cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Hegelo
Infanaĝo
Hegelo naskiĝis kiel filo de burokrato la 27an de aŭgusto, 1770, en Stutgarto, ĉefurbo de la Duklando Virtembergo en sudokcidenta Germanio. Li estis baptita kiel Georg Wilhelm Friedrich, kaj estis konata kiel Wilhelm (Vilhemo) de sia plej proksima familio. Lia patro, Georg Ludwig, estis Rentkammersekretär (sekretario de imposto servo) en la kortego de Carl Eugen, Duko de Virtembergo. La patrino de Hegel, nome Maria Magdalena Louisa (denaske Fromm), estis la filino de advokato en la Supera Tribunalo de Justico en la kortego de Virtembergo. Ŝi mortis pro "galfebro" (Gallenfieber) kiam Hegel estis dektri-jaraĝa. Ankaŭ Hegel kaj lia aptro suferis tiun malsanon, sed ili apenaŭ survivis. Hegel havis fratinon, Christiane Luise (1773–1832); kaj fraton, Georg Ludwig (1776–1812), kiu mortis kiel oficiro dum la milito de Napoleono de 1812 kontraŭ Rusio.
Kiel infano li estis tre fervora leganto de literaturo, gazetoj kaj filozofioj. Li estis tre malsana infano kaj preskaŭ li mortis pro variolo. Li estis tre kunigita kun sia fratino – Kristino. Ĉe gimnazio li studis la klasikajn verkojn de la greka kaj la latina. Estante nur trijaraĝa, Hegel iris al la germana lernejo. Kiam li eniris en la latina lernejo du jarojn poste, li jam estis parkerinta la unuan latinan deklinacion, lernigita de sia patrino. En 1776, li eniris en la stutgarta gymnasium illustre kaj dum sia adoleskeco legis arde, kaj kopiis longajn eltiraĵojn en sia taglibro. Aŭtoroj kiujn li legis estas la poeto Friedrich Gottlieb Klopstock kaj verkistoj asociaj kun la Klerismo, kiel Christian Garve kaj Gotthold Ephraim Lessing. Liaj studoj en la Gymnasium konkludis per sia Abituro ("gradiga parolado") "Der verkümmerte Zustand der Künste und Wissenschaften unter den Türken" ("La aborta stato de arto kaj edukado en Turkio").
Tubingeno (1788–1793)
Li decidis fariĝi pastro kaj estante 18-jaraĝa li eniris en protestanta seminario de Tubingeno, ligita al la Universitato de Tubingeno, kie li studis filozofion kaj teologion. Tie li ekkonis poeton Friedrich Hölderlin kaj Friedrich Schelling (la dua post Hegelo fama idealisto), kiuj estis liaj samĉambranoj. Ili kunhavis malemon por tio kion ili konsideris limigema etoso de la seminario, kaj la triopo ege interamikiĝis kaj influis sin per ideoj unu la aliajn. Ili estiĝis liaj amikoj kaj en ideoj kaj adorado de la antikvgreka kulturo kaj Hegel aldone profundiĝis en la verkaroj de Jean-Jacques Rousseau kaj de Lessing dum tiu etapo. Li estis kun ili entuziasma observanto de Granda Franca Revolucio, nome la frukto de klasikismo en filozofio. Tiam ili kreis sian novan perspektivon – ili kritikis Kant-ion kaj ĉefe Schelling kaj Hölderlin kreis tute novan, supersencan sistemon (idealismo) de nova epoko, nome romantismo, el kio Hegelo restis iom aparta. Hegelo komencis kritiki Kantion nur pli poste (ĉirkaŭ 1800) post forĵetado de ambicio estiĝi filozofo populara (popularphilosophen aŭ beletristo) kaj interpreti mondon ĝenerale dissolvante problemojn kaj disvolvigante ideojn. Tial Hegelo unue okupiĝis pri politiko. En 1790 li estis atinginta titolon de magistro de filozofio kaj en 1793 li pasis ekzamenojn de teologio. Kvankam la violento de la Epoko de Teroro de 1793 damaĝis la esperojn de Hegel, li plue identigis sin kun la frakcio de la moderaj Ĝirondanoj kaj neniam perdis sian engaĝigon kun la principoj de 1789, kiujn li esprimis per drinkotosto por la Okupo de la fortreso Bastille ĉiun dekkvaran de julio.
Berno (1793–1796) kaj Frankfurto (1797–1801)
Ricevinta sian teologian atestilon (Konsistorialexamen) el la Tubingena Seminario, Hegelo iĝis Hofmeister (hejmtutoro) por aristokrata familio en Berno (1793–1796). Dum tiu periodo, li komponis la tekston kiu iĝis konata kiel Das Leben Jesu (La vivo de Jesuo) kaj librolongan manuskripton titolitan "La pozitiveco de kristana religio". Liaj rilatoj kun siaj dungantoj malboniĝis kaj Hegelo akceptis proponon peritan de Hölderlin por plenumi similan postenon ĉe familio de vinkomercisto en Frankfurto en 1797. Tie, Hölderlin faris gravan influon super la idearo de Hegelo. Estante en Frankfurto, Hegel komponis la eseon "Fragmentoj pri religio kaj amo". En 1799, li verkis alian eseon titolitan "La spirito de kristanismo kaj ties fato", kiu estis nepublikigita dum sia vivodaŭro. Ankaŭ en 1797 estis verkita la nepublikigita kaj nesubskribita manuskripto de Das älteste Systemprogramm des deutschen Idealismus (nome "La malnova sistema programo de germana ideismo". Ĝi ja estis verkita de Hegela mano, sed eble ĝi estis aŭtorita de Hegelo, Schelling, Hölderlin, aŭ de nekonata kvara persono.
Dum tiu etapo Hegelo sonĝis pri ideala sistemo de politika vivo sed enfine lia ideo falis kaj li fondiĝis tute en filozofio kun komenco de nova jarcento. Li decidis sin tamen kontraŭ pastreco kaj anstataŭe gajnis monon kiel guvernisto. Sed en 1797, kiam li estis 27-jara, lia patro mortis kaj Hegelo heredis sufiĉe por liberigi sin de laboro.
Jena, Bambergo kaj Nurembergo (1801–1816)
En 1801 li estiĝis privatdozent (sensalajra prelegisto) en Jena, kien li venis pro instigo de Schelling, kiu jam estis Eksterordinara Profesoro en la Universitato Jena. Li tiam influis tre sur pensado de Schelling, tial multuloj kunigas skolon de Hegel kun skolon de Schelling. Hegelo certigis sian posteon en Jena per inaŭgura disertacio De Orbitis Planetarum, en kiu li mallonge kritikis argumentojn kiuj bazitaj sur la Regulo de Bode aŭ sur alia arbitra elekto de matematikaj serioj asertis, ke devas ekzisti planedo inter Marso kaj Jupitero. Senrilate al Hegelo, Giuseppe Piazzi estis malkovrinta la nanplanedeton Cereso ene de tiu orbito la 1an de januaro, 1801. Poste en tiu jaro, la unua libro de Hegelo nome Differenz des Fichteschen und Schellingschen Systems der Philosophie (La diferenco inter la filozofisistemoj de Fichte kaj de Schelling) estis finkompletigita. Li prelegis pri "Logiko kaj metafiziko" kaj prelegis kun Schelling pri "Enkonduko al la ideo kaj limoj de la vera filozofio" kaj faciligis filozofian "disputorium" (forumon). En 1802, Schelling kaj Hegelo fondis la gazeton Kritische Journal der Philosophie (Kritikan gazeton de filozofio) por kiu ili kontribuis ĝis la kunlaborado finis kiam Schelling foriris al Würzburg en 1803.
Jena universitato faris Hegelon Eksterordinara Profesoro, danke al influo de ekzemple Goethe sur kiu Hegelo havis ankaŭ gravan influon. Fakte estis en 1805 kiam la universitato promociis Hegel al la posteno de Eksterordinara Profesoro (sensalajra) post li sendis leteron al la poeto kaj ministro de kulturo Johann Wolfgang Goethe protestante la promocion de sia filozofia rivalo Jakob Friedrich Fries antaŭ li. Hegelo klopodis enlistigi la helpon de la poeto kaj tradukisto Johann Heinrich Voß por atingi postenon en la renaskigita Universitato de Hajdelbergo, sed li malsukcesis. Por lia bedaŭro, Fries estis, en la sama jaro, farita Ordinara Profesoro (salajrita).
Pinkard (2000) notis, ke la komento de Hegel al Niethammer "estas la plej rimarkinda ĉar li jam estis komponinta la ŝlosilan sekcion de la Fenomenologio en kiu li rimarkis, ke la Revolucio estis tiam oficiale pasinta al alia lando (Germanio) kiu estus kompletigante 'en pensaro' tion kion la Revolucio estis nur parte plenuminta en la praktiko". Kvankam Napoleono decidis ne fermi la universitaton de Jena kiel li ja faris por aliaj universitatoj, la urbo estis damaĝita kaj la studentoj amase foririntaj, kio ankoraŭ malbonigis la financajn planojn de Hegelo. En la venonta februaro naskiĝis la ekstergeedza filo de Hegelo, nome Georg Ludwig Friedrich Fischer (1807–1831), kiel rezulto de amafero kun la servistino Christiana Burkhardt denaske Fischer (kiu estis estinta abandonita de sia edzo).
En marto 1807, Hegel translokiĝis al Bambergo, kie Niethammer estis demisiinta kaj pasigis al Hegelo proponon iĝi eldonisto de gazeto, nome la Bamberger Zeitung. Malkapabla trovi pli taŭgan laborpostneon, Hegelo malvolonte akceptis. Ludwig Fischer kaj lia patrino (al kiu Hegelo eble proponis geedzecon post la morto de ŝia edzo) restis en Jena.
En novembro 1808, Hegelo estis, denove pere de Niethammer, nomumita estro de gymnasium en Nurembergo, posteno kiun li tenis ĝis 1816. Estante en Nurembergo, Hegelo adaptis sian ĵus publikigitan Fenomenologio de la Spirito por ties uzado en la instruado. Parto de lia tasko estis instrui klason nome "Enkonduko al la sciaro de la universala kohero de la sciencoj", kaj tial Hegel disvolvigis la ideon de enciklopedio de la filozofiaj sciencoj, en tri partoj: logiko, filozofio de la naturo kaj filozofio de la spirito.
En 1811, Hegel edziĝis al Marie Helena Susanna von Tucher (1791–1855), nome la plej aĝa filino de Senatano. En tiu periodo li publikigis sian duan gravan verkon, nome Scienco de logiko (Wissenschaft der Logik; 3 vol., 1812, 1813 kaj 1816), kaj naskiĝis liaj du engeedzaj filoj, nome Karl Friedrich Wilhelm (1813–1901) kaj Immanuel Thomas Christian (1814–1891).
Hajdelbergo kaj Berlino (1816–1831)
Ricevinte postenproponojn el universitatoj de Erlangeno, Berlino kaj Hajdelbergo, Hegel elektis Hajdelbergon, kien li translokiĝis en 1816. Tuj poste, lia ekstergeedza filo Ludwig Fischer (tiam dek-jaraĝa) venis al la Hegel-a haejmo en aprilo 1817, pasiginta tempon en orfejo post la morto de sia patrino Christiana Burkhardt.
En 1817, Hegel publikigis la Enciklopedio de filozofiaj sciencoj en skizo kiel resumo de sia filozofio por studentoj kiuj venis al liaj prelegoj en Hajdelbergo.
En 1819–1827, li faris du veturojn, nome al Vajmaro, kie li renkontiĝis kun Goethe, kaj al Bruselo, Norda Nederlando, Leipzig, Vieno, Prago, kaj Parizo.
Hegelo estis nomumita universitata rektoro en oktobro 1829, sed lia regotempo finis en septembro 1830. Hegel estis tre ĝenita pro la tumultoj por reformoj en Berlino en tiu jaro. En 1831, Frederiko Vilhelmo la 3-a omaĝis lin per la Ordeno de la Ruĝa Aglo, 3a Klaso, pro lia servo al la Prusia ŝtato. En aŭgusto 1831, epidemio de ĥolero atingis Berlinon kaj Hegel lasis la urbon, ekloĝante en Kreuzberg. Tiam en malforta sanstato, Hegelo apenaŭ eliris. Kiam la nova semestro ekis en oktobro, Hegel revenis al Berlino pro la erara kredo, ke la epidemio estis tute superita. La 14an de novembro Hegelo mortis. La kuracistoj deklaris la kaŭzo de la morto la ĥoleron, sed pli verŝajne li mortis pro alia stomakintesta malsano. Oni diris, ke liaj lastaj vortoj estis, "Estis nur unu homo kiu komprenis min iam, kaj eĉ li ne komprenis min." Li estis entombigita la 16an de novembro. Kongrue kun sia testamento, Hegel estis entombigita en la tombejo de Dorotheenstadt apud Fichte kaj Karl Wilhelm Ferdinand Solger.
La ekstergeedza filo de Hegelo, nome Ludwig Fischer, estis mortinta antaŭe servante al la nederlanda armeo en Batavio kaj la informo pri lia morto neniam atingis lian patron. Komence de la venonta jaro, la fratino de Hegelo nome Christiane memmortigis per dronado. La ceteraj du filoj de Hegelo — nome Karl, kiu iĝis historiisto; kaj Immanuel, kiu sekvis teologian karieron, vivis longe kaj konservis la "nachlaß" (manuskriptojn kaj leterojn) de sia patro, kaj produktis eldonojn de liaj verkoj.
Sistemo
Hegelo estis kreinto de sistemo idealisma. Ĉiun sian sistemon li prelegis en grandaj por historio de la filozofio verkoj. Konstruita sistemo estas:
Dialektiko kaj konscio
La unua parto de la filozofio de Hegel konsistiĝas en verko Fenomenologio de l'animo. La unua parto de tiu sistemo estas dialektiko kaj progresemo de konscio. Hegelo konstituigis tie psikologismon. La unua parto de la tiu filozofio estas dialektiko.
Laŭ Hegelo kiel baza procezo de la mondo, je ĉiu nivelo, plenumiĝas dialektiko. Ĉio do agas konforme kun racio. Sur racio estas konstruita tia sistemo. Tiu dialektiko estas tute materiala kaj spiritisma samtempe. Ĝi kreigas tial rigardeblan realecon. Fakto pri agado konforma kun realeco malfermas ĉe Hegel gravan tezon ke homo en unua nivelo ne estas tabula rasa (kiel estas ĉe John Locke) sed memscia. Tiu memscio estas praemo al ĉiopoveco kaj estas ĝi ĉioscio. Hegelo ne dividas racion de spirito sed kunigas ilin en unua vortsignifo. La dialektiko do samtempe ontologio de Hegelo tezas ke:
La tezo dialektika de Hegelo estis ke ĉiu esto (ekzistanta laŭ tezo) konsistas en jam en sia esto malesto (antitezo). Egale tezo kaj antitezo estas pereataj en sintezo. Tiel la mondo disvolviĝas logike, racie kaj progreseme: astro al tero, mineralo al planto, planto al animalo, animalo al homo, homo al ŝtato (precipe regno), paganismo al kristanismo, ktp. De la pli simpla al la pli malsimpla, de la malpli bona al la pli bona, adadade. Tia logiko formas la mondon fizikan, la mondon politikan, la mondon belartan, ktp, ĉiam ĉie, fraktale. Sur tiu dialektiko Hegelo kreas plenan sistemon. Li interpretis do ĉiun fakojn de la vivo. Lia filozofio ne estas do nur ĝenerala metodologio sed ĝi estas sistemo en kiu oni povas trovi respondon sur konkreta demando. Se tiu filozofio estus vera ĝi samtempe estus scienco. Tial Hegelo strebis fariĝi filozofion ĝeneralan kiel scienco. Tiel Hegelo komencis disvolviĝi sian sistemon.
Spiritualismo
Ĉiujn ideojn, fenomenojn kaj normoj psikaj (laŭ Hegelo signifas: normoj logikaj) Hegelo determinigis per imperativo de animo kiu fenomenas jam en Fenomenologio.... Animo fenomenas en realo. Metafizike ĝi konstituigas per sie kaj formigas realon. Ĝi estas konforma kun dialektiko de Hegelo- ja racio estas tie ĉefa animo-regulo de la mondo laŭ kiu ĝi agas (progresas). Ekzistas la Hegelo:
Animo ĉe Hegelo formigas sciencon. Animo subjektiva ekzistas en formoj: naturala (formigante antropologion), kontraŭanta al naturo (formigante fenomenologion) kaj rilatanta al memaj formigoj de sciencoj. Kiam Neokantistoj disdividos de animo konscion kaj racion oni parolos ke homa konscio estas intencema (Franz Brentano, Edmund Husserl).
Animo objektiva formigas legon. Ĝi formigas ĝin kiel lego abstrakta, moralo kaj etiko.
Historiozofio
Tie Hegelo kreas novan parton de sistemo: sian Filozofion de historio (historiozofio). Laŭ li historio estas historio de la triumfo de homaro (historio komencanta de sklaveco al libereco).
Ekzistas ankaŭ animo absoluta. Ĉi fenomenas kiel ideo en ĉia estado de homo- estetiko kaj religio. Celo de la homo estas komprenado Dion.
Vidu ankaŭ artikolon pri la filozofia termino Zeitgeist.
Influo
Hegelo influis sur ĉia al si postea filozofio. Laŭ lia filozofio estis konstruitaj multaj aliaj. La idealismo de Hegelo estas nacia filozofio de Germanoj. De heglismo kreis ankaŭ alia, polnacia filozofio- Mesianismo- kiu estis opozicio de ĝi. Grandaj prekursoroj de ĝi estis ekzemple Józef Hoene-Wroński, kiu kreis unuan opozician sistemon filozofikan al heglismo kiu interpretis, same kiel Hegelo, ĉion. Laŭ li homaro estas inklinitaj ne nur al konado Dion sed eĉ unuigo en Li (Mesianistoj opinis ke Dio estas persona). Ĝi fondiĝis de unua malakordo kiun esprimis unu el plej gravaj lernantoj de Hegelo (kiu lin tre favorizis)- Karol Libelt. Laŭ li ne racio estas ĉefa imperativo de la mondo sed la um (tial lia filozofio nomiĝas umitismo). Libelt parolis ke post ero de Germanoj (ero de racio) alvenos ero de irracio, ero de Slovianoj (precipe de Poloj) kiu ne nur trovos tiun misteran sintezon (esto kaj malesto en sintezo) sed pruvos Dion. Tiun okupiĝis Adam Mickiewicz en siaj verkoj, kaj filozofion de irracieco (necerteco) disvoluis Lev Ŝestov. Hegelan spiritualismon disvoluis tre Andrzej Towiański. Ĝi estas unua parto de heglistoj.
Idealismo aperis ankaŭ en Britujo en malgranda nivelo sed pri heglismo plej okupiĝis en Germanujo. Inicitan per li historiozofion disvolvadis Eduard Zeller kaj Kuno Fischer. Per sia ideo de triumfo de libereco de la homaro Hegelo influis ne nur Mesianistojn sed komunistajn proletariaj filozofoj: E. Gans, K.L. Michelet, David Strauss, Ludwig Feuerbach, Bruno Bauer, Max Stirner. Enfine Markso- tiu plej granda heglisto- kreos sistemon filozofikan plej revoluciaj por ĉia ekonomio, sociologio kaj enfine mema filozofio (plej epistemologio kaj ontologio). Per pangnostika heglismo li movos tutan sferon de la homa vivsistemo. Markso kreos modernan socialismon, komunismon kaj kapitalismon. Lia plej fundamenta tezo en filozofio kaj precipe en ĝia parto- ontologio estis kreo nocion de materiala dialektiko nomita dialektika materiismo. Laŭ tiu dialektiko filozofos Pleĥanov kaj Lenin. Adeptoj de Markso rilatos ne nur al li sed ankaŭ al Hegelo. De tiuj sistemoj oni kreos eŭrokomunismon, anarĥismon kaj postmodernismon.
Hegel influis ankaŭ super multaj ekzistadistoj ekzemple Kierkegaard kaj Nietzsche. Li influos ankaŭ super usonaj filozofoj kiel ekzemple John Dewey (grava sociologo).
Aliaj sekvantoj
Alexandre Kojève (1902 – 1968) estas franca rusdevena filozofo kaj politikisto, kies filozofiaj seminarioj havis grandegan influon sur la franca filozofio, precipe per sia integriĝo de hegelismaj konceptoj en la eŭropa filozofio de la 20-a jarcento. Kiel ŝtatisto en la franca registaro, li estis grava en la formado de la Eŭropa Unio.
Unuarangaj tekstoj
La kolekta verkaro de la sistemo de Hegel estas ĉe:
Partoj estas la jenaj:
I. Wissenschaft der Logik (Scienco de Logiko, 1812–1816, 1831)
II. Naturphilosophie
III. Philosophie des Geistes
Aliaj:
Graflando Wicklow
La ĉefurbo estas Wicklow (9355 loĝantoj), kvankam la plej grava urbo estas Bray, kun loĝantoj.
Geografio
La graflando enhavas du tre malsamajn regionojn : unue la marbordo kaj due la montoj Wicklow. La marbordo estas la favorata libertempejo de la Dublinanoj, dum la dua ankoraŭ ĝuas sovaĝajn pejzaĝojn, samkiel tiuj de Connemara aŭ Kerry. La malnova monaĥejo de Glendalough troviĝas en tiuj montoj.
La graflando apartenas al la areo "Granda Dublino" (Greater Dublin area).
Historio
Oni ofte rigardas la graflandon Wicklow kiel la plej novan graflandon de Irlando, ĉar ĝi estis kreita en 1605, el terenoj antaŭe aparteninta al la graflando Dublino.
Alma - Marceau (pariza metrostacio)
Alma - Marceau [alma maʁso] estas stacio de la Metroo de Parizo sur linio 9, inter la 8-a kaj la 16-a arondismento de Parizo.
Stacio
La stacio havas la nomojn de Ponto de Alma kaj Placo de l'Alma kaj de Avenuo Marceau, kiuj referencas respektive:
Port-Saint-Père
Port-Saint-Père estas franca situanta en departemento Loire-Atlantique, regiono Luarlandoj.
Ĝiaj loĝantoj nomiĝas Port-Saint-Périns.
22922 Sophiecai
22922 Sophiecai estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la en la kadro de la kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Nomo
Ĝia nomo honoras Sophie Cai, finalistinon en 2007 de la Intel Science Talent Search, scienca konkurso por lernantoj en lasta jaro de mezlernejo, pro ŝia projekto pri konduta kaj socia sciencoj. Ŝi estis lernantino ĉe la Ridgefield High School de Ridgefield (Konektikuto).
1702
1702 estis normala jaro komenciĝanta dimanĉe (ligilo montras kalendaron).
En la jaro 1702 post Kristo okazis, interalie:
9792 Nonodakesan
9792 Nonodakesan estas malgranda malhela asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la japana astronomo Takao Kobayashi elde la Observatorio de Ooizumi en gubernio Gunma (Japanio).
Nonodakesan (japane 箟岳山 ; Nonodakesan aŭ Nonodakeyama) estas monto lokita en la urbo Ŭakaja en nordorienta Japanio. Templo Konpo-ji, popole nomita Nonodake Kannon, estis konstruita sur la pinto de Nonodake en la 8-a jarcento.
Agrinio
Agrinio (en greka: Αγρίνιο) estas la plej granda urbo de la regiona unuo Etolio-Akarnanio, en Grekio, kaj ties plej granda municipo, kun 106,053 loĝantoj. Ĝi estas la ekonomia centro de Etolio-Akarnanio, kvankam ties ĉefurbo estas la urbo Misolongi. La setlejo datas el la antikvaj tempoj. Antikva Agrinio estis 3 kilometrojn nordoriente de la nuna urbo; kelkaj muregoj kaj fundamentoj estis elfositaj. En mezepokaj tempoj kaj ĝis 1836, la urbo estis konata kiel Vraĥori (Βραχώρι).
En 2011 estis 94,181 loĝantoj.
Numitoro
Numitoro Silvius estis en romia mitologio reĝo de Alba Longa, avo de Romulo kaj Remo. La reĝan regadon Numitoro heredis post sia patro, reĝo Prokas, sed estis detronigita de sia frato Amulio. Amulio Numitoron repudiis, siajn nevojn murdis kaj la nevinon Rhean Silvian devigis fariĝi vestala virgulino, per kio li provis malebligi, ke ŝi havu infanojn, ĉar vestalaj virgulinoj devis resti virgulinoj. Sed Rhea Silvia havis ĝemelojn kun dio Marso - Romulon kaj Remon. Koleriĝinta reĝo Amulio metigis Rhean en prizonon kaj ordonis ambaŭ knabojn dronigi en rivero Tibero. Sed la rivero estis ĝuste elbordiĝinta, kaj pro tio la servantoj metis korbon kun la knaboj sur marĉiĝintan randon de la rivero. La akvo pli malfrue cedis kaj knabojn trovis lupino, kiu al ili suĉigis sian propran lakton. Trovis ilin paŝtisto (laŭdire nomata Faŭstulo) kaj prenis ilin en stalon al sia edzino Laŭrentio, kiu edukis ilin. Kiam la knaboj plenkreskis ĉasadis bestojn kaj surprizatakadis rabistojn. Akiritan rabaĵon dividadis inter paŝtistoj. Dum unu festo estis la grupo surprizatakita, Remo kaptita kaj transdonita al Amulio. Pli poste li venis al sia avo Numitoro kaj ili pli malfrue kune venĝis kontraŭ Amulio. Remo salutis sian avon Numitoron kiel reĝon kaj transdonis al li regadon. Romulo kaj Remo volis ankaŭ regi kaj pro tio decidis fondi sian propran urbon. Sed okazis inter ili fratmortiga batalo kaj novan urbon fondis Romulo, laŭ kiu la urbo estis nomata - Romo.
Orry-la-Ville
Geografio
Orry-la-Ville situas en la sudo de Oise, ĉe la limo kun Francilio, sudokcidente de Senlis.
Transporto
En Orry-la-Ville estas du stacidomoj:
M48
M48 (Messier 48, aliaj indikoj — NGC 2548, OCL 584) estas malfermita stelamaso en konstelacio Hidro.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Ĥabazito
Ĥabazito estas tektosilika mineralo el la zeolita grupo kun la formulo: (Ca,Na2,K2,Mg)Al2Si4O12·6H2O. Rekonataj variantoj estas la ĥabazit-Ca, ĥabazit-K, ĥabazit-Na, kaj ĥabazit-Sr, dependante de la indikata katjono.
Ĥabazito kristaliĝas en trigonala kristala sistemo kun tipaj romboedre formitaj kristaloj kiuj estas ŝajn-kuboj. La koloro de la mineralo estas hela (rozkolore blanka, senkolora, flava), ties polvo estas blanka, senkolora. La mineralo mem estas diafana.
Ĝi aperas apud aliaj zeolitaj mineraloj. Ĝin ofte akompanas la mineraloj kiel filipsito, dezmino, harmotomo, analcimo, kalcito, kvarco, epidoto, fluorito, feldspato.
Ĉiu membro de la kabacito-serio kristaliĝas en trigonala kristalsistemokun jenaj kemiaj formuloj:
Masbaraud-Mérignat
Masbaraud-Mérignat estas franca komunumo lokita en la departemento Creuse kaj en la regiono Limoĝio. Ĝi havis 328 loĝantojn laŭ censo plenumita en 1999.
Geografio
Masbaraud-Mérignat etendiĝas sur 20,39 km², kaj havis 328 loĝantojn laŭ la lasta oficiala censo, tiel ke la loka loĝdenso estas nur 16 homoj po kvadrata kilometro. La vilaĝo situas en Creuse, kiu estas kampara, maldense loĝata franca departemento en la nordokcidenta parto de la Centra Masivo.
Historio
Antaŭ la franca revolucio de 1789 kaj la kreado de la departemento Creuse en 1790, Masbaraud-Mérignat apartenis al la franca graflando Marche. Ekde la fino de la 15-a jarcento ĝis proksimume la jaro 1900, tiu regiono estis fama fonto da migrantaj masonistoj, kiuj ĉiujare dum la plej varma periodo laboris en grandaj urbocentroj, precipe en Parizo.
Lokaj famuloj
Raymond Poulidor, fama franca biciklisto, naskiĝis en Masbaraud-Mérignat en 1936.
Administrado
Masbaraud-Mérignat apartenas al la kantono de Bourganeuf, kies ĉefurbo estas Bourganeuf. Tiu kantono mem estas parto de la arondismento de Guéret, unu el la du arondismentoj de la departemento Creuse.
Li Changlu
LI Changlu ( 李 长 禄 ), Esperante Celumio, estas ĉina esperantisto, poŝtisto, naskiĝinta en 1964. Li loĝas en Changchun (长 春), ĉefurbo de Jilin-provinco（吉林省), en la nordoriento de Ĉinio. Nuntempe li estas delegito de UEA en la urbo, kie li loĝas.
Li Changlu fariĝis esperantisto en la jaro 1984.
(16839) 1997 WT41
(16839) 1997 WT41 estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la dum la kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Anna F. Györffy
GYÖRFFY Anna, F. [djoe'rfi] estas hungara grafikistino. Ŝi naskiĝis la 18-an de julio 1915 en Szucság kaj mortis la 3-an de septembro 2006 en Szentendre. Ŝi estis la filino de etnografo István Györffy, la pli aĝa fratino de la okulistprofesoro István Györffy kaj de la historiisto György Györffy (1917–2000).
Biografio
Anna Györffy, F. studis inter 1931-35 tekstil- kaj moddizajnon en Budapeŝto. Inter 1934-45 ŝi estis dizajnistino de la Tekstilfabriko Goldberger. Ŝia kariero ligiĝas preskaŭ al porinfana literaturo. De 1946 ŝi estis kunlaborantino de revuoj Kisdobos, Dörmögő Dömötör. Ŝi ilustraciis plurajn porinfanajn librojn. De 1949 ŝi vivis en Szentendre.
Capo di Ponte
Capo di Ponte estas komunumo de Italio. Ĝi situas meze en la kamonika valo, kiu estas fama pro la rokpentraĵoj, kaj apartenas al la provinco Breŝo de la regiono Lombardio. Fine de en la komunumo vivis. Najbaras la komunumoj Cedegolo, Ceto, Cimbergo, Ono San Pietro, Paisco Loveno, Paspardo kaj Sellero.
Kristana patrono de la komunumo estas la sankta Marteno de Tours, kies religia memortago sekve estas la komunuma festotago.
Villepinte (stacidomo)
Villepinte estas franca stacidomo sur linio B de RER, situanta en komunumo (departemento Seine-Saint-Denis).
Ĝi situas ĉe kilometra punkto (PK) de la linio Aulnay-sous-Bois - Roissy 2-RER (076000).
Wies (Stirio)
Wies estas komunumo de Aŭstrio. Ĝi apartenas al la federacia lando Stirio kaj al la distrikto Deutschlandsberg. Komence de la jaro en la komunumo vivis  loĝantoj.
4822 Karge
4822 Karge estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la usona astronomo Edward L. G. Bowell elde la Stacio Anderson Mesa de la observatorio Lowell apud Flagstaff (Arizono, Usono).
Kongemozkulturo
La Kongemozkulturo (ĉirkaŭ 6000 a. K.-5200 a. K.) estis kulturo de la Mezolitiko de ĉasistoj-kolektistoj, de la sudo de Skandinavio, kaj estas la origino de la Ertebolkulturo. Ĝin antaŭis la Maglemozkulturo. Norde ĝi limis kun la kulturoj Nøstvet kaj Lihult.
Kongemozo estas nomo en la okcidento de Zelando, kaj en ĝia tipa formo estas konata ĝis Danio kaj Skanio.
La ekonomio baziĝis sur la ĉasado de cervoj, kapreoloj kaj aproj, komplementita kun la fiŝkaptado en la loĝlokoj ĉemaraj.
1698
1698 estis normala jaro komenciĝanta merkrede (ligilo montras kalendaron).
Nova Biologia Nomenklaturo
Nova Biologia Nomenklaturo (N.B.N.) estas sistemo por nomi la speciojn kaj aliajn taksonojn de bestoj, plantoj k.a. laŭ alia maniero ol tiu de la tradiciaj nomenklaturoj. Tiel difinis sian projekton la iniciatinto, Wim De Smet, flandra zoologo. Tiu projekto disvolviĝis proksimume inter 1970 kaj 2005 kongruante kun la ekzisto de apoga organizaĵo, la Asocio por la Enkonduko de Nova Biologio Nomenklaturo.
La sistemo konstruas nomojn per 57 klare difinitaj reguloj kaj uzas terminojn el la lingvo Esperanto, kelkfoje "esperantecajn" terminojn. Tamen ne temas pri Esperanto-nomoj por bestoj kaj plantoj, sed pri tute nova scienca sistemo kiu devus ebligi racie nomi la taksonojn de la vivantaĵoj.
1698
En la jaro 1698 post Kristo okazis, interalie:
Nova Biologia Nomenklaturo
Ekde 1994 al ĉiu nomo ankaŭ kodo estas aldonita. Tiu ĉi plialtigas la eblecojn por perkomputila uzado de la sistemo.
Avantaĝoj
Laŭ la iniciatinto, la avantaĝoj de N.B.N. estas jenaj :
Specifaj konceptoj pri la N.B.N.-nomoj
Kun la escepto de la genro, jenaj tradiciaj taksonoj ankaŭ uziĝas N.B.N.-e : regnoj, subregnoj, filumoj (ankaŭ por la plantoj), subfilumoj, superklasoj, klasoj, subklasoj, ordoj, subordoj, infraordoj, superfamilioj, familioj, subfamilioj, specioj, subspecioj. N.B.N. neniel ŝanĝas la tradiciajn strukturojn pli altajn ol la familio. Laŭ ĝi nomenklaturo estu ilo por senc-have indiki aĵojn kaj ne havu rolon por indiki kromaĵojn, kiaj estas la filogeniaj rilatoj.
Alia simileco kun la tradicia nomenklaturo estas jena : la N.B.N. –nomo de specio konsistas el du vortoj, tiu de subspecio el tri vortoj; la unua vorto komenciĝas per majusklo kaj finiĝas per "o"; la dua (kaj iu ebla tria) komenciĝas per minusklo kaj finiĝas per "a". Sed ĉiuj specioj de iu familio havas la saman unuan vorton en sia N.B.N.-nomo. Fakte tiu principo estas nur simpla apliko de tio kion Karolo Lineo siatempe faris, sed kun la diferenco ke tio, kion Lineo komprenis per la nocio genus (genro) en la nuntempa scienco estas komprenata per la nocio familia (familio).
Centre en ĉiu taksono estas la N.B.N.-tipspecio, la supozeble plej bone konata specio de la taksono; aŭ en la kazo de subspecio, ĝi estas tiu kiu vivas plej proksime al 45° N kaj 0° Gr. (tio de en 1989). Alivorte la tipspecio de iu familio, ordo k.a. ne plu estas tiu kiu estis une priskribita. Ekzemple por la bestoj (science : Animalia) la plej bone konata specio estas la homo. Ties N.B.N.-nomo estas *Antropo regnotipa* kaj la N.B.N.-nomo por la bestaro estas la *Antroporegnanoj*. Simile *Foko ordotipa* (Phoca vitulina) difinas ties ordonomo *Fokordanoj* (Pinnipedia). Alia ekzemplo, por la familio de *Orelfokoj* (Phocidae) la tipspecio estas *Orelfoko familitipa* (Zalaphus californianus) kiu donas do sian nomon al la koncerna familio.
En Nova Biologia Nomenklaturo iu aro da vortoj havas iun vere specifan rolon: temas pri la vortoj, kiuj servas kiel "ŝlosiloj" por povi ekkoni la taksonomian lokon de la koncerna taksono. Tio signifas ke en ĉia N.B.N.-nomo iu tia ŝlolsivorto troviĝas. Tiu specifa vorto, kia la ŝlosilvorto estas, estas konstatebla en sia plej klara formo en la N.B.N.-nomo de la N.B.N.-tipspecio de iu ordo (aŭ subordo) kaj en iu iom malpli klara formo - en la N.B.N.-nomo de la ordo mem; sed krome ĝi ekzistas en la N.B.N.-nomoj de ĉiuj taksonoj de tiu ordo (aŭ subordo). Ekzemple la vorto "foko" ĉeestas en ĉiuj N.B.N.-nomoj de ĉiuj membroj de la ordo de la *Fokordanoj*. Oni konsĉiu ke tiu speciala N.B.N.-ideo, kiu havigas iun specialan rolon al la ordo, estas pravigebla per la centra lokiĝo de la ordo en la sinsekvo de la plej gravaj taksonomiaj niveloj. La N.B.N.-nomoj de malpli alta taksonomia nivelo ol iu ordo, ĉiam enhavas la ŝlosilvorton de la ordo.
Se ekzistas subspecioj de iu specio, oni unue difinas la tipan subspecion, t.e. tiun kiu vivas plej proksime de la intersekca punkto de latitudo 45°N kaj la Grenviĉa Meridiano. La nomata punkto situas en agrikultura regiono, 1,5 km-ojn sude de la vilaĝo Saint-Seurin-sur-l’Isle (Gironde, Francujo). Al tia subspecio oni aldonas kiel trian elementon la vorton "tipregiona". La subspecioj de Ornithorhynchus anatinus, ekzemple, estas jenaj : *Platbekekidno familitipa tipregiona*, *Platbekekidno familitipa okcidentaŭstralia*, *Platbekekidno familitipa sudaŭstralia*, *Platbekekidno familitipa tasmania*.
Kontraŭe al la tradicia nomenklaturo, la nomoj de taksonoj ne kuntrenas tiujn de aŭtoro kaj ne ekzistas nomprioritato. La N.B.N.-nomoj kaj –reguloj restas permesemaj pri ŝanĝoj, sed tiuj ŝanĝoj certe ne okazu surbaze de personaj iniciatoj; nur post serioza studo kaj surbaze de bonaj motivoj kaj post iu necesa aprobado fare de iu organiza korpo, ŝanĝo okazu – kaj la rezultoj estu tuj komunikataj.
Stefano (Anglio)
Stefano (naskiĝis ĉirkaŭ 1096, mortis la 25-an de oktobro 1154) estis la lasta normanda reĝo de Anglio. Li estas ofte nomata Stefano de Blois.
Li naskiĝis en Blois kaj estis la filo de Stefano la 2-a, grafo de Blois kaj Adela, filino de Vilhelmo la 1-a kaj Matilda de Flandrio. En 1106 li estis sendata al la kortego de sia onklo Henriko la 1-a. Ĉirkaŭ 1115 li iĝis grafo de Mortain. Ĉirkaŭ 1125 li edziĝis al Matilda, la filino de la grafo de Boulogne, kiu baldaŭ heredis tiun graflandon. Ekde 1128 Stefano estis kunreganto de Boulogne kaj, per sia edzino, akiris la titolon grafo de Boulogne.
En 1135 mortis Henriko la 1-a. Antaŭ sia morto li devigis siajn nobelojn promesi ke ili subtenu lian filinon, imperiestrinon Matilda, kiel heredonto de la angla trono, sed Stefano asertis ke la mortonta reĝo ŝanĝis sian intencon kaj nomumis Stefanon sia heredonto. Stefano kroniĝis kaj gajnis la subtenon de la plejparto de la anglaj nobeloj kaj de la papo. Tamen en 1139 komenciĝis enlanda milito inter Stefano kaj la imperiestrino Matilda. Dum la Batalo de Lincoln (1141) Stefano estis kaptata kaj poste enkarceriĝis en Bristol. Tamen lia edzino, Matilda de Bulonjo, sukcese kunigis la subtenon de la londonanoj kaj de multaj nobeloj, kaj la imperiestrino devis fuĝi el Londono. La subtenantoj de Stefano kaptis ŝian duonfraton, Roberto, kaj devigis ŝin liberigi Stefanon kontraŭ la liberigo de Roberto. Tiel Stefano regajnis la tronon, sed la milito daŭris. En 1142 la imperiestrino estis sieĝata en Oksfordo sed eskapis, vestate en blankaj roboj, trans la neĝon.
En 1147 ŝia filo Henriko, ankoraŭ adoleska, kunigis armeon sed estis dufoje venkata. Sen mono por pagi siajn soldatojn, li petis la helpon de sia onklo Roberto, grafo de Gloucester, sed li forsendis Henrikon. Henriko sekrete komencis intertraktojn kun Stefano, kiu konsentis donis al li la necesan monon kondiĉe ke li forsendu sian armeon.
Fine en 1153, post la morto de Eŭstako, la filo de Stefano, estiĝis la Traktato de Wallingford, per kiu la longdaŭra kaj akra enlanda milito finiĝis kaj estis decidate ke Henriko heredos la anglan tronon. Stefano mortis ĉe Dover la sekvantan jaron, kaj entombiĝis en la Abatejo Faversham, kiun li kaj Matilda de Bulonjo fondis en 1148.
Krom Eŭstako, Stefano kaj Matilda de Bulonjo havis kvar infanojn:
Laŭ la Anglosaksa kroniko, dum la enlanda milito "homoj malkaŝe diris ke Kristo kaj liaj anĝeloj dormis".
Rives-en-Seine
Rives-en-Seine estas nova franca situanta en departemento Seine-Maritime, regiono Normandio.
Ĝiaj loĝantoj nomiĝas Seino-Riverains.
Preĝejo Hadriano la 3-a (Zalaapáti)
Preĝejo kaj abatejo de Hadriano la 3-a kaj Sanktaj Gardanĝeloj estas romkatolika historia monumento en Hungario, en vilaĝo Zalaapáti.
Preĝejo
Tiu ĉi vilaĝo jam havis kirkon jam dum la mezepoko, kiun la turkoj okupis en 1568. La nun videbla preĝejo konstruiĝis inter 1777-1781. La unua orgeno ekfunkciis en 1782, la dua en 1934.
Abatejo
La abatejo konstruiĝis inter 1753-1757. Ĝi bruldetruiĝis en 1774, poste ĝi rekonstruiĝis en la 1780-aj jaroj. En 1902 renovigo kaj trakonstruo okazis.
La unuetaĝa abatejo formas U-formon kaj aliĝas al la preĝejo, tiel la 2 konstruaĵoj kune formas kvadraton. Meze estas korto. Murpentraĵoj estas videblaj en kelke da ĉambroj, ili pentriĝis en 1809.
Kermeso okazas en la unua dimanĉo de septembro.
Perry Rhodan
La rakonto
Perry Rhodan entenas fikcian historion de la homaro, kiu komenciĝas per la unua flugo al la luno de la usona astronaŭto Perry Rhodan, kiu tie trovas averiitan arkonidan kosmoŝipon. Li per la helpo de la ekstertera tekniko de la arkonidoj sukcesas malhelpi la atommiliton inter Soveta Unio kaj Usono kaj instalas la tiel nomitan 3-an potencon. De kosma estaĵo "ĜI", kiu influis la sorton de la homaro, Perry Rhodan ricevas ĉelaktivigilon, tio estas instrumento, kiu haltigas la biologian maljuniĝon kaj ebligas al sia portanto eternan vivon, se li aŭ ŝi ne mortas per akcidento. Perry Rhodan kondukas la teran homaron paŝo post paŝo al la gvida potenco en la galaksio Lakta Vojo kaj en la intertempe plurmiljara historio de la homaro, kaj devas alfronti ĉiam novajn malamikojn el la profundeco de la kosmo.
La cikloj
La unua eldono atingis la 17-an aŭguston 2007 la kajernumeron 2400, kiu enkondukis la komencon de la 35-a ciklo kun la cikla titolo negasfero. La cikloj de la Perry-Rhodan serio estas kutime 50 aŭ 100 sinsekvaj kajeroj, kiuj entenas unu kadran epokon aŭ temon.
Tradukoj
La Perry-Rhodan-serio estis tradukita en plurajn lingvojn, ekzemple al la angla, portugala kaj japana.
La anaro
La Perry-Rhodan-serio vivas pro sia anaro. Ekzistas ĉie en la germanlingva mondo Perry-Rhodan-kluboj kaj Asocioj de Perry-Rhodan-anoj, kaj ankaŭ regule okazas anarkonferencoj (en la germana lingvo nomataj "Perry-Rhodan-Con"). La legantar-kontaktpaĝoj je la fino de ĉiu kajero interligas la legantaron tra la tuta mondo kaj eĉ en la epoko de la interreto restis grava forumo, de opiniinterŝanĝo kaj kontakto.
Perry Rhodan kaj Esperanto
En la galaksio de la Perry-Rhodan-Universo oni parolas la interkosman lingvon, artefarita lingvo, kiu estis kreita surbaze de la malnova lemura kaj arkonida lingvo, kvazaŭ la Esperanto de la Perry-Rhodan-Universo. Tial ne estas mirige, ke regule aperis sur la legantkontaktpaĝoj kontribuoj pri Esperanto, kaj tra tia kontribuo ekzemple Dietrich Michael Weidmann unuan fojon informiĝis pri Esperanto. En aŭtuno 1977 li organizis kune kun Theo Ochsenbein kaj aliaj junaj esperantistoj en Zuriko la unuan Svisan Perry-Rhodan-Anarkonferencon, kiu havis kiel laborlingvojn la germanan kaj Esperanton. Inter la honoraj gastoj estis la unua aŭtoro de Perry Rhodan, Clark Darlton, la konata verkisto Erich von Däniken kaj la nifo-esploristino Lou Zinstag. En la 80-aj jaroj aperis rete kaj surpapere en Zuriko ankaŭ la Esperanta Perry-Anarrevuo.
(19552) 1999 JJ68
(19552) 1999 JJ68 estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la en la kadro de la kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Bédarrides (stacidomo)
Bédarrides estas franca stacidomo sur linio Paris-Lyon -, situanta en Bédarrides, en departemento Vaucluse, regiono Provenco-Alpoj-Bordo Lazura.
Kojno (geometrio)
En geometrio, kojno estas pluredro difinita per du triangulaj kaj tri trapezaj edroj. Kojno havas 5 edrojn, 9 randoj, kaj ses verticoj.
Bédarrides (stacidomo)
Temas pri stacidomo de Société nationale des chemins de fer français (SNCF), priservata de trajnoj Provenco-Alpoj-Bordo Lazura.
Petelea
Petelea (hungare: Petele, germane: Birk) estas komunumo en Rumanio sude de Reghin. En 1910 ĝi havis 2 015 loĝantojn (germanoj, rumanoj, ciganoj, hungaroj) kaj en 1992 2 372 (rumanoj, ciganoj, 5 % hungaroj). Ĝia unua skriba mencio estas el 1332 kiel ekleziejo. Ĝis 1919 kaj inter 1940 kaj 1944 ĝi apartenis al Hungario (Maros-Torda vármegye). Administre apartenas al ĝi la vilaĝo Habic.
Bédarrides (stacidomo)
Ĝi situas ĉe kilometra punkto (PK) de linio Paris-Lyon - Marseille-St-Charles (830000).
Kojno (geometrio)
Kojno estas subklaso de la prismosimilaĵoj.
Petelea
Petelea situas sur la maldekstra bordo de rivero Mureș. Ĝi havas stacion ĉe la fervoja linio inter Târgu Mureș kaj Reghin. La nacia vojo DN15 inter la samaj du urboj trapasas ĝin.
Kojno (geometrio)
Kojno povas esti konsiderata kiel degenera dulatera kupolo kun supra edro kolapsita en lateron.
Kojnoj povas kreiĝi de malkomponaĵo de aliaj pluredroj. Ekzemple, la dekduedro povas esti dividita en centran kubon kun 6 kojnoj kovrantaj edrojn de la kubo. La orientiĝoj de la kojnoj estas tia ke la triangulo kaj trapezaj edroj povas konektiĝi kaj formi regulan kvinlateron.
Triangula prismo estas specifa okazo de kojno kun la du triangulaj edroj estantajn move kongrua - kongruaj kaj situantaj en paralelaj ebenoj.
Kvarlatera piramido estas degenera kojno en kiu unu el la lateroj inter du trapezaj edroj estas kolapsita en punkton.
Por kojno kun ortangula bazo, la volumeno estas
kie la baza ortangulo estas a × b, c estas longo de la apeksa latera paralelo al a, kaj h estas la alto de la baza ortangulo al la apeksa latero.
Guerrero (Chihuahua)
Guerrero estas unu el la 67 komunumoj de la meksika subŝtato Chihuahua, kiu situas en norda Meksiko kun limo al Usono. La ĉefurbo de la komunumo estas Vicente Guerrero. La kodnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 08031.
Guerrero signifas en la hispana "Militisto" kaj estas ofta familinomo kiu devenas el mezepokaj militoj.
Geografio
La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 37249 loĝantojn. El tiuj estis 18621 viroj kaj 18628 virinoj. La komunumo havas surfacon de 5603,6 km². La meza alteco (de la ĉefurbo) estas 2000 metroj super la marnivelo.
Klimato
En la komunumo jare falas averaĝe 517,2 mm/m2 de precipitaĵo. La averaĝa jara temperaturo estas 13,0 °C.
Tempozono
La komunumo, kiel la tuta subŝtato apartenas al la tempozono UTC -7 (Monta Tempo – Tiempo de la Montaña). Al tiu tempozono la subŝtato Chihuahua nur ŝanĝis en 1998. Antaŭe ĝi apartenis al la centra tempo (UTC -6).
Sociogeografio
Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a., (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).
Sheppey (insulo)
Sheppey estas insulo de 36 kvadrataj mejloj ĉe la norda marbordo de Kent, Anglio. En 2001, laŭ la censo, ĝi enhavis ĉirkaŭ 37,850 loĝantojn. Markolo nomata la Swale apartigas ĝin de la ĉeflando. La nomo Sheppey devenas de la anglosaksa kaj signifas "Insulo de ŝafoj".
Urboj kaj vilaĝoj
La ĉefaj urboj kaj vilaĝo sur Sheppey estas:
Pontoj
Dum la regado de Eduardo la 1-a (Anglio) ponto konstruiĝis por ligi la insulon al la ĉeflando, sed la maro detruis ĝin. Poste necesis boatoj kaj pramoj por eliri de la insulo. Nur en 1860 estis plua ponto konstruita. La nuna ponto konstruiĝis en 1960.
Historio
En 1545 fortikaĵo konstruiĝis por protekti anglan mararmeon kiam ĝi ankris en la rivero Medway. En 1667 nederlanda mararmeo kaptis la fortikaĵon.
Dum la 17-a jarcento Samuel Pepys fondis dokejon por la angla mararmeo ĉe Sheerness: ĝi daŭris ĝis 1960. Hodiaŭ Sheerness estas komerca haveno.
En 1688 Jakobo la 2-a (Anglio) alteriĝis ĉe Elmley dum sia fuĝado el Anglio, sed estis atakata de la loĝantoj, kiu kredis ke li estas la jezuito Edward Petre, kaj forprenis liajn monon, poŝhorloĝon kaj kronadan ringon. Fine unu el la atakantoj rekonis lin kaj li estis detenata kaj portata al Faversham.
1696
En la jaro 1696 post Kristo okazis, interalie:
Sheppey (insulo)
Historio
Estas ĉirkaŭ 200 ŝipvrakoj ĉirkaŭ Sheppey, inlkuzive tiun de la usona ŝipo Richard Montgomery, kiu portis 1,500 tunoj da bomboj kaj aliaj eksplodiloj al Anglio en 1944: iuj kredas ke tiu vrako estas ankoraŭ danĝera.
Naturhistorio
Proksime al Elmley situas birdrezervejo.
Dum la 18-a jarcento Edward Jacob eltrovis multajn fosiliojn. En 2008 paleontologoj elfosis fosilian kranion de granda flugbirdo Dasornis, kiu vivis dum la Eoceno.
Sheppey esats la plej norda loĝloko de skorpioj, kiuj verŝajne alvenis ŝipe dum la 1860-a jardeko.
Aviado
Dum la frua 20-a jarcento Sheppey ludis gravan rolon rilate la evoluon de avioj, kun grava flugklubo.
Malliberejoj
Ĉe Sheppey, sude de Eastchurch, estas tri malliberejoj kun ĉirkaŭ 2,200 malliberuloj.
János Bókay
János BÓKAY [jAnoŝ bOkai], laŭ hungarlingve kutima nomordo Bókay János estis hungara verkisto, tradukisto, framasono, membro de Societo Kisfaludy (1935), membro de Societo Petőfi (1935). Lia avo estis samnoma János Bókay (kuracisto, 1822), lia patro estis samnoma János Bókay (kuracisto, 1858).
János Bókay naskiĝis la 1892 en Budapeŝto. Li mortis la 1961 en Budapeŝto.
Biografio
János Bókay frekventis universitaton pri juro en Budapeŝto, poste li eklaboris en 1914 en la ŝtata administrado. En la sekva jaro li komencis tradukadi el la rusa, germana, angla lingvoj, baldaŭe origine verkadi. Inter 1933-1944 li estis direktoro de literatura instituto-eldonejo, pli frue kaj poste li laboris en diversaj laborejoj.
Sankt Martin im Sulmtal
Sankt Martin im Sulmtal estas komunumo de Aŭstrio. Ĝi apartenas al la federacia lando Stirio kaj al la distrikto Deutschlandsberg. Komence de la jaro en la komunumo vivis  loĝantoj.
Agato
Agato estas amorfa, tavole kolorigita formo de kalcedono, demetiĝinta en geodojn, laŭ paralelaj tavoloj, prezentante variajn, ordinare diafanajn koloraĵojn. Ĝi havas la durecon de 6,5 laŭ la Mohs-skalo, kaj denson de 2,58. Ĝi troviĝas en magmaj rokaroj.
Ĝi havas la kemian formulon de SiO2. Ĝi estas mikrokristala kvarctipo.
Ĉar ĝi estas dura, tiel ĝi estas uzata por teknikaj iloj, sed servas ankaŭ por juveloj, kiaj kameoj.
Historio
La originalan nomon de agato (aĥat) donis Theophrastos post rivero Achates (hodiaŭ Drilo, Sicilio), kie oni trovis ĝin. Tiu skriba formo (kun ch) restis nur en kelkaj lingvoj. Ĉe la plimulto la nomo ŝanĝiĝis al agat(o).
Jam en la fruaj epokoj havis ĝi altan valoron. Ĝi estas menciita jam en la Biblio, en la 2-a libro de Moseo, 28, 17-20.
Variaĵoj
Laŭ la diverskoloraj tavoloj, oni nomas diverse la agatojn. Plej gravaj estas
Caponago
Caponago estas komunumo de Italio. Ĝi estas parto de la laŭ decido de 2004 kreita kaj en 2009 plene ekfunkciinta provinco Monza kaj Brianza en la regiono Lombardio - antaŭe ĝi apartenis al la provinco Milano. Fine de en la komunumo vivis.
Valérie Lagrange
Valérie LAGRANGE, realnome Daniele Charaudeau (naskiĝis en Parizo) estas franca aktorino kaj kantistino.
Ortodoksa katedralo Ĉieliro de Maria (Budapeŝto)
Ortodoksa katedralo Ĉieliro de Maria (hungare Istenszülő elhunyta Nagyboldogasszony ortodox székesegyház) estas eklezia konstruaĵo en Budapeŝto (Hungario).
Historio
En la 18-a jarcento jam multe da grekaj komercistoj vivis en Pest (urbo). Ili vizitis mesojn en Serba preĝejo Sankta Georgo (Budapeŝto), ekde 1784 jam en ĉiu dua dimanĉo estis greklingva meso. Baldaŭ kapacito de la preĝejo ne sufiĉis. pli, ol 600 da grekoj aĉetis lokon ĉe bordo de Danubo en 1790. La preĝejo estis preta en 1801. Miklós Ybl iomete trakonstruis la fasadon, samtempe li konstruis pintojn al ambaŭ turoj en 1873. Paŝo post paŝo la ortodoksuloj parte estis ankaŭ hungaroj, en 1931 la eklezio prenis la nomon "hungara", tamen la mesa lingvo restis la grka ĝis 1949. Dum sieĝo de Budapeŝto en 1945 la katedralo parte ruiniĝis, inter 1946-1949 la konstruaĵo iomete renoviĝis, en 1953 la fasado plibeliĝis. Post la 2-a mondmilito estreco de Konstantinopolo ĉesis, poste sekvis estreco de Moskvo. Pri tio okazis fina jura verdikto en 2005. En la 1970-aj jaroj kaj 1990-aj jaroj la katedralo estis renovigita escepte la turojn. Nuntempe lingvoj de la mesoj estas greka, hungara kaj eklezia slava.
Konstruaĵo
La impona konstruaĵo situas laŭ la trotuaro inter aliaj domoj. La fasado estas simetria, escepte la mankantan turoparton. Meze funkcias la enirejo. Interne la vido estas simila, ol en aliaj ortodoksaj preĝejoj. Aparte menciindas la belega ikonostazo.
En la 2010-aj jaroj Vladimir Putin promesis rekonstruon de la mankhava turo.