cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ruĝecgorĝa paradoksornito
Tiu specio estas ĝenerale grizbruna kun iom da ruĝeca nuanco en supra dorso, pli malhelbrunajn flugilojn kaj markata ruĝeca nuanco en gorĝo kaj supra bruno, kio nomigas la specion. La okulo estas malhela kaj ĉirkaŭe al la beko estas pli malhela nuanco kaj iome al la gorĝareo iom da ruĝeca nuanco.
(14867) 1990 RW4
(14867) 1990 RW4 estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la de la usona astronomo Henry E. Holt elde la Observatorio de la Monto Palomar (Kalifornio, Usono).
(8641) 1987 BM1
(8641) 1987 BM1 estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la dana astronomo Poul Jensen elde la Observatorio Brorfelde en la dana municipo Holbæk.
Bačkov (distrikto Havlíčkův Brod)
Bačkov (Batschkow) estas municipo de Ĉeĥio, regiono Vysočina, en distrikto Havlíčkův Brod. Ĝi situas proksimume 10 km nordoriente de Světlá nad Sázavou. Vivas ĉi tie.
Historio
La unua skribmencio pri la municipo devenas el la jaro 1317. Ekde la 1-a de julio 1985 ĝis la 23-a de novembro 1990 la viaĝo estis konsisto de urbo Habry kaj ekde la 24-a de novembro 1990 ĝi estas denove memstara municipo.
Diplomatio
Diplomatio estas hodiaŭ komprenata kiel kunigo de kelkaj diversaj aferoj. Ĝi estas la kulturado de traktado kaj interrilatoj inter reprezentantoj de diversaj ŝtatoj aŭ organizaĵoj, sed precipe por la solvado de internaciaj problemoj. La diplomatio ne devus esti interŝanĝata kun diplomatiko (unu el helpaj historiaj sciencoj) kiu temas pri la studo de malnovaj dokumentoj, kvankam ĝi derivas sian nomon el la sama deveno, sed ties moderna signifo estas tre distinga el la agado de diplomatio.
La diplomatio estas rimedo por interkompreniĝo inter ŝtatoj, precipe rimedo por solvi konfliktajn situaciojn per pacaj rimedoj, do helpe de kontraktoj, intertraktatoj, interkonsentoj ks. La diplomatia agado kaj la diplomatiaj interrilatoj estas penseblaj kaj en la internacia nivelo kaj enkadre de diversaj internaciaj organizaĵoj.
Rimedoj de profesiaj diplomatoj rilatas al temoj por pac-farado, komerco, milito, ekonomiko, kulturo, medio, kaj homaj rajtoj. Internaciaj traktatoj estas kutime negocataj de diplomatoj pere de neformala aŭ socia senco, diplomatio estas la uzado de takto por akiri strategian avantaĝon aŭ trovi reciprokajn akcepteblajn solvojn por komuna defio, nome serio de iloj estis la redaktado de asertoj laŭ ne-kontraŭstara, aŭ afabla maniero.
La vorto diplomatio devenis el la greka δίπλωμα diploma kiu signifas faldita dufoje aŭ "oficiala dokumento haviganta privilegion". En Antikva Grekio, diploma estis dokumento pruva por finita edukado. En malnova Romo diploma estis pasportoj aŭ vojaĝdokumentoj.
Azio
Unu el la plej fruaj realistoj en teorio pri internaciaj rilatoj estis la militstrategiisto Sun Tzu de la 6a jarcento a.K. (m. 496 a.K.), aŭtoro de La Militarto. Li vivis dum epoko en kiuj rivalaj ŝtatoj estis komencante fari malpli da atento al la tradiciaj aferoj de kuratoreco de la Dinastio Zhou (ĉ. 1050–256 a.K.) kiam ĉiu el la ĉefaj monarkoj rigardis pl al povo kaj al la totala konkero. Tamen, granda peno de diplomatio por establi aliancojn, interŝanĝi teritoriojn, kaj subskribi pactraktatojn estis necesa por ĉiu milita ŝtato, kaj tiele la idealigita rolo de la "persvada/diplomato" disvolviĝis.
Koreanoj kaj japanoj dum la ĉina Dinastio Tang (618–907 de nia erao) rigardis al la ĉina ĉefurbo Ĉangan kiel la kerno de la civilizacio kaj imitis ties centrigan burokrataron kiel modelo de regeco. La japanoj sendis oftajn ambasadojn al Ĉinio en tiu periodo, kvankam ili haltigis tiujn veturojn en 894 kiam la Tang ŝajnis borde de la falo. Post la detruo fare de la Ribelo de An Luŝan el 755 al 763, la Dynastio Tang ne estis en situacio por klopodi rekonkeri Centran Azion kaj la Tarim-basenon. Post kelkaj konfliktoj kun la Tibeta Imperio kiuj daŭris kelkajn diversajn jardekojn, la Tang fine faris milithalton kaj subskribis pactraktaton kun ili en 841.
En la 11a jarcento dum la Dinastio Song (960–1279), estis ruzaj ambasadoroj kiaj Ŝen Kuo kaj Su Song kiu atingis diplomatian sukceson kun la Dinastio Liao, la ofte malamikaj najbaroj Kitanoj norde. Ambaŭ diplomatoj sekurigis la laŭleĝajn limojn de la Dinastio Song pere de kono de kartografio kaj elŝarkado de malnovaj kortegaj arkivoj. Estis ankaŭ triopo de milito kaj diplomatio inter tiuj du ŝtatoj kaj la Tanguta Okcidenta Xia nordokcidente de Songa Ĉinio (centre en nuntempa Ŝenŝjio). Post milito kontraŭ la Dinastio li de Vjetnamio el 1075 al 1077, Song kaj Li faris pacinterkonsenton en 1082 por interŝanĝi la respektivajn teritoriojn kiujn ili estis kaptintaj unu el la alia dum la milito.
Longe antaŭ la dinastioj Tang kaj Song, la ĉinoj jam estis sendintajn ambasadojn al Centra Azio, Barato, kaj Persio, starte kun Ĵang Kjan en la 2a jarcento a.K. Alia elstara okazaĵo en la ĉina diplomatio estis la ĉina ambasada misio de Ĵou Daguan al la Kmera imperio de Kamboĝo en la 13a jarcento. Ĉina diplomatio estis neceso en la distinga periodo de la ĉina esplorado. Ekde la Dinastio Tang (618–907 de nia erao), la ĉinoj ankaŭ ege investis en sendado de diplomataj sendaĵoj eksterlanden pere de transmaraj misioj en la Hinda Oceano, al Hindio, Persio, Arabio, Orienta Afriko, kaj Egipto. Ĉina mara agado pliiĝis spektakle dum la komerca periodo de la Dinastio Song, helpe de novaj navigaj teknologioj, multaj pliaj privataj ŝipposedantoj, kaj pliiĝanta kvanto de ekonomiaj investantoj en transmaraj veturoj.
Dum la Mongola Imperio (1206–1294) la Mongoloj kreis ion similan al la nuntempa diplomatia pasporto nomata paiza. La paiza estis de tri diferencaj tipoj (ora, arĝenta, kaj kupra) depende el la nivelo de gravo de la sendito. Pere de paiza, aŭtoritatoj sendis senditojn por peti manĝon, transporton, lokon por resti el ajna urbo, vilaĝo, aŭ klano ene de la imperio sen malfacilaĵoj.
La Traktato de Nerĉinsko estis sekvata de la Traktato de Aigun kaj de la Konvencio de Pekino en la mezo de la 19a jarcento.
Dum la eŭropaj potencoj etendiĝis tra la tuta mondo en la 18a kaj 19a jarcentoj same faris ties diplomatia modelo, kaj ankaŭ la aziaj landoj adoptis la eŭropajn diplomatajn sistemojn.
Antikva Hindio
Antikva Hindio, kun siaj regnoj kaj dinastioj, havis longan tradicion de diplomatio. La plej antikva traktaĵo pri ŝtateco kaj diplomatio, nome Arthaŝastra, estis atribuita al Kautilja (konata ankaŭ kiel Ĉanakja), kiu estis la ĉefa konsilisto de Ĉandragupto Maŭrjo, nome fondinto de la Maŭrja dinastio kiu regis en la 3a jarcento a.K., (kies ĉefurbo estis Pataliputra, nuntempa Patnao, nome ĉefa urbo de la ŝtato Biharo). Arthaŝastra estas kompleta verko pri la arto de reĝeco, kun longaj ĉapitroj pri impostado kaj pri starigo kaj eltenado de armeoj. Ĝi ankaŭ enhavas teorion de diplomatio, pri kiel en situacio de reciproke kontraŭstarantaj regnoj, la saĝa reĝo konstruas aliancojn kaj klopodas nuligi siajn rivalojn kaj kontraŭulojn. La tiamaj senditoj al la kortegoj de aliaj regnoj intencis loĝi tie dum etendaj tempoperiodoj, kaj Arthaŝastra enhavas konsilojn pri la konduto de la sendito, inklude la akran sugeston ke 'li dormu sole'. La plej alta moraleco por la reĝo estas ke lia regno prosperu. Menciindas ankaŭ ke la Sinjoro Kriŝno, en la eposo Mahabarato, agis kiel dia diplomato kaj ŝtatestro inter la dinastioj de Kuruoj kaj Pandavaoj.
Moderna Azio
Diplomataj rilatoj en la komenca Moderna epoko de Azio estis konsiderataj kiel rimedo de prestiĝo kaj statuso. Oni eltenis ke oni devas esti de nobela praularo por reprezenti aŭtonoman ŝtaton ene de la internacia medio. Tiele, la sinteno de diplomatoj estis ofte admiritaj kiel elemento de la elitisma klaso en Azio. La kapablo de la ŝtato por praktiki diplomation estis unue el subkuŝaj difinaj karakteroj de aŭtonoma ŝtato. Estas tiu praktiko kio estis uzata ekde la konceptigo de la unua urbo-ŝtatoj ene de la internacia spektro. Diplomatoj en Azio estis origine senditaj nur por la celo de traktado. Ili povis ricevi postulon tuje reveni post ties tasko estis kompletita. La majoritato de diplomatoj dekomence konstituis la parencojn de la reganta familio. Alta rango estis postulita al ili por prezenti sencon de legitimeco kun rilatoj al ties estado. Italio, la Otomana Imperio, kaj Ĉinio estis la unuaj reĝaj ŝtatoj kiuj pluigis rimedojn de diplomatio. Dum la komenco de la moderna epoko, diplomatio evoluis al ŝlosila elemento de internaciaj rilatoj ene de la areoj de Mediteraneo kaj Azio.
Antikvaj radikoj
La kapablo por praktiki diplomation estas unu el la difinaj elementoj de ŝtato. Diplomatio estis praktikita ekde la komenco de civilizacio. En Eŭropo, diplomatio komencas kun la unuaj urboŝtatoj formitaj en antikva Grekio. Diplomatoj estis senditaj nur por specifaj traktadoj, kaj revenis tuj post sia misio estis konkluita. Diplomatoj estis ankaŭ tie parencoj de la reganta familio aŭ de tre alta rango por havigi al ili legitimecon kiam ili klopodos traktadi kun reprezentantoj de alia ŝtato.
La originoj de diplomatio estas en la strategiaj kaj konkurencaj interŝanĝoj de impresaj donacoj, kies komenco povas esti markita jam en la Bronzepoko kaj agnoskita kiel aspekto de Homereca gast-amikeco. Tiele diplomatio kaj komerco estis neeviteble ligitaj pro la rezulto. "Kadre de diplomataj rilatoj estis kutima por bizancaj imperiestroj kaj islamaj regantoj, ĉefe ĉe la 'Abbāsidoj kaj la Fātimidoj, same kiel por islamaj regantoj inter ili mem, interŝanĝi valorajn donacojn, per kiuj ili klopodis impresi aŭ surpasi ties kontraŭpartneroj," notas David Jacoby, en la kunteksto de ekonomio de silko en kultura interŝanĝo inter Bizanco, Islamo kaj la Latina Okcidento: komercistoj akompanis senditojn, kiuj ofte veturis per komercaj ŝipoj. Je posta epoko, oni notos ke la angla aventuristo kaj komercisto Anthony Sherley konvinkis la persian reganton sendi la unuan Persian ambasadon al Eŭropo (1599–1602).
Antikva Grekio
La grekaj urboŝtatoj foje sendis senditojn unu al alia reciproke por traktadi specifaj aferojn, kiaj milito kaj paco aŭ komercaj rilatoj, sed ili ne havis diplomatajn reprezentantojn regule loĝantajn en la teritorio de la aliaj. Tamen, kelkaj el la funkcioj havigitaj nuntempe al la modernaj diplomatiaj reprezentantoj estis en Klasika Grekio plenumita de proksenos, kiu estis civitano de la gastiganta urbo kiu havis partikularajn rilatojn de amikeco kun alia urbo - nome rilato ofte hereda en partikulara familio. Tiuj postenuloj plenumis funkciojn similajn al tiuj de nuntempaj honoraj konsuloj.
Bizanca Imperio
La ŝlosila defio de la Bizanca Imperio estis teni serion de rilatoj inter si kaj siaj diversaj najbaroj, kiaj la Kartveloj, Kaŭkaziaj Iberianoj, la Ĝermanoj, la Bulgaroj, la Slavoj, la Armenoj, la Hunoj, la Avaroj, la Frankoj, la Lombardoj, kaj la Araboj, kiuj personigis kaj retenis sian imperian statuson. Ĉiuj tiuj najbaroj ne havis ŝlosilajn rimedojn kiujn Bizanco estis preninta el Romo, nome formaligita laŭleĝa strukturo. Kiam ili entreprenis formi formalajn politikajn instituciojn, ili estis dependaj el la imperio. Dum klasikaj verkistoj estis emaj fari akran distingon inter paco kaj milito, por la Bizancanoj diplomatio estis formo de milito per aliaj rimedoj. Havante regulan armeon de 120,000-140,000 homoj post la perdoj de la sepa jarcento, la sekureco de la imperio dependis el la aktivula diplomatio.
La bizanca "Oficejo de Barbaroj" (en Latino: scrinium barbarorum, en Greka: σκρίνιον τῶν βαρβάρων, skrinion tōn barbarōn) estis la unua agentejo pri inteligento (informaro) de eksterlandaj aferoj, kiu arigis informaron pri la rivaloj de la imperio el ĉiu imagebla fonto. Kvankam surface estis protokola oficejo — ties ĉefa tasko estis sekurigi ke eksterlanden senditoj estis taŭge zorgitaj kaj ricevis sufiĉan ŝtatajn financojn por ties subtenon, kaj ĝi okupiĝis pri ĉiuj oficialaj tradukistoj — ĝi klare havis ankaŭ sekurecan funkcion. Pri Strategio, el la 6a jarcento, proponas konsilon pri eksterlandaj ambasadoj: "[Senditoj] kiuj estas senditaj al ni estu ricevitaj honore kaj malavare, por ke ĉiu tenu senditojn en alta konsidero. Ties helpantoj, tamen, estu tenitaj sub viglado por teni ili for el akirado de ajna informaro pere de pridemandado al nia popolo."
Moderna Eŭropo
En Eŭropo, la originoj de komenca moderna diplomatio estas ofte indikita por la ŝtatoj de Norda Italio en la komenco de la Renesanco, kie la unuaj ambasadoj estis establitaj en la 13a jarcento. Milano ludis ĉefan rolon, ĉefe sub Francesco Sforza kiu establis permanentajn ambasadojn al la aliaj urbo-ŝtatoj de Norda Italio. Toskanio kaj Venecio estis ankaŭ florantaj centroj de diplomatio el la 14a jarcento antaŭen. Estis en la Italia Duoninsulo kie multaj el la tradicioj de la moderna diplomatio komencis, kiaj la prezentado de la akreditaj leteroj de la ambasadoro al la ŝtatestro.
El Italio tiu praktiko estis etendita al aliaj regionoj de Eŭropo. Milano estis la unua kiu sendis reprezentantojn al la kortego de Francio en 1455. Tamen, Milano malakceptis gastigi francajn reprezentantojn timante spionadon kaj ke la francaj reprezentantoj estus interveninta en siaj internaj aferoj. Dum eksterlandaj potencoj kiaj Francio kaj Hispanio iĝis pli kaj pli enmetitaj en politiko de Italio la neceso akcepti senditojn estis agnoskita. Tuj la ĉefaj eŭropaj potencoj estis interŝanĝantaj reprezentantojn. Hispanio estis la unua kiu sendis permanentan reprezentanton; ĝi nomumis ambasadoron al la kortego de Anglio en 1487. Ĉirkaŭ la fino de la 16a jarcento, permanentaj misioj iĝis kutimaj. La Sankta Romia Imperiestro, tamen, ne regule sendis permanentajn senditojn, ĉar ili ne povis reprezenti la interesojn de ĉiuj el la germanaj princoj (kiuj estis en teorio ĉiuj subuloj al la Imperiestro, sed en praktiko ĉiuj sendependaj).
Dum tiu periodo la reguloj de moderna diplomatio estis poste disvolvigitaj. La pinta rango de reprezentantoj estis ambasadoro. Je tiu epoko ambasadoro estis nobelulo, kaj la rango de la nobellulo al kiu oni atribuis tiun postenon variis laŭ la prestiĝo de la lando kiu estis deleginta ĝin. Striktaj normigoj disvolviĝis por ambasadoroj, kiuj postulus ke ili havu grandajn rezidejojn, gastigi luksajn festojn, kaj ludu gravan rolon en la kortega vivo de ties gastiganta lando. En Romo, nome la plej aprezata posteno por katolika ambasadoro, la francaj kaj hispanaj reprezentantoj havu akompanantaron de ĝis cento de personoj. Eĉ en pli malgrandaj postenoj, ambasadoro estis tre elspezemaj. Pli malgrandaj ŝtatoj sendis kaj ricevis senditojn, kio estis nivelo sub tiu de ambasadoro. Iome inter ambaŭ estis la posteno de plenpova ministro.
Diplomatio estis kompleksa afero, eĉ pli ol aŭ same kiel nuntempe. La ambasadoroj el ĉiu ŝtato estis rangitaj laŭ komplikaj niveloj de prioritato kiuj estis tre multe disputataj. Ŝtatoj estis normale rangitaj alŭ la titolo de ties suvereno; ĉe katolikaj landoj la sendito el la Vatikano estis super ĉio, poste venis tiuj el la reĝlandoj, poste tiuj el la duklandoj kaj poste tiuj el la princlandoj. Reprezentantoj el respublikoj estis rangitaj kiel la plej malaltaj (kio ofte kolerigis la estrojn de la nombraj germanaj, skandinaviaj kaj italaj respublikoj). Determini prioritaton inter du reĝlandoj dependis el nombraj faktoroj kiuj ofte fluktuis, kio kondukis al preskaŭ konstanta kverelado.
Ambasadoroj, nobeloj kun malmulta eksterlanda sperto kaj sen espero pri kariero in diplomatio, suferis neceson esti subtenataj de granda ambasada stabanaro. Tiuj profesiuloj estis senditaj al plej gravaj postenoj kaj estis multe pli rekoneblaj ol la pli altrangaj oficuloj ĉe la gastiganta lando. Ambasada stabanaro inkludis ampleksan gamon de dungitoj, inter kiuj kelkaj estis dediĉitaj al la spionado. La neceso por lertaj individuoj por la stabanaro de ambasadoj estis plenumita de gradiĝintoj el universitatoj, kaj tio kondukis al granda pliiĝo en la studo de internacia juro, modernaj lingvoj, kaj historio ĉe la universitatoj de la tuta Eŭropo.
Samtempe, permanentaj eksterlandaj ministroj komencis setliĝi en preskaŭ ĉiuj eŭropaj ŝtatoj por kunordigi ambasadojn kaj ties stabanarojn. Tiuj ministroj estis ankoraŭ tre for el ties moderna formo, kaj multaj el ili havis negravajn internajn respondecojn. Britio havis du departementojn kun ofte koincidajn povojn ĝis 1782. Ili estis ankaŭ multe pli malgrandaj ol ili estas nuntempe. Francio, kiu havis la plej grandan departementon de eksterlandaj aferoj, havis nur ĉirkaŭ 70 plen-tempajn dungitojn en la 1780-aj jaroj.
Post la falo de Napoleono, la Kongreso de Vieno de 1815 establis internacian sistemon de diplomatia statuso. Disputoj pri prioritato inter landoj (kaj tiele la taŭgaj diplomatiaj rangoj uzataj) estis unuafoje direktitaj al la Kongreso de Akeno (1818), sed pludaŭris dum ĉirkaŭ unu jarcento ĝis post la Dua Mondmilito, kiam la rango de ambasadoro iĝis la normo. Ĉirkaŭ tiu epoko, figuroj kiaj la germana kanceliero Otto von Bismarck ege famiĝis ene de internacia diplomatio.
Antikva Egipto, Kanaano, kaj Hitita Imperio
Kelkaj el la plej antikvaj konataj diplomatiaj registroj estas el la Amarna-leteroj verkitaj inter la epokoj de la faraonoj de la Dekoka dinastio de Egipto kaj de la Amoridaj regantoj de Kanaano dum la 14a jarcento a.K. Post la Batalo de Kadeŝo en ĉ. 1274 a.K. dum la Deknaŭa dinastio, la faraono de Egipto kaj reganto de la Hitita Imperio faris unu el la unuaj konataj internaciaj pectraktatoj kiu survivas en ŝtonaj tabuleroj.
Otomana Imperio
La rilatoj kun la registaro de la Otomana Imperio (konata de italaj ŝtatoj kiel la Sublima Pordo) estis partikulare gravaj por italaj ŝtatoj. La Maraj Respublikoj de Ĝenovo kaj de Venecio dependis pli malpli el ties navigadaj kapabloj, kaj pli malpli el la pludaŭrigo de bonaj rilatoj kun la Otomanoj. Interagado inter variaj komercistoj, diplomatoj kaj klerularoj indiĝenaj el la italaj kaj otomanaj imperioj helpis krei novajn formojn de diplomatio kaj de ekstera politiko. Eventuale la ĉefa celo de diplomato, kiu estis origine pactraktisto aŭ negocisto, evoluis al persono kiu reprezentis aŭtonoman ŝtaton en ĉiaj aspektoj de politikaj aferoj. Iĝis evidente ke ĉiuj aliaj ŝtatestroj sentis la neceson akuratiĝi diplomatie, pro la apero de la povega politika medio de la Otomana Imperio. Oni povas veni al la konkludo ke la atmosfero de diplomatio ene de la komenco de la moderna periodo evoluis ĉirkaŭ la fondado de kongrueco kun la otomana kulturo.
Diplomata imuneco
Delonge la netuŝeblo de diplomatoj estis klare atentita. Tiu netuŝeblo iĝis konata kiel diplomata imuneco. Kvankam estis nombraj kazoj kie diplomatoj estis mortigitaj, tio estas normale rigardita kiel granda firompo de honoro. Ĝingis-Ĥano kaj la Mongoloj estis bone konataj ĉar forte insistis en la rajtoj de diplomatoj, kaj ili ofte entreprenis hororajn revenĝon kontraŭ ajna ŝtato kiu estus firompinta tiujn rajtojn.
Diplomatiaj rajtoj estis establitaj en la mezo de la 17a jarcento en Eŭropo kaj etendiĝis tra la tuta mondo. Tiuj rajtoj estis formaligitaj ĉirkaŭ la Viena Konvencio de Diplomatiaj Rilatoj de 1961, kiu protektas diplomatojn el persekuto aŭ akuzado dum diplomatia misio. Se diplomato ne fifaras serizan krimon dum en gastiganta lando ĝi povas esti deklarita persona non grata (nedezirata persono). Tiaj diplomatoj estas tiel ofte procesataj pro la krimo en sia hejmlando.
Ankaŭ diplomatiaj komunikoj estis rigarditaj kiel io preskaŭreligia, kaj diplomatoj estis delonge rajtigitaj porti dokumentojn trans landlimoj sen esti priserĉitaj. La mekanismo por tio estas la tielnomita "diplomatia valizo" (aŭ, en kelkaj landoj, la "diplomatia sako"). Kvankam radiaj kaj ciferecaj komunikadoj iĝis pli normigaj kaj kutimaj por ambasadoj, diplomataj sakoj estas ankoraŭ tre komunaj kaj kelkaj landoj, kiaj Usono, deklaras tutajn ŝipkontentorojn kiel diplomatiajn sakojn por porti specialan materialon (ofte eĉ konstrumaterialon) en alia lando.
En tempo de malamikeco, diplomatoj estas ofte retirigitaj pro tialoj de persona sekureco, same kiel en kelkaj okazoj kiam la gastiganta lando kondutas amike sed estas konstatita minaco fere de internaj opoziciantoj. Ambasadoroj kaj aliaj diplomatoj estas foje realvokitaj provizore el siaj hejmlandoj kiel sistemo esprimi malplaĉon rilate al la gastiganta lando. En ambaŭ situacioj, malaltrangaj dungitoj restas ankoraŭ pro la fakta funkciado de diplomatio.
Diplomatia agnosko
Diplomatia agnosko en la internacia juro estas politika, unuflanka paŝo, kiu havas lokajn kaj internaciajn jurajn implicojn, kaj en kiu ŝtato agnoskas la statuson aŭ leĝon de alia ŝtato aŭ registaro. Tiu paŝo estas la unua farita en longa diplomatia rilato inter ŝtatoj. Agnosko povas esti farita reale aŭ laŭjure, kutime per la publikigo de oficiala avizo nome de la agnoskanta registaro.
Spionado
Diplomatio ege estas ligata al spionado aŭ alivorte arigado de imformaro. Ambasadoj estas bazoj kaj por diplomatoj kaj por spionoj, kaj kelkaj diplomatoj estas esence malferme agnoskitaj spionoj. Por ekzemplo, la posteno de armea ataŝeo inkludas lernadon de tiom multe kiom eblos pri la armeo de la lando al kiu ĝi estas destinita. Ili ne nepre klopodas kaŝi tiun rolon kaj, tiele ili estas invititaj nur al eventoj permesitaj al ĉiaj gastoj, kiaj ĉe armeaj defiloj aŭ flugomontroj. Estas ankaŭ pli kaŝemaj spionoj laborantaj en multaj ambasadoj. Tiuj individuoj ricevas falsajn postenojn ĉe la ambasadejo, sed ties ĉefa tasko estas kontraŭleĝe arigi informaron, kutime per kunordigo de spionaj ringoj de lokanoj aŭ aliaj spionoj. Plejparte, spionoj laboras ĉefe ekster la ambasadejoj por arigi ioman informaron fare de si mem kaj ties identecoj tendencas esti konataj de la opozicio. Kaŝe de malkovro, tiuj diplomatoj povas esti forpelitaj el ambasadejo, sed por la plej parto agentejoj de kontraŭspionado preferas teni tiujn agentojn in situ (surloke) kaj sub tre forta kontrolado.
La informaro arigita de spionoj ludas pliiĝantan rolon en diplomatio. Armil-kontrolaj traktatoj estus maleblaj sen la povo de la spionsatelitoj kaj agentoj por kontroli ties plenumadon. Informaro akirita el spionado estas utila en preskaŭ ĉiuj formoj de diplomatio, el komercaj interkonsentoj al landlimaj kvereloj.
Diplomata donaco
Diplomata donaco aŭ diplomatia donaco estas donaco donita fare de diplomato, politikisto aŭ gvidanto dum vizitado al eksterlanda lando. Kutime la donaco estas reciprokata de la gastiganto. La uzo de diplomatiaj donacoj devenas de la praa mondo kaj donantoj konkuris por superatuti unu la alian en la malŝparemo de iliaj donacoj. Ekzemploj inkludas silkojn donitajn al la okcidentanoj fare de la bizancanoj en la frua Mezepoko, luksajn librojn, kaj pandan diplomation fare de la ĉinoj en la 20a jarcento.
En la pasinteco, medaloj menditaj de individuo, tipe kun lia portreto, estis ofte utiligitaj kiel formo de diplomatia aŭ persona donaco, kun neniu senco esti premio pro la konduto de la ricevanto.
Diplomatiaj donacoj havas la potencialon sigeli internaciajn amikecojn, por esti repuŝitaj, por ŝajni misagorditaj, aŭ por hazarde sendi la malĝustan mesaĝon.
Diplomatia agado per Esperanto
Vidu: Esperantistaj diplomatoj
Dum la Unua Mondmilito, el la germana urbo Dresdeno, s-ro Karl Frenckell, finnlanda konsulo kaj dumviva membro de UEA, regule transsendis al UEA informpetojn pri germanaj militistoj, supozataj militkaptitaj.
Sero
Sero estas sukcene flava likvo, disiĝanta de la sango dum ties koaguliĝo. (PIV). Sero estas la rezulta sango post permesado al ĉi-lasta koaguliĝi kaj forigi (ekz. per centrifugado) la rezultan embolon. Ĝi estas ekvivalenta al sangoplasmo, sed sen la proteinoj iniciatantaj koaguliĝon (plejparte fibrinogeno), ĉar ili estis konsumitaj dum la koagulado.
Sero konsistas el akvo (91 %), proteinoj (7 %, albuminoj kaj globulinoj); la ceteraj 2 % estas elektrolitoj, nutraĵoj kaj hormonoj.
Tasko de la sero estas transporti nutrajn kaj rubajn elementojn, antikorpojn, hormonojn kaj varmon.
Dekanujo Bílovec
Dekanujo Bílovec estas teritoria kaj administra parto de la Episkopujo de Ostrava-Opava. Nuntempe ĝin kreas 24 romkatolikaj paroĥoj.
Dekanoj
ĝis 2005 — P. Hubert ŠULA, paroĥestro de Hladké Životice
ekde 2005 — P. Ing. Mgr. Lumír TKÁČ, paroĥestro de Bílovec
Paroĥoj de la dekanujo
Stato de la jaro 2006. Por ekscii ankaŭ administrantojn de la paroĥoj, bonvolu viziti la ĉeĥan version de la artikolo, ili menciitas en la dua kolumno (surskribo Správce).
José María Barreda
José María BARREDA (n. Ciudad Real, 4-a de februaro de 1953) estas hispana politikisto, kiu estis prezidento de Kastilio-Manĉo (2004-2011). Li estis posteulo kaj anstataŭanto de José Bono. Ambaŭ estas socialistoj. Posteulis kaj anstataŭis lin María Dolores de Cospedal, el la dekstra partio PP (Partido Popular).
Li estas el nobela familio kaj de gravuloj. Doktoro kaj profesoro en la Universitato de Kastilio-Manĉo; gravulo de la socialisma partio PSOE. Malvenkis en la balotado por la regiona parlamento maje de 2011 antaŭ María Dolores de Cospedal, kiu iĝis venonta prezidento de la regiono.
Virgulino mamnutranta
Virgulino mamnutranta (latine Maria lactans) aŭ Madono mamnutranta estas bildo de la mamnutranta Madono Maria.
Tia motivo jam troviĝis en malnova egipta kulturo, kie la diino Iziso mamnutras la knabon Horuso, kio simbolis fekundecon.
En Bizanco kaj en Okcident-Eŭropo dum la 14-a kaj 15-a jarcentoj la bildo de Maria lactans ricevis jenan interpretadon: Kristo, infano estas Dio, kiu per la patrina mamo rilatas al la homaro.
En kelkaj fontkapeloj barokaj de pilgrimejoj, akvo trafluas la mamojn de la virgulina statuo, kiel ekzemple en Mariahilf, Rengersbrunn aŭ Maria Ehrenberg.
Dum malfacilaĵoj por mamnutri aŭ tiel rilataj sanproblemoj, laŭregione virinoj preĝis antaŭ bildo aŭ statuo de mamnutranta virgulino, aŭ oferis vaksan replikon de siaj propraj mamoj kiel donaco.
Zefireno
Malgraŭ lia longa papado relative malmulto estas sciata pri li. Lia kritikanto, sankta Hipolito, priskribis lin kiel simplaniman viron sen eduko, malforta viro "nekvalifikita en la regado de la eklezio" kaj dominata lia diakono Kaliksto, kiu sekvis lin kiel papo. Hipolito akuzis lin je moleco en observigado de disciplino kaj malsukceson altrudi sian aŭtoritaton en subpremado de la herezoj (aparte Sabelianismo) tiam ĝenerala en Romo.
Konfliktoj
Eŭsebio de Cezareo rakontas ke iu Natalio kiu komence akceptis esti episkopo de kristana grupo kiu kredis ke Jesuo, kvankam koncipita de la Sankta Spirito, estis nura viro, kaj eĉ pli malsupra ol Melkicedek, tiam pentanta kaj peteganta al Zefireno por ricevi lin reen en la komuneco de la eklezio.
En lia opozicio al Zefireno, Hipolito komencis la unuan skismon en la historio de la kristana eklezio. Kiam Kaliksto, kiun Hipolito riproĉis la senmovecon de Zefireno, sukcedis tiun kiel papo, Hipolito kaj kelkaj liaj disĉiplouj forlasis la eklezion, kaj dum pli ol dek jaroj kiujn Hipolito staris ĉe la kondukanto de aparta parokanaro, eventuale kiel episkopo, kaj estas foje pripensita la unua kontraŭpapo.
Universitato de Monastero
La Vestfalia Vilhelma Universitato Monastero – germane Westfälische Wilhelms-Universität Münster, mallonge Universitato de Monastero aŭ Monastera Universitato - estas la universitato en la urbo Monastero (Vestfalio) en okcidenta Germanio. Ĝi ricevis sian nomon laŭ la germana imperiestro Vilhelmo la 2-a kaj fondiĝis en 1780, kvankam en 1818 ĝi malfondiĝis kaj en 1902 per dekreto de la Germana Regno refondiĝis. En la vintra semestro 2013/14 la universitato havis 42 592 studentojn, kio signifas ke temas pri unu el la plej grandaj universitatoj de Germanio. La centra universitata konstruaĵo urbocentre situas en la eksa princepiskopa kastelo, konstruita laŭ planoj de la baroka arkitekto Johann Conrad Schlaun.
Canossa
Canossa estas komunumo de Italio. Ĝi apartenas al la provinco Reggio Emilia kaj la regiono Emilio-Romanjo. Fine de en la komunumo vivis. Najbaraj komunumoj estas Casina, Castelnovo né Monti, Neviano degli Arduini (PR), San Polo d'Enza, Traversetolo (PR), Vetto kaj Vezzano sul Crostolo. Kristanisma patrono de la komunumo estas la sanktulo Marteno de Tours, kies religia memortago sekve estas la komunuma festotago.
Universitato de Monastero
Rilatoj al Esperanto
Multaj esperantistoj studis en la universitato aŭ havis studajn rilatojn al ĝi. Ĝis kreo de specifa ĉapitro, bonvolu superrigarde vidi la ĉapitron pri Esperanto en la urba artikolo pri Monastero (Vestfalio), kiu ankaŭ tuŝas la ekeston de universitata Esperanto-grupo la 3-an de novembro 1960 kaj ĝian agadon ekde tiam.
Kavernoj en Kotýz
Kavernoj en Kotýz (legu: kavernoj en Kotiz) situas en deklivoj de monteto nomata Kotýz, 1 km sudokcidente de vilaĝo Koněprusy (legu: Konjeprusi), 5 km de urbo Beroun en Ĉeĥio.
La kavernoj en Kotýz – tio estas kelke da malgrandaj, sed arkeologie kaj historie eksterordinare signifaj kavaĵoj kaj rokpontoj.
Monteto Kotýz estis devena okcidenta rando de longa kalkŝtona montetdorso nomata Zlatý kůň (Ora ĉevalo). Nome ĝis komenco de la 20-a jarcento, kiam pro profunda ravino trahakis ĝin Imperiestra ŝtonminejo kaj en lastaj dekjaroj moderna Grandŝtonminejo Ŝtupoj de Diablo definitive apartigis ĝin per giganta kavo. En tiu ĉi ideala situo situis pramalnova burgejo. Ĝi apartenis al unuaj slavoj, sed homoj ĉi tie vivis jam antaŭ longe antaŭ ili, kion pruvas ĉi tieaj kavernoj.
Ĉi tie troviĝas kaverno En pordego, hodiaŭ propre jam nur grandega rokpordego – torso de la kaverno, kies plafono trafaliĝis ien profunden, en hodiaŭ jam nekonatajn kavaĵojn. Tiu ĉi romantika loketo situas en okcidenta terlango de Kotýz kaj de antaŭ longe ĝi mirigis kaj logis ne nur generaciojn de serĉistoj de trezoroj kaj de revuloj, sed ankaŭ seriozajn esploristojn arkeologiajn, historiajn kaj speleologiajn. El la tuta serio da tavoloj devenas dokumentoj pri loĝigo de tiu ĉi loko jam ekde paleolito. Sed en mitajn kavernojn ĉi tie ankoraŭ neniu trafosis sin. Tiu ĉi plej granda rokpordego de Bohemia karsto estis foje nomigita de Jaroslav Petrbok al Pordego de Axamit, por memoro de unu el prapatroj de arkeologiaj elfosaĵoj de tiu ĉi regiono kaj de tiu ĉi loko.
Nur kelke da dekoj da metroj oriente de Pordego de Axamit super rando de altaj rokmuroj volbiĝas neokulfrapa rokponto. Ties nomo estas Ponto de Jelínek, laŭ la nomo de aliaj arkeologiaj pioniroj.
Sed la plej signifa kaj la plej fama estas negranda, nur proksimume 8 m longa kavaĵo kun malgranda aperturo en la plafono – Truhava kaverno. Ĝi troviĝas denove nur kelke da dekoj da metroj pli oriente de Ponto de Jelínek. Arkeologo František Prošek, fosante en ĝi en la jaroj 1957 – 1958, malkovris tuj du pramalnovajn kaj ĝis nun nedifektitajn sidejajn tavolojn. Ili apartenis al magdalenaj ĉasistoj de boacoj (el paleolito), kiuj ĉi tie vivis proksimume antaŭ 8 – 12 mil jaroj. La ĉasista familio tiun ĉi loĝejon kun belega panoramo, turnita al suno kaj el kiu oni nur saltis por vivodona akvo de proksima rojo, reguligis nekutime praktike: al la kaverna portalo ili alkonstruis tegmenton kaj tiel ili pligrandigis sian loĝspacon de la kaverno al ia „kavernodomaĉo“. Ĝis hodiaŭ konserviĝis restaĵoj de ŝtona ebenigaĵo el la unua fazo de la loĝigo, kaj ankaŭ ŝtonblokoj por apogi lignajn kolonojn el la dua fazo, kiam la loĝspaco estis ankoraŭ pligrandigita. Prošek kun siaj helpantoj ĉi tie trovis ne nur kvanton de diversaj iloj, sed ankaŭ neatenditan surprizon – la unuan pruvon de paleolita arto el la teritorio de Bohemio! Per kungluigo de rompitaĵoj de ardezaj tabuletoj kun misteraj gravuraĵoj li kunmetis unue gravuraĵon de alpa kapro kaj poste ankoraŭ torson de kapo de ia uro kaj parton de gravuraĵo de harkovrita rinocero.
En ĉirkaŭaĵo de la kaverno ni povas viziti ankaŭ proksimajn kavernojn en Koněprusy, urbon Beroun aŭ burgon Karlštejn.
Endre Zsasskovszky
Endre Zsasskovszky [ĵaskovski], laŭ hungarlingve kutima nomordo Zsasskovszky Endre estis hungara komponisto, orgenisto, instruisto. Lia frato estis Ferenc Zsasskovszky.
Endre Zsasskovszky naskiĝis la en Alsókubin (Hungara reĝlando, Habsburga Imperio, nuntempa Dolný Kubín en Slovakio), li mortis la  en Eger (Hungara reĝlando, Aŭstrio-Hungario).
Biografio
Endre Zsasskovszky komence ricevis muziklecionojn de la patro, kiu estis katolika kantoro. La juna Endre frekventis gimnaziojn en pluraj urboj, poste li akiris juran diplomon en liceo de Eger. Jam dum la studentaj jaroj en 1845 li aliĝis al orkestro de Baziliko de Eger, post 5 jaroj li estis nomumita orgenisto samloke. En la lernojaro 1851 li studis orgenadon de de:Carl Franz Pitsch en Prago. Hejmenveninta ĝismorte li estis eklezia muzikisto de Eger (li ankaŭ instruis). Li komponadis kune kun sia frato.
Riedstadt
Riedstadt estas germana komunumo en la sudo de la federacia lando Hesio, tuj okcidente de la urboj Darmstadt kaj Pfungstadt, kaj oriente de la rivero Rejno, kiu konsistigas la limon al la najbara federacia lando Rejnland-Palatinato. La komunumo konsistas el pluraj malgrandaj historiaj urbetoj, apartenas al la distrikto Groß-Gerau kaj al la administra distriktaro Darmstadt. Fine de la jaro la komunumo havis  loĝantojn.
La urbetoj, kiuj konsistigas la komunumon, nomiĝas Crumstadt, Erfelden, Goddelau, Leeheim kaj Wolfskehlen. En Goddelau naskiĝis la germana dram-verkisto kaj revoluciulo Georg Büchner. Sur la mapo ekzistas plia urbeto en la komunumo, kiu fakte estas granda psikiatria kaj psikoterapia kliniko sur vasta tereno, por plenkreskuloj kaj maljunuloj samkiel por infanoj kaj junuloj. En la kliniko, fondita jam en 1535, kiel kuracisto laboris la patro de Georg Büchner, kaj du jarcentojn poste dum pluraj jaroj ankaŭ la esperantista kuracisto Thomas Pusch.
La komunumo estas situa rande de la ekonomia regiono Rhein-Main, kaj la aŭtoŝoseoj A 5 kaj A 67 ligas ĝin al la malpli ol 25 kilometrojn foraj centraj regionaj urboj Frankfurto ĉe Majno nordoriente kaj Wiesbaden nordokcidente.
Izamal
Izamal estas unu el la 106 komunumoj de la meksika subŝtato Yucatán, kiu estas unu el la tri meksikaj subŝtatoj sur la duoninsulo Jukatano. La ĉefurbo de la komunumo estas la samnoma Izamal. La komunumo situas en la centra parto de Yucatán en la regiono 4 "Centro". La regiono "Centro" limas norde al la regiono 3 "Litoral Centro", oriente al la regiono 1 "Litoral Oriente", sude al la regiono 5 "Centro Sur" kaj okcidente al la regiono 6 "Influencia Metropolitana". La kodnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 31040.
Geografio
La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 24334 loĝantojn. El tiuj estis 12079 viroj kaj 12255 virinoj. La komunumo havas surfacon de 275,9 km². La meza alteco (de la ĉefurbo) estas 13 metroj super la marnivelo.
Klimato
En la komunumo jare falas averaĝe 58,9 mm/m2 de precipitaĵo. La averaĝa jara temperaturo estas 27 °C. Ĝenerale la klimato estas varma kaj duonhumeda. La pluva sezono ĝenerale komencas fine de majo kaj ĝi daŭras ĝis oktobro. Plej malvarmaj monatoj estas januaro kaj decembro kaj plej varmaj monatoj estas julio kaj aŭgusto.
Vildé-Guingalan
Vildé-Guingalan (bretonlingve Gwilde-Gwengalon) estas franca komunumo, en la departemento Côtes-d'Armor en la regiono Bretonio.
Izamal
Sociogeografio
En la jaro 2000 (laŭ INEGI) en la komunumo vivis 15178 personoj pli aĝaj ol 15 jaroj. El tiuj 12088 scipovis legi kaj skribi kaj 3082 personoj estis analfabetoj. Do 20,31% de la personoj pli aĝaj ol 15 en la komunumo estis analfabetoj.
Vildé-Guingalan
Aĝpiramido
Evoluo de la aĝpiramido de Vildé-Guingalan, komparo inter 1999 kaj 2006 :
Preĝejo Saint-Jean-Baptiste (19-a jc)
La Templanoj posedis komandorejon sub tiu de Lannouée, en Yvignac. Ili konstruis kapelon por la bezonoj de tiu eta filio. La kapelo poste fariĝis preĝejo.
Izamal
Sociogeografio
En la jaro 2000 en la komunumo vivis 23006 personoj, pli aĝaj ol 5 jaroj. El tiuj 10514 personoj sciis paroli indiĝenan lingvon. Tio signifas ke 45,7% de la loĝantaro en la koncerna jaro sciis paroli indiĝenan lingvon. La ĉefa indiĝena lingvo en Yucatán estas la jukatana majaa lingvo, ankaŭ nomita Majatano.
Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a., (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).
Vildé-Guingalan
Preĝejo Saint-Jean-Baptiste (19-a jc)
La turo, ligita al la fasado, plialtiĝas per spajro kovrita per ardezoj.
En la revolucio, soldatoj de Jugon-les-Lacs estus enirintaj en la preĝejon, detruintaj la meblaron kaj forprenintaj la statuijn por bruligi ilin ;
tiel klariĝas la malriĉeco de la nuna konstruaĵo.
Richard C. Schneider
Richard Chaim SCHNEIDER (naskiĝinta la en Munkeno) estas germana ĵurnalisto, aŭtoro kaj dokumentadfilmfaristo. Krome li estris la ARD-studiojn en Tel-Avivo kaj Romo.
Vivo
Schneider estas filo de hungaraj postvivintoj de holokaŭsto; li studis germanistikon, teatrosciencojn, arthistorion kaj filozofion. Plurajn jarojn li deĵoris kiel reĝisoro helpa, dramaturgo kaj reĝisoro ĉe municipaj kaj ŝtataj teatrejoj en Amsterdamo, Bonn, Munkeno kaj Vieno. Post longa esplorrestado en Jerusalemo li komencis laboron de liberprofesiulo ĵurnalisma en la servo de diversaj gazetoj. Ekde 1989 li deĵoris por ARD raportante regule el la Proksima Oriento. Inter septembro 2016 kaj februaro 2016 li gvidis la ARD-televidstudion en Tel-Avivo kun responsado novaĵalporta pri Israelo, la Palestinaj aŭtonomiaj regionoj kaj Cipro. Poste li transprenis en marto 2016 la estron de la ARD-studio en Romo kun responso informada pri Italujo, Greklando, Malto kaj Vatikanurbo. En printempo 2017 li revenis al Tel-Avivo, de kie li daŭre laboras por ARD.
Schneider publikigis i.a. regulajn historiojn en video-blogoj por pli klarigi la fonon de siaj specialaj laborkampoj. Ankaŭ faktoj pri la ĉiutaga vivo aŭ vidindaĵoj el la de li kovritaj regionoj temis tie de tempo al tempo. Lia video-blogo el la Proksima Oriento portis la titolon Inter Mediteraneo kaj Jordano, la blogo pri Suda Eŭropo nomiĝis Tie, kie fontis Eŭropo.
Vidpunktoj
En 2018 Schneider ege kritikis la kunlaboron de la israela ministroprezidanto Benjamin Netanjahu kun la populismaj politikistoj Viktor Orbán kaj Jaroslaw Kaczynski nomante tion pakto kun la diablo. Tiuj tri personoj ekŝatus unu la alian havante la saman fian ideologiaron: batalon kontraŭ islamismo, malapogo de libera gazetaro, malamo de George Soros. Netanjahu ŝajne oferus la interesojn de eŭropaj judoj kaj la lukto kontraŭ antisemitismo ekde 1945 en ties landoj por la bono de propraj politikaj interesoj siaj. En oktobro 2019, en artikolo gazeta titolita Diese lächerlichen Mahnwachen vor Synagogen li ege kritikis novajn kontraŭjudismaĵon en Germanlando kaj anoncis la translokiĝon al Israelo.
Piero Sicoli
Piero SICOLI estas itala amatora astronomo naskiĝinta en 1954.
Li estas unu el la fondintoj de la Observatorio de Sormano, elde kiu li kunmalkovris 44 asteroidojn.
Li studas la historiojn de la kometoj kaj la orbitoj de asteroidoj, ĉefe de la terrenkontaj. Li publikigis plurajn artikolojn en italaj kaj internaciaj revuojn kaj estas kunverkinto de libro pri la malkovro de Cereso, la unua malkovrita asteroido.
La asteroido 7866 Sicoli, malkovrita de la usona astronomo Edward L. G. Bowell, estis nomita en lia honoro.
(141614) 2002 JV15
(141614) 2002 JV15 estas marsrenkonta, terrenkonta kaj venusrenkonta apolona asteroido rigardita kiel potence danĝera objekto.
Malkovro
Ĝi estis malkovrita la en la kadro de la astronomia kampanjo Lincoln Near-Earth Asteroid Research elde observatorio de la Laboratorio Lincoln en la situejo de Socorro (Nov-Meksiko, Usono).
Orbito
Ĝi estas en orbita resonanco 10:11 kun Marso.
Ĝia discentra orbito krucas tiujn de Marso kaj de la Tero, kaj ekstere tanĝas tiun de Venuso kun ne tre granda orbita klineco.
Andrej Saĥarov
Andrej Dmitrijeviĉ SAĤAROV (Андрей Дмитриевич Сахаров, naskiĝis la kaj mortis la ) estis soveta fizikisto, kiu aktive defendis la homajn rajtojn. Li havis gravan rolon en la disvolviĝo de la unua soveta atom-bombo kaj li poste gvidis movadon por la nuklea senarmiĝo. Li ricevis la Nobel-premion pri paco en 1975.
Infaneco
Andrej Saĥarov naskiĝis en Moskvo la 21-an de Majo 1921. Li ricevis edukon laŭ la valoroj de la rusa inteligencio, kiuj estis la respekto al la laborado kaj al la talento, la helpo por la aliuloj, la amo al la literaturo kaj al la scienco. Liaj unuaj jaroj de siaj studoj okazis hejme. Lia patro, Dimitri Ivanovitĉ Saĥarov, estis instruisto pri fiziko, kaj ankaŭ aŭtoro de libroj pri fizik-instruo kaj pri scienca popularigo. Dum sia infaneco, Andrej jam havis la pasion por la fiziko, kiun lia patro transdonis al li :
Studoj kaj partopreno en nuklea programo
En 1938, Andrej Saĥarov finis sian studon de mezlernejo. En 1942, kiam li finis siajn studojn en la universitato de Moskvo, Andrej Saĥarov ricevis magistran diplomon pri fiziko, kun la « tre honora » mencio. Dum la milito, li laboris kiel inĝeniero en fabriko de armiloj, kiu lokiĝis ĉe la Volga rivero. Por prepari sian doktoran diplomon, Andrej Saĥarov eniris en la Lebedev-instituto de Mosko en 1945. Lia doktora profesoro estis Igor Tamm, kiu ricevis en 1958 la Nobel-premion pri fiziko, pro siaj laboroj pri la Ĉerenkov-radiado. Dum la unuaj jaroj de siaj sciencoj esploroj, Andrej Saĥarov skribis siajn plej gravajn skribaĵojn pri fundamenta fiziko, kvankam la okcidentaj sciencistoj legis liajn publikaĵojn poste, kiam ili ne plu estis sekretaj. Dum tiu periodo, Igor Tamm estris sciencistojn, kiuj laboris pri soveta nuklea programo. Andrej Saĥarov eklaboris en ĝi en 1948 kaj li iĝis rapide unu el la ĉefa kreinto de la nuklea kunfandiĝ-bombo. La sukseso de tiu programo ebligis al li ricevi honorojn kaj premiojn. En 1953, li iĝis la plej juna membro de la Akademio de sciencoj, kiam li aĝis 32 jarojn. Kvankam li ankaŭ ricevis la Ordenon de Lenin, trifoje la titolon « Heroon de socialisma laboro », la Lenin-premion kaj la Stalin-premion, la soveta registaro reprenis ilin, pro la kontraŭstaroj de Andrej Saĥarov, kiu kritikis ĝian politikon. Andrej Saĥarov diris, ke li akceptu denove ricevi ilin, kiam ĉiuj malliberuloj de konscienco estos liberaj.
Evoluo de sociaj vidpunktoj
Ĝis 1968, Andrej Saĥarov laboris pri nukleaj kunfandiĝ-bombo. Poste, pro siaj politikaj vidpunktoj kontraŭ la soveta registaro, ĝi forigis lin de la sekreta soveta programo :
Gerhard Kubik
Vivo
Gerhard Kubik ekhavis en 1946 en la tiama usona sektoro de Vieno kontakton kun ĵazo: Li konatiĝis kun la muzikoj de Glenn Miller, Cab Calloway, Lionel Hampton kaj Charlie Parker. Post sia abituro Kubik studis ĉe la Universitato de Vieno la fakojn jur- kaj ŝtatsciencon same kiel afrikosciencon. Ekde 1954 Kubik komencis publike koncerti kun sia ĵazbando Musici, kiu en 1959 ricevis la unuan premion de la ĉiujara ĵazfestivalo je Vieno (tamen malfondiĝis mallonge poste); li krome aktivis kune kun Oswald Wiener en la Wirkliche Jazzband (vera ĵazbando). Kubik entreprenis – ankoraŭ dum sia studo - ekde oktobro de 1959 ĝis oktobro 1960 sian unuan vojaĝon al Afriko, dum kiu li precipe lernis de la Evaristo Muyinda la ludon de la ksilofono amadindo kaj spertiĝis pri la kortegomuziko de la gandoj. Post aliaj esplorvojaĝoj li doktoriĝis en 1971 pri etnologia temo kaj habilitiĝis en 1980 pri la „Teorio de afrika muziko“. Ekde 1974 li instruas ĉe la Universitato de Vieno, krome en Majenco kaj je diversaj universitatoj resp. institutoj en Afriko kaj Brazilo.
Kubik publikigis ekde 1959 precipe pri muziko, dancado, totemismo, buŝa tradicio kaj edukado en Afriko kaj afrike influitaj kulturoj de Venezuelo kaj Brazilo. Modela estas la metodo de Kubik je la studo resp. lia perado de afrika muzikkulturo en Eŭropon. Li estas tutmonde renoma kiel spertulo sur la kampo de la esploro de afrikaj kulturoj. Krome li prezentas ekde 1973 regule kun la Donald Kachamba Kwela Band resp. kun la Donald Kachamba Heritage Kwela Band kiel klarnetisto kaj gitaristo.
Andrej Saĥarov
Politika kontraŭstaro
En 1968, Andrej Saĥarov rompis sian rilaton kun la soveta politiko, per la verko de longa manifesto, kies titolo estis « Progreso, paca kunekzisto kaj intelekta libero » kaj kies publikigo aperis en la ĵurnalo « New York Times ». Li sendis ĝin al la soveta prezidanto Breĵnef, kiu neniam respondis al li : la registaro ne deziris paroli al la sciencisto.
Gerhard Kubik
Vivo
Kubik esence influis kune kun muziketnologo Simha Arom la komponiston György Ligeti kaj ties plurritman pensmanieron ekde la 1980-aj jaroj. Dum la lastaj jaroj li kolektis kun taĉmento de la centro por buŝtradiciita literaturo en Malavio ankaŭ la buŝajn tradiciojn en sudafrikaj vilaĝoj.
Andrej Saĥarov
Politika kontraŭstaro
Kvankam soveta registaro malpermisis al la sovetoj legi la manifeston, homoj el aliaj landoj legis ĝin. Entute, publikiĝis 18 milionoj da kopioj en dek du landoj. Pro la sukceso de la manifesto, la Soveta registaro forigis la sciencistojn de la sekretaj laboroj. Tio helpis Saĥarov iĝi pli kaj pli fama en sia lando. Multaj homoj demandis al Saĥarov publike paroli pri la malliberuloj de konscienco. Li defendis tiujn, kiujn la soveta registaro maljuste kondamnis pro ilia politika konvinkoj. Tiel Andrej Saĥarov subskribis liberig-petojn kaj akceptis interparoli kun internaciaj ĵurnalistoj. Ju pli la soveta registaro minacis lin, des pli Andrej Saharov skribis kaj parolis publike.
73670 Kurthopf
Ĝi estas proksima de la orbita resonanco 3:1 kun Jupitero.
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de Kurt Hopf, direktoro de elementa lernejo en Hof, Germanio. Kun entuziasmo kaj sperteco, li estris la de Hof de 1976 ĝis 2003 kaj publikigis pri-astronomiajn artikolojn kaj edukan materialon por infanoj.
Andrej Saĥarov
Politika kontraŭstaro
En 1975, Andrej Saĥarov ricevis la Nobel-premion pri paco, pro la « sentimaj kaj personaj agoj, kiuj pli valorigis la fundamentojan principojn de la paco inter la homoj » kaj pro la « malkonsentoj, kiuj baraktis kontraŭ profito de la povo kaj de ĉio, kio atencas la homan respektindecon ». Pro Andrej Saĥarov ne ĉeestis en la kunveno, Jelenna Bonner legis la skribaĵon de Andrej, kiu alvokis liberigi politikajn malliberulojn kaj kiu listigis 126 nomojn de sovetaj malliberuloj de konscienco. En tiu skribaĵo, kies titolo estis « Paco, progreso kaj homaj rajtoj », Andrej Saĥarov reprenis la samajn ideojn de sia manifesto, kiun li skribis en 1968. Multo da kritikantoj, kiuj eĉ estis favoraj al la ideoj de Andrej Saĥarov, opiniis ke ili estis naivaj kaj nefareblaj. Sed laŭ la vidpunkto de Saĥarov en 1981, tiuj ideoj antaŭvidis novajn kaj gravajn direktojn por la monda politiko kaj, pli precize, por tiu de la Sovet-Unio. La 12-an de majo 1976, en la moskva loĝejo de Andrej Saĥarov, anonciĝis la kreo de Moskva Helsinka unio. Andrej Saĥarov iĝis ĉefa Sovet-Unia kontraŭstaranto, kritikis la sovetan reĝimon, kiun li difinis totalisman. En 1980, Saĥarov publike parolis pri la sovetaj militistoj, kiuj invadis Afganujon. Pro tio, li vokis homojn rifuzi Olimpiajn ludojn de Moskvo  :
Sándor Tatay
Sándor TATAY [ŝAndor tatai], hungare Tatay Sándor, Esperante Aleksandro Tatay estis hungara verkisto.
Andrej Saĥarov
Politika kontraŭstaro
Pro la opinio de Saĥarov, la ŝtatestroj de Sovet-Unio definitive forigis lin de lia laboro, ili reprenis liajn premiojn kaj ili ekzilis lin al la urbo Gorkij, kie li estis sub kontrolado de soldatoj. Tie, Saĥarov iĝis izola dum preskaŭ sep jarojn. Trifoje li protestis kontraŭ siajn vivkondiĉiojn, per la rifuzo nutri sin. Pro tio, oni trudis lin manĝi per forto. Ĉie en la mondo, okazis multaj strikoj por la defendo de Saĥarov. En Februaro 1986, la rusa sciencisto Andrej Saĥarov sendis al la politikisto Miĥajl Sergejeviĉ Gorbaĉov tiun leteron, en kiu li priskribis siajn malfacilajn vivkondiĉojn kaj la maljustan juĝon al sia edzino Jelenna Bonner  :