cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Saĥarov-Premio
La Saĥarov-Premio por pensa libereco (ankaŭ nomata "EU-premio pri homaj rajtoj") estas donata de la Eŭropa Parlamento ekde 1988 al homoj aŭ organizoj penantaj por la homaj rajtoj aŭ la libereco de opinio. La premio nomiĝas laŭ Andrej Saĥarov, ricevanto de la Nobel-premio pri paco kaj dotiĝas je 50.000 eŭroj. Ĝi estas donita ĉiujare en Strasburgo, kutime en oktobro.
Stacio Sangō (Nara)
Stacio Sangō (japane: 三郷駅 [Sangō-eki], angle: Sangō Station) estas fervoja stacio en Sangou, Gubernio Nara, Japanio. La stacio servas 1 linion de JR Okcidenta: Linio Kansai (ĉefa).
45261 Decoen
45261 Decoen estas tre malgranda, tre hela asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la de la svisa amatora astronomo Stefano Sposetti elde Gnosca (Svislando).
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de Yvette Decoen, estimata instruistin pri fiziko ĉe la Mezlernejo de Belinzono kaj amikino de la malkovrinto.
Kostice
Kostice (Kostitz) estas municipo troviĝanta en Sudmoravia regiono, en distrikto Břeclav. Vivas ĉi tie.
Historio
La unua skribmencio de la vilaĝo estis en 1384.
Transporto
Tra la teritorio de municipo kondukas aŭtostrado D2, ŝoseo II/425 en sektoro Břeclav–Lanžhot, ŝoseo II/424 en sektoro Moravská Nová Ves – Kostice – Lanžhot kaj ŝoseo III/4245 kuniganta tra la municipo ŝoseojn II/425 kaj II/424.
Pietro Gori
Pietro Gori (naskiĝinta je 14-a de aŭgusto, 1865 - mortinta je 8-a de januaro, 1911) estis itala advokato, ĵurnalisto, intelektulo, kaj anarĥiista poeto. Li konatas pro sia politika agado, kaj kiel aŭtoro de iom da la plej famaj anarĥiistaj kantoj de la malfrua dek-naŭa jarcento, inkluzive de Addio a Lugano ("Adiaŭ Lugano"), Stornelli d'esilio ("Ekzilkantoj"), kaj Ballata per Sante Caserio ("Balado por Sante Geronimo Caserio").
Fruaj jaroj
Naskiĝinta en Mesino de toskanaj gepatroj en 1878, li transloĝiĝis kun sia familio al Livorno. Junaĝe li aniĝis en Monarĥiista Asocio, sed elplelitis pro nehonora konduto. Gori tiam ekskribis por modera ĵurnalo, La Riforma. En 1886 li envarbiĝis en la Universitato de Pizo. Li baldaŭ aliĝis al la anarĥiista movado, kaj tie rapide fariĝis unu el ĝiaj plej influaj roluloj. En 1887, Gori arestitis pro skribinti pri la Ĉikagaj protestantoj mortigitaj en la Tumulto de Haymarket Square, kaj pro protestinti la ĉeeston de usonaj ŝipoj en la haveno de Livorno.
La postan jaron, kiel sekretario de la studentosindikato, li organizis memoreventon por filozofo Giordano Bruno. Gori ricevis diplomon pri leĝo en 1889 kun tezo kun titolo La miseria e il delitto ("Malriĉeco kaj Krimo"). En novembro, kun pseŭdonimo Rigo (anagramo de lia familinomo), li eldonis tekstojn de siaj unuaj kongresoj en libreto nomita Pensieri ribelli ("Ribelaj Pensoj"), kiu rezultis je lia aresto por "inciti klasmalamon." Jurista teamo enhavante liajn profesorojn kaj kunstudentojn defendis lin; li malkondamnis de ĉiuj akuzoj kaj ellasitis.
Je 13-a de majo, 1890, li denove arestitis, ĉifoje por helpi organizi Majtagajn manifestaciojn en Livorno. Li kondamnitis al unu jaro en malliberejo (poste reduktite en apelo), restante en malliberejo ĝis 10-a de novembro, unue en Livorno, poste en Lucca.
En Milano
Post li elmalliberejiĝis, Gori transloĝiĝis al Milano kaj laboris kiel advokato kun Filippo Turati. En januaro, 1891, li estis subtenanto de Errico Malatesta en la Kongreso de Capolago dum kiu la Socialista Revolucia Anarĥiista Partio (itale Partito Socialista Anarchico Rivoluzionario) fondiĝis. Tiujare li ankaŭ ĉeestis la kongreson de la Itala Laborista Partio en Milano. Li tradukis la Manifeston de la Komunista Partio de Karl Marx kaj Friedrich Engels en la italan por la Popola Socialista Biblioteko. Ĉirkaŭ la fino de tiu jaro, li ekeldonis la "Socialist-Anarĥiistan" gazeton L'amico del popolo. Li publikigis dudek-sep eldonkvantojn, kiujn ĉiujn kaperis la aŭtoritatoj, kaj pro tio li facis pliajn arestojn kaj procedojn.
Je 4-a de aprilo, 1892, li ĉeestis la kongreson de Leĝa Socialismo kaj Anarĥiisma Socialismo ĉe la "Laborista Ambasadejo" en Milano. Tie li prezentis socialismajn vidojn forte kritikaj de reformita socialismo, kiun li konsideris aŭtoritatisma kaj parlamenta. Je 14-a de aŭgusto tiujare li ĉeestis la Nacian Kongreson de Laboristoj kaj Socialistaj Organizoj en Ĝenovo kie, nesurprize, li estis inter la plej fortaj malkonsentantoj kontraŭ la plejmulto da reformemuloj, kiuj decidis krei la Italan Laboristan Partion.
Tiuepoke la polico bone konis je Gori: je 22-a de novembro, 1891, la Enlanda Ministrejo de Luigi Pelloux sekretan noton sendis al ĉiuj italaj regionoj, demandante ke oni gardu lin sub speciala rigardado. Antaŭzorge, aŭtoritatoj arestis lin ĵus antaŭ la manifestacioj de Majtago. Dum unu el tiuj arestoj, en 1892, en la malliberejo San Vittore, li verkis la tekston de unu el siaj plej bone konataj kantoj: Inno del primo maggio ("Himno je la 1-a de majo"). Gori eldonis sian unua poezilibrojn dum la postaj monatoj: Alla conquista dell'Avvenire ("Venkante la Estontecon") kaj Prigioni e Battaglie ("Malliberejoj kaj Bataloj"). Malgraŭ preso de 9.000 kopiaĵoj, oni rapide aĉetis ĉiujn. Dume, li pluigis leĝan laboardon, defendante siajn politikajn kamaradojn.
En aŭgusto, 1893, li ĉeestis la Socialistan Kongreson en Zuriko, el kiuj oni lin forpelis. Li tiam fondis la gazeton Lotta Sociale, sed ĉar la aŭtoritatoj daŭre kaperis ĝin, ĝi ne longe eldoniĝis.
Unua ekzilo
La itala registaro de Francesco Crispi faris tri kontraŭ-anarĥiistajn leĝojn, kiuj limigis civilajn rajtojn, en julio, 1894. Poste, la mezklasaj amaskomunikiloj akuzis al Gori de inspirinti la murdon de la franca prezidento Sadi Carnot. Por eviti kvin jarojn da mallibereco, li eskapis al Lugano, Svislando. En januaro, 1895, oni arestis lin tie, kune kun dek-sep aliaj politikaj ekzilitoj, el kiuj oni ĉiujn forpelis post du semajnoj en malliberejo. Tiuj eventoj inspiris lin komponi la tekston de la plej bona itala anarĥiista kanto: Addio a Lugano ("Adiaŭ al Lugano").
Vojaĝinte tra Germanio kaj Belgio, li alvenis en Londono, kie li renkontis la plej elstarajn reprezentantojn de la internacia anarĥiista movado. Post malmulte da tempo, li vojaĝis al Novjorko, kaj el tiu loko komencis prelegturneon kiu inkluzivis pli ol kvarcent prelegojn dum unu jaro en Kanado kaj Usono. Nun li skribis por la magazino La Questione Sociale.
Dum la somero de 1896, li reiris al Londono por ĉeesti la Kvaran Kongreson de la 2-a Internacio, kiel reprezentanto de usonaj sindikatoj, kaj tie prezentis siajn anarĥiismajn ideojn. En Londono, li severe malsaniĝis, kaj resaniĝis ĉe la Nacia Malsanulejo.
Pro la interveno de iuj italaj parlamentanoj, la registaro tie permesis al li fini sian ekzilon, kvankam unue ili restriktis lin al la insulo Elbo. Denove en Italio, li rekontaktis anarĥiistojn, denove laboris kiel advokato defendante kamaradojn kiel je L'Agitazione en Ancona, inter aliaj.
Dua ekzilo kaj reveno
Subita plimultekostiĝo de pano en 1898 incitis tumultojn tra Italio. La registaro respondis per punego; en Milano, Generalo Fiorenzo Bava Beccaris komandis siajn trupojn pafi en la homamasojn, kaj tiel mortigis inter okdek kaj tricent homojn. La samtempa maltolero de maldekstrismaj politikaj organizoj kaj sindikatoj eĉ pli ferocis, kaj Gori devis denove fuĝi, kaj postfuĝe oni kondamnis lin neĉeestantan al dek-du jaroj en malliberejo.
El Marsejlo, li ekveturis al Argentino. Tie, li famiĝis ne nur pro sia politika agado, sed ankaŭ pro sia scienca laboro. Li organizis sindikatojn, instruis kursojn pri kriminologio ĉe la Universitato de Bonaero, kaj fondis la magazinon Moderna Kriminologio.
Danke al amnestio, kaj pro familiaj malsanoj, li sukcesis reveni Italien en 1902. La postan jaron, li fondis la magazinon Il pensiero kun Luigi Fabbri. Krom dum vojaĝo al Egiptio kaj Palestino en 1904, li pasigis siajn ceterajn jarojn en Italio, farante siajn kutimajn agadojn: politikan agadon, skribadon, kaj leĝe subtenante siajn enmalliberejajn kamaradojn. Kiam li mortis je 8-a de januaro, 1911 en Portoferraio, li forlasis grandan korpuson da literaturaĵoj, inkluzive de politikaj tezoj, teatraĵoj, kriminologiaj traktaĵoj, poezio, prelegoj, kaj verkoj pri kongresoj.
Referenco
Tiu ĉi artikolo estis rekte tradukita el la anglalingva versio je 5-a de decembro, 2007.
Soncebozo-Sombevalo
Soncebozo-Sombevalo (en Esperanto - pro multnombraj Esperanto-aktivecoj en Soncebozo pro la memnomumita mondregistaro de Parzival' oni lastatempe en Esperanto kutimas uzi esperantigitan formon de Soncebozo) Sonceboz-Sombeval (en la franca) estis ĝis la 31-a de decembro 2009 komunumo de la distrikto Courtelary kaj ek de la 1-a de januaro 2010 komunumo de la administra distrikto Berna Ĵuraso en Kantono Berno, Svislando. Ĝi havis 1,799 loĝantojn je la 31-a de decembro 2010.
Geografio
La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 15,01 km², de kiuj 58,4% estas kovritaj de arbaro, 33,3% servas por agrikulturo kaj 7,5% por setlado.
Najbaraj komunumoj
La komunumo Sonceboz-Sombeval limas en nordo al Tavannes, en oriento al La Heutte, en sudo al Orvin, kaj en okcidento al Corgémont.
Trafiko
Sonceboz-Sombeval estas loka trafiknodo, kie disbranĉiĝas la kantona ĉefvojo n-ro de La Chaux-de-Fonds al Delemonto kaj la kantona ĉefvojo n-ro de Bielo al Delemonto. Krome tra la komunumo pasas la svisa aŭtovojo A16. Tra Sonceboz-Sombeval pasas la trajnlinio de Svisaj Federaciaj Fervojoj de Bielo al La Chaux-de-Fonds kaj de Sonceboz-Sombeval kondukas krome trajnlinio al Tavannes.
Personecoj
En Soncebozo-Sombevalo vivas la fame konata esperantisto, mondcivitano kaj klimasoldato Parzival (Serge Reverdin), kiu tie funkciigas la Ambasadejon de la Suno, kiu estas la sidejo de lia memnomumita mondregistaro. La iama relvojgardista dometo (Rue de la Gare 23), kiu apartenas al Parzival' estas kvazaŭ transformita al brutarta kompletartverko.
Bozieș (Boghiș)
Bozieș (hungare Szilágyborzás ) estas vilaĝo en Rumanio sudokcidente de Șimleu Silvaniei. Administre ĝi apartenas al la komunumo Boghiș (ekde 2007).
Manuel López-Villaseñor
Manuel LÓPEZ-VILLASEÑOR y López-Cano, (Ciudad Real, 28-a de junio de 1924 - Torrelodones (Madrido), 18-a de aprilo de 1996) estis hispana pentristo.
Bozieș (Boghiș)
Loĝantaro
En 1910 ĝi havis 531 loĝantojn (hungaroj, rumanoj), en 1992 352 (rumanoj, 90 % da hungaroj).
Manuel López-Villaseñor
Biografio
Lia infanaĝo ne estis facila pro paralizo kiu surlitigis lin for de la tiamaj infanaĝaj ludoj. En sia soleco, iom post iom, la desegno iĝis lia vivo, kio havigis al li en 1935 ankoraŭ 11jaraĝa la unuan eksterordinaran premion de la Asociación de la Prensa (ĵurnalisma asocio), en la Ekspozicio de "Arte Infantil Manchego" (Manĉa Infana Arto).
Bozieș (Boghiș)
Historio
Ĝia unua mencio estas en 1558. Ĝis 1919 kaj inter 1940 kaj 1944 Szilágyborzás apartenis al Hungario (Doboka, poste Szilágy).
Manuel López-Villaseñor
Biografio
Post la Hispana Enlanda Milito li studis bakalaŭron kaj en la Lernejo de Belartoj de Ciudad Real; stipendiita de la provinca deputitaro, li translokiĝis al Madrido en 1942, kaj ekstudis en la Reĝa Akademio de Belaj Artoj de Sankta Fernando. En tiu epoko li ekricevis nombrajn premiojn, kiel unua de la Ekspozicio de Valdepeñas en 1945 kaj tiuj de Molina Higuera kaj Carmen del Río de la Reĝa Akademio de Belaj Artoj.
Angheluș
Angheluș (hungare: Angyalos ) estas vilaĝo en Rumanio oriente de Sfântu Gheorghe. Administre apartenas ĝi al la komunumo Ghidfalău.
Manuel López-Villaseñor
Biografio
Ses jarojn pli poste li ekspoziciis, por la unua fojo, en Ciudad Real kaj en la Galerio "Macarrón", de Madrido; li partoprenis en la Naciaj Konkurencoj de Pentrarto. En 1949 li akiris la stipendion de Romo (kio markos lin profunde), li translokiĝis al Italio kaj ekkontaktis kun la pentrarto de la frekistoj de la itala "trecento", ĉefe Masaccio, en tio kio koncernas al la puraj volumoj, kaj Piero della Francesca en la projekcio de la lumo; li poste malkovris la murpentraĵojn de Pompejo. En 1950 li koncurencis en la Venecia Bienalo, en la "Mostra delle Accademie", en Romo, kaj en la selekta ekspozicio de hispanaj artistoj en la Galerio "Feria", de Romo kaj Napolo.
Angheluș
Loĝantaro
En 1910 ĝi havis 550 loĝantojn (hungaroj), en 1992 811 (99 % da hungaroj).
Manuel López-Villaseñor
Biografio
En 1951 li estis premiita en la 1a Bienalo Hispan-Amerika de Arto, kaj aperis en ties selekto en Barcelono. Li veturis tra Anglio, Francio, Belgio kaj Nederlando. Pro sia pentraĵo La korpo de la martiro li akiris Unuan Ormedalon en la Nacia de Belartoj en 1952, kaj, samjare la unuan premion de la Internacia Ekspozicio de Agrigento (Italio). Li ekspoziciis en Mesino (Italio) kun internacia grupo de elektitaj artistoj fare de la E.N.I.T., kaj venontjare li revenis al Hispanio, kaj ekloĝis en Madrido, el kie li veturis por pentri. Ĝenerale, en la 1950-aj kaj 1960-aj jaroj li ricevis la influon de Daniel Vázquez Díaz, multe veturis kaj interesiĝis al la avangardoj.
Angheluș
Loĝantaro
En la censo de 2002 la 692 loĝantoj deklaris jenajn etnecojn kaj preferatajn lingvojn :
Manuel López-Villaseñor
Biografio
En 1954 li akiris premion de la Ministerio de Informado kaj Turismo, en Sevilo, la "Molino de Oro" (ormuelejo) en la Regiona Eksposicio de Valdepeñas, pro la murpentraĵo Omaĝo al Iberio kaj li ekspoziciis en Zaragozo kaj Bilbao, pentris la murpentraĵon de la Baziliko de Atocha, en Madrido, kaj ekfaris la murpentraĵojn de la Diputación de Zaragoza, en kiu li prezentas la historion de Aragono. Venontjare li finigis tiujn murpentraĵojn, akiris la Unuan Premion "Ibarra"; ekspoziciis en la Salonoj de la Ĝenerala Direktoraro de Belartoj en Madrido, dekoraciis la oceanŝipon San Roque kaj estis premiita en la Aŭtuna Salono, de Sevilo, pro la pentraĵo Multobligo de la panoj kaj la fiŝoj.
Angheluș
Historio
Ĝia unua skriba mencio estas en 1332. Ĝis 1919 kaj inter 1940 kaj 1944 ĝi apartenis al Hungario (Háromszék)).
Manuel López-Villaseñor
Biografio
En 1956 li ricevis la premion Valdés Leal kaj estis nomumita koresponda akademiano de la Reĝa Akademio de Belaj Artoj de Sankta Fernando kaj en 1958, li akiris la premion "Fundación Rodríguez Acosta" kaj en Zaragozo la unuan medalon de Religia Arto pro la verko La dubo de Sankta Tomaso. Li ekspoziciis en la 4a Internacia Bienalo de Tokio; en la Hispana Pavilono de la Venecia Bienalo, kaj en la vetura ekspozicio "Ibarra"; li faris alian ekspozicion de murpentraĵoj por la oceanŝipo "Cabo de Hornos", en la Societo de Amikoj de Arto de Madrido, kaj partoprenis en la Ekspozicio de Manĉaj Artistoj, okazigita en la Muzeo de Moderna Arto; en la Antologia Ekspozicio de Hispana Pentrarto de Fomento de las Artes, kaj en la "Biennale Internazionale del Bianco e Nero", de Lugano (Svislando).
En 1959 li estis nomumita profesoro de Murpentrarto kaj Pentrartaj Proceduroj en la Altlernejo de Belartoj de Madrido, posteno kiun li plenumis ĝis sia emeritiĝo. En 1965 li ricevis la Grandan Premion de la 5a Bienalo de Mediteraneo en Aleksandrio kaj en 1985 la Premion Pablo Iglesias, inter aliaj. En 1971 li estis nomumita preferata filo de Ciudad Real kaj ekde 1982 li estis membro de la Instituto de Manĉaj Studoj, dependa de la CSIC.
Albana mafio
La albana mafio aŭ albana organizita krimo estas la ĝeneralaj terminoj uzataj por diversaj krimaj organizoj bazitaj en Albanio, Kosovo aŭ aliaj alban-plimultaj teritorioj, aŭ kunmetitaj de membroj de etnaj albanoj, konataj pro sia krueleco, perforto kaj senkompato. Ilia krima spektro estas tre aktiva en Usono kaj Eŭropa Unio, ĉar ili partoprenas larĝan gamon de agadoj kiel drogokomercado, armil-trafiko kaj blanka sklaveco. Kvankam la termino "mafio" ofte estas uzata kiel priskribo, ĝi ne implicas, ke ĉiuj albanaj krimaj agadoj disvolviĝintaj en lokoj kiel Albanio, Kosovo, Makedonio kaj aliaj lokoj estas kunordigitaj aŭ reguligitaj de ununura korpo.
Malgraŭ la fakto, ke la agadoj de ĉi tiuj bandoj devenas de armil-komercado kaj kontrabandado de blankaj varoj ĝis falsado, estas drogokomercado, kiu igis albanan organizitan krimon pli konata. Iuj albanoj, laŭ federaciaj oficialuloj de Usono, estas ŝlosilaj komercistoj en la "Balkana konekto", la vojo de heroino Istanbulo-Beogrado.
Heinrich Keil
Heinrich KEIL (naskiĝinta la en Gägelow-Gressow, mortinta la  en Friedrichroda) estis germana filologo kaj pedagogo.
Vivo
Post studoj ekde 1839 en Göttingen li iĝis en 1843 instruisto ĉe la Reĝa malhumanisma gimnazio en Berlino kaj vojaĝis inter 1844 kaj 1864 tra Italujo por viziti bibliotekojn. En 1847 li iĝis instruisto ĉe Paedagogium kaj la Latina ĉeflernej en Halle (Saale) - kaj paralele privata docento. En 1855 li eklernejestris ĉe Friedenswerder-gimnazio en Berlino; ankaŭ tie li denove privatdocentis. En 1859 li fine nomumitis orda profesoro en Erlangen kaj en 1869 en Halle.
Verkoj
Liaj ĉefverkoj estis kritika eldono de »Grammatici latini« (Leipzog 1856–80, 7 volumoj, kun la helpo de Hertz kaj Theodor Mommsen; krome kiel suplementaĵo »Anecdota helvetica, quae ad grammaticam latinam spectant« de Hagen, Leipzig 1870; »Caesii Bassi, Atilii Fortunatiani de metris libri«, Leipzig 1885); kritika eldono de Plinio la Juna (Leipzig 1870, kun indekso de Mommsen), preparite de teksteldono (Leipzig 1853, dua eldono 1873), kiel ankaŭ la krtika eldono de la katona »De agricultura liber« kaj de la varona »Rerum rusticarum libri tres« kun komentoj, Leipzig 1882–94, du volumoj.; aldone kiel tria volumo »Indices verborum« de Richard Krumbiegel, Leipzig 1897–1902). Krome menciindas »Analecta grammatica« (Halle 1848); »Quaestiones grammaticae« (Leipzig 1860) kaj teksteldono de Propercio (Leipzig 1850, dua eldono 1867).
Gastrodino
Gastrodino aŭ C13H18O7 estas kemia kunmetaĵo, blanka solidaĵo kaj potenca antioksidigaĵo, izolita el plantoj de la familio de la orkido tia kia la "Gastrodia elata". Ĝi same posedas protektivajn proprecojn kontraŭ ostoporozo per parta reduktado de la reakcia oksigeno en mezenkimaj trunko-ĉeloj de la osta medolo.
Gastrodino ankaŭ estas uzata en la traktado de la sendormeco, kapdoloroj kaj streso. Lastatempaj esploroj malkovris ke aliaj komponaĵoj el la "Gastrodia elata" montras bonegajn biologiajn aktivecojn, sugestante ke la studo de tiu orkidaco kaj de la gastrodino bezonas pluaj esploroj.
Laŭ la samaj eksperimentoj, gastrodino posedas farmakologiajn efikojn pri al hipnoto krom esti sedativa kaj antikonvulsia. Do ĝi estas antiepilepsia ĉar ĝi inhibas la agadon de la hipokampaj neŭrotransmisiiloj de la aminoacido glutamato, malpliigas la ekscitigagadon de la cerba kortekso kaj reduktas la disvolvadon de la epilepsio.
Avelsbach
La Avelsbach aŭ Avelerbach estas dekstra alfluanto de la rivero Mozelo en Treviro. En la valo de la rojo troviĝas la ŝtata vindomeno Avelsbach. La vinareoj tie estas Altenberg, Herrenberg, Kupp, Hammerstein kaj Rotlay (ne plu kun vitoj). Tuj antaŭ la enbuŝiĝo la rojo provizas la lageton en la parko Nells Ländchen kun akvo.
Kromacio el Aquileia
Kromacio el Aquileia naskiĝis el kristana familio. Amiko de Sankta Hieronimo, Kromacio estis elstarulo de la ortodoksio, engaĝiĝinta kontraŭstari arianismon, doktrino konsiderita hereza fare de la katolika eklezio.
Preĝejo Ĉieliro de Kristo (Mándok)
La paroĥa preĝejo Ĉieliro de Kristo aŭ Ĉieliro de Nia Sinjoro estas sakrala historia monumento en urbo Mándok (Hungario).
Kromacio el Aquileia
Dum lia tempo okazis du militoj inter la du romiaj imperiestroj kaj pluraj barbaraj invadoj.
Preĝejo Ĉieliro de Kristo (Mándok)
Historio
Depost dominado de turkoj en tiu regiono precipe protestantoj vivis. La katolikoj havis diservojn en kapelo de la loka kastelo. Ili fondis propran eklezian grupon nur en 1819. La nun videbla kirko estis konstruita en 1821. La orgeno estis kreita en 1908.
Kromacio el Aquileia
Ankoraŭ simpla pastro li estis ŝarĝita de sia episkopo partopreni en la grande partoprenata kaj tre influonta koncilio de Aquileia (Akvilejo) en 381, en kiu li protagoniste aktivis antaŭ 35 episkopoj el la tuta Friulilando, el la landolimoj de Afriko, el valoj de Rodano kaj el la tuta “deka regiono”, el Norda Italio. Tiam la Akvileja eklezio jurisdikciis sur vastega teritorio komprenanta venetajn landojn, Aŭstrion, Bavarion, Svislandon, Slovenion, teritoriojn banatajn de la Alta Adriatika Maro: ĉiuj eklezioj preferis komuniki kun ĝi.
Preĝejo Ĉieliro de Kristo (Mándok)
Konstruaĵo
La preĝejo situas sola en korto, apude ŝtona kruco estas videbla. La fasado estas simetria, meze porĉo kun 2 kolonoj reliefas, la plej supre la kvadrata turo altiĝas. Inter la porĉo kaj turo estas duonronda fenestro. La fasadaj anguloj estas detranĉitaj kun po unu enirejoj kaj fenestroj. La ĉefnavo havas krucnavon kaj finiĝas en duonronda absido.
Kromacio el Aquileia
Laŭ Hieronimo, Kromacio kaj sankta Eŭzebio de Verĉelo estis fratoj per sanga ligo ne malpli ol per idento de idealoj (Ep. VIII).
Skribaj verkoj de Kromacio
Estis zorgita kolekto de la latinlingvaj verkoj de Kromacio per teksta rekonstruo de Joseph Lemarié kaj Raymond Etaix, en kiu la aŭtoro dokumentas sian pastoralan aktivecon (kvardek predikoj) kaj transdonas ritojn kaj tekstojn de liturgio de Aquileia, kaj komentas la evangelion laŭ Mateo, kiu eble restis nekompleta.
Kalvinana preĝejo (Szokolya)
La Kalvinana preĝejo estas religia monumento historia en vilaĝo Szokolya (Hungario).
Historio
Origine mezepoka katolika, gotika kirko estis konstruita supozeble en la 14-a jarcento. La unua signifa mencio okazis en 1397 kaj ĝi funkciis dum dominado de turkoj. En la dua duono de la 16-a jarcento la loĝantoj kalviniĝis. Escepte la turon la preĝejo estis malkonstruita en 1856 kaj pli moderna preĝejo estis tuj konstruita. La orgeno estis farita en 1905. Arkeologoj en 1984 trovis fundamenton kaj kelkajn murpartojn el la origina katolika kirko.
Konstruaĵo
La konstruaĵo situas sola sur monteto, sed tre proksime estas la tombejo kaj paroĥo. La fasado estas simetria, meze la kvadrata turo plene reliefas kune kun 2 apogpilieroj. La enirejo okazas tra la turo, tamen estas ankaŭ alia enirejo ĉe la navo. Interne la instalaĵoj estas konvenaj al la kalvinana liturgio.
Interesaĵo
En la paroĥo mem naskiĝis Ádám Mányoki en 1673, kies patro estis la tiutempa predikisto.
Hans Spatzenegger
Hans SPATZENEGGER (naskiĝinta la en Berndorf) estas aŭstra juristo, arkivisto, ĵurnalisto kaj verkisto de historiaj fakaĵoj.
(141526) 2002 FA6
(141526) 2002 FA6 estas terrenkonta kaj venusrenkonta apolona asteroido.
Monte Sant'Angelo
Monte Sant'Angelo estas komunumo de Italio.
(141526) 2002 FA6
Orbito
Ĝia orbita periodo, 372,863 tagoj estas iomete pli granda ol tiu de la Tero (365,25 tagoj).
Hans Spatzenegger
Vivo
Post frekvento de Kollegium Borromaeum Salzburg (ĝis 1958) li studis en Vieno, Zuriko kaj Munkeno juron, historion kaj komunikadsciencojn. En 1963 li doktoriĝis jurscience kaj en 1964 li ekestris la romkatolikan pluklerigorganizaĵon Katholisches Bildungswerk por Salcburgio. En 1966 li iĝis universitata asistanto ĉe la Instituto pri politikaj sciencoj de la Internacia Esplorcentro (IFZ) en Salcburgo.
(141526) 2002 FA6
Orbito
Ĝia discentra orbito krucas tiujn de Venuso kaj de la Tero. Ĝia malsuprenira nodo estas tre proksima de la venusa orbito, sed ĝia orbita klineco tenas ĝia sendanĝere malproksima de la Tero.
Hans Spatzenegger
Vivo
Ekde 1968 Spatzenegger laboris kiel estro de konsistoria arkivejo de la Arkidiocezo salcburga. Paralele li ankaŭ engaĝiĝis honorofice kaj laboris liberprofesie por la landa studio de la ŝtata radia kaj televida stacio ORF.
Inter 1977 kaj 1981 li estis sekretario de la historia societo Gesellschaft für Salzburger Landeskunde, poste ĝis 2004 estrarano. Inter 1985 kaj 2000 li krome gvidis la sekcion pri kulturo/scienco/religio/sano de la ORF-studio en Salcburgo.
Li eldonis plurajn jarkolektojn kaj verkis regionhistoriajn, salcburgirilatajn kaj politiksciencajn aĵojn. Krome li kunlaboris en diversaj leksikonaj projektoj, i.a. de granda biografia verko nome Österreichisches Biographisches Lexikon 1815–1950. Gravega restis lia laboro por la verko de Heinz Dopsch Geschichte Salzburgs – Stadt und Land; ĝi publikiĝis en ok volumoj inter 1981 kaj 1991.
Noordwijkerhout
Noordwijkerhout estas municipo en la nederlanda provinco Zuid-Holland.
Hetzel
Hetzel:
Vovkove
Vovkove (ukraine Вовкове, hungare Ungordas) estas malgranda ne memstara vilaĝo en Ukrainio, en Transkarpata provinco, en distrikto de Uĵhorodo, en municipo de Seredne.
Situo
Vovkove situas en vasta valo laŭ rojo.
Rilatoj inter Filipinoj kaj Rusio
Filipin-rusiaj rilatoj (Российско-филиппинские отношения; filipine: Ugnayan ng Pilipinas at Rusya) estas la duflanka rilato inter Rusio kaj Filipinoj. Ambaŭ landoj estas plenaj membroj de APEC.
Rusio havas ambasadon en Manilo, dum Filipinio havas ambasadon en Moskvo, kaj du honorajn konsulejojn (en Sankt-Peterburgo kaj Vladivostok).
Rusio estis interesita pri evoluigado de rilatoj kun ŝtatoj en Sudorienta Azio jam dum la 19-a jarcento. La intereso de la Rusa Imperio en establado de rilatoj kun sudorient-aziaj landoj devenis de ĝia bezono certigi manĝaĵon kaj krudan provizosekurecon en la rusa Malproksima Oriento ĉar komunikado inter la malproksima orienta parto de Rusio kaj ĝia eŭropa flanko estas signife malfacila.
James Hepburn (Grafo de Bothwell)
James HEPBURN (ĉ. 1534 – 14a de aprilo 1578), 1a Duko de Orkney kaj 4a Grafo de Bothwell (pli bone konata simple kiel Lord Bothwell), estis elstara skota nobelo. Li estis konata pro sia asocio kun, trudo al, kaj geedzeco kun Maria Stuart, Reĝino de Skotoj, kiel ŝia tria kaj fina edzo. Li estis akuzita pro la murdo de la dua edzo de Maria, Henriko Stuart (Lordo Darnley), akuzo el kiu li estis senkulpigita. Lia geedzeco al Maria estis polemika kaj dividis la landon; kiam li fuĝis el kreskanta ribelo al Skandinavio, li estis arestita en Norvegio kaj vivis la ceteron de sia vivo enprizonigita en Danio.
Podszkle (Malgrandopolio)
Podszkle, hungare Podskle estas vilaĝo en Pollando, en provinco Malgrandopolio, en vojevodio Nowy Sacz, en Distrikto Nowotarski.
Situo
La vilaĝo situas en Karpatoj, en valo de rojo, meze de sakovojo. Jabłonka (Malgrandopolio) troviĝas 12, Bukowina-Osiedle 4 km-ojn for.
Historio
Polaj rifuĝintoj fondis la vilaĝon en la 16-a jarcento. Antaŭ la 1-a mondmilito Bukowina-Osiedle aliĝis al tiu vilaĝo. Tiam la hungara nomo estis Bukovinapodszkle. Ĝis 1918 la vilaĝo apartenis al Hungario, al Árva (reĝa departemento), al distrikto de Trsztena, poste la ĉeĥoslovakia armeo okupis la departementon 2 jarojn. Ekde 1920 tiu zono apartenis al Pollando. En 1939 Slovakio okupis la vilaĝon kaj ĝis 1945 apartenis al Slovakio.
11897 Lemaire
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de Joseph F. Lemaire, estro de la sekcio pri Fundamenta Dinamiko de la Belga Instituto de Kosma Aeronomio en Uccle. Li estas fama pro siaj esploroj pri la zonoj de Van Allen, la suna vento kaj la planedaj. Kun Konstantin Gringauz, li publikis la libron "La Tera Plasmasfero" en 1998.
Sinagogo de Zemun
La Sinagogo de Zemun, (Земунска синагога [Zemunska sinagoga]) estas iama religia konstruaĵo en Zemun, en Beogrado, en Serbio. En Zemun kaj Beogrado nun troviĝas po 1 sinagogoj. Iam estis en Zemun ankaŭ alia sinagogo, sed en 1944 bombo trafis ĝin.
Historio
La judoj konstruis sinagogon en tiam Aŭstria-Hungaria urbo en 1850. Dum la 2-a mondmilito Germanio okupis tiu ĉi regionon kaj la faŝistoj deportis la judojn. Ili grandparte pereis, granda parto el la postvivantoj elmigris al Israelo. En 1962 la urbo akiris la sinagogon kaj interne trakonstruis ĝin por kultura centro. Ekde 1997 la sinagogo estas luita por gastejo-restoracio, sur la etaĝo lingvolernejo funkcias. En 2005 la restinta juda komunumo de Zemun komencis kolekti monon por aĉeti la malantaŭan parton de la sinagogo.
Konstruaĵo
La konstruaĵo situas sola en korto. Ĝi ne havas turon, sed imponan navon. Pli supre sur la fasado estas triangulo, kies mezo ronda fenestro situas. Pli sube estas 3 fenestroj. Interne nenio memorigas pri sinagogo.
Church of God (Cleveland (Tenesio))
Church of God (Cleveland, Tennessee) estas pentekostisma kristana eklezio kun ĉefsidejo en Cleveland (Tenesio), Usono. En 2012 ĝi havis 6.942.585 membrojn en 170 landoj. El tiuj, 1.098.527 troviĝis en Usono. Fondite en 1886 en Kantono Monroe (Tenesio), ĝi estas la plej malnova pentekostisma eklezio en Usono. Ĝi posedas universitaton en Cleveland, Lee University.
Fontoj
Bazita sur la angla Vikipedio.
John Pierpont Morgan
J. P. MORGAN [ĝi:-pi: morgen], plennome John Pierpont MORGAN (17-an de aprilo 1837, Hartford, Konetikuto, Usono – 31-an de marto 1913, Romo, Italio) estis usona bankisto, fervoja kaj industria magnato. Li estis ŝlosila persono en la usona financa mondo dum du jardekoj antaŭ la unua mondmilito. Li traorganizis multajn fervojajn entreprenojn, fondis la firmaojn United States Steel, International Harvester kaj General Electric.
Atlassilvio
La Atlassilvio aŭ Tristrama silvio (Sylvia deserticola) estas komuna kaj disvastigata specio de birdo de la familio de Silviedoj kaj de ties plej tipa genro nome Sylvia aŭ silvioj, kiuj estas grizecaj aŭ grizecbrunaj insektovoruloj.
John Pierpont Morgan
Komencoj
Lia patro (Junius Spencer Morgan (1813–90)) estis sukcesa bankisto. John Pierpont Morgan studis en Boston kaj Göttingen, eklaboris en 1857 kiel librotenisto ĉe la Duncan, Sherman & Co. banko, kiu reprezantis en Usono la londonan George Peabody & Co.. Li iĝis en 1861 novjorka reprezentanto de la banko de sia patro.
Li estis inter 1864 kaj 1871 membro de entrepreno Dabney, Morgan & Co., en 1871 partoprenis en la financa entrepreno Drexel, Morgan & Co., kiu iĝis baldaŭ unua-numera kredit-donanto de la federacia ŝtatkaso. La entrepreno reorganiziĝis en 1895 kiel J. P. Morgan & Co. evoluis - danke al kapablo de Morgan – al unu el la plej grandaj bankoj de la mondo. Helpe de siaj kontaktoj al banko Peabody, Morgan havis bonajn rilatojn al la londona financa mondo kaj tio helpis al li kolekti britan kapitalon en la 1870-aj jaroj por evoluigo de la usona industrio.
Atlassilvio
Tiu specio estas iom simila al la Barbstria silvio, tio estas griza supre kaj bruna sube kun blanka strio el la bekobazo al la kolflanko kvazaŭ barbo, kio nomigas la alian specion, sed ĉe tiu ĉi ĝi ne estas tiom markata kaj krom la griza koloro en dorso estas ankaŭ pli forta bruna nuanco kaj nigreca makuleto en ŝultroj kiel ĉe aliaj samgenranoj. Krome la diferenco inter la tre bruna brusto kaj la bruneca ventro ne estas tiom markata kiom ĉe la Barbstria kaj eble la plej klara distingilo estas blanka okulringo simila al tiu de la proksima parenco Okulvitra silvio, sufiĉe videbla en la griza kapo iom pli hela en kolflanko kaj nuko.
John Pierpont Morgan
La fervojaj traorganizoj, monopoligoj
Li komencis en 1885 traorganizi fervojajn entreprenojn, kiam li premis je interkonsento du gvidantajn fervojojn (New York Central Railroad, Pennsylvania Railroad) kaj tiel li evitis la prezomiliton kaj konkuron pri konstruo de novaj linioj. Simla okazis en 1886 kaj li akiris ĉe ĉiu traorganizo influon en la entreprenoj, ĉar li ofte ekmembriĝis en la direktoraro. Li disvastigis sian influon inter 1885 kaj 1888 je fervojoj de Pensilvanio kaj Ohio. Post la financa paniko de 1893, oni petis lin restabiligon de aliaj entreprenoj (Southern Railroad, Erie Railroad, Northern Pacific). Li helpis stabiligon de la fervojaj prezoj kaj ĉesigis la konkuradon en orienta Usono. Li akiris plimultn en la reorganizitaj entreprenoj kaj tiel li iĝis la plej potenca fervoja magnato de la mondo. Li havis influon en 1902 pri 8000 km da fervojaj linioj.
Monopoligoj en la industrio
Li kreis sindikaton um la ekonomia krizo de 1893 kaj tiu sindikato donis oron en valoro de 62 milionoj da USD al la usona registaro, tiel li savis la fiskon antaŭ la bankroto. Post tri jaroj, lia banko komencis financi radikalan transformadon de la usona industrio. Li fondis en 1891 - per kunigo de Edison General Electric kaj Thomson-Houston Electric Company - la General Electric, plej grandan elektroinstalaĵ-produktan entreprenon. Li financis en 1898 establon de Federal Steel Company, kiun li en 1901 kunigis kun Carnegie Steel Company kaj aliaj ŝtalproduktaj firmaoj al United States Steel Corporation. Tiu lasta entrepreno estis siatempe la unua firmao de la mondo, kies jaraj enspezoj superis la unu miliardon da Usono.
Atlassilvio
Tiu palearktisa specio troviĝas en Nordafriko al la Saharo kio nomigas la specion en la latina scienca nomo kie deserticola signifas “loĝanto en dezerto” kaj en Esperanto per aludo al la Atlasa Montaro, nome en Alĝerio, Libio, Maŭritanio, Maroko, Tunizio kaj Okcidenta Saharo. Ties natura biotopo estas subtropikaj aŭ sekaj arbustaroj.
John Pierpont Morgan
Monopoligoj en la industrio
Li unuigis en 1902 la agromaŝin-produktajn firmaojn al International Harvester Company. Li samjare organizis International Merchant Marine, traoceanan transportan entrepreno, sed tiu ne estis tro sukcesa.
Financa agado
La usona financa mondo sukcese traktis la borsan kraĥon de 1907, sub gvido, direkto de J.P. Morgan. La banksindikato, gvidata de Morgan funkciis kiel Centra Banko de Usono. Kolektis registarajn deponaĵojn kaj decidis pri uzo de la mono, tiel ili sukcesis moderigi la financan krizon kaj rezrevi pagkapablon de la gvidantaj bankoj kaj grandaj entreprenoj.
Post kiam li ĉesis pri traorganizo de la entreprenoj, li celis la bankojn kaj asekurajn kompaniojn, por subigi ilin. La J.P.Morgan & Co unuiĝis en 2000 kun Chase Manhattan Bank.
Ĉar li havis en sia vivo treega potenco, lin rigardis suspekteme ne nur la registaro, kaj la senvualigaj ĵurnalistoj.
Personaĵoj
Li suferis je rozaceo kaj tio rezultis grandan nazon, pro tio li estis sinĝena. Li vivis en Novjorka vilao ĉe Madison Avenue 219 en distrikto Murray Hill. En la Black Library - kovrita per nigra mahagono - okazis kelkaj gravegaj decidoj de la frua 20-a jarcento pri Novjorko kaj usono.
Li kolektis artaĵojn kaj librojn, kiuj estis transdonitaj en 1924 al fondaĵo de Pierpont Morgan Library en Novjorko. Li aĉetis je peto de Henri Hyvernat, koptologo, kelkajn manuskriptojn el la Kopta Biblioteko de klostro Sankta Mikaelo, Egiptio. Pro tio Hyvernat poste eldonis faksimilon je lia estimo kun nomo: Bybliothecae Pierpont Morgan Codice photographice expressi.
La plej granda prilaborita safiro de la mondo estas la "Stelo de Hindio" kun pezo de 563,35 karatoj. La juvelŝtono estis trovita en Srilanko kaj John Pierpont Morgan aĉetis ĝin en 1901 kaj donaics al American Museum of Natural History, kiu estas hodiaŭ tie rigardebla.
John Pierpont Morgan estas la nevo de James Lord Pierpont, komponisto de kristnaska kanto Jingle Bells. Lia filo estis John Pierpont Morgan la Juna, kiu plu gvidis la entreprenan imperion.
Vidu ankaŭ
JPMorgan Chase & Co.
Gil Fuller
Gil FULLER (fakte Walter Gilbert Fuller, * 14-an de aprilo 1920 en Los-Anĝeleso; † 26-an de majo 1994 en San Diego) estis usona ĵaz-aranĝisto de bibopo. Li laboris kun Dizzy Gillespie.
Linhartice
Municipo Linhartice situas en Ĉeĥio, regiono Pardubice, distrikto Svitavy, en subregiono Malá Haná, valo de rivero Třebůvka, 2 km oriente de urbo Moravská Třebová. Vivas ĉi tie.
Historio
La vilaĝo estis fondita de germanaj koloniistoj. La unua skriba mencio estas el la jaro 1365, kiam ĝi nomiĝis germane Raynesdorf kaj estis parto de sinjorejo Moravská Třebová. En la jaro 1398 jam la vilaĝo estas nomata ĉeĥe Linhartice. Germane ĝi estas Ranigsdorf.
De la jaro 1832 en Linhartice estis brikfarejo. De la jaro 1904 estis en la vilaĝo muelejo kun lignosegejo, poste eĉ du muelejoj. En Linhartice oni ankaŭ sukcese produktis metalajn varojn.
Desuba movado
Difino
La origina esprimo en la angla, "Grassroots Movement", priskribas la kreadon de socia movado de la "herbradikoj", supozante ke tia kresko estas spontanea kaj natura, male al sociaj movadoj kiuj estas establitaj kaj aktivigitaj per tradiciaj potencfaktoroj. Foje, loka agado povas akumuli superregionan potencon kaj fariĝi politika agado je la nacia aŭ eĉ internacia nivelo. La Verda Movado kaj la Verda Partio en Germanio estas ekzemploj de desuba movado, kiu "starigis sin" kaj fariĝis unu el la gvidaj partioj en la lando.
Linhartice
Memorindaĵo
En Linhartice estas konservita hereda vilaĝestrejo en kiu preskaŭ tutan jaron 1823 vivis Anna Gromes, nask. Gläser, protagonistino de populara historio pri "Annenruhe", rememorata en vikipedia paĝo pri la vilaĝo Gruna.
Desuba movado
Difino
Multaj desubaj movadoj estas loza, kaj relative nehierarkia reto de aktivuloj. En diversaj landoj, kiel Germanio, la esprimo estas plejparte rilata al agadoj kaj movadoj de la nova maldekstro kaj precipe kun la pozicioj de la anarki-pacistoj. Hodiaŭ, tamen, la termino estas uzata ne nur por priskribi tiajn iniciatojn, sed fakte por priskribi preskaŭ ajnan civitan iniciaton, kiu venas de " malsupre ". Kelkaj el la desubaj movadoj turnas sin al perforta lukto - la termino ne priskribas la manieron kiel la movado funkcias, sed la faktoroj, kiuj motivis ĝian starigon kaj aktivas en ĝi. La Interreto hodiaŭ disponigas platformon por fortikigitaj movadoj, helpante ilin disvastigi siajn mesaĝojn kaj mobilizi aktivulojn.
Apud la agadoj de aŭtentaj desubaj movadoj, ekzistas provoj de lobiistoj, partioj kaj politikaj kaj sociaj fortoj de aliaj institucioj krei movadojn kies publika bildo estos de movadoj kiuj "kreskis de malsupre" kaj kiuj esprimas la sentojn de la komunumo, sed estas fakte artefarita. Kutime politika konsilisto estas implikita en establado de kelkaj tiaj "artefaritaj radikmovadoj" por antauenigi ilian politikan ĉefon
Stacio Kitashinchi
Stacio Kitashinchi (japane: 北新地駅 [Kitaŝinĉi-eki], angle: Kitashinchi Station) estas fervoja stacio en Kvartalo Kita, Osako, Japanio. La stacio servas 1 linion de Kompanio JR Okcidenta: nome Linio JR Tōzai.
Nowa Biała (Malgrandopolio)
Nowa Biała, hungare Újbéla, slovake Nová Belá estas vilaĝo en Pollando, en provinco Malgrandopolio, en vojevodio Nowy Sacz, en Distrikto Nowotarski.
Situo
La vilaĝo situas en Karpatoj, laŭ traira flankovojo. Nowy Targ troviĝas 12 km-ojn for.
Historio
Ĝis 1920 la vilaĝo apartenis al Hungario, al Szepes (reĝa departemento), al distrikto de Szepesújfalu, poste al Pollando. En 1939 Slovakio okupis la vilaĝon kaj ĝis 1945 apartenis al Slovakio.
Suko
Suko estas likvaĵo en histoj de bestoj aŭ plantoj (PIV). Tiele ĝi povas aludi ankaŭ al ekstraktaĵo el viando aŭ marfrukto.
Sed ĉefe suko estas ankaŭ trinkebla nutra likvaĵo kiun plantoj nature havas. Ekzemple, oranĝa suko estas la likva ekstraktaĵo de la frukto de la oranĝujo, la oranĝo. Suko estas ofte vendata kiel koncentraĵo, tiel la konsumanto reakvigos ĝin antaŭ trinkado. Tio povas esti konsumata kiel trinkaĵo aŭ uzata kiel ingredienco por kuirado, ekzemple la tomatosuko kaj aliaj. Nektaro estas trinkaĵo simila al suko kiu enhavas parton de la fibro de la frukto fajne kribrita, al kiu oni aldonis ian kvanton de trinkebla akvo, sukerojn (aŭ dolĉigaĵojn kaze de la dietaĵoj), citratacidon kaj diversajn ingrediencojn kaj aldonaĵojn.
Sukon, ĉefe vinberan sukon, oni povas lasi fermenti por fari vinon. Suko estas ofta enhavaĵo en miksataj drinkaĵoj ekzemple kun alkoholaĵoj, nome vodko kun ananas-suko, rumo kun citronsuko ktp.
Sukoj ne aperis kiel populara trinkaĵo ĝis la disvolviĝo de la pasteŭrizadaj metodoj kiu permesis la konservadon de suko sen fermentado. La Organizaĵo pri Nutrado kaj Agrikulturo de Unuiĝintaj Nacioj (FAO) ĉirkaŭkalkulis la totalan mondan produktadon de citrusfruktaj sukoj je 12 840 318 da tunoj en 2012.
Preparado
Suko estas preparita meĥanike premante aŭ mergmoliĝante (foje referite kiel malvarme premita ) frukton aŭ vegetaĵan karnon sen la apliko de varmeco aŭ solviloj. Ekzemple, oranĝa suko estas la likvaĵekstrakto de la frukto de la oranĝarbo, kaj tomatsuko estas la likvaĵo kiu rezultas el premado de la frukto de la tomato. Suko povas esti preparita en la hejmo el freŝa frukto kaj legomoj uzante diversecon de manaj aŭ elektraj sukigiloj.
Multaj komercaj sukoj estas filtritaj por forigi fibron aŭ pulpo, sed alt-pulpigita freŝa oranĝa suko estas tre populara trinkaĵo, ekzemple por matenmanĝo en multaj landoj.
Oftaj metodoj por konservado kaj pretigo de fruktosukoj inkluzivas sterilvakuigon, pasteŭrizadon, koncentrigon, frostigon, vaporigon- kaj ŝpruc-sekigadon.
Modernaj fabrikoj de suko uzas tre kompleksajn maŝinarojn por realigi tiujn funkciojn kiuj pli malpli povas esti faritaj plimalplie pli simple hejme.
Traktato de Zaragozo (1529)
La Traktato de Zaragozo (en portugala Tratado de Saragoça, en hispana Tratado de Zaragoza), aludita ankaŭ kiel Kapitulacio de Zaragozo estis pactraktato inter Hispanujo kaj Portugalujo subskribita la 22an de aprilo 1529 fare de la reĝoj Johano la 3-a de Portugalujo kaj Karlo la 1-a de Hispanujo, en la hispana urbo Zaragozo. La traktato difinis la areojn por hispana kaj portugala influoj en Azio por solvi la nomatan "Maluka afero", kiam ambaŭ reĝlandoj postulis la Molukojn ĉiu por si, konsiderinte ilin ene de sia esplorareo establita tiele de la Traktato de Tordesillas en 1494. La konflikto eksplodis en 1520, kiam la ekspedicioj de ambaŭ reĝlandoj atingis la Pacifikan Oceanon, kie ne estis ĝis tiam fiksita limo oriente.
Suko
Sanefiko
Sukoj ofte estas konsumitaj pro siaj perceptitaj sanefikoj. Ekzemple, oranĝa suko estas riĉa je vitamino C, foliata acido, kalio, estas elstara fonto de biohaveblaj antioksidantaj fitokemiaĵoj kaj signife plibonigas sangajn lipidprofilojn en homoj trafitaj de hiperĥolesterolemio. prunsuko estas rilata al digestiga sanefiko. Oksikoksuko delonge oni scias ke povas helpi kontraŭ aŭ eĉ trakti vezikinfektojn, kaj estas nun konate ke substanco en oksikokoj malhelpas bakteriojn ligitaj al la veziko.
Fruktosuka konsumado entute en Eŭropo, Aŭstralio, Nov-Zelando kaj Usono pliiĝis en la lastaj jaroj, verŝajne pro publika percepto de sukoj kiel sana natura fonto de nutraĵoj kaj pliigita ĝenerala intereso en santemoj. Efektive, fruktosuka konsumado estis konstante asociita kun redukto de la risko de multaj kancerspecoj,      eble estos protekta kontraŭ apopleksio kaj prokrastas la komencon de Alzheimer-malsano.
La percepto de komerca fruktosuko egale en sanefiko al freŝa frukto estis pridubita, plejparte ĉar al ĝi mankas fibro kaj ofte estis altagrade prilaborita kun multaj aldonoj. Maiza siropo, ingredienco de multaj sukkokteloj, estis ligita al la pliigita incidenco de diabeto de tipo II. Alta konsumo de suko ankaŭ estas ligita al plipeziĝo en kelkaj studoj, sed ne en aliaj. En kontrolita klinika studo, regula konsumo de vinbersuko dum 12 semajnoj ne kaŭzis ajnan plipeziĝon en volontuloj, sed konsumo de refreŝigaj trinkaĵoj faris. Fruktosuko en moderaj kvantoj povas helpi al infanoj kaj plenkreskuloj por plenumi ĉiutagajn rekomendojn por fruktokonsumo, nutra konsumado kaj kalorioj.
La Usona Akademio de Pediatrio diras ke fruktosukon ne devus ricevi beboj antaŭ 6 monatoj de aĝo. Por infanoj aĝaj 1 ĝis 6, konsumado de fruktosuko devus esti limigita ĝis 4 al 6 uncoj tage (ĉirkaŭ duono al tri kvaronoj de taso). Doni al infanoj troan sukokvanton povas konduki al malbona nutrado, diareo, gasoj, abdomena doloro, ŝveliĝo, kaj dentokadukiĝo.
2220 Hicks
2220 Hicks estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la usona astronomino Eleanor Francis Helin elde la Observatorio de la Monto Palomar, apud San-Diego (Kalifornio).
Suko
Sanefiko
Sukopurigo iĝis populara dieto. La ŝlosila koncepto de sukopurigo, nome eltoksigo, baziĝas sur la aserto ke konsumi nur nutrajn riĉajn substancojn (suko) kaj elimini laktaĵojn, tritikon, glutenon, kaj fermentitajn manĝojn, la korpo povas pli bone eviti fizikajn problemojn. Sukopurigo postulas konsumadon de nenio escepte suko dum multaj tagoj, kun intencitaj sanefikoj kiaj: malpliigo de manĝemo, ripozo de stomako kaj hepato, eliminado de damaĝaj manĝoj, inundi la korpon per supernutrado, pezoperdo, energia plibonigo, re-hidratigo, sentoksigo, kaj ĉelelteno. Malkiel plej dietoj, sukopurigo ne daŭras etendajn periodojn, kaj kutime finas post malpli ol unu semajno.
2220 Hicks
Nomo
Ĝia nomo honoras William B. Hicks, studenton de la Kalifornia Instituto de Teknologio, inĝenieron kaj aferiston.
Suko
Konsumkvanto
La plej granda fruktosuka konsumanto estas Nov-Zelando (preskaŭ taso, aŭ 8 uncoj, ĉiutage) kaj Kolombio (pli ol tri kvaronoj de taso ĉiutage). Fruktosuka konsumado averaĝe pliiĝis kun la enspezonivelo de la lando.
En 2007, informo asertis, ke fruktosuka konsumado ĝenerale en Eŭropo, Aŭstralio, Nov-Zelando kaj Usono estis pliiĝinta en la lastaj jardekoj.
En 2015, usonanoj konsumis proksimume 6.6 galjonojn de suko por persono kaj pli ol duono de antaŭlernejaj infanoj estas regulaj trinkuloj.
Suktrinkejoj
Suktrinkejo estas establo kiu precipe servas preparitajn suktrinkaĵojn kiel freŝe elpremitaj aŭ elprenitaj fruktosukoj, sukmiksaĵoj, fruktkirlaĵoj (densa fruktotrinkaĵo, ofte kun glacio), aŭ aliaj sukoj kiel suko de freŝa herbo de tritiko. Foje oni povas aldoni ankaŭ aliajn solidajn ingrediencojn aŭ nutrosuplementojn kiel plifortigiloj, kiel freŝaj bananoj, nuksoj aŭ ternuksbutero, suplementoj korpofortigaj, polvo de soja proteino aŭ aliaj kiel proteinpolvo de selakto aŭ kanabo, cerealĝermo, aŭ spirulino aŭ klorelo. Se oni uzas malpli da suko kun tiuj samaj ingrediencoj, oni povas produkti ankaŭ aliajn trinkaĵojn nome sanigkirlaĵoj.
Suktrinkejoj kunhavas kelkajn el la karakteroj de kafejo, refreŝigtrinkejo, kaj kafeterio], same kiel havigas miksajn trinkaĵojn kaj manĝaĵojn, kiel [[sandviĉojn. Suktrinkejoj povas esti sendependaj negocoj en urboj aŭ apudigitaj en gimnastikejoj, kun navedaj areoj, ĉe taĝmanĝaj areoj, ĉe strandoj, kaj aliaj turismaj altiraĵoj. En Meksiko, suktrinkejoj iĝis pli popularaj en la 2000-aj jaroj. En islamaj landoj en kiuj estas malpermesita aŭ ne bone vidita la konsumado kaj proponado de alkoholaĵoj, kiel vino aŭ biero, sociaj kunvenejoj kaj trinkejoj estas ĉefe la tradiciaj kafejoj aŭ teejoj, krom pli ĵuse ankaŭ suktrinkejoj, foje cele al turismo. En Maroko ekzemple en ĉiu turisma allogejo estas multaj surstrataj vendistoj de oranĝoj aŭ oranĝosuko ĵus produktita.
Historio
Grupoj de vinbersemoj datitaj el la jaroj 8000-aj a.n.e. montras fruan pruvaron de sukproduktado; kvankam oni supozas, ke la vinberoj povus esti uzataj ankaŭ por produkti vinon. Unu el unuaj regule produktitaj sukoj estis limonado, aperanta en la 16-a jarcento en Italio, kiel importaĵo, post ĝia ekproduktado en Mezoriento. Oranĝsuko originiĝis en la 17-a jarcento. En la 18-a jarcento, James Lind ligis citrusfrukton al la evitado de skorbuto, kio, unu jarcenton poste, kondukis al la aprobo de la Merchant Shipping Act de 1867 (Leĝo pri Komerca Navigado), kiu postulis de ĉiuj transoceanaj britaj ŝipoj porti citrus-bazitan sukon surŝipe.
Produktado kaj enzimoj
Kaj la produktado de sukoj kaj ilia konservado ludas gravan komercan rolon, ĉar tiuj sistemoj ebligas procezi pereiĝeblan produkton kiaj estas fruktoj, por igi ilin havaĵo tre aprezata de konsumantoj.
Historio kaj antaŭaĵoj
Ekde la jaro 1930, kiam la industrioj ekproduktis fruktosukoj, la enspezoj estis trr malaltaj kaj la sistemoj prezentis malfacilaĵojn en la filtrado de la suko kiuj malhelpis la akiron de akceptebla klareco. Tamen, la esplorado kaj industria disvolvigo de pektinazoj, ĉelulazoj kaj duonĉelulazoj akiritaj el Aspergillus niger kaj Trichoderma sp., krom la pliigo de la sciaro de la komponantoj de la fruktoj, faciligis la solvon de tiuj malfacilaĵoj.
Etapoj de sukproduktado
Dum la procezo de produktado de fruktosuko oni povas diferencigi du ĝeneralajn etapojn: nome la unua estas tiu de manipulado kaj elprenado de la fruktosuko kaj la dua estas tiu de traktado de la akirita suko. Kadre de la manipulado kaj elprenado de la fruktosuko estas diversaj paŝoj: