cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Raposa Serra Do Sol
Raposa Serra Do Sol (Lando de Vulpo kaj Sunaj Montoj) estas 17000 kvadrata kilometra rezervejo en Amazonio, kreita je la 16-a de aprilo 2005 por protekti la indiĝenajn tribojn (12 mil personoj) kiuj vivas tie. La kreo de la rezervejo postsekvas 30-jara lukton de l'indiĝenoj por iliaj rajtoj.
György Dénes
György Dénes [djordj dEneŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo kaj kun plena nomo Dénes György József Auguszta estis hungara aktoro, framasono. György Dénes naskiĝis la  en Budapeŝto, li mortis la  en Budapeŝto.
Visigota Regno
Visigota Regno aŭ Regno de la Visigotoj estis politika ento starigita de la visigotoj post sia setliĝo en Aquitania, en la epoko de la ĝermanaj invadoj, kiu daŭris grandan parton de la Alta Mezepoko, kaj okupis teritoriojn en Gaŭlo, Gallaecia kaj Hispania, en ties diversaj epokoj.
György Dénes
Biografio
György Dénes eklaboris en banko, dum li lernis kantadon, eĉ li akiris diplomon en Teatra Akademio. Jam dum la studentaj jaroj li estis figuranto en Nacia Teatro (Budapeŝto), ekde 1918 li havis statuson en privata teatro de Vilma Medgyaszay. En la sekva jaro li apartenis al trupo de Teatro Belvárosi, inter 1920-1926 de Gaja Teatro, inter 1926-1931 de Teatro Magyar. En la teatra jaro de 1931 li estis gastoaktoro en Vieno kaj pluraj teatroj en Germanio kaj Svislando. Hejmenveninta li estis videbla en pluraj ĉefurbaj teatroj, kie li ofte havis parajn rolojn kun Sándor Pethes. En 1934 li edziĝis. Post la 2-a mondmilito li denove havis rolojn en diversaj ĉefurbaj teatroj, plej longe li estis en Operetoteatro (Budapeŝto) inter 1949 - 1956. En roloj li estis lerta dancisto kaj kantisto. En 1957 li retiriĝis pro malsano. Li ricevis premion en 1958.
Visigota Regno
Prahistorio
Gotoj dividiĝis en visigotoj kaj ostrogotoj en fino de la 4-a jarcento.
Regno de Toledo
La venko de la frankoj super la visigotoj en la batalo de Vouillé en 507, kun Klodvigo la 1-a, okazigis la falon de la Visigota Regno de Tuluzo, kaj la visigotoj translokigis sian loĝantaron al Hispanio; tio rezultis en la definitiva konfirmo de la Pireneoj kiel landlimo inter Gaŭlio, escepte pro Septimanio, kaj la visigota Hispanio, same kiel la translokigo de la visigota ĉefurbo el Tuluzo al Toledo.
10968 Sterken
10968 Sterken estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la usona astronomo Tom Gehrels, de la Observatorio de la Monto Palomar kaj de la nederlandaj geastronomoj geedzoj Ingrid van Houten-Groeneveld kaj Cornelis Johannes van Houten, de la observatorio de Leiden (Nederlando) en la kadro de la "Palomar-Leiden Enketo priTrojanoj" (Palomar-Leiden Trojan Survey).
Nomo
Ĝia nomo honoras Christiaan Sterken, astronomon de la Universitato Libera de Bruselo kiu interesiĝas pri la de tipoj Beta Skuti, Delta Scuti kaj S Doradus. Li establis la laborgrupon pri Long-Tempa Fotometrio de variantaj steloj ĉe la Eŭropa suda observatorio kaj estis kunfondinto de The Journal of Astronomical Data (1995).
Olešná (distrikto Písek)
Olešná estas municipo en Ĉeĥio. Ĝi situas en Sudbohemia regiono en distrikto Písek. Vivas ĉi tie.
Historio
La unua skribmencio pri la municipo devenas el la jaro 1379.
6725 Engyoji
6725 Engyoji estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la japanaj astronomoj Shigeru Inoda kaj Takeŝi Urata elde la observatorio de Karasujama (urbo nun kunfandita en Nasukarasujama) en gubernio Toĉigi, Japanio.
Nomo
Ĝi ricevis la nomon de la templo Engjō-ĵi (japane : 書寫山圓教寺), fondita en 966 en Himeĝi (gubernio Hjogo). Ĝi estis iam unu el la plej grandaj budhismaj centroj. Multaj konstruaĵoj kaj statuoj en la templo estas elmontritaj kiel Grava Kultura Propraĵo de Japanio.
Le Quesnoy (stacidomo)
Le Quesnoy estas franca stacidomo sur linio -, situanta en  Le Quesnoy, en departemento Nord, regiono Hauts-de-France.
Temas pri stacidomo de Société nationale des chemins de fer français (SNCF), priservata de trajnoj Hauts-de-France.
Ĝi situas ĉe kilometra punkto (PK) de la linio Fives - Hirson (267000).
Neologismo
Neologismo („novvorto“, de malnov-greka νεολογισμός - neologismos, el νέος - neos "nova" kaj λόγος - logos „vorto“) estas leksika unuo, ekestanta kaj disvastiĝanta dum certa periodo en iu lingvo. Tipe por neologismoj estas, ke la parolantoj de la koncerna lingvo dum iom da tempo sentas ĝin nova. Kiuj vortoj (ankoraŭ) estas rigardataj neologismoj pro tio ankaŭ dependas de la historia momento, dum kiu oni esploras la vortaron de lingvo.
Neologismoj en Esperanto
Neologismoj dum la ekzisto de Esperanto de post 1887 estis kaj ankoraŭ estas arde, ofte polemike diskutataj. Ofte la diskutantoj bazis sin sur malsamaj difinoj de "neologismo", kio kontribuas al reciproka mal- aŭ miskompreno.
La Zamenhofa difino
Laŭ Zamenhof, "neologismoj" estas nur radikoj sinonimaj al oficialaj radikoj. Zamenhof distingis inter "nova vorto" kaj "neologismo": Laŭ li, ne ĉiu "nova vorto" jam estas "neologismo". Oficialaj radikoj estas tiuj, kiuj troviĝas en la Universala Vortaro aŭ en unu el la Oficialaj Aldonoj al la Fundamento de Esperanto. Surbaze de la instituciaj reguloj - precipe A8.1 - de la Fundamento (11-a eld. 2007) nur "aŭtoritata centra institucio" - t.e. siatempe la Lingva Komitato, kaj nuntempe la Akademio de Esperanto - rajtas enkonduki tiajn sinonimojn, ĉar sinonimoj de "oficialaj" vortoj - alie ol simplaj novaj vortoj - ne povas esti enkondukitaj per privata propono; sen oficiala enkonduko neologismoj en la senco de la Zamenhofa terminologio ĉiam restas kontraŭfundamentaj, se ili ankoraŭ ne estas "internaciaj" vortoj laŭ regulo 15 de la Fundamenta Gramatiko.
Resume laŭ la Zamenhofa termina distingo:
Temas do pri preciza, sed tre malvasta difino de "neologismo". Ĝia celo estas stabileco de la lingvo, evitante vortojn kun samaj signifoj, sed prenitaj el malsamaj fontoj kiel ekzemple trabo / "balko" aŭ puĉo / "golpo". Ĝia interpreta problemo estas la demando, kiuj terminoj estas sinonimaj, kiuj nur preskaŭ-sinonimaj, tamen esprimantaj nuancojn.
Aliaj difinoj
Kutime oni uzas pli vastan sencon de Esperanta "neologismo", plej ofte tamen sen precize difini ĝin.
Komuna trajto de plej multaj difinoj estas, ke oni tradicie uzas la terminon "neologismo" (de Esperanto) preskaŭ nur pri nova radiko (nekunmetita vorto). Ofte ĝi estas termino por iu nocio, kiun oni antaŭe esprimis per kunmetita vorto (ekzemple roj-o anstataŭ river-et-o, old-a anstataŭ mal-jun-a ktp.).
Malsamaj opinioj ekzistas pri tio, ĉu la difino de "neologismo" ankaŭ inkluzivas radikojn por novaj nocioj, ekzemple de (iam) novaj teknikaj inventaĵoj aŭ fenomenoj kiel radi-o, laser-o, mikrofon-o, aidos-o ktp.
Pragmataj difinoj
Pragmate oni ofte difinis kaj ankoraŭ difinas "neologismon" kiel radikon ne troveblan en la kvazaŭ-normaj difin-vortaroj Plena Vortaro de Esperanto (PV, 1930, 1934 kaj postaj eldonoj) kaj poste en Plena Ilustrita Vortaro (PIV, 1970, 2002, 2005). Evitante lingvistikan diskuton tiu solvo havas praktikan celon. Oni supozas, ke vorton uzatan en iu teksto la leganto povas kompreni helpe de tiuj vortaroj. Vortojn ne registritajn tie, oni kutime difinas en glosaro. Tiumaniere ekzemple la Esperanta Bildvortaro signas ĉiujn radikojn ne registritajn en PV per asteriskoj.
Historia superrigardo pri la diskuto
La opinioj pri neologismoj dekomence dependis pri malsamaj bazaj konceptoj de tio, kio Esperanto estu. Ĝi krome dependas de la historia epoko kaj de la fonaj lingvoj de la Esperantistoj.
Laŭ kelkaj la Esperanto-vortaro baziĝu sur laŭeble malmultaj radikoj. Novaj nocioj estu prefere esprimitaj per kunmetaĵoj de tiuj bazaj radikoj, eluzante plene la vortkonstruajn eblojn de Esperanto. Tiu grupo kutime estas retiremaj pri neologismoj. Laŭ aliaj Esperanto estu laŭeble tiel "riĉa" kiel (kaj la vortaro laŭeble simila al) la plej gravaj (okcidentaj) lingvoj por ke ĝi povu rivali kiel internacia komunikilo kun ekzemple la angla kaj franca. Ambaŭ flankoj kutime argumentas per "facileco", tamen ofte sen difini por kiu grupo de parolantoj Esperanto tiel fariĝas (relative) "facila".
Ĝis la unua mondmilito
Ĉirkaŭ la jaro 1905 kun ties unua Universala Kongreso estis fonditaj multaj novaj naciaj kaj internaciaj Esperanto-organizoj kaj sekve aperis multaj novaj periodaĵoj (vd. la artikolon Frua Esperanto-gazetaro), ekzemple ankaŭ la unua Scienca Gazeto, tiel ke la kvanto de tekstoj kaj temoj en mallonga periodo multobliĝis. Tiu kaŭzis bezonon por "novaj vortoj". Ili baldaŭ estis registritaj en ondo de unuaj "grandaj" vortaroj tiuepokaj, ekzemple la Plena Vortaro de Émile Boirac, la angla de Joseph Rhodes, la germana de Paul Christaller k.m.a.
La Ido-skismo minacis la pluan ekziston de Esperanto. Ekestis la bezono konsolidigi la tiam atingitan staton kaj distingigi Esperanton de ĝia konkurento. La "konservemuloj" aŭ (foje malestime nomitaj) "ortodoksuloj" dominis la diskuton. Tipaj reprezentantoj estas ekzemple Théophile Cart, Marie Hankel k.a.
Intermilita periodo
Post la unua mondmilito Ido jam ne plu estis danĝero. Komenciĝis la granda epoko de la laborista Esperanto-Movado, ekaperis la literatura revuo Literatura Mondo kaj represoj de vortaroj el la antaŭkonservema periodo. La novaj bezonoj precipe de la poezio denove rezultis en multaj neologismoj. La intermilita periodo tiel fariĝis etapo, dum kiu oni multe kaj arde diskutis pri neologismoj. Por resumo de la tiama diskuto vd. la sekcion "Historia difino de 1934".
Post la dua mondmilito
Revigliĝis la neologisma diskuto precipe pro la ekaktiviĝo de la t.n. "Iltisa skolo" ĉirkaŭ la eldonejo Artur E. Iltis. Kelkaj el ĝiaj aŭtoroj kiel Karolo Piĉ, Fernando de Diego, Reinhard Haupenthal k.a. uzis certajn "neologismojn" en tia grado, ke ekestis propra varianto de Esperanto, facile rekonebla.
Fine de 2008 denove ŝajnas ekzisti ia tendenco laŭeble eviti "neologismojn", bazitajn sur okcidentaj lingvoj. Tiu lasta etapo tamen ankoraŭ estas tro juna por fine decidi. Eblaj kialoj estas kontraŭstaro al la antaŭaj preferoj, precipe al tiuj de la Iltisa Skolo, la denova "malkovro" de la Fundamento kiel popularigita ekzemple de la t.n. Analiza Skolo, la novaj teknikaj eblecoj precipe de la komputila reto, kiuj ebligas facilan aliron al klasikaj tekstoj ĝis tiam nur pene akireblaj kaj precipe kreskanta tutmondiĝo de la distribuo de Esperanto. Ĝi kaŭzas, ke nuntempe relative pli multaj esperantistoj havas ne-eŭropan, sed ekzemple orient-azian lingvo-fonon ol en antaŭaj epokoj, kio povus efiki sur la preferoj pri neologismoj.
Aleksandro Melnikov en sia eseo "Leksikaj novismoj kaj neologismoj: Anatemi aŭ odi?" [2012] asertas, ke la tialoj de neologismoj multas: plidikiĝo de vortaro, disdiferenciĝo, lingvopersoneco, plileksika leĝo, estetika stimulo. Internaciaj vortoj foje kunekzistas kun la pure Esperanta vorto. Foje neologismoj ekas per "unufoja uzo". Aliajn fojojn ili inkludas "novan sencon en malnova formo", kiel ĉe samideano, krokodili. Aliajn fojojn ili devenas el propra nomo, kiel ĉe kabei, raŭmismo. Foje la premo devenas el la gepatra lingvo, fakte "ĉiu esperantofono estas sub konstanta influo de siaj nacia lingvo kaj koncerna kulturo."
Klasifiko de neologismoj
Ne ĉiuj neologismoj estas same disputataj. Tre ĝenerale oni povas diri, ke ili estas des pli facile akceptitaj ju pli malproksime ili estas de la kerno de la plej oftaj vortoj (ekzemple do faka terminaro). Inverse ili estas des malpli akceptita, ju pli ili koncernas bazajn vortojn de Esperanto, kiel ekzemple la korelativojn (hik anstataŭ tie ĉi ktp.). Krome aparte atakitaj estas neologismoj, kiuj baziĝas sur la angla, kiel ekzemple brodkasti (radio-elsendi), emerĝenco, leno k.m.a.
Vortoj evitante vortojn kun mal-
Ekzemploj estas liva aŭ lefta por maldekstra, olda por maljuna, frida por malvarma ktp.
"Malnovaj neologismoj"
Multaj Esperantaj neologismoj efektive eniris la ĝeneralan lingvo-uzon, en la realo anstataŭiĝantaj pli fruajn formojn (vd. la ekzemplojn en la posta rubriko). La malnovaj formoj fariĝis arkaismoj. Aliaj neologismoj nur mallonge vivis aŭ nur estis proponitaj, sed neniam vere ekvivis (ekzemple "vursto" por iu speco de germana kolbaso, uzita dum la 1920-aj jaroj). Ilin oni nomas "malnovaj neologismoj".
Ekzemploj de neologismoj, novaj kaj internaciaj vortoj
Jen kelkaj ekzemploj de neologismoj en malvasta Zamenhofa senco, novaj kaj internaciaj vortoj:
El la supre menciitaj vortoj laŭ severa interpreto de la Antaŭparolo al la Fundamento la vortoj far kaj na kredeble estas neologismoj en malvasta Zamenhofa senco kaj bezonas oficialan enkondukon fare de la lingvonormiga institucio, antaŭ ol oni rajtas uzi ilin. La vorto far estis oficiale enkondukota, sed ne estis oficiale enkondukita, ĉar mankis poraj voĉoj en tiurilata voĉdono en la Akademio de Esperanto. (La siatempa Akademi-prezidanto decidis apliki la Akademi-statutan regulon pri lingva novaĵo . Estas kelkaj neologismoj (do formoj novaj) ne oficialigitaj, pri kiuj la Akademio de Esperanto deklaris toleron almenaŭ kondiĉan; ekzemple: dekor', konvers' , -i' , un' kaj sign(okombin)oj aliaj , ol tiuj difinitaj en la Fundamento de Esperanto.
Historia difino de 1934
Neologismo estas nomata ĉiu vorto neoficiala, ĝis sia oficialiĝo. Konforme al la libera evoluo de Esperanto, neologismon povas enkonduki ĉiu Esperantisto: pri la prospero de la nova vorto decidas la Esperantistaro, per ekuzo aŭ per malagnosko. Rilate al la neologismoj kolizias du vidpunktoj inter si kontraŭaj: tiu de la simpleco kaj facileco kaj tiu de la riĉeco kaj literatura taŭgeco de la lingvo. La kolizio ŝajnas nerepacigebla, ĉar nek la propagando povas rezigni pri la granda altirforto de la facilo kaj simplo, nek la literaturo pri la esprimforto kaj vortriĉo, sen kiuj vera literaturo, transdonanta ne nur la nudan penson, sed ankaŭ delikatajn nuancojn, metaforajn vort-aplikojn, duonklarajn aludojn entenatajn de vortoj, estas kaj restas nur pia revo. La problemo ŝajnas solvebla nur per la apartigo de la „poeziaj vortoj“, t e. vortoj uzataj nur en la alta literaturo. Ĉi tiujn vortojn, almenaŭ provizore oni devus klarigi fine de ĉiu libro, en listo. Per tio la vulgara lingvo povus resti neembarasata de la literatura lingvo-evoluo; la poeziajn vortojn, signendajn en ĉiu vortaro per vinjeto, devus lerni nur literaturema Esperantisto, kaj ĉi tiun lernon plifaciligus, ke ĉiu verko estus klarigita eldono. Krome, devus ĉesi la principa, kaj de kelkaj intence pliakrigata antipatio kontraŭ la poezia vortriĉo, per la rekono, ke literaturo kaj intenca vortmalriĉo estas konceptoj kontraŭdirantaj unu al la alia. Zamenhof mem estis tre tolerema kontraŭ neologismoj, li avertis sole: "ne tro krude, ne tro multe per unu fojo". Jen kelkaj citaĵoj de li: „mi havas nenion kontraŭ la enprenado de tiuj vortoj. . .“ (Originala Verkaro [OV] p. 245); "neologismoj . . . nenion ŝanĝante nek rompante, prezentas por la lingvo nenian danĝeron" (OV p. 249). "Nia lingvo konstante progresas kaj riĉiĝas, kaj tamen, danke al la reguleco de sia progresado, ĝi neniam ŝanĝiĝas, neniam perdas la kontinuecon kun la lingvo de tempo pli frua. Kiel la lingvo de homo matura estas multe pli riĉa kaj elasta, ol la lingvo de infano kaj tamen la lingvo de ĝuste parolanta infano neniom diferencas de la lingvo de homo matura, tiel verko, skribita en Esperanto antaŭ dudek kvin jaroj ne estas tiel vortoriĉa, kiel verko skribita en la nuna tempo, kaj tamen la lingvo de tiu tempo perdis absolute neniom el sia valoro ankaŭ en la nuna tempo." (OV p. 408). "Tiu ĉi permeso (de vortkreo) estas necesa, ĉar alie la lingvo estus tro rigida kaj multajn ideojn oni tute ne povus esprimi per ĝi." "Vi diras, ke la aperado de novaj vortoj faras la lingvon pli malfacile ellernebla. Sed kial? Ili ja tute ne elpuŝas la antaŭajn vortojn kaj ne ŝanĝas en io la ĝisnunajn principojn de la Esperanta vortfarado." (OV p. 429).
La principoj, laŭ kiuj la alpreno de novaj vortoj okazas, estas la jenaj:
1. Eviti, ĉe ofte uzataj vortoj, pezajn vortkunmetojn (piedpremi: treti; falpuŝiĝi: stumbli; malsupreniri: descendi; vizaĝŝmiraĵo: ŝminko).
2. Distingi nuancojn (fali kaj sinki; jelpi kaj boji; langvoro kaj laco; sturmi kaj ataki).
3. Signi ideojn, esprimeblajn nur per pluraj vortoj (novalo: provizore nekulturata plugtero; statisto: akcesora rolulo; kontempli: longe kaj medite rigardi; baŭmi: stariĝi sur la postaj piedoj).
János Thordai
THORDAI János (tordai) estis hungara eklezia verkisto, kantkolektanto verŝajne naskita en 1597 kaj mortinta en Koloĵvaro la 13-an de januaro 1633.
Neologismo
Historia difino de 1934
4. Anstataŭigi, ĉe ofte uzataj vortoj, mal-kunmetojn (stulta: malsprita; kvereli: malpaci; efemera: maldaŭra; aflikti: malĝojigi; kompleksa: malsimpla; humida: malseka; rara: malofta; trista: malgaja; dura: malmola; milda: malsovaĝa).
János Thordai
Kariero
Thordai studis ĝis 1620 en Koloĵvaro, poste en la universitato de Frankfurto ĉe Odro. Reveninte li estis de 1626 instruisto, de 163 unitariisma pastro en Koloĵvaro. Li eldonis psalmtradukojn (Szent Dávid király zsoltára, Kolozsvár, 1627) kaj preĝlibron (Reggeli és esteli imák. Kolozsvár, 1634). Lia kantlibro restis en manuskripto. Liaj psalmtradukoj aperis en Régi Magyar Költők Tára XVII., Bp., 1967.
Neologismo
Historia difino de 1934
5. Simpligi pseŭdosufiksajn vortojn (apelacio: apeli; situacio: situi; dekoracio: dekori; federacio: federi; erudicio: erudi; erupcio: erupti; proskripcio: proskribi). Tie ĉi oni povus mencii ankaŭ la vortojn: dokta el doktoro; mimo el mimiko; anatomo el anatomio, beletro el beletr(istik)o, biologo el biologio; gimnasto el gimnastiko; geografo el geografio; geometro el geometrio ktp.
Joe Bonamassa
Joe Bonamassa (8a de Majo, 1977) estas usona gitaristo, kantisto kaj kantoverkisto de Blusroko.
Neologismo
Historia difino de 1934
6. Kvankam ĝis nun [tio estas ĝis 1934] ne praktikata, eble foje irota vojo estus la memstarigo de kelkaj pseŭdoafiksoj. Neergaard proponas ekzemple la sufikson -ik por signi profesion (danciko, ĝardeniko, ĵurnaliko). Same oni povus el la vortoj preludo, preteksto, preskribi gajni la prefikson pre-, por diri prediro, prevido. El groteska, fosforeski, arabesko oni povus gajni la sufikson -esk (japaneska, vireska, virineska). Oni povus fari el malgraŭ la prepozicion graŭ (laŭ la volo, por la bono de . . .). Sed tio estas vere la „muziko de l' estonteco“.
Joe Bonamassa
Kiam li estis nur 12jaraĝa, Bonamassa kontaktiĝis kun B.B. King. En la lastaj 13 jaroj Bonamassa publikigis 15 soloajn albumojn pere de sia sendependa diskeldonejo J&R Adventures, el kiuj 11 atingis la numbron 1an de la listo de la gazeto Billboard.
Neologismo
Historia difino de 1934
7. Krome, per la plivastiĝo de Esperanto, oni certe pli kaj pli sentos la neceson de familiaraj vortoj, el kiuj oni jam proponis kelkajn en la Parnasa Gvidlibro (kaputa: rompiĝinta, ruiniĝinta; fatraso: aĉaĵaro; trampo: ĉifona malzorgita ulo; paŭti: malkontente silentadi; mungi: nazpurigi; maroto: amata ĉevaleto). KALOCSAY.
Joe Bonamassa
Bonamassa muzikis kun artistoj kiaj Stephen Stills, Eric Clapton, Blondie Chaplin, Foreigner, Buddy Guy, Steve Winwood, Warren Haynes, kaj Derek Trucks inter aliaj. En lia kariero elstaris koncerto ĉe la Royal Albert Hall kaj nomumon por premio Grammy en 2013. Aldone al sia muzika kariero, Joe Bonamassa regas neregistaran organizon nome Keeping the Blues Alive Foundation, kies celo estas helpi muzikedukadon financante stipendiojn kaj havigante muzikedukajn rimedojn al lernejoj kiuj bezonas tion.
Neologismo
Listoj
Kelkaj verkistoj konsciaj pri siaj uzoj de neologismoj aŭ novaj vortoj, listigas kelkajn piedpaĝe aŭ librofine por helpi la leganton aŭ almenaŭ por konfirmi sian konscion pri la neologismeco de tiuj vortoj.
Tiele ekzemple William Auld listigis por Unufingraj Melodioj la jenajn: anakoreto, arvikolo, aŭkuparo, brizo, burno, bruska, dista, egocentra, elano, enorma, farniento, fatraso, fola, friska, gaŭfo (golfo), giri, glaŭka, hanti, horto, hulo, insolenta, kaputa, karavelo, klaroskuro, kojono, koŝmaro, kroki, lirlo, maroto, opresi, rojni, rubekolo, tenebro kaj vringi, sen enkalkuli aludojn aŭ proprajn nomojn. El tiu listo multaj jam estis tre uzataj, kiel dista, egocentra, elano, enorma, kaj aliaj, kio gravas konsiderinte ke la menciita verko estas de 1960.
Gaston Waringhien en "Glosareto" de Beletro, sed ne el katedro, sen enkalkuli la proprajn nomojn, pri kiuj la aŭtoro iom klarigas, estas la jenaj vortoj, inter kiuj kelkaj nur kun duaranga senco: afina, agapo, aj!, alter-ego, aramea, atrabilo, boreala, brutala, burso signife monujon, eskatologio, fantasta, feluko, fu!, gazalo, girfalko, glosolalio, ĝenro, ĝermana, ĝino kiel feo de araba rakontaro, hajko, hipo-, hipoĥondro, holmo, horto, hotelo kiel domego de riĉulo, bulo, karavelo, konstitucio kiel homa korpokondiĉo, koplo, korteza, kraŭlo, krifo, krino, lido, -logo, -logio, loza, mistranĉo, musketero, noci, okult-romano, paladino, paramioklonio, peripetio, pintumo, primavero, proksimumo, rafinismo, rimorso, robaio, rojo, ronĝi, ruro, salono kiel literatura etoso, sartrismo, sencoturno, senrjuo, serendipeco, sisterona, skoldi, sob, sonalterno, sor, splendi, stavo, svaga, utao, zimozo.
Literaturo
La speciala faka literaturo pri la temo "neologismoj en Esperanto" estas tiel ampleksa, ke ne decas citi unuopajn verkojn. Vd. la titolojn en la Kolekto por Planlingvoj (IEMW) kaj en EBEA (eksteraj ligiloj malsupre). Tamen eblas memorigi pri la novelo Neologisme [Lorjak 1975], la rakonto Neologismo [Johansson 1996: 60-62], Simpligita anatomio [Schwartz 1949] kaj la teatraĵo Lingva evoluo [Baghy 1933: 207].
La muzikgrupo La Perdita Generacio kelkfoje uzis neologismojn en siaj kanto-tekstoj: vidu la sekcion § Neologismoj en tiu artikolo.
Le Quesnoy
Le Quesnoy estas franca situanta en departemento Nord, regiono Hauts-de-France.
Ĝiaj loĝantoj nomiĝas Quercitains.
NGC 2069
NGC 2069 (alia indiko — ESO 57-EN7) estas emisia nebulozo en konstelacio Orfiŝo.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Retroĉena instruado
Retroĉena instruado estas tekniko uzata en instruado de parolaj lingvolertoj, ekzemple en lernigado de multsilabaj aŭ prononce malfacilaj vortoj. La instruisto prononcas la lastan silabon, la lernanto ripetas ĝin, kaj la instruisto daŭrigas la instruadon, retrolaborante de la fino de la vorto ĝis la komenco.
Ekzemple, por instrui la prononce malfacilegan nomon "Knaĥoĥŝveŭpsceg", instruisto komence diros la finan silabon: sceg, kaj igos la lernanton ripeti ĝin. Poste la instruisto daŭrigos per ŝveŭp- prefiksita, do "ŝveŭpsceg", poste "ĥoĥŝveŭpsceg", kaj fine restos nur aldoni la komencan silabon: "Knaĥ-oĥ-ŝveŭp-sceg". Simile oni povas instrui kunmetaĵojn: "ejo" - "ulejo" - "sanulejo" - "malsanulejo"...
Retroĉena instruado plifaciligas por lernantoj akiri naturan emfazadon, ĉar ĝi metas la novan materialon (silabon) en la unuan lokon, kie estas malpli facile forgesi ĝin.
Eblas retroĉene instrui ne nur vortojn, sed tutajn frazojn. Jen ekzemplo pri angla frazo:
Ĉenaj ordoj por la angla vorto 'aroma':
Laŭdire per la retroĉena lernado oni pli rapide parkerigas la prononcon kun bona emfazado.
Civilsk
Civilsk (Цивильск, ĉuvaŝe Çĕрпӳ) estas urbo en Ĉuvaŝio en Rusio.
Kodo de OKATO de la urbo (en jaro 2005) estas 97241501.
Ĝi havas statuson de urbo ekde jaro 1781.
La interurba telefona kodo estas 83545, la enurbaj telefonnumeroj estas kvinciferaj (en jaro 2005).
La urbo estas ĉe rivero Boljŝoj Civilj (Большой Цивиль) apud ĝia kuniĝo kun Malij Civilj (rivero Малый Цивиль), je 8 km de fervoja stacio kun la sama nomo.
En jaro 1959 la urbo havis 5,9 mil loĝantojn.
En jaro 2002 la urbo havis 13 mil loĝantojn.
Vic-la-Gardiole
Vic-la-Gardiole estas komunumo de suda Francio. Ĝi situas en la departemento Hérault, en la regiono Okcitanio (Occitanie [ɔksitaˈni], Occitània [utsiˈtanjɔ], Occitània [uksiˈtanjə]), kaj historie apartenas al la kultura regiono Langvedoko-Rusiljono. Ekde la 31-a de decembro 2002 ĝi apartenas al la komunumaro Communauté d'agglomération du Bassin de Thau. Fine de en la komunumo vivis.
Küttigen
Pri la komunumo
Küttigen estas komunumo en la distrikto Araŭo de Kantono Argovio, Svislando. Ĝi havis 5403 loĝantojn je la 31-a de decembro 2008.
Vic-la-Gardiole
La 9-an de junio 1885 la vilaĝo Vic elektis la nomon Vic-les-étangs pro la multaj ĉirkaŭaj lagoj (france étang). La aktuala nomo estas de la 12-a de marto 1914. La nomo Gardiole rilatas al proksima montaro. Historie Vic estis vilaĝo de fiŝkaptistoj.
Küttigen
Geografio
La komunumo Küttigen etentdiĝa inter la norda bordo de la rivero Aro kaj la kresto de ĉeno de la faldoĵuraso. La komunumo konsistas el la vilaĝoj Küttigen, Rombach, Horen kaj Kirchberg.
La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 11,89 km², de kiuj proksimume la duono, nome 5,91 km², estas kovrita de arbaro kaj 1,90 km² de konstruaĵoj. La plej alta punkto de la komunumo situas sur alteco de 866 m s.m. sur la kresto de la montoĉeno Wasserflue kaj la plej malalta punkto sur alteco de 360 m s.m. ĉe la bordo de la rivero Aro.
Vic-la-Gardiole
La vitejoj kontribuas al la produktado de muskatela vino "Muscat de Frontignan"
Küttigen
Najbaraj komunumoj
La komunumo Küttigen limas en nordokcidento al Oberhof, en nordo al Densbüren, en nordoriento al Thalheim, en oriento al Biberstein, en sudo al Araŭo, kaj en okcidento al Erlinsbach AG.
Trafiko
Küttigen estas konektita al la publika trafikreto per tri buslinioj de la loka trafikentrepreno de Araŭo kaj per du poŝtaŭtolinioj de Araŭo al Frick. Tra la komunumo pasas la kantona ĉefvojo 24, de Araŭo al Frick, kiu pasas tra la montpasejo Staffelegg. La plej proksima alveturejo al la Svisa aŭtovojo A1 estas Araŭo-Oriento tute proksime de la komunuma limo.
Vic-la-Gardiole
Vidindaĵoj
La nombro de loĝantoj kreskis de 500 en la 1960-aj jaroj al pli ol 2.500 en la 21-a jarcento pro la favora pozicio inter Montpellier kaj Sète. Dum la somera tempo la loĝantaro kreskas al pli ol 10.000.
Küttigen
Historio
La unua dokumenta mencio de Küttigen datiĝas el la jaro 1036 kiel Chutingen.
Vic-la-Gardiole
Vidindaĵoj
La suda parto de la vilaĝa teritorio konsistas el lagoj kaj malsekaj regionoj, dum la norda parto, la monto Gardiole prezentas grandan diversecon de plantoj kaj bestoj.
Küttigen
Historio
En la jaro 1277 la Senjoroj de Kienberg konstruis sur la Egg-kresto la Kastelon Königstein, de kiu hodiaŭ ekzistas nur ankoraŭ ruinoj. De tie ili administris sian etan voktejon, al kiu apartenis krom Küttigen ankaŭ Erlinsbach. De 1335 ĝis 1535 la vilaĝo estis posedaĵo de la Johanitoj, ĝis ili devis vendi sian havaĵon al la urbo Berno. Ek de tiam la vilaĝo troviĝis sub berna servuteco. En la jaro 1798 okaze de la Helveta Revolucio francaj trupoj liberigis Argovion. Küttigen farigixis komunumo de la distrikto Araŭo de la nove fondita Kantono Argovio.
Syrovín
Syrovín (Sirowin) estas municipo en distrikto Hodonín, en Sudmoravia regiono en Ĉeĥio, 10 km oriente de Kyjov sur rojo Syrovinka. Vivas ĉi tie.
Historio
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1371.
Hokutosej
Hokutosej (北斗星 [hokutosei]) estas tranokta super-ekspresa trajno servas en Japanio de ferfoja reto Japana Fervojo. Ĝi veturas inter Stacio Ŭeno en Tokio kaj la urbo de Sapporo en la norda insulo de Hokajdo. Ĝi vojaĝas ĉirkaŭ 16½ horojn.
Por veturado de al, trajno haltas ĉe Omija, Ucunomija, Korijama, Fukuŝima, Sendaj. Unu trajno alie haltiĝas ĉe Iĉinoseki kaj Morioka.
La unua haltejo en Hokajdo estas Stacio Hakodate, kaj ĝi atingas Sapporon ĉirkaŭ kvin horojn poste.
Estas ankaŭ pli luksa kaj pli multekosta tranokta trajno inter kaj : Kasiopeo, kiu iras tri fojojn semajne.
Prologo (poemaro)
Prologo estas jubilea kolekto de originalaj poemoj de Eŭgeno Miĥalski el la periodo 1918-1928. La 64-paĝa libreto estas eldonita de Sennacieca Asocio Tutmonda en Lepsiko en la jaro 1929.
22739 Sikhote-Alin
22739 Sikhote-Alin estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la de la belga astronomo Eric Walter Elst elde la Observatorio La Silla en Ĉilio.
Nomo
Ĝi ŝuldas sian nomon al la montoĉeno Siĥote-Alin (Сихотэ-Алинь) en orienta Siberio, kiu etendiĝas je ĉirkaŭ 900 km de la rusa Pacifiko. La, granda objekto eksplodis en la atmosfero super la regiono, okazigante la falon de pluraj tunoj da ferometeoritoj.
Géza Vámszer
VÁMSZER Géza (vamser) estis rumanuja hungara etnografo naskita en Sibio la 13-an de aŭgusto 1896 kaj mortinta en Kluĵo la 21-an de septembro 1976. Li estis patro de lingvistino Márta Vámszer.
Biografio
Géza Vámszer akiris diplomon de desegninstruisto en Belarta Altlernejo de Budapeŝto (1920). Li estis instruisto en sia naskiĝurbo (1922–26), Odorheiu Secuiesc (1926–29), Miercurea Ciuc (1929–41), Kluĵo (1941–57). Lia interesiĝo pri etnografio plivastiĝis al pluraj kampoj de popolkulturo. Li faris valoran kolektan kaj esploran laboron precipe en Sud-Transilvanujo kaj en Sikullando pri romia katolika religia etnografio, mastrumado kaj popolkostumo. Li priokupiĝis ĝenaralan etnografion, poste lokhistorion, la vilaĝan ekleziarton kaj artmonumentojn en Sikullando.
Frubedo
Frubedo estas plata, kun vitrotavoloj kovrita bedo, kiu estas uzata por kreskigi junplantojn. Ĝi estas ne pli longa ol 1 m kaj estas je unu flanko dekliva. Por ebligi kaj aerumi la bedon la unuopaj lignaj aŭ metalaj fenestroj (grandeco de ĉ. 1,6 × 1,0 m) povas esti levataj, klinataj aŭ forprenataj. Simile kiel plantdomoj la frubedoj plilongigas la tempon, kiun la plantoj havas por kreski.
Oni distingas inter varma kaj malvarma frubedo. En varma frubedo (ankaŭ nomata sterkobedo) la mikroorganismoj mineraligas la sterkon produktante i.a. varmon. (komparu: biologia energifonto Oni uzu precipe sterkon de ĉevaloj. Malvarma frubedo ne uzas sterkon. Nur la protekto kontraŭ vento „liveras“ pli altan temperaturon kompare al la ekstero. Ofte frubedoj estas uzataj por aklimatigi la plantojn antaŭ la plantado en la libera kampo.
Mýtna
Mýtna, hungare Vámosfalva [vAmoŝfalva], germane Mauth bei Dettwa estas vilaĝo kaj municipo en Slovakio.
Geografio
Mýtna situas en valo de rojo, laŭ ĉefvojo kaj fervojo Zvolen-Lučenec. La lasta urbo troviĝas je 18 km-oj.
Historio
La loko estis loĝata jam dum la bronzepoko. Antaŭ la hungara dominado avaroj kaj slavoj vivis tie. La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1393 en parte hungara, parte slava formo "Wamuslehutaya". La pura hungara loknomo aperis en 1467 en formo "Wamosfalva". Laŭ la onidiro en 1423 nur dogana domo estis tie. En la 15-a jarcento la husanoj trakonstruis la templon al ankaŭ defenda celo. En 1715 oni komputis tie 100 vilaĝanojn (9 slovakajn kaj 1 hungarajn familiojn) en 10 domoj, post 5 jaroj 12 slovakajn kaj 3 hungarajn familiojn. En 1821 incendio okazis. En 1828 vivis tie 797 vilaĝanoj en 102 domoj. Lernejo funkcias ekde 1857. La fervojo atingis la vilaĝon en 1871. Post 2 jaroj pro ĥolero iom da vilaĝanoj mortis. Ĝis 1899 la oficiala hungara loknomo estis Mitna, poste ĝi rericevis sian pli fruan hungaran nomon pro la hungariga politiko. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Vámosfalva 1052 homoj, (slovakoj en majoritato, hungaroj en minoritato). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Nógrád (reĝa departemento), al distrikto de Losonc, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 vivis en Mýtna 1234 homoj, (1217 slovakoj).
Weyer (Alzaco)
Weyer (jen france, origine germane kaj alemane, prononco ) estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Bas-Rhin, en la historia kultura regiono regiono Alzaco kaj la nuna administra regiono Grand Est ("Granda Oriento"). Fine de en la komunumo vivis.
Placo de la Vogezoj
Samnomajn placojn ankaŭ posedas la francaj urboj Épinal kaj Metz.
Historio
La placo de la Vogezoj estis desegnita de Clément Métezeau (kiu antaŭe kreis similan placon en Charleville-Mézières) kaj nomiĝis origine "Reĝa Placo" (Place Royale). Ĝi estis konstruita pro ordono de la reĝo Henriko la 4-a ekde 1605 ĝis 1612. Ĝi estis inaŭgurita en 1612, okaze de la fianĉiĝo de Ludoviko la 13-a kun Anna de Aŭstrio.
La placo estis renomita "placo de la Vogezoj" post la franca revolucio de 1848 kaj la eko de la Dua Respubliko. Oni elektis tiun nomon por honori la departementon Vosges, ĉar ĝis estis la unua departemento, kiu akceptis pagi la revolucian imposton en 1789.
(17232) 2000 DE3
(17232) 2000 DE3 estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la de la japana astronomo Takao Kobayashi elde la Observatorio de Ooizumi en gubernio Gunma (Japanio).
Ŝtato Gombe
Ŝtato Gombe aŭ en la angla plenforme Gombe State - en Esperanto eble Gombe-Ŝtato - estas unu el la 36 ŝtatoj respektive fakte subŝtatoj de Niĝerio, situanta en la nordokcidento de la lando. La nomo "Gombe" estas rilata al samnomaj urbo kaj emirlando iama kaj nuna. Ĝi havas areon de kaj en 2006 havis ĉirkaŭ  loĝantojn.
La ĉefurbo kaj registara sidejo estas Gombe. Limoj estas norde Jobe Ŝtato, okcidente Borno Ŝtato, oriente estas Bauĉi Ŝtato kaj sude estas Taraba Ŝtato.
La indiĝena etna grupo en Gombe ŝtato estas la Fulanoj (ĉirkaŭ 50% el la loĝantaro) kaj estas aliaj etnaj grupoj kiaj la Bolevoj, Haŭsoj, Kanuroj, Teraoj, Tangaleoj, Vajaoj inter aliaj.
Galono
Galono estas teksita ornamaĵo alkudrita al vestaĵo. Ĝia varpo ofte estas el silko (blanka aŭ flava), ĝia vefto el metala ŝpinaĵo or- aŭ arĝent-kolora; ĝi donas la brilan aspekton.
En multaj armeoj galonoj sur uniformo servas por montri la rangon de la portanto.
Mons-en-Pévèle
Mons-en-Pévèle - prononco laŭ sistemo IFA [], jen france, nederlande respektive okcidentflandre Pevelenberg - estas komunumo de Francio kadre de la historia pejzaĝo Franca Flandrio, Frans-Vlaanderen respektive Flandre française. Ĝi situas en la departemento Nord [], nederlande/flandre Noorderdepartement, en la regiono Hauts-de-France (prononco [], laŭvorte "supraĵo de Francio" pikarde Heuts-d'Franche) kaj en la antaŭa regiono Nordo-Kaleza Markolo (france Nord-Pas-de-Calais, nederlande/flandre Noord-Nauw van Calais). Fine de en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². Administre la komunumo apartenas al la arondismento Lille (france Arrondissement Lille, nederlande Arrondissement Rijsel respektive okcidentflandre Arroundissement Rysel), kaj al la kantono .
7805 Moons
7805 Moons estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la en kunlaborado de la usona astronomo Tom Gehrels de la Observatorio de la Monto Palomar kaj de la nederlandaj geastronomoj Ingrid van Houten-Groeneveld kaj Cornelis Johannes van Houten, de la observatorio de Leiden, en la kadro de la Palomar–Leiden survey.
Ondavka
Ondavka, hungare Ondavafő, germane Kleinondau estas vilaĝo kaj municipo en Slovakio.
7805 Moons
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de la belga astronomino Michèle Moons (1951– 1998), fama pro ŝia laboro pri ĉiela mekaniko farita en la departemento de matematiko de la "Facultés Universitaires Notre Dame de la Paix", (Universitato de Namuro, Belgio). Ŝi estis helpanta redaktorino de la revuo Celestial Mechanics and Dynamical Astronomy dum preskaŭ dek jaroj. En la komencaj 1980-aj jaroj ŝi malvolvis analizan teorion pri la balancado de Luno, kiu estas vaste uzata de tiuj, kiuj analizas la movon de Luno. Ŝi poste laboris pri la efikoj de la orbita resonanco en la asteroida zono. Ŝia frua morto estas granda perdo por ŝia familio kaj por la scienco.
Vilho Setälä
Vilho Suonio SETÄLÄ (setele), kelkfoje nur Vilho Suonio (naskiĝis la en Helsinko, Finnlando, mortis la  en Espoo, Finnlando) estis finna ĵournalisto, redaktoro, aŭtoro, fotografisto, ĉefa gvidanto de la Esperanto-movado en Finnlando, kaj kultura influulo. Li estis membro de la Akademio de Esperanto, delegito de Universala Esperanto-Asocio kaj prezidanto de la Esperanto-Asocio de Finnlando kaj direktoro de Esperanto-Instituto de Finnlando. Li estis pioniro de fotografa arto en Finnlando.
Profesia vivo
La gepatroj de Setälä estis la ŝtatkonsilanto profesoro doktoro E. N. Setälä kaj la verkistino Helmi Krohn. Setälä fariĝis filozofia magistro en 1922 en la fakoj fiziko, kemio kaj matematiko. Li eniris en la servon de Eldona Akcia Societo Otava en 1922, kaj redaktis interalie praktikan enciklopedion de hejma tekniko kaj arto, krome verkis manlibron de fotoartisto.
Esperanta agado
Ĉe la lasta domo de Vilho Setälä en Iirislahti de Espoo troviĝas la sola strato laŭ nomo Esperanto en Finnlando, Esperantotie (Esperanto-vojo).
Cimlansk
Cimlansk (Цимлянск) estas urbo en Rostova provinco en Rusio.
Vilho Setälä
Esperanta agado
Lia Esperanto-finna vortaro de 1919 estis reviziite reeldonita en 1922 kaj 1934 kaj la ĉefa tiuspeca konsultverko de la intermilita periodo kaj ankoraŭ longe post 1945. Lia alidirekta Plena vortaro Finna-Esperanta kun ĉirkaŭ 32 000 kapvortoj de 1923 daŭre restas pli ampleksa ol la samspeca de Joel Vilkki de 1963 (ĉ. 17 000 kapvortoj).
Verkoj
La eldonnombro de liaj finnaj lerniloj entute estas 56 200 ekzempleroj.
Cimlansk
Kodo de OKATO de la urbo (en jaro 2005) estas 60257501.
La urbo estis fondita en jaro 1672.
Ĝi havas statuson de urbo ekde jaro 1961.
La urbo antaŭe estis nomita kiel:
La interurba telefona kodo estas 86391, la enurbaj telefonnumeroj estas kvinciferaj (en jaro 2005).
La loka tempo estas la sama kiel moskva tempo (en jaro 2005).
Templo de Gvatemalurbo
La Templo de Gvatemalurbo, Gvatemalo, estas la oficiala nomo de unu el la temploj konstruitaj kaj funkcianta por La Eklezio de Jesuo Kristo de la Sanktuloj de la Lastaj Tagoj, la numero 34 konstruita de la Eklezio kaj la unua en Centr-Ameriko, lokita en Gvatemalurbo.
Cimlansk
Geografiaj koordinatoj de la urbo estas:.
La urbo estas sur la dekstra bordo de la Cimlanska akvorezervejo ĉe rivero Don (Дон).
En la urbo estas fervoja stacio.
En 1950 ... 1952 la urbo estis movita pro superakvado de la antaŭa loko pro konstruado de Cimlanska akva elektra fonto.
En jaro 2002 la urbo havis 15,4 mil loĝantojn.
Jubari
Jubari (夕張市 [jūbari-ŝi]) estas urbo en Subgubernio Soraĉi de Hokajdo, Japanio.
La urbo estis fondata je la 1a de aprilo 1943 kiel karbo-mina urbo. Kiam la minoj funkciis, Jubari havis tiom, kiom da 120 000 homoj. Kun la fermo de la minoj, en la 80-aj jaroj oni provis transformi la ekonomian bazon en turismo. Oni akiris subvenciojn el la centra registaro kaj ŝuldis grandege por la konstruaĵo de turismaj vidindaĵoj, sed malmultaj vizitantoj venis. En 2007 laŭ la novaĵoj la urbo bankraptos kaj ĝin la nacia registaro kaŭcios.
Scott Joplin
Scott JOPLIN (ĉ 1867 – 1-a de aprilo, 1917) estis usona muzikisto kaj komponisto de ragtimo. Li restas kiel la plej konata ragtimisto kaj estas unu el la tri plej gravaj komponistoj de klasika ragtimo, kun James Scott kaj Joseph Lamb.
Lia plej konata verko dum lia vivo estis "Maple Leaf Rag". Poste lia morto, sia verko "The Entertainer" estis ludata dum la 1973 filmo The Sting kun Robert Redford kaj Paul Newman.
Komponaĵoj
1895
1896
1899
1900
1901
1902
1903
1904
1905
1907
1908
1909
1910
1911
1912
1913
1914
1915
1917
László Bozó
László BOZÓ [lAslO bozO], laŭ hungarlingve kutima nomordo Bozó László estas hungara meteologiisto, profesoro, membro (korespondanta en 2007, ordinara en 2013) de Hungara Scienca Akademio.
László Bozó naskiĝis la  1962 en Budapeŝto.
Biografio
László Bozó post la diplomo li parte instruas en Universitato Corvinus de Budapeŝto, parte li laboras en tutlanda meteologia instituto. Li atingis la sciencan gradon CSc en 1994, li DSc en 2001. Li okupiĝas precipe pri malpuraĵoj de la aero. Li ricevis premiojn kaj memormedalojn inter 1989-2011.
Viktori-basena arbara-savana mozaiko
La  Viktori-basena arbara-savana mozaiko estas tersupraĵa ekoregiono el la orientafrik-savana ekoprovinco de la afrotropisa ekozono, laŭ la tipologio de la Monda Natur-Fonduso (WWF). Biome la ekoregiono apartenas al tropikaj kaj subtropikaj herbejoj, savanoj kaj arbedaroj de Orienta Afriko en la akvokolekta areo de Viktorio.
Priskribo
La ekoregiono kovras areon de 165 800 da kvadrataj kilometroj en zono kiu ĉirkaŭas Viktorion norde kaj okcidente, ekde la okcidento de Kenjo, trairante la centron de Ugando, la orienton de  Demokratia Respubliko Kongo, la nordokcidenton de Tanzanio kaj la orienton de Ruando, ĝis la nordoriento de Burundo. Norde ĝi limtuŝas la orient-sudanan savanon, nordoriente la kenjan arbedan savanon, oriente la orientafrikajn montarbarojn kaj la tanzanian arbedaran savanon, sude la centra-zambezajn mjombarojn kaj okcidente la Albert-riftajn montarbarojn. Plie ekzistas enklavo situanta nordoriente, ĉe la landlimoj de Sud-Sudano kaj Etiopujo, ĉirkaŭata de la orient-sudana savano norde kaj oriente, de la etiopa montana arbaro oriente, de la somala arbeda savano sudoriente kaj de la kenja arbeda savano sude.
Faŭno
Abundas la hipopotamo, la afrika bubalo (Syncerus cafer), reptilioj kiaj la nila krokodilo, kaj fiŝoj kiaj la konataj cikledoj.
Minacoj kaj konservado
La ekoregiono estas krize endanĝerigata.
Mazerolles
Mazerolles estas la nomo de pluraj komunumoj en Francio:
Maironis
Vivo
Jonas Mačiulis post la mezlernejaj jaroj en Kaŭno translokiĝis studi literaturan sciencon en la universitato de Kievo, sed jam post unu jaro, en 1884, revenis al Kaŭno, por membriĝi en pastriga seminario. Pli poste li iĝis aktivulo de la movado pri renaskiĝo de litova nacio.
La precipe lirika verkaro respegulas la ligiĝon al la historio, lingvo, pejzaĝo kaj loĝantaro de Litovio. Post kiam li mortis en 1932, lia tombo ĉe la suda muro de la katedralo de Kaŭno iĝis nacia memorejo.
Municipoj de Provinco Toledo
Municipoj de Provinco Toledo:
{| class="wikitable" border="1" ! Nomo ! Pop. (2007)
Mazerolles (Charente-Maritime)
Mazerolles [] estas franca komunumo en la departemento Charente-Maritime, en la regiono Puatuo-Ĉarentoj. Ĝi havis 249 loĝantojn en la jaro 2012.
Geografio
Mazerolles situas en la centro-sudo de Charente-Maritime, sude de Saintes.
Katajo
Katajo estas la esperantigita formo de la malnova, de Marko Polo uzata nomo por Ĉinio, kaj ĉefe la norda parto de Ĉinio. La nomo devenas de la imperio de la Kitanoj. Tiu nomigo daŭris ankoraŭ per forta populareco ĝis la epoko de la iberiaj maristoj (ĉu portugalaj ĉirkaŭ Afriko ĉu hispanaj al Ameriko) kiuj volis atingi Katajon je la fino de la 15-a jarcento.
Etimologia evoluo
Jen la etimologia evoluo de Kitanoj al Katajo okcidenten:
Unterschächen
Pri la komunumo
Unterschächen estas komunumo en Kantono Urio, en Centra Svislando. Ĝi havis 729 loĝantojn je la 31-a de decembro 2008.
Geografio
Unterschächen situas en la malantaŭa parto de la valo de la rivero Schächen ĉe la vojo al Klausen-Pasejo. En sudo la komunumon limas la monto Gross Windgällen kun alteco de 3187 m s.m. Al la komunumo apartenas krom la ĉefvilaĝo Unterschächen mem la vilaĝetoj kaj setlejoj Urigen, Schwanden, Schwandenbergen, Brunni, kaj la setlejo sur la Klausen-Pasejkulmino.
Najbaraj komunumoj
La komunumo Unterschächen limas en nordoriento al Muotathal (SZ), en oriento al la eksklavo Urnerboden de la komunumo Spiringen, en sudo al Silenen, en sudokcidento al Schattdorf, en okcicento al Spiringen kaj en nordokcidento al Bürglen.
Trafiko
La komunumo situas ĉe la kantona ĉefvojo nr-o 17 de Altdorf al Glaruso trans Klausen-Pasejo. Unterschächen estas konektita al la publika transportreto per poŝtaŭtolinio al Altdorf. Kiam dum la someraj monatoj la vojo trans Klausen-Pasejo vetureblas, ekzistas ankaŭ poŝtaŭtolinio trans la pasejo al Linthal en Kantono Glaruso.
Historio
La unua dokumenta mencio de Unterschächen datiĝas el la 13-a jarcento. En la jaro 1687 Unterschächen sendependiĝis de Spiringen kaj fariĝis aparta paroĥo kaj komunumo. En la jaro 1414 en Unterschächen estis malkovrita saniga fonto kaj kreita kuracbanejo. Tamen Spiringen neniam akiris veran signifon kiel kuracloko. Parto de la kuracbanejo estis malkonstruita en la jaro 1811. La kuracakvo hodiaŭ fluas al la halobanejo de la setlejo Brunni.
Komunuma partnereco
Unterschächen havas komunuman partnerecon kun la urbo Grenchen en Kantono Soloturno.
Mirosław Wróbel
Mirosław Stanisław Wróbel (naskiĝis la 18-an de julio 1966 en Kędzierzyn-Koźle) – pola kleriko, membro de sacerdota konsilio ĉe la Ĉefdiocezo de Lublinio, profesoro de teologio, tradukisto de Biblio, eksterordinara profesoro en Instituto de Bibliaj Sciencoj en Katolika Universitato en Lublin (KUL) je la nomo al Johano Paŭlo la 2-a.
Vivo
Mirosław Wróbel en 1991 finis magistrajn filozofi-teologiajn studojn en Supera Animzorga Seminario en Lublin kaj ordiniĝis. En 1994 akiris licenciojn pri biblia teologio en KUL, kaj pri bibliaj sciencoj en Papa Biblia Instituto en Romo (1995-1998). En 1997 studis en Hebrea Universitato kaj en la jaroj 1998-2003 en École biblique et archéologique française de Jérusalem iĝante la unua pola doktoro en historio de tiu ĉi Jerusalema altlernejo. En 1999 doktoriĝis pri biblia teologio en KUL, kie eklaboris en 2000. De 2003 estas ĉiĉerono tra la bibliaj landoj (Israelo, Egiptio, Jordanio, Turkio, Grekio). En 2005 habilitiĝis. Sciencan titolon de profesoro pri teologiaj sciencoj gajnis en 2015.
Li specialiĝas pri bibliologio - esploristo de la targuma kaj rabena literaturo. De 2006 plenumas funkcion de la gvidanto de Katedro de Intertestamenta Literaturo kaj de Bibliologiaj Helpaj Sciencoj en Instituto de Bibliaj Sciencoj de KUL. Krom tio ŝatas klasikan muzikon, poezion alparolantan per metaforoj kaj simboloj, kaj vojaĝojn laŭ bibliaj itineroj: Golgoto, Baziliko de la Sankta Tombo, Galilea maro, Nazareto.
Bibliografio
Monografiaj publikaĵoj
Tradukoj
Saint-Yrieix-la-Montagne
Saint-Yrieix-la-Montagne estas franca komunumo lokita en la departemento Creuse kaj en la regiono Limoĝio. Ĝi havis 233 loĝantojn laŭ censo plenumita en 1999.
Geografio
Saint-Yrieix-la-Montagne etendiĝas sur 24,04 km², kaj havis 233 loĝantojn laŭ la lasta oficiala censo, tiel ke la loka loĝdenso estas nur po 9 homoj laŭ kvadrata kilometro. La vilaĝo situas en Creuse, kiu estas kampara, maldense loĝata franca departemento en la nordokcidenta parto de la Centra Masivo.
La regiono ĉefe konsistas el malaltaj montoj kaj altebenaĵoj : la plej alta punkto de Saint-Yrieix-la-Montagne situas je alteco de 736 metroj.
Historio
Antaŭ la franca revolucio de 1789 kaj la kreado de la departemento Creuse en 1790, Saint-Yrieix-la-Montagne apartenis al la franca graflando Marche. Ekde la fino de la 15-a jarcento ĝis proksimume la jaro 1900, tiu regiono estis fama fonto da migrantaj masonistoj, kiuj ĉiujare dum la plej varma periodo laboris en grandaj urbocentroj, precipe en Parizo.
Okaze de la municipa baloto de 2008 venkis en la vilaĝo S-ro Maurice Magoutier, kiu do fariĝis la loka urbestro.
Administrado
Saint-Yrieix-la-Montagne apartenas al la kantono de Felletin, kies ĉefurbo estas Felletin. Tiu kantono mem estas parto de la arondismento de Aubusson, unu el la du arondismentoj de la departemento Creuse.
József Faragó
FARAGÓ József estis rumanuja hungara folkoristo naskita en Braŝovo la 2-an de februaro 1922 kaj mortinta en Kluĵo la 23-an de oktobro 2004.