cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Pensado
Hipotezo pri pensolingvo
La hipotezo pri pensolingvo asertas, ke samo estas vera por pensado ĝenerale. Tio signifus, ke pensado estas komponata de kelkaj atomaj reprezentaj konstituantoj kiuj povas esti kombinataj kiel priskribite supre. Krom tiu abstrakta karakterizo, neniu plua konkreta postulato estas farita pri kiel la homa pensaro estas plenumita de la cerbo aŭ pri kiuj aliaj similaĵoj al la natura lingvo ekzistas. La hipotezo pri pensolingvo estis por la unua fojo enkondukita de Jerry Fodor. Li argumentas favore al tiu postulo subtenante, ke ĝi konstituas la plej bonan klarigon de la karakteraj trajtoj de pensado. Unu el tiuj trajtoj estas produktiveco: nome sistemo de reprezentoj estas produktiva se ĝi povas generi senfinan nombron de unikaj reprezentoj bazitaj sur malalta nombro de atomaj reprezentoj. Tio aplikiĝas al pensado ĉar homaj estaĵoj estas kapablaj entrepreni senfinan nombron de diferencaj pensoj eĉ se iliaj mensaj kapabloj estas tre limigitaj. Aliaj karakteraj trajtoj de pensado estas sistemeco kaj inferenca kohereco. Fodor argumentas, ke la hipotezo pri pensolingvo pravas ĉar ĝi klarigas kiel pensado povas havi tiujn trajtojn kaj ĉar ne estas bona alternativa klarigo. Kelkaj argumentoj kontraŭ la hipotezo pri pensolingvo estas bazataj sur neŭraj retoj, kiuj estas kapablaj produkti inteligentan konduton sen dependi el reprezentaj sistemoj. Aliaj objektoj fokusas al la ideo ke kelkaj mensaj reprezentoj funkcias nelingve, por ekzemplo, en la formo de mapoj aŭ bildoj.
Rosanna Arquette
Rosanna Lauren Arquette (naskiĝis la 10-an de aŭgusto 1959 en Novjorko) estas usona aktorino kaj reĝisorino de filmoj. Post ŝia rolo en Desperately Seeking Susan ŝi gajnis BAFTA-premion kaj kandidatiĝis por la Ora Globo.
Pensado
Hipotezo pri pensolingvo
Komputikistoj estis speciale interesataj en la hipotezo pri pensolingvo ĉar ĝi havigas manierojn fermi la vakuon inter pensado en la homa cerbo kaj komputikaj procezoj plenumitaj de komputiloj. La tialo por tio estas ke procezoj pri reprezentoj kiuj respektas sintakson kaj semantikon, kiel inferencoj laŭ la "modus ponens", povas esti plenumitaj per fizikaj sistemoj uzantaj kaŭzajn rilatojn. La samaj lingvosistemoj povas esti plenumitaj pere de diferencaj materiaj sistemoj, kiel cerboj aŭ komputiloj. Tiuvoje, komputiloj povas pensi.
Rosanna Arquette
Biografio
Rosanna estas filino de komika aktoro Lewis Arquette kaj poetino Mardi Arquette. Ŝi estas fratino de Patricia Arquette, David Arquette, Alexis Arquette kaj Richmond Arquette kaj la bofratino de Courteney Cox, kiu estas la edzino de David.
Pensado
Asociismo
Grava konsidero de la empirisma tradicio estis asociismo, nome konsidero, ke pensado konsistas en la sinsekvo de ideoj aŭ bildoj. Tiu sinsekvo estas regata per asocileĝoj, kiuj determinas kiel funkcias la sekvo de pensoj. Tiuj leĝoj estas diferencaj el logikaj rilatoj inter la enhavoj de la pensoj, kiuj troviĝas ĉe skizaj inferencoj pere de movado el la pensado de premisoj al la pensado de la konkludo. Variaj asocileĝoj estis sugestitaj. Laŭ la leĝoj de simileco kaj kontrasto, ideoj tendencas elvoki aliajn ideojn kiuj estas aŭ tre similaj al tiuj aŭ ties kontraŭo. La leĝo de apudeco, aliflanke, asertas, ke se du ideoj estas ofte sentitaj kune, tiam la sento de unu tendencas kaŭzi la senton de alia. Tiusence, la historio de sento de organismo determinas kiujn pensojn la organismo havas kaj kiel tiuj pensoj disvolviĝas. Sed tia asocio ne garantias, ke la konekto estas signifoplena aŭ racia. Por ekzemplo, pro la asocio inter la terminoj "malvarma" kaj "Idaho", la penso "tiu kafejo estas malvarma" povus konduki al la penso "Rusio aneksus Idaho-n".
Rosanna Arquette
Biografio
Ĝis ŝia dekkvina jaraĝo ŝi elkreskis en hipia-ĉirkauaĵo, poste sole transloĝiĝis al Kalifornio kie ŝi prenis la unuajn teatro-lecionojn. Du jarojn pliposte ŝi rolis en etaj televidelsendoj kaj iom post iom konatiĝis ĉe la granda publiko, ankaŭ danke al du roloj en More American Graffiti (1979) kaj S.O.B. (1981) de Blake Edwards.
En 1983 ŝi ricevis la unuan grandan rolon en la drama komedio Baby It's You. Du jarojn pliposte ŝi vere finatingis publikan atenton en la filmo Desperately Seeking Susan (1985) en kiu ŝi rolis kun Madonna.
La reĝisoro Martin Scorsese elektis ŝin kiel ĉefrolulino en After Hours kaj kvar jarojn pliposte en New York Stories kun Nick Nolte. Ŝi restadis dum ok monatoj en Eŭropo por prepari sin por la rolo en Le Grand Bleu de reĝisoro Luc Besson.
Post tio ŝi ne plu elektis por grandaj Holivudaj filmoj, sed por sendependaj filmoj. Ŝi tamen rolis kiel la edzino de heroino-vendisto en Pulp Fiction de Quentin Tarantino kaj en Crash de David Cronenberg.
La fama furorkanto Rosanna de la usona bando Toto estas dediĉita al ŝi. Dum la tempo de surdiskigo de la albumo Toto IV ŝi regule eliris kun klavaristo Steve Porcaro de tiu bando.
Pensado
Kondutismo
Laŭ kondutismo, pensado konsistas en kondutaj disponoj engaĝiĝi en ia publike observebla konduto kiel reago al precizaj eksteraj stimuloj. Laŭ tiu konsidero, havi partikularan pensadon estas same kiel havi disponon konduti iel. Tiu konsidero estas ofte motivita de empiriaj konsideroj: estas tre malfacila studi pensadon kiel privata mensa procezo, sed estas multe pli facila studi kiel organismoj reagas ĝis difinita situacio kun difinita konduto. Tiusence, la kapablo solvi problemojn ne pere de ekzistantaj kutimoj, sed pere de kreivaj novaj alproksimiĝoj estas partikulare grava. La termino "kondutismo" estas foje uzata ankaŭ en iome diferenca senco se aplikita al pensado por referenci al specifa formo de teorio de interna parolado. Tiu konsidero fokusas al la ideo ke la grava interna parolado estas derivata formo de regula ekstera parolado. Tiu senco koincidas kun kiel kondutismo estas komprenata plej ofte en filozofio de menso ĉar tiuj internaparola agado ne estas observata de la esploristo sed simple deduktita el la inteligenta konduto de unuopulo. Tio restas vera por la ĝenerala kondutisma principo ke la konduta pruvaro estas postulita por ajna psikologia hipotezo.
Unu problemo por kondutismo estas, ke sama ento ofte kondutas diference spite esti la sama situacio kiel antaŭe. Tiu problemo konsistas en la fakto ke unuopaj pensoj aŭ mensaj statoj kutime ne korespondas al unu preciza kutimo. Kaj tiel pensi, ke kuko estas bongusta ne aŭtomata kondukas al manĝo de la kuko, ĉar variaj aliaj mensaj statoj povas inhibi tiun konduton, por ekzemplo, la kredo, ke eble estos neeleganta fari tion aŭ ke la kuko eble estas venenigita aŭ allmenaŭ netaŭga por diabetuloj.
Komputikismo
Komputikismaj teorioj pri pensado, ofte troviĝantaj en la kognaj sciencoj, komprenas pensadon kiel formo de informadprocezado. Tiuj konsideroj disvolviĝis pro la disvolvigo de la komputiloj en la dua duono de la 20a jarcento, kiam variaj teoriuloj rigardis la pensadon analogie al komputikoperacioj. Laŭ tiuj konsideroj, la informado povas esti kodigita diference en la cerbo, sed principe, ankaŭ la samaj operacioj okazas tie, koresponde al la stokado, transmisio, kaj procezado de informado. Sed kvankam tiu analogio havas iom da intuicia altiro, teoriuloj baraktis por havigi pli evidentan klarigon de tio kio estas komputiko. Plia problemo konsistas en la klarigo de la senco en kiu pensado estas formo de komputiko. La tradicia dominanta konsidero difinas komputikon laŭ terminoj de Maŝinoj de Turing, kvankam nuntempaj priskriboj ofte fokusas al neŭronaj retoj por tiuj analogioj. Maŝino de Turing estas kapabla plenumi ajnan algoritmon bazite sur kelkaj malmultaj tre bazaj principoj, kiel legado de simbolo el ĉelo, skribi simbolon al ĉelo, kaj plenumi instrukciojn bazite sur legitaj simboloj. Tiel eblas plenumi deduktan rezonadon sekvante la inferencajn regulojn de la formala logiko same kiel ŝajnigante multajn aliajn funkciojn de la menso, kiel la lingvoprocezado, decidfarado, kaj motorkontrolado. Sed komputikismo ne nur postulas, ke pensado estas iasence simila al komputado. Anstataŭe, oni postulas, ke pensado estas ĝuste formo de komputado aŭ ke la menso estas ia Maŝino de Turing.
Komputikismaj teorioj pri pensado estas foje dividataj en funkciismaj kaj reprezentismaj alproksimigoj. Funkciismaj alproksimigoj difinas mensajn statojn pere de iliaj kaŭzaj roloj sed ebligas kaj eksterajn kaj internajn okazaĵojn en sia kaŭza reto. Pensado povas esti rigardita kiel formo de programo kiu povas esti funkciigita sammaniere pere de multaj diferencaj sistemoj, kiel estas homoj, animaloj kaj eĉ robotoj. Laŭ unu el tiaj konsideroj, ĉu io estas pensado dependas nur el ties rolo "por produkti pluajn internajn statojn kaj parolajn produktojn". Reprezentismo, aliflanke, fokusas al la reprezentaj trajtoj de la mensaj statoj kaj difinas pensojn kiel sekvencoj de intencaj mensaj statoj. Tiusence, komputismo estas ofte kombinata pere de la hipotezo pri pensolingvo pere de interpretado de tiuj sekvencoj kiel simboloj kies ordo estas regata pere de sintaksaj reguloj.
Variaj argumentoj estis starigitaj kontraŭ komputikismo. Iusence, ĝi ŝajnas banala ĉar preskaŭ ĉiu fizika sistemo povas esti priskribitaa kiel plenumanta komputadon kaj tial kiel pensado. Por ekzemplo, oni argumentis, ke la molekulaj movoj en regula ĉelmuro povas estis komprenataj kiel komputanta algoritmon ĉar ili estas "izomorfaj al la formala strukturo de la [koncerna] programo" sub la ĝusta interpreto. Tio kondukus al la malverŝajna konkludo ke la ĉelmuro estas pensanta. Alia objekto fokusas al la ideo ke komputismo kaptas nur kelkajn aspektojn de pensado sed estas malkapabla funkcii por aliaj ŝlosilaj aspektoj de la homa kognado.
Filozofio
La fenomenologia movado en filozofio vidis radikalan ŝanĝon en la maniero kiel ni komprenas penson. La fenomenologiaj analizoj fare de Martin Heidegger de la ekzisteca strukturo de homo en Sein und Zeit (Estaĵo kaj Tempo) havigas novan lumon en la temo de pensado, maltrankviligante tradiciajn kognajn aŭ raciajn interpretojn de homo kiuj influas la manieron kiel ni komprenas penson. La nocio de la fundamenta rolo de ne-kogna kompreno en igado de ebla tema konscio informis la diskuton ĉirkaŭante artefaritan intelekton dum la 1970-aj jaroj kaj 1980-aj jaroj.
Fenomenologio, aliflanke, estas ne la nura aliro al pensado en moderna okcidenta filozofio. Filozofio de menso estas branĉo de moderna analiza filozofio kiu studas la naturon de la menso, mensajn okazaĵojn, mensajn funkciojn, mensajn trajtojn, konscion kaj ilian rilaton al la fizika korpo, precipe la cerbon. La psikokorpa-problemo, t.e. la rilato de la menso al la korpo, estas ofte viditaj kiel la centra temo en filozofio de menso, kvankam ekzistas aliaj temoj koncerne la naturon de la menso kiuj ne implikas ĝian rilaton al la fizika korpo.
Psikologio
Psikologoj koncentriĝis en pensado kiel intelekta klopodo cele al la serĉado de respondo al demando aŭ de solvo por praktika problemo. La kogna psikologio estas branĉo de la psikologio kiu esploras la internajn mensajn procezojn kiel la solvo de problemoj, la memoro kaj la parolkapablo; ĉiuj el kiuj estas uzataj por pensado. La pensoskolo kiu aperas el tiu fokuso estas konata kiel "kognoperceptismo", kiu interesiĝas al kiel la personoj reprezentas mense la procezon de la informado. Tiu konsidero havis siajn fundamentojn en la Geŝtalt-psikologio de Max Wertheimer, Wolfgang Köhler kaj Kurt Koffka, kaj en la verkaro de Jean Piaget, kiu havigis teorion de etapoj/fazoj kiuj priskribas la kognan disvolvigon de la infanoj.
La kognopsikologoj uzas psikofizikajn kaj eksperimentajn fokusojn por kompreni, diagnozi kaj solvi problemojn, rilate al la mensaj procezoj kiuj peras inter la stimulo kaj la reago. Ili studas diversajn aspektojn de la pensado, inklude la psikologion de la rezonado, kaj kiel la personoj faras decidojn kaj elektojn, solvas problemojn kaj eniras en la kreiva malkovro kaj en la imagopova pensado. La kognoteorio subtenas, ke la solvoj al problemoj adoptas la formon de algoritmoj: reguloj kiuj ne necese estas komprenataj sed promesas solvon, aŭ de heŭristiko: reguloj kiuj estas komprenataj sed ne ĉiam garantias solvojn. La kognoscienco diferenciĝas disde la kognopsikologio en kio ke la algoritmoj kiuj celas ŝajnigi la homan konduton estas plenumataj aŭ povas esti plenumataj per komputilo.
En psikologio de disvolvigo (evolupsikologio), Jean Piaget estis pioniro en la studo de la disvolvigo de la pensado ekde la nasko ĝis la matureco. En sia teorio de la kognodisvolvigo, la pensado baziĝas sur agado pri la medio. Tio estas, Piaget sugestas, ke la medio estas komprenata tra asimilado de objektoj en la disponeblaj skemoj de agado kaj tiuj kongruiĝas kun la objektoj en la grado laŭ kiu la disponeblaj skemoj ne kontentigas postulojn. Kiel rezulto de tiu interagado inter asimilado kaj kongruigo, la pensado disvolviĝas pere de sekvenco de etapoj kiuj diferenciĝas kvalite inter si laŭ la maniero de reprezentado kaj la komplekseco de la inferenco kaj de la kompreno. Poste, la reprezentoj organiziĝas laŭgrade en logikaj strukturoj kiuj funkcias unue ĉe la precizaj proprecoj de la realo, en la etapo de precizaj operacioj, kaj poste funkcias ĉe abstraktaj principoj kiuj organizas precizajn proprecojn, en la etapo de formalaj operacioj. En la lastaj jaroj, la piageta koncepto de la pensado integriĝis kun la konceptigoj de la informoprocezado. Tiel, la pensado estas konsiderata la rezulto de mekanismoj kiuj zorgas pri la reprezentado kaj procezado de la informado. En tiu koncepto, la procezrapideco, la kognokontrolo kaj la labormemoro estas la ĉefaj funkcioj kiuj subkuŝas la pensadon. En la novpiagetaj teorioj de la kognodisvolvigo, oni konsideras, ke la disvolvigo de la pensado devenas el pli alta procezrapideco, pli granda kognokontrolo kaj pliigo de la labormemoro.
Psikologia tipologio
La psikologo Carl Jung en sia libro Psychologische Typen (Psikologiaj tipoj) proponis la ekzistadon de kvar ĉefaj funkcioj en la konscienco inter kiuj estas la funkcio de pensado. La tri ceteraj funkcioj estas la sensacio, la intuicio kaj la sento. Tiuj kvar funkcioj estas modifitaj per du ĉefaj sintenoj: nome introvertiteco kaj ekstravertiteco. El tiu teorio disvolviĝis poste la MBTI (Indikilo Myers-Briggs) kiu disponas el 16 tiparaj kombinaĵoj (8 tipoj pli ol ĉe la klasika jung-a tiparo) el kiuj kvar estas de tipo pensada; La du unuaj apartenas al la introvertita pensado kun intuicia kaj sensiva orientado respektive; kaj la du lastaj al la ekstravertita pensado kun intuicia kaj sensiva orientado ankaŭ respektive.
Psikoanalizo
La "tio", la "mio" kaj la "supermio" estas la tri partoj de la "psika aparato" difinita en la struktura modelo de la psiko de Sigmund Freud; ili estas la triopa teoriaro laŭ kies terminoj de agado kaj interagado oni priskribas la mensan vivon. Laŭ tiu modelo, la instinktaj tendencoj senordigitaj estas inkluditaj en la "tio", nome la realisma parto organizita de la psiko estas la "mio", kaj la kritika kaj moralema funkcio estas la "supermio".
Por la psikoanalizo, la senkonscio ne inkludas ĉion kio ne estas konscia, sed nur tion kio estas aktive subpremita de la konscia pensaro aŭ tion kion la persono malpretas koni konscie. Iasence, tiu rigardo metas la mion en rilato kun sia senkonscio kiel kontraŭulo, milite kontraŭ si mem por reteni kaŝe tion senkonscia. Se persono sentas doloron, ĉio kion ĝi povas pensi estas mildigi la doloron. Por Freud, la senkonscio estas stokejo de ideoj, deziroj aŭ aspiroj socie neakcepteblaj, traŭmataj memoraĵoj kaj doloraj emocioj kiujn la mekanismo de la forgesita psikologia subpremado. Tamen, la enhavo ne necese devas esti nur negativaj.
La psikokorpa-problemo
La psikokorpa-problemo koncernas la klarigon de la rilato kiu ekzistas inter mensoj, aŭ mensaj procesoj, kaj korpaj ŝtatoj aŭ procesoj. La ĉefa celo de filozofoj laborantaj en tiu kampo devas determini la naturon de la menso kaj mensajn statojn/procesojn, kaj kiel - aŭ eĉ se - mensoj estas trafitaj kaj povas influi la korpon.
Proverboj
Ekzistas pluraj proverboj pri pens(ad)o en la Proverbaro Esperanta de L. L. Zamenhof, inter ili :
René Coty
René Jules Gustave COTY [koTI] (naskiĝis la, mortis la ), estis franca konservativa politikisto, dua kaj lasta prezidanto de la Kvara Respubliko de Francio, inter la 16a de januaro 1954 kaj la 8a de januaro 1959.
La 10a de julio 1940, estis unu de la variaj politikistoj kiuj voĉdonis favore de la decido kiu proponis havigi eksterordinarajn povojn al Philippe Pétain, kio okazigis kiel rezulto la kunlaboremon de la Registaro de Vichy kun Nazia Germanio. Dum la Dua Mondmilito, Coty restis relative neaktiva, kvankam li resekvis sian politikan karieron tuj antaŭ ties fino.
Unitariisma preĝdomo (Debrecen)
La unitariisma preĝdomo estas sakrala konstruaĵo en Debrecen.
René Coty
Lia prezidenteco suferis la politikan malstabilecon de la Kvara Respubliko kaj la Alĝerian Ribelon. Pro la pligravigo de la krizo en 1958, la 29an de majo Coty petis al Charles de Gaulle okupi la postenon de ĉefministro. Coty minacis je rezigno se la nomumo de De Gaulle estos malakceptita de la Nacia Asembleo.
Unitariisma preĝdomo (Debrecen)
Historio
La unitariismo estas hungara religio disvastiĝanta en Transilvanio fare de Ferenc Dávid. Debrecen estas proksime al Transilvanio, tamen ĝis fino de la 1-a mondmilito nur sporede vivis unitariistoj en la urbo. Unu el ili donacis sumon kaj havaĵojn por la unitariismo en 1887. Depost la unua mondomilito alvenis rifuĝintoj al Debrecen, inter ili ankaŭ unitariistoj. En 1921 ili fondis unitarian grupon, en 1928 jam milda preĝdomo konstruiĝis. Tio estis kvazaŭ familia teretaĝa domo kaj simila paroĥo. Estis plano ankaŭ pri lernejo. Dum la 2-a mondmilito la preĝdomo difektiĝis, la renoviĝo daŭris tre longe. Dum la socialismo el Debrecen oni venis por servi al preĝejoj de Füzesgyarmat kaj Kocsord. En 2012 la unitariisma grupo de Debrecen unuiĝis al Transilvania Unitariisma Eklezio.
Konstruaĵo
La preĝdomo kaj paroĥo situas laŭ trotuaro de la flankostrato. Nur la paroĥo havas enirejon. La preĝdoma ĉambro havas 3 fenestrojn pli grandajn, ol en la paroĥo. Ĉe la tegmenta nivelo estas kvazaŭ timpano (arkitekturo), kiu almenaŭ donas iomete preĝejan impreson.
René Coty
Li estis nomumita protektanto de la honora komitato de la 42-a Universala Kongreso de Esperanto okazinta en 1957 en Marsejlo.
Czesław Klimuszko
Czesław Andrzej KLIMUSZKO (naskiĝis la 23-an de aŭgusto 1905 en Nierosno (Distrikto Sokólski) — mortis la 25-an de aŭgusto 1980 en Elbląg / Elblongo) – pola sacerdoto, franciskano, klarvidanto, mediumo kaj spicherbisto.
Parapsikologio
En la tempo de Klimuŝko parapsikologio estis lekciata en pli ol 30 okcidentaj universitatoj. Aperis pli ol 500 libroj pri paranormalaj fenomenoj. Li partoprenis la 2-an Internacian Kongreson de Psikotroniko, kiu okazis en 1975 en Monte Carlo (la 1-a estis en Prago, 1973). Siajn kapablojn montris publike kun ĉeesto de sciencistoj ankaŭ en Lucerno, Friburgo, Würzburg /, esperante Vircburgo aŭ foje Vurcburgo kaj en Pollando (Lodzo, Lublino, Krakovo, Poznano, Varsovio). Plejofte rigardis fotojn de nekonataj homoj kaj tuj rakontis pri iliaj vivaventuroj, familiaj konfliktoj, malsanoj kun eksterordinara precizeco. La famon li gajnis frue post la 2-a mondmilito, kiam eklaboris en Prabuty. Leteroj kaj poste homoj venadis al li kun peto, trovi laŭfote, perditan dummilite familianon. Prabuty fariĝis pilgrimloko.
Signifo de arboj
Ĉeslao Klimuŝko esploris influon de arboj al homoj. Laŭ tio li dividis arbojn je tri grupoj:
2. Malutilaj: alno, berberiso, sovaĝa nigra sambuko, poplo, tremolo.
3. Neŭtralaj.
Publikaĵoj
Moje widzenie świata (Mia vidado de la mondo), eldono de Wielkopolskie Stowarzyszenie Różdżkarzy (Grandpolia Asocio de Divenvergantoj), Poznań 1978
Fontoj
Patro Jan Maciejowski, Samarytanin w habicie, "Nasze Życie", n-ro 51/1993
Egyházaskozár
Egyházaskozár [edjhAzaŝkozAr], germane Ratskoslar estas malgranda vilaĝo en Hungario, en regiono Suda Transdanubio, en departemento Baranya, en subregiono de Komló.
Situo
Egyházaskozár situas sur deklivoj, laŭ rojo, laŭ flankovojoj.
Historio
La unua mencio pri la vilaĝo devenis el 1058. En 1542 komenciĝis la turka regado. Post tiu erao sudslavoj, germanoj kaj hungaroj alvenis. Post la 2-a mondmilito la germanoj deportiĝis al Germanio. En 2001 vivis en Egyházaskozár 7 % germanoj.
Komunumoj pri egyházas (=ekleziejo) en Hungara reĝlando
Komence en Hungarujo ĉiuj 10 vilaĝoj kune devis havi komunan preĝejon. Tiu vilaĝo, kie tiu konstruiĝis, nomiĝis "ekleziejo" vilaĝo havanta preĝejon. Jen listo, kie tiu rango restis:
Gerbitz
Gerbitz ĝis la 1-a de januaro 2010 estis memstara komunumo en Germanio; tiam ĝi fariĝis komunumoparto de la urbo Nienburg (Saale). Ĝi troviĝas en la distrikto Salzland de la federacia lando Saksio-Anhalto. La 1-an de januaro 2009 la komunumo havis 627 loĝantojn.
Kanada Futbalo-Ligo
La Kanada Futbalo-Ligo (Canadian Football League, Ligue canadienne de football) havas naŭ profesiajn kanadajn futbalajn teamojn.
Historio
La ligo origine formiĝis je 1884 sub la nomo de Kanada Rugbeofutbala-Unuiĝo (poste la nomo ŝanĝiĝis al Kanada Rugbea Unuiĝo). La kanada futbalo dekomence ne distingiĝis el la rugbeo. Dum la 20a jarcento ĝi poiome ŝanĝiĝis, ĝis kiam ĝi fine estiĝis sporto similega al la usona futbalo. Tial je 1958 la nomo denove ŝanĝiĝis, ĉi-foje al Kanada Futbalo-Ligo.
Dividaĵo Okcidenta Dividaĵo Orienta Eksaj teamoj
Mahmudo la 2-a
Mahmudo la 2-a (naskiĝis la 20-an de julio 1785 en Konstantinopolo hodiaŭ Istanbulo; mortis la 1-an de julio 1839 ankaŭ tie) estis ekde 1808 ĝis 1839 sultano de la Otomana Imperio. Li estas konata por siaj militistaraj reformoj kaj distingivo de la janiĉaroj.
Fruaj komencoj
Mahmudo la 2-a estas la filo de la sultano Abdulhamido la 2-a. Li sekvis la politikon de sia kuzo Selimo la 3-a, reformsubtenulo de la militistaro kaj de la eksterlanda politiko. En 1807 ili ambaŭ estis arestitaj fare de la janiĉaroj sur komando de lia frato Mustafa la 4-a, kiu provis nuligi la reformplanojn. Kiam Alemdar Mustafa Paŝo, veziro kaj reformsubtenulo kolektigis militistaron de 40 000 viroj por liberigi ilin, Selimo estis mortigita sed Mahmudo postvivis. Post unu jaro Mahmudo montris sin kiel la venkinto. Li mortigis Selimon kaj memnomumis sin kiel sultano kaj Alemdar Mustafa Paŝo kiel veziro.
Regotempo
Komence de sia regotempo, en 1808 li provis malaktivigi ĉiujn kontraŭreformismajn malsubtenulojn, inter ili multaj janiĉaroj. Neatendinte, la janiĉaroj komencis denovan grandan ribelon en kiu la veziro perdis sian vivon. Ĉi tiu atako timigis la sultanon daŭrigi siajn reformojn venonttempe.
Eksterlandpolitike Mahmudo heredis la sekvon de la Rus-turka Milito ekde 1806 ĝis 1812 el siaj antaŭuloj. Rezulte, la otomanoj cedis balkanajn areojn kiaj Bulgario kaj Besarabio en 1812. Almenaŭ helpate de Muhammad Ali (paŝao) inter 1811-1818 saudaj areoj povis estis regajnitaj en la Otoman-sauda Milito.
Greka revolucio
Pli granda malvenko por Mahmudo estis la Greka Revolucio ekde 1821 ĝis 1829, greka batalo kontraŭ la otomana estreco, orgazinita de la sekreta organizo Filiki Eteria. Kiam Mahmudo denove venigis Muhammad Ali paŝaon en 1825, la otomanoj terenbatis la grekan sendepencmovadon. Sed pro la interveno de aliaj grandpotencoj Francio, Anglio kaj Rusio kiuj batalis, la greka revolucio rezultis sukcese por la grekoj. La Greka Revolucio montris denove, ke la eŭopanaj simpatioj apartenas pli al la balkanaj sendependencemuloj ol al la Otomana Imperio.
Reformoj
Impresita de egiptaj armeunuoj Mahmudo provis en 1826 modernigi la otomanan militistaron. La janiĉaroj kontraŭis kaj ribelis denove. Sange Mahmud detruigis ilin sukcese kaj rekuperis novan trupon, la Asâkir-i Mansure-i Muhammediye / venkema armeo de Mohamedo. La nova armeo kun 35.000 soldatoj estis kontraste de la janiĉaroj tre malforta kaj ne komparebla kun trupoj de la grandpotecoj kaj Egiptio.
Kontraste de siaj antaŭuloj, kiuj memizoliĝis malantaŭ la palacmuroj, Mahmudo provis plibonigi la otomanan alvokon en Eŭropo. En 1837 li faris vojaĝon al Eŭropo. Li renkontis la princon Aŭgusto el Prusio por malfermi otomanan konsulejon en Tesaloniko. Ekde 1828 nova vestreformo estis deklarita, same kiel nova edukadsistemo laŭ eŭropaj gvidlinioj kaj la unua otomana medicinlernejo estis fondita.
Orienta Tagluma Tempo
La Orienta Tagluma Tempo (EDT aŭ Eastern Daylight Time en la angla aŭ HAE por Heure Avancée de l'Est) estas termino por la somera tempo en la sekvaj geografiaj lokoj:
István Járdányi Paulovics
István Járdányi Paulovics naskiĝis la en Izsa (Hungara reĝlando, Aŭstrio-Hungario, nuntempa Iža en Slovakio), li mortis la  en Debrecen.
Biografio
István Járdányi Paulovics akiris diplomon en Reĝa Universitato de Budapeŝto en 1914 (krome li lernis ankaŭ kantoteknikon), liaj plej gravaj instruistoj estis József Hampel kaj Ede Mahler. Post la diplomo li eklaboris en la Hungara Nacia Muzeo. En 1917 li doktoriĝis en la universitato, en 1936 li estis nomumita privata profesoro. Post 2 jaroj li instruis en Universitato Erzsébet, inter 1940-1952 en Universitato István Tisza/Lajos Kossuth. Li havis tempon ankaŭ partopreni en arkeologiaj elfosaĵoj (Dunapentele, Szőny, Dunabogdány, Szombathely, ktp). Tiuj lokoj prezentas lian intereson al la romiaj restaĵoj en Panonio.
Dum la budapeŝtaj jaroj li estis kantisto de Preĝejo Ĉieliro de Maria (Vár), en Debrecen li kantis en koruso.
Licco Amar
Licco Amar [liko], laŭ hungarlingve kutima nomordo Amar Licco estis hungara-germana violonisto, koncertmajstro, altlerneja instruisto. Lia origina nomo estis David Liko Amar.
Licco Amar naskiĝis la en Budapeŝto, li mortis la  en Freiburg.
Biografio
Licco Amar devenis el juda familio. Li maturiĝis en luterana gimnazio en sia naskiĝurbo en 1909, poste li studis violonadon en muziklernejo (nuntempe jam konservatorio). Lia ĉefinstruisto estis Emil Baré. En 1911 li ekstudis en Muzikarta Altlernejo de Berlino. Lia majstro estis Henri Marteau. En la sekva jaro li ekhavis stipendion kaj li estis ano en violonkvarteto de lia majstro. En 1916 li iĝis koncertmajstro de la filharmonia orkestro de Berlino. Inter 1920-1923 li violonadis en Mannheim, dum li aliĝis al ĵus fondita violonkvarteto de Paul Hindemith (nomata ankaŭ pri Amar aŭ Amar-Hindemith). Ili ludis kune ĝis 1933. Amar ricevis germanan ŝtatanecon en 1927, sed pro la kontraŭjudaj leĝoj li perdis ĝin en 1933. Li translokiĝis al Parizo, en 1935 al Istambulo. Li koncertis kaj instruis. En 1957 li rericevis la germanan ŝtatanecon kaj reiris al Okcidenta Germanio, kie li instruis en altlernejo de Freiburg.
Mirassol
Mirassol estas municipo de la brazila subŝtato San-Paŭlio, kiu taksis 53.792 loĝantojn en 2010.
29470 Higgs
29470 Higgs estas nerapide rotacianta asteroido de la asteroida zono malkovrita la de la itala amatora astronomo Vincenzo Silvano Casulli elde la Observatorio Colleverde di Guidonia en Guidonia Montecelio (Italio).
9287 Klima
9287 Klima estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la usona astronomo Schelte J. Bus elde la Observatorio de Siding Spring, apud Coonabarabran en Novsudkimrio (Aŭstralio).
29470 Higgs
Nomo
Ĝi estas nomita en honoro de la skota fizikisto Peter Higgs, kiu antaŭdiris la ekziston de nova elementa partiklo tiel nomata bosono de Higgs, kies malkovro apogas la de la partikla fiziko.
Sigismondo d'India
Sigismondo d'India (verŝajne naskiĝis en Palermo aŭ Napolo, ĉ. 1582 - Modeno, 1629 estis itala komponisto de la malfrua Renesanco kaj komencoj de Baroko.
Filo de la palerma nobelaro, li ĉefe daŭrigis sian agadon en Torino, kie li estis ĉambromuziko instruisto ĉe la kortego de Karlo Emanuelo la 1-a de Savojo. Li loĝis ankaŭ en Romo, ĉe la servo de Kardinalo Mauricio de Savojo, kaj ĉe la kortegoj de Modeno, Florenco kaj Piaĉenco. Lia melodramo La Zalizura pri teksto de Lodovico San Martino, adorado de majstraĵoj de Carles Manuel, estis la unua verko de la ĝenro prezentita en Torino (1623), kie ĝis tiam li majstris polifonian muzikon. Per ĉi tiu opero, la aŭtoro surmetis la novan monodik-reprezentan stilon kreitan de la muzikistoj kaj poetoj de la Camerata Fiorentina kun la provo revivigi, restarigante muzikon, la malnovan grekan teatron.
Jag är nyfiken...
Jag är nyfiken... (Mi estas kurioza...) estas serio de du svedaj filmoj, Jag är nyfiken – en film i gult (Mi estas kurioza – filmo flava) kaj Jag är nyfiken – en film i blått (Mi estas kurioza – filmo blua), farita en 1967 kaj direktita de Vilgot Sjöman kaj kun Lena Nyman kiel stelulino, aktorante kiel ŝi mem. Ili precipe temas la sociajn kaj politikajn kondiĉojn de Svedio en la 1960-aj jaroj, rilatante multe al socialismo. Ili estas tre disputataj kaŭze de oftaj nudeco kaj sekso, de 1969 ili dumtempe estis malpermesitaj en Usono.
Kanada universitata piedpilko
Sporto > Kanada universitata sporto > Kanada piedpilko
La Kanada universitata kanado, antaŭe nomita Kanada interuniversitata atletika unuiĝo, organizas maĉoj de kanada piedpilko inter kanadaj universitatoj. La organizo enhavas kvar konferencojn.
Unu universitato estas nomita ĉampiono de la rondo en novembro. La gajnanto de la ĉampiona maĉo ricevas la Vanjea pokalon.
Gerhardo de Mark je Hamm
Gerhardo de Mark je Hamm (naskiĝinta proksimume 1387; mortinta en 1461) regis de 1430 ĝis 1461 kiel grafo de Mark la graflandon Mark. Li estis la filo de Grafo Adolfo la 3-a de Mark-Altena kaj de Margareta de Jülich.
Vivo
Gerhardo komencis unue eklezian karieron. De 1403 ĝis 1417 li estis preposto de la katedralo de Ksanteno, de 1414 ĝis 1416 li krome estas dokumentebla kiel kanoniko ĉe la katedralo de Kolonjo. Li rezignis tamen la ekleziajn rangojn, por koncentriĝi plene pri profana kariero. Ekde 1409 Gerhardo postulis de sia frato Adolfo la 2-a/4-a., Grafo de Kleve kaj Mark, partoprenon je la patra heredaĵo. Komence Gerhardo ricevis Liemers, en 1413 Adolfo provizore kompensis sian pli junan fraton per partoj de sia marka Sauerland kaj la garantiejoj Kaiserswerth, Sinzig kaj Remagen.
En 1418 Adolfo, la antaŭan jaron rangaltigita al Duko de Kleve, dekretis regulon pri unuenaskiteco por siaj landoj Kleve kaj Mark. Per tio Gerhardo vidis sin prirabita pri ĉiaj perspektivoj je la postsekvo en Graflando Mark. Li ricevis subtenon de Imperiestro Sigismondo, kiu testamentis lin per la garantirajtoj pri la regna urbo Duisburg. Ankaŭ Gerhardo alianciĝis kun la kolonja ĉefepiskopo Ditriĥo la 2-a de Moers, al kiu li kompense por tio transdonis Kaiserswerth, Sinzig kaj Remagen. Finfine Gerhardo ankaŭ trovis subtenon je la statoj de Mark, kiuj ekde 1429 lin rigardis kiel sian „ĝustan naskiĝintan reganton“.
Dum la malpaco kontraŭ sia frato Gerhardo konkeris en 1427 Kastelon Hörde, kiun Adolfo tamen rekonkeris mallongan tempon poste.
En 1430 la fratoj faris pacon, kiun ili novigis en 1437. Gerhardo ricevis je la pacigo de la „Marka Fratokverelo“ sub premo de la landaj statoj grandparton de Graflando Mark. Li rajtis tamen nur titoli sin „Grafo je Mark“, dum kiam Adolfo plue restis Grafo de Mark. Gerhardo disponis pri la regecoj de Hamm, Unna/Kamen, Iserlohn, Schwerte, Lünen, Hörde, Bochum, Altena, Breckerfeld kaj Neustadt, dum kiam Wetter/Blankenstein/Volmarstein, Bilstein, Fredeburg same kiel la voktecoj pri Essen kaj Werden estis en la posedaĵo de Adolfo.
Graflandon Bilstein kaj Reglandon Fredeburg, kiujn en 1367 Gotfrido la 4-a de Arnsberg estis cedinta al la grafoj de Mark, Gerhardo cedis en 1449 al Elektoepiskopujo Kolonjo.
Ekde 1456 Gerhardo dividis la regecon en Mark kun sia nevo Duko Johano de Kleve.
Per la morto de Gerhardo 1461 la graflando Mark iris laŭ kontrakto definitive al lia nevo Duko Johano kaj estis unuigata kun Duklando Kleve en persona unio. Gerhardo neniam estis edzo, naskigis tamen plurajn eksteredzecajn gefilojn. Li estis entombigata en la kapelo de la monaĥinejo Sankta Agneta en Hamm.
Mirassolândia
Mirassolândia estas municipo de la brazila subŝtato San-Paŭlio, kiu taksis 4.295 enloĝantojn en 2010.
21544 Hermainkhan
21544 Hermainkhan estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la en la kadro la kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de Hermain Suhail Khan, kiu gajnis la unuan rangon en la Intel International Science and Engineering Fair de 2006 pro sia projekto en teamo pri terscienco. Li estis lernanto ĉe la  Francis Lewis High School en Fresh Meadows (Nov-Jorkio, Usono).
Erwin Rohde
Erwin ROHDE (naskiĝinta la en Hamburgo, mortinta la  en Heidelberg-Neuenheim) estis germana klasika filologo. Kun sia edzino Valentine Framm li havis du filojn kaj du filinojn.
Vivo
Estante filo de medicinisto li studis klasikan filologion en Bonn, Leipzig kaj Kiel (i.a. ĉe Alfred von Gutschmid kaj Otto Ribbeck), kie sukcesis doktoriĝo en 1869 pri antikva dramisto. Post habilitiĝo kaj privata docenteco li iĝis en 1872 en Kiel eksterorda profesoro kaj en 1876 en Jena orda profesoro. Inter 1878 kaj 1886 li prelegis en Tübingen kaj iĝis en 1886, post semestro en Leipzig, Hajdelbergon: tie li iĝis estro de la Filologia seminario, senatoro/dekano en 1892/93, vicrektoro en 1894/95).
Amiko de Nietzsche
La amikeco kun la klasika filologo kaj verkisto Friedrich Nietzsche estas kroma grava kialo por lia konatiĝo kaj restis nesolvita demando biografia. La intensa amikeco inter la du studentoj en Leipzig daŭris nur unu jaron (1866/67). Tamen ankoraŭ en 1872 Rohde defendis la laboraĵon nietzsche-an Geburt der Tragödie kontraŭ atakegoj fare de fakkolegoj. La filozofion kaj skribostilon de Nietzsche li tamen ne ŝatis. Leginte ties verkon Also sprach Zarathustra li rimarkis unuajn antaŭsignojn de afekcia perturbo de Nietzsche. Lia subteneto por la Nietzsche-arkivo de Elisabeth Förster-Nietzsche en Vajmaro kaj la kunlaboro de liaj disĉiploj Ernst Holzer, Fritz Schöll, Wilhelm Nestle, Otto Crusius por la granda Nietzsche-eldono estis pozitivaj por la Nietzsche-movado en Germanujo kaj daŭrigis certan influon de Nietzsche en klasika filologio.
Martin Schongauer
Martin SCHONGAUER (ĉirkaŭ 1450–53, Colmar – 2a de februaro 1491, Breisach), konata ankaŭ kiel Martin Schön ("Martin la belulo") aŭ Hübsch Martin ("Bela Martin") inter siaj samtempuloj, estis gravuristo kaj pentristo el Alzaco. Li estis la plej grava presisto norde de Alpoj antaŭ Albrecht Dürer, kiu fakte kolektis lian verkaron. Li estis la unua pentristo kiu estis ankaŭ grava gravuristo, kvankam ŝajne li havis la familian fonon kaj trejnadon por oraĵado kio estis kutimo por tiamaj gravuristoj.
La kerno de la supervivanta produktado de Schongauer estas 116 gravuraĵoj, ĉiuj kun lia monogramo sed neniu datita, kiu estis bone konata ne nur en Germanio, sed ankaŭ en Italio kaj eĉ ĝis Anglio kaj Hispanio. Vasari diras, ke Mikelanĝelo kopiis unu el liaj gravuraĵoj, en "La tentigo de Sankta Antonio". Lia stilo ne montras italan influon, sed temas pri tre klara kaj organizita gotika arto, kiu derivas el kaj germana kaj fru-nederlanda pentrartoj.
Ĵusa fakularo, baze sur la verko de Max Lehrs, atribuas 116 gravuraĵojn al li, kaj multaj el ili estis kopiitaj de aliaj artistoj (inklude lian monogramon), kiel estis ofta en la periodo. Lia fekunda samtempulo Israhel van Meckenem faris kopiojn de 58 gravuraĵoj, ĝuste la duono de la produktaro de Schongauer, kaj prenis motivojn aŭ figuroj el pliaj, same kiel gravuraĵojn el kelkaj desegnoj, kiuj estas nun perditaj.
Estas kelkaj fajnaj desegnoj, kiel kelkaj datitaj kaj subskribitaj per sia monogramo, kaj kelkaj survivantaj pentraĵoj je oleo kaj fresko.
Cerhonice
Cerhonice estas municipo de Ĉeĥio situanta en Sudbohemia regiono, en la estinta distrikto Písek. Vivas ĉi tie. La unua skriba mencio devenas el la jaro 1291. La komunumo situas proks. 8 km okcidente de la kunfluo de la riveroj Vultavo kaj Otava, kie troviĝas burgo Zvíkov. Al la komunumo apartenas ankaŭ vilaĝeto Obora u Cerhonic.
6267 Rozhen
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de ĉi-tiu observatorio. En 1986, intensaj serĉoj pri novaj asteroidoj estis tie faritaj.
La Faloise (stacidomo)
La Faloise estas franca stacidomo sur linio Paris-Nord - Lille, situanta en La Faloise, en departemento Somme, regiono Hauts-de-France.
Temas pri stacidomo de Société nationale des chemins de fer français (SNCF), priservata de trajnoj Hauts-de-France.
Ĝi situas ĉe kilometra punkto (PK) de linio Paris-Nord - Lille (272000).
Erxleben (Osterburg)
Erxleben estas loĝloko kaj eksa administra komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Stendal de la federacia lando Saksio-Anhalto. Ekde la 7-a de junio 2009 la loĝloko estas parto de la hansa urbo Osterburg (Altmark). La 30-an de junio 2014 la komunumoparto havis 418 loĝantojn.
26578 Cellinekim
26578 Cellinekim estas tre malgranda, meze hela asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la de la teamo de la astronomia kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de Celline Kim, kiu gajnis la "Plej bona en sia Kategorio" kaj la unuan rangon en la Intel International Science and Engineering Fair de 2010 pro sia projekto pri scienco de la medio. Ŝi estis lernantino ĉe la Manhasset High School de Manhasset (Nov-Jorkio, Usono).
Vortsintakso
Lingvo - Lingvistiko - Gramatiko - Sintakso
:Apozicio :Ekvivalento :Nominacio :Suplemento :Suplemento de aĵ-substantivo :Suplemento de ad-substantivo
Milence
Milence (Millik) estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de kampurbo Dešenice en distrikto Klatovy. Ĝi troviĝas proksimume 1,5 km sudokcidente de Dešenice. Estas ĉi tie registritaj 64 adresoj. En la jaro ĉi tie daŭre vivis.
Milence estas ankaŭ nomo de katastra teritorio kun areo 3,44 km².
Historio
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1379.
Žádlovice
Žádlovice (Schadlowitz) estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de urbo Loštice en distrikto Šumperk. En la jaro 2011 ĉi tie estis registritaj 62 adresoj. En la jaro ĉi tie daŭre vivis.
Žádlovice estas ankaŭ la nomo de katastra teritorio kun areo de 2,5 km².
Historio
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1078.
Bettlach SO
Bettlach (prononcu betlaĥ, en la alemana Bettlä, en la franca Bâche) estas komunumo en la distrikto Lebern en Kantono Soloturno, Svislando. Ĝi havis 4,864 loĝantojn je la 31-a de decembro 2010.
Geografio
La komunumo Bettlach situas en la Svisa Mezlando ĉe la norda flanko de la Ĵurasa Montaro. Ĝian sudan limon formas la rivero Aro. La komunumo konsistas el la vilaĝoj kaj setlejoj Allmend, Bettlach, Bettlachberg, Bettlachstock, Bischmatt, Büelen, Bruech, Burg, Ischlag, Kastels, Ried, Tannlimatt, Witi kaj Zelg. La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 12.20 km², de kiuj 39% estas kovritaj de arbaro, 47% servas por agrikulturo kaj 12% por setlado. En okcidento al setlejoj de Bettlach kunkreskis kun la setlejoj de la urbo kaj komunumo Grenchen.
Najbaraj komunumoj
La komunumo Bettlach limas en oriento al Selzach, en sudsudoriento al Leuzigen (BE), en sudo al Arch (BE), kaj en okcidento kaj nordo al Grenchen.
Trafiko
Tra la komunumo pasas la grava kantona ĉefvojo n-ro 5 de Soloturno al Bielo kaj paralele al ĝi la trajnlinio de Svisaj Federaciaj Fervojoj. Per la fervojo kaj la loka busreto de la urbo Grenchen la komunumo Bettlach estas bone konektita al la publika transportreto. En distanco de 2 kilometroj de la komunuma centro en sudokcidento sur la teritorio de Grenchen troviĝas la plej proksima alveturejo al la svisa aŭtovojo A5.
Ekonomio
Bettlach estas grava centro de horloĝa industrio. Post krizo de la horloĝa branĉo en la 1970-aj jaroj perdiĝis multaj laborlokoj. Tio kaŭzis diversiĝon de la industrio. Aktuale proksimume 69% de la laboristoj en Bettlach laboras la industrio, dum en la agrikulturo, kiu ĝis en la 19-a jarcento estis la ĉefa enspezofonto, nuntempe laboras ankoraŭ proksimume 5% de la loĝantaro.
Historio
La unua dokumenta mencio de Bettlach datiĝas el la jaro 1181 kiel Betelacho. Dum mezepoko sur la monto Schlossfluh ekzistis burgo, kiu la unuan fojon estis menciita en la jaro 1131 kaj lastfoje en en la jaro 1224. Ĝi estis la sidejo de la Senjoroj de Grenchen kaj estis forlasita komence de la 14-a jarcento. Post la formorto de la Senjoroj de Grenchen Bettlach kune kun Altreu fariĝis parto de la Senjorujo Strassberg, kiu en la jaro 1389 respektive 1393 fariĝis havaĵo de la urbo Soloturno. Ĝis la Helveta Revolucio de 1798 Bettlach apartenis al la Voktejo Lebern.
Milan Neubeler
Milan NEUBELER (naskiĝis la en Štrba, Slovakujo ) - organizanto, instruisto, emerito, loĝanta en Poprad, Slovakujo. Esperantisto ekde la jaro 1949, kiam li estis studento de Komerca akademio en Poprad. Li komencis labori en la E-movado en la jaro 1951, en E-klubo de Poprad. En la jaro 1951 li estis delegita al likvida kunveno de E-Asocio de ĈSR en Prago kiel reprezentanto de slovakia E-junularo. Li estis teknika redaktoro de Juna Voĉo, kiun eldonadis junuloj de la klubo en Poprad. En la jaro 1959 li partoprenis en la UK 1959 en Varsovio, kie li konatiĝis kun Julio Baghy kaj Ada Fighiera-Sikorska. Post fondo de Asocio de esperantistoj en SSR, kies sidejo estis Poprad, li funkciis kiel ekonomo de la asocio. Pli ol dudek jaroj, ĝis la jaro 2008 li estis ĉefdelegito de UEA en Slovakujo. Li funkciis kiel instruisto de Someraj E-lernejoj en Ružinov apud Košice, en banloko Sliač kaj en Wladyslawowo, Pollando.
La Faloise
La Faloise estas franca situanta en departemento Somme, regiono Hauts-de-France.
Ĝiaj loĝantoj nomiĝas Faloisiens.
Zsuzsa Cserje
Zsuzsa Cserje [ĵuĵa ĉerje], laŭ hungarlingve kutima nomordo Cserje Zsuzsa estis hungara aktoro, reĝisoro, dramaturgo, kritikisto. Ŝia origina nomo estis (laŭ hungarlingve kutima nomordo) Frank Zsuzsanna, ŝiaj filinoj estis Zsófia Szamosi kaj Anna Szandtner.
Zsuzsa Cserje naskiĝis la  en Budapeŝto, ŝi mortis la  en Budapeŝto.
Biografio
Zsuzsa Cserje akiris diplomon en Scienca Universitato Loránd Eötvös. Inter 1968–1970 ŝi estis subaktoro en Teatro de Kecskemét, poste en aliaj teatroj. En 1982 ŝi akiris teatroteorian diplomon en Altlernejo pri Teatro kaj Filmo. Iam ŝi studis en studio de Nacia Teatro (Budapeŝto). Ŝi daŭre estis aktoro en pluraj teatroj, sed ekde 1992 ŝi faris ankaŭ reĝisorajn laborojn. Dum jardeko ŝi estis ankaŭ kritikisto, poste dramaturgo. En 2013 ŝi fondis muzeon pri fungoj. Ŝi naskis filinojn en 1977 kaj 1980.
Kastelo Festetics (Alsóbogát)
La Kastelo Festetics [feŝtetiĉ] estas historia monumento (tamen plene forlasita), en vilaĝo Alsóbogát (Hungario).
Historio
La klasikisma kastelo estis konstruita en la unua duono de la 19-a jarcento fare de familio Festetics. En mezo de la jarcento la familio perdis la kastelon pro ŝuldoj. La sekva posedanto estis familio Zichy [ziĉi], baldaŭ familio Inkey [inkei]. Historio dum la socialismo mankas, estas fakto, ke ekde 2000 la kastelo estas privata posedaĵo. Post jaroj renovigaj laboroj komenciĝis, kiu ne finiĝis. En tiu periodo oni konstruis en la parko hoteleton, el la grenejo aranĝorenkontejon.
Konstruaĵo
La unuetaĝa konstruaĵo situas en parko. La ruinokastelo formas longan brikon.
Parko
Granda parko apartenas al la kastelo. Origine estis plantitaj preskaŭ ĉiuj endemiaj arboj de Hungario. En la parko estas ankaŭ diversaj pli malgrandaj konstruaĵoj (kapelo, grenejo, servistaj domoj).
Adorján Bónyi
BÓNYI Adorján [pr. bo:nji] estis hungara ĵurnalisto, redaktoro naskiĝinta en Margitta la 12-an de decembro 1892 kaj mortinta en Budapeŝto la 31-an de januaro 1967.
Mihály János Sax
Mihály János SAX [mihAj jAnos saks], laŭ hungarlingve kutima nomordo (kaj pli komplete) Sax Mihály János Nepomuk estis hungara juristo, profesoro.
Mihály János Sax naskiĝis la  1750 en Hungara reĝlando en Lőcse (nuntempa Levoča en Slovakio). Li mortis la 1824 en Pest (urbo).
Biografio
Mihály János Sax doktoriĝis el filozofio kaj juro. Post siaj studoj li instruis en akademioj de Pécs kaj Győr. Ekde 1806 li instruis en Reĝa Universitato de Pest. En la studjaro 1812 li estis rektoro. En 1814 li nobeliĝis kaj ricevis la titolon reĝa konsilisto. En 1819 li pensiuliĝis. Li havis edzinon, kiu naskis 4 gefilojn.
4377 Koremori
4377 Koremori estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la japanaj astronomoj Takeŝi Urata kaj Tsuneo Niijima elde Oĵima en Gubernio Gunma (Japanio).
Nomo
Ĝi estis nomita en memoro de Taira no Koremori (japane 平維盛, 1160 – ?), militestro, filo de Taira no Shigemori.
Andry Rajoelina
Andry Nirina Rajoelina estas madagaskara komercisto kaj politikisto. Li naskiĝis en Madagaskaro, do nun estas -jara. Ekde la senpotencigo de la antaŭa prezidanto Marc Ravalomanana la 17-an de marto 2009 li estas la memdeklarita transira ŝtata prezidanto de Madagaskaro.
De decembro 2007 ĝis februaro 2009 li estis urbestro de la ĉefurbo Antananarivo kaj ĝis marto 2009 la plej grava opozicia gvidanto de la lando.
La Princo de Egipto
The Prince of Egypt (La Princo de Egipto) estas usona animacia eposa biblibazita muzikala filmo de 1998 kaj la unua produktita per tradicia animacio kaj publikigita fare de DreamWorks Pictures. La filmo estas kinadaptaĵo de la Eliro kaj sekvas la vivon de Moseo el kiam li estis princo de Egipto al sia lasta destino konduki la izraelidojn el Egipto al Palestino.
Reĝisorita de Brenda Chapma,Steve Hickner kaj Simon Wells, tiu filmo prezentas kantojn verkitajn de Stephen Schwartz kaj muzikon komponita de Hans Zimmer. La voĉaro estas farita de nombraj aktoroj de Holivudo en la parolantaj roloj, dum profesiaj kantistoj anstataŭis ilin por la kantoj, escepte ĉe Michelle Pfeiffer, Ralph Fiennes, Steve Martin, Martin Short, kaj Ofra Haza (kiu kantas ankaŭ la kanton de sia rolulo, "Deliver Us", en deksep aliaj lingvoj por la filmaj duoblaĵoj ), kiuj kantis siajn proprajn partojn.
Jeffrey Katzenberg ofte estis sugestinta animacian adaptaĵon de la fama filmo de 1956 nome La dek ordonoj dum li laboris por la animaciaj studioj de The Walt Disney Company, kaj li decidis realigi tiun ideon post fondi DreamWorks en 1995. Por fari tiun inaŭguran projekton, la animaciaj studioj de DreamWorks dungis artistojn kiuj estis laborante por la animaciaj studioj de Walt Disney kaj la ĵus malmuntita Amblimation, totale laboristaro de 350 personoj el 34 diferencaj landoj. La filmo havis mikson de tradicia animacio kaj de komputil-generita bildaro, kreitan pere de programaro el Toon Boom Animation kaj el Silicon Graphics.
Publikigita la 18an de Decembro, 1998, kaj por hejma video la 14an de Septembro, 1999, revizioj estis ĝenerale pozitivaj, ĉar la kritikistoj laŭdis la animacion, muzikon, kaj voĉolaboron. La filmo enspezis ĉirkaŭ 218 milionojn da usonaj dolaroj tutmonde en kinteatroj, kio faris ĝin la plej sukcesa ne-Disneja animacia filmo en tiu tempo. La sukceso de la filmo kondukis al rekt-alvidea antaŭaĵo nome Joseph: King of Dreams (2000) kaj al disvolvigo de teatra adaptaĵo. La kanto "When You Believe" iĝis komerce sukcesa soloaĵo en pop-muzika versio plenumita de Whitney Houston kaj Mariah Carey, kaj ricevis Oskar-premion al la Plej Bonkvalita Kanto de 1999.
9288 Santos-Sanz
9288 Santos-Sanz estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la usona astronomo Schelte J. Bus elde la Observatorio de Siding Spring, apud Coonabarabran en Novsudkimrio (Aŭstralio).
Nomo
Ĝia nomo honoras Pablo Santos-Sanz postdoktora scienca esploristo ĉe la Instituto de Astrofísica de Andalucía en Granado. Liaj esploroj inkludas fotometrion en multaj ondolongoj kaj spektroskopiaj observoj de asteroidoj kaj kometoj uzante ambaŭ surgrundajn kaj kosmajn teleskopojn.