cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ježovy
Ježovy (Jeschow, ankaŭ Gežow) estas municipo en Ĉeĥio. Ĝi situas en Regiono Plzeň, distrikto Klatovy. Vivas ĉi tie.
Historio
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1251.
Ginostemo
La ginostemo ekestis per la kunkresko de viraj (stamenoj) kaj inaj (karpeloj) generaj organoj de la planto. Filamento, stiluso kaj la karpelo fuziiĝis al unu strukturo.
La kunkresko de diversaj organoj ĝis unu organa tutaĵo kun propra funkcio kaj propra plua evoluo, nomiĝas sinorganizado.
Italia (Romia Imperio)
Italia estis provinco de la Romia Imperio kiu kovris la teritorion de la itala duoninsulo. Ĝia norda limo estis la centra parto de la Alpoj, do situis pli norde ol la moderna geografia difino de la itala duoninsulo, kies norda limigo estas linio inter la urboj La Spezia kaj Rimini.
Dum la Romia Respubliko kaj la unuaj jarcentoj de la Romia Imperio, "Italia" (kiu komence etendiĝis de Kalabrio sude ĝis la rivero Rubikono norde, nur pli poste ĝis la Alpoj norde), ne estis provinco, sed konsideriĝis la teritorio de la urbo Romo, tial havante specialan statuson: Ekzemple armeestroj de la romiaj provincoj ne rajtis porti siajn armeojn en Italion, kaj kiam Julio Cezaro kun sia armeo pasis la riveron Rubikono tiu paŝo estis la komenco de enlanda milito. La nomo "Italia" kovris parton de la nuntempa Italio kiu ŝanĝiĝis laŭ la tempofluo. Laŭ Strabono (verko "Geographia", volumo 1) la nomo komence indikis la teritorion inter la Mesina Markolo kaj linio konektanta la golfojn de Salerno kaj Taranto, pli poste la teritorio estis ampleksigita kovri la tutan italan duoninsulon inkluzive de la urbo Pula de moderna Istrio, kaj fine Julio Cezaro donis romian civitanecon al ĉiuj loĝantoj de Gallia Transpadana - la gaŭla setloteritorio norde de la rivero Pado - tiel ampleksigante la teritorion "Italia" ĝis la Alpoj.
En iuj mapoj (vidu ekzemple dekstre), la tri malgrandaj alpaj provincoj Alpes Maritimae, Alpes Cottiae kaj Alpes Poeninae en la limregiono de la modernaj ŝtatoj Francio kaj Italio ankaŭ konsideriĝis parto de la pli granda najbara provinco "Italia", en aliaj ili konsideriĝas sendependaj provincoj.
Suda Jemeno
Suda Jemeno estas la historia nomo por la suda parto de la ŝtato Jemeno, kiu ekestis dum la 19-a jarcento, kiam la lando Jemeno dividiĝis al nordo kontrolita de la Otomana Imperio kaj sudo kontrolita de Britio. Post la sendependiĝo de Britio en la sudo de Jemeno ekestis la Demokratia Popola Respubliko Jemeno.
Britia regado (1839–1967)
Komence de la 19-a jarcento la lando Jemeno pli kaj pli iĝis centro de intereso por la eŭropa potenco Britio, kiu dum la jaro 1834 konkeris la insulon Sokotra kaj dum 1839 la havenon Adeno. Pluaj teritorioj en la regiono Hadramaut estis metitaj sub protekton de Britio, por gajni britian kontrolon de la Golfo de Adeno. Post la malfermo de la Sueza Kanalo en Egiptio Adeno plugraviĝis por Britio kiel komerca kaj armea haveno. Inter la jaroj 1958 kaj 1967 el la emiraj kaj sultanaj regnoj de suda Jemeno laŭ instigo de la britaj aŭtoritatoj kreiĝis la Sudarabia Federacio, al kiu ankaŭ Adeno estis alligita.
Demokratia Popola Respubliko Jemeno (1967–1990)
Post la reatingo de ŝtata sendependiĝo la 30-an de novembro 1967 proklamiĝis la Demokratia Popola Respubliko Jemeno. Ĝi ekzistis ĝis la reunuiĝo kun la nordo de la lando, la Jemena Araba Respubliko, la 22-an de majo 1990.
Hungara Esperantisto
Hungara Esperantisto estis hungara esperanto-gazeto, unue aperigita en 1909–1911, due 1918–1926, kaj trie 1961–1973.
Pro malkonsentoj kun la eldonisto de La Verda Standardo, Hungaria Esperanto-Asocio (HEA) bezonis krei propran informilon. Ĝi tion faris unue per Sciiganto, kiu komencis aperi en majo 1903 kaj ĉesis per la 3-a numero januaro 1909. Ĝin anstataŭis en marto 1909 Hungara Esperantisto (IV+812 p. 24x16-17). En 1911 HEA akordiĝis kun La verda standardo kaj akiris ĝin per la societo, do Hungara Esperantisto malaperis. Redaktisto estis Miletz, poste d-ro Schatz.
En julio 1918 Hungara Esperantisto reaperis en Szeged (836 p. 23x16) kaj restis tie ĝis oktobro 1923, redaktita de Turzo. De januaro 1924 HE transloĝis al Budapest kaj ĉesis tie en februaro 1926 (410 p. 24x16), redaktisto d-ro Takács. Entute aperis de julio 1918 83 n-roj kun 700 p.
Nova periodo de Hungara Esperantisto aperis de januaro 1961 ĝis aŭgusto 1973 kiel monata informilo, eldonita de Hungara Esperanto-Asocio. Anstataŭ ĝi de septembro 1973 aperis la grandparte hungarlingva Eszperantó Magazin. Ĉefredaktistoj estis d-ro Nagy István 1961–1970, kaj Kökény Lajos 1971–1973.
Mahen-biblioteko en Brno
Mahen-biblioteko en Brno estas la plej granda publika urba biblioteko en Moravio kaj dua plej granda en Ĉeĥio. Biblioteko estiĝis la 1-an de februaro 1921 kaj ĝi estis fondita de ĉeĥa poeto, prozisto kaj dramverkisto Jiří Mahen, kiu iĝis la unua bibliotekisto de Brno. Hodiaŭ estas la establanto statuta urbo Brno. De jaro 1950 sidejo estas en baroka palaco de Schrattenbach en urbcentro de Brno. En urbaj kvartaloj poste estas filioj - hodiaŭ estas entute 31 filioj. Sidejo estas malfermita ĉiun tagon krom dimanĉo kaj ŝtataj festoj. Plej multe da filioj estas malfermitaj tri- aŭ kvarfoje dum labortagoj. Kvar el ili estas malfermitaj nur ĉiun duan mardon aŭ merkredon.
Eksteraj ligiloj
Galerio
Aprilaj tezoj
Aprilaj tezoj estis programo, ellaborita de Lenino post lia reveno el la svislanda ekzilo kaj kiu celis subigi la ŝtatpotencon al la sovetoj. Ĝi aperis en aprilo de 1917 kaj antaŭhelpis la ribelon en julio kaj enpotenciĝon de la bolŝevikoj en oktobro de 1917.
Dum la februara revolucio, la potenco duobliĝis: parte regis la provizora registaro, parte la Soveto de la Laboristaj kaj Soldataj Komisiitoj de Sankt-Peterburgo. En la soveto multnombris la socialistoj, kiuj rigardis la februaran revolucion burĝa registaro kaj apogis la burĝaron por akiri la potencon. Tiel ili akceptis decidojn de la provizora registaro. La soveto pretis por kunlaboro kun la registaro en intereso de la laboristoj kaj soldatoj.
Lenino rigradis la du potencajn centrojn kiel du konkurantajn asociojn, reprezentantaj sociajn tavolojn. Li sentis tiel, ke la venkonta asocio likvidas la malvenkotan asocion, tiel ili ne povas longtempe paralele ekzisti. Liaj tezoj baziĝis sur tiu teorio kaj instigis la bolŝevikojn
Lenino unuafoje publikigis siajn tezojn en kunsido de la socialdemokratoj, pli poste en bolŝevika komitata kunsido (17-an de aprilo 1917, laŭ nova kalendaro), sed ambaŭ kunsidoj rifuzis tion.
La gazeto de la bolŝevikoj (Pravda) publikigis la tezojn, sed singardeme notis, ke tiuj punktoj respegulas nur vidpunkton de Lenino. Spite al tio, post kelkaj semajnoj la sepa titlanda kongreso de la partio (inter la 7-a kaj 12-a de majo) akceptis la tezojn kiel sia programo, kaj ankaŭ la vokfrazon de „Ĉiun potencon al la sovetoj”.
Stacio Gojō (Kioto)
Stacio Gojō (japane: 五条駅 [Goĵō-eki], angle: Gojō Station) estas fervoja stacio en Kvartalo Ŝimogjo, Kioto, Japanio. La stacio servas 1 linion de la metroa reto Kiota Urba Subtera Fervojo: Linio Karasuma.
Bidhanoj
La bidhanoj estas la araboberberaj etnoj de la maŭroj, kiuj vivas en la Saharo (en Maŭritanio, Okcidentsaharo, Malio, Maroko, Alĝerio kaj Niĝero).
La signifo de la vorto bidhanoj venas de la araba vorto por blankuloj 'أبيض ـ بيضان'.
La Bidhanoj estas arabo-berber-devenaj, kvankam dum la jarcentoj multaj geedziĝis inter la afrikaj etnoj. Tiuj maŭroj okupis disajn regionojn en Okcidentafriko, en la sudo de Maroko, en Niĝero, je la atlantika bordo kaj en Malio. La plej granda koncentriĝo de tiu etno estas en Maŭretanio, kiu dankas sian nomon al la maŭroj.
EuroBasket
EuroBasket, antaŭe nomita Eŭropa Ĉampionado de Korbopilkado, estas la ĉefa tuteŭropa turniro pri viraj naciaj teamoj de korbopilkado aŭ neologisme basketbalo. Ĝi okazas ĉiun duan jaron kaj organiziĝas pere de FIBA Eŭropo, la eŭropa kontinenta federacio de la Internacia Federacio de Korbopilkado, mallongigata FIBA laŭ la franca nomo Fédération Internationale de Basketball. La ĉampionado unue estis okazigita en 1935 kaj regule okazas ĉiun duan jaron ekde 1947. Tamen en 2017 ĝi sanĝiĝos al kvarjara ciklo. Ĝis 2017, ĝi ankaŭ alterne servas kiel kvalifikiga turniro por la ĉampionado de korbopilkado en la Someraj Olimpikoj kaj la Mondpokalo de Korbopilkado (angle FIBA Basketball World Cup). La plej sukcesa nacia teamo estas la teamo de Sovetio (kiu partoprenis ĉiujn ĉampionadojn ĝis 1989) kun dek kvar titoloj, dum la teamo de Hispanio estas la ĉampionoj de 2009, 2011 kaj 2015. La Francia nacia basketbalteamo interrompis tiun serion per gajno de la ĉampionado en 2013.
27949 Jonasz
27949 Jonasz estas tre malgranda, ne tre hela asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la de la teamo de la astronomia kampanjo OCA-DLR Asteroid Survey (ODAS) elde la Observatorio de la altebenaĵo de Calern, en Caussols (Alpes-Maritimes, Francio).
Nomo
Ĝi estis nomata en honoro de la franca poeto kaj kantaŭtoro Michel Jonasz, kies arto inspiris kaj plialtigis multenombrajn observantojn. Liaj kontemplaj kantoj ofte priskribas la pacon de la stelplena ĉielo, prilumante la altiron de ĉielaj korpoj.
(15130) 2000 EU49
(15130) 2000 EU49 estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la dum la kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Figuriga nombro
La unuaj kelkaj triangulaj nombroj povas esti konstruita el linioj el 1, 2, 3, 4, 5, kaj 6 aĵoj:
La n-a regula r-aktualaĵa nombro estas donita per la formulo:
r! estas la faktorialo de r, n \choose r estas duterma koeficiento, kaj n^{(r)} estas la faktorialo.
Hipermultedraj nombroj por r = 2, 3, kaj 4 estas:
Terminoj kvadrata nombro kaj kuba nombro derivas de ilia geometria prezento kiel kvadrato aŭ kubo.
Gnomono
Figurigaj nombroj estis studataj de pitagora geometrio ĉar Pitagoro unue inventis ilin, kaj la nocion ke ĉi tiuj nombroj estas generita de gnomono aŭ baza unuo. La gnomono estas la peco kiu devas esti adiciita al figuriga nombro por konverti ĝin en la sekvan pli granda nombron.
Ekzemple, la gnomono de la kvadrata nombro estas la nepara nombro, de la ĝenerala formo 2n + 1, n = 1, 2, 3, ... . La kvadrato de amplekso 8 estas komponata de gnomonoj tiamaniere:
8  8   8   8   8   8   8   8
8  7   7   7   7   7   7   7
8  7   6   6   6   6   6   6
8  7   6   5   5   5   5   5
8  7   6   5   4   4   4   4
8  7   6   5   4   3   3   3
8  7   6   5   4   3   2   2
8  7   6   5   4   3   2   1
Por konverti de la n-kvadrato (la kvadrato de amplekso n) al la (n + 1)-kvadrato, oni aligas 2n + 1 erojn: po unu al la fino de ĉiu linio (n eroj), po unu al la fino de ĉiu kolumno (n eroj), kaj unu al la angulo. Ekzemple, dum konvertado la 7-kvadrato al la 8-kvadrato, oni aldonas 15 erojn; ĉi tiuj estas markitaj kiel ciferoj "8" en la pli supra figuro.
Noto ke, ĉi tiu gnomona tekniko ankaŭ provizas pruvon ke la sumo de la unuaj n neparaj nombroj estas n2; la figuro ilustras ke 1 + 3 + 5 + 7 + 9 + 11 + 13 + 15 = 64 = 82.
Kvadrataj radikoj
Male, unu povas kalkuli la kvadratan radikon de ĉiu nombro per subtrahado de neparaj nombroj. Tial, 64 - 1 = 63; 63 - 3 = 60; 60 - 5 = 55; 55 - 7 = 48; 48 - 9 = 39; 39 - 11 = 28; 28 - 13 = 15; 15 - 15 = 0. La subtraho de la unuaj 8 neparaj nombroj de 64 donas 0; de ĉi tie, la kvadrata radiko de 64 estas 8. <!-- La _tedium_ de pligrandiĝanta nombro de (subtrahoj, subtrahas) kiel nombro kreskas estas _bypassed_ per maniero simila al la norma vojo de kvadrato-radikanta instruis en lernejo. Ekzemple: 1225 = 35 x 35, (Tononomo, Noto, Noti) la (sumo, sumi) de la (ciferoj, ciferas) de ĉi tiu kvadrata radiko: 3 + 5 = 8. Ĉi tiu kvadrato-radika simbola ligilo reduktas 35 (subtrahoj, subtrahas) al nur 8 (subtrahoj, subtrahas). La simbola ligilo engaĝas du "(artifikoj, artifikas)": _markoff_ artifiko, kaj _resumptive_ artifiko.
Germaine Lemonnier
Germaine LEMONNIER (naskiĝis en 1905; mortis en 1994 en Vanves) estis franca esperantistino, multjara prezidantino kaj kunrefondinto de Franca Fervojista Esperanto-Asocio, honora membro de Internacia Fervojista Esperanto-Federacio.
Figuriga nombro
Kvadrataj radikoj
La _markoff_ artifiko estas jam sciata de la familiara kvadrata radika algoritmo. Unu (markoj, markas) for la (celtabulo, celo) nombro en (paroj, paras) de (ciferoj, ciferas), de la (ĝusta, dekstra, rajto), kiel en markanta 1225 kiel 12'25; tiam, kalkulo (komenciĝoj, komenciĝas, komencas) kun la unua cifero-paro maldekstren. La kaŭzo estas (tiu, ke, kiu) (kvadratanta, placanta, kvadratiganta) unu-ciferaj nombraj rezultoj en 1- aŭ 2-cifera kvadrato. Tial, 1, 2, 3 havi, respektive, la 1-cifero (kvadratoj, placoj, kvadratigas) de 1, 4, 9. Sed 4 havas la 2-cifera kvadrato de 16; kaj nombroj 5, 6, 7, 8, 9 havi 2-cifero (kvadratoj, placoj, kvadratigas). Al enkalkuli ĉi tiu, unu (komenciĝoj, komenciĝas, komencas) kun du (ciferoj, ciferas) al provizi unu cifero je ĉiu procezo-stadio.
Germaine Lemonnier
Ŝi ludis gravan rolon ĉe la fondo de FISAIC, internacia kultura organizo de fervojistoj.
Figuriga nombro
Kvadrataj radikoj
La _resumptive_ artifiko (unika al ĉi tiu (prezenti, aktuala) algoritmo) (skipoj, ŝovas, ŝovoj) de unu paro de (celtabulo, celo) nombro (ciferoj, ciferas) al ĝia venonta (_rightward_) du (ciferoj, ciferas), eksplikita en kalkulanta la kvadrata radiko de 1225.
Al revidi, konsideri 144 = 122. La kvadrato-radiko estas facile kalkulita per (dek du, dekdu) (subtrahoj, subtrahas): 144 - (1 + 3 + 5 + 7 + 9 + 11 + 13 + 15 + 17 + 19 + 21 + 23 + 25) = 144 - 144 = 0. Tamen, la marko-for kaj _resumptive_ (artifikoj, artifikas) redukti ĉi tiu al 1 + 2 = 3 nepara nombro (subtrahoj, subtrahas).
Speciala okazo engaĝas "nula diferenco", ilustris en 102 = 100. Markanta for 100 kiel 1'00, tiam 1 - 1 = 0 (diferenco), kiu (kombinas, komponas) kun la (sekundo, dua) paro de (ciferoj, ciferas) kiel 000, Sed ĉi tiu en dekuma skribmaniero estas simple 0, rezultanta en 10 kiel kvadrata radiko, (efektivigis, atingita) en 1 + 0 = 1 subtraho. Alia ekzemplo estas 202 = 400. Markanta for 400 kiel 4'00. tiam 4 - (1 + 3) = 0 (diferenco), kiu (kombinas, komponas) kun (sekundo, dua) paro de (ciferoj, ciferas) kiel 0000, (figuranta, prezentanta) 0, cedanta radiko 20, (efektivigis, atingita) en 2 + 0 = 2 (subtrahoj, subtrahas), kio estas, 4 - (1 + 3).
(Kuboj, Kubas) kaj kubaj radikoj
(Kuboj, Kubas) de naturaj nombroj aŭ pozitiva (entjeroj, entjeras) povas esti generita de S = 1, 3, 5, 7, 9,..., _2n_ - 1, ...; n = 1, 2, 3, ..., per "movanta (sumoj, sumas)", simila al la "movantaj averaĝoj" de statistiko:
Tial, "movantaj diferencoj" de S cedi kubo-(radikoj, radikas).
Ĉi tiu proceduro (prenante multaj (vortoj, vortas) al ekspliki, sed rapide ekzekutis) estas ne limigita al kalkulantaj kvadrataj radikoj de naturaj nombroj aŭ pozitiva (entjeroj, entjeras). Ĝi povas (ebena, para, eĉ) esti aplikita al kalkulanta la malracia kvadrata radiko de 2, al (ĉiu, iu) nombro de dekuma (lokoj, lokas).
Manifestacio de matematikaj propraĵoj
Lernejaj infanoj konstrui figurigaj nombroj de ŝtonetoj, botelo (ĉapoj, ĉapas), kaj tiel plu Kiel krompago, infanoj povas uzi figurigaj nombroj al (malkovri, esplori) la komuta leĝo kaj asocieca leĝo por aldono kaj multipliko — leĝoj kutime diktis al ili — per konstruaĵo (linioj, vicoj, linias, vicas) kaj (baremoj, baremas, tabeloj, tabelas, tabloj, tablas) de (punktoj, punktas).
Ekzemple, la alsuma komuteco de 2 + 3 = 3 + 2 = 5 iĝas:
Kaj la multiplika komuteco de 2 * 3 = 3 * 2 = 6 iĝas:
Ekster la subtraha maniero, la alsuma maniero povas ankaŭ aproksimi kvadrataj radikoj de pozitiva (entjeroj, entjeras) kaj solvi kvadrataj ekvacioj. -->
La konceptoj de figurigaj nombroj kaj gnomono donas la modernan koncepton de rekursio.
Nacia Akademia Teatro de Opero kaj Baleto de Mongolio
La Nacia Akademia Teatro de Opero kaj Baleto de Mongolio (ankaŭ nomata Ulanbatora Operejo ) malfermiĝis la 15an de majo 1963 kaj faris ĝian malfermiĝan ceremonion en la 18a de majo 1963 pere de verko de Ĉajkovskij nome Eŭgeno Onegin.
La repertuaro inkludas klasikan kaj nacian baletojn (Cignolago, La Nuksrompilo) kaj operon (Sinjorino Papilio, La Bohème). La komenco de nuntempa profesia teatro en Mongolio estis difinitaj per la starigo de Nacia Centra Teatro en 1931, kiu estis vastigaĵo de la Folk Stadiono kiu estis inaŭgurita en 1927.
Logelbach (stacidomo)
Logelbach estas franca stacidomo sur linio Colmar-Central -, situanta en Wintzenheim, en departemento Haut-Rhin, regiono Grand Est.
Temas pri stacidomo de Société nationale des chemins de fer français (SNCF), priservata de trajnoj.
Ĝi situas ĉe kilometra punkto (PK) de la linio Colmar-Central - Metzeral (119000).
Karlova Ves
Karlova Ves (hungare Károlyfalu [kArojfalu], germane Karlsdorf) estas iama vilaĝo, nun urboparto de Bratislavo en Slovakio. La loknomoj en ĉiuj lingvoj signifas: Vilaĝo de Karolo.
Situo
Karlova Ves situas laŭ maldekstra bordo de Danubo inter Devín kaj centro de Bratislavo. Urbocentro de la ĉefurbo troviĝas je 4 km.
Viktor Kingissepp
Viktor Eduard KINGISSEPP (24an de marto 1888 en Karmel (nun Kaarma) – 4 majo 1922 en Talino) estis estona komunista politikisto, la ĉefgvidanto de la estona komunista partio.
Karlova Ves
Historio
La loko estis loĝata jam dum la paleolitiko. La tataroj en 1242 detruis la vilaĝon. La refondiĝo, samtempe la unua mencio okazis en 1288. En 1360 la vilaĝo ricevis privilegiojn, kiuj estis la samaj de Pozsony. En 1605 Stefano Bocskai, en 1619 Gabrielo Bethlen okupis la vilaĝon. La Habsburgoj reokupis ĝin post 2 jaroj. Pro ĥoleroj multaj mortis en 1831 kaj post 5 jaroj. Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Pozsony (reĝa departemento), al distrikto de Bratislavo, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio.
Viktor Kingissepp
Biografio
Li estis filo de fabrika laboristo, kaj li aliĝis al marksisma rondo kiel knabolernejano en Arensburg (nun Kuressaare) (kiu estis renomita Kingissepp en 1952, sed estis restarigita al ties originala estona nomo en 1988) kaj organizis la estonan sekcion de la Rusia Socialdemokrata Partio, en Sankta Peterburgo. Dum la milito kun Germanio, li respondecis pri kurac-trajno ĉe la Okcidenta Fronto. Post la februara revolucio, li revenis al Petrogrado (kiel Sankta Peterburgo estis nun nomita) kaj aliĝis al la bolŝevikoj kaj la Ruĝaj Gvardianoj. Post la Oktobra Revolucio, li estis dua prezidento de la estona revolucia soveto en Reval (nun Talino), sed fuĝis reen al Petrogrado post kiam Estonio estis okupita de la germana armeo. Li aliĝis la Ĉeka-n kaj en aŭgusto 1918 efektivigis la areston de Fanni Kaplan, kiu estis atencinta kontraŭ Lenin. Li revenis al Estonio en novembro 1918 por reorganizi la malpermesitan Estonan Komunistan Partion kaj prezidis ties unuan kongreson en novembro 1920. Li estis arestita de la estona Politika Polico je la 3a de majo 1922, post amasa unuamaja manifestacio en Talino kaj ekzekutita tiun saman nokton.
Heredaĵo
La sovetia rusa registaro renomis la urbon Jamburg al "Kingisepp" en lia honoro. Estona urbo Kuressaare sur insulo Saaremaa estis ankaŭ renomita al "Kingissepp" por honori lin, sed ĝi ŝanĝis sian nomon post la estona sendependeco. Multaj estonaj urboj havis straton nomitan Viktor Kingisepa dum la sovetia epoko.
Stefano la 9-a
Stefano la 9-a (naskiĝis en la jaro 1020 kiel Frederiko de Loreno en Loreno, mortis la ) estis papo de la ĝis la.
Vivo
Kiel filo de Gotelono la 1-a, li devenis de la familio de la dukoj de Loreno kaj estis la frato de Gotfredo la 2-a de Ardeno (nomata Gotfredo la barbulo), duko de Toskanio.
Antaŭ ol esti papo, li estis benediktano kaj abato en la abatejo de Monte Cassino. Li estis elektita papo sen la volo de la imperiestro.
La, li konfirmis la monan privilegion de la abatejo de Cluny.
Morto
Post nur 8 monata pontifikeco, Stefano la 9-a mortis en Florenco, eble pro malsano, sed plej verŝajne mortigita. Kaŭzo de lia mortigo povintus esti lia kontraŭstaro, kiel unua papo de post la regno de Karolo la Granda kontraŭ la elekto de papoj fare de la germanaj imperiestroj aŭ de la roma vox populi. Li proponis la elekton de la papo fare de kolegaro de kardinaloj, kiu estis oficialigita de lia posteulo.
Sed eblus ankaŭ ke li estis venenita de la roma aristokrataro, kiu tuj poste provis surtroniĝi la kardinalepiskopon de Velletri, Jean de Tusculum, nomata Minchio, kiu iĝis la kontraŭpapo Benedikto la 10-a.
Laŭ la volo de Stefano la 9-a, la influriĉa Hildebrand surtroniĝis Nikolao la 2-an la 8-an de decembro 1058.
Spuroj
Stefano la 9-a estas taksata unu el la reformistoj de la unua eklezio, kune kun Leono la 9-a kaj Nikolao la 2-a.
La katedraloj de Metz kaj de Toul estas dediĉataj al li.
37117 Narciso
37117 Narciso estas malgranda, malhela asteroido de la klaso de la centaŭroj, malkovrita la far'de la kanada amatora astronomo William Kwong Yu Yeung elde la Observatorio Desert Beaver en Eloy (Arizono, Usono).
Ĝia tre discentra orbito krucas tiujn de Jupitero kaj Saturno: ĝi estas jupiterrenkonta kaj saturnrenkonta asteroido. Ĝia minimuma orbita interdistanco kun Jupitero (Jupitera MOID) estas 1,28356 astronomia unuo (192,018 milionoj da km), kaj ĝia Saturna MOID estas nur 0,442418 astronomia unuo (66,185 milionoj da km).
Ĝi ricevis la nomo de Narciso, helena mita heroo de Tespio, (Beotio), kiu estis fama pro sia beleco. Laŭ diversaj rakontoj, li fariĝis obsedata pro sia propra reflekto en lageto, kaj ial mortis pro tio.
-610
En la jaro 610 antaŭ Kristo okazis, interalie:
Ottaviano
estas komunumo de Italio. Ĝi apartenas al la regiono Kampanio kaj la provinco Napolo. Fine de en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². Kristana patrono estas la Ĉefanĝelo Miĥaelo.
Najbaras la komunumoj Nola, San Gennaro Vesuviano, San Giuseppe Vesuviano, Somma Vesuviana, Terzigno, Poggiomarino, Ercolano kaj Trecase.
7721 Andrillat
7721 Andrillat estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la usona astronomo Tom Gehrels kaj de la nederlandaj geastronomoj Ingrid van Houten-Groeneveld kaj Cornelis Johannes van Houten, de la observatorio de Leiden, en la kadro de la Palomar–Leiden survey.
Tom Gehrels fotis la ĉielon en septembro kaj oktobro 1960 elde la Observatorio de la Monto Palomar. La fotaj platoj, senditaj en Leiden (Nederlando), estis ekzamenitaj la geedzoj Ingrid kaj Cornelis van Houten dum la sekvantaj jaroj.
Preĝejo Ĉiuj Sanktuloj (Balogunyom)
Preĝejo de Ĉiuj Sanktuloj estas romkatolika Monumento historia en Hungario, en vilaĝo Balogunyom, laŭ la ĉefvojo.
Historio
La romanika kirko en tiama vilaĝo Nagyunyom estis konstruita en la 1240-aj jaroj. En la 14-a jarcento ĝi gotikiĝis kaj estis konstruitaj sakristio, 2 flankokapeloj kaj ankaŭ tiam oni pentris la freskojn. Pro la kontraŭturkaj bataloj la preĝejo ruiniĝis. En 1733 kaj en 1756 la konstruaĵo ricevis barokan aspekton, post jarcento klasikismaj partoj kaj la turo aldoniĝis. La barokaj mebloj kaj la ĉefaltaro devenis el la 18-a jarcento. Internaj renovigoj okazis en 1938 kaj en la sama jaro orgeno venis el Szombathely. Antaŭ la 21-a jarcento la preĝejo estis renovigita.
Konstruaĵo
La preĝejo havas unu navon kaj unu turon. La sanktejo estas duonronda. Interne en la centro estas kripto.
NGC 1330
NGC 1330 estas grupo de steloj en konstelacio Perseo.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
658 Asterio
658 Asterio estas granda, hela asteroido de la ĉefa asteroida zono, ano de la Koronisa familio.
Preĝejo Ĉiuj Sanktuloj (Balogunyom)
Konstruaĵo
Kermeso okazas en la 1-an de novembro.
658 Asterio
Malkovro
Ĝi estis malkovrita de la germana astronomo August Kopff, la elde la Nacia Observatorio de Hejdelbergo - Königstuhl.
Nomo
Ĝi ricevis la nomon de la titanino Asterio, filino de Kojo kaj de lia fratino Febo, en la helena mitologio.
Jenő Farkas (1944 -)
FARKAS Jenő [farkaŝ] hungara literaturhistoriisto. Li naskiĝis Marosvásárhely la 17-an de aŭgusto 1944. Li estas la filo de instruisto, folkloristo Jenő Farkas kaj pli juna frato de instruisto kaj primatematika fakverkisto Miklós Farkas.
Kariero
Jenő Farkas diplomitiĝis pri rumana lingvo kaj historio en 1965 en la Pedagogia Altlernejo de Târgu Mureș, poste pri franca-rumana lingvoj en 1972 en Bukareŝto. De 1972 ĝis 1982 li estis redaktoro de Tanügyi Újság. De 1982 li vivas en Budapeŝto, de 1983 li estas universitata lekciisto de ELTE de Budapeŝto. Lia esplorkampo estas la rilatoj inter hungara-rumana kaj franca-rumana literaturoj. Li estas doktoro de filologio (1986) kaj de literaturaj sciencoj (1997).
Vinila fosfato
Vinila fosfato aŭ trietenila ortofosfato estas organika kombinaĵo rezultanta el interagado de la vinila alkoholo kaj fosfata acido. Ĝi estas blanka solidaĵo, nesolvebla en akvo, sed solvebla en etanolo, kloroformo kaj nepolaraj organikaj solvantoj. Vinila fosfato posedas 6 karbonatomojn, 9 hidrogenatomojn, 4 oksigenatomojn kaj 1 fosforatomon. Vinila fosfato uzatas en kemiaj sintezoj kaj en la preparado de vinilaj derivaĵoj.
Guapirama
Guapirama estas municipo de la brazila subŝtato Paranao, kiu taksis 3.886 loĝantojn en 2010.
Zoltán Tibay
Zoltán Tibay [tibai], laŭ hungarlingve kutima nomordo Tibay Zoltán estis hungara kontrabasisto, komponisto, altlerneja instruisto.
Zoltán Tibay naskiĝis la en Soroksár, li mortis la  (laŭ alia informo la mortotago estas la 16-a) en Budapeŝto.
Biografio
Zoltán Tibay studis en la nacia muziklernejo en Budapeŝto inter 1926–1932. Post siaj studoj inter 1932 kaj 1976 li estis kontrabasisto de la Budapeŝta Ŝtata Operejo, krome li ofte muzikadis en arĉkvartetoj. Ekde 1934 li estis ankaŭ solisto, sole aŭ kun orkestro li koncertis en Eŭropo. De 1945 ĝismorte li instruis en la Muzikarta Altlernejo Ferenc Liszt. En 1960 li atingis la instruan rangon docento, baldaŭ profesoro.
Kromsdorf
Kromsdorf estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Weimarer Land de la federacia lando Turingio. Fine de la komunumo havis  loĝantojn. Nuntempe ĝi apartenis al la grandkomunumo Ilmtal-Weinstraße.
Vidindaĵoj
Kiel jam indikas la distrikta nomo, la historia urbo Vajmaro proksimas. Apud Kromsdorf troviĝas Kastelo Denstedt en la vilaĝo Denstedt, dume en Kromsdorf mem admireblas la eĉ pli fortimpresa Kastelo Kromsdorf.
Europa - Fira (Metroo de Barcelono)
Europa | Fira estas stacio sur linio 8 kaj linio 9 de la Metroo de Barcelono, situanta en L'Hospitalet de Llobregat.
Bajč
Situo
La vilaĝo situas sur ebenaĵo, laŭ maldekstra bordo de Žitava, laŭ ĉefvojo kaj fervojo Komárno-Nové Zámky. Krome estas ĉefvojo al Štúrovo. Komárno troviĝas 21, Nové Zámky 8 km.
Historio
La vilaĝo estis loĝata dum la neolitiko kaj bronzepoko. La unua mencio pri la vilaĝo devenis el 1312, la kampoj tiam apartenis al ĉefepisopejo de Esztergom. La turkoj faris senhoma la vilaĝon en 1685. Episkopo Jozefo Batthyány (batjAnji) fondis apude novan setlejon en 1780, kiu oficiale iĝis vilaĝo en 1865. Ĝi estis ĉefepiskopa rezidejo ĝis 1882. La fervojo atingis la komunumon en 1910. Tiam loĝis en la vilaĝo 1452 homoj, plejparte hungaroj. Ĝis 1919 ĝi apartenis al Komárom (reĝa departemento), al distrikto de Dvory nad Žitavou, poste al Ĉeĥoslovakio. En 1919 okazis batalo inter ĉeĥa legio kaj hungara komunista armeo. Inter 1938-1945 la vilaĝo rehungariĝis. La unua Arbitracio de Vieno deklaris, ke tiuj komunumoj, kie la hungaroj vivas en majoritato, apartenu al Hungario. Post la 2-a mondmilito la hungaroj iĝis senrajtaj laŭ Dekretoj de Beneš. En 2001 loĝis tie 1219 da homoj (693 hungaroj kaj 495 slovakoj). Nuntempe 2 uzinoj funkcias en la vilaĝo, apude fazanoj vivas.
Trpík
Malgranda vilaĝo Trpík situas en Ĉeĥio, regiono Pardubice, distrikto Ústí nad Orlicí, en montetaro Třebovské mezihoří, ĉe neĉefa ŝoseo kaj apud rojo alfuanta en Lukavský rivereto, 10 km sude de Lanškroun. Vivas ĉi tie.
Historio
La vilaĝo estis verŝajne fondita de germanaj koloniistoj. La unua skriba mencio pri ĝi estas el la jaro 1304, kiam la reĝo Venceslao la 2-a dediĉis tutan regionon de Lanškroun al la monaĥejo en Zbraslav. Malfacila situo por Trpík, germane Tirpings, ekestis post murdo de la reĝo Venceslao la 3-a en la jaro 1306. Tiam ĝi kaj pluaj vilaĝoj en vasta ĉirkaŭaĵo estis ofte rabitaj de iuj nobeluloj. La ordon renovigis nur reĝo Karolo la 4-a. La klostro Zbraslav poste vendis Trpík al Jindřich el Brandýs kaj tiu en la jaro 1402 vendis la vilaĝon al aŭgustiana monaĥejo en Lanškroun. Al ĝi Trpík apartenis ĝis husanaj militoj. De tiam la vilaĝo jam apartenis al sekularuloj.
Kapelo
Malfrubaroka kapelo de Sankta Anna estis konsekrita en la jaro 1776. Ĝi estas oblonga kun trilatera fermaĵo kaj fronto kronita per trilatera pinjono, membrigita per zonoj en la stuko. Interne estas barela volbo kun segmentoj.
Kruco
Antaŭ la preĝejo estas ŝtona kruco sur voluta soklo, devenanta el la dua duono de 18-a jarcento.
Subotica
Subotica (ankaŭ kroate), Суботица [subotica], Szabadka [sabadka], Maria-Theresiopel) estas urbo en Serbio, en aŭtonomio Vojvodino, en distrikto Norda Bačka kaj en municipo de Subotica. Ankoraŭ unu plia urbo kaj 17 vilaĝoj apartenas al la municipo.
Situo
Subotica situas sur ebenaĵo, laŭ ĉefvojo Kecskemét-Novi Sad, laŭ fervojo Budapeŝto-Beogrado.
Lingvoj
Serba lingvo estas la plej dungita lingvo en ĉiutaga vivo. Hungara lingvo ankaŭ uzas preskaŭ unu trionon de la populacio en iliaj ĉiutagaj konversacioj. Ambaŭ lingvoj ankaŭ estas vaste uzataj en komerca kaj oficiala signo
Newport (Kentukio)
Newport estas urbo ĉe la kunfluo de la riveroj Ohio kaj Licking en la kantono Campbell, norde de Kentukio, en Usono. La populacio estis 15,273 ĉe la censo de 2010. Historie ĝi estis unu el kvar kantonaj sidejoj de la kantono Campbell. Newport estas parto de la Metropolita Areo Cincinnati, kiu enhavas ĉirkaŭ 2 milionojn da loĝantoj.
Milvus
Milvus estas genro de mezgrandaj rabobirdoj. Ĝi estas malnovmonda grupo konsista el 3 milvoj kiuj formas parton de la subfamilio de Milvenoj. Ties sistematiko estas sub reviziado; ĝi enhavas 3 aŭ 4 speciojn.
Ĉiuj taksonoj estas birdoj kun grandaj flugiloj (kiuj ŝvebas ege ofte faciligante identigon) kaj forkoformaj vostoj.
Informoj pri alozimo indikas ke la genetika diverseco kaj ĉe la Nigra kaj ĉe la Ruĝa milvoj estas malalta (Schreiber et al. 2000). Sukcesa hibridiĝo inter la milvoj de Milvus estas tre komuna, pro kio la analizoj pere de DNA malfacile solvas la genran filogenetikon. Krome ne estas bona korelacio inter molekulaj karakteroj kaj biogeografio kaj morfologio ĉe la Ruĝa milvo pro tre nekompleta koalescenco.
La Flavbeka milvo estas ŝajne certa specio, kiel indikas la filogenetiko per DNA kiu montras du subtenatajn kladojn (Johnson et al. 2005), la biogeografio kaj la morfologio. La Nigrorela milvo estas iome distinga morfologie, sed ĝi estas pli bone konsiderata subspecio bone markata per parapatrio. La statuso de la Kaboverda milvo estas dubinda; ĝi ne estas komplete monofiletika stirpo laŭ informoj per DNA (Johnson et al. 2005), kaj ĝi estas ankoraŭ konsiderata distinga specio. Tamen pri ties statuso, tiu populacio estas formortinta.
Prahistoria milvo el komenca Pleistoceno (antaŭ 1.8 milionoj – 780,000 jaroj) de la kuŝejoj de Ubeidija (Israelo) estis priskribata kiel Milvus pygmaeus.
Madagaskara nesilo
La Madagaskara nesilo (Nesillas typica) estas specio de birdoj de la familio de Akrocefaledoj kaj genro de Nesillas aŭ Nesiloj kiuj loĝas en la afrikaj insuloj de la Hinda Oceano. Tiu specio loĝas en Komoroj kaj Madagaskaro. Ties natura habitato estas subtropikaj aŭ tropikaj sekaj arbaroj, arbaroj de malaltaj teroj kaj humidaj arbustaroj.
Joseph Henry
Joseph HENRY (17-a de decembro 1797 en Albany, Usono - 13-a de majo 1878 en Vaŝingtono) estis grava usona fizikisto.
Vivo
Henry lernis la profesion de horloĝisto kaj arĝentforĝisto, lia avo estis enmigrinto el Skotlando.
En 1826 Henry fariĝis profesoro pri matematiko kaj naturfilozofio ĉe Albany Academy kaj en 1827 li komencis esplorojn pri elektro.
Verko
Lia ĉefa laboro estis en la fako de elektromagnetismo, kie li malkovris la fenomenon de memindukto.
Efiko
Smithsonian Institution, kiun li gvidis kiel unua sekretario, starigis monumenton honore al li.
Montagney
estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Haute-Saône, en la regiono Burgonjo-Franĉkonteo (Bourgogne-Franche-Comté, prononco []) kaj en la historia regiono Franĉkonteo. Fine de en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². Administre la komunumo apartenas al la arondismento Vesoul, kaj al la kantono .
Andrés Rodríguez González
Andrés Pedro RODRÍGUEZ GONZÁLEZ naskiĝis en Havano estas kuba esperantisto, li estis la unua prezidanto de Kuba Esperanto-Asocio kaj honora membro de KEA ekde 2015. Andrés diplomiĝis pri inĝenierio en 1971 kaj laboris en Elektra Entepreno (1972-82). Li eklernis Esperanton dum 1972 en kurso organizita de Havana Esperanto-Rondo kaj komencis intrui esperanton en 1974. En tiu ĉi lasta jaro, kiam neoficiale fondiĝas KEA, sen registara aprobo, li estis elektita vicprezidanto de la Estraro. Membras en la komitato, kiu transprenas la klopodojn por la oficiala fondo de KEA. La 16-an de junio 1979 oni elektas lin prezidanto de KEA, en tiu posteno li restis ĝis januaro 1986. Estis la unua oficiala reprezentanto de la nova asocio en Universalaj Kongresoj (Budapeŝto, 1983, kie KEA aliĝis al UEA). En 1983-95, li estis e-redaktoro ĉe la kuba Fremdlingva Eldonejo José Martí, celante la eldonon de libroj en Esperanto kaj poste oficis en la Kultura Paviliono de la Foirejo Expocuba ĝis sia emeritiĝo en marto 2002. Fondinto en 1989 de Esperanta Literatura Tradukmetiejo ĉe UNEAC, ĉestas en kvin Naciaj Kongresoj de KEA, en la 70-a, 75-a kaj 95-a UKoj en Havano. Ekde 2004 kunlaboras kun Municipa Biblioteko “René Reiné” en Santos Suárez, 10 de Octubre, koncerne la uzadon de Esperanto, tie li atentas pri esperanto-libroj, informado al la publiko kaj instruado de Esperanto al interesitoj. Li iniciatis la Projekton EKI (Apliko de Esperanto en Kulturaj Institucioj).
DN1 (Rumanio)
DN1 (Drum Național 1 = nacia vojo 1) estas la plej uzata tervojo en Rumanio. Ĝi ligas Bukareŝton al Borș ĉe la landlimo al Hungario.
La parto inter Bukareŝto kaj Ploiești preterpasas la flughavenojn Henri Coandă kaj Aurel Vlaicu kaj tial ofte ŝtopiĝas. Ĝi nun havas apartajn vojojn por la du direktoj kaj ĉe Otopeni ĉiudirekte tri koridorojn.
La trafikon al Hungario estonte transprenu la aŭtovojoj A1, kiu jam estas preta inter Bukareŝto kaj Pitești, kaj A3, kies traceo sekvu pli-malpli tiun de DN1.
Norde de Bukareŝto DN1 identas kun eŭropa vojo E60, inter Brasov kaj Sebes kun E68, inter Alba Iulia kaj Aiud kun E81, de Turda denove kun E60.
DN1 tra- aŭ preterpasas jenajn urbojn:
Antitoksino
Antitoksino estas antikorpo kun la kapablo neutraligi specifan toksinon. Antitoksinoj estas produktitaj el kelkaj animaloj, plantoj, kaj bakterioj. Kvankam ili estas plej efektivaj en neutralizado de toksinoj, ili povas mortigi bakteriojn kaj aliajn mikroorganismojn. Antitoksinoj estas faritaj ene de organismoj, sed povas esti injektataj en aliaj organismoj, kiaj homoj. Tiu proceduro bezonas injekti al animalo sekura kvanto de partikulara toksino. Poste la korpo de la animalo faras ke la antitoksino necesu por neutraligi la toksinon. Poste, la sango estas retirita el la animalo. Kiam la antitoksino estas akirita el la sango, ĝi estas purigita kaj injektita en homo aŭ en alia animalo, okazigante pasivan imunecon. Por preventi la seran malsanon, estas ofte plej bone uzi antitoksinon generitan el la sama specio (ekz. uzi homan antitoksinon por trakti homojn).
Antitoksinoj kontraŭ la toksinoj de difterio kaj tetanoso estis produktitaj de Emil Adolf von Behring kaj liaj kolegoj el 1890 antaŭen. La uzado de kontraŭdifteriaj antitoksinoj por la traktado de difterio estis konsiderita de la fidinda gazeto Lancet kiel la "plej grava antaŭeniro de la [19a] jarcento en la medicina traktado de akuta infekta malsano".
George Rogers Clark
George Rogers CLARK ( – ) estis estimata militestro ĉe la okcidenta landlimo dum la Usona Revolucio. Clark estis unu el la ĉefaj Usonaj militaj herooj, aklamita kiel konkeranto de la Nordokcidenta Teritorio dum la pinto de sia fameco. Lia juna frato William estis unu el la partiestro dum la Lewis kaj Clark Ekspedicio.
Fruaj jaroj
George Rogers Clark naskiĝis en Kantono Albemarle (Virginio) apude de la hejmo de juna Thomas Jefferson. Malmulte estas konata pri lia edukado, sed li kunloĝas sia avo tial li povas ĉeesti lernejo de Donald Robertson kun James Madison kaj John Taylor de Caroline. Li ankaŭ estis instruita enhejme, tipe de virginiaj infanoj de tiam. Li finfine iĝis farmbienisto kaj termezuristo.
En 1772, kiam li estis 20-jaraĝa termezuristo, Clark unue vojaĝis en Kentukion, unu el multaj setlistoj pro la Traktato de Fuorto Stanwix de 1768. Indianoj loĝintaj en la Ohio Teritorio estis ne partio en tiu traktato, kiuj perdis iliajn ĉasejojn en la traktato. La konflikto de tiu traktato finfine ekbrulis en Milito de Lordo Dunmore, en kiu Clark rolis iomete.
Delfenoj
Delfenoj (Delphinidae) estas familio de maraj kaj riveraj mamuloj el la ordo cetacoj, subordo dentocetacoj. Al la familio apartenas 40 specioj. Delfenoj vivas en ĉiuj maroj.
La vorto delfeno venas de la malnovgreka vorto δελφίς («spirito de la maro»), eble derivita de la greka δελφύς  («utero»).
Delfenoj formas grupon kun kompleksa socia strukturo; ili kunlaboras por la ĉaso aŭ la reciproka defendo. Multaj eksperimentoj montris ilian grandan inteligentecon kaj interalie la kapablecon sin rekoni en spegulo kaj uzi ilojn. Ili havas kompleksan lingvon bazitan sur ultrasonoj ne aŭdeblaj de homoj.
Ruĝecventra paruo
La Ruĝecventra paruo (Periparus rubidiventris) estas specio de birdo de la familio de Paruedoj.
Delfenoj
Estis multaj kazoj, kiam delfeno savis vivon de homo.
Ruĝecventra paruo
Aspekto
Tiu birdo, kiel aliaj de la sama genro Periparus, havas blankajn vangojn kaj tufkrestecan nigran kronon, krom alian tre ampleksan nigran zonon en la gorĝo kaj brusto. Ĝi estas specio tre simila al la samgenra Ruĝecnuka paruo kaj kiel ĉe tiu la flugiloj, vosto kaj subaj partoj estas grizecaj kaj havas kelkajn ruĝecajn zonetojn, kiel en ŝultro kaj komenco de subvosto, sed kiel distingilo la nuko estas blanka zono, kaj la plenkreskulo havas ruĝecan ventron, kio nomigas la specion kaj en Esperanto kaj en aliaj lingvoj, krom la latina scienca nomo rubidiventris, kio signifas same.
Delfenoj
Estas notinde, ke narvalo, beluĥo kaj foceno kvankam similaj al delfenoj, ne apartenas al la sama familio.
Anatomio
Delfenoj estas kutime longaj je inter unu metro kaj duono kaj kvar metroj. La plej granda delfeno estas la orcino kiu atingas longecon de ok metroj. Tamen estas granda gamo de koloroj kaj modeloj.
Ruĝecventra paruo
Aspekto
La iriso estas brunnigreca, la beko estas nigra kaj la gamboj kaj piedoj blugrizecaj. La junuloj estas similaj al plenkreskuloj, sed la tufkresto estas pli mallonga, la nuka makulo pli grizeca. La vangoj estas pli flavecaj. La gorĝo kaj supra brusto estas grizaj, kaj ne nigraj, aŭ eĉ sufiĉe palaj tiel ke ĉe kelkaj individuoj la kontrasto kun la resto de subaj partoj estas malmulta.
Delfenoj
Anatomio
Kelkaj specioj montras kazojn de seksa dimorfismo, kun inoj pli grandaj ol maskloj.
Ruĝecventra paruo
Kutimoj
La kanto estas tre varia kaj malsamas laŭ la individuoj kaj la regionoj.
Delfenoj
Anatomio
Ĝia fluforma korpo estas bone adaptita al rapida naĝado. Ĉiuj specioj havas dorsan naĝilon por eviti nevolan turniĝadon dumnaĝe.
Ruĝecventra paruo
Kutimoj
Ili vivas laŭ paroj aŭ etaj grupoj el 10 al 20 individuoj, eĉ dum la reprodukto. Foje ili manĝas (insektojn kaj semojn) kun aroj de aliaj specioj. Plejparte ili nutras sin en la foliaro kaj foje en la grunda herbaro. Spite altitudoj tiuj birdoj estas loĝantaj birdoj kiuj moviĝas nur iomete laŭ sezono.
Reproduktado
Kiel ĉe plejparto de la specioj de la familio de paruedoj, tiuj specio faras neston en arbotruoj el 0,50 m supregrunde al 6 m kaj malofte inter radikoj. Ili uzas muskon kaj foje harojn. La ino demetas 2 al 3 blankajn ovojn ruĝecmakulitajn.
Delfenoj
Anatomio
Delfenoj distingeblas de aliaj dentocetacoj pro jenaj ecoj:
Ruĝecventra paruo
Disvastiĝo
Tiu orientalisa specio troviĝas en Butano, Ĉinio, Pakistano, Barato, Birmo kaj Nepalo. Oni agnoskas kvar subspeciojn kiuj distribuas sin en tiu geografia zono: la nomiga raso Rubidiventris, de nordokcidenta Barato al centro de Nepalo - la raso Beavani, de centra kaj orienta Nepalo ĝis Tibeto kaj sudokcidenta Ĉinio - la raso Whistleri, nordoriente de Qinghai - la raso Saramatii, sur la monto Saramati, nordokcidente de Birmo.
Delfenoj
Haŭto
La haŭto de delfenoj estas spongeca dermo, milda kiel sateno. Ĉiuj delfenoj forĵetas ĉirkaŭ ĉiujn du horojn la eksterajn haŭtĉelojn. Tiu daŭra regenerado malpligrandigas la flukontraŭstaron kaj ebligas grandan rapidecon (ĝis preskaŭ 60 km/h) kaj elakvajn saltojn ĝis alteco de 7 metroj. Tia eco de la haŭto estas pristudita por homaj regener-esploroj kaj por ŝipkonstruado.
Dentoj
Multaj specioj havas klare distingeblajn makzelojn kiuj formas longan bekon. Ekzistas specioj kun multegaj dentoj en la makzeloj. La dentoj de delfenoj estas konusformaj kiel homaj kaninoj.
Ruĝecventra paruo
Disvastiĝo
Ĝia natura biotopo estas borealaj kaj moderklimataj arbaroj. En malaltaj regionoj ĉefe ĉe kverkoj, en intermezaj en miksitaj arbaroj ĉefe kun pinoj kaj en altaj regionoj ankaŭ en miksitaj arbaroj ĉefe kun betuloj. La altitudo malsamas laŭ la regionoj.
Delfenoj
Spirorifico
La naztruoj, kiuj fermiĝas per unu orifico (kontraŭ du ĉe la bartocetacoj) troviĝas je la pinto de la frunto. Enspiro kaj elspiro okazas nur pere de tiu orifico, neniam pere de la buŝo. La elspiro povas komenci antaŭ la elakviĝo de la besto. Dum plonĝado muskola sistemo fermas la orificon por malhelpi akvoeniron tra la naztruoj en la pulmojn. Nazaj kavaĵoj ludas nenian rolon en flarado.
17099 Emilytianshi
17099 Emilytianshi estas mezgranda, tre hela asteroido de la asteroida zono malkovrita la en la kadro de la kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Delfenoj
Spirorifico
Ĉe la delfenoj spirado estas ne aŭtomata (kiel ĉe homoj), sed vola. Pro tio delfeno perdanta konscion mortos per asfiksio. Anestezo de delfenoj por operacio aŭ eksperimento ne eblas, ĝi mortigus ilin.
Cerbo
La cerbo montras tre netan pligrandiĝon de la grandcerbaj hemisferoj, malkreskon de la olfaktaj loboj kaj gravecon de la akustikaj centroj. Jen komparo de la procento de cerbiĝo (pezo de la cerbo dividita per la pezo de la korpo kaj obligita per 100):
17099 Emilytianshi
Ĝi estas en 1:4 kun la Tero kaj 3:1 kun Jupitero.
Delfenoj
Cerbo
! specio ! pezo de la korpo ! pezo de la cerbo ! % de cerbiĝo
17099 Emilytianshi
Nomo
Ĝia nomo honoras Emily Lindsay Tianshi, kiu gajnis la duan rangon en la Intel International Science and Engineering Fair de 2019 pro sia projekto pri terscienco kaj media scienco. Ŝi estis lernantino ĉe la Bangor High School de San-Diego (Kalifornio, Usono).
Jelcovo (distrikto Klin)
Jelcovo (Ельцово) estas vilaĝo en distrikto Klin, Moskva provinco, Rusio. En 2010 ĝi havas 11 loĝantojn (laŭ tutrusia popolnombrado).
Delfenoj
Cerbo
Verŝajne delfenoj havas pli grandan intelektan kvocienton ol la evoluintaj simioj, sed starigo de cifera informo estas malfacilega.
Eĥosondado
La principo de la delfena eĥosondado estas la sama kiel tiu de la vespertoj. Ĝi bezonas unu organon por elsendi sonojn kaj ultrasonojn kaj alian por ricevi la sonojn reflektitajn de la obstaklo.
La ultrasonoj estas fokusigitaj en unu paralelan faskon danke al la melono, cefala histo ĉe la antaŭo de la kapo, bone videbla ĉe la delfenoj.
La riceva mekanismo situas ĉe la interna orelo kaj la konduko fariĝas per la malsupra makzelo.
Tiu ege evoluinta eĥosondado ebligas al la delfenoj ne nur lokalizon de la obstakloj, sed ankaŭ sciigas ilin pri grandeco, dimensio kaj naturo de la ĉirkaŭaj objektoj, eĉ en plena mallumo.
Larry Craig
Larry CRAIG (n. ) estas usona respublikana politikisto, kiu resignis post kiam la policio trovis, ke li estis atemptanta amori samsekse en flughavenbanejo. Li estis senatano.
Delfenoj
Naskiĝo
La naskiĝinta delfenido longas inter 0,8 kaj 1 metron. La unua bezono de la delfenido estas spirado, ĝi devas tuj supreniri al la akvosurfaco por enspiri aeron.
La unua mamsuĉado povas atendi ĝis 24 horojn. Komence la delfenido mamsuĉas dum dek sekundoj, dufojojn en ĉiu horo. La rostro de la delfenido proksimiĝas al la mama fendo de la patrino kaj la enŝoviĝita lango alkroĉiĝas al la interna mampinto. Tiu sistemo malhelpas la perdiĝon de la grasoplena kaj proteinoriĉa lakto en la marakvo.
Ekde la naskiĝo la delfenido kapablas sibli, sed la eĥolokalizilo bone funkcios nur post unu monato.
Akustika komunikiĝo
Delfenoj povas elsendi ĉirkaŭ 400 diversajn signalojn kaj oni evidentigis korespondadon inter sonoj kaj situacioj. Delfenoj kapablas percepti sonojn ĝis frekvenco de 80.000 hercoj, kontraŭ nur 23.000 por homoj.
Kelkaj scienculoj konvinkiĝis, ke delfenoj uzas lingvaĵon preskaŭ same perfektan, kiel tiu de homoj. Oni rimarkis, ke du delfenoj foje havas veran konversacion, ne parolante samtempe, sed unu post la alia, kvazaŭ respondante demandojn.
Nutriĝo
Delfenoj estas rapidaj rabobestoj, kiuj ĉasas siajn rabaĵojn. Ili lokigas siajn rabaĵojn per la eĥosondilo. Kutime delfenoj havas samformajn konikajn dentojn, kiuj servas nur por teni la rabaĵon. La kaptitaj fiŝoj aŭ kalmaroj estas glutitaj sen maĉado. La dentoj korespondas al la specifaj rabaĵoj: specioj kun multe da dentoj nutriĝas ĉefe per fiŝoj, dum specioj kun malmultaj dentoj plejofte ĉasas kalmarojn. Iuj delfenoj foje ĉasas krustacojn. La nura delfeno, kiu nutriĝas per aliaj marmamuloj, kiel otarioj aŭ aliaj cetacoj aŭ delfenoj estas la orko.
Kelkaj delfenoj uzas komunan strategion por ĉasado: la delfenaro ĉirkaŭas la rabaĵaron aŭ pelas ĝin al la bordo.
Sinteno
Delfenoj vivas en grupoj tre koheraj. La socia vivo ŝajnas necesa al la psika ekvilibro de la delfenoj, sed nenia hierarkio ekzistas en la grupoj.
Delfenoj helpas unu la alian. Kiam delfeno ne povas naĝi pro vundo aŭ malsano, du delfenoj akompanas ĝin subtenante ĝin sub ĝiaj brustaj naĝiloj. Naskonta delfenino estas ĉirkaŭita de la aliaj femaloj por protekti la novnaskiton kontraŭ eventualaj atakoj aŭ helpi se okazas malfacilaĵoj.
Le Mesnil-Gilbert
Le Mesnil-Gilbert estas franca situanta en departemento Manche, regiono Normandio.
Delfenoj
Sinteno
Delfenoj rekonas sin en spegulo aŭ sur video-bildo, kion hundoj kaj katoj ne kapablas fari.
Le Mesnil-Gilbert
Ĝiaj loĝantoj nomiĝas Mesnilgilbertois.
Delfenoj
Sinteno
Ekzistas multaj raportoj pri delfenoj helpantaj dronantajn homojn aŭ homojn atakatajn de skvaloj. Ili savis maristojn falintajn en la maron, kondukante ilin ĝis la bordo.