cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Lajos Básti
Biografio
Lajos Básti devenis el juda familio. Li frekventis gimnazion en sia naskiĝurbo, poste li akiris aktoran diplomon en Akademio pri Teatro kaj Filmo. Dum la 2-a mondmilito li estis trudlaboristo. Baldaŭe li edziĝis, poste havanta filinon. Inter 1952-1960 li ankaŭ instruis en la akademio (jam altlernejo). Ĝis 1968 li apartenis al trupo de Nacia Teatro (Budapeŝto), poste li ludis en alia teatro, sed li revenis al Nacia Teatro. Li ricevis premion Kossuth en 1955, pli frue kaj poste ankaŭ aliajn premiojn.
Éva Patkó
Éva PATKÓ [patkO] rumania hungara reĝisorino, universitata instruistino. Ŝi naskiĝis en Salonta la 21-an de aŭgusto 1981.
Kariero
Éva Patkó akiris diplomon en 2002 pri reĝisorado de teatro en la rumana sekcio de Teatroarta Univesitato de Târgu Mureș, de 2006 en la hungara sekcio. De 2006 ŝi estas doktoriĝonta studentino de la sama universitato. En 2007-2008 ŝi estis reĝisoro, festivalorganizinto de Teatro Tomcsa Sándor de Odorheiu Secuiesc, en studjaro 2008-2009 studento de UCTDB (University of California Theater Department Berkeley, Kalifornio, Usono). De 2009 ŝi estas instruisto de Arta Universirato de Târgu Mureș.
ETA (apartigilo)
Vortoj:
Mallongigoj:
László Péter Bíró
László Péter BIRÓ [lAslO], laŭ hungarlingve kutima nomordo Bíró László Péter estis hungara fizikisto, membro (korespondanta en 2013, ordinara en 2019) de Hungara Scienca Akademio.
László Péter Bíró naskiĝis la  1955 en Cluj.
Biografio
László Péter Bíró apartenis al la hungara minoritato en Rumanio. Li atingis la sciencan gradon PhD en 1998, li doktoriĝis (DSc) en 2005 antaŭ la akademio. Ekde 1991 li laboras en akademia instituto. Li okupiĝis precipe pri nanoteknologio. Li ricevis premiojn inter 1998-2011.
Loit
Loit (dane: Løjt) estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Schleswig-Flensburg de la federacia lando Ŝlesvigo-Holstinio. Ĝi troviĝas en la distrikto Schleswig-Flensburg de la federacia lando Ŝlesvigo-Holstinio. Fine de la komunumo havis  loĝantojn. La teritorio estas parto de la komunumaro Süderbrarup, administra ligo de pluraj formale sendependaj politikaj komunumoj.
Insulo Pender
Insulo Pender estas insuleto en la Georgia Markolo, pli-malpli meze inter la urboj Vankuvero kaj Viktorio en Brita Kolumbio. Ĝi ampleksas terenon de ĉ. 30 kvadrat-kilometroj kaj gastigas ĉ. 2200 daŭrajn loĝantojn krom granda nombro de homoj kiuj loĝas sur la insulo nur dum parto de la jaro.
Kiel parto de la suda Golf-Insularo Insulo Pender havas mildan sub-mediteranean klimaton. Ĝia pejzaĝo konsistas el malgrandaj farmobienoj, arbokovritaj montetoj, kelkaj lagoj, kaj multaj golfetoj kaj plaĝoj.
Kvankam oni ofte parolas pri Insulo Pender kvazaŭ ĝi estus unu insulo, efektive ĝi estas du insuloj, Norda Insulo Pender kaj Suda Insulo Pender, kiujn apartigas mallarĝa kanalo unue elfosita en 1903 kaj kiujn nun konektas unuŝpura ponto konstruita en 1955. La plimulto de la loĝantoj kaj servoj troviĝas sur Norda Insulo Pender, dum Suda Insulo Pender estas pli kamparan sed havas la popularan boatejon de Poeta Kreko (angle: Poet's Cove), iam konata kiel Haveno Bedwell (angle: Bedwell Harbour).
La insulo estas populara celloko por fiŝkaptado, kajakado, plonĝado, kaj aliaj subĉielaj aktivecoj. Sur la insulo ankaŭ estas 9-trua golfludejo, provinca kampadejo, multaj hoteletoj, kaj "Poet's Cove hotel and spa", luksa feriejo kiu malfermiĝis en 2005. Depost 2003 multaj provincaj municipaj parkoj de la insulo estas enkorpigitaj en la nova Nacia Park-Rezervejo de la Golf-Insuloj.
Oni povas atingi Insulon Pender per regulajn pramservojn, kiujn provizas Pramoj BK de Swartz Bay (apud Viktorio), Tsawwassen (apud Vankuvero), kaj aliaj sudaj Golf-Insuloj, kiel ankaŭ per regulaj flugoj de maraviadiloj kaj akvotaksioj. Insulo Pender ankaŭ havas unu herbejan surterigejon por aviadiloj kaj surterigejo por helikopteroj apud la ĉefa butikumaro.
Ĉina Esperanto-Ligo
La morto de Maŭ Zedong en 1976 signifis la komencon de iagrada liberaliĝo en la lando. Ĉina Esperanto-Ligo provis aliĝi al UEA en 1979, sed la UEA-Estraro en la UK Lucerno decidis ke la statuto de la ligo estas neneŭtrala kaj tial neakceptebla. Sed komence de 1980 UEA ricevis novan statuton, kiu permesis la aliĝon de neneŭtralaj Landaj Asocioj se ili respektis la statuton kaj neŭtralecon de UEA. Sekve ĈEL aliĝis en 1980.
Krom El Popola Ĉinio, ĈEL eldonas ankaŭ la dulingvan dumonatan bultenon Informilo de ĈEL.
Gábor Adriányi
Gábor Adriányi [adriAnji], laŭ hungarlingve kutima nomordo Adriányi Gábor estas hungara pastro, eklezia historiisto, profesoro, membro (ekstera (2016) de Hungara Scienca Akademio.
Gábor Adriányi naskiĝis la  en Nagykanizsa.
Biografio
Gábor Adriányi frekventis mezlernejojn en Esztergom kaj Budapeŝto, ekde 1954 li studis en centra seminario, sed li estis forigita, ĉar li ne akceptis pacopastran movadon (ĝi estis komunista organizaĵo). En 1960 episkopo István Zadravecz sekrete pastrigis lin. En la sekva jaro li forlasis la landon kaj en Romo li doktoriĝis el teologio. En 1971 li komencis instrui en universitato de Bonn kiel privata profesoro. Post 2 jaroj li estis nomumita docento, en 1974 eksterordinara profesoro, post 2 jaroj katedrestro. Post longaj jaroj li instruis ankaŭ en Veszprém (urbo) kaj Budapeŝto, eĉ en Scienca Universitato Loránd Eötvös li iĝis privata profesoro. Li ricevis 2 hungarajn premiojn. Li havas la eklezian titolon titulara kanoniko.
1566
En la jaro 1566 post Kristo okazis, interalie:
3147 Samantha
3147 Samantha estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la rusa astronomino Ljudmila Ivanovna Ĉerniĥ elde la Krimea astrofizika observatorio de Nauĉno en Ukrainio.
NGC 1863
NGC 1863 (alia indiko — ESO 56-SC77) estas malfermita stelamaso en konstelacio Orfiŝo.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Preĝejo Sankta Anna (Szentes)
preĝejo Sankta Anna estas romkatolika historia monumento en Hungario, en urbo Szentes.
Historio
La unua mencio pri la preĝejo okazis en 1332. En la 16-a jarcento la kalvinanoj uzis la preĝejon, en 1697 la turkoj bruldetruis ĝin, sed en 1701 ĝi jam renoviĝis. En 1747 la katolikoj rericevis la preĝejon, post 3 jaroj memstara katolika grupo formiĝis, ankaŭ la preĝejo renoviĝis, inter 1764-1768 ĝi barokiĝis kaj pligrandiĝis. La unua orgeno alvenis en 1750. En 1834 tertremo kaŭzis gravajn difektojn. Escepte la turon oni malkonstruis la konstruaĵon en 1844, post 3 jaroj pretiĝis la nova klasikisma preĝejo, sed ankaŭ la turo iĝis pli alta. Pli nova orgeno alvenis en 1889, ĝi moderniĝis en 1928. Nova paroĥa domo estis konstruita en 1937, ĝi estis ligita al la preĝejo kun arkadoj. Ekstere la preĝejo renoviĝis en 1981.
Konstruaĵo
La preĝejo situas sola laŭ placo, kie en 1886 novrenesanca kolono pri Sankta Triunuo kun skulptaĵoj pri la 4 evangeliistoj estis metitaj. En mezo de la preĝeja fasado la tura rizalito altiĝas kun la ĉefenirejo. En la fasado estas ankaŭ 2 niĉoj, ene troviĝas skulptaĵoj pri Sankta Jozefo kaj Sankta Petro. La navo formas brikon kaj sakristio estis alkonstruita. Ankaŭ en la dekstra flanko troviĝas enirejo. La sanktejo estas duonronda. La ĉefaltara bildo prezentas Sanktan Annan. Sur la plafonon sekpentraĵoj estis pentritaj en 1910. Ĉe la ĉefaltaro estas ankaŭ 2 flankaj altaroj, sub la galerio situas altaro pri Dolora Sankta Maria. La benkoj el kverkoj estis faritaj inter 1846-1850.
Kermeso okazas en la 26-an de julio.
Vivaro Romano
Vivaro Romano estas komunumo de Italio.
1918
1918 estis normala jaro komenciĝanta marde (ligilo montras kalendaron).
En la jaro 1918 post Kristo okazis, interalie:
Labuty
Labuty (Labud) estas municipo en distrikto Hodonín, en Sudmoravia regiono en Ĉeĥio 8 km nordoriente de Kyjov. Vivas ĉi tie.
Historio
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1351.
Buzy-en-Béarn (stacidomo)
Buzy-en-Béarn estas franca stacidomo sur linioj -  kaj  -, situanta en  Buzy, en departemento Pyrénées-Atlantiques, regiono Nova Akvitanio.
Temas pri stacidomo de Société nationale des chemins de fer français (SNCF), priservata de trajnoj Nova Akvitanio.
Robert Peary
Robert Edwin Peary, Sr. (6-a de majo 1856 – 20-a de februaro 1920) estis usona esploristo kiu asertis esti atinginta la geografian Nordan poluson per sia ekspedicio la 6an de aprilo 1909. La postulo de Peary estis amplekse kredita dum plej el la 20a jarcento, pli ol la konkurenca postulo fare de Frederick Cook, kiu diris ke li estis tie jam unu jaron antaŭe. Ambaŭ postuloj estis amplekse debatitaj en gazetaro ĝis 1913.
Modernaj historiistoj ĝenerale opinias, ke Cook ne atingis la poluson. Baze sur kalkuloj pri la propraj registroj de Peary, la brita polusesploristo Wally Herbert konkludis en libro de 1989 ke Peary ne atingis la poluson, kvankam li povus esti tiom proksima kiom ĝis je 60 mejloj (97 km). Liaj konkludoj estis amplekse akceptitaj. Herbert estis la unua nedisputita esploristo kiu atingis la Nordan Poluson per surfaca veturado, kondukante britan ekspedicion en 1969.
Jermak (partizana taĉmento)
Jermak estis kaŝnomo de soveta organizita paraŝutistaro, poste partizana grupo kaj fine partizana brigado operacianta sur teritorio de Protektorato Bohemio kaj Moravio. La taĉmento, kiu absorbis en siajn vicojn fuĝintajn sovetajn militkaptitojn kaj lokajn loĝantojn, agadis precipe en spaco de Drahana montetaro, kie fine de la dua mondmilito la taĉmento faris vicon de sabotaj agadoj.
Formiĝo kaj aktivigo de la paraŝutistaro
La paraŝutistaro estis formita en aŭgusto 1944 kaj ĝi havis dek kvin membroj, dek kvar rusojn kaj unu polon:
Devene la taĉmento devis transpaŝi la 1-an de septembro 1944 batallinion en spaco de urbo Frysztak en Pollando, sed tio ne sekcesis al ĝi. Tial ĝi estis nokte el la 30-a de septembro je la 1-a de oktobro je la dua provo aktivigita sur Moravio peraviadile. Operacia teritorio de la grupo estis destinita vilaĝo Studnice apud Armea spaco Březina. La paraŝutistaro alteriĝis en valo Rakovecké údolí inter Ruprechtov kaj Račice.
Oni ne sukcesis sekretigi la desaltigon mem kaj tial la tuta spaco de la desaltigo fariĝis celo de germana esploragado. La paraŝutistoj ja sukcesis eskapi, sed ili perdis parton de ekipaĵo.
Agado
La paraŝutistoj dum transŝovo sukcesis akiri vicon de kontaktoj inter loka loĝantaro kaj samtempe ili akceptis en siajn vicojn grupon de fuĝintaj rusaj militkaptitoj. Dank' al kreskiĝado de la grupo la trupo estis dividita kaj ekde novembro 1944 kelkaj grupoj operaciis memstare. Kontraŭ Jermak gestapo el Brno aktivigis konfidentojn kaj la tn. kontraŭbandojn (Gegenbande) kreitaj de rusoj kaj ukrainanojn, kiuj kunlaboris kun nazioj. Tiuj ŝajnigis sin kiel partizanoj kaj ili petis helpon de loĝantaro. Tiuj, kiuj lasis sin trompi, estis sekve arestataj fare de gestapo.
Divido de la trupo
Komence de decembro gestapo sukcesis akiri informojn pri kunveno de komandantoj inkluzive de kelkaj membroj de taĉmento Jermak en Žďárná. Dum atako estis du partizanoj mortigitaj, pluaj el ili, inkluzive de radistino Parŝinova sukcesis eskapi. La kerno de Jermak estis poste transŝovita al Prosetín. Pluan parton de Jermak gestapo sukcesis elserĉi apud Nýrov. Ĉi tie kontraŭ ilia arbara bunkro ekatakis la 11-an de januaro speciala persekuta taĉmento kun membroj de gestapo. Dum la batalo falis ĉiuj kvar partizanoj. Pro motivo de okazantaj agadoj de la germana sekureca aparato taĉmento Jermak estis dividita en pli malgrandajn partojn kaj ties agado dampita.
Provokistoj
Komence de februaro 1945 gestapo sukcesis militkapti kaj sekve aldevigi al kunlaborado unu el rusaj partizanoj, kiu sekve ne nur ke malsekretigis vicon de indikoj pri la agado de Jermak, sed li komencis eĉ labori por gestapo kiel provokisto. Dank' al pluaj indikoj akiritaj per torturado de rezistmovadanoj germanoj sukcesis akiri informojn pri preparata kunveno inter komandantoj de Jermak kaj Tria ĉeĥoslovaka atakanta roto de generalo Luža la 26-an de februaro. Lokon de la kunveno, domon de arbaristo proksime de Šerkovice konkeris provokistoj alivestitaj kiel partizanoj. Post alveno de la komandantoj okazis batalo, dum kiu falis Dimitrijev, la komandanto de Jermak, Ĵeleznjak estis kaptita kaj en aprilo ekzekutita. En sekva arestigado estis arestita vico de kunlaborantoj de Jermak.
Nova komandanto
Post la falinta Dimitrijev transprenis la komandadon lia vicestro Petrovskij. La perdo de la komandantoj kaj reto de kunlaborantoj devigis parton de Jermak al plua dampigo de la agado. Partoj de la taĉmento operacianta en Polička-regiono kaj Prostějov-regiono restis netuŝitaj. Ekde marto tiuj ĉi grupoj komencis entrepreni diverzajn agadojn kontraŭ trafikaj komunikiloj, precipe al fervojo.
Damaĝigita ponto apud Helenín
La 10-an de aprilo 1945 estis fare de kvinmembra grupo de partizanoj per eksplodigilo damaĝigita ponto apud municipo Helenín. La ponto estis sur vojlinio Jihlava - Brno. La ponto post enveturo de trajno kun germanaj soldatoj ne eltenis kaj tri vagonoj frakasiĝis ĝis rivero Jihlava. Pro morto de 52 kaj pro vundiĝo de 119 germanaj soldatoj, laŭ amatora historiisto Jiří Vybíhal, temis pri la plej granda diverza agado farita de partizanoj sur teritorio de Protektorato.
Devene dek kvin membra paraŝutistaro ekkreskis kaj ĝi estis dividita. La taĉmentoj portanta nomon Jermak, agadis en regionoj de Prostějov, Olomouc, Vyškov, en ĉirkaŭaĵo de Polička kaj Velké Meziříčí. Kelkaj grupoj faris divezajn agadojn sur fervojo kontraŭ germanaj kolonoj aŭ per elarmigaj atakoj de ĝendarmaj stacioj. Pluaj grupoj plejparte okupiĝis per provizor-agadoj, sed ankaŭ per agadoj de la tn. individua teroro (punigado kaj timigado de kunlaborantoj kungestapo kaj personoj de gwrmana nacieco).
Agado en Javoříčko
Grupo Jermak-Fursenko agadanta en regiono de Litovel okupiĝis per provizado kaj individua teroro. La aprila agado de la jaro 1945 en Javoříčko, kiam estis fare de partizanoj murditaj 3 homoj en tiama arbarista domo (patrino kun du infanoj), gvidis al bruligo de la tuta municipo Javoříčko fare de taĉmento de SS. Konsisto de la agado de SS estis murdigo de 38 loĝantoj de Javoříčko, de ĉiuj ĉeestantaj viroj pli aĝaj 15 jaroj.
Perdoj
La partizana taĉmento, pli poste partizana brigado Jermak dum tempo de sia agado en Protektorato kunigis 286 batalantoj, el kio estis 35 ĉeĥoj kaj ankoraŭ pli grandan nombron de helpantoj kaj subtenantoj. La malpli alta nombro de ĉeĥoj estis donita pro enmembrigo de granda nombro de la fuĝintaj sovetaj militkaptitoj. Ekzemple kiam estis la 15-a de decembro 1944 fermita interkonsento pri eniro de anoj de ĝisnun memstara partizana taĉmento Ĉapajev (Baĥmutskij-Serinek) en vicon de pli fortaj taĉmentoj operaciantaj en la regiono - ĝis Jermak kaj ĝis Doktoro Miroslav Tyrš, sovetoj elektis kutime Jermakon kaj ĉeĥoj Doktoron Miroslav Tyrš.
La taĉmento faris sume 243 batal agadojn kaj elreligis 23 trajnojn. En bataloj ĝi mortigis 1 279 malamikajn soldatojn kaj 734 militkaptis. El propraj vicoj falis 39 partizanoj.
Instituto Nacional de Lenguas Indígenas
La Instituto Nacional de Lenguas Indígenas —en Esperanto Instituto Nacia de Lingvoj Indiĝenaj, pli bone konata per sia akronimo INALI (por teno de la akronimo elektiĝis la en Esperanto iom nekutima vortordo)— estas meksika federacia publika agentejo, kreita la 13-an de marto 2003 per la aprobo de la Ley General de Derechos Lingüísticos de los Pueblos indígenas (Ĝenerala leĝo pri Lingvaj Rajtoj de la Indiĝenaj Popoloj) pere de la administrado de la ŝtata prezidanto Vicente Fox Quesada.
La instituto estas necentra agentejo de la federacia registaro de Meksiko, alfiksita al la Sekretariejo de Edukado Publika (Secretaría de Educación Pública aŭ SEP). Ĝia plej alta organo estas la Nacia Konsilio, kies prezidanto estas la Sekretario de Publika Edukado, dum la Ĝenerala Direktoro zorgas pri la ĉiutaga agado.
INALI laboras por antaŭenigi kaj protekti la uzon de la indiĝenaj lingvoj de Meksiko, kiuj dividiĝas en 68 grupoj de vivantaj lingvoj kaj centoj da "lingvaj variaĵoj". Kvankam multaj el la "grupoj" estis tradicie konsideritaj solaj lingvoj, INALI rekomendas ke la "variaĵoj" estu konsiderataj kiel apartaj lingvoj en ĉiuj aferoj de juro, edukado, sano, civila administrado aŭ informado. Unu el la ĉefaj taskoj de INALI estas preventi la malaperon kaj estingon de la indiĝenaj lingvoj de la lando kiuj postvivis el la antaŭhispanaj tempoj.
San Juan Cotzocón
San Juan Cotzocón estas unu el la 570 komunumoj de la meksika subŝtato Oaxaca. La ĉefurbo de la komunumo same nomiĝas San Juan Cotzocón. La ŝlosilnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 20 190.
Geografio
San Juan Cotzocón apartenas al la distrikto Mixe al kiuj apartenas entute 17 komunumoj. Ĝi situas en la regiono Sierra Norte, kiu apartenas al la nordorienta parto de la subŝtato Oaxaca (vd. la mapon). La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 22478 loĝantojn. El tiuj estis 10818 viroj kaj 11660 virinoj. La komunumo havas surfacon de 945.39 kvadratkilometroj. La meza alteco estas 1200 metroj super la marnivelo.
Sociogeografio
En la jaro 2000 (laŭ INEGI) en la komunumo vivis 9903 indiĝenoj. El tiuj 8278 aĝis pli ol 5 jaroj. Entute 8278 personoj estis dulingvaj (hispana kaj indiĝena lingvoj).
Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a., (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).
NGC 1864
NGC 1864 (alia indiko — ESO 56-SC79) estas malfermita stelamaso en konstelacio Orfiŝo.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
1078
En la jaro 1078 post Kristo okazis, interalie:
Montferrat (Var)
Montferrat (jen france kaj okcitane) estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Var, en la regiono Provenco-Alpoj-Bordo Lazura (Provence-Alpes-Côte d'Azur, prononcata, okcitane Provença-Aups-Còsta d'Azur), kaj administre apartenas al la kunurba komunumo de Draguignan, kreita en 2001. Fine de en la komunumo vivis.
Ŝtato Borno
Ŝtato Borno aŭ plenforme en la angla Borno State - en Esperanto eble Borno-Ŝtato - estas ŝtato respektive fakte subŝtato en plej nordorienta Niĝerio. La ŝtato estis formita en 1976 per la disigo de la tiama Nordorienta Ŝtato. Ĝis 1991 ĝi enhavis kio estas nune la Jobe-Ŝtato.
La ĉefurbo kaj registara sidejo estas Maiduguri.
Ĉefaj etnaj grupoj estas kanuroj kaj baburoj, sed ankaŭ troviĝas bagaraoj. Temas pri tre islama areo, kie funkcias la terorisma grupo Boko Haram.
Phan Xi Păng
Phan Xi Păng estas monto nordokciente de Vietnamio 19 km de urbo Sa Pa. Nomita la tegmento de Vietnamio, alta de 3143 m, ĝi estas la plej alta pinto de la lando.
Ĝi estis baptita antaŭ 100 jaroj de turisto franca.
Maifeld (apartigilo)
Maifeld staras por:
Rigardu ankaŭ
Ferenc Bíró
Ferenc Bíró, laŭ hungarlingve kutima nomordo Biró Ferenc estis hungara inĝeniero, profesoro, membro (korespondanta en 1949) de Hungara Scienca Akademio. Lia origina nomo (ĝis 1945) estis Rákosi Ferenc, lia frato estis Mátyás Rákosi.
Ferenc Bíró naskiĝis la  1904 en Sopron. Li mortis la 2006 en Budapeŝto.
Biografio
Ferenc Bíró devenis el juda familio. Li frekventis gimnazion, poste li eklaboris en fabriko en Budapeŝto en 1914. Post la 1-a mondmilito li migris laŭvice al Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj, Aŭstrio, Francio, fine en 1925 al Soveta Rusio. Li laboris ĉie, kiel simpla laboristo. En Moskvo li plulernis ricevinta diplomon en 1935. Dum la 2-a mondmilito li estis kapitano en la Ruĝa Armeo, poste li hejmenvenis kaj aliĝis al la komunistoj. Li eklaboris en fabrikaro de Manfréd Weiss kiel ĉefdirektoro. Inter 1950-1956 li estis subministro, krome li ekinstruis en la teknikuniversitato. Li estis ankaŭ katedrestro. Post la Hungara revolucio de 1956 li denove migris al Sovetunio, kie li laboris en instituto. En 1958 li havis eblecon hejmenveni. Li ricevis mezgrandajn postenojn en Budapeŝto, sed li ne rajtis uzi rangojn akademiano kaj profesoro. En 1968 li pensiuliĝis, sed pli frue li partoprenis en planado de nova ekonomia sistemo.
Li havas edzinon, kiu naskis filon. Li okupiĝis precipe pri produkta sistemo de maŝinoj. Li ricevis premion Kossuth en 1949, pli frue kaj poste ankaŭ aliajn premiojn.
Fontoj
http://www.tudosportal.hu/egy.php?id=1482 hungarlingva biografio]
Portugala Esperanto-Asocio
Portugala Esperanto-Asocio - Associação Portuguesa de Esperanto - estas la Landa Asocio de UEA por Portugalio.
Post la malpermeso de Esperanto-asocioj en 1936, nur en 1972 PEA povis restariĝi, sub la postulo sekvi la gvidliniojn de la eduka ministerio. La fino de la diktatoreco en 1974 ĉesigis ĉiujn restrikciojn por Esperanto en tiu lando. Malgraŭ la malhelpoj UEA kaj IEL havis daŭre membrojn en Portugalio kaj ankaŭ ĉefdelegiton.
PEA aliĝis al UEA en 1979; ĝia prezidanto estas José Manuel Gaspar Martins (stato 2007). La malformale organizita junulara sekcio Portugala Esperanto-Junularo estas la landa sekcio de TEJO en Portugalio.
Calvià
(jen katalune) estas municipo de la mediteranea insulo Majorko, en la aŭtonoma komunumo de la Balearaj Insuloj apartenanta al Hispanio kaj al la Eŭropa Unio. Laŭ la stato de en la municipo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km².
Ĝi limas norde kun la municipo Puigpuñent kaj kun Estellenchs, oriente kun Palma de Mallorca, oriente kun Andrach kaj sude kun la Mediteraneo. Aktuale, ĝi estas la dua municipo laŭ loĝantonombro de la tuta baleara insularo, superita nur de la ĉefurbo, Palma. Urba disvolvigo rilatas al turismo. Pli tradiciaj enspezofontoj estas olivarboj, karoboj (Ceratonia silicua) kaj migdalarboj. Estis brutobredado de porkoj kaj ŝafoj, kaj gravis ankaŭ varia fiŝkaptado.
Krome la urbo estas konata pro ĉampioneco de ŝako.
Malvarma barĉo
Malvarma barĉo estas malvarma supo el ruĝa beto, tradicie manĝata en Litovio, Latvio kaj pluraj slavaj ŝtatoj de orienta Eŭropo. Samkiel la varma supo barĉo ĝi ĉefe konsistas el ruĝa beto, sed tamen havas alian recepton ol la varma variaĵo, do ne simple estas "malvarmiĝinta barĉo".
En la diversaj landoj, en kiuj la supo tradicias, ĝi nomiĝas:
Preparo
La preparo komenciĝas per erigo de junaj ruĝaj betoj, kiuj sekve estas boligitaj kune kun la betaj folioj. Post malvarmiĝo, la supo kutime miksiĝas kun acida kremo, acidigita lakto, kefiro aŭ jogurto (laŭ regionaj preferoj). Tipe, krudaj erigitaj legomoj kiel rafanoj aŭ kukumoj estas aldonataj kaj la supo fine dekoriĝas per aneto aŭ petroselo. Ofte erigitaj malmole boligitaj ovoj estas aldonitaj. La supo havas intense rozan koloron kiu varias en intenseco laŭ la interrilato inter ruĝaj betoj kaj laktoproduktoj.
Referencoj
Borscht
Paŭlo Tretjakov
Paŭlo TRETJAKOV (Павел Михайлович Третьяков) estas eminenta rusa mecenato, kune kun sia frato Sergio fondinto de Tretjakova galerio en Moskvo. Li naskiĝis la 27-an de decembro 1832 n.s. en Moskvo, mortis la 16-an de decembro 1898 en la naskiĝurbo.
Liaj gepatroj Miĥail Zaĥaroviĉ Tretjakov (1801- 1850) kaj Aleksandra Danilovna Borisova (1812–1899) apartenis al riĉaj moskvaj negocaj klanoj kaj estis geestroj de kelkaj fabrikoj produktintaj ĉefe linaĵojn. Ili havis entute naŭ gefilojn. En 1848 la familion trafis grava malfeliĉo - pro skarlatino mortis kvar infanoj kaj baldaŭ mortis la patro. Plu elvivis Paŭlo, Sergio (1834–1892), Elizaveta (1835–1870), Sofia (1839–1902) kaj Nadeĵda (1849–1939). Laŭ la patra testamento la tutan propraĵon heredis liaj filoj Paŭlo kaj Sergio, kiuj plu sukcese komercis.
Aŭguste de 1865 Paŭlo edziĝis al Vera Nikolajevna Mamontova (1844–1899), kuzino de Savo Ivanoviĉ Mamontov fama rusa entreprenisto kaj filantropo. En 1866 naskiĝis ties filino Vera (1866–1940), poste naskiĝis Aleksandra (1867–1959), Ljubov (1870–1928), Miĥail (1871–1912), Maria (1875–1952) kaj Ivan (1878–1887). Ivan mortis infanaĝe kaj Miĥail estis debila knabo, kiu ne taŭigis por esti daŭrigonto de la familia profesio.
En 1854 aperis pasio de Paŭlo al kolektado de pentraĵoj prefere faritaj de rusaj majstroj. Baldaŭ ties granda kvanto bezonis apartan deponejon, por kio Tretjakov komence konstruis alojn al sia loĝejo en Lavruŝinskij strateto de Moskvo. Poste li kaj lia frato Sergio, kiu same kolektis bildojn de okcidenteŭropaj pentristoj, fondis la galerion. Ekde 1877 Sergio Miĥajloviĉ estis urboestro de Moskvo. Laŭ lia iniciato aperis grava pasejo kunliginta du stratojn encentre de Moskvo: Nikolskaja kaj Teatralnaja. Sur muro de unu konstruaĵo pendas memortabulo pri honoraj civitanoj de la urbo - fratoj Tretjakov. Omaĝe al ili same nomiĝas tiu pasejo.
Laŭ la testamento duonon de sia propraĵo Paŭlo Miĥajloviĉ heredis por filantropio: fondo de hospico por vidvinoj, junaj infanoj kaj fraŭlinoj de la mortintaj pentristoj. Li longtempe suferis pro ulcero de stomako, kio mortigis lin la 16-an de decembro 1898. Lin oni sepultis en moskva Danilova tombejo. Ekde 1948 restaĵoj de Paŭlo Miĥajloviĉ Tretjakov estas enterigitaj en Novodeviĉje tombejo de Moskvo.
Post tri monatoj pro neeltenebla malĝojo mortis lia amanta edzino Vera Nikolajevna.
Palm Springs
Palm Springs (en Esperanto "Palmaj Fontoj") estas urbo en okcidenta Usono. Ĝi situas oriente de Los-Anĝeleso, apartenas al la subŝtato Kalifornio kaj al ties kantono Riverside. Laŭ stato de la jaro en la urbo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km².
Hodod
Hodod (hungare: Hadad, germane: Kriegsdorf) estas komunumo en Rumanio sudoriente de Satu Mare. Administre apartenas al ĝi la vilaĝoj Giurtelecu Hododului, Nadișu Hododului, Lelei.
Loĝantaro
En 1910 ĝi havis 2 249 loĝantojn (hungaroj, germanoj, rumanoj), en 1992 1 026 (rumanoj, 84 % da hungaroj).
Menso
La termino menso estas uzata por priskribi la pli altajn funkciojn de la homa cerbo, precipe tiujn, pri kiuj homoj subjektive konscias, kiel personeco, penso, racio, memoro, intelekto kaj emocio. Kvankam aliaj animaloj havas kelkajn el tiuj kapabloj, la termino kutime estas nur uzata rilate al homoj. Ĝi ankaŭ estas uzata rilate al postulataj supernaturaj estaĵoj, al kiuj oni atribuas homecajn ecojn, kiel en la esprimo "la menso de Dio".
Hodod
Loĝantaro
En la censo de 2002 la 912 loĝantoj de la vilaĝo Hodod deklaris jenajn etnecojn kaj preferatajn lingvojn :
Menso
Menso estas la aro de kognaj kapabloj kiu ebligas konscion, percepton, penson, juĝon, kaj memoron - karakterizaĵon de homoj, sed kiuj ankaŭ povas validi por aliaj vivoformoj.
Hodod
Historio
Ĝia unua skriba mencio estas en 1334. Ĝis 1919 kaj inter 1940 kaj 1944 ĝi apartenis al Hungario (Szilágy).
Menso
Longeca tradicio de enketoj en filozofio, religio, psikologio kaj rekonada scienco serĉis evoluigi komprenon de kio menso estas kaj kiuj karakterizaj trajtoj estas. La ĉefa demando koncerne la naturon de menso estas ĝia rilato al la fizika cerbo kaj nerva sistemo - demando kiu ofte estas enkadrigita kiel la psikokorpa problemo, kiu pripensas ĉu menso estas iamaniere aparta de fizika ekzisto (dualismo kaj idealismo ), venante de kaj/aŭ reduktebla ĝis fizikaj fenomenoj kiel ekzemple neŭronl agado (fizikismo), aŭ ĉu la menso estas identa kun la cerbo aŭ iu agado de la cerbo. Alia demando koncernas al kiuj specoj de estaĵoj estas kapablaj je havado de mensoj, ekzemple ĉu menso estas ekskluziva al homoj, poseditaj ankaŭ de kelkaj aŭ ĉiuj bestoj, de ĉiuj vivantaj aĵoj, aŭ ĉu menso ankaŭ povas esti posedaĵo de kelkaj specoj de homfaritaj maŝinoj.
Iu ajn ĝia rilato al la fizika korpo, estas ĝenerale interkonsentita ke menso estas kio ebligas al estaĵo havi subjektivan konscion kaj intencecon direkte al ilia medio, por percepti kaj reagi al stimuloj per iu speco de instanco, kaj havi konscion, inkluzive de pensado kaj sentado.
Gravaj filozofoj de menso inkludas Platono'n, Descartes, Leibniz, Kant, Martin Heidegger, John Searle, Daniel Dennett kaj multajn aliajn. La priskribo kaj difino ankaŭ estas parto de psikologio kie psikologoj kiel ekzemple Sigmund Freud kaj William James evoluigis influajn teoriojn pri la naturo de la homanimo. En la fino de la 20-a kaj komenco de la 21-a jarcentoj la kampo de rekonada scienco aperis kaj evoluigis multajn multfacetajn alirojn al la priskribo de menso kaj ĝiaj rilataj fenomenoj. La ebleco de ne-homaj mensoj ankaŭ estas esplorita en la kampo de artefarita intelekto, kiu laboras proksime en rilato kun cibernetiko kaj informa teorio por kompreni laŭ la manierojn en kiuj homaj mensaj fenomenoj povas esti reproduktitaj per nebiologiaj maŝinoj.
La koncepto de menso estas komprenita laŭ multaj malsamaj manieroj per multaj malsamaj kulturaj kaj religiaj tradicioj. Kelkaj vidas menson kiel posedaĵo eksklusiva al homoj dum aliaj atribuas trajtojn de menso al ne-vivantaj unuoj (ekz. panpsikismo kaj animismo), al bestoj kaj al diaĵoj. Kelkaj el la plej fruaj registritaj konjektoj interligis menson (foje priskribite kiel identaj kun animo aŭ spirito) al teorioj koncerne al kaj postmorto, kaj al kosmologia kaj natura ordo, ekzemple en la doktrinoj de Zaratuŝtro, la Budho, Platono, Aristotelo, kaj aliaj malnovgrekaj, hindaj kaj, poste, islamaj kaj mezepokaj eŭropaj filozofoj.
Talsi
Talsi (latve, germane historie ankaŭ Talsen, livone Tālsa) estas urbo en la okcidento de Latvio, en la regiono Kuronio (latve Kurzeme). La urbo havas 12.931 loĝantojn kaj estas la centro de samnoma distrikto.
Historio
Talsi unuafoje dokumente menciiĝis dum la 13-a jarcento fare de la perforte kristanigaj kaj koloniigaj baltiaj krucmilitoj de la germanlingvaj kavaliraj Germana kaj Livonia Ordenoj. Tamen ĝis la 20-a jarcento la loko restis sen eksterregiona signifo. Dum tiuj jarcentoj la loko estis malgranda merkatejo en la germane regita Duklando Kuronio. La ĉefa enspezofonto estis minado kaj fandado de fero.
Dum la 19-a jarcento komenciĝis alfabetiga kampanjo kaj la unuaj rus- kaj germanlingvaj lernejoj malfermiĝis. Dum la jaro 1917 Tarsi ricevis urborajtojn. La urbo tiumomente havis proksimume 4000 loĝantojn, 12 procentoj el ili estis judoj. Ekzistis urbeta kultura vivo kun koncertoj kaj teatroprezentoj. Dum la Dua Mondmilito sub la okupado de Nazia Germanio la plej multaj lokaj judoj, kiel ĉie en nazie okupitaj partoj de Eŭropo, estis forportitaj kaj grandparte murditaj.
Dum la jaroj de sovetunia okupado oni unue penis pri ioma zorgado pri la medio kaj konstruis plurajn parkojn en la urbeto. Dum la jaro 1965 la Latva SSR decidis en la urbo konstrui fabrikon pri fandado de fero – tiu fabriko en kulminaj tempoj dungis 350 homojn kaj eksportis siajn produktojn en la tutan Sovetunion kaj eĉ ĝis Britio kaj Mongolio. La nova prospero permesis la konstruon de sovetuniaj kinejo, hotelo, administra centro kaj aŭtoparkejo.
Menso
Mensaj kapabloj
Larĝe parolante, intelekto estas la diversaj funkcioj de la menso, aŭ aĵoj kiujn la menso povas "fari".
Mensa sano
Mensa sano estas nivelo de psikologia bonfarto, aŭ foresto de mensa malsano; ĝi estas la "psikologia stato de iu kiu estas funkcianta je kontentiga nivelo de emocia kaj konduta alĝustigo". El la vidpunkto de pozitiva psikologio aŭ holismo, mensa sano povas inkludi individuan kapablon por ĝui la vivon, kaj krei ekvilibron inter vivagado kaj klopodoj por atingi psikologian reziston. Laŭ la Monda Organizaĵo pri Sano (MOS aŭ en angla WHO) mensa sano inkludas "subjektivan bonfarton, perceptitan memefikon, aŭtonomecon, kapablon, intergeneracian dependon, kaj mem-ĝisdatigon de la propra intelekta kaj emocia potencialo, inter aliaj." Krome la MOS asertas ke la bonfarto de individuo estas enhavata en la realigo de ties kapabloj, fronte al normalaj stresoj en la vivo, al produktiva laboro kaj al kontribuo al sia komunumo. Tamen, kulturaj diferencoj, subjektivaj taksadoj, kaj konkurencaj profesiaj teorioj, ĉio tuŝas la stato kiel "mensa sano" estas difinita.
Campanet
(jen katalune) estas municipo de la mediteranea insulo Majorko, en la aŭtonoma komunumo de la Balearaj Insuloj apartenanta al Hispanio kaj al la Eŭropa Unio. Laŭ la stato de en la municipo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km².
19384 Winton
19384 Winton estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la de la ĉeĥaj geedzoj geastronomoj Jana Tichá kaj Miloš Tichý elde la Observatorio Kleť, apud České Budějovice en Ĉeĥio.
Nomo
Ĝi estis nomita en memoro de la brita makleristo Nicholas Winton (1909 — 2012), kiu sukcesis savi pli ol 600 ĉeĥaj judaj infanoj el okupita Ĉeĥoslovakio kaj konduki ilin al Britio en 1938-1939. Tiu estas granda ekzemplo de rezisto kaj kuraĝo en la etoso de totalisma reĝimo.
Montauroux
(jen france, okcitane Montauron) estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Var, en la regiono Provenco-Alpoj-Bordo Lazura (Provence-Alpes-Côte d'Azur, prononcata, okcitane Provença-Aups-Còsta d'Azur). Fine de en la komunumo vivis.
Charles J. Krieger
Charles John KRIEGER (naskiĝis en1898, mortis en ? ) estis usona astronomo.
Li observis elde la Observatorio Lick
Minor Planet Center kreditas lin de la malkovro de la asteroido 8604 Vanier la.
Tridek jarojn en la Ora Nordo
Tridek jarojn en la Ora Nordo estas libro verkita laŭ la rakontado de Jan Welzl, ĉeĥo, kiu pasigis 30 jarojn en la arkta regiono, akiris konsiderindan havaĵon kaj fariĝis eskimestro. La 314-paĝa dokumento estas tradukita el la ĉeĥa kaj eldonita de Moraviaj Esperanto-Pioniroj el Olomouc en la jaro 1931.
(19385) 1998 CE4
(19385) 1998 CE4 estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la en la kadro de la Beijing Schmidt CCD Asteroida Programo elde la Stacio Singlong de la Observatorio de Purpura Monto, en provinco Hebejo (Ĉinio).
Insulo Saturna
Historio
La insulon unue indiĝenoj, kiuj nomis ĝin Longa Nazo pro la longa, mallarĝiĝanta nord-orienta parto de la insulo kiu finiĝas je Orienta Terpinto (angle: East Point). La nomo Saturna venas de la ŝipo Saturnina, kies kapitano estis la hispana esploristo Jose Narvaez. La unuaj eŭropaj setlantoj venis en la 19-a jarcento, sed la insulo evoluis malpli rapide ol la apudaj Golf-Insuloj pro ĝia izoliteco kaj monteca tereno.
Rivero San Juan (Argentino)
La rivero San Juan (sankta Johano), estas rivero, produkto de la fandiĝo glaĉer-nivela en la Andoj. Estas la rivero plej grava de la provinco San Juan, kaj situantas en la areo centrasuda de tiu en la centro-okcidento de Argentino.
La rivero San Juan havigas akvon al Gran San Juan, urbaro ĉirkaŭ la urbo San Juan, deka urba centro plej grava de Argentino kiu posedas ĉirkaŭ duonmiliono da loĝantoj. Krome ĝi utilas por irigacio danke al akvorezervado kaj kanaligado al agrikulturaj oazoj de la valoj Tulum, Ullum kaj Zonda.
Ĝi originas la sistemojn por irigacio de la departementoj Ullum, Zonda, Albardón, Angaco, San Martín, Caucete, 25a de majo kaj Sarmiento. Tiele ĝi ebligas la disvolvigon de intensa agrikulturo, kun plantejoj, ĉefe de vitoj, kio karakteras en la regiono. Estas ankaŭ la rivero plej akvenhava kaj etenda de la regiono Kujo kaj de la baseno de la rivero Desaguadero/Colorado kiu elfluas en la Argentina Maro.
Listo de stacioj de Moskva metroo
En 2020 la Metroo de Moskvo havas 233 staciojn.
Tiu ĉi listo enhavas staciojn de Moskva metroo laŭ alfabeta ordo (plus stacioj de Monorelo de Moskvo). Projektataj stacioj estas ankaŭ listigitaj.
NGC 1865
NGC 1865 (alia indiko — ESO 56-SC78) estas malfermita stelamaso en konstelacio Orfiŝo.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Ponte Tresa
Ponte Tresa estas vilaĝo sur la limo inter Italio kaj Svislando, kiu nomiĝas laŭ la ponto trans la rivero Tresa, kiu dividas la vilaĝon en du partojn. Nome
Jardim Alegre
Jardim Alegre estas municipo de la brazila subŝtato Paranao, kiu taksis 12.325 loĝantojn en 2010.
Zagarolo
Zagarolo estas komunumo de Italio. Ĝi estas tradicie regata de la politika maldekstro.
1477
En la jaro 1477 post Kristo okazis, interalie:
1938
1938 estis normala jaro komenciĝanta sabate (ligilo montras kalendaron).
En la jaro 1938 post Kristo okazis, interalie:
Escaudœuvres (stacidomo)
Escaudœuvres estas franca stacidomo sur linio -, situanta en  Escaudœuvres, en departemento Nord, regiono Hauts-de-France.
Temas pri stacidomo de Société nationale des chemins de fer français (SNCF), priservata de trajnoj Hauts-de-France.
Ĝi situas ĉe kilometra punkto (PK) de la linio Busigny - Somain (250000).
Buzy
Buzy estas franca situanta en departemento Pyrénées-Atlantiques, regiono Nova Akvitanio.
22647 Lévi-Strauss
22647 Lévi-Strauss estas asteroido de la ekstera asteroida zono, ano de la Hilda grupo. Ĝi estis malkovrita la de la belga astronomo Eric Walter Elst elde la Observatorio La Silla en Ĉilio.
Nomo
Ĝi estis nomita en memoro de la franca etnologo Claude Lévi-Strauss (1908 — 2009), kiu enkondukis la strukturismon kiel bazon de la homa percepto. Seniluziigitaj de la studo pri filozofio en la Sorbono, li iris en 1935 en Brazilon, kie lia esplorado pri indianaj triboj kulminis en Tristes Tropiques (1955) kaj La Pensée Sauvage (1962).
Jugend jazzt
Jugend jazzt (eo: junularo ĵazas) estas germana ĵazmuzika konkurso por junuloj kaj junaj plenkreskuloj ĝis la aĝo de 24 jaroj, kiu celas la progresigon de aparte talentaj junuloj. Junaj muzikistoj kaj iliaj bandoj havas la ŝancon pruvi sian povon antaŭ ĵurio kaj publiko.
Subtenanto de la konkurso estas la germana muzikista asocio Deutscher Musikrat, ĉefaj subvenciantoj estas la ministrejo por familiaj aferoj kaj la Germana Radio DR.
Loitz
Loitz estas urba komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Antaŭpomerio-Greifswald de la federacia lando Meklenburgo-AntaŭpomerioFine de la komunumo havis  loĝantojn.
Jugend jazzt
Premioj progesigoj
Rezulte de la konkurso oni disdonas jenajn premiojn kaj progresigojn:
Studioregistradoj ĉe DR, ĉefa ĵazkurso, premio de la federacia ĵazorkestro, subvencio por ekipo, Premio Jutta Hipp, "Premio Arithmeum", "Baltamara Ĵazpremio", "Premio Radisson", vojaĝojn eksterlanden, progresigo de solistoj, sonregistraĵoj, atestoj.
Imre Facsar
Imre Facsar [faĉar], laŭ hungarlingve kutima nomordo Facsar Imre estis hungara bestokuracisto, altlerneja instruisto, higienisto.
Imre Facsar naskiĝis la en Budapeŝto, li mortis la  en Budapeŝto.
Biografio
Imre Facsar akiris bestokuracistan diplomon en Veterinara Universitato de Budapeŝto en 1963. Li estis bestokuracisto en veterinara hospitalo de Sárvár (1963-1970), en simila kuracejo en Szombathely (1970-1976) kaj Veszprém (1976-1979). Li instruis en veterinanra altlernejo en Hódmezővásárhely inter 1979 kaj 1989, sed li estis ankaŭ fakultatestro, fine esploristo (1989-1993). Li redaktis koncernan revuon inter 1986-1993.
István Melotai Nyilas
Biografio
István Melotai Nyilas finis la universitaton en Debreceno kaj Heidelberg. Li estis instruisto de 1603 en Debreceno, de 1605 en Nagykároly, de 1607 pastro en Satmaro, de 1611 dekano, en 1614 episkopo de diocezo de Tiszántúl. De 1618 li estis kortega predikisto de reganto Gabrielo Bethlen.
Sa Pa
Sa Pa aŭ Sapa (laŭ la okcidenta skribmaniero) estas landlima urbo kaj distrikto en la Lào Cai provinco en nordokcidenta Vietnamio. Estas unu el la ĉefaj bazaraj urboj en tiu regiono, kie estas diversaj komercoj kiel H'mong, Dao kaj Tay.
Geografio
La urbo de Sa Pa kuŝas proksimume je la alteco de 1600 metroj. La klimato estas modera kaj pluvema dum sumero (Majo-Aŭgusto), kaj nebula kaj malvarma kun iafoje neĝo dum vintro.
Mezepoka inkvizicio
La Papa Inkvizicio estis eklezia justica institucio kreita de la papo Gregorio la 9-a en 1231-1244 por persekutu herezulojn kaj kiu estis sub lia rekta aŭtoritato. Ĝi anstataŭis la papan inkvizicion kreitan kvin dek jarojn antaŭe en kiu la persekutado al herezuloj korespondis al la episkopoj. Ĝi estas ankaŭ ĝenerale nomita mezepoka inkvizicio, por distingi ĝin disde la Inkvizicio de la Moderna Epoko kies modelo estis konstituita de la hispana inkvizicio, kiu diference de tiu mezepoka ke ĝi estis sub la aŭtoritato de la Katolikaj Gereĝoj en kiuj la papo estis deleginta ĉion reference al herezo (kaj sekve al etna deveno de judoj kaj araboj) en la teritorioj de la Hispana Monarkio.
La 15-an de majo 1252 - papo Inocento la 4-a eldonis la buleon Ad extirpanda, rajtigante la uzon de torturo sur herezuloj
Campos (Majorko)
Campos (jen katalune kaj hispane) estas municipo de la mediteranea insulo Majorko, en la aŭtonoma komunumo de la Balearaj Insuloj apartenanta al Hispanio kaj al la Eŭropa Unio. Laŭ la stato de en la municipo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km².
Vindhuko
Vindhuko aŭ Windhoek ['vɪnthʊk] (Windhoek, venta angulo, originale en la nama lingvo: Ai-Gams, varmega fonto) estas la ĉefurbo kaj ekonomia kaj politika centro de Namibio en suda Afriko.
Vindhuko estis fondita en 1890 kaj havas nun 279.042 loĝantoj. La originala nomo, kiu signifas "varmega fonto", indikas ke iam ekzistis varmaj fontoj en la regiono. Ankaŭ en la herera lingvo la nomo de la urbo, "Otjomuise", signifas "lokon de vaporo".
Martim Afonso de Sousa
Martim AFONSO de SOUSA [marhtim afonso disouza) naskiĝis en Vila Viçosa, Portugalio, en 1500 - kaj mortis en1571, estis portugala noblulo kaj militisto. Fondis la urbon San-Vicenton.
En juneco, li lernis matematikon, kartografion kaj navigikon. Li estis paĝio de Duko de Bragança kaj, poste, de reĝido Johano. Kiam kroniĝis, Johano la 3-a nomis lin komandanton de ekspedicio al Brazilo en 1530.
En 1532, kun helpo de João Ramalho, fondis São Vicente, la unua portugala vilaĝo en Brazilo kaj ricevis du "Capitanias" (heredajn provincojn).
Martim Afonso de Sousa ne restis en Brazilo por administri siajn provincojn kaj lasis kiel prokuroron Brás CUBAS. Tio okazis ĉar li estis nomata "Granda Kapitano de Hidia Maro" por protekti la portugalajn havenojn en oriento. En tiu ofico, defendis la fortikaĵon Feitoria de Diu kontraŭ maŭroj kaj baratanoj, venkis la reĝon de Calicute kaj kombatis la piratojn kiuj atakis la portugalajn ŝipojn. Li estis nomita Vic-reĝo de Hindio en (1542).
Li reiris al Portugalio en 1545, kaj malmute oni konas pri liaj lastaj jaroj.
Rancho Mirage
Rancho Mirage estas urbo en okcidenta Usono. Ĝi situas oriente de Los-Anĝeleso, apartenas al la subŝtato Kalifornio kaj al ties kantono Riverside. Laŭ la stato de la censo en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km².
Josef Lahnsteiner
Josef Lahnsteiner (naskiĝinta la en Bramberg am Wildkogel, mortinta samloke la ) estis aŭstra pilgrimadpastro, preĝejkonstruanto, kanoniko de Mattsee kaj regionhistoriisto.
Vivo
Li estis filo de la forstisto Ignaz Lahnsteiner kaj de lia edzino Juliana (fraŭline: Grießenauer). En la 16.7.1905 li ordinitis pastro kaj celebris la unuan sanktan meson en Hollersbach im Pinzgau. Post la ordinacio en 1905 li iĝis subpastro en Altenmarkt im Pongau. En 1909 li iĝis provizora paroĥestro en Forstau, en 1911 orda paroĥestro tie. En 1929 li fariĝis paroĥestro de Seeham kie li aktivis ĝis 1939 kaj kie li komisiis en 1931 la novkonstruon de la Kirko Sankta Johano la Baptisto.
(16729) 1996 GA19
(16729) 1996 GA19 estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la de la belga astronomo Eric Walter Elst elde la Observatorio La Silla en Ĉilio.
Agrasen
Agrasen estis legenda reĝo de Hindio (Maharaĝo) en Agroha, nome urbo de komercistoj. La komunumoj Agraŭal kaj Rajvanŝi postulas ke ili estas posteuloj el li. Oni supozas, ke li establis regnon de komercistoj en Norda Barato nomita Agroha, kaj li famiĝis pro sia kompato, kio kondukis lin al malakcepto buĉadi animalojn por buĉoferoj.
NGC 1866
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
San Juan Chicomezúchil
San Juan Chicomezúchil estas unu el la 570 komunumoj de la meksika subŝtato Oaĥako. La ĉefurbo de la komunumo same nomiĝas San Juan Chicomezúchil. La ŝlosilnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 20 191.
Geografio
San Juan Chicomezúchil apartenas al la distrikto Ixtlán de Juárez al kiuj apartenas entute 26 komunumoj. Ĝi situas en la regiono Norda montaro de Oaĥako (regiono Sierra Norte), kiu apartenas al la nordorienta parto de la subŝtato Oaĥako (vd. la mapon). La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 281 loĝantojn. El tiuj estis 122 viroj kaj 159 virinoj. La komunumo havas surfacon de 76.55 kvadratkilometroj. La meza alteco estas 1760 metroj super la marnivelo.
Sociogeografio
En la jaro 2000 (laŭ INEGI) en la komunumo vivis 9 indiĝenoj. El tiuj 9 aĝis pli ol 5 jaroj. Entute 9 personoj estis dulingvaj (hispana kaj indiĝena lingvoj).
Josef Lahnsteiner
Kreema historiista laboro
La pastra moŝto kaj historiisto Josef Dürlinger estis influinta sian adepton Lahnsteiner jam kiel studento, precipe per la volumo "Pinzgau". Sekve Lahnsteiner ekintencis ne nur fervore kolekti ĉiujn presaĵojn kun Salcburga rilato sed krome plani iun eldonon en komune komprenebla maniero por la granda publiko sen neglekto de historia veremo kaj indiko de kontroleblaj citaĵoj. Tio sukcesis la jarojn 1956-1962, kiam la Subdistrikto Zell am See prezentiĝis en la tri partoj "Oberpinzgau, Mitterpinzgau kaj Unterpinzgau". Krom la laboro kiel verkisto li instigis la malfermon de regionaj muzeoj kaj la revivigon de forgesitaj moroj, ekz. de la dancado de la t.n. Tresterer en la komunumo Stuhlfelden.
Por la donacado de grafikaĵoj, moneroj, libroj, alpaj juvelŝtonoj al diversaj ĉefdiocezaj institucioj Lahnsteiner - fare de la ĉefepiskopo - ege laŭdiĝis kaj akceptis dumvivan renton por sia fratino Julia kiu estis prizorganta lin la tutan tempon. Jam antaŭ la Unua mondmilito li admonis reorganizi la malnovan kolekto de ĉe Katedralmuzeo salcburga kaj mem persone ankaŭ komencis kolektadi ĉi-celen.
La antaŭ mallonge nove establita arĥivo de la salcburga ĉefepiskopejo en la domo "Kardinal Schwarzenberg" entenas la kompletan bibliotekon kaj kolekton de grafikaĵoj de Lahnsteiner, inter kio pli ol 11.000 fontindikojn nur por la tre supre menciitaj Pinzgau-volumoj.
Francisko Valdomiro Lorenz
Francisko Valdomiro LORENZ [fransiskŭ valdomirŭ lorenz laŭ brazila prononco] (ĉeĥe: František Vladimír LORENC; germane: Franz Vladimir LORENZ; naskiĝis la en Zbyslav, en la nuna Ĉeĥio, mortis la  en Dom Feliciano, Brazilo) estis ĉeĥa esperantisto, kiu vivis la plejparton de sia vivo en Brazilo. Li alvenis en Brazilo kiel politika rifuĝinto kun falsa pasporto. Li sukcese obtenis laborpermeson kaj estis dungita en la enlanda servo por enmigrado post lingvotesta ekzameno en pli ol 10 lingvoj. Li estis probable la plej granda poligloto en la mondo. Li eniris en la historion de Esperanto kiel la aŭtoro de la 27-paĝa ''Plena lernolibro de la lingvo internacia de dro. Esperanto por Bohemoj'' – la unua lernolibro de Esperanto por ĉeĥoj.
Vivkuro
Li estis filo de la dungita muelisto František Lorenc kaj de Tereza, naskita Viktová; li havis kvar gefratojn.
Kiam li estis 15-jaraĝa en Kolín, li lernis Volapukon kaj du jarojn poste ankaŭ Esperanton. Estante nur 17-jara li verkis la unuan lernolibron de Esperanto por ĉeĥoj, eldonita en Pardubice jam en la jaro 1890, tri jarojn post apero de la Unua Libro de Zamenhof. Ankoraŭ en 1890 li proponis al L.L. Zamenhof konsili ke la presejoj kiuj ne havas superliterajn signetojn metu apostrofon returnitan post la literon. Tiu aperis en La Esperantisto (1890, p. 54-55). Zamenhof akceptis la eblecon, se oni metu en la komenco de la verko indikon pri tio.