cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Aŭtosporto
Komencaj kurkonkurencoj
La unua regula aŭtokurado estis en Nice, Francio, kurita fine de Marto 1897, kiel "Semajno de Rapido". Por plenumi la planojn, plej tipoj de kurkonkurencaj trajtoj estis inventitaj tie, kiaj la unua montetogrimpado (Nice – La Turbie) kaj alvenokuro kiu estis, laŭspirite, la unua kunkurado.
Kiel internacia aŭtokonkurenco, inter landoj pli ol inter individuoj, ekis per la Gordon Bennett Cup en 1900 en Francio.
La pariza artisto Ernest Montaut kaj lia edzino, Marguerite, fidinde dokumentis la rapide ŝanĝantan bildon de la motorigita transportado en Eŭropo. Ili produktis grandajn nombrojn de afiŝoj kaj presaĵoj publikigitaj de Mabileau et Cie, kovrante aŭtokonkurencojn de motoraŭtoj, aviadiloj, zepelinoj kaj rapidboatoj. Tiuj bildoj formis valoran kontribuon al la historio de transporto, kaj partikulare al ties kurkonkurenca aspekto.
Urbalurba kurado
Dum aŭtokonstruado kaj aŭtokurado dominata de francoj, la franca aŭtomobila klubo ACF organizis nombrajn ĉefajn internaciajn kurkonkurencojn, kutime el aŭ al Parizo, konektante kun alia grava urbo, ĉu en Francio aŭ aliloke en Eŭropo.
La tre sukcesa historio de la eŭropaj ralikuradoj finis en 1903, kiam Marcel Renault estis implikita en mortiga akcidento ĉe Angulemo en la kurkonkurenco Parizo–Madrido. Naŭ mortoj devigis la francan registaron haltigi la kurkonkurencon en Bordozo kaj malpermesi la kurkonkursojn en malfermaj ŝoseoj.
En 1907, la kurado Pekino al Parizo kovris 9,317 mejlojn sur iome el la plej malfacila tereno sur la Tero. Kvin aŭtoj partoprenis en la kurkonkurenco, kaj estis venkinto la itala princo Scipione Borghese per aŭto 7,433 cc (453.6 cu in) 35/45 hp modelo Itala.
La plej longa aŭtokurado en la historio, kun Parizo kiel finejo, estis la Kurkonkurenco de 1908 el Novjorko al Parizo. Ses teamoj el Francio, Italio, Germanio, kaj Usono konkurencinta per tri teamoj fakte atingis Parizon. La usona aŭto Thomas Flyer ŝofortia de George Schuster estis deklarita venkinto de la eposa konkurenco de 22,000 mejloj en 169 tagoj.
Kelkaj famaj kurkonkurencoj
Ralio Parizo-Dakaro aŭ alivorte Dakara ralio kaj mallongigite sole Dakaro estas profesia konkurso de ajngrundaj aŭtomobiloj okazinta unufoje dum jaro ĉiam komence de la jaro. La konkurso estis sponsorita de kompanio Total S.A. kaj organizita de Amaury Sport Organisation. La konkurson povas partopreni konkursantoj kiel el vicoj de profesiuloj, tiel ankaŭ el vicoj de amatoroj, kiuj kutime kreas ĉirkaŭ 80 % da partoprenintoj. Eĉ kiam oficiala nomo sonas ralio, temas prefere pri persistema konkurso en tereno, kie oni pli uzas reguligitajn ajngrundajn aŭtomobilojn ol klasikaj ŝoseaj aŭtomobiloj uzataj de ralioj. Plimulto de konkursaj vojoj (etapo aŭ specialo) estas en tereno, traveturado de dunoj, koto, herbejoj, rokoj kaj pliaj. La longecoj de etapoj moviĝas de kelke da kilometroj ĝis centoj da kilometroj ĉiutage. Pro politikaj kaj militaj problemoj en la trapasontaj landoj la konkurenco moviĝis el Afriko al Sudameriko.
La Grand-Premio de Monako estas ĉiujara aŭtomobila konkurso en Monako. Ĝi unuafoje okazis en 1929. De 1950 ĝi estas parto de la mondĉampionado de Formulo Unu. Ĝi estas unu el la plej gravaj eventoj de aŭtosporto kaj havas similan rangon kiel Indianapolis 500 kaj la 24 Horoj de Manso. La konkurso okazas sur la mallarĝaj stratoj de la urbo Monako. Tial ĝi estas relative malrapida konkurso; la averaĝa rapideco estas iom malpli ol 150 km/h. La tuta konkurso konsistas el 78 ĉirkaŭoj, kiuj longas po 3,340 km. Veturendaj estas do entute 260,520 km; tio estas nekutime malmulte por konkurso de Formulo Unu.
La Indianapolis 500 prezentita de PennGrade Motor Oil estas aŭtomobila kurkonkurenco okazinta ĉiujare ĉe la Indianapolis Motor Speedway en Speedway (Indiano), nome enklava ĉeurbo de Indianapolis, Indiano. La evento okazas ĉe la semajnfino de la Tago de la Falintoj, kiu estas plej ofte la lasta semajnfino de Majo.
24 Horoj de Manso (france, 24 Heures du Mans) estas fama aŭta daŭr-kurado okazanta ĉe Le Mans, Francio, kutime dum frua aŭ meza junio. Granda nombro da aŭtoj en diversaj klasoj kuradas samtempe. La venkanto estas tiu kiu iras la plej longan distancon dum 24 horoj da daŭra kurado. Ĉiu teamo havas po tri pilotojn, ĝis la 1980-aj jaroj ĉiu havis po du. La kurado okazis la unan fojon en 1923 kaj oni nuligis la eventon en 1936 kaj inter 1940-1948 pro la Dua Mondmilito.
Ĉefaj serioj
Formulo 1 (F1) estas konkursa kategorio en la regularo de FIA (Fédération Internationale de l'Automobile). Formulo Unu aŭ Grand-Premia aŭto-kurado estas laŭ multaj la pinto de aŭtosporto kaj ĉiukaze estas la plej altkosta sporto en la mondo. Ĝi konsistas el serio da (nun 19) konkursoj en kurejoj sur ordinaraj stratoj kaj specialaj aŭto-konkursejoj. Kvankam la centro de Formulo Unu estas sendube Eŭropo, kuradoj okazas ankaŭ en Ameriko, Azio kaj Aŭstralio.
Ralio laŭ PIV estas konkuro en kiu la partoprenantoj, piedire aŭ veturile, devas atingi difinitan punkton, plenuminte difinitajn elprovojn. Lastatempe la termino aludas al konkuro de aŭtosporto tempomezurata kiu disvolviĝas laŭ etapoj kaj individua eliro. La teamoj, formataj de kondukisto kaj kunkondukisto, devas kompletigi en la plej malgranda ebla tempo serion de specialaj etapoj, tio estas fermitaj sekcioj al la normala trafiko.
Cuieșd
Cuieșd estas nomo de pluraj vilaĝoj en Rumanio:
Kong Kong
Kong Kong estas malgranda vilaĝo en Ĝohoro, Malajzio.
Intuit
estas usona teknologia firmao. Ĝia ĉefsidejo estas en (Kalifornio). La ĉefsidejo kaj estas parto de la tiel nomata Silicia Valo. La firmao estas listigita en la listo de gvidaj usonaj akcioj Forbes 500.
Kong Kong
Folkloro
"Kong fetoro" laŭ antikva malajzia folkloro, estas giganta mita tigro kiu laŭdire nutris grandan saĝecon kaj festenon sur la koroj de malfortmensaj vilaĝanoj.
Gujana koturno
La Gujana koturno (Odontophorus gujanensis) estas specio de birdoj de la familio de Odontoforedoj aŭ Amerikaj koturnoj kaj de ties tipa genro de Odontoforoj, kiuj estas perdrikecaj specioj fortikabekaj kaj kun rimarkindaj nigrablankaj gorĝaj aŭ vizaĝaj markoj.
Ĝi troviĝas en suda Centrameriko al boliviaj Andoj, nome en Bolivio, Brazilo, Kolombio, Kostariko, Ekvadoro, Gujanoj, Panamo, Peruo, kaj Venezuelo. Ties natura habitato estas subtropikaj aŭ tropikaj humidaj arbaroj de malaltaj teroj.
Aspekto
Temas pri tre bruna birdo kun larĝa nuda haŭtaĵo ĉirkaŭokula kaj ruĝecbrunaj frunto kaj vangoj, dum la mentono estas iom pli hela kaj la iriso tute malhelbruna. La beko estas nigreca, kaj kun tre dika kaj larĝa supra makzelo, kio krome estas iom hokoforma. La supraj partoj estas tre malhelbrunaj kaj la subaj iom pli helaj.
János Koszó
KOSZÓ János (pro. koso:) estis hungara literaturhistoriisto, universitata profesoro naskita en Lippa la 25-an de aprilo 1892 kaj mortinta en Budapeŝto la 10-an de oktobro 1952. Li estis la edzo de komponistino Irma Ferch.
Biografio
János Koszó finis fakon pri hungara, germana kaj franca lingvoj en Budapeŝto (1915). Poste kiel stipendiulo studis eksterlande. De 1918 ĝis 1922 li estis hungara lektoro de germana universitato, de 1922 ĝis 1928 li instruis en Budapeŝto. En 1924 li akiris kvalifikon de privatprofesoro pri germana literaturhistorio kaj li transprenis kune kun Károly Kerényi la redaktadon de la revuo Egyetemes Philologiai Közlöny (ĝis 1934). Li instruis en la Eötvös József Kollégium (1929–1934), poste de 1935 li estis publika eksterordinara profesoro de la katedro germana de la Universitato de Pécs. De 1940 ĝis 1946 li estis publika kaj ordinara profesoro de la Universitato de Koloĵvaro. En Pécs li redaktis kune kun Károly Kerényi la revuon Ergaszterion (Műhelytanulmányok és bírálatok a szellemtörténeti kutatás köréből). De 1947 ĝis sia morto li gvidis la katedron pri fremdaj lingvoj en la Korpkultura Altlernejo de Budapeŝto.
Oravo (apartigilo)
Oravo povas signifi:
En Slovakio:
Elemér Kincses
KINCSES Elemér [kinĉeŝ] estas rumanuja hungara verkisto, reĝisoro, ano de E-MIL naskiĝinta la 9-an de marto 1946 en Târgu Mureş. Li estas la pli juna frato de Előd Kincses kaj Emese Papp Kincses.
Kariero
Elemér Kincses la mezlernejon finis en sia naskiĝurbo en Liceo Bolyai (1964), li havigis diplomon de aktoro en la Szentgyörgyi István Színművészeti Főiskola (1968). Li komencis sian karieron en Kluĵo, poste akiris diplomon de reĝisoro (1972). Li estis reĝisoro, artdirektoro de la hungara sekcio de nacia teatro de Târgu Mureş.
Izotopa spino
Izotopa spino aŭ kurte izospino estas unu el internaj kvantumaj nombroj, kiuj difinas kvanton de ŝargaj statoj de hadronoj. Ekzemple, protono kaj neŭtrono diferas je projekcio de izospino, dum ĝia absoluta valoro estas sama por ambaŭ nukleonoj. La lasta estas eco de izotopa senvarianteco de fortaj interagoj.
El vidpunkto de forta nuklea forto, protono kaj neŭtrono vere estas samaj, kaj ili havas multajn aliajn komunajn ecojn. Pro tio oni difinis modelon, laŭ kiuj ĉiu nuklono havas specialan vektoran valoron kun absoluta longo de 1/2. Ĝi havas du eblajn projekciojn al aksoj de t.n. izotopa spaco. Kiam la proekcio al akso z (Iz) estas +1/2, la nuklono estas protono, kaj kun −1/2 — neŭtrono. Tiun sistemon oni uzas en partikla fiziko, dum por nuklea fiziko oni nun uzas reversajn aksojn por ke suma projekcio de nukleo pli ofte estu pozitiva.
La nomo izotopa spino devenas de la fakto, ke la konduto de tiu ĉi valoro estis simila al jam konata eco, la spino. Ĝi vere ne signifas ion ajn krom tiu simileco. La termino estas enkondukita en 1932 far Werner Heisenberg.
La izotopa spino estas senŝanĝa dum ĉiuj influoj de forta nuklea forto, sed ŝanĝiĝas ĉe fortaj kaj elektromagnetaj interagoj. La efekto de konservo de izotopa spino helpas akiri proksimuman strukturon de nukleaj niveloj post reakcioj, en kiuj efektoj de aliaj fortoj krom forta nuklea forto estas malgrandaj.
Absoluta valoro de izospino I estas sama por ĉiuj hadronoj en izotopa multopo, kaj la nombro de hardonoj en tia multopo estas egala al 2I+1. Ĉiu hadrono en multopo havas propran valoron de projekcio Iz kaj propran ŝargon, sed ĉiuj aliaj kvantumaj nombroj (spino, pareco, bariona nombro, strangeco ktp) estas samaj. Ekzepmple izotopa duopo de nukleonoj (I=1/2) havas du membrojn: protono kaj neŭtrono kun Iz=±1. Izotopa triopo de pionoj havas izospinon 1 kaj tri projekciojn: +1, 0, −1.
Moderna kompreno de Izotopa spino
Observoj de malmultepezaj barionoj (kreitaj el u-, d- kaj s-kvarkoj) kondutas al konkludo ke tiuj partikloj estas tiel similaj je fortaj interagoj ke ili povas esti diferaj statoj de sama partiklo. Laŭ modernaj modeloj de kvantuma kolordinamiko tio okazas ĉar u- kaj d-kvarkoj estas ege similaj je maso kaj havas samajn fortajn interagojn. Do, la partikloj el sama nombro de u- kaj d-kvarkoj ankaŭ havas preskaŭ samajn masojn kaj estas grupitaj kune. Ekzemple, delta-barionoj, barionoj kun spino 3/2, estas faritaj el mikso de tri u- kaj d-kvarkoj kaj estas rigardataj kiel unu grupo ĉar ili ĉiuj havas preskaŭ saman mason (proksimume 1232 MeV/c2) kaj interagas en preskaŭ sama maniero.
Tamen, ĉar u- kaj d-kvarkoj diferas je ŝargo (u-kvarko havas ŝargon de 2/3e, kaj d-kvarko de 1/3e) la kvar delta-barionoj havas diferajn ŝargojn: Δ++ (uuu), Δ+ (uud), Δ0 (udd), Δ− (ddd). Oni povas rigardi na ĉiuj kvar kiel statoj de sama partiklo. Izotopa spino estas la eco paralela al spino, kiun oni uzas por asocii projekcion Iz (ankaŭ iam skribata kiel I3) al iu ŝarga stato. Por kvar delta-barionoj oni bezonas kvar projekciojn. Do, la absoluta valoro de isospino I estis elektita kiel 3/2, kaj la projekcioj Iz estas 3/2 por Δ++, 1/2 por Δ+, -1/2 por Δ0 kaj -3/2 por Δ−.
Post invento de kvarka modelo, oni notis ke projekcio de izotopa spino havas rilaton kun kvarka enhavo de partilkoj. Tiu rilato estas: Iz = 1/2(Nu − Nd) kie Nu kaj Nd estas, laŭorde, nombro de u- kaj d-kvarkoj.
Tunelo Holland
La tunelo Holland estas tunelo sub la rivero Hudsono ligante la insulon Manhatano en Novjorko kun Jersey City, Nov-Ĵerzejo en la Interŝtata Aŭtoŝoseo 78 en kontienta tero. Ĝi ne ricevas la nomon de politikisto, loka heroo aŭ reganto, kiel kutime sed laŭ la nomo de la dizajnisto, kio estas malofta en la publikaj konstruaĵoj de Usono. Kune kun la tunelo Lincoln, ĝi estas unu el la du tuneloj sub rivero Hudsono. Ekkonstruita en 1920 kaj finkonstruita en 1927, la tunelo ricevas la nomon de Clifford Milburn Holland (1883-1924), inĝeniero gvidanto de la projekto, kiu mortis antaŭ la finkonstruo. Inter 2003 kaj 2006 la ŝirmsistemo kontraŭ incendioj en ambaŭ tuneloj estis modernigita.
Furchhausen
(jen france, origine germane kaj alemane, prononco ) estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Bas-Rhin, en la historia kultura regiono regiono Alzaco kaj la nuna administra regiono Grand Est ("Granda Oriento"). Fine de en la komunumo vivis.
János Tivadar Kosztka
KOSZTKA János Tivadar (pro. kostka) estis hungara inĝeniero pri akvo naskita en Lugos ĉirkaŭ 1740 kaj mortinta en ? ĉirkaŭ 1820.
Biografio
János Tivadar Kosztka priokupiĝis komence la reguligon de Tibisko kaj Bega, poste de Maros, pli poste li estis inĝeniero-direktoro de ĉambro. En 1788 li transprenis la gvidadon de la direktorejon de Nadjvarado. Liaj mapoj kaj notaĵoj troviĝas en la Landa Arkivejo kaj en la malnova arkivejo de oficejo pri agrobonigo de Temeŝvaro.
Kvašťov (Sedlec-Prčice)
Kvašťov estas vilaĝo en Ĉeĥio, kiu estas parto de urbo Sedlec-Prčice en distrikto Příbram. Ĝi troviĝas 2 km oriente de Prčice. Estas ĉi tie registritaj 13 adresoj. En la jaro ĉi tie vivis daŭre.
Kvašťov situas en katastra teritorio Přestavlky u Sedlce kun areo 4,37 km².
Historio
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1452.
Listo de komunumoj de Meksikŝtato
La Estado de México aŭ Meksikŝtato estas unu de la 31 federaciaj subŝtatoj ''' de Meksiko. Ĝi situas centre de la teritorio de Meksiko kaj havas entute 125 komunumojn.
Aminatou Haidar
Aminatou HAIDAR (en araba: أمنتو حيدار), fojfoje konata simple kiel Aminatu (laŭ kelkaj fontoj naskiĝinta en Akka, provinco de Tata (tiam Hispania Saharo), la 24-an de julio 1966, laŭ aliaj fontoj naskiĝinta en Ajuno en 1967 ) estas aktivulino por saharanoj kaj homaj rajtoj. De novembro ĝis decembro de 2009 ŝi troviĝis forpelita fare de la maroka registaro en la flughaveno de Lanzarote, en San Bartolomé, ĉar ŝi rifuzis deklari sin marokano kaj iĝis senŝtata. Dume ŝi realigis fastostrikon, ĉar Maroko malpermesis al ŝi reveni al sia hejmo. Ŝi ricevis apogon de tre granda parto de la hispana socio, ĉefe inter loĝantoj de Kanarioj, saharanoj loĝantaj en Hispanio kaj artistoj, famuloj kaj politikistoj, kiuj apogas la proponon de sendependeco de la saharanoj el la maroka okupado. Aminatou Haidar revenis al sia hejmo en Ajuno, Okcidenta Saharo, post pli ol unu monato de fastostriko la 17an de decembro 2009.
Biografio
Haidar estas patrino de du filoj kaj faris studojn pri moderna literaturo. Lastatempe ŝi estas la plej fama aktivulo pledanta, ke la Araba Demokratia Sahara Respubliko estu realaĵo kiel ŝtato de la teritorio nomata Okcidenta Saharo. La procezo de malkoloniigo de tiu teritorio, siatempa hispania kolonio, interrompiĝis en 1976 post rezigno fare de Hispanio kadre de la Interkonsentoj de Madrido, kiam ĝi cedis antaŭ la premo de Maroko kaj Maŭritanio, kvankam ĝi engaĝiĝis ĉe UN por plenumi tiun malkoloniigon. Aktuale Okcidenta Saharo estas regata fakte de Maroko, kaj pro tio Haidar posedas la marokan ŝtatanecon.
Aktivado
Pro sia ideologio por saharanoj, ŝi estis tre ofte persekutata kaj subpremata fare de la marokaj instancoj. En 1987, kiam ŝi estis 21-jara, ŝi partoprenis en paca manifestacio de 700 personoj kiuj postulis referendumon pri sendependeco de Okcidenta Saharo el Maroko. Post tiu aktivado ŝi estis arestita sen esti akuzata nek juĝata en la tielnomataj "sekretaj prizonoj" de Maroko dum 4 jaroj. Tie ŝi suferis torturojn kun aliaj 9 virinoj kaj 50 viroj, saharaj arestitoj.
En 2005 ŝi estis kondamnita de la maroka justico je 7 monatoj en la karcero konata kiel "Nigra Karcero" de Ajuno. La juĝprocezon denuncis pro maljusteco observanto sendita de la organizo Amnestio Internacia. Tiu organizo konsideras, ke Haidar estis malliberulo de konscienco. Ankaŭ membroj de la Eŭropa Parlamento iniciatis internacian kampanjon por la liberigo de Aminatou Haidar, kion oni postulis formale per rezolucio de tiu parlamento. Post pli ol unu monato en karcero, ŝi estis liberigita en januaro 2006. Ŝia liberigo revivigis la postulojn de sendependeco de la saharanoj, kiuj manifestaciis surstrate eĉ en Ajuno, kaj la protestojn de la saharaj studentoj de la Universitato de Marakeŝo.
Post granda gazetara informado pri ties maljusta enkarcerigo, kaj la grava apogo kiun ŝi ricevis de okcidentaj asocioj kaj politikistoj, oni atingis la eliron de Haidar por iĝi vaganta ambasadoro de la Araba Demokratia Sahara Respubliko kontakte kun fremdaj registaroj kaj asocioj por saharanoj.
En aŭgusto 2006 Maroko rifuzis doni al ŝi sian pasporton kaj la rajton elirigi siajn filojn kiel subpremanta decido.
Agnoskado
Ŝi estis ankaŭ kandidato al diversaj premioj de internacia gravo, kiel Saĥarov-Premio aljuĝata de la Eŭropa Parlamento, Premio Fonduso Ginetta Sagan aljuĝata de Amnestio Internacia aŭ nomumo por Nobel-premio pri paco en la jaro 2008.
Cunina
Cunina [pron. Kunina] estas flandra neprofitcela organizaĵo kiu fondiĝis la 23an de novembro 1990 en Geel de Sophie Vangheel. La organizaĵo celas instigi kaj kunordigi financan adopton de infano el la Tria Mondo. Ideo estas finance subteni la infanon ĝis kiam ĝi finstudis. Cetere Cunina ankaŭ faras projektojn por ekzemple helpi infanojn de gepatroj mortintaj de aidoso.
Flandroj kiuj volas aliĝi al Cunina ĝiras ĉiumonate 25 eŭrojn por baptoinfano en evoluanta lando. Aldoniĝas 5 eŭroj por administraj kostoj. Ĉar Cunina laboras per volontuloj, temas pri la organizaĵo kiu pluĝiras plej granda elcentaĵo (almenaŭ en Flandrio) de la mono por efektive helpi surloke.
Historio
Kiel vicprezidantino de internacia organizaĵo Sophie rimarkis, ke ŝi povis fari pli por la malriĉaj infanoj kiujn ŝi renkontis dum vizito al Haitio. Tiel ekestis Cunina kun la celo kolekti 160 000 belgajn frankojn por la unua Cunina-projekto en Haitio.
Air China
La entrepreno Air China (ĉine 中国国际航空公司, traduke "Ĉina Internacia Aviada Kompanio") estas ĉinia flugkompanio kun sidejo en Pekino. Ekde la 12-a de decembro 2007 ĝi estas membro de la flugkompania alianco "Star Alliance". La kompanio laŭ la stato de aŭgusto 2010 ĉiujare transportas proksimume 34,8 milionojn da pasaĝeroj kaj dispondas pri 243 regulaj pasaĝeraj aviadiloj.
Cunina
Historio
En 1991 Cunina estis rekonata de la belga ŝtato kiel helpa asocio por la evoluantaj landoj. Eblis ekde tiam doni atestojn por la impostoj al siaj donacantoj. En 2004 la organizaĵo eĉ estis rekonita kiel ne-registara organizaĵo en Belgio.
En 2006 jam pli ol 1000 belgoj ĉiumonate ĝiras 30 eŭrojn por baptoinfano en la tria mondo. Ankaŭ en Nederlando ekzistas intertempe "filio".
Granda kornostrigo
La granda kornostrigo aŭ virginia kornostrigo, Bubo virginianus, estas specio de granda birdo el la ordo de strigoformaj, familio de strigedoj, kun granda plumtufo super ĉiu okulo. Ĝi estas indiĝena de Norda kaj Suda Ameriko. Ĝi estas adaptema birdo kun ampleksa teritorio, kvankam ne tiom disvastigata kiom tiu de la Turstrigo.
Disvastiĝo
La reprodukta vivejo de la granda kornostrigo disvastiĝas tra Nordameriko kaj Sudameriko. Ene de ties biotopo ili povas loĝi ĉe arboj kiuj inkludas deciduajn, koniferajn kaj miksitajn arbarojn, tropikajn pluvarbarojn, pampojn, herbejojn, montajn areojn, dezertojn, subarktan tundron, rokajn marbordojn, mangrovojn kaj kelkajn urbajn areojn. Kvankam mal pli komuna en la plej ekstremaj areoj (ekz., en la centro de dezertoj, plej densaj pluvarbaroj, ktp.) kaj malesta ĉe la alta arkta tundro, ili troviĝas en plej parto de biotopoj.
Cunina
Etimologio
Cunina en la latina mitologio estas la "Dio de la lulilo". Bedaŭrinde en tiu ĉi mondo la loko kie staris via lulilo, havas gravan influon je la postaj ŝancoj en la vivo. Se vi naskiĝis en okcidenta civilizo, vi certas pri bona eduko kaj sano. Se vi naskiĝis ekzemple en kabano en Haitio, viaj ŝancoj estas multe malpli grandaj. Cunina volas helpi doni ŝancojn al tiaj infanoj.
Granda kornostrigo
Aspekto
La granda kornostrigo estas el 46 ĝis 68 cm longa kaj havas enverguron de 101 ĝis 153 cm. Mezaveraĝa granda kornostrigo estas 55 cm longa, havas enverguron de 124 cm kaj pezas ĉirkaŭ 1400 g. Ĝenerale, la plej grandaj kornostrigoj troviĝas proksime de la polusaj regionoj kaj la plej malgrandaj proksime de la Ekvatoro. Inoj estas pli grandaj ol maskloj. Plenkreskuloj havas grandajn oreltufojn, ruĝecan, brunan aŭ grizan vizaĝon limigitan de nigra bordo kaj kun nigra beko centre kaj blankan makulon en la gorĝo. La irisoj estas flavaj, escepte en la raso B. v. nacurutu ĉe kiuj ĝi estas sukcenkolora. La oreltufoj ne estas vere oreloj, sed simple plumotufoj. La subaj partoj estas helaj kun bruna horizontala striado; la supraj partoj estas makulitaj je bruno. La kruroj kaj piedoj estas kovritaj el plumoj ĝis la kalkanoj.
Estas individuaj kaj regionaj varioj laŭ koloro; birdoj el sub-Arkto estas malpli striitaj, helsablokoloraj, dum tiuj de Centrameriko povas esti malhele ĉokoladbrunaj. Tiuj strigoj havas ankaŭ spektaklan duokulan vidkapablon necesa por lokigi eventualajn predojn kaj vidi en malhelo. Strigoj ne povas movi siajn okulojn kiel homoj ekzemple. Tiuj estas enfermitaj en speciala cirkla osto. Tamen, iliaj koloj povas turniĝi 270 gradojn por vidi en aliaj direktoj sen movi siajn enterajn korpojn. La aŭdkapablo de tiuj strigoj estas tiom bonkvalita —se ne pli bone— ol ilia vidkapablo. Tiu strigoj havas sterean aŭdkapablon, kiu permesas ilin trovi la precizan lokon de iliaj predoj. Tiuj birdoj havas ankaŭ tre fortajn kalkanojn.
Reproduktado
La granda kornostrigo estas inter la plej fruaj reproduktantoj de Nordameriko. Ili reproduktiĝas en malfrua januaro aŭ frua februaro kaj ofte oni aŭskultas ilin alvokante unu la alian aŭtune, komencante en oktobro. Ili elektas partneron ĉirkaŭ decembro kaj ofte ili estas aŭdataj duope antaŭ tiu epoko. Ĉ estrigoj de pli tropikaj klimatoj, la datoj de reprodukta sezono estas iom necerta. Ili ofte uzas neston uzitan de aliaj granda birdo, foje aldonante plumojn por kovri la neston, sed kutime ne multe pli. Ili preferas nestojn de korvoj, korakoj kaj de jamajka buteo aŭ de grandaj sciuroj en Nordameriko. Tamen, ili tute ne dependas el oldaj nestoj de aliaj specioj, sed male ili povas uzi truojn en arboj kaj stumpoj, klifoj, abandonitaj konstruaĵoj kaj eĉ artefaritaj platformoj.
Julius Mosen
Julius MOSEN (naskiĝinta la en Mühlental-Marieney, mortinta la  en Oldenburg) estis germana juristo, dramaturgo kaj verkisto.
Granda kornostrigo
Reproduktado
Ĉiu plenkreskulo de granda kornostrigo estas konstanta loĝanto de sia teritorio. Ovoj, idoj kaj junuloj povas esti predataj de vulpoj, kojotoj, katoj. Preskaŭ ne estas predantoj de plenkreskuloj, sed ili povas esti mortigitaj en luktoj kontraŭ agloj, neĝostrigoj kaj, ĉefe, kontraŭ alia granda kornostrigo, kio povas finiĝi en manĝo de la ĵus mortinta strigo.
Julius Mosen
Vivo
Mosen frekventis la gimnazion en Plauen kaj studis ekde 1822 jursciencon en Jena. Dum la studotempo li vojaĝis al Italujo kaj laboris poste logan tempon kiel privata administranto en la hejma regiono. En 1831 li ricevis postenon ĉe tribunalo en Kohren; en 1834 li komencis deĵori kiel advokato en Dresdeno. Tie li baldaŭ famiĝis kiel poeto. En 1844 li ekigis laboron kiel dramaturgo ĉe la Kortega teatrejo de Oldenburg. Bedaŭrinde jam ekde 1848 liaj agadoj estis interromptaj pro nesanigebla malsano, kiu baldaŭ rezultiĝis en kompleta lamiĝo. Post 1850 li pensiuliĝis sed restis - malgraŭ ĉio - mense freŝa.
Granda kornostrigo
Ĉasado kaj kutimaro
Tiuj nearktisaj kaj neotropisaj birdoj ĉasas dumnokte per gvatado sur alta gvatejo kaj falŝvebante super la predo. Tiu povas esti tre varia, sed ĉefe el malgrandaj al mezgrandaj mamuloj kiel ratoj, sciuroj, muŝoj, talpoj, kamporatoj, marmotoj, mefitoj, sorikoj, vespertoj, musteloj, gerboj kaj eĉ histrikoj. Iuloke leporoj kaj kunikloj povas konsistigi la plej parton de la manĝobezono de Grandaj kornostrigoj. Birdoj konsistigas la alian grandan parton de la predoj de la Granda kornostrigo, kun birdogrando el regolo ĝis Herodiardeo. Iuloke, akvobirdoj, ĉefe fulikoj kaj anasoj, povas esti gravaj predoj; tiuj strigoj povas predi ankaŭ rabobirdojn gsix la grando de neĝostrigo. Reptilioj, amfibioj, fiŝoj, krustulojn kaj eĉ insektoj povas esti eventualaj predoj. En nordaj regionoj, kie pli grandaj predoj ne povas esti manĝataj rapide, ili povas lasi nemanĝitan manĝaĵon frostitan kaj poste varmigi ĝin per sia propra korpa varmo. Ili kutime manĝas kaj vomas manĝaĵon en la samaj lokoj.
Ili havas elstarajn aŭdkapablon kaj vidkapablon en malforta lumo. La aŭdkapablo estas multe pli pova ol tiu homa kaj same la percepto de la sonaltiĝo. Tio lasta eblas ĉar la oreloj de la strigoj ne estas samloke en ambaŭ flankoj de la kapo: la dekstra orelo estas tipe pli alta en la kranio kaj je ioma diferenca angulo. Movante aŭ turnante sian kapon ĝis la sono estas sama en ĉiu orelo, strigo povas lokigi kaj la horizontalan kaj la vertikalan direkton de sono. La okuloj de la Granda kornostrigo estas preskaŭ tiom grandaj kiom tiuj homaj kaj estas nemoveblaj en siaj ingoj. Anstataŭ turni siajn okulojn, la strigo turnas sian kapon.
Julius Mosen
Agado verkista
Mosen unue ekverkistis per la epikaj poemoj »Das Lied vom Ritter Wahn« (Leipzig 1831), libera realigo de itala legendo, kaj »Ahasver« (Dresden 1838), atesto pli de liaj filozofiaj ol poetikaj talentoj. En la poemoj »Gedichte« (Leipzig 1836) li ofte gajigis per populara freŝeco, tiel ke serio da baladozaj poemoj (ekz. »Die letzten Zehn vom vierten Regiment«, »Andreas Hofer« »Der Trompeter an der Katzbach«) transiris en la buŝon de la popolo. Kiel rakonstisto li aperis per la novelo »Georg Venlot« (Leipzig 1831), la verko »Novellen« (1837), la historia-politika romano »Der Kongreß von Verona« (Berlin 1842) kaj per la ĉarma novelaro »Bilder im Moose« (Leipzig 1846).
Liaj ĉefaj tendencoj inkliniĝis en la direkto de la dramo, sed en liaj dramoj regis abstrakta retoriko; inter ili menciindas »Heinri h der Finkler« (Leipzig 1836);»Cola Rienzi«, »Die Bräute von Florenz«, »Wendelin und Helene«, »Kaiser Otto III.« (tiuj ĉi kvar kolektitaj kiel »Theater«, Stuttgart 1842) - la lasta tragedio estis la plej grava. En la pli malfruaj dramoj: »Don Johann von Österreich«, »Herzog Bernhard« (Leipzig 1855), »Der Sohn des Fürsten« (Oldenburg 1858), Mosen volis anstataŭigi retorikon per eksteraj teatraj efektoj. Oni ne forgesu la spritan verketon »Die Dresdener Gemäldegalerie« (Dresden 1844).
Granda kornostrigo
Ĉasado kaj kutimaro
La alvoko estas altatona sed laŭta "ho-ho-hu hu hu." Foje estas nur kvar silaboj anstataŭ kvin. La alvoko de la ino estas pli alta kaj laŭtiĝas fine de la alvoko. Junuloj povas produkti susurajn aŭ kriĉajn sonojn kiuj ofte povas esti konfuzitaj kun tiuj de la Turstrigo. La alvoko de la masklo estas ofte uzata en holivudaj filmoj, nedepende de kiu strigo aperas surekrane (simila al krio de jamajka buteo).
Jimeta
estas grandurbo en Niĝerio.
Granda kornostrigo
Ĉasado kaj kutimaro
La Granda kornostrigo estas la oficiala birdo de Alberto. La Granda kornostrigo povas facile esti konfuzita kun la Bubo magellanicus, la Magelana kornostrigo (kiu iam estis konsiderata kiel apartenanta al tiu ĉi specio), kaj kun aliaj gufoj aŭ gufoj.
Julius Mosen
Agado verkista
En Marieney oni starigis monumenton en lia honoro en la 1903-a jaro.
Jimeta
Geografio
situas sur ebenaĵo en valo laŭ rivero Benue, en la orienenta sekcio de la lando. Yola situas 9, Kameruno 50, Abuĝo 550 km.
Historio
Jimeta ĉiam funkciis, kiel haveno de Yola. Jimeta kaj la proksima Yola estis unuigita urbo inter 1935-1955, kiel Jimeta Yola.
Ekonomio
De julio ĝis oktobro Benue havas profundan akvon, tial boatoj portas arakidojn kaj kotonojn el Kameruno. Ili estas plusenditaj al la maro. En la ĉirkaŭaĵo de oni kultivas miliojn, nuksojn, cepojn kaj indigojn. Aliaj bredadas brutojn, ŝafojn, kaprojn kaj kokojn.
Julius Mosen
Fonto
Meyers Großes Konversations-Lexikon, vol. 14. Leipzig 1908, p. 172-173, (tie ĉi interrete)
Granda kornostrigo
Subspecioj
Estis nomita granda nombro de subspecioj. Kiel dirite supre, multaj al tiuj estas nur ekzemploj de individuoj aŭ klina variado. Diferencoj inter subspecioj estas ĉefe pri koloro kaj grando kaj ĝenerale sekvas la regulojn de Gloger kaj Bergmann.
La sinklera gufo de pleistoceno el Kalifornio, Bubo sinclairi, povus esti paleosubspecio de tiu ĉi specio (Howard 1947).
Jimeta
Klimato
situas en tropika klimato. La averaĝa temperaturo estas 25 °C, sed ĝi foje atingas 40 °C. Jare pluvas po 930 mm. Inter decembro-februaro neniam pluvas.
Trafiko
Apud situas flughaveno de Yola. Ĉefvojoj kuras al Kalabaro kaj (tra la rivero) Maiduguri. Gravas ankaŭ la rivera haveno.
(18798) 1999 JG65
(18798) 1999 JG65 estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la en la kadro de la kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Perina mezoplodo
La Perina mezoplodo aŭ Perina bekobaleno (Mesoplodon perrini) estas la plej ĵuse priskribita specio de bekobaleno. La unuaj du specimenoj estis trovitaj en Majo 1975 surstrande en la marbordo de Kalifornio, kaj du pliaj specimenoj estis trovitaj en 1978 kaj 1979, kaj la lasta en Septembro 1997. Ili estis dekomence identigitaj kiel Hektora bekobaleno (Mesoplodon hectori), escepte la plej ĵusa, kiu estis konsideita kiel bebo de Trubeka zifio.
Post inkludo de unu el tiuj specimenoj en sekvenca datumbazo de DNA de bekobalenoj, rezultis, ke ili aspektis distingeblaj el M. hectori (Dalebout et al. 1998). La aliaj "Hektoraj" specimenoj el Kalifornio estis sekve konfirmitaj keil apartenantaj al la sama nepriskribita taksono (Dalebout 2002). La nova specio estiss formale priskribita en 2002 de Dalebout et al.; la koncernaj komuna kaj specia nomoj estas omaĝo al la cetologo William F. Perrin.
Spite la supraĵajn similaĵojn kun la (tute alopatria) Hektora bekobaleno, tiu specio estas tre rilata al la Perua mezoplodo, la venonta plej ĵuse priskribita specio, kaj probable reprezentas ties fratan specion en la Norda Hemisfero.
La Perina mezoplodo ankoraŭ ne estis definitive registrita viva fare de sciencistoj. Tamen, ties aspekto estas konata el la surstrandigitaj specimenoj, kaj pro ties identeco kiel nova specio, verŝajnas ke la kvar supozitaj Hektoraj bekobalenoj, kiuj estis viditaj ĉe Kalifornio en 1976 kaj 1978, estis fakte tiu specio (Mead 1981, Dalebout et al. 2002).
Priskribo
La Perina mezoplodo ne povas esti identigita absolute certe en la maro. Tamen, la kombino de malgrando, aspekto kaj supozebla teritorio malverŝajnigas konfuzon. Strandigitaj specimenoj povas esti identigitaj kiel tiu specio ĉu pere de DNA kaj/aŭŭ pere de anatomiaj detaloj de la kranio.(Dalebout et al. 2002)
Tiu specio havas la tre tipan korpoformon de mezoplodoj, kun malgranda kapo, longa korpo, kaj profunda vosto. La beko de tiu baleno estas pli mallonga ol tiuj de aliaj mezoplodoj scepte pri la Hektoro kaj la Nana bekobalenoj, speciale ĉe junaj individuoj. La buŝolinio de tiu specio estas rekta, kaj la melono formas malgrandan kernon kun krescentforma spirtruo kun antaŭen indikantaj pintoj. La dentoj de tiu specio estas tre grandaj al la buŝpinto. La matura maskla specimeno estis 3.9 metrojn longa kaj la ino estis 4.4 metrojn longa; la nematuraj maskloj mezuris inter 2.1 kaj 2.45 metrojn.
La koloraro estas malhelgriza supre kaj blanka sube en la holotipa masklo, kun pli helgriza sube ĉe la vosto. Estas blanka makulo ĉe la umbiliko. La koloro de inoj estas nekonata, ĉar la nura specimeno estis tro malkomponita.
Idoj estas helaj al malhelaj grizaj pinte, kaj blankaj sube, inklude la malsupran makzelon kaj gorĝon; la suba vosto estas helgriza. Estas malhela "masko" en la kapo, el la anguloj de la buŝo al la okulregiono, la beko kaj la melono, kaj estas blankaj strioj en la vosta subaĵo. La maskla plenkreskulo havis la tipajn blankajn cikatrostriojn el lukho kun samspecianoj. Nur masklaj plenkreskuloj ŝajne havas dentojn, kaj eĉ tiuj nur du, kongrue kun aliaj specioj de la genro Mesoplodon. En tiu bekobaleno, la dentoj estas ĉe la pinto de la malsupra makzelo.
Linio Uemachi
Linio Uemachi (japane: 上町線 [Uemaĉi-sen], angle: Uemachi Line) estas tramlinio de Tramvojo Hankai en Gubernio Osaka, Japanio.
Fahrenwalde
Fahrenwalde estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Antaŭpomerio-Greifswald en la oriento de la federacia lando Meklenburgo-Antaŭpomerio, kaj apartenas al la administra komunumaro Amt Uecker-Randow-Tal de pluraj proksime kunlaborantaj najbaraj komunumoj. Fine de la komunumo havis  loĝantojn. Norde ĝi havas limon kun la urbo Pasewalk kaj la komunumo Polzow, okcidente situas la komunumo Züsedom, oriente la komunumoj Bergholz kaj Rossow. La komunumo situas ĉirkaŭ 20 kilometrojn for de la landlimo al Pollando. Krome la komunumo havas limon kun la distrikto Uckermark, kiu jam apartenas al Brandenburgio. La loĝantoj vivas en la komunumaj partoj Bröllin, Friedrichshof und Karlsruh.
Ĉirkaŭ naŭ kilometroj for situas la aŭtoŝosea el/enveturejo Pasewalk-Ost de la aŭtoŝoseo A20. Ĉirkaŭ 10 kilometroj for estas trajnstacio en Pasewalk. Interesaj konstruaĵoj en Fahrenwalde estas la preĝejo kaj ventomuelilo, kiun oni konstruis en la jaro 1900. Ĝis la komenco de la 1990aj jaroj oni ankoraŭ uzis ĝin, sed kiel motormuelilo. Poste la konstruaĵon aĉetis privatulo.
Zoltán Nadányi
NADÁNYI Zoltán (pron. nada:nji) estis hungara poeto, tradukisto naskita en Feketegyörös la 8-an de oktobro 1892 kaj mortinta en Budapeŝto la 2-an de februaro 1955.
Biografio
Zoltán Nadányi devenis el bienula familio. Li finis jurakademion en Nagyvárad kaj ekde 1917 li estis ĵurnalisto kaj redaktoro tie ĉe la Magyar Szó. En 1920 li translokiĝis Budapeŝton kaj estiĝis kunlaboranto de Pesti Napló. Inter 1926 kaj 1944 li estis ĉefarkivisto de Bihar (reĝa departemento) en Berettyóújfalu, Nagyvárad kaj redaktis la gazeton Bihar. Ekde 1944 ĝis sia morto li vivis en Budapeŝto. Li estis membro de Societo Petőfi (1929) kaj de Societo Kisfaludy (1936).
János Barabás T.
BARABÁS Tibor János [baraba'ŝ] estas hungara verkisto, diplomato, ano de E-MIL naskiĝinta la 27-an de decembro 1959 en Kluĵo.
Kariero
En 1986 li translokiĝis en Hungarujon. Ekde 1993 li estas diplomato de Ministerio pri Eksteraferoj de Hungarujo. En 2000 li estis gastpreleginto de Akademio Straussberg en Germanujo.
Anatole France (pariza metrostacio)
Anatole France [anatɔl fʁɑ̃s] estas stacio de la Metroo de Parizo sur linio 3, en komunumo Levallois-Perret.
Stacio
Tiu stacio ŝuldas sian nomon al Anatole France (1844-1924), franca verkisto, akademiano kaj Nobel-premiito pri literaturo en 1921.
La kajoj de la stacio ne strikte frontas unu la alian pro la mallarĝeco de la strato sub kiu ĝi troviĝas.
Olmeda del Rey
Olmeda del Rey (Poplejo de la Reĝo) estas municipo de Hispanio, en la Provinco Kvenko, regiono de Kastilio-Manĉo. Ties konstruo laŭ formo de hufofero sur la deklivo de malgranda monteto havigas al ĝi karakteran aspekton, laŭ kelkaj fontoj pro la ekzisto de kasteleto sur la montetopinto, dum aliaj fakuloj lokigas tiun kasteleton sur alia proksima monteto.
Loĝantoj
La loĝanto nomiĝas olmedeño. La censita loĝantaro en 2016 estis de 138 loĝantoj kaj la denseco estas de 1,83 loĝ/km².
Situo
Olmeda del Rey estas situanta en la orienta parto de Kastilio-Manĉo en la komarko aŭ distrikto Serranía Media-Campichuelo kaj Serranía Baja en la centra parto de la Provinco Kvenko, je altitudo de 933 m super marnivelo; je malpli ol 40 km el Kvenko, provinca ĉefurbo. La areo de ties teritorio estas de 75,44 km². La geografiaj koordinatoj estas 39°48′29″N 2°04′58″Ok.
Historio
En la areo estis setlejoj antaŭromiaj kaj de la epoko de la Romia Imperio. Estis kristana setlejo de fino de la 12a jarcento, sed la informo rilata al Mezepoko malaperis pro incendio fare de britaj trupoj dum la Milito de hispana sukcedo. Post la Hispana Enlanda Milito la loĝantaro falis post havi pinton de pli ol mil loĝantoj komence de la jarcento, tio estis oni perdis loĝantojn pro diversaj tialoj: nome bataloj, prizono, politika persekutado, malsato ktp. Meze de la 20a jarcento la loĝantaro de multaj vilaĝoj de la regiono atingis pinton, kaj ankaŭ ĉe Olmeda del Rey, sed poste okazis elmigrado, senloĝigo kaj maljuniĝo de la loĝantaro, kaj ankaŭ ĉe Olmeda del Rey kie oni limiĝis al la nunaj 138.
Ekde la Hispana transiro al la demokratio la urbestro estis ĉu de maldekstra partio PSOE ĉu de dekstra PP.
Lídia Danis
Lídia Danis [daniŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo Danis Lídia estas hungara aktoro.
Lídia Danis naskiĝis la  en Sopron.
Biografio
Lídia Danis devenis el cigana familio. Ŝi estis edukita en Pereszteg kaj ŝi maturiĝis en luterana gimnazio en Sopron. Ekde 1998 ŝi studis en aktorstudio de Teatro Magyar, poste ŝi akiris aktoran diplomon en Universitato de Dramo kaj Filmo (Budapeŝto) en 2004. Ŝia ĉefinstruisto estis Géza Hegedűs D. Ŝi komencis sian aktoran karieron en Gaja Teatro. Inter 2010-2013 ŝi estis membro de Nacia Teatro (Szeged), poste de teatro en Tatabánya. Ŝi vivas en la proksima Oroszlány. Ŝi ricevis teatrajn premiojn inter 1996-2019. Ŝi edziniĝis kaj naskis filon en 2009.
Plukinstrumento
Sub la nocio plukinstrumento en la muziko ariĝas kordinstrumentoj (kordofonoj), je kiuj oni sonigas kordon per plukado aŭ frapado, plejofte per la fingropintoj aŭ plektro. La klaviceno, kies kordojn plukas plumtuboj (aŭ dornformaj plektroj), ja estas kordinstrumento laŭ la songenerado, tamen oni kategoriigas ĝin kiel klavarinstrumenton.
La kordinstrumentojn oni kutime klasifikas en liutinstrumentojn, citrojn kaj harpojn.
Plukilorkestro estas okupata per la voĉoj 1-a mandolino, 2-a mandolino, mandolo, gitaro kaj (kutime ankaŭ plukata) kontrabaso.
Pilar do Sul
(oficiale Município de) estas municipo en la subŝtato San-Paŭlio de Brazilo. Ĝi situas en la sudorienta regiono de Brazilo, en la mezoregiono Macro Metropolitana Paulista kaj en la mikroregiono Piedade. Laŭ la stato de en la municipo vivis   sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². El tiuj, la nombro de voĉdonrajtuloj en la municipo en estis. La teritorio havas komunan limon kun.
Leptona nombro
Leptona nombro en partikla fiziko estas diferenco inter nombroj de leptonoj kaj kontraŭleptonoj en kvantuma sistemo. En ĉiuj ĝis nun observitaj procedoj la leptona nombro restas senŝanĝa en fermitaj sistemoj. Pro tio E.J.Konopinski kaj H.M.Mahmoud difinis leĝon de konservo de leptona nombro, kiu nun estas unu el eksperimentaj bazoj por norma modelo de partikla fiziko. Sed teoria bazo por konservo de leptona nombro ankoraŭ ne estas donita. Oni ne trovis iun ajn kalibran kampon por leptona nombro (kaj pro tio la iam uzata nomo leptona ŝargo estas neĝusta).
Leptonoj havas leptonan nombron L=+1, kontraŭleptonoj L=-1. La elekto de signo estas pure arbitra kaj rezultas de interkonsento inter fizikistoj.
Krom ĝenerala leptona nombro ekzistas tri gustaj leptonaj nombroj: la elektrona (Le), la muona (Lμ) kaj la taŭona (Lτ). Ĝenerala leptona nombro estas sumo de tiuj tri. Antaŭ trovo de neŭtrinaj oscilacioj oni kredis, ke tiuj estas apartaj nombroj kaj ke ĉiu el ili havas propran leĝon de konservo. Ekzemple, en ĉiuj fermitaj sistemoj nombro de elektronoj kaj elektronaj neŭtrinoj minus nombro de pozitronoj kaj elektronaj kontraŭneŭtrinoj restis konstanta en ĉiuj eksperimentoj. Nun estas pruvita ke gustaj leptonaj nombroj per si mem estas nekonstantaj (ekzemple, elektrona neŭtrino povas transformiĝi en muona aŭ taŭ-neŭtrino kaj male.
La konservo de ĝenerala leptona nombro, tamen, ankoraŭ ne estas malpruvita. Nun oni aktive serĉas procedoj en kiuj tiu ĉi leĝo rompiĝas.
Louis Nicolas Le Tonnelier de Breteuil
Louis Nicolas Le Tonnelier, barono de Preuilly en Touraine, kaj de Breteuil estis oficiro de la maison du Roi (reĝa instanco) dum la regado de Ludoviko la 14-a, introducteur des ambassadeurs (enkondukisto de ambasadoroj), naskiĝinta la 14an de septembro 1648 ĉe Montpellier kaj mortinta la 24an de majo 1728.
Biografio
Louis Nicolas Le Tonnelier estis la plej juna filo de Louis Le Tonnelier, intendant du Languedoc kaj konsilisto de la Parlamento de Parizo.
Iama legisto de la Reĝo, kio permesis al li ĉeesti dum lia ellitiĝo, li estis sendita en 1682 de Ludoviko la 14-a ĉe la duko de Mantovo kiel eksterordinara sendito. Lia misio estis kontroli la aplikon de la sekreta traktato farita inter Karolo la 3-a Gonzago, kaj antaŭvidi la ŝancojn de Francio en Mantovo kaj Montferrat.
Li ricevis kaj liberiĝis el diversaj postenoj per vendado kaj aĉetado kio estis kutima inter nobeloj kaj altaj funkciuloj tiame (Antikva Reĝimo).
Louis Nicolas Le Tonnelier edziĝis en 1697 kun Gabrielle Anne de Froulay. Li estis la patro de la markizino du Châtelet kaj de la abatino Élisabeth Théodore Le Tonnelier de Breteuil, nome abatino de Breteuil.
Li iĝis introducteur des ambassadeurs (enkondukisto de ambasadoroj) kvankam li ne estis ankoraŭ nobelo. En 1699, li aĉetis la bienon de Preuilly, unua baroneco de Turanĝio, kies titolon li ekprenis. En 1706, li akiris rajtigon porti la nomon de Breteuil nure, aŭ kun tiu de Preuilly.
Ŝaftremo
Ŝaftremo estas la plej konata kaj studata priona malsano de ŝafoj kaj kaproj. Sciencistoj eĉ opinias, ke ŝaftremo estas la praavo de ĉiuj prionaj malsanoj de bestoj (inter ili homoj). Ŝaftremo estas konata en Britio jam preskaŭ 300 jarojn. Alia nomo de ŝaftremo estas skrap-malsano. Pro netolerebla haŭta juko, karakteriza por la malsano, la bestoj frotiĝas kontraŭ ĉiuj malmolaj objektoj kaj fariĝas tre ekscititaj. Baldaŭ ĉe ili aperas ŝanceliĝema irmaniero, kaj la bestoj jam ne povas stari. Post kelkaj jaroj la malsanaj bestoj pereas. En la cerbo de la malsanaj kaj mortintaj bestoj estas trovitaj multnombraj spongecaj kavoj sur la loko de detruitaj nervaj ĉeloj kaj amasiĝoj de la proteino ameloido (ameloidaj plakaĵoj), kiuj enhavas grandan kvanton da infektaj prionoj. Krom en la cerbo, tiuj prionoj povas aperi en limfonodoj, lieno, okulbulboj, intestaro ktp. La ŝafoj kaj kaproj infektiĝas precipe sur paŝtejoj kaj en bienoj, kiuj restas kontaĝaj longan tempon post ĉeestado de la malsanaj bestoj. Nuntempe ŝaftremo estas disvastiĝinta en multaj landoj de ĉiuj kontinentoj krom Aŭstralio.
Oriono (konstelacio)
Balteo de Oriono
Aparte bone rekoneblaj sur la ĉielo estas la tri steloj rektvicigitaj nomitaj "la balteo de Oriono". Ĝi inkluzivas la stelojn Betelĝuzo kaj Riĝelo. Oni nomas popole en Brazilo Balteon de Oriono "As Três Marias" (La Tri Marioj), laŭ kristana mondkoncepto.
Mitologio
Laŭ la helena mitologio Oriono estis fama ĉasisto en Beotio kaj tre bela viro. Li estis la filo de Pozidono kaj Euryale. Tiel alta li estis, ke lia kapo elstaris el la ondoj, kiam li promenis en la maro.
Ŝaftremo
Por la prevento de la malsano necesas rigoraj kvarantenaj kaj profilaktikaj rimedoj: la frua evidentigo de la malsanaj bestoj, neniigo de la grego, kie estis registrita almenaŭ unu malsana besto, desinfektadoj, malpermeso uzi la paŝtejon, kie paŝtiĝis malsanaj bestoj, ktp.
Oriono (konstelacio)
Mitologio
Iun tagon sur la insulo Chio, li enamiĝis en la filinon de la reĝo Oenopio, Meropo. Sed, nur kondiĉe, ke li mortigu ĉiujn sovaĝajn bestojn sur la insulo, li estu permesata edziĝi kun ŝi. Kvankam li plenumis sian taskon, la reĝo rifuzis doni sian filinon. Malkuraĝigite Oriono drinkis tro da vino kaj ebriiĝis tiom, ke li eniris la ĉambron de Meropo kaj provis perforti ŝin. Oenopio krevis al li la okulojn kaj ĵetis lin sur la strandon.
Ŝaftremo
Sed ŝaftremo estas danĝera ne nur por ŝafoj kaj kaproj. Sciencistoj malkovris, ke ŝaftremo fariĝis la fonto de infektado por multaj aliaj bestoj. Malraciaj kaj nepripensitaj agadoj de homoj, kiuj uzis kiel aldonan proteinan nutraĵon al bestoj nesufiĉe desinfektitajn ostodevenan farunon kaj viandajn restaĵojn, fabrikitajn el kadavroj de ŝafoj kaj kaproj, kiuj estis infektitaj de ŝaftremo, alkondukis al la amasa disvastiĝo de prionaj malsanoj inter bovoj, katoj, lutreoloj, hufuloj ktp.
Oriono (konstelacio)
Mitologio
Laŭ la oraklo se li iros orienten kaj direktos siajn okulojn al la subiranta Helioso, li retrovos vidadon. Oriono eniris boaton kaj remis, gvidate per la martelo de iu Ciklopo. En Lemnos, Hefesto pruntedonis al li la forĝiston Cedalion. Sidante sur liaj ŝultroj Cedalio gvidis lin trans terojn kaj marojn ĝis la pordo de la oriento. Tie li enamiĝis en la fratinon de Helioso, Eoso. Li rigardis Helioson kaj denove kapablis vidi.
Nun li volis venĝi kontraŭ Oenopio. Unue li iris al Chio sed ne trovis lin. Poste, li serĉis en Kreto, sed vane. Tamen tie li renkontis Artemiso-n, kiu ŝatis ĉasi same, kiel li. Li enamiĝis en ŝin. Ŝi proponis ĉasi kun li kaj petis, ke li forgesu sian venĝadon.
Tiam Artemiso metis la bildon de Oriono inter la steloj sed je la kontraŭa parto de la skorpio. Tiel ili neniam renkontiĝas. Kiam Oriono leviĝas oriente, Skorpio subiras okcidente.
Jozefo Drucker
Jozefo DRUCKER (naskiĝis en Leiden, Nederlando, en 1922, mortis en Valle Viejo, vilaĝo apud la urbo Katamarko, Argentino, la 9-an de decembro 2008) estis argentina esperantisto.
Li elmigris Argentinon kun sia familia kiel infano. Studis en bonaeraj lernejoj kaj poste diplomiĝis en universitato kiel industria teknikisto, komencis labori en la argentina Patagonio en la petrolo-industrio, en YPF nacia entrepreno. Dungita por labori en minejoj, vojaĝis al & kie ĉeestis en fama Ĉukikamata minejo dum kelkaj jaroj kaj poste en aliaj minejoj el Bolivio. Finfine argentina registaro kunvokis lin kiel direktoro en la karbo-minejo de "Rio Trubio", de nove en la suda Patagonio, kie li laboris ĝis emeritiĝo.
En sia juneco, Josefo fariĝis esperantisto en Bonaera Esperanto-Asocio, kie li havis la ŝancon konatiĝi persone kun Lanti kaj Tibor Sekelj.
Membro de AEL, Argentina Esperanto-Ligo, li kunlaboris en kongresoj kaj kunvenoj.
Danke al esperanto li havis la ŝancon vojaĝi al Eŭropo, rekonatiĝi kun sia nasko-lando kaj urbo kaj viziti geamikojn en Germanio kaj Francio, kie li prelegetis pri sia laborista vivo: tiam li fariĝis membro de SAT kaj UEA.
Post emeritiĝo li retiriĝis en bieneto de "Valle Viejo", apud Katamarko-urbo, kie li kunlaboris kun ekologistaj grupoj, kaj plu restis en kontakto kun la Esperanto-movado.
Granda Centra Stacidomo
Ĝi estis konstruita kaj nomumita de la Novjorka Centra Fervoj-stacio dum la pintaj jaroj de la longdistancaj trajnoj en Usono, kaj ĝi estas la plej granda stacidomo de la mondo laŭ nombro de kajoj. La stacidomo priservas la nordan parton de la Novjorka metropola regiono kun linioj de la MetroNorth (MetroaNordo), kaj estas konektita al la Novjorka Metroo haltejo "Grand Central-42nd Street."
Pál Sándor
Pál Sándor [ŝAndor], laŭ hungarlingve kutima nomordo Sándor Pál estas hungara reĝisoro kaj scenaristo. Lia edzino estis Anna Safranek.
Pál Sándor naskiĝis la 1939 en Budapeŝto.