cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Xalapa de Enríquez
Historio
En la loko kie Jalapa estas hodiaŭ, ekzistis pluraj malgrandaj setlejoj de indiĝenoj centojn da jaroj antaŭ la hispana konkero en la 16-a jarcento. Ĉirkaŭ la jaro 1313, la setlejoj kuniĝis en unu grandan vilaĝon nomitan Jalapapan. En la mezo de la 15-a jarcento, la areo estis konkerita fare de la azteka reganto Moktezumo la 1-a.
En 1519 Hernán Cortés konkeris la vilaĝon survoje al konkerado de la tuta Azteka Imperio. La hispanoj distordis la nomon de la vilaĝo en Ŝalpa, sed la sono Ŝ estis faligita de moderna hispana, kaj en tiu kazo, kiel en aliaj kazoj, ĝi estis ŝanĝita al Ĥ (J en la hispana lingvo).
Vortonubo
Ĝenerale, la plej uzataj etikedoj aperas per literoj pli grandaj ol malpli uzataj. Tradicie, cele facilan trovon de la plej popularaj etikedoj, la vortoj viciĝas alfabet-orde. Klaki sur vorto kondukos vin rekte al paĝoj tem-ligitaj kun tiu vorto. Male, en vortonubo, vortoj ordiĝas laŭ kriterioj ne alfabetaj. La plej unua kaj plej fama vortonubo aperis ĉe la retejo Flickr, retejo kiu ebligas fotopartumadon. Tiu unua provo estis bazita sur la serĉilo Referral Zeitgeist de Jim Flanagran kiu ebligas vidadon de retejoj trafantaj aliajn retejojn. La blogserĉilo Technorati poste popularigis tiajn vortonubojn.
Xalapa de Enríquez
Historio
Kiam la hispanoj alvenis en la vilaĝon ĝi havis relative malgrandan loĝantaron, kaj en la sekvaj jaroj la loĝantoj komencis forlasi la lokon kaj la loĝantaro estas eĉ pli malkreskis. La situacio ŝanĝiĝis kiam en 1720 komerco en la areo komencis, kaj kiel rezulto pluraj familioj ekloĝis en Jalapa kaj la graveco de la setlejo pliiĝis. La 18-an de decembro 1791, Karolo la 4-a, reĝo de Hispanio, donis al Jalapa la oficialan statuson de urbo laŭ peto de la loĝantoj.
Vortonubo
= Litertipo =
Xalapa de Enríquez
Historio
En 1824, post la Meksika Milito de Sendependeco, la ŝtato Veracruz estis kreita kaj Jalapa estis deklarita la ĉefurbo de la ŝtato. En 1830 Jalapa ricevis la statuson de urbo. En 1892, la nomo de la urbo estis ŝanĝita al "Jalapa-Enriques" en rekono de la guberniestro de la stato de Veracruz tiutempe, Juan de la Luz Enríquez Lara.
Vortonubo
Du grandajn familiojn de vortonuboj oni povas distingi. Ili pli distingiĝas laŭ sia semantika valoro ol laŭ sia aspekto:
Xalapa de Enríquez
Ekonomio
La ekonomio de Jalapa estas bazita sur komerco, financaj servoj, fiŝkaptado, agrikulturo, kiu inkludas kultivadon de maizo, sukerkano, oranĝoj, kapsiketo kaj kafo, kultivado de floroj, kultivado de kano kaj industrio.
Vortonubo
= Vidu ankaŭ =
Xalapa de Enríquez
Edukado
Pluraj universitatoj funkciigas en la urbo, inkluzive de Verakruzana Universitato kaj Jalapa Universitato.
Transportado
La urbo estas servita fare de El Lancero Flughaveno, kiu ofertas flugojn al Meksikurbo, la ĉefurbo de Meksiko.
(156293) 2001 WB59
Malkovro
Ĝi estis malkovrita la en la kadro de la astronomia kampanjo " LINEAR " (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
August Oskar Bünemann
August Oskar Bünemann (naskiĝis la en Hamburgo; mortis la  en Hamburgo) estis germana esperantisto kaj komercisto.
Li naskiĝis 1885-a en Hamburgo kiel filo de eksportkomercisto Hermann Bünemann, patro de ses infanoj. Post la lernejaj jaroj li fariĝis lernanto en eksportfirmo, por fariĝi komercisto.
Li ofte restadis en eksterlando; li parolas 11 lingvojn kaj komprenis 4 pluajn. Li estis pioniro en la vegetara, liberpensa, pacifista kaj socialista movadoj.
En printempo 1905 li trovis okupon en Parizo, kie li restis ĝis printempo 1907. Tie en la vintro 1905-06, instigita de la Bulonja kongreso kaj de sia frato Paul en Anglujo, kiu jam unu jaron pli frue lernis Esperanton, li lernis nian internacian lingvon.
Li reiris al Hamburgo, kie la 26-a de novembro 1910 li edziĝis kun f-ino Elisabeth Huffineier, esperantistino kaj vegetaranino. En junio 1912 la familio Bünemann translokiĝis al Milano en la Itala Reĝlando, kie li fondis sian propran firmon kun itala socio, sub nomo Bünemann kaj Bartolucci. Ekde 1913 li ankaŭ estis vicprezidanto de Itala Esperantista Federacio.
Li estis membro de la Lingva Komitato kaj fervora kursgvidanto en Hamburgo. En 1914 li fondis la gazeton Vegetarano, kiun ĝis 1932 li lerte redaktis. Li tradukis de Ibsen: Reaperantoj (1-a eld. 1910, 2-a eld. 1924), verkis versaĵojn, multajn artikolojn en kaj pri Esperanto. Li estis kunlaboranto de Enciklopedio de Esperanto.
La mondmilito devigis la familion en aprilo 1915 foriri el Italio, kaj en februaro 1917, dum la severa malsatvintro en Germanujo, la geedzoj perdis sian karegan filinon Elisabeth naskigintan 1911. Li mem post multaj klopodoj sukcesis fariĝi, pro siaj lingvaj konoj, interpretisto. Li estis dum la lastaj militjaroj en Rumanujo kaj Francujo kaj revenis en decembro 1918 al sia familio. De tiam li restis loganta en Hamburgo.
Lis pranepo Ernst Bünemann estas esperantisto.
Pusano
Pusano (laŭ la esperantaj vortaroj kiel PIV, inspirite de la tradicia formo Pusan de la latinlitera transskribo de McCune-Reischauer), en la lastaj jaroj ankaŭ Busano (Busan laŭ la reviziita transskribo de la korea publikigita en 2000), en la korea alfabeto 부산 respektive per ĉinaj karaktroj 釜山, estas eksterdistrikta universitata urbo en la sudo de Sud-Koreio. Pusano estas la dua granda urbo en Koreio kaj granda havenurbo. Ĝi havas proksimume 3 720 000 loĝantojn.
Historio
Arkeologoj elfosis tie pli ol 250 ferarmilojn. Ekde la 15-a jarcento la haveno graviĝis, kiel komercejo kun la japanoj. En 1592 la japanoj invadis la landon, la komercado ne ĉesis, eĉ en 1876 la haveno iĝis la unua internacia haveno en Koreio. Pusano estis unu el la malmultaj areoj en Koreio, kiu restis sub la kontrolo de Sud-Koreio dum la Korea milito kaj por iom da tempo ĝi funkciis, kiel provizora ĉefurbo.
Geografio
Pusano situas en la sudorienta pinto de la Korea Duoninsulo sur la marbordo, kiu determinis la evoluon de la tuta grandurbo mem.
Klimato
Pusano havas humidan subtropikan klimaton. Ekstreme altaj aŭ malaltaj temperaturoj estas maloftaj, tamen kelkfoje katastrofaj ŝtormoj okazis. Oktobro kaj novembro estas la plej komfortaj monatoj kun plaĉaj temperaturoj. La vintroj estas malvarmaj kaj sekaj kun ventoj. Averaĝe neĝas jare po 6 tagoj.
Trafiko
En la haveno ŝipoj kaj pramoj troviĝas. La kontaktoj estas bonaj kun la lando per fervojoj kaj vojoj. Proksime de la urbo internacia flughaveno funkcias. En la urbo ankaŭ metroo liveras la pasaĝerojn.
Esperanto en Pusano
Post la kronvirusa pandemio, en Pusano okazis la 54-a Korea Kongreso de Esperanto la 3-an ĝis 6-an de novembro 2022, ĉe la Junulara Gastejo 'Arpina', kun la 10-a Azia-Oceania Kongreso de Esperanto (AOK) kaj 4-a Esperanto-Forumo inter Ŝanhajo kaj Seulo. Al la korea kongreso de 2022 aliĝis 124 koreoj por la ĉeesta kaj reta partopreno, kaj en la 10-a Azia-Oceania Kongreso de Esperanto aliĝis malnete 301 personoj.
Hiroki Yamada
Hiroki Yamada (japane 山田 大記, n. ) estas japana futbalisto. Li en 2013 membris en la japana nacia teamo de futbalo.
Kamparo de Kalatrava
La Kamparo de Kalatrava, Kamparo de Kalatravo aŭ Campo de Calatrava en la hispana estas natura kaj historia komarko de Manĉo (Malsupra Manĉo), sudokcidente de Kastilio-Manĉo (Hispanio), ĉirkaŭ la centro de la provinco de Ciudad Real.
Geomorfologie temas pri regiono karakteriza pro montetoj de vulkana deveno, kaj pro ties lagunoj.
La historio de tiu komarko rilatas al tiu de la Ordeno de Kalatrava kiu havis sidejon en Almagro dum ties fortikaĵo estis la Kastelo de Kalatrava la Nueva, kiun la cisteraj monaĥoj konkeris kiel la araba fortikaĵo de Qal´at Rabah (kastelo de la akiraĵoj), el kio la nomo de Kalatrava. Ties deveno situas en unu de la epokoj plej militaj kaj signifaj de la malsupra Mezepoko por la unuigo de Hispanio, ligate al la fondo de la menciata militordeno samnoma, kies celo estis kontrolo kaj protekttado de la avangardo Suda-Sudokcidenta de la Centra Altebenaĵo el atakoj de islamanoj, kiel unua barilo kaj de Kastilio kaj de Toledo, ties tiama ĉefa ĉefurbo, trans la valo de la rivero Taĵo, kun la bordo de la rivero Gvadiano.
Municipoj de la komarko
Historie la Kamparo de Kalatrava okupis la teritoriojn de la Ordeno de Kalatrava en Manĉo, kio estis granda parto de la okcidento de la aktuala provinco de Ciudad Real. Laŭ la historiisto Ricardo Izquierdo Benito et al. (2002): "La kamparo de Kalatrava estis la centra kerno de la hegemonio de tiu Ordeno. Etendixgis el la Montopasejo Muradal, aktuala montopasejo de Despeñaperros en Sierra Morena, al la Montopasejo Orgaz, aŭ de Los Yébenes, en la Montoj de Toledo. Okcidente la teritorioj kalatravaj atingis al Chillón, Valdemanco kaj Navas de Estena. Oriente ili atingis ĝis la teritoriojn de la aliaj Ordenoj kiaj Sankta Johano kaj Santiago, kiel oni interkonsentis jam en la 13a jarcento, kiam la landlimo translokiĝis al andaluziaj terenoj post la batalo de las Navas de Tolosa.".
La historia ĉefurbo de la Kamparo de Kalatrava estis Almagro, konkurence kun Ciudad Real, la ununura loko de la komarko kiu ne apartenis al la Ordeno de Kalatrava, sed al la Krono.
Municipoj kiuj apartenis al la Ordeno ĝis ties forigo fare de la Krono en la 16a jarcento:
Aubiet
Aubiet estas franca situanta en departemento Gers, regiono.
Kamparo de Kalatrava
Flaŭro de la Kamparo de Kalatrava
Ĉe la abundaj sezonaj lagunoj estas interesa flaŭro.
Vegetaĵaro de grundoj parte inonditaj
Estas komunumoj instalataj en la basenoj de la sezonaj lagunoj kun grundoj pli malpli salaj, kiam ili sekiĝas somere. Formas herbejojn kaj junkarojn de diversaj strukturo kaj kompono, depende de la grado de sekiĝo kaj saleco de la medio, Eryngietum corniculatae, Elatine alsinastrum, Chara fragilis, Scirpus maritimus, Scirpus lacustris subsp. lacustris, ''Scirpus lacustris subsp. tabernaemantani, tifao Typha angustifolia, Puccinellietum fasciculatae, Littorella uniflora, Elatine hexandra, Eleocharis acicularis, Iliecebrum verticillatum, Montia fontana'' subsp. chondrosperma, Isoetes velatum, Eleocharis palustris, Lythrum borysthenicum, Illecebrum verticillatum, ranunkolo Ranunculus longipes, Isoetes setacea, junko Juncus emmanuelis, Crypsis aculeata, Cressa cretica, Lythrum tribracteatum, Lythrum flexuasum, Myriophyllum spicatum, fragmito Phragmites australis, ktp.
Aubiet
Ĝiaj enloĝantoj nomiĝas Aubiétains.
Provinco Villa Clara
Villa Clara estas provinco kiu troviĝas en la centra regiono de Kubo. Ĝia ĉefurbo nomiĝas Santa Clara kaj dum multaj jaroj ĝis 1976 estis la ĉefurbo de la iama centra provinco Las Villas, kiu estis dispartigita en tri pliaj provincoj. Villa Clara havas limojn norde kun la Meksika Golfo, la Florida Markolo kaj la Malnova Kanalo de Bahamoj kaj sude kun Karibio. En Santa Clara ripozas la restaĵoj de Che Guevara.
Kim Il-sung
Kim Jo-ĝong estas nepino de Kim Il-sung.
Rybnik
Rybnik estas urbo en Silezio (provinco de Pollando) en suda Pollando. La nomo en malnovpola lingvo signifas fiŝlagon.
Rybnik estas proksime al la landlimo kun la Ĉeĥio kaj ĵus ekster la suda landlimo de la plej granda urba areo en Pollando, la Supra Silesia Metropola Unio. Rybnik distancas cirkaŭ 290 km de Varsovio kaj cirkaŭ 100 km de Krakovo. La loĝantaron de la urbo estas de proksimume 141.387 (junio 2009), dum ĝia metropola regiono havas 0.7 milionojn da loĝantoj. Rybnik estas grava ekonomia regiono de Pollando, kaj videbla centro de la kulturo, kun fama Lernejo de Muziko kaj "Philharmonika Orkestro".
Loĝantaro kaj loko
La urbo mem havas 141.387 loĝantojn (interalie 0.03% fremdulojn), densecon: 955.3 por unu km². (ĝis 30 junio 2009). Rybnik rangas kiel la 25a plej granda urbo en Pollando. La senlaboreco de Rybnik estas multe pli malalta (4.6%) ol la averaĝa en la tuta Pollando 8.8% (ĝis oktobro 2008). Etne, 88% de Rybnik loĝantaro deklaras sin kiel poloj (en la loka dialekto "polusoj"), 9% kiel silezianoj kaj 3% kiel "aliaj". La urbo Rybnik estas la centro de la metropola regiono, la Karba Regiono Rybnik (Rybnicki Okręg Węglowy) kun loĝantaro de 0.7 milionoj. La distanco al Katowice temas pri 50 km, kaj al Ostrava temas pri 30 km.
Germanaj reprezalioj
Dum la dua mondmilito la 27-an de julio 1942 kunfondintoj de Pola Sekreta Ribela Organizaĵo skoltoj Paweł kaj Franciszek Buchalik estis post kruelaj torturoj publike pendumitaj de Gestapo en la nuna kvartalo Gotartowice.
NGC 1127
NGC 1127 (aliaj indikoj — PGC 10889, UGC 2356, MCG 2-8-24, ZWG 440.24, NPM1G +13.0111) estas galaksio en konstelacio Ŝafo.
Baleno
Baleno estas komuna nomo por ĉiuj grandaj cetacoj, do ĉiuj cetacoj krom delfenoj kaj similgrandaj bestoj (porkocetoj, fundocetoj). Foje ĝia signifo estas plue limigata al tiu de lamencetacoj. La granda orcino kaj nigra globicefalo, anoj de la familio de delfenoj (Delphinidae), estas ofte (ne ĉiam) taksataj balenoj pro sia grando (science, en tiaj okazoj pli taŭgas uzi la nomojn de la familioj).
Inter la balenoj troviĝas la plej granda bestospeco de la tero, la blua baleno.
Esperanto-movado en Bulgario
Esperanto-movado en Bulgario. Bulgario en 1934 laŭ la tiujara Enciklopedio de Esperanto estis "juna ŝtato, kun popolo malfruiĝinta en la kultura progreso, kalkulanta tre limigitan kvanton da personoj, kiuj posedus fremdajn lingvojn" kaj tial prezentis "bonan grundon por la Esperanto-movado".
Komenco
Jam en 1888 troviĝis apartaj Esperantistoj, lernintaj la lingvon per rusaj lernolibroj. Tion favoris la proksimeco inter la lingvoj rusa kaj bulgara, kaj ankaŭ la populareco de la rusa literaturo. La unua lernolibro por bulgaroj aperis en 1889, verkita de Miloslav Bogdanov, kiu prezentis sin antaŭ la publiko kun la esperantigita nomo "D-ro Favorogloro Diodono", kio longe liveris materialon al la bulgaraj humoristoj. Kelkaj personoj, lernintaj Esperanton, aliĝis al Bogdanov kaj li formis jam en 1889 "Societon de la amikoj de tutmonda lingvo," en Sofio, je kies nomo li komencis eldoni monatan gazeton Mondlingvisto, la dua Esperanta gazeto laŭtempe en la mondo, de kiu tamen aperis nur du aŭ tri numeroj. Baldaŭ la societo mortis: la anojn forpelis la malbona famo pri la lingvo, kaŭzita per la konduto de Bogdanov.
Ĉirkaŭ 1897 komencis viglan propagandon Aristo Popov, kiu eldonis lernolibron, verkis artikolojn en ĵurnalo kaj revuoj, faris paroladojn. Al li helpe venis la entreprenema Georgi Oreŝkov. En 1898 jam estis sufiĉa kvanto da unuopaj Esperantistoj. Fine de la sama jaro en Tirnovo fondiĝis loka grupo "Lumo" kaj en 1900 en Plovdiv la klubo "Stelo", kiu faris efikan propagandon, eldonis lernilojn, aperigis monatan ilustritan gazeton Rondiranto, kiu daŭris tri jarojn kaj duonon, nome de febr. 1902 ĝis aŭg. 1904.
Ĉirkaŭ 1904 en la ĉefurbo Sofio fondiĝis la loka societo "Aŭroro", sub gvido de Nikola Kovaĉev, Petr Popov, Georgi Aktarĝiev k. a. En 1904 aperis en Ruse la gazeto "Trumpetisto" de Aristo Rjaĥovski (marto-sept.). En 1905 en Sofia rondo de universitataj studentoj (Rjaĥovski, Simeon Petkov, Georgi P. Genov—en 1934 universitata profesoro de juro, - Georgi Nikolov, Petr Spasov, Georgi Zografski, Georgi Karastojanov k. a.) komencis seriozan laboron kun granda sukceso. Komence ili eldonis litografe tre bonan gazeton "Unua Paŝo" (jan.- dec. 1906).
Unua bulgara Esperanto-kongreso
En 1906 la Esperantistoj el Sofio kunvokis la unuan bulgaran Esperanto-kongreson en la ĉefurbo. La sekvintaj kongresoj okazis en: 1907 Tirnovo, 1908 Ŝumen, 1909 Ruse, 1910, 1919, 1920, 1921, 1922 Sofio, 1923 Tirnovo, 1924 Ruse, 1925 Sofio, 1926 Varna, 1927 du kongresoj: eksterordinara en Sofio kaj ordinara en Plovdiv, 1928 Vraca, 1929 Vidin, 1930 Sofio, 1931 Stara Zagora, 1932 Sofio. Antaŭ la unua kongreso okazis en Tirnovo 1905 interkonatiĝa antaŭkongreso, kiun ĉeestis 25 personoj.
Rezulte de la Sofia kongreso de 1906 fondiĝis "Bulgara Societo por propagando de Esperanto", kiu en 1907 ekeldonis dumonatan gazeton Bulgara Esperantisto, bone redaktatan, sed de ĝi aperis nur tri n-roj (jan. - jun.). La societo ne daŭris longe. Same la rondo de ĝiaj iniciatintoj disiĝis.
Inter la gvidantoj de la movado en Sofio kaj la grupo "Lumo" en Tirnovo ekestis antagonismo: la sofianoj prefere atentis la sciencan flankon de la afero, la tirnovanoj emis al brua amasa movado, kaj en 1907 ili eldonis propran gazeton "Lumo" (okt. 1906 - jun. 1910). Inter tiu gazeto kaj Bulgara Esperantisto estis rivaleco. Post kiam ĉesis vivi la Societo por propagando de Esperanto, la tirnovoa grupo kunvokis en sian urbon novan kongreson, kunmetis la fundamenton de la Bulgara Esperantista Ligo (BEL). La centro de la Ligo alterne lokiĝis en Tirnovo (1907-1908), Ŝumen (1908-1910), Sofio (1910-1928), Ruse (1928-1930), Sofia (1930).
En 1911 aperis personaj malkonkordoj en la movado: la agantoj en la ĉefurbo montris tre severan kritikemon al kelkaj ĝistiamaj gvidantoj en la provinco. Tio malfortigis la organizaĵon. Aliparte en la sama jaro la sekretario-kasisto de BEL, Teodor Kanev fariĝis idisto kaj per cirkulero invitis la bulgaran Esperantistaron sekvi lian ekzemplon. Tio konfuzis ankoraŭ pli multe la movadon.
Kunlaboro kun rumanaj esperantistoj
En la kongreso de 1910 en Sofio, kiun ĉeestis multaj rumanaj samideanoj, oni decidis unuigi la du naciajn Esperanto-gazetojn "Lumo" kaj "Rumana Esperantisto"; kreiĝis komuna gazeto, "Danubo", redaktita de miksita dunacia komitato kaj presata en Bukareŝto (okt. 1910 - jul. 1912). Malĉev D. eldonadis en 1911 monatan "Semo" dulingve, poste ĉiusemajnan gazeton "Kulturo" kaj "ĉiutagan" Telegramo. Jam en 1908 la kongreson en Ŝumen partoprenis samideanoj el la najbara Rumanujo. Similaj reciprokaj vizitoj okazis plue en 1909 en Bukareŝto, 1910 kaj 1911 en Sofio, 1912 en Ruse, 1922 en Cluj, 1923 en Tirnovo kaj Timiŝoara, 1929 en Arad. Krome la bulgarajn kongresojn en 1922 kaj 1930 partoprenis s-anoj el Jugoslavujo kaj tiun en 1932 s-anoj el Rumanujo. Notinda estas la agado de la rusa esperantisto Evstifejev Nikolaj, kiu de 1908 ĝis 1910 loĝis en Sofio.
En 1912 BEL ŝanĝis sian nomon je Bulgara Esperantista Societo, bazita sur centraliga tendenco, en 1926 BES nomiĝis Bulgara Esperantista Asocio. Depost 1919 la oficiala organo estas la Bulgara Esperantisto.
Ĉ. 1925-26 montriĝis en la organizaĵo kaŝa interna batalo, kun politikaj tendencoj. Sekvo de tio estis financaj embarasoj, tre granda ŝuldo, organiza dekadenco. En 1927 la aferoj trudis kunvokon de eksterordinara kongreso, kiu havis la taskon solvi la internan krizon.
En la kongreso en 1930 okazis ankaŭ balkanlanda konferenco, partoprenita de esperantistoj el Bulgarujo, Jugoslavujo, Grekujo kaj Rumanujo. Estis decidite komenci komunan balkanan Esperanto-revuon "Balkana Konkordo"; ĝi aperadis tamen nur de jan. ĝis jul. 1931 (7 n-roj).
Depost 1928 la proletaj Esperantistoj apartiĝis en specialan landan organizaĵon "Laborista Esperanto-Asocio en Bulgario", kun pres-organo unue Balkana Laboristo, poste Meĵdunaroden Ezik (Internacia Lingvo). Ĝi eldonis propagandajn broŝurojn kaj Esperantan-bulgaran kaj bulgaran-Esperantan vortarojn, verkitajn de Grigorov Asen. La organizaĵo estas sufiĉe forta kaj agema.
Ido en Bulgario
La Idista Movado aperis en 1922—23 tre malforte; fondiĝis grupoj en Plovdiv kaj Kjustendil, dum 11/2 jaroj oni eldonis gazeton "Oriental-Idisto". Baldaŭ la movado plene estingiĝis. En 1926 okazis en Sofio diskuto en du sinsekvaj publikaj kunvenoj inter Krstjo Misirkov kaj Atanas D. Atanasov, pri Ido kaj Esperanto.
Oficialaj rekonoj
Oficialaj sukcesoj estis sperteblaj ĉefe sur la instrua kampo. En 1912 la ministerio de instruado per speciala cirkulero rekomendis al ĉiuj lernejoj de la lando la tiam aperintan Lernolibron de Esperanto de Ivan Krestanov, kiu en 1908 fondis "Bulgaran Esperanto-Bibliotekon". Samjare oni instruis Esperanton en Dupnica kiel laŭvolan lernobjekton kun oficiala aprobo. En 1920 la ministro de la popola instruado rekomendis la lingvon al la atento de la direktoroj de la mezgradaj lernejoj (cirkulero N. 37.923 de 20. XII), kaj sugestis, ke ili akcelu la gimnazianojn lerni la lingvon en la vesperaj kursoj. En 1921 la ministerio rekomendis al la lernejaj bibliotekoj la gazeton Bulgara Esperantisto (cirk. N 1870 de 27.I.) En 1921 per la leĝo pri la popola klerigo (artikolo 143) Esperanto estis oficiale enkondukita kiel nedeviga lernobjekto en la programon de la "realaj lernejoj" (geknaboj de aĝo 14-16 jaraj). La lingvo estis oficiale instruata de ŝtate pagataj lektoroj en ĉirkaŭ 30 lernejoj dum 1921/22, 1922/23, 1923/24 kaj parte dum 1929/25 lernjaroj. En 1925 la leĝo estis modifita, la "realaj lernejoj" kiel aparta lernej-speco forigitaj kaj sekve la instruado de Esperanto en ili nuligita.
En 1928 la ministro de instruado ordonis (per cirk. N 9607 de 10.IV) disformigon de ĉiuj gimnazianaj Esperanto-grupoj kaj de ilia landa ligo; ankaŭ estis malpermesate al la lernantoj viziti la Esperanto-kursojn kaj ricevi la gazetojn Bulgara Esperantisto kaj Esperantista Gejunularo. La preteksto estis, ke Esperanto servus kiel kaŝilo de nepermesata propagando de politikaj ideoj inter la gimnazianoj kaj krome ĉar Esperanto estas facila lingvo, la studentoj alkutimiĝus al la lernado de facila lernofako kaj pro tio ili ne havus energion lerni pli malfacilajn lernofakojn. BEA kontraŭagis per ekspozo, eldonita broŝure kaj disvastigata en la publiko. Sed jam en 1931 la ministro per nova cirkulero (N 42.402 de 21. XII) nuligis la antaŭan ordonon kaj restarigis la antaŭan favoran sintenadon de la ministerio. Esperanto estas oficiale instruata de ŝtate pagata lektoro en la sofia ŝtata blindul-instituto depost 1922 ĝis nun kaj al la poŝt- kaj telegraf-oficistoj en la vesperaj kursoj de fremdaj lingvoj, aranĝataj de la direkcio de PTT en Sofio dum 1929, 1930, 1932. Dum la lernjaroj 1931-32 kaj 1932-33 la komerca knabina gimnazio "Minerva" en Sofio enkondukis devige Esperanton en la lastaj 2 klasoj. Esperanton propagandis per paroladoj kaj artikoloj Krestanov, Atanasov, Pamporov kaj Ĥesapĉiev. - Interesa konstato: la movado signis fortan progreson en la jaroj 1900, de 1906 ĝis 1910, 1912, de 1921 ĝis 1925, kaj periodoj de la dekadenco estis: 1902-1905, 1911, 1913-1920, 1926.
Aldono. En 1931 la stato de Bulgara Esperanto-Asocio estas: 26 lokaj grupoj kun sume 500 membroj. Prez. Georgi Aktarĝiev. Apud la asocio estas fondita Bulgara Esperanto-Instituto, kun celo organizi ekzamenojn, kontroli la Esperanto-eldonaĵojn, direkti lingvajn studojn, kolekti materialojn pri la enlanda movado, bone iniciatita, sed malvigle aganta. BEA en 1934 estis en periodo de malforteco, sekve de la organiza krizo de 1926-1927. La budĝeto de BEA en 1931-32 estis 20.000 levoj. La organo Bulgara Esperantisto tiuepoke aperis regule.
Lernolibroj kaj vortaroj
En Bulgario ĝis 1934 estas venditaj sume 70.000 lernolibroj kaj 12.000 vortaroj de Esperanto. El la pli gravaj lernolibroj, vortaroj kaj tradukaĵoj:
Eksteraj ligiloj
.
Svatá Kateřina (Rozvadov)
Svatá Kateřina estas malgranda vilaĝo en Ĉeĥio, parto de municipo Rozvadov, troviĝanta en distrikto Tachov proksimume 4 km oriente de Rozvadov. Vivas ĉi tie .kaj estas ĉi tie registritaj 53 adresoj.
Reta etikedo
Vidu ankaŭ:
Svatá Kateřina (Rozvadov)
Svatá Kateřina situas en katastra teritorio Svatá Kateřina u Rozvadova kun areo 11,65 km². En la katastra teritorio Svatá Kateřina u Rozvadova situas ankaŭ Milíře.
Historio
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1306.
István Andrássy (kanoniko)
István Andrássy naskiĝis la  1802 en Transilvanio en Lövéte (nuntempa Lueta en Rumanio). Li mortis la 1890 en Hungara reĝlando en Gyulafehérvár (nuntempa Alba Iulia en Rumanio).
121547 Fenghuotongxin
121547 Fenghuotongxin estas asteroido de la interna asteroida zono, ano de la Hungaria familio kaj en orbita resonanco 2:3 kun Marso.
Malkovro
Ĝi estis malkovrita la en la kadro de la astronomia kampanjo Beijing Schmidt CCD Asteroida Programo elde la Stacio Singlong de la Astronomia Observatorio de Beijing, en provinco Hebejo (Ĉinio).
Fenghuotongxin estas la ĉinaj signoj por " signostango " kaj " komunikado ". Signostango kun fajro ĉe kulmino de monteto aŭ turo por sendi vidajn signojn estas antikva metodo de komunikado dokumentita de -781 en Ĉinio. Antikvaj signostangaj turoj ankoraŭ restas ĉe la Granda Muro kaj en kelkaj urboj.
Alta sangopremo
Alta sangopremo aŭ hipertensio estas kiam la premo de la sango estas tro alta. Ĝi kaŭziĝas per manĝo de tro da salo aŭ trinkado de tro da kafo.
Buclovany
Buclovany (hungare Bucló) estas vilaĝo kaj municipo en Slovakio.
Situo
Buclovany situas laŭ traira flankovojo. Bardejov troviĝas je 23 km.
Historio
La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1345. En 1672 ŝtona domego menciiĝis tie. En 1796 laŭ la tutlanda geografia libro taksis la vilaĝon duaklasa, ĉar ĝi ne havis arbaron. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Bucló 194 homoj, (plejparte slovakoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Sáros, al distrikto de Bardejov, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 vivis en Buclovany 240 homoj, (238 slovakoj).
Salzburger Chronik
Salzburger Chronik estis romkatolika gazeto en Aŭstrio  kiu aperis inter 1865 kaj 1938 en Salcburgo. Ĝis 1873 ĝi nomiĝis Salzburger Chronik für Stadt und Land, kaj la en 1938 posteulanta produkto portis la nomon Salzburger Zeitung.
Komence temis pri semajngazeto sed ekde 1867 po tri numerojn por semajno oni presis. Por povi konkurenci ĝi iĝis en 1882 eĉ taggazeto.
Historio
Fondis ĝin en 1876 la estro de la Porpastra seminario de Salcburgo, Johann Zimmermann. Unua eldonisto estis Joseph Schwer, kiun posteulis inter 1887 kaj 1897 la unua ministroprezidanto de Salcburgio Alois Winkler kaj poste Sebastian Danner. De 1908 ĝis malapero posedantis kaj eldonistis la grupo Salzburger Preßverein. Redaktisto estis tie ekz. la politikisto kaj pastro Leonhard Steinwender.
Enhavo
Komence la rubrikoj malmultis. Ĉ. la 1870-a jaro ekzistis felietono, tagraporto, korespondadoj, pripersonaj informoj, eltiraĵoj el la proklamilo de la publikaj institucioj kaj oficejoj Amtsblatt kaj la altualaj borsokursoj respektive la greno-prezoj. Post la eksplodo de la Unua mondmilito multis engazete la primilitaj informoj, memkompreneble.
István Boros (operkantisto)
BOROS István [boroŝ] estis rumanuja hungara kantisto (tenoro) naskita en Nagybánya la 11-an de decembro 1911 kaj mortinta en Kluĵo la 14-a de junio 1976.
Kariero
István Boros inter 1949 kaj 1967 estis solisto de la operejo Kolozsvári Állami Magyar Opera de Kluĵo.
Jakanaedoj
Jakanaedoj estas etaj vadbirdoj el la ordo Ĥaradrioformaj.
Grupigo
Ene de tiu ordo Ĥaradrioformaj jakanaedoj apartenas al sama subordo Charadrii de similaj etaj vadbirdoj kiuj loĝas ĉe humidejoj, kiel pluvioj, galinagoj kaj ĥaradrioj. Kelkaj sciencistoj pledas, ke jakanedoj similas al raloj kaj pro tio eble oni devus klasigi ilin kun tiuj ĉe Gruoformaj tamen aliaj vidas pli da similecon kun galinagoj kaj pro tio oni restigu ilin ĉe Ĥaradrioformaj.
Disvastiĝo
Malprofundaj lagoj kiuj estas siaj preferataj loĝejoj. Ili povas vivi ankaŭ ĉe marĉoj, inondataj kampoj, humidaj herbejoj, ktp. Ili loĝas en tropikaj regionoj tutmonde, tio estas en Centra Ameriko, Suda Ameriko, Afriko -kaj Madagaskaro-, Hindio, sudorienta Azio kaj Aŭstralazio.
La amerikaj jakanaoj estas Norda jakanao, Jacana spinosa kaj Nigra jakanao, Jacana jacana, kiuj nomigas la tutan familion. La nomo devenas de tupia indiĝena esprimo. Estas naŭ subspecioj de Norda jakanao, Jacana spinosa kiuj disokupas la teritorion inter Meksiko kaj Argentino. La ĉefa jakanao de la afrika kontinento estas Afrika jakanao, Actophilornis africana, sed estas aliaj du specioj en Afriko, nome Malgranda jakanao, Microparra capensis sub Saharo kaj Madagaskara jakanao, Actophilornis albinucha, kompreneble en Madagaskaro, kaj pli proksima al la unue menciata. Estas du specioj en Hindio, nome Longvosta jakanao, Hydrophasianus chirurgus, longa pro sia vosto kaj bela pro sia flava kolo, kies teritorio atingas kaj Ĉinion kaj Afganion, kaj la Bronzflugila jakanao, Metopidius indicus. En Aŭstralazio, nome el Borneo ĝis Aŭstralio loĝas la Kresta jakanao, Irediparra gallinacea.
Aspekto
Oni povas identigi ilin per iliaj grandaj fingroj kaj ungoj -ĝis 10 cm eĉe kelkaj specioj- kiuj ebligas ilin marŝi sur flosanta vegetaĵo en malprofundaj lagoj. Tiele ili ŝajnas marŝi sur akvosurfaco kaj pro tio en kelkaj lokoj oni nomigas ilin jesuaj birdoj.
Temas pri 8 specioj klasitaj en 6 genroj. Ili estas mezgrandaj birdoj kun longaj kaj maldikaj koloj kaj sufiĉe diversas laŭ grando kaj pezo, ĉar estas inter 16 kaj 60 cm longaj kaj pezas el 40 ĝis pli ol kvaronkilo. Inoj estas pli grandaj -ĉirkaŭ 60 % pli pezaj- ol maskloj, kiuj kiel ĉe aliaj vadbirdaj familioj kiel la falaropoj respondecas pri kovado kaj zorgado de idoj kaj kelkaj specioj, nome Norda jakanao, Jacana spinosa estas poliandriaj. Tamen, plenkreskuloj de ambaŭ seksoj estas samegaj kiel ĉe aliaj strandobirdoj. Multaj specioj havas malhelan dorson kaj korpon niga aŭ ruĝbruna, sed kiam ili malfermas la flugilojn, ili montras pli rimarkindajn kolorbildojn. Junuloj havas blankajn subajn partojn. La plej longa estas Longvosta jakanao, Hydrophasianus chirurgus kaj la plej malgranda estas Malgranda jakanao, Microparra capensis.
Pessac (stacidomo)
Pessac (gaskone Peçac) estas franca stacidomo sur linio -, situanta en komunumo Pessac, en departemento Gironde, regiono Nova Akvitanio.
Jakanaedoj
Reproduktado
La plej elstara eco de la jakanaedoj temas pri poliandrismo de la ino, dum maskloj male ke en la plej granda parto de la birdoj kovas unusole kaj zorgas pri la idoj. Dume la ino, kiu estas pli granda kaj agresema, defendas la nestan teritorion -foje alvokita de masklo-, tiun de kelkaj siaj maskloj. Foje en kelkaj specioj rivala ino povas klopodi forrabi unu el masklaj teritorioj: tiam la ino povas eĉ mortigi la antaŭajn idojn por komenci novan demetadon sian.
Pessac (stacidomo)
Temas pri stacidomo de Société nationale des chemins de fer français (SNCF), priservata de trajnoj Nova Akvitanio.
Ĝi situas ĉe kilometra punkto (PK) de la linio Bordeaux-St-Jean - Irun (655000).
Jakanaedoj
Reproduktado
La masklo konstruas kelkajn nestojn el akvaplanta materialo kaj la ino elektas unu el tiuj kaj foje alian nestejon. Okazas ceremonioj kie la masklo rolas submetan sintenon kaj la ino montran sintenon. Poste la ino demetas la ovojn kie ne nepre devenas el tiu masklo kiu zorgos la neston, ovojn kaj idojn. Ovoj estas plej ofte kvar makulitaj brunaj ovoj. Post inter unu kaj tri semajnoj la idoj eloviĝas. Ties unua lanugo estas kamufla. Kiel la gepatroj, ili havas dekomence longegajn fingrojn kaj ungojn. La patro zorgas la idojn kaj instruas ilin manĝi. Tamen malmultaj pretervivas. Nur ĉirkaŭ kvarono atingas plenkreskulecon. Porzanoj, porfirioj, serpentoj kaj testudoj manĝas kaj ovojn kaj idojn de jakanaedoj.
Kutimoj
Kiel ties parenca familio, la vaneloj, kelkaj jakanaedoj havas metakarpan spronon kiu eliras el mezo de siaj flugiloj. Ili uzas tiujn akrajn kaj ostajn armilojn por minaci rivalulojn kaj eventualajn predantojn. Por eskapi, ili merĝas kaj naĝas dum junulaĝo kaj plumŝanĝado; krome ili forkuras kurante sur malfortika akva plantaro, sur kie eventualaj predantoj falus.
Ili manĝas insektojn kaj aliajn senvertebrulojn -malofte fiŝetojn, sed foje semojn- plukitajn el flosanta plantaro aŭ el akvosurfaco.
Lugano FLP (stacidomo)
Lugano FLP estas fervoja stacidomo en Lugano, Svislando.
Insulo Entre Ríos
La insulo Entre Ríos (inter riveroj, Guazuo aŭ Guazú) estas insulo neloĝata en la rivero Paranao kiu konstituas eksklavon de Argentino en akvoj apartenantaj al Paragvajo. Ĝi formas parton de la municipo Berón de Astrada, kiu siavice formas la departementon Berón de Astrada en la nordo de la provinco Corrientes.
Furore
Furore estas komunumo de Italio.Ĝi situas en la regiono Kampanio kaj la provinco Salerno. Fine de en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². Kristana patrono estas la sankta Paschalis Baylon, kies memortago sekve estas la komunuma festotago.
Najbaras la komunumoj.
DJ Patife
DJ Patife (naskiĝinta la 15-an de septembro 1977 en San-Paŭlo; realnome Wagner Borges Ribeiro de Souza) estas brazila diskludisto de drumenbaso. Per sia amiko DJ Marky li ekhavis kontakton al la drumenbasa mondeto, kiam li laboris en sondisko-vendejo. Post vojaĝo tra Eŭropo en 1997 kune kun Marky li publikis en 2000 sian unuan albumon, „Sounds of Drum ’n’ bass“. Patife sukcesis per remiksaĵo de la peco "Pra Você Lembrar" de Max de Castro en Londono. En 2001 li eldonis „Cool Steps – Drum'n'Bass Grooves“; en 2006 sekvis lia tria sondisko „Na Estrada“.
Paul Gavarni
Paul GAVARNI (Parizo 1804-1866) estas kromnomo de Suplice-Guillaume Chevalier, franca gravuristo. Li faris litografiojn ekde 1824 kaj iĝis unu el la plej elstaraj karikaturistoj el sia epoko. Li kolegis Daumier en la ĵurnalo Charivari kaj kreis pli ol 2700 litografajn desegnojn. La stilo pikanta kaj burleska per kiu Gavarni analizis la tiamajn morojn igas lin referencon en la historio de la karikaturo. Kvankam «Les Lorettes» restis kiel markon de la gavarna streko, oni ne povas forgesi aliajn tipojn kreitajn de lia karikatura streko: Les Enfants terribles, Les Actrices, Les Ètudiants. Hertzel, unu el la plej gravaj eldonistoj de la 19-a jarcento, kiu ekzemple eldonis Jules Verne kaj Victor Hugo, lanĉis plurajn verkojn de Gavarini, precipe la plej riĉaj satiroj.
Razan Zaitouneh
Razan Zaitouneh (naskiĝis la 29-an de aprilo 1977) – siria advokatino kaj defendantino de homrajtoj.
Distingoj
En 2011 estis honorigita per Saĥarov-Premio kaj tiu de Anna Politkovskaja
Purpura karpodako
Taksonomio
La Purpura karpodako estas unu el la 24 birdoj de la genro Carpodacus kaj estas inkludata en la familio de Fringedoj, kiu formiĝas el paserinaj birdoj troviĝantaj en la norda hemisfero kaj nordo de Afriko. La Purpura karpodako estis origine priskribita de Johann Friedrich Gmelin en 1789.
Estas du subspecioj de Purpura karpodako, C. p. purpureus kaj C. p. californicus. C. p. californicus estis identigita de Spencer F. Baird en 1858. Ĝi diferas el la nomiga subspecio pro tio ke ĝi havas pli longan voston kaj mallongajn flugilojn. La plumaro de kaj maskloj kaj inoj estas pli malhelaj, kaj la koloro de inoj estas pli verdeca. La beko de C. p. californicus estas ankaŭ pli longa ol tiu de la nomiga subspecio.
Aspekto
Plenkreskulo havas mallongan forkoforman brunajn voston kaj flugilojn kaj estas ĉirkaŭ 15 cm longa kaj pezas 34 g. Maskla plenkreskulo estas ruĝa kiel rubuso en kapo (ĉefe en krono kaj gorĝareo), brusto, dorso kaj pugo; ties dorso estas bruna kaj strieca, dum la flugiloj estas tutbrunaj. En subaj partoj estas blankeca tre brune strieca, pli ruĝeca strieca en flankoj. Estas tre bruna traokula areo el beko al orelareo kie plilarĝiĝas. Ina plenkreskulo havas helbrunajn suprajn partojn kaj blankajn subajn partojn kun malhelbruna strieco; ĝi havas blankan linion superokulan.
Habitato kaj distribuo
Ties reprodukta habitato estas arbaroj de koniferoj aŭ miksitaj en Kanado kaj nordorienta Usono, same kiel diversaj arbaraj areoj laŭlonge de la usona marbordo de Pacifiko. Ili nestumas sur horizontala branĉo en forko de arboe.
Birdoj el norda Kanado migras al sudo de Usono; aliaj birdoj estas konstantaj loĝantaj birdoj.
La populacio de Purpura karpodako akre malpliiĝis oriente pro la Ruĝkapa karpodako. Plej ofte kiam tiuj du specioj koincidas, la Ruĝkapa karpodako forpelas la Purpuran karpodakon. Tiu birdospecio estis forpelita ankaŭ el kelka habitato fare de la enmetita Hejmpasero.
Dieto
Tiuj nearktisaj birdoj manĝas en arboj kaj arbustoj, foje ĉe grunda vegetaĵaro. Ili manĝas ĉefe semojn, berojn kaj insektojn. Ili emas semojn de sunfloroj, milio, kaj kardo.
Kultura informo
Tiu estas la ŝtata birdo de Nov-Hampŝiro.
(10844) 1995 AG
(10844) 1995 AG estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la japana astronomo Takao Kobayashi elde la Observatorio de Ooizumi en gubernio Gunma (Japanio).
Monsenhor Paulo
Monsenhor Paulo esta brazila municipo situanta en la centrosuda regiono de la ŝtato de Minas Gerais. Laŭ kalkuloj de 2004 ĝia loĝantaro konsistis el pli malpli 7904 homoj.
Kurkuliedoj
Kurkuliedoj (Curculionidae) estas familio de koleopteroj al kiu apartenas kalandrao kaj kurkulio.
Esperanto-biblioteko
Esperanto-biblioteko estas kolekto de libroj, broŝuroj, revuoj kaj foje ankaŭ de diversspecaj teknikaj registraĵoj (diskoj, sonbendoj, vidbendoj, diskedoj, kompaktdiskoj k.s), posedata de persono(j), organizaĵo aŭ institucio.
Laŭenhave temas pri materialoj en aŭ pri Esperanto, respektive en aŭ pri aliaj planlingvoj, ofte ankaŭ pri la internacia lingvo-problemo ĝenerale, ties aspektoj kaj solvebloj.
Ili povas esti posedaĵoj de unuopaj personoj, Esperanto-asocioj aŭ kluboj, aŭ publikaj instancoj kiel universitataj aŭ urbaj bibliotekoj. En la jaro 1980 Marinko Gjivoje eldonis referenclibron pri la esperantaj bibliotekoj kaj muzeoj, sed ankoraŭ ne ekzistas "superkatalogo" pri ĉiuj Esperanto-libroj.
Laŭ Detlev Blanke estas eble priskribi konkretan bibliotekon laŭ 23 kriterioj:
Kosel
Kosel estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Rendsburg-Eckernförde de la federacia lando Ŝlesvigo-Holstinio. Fine de la komunumo havis  loĝantojn. La teritorio estas parto de la komunumaro Schlei-Ostsee, administra ligo de pluraj formale sendependaj politikaj komunumoj, kun administra centro en la urbo Eckernförde, kiu tamen mem ne apartenas al la komunumara teritorio.
Antikvegipta medicino
La medicino de Antikva Egipto estas inter tiuj plej antikvaj dokumentitaj. El la komencoj de la civilizacio en la fino de la 4a jarmilo a.K. ĝis la Persa invado de 525 a.K., la egipta medicina practiko restis ege senŝanĝa sed estis tre progresintaj konsiderinte sian tempon, inklude simplan ne-invadan kirurgion, aranĝon de ostoj, dentoj, kaj etendan farmakopeon. Egipta medicina sciaro ege influis sur postaj tradicioj, kiaj tiu de grekoj.
Daisuke Suzuki
Daisuke Suzuki (japane 鈴木 大輔, n. ) estas japana futbalisto. Li de 2013 ĝis 2014 membris en la japana nacia teamo de futbalo.
Celerina/Schlarigna
Celerina/Schlarigna (en la germana lingvo Celerina kaj en la romanĉa lingvo Schlarigna) estas komunumo de la komunumaro Supra Engadino kaj la distrikto Malojo en Kantono Grizono, Svislando. Ĝi havis 1488 loĝantojn je la 31-a de decembro 2009.
Biała
La vorto havas diversajn signifojn:
Celerina/Schlarigna
Geografio
Celerina/Schlarigna situas en Supra Engadino ĉe la bordo de la rivero Eno. La sudorientan limon de loa komunumo formas la rivero Flaz, suda alfluanto de Eno. En la nordo de la komunuma teritorio situas la alttavolo Trais Fluors kun tri rimarikindaj montopintoj kun alteco de 2955 m s.m. Krom la vilaĝo Celerina/Schlarigna al la komunumo apartenas ankaŭ la frakcio Crasta.
Najbaraj komunumoj
La komunumo Celerina/Schlarigna limas en nordo al Samedan, en sudoriento al Pontresina, en sudo al eksklavo den Samedan, kaj en sudokcidento al Sankta Maŭrico.
Trafiko
Tra Celerina/Schlarigna pasas la kantona ĉefvojo n-ro 27, kiu en Silvaplana kuniĝas kun la kantona ĉefvojo n-ro 3 al Malojopasejo. Al la publika transportreto la komunumo estas konektita per la stacidomo ĉe la trajnlinio de Retia Fervojo de Sankta Maŭrico al Samedan.
Lingvoj
En la jaro 1860 ankoraŭ 96% de la loĝantaro parolis Puter, dialekton de la romanĉa lingvo. Ek de tiam la nombro de germanlingvanoj en la komunumo konstante kreskis. Dum la popolnombrado de 1980 43,82% de la lonĝantaro parolis la germanan, dum 30,67% parolis la romanĉan kaj 20% la italan lingvon. En la jaro 2000 58,31% parolis la germanan, 19,29% la italan, dum la romanĉa falis kun ankoraŭ 12,79% al la tria loko.
Historio
La unua dokumenta mencio de Celerina/Schlarigna datiĝas el la jaro 1313 kiel Schellarin.
Willy Burgemeister
Willy Venzel BURGEMEISTER [burgemajster] (naskiĝis la en Warnsdorf, tiam Aŭstrio-Hungario, hodiaŭ Varnsdorf en Ĉeĥio) estis esperantisto kaj kontoristo. En 1930 li entreprenis Esperantan studvojaĝon tra 16 landoj. De 1931 li restadis en Svedio, kie li faris proksimume 150 publikajn paroladojn kaj donis 40 kursojn komencajn kaj daŭrigajn. En 1932 li faris plurajn publikajn paroladojn en Nederlando.
George Wilson Burn
George Wilson BURN (naskita la en Londono; mortinta la  en Cromer, Norfolk) estis angla esperantisto.
George Wilson Burn studis medicinon en St Bartholomew's Hospital en Londono kaj diplomiĝis en 1873. Poste li laboris kiel kuracisto en Brixton ĝis 1901. Post la pensiiĝo li loĝis en St Albans kaj Cromer.
Li estis instruisto por la korespondaj kursoj de Brita Esperanto-Asocio de 1926 ĝis 1932. Krome li verkis por diversaj gazetoj, precipe por The Esperanto Monthly (de 1912 ĝis 1922).
27789 Astraĥano
27789 Astraĥano estas malgranda meze hela asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la de la belga astronomo Eric Walter Elst elde la Observatorio La Silla en Ĉilio.
Nomo
Ĝi ŝuldas sian nomon al la Ĥanlando Astraĥano, tatara feŭda ŝtato estabita en ĉirkaŭ 1460 post la kolapso de la Ora Hordo. Ties teritorio inkludis la malaltan volgan valon, la volgan riverdelton kaj la stepon ĉe la dekstra bordo de Volgo.
Muttenz
Geografio
La industria urbo Muttenz situas sude de Bazelo, al kies aglomeraĵo ĝi apartenas. Ĝian nordorientan limon formas la rivero Rejno, dum en nordokcidento ĝin limigas la rivero Birs.
Najbaraj komunumoj
La urbo limas en nordo al Birsfelden kaj aliflanke de la Rejno al Grenzach-Wyhlen (Germanio), en oriento al Pratteln kaj Frenkendorf, en sudo al Gempen (Kantono Soloturno) kaj Arlesheim, kaj en okcidento al Münchenstein kaj Bazelo (Kantono Bazelo Urba).
Trafiko
Tra Muttenz pasas la fervojlinioj de Bazelo tra Liestal al Olten kaj Berno unuflanke kaj de Bazelo tra Frick kaj Brugg al Zuriko aliflanke. Sur la teritorio de Muttenz situas grava ranĝostacio de Bazelo. La urbo ankaŭ estas konektita al la loka tramreto de Bazelo.
Ankaŭ pasas tra Muttenz la naciaj aŭtoŝoseoj A2 de Bazelo al Tiĉino unuflanke kaj A8 de Bazelo al Zuriko aliflanke.
Historio
La unua dokumenta mencio de Muttenz datiĝas el la jaro 1225 kiel Muttence.
Milíře (Rozvadov)
Milíře estas malgranda vilaĝo en Ĉeĥio, parto de municipo Rozvadov, troviĝanta en distrikto Tachov proksimume 5,5 km oriente de Rozvadov. Vivas ĉi tie .kaj estas ĉi tie registritaj 23 adresoj.
Sergej Miĥajloviĉ Gonĉarov
Sergej Miĥajloviĉ Gonĉarov (Серге́й Миха́йлович Гончаро́в, naskiĝis la, mortis la ) estis rusia kaj sovetia arkitekto. Li verkis multajn konstruaĵojn en Moskvo.
Milíře (Rozvadov)
Milíře situas en katastra teritorio Svatá Kateřina u Rozvadova kun areo 11,65 km².
Iréneusz Juvancz (1910-1982)
Iréneusz Juvancz [irEneus juvanc], laŭ hungarlingve kutima nomordo Juvancz Iréneusz estis hungara kuracisto, biometriisto, profesoro. Lia patro estis la samnoma Iréneusz Juvancz (1882).
6536 Vysochinska
6536 Vysochinska estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la rusa astronomo Nikolaj Stepanoviĉ Ĉerniĥ elde la Krimea astrofizika observatorio de Nauĉno (Ukrainio), tiam en Sovetunio, nun en Respubliko Krimeo.
Milíře (Rozvadov)
Historio
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1821.
Iréneusz Juvancz (1910-1982)
Iréneusz Juvancz naskiĝis la  en Budapeŝto. Li mortis la en Budapeŝto.
6536 Vysochinska
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de la ukraina komponistino kaj pianistino Ljudmila Josifovna Visoĉinska. Ŝi verkis multe da kanzonoj bazitaj sur ukrainiaj, rusaj kaj bulgaraj poeziaĵoj.
Sergej Miĥajloviĉ Gonĉarov
Biografio
Sergej Gonĉarov naskiĝis la. Li devenis de la nobela familio Gonĉarov. Li posedis bienon sur Bolŝoj Palaŝovskij strateto kies rekonstruo apartenas al la unuaj arkitekturaj verkoj de Gonĉarov.
Dum 1879 — 1886 li estis studanto de moskva Lernejo de pentrarto, skulpturo kaj arkitekturo kaj post studfino fariĝis arkitekto. Li laboris en Moskvo. Ekde 1910 li vivis en sia hejmo (Trjoĥprudnij strateto, 2).
Iréneusz Juvancz (1910-1982)
Biografio
Iréneusz Juvancz akiris medicinan diplomon en Scienca Universitato Pázmány Péter en 1935, plian fakdiplomon pri internaj malsanoj en 1940. Inter 1936-1949 li laboris-instruis en la universitata kliniko de Budapeŝto, krome li havis postenon en la ministerio pri sano inter 1944-1953. En la studjaro 1948 li plulernis helpe de stipendio en Londono kaj Oksfordo. Inter 1953-1982 li laboris en instituto. Li kandidatiĝis en 1960. Li estis pioniro de la hungara biometrio, en 1955 li ricevis premion.
En 1939 li edziĝis, baldaŭ li havis 3 filojn.
Sergej Miĥajloviĉ Gonĉarov
Biografio
Post la Oktobra revolucio li faris nur kelkajn projektojn. Li mortis en Moskvo la, 73-jaraĝa.
Verkoj
En Moskvo liaj verkoj estas: kaj aliaj.
Historio de Kampinagrando
Fondiĝo de Kampinagrando
La origino de Kampinagrando estas kutime atribuita al indiĝenaj popoloj nomitaj "Ariuso". Ili estis gvidata de la kapitano-majoro Teodósio de Oliveira Ledo en 1-a de decembro 1697. Teodósio solidigis la Ariuson en la regiono kaj helpis disvolvi ĉi tiun regionon, integrante la marbordon kun la sertono. Ĝi estas tia, ĉar Kampinagrando lokiĝas inter la okcidenta paraibo kaj la marbordo.
(156294) 2001 WU66
(156294) 2001 WU66 estas troja asteroido de Jupitero, ano de la tiel nomata « Troja Tendaro » ; ĝi orbitas ĉe la punkto de Lagrange L5 de la sistemo Suno-Jupitero.
Notaĵo de Ŝelepin
Notaĵo de Ŝelepin – ekzakte sekreta dokumento skribita la 3-an de marto 1959 de Aleksandr Ŝelepin, prezidanto de KGB, adresita al Nikita Ĥruŝĉov, la unua sekretario de Komunista Partio de Sovetunio, kun la propono nuligi 21 857 personajn dokumentujojn de la viktimoj de la Masakro de Katin, murditaj de soveta NKVD en 1940 kun sola konservo de la protokoloj de tiel nomata triopo de NKVD kune kun konfirmoj pri plenumo de la decido de triopo, entenitaj en la aparta dokumentujo.
Notaĵo de Ŝelepin estas ĝis hodiaŭ grava konfirmo de la fakta nombro de poloj kun tuta certeco murditaj laŭ decido de Politburoo de Komunista Partio de Sovetunio de la 5-a de marto 1940 (tn. decido pri Katin). Krome ĝi estas la plej grava ĝis nun fonto pri historio de dokumentado kreata de NKVD lige al la masakro de Katin.
Formo kaj enhavo
Oni erare informis, ke polaj militkaptitoj estis pafekzekutataj en internigejoj de Starobilsk kaj Ostaŝkov; reale la ekzekutojn de la militkaptitoj de Starobilsk oni faris en keloj de Provinca NKVD-Estraro en Ĥarkivo, kaj militkaptitojn de Ostaŝkov en keloj de Provinca NKVD-Estraro en Kalinin (nun Tverj).