cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Komunisma reĝimo en Ĉeĥoslovakio
Praga printempo
La antaŭraportoj de la Praga Printempo estis kunveno de verkistoj en la jaro 1967 kaj perforte subpremita manifestacio "Ni volas lumon!" de altlernejaj studentoj aŭtune de 1967. Iom post ioma liberigado de la rilatoj kondukis al tio, ke en januaro de 1968 Alexander Dubček alternigis en la funkcio de la unua sekretario de KPĈ Antonín Novotný-n. A. Novotný en marto demisiis eĉ al la funkcio de prezidento; en tiu ĉi oficejo post mallonga paŭzo anstataŭigis lin prezidenta; Ludvík Svoboda.
La reformoj de Praga Printempo estis provo liberigi la reĝimon kaj plirapidigi la proceson de la demokratigo. Sed tiu ĉi politiko vekis timojn inter konservativaj komunistaj rondoj en Moskvo. La esperoj pri "socialismo kun homa vizaĝo" tiel estis fare de Sovetunio energie finigitaj la 21-an de aŭgusto 1968 per invado de ŝtatoj de Varsovia Traktato, oficiale nomita "frateca internacia helpo". La tiamaj reformaj komunistaj politikistoj (Alexander Dubček kaj pluaj) post fortreno ĝis Moskvo al la subpremo cedis.
La okupacio kondukis de komence al granda rezisto de la publiko, sed tiu pase de la tempo liberiĝis kaj ekis al neniaj cedoj al la reĝimo; Ĉeĥoslovakio devis repaciĝi kun "dumtempa" ĉeesto de soldataroj de USSR, malpli multnombraj soldataroj de la ceteraj "amikiĝintaj" popole-demokratiaj landoj estis forŝiritaj mallongtempe post la invado, plej rapide jam dum la antaŭenpaŝo la soldataroj de GDR, por ke ĝi ne vokigu asociadojn kun okupo de Ĉeĥoslovakio en la jaro 1939. La aŭgusta okupacio ŝanĝis tute vidon de la ĉeĥoslovaka publiko al Sovetunio; nun la sovetoj estis perceptataj kiel okupantoj; ne jam liberigintoj el la jaro 1945. Ĉeĥoslovaka-soveta amikeco, tiom oficiale proklamata, por la plimulto fariĝis malplena frazo karakterizanta la tiama tempon.
Post aŭgusto de 1968 komencis partia purigado, ĝis oktobro de 1970 estis verkontrolita 1 508 326 membroj de KPĈ, 67 147 estis eliminitaj, al 259 670 la membreco esti nuligita. La nombro de membroj de KPĈ sinkis je 28 %, al 1 217 246.
Federaligo
la 1-an de januaro 1969 Ĉeĥoslovakio fariĝis formale federacio de du formale suverenaj ŝtatoj, de Ĉeĥa socialisma respubliko kaj de Slovaka socialisma respubliko. Malgraŭe supervivis certaj paradoksoj – ekz. slovaka komunisto pere de membreco en KPS (Komunista partio de Slovakio) aŭtomate fariĝis membro de KPĈ, sed en ĈSR adekvata respublika grado de ŝirmo entute ne ekzistis.
Normaligo
Post la okupacio en la jaro 1968 foriris la tria ondo de elmigrado. Unuajaran datrevenon de la okupacio rememorigita per membrulmortigo de Jan Palach kaj sekvantoj alportis por mallonga tempo denove plialtigon de rezisto de la loĝantaro. Kun alveno de Gustáv Husák frunten de KPĈ okazis definitive periodo de la tn. normaligo komenciĝinta de anuligo de eksterordinara kunveno de KPĈ el la jaro 1968 kaj de akcepto de Edukigo el la kriza evoluo.
Politiko
En la jaro 1975 estis senigita de potenco prezidento Ludvík Svoboda kaj sur lia posteno venis Gustáv Husák, kiu plutenis ankaŭ funkcion de ĝenerala sekretario de CK de KPĈ. Malrapide kreskis influo de la disidentaro kaj neregistaraj organizaĵoj, inter kiuj apartenis ekzemple Ĉarto 77. Tiu montrigis nerespektadon de homaj rajtoj en la lando, al kiuj la registaro de ĈSSR deviligis sin en internaciaj konferncoj. La persekutadoj de l' rezistantoj de la reĝimo ja ne aspektigis tiel drastaj aspektoj, kiel tio okazis en la 1950-aj jaroj, malgraŭ la normaligo signifis de la 1970-aj jaroj karakterizan firmigon de la totalita potenco kompare kun la 1960-aj jaroj.
La reĝimo batalis kontraŭ tiuj ĉi organizaĵoj, ekzemple per organizado de la tn. Antiĉarto, perprklamo de artistoj, kiuj per sia subskribo oficiale esprimis sian subtenon al la tiama reĝimo, kaj ankaŭ per malliberigado. Kelke da homoj pagis pro sia opinioj per la vivo - ekzemple českobudějovický episkopo Josef Hlouch el Ceské Budějovice mortis la 10-an de junio 1972 post tio, kiam li estis antaŭvenintan tagon torturita fare de anoj de StB (Ŝtata sekureco) dum aktiva ĉeesto de la regiona eklezia sekretario; simile finis en la jaro 1974 kardinalo Štěpán Trochta, torturita de la regiona eklezia sekretario rekte en konstruaĵo de episkopujo de Litoměřice. Plua konata viktimo estis filozofo Jan Patočka, kiu mortis en marto de 1977 pos kelkhora vulgara esplordemandado.
Absoluta plimulto de la socio restis politike en pasiveco kaj por ekstere ĝi prezentiĝis plene en harmonio kun la reĝimo (aktiva ĉeesto en porreĝimaj unuamajaj manifestacioj, fakte 100 % ĉeesto dum balotoj de kandidatoj de nacia fronto, realigo de junularo en la socialismaj organizaĵoj, organizado de Spartakiadoj ktp.).
Ekonomio
La ekonomio signifis en la unua duono de la 1970-aj jaroj proporcie altan dinamecon de kresko, sed kiu fine de tiu ĉi dekjaro iom post iom malaltiĝis. Tiuj ĉi komencaj sukcesoj ebligis al la gvidado de la ŝtato realigi vicon de pozitivaj disponoj en socia tereno, plejparte en politiko de subteno de familio, kiuj ekstartis altan nask-oftecon (kulmino en la jaro 1974). Sed Ĉeĥoslovakio atingis ankaŭ plejan sukcesojn. Oni komencis konstrui aŭtostradan reton, metroon, valbaraĵojn, grandajn panelaj loĝdomarojn kaj en la jaro 1978 flugis la unua ĉeĥioslovaka kosmonaŭto Vladimír Remek en ferdeko de soveta kosmoŝipo en la universon. En la agrikulturo estis finita kompleta mekanikigo kaj en la produktado de bazaj nutraĵoj la lando fariĝis plene memsufiĉema. Plua grabva demando fariĝis finigo de industriigo de de Slovakio - en la oriento de la respubliko oni konstruis ampleksaj industriaj kompleksoj. En la produktado rolis senĉese grandan rolon peza industrio, preparita al ebla milita produktado. Rilate al tio, ke enkadre de KREH oni ne sukcesis en sufiĉa mezuro realigi specialigon de produktado inter la unuopaj socialismaj ŝtatoj, la ekonomio de ĈSSR estis devigita fabriki tre vastan sortimenton precipe de maŝinindustria produkto, por ke ĝi ne bezonu importi tiujn ĉi produktojn por devizoj el kapitalismaj landoj. Tio devide jkondukis al tio, ke ne eblis reteni altan teknikan standardon de la produkto ĉe tiom da konsisteroj kaj tio kontribuis, krom aliaj influoj, al plua malfruiĝado de teknikaj parametroj de la produktado malantaŭ la monda konkurenco.
Stagnado
En la 1980-aj jaroj komenciĝis montriĝi ekonomia stagnado, sed ankaŭ la socia kaj kultura faloj el la jaroj 1970-aj. La industriigo estis ja alta kaj okupiteco oficiale absoluta, sed efektiveco de la produktado senĉese pli malfruiĝis malantaŭ progresintaj merkataj ekonomioj kaj teknika nivelo de la produkto relative malaltiĝis. La registaro ja komence de la 80-aj jaroj provis polibonigi sistemon de la planata ekonomio, sed temis nur pri kosmetikaj ŝanĝoj, kiuj en sia sekvo ne havis principan falon al plialtigado de efektiveco de la nacia ekonomio. En kelkaj regionoj okazis devastigo de la pejzaĝo kaj vivmedio, ekz. en Norda Bohemio kaj en Norda Moravio. La amplekksaj areoj, kiuj estis devastigitaj prio jam populigaj ŝanĝoj en la periodoj ĉirkaŭ la dua mondmilito, tute cedis al minado. Laŭ krudaĵoj kaj laŭ energie la lando estis dependa en liveroj el Sovetunio, kiu estis unu el ties plej grandaj komercaj partneroj.
Perestrojko
Brutaleco de la sekreta polico kulminis komence de la 80-aj jaroj. En la jaro 1981 estis fare de anoj de StB mortbatita pastro Přemysl Coufal. Al Ŝtata sekureco estas ankaŭ alskribata mistera morto de kristana aktivisto kaj juna disidento Pavel Švanda, kiu estis en oktobro de 1981 post aŭgusta vizito ĉe sia onklo kardinalo Tomáš Špidlík en Romo trovita morta en abismo Macocha.
Post liberigo de la rilatoj interne de Sovetunio kaj realigo de perestrojko en la dua duono de la okdekaj jaroj komencis ankaŭ la gvidantaro de KPĈ serĉi manieron, kiel plibonigi la situacion hejme. En la ekonomia tereno estis necese precipe plialtigi rapidecon de la ekonomia kresko, kiou komence de la 80-aj jaroj notis stagnadon, kaj firmigi komercon kun landoj de okcidenta Eŭropo. Oni sukcesis ja renovigi la kreskon de ekonomio dum la resto de la 80-aj jaroj, sed en rapidecoj, kiuj ne respondis al atendado.
Kun la liberigado de rilatoj en Sovetunio en la 80-aj jaroj kaj alveno de perestrojko kaj Glasnost oni ankaŭ en ĈSSR komencis paroli pri devigeco de rekonstruo kaj demokratigo. El funkcioj estis revokitaj ĝenerala sekretario de CK de KPĈ Gustáv Husák kaj prezidanto de registaro Lubomír Štrougal (anstataŭigis ilin Miloš Jakeš kaj Ladislav Adamec), sed da faktaj ŝanĝoj estis malmulte. Fine de la 80-aj jaroj je iom maliĝis da policaj represioj kaj homoj ĉesis timi montrigi sian nekonsentan opinion. Kiel lastahoma viktimo de la komunisma reĝimo en ĈSSR estas konsiderata Pavel Wonka, kiu mortis en la jaro 1988 en malliberejo pro sekvoj de malbona traktado kaj neglektado de zorgo.
Kutima vivo
Kondiĉoj en diversaj periodoj tre diferenciĝis. Dum la periodo de la stalina teroro (1949–1957) sekvis iom post ioma liberaligado (1958–1968). Post la soveta okupacio sekvis "normaligo", kiam la civitanaj liberecoj denove forte limiĝis. Post alveno de Gorbaĉov denove okazis milda liberigo.
Estis levigataj ministoj kaj metalurgiistoj. La salajro de la ministo estis ekzemple karakterize pli alta ol la salajro de kuracisto. La reĝimo realigis politikon de ekonomia egalismo – ne estis grandaj diferencoj en la salajroj, kio daŭre malaltigis efektivecon de laboro. Multaj varoj estis manka kaj oni staris en longaj frontoj por ili (tipe bananoj, viando, sed ekz. ankaŭ fotografia varo ), varo el la okcidenta bloko ofte ne estis entute vendata. Ties parto estis aĉetebla en Tuzex, kie oni aĉetis eksplicite kontraŭ specialaj monĉekoj – nomataj bonoj, kiujn oni grandparte povis akiri nur en nigra merkato. Estis konservata artefarita okupiteco, ĉar la senlaboreco estis kontraŭleĝa (punkrimo parazitado, kondamnebla per forpreno de libereco). Estis postulata politika partoprenado de vastaj homamasoj (unuamajaj marŝantaroj, Svazarm, Spartakiadoj, eventuale rekte membreco en KPĈ, pro kio oni ofte kondiĉigis karieran antaŭenpaŝadon). La libera merkato estis tre limigita, la prezoj estis difinitaj en la tuta respubliko samaj surbaze de centre planata ekonomio, kiun oni planis unue en la dujara (1947–1948) kaj poste en la kvinjaraj cikloj (1949–1990). Sovetunio, kvankam en multaj aspektoj karakterize pli malfruiĝinta, estis prezentata kiel politika kaj kultura modelo. Laŭ la soveta modelo estis reorganizata akademio de sciencoj, estis enpraktikigita vico da titoloj pro meritoj (la plej diversaj ordenoj kaj medaloj), en la akademia tereno titolo kandidato de sciencoj. La rusa fariĝis la unua (kaj sekve de tio la plej disvastigita) fremda lingvo. Ŝanĝiĝis la lingvo de ĝenerale uzata diskurso; en la lingvo komencis esti pli oftaj vortoj kiel kamarado (ekde la kvindekaj jaroj devige ordonita alparolo ankaŭ en lernejoj), devligo, imperialisma, burĝa, marks-lenina, sekretario''.
Krimea milito
Antaŭkondiĉoj
La tuja kialo de la milito estis la forkapto fare de rusaj soldatoj de la Princlando de Moldavio kaj Valaĥio en 1853 kun la celo transpreni la grenkomercon de la danubaj landoj.
Milito
La 1-an de junio, Sankt-Peterburgo oficiale interrompis diplomatiajn rilatojn kun la Otomana Regno. Laŭ ordono de Nikolao la 1-a, la 82.000-fortaj rusaj trupoj sub la komando de generalo Miĥail Gorĉakov transiris la riveron Pruto la 21-an de junio 1853 kaj konkeris la Princlandon de Moldavio. Fine de Septembro, la sultano postulis la revenon de rusaj soldatoj trans la Pruto. La sultano deklaris militon al la Rusa Imperio.
Tirepied
Tirepied estas malaperinta franca situanta en departemento Manche, regiono Normandio.
Krimea milito
Milito
En januaro 1854, Britio kaj la Franca Imperio sendis siajn eskadrojn en Nigran Maron kaj postulis ke Nikolao la 1-a tuj retirі soldatojn de la Princlando de Moldavio kaj Valaĥio. Nikolao la 1-a respondis per rifuzo. Tial, Britio kaj la Franca Imperio oficiale deklaris militon kontraŭ la Rusa Imperio.
Tirepied
Ĝi nun formas parton de Tirepied-sur-Sée.
Krimea milito
Milito
Fine de julio 1854, la aliancanoj forpelis la rusojn el la okupataj teritorioj. Ilia venonta celo estis detrui la rusan Nigramaran ŝiparon kiel minaco al la Otomana Regno. Sebastopolo estis bone fortikigita de la maro. Tial la brita-franc-otomana armeo frekventis manovron - la 1-an de septembro ĝi neatendite elŝipiĝis en Eŭpatorio, kiu ne havis rusan garnizonon, kaj ekiris surtere al Sebastopono, kiu ne estis protektita de la malantaŭo. La 14-an de septembro, armeo aperis en la periferio de la ĉefbazo de la Nigramara ŝiparo. Sebastopolo estis sieĝita dum 349 tagoj. En majo 1855, la aliancanoj prenis la strategie gravajn montetojn proksime de Sebastopolo, kaj la 27-an de aŭgusto 1855 ili kaptis la ŝlosilan punkton de la defendo de la grandurbo - Malaĥovan kurganon. Plia rezisto havis neniun sencon. La rusoj mallevis la ŝipojn de la Nigramara ŝiparo en la golfo kaj forlasis Sebastopolon. Aleksandro la 2-a petis al la kontraŭuloj ĉesigi malamikecojn kaj sidiĝi ĉe la intertrakta tablo.
Postsekvoj
La partoprenantoj en la konflikto, same kiel Aŭstrio kaj Prusio, kolektiĝis en Parizo por internacia kongreso. La estro de la rusa delegacio, grafo A. Orlov, subskribis la kapitulacon de la Rusa Imperio la 30-an de marto 1856. La milito finiĝis per la Pariza Packontrakto en 1856. Li senigis Rusion je la rajto havi armean ŝiparon ĉe Nigra Maro, same kiel fortikaĵojn kaj marbordajn arsenalojn. La Rusa Imperio publike rezignis pri siaj postuloj je la Princlando de Moldavio, Valaĥio kaj suda Besarabio. La rusa imperiestro estis senigita je patroneco super la kristanoj de la Otomana Regno. En milito sume pereis 500 mil soldatoj.
Dum la milito komenciĝis agado de fama rusa ĥirurgo, akademiano, Nikolaj Ivanoviĉ Pirogov, kiu dum Krimea milito unuafoje ekuzis kloroformon, gipsajn bandaĝojn.
Maria Vesperbild
Maria Vesperbild estas parto de la komunumo Ziemetshausen en la sudo de Germanio. La loĝloko situas en la distrikto Günzburg de la Ŝvabio en la federacia lando Bavario Temas pri konata katolikisma pilgrimejo. Maria Vesperbild troviĝas 1 kilometron sudoriente de la komunuma centro de Ziemetshausen borde de la federacia strato B 300, kaj proksimume 30 kilometrojn sudokcidente de Aŭgsburgo. Ĉiujare inter 400.000 kaj 500.000 katolikoj pilgrimas al ikono de la funebranta Sankta Maria en loka pilgrima groto.
Pilgrima preĝejo Maria Vesperbild
Dum la jaro 1650 borde de la vojo inter la loĝlokoj Ziemetshausen kaj Langenneufnach kiel signo de danko pro la fino de la Tridekjara Milito estis konstruigita kampara kapelo. Dum la jaro 1673 la kapelo estis pliampleksigita kaj dum la jaro 1725 konstruigita la unua pilgrima preĝejo. Ekde 1754 ekestis nova pilgrima preĝejo, kiu du jarojn pli poste pretis kaj konsekriĝis. Dum 1960 centra altaro kaj kvin jarojn pli poste la flankaj altaroj estis starigitaj. Okaze de la kristana festotago de la Ĉieliro de Maria la 15-an de aŭgusto estas aparte festaj diservoj en la preĝejo. Dum tiu tago de la jaro 2008 la festan meson gvidis la vatikana ĉefepiskopo Malcolm Ranjith.
De la preĝejo, vojo de la kruco tra hela faga arbaro gvidas al Maria groto (norde de la loka kastelo Seifriedsberg), kie montriĝas la ikono de la funebranta Sankta Maria. La loko estas aparte adorata de profunde kredantaj katolikaj pilgrimantoj, pri kio atestas interalie pli ol milo da dankaj tabuletoj ĉirkaŭ la maria ikono.
La pilgrima preĝejo cetere en la porinfana amuzparko Legoland' Germanio estas elektita kiel tipa simbolo de la regiono Ŝvabio kaj estas miniature rekonstruita per Lego-briketoj.
Ulrich Wickert
Ulrich WICKERT (Ulriĥ Vikert) naskiĝis la 2-an de decembro 1942 en Tokio kaj estas germana ĵurnalisto kaj verkisto.
Junaĝo
Ulrich wickert naskiĝis en Tokio ĉar lia patro, Erwin Wickert, laboris en la germana ambasadorejo en Japanio. Li studis en Heidelberg kaj Parizo (li hodiaŭ tre bone parolas la francan lingvon), ĉar lia patro laboris en la germana delegitaro en la NATO.
Dum la 1960-aj jaroj, li studis politiksciencon kaj juron en Bonn, kaj estis stipendiulo en la Wesleyan University (Usono). Li jurdiplomiĝis en la jaro 1968 kaj ekis sian karieron ĉe ARD (germana televido).
Janská
Janská (ĝis la jaro 1946 kaj Jonsbach) estas municipo en Ĉeĥio, en Regiono Ústí nad Labem, en distrikto Děčín. Vivas en ĝi.
Roviano
Roviano estas komunumo de Italio.
Janská
Geografio
Municipo Janská troviĝas en valo de rivero Kamenice sur teritorio de Protektita pejzaĝa regiono Elbaj grejsoj. En distanco 13 km okcidente situas urbo Děčín, 14 km sudoriente urbo Nový Bor, 18 km sude urbo Česká Lípa kaj 20 km nordoriente urbo Rumburk.
Ulrich Wickert
Kariero ĉe ARD
Lia plej granda posteno estis en Tagesthemen, de la 1-a de julio 1991 ĝis la 31-a de aŭgusto 2006.
Janská
Historio
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1380.
La 26-a de januaro 1972 proksime de Janská okazis al falo de aviadilo de jugoslava flugkompanio JAT. Dum tiu ĉi katastrofo pereis 27 homoj, la malfeliĉon supervivis nur stevardino Vesna Vulović.
Ornitomimo
Ornitomimo (Ornithomimus = 'birdo-mimo') estas genro de dinosaŭroj vivintaj dum la malfrua kretaceo en tio kio nun estas Nordameriko. Ornithomimus velox ricevis sian nomon surbaze de piedo kaj parta mano trovita en la mastriĥtia Formacio Denver, sed oni trovis pli bonajn materialojn en Kanado, inkluzive de Ornithomimus edmontonicus kaj bonega specimeno (nekonata specio) de Dinosaŭra Provinca Parko.
Tocqueville (Manche)
Tocqueville estas franca situanta en departemento Manche, regiono Normandio.
Ĝiaj loĝantoj nomiĝas Tocquevillais.
Ruĝfrunta kanario
La ruĝfrunta kanario, aŭ ruĝfronta serino (Serinus pusillus), estas malgranda paserina birdo de la familio de Fringedoj kaj genro de Serinoj kiu enhavas la faman specion de kanario kaj aliajn similajn speciojn.
Tiu preferas sekajn malfermajn herbejojn de altamontaj regionoj kaj reproduktiĝas en Kaŭkazo (Armenio), Arabio kaj la plej altaj montoj de Turkio kaj Irano, kun vagantoj foje atingante Grekion en ties orientaj Egeaj Insuloj vintre. For de la reprodukta sezono, ĝi vivas en malgrandaj aroj, tipe vidata dum serĉado de kardejoj. Ĝi estas populara kaĝobirdo, kaj skapas el kaptiteco kaj troviĝas foje ie ajn en Eŭropo.
Tiu birdo varias laŭ plumaro, estas 11–12 cm longa kaj plenkreskuloj similas al tre malhelaj flamkardeloj. La kapareo estas nigreca kaj nuanciĝas kaj svagas al malhelaj dorso kaj subaj partoj kiuj estas blankecaj kun malhela strieco. La plej rimarkinda karaktero, kiu nomigas la specion en la komuna nomo, estas klara ruĝa marko kiu okupas la tutan frunton kaj antaŭan kronon; foje tiu marko estas pli oranĝeca aŭ eĉ flaveca. Krome estas orflavecaj pli svagaj markoj en ŝultroj, supraj flankoj, flugilplumoj kaj eksteraj vostoplumoj. Okuloj, beko kaj kruroj estas nigrecaj. Junuloj havas sablobrunajn kapojn. La alvoko estas rapida krio "titihihihihihi", simila al tiu de Kanaba kardelo.
Tiu palearktisa specio reproduktiĝas en kaptiteco kaj tiam nutras sin el dieto de kanaria herbosemoj, milio kaj aliaj malgrandaj semoj. Ili baniĝas ĉiutage se akvo disponeblas. Tiu specio, kaj multaj el tiu genro, estas foje uzata por produkti hibridajn kaĝobirdojn kun la kanario - tiaj hibridoj ne estas belaj sed kutime bele kantas. Malgranda porcentaĵo de tiu idaro povas esti fekunda.
Garadna
Ne miskomprenu kun alia Garadna, proksime de Miskolc!
Garadna estas malgranda vilaĝeto en Hungario, en regiono Norda Hungario, en departemento Borsod-Abaúj-Zemplén, en Distrikto Encs. La slava vorto signifas: apartenanta al fortikaĵo.
Situo
Garadna situas sur ebenaĵo, laŭ rojo, laŭ ĉefvojo kaj fervojo Miskolc-Hidasnémeti, Hernád preterfluas. Encs troviĝas 10, Miskolc 50 km-ojn.
Historio
La unua mencio devenis el 1234 laŭ tiama ortografio "Grathna". Post liberecbatalo de Francisko Rákóczi la 2-a la vilaĝo senhomiĝis pro epidemio.
En Garadna migra poŝto servas.
22621 Larrybartel
22621 Larrybartel estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la en la kadro la kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de Larry Bartel, mentoro de unu finalist(in)o de la Intel Science Talent Search de 2006, scienca konkurso por lernantoj en lasta jaro de mezlernejo. Li estas instruisto ĉe la William J. Palmer High School en Colorado Springs (Koloradio).
Narros del Castillo
Narros del Castillo [NAros delkasTIljo] estas municipo en la nordokcidento de la provinco Avilo, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al komarko La Moraña aŭ Komarko de Arévalo kaj al la jurisdikcia teritorio de Arévalo, en la nordo de la provinco. Fondita de araboj, ĝi estis nomita Bebán —«fortikita pordego»— ĝis la batalo de Simancas en 939. En la 13-a jarcento, je la reloĝado ĝi nomiĝis «Naharros de Bebán», ĉar ĝi estis reloĝata de navaranoj («Naharros» kiel evoluo de «Nafarros»). La aludita kastelo estis en la loko kie nun estas la preĝejo, kaj el tiu restis nur partoj uzitaj por la preĝejo.
Geografio
Ĝia municipa teritorio estas formata de unusola loĝloko, okupas totalan areon de 33,61 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 159 loĝantojn. Ĝi perdis 700 loĝantojn el la mezo de la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj. Ĝi distas 53 km de Avilo, provinca ĉefurbo.
Ĝi limas kun Salvadiós, Rivilla de Barajas, Gimialcón, Blascomillán, Herreros de Suso kaj Vita.
Historio
En Mezepoko okazis reloĝado. La areo apartenis al la Regno Kastilio. Frua mencio estas de 1250. En la 17-a jarcento la kastelo pasis de reĝa posedo al markizlando Mancera kaj Malpica kaj tio pluis ĝis la 19-a jarcento. De la 13-a jarcento restis la mudeĥara preĝejo kaj de iom poste la pilorio.
Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj) kaj brutobredado kaj rilata komercado. Lastatempe kultura kaj rura turismo ekgravis (popola arkitekturo, historia heredo, piedirado).
István Bosnyák
Barono István Bosnyák [iŝtvAn boŝnjAk], laŭ hungarlingve kutima nomordo Bosnyák István estis hungara pastro, abato, episkopo, preposto, kanoniko. Lia nobela antaŭnomo estis magyarbéli. István Bosnyák naskiĝis en 1606 en Hungara reĝlando en Magyarbél (nuntempa Veľký Biel en Slovakio). Li mortis la 1644 en Nagyszombat (nuntempa Trnava en Slovakio).
Biografio
István Bosnyák lernis en Vieno en la 1620-aj jaroj, poste en Romo inter 1631-1635. Li doktoriĝis el teologio kaj pastriĝis, poste li hejmenvenis. Liaj baldaŭaj ĉefaj postenoj kaj titoloj estis:
(19359) 1997 GB35
(19359) 1997 GB35 estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la en la kadro de la kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Canredondo
Canredondo estas municipo de Hispanio, en la Provinco Gvadalaĥaro, regiono de Kastilio-Manĉo.
Loĝantoj
La loĝanto nomiĝas platero. La censita loĝantaro en 2016 estis de 76 loĝantoj kaj la denseco estas de 1,2 loĝ/km².
Situo
Canredondo situas en la nordorienta parto de Kastilio-Manĉo en la komarko aŭ distrikto Alkario en la centro de la Provinco Gvadalaĥaro, je altitudo de 1 162 m super marnivelo; je 75 km el Gvadalaĥaro, provinca ĉefurbo. La areo de ties teritorio estas de 63,52 km². La geografiaj koordinatoj estas 40°48′45″N 2°29′36″Ok.
Historio
Post la Hispana Enlanda Milito la loĝantaro falis el pinto de preskaŭ 500 loĝantoj en 1950 al 76, tio estis oni perdis pli ol 400 loĝantojn pro diversaj tialoj: nome bataloj, prizono, politika persekutado, malsato ktp. Meze de la 20a jarcento la loĝantaro de multaj vilaĝoj de la regiono atingis pinton, kaj ankaŭ ĉe Canredondo, sed poste okazis elmigrado, senloĝigo kaj maljuniĝo de la loĝantaro ĉefe dum la 1960-aj kaj 1970-aj jaroj, kaj ankaŭ ĉe Canredondo kie oni falis al la nunaj 76.
Ekonomio kaj aktualo
Agrikulturo kaj brutobredado tradicie. Servoj kaj loĝejoj. La plej simbola konstruaĵo en Canredondo estas la paroĥa preĝejo de la Virgulino Nia Sinjorino de la Asunción (Ĉieliro) kiu datas de la 17-a jarcento. La tradicia festo de la vilaĝo estas celebro de la Vizito de la Virgulino, nome la unua sabato de julio.
Inter naturaj lokoj de Canredondo menciindas la jenon
Skillet
Skillet estas amerika rokgrupo. Ekde ilia ekesto en la jaro 1996.
Grupanoj
Aktualaj
Eksaj
Ágnes Eperjesi
Ágnes Eperjesi naskiĝis la en Budapeŝto.
Biografio
Ágnes Eperjesi akiris majstran diplomon en Industriarta Altlernejo de Budapeŝto en 1991, sed en la studjaro 1989 ŝi studis en en:Academie Minerva. Ekde 1989 ŝi ekspoziciis. En la 1990-aj jaroj ŝi laboris plej ofte eksterlande helpe de stipendioj (Vieno, Londono, Usono kaj Romo). En 2010 ŝi akiris sciencan gradon DLA en Hungara Belarta Universitato‎, inter 2011 kaj 2021 ŝi instruis en la sama universitato. Baldaŭ ŝi docentiĝis en Universitato Metropolitan. Ŝi ricevis stipendiojn inter/en 1992-1995, 1998-2001, 2004, 2005-2007, premiojn inter 1995-2014.
Lindenau (Supra Luzacio)
Lindenau estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Oberspreewald-Lausitz de la federacia lando Brandenburgio, kaj estas parto de la historia regiono Supra Luzacio. Fine de la jaro la komunumo havis  loĝantojn.
Trubnaja (stacio de Moskva metroo)
Trubnaja (Трубная, "laŭ la placo "Trubnaja" ("Tuba" - laŭ la tubo tra kiu fluas la rivero Neglinnaja)") estas stacio de la Metroo de Moskvo sur Lublinsko-Dmitrovskaja linio, ĝi situas inter la stacioj ' kaj ' en centra parto de Moskvo.
Interkonektoj
De tie ekzistas transirejo al:
Verda Majo
HASEGAWA Teru (テル naskiĝis la  en Jamanaŝi prefektujo, mortis la ) konata en Esperantujo per sia plumnomo Verda Majo, estis japana esperantisto.
Esperanta vivo
En 1929 ŝi ekstudis en la Virina Altlernejo de Nara. Pro siaj maldekstraj opinioj ŝi en septembro 1932 estis portempe arestita kaj fine forigita el la altlernejo.
En junio de 1932 ŝi eklernis Esperanton. En la printempo de 1936, danke al Esperanto, ŝi konatiĝis kun Liu Ren, ĉina studento en Tokio, kaj edziniĝis kun li en la aŭtuno de la sama jaro. Ŝi venis al Ŝanhajo en Ĉinio en la 19-a de aprilo 1937.
En Ĉinio
Nelonge post sia alveno al Ŝanhajo, Verda Majo faris kontakton kun Ĉina Proleta Esperantista Unio (ĈPEU). Ŝi partoprenis en ĉiuj aktivadoj de la Ŝanhaja Esperantista Ligo kaj kontribuis al artikolojn por Ĉinio Hurlas, informa bulteno de ĈPEU por eksterlandanoj, publikigita dum iu tempo ĉiun tagdekon. Komence de decembro en 1937, Verda Majo kaj Liu Ren atingis Kantonon kaj laboris en la Esperanta sekcio de Kantona Internacia Asocio. En julio 1938, ili venis al Wuhan kaj eklaboris en la Fako por Internacia Propagando de Kuomintang. Vintre de 1938, ili evakuis al Chongqing kaj tie kontribuis per artikoloj al la duonmonata Esperanta periodaĵo Heroldo de Ĉinio. Ŝiaj artikoloj aperis unu post la alia sur la paĝoj de la revuo ĝis la lasta numero de 1945. Somere de 1940, ili eklaboris en la Komisiono de Kultura Laboro kaj poste partoprenis en la redakta laboro de la gazeto Kontraŭatako, eldonita de la Nordorienta Nacisava Asocio. En 1945, ili veturis al Harbin kaj funkciis en la Administracia Komitato de la Nordorienta Liberigita Regiono kiel komitatanoj respondecaj por redaktado kaj kontrolado. Poste ili translokiĝis al Jiamusi en nordoriento de Ĉinio.
En siatempa historia fono, la ago de Verda Majo sin oferi al la afero por liberigo de la ĉina popolo estis tre facile etiketita kiel faro de "naciperfidulino" kaj kaŭzis malfeliĉan kompromiton al ŝiaj familianoj. Verda Majo ne nur sin donis al la afero por liberigo de la ĉina popolo, forlasinte sian propran hejmlandon, sed ankaŭ edziniĝis al ĉino. En tiama Japanio, edziniĝo al ĉino estis rigardata kiel tre hontinda fiago. Laŭ verko de Ĵelezo:"Ŝian edziniĝon al ĉino oni rigardis kun malestimo en tiama japana socio. Eĉ ŝia samlandano Kazi Wataru, kiu nomis sin revoluciulo, ne povis reteni sian sarkasmon koncerne ĉi tiun aferon, direktante al Verda Majo akrajn mokvortojn. Nenian subtenon ŝi trovis en la hejmo."Ŝi ne vane laboris por la kontraŭjapana rezistmilito. Precipe ŝia japanlingva disaŭdigo havis grandan influon al la invadaj trupoj. Iu japana soldato eĉ skribis poemeton por esprimi sian emociiĝon post aŭskulto de la disaŭdigo. Tiu "stranga disaŭdigo" en flua japana lingvo ankaŭ kolerigis la japanajn militaristojn. En tagĵurnalo de Tokio, ŝi estis kalumniita kiel "dolĉvoĉa naciperfidulino". Ŝia patro eĉ ricevis timigan leteron, kiu postulis, ke li atribuu al si mem la kulpon kaj sin mortigu. Foje en Chongqing Zhou Enlai diris al Verda Majo: "La japanaj imperiistoj kalumnie nomis vin 'dolĉvoĉa naciperfidulino', sed efektive, vi estas fidela filino de la japana popolo, vi estas vera patrioto." La vortoj donis al ŝi grandan inspiron.
Heredo
Post ŝia morto la ĉina registaro dum multaj jaroj silentis pri ŝi, malgraŭ la forta subteno, kiun ŝi donis al la rezisto de la ĉinoj kontraŭ la japanaj invadantoj per artikoloj en Esperanto kaj per radio-elsendoj en la japana.
En la postmilita Japanio, esperantistoj tuj komencis teni viva la memoron pri Verda Majo. Iom post iom preskaŭ ĉiuj ŝiaj verkoj estis tradukitaj en la japanan; aperis pluraj japanlingvaj libroj pri la vivo de Hasegawa Teru.
En 1979 la revuo El Popola Ĉinio komencis aperigi artikolojn pri ŝi, kaj en aŭgusto de tiu jaro ŝiaj filo kaj filino vizitis Japanion. Filmo komune produktita de japanoj kaj ĉinoj, kun la titolo La sopiranta stelo, prezentis ŝian vivon. Ĝi estis montrita en la japana televido en 1980, poste ankaŭ en Ĉinio.
En 1982 Ĉina Esperanto-Eldonejo en Pekino publikigis la 500-paĝan kolekton Verkoj de Verda Majo. La postan jaron la geedzoj estis enterigitaj en la “tombejo de martiroj” en Jiamusi. Sur la tomboŝtono aperis la vortoj “Batalanto por internaciismo Verda Majo”. En 1983 aperis ĉinlingva memorlibro pri ŝi.
Busto de Verda Majo troviĝas en ĉina muzeo.
Stacio Kashikojima
Stacio Kashikojima (japane: 賢島駅 [Kaŝikoĝima-eki], angle: Kashikojima Station) estas fervoja stacio en Ŝima, Gubernio Mie, Japanio. La stacio servas 1 linion de Kintetsu: Linio Kintetsu-Shima.
Schoharie
Schoharie estas urbeto en orienta Usono, situanta ĉe la suda bordo de la Seneka Lago. Ĝi apartenas al la subŝtato Nov-Jorkio kaj estas la administra centro de la samnoma ĉirkaŭa kantono Schoharie. Laŭ la stato de la censo en la loĝloko vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km².
Antonio de la Cruz
Antonio de la Cruz (n. ) estas hispana futbalisto. Li de 1972 ĝis 1978 membris en la hispana nacia teamo de futbalo.
Unustria kolombo
La Unustria kolombo (Columba unicincta), konata ankaŭ kiel Afrika arbarkolombo aŭ griza arbarkolombo, estas birdospecia membro de la familio Kolombedoj (Columbidae) kiu vivas en ekvatoraj arbaroj de Afriko.
Priskribo
La Unustria kolombo estas 35 kaj 36 cm longa kaj pezas inter 356 kaj 490 g. Ambaŭ seksoj estas similaj. Ĝi havas grizajn kolon kaj korpon, kun pli malhelgrizaj flugiloj kaj vosto. La gorĝo kaj ventro estas blankaj. La brusto estas sablo-roz-kolora. La okuloj kaj orbitaj ringoj estas ruĝaj.
Tiu kolombo havas laŭtan krialvokon. Ĝi sonas kiel "du du du" aŭ "hu hu hu hu-HU".
Distribuado
Tiu specio troviĝas en du disaj areoj de afrikaj tropikaj pluvarbaroj. Partikulare, ili povas troviĝi en Sieraleono, suda Gvineo, Liberio, Eburbordo kaj Ganao. Ties teritorio inkludas ankaŭ areojn de sudorienta Niĝerio, Kameruno, Gabono, Ekvatora Gvineo, Respubliko Kongo, Demokratia Respubliko Kongo, Centrafrika Respubliko, Ugando kaj Angolo.
Dieto
Tiu specio manĝas ĉefe grenon kaj semojn.
Reproduktado
Ili ĉefe reproduktiĝas en la dua duono de la seka sezono. La kolombino kutime demetas inter 1 kaj 3 ovojn. Ambaŭ gepatroj helpas en la zorgado de idoj. Ili estas kovataj dum inter 14 kaj 18 tagoj. Ili estas nutrataj el kropolakto post eloviĝo. Kelkajn tagojn poste, ili ekmanĝas malgrandajn pecojn de solidaj manĝaĵoj. Ili elnestiĝas 20 ĝis 25 tagojn post elnestiĝo.
Konservado
La Unustria kolombo estas klasita fare de la IUKN kiel Malplej Zorgiga. Ties populacio estas stabila kaj nefragmentita, kvankam la preciza nombro de birdoj estas nekonata.
Strutomimo
Strutomimo (Struthiomimus = "struto-mimo" < malnovgreka: στρουθιον 'struto' + μιμος 'mimo') estis longkrura, strutosimila dinosaŭro de la familio de ornitomimedoj, kiu vivis en regiono kie nun estas Alberto (Kanado) dum la malfrua kretaceo, antaŭ proksimume 75 milionoj da jaroj.
Sarah Kirsch
Sarah KIRSCH [zara kirŝ], origine: Ingrid BERNSTEIN [inrid bernŝtajn], post edziniĝo: Ingrid KIRSCH (naskiĝis la 16-an de aprilo 1935, mortis la 5-an de majo 2013) estis germana verkistino.
Naskiĝinte en Limlingerode, ŝi pasigis sian junecon en Halberstadt (Saksio-Anhalto). Ŝia granda intereso al la naturo igis ŝin post la abiturienta ekzameno komenci arbaristan lernadon, sed tiun karieron ŝi baldaŭ poste ĉesigis. En la 1950-aj jaroj ŝi studis biologion en Halle (Saale), kaj de 1963 ĝis 1965 ŝi studis literaturon en Lepsiko. Poste ŝi plene dediĉis sin al la verkado, komence kun sia edzo Rainer Kirsch, poste memstare.
Ŝia edzeco en 1968 rompiĝis. Sarah Kirsch transloĝiĝis al Orienta Berlino kaj vivtenis sin kaj sian filon kiel ĵurnalistino kaj tradukistino. Ŝiaj verkoj, konsistantaj el liriko, prozaĵoj kaj infanlibroj, rikoltis grandan atenton: ne nur en GDR, sed ankaŭ en FRG.
Ŝia verkista agado restis sukcesa: Inter pluraj literaturpremioj ŝi gajnis la Österreichischer Staatspreis für Literatur (1981), la Georg-Büchner-Preis (1996) kaj la Literaturpremion de la Konrad-Adenauer-fondaĵo (1993).
Granda aŭko
La granda aŭko (Pinguinus impennis, eksa Alca impennis) estis birdo de la familio de Aŭkedoj, nuntempe jam ekstermita. Ĝi estis la ununura specio de la genro Pinguinus, giganta aŭko el la Atlantiko, ĝi ne povis flugi kaj survivis ĝis antaŭ ne longe, sed finfine estis ekstermita. Ĝi altis 75 centimetrojn kaj tiel estis la plej granda el la aŭkedoj. Oni ĉasis ĝin facile ĉar ne estis fluganta birdo, por nutraĵo kaj por matracoj de almenaŭ la 8-a jarcento.
La granda aŭko, kimre pen gwyn ("blanka kapo", kio aludas al la blankaj makuloj sur ĝia kapo), estis origine nomata pingveno. Kiam esplorantoj trovis similajn birdojn sur la suda hemisfero, ankaŭ tiuj ricevis la nomon pingveno.
Disvastiĝo
La granda aŭko troviĝis en multaj lokoj sur insuloj oriente de Kanado, Gronlando, Islando, Norvegio, Irlando kaj Britio, sed estis ĉasata ĝis nuligo. Restaĵoj trovitaj en Florido pruvas, ke iam vintris pli sude ĝis tie kaj ĝis almenaŭ la 14a jarcento (Weigel 1958, Brodkorb 1960). La lasta paro estis mortigita je 3-a de julio 1844 sur insulo ĉe Islando.
Aspekto
Ĝi lonĝis stare ĝis 75 cm kaj pezis ĉirkaŭ 5 kg (Livezey 1988). Pro tio la nefluganta Granda aŭko estis la plej granda de la aŭkedoj. Ĝi havis blankajn kaj brilnigrajn plumojn. La piedoj estis nigraj. Piedaj retoj estis brunnigraj. La beko estis nigra kun blankaj trasulkoj. Estis areo de blankaj plumoj ambaŭflanke de la kapo inter la beko kaj ĉiu okulo. Ĝi havis ruĝbrunajn okulojn. Junuloj havis mlapli elstarajn sulkojn en la beko kaj havis makulitajn blankonigrajn kolojn.
Ekologio
Ĝi estis bonega naĝanto kaj uzis subakve ĝiajn flugilojn kiel naĝilojn. Male al aliaj aŭkoj la granda aŭko ne povis flugi, kaj tial ĝi estis facila kaptaĵo por homoj. Ĉefa manĝaĵo estis fiŝo, plej ofte inter 12 kaj 20 cm, sed foje eĉ ĝis la duono de la longo de la propra birdo; baze sur restaĵoj asociitaj kun ostoj de la Granda Aŭko de insulo Funk kaj ekologiaj kaj morfologiaj konsideroj, ŝajnas, ke la Brevoortia tyrannus kaj la eperlano estis iliaj favorataj predoj (Olson et al. 1979). La granda aŭko piediris malrapide kaj foje uzis siajn flugilojn por helpi sin trairi malfacilan grundon. Ili havis malmultajn naturajn predantojn, ĉefe grandajn maraj mamuloj kaj rabobirdoj, kaj malhavis timon al homoj. Neflugkapblo kaj maltimo kaŭzis sian malforton antaŭ homoj, kiuj ĉasis ilin facile por manĝo, plumoj kaj por specimenaj kolektaĵoj por muzeoj kaj privataj kolektoj.
La granda aŭko demetis nur unu ovon jare, kiu estis kovata sur malferma grundo, kaj la ido eloviĝis en junio. La ovoj estis helflavecaj kun malhelaj punktoj aŭ strioj plej oftaj ĉe la pinto kaj sufiĉe grandaj (110-140 x 70-84 mm).
Formorto
La granda aŭko estis ĉasata industrie por manĝo (viando), ovoj kaj lanugo almenaŭ ekde la 8-a jarcento. Eĉ antaŭ ĉasado de loka loĝantaro estas konata ekde Malfrua Ŝtonepoko en Skandinavio kaj Orienta Norda Ameriko (Greenway 1967), kaj el frua 5-a jarcento ĉe Labrador (Jordan & Olson 1982) kie la birdo ŝajne venis nur kiel vaganto. Oni trovis personon entombigitan ĉe Port au Choix, Novlando, ĉirkaŭ la jaro 2000 aK, kiu ŝajnas vesti vestaĵon faritan el pli ol 200 haŭtoj de Granda Aŭko kun siaj kapoj kiel ornamaĵo (Tuck 1976).
Glaciepoko povis malpliigi la loĝantaron, sed industria ĉasado pro plumoj draste neniigis ĝin. Tiam specimenoj de Granda Aŭko kaj siaj ovoj iĝis dezirindaj kolektataj kaj ovokolekto finigis la loĝantaron de la specio.
Ĉe Stac an Armin, St Kilda, Skotio, julie de 1840, oni vidis la lastan Grandan aŭkon de la Brita Insularo, kiu estis mortigita de du loĝantoj de St Kilda. Haswell-Smith diris, ke ili faras tion ĉar pensas, ke temas pri sorĉistino.
La lasta loĝantaro vivis en insulo Geirfuglasker ("Roko de Granda aŭko") ĉe Islando. La insulo estis vulkana rokaĵo ĉirkaŭita de klifoj, kio estis neatingebla de homoj, sed en 1830 tiu roko submerĝis kaj la birdoj translokigixs al najbara insulo Eldey kiu estis atingebla el unu flanko. La lasta paro, kiu kovis ovon, estis mortigita tie la 3an de julio 1844 de Jon Brandsson kaj Sigurdr Islefsson, kvankam posta informo pri vidaĵo en 1852 ĉe Grand Banks de Novlando estis akceptita de IUCN (BirdLife International 2004).
Nune ĉirkaŭ 75 ovoj de Granda Aŭko restas en muzeokolektoj, kaj ĉirkaŭ sama kvanto de haŭtoj. Kvankam oni kolektis milojn da ostoj ekde la 19a jarcento ĉe insulo Funk ĝis epoko de Neolitiko, restas nur eta kvanto da kompletaj skeletoj (Luther 1996).
Miyamoto Masao
MIYAMOTO Masao ( [mijamoto masao]; naskiĝis la en Wakayama, mortis la  en Osako) estis japana esperantisto kaj direkciano de akcia kompanio Esperanto.
Esperanta agado
Miyamoto estis esperantisto de 1934 kaj ano de iamaj maldekstremaj Esperanto-organizoj en Japanio. Li pasigis du jarojn en malliberejo pro politika verdikto, kaj estis militkaptito de Usono sur Okinavo militfine. La spertojn tie li priskribas en Naskitaj sur la ruino: Okinavo. Miyamoto forlasis la komunistan partion en la 1950-aj jaroj pro ĝia ligo al Sovetunio. Li kunlaboris por multaj kontraŭmilitistaj broŝuroj, kiel Aŭskultu la voĉojn de vceano!, Infanoj de l' atombombo, Hiroŝima, La Infanoj de militbazoj kaj aliaj.
Li eldonis la Esperantajn literaturajn revuojn Prometeo kaj L'Omnibuso kaj kunlaboris en aliaj. Li estis ĉefa protagonisto de la Hajkista Klubo. Sekretario de KLEG kaj membro de la Literatura Komitato de SAT ekde 1964. Dum kelka tempo laboris kiel neregula lektoro en la Fremdlingva Universitato de Kobeo, speciale por studi esperantologion. Plurfoje premiita en la Belartaj Konkursoj de UEA. Li akiris Premion Ossaka en 1973 pro diversaj verkoj kaj la organiza laboro. Li kreis la vorton Minsaigo pri la ideo de interlingvo inter popolanoj. Li faris kompiladon de Vortaro Japana-Esperanta, eldonita de Japana Esperanto-Instituto (JEI) en 1983, kaj pro tio estis honorita per 'Honorigo de JEI laŭ Akademia Merito'. Membro de Akademio de Esperanto de 1986 ĝis la morto. Li faris diversajn tradukojn el la japana.
Cat Stevens
Cat STEVENS (naskiĝis la 21-an de julio, 1948) estis populara kantisto, muzikisto kaj kantverkisto dum la 1970-aj jaroj. Li kiel Stephen Demetre GEORGIOU naskiĝis en Londono, kaj post la transiro al islamo en la jaro 1978 li ŝanĝis sian nomon al Yusuf ISLAM.Cat Stevens kiel filo de greko el Kipro kaj svedino pasigis sian junaĝon en Londono. Tie lia patro posedis restoracion. En la malfruaj 1960-aj jaroj li verkis siajn unuajn kantojn kaj turneis kun meza sukceso.
En 1967, kiam li havis 19 jarojn, li malsaniĝis pro tuberkulozo kaj devis sufiĉe longan tempon pasigi en hospitalo. Komence de la 1970-aj jaroj li tamen revenis al sia kariero. En 1971 li kreis la muzikon por la filmo Harold and Maude; neforgeseblaj kantoj kiel ekz. Morning Has Broken, Peace Train, Wild World kaj Father and Son estiĝis.
Lia vivo radikale ŝanĝiĝis, kiam li kiel 30-jarulo donace ricevis la Koranon. Li ĝis tiam vivis nur por sia muziko, sed ĉiam serĉis idealon, kiun la okcidenta kulturo evidente ne povis doni al li. En 1978 li konvertiĝis al islamo, ŝanĝis sian nomon kaj ĉesigis sian muzikistan karieron.
Gilgameŝ
Apartigilo :
-> gilgameŝ (mangao)
Gilgameŝ, laŭ la Sumeria reĝlisto, estis la kvina reĝo de Uruk (Frua "Dynastic II", la unua dinastio de Uruk), filo de reĝo Lugalbanda, reganta ĉirkaŭ 2650 a.K.. Li ankaŭ estas la centra rolulo en la Eposo pri Gilgameŝ, kiu diras, ke lia patrino estis Ninsun, (kiun iuj nomis Rimat Ninsun), diino. Gilgameŝ estas priskribita du-trione dia kaj unu-trione homa.
Laŭ alia dokumento, konata per la nomo Historio de Tummal, Gilgameŝ, kaj iamfine lia filo Urlugal, rekonstruis la sanktejon de la diino Ninlil, lokita en Tummal, kvartalo de la urbo Nippur. En Mezopotamia mitologio, oni atribuas al Gilgameŝ esti duondio kun superhoma forto kiu konstruis grandan muron por defendi sian popolon de eksteraj minacoj.
Kojnoformaj mencioj
En la Eposo pri Gilgameŝ diriĝas ke Gilgameŝ ordonis la konstruon de la legendaj muroj de Uruk. Laŭ alternativa versio, Gilgameŝ, iom antaŭ la fino de la rakonto, fanfaronis al la pramisto Urŝanabi, ke la murojn de la urbo konstruis la "sep saĝuloj" Apkallu. En historiaj tempoj, Sargon de Akkad pretendis, ke li detruis tiujn murojn por pruvi sian militan forton.
Fragmentoj de eposa teksto trovitaj en Me-Turan (hodiaŭa Tell Haddad) rakontas ke Gilgameŝ-on oni enterigis sub la akvo de rivero ĉe lia vivofino. La Uruk-anoj devojigis la fluon de la rivero Eŭfrato ĉe Uruk por la celo enterigi la mortan reĝon ene de la riverfundo. En aprilo 2003, germana ekspedicio malkovris kion ili opinias la tuta urbo Uruk — inkluzive de, en la iama fluejo de la Eŭfrato, la lasta ripozejo de ties reĝo Gilgameŝ.
Spite al la manko de rekta evidento, la plejo da kleruloj ne kontraŭstaras konsideri Gilgameŝ-on historia figuro, aparte post la trovo de enskribaĵoj konfirmantaj la historian ekziston de aliaj figuroj asociitaj kun li: reĝoj Enmebaragesi kaj Aga de Kiŝ. Se Gilgameŝ estas historia reĝo, li probable reĝis dum ĉirkaŭ la 26-a jarcento a.K. Iuj el la plej fruaj Sumer-aj tekstoj literumas lian nomon Bilgameŝ. Komencaj malfacilaĵoj legi kojnoskribon rezultigis, ke Gilgameŝ reenvenis mondan kulturon (verŝajne por la unua fojo post pli ol dumil jaroj) en 1891 kiel Izdubar.
En la plejo da tekstoj, "Gilgameŝ" estas skribita kun la determinilo por diaj estaĵoj (DINGIR) — sed ne ekzistas evidento por tiatempa kulto, kaj la Sumer-aj mitoj pri Gilgameŝ sugestas ke lia diigo estis posta evoluaĵo (malkiel la kazo de la Akkad-aj dioj-reĝoj). Ĉu historia, ĉu ne, Gilgameŝ fariĝis legenda protagonisto en la Eposo pri Gilgameŝ.
Gilgameŝ estas unufoje menciita ankaŭ en la antikva greka, kiel Gilgamos.
Originala kojnoforma Teksto
(babilone)
Originala kojnoforma teksto de la tableto XI de la Eposo de Gilgameŝ (norma Babilon-a versio)
Tekstaj tradukoj
france : http://fr.wikisource.org/wiki/Une_%C3%A9pop%C3%A9e_babylonienne/I.1 (Analizo kaj teksto.)
greke : http://www.peri-grafis.com/ergo.php?id=1147
hispanie : http://es.wikisource.org/wiki/La_Saga_de_Gilgamesh:_Tablilla_I
Tradukoj de kelkaj legendoj pri Gilgameŝ en la Sumera lingvo estas verkitaj fare de:
Senso (birdoj)
Ĉiuj organoj de birdoj montras perfektan adaptiĝon al ilia vivmaniero. El ĉiuj organoj de birdoj la plej gravan rolon en la adaptiĝo ludas la sensorganoj. La birdoj ricevas ĉiujn informojn pri la ĉirkaŭanta medio helpe de iliaj sensorganoj. La birdoj devas kongrui al siaj viv-cirkonstancoj. Tute aliaj organoj funkcias ĉe la tage aktivaj birdoj ol ĉe la noktaj aŭ de la akvobirdoj kaj stepaj birdoj. La vivmaniero kaj evoluinteco de sensorganoj reciproke dependas unu de la alia.
La birdojn karakterizas la granda movkapablo, aktiva serĉado de la nutraĵo. Krom la grajnovoraj birdoj estas ĉasuloj aŭ kaptobirdoj, insektovoraj, nektarvoraj eĉ kadavrovoraj. La maniero, laŭ kiu la birdo atingas, kaptas, ricevas la nutraĵon, difinas la movmanieron de la birdoj. La ĉasuloj estas rapidaj, la grajnomanĝuloj malplie, ili ne bezonas rapidecon. Sed kia ne estus la nutriĝformo de la birdoj, ili devas havi la konvenajn sensorganojn. Por la kokedoj sufiĉas nur bona vid- kaj aŭdkapablo. La agloj devas vidi siajn estontajn nutraĵojn el kelkcent metroj, kaj la strigoj povas kapti la musojn en la nokta mallumo. La sentkapableco de la birdoj difinas ilian orientiĝokapablon.