cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Alcañiz
La municipo estas formata de la urba kerno de Alcañiz kaj la submunicipoj Valmuel kaj Puigmoreno. En año 2014 ĝi havis 16 333 loĝantojn, laŭ la informo de la INE kaj estas, kun Andorra kaj la provinca ĉefurbo, unu el la malmultaj municipoj kiuj ĝuas pliiĝon de loĝantaro elstare en la provinco Teruelo, male al la senloĝigo kiun suferas la plej parto de tiu teritorio.
Estas, krome, la ĉefurbo kaj sidejo de la aktuala oficiala komarko de Bajo Aragón, same kiel tradicia ĉefurbo de la teritorio, pli ampleksa, kiu formas la Historian Malsupran Aragonon. La konstruo de la konkurenca cirkvito de rapideco de Motorland je la ĉirkaŭoj de tiu municipo estas unu de la plej elstaraj vorkoj de la urbo.
Origino
La originoj de Alcañiz kiel loĝa stabila setlejo estas svagaj. Kvankam oni konsideras la neloĝatan lokon de Alcañiz el Viejo (la Malnova) kiel ties antaŭaĵo, la aktuala setlejo ŝajnas deveni el islama epoko, ĉar ĝia aktuala nomo devenas el la araba, eble de Al-Qannis, kiu signifas "la kanaro aŭ kanejo", tre abundaj en la riverbordo de la rivero Guadalope kiu ĉirkaŭas per meandro la urbon, aŭ eble de الكنائس Al-Kanā'is, kiu signifas "la preĝejoj".
Ĝia origino estas tiom antikva kiom iama romia fortikaĵo kiu estis rekuperita el la islamanoj fare de Alfonso la 1-a de Aragono en 1119; kvin jarojn poste, la reĝo cedis tiun lokon al la fratoj Fruela kaj Pelayo, kiel defendejo kiu poste perdiĝis. Tridek jarojn poste, en 1157 la Grafo de Barcelono Ramón Berenguer la 4-a, princo de Aragono pro sia edziĝo al la reĝino Petronila de Aragono, rekonkeris ĝin, ampleksante ties teritorion por pli facile kontraŭi la islaman minacon, sed denove la kristanoj perdis ĝin, ĝis la dua rekonkero farita de lia filo Alfonso la 2-a de Aragono. En 1179 Alfonso la 2-a cedis la kastelon de Alcañiz al la religi-militista Ordeno de Kalatrava, kaj tiele komencis luktado kiu daŭros jarcentojn inter la urba konsilio kaj la ordeno.
Kaj en ties historio kaj en ties urba evoluo videblis la dekomenca hegemonio de la Ordeno de Kalatrava en la 12a, 13a kaj 14a jarcentoj. Tiu monaĥ-militista ordeno, trudis sian modelon de reloĝado kaj planis la unuan muregan cirklon, nome la "alta murego", kies simbolo estas la propra kastelo. Dum la 15a jarcento estos la mezepoka konsilio kiu havos la povon en Alcañiz kaj en la tuta Malsupra Aragono, danke parte al la apogo havigita de diversaj Reĝoj de Aragono, al la apero de surloka nobelaro, kaj la iompostioma deterioro de la Militistaj Ordenoj en Iberio, post la fino de la Reconquista en 1492. La simbolo de la alkanjiza konsilantaro estos la Casas Comunes (Komunaj Domoj), el kiuj oni konservas fragmenton de murpentraĵo instalita en la konstruaĵo kiu heredis tiun funkcion en la 16a jarcento, nome la aktuala Casa Consistorial, kiu kun la komercadministrejo lonja, la kreado de la Plaza Mayor (aktuala Placo de Hispanio), kaj la urbaj pliampleksigo kaj reordigo, ene de la limoj de nova murega cirklo de la 14a jarcento, la nomata "malalta murego", markis la ŝanĝon de mezepoka kalatrava urbo, al renesanca urbo.
La Interkonsento de Alcañiz
En 1411 Alcañiz estis sidejo de la parlamento de la Concordia (Interkonsento), kreita por elekti la sukcedanton de la Krono de Aragono en Caspe, post la morto de la reĝo Marteno la 1-a "la Humana". Tiu kunsido de Alcañiz okazis antaŭata de kunsido de parlamenta Cortes en Calatayud. El tiu eliris invito al corts valenciaj kaj katalunaj, por kune decidi pri la sukceda procezo, sub averto ke se ili ne sendos siajn reprezentantojn, Aragono kiel regno titolhava de la Krono, kaj ties parlamenta Cortes decidis de si mem kiu estos la sukcedanto.
La reĝlando de Valencio neestis povinta institucii parlamentom unuigita, pro kio ne akuratis por ĉeesti en la finaj decidoj de la Interkonsento Concordia, spite la klopodojn de aragonanoj kaj katalunoj por ke povu integriĝi ambaŭ asembleoj (unu en Vinaroz kaj alia en Traiguera, poste translokigita al Morella) kaj sendi unuigitan reprezenton al Alcañiz. Tamen, la sama 15a de februaro alvenis senditojn de la asembleo de Vinaroz (kvankam ĝi reprezentis nur la partion de Jaime la 2-a de Urgel) kun atestiloj por konfirmi la deciditajn interkonsentojn. La tagon post la subskribo de la concordia, nome la 16-a de februaro, la ambasadoroj valenciaj Pedro Puyol, Juan Gascó kaj Pedro Catalá akceptis integre la tuton deciditan en la Concordia bedaŭre ke ili ne povis ĉeesti kiel reprezentantoj de la parlamento de Traiguera, tiam kunside en Morella.
La elekto de la naŭ delegitoj estis posta al la Concordia de Alcañiz, kaj estis farita el dekomenca listo proponita de Gil Ruiz de Lihori, sed reale Juan Fernández de Heredia la 4-a, Guberniestro de Aragono, kaj Juan Jiménez Cerdán, Justicia de Aragón, poste ratifita de la Parlamento de Katalunio kaj de la ambasadoroj de la Parlamento de Valencio. La delegitoj estis jenaj:
Pro tia okazaĵo, oni donis al Alcañiz la titolon de Ciudad de la Concordia (Interkonsenta Urbo).
Moderna Epoko
En 1462 la urbo suferis la atakojn de la kastilianoj kaj katalunoj kiuj estritaj de Juan Fernández de Híjar y Cabrera insurekciis kontraŭ Johano la 2-a apoge al ties filo Karlo de Viano. La ŝanĝo de partio de la senjoro kaj posta duko de Híjar permesis al la reĝo rehavi la regionon. Li partoprenis aktive en la submeto de la kataluna disiĝo de 1640, kontribuante per homboj kaj mono, pro kio Filipo la 4-a donis al ĝi la titolon de "ciudad" (urbo) en 1652.
19a jarcento
Dum la Milito de Hispana Sendependiĝo en la 26a de januaro 1809 okazis la "Sieĝo de Alcañiz", kiam la hispanaj trupoj retiriĝintaj el la Cordón de Samper defendis la urbon antaŭ la francaj trupoj de la generalo Wathier, nome 2 000 armitaj soldatoj, kiuj sieĝas la urbon. La defendantoj estis ĉirkaŭ 1 500 homoj, nek preparitaj nek armitaj.
En unua eliratako mortiĝis 140 lokanoj. Poste oni luktis surstrate kie mortiĝis aliaj 100 lokanoj, dum la imperiistoj perdis ĉirkaŭ 400 homojn. Finfine la francoj venkis kaj reprezaliis: rabado, detruo kaj incendio de loĝejoj kaj monumentoj, murdoj kaj perfortoj. La arĝenta preĝeja juvelaro estis fandita kaj la ingotoj estis portitaj al Francio kaj neniam rekuperiĝis. Same okazis al la relikvoj de Sankta Vincento Ferrer. Oni detruis ankaŭ la Municipan Arkivon. Finfine la francoj retiriĝis al Híjar, La Puebla de Híjar kaj Samper de Calanda la 21an de majo pro la nova hispana atako estrita de Joaquín Blake, kiu ŝajne venkis nur en la "Batalo de Alcañiz", kiu okazis la 23an de majo 1809.
Unuflanke, la franca marŝalo Suchet alproksimiĝis al Alcañiz por eviti la hispanan atakon preparita por liberigi Zaragozon el la dua sieĝo, kun 10 000 soldatoj, 800 ĉevalok kaj 12 kanonoj. Aliflanke Blake kun valenciaj kaj murciaj trupoj, kun avangardo estrita de la generalo Juan Carlos de Aréizaga. La fina venko okazis kiam la francaj infanterio kaj kavalerio estis balaita de la hispana artilerio estrita de brigadiro Martín García-Loygorri e Ichaso. La franca retiriĝo lasis pli ol 1000 mortintojn kaj 40 prizonulojn; dume la hispanoj ŝajne suferis 300 perdojn, inter mortintoj kaj vunditoj.
Poste, la hispanaj malvenkoj de María de Huerva kaj Belchite, permesis novan okupon de Alcañiz fare de francoj, kio daŭris ĝis la 11a de julio de 1813, kiam ili iris al Caspe retiriĝe norden. Ĝis tiam kiel grava nodo de komunikvojoj inter Aragono, Katalunio kaj Valencilando, la marŝalo Suchet havis en Alcañiz centron de operacoj, el kie li publikigis diversajn disponojn por la regno de Aragono, kaj kie li havis preskaŭ konstante 2 000 soldatojn, en urbo kiu havis en 1810 nur iom pli ol 4 000 personoj.
Post la franca foriro videblis la detruo kaj rabado ĉefe de preĝejoj kaj monaĥejoj, same kiel pli ol unu triono de la urba kerno malaperis dum la okupado. Alcañiz havis pli ol 7 000 loĝantoj komence de la jarcento, kaj nur 1 700 en 1813. La rezulto de la milito restos dum jardekoj. Kaj poste venis la Sieĝo fare de la generalo Ramón Cabrera en 1838 je la konto de la karlistoj. Ili bombardadis por malfermi enirtruon sed ili estis finfine venkitaj de la trupoj fidelaj al la registaro de la reĝino Isabel. Ano de Alcañiz estis grava estro de karlistoj nome la generalo Manuel Carnicer, kiu denuncita estis kaptita, kiam veturis nekonate, kaj ekzekutita, post kio la estreco de la karlistoj en Aragono venis al lia duarangulo, José Ramón Cabrera Griñó. La urbo suferis tri sieĝojn dum la Karlismaj Militoj, nome en 1838, 1847 kaj 1874; ĉar ĝi rezistis la atakojn de la karlistoj kaj restis fidela al la Isabela partio, la reĝo Alfonso la 12-a donis al ĝi la titolon de "Heroica" (heroa).
Dudeka jarcento
Inter la malriĉaj lokanoj de la zono ĉe Alcañiz kaj la ruraj komarckoj de Taragono kaj Kastejono, estis ofta la apogo al la ideoj plej proksimaj al la regeneraciista aragona Joaquín Costa, partiano de la pedagogio de la Institución Libre de Enseñanza estrita de Francisco Giner de los Ríos, de la rura kolektivismo kaj kontraŭa al la analfabeteco kaj al kacikismo, en pensaro kunsentita de la laborisma anarkiismo kiu tuj instaliĝis en la ruraj kernoj kaj krome adoptis multajn el la proponoj de Costa, kio rezultis en la spertoj de kolektivigo jam dum la Hispana Enlanda Milito, kies subpremado influis en la posta pensaro kaj la penoj de la geinfanoj de la postmilito. Luis Buñuel por ekzemplo, devenis el la proksima Calanda kaj Eliseo Bayo de Caspe.
En aŭgusto de 1909 la ĵurnaloj "El Heraldo Aragón" kaj "El Noticiero", ambaŭ kun sidejo en Zaragozo anoncis la alvenon de translokigitaj anarkiistoj: fakte trajne el Barcelono, kaj eskortitaj de policanoj alvenis ses veturantoj; nome kvin viroj kaj unu virino, nome Soledad Villafranca, la kunulino (kaj vidvino) de la maljuste ekzekutito Francisco Ferrer Guardia, direktoro de la Escuela Moderna kaj esperantisto mem. La viroj estis José Casasola, Anselmo Lorenzo, instruistoj de la Escuela Moderna de Barcelono kaj propagandisto tiu lasta de la anarkiismo laŭ Bakunin en Hispanio kaj unu el la fondintoj de la Hispana Sekcio de la A.I.T. kaj de la gazeto "Solidaridad Obrera", José Robles Pazos, Mariano Bitiori kaj José Ferrer, frato de la fama pedagogo ekzekutita. María Foncuberta, edzino de José Ferrer, estis same fondintino de la Hispana Sekcio de la A.I.T. kaj de la gazeto "Solidaridad Obrera" kaj instaliĝis kun sia edzo. Baldaŭ alvenis ankaŭ aliaj kvar translokigitoj, kunuloj de José Robles.
En 1938, en la 3a de marto je la 16:10 horoj, kiam la urbo estis ankoraŭ sub respublika regado, suferis fortan elaeran atakon fare de la naciisma flako (frankisma). Italaj aviadiloj aliancanoj de la partio de la generalo Franco, trejnis siajn elaerajn armilojn, kiujn ili poste uzos en la Dua Mondmilito, same kontraŭ militistoj kiel kontraŭ la lokaj civiluloj de Alcañiz, kio okazigis centojn da mortintoj inter la civila loĝantaro, kiu ne povis fuĝi el la atako. La 15 bombard-aviadiloj Savoia 79 lanĉis 120 bombojn de 50 kg kaj 50 bombojn de 100 kg; post la bombardado la 3 ĉasaviadiloj ripete trapasis pafante la loĝantaron. La du hospitaloj kiuj kapablis zorgi pri ĝis 400 malsanuloj ne povis hejmi tiom da vunditoj kaj ili devis esti derivataj al najbaraj lokoj. Post 11 tagoj la itala legio eniris en la urbo paradi venkinta. Tiu okazaĵo estis silentigita de ambaŭ flankoj. La frankisma partio, por ne montri sangelverŝan agadon; kaj la respublikanoj, por ne senmoraligi siajn luktantajn trupojn. Tiu agado estis ĵus diskonigita pere de la publikigo de la libro “1938, El bombardeo olvidado” de José María Maldonado.
Fakte estis la 14a de marto 1938, dum la batalo de Ebro, kiam la itala CTV, kun hispanaj trupoj, konkeris la urbon definitive por la insurekciinta flanko.
Arta kaj kultura heredo
Je malmultaj kilometroj de la urbo konserviĝas la gravaj rokpentraĵoj de stilo iberiorienta de Val del Charco del Agua Amarga, komplekso deklarita Monda heredaĵo de Unesko, kun la cetero de la rokpentraĵoj de la Surroka arto ĉe la Mediteranea Arko. Inter ties antikvaj setlejoj elstaras tiuj de iberia epoko, kiel El Palao, "el Taratrato" aŭ Tiro de Cañón al kiu ĵus (dec. 2013) oni aldonis gravegan kuŝejon malkovrita apud tiu jam ekzistinta. Uzinte kiel bazon la arkeologian kolekton de la religia lernejo de la Padres de las Escuelas Pías de Alcañiz, krom aliaj materialoj devenaj el elfosaĵoj realigitaj en la nombraj kuŝejoj de ties municipa teritorio, oni formis la Permanentan Ekspozicion de Arkeologio de Alcañiz, kiu situas en la instalaĵo Horno Nuevo de los Almudines.
Dum la Mezepoko, la Ordeno de Kalatrava hegemoniis en la regado de la urbo kiu deziris ĉiam liberiĝi el tiu. Finfine la urbo venkis. La ĉefaj atestiloj de la mezepoka Alcañiz estas la propra Kalatrava kastelo, kiu estis la ĉefa sidejo de la Ordeno de Kalatrava en la Krono de Aragono —kun gravega komplekso de gotikaj murpentraĵoj—; la granda sonorilturo de la Preĝejo de Santa María la Mayor (Sankta Maria la plej Granda), templo kiu estis sidejo en diversaj okazoj de la aragona parlamento Cortes de Aragón kaj, aparte, de la Parlamento de Alcañiz antaŭa al la Kompromiso de Kaspo (1412); la Lonja (komercista kunsidejo), situa ĉe la Plaza Mayor (15a jarcento); la enirpordo translokigita el la antikva preĝejo de Sankta Petro; la komplekso de gotikaj murpentraĵoj surtabula (atribuita al Domingo Ram) konservita en la paroĥa preĝejo; kaj la komplekso de gotikaj murpentraĵoj de la antikvaj Casas Comunes de la Villa (urbodomo), situa aktuale en la teretaĝo de la Casa Consistorial (urbodomo).
La povo de la propra urbo kontraŭ la Ordeno de Kalatrava estas simboligita de la bela Casa Consistorial (1565-1570), konstruita ĉe la ĉefa placo, formanta angulon kun la gotika Lonja. Ambaŭ konstruaĵoj estis deklaritaj historia monumento en 1931. Tiu konstruaĵo, belega ekzemplo de klasikismo, rememoras pri la granda cirklo de humanistoj el Alcañiz de ĝia partikulara Ora Jarcento: Juan Sobrarias, Juan Lorenzo Palmireno, Bernardino Gómez Miedes, Domingo Andrés, Pedro Ruiz de Moros kaj Andrés Vives y Altafulla, se citi nur la plej elstaraj. Ankaŭ la 16a jarcento lasis spuron en la propra kastelo —kun la tombo el alabastro de la komendadoro don Juan de Lanuza, realigita de Damián Forment en 1537— kaj en la tabuloj konservitaj en la paroĥa preĝejo atribuitaj al la tiel nomita “Maestro de Alcañiz”. Estas gravaj ekzemploj de la arta alcañiz-a etoso de la 16a jarcento ankaŭ la preĝejo de Sankta Dominiko —en kiu fandiĝas la gotika tradicio kun la nova renesanca stilo— kaj granda nombro de aliaj palacaj konstruaĵoj.
Estas nombraj la monumentaj barokaj konstruaĵoj: la preĝejo de Santa María la Mayor (reformita en la 18a jarcento), la Preĝejo de Carmen (BIC, 17a jarcento), la preĝejo de Sankta Francisko (18a jarcento), la preĝejo de Escolapios (18a jarcento), la palaco de la Komendadoroj (konstruita en la suda parto de la antikva kastelo) kiu nuntempe estas hejmo de la Parador de Turismo ktp.
La granda arta figuro de Alcañiz de la 19a jarcento estis Tomás Llovet, skulptisto kaj direktoro dum kelkaj jardekoj de la Real Academia de Bellas Artes de San Luis de Zaragozo kaj aŭtoro de kelkaj retabloj de Santa María la Mayor kaj de forta reformo de la sanktejo de la Virgulino de Pueyos.
Alcañiz —krom la menciitaj artaĵoj— konservas multajn aliajn gravajn konstruaĵojn. En la religia etoso, por eksemplo, menciidas: la ermitejo de Santa Bárbara (frukto de variaj konstruepokoj), la ermitejo de la Encarnación (rekonstruita en 1860), la ermitejo de Sankta Mikaelo (realigita eble en la 16a jarcento sur antaŭa konstruaĵo), la ermitejo de San Pascual (1879), la ermitejo de la Virgen de la Peña (Virgulino de la Roko, 17a-19a jarcentoj), la antikva preĝejo de la konvento de Capuchinos (reformo de la 19a jarcento sur verko de la 17a), la kapelo de Sankta Jozefo kaj nombraj enmuraj kapeloj disaj tra stratoj.
Krome, la malaltaragona ĉefurbo prezentas gravan nombron de palacaj domoj, kiuj plejparte sekvas la tiparon de la palaco aragona de la “malfrua renesanco”: fasado artiklita en tri etaĝoj, alirejo tra granda romp-arko kaj dispono de la tipa aragona koridoro en la supra etaĝo. Tiu tipo de konstruaĵo ekuziĝas fine de la 16a jarcento kaj survivas ĝis la 18a jarcento. La plej parto de tiuj domoj koncentriĝas en la strato Mayor, en la kvartalo Almudines kaj en la strato Santa Pau (antikva strato de Clérigos). En tiu grupo oni inkludus la palacon Ardid kaj la domon situa ĉe la strato Santa Pau 4 (aktuala sidejo de la publika biblioteko kaj de la municipa arkivo), la domon Maynar (sidejo de la organizo Comarca del Bajo Aragón), la domon “Calandetas” (asocia al la Inkvizicio) ktp. Estas interesaj ankaŭ kelkaj ekzemploj de modernisma arkitekturo (same kiel la domoj situaj ĉe la promenejo Andrade kaj la domo Taboada), la restaĵojn de la antikva murega cirklo (turoj, eroj de murego kaj portalo de Loreto), diversaj akvindustriaj vorkoj (kiel la muelejo Mayor kaj la Alta Rivero, la Fonto de la 72 ŝprucoj, pontoj, norioj aŭ akvujoj), fornoj ktp. Estas kurioza la reto de subteraj pasejoj kaj strukturoj de la urbo (neĝejo, kelo, galerioj ktp.) kiujn nuntempe estas viziteblaj parte, alirinte el la Turisma Oficejo.
Demografio
Male al multaj aliaj urboj de Aragono kaj de Hispanio, Alcañiz ne malaltigis sian loĝantaron laŭlonge de la 20a jarcento, sed male ĝi preskaŭ duobligis ĝin el pli ol sep mil komence de la jarcento al pli ol 13 mil fine, procezo kiun oni plenumis en la du unuaj jardekoj de la 21a jarcento.
Makario la Granda
Makario la Granda (300- Sketo 390) estis monaĥo kaj egipta abato; estas venerita kiel sanktulo ĉe la Katolika Eklezio kaj ĉe tiuj Ortodoksaj. Makario la Granda estis abato de Sketo (Egiptio). Post deĵorado kiel kamelisto, okupiĝinta en la transporto de Kalia nitrato, li retiriĝis en 329 marĝene de la egipta vilaĝo.
Alia Makario, same monaĥo kaj samtempulo kaj foje honorita kiel sanktulo, facile konfuzeblas kun Makario la Granda, estas Makario el Aleksandrio.
Biografio
Disĉiplo de Sankta Antonio, en la jaroj de 330 ĝis 340, li renkontis kaj kunvivis en la ermitejo apuda al tiu de Sankta Antonio.
Li tiaepoke rezignis fariĝi sacerdoto kaj translokiĝis al alia vilaĝo, kien tamen estis objekto de maljustaj akuzoj: virino akuzis lin pro seksa perforto pro kiu ŝi resti graveda, la akuzo falis malgraŭ ke li ne sin defendis. Li preferis foriri, tial, de tie por establiĝi en Sketo (= sketo el asketo). En 339 li konsentis ordiniĝi pastro kaj fariĝi referencpunkto, kiel spirita konsilanto, de la monaĥoj, precipe anakoretoj, de la dezerto.
Li fondis unuan grupon de disĉiploj, inter kiuj Sisoe, Jesaja, Aio; post kelkaj jaroj la monaĥa kolonio Sketo estis tiom nombra ke en (356) Makario devis krei duan disĉiplan grupon inter kies membroj ĉeestis monaĥo Moseo kaj Sankta Pafnucio.
En 373 li estis ekzilita, ĉar krede niceana, iniciate de la ariana episkopo de Aleksandrio, en insulo de Nilo kie li kreis trian grupon inter kies membroj elstaris Zekario kaj Teodoro el Fermo.
En 388 Makario establiĝis en Nitro, egipta regiono, kaj du jarojn poste revenis al Sketo kie en 390 forpasis.
Kulto al Sankta Makario
Lia liturgia festo estis fiksita en malsamaj tagoj laŭ diversaj bizancaj kaj martorologiaj kolektaĵoj, sed en Okcidento estis Sankta Adono kiu unue enkondukis liturgiaĵon por la 19-a de januaro per la jenaj vortoj kiuj poste definitive eniris la Roman Martirologion: In Aegypto beati Macharii abbatis, discipuli beati Antonii (En Egiptio (memoro) pri beato Makario disĉiplo de Sankta Antonio”.
Kuriozaĵo
En la Ora Legendo estas rakontate ke, mortiginte pulon kiu lin estis pikinta, li izoliĝis en la dezerto dum ses monatoj por sin puni por la venĝa reago kontraŭ la besteto.
České Lhotice
České Lhotice estas malgranda komunumo en Ĉeĥio, regiono Pardubice, distrikto Chrudim, proksimume 2 kilometrojn okcidente de Nasavrky. Vivas ĉi tie. České Lhotice enhavas domaroj Hradiště kaj Vedralka. En Hradiště en prehistoria tempo estis kelta opidumo kaj de la husanaj tempoj ĉi tie estas centro de utrakvismo kaj de evangeliana kredo. La unua skriba mencio pri la domaroj České Lhotice kaj Hradiště estas el la jaro 1329.
Vilaĝpartoj
Al la komunumo apartenas vilaĝpartoj:
Kelta urbo
En la loka parto Hradiště sur montelstaraĵo super la nuntempa vala barlago Křižanovice sur la rivero Chrudimka estas arĥeologia rezervejo. Troviĝas ĉi tie fortegaj remparoj de iama kelta opidumo, kies areo estis 20 hektaroj kaj kies ekziston datas la fakuloj en la 2-an kaj la 1-an jarcentojn antaŭ Kristo. La arĥeologia esploro okazas ĉi tie de la jaro 1971 kaj multaj eltrovoj konfirmas signifon de la loko, kiel prahistoria metiista kaj religia centro. Postrestaĵoj de la fornegoj atestas prilaboradon de erco trovatan en la ĉirkaŭo. Signifa malkovro estis la forĝista metiejo por produktado de feraj agrafoj. Ĉi tieaj ceramikaĵoj estis jam produktataj sur la pottornilo.
Videblaj postsignoj de iama urbo estas restaĵoj de la fortikaĵo, duoblaj remparoj kaj fosaĵoj apud la evangeliana preĝejo en Hradiště. La remparoj havis la frontan flankon masonitan el ŝtonoj devenaj el la rivero Chrudimka kaj de ekstere ili estis ankoraŭ fortigitaj per vertikalaj traboj en regulaj distancoj enmetitaj en la muraĵon. Super la fosaĵo antaŭ la ekstera muro elstaris duoblaj lignaj palisaroj. Super la kruta okcidenta deklivo estis la remparoj nur unuoblaj, sed ankaŭ ŝtonaj.
En pasintaj jarcentoj oni uzis tiun ĉi materion por konstruado de domoj en ĉirkaŭaj vilaĝoj. Bedaŭrinde la nomitaj postsignoj estis difektitaj ankaŭ en la jaro 1785 per konstruo de la evangeliana preĝejo kun tombejo kaj pli poste ankoraŭ per ŝoseo al Křižanovice. Malantaŭ la tombejo daŭrigas la fortikaĵo per alta remparo kun restoj de tenilforma pordego, tipa por kelta fortikaĵo. Estis malkovritaj ankaŭ ŝtonaj fundamentoj de la gardturo. Ĉi tiu lokaĵo estas ununura ĝis nun konata kelta fortikigita setlejo en orienta Bohemio.
Opidumo havis strategian signifon. Ĝi gardis la padon irantan ĉi tie tra profundaj arbaregoj kaj krutaĵoj el centra Bohemio al Moravio, kaj ankaŭ ĝi situis proksime de riĉaj fontoj de mineralaj krudaĵoj - arĝento, fero, oro, plumbo, sed ankaŭ grafito kaj simile. Keltoj de la gento Bojoj (tiel nomis ilin romianoj) estis eminentaj metiistoj, terkulturistoj kaj artistoj. El la oro ili stampis la unuajn monerojn en ĉeĥia teritorio, produktis belegajn juvelojn kombinitaj el oro kaj emajlo. El fero ili forĝis kaj fandis terkulturistajn kaj metiistajn ilojn. Ili estis ankaŭ elstaraj sidejaj organizantoj, komercistoj kaj militistoj. El ĉi tiea regiono ili foriris nelonge antaŭ komenco de nia erao kaj verŝajne estis alternitaj per germanaj kaj pli poste slavaj gentoj.
Oni povas trarigardi ankaŭ grandan modelon de la opidumo. Ĝi prezentas malnetan formon el la 2-a jarcento antaŭ nia erao. Kun la kelta kulturo kaj opidumoj en la centra Eŭropo konatigas ludfilmo "Historio de la ŝtono" pri vojo de ŝtona muelilo el ŝtonista metiejo en la 1-a jarcento a.K. ĝis la nuna kelta ekspozicio.
Instrua pado
Al tiuj, kiuj ŝatas promeni tra naturo estas rekomendata "Instrua pado tra Železné hory". Ĝi estas 9,5 km longa, havas 12 haltejojn, komenciĝas kaj finiĝas en Nasavrky. Ĝi akompanos onin tra areo de la opidumo en ĉi tiea pentrinda pejzaĝo, kaj ankaŭ al la belvidejo Boika apud České Lhotice. La belvidejo estis kontruita en la jaro 2006. Ĝi estas libere alirebla, 14,5 m alta kaj gvidas sur ĝin 32 ŝtupoj. Dum klara vetero estas videblaj Krkonoše (Gigantmontaro), Orlické hory, Kralický Sněžník kaj Jeseníky.
Orudjevo (distrikto Dmitrov)
Orudjevo (Орудьево) estas vilaĝo en distrikto Dmitrov, Moskva provinco, Rusio. En 2010 ĝi havas 1402 loĝantojn (laŭ tutrusia popolnombrado).
České Lhotice
Protestantismo
Jam de la husanaj tempoj la utrakvismo kaj pli malfrue helvetia konfesio, kiun ĉi tie la loĝantoj konfesadis, ne agordis kun la oficiala katolika eklezio kaj sekve la kredantoj estis pro ĝi en pasinteco forte persekutataj. Tamen ili en sia helvetia konfeso daŭris ĝis proklamo de la tolera patento. Sed jam kelkaj jaroj antaŭe ĉi tie ekestis la tolerema komunumo kun sekretaj predikantoj, kiuj daŭrigis helvetan konvinkon de la loĝantoj en ĉirkaŭaj vilaĝetoj. Eĉ estis en Hradiště konstruita kaj en la jaro 1787 konsekrita la unua ligna helvetana preĝejo. Por aŭdi la predikadon venadis membroj de la evangelika komunumo per aparta sekreta, tiel nomata "Tolera pado", kiu gvidis el Mezisvětí surrande de arbaroj ĝis Hradiště. En la jaroj 1842 ĝis 1847 estis konstruita nova masonita preĝejo, kiu en sia origina formo estas konservita ĝis nun. Simile ankaŭ la paroĥejo, kies konstruo estis finita en la jaro 1835. La tombejo ĉe la preĝejo estis fondita en la jaro 1860 kaj la eklezian lernejon en Hradiště oni konstruis en la jaroj 1861 ĝis 1862.
Forio
Forio estas komunumo de Italio. Ĝi apartenas al la regiono Kampanio kaj la provinco Napolo. Fine de en la komunumo vivis. Kristana patrono estas la Sankta Vito.
Najbaras la komunumoj Casamicciola Terme, Lacco Ameno kaj Serrara Fontana.
Karakteriza funkcio (probabloteorio)
En teorio de probabloj, la karakteriza funkcio de (ĉiu, iu) hazarda variablo plene difinas ĝian probablodistribuon. Sur la reala linio ĝi estas donita per jena formulo, kie X estas la hazarda variablo:
kie t estas reela nombro kaj E estas la atendata valoro.
Se FX estas la tuteca distribua funkcio do la karakteriza funkcio estas donita per la integralo de Rimano-Stieltjes
En okazo de ekzisto de probablodensa funkcio, fX, ĉi tio estas
Se X estas vektoro-valora hazarda variablo, oni prenas la argumenton t kiel vektoro kaj tx al kiel skalara produto.
Ĉiu probablodistribuo sur R aŭ sur Rn havas karakterizan funkcion, ĉar ĝi estas integrala barita funkcio super spaco kies mezuro estas finia.
La inversiga teoremo
Plue, estas reciproke unuvalora surĵeto inter tutecaj distribuaj funkcioj kaj karakterizaj funkcioj. En aliaj vortoj, du diversaj probablodistribuoj neniam havas la saman karakterizan funkcion kaj male.
Estu donita karakteriza funkcio φ, eblas rekonstrui la respektivan tutecan distribuan funkcion F:
Ĝenerale ĉi tio estas nepropra integralo; la funkcio kiu estas integralita povas esti nur kondiĉe integralebla ol lebege integralebla, do integralo de ĝia absoluta valoro povas esti malfinio.
La kontunueca teoremo
Se la vico de karakterizaj funkcioj de distribuoj Fn konverĝas al la karakteriza funkcio de distribuo F, tiam Fn(x) konverĝas al F(x) je ĉiu valoro de x je kiu F estas kontinua.
Uzo de karakterizaj funkcioj
Karakterizaj funkcioj estas aparte utilaj por laboro kun funkcioj de sendependaj hazarda variablo. Ekzemple, se X1, X2, ..., Xn estas vico de sendependaj (kaj ne nepre idente distribuitaj) hazardaj variabloj, kaj
Pro la kontunueca teoremo, karakterizaj funkcioj estas uzata en la plej ofta pruvo de la centrala limiga teoremo.
Rilataj konceptoj
La rilataj konceptoj estas la momanto-generanta funkcio kaj la probablo-generanta funkcio.
La karakteriza funkcio estas proksime rilatanta al la konverto de Fourier: la karakteriza funkcio de distribuo kun denseca funkcio f estas proporcia kun la inversa konverto de Fourier de f. Fakte, la distribua funkcio estas egala al la konverto de Fourier de la karakteriza funkcio (kun precizo de la konstanto de proporcieco kaj se la integralo estas difinita)
Podgornoje (distrikto Dmitrov)
Podgornoje (Подгорное) estas vilaĝo en distrikto Dmitrov, Moskva provinco, Rusio. En 2010 ĝi havas 4 loĝantojn (laŭ tutrusia popolnombrado).
Salfranka leĝo
La salfranka leĝo (latine lex salica aŭ pactus legis salicæ) estas leĝaro verkita inter 507 kaj 511 laŭ ordono de la merovida reĝo Klodvigo la 1-a.
Ĝi estas inter la plej malnovaj konservitaj leĝaroj. Ĝi estis intencita por la popolo de la salfrankoj, sed transprenis ĝin aŭ partojn de ĝi ankaŭ aliaj popoloj; Karolo la Granda uzis ĝin kiel bazon en sia leĝfarado.
La leĝo interalie difinis, ke grundo kaj regado de lando heredeblas nur al vira ido. Tiu parto de la leĝo estis uzata en la Centjara milito por malhelpi, ke la idoj de Eduardo la 3-a de Anglio heredu la francan tronon. La sama parto de la leĝo validis en Belgio ĝis 1990 kaj malhelpis, ke Jozefino Ĉarloto, pli aĝa fratino de Baldueno la 1-a, iĝu reĝino de la belgoj.
Krome la leĝaro fiksis punojn por diversaj krimoj. "Liberuloj" ĝenerale devis pagi sian punon per mono, dependulojn oni punis per batoj aŭ, en ekstremaj okazoj, per la morto.
Ŝnuro
Ŝnuro estas farita el kuntorditaj malpli dikaj fadenoj. La fadenoj povas esti vegetaĵaj, metalaj aŭ plastaj.
Ŝnurego estas forta, dika ŝnuro, kun diametro de pli ol 4 mm, servanta por streĉi maston, pendigi ŝarĝon, tiri veturilon, treni barĝon. Oni uzas ĝin por kunligi aĵojn ekzemple sur velŝipoj.
Ŝnuro povas esti ankaŭ:
Laŭ Francisko Azorín ŝnuro estas Kunplektitaj linaj, kotonaj, kanabaj, metalaj fadenoj, uzata por ligi aŭ pendigi objektojn. Li indikas etimologion el la sanskrita snasa (nervo), kaj de tie la greka neuron kaj gota snorjo, snuor.
Rolf Bugge Paulsen
Rolf Eigil BUGGE-PAULSEN (naskiĝis la 11-an de decembro 1894 en Bergen; mortis la en Oslo)  estis norvega kapitano de infanterio en Oslo, esperantisto kaj membro de la Lingva Komitato.
Bugge-Paulsen laboris en diversaj profesioj antaŭ fariĝi kapitano. Li estis membro de pluraj pedagogiaj kaj humanismaj asocioj, verkis artikolojn por revuoj kaj gazetoj kaj faris plurajn vojaĝojn eksterlande.
De 1907 Bugge-Paulsen estis esperantisto. En 1919 li fariĝis prezidanto de Norvega Esperanto-Ligo (NEL). Ano de ekzamena komisiono de NEL depost 1923, membro de la Lingva Komitato de 1932 ktp. Bugge-Paulsen restarigis "Norvegan Esperantiston en 1922 kaj 1932. Li vizitis kvar UK-ojn kiel reprezentanto de la norvega registaro kaj faris multajn propagandajn paroladojn diversloke. Ekde 1925 li faris ĉirkaŭ 25 radioparoladojn kaj gvidis en la fino de 1928 kaj komenco de 1929 la unuan radiokurson de Esperanto en Norvegio. Krome li gvidis multajn kursojn i.a. 7 kursojn en Svedio invitita de SEI kaj 1931-1932 kvar Cseh-kursojn por policanoj en Oslo kaj fondigis klubon inter policistoj. Li preparis la kurson de A. Cseh ĉe la Universitato en Oslo, 1930, verkis aŭ eldonigis propagandilojn kaj lernolibrojn.
De 1943 ĝis 1945 li estis militkaptito en Germanio. Ekde 1974 li estis honora prezidanto de NEL.
Antraceno
La antraceno (el la greka: anthrax) aŭ triaceno estas aromata hidrokarbono komponita de tri benzenaj ringoj fanditaj kaj ĝia molekula formulo estas C14H10. Ĝi estas la ĉefa komponaĵo de la ŝtonkarbo, kies ĉefaj malpuraĵoj estas Fenantreno kaj Karbazolo. La antraceno estas senkolora tamen ĝi prezentas bluan fluoreskon (kun pinto de 400-500 nm) kiam submetata al ultraviola radiado.
Ĝi estas blanka solidaĵo, kudrilformata, kristaliĝinta, fandiĝas je 213oC, bolpunkto inter 270oC kaj 400oC kaj estas malmulte diluebla en la ordinaraj solvaĵoj. Kontraŭe de la plejmulto el la Policikla aromataj hidrokarbonoj, la antraceno klasifikiĝas kiel nekarcinogena laŭ priskribo de la oficiala organo pri materiala sekureco.
Facetoj de Esperanto
Facetoj de Esperanto estas esearo verkita de William Auld kaj eldonita fare de la Brita Esperanto-Asocio en la jaro 1976. Ĝi pritraktas jenajn temojn : La dokumento ankaŭ enhavas poemforman "Letero-n al William R. Harmon".
Sotillo de la Ribera
Geografio
Ĝi troviĝas proksime de Roa kaj de Aranda de Duero. Havas areon de 42,460 km² kun 469 loĝantoj (2021).
La municipo enhavas ankaŭ la submunicipon Pinillos de Esgueva.
Aktualo
Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj, vitejoj), kaj brutobredado (ŝafoj). Lastatempe plej ekgravis kultura kaj rura turismo, ekzemple piedirado tra naturaj lokoj.
Tranoktado
Eblas tranokti en kampara Domo "Durmión"
Diego Hurtado de Mendoza (1417-1479)
Diego Hurtado de Mendoza y de la Vega (Guadalajara, 25-a de septembro 1417 - Manzanares el Real, 25-a de januaro 1479) estis kastilia nobelo kaj politikisto kun la titoloj de 1-a duko Infantado, 2-a markizo Santillana, 1-a markizo Argüeso, 1-a markizo Campoo, 2-a grafo de Real de Manzanares kaj 4-a senjoro de Hita kaj Buitrago.
Biografio
Li estis unue naskita filo de Íñigo López de Mendoza, 1-a markizo de Santillana, kaj frato de Pedro González de Mendoza, konita kiel la kardinalo Mendoza, kaj de Íñigo López de Mendoza y Figueroa, 1-a grafo de Tendilla.
Malamiko de la favoritulo de la reĝo, nome Juan Pacheco, markizo de Villena, helpis la ascendon en la kortego de Beltrán de la Cueva, unua duko de Alburquerque, kiam li edzigis lin en 1462 al sia filino doña Mencía.
Dum la enlanda milito en Kastilio kiu ekis en 1465, li estis dekomence partiano de la princino Juana la Beltraneja, sed ekde 1473 la negocado fare de lia frato la kardinalo Mendoza antaŭ la papo Aleksandro la 6-a kiu vizitis Kastilion kaj estis aliancano de Fernando kaj Isabel faciligis lian flankoŝanĝon por apogi ekde tiam la partion de la Katolikaj Gereĝoj post sekreta interkonsento kun ili.
Pureo
Pureo, el la franca purée , estas rafinita kaĉo. Per pureigado estas farita homogena manĝaĵo. Ĉefaj ingrediencoj povas esti legumenoj, terpomoj, cepoj kaj aliaj legomospecoj, cetere viando aŭ fruktoj. Ofte ili entenas buljonon, kremon kaj buteron.
Konataj ekzemploj:
Schmittenhöhe
La Schmittenhöhe (elparolu: ŝmitnhee) estas monto 1965 m super marnivelo, je la orienta rando de la Kitzbüheler Alpen. Ĝi estas la hejmmonto de Zell am See, de kie telfero kondukas al la pinto. Tie oni havas grandiozan rigardon al pli ol 30 altegaj montoj pli ol trimilmetraj kaj al la Zeller See, al la vasta valbaseno kaj la tuta valo de la Saalach.
La Schmittenhöhe estas vintrosportejo kun belaj skiejoj. Ekde la Schmittenhöhe startas multaj flugoj glisparaŝutaj en la valojn de la Pinzgau, kiuj pro sia orient-okcident-orientiĝo kaj sia rektlinia etendiĝo ebligas longajn flugojn.
Formicola
Formicola estas komunumo de Italio.
Monjolos
(oficiale Município de) estas municipo en la subŝtato Minas-Ĝerajso de Brazilo. Ĝi situas en la sudorienta regiono de Brazilo, en la mezoregiono Central Mineira (do "Centro de Minas-Ĝerajso") kaj en la mikroregiono Curvelo. Laŭ la stato de en la komunumo vivis   sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². El tiuj, la nombro de voĉdonrajtuloj en la municipo en estis. La teritorio havas komunan limon kun.
Eksteraj ligiloj
<!-- Eble utilas ankoraŭ ion reenmeti de la antaŭa, tro mallonga teksteto, plej bone per enporto en vikidatumojn:
La divenistino
La divenistino (portugale A cartomante, pli ekzakte "La kartdivenistino") estas rakonto de Machado de Assis (1839-1908) verkita en 1884. La rakonto estis unue publikigita en Gazeta de Notícias ("Gazeto de Novaĵoj"), tiutempa ĵurnalo de Rio-de-Ĵanejro, kaj poste aperis en la libro Várias histórias ("Pluraj historioj") en 1896, kolekto de rakontoj de Machado de Assis farita de la aŭtoro mem. Tiu rakonto jam inspiris tri kinajn versiojn faritajn de brazilaj kinistoj. Ĝi aperis en Esperanto en la libro "La divenistino kaj aliaj rakontoj" en 2005, kiu kunigas plurajn rakontojn de Machado de Assis tradukitajn de Paulo Sérgio Viana.
Analizo
"La divenistino" estas unu el diversaj mallongaj rakontoj de Machado de Assis, kunigitaj en la rakontaro Várias históiras. Ĝia ĉefa temo estas perfido inter geedzoj kaj amikoj kaj venĝo pro tiu perfido.
La rakontado okazas per tria persono kaj estas markata kaj de momentoj iom malrapidaj kaj de momentoj pli energiaj. En tiuj unuaj okazas kosideroj kaj pensadoj pri la roluloj kaj pri iliaj situacioj, dum en tiuj aliaj sin disvolvas la agado kaj iuj psikologiaj konfliktoj. Tiuj konsideroj kaj eĉ la prezento de la rolulaj pensoj ne estas ĉiam neŭtralaj, ĉar la rakontulo kelkfoje tion faras per kritikaj aŭ ironiaj vortoj, sed la rakontulo mem ne konsistas en ia rolulo, tial ke lia nura rolo estas prezenti la okazaĵojn.
Alia aspekto de tiu verkaĵo estas tio, ke la rakontulo ankaŭ zorgas situi la legantojn en la spaco kaj en la tempo. Dum la rakonto estas cititaj specifaj lokoj en kiu okazas la agado, stratoj kaj kvartaloj de Rio-de-Ĵanejro, kaj ankaŭ tempaj elementoj, kiajn datojn kaj aĝojn de la roluloj.
Roluloj
La rakonto havas kvar ĉefajn rolulojn: Camilo, Rita, Vilela kaj la kartdivenistino. Krom tiuj, estas nur citita kunprovincanino de Rita.
NGC 1116
NGC 1116 (aliaj indikoj — PGC 10781, UGC 2326, MCG 2-8-17, ZWG 440.21) estas galaksio en konstelacio Ŝafo.
Senparenca lingvo
Senparenca lingvo estas lingvo, kiu ŝajnas ne esti parenca kun iu alia konata lingvo; do ĝi apartenas al unumembra lingva familio. La sekva listo de senparencaj lingvoj estas pli-malpli kompleta por Afriko kaj Eŭrazio.
Podjaĉevo (distrikto Dmitrov)
Podjaĉevo (Подъячево) estas vilaĝo en distrikto Dmitrov, Moskva provinco, Rusio. En 2010 ĝi havas 856 loĝantojn (laŭ tutrusia popolnombrado).
NGC 1116
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Jasiono
Laŭ la helena mitologio Jasiono aŭ Jaso (el la greka Ἰασίων aŭ Ἴασος, kiu eble signifis grimpoplanto, aludo al ĝia uzado en agrokulturaj taskoj) estis duon-dia agrokultura heroo, filo de Zeŭso kaj la plejado Elektro, laŭ la plej divastigata versio. Li elstaris pro sia beleco, kaj estis kutime kultata okaze de la ritoj kiuj honoris la agrokulturan diinon Demetron.
Misio de Unuiĝintaj Nacioj kaj Afrika Unio en Darfuro
Ĉefa informo
Sidloko: Darfuro (Sudano).
Jasiono
Genealogio
La nomoj de liaj gepatroj varias laŭ la diversaj verkistoj. Krom Zeŭso, oni mencias Tuskon, Ilition kaj Koriton, kiel eblaj patroj de Jasiono kun Elektro. Sed ankaŭ la nimfo Hemero aperas kiel amantino de Zeŭso kaj patrino de la duon-dio, kaj plia versio, kiu klopodas rilati lin al Kreto, asertas ke li estis filo de la reĝo Minoo kaj Pironio.
Misio de Unuiĝintaj Nacioj kaj Afrika Unio en Darfuro
Ĉefa informo
Daŭro: ekde la 31-an de julio 2007.
Jasiono
Genealogio
Jasiono havis fraton nomitan Dardano, kiu fondis la trojan reĝan familion. Kun Demetro, Jasiono havis du ĝemelajn fratojn, Filomelo (aŭ Booto) kaj Pluto. Kroma versio rilatas lin al Cibelo, kun kiu li iĝis patro de Koribo, antaŭulo de la koribantoj.
Misio de Unuiĝintaj Nacioj kaj Afrika Unio en Darfuro
Ĉefa informo
Komuna reprezentanto de Afrika Unio/UN: Rodolphe Adada (Respubliko Kongo).
Jasiono
Jasiono kaj Demetro
Por savi sin de inundo, Jasiono kaj Dardano migris el Italio, Atiko aŭ Kreto al Samotrako, kien ili kunportis la faman paladion. En tiu insulo ilia patro instruis ilin la sakralajn misterojn de Demetro, el kiu Jasiono iĝis ĉefa organizanto kaj divastiganto. Kuraĝigita de tiu diino kaj de Persefono, li trairis Sicilion kaj aliajn forajn landojn, kie li klopodis establi tiun kultadon al Demetro (la hermetikaj  misteroj). Fakte, li estis la unua kiu kapablis enkunduki fremdulojn en ilin.
Misio de Unuiĝintaj Nacioj kaj Afrika Unio en Darfuro
Ĉefa informo
Anstataŭanto de Komuna reprezentanto de Afrika Unio/UN: Henry Anyidoho (Ganao).
Jasiono
Jasiono kaj Demetro
Unu el liaj lernantoj estis la teba heroo Kadmo, kiu iĝis tiel proksima al Jasiono ke fine li edziĝis al lia fratino Harmonio en la insulo de Samotrako mem. Ĉiuj gedioj estis invititaj al la nupto-festo, inkluzive Demetro, kiu pasie enamiĝis al Jasiono, kun katrastrofa rezulto por tiu lasta. Ili unuiĝis sur tri foje plugita kampo (tio havis simbolan signifon), sed kiam ili revenis al la bankedo, Zeŭso rimarkis la kot-makulojn sur la vestaĵoj de Demetro kaj ekkoleris, ĉar li konsideris ke Jasiono pekis je hibriso (orgojla malmodereco). Pro tio, Zeŭso fulmis lin, aŭ faris la ĉevalojn de Jasiono vori lin.
Misio de Unuiĝintaj Nacioj kaj Afrika Unio en Darfuro
Ĉefa informo
Komandanto de fortoj: major-generalo Martin Luther Agwai (Niĝerio).
Jasiono
Jasiono kaj Demetro
Tamen, kelkaj verkistoj priskribas la lamentojn de Demetro pro la maljunado de ŝia amanto, do tio estus malkongrua kun la antaŭaj ĵusaj mortoj. Laŭ tiu lasta versio, el tiu rilato naskiĝis Pluto kaj Filomelo (aŭ Booto ), kies destino malebligis ilin iam sukcesi interkonsenti, kaj jam en maljuneco Jasiono fine mortis, murdita de sia propra frato Dardano. Krome, aliaj rakontoj asertas ke Jasiono neniam edziĝis kaj havis idaron, kaj plia, ke li estis la patro, kun Cibelo, de Koribo, la heroo el kiu la soldato-sacerdotoj de Demetro prenis ilian nomon, koribantoj.
Misio de Unuiĝintaj Nacioj kaj Afrika Unio en Darfuro
Ĉefa informo
Komisaro de polico: Michael J. Fryer (Sud-Afriko).
Jasiono
Identigoj de Jasiono
Post sia morto, Jasiono supreniris ĉielen, kaj aliĝis la stelaron. En la kultado al Demetro en Samotrako, oni kultadis lin kiel printempa partnero de la diino, pro kio li pli kaj pli identiĝis kun Triptolemo. Fakte, kun li Jasiono formis la konstelacion Ĝemelojn, kvankam laŭ la plej divastigata versio, ĝi konsistiĝas en la fratoj Kastoro kaj Polukso.
Misio de Unuiĝintaj Nacioj kaj Afrika Unio en Darfuro
Ĉefa informo
Kvanto (la 28-an de februaro 2009): militservantoj — 15 114 (inkluzive: etato — 12 421, militaj observuloj — 183, policistoj — 2 510), internacia civila personaro — 863, loka civila personaro — 1 417, volontuloj de UN — 295.
Landoj, kiu donis militan personaron: Aŭstralio, Bangladeŝo, Bolivio, Burkino, Burundio, Ĉinio, Egiptio, Etiopio, Francio, Gambio, Ganao, Gvatemalo, Indonezio, Italio, Jordanio, Jemeno, Kameruno, Kanado, Kenjo, Malajzio, Malavio, Malio, Mozambiko, Namibio, Nederlando, Nepalo, Niĝerio, Pakistano, Ruando, Senegalo, Sieraleono, Sud-Afriko, Svedio, Tajlando, Tanzanio, Togolando, Turkio, Ugando, Unuiĝinta Reĝlando, Zambio, Zimbabvo.
Landoj, kiu donis policistojn: Bangladeŝo, Bocvano, Burkino, Ebur-Bordo, Egiptio, Fiĝio, Finnlando, Francio, Gambio, Ganao, Germanio, Indonezio, Italio, Jamajko, Jemeno, Jordanio, Kameruno, Madagaskaro, Malajzio, Malavio, Maŭritanio, Namibio, Nepalo, Niĝerio, Niĝero, Pakistano, Palaŭo, Ruando, Salvadoro, Samoo, Sieraleono, Sud-Afriko, Svedio, Taĝikio, Tanzanio, Turkio, Ugando, Unuiĝinta Reĝlando, Zambio.
Kvanto de pereintaj (ĝis februaro 2009): 30 homoj (inkluzive: militservantoj — 17, milita observulo — 1, policistoj — 9, internacia civila personaro — 1, loka civila personaro — 2).
Pers-Glaĉero
Pers-Glaĉero estas valglaĉero en la Grizonaj Alpoj en Svislando. La glaĉero havas longecon de 4 km, larĝecon de 1,5 km kaj kovras areon de poksimume 6 km².
Misio de Unuiĝintaj Nacioj kaj Afrika Unio en Darfuro
Ĉefa informo
Konfirmita buĝeto ekde la 1-an de julio 2008 ĝis la 30-an de junio 2009: 1 569,26 miliardoj da usonaj dolaroj.
Pers-Glaĉero
Priskribo
Pers-Glaĉero estas granda tributglaĉero de Morteratsch-Glaĉero. Ĝia origino konsistas el multnombraj firnkampoj je la norda flanko de Piz Palü, tra kiu pasas la landlimo inter Italio kaj Svislando, kaj ĉe Piz Cambrena (3602 m s.m.). Tra la firnkovrita pasejo Fuorcla Bellavista la glaĉero en alteco de 3688 m s.m. estas ligita kun la vasta ebenaĵglaĉero Altipiano di Fellaria je la itala flanko de la Bernina-Masivo.
Misio de Unuiĝintaj Nacioj kaj Afrika Unio en Darfuro
Antaŭpreparo
La 9-an de junio 2005 la NATO anoncis ke ĝi helpos la Afrikan Union por la konservado de la paco en Darfuro.
Pers-Glaĉero
Priskribo
Pers-Glaĉero fluas kun relative malforta deklivo de inter 10 ĝis 15 % norden, kurbiĝas je la suda piedo de Munt Pers (3207 m s.m.) iom post iom okcidenten. Ĝi nun alfluas nun plene de fendoj al Morteratsch-Glaĉero.
Turismo
Sur la kresto Diavolezza inter Munt Pers kaj Piz Trovat nordoriente de Pers-Glaĉero situas je alteco de 2973 m s.m. la monta haltejo de la aertelfero Bernina-Diavolezza, kiu ofertas mirindan belvidon al la Bernina-Masivo kaj al Pers- kaj Morteratsch-Glaĉero.
Misio de Unuiĝintaj Nacioj kaj Afrika Unio en Darfuro
Antaŭpreparo
La 17-an de aŭgusto 2006 Unuiĝinta Reĝlando kaj Francio proponis al la Konsilio de Sekureco de UN proekton de rezolucio pri sendado UN-pacigistoj al Darfuro.
La 24-an de aŭgusto 2006 la sudana prezidento Omar al-Baŝir aldiris al la Konsilio de Sekureco de UN kun peto prokrastu konsideradon de demando pri sendado UN-pacigistoj en Darfuro. Li deklaris ke mem loĝantoj de regiono ne volas tiun decidon.
La 20-an de septembro 2006 la prezidento Omar Hassan al-Bashir en sia oratoraĵo en 61-a sesio de Ĝenerala Asembleo de Unuiĝintaj Nacioj diris, ke propono pri sendado al Darfuro de UN-pacigistoj signifas provon reveni al koloniado de lando. Li alvokis subtenu la pacigistojn de Afrika Unio en Sudano kaj realigu la pacan interkonsenton pri Darfuro subskribita en majo.
La 22-an de septembro 2006 la Konsilio de Sekureco de UN akceptis la rezolucion n. 1709 pri plilongiĝo de mandato de Misio UN en Sudano ĝis la 8-an de oktobro 2006.
La 29-an de septembro 2006 la Konsilio de Sekureco de UN akceptis la rezolucion n. 1713 pri plilongiĝo de mandato de Grupo de ekspertizistoj, kreita laŭ rezolucio n. 1591, ĝis la 29-an de septembro 2007.
La 6-an de oktobro 2006 la Konsilio de Sekureco de UN akceptis la rezolucion n. 1714 pri plilongiĝo de mandato de Misio UN en Sudano ĝis la 30-an de aprilo 2007 ĉe intenco plu plilongiĝi tiun.
La 16-an de novembro 2006 en Adis-Abebo okazis konsultado, dum kiu estis interkonsentigita la koncepto de Misio de Unuiĝintaj Nacioj kaj Afrika Unio en Darfuro.
La 30-an de aprilo 2007 la Konsilio de Sekureco de UN akceptis la rezolucion n. 1755 pri plilongiĝo de mandato de la Misio de UN en Sudano ĝis la 31-an de oktobro 2007.
La 12-an de junio 2007 en Adis-Abebo okazis konsultado inter unuflanke la Afrika Unio kaj UN kaj aliflanke la registaro de Sudano. Ĥartum aprobis la Mision de Unuiĝintaj Nacioj kaj Afrika Unio en Darfuro.
Displojo
La 31-an de julio 2007 la Konsilio de Sekureco de UN akceptis la rezolucion n. 1769 pri kreo por unua periodo je 12 monatoj de miksita misio de la Afrika Unio kaj UN. Misio konsistos el militservantoj (ĝis 19 555 homoj, inkluzive 360 militaj observuloj kaj oficiroj de telekomunikado) kaj civiluloj (ĝis 3 772 policistoj kaj 19 policaj formacioj po 140 homoj ĉiu) .
La 31-an de oktobro 2007 la Konsilio de Sekureco de UN akceptis la rezolucion n. 1784 pri plilongiĝo de mandato de Misio UN en Sudano ĝis la 30-an de aprilo 2008 ĉe intenco plu plilongiĝi tiun.
La 30-an de aprilo 2008 la Konsilio de Sekureco de UN akceptis la rezolucion n. 1812 pri plilongiĝo de mandato de Misio UN en Sudano ĝis la 30-an de aprilo 2009 ĉe intenco plu plilongiĝi tiun.