cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ági Gubík
Biografio
Ági Gubík apartenis al la hungara minoritato en Ĉeĥoslovakio, pli poste en Slovakio. Ŝi profitis sian dulingvecon kaj ŝi aperis en slovakaj, hungaraj eĉ ĉeĥaj filmoj ekde 1999. Post la filmaj sukcesoj ŝi prezentis sin ankaŭ en teatrejoj. Inter 2018-2020 ŝi estis membro de Teatro Weöres Sándor. Ŝi ricevis kelkajn filmajn premiojn. Ŝi edziniĝis kaj naskis filon.
Daigo (imperiestro)
Imperiestro Daigo (japane 醍醐天皇 Daigo-tennō; n. 6-an de februaro 885; m. 23-an de oktobro 930) estis la 60-a imperiestro de Japanio (897–930). Li estis filo de imperiestro Uda kaj patro de imperiestroj Suzaku kaj Murakami.
Li ne sukcesis daŭrigi la politikon de lia patro, per kiu ili volis limigi la forton de la influa Fujiwara-familio. Tiu familio posedis la veran potencon en la japana registaro inter 857–1160.
Same kiel lia patro Uda, ankaŭ li ne nomumis kancelieron (kampuku) el la familio Fujiwara. El tiu posteno oni povis regadi per dekretoj en la nomo de la imperiestro. Daigo apogis sin je anoj de noblaj familioj, precipe je la fama sciencisto Sugawara no Michizane.
La estro de la Fujiwara-familio, Fujiwara Tokihira atingis en 901 forpelon de Sugawara. Tiel la potenco de Daigo malfortiĝis kaj la Fujiwara-klano okupis post lia morto la kancelarian postenon kaj prenis ĝin forte ĝis 1160 (krom 3 jaroj).
Post lia detroniĝo, li fondis la budhisman templon Daigo-ji en la antaŭurbo de Kioto, kie ankaŭ lia tombejo troviĝas.
NGC 201
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
La 35a de majo, aŭ la Rajdo de Konrad al la Suda Maro
La 35-a de majo, aŭ la Rajdo de Konrad al la Suda Maro (Der 35. Mai oder Konrad reitet in die Südsee) estas infanlibro de Erich Kästner. La romano estis ilustrita de la ilustristo Walter Trier.
Malkiel plejparto de aliaj verkoj de Kästner, kiuj estis fiksitaj en tute realisma tiutempa Germanio, tiu ĉi verko estas laboro kiu kombinas fantaston, sciencfikcion, satiron kaj sensencaĵon.
Resuma intrigo
La verko rakontas pri Konrad kiu ricevas taskon por skribi eseon pri la Suda Maro, ĉar li estas bonkapabla pri matematiko kaj "havas neniun fantazion". Lia ekscentra onklo Ringelhuth kondukas lin tien, akompanate de parolanta ĉevalo nomata Negro Caballo kiun ili renkontis survoje.
Ili kune ekvojaĝas tra la ŝranko en la domo de Konrad. Ilia longa vojo tien estas kovrita de diversaj strangaj lokoj, kiel la lando de la mallaboremuloj, kie neniu faras ion ajn por vivteni kaj ĉiuj nutras sin per piloloj por ŝpari la problemon nutriĝi; la lando de la mirinda pasinteco, kie okazas je fiksita horo konkursoj, en kiuj famaj historiaj generaloj ludas kun stansoldatojn; aŭtomata urbo kie dominas futurisma teknologio (kiu en la tempo de verkado estis konsiderata sciencfikcio kiel homo parolanta per telefono, kiun li eltiras el sia poŝo); kaj la inversa mondo, kie la infanoj edukas siajn gepatrojn en la lernejo. Ĉio ĉi eĉ antaŭ ol ili atingis la Sudan Maron.
Post ĉi tiuj aventuroj, ili atingas la Sudan Maron glitante sur la ekvatoro, kaj renkontas la nigrablanke kovritan princinon Petroselo sur tropika insulo en Oceanio.
La tute intrigo okazas dum unu diurno, datita la 35-an de majo, kiu laŭ la verko estas la tago de mirakloj kaj mirindaĵoj.
Aludoj
Laŭ la kalkulo de la nombro da tagoj, kiuj pasis ekde la komenco de la monato majo, iuj nomas la daton de la 4-a de junio kiel la "35-an de majo". En Ĉinio, kie cenzuro estas trudita al deklaroj kiuj estas nepopularaj ĉe la registaro, multaj homoj referencas al la okazaĵoj de Tien-An-Man Square sub la kodnomo "majo 35" (ĉar ili atingis ĝian sangoplenan kulminon la 4-an de junio 1989). Oni informis, ke post la popularigo de la uzo de tiu-ĉi frazo, eĉ la signoĉeno "35-a de majo" estas malpermesita por uzi en la ĉina socia reto Weibo. Krome, iuj salutas unu la alian per "Feliĉan 35-an de majo" je la 4-an de junio, aŭ uzas ĉi tiun daton por eldoni artikolojn aŭ artikolojn pri tiu-ĉi verko.
Al Hirt
Alois Maxwell HIRT, bone konata kiel "Jumbo" aŭ Al HIRT (naskiĝis la 7-an de novembro 1922, en Nov-Orleano, Luiziano, Usono, mortis la 27-an de aprilo 1999), estis muzikisto (trumpetisto kaj bandestro).
Kiel infano, li ludis en la Plijunula Policia Bando kun la infanoj de Alcide Nunez. Ĝis la aĝo de 16 Hirt estis ludanta profesie, ofte kun lia amiko Pete Fountain.
En 1940 Hirt aliris Cincination, Ohio por studi ĉe la Cincinatia Konservatorio de Muziko kun D-ro Frank Simon (antaŭe solisto kun la orkestro de John Philip Sousa). Post periodo en la Usona Armeo dum la Dua mondmilito, HIRT ludis kun diversaj swingaj grandaj bandoj, incluzivanta Tommy Dorsey, Jimmy Dorsey, Benny Goodman, kaj Ina Rae Hutton. En 1950 li estiĝis la unua trumpeto kaj solisto kun Horace Heidt. Poste, Hirt revenis al Nova Orleano, laboronte kun diversaj diksilandaj bandoj kaj gvidonte siajn proprajn bandojn.
Jarojn malantaŭe, li diris "Mi ne estis ĵaza trumpeto kaj neniom estis ĵazo trumpeto". Spite al tio, li faris pluajn sondiskajn registraĵojn kie li demonstris kapablecon ludi en tiu stilo dum la 1950-aj jaroj, notinde kun bandĉefo Monk HAZEL. Li faris plurajn aliajn sondiskojn sub la loka etikedo Southland Records. La virtuoza lerteco kaj bona tono sur lia instrumento baldaŭ allogis la atenton de naciaj diskfirmaoj. HIRT havis 22 malsamajn diskalbumojn sur la Billboard Popaj ĉartoj en la 1950-aj kaj 1960-aj jaroj. La albumoj Honey In The Horn kaj Cotton Candy estis ambaŭ en la plialtaj 10 plej vendaĵoj por 1964, la sama jaro ke HIRT havis plejaltan frapan solulon kaj lian sondisko Java, melodio de Allen Toussaint.
La sondisko de Hirt de la Flight of the Bumblebee de Nikolaj Rimskij-Korsakov estis uzata kiel la temkanto por la televida serio de la 1960-oj, The Green Hornet (La Verda Krabro), kaj denove gajnis publikan atenton en 2003 kiam ĝi estis uzata en la filmo Kill Bill.
HIRT fondis klubon sur Bourbon Street en la Franca kvartalo de Nov-Orleano en 1962, kiun li estris ĝis 1983.
En 1987 HIRT ludis solan version de Ave Maria por la vizito de Papo Johano Paŭlo la 2-a al Nov-Orleano.
HIRT mortis en Nov-Orleano de hepata fiasko. Liaj restaĵoj estis entombigantaj en Metairie Cemetery.
Dolné Mladonice
Dolné Mladonice, hungare Alsólegénd [alŝOlegEnd], germane Untermladunitz estas malgranda vilaĝeto kaj municipo en Slovakio. Dolné, alsó kaj unter signifas: suba.
Situo
Dolné Mladonice situas laŭ flankovojoj. Krupina troviĝas je 8 km-oj.
Historio
La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1391 laŭ tiama hungara ortografio "Legyend". Iam la vilaĝo disiĝis je suba kaj supre partoj. En 1715 oni komputis tie 15 familiojn. En 1828 loĝis tie 203 vilaĝanoj en 34 domoj. Ĝis 1891 la oficiala hungara loknomo estis Alsó-Mladonya, poste ĝi rericevis sian originan hungaran nomon pro la hungariga politiko. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Alsólegénd 217 homoj, (plejparte slovakoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Hont, al distrikto de Korpona, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. Kelkaj partoprenis en la Slovaka Nacia Ribelo. En 2001 vivis en Dolné Mladonice 152 homoj, (ĉiuj slovakoj).
Varfo
Varfo estas, en haveno, aĵura konstruaĵo el fero aŭ ligno en formo de planko sur fostaro, servanta kiel kajo; ĝi utilas por rompi la ondegojn aŭ, okaze de submara baro, por preterpasi la baron.
Vidu ankaŭ
digo, ĝeto, kajo (ŝipado), moleo, piero
Kishimoto Masashi
KIŜIMOTO Masaŝi (japane: 岸本 斉史 [Kiŝimoto Masaŝi]; 8-a de novembro 1974 — ) estas fama japana manga-verkisto. Li naskiĝis en la distrikto Kacuta en gubernio Okajama.
Ankaŭ lia frateto, Sejŝi Kiŝimoto (岸本 聖史)estas manga-verkisto. (Fama verko estas 666-Satan-
Tengu
Tengu aŭ tenguo (japane 天狗, laŭvorte ĉiela hundo) estas fabelaj, petolemaj, supernaturaj estaĵoj en la japana folkloro. Oni rigardas ilin reenkarniĝo de arogantaj kaj orgojlaj homoj. Laŭ superstiĉoj, ili estas majstroj de skermado, kiujn instruis la fama Minamoto no Yoshitsune je la batalarto. Ili vivas en montara regiono, en arboj kaj grupe (tial oni ankaŭ nomas ilin montaraj koboldoj). Oni povas rekoni la gvidanton de la tenguoj per ĝia granda nazo, furioza kaj minaca vangomienoj. Ĝi ofte portas ruĝan veston kaj pluman manventumilon.
Ili aperas en la etnografia arto kiel potencaj, ruĝ-nazaj estaĵoj, aŭ kiel malgrandaj, flugilhavaj estaĵoj kun bekformaj buŝoj.
Oni nomis pli frue la eŭropanojn kiel „Tengu“, ĉar - el japana vidpunkto - ili havis tro longan nazon. Hodiaŭ oni uzas la esprimon por „orgojla, altnaza“ homo.
Savigny-lès-Beaune
Savigny-lès-Beaune estas franca komunumo lokita en la departemento Côte-d'Or kaj en la regiono Burgonjo-Franĉkonteo. Ĝi havis  loĝantojn laŭ la lasta oficiala nombro de.
Geografio
Savigny-lès-Beaune situas en la norda parto de la Côte de Beaune. La komunumo enhavas la urbeton Savigny kaj la vilaĝetojn Chaume, Barboron, Borey, le Bas des fontaines kaj Chenôvre.
La rivero Rhoin trafluas sur la komunumo.
Historio
De 1974 ĝis 2008, la kreskaĵoprotektado estis en Savigny-lès-Beaune.
Vino
Oni diras ke la vino esta nutranta, teologia kaj kontraŭmortiganta.
La surfacampleksoj pri produktado estas :
Esperanta vivo
En la komenco de la 20-a jarcento Savigny eldonis esperantan turisman broŝuron. La esperanta grupo sub la gidvado de signoro A. Nuidan estas tre aktiva. En 1912 kvar kursoj por lerni Esperanto estis proponitaj.
Okaze de la eŭropaj balotoj, Eŭropo - Demokratio - Esperanto ricevis 1 voĉon en 2009 (0,23 %) kaj 2 voĉojn en 2014 (0,46 %).
Șăușa
Șăușa [ŝǝuŝa] (hungare: Székelysóspatak [sEkejŝOŝpatak]) estas vilaĝo en Rumanio sudokcidente de Târgu Mureș. Administre ĝi apartenas al la komunumo Ungheni.
Loĝantaro
En 1910 ĝi havis 171 loĝantojn (rumanoj), en 1992 270.
Historio
Ĝia unua mencio estas el 1461. Ĝis 1919 kaj inter 1940 kaj 1944 ĝi apartenis al Hungario (Maros-Torda).
Anglosaksa kroniko
La Anglosaksa Kroniko estas kroniko pri la historio de la anglosaksoj, verkita en la anglosaksa lingvo.
Milhaud (stacidomo)
Milhaud estas franca stacidomo sur linio - Sète-Ville, situanta en  Milhaud, en departemento Gard, regiono.
Temas pri stacidomo de Société nationale des chemins de fer français (SNCF), priservata de trajnoj.
Ĝi situas ĉe kilometra punkto (PK) de linio Tarascon - Sète-Ville (810000).
Somogyapáti
Somogyapáti [ŝomodjapAti] estas malgranda vilaĝo en Hungario, en regiono Suda Transdanubio, en departemento Baranya, en Distrikto Szigetvár.
Situo
Somogyapáti situas sur ebenaĵo, laŭ flankovojoj. Szigetvár troviĝas 7, Kadarkút 23, Pécs 42 km-ojn.
Historio
La loko estis loĝata jam dum la neolitiko. La unua skriba mencio pri la vilaĝo devenis el la 1322 en formo "Apáti". Dum la turka erao la vilaĝo senhomiĝis. La refondiĝo en la 18-a jarcento okazis. Vilaĝservoj estas kulturdomo, migra poŝto.
Friedrich Ladegast
Friedrich Ladegast (* 30-a de aŭgusto 1818 en Hochhermsdorf (nun Hermsdorf, urboparto de Zettlitz); † 30-a de junio 1905 en Weißenfels) estis elstara germana orgenkonstruisto en la dua duono de la 19-a jarcento.
Infanaĝo
Friedrich Ladegast naskiĝis la 30-an de aŭgusto 1818 kiel oka filo de domposedanto, lignaĵisto kaj tubkonstrua majstro Johann Christlieb Ladegast kaj lia edzino Eva Rosina, desnaske Dathin, en Hochhermsdorf (nun Hermsdorf) proksime de la urbo Geringswalde en Saksio. La Ladegast-oj ne estis tradicia muzikista familio, tamen pro la muzikado kadre de la familio la infanoj kontaktis kun muziko. Instruado pri la ludado de piano, kompletigita poste per instruo ĉe la orgeno, inicis la junan Friedrich en la fundamentojn de ĉi tiu arto. Amo al muziko kaj metiista scipovo lernita ĉe la patro kuniĝis. Jen li esprimis sin en siaj malfruaj jaroj al sia amiko, la Chemnitz-a orgenisto William Hepworth: „Fakte mi estas same muziktalentita kiel vi, nur ke tempo kaj kondiĉoj ne permesis al mi, elformi miajn ĉi-rilatajn kapablojn.“ Kio finfine motivis Friedrich-on fariĝi orgenkonstruisto, nuntempe nur konjekteblas. Krom la fakto, ke ankaŭ lia pli aĝa frato Christlieb elektis tiun ĉi profesion, certe la ekzemplo de la fama samlandano Gottfried Silbermann, kiu 150 jarojn antaŭe agis en la ĉ. 50 km fora Freiberg, forte influintus, kvankam ne nepre rekte, la fratojn. Sendube la Ladegast-oj konis ties verkojn troveblajn en tuja proksimeco al ilia hejmvilaĝo en Rochlitz, Ringethal kaj Schweikershain.
Profesia instruo
Sian unuan instruon kiel orgenkonstruisto Friedrich ricevis en la metiejo de sia frato en Geringswald. Dum la sekvontaj jaroj de sia metimigrado li laboris en diversaj orgenkonstruaj metiejoj de meza Germanio (Kreutzbach en Borna, Mende en Leipzig kaj Zuberbier en Dessau). Postaj studvojaĝoj kondukis lin i.a. ankaŭ en Alzacon, al suda Germanio kaj al Francio. En la alzaca Strasburgo Ladegast studis laŭ propra sciigo la fruajn verkojn de Gottfried Silbermann, tamen ne, kiel en la pasinteco erare supozata, kiel kunlaboranto de la metiejo de Martin Wetzel tuj post sia submajstra servo en la mezgermanaj orgenkonstruejoj.
Ankaŭ la supozo, ke Friedrich Ladegast dum unu el siaj vojaĝoj persone ekkonis la faman francan orgenkonstruiston Aristide Cavaillé-Coll kaj eĉ laboris ĉe tiu ĉi, laŭ nuna kono pruviĝas ne ĝusta. Tamen ambaŭ orgenkonstruistoj alte estimis unu la alian. Ekz. antaŭ la konstruado de la granda orgeno por la Nikolai-preĝejo en Lepsiko (1862) Friedrich Ladegast informiĝis kadre de studvojaĝo pri la teknikaĵoj en la grandaj orgenoj de Cavaillé-Coll. Albert Schweitzer skribis: ''„La granda franca orgenkonstruisto Aristide Cavaillé-Coll estimis lin [F. Ladegast] kiel la plej bona el inter la samtempaj orgenkonstruistoj de la dua duono de la 18-a jarcento. Mi ankoraŭ konis Cavaillé-Coll kaj povas certigi, ke li parolis pri Ladegast admire.“''
Setlado
En 1846 Friedrich Ladegast proponis en la urbo Weißenfels ĉe Saale la setladon kiel orgenkonstruisto kaj instrumentfaristo, por kiu li ricevis la licencon komence de 1847. El lia anonco en la gazeto Weißenfelser Kreisblatt jeno kompreneblas: ''„Ke mi setlis ĉi tie kiel orgenkonstruisto kaj instrumentfaristo, mi sindone anoncas. Mi petas favoran konfidencon, kies atendojn mi plej strikte kaj digne plenumos. Weißenfels, la 5-a de februaro 1847“''
Grave rolus por la decido, ĝuste setli en Weißenfels, ne nur la protektado de la reĝas muzikdirektoro de Weißenfels, Ernst J. Hentschel, sed ankaŭ ekonomiaj faktoroj. Weißenfels, situanta ne malproksime de la grandaj urboj Lepsiko kaj Halle, apartenis al tiuj mezgermanaj urboj, kiuj ŝtorme evoluis kadre de la industriiĝo. La malfermo de fervojlinio al Erfurto la 6-an de junio 1846 alportis konsiderindajn starejajn avantaĝojn. Ankaŭ la rivero Saale tiutempe ankoraŭ estis ŝipirebla.
Kiel oni komprenas lian proponon pri setlopermeso, Ladegast jam konis la regionon, nome pro sia restado en Lützen dum la riparado de la Kreutzbach-orgeno (1839) en la tiea urbopreĝejo. En la ĉirkaŭaĵo estis ne alia orgenkonstrua metiejo kaj pro tio malmulta konkurenco. Aldone la urbo havis instruistan seminarion, kiu evoluintis centro de la instruistinstruo en la prusa provinco. Ekde 1822 la instituto substaris la estradon de la fama pedagogo d-ro Wilhelm Harnisch kaj estis pregata i.a. de elstaruloj kiel Ernst J. Hentschel kaj Moritz Hill. Kun Hentschel, kiu ankaŭ estis baptopatro de liaj infanoj, Ladegast dum jaroj estis amikece ligita.
Sukcesoj
Kvankam la ekonomiaj perspektivoj estis multpromesaj, la nombro de mendoj restis nekontentiga. En 1849 Ladegast akiris per propeto flanke de David Hermann Engel mendon por orgeno en la St.-Georg-preĝejo en Geusa ĉe Merseburg, kiu ŝanĝos la pluan estontecon de la juna orgenkonstruisto. Ladegast riskis ĉion – sian povon, proprajn rimedojn, proprajn viziojn – kaj venkis. La orgeno komence planita kiel unumanuala estis trans la kontrakton pliampleksigata per dua manualo. Dum la depreno de la orgeno Engel fariĝis „ege ravita“ de la sono, la elekto de la materialo, la kvalito de la plenumo – do de ĉiuj aspektoj, kiuj al Ladegast jam dum sia vivo alportis famon kaj ankoraŭ nun karakterizas liajn orgenojn.
Novaj menoj kaj lige kun tio sukceso nun ne plu atendigis. En 1850 Ladegast akiris duetaĝan domon en la strato Naumburger Straße, kie li establis sian metiejon kaj en kiu samjare ekestis kvin novaj verkoj. Escepte la orgenon en la vilaĝa preĝejo de Albersroda (II/15) temas pri unumanualaj orgenoj kun 5 ĝis 10 registroj.
La 3-an de novembro 1850 Friedrich Ladegast 32-jara geedziĝis kun la 24-jara Johanne Rosette Bertha Lange (* 7-a de majo 1826; † 6-a de januaro 1902), filino de la urba orgenisto de Weißenfels. La edzeco estis benita per dek du gefiloj, el tiuj tamen sep mortis jam frutempe. Fine de 1851 Ladegast ricevis la komision novkonstrui orgenon por la urba preĝejo St. Peter en la 15 km distanca urbeto Hohenmölsen. Ĉi tiu orgeno nuntempe estas pro siaj 24 sonaj registroj lia plej granda dumanuala instrumento, kiu – escepte de la fasadofajfiloj kaj la ventigilaro – originale konserviĝis. Ĝi tenas en lia verkaro apartan pozicion, ne nur, ĉar ĝi estis la unua granda mendo, sed ankaŭ ĉar ĝi pro sia sona kaj konstrua solideco formis la bazon por postsekvantaj grandaj mendoj en Merseburg, Schulpforta, Lepsiko ktp.
Kiam en 1853 la katedralorgeno de Merseburg denove devis esti riparita, por la katedralorgenisto Engel neniu alia ol Ladegast meritis konsideron. El riparado por 4.500 taleroj tamen evoluis novkonstruo por 6.258 taleroj. Konservante la keston de la malnova orgeno kaj 26 el ĝiaj registroj, poste anstataŭigitaj per novaj, Ladegast starigis instrumenton kun 81 registroj sur 4 manualoj kaj pedalaro, pri kiu oni opiniis jam dumkonstrue – „ke ĉi tiu orgena verko markas novan etapon en la orgenkonstruarto, pro tio ke jen estas atingitaj aferoj, kiuj ĝis nun troviĝas je neniu alia orgeno“. La inaŭgurado okazis la 26-an de septembro 1855. Ĉi tiu en la tiama Germanio plej granda orgeno alportis al Ladegast multan rekonon kaj famon kaj elstarigis lin el vico de malgravaj orgenkonstruistoj sur pli altan ŝtupon. La verko estis admirata de aro da renomaj intelektuloj kaj inspiris ekz. Franz Liszt al kelkaj el siaj granda orgenverkoj.
Ĝis lia sekvonta granda mendo, la orgeno por la Nikolai-preĝejo en Lepsiko (IV/84), en 1862 finfarita kiel tiam plej granda orgeno de Saksio, ekestis ĉ. 16 instrumentoj, inter ili la unua trimanuala orgeno por la Landa Lernejo Pforta (Schulpforta) ĉe Naumburg (1857, 34 registroj). La instrumento estis malkonstruita en la 1960-aj jaroj kaj stokita en la subtegmento, ĝis kiam ajn esencaj partoj estis prirabitaj. En 2005 la orgenkonstrua metiejo Rösel & Hercher renovigis la orgenon.
Du orgenoj transregioniĝis al Orienta Prusio (Memel, 1858, II/44) kaj Malsupra Silezio (Görkau, 1859, II/13).
En 1864 Ladegast konstruis laŭ komisio de la magistrato de la urbo Weißenfels por la urbopreĝejo St. Marien sian duan trimanualan orgenon (41 registroj), kiu hodiaŭ estas lia plej aĝa trimanuala verko ĝis nun konserviĝinta. Same en 1864 lLadegast finfaris la trian trimanualan orgenon – instrumento kun 39 registroj por la kastela preĝejo de Wittenberg en la historia kesto de J.E. Hübner (1767). En 1892 tiu ĉi ricevis novan novgotikan keston kaj estis kompletigita per Barker-maŝino.
Novaj komisioj por grandaj instrumentoj postulis pli grandan metiejon. Pro tio Ladegast en 1865 petis permeson por la konstruo de nova metiejo ĉe la strato Naumburger Straße. Tiel ekestis halo, en kiu poste eĉ la orgeno por la katedralo de Schwerin trovis lokon.
Tia konstruhalo ebligis la malŝarĝigon de unuopaj produktejoj kiel la faifilproduktejo kaj la ventkesto-farejoj kaj permesis samtempan konstruadon de pluraj instrumentoj. Krome la starigloko allasis intonacii novan orgenon, pruvi la taŭgecon de traktilaro kaj forigi mankojn jam en la metiejo. Tio krome sekvigis la ekesto de apartaj specialprofesioj kun aparta personaro kiel stanlaboristoj, fajfil- aŭ ventkestofaristoj, instruitaj aparte tiucelen.
Ĉi tiu praktiko venkis je la mezgermanaj orgenkonstruaj firmaoj nur en la okdekaj kaj naŭdekaj jaroj de la 19-a jarcento pro la ĝenerala kreskigo de la produktado kaj eksportado. Ekz. la orgenkonstrua firmao Jehmlich, fondita en 1808, ekhavis sian grandan konstruhalon nur en 1897. La same tradicihava, saksa orgenkonstrua firmao Eule, fondita en 1872, starigis sian halon en 1888.
Oni nepre rajtas do nomi Friedrich Ladegast progreseme pensantan orgenkonstruiston siatempan, kiu ne tute fermiĝis antaŭ la tendencoj de la industriigo. Bedaŭrinde oni komplete malkonstruis la metiejon en 1979.
La jaro 1871 estis por Ladegast vojtrarompa, metante lin finfine en la grupo de tutmonde gravaj orgenkonstruistoj. Tiujare li finfaris sian verkon de 84 registroj en la katedralo de Schwerin. La konstruado kostis 11.000 talerojn, daŭris 3 jarojn kaj estis finfarita la 6-an de septembro 1871. En tiu ĉi instrumento Ladegast utiligis ĉion, kio konvinkis lin el la teknikaj novigoj kaj konoj tiutempaj. Krom la jam elprovita Barker-levilo, la en sekciojn subdividitaj registroŝabloningoj kaj la radiforma angula kaj onda traktilaro li unuafojon en la historio de la germana orgenkonstruo enkonstruis en orgenon la pneŭmatike mastrumatan kresĉendon. Per tiuj ĉi novigoj, kiuj fakte nur normiĝis post enkonduko de la tubopneŭmatiko, li antaŭis sian epokon kaj metis neestingeblaj markilojn en la germanan orgenhistorion.
La 10-an de novembro 1871 la duko de Mecklenburg-Schwerin dekoris Ladegast-on pro la orgenkonstruado de Schwerin per la Ora Merito-Kruco, la ordeno de sia dinastio. La instrumento konstruata en 1872 por la preĝejo St. Jakob en Köthen ĝis nuntempe estas la plej granda orgeno en Anhalto.
Novkonstruitaj orgenoj
Ĝisfine de la 1880-aj jaroj la metiejon de Ladegast forlasis pli ol 125 novkonstruitaj orgenoj, inter ili:
La agdo de la entrepreno etendiĝis ekde Usono trans la germana Regno ĝis Rusio.
Pliampleksigitaj aŭ restaŭrita estis i.a. jemaj instrumentoj:
Konkurenca batalo
La ĝenerala ŝanĝo de la metiejo al fabriko kiel ĉefa ekkonilo de la industria evoluo, ekigita per invento de la vapormaŝino, ankaŭ kaŭzis gravajn ŝanĝojn en la orgenkonstruo. La kreskado de la urboj sekve de la industria revolucio postulis novajn preĝejojn kaj orgenojn. Krome oni anstataŭigis multajn instrumentojn rigardatajn kiel ne plu laŭtempaj. Tiun bezonon la tradicia metieja produktado ne plu povis tutplene kontentigi. La ekzista sekureco de multaj entreprenoj dependis ne plu de la laborkvalito, sed pli kaj pli de ilia kapablo kreskigi la produktokvanton kaj teni la prezojn malaltaj. Tiujn postulojn nur grandaj entreprenoj povis plenumi.
Ĉ. 1840 la firmao Walcker en Ludwigsburg konstruis la unuan konusvalvan orgenon. Ĉi tiu nova sistemo ventkestosistemo generis kiel neniu alia invento en la orgenkonstruo al skismoj kaj disputo. Fervore akceptata de unuj, akre malaprobata de aliaj, ili surmontras la vojon de la orgenkonstruo tiuepoka. Neniu renoma orgenmetiejo povis preteriri la konusvalvan ventkeston. Dum kiam kelkaj firmaoj kiel Walcker kaj Sauer plene adaptiĝis je ĉi tiu ventkestosistemo, aliaj post kelkaj eksperimento kun la konusvalva kesto revenis al la registroŝabloningo aŭ uzis ambaŭ sistemojn samtempe. Al ĉilastaj ankaŭ apartenis la metiejo de Ladegast. Li mem esprimiĝis pri la uzado de ambaŭ sistemoj jene: „Mi aplikas fakte ĉiujn sistemojn, foje en unu orgeno diversajn, ĉiun tie, kie al mi ŝajnas konvena.“
Okaze de la fordono de orgena novkonstruo por la novkonstruita Gewandhaus Lepsiko la firmao en 1884 suferis sian unuan malvenkon kontraŭ la firmao Walcker. La Frankfurta orgenkonstrua firmao Sauer kontestis al li pluajn mendojn en la urbo Lepsiko, kiu ĝis tiam apartenis al „lia teritorio“. La grandaj konstruaĵoj por la Petri-preĝejo (1886, III/60) kaj la Thomas-preĝejo (1889, III/63) estis atribuitaj al Sauer. Ĉu ĉi tiun evoluon kaŭzas nur laŭdiraj intrigoj, pri kiuj Ladegast ofte parolis, estas spekulative.
Strikte ligita kun la teknika pluevoluo en la orgenkonstruo ankaŭ estis la ŝanĝiĝo de la sonestetiko de orgeno al malfru-romantika orkestreca stilo. Pro la sonidealoj de Ladegast, kiujn oni konsideris komence de la naŭdekaj jaroj kiel tro rekteca kaj malmoderna, liaj verkoj ankaŭ ĉirilate pli kaj pli esti ne plu konkurecivaj.
Vivofino
Post la morto de sia edzino en 1892 Friedrich Ladegast pli kaj pli retiriĝis el la publikeco. Ĝis tiam partopreninta la estradon de la firmao, en 1898 li transdonis la komandon finfine al sia filo Oskar Ladegast (* 1859; † 1944).
Friedrich Ladegast mortis la 30-an de junio 1905. La publiko grandrespekte prenis konon de la morto de la majstro. Jam la 3-an de aŭgusto 1905 en la ĵurnalo Weißenfelser Tagesblatt aperis jena komunikaĵo de la urbomagistrato: „La honorigon de la pramajstro de la orgenkonstruarto Friedrich Ladegast, antaŭ nelonge mortinta, la magistrato plenumis per tio, ke li donis al la konekta strato inter la Beuditz- kaj Gustav-Adolf-stratoj la nomon ‚Ladegast-strato’.“
La graveco de ĉi tiu elstara majstro de la germana orgenkonstruarto plej bone kompreneblas per la vortoj de Albert Schweitzer al la tiama katedralorgenisto de Merseburg Hans-Günther Wauer (en letero el Lambarene de 1958): ''„Mi taksas Friedrich Ladegast la plej gravan orgenkonstruiston post Silbermann, kies tradicion li daŭrigas. Kaj en rilato teknika kaj ankaŭ sona liaj kreaĵoj estas certagrade unikaj. Mi mem estis kortuŝita de la ludmaniero kaj sonbeleco de Ladegast-orgenoj, kiujn mi sukcesis subfingrigi, kaj dekondukis orgenistojn, kiuj volis alikonstrui kaj modernigi siajn Ladegast-orgenojn komence de nia jarcento, de ĉi tiu peko. Laŭ sonkvalito mi rangigas Ladegast-orgenojn eĉ super tiujn de Cavaillé-Coll.“''
HB9CV-anteno
La HB9CV-Anteno aŭ Svisa Anteno, estas anteno kun du elementoj. Ĝi konsistas el du dupolusoj de malsama longeco. Ĝi estis evoluita dum la 1950-aj jaroj fare de la radioamatoro Rudolf Baumgartner. Lia voksigno estas HB9CV. Frekvencoj uzataj estas VHF. Ĉar ĝi havas tre bonan direkto-sensivecon, ĝi estas uzata speciale por birado. Bestoj ekipitaj kun sendiloj ankaŭ estas biritaj per HB9CV-antenoj.
La atingo de tiu anteno estas ĉirkaŭ 4,1 dBd ĝis 4,2 dBd kaj estas pli alta ol tiu de ĉiuj aliaj du-elementaj antenoj.
Slam Stewart
Leroy Elliot „Slam“ Stewart (* 21-an de decembro 1914 en Englewood, Nov-Ĵerzejo; † 10-an de decembro 1987 en Binghamton, Novjorkio) estis usona ĵaz-basisto, ĉefe konata kiel ero de la duopo Slim & Slam.
Vivo
Kiel basisto li estis konata pro tio, ke li akompanis sian per-arĉan sololudon per samtempa zumado okton pli alta, kion li transprenis laŭ propraj eldiroj el prezentado de la violonisto Ray Perry. Li tamen ankaŭ enmetis aliajn spektaklaĵojn en siajn prezentadojn. Sian kromnomon Slam li ricevis pro la frapa brueto de liaj kordoj dum la ludo.
Li komence ludis violonon, transiris tamen al kontrabaso. Li studis ĉe la Konservatorio je Bostono kaj laboris en 1936 komence ĉe Peanuts Holland. En 1937 li transloĝis al Novjorko kaj fondis kune kun Slim Gaillard la duopon Slim and Slam, fama pro sensencaĵo-programeroj kiel ekz. la furoraĵo Flat Fleet Floogie (with a Floy Floy) el 1938. La rekrutigo de Gaillard al militservo dum la Dua Mondmilito finis ĉi tiun kunlaboron. Li kunmuzikis kun Fats Waller en ties mortojaro 1943, ekzemple aktorante en la filmo Stormy Weather ( el 1943; reĝio: Andrew Stone) pri Bill „Bojangles“ Robinson. Stewart formis novan duopon kun gitaristo Tiny Grimes, kiu ankaŭ kunmuzikis kun Art Tatum (ekde 1942 ĝis 1944 kaj en la 1950-aj jaroj), kaj prezentis krome unuafoje kun la sesopo de Benny Goodman. Fama improvizad-kunsido el 1945 kun Dizzy Gillespie, Charlie Parker kaj Red Norvo apartenas al la bibop-klasikaĵoj (Groovin’ High, Dizzy Atmosphere). Li muzikis ankaŭ kun Lester Young (je klasika registraĵo de Sometimes I’m happy), kun Don Byas (duopoj en Town Hall Concert 1945, Indiana) kaj en propraj ensembloj, en kiuj ankaŭ ludis Erroll Garner. En 1945 Down Beat distingis lin kiel plej bona basisto de la jaro.
Dum la 1950-aj kaj 1960-aj jaroj Stewart prezentis kun muzikistoj kiel Art Tatum, Roy Eldridge, Beryl Booker aŭ Rose Murphy kaj koncertvojaĝis ankaŭ en Italujo kaj Germanujo. Dum la 1970-aj jaroj li iomete retiriĝis el la ĵazmondeto: Li ludis kiel soloisto en la Simfoni-Orkestro je Indianapolis, instruis progresintajn muziklernantojn, verkis instrulibrojn kaj prezentis dum la televidspektaklo Today. Li ankaŭ prezentis kun la bando New York Jazz Repertory Company. Li daŭrigis sian karieron kiel populara, tre individue muzikanta basistoj per regule okazantaj koncertvojaĝoj, prezentadoj je festivaloj (ekz. Newport Jazz Festival de 1964) kaj sonregistradoj ĝis en la 1980-aj jaroj.
Haiterbach
Haiterbach - prononco - estas urba komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Calw kaj en la distriktaro Karlsruhe de la federacia lando Baden-Virtembergo. Fine de la komunumo havis  loĝantojn.
Blazonoj de la komunumopartoj:
Slim Gaillard
Bulee „Slim“ Gaillard (* 4-an de januaro 1916 en Detrojto; † 26-an de februaro 1991 en Londono) estis usona ĵazkantisto, pianisto kaj gitaristo, kiu aparte famiĝis per sia duopo Slim & Slam.
Vivo kaj verkado
Li naskiĝis kiel filo de la germana enmigrinto Theophilus Rothschild kaj de la nigrula usonanino Liza Gaillard kaj alkreskis en Detrojto. Lia patro laboris kiel servisto sur pasaĝera krozoŝipo kaj foje kunveturigis Gaillard (laŭ ties rakontoj tiu eĉ iam „forgesis“ lin sur Kreto). Li ludis pianon (laŭ bugio-stilo), gitaron kaj vibrafonon. En Detrojto li laboris – laŭ propraj eldiroj – pretertempe kiel entombigisto, elprovis sin kiel boksisto kaj dum la alkohol-malpermeso kiel alkohol-kontrabandisto por la krimbando „Purple Gang“. Poste li prezentis en programero, en kiu li samtempe frapdancis kaj ludis gitaron, per kio li volis prezenti dum la 1930-aj jaroj je Novjorko en vodevilo.
De 1936 ĝis 1942 li ekhavis tie multajn sukcesojn kiel ero de la duopo Slim and Slam kun basisto Slam Stewart. Ili lanĉis en 1938 la furorkanton Flat Foot Floogie (with a Floy Floy), al kiu sekvis pluaj kiel Laughin in rhythm kaj Tutti Frutti (ne identa kun Tutti Frutti  de Little Richard, sed komponita de Doris Fisher), kiujn la improviz-artisto Gaillard ofte variis dum la prezentadoj. Per la humure prezentataj dadaecaj sensencaj tekstoj, je kiuj Gaillard ŝatis paroli hispanajn, ĉinajn aŭ aliajn volapukaĵojn kaj je kiuj kuirartaj temoj grave rolis, la du muzikistoj fariĝis kultatoj, aparte en Holivudo, kie ili prezentis en 1941 je la komedio Hellzapoppin’ (reĝio Henry Codman Potter). La rekrutigo de Gaillard al militservo en la usona aerarmeo dum la Dua Mondmilito kaŭzis la finon de la kunlaboro kiel Slim & Slam.
Gaillard ankaŭ muzikis kun Miles Davis, Percy Heath kaj John Lewis. En Los-Anĝeleso li surdiskigis en bandeto kun Zutty Singleton, Dodo Marmarosa kaj Brown. Pluaj furoraĵoj estis Down by the station el 1948 kaj Yep Roc’s Heresay el 1951. Je la pinto de sia populareco fine de la 1940-aj/komence de la 1950-aj jaroj li estis demandata kiel prezentanto de la komenca programero en Birdland. En 1953 li koncertvojaĝis kun Jazz at the Philharmonic kaj krome surdiskigis por Verve. Fine de la 1950-aj jaroj li vojaĝis kun Stan Kenton.
Ekde la 1960-aj jaroj li laboris diversmetie, ekz. kiel ĉapelfaristo, hoteldirektisto en San Diego, elektristo aŭ eĉ kiel fruktokultivisto en Tacoma. Ekde fine de la 1960-aj jaroj li pli ofte prezentis en televidfilmoj: Kiel aktoro en 1979 li ludis en la dua serioparto de Roots.
En 1970 li denove prezentis je la Monterey Jazz Festival kun Slam Stewart kaj en la 1970-aj jaroj ankaŭ kun Gillespie, kiu persvadis lin, ĵaze reaktiviĝi. En la 1980-aj jaroj li re-sursceniĝis, koncertvojaĝis al eŭropaj ĵazfestivaloj (kun ĉefa loĝloko Londono), sed ankaŭ kun Daniel Huck grandsukcese en Japanujo kaj publikigis la albumon Anytime, Anyplace, Anywhere, je kiu kunlaboris i. a. Buddy Tate, Jay McShann, Peter Ind kaj Digby Fairweather. En la muzikalfilmo Absolute Beginners el 1986 (reĝio: Julien Temple) li kantas je festo Selling out. BBC produktis en 1989 plurpartan filmon pri li nome The World of Slim Gaillard. En 1991 li mortis en Londono pro kancero.
Lia filino estis ekde 1977 ĝis 1981 edzino de Marvin Gaye kaj estas patrino de aktorino kaj kantistino Nona Gaye (nask. 1974).
Diskoj
La verkaro de Slim Gaillard estas dokumentita ĉe Classics – 1937–38, 1939–40, 1940–42, 1945 Vol. 1 & 2, 1946 kaj 1947–1951. Sur Slim Gaillard 1945 Vol. 2 li muzikas kun Slam Stewart, Charlie Parker, Dizzy Gillespie kaj Dodo Marmarosa (Slim’s Jam). Sur BeBop’s Heartbeat troviĝas krom Flat Foot Floogie la numeroj Dizzy Boogie, Popity Pop kaj Slim’s Jam ankaŭ verkitaj de Gaillard. Pluaj eldonaĵoj estas:
Kalvinana preĝejo (Miskolc)
La Kalvinana preĝejo estas religia konstruaĵo en Hungario, en urbo Miskolc.
Historio
En la 1780-aj jaroj nova sentura kalvinana preĝejo konstruiĝis, kiu daŭris 2 jardekojn. La orgeno funkcias ekde 1821. En 1843 pro incendio la preĝejo parte detruiĝis. La rekonstruo komenciĝis en 1864 kaj post 1 jaro ĝi finiĝis. Tiam la preĝejo jam havis turon. Nova orgeno funkcias ekde 1901. En 2010 la preĝejo plene renoviĝis.
Konstruaĵo
La unusola turo situas super la enirejo. La navo finiĝas je duonronda parto. Sur la turopinto koko troviĝas. En la interno galerioj etendiĝas. En tiu preĝejo troviĝas la plej granda sonorilo de Miskolc ekde 1866.
Diskoo
Diskoo estas stilo de alttempa danca popularmuziko. Diskoo evoluis el funko kaj soul-muziko kaj estas ekde la fruaj 1970-aj jaroj populara tra la tuta mondo kaj proksimume 1975 fariĝis memstara muzikĝenro.
Edward J. Smith
Edward J. Smith estis kapitano sur ŝipo Titanic. Li naskiĝis la 27-an de januaro 1850, mortis nokte de la 14-a al la 15-an de aprilo 1912 en Atlantiko. Smith komencis en la aĝo de dek ses jaroj kiel navigaciisto sur velŝipo. Dum angla-bura milito li deĵoris kiel kapitano en Reĝa marista rezervo. En la tempo, kiam li transprenis komandadon sur Titanic, li estis sesdekjara, por kompanio White Star Line li laboris tridek jarojn, el tio dudek kvin en rango de kapitano. Iu kalkulis, ke ĝis la unua navigacio de Titanic kapitano Smith havis post si jam du milionojn da mejloj de navigado en deĵoroj de la kompanio. Antaŭ ol li venis sur Titanic-on, kapitano Smith komandis al Olympic.
Li estis tre ŝatata inter la vojaĝantoj kaj multaj vojaĝantoj eĉ ŝanĝis planitajn vojdirektojn, nur por ke ili navigaciu kun li.
Du jarojn post lia morto, en la jaro 1914, la urbestro de Lichfield decidis, ke Smith meritas, ke la urbo konstruu omaĝe al li monumenton.
Pri la cirkonstancoj de la morto de Smith ekzistas kontraŭdiraj raportoj. Pasaĝero rakontis al la gazeto New York Herald, ke Smith dronis en la ŝipa stirejo. La sama gazeto citas diron de la skulptisto Paul Chevré, ke Smith mortpafis sin per sia pistolo, sed Chevré poste malkonfirmis tion. Radia oficiro Bride deklaris, ke Smith saltis de la ŝipa ponto maren. Rakonto, laŭ kiu Smith naĝante portis infanon al savboato kaj tiam renaĝis al sia sinkanta ŝipo, ne ŝajnas kredinda.
Diskoo
Tekstoj, melodio kaj ofte ankaŭ kantado paŝas je diskoo en la fonon; dancebleco, ritmomodeloj, pulso de proksimume 100 ĝis 120 batoj por minuto kaj la miksaĵo staras en la malfono. Florepoko de la diskoo-muziko estis la tempo inter 1976 kaj 1979, ĝi stampis modon, epokan spiriton kaj la vivosenton de ĉi tiuj jaroj. La diskoostiloj ekestintaj ekde 1980 estas rigardebla kiel elektronika dancmuziko.
Origino de la nomo
La origino de la nomo diskoteko estas la franca vorto "Discothèque". Disketo estas danca noktoklubo, kie muziko estis ludata per ludado de diskoj. Ĉi tiu vorto por dancoklubo estis kreita en 1941 kiel la loko La Discothèque situanta sur Rue de la Huchette en Parizo.
La franca esprimo Discothèque, kiu signifas siajn diskojn aŭ kolekton de diskoj, estas kombinaĵo de la vortoj rekordo - Disque kaj la greka vorto thêke - skatolo. Simile al la franca (latina) bibliothèque - biblioteko (de la greka bibliothêkê).
Milhaud
Milhaud estas franca situanta en departemento Gard, regiono.
Ĝiaj enloĝantoj nomiĝas Milhaudois.
NGC 202
NGC 202 (aliaj indikoj — PGC 2394, UGC 421, MCG 0-2-113, ZWG 383.62) estas galaksio en konstelacio Fiŝoj.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Tierra de León
Tierra de León ([TJEra deleON], Tero de Leono, ankaŭ plurale Tierras de León) estas komarko en oriento de la provinco Leono, en la regiono Kastilio kaj Leono, Hispanio.​ Ĝi etendiĝas tra 944 km² kaj estas dividita en 15 ĝis 19 municipaj teritorioj kaj foje la limaj konsideroj ne koincidas depende de la fontoj. Temas pri ebenaj ebenaĵoj, generitaj de sedimentoj apenaŭ eroziitaj. Ĝi limas oriente kun la provinco Palencio. La plej loĝata urbo estas la provinca ĉefurbo Leono, kaj poste apudaj San Andrés del Rabanedo kaj Villaquilambre. Trairas partojn de la komarko la riveroj Cea, Esla, Bernesga, Torío, Porma, Curueño.
Demografio
La provinca ĉefurbo, kun pli ol 60% de la komarka loĝantaro, klare markis la demografion kaj la ekonomion de la komarko. Tiukadre estas diferencoj inter du zonoj, la proksimeco al Leono, klare urba kaj ĉeurba dum alia tute diferenca formita de malgrandaj vilaĝoj. En 2010 la komarko havis 212 333 loĝantojn, ĉirkaŭ 42,53% de la provinca totalo. Oni povas konsideri preskaŭ ĉiujn loĝlokojn de Tierras de León kiel metropola areo de Leono, kvankam kelkaj el tiuj tre foraj.
Estas markitaj tradiciaj areoj kiel La Sobarriba, Las Regueras, Bernesga de Abajo, Bernesga de Arriba, Vega con Ardón, Valdoncina, El Infantado, Infantado del Torío, Valle del Torío kaj Abadengo del Torío.
Distrikto Leer
La distrikto Leer (germane Landkreis Leer) situas en la federacia lando Malsupra Saksio, en la nordokcidento de Germanio. Administra centro estas la samnoma urbo Leer.
La distrikto estas parto de la historia regiono Orienta Frislando kaj konsistigas ĝian sudon. Ĝi havas areon de 1 086 km², kaj fine de ĝi havis  loĝantojn.
Borna Sosa
Ekde la jaro 2021 li estas membro de la kroata nacia teamo de futbalo. Kadre de ĝi, li interalie kunkonkuris pri la Futbala Mondpokalo 2022 en Kataro, matĉe li tie rekoneblis per la numero "19". En la Futbala Mondpokalo 2022 la teamo kun li atingis la trian, "bronzan", pozicion, post eĉ dua pozicio (ankoraŭ sen li) en la antaŭa mondpokala turniro de 2018 - respektindaj rezultoj.
Martelo
Martelo estas ilo por bati dum serurista kaj meblista laboro. Precipe oni uzas ĝin por enbati najlojn en lignon aŭ aliajn konstrumaterialojn. Speciala tipo de martelo estas maleo.
Laŭ Francisko Azorín martelo estas Batilo konsistanta el peza ferpeco je la ekstremo de tenilo, uzata en pluraj metioj. Li indikas etimologion el la latinaj martulus, marceolus, martiolus, marculus, marcellus el marcus (batilo). Kaj li aldonas la terminon marteli, por batadi per martelo; kaj la tipojn dentata, dukapa, forĝmartelo kaj pordomartelo.
Broso
Broso estas aĵo kun haroj por balai polvon kaj rubaĵojn kaj purigi aĵojn.
Mihály László (instruisto)
Biografio
Mihály László studis juron kaj filozofion en Budapeŝto kaj Vieno. De 1872 li estis kunlaboranto de pluraj gazetoj. En 1875 li faris sociografiajn esplorojn en Bukovino. En 1876 li estis instruisto en Budapeŝto, poste en 1878 li fondis privatgimnazion, kiun li gvidis ĝis 1919. Li instigis la translokigon de la sikuloj de Bukovino. Li estis helpredaktoro de la gazeto Vasárnapi Újság de 1887, kun mallongaj interrompoj li estis deputito landkunvena per liberala, resp. nacia partia programo. Li estis fondinta membro de la Societo Petőfi (1876).
Le Villi
Le Villi (La vilioj aŭ La feoj) estas opero-baleto en du aktoj (origine unu) komponita de Giacomo Puccini el itallingva libreto de Ferdinando Fontana, baze sur mallonga rakonto Les Willis de Jean-Baptiste Alphonse Karr. La rakonto de Karr siavice estas bazita sur legendo de Centra Eŭropo pri magiaj estaĵoj "vilaoj" aŭ "vilioj", uzita ankaŭ en la baleto Giselle. La opero, en sia origina unu-akta versio, estis unufoje ludita ĉe la Teatro Dal Verme, Milano, la 31an de Majo 1884. Post la premiero de Capriccio sinfonica, Ponchielli kaj Puccini studis la eblon ke la venonta verko de Puccini estu opero. Ponchielli invitis Puccini gasti ĉe sia vilao, kie Puccini estis prezentita al alia junulo nome Ferdinando Fontana. Puccini kaj Fontana interkonsentis kunlaboris por opero, por kiu Fontana havigus la libreton. La verko, Le Villi, estis metita en konkurenco sponsorita de la muzikpublikiga entrepreno Sozogno en 1883 (nome la sama konkurenco en kiu la verko de Pietro Mascagni nome Cavalleria rusticana estis venkinta en 1889). Kvankam ĝi ne venkis, Le Villi estis poste prezentita en la Teatro Dal Verme, premiere en la 31a de Majo 1884. La entrepreno G. Ricordi & Co. helpis la premieron per presado de la libreto senpage. Kolegaj studentoj el la Milana Konservatorio formis grandan parton de la orkestro. La premiero estis tiom sukcesa ke Casa Ricordi aĉetis la operon. Reviziita en duakta versio kun intermezzo inter la aktoj, Le Villi estis ludita ĉe La Scala en Milano, la 24an de januaro 1885. Tamen, Ricordi ne publikigis la tekston ĝis 1887, malhelpante plian ludadon de la verko.
La intrigo temas pri estonta edzo kiu abandonas fianĉinon por ricevi heredon. Spite promeson ne forgesi kaj reveni, li sorĉita de sireno forgesas ŝin kaj ŝi mortas. Sciinte tion, li revenas kaj serĉas pardonon sed feoj (villi) ĉikanas lin ĝis lia morto.
Notoj
Fontoj
Perkin Warbeck
Perkin Warbeck (naskiĝis ĉirkaŭ 1474, mortis la 23-an de novembro 1499) pretendis la tronon de Anglio dum la regado de Henriko la 7-a.
Familio; frua vivo
Verŝajne li estis flandro kiu naskiĝis ĉe Tournai, kaj filo de Johano Osbeck aŭ Werbeck. Li iris al Portugalio kiel paĝio de damo kiu subtenis la jorkojn, kiuj perdis la militon de rozoj en 1485, kiam Henriko la 7-a gajnis la anglan tronon.
Pretendo al la angla trono
En 1490 ĉe la kortego de Burgundio li unue pretendis ke li estis la rajta reĝo de Anglio. Li asertis ke li estis Rikardo de Shrewsbury (1-a duko de Jorko) kiu probable mortis en la Turo de Londono en 1483. (Estas historiistoj kiu asertas ke li ja estis Rikardo de Shrewsbury, sed tio ne estas la ĝenerala kredo.)
En 1491 li iris al Irlando kun bretona komercisto, sed tie li altiris malmulte da subtenantoj kaj devis reveni al Francio. Tie Karlo la 8-a unue bonvenigis lin, sed poste tiu subskribis traktaton kun la angloj laŭ kiu li devis forpeli homojn kiu ribelis kontraŭ Henriko la 7-a. Perkin Warbeck revenis al Burgundio, kie Margareta de Jorko (fratino de Eduardo la 4-a (Anglio) kaj vidvino de Karlo la Brava, duko de Burgundio) formale agnoskis lin kiel Rikardo de Shrewsbury. Ne certas ĉu fakte ŝi konsciis ke li estis fraŭdimitanto, sed ŝi instruis lin pri la kortegaj kutimoj de la jorkoj. Henriko la 7-a plendis pri tio al Filipo la 1-a (Kastilio), kiu en 1493 ekregis Burgundion, sed tiu faris nenion. Pro tio Henriko estigis embargon per kiu estis malpermesate al angloj komerci kun Burgundio (tia komerco ege valoris al Burgundio). Aliaj regantoj bonvenigis Perkin Warbeck, kaj li ĉeestis la funebron de Frederiko la 3-a (Sankta Romia Imperio) per invito de ties filo Maksimiliano la 1-a, kiu agnoskis lin kiel reĝo Rikardo la 4-a de Anglio. Perkin Warbeck promesis ke, se li mortus antaŭ ol gajni la anglan tronon, Maksimiliano heredus lian pretendon.
Unuaj invadoj
La 3-an de julio 1495, financite de Margareta de Burgundio, li velis al Deal, Kent, kun malgranda armeo. Tie 150 da liaj soldatoj estis mortigataj antaŭ ol Perkin Warbeck elŝipiĝis. Perkin Warbeck fuĝis al Irlando, kie li gajnis la subtenon de la grafoj de Desmond kaj de Kildare. Li sieĝis Waterford, sed, pro la forto de la kontraŭuloj, denove fuĝis, ĉifoje al Skotlando, kie Jakobo la 4-a bonvenigis lin, kaj kie li edziĝis al damo Catherine Gordon, kuzino de Jakobo.
En 1496 Jakobo la 4-a invadis Anglion sed retretis kiam mankis al li sufiĉe da subtenantoj en Northumberland. Poste Jakobo subskribis traktaton kun Anglio, per kiu Perkin Warbeck estis forpelata de Skotlando. Tiu revenis al Waterford kie denove li sieĝis la urbon: tamen post nur 11 tagoj li fuĝis el Irlando, ĉasate de kvar anglaj ŝipoj. Laŭ iuj fontoj, li tiam havis nur 120 soldatojn.
Alteriĝo en Kornvalo; malsukceso
La 7-an de septembro 1497 li alteriĝis proksime al Land's End, Kornvalo, promesante abolicii la pezajn impostojn estigitajn por financi militon kontraŭ Skotlando. Multaj aliĝis al li, kaj kun armeo de 6,000 li eniris Exeter antaŭ ol antaŭeniri al Taunton. Henriko la 7-a sendis sian ĉefan generalon, Lordo Daubeney, por subpremi la ribelon. Kiam Perkin Warbeck eltrovis ke reĝaj skoltoj atingis Glastonbury, li panike dizertis sian armeon. Li kaptiĝis ĉe Abatejo Beaulieu, Hampshire. La 4-an de oktobro 1497 Henriko la 7-a atingis Taunton kaj la kornvala armeo kapitulacis: la estroj de la ribelo estis ekzekutataj kaj la aliaj ricevis monpunon. Perkin Warbeck enkarceriĝis, unue en Taunton kaj poste en la Turo de Londono post esti surĉevale kondukata tra la stratoj de Londono antaŭ mokanta homamaso.
Finaj jaroj
En la Turo de Londono Perkin Warbeck estis enkarcerigata kune kun Eduardo Plantaĝeneto (17-a grafo de Warwick), kiu havis veran pretendon al la angla trono. En 1499, eble kun Eduardo Plantaĝeneto, li malsukcese klopodis eskapi. La 23-an de novembro tiun jaron li estis pendumata ĉe Tyburn post laŭtlegi konfeson.
Perkin Warbeck en literaturo
Estas pluraj romanoj tute aŭ parte pri Perkin Warbeck. Inter ili estas The Fortunes of Perkin Warbeck de Mary Shelley, eldonita en 1830.
La dramisto John Ford verkis teatraĵon Perkin Warbeck, eldonitan en 1634.
Mislav Oršić
estas kroata futbalisto. Li naskiĝis en Zagrebo.
Vidrasău
Vidrasău [vidrasoŭ] (hungare Vidrátszeg [VdrAceg]) estas vilaĝo en Rumanio sudokcidente de Târgu Mureș. Administre ĝi apartenas al Ungheni. Sur ĝia teritorio troviĝas la aerodromo de Târgu Mureș.
Mislav Oršić
Ekde la jaro 2019 li estas membro de la kroata nacia teamo de futbalo. Kadre de ĝi, li interalie kunkonkuris pri la Futbala Mondpokalo 2022 en Kataro, matĉe li tie rekoneblis per la numero "18". En la Futbala Mondpokalo 2022 la teamo kun li atingis la trian, "bronzan", pozicion, post eĉ dua pozicio (ankoraŭ sen li) en la antaŭa mondpokala turniro de 2018 - respektindaj rezultoj.
Vidrasău
Loĝantaro
En 1910 ĝi havis 693 loĝantojn (rumanoj, ciganoj, hungaroj), en 1992 estis 966 (rumanoj, ciganoj).
Historio
Ĝia unua mencio estas en 1461. Ĝis 1919 kaj inter 1940 kaj 1944 ĝi apartenis al Hungario (Kis-Küküllő). .
László Donáth
DONÁTH László estis rumanuja hungara reformita pastro, verkisto naskita en Etéd la 5-an de aprilo 1883 kaj mortinta en Nyárádszentsimon la 2-an de decembro 1967.