cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Muziko de Brazilo
Muziko kaj politiko
La alta rango, kiun la muziko havas sur ĉiuj kampoj de la brazila socio, sin montras interalie en tio, ke en la registaro de la iama brazila prezidanto Lula per Gilberto Gil unu el la ĉefaj muzikistoj de la lando fariĝis kulturministro. Gil apartenis al la instigantoj de la unua tutlanda muzikmovado, kiu deklaris ankaŭ politikajn celojn, la tropicalismo dum la epoko de la militreĝimo proksimume 1968. La mallonga, sed influa movado finiĝis, kiam Gilberto Gil kaj Caetano Veloso estis arestitaj kaj devis fuĝi en ekzilon, kie ili restis ĝis 1972. Ankaŭ pluaj artistoj, ekzemple Geraldo Vandré aŭ Chico Buarque, forfuĝis de la diktatoreco reganta ekde 1964. Jam en 1970 Chico Buarque revenis el la ekzilo, li fariĝis en la sekvaj jaroj malgraŭ daŭra cenzuro per albumoj kiel ekzemple Construção simbolon de la kontraŭstaro. Gilberto Gil ekde longe ankaŭ validas kiel disaŭdigilo de la afrikobrazilanoj de Bahio.
Sub la influo de la usona civitanrajta movado ekde la 1970-aj jaroj la muziko en la blocos afro estis uzata kiel formo de politika kontraŭstaro kaj por la formado de nigrula identeco. Gravan rolon je tio ludis la grupo Ilê Aiyê en Salvador de Bahio. Intertempe ĉi tiu funkcio tamen plimalfortiĝis, ĉar la afrikobrazila kulturo plejvaste establiĝis kiel kultura identeco por tuta Brazilo.
Pohja
Pohja estas eksa komunumo de Finnlando en provinco Uusimaa. En komenco de jaro 2009 Pohja, Ekenäs kaj Karis unuiĝis al Raseborg. La 31-an de decembro 2008 la komunumo Pohja havis 4,936 loĝantojn kaj ĝia areo estis, el kio estis tero,  maro kaj  alia akvo. La plej noteble privata labordonanto en Pohja estas Fiskars Brands Finland Oyj. En Pohja estas ankaŭ golfejoj.
Valdefresno
Valdefresno [baldeFRESno] estas municipo en la oriento de la provinco Leono, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al komarko Tierra de León, en la centroriento de la provinco. Valdefresno estas komprenebña etimologie kiel Valo de la frakseno.
Geografio
Ĝia municipa teritorio estas formata de 20 loĝlokoj Arcahueja, Carbajosa, Corbillos de la Sobarriba, Las Quintas, Golpejar de la Sobarriba, Las Lomas, San Benito, Navafría, Paradilla de la Sobarriba, Sanfelismo, Santa Olaja de Porma, Santibáñez de Porma, Santovenia del Monte, Solanilla, Tendal, Valdefresno, Valdelafuente, Villacete, Villacil, Villafeliz de la Sobarriba, Villalboñe, Villaseca de la Sobarriba, kaj Villavente.
Ĝi okupas totalan areon de 102,54 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 2 208 loĝantojn. Ĝi perdis ĉirkaŭ 1 000 loĝantojn el la mezo de la 20-a jarcento pro la migrado el ruraj zonoj al urboj. Ĝi distas 9 km de Leono, provinca ĉefurbo. Ĝi limas kun Villaquilambre, Vegas del Condado, Villaquilambre, Leono, Vegas del Condado, Villasabariego kaj Villaturiel.
Historio
En Mezepoko okazis reloĝado. La areo apartenis al la Regno Leono.
Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj) kaj brutobredado. Lastatempe kultura kaj rura turismo ekgravis (popola arkitekturo, historia heredo, piedirado). Trairas la lokon pilgrimantoj de la Jakoba Vojo. Sed ĉefe funkciado kiel dormurbo, industrio, servoj kaj konstruado.
1436 Salonta
1436 Salonta estas mezgranda malhela asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la hungara astronomo György Kulin elde la Konkoly Observatorio, en Budapeŝto.
Ĝi ŝuldas ĝian nomo al la urbo Salonta (hungare Nagyszalonta, nun en Rumanio), naskiĝurbo de la malkovrinto.
Preĝejo Dipatrino (Nurenbergo)
La preĝejo Dipatrino, nun romkatolika urba paroĥopreĝejo estas unu el la plej elstaraj preĝejoj en Nurenbergo kaj staras ĉe la orienta flanko de la ĉefa foirejo. Imperiestro Karlo la 4-a konstruigis ĝin en la epoko de familio Parler ekde 1352 ĝis 1362 kiel halopreĝejo kun tri oble tri naveroj, foirejen troviĝas antaŭhalo, okcidente laŭlarĝe de la meza navo du-navera ĥorejo kun kvinokona finaĵo. De Adam Kraft devenas la okcidenta gablo kun ornamripa tabernaklo por pupluda meĥanika aŭtomato el 1509, kiu ankoraŭ funkcias. El la konstruepoko proksimume 1360 multaj altkvalitaj skulptaĵoj konserviĝis parte treege riparitaj.
Historio
La preĝejo estis konstruata sur loko de sinagogo detruita en la jaro 1349 dum judopogromo. Komisiinto estis imperiestro Karlo la 4-a. La esploristoj ĉiam denove nomas kiel arĥitekton Peter Parler, konstruestro de la katedralo Sankta Vito en Prago, sen ke tio estus pruvebla. La altaroj ĉe la enirejo de la ĥorejo estis konsekrataj en 1358, la fikonstruo prokrastiĝis ĝis en la 1360-aj jaroj. La kapelo servis en la sekva tempo kiel imperiestra kortega kapelo kaj kiel renkontejo de nobela societo. Rilate kun la bapto de la imperiestra kronprinco Venceslao en la proksima preĝejo Sankta Sebaldo en la jaro 1361 estas transdonita la prezentado de la regnaj insignoj de la ĉirkaŭirejo de la ĥorejo Sankta Miĥaelo. Sed la balkono antaŭ la okcidenta fasado de la preĝejo dipratrino ne estis destinita por regula elmontrado de la regnaj insignoj, sed pli por la elmontrado de la ampleksa propra relikvoposedaĵo, kiun donacis i.a. Karlo la 4-a. La nekutima plastika programo de la portaloj kaj de la ŝlosoŝtonoj de la preĝejo rilatas kun la naskiĝo de la imperiestra kronprinco Venceslao.
En la jaroj 1442 kaj 1443 Heinrich Traxdorf el Majenco konstruis „po mezgranda kaj malgranda orgenojn“. En 1487 oni rekonstruis la sakristion forbrulintan en 1466. En la jaroj 1506 ĝis 1508 Adam Kraft konstruis novan okcidentan gablon. De 1810 ĝis 1816 sub Lorenz Rotermundt oni fundamente novigis la preĝejon konsidere novuzadon kiel katolika paroĥopreĝejo. Ekde 1946 ĝis 1953 oni riparis la militajn difektojn; nur la muroj de la laŭlonga domo kaj de la fasado estis konserviĝintaj. Denova riparado de la preĝejo okazis 1989–1991. Je tio oni enmetis en la plankon stelon de Davido kun la jarnombro "1349" memore al la pogromo kontraŭ la juda kolonio ĉe la ĉefa foirejo en la jaro 1349. Ekde 2003 oni resanigas la eksteran okcidentan fasadon.
Inand
Inand (Inánd) estas vilaĝo en Rumanio sudokcidente de Oradea. Administre ĝi apartenas al Cefa.
Loĝantaro
En 1910 ĝi nombris 700 loĝantojn (rumanoj, hungaroj), en 1992 899 (rumanoj, 4% hungaroj).
Historio
Ĝi estis unue menciita skribe en 1369. Ĝis la fino de la 16-a jarcento estis loĝita nur de hungaraj servutuloj. Ĝis 1919 kaj inter 1919 kaj 1944 ĝi apartenis al Hungario (Bihar vármegye).
Muriaux (stacidomo)
Muriaux estas fervoja stacidomo en Muriaux, Svislando.
Georgo Agrikola (humanisto)
Georgo Agrikola (1530-1575) estis germana humanisto, kuracisto, pedagogo kaj patro de la germana kuracisto Johann Georg Agricola (1558-1633). Li faris siajn unuajn studojn en Ambergo kaj en la 22-a de septembro 1548 li enmatrikuliĝis en la Universitato de Vitenbergo kie li diplomiĝis pri Majstreco en la 3-a de aŭgusto 1553. Li estis proksima amiko al Filipo Melanktono (1497-1560), kiu rekomendis lin kiel profesoro en la Latina Lernejo de Sankta Marteno en Ambergo, kie li fariĝis rektoro inter 1555 kaj 1569.
Vidu ankaŭ
<Center> <Gallery> DEU_Eisleben_COA.svg| Islebius (1492-1566) Georg_Agricola.jpg| Georgo Agrikola (1494-1555) PhilippMelanchthon.jpg| Philipp Melanchthon (1497-1560) Johannes_Sturm_by_Jacob_van_der_Heyden.jpg| Johano Sturmo (1507-1589) Portrait_john_calvin.jpg| Johanno Kalvino (1509-1564) Paul Eber.jpeg| Paul Eber (1511-1569) Friedrich_der_Fromme.jpg| Frederiko la 3-a (1515-1576) Valerius-Cordus.png| Valerius Cordus (1515-1544) CPeucer.jpg| Kaspar Peucer (1525-1602) LudwigVIPfalz.JPG| Ludoviko la 6-a (1539-1583) DEU_Amberg_COA.svg| Johann Georg Agricola (1558-1633) Aegidius Agricola (1578-1646).png| Aegidius Agricola (1578-1646) Fotothek_df_tg_0006152_Medizin_%5E_Chemie_%5E_Alchemie.jpg| Johano Agrikola (1590-1668) Georg_Andreas_Agricola00.jpg| Georg Andreas Agricola (1672-1738) </Gallery> </Center>
Hugo Grotius
Hugo GROTIUS (nederlande Huigh aŭ Hugo de Groot) (naskiĝis la 10-an de aprilo 1583 en Delft (Nederlando); mortis la 28-an de aŭgusto 1645 en Rostock) estis politika filozofo, teologo kaj juristo, sed ankaŭ dramaturgo kaj poeto, kiu verkis en la tiama Respubliko de la Sep Unuiĝintaj Provincoj, la nuntempa Nederlando.
Grotius estas rigardata kiel unu el la intelektaj spiritoj de la ideo de nacia suvereneco, de la doktrino de natura juro kaj de publika internacia juro. Li estas rekonita por lia politika kaj teologia okupiteco kun la temo de libera elekto spite al antaŭdestino. Tio disponigis la ideologian infrastrukturon por arminianismaj movadoj kiuj ekestos poste, kiel ekzemple Metodismo kaj Pentekostismo, kaj li ankaŭ estas rekonita kiel signifa figuro en la disputo inter la kalvinistoj kaj la arminianoj. En la filozofio li estas arda subtenanto de kontraktismo.
Verkado
Grotius kreis la bazon de la moderna internacia (interŝtata) juro per sia libro De jure belli ac pacis („La juro de milito kaj paco“). La libro aperis en 1625 en Parizo kaj estas rigardata kiel la majstra verko de Grotius. Multfoje ĝi estis reeldonita en la 17-a kaj 18-a jarcentoj.
Balaklava batalo
Balaklava batalo okazis la 25an de oktobro 1854 kaj estis unu el la plej grandaj bataloj de la Krimea (Orienta) milito (1853-1856) inter aliancaj fortoj de Britio, Francio kaj Turkio kontraŭ Rusuja Imperio.
La rusia taĉmento, komandata de generalo Paŭlo Petroviĉ Liprandi havis ĉ. 16 mil homojn kaj konsistis el kelkaj husaraj, kozakaj kaj infanteriaj regimentoj. Generalo Liprandi okupis la postenon de la vic-ĉefo de la rusia armeo en Krimeo (la ĉefo estis princo Aleksandro Sergeeviĉ Menŝikov).
La fortoj de la aliancanoj, ĉefe konsistantaj el britoj, havis du kavaleriajn brigadojn: brigado de peza kavalerio, komandata de James Scarlett, konsistis el 5 dragonaj regimentoj kaj okupis la poziciojn sude, pli proksime al Balaklavo; brigado de malpeza kavalerio konsistis el 4 husaraj regimentoj kaj okupis la poziciojn norde, pli proksime al la Fedjuĥinaj montoj. En la malpeza kavalerio, kiun oni opiinis elita taĉmento, militservis la reprezentantoj de la plej famaj aristokrataj familioj de Britio. La malpezan kavalerion komandis major-generalo James Brudenell Cardigan. La ĝeneralan komandadon de la brita kavalerio faris George Charles Bingham. En la batalo partoprenis ankaŭ francaj kaj turkaj taĉmentoj, sed ili estis tre malmultnombraj. La kvanto de la aliancanoj estis ĉirkaŭ 2 mil homoj.
Post akiro de la redutoj rusoj provis daŭrigi la atakon por aliri Balaklavon, sed ilin haltigis fortega kontraŭbatalado de la peza kavalerio de James Scarlett kaj de la 93a skota infanteria regimento, komandata de baroneto Colin Campbell. Por defendi la tro larĝan fronton de la rusia atako, Campbell ordonis al siaj soldatoj formi vicojn po du, anstataŭ la kutime uzataj vicoj po kvar. Tiu heroa defendo eniris la historion kiel "Maldika ruĝa linio" (tiel priskribis la korespondento de "Times" la skotan regimenton); poste tiu parolturno fariĝis idiomaĵo por nomi la defendon, kiu estas farata per la plej lastaj fortoj.
La atako de rusia armeo estis rebatita. Post la rebato rusoj jam ne planis novan atakon, tamen lordo Raglan (Fitzroy Somerset, Unua Lordo Raglan, kiu estris la tutan britan korpuson) estis malkontenta pro perdo de 9 kanonoj kaj donis fatalan ordonon al la malpeza kavalerio "atingi la rusojn kaj preventi la forprenon de la kanonoj". La ordono estis nesufiĉe bone pripensita kaj vortumita, rezulte ĉirkaŭ 600 kavalerianoj ekatakis la rusajn poziciojn, estante sub artileria kaj fusila pafado. Nur ĉ. 50 rajdistoj atingis la rusajn poziciojn. Dum dudekminuta atako pereis pli ol 300 britaj kavalerianoj. La restaj, helpataj de francaj militistoj, sukcesis organizite reveni al siaj pozicioj.
La esprimo "atako de malpeza kavalerio" iĝis sinonimo de certe malsukcesa, fiaska afero kaj en la angla, kaj en la rusa lingvoj.
Fine de la batalo ambaŭ militantaj flankoj restis sur la samaj pozicioj. Laŭ diversaj pritakstoj la aliancanoj perdis de 400 ĝis 1000 homojn; rusoj perdis ĉirkaŭ 600 homojn.
Rezulte de la batalo rusoj ne sukcesis atingi sian celon. Tamen post la batalo la aliancanoj rezignis la ideon almiliti Sebastopolon per sturmo kaj decidis sieĝi la urbon.
György Keleti
György Keleti [djordj], laŭ hungarlingve kutima nomordo Keleti György estas hungara politikisto, ministro, oficiro. György Keleti naskiĝis la  1946 en Ĉeĥoslovakio en Lučenec.
Biografio
György Keleti apartenis al la hungara minoritato en Ĉeĥoslovakio. Li • abiturientis en Budapeŝto en 1964. Post soldatiĝo li frekventis Militan Altlernejon pri Zalka Máté, kiun li finis en 1969. En la sama jaro li aliĝis al la komunistoj. Li komencis sian karieron en kazerno de Vác. Inter 1974 kaj 1977 li frekventis Militan Akademion pri Zrínyi Miklós, poste li havis postenon en ministerio pri defendo. En 1988 li ricevis la rangon kolonelo. En 1992 li pensiuliĝis, samtempe li komencis politikadi. Inter 1994 kaj 1998 li estis ministro pri defendo. Li havas 3 filinojn, unu el ili iĝis krimulo.
Kartografo
Kartografo estas la ĝenerala termino por fakulo, kiu kreas mapojn, tiucele interpretas geografiajn informojn, kaj fake okupiĝas pri la kartografio, la scienco pri mapoj. La profesio estas teme parenca al la fakoj geodezio, geografio, fotometrio, informadiko, grafiko kaj dezajno.
Historiaj nomoj
Nacilingvaj ekvivalentoj al la nomo "kartografo" ekestis nur komence de la 19-a jarcento. Nuntempe la mapo-desegnistoj de la antikva epoko, mezepoko kaj frua moderna epoko ofte nomatas kartografoj. La tiutempe uzitaj nomigoj por la profesio aŭ fokusiĝis pri la uzita grafika tekniko (latine „chalcographus“, „sculptor“, „cartolithographus“) aŭ elstarigis la aŭtorecon pri la mapo aŭ parto de ĝi (latine „auctor“, „delineator“).
Nur malmultaj specialistoj kiel Gerardus Mercator estis plenprofesiaj kartografoj kaj nomis sin „cosmographus“ aŭ „geographus“. En iuj ŝtatoj okazis, ke sukcesaj kartografoj ricevis honorajn titolojn de la regantoj kaj nomatis ekzemple "kaiserlicher Geograph", imperiestra geografo, en la Sankta Romia Imperio, aŭ "géographe du roi", geografo de la reĝo, en Francio.
La plej multaj "kartografoj" antaŭ la kreo de la difinita profesio meze de la 20-a jarcento tamen nur okaze kaj malmulte okupiĝis pri kartografio. Multaj mapo-kreintoj de la frua moderna epoko estis lingvistoj, kuracistoj, matematikistoj, teologoj, astrologoj aŭ alispecaj kleruloj. Aliaj estis librovendistoj kaj eldonistoj kiel Matthäus Merian aŭ kuprocizistoj. Ekde la 17-a jarcento armeaj inĝenieroj, ekde la 19-a jarcento fakuloj pri geodezio aparte ofte okupiĝis pri la kartografio. Ankaŭ anoj de aliaj artaj profesioj foje laboris kiel karografoj kaj parte en tiu kromokupo restis pli konataj ol en sia vera profesio.
Diversaj esploristoj aŭ navigistoj, kiuj historie foje mise nomatis "kartografoj", estas fakte pli aŭtoroj de mapoj, kiuj ne mem desegnis kaj eĉ malpli publikigis la mapojn kreitajn laŭ iliaj informoj.
Famaj kartografoj
Menciindas ekzemple ...
Cary Grant
Cary GRANT (realnome Alexander Archibald LEACH; naskiĝis la 18-an de januaro 1904 en Bristol, Anglio; mortis la 29-an de novembro 1986 en Davenport, Usono) estis brita/usona aktoro.
Grant komencis sian karieron en brita teatro, sed post turneo en Usono li spontane decidis resti tie. En 1927 li eklaboris en la Broadway-teatro kaj en 1931 li transloĝiĝis al Hollywood por dediĉi sin al la kinolaboro. Sian unuan grandan sukceson li gajnis per la komedio Bringing up Baby en 1938. Krom en komediaj filmoj lia eleganta ĉarmo ankaŭ konvinkis la publikon en krimfilmoj direktoritaj de Alfred Hitchcock. En 1970 Cary Grant, kiu ekde 1942 estis usona civitano, gajnis Honor-Oskaron pro sia dumviva laboro.
Valdepolo
Valdepolo [baldePOlo] estas municipo en la oriento de la provinco Leono, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al komarko Tierra de León, en la centroriento de la provinco.
Franca Alĝerio
Franca Alĝerio (en franca Alger ĝis 1839, poste Algérie; neoficiale Algérie française, {en araba لجزائر الفرنسية Al-Jaza'ir Al-Fransiyah) daŭris el 1830 al 1962, laŭ vario de regosistemoj. El 1848 ĝis sendependo, la tuta mediteranea regiono de Alĝerio estis administrata kiel integra parto de Francio, multe kiel Korsiko kaj Reunio estas nune. La ampleksa arida interno de Alĝerio, kiel la resto de norda Afriko en la Franca kolonia imperio, estis neniam konsiderata parto de Francio. Unu el plej longdaŭra transmara teritorio de Francio, Alĝerio iĝis destino por centoj da miloj da eŭropaj enmigrantoj ĉefe francoj, konataj kiel colons (kolonoj) kaj poste, kiel pieds-noirs (nigrapieduloj). Tamen, indiĝenaj islamanoj restis majoritato de la loĝantaro de la teritorio tra la historio. Laŭgrade, malkontento inter la islama loĝantaro kaj manko de politika kaj ekonomia statuso akcelis alvokojn por pli granda politika aŭtonomeco, kaj eventuale sendependeco, el Francio. Konfliktoj inter la du grupoj de loĝantaro pliiĝis en 1954, kiam ekis la unuaj perfortaj okazoj el kio poste estos nomita la Alĝeria Milito de Sendependeco. Tiu milito finis en 1962, kiam Alĝerio akiris kompletan sendependecon sekve de la traktato de Evian de Marto 1962 kaj la pormemregada referendumo de Julio 1962.
Valdepolo
Geografio
Ĝia municipa teritorio estas formata de la loĝlokoj La Aldea del Puente, Quintana de Rueda, Quintana del Monte, Saelices del Payuelo, Valdepolo, Villahibiera (foto en la tabelo), Villalquite, Villamondrín de Rueda kaj Villaverde la Chiquita, okupas totalan areon de 142,54 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 1 207 loĝantojn. Ĝi perdis ĉirkaŭ 2 000 loĝantojn el la mezo de la 20-a jarcento pro la migrado el ruraj zonoj al urboj. Ĝi distas 37 km de Leono, provinca ĉefurbo.
Historio
En Mezepoko okazis reloĝado. La areo apartenis al la Regno Leono.
Tradiciaj enspezofontoj estas agrikulturo (cerealoj) kaj brutobredado. Lastatempe kultura kaj rura turismo plie ekgravis (popola arkitekturo, historia heredo, piedirado).
Esperanto-movado en Peruo
Historio de Esperanto en Peruo La Esperanto-Movado en Peruo
Periodo de Frederiko Villareal
La societo estis malfermita solene en ĉeesto de multaj pedagogoj kaj studentoj, kiuj scivole-rigardis modestan E-ekspozicion, (aranĝitan de la “strangulo” profesoro), kiu konsistis el 22 maldikaj verkoj pri kaj en Esperanto, 8 jarkolektoj de E-gazetoj, 60 leteroj 340 poŝtkartoj en albumoj, ricevitaj el 25 landoj. Poste, en 1903, estis aranĝataj kursoj en la urboj Chiclayo, Arequipa kaj Humachuco. En Huaraz oni aranĝis E-kursojn en 1906 en Societo “Evolución juvenil”.
Daŭrigintoj kaj helpantoj de Villareal estis en 1905 pastro D. Cerna en Jesus kaj Em. Fetzet, direktoro de la nacia kolego en Arequipa. En 1906 laŭ la interveno de la deputitoj Núñez del Areo kaj Malaga Santolatta la parlamento donis subvencion al la E-Societo. Samjare oni komencis instrui E-on en la Komerca lernejo de Lima.
Dum multaj jaroj la esperantista movado en Peruo apenaŭ ekzistis. En 1928 laŭ la statistikoj de Dietterle nur estis tri izolitaj Esperantistoj en Lima. Laú informoj de ICK en 1927 denove fondiĝis Esperanto-Asocio en la lando, sed ĝi ne povis evolui tute bone.
Reapero de la movado - Tempo de Ulpiano Villanueva kaj Janet Skotte
Pri la sekvanta periodon de la movado en Peruo (1955) rakontas Ulpiano Villanueva, prezidanto de la Perua Esperanto-Asocio dum multaj jaroj.
“Iun tagon mi hazarde legis en la argentina revuo “Mecánica Popular” etan artikolon pri Esperanto. La artikolo menciis la utilon de Esperanto por interrilati kun homoj kiuj parolas diversajn lingvojn. Ekzakte tion mi serĉis. Bedaŭrinde mankis la adreso kaj mi devis serĉi multjare, ĝis en alia argentina revuo mi trovis informojn pri la “Liga Argentina de Esperanto”, kie oni ofertis instrui la lingvon senpage. Mi tuj skribis kaj post iom da tempo mi ricevis la lecionojn aerpoŝte. Post ekzameno mi ricevis diplomon kaj la titolon “Delegito en Peruo de la “Universala Esperanta Ligo”. Kiam mia nomo aperis en tiu revuo mi komencis ricevi multajn leterojn el la tuta mondo kaj mi ekaŭdis pri la ekzisto de movado en Peruo antaŭ mia tempo, dum la tempo de la D-ro Villareal. Oni demandis min ĉu mi povus disvastigi la lingvon en Peruo kaj mi akceptis tiun agrablan, sed malfacilan taskon. Mi ne sukcesis trovi instituciojn kiuj pretis akcepti min por doni lecionojn pri la lingvo Esperanto, kiun preskaŭ neniu konis. Subite mi ricevis viziton de S-ro Alberto Carrillo Ramirez, kiu kiel mi serĉis manieron kreskigi la Esperantismon en nia lando. Poste per la kunlaboro de du aliaj personoj, ni fondis la Peruan Esperanto-societon kaj ni komencis doni kursojn en sporta klubo de YMCA (Junulara Kristana Asocio). Mi donis la unuajn kursojn sed poste S-ro Carrillo fondis Peruan Esperanto-Rondon.
En la jaro 1962 mi ricevis viziton de la francino Janet Skotte. Tiu sinjorino donis al ni entuziasmon kaj la movado aktiviĝis. Ni sukcesis sendi sinjorinon Skotte al la universala kongreso de Esperanto kiel delegitino de Peruo. Tio eĉ fortigis nian kaj ŝian entuziasmon. Ŝi fariĝis instruistino kaj donis Esperanto-kursojn ĝis sia forpaso en 1980. Krome ŝi sukcesis unuigi la du flankojn de la movado en Peruo kaj kun pli ol 30 membroj ni fondis Perua Esperanto-Asocion. Oni elektis min prezidanto de la nova institucio.
Inter la multaj personoj kiujn allogis S-ino Skotte elstaris la fraŭlino Cecilia Alegria, tre entuziasma junulino, kiu donis kursojn kaj ankaŭ tre sukcesis informis pri Esperanto, eĉ per televido. La movado daŭris sian kreskon ĝis proksimume la 80aj jaroj. Post la komenco de la grava ekonomia krizo malpliiĝis la lernantoj kaj poste ni bedaŭrinde devis rezigni pri la ejo kie funkciis la movado.
Poste mi kaj S-ino Maria Dolores de Bartra, kasistino de la asocio donis kursojn nur laŭokaze en la propraj domoj, atendante la pliboniĝon de la ekonomia stato, kiuj povus denove kaŭzi kreskigon de la verda lingvo ĉe ni. Samtempe ni devas danki al la jenaj membroj de PEA, Felipe da Fieno, kiu donis kursojn kaj administris la asocion kaj al Gustavo Sgami, Julio Zevallos kaj Carlos Miranda kiuj estis delegitoj de PEA kaj reprezentis la movadon en la ekstero.
Tempo de la interreto - Artikolo en "El Comercio"
Nur antaŭ iom da tempo komencis la tria periodo en la evoluo de la Esperanto-movado en Peruo. Pro la interreta tempo aperis jen kaj jen junuloj kiuj lernis la lingvon tute memstare. La interreta tempo ne nur donas al ni pli da eblecojn lerni la lingvon, sed ankaŭ praktiki ĝin. Per komputila babilado, legado de materialoj, aŭskultado de Esperanto-radio kaj eĉ televido nun ĉiuj vere povas aparteni al tutmonda movado. Ni estas tre optimismaj ke tiu periodo denove kaŭzos kreskon de la movado en Peruo. La kulmino tamen ĝis nun estis la apero de gazetartikolo en la fama perua revuo "El Comercio". Post tiu artikolo relative multaj peruanoj komencis studi la lingvon.
Roppenheim
(jen france, origine germane kaj alzace, prononco ) estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Bas-Rhin, en la historia kultura regiono regiono Alzaco kaj la nuna administra regiono Grand Est ("Granda Oriento"). Fine de en la komunumo vivis.
Bernhard Hippler
Bernhard Johannes HIPPLER (naskiĝinta la en Unna-Hemmerde) estas germana pedagogo, historiisto kaj pastro romkatolika de longe aktiva en Aŭstrio.
Vivo
Studinte filozofion, teologion, psikologion kaj historion ĉe la universitatoj de Innsbruck kaj Munkeno li ordinitis pastro en la 11.5.1972. Post ekzameniĝo instrurajta li deĵoris ekde 1975 kiel gimnazia instruisto ĉe la Ursulaninoj en Innsbruck.
Lia episkopa moŝto Paulus Rusch nomumis lin en la jaro 1979-a universitata paroĥestro. Sekve Hippler reorganizis kaj la en 1973 fare de la Aŭstria episkoparo malfunkciigitan altlernejan komunumon kaj la Katolikan universitatan junularon. Modelo tiu ĉi animzorganta konatiĝis ankaŭ ekstere de Tirolo sub la nomo Insbruka modelo. Hippler anis ĉe la Pastrara konsilantaro, ĉe la Pastorala konsilio, estis delegito tirola ĉe Laborgrupo de la aŭstraj pastraraj konsilioj kiel ankaŭ deputito ĉe la Insbruka dioceza forumo. En la 26.6.2015 li oficiale adiaŭitis kiel animzorganto altlerneja de Innsbruck.
Sankta Derrien
Sankta Derrien aŭ sankta Derken (france ankaŭ: Deryen; bretone: Derc’hen aŭ Derc’hent) alvenis al Armoriko en la 5-a jarcento. Li fariĝis sanktulo de Bro-Leon laŭ la kelta kutimo de la tiama tempo. Ĉar laŭdire li malsovaĝigis drakon, kaj eĉ mortigis ĝin, li apartenas kiel Neventer al la vasta familio de la drakmortigintaj sanktuloj, heredantoj de la druidoj.
La legendo
Miksaĵo da legendo kaj historio estas la vivo de la unuaj sanktuloj de Bretonujo. Oni ne povas dispartigi unu de la alia. Tiuj iamaj sanktuloj devenis de keltaj regionoj, kie regis la druida potenco kaj samtempe ili deziris partopreni la novan kristanan religion. Multaj lokoj de bretonujo heredis sian nomon de tiuj keltaj sanktuloj.
La savo de Elorn
Neventer kaj Derrien estis du britaj kavaliroj, kiuj venis pilgrimi en Armorikon, ĉar ili aŭdis pri la instaliĝo de sanktuloj en tiu regiono.
Tuj la du kavaliroj plonĝis por savi la drononton kaj sukcesis. Reveninte al la kastelo, la sinjoro Elorn klarigis al la du kavaliroj la kialon de sia agado. Pro senespero li agis tiel. De longtempe iu drako, veninta el infero detruis liajn kampojn kaj formanĝis bestojn kaj loĝantojn. Laŭ la volo de Bristok, la tiama reĝo de Bro-Leon, estis trovita solvo. Ĉiusabate, unu persono estis lotita, por sinofero al la monstro. Lastfoje, la sorto elektis la filon de Elorn, Rieg, nur du jaraĝan. Li do preferis memoferi sin al la drako.
Malsovaĝiĝo de la drako
La du kavaliroj promesis helpi lin maldanĝerigi la beston kondiĉe, ke li fariĝu kristano. Li rifuzis sed tamen promesis konstruigi preĝejon kaj permesis ke ili parolis pri sia religio. Post la bapto de pli ol 800 personoj, ili iris kune kun la baptitoj al la kaverno de la drako. Neventer kaj Derrien alvokis ĝin. Ĝi eliris muĝante kaj fulmante. Derrien krucsignis ĝin trifoje. Poste li ĵetis ĉirkaŭ ties kolo iun stolon kaj tiele malsovaĝigis ĝin. Poste li alvokis la junan Rieg kaj petis de li, ke li prenu la stolon kaj konduku la drakon ĝis la kastelo, kiel hundon per ŝnuro.
Morto de la drako en Brignogan
La du kavaliroj adiaŭis Elorn kaj rajdis al la haveno, kie troviĝis la velŝipo. La haveno nomiĝis Brignogan. La drako sekvis la kavalirojn, tiel milda kiel ŝafo. Antaŭ ol enboatiĝi, ili ordonis al la drako ke ĝi plonĝu en la maron. De tiu tempo la golfeto nomiĝas Pontsuval aŭ bretone : Poul beuz an eval, tio signifas: ''la marĉeto kie dronis sin la besto.
Rieg, filo de Elorn
Sankta Budoc, kiu estis episkopo de Dol, proklamis lin sanktulo en 633.
La lokoj dediĉitaj al Neventer kaj Derrien
Nuntempe, en la centro de Bro-Leon, la urbeto Plouneventer signifas la plou de Neventer, tio estas la paĥoro de Neventer. Apude situas la villaĝo Saint-Derrien kaj apud la kapelo staras granda amaso da ŝtonoj, kiu kovris iam la enirejon de la kaverno. La loĝantoj nomas ĝin Toull ar Sarpant, kio signifas la truo de la drako. Fakte, dum la mezepoko la kapelo apartenis al la sinjoro de Plouneventer.
Alia loko en Bretonujo memoras pri Derrien. Ĝi nomiĝas La Roche-Derrien (bretone: Ar Roc'h-Derrien)
Trabzon
Trabzon (alinome Trapezunt, Trebizond, en la antikvo Trapezus) estas urbo en la nordorienta Turkio, sur la sudorienta marbordo de la Nigra Maro, ĉe piedo de la Pontus-montaro.
Ĝi kiel Trapezus estis la plej orienta kolonio de la grekoj. Oni fondis ĝin en la mezo de la 8-a jarcento a.K. Ĝin okupis romianoj, krucmilitistoj (1204), selĝukoj, mongoloj, turkoj, rusoj por mallonga tempo (1916-18).
En Trabzon finiĝas la fervoja linio de Erzurum al la marbordo (finkonstruita en ĉirkaŭ 1900). Trabzon estis ĉiam grava komerca vojpunkto inter Eŭropo kaj Mez-Azio.
Historio
Trabzon estis la centro de la Trapezunta Imperio kiu ekzistis de 1204 ĝis 1461 kaj estis regata de la dinastio Komnenos.
Annick Girardin
Annick Girardin, naskiĝinta la en Saint-Malo (Ille-et-Vilaine), estas franca politikistino, aktiva en Sankta-Piero kaj Mikelono. Ŝi estas deputito de la insularo ekde la. Ŝi estas membro de la Maldekstra Radikala Partio kaj prezidantino de la movado Cap sur l'avenir, fondita en 2000. Ŝi estis nomumita la 9-an de aprilo 2014 subministro komisiita pri evoluigo kaj franclingvio, en la 1-a registaro de Manuel Valls.
Elek Farczády
FARCZÁDY Elek (farca:di) estis rumanuja hungara historiisto, arkivisto naskita en Marosvásárhely la 9-an de aprilo 1890 kaj mortinta en Târgu Mureş la 6-an de februaro 1977.
Annick Girardin
Politika kariero
Annick Girardin estas nun ano de la Teritoria Konsilio de Sankta-Piero kaj Mikelono, kie ŝi sidas ekde marto 2000.
Elek Farczády
Biografio
Elek Farczády abiturientiĝis en la reformita kolegio de Marosvásárhely kaj havigis diplomon pri historio-latino en la Universitato de Budapeŝto. Li estis Eötvös-kolegiisto. Li instruis unu jaron en Budapeŝto, post tiu en 1913 li venis per ŝtata stipendio Parizon al Universitato Sorbono por esplori la arkivojn kaj munuskriptojn rilate la historion de Transilvanujo precipe dum la mezepoko kaj turka periodo. Dum la unua mondmilito li interrompis sian laboron. Liaj manuskriptoj parte neniiĝis, parte restis neeldonitaj. Ekde 1915 li instruis en la ĉefgimnazio de Gyergyószentmiklós, pli poste ekde 1919 en Marosvásárhely en la supera komerca lernejo, kies li estis ekde 1940 ĝis septembro de 1950 direktoro. En 1951 oni nomumis lin gvidanto de la Grandbiblioteko (Biblioteko Bolyai) de la reformita kolegio ĝis 1-a de septembro de 1961. Okaze de sia duoncenta universitata jubileo li ricevis diamantdiplomon.
Annick Girardin
Politika kariero
Okaze de la deputitaj balotoj de 2007, ŝi ricevis 31,1 % de la voĉoj en la unua balotvico, kun 132 voĉoj malpli ol la eliranta deputito. Unu semajnon poste, ŝi estis elektita deputitino fronte al Gérard Grignon kun 51,27 % de la esprimitaj voĉoj.
Okaze de la deputitaj balotoj de junio 2012, ŝi estis reelektita ekde la unua balotvico kun 65,53 % de la voĉoj.
Ŝia anstataŭantino estas Catherine Pen.
Annick Girardin estas vicprezidanto de la franca sekcio de la parlamenta Asembleo de Franclingvio, kaj ankaŭ membro de la plenuma konsilio de la Maldekstra radikala Partio ekde 2012.
Ŝi estis nomumita subminsitro pri evoluigo kaj franclingvio, la 9-an de aprilo 2014, en la 1-a registaro de Manuel Valls. Ŝia anstataŭantino Catherine Pen fariĝis deputitino sed tuj demisiis. Parta deputita baloto tiam okazis la 29-an de junio 2014, en kiu Annick Girardin estis kandidato. Denove venkinta, en la unua balotvico, ŝi restas en la registaro kaj ŝia nova anstataŭanto Stéphane Claireaux fariĝis deputito en aŭgusto 2014.
Plie, ŝi estis nomumita propra reprezentantino de la prezidanto de la Franca Respubliko al la Internacia Organizaĵo de la Franclingvio (IOF) la.
Distrikto Lenti
La Distrikto Lenti (hungare  Lenti járás) estas distrikto en Hungario, en regiono Okcidenta Transdanubio, en departemento Zala. Ĝi situas sur montetaro en la sudokcidenta parto de la departemento (same en la sudokcidenta parto de la lando). Pro la montetoj nur malgrandaj vilaĝetoj formiĝis.
La distrikta ĉefurbo estas Lenti, kiu estas urbo, la ceteraj 47 komunumoj estas vilaĝoj.
La areo estas 624,12 km², kie loĝas 19 783 homoj. La loĝantoj okupiĝas precipe pri agrikulturo kaj bestobredadoj. Menciindas la senlaboreco.
Historio
Tiu distrikto funkciis jam depost la 2-a mondmilito en tiu formo kaj nomo. La distrikta sistemo ne funkciis en Hungario inter 1983-2013.
Hohenöllen
Hohenöllen estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Kusel de la federacia lando Rejnlando-Palatinato, kaj ekde julio 2014 apartenas al administra Lauterecken-Wolfstein kreita el du antaŭaj grupiĝoj de najbaraj komunumoj. Fine de la jaro la komunumo havis 0 loĝantojn.
Henri Petiau
Henri Petiau [petió] (naskiĝis la 1-an de junio 1877 en Grosage, mortis fine de aprilo 1936 en Gento), filo de muelisto, estis belgo, komerca direktoro en Gento.
Nekrologo aperis en Belga Esperantisto, junio 1936, p. 1. Ĉar la oficiala funebra ceremonio havis intiman karakteron, okazis esperantista funebra ceremonio, je dimanĉo, la 6-a de septembro 1936 en la tombejo de Gentbrugge. Raporto pri ĝi aperis en Belga Esperantisto, oktobro 1936, p. 74-75. Ĝi ne enhavas pliajn biografiajn aŭ movadajn informojn.
Next Stop Sovjet
Next Stop Sovjet estis dana organizo fondita por "detrui la feran kurtenon" kiu siatempe (en 1987) ankoraŭ estis inter orienta kaj okcidenta Eŭropo, dum la malvarma milito.
Aŭtune 1987 kulminis la projektoj, kiam ĉirkaŭ 2000 danaj junuloj kaj 1000 de la aliaj nordiaj landoj vojaĝis al familioj en la tuta Sovetunio kaj loĝis tie dum du semajnoj. Poste ili ĉiuj pasis semajnon en Moskvo kaj vojaĝis hejmen, kun multe da kontaktoj kun junaj orient-eŭropanoj, el kiuj multaj poste venis neformale kaj individue gastiĝi ĉe la junuloj en la nordiaj landoj.
Interalie partoprenis Kim J. Henriksen kaj Jacob Nordfalk
28449 Ericlau
28449 Ericlau estas asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la de la teamo de la astronomia kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Hans Memling
Hans MEMLING (naskiĝis en Seligenstadt ĉ. 1430-1440 – mortis en Bruĝo la ) estis pentristo origina el la Elektoepiskopujo Majenco (Mainz). Li estas konsiderata kiel unu el la eminentuloj de la malnovnederlanda pentro-arto, konataj kiel la Flandraj Primitivuloj.
Biografio
Memling naskiĝis en Seligenstadt ĉe Majno. Lia nomo ankaŭ estas skribita kiel Memlinc, Memlinck, Mamlinc, Memmelinge, Memmeling, Memelingen kaj van Menninghen. Kiel antaŭnomo foje estas menciita Jan. Laŭ lia laborloko li estas menciita kiel 'Hans de Bruĝo'.
Ĉar lia stilo iom similas al tiu de Stefan Lochner, kiu aktivis en kaj ĉirkaŭ Kolonjo, oni supozas ke Memling post restado en Kolonjo venis al la graflando Flandrio antaŭ 1451, la mortojaro de Lochner. Verŝajne li inter 1451 en 1465 ricevis plian instruon en Bruselo ĉe alia majstro de la Flandraj Primitivuloj, Rogier van der Weyden.
Je la 30-a de januaro 1465 Memling estis registrita kiel ĉivitano de Bruĝo, en tiu epoko la ŝatata rezidejo de la burgonja kortego kaj centro de internacia komerco.
En 1467 li iĝis membro de la bruĝa Sankta Luko-Gildo. En 1473 li aliĝis al la prestiĝa Fratrio de Maria de la Neĝo kaj tiel atingis la plej altan statuson kiu eblis por metiisto.
Memling posedis en 1466 unu, kaj en 1486 du ŝtonajn domojn en la Sint-Jorisstraat. Li estis inter la 875 riĉaj bruĝanoj kiuj devis kontribui al la financado de la milito inter Maksimiliano la 1-a kaj Francio. La posta ekonomia krizo ruinigis liajn financojn.
Pri liaj verkoj
Tipe por Memling estas la triangula prezento sur la antaŭa plano, la precizeco de la heraldiko kaj la personoj en pejzaĝo.
La Portreto de Benedetto Portinari el la Uffizi en Florenco, la Triptiko kun la Resurekto el la Louvre en Parizo kaj la Madono kun Donacinto el la Kunsthistorisches Museum en Vieno enhavas elementojn de itala Renesanco, eble ĉar la komisiintoj estis italaj.
Monaĥejo Zella
Monaĥejo Zella (germane: Kloster Zella) estis abatejo de benediktaninoj situanta inter Lengenfeld unterm Stein kaj Rodeberg-Struth en la suda Eichsfeld-regiono en Turingio, Germanio. Ekde 1948 la komplekso uzatas kiel maljunulejo kaj fleghejmo. Apartenis al la monaĥinejo ankaŭ la elstara pilgrimmonto Annaberg je 500 metroj pli norde. Ĝi aktive uzitis ĝis la mezo de la 19-a jarcento kiam la fideluloj katolikaj forbaritis de ĝi fare de prusaj maltoleremaj aŭtoritatoj.
Historio
Verŝajne estis multe antaŭ la jaro 1100 fondo de komuna ina kaj malina monaĥejo. Iama nomo ĝia estis estinta Friedensspring pro la Frieda-fonto fontanta ĉe la monaĥejo. En la plej malnova dokumento prie de 1215 nur menciitas ina konvento. Abatejo supera estis aŭ Abatejo Hersfeld aŭ Fulda. La prepostoj tamen originis plejparte el la benediktana Monaĥejo Gerode (apud Weißenborn-Lüderode). Zella partoprenis la reformmovadon de abatejo apud Hannoversch Münden-Bursfeld. Dum la kamparana ribelo estis ja elrabo sed ne detruo. Tamen forlasis ĉiuj benediktaninoj la konventon post la enkonduko de Reformacio; restis nur la priorino kiu ŝatis la novajn ideojn de Marteno Lutero. En 1622 iĝis ĝia refondiĝo en Fulda. Inter 1632 kaj 1648 la konvento plurfoje detruitis: de trupoj el Braunschweig, Mühlhausen aŭ Svedio. Tiam la abatino Dorothea Schmidt karitate helpis la vilaĝanojn. Ŝi ankaŭ kontraŭbatalas troan influon de la jezuitoj volante restarigi benediktinan vivon surloke. En 1772 la monaĥejo perdis la paroĥujon Struth kaj malfondiĝo kompleta iĝis en 1802. Akcepto de novaj novicoj malpermesitis ankaŭ, dume oni devis pagi multan monon al la francaj regantoj en Vestfalio. En la 13.5.1810 la prusoj forpelis ĉiujn loĝantojn. La komplekso donitis al Wilhelm Lutterodt kaj Wilhelm Röbling el Mühlhausen kiuj abuzis la preĝejon kiel deponejon. Kvar jardekojn poste malpermesitis al la katolikoj la grava pilgrima tracidio de sur Annaberg-monto kaj detruitis la tiea pilgrimkirko. La altaron oni restarigis en la Preĝejo Sankta Egidio (Heiligenstadt). Poste transprenis la tuton la baronoj de Fries, kiuj post incendio rekonstruigis la preĝejon kaj novfaris turon kaj altarejon. En la 10.9.1945 komisiitis la eklezia Hilfswerk der Evangelischen Kirche organizi oldulejon. Ekde novembro 1949 faritis denove diservoj en la kirko. Restaŭradlaboroj komeniciĝis en 1951. Post la Turniĝo la tuto remalfermitis al la publiko.
En la areo monaĥeja troviĝas multaj belaj trabfakaĵoj kun bedoj kaj herbejoj. La plejparto de la konstruaĵoj estas de 1603. En la romanikstila ununava Kirko Sankta Nikolao okazas hodiaŭ diservoj kaj katolikaj kaj protestantaj.
Responsuloj
Ĉi tiuj datenoj baziĝas sur registro nomita Totenbuch von Kloster Zella. El la sama fonto povas esti deduktita normala averaĝa personaro de inter 20 kaj 25 monaĥinoj.
Prepostoj el Abatejo Gerode
Protestantismaj pastoroj ekde 1949 estis: Rolf Bernhard 1949–1958, Siegfried Holzhausen 1958–1990, Johannes Liesenberg 1990–1994, Thomas Eggert 1995–2000, Martin Danz 2001–2005, Dirk Vogel 2006–2014, Matthias Hemmann (ekde 2014).
Pierre Robert Olivétan
Pierre de Wingle Pierre Robert Olivétan (1506-1538) estis franca humanisto, teologo, helenisto, latinisto, hebreisto kaj orientalisto kiu tradukis la Biblion en la francan. Li estis kuzo de Johano Kalvino kaj aĝis nur 32-jarojn kiam li mortis, sed tiu sola verko eternigis lin en la koron de la kristanoj de la mondo. Li estis lernanto de Volfgango Kapito en Strasburgo, Jakobo Stapulenso (1455-1536) kaj Marteno Bucero (1491-1551).
Biografio
Supozeble li naskiĝis en Noyon kaj faris siajn unuajn studojn en Orléans. En 1528 li translokĝis al Strasburgo kie li studis la hebrean kun Marteno Bucero kaj Volfgango Kapito. Li rezignis esti pastoro de la reformita eklezio por esti instruisto, unue en Neŭŝatelo, en 1532 en Ĝenevo kaj ekde 1533 en la valdanaj valoj de la Piemonto.
En Parizo, li studis kun Kalvino, sia kuzo, kaj tie li konatiĝis kun la reformisto Guillaume Farel kaj la sekvantoj de Jakobo Stapulenso. Laŭ Teodoro Beza, li estas la iniciatinto de Johano Kalvino, al kiu li sekvis al Orléans pro la demandoj de la reformo. En 1529, li troviĝas en Ĝenevo kie li iĝis membro de la teamo de Guillaume Farel por disvastigi la ideojn de la protestantaj reformistoj en la Respubliko de Ĝenevo. En 1529, li oficas kiel instruisto en Laŭzano.
Poste, rekomendita de Farel al Boniface Wolfhard, vikario de St. Martin, en Bazelo, por esti dungita kiel instruisto de la urba konsilantaro en Neŭŝatelo, en 1531. En 1532, la Sinodo de la Valdanoj (kiu okazis inter la 12-a ĝis la 18-a de septembro de tiu jaro), kaj kiu kunigis 120 vojaĝantaj predikantoj, apud la vilaĝo Angronja lin komisiis pri la kreado de iu franca traduko de la Biblio. La membroj de la Asembleo ne hezitas investi en la negoco kvanton taksitan en pli ol 800 orkronoj (egalvalora al pli ol mil okcent libroj).
Ĉiuj taksoj indikas ke la mono servis ne nur por la tradukado de la Biblio, sed ankaŭ por ekipi la reformistojn per presejo sendependa de ajna katolika kuratoreco. La sola kondiĉo estis ke Olivetano restu ĉe ili kaj plu laboru kiel profesoro dum la redaktado de la tekstoj. Pierre Olivet plej eble ne ĉeestis la Sinodon de Kanforano. Kontraste kun la latina Biblio tradukita de Stapulenso, en 1523, a versio de Olivetanus estis tradukita el la Hebrea kaj Greka lingvoj.
La korvo kaj la najtingalo
Komence de 1534, Olivetano sin izolis en la Alpoj kaj komencis sian laboron, ĉirkaŭita de libroj, liaj silentaj instruistoj. Lia biblioteko estis la konsumosonĝo de ajna moderna erudiciulo. Ĝi konsistis je siriaj, grekaj kaj latinaj versioj de la Biblio, rabenaj komentoj, kaldeaj gramatikaj libroj, krom multaj aliaj. Plej grave, li havis la kurantan Venecian version (1495) de la originala hebrea teksto de la Biblio.
Olivetano sidis sian interpretadon sur tio, kio oni ordinare nomas la Nova Testamento, sur la franca teksto de Jakobo Stapulenso kvankam la greka teksto establigita de la nederlanda erudiciulo Erasmo de Roterdamo estis konsiderata en multaj okazoj. La prefera vortaro de Olivetano estis malstreĉigi la regadon de la katolikismo. Ekzemple: li preferis "superintendanton" anstataŭ "episkopon", "sekreton" anstataŭ "misteron" kaj "kongregacion" anstataŭ "eklezion".
Por tio, kion multaj nomas Malnova Testamento, Olivetano estis determinita traduki la originalan hebrean tekston vorton post vorto. Li ŝerce diradis ke traduki la hebrean en la francan estis kvazaŭ "instrui la dolĉan najtingalon kanti en la raŭka voĉo de la korvo".
En la hebrea teksto, Olivetano plurfoje renkontis la dian nomon sub la formo de Tetragramo. Li prefere tradukis ĝin kiel "La Eternulo", esprimo kiu poste iĝis pli ordinara en la francaj protestantaj biblioj. Tamen, en pluraj lokoj, li uzis "Jehovon" ĉefe en Eliro 6:3.
En la presejo de Pirot
Pierre de Wingle, kies alia nomo estis Pirot Picard, la presisto de la Biblio, estis reformisto kaj amiko de Farel. Post esti ĉasita en Liono de la Katolika Eklezio, li establiĝis en Neŭŝatelo, Svisio. Kun la mono de la valdanoj, li komencis printi sian "renverseman" materialon kun abundo. Ekzemple, el lia presejo produktiĝis afiŝoj, kiuj kondamnis la katolikan meson, kaj kelkaj el ili venis en la manojn de la katolika reĝo Francisko la 1-a.
Denove, Pierre de Wingle ekmovigis sian presejon - ĉifoje por produktado de Biblio. Por plirapidigi la procezon, teamo de kvar aŭ kvin laboristoj funkciigis ĉiun el la du presiloj ekzistantaj, fiksante la tipojn kaj presante la foliojn. Finfine, en la 4-a de junio 1535 Pierre de Wingle subskribis la paĝon de la presisto en la Biblio de Olivetano. En ĝia antaŭparolo, la tradukinto dediĉis sian verkon al la malriĉaj kredantoj "premitaj kaj punitaj" de la vanaj tradicioj.
La fina rezulto plenumis ĉiujn atendojn. La beleco kaj simpleco de la franca teksto estis plibonigita per la klara, eleganta kaj gotika skribsistemo, dividita en ĉapitroj kaj paragrafoj. Marĝenaj prinotoj atestis la erudicion de la tradukisto. Enkondukaj komentoj, apendicoj, tabeloj kaj poemoj ankaŭ plibonigis la laboron. En la fino de la volumo, eta akrostiko rivelas ke "la Valdanoj, kiuj predikas la Bonan Novaĵon, metas ĉi-trezoron ĉe publika atingo."
La ĉefverko ... kaj la fiasko
Iam malestimita, la verko de Olivetano estas hodiaŭ unuanime agnoskita kiel vera ĉefverko de erudicio. Krom tio, liaj tekstoj plu servis kiel fundamenta apogo por la protestantaj Bibliaj versioj dum tri jarcentoj.
Kvankam ĉirkaŭ mil kopioj de la Biblio de Olivetano estis produktitaj, ili ne vendis bone. Tio okazis ĉar ne ekzistis tiuepoke solida distribua reto kaj ankaŭ pro tio ke la franca lingvo ĝustadire estis trapasanta rapidajn ŝanĝojn. Krom tio, la 5 kilograma volumo ne estis la ideala formato por vojaĝantaj predikistoj kaj kaŝitaj legantoj.
Malgraŭ ke kopio venis en la manojn de Collin Pellenc en Francio, kaj pro tio li estis vivo-bruligita, la Biblio de Olivetano verdire estis komerca fiasko. En 1670, preskaŭ unu jarcento kaj duono pli malfrue, iu librovendejo en Ĝenevo ankoraŭ havis kopion por vendo.
Survoje al obskureco
Lia misio estis kompletigita kaj lia sonĝo realiĝis. Poste tio, Olivetano ekiris en la obskurajn kampojn de la anonimeco. Sub hipotezaj nomoj, li reviziis sian Novan Testamenton kaj partojn de la Malnova Testamento. Li ankaŭ sin dediĉis al sia pasio - instruado. Meditema instruisto, li reeldonis sian verkon "Instruado por la junuloj", libro por adoleskuloj provizanta moralajn lecionojn kaj enkondukon al franca legado tute surbaze de la Sanktaj Skribaĵoj.
Olivetano mortis en 1538, estante 32-jaraĝa, plej eble en Romo. Hodiaŭ, malmultaj homoj konscias pri la ĉefa rolo, kiun ĉi-tiu juna erudiciulo el Pikardio plenumis dum la cirkulado de la franca biblio. Lia nomo malofte aperas en la vortaroj, sed la modesta tradukisto restos por ĉiam en la korojn de tiuj kiuj batalas por venigi la parolon de Dio al la homoj de bona-volo.
Pierre Petit
Pierre PETIT (pöti) (naskiĝis la 18-an de julio 1904 en Reims) estis franco, redaktoro pri ŝipkonstruado.
Esperantiĝis en 1919. Sekretario de Esperanto-Grupo en Rosny-sous-Bois (1920-22), de la Federacio de la Pariza Regiono (1922-24), de SFPE (1923-24), administranto de SFPE (1924-29), helpsekretario (1924-29), konstanta sekretario (de 1929), vicdelegito de SFPE en KR (1932), kaj sekretario de la Plenpova komitato pri reorganizo de la neŭtrala Esperanta movado (1932-33). Laboris ĉefe pri la reorganizo de la Federacio de la Pariza Regiono (1921-22), kaj de SFPE (1922-24). Mirinde agema propagandisto per paroladoj ktp, kaj organizanto. Al li SFPE dankas multajn el siaj progresoj dum la dek lastaj jaroj. Publikigis rakonton pri vojaĝo en Italujo (en la „Tribune Espérantiste“).
En 1956, li estis vicprezidanto de la Unuiĝo Franca por Esperanto.
Valverde de la Virgen
Valverde de la Virgen [balBERde delaBIRĥen] estas municipo en la oriento de la provinco Leono, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al komarko Tierra de León, en la centroriento de la provinco. Valverde de la Virgen kiel Verda Valo de la Virgulino.
Geografio
Ĝia municipa teritorio estas formata de la loĝlokoj La Aldea de la Valdoncina, Fresno del Camino, Montejos del Camino, Oncina de la Valdoncina, Robledo de la Valdoncina, San Miguel del Camino, Valverde de la Virgen kaj La Virgen del Camino, okupas totalan areon de 63,63 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 7 442 loĝantojn. Ĝi ne perdis loĝantojn el la mezo de la 20-a jarcento pro la migrado el ruraj zonoj al urboj, malkiel multaj aliaj loĝlokoj de la provinco, sed fakte akiris el la komenco de la 20-a jarcento 5 300 loĝantojn pro sia proksimeco al la provinca ĉefurbo kaj funkciado kiel dormurbo. Ĝi distas 13 km de Leono, provinca ĉefurbo.
Historio
En Mezepoko okazis reloĝado. La areo apartenis al la Regno Leono.