cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
504 Cora
504 Cora estas granda, tre hela asteroido de la ĉefa asteroida zono, malkovrita la de la usona astronomo Solon Irving Bailey elde la "Boyden stacio" de Arekipo (filio de la observatorio de la Universitato Harvard en Peruo).
Nomo
Ĝi ricevis la nomon de "Cora", edzino de unu filo de Virakoĉa, en la inkaa mitologio.
Saint-Georges-sur-Eure
Ĝiaj loĝantoj nomiĝas Saint-Georgiens.
Paul Axel Nylén
Esperanta agado
Nylén estis Esperantisto de aŭgusto 1892, ano de Klubo Esperantista en Upsalo de 1893. Li kunlaboris al la periodaĵo Lingvo Internacia de ĝia komenco en dec. 1895 kaj estis ĝia redaktoro 1897–1901. Li eldonis laŭ komisio de L.L. Zamenhof liajn propagandajn broŝurojn portugalan kaj holandan, 1896, laŭ komisio de Esperanto-Societo Espero en Petrograd anglajn broŝuron kaj lernolibron de Richard H. Geoghegan, 1898. Nylén multe korespondis kun Zamenhof, Vladimir Gernet, Wilhelm Heinrich Trompeter, Kazimir Ostanieviĉ, Paŭlo Lengyel, Charles Méray ktp. Li gvidis kursojn kaj tradukis multajn librojn.
Nylén ankaŭ estis vicprezidanto de la Esperanto-Klubo en Upsalo kaj Stokholmo, kunfondinto de Sveda Esperanto-Federacio (SEF) en 1906, post ĝia rekonstruo post la Ido-skismo 1909 ĝia vicprezidanto kaj de 1918 ĝia prezidanto, ekde 1934 honora prezidanto (sed aktiva). Prezidanto de Esperanto-grupo en Stokholmo 1909–1928, li ankaŭ prezidis la Skandinavan Kongreson de Esperanto en Göteborg en 1918. Inter junio 1918 kaj decembro 1920 li, kune kun la norvego Honoratus Bonnevie, estis la redaktoro de la bulteno La Espero, la nacia Esperanto-periodaĵo pri Svedio kaj tiutempe ankaŭ de Norvegio.
Lia Esperanto-sveda vortaro, Esperantisk-Svensk Ordbok, de 1932 baziĝas sur Plena Vortaro de SAT kaj aperis en dua eldono en 1954. Ĝi estas senrivala ĝis hodiaŭ. Por la inversa direkto nun ekzistas Ordbok Svenska-Esperanto, de Ebbe Vilborg de 1992.
Verkoj
Nylén estis la aŭtoro de multaj svedlingvaj informaj broŝuroj pri Esperanto, kaj ankaŭ estis redaktisto de la sveda Esperanto-gazeto La Espero, inter junio 1918 kaj decembro 1920 kune kun Honoratus Bonnevie, kaj denove en 1927, kaj krome konstante kunlaboris pri la gazeto. Sed li kontribuis ankaŭ al multaj aliaj gazetoj, kaj nelaste estis ĉefkunlaboranto de la Enciklopedio de Esperanto eldonita en 1934.
Pivotlingvo
Pivotlingvo aŭ pontolingvo estas artefarita aŭ natura lingvo kiun oni utiligas kiel intera lingvo por fari tradukon inter multaj malsamaj lingvoj. Inter iu lingvoparoj A kaj B, oni tradukas A ĝis la pivotlingvo P, tiam de P ĝis B. Pivotlingvo evitas la kombinatorian eksplodon kie oni bezonas tradukistojn trans ĉiu kombinaĵo de fontaj kaj celaj lingvoj, ĉar la lingvokombinaĵoj ne kreskas kvadrate sed lineare; oni devas koni nur la lingvon A kaj la pivotlingvon P (kaj iu alia devas koni la pivoton P kaj la lingvon B). Ĝi anstataŭas la bezonon pri malsama tradukisto por ĉiu ebla kombinaĵo de A kaj B.
La malavantaĝo de pivotlingvo estas ke ĉiu paŝo de retradukado lanĉas eblajn erarojn kaj dubasensecojn; utiligi pivotlingvon necesigas du paŝojn anstataŭ unu. Ekzemple, kiam Hernán Cortés komunikis kun mezamerikoj, li parolis la hispanan al Gerónimo de Aguilar, kiu parolis la ĉontalmajaan lingvon al La Malinche, kiu konis ambaŭ la ĉontalmajaan kaj la naŭatlan.
Ekzemploj
Oni ofte uzas pivotlingvojn kiel la angla, franca, rusa, kaj araba. Oni uzas interlingvaon kiel pivotlingvo en internaciaj konferencoj kaj proponas ĝin kiel pivotlingvo por la Eŭropa Unio. Esplorprojekto Distribuita Lingvo-Tradukado proponas la esperanton kiel pivotlingvo, kaj la Majstro Tradukvortaro uzas la internacian lingvon laŭ tia maniero en la esperanto-retejo Majstro.com. Oni specife evoluigis la artefaritan UNL kiel pivotolingvo.
En komputado
Pivotoĉifrado aŭ meza lingvo ankaŭ estas ofta metodo de datumotradukado por komputilsistemoj. Ekzemple, la Interreta Protokolo, XML kaj altnivelaj programlingvoj estas pivotoĉifradoj de komputildatumoj kiuj tiam igitas ofte en internaj binarformatoj por specialaj komputilsistemoj. Oni originale desegnis la Unikodon kiel pivotoĉifrado inter diversaj karakteraj kodiĝoj. Tamen, la vasta adopto de Unikodo kiel aŭtomata normĉifrado negravigis ĉi tiun uzadon.
Bill Irwin
Li ekkarieris per stilo de vodevilo kaj famis pro sia kontribuo al la renasligo de usona cirko dum la 1970-aj jaroj. Li ofte aperis en kino kaj televido, kaj ricevis unu Premion Tony pro sia rolo en Who's Afraid of Virginia Woolf de Edward Albee en Brodvejo. Li estas konata kiel Mr. Noodle en "Elmo's World" de Sesame Street, kaj regule aperas kiel terapiisto en Law and Order: SVU.
9471 Ostend
9471 Ostend estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la belga astronomo Eric Walter Elst elde la Observatorio La Silla, en Ĉilio.
Nomo
Ĝi ŝuldas sian nomon al la belga urbo Ostendo, ĉe la flandra marbordo.
Skribsistemo
Skribsistemo estas signaro kun ties uzreguloj.
Skribsistemo estas fakorganizita, regula metodo (tipe normigita) de informa stokado kaj translokigo por la komunikado de mesaĝoj (esprimante pensojn aŭ ideojn) en iu lingvo vide (aŭ eventuale palpe) ĉifrante kaj malkodante (konate kiel skribo kaj legado) per aro da signoj aŭ simboloj, ambaŭ konataj ĝenerale kiel skribsignoj (kun la aro kolektive referita kiel skribaĵo. Tiuj skribsignoj, ofte inkluzive de literoj kaj nombroj, estas kutime registritaj sur daŭrebla medio kiel ekzemple papero aŭ elektronika stokado/ekrano, kvankam ankaŭ ne-daŭraj metodoj povas esti uzataj, kiel ekzemple skribo en sablo aŭ ĉielskribo ĉefe farita el aviadiloj.
La ĝeneralaj atributoj de skribsistemoj povas esti metitaj en larĝajn kategoriojn kiel ekzemple alfabetoj, silabaroj, aŭ emblemgrafioj. Ĉiu speciala sistemo povas havi atributojn de pli ol unu kategorio. En la alfabeta kategorio, ekzistas ke norma aro de literoj (bazaj skribaj simboloj aŭ grafemoj) de konsonantoj kaj vokaloj kiuj ĉifras surbaze de la ĝenerala principo kiujn la literoj (aŭ literparo/grupoj) reprezentas fonemojn (bazaj signifaj sonoj) de la parola lingvo. Silabaroj tipe korelacias simbolon al silabo (kiu povas esti pariĝo aŭ grupo de fonemoj, kaj estas konsideritaj la konstrueroj de vortoj). En emblemgrafio, ĉiu skribsigno reprezentas vorton, morfemon aŭ semantikan unuon (kiuj mem povas esti parigoj aŭ grupoj de silaboj). Aliaj kategorioj inkludas abjad'ojn (alfabeto kie vokaloj ne estas indikitaj entute) kaj abugidojn, ankaŭ nomitajn alfasilabaroj (kie vokaloj estas montritaj per diakritaj signoj aŭ alia modifo de konsonantoj). La kategorio de sistemo ofte povas esti determinita ĵus identigante la nombron da simboloj uzitaj ene de la sistemo. Alfabetoj tipe uzas aron de 20-al-35 simboloj por plene esprimi lingvon, dum silabaroj povas havi 80-al-100, kaj emblemgrafioj povas havi plurajn centojn da simboloj.
La plej multaj sistemoj tipe havos ordon de ĝiaj simbolelementoj tiel ke grupoj de ili povas esti kodigitaj en pli grandajn aretojn kiel vortoj aŭ akronimoj (ĝenerale leksemoj), kaŭzante multe pli da eblecoj (permutaĵoj) en signifoj ol la simboloj povas peri memstare. Sistemoj ankaŭ ebligos interligon ("ŝnurado kune") de tiuj pli malgrandaj grupiĝoj (foje referitaj per la nomo "signoĉenoj", "signovicoj" aŭ "signogrupoj") por ebligi plenan esprimon de la lingvo. La legadpaŝo povas esti plenumita fare de la leganto sole en la menso kiel interna procezo, aŭ esprimita vorte (tipe, 'laŭtlegadi). Historie, skribsistemoj formiĝis post kiam parola lingvo estis establita, kvankam la individuaj simboloj uzitaj (tipe ideogramo) eble antaŭis la parolan vorton. Speciala notacio konata kiel interpunkcio estas utiligita por helpi pri strukturo kaj organizo de multaj skribsistemoj kaj povas esti uzita helpi kapti nuancojn kaj varioj en la mesaĝo por signifi ke tio estas komunikite vorte per signalvortoj en tempigado, tono, akĉento, fleksio aŭ intonacio.
Skribsistemo ankaŭ tipe havos metodon por formatado de registritaj mesaĝoj kiu sekvas la regulojn de la parola versio kiel sia gramatiko kaj sintakso tiel ke la leganto havos la signifon de la celita mesaĝo precize konservita. Skribsistemoj estis antaŭitaj per pra-skribado, kiu utiligis piktogramojn, ideogramojn kaj aliajn mnemonikajn simbolojn. Al prs-skribo mankis la kapablo kapti kaj esprimi plenan vicon da pensoj kaj ideoj. La invento de skribsistemoj, kiu devenas de la komenco de la Bronzepoko aŭ la fino de la Neolitiko en la fino de la 4-a jarmilo a.K., ebligis la precizan daŭran registradon de homa historio en maniero kiu ne estis ema al la samaj specoj de eraro al kiu buŝa historio estas riska. Baldaŭ poste, ĝi disponigis fidindan formon de longdistanca komunikado. Kaj kun la apero de eldonado, ĝi disponigis la komunikilon por frua formo de amaskomunikado. Sekuraj skribaj komunikadoj ankaŭ fariĝis pli fidindaj kun la invento de ĉifrado.
Skribsistemojn oni povas klasigi laŭ la specoj de agoj, kiujn ili prezentas; ekzemple la jenaj: dancoskriboj, muzikskriboj, ĵonglskriboj, kaj precipe parolskriboj.
Klasigo laŭ tipo
En klasigo laŭ tipo oni rigardas, kiel funkcias la signoj de la skribsistemo. Ekzemple ĉu ili notas sonerojn (fonemojn), voĉerojn (silabojn), vortojn... La malfacilo ĉi tie estas, ke multaj sistemoj miksas diversajn specojn de signoj. Ekzemple en la esperanta skribo la signo "a" notas sonon, nome [a], sed la signo "2" prezentas vorton, nome "du". Ĝi do miksas signospecojn. Alternative oni povas rigardi la sonliterojn kaj la ciferojn kiel du sistemojn. Sed klare apenaŭ ekzistas "puraj" klasoj de skriboj.
Wijtze Nutters
Wijtze NUTTERS (naskiĝis la en Leeuwarden, mortis la  en Amsterdamo) estis socialdemokrata — kaj post 1917 komunista — tipografo, ĵurnalisto, redaktoro kaj pioniro de la Nederlanda laborista esperantismo. Li estas konata kiel redaktoro de la esperanta gazeto Internacia Socia Revuo, la nederlanda-esperanta periodaĵo Laborista Esperantisto kaj de la nederlandlingva komunista ĵurnalo De Tribune.
Antaŭ la esperantistiĝo
Nutters plenkreskis en malstabila familio, kiu transloĝiĝis de Leeuwarden al Amsterdamo en 1881. Ili loĝis en la malriĉa distrikto de Jordaan, sed neniam restis sub la sama adreso dum longa tempo. Lia patro estis tapetisto kaj malsukcesa ŝtelisto, kaj inspiris al la 13-jaraĝa Nutters la ŝtelon de kupra tubo kaj du pakaĵoj de tukoj el vaporŝipo. Pro tio Nutters estis kondamnita al reedukejo ĝis sia 18-a vivjaro en Doetinchem, kie li estis edukata pri tipografio. Ree en Amsterdamo en 1890, Nutters kompostis por la Savarmeo kaj li memlernis la anglan, la germanan kaj la francan. Ankaŭe li provis trovi eniron al la profesio de eldonisto. Nutters eldonis broŝuretojn, kaj je la fino de la jarcento li okupis sin pri skribado de enciklopedio. Nutters volis mem eldoni ĝin, presi ĝin kaj vendi ĝin. Kiam ĉi tio ŝajnis neebla, la eldonejo Vivat dungis lin por kompletigi sian projekton. Nutters laboris dum dek jaroj kiel esploristo kaj verkisto en servo de la firmo, kiu apenaŭ ebligis lin subteni sian familion.
Ordeno de Montesa
La Ordeno de Sankta Maria de Montesa kaj de Sankta Georgo de Alfama estas religia kaj militista ordeno fondita de la reĝo Jakobo la 2-a de Aragono en la 14a jarcento (1317). En la aktualo survivas kiel korporacio de honora kaj nobela karaktero.
Skribsistemo
Klasigo laŭ historio
(Vidu ekzemplon en la artikolo listo de lingvoj laŭ skribsistemo.)
Wijtze Nutters
Al organizita laborista esperantismo
En 1907 fondis ambaŭ viroj en iliaj hejmurboj la unuajn nederlandajn asociojn de laboristaj esperantistoj. La 1-an de majo 1911, ambaŭ asocioj oficiale kuniĝis per la fondo de la Federacio de Laboristaj Esperantistoj (FLE), kiun Nutters prezidis. Ĉar juna movado ne eblas travivi divide, ĝi iĝis strikte neŭtrala. Ne nur socialistoj, sed ĉiuj laboristoj estis bonvenaj en FLE. En la unuaj jaroj la plejparto de anoj estis la anarkiistaj legantoj de Het Volksdagblad. Sub la gvidado de Nutters, FLE ankaŭ klopodis allogi socialdemokratajn anojn. Nutters faris paroladojn kaj kursojn en lokaj sindikatoj socialdemokrataj — sekcioj de la Nederlanda Ligo de Fak-Asocioj (NVV) — kaj anarki-sindikatistaj — sekcioj de la Nacia Sekretariejo de Laboro (NAS). La plivastigo de FLE per aliĝoj de socialdemokratoj plirapidiĝis kiam Nutters permesis enketi en la populara socialdemokrata ĵurnalo Het Volk en 1912 pri ĉu la legantoj interesiĝis pri ĉiusemajna Esperanto-kurso en la ĵurnalo. Pozitiva respondo, inkluzive de Hendrika Troelstra, la fratino de la fama SDAP-estro Pieter Jelles Troelstra, komencis la socialdemokratan epokon de laborista esperantismo en Nederlando. Dum du jaroj, en kiuj Nutters montris sin neŭtrala prezidanto, FLE-sekcioj establiĝis en Aalsmeer, Dordrecht, Haarlem, Leiden, Schiedam, Venlo, Zaandam kaj Zaandijk.
Preĝejo Sankta Francisko el Asizo (Vértesboglár)
Preĝejo de Sankta Francisko el Asizo estas romkatolika preĝejo en Hungario, en vilaĝo Vértesboglár, laŭ la ĉefstrato.
Wijtze Nutters
Redaktoro de Internacia Socia Revuo
En 1912 la prezidantrolon de FLE transdonis Nutters al J. Snel, kaj Nutters koncentriĝis pri la redaktado kaj administrado de la unua esperantlingva socialista revuo, la Internacia Socia Revuo. La revuo jam ekzistis dum kvar jaroj kaj havis tricent abonantojn kiam Nutters iĝis la redaktoro en 1911. Ĝi donis spacon al teoriaj artikoloj pri historio, politiko kaj vivstilo kaj Nutters aldonis sekcion, kiu priskribis la progreson de la socia movado en ĉiuj landoj. En la tri jaroj de redaktado de Nutters, la eldonkvanto pli ol duobliĝis. Nutters ankaŭ aldonis pli da spaco por diskutoj, kun speciala sekcio nomite ‘Respondoj kaj Protestoj’. Li ankaŭ mem debatis kaj montriĝis ĝisosta oponanto de agitada anarkiismo kaj violenta revolucio. Li derivas siajn argumentojn de sia konfido en socialdemokratiismo kaj la asociita konstitucia ŝtato. La revuo plejparte publikigis artikolojn pri socialismo, ne multe pri esperantismo, kaj ankaŭ provis atenti ne-esperantistojn.
Skribsistemo
Klasigo laŭ historio
En klasigo laŭ historio oni atentas, kiel skribosistemoj naskis unu la alian kaj evoluis. La malfacilo ĉi tie estas en la mankoj de historia scio kaj en la kelkfoje miksita aŭ nerekta genealogio de sistemoj. Ekzemple, en la komenco de vasta familio de sonskriboj, kiu daŭras ĝis nia nuna latinida, la sudaraba skribo, la ugarita kaj la fenica iel parencas. Sed kiel? Neniu ĝis nun klare montris historian linion.
Preĝejo Sankta Francisko el Asizo (Vértesboglár)
Historio
En la tiam nomata Boclar paroĥo funkciis jam en 1332. Dum dominado de turkoj ĝi ne funkciis, oni refondis ĝin en 1761. La nun videbla preĝejo konstruiĝis en 1810. La orgeno estis farita en 1877, en 1986 ĝi trakonstruiĝis.
Wijtze Nutters
Redaktoro de Internacia Socia Revuo
En 1913 en la Internacia Socia Revuo Nutters verkis agresan atakon kontraŭ Harm Kolthek, la prezidanto de NAS. Kolthek, laŭ Nutters, aprobis la murdon de aŭstra socialdemokrata Franz Schuhmeier kaj alvokis nederlandajn anarki-sindikatistojn al preni la atakon kiel ekzemplo. Kolthek baldaŭ estis informata pri ĉi tiu akuzo, kaj la revuo publikigis sian respondon en Esperanto. Nutters ankaŭ kreis projekton traduki kaj eldoni diversajn socialismajn verkojn kune kun la abonantoj. Malgraŭ lia politika prefero, Nutters sukcesis agi kiel neŭtrala redaktoro. La revuo eldonis inter 1912 kaj 1914 dek socialismajn verkojn, el kiuj Nutters tradukis paroladon de Wilhelm Liebknecht, broŝuro de Ferdinand Domela Nieuwenhuis kaj La Mizeruloj (1862) de Victor Hugo, ĉi-lasta sub la pseŭdonimo Centezimala. Tiam, kiam la unua mondmilito eksplodis en 1914, la revuo malaperis.
Skribsistemo
Aliaj klasigoj
Aliaj klasigoj prezentas skribosistemojn ekzemple laŭ geografio aŭ laŭ aboca ordo de iliaj nomoj. Tiaj klasigoj oportunas, sed ne helpas en la kompreno de la esenco de skribo.
Maniero registri informojn
Wells argumentis, ke skribo estis la kapablo "registri konsentojn, leĝojn, ordonojn. Ĝi ebligis la kreskon de ŝtatoj pli grandaj ol la malnovaj urboŝtatoj. La ordono de pastro aŭ reĝo kaj lia sigelo iris pli foren ol lia vido kaj voĉo, kaj supervivis lian morton"
Skribsistemoj
La pli multaj skribsistemoj iras en unu el kvar kategorioj: Alia kategorio, ideograma skribo, kiu havas simbolojn por ideoj, neniam sufiĉe evoluis por reprezenti lingvon. Sesa kategorio, piktograma skribo ne sufiĉas por memstare reprezenti lingvon, sed ofte estas la kerno de logogramoj.
Vorterosignoj
Neniu skribsistemo estas tute logograma: ĉiuj havas fonemajn erojn aldone al logogramoj, kiel En la ĉina, ĉirkaŭ 90 % de la literoj estas kombinaĵo de semantika (signifoklariga) ero, nomita radiko kun ekzistanta litero por indiki la elparolon, nomita fonetika. Tamen tiaj fonetikaj eroj kompletigas la vorterosignajn erojn, ne male.
La ĉefa vorterosigna sistemo uzita nuntempe estas la ĉinaj literoj, uzataj kun kelkaj modifoj de multaj lingvoj de Ĉinujo, de la japana, kaj iom malpli de la korea en Sudkoreujo. alia estas la klasika Yi-skribo.
Silabaroj
Silabaro estas aro de skribaj simboloj, kiuj reprezentas pli-malpli silabojn. Signo en silabaro tipe reprezentas konsonanton sekvatan de vokalo, aŭ nur vokalon, kvankam en iuj skriboj pli kompleksaj silaboj (ekzemple konsonanto-vokalo-konsonanto aŭ konsonanto-konsonanto-vokalo) povas havi apartajn signojn. Silaboj rilataj fonetike ne estas indikitaj en la skribo, tiel ekzemple la silabo "ka" povas esti tute malsama de la silabo "ki", same ankaŭ silaboj kun samaj vokaloj povas esti tute malsamaj.
Silabaroj taŭgas plej bone al lingvoj kun relative simpla silaba strukturo, kiel la japana. Aliaj lingvoj, kiuj inkluzivas silaban skribon estas liniskribo B de la mikena greka, la ĉeroka, la ndjuka (angle bazita kreola lingvo de Surinamo) kaj la vai-lingvo de Liberio.
La plej multaj vorterosignaj sistemoj havas fortan silaban eron. La etiopa skribo, kvankam teknike alfabeta sistemo, kunigis konsonantojn kaj vokalojn tiel, kiel oni lernas ĝin kiel silabaron.
Alfabetoj
Alfabeto estas malgranda aro de simboloj, el kiuj ĉiu reprezentas pli-malpli aŭ historie fonemon de la lingvo. En perfekte fonologa sistemo, kiel estas tiu de Esperanto, fonemoj kaj literoj korespondas perfekte dudirekten: skribanto povas antaŭdiri la ortografion de vorto elparolata, kaj parolanto povas antaŭdiri la elparoladon de vorto pro la ortografio.
Ĉar lingvoj ofte evoluas sendepende de sia skribsistemo, kaj skribsistemoj pruntis el lingvoj al kiuj ili ne estis destinitaj, la grado je kiu literoj de alfabeto korespondas al fonemoj de lingvo, grande varias de unu lingvo al la alia, kaj eĉ ene de unu lingvo.
Abĵadoj
En la plej multaj alfabetoj de la Mezoriento, nur konsonantoj estas reprezentataj, aŭ vokaloj povas esti indikataj per aldonaj signetoj. Tia eco devenas de la egiptaj hieroglifoj. Tiajn sistemojn oni nomas abĵadoj, kiu devenas de la araba vorto por alfabeto.
Abugidoj
En la plej multaj alfabetoj de Hindujo, kiel Ĥaroŝti, kaj sudorienta Azio, vokaloj estas reprezentataj per signetoj aŭ modifo de la formo de la konsonanto. Tiujn oni nomas abugidoj. Iuj abugidoj, kiel la etiopa kaj la algonkena lingvaro estas lernataj de infanoj kiel silabaroj kaj estas ofte nomitaj tiel. Tamen, male al veraj silabaroj, ne ekzistas sendependaj signoj por ĉiu silabo.
Trajtecaj skriboj
Trajteca skribo havas ne arbitrajn literformojn, sed ĝiaj literoj enkodigas fonologajn trajtojn de la fonemoj, kiujn ili reprezentas. Ekzemple ĉiu sono elparolita de la lipoj (labialaj sonoj) povas havi komunan econ. En la latina alfabeto tio okazas ĉe la literoj "b" kaj "p", tamen la labiala "m" tute malsamas, kaj la similaspekta "q" ne estas labiala. En la korea hangul, tamen, ĉiuj kvar labialaj konsonantoj baziĝas je la sama baza ero. Tamen, praktike, la korea estas lernata de infanoj kiel ordinara alfabeto, kaj la trajtecaj eroj plej ofte ne estas rimarkitaj.
Alia trajteca skribo estas la signoskribo, la plej populara skribsistemo por multaj gestlingvoj, kie formoj kaj movoj de la manoj kaj vizaĝo estas bilde reprezentataj.
Trajteca skriboj ankaŭ oftas en fikciaj aŭ inventitaj sistemoj, kiel la tengvara de Tolkien.
Direkto
Skribsistemoj estas grafike karakterizitaj per la direkto en kiu ili estas skribitaj. Egiptaj hieroglifoj estis skribitaj aŭ maldekstre dekstren aŭ dekstre maldekstren, kun la bestaj kaj homaj ideogramoj turnitaj al la komenco de la linio. La frua alfabeto povus esti skribita en multaj direktoj: horizontale (flank-al-flanke), aŭ vertikale (supren aŭ malsupren). Antaŭ normigado, alfabeta skribado estis farita kaj maldekstre-dekstren (MAD, angle LTR, latine sinistrodextral) kaj dekstre-maldekstren (DAM, angle RTL, latine dekstrinistral). Ĝi plej ofte estis skribita bustrofedone: komencante en unu (horizontala) direkto, poste turniĝante ĉe la fino de la linio kaj inversigante direkton.
Tünde Emese Puskel
Tünde Emese PUSKEL [puŝkel] estas rumania hungara redaktorino. Ŝi naskiĝis Dileu Nou la 3-an de majo 1956. Ŝi estas la edzino de ĵurnalisto Péter Pál Puskel.
Wijtze Nutters
Redaktoro de De Tribune kaj la komunista Internacia Socia Revuo
Post la milito komenciĝis, Nutters iĝis redaktoro de Het Volksdagblad. En la presejo de tiu ĵurnalo ankaŭ presis De Tribune, la marksista teoria, ĉiusemajna gazeto de la Socialdemokratia Partio, la posta Komunista Partio de Nederlando (CPN). Het Volksdagblad bankrotis en aprilo 1916, kaj ambaŭ redakcioj decidis kunigi kaj igi De Tribune ĉiutaga gazeto. Nur Nutters sciis kiel aldoni ĉiutagan ĵurnalan enhavon al la teoria enhavo de De Tribune. La teoriaĵojn verkis interalie Anton Pannekoek, Henriette Roland Holst kaj Herman Gorter. Nutters agis kiel la sola oficeja redaktoro. Inter 1916 kaj 1920, Nutters perdis siajn socialdemokratiajn ideojn. En 1920, la Internacia Socia Revuo revenis dum ses monatoj. La unua numero konsistis preskaŭ tute el tradukojn farite de Nutters, interalie tradukoj de Pannekoek, Roland Holst, Vladimir Lenin kaj Henri Barbusse. Nutters mem ankaŭ verkis artikolon pri la represio de revoluciemaj socialistoj en Belgio. La eldono montras la novan lojalecon de Nutters al komunismo kaj la Oktobra Revolucio – antaŭ la milito, li ankoraŭ skribis pri revolucio kiel barbaraĵo kontraŭdemokrata.
Tünde Emese Puskel
Kariero
Tünde Emese Puskel diplomitiĝis en UBB de Kluĵo pri hungara-franca lingvoj (1981). Ŝi instruis en Mailat (1981-89), Arad (de 1990l); dume ŝi estis ĉefredaktorino inter 1990-94 de la hungara dissendo de la loka televido, de 1994 raportistino de Duna TV, de Magyar Televízió, de hungara elsendo de rumana televido de Bukareŝto. Inter 1992-96 ŝi estis redaktorino de porgelernanta gazeto Kópé.
Wijtze Nutters
Redaktoro de De Tribune kaj la komunista Internacia Socia Revuo
Dum la milito li verkis la De Tribune-artikolon ‘Rifuzu pagi la gason’ kaj iris dum unu monato en malliberejo. Nutters ankaŭ helpis la Kominternon per kontrabandi fuĝantan bolŝeviston en boaton al Usono.
Esperanto en De Tribune
Pro la nova posteno de Nutters kiel redaktoro kaj ĵurnalisto, li perdis tempon por Esperanto. Krom redaktado, li laboris por la Internacia Ruĝa Helpo kaj la Internacia Laborista Helpo. Li prizorgis la sekcian bibliotekon de CPN kaj tradukis verkojn de Victor Hugo el la franca al la nederlanda. Li presis ilin kiel felietonoj en De Tribune. Pro manko de tempo, liaj esperantaj eldonoj ofte konsistis el represaĵoj. En De Tribune li reklamis sian esperantan lernolibron el 1909, kaj inter 1921 kaj 1923 la pamfleto Waarom Esperanto (‘Kial Esperanto?’) aperis, konsistante el antaŭe eldonitaj propagandaj artikoloj. De Tribune ankaŭ donis spacon por Esperanto. Kvankam partiestrano Willem van Ravesteyn en 1908 skribis en De Tribune, ke Esperanto estis burĝa malsaĝeco, post la veno de Nutters la ĵurnalo iĝis pozitiva al Esperanto. Inter novembro 1925 kaj aprilo 1926, De Tribune havis ĉiutagan sekcion “Laboristaj voĉoj el ĉiu terparto”, kie eksterlandanoj speciale por la amsterdama redaktejo alsendis informojn pri la tutmonda komunista movado. La sendintoj uzis Esperanton kaj Nutters tradukis al la nederlanda. En la semajnfinaj numeroj de De Tribune ankaŭ aperis represo de la kurso de Nutters en Het Volk. Pri esperantisma movado aperis malofte artikoloj, kaj la artikoloj, kiuj ja aperis ne verkis Nutters, sed la juna esperantisto Gerrit Paulus de Bruin. Ŝajnas, ke Nutters ne plu estis sufiĉe informita por verki ĉi tiujn artikolojn. Sed Nutters ja restis fidela al Esperanto, per aktive propagandi inter amsterdamaj revoluciuloj ĝis la fino. Pro la kunlaboro inter NAS kaj CPH, Nutters rajtis instrui Esperanton al amsterdamaj laboristoj. Ekde 1919 ĝis lia morto, Nutters instruis ĉe la loka sekcio de NAS ĉiusemajnajn vesperlecionojn. En 1926 li malsanis dum longa tempo. Centoj da laboristoj kun diversaj esperantistaj kaj komunistaj asociaj flagoj portis la ĉerkon de Nutters al la tombejo.
Assistance publique – Hôpitaux de Paris
Assistance Publique–Hôpitaux de Paris (AP-HP) (Publika Asistado - Malsanulejoj de Parizo) estas la universitata hospitaltrusto funkcianta en Parizo kaj ĝia ĉirkaŭaĵo. Ĝi estas la plej granda hospitalsistemo en Eŭropo kaj unu el la plej grandaj en la mondo, kun 100 000 dungitojn kaj 10 milionoj da pacientoj jare.
(120453) 1988 RE12
(120453) 1988 RE12 estas malgranda malhela troja asteroido de Jupitero, kiu orbitas, kun meza klineco, en la ĉirkaŭaĵo de la punkto de Lagrange L5 de la sistemo Suno-Jupitero, tie estas en la tiel nomata «Troja Tendaro».
Malkovro
Ĝi estis malkovrita la 14-an de septembro 1988 de la usona astronomo Schelte J. Bus elde la Inter-Amerika observatorio de Cerro Tololo en Ĉilio.
Preĝejo Sankta Francisko el Asizo (Vértesboglár)
Konstruaĵo
La konstruaĵo situas sola, antaŭe 3 skulptaĵoj pri Johano Nepomuko (el la 18-a jarcento), Sankta Floriano (de 1870) kaj Sankta Vendelo (el la 1800-aj jaroj). En mezo de la fasado sube estas la enirejo, pli supre la turo altiĝas. En fino de la konstruaĵo estas videbla la sanktejo, kiu estas malpli larĝa, ol la navo. La apuda sakristio estas tre malgranda. Interne la flanka altaro, predikejo, benkoj restis originaj el la frua 19-a jarcento.
Dolní Lipka
Dolní Lipka (Niederlipka) estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de urbo Králíky en distrikto Ústí nad Orlicí. Ĝi troviĝas proksimume 3 km nordokcidente de Králíky. En la jaro 2009 ĉi tie estis registritaj 46 adresoj. En la jaro ĉi tie daŭre vivis. Kondukas tra ĉi tie fervojlinio Dolní Lipka - Hanušovice kaj fervojlinio Ústí nad Orlicí - Lichkov - Štíty/Międzylesie.
Dolní Lipka estas ankaŭ nomo de katastra teritorio kun areo 4,2 km².
Skribsistemo
Direkto
Estas populara kredo ke maldekstre-dekstre skribo havas la avantaĝon, ke ĉar plej multaj homoj estas dekstremuloj, la mano ne malhelpas la ĵus skribitan tekston, kiu eble ankoraŭ ne sekiĝis, ĉar la mano estas sur la dekstra flanko de la plumo.
Historia signifo de skribsistemoj
Historiistoj distingas inter prahistorio kaj historio, kiu perdifine komenciĝis kiam estiĝis skribo. Kavaj pentraĵoj kaj petroglifoj de prahistoriaj popoloj povas esti konsiderataj praaĵoj de skribo, sed ili ne estas konsiderataj skribo mem, ĉar ili ne rekte reprezentas la lingvon. Temas pri praskribsistemoj.
Laŭ difino historio komenciĝis, kiam homoj skribis, antaŭ tiu momento oni parolas pri prahistorio.
Skribo evoluis pro ekonomia bezono en la Mezoriento. La arkeologo Denise Schmandt-Besserat klarigis pri la ligilo inter antaŭe ne klasigitaj argilaj tabuletoj kaj la unua konata kojnoskribo. La argilaj tabuletoj estis uzitaj por reprezenti varojn, kaj eble eĉ tempo-unuojn uzitajn por laboro, kaj ilia nombro kaj speco iĝis pli kompleksaj, kiam evoluis la civilizo. Ia komplekseco alvenis, kiam pli ol cent diversaj specoj de tabuletoj devis esti kalkulataj, kaj tabuletoj estis volvitaj en argilo kaj bruligitaj kun markoj pri la enhavo de la enaj tabuletoj. Tiaj markoj baldaŭ anstataŭis la tabuletojn kaj la argilaj kovertoj estis la prototipo de la unuaj argilaj skribtabuletoj.
Mezopotamio
La originala mezopotamia skribsistemo devenis de tia metodo de librotenado kaj fine de la 4-a jarmilo a.K., tiu evoluis al triangula grifelo premita en molan argilon por noti nombrojn. Al tio aldoniĝis ideograma skribo per akra grifelo por indiki, kio estis nombrita. Rond-grifela kaj akra-grifela skribo estis iom post iom anstataŭita de skribo, kiu uzis kojnoforman grifelon (de kie venas la nomo kojnoskribo), unue nur por vorterosigno, sed evoluis por inkludi fonemajn erojn ĉirkaŭ la 29-a jarcento a.K.. Ĉirkaŭ la 26-a jarcento a.K. kojnoskribo komencis reprezenti silabojn de la parolata sumera lingvo. En tiu periodo, kojnoskribo iĝis ankaŭ ĝenerala skribosistemo por vorterosignoj, silaboj kaj nombroj, kaj tiu skribo estis adaptita al alia mezopotamia lingvo, la akada, kaj de tiu al aliaj, kiel la huria kaj la hitita. Skriboj similaspektaj al tiu skribosistemo inkludas tiujn de la ugaritika kaj la malnova persa.
Ĉinujo
En Ĉinujo historiistoj trovis multon pri fruaj ĉinaj dinastiioj el tiamaj skribaj dokumentoj. La plej multaj de tiuj skribaĵoj el la dinastio Shang supervivis sur ostoj aŭ bronzaj platoj. Markoj sur testuda kiraso (uzitaj kiel orakola osto) estis datumita per karbono 14 je ĉirkaŭ 1500 a.K. Historiistoj eltrovis, ke la tipo de la materialo uzita efikis sur la aĵoj pri kiuj temis la skribo kaj la uzmaniero.
Oni antaŭlonge malkovris gravuraĵojn sur testudaj kirasoj el ĉirkaŭ 6.000 a.K., sed ĉu tiuj gravuraĵoj estas sufiĉe kompleksaj por esti nomitaj skribo, pri tio oni ankoraŭ diskutas. Se ĝi estos agnoskita skriba lingvo, tiam skribo en Ĉinujo antaŭis la mezopotamian kojnoskribon, kiun oni jam delonge konsideris la unuan skribon.
Egiptujo
La plej malnovaj konataj egiptaj hieroglifoj estas tiuj de la paletro Narmer datita je ĉirkaŭ 3200 a.K., kaj kelkaj lasttempaj malkovroj, kiuj eble estas iom pli malnovaj, kvankam la hieroglifoj estis bazitaj sur multe pli malnova arta tradicio. La hieroglifa skribo estis logografa kun fonetikaj aldonaĵoj, kiuj inkludis efektivan alfabeton.
Skribo estis grava por la egipta imperio kaj la scio pri legado kaj skribo estis rezervita al edukita elito de skribistoj. Nur viroj de aparta deveno ricevis permeson edukiĝi kiel skribisto por servi templan, faraonan aŭ militistan aŭtoritatojn. La hieroglifa sistemo estis de la komence malfacile lernebla, sed eble en postaj jarcentoj oni vole faris ĝin pli malfacila por protekti la pozicion de skribistoj.
Lisa Ray
Lisa Ray (naskiĝis la 4-an de aprilo 1972 en Toronto) – kanada-barata aktorino kaj manekeno, filino de bengalo kaj polino.
Ŝi rolas en filmoj de Holivudo kaj Bolivudo kaj mem substrekas, ke pli facile parolas pole ol en la hindia lingvo.
En 2009 oni malkovris ĉe ŝi kanceron de sango. La 22-an de aprilo 2010 oni anoncis, ke post transplanto de embriaj ĉeloj ŝi tute liberiĝis de ĉi tiu nesanigebla malsano.
Mulungu do Morro
Mulungu do Morro estas municipo de la brazila subŝtato Bahio, kiu taksis 12.249 enloĝantojn en 2010.
Skribsistemo
Egiptujo
La plej malnova konata alfabeto, la pra-ŝemida alfabeto, estis kreita en Egiptujo ĉirkaŭ 2000 a.K. el la hieroglifa prototipo kaj disvastiĝis dum la sekvaj 500 jaroj al Kanaano kaj al la cetero de la mondo.
Indusa valo
La indusoskribo rilatas al mallongaj vicoj de simboloj asociataj al la Induso-civilizacio, uzitaj inter -2600 kaj –1900. Spite de multaj provoj malĉifri ĝin, oni neniam sukcesis. Ĝi rilatas kutime al la Harappan-periodo, verŝajne evoluinta el pli baza formo post 3500 a.K.. Oni skribas ĝin de dekstre maldekstren, kaj foje ĝi iras tien kaj reen. Ĉar la nombro de ĉefaj signoj estas inter ĉirkaŭ 400 kaj 600, meze inter tipaj vorterosigna kaj silaba skriboj, multaj fakuloj taksis la skribon silaba (tipaj silabaj skriboj havas ĉirkaŭ 50 ĝis 100 signoj, kontraŭe vorterosignaj skriboj havas multe pli da ĉefaj signoj). Iuj fakuloj subtenas, ka struktura analizo indikas, ke algluema lingvo kuŝas sub la skribo. Tamen tion kontraŭas la ĉeesto de signoj, kiuj verŝajne reprezentas sufiksojn komence aŭ meze de vortoj.
Brahmia skribmaniero, aŭ Brama, estas la moderna nomo de skribmaniero de antikva Hindio. La Brahmia skribmaniero aperis kiel tute disvolvigita universala en Suda Azio almenaŭ ĉirkaŭ la 3-a jarcento a.K.
Turkmenujo
Lastatempe arkeologoj malkovris, ke ekzistis civilizacio en centra Azio, kiu uzis skribadon antaŭ 4.000 jaroj. Elfosado ĉe Aŝgabato, la ĉefurbo de Turkmenujo, rivelis skribaĵon sur ŝtonero uzita kiel stampa sigelo.
Fenicujo
La fenica skribo estis adaptita ĉirkaŭ la 11-a jarcento a.K. de pra-kanaa skribo, kiu mem pruntis ideojn el la egiptaj hieroglifoj. La skriba sistemo estis abĵada, tio estas skribsistemo, en kiu nur konsonantoj estis reprezentitaj. Tiu skribo estis transprenita kaj adaptita de la grekoj, kiuj adaptis iujn konsonantajn signojn por reprezenti siajn vokalojn. La alfabeto de Cumae estis varianto de la frua greka alfabeto kaj estis praulo de la etruska alfabeto kaj ties posteuloj kiel la latina alfabeto kaj la runoj. Aliaj posteuloj de la greka alfabeto estas la cirila alfabeto uzata por skribi interalie la rusan. La fenica sistemo estis ankaŭ transprenita al la aramea skribo, el kiu evoluis la hebrea skribo kaj la araba.
La tifinaga skribo (berberaj lingvoj) evoluis el la libia-berbera skribo, kiun oni supozas fenicdevena.
Mezameriko
Ŝtonplato kun 3.000-jaraĝa surskribaĵo estis malkovrita en la meksika ŝtato Veracruz, kaj estas ekzemplo de la plej malnova skribo en la okcidenta duonsfero. La dua plej malnova konata skribo estas tiu de la zapotekoj, datita je ĉirkaŭ 500 a.K.. Oni supozas ĝin olmeka.
El pluraj prakolumbiaj skriboj en Mezameriko, la plej evoluinta, kaj la nuran, kiun oni malĉifris estas la majaa skribo. La plej fruaj skribaĵoj identigeblaj kiel majaaj datiĝas de la 3-a jarcento a.K.. Skribon oni uzis ĝis iom post la alveno de la hispanaj konkistadoroj en la 16-a jarcento. La majaa skribo uzis vorterosignojn kompletigitaj de aro de silabaj glifoj, iom simila al la moderna japana skribo.
La majaa skribo aŭ la majaaj hieroglifoj, estas la skribsistemo uzita de la majaa civilizo en la Antaŭkolumba Ameriko, pli specife en la regiono Mezameriko. La skribaĵoj aŭ literoj estis nomataj hieroglifoj de la antikvaj eŭropaj esploristoj de la 18a kaj 19a jarcentoj, kiuj ne komprenis ĝian signifon, sed atribuis similecojn laŭ ilia aspekto kun la egiptaj hieroglifoj, kun kiuj la majaa civilizo ne havis kontaktojn. Temas pri la sola skribsistemo deĉifrita el la mezamerikaj skribsistemoj. La unuaj enskriboj identigeblaj kiel majaaj datas de la 3a jarcento a.K. kaj la skribo estis uzata ĝis iom da tempo post la alveno de la hispanaj konkistadoroj en la 16a jarcento (kaj eĉ poste en lokoj kiel Tayasal). La majaa skribo uzis logogramojn kompletigitajn de silabaj glifoj, kun funkcioj similaj al tiuj de la japana skribo.
Duskribismo
Nikola Raŝiĉ en sia eseo Digrafio: Speciala kazo de rilato inter lingvo kaj skribo ekas el la analizo de la rilato inter la parola kaj la skriba lingvoj, nome la skribsistemo. La sinsekvo okazas ĉiam en tiu direkto: unue oni parolas, poste oni skribas. En tiu evoluo iam oni elektas alfabeton kaj tio estas socia, politika kaj tre ofte eĉ religia decido. Tiu elekto povas esti ne ununura, tiele Rasiĉ klarigas la koncepton de duskribismo, kiel "du alfabetoj ene de unu lingva komunumo", kaj ene de ĝi la pli specifa kazo de digrafio nome kiam la uzo de diversaj skribsistemoj estas "socifunkcie determinita". Foje la kunekzisto de la du alfabetoj povas indiki kazon de transiro de unu al la alia, tiele temus pri alfabetŝanĝo por kio ĉiam estas kulturaj, sociaj, politikaj, ekonomiaj aŭ eĉ religiaj faktoroj kaj tialoj. Foje ne temas pri du alfabetoj, sed pri du ortografioj, kaj denove oni devas analizi kiuj kaj kiaj estas la tialoj de tio. La aŭtoro proponas diversajn konceptojn, terminojn (kiaj skizoskribio kaj skizografio) same kiel komentas la diversajn kazojn en precizaj lingvaj situacioj de ĉiuj kontinentoj. Ekzemple oni analizas almenaŭ supraĵe la kunvivadon kaj kelkajn historiajn elektojn aŭ ŝanĝojn de alfabetoj en Balkanio ĝis Moldavio ĉefe rilate al la cirila kaj al la latina alfabetoj, sed ankaŭ kun historia uzado de la araba. Kiam okazas skismografio, temas pri "konkurenco de du alfabetoj", kiel okazis kaj okazas en Hindio ĉefe inter arabidaj haj hindidaj normoj. La kazo de Bosnio estas speciale studita. Ĉiuj tiuj kazoj estas diferencaj el la pura diglosio, kie nepras diferenco de socia prestiĝo, dum ĉe duskribismo la divido de la taskoj estas ĉefe funkcia.
Kálmán Pusztai
Kálmán PUSZTAI [pustai] estas rumania hungara inĝeniero pri elektro, universitata profesoro. Li naskiĝis Koloĵvaro la 7-an de junio 1944.
Kariero
Kálmán Pusztai diplomitiĝis en teknikuniversitato de Kluĵo (1965). Li debutis en katedro de informatiko, kie li estis profesoro, katedrestro. Dume li instruis ankaŭ en Teknikuniversitato de Bukareŝto (1970-75), kie li doktoriĝis en pri komputiloj (1981).
Tenisa kubuto
Ekzistas du varioj de la malsano:
Oni trovas tiun malsanon foje ĉe tenisistoj, sed ĝi estas malofte ligita al sporta agado kaj troveblas pli ofte ĉe homoj, kiuj profesie movas la kubuton ree.
Ripozo kaj ĉeso de la respondecaj agadoj estas la plej grava parto de la kuracado.
2268 Szmytowna
2268 Szmytowna estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la finnlanda astronomino Liisi Oterma elde la Observatorio de Iso-Heikkilä en Turku.
Nomo
Ĝia nomo honoras la polan kemiistinon Maria Szmytówna (1909–1986).
Berberiso de Frikart
__DISAMBIG__
Biquinhas
(oficiale Município de) estas municipo en la subŝtato Minas-Ĝerajso de Brazilo. Ĝi situas en la sudorienta regiono de Brazilo, en la mezoregiono Central Mineira (do "Centro de Minas-Ĝerajso") kaj en la mikroregiono Três Marias. Laŭ la stato de en la komunumo vivis   sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². El tiuj, la nombro de voĉdonrajtuloj en la municipo en estis. La teritorio havas komunan limon kun.
Hinterschmiding
Hinterschmiding estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Freyung-Grafenau kaj en la distriktaro Malsupra Bavario de la federacia lando Bavario. Fine de la komunumo havis  loĝantojn. Samtempe la komunumo estas la administra centro de komunumaro, nomata Verwaltungsgemeinschaft Hinterschmiding, kiu krome konsistas el la najbara komunumo Philippsreut.
Zbigniew Bródka
Zbigniew Marcin Bródka (prononcu: Zbigniev Brudka; Esperantigite Zbignev Marcin Brudka) (naskiĝis la 8-an de oktobro 1984 en Głowno / prononcu: Gŭovno) estas pola rapidsketisto specialiĝanta en la distanco de 1500 metroj.
Biologia patento
Biologia patento estas patento pri invento en la kampo de biologio kiu laŭleĝe ebligas al la patentinto ekskludi aliajn el farado, uzado, vendo, aŭ importado de la protektita invento dum limigita periodo de tempo. La konsidero kaj atingo de biologiaj patentoj varias inter jurisdikcioj, kaj povas inkludi biologiajn teknologion kaj produktojn, genetike modifitajn organismojn kaj genetikan materialon. La aplikeblo de patentoj al substancoj kaj procezoj tute aŭ parte naturaj en origino estas subjekto de polemiko.
Zbigniew Bródka
Sport-kariero
Li estas la unua polo, kiu gajnis mondpokalon en rapid-sketado (distanco de 1500 m). Zbigniew Bródka estas ora medalisto de mondĉampionado en distanco de 1500 metroj en la Vintra Olimpiko 2014 en Soĉio kaj bronza medalisto de mondĉampionado en distanco de 1500 metroj (teame) en 2014 same en Soĉio. Krome li estas dekkelkfoja ĉampiono de Pollando, same en kurtdistanca kuro kaj longdistanca kuro. Pasintece li aktivis en atletiko kaj triatlono.
Miklós Apáti
Miklós Apáti [miklOŝ apAti] aŭ pli malofte Miklós Apáti Madár, laŭ hungarlingve kutima nomordo Apáti Miklós (Apáti Madár Miklós) estis hungara protestanta predikisto, pastro.
Zbigniew Bródka
Aliaj atingoj
La kromaj sukcesoj estas:
Miklós Apáti
Miklós Apáti naskiĝis la en Debrecen, li mortis la  en Debrecen.
Zbigniew Bródka
La profesia vivo
Profesie li estas fajroestingisto en la Distrikta Fajrobrigado en Łowicz / Loviĉo.
Miklós Apáti
Biografio
Miklós Apáti frekventis la kutimajn lernejojn en sia naskiĝurbo. Inter 1685 kaj 1689 li studis en pluraj nederlandaj universitatoj. Hejmenveninta kun protestantaj libroj li estis pastro en diversaj lokoj, fine ekde 1721 en sia naskiĝurbo.
NGC 59
NGC 59 (aliaj indikoj — PGC 1034, ESO 539-4, MCG -4-1-26, KDWG 2) estas galaksio en konstelacio Baleno.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Maldekstro Ekologio Libereco
Maldekstro Ekologio Libereco (itale: Sinistra Ecologia Libertà, mallongigo: SEL) estas itala balota listo, naskita por la Eŭropaj balotoj 2009. Antaŭe nomita "Sinistra e Libertà" (Maldekstro kaj Libereco), la listo estas komponita de:
Historio
Ĝi naskis en 2009 por la Eŭropaj balotoj. En 2010 Nicola Vendola iĝis prezidanto. La 16 septembro 2011 ĝi alianciĝas kun la Demokrata Partio kaj kun la Italio de la Valoroj. En 2013 en koalicio kun Demokrata Partio estis elektitaj 42 parlamentanoj, unua fojo por la partio, kaj krome, la 16 Marto 2013, la deputitino SEL Laura Boldrini iĝis prezidanto de la Ĉambro de la Deputitoj. Post la naskiĝo de la Registaro Letta la partio decidis opizicii, ĉar ĝi pensis ke la Demokrata Partio ne devis regi kun la Popolo de la Libereco.
Konvento de la Merced (Ciudad Real)
La antikva Konvento de la Merced en Ciudad Real (Hispanio), fondita en 1613, estas aktuale la Muzeo de la Merced. Ekde 2008 ĝi estas "Bien de interés cultural" (Havaĵo de kultura intereso), kun kategorio de monumento.
Ĝi estas simbola konstruaĵo de la Antikva Konvento de la Merced, de la 17a jarcento. En tiu konstruaĵo estis la unua mezlernejo de la provinco. En 2005 ĝi estis rehabilitata okaze de la celebro de la 4a Centjariĝo de La Kiĥoto kaj aktuale estas hejmo de la kolekto de Belartoj de la Muzeo de Ciudad Real kaj de la selekto de nuntempa arto hispana reprezenta de la 19a-21a jarcentoj. En ties flanko estas la fama kaj tipa strateto Pasaje de la Merced.
155138 Pucinskas
155138 Pucinskas estas asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la de la litovaj astronomoj Kazimieras Černis kaj Justas Zdanavičius elde la Observatorio de Molėtai (Molėtai, Litovio).
Nomo
Ĝia nomo honoras Aloyzas Pučinskas, asociatan profesoron ĉe la Observatorio de la Universitato Vilno. Fakulo pri Galaksia strukturo, interstela estingo kaj, li estas aùtoro de pli ol 15 sciencaj artikoloj, kunverkisto de ses libroj pri astronomio kaj aùtoro de multenombraj popularaj sciencaj artikoloj.
Beáta Sperlágh
Beáta Sperlágh naskiĝis la en Budapeŝto.
Kantono Monthureux-sur-Saône
Monthureux-sur-Saône estas kantono en la departemento Vosges en Francio. Kantono plejofte konsistas el nombro da malgrandaj komunumoj. La kantono Monthureux-sur-Saône konsistas el la sekvaj komunumoj:
Beáta Sperlágh
Biografio
Beáta Sperlágh akiris diplomon (MD) en Medicina Universitato Semmelweis en 1987. Ekde la sekva jaro ŝi laboris en la akademia medicina esplora instituto (ekde 2000 kiel farmakologo). Ŝi akiris sciencajn gradojn PhD en 1995 (kandidatiĝo), DSc en 2004, ambaŭ ĉe la akademio, ŝi habilitiĝis en la universitato en 2008, en la sekva jaro ŝi estis nomumita titulara profesoro. Intertempe ŝi iĝis vicinstitutestro. Ŝi ricevis premiojn inter 1993-2010. Ŝi havas edzon kaj naskis dufoje.
Tempigo
Tempigo signifas en la muzika praktiko (ĉefe en popularaj muzikstiloj kiel ĵazo, popmuziko, rokmuziko ktp.) la kapablon de muzikisto sekvi la bazan pulson de muzikpeco kaj ludi precize la tempovalorojn.
Aparte en ĵazo kaj parencaj muzikstiloj krom la frazigo specifa, individua traktado de la tempovaloroj estas esenca por la muzika esprimo. Krom la postulo, ludi la notvalorojn difinitajn en komponaĵo laŭ ĝusta tempmezuro kaj ritmo (muziko) (do je la ĝusta momento), ekzistas ankaŭ minimumaj deflankiĝoj de la notita aŭ pensita tempopunkto ambaŭdirekten laŭ imaginata linia tempoakso (vidu Interpulso).
Grosswangen
Grosswangen estas komunumo en la distrikto Sursee en Kantono Lucerno, Svislando. Ĝi havis 2896 loĝantojn je la 31-a de decembro 2008.
Geografio
Grosswangen situas en la tiel nomita Rot-Valo proksimume 5 kilometrojn okcidento de la Lago de Sempach. La komunumo konsistas krom el la ĉefvilaĝo Grosswangen mem el la vilaĝoj Innerdorf, Oberdorf, Rot, Sigerswil kaj Stettenbach.
La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 19,70 km², de kiuj 15,3% estas kovritaj de arbaro, 78,3% servas por agrikulturo kaj 5,9% por setlado.
Najbaraj komunumoj
La komunumo Grosswangen limas en nordo al Mauensee kaj Oberkirch, en oriento al Buttisholz, en sudo al Menznau kaj Willisau kaj en okcidento al Ettiswil.
Trafiko
La komunumo estas konektita al la publika transportreto per la aŭtobuslinio de Lucerno al Ettiswil. Tra la komunumo pasas la kantona ĉefvojo de Emmenbrücke al Dagmersellen. La plej proksima alveturejo al la svisa aŭtovojo A2 situas en distanco de 8 kilometroj oriente en Sursee.
Historio
La unua dokumenta mencio de Grosswangen datiĝas el la jaro 893 kiel Wanga.
Dum mezepoko en Grosswangen regis la Habsburgoj. Kiel parto de la Voktejo Wolhusen ĝi estis vendita en la jaro 1405 de la Habsburgoj al la urbo Lucerno, kiu atribuis ĝi tiam al la lucerna voktejo Ruswil. Dum la tempo de la Helveta Respubliko, la komunumo apartenis al la helveta distrikto Willisau. Per la mediacia akto de 1803 ĝi estis atribuita al la distrikto Sursee de Kantono Lucerno.
Laikeco
Laŭ tiu principo, la religio apartenas al la intimeco de ĉiu individuo. La religiaj konvinkoj (aŭ nekonvinkoj) de ĉiuj, tiam estas ignorataj de la administrejoj.
La laikeco postulas instruadon, en kiu la religia instruado (laŭ la senco "instruado de la fido"), ne ekzistas. Tamen, la prireligia instruado ne estas neakordigebla kun la laikeco, kondiĉe ke temu nur pri priskribo de la religiaj kutimoj, kaj ke ĉiuj religioj estu egale pritraktitaj, laŭ ekstera vidpunkto (konsiderante, ke tio eblas).
Diversaj konceptoj pri laikeco
Kutime esploristoj pri sociaj manifestacioj kaj literaturo pri la temo «laikeco» en la okcidentaj socioj distingas almenaŭ tri formoj de laikeco: 1) La unua estas la plej provata kaj akceptita laikeco, kiun ankaŭ religiemmuloj taksas «bona »: estas tiu kiu rekonas la aŭtonomion de la estrado de la teraj aferoj rilate la estrado de la spiritaj aferoj; tia laikeco engaĝiĝas por la maksimumigo de komunaj bonaĵoj avantaĝe de ĉiuj, kredantoj kaj nekredantoj (aŭ, se uzi ekvilalentajn formulojn, al la maksimumigo de la defendo kaj antaŭenigo de la homaj rajtoj kaj de la civilaj liberecoj). Sed precipe, tiu «bona» laikeco sin karakterizas per ĝia konvinko ke la politika bono ne havu arbitran karakteron, nome ne dependu de la arbitro de tiu kiu okaze retenas la povon. Aŭtonomio ne kunlimiĝas kun forigo aŭ ignoro, sed kreskiĝas en kunlaboro se miksiĝo de taskoj.
2) Laikeco malpli, nun, kunpartigita kaj pli apartiganta la du franĝojn (religia kaj kontraŭreligia), kiuj religianoj difinas «malbona», opinias ke ĉiuj religioj estas formoj antaŭmodernaj, infanecaj, mita-devenaj aŭ ĉiu-kaze nematuraj: ĝi vidas en religioj nesaneblan negativecon. Pro tio, ankaŭ se ĝi ilin pormomente toleras, fakte agas por ilin detrui kaj do por limigi ilian publikan spacon. Kio estas riproĉata al tiu formo de laikeco ne estas la rajto liberpensi sed la konstanta insido kaj pretendo ke ilia antropologia vidpunkto estu la unika vera kaj ke ĝi kunportu la lukton por marĝenigi aŭ malhelpi varispecajn sociajn kaj kulturajn kontribujon de la religioj kaj negi aŭ kaŝi ties plibonigajn influojn laŭlonge de la historio.
3) Tria laikeco estas pliakrigo de la dua kaj estas difinita ĉe trafitoj «malbonega». Temas pri laikeco kiu, trapenetrita de narcisa furoro kontraŭdogma, deklarita aŭ kaŝtrompa, opinias sia tasko persekuti (foje ankaŭ laŭ manieroj ekstremaj, nome perfortaj se ne sangaj) ĉiu dimension de penso kaj praktiko religia.
La du lastaj formoj de laikecoj eniras la koncepton de laikismo.
Franclingve
Francio.]