cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
András Görömbei
Biografio
András Görömbei frekventis universitaton en Debrecen inter 1963-1968. Post lernado li ekinstruis en gimnazio de Hajdúböszörmény. Ekde 1970 li instruis jam en universitato de Debrecen, kie li estis katedrestro en 1992. En la sekva jaro li iĝis ankaŭ vicrektoro. Li estis gastoprofesoro en Helsinko kaj Vieno. Li ricevis premion Kossuth en 2000, pli frue kaj poste ankaŭ aliajn premiojn.
Le Méridien (stacidomo)
Le Méridien, plennome Le Méridien La Ferrière, estas franca stacidomo situanta en Charbonnières-les-Bains apud Tassin-la-Demi-Lune en departemento  (Metropolo Liono), regiono Aŭvernjo-Rodano-Alpoj.
Depost septembro 2012, la stacidomo estas priservata de Tramtrajno de Liono.
Abstinado
Abstinado (el la latina: abstineri, sin deteni) estas sindeteno en tre vasta senco. Abstinado okazas nur, kiam homoj ne de si mem detenas sin de iu agado, sed ŝatus fari ĝin, se ne estus reguloj.
Seksabstinado
Seksabstinado signifas sindetenon de seksaj agadoj, ĉasteco (vidu celibato), aŭ la sindeteno de masturbado. Tiu abstinado estas postulata de diversaj religioj, interalie kiel seksabstinado antaŭ geedziĝo aŭ dum specifaj periodoj. Sed ankaŭ en moderna junulkulturo abstinado estas eco por aliĝi al grupoj (vidu "de:Straight Edge") aŭ la religia junulmovado "en:True love waits" (vera amo atendos), kie junuloj publike, oficiale kaj skribe devigas sin al sindeteno de antaŭgeedziĝa seksumado. La fama usona popkantisto Britney Spears engaĝiĝis kun aliaj kiel subtenanto de tiu ĉastecmovado.
Alkoholabstinado
Sandanĝerigaj kaj psikosociaj malavantaĝoj de alkoholo necesigas foje alkoholabstinadon. Oni ne nomas abstinadon la nuran malaltigon de alkoholkonsumo.
Manĝabstinado
Pri manĝaĵoj abstinado povas signifi la sindetenon de viandmanĝado (vidu vegetarismon) aŭ de dolĉaĵoj.
Hiroyuki Ishida (1981)
Li futbalis ĉe Avispa Fukuoka.
Willehad
Willehad (n. ĉ. 745, m. la 8-an aŭ 9-an de novembro 789) estis sanktulo kaj episkopo de Bremeno, Germanio.
Fria vivo
Li estis anglosakso kaj naskiĝis en Northumbria. Verŝajne li edukiĝis ĉe Jorko antaŭ ordeniĝi tie. Li estis amiko de Alcuinus.
Misiado inter la saksoj
En 780 Karlo la Granda komisiis lin prediki inter la saksoj. Post du jaroj, sub Widukind la saksoj ribelis kontraŭ Karlo la Granda kaj denove Willehad fuĝis, ĉi-foje al Frisio. Li iris al Romo kie li informis papon Hadrianon la 1-an pri sia laboro. Reveninte al Germanio, li pasis du jarojn ĉe la abatejo de Echternach. Post kiam Karlo la Grando subpremis la saksan ribelon kaj devigis Widukind baptiĝi, Willehad kaj siaj kunuloj rekomencis sian predikadon inter la saksoj, kies episkopo li iĝis en 787. Li fondis multajn preĝejojn kaj la katedralon de Bremeno, la ĉefloko de lia diocezo. Li konsekris la katedralon ne longe antaŭ sia morto, kaj tie li entombiĝis.
Laŭlegende en 860 malsana knabino de Wege vizitis lian tombon kaj estis mirakle resanigata.
-77
En la jaro 77 antaŭ Kristo okazis, interalie:
RealPlayer
RealPlayer [] estas komputila programo por vidigo kaj aŭdigo de filmaj kaj sonaj dosieroj, en datenaranĝo RealVideo respektive RealAudio. Ĝi estas publikigata pere de la entrepreno RealNetworks. Pli fruaj versioj de la programoj ankaŭ havis la nomojn RealOne Player kaj RealAudio Player.
Historio
La unua versio de la programo publikiĝis en 1995. La programo baziĝas je libera komputila programo nomata Helix Player. Ofte ankaŭ menciiĝas programa nomo RealJukebox, programo kiu limiĝis je aŭdigo kaj administrado de muzikaj sondosieroj - ĝi post versio 2 unuiĝis kun la programo RealPlayer, kiu tiam nomiĝis RealOne Player (angle one = unu).
Štefanov nad Oravou
Štefanov nad Oravou (hungare Stepanó [ŝtepanO]) estas vilaĝo kaj municipo en Slovakio.
Situo
Štefanov nad Oravou etendiĝas sub piedo de altaj montoj ĉe akvobaraĵo, laŭ traira flankovojo. Tvrdošín troviĝas je 4 km.
Lachine (exo)
Lachine estas stacio de sur linio exo1 - Vaudreuil-Hudson, situanta en arondismento Lachine de Montrealo. Ĝi estis malfermita en 1961.
-75
En la jaro 75 antaŭ Kristo okazis, interalie:
Kobilecka Poljana
Kobilecka Poljana (Кобилецька Поляна, Кобилецкая Поляна, Gyertyánliget, sed ĝis 1899 Kabola Polyána, Poľana Kobilská, Poiana Cobilei) estas urbotipa loĝloko en Ukrainio, en Transkarpata provinco, en distrikto de Raĥiv. Ĝis 1899 la oficiala hungara nomo estis Kabola Polyána.
Situo
Kobilecka Poljana situas en valo, laŭ rojo, laŭ traira flankovojo. Raĥiv troviĝas 36, Tjaĉiv 47 km-ojn.
Historio
La unua mencio devenis el 1672 en formo Kabola Poljana. Fabriko pri feraĵoj ekfunkciis de 1774. Oni trovis acidoakvan fonton, baze de tio banejo konstruiĝis en la 19-a jarcento. En 1910 loĝis en Gyertyánliget 1832 da homoj, (hungaroj, rutenoj, germanoj). Ĝis 1920 Gyertyánliget apartenis al Hungara reĝlando, al Máramaros, al distrikto de Rahó, poste al Ĉeĥoslovakio. En 1939 la plej orienta regiono de disfalanta Ĉeĥoslovakio deklaris malgrandan sendependan respublikon Karpata Ukrainio. Iom poste Hungario okupis la respublikon kaj tuj aranĝis aŭtonomion, kies apartaĵo estis Gyertyánliget/Kobilecka Poljana. Ekde 1945 Kobileckaja Poljana apartenis al Sovetunio, fine ekde 1991 al Ukrainio. Servoj en Kobilecka Poljana estas lernejo, infanĝardeno, biblioteko, kulturdomo, poŝto, kuracejo, 11 vendejoj.
Famuloj
En la iama Kabola Polyána naskiĝis hungara pentristo József Boksay.
Larry Page
Ĉe Stanford, Page estis studento de Terry Winograd. Google originale estis studenta esploro, kiun Page kaj Brin nomis BackRub ("Masaĝo de Dorso"), ĉar ĝi lerte trovis la TTT-paĝojn, kiuj ligilas ree al TTT-ejo. (En la angla lingvo, back signifas "dorso" kaj "ree", do BackRub estas ludo de vortoj).
Je 1998, Google estis populara ĉe Stanford, sed Page kaj Brin ne povis vendi la serĉilon al Yahoo, AltaVista kaj Excite, kiuj ne komprenis. Sed Andreas Bechtolsheim, unu el la fondintoj de Sun Microsystems, ja komprenis la potencon de Google kaj aranĝis la monon por fondi kompanion. Do Google naskiĝis je la Interreto je septembro 1998.
Page estas filo de profesoro de komputiko ĉe la Miĉigana Ŝtata Universitato. Page ŝatis komputilojn ekde la aĝo de ses. Li eĉ konstruis presilon el la LEGO-ludilo. LEGO instruis lin multe pri la naturo de maŝinoj. Kiel knabo li ankaŭ ŝatis ŝraŭbilojn, per kiuj li malmuntis la maŝinojn de lia patro. Lia heroo estis la inventisto Tesla.
La nuna ambicio de Page: Google kiu ne nur komprenas unuopajn vortojn, sed la fluon kaj signifon de lingvo; kiu ne nur bekas al vortoj, sed povas respondi al demandoj.
Urbodomo de Pesterzsébet
La Urbodomo de Pesterzsébet estas impona konstruaĵo en Budapeŝto, en distrikto Pesterzsébet.
Historio
En 1882 en la iama vilaĝo estis konstruita vilaĝdomo, kie okazis la administrado. En la iama bazarejo pli nova domego pri administrado konstruiĝis en la jaroj 1905 kaj 1906. (La malnova vilaĝdomo estis malkonstruita en 1913.) Menciindas, ke pli frue en 1903 oni kreis skulptaĵon pri Lajos Kossuth antaŭ la estontan urbodomon. En 1944 britaj aviadiloj ofte bombardis Pesterzsébet, ankaŭ la urbodomo estis trafita. Post la 2-a mondmilito renoviĝo okazis, la administrado funkciis plu en la konstruaĵo. Pesterzsébet iĝis distrikto de Budapeŝto en 1950, poste la urbodomo nature estas distrikta urbodomo.
Konstruaĵo
La unuetaĝa urbodomo situas sola laŭ placo inter arboj. Antaŭ la mondomilito la konstruaĵo havis 2 belegajn turojn, sed ankaŭ nun mankas volo kaj mono pri la rekonstruo.
Šimon Brixi
Šimon Brixi (naskiĝis la 28-an de oktobro 1693 en Vlkava ĉe Nymburk, mortis la 2-an de novembro 1735 en Prago) estas ĉeĥa baroka komponisto.
Li estis patro de František Xaver Brixi, kiu estis konsiderata kiel unu el la plej elstaraj eŭropaj komponistoj de frua klasikismo.
Li agis kiel korusestro en la Preĝejo de Sankta Martin en Prago.
Lia komponista verkado estas dediĉita plejparte al spirita muziko, karakterizita per ofta alternado de homofoniaj kaj polifoniaj partoj (sub influo de A. Caldara) kaj efekta utiligado de blovinstrumentoj. Kiel unu el malmultaj aŭtoroj tiutempe li muzikigis ankaŭ ĉeĥajn tekstojn.
Pri amplekso de lia verkaro oni ne havas precizan imagon, ĉar liaj verkoj plej supozeble estis havaĵo de pragaj monaĥejoj kaj multaj el ili malaperis dum nuligado de preĝejoj.
Konserviĝis nur kelkaj negrandaj komponaĵoj, kiuj tamen estas ŝatata parto de repertuaro de multaj ĉeĥaj muzikensembloj (ekz. Magnificat, Offertorium solenne, Laetentur caeli).
Liaj verkoj estas aprezataj pro forta sonefiko, plena harmonieco kaj varmkoreco de la melodioj.
Cristian (Sibiu)
Cristian [kristian] (Kereszténysziget, Grossau) estas komunumo en Rumanio, 10 km okcidente de Sibiu, ĉe la rivero Cibin. Ĝi estas atingebla de Sibiu per la nacia vojo DN1.
En 1910 ĝi havis 2 991 loĝantojn (germanoj, rumanoj); en 1992 3 097 (rumanoj, 8 % da germanoj). En 2002 oni nombris 3 435 rumanojn, 66 germanojn kaj 35 anojn de aliaj etnoj.
Unua skriba mencio de Cristian estis en 1223 sub la latina nomo Insula Christiani. En 1498 estis konstruita defend-kirko. Ĝis 1919 Cristian apartenis al Hungario (Szeben vármegye). Historie estas grava vilaĝo de la popolo de la landleroj.
Kuriozaĵo
En Cristian la stratoj havas ne nomojn, sed nur numerojn.
Hornice
Hornice (germane Hornitz, antaŭaj nomoj ankaŭ Hořenice, in Horonycz, Horzenicz, Hornicze, Cžornitz) estas municipo en distrikto Třebíč en Regiono Vysočina, Ĉeĥio. Vivas ĉi tie.
Historio
La unua skribmencio pri la vilagĝo devenas el la jaro 1358.
Palaco Potala
La Palaco Potala (aŭ Potala-palaco) situas sur la Ruĝa Monto 3 650 metrojn alta super la marnivelo en la centro de Lasao, ĉefurbo de la ĉina Tibeta Aŭtonoma Regiono en sudokcidenta landparto de Ĉinio. La palaco areas je pli ol 130 mil kvadrataj metroj, altas je pli ol 110 metroj kaj larĝas oriente-okcidente je pli ol 360 metroj. La tuta ensemblo, konstruita laŭ la montdeklivo, estas grandioza en la skalo, majesta en la aspekto kaj impona en la konstruaĵo, kaj nomata kiel brila perlo sur la monda firsto. La Palaco Potala estas fama palaca ensemblo kaj eminenta reprezentanto de la tibeta arkitekturo, ankaŭ unu el la plej konataj antikvaj konstruaĵoj de Ĉinio.
La Palaco Potala estas loko, kie la tibeta Dalai-lamao el diversaj generacioj faras politikan kaj religian agadon, kaj ankaŭ ilia rezidejo. Laŭ noto, la Palaco Potala estis konstruigita en la 7-a jarcento, en la periodo de la tibeta reĝo Srong-brtsan-sgampo, tiam ĝi estis nomata Palaco de Ruĝa Monto. La grandskala palaco havis ekstere tri vicojn da muroj kaj interne mil ĉambrojn, kaj servis kiel politika centro de la tibeta reĝimo. En la 9-a jarcento, la tibeta reĝimo bankrotis kaj Tibeto dronis en longtempa tumulto, pro tio la Palaco de Ruĝa Monto iom post iom dekadencis.
En la jaro 1645, Dalai-lamao la 5-a restarigis la Palacon Potala sur la Ruĝa Monto, post tri jaroj, la palaco finkonstruiĝis kun la Blanda Palaco kiel la ĉefa ensemblo. La Blanka Palaco longa oriente-okcidente je 320 metroj kaj larĝa je 200 metroj, estas loko, kie Dalai-lamao faris politikan kaj religian agadon. La ĉefa halo de la Blanka Palaco nomiĝas Orienta Halo, kie ofte okazas gravaj ceremonioj. En la norda flanko de la palaco troviĝas la trono de Dalai-lamao, sur la kvar muroj videblas freskoj pri religiaj rakontoj kaj historiaj personuloj. En la supra parto estas Ripoza Palaco kun kultejo, kontemplejo, litĉambro de Dalai-lamao kaj aliaj konstruaĵoj. Nun ĉiuj instalaĵoj de la Ripoza Palaco restas tute kiel antaŭe. 8 jarojn post forpaso de la Dalai-lamao la 5-a, por memori lin kaj aranĝi lian ĉerkujon, en la jaro 1694 oni finkonstruis la Ruĝan Palacon. Ĝi estas multtavola ensemblo konsistanta el palaco, budho-halo kaj ĉerko-stupao. La Ruĝa Palaco situas en la centro de la Palaco Potala, najbare oriente al la Blanka Palaco kaj okcidente al la bonza apartamento. Ili donas kune kun oraj tegmentoj de multaj ĉerko-stupaoj kaj diversaj konstruaĵoj postlasitaj de la tibea reĝimo, al la Palaco Potala grandiozan, solenan kaj buntkoloran fizionomion. En la sekvantaj jarcentoj, aldoniĝis aliaj multaj konstruaĵoj, kaj multaj talentaj pentristoj de la tibeta nacio kreis grandan kvanton da brilaj freskoj kun diversaj temoj. Ankaŭ tiuj estas enhavo-riĉaj kaj altvaloraj artaĵoj de la Palaco Potala. Krome en la Palaco Potala konserviĝas proksimume dekmil rulpentraĵoj kaj granda nombro da skulptaĵoj ŝtonaj, lignaj kaj argilaj de la dinastioj Ming kaj Qing, historiaj relikvoj kaj multaj tibetaj metiartaĵoj, kiaj tapiŝo, kuseno, flago, kurteno, ceramikaĵo, jadaĵo, oraĵo kaj arĝentaĵo, cetere troviĝas ankaŭ granda nombro da sutroj kaj aliaj historiaj dokumentoj. Ili ne nur havas altan artan valoron, sed ankaŭ spegulas la longan historion de amikeca kontaktado kaj kultura interŝanĝo inter la tibeta nacieco kaj aliaj naciecoj.
En la tempo de Dalai-lamao la 8-a, oni plivastigis kaj perfektigis la skalon kaj strukturon de la ĝardeno. Aperis lago kun han-stilaj pavilonoj kaj koridoroj ĉirkaŭ-borde kaj la Draka Templo kaj palaco en la laga centro. En la jaro 1922, Dalai-lamao la 13-a konstruigis la Oran Ĝardenon kaj trietaĝan Oran Palacon. En la jaro 1954, Dalai-lamao la 14-a konstruigis Novan Palacon, per ĉio ĉi Norbu-gring-ka havas la nunan aspekton. En la Nova Palaco troviĝas aparte vidindaj freskoj. Ekzemple iu fresko bildigas Ŝakjamunion kaj liajn ok gravajn disĉiplojn; aliaj freskoj skizas historion de Tibeto, inkluzive de origino de la tibeta nacieco, leviĝo kaj pereo de la tibeta reĝimo, biografio de reĝo Srong-brtsan-sgampo, vizito al Pekino fare de Dalai-lamao la 5-a, intervidiĝo de Dalai-lamao la 15-a kun gvidantoj de la centra registaro en la jaro 1955 ktp. Sume 301 freskoj liveras gravajn materialojn por esplori la tibetan historion kaj rilatojn inter Tibeto kaj la patrolando. La brilaj freskoj kun alta arta valoro estas kristalo de la tibeta pikturo. En la jaro 1994, la Palaco Potala, kiel kultura heredaĵo, estis oficiale enlistigita en la Katalogon de Mondaj Heredaĵoj.
-74
En la jaro 74 antaŭ Kristo okazis, interalie:
Dezső Somkuthy
Dezső Somkuthy [deĵO ŝomkuti], laŭ hungarlingve kutima nomordo Somkuthy Dezső estis hungara aktoro, pentristo. Lia origina familia nomo estis Szolárszky [solArski].
Dezső Somkuthy naskiĝis la  en Hungara reĝlando en Komárom, (tamen mankas informoj, ĉu la naskiĝloko estas Komárom, aŭ la baldaŭa nuntempa slovaka urbo Komárno), li mortis la  en San-Paŭlo (Brazilo).
Biografio
Dezső Somkuthy komencis sian aktoran karieron en 1934 en Gyöngyös, poste en pluraj lokoj. Inter 1939-1941 li apartenis al trupo de Róbert Bánky (pli maljuna), poste al Teatro Madách kaj Gaja Teatro. Post la 2-a mondmilito li migris al Brazilo, ekde 1950 li vivis en San-Paŭlo. Li partoprenis en spektakloj fare de la loka hungara teatra trupo, tamen li vivtenis sin el pentrado. Li ofte partoprenis en ekspozicioj de brazilaj pentristoj.
Alexander Gode
Alexander Gottfried Friedrich Gode-von Aesch (naskiĝis la 30-an de oktobro 1906 en Bremen, mortis la 10-an de aŭgusto 1970 63-jaraĝa) estis la ĉefa inventinto de la planlingvo Interlingua kiam li laboris por IALA.
Li instruis la latinan kaj la germanan lingvojn en la universitatoj Columbia kaj Ĉikago kaj laboris pro IALA ekde 1934. Li ankaŭ verkis lernolibrojn, inkluzive la serion "unuavide" kun E. Clark Stillman 1943—1946: Spanish at Sight, French at Sight, Portuguese at Sight kaj fine Interlingua a prime vista. Tradukis multajn artikolojn kaj kelkajn librojn el diversaj lingvoj en la anglan. Publikigis en 1941 la 300-paĝan verkon "Natural Science in German Romanticism". Li fondis en 1946 la eldonejon Storm Publishers. Li estis la lasta direktoro de serĉado de IALA ekde 1946, kaj redaktis la "Interlingvaan-anglan vortaron" (Interlingua-English Dictionary) (1951) kaj estis kunverkisto de "Interlingua Grammar" kun Hugh E. Blair (1951). Poste li estis estro de "Interlingua Division of Science Service" (1953—1967).
Li aŭtoris multajn verkojn en Interlingvao, la angla kaj en la germana. Kunfondinto kaj unua prezidanto de l' Usona Asocio de Tradukistoj. Je lia honoro, ĝi ĉiujare premias unu individuon aŭ institucion per la prestiĝa Alexander-Gode-Medalo "pro elstaraj servoj en la tradukista kaj interpretista profesioj". Dum siaj lastaj jaroj, li tradukis sciencajn verkojn por sia eldonejo "Interlingvaaj tradukoj" (Interlingua Translations). Li estis premiita interalie per Harald Swanberg Distinguished Service Award de l' "Asocio de usonaj medicinaj verkistoj" (American Medical Writers' Association) pro kontribuoj al medicinaj revuoj kaj resumoj en interlingvao. Ankaŭ premiita de la "Internacia federacio de tradukistoj" (Fédération Internationale des Traducteurs) pro laboro en sciencaj kaj metiaj tradukoj.
Ferenc Vollein
Ferenc Vollein, laŭ hungarlingve kutima nomordo Vollein Ferenc estas hungara juna amatora pentristo. Ferenc Vollein naskiĝis la en Veszprém (urbo).
Biografio
Ferenc Vollein jam dum la lernojaroj komencis pentradi. Inter 2009 kaj 2015 ĉiujare li ricevis signifajn premiojn en konkursoj pri infanaj pentristoj. Li frekventis plurloke bazlernejojn en Veszprém, poste privatan gimnazion en Várpalota. Li havas malgrandan atelieron en Badacsonytomaj. Li ricevis kelkajn stipendiojn.
Alianza por el Trabajo, la Justicia y la Educación
La Alianza por el Trabajo, la Justicia y la Educación (Alianco por Laboro, Justeco kaj Edukado) plej konata simple kiel La Alianza (la alianco) estis politika koalicio formita de la Unión Cívica Radical kaj la Frente País Solidario, kunformita en 1997 en Argentino, kiu venkis en la prezidenta elektado de 1999 kaj dissolviĝis tuj post la rezigno de la prezidento Fernando de la Rúa la 20an de decembro de 2001.
La venko de la Alianza okazis parte pro la forta publikamalkonsento al la koruptado kaj al la deterioro de la socilabora situacio de la lando.
Felix Bloch
Felix BLOCH (23-an de oktobro 1905, Zuriko, Svislando – 10-an de septembro 1983, samloke) estis svisdevena usona fizikisto kaj konfesanta pacismano. Li ricevis en 1952 (kun E. M. Purcell) Nobel-premion pri fiziko pro ellaboro de la nuklea indukcia metodo por mezuri la magnetan kampon de la atomkerno (nomata kernomagneta resonado, resonanco).
Bloch doktoriĝis en la Lepsika Universitato (1928), instruis tie ĝis 1933. Ĉar li estis judo laŭ la naziaj leĝoj, li forlasis Germanion post enpotenciĝo de Hitler en 1933 kaj elmigris en Usonon, kie ricevis ŝtatanecon en 1939.
Li laboris en la Stanforda Universitato (Palo Alto, Kalifornio) kaj en 1934 publikigis metodon, per kiu oni povas disigi la neŭtronan faskon je du komponnetoj, analoge al la du orientiĝoj de la neŭtrono en magneta kampo.
La metodoj, kiuj baziĝas je kernomagneta resonado, estas gravaj en la medicina diagnostiko.
Bloch estis la unua ĉefdirektoro (1954-1955) de la Eŭropa Kernoesplora Komisiono (CERN).
Citaĵo
"Senkosta fantazio estas la privilegio de la junularo kaj devas esti flegata kaj gardata kiel trezoro."
Nuevos Ministerios (metroo de Madrido)
La stacidomo Nuevos Ministerios (Novaj Ministerioj), estas granda interŝanĝa stacio de fervoja transporto situanta sub la Novaj Ministerioj ĉe la komplekso de financoj AZCA, ĉe la kruciĝo de la Avenuo de la Kastilia, la stratoj Joaquín Costa kaj Raimundo Fernández Villaverde, ĉe la limo inter la distriktoj de Tetuano, Ĉamberio kaj Ĉamartino de Madrido (Hispanio).
Ties pagokvanto korespondas al la zono A laŭ la Consorcio Regional de Transportes de Madrid, sed ĝi apartenas al la zono 0 laŭ la zonigo fare de Proksimaĵoj Madrido.
Qin Shihuangdi
Qin Shihuangdi (秦始皇帝, esperantigite Ĉjin Ŝiĥŭangdi) aŭ Qin Shihuang (秦始皇, esperantigite Ĉjin Ŝiĥŭang), propra nomo Ying Zheng (嬴政) (esperantigite Jing Ĝeng), estis reĝo de la ŝtato Qin (Ĉjin) de 246 a.K. ĝis 221 a.K. dum la Periodo de Militantaj Regnoj. Li fondis la Qin-dinastion, kaj iĝis la unua imperiestro de unuigita Ĉinio en 221 a.K.
Fondo de la regno Ĉinio
Je la fino de la Periodo de Militantaj Regnoj, la regno Qin estis la plej forta kaj posedis la kondiĉojn por reunuigi la ses orientajn regnojn. Estante nur knabo, Jing Ĝeng fariĝis regnestro de Qin. Tial ĉefministro Lu Buvei prezidis la administradon de ŝtataj aferoj anstataŭ li. En la jaro 238 antaŭ nia erao Jing Ĝeng eksigis la ĉefministron Lu Buvei kaj mem faris la administradon. De la jaro 236 ĝis la jaro 221 antaŭ nia erao, la regno Qin aneksis unu post alia la regnojn Han, Wei, Chu, Yan, Zhao kaj Qi, finis la periodon de Militantaj Regnoj kaj fondis la unuan unuigitan multnaciecan aŭtokratian ŝtaton de centralizo de regpotenco – nome la dinastio Qin – en la historio de Ĉinio.
En la jaro 221 antaŭ nia erao, Jing Ĝeng titolis sin Unua Imperiestro. En la tutlanda skalo li praktikis kompletan burokratan sistemon de la centro al lokaj gubernioj. Ĉio estis sub la rekta regado de la imperiestro. Oni ankaŭ ellaboris kaj praktikis la unuigitan leĝsistemon, kun leĝoj de la regno Qin kiel bazo, preninte iujn artikolojn de la leĝoj de la ses aliaj regnoj. La Unua Imperiestro de la Dinastio Qin ankaŭ translokis nobelojn de la ses aliaj regnoj al specifaj lokoj, por ke ili ne faru dissplitan agadon. Li ankaŭ ordonis, ke ordinaraj civiluloj ne rajtas kolekti armilojn, kaj detruis konfiskitajn armilojn.
Ekonomie la Unua Imperiestro de la Dinastio Qin praktikis politikojn favorajn al agrikulturo sed malfavorajn al komerco kaj subtenis la disvolviĝon de feŭdisma privata posedo de agroj. En la jaro 216 antaŭ nia erao la Unua Imperiestro de la Dinastio Qin publikigis dekreton, ke se agroposedantoj deklaros al la registaro la kvanton de siaj agroj kaj volonte pagos imposton, ilia agro-posedanteco estos agnoskata kaj protektata de la registaro. Tiel naskiĝis la privateca sistemo de agroj. La Unua Imperiestro de la Dinastio Qin ankaŭ unuigis la sistemon de mezuroj kaj pezoj kaj la monan sistemon de la tuta lando.
La Unua Imperiestro de la Dinastio Qin ankaŭ unuigis la skribmanieron de la ĉina lingvo. En 212 antaŭ nia erao, li faris dekreton por detrui diversaspecajn librojn kaj malpermesi privatajn lernejojn. Poste, pro tio, ke forfuĝis kelkaj kleruloj, kiuj serĉis longvivigan drogon por la Unua Imperiestro de la Dinastio Qin, ĉi lasta koleris kaj mortigis pli ol 400 klerulojn. Tio ja estas la fama okazaĵo de “forbruligo de libroj kaj mortigo de kleruloj” en la ĉina historio, kiu poste estas pridubata fare de nuntempaj fakuloj.
Post sia surtroniĝo, la Unua Imperiestro de la Dinastio Qin sendis generalon Meng Tian por ataki hunojn. Li ankaŭ kunligis la nordajn grandajn muregojn de la 3 regnoj Qin, Zhao kaj Yan kaj konstruigis la monde faman Grandan Muregon de 10 000 lioj. La konstruado de la Ĉina Granda Murego bone defendis kaj pluapaŝe fortigis la regadon de la dinastio Qin.
Pomster
Pomster estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Ahrweiler de la federacia lando Rejnlando-Palatinato. Fine de la jaro la komunumo havis 0 loĝantojn. Pomster estas parto de la samnoma administra ligo komunumaro Adenau. Ĝi situas en la mezalta montaro Eifel.
Qin Shihuangdi
Fondo de la regno Ĉinio
Post sia unuigado de la ses regnoj, la Unua Imperiestro de la Dinastio Qin konstruigis la luksajn palacon Epang kaj tombejon Liŝan. Li ankaŭ sendis klerulon Ksu Fu, kiu gvidis milojn da geknaboj, por serĉi feojn en la Orienta Maro. Tio elspezigis grandan kvanton da mono kaj pliprofundigis la penojn de la popolanoj. En julio de la jaro 210 antaŭ nia erao la Unua Imperiestro de la Dinastio Qin mortis pro malsano dum sia kvara veturo al Orienta Ĉinio.
Spannberg
Spannberg estas komunumo de Aŭstrio. Ĝi apartenas al la federacia lando Malsupra Aŭstrio kaj al la distrikto Gänserndorf. La komunumo situas oriente de Vieno, inter la aŭstria ĉefurbo kaj la limo al Slovakio, kaj estas parto de la historia regiono Weinviertel [VAJNfirtel] (vina regiono). Komence de la jaro en la komunumo vivis  loĝantoj.
Qin Shihuangdi
Fondo de la regno Ĉinio
Lia filo estis Fusu.
Regenteco
En la jaro 246 a.n.e., kiam la reĝo Ĵuangksiang mortis post mallonga regado de nur tri jaroj, li estis sukcedita en la trono de sia 13-jaraĝa filo. En tiu epoko, Ĵao Ĵeng estis ankoraŭ juna, kaj tiel Lu Buvei agadis kiel regenta ĉefministro de la Ŝtato Qin, kiu estis ankoraŭ militanta kontraŭ la aliaj ses ŝtatoj. Naŭ jarojn poste, en la jaro 235 a.n.e., Ĵao Ĵeng atribuis plenan povon post Lu Buvei estis ekzilita pro sia impliko en skandalo kun la Kunreĝino Ĵao.
Puĉoklopodo de Lao Ai
Kiam la reĝo Ĵeng kreskiĝis, Lu Buvei ektimis, ke la knaba reĝo malkovru lian amaferon kun lia patrino Sinjorino Ĵao. Li decidis distancigi lin kaj serĉi anstataŭanton por la patrina reĝino. Li trovis viron nome Lao Ai. Laŭ La registro de la Granda Historiisto, Lao Ai estis maskita kiel eŭnuko plukinte sian barbon. Poste Lao Ai kaj la reĝino Ĵao Ji renkontiĝis sekrete tiom lerte ke ili havis du filojn kune. Lao Ai tiam iĝis nobeligita kiel Markizo Lào Ǎi, kaj ricevis multajn riĉaĵojn. La komploto de Lao Ai estis supozita por anstataŭi la reĝon Ĵeng per unu el liaj kaŝitaj filoj. Sed dum vespermanĝa festo ebria Lào Ǎi fanfaronis, ke li estas la duonpatro de la juna reĝo. En la jaro 238 a.n.e. la reĝo estis veturanta al la antikva ĉefurbo de Ĝōng (雍). Lao Ai prenis la sigelon de la patrina reĝino kaj mobilizis armeon kiel koplodo startigi puĉon kaj ribeli. Kiam la reĝo Ĵeng eksciis tion, ordonis Lu Buvei komandi Sinjoron Ĉangping kaj Sinjoron Ĉangŭen ataki Lao Ai kaj ilia armeo mortigis centojn da ribeluloj en la ĉefurbo, kvankam Lao Ai sukcesis fuĝi el tiu batalo.
Oni starigis prezon de unu milionoj da kupraj moneroj por la kapo de Lao Ai se li estas kaptita viva aŭ duono de miliono se li estas kaptita mortinta. La subtenantoj de Lao Ai estis kaptitaj kaj senkapigitaj; poste Lao Ai estis ligita kaj dispecigita en kvin pecoj fare de ĉevalĉaroj, dum lia tuta familio estis ekzekutita ĝis la tria grado. Ankaŭ la du kaŝitaj filoj estis mortigitaj, dum la patrino Ĵao Ji estis metita en hejma aresto ĝis ŝia morto multajn jarojn poste. Lu Buvei trinkis venenigitan vinon kaj sinmortigis en la jaro 235 a.n.e. Jing Ĝeng tiam kaptis la plenan povon kiel la Reĝo de la ŝtato Qin. Anstataŭante Lu Buvei, Li Si iĝis la nova Kanceliero de Ĉinio.
Unua murdoklopodo
La reĝo Ĝeng kaj liaj trupoj plue konkeris diversajn ŝtatojn. La ŝtato Ĝan estis malgranda, malforta kaj ofte atakita de soldatoj. Ne estis rivalo por la ŝtato Qin. Tiel la Kronprinco Dan de Ĝan komplotis murdoklopodon por liberiĝi el la reĝo Ĝeng, petante al Jing Ke iri misie en la jaro 227 a.n.e. Jing Ke estis akompanita de Qin Wuyang en la komploto. Oni supozis, ke ili ambaŭ proponis donacon al la reĝo Ĝeng: nome mapo de Dukang kaj la distranĉita kapo de Fan Ŭuji.
Qin Wuyang la unua klopodis prezenti la donacotan mapon, sed pro timo mantremis kaj ne moviĝis plue al la reĝo. Jing Ke plue antaŭeniris al la reĝo, dum klarigis, ke lia partnero "neniam rigardis al la Filo de la Ĉielo", kaj nur pro tio li tremis. Jing Ke devis prezenti ambaŭ donacojn li mem. Dum li senruligis la mapon, aperis ponardo. La reĝo retiriĝis, staris, kaj baraktis elingigi la glavon por defendi sin. Tiam, aliaj palacanoj ne rajtis porti armilojn. Jing Ke persekutis la reĝon, klopodante kapti lin, sed li malsukcesis. La reĝo Ĝeng svingis sian glavon kaj tranĉis la femuron de Jing Ke. Tiu tiam lanĉis la ponardon, sed malsukcesis denove. Suferinte ok vundojn el la reĝa glavo, Jing Ke komprenis, ke lia klopodo estas malsukcesa kaj eksciis, ke ambaŭ el ili estos mortigitaj poste. La ŝtato Ĝan estis konkerita de la ŝtato Qin kvin jarojn poste.
Dua murdoklopodo
Gao Jianli estis granda amiko de Jing Ke, kaj deziris venĝi lian morton. Kiel fama ludisto de liuto, iam li estis alvokita de la reĝo Ĝeng por ludi la instrumenton. Iu en la palaco kiu estis konata lin en la pasinto asertis, "Tiu estas Gao Jianli". Malkapable mortigi tian lertan muzikiiston, la imperiestro ordonis elŝiri liajn okulojn. Sed la reĝo permesis Gao Jianli ludi antaŭ li. Li laŭdis la ludadon kaj eĉ permesis la muzikiston Gao Jianli alproksimiĝi. Kiel parto de la komploto, la liuto estis pezigita per peza peco de plumbo. Li levis la liuton kaj frapis al la reĝo. Sed li eraris, kaj ankaŭ lia murdoklopodo malsukcesis. Gao Jianli estis poste ekzekutita.
Unuigo de Ĉinio
La unua ŝtato kiu falis estis Han (韓; foje nomata Hann por distingi ĝin el Hàn 漢 de la Dinastio Han), en la jaro 230 a.n.e. Poste Qin profitis avantaĝon el naturkatastrofoj en la jaro 229 a.n.e. por invadi kaj konkeri Ĝào, kie Qin Shi Huang fakte estis naskiĝinta. Li tiam venĝis la malbonan traktadon kiun li tie estis ricevinta kiel infana ostaĝo, kaj serĉis kaj mortigis siajn malamikojn.
En la jaro 222 a.n.e., la lastaj restaĵoj de Ĝan kaj la reĝa familio estis kaptitaj en Liaodong en la nordoriento. La nura sendependa lando lasita estis tiam Qi, en fora oriento, kie estas nune la duoninsula provinco Ŝandongo. Terurigita, la juna reĝo de Qi sendis 200 000 homojn por defendi siajn okcidentajn limojn. En la jaro 221 a.n.e., la armeoj de Qin invadis el la nordo, kaptis la reĝon, kaj aneksis Qi. Kelkaj el la strategioj kiujn Qin uzis por unuigi Ĉinion estis normigi la komercon kaj la komunikadon, la valutojn kaj la lingvon.
Por la unua fojo, ĉiuj landoj de Ĉinio estis unuigitaj sub ununura povega reganto. En tiu sama jaro, la reĝo Ĝeng proklamis sin mem la "Unua Imperiestro" (始皇帝, Shǐ Huángdì), ne plu reĝo en la malnova senco kaj nun multe pli supere al la atingoj de la regantoj de la malnova dinastio Ĝou. La imperiestro ordonis, ke la Heŝibi iĝu la Imperia Sigelo, konata kiel la "Relikva Sigelo de la Regno". La vortoj, "Ricevinte Mandaton el la Ĉielo, povas (la imperiestro) estri longan kaj prosperan vivon." (受命於天，既壽永昌) estis verkitaj de la ĉefministro Li Si, kaj gravuritaj en la sigelo fare de Sun Ŝou. La sigelo estis poste pasita de antaŭa al posta imperiestro dum la venontaj generacioj.
En la sudo, militetendo en la formo de kampanjo kontraŭ la triboj Ĝue pluis dum lia regado, kaj diversaj regionoj estis aneksitaj al tio kio estas nun la provinco Gŭangdongo kaj parto de tio kio estas nun Vjetnamio.
Administraciaj reformoj
Kiel klopodo eviti ripeton de la politika kaoso de la Militŝtata periodo, Qin Shi Huang kaj lia ĉefministro Li Si komplete abolis feŭdismon. La imperio estis tiam dividita en 36 komandorlandoj (郡, Jùn), poste pli ol 40 komandorlandoj. La tuta Ĉinio estis tiam dividita en administraciaj unuoj: unue komandorlandoj, poste kantonoj (縣, Xiàn), municipoj (鄉, Xiāng) kaj cent familiaj unuoj (里, Li, kiu iel korespondas kun la nuntempaj subdistriktoj kaj komunumoj de la Popola Respubliko Ĉinio). Tiu sistemo estis diferenca el tiuj de antaŭaj dinastioj, kiuj havis izolajn aliancojn kaj federaciojn. La homoj jam ne plu estos identigitaj per siaj indiĝenaj regionoj aŭ iamaj feŭdaj ŝtatoj, kiel kiam persono el Ĉu estis nomita "Ĉu-persono" (楚人, Chu rén). Nomumoj estis poste bazitaj sur merito anstataŭ sur heredaj rajtoj.
Ekonomiaj reformoj
Qin Shi Huang kaj Li Si unuigis Ĉinion ekonomie per la normigo de la ĉinaj mezuroj tiel kiel pezunuoj kaj mezurunuoj, la valutoj, kaj de la longo de la aksoj de la ĉaroj por faciligi la transporton sur la ŝosesistemo. La imperiestro ankaŭ disvolvigis etendan reton de ŝoseoj kaj kanaloj konektantaj la provincojn por plibonigi la komercon inter ili. La valutoj de la diferencaj ŝtatoj estis normigitaj al moneroj nome "Banliang" (半兩, Bàn Liǎng). Krome eble pli grave, la ĉina skribmaniero estis unuigita. Sub Li Si, la sigela skribmaniero de la ŝtato Qin estis normigita pere de la forigo de variantaj formoj ene de la skribmaniero mem de Qin. Tiu nova normigita skribmaniero estis tiam farita oficiala tra la tutaj konkeritaj regionoj, tiel kunigante ĉiujn regionajn skribmanierojn por formi unu lingvon, nome unu komunikan sistemon por la tuta Ĉinio.
Filozofio
Qin Shi Huang ankaŭ sekvis la skolon de la kvin elementoj, nome tero, ligno, metalo, fajro kaj akvo. La naskelemento de Ĝao Ĝeng (五德終始說) estas akvo, kiu estas konektita kun la nigra koloro. Oni kredis ankaŭ ke la reĝa hejmo de la antaŭa dinastio Zhou estis reganta per la povo de fajro, kiu estas la ruĝa koloro. La nova dinastio Qin devis esti regata de la nova elemento en la listo, kiu estas akvo, reprezentata de la nigra koloro. Nigra iĝis la koloro de ornamaĵoj, flagoj, standardoj. Aliaj asocioj estas nordo kiel kompasdirekto, vintro kaj la numero ses. Kalkuliloj kaj oficialaj ĉapeloj estis 15 cm longaj, ĉaroj 2 m larĝaj, unu paŝo estis (en ĉina 步 Bù) estis 1.4 m.
Kvankam la iama militŝtato estis unu el la konstanta militstato, ĝi estis ankaŭ konsiderata Orepoko de la Libera Penso. Qin Shi Huang eliminis la Cent Skolojn de Pensaro kiuj aligis Konfuceismon kaj aliajn filozofiojn. Post la unuigo de Ĉinio, kun ĉiuj aliaj skoloj de pensaro malpermesitaj, leĝismo iĝis la subtena ideologio de la dinastio Qin, kiu estis baze sistemo kiu postulis ke la homoj sekvu la leĝojn aŭ estu punitaj laŭe.
Dekomence en la jaro 213 a.n.e., je instigo de Li Si kaj por eviti la komparojn fare de la fakuloj pri sia regno kun la pasinteco, Qin Shi Huang ordonis la bruligon de la ekzistantaj libroj kun la escepto de tiuj pri astrologio, agrikulturo, medicino, divenado, kaj la historio de la ŝtato Qin. Tio utilus ankaŭ al la celo pliigi la funkciantan reformadon de la skribsistemo forigante ekzemplojn de eksmodaj skribaĵoj. La posedo de la Libro de Kantoj aŭ la Klasiko de Historio estis punenda speciale tre akre. Laŭ la posta verko Registroj de la Granda Historiisto, la venontan jaron Qin Shi Huang enterigis vivaj ĉirkaŭ 460 fakulojn pro la posedo de malpermesitaj libroj. La plej aĝa filo de la imperiestro nome Fusu kritikis lin pro tiu ago.
Pli ĵusa esplorado sugestas, ke la "entombigo de Konfuceaj fakuloj vivaj" estas legendo de konfuceaj martiroj; aparte, la imperiestro ordonis la mortigon (坑 kēng) de grupo de alkemiistoj post oni trovis, ke ili estis trompinta lin. En Han-epoko, konfuceaj fakuloj, kiuj estis servintaj fidele al Qin, uzis tiun aferon por distanciĝi el la malsukcesa dinastio. Kong Anguo (孔安國 ĉ. 165 – ĉ. 74 a.n.e.), nome posteulo de Konfuceo, turnis la alkemiistojn (方士 fāngshì) en konfuceistoj (儒 rú) kaj interplektis la legendon de la martiroj kun stranga historio de remalkovro de perditaj konfuceaj libroj malantaŭ detruita muro en la hejmo de liaj prauloj. La propra biblioteko de la imperiestro ankoraŭ havis ekzemplerojn de la malpermesitaj libroj sed plej el tiuj estis detruitaj poste kiam Xiang Yu bruligis la palacojn de Ŝjanjango en la jaro 206 a.n.e.
Tria murdoklopodo
En la jaro 230 a.n.e., la ŝtato Qin estis venkinta super la ŝtato Han. Tiel aristokrato de Han nome Ĝang Liang ĵuris revenĝon kontraŭ la Qin imperiestro. Li vendis ĉiujn siajn valoraĵojn kaj en la jaro 218 a.n.e., li dungis fortulon kiel murdisto kaj konstruis por li pezmetalan konuson pezantan 120 kati aŭ jin (ĉirkaŭ 97 kg). Ambaŭ viroj kaŝiĝis inter la arbustoj ĉe la vojo de la imperiestro sur monto. Je iu signalo, la muskolforta murdisto ĵetis la konuson kontraŭ la unua kaleŝo kaj detruegis ĝin. Tamen, la imperiestro estis fakte en la dua kaleŝo, ĉar li estis fakte veturante per du identaj kaleŝoj pro tiu preciza tialo, nome eviti eblan murdoklopodon. Tiel ankaŭ tiu klopodo malsukcesis. Ambaŭ homoj kapablis fuĝi spite la grandan homserĉadon.
Granda Ĉina Muro
La ŝtato Qin luktis kontraŭ la nomadaj triboj de nordo kaj nordokcidento. La triboj de Ŝiungnuoj ne estis venkitaj kaj submetitaj, tiel la kampanjo estis elĉerpiga kaj malsukcesa, kaj por eviti, ke la Ŝiungnuoj plu invadu la nordan landlimon, la imperiestro ordonis la konstruadon de enorma defenda murego. Tiu murego, por kies konstruado centoj da miloj da homoj estis mobilizitaj, kaj nekonata nombro mortis, estis antaŭaĵo de la nuntempa Granda Ĉina Muro. Ĝi konektis nombrajn ŝtatajn muregojn kiuj estis konstruitaj dum la antaŭaj kvar jarcentoj, nome reto de malgrandaj muregoj kiuj ligis riverdefendoj al netrapaseblaj klifoj.
Intence al trudo de centralizita regado kaj al evito de la reapero de feŭdaj senjoroj, Jing Ĝeng ordonis la detruadon de la sekcioj de muregoj kiuj dividis sian imperion inter la iamaj ŝtatoj. Por ordigi la imperion kontraŭ la Ŝiungnuoj el la nordo, tamen, li ordonis la konstruadon de novaj muregoj kiuj konektu la restantaj fortikaĵoj laŭlonge de la imperia norda landlimo. "Konstruu kaj antaŭeniru" estis centra gvidprincipo en la murkonstruado, kio signifis, ke la ĉinoj ne estis starigante permanente fiksitan limon. La transportado de la granda kvanto de materialoj postulita por la konstruado estis malfacila, kaj tiel la konstruistoj ĉiam klopodis uzi lokajn rimedojn. Ŝtonoj el la montoj estis uzitaj por montaraj areoj, dum premtero estis uzita por la konstruado sur la ebenaĵoj. Ne estas survivantaj historiaj registroj kiuj indikas la precizan longon kaj vojon de la muregoj de la epoko Qin. Plej al la antikvaj muregoj estis foreroziitaj laŭlonge de la jarcentoj, kaj tre malmultaj sekcioj restas nuntempe. La homa kosto de la konstruado estas nekonata, sed oni ĉirkaŭkalkulis fare de kelkaj fakuloj, ke centoj da miloj, se ne ĝis unu miliono, da laboristoj mortis konstruante la muregon Qin.
Kanalo Lingku
Fama sudĉina citaĵo diras "En la Nordo estas la Granda Murego, en la Sudo estas la kanalo Lingku" (北有長城、南有靈渠, Běiyǒu chángchéng, nányǒu língqú). En la jaro 214 a.n.e. la imperiestro startis la projekton de granda kanalo por transporti liveraĵojn al la armeo. La kanalo ebligos akvotransporton inter norda kaj suda Ĉinio. La kanalo, 34 kilometrojn longa, ligus la riveron Ksiang kiu fluas en la riveron Jangzion kun la rivero Li Jiang, kiu fluas en la Perloriveron. La kanalo konektis du el la ĉefaj akvovojoj de Ĉinio kaj helpis la etendon de Qin en la sudokcidenton. La konstruado estis konsiderita unu el la tri grandaj agegoj de la inĝenierarto de Antikva Ĉinio, kaj la aliaj estus la Granda Murego kaj la sistemo de irigacio Dujiangĝan de Siĉuano.
Eliksiro de vivo
Poste en sia vivo, Qin Shi Huang timegis la morton kaj malespere serĉis la legendan eliksiron, kiu supozeble ebligus al li vivi porĉiame. Li estis obseda por akiri senmortecon kaj falis predon de multaj kiuj proponis al li supozitajn eliksirojn. Li vizitis la insulon Ĝifu trifoje dum tiuj klopodoj atingi senmortecon.
Iam li sendis Ksu Fu, insulano de Ĝifu, kun ŝipoj portantaj centojn de gejunuloj serĉe de la mistika Monto Penglai. Ili estis senditaj por trovi Anki Ŝeng, 1000-jaraĝa magiisto kiun Qin Shi Huang supozeble renkontis dum sia veturado kaj kiu estis invitinta lin por serĉi lin tie. Tiuj homoj neniam revenis, eble ĉar ili scias, ke ili konis, ke se ili revenas sen la promesita eliksiro, ili estos certe ekzekutitaj. Legendoj postulas, ke ili atingis Japanion kaj koloniigis ĝin. Eble ankaŭ la supozita librobruligado supozeble de forĵetenda kaj senutila literaturo, estis parte klopodo fokusigi al menson de la plej altkvalitaj fakuloj de la imperiestro al la alkemio. Kelkaj el la ekzekutitaj fakuloj estis tiuj kiuj estis malkapablaj havigi pruvaron de iliaj supernaturaj skemoj. Tio povus esti la lasta rimedo testi iliajn kapablojn: se iu el ili havas magiajn povojn, tiam ili povus certe reveni al la vivo kiam ili estos liberigitaj. Ĉar la granda imperiestro timis pro la morto kaj la "diablaj spiritoj", li havis laboristojn konstruintajn seriojn de tuneloj kaj pasejojn al ĉiu el liaj palacoj (li posedis ĉirkaŭ 200), ĉar veturado nevidita estus supozeble teni lin sekura for de la atingo de la diablaj spiritoj.
Morto
La kaŭzo de la morto de Qin Shi Huang estas ankoraŭ tre nekonata, ŝajne li mortis pro eliksira venenigo pro la engluto de hidrargaj piloloj, faritaj de siaj alkemiistoj kaj kortegaj kuracistoj, en la ideo ke estas eliksiro de senmorteco.
(17862) 1998 KT28
(17862) 1998 KT28 estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la en la kadro de la kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Johano Drašković
Grafo Johano DRAŠKOVIĆ de Trakošćan, Ivan III. Drašković, trakostyáni gróf Draskovich János, (naskiĝis en 1603 en Kroatio en Trakošćan, mortis en 1648) estis hungaria-kroata nobelo kaj militisto, banuso de Kroatio kaj palatino. Li estis signifa defendanto de Kroatio. Lia nobela antaŭnomo estis trakostyáni (de Trakošćan).
Biografio
Johano Drašković estis edukita en la familio, poste li lernis filozofion en Graz, juron en Bologna. Reveninta li aliĝis al kortego de Habsburgoj. Li frue iĝis departementestro de Árva. Li grafiĝis en 1631. Baldaŭe li batalis kontraŭ la turkoj, tial li ricevis la postenon banuso en 1640. Li ricevis premion ”eques auratus” en 1644. Post 2 jaroj la deputitoj elektis lin palatino: Li ricevis bienon en Magyaróvár. Li edziĝis en 1629, baldaŭe havanta 5 gefilojn. Li estis entombigita en Katedralo Marteno de Tours en Pozsony.
Partido Justicialista
La Partido Justicialista (PJ, Justecisma Partio) estas politika partio argentina, kontinuanto de la Partido Peronista (Peronisma Partio), fondita de la generalo Juan Domingo Perón en 1947. Ĝi havis kiel ĉefa celo dekomence la defendon de la laboristoj, kaj ekde tiam ĝi restis tre ligita al la laborista klaso kaj al la sindikatoj. Ĝi sukcesis tiele iĝi ekde sia nasko, kun la Unión Cívica Radical, unu el la du politikaj partioj plej gravaj de Argentino ĝis fino de la 20a jarcento.
József Sári
József SÁRI [jOĵef ŝAri], hungare Sári József estas hungara komponisto.
Partido Justicialista
La aktuala nomo aperis kiam ĝi atingis entecon kiel politika partio sub la reĝimo de la leĝo de facto 19.102 de 1971 kies artikolo 21 malpermesis la fakton ke nomo de politika partio havu personan nomigon aŭ ties derivaĵon, kio malhelpis la uzadon de la nomo Partido Peronista.
József Sári
József Sári naskiĝis en Lenti en la 23-an de junio 1935.
Partido Justicialista
Historio
La justecistaj registaroj estis elpostenigitaj dufoje de militistoj kaj la Partido Justicialista estis malpermesita kaj oni malpermesis ĝin partoprenni en la ĝenerala balotado aliajn du fojojn. La justecismo alvenis per popola decido al la Prezidenteco de Argentino en naŭ okazoj: Juan Domingo Perón (1946, reelektita en 1952), Héctor José Cámpora (marto de 1973), Juan Domingo Perón (denove, en oktobro de 1973), Carlos Saúl Menem (1989, reelektita en 1995), Néstor Kirchner (2003) kaj Cristina Fernández de Kirchner (2007, reelektita en 2011).
József Sári
Biografio
József Sári studis en Muzikarta Altlernejo Ferenc Liszt en Budapeŝto inter 1954-1962, kie li lernis de Endre Szervánszky kaj Zoltán Vásárhelyi. Poste li instruis en mezlernejoj. Li laboris, kiel komponisto en Germanio inter 1971-1984. Hejmenveninta li instruis en Altlernejo. Li ricevis premion Kossuth en 2009, pli frue ankaŭ aliajn premiojn (en 1984 germanan premion "Internationaler Arbeitkreis für Musik").
Averso kaj reverso
Averso kaj reverso du flankoj de iu plata, ornamita objekto.
Partido Justicialista
Historio
Aliaj tri justecistoj alvenis al prezidenteco tra institucia vojo: María Estela Martínez de Perón (kiel vicprezidentino pro la morto de la prezidento Perón en 1974), Adolfo Rodríguez Saá (pro elekto fare de la Kongreso -parlamento- post la rezigno de Fernando de la Rúa en decembro de 2001), kaj Eduardo Duhalde (pro elekto fare de la Kongreso post la rezigno de Adolfo Rodríguez Saá en januaro de 2002). Kiel provizoraj prezidentoj enpovigis ankaŭ Raúl Lastiri, Ramón Puerta kaj Eduardo Camaño, el kiuj la unua dum tri monatoj de 1973, kaj la du lastaj dum malmultaj tagoj meze de politika krizo de 2001-2002.
Averso kaj reverso
1. Averso (fronto aŭ bildflanko). Tiu flanko de la plata objekto kiu estas normale elmetata al la vido: averso de la medalo, monero, ŝtofo, paĝo. (vidu la apudan bildon)
Partido Justicialista
Historio
Oni konas ties aliĝintojn aŭ sekvantojn kiel peronistoj (pra la fondinto de la partio) aŭ justecistoj. Laŭ la rezulto de la provincaj elektoj de 2011, ĝi estas la politika ento kiu posedas plej kvanton de guberniecoj, ĉadr 18 el 24 distriktoj estas regataj el decembro de 2011 de aliĝintoj de la Justecista Partio, dum nur 6 estas estritaj de membroj de aliaj fortoj: Bonaero de Mauricio Macri de la PRO, la Provinco Corrientes de Ricardo Colombi de la Unión Cívica Radical, la Provinco Neŭkeno de Jorge Sapag de la Movimiento Popular Neuquino, la Provinco Santa Fe de Antonio Bonfatti de la Partido Socialista, la Provinco Santiago del Estero de Gerardo Zamora de la Unión Cívica Radical kaj la Provinco de Fajrolando, Antarkto kaj Insuloj de Suda Atlantiko de Fabiana Ríos de la Partido Social Patagónico.
Averso kaj reverso
2. Reverso. La interna, posta dorsa flanko de la objekto: reverso de medalo, monero, ŝtofo, paĝo. (vidu la apudan bildon)
Partido Justicialista
La Ŝtato de bonfartigo kaj la ekonomio de la unua peronismo
La ekonomia bonfarto de Argentino pluis, helpe de la kreska merkato kiu formiĝis pro la malpliigo de importado devena el la militaj landoj. Tio permesis al la registaro apliki politikon de socialan bonfartigon kiu inkludis novajn socialajn rajtojn, kiaj feri- aŭ ripoz-periodoj, planoj por loĝejkonstruado, investado en san- kaj eduk-sistemoj ktp. Tiuj socialaj konkeroj estis amplekse profititaj de la figuroj de Perón kaj lia edzino, Eva Perón, kiu kontrolis fondaĵon de sociala helpo nome Fondaĵo Eva Perón, financita ĉefe de ŝtataj kapitaloj krom de aliaj el entreprenoj. La ŝtatigoj de publikaj servoj, kiaj la britposeditaj fervojoj, estis proklamitaj kiel konkeroj de suvereneco kaj sendependigo ekonomia.
La puĉo de 1955
Septembre, Perón estis elpostenigita de nova puĉo nomita Revolución Libertadora (Liberiga Revolucio), kiu malpermesis peronismon, multaj el kies partianoj estis arestitaj aŭ eĉ mortpafitaj, kio havigis al la puĉo la nomon de «revolución fusiladora» (Mortpafiga Revolucio). Perón ekziliĝis ĝis la rekupero de la demokratio en 1973. Spite la malpermeson, la peronismo pluinfluos sur la argentina politiko.
La masakro de Ezeiza
La 20-a de junio de 1973, Perón revenis definitive al Argentino, kaj okazis la Masakro de Ezeiza, nome perforta batalo inter dekstraj kaj maldekstraj peronistoj.
La prezidenteco de María Estela Martínez (1974-1976)
La presidenteco de Martínez de Perón okazis en la internacia kadro de la nomita naftokrizo kaj ene de akra interna politika perforto, kun agado de diversaj armitaj grupoj kaj de ties kontraŭantoj.
Isabelita apogiĝis ĉefe ĉe sia ministro de Sociala Bonfarto, la ekssekretario persona de Perón, nome José López Rega, kiu ege influis super Martínez, fortigante la agadon en la registaro de la sektoroj de dekstro kaj organizante ekde la registaro preskaŭpolican grupon konita kiel Alianza Anticomunista Argentina aŭ Triobla A kiu faris agadon kontraŭ elstaraj gravuloj de la maldekstro kio finos en rabadoj, torturoj kaj murdoj.
Martínez kaj López Rega kontrolis la provincojn, universitatojn, sindikatojn, la privatajn kanalojn de televido, kaj plifortigis la cenzuron kontraŭ libroj, ĵurnaloj kaj revuoj.
La argentina ekonomio ege suferis, pro akra inflacio, paralizigo de la investado de kapitaloj, nuligo de la eksportado de viando al Eŭropa Unio kaj la nekontrolebla kresko de la ekstera ŝuldo. En junio de 1975, la nova ministro de ekonomio, Celestino Rodrigo, je la konto de López Rega, aplikis fortan devaluton de la monunuo kaj plialtigon de prezoj; la sindikato CGT kunvokis la unuan ĝeneralan strikon kontraŭ peronista registaro. En julio de 1975, pro la ĝenerala striko kaj la premado surstrata de la CGT, López Rega devis rezigni kaj abandoni la landon.