cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Bridofazano
Distribuado kaj habitato
La Bridofazano estas endemia de la insulo de Borneo ĉefe el nordorienta pinto ĝis centra parto kaj en sudorienta pinto. Dum la specio estas loke komuna en protektitaj areoj (ekz. en Nacia Parko Kajan Mentarang, Orienta Kalimantano) ĝi estas rare trovata ie ajn plie. Tiu birdo loĝas en tropikaj arbaroj de montetoj kaj malaltaj montararbaroj, ŝajne prefere en pluvarbaroj de altaj teroj kaj ĝi rare vizitas malaltajn terojn sub altitudo de 300 m. La dieto konsistas ĉefe el fruktoj, vermoj kaj insektoj.
Sezona migrado estas malhelpata de agrikulturo, forstado kaj pliiĝanta homa populacio. Foje la specio povas malaperi dum jaroj de iuj lokoj.
Kaptiveco
Tiu specio estas tre rare tenita kaptive en zooj. La ununura okcidenta zoo kiu nune loĝigas la specion estas la Bestoĝardeno de San Diego kiu havas unu paron de tiuj birdoj. La Birdoparko Walsrode de Germanio havas tiun birdon nur tiom ĵuse kiom el 2003, kaj la Bestoĝardeno de Antverpeno, Belgio, sukcesis bredi la birdojn. La Antverpena Zoo estis tre sukcesa ĉe multaj el la specioj de la genro Lophura.
Etimologio
La Bridofazano apartenas al la ordo Kokoformaj, de la familio de Fazanedoj. La genra nomo Lophura devenas el la greka vorto lophos por kresto aŭ tufo. La specia nomo bulweri estas laŭ Sir Henry Ernest Gascoyne Bulwer, Guberniestro de Labuan 1871-1875, kiu prezentis la tipan specimenon ĉe la Brita Muzeo.
Rita Kerkay
Rita Kerkay [kerkai], laŭ hungarlingve kutima nomordo Kerkay Rita estas hungara aktoro.
Rita Kerkay naskiĝis la en Székesfehérvár.
Biografio
Rita Kerkay maturiĝis en cisterciana gimnazio en sia naskiĝurbo en 2005, poste ŝi studis en aktorakademio en Budapeŝto, fine ŝi akiris aktoran diplomon en Universitato de Dramo kaj Filmo (Budapeŝto) en 2014. Ŝiaj plej gravaj instruistoj estis Sándor Zsótér kaj Gábor Zsámbéki. Post la diplomo ŝi estis membro de Teatro Vörösmarty (Székesfehérvár). Ŝi ekspoziciis siajn pentraĵojn en 2016 en Székesfehérvár.
Uruma lingvo
La uruma lingvo estas nordokcidenta tjurka lingvo parolata de pluraj miloj da homoj loĝantaj en diversaj loĝlokoj situantaj en la ukraina sudoriento norde de la Azova Maro, kaj en aliaj landoj kie la urumanoj loĝas.
La uruma lingvo devenas el la malnova kumana, ĝi similas al la turka kaj kelkaj aŭtoroj ĝin konsideras dialekto de la Krime-tatara lingvo, dum aliaj opinias ĝin sendependa tjurka lingvo. La uruma lingvo estas la lingvo de la turkigitaj grekoj de la Krimea Ĥanlando lokigitaj en la duoninsulo, kiuj estis senditaj pli norden en 1778 kiel konsekvenco de la rusa konkero.
En la nuntempo la uruma loĝantaro (kie en la 1980aj jaroj atingis 60 000 personojn) precipe koncentriĝas en ukrainaj rajonoj de la Donecka provinco, en Zaporiĵa provinco), samkiel en Mariupolo. La vorto "uruma" venas el la araba vorto Rûm, kiu aplikiĝis al la Bizanca Imperio kaj signifas "Romio". La turkoj uzis ĝin por nomi la nemuzulmanojn kiuj vivis en la Otomana Imperio. La komenca "u" de 'uruma' estas prostezo; ĉar, principe, neniu vorto en la turka lingvo komenciĝis per la litero r, kaj la vortoj de aliaj lingvoj kiuj komenciĝis per r, estis antaŭigitaj de vokalo.
Verda Ŝtelo
Verda Ŝtelo (ankaŭ nomata Anagramoj) estas tabulludo kiu estas ludata per tegoletoj kun literoj. Ekzemple oni povas uzi la tegoletojn el alia vortludo kiel Skrablo aŭ Vorto-Mozaiko. Ĉi tiu ludo funkcias tre bone en Esperanto. En la komenco, ĉiuj tegoletoj estas kaŝitaj. Dum la ludo, oni laŭvice metas kaj montras tegoletojn unu post la alia sur la tablon.
Krei vorton
Kiam ludanto vidas vorton inter la tegoletoj en la mezo, tiu krias la vorton kaj prenas la tegoletojn de tiu vorto antaŭ sin. Vorto povas esti radiko (sen finaĵo) aŭ normala vorto (kun finaĵo aŭ finaĵoj). Oni ne rajtas krei vorton kiu jam ekzistas sur la tablo.
Serpoĉela anemio
La serpoĉela anemio estas genetika malsano, kiam korpo de malsanulo formas nekutiman hemoglobinon kaj tiel serpoformajn eritrocitojn, kiujn la leŭkocitoj kaptas kaj solvas (hemolizo).
Wintzenbach
(jen france, origine germane kaj alemane Winzenbach, prononco ) estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Bas-Rhin, en la historia kultura regiono regiono Alzaco kaj la nuna administra regiono Grand Est ("Granda Oriento"). Fine de en la komunumo vivis.
Migeletoj
Migeletoj el La Rodo (kastile ´miguelitos de La Roda´) estas tradiciaj kuketoj el La Rodo (urbeto en Provinco de Albaceto kaj Regiono Kastilio-Manĉo, el Hispanujo) faritaj per fajna foli-pasto kaj kirlita kremo, pulvore disŝutitaj. Dum la albaceta foiro oni vendas milojn da ili sur la interna cirklo de foira areo, kutime akompanataj kun kafo, miela rekremento aŭ cidro.
Serpoĉela anemio
Karakterizo
La perdo de eritrocitoj (= anemio) kaj tarsangumaj perturboj kaŭzas damaĝojn de la organoj, lienoŝveliĝon, pulmiton, koro- kaj renohalton kaj finfine antaŭtempan morton.
Kaŭzoj
La kaŭzo estas punkta mutacio en geno de la hemoglobino ĉe kromosomo 11. Posta sekvo estas la elfalo el la proteinĉeno de la hemoglobino A (HbA, parto de funkciokapabla eritrocito) kaj aldono de hemoglobino S (HbS, hemoglobino de serpoxcela anemio). La hemoglobina molekulo konsistas el ĉeno de 146 aminoacidoj.
Verda Ŝtelo
Ŝteli vorton
Oni ankaŭ povas ŝteli vorton de alia ludanto miksante ĉiujn tegoletojn de unu vorto de kunludanto kaj aldonante kelkajn de la mezo. Sed, ĉiam kiam oni ŝtelas, oni devas ŝanĝi la radikon. Oni ankaŭ povas ŝteli siajn proprajn vortojn ĉi tiel. Oni ofte ŝtelas siajn proprajn vortojn por certigi ke aliaj ne faru. Oni ne rajtas ŝteli vorton kiu kreas vorton kiu jam ekzistas sur la tablo.
Migeletoj
Ligilo
http://www.albacity.org/recetas/miguelitos.htm (kastile)
Vortludoj aŭ kalemburoj
EdE-V
Vortludoj aŭ kalemburoj (laŭdire laŭ la nomo de unua franca apotekisto Calembourg, kiu vivis komence de la 18-a jarcento) en Esperanto tute nova, antaŭ la milito 1914 preskaŭ nekonata speco de spritaĵoj. Dum la spritaĵoj ĝenerale konsistas en trovado de similecoj inter malsamaj objektoj, la vortludoj serĉas malsamajn signifojn inter sam- aŭ similsonaj vortoj kaj frazoj. Jen kial vortludoj estis longe malkonataj en la Esperanto-kulturo, kiu fieras pri sia matematika precizeco kaj logika konstruo, ecoj, kiuj kontraŭas dusencecon.
Verda Ŝtelo
Fina venko
La ludo finiĝas kiam ĉiuj tegoletoj estas montrataj kaj neniu plu povas krei aŭ ŝteli alian vorton. Tiu kiu havas la plejmulton da tegoletoj venkas.
Vortludoj aŭ kalemburoj
Zamenhof mem zorge evitis miskomprenojn, kiuj povus veni pri vortoj, kiaj vipero (vip-ero), cigareto (cigar-eto kontrave), k. s. kaj anstataŭe uzis en Universala Vortaro vipuro, cigaredo, k. s. Tiel do okazis, ke jam la Universala Vortaro entenas tiajn vortludojn, kiaj estas ekzemple aĉeti : aĉ-et-i, domaĉeto: domaĉ-et-o; aerolito: aero-lito; agordi: ag-ordi, ktp.
Verda Ŝtelo
Interreta versio
Ekzistas versio kiun oni povas ludi en Esperanto per la interreto kiu nomiĝas Verda Ŝtelo.
Vortludoj aŭ kalemburoj
Konkludeblas ke Esperanto posedas grandegan riĉaĵon da kalemburoj kaŝitajn en sia vorttrezoro, malgraŭ la ŝajne matematika rigideco. Tial la Esperantaj vortludoj povas esti rigardataj kiel grava semo por kreskigi la Esperant-an humoron (vidu ankaŭ: Esperanto-kulturo).
Ekzemplojn de vortludoj donis Leopold Dreher en „Amuzaro“, kie ni trovas jenan „anonctabulon“: Al la apartamento parte apartenas aparta port-aparato (lifto). La plej famaj vortludoj en Esperanto estas tiuj de Verdkata Testamento de Raymond Schwartz.
Bibliografio
Leopold Dreher, Amuzaro.
Vidu ankaŭ
Esperanto-kulturo
Serpoĉela anemio
Kaŭzoj
En la pozicio 6 de la geno, la aminoacidon glutaminacido (Glu) kodiga bazotriopo en kodiga ŝnuro de DNA ŝanĝiĝas de CTC al CAC. La bazotriopo GUG kodas la aminoacidon valino (Val). Tiel en tiu pozicio estas anstataŭita la hidrofila aminoacido per hidrofoba. Tio kondukas al malstabiliĝo de ligoj de hemoglobinoj en ruĝa globulo. Tio mallongigas la vivdaŭron de ĉ. 4 monatoj al ĉ. 4 semajnoj.
Genetiko
Serpoxcela anemio estas recesiva genetika malsano.
Familiarba (genealogia) analizo
Se la genotipoj de la gepatroj estas konataj, povas estis kalkulebla la probableco de apero de serpoĉela anemio ĉe la infanoj:
Ĝele-elektroforezo
Oni povas distingi la genotipojn Aa kaj AA nur helpe de elektroforezo: por tio oni prenas sangon, el ĝi akiras puran hemoglobinon, kiun oni surigas al ĝelo. En la elektra kampo migras la diversaj hemoglobinoj diverse, ĉar HbS surbaze de la mutacio estas malpli rapida ol HbA.<P>
Disvastiĝo
Okulfrape estas, ke en areoj de malario la serpoĉela alelo estas relative ofta. Tion klarigas, ke ĝi pruntas kontraŭ malario rezistecon, tiel la sana portanto de genotipo Aa en tiuj areoj havas evoluan avantaĝon al tiuj, kiuj ne havas serpoĉelan alelon (genotipo AA) – kiuj mortas je malario – kaj al tiuj, kiuj suferas je serpoĉela anemio (genotipo aa) – kiuj mortas antaŭtempe je serpoxcela anemio.
Gellért Raksányi
Gellért RAKSÁNYI [rakŝAnji], hungare Raksányi Gellért estis elstara hungara aktoro. Gellért Raksányi naskiĝis la 19-an de julio 1925 en Szigetvár. Li mortis la 20-an de majo 2008 en Budapeŝto.
Biografio
Gellért Raksányi finis la lernadon en aktora ĉeflernejo en Budapeŝto en 1947. Li komencis sian karieron en Nacia Teatro (Budapeŝto), kie estis ano konstante. Li ricevis premion Kossuth en 1992, pli frue kaj poste ankaŭ aliajn premiojn. Li apartenis al Aktoro de la nacio de 2000.
Orelfazanoj
La Orelfazanoj estas la birdoj de la genro Crossoptilon kiu konsistas el kvar (aŭ nur 3) specioj de orelmarkaj fazanoj.
Ĉiu estas grandaj specioj kiuj ne havas la karakteron de seksa dimorfismo kutiman inter alia fazanoj kaj kiuj troviĝas en Ĉinio.
La plej tipa karaktero estas hirtaj rekta orelplumoj kiuj eliras el la bekobazo kaj elstaras super la nukoflankoj. Krome el la tri plej agnoskataj specioj unu estas ĝenerale blanka, dua estas ĝenerale malhelbruna kaj la tria bluecgriza. Spite la ĝeneralan koloron la orelplumoj estas ĉiam blankaj.
Movo kaj flugmaniero de orelfazanoj
Ĉiukaze ili kapablas kovri grandajn areojn de neĝo per senpena ŝveba flugado kiel faras Lagopoj, la Urofazano kaj Longvostaj fazanoj de la genro Syrmaticus, ĉiuj el kiuj loĝas en neĝaj regionoj kaj devas nutri sin per senpena flugado dum vintro. Kiel tiuj specioj, la Blanka orelfazano ne havas elstaran trenan flugilnoĉon
Lokaĵigado (lingva)
En tradukoscienco, lokaĵigado estas la procezo adapti tradukprogramon al specifaj merkatoj, alivorte ŝanĝi produkton (softvaran aplikaĵon, retejon aŭ dokumenton) por adapti tiun produkton al diversaj lingvaj kaj kulturaj spacoj, al alia lando, kulturo aŭ regiono de la mondo La celo de softvara lokaĵigado estas krei lingvajn kaj kulture taŭgajn programajn versiojn por la respektivaj lingvaj merkatoj. Lokaĵigado estas pli kompleksa ol tradukado, ĉar ĝi postulas kulturan adaptadon kaj postulas ĝisfundan scion pri la kulturo de la celpubliko.
Pli precize temas pri procezo de kultura adaptiĝo de teksto, produkto aŭ aparato (ĝenerale, traduko de retejo aŭ programaro), kun la celo igi ĝin alirebla por parolantoj de antaŭfiksita lingva kaj kultura komunumo (precipe konsiderante lokajn sociajn kaj komunikajn diferencojn ). Pro ĝia interdisciplina naturo, ĉi tiu procezo ankaŭ enhavas industrian dezajnon, inĝenierarton, merkatikon kaj ĝenerale ĉiun sciencon necesan por atingi ĉi tiun adaptadon.
Ĉi tiu procezo povas impliki eĉ profundan ŝanĝon de la komenca teksto aŭ produkto, konforme al teorioj pri lingva akceptindeco kaj uzebleco, kaj postulas aplikadon de specialaj teknikoj kaj kulturaj kaj tradukaj kapabloj (ambaŭ de la lingvo kaj de la deveno), ambaŭ de destino).
La produktoj submetataj al ĉi tiu procezo estas multnombraj: de komunikaj kampanjoj ĝis varbado (televido, ĉefartikolo), de filmoj kaj televidaj serioj ĝis programoj (operaciumoj, aplikoj kaj programoj), de retejoj ĝis manlibroj, de medicinaj kaj sciencaj eldonaĵoj ĝis etikedoj de produktoj kaj tiel plu.
Diversaj iloj estas haveblaj sur la merkato por faciligi la lokaĵigadan ciklon kaj plibonigi la kvaliton. Ĉi tiuj iloj varias de terminologiaj administradaj sistemoj al TM-iloj (lingvaj korpusoj, tradukmemoroj) kaj lokaĵigada ilaro. Notu ke la uzanto'interfaco kaj dokumentaro de la tradukmemoro OmegaT estis jam tradukitaj al ĉirkaŭ 30 lingvoj, interalie en Interlingua sed ne ankoraŭ en Esperanto. En kombino kun Apertium aŭ alia aŭtomata tradukilo ĝi multe helpas tradukistojn pli rapide traduki pro la eblo krei propran tradukprojekton ene de tradukmemorejo.
Volontulaj lokaĵigaj projektoj
Volontulaj tradukistoj povas traduki ĉu la uzanto'interfacon, la mallongan lernilon "Instant Start", aŭ la tutan manlibron (aŭ ĉiujn tri komponentojn). Ĉiuj lingvaj dosierujoj kaj ĉiuj tradukoj de la manlibro estas inkluzivitaj en la norma distribuado de OmegaT.
La plej granda tradukista komunumo Proz.com havas lokaĵigadan projekton en kiu Esperanto estas en stato de 'progreso'. Tiu projekto volas fari la retejon de Proz.com alireblan al parolantoj de ĉiuj lingvoj.
Interkultureco
Ekzistas tradukaj defioj ligitaj al kulturaj diferencoj. Elementoj kiel datoj, kalendaroj, nombroj, nomoj aŭ valutaj simboloj aspektas bone tradukeblaj, sed ignori la multajn internaciajn variantojn povas fari kelkajn tradukojn malpli uzeblaj en specifa komunumo, pro tio ke tiuokaze la tradukoj ne aspektas kaj sentas kiel ili estas kreitaj por uzantoj de tiu lingvo kaj kulturo. Ĉi-subaj ekzemploj montras ke la tradukprocezo, kiu supozas komuniki la signifon de vortoj aŭ frazoj, nur reprezentas parton de tio, kion oni nomas lingva lokaĵigado.
Datoj
La dato 03/05/01 ne havas la saman signifon por ĉiuj. Ĝi povus rilati al la tria tago de majo 2001 aŭ la kvina tago de marto 2001 aŭ la unua tago de majo 2003 - kaj ĉu 01 referencas al 2001 en la unuaj du okazoj? En Usono, la datoformato estas mm/dd/jj, dum en Eŭropo estas kutima uzi dd/mm/jj. En Svedio, la jaro estas metita dekomence.
Kalendaroj
La gregoria kalendaro estas la plej uzata kalendaro en la mondo, sed referencoj al la novjaro ne havos la saman signifon, se la homo uzas la ĉinan aŭ islaman kalendarojn.
Nomoj
Hungaroj atendas vidi sian familian nomon unualoke kaj sian personan nomon dualoke. Hungarino nomata Kató (persona nomo) LOMB (familia nomo) kiu naskigis kiel Szilárd Katalin (Kató Lomb) atendas ke sia nomo aperu kiel Lomb Kató. En Germanio, Pollando aŭ Usono, tamen unue aperas la persona nomo: Lidia Zamenhof.
Valutaj simboloj
En Eŭropo, la simbolo asociita kun la valuto estas metita post la nombroj kaj ne antaŭe. Ekzemple, dudek kvin mil eŭro (25.000,00 €) estas skribita 25 000 €. Mono devas esti lokaĵigata en sia loka ekvivalento por esti signifoplena por la fina uzanto.
Plurmedia lokaĵigado
La plena procezo de plurmedia lokaĵigado entenas la jenajn paŝojn:
Ĉiu proceza paŝo devasesti submetata al kvalitokontrolon, ĉar postaj ŝanĝoj ekzemple kaze de novaj surbendigoj povas esti multekostaj.
Bibliografio
(angla) Multilingual localisation, (PDF), okt-nov 2007, 25 paĝoj, bona superrigarda teksto
(angla) Bert Esselink: A Practical Guide to Localization. John Benjamins Publishing, 2000, ISBN 1-58811-006-0.
(angla) Frederic Chaume: Audiovisual Translation: Dubbing St. Jerome Publishing, 2012, ISBN 978-1-905763-91-7.
(angla) Jorge Díaz Cintas: The Didactics of Audiovisual Translation. John Benjamins Publishing, 2008, ISBN 978-90-272-1686-1.
(angla) Keiran J. Dunne, Elena S. Dunne: Translation and Localization Project Management: The art of the possible. John Benjamins Publishing, 2011, ISBN 978-90-272-3192-5.
(angla) Miguel A. Jiménez-Crespo: Translation and Web Localization. Routledge, 2013, ISBN 978-0-415-64318-4.
(angla) Yves Gambier, Henrik Gottlieb: ''(Multi)Media Translation. Concepts, practices, and research.'' John Benjamins Publishing, 2001, ISBN 90-272-1639-8.
Vidu ankaŭ
Tradukoscienco
Akceptindeco (lingva)
Eŭropa Societo por Tradukaj Studoj (EST)
Eksteraj ligiloj
(angla) Language localization (lingva lokaĵigado), tradukado al diversaj lingvoj en maniero ke tiuj havu sencon en tiu lingva kaj kultura komunumo.
(angla) Internationalization and localization (internaciigo kaj lokaĵigado), adaptado de komputila programaro al aliaj lingvoj kaj kulturoj.
(angla) Video game localization (lokaĵigado de videoludo), preparado de videoludoj por alilingvaj uzantoj.
(angla) Dub localization (dublado-lokaĵigado), la adapto de filmo aŭ televida serio por alilingvaj spektantaroj.
Noto kaj referencoj
Tiu ĉi artikolo estas bazita sur la artikolo Localizzazione (linguistica) en la itala vikipedio, listo de aŭtoroj.
Gábor Vona
Vivo
Li naskiĝis la 20-an de aŭgusto, 1978 en Gyöngyös, en Heves. Li finis siajn studojn en la Historia Fakultato de ELTE eĉ lernis psikologion dum tri jaroj, sed ne estis tro longe instruisto. Kun lia edzino ili vivas en Óbuda kaj edukas sian unuan infanon, Benedikon.
30146 Decandia
30146 Decandia estas malgranda malhela asteroido de la asteroida zono malkovrita la far'de la teamo de la astronomia kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de Maria DeCandia, kiu mentoris unu finalist(in)on de la Intel Science Talent Search de 2014, scienca konkurso por gelernantoj en lasta jaro de mezlernejo. Ŝi instruis ĉe la Edgemont High School en Scarsdale (Nov-Jorkio).
Preĝejo Nomo de Sankta Maria (Veszprém)
Preĝejo Nomo de Sankta Maria (latine Regina Mundi) estas romkatolika konstruaĵo en urbo Veszprém.
Historio
Ordeno Congregatio Jesu konstruis la preĝejon, lernejon kaj la monaĥejon kune en 1860. Post 25 jaroj oni konstruis ankaŭ du kapelojn (Koro de Jesuo kaj Lourdes-a Dipatrino). En 1922 la preĝejo estis renovigita. La orgeno ekfunkciis en 1933. La monaĥinoj estis forigitaj en 1948, poste la preĝejo ricevis rangon paroĥa preĝejo.
Konstruaĵo
Kermeso okazas la 12-an de septembro.
28474 Bustamante
28474 Bustamante estas tre malgranda, ne tre hela asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la de la teamo de la astronomia kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de Elisa Bustamante, kiu gajnis la duan rangon en la Intel International Science and Engineering Fair de 2011 pro sia projekto en teamo pri sciencoj de la medio. Ŝi estis lernantino ĉe la Escuela Tecnica n° 12 de la Ciudad Autonoma Bonaero (Argentino).
Ponzano Romano
Ponzano Romano estas komunumo de Italio.
Distrikto Świdnik
Distrikto Świdnik - pole powiat świdnicki - estas distrikto en la provinco (historie vojevodio) Lublinio de Pollando. Distrikta centro estas la urbo Świdnik. Fine de en la distrikto vivis.
Amasaj komunistaj krimoj
Apenaŭ tri monatojn post t.n. komunista liberigo fare de Ruĝa Armeo en 1944 la Ministerio de Publika Sekureo establis en vilaĝo Krzesimów, apud Mełgiew, punlaborejon n-ro 120 por estintaj soldatoj de Pola Enlanda Armeo kaj subtera porsendependa movado. Oficiale establita la 8-an de februaro 1948 kaj fermita la 20-an de aprilo 1948, reale funkciis pli longe. Antaŭ la malfermo pereis en ĝi ne malpli ol kelkcent enprizongitoj. Ankaŭ 12-jaraj infanoj kaj gravedaj patrinoj estis malliberigataj por devigi iliajn familianojn al malkaŝo. Poste, laŭ Libro de Mortintoj, oni notis morton de 425 personoj — ĉefe pro putriĝinta nutrado kiel karoto kaj peza laboro. Entute pereis kelkaj miloj de malliberigitoj. Ekzisto de la punlaborejo, sekretigita ĝis hazarda malkovro de homrestaĵoj dum riparado de vojo, estis atestita en 1996. La publika opinio kaj historiistoj povis ekscii pri ĝi.
O Pasquim
O Pasquim estis semajna brazila ĵurnaleto farita de 1969 ĝis 1991, konata pro sia opozicia rolo kontraŭ la militista reĝimo en Brazilo (1964-1985).
La unua eldono havis 20 mil ekzemplerojn (kion oni konsideris tre granda por eta ĵurnalo), kaj poste ĝi atingis pli ol 200 mil ekzemplerojn dum la kulmina tempo en la 1970-aj jaroj. O Pasquim tial fariĝis unu el la plej grandaj fenomenoj de la brazila ĵurnala merkato.
Komence ĝi estis eldonaĵo pri moroj (ĝi diskutis pri sekso, drogoj, feminismo kaj divorco, inter aliaj). Poste, O Pasquim iom post iom politikiĝis, pro la kreskado de la diktatura subpremo, speciale kiam la dikaturo kreis la subpreman leĝon AI-5. O Pasquim do fariĝis la voĉo de la brazila indigno kontraŭ la reĝimo.
Historio
Pasis la tempo kaj famuloj el la brazila gazetaro, kiel Ziraldo, Millôr, Prósperi, Claudius kaj Fortuna, eniris la teamon de la ĵurnalo kaj la unua eldonaĵo finfine aperis, la.
Alen Stevanović
Alen Stevanović (n. ) estas serba futbalisto. Li de 2012 ĝis 2013 membris en la serba nacia teamo de futbalo.
O Pasquim
Historio
Krom la konstantaj kunlaborantoj, la ĵurnalon helpis ankaŭ personoj kiel Henfil (kiu ne partoprenis la kreadon de la ĵurnalo pro antaŭa kverelo inter li kaj pli malnovaj humurdesegnistoj kiel Ziraldo kaj Claudius dum antaŭa projekto). Aliaj okazaj partoprenantoj estis ĵurnalisto Paulo Francis, Ivan Lessa, Carlos Leonam, Sérgio Augusto Ruy Castro kaj Fausto Wolff. Kiel simbolon de la ĵurnalo, oni kreis museton Sig (inspire de Sigmund Freud), desegnita de Jaguar, bazita sur la tiama anekdoto, kiu asertis, ke "... se Dio kreis sekson, do Freud kreis la fiecon."
En la fino de la 1960-aj jaroj, pro polemika intervjuo kun aktorino Leila Diniz, estis starigita cenzuro al la eldonaĵoj en Brazilo, tra dekreto kiu ricevis la nomon de la aktorino. En Novembro 1970, ĉiuj verkistoj de 'O Pasquim' estis arestitaj post la publikigo de satiro pri fama pentraĵo de Petro la 1-a dum la proklamo pri sendependeco de la lando en 1822 (de pentristo Pedro Américo).
La arestadoj daŭris tra la postaj jaroj kaj en la 1980-aj jaroj vendejoj de ĵurnaloj kiel O Pasquim estis atakitaj de bomboj. Post tiuj atakoj, la duono de la vendejoj ĉesis vendi la ĵurnalon, pro timo, kaj tio markas la komencon de la fino por tiu eldonaĵo.
La ĵurnalo ankoraŭ supervivis tra la 1985a redemokratiigo de la lando kaj vidis la naskiĝon de diversaj opoziciaj ĵurnaloj kaj de novaj humuraj ideoj (Hubert, Reinaldo kaj Cláudio Paiva, eksaj kunlaborantoj de O Pasquim, kreis O Planeta Diário). Danke al la laboro de Jaguar, la nura el la origina skipo kiu daŭris ĉe O Pasquim, la ĵurnalo pluvivis daŭrigus aktiva ĝis la 1990-aj. La lasta eldonaĵo, numero 1.072, estis publikigita la 11-an de Novembro, 1991. Antaŭ tio, dum la karnavalo de Rio de Janeiro, la tuta skipo de la ĵurnalo estis omaĝita de la karnavala ensemblo Acadêmicos de Santa Cruz kun la temo "La Herooj de la Rezistado".
'O Pasquim' en la 21-a jarcento
Oni provis rekrei la ĵurnalon kun alia nomo, "Bundas" (Pugoj), lanĉita en 1999, sed tiu provo daŭris malmulte da tempo. La titolo Pugoj primokis la monduman revuon Caras'' (Vizaĝoj). Sloganoj kreitaj de Ziraldo: "Tiuj, kiuj montris sian pugon en Caras (Vizaĝoj) ne montros sian vizaĝon en Bundas (Pugoj)" kaj "Bundas estas la revuo, kiu ne hontas montri sian vizaĝon"''.
En 2002, Ziraldo kaj lia frato Zélio Alves Pinto lanĉis novan eldonaĵon de O Pasquim, renomita O Pasquim 21. Ankaŭ tiu versio ne vivis longe, malgraŭ la helpo de iamaj kunlaborantoj, kaj la revuo mortis en 2004.
Ironie, la ĵurnalo gajnis omaĝon de dokumenta filmo realigita per mono de la landa registaro: O Pasquim - La Humura Revolucio, lanĉita en junio de 2004.
Fuerte del Rey
Fuerte del Rey [FŬERte delREJ] (Fortikaĵo de la Reĝo) estas vilaĝo kaj municipo de la Aŭtonoma Komunumo Andaluzio, en la provinco Ĥaeno, sude de Hispanio.
Priskribo
Fuerte del Rey situas sur la nordo de la komarko Metropola Areo de Ĥaeno en la okcidento de la provinco, lime kun la municipoj Lahiguera, Villanueva de la Reina kaj Cazalilla. Estas sur 432 m de altitudo, en tipa pejzaĝo de olivarbaroj. Fuerte del Rey estas unu el malmultaj municipoj de la provinco kiu ne havas submunicipojn. Estas trapasata de la provinca ŝoseo A-311 kiu ligas la urbon Ĥaenon (je 15 km) al Andújar (je 27 km).
Ekonomio
Estas variaj industrioj, ĉefe olivmuelejoj por produktado de olivoleo kaj entreprenoj de la sektoro de la konstruado (estas unu de la nur kvin municipoj de la provinco kiu intencas duobligi la nombron de loĝejoj profite de revizio de urbanismaj planoj. La industrioj de metalurgio, agrikulturaj iloj kaj helpomaŝinaro por olivkultivado estas grava pro la propono de laborpostenoj.
La malgranda ĉasado estas abunda, ĉefe de kunikloj, leporoj kaj perdrikoj, sed lastatempe malpli pro la pliigo de la nombro de ĉasistoj, bestomalsanoj, ŝanĝo de kultivo de cerealo al olivarboj kaj malapero de nekultivataj terenoj.
Ilona Banga
Ilona Banga, laŭ hungarlingve kutima nomordo Banga Ilona, laŭ edzina nomo Baló Józsefné estis hungara biokemiisto. Ilona Banga naskiĝis la 1906 en Hódmezővásárhely. Ŝi mortis la 1998 en Budapeŝto.
Biografio
Ilona Banga frekventis universitatojn en Szeged kaj Vieno inter 1924-1929. Ŝi estis la ĉefa kunlaboranto de Albert Szent-Györgyi inter 1931-1945, sed ŝi tiutempe faris ankaŭ studvojaĝojn en Vieno, Napolo, Liège, Oxford. Post la 2-a mondmilito ŝi havis postenojn en Budapeŝto. En 1952 ŝi iĝis kandidato, post 3 jaroj ŝi doktoriĝis. En 1957 ŝi studvojaĝis al Bazelo. Ŝi ricevis premion Kossuth en 1955 (kune kun ŝia edzo József Baló), inter 1975-1986 ankaŭ aliajn premiojn.
Saint-Léonard-de-Noblat
- jen france, prononco [], okcitane Sent Liunard - estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Haute-Vienne, en la administra regiono Nova Akvitanio kaj en la historia kultura regiono Limoĝio. Fine de en la komunumo vivis. Administre la komunumo apartenas al la arondismento Limoĝo kaj al la kantono . La teritorio havas komunan limon kun. Ĝi estas unu el la etapaj urboj de la bicikla konkurso Tour de France.
Geografio
La komunumo situas en la nordokcidenta parto de la Centra Masivo. Ĝi estas trafluata de la rivero Vienne.
Lukas-Passion (Bach)
La Lukas-Passion (Pasiono laŭ Sankta Luko) estas oratoria pasiono, kiu pli frue estis atribuata al Johann Sebastian Bach kaj pro tio ricevis en Bach-Werke-Verzeichnis la numeron 246. La esploro deiras nun plejparte de tio, ke Bach plejparte ne mem komponis la verkon, pro kio ĝi nun validas kiel apokrifa; pri eblaj komponistoj ekzistas diversaj supozoj.
Ekzistas, ekestinta proksimume 1730, manskribaĵo de Lukas-Passion, kiu laŭ analizoj de la manskribo parte estis surskribita fare de Bach. Supozeble Bach prezentis ĝin en Lepsiko aŭ almenaŭ intencis fari tion. Lia filo Carl Philipp Emanuel Bach kaj Johann Friedrich Agricola erare rigardis ĝin kiel verko de Bach kaj enprenis ĝin en la registron. Rilate la preferon de Bachs por kompletaj cikloj (je tiu tempo li jam estis komponinta la pasionojn laŭ Johano kaj Mateo) ŝajnas kredeble, ke li povus esti komponinta Luko-pasionon. Eble Bach prenis la Luko-pasionon de alia, ĝis nun ne malkovrita komponisto kaj aranĝis ĝin por kvar solovoĉoj, ĥoro, orkestro kaj ĝeneralbaso, por povi akurate pretigi ĝin ĝis la limdato sankta Vendredo de 1730, kaj sekve rezignis komponi propran Luko-pasionon kaj anstataŭe ekverkis la nun perdiĝintan Marko-pasionon, por kompletigi la pasionkvaropon.
Mihály Gácsi
Mihály Gácsi [mihAj gAĉi], laŭ hungarlingve kutima nomordo Gácsi Mihály estis hungara grafikisto, pentristo.
Mihály Gácsi naskiĝis la en Budapeŝto, li mortis la  en Zalaegerszeg.
Biografio
Mihály Gácsi komence studis en libera arta lernejo, poste en Belarta Altlernejo inter 1949-1952. Liaj plej gravaj instruistoj estis Endre Domanovszky, Gyula Hincz kaj Károly Koffán. Inter 1956 kaj 1974 li apartenis al Artistkolonio (Szolnok), poste al Artistkolonio (Hódmezővásárhely). En 1976 li ricevis atelieran loĝejon en Zalaegerszeg, kie li vivis ĝismorte. Li ŝatis krei akvafortojn kaj linoleumografiaĵojn. En la 1970-aj jaroj li plej ofte pentradis pejzaĝojn kaj aĵpentraĵojn. Li ricevis premiojn inter 1973-1976.
Wintzenheim-Kochersberg
(jen france, origine germane kaj alemane Winzenheim-Kochersberg, prononco ) estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Bas-Rhin, en la historia kultura regiono regiono Alzaco kaj la nuna administra regiono Grand Est ("Granda Oriento"). Fine de en la komunumo vivis.
Juĵnaja (stacio de Moskva metroo)
Juĵnaja (Южная, "Suda") estas stacio de la Metroo de Moskvo sur Serpuĥovsko-Timirjazevskaja linio, ĝi situas inter la stacioj ' kaj ' en suda parto de Moskvo.
19354 Fredkoehler
19354 Fredkoehler estas malgranda, ne tre hela asteroido de la asteroida zono malkovrita la en la kadro la kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de Frederic Koehler, finalisto en 2012 de la Intel Science Talent Search, scienca konkurso por gelernantoj en lasta jaro de mezlernejo, pro lia projekto pri komputado. Li estis lernanto ĉe la Montgomery Blair High School en Silver Spring (Marilando, Usono).
(10917) 1998 AN
(10917) 1998 AN estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la japana astronomo Takao Kobayashi elde la Observatorio de Ooizumi en gubernio Gunma (Japanio).
Posta
Posta estas komunumo de Italio.
Baĉki Jarak
Baĉki Jarak (Бачки Јарак, slave Bački Jarak, Batschki Jarak, Tiszaistvánfalva) estas urbo en Serbio, en aŭtonomio Vojvodino, en distrikto Okcidenta Baĉka en municipo de Temerin. La historia hungara nomo estis Jármos. La serba nomo signifas: tranĉeo.
Situo
Baĉki Jarak situas sur ebenaĵo, laŭ ĉefvojo kaj fervojo Senta-Novi Sad.
Otis Redding
Otis Ray Redding Jr. (9a de Septembro, 1941 – 10a de Decembro, 1967) estis usona kantisto, kantoverkisto, diskoproduktisto, aranĝisto kaj talentoserĉisto. Li estas konsiderata unu el la plej grandaj kantistoj en la historio de la usona popola muziko kaj ŝlosila artisto en soulo kaj en ritmenbluso. La kantostilo de Redding akiris inspiron el la gospelo kiu antaŭis la ĝenron. Lia kantomaniero influis multajn aliaj soul-artistojn de la 1960-aj jaroj. Dum sia vivodaŭro, liaj diskoj estis produktitaj de Stax Records, kun sidejo en Memfiso, Tenesio.
Kariero
Redding naskiĝis en Dawson, Georgio, kaj estante 2-jaraĝa, translokiĝis al Macon, Georgio. Redding lasis lernejon estante 15-jaraĝa por subteni sian familion, laboris kun la akompana bando de Little Richard, nome Upsetters, kaj ludante por talentospektakloj ĉe la historia Teatro Douglass en Macon, Georgio. In 1958, li aliĝis al la bando de Johnny Jenkins, nome Pinetoppers, kun kiu li turneis tra Suda Usono kiel kantisto kaj ŝoforo. Neprogramita apero en registrosesio de Stax kondukis al kontrakto kaj al sia unua simplaĵo, "These Arms of Mine", en 1962.
Stax publikigis la komencan albumon de Redding nome Pain in My Heart, du jarojn poste. Dekomence populara ĉefe ĉe afrik-usonanoj, Redding poste atingis pli ampleksan tutusonan pop-muzikan publikon. Kun sia grupo, li unue ludis por malgrandaj koncertetoj en Suda Usono. Li poste ludis ĉe la populara Los-Anĝelesa noktoklubo Whisky a Go Go kaj turneis en Eŭropo, precize ludis en Londono, Parizo kaj aliaj ĉefaj urboj. Li ludis ankaŭ en la Montereja Festivalo en 1967.
Tuj antaŭ sia morto en aviakcidento, Redding verkis kaj registris sian ikonan "(Sittin' On) The Dock of the Bay" kun Steve Cropper. Tiu kanto iĝis la unua postmorta unuaranga disko kaj en la listo de Billboard kaj en la listo de R&B/Hip-Hop Songs. La albumo The Dock of the Bay estis la unua postmorta albumo kiu atingis unuarangon en la listo de Unuiĝinta Reĝlando. La subita morto de Redding ruinigis Stax. Jam bankrotonta, la firmao tuj malkovris, ke la filio Atco de Atlantic Records posedis la rajtojn de sia tuta kantokatalogo.
Redding ricevis multajn postmortajn omaĝojn, kiel la premio Grammy pro Vivodaŭra Atingaro kaj enkonduko en la Fam-Salono kaj Muzeo de Rokenrolo kaj en la Kantoverkista Famulejo. Aldone al "(Sittin' On) The Dock of the Bay," "Respect" kaj "Try a Little Tenderness" estas inter liaj plej bone konataj kantoj.
Birdanatomio
Birdoj havas unu el plej komplikaj spiraj sistemoj el ĉiuj animalaj grupoj. Dum enspiro, 75% el freŝa aero preterpasas la pulmojn kaj fluas rekte al posta aersako kiu etendas el pulmoj kaj konektas kun aerspacoj en ostoj kaj plenigas ilin per aero. La alia 25% el la aero iras rekte al la pulmoj. Kiam la birdo elspiras, la uzita aero fluas for de la pulmoj kaj la stokita freŝa aero el la posta aersako estas samtempe forigita al la pulmoj. Tiele la birdaj pulmoj ricevas konstantan liveron el freŝa aero dum kaj enspiro kaj elspiro. Sonproduktado estas akirita per uzado de la sirinkso, muskola kavaĵo enhavanta multoblan timpanajn membranojn kiuj diverĝas el la malsupra fino de la traĥeo. La birda koro havas kvar kavaĵojn kaj la dekstra aorta arko okazigas la sisteman cirkuladon (malkiel ĉe la mamuloj kie intervenas la maldekstra arko). La posta kavaĵo ricevas sangon el la membroj tra la rena portosistemo. Malkiel ĉe mamuloj, la eritrocitoj de la birdoj havas kernon.
Lietzen
Lietzen estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Märkisch-Oderland de la federacia lando Brandenburgio. Fine de la komunumo havis  loĝantojn.
Stacio Shiraki
Stacio Shiraki (japane: 白木駅 [Ŝiraki-eki], angle: Shiraki Station) estas fervoja stacio en Toba, Gubernio Mie, Japanio. La stacio servas 1 linion de Kintetsu: Linio Kintetsu-Shima.
Pamplono
Pamplono (hispanlingve Pamplona, eŭske Iruñea aŭ Iruña) estas hispana urbo, ĉefurbo de la historia regiono de Navaro.
La loĝantaro estas 177.000 kaj ĝi troviĝas en alteco de 440 m super marnivelo.
Pamplono estas konata pro siaj festoj de San Fermín (Sankta Firmiano), je la 7-a de julio, kiam disvolviĝas tre famaj taŭrludadoj, la encierros, kiam la urbanoj kaj vizitantoj kuras antaŭ la taŭroj tra la stratoj ĝis la taŭrludejoj. (taŭrokuro)
Same Pamplona gastas alitipan manifestacion: kurado de nuduloj. Ĝi estas la manifestacio kontraŭ festoj de San Fermín kaj celas ke oni ne plu mortigu senkiale taŭroj. Ĉiujare ĝi estas du tagoj antaŭ la San Fermín festo tago. La kurado de nuduloj komenciĝis en la jaro 2002.
Pamplono estas grava etapo de la Jakoba Vojo.
Maria familio
La Maria familio estas malgranda asteroida familio en la asteroida zono entenante 81 ĝis nun konatajn anojn. Ĝi verŝajne kreiĝis pro kolizio de asteroidoj, kiuj estis tute frakasitaj.
Ĝi ŝuldas sian nomon al 170 Mario, unua malkovrita ano de la familio kaj tria plej granda kun diametro de ĉirkaŭ 44 km.
La meza grandaj duonaksoj (2,5 - 2,625 AU) de ĝiaj anoj kongruas kun orbita resonanco 3:1 kun Jupitero.
Mandarena fiŝo
La Mandarena fiŝo (latine: Synchiropus splendidus) estas fiŝo el la familio de la Kalionimedoj kiu apartenas al la genro Synchiropus. Ĉi tiu fiŝo vivas en la okcidenta parto de la Pacifiko. Pli-malpli de suda Japanio ĝis suda Aŭstralio.
Plenkreska Mandarena fiŝo kutime longas 6 cm. La maskloj estas rekoneblaj pro la pinta dorsonaĝilo.
Canal du Rhône à Sète
En la franca Canal du Rhône à Sète aŭ en Esperanto Kanalo el Rodano al Sète estas kanalo 98 km longa kaj kiu iras de Beaucaire ĉe la rivero Rodano en Francio al la urbo Sète, kie ĝi atingas la basenon nomitan en franca Étang de Thau.
Tra la Baseno de Thau estas ligo al la Suda Kanalo. En Saint-Gilles estas ligo kun la Canal de Saint-Gilles, kiu iras al la Malgranda Rodano. La kanalo iras tra la bela pejzaĝo de la regiono Kamargo.
Post la konstruo, la Kanalo finiĝis en Aigues-Mortes kaj nomiĝis Canal des Étangs (Kanalo de la lagoj).
La kanalo havas nur unu kluzon kaj pro tio estas ŝatata de turismaj boatoj.
157258 Leach
Malkovro
Ĝi estis malkovrita la 12-an de septembro 2004 elde la Observatorio Jarnac en Vail (Arizono, Usono).
Bukovník
Bukovník (Bukownik, 1939-45 Buchen) estas municipo en Ĉeĥio. Ĝi situas en Regiono Plzeň, distrikto Klatovy. Vivas ĉi tie.
Kankro (muziko)
Muzika kankro aŭ kankriro estas la retroludado de notpasaĝo (la spegulado laŭ la vertikalo). Ege ŝatataj estis muzikaj kankroj en la dekdutonisma muziko kiel metodo transformi dekdutonan serion, samkiel en la baroka muziko, ekz. en la kanono (kankrokanono) kaj la fugo.
Bukovník
En distanco 10 km okcidente situas urbo Sušice, 18 km oriente urbo Strakonice, 20 km sude urbo Vimperk kaj 28 km nordoriente urbo Blatná.
Kankro (muziko)
La nomo devenas de la formovmaniero de la kankroj.
Se kankro estas samtempe invertado, ĝi nomiĝas kankrinvertado aŭ ankaŭ kankro de la invertado (spegulita kankrokanono).
Fulga paruo
La Fulga paruo (Parus funereus) estas paserina birdo de la familio de Paruedoj kaj genro Parus, sed en la subgrupo Melaniparus, kiuj estas nigrecaj paruoj kiuj loĝas en Afriko.
Ĝi troviĝas en granda parto de subsahara Afriko nome en Angolo, Kameruno, Centrafrika Respubliko, Respubliko Kongo, Demokratia Respubliko Kongo, Eburbordo, Gabono, Ganao, Gvineo, Kenjo, Liberio, Ruando, Sieraleono, Sudano kaj Ugando.
Ties natura habitato estas subtropikaj aŭ tropikaj humidaj arbaroj de malaltaj teroj.
Warren G. Harding
Warren Gamaliel HARDING [ŭoren gamejljel harding], la dudek-naŭa prezidento de Usono, naskiĝis la 2-an de novembro, 1865, en Blooming Grove, Ohio. Li mortis eble pro kora ikto aŭ pneŭmonio, en Sanfrancisko, 67-jaraĝa, la 2-an de aŭgusto, 1923, revenanta de Alasko.
Harding mortis en ofico, kaj tiam la vicprezidento, Calvin Coolidge fariĝis prezidento. La edzino de Harding estis Florence Kling Dewolfe, sed li ankaŭ havis du ekstergeedzecajn am-aferojn. Li estis baptisto.
Dum lia administrado (1921-1923) okazis;
Woodrow Wilson
Thomas Woodrow WILSON [TA-mes ŬUD-roŭ ŬIL-sn], la dudek-oka usona prezidanto, naskiĝis je la 28-a de decembro, 1856, en Staunton, Virginio. En 1919 li obtenis la Nobel-premion pri paco.
Li estis prezidanto de la universitato Princeton ekde 1902 ĝis 1910, poste guberniestro de Nov-Ĵerzejo ekde 1911 ĝis 1913, kiam li estis elektata kiel prezidanto de Usono.
Wilson estis prezidanto dum la unua mondmilito. Li estis ankaŭ la dua demokrata prezidanto post Andrew Jackson.
Li revis formi la Ligon de Nacioj. Lia unua edzino estis Ellen Louise Axson, kaj la paro havis tri gefilojn. Post ŝia morto, lia dua edzino estis Edith Bolling Galt. Wilson estis presbiteriano. Post 1918, li suferis je paralizo. Li mortis 67-jaraĝa, je la 3-a de februaro, 1924, en Vaŝingtono pro ikto.
La 14 punktoj de Wilson
En januaro 1918, la prezidento Woodrow Wilson prezentis pacproponon kun 14 punktoj:
Dum lia administrado (1913-1921) okazis;
Saint-Martin-Terressus
estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Haute-Vienne, en la administra regiono Nova Akvitanio kaj en la historia kultura regiono Limoĝio. Fine de en la komunumo vivis. Administre la komunumo apartenas al la arondismento Limoĝo kaj al la kantono .
La teritorio havas komunan limon kun.
Steindorf (Karintio)
Steindorf ("ŝtona vilaĝo") aŭ formale Steindorf am Ossiacher See estas komunumo de Aŭstrio. Ĝi apartenas al la federacia lando Karintio kaj al la distrikto Feldkirchen, kaj situas borde de samnoma lago, germane nomata Ossiacher See. Fine de en la komunumo vivis.
Pelhřimov
Pelhřimov (legu: pelhrĵimov, popole „Pejr“) estas urbo en Ĉeĥio, situanta en la sudbohemia parto de Regiono Vysočina (Montetaro). Ĝi troviĝas en valo de la rivereto Bělá (Bjela) en Křemešnická montetaro, kiu estas parto de Bohemia-Moravia montetaro. Ĝi situas 27 km okcidente de Jihlava, 74 km nordoriete de České Budějovice kaj 93 km sudoriente de Prago. La unua skriba mencio pri ĝi devenas el 1225. En ĝi havis.
Centro de historia urbo estas Masaryk placo kun valoraj urbanaj domoj, kie troviĝas ankaŭ dekana preĝejo de Sankta Bartolomeo, statuo de Sankta Venceslao kaj urbodomo kun astronomia turhorloĝo. Pro kompakteco kaj bona konserviteco de la urbocentro ĝi estis proklamita en la jaro 1969 kiel urba memorindaĵrezervejo. La urbo estas signifa vojkruciĝo de du unuaklasaj ŝoseoj kaj turisma elirpunkto en Bohemimoravian montetaron. Aglomeraĵo estas centro de vasta terpomkultiva regiono. Pelhřimov estas konata kiel "urbo de rekordoj kaj kuriozaĵoj" (ekzemple la plej malgranda rajdstatuo de la prezidento Tomáš Garrigue Masaryk en la mondo super arkaro de Masaryk placo kaj konkursoj, kiuj sur tiu ĉi placo okazas).
Historio
Origina kolonio ekestis en la 13-a jarcento, verŝajne sur loko de nuna Malnova Pelhřimov. Pli poste estis la nomo transportita sur vilaĝon ĉirkaŭ preĝejo de Sankta Vito kaj Hrnčířská (Potista) strato, kiu estis dezertigita fare de Vítek de Hluboká en la jaro 1289.
En la jaro 1290 reĝo Venceslao la 2-a rajtigis episkopon Tobiáš de Bechyně nove fondi la urbon kaj fortikigi ĝin per muregoj.
Situo de la urbo duondiras, ke ĝi estas koloniiga estigaĵo, plejparte loĝata per germanaj koloniistoj. Sed dum sekvantaj jaroj la loĝantaro ekĉeĥiĝis.
Ekonomian disvolvon, alie limigita per granda distanco de komercaj vojoj, favore influis minado de arĝento en ĉirkaŭo de proksimaj vilaĝoj Vyskytná kaj Křemešník.
En antaŭhusana periodo estis la urbo marketa centro de sia ĉirkaŭo kaj estis ĉi tie disvolvita tuta vico da metioj ekz. drapista, tolaĵista, teksista, marcipanista kaj bierfarista metioj. Ĝis la jaro 1416 estis Pelhřimov en posedo de pragaj ĉefepiskopoj – de kiuj la urbo akiris vicon da rajtoj, ĉefe privilegion de ĉefepiskopo Zbyněk Zajíc el Hazmburk el la jaro 1406, kiu aljuĝis rilatojn de la urbo kaj superularo.
Dum periodo de husanaj militoj estis Pelhřimov flanke de taboranoj, al kiuj ĝi krom aliaj donis spiritan estron Mikuláš Biskupec el Pelhřimov.
En tempo de husana revolucio, verŝajne jam en la jaro 1422, estis la urbo administrata de taboraj hetmanoj. Post Batalo ĉe Lipany la urbo transiris en posedon de Mikuláš Trčka el Lípa, el kies iniciativo okazis ĉi tie en kvardekaj jaroj landaj kongresoj kunvokataj por efektivigi konsenton inter katolikoj kaj utrakvistoj, parto por komuniado sub ambaŭ formoj. Kiel loko de kongresoj, kiujn ĉeestis ankaŭ pli posta reĝo Georgo de Poděbrady (Podjebrady), tradicio indikas domon Nr. 80 sur la placo. En la jaro 1550 fariĝis nova superularo Gesinjoroj el Říčany (Rziĉany), kontraŭ ili la urbo longe interdisputis, kio gvidis ĝis elaĉeto de la urbo el servutismo en la jaro 1572. En la jaro 1596 estis Pelhřimov promociita reĝa urbo. Trankvila evoluo de la urbo estis finita per Tridekjara Milito. En la urbon kelkfoje venis armeoj, la urbo estis ofte damaĝita per brulegoj. En la jaro 1766 plene cindriĝis plimulto da domoj. Ĉar la domoj post incendio estis tute nove konstruitaj, la urba kerno havas barokan ordon.
Ekonomia disvolvo de la urbo okazis en la 17-a kaj 18-a jarcentoj, kiam ĉi tie funkciis multe da drapistaj manufakturoj. En 19-a jarcento okazis plua disvolvo de industrio, ĉefe brosista, trikista, amelista. Al disvolvo de tiuj ĉi branĉoj helpis ankaŭ konstruo de Bohemimoravia transversa fervojo (linio Tábor – Horní Cerekev) en la jaro 1883.
De la jaro 1850 estas Pelhřimov distrikta urbo kaj administra centro de vasta regiono. Ekestas patriotaj societoj, kiuj tenis sian kontinuecon ĝis nuna tempo. Societoj fonditaj en la jaroj 1862–1894 estas kantista societo Záboj, Sokol, Societo de legantoj, societo de teatraj amatoroj Rieger.
La 20-a jarcento alportis pluan konstruan kaj ekonomian disvolvon de la urbo. Kun tio bedaŭrinde koheris malkonstruo de kelkaj domoj, ankaŭ historiaj, sed tiu afero ne trafis Pelhřimov tiel grave, kiel multajn aliajn historiajn urbojn. Centro de la urbo estis en la jaro 1969 proklamita urba historia monumentrezervejo.
Areo de la urbo
Pelhřimov per sia areo 95 km² apartenas inter la plej vastampleksaj urboj en ĈR. Nome ĝis okdekaj jaroj kadre de integrado estis al ĝi ligataj vilaĝoj el vasta ĉirkaŭo. Areo de la urbo do konsistas el 24 bienetatoj. Partoj de la urbo estas:
Transporto
Grandan signifon por ligo de Pelhřimov kun ĉirkaŭa mondo havas ĉefe longdistancaj busaj lineoj. Temas pri pli ol 30 granddistancaj lineoj, kiuj rapide kaj komforte ligas Pelhřimov kun Prago, Brno, České Budějovice, Jihlava, Pardubice, Hradec Králové, Tábor kaj multe da pliaj grandaj kaj malpligrandaj urboj kaj transportaj centroj de kiuj oni povas la vojaĝon daŭrigi.
La fervoja transporto ne estas ĉi tie tro signifoplena. Unutraka ekspluatado de la lineo Tábor - Horní Cerekev estas kompreneble realigata nur per pasaĝertrajnoj.
La enurban busan trafikon okazigas kvar lineoj.
Rekordoj kaj kuriozaĵoj
Pelhřimov estas konata kiel urbo de rekordoj kaj kuriozaĵoj. Rekordoj kaj kuriozaĵoj estas temo de speciala muzeo. Ĝi estas unu el malmultaj tiuspecaj institucioj en Eŭropo kaj unika en centra Eŭropo. Ĝi rezidas en historia Jihlavská turo, kiu en pasinto servis kiel parto de urba fortikaĵo. En kvin rekonstruitaj etaĝoj estas diversaj ekspozicioj de ĉio, kion kolektantoj kaj produktantoj sukcesis kunigi. Krome tiu ĉi muzeo, estas al rekordoj kaj kuriozaĵoj dediĉita ankaŭ kajo de rivereto Bělá kun informaj tabuloj. Ekestis Festivalo de rekordoj kaj kuriozaĵoj, kiu por Pelhřimov fariĝis tipa.
Teatro
En neoklasikista konstruaĵo en Solní strato rezidas la Urba teatro. Kinejo Vesmír (Universo) sur avenuo de Legioj en la jaro 2008 estis rekonstruita kaj diĝigita inkluzive de 3D teknologio. Por kulturo estas ankaŭ uzeblaj kelkaj salonegoj de la kultura domo Máj.
Konstruaĵoj kaj arkitekturo
Kastelo de gesinjoroj el Říčany Origine gotika tureca konstruaĵo, eble el la 15-a jarcento, kiun rekonstruigis en 50aj jaroj de la 16-a jarcento Adam de Říčany. Post kiam pelhřimovanoj elaĉetis sin en la jaro 1572 el servutismo, devis Říčanoj malloĝatigi sin kaj la kastelo servis kiel urbodomo. Post incendio en la jaro 1766 estis la kastelo baroke rekonstruita kaj en ĉeffasadon lokogitaj skulptaĵoj de Justitio kaj Ĥaritaso.
Dekana preĝejo al Sankta Bartolomeo estas gotika dominanto de historia kerno de la urbo. Estis fondita fine de la 13-a jarcento. De la jaro 1589 ornamas preĝejan eksterieron letersgrafitoj. En interno kaptos la atenton belega Kalvaria vojo laŭ projekto de František Bílek.
Belvideja turo de la preĝejo devenas el la jaro 1576. En supra parto estas alirebla ĉambreto de turgardisto, kiu loĝis tie ĝis la 20-aj jaroj de la 20-a jarcento. Ĝis peristilo gvidas 135 ŝtupoj. Da sonoriloj estas kvin: Bartolomeo, Venceslao, Floriano, Ludmila kaj Ave Maria.
Preĝejo al Sankta Vito estas la plej malnova preĝejo en Pelhřimov. Devenas el komenco de la 13-a jarcento kaj estas konstruita en gotika stilo. Dum husanaj militoj estis ĉi tie celebrataj utrakvistaj mesoj. Interne de la preĝejo estas sur volbo kaj muroj pentritaj scenoj el vivo kaj martira morto de Sankta Vito kaj alegorioj de Kredo, Espero kaj Karitato. En la 17-a jarcento estis la preĝejo rekonstruita renesance kaj en la 18-a jarcento denove, baroke. Nuntempe la preĝejo servas kiel koncerta kaj ekspozicia halo kaj okazas ĉi tie geedziĝaj ceremonioj. En la objekto kun belega akustikeco troviĝas restaŭrita valora baroka orgeno.