cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Efedracoj
La efedracoj (Ephedraceae) estas planta familio el la ordo efedraloj (Ephedrales). Ĝi apartenas al la gimnospermoj kaj enhavas ununuran genron: efedro,.
Taksonomio
Jen la listo, laŭ The Plant List kaj World Flora Online (1 apr. 2020), , de la akceptitaj taksonoj, kaj ties Esperantaj nomoj :
Lapidario
Lapidario (hispane: "gema") estas priŝtona traktaĵo (rilate al astronomio) fama pro esti la unua konata traduko hispanlingven de la periodo de Alfonso la 10-a. Ĝi estas libro pri kristalterapio, do la medicinaj trajtoj de diversaj ŝtonoj kaj gemoj. Li libro estis verkita fare de Jehudo ben Moŝe Kohen helpita fare de Garci Pérez, kiam la estonta reĝo Alfonso daŭre estis infanto. Alfonso akiris la libron de judo kiu tenis ĝin kaŝita, kaj komandis Jehudon por traduki ĝin de la araba en la kastilian lingvon en 1250.
Jehudo ben Moŝe Kohen estis unu el la plej famaj judaj tradukistoj, kiu ankaŭ laboris kiel la kuracisto de la reĝo, eĉ antaŭ ol Alfonso estis kronita.
Clara Zetkin
Clara ZETKIN (naskiĝis kiel Clara Eissner, en Wiederau –  en Arĥangelszkoje) estis germana socialista komunista politikisto kaj feministo. Unu el ŝiaj instruistinoj estis Auguste Schmidt.
Vivo
Ŝi estis ĝis 1917 aktiva membro de la Socialdemokrata Partio de Germanio (SPD), poste aliĝis al Sendependa Socialdemokrata Partio de Germanio (USPD), al ties ekstreme maldekstra branĉo, la Spartakista Ligo, el kiu fondiĝis la Germana Komunista Partio (KPD). Ŝi estis parlamentano de tiu organizo en Reichstag de 1920 ĝis 1933.
Ŝi finstudis pri instruado en 1878 en la Von Steyber Institute kaj volis plustudi en universitato, sed tiutempe oni ne akceptis virinojn en Germanio en la universitatoj, ŝiaj gepatroj ne povis financi ŝian eksterlandan studadon.
Clara Zetkin havis samlernejanon rusa Osip Zetkin, kiu konatigis ŝin kun la socialismaj ideoj, Clara volis enpaŝi la SPF (Germana Socialista Partio), sed la partio ne akceptis virinojn. Ekde tiam ŝi okupiĝis pri situo, rajtoj de la virinoj.
Kiam oni forigis Osip Zetkin el Germanio, li setlis kun Clara en Parizo kaj naskiĝis du infanoj. Ili ne geedziĝis, ĉar tiukaze Clara perdintus la germanan ŝtatanecon, sed ŝi prenis nomon de la viro. Ili aktive politikumis kaj tre modeste vivis. Osip malsaniĝis grave kaj en 1889 mortis.
Clara realvenis en Germanio kaj plu agadis en politika tereno. Ŝi tenis paroladon en la fonda kongreso de la Dua Internacio pri liberigo de la virinoj. La plej grava frazo estis:
"Ĝis kiam la virinoj ne estos materie sendependaj, ĝis tiam ili restas sklavoj de la viroj, kiel la laboristoj estas sklavoj de la kapitalo."
Ŝi iĝis en 1892 redaktisto de "Die Gleichheit" (Egaleco), eldonaĵo de la partio. Ŝiaj artikoloj estis popularaj, pli kaj pli da homoj legis ilin. Ŝi ĉiam preferis la virinajn verkantojn, ilin kuraĝigis. Oni maldungis ŝin en 1916, pro la kontraŭmilita vidpunkto.
Clara organizis la socialistan virinan movadon: unuan internacian socialistan virinan kongreson en 1907, laŭ ŝia iniciato la Socialista Internacio en 1910 akceptis Tagon de la virinoj. Ŝia kontraŭmilita politiko estis en kontraŭdiro kun linio de la socialista partio kaj en 1920 membriĝis en la KPD (Komunista Partio de Germanio). Ŝi estis parlamentano de 1920 - 1932 kaj elparolis plurfoje kontraŭ la faŝismo. Ŝi estis prezidanto de la Ruĝa Helpo, ekde 1925.
Ŝi agadis internacie, verkis librojn (ekz. Paroloj kun Lenin ). Pro la nazia minaco, ŝi elmigris en la Sovetunion en 1932 kaj baldaŭ mortis tie.
En jaro 1933 kiel plej agha parlamentano -en Reichstag - shi devis gratuli al la venkinta fashisma partio NSDAP; kaj ties reprezentanto Herrmann Göring
Riverside Church
Riverside Church estas granda protestanta (baptisma-kongregaciisma) preĝejo en Novjorko. Ĝi estas la plej alta preĝejo en Usono, kaj 24-a en la mondo tiurilate. Ĝi havas la plej grandan agorditan kariljonon en la mondo. Oni ekplanis ĝin en 1922, kaj finkonstruis ĝin en 1930. La financon grandparte donacis John D. Rockefeller (juna), kiu estis membro de la Baptista Preĝejo Park Street, naskinto de la nova preĝejego. Ĝia unua pastoro estis la konata liberala teologo Harry Emerson Fosdick.
Zoltán Jékely
JÉKELY Zoltán (je:keli) estis hungara poeto, verkisto, tradukisto naskita en Nagyenyed la 24-an de aprilo 1913 kaj mortinta en Budapest la 20-an de marto 1982. Li estis filo de poeto, tradukisto Lajos Áprily, lia filino estis Bori Péterfy.
Biografio
Zoltán Jékely studis en mezlernejo de sia naskiĝurbo kaj en Koloĵvaro, sed li finis en Budapeŝto. En 1935 li doktoriĝis pri hungara literaturhistorio, arthistorio kaj artfilozofio. Inter 1935 kaj 1941 li estis bibliotekisto de Tutlanda Biblioteko Széchényi, ekde 1941 ĝis aŭtuno 1944 li laboris en Universitata Biblioteko de Koloĵvaro, sed en 1946 li reiris Budapeŝton. Post 1954 li fariĝis liberprofesia verkisto, tradukisto. Li tradukis interalie de Jean Cocteau, Dante, Mihai Eminescu, Goethe, Alfred Jarry, Thomas Mann, Racine, Schiller, Shakespeare, Georg Trakl.
Belga kolonia imperio
La Belga kolonia imperio (Empire colonial belge; Belgische koloniale rijk), enhavis tri koloniojn kontrolitajn de Belgio inter 1885 kaj 1962: nome Belga Kongo (nune Demokrata Respubliko Kongo), Ruanda-Urundi kaj koncesioj en Tjanĝino (1902–1931) en Ĉinio.
Tiu imperio estis malsimila al tiuj de ĉefaj eŭropaj imperiaj potencoj ĉar ĉirkaŭ 98% el ĝi estis nur unu kolonio (ĉirkaŭ 76 fojojn pli granda ol la metropolo Belgio mem) — nome la Belga Kongo — kiu originiĝis kiel persona posedaĵo de la reĝo de la lando, Leopoldo la 2-a de Belgio, pli ol esti akirita per politika aŭ milita agado de la Belgia ŝtato.
Lauri Lehtinen
Lauri LEHTINEN estis finna longdistanca kuristo. Lia filo estis konata pastro Kalevi Lehtinen. Li ricevis en kurado de 5000 m olimpian oron 1932 kaj arĝenton en 1936. En 1931 li kuris 5000 m en tempo 14.31,7, kio estis nur tri sekundoj malpli ol monda rekordo de kunlandano Paavo Nurmi. 1932 Lehtinen faris monda rekordon kure 5000 m en tempo 14.16,9. En 1936 kiam Ilmari Salminen rompis mondan rekordon de kuro 10 000 m de Paavo Nurmi, Lauri Lehtinen fariĝis la dua kure en tempo 30.15,0.
Hannibal (Misurio)
Hannibal estas urbeto en la usona ŝtato Misurio, kaj administracie apartenas al la konteoj Marion kaj Ralls.
Demografio
Dum la popolnombrado en 2000 la nombro da loĝantoj estis 17 757. En 2006 la nombro da loĝantoj estis taksita de la United States Census Bureau (Usona censa buroo) je 17 637, malkresko de 120 (-0.7%).
Geografio
Laŭ la United States Census Bureau la areo estas 39,0 km² (37,8 km² tero kaj 1,2 km² akvo).
Famuloj
Mark Twain travivis sian junaĝon en Hannibal.
Pohořílky (Fulnek)
Pohořílky (Schimmelsdorf) estas vilaĝo, apartenanta administrative al la urbo Fulnek en Ĉeĥio. Pohořílky troviĝas en moravia flanko de moravia-silezia landa limo, proksimume 4,5 km de Fulnek. Kondukas tra ĉi tie ŝoseo I/47. En la jaro 2009 ĉi tie etis registritaj 36 adresoj. En la jaro ĉi tie vivis.
Pohořílky situas en katastra teritorio Pohořílky u Kujav kun areo 2,75 km².
31387 Lehoucq
31387 Lehoucq estas tre malgranda, tre hela asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la en la kadro de la astronomia kampanjo OCA-DLR Asteroid Survey (ODAS) elde la Observatorio de la altebenaĵo de Calern, en Caussols (Alpes-Maritimes, Francio).
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de la franca astrofizikisto Roland Lehoucq, kiu laboras pri la kosma topologio. Li estas ankaŭ tre aktiva en scienca popularigo kaj estas bone konata pro siaj libroj pri sciencfikciaj romanoj kaj filmoj kiel " Fari Sciencon kun Star War ". De 2012, li estis prezidento de la ĉiujara sciencfikcia kunveno " les Utopiales " en Nanto.
1379 Lomonosowa
1379 Lomonosowa estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la rusa astronomo Grigorij Neujmin elde la Simeiza observatorio.
Ĝi estis sendepende malkovrita pli malfrue la saman nokton de la serba astronomo Petar Đurković elde la Reĝa observatorio de Belgio de Uccle. Li anoncis pli frue ĝian malkovron.
Nomo
Ĝia nomo honoras la rusan scienciston kaj poeton Miĥail Lomonosov.
Valderas
Valderas [balDEras] estas municipo de la provinco Leono, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al komarko Esla-Campos, en la sudoriento de la provinco kaj en la historia areo Vega de Toral. Valderas estas komprenebla kiel Valo de la Komunejoj aŭ Fekunda Valo.
Geografio
Ĝia municipa teritorio estas formata de unusola loĝloko, okupas totalan areon de 99,63 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 1 575 loĝantojn. Ĝi perdis ĉirkaŭ 2 400 loĝantojn el la mezo de la 20-a jarcento pro la migrado el ruraj zonoj al urboj. Ĝi distas 65 km de Leono, provinca ĉefurbo.
Nacia centrejo pri scienca esploro
La Nacia Centrejo pri Scienca Esploro (Centre national de la recherche scientifique, CNRS) estas la plej granda publika organizaĵo en Francio, kiu laboras pri ĉiuj sciencaj branĉoj: de socia scienco ĝis astronomio, biologio, ekologio, fiziko, ĥemio, informadiko, inĝenierarto kaj matematiko. Kun pli ol 32000 sciencistoj, inĝenieroj kaj teknikistoj, la CNRS famas internacie per siaj fruktaj esploroj. 21 Nobel-premiitoj, 12 Fields-premiitoj, 1 Turing-premiito kaj 1 Abel-premiito laboris en ĝi. La organizaĵo ekzistas tra la mondo en pli ol 76 landoj kaj laboras internacie kun pli ol 36 laborejoj. Koncerne la grandskalajn projektojn, la CNRS kontribuas por esploraj instalaĵoj kiel teleskopoj, partiklaj akceliloj, supraj komputiloj kaj grandaj datumbazoj. Administre, la instituto dependas de la Ministerio pri Supera Instruado kaj Esploro.
Valderas
Geografio
Ĝi limas kun Villaquejida, Campazas, Fuentes de Carbajal, Gordoncillo, Matilla de Arzón (Zamoro), La Unión de Campos (Valadolido), Valdunquillo (Valadolido), Roales de Campos (Valadolido), Villanueva del Campo (Zamoro) kaj Castroverde de Campos (Zamoro).
Nacia centrejo pri scienca esploro
Originoj de CNRS (1860-1939)
La 19-an de oktobro 1939, dekreto de franca prezidanto Albert Lebrun oficiale kreis la CNRS. Antaŭ 6 semajnoj, la dua mondmilito komenciĝis, kiam Anglio kaj Francio proklamis militon kontraŭ Nazia Germanio pro ĝia invado de Pollando. Tiam, la CNRS ricevis la mision mobilizi ĉiujn francajn sciencistojn. Redaktoro de la ĵurnalo Paris-Midi eĉ skribis ke la CNRS estis "scienca regimento". Tamen, se la dua mondmilito rapidigis la kreaĵon de la CNRS, tiu instituto venis post longa pripensado kaj multaj reformoj por organizi la sciencan esploron en Francio. Dum la Tria Respubliko de Francio, multaj sciencistoj kiel Louis Pasteur kaj Marie Curie bedaŭris ke, organizo kaj mon helpo mankas al la scienca esploro. En la jaro 1926, la fizikisto Jean Perrin ricevis la Nobel-premion pri fiziko. La sekvantan jaron, li konstruigis la IBPC, kiun Edmond de Rothschild financis. En la jaro 1930, Jean Perrin akiris de la franca registaro, kies ĉefministro estis Edouard Herriot, novan sciencan organizaĵon kiu nomiĝis la Nacia Kaso pri Scienco. En la jaro 1933, por orienti sciencan politikon, Jean Perin akiris la organizaĵon nomatan la Supera Konsilio pri Esploro sub la nova registaro, kies ĉefministro estis Edouard Daladier. Finfine, en la jaro 1935, la Nacia Kaso pri Scienco renomiĝis la Nacia Kaso pri Scienca Esploro, kiu estis origine la mallongigo CNRS en la franca lingvo. En la jaro 1936, post la politika venko de la Popola Fronto, la ĉefministro Léon Blum elektis Jean Zay-n kiel ministron pri la nacia edukado. Jean Zay tuj kreis la Ĝeneralan Subsekretariejon de la Registaro pri scienca esploro kaj elektis la fizikistinon Irène Joliot-Curie-n por direkti ĝin. Ŝi akceptis la proponon kondiĉe ke, ŝi laboru en ĝi nur dum 3 monatoj. En septembro 1936, ŝi prezentis laŭplane sian demisian leteron al Jean Zay. Tiam, Jean Perrin anstataŭis ŝin kaj prenis la oficon de subsekretario. En la jaro 1938, li prezidis la estraron de nova scienca organizaĵo, nomita la Centra Servo pri Scienca Esploro. La direktoro estis Henri Laugier kaj poste, la 19-an de la oktobro 1939, la organizaĵo fariĝis la CNRS.
Okupado, rezistado kaj liberigo (1939-1945)
Dum la stranga milito, inter septembro 1939 kaj majo 1940, la CNRS enhavis 40 laborejoj kaj iom pli ol 600 dungitojn kiuj estis sciencistoj, inĝenieroj kaj teknikistoj, laborantaj ĉefe en pariza regiono. Valoraj esploroj de sciencistoj kiel Louis Néel, ekzemple, ebligis protekton de francaj ŝipoj kontraŭ germanaj minoj dum la milito: apud francaj marbordoj, Germanio metis magnetajn minojn kiuj eksplodis, kiam ŝipoj el metalo proksimiĝis. Konceptinte efikan procedon por imunigi metalon, la inventado de Louis Néel preventis minajn eksplodojn.
Valderas
Historio
Tradiciaj enspezofontoj estas agrikulturo (iam vitejoj, poste maizo kaj aliaj cerealoj) kaj brutobredado. Lastatempe kultura kaj rura turismo plie ekgravis (popola arkitekturo, historia heredo, piedirado) kaj iom da industrio.
Nacia centrejo pri scienca esploro
Okupado, rezistado kaj liberigo (1939-1945)
Sed en majo de 1940, la germana ofensivo venkis Francion. Tiam, dum la germana okupado, scienca mobilizo ĉesis. La reĝimo de Vichy estrata de la franca militisto Philippe Petain, kiu subtenis Nazian Germanion, malfaciligis sciencajn esplorojn: la 30-an de oktobro 1940, la 68 jara fizikisto Paul Langevin, suspektita subteni studentan proteston, estis arestita kaj malliberigita. Pro la antisemitismo de la nazia ideologio, kiu persekutis judojn, la fondinto de la CNRS, Jean Zay, estis malliberigita la 4-an de oktobro 1940 kaj murdita la 20-an de junio 1944.
Dum la jaro 1944, li publikigis siajn esencajn sciencajn esplorojn kaj kontribuis en la liberigo de Francio, preparinte bombojn kaj sendricevilojn en sia laborejo. Tiam, la sekretario pri nacia edukado, Henri Wallon, elektis Frédéric Joliot-n kiel direktoron de la CNRS la 20-an de aŭgusto 1944. Frédéric Joliot deziris ke la CNRS fariĝu organizaĵo, kiu kunordigos ĉiujn sciencajn esploroj en Francio; sed li neniam sukcesis. La dua mondmilito oficiale finiĝis, kiam Germanio kapitulacis la 8-an de majo 1945. Post kelkaj tagoj, Charles De Gaulle, prezidanto de la provizora registaro, ordonis al Frédéric Joliot kaj Raoul Dautry la kreadon de organizaĵo por evoluigi la nuklean energion en Francio. La 18-an de oktobro, la Konsilo de ministroj ordonis la kreadon de la Komisarejo pri la atomia ernergio (CEA).
Organizo
Hodiaŭ, tia kunlaboro reprezentas pli ol 90% de la sciencaj esploroj de la CNRS kaj ĝi nomiĝas UMR, signifanta "Unité mixte de recherche" en la franca lingvo kaj "Esplora miksita unito" en Esperanto. Ekzemple, la "UMR 8212" reprezentas la "Laborejo pri sciencoj de klimato kaj medio", kiu partoprenigas laborejojn de la CEA, la CNRS kaj la UVSQ (Universitato de Versaille Saint-Quentin).
Medaloj de CNRS
Ĉiujare la CNRS atribuas premiojn al sciencistoj, kiuj disfamigas la instituton per iliaj eksterordinaraj laboroj:
Sur ĉiu medalo estas skribita frazo de Henri Poincaré pri la scienca malkovro : "Penso estas nur fulmo en longa noktomezo, sed tiu fulmo estas ĉio."
Šumburk nad Desnou
Šumburk nad Desnou estas ankaŭ nomo de katastra teritorio kun areo 4,53 km².
Historio
Šumburk nad Desnou estas hodiaŭ perceptata kiel integrala konsisto de Tanvald. Sur ĝia teritorio troviĝas ĉefa tanvalda stacidomo.
Šumburk havas simile kiel Tanvald komencojn en la komenco de la 17-a jarcento kaj ĝiaj loĝantoj okupiĝis per prilaborado de lino, pli poste ankaŭ de kotono. Loĝantoj de pli situantaj domaroj Hoření Šumburk kaj Český Šumburk okupiĝis per agrikulturo. En la jaro 1880 Šumburk havis proksimume 2200 loĝantojn.
En aŭgusto de 1901 estis en Šumburk konsekrita nova preĝejo de sankta Francisko el Asizo. En la jaro 1906 Šumburk estis avancita je kampurbo kaj en la jaro 1925 je urbo. En la jaro 1942 estis pro ordono de germanaj regnaj oficoj plimulto de Šumburk alligita al Tanvald escepte de Svárov – ĝis la jaro 1942 parto de municipo Šumburk nad Desnou, kiu estis alligita al Velké Hamry.
The Cat and the Canary (teatraĵo)
The Cat and the Canary (esperante "La Kato kaj la Kanario") estas teatraĵo verkita de la usona dramisto John Willard. Ĝi estis adaptita kvarfoje kiel filmo, en 1927, 1930, 1939 kaj denove en 1979. La teatraĵo de Willard estis ludita por la unua fojo la 7-an de februaro 1922 en Novjorko.
La intrigo temas pri la morto kaj heredaĵo de la maljuna Cyrus West, riĉa strangulo, kiu opiniis, ke liaj parencoj "rigardis mian sanon, kvazaŭ ili estus katoj, kaj kvazaŭ mi estus kanario". Li dekretas, ke lia testamento estos legita nur 20 jarojn post lia morto. Liaj parencoj tiam kunveniĝas en la malnova familia domo, kiu intertempe fariĝis timiga, fantomloĝita domo. Laŭ la testamento, la plej malproksima parenco kun la familia nomo "West" estu la sola heredanto, kondiĉe ke li aŭ ŝi estu mense sana. Annabelle West, la malfirma heredantino de Cyrus, devas tranokti en la domo kaj memregi sin.
Venosa
Venosa, latine Venusia, estas komunumo de suda Italio. Ĝi apartenas al la regiono Basilikato kaj al la provinco Potenza. Fine de en la komunumo vivis. Najbaraj komunumoj estas Barile, Ginestra, Lavello, Maschito, Montemilone, Palazzo San Gervasio, Rapolla kaj Spinazzola (BA).
Nomo
La nomo verŝajne devenas de Venuso (latine Venus), diino de la romia mitologio.
Historio
Laŭ legendo, la urbeto estis fondita de la greka heroo Diomedo.
Fakte ĝi estis malgrava urbeto de la Samnitoj ĝis kiam, en 291 a.K., la Romianoj konkeris ĝin kaj translokigis ĉi tien 20mil latinajn homojn. Sub la Romianoj Venusia iĝis sufiĉe grava urbo pro sia situo sur la Via Appia, grava ŝoseo kunliganta Romon al Brindizion kaj de tie, ŝipe, al Grekio.
Post la fino de la Romia Imperio Venosa apartenis al diversaj popoloj, simile al la ceteraj urboj de Suditalio: Eruloj, Ostrogotoj, Lombardoj, Bizancanoj, Normandoj. En la 13-a jarcento Suditalio estis akirita de la Ŝtaŭfoj; Frederiko la 2-a konstruis kastelon ĉi tie, en la loko de antikva lombarda kasteleto; lia filo Manfredo naskiĝis en Venosa. Poste, la Familio Anĵuo-Sicilio, venkinte Manfredi-n, konkeris Suditalion kaj interalie Venosa-n.
Ekde 1442 la tuta Suditalio apartenis al Aragono, poste al Hispanio ktp. Venosa eniris la ĵus naskiĝintan Italion en 1860.
Tertremoj
Tertremoj okazis sendube en la areo de Venosa jam antikve.
Pli freŝe, en la 17-a jarcento du gravaj tertremoj frapis la urbeton: en 1688 kaj en 1694. Ankaŭ en la 19-a jarcento okazis gravaj tertremoj en proksimaj jaroj: 1851 kaj 1857. La lastaj tertremoj okazis en 1930 kaj en 1980. Tamen Venosa neniam estis tre proksima al surcentro de tiuj tertremoj, do la mortintoj en la urbo estis ĉiam malmultaj (ekzemple 4 en 1851) kaj la konstruaĵoj estis damaĝitaj sed ne detruitaj.
Famuloj
Naskiĝis en Venosa:
Mortis en Venosa:
Rikchik
Rikchik estas arta lingvo kreita de Denis Moskowitz en 1994 por fikciaj uloj kiuj parolas pri tentakloj, sekve, estas tentakla gestolingvo. Ĝi estas tre fantazia kaj havas interesan skribsistemon. Ĝi similas al kelkaj pasigrafioj.
Eksteraj ligiloj
http://www.suberic.net/~dmm/rikchik/rikchik.html
Cohani
Cohani [kohanj] (hungare: Berettyókohány bertjokohanj) estas vilaĝo en Rumanio sudoriente de Marghita. Administre ĝi apartenas al Abram.
Loĝantaro
En 1910 ĝi nombris 308 loĝantojn (rumanoj, hungaroj), en 1992 154 (rumanoj, 11% hungaroj).
Historio
Ĝi estis unue menciita skribe en 1454. Dum la turka submetiĝo ĝi senpopoliĝis. En 1773 oni registris ĝin kiel rumana vilaĝo. Ĝis 1919 kaj inter 1919 kaj 1944 apartenis al Hungario (Bihar vármegye).
Dětřichovice
Dětřichovice (Dittersdorf, Dzietrzychowice) estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de municipo Světlá Hora en distrikto Bruntál. Ĝi troviĝas proksimume 3 km oriente de Světlá Hora. Vivas ĉi tie.
Dětřichovice estas ankaŭ nomo de katastra teritorio kun areo 8,76 km².
Historio
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1377.
Loĝantaro
En Dětřichovice estas registritaj 82 adresoj, 46 daŭre loĝigitaj kaj 36 dumtempaj aŭ refreŝigejaj. Dum popolnombrado en la jaro 2001 ĉi tie estis kalkulitaj 35 domoj, el tio 28 daŭre loĝataj.
Chiraleu
Chiraleu [kiraleu] (hungare: Berettyókirályi) estas vilaĝo en Rumanio sud-sudokcidente de Marghita. Administre ĝi apartenas al Chişlaz.
Loĝantaro
En 1910 ĝi nombris 605 loĝantojn (rumanoj, hungaroj), en 1992 654.
Historio
Ĝi estis unue menciita skribe en 1291. Dum la turka submetiĝo ĝi senpopoliĝis. En 1720 estis loĝita de 23 servutuloj. En 1773 oni registris ĝin kiel rumana vilaĝo. Ĝis 1919 kaj inter 1919 kaj 1944 ĝi apartenis al Hungario (Bihar).
Viggiano
Viggiano [viĝAno] estas komunumo de Italio. Ĝi apartenas al la regiono Basilikato kaj al la provinco Potenza. Fine de en la komunumo vivis. Najbaraj komunumoj estas Calvello, Corleto Perticara, Grumento Nova, Laurenzana, Marsicovetere kaj Montemurro.
Eksteraj ligiloj
Ĝi estas nun en Basilikato kaj en Italio konata precipe pro la fakto, ke sur ĝia teritorio oni konstruas nafto-prilaboran centron por la nafto tie trovita en la grundo.
Großschirma
Großschirma estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Centra Saksio de la federacia lando Saksio. Fine de la jaro la komunumo havis  loĝantojn.
Herpf
Herpf estas antaŭe sendependa administra komunumo en Germanio, kiu ekde la 1-a de decembro 2010 estas parto de la urba komunumo Meiningen. Ĝi troviĝas en la distrikto Schmalkalden-Meiningen de la federacia lando Turingio. En 2010 la komunumo havis 918 loĝantojn.
Bertha von Suttner
Bertha von SUTTNER, plennome Bertha Sophia Felicita Freifrau von Suttner (naskiĝis kiel Gräfin Kinsky von Wchinitz und Tettau la 9-an de junio 1843, mortis la 21-an de junio 1914) estis aŭstra pacistino, verkistino kaj la unua virino kiu ricevis la Nobelpremion pri paco en 1905.
Vivo
Bertha von Suttner naskiĝis en Prago, parton de la infanaĝo ŝi travivis en Brno kun la patrino Sofia ĉe sia zorganto, grafo Fürstenberg, en ŝia 13-a jaro ili transloĝiĝis al Vieno. Kiel juna virino ŝi laboris kiel edukistino en la familio von Suttner kaj enamiĝis al ties plej juna filo Arthur von Suttner. Sen la scio de la familianoj la paro geedziĝis en Vieno en la jaro 1875. La geedzoj dum naŭ jaroj (1876–1885) vivis en la Kaŭkazo kaj komencis vivteni sin per verkado.
Reveninte al Vieno Bertha von Suttner ekinteresiĝis pri pacifismaj temoj. En la jaro 1886 ŝi en Parizo rerenkontis la inventiston Alfred Nobel, kiun ŝi dek jarojn antaŭe ekkonis kaj kiu subtenis ŝiajn pacifismajn idealojn.
En 1887 ekestis ŝia kontraŭmilita romano Die Waffen nieder!, For la batalilojn!, kiu fariĝis la plej granda sukceso en ŝia literatura kariero. Komence pluraj eldonistoj rifuzis la eldonadon kaj nur en la jaro 1889 ĝi publikiĝis en tre malgranda eldonkvanto – kaj vendiĝis tiel bone, ke baldaŭ sekvis pliaj eldonoj kaj tradukoj al pluraj lingvoj. Ĝis nun la libro estis publikigita en 37 eldonoj, kaj tradukita al 12 lingvoj.
Inter la jaroj 1892–1899 von Suttner akiris internacian reputacion kiel redaktoro de la pacisma gazeto Die Waffen nieder!, nomata laŭ ŝia libro. En 1897 ŝi prezentis al la aŭstra imperiestro Francisko Jozefo la 1-a peticion de subskriboj instigantaj lin fondi internacian tribunalon. Ŝi ankaŭ partoprenis internacian konferencon por paco en Hago kaj en la formulado de la unua Haga traktato en 1899, sed ŝiaj altaj atendoj ne realiĝis.
En 1907 ŝi ĉeestis la Duan Pacan Konferencon en Hago, kiu diskutis diversajn aspektojn de la militaj leĝoj. Sojle de Unua Mondmilito, Suttner daŭre argumentis kontraŭ internaciaj armilaroj. En 1911 ŝi estis nomumita membro de la Konsilio-Paco de Carnegie.
En 1891 von Suttner instigis la fondon de la Österreichische Friedensgesellschaft (Aŭstra Societo de Pacamantoj), kies prezidantino ŝi fariĝis, kaj unu jaron poste ŝi fondis similan societon en Germanio. En 1905 ŝi gajnis la Nobelpremion pri paco. La 21-an de junio 1914 – mallonge antaŭ la komenco de la Unua Mondmilito – ŝi mortis en Vieno.
Nobel-premiito pri paco Alfred Hermann Fried estis la plej intima kunlaborinto de von Suttner.
Rilatoj al Esperanto
”La pacifismo kaj Esperanto estas kuzoj” estis la teksto de telegramo, kiun von Suttner foje sendis al la Dresdena Esperanto-Societo.
La verko Die Waffen nieder! de von Suttner aperis ankaŭ en Esperanto sub la titolo For la batalilojn!, unue tradukita de Armand Caumont en 1914. En la antaŭparolo de la libro skribis D-ro Heinrich Arnhold ke von Suttner en 1906, gastante ĉe liaj gepatroj, rekomendis al li lernadon de Esperanto, kaj ke li havis ”la plej karajn memorojn” pro la lingvo.
Kiam la germana poeto Peter Rosegger la unuan fojon legis Die Waffen nieder!, li diris: ”Kiel la Biblio, tiu ĉi libro estas tradukota en ĉiujn lingvojn de la mondo”, kaj baldaŭ la libro komencis sian vojaĝon, tradukita en multajn naciajn lingvojn, varbanta novajn anojn por la granda ideo de la paco kaj de la interkompreno inter la popoloj.
Memoro
Sur la soklo de la monumento Bertha von Suttner en la korto de la Viena Pacomuzeo videblas la titolo de la verko Die Waffen nieder! en pluraj lingvoj, interalie esperante ’For la Batalilojn!’. La monumento estis skulpita de Ingrid Rollema kaj desegnita de Guus Boudestein 2014.
Ŝiaj manuskriptoj troviĝas ĉe Peace Archives en la biblioteko de la United Nations Library en Ĝenevo (Svislando).
Ekde 1999 ŝia portreto aperas sur la nacia flanko de la 2 eŭro aŭstraj moneroj.
Itacoatiara (mikroregiono)
La mikroregiono de Itacoatiara estas unu de la 13 mikroregionoj de la brazila subŝtato de Amazonio. Ĝi enhavas kvin municipojn.
Gubernio Tartus
La gubernio Tartus (مُحافظة طرطوس, latinliterigo laŭ DMG Muḥāfẓat Ṭarṭūs) estas unu el la 14 gubernioj de Sirio kaj situas en la okcidento de la lando, okcidente borde de la Mediteranea Maro kaj sude lime de Libano. La gubernia areo ampleksas kvadratajn kilometrojn. Laŭ la stato de 2005, en la gubernio vivis 720,000 loĝantoj. Administra centro estas la urbo Tartus.
Distriktoj
La distriktoj de la gubernio estas:
2257 Kaarina
2257 Kaarina estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la finnlanda astronomo Heikki Alikoski elde la Observatorio de Iso-Heikkilä en Turku.
Kippel
Komunumo Kippel entenas urbeton Hockenalp.
2257 Kaarina
Ĝi ricevis la inan antaŭnomon "Kaarina" en honoro al Kaarina Soini, filino de la malkovrinto
Kippel
La najbaraj komunumoj estas :
Briheni
Briheni [brihenj] (hungare: Berhény) estas vilaĝo en Rumanio sudoriente de Oradea. En 1910 ĝi nombris 512 loĝantojn (rumanoj), en 1992 463. Ĝi estis unue menciita skribe en 1588. Ĝis 1919 apartenis al Hungario (Bihar vármegye). Administre ĝi apartenas al Lunca.
Joe Pesci
Joe PESCI (9-an de februaro 1943 en Newark (Nov-Ĵerzejo); fakte Joseph Francesco DeLores Eliot Pesci) estas usona aktoro, kiu estas konata ĉefe pro la filmoj kun Martin Scorsese kaj Robert De Niro. Pesci ankaŭ estas ĵaz-kantisto kun albumo.
Biografio
Jam en la aĝo de 4 jaroj, la itali-devena usonano aperis en radiospektaklo, en aĝo 10, li estis ensembla membro de la televida serio Star Time Kids krom Connie Francis. Kiel junulo, li aktoris en diversaj teatraj ludoj kaj lukris ankaŭ kiel kantisto en noktaj kluboj. Meze de la 1960-aj jaroj, li aperigis la sukcesan albumon - sub nomo Joe Ritchie - Little Joe Sure Can Sing kaj ludis en multaj bandoj je gitaro.
Lia grava filmdebuto okazis en 1976 en filmo The Death Collector, sed pluaj filmrolaj ofertoj ne alvenis, tiel li laboris kiel masonisto kaj malfermis italan restoracion. En 1980 alvenis lia trarompo apud Robert De Niro en la filmo Raging Bull, pro kio oni nomumis lin, Robert De Niro kaj reĝisoron Martin Scorsese al Oskar-premio. De Niro vidis la filman debuton de Pesci kaj konvinkis Scorsese, laborigi la nekonatulon.
Pesci do karieris en Holivudo, ludis en multaj flmoj, ofte en rolo de mafiano, plurfoje en komedia rolo. Li akiris Oskaron pro ludo en la filmo GoodFellas.
Pesci anoncis en 1999 sian retiriĝon el la filma mondo por dediĉi sin al muzika kariero. Li aperigis sub pseŭdonomo Vincent LaGuardia Gambini la KD-n Vincent LaGuardia Gambini Sings Just For You, sub la nomo Joe Doggs publikigis li - kun la ĵaz-orgenisto Joey DeFrancesco - la albumon Joey DeFrancesco featuring Joe Doggs, Falling in Love Again.
Joe Pesci reludis en 2004 en filmo The Good Shepherd, sesafoje kun Robert De Niro.
Pesci estas fifama pro liaj koleraj sturmoj: li batis paparacojn dum premiero de Raging Bull; dum la filmigo de Casino batis li Robert De Niro plurfoje, ĉar ne plaĉis al li la filmlibro. Dum komuna libertempo, li rompis nazon de Martin Scorsese.
Pesci havas la maloftan anomalion de la okulo, la iris-heterokromion.
Familio
Pesci estis geedziĝanta de 1989 ĝis 1992 kun aktorino Claudia Haro kaj havas unu filinon kun tiu edzino.
Ĉarencavan
Ĉarencavan (armene: Չարենցավան, ankaŭ Charentsavan; antaŭe nomita Lusavan ĝis 1967) estas urbo situanta en la provinco Kotajko de Armenio. Ĝi havas 19,708 loĝantojn laŭ la censo de 2001 sed ĝi malkreskas. La urbo estis fondita en 1948, kaj renomita en 1967 honore al la poeto Jeghiŝe Ĉarenc.
Etimologio
La urbo estis konata kiel Lusavan ĝis 1967, kiam ĝi estis renomita Ĉarencavan, laŭ la fama armena poeto Jeghiŝe Ĉarenc. Ĉarencavan estas kunmetita de 2 vortoj: Ĉarenc (armene: Չարենց ) kaj avan (armene: ավան ), laŭvorte signifante la "urbon Ĉarenc".
Historio
Ĉarencavan estis fondita de la soveta registaro en 1948 kiel Lusavan ene de la Aĥta rajono (poste renomita Hrazdan rajono en 1959) por lokigi la dungitojn de la proksima hidroelektra planto de Gjumuŝ. Kun la kompletigo de la elektrocentralo en 1953, la urbo iĝis hejmo de multaj industriaj firmaoj kaj iĝis unu el la decidaj industriaj centroj de la Armena SSR.
Ĉirkaŭ 2 trionoj de la urba ekonomio baziĝis sur mekanikaj industrioj. En 1958 estis malfermita la fabriko de ŝtalbetono Ĉarencavan, sekvata de la fabriko por maŝiniloj en 1959. En 1966 la "Kentronadzul" metala gisfabriko estis malfermita por iĝi la plej granda industria firmao de la urbo. 4 pliaj fabrikoj estis malfermitaj en la 1970-aj jaroj, inkluzive de la kemia uzino "Lizin" en 1974, la uzino de metalaj strukturoj kaj varoj "ArmAuto" kaj akvobotelo "Bĝni" en 1977 kaj la trikejo en 1978.
La plej grava urba plano de la urbo, projektita de arkitektoj Avetik Mirijanyan kaj M. Safrastyan, estis aprobita en 1971. Estis antaŭvidite vastigi la urbon por loĝigi 65 000 loĝantojn antaŭ la fino de la 20-a jarcento. La loĝantaro de Ĉarencavan atingis sian pinton en 1989 kun ĉirkaŭ 33.000.
Tamen, kun la dissolvo de Sovetunio en 1991, multaj el la industriaj uzinoj estis privatigitaj kaj devigitaj redukti siajn kapablojn pro la ekonomia recesio. La loĝantaro de la urbo falis al 25,000 antaŭ la fino de la 20-a jarcento. Laŭ la administraj reformoj de 1995, la sovetiaj rajonoj estis dissolvitaj kaj la administraj provincoj de Armenio formiĝis. Tiel, Ĉarencavan fariĝis parto de la nove fondita provinco Kotajko.
Geografio kaj klimato
Ĉarencavan situas ĉirkaŭ 38 km norde de la ĉefurbo Erevano maldekstre de la rivero Hrazdan, je alteco inter 1600 kaj 1700 metroj super la marnivelo. Ĝi limas kun la vilaĝo Alapars en la nordokcidento.
La klimato de Ĉarencavan estas karakterizita per malvarmaj kaj severaj vintroj kaj mildaj someroj. En vintroj, la urbo kutime spertas tre malvarman veteron ĝis -25. Tamen la neĝa sezono kutime etendiĝas de oktobro ĝis majo.
Somero en Ĉarencavan estas varma kun rapidaj kaj malvarmetaj noktoj.
Loĝantaro
La loĝantoj de Ĉarencavan estas ĉefe armenoj. La loĝantaro kreskis signife post la inaŭguro de la Hidrelektra centralo en 1953 proksime al la urbo. Ĝi fariĝis pli ol 30.000 dum la 1980-aj jaroj. Tamen post la disiĝo de Sovetunio, la urbo perdis pli ol 1/3 el sia loĝantaro.
Jen la loĝantara templinio de Ĉarencavan ekde 1979:
Religio
La loĝantoj de Ĉarencavan apartenas al la Armena Apostola Eklezio, reguligita de la Diocezo de Kotajk kun sidejo en la monaĥejo Keĉaris de Caghkadzor.
La preĝejo Sankta Savanto de la urbo estis malfermita en 2000 kun la financa helpo de la derviŝa familio el Kanado.
Kulturo
Ĉarencavan havas kulturan palacon situantan ĉe la centra placo Karen Demirĝjan. La urbo ankaŭ estas hejmo de publika biblioteko kun usona angulo, tute renovigita en 2010 kun la financa helpo de la usona ambasado en Erevano. La urbo ankaŭ havas artlernejon nomitan laŭ Jean Carzou, servante pli ol 600 infanojn. La enirejo al Ĉarencavan estas ornamita per la statuo de la "buklhara knabo de Ĉarenc", starigita en 1980. La statuo de Jeghiŝe Ĉarenc estis starigita en oktobro 2013 antaŭ la palaco de kulturo. La sovetepoka kinejo Ĉarencavan nuntempe ne funkcias.
Transportado
La aŭtovojo M-4, kiu transiras la respublikon de nordo al sudo, trapasas la orientan ĉirkaŭaĵon de Ĉarencavan.
La urbon servas ankaŭ stacidomo ligita kun Erevano kaj Gjumri.
Taksiaj kompanioj ankaŭ disponeblas en la urbo.
Ekonomio
Tamen, kun la ekonomia reviviĝo de Armenio dum la fino de la 1990-aj jaroj kaj komenco de la 2000-aj jaroj, multaj el la industriaj fabrikoj de Ĉarencavan estis remalfermitaj kiel privataj kompanioj. Tiel, la fabriko de metalaj strukturoj "ArmAuto" estis remalfermita en 1992 kiel Malferma akcia kompanio "ArmAuto",  la kemia fabriko "Lizin" estis remalfermita en 1994 kiel "Lizin" OJSC, la "Kentronadzul" metala gisplanto estis remalfermita en 1997 kiel "Dzulakentron" OJSC kaj la fabriko pri mineralaj akvoj "Bĝni" remalfermiĝis en 2010 kiel uzino pri mineralaj akvoj "RRR". La maŝiniloj Ĉarencavan ankoraŭ funkcias kiel ŝtata entrepreno.
Novaj industriaj fabrikoj ankaŭ estis malfermitaj en la urbo kiel ekzemple la "Khorda Hydroturbines Manufacturing Enterprise" fondita en 2006,  la "ASCE Group " ŝtala entrepreno malfermiĝis en 2013  kaj la "Lubawa Armenia" armena-pola entrepreno produktoj pri sekureco kaj militaj ekipaĵoj fonditaj en 2014.
La Ĉambro de Komerco kaj Industrio de Kotajka Provinco malfermita en 2002, havas sian sidejon en Ĉarencavan.
Edukado
Ĉarencavan estas hejmo de 5 publikaj lernejojo same kiel la Ŝtata Kolegio de Ĉarencavan, kiu estas meza eduka instituto funkcianta ekde 1964. La kolegio permesas al siaj diplomiĝintoj daŭrigi sian studon en aliaj universitatoj de Armenio.
Sporto
FC Moush Charentsavan estis futbala klubo reprezentanta la urbon Ĉarencavan. Ili kutimis ludi siajn ludojn ĉe la Ĉarencavana Urba Stadiono, malfermita en 1970. Tamen la klubo dissolviĝis en 1994 kaj nuntempe estas neaktiva pro profesia futbalo. En 2019, FC Van estis fondita por reprezenti la urbon en enlandaj futbalaj konkursoj.
La ludkampo de la Ĉarencavana Urba Stadiono moderniĝis antaŭ la fino de 2016, kiam la natura tonalto estis anstataŭigita per artefarita gazono.
14876 Dampier
14876 Dampier estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la belga astronomo Eric Walter Elst elde la Observatorio La Silla en Ĉilio.
Júlia Bálint
Júlia BÁLINT [ba:lint], fraŭlinomo 'Kovács', estas rumania hungara bibliotekistino, armenologino. Ŝi naskiĝis en Kluĵo la 27-an de oktobro 1937. Ŝi estas la vidvino de la verkisto Tibor Bálint.
Biografio
Júlia Bálint diplomitiĝis pri hungaraj lingvo kaj literaturo en 1959 en la Universitato Bolyai de Kluĵo. De 19961 ĝis 1964 ŝi laboris en la katedro de lingvistiko de UBB de Kluĵo, poste ĝis 1995 ŝi estis bibliotekistino de la Centra Universitata Biblioteko de Kluĵo. De 1997 ŝi estas kunlaborantino de la kajero Erdélyi Örmény Gyökerek (Transilvaniaj Armenaj Radikoj) de Budapeŝto. Ŝi ricevis en 2006 premion Kristóf Szongott en Budapeŝto.
Rudolf Jiří Zvěřina
Rudolf Jiří ZVĚŘINA (naskiĝis la 4-an de decembro 1925 - mortis la 28-an de aŭgusto 2003) estis ĉeĥa esperantisto el Liberec, membro de KELI.
Li komencis lerni Esperanton en Karlovy Vary kaj poste vivis kelkajn jarojn en Hradec Králové. Ĉirkaŭ 1960 li transloĝiĝis al Liberec.
Dum multaj jaroj li eldonadis Internacian Korespondan Adresaron Esperantistan kaj diversajn stencilitajn instrumaterialojn kaj tradukojn de pluraj aŭtoroj, ekz. ĉeĥan-esperantan vortareton, gramatikon de Esperanto, rakonton „Mi prenos hakilon“ k.a.
Sloveniaj vilaĝoj iam hungariaj
Listo de la iam hungaraj, nun sloveniaj vilaĝoj, municipoj kaj urboj inter Muro (rivero) kaj Hungario, ĝis fine de la 1-a mondmilito ili apartenis al Hungara reĝlando (unue la slovena, poste la hungara nomo):
Neumarkt an der Raab
Situo
Neumarkt an der Raab situas laŭ dekstra bordo de Rába, laŭ la hungara landlimo. Jennersdorf troviĝas je 2 km-oj.
Historio
La unua mencio pri la vilaĝo okazis en 1387 laŭ tiama hungara ortografio "Farkasfalua", la germana loknomo aperis en 1698 en formo "Naimork seu Farkafalva". En 1529 kaj en 1532 la turkoj detruis la vilaĝon, kiu poste en 1569 rajtis aranĝi tutlandajn bazaradojn po 3 jare kaj ankaŭ bazaradojn ĉiusemanne. En 1605 Stefano Bocskai, en 1646, 1664 kaj en 1683 denove la turkoj, en 1704 Francisko Rákóczi la 2-a bruldetruis la urbeton. En 1787 vivis tie 817 homoj en 120 domoj, en 1828 986 homoj en 113 domoj, en 1857 1216 homoj en 160 domoj. En 1878 granda incendio okazis, tial fajrobrigadejo konstruiĝis en 1901, turo alkonstruiĝis en 1961. En 1910 vivis en Farkasdifalva 1101 homoj, plejparte aŭstroj. Ĝis 1921 Farkasdifalva apartenis al Hungara reĝlando, al Vas (reĝa departemento), al distrikto de Szentgotthárd, poste al Aŭstrio (dume inter 1938-1945 al Germanio). En 1947 kaj 1954 inundoj okazis. Neumarkt an der Raab aliĝis al Sankt Martin an der Raab en 1971. En 2007 vojo 4 km-ojn longa konstruiĝis al Alsószölnök.
Birtin
Birtin estas nomo de pluraj lokoj en Rumanio:
Vespertaglo
La Vespertaglo (Macheiramphus alcinus) estas rabobirdo troviĝanta en subsahara Afriko kaj en suda Azio al Nov-Gvineo. Ĝi ricevas tiun nomon pro sia dieto, kiu konsistas ĉefe el vespertoj. Ĝi postulas malfermajn spacojn kie ĉasadi, sed vivas ie ajn el densa pluvarbaro al duonarida veld.
Aspekto
LA Vespertaglo estas svelta, mezgranda rabobirdo, kutime ĉirkaŭ 45 cm longa. Ĝi havas longajn flugilojn kaj konturon de falko. Plenkreskulo estas malhelbruna kun tre blanka makulo en gorĝo (dividita de malhela vertikala strio) kaj brusto, kaj havas blankan mallongan strion kaj super kaj sub ĉiu okulo, kiu havas flavan irison. La kruroj estas helflavaj kaj la beko malhela.
Junuloj estas makulecbrunaj kaj havas pli blankan plumaron ol plenkreskuloj.
Ĉasado
Vespertoj estas la kutima predo de la Vespertagloj, kvankam ili povas manĝi ankaŭ malgrandajn birdojn, kiaj hirundoj, apusoj kaj kaprimulgoj, aŭ eĉ insektojn. Ili ĉasas persekutante siajn predojn je alta rapideco dumfluge. Ĉirkaŭ 49 % el ties ĉasoj iĝas sukcesaj.
La Vespertaglo estas krepuskulo kaj ĉasas krepuske.
Reproduktado
La pariĝa ceremonio inkludas multajn aerajn memmontrojn kaj akrobatiojn. La nesto estas konstruata el bastoneteroj kolektitaj dumfluge, kaj estas ĉirkaŭ 90 cm larĝa kaj 30 cm profunda. Nur la ino responsas pri la kovado de la ovaro. La masklo ofte kunhavas manĝon kun ŝi. Post ĉirkaŭ unu monato okazas eloviĝo kaj ambaŭ gepatroj helpas al idomanĝigado. Elflugo okazas post 30–45 tagoj kaj elnestiĝo okazas tuj poste.
Vespertagloj reproduktiĝas plej parton de jaroj.
Konservado
Pro ties granda teritorio kaj relative stabila populacio, la Vespertaglo estas specio Malplej Zorgiga.
13273 Cornwell
13273 Cornwell estas tre malgranda sed treege hela asteroido de la asteroida zono, malkovrita la en la kadro de la kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Ĝi estis nomita en honoro de Walker Cornwell, mentoro de finalisto de la Broadcom MASTERS de 2019, konkurso pri matematiko kaj scienco por gestudentoj de meza lernejo. Li instruas ĉe la Saint Joseph Catholic Middle School, Ogden (Utaho).
Valdeolivas
Valdeolivas [baldeoLIbas] (Valo de olivoj, aŭ de olivarboj) estas municipo de Hispanio, en la Provinco Kvenko, regiono de Kastilio-Manĉo.
Loĝantoj
La loĝanto nomiĝas valdeolivero. La censita loĝantaro en 2016 estis de 199 loĝantoj kaj la denseco estas de 4,32 loĝ/km².
Situo
Valdeolivas estas situanta en la orienta parto de Kastilio-Manĉo en la komarko aŭ distrikto Kvenka Alkario en la norda parto de la Provinco Kvenko, je altitudo de 924 m super marnivelo. La areo de ties teritorio estas de 46,05 km². La geografiaj koordinatoj estas 40°30′16″N 2°26′48″Ok.
Historio
Estas nur la preĝejo de la 13a jarcento.
Post la Hispana Enlanda Milito la loĝantaro falis, tio estis oni perdis loĝantojn pro diversaj tialoj: nome bataloj, prizono, politika persekutado, malsato ktp. Ĝis meze de la 20a jarcento la loĝantaro de multaj vilaĝoj de la regiono atingis pinton, kaj ankaŭ ĉe Valdeolivas, sed poste okazis elmigrado, senloĝigo kaj maljuniĝo de la loĝantaro, kaj ankaŭ ĉe Valdeolivas kie oni alvenis al la nunaj 199.
Ekonomio
Agrikulturo (olivoj kaj cerealoj) kaj brutobredado tradicie. Servoj kaj loĝejoj.
Monumento
Romanika preĝejo de Valdeolivas. La preĝejo de la Asunción estas romanika monumento. Ties gravo estas ligata al la proksimeco de la monaĥejo de Monsalud en la proksima submunicipo Córcoles (apartenanta al Sacedón).
Temis origine pri romanika preĝejo de la 13a jarcento ununava kun altarareo formata de navo kovrita de volbo, kun presbiterio kaj duoncirkla absido, kun fortika sonorilturo malantaŭe. La postjarcentaj reformoj nuligis la romanikajn navon kaj pordegon, sed restis la altarareo kaj la turo, kiu estis zorge restaŭrita antaŭ malmultaj jardekoj pro ties valoro arkitekta kaj belo. Ĝi estas kvaretaĝa. La unua senornama kaj la aliaj tri separataj per ornamoj kaj kun duoblaj fenestroj. La interno de la absido konservas gravegajn pentraĵojn datitajn el la 14a jarcento kaj de stilo transira inter la romanika kaj la gotika. Oni montras majestan Dion kiu benas ĉirkaŭita de la mistika mandorlo, dum la tetramorfo ĉirkaŭas la bildaron kaj flanke estas la apostoloj.
Bettina von Arnim
Bettina von ARNIM, origine: Elisabeth Catharina Ludovica Magdalene BRENTANO (naskiĝis la 4-an de aprilo 1785 en Frankfurt am Main, mortis la 20-an de januaro 1859 en Berlino) estis germana verkistino.
Ŝi estis la fratino de Clemens Brentano kaj la edzino de Achim von Arnim. Kiel tiutempe multaj tre talentaj virinoj ŝi daŭre staris en la ombro de sia edzo. Nur post ties morto en la jaro 1831 ŝi, kiu ankaŭ estis patrino de sep idoj, regule verkis kaj publikigis, ofte verkojn kun politika/socikritika enhavo.
Vivo
Post la edziniĝo (1811) ŝi vivis - post rompiĝo kompleta kun Goeto - parte en Berlino parte en Wiepersdorf, bieno de sia edzo apud Jüterbog. Nur post ties morto li ekverkistinis. En tiu ĉi rolo ŝi havis intereson grandan je la socialpolitikaĵoj tiutempaj. En Berlino ŝi arde dediĉis sin al la zorgado pri malriĉuloj kaj malsanuloj. Ankaŭ la revolucian jaron 1848 ŝi partoprenis vigle. Tiu ĉi engaĝiĝo malhelpis ŝin ĉe diversaj klasoj.
Graveco
Ŝiaj verkoj estas geniaj improvizaĵoj, verkitaj en flora kaj elanoza stilo kiu ofte estas malhela kaj malklare balbutanta. Tio ekz. troviĝas ĉe la konata libro »Goethes Briefwechsel mit einem Kinde« (Berlin 1835), kiu enhavas ja veron sed ankaŭ multe da elpensitaj ornamoj. Ankaŭ la libro »Die Günderode« (Grünberg 1840) estas tia miksaĵo inter memoroj kaj fantazio. Poste aperis »Dies Buch gehört dem König« (Berlin 1843), kie provatas solvo de socialaj mizeroj. »Klemens Brentanos Frühlingskranz« (Charlottenburg 1844) estas dediĉita je la memoro de ŝia frato; menciindas krome »Ilius Pamphilius und die Ambrosia« (Berlin 1848), nova literinterŝanĝprodukto nomita »Briefwechsel« (kun amrilatrakontado pri la juna poeto Phil. Nathusius) kaj la obskura verko »Gespräche mit Dämonen. Des Königsbuchs zweiter Teil« (1852).
Plano kiu okupis ŝin ĝis la lastaj tagoj de ŝia vivo estas la starigo de granda Goeto-monumento por kiu ŝi mem estis farinta la dezajnon. Sed nur parto (Goethe und Psyche) realigitis de Steinhäuser. Ŝia plej juna filino Gisela von Arnim, edzino de la arthistoriisto kaj poeto Herman Grimm ankaŭ verkistinis. Ŝiaj dramoj »Dramatische Werke« aperis en kvar volumoj en Bonn kaj Berlino inter 1857–75. Unu ŝiaj amikinoj estis Catharina Elisabeth Goethe.
Fonto
Meyers Großes Konversations-Lexikon, Band 1. Leipzig 1905, S. 798-799, kio legeblas tie ĉi interrete.
Attila Simon
SIMON Attila [ŝimon] esta rumania hungara poeto, ĵurnalisto naskita la 6-an de aŭgusto 1972 en Miercurea Ciuc. Inter 1998 kaj 2001 li redaktis la retan novaĵportalon Élő Erdély.
Teoremo de Rolle
En analitiko la teoremo de Rolle asertas, ke se funkcio estas kontinua en kompakta Intervalo [a,b]\quad, tio estas malfermita kaj limigita, derivebla en ĉiu punkto en la fermita intervalo (a,b)\quad kaj, tiam ekzistas almenaŭ interna punkto en (a,b)\quad kies derivaĵo nuliĝas, tio estas (krita punkto).
Formale: Estu Se f\quad estas kontinua en [a,b]\quad, derivebla en (a,b)\quad kaj  tiam
Per teoremoj de Weierstrass kaj Fermat
Danke al teoremo de Weierstrass la funkcio en la intervalo [a,b]\quad garantias la ekziston de absolutaj maksimumo kaj minimumo (kiuj estos M\quad kaj m\quad). Estas du kazoj:
Per teoremo de Lagrange
Ĉi tiu teoremo estus aparta kazo de la teoremo de Lagrange, kiu asertas, ke, sen la hipotezo,. Se, la numeratoro estas nula, do la teoremo de Rolle estas verigita.
Kontraŭekzemploj
La teoremo ne validas se ne estas nur unu el la tri hipotezoj:
Ĝeneraligoj
Ebla ĝeneraligo de la teoremo de Rolle garantias la ekziston de ne-deriveblaj punktoj, de fleksoj kun vertikala tanĝanto, tio estas punktoj kie la limeso de la pliiga raporto estas infinito.
Koks Bazar
Koks Bazar (যশোর) estas marborda urbego, fiŝkapta haveno, turismocentro en Bangladeŝo en Ĉitagongo (regiono). La urbego estas ĉefurbo de la samnoma distrikto kaj la plej suda urbego de la lando. Historiaj nomoj de Koks Bazar estis Panova, kies laŭlitera tradukado signifas "flavan floron", la alia malnova nomo estis "Palongkee". La moderna loknomo derivas de ŝipkapitano Hiram Cox, kiu helpis al la rifuĝintoj en la areo. El la kolonia erao nur tiu angleca urbonomo restis origine.
Geografio
Koks Bazar situas laŭ la Bengala Golfo en la sudorienta parto de la lando sur ebenaĵo. Ĉitagongo troviĝas 106, Dako 312 km.
Historio
Koks Bazar estis unue establita en 1854 kaj iĝis municipo en 1989. En 1971 la pakistana mararmeo profitis la havenon, tial okazis tie bataloj dum la sendependiĝo.
Ekonomio
Ĉe Koks Bazar etendiĝas unu el la plej longaj marbordaj sablaj strandoj de la mondo (120 km). Hodiaŭ la urbego estas unu el la plej vizititaj turistlokoj en Bangladeŝo, kvankam ne grava internacia turistloko. Alia ofta okupiĝo estas la fiŝkaptado (ne nur fiŝoj, sed diversaj marbestoj). La industria sektoro konsistas el produktadoj de saloj, teksaĵoj, lignaĵoj.
Trafiko
Koks Bazar havas trairan laŭmarbordan ĉefvojon, fervojan linion, lokan flughavenon.
Klimato
Koks Bazar situas en la tropika klimato kun influo de musonoj. La averaĝa jara temperaturo varias inter 16-35 °C. Jare pluvas po 3524 mm, en ĉiuj monatoj pluvas, sed pli ofte inter aprilo-novembro.