabriel de Vasco da Gama, kaj navigis memstare. Berrio alvenis en Lisbonon la 10-an de julio 1499 kaj Nicolau Coelho persone liveris la novaĵojn al reĝo Manuel la 1-a kaj la reĝa kortego, kunveninta tiam en Sintra. Intertempe en Kaboverdo, la frato de Vasco, Paulo da Gama, serioze malsaniĝis. Gama elektis resti kun li sur la insulo Santiago, kaj komisiis al sia oficisto,, venigi São Gabriel hejmen. Ĝi alvenis en Lisbonon iam fine de julio aŭ komence de aŭgusto. Vasco da Gama kaj lia malsana frato poste ekveturis per gvinea karavelo, revenanta al Portugalio, sed Paulo da Gama mortis survoje. Vasco da Gama foriris de la ŝipo ĉe la Acoroj por entombigi sian fraton en la monaĥejo de São Francisco en Angra do Heroísmo, kaj restadis tie en funebro dum iom da tempo. Poste li veturis per acora karavelo kaj finfine alvenis en Lisbonon la 29-an de aŭgusto 1499 (laŭ Barros), aŭ komence de septembro (la 8-an aŭ la 18-an, laŭ aliaj fontoj). Malgraŭ sia melankolia humoro, Vasco da Gama ricevis bonvenigon kiel heroo, estis akceptita kun honoro, inkluzive de triumfa procesio kaj publikaj festadoj. Reĝo Manuel verkis du mesaĝojn, en kiuj li priskribis la unuan vojaĝon de Vasco da Gama, en julio kaj aŭgusto 1499, baldaŭ post la reveno de la ŝipoj. Ankaŭ verkis tri mesaĝojn priskribante la unuan vojaĝon de Vasco da Gama baldaŭ post la reveno de la ekspedicio.
La ekspedicio postulis grandan koston – du ŝipoj kaj pli ol duono de la homoj estis perditaj. Ĝi ankaŭ malsukcesis en sia ĉefa celo de certigado de komerca traktato kun Kolkato. Tamen, la spicoj, alportitaj reen sur la ceteraj du ŝipoj, estis venditaj kun grandega profito por la krono. Vasco da Gama estis juste nomita malferminto de rekta marvojo al Azio. Lian vojon poste sekvis ĉiujaraj Portugalaj Hindiaj Flotegoj.
Moguer
Poste Moguer pluhavis la maran kaj komercan aktivadon pere de la haveno de la Ribera, eksportante vinojn produktitajn en sia teritorio, kaj aliajn varojn, ĝis Ameriko, Rusio kaj al aliaj eŭropaj landoj. La aktivado vinproduktanta akcelis la ekonomion ĝis komenco de la 20-a jarcento, kiam la ĥemia industrio de Onubo kaj super ĉio la disvolvigo de la kultivado de Frago, helpis ekonomian, demografian kaj socian disvolviĝon. En la aktualo la areo kultivata por frago en la municipo estas de 2.278 ha, kio estas 27,5 % de la nacia totalo (8.296 ha en tuta Hispanio), kio faras ke la municipo estas la ĉefa produktanto de fragoj de la provinco de Onubo, la regiono de Andaluzio kaj de Hispanio.
Vasco da Gama
Reveno
La spickomerco vere estis grava aktivaĵo por la portugala reĝa fisko, kaj ankaŭ aliaj sekvoj baldaŭ okazis. Ekzemple, la vojaĝo de Gama komprenigis, ke la orienta marbordo de Afriko, la Contra Costa, estas grava por portugalaj interesoj. Ĝiaj havenoj disponigis trinkakvon, provizaĵojn, konstrulignon, lokojn por riparoj; kaj funkciis kiel rifuĝejoj, kie ŝipoj povis atendi dum malfavora vetero. Unu el signifaj rezultoj estis la koloniigo de Mozambiko fare de la portugala krono.
Moguer
La municipa teritorio de Moguer estas komponita de la urbaj domaroj de Moguer kaj Mazagón, la zonoj de seka kaj irigacia agrikulturoj, kaj la forstaj spacoj integritaj de publika monto posedaĵo de la municipo kaj la naturaj protektitaj lokoj.
Vasco da Gama
Rekompencoj
En decembro 1499, Vasco da Gama estis rekompencita fare de la reĝo Emanuelo la 1-a per la urbo Sines kiel hereda feŭdo (la urbo, kiun lia patro Estêvão iam havis mem kiel prizorgatan). Tio evidentiĝis esti sufiĉe komplika afero, ĉar Sines tiam apartenis al la Ordeno de Santiago. De la unua rigardo, ne devus esti problemo por, la ĉefo de la ordeno, aprobi la rekompencon – ja Gama estis Santiago-kavaliro, unu el siaj propraj, kaj proksima kolego de Lancastre. Sed la fakto ke Sines estis donacita per mano de la reĝo, provokis Lancastre rifuzi pro principo – li timis, ke tio instigus la reĝon fari aliajn donacojn de la havaĵoj de la ordeno. Gama pasigis kelkajn sekvajn jarojn provante ekposedi Sines – tiu fortostreĉo forpuŝis lin de Lancastre kaj poste instigis Gama forlasi lian ŝatatan Ordenon de Santiago, ŝanĝante ĝin al la rivala Ordeno de Kristo en 1507.
Moguer
Loĝantoj
La loĝantoj nomiĝas Moguereños. La censita populacio en 2009 estis loĝantoj kaj la denseco estas 95,93 loĝ/km². Antikve la populacio estis dise en domaroj sed el la konverto de la municipo en senjorlando en 1333 la populacio de Moguer koncentriĝis en la aktuala urba domaro, ĝis atingi 5.000 loĝantojn, kio estis ĝis la 20-a jarcento.
Vasco da Gama
Rekompencoj
Intertempe, Gama ricevis grandan heredatan reĝan pension de 300 000 realoj. Li estis premiita per la nobla titolo de Dom (sinjoro) poreterne por li mem, liaj gefratoj kaj iliaj posteuloj. La 30-an de januaro 1502, al Vasco da Gama estis donita titolo Almirante dos mares de Arabia, Irano, Hindio, e de todo o Oriente ("Admiralo de la Maroj de Arabio, Irano, Hindio kaj de la tuta Oriento") – afekta titolo, rememoriga pri la ornamita kastilia titolo de Kristoforo Kolumbo (evidente, Manuelo devis konsideri, ke se Kastilio havis "Admiralon de la Oceanaj Maroj", tiam certe ankaŭ Portugalio devas havi tian). Alia reĝa dokumento, datita de oktobro 1501, donis al Vasco da Gama personan rajton interveni kaj plenumi decidan rolon en ajna estonta floto, ligita kun Hindio.
Moguer
Loĝantoj
El 1900 al 1970 la populacio de Moguer estis ĉ. 7.000-8.000 loĝantoj, kaj el 1970 ĝuis kreskon ĝis 19.569 loĝantoj (I.N.E. 2009), la plej alta populacio de ties historio. De la 19.569 loĝantoj, 9.832 estas viroj (51,28%) kaj 9.737 virinoj (49,72%).
Vasco da Gama
Rekompencoj
Ĉirkaŭ 1501, Vasco da Gama geedziĝis kun Catarina de Ataíde, filino de Álvaro de Ataíde, la alcaide-mór (estro) de urbeto Alvor (regiono Algarve) kaj eminenta nobelo, parence ligita kun la potenca familio Almeida (Catarina estis kuzino de D. ).
Moguer
Loĝantoj
La detala analizo de demografia informo de Moguer estas en la Sistemo de Informaro Multiteritoria de Andaluzio (S.I.M.A.).
Vasco da Gama
Dua vojaĝo
Post malkovro de la marvojo al Hindio, Portugalio komencis organizi ĉiujarajn ekspediciojn tien. La, lanĉita en 1500, estis metita sub la komandon de Pedro Álvares Cabral, kun la misio fari traktaton kun la zamorino de Kolkato kaj starigi portugalan komercejon en la grandurbo. Tamen, Cabral trafis en konflikton kun lokaj arabaj komercistaj gildoj. Rezulte la portugala komercejo estis kaperita dum ribelo, kaj ĝis 70 portugaloj mortis. Cabral riproĉis la zamorinon pri la okazaĵo kaj bombadis la grandurbon. Tiel ekis milito inter Portugalio kaj Kolkato.
Moguer
Loĝantoj
Laŭ la censo de 2009 la municipo enhavas la jenajn domarojn:
Vasco da Gama
Dua vojaĝo
Vasco da Gama uzis sian reĝan leteron por preni ordonrajton pri la 4-a Hindia Flotego, planita por starti en 1502, kun klara celo venĝi al la zamorino kaj devigi lin submetiĝi sub portugalaj reguloj. Forte armita eskadro de dek kvin ŝipoj kaj okcent viroj lasis Lisbonon la 10-an de februaro 1502. Ĝin sekvis en aprilo alia eskadro de kvin ŝipoj, gvidita de lia nevo, Estêvão da Gama (la filo de la frato Aires da Gama), kiu atingis la unuan eskadron en la Hinda Oceano. La 4-a Flotego vere estis familia afero de Gama. Du el liaj patrinflankaj onkloj, Vicente Sodré kaj Brás Sodré, estis elektitaj komandi maramean patrolon en Hinda Oceano, kaj bofratoj D. Álvaro de Ataíde (frato de Catarina de Ataíde, la edzino de Vasco) kaj Lopo Mendes de Vasconcelos (edziĝinta kun Teresa da Gama, la fratino de Vasco) komandis ŝipojn en la ĉefa floto.
Moguer
Situo
Moguer estas situa en la okcidenta parto de Andaluzio en la komarko aŭ distrikto Urba komarko de Onubo en la suda parto de la provinco de Onubo, je altitudo de 51 m; je 19 km el Onubo, provinca ĉefurbo. La areo de ties teritorio estas de 204 km². La geografiaj koordinatoj estas 37º 16' N, 6º 50' Ok. Moguer estas proksima al la najbara urbo de Palos de la Frontera, kaj je 20 km de la famaj plaĝoj de Mazagón, apartenantaj al ambaŭ municipoj kaj administrata de la municiparo Moguer-Palos de la Frontera.
Vasco da Gama
Dua vojaĝo
Laŭ la vojo al Hindio, la floto de Gama lanĉis kontaktojn kun la Orientafrika or-komerca haveno de Sofala, kaj devigis la sultanlandon de Kilwa tributi, ekhavinte grandan sumon de oro. Post atingo de Hindio, la floto de Gama kaptis kelkajn arabajn ŝipojn, kiujn li renkontis en hindiaj akvoj, inter ili plej fifame Miri, pilgrimŝipon de Mekko, kies pasaĝerojn li masakris en malferma akvo.
Moguer
Situo
Norde limas kun la rivero Tinto, la municipoj de Huelva, Niebla kaj de San Juan del Puerto, sude kun la Atlantiko kaj Palos de la Frontera, okcidente denove kun la Rivero Tinto kaj Palos de la Frontera, kaj oriente kun la municipaj teritorioj de Almonte kaj Lucena del Puerto.
Vasco da Gama
Dua vojaĝo
Oktobre 1502 la floto venis al . Loka reĝo solene renkontis la portugalojn kaj permesis konstrui grandan komercejon. Gama ŝarĝis la ŝipojn el spicoj kaj direktis sin al Kolkato. Ĉi tie li agis senhezite kaj kruele. Malgraŭ ke la zamorino promesis kompensi ĉiujn perdojn, puni kulpintojn pri la atakoj al portugaloj, kaj subskribi novan traktaton, Gama faris absurdan postulon al la hinda reĝo: forpeli ĉiujn islamanojn de Kolkato antaŭ komenci intertraktadojn. Tiu postulo estis kompreneble malakceptita. La portugala floto tiam bombadis la grandurbon de la marbordo dum preskaŭ du tagoj, grave difektinte la malfortikan urbon. Gama ankaŭ kaptis plurajn ŝipetojn, penduminte la hindianojn el la mastoj. Poste li barbare fortranĉigis de ili manojn, orelojn kaj nazojn, ekspedante ilin kun insulta mesaĝo al la zamorino.
Moguer
Situo
Oni alvenas tien per aŭtoŝoseo A-49, regiona A-494, nacia N-422 kaj provinca H-624.
Vasco da Gama
Dua vojaĝo
Post du tagoj da Gama refoje bombadis Kolkaton. La zamorino forkuris el detruita urbo. Lasinte sep ŝipojn en Kolkato por blokadi ĝin, da Gama iris al Koĉi, malgranda proksima regno. Ĉi tie li aldone ŝarĝis la ŝipojn kaj lasis garnizonon en la nova fortikaĵo.
Moguer
Geografio
La plej varma monato estas julio, ĉiujare oni superas la 40 °C kelkajn fojojn. La plej malvarma monato estas januaro, la minimumaj temperaturoj estas ĉirkaŭ 7 °C kaj la maksimumaj ĉ. 17 °C.
Socia institucio
La sociaj institucioj estas sistemo de sociaj konvencioj longdaŭraj kaj organizitaj normale sendependaj de la registaro kaj de la lando en kiu ili troviĝas, estritaj per infrastrukturo rekonebla ene de la socio. Ili devas esti konataj kiel kemiaj reakcioj en la propra infrastrukturo, ĉar tiuj bezonas alĝustiĝi konstante pro la konflikta karaktero de la historio. Tiele, la sociaj institucioj estas rekreitaj kulture dum la aktivaj kaj portempaj procezoj de ĉiu socia epoko. La institucioj dividiĝas en diversaj branĉoj inter ili jena: religiaj, edukaj, familiaj, ekonomiaj institucioj.
Moguer
Ekonomio
Agrikulturo kaj brutobredado. Fiŝkaptado kaj transmara komerco.
Socia institucio
Tre gravaj sociaj institucioj estas jenaj:
Moguer
Historio
La unuaj homaj setlejoj de Moguer okazis en la antikveco kaj estas multaj legendoj ĉirkaŭ ili. La aktuala municipa teritorio de Moguer allogis populacion de la interno kaj de popoloj de la orienta Mediteraneo, kiel pruvas arkeologiaj restaĵoj de la neolitiko, fenicoj kaj romianoj trovitaj en diversaj kuŝejoj.
Vasco da Gama
Dua vojaĝo
La kruela agado de Gama rapide venigis al stagnado komercon sur la Malabara marbordo de Hindio, de kiu Kalikuto dependis. Sed la zamorino tamen rifuzis submetiĝi al portugalaj kondiĉoj, kaj eĉ riske entreprenis helpe de arabaj komercistoj dungi aron de fortaj batalŝipoj por defii la portugalan flotegon. La 12-an de februaro 1503 ili batalis kontraŭ portugaloj, revenantaj al Kolkato. Sed artilerio de Gama devigis la hindian floton fuĝi.
Moguer
Historio
El 150 a.K. al 114 a.K. la hispanromianoj setligis salindustrion ĉe la mita rivero Urium aŭ Tinto, natura komunika kaj komerca vojo de la diversaj kulturoj kiuj uzis ĝin. Estis fortikaĵo el la 1-a jarcento a.K. Kaj oni trovis ankaŭ keramikajn restaĵojn, monerojn, brikojn ktp.
Vasco da Gama
Dua vojaĝo
La 4-a flotego forlasis Hindion komence de 1503. Gama lasis post si malgrandan eskadron de karaveloj sub komando de sia onklo, Vicente Sodré, por patroli la hindian marbordon, persekutadi komercon de Kolkato kaj protekti la portugalajn komercejojn en Koĉi kaj Cannanore de la neeviteblaj reprezalioj de la zamorino.
Moguer
Historio
Je la alveno de islamanoj la domaro de  Mogauar aŭ Mogur apartenis al reglando de Niebla. De tiam restis la kastelo de Moguer de almohadoj, la cisterno sub ties korto, kelkaj fontoj kaj arkeologiaj restaĵoj de arabaj setlejoj en la ruraj zonoj de Rendón, Cacerías aŭ Manzote. Al islamanoj estis konkerata de la Ordeno de Santiago ĉirkaŭ 1239-1240, kun aliaj enklavoj de la historia portugala Algarvo kaj aligita al Kastilio.
Vasco da Gama
Dua vojaĝo
Vasco da Gama alvenis reen en Portugalion en septembro 1503, fakte malsukcesinte pri sia misio igi la zamorinon submetiĝi. Tiu fiasko, kaj posta eĉ pli ĉagrena fiasko de lia onklo Vicente Sodré protekti la portugalan komercejon en Koĉi, verŝajne estis konsideroj kontraŭ iuj pliaj kompensoj. Kiam la portugala reĝo Manuelo la 1-a decidis nomumi la unuan de Portugala Hindio en 1505, Vasco da Gama estis evidente ignorita, kaj la posteno estis donita al D..
Moguer
Historio
En 1333, la domaro de Moguer ixgis la unua senjorlando de la zono, kiam ĝi estis donita de Alfonso la 11-a al Alonso Jofre Tenorio, sub kiu Moguer prosperiĝis kiam oni konstruis monaĥejojn kaj preĝejojn. Post lia morto la senjorlando pasis al María Tenorio, lia filino, edzino de Martín Femández Portocarrero, kaj poste al filo de ambaŭ, nome Alonso Fernández Portocarrero, al kies stirpo ligiĝis definitive dumjarcentoj. La familio Portocarrero pligrandigis la vilaĝon kaj konstruis pli da monaĥejoj, allogis loĝantaron kaj helpis la almaran disvolvigon. Tion profitis la iniciatintoj de la veturadoj de Kolumbo fine de la 15-a jarcento.
Vasco da Gama
Okazaĵo kun pilgrima ŝipo
Dum sia dua vojaĝo, Vasco da Gama efektivigis agojn de krueleco al konkurantaj komercistoj kaj lokaj loĝantoj, kio sigelis lian fifamecon en Hindio. Dum sia dua vojaĝo al Kolkato, da Gama kaptis ŝipon de islamaj pilgrimoj ĉe Madayi, revenantan al Kolkato de Mekko. Priskribita detale fare de ĉeestinto Thomé Lopes kaj kronikisto Gaspar Correia kiel unika pri malvarmsanga krueleco, da Gama prirabis la ŝipon kun pli ol 300 pilgrimuloj surŝipe inkluzive de kelkdek virinoj, ŝlosis la pasaĝerojn, la posedanton kaj ambasadoron de Egiptujo kaj mortbruligis ilin. Ili ofertis siajn riĉaĵojn, kiuj "povis elaĉeti ĉiujn kristanajn sklavojn en la Regno de Fezo kaj multe pli", sed ne estis savitaj. Da Gama spektis tion tra sia luko kaj vidis, kiel la virinoj alportadis sian oron kaj juvelojn kaj etendis supren siajn bebojn por petegi pri kompato. Kiam da Gama postulis forpeli islamanojn de Kolkato, la zamorino sendis por interparolo la ĉefan brahmanan pastron Talappana Nambudiri (tiun saman personon, kiu kondukis da Gama al la ĉambro de zamorino dum lia multe famkonata unua vizito al Kolkato en majo 1498). Da Gama nomis lin spiono, ordonis fortranĉi lipojn kaj orelojn de la pastro, kudris paron de hundaj oreloj al lia kapo, kaj sendis lin for.
Moguer
Historio
Dum la 17-a jarcento Moguer, kiel la tuta Hispanio, dekadencis, sed dum la 18-a jarcento reprosperiĝis, oni malfermis merkatojn en Kadizo, Rusio, Eŭropo, ktp, kio ĉefe helpis la disvolvigon de la agrikulturo kaj ĉefe de vitejoj kaj vinproduktado.
Vasco da Gama
Paŭzo
Dum la sekvaj du jardekoj, Vasco da Gama vivis trankvilan vivon, nebonvena en la reĝa kortego kaj flankenlasita pri hindiaj aferoj. Liaj provoj reveni al la favoro de Manuelo la 1-a (inkluzive ŝanĝon al la Ordeno de Kristo en 1507), ne sukcesis. Francisco de Almeida, Afonso de Albuquerque kaj, pli poste, Albergaria kaj Sequeira, estis la homoj, preferataj de la reĝo por Hindio.
Moguer
Historio
En 1755 okazis la terura Lisbona tertremo, kio kaŭzis enorman detruno en la urbo; plej parto de grandaj monumentoj, monaĥejoj, palacoj, preĝejoj, devis esti rekonstruitaj.
Vasco da Gama
Paŭzo
Post kiam Ferdinando Magelano fuĝis al la regno Kastilio en 1518, Vasco da Gama minacis fari la samon, instigante la reĝon entrepreni agojn por reteni lin en Portugalio kaj eviti la embarason perdi sian propran "Admiralon de la Hindiaj Maroj". En 1519, post jaroj de ignorado de liaj peticioj, reĝo Manuelo la 1-a finfine rapidis doni al Vasco da Gama feŭdan titolon, nomuminte lin la unua grafo de Vidigueira. La reĝo kreis tiun grafan titolon per dekreto emisiita en Évora la 29-an de decembro, post komplika interkonsento kun Dom Jaime, Duko de Braganza, kiu cedis al li kontraŭ pago la urbojn Vidigueira kaj Vila dos Frades. La dekreto donis al Vasco da Gama kaj liaj heredantoj ĉiujn ligitajn enspezojn kaj privilegiojn, tiel da Gama iĝis la unua portugala grafo, kiu ne estis naskita kun reĝa sango. En tiu tempo en Portugalio estis nur 12 grafoj, unu grafo-episkopo, 2 markizoj kaj 2 dukoj.
Moguer
Nuntempa historio
La 19-a jarcento estis por Moguer epoko de granda disvolviĝo. Komence de la jarcento ĝi estis la plej loĝata urbeto (7.200 loĝantoj) sekvata de Huelva. La franca invado kaŭzis situacion de provizoreco kaj ĝenerala malordo. En 1833 Huelva iĝis provinco por st longa politika polemiko fare de la defendantoj de Moguer kiel ĉefurbo de la nova politika-administra ento. Tamen Moguer estis ĉefurbo de jurisdikcia, notaria kaj registra teritorioj, same kiel por katolika eklezio jam el mezo de la 15-a jarcento.
Vasco da Gama
Tria vojaĝo
Post morto de la reĝo Manuelo la 1-a, fine de 1521, lia filo kaj posteulo, reĝo Johano la 3-a de Portugalio komencis reviziadon de la transmaraj portugalaj registaroj. Turnante sin for de la maljuna Albuquerque-kliko (nun reprezentita de Diogo Lopes de Sequeira), Johano la 3-a serĉis freŝan rekomencon. Tiel Vasco da Gama revenis de sia politika apartigejo kiel grava konsilisto pri nomumoj kaj strategio de la nova reĝo. Vidante la novan hispanan minacon al la Molukoj kiel la prioritaton, Vasco da Gama konsilis kontraŭ la obsedo pri Arabio kiu penetris multon de la Manuela periodo, kaj daŭre estis la domina zorgo de Duarte de Menezes, tiama guberniestro de Portugala Hindio. Menezes ankaŭ montris sin nekompetenta kaj koruptema, estante kaŭzo de multnombraj plendoj. Rezulte, Johano la 3-a decidis nomumi kiel novan guberniestron mem Vasco da Gama, por anstataŭigi Menezes, estante certa ke la magio de lia nomo kaj memoro pri liaj faroj eble pli bone levos lian aŭtoritaton en Portugala Hindio, kaj administros la transiron al nova registaro kaj nova strategio.
Moguer
Nuntempa historio
Dum la Unua Hispana Respubliko en 1873 oni konstruis ŝoseon kaj ponton super la rivero Tinto, bazaj infrastrukturoj por la disvolvigo de la municipo. En 1899 Moguer havis 8.523 loĝantoj el kiuj 99 % estis kamparlaboristoj. Vino pluestis la baza produkto kaj la rivero la natura vojkomunikilo por eksportado, sed tiu trafiko de la loka haveno descendis pro sedimentigo de la rivero.
Historio de la hungara fervojo
Politikaj cirkostancoj en la 19-a jarcento
La Hungara reĝlando estis parto de la Habsburga Imperio kaj estis dispecigita al gubernio Transilvanio, Limgarda zono, Vojvodino kaj la restaĵoj, fine estis Kroatio, kies tronon havis la Habsburgoj. Tiuj teritorioj neglektiĝis, tamen en 1825 la hungara parlamento ekfunkciis, kie reformaj paŝoj decidiĝis. En 1849 la hungara revolucio fiaskis, sed en 1867 kompromiso okazis, sekve Hungara reĝlando sendependiĝis escepte kelkajn ministeriojn. La samo okazis inter Hungario kaj Kroatio en la sekva jaro. Baldaŭ unueco de Hungario restariĝis.
Moguer
Nuntempa historio
En 1881, la 23-an de decembro, naskiĝis en la domo numero 1 de lastrato de la Ribera, en Moguer, la universala poeto Juan Ramón Jiménez, Nobel-premio de Literaturo en 1956. Danke al li, Moguer iĝis tutmonde konata ĉefe pere de lia verko "Platero y yo" tradukita al multaj lingvoj kaj ankaŭ al esperanto.
Historio de la hungara fervojo
La unuaj reloj
Ĉe minoj jam longe oni uzis lignajn relojn, kie homoj aŭ ĉevaloj tiris la ujojn. La unua ĉevaltira fervojo ekfunkciis inter Pozsony kaj Bazin en 1840, sed la evoluo montris al vaportira fervojo. Tiutempe fervojo de Habsburgoj ekfunkciis inter Trieste kaj nuntempa suda Pollando tra Vieno, tial la Habsburgoj planis elbranĉiĝojn el tiu linio al Pest laŭ dekstra bordo de Danubo. La hungara decido estis Pest-Pozsony-Vieno laŭ la maldekstra bordo. Tial en 1846 inter Pest kaj Vác fervojo ekfunkciis, kaj en la sama jaro en Banato inter Oravicabánya kaj Anina. Tiu lasta linio helpis la minadon, krome strategia linio de Habsburgoj estis Vieno-suda Banato ĝis la Danubo
Moguer
Nuntempa historio
En la 20-a jarcento, la ekonomia prospero de antaŭaj jarcento, danke al kultivo de la vito, fiaskas pro plago de la filoksero, komence de la jarcento. La perdo de populacio senĉesas ĝis la industria disvolviĝo de Onubo en la 1960-aj jaroj kaj ĉefe ĝis la ekigo de la kultivado de frago en la 1970-aj jaroj, kaj nuntempe Moguer estas la ĉefa fragoproduktanto de Hispanio, kio kaŭzis dum la lastaj tri jardekoj grandan demografian, ekonomian kaj socian disvolviĝon.
Historio de la hungara fervojo
Etendiĝo de la reloj
En 1867 evidentiĝis, ke centra parto de Hungario kaj Transdanubio havas fervojojn, sed preskaŭ mankas ili en Kroatio, Supra Hungarujo kaj Transilvanio. Tiam precipe privataj societoj konstruis liniojn. Se ili bankrotiĝis, la Hungara Ŝtatfervojo (MÁV) tuj plufunkciis ilin. En 1867 Pest-Salgótarján-ministaj urboj pretiĝis, post 1 jaro Pécs-Barcs, Arad-Marosvásárhely kaj Arad-Petrozsény. En 1871 norda Transilvanio ricevis kontakton laŭ Szolnok-Kolozsvár, sude en 1873 Brassó kaj Székelykocsárd havis fervojon.
Vasco da Gama
Tria vojaĝo
Per sia nomuma letero de februaro 1524, Johano la 3-a donis al Vasco da Gama privilegian titolon de "vicreĝo". Da Gama estis nur la dua portugala guberniestro, kiu havis tiun titolon (la unua estis Francisco de Almeida en 1505). Lia dua filo, Estêvão da Gama, estis samtempe nomumita Capitão-mor do Mar da Índia ("Kapitan-majoro de la Hindia Maro" — komandanto de la mararmea patrolfloto en la Hinda Oceano), por anstataŭigi la fraton de Duarte, Luís de Menezes. Kiel lasta kondiĉo, Gama ricevis certigon de Johano la 3-a de Portugalio pri la promeso nomumi ĉiujn liajn filojn sinsekve kiel portugalajn kapitanojn de Malako.
Historio de la hungara fervojo
20a jarcento
Ĝis la 1-a mondmilito Hungara reĝlando havis imponan fervojan reton. Post Traktato de Trianon el 22000 km-oj restis 8000. En 1934 Budapeŝto-Hegyeshalom iĝis elektra fervojo. En 1940 Hungario rericevis nordan Transilvanion tiel, ke Kolozsvár-Marosvásárhely kontakto ĉesis. Tial oni konstruis novan linion inter Déda-Szeretfalva. Post la 2-a mondmilito la lasta linio konstruiĝis al Sztálinváros. Baldaŭ komenciĝis malkonstruo de flankaj linioj. Post sendependiĝo de Slovenio anstataŭ la iama linio pli nova konstruiĝis inter Hungario kaj Slovenio.
Vasco da Gama
Tria vojaĝo
La korpo de Vasco da Gama unue estis entombigita en preĝejo de Sankta Francisko, kiu situis en distrikto Fort Kochi en la urbo Koĉi, sed poste liaj restaĵoj estis resenditaj al Portugalio en 1539. La korpo de Vasco da Gama estis re-entombigita en Vidigueira en kesto ornamita per oro kaj juveloj.
La Monaĥejo de la Hieronimanoj en Belém, kiu iĝis la tombejo de la portugala reĝa dinastio de Aviz-Beja, estis starigita komence de 1500-aj jaroj proksime de la lanĉpunkto de la unua vojaĝo de Vasco da Gama, kaj ĝia konstruado estis financita per impostoj de la profitoj de ĉiujaraj Portugalaj Hindiaj Flotegoj. En 1880, la restaĵoj de Vasco da Gama kaj la poeto Luís Vaz de Camões (kiu solenis la unuan vojaĝon de Gama en sia epopeo La Luzidoj en 1572), estis remetitaj al novaj ĉizitaj tomboj en la navo de la monaĥeja preĝejo, nur kelkajn metrojn for de la tomboj de la reĝoj Manuelo la 1-a kaj Johano la 3-a, al kiuj Gama servis.
Geedziĝo kaj idaro
Vasco da Gama kaj lia edzino, Catarina de Ataíde, havis ses filojn kaj unu filinon:
Lia virlinia idaro formortis en 1747, tamen la titolo sekvis tra virina linio.