cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Trindade (Gojaso)
Ekonomio
Trindade estas industria centro, kie oni produktas ceramikaĵojn, aliminiajn varojn, trinkaĵojn, vestaĵojn. La ĉefaj agrikulturaj produktoj estis bananoj, kafoj, kokosoj, oranĝoj, citronoj, ananasoj, rizoj, faboj, maniokoj, maizoj, sojfaboj, tomatoj. oni bredadas brutojn, porkojn, kokojn. Gravas ankaŭ la turismo.
Trafiko
El Trindade ŝoseo kuras al la subŝtata ĉefurbo Goiânia (GO-060).
15550 Sidnejo
15550 Sidnejo estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la aŭstralia astronomo John Broughton elde la Observatorio de Reedy Creek en Ora Marbordo (Gold Coast, Kvinslando, Aŭstralio).
Nomo
Ĝi ŝuldas sian nomon al la plej granda urbo de Aŭstralio : Sidnejo, naskiĝloko de la malkovrinto. Fondita de la britoj en 1788, Sidnejo estis la unua eŭropa setlejo en Aŭstralio, estas fama pro sia belega operejo, sia haveno, sia plaĝoj kaj gastigis la 2000.
Górnośląskie Zagłębie Węglowe
Górnośląskie Zagłębie Węglowe (mallonge GZW, traduko el la pola: Supra Silezia Baseno Karba) estas urba industria aglomeraĵo en historia regiono Silezio kaj en Zagłębie Dąbrowskie.
GZW konsistas el Górnośląski Okręg Przemysłowy (ĉirkaŭ Katowice) kaj Rybnicki Okręg Węglowy (ĉirkaŭ Rybnik) en Pollando kaj malgrandparte en Zagłębie Ostrawsko-Karwińskie en Ĉeĥio.
GZW situas en polaj provincoj Silezio kaj Malgrandopolio ĉe riveroj Vistulo kaj Odro.
Industrio
En la regiono estas multa karba industrio.
Citro (moderna muzikilo)
Citro laŭ PIV estas
La moderna popolmuzika plukinstrumento estis ludata ekde la 16-a jarcento aparte en la Alpoj. Fine de la 19-a jarcento ĝi modiĝis ankaŭ en la salonoj de la eŭropaj burĝoj. Post la du mondmilitoj de la 20-a jarcento la konstruo de la muzikilo tiom pliperfektiĝis, ke ĝi nuntempe estas matura koncerta muzika instrumento kun vasta sonaro kaj ambicioj kaj taŭgi por historiaj muzikaĵoj kaj por tre modernaj verkoj.
Etimologio
La vorto "citro" devenas de la antikva greka vorto κιθάρα, "Kithara". La vorto uziĝis por la moderna instrumento unuafoje dum la 17-a jarcento en la germana lingvo je la formoj Cyther, Zitter kaj iom poste ankaŭ laŭ la nuna ortografio "Zither".
Pri la deveno de la instrumento ekzistas diversaj hipotezoj. Konatas, ke jam la muzikisto de antikva Grekio konis antaŭformon de la moderna citro, la unukordilon. Krome multaj formoj de la instrumento troveblas en diversaj regionoj de Azio, ekzemple en Ĉinio la muzikiloj 古琴 ("Qin") und 古箏 ("Guzheng"), en Japanio la 琴 ("koto") aŭ en Vjetnamio la "Đàn Tranh". El la hebrea kaj eŭropa kulturaj zonoj la psaltero
La alpa citro
En la regionoj de la eŭropa montaro Alpoj unuafoje komence de la 16-a jarcento ekaperas frua formo de la moderna popolmuzika instrumento. La sviso Thomas Platter, kiu naskiĝis dum 1499 en la regiono Valezo, raportas ke en sia junaĝo li fiksis kordojn sur breto, aldonis muzikilan ponton kaj per plukado de la kordoj kreis muzikon.
Instrumenton de tiu speco dum la jaro 1619 mencias ankaŭ la germana komponisto kaj primuzika verkisto Michael Praetorius. Instrumento el la jaro 1675 el la germanlingva sudtirola urbo Brixen (nuntempe ankaŭ itale Bressanone) havas la formon de longa rektangulo, du melodiajn kaj du akompanajn kordojn kaj prentabulon kun 14 fretoj. Fine de la 18-a jarcento komenciĝis vivaj diskutoj pri la plimodernigo de la instrumento, aparte en Salcburgio en okcidenta Aŭstrio kaj en la alpa komunumo Mittenwald en la pleja sudo de Germanio.
Al la ĝisnuna instrumento dum la jaro 1851 aldoniĝis alda variaĵo, kiu iom pli grandis ol la ĝisnuna viariaĵo kaj sonis kvarton pli malalte. La unua moderna koncerta citro en nuna formo konstruiĝis dum 1862 en Munkeno. Ĉirkaŭ la jaro 1930 ankoraŭ aldoniĝis "kvinta citro", kies kordoj sonas kvinton pli alte ol la origina instrumento, kaj basa variaĵo, kies sonoj sonas oktavon pli malalte.
Koncerta citro
La baza formo de koncerta citro estas malalta kesto, sur kiu, paralele al la pli longaj randoj, poziciiĝas 5 kordoj kun fretoj kaj 27 ĝis 37 kordoj sen. Sub la sen-fretaj kordoj troviĝas resontruo. Sub la fretaj kordoj situas la fingrotabulo ludiĝas la melodio. Krom la origina formo de la instrumento, kiu nomiĝas diskanta citro, ankaŭ la kvinta (je kvin plentonoj pli alta), la pli malalta alda kaj ankoraŭ pli malalta basa citroj apartenas al la koncertaj muzikilovariaĵoj.
Inter la plej disvastiĝintaj formoj de koncerta citro estas la "salcburga formo", kui havas unu volbaĵon ĉe la muzikila flanko plej fora de la muzikisto. Alia konstruvariaĵo estas la "mitenvalda formo", kiu orientiĝas je la simetrio de la klasikaj gitaro aŭ liro kaj havas du volbaĵojn. Moderna formo estas la "psaltera citro" (germane „Psalterzither“), kiun ĉirkaŭ la jaro 1970 evoluigis la instrumentokonstruisto Ernst Volkmann.
Saint-Céneri-le-Gérei
Saint-Céneri-le-Gérei estas franca komunumo en la departemento Orne, en la regiono Normandio. Ĝi havis 124 loĝantojn en la jaro 2011. Ĝi apartenas al la asocio “La plej belaj vilaĝoj de Francio”.
Geografio
Saint-Céneri-le-Gérei situas en la sudo de Normandio, ĉe la rivero Sarthe.
Universala Esperanto-Asocio. Historia Skizo 1908-1933
'Universala Esperanto-Asocio. Historia Skizo 1908-1933', eldonita en 1933 de Universala Esperanto-Asocio, estas raporto de Hans Jakob pri la unuaj 25 jaroj de la historio de tiu organizaĵo. La libro unue priskribas ties estiĝo, la agadoj dum la unua mondmilito kaj la rekonstruo de UEA. Poste oni diferencigas la periodojn 1920-1922 "De Hago al Helsinki" kaj de 1922-1932 "De Helsinki al Parizo". Superrigarditaj estas la eldonaĵoj, la financoj kaj la Centra Oficejo. Amplia statistikaĵoj estas aldonitaj. La libro ankaŭ enhavas la tekston "Kiel nin organizi?" de Hector Hodler.
Bildaro
<Gallery> Dosiero:1931 Raporto UEA.jpg|Jarraporto 1931 Dosiero:1932 Raporto UEA.jpg|Jarraporto 1932 </Gallery>
Koronalo
Koronaloj (aŭ koronalaj konsonantoj) artikulaciiĝas per la fleksebla antaŭa parto de la lango. Nur la koronalaj konsonantoj divideblas en apikalan (uzante la langan pinton), laminalan (uzante la langan klingon), kupolan (per la lango buligita), aŭ subapikalon (per la lango kurbita retroen), aldone al kelkaj malpli oftaj lango-formoj, ĉar nur la antaŭo de la lango havas tian lertecon, tian malplumpecon. Koronaloj ankaŭ havas alian dimension, sulkecan, per kio oni faras siblantojn en kombinaĵo kun la supraj lango-formoj.
Koronalaj lokoj de artikulacio inkluzivas la dentalajn konsonantojn ĉe la supraj dentoj, la alveolarajn konsonantojn ĉe la supra gingivo (la alveolara kresto), la diversajn postalveolarajn konsonantojn (kupolan palato-alveolaran, laminala alveolo-palatalan, kaj apikalan retrofleksan) tuj malantaŭ la gingive kovritaj alveoloj, kaj la verajn retrofleksajn konsonantojn kurbigitajn retroen kontraŭ la malmola palato.
(Al la suba listo mankas langolabialaj, alveolo-palatalaj kaj retrofleksaj konsonantoj)
Elizabeth Gaskell
Elizabeth Cleghorn GASKELL (29 septembro 1810 – 12 novembro 1865 ) estis aŭtoro de Anglio.
Ŝi naskiĝis en Londono. Post ŝia patrino mortis, ŝi loĝis kun sia onklino en Knutsford, Cheshire. Ŝi geedziĝis kun William Gaskell, kiu estis pastro, en 1832. Ili loĝis en Manchester, kiu estas la okazejo de kelkaj ŝiaj libroj.
Ŝiaj plej famaj libroj estas Mary Barton, Cranford, North and South, kaj Wives and Daughters. Ŝi ankaŭ verkis libron pri la vivo de sia amiko Charlotte Brontë. Kelkaj el ŝiaj libroj iĝis filmoj kaj televidaj programoj.
Ŝah Vali Kot
La distrikto Ŝah Vali Kot - fonetike pli ĝuste estus la latinliterigo Ŝah Ŭali Kot - situas en la norda parto de la provinco Kandahar de Afganio. En 2006 en la distrikto vivis 38 400 loĝantoj. La administra centro de la distrikto situas plej sude en la distrikta areo. La regiono konatas kiel forta bazo de la talibanoj.
(5566) 1991 VY3
Malkovro
Ĝi estis malkovrita la de la japanaj astronomoj Hiroŝi Kaneda kaj Sejĝi Ueda elde la observatorio de Kuŝiro en Hokajdo (Japanio).
Rábasebes
Rábasebes [rAbaŝebeŝ] estas tre malgranda vilaĝo en Hungario, en regiono Okcidenta Transdanubio, en departemento Győr-Moson-Sopron, en Distrikto Csorna. Sebes signifas hungare rapideta.
Historio
La unua mencio okazis en 1263. La turkoj plene detruis la vilaĝon en 1594, poste dum pluraj jaroj ĝi ne estis loĝata. En 1953 kolĥozo formiĝis. En Rábasebes migra poŝto servas.
Thomas Pesquet
Thomas PESQUET (naskinĝinta la 27an februaro 1978 en Rueno), estas franca kosmonaŭto de la Eŭropa Kosma Agentejo. Li restadis en la Internacia Kosmostacio de novembro 2016 ĝis junio 2017.
NGC 3303
NGC 3303 (aliaj indikoj — UGC 5773, MCG 3-27-66, ZWG 94.96, KCPG 240A, ARP 192, VV 71, PGC 31508) estas galaksio en konstelacio Leono.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Diego Marani
Diego Marani (naskiĝis en 1959 en Tresigallo proksime de Ferrara, Italio) estas itala interpretisto, ĵurnalisto, verkisto kaj kolumnisto por diversaj gazetoj. Li ricevis ĉefe famon pro la premiita libro Nova Finna Gramatiko kaj la ŝerca kaj provoka lingva eksperimento kiun li lanĉis en 1996 : Europanto , hibrida eŭropa lingvo sen gramatikaj reguloj kaj kun senlima vorttrezoro de vortoj miksitaj el diversaj oficialaj lingvoj de la Eŭropa Unio, sen konsideri ĝin kiel serioza klopodo krei komunan lingvafrankaon (lingua franca) por uzo en la Eŭropa Unio sed kiun li konsideris kiel  'lingva ĵazo ' de kiu li kredas ke ĝi eventuale povus "okazigi implodon de internacia angla"(sic)
Biografio
Post la mezgrada edukado en Ferrara li daŭrigis studojn por interpretisto en Triesto (Scuola per Interpreti di Trieste). Krom la franca li ekstudis la germanan kiun tiutempe jam sufiĉis suspekti lin estri dekstrulo (en tempo kiam la angla ne estis tiom populara). Poste en 1985 li eklaboris en Bruselo kiel tradukisto ĉe la Konsilio de Ministroj de la Eŭropa Unio.
Kampenhout
Kampenhout (nederlande, proksimuma prononco ) estas municipo en Belgio, en la nederlandlingva provinco Flandra Brabanto kiu ĉirkaŭas la Bruselan Ĉefurban Regionon. Komence de la municipo havis  loĝantojn. Ĝi apartenas al la distrikto (aŭ arondismento) Halle-Vilvoorde.
Diego Marani
Biografio
Diego Marani estas politika konsilisto de la Eŭropa Ekstera Ago Servo respondeca de kultura diplomatio. Li antaŭe deĵoris ĉe la Konsilio de Ministroj kaj ĉe la Eŭropa Komisiono, kie lia postenpriskribo tekstis jene: "Politiko de multlingveco - evoluigi kaj apliki strategian direkton, aktivaĵojn kaj agadojn en la kampo de lingvoj kaj interkultura dialogo kaj socia inkluzivigo, kiel parto de la nova tutaĵa aliro al lingvoj, multlingveco, interkulturaj kapabloj kaj lingva diverseco".
Kampenhout
Ekde 1977 la municipoj Berg, Buken kaj Nederokkerzeel apartenas al Kampenhout, la ĉefa municipo.
Diego Marani
Multlingveco kaj eŭropa identeco
Post la libroj ' Nova Finna Gramatiko ' kaj ' La Lasta de la Vostyachs ', lia libro 'La Interpretisto ' estas la tria en trilogio de romanoj sur la temo de lingvo kaj identeco en kiu li esploras kio estas la identeco de la 'eŭropano'
En intervjuo li esprimas sin kritike rilate al la naciŝtato de kiu li diras ke ĝi kunigias elementojn ne kunigeblajn :
"Lo stato nazione è però una perversione perché fa coincidere cose che non possono stare insieme. territorio disegnato artificialmente dall’uomo e una lingua che invece è un fenomeno naturale"
Antaŭ la kreado de la nacia ŝtato, lingvo kaj identeco ne estis strikte ligitaj. Hodiaŭ estas en Eŭropo homoj kiuj parolas malsamajn lingvojn kaj kiuj ne estas ligitaj al unu kulturo aŭ nacio. Marani esploris la demandon ĉu identeco (grupa sento) povas esti plurobla kaj opinias ke Eŭropo ne devas preni la lingvojn por sia identeco, sed zorgu ke ĝi estu bazita sur aliaj valoroj.
Kritiko
Se Eŭropo ne devas preni la lingvojn por sia identeco oni sin demandu ĉu ankaŭ la ne-altruda, kvazaŭa spontanea evoluo al ĉiam pli ofta uzo kaj instruado de unusola lingvo (nuntempe la angla) pli kaj pli forpelante aliajn lingvojn el la lernejaj sistemoj ne kondukos al "malŝato de la komuna EU pro tio ke ĝi ŝajnas devigi ilin identiĝi kiel eŭropanoj per la angla lingvo kiu povus pretigi la terenon por ĝia disfalo kiam politika, religia aŭ ekonomia krizo fortos". La ebla disfalo de la EU jam ŝerce estis pritraktita en la vojaĝanta ekspozicio 'Domo de Eŭropa Historio kaj Ekzilo'  de dramaturgo Thomas Bellinck.
"La komunikado-problemo nur povas esti solvata en demokratia maniero se ĈIUJ parolas sian denaskan lingvon aŭ se NENIU parolas sian denaskan lingvon. La unua solvo estas nur ebla se ĉiuj pasive regas la denaskan lingvon de ajna alia parolanto. Se tiu ĉi ne estas la kazo, oni povas ankaŭ uzi komunan lingvon, kiu estas nenies gepatra lingvo. Ambaŭ opcioj nur eblas en limigita nombro da kazoj, plejparte en elitaj rondoj. En ĉiuj aliaj kazoj ekzistas nur unu demokratia, ne-diskriminacia solvo: uzante relative simplan (por "ĉiuj" lernebla) kaj neŭtralan (akceptebla al ĉiuj) pontolingvon kiel Esperanto".
Kosmopolita verkaro
Marani estas ankaŭ verkisto de 'kosmopolitaj' kaj 'prilingvaj' romanoj en la itala lingvo, tradukitaj jam en 14 lingvoj. Diego Marani kunlaboras kun la kultura suplemento de la itala financa taggazeto Sole 24 Ore, kun la reta revuo Piazza Enciclopedia Magazine kaj kun la retejo eunews.it
Bibliografio
"Literatura Foiro" numero 287 (junio 2017) : eseo de Giorgio Silfer kiu analizas la romanon de Marani kie aperas ankaŭ nia lingvo : "La interpretisto" (2004), el kies ĉapitro tria la eseinto tradukis la fragmenton kun la protagonisto kaj kolonelo Kwiatkowski.
"Europanto", revuo Esperanto, Jaro ?, numero ?, paĝo ?
(itala) Ubaldo Stecconi, "La solitudine di Diego Marani" (La soleco de Diego Marani, interjuo), Inter@lia, bulteno de la italaj tradukistoj, traduka servo de la Eŭropa Komisionon, numero 18, septembro 2001.
(angla) Nicoletta Pireddu, "Scribes of a Transnational Europe: Travel, Translation, Borders." "The Translator" 12 (2), 2006: 345-69.
(angla) Nicoletta Pireddu, "Linguistic Transvestism and Transnational Identities in Diego Marani's "Nuova grammatica finlandese", Eld. Rossella Riccobono kaj Federica Pedriali. Ravenna: Longo, 2007: 31-41.
Eksteraj ligiloj
(esperanto) Eŭropanto kaj Esperanto en anglalingva rusa televido, Libera Folio, 11-a novembro 2009.
(franca) Marani's European Commission Expolangues, prelego, 2009.
(europanto) Cabillot und el Mysterio des Exotisches Pralinas (novelo)
(esperanto) Zlatko Tiŝljar, Slovenio, Eŭropa identecco mallonge, 9-a oktobro 2010.
(16955) 1998 KU48
(16955) 1998 KU48 estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la en la kadro de la kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Rybnicki Okręg Węglowy
Rybnicki Okręg Węglowy (mallonge ROW, laŭvorte de Rybnik Ĉirkaŭejo Karba) estas industria regiono en Silezio (provinco de Pollando) en Pollando.
Ĝia areo estas 1300 km².
Ĝia loĝantaro estas 659000.
La centra urbo estas Rybnik. La aliaj granda urboj estas Jastrzębie-Zdrój, Racibórz, Żory, Wodzisław Śląski.
Ŝugiin
La Ŝugiin (japane 衆議院) estas la unua el du ĉambroj de la parlamento de Japanio, kaj ankaŭ nomatas "ĉambro de reprezentantoj" respektive "domo de reprezentantoj". Ĝi konsistas el 480 deputitoj kaj politike superas la duan parlamentan ĉambron, nomata Sangiin.
19766 Katiedavis
19766 Katiedavis estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la en la kadro la kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Ŝugiin
Ambaŭ parlamentaj ĉambroj ekfunkciis laŭ la konstitucio de la Japana Imperio (大日本帝國憲法) valida ekde la 29-a de novembro 1890, kaj post la Dua Mondmilito restrukturiĝis kadre de la konstitucio de la 3-a de majo 1947.
19766 Katiedavis
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de Katie Davis, kiu mentoris unu finaliston de la Discovery Channel Young Science Challenge de 2003, scienca konkurso de mezlernejoj. Ŝi estis instruistino ĉe la Salesian Sisters Elementary School de Corralitos, (Kalifornio, Usono).
Ibn al-Kutija
Ibn al-Kutija aŭ Ibn al-Qūṭijja (mortis la 8-an de novembro 977), naskite kiel ‘Muḥammad ibn ‘Umar ibn ‘Abd al-Azīz ibn Ibrāhīm ibn ‘Isa ibn Mazāhim, estis andaluzia historiisto kies ĉefa verko, nome Ta'riĥ iftitah al-Andalus ("Historio de la konkero de al-Andalus"), estas unu el la plej fruaj arabaj islamaj rakontoj de la Islama invado de Iberio. La nomo "Ibn al-Qūṭijja" signifas "la filo [t.e. descendanto] de Gota virino", kaj la aŭtoro postulas esti agnoskita kiel descendanto el Vitizo, nome la lasta reĝo de unuigita Hispanio dum regado de Visigotoj, tra lia pranevino, Sara la Gota, kiu estis veturinta al Damasko kaj edziĝinta al araba kliento de la kalifo Hiŝam.
Andy Kirk
Andrew Dewey KIRK (28-an de majo 1898 en Newport, Kentukio; 11-an de decembro 1992 en Novjorko, Novjorkio) estis usona bandegestro same kiel basisto (precipe bassaksofonisto kaj tubjisto).
Hemolimfo
Hemolimfo aŭ sangolimfo estas fluaĵo analoga al la sango de vertebruloj, kiu cirkulas en la interno de la korpo de artropodo en rekta kontakto kun la histoj de la animalo. Ĝi estas komponita de flua plasmo en kiu la hemolimfaj ĉeloj nomitaj hemocitoj flosas. Aldone al hemocitoj, la plasmo enhavas ankaŭ multajn kemiaĵojn. Ĝi estas la grava histotipo de la malferma cirkula sistemo karaktera de artropodoj (ekz. araneedoj, krustuloj kaj insektoj). Krome, ankaŭ ne-artropodoj kiel moluskoj posedas hemolimfan cirkulan sistemon.
Delonge oni supozis, ke sistemoj por transporto de oksigeno estas nenecesaj en insektoj, sed oni trovis praaan kaj funkcian hemocianinon en la hemolimfo. Tiu "sango" de insektoj ĝenerale ne portas hemoglobinon, kvankam ĝi povas esti en la trakea sistemo anstataŭe kaj ludas ian rolon en spirado.
867 Kovacia
867 Kovacia estas malgranda, ne tre hela asteroido de la ĉefa asteroida zono, ano de la Higia familio.
Malkovro
Ĝi estis malkovrita la de la aŭstria astronomo Johann Palisa elde la observatorio de Vieno.
Erik Axel Karlfeldt
Pro sia verkaro li en la jaro 1931, postmorte, gajnis la Nobel-premion pri literaturo. Li mortis en Stokholmo.
En Esperanto aperis
La prapatroj ; Plenrajta kolero ; Vagabondo ; Temp atenda ; Ĉieliro de Profeto Elija ; Virgulino Maria ; Portas la nomon Sopir la kastelo ; Malsano ; Gejunularo / Trad. Gustav Johansson, Magda Carlsson. - En: Sveda antologio : Unua parto, vol II. ; p.284 - 296
Krome, Ferenc Szilagyi publikigis Birdo en sia kolekto da tradukoj Tra mia prismo.
Károly Jezsovics
Károly Jezsovics [kAroj jeĵoviĉ], laŭ hungarlingve kutima nomordo Jezsovics Károly estis hungara instruisto, lernejestro.
Károly Jezsovics naskiĝis la  en Hungara reĝlando en Nagyszelezsény (nuntempa Sľažany en Slovakio), li mortis la  en Ĉeĥoslovakio en Banská Štiavnica.
Lineara algebro
kaj linearaj transformoj, kiel
.
La moderna lineara algebro uzas la nociojn vektoro, vektorspaco, matrico kaj lineara transformo kiel ilojn por esplorado.
Lineara algebro estas grava kampo en matematiko, kiu estas esenca al multaj aliaj kampoj. Ekzemple, lineara algebro estas esenca por moderna prezento de geometrio, ĉar ĝi difinas la bazajn terminojn "punkto", "rekto" kaj "ebeno". Ĉar vektorspacoj estas grava ilo en multaj branĉoj de la matematiko, lineara algebro estas unu el la bazoj de matematiko.
Lineara algebro estas vaste uzata en abstrakta algebro, funkcia analizo kaj analitika geometrio. Lineara algebro estas uzata ankaŭ en informadiko kaj komputoscienco. Ekster la pura matematiko, lineara algebro estas uzata precipe en natursciencoj, sociosciencoj, inĝenierarto kaj ekonomiko (por optimumigo).
Historio
La proceduro por solvi sistemon de linearaj ekvacioj, kiu nun estas nomata Gaŭsa eliminado, aperis jam en la antikva ĉina matematika teksto, nome Sistemo de linearaj ekvacioj, en la oka ĉapitro Ortangulaj matricoj de Naŭ ĉapitroj pri matematika arto de Jiuĵang Suanŝu. Ĝia uzado klariĝas en dekok problemoj pri po du ĝis kvin ekvacioj.
Unu el la fundamentoj de lineara algebro estis metita fare de René Descartes, kiu en 1637 evoluigis la kartezian koordinatsistemon (nomitan laŭ li) por priskribi la ebenon kaj uzis ĝin en la kadro de analitika geometrio por trakti problemojn de klasika geometrio. Por marki punkton sur ebeno li uzis ordigitan duopon da nombroj.
Alia fundamento de lineara algebro estis metita fare de Gottfried Wilhelm Leibniz, kiu uzis la koncepton determinanto por solvi sistemojn de ekvacioj en 1693. Poste, en 1750, Gabriel Kramer evoluigis formulon por kalkuli la solvon de sistemo de ekvacioj, nomitan Formuloj de Kramero. Poste, Carl Friedrich Gauss uzis la metodon de gaŭsa eliminado por solvi sistemojn de ekvacioj, el kio rezultis granda progreso por geodezio.
La unuan modernan kaj pli ekzaktan difinon de vektora spaco enkondukis Peano en 1888, kaj ĝis 1900 formiĝis teorio de linearaj transformoj de vektoraj spacoj de finia dimensio. Lineara algebro prenis sian modernan formon en la unua duono de la dudeka jarcento, kiam multaj ideoj kaj metodoj de antaŭaj jarcentoj estis ĝeneraligitaj kiel abstrakta algebro. La evoluo de komputiloj kondukis al pliigita esplorado en efikaj algoritmoj por gaŭsa elimino kaj malkomponado de matricoj, kaj lineara algebro iĝis esenca ilo por modelado kaj simulaĵoj.
Vektoraj spacoj
En abstrakta algebro, vektora spaco (ankaŭ nomata lineara spaco) V super kampo K estas algebra strukturo kreita de nemalplena aro, kun du operacioj (unu interna, la alia ekstera) kaj 8 fundamentaj ecoj. Oni uzas notacion + (vektora adicio) por la interna operacio, kaj \cdot (skalara multipliko) por la ekstera operacio .
La triopo (V,+,\cdot) estas vektora spaco super K, se validas la sekvaj aksiomoj:
Matricoj
Matrico estas ortangula tabelo kun datenoj nomataj elementoj aŭ koeficientoj. Difinita sur aro da matricoj, algebra strukturo ebligas fari algebrajn operaciojn per matricoj. Plej ofte, koeficientoj de matrico estas elementoj de ia korpo aŭ ringo, sed ĝenerale sufiĉas duonringo aŭ eĉ pli ĝenerala tipo de algebra strukturo, kies elementojn eblas adicii kaj multipliki. Matricoj estas uzataj por priskribi sistemojn de linearaj ekvacioj kaj linearajn transformojn.
Kvadrataj matricoj
En lineara algebro, kvadrata matrico estas matrico kies ambaŭ dimensioj estas la samaj, do m-oble-n matrico kun m = n.
Kvadrataj matricoj havas iujn propraĵojn, kiujn ne havas ne-kvadrataj matricoj:
Determinantoj
En lineara algebro, determinanto estas funkcio kiu asociigas skalaron det(A) al ĉiu n×n kvadrata matrico A. La fundamenta geometria signifo de determinanto estas kiel la skala faktoro por volumeno se A estas konsiderita kiel lineara transformo. Por ĉiu pozitiva entjero n, estas unika determinanta funkcio por la n×n matricoj super ĉiu komuta ringo R. Aparte, ĉi tiu funkcio ekzistas kiam R estas la kampo de reelaj aŭ kompleksaj nombroj. Determinanto de A estas ankaŭ iam skribita kiel |A|, sed ĉi tiu skribmaniero estas ambigua: ĝi estas ankaŭ uzata por matricaj normoj, kaj por la kvadrata radiko de {AA}^*.
Linearaj sistemoj
Sistemo de linearaj ekvacioj estas sistemo de ekvacioj, en kiu estas laŭvola nombro de linearaj ekvacioj kaj samtempe ne estas nelinearaj ekvacioj.
Se estas m ekvacioj, en kiuj estas n variabloj, tiam oni povas prezenti en formo:
La skalaroj a_{ij} nomiĝas koeficientoj de sistemo, la skalaroj b_i nomiĝas liberaj elementoj.
Solvo de sistemo de ekvacioj nomiĝas laŭvola opo de n elementoj de korpo K, kiuj, substituite por, donas verajn ekvaciojn.
(15496) 1999 DQ3
(15496) 1999 DQ3 estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la japanaj astronomoj Yoshisada Shimizu kaj Takeŝi Urata elde Observatorio de Naĉikacura en gubernio Ŭakajama (Japanio).
Provinco Bonaero
La provinco Bonaero (Provincia de Buenos Aires) estas la plej loĝata el la provincoj de Argentino. Oni notu ke la urbo Bonaero ne apartenas al la provinco, kaj havas apartan aŭtonoman statuson.
La loĝantaro estis (en 2001) kaj la surfaco  kvadrataj kilometroj. Ĝia ĉefurbo estas La Plata, kun loĝantoj, kaj situanta je 50 kilometroj sude de la urbo Bonaero.
Aliaj gravaj urboj estas Avellaneda, Banfield, Berazategui, Bernal, Castelar, Ensenada, Ezeiza, González Catán José C. Paz, Hurlingham, Isidro Casanova, Ituzaingó, La Matanza, Lanús, Libertad, Mar del Plata, Mercedes, Merlo, Monte Grande, Moreno, Necochea, Quequén, Quilmes, Rafael Castillo, San Fernando, San Juan Bautista, San Justo, San Miguel, San Nicolás de los Arroyos, Tandil kaj Temperley.
La Provinco Bonaero dividiĝas kaj teritorie kaj administre en 135 municipoj nomitaj laŭkonstitucie partidos (partioj). Vidu artikolon Partioj de la Provinco Bonaero.
Svinná
Svinná, hungare Bercsény [berĉEnj], germane Schweinau [ŝvejnaŭ] estas vilaĝo kaj municipo en Slovakio.
Situo
Svinná situas laŭ ĉefvojo kaj fervojo Bánovce nad Bebravou-Trenčín. La lasta urbo troviĝas je 18 km-oj.
Historio
La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1393 en formo "Zyne". Ĝis 1899 la oficiala hungara loknomo estis Szvinna, poste ĝi ricevis hungaran nomon pro la hungariga politiko. En 1909 la najbara vilaĝeto aliĝis al Bercsény. Post 1 jaro laŭ la popolnombrado vivis tie 728 homoj, (slovakoj en majoritato, germanoj kaj hungaroj en minoritato). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Trencsén (reĝa departemento), al distrikto de Trencsén, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 vivis en Svinná 1515 homoj, (1492 slovakoj).
Liro (arĉinstrumento)
La liro (greke λύρα) estas arĉinstrumento de la moderna popola muziko de Grekio kaj Dalmatio. Ĝi iusence evoluis el la antikva plukinstrumento liro, iom similas al violino kaj havas 3 aŭ 4 kordojn. Dum la muzikado la instrumento ne teniĝas kiel violino inter mandiblo, ŝultro kaj mano: aŭ la sonkorpo de la moderna liro ripozas sur la femuroj de la sidanta muzikisto, dum la instrumenta "kolo" troviĝas apud la kolo de la muzikisto, aŭ la instrumento kuŝas sur la femuroj kaj la instrumenta "kolo" montras flanken. Dum la antikvan liron oni sonigis per plukado de la kordoj, la modernan nomparencon - kiel klare indikas la kategorio arĉinstrumento - oni sonigas per muzikila arĉo.
La moderna liro aparte ofte uziĝas sur la insuloj de la insularo Dodekanoj kaj sur la insulo Kreto; tie ĝi kaj la liuto konsideriĝas la bazaj tradiciaj folkloraj muzikiloj. La arĉinstrumenta liro plej ofte ludiĝas de la muzikgrupa kantisto, ĉar ĝi ofte ludas la gvidan muzikan voĉon en interludoj (do kiam la kantisto ne kantas) kaj tiam akompaniĝas de la liuto.
La moderna liro kutime havas tri kordojn, kies bazaj sonoj diferencas je po kvinto, kaj la muzikila "kolo" ne estas interdividita, sed la muzikisto mem devas scii kie ekzakte premi la kordojn al la muzikila "kolo" por ŝanĝi la longecon de la libere vibranta kordoparto tiel ke ekestu harmoniaj sonoj kaj melodioj. La aparte rondeca korpo de la arĉinstrumenta liro el Kreto similas al tio de mandolino.
70030 Margaretmiller
70030 Margaretmiller estas tre malgranda, eksterordinare hela asteroido de la interna asteroida zono (tie estas, de la Hungaria familio) malkovrita la de la usona astronomo Brian D. Warner elde la Observatorio Palmer Divide en Colorado Springs (Koloradio, Usono).
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de Margaret Joan Miller, edzino de la malkovrioto. Diplomigita de la Universitato de Indianao, ŝi estas plenumita aldviolonistino, kiu, kiel anino de la DaVinci Quartet gajnis premiojn en du gravaj internaciaj konkursoj. Ŝi dediĉas sian tempon al la instruo pri aldviolono kaj violono al studentoj de ĉiuj aĝoj.
Liro (arĉinstrumento)
La korpo de la arĉinstrumenta liro el norda Malgrandazio, nomata ankaŭ kementces (greke κεμεντζές), kontraste estas kompare svelta kaj botelosimila. Tiu instrumento el la regionoj sude de la Nigra Maro havas du formojn, kiuj nomatas kapan kaj sil. La Kapan-liro havas pli longajn, basajn kordojn, la sil-liro kontraste kompare mallongajn kordojn de altaj sonoj. Tiuj kulture grekaj instrumentoj de la teritorio nun apartenanta al Turkio korespondas al la kulture turka muzikilo Kemençe.
Lyra (instrument)
Rektaj kapetidoj
Per rektaj kapetidoj oni nomas la kapetidajn monarĥojn kiuj reĝis sur la reĝlando Francio de Hugo Kapeto en 987 ĝis Karlo la 4-a la Bela en 1328, en seninterrompa hereda linio de patro al filo en dek tri generacioj. Post la morto sen heredanto de la lasta rekta vira ido de Hugo Kapeto, la Domo de Valois sukcedis al ili.
Elekto, heredo kaj konsekro
En 987, Hugo Kapeto, duko de la frankoj kaj markizo de Neŭstrio, posedis teritorion compris inter la riveregoj Sejno kaj Luaro.
Li estis la nepo de Roberto la 1-a, kiu reĝis mallonge de 922 ĝis 923 kaj la filo de Hugo la Granda. Li do ne estas, teknike, la unua kapetida reĝo sed li estas la unua de la familio, kiu savis la kronon profite al sia filo, pro tio li estas konsiderata kiel la fondinto de la kapetida dinastio.
Kiam la lasta karolida reĝo, Ludoviko la 5-a, mortis sen idaro, kunveno de la plej gravaj feŭduloj (inter kiuj li estis) kaj de la episkopoj de la reĝlando elektis lin kiel reĝon. Li estis konsekrita en Noyon dimanĉe la 3-an de julio 987 malprofite al la karolida pretendanto Karlo de Loreno. Plie, Hugo Kapeto faris ĉion por konfirmi tiun dinastian povon, kun li intencis starigi, la 25-an de decembro de la sama jaro, li konsekrigis en la katedralo Sainte-Croix de Orleano sian filon Roberto la 2-a, kiu sukcedis al li en 996.
La unuaj regnoj (987-1108)
Hugo Kapeto, kiel duko de la frankoj, estis suzereno de la teritorioj, kiuj etendiĝis inter la riveregoj Sejno kaj Luaro. Sed lia propra bienaro situis precipe ĉirkaŭ Orleano kaj Parizo, kaj ties vasteco ne superis tiun de nuna departemento.
Okcidente, liaj gravaj vasaloj, la grafoj de Blois kaj de Anĵuo, estis preskaŭ sendependaj, kaj la duko posedis nur kelkajn disajn bienojn. Oni povas citi la abatejon Saint-Martin en Tours, kiu estis unu el la plej granvaj sanktejoj de la reĝlando.
La resto de la reĝlando estis dividita laŭ grandaj feŭdoj, inter ili la duklando Normandio (kreita por la vikingo Rollon de la reĝo Karlo la 3-a), la duklando Burgonjo (en la manoj de lia frato Eŭdo-Henriko), la duklando Akvitanio (eksa karolida reĝlando), la graflando Ĉampanjo, la graflando Flandrio aŭ ankaŭ la fora graflando de Tuluzo.
Du gravaj eventoj okazis en la reĝado de Filipo la 1-a : en 1066 la duko de Normandio Vilhelmo la Konkeranto konkeris Anglion kaj fraiĝis ties reĝo ; en 1095, la papo Urbano la 2-a predikis por la unua krucmilito en Clermont.
La kontrasta elstariĝo (1108-1180)
Ludoviko la 6-a. Li komencis interveni en la aferoj de la aliaj feŭdoj. Li devis, kiel jam sia patro kaj kiel siaj posteuloj, provi limigi la povon de la dukoj de Normandio, tiam reĝoj de Anglio, partoprenante en la familiaj disputoj.
Ludoviko la 7-a. Li partoprenis en la 2-a krucmilito. Ĝi fiaskis, sed tio estis por la reĝo okazo por montri sin for de Parizo. Li edziĝis al Eleonora, heredintino de la duklando Akvitanio (la tiama Akvitanio situis pli norde ol la nuna, ĝia ĉefurbo estis Poitiers kaj ne Bordeaux). Lia geedziĝo estis same fiaska kiel la krucmilito, pro manko de heredanto, li repudiis sian edzinon. Ŝi tuj fariĝis edzino de la duko de Anĵuo kaj de Normandio, Henriko Plantaĝeneto, kiu fariĝis samjare reĝo laŭ la nomo Henriko la 2-a.
La grandaj regnoj (1180-1314)
Filipo Aŭgusto. Filipo Aŭgusto mortis en 1223.
Ludoviko la 8-a. Ludoviko la 8-a mortis antaŭtempe en 1226.
Sankta Ludoviko. Pro lia juneco, lia patrino Blanka de Kastilio regentis. Li estis rimarkinda juĝista kaj pia reĝo. Li partoprenis al ĉiuj krucmilitoj de sia tempo kaj mortis en krucmilito en 1270, pro pesto.
Filipo la 3-a.
Filipo la Bela. Nepo de Ludoviko la 9-a, li surtroniĝis en 1285. Li trsnmovigis la papan rezidejon al Avignon. Li sanktuligis sian avon en 1297. Filipo la 4-a mortis en 1314 kaj lasis tri filojn, oni ne timis heredan krizon.
La damnitaj reĝoj (1314-1328)
Ludoviko la 10-a mortis en 1316 sen heredanto.
Filipo regentis.
Johano la 1-a naskiĝis en 1316 sed mortis post 5 tagoj. Tiam Filipo la 5-a, la regento estis konsekrita reĝo en 1317. Li mortis en 1322 sen vira idaro.
Karlo la 4-a, frato de Filipo surtroniĝis sed en 1328, Karlo mortis ankaŭ sen vira idaro.
Filipo la 6-a de Valezio, nepo de Filipo la 3-a estis elektita laŭ la franka kutimo de la salfranka leĝo, malprofite al Karlo la 2-a la Malbona kaj al Eduardo la 3-a (kio estigis la centjaran militon) sed ankaŭ malprofite al la filinoj de Filipo la 5-a kaj de Karlo la 4-a.
Ekonomio de la Eŭropa Unio
La Eŭropa Unio estas la dua plej granda ekonomio en la mondo laŭ pograndaj kriterioj (post Usono) kaj laŭ la akirpova pareco aŭ PPP laŭ anglalingva siglo (post Ĉinio). La Malneta enlanda produkto de la Eŭropa Unio estis ĉirkaŭkalkulita je 18.8 bilionoj da usonaj dolaroj (ĝenerale) en 2018, reprezentante ~22% el la tutmonda ekonomio (Ĝenerala tutmonda MEP).
La eŭro, uzata de 19 el ties 28 membroj, estas la dua plej granda rezerva valuto same kiel la dua plej komerca valuto en la mondo post la Usona dolaro. La eŭro estas la oficiala valuto en 25 landoj, nome en la Eŭrozono kaj en ses aliaj landoj de Eŭropo, ĉu oficiale aŭ de facto.
La ekonomio de la Eŭropa Unio (EU) konsistas el interna merkato de miksa ekonomio bazita sur libera merkato kaj progresaj socialaj modeloj. La MEP porpersone estis de 37,800 usonaj dolaroj en 2017, kompareble kun 59,495 usonaj dolaroj de Usono, 42,695 de Japanio kaj 16,636 de Ĉinio. Estas gravaj malegalecoj en MEP porpersone inter membraj ŝtatoj game el 105,148 usonaj dolaroj en Luksemburgio ĝis 21,678 usonaj dolaroj en Bulgario. Kun malata Koeficiento de Gini de 31, la Eŭropa Unio havas pli egalecan dispartigon de riĉo ol la averaĝo de la mondo.
Gravaj ekonomiaj kaj financiaj centroj kie granda nombro de institucioj, kompanioj kaj bankoj funkcias estas Amsterdamo, Bruselo, Bukaresto, Dublino, Frankfurto, Helsinko, Lisbono, Londono, Luksemburgo, Madrido, Milano, Parizo, Stokholmo kaj Varsovio.
Euronext estas la ĉefa borso de la Eŭrozono kaj la 7a plej granda borso en la mondo laŭ la merkata kapitaligo. La eksterlanda investado faris en la Eŭropa Unio totalon de 5.1 bilionoj da usonaj dolaroj en 2012, dum la investado de EU en eksterlandaj ŝtatoj estis de totalaj 9.1 bilionoj da usonaj dolaroj, klare la plej alta enlanda kaj eksterlanda investado en la mondo.
Ekde la komenco de la publikŝulda krizo jam en 2009, kontraŭaj ekonomiaj situacoj aperis inter Suda Eŭropo unuflanke, kaj Centra kaj Norda Eŭropoj aliflanke: pli alta proporcio de sendungo kaj ŝtata ŝuldo en la Mediteraneaj landoj kun la escepto de Malto, kaj pli malalta sendunga proporcio kun pli alta malneta enlanda produkto en la landoj de Oriento kaj Nordo. En 2018, la publika ŝuldo en la Eŭropa Unio estis de 80% de MEP, kun malegalecoj inter la plej malgranda proporcio, nome Estonio kun 8.4%, kaj la plej alta, Grekio kun 181.1%.
La dek plej grandaj komercaj partneroj de la Eŭropa Unio estas Usono, Ĉinio, Svisio, Rusio, Turkio, Japanio, Norvegio, Suda Koreio kaj Barato (la komerco kun ĉiuj el tiuj landoj estis de 110 mil milionoj da usonaj dolaroj en 2016). La EU estas reprezentata kiel unuigita ento en la Monda Organizaĵo pri Komerco (MOK), en la G-20 kaj en la G7, kune kun la ŝtatoj membroj de la EU.
Aĥsarbek Galazov
De 1961 ĝis 1975 li estis ministro de klerigo en Nord-Osetia Aŭtonoma Respubliko. Inter la jaroj 1976 kaj 1990 li estris la Nord-Osetian Ŝtatan Universitaton.
Skandalo pro "Eĥo de Moskvo"
Komence de novembro 2005 la nomo de Galazov denove aperis en amaskomunikiloj pro skandala mencio de li en programero de moskva radiostacio "Eĥo de Moskvo": li estis en insulta formo menciita fare de tutlande konata ĵurnalisto Leontjev kiel persono, havanta fortan ligon kun brandoprodukta mafio, aginta en Nord-Osetio en la mezo de 1990-aj jaroj.
Post la programero grupo de oset-devenaj intelektuloj turnis sin al la radiostacio, postulante publikan pardonpeton pro la nedeca kulpigo de Galazov.
Chez Cul-de-paille
En la domo antaŭe estis loĝintaj, de la 1846-a jaro, la seĝfaristo Louis Duranceau kun sia edzino. Ŝi antaŭ 1851 komencis esti tavernestrino. . La lokalon ankoraŭ antaŭ 1881 ekestris Eugène Moreau, antaŭ 1920 Germain Martin, ĉ. ekde 1926 la vidvino Marguérite Martin, antaŭ 1946 Marie Narbonne kaj ekde 1953 Robert Vergé kun edzino de germana origino kiu respondecis pri la manĝaĵoj. Post ties divorco Georges Faure, eksa kelnero en la kafejo Brasserie de l'Europe, ekigis la posedantecon (en 1954). Lia filo Bernard Faure ĉ. de 1979 ĝis 2014 ĉefis surloke.
Surloke diversaj societoj flegis kunveni kaj frandi: ekz. studentoj de la Universitato de Poitiers sub la gruponomo Le Chat Noir poitevin inter 1923 kaj 1926; la junaj kontraŭkulturemuloj de la movado Zazou dum la germana okupado inter 1940 kaj 1944; tipografoj de la ĵurnalo Centre-Presse laborantaj dum noktaj skipoj en la 1960-aj jaroj; fotografoj de la klubo Les XV du Poitou en la 1970-aj jaroj; psikologoj kaj geriatroj de Centre hospitalier universitaire de Poitiers en la 2000-aj jaroj. De al 1920-aj jaroj oni surtabligis la blankan vinon Montlouis-sur-Loire (AOC) kaj de la 1960-aj jaroj ĝis nun la ruĝan Chinon (AOC).
En 1954, kiam Georges Faure aĉetis la tavernan komplekson, la najbara Municipa teatro de Potiers reinauriĝis sub la gvidado de Émile Bremond. Bremond kutimis inviti la gastantajn aktorojn kaj kanzonistojn post la spektakloj al la noktaj bankedetoj de chez Cul-de-Paille. De ili pli ol ducent nomoj admireblas, ekz. de Arletty, Jean-Louis Aubert, Hugo Aufray, Jean-Louis Barrault, Bourvil, Georges Brassens, Jacques Brel, Colette Brosset, Dany Carrel, Éric Charden, Marc Chevalier, Coluche, Pierre Dux, Juliette Greco, MØ, Claude Nougaro. Kromas la nomoj de la scenariisto Jean Anouilh, de la dancisto Brian Joubert, de la ĉefministro Jean-Pierre Raffarin.
17452 Amurreka
17452 Amurreka estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la de la belga astronomo Eric Walter Elst elde la Observatorio La Silla en Ĉilio.
Nomo
Ĝi ŝuldas sian nomon al al rivero Amuro (Амур река: Amur reka), kiu fluas tra Norda Azio, de la montoj de nordorienta Ĉinio ĝis la Oĥotska Maro. Longa de 4444 km, Amur trafluas diversajn pejzaĝojn de dezerto, stepo, tundro kaj tajgo. Tiu rivero formas la landlimon inter la fora orienta Rusio kaj la nordorienta Ĉinio.
Islamabada Ĉefurba Teritorio
La Islamabada Ĉefurba Teritorio (IĈT) (en urdua :وفاقی دارالحکومت) estas unu el la du federaciaj teritorioj de Pakistano. Ĝi inkludas Islamabadon mem, nome la ĉefurbo de Pakistano, kaj kovras areon de 1,165.5 km² (450 mi²) el kiuj 906 km² (349.8 mi²) estas Islamabado mem. Ĝi estas reprezentata en la Nacia Asembleo pere de du konstituantoj, nome NA-48 kaj NA-49.
Evangelio laŭ Hebreoj
Patristikaj atestaĵoj kaj alifontaj favoraj al la ekzisto de la Evangelio laŭ Hebreoj
La precipa fonto estas konstituita de la citaĵoj de Sankta Hieronimo, kiu travivis kiel ermito en la okcidenta Sirio laŭlonge de kvin jaroj, antaŭ ol translokiĝi al Betrehemo, kie ankaŭ mortis. Okazis inter la siriaj kristanoj ke Jeronimo lernis la hebrean lingvon, kaj informiĝis pri la evangelio kiun ili uzis, kaj kiun unufoje nomas «Hebrea Evangelio» kaj alifoje «Evangelio laŭ Hebreoj»; li ankaŭ asertas ke Nazareoj uzis tiun Evangelion, aŭ ke ĉiukaze ili tiun legas, kaj unukaze asertas ke tiun uzas ankaŭ la Ebionitoj. Tamen probablas ke en tiuj kazoj li referencas al Nazareoj kaj Ebionitoj aludante, ĝenerale, al palestinaj kristanoj prefere ol al apartaj sektoj laŭ li herezaj..
En sia De viris illustribus, Heronimo informas ke epoke de sia rakonto (392) en la biblioteko de Cezareo ekzistis libro kompilita de martiro Panfilio kaj ke la Nzareoj de Alepo al li permesis ĝin kopii; Hieronimo referencas al tiu libro kiel al la «origina hebrea», uzita de Nazareoj kaj Ebionitoj kaj konsiderita ĉe multaj la «origina de Mateo». Diras Hieromino: “Mateo verkis la evangelion de Kristo en la lingvo de la Hebreoj, por tiuj kiuj konvertiĝis el judismo”.
Plue Hieronimo, en sia verko “Kontraŭ Pelagianismo, asertas ke la “Evangelio laŭ Hebreoj” estis redaktita aramelingve sed hebrealfabete kaj ke, laŭ opinio de diversaj esploristoj, tiu estis la sama de Mateo kaj ke kopio de ĝi troviĝis en la Biblioteko de Cezareo kaj mem tradukia al la greka kaj latina. Surbaze de tiuj Hieronimaj atestaĵoj ebals establi iujn firmajn punktojn:
Kompare kun la Evangelio laŭ Ebionitoj kaj kun la Evangelio laŭ Nazareoj, rilate la Evangelion laŭ Hebreoj oni posedas pli nombrajn kaj ampleksajn patristikajn atestaĵojn ol por la aliaj du, aparte fontintajn el Panarion de Epifanio el Salamis, komplilita en la periodo de 374-377 ĉirkaŭ, kie estas dediĉita al ĝi relative ampleksa traktado ĉe la ĉapitro 30.
''”Jam iuj inkluzivis inter tiuj [herezaj libroj] ankaŭ la evangelion laŭ Hebreoj, pri kiu kontentiĝas precipe tiuj kiuj inter la Hebreoj akceptis Kriston. “'' (Eŭsebio, Prieklzia historio 3,25).
”En la evangelio kiun ili [Ebionitoj] uzas, dirita laŭ Mateo, kiu tamen ne estas kompleta, sed aliigita kaj mutilita, ili ĝin nomas “Hebrea Evangelio” - [...] ili forigis la genealogion de Mateo.”  (Epifanio, Panarion 30,13,2 kaj 30,14,3).
”La komenco de ilia evangelio startas tiel: Okazis en la tagoj de Herodo, reĝo de Judujo, ke venis Johano por bapti... (simile al:Mt 3,1). (Epifanio, Panarion 30,13,6).
”Kaj se iu konsultos la Evangelion laŭ Hebreoj, en kiu la Savanto persone diras: Ne multe antaŭe mia patrino, la Sankta Spirito, min kaptis per unu el miaj haroj kaj min translokigis sur la grandan monton Tabor, “tiu perplekse sin demandos kiel povas esti patrino de Kristo la <Sankta Spirito, generita de la Verbo." Sed ankaŭ tiel, tiaĵojn ne malfacilas kompreni. (Origeno, In Jo.'' 2,6)
Enhavo de la Evangelio laŭ Hebreoj
Ĉar al la esploristoj alvenis neniu kompleta manuskripto de la Evangelio laŭ Hebreoj, ne eblas rekonstrui kun precizeco la enhavon de tiu teksto kaj ĝian ligon kun la kanona Evangelio laŭ Mateo. Eble temis pri ŝanĝita formo de tiu kanona, aŭ eĉ pri pra redakto aramelingva efektivigita de la apostolo mem pri kiu memorigas Papiaso, citita da Eŭsebio de Cezareo en la Prieklezia historio 3,39,16.
La pasaĵo citita de Origeno laŭ kiu la Sankta Spierito estas patrino de Jesuo, same kiel aliaj similaj patristikaj atestaĵoj rilate variantoj en la Matea kanona teksto, malhelpas senperan identigon de la evangelio kanona kun tiu laŭ Hebreoj.
La jud-kristanoj ne kredis je la virga naskiĝo de Jesuo; pro tio el la Evangelio estas forigita la komenca parto de la evangelio laŭ Mateo en kiu estas priskribita la mirakla naskiĝo.
Patriarko de Konstantinopolo Nikeforo la 1-a, en sia “Kronologio” (Stikometrio) raportas pri la lunĝo de la Evangelio laŭ Hebreoj, 2200 linioj, entute 300 malpli ol tiuj de la Evangelio laŭ Mateo. Tiu dateno supozigas ke, krom la komenca parto, ne ceestis aliaj rimarkindaj tekstforigaĵoj.
En la Patroj de la Eklezio ĉeestaj distingajn aludojn pri la Evangelio laŭ Ebionitoj, la Evangelio laŭ Nazareoj kaj la Evangelio laŭ Hebreoj. Tamen en iuj “lokoj” oni parolas pri Hebreoj sed la klara aludo estas al la aliaj du (Ekzemple, Eŭsebio en 3,27,4 de la Prieklezia historio, parolas pri Ebionitoj kaj diras ke ili “uzis la Evangelion laŭ Hebreoj”; simile Teodoreto en Haereticarum Fabularum Compendium 2,1 parolas pri Nazareoj kaj diras ke ili “Akceptas nur la evangelion laŭ Hebreoj”). Krome kelkaj pasaĵoj kiujn iu Patro atribuas al unu el tri evangelioj, alia patro atribuas al alia el la tri. Ne malfacilas, tial, hipotezi, kvankam ne absolute, ke la tri evangelioj reprezentas malsamajn dirojn de la samo.
Jalioj
La Jalioj estas Papua popolo de Melanezio kiu loĝas en la indonezia provinco Papuo en Okcidenta Nov-Gvineo. Oni ĉirkaŭkalkulas inter 15 000 kaj 50 000 jalioj, depende de la fontoj. redaktata Ili loĝas oriente de la Valo Baliem en la papuaj altaj teroj. La dania vorto por "orientaj teroj" estas "jali", el kio deveas la terminon "jalioj" sen certa memidentigo.
Evangelio laŭ Hebreoj
Enhavo de la Evangelio laŭ Hebreoj
Tamen, se jam elstaras emo en la scienca komunumo ilin rekonduki al unu evangelio, (ankaŭ spurante la patristikajn pasaĵojn ), dirita ĝuste “Evangelio laŭ Hebreoj (probablege opiniata ĉe la Patroj de la Eklezio kiel orogin evangelio laŭ Mateo senigita tamen de la komenca ero, nome la Genealogio de Jesuo. Hodiaŭ alelstiĝis ankaŭ du novaj teorioj: la unua identigas en la Evangelio laŭ Hebreoj snrsu tiuj laŭ Nazareoj:, kaj en la Evangelio laŭ Ebionitoj la tieldirita Evangelio de la Dekdu. Tria hipoteza, aŭ subhipoteza, teorio parolas pri tri malsamaj tekstoj, do pri tri distingitan evangelioj
Jalioj
Nuntempe la jalioj estas kristanigitaj ĉefe fare de protestantaj misiistoj. Ĝis la 1970-aj jaroj estis informoj pri kanibalismo. Nuntempe la jalioj loaĝs en vilaĝoj de rondoformaj domoj sur fostoj, kun domoj por virinoj kaj domoj apartaj por viroj. La trinkakvo, la akvo por hejma uzado kaj la forĵetenda akvo estas tre strikte separataj. La jalioj estas ĝenerale tre malaltaj (parte pli malalta ol 150 cm).
Tradicie viroj vestas sin nur per penisingo ("koteka") kaj ŝnuroj ĉirkaŭ la talio. Ili uzas foje hararretojn kun pinto al kolo. Virinoj vestas jupojn el vegetalaj kareksaj fibroj. Tamen nun oni uzas ankaŭ ĉemizojn kaj pantalonojn. Ili manĝas ĉefe batatojn kaj tarojn, kiuj estas kultivataj pere de migra kampokultivado. Aliaj manĝofontoj estas tipaj de ĉasistoj-kolektistoj. Por festoj kiel nuptoj, oni buĉas porkojn, kiuj estas bredataj libere. Fruktoj ne estas kutime parto de la dieto.