cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Małgorzata Braunek
Biografio
Abiturientino de la 18-a Ĝeneralkleriga Liceo en Varsovio (1966), ĝis 1969 studis en Ŝtata Supera Teatra Lernejo en Varsovio ĉe la aktora fakultato, kiun ne finis pro komenco de filma kariero. En 1970 oni ŝin distingis kiel Stelulinon de la Filma Sezono. Ŝi rolis en pli ol 20 filmoj, en tio en La potopo. En la jaroj 1971−1974 ludis sur scenejo de Nacia Teatro en Varsovio. En la 80-aj jaroj rezignis pri aktoreco por reveni al ĝi ĉ. 2001.
Ŝi estis trifoje edziniĝanta: kun aktoro, reĝisoro kaj verkisto-budhano. La patrino de reĝisoro Xawery Żuławski kaj de aktorino Orina Krajewska.
Małgorzata Braunek estis budhanino, abato de Budhana Asocio Kanzeon. La 25-an de januaro 2011 ricevis la titolon rōshi de Dennis Genpo Merzel. Ŝi apogis movadon favore al homaj rajtoj en Ĉina Popola Respubliko, estis vegetaranino kaj agis por bestaj rajtoj.
Kune kun Maja Ostaszewska kaj Ksawery Jasieński en 2007 surbendigis budhanajn fabelojn kolektitaj de Rafe Martin en la kolekto Głodna tygrysica (Malsata tigrino; Eldonejo Elay, 2006). La adaptaĵo estas senpage prenebla interalie de la paĝo de Pomarańczowa Księgarnia (Oranĝa Librovendejo).
Kaŭzo de ŝia morto estis kancero. Ŝi rezignis kuraci sin en germana malsanulejo kaj kolektitan monon transdonis al bonfaraj celoj. Inter la tagoj 23−30 de junio okazis budhanaj enterigaj ceremonioj. La 5-an de julio 2014 ŝi ripozis en la tombo de sia patrino.
Prata (Minas Gerais)
Prata (oficiale Município de Prata) estas municipo en la subŝtato Minas-Ĝerajso de Brazilo. Ĝi situas en la sudorienta regiono de Brazilo, en la mezoregiono Triângulo Mineiro e Alto Paranaíba (do "Triangulo Minas-Ĝerajsa kaj Alta Paranaibo") kaj en la mikroregiono Uberlândia. Laŭ la stato de en la komunumo vivis   sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². El tiuj, la nombro de voĉdonrajtuloj en la municipo en estis. La teritorio havas komunan limon kun.
Eksteraj ligiloj
<!-- Eble utilas ankoraŭ ion reenmeti de la antaŭa, tro mallonga teksteto, plej bone per enporto en vikidatumojn:
Henrik Gelger
GELGER Henrik (1892 en Budapeŝto – 20-a de oktobro, 1918) estis frua hungara esperantisto kaj komercisto. Redaktis kelkajn jarojn "H-landa Informilo", "Verda Radio", kaj "H-lando". Kelkaj originalaj poemoj, tradukaĵoj.
Miklós Ybl
Miklós Ybl [miklOŝ ibl], laŭ hungarlingve kutima nomordo Ybl Miklós estis supozeble la plej grava hungara arkitekto.
Miklós Ybl  naskiĝis la  1814 en Székesfehérvár. Li mortis la 1891 en Budapeŝto.
Biografio
Miklós Ybl lernis en Parizo ekde 1825. Li eklaboris en 1832 apud Mihály Pollack. En 1840 li lernis en Munkeno, en la sekva jaro li studvojaĝis en Italio. Hejmenveninta li fondis entreprenon, lia unua grava tasko estis trakonstruo de kastelo en Fót. Tie li edziĝis, lia filo naskiĝis en 1864. En la sekva jaro li konstruis palacon por parlamentanoj, tial li ricevis ordenon.
Lia ĉefverko estis la operejo inter 1875-1884. Laŭ la historio delegitoj petis permeson de Francisko Jozefo la 1-a pri la konstruado, kiu jesis, kaze de la operejo estos malpli granda, ol tiu domo de Vieno. La inaŭguro okazis en 1884. La imperiestro diris: vere tiu domo estas malpli granda, ol en Vieno, sed pli bela.
En 1885 li iĝis senatano. Menciindas, ke li neniam estis akademiano, dume malpli gravas arkitektoj ricevis tiun rangon.
Herzogenbuchsee (stacidomo)
Herzogenbuchsee estas fervoja stacidomo en Herzogenbuchsee, Svislando.
Jurio
Jurio (百合 [juri]; hepburne: yuri, laŭvorte: lilio) estas ĝenro de mangao kaj animeo, kie estas prezentata amo inter virinoj. Jurio povas enfokusiĝi aŭ sur la seksa, aŭ la spirita, aŭ la emocia flanko de la amo. Tiu ĉi du lastaj ofte estas nomataj "ŝoĝo-aj" (krom en Japanio, Ĉinio kaj Koreo).
Rakedopilkado
Rakedopilkado estas pilkosporto iom parenca kaj al teniso kaj al skvaŝo. Laŭ indiko de la Germana Rakedpilka Federacio tutmonde 30 milionoj da homoj praktikas la sporton, aliaj taksoj indikas malpli altan nombron, sed la diversaj statistikoj samopinias ke granda nombro de la rakedpilkistoj troveblas en Usono - tial internacie aparte ofte uzatas la anglalingva nomo racquetball (historie la sporto ankaŭ nomatis racket tennis, sed tiu termino eksmodiĝis).
La sportan fakon fine de la 1920-aj jaroj evoluigis tenisistoj en Usono. Ili por sia tenisa trejnado dum la vintraj monatoj uzis sportohalajn ludejojn de usona manpilko (angle american handball, en Usono ofte nur nomata handball). Komence la rakedoj uzataj konsistis el truigita breto kun tenilo, en la 1950-aj jaroj ilin anstataŭigis rakedoj laŭ nuna formo, kun ligna aŭ fibra framo, vertikalaj kaj horizontalaj kordoj simile al tenisa, skvaŝa aŭ badmintona rakedoj, kaj tenilo kun tipa ŝnuro metinda ĉirkaŭ la manartikon.
La uzata pilko havas guman eksteron kaj interne malplenas - ĝi iom malpli grandas ol tenisa pilko, tre elastas kaj forte saltas. Nuntempe rakedpilkado praktikatas en normigita ludejo de 12,192 oble 6,096 metroj. Samkiel en skvaŝo, la kontraŭantoj uzas la saman ludejon, kaj rakede movigas la pilkon al antaŭa muro, de tie ĝi resaltas. La flankaj kaj malantaŭa muroj de la ludejo povas esti uzataj por strategia poziciigo de la pilko, sed por sukcesa pafo ĝi unufoje devas tuŝi la antaŭan muron.
ŠK Slovan Bratislava
Š.K. Slovan Bratislava estas futbalteamo kies sidejo troviĝas ĉe Tehelné pole.
18114 Rosenbush
18114 Rosenbush estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la en la kadro de la programo Lowell Observatory Near-Earth-Object Search (LONEOS) elde la Stacio Anderson Mesa de la Observatorio Lowell, sud-oriente de Flagstaff (Arizono, Usono).
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de la rusa astronomino Vera K. Rosenbush, altranga scientistino de la Ĉefa Astronomia Observatorio de la Ukraina Nacia Akademio de Sciencoj. Ŝi estas pionerino en la enketo pri la polarizada efiko de opozicio ĉe la planedaj satelitoj kaj la malgrandaj planedoj.
Cozuelos de Fuentidueña
Cozuelos de Fuentidueña [koZŬElos defŭentiDŬEnja] estas municipo en la nordo de la provinco Segovio, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al komarko Tierra de Pinares (Pinartero) en la nordo de la provinco. La loknomo Cozuelos de Fuentidueña estas etimologie komprenebla kiel Ŝtonejo de Fuentidueña alude al urbo Fuentidueña (vidu suben en Historio).
Geografio
Ĝia municipa teritorio okupas totalan areon de 15,24 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 120 loĝantojn. Ĝi perdis loĝantojn dum la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj, kiel ja okazis en multaj loĝlokoj de la regiono, fakte 120 el la 1991.
Ĝi distas 56 km de Segovio, provinca ĉefurbo kaj limas kun municipoj Vegafría, Fuentesaúco de Fuentidueña, Perosillo, Fuentepiñel, Adrados kaj Torrecilla del Pinar. La loĝloko estas inter rojoj Pozas kaj Cuadrados kaj laŭ la provinca ŝoseo SG-P-2131 inter Adrados kaj Fuentesaúco de Fuentidueña-Fuentepiñel.
Historio
La areo apartenis unue al la Regno Kastilio. En Mezepoko okazis reloĝado. La historio de la municipo estas ligita al la Comunidad de Villa y Tierra de Fuentidueña, al kiu ĝi apartenis ekde la 13-a jarcento, en kiu ĝi aperis menciita por la unua fojo (1247) per la nomo Coçuelos, toponimo kiu signifas "ŝtonarejo", derivita de la latina cos kaj -tis (siliko).
Meze de la 19-a jarcento, oni nuligis la mezepokajn Comunidades de Villa y Tierra, kaj la municipo nomiĝis Cozuelos de Fuentidueña, nomo kiu aperis jam en 1845 kaj en la censo de 1910. En 1969​ la municipo estis aligita al Fuentesaúco de Fuentidueña. La decido ne estis akceptita de la loĝantaro, kaj okazis protestaj kunsidoj kaj manifestacioj, kiuj eĉ rezultis en polica interveno.​ En 1972, Cozuelos iĝis submunicipo, sed en Oktobro 1982 ĝi reiĝis sendependa municipo, kio estas ĝis la aktualo. ​
Aktualo
Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj, vitejoj, legomoj kaj terpomoj) kaj brutobredado (ŝafoj) kaj rilata komercado. Lastatempe kultura kaj rura turismo ekgravis (popola arkitekturo, historia heredo, piedirado).
De la historia pasinteco restis vizitindaj vidindaĵoj el kiuj menciindas la preĝejo de Sankta Maria, ruinoj de palaco nomita Granda Domo, promenejo de la fontoj kaj ermitejo de Sankta Roĥo.
Juha Vainio
Juha VAINIO (naskiĝis la en Kotka, mortis la  en Gryon) estis finna kantaŭtoro, furorkanttekstisto kaj popollerneja instruisto. Li faris 2,433 kantotekstojn aŭ komponaĵojn. Muzika kariero de Vainio startis en eko de 1960-aj jaroj. Vainio ne estis kalva. Li havis tipe hararon. Vainio estas unu el la plej produktantaj kantotekstistoj en Finnlando.
En Finnlando oni memoras konatajn kantojn, kiujn Vainio kaj faris kaj kantis: "Käyn ahon laitaa", "Albatrossi”, ”Vanhojapoikia viiksekkäitä”, ”Vanha salakuljettaja Laitinen”, ”Kotkan poikii ilman siipii", "Yksinäinen saarnipuu", "Keuruulle takaisin" kaj "Eräänlainen sotaveteraani".” Li kantis ankaŭ sekstemajn kantojn.
En Finnlando oni memoras ankaŭ konatajn kantojn, kiujn Vainio faris kaj aliaj kantis: ”Kolmatta linjaa takaisin”, ”Katson autiota hiekkarantaa”, ”Tahdon olla sulle hellä”, ”Mun sydämeni tänne jää”, ”Muisto vain jää”, "Jokainen päivä on liikaa", "Piilopaikka", "Keskiyön aikaan", "Tunti vain", "Käyn uudelleen eiliseen", "Aikaan sinikellojen" kaj "Viisitoista kesää."
Lia konata kanttraduko, kiun aliaj kantis, estas almenaŭ ”Rööperiin”.
Vainio loĝis en siaj lastaj jaroj en Svislando. Li mortis pro korinfarkto.
Kinetika arto
Kinetika arto (de la greka vorto κίνηση, moviĝo) estas ĝenro en plastika arto en kiu la centra komponento estas reala aŭ imagita moviĝo aŭ evoluo de formoj en spaco dum tempo. La movado povas esti kreita uzante fizikajn fortojn kaj faktorojn kun aŭ sen la kontakto de la spektanto (kiel ekzemple uzado de magneto, vento, pendoloj, ekvilibro, elektraj aŭ aliaj motoroj, mekanismoj bazitaj de akvospruco, sunenergio, ktp.), kutime uzante ĉenajn reagoj kaj afinecoj inter diversaj movoj en la spaco. Alia aliro al kinetika arto estas atingi senton de movado per optika iluzio. Alia maniero difini kinetan arton estas kiel "Verkado en kvardimensio", kie la kvara dimensio estas tempo.
Kinetika arto estas produkto de la 20-a jarcento kaj estas konfrontiĝo kaj ekspluatado de la renkonto inter arto kaj teknologio. Kinetika arto estas reflektita en kelkaj malsamaj skoloj kiuj aperis en la 20-a jarcento, inkluzive de futurismo, kiu emfazis la afinecon por maŝino, ritmo kaj reala movado de tridimensiaj elementoj unuflanke, kaj la skolo de optika-arto, kiu uzas optika iluzio por krei iluzion de movado en dudimensiaj pentraĵoj kaj grafikaĵoj, Aliflanke. Krome, kinetika arto lanĉas aliron kiu engaĝas la spektanton en la verko, kiel instigante ĝin aŭ kiel iu kies iluzio de movado estas kreita en lia spirito.
La unua kinetika verko estis biciklorado de Marcel Duchamp, kvankam li ne difinis ĝin kiel tian. La futuristo Naum Gabu kreis en 1920 la unuan konscian kinetan kreaĵon, "Kinetika Strukturo" (" konstanta ondo ").
La artisto Alexander Calder estis la unua kies verko enfokusigi sur kineta arto. Ekde 1931 li kreis artajn mobilaĵoj kaj estis la unua kiu kreis tiajn verkojn. Sekvante Calder, Dada- artistoj kreis movajn verkojn de ĉiutagaj objektoj ( pretaj ) kiel kineta arto. Alia grava verko estas "La Universo" ( 1934 ), modelo de la universo propulsita de motoro.
En 1955, Victor Vasarely publikigis La Flavan Manifeston, kiu difinas la kinetan arton konstruitan sur optika iluzio. Liaj dudimensiaj verkoj kreas, kune kun la konscio de la spektanto, iluzion de movado.
Jaakov Agam integrigis novajn elementojn en la kinetika verko, kiel traboj de lumo, fajro, akvo, muziko kaj pli.
Judit Schäffer
Judit Schäffer [ŝefer], laŭ hungarlingve kutima nomordo Schäffer Judit estis hungara kostumisto, altlerneja instruisto.
Biografio
Judit Schäffer frekventis gimnazion en sia naskiĝurbo, poste ŝi akiris diplomon en Industriarta Altlernejo en 1954. Ŝia ĉefe instruisto estis Teréz Nagyajtay. Post siaj studoj ŝi havis stipendion en la armea teatra trupo 2 jarojn. Inter 1956 kaj 1966 ŝi kreis scenejajn kostumojn en Teatro József Attila, poste en Nacia Teatro (Budapeŝto), inter 1987-1991 en Budapeŝta Ŝtata Operejo. Baldaŭ ŝi laboris en pluraj teatroj eĉ en eksterlando. Ŝi instruis 4 jarojn en la menciita altlernejo. En 1997 ŝi revenis al la Nacia Teatro. Ŝi ricevis plurajn premiojn inter 1971-2005, ankaŭ premion Kossuth en 1997. Ŝia edzo estis same kostumisto.
Borzęcin
Borzęcin estas vilaĝo kaj komunumo en Malgrandpolio / Pollando, en Distrikto brzeski. Dum la jaroj 1975-1999 apartenis al la Vojevodio Tarnów.
Historio
Komunumo Borzęcin estis fondinta en la jaro 1364. <!--O tym wydarzeniu informuje wzmianka znajdująca się w życiorysie biskupa krakowskiego Jana Bodzanty. Dowiadujemy się, że w miejscu wykarczowanych lasów założono wieś i nazwano ją Bodzantinem. Nazwa ta wraz z upływem czasu ulegała wielokrotnej zmianie. Bodzantin zmieniono na Bodzanczinek a następnie kolejno na Bodzanczin, Borzęczyn, Borzęcin. Ostatecznie o nazwie Borzęcin zadecydował rząd austriacki w okresie zaborów.
Ludność z terenów Borzęcina prawdopodobnie była pochodzenia słowiańskiego i zamieszkiwała te tereny jeszcze przed założeniem wsi. Najstarszy zapis historyczny o ludności Borzęcina pochodzi z 1580 roku. Wtedy wieś Borzęcin liczyła 60 włościan.
Ogromne obszary leśne oraz rzeki stwarzały warunki sprzyjające osiedlaniu się ludności. Łatwo można tu było pozyskać materiał budowlany, opał oraz żywność, a także schronienie przed najazdami zbrojnymi. Pierwsi osadnicy to nie tylko ludność miejscowa. Cześć osadników przyjechała tu ze Śląska i Niemiec. W powstałej wsi osiedlali się również rzemieślnicy, którzy przywędrowali tutaj wraz osadnikami i prowadzili swoją działalność. Ich dzisiejsi potomkowie noszą nazwiska odpowiadające ich zawodom: Kołodziej, Cieśla, Bednarz, Stolarz, Kowal i inne. Jednakże kierunek rozwoju gospodarczego Borzęcina w większości wyznaczało rolnictwo. Pierwsza wzmianka o gospodarce Borzęcina znajduje się w "Księdze Uposażeń" Jana Długosza. Pisze on, iż we wsi znajduje się 20 łanów i 9 prętów ról kmiecych. Sołtys posiada 2 łany, karczmę z oddzielnymi gruntami i gospodarstwa ogrodnicze. Kościół i pleban mają oddzielne pole (obowiązywały wtedy łany frankońskie, które równe są obecnie 24,2 ha).
Wraz z powstaniem wsi utworzona została również parafia. Pierwszy kościół wybudowano tutaj w 1364 r. Wcześniej tereny Borzęcina swym zasięgiem obejmowała założona w 1338 roku parafia w Szczurowej. Władze w nowo założonej wsi sprawował sołtys. Według zapisów jeden z ostatnich sołtysów Borzęcina, nazywał się Giza. Od roku 1736 władzę we wsi sprawował wójt. Za czasów pańszczyźnianych wójt zatwierdzany był przez dziedzica, a wybierany spośród kandydatów w proponowanych przez gromadę. Po zniesieniu pańszczyzny, władzę sprawował wójt wraz z tzw. "przysiężnymi" wybranymi przez gromadę.
Na przestrzeni lat Borzęcin przechodził różne zmiany administracyjne. Od drugiej połowy XIV wieku do roku 1772, Borzęcin należał do powiatu pilzneńskiego, województwa sandomierskiego. Po roku 1772 znalazł się w granicach cesarstwa austriackiego, w powiecie bocheńskim. W roku 1867, po utworzeniu przez zaborców austriackich nowego podziału administracyjnego, Borzęcin włączony został do powiatu brzeskiego, a w 1935 roku, kiedy utworzone zostały gminy zbiorowe, do Borzęcina przyłączono wieś Bielczę. Odtąd te wsie razem stanowiły gminę, w której administrację sprawował zarząd gminy.
W 1975 roku kiedy zniesiono powiaty, wyższą jednostką administracyjną nad gminami stały się województwa. Borzęcin odtąd do końca 1998 roku należał do województwa tarnowskiego. Od 1 stycznia 1999 roku tj. od wejścia w życie nowej reformy administracyjnej kraju, Borzęcin należy do powiatu brzeskiego i województwa małopolskiego.-->
La 19-a kaj 20-a jarcentoj
<!--Borzęcin podzielony jest na dwie części. Południowa nazwana została Borzęcin Górny, północna – Borzęcin Dolny. Wieś zabudowana jest dwurzędowo i rozciąga się na długości 8 km. Przez środek wsi przepływa rzeka Uszwica, a mosty przerzucone przez tę rzekę łączą obie części wsi stanowiąc element układu komunikacyjnego. Borzęcin poza swoistym ciągiem głównej zabudowy, posiada na swych peryferiach samodzielne osiedla tzw. przysiółki, o charakterystycznych nazwach lokalnych. Są to przysiółki: Czarnawa, Jagniówka, Łazy, Wisowatki, Bagno, Granice oraz Borek.
Rozpatrując rodowody mieszkańców, Borzęcin jest wsią całkowicie jednolitą. Zamieszkują tu ludzie miejscowego pochodzenia. Mieszkańców napływowych jest znikomy odsetek. Pod względem wyznaniowym mieszkańcy Borzęcina są wyznania rzymskokatolickiego. Należy jednak wspomnieć, że po zniesieniu pańszczyzny w 1846 roku osiedliło się tutaj wiele rodzin żydowskich. Stali mieszkańcy Borzęcina to głównie rolnicy, trudniący się tym zawodem od najdawniejszych czasów. W czasach feudalnych oraz pańszczyźnianych pracowali na polach dworskich, w skład których wchodziły obszary po obu stronach rzeki Uszwicy. W roku 1832 chłopi w Borzęcinie odmówili odrabiania pańszczyzny.
Trzeba zaznaczyć, że prymitywne metody stosowane w uprawie roli, liczne klęski żywiołowe, często występujące nieurodzaje, powodowały niedostatek chleba, a także głód. Szczególnie wielki głód odnotowano w Borzęcinie w roku 1847. Ludzie wtedy jedli perz, słomę, szyszki olchowe. Podobnie rok 1919 odnotowuje się jako nieurodzajny. Zjawiskiem powszechnym na wsi były również przednówki. Charakteryzowały się one brakiem chleba w ostatnich miesiącach przed żniwami. Okres przednówków często był wykorzystywany przez zamożniejszych gospodarzy, którzy w ten sposób zapewniali sobie tanią siłę roboczą. Sytuacje takie powodowały, że wiele rodzin nie miało środków do życia. W związku z tym ludność emigrowała na roboty do Niemiec, Danii, Francji oraz Ameryki. Zarobione zagranicą pieniądze wspomagały małe, rozdrobnione gospodarstwa.
W pierwszych latach XX wieku ziemia dworska w Borzęcinie przeznaczona została na powiększanie gospodarstw chłopskich. Gospodarstwa rolne w tym czasie nastawione były na samowystarczalność, zwłaszcza większe gospodarstwa, zaczęły więc zajmować się dodatkowo przetwórstwem płodów rolnych. Jednocześnie, wraz ze wzrostem oświaty oraz świadomości politycznej, rosła także świadomość zawodowa rolników. Rolnictwo zaczęło wkraczać powoli na drogę rozwoju. Na terenie Borzęcina rolnicy zaczynają używać maszyn rolniczych, wprowadzając nowoczesne formy uprawy roli i roślin, stosując nawożenie.
W 1903 roku założona zostaje Spółka Oszczędności i Pożyczek w Borzęcinie. W 1937 roku rolnicy zawiązują Spółdzielnię Rolniczo-Handlową w Borzęcinie Dolnym, a w 1941 roku taka sama spółdzielnia powstaje w Borzęcinie Górnym. Wybuch drugiej wojny światowej paraliżuje funkcjonowanie gminy i jej mieszkańców. Pierwszego września 1939 roku rozpoczęto mobilizacyjny pobór koni i wozów chłopskich, 5 września 1939 roku ewakuowano Urząd Gminy. Ludność masowo zaczęła podejmować ucieczkę. W dniu 7 września 1939 roku Borzęcin był już pod okupacją niemiecką. Rozpoczęły się wywozy ludzi na roboty do Niemiec. W 1941 roku Niemcy rozpoczęli aresztowania ludności Borzęcina, a następnie wywozy do obozów zagłady. Rozpoczęła się eksterminacja ludności Borzęcina, trwająca do końca wojny. Mieszkańcy Borzęcina ginęli w obozie oświęcimskim, w Dachau, Buchenwaldzie i Mauthausen. W latach 1939-1945 na terenie Borzęcina zginęło ogółem 143 osoby.
Okres drugiej wojny światowej i okupacja niemiecka bardzo zniszczyły Borzęcin. Zniszczone zostały drogi i mosty. Budynki szkolne zostały całkowicie zdewastowane. Nie istniały żadne placówki kultury i zdrowia. Z placówek gospodarczych działa tylko Spółdzielnia Rolniczo-Handlowa "Jegomość". W styczniu 1945 roku przystąpiono do organizacji życia w gminie. W maju 1945 roku zaczął funkcjonować Urząd Gminy. Powoli przystępowano do odrabiania strat wojennych. Jako pierwszy odbudowano most w Borzęcinie Górnym, następnie wyremontowano drogę z Borzęcina do Bielczy, a później kolejno odbudowywano inne drogi. Aktywna postawa społeczeństwa gminy pozwoliła szybko odbudować zniszczenia wojenne.-->
Lua
Lua estas programlingvo dinamika malpeza, refleksiva, ordonema kaj iom funkciema. La plej grava celo de ĉi tiu programlingvo estas ebligi ke aliaj programoj uzu ĝin kiel etendilon. Nuntempe, multaj komputilludoj uzas Lua-n, pro ĝia facileco, por difini dinamikajn aferojn de la ludo, ekzemple: artefaritan intelekton, poziciojn de ludantoj, ilojn en scenejoj, kaj tiel plu. Alia programlingvo, ekz. C++ pro ĝia rapideco, estas uzata por grafikaj funkcioj kaj la baza logiko de la ludo.
Lua estis kreita en 1993 en Brazilo de Roberto Ierusalimschy, Luiz Henrique de Figueiredo kaj Waldemar Celes. Ĝia nomo signifas luno en la portugala.
Filozofio
Lua estas plurparadigma programlingvo. Pro tio, la programisto povas uzi la stilon, kiu plej taŭgas en ĉia situacio. Malgraŭ tio, Lua estas tre malgranda kaj malpeza. Ĝi ebligas krei multajn konceptojn de aliaj programlingvoj per pli simplaj kaj bazaj konceptoj. Ekzemple, oni povas krei klasojn, nomspacojn kaj listojn per asociaj tabeloj (pli specife, hakettabeloj), Luae nomataj «tabeloj» ( tables). La asociaj tabeloj simple ligas parojn da datumoj, tiel ke unu estas la indico (aŭ ŝlosilo) por trovi la alian. Kiam oni uzas entjerojn kiel ŝlosilojn, tiuj tabeloj aspektas kaj uzeblas samkiel la ordinaraj tabeloj de la tradiciaj ĝeneralcelaj programlingvoj (respondaj al vektoroj, matricoj ktp).
Krome, Lua havas esprimilon nomatan meta-tabeloj (meta-tables) por ŝanĝi specifajn kondutojn de tabeloj. Ekzemple, oni povas agordi ke, se iu datumo ne troveblas en la tabelo, Lua serĉu ĝin per la sama ŝlosilo en alia tabelo. Tio estas la bazo por realigi klas-heredadon en Lua.
Eblas mencii ke Lua estis influita de programlingvoj kiel Scheme kaj Icon, kaj influis Io-n. La kreo de Lua okazis precipe pro la bezono havi simplan lingvon por agordi pli kompleksajn programojn kaj samtempe aldoni iom da logiko (algoritmojn) al la agordodosieroj (kompare kun statikaj agordlingvoj, kiuj nur entenas datumojn kaj povas komputi nenion). Pro la facileco kaj dinamikeco de Lua, ĝi ofte estas komparata kun Python.
Dvory nad Žitavou
Dvory nad Žitavou, hungare Udvard estas vilaĝo en Slovakio, en Regiono Nitra, en Distrikto Nové Zámky.
Situo
La vilaĝo situas sur ebenaĵo, laŭ maldekstra bordo de Žitavou, laŭ flankovojoj, laŭ fervojo Budapeŝto-Vác-Bratislava. Nové Zámky troviĝas 9 km-ojn for.
Historio
Pli frue loĝis tie romianoj kaj avaroj. La unua mencio pri la loko devenis el 1075. Estis tie kapelo omaĝe al Sankta Marteno, la kampoj aldoniĝis al abatejo. En 1228 tie okazis la unua hungara ribelo de servutuloj. Koncilio okazis en 1309. Ili dekretis sonoriladon tage po 3. En 1429 la vilaĝo iĝis urbo, en 1441 la urbo ricevis ankaŭ juĝorajton kaj en 1462 iĝis distriktejo. En la 16-a j.c. la turkoj ofte atakis la urbeton, tiam detruiĝis la kapelo kaj apude la fortikaxeto. Inter 1572-1685 la urbo apartenis al la Turka Imperio. Poste la kampoj apartenis al episkopejo de Esztergom, tiutempe germanoj alvenis. La urbo famiĝis pri la vinkulturo. En 1910 loĝis tie 4387 da homoj (4343 hungaroj). Ĝis 1919 la vilaĝo apartenis al Komárom (reĝa departemento), al la distrikto de Udvard, kies distriktejo estis. En 1919 okazis batalo inter ĉeĥa legio kaj tiutempa hungara Ruĝa Armeo. Poste la regiono iĝis parto de Ĉeĥoslovakio. Inter 1938-1945 la urbo rehungariĝis. La unua Arbitracio de Vieno deklaris, ke tiuj komunumoj, kie la hungaroj vivas en majoritato, apartenu al Hungario. En 1944 Germanio okupis Hungarion kaj la judoj estis deportitaj. Post la 2-a mondmilito multe da hungaroj estis deportitaj al Sudetoj, krome estis ankaŭ loĝantarŝanĝo. La restaĵo iĝis senrajta laŭ Dekretoj de Beneš. Kolĥozo formiĝis en 1949. En 2001 loĝis tie 5138 da homoj (3684 hungaroj, 1323 slovakoj).
Famuloj
En la iama Udvard naskiĝis hungara oficisto József Podhradczky.
Rückersdorf (Meza Frankonio)
Rückersdorf estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Nürnberger Land, la regiono oriente de la historia urbo Nurenbergo, kaj en la distriktaro Meza Frankonio de la federacia lando Bavario. Fine de la komunumo havis  loĝantojn.
Azeno de Buridan
La azeno de Buridan estas pensa eksperimento pri tute racia azeno kiu estas metata precize meze inter du samallogaj fojnostakoj. La azeno, kiu ne havas racian motivon por elekti inter la du stakoj, mortos pro malsato, ĉar ĝi ne povas elekti. Per tio paradokso en la racieco estas pruvita: tiu ŝajne ne kondukas al la optimuma rezulto por la azeno.
Tiu pensa eksperimento nomiĝis laŭ la mezepoka skolastika filozofo Johano Buridano, kiu tamen ne inventis ĝin; Aristotelo priskribas en De Caelo II, 13, samspecan situacion, nur ĉe li hundo anstataŭas la azenon. Buridan ne mencias la azenon; tiu metaforo estas de kritikantoj de Buridan. Buridan uzas la metaforon por ilustri sian teorion ke dum morala elekto oni devas elekti la alternativon kun la plej bonoj sekvoj.
Bebo
Bebo estas junega infano, sed ankaŭ nomata suĉinfano, infaneto.
En kelkaj kulturoj, bebo estas nur rigardata kiel homo post ritoj antropologie nomataj rito de "trudo de nomo". La bapto de beboj de kelkaj religioj kaj la "prezentado" de aliaj (kiel Spiritismo) estus modernaj restaĵoj de tiuj ritoj.
John Frusciante
John Anthony FRUSCIANTE estas membro de la rok-muzika grupo Red Hot Chili Peppers, kaj respektita solartisto mem.
Junkers H-21
La Junkers H-21 estis germana plurcela aviadilo. Ĝi estis produktita en la kaŝuzino de Junkers en Moskvo-Fili, ekde 1923.
Oni konstruis pli ol 100 aviadilojn, epikitajn kun unu-du maŝinfusiloj. Ĝi estis uzata en la soveta aerarmeo inter 1923 ĝis 1925. ĝi servis ankaŭ kiel ekzerca aviadilo. La Reichswehr ne uzis la avion.
12843 Ewers
12843 Ewers estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la elde la Nacia Observatorio de Kitt Peak, proksime de Tucson (Arizono, Usono) en la kadro de la projekto Spacewatch.
Nomo
Ĝia nomo honoras la usonan testpiloton Richard G. Ewers de la Dryden Flight Research Center (nun Neil A. Armstrong Flight Research Center) de la NASA en Edwards (Kalifornio). Li spertis pli ol 32 jarojn kaj preskaŭ 9000 horojn de flugo en diversaj tipoj de aviadiloj.
Ŝaoguan
Geografio
Ŝaoguan etendiĝas laŭ rivero en suda parto de la lando. Kantono troviĝas 221 km.
Historio
En 1589 jezuitoj alvenis. Dum la 2-a mondmilito tiu urbo nomiĝis Kukong kaj estis provinca ĉefurbo.
Klimato
Ŝaoguan havas subtropikan klimaton. La someroj inter junio-septembro estas longaj, varmaj, kaj humidaj kun temperaturo 30 °C. La vintroj estas mallongaj kaj mildaj kun temperaturo 11 °C, tamen kelkfoje frostas. Jare pluvas po 1580 mm. En ĉiuj monatoj pluvas, sed plej ofte inter aprilo-junio.
Trafiko
La fervojo inter Pekino-Kantono trairas la urbon. Aŭtovojo estas proksime.
1933 Tinchen
1933 Tinchen estas malgranda asteroido de la asteroida zono, ano de la Vesta familio. Se oni supozas ĝian albedon al 0,42, kiel tiu de 4 Vesta, ĝia diametro estas taksita al 5 km.
Malkovro
Ĝi estis malkovrita la de la ĉeĥa astronomo Luboš Kohoutek elde la Observatorio de Hamburgo (Germanio).
Nomo
Ĝia nomo "Tinchen", karesa formo de "Christine", honoras Christine Kohoutek, edzinon de la malkovrinto.
Ĉelabinska ŝtata universitato
Ĉelabinska ŝtata universitato (ruse: Челябинский государственный университет, ЧелГУ) estas publika universitato kaj scienca centro en Ĉelabinsko, Rusio, fondita en 1976.
Fakultatoj kaj institutoj
La ĉefaj konstruaĵoj de la universitato troviĝas en Ĉelabinsko, sed ĝi havas filiojn en Juĵnouralsk, Miass, Kiŝtim, Kostanaj, Satka, Troick kaj Zlatoust.
Baviácora
Baviácora estas unu el la 72 komunumoj de la meksika subŝtato Sonora, kiu estas la dua plej granda subŝtato de Meksiko kaj situas en la plej norda parto, kiu limas al Usono. La ĉefurbo de la komunumo estas Baviácora. La kodnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 26014.
Geografio
La komunumo havis en 2010 (lasta popolnombrado de la INEGI) 3560 loĝantojn. El tiuj estis 1833 viroj kaj 1727 virinoj. La komunumo havas surfacon de 859 km². La meza alteco (de la ĉefurbo) estas 580 metroj super la marnivelo.
Klimato
En la komunumo jare falas averaĝe 322 mm/m² de precipitaĵo. La averaĝa jara temperaturo estas 23 °C.
Sociogeografio
En la jaro 2000 (laŭ INEGI) en la komunumo vivis 2666 personoj pli aĝaj ol 15 jaroj. El tiuj 2526 scipovis legi kaj skribi kaj 137 personoj estis analfabetoj. Do 5,14 % de la personoj pli aĝaj ol 15 en la komunumo estis analfabetoj.
En la jaro 2000 en la komunumo vivis 3355 personoj, pli aĝaj ol 5 jaroj. El tiuj 26 personoj sciis paroli indiĝenan lingvon. Tio signifas ke 0,77 % de la loĝantaro en la koncerna jaro sciis paroli indiĝenan lingvon.
Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a., (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).
Padria
Padria estas komunumo de Italio. Ĝi apartenas al la insulo kaj administra regiono Sardio kaj al la provinco Sassari, ekde aprilo 2021 nomata metropola urbo Sassari. Laŭ la stato de en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². Kristana patrono estas la sankta Julia de Korsiko, kies memortago sekve estas la komunuma festotago. Najbaraj komunumoj estas Bosa (OR), Cossoine, Mara, Monteleone Rocca Doria, Pozzomaggiore, Romana kaj Villanova Monteleone.
NGC 5154
NGC 5154 (aliaj indikoj — UGC 8447, MCG 6-30-11, ZWG 190.11, KCPG 375B, PGC 47041) estas galaksio en konstelacio Ĉashundoj.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Lengnau BE (stacidomo)
Lengnau BE estas fervoja stacidomo en Lengnau, Svislando.
Oberhof (apartigilo)
Oberhof signifas en la germana lingvo supra bieno. Ĝi estas loko por diversaj lokoj en germanlingvaj regionoj:
Grengiols
Grengiols estas svisa komunumo de la Distrikto Orienta Rarono en Alta Valezo, tio estas la germanlingva parto de Kantono Valezo. La 31-an de decembro 2009 la komunumo havis 481 loĝantojn.
Geografio
La komunumo Grengiols troviĝas en aerdistanco proksimume 156 km oriente de Ĝenevo kaj 120 km sude de Zuriko. Ĝi situas en la supra valo de rivero Rodano. Sur la komunuma teritorio alfluas la rivero Binba al Rodano. La komunuma teritorio etendiĝas en sudo ĝis la alpa montĉeno markanta la Italan landlimon, kaj kulminas sur la monto "Helsenhorn" sur alteco de 3274 m s.m..
Najbaraj komunumoj
La najbaraj komunumoj estas norde: Betten kaj Martisberg; nord-oriente: Lax kaj Ernen; oriente: Binn; sude: Baceno kaj Varzo ambaŭ en itala Piemonto; sud-okcidente Ried-Brig kaj Termen; okcidente: Bister kaj Mörel-Filet.
Apartaĵoj
Grengiols estas konata pro specio de tulipo (Tulipa grengiolensis); kiu kreskas nur en tiu komunumo.
Historio
La unua dokumenta mencio de Grengiols datiĝas el la jaro 1052 kiel Graneirolis. La komunumo forburliĝis preskaŭ komplete en la jaro 1799, kiam la aŭstria armeo retiriĝis.
Brazila Studentaro
União Nacional dos Estudantes (UNE) (Unuiĝo Nacia de Studentoj) estas la ĉefa studenta organizo en Brazilo. Ĝi reprezentas universitatajn studentojn kaj ĝia sidejo troviĝas en Rio de Janeiro. Ĝi ankaŭ havas sub-sidejojn en São Paulo kaj Goiás. UNE estis kaj ankoraŭ estas loko plena je politika agado kaj pensado, ĉiam favore al nacia soberaneco, demokratio, popola aktiveco dum registaraj decidoj, demokratiigo de universitato, kvalito en la instruado kaj publika financiado al ĉiuj universitatoj.
Batalo de Bremule
La batalo de Bremule okazis en 1119 inter Henriko la 1-a (Anglio) kaj Ludoviko la 6-a (Francio). Henriko defendis siajn posedaĵojn en Normandio multa tempo sed malvenkis francan invadon en Bremule.
Kanalo Erie
La kanalo Erie en Novjorkio, Usono, ligis la lagon Erie al la Hudson rivero, kaj tiele la Grandajn Lagojn en norda Usono al la Atlantika Oceano. Oni proponis tiun kanalprojekton en 1699. En 1798 la Niagra Kanalo-Kompanio fondiĝis kaj preparoj por la konstruado tuj komenciĝis.
La unua sekcio de la kanalo estis finita en 1819, kaj la tuta kanalo malfermiĝis je la 26-a de oktobro 1825. Ĝi estis 363 mejlojn (584 kilometrojn) longa, 40 futojn (12 metrojn) larĝa kaj 4 futojn (1.2 metrojn) profunda. Laŭ la kanalo troviĝis 83 kluzoj, ĉiu longa je 90 futoj kaj larĝa je 15. La maksimuma akvodismeto havebla por kanalboato estis 75 tunoj (68 metriktunoj).
Antaŭ la kanalkonstruado, transporto de varoj kaj greno inter la orienta marbordo de Usono kaj la ena parto de la lando dependis de ĉaroj tiritaj de jungitaj bestoj. Poste, la transportkosto reduktiĝis je 95 elcentoj. Pro la kanalo, amaso da homoj rapide transloĝiĝis en okcidentan Novjorkion kaj regionojn pli okcidentaj en la mezo de Usono. Novjorkurbo iĝis la plej grava usona urbo por eksportado de agrikulturaj produktaĵoj kaj importado de varoj. Ĝi iĝis la komerca centro de la mondo. La kanalboatoj iom post iom malaperis je la alveno de la lokomotivo kaj la trajnsistemo. Sed la kanalo restas kiel parto de la kanalsistemo de Novjorkio. Hodiaŭ videblas sur la kanalo plejparte nur plezurboatoj.
Malsanoj de malriĉeco
Malsanoj de malriĉeco (konataj ankaŭ kiel malriĉecrilataj malsanoj) estas malsanoj kiuj estas pli hegemoniaj en populacioj de malaltaj enspezoj. Tiu koncepto inkludas infekto-malsanojn, same kiel malsanojn kiuj estas rilataj al malsufiĉa nutrado kaj al maltaŭgaj sankutimoj. Malriĉeco estas unu el la ĉefaj sociaj determinantoj de sano. La "World Health Report" de 2002 asertis, ke malsanoj de malriĉeco atingas ĉirkaŭ 45% el la malsanoj de landoj kun alta proporcio de malriĉeco kiuj estas preventeblaj aŭ trakteblaj per ekzistantaj intervenoj. Malsanoj de malriĉeco estas ofte faktoroj de mortindico kaj ĉiea kun malsufiĉa nutrado.
Malriĉeco pliigas la ŝancojn havi tiujn malsanojn, ĉar la manko de ŝirmejo, sekura trinkakvo, nutreca manĝo, sanitaro, kaj aliron al sanservoj kontribuas al la malbonaj sankutimoj. Samtempe, tiuj malsanoj agadas kiel bariero kontraŭ la ekonomia kresko de la suferantaj personoj kaj familioj kiuj zorgas ilin, kio siavice rezultas en pliiĝanta malriĉeco de la komunumo. Tiuj malsanoj produktitaj parte de malriĉeco kontrastas al la malsanoj de bonfarto, kiuj estas malsanoj konsiderataj rezulto de pliiĝanta riĉeco en specifa socio.
Homa Imunomanka Viruso (HIV), malario kaj tuberkulozo (TB) konataj ankaŭ kiel “la tri grandaj” estas konsiderataj kiel infektaj malsanoj kiuj disproporcie suferigas disvolviĝantajn landojn. Malriĉeco kaj infektaj malsanoj estas pro kaŭzo rilataj. Eĉ antaŭ la epoko de vakcinoj kaj antibiotikoj, antaŭ 1796, jam oni spekulativis, ke estroj estu akurate protektitaj en siaj kasteloj per taŭgaj manĝoj kaj normigaj vivkondiĉoj, kontraste al la vasta majoritato de personoj kiuj estis vivantaj en malriĉaj, sensanitaraj hejmoj; kunloĝante kun animaloj. En tiu epoko homoj estis mortintaj pro nekonataj infektaj malsanoj en tiaj medioj; ili tuŝis siajn malsanajn animalojn, vundiĝis en siaj haŭtoj, drinkis tion kio ne estis boligita aŭ manĝis tion kio estis poluita de mikroboj. Por malbonigo de tiu situacio, epidemioj konataj kiel plago aperis kaj foje forbalais grandajn partojn de la komunumoj. En tiu epoko homoj ne havis konon pri la kaŭzo de tiu malfavora serio de okazaĵoj. Post spekulativo ke iliaj malsanoj estas okazigitaj de nevidebla armeo de etaj vivantaj estaĵoj, nome mikroorganismoj, Antoni van Leeuwenhoek inventis la unuan mikroskopon kiu konfirmis la ekziston de mikroorganismoj kiuj ne povas esti vidataj per nuda okulo (ĉirkaŭ la 17a jarcento).
HIV estas virusa malsano kiu povas esti transpasata sekse, per transfuzo, kunuzado de injektiloj kaj dum bebonasko el la patrino al la bebo. Pro sia longa latenta periodo, estas danĝero de ties disvastigo sen traktado. Ĝi tuŝas la homan korpon cele al la T-ĉeloj, kiuj estas respondecaj pri la protektado el neoftaj infektoj kaj kanceroj. Ĝi estas traktata per vivolongigaj drogoj konataj kiel Kontraŭretrovirusaj drogoj (KRV-oj). Tuberkulozo estis malkovrita de Robert Koch en 1882. Ĝi estas karakterizita pro febro, pezperdo, malbona apetito kaj nokta ŝvitado. Laŭlonge de la jaroj, estis plibonigo en la malaltigo de mortindico kaj mortigeblo kaŭzitaj de tuberkulozo. Tiu plibonigo estis atribuita al la enkonduko de la kontraŭtuberkuloza vakcino en 1906. Spite tion, ĉiujare la majoritato de infektitoj pro tuberkulozo estis malriĉuloj. Finfine, malario estis hegemonia tra la tuta mondo. Ĝi estas nun limigita al malriĉaj kaj varmaj regionoj, nome de Afriko, Azio kaj Sudameriko.
Hurlingham
Hurlingham estas urbego en Argentino en Provinco Bonaero. Ĝi apartenas al urbaro Granda Bonaero. La loknomo venis de golfklubo, la klubo ricevis tiun nomon de prestiĝa brita klubo en Britio.
Geografio
Hurlingham situas sur la apudmara ebenaĵo. Bonaero troviĝas 20, Quilmes 36, La Plata 73, Rosario 263, Mar del Plata 390, San Miguel de Tucumán 1070, Saltaurbo 1273 km.
Dalita budhisma movado
La dalita budhisma movado (konsiderata kiel Navajana, t.e. nova skolo, de iuj Ambedkaranoj) estas movado de budhisma revivigado en Barato ekde la 19-a jarcento. Ĝi ricevis sian plej substancan impeton en 1956 de la voko de B. R. Ambedkar por la konvertiĝo de dalitoj al Budhismo por eskapi socion bazitan sur kasto, kiu konsideris ilin kiel la plej malaltajn en la hierarkio.
Hurlingham
Historio
Municipo kaj vilaĝo Hurlingham estis kreita en 1994. Pli frue jam en 1888 golfa klubo funkciis tie ĉi, kiun precipe britoj vizitis.
Dalita budhisma movado
Ambedkar rigardis Budhismon kiel manieron fini la baratan kastosistemon. Li konvertiĝis al Budhismo en 1956, tre mallonge antaŭ sia morto, do la movado ne ricevis tujan amasan subtenon de dalitoj. Post lia morto la ideo tamen kreskis dank' al Rajendranath Aherwar, la japandevena Surai Sasai, kaj la brita Sangharakshita. Estis organizitaj amaskonvertoj al Budhismo en diversaj barataj urboj en 1957, 2001, 2006 kaj 2007.
Hurlingham
Trafiko
Hurlingham havas du fervojajn liniojn.
Klimato
Hurlingham situas en subtropika klimato, kie jare pluvas ĉ. 1100 mm. La averaĝa temperaturo estas en januaro 26 °C, en julio 31 °C.
Turnhout
Turnhout (nederlande [TURNhoŭt]) estas municipo en Belgio, kiu en la jaro 1212 ricevis la honortitolon "urbo". Turnhout situas en Flandrio, la nederlandlingva norda parto de Belgio, en la provinco Antverpeno. Komence de ĝi havis  loĝantojn. La municipo estas la administra centro la distrikto respektive arondismento Turnhout, unu el tri distrktoj de la provinco.
Turnhout estas nomita la ĉefurbo de Kampino (nederlande De Kempen), aŭ ankaŭ la ĉefurbo de la ludkartoj.
Siedenbollentin
Siedenbollentin estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Meklenburga Lagaro de la federacia lando Meklenburgo-Antaŭpomerio, kaj estas parto de la komunumaro Amt Treptower Tollensewinkel. Fine de la jaro la komunumo havis  loĝantojn.
Lajos Áron Nagy
Lajos Áron Nagy naskiĝis la  en Budapeŝto, li mortis la  en Székesfehérvár.
Biografio
Lajos Áron Nagy akiris diplomon en Belarta Altlernejo de Budapeŝto en 1938. Liaj plej gravaj instruistoj estis Nándor Lajos Varga kaj Ágost Benkhard. Post la diplomo li studvojaĝis en Eŭropo helpe de stipendio. En 1939 li ekinstruis en lernejo en Székesfehérvár. Kelkfoje li pentradis en Artistkolonio (Szolnok). Li ricevis 4 premiojn inter 1956-1965.
László Lator
László LATOR [lAslO], hungare Lator László, Esperante Ladislao Lator estis hungara poeto kaj tradukisto.
László Lator naskiĝis la 19-an de novembro 1927 en Trosnik (tiam Ĉeĥoslovakio, nun Ukrainio, Тросник [trosnik] kaj mortis la 17-an de julio 2023). En tiu vilaĝo vivas hungara minoritato, ĝis Traktato de Trianon ĝi estis parto de Hungara reĝlando, tio estas la solvo, kiel naskiĝis hungara poeto en Ukrainio.
Biografio
Li frekventis mezlernejon en Makó, universitaton en Budapeŝto inter 1947–1951. Li edziĝis kaj instruis en Körmend ĝis 1955. Poste li havis postenon en eldonejo kaj aktivadis en literaturaj rondoj. La debuta poemlibro aperis en 1969, dume li konstante tradukadis. Li aperis ankaŭ en Hungara Radio kaj Televizio. En 1995 li ricevis premion Kossuth kaj pli frue kaj poste ankaŭ aliajn premiojn.
O-Ringen
O-Ringen estas sveda konkuro de orientiĝa kuro de 5 tagoj.
O-Ringen estis fondata en 1965. En la unua fojo estis nur 156 kurantoj, sed en la pinto (Dalarna, 2008) la kurantoj estis 24 375. Tiel O-Ringen estas rigardata kiel la plej grava konkuro de la Mondo (krom la mondĉampionkonkursoj).
El kiam O-Ringen iĝis internacia konkurso, organizantoj preparas multajn lokojn por enlokiĝi (dum la pluraj tagoj).
Javorná
Nomon Javorná havas pli da sidejoj:
… aŭ akvaj fluantoj:
… aŭ monto:
József Gyulai
József Gyulai [jOĵef djulai], laŭ hungarlingve kutima nomordo Gyulai József estas hungara fizikisto, profesoro, membro ordinara de Hungara Scienca Akademio (1995), membro de Academia Europaea (2016).
József Gyulai naskiĝis la  1933 en Hódmezővásárhely, li mortis la  2021.
Biografio
József Gyulai frekventis universitaton en Szeged inter 1951-1955, poste li ekinstruis en sia naskiĝurbo. Post unu jaro li ricevis postenojn en la universitato kaj en fizika esplorinstituto. En 1970 li jam laboris en Budapeŝto en fizika esplorinstituto de MTA. En 1993 li fondis kaj gvidis teknologian instituton. En 1994 li ekinstruis en Teknika kaj Ekonomia Universitato de Budapeŝto, kie li baldaŭ estis katedrestro. Li estis gastoprofesoro en Usono kaj Japanio. Li okupiĝas precipe pri duonkonduktaĵoj.
Li ricevis 5 premiojn inter 1984-2004.
Preĝejo Sankta Anna (Annaberg-Buchholz)
Arthistoria rango
Preĝejo Sankta Anna estas unu el la plej eminentaj ekzemploj de malfru-gotika arĥitekturo. Ĝia plastika ekipaĵo montras krom malfrugotika arto ankaŭ renesancajn formojn tre fruajn por centra Eŭropo. La formlingvo de la pli malnova gotiko, kiun karakterizas strikta suprenstrebemo, ĉi tie dissolviĝas en fantaziajn, interplektitajn konstruformojn kaj volbo variaĵojn. La formlingvo de itala renesanco reprenanta antikvon sin montras ekzemple en konstruplastiko kaj en altarbildoj.
Kiel halopreĝejon Sankta Anna oni taksas ankaŭ kiel la plej elmaturiĝintan reprezentanton de aro da preĝejoj ekestintaj fine de la 15-a kaj komence de la 16-a jarcento aparte en la suprosaksa regiono. Ekonomia prospereco, baziĝanta sur abunda arĝentominado, ekigis treegan konstruadon. La konstruformoj de la preĝejo Sankta Anna trovigas simile ankaŭ en la katedralo de Freiberg, la preĝejo Sankta Maria je Marienberg kaj la preĝejo Sankta Volfgango en Schneeberg. Klaran similecon rilate la internan fasonon montras precipe la katedralo Sankta Barbara en Kutna Hora (Bohemujo).
Resanigo daŭranta pli ol 20 jarojn forigis multajn postajn alikonstruaĵojn kaj ŝanĝojn, tiel ke la preĝejo en la interno sin prezentas nun denove en la origina stato de la 16-a jarcento.
Planado
En 1497 post trovo de riĉaj arĝentominoj oni fondis la Novurbon ĉe Ŝrekenbergo (ekde 1501 „St. Annaberg“). La urbokonstruo komenciĝis 1496, la oficiala dokumento pri la urbofondado sekvis en 1497). La urbestro kaj sciencisto Ulrich Rülein von Calw destinis areon da proksimume 100 metrojn supre de la forirejo. Li supozeble elektis la konstruejon konscie tia, ke la preĝejo post finkonstruo – vidate de ĉiuj geografiaj ĉefpunktoj – superregos la urbon. Urbarĥitekturajn kialojn supozeble ankaŭ havis la lokado de masiva turo, kiu laŭvide fermas la straton Große Kirchgasse. Pro konsekvence enkonstruita hejmlanda gnejso la preĝejo adaptiĝas al la malmilda ercmontara pejzaĝo. La masivan, iomete forrifuzan impreson, kiun donas la konstruaĵo de ekstere, ankaŭ substrekas la preskaŭ plena rezigno pri kontraŭfortaj pilastroj, kiuj estis tipaj por malfrugotikaj konstruaĵoj.
Konstruado
En 1499 komenciĝis la konstruado de la preĝejo, kiun financis la saksa princa kortego per monrimedoj el indulgoleteroj, donacoj kaj el la minekspluato. La konstruon de preĝejo tiel granda iniciatis la tiama landestro, Georgo la Barbulo. Kiom la konstruaĵo estis lia korafero, ankaŭ montras la relikvokolekto, kiun li kunportigis por la preĝejo Sankta Anna, kiu faris la preĝejon celo por pilgrimantoj. Dum la konstruo ligna preĝejo enmeze de la konstruejo hejmigis rapide kreskantan paroĥon. Unuaj konstruestroj de la preĝejo estis Konrad Pflüger kaj Peter Ulrich, kiu antaŭe estis laboranta pri la Maria-Preĝejo en Pirna sude de Dresdeno. En 1512 oni malkonstruis la provizoran lignopreĝejon kaj komencis konstrui tegmenton kaj volbojn.
Post la morto de Peter Ulrich Jacob Haylmann el Schweinfurt estris ekde 1513 la konstruadon. La konceptado de la interno kun la klarkonturaj maŝoripaj volboj kaj la triflanke ĉirkaŭiraj balkonoj montras lian personan stilon. Li finkonstruis la tegmentan konstruaĵon, kiu memporte kuŝas sur la pilastroj kaj la eksteraj muroj kaj per tio estis rimarkinda teĥnika novigo. La volboj nur pli malfrue estis enkonstruataj. Ili do ne havas statikan, sed nur dekoracian funkcion. Malmulte poste oni tegis la tegmenton per kupro. Verkoj precipe de skulptisto Franz Maidburg stampas la internon: la malfrugotika predikejo kaj la galerioreliefoj estas sendube verkoj de lia metiejo. La portalo, en 1518 konstruata por la Malnova Sakristio, kiu estis pli malfrua alkonstruaĵo por la relikvokolekto, ankaŭ devenas de Franz Maidburg. Je tio temas pri la unua verko renesanca en supra Saksujo. Komence de la 1620-aj jaroj ankaŭ ekestis la altaroj, kaj en 1525 la preĝejo estis finkonstruata.
Alikonstruoj
De 1875 ĝis 1884 okazis sub la impreso de la historiisma arĥitekturo novgotika aliformado de la interno. La malnovaj butonvitroj estis anstataŭataj per koloraj. Tiutempe ankaŭ enkonstruis la grandan novan orgenon de firmao Walcker. En la 1920-aj jaroj okazis denova surpentrado de la interno. Je tio oni forigis kelkajn novgotikaĵojn kaj atingis entute pli simplan aspekton. Samtempe la preĝejo ricevis sian nunan eksteran formon, ĉar oni forigis la stukon kaj konstruis la grandan enirportalon kun perono ĉe la okcidenta flanko.
Riparado
Ekde la komenco de la 1970-aj jaroj oni vaste riparis la preĝejon Sankta Anna. En la interno la ĉefa celo estis rekonstrui la originan, malfrugotikan aspekton. Por tio oni forigis kvin farbtavolojn el la jaroj 1688–1691, 1731, 1830, 1881–1884 kaj 1927. Sube la origina elpentraĵo de 1520 parte estis ankoraŭ bone konserviĝinta. Tio ebligis rekonstrui la farbigon en la interno tia, kia ĝi ekzistis en 1525. Kelkloke oni konservis la trovitan staton. La riparado de la interno okazis precipe inter 1975 kaj 1979. Oni ankaŭ riparis elspeze la altarojn same kiel la orgeno de Walcker. La riparlaboroj en la preĝejo finiĝis en 1996. Ankaŭ ĉe la ekstero necesis riparlaboroj, do inter 1973 kaj 1976 oni vaste riparis la eskterajn murojn, la tegmenton kaj la tegmentotrabaron.