cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Kociha
Historio
La vilaĝo estis unue menciita en la jaro 1298 en formo "Kechege". Iam vitrofarejo kaj bierofarejo funkciis en la komunumo. En 1910 loĝis en Kecege 251 da homoj, (205 slovakoj, 40 hungaroj). Ĝis Traktato de Trianon la vilaĝo apartenis al Hungara reĝlando, al Gömör kaj Kis-Hont, al distrikto de Rimaszombat, poste al Ĉeĥoslovakio, fine inter 1938-1945 kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 loĝis en Kociha 233 da homoj, (228 slovakoj).
Imre Pongrácz (aktoro)
Imre Pongrácz [pongrAc], laŭ hungarlingve kutima nomordo Pongrácz Imre estis hungara aktoro, voĉoaktoro.
Biografio
Imre Pongrácz akiris diplomon en Teatra Akademio en 1944. Post siaj studoj li ludis en kabaredo en Budapeŝto, poste en Teatro de Hungara Armeo kaj Teatro Szigligeti (Szolnok). Post falo de la Hungara revolucio de 1956 li forlasis la landon, sed pro amnestio li revenis en la fruaj 1960-aj jaroj. Li ricevis rolojn en ĉefurba teatreto kaj Teatro Kisfaludy, fine li denove disidis en 1977. Li ricevis premion en 1954.
Marmaris
Marmaris estas urbo en provinco Muğla en Turkio. Ĝi apartenas al la Egea regiono de Turkio, la sudokcidenta parto de la lando.
10731 Dollyparton
10731 Dollyparton estas malgranda, tre hela asteroido de la asteroida zono, en orbita resonanco 7:2 kun Jupitero.
Malkovro
Ĝi estis malkovrita la de la belga astronomo Henri Debehogne elde la Observatorio La Silla en Ĉilio.
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de Dolly Rebecca Parton, usonna kantistino, entreprenistino kaj filantropino. Ŝi komponis milojn da kantoj inklude la famegajn “ Jolene ”, “ I Will Always Love You ” kaj “ 9 to 5 ”. Ŝi estas konata pro sia donacemaj laboroj, inklude helpojn por viktimoj de, senpagajn librojn por subteni la legoscion de junaj infanoj, kaj kontribuojn al la esplorado pri la KOVIM-19.
Agenoro
Agenoro (el la greka Ἀγήνωρ, heroa aŭ elstara ) estas la nomo de diversaj roluloj de la helena mitologio:
Agenoro, reĝo de Fenicio
Laŭ Pseŭdo-Apolodoro Agenoro estis filo de Libio kaj la mara dio Pozidono. Li naskiĝis en Memfiso, kaj estis ĝemelo de Belo, kaj ankaŭ frato de Cefeo. Belo restis en Egiptio, Agenoro translokiĝis al Kanaano kaj Cefeo al Etiopio, kaj la tri atingis la tronon de tiuj respektivaj regnoj, Agenoro en la fenicia urbo Cidono. Tamen, alternativa versio asertas ke Agenoro ne estis frato, sed filo de Belo, kaj de Akiroo aŭ Ankinoo.
Gefiloj
La diversaj fontoj varias pri la nomoj de la gefiloj de Agenoro. La plimulto konsideras lin patro de Kadmo, Eŭropo, Kilikso, Fenikso kaj Taso. Tamen, kromaj versioj asertas ke Fenikso estis lia frato (kaj ambaŭ, filoj de Belo), kaj ke la ceteraj estis filoj de Fenikso. Ankaŭ ne estas interkonsento pri la nomo de la edzino de Agenoro: ŝi povus esti la najado Telefaso, Argiopo, Kasiopeo, Epidemuso aŭ Tiro, tiu, kiu nomigis la Fenican urbon.
Kelkaj reserĉistoj konsideras Agenoron historia reĝo de Kanaano, kun speciala influo sur la urboj Sidono kaj Tiro. Laŭ tiu tradicio, li klopodis anstataŭi la lokajn ritojn, kie oni kutime plenumis hom-oferadojn, per aliaj malpli kruelaj, laŭ influo de Egiptio kaj Mikeno. Laŭ Herodoto, Agenoro regis Tiron antaŭ la jaro 2000 a.K..
Hardthausen am Kocher
Hardthausen am Kocher estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Heilbronn kaj en la distriktaro Stutgarto de la federacia lando Baden-Virtembergo. Fine de la komunumo havis  loĝantojn.
Agenoro
La forrabo de Eŭropo
Inter la multnombra idaro de Agenoro, lia plej amata estis sia belega filino Eŭropo. Sed tiu beleco iĝis katastrofa por la familio: la dia reĝo, Zeŭso, enamiĝis al ŝi. Iam, dum la princino promenis kaj rikoltis florojn ĉe la marbordo, la dio aperis laŭ formo de blanka taŭro kaj forrabis ŝin, portante Eŭropon for tra la maro. Kiam Agenoro eksciis tion, afliktege, ordonis siajn filojn foriri serĉi ilian fratinon, laŭ promeso de ne reveni sen ŝi. Telefaso, denove graveda, akompanis ilin en la serĉado, sed mortis tuj poste pro malĝojo.
Dume, Eŭropo akceptis Zeŭson kiel amanto, kaj iĝis la unua reĝino de la insulo Kreto per edziniĝo al Asteriono, kiu neniam plenumis siajn edzajn rajton pro respekto al Zeŭso. Kun Zeŭso ŝi havis tri famajn filojn: Minoo, Sarpedono kaj Eako.
Agenoro, urb-fondinto
Vergilio nomis Kartagon «la urbo de Agenoro», per kio li sugestas ke ĝia reĝino Dido devenis ankaŭ de Agenoro. La germana filologo Philipo Karl Buttmann atentigas pri ke la origina fenica nomo de Agenoro estis Chnas aŭ Khna, sama vorto kiun ili uzis por Kanaano, kaj el tio li deduktas ke Agenoro estas la sama rolulo kiu aperas en la libroj de Moseo. Kinto Kurtio Rufo konsideris Agenoron la fondinto de Sidono, kaj atribuis al li la enkondukon tien de la fenicia alfabeto, kiun poste Kadmo konigis inter la loĝantaro de la grekaj landoj
Morto de Agenoro
Cefeo, frato de Agenoro (kiun oni identigas al Fineo en tiu rakonto), kaj sia edzino Kasiopeo nur konsentis pri la edziniĝo de ilia filino Andromedo al Perseo pro tio, ke tiu lasta liberigis ilian landon de la terura mara monstro kiu katastrofis tra ĝi. Tamen, ili ne ŝatis Perseon kiel bofilo, do li promesis al Agenoro la manon de ilia filino se li sukcesus forpeli lin el la lando. Agenoro akceptis, kaj alvenis al Etiopio kun armeo, ĝuste dum la geedziĝa festo de Andromedo kaj Perseo. Tamen, li ne kalkulis je la potencega armilo kiun portis tiun lastan: la kapo de Meduzo, kiu ŝtonigis ĉiujn, kiuj vidas ĝian rigardon. Do, kaj Agenoro, kaj liaj akompanantoj (pli ol ducent), iĝis ŝtono kaj restis en la etiopia palaco kiel memoriga skulptaĵo.
Agenoro, batalanto en Trojo
Tiu Agenoro estis filo de Antenoro kaj Teano, kaj elstaris en la Troja milito, kiel batalanto por la troja flanko , en la kompanio de Pariso kaj Alkatoo. Laŭ Iliado, li ĉefis la atakon al la aĥajaj fortikaĵoj, danke al kio li estis la unua troja soldato kiu mortigis grekon: Elefenoron, kapitano el Eŭbeo. Laŭ Higeno, li mortis plian homon en tiu milito Poste, dum sturmo al greka ŝiparo, li helpis Helenon resanigi vundon ricevitan en batalo.
Agenoro, filo de Jaso
Tiu Agenoro estis filo de Jaso (aŭ Ekbaso) kaj, laŭ diversaj mitaj tradicioj, patro de la giganto Argo. Tamen, laŭ Helaniko el Lesbo, li estis filo de Foroneo, do frato (anstataŭ patro) de Argo kaj Pelasgo. Post la forpaso de sia patro, la du plej aĝaj fratoj dividis la regnon: Pelasgo ricevis la landon ĉirkaŭantan la riveron Erasmo, kie li konstruis la urbon Lariso, kaj Jaso la teritorion ĉirkaŭantan Elidon. Kiam ili mortis, Agenoro, la plej juna frato, invadis iliajn landojn kaj iĝis tiel reĝo de la tuta Argolando.
Agenoro, filo de Triopo
Li estis filo kaj heredinto de Triopo, reĝo de Argolando, kiu apartenis al la dinastio de Foroneo. Li havis filon, kiu nomiĝis Krotopo, kaj, laŭ kelkaj versioj, estis frato de Jaso, Anto kaj Pelasgo. Pro tio, oni kutime konfuzas lin kun la antaŭe priskribita reĝo de Argolando.
Agenoro, reĝo de Pleŭrono
Li estis filo de la eponima reĝo Pleŭrono kaj de Ĥantipo, do li estis nepo de Etolo. Epikasto, filino de Kalidono, estis patrino kun li de Portaono kaj Demonico. Laŭ Paŭzanio, li ankaŭ estis patro de Testio, la patro de Ledo, amantino de Zeŭso.
Agenoro, filo de Fegeo
Agenoro (ankaŭ nomita Aksiono) estis filo de Fegeo, reĝo de Psofiso, en Arkadio. Li estis frato de Pronoo kaj Arsinoo. Tiu lasta edziniĝis al la argolanda princo Alkmeono, kiu poste forlasis ŝin kaj sekrete edziniĝis denove, ĉi foje al Kaliroo, filino de la rivera-dio Aĥeloo. Alkmeono promesis al sia nova edzino la famajn kolieron kaj tunikon de Harmonio, kiujn Arsinoo ankoraŭ posedis.
Kiam li alvenis al sia antaŭa hejmo por preni ilin, siaj eks-bofratoj Agenoro kaj Pronoo profitis la ŝancon kaj venĝeme mortigis lin. Sed Arsinoo, kiu sciis nenion pri la nova edziĝo de Alkmeono, vidis la murdon kaj malbenis siajn fratojn. Agenoro kaj Pronoo vojaĝis tiam al Orakolejo de Delfo, por donaci al ĝi la kolieron kaj tunikon, kaj por demandi kiel saviĝi de la malbeno. Tamen, ĝuste tie, ili estis murditaj de Amfotero kaj Akarnano, la filoj de Alkmeono kaj Kaliroo.
Paŭzanio ankaŭ rakontas tiun historion en sia Priskribo de Grekio, sed variigis la nomojn de la rolulojn: laŭ li, la gefiloj de Fegeo estis Temeno, Aksiono kaj Alfesibeo.
Aliaj roluloj same nomitaj
Krom la antaŭaj, Agenor estis la nomo de la jenaj roluloj de la helena mitologio:
Guanxiu
Guanxiu aŭ Guan Xiu (ĉine: simpligite 贯休; tradicie: 貫休; pinjine:Guànxiū; literumado de Wade-Giles: Kuan-hsiu; Esperante: Gŭanŝju) estis fama budista monaĥo, pentristo, poeto, kaj kaligrafiisto. Liaj plej elstaraj verkoj devenas de la Periodo de la Kvin Dinastioj kaj Dek Regnoj. La disfalo de la centra Tang-a registaro en 907 signifis, ke artistoj kaj metiistoj perdis siajn plej povohavajn patronojn. La imperia Tang-a kortumo je sia apogeo inspiris oran epokon de literaturo kaj arto. La diversaj provincaj kortumoj, kiuj pretendis reprezenti daŭrigon de la tradicio de Tang-a regado, ankaŭ pretendis daŭrigon en la artoj kaj kulturo. La ŝtato de la antaŭa Ŝu agis kiel la tradicia okcidenta protektejo post kiam la Imperiesto Xuanzong serĉis rifuĝon tie dum la ribelo de An Shi en 755. Je la disfalo de la Dinastio Tang, io simila al eta Tang-a kortumo ekzistis ĉe Ĉengduo. Guanxiu alvenis al Ĉengduo en 901, kaj restis tie ĝis sia morto.
Wang Jian, la fondanta imperiestro de la Antaŭa Ŝu, donis al ili la honorigan titolon Granda Mastro de la Luno Chan (Chanyue Dashi), tamen li ankoraŭ konatiĝis per sia monaĥa nomo Guanxiu, kiu signifas "serion da benoj". Li estas fama pro siaj bildigoj de arahantoj, disĉiploj de la historia Budho, kiuj vivis malfacilajn sen-memindulgajn vivojn. Li tamen ankaŭ konatiĝis pro siaj verkoj en poezio kaj skribadarto; eksterordinaraj verkoj ankaŭ ekzistas en ĉiuj tri formoj.
Post la morto de Guanxiu, Shi Ke eminentiĝis kiel Ĉan-a pentristo.
Arahantoj
Guanxiu ĉefe estas fama pro sia bildigo de la dek ok arahantoj de Ĉina Budhismo. Ĉinaj artistoj estis bildigintaj ilin kun granda esprim-kapablo ek de la sesa jarcento; tamen oni opinias, ke la interpretoj de Guanxiu kaptas apartan dimension. Aro da dek ses arahantoj konserviĝas en la kolekto de la Japana Imperia Domanaro. Ĉi tiu kolekto portas surskribon, kiu datiĝas de 894. Ĝi diras, ke Guanxiu komencis la bildaron, dum li vivis en Lanxi, provinco Zhejiang.
Legendo diras, ke la arahantoj, ankaŭ nomataj "Luohan-oj", sciis pri la spertaj kapabloj de Guanxiu, kaj aperis al li dum sonĝo por peti, ke li pentru iliajn portretojn. La pentraĵoj montris ilin kiel fremduloj, kun hirtaj brovoj, pendantaj vangoj, grandaj okuloj, kaj altaj nazoj. Ili sidis meze de pejzaĝoj, apogantaj sin kontraŭ pinarboj kaj ŝtonoj. Aldona temo en ĉi tiuj pentraĵoj estis, ke la arahantoj estis bildigitaj malkombite kaj strangaj, kio emfazas, ke ili estas vagabondoj kaj almozuloj, kiuj postlasis ĉiujn mondajn dezirojn. Kiam oni demandis Guanxiu-on, kiel li kreis la bildigojn, li respondis, "Estis dum sonĝo, ke mi vidis ĉi tiujn Diojn kaj Budhojn. Post kiam mi vekiĝis, mi pentris tion, kion mi vidis en la sonĝo. Do, mi supozas, ke mi povas nomi ĉi tiujn Luohan-ojn, 'Luohanoj dum sonĝo'." Ĉi tiuj portretoj, pentritaj de Guanxiu, fariĝis la difinaj imagoj de la 18 Luohanoj en Ĉina Budhista ikonfarado, kvankam en moderna bildigo ili havas pli ĉinecajn trajtojn, kaj samtempe perdis la noteblegajn fremdajn trajtojn, interŝanĝe por pli emfazitaj vizaĝesprimoj. La pentraĵoj estis donitaj de Guanxiu al la Templo Shengyin en Qiantang (nuntempa Hangzhou), kie ili estas konservataj kun granda zorgo kaj ceremonia respektemo.
Laŭ Max Loehr, la arahantoj de Guanxiu's reprezentas la fizikan enkorpigon de kontraŭ-Budhana persekutado en Ĉinio dum la oka jarcento. Ĉi tiu persekuto preskaŭ detruis la Budhisman establaĵon. La turmentitaj vizaĝoj montriĝas tiel, ke la arahantoj mem ŝajnas la postvivantoj de morto kaj detruo. En ĉina pentrarto, la temoj de doloro, suferado, kaj morto iom malofte estas montrita ekster Budhana arto.
Wyszków
Wyszków estas urbo en la provinco (historie vojevodio) Mazovio de Pollando. Ĝi apartenas al samnoma komunumo en la distrikto Wyszkowski. La urbo situas ĉe la rivero Okcidenta Bugo.
Historio
Dum pola-bolŝevika milito aŭguste 1920 la urbo estis lasta stacio de Portempa Pola Revolucia Komitato (planita kiel marioneta ŝtato) dum ofensivo de la Ruĝa Armeo kontraŭ Varsovio. La epizodon memorigis verkisto Stefan Żeromski en sia rakonto Na probostwie w Wyszkowie (Ĉe paroĥejo en Wyszków).
Interesaĵo
Reĝisoro Andrzej Wajda surbendigis sur fervoja ponto la unuajn bildojn de sia filmo Katin
Arena Plínio Marin
Arena Plínio Marin [ aREna PLInjo MArin] estas futbala stadiono situanta en la brazila urbo Votuporango, en la subŝtato San-Paŭlo. Ĝi estis inaŭgurita la 23-an de januaro 2016 kaj havas kapablon por 8.145 homoj, nombro kiu povus atingi 20 mil, se estos pligrandigoj. La ejo gastigas la ludojn de la loka futbalteamo CAV.
Historio
La unua sidejo de la stadiono estis inaŭgurita la 6-an de decembro 1956 kaj remalfermita en aprilo 2010, fare de la plenuma povo de Votuporango, kaj en 2011 la stadiono estis vendita al nemoveblaĵa evoluiga grupo, kiu malkonstruis ĝin en 2015. En tiu sama jaro tamen en alia tereno Arena Plínio Marin estis ekkonstruata.
Plínio Marin estis unu el la pioniroj de Votuporango. Lia familio alvenis ĉi tien en la tago, kiam la urbo fondiĝis. Ili ŝatis la regionon kaj aĉetis 160 ter-buŝelojn (387,20 hektarojn), el kiuj jarojn poste estis donacita areoj por la konstruado de la placo São Bento, por malfermado de stratoj, por la konstruado de la spiritisma centro, kaj por la konstruado de la Stadiono Plinio Marin. Li estis la unua prezidanto de AAV.
Zorhof
Zorhof estas la nomo de komiksulo kreita de Serge Sire, kiu aperis la unuan fojon en La KancerKliniko n° 7, en 1978. Ĝi estas fakte karikaturo de L. L. Zamenhof, kiu funkcias kiel la samsigla Zorro, la maskita rejustiganto, sed "malheroe" : Zorhof estas kontraŭ-heroo, lia mask-kostumo (lia "laborvesto") estas difektita pro tineoj, li rajdas tute arkaikan motorciklon (kun kandelo en la lumego) kaj ĉe la fino li malglore forlasas la scenejon piede, pro benzin-paneo.
Aperis tri epizodoj:
Zorhof kontraŭ la Krokodiloj
Jaro 2982: Jam sur tero Esperanto venkis. Sed eksterteranoj (kiuj tiam svarmas sur tero), ne uzas ĝin. Z (ja eternulo) cerbumas por solvi la problemon de la tutkosma komunikado. Finfine li trovis: uzi Esperanton ĉie en la kosmo. (Genie, ĉu ne ?) Sed ve ! En 3587, iu ekstertera raso, la Krokodiloj, ne konsentas ĝin uzi. Tial Z.(Zamenhof) surmetas la Z.(Zorro)-kostumon, kaj per ĵetado de verdaj steloj, forpuŝas la krokodiloj eo-lernejen, kaj tiel venkas.
Zorhof kontraŭ la Neoj
3980. Novaj eksterteranoj surteriĝis, temas pri speco kiu enhavas kvar seksojn (viroj, inoj, malviroj kaj malinoj, kaj kiuj sin reproduktas laŭ sufiĉe komplika sistemo). Ili kapablas eldiri nur "Ne", tial oni nomis ilin la "Neoj".
Burgo Lindelbrunn
Oni supozas, ke la nomo venis de tilio (germane: „Linde“), kiu staris apud la burgputo (puto: germane „brunn“), do „Lindelbrunn“ signifas „tilia puto“.
Elektrejo
Elektrejo etimologie estas iu ajn ejo kiu produktas elektron por aŭ lokaj bezonoj aŭ grandistancaj bezonoj, dum centralo estas laŭ PIV centra produktejo de elektro, kiu fakte distribuas elektron al multe aliaj lokoj (same kiel telefoncentralo).
Elektrejo povas signifi ekzemple:
George Wettling
George Godfrey WETTLING (* 28-an de novembro 1907 en Topeka en Kansasurbo; † 6-an de junio 1968 en Novjorko) estis grava blankula frapinstrumentisto de diksilando kaj svingo de la Ĉikago-stilo, kiu ankaŭ renomiĝis kiel.
Wettling kontaktis kun ĵazo, kiam li komence de 1920-aj jaroj en Ĉikago, kie li en 1921 ekloĝis kun sia familio, aŭskultis la bandon de King Oliver. Aparte lin impresis Baby Dodds ĉe frapinstrumentaro, lia posta modelulo. Li estis parto de la ĉikaga ĵazmondeto kaj faris meze de la 1930-aj jaroj unuajn sonregistraĵojn kun Paul Mares. En 1935 li iris al Novjorko al la orkestro de Jack Hylton. Li ludis en la bandegoj de Artie Shaw (1936), Bunny Berigan (1937), Red Norvo kaj ekde 1938 ĝis 40 ĉe Paul Whiteman.
Poste li ludis precipe en pli grandaj ensembloj, ekz. kun Muggsy Spanier, triope kun Bud Freeman kaj Jess Stacy (ekde 1938), ĉe Eddie Condon (ĉe ties Town Hall Broadcast Concerts kaj en ties klubejo), Jimmy McPartland kaj Wingy Manone. En 1942 li estis membro de la Chico Marx Orchestra. Ĉefprofesie li laboris ekde 1943 ĝis 1952 kiel studiomuzikisto ĉe radiostacio ABC. Wettling kunlaboris ankaŭ Benny Goodman, Sidney Bechet kaj Billie Holiday; krome li sonregistris je kelkaj ŝelakdiskoj por Black & White Records. Dum la 1950-aj jaroj li estis ĉefe konata kaj ŝatata (liaj bildoj pendas ankaŭ en muzeoj) kiel abstrakta (kubisma) pentristo. Foje li ankaŭ verkis recenzojn por Down Beat kaj Playboy.
Societas Rosicruciana
Societas Rosicruciana estas nomo de pluraj rozkrucaj grupoj, plejparte devenantaj de la Societas Rosicruciana in Anglia (fondita de Robert Wentworth LITTLE en Anglio en 1866). Malsimile al aliaj modernaj grupoj kiel AMORC, S.R.I.A. postulas ke kandidatoj por membriĝo estu kaj framasonoj kaj kristanoj.
S.R.I.A. fondis du "amikajn" societojn ekster Anglio: la Societas Rosicruciana in Scotia en Skotlando kaj la Societas Rosicruciana in Civitatis Foederatibus.
Vidu Ankaŭ
Rose-Croix
Hohenwulsch
Hohenwulsch ĝis fino de 2009 estis administra komunumo en Germanio: ekde la 1-a de januaro 2010 ĝi apartenas al la komunumo Bismark (Altmark). La loĝloko troviĝas en la distrikto Stendal de la federacia lando Saksio-Anhalto. Fine de 2008 ĝi havis 388 loĝantojn.
Ragogna
estas komunumo en la orienta parto de norda Italio, proksime je la limo al Slovenio. Ĝi situas en la regiono Friulo-Venecio Julia kaj, ene de ĝi, en la tradicia provinco Udine, kiu ekde aprilo 2018 ne plu estas oficiala administra unuo - nun la loko formale apartenas al administra unuo nomata ''. Fine de en la komunumo vivis. Kristana patrono estas la sanktulo Jakobo la pli aĝa, kies memortago sekve estas la komunuma festotago. Najbaras la komunumoj Forgaria nel Friuli, Pinzano al Tagliamento (PN) kaj San Daniele del Friuli.
Borda da Mata
Borda da Mata, estas municipo de la brazila subŝtato Minas-Ĝerajso, kiu taksis 17.118 loĝantojn en 2010.
La municipo emancipiĝis en 1938.
Tutmonda literaturo
Monda literaturo, Tutmonda literaturo aŭ Universala literaturo estas esprimoj foje utiligitaj por aludi al la finsumo de la naciaj literaturoj de la tuta mondo, sed kutime ĝi rilatas al la cirkulado de verkoj en la plej larĝa mondo preter ilia devenlando. Ofte utiligite en la pasinteco ĉefe por majstroverkoj de okcidenteŭropa literaturo, monda literaturo hodiaŭ vidiĝas ĉiam pli en tutmonda kunteksto. Legantoj hodiaŭ havas aliron al senprecedenca vico da verkoj de ĉirkaŭ la mondo en elstaraj tradukoj, kaj ekde la mezo de la 1990-aj jaroj vigla debato kreskis koncerne kaj la estetikon kaj la politikajn valorojn kaj limigojn de emfazo de tutmondaj procezoj super naciaj tradicioj.
Emma Lazarus
Emma Lazarus (22-a de julio 1849 – 19a de Novembro 1887) estis usona poeto naskiĝinta en Novjorko de deveno el familio de sefardoj.
Ŝi estas plej bone konata pro "The New Colossus" (La nova koloso), soneto verkita en 1883; ties linioj aperis sur tabulo el bronzo sur la piedestalo de la Statuo de Libereco lokigita en 1903.
Kiel parto de la kvestado por konstrui la piedestalon de la statuo, nome aŭkcio de arto kaj manuskriptoj, Emma Lazarus estis petita donaci originan laboron. Ŝi komence malakceptis, deklarante ke ŝi ne povas verki poemon pri statuo. Tiutempe, ŝi ankaŭ estis engaĝita en helpado al rifuĝintoj en Novjorkon kiuj estis fuĝintaj el antisemitaj pogromoj en orienta Eŭropo. Tiuj rifuĝintoj estis devigitaj vivi en kondiĉoj kiujn la riĉa Lazarus neniam travivis. Ŝi vidis manieron esprimi sian empation por tiuj rifuĝintoj laŭ la statuo. La rezulta soneto, nome "La Nova Koloso", inkluzive de la ikonecaj linioj "Give me your tired, your poor/ Your huddled masses yearning to breathe free" (Donu al mi viajn lacajn, viajn senhavajn/ viajn kaŭrantajn masojn sopirante spiri libere), estas unike identigita kun la Libereca Statuo kaj estas gravurita sur plako en la muzeo en ĝia bazo.
Ŝi krome estis pioniro de cionismo.
Villar de Rena
Villar de Rena estas municipo de Hispanio, en la provinco de Badajoz, regiono de Ekstremaduro.
La loĝantoj nomiĝas villariegos. La censita populacio en 2008 estis de 1.479 loĝantoj.
Situo
Villar de Rena estas situa en la centra parto de Ekstremaduro en la nordo de la komarko aŭ distrikto Vegas Altas, je altitudo de 277 m ĉe la elirejo de Villanueva de la Serena al la aŭtoŝoseo al Madrido; je 129 km de Badajoz, provinca ĉefurbo kaj je 60 km de Mérida, la regiona ĉefurbo. La surfaco de ties teritorio estas de 82,8 km². Ĝi estas tre proksime de la limo kun la Provinco de Cáceres
Ekonomio
Agrikulturo de irigacio, ĉar la vilaĝo situas en la valo de la rivero Guadiana kaj ĉe la rivero Búrdalo, alfluanto de tiu, kaj brutobredado.
Menemen (Izmiro)
Menemen estas distrikto kaj samnoma urbo - centro de la distrikto, de Turkio. Ĝi apartenas al la provinco İzmir kaj al la Egea regiono. En 2016 ĝi havis loĝantojn.
Madon
La Madon' estas 97 km longa,  maldekstra alfluanto de la Mozelo en la franca regiono  Loreno. La fonto de la rivereto troviĝas proksime de la fonto de la rivero Saône en komunuma areo Vioménil. Ĝi enfluas la Mozelon en Pont-Saint-Vincent. Ekde tie la Mozelo estas akompanata de navigebla kanalo, nome la Canal des Vosges. Ĝi havas akvokolektan areon de 1032 km².
(10732) 1988 BM3
(10732) 1988 BM3 estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la belga astronomo Henri Debehogne elde la Observatorio La Silla en Ĉilio.
Canĝou
Canĝou, ĉine 沧州 / 滄州 estas metropolo en Ĉina Popola Respubliko. La prefektejo administras ankaŭ la diversajn proksimajn distriktojn kaj urbojn.
Geografio
Canĝou etendiĝas en orienta flanko de la lando, laŭ Granda Kanalo de Ĉinio. Pekino troviĝas 180, Tjanĝino 90 km.
Ekonomio
Canĝou estas industria urbo. En la proksimeco oni rikoltaj diversajn fruktojn.
Klimato
Canĝou troviĝas ĉe limo de kontinenta kaj subtropika klimatoj kun influo de musono. Jare pluvas 605 mm, kio falas grandparte en julio kaj aŭgusto. Inter decembro-marto nur pluvetas aŭ neĝetas. Inter junio-aŭgusto la temperaturo atingas 30 °C.
Trafiko
Canĝou ne havas flughavenon, sed la proksimaj grandurboj havas ilin. La urbo havas bonajn kontaktojn je vojo kaj fervojo.
1945 (filmo de 2017)
La filmo estis prezentita en la fako Panorama de la 67a Berlinale en kiu ĝi ricevis la 3an premion en la Panorama Publiko.
3064 Zimmer
3064 Zimmer estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la usona astronomo Edward L. G. Bowell elde la Stacio Anderson Mesa de la observatorio Lowell apud Flagstaff en la usona ŝtato Arizono.
Nomo
Ĝia nomo honoras la belgan horloĝiston kaj Louis Zimmer (1888 – 1970).
William Wilberforce
William WILBERFORCE (naskiĝis la 24-an de aŭgusto, 1759, mortis la 29-an de julio, 1833) estis angla evangelia protestanto kiu gvidis la batalon kontraŭ la sklavkomerco.
Dum li vojaĝis tra Eŭropo en 1784 li spertis religian konvertiĝon kaj komencis kampanjon kontraŭ sklaveco kun la subtenado de la Kvakeroj (anglalingve Quakers). La parlamento fine aboliciis la vendadon de sklavoj en 1807. Post 1807 li daŭre batalis por la plena emancipiĝo de sklavoj en la Brita imperio.
Li nur havis grupeton da subtenantoj en la parlamento sed pro la nestabila situacio, la grupo, konata kiel la Sanktuloj (anglalingve The Saints) aŭ la Sekto Clapham (anglalingve Clapham Sect) ofte havis la decidpovon.
Wilberforce ankaŭ batalis por aliaj socie progresemaj aferoj ekz. reformo de la punsistemo kaj helpo por senhavuloj.
Lia naskiĝdomo nun estas la Muzeo Wilberforce.
Wąbrzeźno
Wąbrzeźno estas urbo en Kujavio-Pomerio en Pollando. Ĝi apartenas al komunumo Wąbrzeźno en distrikto Wąbrzeski.
János Martonyi (juristo)
Kariero
Martonyi János diplomitiĝis en Budapeŝto kaj li doktoriĝis sub auspiciis pri jursciencoj (1933). Li studis en Parizo. De 1940 li estis publika ordinara profesoro de la Universitato Ferenc József de Koloĵvaro. Li estis kunlaborinto de la revuo Hitel. Post 1945 li laboris en Segedo. után Szegeden folytatta
Immingham
Immingham estas havenurbo ĉe la suda flanko de la rivero Humber apud la urbo Grimsby en la provinco Lincolnshire Nord-Orienta (angle: North East Lincolnshire), Britio. Ĝi enhavas proksime 11500 loĝantojn.
Immingham/Grimsby kune estis la 3-a haveno laŭ kvanto en Britio – en 1998 48 387 000 tunoj- kaj la dua en 2012.
Ĝis la 20-a jarcento Immingham estis malgranda vilaĝo. Dokoj estis konstruitaj inter 1906 kaj 1910 kaj oni pligrandigis ilin en 1960. En 1970 oni konstruis ĝetojn por la importado de nafto por la apudaj rafinejoj.
En 1607 la Pilgrimantoj (angle: Pilgrim Fathers) penis forvojaĝi el Boston. La afero fiaskis sed ili sukcesis forvojaĝi al Nederlando en 1608 el Immingham. Fine ili forlasis Nederlandon kaj atingis Usonon en 1620.
Mathaf: Araba Muzeo de Moderna Arto
Mathaf: Araba Muzeo de Moderna Arto (متحف : المتحف العربي للفن الحديث) en Doha proponas araban perspektivon pri la moderna kaj nuntempa arto kaj apogas kreivon, antaŭenigas dialogon kaj inspiras novajn ideojn. Ĝi ekestis en 2010 kaj estas konsiderita esti inter la plej gravaj kulturaj allogaĵoj de Kataro. Mathaf (متحف en la araba) tradukeblas kiel "muzeo". En 2014 ĝi jam arigis pli ol 9000 artverkojn kiuj ofertas maloftan superrigardon pri la moderna araba arto. Ĝi povus esti unu el la plej grandaj kolektoj de arab-produktitaj pentraĵoj kaj skulptaĵoj en la mondo.
Historio
Mathaf malfermiĝis en decembro 2010 en provizora konstruaĵo de Eduka Urbo en Doho, de la Fondumo Kataro. Ĝi estis transformita fare de la franca arkitekto Jean-François Bodin. La komenca kolekto estis kolektita fare de Ŝejko Hassan bin Mohammed Al Thani, kaj QMA provizis la kondiĉojn de konservado kiel publika institucio prezidata de Sheikha Al-Mayassa Al Thani.
Kolekto
La muzeo de 5,500-kvadrataj metroj, lokita en malnova lernejkonstruaĵo en la Doha Edukado Urbo, havas kolekton de pli ol 9,000 artaĵoj, kiel komunikita en 2014, kiu proponas maloftan ampleksan superrigardon de moderna Araba arto, reprezentas la ĉefajn tendencojn etende de la 1840-aj jaroj al la donaco. La kolekto estis donacita fare de Ŝejko Hassan bin Mohamed bin Ali Al Thani al Qatar Foundation, kaj estis poste akirita fare de Katara Muzea Aŭtoritato. Ĝi estas pensita kiel unu el la plej grandaj kolektoj de la arab-produktitaj pentraĵoj kaj skulptaĵoj en la mondo. La prezidanto de la Katara Muzea Aŭtoritato, nome Ŝeiĥa Al-Maĝassa Al Thani, deklaris al la malfermo de Mathaf en 2010 ke, "[...] ni estas faranta Kataron la loko por vidi, esplori kaj diskuti la kreaĵojn de arabaj artistoj de la moderna epoko kaj de nia propra tempo."
Esploraj iniciatoj
La muzeo, en kunlaboro kun Qatar Foundation, eldonis retan enciklopedion enhavante la biografiojn de arabaj artistoj. La Enciklopedio de Moderneco kaj la Araba Mondo estas eldonita de Mathaf Curatorial and Research department, kiel peer- reviziita platformo liganta la muzeon al la Universitato.
Teodozia kodo
La Teodozia kodo (Cōdex theodosiānus) estas kolektaĵo de imperiestraj leĝoj ordinita de la romia orienta imperiestro Teodozio la 2-a (408-450). Ĝi estis promulgita, post preparada fazo daŭrinta naŭ jarojn, la 15-an de februaro de 438, kaj ekvalidis, kaj por la Romia Orienta Imperio kaj por la Okcidenta, la 1-an de januaro 439.
Preparado de la verko
La unua projekto de kodigo reiris al 429. En marto de tiu jaro en Konstantinopolo Teodozio la 2-a elmetis imperiestran konstitucion ad similitudinem Gregoriani atque Hermogeniani codicis (Simile al la kodoj de Gregorio kaj Hermogeniano. = C. Th. 1, 1, 4) per kiu ŝarĝis okmembran komisionon pretigi du kodojn: la unua, destinita al la scholastica intentio (nome por la uzo de jurstuduloj), devintus enteni la imperiestrajn konstituciojn, ankaŭ tiujn jam perdintajn la leĝan validon, promulgitajn ekde la epoko de Konstantino la 1-a ĝis la tiama epoko. dum la dua, destinita al la juraj operaciantoj, devintus gastigi la ankoraŭ validajn imperiestrajn konstituciojn ĉerpitajn el la Gregoria kaj Hermogeniana kodoj kaj el la kodo ĵus projektita. Cele de integriĝo oni devintus aldoni jurisprudencajn erojn ĉerpitajn el la verkoj de la plej famaj romiaj jurspertuloj
La komisio estis komponita de sep imperiaj funkciuloj - Antioko, Teodoro, Eŭdicio, Eŭsebio, Johano, Komazono kaj Eŭbulo - kaj de jurspertulo, Apelo; en la redaktaĵo de la kodo al komisinanoj ne estis permesite enkonduki tekstajn interpolaĵojn.
En decembro de 435 Teodozio 2-a, konsciiĝinte pri la malsukceso de tiuj projektoj, elemetis novan konstitucion, konatan kiel “C. Th. 1, 1, 6”, pere de kiu konfidis al alia 18-membra komisiono la taskon redakti unusolan kodon, entenantan la imperiestrajn konstituciojn ekde la epoko de Kontantino la 1-a ĝis timaj tagoj. Tiufoje la komisionanoj havis permeson interpoli la kolektitajn konstituciojn por ili adaktigi al la novaj kondiĉoj de la imperio. Ilia verko vidis lumon la 15-an de februaro de 438.
En la sama jaro Teodozio la 2-a sendis la kodon al Valentiniano 3-a (okcidenta imperiestro) kiel nuptodonacon. Oni estis atendinta ke Valentiniano la 3-a elmetus “pragmatikan sankcion” por igi observendan la kodon, sed tiel ne okazis; li profitis de la servoj de iu Faŭsto (prefekto de Italio) kiu, posedante kopion de la kodo, ĝin legis antaŭ la Romia senato de Romo por ke ĝi estu aprobita. La Romia senato ĝin akceptis kaj aprobis per aklamado, kaj la kodo ekvalidis ekde la unua tago de 439 en la tuta imperio.
La Teodozia kodo estis epoka evento, se konsideri ke antaŭe validis kaj utilis nur la kodoj Gregoria kaj Hermogeniana, kiuj multe distanciĝas el tiu Teodozia kaj estis aranĝitaj de privatuloj kaj kiuj eble helpis la imperiajn funkciulojn por administri la justicon, dum la Teodozia kodo estis postulita de imperiestro kaj kiel tia ekvalidigita pere de novelo”” (= leĝo)  (Saepe nostra clementia (= Ofte nia humaneco).
Strukturo de la verko
La teodozia kodo estas formata per 16 libroj, po distingita per rubriko kiu prezentas la temon.
La imperiestraj konstitucioj, enigitaj en la kodon estas listigitaj kronologie. Ĉiu el ili mencias la nomon de la imperiestro kaj de la adresito, kaj registras la subscriptio indikanta lokon kaj daton de la promulgo.
La niaepoka tipa eldono de tiu teodozia kodo, kvankam kun lakunoj, estas tiu de Mommsen-Meyer, Theodosiani libri XVI cum constitutionibus Sirmondianis et leges Novellae ad Theodosianum pertinentes, 1971
Esperanto-movado en Pollando
Antaŭ la unua mondmilito Pollando kiel sendependa ŝtato ne ekzistis, sed dividita je tri partoj en 1795 - ĝi estis regata de Rusujo (t. n. Pola Reĝolando), de Aŭstrujo (Malgranda Pollando aŭ Galicio) kaj de Germanujo (Granda Pollando). La parto regata de Rusujo - pro mallongeco nomota plue Pollando - estas la patrujo de Esperanto kiel ankaŭ de ĝia kreinto.
Pra-Esperanto
La historio de Esperanto en Pollando havas ankaŭ praperiodon, kiam ekzistis nur la prototipo de Esperanto, la t. n. „Lingwe Uniwersala“. 5 dec. 1878 Zamenhof - gimnaziano - festis kun siaj gimnaziaj kolegoj „la ekvivigon de la lingvo“. Laŭ tiutempa kredo de Z la lingvo jam havis sian difinitan formon kaj la aŭtoro jam komencis verkadi en tiu lingvo. Tiutempe la solaj Esperantistoj vivis en Varsovio. La unua Esperantisto estis Aleksandro Waldenberg, kiu tiam kunfestis la solenon de Lingwe Uniwersala, (kaj kiu poste pri la efektiva Esperanto preskaŭ ne okupiĝis).
Ekde 1878 Zamenhof studas la viveblecon de sia lingvo. Intertempe li ekkonas Volapükon kaj forlasas sian lingvon por atendi kaj konvinkiĝi ĉu Volapük respondas la kondiĉojn bezonajn por L. I. Post kelkaj jaroj Z disreviĝas pro Volapük. Tiam estis ankaŭ granda la merito de tia patro, kiu lin ĝuste helpadis en tiu analizado kaj instigadis al ĉiama perfektigado, por ke la lingvo aperu antaŭ la mondo jam en senriproĉa stato. Tiu fazo daŭris 9 jarojn.
Esperanto de 1887
En la unuaj jaroj, t. e. ĝis 1893 nur izoluloj, havantaj iajn rilatojn kun la familio ekinteresiĝis pri Esperanto pro simpla scivolemo. Kiam la ideo pri L. I. komencis - pro la progresoj de Volapük - penetri la gazetajn kolonojn, komencis jam tie kaj alie interesiĝi pli serioze diversaj homoj, kaj turnadis sin al la aŭtoro kun diversaj demandoj.
La unuaj sonoj Esperantaj aŭdiĝis inter Zamenhof kaj Inĝ. Antoni Grabowski (ne kalkulame la e-ajn babiladojn inter la Zamenhofaj familianoj). Inter la unuaj interesiĝantoj estis la poeto Leo Belmont kiu jam en 1887 skribis entuziasmoplenan leteron al Z. Iom post iom aperadis aliaj apostoloj de Esperanto, precipe inter la studenta junularo.
Pri movado en tiuj tempoj oni eĉ ne povis revi: de unu flanko la registaro (rusa) rigardadis malfide je ĉia ajn organizita movado, aliflanke la polaj societoj, kiuj estis devigata batali por sia nacia lingvo kaj kiuj bone konsciis kiom forte la rusa registaro penas ekstermi la polan nacian senton, ankaŭ suspektadis ion en tiu ĉi movado: ĉu ne kaŝas sin sub tiuj pioniroj iaj agentoj de la rusa registaro? Do la eklernado de Esperanto en la unuaj jaroj en Pollando okazadis individue, aranĝi movadon oficialan estis tiutempe neeble.
Kaj tamen, malgraŭ tio, Pollando partoprenis en la disvolvigo de Esperanto plej aktive kaj donis ekde la unuaj tempoj al la mondo la plej eminentajn Esperantistojn. Nur citi tiajn nomojn kiel Grabowski, Kabe, Belmont, Zakrzewski, Wasniewski, Róbin, Brzostowski, Neumann.
Intertempe Esperanto diskoniĝadis en Eŭropo. Tie kaj alie malfermiĝadis societoj. Ankaŭ en Rusujo tia societo malfermiĝis kaj agis jam tute malkaŝe, laŭleĝe. La varsovia grupo, volante agi ankaŭ malkaŝe, fariĝis filio de tiu rusa. Kaj la 6. dec. 1904 (ĝuste 11 jarojn post la fondiĝo de l' unua - neleĝigita - grupo) la varsoviaj E-istoj fondis la unuan oficialan organizaĵon Esperantan en Pollando. „Varsovia Societo E-ista“. Zamenhof, kiu intertempe ree ekloĝis en Varsovio, rifuzis funkcion kaj tial fariĝis prez. Grabowski, vicprez. Leo Belmont, sekr. Kabe kas. Zakrzewski, kaj bibliotekisto Brzostowski. Malgraŭ, ke en Rusujo la kondiĉo tiutempe estis plej fatalaj (milito kun Japanujo revolucio en la lando, malfido de la pola socio al ĉio, kio havis ion komunan kun rusoj - kaj la varsovia societo estis filio de la rusa - suspektemo al la E-istoj mem), la nombro de la E-istoj post la unua jaro atingis jam 70.
Laŭ la regantaj tiam kondiĉoj, nenia presaĵo povis aperi sen la permeso de la rusa cenzuro. La sola inter ĉiuj rusaj cenzuristoj, kiu posedis E-on, loĝis en Peterburgo kaj eldono de E-a organo en Varsovio ne estis ebla. La polaj E-istoj estis devigataj kontentiĝi per la Nürnberga „Esperantisto“.
La pola teritorio en tiu tempo estis dividita inter tri regnoj. Ĉiu el tiuj tri partoj: Polujo (rusa), Galicio (aŭstra) kaj Grandpolujo (germana) havis sian apartan politikan kaj ekonomian vivon. Tamen la spirita kunvivo - precipe inter la rusa Pollando kaj Galicio - ne estis interrompita. La gazetaro eliranta en unu terparto estis legata en la dua, libroj eldonataj en Galicio estis multe disvendataj en la Rusa Pollando kaj inverse. Tiel la interrilatoj inter tiuj du landpartoj estis sufiĉe viglaj.
Esperanto en Galicio (Aŭstrio-Hungario)
En Galicio la Esperanta movado komenciĝis per individua ekkono de Esperanto. Nur izoluloj en plej grandaj urboj komencis propagandi. Sub la aŭstra reĝimo tio ne renkontadis malfacilaĵojn kaj tial baldaŭ naskiĝis organizita movado. 1906 povas esti konsiderata kiel oficiala dato de E-movado en Galicio. Tiam fondiĝis jam grupoj en Krakovo kaj Lvovo (tiam nomata en la E-aj oficialaĵoj: Leopolo) urboj, kiuj fariĝas la bazoj de l' disvolviĝo de E en Galicio. El tiuj ĉi urboj propagandistoj disvastigas E-n tra la provincaj lokoj, fondante tie kaj alie filiojn kaj subtenante ilin en momentoj de bezono.
La ambaŭ grupoj tre fervore kaj fruktodone laboris. La Krakova eligis poste tre konatajn E-istojn prof. Bujwid, Kuhl, d-ro Rosenstock, Kaszycki, Alfus, Grenkamp kaj aliajn. La Lvova ankaŭ laboris fervore, ankaŭ ĝi edukis poste fervorajn E-istojn: d-ro Fels kun edzino, d-ro Mikolajski: Lazica, Schnützer, Wierzchowski, k. a. Plej granda ĝia merito estas tamen tio, ke en julio 1906 aperas la unua numero de „Pola E-isto“ - organo de Societo „Esperanto“ en Leopolo - ĉiumonate ka regule eliranta.
Kiam post du jaroj tiu ĉi revuo transportis sian eldonejon aliloken, Mikolajski komencis la eldonon de l' unua faka E-a revuo: Voĉo de Kuracistoj. En Lvovo en 1908 estis ankaŭ fondita la unua „Teknikista Grupo de E-istoj“, kies animo estis W. Giercuszkiewicz. La Lvovaj E-istoj baldaŭ komencis la propagandon laŭ vasta stilo.
En multaj provincaj urboj estis malfermitaj kursoj. Tiel do fondiĝis grupoj en Tarnopol, Nowy Sacz, Sanok, Belz, Sambor, Stryj, Tarnów, Stanislawów, Jaroslaw kaj tre multaj aliaj. En „Pola E-isto“ red. de St. Lazica komencis baldaŭ kunlabori ne nur lokaj samideanoj. Ankaŭ Krakovo kaj eĉ la translima Varsovio evidentigis sian helpemon kaj per abonado kaj kunlaborado. La plumoj de Z, Leono Z., Grabowski, Belmont, Kabe kaj aliaj tre ofte plenigadis la kolonojn de la Lvova revuo.
Ĵetkuboj de Sicherman
La ĵetkuboj de Sichermen estas la nur alia paro de sesedraj ĵetkuboj kun pozitivaj entjeroj, kiuj havas la saman probablecan distribuon kaj paron de ordinaraj ĵetkuboj. La edroj de la du ĵetkuboj estas nombrataj 1, 2, 2, 3, 3, 4 kaj 1, 3, 4, 5, 6, 8. Ĉi tiuj ĵetkuboj estis malkovritaj de Kolonelo George Sicherman de Buffalo, Nov-Jorkio. Ili estis originale raportita de Martin Gardner en 1978, en artikolo de la gazeto, Scientific American.
György Sinkó
György Sinkó [djordj ŝinkO], laŭ hungarlingve kutima nomordo Sinkó György estis hungara operkantisto (baso).
Esperanto-movado en Pollando
Esperanto en Kongresa Pollando (Rusio)
La polaj E-istoj el la rusa terparto fine akiris la eblon havi sian organon, kiu, kvankam aperante „eksterlande“, tamen estis ja voĉo de l' pola E-istaro. La pola E-istoj jam delonge pledis, ke la rusa registaro leĝigu polan societon, t. e. ne nur por la urbo Varsovio, sed por la tuta pola tero, regata de Rusujo (kun rajto malfermadi filiojn). Tio estis ankaŭ bezona por la normala disvolvo de E en Pollando, ĉar ĉiu nova societo fondiĝinta estis devigata klopodi pri nova leĝigo, kio plene dependis de la lokaj estraroj, kiuj ne ĉiam rapidis permesi. Tial estis pli oportune ne malfermadi novajn societojn nur filiojn de la jam ekzistantaj.
György Sinkó
György Sinkó naskiĝis la  en Budapeŝto, li mortis en Szeged en aprilo de 2004.
Esperanto-movado en Pollando
Esperanto en Kongresa Pollando (Rusio)
La politikaj kondiĉoj en P. iom mildiĝis, post la rusa revolucio en 1905-1906 la popolo ricevis iom da libereco. En 1908 la poloj fine sukcesis leĝigi sian societon. Pola E-Societo gajnis la simpation de la polaj medioj, kiuj iom post iom komencis fide rilati al ĝi. En 1908 la varsoviaj samideanoj eldonis lokan gazeton.
György Sinkó
Biografio
György Sinkó akiris diplomon en Muzikarta Altlernejo Ferenc Liszt en 1953. Liaj plej gravaj instruistoj estis Zoltán Závodszky kaj Luigi Renzi. Inter 1951-1953 li ricevis stipendion de Budapeŝta Ŝtata Operejo. Inter 1953–1988 li estis membro de Nacia Teatro (Szeged). Li ricevis 3 premiojn inter 1966-1993, krome li havis la titolon "eterna membro de la teatro". Li instruis kelkfoje private.
Esperanto-movado en Pollando
Esperanto en Kongresa Pollando (Rusio)
La redaktejo de „Pola E-isto“ transiris tiam Varsovion, kie komenciĝis ĝia floranta periodo. Dum jaroj kolonelo Günther financis ĝian eldonon kune kun ĝiaj multaj literaturaj al- kaj eldonoj. La ĉefred. estis d-ro Leono Zamenhof. Kunlaboris Z, Grabowski, Kabe, Zakrzewski, Brzostowski k. a. La redakcio do kunigis la polajn plumojn de ĉiuj terpartoj. Sed ne nur pola plumoj tie trovis lokon. Eminenta eksterlandanoj (Cart, Lengyel) sendis siajn ellaboraĵojn. La revuo eliradis regule (dulingve) ĝis 1914.
Ekde 1908 la pola E-istaro laboradis tre vigle kaj sukcese sur la propaganda kampo. Oftaj prelegoj (alvenadis eksterlandanoj kaj prelegadis: Parrish, Privat k. a.) teatraĵoj, koncertoj, kursoj ktp. allogis iom da indiferentuloj. Kaj la pola E-istaro volis inviti la tutmondan samideanaron al si. Sed la rusa registaro ja ne ĉiujn el la eksterlandano enlasus (ekz.: socialistojn liberpensulojn kaj aliajn „nefidindajn“ personojn), krom tio: Polujo ja ne estis „mastrino ĉe si hejme“ (kiel tion priskribis Grabowski en sia salutpoeziaĵo „La reveno de l' Filo“ dum la UK. en Krakovo).
Ree venis helpe la translimaj fratoj el Galicio. Kaj en 1912 okazis impona jubilea UK en la muroj de l' malnovega urbo, iama rezidejo de la polaj reĝoj - Krakovo, kiu allogis 1000 E-istojn de la tuta mondo. La brila kongreso kontribuis forte al plua disvastiĝo de E en P. Aperadis novaj grupoj, novaj kursoj farigis vigla movado. En kelkaj lernejoj kaj gimnazioj E estis enkondukita (instruis Grabowski, Lipski k. a.) En la Krakova Universitato fondiĝis grupo (gvidis Kriss, Kronenberg).
Unua mondmilito (1914-1918)
La galiciaj samideanoj baldaŭ revivigis ĉe si la movadon kaj per sia organo „E-ista Voĉo“, kiun ili disvastigadis ankaŭ en la ceteraj partoj de P. kaŭzis la revivigon de E ankaŭ en Varsovio. Intertempe - en 1918 - P. liberiĝis de ĉiuj okupantoj kaj fariĝis sendependa ŝtato kaj ĉiuj ĝiaj terpartoj ree unuigis. En 1919 fondiĝis en Varsovio la unua laborista (klasbatala) societo „Laboro“, kiu baldaŭ evidentigis tre viglan agemon. En 1921 fondiĝis la E-ista rondo „Konkordo“. Ĉiuj ĉi societoj agadis tre energie kaj fondadis multe da filioj.
Intermilita epoko (1918-1939)
En 1922 estis organizita la Unua Tutpola E-Kongreso, kiu havis brilegan sukceson. La tiama ĉefulo de la ŝtato - Józef Pilsudski - sendis sian reprezentanton (generalon Jacyna), S-ino Klara Zamenhof, edzino de la Majstro, ĉeestis, la tuta loka kaj provinca gazetaro ekinteresiĝis kaj E ekde nun havis malfermitajn pordojn en ĉiuj oficialaj institucioj.
En 1923 malfermiĝas ankoraŭ unu tre vigla rondo en Varsovio: AERO (Akademia E Rondo). Tiel do Varsovio posedas jam kvar societojn. Iom post iom en tiu urbo fondiĝas ĉiam novaj (fakaj) societoj, kio kontribuas al la ĉiam plia populariĝo de E. Ankaŭ la provinco jam ekmoviĝis. Post la I. Tutpola Kongreso fondiĝis societo en Bialystok, Bydgoszcz, Lodzo, Ploc, Wilno ktp.
Krom tio ankaŭ komencas disvolviĝi en P la internaciaj societoj (UEA, TEKA, SAT, ISAE, IKUE k. a.). La movado jam komencas dispartiĝadi. Tial oftaj konferencoj inter ĉiuj societoj por unuecigi la planon de l' propaganda taktiko estis bezonaj. Okazadas ofte tiaj interkonsultoj, konferencoj kaj kongresetoj (kelkfoje eĉ po kelkaj dum unu jaro).
Samtempe laboris tre vigle en Varsovio la Monumenta Komitato por starigi la monumenton sur la tombo de Z. En tiun komitaton (sub prezido de d-ro Robin kaj sekretarieco de Wiesenfeld kun la aktiva partopreno de Klara Zamenhof) estis invititaj reprezentantoj de ĉiuj societoj en P. Rezulte de tio okazis la 16-an de apr. 1926 je la naŭa datreveno de morto de Z solena malkovro de l' Monumento.
En la sama jaro 1926 okazis en Krakovo kongreseto de ĉiuj polaj societoj kaj oni decidis unuigi la tutan Polan movadon per unu organizaĵo. Tiel naskiĝis la ĝisnuna reprezentanto de la tuta E movado en P. - PED (Pola E. Delegitaro), al kiu kun fluo de la tempo aliĝis preskaŭ ĉiuj societoj en P. Ekde tiu tempo la E societoj laboras tre intense.
La Varsovia AERO gvidas senĉese multajn kursojn (po 8-10 dum unu jaro), aranĝas prelegojn, akademiojn, E-semajnon, ekskursojn, kongreskaravanojn ktp. La societo Konkordo evidentigas ne malpli energian vivantecon (por propraj kostoj dufoje sendis sian delegiton al Int. Kongresoj U. K. en Vieno kaj Ĝenevo). Pola E Asocio (la iama Pola E Societo intertempe ŝanĝis sian nomon) aranĝas kelkajn siajn proprajn konferencojn kaj eĉ kongresetojn, revivigas la organon „Pola E-isto“.
En aliaj urboj la laboro iras ne malpli vigle. Menciinda estas speciale Bialystok, la naskiĝurbo de Z kaj Lodzo, kiuj la unuaj akiris en P. la stratojn Zamenhofajn. Ankaŭ Krakovo, kiu ekde 1926 fariĝis la sidejo de PED, ne restas malantaŭe kaj kunvokas la duan Tutpolan Kongreson en 1928 al Krakovo.
En 1927 la varsovianoj aranĝis imponan manifestacion UK en Danzig venis fini siajn du lastajn tagojn al Varsovio kaj fari pilgrimon al la tombo de la Mastro. Tiu preskaŭkongreso donis la eblon al la tutmonda E-istaro viziti la tombon de Z.
PED kiel ĉefgvidanto de la movado tenas ĉiujn risortojn en siaj manoj kaj regulas la planecon de la propagando kaj disvolvo. „Pola E-isto“ fariĝis jam oficiala organo de PED kaj transportiĝas Krakovo, kie ĝin redaktas kaj regule eldonadas prof. Bujwid kaj Hodakowski kun la administro de L. Kutscher.
En 1929 okazis la tria Tutpola Kongreso dum la fama ekspozicio en Poznan. Kaj tiel jam regule ĉiujare - landa Kongreso E jam estas respekte vidata en oficialaj rondoj. La Ministerio Eksterafera jam kunhelpas (kaj subvencias) la eldonon de „Gvidlibro tra Pollando kaj Gdansk“, la prez. de la pola respubliko akceptas delegacion E-an, en la universitatoj okazas oficialaj lekcioj. En 1928 la plej nevenkebla fortikaĵo ankaŭ cedis: La 15 XII. tra la radiostacio en Varsovio disaŭdiĝis la unuaj E-aj vortoj de Wiesenfeld. Ekde tiu tempo ĉiujare je la sama dato Wiesenfeld parolas tra la pola stacio en E. En 1930 okazis la unua invito je U. K. tra radio: Wiesenfeld en la nomo de PED faris inviton al Krakovo por 1931. En 1934 la Pola Radio jam regule disaŭdigadis E-ajn prelegojn.
PED agas senĉese. Ĉiujare okazas ĝiaj konferencoj dum kongresoj tutpolaj. En 1930 la IV. kongreso okazis en Lodzo (solena malkovro de tabulo en la strato Zamenhofa, radioparolado, oficiala leĝigo de la Pola Instituto de E, fondita dum la I. Tutpola E. Kongreso en 1922 k. a.). En 1931 duafoje okazis U. K. en Krakovo. Kaj la poloj aranĝis eĉ du postkongresojn. Unu - tuj senpere post Krakovo - en Varsovio, kie okazis pilgrimo al la tombo de Z kaj malkovro de honora tabulo sur la domo, kie loĝis Z ĉe strato Zamenhofa 9. La Kongresanoj el Varsovio veturis Bialystokon por ĉeesti la duan postkongreson, kie okazis la inaŭguro de belega impona monumento de Z en la ĉeesto de reprezentantoj de la loka registaro.
En 1932 la V. landa kongreso okazis en Lublin. En 1933 la VI. okazis kun la plej granda soleno en la salonoj de la Varsovia urbdomo sub honora protekto de l' prezidanto de l‘ Pola Ministraro.