cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Paimpol
Geografio
Paimpol situas en la nordo de Bretonio, borde de la Manika Markolo de la Atlantiko. Ĝi havas stacidomon, kiu estas finhaltejo de TER-linio ĝis Guingamp.
Sekondi-Takoradi
estas grandurbo, regiona ĉefurbo kaj diocezo (ekde 1969) en Ganao.
Geografio
situas laŭ la oceano sur ebenaĵo en la suda sekcio de la lando. Akrao etendiĝas 230 km.
Historio
La unuaj eŭropanoj estis la portugaloj ekde 1470. La pli granda urbo Sekondi prosperis de fervojo konstruita en 1903. Alia apuda urbo Takoradi havis gravan havenon konstruitan en 1928, sed pli frue en la 17-a jarcento nederlandanoj profitis havenon, eĉ ili konstruis fortikaĵon. Baldaŭe svedoj kaj angloj alvenis. Dum la 2-a mondmilito britoj profitis la flughavenon. La 2 urboj unuiĝis en 1946. La grandurbo estas nuntempe estas neoficiale nomita "Petrolo-urbo de Ganao" pro nuntempe trovitaj naftoputoj.
Ekonomio
estas gravaj industria, eduka kaj komerca centroj. La ĉefaj industrioj estas lignoj, fiŝkaptado, riparo de vagonoj kaj ŝipkonstruado.
Trafiko
havas gravajn havenon, flughavenon, la menciitan fervojon, fine 2 ĉefvojojn al Akrao kaj Kumasi.
Anapurno
Anapurno (Sanskrito,, : अन्नपूर्णा ) estas aro de montoj en la Himalajoj. Ĝia plej alta pinto estas Anapurno 1, kun alteco de 8091 metroj, estante la 10-a plej alta monto de la mondo-pinto, ĝi apartenas al la 14 "8000-aj montoj".
Nomo
La nomo Anapurno devenas el la sanskrita lingvo kaj havas la signifon de Diino nutranta respektive Diino de pleneco.
Unua grimpo
La unuan grimpon sukcesis la franca ŝnurkamaradoj Louis Lachenal kaj Maurice Herzog la 3-an de junio 1950. Temis pri la unua sukcesa grimpo de 8000-metra monto entute.
Plej malfacile grimpebla 8000-metra pinto
Kvankam ĝi estis la unua el la 8000-metraj montoj grimpita de homoj, ĝi estas la plej malfacile grimpebla el ĉiuj 14. Pro ekstrema danĝero de lavangoj la risko de ĝia grimpado estas enorma. Laŭ la ĝisnuna statistiko, el malpli ol tri sukcesaj grimpadoj venis unu akcidento kun mortinto. Konataj alpinistoj kiel Anatoli Boukreev, Christian Kuntner kaj Ian Clough perdis sian vivon sur Anapurno. Anapurno estas la plej malofte grimpata pinto de la 8000-metraj montoj. Ĝis la 31-a de decembro 2005 entute nur 142 alpinistoj atingis la supron dum mortis 58, du trionoj el inter ili en lavangoj. Komercaj ekskursofertantoj tial evitas ekspediciojn al Anapurno.
Kalvinana preĝejo (Nagycsepely)
La kalvinana preĝejo estas religia historia monumento en vilaĝo Nagycsepely (Hungario).
Historio
La tiama katolika kirko estis konstruita iam dum la mezepoko. Supozeble dum dominado de turkoj la loĝantoj kalviniĝis, same la kirko. En 1703 serboj bruldetruis ĝin. Nur dum la pacaj tempoj en 1784 ĝi estis rekonstruita laŭ baroko, nature oni profitis la restintajn partojn. En 1854 signifaj trakonstruoj okazis laŭ Romantikismo, poste en 1894 la kirko estis pligrandigita.
Konstruaĵo
La preĝejo situas sola. En la fasado la kvadrata turo plene reliefas. La turo havas du apogpilierojn. La turopinto estas bulboforma. La ĉefenirejo funkcias tra la turo, sed estas ankaŭ alia enirejo ĉe la navo.
San Pietro in Ciel d'Oro
San Pietro in Ciel d'Oro (Itala por "Sankta Petro en Ora Ĉielo") estas katolika baziliko (kaj iama katedralo) de Aŭgustenanoj en Pavio, Italio, en la regiono Lombardio. Ties nomo aludas al la mozaikoj el orfolio malantaŭ la vitraj pecoj kiuj iam ornamis la plafonon de la absido. La ĉefa ekstero estas el briko, kun sabloŝtonaj anguloj kaj fenestraj markoj. La pavimo de la preĝeja planko estas nune pli malalta ol la moderna stratonivelo de la placo Piazza San Pietro in Ciel d'Oro, kiu kuŝas antaŭ ties fasado.
Melomakarono
La melomakarono (greke: μελομακάρονο plurale: μελομακάρονα, melomakarona) estas ovoforma greka deserto farita ĉefe el faruno, olivoleo kaj mielo. Kune kun la kurabioj ĝi estas tradicia deserto preparita ĉefe dum la kristnaskaj ferioj.
Tipaj ingrediencoj de melomakarono estas faruno aŭ semolo, sukero, oranĝa ŝelo kaj/aŭ freŝa suko, konjako (aŭ simila trinkaĵo), cinamo kaj olivoleo. Dum ruliĝado ili ofte estas plenaj de nuksoj. Tuj post bakado, ili mergiĝas dum kelkaj sekundoj en malvarman siropon faritan el mielo kaj sukero solvita en akvo. Fine, ili estas ornamitaj per pulvoro, same kiel pli grandaj pecoj de juglando. Malhela ĉokolada melomakarono ankaŭ estas pli lastatempa variaĵo de la tradicia recepto.
Druye
estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Indre-et-Loire, prononco [], en la regiono Centro-Valo de Luaro, Centre-Val de Loire, prononco []. Fine de en la komunumo vivis. Administre la komunumo apartenas al la arondismento Tours, al la kantono  kaj al la komunumaro Tours Métropole Val de Loire. Ĝiaj loĝantoj nomiĝas Druyens.
LUI
La vorto havas plurajn signifojn:
Mecamoro
Mecamoro (armene: Մեծամոր ) estas urbo de la provinco Armaviro, en Armenio. La Atomcentralo de Armenio konata kiel Nuklea centralo Mecamoro troviĝas en tiu urbo. Mecamoro estis konstruita en 1979 por loĝigi laboristojn de la nuklea centralo. La elektrocentralo estis fermita en 1989 post la tertremo Leninakan post kiam la aŭtoritatuloj rekonsideris la sekurecon de la loko. La fabrikejo remalfermiĝis en 1996 post renovigado de la centralo. Hodiaŭ, ĝi generas ĉirkaŭ 30 al 35 procentoj de la energiaj bezonoj de Armenio. La ekvilibro de la energiouzo de Armenio estas atingita per termika kaj hidro-generita potenco. Mecamoro ankaŭ estas rimarkinda pro la arkeologiejo ĉe la kastelo Mecamoro.
Etimologio
La nomo de la urbo, Mecamor, kutime transliterigita kiel Metsamor aŭ Metzamor, devenas de la proksima rivero Mecamoro. Ĝi estas kunmetita de 2 armenaj vortoj: mec kio povas esti granda, bonega, kaj mor kun la signifo de patrino, estante la genitivo de eksterordinara formo de la vorto majr kun la signifo de la patrino. La nomo estas plej probable rilata al la Virgulino Maria kiel la Granda Dipatrino.
Historio
La konstruado de la loĝloko Mecamoro estis lanĉita en 1969, ene de la rajono Hoktemberjan de la Armena Soveta Socialisma Respubliko. Ĝi estis ĉefe fondita kiel la loĝloko de la dungitoj de la nuklea centralo Mecamoro. La loĝdistrikto estis finkonstruita en 1972, kaj ricevis la statuson de urbotipa setlejo. La konstruado de la urbo estis projektita de la ĉefarkitekto Martin Mikajeljan, helpita de arkitektoj G. Hovsepjan kaj K. Tiraturjan. Ĝi unue estis konata kiel la Loĝloko de la armena atomcentralo ĝis 1972 kiam ĝi estis renomita Mecamoro laŭ la proksima rivero.
La konstruado de la nuklea centralo estis lanĉita en 1969. La planto de la sekcio 1 estis komisiita la 22-an de decembro 1976, dum la sekcio 2 estis komisiita la 5-an de januaro 1980. Tamen ĝi estis provizore fermita en 1989 post la armena tertremo en 1988 pro mediaj kialoj. Energiaj malabundoj kaŭzitaj de ĝia fermiĝo devigis la armenan registaron remalfermi la centralon en 1993. Post la malfermo 2 reaktoroj ekfunkciis la 26-an de oktobro 1995. Nuntempe la centralo Mecamoro generas 40% el la energiaj bezonoj de Armenio. La centralo estis tre modernigita kaj renovigita inter 2003 kaj 2015. La konstruado de 3a sekcio estas antaŭvidita por anstataŭigi la malnovajn reaktorojn antaŭ 2026.
Post la sendependeco de Armenio en 1991, Mecamoro konservis sian statuson kiel urba setlejo ene de la lastatempe formita provinco Armaviro, laŭ la administraj reformoj en 1995.
Geografio
Mecamoro situas okcidente de centra Armenio en la Ararata aebenaĵo, je averaĝa alteco de 855 metroj super la marnivelo. Ĉirkaŭita de fekundaj vinberaj bienoj, la urbo situas sur distanco de 35 km okcidente de la ĉefurbo Erevano kaj 6 km oriente de la provinca centro Armaviro. La atomcentralo situas ĉirkaŭ 4 km norde de la loĝkvartalo de la urbo.
Laŭ la ĉefa urba plano, la loĝkvartalo de la urbo estas dividita en 3 distriktojn, kie la centra distrikto estas hejmo de la urbodomo, la centra parko, la kultura domo, la poŝtejo, kune kun aliaj servaj kaj urbaj konstruaĵoj.
Demografio
La loĝantaro de Metsamor estis formita dum la 1970 el pluraj setlejoj de la provinco Armavir, kiuj alvenis en la urbon por labori en la nuklea centralo. Nuntempe la urbo estas ĉefe loĝata de armenoj, kune kun malgrandaj komunumoj de rusoj, jezidoj kaj asirianoj.
Armena Apostola Eklezio estas la superrega religio en Mecamoro. La preĝejo Sankta Lazaro de la urbo (konstruita en 2002-2005) estis malfermita en 2005 per donacoj de la usonaj armenaj bonfarantoj Zaven kaj Azatuhi Dadekjan. La kirko estas reguligita fare de la Diocezo de Armavir bazita en la proksima urbo de Armaviro.
Kulturo
La arkeologia ejo de antikva Mecamoro situas ĉirkaŭ 4 km sudoriente de la urbo, proksime al la vilaĝo Taronik. La loko estas loĝigita ekde la 5-a jarmilo antaŭ Kristo ĝis la 18-a jarcento post Kristo, surbaze de elfosadoj faritaj en 1965. Neolitikaj ŝtonaj cirkloj devenantaj de ĉ. 5000 a.K. staras ene de la historia loko.
Nuntempe en la urbo Mecamoro troviĝas kulturdomo, publika biblioteko, kaj ankaŭ lernejo de muziko.
Ekonomio
Mecamoro estas ĉefa centro de energio en Armenio. La ĉefa ekonomio de la urbo nur baziĝas sur la funkciado de la nuklea centralo Mecamoro,  provizante 40% de la elektro de la lando.
Situante en la fekunda Ararat-ebenaĵo, multaj el la mecamoranoj okupiĝas pri agrikulturo. La urbo estas ĉirkaŭita de vinberaj bienoj, kio multe kontribuas al la disvolviĝo de vinfarado en la urbo.
Edukado
Mecamoro estas hejmo de 2 publikedukaj lernejoj kaj multaj antaŭlernejaj infanĝardenoj. En 1972, la unua lernejo de la urbo nomita laŭ sankta Gregorio de Narek estis malfermita. La dua lernejo de la urbo malfermiĝis en 1986 kaj translokiĝis al sia nova konstruaĵo en 1996.
Sporto
Mecamoro estas hejmo de granda sporta komplekso malfermita en 1980, inkluzive de 2 naĝejoj kaj endomaj sportaj haloj. La sporta lernejo Mecamoro, funkciigita de la komunumo ekde 2008, troviĝas en la komplekso, kun junulaj teamoj de futbalo, flugpilko, korbopilko, luktado, halterlevo, piedbatboksado, karateo kaj atletiko. Tamen la komplekso neniam renoviĝis ekde sia inaŭguro.
General Cepeda
General Cepeda estas unu el la 38 komunumoj de la meksika subŝtato Coahuila, kiu situas en norda Meksiko kun limo al Usono. La ĉefurbo de la komunumo same nomiĝas General Cepeda. La kodnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 05011.
Geografio
La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 11284 loĝantojn. El tiuj estis 5875 viroj kaj 5409 virinoj. La komunumo havas surfacon de 3517,9 km². La meza alteco (de la ĉefurbo) estas 1470 metroj super la marnivelo.
Sociogeografio
En la jaro 1995 en la komunumo vivis 10526 personoj, pli aĝaj ol 5 jaroj. El tiuj 1 personoj sciis paroli indiĝenan lingvon. Tio signifas ke 0,01 % de la loĝantaro en la koncerna jaro sciis paroli indiĝenan lingvon.
Ŭalid Abu al-Ĥair
Ŭalid Abu al-Ĥair respektive Ŭalid Sami Abulĥair (arabe وليد أبوالخير, naskiĝis la 17-an de junio 1979 en Ĝido) estas advokato kaj homrajta aktivulo en Sauda Arabio. En 2018 al li kaj al du samlandanoj estis aljuĝita la premio de ĝusta vivmaniero (la "alternativa Nobel-premio"), kiu aparte honorigas iujn ekzemplajn aktivulojn kiuj „agadas por praktikaj kaj ekzemplaj solvoj por la plej aktualaj problemoj kiujn la mondo alfrontas hodiaŭ“. La premiintoj eksplicite laŭdis la tri honorigitojn pro la "viziaj kaj kuraĝaj klopodoj, gviditaj de universalaj homaj-rajtoj-principoj, por reformi la totalisman politikan sistemon en Sauda Arabio".
General Cepeda
Sociogeografio
El la loĝantoj (pli aĝaj ol 5 jaroj en la jaro 1995), 9415 personoj apartenis al la katolika religio kaj 549 personoj al la protestantisma religio. 132 personoj apartenis al aliaj religioj kaj 423 personoj statistike apartenis al neniu religio.
Ŭalid Abu al-Ĥair
Li estis arestita la 15-an de aprilo 2014, kaj estis sendita al la malliberejo al-Ha'ir atendante procesigon. La 6-an de julio 2014, Abulĥair estis juĝita al 15 jaroj en malliberejo fare de la Specialigita Kriminala Tribunalo, 10 jaroj ekzekutotaj kaj kvin suspendeblaj, kaj vojaĝmalpermeso por pliaj 15 jaroj, aldone al monpuno de 200 000 rialoj, kio korespondas al 53 333 usonaj dolaroj. La 12-an de januaro 2015, la kazo revenis al la apelacia kortumo, post kio la juĝisto petis pliigi la antaŭan verdikton, ĉar Abulĥair rifuzis pardonpeti. Tiel, la juĝo estis streĉita al 15-jara ekzekuto. En respondo, Abulĥair preĝis por la venko de dio kaj rifuzis rekoni la legitimecon de la Specialigita Kriminala Tribunalo. Abulĥair estas malliberigita en la centra Malliberejo en Ĝido, Sauda Arabio, instalaĵo kiu kutimas teni altprofilajn politikajn kaptitojn, kiuj konsideratas aparte danĝeraj al la registaro, same kiel membrojn de Al-Kaida kaj la Islama Ŝtato.
General Cepeda
Sociogeografio
Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a., (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).
Nova Societo de Artistoj
La Nova Societo de Artistoj (origine hungare Képzőművészek Új Társasága, ofte mallonge KUT aŭ KÚT) estis moderna hungara artista grupo. Kiel la nomo prezentas, la membroj estis ne nur pentristoj, sed ankaŭ skulptistoj, arkitektoj kaj similaj artistoj. Ĝi funkciis inter 1924 kaj 1949.
Historio
La societo estis fondita en 1924 kiel posteulo de Okopo (artista grupo). La membroj estis fidelaj al la modernaj artaj tendencoj, iliaj stiloj komence sekvis la francajn kubismon kaj post-impresionismon, same la germanan ekspresionismon. La prezidantoj kaj aliaj estraranoj rotacie ŝanĝiĝis (kelkaj estas signitaj per (p) en la listo. La asocio eldonis revuon pro financaj problemoj nur en la jaroj 1926 kaj 1927.
La societo debutis en ekspozicio jam dekomence en 1924, poste ĉiujare eĉ en Arthalo Budapeŝto. Post 2 jaroj jam okazis ekspozicioj ankaŭ en Germanio, Pollando, Usono kaj Svislando. Membroj de la societo estis ĉ. 80 en la 1930-aj jaroj. Precipe en ekspozicioj la asocio ne estis rigida, alvenis ankaŭ aliaj pentristoj, la societanoj foje ekspoziciis en fremdaj ekspozicioj. Ekde 1927 la societo donacis premiojn al pentristoj. Estis mecenatoj, kiuj apogis la societon.
Mirande
Mirande [] estas franca komunumo kaj subprefektejo de la departemento Gers, en la regiono Sudo-Pireneoj. Ĝi havis 3,667 loĝantojn en la jaro 2011.
Geografio
Mirande situas sudokcidente de Agen.
Kelly Lynch
Kelly LYNCH (* kiel Kelly Colleen Lynch la 31-an de januaro 1959 en Golden Valley ĉe Minneapolis) estas usona aktorino.
Taŝir
Taŝir (armene: Տաշիր ; antaŭe, Voroncovka, Kalinino, Kaliniko, kaj Kalinin) estas urbo situanta en la provinco Lori, je 42 kilometroj de Vanadzor, en la nordo de Armenio. Ĝi havas 7,500 loĝantojn. Ĝi ricevis la statuson (kiel urbo) en la jaro 1844.
Kelly Lynch
Lynch estas geedziĝinta ekde 1992 kun Mitch Glazer kaj havas unu filinon.
Taŝir
Etimologio
La nomo de Taŝir, konata kiel Taŝiri en najbara Kartvelio, estas konata ekde la grek-romia antikvo, rilatante al la altebenaĵo inter la riveroj Debed kaj Pambak. Ĝi unue estis menciita de la armena historiisto Moseo de Ĥoreno en lia monumenta verko Historio de Armenio de la 5-a jarcento, kiel unu el la kantonoj de la senjoroj de Gugark.
Ölsen
Ölsen estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Altenkirchen de la federacia lando Rejnlando-Palatinato. Fine de la jaro la komunumo havis 0 loĝantojn.
Taŝir
Historio
Historie la areo de nuntempa Taŝiro estis inkluzivita en la kantono Taŝiro de la historia provinco Gugark, la 13-a provinco de Granda Armenio. Dum la regado de la arsakida dinastio (52-428 p.K.) kaj poste sub Sasanida Irano (428-651), la areo de Artik estis regita fare de la Kamsarakan- armena nobelaro. Kun la araba invado de Armenio en 654, la regiono estis koncedita al la bagratidoj, kiu fondis la Bagratidan Armenion poste en 885.
Inter 979 kaj 1118, la regiono de Taŝir fariĝis parto de la Loria reĝlando sub la regado de la Kiurikiana dinastio. Inter 1201 kaj 1360, ĝi estis parto de Zakarida Armenio sub la protektorato de la Kartvela reĝlando. La regiono fariĝis elstara centro de la armena kulturo kaj erudiciuloj sub la regado de la Zakaridaj princoj de Armenio. Tamen, post kiam la mongoloj kaptis Anion en 1236, Zakarida Armenio fariĝis mongola protektorato kiel parto de la Ilĥanlando. Post la falo de la Ilĥanlando en la mezo de la 14-a jarcento, la Zakaridaj princoj regis Taŝiron ĝis 1360 kiam ili falis antaŭ la invadaj tjurklingvaj triboj.
Taŝiro estis fondita kiel Voroncovka en 1844 ene de la Rusa Imperio, de rusaj migrantoj alvenintaj en la regionon el Saratov. La nove establita loĝloko ricevis la nomon de la vicreĝo de Kaŭkazio Miĥail Semjonoviĉ Voroncov. En 1846, ĝi estis inkludita en la Borĉali ujezd de la Tbilisa gubernio.
En 1935, dum la sovetia regado, la setlejo renomiĝis Kalinino laŭ la rusa bolŝevika revolucia estro Miĥail Kalinin. En 1961, Kalinino ricevis la statuson je urbotipa setlejo por iĝi la centro de Kalinino-Rajono. En 1983, ĝi ricevis la statuson de urbo.
Kovin
Kovin (Ковин, Kevevára, Cuvin, Temeschkubin) estas urbo kaj samtempe municipo en Serbio, en aŭtonomio Vojvodino, en distrikto Suda Banato. Ĝis 1899 la oficiala hungara nomo estis Temeskubin. Ankoraŭ 9 vilaĝoj apartenas al la municipo.
Taŝir
Historio
Kun la sendependeco de Armenio en 1991, la urbo estis renomita Taŝiro laŭ la historia Taŝira kantono de Gugark, kaj estis fine inkluzivita ene de la provinco Lori formita laŭ la administraj reformoj de sendependa Armenio en 1995.
Geografio
Situanta ĉe la norda parto de Lori-altebenaĵo, Taŝiro situas borde de samnoma rivero Taŝiro, ĉe alteco de 1500 metroj super la marnivelo. La urbo estas ĉirkaŭita de nigraj prerioj, alpaj herbejoj kaj multaj marĉoj. La urbo estas regata de la Ĝavaĥka montaro de la Malgranda Kaŭkazo de la okcidento. Monto Aĉkasar, kiu estas la plej alta pinto de la teritorio kun alteco de 3.196 metroj, situas 25 km okcidente de Taŝiro.
Kovin
Historio
La unua mencio devenis el 1071 laŭ latina formo "Urbs Keue". Tiu regiono iĝis departemento Keve, kies departementejo estis la fortikaĵo, tiam nomata Keve. La komunumo ricevis la titolon kampurbo en 1405, ekde 1428 havanta bazaradan rajton semajne po 1 kaj liberan rajton por fiŝkaptado. La turkoj okupis ĝin en mezo de la 16-a jarcento. La loĝantaro rifuĝis, alvenis dum la turka erao serboj. En 1739 la fortikaĵo malkonstruiĝis. En la 18-a jarcento la Habsburga Imperio formis limgardan zonon el la regiono, dume alvenis ankaŭ rumanoj kaj germanoj. En 1848 batalo okazis, kie la hungaroj venkis la serbojn. En 1871 ĉesis la zono kaj la urbeto apartenis al Hungara reĝlando, al Temes (reĝa departemento), al distrikto de Kevevára, kies distriktejo estis ĝis 1918. En 1910 loĝis 7345 da homoj en la urbo (germanoj 2650, serboj 2200, rumanoj 1726, hungaroj 711). En 1918 la serboj kaj rumanoj komencis okupi la regionon. Inter ili okazis preskaŭ milito, ĉar Anglio kaj Francio sekrete promesis al ambaŭ landoj la regionon. Fine la urbo apartenis al Jugoslavio. Inter 1941-1944 la germana armeo okupis la urbon, dume la usonanoj kaj angloj ofte bombardis.
Taŝir
Geografio
La urbo estas karakterizita per subtropika klimato, kun averaĝa temperaturo de -5 gradoj en januaro, kaj 19 gradoj en julio. La jara pluvnivelo estas 420 mm.
Sankta Ignaco Minio
La plej konataj ruinoj de la misiejo Sankta Ignaco Minio, jezuita misiejo fondita de la pastro, hodiaŭ sankta Roque González de Santa Cruz komence de la 17-a jarcento por enkonduki la evangelion inter la indiĝenaj gvaranioj, troviĝas en la nuna loĝloko San Ignacio, en la argentina provinco Misiones, nur je 60 km de la provinca ĉefurbo, Posadas. Kvankam la komenca setlejo de Sankta Ignaco Minio situas en la norda ekstremo de la nuna brazila subŝtato Parano kiam en la 16a kaj 17a jarcentoj ĝi apartenis al la hispana-jezuita regiono La Guayrá.
Taŝir
Demografio
Ĝis la 1960-aj jaroj, la plimulto de la loĝantoj en Taŝiro estis etnaj rusoj. Ĝis 1988-1989 estis ankaŭ multaj azeroj en la urbo, kiuj foriris al Azerbajĝano kiel rezulto de la milito en Montara Karabaĥo.
Kovin
Historio
En 2002 loĝis 21250;250 da homoj (serboj 17819;513, hungaroj 786, rumanoj 418, ciganoj 286, 22 germanoj).
Taŝir
Demografio
Jen la loĝantara templinio de Taŝiro ekde 1886: Nuntempe la plimulto de la loĝantaro en Taŝiro estas etnaj armenoj, kiuj apartenas al la Armena Apostola Eklezio, reguligita de la Diocezo de Gugark, kun sidejo en Vanadzor. La armena apostola preĝejo ankta Sarkis de la urbo estis konstruita inter 1995 kaj 2000 per donacoj de komercisto Samvel Karapetjan kaj lia frato Karen. Ekzistas ankaŭ eta komunumo de anoj de la Armena Katolika Eklezio kun sia preĝejo.
Sankta Ignaco Minio
La unua misiejo kun la nomo Sankta Ignaco Minio estis starigita de la pastroj José Cataldino kaj Simón Maceta en la regiono kiun indiĝenoj nomis Guayrá kaj la hispanoj La Pinería en hispania teritorio kiu nun apartenas al Parano (Brazilo). Nuntempe, Sankta Ignaco Minio estas la plej bone konservata el la misiejoj en Argentino. La stilo estas simila al la ceteraj misiejoj konstruitaj de la tiuepokaj jezuitoj: ĉirkaŭ centra placo troviĝas preĝejo, pastrodomo, tombejo, domoj kaj la urbodomo. La konstruado de Sankta Ignaco estis farita per loka ŝtono, uzante grandajn pecojn. Tio permesis, ke malgraŭ la dekadenco de multa tempo, la plejparto el la muregoj staradas.
Taŝir
Demografio
La kuracado estas provizita per la Medicina Centro Taŝiro.
Sankta Ignaco Minio
La ruinoj de la misiejo kune kun aliaj misiejoj estis deklaritaj Monda heredaĵo de Unesko en 1984.
Taŝir
Kulturo
La areo de nuntempa Taŝiro estis plej probable loĝigita dum la frua bronzepoko. Ciklopea fortikaĵo, same kiel praa tombejo devenanta de la tria kaj dua jarmilo a.K. respektive troviĝas proksime al la urbo. La restaĵoj de preĝejo de la 10a jarcento ankaŭ videblas en la urbo.
Transporto
Taŝiro situas sur la aŭtovojo M-3, kiu ligas Erevanon kun Tbiliso. La urbo ankaŭ estas ligita kun orienta kaj okcidenta Armenio tra la aŭtovojo H-3.
La Flughaveno de Stepanavan, kiu situas 8 km sudoriente de Taŝiro duonvoje al Stepanavan, estas nuntempe renovigata.
Ekonomio
La plimulto de la loĝantoj de Taŝiro okupiĝas pri industrio, ĉefe pri produktado de konservaĵoj kaj laktaĵoj. La urbo estas hejmo de svisa fromaĝfabriko, kiu produktas la fromaĝojn Lori kaj Ĉanaĥ. Ĝi estis unu el la plej grandaj plantoj por laktaĵoj en Sovetunio.
Tamen la plimulto de la loĝantoj laboras en agrikulturo. 32% de la teroj estas privatigitaj, 71% el ili estas kultiveblaj teroj kaj 29% el ili estas paŝtejoj. Duono de la ŝtataj gravecaj terenoj estas 1660 ha. La teroj ankaŭ estas uzataj kiel kultiveblaj bienoj kaj herbejoj, kiuj kovras respektive 951 kaj 581 hektarojn. Aliaj agrikulturaj produktoj kaj agadoj inkluzivas grenojn, melonojn kaj kukurbojn, terpomojn kaj fruktojn, brutbredadon, porkbredadon, kokinbredadon kaj abelbredadon.
Nuntempe la urbo ĉefe suferas pro sia malmoderna reto de regionaj vojoj, la kloaka sistemo kaj la akvoproviza reto.
Edukado
Taŝiro havas 3 publikedukajn lernejojn kaj ankaŭ kelkajn infanĝardenojn. En 2015, la nombro de la studentoj en la urbo atingis ĝis 1186.
Sporto
Estas du sportaj lernejoj en la urbo ĉefe dediĉitaj al individuaj sportoj inkluzive de luktado, halterlevo, luktosporto kaj ŝako. Ekzistas ankaŭgranda futbala trejnado registrita en la urbo.
LUK
La vorto havas plurajn signifojn:
Sefro
Sefro estas komunumo de Italio.
Fenila trijodoacetato
Fenila trijodoacetato aŭ C8H5I3O2 estas kemia kombinaĵo rezultanta el interagado de la trijodoacetata acido kun fenolo, senkolora aŭ flaveca likvaĵo uzata en kemiaj sintezoj. Fenila trijodoacetato ne estas solvebla en akvo, sed estas solvebla en etanolo, propilena glikolo, kloroformo, eteroj, kaj oleoj.Saloj kaj esteroj de la trijodoacetata acido estas malstabilaj kaj malkomponiĝas kiam temperaturo altiĝas formantaj liberan jodon, jodoformon kaj karbonan duoksidon.
3-a de aprilo
La 3-a de aprilo estas la 93-a tago de la jaro (la 94-a en superjaroj) laŭ la gregoria kalendaro. 272 tagoj restas.
Je la 3-a de aprilo okazis, interalie:
Tagoj de semajno
La 3-a de aprilo estas (laŭ gregoria kalendaro):
LUL
La vorto havas plurajn signifojn:
La Courneuve - Aubervilliers (stacidomo)
La Courneuve - Aubervilliers estas franca stacidomo sur linio B de RER, situanta en komunumo La Courneuve (departemento Seine-Saint-Denis), apud tiu de Aubervilliers.
Stacidomo
Ĝi situas ĉe kilometra punkto (PK) de la linio La Plaine - Hirson - Anor (frontière) (229000).
Rus-Persa Milito (1804-1813)
La Rus-Persa Milito de 1804-1813, estis unu el la multaj militoj inter la dinastio de la Kaĝaroj kiuj regis en Persio kaj la Rusa Imperio. Ĝi komenciĝis same kiel multaj aliaj militoj, pro teritoria disputo. La persa ŝaho, Fath Ali Ŝaho, volis plifortigi la nordan ekstremon de la teritorio de la kaĝaroj pro la sekureco de la regiono ĉirkaŭ la sudokcidenta marbordo de la Kaspia Maro (moderna Azerbajĝano) kaj Transkaŭkazio (moderna Kartvelio kaj Armenio). Same kiel la persa flanko, ankaŭ la caro de Rusio Aleksandro la 1-a estis nova en la trono, kaj havis la saman determinon pri la kontrolo de la disputitaj teritorioj.
La milito finigis kun la traktato de Gulistano, kiu donis al Rusa Imperio kontrolon de la disputitaj teritorioj.
Lingva ideologio
Lingva ideologio (ankaŭ lingvo ideologio ) estas koncepto uzata precipe en la kampoj de antropologio, sociolingvistiko kaj interkulturaj studoj por karakterizi aron da opinioj aŭ sentoj pri lingvoj, kiam uzataj en ilia socia ĉirkaŭaĵo. Se agnoskite kaj esplorite, lingvaj ideologioj esprimas konektojn inter la kredoj kiujn la parolantoj havas pri la lingvo kaj la pli grandaj sociaj kaj kulturaj sistemoj el kiuj ili estas parto, bildigante kiel tiuj kredoj estas informitaj kaj enradikitaj en tiaj sistemoj. Farante tion, lingvaj ideologioj ligigas kaj la klarajn kaj la neklarajn supozojn, kiujn la homoj havas pri lingvoj aŭ pri lingvo rilate al ties socia sperto kaj politikaj same kiel ekonomiaj interesoj. Tiele temas pri afero ege ligita la la sociologio. La amasmedioj fariĝis gravegaj por la produktado kaj reproduktado de lingvaj ideologioj en modernaj socioj.
Neŭtrala kontraŭ kritika aliroj al lingva ideologio
La baza divido en studoj de lingva ideologio estas inter neŭtralaj kaj kritikaj aliroj al ideologio.
Javier Marías
Javier MARÍAS (naskiĝis la 20-an de septembro 1951 en Madrido, la 11-an de septembro 2022) estis hispana verkisto kaj tradukisto.
Lingva ideologio
Neŭtrala aliro al lingva ideologio
En neŭtralaj aliroj al lingva ideologio, kredoj aŭ ideoj pri lingvo estas komprenitaj esti formitaj per la kulturaj sistemoj en kiuj ĝi estas enkorpigityaj, sed neniu variaĵo ene de aŭ trans tiuj sistemoj estas identigitaj. Ofte, ununura ideologio estos identigita en tiaj kazoj. Trajtoj de lingva ideologio kiel reprezentanto de unu komunumo aŭ kulturo, kiel ekzemple tiuj rutine dokumentitaj en etnografia esplorado, estas oftaj ekzemploj de neŭtralaj aliroj al lingvoideologio.
Javier Marías
Kiel kvara el entute kvin idoj li naskiĝis en Madrido. Lia patrino estis instruistino kaj la patro Julián Marías estis filozofo. Ĉar la patro kontraŭis la politikon de Francisco Franco, li estis persekutata, pasigis tempon en malliberejo kaj ne rajtis labori en sia profesio. Dumtempe la familio vivis en Usono.
Lingva ideologio
Kritika aliro al lingva ideologio
Kritikaj aliroj al lingva ideologio esploras la kapablon por lingvo kaj lingvaj ideologioj por esti utiligitaj kiel strategioj por konservado de socia potenco kaj dominado. inter kiuj interalie la lingvisto Moreno Cabrera, aŭtoro de pluraj verkoj dediĉitaj ne nur al ideologio de la komuna lingvo en Hispanio, sed ankaŭ al naciismo kaj hispana lingva imperiismo. Moreno Cabrera atentigas, ke la hispana naciismo prezentas sin kiel io esceptigita de etnaj ligoj, kiam fakte la procezo de formado de la hispana ŝtato kaj nacia identeco estas ligitaj al la kastilia etna deveno, kiu aperas en la implicita naciisma diskurso. Hispana naciismo ne montriĝas kiel naciismo sed kiel necesa kaj natura apriorismo, same kiel la komuna lingvo en la diskurso pri la kastilia lingvo. Sed Moreno Cabrera atentigas pri tio ke malantaŭ ĉi tiu aspekto de universaleco kaj senpartieco estas serio da historiaj mekanismoj per kiuj en la procezo de la formado de la hispana ŝtato ekzistis etno kiu altrudis siajn lingvon, kutimojn kaj leĝojn al la aliaj kiel bazon de nacia identeco.
Wolfgang Welsch
Wolfgang Welsch (* 1946-10-17 en Steinenhausen, Germanio) estas germana filozofo, kies ĉefaj esplortemoj estas antropologio kaj epistemologio, filozofia estetiko kaj teorio de arto, kulturfilozofio (teorio de la transkultura socio) kaj la filozofio de la nuntempo.
Javier Marías
De 1968 ĝis 1973 Javier Marías studis literatursciencon kaj filozofion en Madrido. Unuan monon li gajnis per tradukoj kaj epizodaj roloj en filmoj de sia onklo Jesús Franco, kiu estis reĝisoro. En la jaro 1971 aperis lia romano Los dominios del lobo.
Lingva ideologio
Kontaktoj kun plurlingveco
Pluraj fakuloj notis ke lokoj de kultura kontakto antaŭenigas la evoluon de novaj lingvaj formoj kiuj akcelas la uzon de diversaj lingvaj variaĵoj kaj ideologioj. Laŭ Miki Makihara kaj Bambi Schieffelin, dum tempoj de kultura kontakto iĝas necese por parolantoj aktive intertrakti lingvajn ideologiojn kaj konscie pripensi lingvouzon. Tiu artikulacio de ideologio estas esenca por malhelpi miskompreniĝojn de signifo kaj intencoj inter kulturoj, kaj disponigas ligon inter socikulturaj kaj lingvaj procezoj en situacioj de kontaktoj inter lingvoj.
Naundorf (Turingio)
Naundorf estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Altenburger Land de la federacia lando Turingio. La 30-an de junio 2006 la komunumo havis 540 loĝantojn.
Lingva ideologio
Ideologioj kaj Esperanto
Ankaŭ Esperanto akiris ideologiajn influojn sekve de diversaj politikaj kuntekstoj en la daŭro de sia historio: antaŭ la Dua Mondmilito Esperanto volonte prezentis sin kiel lingvo de pacismo (Alcalde, 2015), depost 1933 Esperanto estis en Ĉinio kaj Japanio ligita al komunismo kaj anarkiismo (Lins, 2008). Krom tiuj ĉi menciitaj ideologioj ekzistas la ideologio de sennaciismo de Eŭgeno Lanti.
Lingvaj ideologioj de Esperanto
Vidu ankaŭ sub Manifesto de Prago kaj Manifesto de Raŭmo.
Lingvopolitiko
Registaraj politikoj ofte reflektas la streĉitecon inter du kontrastaj specoj de lingvaj ideologioj: ideologioj kiuj konceptas lingvon kiel rimedon, problemon aŭ rajton kaj ideologiojn kiuj konceptas lingvon kiel plurismajn fenomenojn. La lingvaj politikoj kiuj aperas en tiaj kazoj ofte reflektas kompromison inter ambaŭ specoj de ideologioj. Laŭ Blommaert kaj Jef Verschueren, tiu kompromiso ofte estas reinterpretita kiel ununura, unuigita ideologio, evidentigita per la multaj eŭropaj socioj aŭ la ĉinaj ideologiaj debatoj en la ĉinaj amsamedioj, karakterizitaj per ideologio de lingva unuformismo
Vidu ankaŭ
Manifesto de Raŭmo
Manifesto de Prago
Esperanta Civito
Lingva diskriminacio
Lingva politiko
Wolfgang Welsch
Welsch disvolvis en 1990 la koncepton transkulturismo. Laŭ ĝi, nuntempaj kulturoj ne plu havas homogenan kaj monolitecan formon (kvazaŭ “globoj”), sed evidentigas multspecajn interpenetriĝojn kaj kunplektiĝojn – havante retsimilan karakteron. La persona identeco de nuntempuloj havas la trajton, ke elementoj de diversa kultura deveno kombiniĝas en ĝi. Pro tio, nuntempuloj estas individue transkulturaj. Tio validas ne nur por migrantoj, sed pli kaj pli por ĉiu. Transkulturaj identecoj havas la avantaĝon esti pli komunikiĝkapablaj kaj konektopovaj ol la pli malnovaj, monolitaj identecoj, ĉar inter ili ekzistas plej ofte komunaĵoj ebligantaj reciprokan komprenon, kiu povas ankoraŭ vastiĝi dum postaj paŝoj de interkomunikado.
Spencer Trask
Spencer TRASK (naskiĝis la, mortis la ) estis usona financisto, filantropo kaj riskema kapitalisto. Starte en la 1870-aj jaroj, Trask ekkarieris investante kaj subtenante entreprenistojn, kiel por la invento fare de Thomas Edison de la elektra ampolo kaj por lia elektra reto. En 1896 li reorganizis la gazeton The New York Times, iĝante ties majoritata kunposedanto kaj porparolanto.
Pere de sia financa vidkapablo, Trask estis malavara filantropo, grava patrono de artoj, forta subtenanto de edukado, kaj ĉampiono de humanitaraj kampanjoj. Liaj donacoj al sia alma mater, nome la Universitato Princeton, ebligis serion de prelegoj lianome kio ankoraŭ daŭras nuntempe. Li estis ankaŭ dekomenca partnero de Teachers' College (nune Teachers College, Universitato Kolumbio) kaj de St. Stephen's College.
Javier Marías
Post la studado Javier Marías vivis en Barcelono kaj laboris por la eldonejo Alfaguara. En 1978 li revenis al Madrido. Li verkis romanojn kaj rakontojn, tradukis (ĉefe el la angla lingvo) kaj publikigis en gazetoj kaj ĵurnaloj. Pro la traduko de la verko Tristram Shandy (de Laurence Sterne) li en 1979 estis honorata per la Premio Nacional de Traducción.
En la 1980-aj jaroj li instruis en la Universitato de Oksfordo, la Wellesley College en Bostono kaj la Universidad Complutense de Madrido.
Intertempe honorata per renomaj premio, li estas konsiderata unu el la plej gravaj hispanlingvaj aŭtoroj de la nuntempo.
Gina Fedon
Gina FEDON estas itala astronomino, civitiĝinta usona.
Minor Planet Center kreditas ŝin de la kunmalkovro de 3 asteroidoj en 1999, kun ŝia tiama kolego, kaj nun edzo Mark Abraham, elde la Observatorio Everstar (UAI-kodo : 849), kiujn ili mastrumas en Olathe (Kansaso, Usono).
Kostariko
Kostariko (Costa Rica) estas lando en Centra Ameriko. Ĝi havas landlimojn norde kun Nikaragvo, sudoriente kun Panamo, oriente ĝia teritorio estas banata de Karibio kaj okcidente de la Pacifiko. La ĉefurbo, kultura kaj politika centro, estas San-Joseo. La oficiala lingvo estas la hispana.
Kostariko, unu el la demokratioj plej konsolidataj de Ameriko, ade havas bonan politikan stabilecon, malgraŭ la ekonomiaj kaj sociaj malfacilaĵoj de la lastaj du jardekoj. Kostariko ricevis mondan agnoskadon ĉar ĝi fariĝis la unua lando de la mondo kiu nuligis la armeon la 1-a de decembro 1948 por investi preskaŭ 50% de sia buĝeto en edukado kaj sano. Ĝia homa disvolviĝo, estas unu el la plej bonaj en Latinameriko, kaj situigas ĝin en la kvara pozicio post Argentino, Ĉilio kaj Urugvajo. Kostariko okupas la kvinan lokon mondskale laŭ la preservado de la naturmedio en 2008 kaj la due plej granda eksportlando de bananoj en la mondo. Tamen estas kritikoj pri la bananplantejoj kiuj uzas multegajn insekticidojn, kiuj poluas la akvon de najbaraj indiĝenaj popoloj. La firmaoj Dole, Chiquita kaj Del Monte estas la plej grandaj bananofirmaoj en Kostariko kaj ekzistas plendoj pri la laborkondiĉoj de siaj laboristaro. Inter la landoj de Latinameriko, Kostariko estas la unua laŭ konkurenco pri vojaĝoj kaj turismo kaj la 42-a je monda skalo.
Antaŭkolumba epoko
La loĝantaro de la nuna Kostariko formis parton de meza areo situanta inter la kulturaj centrameri kaj sudamerikaj regionoj. Kelkaj historiistoj inkluzivigas la areon de la nuna suda kaj atlantika regionoj de la lando kiel sudamerika influo, pro la prezenco de grupoj kiuj parolas la ĉibĉan lingvon.
Ĝenerale, la homa loĝado en tiu ĉi teritorio ne oftis kaj ĝi ne posedas pro tio majestajn konstruaĵojn kaj infrastrukturojn kiaj la antaŭkolumbaj urboj de Meksiko aŭ Peruo; tamen ĝi funkciis kiel kultura ponto inter la sudo kaj nordo de la kontinento, favorigante la disvolviĝon de manartaĵoj kaj keramikaĵoj.
Kolonio
La indiĝena loĝantaro, kiu ĉiam estis malabunda, malpliiĝis pro la konkerbataloj, malsanoj alportitaj el Eŭropo kaj la sklava subpremado al la indiĝenoj, kiam ili estis venditaj en la haveno de Portobelo kaj Peruo.
La malabundo de laboristoj, la limigataj minejaj rimedoj, la malproksimeco de la Ĝenerala Kapitaneco de Gvatemalo kaj la neregulaĵoj de la tereno kiu formas la plejparton de la Centra Valo (la plej fruktodona de la lando) malakcelis rapidan koloniigon de la teritorio kaj ĝi devis konfronti la gravajn ekonomiajn problemojn por efektivigi ĝin. Tial, Kostariko estis la plej malriĉa provinco de Nova Hispanio. La provinca ĉefurbo troviĝis en Cartago.
Multaj esploristoj, inter ili Carlos Gagini kaj Roberto Brenes Mesén, asertas ke parto de la nacia idiozinkracio formiĝis dum tiu ĉi epoko, kie la materia mankohavo estis komuna por ĉiuj kaj pro manko de sklavoj, ende la provincestro ĝis la plej malriĉa kamparano devis zorgi por la ĉiutaga survivado de la familio, tio kondiĉis la kreadon de egaleca socio.
Malgraŭ tio, novaj esplorlaboraĵoj demonstras ke dum la kolinia Kostariko kaj speciale ende la 17-a jarcento, la socio ekdividiĝas per diversaj sociaj kastoj, kun komerca kaj laŭtenata elito kiuj regis laŭ iliaj kapricoj la ekonomion kaj internan politikon de la lando.
Sendependiĝo
La landa sendependeco disde la Hispana Imperio estis dekretata en 1821 de la kvin ŝtatoj de Centra Ameriko. Post necertaj momentoj pri la regado de la lando, al la konservativaj regantoj de Gvatemalo ŝatis la ideon aneksiĝi al la Meksika Imperio de Agustín de Iturbide, sed la centramerikaj liberaluloj oponiĝis, tial meksika armeo sub la gvidado de la Generalo Vicente Filisola okupis la urbon Gvatemalo. Tiu unuiĝo estis tiom mallonga kiel la imperio mem.
Post ricevo de la sendependeco kune kun la gefrataj nacioj, kaj post la fiaska eksperimento de la Meksika Imperio, Kostariko iĝis membro de la Centramerika Federacia Respubliko (Unuiĝintaj Provincoj de Centra Ameriko) kune al Gvatemalo, Salvadoro, Honduro kaj Nikaragvo. Tiu historia unuiĝo disiĝis en 1842.
Politika-administra divido
La divido de Kostariko konsistas sep provincoj subdividataj en 81 kantonoj kaj ĉi lastaj, en 463 distriktoj.
Geografio
Kostariko havas landlimojn norde kun Nikaragvo, sudoriente kun Panamo, oriente kun Karibio kaj occidente kun Pacifiko. La Kokos-insulo, en Pacifico apartenas al ĝi..
Kostariko situas sur la istmo de Centra Ameriko. La Pacifiko situas okcidente de Kostariko kaj la Kariba Maro oriente. la Kokosa Insulo ankaŭ apartenas al Kostariko. La lando estas plejparte plata, sed meze situas montaro, kiu estas parto de la centramerika montaro (cordilleras).
La plej alta punkto estas la Cerro Chirripó (3810 metroj) en la Cordillera de Talamanca. La lando havas vastajn naciajn parkojn kaj rezervejojn (25% de la lando estas protektita). Multe el ĝi konsistas el tropika pluvarbaro. Krome, aliaj specoj de naturo ankaŭ ekzistas en Kostariko. La provinco Guanacaste estis origine superplenigita de sekaj arbaroj (kie estas malpli da arboj) kaj herbejoj, dum mangrovaj arbaroj troveblas en diversaj lokoj laŭ la marbordo.
Kostariko havas plurajn vulkanojn interalie Arenal (ankoraŭ aktiva), Poás kaj Irazú.
Ekologio
Kostariko troviĝis en la 62-a loko en la indico de homa disvolviĝo en 2010 kaj en la 12-a loko en la World Happiness Report (Monda Feliĉa Raporto) en 2019, kaj tiurilate estas unu el la plej pintaj landoj en Latin-Ameriko.
(39282) 2001 BM36
(39282) 2001 BM36 estas malgranda malhela asteroido de la ekstera asteroida zono, ano de la Hilda grupo.
Malkovro
Ĝi estis malkovrita la en la kadro de la astronomia kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Kostariko
Ekologio
En 2007, la kostarika registaro anoncis, ke la lando estos en 2021 la unua klimatneŭtrala lando en la mondo. En 2009 kaj 2012, Kostariko estis la unua en la Happy Planet Index, kiu indikas kiom feliĉaj homoj estas surbaze interalie de la ekologia premsigno. Ĉirkaŭ kvarono de la lando estas protektita nacia parko aŭ alia protektita areo Uzon kaj konservon de biodiverseco regulas la Leĝo de Biodiverseco.
Kostariko ankaŭ promocias ekoturismon (pri-ekologia turismo) tiel ke per turismo oni provizas laboron al tiuj kiuj alie detruus la abundon de la lando por vivteni sin. Krome 90% de la landa energia konsumado venas el la vento, geotermaj fontoj kaj la suno. Jam en 2018.
La Rivero Tortuguero [tortugEro] (signife testudejo) situas en la Nacia Parko Tortuguero, nome protektata areo. Alia grava naturejo estas la Nubarbaro-Rezervejo de Monteverde.
Politiko
Kostariko estas demokratia respubliko kiun gvidas prezidento, kiu estas elektata por kvar jaroj. En 2010, Laura Chinchilla fariĝis estis la unua virina prezidento de la lando. Ŝin sukcesis en 2014 Luis Guillermo Solís. Rodrigo Chaves estas la nuna prezidento ekde 2022. Kostariko havas du vicprezidentojn. La lando havas unuĉambristman sistemon. La parlamento kiel la leĝdona asembleo konsistas el 57 membroj.
Ekonomio
Kostariko suferis gravan evoluon de sia ekonomio, kiu transiris de eminente terkultiva ekonomio al la servoj.
Daŭre gravas la landaj enspezoj pro eksportado de tradiciaj terkultivaĵoj i.a. bananoj, platano, kafo, sukero, ĉokolado kaj ananaso. Elstaras la altkvalita kostarika kafproduktado kaj ĝia eksportado al la usona merkato kie estas tre valorata. Tamen, la enspezoj kiuj devenas el la eksportado de netradiciaj produktaĵoj kiaj la floroj – gradkvante superas la antaŭajn kaj la servo-sektoro multe kreskis dum la lastaj jaroj kreante pli ol 10 mil dungadojn.
Diversaj ŝtataj institucioj ludas gravan rolon en la ekonomio kiel dungantoj kaj kiel liverantoj de servoj. Ekzemple, la Nacia Reto por Infana Vartado kaj Evoluigado kunordigas sistemon de infanvanvartaj servoj.
Kulturo
La Ministerio de Kulturo kaj Junularo estas la faka institucio, kiu okupiĝas pri la kunordigado de la kultura vivo en la lando. La laborado kaj agado de la Ministerio subdividiĝas en Kulturo, Vidartoj, Sceneja Arto, Muziko, Kulturheredaĵo, Bibliotekoj, Lernejoj, kaj Junularo.
Ĝenerale, kvankam la Ministerio havas multajn iniciativojn, ili malfacile estas realigeblaj pro la manko de sufiĉaj rimedoj. Tamen menciindas la kvalito de kelkaj kulturprojektoj kiaj la Nacia Simfonia Orkestro de Kostariko kaj la Junulara Simfonia Orkestro.
Verkistoj
Menciindas Carlos Alvarado Quesada kaj Carlos Gagini.
Kuirarto
Kasado (hispane casado) estas plado kiu konsistas el bolita rizo, fazeoloj kaj fritita dolĉa banano, ofte akompanita de bovaĵo, porkaĵo, fiŝaĵo aŭ kokaĵo.
Olla de carne estas supo kun multaj diversaj specoj de legomoj kaj karno.
Gallo pinto ("pentrita koko"), estas tradicia plado konsistante el miksaĵo de nigraj faboj, blanka rizo, koriandro, cepoj, ajlo, salo kaj speciala saŭco.
Esperanto-movado
En 1953 fondiĝis Kostarika Esperanto-Asocio. Vidu apartan artikolon pri la Esperanto-movado en Kostariko.
Eksteraj ligiloj
(Kostarika) Ministerio pri Turismo
Historiaj tagoj de Kostariko
Ekoregionoj de Kostariko (The Encyclopedia of Earth)
Thugny-Trugny
- prononco laŭ sistemo IFA [] - estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Ardennes (prononco []), en la regiono Grand Est (prononco [], (france, en Esperanto Granda Oriento) kaj en la antaŭa regiono Ĉampanjo-Ardenoj. Fine de en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². Administre la komunumo apartenas al la arondismento Rethel (prononco [], ) kaj al la kantono .
Nordaj Molukoj
Nordaj Molukoj (Maluku Utara) estas unu el la 31 provincoj, kiuj kune kun 2 specialaj regionoj kaj la ĉefurba distrikto Ĝakarto konsistigas Indonezion. La provinco kovras areon de kvadrataj kilometroj kaj evidente estas parto de la moluka insularo. Laŭ stato de la jaro 2011 la Nordaj Molukoj havis loĝantojn, kio rezultigas loĝdenson de po 31 homoj laŭ kvadrata kilometro. Laŭ tiu stato ĝi konsistis el 2 urboj, 7 distriktoj, 109 subdistriktoj kaj vilaĝoj. Administra centro estas la urbo Sofifi. Aliaj gravaj urboj estas Tidore en la samnoma insulo Tidore kaj Ternato en la samnoma insulo Ternato.
La Chapelle-sur-Loire (stacidomo)
La Chapelle-sur-Loire estas franca stacidomo sur linio -, situanta en  La Chapelle-sur-Loire, en departemento Indre-et-Loire, regiono Centro-Valo de Luaro.
Etruska lingvo
La etruska lingvo, la lingvo de la antikvaj etruskoj, estas lingvo mortinta kaj mistera: kvankam oni scias la prononcon de la lingvo kaj oni scias la signifon de malmultaj vortoj. Multaj romianoj sciis la etruskan, sed bedaŭrinde skribis tre malmulte pri la lingvo.
Ĝia origino estas nekonata.
Tekstoj
La etruskoj iam havis literaturon, kaj la lingvo estis parolata almenaŭ de sacerdotoj ĝis 410. Sed nun la lingvo estas plejparte afero de kelkaj vortoj sur tomboj kaj vazoj.
La plej longa teksto konata al ni estas la Liber Linteus, libro de tolo de 1300 vortoj. Neniu povas legi ĝin. La libro estis trovita kiel la vindaĵo de mumio en Egipto.
La Chapelle-sur-Loire (stacidomo)
Temas pri stacidomo de Société nationale des chemins de fer français (SNCF), priservata de trajnoj Centro-Valo de Luaro.
Etruska lingvo
Tekstoj
La plej longa dulingva teksto estas la Pirgi-folioj, en la etruska kaj la fenicia. Ili nur havas 40 vortojn kaj la etruska ne estas laŭvorta traduko de la fenicia. Kvardek vortoj klare ne estas sufiĉa por regi la lingvon.
Gramatiko
La strukturo aŭ gramatiko de la etruska estas parte klarigita. Ĝi klare ne estas lingvo hindeŭropa, sed eble estas malproksima kuzo.
Deklinacio
Laŭ Helmut Rix (→ Lit.) oni povas en la Etruska lingvo distingi la sekvajn kazojn (V staras sekve por vokalo):
1739 Meyermann
1739 Meyermann estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la germana astronomo Karl Wilhelm Reinmuth elde la Nacia Observatorio de Hejdelbergo - Königstuhl.
Etruska lingvo
Deklinacio
Pluralo estas markita ĉe substantivoj per la sufikso -(V)r resp. -χva/-cva/-va/-ua. Plurala markilo staras antaŭ la kaza markilo.
1739 Meyermann
Nomo
Ĝia nomo honoras la germanan astronomon Bruno Meyermann (1876 - 1963).
Mănășturu Românesc
Komunumoj pri monostor en Hungara reĝlando
Vidu ankaŭ: Listo de hungaraj loknomoj kun "monostor". (Monostor signifas: abatejo.)
Mohammad Fahad al-Kahtani
Mohammad Fahad al-Kahtani (arabe محمد فهد مفلح القحطاني, naskiĝis en 1965 aŭ 1966) estas ekonomikisto kaj homrajta aktivulo en Sauda Arabio. En 2018 al li kaj al du samlandanoj estis aljuĝita la premio de ĝusta vivmaniero (la "alternativa Nobel-premio"), kiu aparte honorigas iujn ekzemplajn aktivulojn kiuj „agadas por praktikaj kaj ekzemplaj solvoj por la plej aktualaj problemoj kiujn la mondo alfrontas hodiaŭ“. La premiintoj eksplicite laŭdis la tri honorigitojn pro la "viziaj kaj kuraĝaj klopodoj, gviditaj de universalaj homaj-rajtoj-principoj, por reformi la totalisman politikan sistemon en Sauda Arabio".
Mohammad Fahad al-Kahtani doktoriĝis en la Indiania Universitato en Usono. Ĝis junio 2012, li estis profesoro de ekonomiko ĉe la Instituto de Diplomatiaj Aferoj de la Ministerio pri Eksteraj Aferoj de Sauda Arabio, kiam li arbitre estis arestita. Li estis kunfondinto kaj poste gvidanto de la Saud-arabia Asocio pri Civilaj kaj Politikaj Rajtoj. La sendependa araba asocio Alkarama ("digno") en Svislando priskribis lin kiel "unu el la plej elokventaj kaj fervoraj kritikistoj de la saud-arabia juĝistaro". La 9-an de marto 2013, al-Kahtani estis juĝita al dek jaroj en malliberejo kaj posta dekjara vojaĝmalpermeso, pro akuzo pri "kunfondado de senlicenca burĝa asocio". Li faris plurajn malsatstrikojn por protesti kontraŭ la malliberejaj kondiĉoj dum sia politike motivigita malliberigo. Fine de 2022, li daŭre restas malliberigita kaj teniĝas en solula ĉelo ekde 2018.
Etruska lingvo
Konjugacio
Ne ekzistas en la Etruska personaj finaĵoj, nek singularo kaj pluralo de la subjekto estas markataj.
ame signifas ekz. „mi, vi/ci, li/ŝi/ĝi; ni, vi, ili estas“.
Verbaj substantivoj estas formataj per: -u (rezulto), -θ (samtempeco), -as (antaŭtempeco), -e (infinitivo).