cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Jezuitaj redukcionoj
Fizika aranĝo
La vilaĝo estis ŝirmita per tranĉeoj kaj alta muro por sin protekti kontraŭ atakoj de aliaj indiĝenoj kaj de diritaj bandeirantoj aŭ samspecaj paŭlistoj. La preĝejo estis la unika konstruaĵo dekoraciita: indiĝenoj, ellernintaj la artajn teknikojn, ĝin povis dekoracii.
Odo al juneco
Formo de la verko
Aŭtoro elektis odon, t.e. literaturan ĝenron proksiman al klasikisma stilo; li tiel proksimigis la formon de la verko al epoko de klerismo. Stilo de la versaĵo estas alta, patosa, kaj la lingvo mem sublima.
Jezuitaj redukcionoj
Administrado
Pri civilaj aferoj kiel administrado taskiĝis indiĝena komisio, elektita per voĉdono, formita de tri urba gardistoj, tri administrantoj, kelkaj helpantoj kaj reprezentantoj de la redukcionaj kvartaloj, ĉiuj sub la egido de kaciko. Justica administrado restadis administrata de la jezuitoj. Preskaŭ neniam okazadis enkarcerigoj kaj kondamno al ekziligo, opiniata la plej grava de la punoj.
Odo al juneco
Enhavo de la versaĵo
Ĉefa konstrukta akso de la verko estas montro de kontrasto, kia estas vidata inter du generacioj – "junuloj" kaj "maljunuloj".
Jezuitaj redukcionoj
Ekonomio
Unuopa familio ricevis dekomence asignitan kultivindan terenon, poste laŭheredan, el kiu eltiri subtenon por la tuta familio: oni kultivis terpomojn, maizon, legomojn, fruktojn kaj mateon. Aliaj terenaj areoj estis “ Dia Propraĵo” kies fruktoj apartenis al la komunumo, kaj en kiuj la indiĝenoj devis senkompense labori dutagojn semajne.
Odo al juneco
Bibliografio
Alina Witkowska, Ryszard Przybylski, Romantyzm (Romantikismo). Varsovio 2000, ISBN 83-01-12108-4 (prezentitaj citaĵoj)
Jezuitaj redukcionoj
Ekonomio
Tabako, mielo kaj maizo, se kultivitaj, servis kiel ŝanĝmono; tamen tia sistemo ne multe estis uzata ĉar la komunumaj centroj provizadis tion kio mankis. Foje estis akceptitaj eksteraj komercistoj laŭ tempo ne pli longa ol tri tagoj. Eksterlanda komerco estis ekskluziva rilato de redukciono kun redukciono aŭ kun najbaraj provincoj (en teritorioj regataj de Hispanio). La elspezoj, ĉi-kaze, estis destinitaj al pago de la impostoj al Krono kaj al provizo de materiaj kaj utilaj laboriloj.
Iom post iom pliiĝis bredado tiel ke en 1768 la jezuitaj redukcionoj posedis, entute, 656.333 brutojn. Ankaŭ komerco havis kreskiĝon ĝis la neceso krei centran komercejon en Bonaero, el kiu oni eksportu al Eŭropo ledojn kaj nutraĵojn kiel mielon, varispecajn fruktojn, kaj tinkturojn kaj skulpturojn interŝanĝe kun karto, libroj, silko, tegoloj, kirurgiaj iloj, metaloj, salo... Duone de la 18-a jarcento la sistemo de redukcionoj malmulte enportadis ĉar ili fariĝis praktike kapablaj produkti diversvarojn.
Västerås
Västerås estas urbo en Svedio. Ĝi situas sur la norda bordo de la lago Mälaren en la historia provinco Vestmanio. Ĝi estas la administra centro de la moderna sveda provinco Västmanlands län.
Jezuitaj redukcionoj
Ĉiutagaĵoj
La vivo en la redukcionoj laŭiris precizan rutinon: je la matena kvara sonoris la kampano, sekvis individua preĝo, ĉiuj mesiris, ankaŭ infanoj kaj je la sepa oni asignis la tagajn “laborindaĵon”, por la infanoj estis la horo de la matenmanĝo. Post la preĝo de la oka oro, vizito al la malsanuloj kaj eventuala entombido de mortintoj, oni konfortiĝis per mateo kaj komenciĝis laboro por la laboristoj kaj lernado por infanoj.
Västerås
Esperanto
En la pola urbo Malbork, la ĝemelurbo de Sölvesborg estas en la esperantista "Parko de la Mondo" la Esperanto-memorŝtono "Sölvesborg - Malbork - Västerås - LA ARBO de AMIKECO" kun apude plantita originala fago el la apuda de Sölvesborg fago-praarbaro. Plantis la arbeton kaj inaŭguris la E-ŝtonon oficiala delagacio de la urboj Sölvesborg kaj Västerås.
Jezuitaj redukcionoj
Ĉiutagaĵoj
Inter la 11a kaj 12a horoj, tangmanĝo post kio unu horo dediĉita al ripozo, kaj post devove laboro. Finlabore katekismo, je la 16a, ankoraŭ preĝoj, intermanĝeto, la breviero por la kleruloj, vespenmanĝo. Je la 20,30 ĉiuj fajroj malfajriĝis kaj la tuta vilaĝo enlitiĝis.
Dimanĉe la mesoj estis solenaj kun kantoj kaj muziko, kaj en la plej festataj liturgiaj memoraĵoj oni realigis teatraĵojn, kolektivajn dancojn, procesiojn, diverspecojn de ŝajndueloj kaj koncertoj.
Eduko kaj kulturo
Por plibonigi la vivon de la indiĝenoj kaj por prosperigi la ekonomion de vilaĝoj oni enkondukis novajn teknikojn en agrikulturo kaj en bredado. Oni instruadis elementojn de arkitekturo, oni alprenis utiligi tajleblajn ŝtonojn, kelkeloke oni enplantis fanduzinon. Edukado religia kaj laika estis konsideritaj necesaj por krei harmoniigitan civitanon. Oni ne preterlasis, en la sekvaj tempoj, skulpturon, pentraĵon, ĉizadon, poezion, muzikon, teatron, retorikon kaj sciencojn.
Se la redukcionoj penis kompreni konceptojn de kristanismo, pro kiu ne multe profondiĝis, en ili la kristana pensmaniero (almenaŭ kelkloke, laŭ misiistoj mem), kompense ili brilis en la “kopiarto”: “Oni certu, skribis misiisto pastro Sepp, ke kion ili vidis unufojon, tion ili perfekte imitos. Ili ne bezonas majstron kiu montru regulojn de perspektivo aŭ de proporcio... Se vi enmanigu al ili aŭ homan figuron aŭ desegnon, vi vidos artan verkon, kiun eĉ en Eŭropo onin mirigus”.
Alfabetigo kaj literaturo
Jezuitoj, kiel la franciskanoj en Meksiko, studis, el la indigena viva parolado, la lingvon de Gvaranioj kreante skribsistemon per la latinaj karaktroj kaj en ĝi produktis multenombrajn verkojn, precipe ligitajn al katekismo. Pro tio kelka parto de Gvaranioj estis alfabetigitaj Gvaranie, Kastelane kaj Latine, ankaŭ se tiu lasta estis rezervita al la personoj destinitaj al la profesioj.
En 1700 ekaktivis la unua tipografio en la redukciono “Loreto”, en Argentino, kie indiĝena entreprenisto, Juan Yapai, presis la unuan tiulandan libron, nome “Roma Martirologo”. Iuj kacikoj skribe komunikadis al siaj subuloj gvaranilingve, indiĝeno Melchor verkis historion pri la sia vilaĝo “Corpus Christi”, alia indiĝeno Vasquez, pri sia Loreto kies biblioteko honoriĝis per tri cent libroj.
Artoj
Troviĝas diversaj atestoj pri la natura inklino de la indiĝenoj al muziko. Diversaj el ili fariĝis admiritaj orgenistoj kaj aliaj akiris postenon ĉe la eŭropaj kortegoj, kiel la indiĝena pastro Juan Vaseo.
Naskiĝis ankaŭ orkestroj, foje invititaj en grandaj Sudamerikaj urboj.
Por teatro el la hispana lingvo gvaranioj tradukis kaj ludis teatrajn verkojn.
Mejbod
Mejbod aŭ Meybod estas urbo kaj ĉefurbo de la Distrikto Mejbod, Provinco Jazdo, de centra Irano. En la popolnombrado de 2006, estis 58 295 loĝantoj, en 15 703 familioj.
Jezuitaj redukcionoj
Artoj
Inter la pentristoj memorindas Kabiyù, kortuŝiga artisto kiu pentris la “Virgulinon de la doloroj” hodiaŭ konservita en muzeo de Bonaero. Ankaŭ skulpturan instruadon la jezuitaj misiistoj profitis por enradikigi kristanan pensadon en indianojn. Hodiaŭ amerikaj muzeoj sin gloras prezenante tiutempajn skulptaĵojn. Foje tiuj skulpturaj verkoj atingis Eŭropon.
Malfacilaĵoj
La vivo en la redukcionoj havis aspektojn ankaŭ malfacile akcepteblajn, aparte por nia epoko. La rigideco de Sankta Ignaco foje tradukiĝis al tro strikta disciplino. Nemalmulte okazis ke indiĝenoj ne sukcesis alkutimiĝi al tiu rutino kaj preferis reveni al la arbarego. Okazis ankaŭ ke civilaj aŭtoritatoj enkondukis redukcionon kontraŭvolajn indiĝenojn kiuj poste preferis forfuĝi. Okazis ankaŭ ke koloniaj soldatoj eksterminis indiĝenojn oponantajn ordonon reveni al la redukciona vilaĝo, kiel en 1708 por la Guenoaoj.
Mejbod
Mejbod estas grava urbo de dezerto en la Provinco Jazdo, kun loĝantaro jam de ĉirkaŭ 80 712 en la popolnombrado de 2016 kio faras ĝin la dua plej granda urbo en Jazdo.
Jezuitaj redukcionoj
Malfacilaĵoj
Redukcionoj sub tiu aspekto ankoraŭ estas objekto de esploro: ne ĉiuj dokumentoj estis detruitaj.
Mejbod
Plej grava vidindaĵo estas la Citadelo, nome kastelo Narin.
Jezuitaj redukcionoj
Minaco de bandeirantoj
Temas pri la danĝero pli minaca, la plej senmizerikorda kaj la plej insista: tiuj brazilaj, kun la paŭlistoj, sklavigistoj por havigi vendotajn sklavojn masakris ankaŭ tutajn vilaĝojn: Se ne defenditajn, ili penetradis en vilaĝojn kaptante personojn aĝkapablajn labori. Dek tri redukcionoj, en la nuna Paranao, estis plurfoje atakitaj kaj ruinigitaj de sklavigistaj Bandeirantoj kaj pro tio forlasitaj de misiistoj en 1631 kiuj elmigris al sudo kun ĉirkaŭ dekdu mil personoj.
La batalo de Mbororé (1641) de bandeirantoj, helpataj de indiĝenoj Tupi, kontraŭ redukcianaj Gvaranioj, helpataj de paragvajaj soldatoj, finiĝis kun la venko de tiuj lastaj kaj tio blokis la ekspansian impeton de Brazilo kaj permesis normalan vivon en la redukcionoj ankoraŭ laŭlonge de unu jarcento.
Riho Sakamoto
Riho Sakamoto (坂本 理保 n. ) estas japana futbalisto. Ŝi en 2017 membris en la japana virina nacia teamo de futbalo.
José Cura
José CURA estas argentina kantisto. Li naskiĝis en la jaro 1962 en argentina urbo Rosario en muzikama, sed ne en muzikista familio. Li ludis gitaron, kiel dekkvinjara li gvidis ensemblon, li studis dirigentadon kaj komponadon. Hodiaŭ Cura estas konsiderata kiel unu el la plej signifaj nuntempaj tenoristoj.
Lidéřovice (Vnorovy)
Lidéřovice estas parto de municipo Vnorovy en distrikto Hodonín en Ĉeĥio. Ĝi troviĝas proksimume 1,5 km sudokcidente de centro de Vnorovy. Estas ĉi tie registritaj 283 adresoj. Daŭre ĉi tie vivas.
Lidéřovice situas en katastra teritorio Lidéřovice na Moravě kun areo 3,42 km².
Historio
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1412.
Verrucaria maura
Verrucaria maura estas nigra marborda akva krusteca likeno el la familio Verrucariaceae. Ĝi kreskas sur rokoj super la zono de vadmaro.
Priskribo
Askujoj estas peritecioj preskaŭ globaj kaj mezuras de 200 ĝis 500 μm. Ili estas ne facilaj videblaj.
Ekologio
Sur marborda klifo oni vidas sinsekvajn zonojn. Sur la ĉi-kune bildo oni vidas pli sube zonon, kiu estas rozkolora kaj enhavas ruĝalgoj. Due oni vidas nigran zonon, kiu enhavas mitulojn, trie oni vidas grizan zonon, kie vivas marglanoj. La unua zono super la vadmaro enhavas Verrucaria maura.
Elektrolamenado
Elektrolamenado estas procezo kiu uzas elektran kurenton por redoksi dissolvitan metalajn katjonojn por ke ili formu koheran metaltavolon sur elektrodo. La termino estas uzata ankaŭ por elektra oksidado de anjonojn en solida subtavolo, kiel en la formado de arĝenta klorido en arĝenta kablo por fari arĝent/arĝent-kloridajn elektrodojn. Elektrolamenado estas ĉefe uzata por ŝanĝi la surfacajn proprecojn de objekto (ekz. abrazio kaj kontraŭ eluza rezistado, korodo protektado, lubrikeco, estetikaj kvalitoj ktp.), sed povas esti uzata ankaŭ por konstrui dikecon sur malgrandaj partoj aŭ por formo objektojn per elektroformado.
Lachen (Ŝvabio)
Lachen estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Unterallgäu kaj en la distriktaro Ŝvabio de la federacia lando Bavario, kaj estas memstara membro de la komunumaro Memmingerberg. Fine de la komunumo havis  loĝantojn.
Balĉik
Balĉik (en la bulgara Балчик, en la rumana Balcic, en la turka Balçık) estas urbo kaj banloko sur la marbordo de Bulgario ĉe la Nigra Maro en la areo Suda Dobroĝo de la nordorienta Bulgario. Ĝi situantas en la Oblasto Dobriĉ kaj estas 42 km nordoriente de Varna. La urbo etendiĝas spektakle laŭlonge de montetaj terasoj descendantaj el la ebenaĵo Dobroĝo al la maro.
Etimologio
La urbo ricevis sian nomon el la mezepoka reganto Balik, frato de Dobrotica, laŭ kiu ricevis nomon la urbo Dobriĉ.
Demografio
Laŭ la censo de 2011 la etna konsisto de Balĉik estas la jena:
Magliaso
Magliaso estas komunumo de la Komunumaro Magliasina kaj la Distrikto Lugano en Kantono Tiĉino, Svislando. Ĝi havis 1450 loĝantojn je la 31-a de decembro 2011.
Geografio
Magliaso situas ĉe la okcidenta bordo de la Lago de Lugano, proksimume 10 kilometrojn sudokcidente de la distriktĉefurbo Lugano, al kies aglomeraĵo ĝi apartenas. La sudan komunumlimo formas la rivereto Magliasino. En nordo de la komunumo troviĝas zoparko. La komunumo konsistas el la vilaĝo Magliaso kaj la kvartalo Castellaccio
Alpujarra de la Sierra
Alpujarra de la Sierra estas vilaĝo kaj municipo de la Aŭtonoma Komunumo Andaluzio, en la provinco Granada, sude de Hispanio. Estas en la nordcentra parto de la Alpujarra Granada, je 108 km de la provinca ĉefurbo. Ĝi formiĝis per la unuigo en 1971 de Mecina Bombarón kaj Yegen. Limas kun la municipoj Lanteira, Válor, Ugíjar, Cádiar kaj Bérchules.
Magliaso
Geografio
La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 1,09 km², de kiuj 6,4% estas kovritaj de arbaro, 19,1% servas por agrikulturo kaj 70,9% por setlado.
Alpujarra de la Sierra
La nuna municipo estas formata de la urbaj kernoj Mecina Bombarón, Yegen kaj Golco, krom la domaro Montenegro. Ĉiuj kernoj de la municipo estas orientataj sude, al maro, kvazaŭ balkonoj, apartigitaj unu de aliaj per ravinoj plenplenaj je vegetaĵaro. Granda parto de la municipa teritorio apartenas al la Nacia Parko Sierra Nevada.
Magliaso
Najbaraj komunumoj
La komunumo Magliaso limas en nordo al Agno, en oriento aliflanke de la Lago de Lugano al Collina d'Oro, en sudo al Caslano, en okcidento al Pura, kaj en nordokcidento al Neggio.
Alpujarra de la Sierra
Lokano de Mecina Bombarón estis Abén Aboo, lasta Reĝo de Las Alpujarras kiu sukcedis Aben Humeya en la ribelo de moriskoj de la 24a de decembro 1568. La angla verkisto Gerald Brenan loĝis longajn periodojn en Yegen en la unua duono de la 20a jarcento; tio inspiris lin por verki Al Sur de Granada.
Magliaso
Trafiko
Tra Magliaso pasas la kantona ĉefvojo n-ro 398 kaj la etspura trama fervojo de Lugano al Ponte Tresa, per kiu la komunumo estas konektita al la publika transportreto. La komunumo disponas ankaŭ pri haltejo por la liniaj ŝipoj sur la Lago de Lugano. La plej proksima alveturejo al la svisa aŭtovojo A2 estas Lugano-Sudo, kiu situas proksimume 8 kilometrojn nordoriente de la komunumo.
Historio
La unua dokumenta mencio de Magliaso datiĝas el la jaro 769 kiel de Maliacis. Dum frua mezepoko la Monaĥejo San Pietro en Ciel d'Oro de Pavia posedis bienon en Magliaso. La burgo San Giorgio estis menciita la unuan fojon en la jaro 1033. Tie okazis la kapto de la episkopo Landolfo Carcano, kio kaŭzis la dekjaran militon inter Milano kaj Como de 1118 ĝis 1127. El tiu epoko datiĝas la fresko sur la turo. En la jaro 1688 la kamparvokto de Lugano akiris la rajtojn pri Magliaso.
Alpujarra de la Sierra
En la 1980-aj jaroj estis 1600 loĝantoj, post elmigrado restas iomete malpli ol milo.
Burragorang
Burragorang estas la akvujo farita per akvobaraĵo Warragamba. Ĝi kolektas akvojn de riveroj Coxs, Kowmung, Nattai, Wingecarribee, kaj Wollondilly. Ĝi estas la grava akva rezervujo por Sidnejo, Aŭstralio. Estas timoj, tamen, ke la loĝantaro povos havi problemojn pri kapabloj de la rezervujo liveri la akvon por la urbo en la 21-a jarcento <!--. La urba loĝantaro estas pligrandiĝanta per pri 50,000 ĉiu jaro, kaj akvaj limigoj estis (trudita, altrudita) malfrua en 2003; serioza trosekeco devus kompliki (materioj, materias, aferoj, aferas). Ĝi estas situita en la koro de la Bluaj Montoj, en la Pli granda Blua Monta Areo (Monda Heredaĵo, Monda Heredaĵo de UNESKO).
La rezervuja _usable_ kapacito estas 2 027 000 000 000 L. Antaŭ la Profunda Akva Memora Savo (projekcii, projekto) (plenumita, plenumis) en Aprilo de 2006, la _usable_ kapacito estis 1 857 000 000 000 L.
Tie havi estas (tempoj, fojoj) kiam ĝi havas estas serioze elsuĉita. En Marto 1983, Burragorang's nivelo atingis malalta de 45.4% de kapacito. Pli ĵuse, ĝi (hIT, bato, furorkanto, klavi, furoro, modkanto, bati) ĉiuj-tempo malalta de 34.8% sur 23 Junio de 2005.
Burragorang estas ĉirkaŭbarita per 3 km larĝa ekskluda zono al protekti la _integrity_ de la akvo liveri, atingo enen ĉi tiu zono estas limigita. Estas du atingo (koridoroj, koridoras) por _bushwalkers_: (Munti, Monto) _Mouin_ al (Munti, Monto) _Cooke_ & _Belloon_ Pasi al _Yerranderie_. (Limigita, Limigis) publiki veturila atingo estas permesita sur fajro spuri W4 de _Sheahy_'s (Golfo, Enenfluaĵo) al _Yerranderie_.
Ne nur povas la rezervujo provizi akvo, sed ankaŭ elektro. Akvoelektra centralo je _Warragamba_ Akvobaraĵo (komenciĝoj, komenciĝas, komencas) operacianta iam la nivelo en la rezervujaj atingopovoj al en unu metro de plena kapacito. Ĝia (eligi, eligo) estas 50 Mw, sed la akvobaraĵa akva nivelo havas ne estas alta sufiĉa por ĝi al operacii ekde 1998.
En la supra (maldekstre, restis) angulo de la vido (pli sube) (aspektanta, rigardanta) malglate _southeastwards_ estas Sidneja okcidenta (antaŭurboj, antaŭurbas). Kurbiĝita koridoro de evoluo (majo, povas) ankaŭ vidiĝi kondukante tra la (arbaris, silvita) montoj al la enlandaj urboj de _Katoomba_ kaj _Blackheath_ (proksima la centro) kaj preter. -->
Elektromagneta spektro
La elektromagneta spektro estas la rezulto de la analizo de disigita kompleksa elektromagneta radiado laŭ ties malsamaj kumetitaj frekvencoj, periodoj, ondolongoj aŭ energioj de fotonoj.
La frekvenco ( f ), la periodo ( T ), la ondolongo ( \lambda) kaj la energio ( E ) de elementa elektromagneta ondo rilatas po du el la kvar grandoj dank'al: laŭ tiuj formuloj: do ankaŭ:
Principe la ebla etendaĵo de elektromagneta spektro estas infinita kaj kontinua. Tamen oni konsideras ke la plej alta limo de ondolongo estas la dimensio de la universo mem, kaj ke la plej malgranda limo estas proksimume la longo de Planck. Dum la spektroj de solidaĵoj kaj de likvaĵoj estas kontinuaj (vidu la leĝon de Wien), la gasoj okazigas spektrojn de sorbo kaj de elsendo kiuj estas nur.
La ĉisupra abako desegnas la rilatojn inter frekvencoj, ondolongoj kaj energioj, de la mallongaj radioondoj ĝis la gamaradioj; la videbla spektro rilatas al la frekvencoj inter 3,8x1014 Hz kaj 7,6x1014 Hz.
Historia origino
Du el plej malnovaj klarigoj de optika spektro okazis de Isaac Newton kiam li verkis (1704) la libron "Opticks" (Optiko), kaj poste (1810) de Johan Wolfgang von Goethe kiu skribis "Farbenlehre" ("Instruo pri koloroj").
Christiaan Huygens en 1678 proponis teorion de la osciliĝanta naturo de la lumo kiun li eldonis dum 1690 per la libro "Traktato pri la lumo".
Goethe deklaris ke la kontinua spektro estis fenomeno posedanta duoblan aspekton. Newton malgrandigis la diametron de la lumradiado por esplori la fenomenon. Kontraŭe Goethe grandigis la aperturon kaj observis ne spektron, sed anstataŭe oranĝkolorajn kaj bluverdajn cirklajn randojn kun blanka bendo inter ili. La spektro aperas nur kiam tiuj randoj kunkonfuziĝas.
Nun la fizika komunumo konsideras ke elektromagnetaj ondoj konsistas el fotonoj kiuj posedas ambaŭ proprecojn de ondoj kaj de partikloj.
José María Díaz
José María Díaz, (Karakaso, 1813 - Madrido, 1888), estis hispana dramaturgo kaj ĵurnalisto apartenanta al la Romantikismo.
Biografio
José Luis González Subías asertas, ke la aŭtoro estis filo de la fama doktoro José Domingo Díaz (1772-1834), furia defendanto de la hispana monarkio kontraŭ la sendependaj intencoj de Simón Bolívar. Lia idearo tamen kliniĝis iom post iom al progresismo, tiele ke li estas unu el la plej reprezentaj verkistoj tiutendencaj. Li kultivis la historian teatron kaj kion li konsideris "drama de costumbres políticas" (politika teatraĵo). Li verkis ankaŭ komediojn.
110408 Nakajima
110408 Nakajima estas asteroido de la ĉefa asteroida zono.
José María Díaz
Biografio
Lia romantisma idearo kaj lia junula politika aktiveco portis lin al karcero kaj, poste al elmigrado al Francio kaj Portugalio. Li laboris poste por la bankisto José de Salamanca, kiu faciligis al li postenojn kiaj tiu de entreprenisto de la Teatro Princo, administra konsilisto en Kubo ktp.
110408 Nakajima
Orbito
Ĝi estas en orbita resonanco 3:7 kun Marso.
José María Díaz
Biografio
Li ekĵurnalistis kiel literatura kritikisto en 1839 en teatra madrida gazeto, El Entreacto. Uzis foje la pseŭdonimon "Domingo Argote". Kvankam Hartzenbusch citas tiun dramaturgon kiel direktoro de la publikaĵo kun Juan del Peral, kion ripetis poste Manuel Ossorio y Bernard, tio ne estas verigita, sed ja estis redaktoro de tiu gazeto dum la unuaj monatoj de publikigo (printempe kaj somere de 1839). Li laboris ankaŭ por la Revista de Teatros (1841), kies direktoro li iĝis. Eble li partoprenis kiel redaktoro en El Laberinto (1843-1845) kaj en la paĝoj de La Ortiga (1849), el kiu li multe parolis pri teatro kaj kontraŭ Ventura de la Vega; akj en la 1850-aj jaroj estas diversaj artikoloj diverstemaj, en El Museo de las Familias. Li verkis ankaŭ por La Iberia. Li aliĝis al la progresista partio kaj tion esprimas plejparto de liaj gazetaraj verkoj. En aŭgusto de 1860, post silentaj jaroj Díaz restartis gazetan laboron por la literatura fako de El Clamor Público, liberala ĵurnalo ligita ekde ties komencoj en 1844 al la progresismo.
110408 Nakajima
Malkovro
Ĝi estis malkovrita la de la usona astronomo Roy A. Tucker elde la Observatorio Goodricke-Pigott, proksime de Tucson (Arizono, Usono).
José María Díaz
Biografio
Li estis amiko de José de Espronceda kaj de José Zorrilla (kun tiu lasta li kunlaboris en la kompono de la fama teatraĵo Traidor, inconfeso y mártir). Li montris grandan kapablon versigi kaj pasian imagkapablon. Lia fekunda teatra produktado enhavas tragediojn laŭ stilo de Vittorio Alfieri aŭ Voltaire, kaj komediojn. Elstaras Elvira de Albornoz (1836), sendube lia plej granda sukceso, kie oni rakontas la amhistorion de Elvira por don Tello en Mezepoko kun templanoj kaj menestreloj. Pli melodrama kaj uzanta sangon, memmortigon kaj teruron, antaŭas la teatron de Echegaray, ekzemple ĉe Julio César, Juan sin Tierra, La reina Sara, Para vencer querer, Últimas horas de un rey, Un matrimonio de conciencia aŭ El hombre propone y Dios dispone.
Li aperas en Los españoles pintados por sí mismos per artikolo, "El senador" (la senatano), kiu kritikas tiun postenon: la senatano ne pensas, nenion reprezentas, utilas por nenio. Lia misio estas ĉiam silenti.
Dubești
Dubești [dubeŝtj] (hungare: Dobosd) estas vilaĝo en Rumanio oriente de Lugoj. En 1910 ĝi havis 1054 loĝantojn (rumanoj); en 1992 356 (rumanoj). Ĝia unua mencio skriba estas el 1514. Ĝis 1919 ĝi apartenis al Hungario (Krassó-Szörény vármegye). Administre ĝi apartenas al la komunumo Ohaba Lungă.
Magdalena Tulli
. Ŝi debutis kiel verkistino en la jaro 1995 per Sny i kamienie. En la jaro 1995 ŝi ricevis la premion Kościelski por aŭtoroj malpli aĝaj ol 40 jaroj. Ŝi estis finalista kvin fojojn de la premio Nike, la plej prestiĝa literatura rekompenco de la pola literaturo, pro siaj verkoj W czerwieni, Tryby, La difekto, Włoskie szpilki kaj Szum. En 2006, la romano Tryby estis nomumita por la Internacia Premio de Literaturo IMPAC de Dublino. En 2011 ŝi ricevis la Literaturan Premion de Gdynia de prozo pro Włoskie szpilki kaj en 2012 la premion al la plej bona romano tradukita de la Universitato de Roĉestro pro W czerwieni. Tulli tradukis al la pola diversajn librojn verkitajn en la franca aŭ la itala, kiaj À la recherche du temps perdu  de Marcel Proust, La giornata de uno scruttatore de Italo Calvino aŭ de Fleur Jaeggy. Ŝi membras al la Asocio de Polaj Verkistoj.
Afrika socialismo
Afrika socialismo estas kredo en la kunhavo de ekonomiaj rimedoj laŭ tradicia afrika vojo, kiel distinga el klasika socialismo. Multaj afrikaj politikistoj de la 1950-aj kaj 1960-aj jaroj kunhavis siajn subtenon por afrika socialismo, kvankam la difinoj kaj interpretoj de tiu termino varias konsiderinde.
Originoj kaj temoj
Kiam multaj afrikaj landoj akiris sendependecon dum la 1960-aj jaroj, kelkaj el tiuj ĵus formitaj registaroj malakceptis la ideojn de kapitalismo favore al pli afrikcentra ekonomia modelo. Estroj de tiu periodo deklaris, ke ili estas praktikante 'afrikan socialismon'.
Julius Nyerere de Tanzanio, Modibo Keita de Malio, Léopold Senghor de Senegalo, Kwame Nkrumah de Ganao kaj Sékou Touré de Gvineo, estis la ĉefaj arkitektoj de afrika socialismo laŭ William H. Friedland kaj Carl G. Rosberg Jr., eldonistoj de la libro African Socialism.
Komunaj principoj de variaj versioj de Afrika socialismo estis la jenaj: sociala disvolvigo gvidita de granda publika sektoro, aligo de la afrika identeco kaj tio kion signifas esti afrika, kaj evito de la disvolvigo de sociaj klasoj ene de la socio. Senghor postulis, ke "Afrika socia fono de triba komunuma vivo ne nur faras socialismon natura al Afriko sed ekskludas la validecon de la teorio de la klasbatalo," tiele farante afrikan socialismon, en ĉiuj el ties variaĵoj, diferenca el marksismo kaj el la eŭropaj socialismaj tendencoj.
Alquife
Alquife [alKIfe] estas vilaĝo kaj municipo de la Aŭtonoma Komunumo Andaluzio, en la provinco Granada, sude de Hispanio. Ĝi estas sur la suda parto de la komarko de Guadix. Limas kun la municipoj La Calahorra, Aldeire, Lanteira, Valle del Zalabí kaj Jérez del Marquesado (tiuj du lastaj pro eksklavo de Alquife, konata kiel "El Berral"). Aliaj proksimaj lokoj estas Albuñán, Cogollos de Guadix kaj Ferreira. En 2016 estis 703 loĝantoj. La areo estas de 12 km² kaj estas denseco de 61,5 loĝ/km². Ĝi estas sur alto de 1191 metroj kaj je 82 km de la provinca ĉefurbo, Granado.
Kuleranasoj
La Kuleranasoj estas kvar specioj de plaŭdanasoj kun longaj kaj larĝaj spatelformaj bekoj, kiuj estas la jenaj:
Alquife
La vizito al la antikvaj minoj de Alquife – kuŝejo da fero subĉiela konsiderata unu el la plej grandaj de Eŭropo siatipe – estas la ĉefa turisma allogaĵo de la municipo. Tio aperas en la supra maldekstyra kvarono de la blazono.
En la 1960-aj jaroj estis preskaŭ 2400 loĝantoj, nun restas nur 600, tio estas nur unu kvarono.
Kuleranasoj
La du unuaj estas tre ruĝecbrunaj specioj, dum la du lastaj havas malhelajn kapon kun bruna brusto kontrasta iter pli helaj aupra brusto kaj suba ventro.
Bjala (Varna)
Bjala (en bulgara Бяла, blanka, en antikva greka: Aspros, Άσπρος) estas malgranda urbo kaj marborda feriejo en orienta Bulgario, ĉe la bulgara marbordo al la Nigra Maro en la Provinco Varna. Ĝi estas la administra centro de la samnoma Bjala Municipo kaj kuŝas en duon-montara regiono en plej orientaj branĉoj de la Balkana montaro je ĉirkaŭ 50 km sude de la urbo Varna kaj je 70 km norde de Burgas. Ĉe Decembro de 2009, la urbo havis 2,171 loĝantojn.
La Bjala Municipo konsistas el la urbo Bjala kaj la vilaĝoj Popoviĉ, Djulino, Gospodinovo, Goritza kaj Samotino.
Du Netoj
Du Netoj, nederlande Twee Neten, malnovnederlande Twee Nethen, fojfoje Beide Net(h)en, france Deux-Nèthes estas la nomo de franca departemento nomita laŭ la du riveroj Granda kaj Malgranda Neto en la provinco Antverpeno.
Ĝi estis formita en 1795 dum la aneksado de la Sudaj Nederlandoj al la nordo de (la suda parto) de la duklando Brabanto. En 1810 estis aldonita al ĝi la arondismento Breda.
La ĉefurbo de la departemento estis Antverpeno. La departemento konsistis el la jenaj arondismentoj (situacio de 1812):
5553 Chodas
5553 Chodas estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la usona astronomo Edward L. G. Bowell elde la Stacio Anderson Mesa de la observatorio Lowell apud Flagstaff (Arizono, Usono).
Ĝia spektra klaso "Ch" montras, ke ĝi entenas karbonecajn materialojn de konsistiĝo proksima de tiu de la praa suna nebulozo.
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de Paul W. Chodas, de la Jet Propulsion Laboratory. Liaj laboroj temas pri la ne-gravitaj fortoj kiuj agas kontraŭ la kometoj, la uzo de radaro por analizi la kometajn kaj asteroidajn orbitojn, kaj la probabloj de alfrapo de apud-teraj objetoj sur Teron.
Karolida renesanco
La Karolida Renesanco estis periodo de viva lernumo kaj kultura vivo en la franka reĝlando dum la 8-a kaj 9-a jarcentoj. La reĝoj plej interesantaj de la karolida dinastio estis Karolo la Granda kaj Ludoviko la Pia. Dum tiu periodo precipe prosperis literaturo, skribado, artoj, arkitekturo, jurisprudenco kaj religiaj tekstoj.
La uzado de la vorto "Renesanco" restas debatebla pro tio, ke plejmultajn ŝanĝojn kaj progresojn plenumitajn dum tiu epoko oni ŝuldas al la romkatolika Eklezio. Tiam cetere ne okazis iu ajn grava socia movado komparebla kun tiu de la posta Itala Renesanco.
Lili Muráti
MURÁTI Lili (muraȘti) estis hungara aktorino naskita en Nagyvárad la 22-an de julio 1914 kaj mortinta en Madrid la 16-an de aprilo 2003.
Distrikto Gostynin
Distrikto Gostynin - pole powiat gostyniński - estas distrikto en la provinco (historie vojevodio) Mazovio de Pollando. Distrikta centro estas la urbo Gostynin. Fine de en la distrikto vivis.
Saleina-Glaĉero
Saleina-Glaĉero (prononcu salajna, france Glacier de Saleina, germane Saleinagletscher) estas valglaĉero en la Blanka-Monto-Masivo, je la suda pinto de Kantono Valezo sur la teritorio de la komunumo Orsières en Svislando. La glaĉero havas longecon de 6,45 km, averaĝan larĝecon de 1 km kaj kovras areon de 8,57 km².
Priskribo
Saleina-Glaĉero havas sian originon je la orienta deklivo de Aiguille d'Argentière kaj Aiguille du Chardonnet, tra kiuj montoj pasas la landlimo inter Francio kaj Svislando, en alteco de proksimume 3400 m s.m.. La glaĉero fluas orienten kaj estas nutrata de tributaj firnkampoj, kiuj alfluas de la ĉirkaŭantaj montopintoj. En nordo ĝin limigas la pintoj de Aiguilles Dorées kun altecoj de ĝis 3519 m s.m. kaj Portalet (3344 m s.m.). Ĝian sudan limon formas Pointe du Grand Darray (3509 m s.m.). Ekzistas firnkovritaj sed krutaj pasejoj al la najbaraj glaĉeroj, nome Trient-Glaĉero en nordo, Tour-Glaĉero en okcidento kaj Argentière-Glaĉero en sudokcidento, ambaŭ lastaj situantaj en Francio. La mallarĝa glaĉerlango finiĝas je kruta deklivo iomete supre de 1700 m s.m.
Elfluanto
El la glaĉerfrunto fontas la rivero Reuse de Saleina. Ĝi alfluas la riveron Dranse de Ferret, kiu post unuiĝoj kun la aliaj brakoj de Dranse alfluas en Martigny al la rivero Rodano.
Altmontara turismo
Ĉe la suda deklivo de la glaĉero situas je alteco de 2691 m s.m. la Saleina-Kabano de Svisa Alpismo-Klubo (SAC). La kabano estas elirloko por montgrimpadoj en la nordorienta Blanka-Monto-Masivo.
Sudestona lingvo
La sudestona lingvo - propra nomigo en la nuna literatura lingvo Lõunõeesti kiil - estas lingvo aŭ grupo da dialektoj parolataj en suda Estonio (distriktoj Võrumaa, Põlvamaa, Valgamaa, Tartumaa kaj Viljandimaa), en Pskova provinco de Rusio kaj en Latvio.
La moderna estona lingvo evoluis surbaze de la nordaj dialektoj de la estona lingvo, sed pli frue en la 17-a ĝis 19-a jarcentoj tekstoj estis publikigitaj ankaŭ en sudestona lingvo. La traduko de Nova Testamento estis eldonita en la sudestona lingvo en 1686.
Ekzemplo el malnova literatura lingvo el Tartu-a dialekto
Meie Esä (Patro nia): ''Meie Esä taiwan: pühendetüs saagu sino nimi. Sino riik tulgu. Sino tahtmine sündigu kui taiwan, niida ka maa pääl. Meie päiwälikku leibä anna meile täämbä. Nink anna meile andis meie süü, niida kui ka meie andis anname omile süidläisile. Nink ärä saada meid mitte kiusatuse sisse; enge pästä meid ärä kurjast: Sest sino perält om riik, nink wägi, nink awwustus igäwätses ajas. Aamen.''
Ekzemplo el nuna literatura lingvo (voroa lingvo)
Komenco de la Deklaracio de homaj rajtoj: ''Kõik inemiseq sünnüseq avvo ja õiguisi poolõst ütesugumaidsis. Näile om annõt mudsu ja süämetunnistus ja nä piät ütstõõsõga vele muudu läbi käümä.''
Esperanto en la 80-aj jaroj
"Esperanto en la 80-aj jaroj: celoj kaj metodoj" (oni celis: 1980-aj jaroj) estis la temo de la 36-a Internacia Junulara Kongreso, kiu okazis de la 25-a de julio ĝis la 1-a de aŭgusto 1980 en Raŭmo, Finnlando. Dum la kongreso cento da kongresanoj kunvenis en pluraj plenkunsidoj por trakti la temon. Estiĝis tri laborgrupoj, el kiuj du verkis tekston, kiu poste publikiĝis. Unue aperis la pli konata "Manifesto de Raŭmo", poste "Esperanto en la 80-aj jaroj ". En tiu lasta kunlaboris interalie Thomas Bormann, András Lukács, Amri Wandel kaj Lu Wunsch-Rolshoven.
La ĉi-sekva teksto ne estis vaste publikigita kaj ne okazis multa diskutado de ĝi. Tamen ĝiaj ideoj, ĉefe tiuj pri amaskomunikilaj rilatoj, estis bazo almenaŭ de la ĉi-kampa aktiveco de Germana Esperanto-Junularo, kies Internacia Seminario en la 1980-aj jaroj kreskis de ĉ. 150 al pli ol 300 partoprenantoj - nelaste pro daŭra raportado pri ĝi kaj Esperanto en gazetaro, radio kaj televido.
I. Celoj kaj konstatoj
- sendiskriminaciaj kontaktoj internacie
- lingva modelo kaj propedeŭtiko por lingvoinstruado.
La Cluse-et-Mijoux
estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Doubs, en la regiono Burgonjo-Franĉkonteo (Bourgogne-Franche-Comté, prononco []). Fine de en la komunumo vivis. Administre la komunumo apartenas al la arondismento Pontarlier (france arrondissement de Pontarlier), la centra kaj suda parto de la departemento, kaj al la kantono . La poŝtkodo estas 25300.
Fuorto de Joux
En La Cluse-et-Mijoux situas la fortikaĵo Fuorto de Joux ( Fort de Joux aŭ Château de Joux). La originala fuorto estis mezepoka kastelo, konstruita por la familio De Joux. Tra la jarcentoj ĝi pligrandiĝis. En la fortikaĵo Napoleono Bonaparte enprizonigis Toussaint Louverture, generalo el Haitio. Napoleono elektis tiun lokon kiel malliberejon por Toussaint, ĉar ĝi situas plej for de la maro. Ĉirkaŭ ĝi estas 5 muregoj. Toussaint estis en senfenestra ĉelo. La ĉiĉeronoj asertas, ke la ĉelo estis hejtigita. Tamen per kameno oni eble atingas dek gradojn C, kiam ekstere estas minus 30 °C. Toussaint ne kutimis je tiaj temperaturoj kaj mortis post 8 monatoj en tia loko (1803).
Novosibirska hidroelektra centralo
Novosibirska hidroelektra centralo staras sur la rivero Obo kaj situas en Sovetskij distrikto de Novosibirsko, Novosibirska provinco, Rusio.
Situo
La klapego de la Novosibirska hidronodo situas en Sovetskij distrikto de Novosibirsko, ĉe la rivero Obo, je 30 km supre de la urbo kaj je 2986 km for de la enfluejo de Ob. Tiu regiono karakteriziĝas je la draste kontinenta klimato. Averaĝa temperaturo dum multaj jaroj estas 0,3 °C, dum plej frosta monato januaro — 19,7 °С sub nulo, dum plej varma monato julio — 18,6 °С.
Finna Laponio
Laponio (finne Lappi, formale Lapin maakunta, svede Lappland, formale Lapplands landskap, samee Lappi) estas la plej norda gubernio de Finnlando. Ĝi inkludas historian provincon Laponio (krom Areo de Jäniskoski kaj Niskakoski, kiu estas vendita al Sovetunio en 1947) kaj Peräpohjolan, kiu estas norda parto de historia provinco Ostrobotnio. Ĝi la 31-a de decembro 2009, kiam pro reorganizo de la regiona ŝtata administrado la gubernioj (finne lääni) estis malfonditaj, ĝi je la nomo "laponia gubernio" (en la finna: Lapin lääni) ankaŭ estis la plej norda gubernio en Finnlando. Ĉar la kultura kaj geografia regiono Laponio aŭ Sameio ankaŭ ampleksas najbarajn teritoriojn de norda Svedio, norda Norvegio kaj iom de rusiaj lim-regionoj (Kola duoninsulo), kaj krome ne ampleksas la tuton de la plej norda provinco de Finnlando (formale nur la norda parto de la Laponia provinco estas parto de Sameio), indas precizigi la finnan teritorion je nomo laponia provinco de Finnlando aŭ pli mallonge finna Laponio. Ĉefurbo de la administra unuo estas Rovaniemi. La areo de la gubernio etendiĝas de la Balta Maro (Botnia golfo) ĝis la Norvega limo. La gubernia areo estas 98 947 kvadratkilometrojn kaj ĝi enhavas 29 procentaĵojn el la teritorio de Finnlando.
Novosibirska hidroelektra centralo
Fruaj projektoj
Komence de la 20-a jarcento industrio de la Rusia imperio rapide evoluis, kio kaŭzis kreskon de bezono pri elektra energio. Tamen en 1913 komuna povo de ĉiuj hidroelektraj centraloj de la lando egalis al 16 mil kilovatoj, plej granda havis povon je 1,35 mil kilovatoj. Tiutempe estiĝis ideo konstrui en Novonikolajevsk (ekde 1925 — Novosibirsko) akvoenergejon. Urbaj aŭtoritatoj sendis leteron al negociisto Goroĥov, kiu havis akvomuelejon sur la rivero Berd, kaj petis ĉe li konsilojn. Samtempe ili petis spertulojn el Rigo, Kurgano, Tomsko, Jekaterinburgo kaj Sankt-Peterburgo pri okazigo de inĝeniera prospektorado en la rivero Inja por determini lokon de konstruota centralo, ĝian supozeblan povon kaj koston de la laboroj. Tamen tiu projekto ne estis realigita.
Finna Laponio
Fine de la jaro 2008 la gubernio havis 183 963 loĝantojn, kiu estas nur 3,6 procentaĵoj el ĉiuj loĝantoj de Finnlando. La loĝantoj estas plejparte finnlingvaj. La samea lingvo estas parolata nur en la plej norda parto de la guberio fare de 2500 personoj. La plej granda parto de loĝantoj vivas en la sud-okcidenta parto de la teritorio.
Novosibirska hidroelektra centralo
Fruaj projektoj
En la 1920-aj komenciĝis granda konstruado de elektrostacioj tra la tuta lando kadre de GOELRO. En la 1930-aj oni denove pridiskutis konstruadon sur la rivero Obo akvoeneregejoj, sed preparoj estis prokrastitaj pro la Granda patriota milito. Dum la milito la urba industrio grave evoluis, do grandegaj bezonoj de Novosibirsko pri elektra energio instigis konstruadon de nova elektrejo. En marto 1945 oni ordonis al la Leningrada sekcio de la instituto «Hidroenergoprojekt» plenumi projektan taskon kaj elekti lokon por centralo. En aŭgusto 1945 rekomenciĝis inĝeniera prospektorado en Obo. En oktobro 1950 speciala komisiono elektis lokon por la akvoenergia centralo — apud vilaĝo Niĵnije Ĉemi, supre de Novosibirsko laŭ la riverfluo.
Finna Laponio
Geografio
La norda polusa cirklo iras tra la gubernio iom norde de Rovaniemi. La klimaton influas la norda situo, grandaj diferencoj de alteco kaj la proksimaj maroj Botnia golfo kaj Arkta Oceano. La plej alta loko de Finnlando, monto Halti 1 328 metroj, situas en la nord-okcidenta parto apud la norvega limo. En la nordo situas la tria plej granda lago de Finnlando, Inari kies areo estas 1 040 km². En Laponio estas ankaŭ du grandaj artefaritaj lagoj - Lokka kaj Porttipahta.
Novosibirska hidroelektra centralo
Konstruado
La laŭ la ordono de la Ministerio pri elektocentraloj estis organizita speciala muntada kompanio «Novosibirskgesstroj» kaj printempe komenciĝis laboroj. En 1953 dum solena ceremonio estis enmetita unua porcio da betono. De aŭtuno de 1956 komenciĝis barado de la rivero. Unue oni konstruis flosponton, de sur kiu baskulkamionoj faligis en la riveron ŝtonojn kaj gruzon. Tamen ventpuŝego dekroĉigis flosponton. Do oni decidis unue en la historio de barado de grandaj riveroj fari tion laŭ pionera metodo. Kamionoj samtempe de ambaŭ bordoj deŝutis ŝtonojn kaj gruzon, konstruante dambon. La la rivero estis barita. Post tio tuta akvofluo estis direktita tra «kombilo» de la akvotransfaligilo. Stacia parto de la elektrejo ne estis preta akcepti tiun akvofluon, do ĝi estis ĉirkaŭbarita de akvotransfaligila digo per vico de trabaroj.
Finna Laponio
Historio
La suda parto de finnlanda Laponio estas loĝata de finnoj ekde la jaro 1000. Sameoj okupiĝis pri ĉasado, boac-bredado kaj fiŝkaptado kaj la sveda ŝtato agnoskis al ili rajton posedi la teron, kiun ili utiligis. La sameoj pagis imposton al la veda reĝo. En jaro 1500 finna loĝantaro troviĝis en la tuta suda parto de Laponio, ĝis proksimume la nivelo de la polusa cirklo. La orienta limo al Rusio estis fiksita nur en 1595 kaj 1617. La norda limo al Norvegio estis fiksita en 1751. Pli frue du aŭ tri regnoj kune administris partojn de Laponio kaj la sameoj pagis imposton al ĉiuj el ili.
Novosibirska hidroelektra centralo
Konstruado
Unua alta akvo printempe de 1957 grave damaĝis konstruaĵon. Stacia parto ne estis preta alpreni akvon kaj pro malvarma vintro abunde fluis dika kaj fortika glacio. Malgraŭ ĉiuj penoj plifortigi kolonojn de estakado, glacio rompis ĉiujn fortigilojn kaj faligis kolonojn, kiuj tiris kun si kelkajn baskulojn de estakado. Revizio de konstruaj planoj prokrsatigis levon de akvo en akvorezervujo ĝis projektita nivelo por preskaŭ jaro.
Finna Laponio
Historio
Komence de la 1600-aj jaroj la sveda reĝo Karlo la 9-a donis al koloniistoj permeson loĝi ankaŭ norde de la polusa cirklo kaj la finna loĝantaro disvastiĝis pli norden. Tamen la plej norda parto de Laponia gubernio havis samean plimulton ĝis la komenco de la 20-a jarcento. En Utsjoki (Ohcejohka) sameoj estas plimulto eĉ nuntempe. La unua urbo en Laponio estas Tornio, fondita en 1621.
Laponio fariĝis propra gubernio en la jaro 1938. Pli frue ĝi apartenis al la gubernio Oulu. Antaŭ 1944 al la Laponia gubernio apartenis ankaŭ Petsamo.
Novosibirska hidroelektra centralo
Konstruado
Finfine oni decidis elpumpi akvon el la marĉo, frostigi torfejojn kaj per eksplodoj elterigi torfon. Vintre 1953 ĉirkaŭ 1 miliono da kubaj metroj da torfo estis elprenita, elveturigita kaj disŝutita laŭ la riverujo. Estiĝis konstrufosaĵo kelkloke profunda ĝis 12-14 metroj. Ekde somere oni komencis pumpi sur tiun terenon grundon kaj ĝis 1956 surmetis ĉirkaŭ 12 milionojn da kubaj metroj. Riverujan parton de la digo oni surpumpadis ĝis 1956, fortigante supran taluson per betono. Post finkonstruado de la digo oni komencis betonigi la vojon larĝa je 9 metroj (anstataŭ unue planitaj 4).
Tiutempe la konstruejon vizitis la prezidanto de la Konsilio de Ministroj de Sovetunio Nikita Ĥruŝĉov, kiu kritikis konstruistojn pro malrapideco kaj multekoston de ilia laboro. Tuj sekvis ordonoj, laŭ kiuj oni malaltigis elspezojn. La stacio estis ne kovrita per slaboj, sed nur stukita.
Ĉiuj laboroj okazis tre rapide. En majo 1953 oni metis unuajn porciojn da betono en unuajn vicojn de muntada tereno de la centralo. Printempe oni komencis meti betonon en transakvofaligilan digon. En novembro 1956 estis barita la fluejo de Obo. Somere de 1957 komenciĝis portempa ŝipnavigado tra kluzo kaj muntado de la unua hidroagregato. Fine de 1957 ekfunkciis unuaj du blokoj de la centralo. La lasta, sepa hidroagregato estis lanĉita en marto 1959.
Ĝis tempo de la lanĉo de la unua hidroagregato oni sukcesis altigi akvonivelon de la akvorezervujo ĝis planita alteco. La 1957 la hidroagregato jam idlis, akvopremo egalis al 10 metroj. Por kelkaj tagoj oni haltigis ĝin por riparado de mekanikaj kaj elektraj partoj. La la unua hidroagregato estis konektita al la reto laŭ metodo de memsinkronigado.
En tiuj jaroj grave frostis. Kluzojn antaŭ turbinoj oni movis ĉe la temperaturo 30-40 °C sub nulo. Dum la lanĉo de la dua hidroagregato la 1957 rulpontoj ne sukcesis deŝiri alfrostiĝintan kluzon de la sojlo. Do la estraro decidis riski kaj malŝaltis defendosistemon de la rulponto, kiu preventus troŝarĝiĝon. Rezulte de tio meĥanismo kolapsis, krevis ĉarelo. Oni haste aranĝis levŝnuraron kaj helpe de elektraj vinĉoj levis kluzojn.
Ekspluatado de la centralo okazis samtempe kun ties konstruado, do multaj preventaj laboroj tute ne okazis.
La lanĉkomisiono decidis altigi nivelon de la supra bjefo por 2 metroj dum 10 tagoj. Altiĝo de akvopremo ebligis levi premon sur hidroagregatoj. Sed aperis likoj kaj aliaj paneoj. Kluzoj ne sukcesis forbari akvofluon per sia pezo, do oni haste plipezigis ilin. Ĉiuj laboroj okazis haste, car urĝis pligrandigi energipovon de Novosibirska provinco.
Ĝis 1961 daŭris lanĉado de aliaj hidroagregatoj. Planko de la maŝina halo ankoraŭ mankis, do oni konstruis tendon kaj laboris sub ĝi. La 1958 ekfunkciis la tria hidroagregato, la  — la kvara, la  — la kvina, la  — la sesa kaj sepa.
La la Novosibirska hidroelektra centralo estis akceptita de la Ŝtata komisono por konstanta (normala) ekspluatado.
Meze de la 1970-aj la Novosibirska hidroelektra centralo eniris la liston de prizorgataj arkitekturaj memoraĵoj.
Ekspluatado
Oni planas plu modernigi la centralon ĝis 2020, kreskigante povon de hidrogeneratoro ĝis 72 mW kaj povon de la turbino ĝis 82 mW. . Fine la povo de la centralo atingu 574 mW.
Signifo
Kompare al la Angara-Jeniseja kaskado de hidroelektraj centraloj la Novosibirska hidroelektra centralo estas malgranda laŭ sia povo. Sed ĝi estas sola en la okcidenta parto de la energia reto, do havas grandan reguligan signifon. Funkciado de la centralo varias depende de aliaj akvobezonantoj — akvotransporto, urba mastrumado, agrikultura kaj fiŝkaptada industrioj, energio.
Ebloj de la Novosibirska hidroelektra centralo grave influis eklokiĝon en 1957 de Akademgorodok nome en Novosibirsko. Surbaze de la centralo kaj de la Siberia sekcio de la Soveta Akademio de Sciencoj la 1958 estis establita urbodistrikto Sovetskij. Konstrua bazo de la centralo servis por evoluo de la distrikto ĝenerale.
Dum 50 jaroj la centralo produktis 93 miliardojn da kilovathoroj, kio egalis al ŝparo de 28 milionoj da karbo. La akvorezervujo servas kiel ĉefa rezervujo de trinkebla akvo por la urbo. Akvo el ĝu estas uzata por irigacio de Kulundinska stepo, nutrado de lagoj de Altaja regiono kaj Novosibirska provinco.
Akvorezervujo
=== Centralo ===
Longo de ĉiuj konstruaĵoj de la premfronto estas 4 846 m, el kiuj 4 379 m konsistigas terdigoj kaj 416 — ĉefaj betonaj konstruaĵoj (la stacio mem kaj akvotransfaligilo).
La stacio apartenas al enflueja tipo, kunmetita kun ĉefundaj akvopreniloj. Ĝi konsistas el 7 agregataj blokoj (ĉiu longa je 25 m) kaj la bloko de muntada tereno (longa je 43 m). En ĉiu agregata bloko troviĝas vertikala hidroagregato pova je 65 mW kaj 3 ĉefundaj akvoduktoj. Akvoduktoj havas formon de poiome mallarĝiĝantaj tuboj kaj povas tralasi 4300 m³/sekunde. Ĉiu agregata bloko havas 3 deĵetajn akvoduktojn. La betona akvotransfaligilo havas 8 baskulojn po 20 m. Ĉiu el ili povas tralasi 1150 m³/sekunde, la akvotransfaligilo entute — 9200 m³/sekunde.
Teraj premkonstruaĵoj (ambaŭbordaj terdigoj kaj terdambo sur la dekstra bordo) estas faritaj per surmetado de sablo. Tuta longo de la teraj digoj kaj damboj estas 4 380 m. Supra taluso de la teraj konstruaĵoj estas firmigita per betona tegaĵo dika je 0,3–0,5 m.
Produktado de energio
La centralo averaĝe produktas jare 1687 milionojn da kWh. Ĝi okupas la 20-an lokon en listo de hidroelektraj centraloj de Rusio laŭ la povo. Ĝia energio kovras 20 % da bezonoj de Novosibirsko.
Ekologiaj sekvoj
Dum konstruado de la centralo oni subakvigis 28,4 mil hektaroj da agrikulturejoj, translokigis 8225 konstruaĵojn.
Sekve de superreguligado de akvofluo ekde la 1950-aj jaroj estas baritaj gravaj frajdemetejoj de multaj fiŝoj: 40 % por acipenseroj kaj 70 % por nelmoj. Malekvilibriĝis akvoreĝimo de la malsupra bjefo, printempa superakviĝo de riverujo de la meza Obo (ĉefa reproduktejo de lagaj kaj riveraj fiŝoj) okazas mallonge kaj malgrande.
Uĝamaa
Nyerere uzis Uĝamaa-n kiel la bazon por landa projekto de disvolvigo. Li tradukis la Uĝamaa-n koncepton en politik-ekonomian administran modelon pere de kelkaj rimedoj:
San Rufo
estas komunumo de Italio. Ĝi situas en la regiono Kampanio kaj la provinco Salerno. Fine de en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km².
Najbaras la komunumoj Corleto Monforte, San Pietro al Tanagro, Sant'Arsenio kaj Teggiano.
Gera
Gera estas eksterdistrikta urbo en la federacia lando Turingio de Germanio. Je la 31.12.2014 ĝi havis 94.492 loĝantojn. Ĝi ampleksas proksime 151 km².
La urbo situas borde de la rivero Blanka Elster.
Komerco kaj vidindaĵoj
Gera estas grava industria centro kaj trafiknodo. Oni produktas i.a. maŝinojn, muzikinstrumentojn, meblojn, tekstilaĵojn, tapiŝojn, kolorojn kaj ledaĵojn.