cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Murcia Regiono
Historio
La kastilia konkero de Murcio estis grava ĉar ĝi donis la antaŭan aliron al Mediteraneo por la unua fojo kaj finis la vastiĝon de la Regno de Aragono, kiu moviĝis suden laŭ la marbordo. Laŭ la kutima maniero, la islamanoj estis forpelitaj el la urboj, kaj la heredonto de Ferdinando, Alfonso la 10-a de Kastilio, kiu profitis de regado super grandparte senhoma Murcio, dividis la landliman regnon en tri regionojn por administraj celoj, konfiditaj respektive al la koncernaj reĝnomoj al la ekleziaj senjoroj, kiel premion por iliaj kontribuoj al la Rekonkero kaj al la Militaj Ordenoj fonditaj en la 11-a jarcento. Alfonso aneksis la Tajfon de Murcio kiel Reĝo de Murcio rekte en 1266, kaj ĝi restis teknike vasala regno de Hispanio ĝis la reformoj en la liberala konstitucio de 1812.
Jam en la 19-a jarcento, post la lasta milito de sendependeco kiu havis katastrofajn sekvojn en la regiono, la liberala reformo de Javier de Burgos malaperigis la Murcian reĝlandon, kreante la provincon Murcio kaj multe de la provinco Albaceto (1833), kreado de la tiel nomata duprovinca Murcia Regiono, kiu daŭris ĝis la hispana transiro.
Ekde 1840 komencis evolui minado kaj paralela industrio, ĉefe en la marbordaj montaroj, kondukante al signifa kresko de la loĝantaro de la antaŭe malabunde loĝita marbordo de Murcio (enmigrado de Orienta Andaluzio) kaj la apero de laborismaj movadoj. Malgraŭ la evoluo de konfliktoj kiel ekzemple la Kantona revolucio dum la Unua Hispana Respubliko (kun granda trafo en la areo), la min-eksplodo daŭris ĝis la krizo de 1920. En ĉi tiu epoko, la murcia interno transprenis la disvolviĝon de la nutraĵ-industrio, ĉefe ladskatoloj kaj papriko, precipe en la regionoj Vegas del Segura, inkluzive de la ĉefurbo.
Dum la Hispana Enlanda Milito la Murcia regiono restis fidela al la Dua Hispana Respubliko dum preskaŭ la tuta konflikto, Kartaĥeno estis la sidejo de la Respublikana Mararmeo. La plej gravaj militaj okazaĵoj kiuj okazis en Murcia teritorio estis la ŝipa Batalo de Kabo de Palos en 1938 kaj Kartaĥena ribelo en 1939. Dum la diktatoreco post la malmolaj jaroj de la milito kaj aŭtarkio ekzistis reakiro de la nutraĵ-industrio, ĝis minado, grava ŝtata investo en la industria centro de Kartaĥeno kaj la komenco de turismo (ĉefe en La Manga), malgraŭ tio, multaj homoj elmigris al Katalunio kaj Eŭropo en 1950-aj kaj 1960-aj jaroj, speciale ĉe la plej interna regionoj, kies tendenco haltis post la 1970-aj jaroj. Tiu grava migranta fluo estis kompensita de alta naskokvoto kio generis ĉiam pozitiva loĝantarkresko. Post la alveno de la demokratio en la provinco Murcio (sen Albaceto) estis establita aŭtonoma provinco, kun konsiderinda disvolviĝo kaj igante ĝin unu el la plej grandaj ricevantoj de tutlanda enmigrado, ĉefe ekde la 1990-aj jaroj.
Aero
La Internacia Flughaveno de la Murcia Regiono (IATA-kodo: RMU, ICAO-kodo: LEMI), ankaŭ konata kiel Corvera Flughaveno, situas inter la murciaj distriktoj de Corvera kaj Valladolises, 26 kilometrojn de Murcio kaj 28 kilometrojn de Kartaĥeno. Ekde januaro 2019, dato de ĝia inaŭguro, estas la sola ekzistanta en la Murcia Regiono, kiu funkciigas civilajn flugojn post ekskluzive militista flughaveno Murcio San-Ksavero, kiu funkciis dum kvindek jaroj.
La flughaveno havas plurajn internaciajn itinerojn kun diversaj landoj en Eŭropo, kaj en regulaj flugoj (aŭ laŭsezonaj aŭ jaraj) kaj ĉartoflugoj, kun du naciaj itineroj.
Maro
La haveno de Kartageno nuntempe okupas la kvaran pozicion je nacia nivelo laŭ trafiko de varoj post Algeciras, Valencio kaj Barcelono kaj antaŭ Taragono, Bilbao aŭ Onubo 60% de la eksportado kaj 80% de importadoj de la Murcia Regiono estas faritaj tra la Haveno de Kartaĥeno.
La havenoj de la Murcia Regiono inkludas ene de la distrikto de la Mara Provinco de Kartaĥeno, kiuj laŭvice dividiĝas je la distriktoj Aguilas, Mazarrón, Kartaĥeno kaj San Pedro del Pinatar.
En ĉiu distrikto ekzistas malsamaj sportaj havenoj kaj fiŝkaptaj havenoj, inkluzive ankaŭ de komercaj havenoj, la plej grava estas la Haveno de Kartaĥeno, kvankam oni devas ankaŭ mencii la Havenon de Aguilas aŭ la Havenon de San-Pedro del Pinatar.
Aŭtovojoj
La Regiono havas siajn proprajn vojojn kaj aŭtovojojn inkluditajn en la Vojo-Reto de la Murcia Regiono.
Koncerne tiujn, kiuj respondecas pri la Ministerio de Publika Laboro, la ĉefaj linioj de komunikado estas la Aŭtovojo de la Mediteraneo (A-7), kiu iras orienten-okcidenten tra la murcia antaŭ-marborda deklivo; la Aŭtovojo de la Mediteraneo Ap-7, aŭtovojo kiu trairas la marbordon; la Aŭtovojo de Murcio (A-30), kiu en sud-norda direkto ligas Kartaĥenon kun Albaceto tra la urbo Murcio, kaj la Aŭtovojo Cieza-Fuente la Higuera (A-33), kiu ligas la Murcian Regionon kun la provinco Valencio en la interno, trairante la regionon de la Altebenaĵo. Ankaŭ elstaras la ĉirkaŭvojo de la urbo Murcio, la MU-30, kiel la suda ligo de Murcio, la MU-31. La aliroj oriente kaj okcidente de Kartaĥeno dependas same de la Ministerio, la CT-31 kaj CT-32.
Koncerne la naciajn vojojn, sekcioj de la N-301, N-332, N-340 kaj N-344 laŭ la murcia teritorio.
Fervojoj
La fervoja reto de la Madrida Regiono estas vasta sed tre malnova; surbaze de unu senelektra vojo en ĉiuj ĝiaj sekcioj krom la 10 kilometroj inter la stacio Murcio-Cargas kaj la fino de la varianto Murcio-Alquerías. Ĉiuj servoj estas ofertitaj de Renfe Operadora, dum la infrastrukturo estas administrata de Adif.
La Murcia Regiono vidis sian fervojan reton malpliiĝi kiam meze de la 1980-aj jaroj, la Ministerio de Publika Laboro decidis fermi ĉiujn tiujn sekciojn, kiujn ĝi konsideris neprofita, forlasante centojn da kilometroj kaj dekoj da stacioj; inter ili la fervojo Murcio-Caravaca; lasante la terminalon Murcio-Zaraiche sen fervojo, kaj la sekcio Almendricos-Baza, lasante la hispanan orienton kaj Andaluzion nekomunikitaj per rekta fervojo.
Murcia dialekto
La murcia dialekto estas la natura kaj historia dialekto latinida de la teritorio kiu kovris la antŭaan Murcian regnon kaj ĝi havas siajn originojn en la dek-tria kaj dek-kvara jarcento kiam sur esence hispan-latin-araba lingva bazo malsamaj lingvaj variantoj trovitaj tie estis miksitaj (mozaraba aragona, kastilia, kataluna, klasika araba, araba dialekta, ktp)kio kreis piĝinon en Murcio.
La unuaj regionaj dokumentoj estas skribitaj en diversaj latinidaj dialektoj kie ekvideblis diversaj kvantoj de lingvaj proprecoj kiu poste troviĝis en la murcia dialekto.
Fine de la 19-a jarcento, lokaj aŭtoroj komencis uzi la murcian dialekton por siaj poeziaj aŭ dramaj komponaĵoj, enhavitaj de la kreskado de regionismo, reliefigante la verkistojn Vicente Medina, Díaz Cassou, Martínez Tornel kaj Frutos Baeza inter aliaj.
Studo de la Universitato de Murcio determinis ke la murcia parolaĵo estis la regiona kultura aspekto kiu pli identigas la murcianojn.
En la regiono de El Carche estas komarkoj kie la alveno de dekoj da familioj de la apuda provinco Alakanto en la 19-a kaj frua 20-a jarcento, parto de la loĝantaro parolas la valencianan lingvon. Malgraŭ tio, la valencia lingvo ne ĝuas oficialan agnoskon de la Murcia Regiono.
Kuirarto
La kuirarto de Murcio estas influita de la najbara kuirarto de Manĉo, Valencio kaj Granado. Tamen, la regiono de Murco apartenas al la hispana Levanto, kaj tion oni vidas en la karaktero de kelkaj mariskaj pladoj, kiuj estas ĝia karakteriza ingredienco, la rizo (kun la kaldero kiel ĝia plej reprezentanto) kaj kelkaj saletaj preparaĵoj kaj mojamas, inter multaj aliaj.
Estas evidenta abunda pezo de la legomĝardeno en la interno, aldonaĵo al la produktoj de la porkaĵoj identigitaj kun la buĉado de la porko kaj abunda kuirado de fiŝoj kaj mariskoj. Oni notu, ke la bazaj elementoj de la murcia kuirarto estas pipro kaj tomato (ĉeestas en alia fundamenta plado kiel rizo kun kuniklo kaj helikoj). Kelkaj el la plej unikaj preparaĵoj estas la vianda torto de Murcio kaj la crespillos, tipaj de Kartaĥeno, Lorko kaj La Union.
Turismo
La klimato kaj strandoj de la Madrida Regiono, igas ĝin ideala por la turismo el sunumo kaj plaĝo. La murcia marbordo, nomita Costa Cálida, havas longecon de 170 km, kie grandaj blankaj strandoj kiuj alternas kun pli malgrandaj plaĝoj kaj golfetoj kun klifoj. Krome ĝi havas la Malgrandan Maron, kiu estas marborda lageto kun multaj turismaj ebloj. Kiel disiĝo inter ĉi tiu salakva lago kaj la Mediteranea Maro, leviĝas la La Manga del Mar Menor.
El la 192 strandoj klasifikitaj en la Regiono, 21 estas kvalifikitaj kun blua flago kaj aliaj 19 havas la Q-fermilon por Turismo-kvalito donita de la Instituto por Hispana Turisma Kvalito, organizaĵo dependa de la Ministerio de Turismo, de la Ministerio de Ekonomio, kiu igas ĝin la tria aŭtonoma komunumo kun la plej atestitaj strandoj kun ĉi tiu titolo, estante Kartaĥeno, kun 10, la hispana municipo kun la plej multaj strandoj kiuj posedas ĉi tiun taŭgecon.
La turismaj ebloj kompletigas kreskanta intereso pri kultura kaj urbokerna turismo, koncentritaj en la kvar ĉefaj historiaj centroj: Caravaca de la Cruz, Cartagena, Lorca kaj Murcia. La Roma Teatro de Kartageno estas la plej vizitata monumenta spaco kaj muzeo en la Regiono.
La pejzaĝo de Murcio estas pli diversa ol tio kion ĝi ŝajnigas, kaj ofertas ampleksan gamon de sportaj kaj aventuraj agadoj kiel ekskursado, speleo, termikaj flugoj (ala glatado, paragliding), grimpado, biciklo-vojaĝado, rajdado, rivero-descendo kanuoj, kajakoj), ĉasado kaj fiŝkaptado. La plimulto estas koncentrita en Sierra Espuña, Valo de Ricote, Cieza kaj Calasparra kaj nordoriente de la Regiono. Kampara turismo ankaŭ kreskas, ĉefe en la ĉirkaŭaĵo de Caravaca de la Cruz, Totana, Moratalla, Cieza, Cehegín, kaj ankaŭ vinoturismo, ĉefe en Jumilla, sed ankaŭ en Bullas kaj Yecla.
Thomas Hopkins Gallaudet
Thomas Hopkins GALLAUDET, LL.D.,(10a de decembro 1787 – 10a de septembro 1851 ) estis usona edukisto. Kun Laurent Clerc kaj Mason Cogswell, li kun-fondis la unuan institucion por la edukado de surduloj en Nordameriko, kaj li iĝis lia unua direktoro. Kiam tiu malfermiĝis la 15an de aprilo, 1817, ĝi estis nomita la "Connecticut Asylum (at Hartford) for the Education and Instruction of Deaf and Dumb Persons," sed ĝi estas nune konata kiel Usona Lernejo por Surduloj.
Klára Spilák
Klára Spilák [ŝpilAk], laŭ hungarlingve kutima nomordo Spilák Klára estis hungara aktoro, voĉoaktoro. Ŝia edzo estis Bálint Nagy.
Gazpromo
Gazpromo (Газпром) estas rusia gas-produktanta kaj gas-distribua kompanio pere de la gasduktoj, plej granda en Rusio kaj unu el la plej grandaj en la mondo. Ĝi estas la monda gvidkompanio en tiu kampo. Fondita en 1989, jaron antaŭ la kolapso de Sovetunio, ekde 1992 la kompanio estas akcia: iom pli ol duonon de la akcioj laŭdifine posedas la rusia ŝtato, tial fakte la konzerno estas ŝtata. Ĝia ĉefoficejo situas en Moskvo.
Klára Spilák
Klára Spilák naskiĝis la  en Budapeŝto.
Biografio
Klára Spilák akiris aktoran diplomon en Altlernejo pri Teatro kaj Filmo en 1988. Ŝia ĉefinstruisto estis Imre Kerényi. Ŝi komencis sian aktoran karieron en Teatro József Attila. Post jaro ŝi estis membro de Nacia Teatro (Pécs), pli poste de Teatro Hevesi Sándor. En 1995 ŝi revenis al Budapeŝto, kie ŝi estis redaktoro kaj prezentisto en pluraj televizioj. Ŝi ricevis premion en 2020. Ŝi edziniĝis kaj naskis 3 gefilojn, baldaŭ ŝi divorcis.
Kozojedy (distrikto Plzeň-nordo)
Kozojedy (en latinaj tekstoj Kozoyed, Kozogedy, Kozojed) estas municipo en Ĉeĥio troviĝanta en distrikto Plzeň-nordo en Regiono Plzeň proksimume sep kilometrojn sudoriente de Kralovice. Vivas ĉi tie. En la municipon apartenas ankoraŭ domaroj kaj vilaĝoj Borek, Břízsko, Lednice kaj Robčice.
Historio
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1352.
Ĉirkaŭaĵo
La vilaĝo situas sur limoj de naturparkoj Horní Berounka kaj Rohatiny, 2 km sude de la vilaĝo enfluiĝas rivero Střela ĝis Berounka. Kozojedy najbaras norde kun vilaĝo Brodeslavy, nordoriente kun mastruma korto Rohy kaj vilaĝo Bohy, sude malantaŭ la rivero kun Liblín, sudokcidente kun Borek kaj nordokcidente kun Lednice.
Betty Glamann
Betty GLAMANN (naskiĝis la 21-an de majo 1923 en Wellington, Kansaso) estas usona ĵaz-harpistino. Ŝi ludis kun Kenny Dorham, Duke Ellington kaj Oscar Pettiford.
Vivo kaj verkado
Betty Glamann ludis ekde sia deka vivojaro harpon, lernis ĉe konservatorio kaj laboris tri jarojn en la simfoniorkestro je Baltimore. Ŝi muzikis en 1948 je Spike Jones, fondis en 1954 la kvinopon Smith-Glamann-Quintet, ludis en 1955 dumtempe ĉe Duke Ellington kaj ĉe Marian McPartland kaj poste ekde 1957 ĝis 1958 kun Oscar Pettiford. Kun la bando de Kenny Dorham ŝi sonregistris la albumon Jazz Contrasts. 1958 ŝi kunlaboris je la sonregistraĵoj de Michel Legrand kun Miles Davis kaj John Coltrane, sed ankaŭ je disko de Eddie Costa, kaj ludis en 1960 kun la Modern Jazz Quartet. Krome ekestis albumo Swinging on a Harp je propra nomo.
Rockenhausen
Rockenhausen estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Donnersberg de la federacia lando Rejnlando-Palatinato. Fine de la jaro la komunumo havis 0 loĝantojn.
Neptunrenkonta asteroido
[[Dosiero:Orbites definition.png|right|thumb|300px|
Difinoj de la orbitoj : la flava cirklo figuras la orbiton de Neptuno, la ruĝa elipso figuras la orbiton de la asteroido. ]] Neptunrenkonta asteroido estas asteroido, kies orbito proksimas aŭ krucigas tiun de Neptuno. Plej granda kaj unue konata el tiuj korpoj estas la nanplanedo 134340 Plutono.
Distrikto Ferzikovo (Kaluga provinco)
Administra centro de la distrikto estas urbotipa loĝloko Ferzikovo.
Piramido de Ĥafra
La piramido de Ĥafra aŭ Ĥefren apud Gizo estas nur iomete malpli granda ol la plej granda el la piramidoj de Gizo en Egiptio, konstruita por reĝo Ĥufu (Keopso), sed el hodiaŭa vido ĝi montriĝas pli alta. Tiun ĉi impreson kaŭzas lokigo sur pli alte situanta loko kaj je certa mezuro pli kruta kliniĝo de la muroj. Danke al tio multe da admirantoj intermiksas ĝin kun la piramido de Ĥufu aŭ Keopso.
Polmo
La polma haŭto estas tute senhara kaj helkolora. Ĝi estas markata de tri profundaj faltoj tiel nomataj Linioj de la mano. Ĝi elmontras ankaŭ, kiel la finoj de la fingroj, dermoglifojn, tie estas fingraj printoj.
5823 Oryo
5823 Oryo estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la japana astronomo Tsutomu Seki elde Geisei en la Gubernio Koĉi (Japanio).
Nomo
Ĝi estis nomita en memoro de Narasaki Ryō (Oryō) (japane 楢崎龍, 1841–1906), edzino de la samurajo, revoluciulo kaj politikulo Sakamoto Ryōma (vidu la asteroidon 2835 Ryoma).
Pecados y Danzantes de Camuñas
Pecados y Danzantes de Camuñas ( Pekuloj kaj Danculoj de Camuñas) estas tipa festo okazanta la tagon de la Kristokorpa Festo en Camuñas, provinco Toledo, Hispanio, sed sen rilato al samnoma fama festo celebrata en Toledo. Temas pri antikva tradicio, kies deveno eble estas de la 16a aŭ 17a jarcentoj. En la aktualo oni ludas per mimiko kaj danco de maskitaj ludantoj. Tiu tradicio havas rangon de nacia turisma intereso. Ĝi imitas la literaturan ĝenron de autos sacramentales, nome religiaj teatraĵoj; en tiu ĉi kontraŭstaras du grupoj kaj pekuloj kaj danculoj aŭ dancantoj, kiuj reprezentas kaj bonon kaj malbonon. Pekuloj portas terurajn maskojn, krias, eksplodigas pulvoron, dum danculoj portas nazecajn maskojn, kontentas kaj muzikas.
Ambaŭ grupoj paradas matene tra la vilaĝo prenante la pastron kaj aŭtoritatojn el hejmo. Poste venas meso, sed pekuloj restas ekster la preĝejo. Poste okazas procezio, per kiu prezentiĝas diversaj roluloj, ekzemple pekulino kiu ŝajnas bonulo, la demona pekulo, ktp. La diversaj roluloj faras diversajn dancojn. Multaj vizitantoj estas allogataj de la festo. Nun oni pretigas muzeon pri la festo.
.pg
''Ĉi tiu artikolo estas pri domajno de la alta nivelo. Pri la aliaj signifoj de la dulitera kombino vidu apartigilon Pg''.
.pg estas interreta nacia domajno de la alta nivelo de Papuo-Nov-Gvineo.
Eksteraj ligiloj
Toppdomän
Trakomponita formo
Trakomponitaj estas muzikaj formoj, kiuj konsistas ne el sin ripetaj strofoj aŭ partoj („numeroj“), sed pasas kontinue kaj „traira“.
Plouguerneau
(jen france, bretone Pougernev) estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Finistère (jen france, Penn-ar-Bed), en la regiono Bretonio (Bretagne, Breizh). Fine de en la komunumo vivis.
Etimologio
La nomero Plou cetere aludas al la bretona vorto por "paroĥo", kaj indikas ke la loĝloko fondiĝis jam post la kristanigo de la regiono, kiu en Bretonio okazis en la 4-a kaj 5-a jarcentoj.
Debut Records
Debut Records estis la unua usona sondisko-eldonejo en posedo de muzikistoj. En 1952 ĝin fondis basisto Charles Mingus kaj rapinstrumentisto Max Roach. Ĝi ekzistis ĝis 1957. La sonregistraĵoj de Debut nun aperas en la katalogo de Fantasy Records.
NGC 4754
NGC 4754 (aliaj indikoj — UGC 8010, MCG 2-33-30, ZWG 71.62, VCC 2092, KCPG 356A, PGC 43656) estas galaksio en konstelacio Virgo.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Sándor Técsy
TÉCSY Sándor [pr. te:ĉi] estis hungara aktoro naskiĝinta en Târgu Mureş la 24-an de aŭgusto 1946 kaj mortinta en New York City la 21-an de decembro 2011..
Kariero
Sándor Técsy ludis ekde 1967 ĝis 1969 en la teatro Temesvári Állami Csiky Gergely Színház de Temeŝvaro, inter 1969–70 en la teatro Marosvásárhelyi Nemzeti Színház Tompa Miklós Társulat de Târgu Mureş, en jaroj 1971–76 en la teatro Sepsiszentgyörgyi Tamási Áron Színház de Sfântu Gheorghe, inter 1976–77 denove en la teatro Marosvásárhelyi Nemzeti Színház Tompa Miklós Társulat de Târgu Mureş, en jaroj 1977–1980 en la teatro Nagyváradi Állami Színház Szigligeti Társulat de Oradea. En 1980 li elmigris Usonon, en jaroj 1985–89 estis ano de la Teatro Hungara de Novjorko, ekde 1991 li ludis en la Hungara Teatro de Toronto.
Giganta struto
La Giganta struto, Struthio dmanisensis, estas formortinta specio de struto de la genro Struthio troviĝinta en kuŝejoj el Kartvelio, kun proksimuma aĝo el fina Plioceno al la komenca Pleistoceno. Ĝi estis unu el plej grandaj membroj de tiu genro Struthio.
Vladimir Kornilov
Vladimir KORNILOV (Володимир Корнілов; naskiĝis 1936 - mortis la 9-an de februaro 1993) estis ukraina esperantisto, pedagogo, filologo kaj interlingvisto. Li aktivis por Esperanto en la regiono de sia vivloko Donecko (Ukrainio).
Jimmie Johnson
Jimmie Kenneth Johnson (naskita en El Cajon (Kalifornio), la 17-an de septembro 1975) estas usona profesia aŭtosportistoj.
De 2021 Johnson translokiĝas al IndyCar por aliĝi al la teamo Chip Ganassi Racing.
Patty Hearst
Patricia CAMPBELL HEARST (naskiĝinta la 20-an de februaro 1954) pli bone konata kiel Patty Hearst, nun konata kiel Patricia HEARST SHAW, estas usona heredinto de ĵurnalo kaj fojfoja aktorino. Ŝi estas la nepino de iam granda gazet-entreprenisto William Randolph Hearst. Ŝi fariĝis fama en 1974, kiam la Simbioza Liberiga Armeo ostaĝigis ŝin, sed baldaŭ poste ŝi kuniĝis kun siaj ostaĝigintoj por rabo de banko de familio de lerneja kolegino ŝia. Ŝi restis iom da tempo en prizono antaŭ la usona prezidanto Jimmy Carter ŝanĝis ŝian punon.
Cappadocia (Romia Imperio)
Cappadocia estis provinco de la Romia Imperio.
Ĝi ampleksis la antikvan pralandon Kapadokio en la nordoriento de la hodiaŭa ŝtato Turkio. La teritorio integriĝis en la Romian Imperion - kaj la provinco instaliĝis - dum la jaro 17. La ĉefurbo de la romia teritorio Cappadocia estis Caesarea. En 77 la romianoj sub imperiestro Vespaziano ankoraŭ konkeris malgrandan Armenion nordoriente de la tiama provinco kaj integrigis ĝin al la provinco Cappadocia.
Norde la provinco limiĝis fare de la orienta duono de la suda marbordo de la Nigra Maro - limo neŝanĝebla. La okcidentaj kaj sudaj limoj al la najbaraj romiaj provincoj Bithynia et Pontus kaj Galatia okcidente, kaj al Cilicia kaj Syria sude plurfoje iom ŝanĝiĝis. La orienta limo de Cappadocia dum la plej parto de la vivodaŭro de la Romia Imperio estis ties ekstera limo: la najbaraj pralandoj reĝlando Armenio nordoriente kaj Mezopotamio sudoriente nur dum mallonga tempo, ĉefe dum la regodaŭro de la imperiestro Trajano, estis konkeritaj de la romia armeo.
2818 Juvenalo
2818 Juvenalo estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la 24-an de septembro 1960 per la kunlaborado de la usona astronomo Tom Gehrels kaj la nederlandaj geastronomoj Ingrid van Houten-Groeneveld kaj Cornelis Johannes van Houten, de la observatorio de Leiden.
Tom Gehrels fotis ĝin per la Schmidt-teleskopo de 48 coloj (122 cm) de la Observatorio de la Monto Palomar (kantono San Diego, Kalifornio) kaj sendis la fotografiajn platojn en Nederlandon, kie la geedzoj Ingrid kaj Cornelis van Houten ekzamenis ilin.
Nomo
Ĝia nomo honoras la romian satiran verkiston Decius Junius Juvenalis, konata sub la nomo de Juvenalo (fino 1-a jarcento - komenco 2-a jarcento).
Osetlingva Vikipedio
La osetlingva Vikipedio estas aŭtonomeca eldono de Vikipedio en la oseta lingvo.
La 1-an de 2023 ĝi enhavas  artikolojn.
La fondon de tiulingva Vikipedio influis Vikipedio en Esperanto, kies aktivulo Vjaĉeslav (Slavik) Ivanov faris la peton kaj la fruan aranĝon de la osetlingva eldono en februaro 2005.
La osetlingva Vikipedio estis kelkfoje favore menciita en amaskomunikiloj de Osetio, inkluzive de nord-osetia televido. Ĝi tamen kreskas ne tre rapide, parte pro limigita uzo de la skriba oseta lingvo — por plejparto de etnaj osetoj la kutima skriba lingvo estas la rusa, eĉ se ili tre bone parolas la osetan.
Rockenstuhl
Rockenstuhl estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Wartburg de la federacia lando Turingio. La 31-an de decembro 2003 la komunumo havis 1357 loĝantojn.
Maneĝo
Maneĝo aŭ rajdlernejo estas privata loko, kie oni lernas rajdadon. La vorto povas esti uzata ambaŭ por ĉevala komerco, en kiu estas unu aŭ pluraj spacoj por rajdado kun staloj kaj aliaj instalaĵoj, kaj ankaŭ por la spacoj mem, kiuj pli ofte estas nomataj "rajdujo".
Rajdlernejo kutime konsistas el granda spaco kun sabla planko, ĉu ekipita aŭ ne per certaj objektoj uzeblaj por saltado, por dresaj ekzercoj aŭ aliaj agadoj por ĉevalo kaj rajdanto.
Krome estas stalo aŭ pli da staloj por la ĉevaloj, foje aliaj areoj por stokado de materialo, furaĝo kaj traktado de la ĉevaloj. La pli bone ekipitaj rajdĉevaloj ankaŭ havas spektantejon por publiko kaj kantino por rajdantoj kaj vizitantoj.
Endre Göntz
Biografio
Endre Götz diplomitiĝis en la Universitato Bolyai (1948) kaj li laboris en la kategro pri geografio-geologio (1949-59). De 1960 li laboris en Baia Mare.
Dolní Metelsko
Dolní Metelsko estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de urbo Horšovský Týn en distrikto Domažlice. Ĝi troviĝas proksimume 4 km nordokcidente de Horšovský Týn. En la jaro 2009 estis ĉi tie registritaj 26 adresoj. En la jaro ĉi tie daŭre vivis.
Dolní Metelsko estas ankaŭ nomo de katastra teritorio kun areo 2,35 km².
Historio
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1115.
Flughaveno Dong Hoi
Flughaveno Dong Hoi en Vietnamio estas negranda flughaveno por priservi lokajn flugojn, 6 kilometrojn oriente de Dong Hoi. Situanta 500 kilometrojn for de Hanoi, ĝi estas la plej ofta aviada ebleco de ties loĝantaro.
Le Lindois
- prononco laŭ sistemo IFA [], jen france, en limoĝia okcitana lingvo Lo Lindois - estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Ĉarento (france Charente, prononco []), en la regiono Nova Akvitanio (Nouvelle-Aquitaine) kaj en la antaŭa regiono Puatuo-Ĉarentoj. Fine de en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². Administre la komunumo apartenas al la arondismento Confolens (prononco []) kaj al la kantono .
Flughaveno Dong Hoi
Oportuna publik-trafika ligo de la flughaveno kun Dong Hoi aŭ Quang Binh forestas, oni prenas taksion aŭ uzas propran aŭton.
Székesfehérvár
Székesfehérvár [sEkeŝfehErvAr] estas urbo en Hungario en regiono Meza Transdanubio, en departemento Fejér. Ĝi estas ĉefurbo de la departemento kaj distrikto, havanta la rangon departementrajta, fine ankaŭ sidloko de diocezo. La loknomo signifas hungare: rezida-blanka-fortikaĵo. Ĉar ne estis latina nomo (tie estis nur marĉo dum la romianoj), oni uzas la vorton Alba Regia.
Historio
La urbo estis loĝata jam dum la neolitiko. Unue la romianoj ne fondis tie urbon, ĉar tiutempe ĝi estis marĉa regiono, sed estis proksime alia granda urbo Gorsium, kie nun estas vilaĝo Tác.
Hungara princo Géza en 972 fondis komunumon, poste Stefano la 1-a (Hungario) faris tion grava urbo, dume ĝi iĝis episkopejo. Multaj reĝoj vivis tie. Troviĝas tie 15 reĝaj tomboj. La loko kontraŭstaris la mongolan atakon en 1241. La turkoj okupis la urbon inter la 1543-1688. En 1703 la urbo ricevis la rangon libera reĝa urbo. En 1777 episkopejo fondiĝis.
Post la 1-a mondmilito, kiam restis nur la unu triono da la landoparto, la urbo ricevis pli da taskoj. Komenciĝis industria prospero. Longe estis famaj fabrikoj Ikarusz (autobus-produktado) kaj Videoton (televizio-produktado). La urbo estas ankaŭ universitata urbo. En 1945 okazis grandaj bataloj inter Ruĝa Armeo kaj germanoj. La germanoj sukcese reokupis la urbon kaj tenis ĝin dum pli ol unu monato, dume estis oftaj bombardadoj.
Kroma vidindaĵo estas fortikaĵo de Bory [bori]. Jenő Bory estis profesoro pri arkitekto, sed estis ankaŭ pentristo, skulptisto kaj poeto. Li mem konstruis fortikaĵon. En ĝi trobeblas pentraĵoj, skulptaĵoj kaj poemoj.
Zsuzsa Técsy
TÉCSY Zsuzsa [pr. te:ĉi] estas rumanuja hungara aktorino naskiĝinta en Târgu Mureş la 3-an de oktobro 1917 kaj mortinta en Târgu Mureş la 2-an de marto 1989.
14092 Gaily
14092 Gaily estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la en la kadro de la kampanjo Spacewatch elde la Nacia Observatorio de Kitt Peak, proksime de Tucson (Arizono, Usono).
Etumbio
Etumbio (Etoumbi) estas urbo en la nord-okcidento de la Respubliko Kongo (Kongo Brazavila), en la departemento Cuvette okcidenta (55.000 loĝantoj). Ĝiaj koordinatoj estas 0,02° N kaj 14,89° E.
Zsuzsa Técsy
Kariero
Zsuzsa Técsy ekde 1939 ĝis 1941 studis en konservatorio de Kluĵo, poste ŝi ludis en Kassa, Komárom, Érsekújvár, Rozsnyó, Esztergom, Újpest, Gyöngyös kaj Hatvan. Inter 1946–1968 ŝi estis anino de la teatro Marosvásárhelyi Nemzeti Színház Tompa Miklós Társulat de Târgu Mureş.
14092 Gaily
Nomo
Ĝia nomo honoras T. Dean Gaily, faman profesoron ĉe la departemento pri fiziko de la Universitato de Okcidenta Ontario de 1969 ĝis 1998, kiu faris esplorojn en spektroskopio per lasero
Etumbio
Vojoj ligas la urbon al la provinca ĉefurbo Ewo, 100 km sude de Etumbio, kaj al Mékambo en najbara Gabono. Iom norde de ĝi troviĝas la Nacia Parko Odzala. La pliparto de la loĝantaro vivas de ĉasado en la ĉirkaŭa praarbaro. Ekzistas fabriko por produktado de palma (elea) oleo.
En la urbo lastatempe kvarfoje ekestis epidemio de la viruso ebolo, supozeble, ĉar urbanoj manĝis viandon de bestoj trovitaj mortaj en la praarbaro. En 2003 en la provinco 120 homoj mortis pro epidemio. En majo 2005 oni deklaris kvarantenon por eviti disvastigon de la malsano.
En februaro kaj marto 2005 la urbon trafis epidemio de morbilo.
NGC 4755
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Moliso
Moliso, foje ankaŭ alternative Molizo (itale Molise) estas regiono de Italio situanta inter Abruzo, Latio, Kampanio, Apulio kaj Adriatika Maro. Ĝia ĉefurbo estas Campobasso, aliaj gravaj urboj estas Isernia, Termoli kaj Larino (tiu lasta kun tre grava historia centro).
Troviĝas en tiu regiono parto de la Nacia parko Parco Nazionale d'Abruzzo, Lazio e Molise.
Ĝi estas regiono de la 27-an de decembro 1963, ĝis tiam formis kun Abruzo la regionon Abruzzo-Molise.
Slavomolisano, konata ankaŭ kiel Moliseslava aŭ Moliskroata, estas variaĵo de Ŝtokavia Serbokroata lingvo parolata de italaj kroatoj en la provinco Kampobaso, en la regiono Moliso, nome en la vilaĝoj Montemitro (Mundimitar), Acquaviva Collecroce (Živavoda Kruč) kaj San Felice del Molise (Štifilić).
Cyprus
Cyprus (latine por Kipro) estis provinco de la Romia Imperio.
La romia armeo konkeris la insulon Kipro dum la jaro 58 antaŭ Kristo kaj la insulo iĝis provinco de la imperio - ekde la jaro 54 antaŭ Kristo provizore, ekde la jaro 31 definitive. Antaŭe ĝi estis sendependa reĝolando, ekde la jaro 332 apartenis al la makedona imperio de Aleksandro la Granda, kaj post la disfalo de ties imperio al la helenisma ptolemeida imperio. La ĉefurbo de Cyprus estis Salamis (proksime de la hodiaŭa urbo Gazimağusa).
La insulo restis sub rego de la Romia kaj post 395 Bizanca Imperioj ĝis la jaro 1184, dum la lasta generacio sub la sendependa imperiestro Isaak Komnenos. Tiujare finiĝis la romia epoko de la insulo: La kruckavaliroj kaj la nobela familio Lusignan regis la insulon poste ĝis la jaro 1489, ĝis 1571 la teritorio apartenis al Venecio kaj de tiam al la Otomana Imperio.
Villastellone
Villastellone estas komunumo de Italio. Ĝi apartenas al la regiono Piemonto kaj al la provinco Torino, kiu ekde la 1-a de januaro 2015 havas la nomon metropola urbo Torino. Najbaraj komunumoj estas Moncalieri, Cambiano, Santena, Poirino, Carignano kaj Carmagnola.
Zsigmond Pete
PETE Zsigmond (pro. pete) estis hungara kuracisto, balneologo naskita en Böhönye la 19-an de februaro 1825 kaj mortinta en Máramarossziget la 2-an de februaro 1883.
Biografio
Zsigmond Pete diplomiĝis en 1848 en la universitato de Peŝto. Kiel ŝipkuracisto de la aŭstria armeo li trairis la insularon de Okcidenta Indio, ĉefajn insulojn kaj urbojn de Dalmatio kaj Grekio. En la rusa militmarŝo de 1854 li estis bivaka ĉefkuracisto. Reveninte li estis en Dég bienula kuracisto de grafo Festetics, poste li laboris en Pest. En 1866 li estis privatprofesoro pri balneologio de la universitato de Pest, iomtempe direktoro de Császárfürdő. Li publikigis fakartikolojn ĉefe en Gyógyászat. Pli poste li estis mezlerneja instruisto en Székesfehérvár, poste en Máramarossziget.
Žalhostice
Žalhostice (Ĵalhostjice) estas municipo en Ĉeĥio, en regiono Ústí nad Labem, en distrikto Litoměřice sur dekstra bordo de rivero Elbo troviĝanta proksimume 4 km okcidente de Litoměřice. En la vilaĝo loĝas.
5120 Bitio
Malkovro
Ĝi estis malkovrita la de la usona astronomino Carolyn S. Shoemaker elde la Observatorio de la Monto Palomar, apud San-Diego (Kalifornio, Usono).
Žalhostice
Historio
Unua skriba mencio pri la vilaĝo devenas el jaro 1319.
Rivero Iroquois
La rivero Iroquois (prononcata I-ra-koj) estas alfluo de la rivero Kankakee en Usono. Ĝi estas 135 kilometrojn longa kaj fluas tra nordokcidenta Indianio kaj nordorienta Ilinojso. Ĝi estas parto de la Misisipa rivera baseno.
La Vojo
La rivero Iroquois elfontas en Kantono Jasper en nordokcidenta Indianao kaj fluas okcidente-sudokcidenten tra Kantono Newton kaj tra Kantono Iroquois en Ilinojso. La rivero tiam kurbas norden kaj fluas en la riveron Kankakee el sude. Ĉi tiu enfluo okazas vidalvide de la vilaĝo de Aroma Park ĉirkaŭ 6 km sudokcidente de la urbo de Kankakee, Ilinojo.
La rivero ankaŭ pasas la urbeton de Rensselaer en Indianao kaj la urbetojn de Iroquois kaj Watseka en Ilinojso.
Aliaj nomoj
La rivero havas multajn aliajn nomojn:
Iolo
Iolo (helene Ἰόλη, latineIola) estis en la helena mitologio filino de oiĥala reĝo Eŭrito.
Ŝi estis ruĝhara belulino, kiun ŝia patro promesis edziniĝi al tiu, kiu venkos lin en arkpafado. Tio ne estis facila, ĉar Eŭrito estis la plej bona arkpafisto en la tuta Grekio.
Tiutempe serĉis edzinon Heraklo, kiu ĵus foriris el la unua edzeco. Iolo unuarigarde plaĉis al li kaj sekvanttage li venkis en arpafada konkurso la reĝon Eŭriton. Tiu ĉi malvenko la reĝon kolerigis tiel, ke li rifuzis plenumi sian promeson, Heraklon regalis per ofendoj kaj forpelis lin el la reĝolando. Heraklo pli malfrue trovis por si alian reĝan filinon - nome Dejaniro el Kalidono, sed honorofendon de Eŭrito li ne forgesis.
Nek forgesis la belan Iolon. Post multaj jaroj li revenis por venĝi, konkeris Oiĥalon, terebenigis ĝin, Eŭriton mortigis kaj Iolon forvenigis. Sed jam ne por si, li edzinigis ŝin al sia filo Hilo.
Plouguin
(jen france, bretone Plougin) estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Finistère (jen france, Penn-ar-Bed), en la regiono Bretonio (Bretagne, Breizh). Fine de en la komunumo vivis.
Etimologio
La nomero Plou cetere aludas al la bretona vorto por "paroĥo", kaj indikas ke la loĝloko fondiĝis jam post la kristanigo de la regiono, kiu en Bretonio okazis en la 4-a kaj 5-a jarcentoj.
Quero (apartigilo)
Quero estas hispana vorto kiu povas aludi al:
Tom Cruise
Tom CRUISE (naskiĝis Thomas Cruise Mapother IV la 3-an de julio 1962) estas usona aktoro kaj produktoro, kiu fariĝis unu el la plej gravaj artistoj de Holivudo.
Vivo
Tom havas tri fratinojn: Mary Lee, Marian kaj Cass. Kiam li estis 12-jara, liaj gepatroj eksedziĝis. Lia patrino forlasis Kanadon kaj translokiĝas al Kentucky, Usono, kun la kvar gefiloj. Kiam Tom Cruise estis juna, li ŝatis sportumi kaj li eĉ pensis iĝi sportisto de libera luktado, sed praktikante tiun sporton li vundis sian genuon. Tial li pripensis eniri franciskanan monaĥejon, sed fine decidis aktori.
Tom Cruise edziĝis al Nicole Kidman en 1990 kaj adoptis kun ŝi du infanojn, Isabella kaj Connor. En 2001 ili eksedziĝis.
Li konatiĝis kun Katie Holmes dum serĉado de rolulo por sia filmo "Neebla Misio lll". Ili enamiĝis unuarigarde unu al la alia kaj geedziĝis post malmultaj monatoj.
La geedziĝo, kiu okazis la 18-an de novembro 2006, kreis grandan emocion en Italio, la loko elektita por la ceremonio okazinta laŭ la rito de la Scientologio.
Aliaj
Tom Cruise estas konata apoganto de la Scientologio.
Schwarzburg-Sondershausen
Schwarzburg-Sondershausen estis graflanda, poste princlanda kaj fine respublika ŝtato sur germana teritorio en la regiono Turingio, kiu estiĝis en 1599, kaj kiu pereis en 1920.
Historio
En 1599, la princlando Schwarzburg-Sondershausen estis unu de du postsekvaj ŝtatoj de la graflando Schwarzburg, kiu estis dividata inter ambaŭ fratoj de la grafo Günther la 39-a, kiu regis super Schwarzburg kaj mortis sen filo, kiu povus esti heredinta ties landon. Unu de la fratoj de Günther, kiu nomiĝis Johann Günther, fondis la princejon Schwarzburg-Arnstadt (poste nomiĝanta Sondershausen), la alia, Albrecht, kreis la ŝtaton Schwarzburg-Rudolstadt. En Schwarzburg-Arnstadt lokiĝis la urbetoj kaj vilaĝoj Sondershausen, Ebeleben, (Groß-/Klein-)Bodungen, Keula, Scherenberg, Haßleben, Greußen, Ehrich, Arnstadt, Käfernburg kaj Gehren. Ekde 1716, la princlando nomiĝis Schwarzburg-Sondershausen pro heredaj kialoj.
Paul Lebeau (kemiisto)
Paul Marie Alfred LEBEAU (naskiĝis la, mortis en 1959) estis franca apotekisto kaj kemiisto. Li studis ĉe la elita École-supérieure de physique et de chimie industrielles de la ville de Paris. Kune kun lia kuracista konsilisto kaj Nobel-premiito Henri Moissan li laboris pri fluoro-kemio malkovranta plurajn novajn kunmetaĵojn, kiel bromtrifluorido, oksigendifluorido, selentetrafluorido kaj sulfurheksafluorido.
En la 1-a Mondmilito li plibonigis la formon de la gasmasko utiligata de la franca armeo.
.ph
''Ĉi tiu artikolo estas pri domajno de la alta nivelo. Pri la aliaj signifoj de la dulitera kombino vidu apartigilon Ph''.
.ph estas interreta nacia domajno de la alta nivelo de Filipinoj.
Eksteraj ligiloj
Toppdomän
5824 Inagaki
5824 Inagaki estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la japana astronomo Tsutomu Seki elde Geisei en la Gubernio Koĉi (Japanio).
Coripe
Coripe estas vilaĝo kaj municipo de la Aŭtonoma Komunumo Andaluzio, en la provinco Sevilla, sude de Hispanio. La areo de la municipo estas 51 km2 kie loĝas 1446 geloĝantoj, do loĝdenso estas 28.4 loĝ./km2. Coripe situas je 77 km de la provinca ĉefurbo Sevilla.
5824 Inagaki
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de Minoru Inagaki (japane 稲垣 稔, Inagaki Minoru, nakita en 1958), fama gitaristo de Akaŝi.
Coripe
Demografio
Laŭ statistikoj de la andaluza registaro (SIMA, 2007) la 1446 geloĝantoj de la municipo Coripe estas 708 inoj kaj 738 viroj. En la 51-kvadratkilometra teritorio estas 1 setlejoj, kie loĝas 1375 geloĝantoj, kaj aliaj 71 geloĝantoj loĝas dise en kamparo. Lasta konata nombro de naskiĝoj po jaro estis 8, 5 inoj kaj 3 viroj, kaj mortis 12, 6 inoj kaj 6 viroj. Tiel la natura kresko estis -4 (-0.3%). La laborkapabla loĝantaro estis 670 homoj (46.3%).
Vía Verde
Coripe estas "en la koro de la Verda Vojo", kiel anoncas ĝia urbestraro. Tiu Vía Verde (Verda Vojo) estas 36-Km sporta kaj turisma vojo inter Puerto Serrano kaj Olvera, tra la fervojo Jerez-Almargen, kiun ekkonstruis dum 1927-1930, sed neniam servis fervoje.
Giubiasco (komunumaro)
La komunuaro Giubiasco  estas administra unuo de Kantono Tiĉino kaj parto de la distrikto Belinzono. Ĝi havis 16903 loĝantojn la 31-an de decembro 2011. Ĝia ĉefloko estas Giubiasco.
Geografio
La komunumaro Giubiasco situas sude de la kantonĉefurbo Belinzono. Ĝian nordokcidentan limon formas la rivero Tiĉino, ĝian orientan parto formas la valo de la rivero Morobbia, kiu alfluas al Tiĉino, dum ĝia suda parto estas senakvigita de la rivereto Vedeggio al la Lago de Lugano.
Trafiko
En la komunumaro Giubiasco situas la montpasejo Monte Ceneri, kiu disigas la sudan kantonparton kun la urbo Lugano de la norda kantonparto kun la valo de Leventina, Belinzono, Magadina-ebenaĵo kaj Locarno. Tra la pasejo kondukas la fervojlinio de Belinzono al Lugano, la svisa aŭtovojo A2 kaj la kantona ĉefvojo n-ro 2. Estas nuntempe konstruata fervoja tunelo sub Monte Ceneri kiel sekvo de la Gotardo-bazotunelo.
Komunumoj de la komunumaro Giubiasco
La komunumaro Giubiasco konsistas (stato en 2013) el 7 komunumoj, el kiuj Giubiasco estas la plej granda. Jen la listo:
Hou Yifan
Kiam ŝi estis 12 jaraĝa Hou fariĝis la plej juna ludanto, kiu iam partoprenis en FIDE Monda Virina Ŝaka Ĉampionumo (Jekaterinburgo 2006) kaj la Ŝakolimpiko (Torino 2006). En junio 2007 ŝi fariĝis la plej juna Ĉampiono de Ĉinio. Ŝi atingis la titolojn de Virina FIDE Majstro en januaro 2004, Virina Grandmajstro en januaro 2007 kaj Grandmajstro en aŭgusto 2008. En 2010 ŝi gajnis la Mondan Virinan Ĉampionumon en Hatay, Turkio en la aĝo de 16. Ŝi gajnis la venontajn 3 ĉampionumojn: en 2011, 2013 kaj 2016, ŝi venkis en ĉiuj ĉampionumoj sen perdo de ludo per totalo de (+10-0=14) kontraŭ tri malsamaj kontraŭuloj, sed estis aŭ frue eliminita aŭ decidis ne partopreni en la postaj ĉampionumoj en kiuj la titolo estis decidita per simpla elimina turniro (en 2012, 2015 kaj 2017).
Hou estas la tria virino, kiu iam ajn estis inter la supraj 100 ludistoj de la FIDE rangolisto, post Maia Chiburdanidze kaj Judit Polgár ĉe la aŭgusta 2014 FIDE liston. Ŝi estas vaste rigardita kiel la plej bona aktiva virina ŝakludanto. Ŝi estas la aktuala plej bone rangigita ludantino, 72 poentoj antaŭ #2 Humpy Koneru.
Kariero
Hou komencis ludi ŝakon regule kiam ŝi estis kvinjara sed jam estis fascinita per la ludo kiam ŝi estis tri jara. La patro de Hou, Hou Xuejian profesie magistrato, ofte prenis sian junan filinon al librovendejo post manĝo. Li rimarkis ke la knabineto ŝatis rigardi vitrajn ŝakpecojn malantaŭ la fenestro. Li poste aĉetis al lia filino ŝian unuan ŝakludon. La 3 jaraĝa infano povis venki sian patron kaj avinon post kelkaj semajnoj. En 1999 ŝia patro dungis ŝakmentoron IM Tong Yuanming, por sia 5 jaraĝa filino. Tong poste diris ke Hou havis nekutiman talenton, montrante "fortan fidon, eminentan memoron, kalkuligan kapablon kaj rapidan reagon".
En 2003 Hou ludis kontraŭ la ĉefa trejnisto de la ŝakteamoj de la ĉinaj naciaj viroj kaj virinoj, Ye Jiangchuan. La ŝakmajstro estis surprizita ke la 9 jaraĝa infanino povis identigi preskaŭ ĉiujn liajn malfortajn movojn. "Tiam mi sciis ke ŝi estis escepta geniulo" Ii diris. Tiun jaron Hou fariĝis la plej juna membro de la nacia teamo kaj gajnis la unuan lokon ĉe la Monda Junulara Ĉampionumo por knabinoj en kategorio Sub-10. En junio 2007 ŝi iĝis la ĉina plej juna iam ajn nacia ĉampiono.
Ŝi estis akceptita en la Nacia Ŝakan Centron, akademio por junaj talentaj ludantoj el la lando, en Pekino kiam ŝi estis dek kun gvidaj ĉinaj grandmajstroj Ye Jiangchuan kaj Yu Shaoteng kiel ŝiaj trejnistoj. Por subteni ŝian ŝakkarieron ŝia familio transloĝiĝis al Pekino en 2003. La patrino de Hou iama flegistino akompanis sian filinon al serio de internaciaj turniroj. Hou estas hejme edukita, ŝia preferata ŝakludanto estas Bobby Fischer. Ŝia patrino Wang Qian akompanis ŝin al multaj internaciaj turniroj kiam ŝi estis juna.
Hou provis balanci ŝakon kun vivo ekstere de ĝi. Ŝi enskribiĝis en la Pekina Universitato dum 2012, por studi Internaciajn rilatojn, kontraŭ la deziroj de sia trejnisto. Ŝi prenis plenan kurson kaj partoprenis multajn ekster planajn agadojn, post diplomiĝo ŝi estis akceptita de la Universitato de Oksfordo por magistriĝi pri Publika Politiko.
2003
Ŝi venkis en sia unua internacia turniro per 9½/11 (+8=3-0) en la knabina sekcio Sub-10 de la Monda Junulara Ĉampionumo en Halkidiki, Grekio en oktobro-novembro 2003. En novembro ŝi faris sian debuton en la Nacia Virina Ŝaka Ĉampionumo, okazigita en Shanwei, Gŭangdongo. Ŝi finis en 14a loko per 3½/9 kaj efikeco de 2202.
2004
La 1an de januaro 2004 ŝi ricevis sian unuan Internacian FIDE rangon de 2168, kiu aŭtomate kvalifikis ŝin por la titolo de Virina FIDE Majstro. En aprilo ŝi konkuris ĉe la Ĉina Teama Ĉampionumo (virina) en Ĝinano, Ŝandongo. Ŝi atingis 1½/7 kie ŝi alfrontis mezan opoziciorangon de 2316.
En novembro, ŝi finis unua (kun Yu Yangyi, Jules Moussard kaj Raymond Song) en la sub-10 sekcio de la Monda Junulara Ĉampionumo okazigita en Heraklio, Kreto, Grekio per 9/11 (+8=2-1).
2005
En februaro ŝi konkuris ĉe la 4a Aeroflot Malferma Turniro (grupo C) en Moskvo, kie ŝi atingis 2/5.
En aprilo ŝi finis kvina per poentaro de 7/11 (+6=2-3) ĉe la 3a Arrows pokalo 2005 virina ŝakturniro en Ĝinano, Ĉinio. En tiu turniro, ŝi venkis la internacian majstron Almira Skripchenko kaj atingis efikecon de 2393.
Dum junio-julio ĉe la 2a Ĉinio-Francio Junulara Matĉo ĉe Ŝenĵeno, Gŭangdongo, Hou Yifan atingis 3/8 (+2=2-4). La ĉina teamo (Zhou Jianchao, Zhao Jun, Zhao Xue kaj Hou) venkis en la matĉo 19-13.
En julio ĉe la Festival Open International des Jeunes en Saint-Lô, Francio, ŝi atingis la duan pozicion el 75 ludantoj per 6/8 malantaŭ Wen Yang. En julio ĉe la Monda Junulara Ŝaka Ĉampionumo en Belfort, Francio Hou Yifan estis 5a en la sekcio Sub-12 per 8/11 (+5=6).
En oktobro ŝi sukcesis kvalifiki por la Monda Virina Ŝaka Ĉampionumo, kiu okazis en marto 2006. Malgraŭ ŝia Elo nur 2220 kaj rangigita #28 en sia propra lando, ŝi kvalifikiĝis venkante en la Ĉiana Virina Zona Turniro (3.5) per 6/9 poentoj kaj efikeco de 2526, antaŭ pluraj superaj konataj ĉinaj ludantoj.
La 6a Monda Teama Ŝaka Ĉampionumo okazis en Be'er Ŝeba, Israelo de la 31-an de oktobro ĝis la 11-an de novembro. Ĉinio partoprenis per du teamoj la vira kaj virina, kio estis la dua fojo en la historio kie la teamo de virinoj konkuris en kio tradicie estis miksita teamaranĝo. Tio estis la unua grava teama turniro de Hou Yifan kaj ŝi estis la plej juna partoprenanto tie kun 11 jaroj. Ŝi ludis kiel dua rezervo kaj finis kun 0/3. La ĉina virina teamo egalis unu matĉon kaj perdis ĉiujn aliajn (+0=1-7) por fini en la lasta pozicio. La turniro estis gajnita de Rusio, Ĉinio (viroj) kaj Armenio trie.
En decembro Hou estis dua ĉe la Ĉinia Virinoj Selekta Turniro en Pekino por la 37-a Ŝakolimpiko, kiu okazis en majo-junio 2006 en Torino, Italio. Ŝi atingis 16½/28 kaj akiris 121 elo-poentojn. Ŝi aliĝis al la Olimpika teamo kun Wang Yu kaj Shen Yang la aliaj pintaj rezultuloj.
2006
Hou atingis la trian raŭndon (la lastaj 16) de la Monda Virina Ŝaka Ĉampionumo en marto 2006. Malgraŭ tio ke ŝia Elo estis 2269 kaj rangigita 56 el 64 ludantoj, ŝi venkis la IM Nadezhdan Kosintsevan (taksitan 2480) el Rusio 1½-½ en la unua raŭndo, tiam la eŭropa ĉampiono VGM Natalian Zhukovan (2432) el Ukrainio 2-0 en la dua raŭndo. Ŝi estis batita 0-2 de IM Nino Khurtsidze (2430) el Kartvelio en la tria raŭndo por fini kun efikeco de 2504.
En majo-junio 2006 Ĉinio estis tria gajnante bronzan medalon ĉe la 37-a Ŝakolimpiko en Torino, Italio. Hou Yifan atingis 11/13 (+10=2-1), ĉio sur la kvara tabulo dum ŝia olimpika debuto. Pro ŝia procenta rezulto de 84.6% ŝi gajnis arĝentan medalon por kvara tabulo (rezervo) kaj ŝia efikeco de 2596 estis la tria plej alta de la turniro.
La Ĉinaj Ĉampionumoj por viroj kaj virinoj okazis en Wuxi, Ĝjangsuo inter la 25-an de junio kaj la 6-an de julio 2006. Ni Hua gajnis la titolon de la viroj kaj Li Ruofan la virinoj. Hou Yifan estis kvara en la de virinoj (kategorio 5 per mezuma Elo de 2369) kaj atingis poentaron de 7/11 (+5=4-2) kaj efikeco de 2477.
En aŭgusto ŝi ludis en la Ĉina-Rusio Matĉo en Ergun, Mongolio. La turniro estis unu por viroj kaj unu por virinoj (kategorio 8 (mezuma Elo de 2444)). Rusio venkis la en vira turniro per 26½-23½ sed Ĉinio gajnis la virinan turniron per 28-22, venkante en la matĉo 51½-48½. Hou Yifan estis la plej bona ludantino per 6½/10 (+5=3-2).
Ĉinio kaj Francio ludis por la Trophée MULTICOMS en Parizo dum septembro 2006, kun ses viroj kaj tri virinoj en la teamoj. Francio gaknis la viran turniron 20-16. La virina sekcio superis la francan teamon per 12½-5½. La totala rezulto estis Ĉinio 28½-Francio 25½. Hou Yifan estis denove la ina ludanto kun plej multaj venkoj 5/6 kaj efikecon de 2498.
En oktobro en Erevano, Armenio ĉe la Monda Juniora Ŝaka Ĉampionumo (virina sekcio) malgraŭ esti nur 12 jarojn aĝa, Hou estis la plej bone rangigita ludantino kun 2481 kaj atingis la duan lokon per poentaro de 9/12 (+6=4-2) kundividita unua loko laŭ la punktoj kun ŝia samlandanino Shen Yang. Ŝia efikeco estis de 2469.
2007
En januaro 2007 Hou atingis estimindan kvinan lokon en Grupo C (Kategorio 10, 2486) de la Corus Ŝakturniro per poentaro de 7/13 (+4=6-3) kaj efikeco de 2513. Tiu rezulto kune kun la VGM normoj, kiujn ŝi gajnis ĉe la Zona Turniro, la 37-a Ŝakolimpiko kaj la Ĉina Ĉampionumo 2006 ebligis al ŝi atingi la VGM titolon, formale transdonita de la FIDE komence de januaro 2007.
Ĉe la Aeroflot Malferma Turniro en februaro 2007 kelkajn semajnojn antaŭ la 13a naskiĝtago de Hou, ŝi ludis en la A1-grupo por la unua fojo. Hou komencis bone kun du venkoj el du, venkis unue la rusan IM Nikita Vitiugov (2604) tiam la Eŭropa Ĉampionino, GM Emil Sutovsky el Israelo (2629). Tamen en la tria raŭndo ŝi estis venkita de la rusa ĉampiono Dmitry Jakovenko kaj atingis nur unu egalvenkon en ŝia venontaj kvin ludoj. Ŝi gajnis la finan raŭndon kontraŭ la greka grandmajstro Vasilios Kotronias por fini kun poentaro de 3½/9.
En marto ĉe la 1a Ruy Lopez International Festival (Kat. 15 (2607)) en Zafra, Hou ludis malbone kaj finis laste per 2/7 (+1=2-4). Ŝia efikeco estis de 2462.
Dum majo 2007 ĉe la 8a Ruso Teama Ŝaka Ĉampionumo (virina sekcio) en Dagomys, Hou ludis por Southern Ural Chelyabinsk sur la unua tabulo kaj atingis 6½/10 (+5=3-2). Ĉe la 1a Monda Virina Teama Ŝaka Ĉampionumo en Jekaterinburgo, Hou estis parto de la venka Ĉinia nacia teamo, kiu ankaŭ inkludis Zhao Xue, Ruan Lufei, Shen Yang kaj Huang Qian. Hou Yifan ludis sur la tabulo du en ĉiuj rondo atingis 7½/9 (+7=1-1) kaj gajnis la oran medalon. Ŝia efikeco estis 2559.
En junio 2007 ŝi gajnis sian unuan Ĉinan Ŝakan Ĉampionumon en Ĉongĉingo. Hou estis 13 jaraĝa tiutempe, superante la VGM Qin Kanying (kiu estis 14 aĝa kiam ŝi gajnis la titolon en 1988) rekordo kiel la plej juna ĉina ĉampiono. Hou atingis 9/11 (+7=4-0). Dua kaj tria loko iris al Zhao Xue kaj Shen Yang, respektive.