cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Traktato de Migrantaj Birdoj de 1918
Sub Usona Kodo Titolo 16, Ĉapitro 7, Subĉapitro II, la Migratory Bird Treaty Act of 1918 (Traktato de Migrantaj Birdoj de 1918) estas usona leĝo efektiviganta la konvencion inter Usono kaj Britio (por Kanado). Ĝi anstataŭigis la Weeks-McLean Act, kiu fariĝis valida en 1913. Usono poste eniris en similaj interkonsentoj kun kvar aliaj ŝtatoj, (nome Kanado, Meksiko, Japanio kaj Rusio) por protekti migrantajn birdojn. La leĝo faras kontraŭleĝa plutrakti, ĉasi, preni, kapti, mortigi aŭ vendi birdojn enlistigitaj en tiu traktato ("migrantaj birdoj"). La leĝo ne diskriminacias inter vivantaj kaj mortintaj birdoj kaj ankaŭ donas plenan protekton al ĉiuj ajnaj birdopartoj inklude plumojn, ovojn kaj nestojn. Super estas nuntempe sur la listo. Ĉirkaŭ 800 specioj estas en la listo.
Parta Listo de Protektitaj Specioj
Jene estas ekzemplo de kelkaj el la pli komune konataj birdoj inter ĉirkaŭ 800 specioj protektitaj de la traktato:
Eksteraj ligiloj
(en angla)
1-Dekeno
1-Dekeno aŭ C10H20 estas alkeno aŭ nesaturita rektoĉena hidrokarbonido kun 10 karbonatomoj kaj 20 hidrogenatomoj. En normalaj kondiĉoj ĝi estas senkolora brulema likvaĵo, nesolvebla en akvo sed solvebla en organikaj nepolaraj solvantoj tiaj kiaj kloroformo, benzeno, benzino, etanolo, metanolo, eteroj kaj acetonoj. Strukture ekzistas 33 komerce disponeblaj kombinaĵoj kun la sama kemia formulo. Ĝiaj izomeroj povas prezentiĝi sub la cis aŭ trans formo aŭ kun branĉa kateno.
Listo de nordamerikaj ĉefurboj
H
{| style="background:transparent;"
N
{| style="background:transparent;"
O
{| style="background:transparent;"
S
{| style="background:transparent;"
V
{| style="background:transparent;"
Densaĵo (arbaristiko)
Densaĵo estas tre densa arbarero de arboj aŭ grandaj arbedoj, ofte superregata de unu aŭ malmulte da specioj, ekskludante ĉiujn aliajn. Ili povas esti konstituitaj de specioj, kiuj produktas grandajn kvantojn da tre vivipovaj semoj, kapablaj por ĝermi sub la ŝirmo de la patrinaj arboj. En iuj cirkonstancoj la formado aŭ disvastiĝo de densaĵoj povas profiti de la homa perturbo de areo.
Densejo estas loko en arbaro, kie la plantoj estas aparte densaj.
Kie densejo konsistas nur el dornaj arbareroj oni povas nomi ĝin dornejo aǔ veprejo. Ĝi estas ejo utiligata nek de agrokulturo nek de la forsto, sed donas hejmon al multaj birdoj kaj aliaj bestoj. Ĝi do estas ekologie grava. Nemalofte ankaŭ kreskas tie maloftaj, protektitaj, plantoj.
Komárany
Komárany (hungare Alsókomaróc [alŝOkamarOc]) estas vilaĝo kaj municipo en Slovakio.
Situo
Komárany situas en valo de rojo, laŭ ĉefvojo kaj fervojo Hanušovce nad Topľou-Vranov nad Topľou. La lasta urbo troviĝas je 5 km.
Historio
La loko estis loĝata jam dum la neolitiko. La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1303. En 1600 oni komputis tie 20 kamparanajn domojn, domon de vilaĝestro, nobeldomon, lernejon, paroĥon kaj preĝejon, en 1715 9 loĝatajn kaj 10 neloĝatajn domojn. En 1663 pro pesto multaj mortis. En 1828 396 vilaĝanoj loĝis en 53 domoj. En 1831 pro ĥolero la loĝantoj partoprenis en la ribelo. En 1893 inundo okazis. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Alsókomaróc 302 homoj, (plejparte slovakoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Zemplén, al distrikto de Vranov nad Topľou, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 vivis en Komárany 500 homoj, (482 slovakoj, 17 ciganoj).
Promissão
(oficiale Município de) estas municipo en la subŝtato San-Paŭlio de Brazilo. Ĝi situas en la sudorienta regiono de Brazilo, en la mezoregiono Bauru kaj en la mikroregiono Lins. Laŭ la stato de en la municipo vivis   sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². El tiuj, la nombro de voĉdonrajtuloj en la municipo en estis. La teritorio havas komunan limon kun.
OekuRom
OekuRom estas malgranda kompaktdisko eldonita de IKUE kaj KELI en 2002.
Ĝi entenas:
Catignano
Catignano estas komunumo de Italio.
Mándok
Mándok [mAndok] estas urbo en Hungario en regiono Norda Ebenaĵo, en departemento Szabolcs-Szatmár-Bereg, en Distrikto Záhony.
Geografio
Mándok situas sur ebenaĵo, laŭ flankovojoj, laŭ fervojo Debrecen-Mátészalka-Záhony. La plej proksimaj urboj estas Záhony kaj Kisvárda.
Isotype
En grafika dezajno kaj sociologio, Isotype (angla akronimo por International System of Typographic Picture Education) estas sistemo de piktogramoj (statistiko pere de piktogramoj) dezajnita de la aŭstria ekonomikisto kaj filozofo Otto Neurath kiu verkis librojn en la Baza Angla (Basic English) kaj la nederlanda ilustristo Gerd Arntz por komuniki divers-specajn informojn perbilde. En 1936 Charles Kay Ogden komisiis Otto Neurath kaj lian edzinon Marie Reidemeister produkti Internacian bildlingvon kadre de serio de 8 libroj en la baza angla.
Mándok
Historio
Dokumentoj unuafoje menciis la komunumon en 1382. La rivero Tiso longe defendis la komunumon kontraŭ armeoj. En 1646 grekkatollika preĝejo omaĝe al Sankta Nikolao konstruiĝis el ligno. Tio estas nun videbla en Szentendre en la subĉiela muzeo.
Isotype
Li disvolvis la sistemon en la 1920-aj jaroj por transdono de informoj al junaj infanoj sub la devizo 'bildo diras pli ol 1000 vortojn'.
Mándok
Historio
La komunumo ricevis la rangon opidumo en 1720. Familio Forgách (forgAĉ) dum la historio tre longe havis la bienojn. Ilia kastelo konstruiĝis en 1750. En 1876 Mándok iĝis distriktejo, en 1971 grandvilaĝo, en 2007 urbo.
Famuloj
En Mándok naskiĝis juristo István Reök.
Isotype
Neurath pensis unue, ke Isotype povus esti uzita de instruistoj kiel rimedo lernigi kompleksajn informojn al junuloj; tamen, ĝi profunde influis modernan signaligon kaj inform-grafikojn.
Vidu ankaŭ
Basic English
Eksteraj ligiloj
Isotype Institute
Retarkivo de Gerd Arntz kun bildoj de pli ol 500 Isotipoj.
Fellen
Fellen estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Main-Spessart kaj en la distriktaro Malsupra Frankonio de la federacia lando Bavario. Fine de la komunumo havis  loĝantojn.
Preĝo
Preĝo estas provo de komunikado kun dio aŭ dioj. Oni povas adori la dion, demandi aŭ peti ion de la dio, danki, laŭdi, aŭ esprimi aliajn pensojn aŭ emociojn al ĝi. En multaj religioj preĝado havas fortan rilaton kun meditado aŭ kun sorĉado.
La formoj de preĝado estas diversaj: unuopa aŭ grupa, fiksita en formala liturgio, rito, himno, sorĉo, aŭ kredodeklaro, aŭ spontane eldirita de la preĝanto. Iuj religioj limigas preĝadon al grupo de permesatoj, dum aliaj instruas, ke ĉiu ĉiam rajtas spontane preĝi. Preĝado estas priskribita jam en fruaj fontoj de antaŭ 5000 jaroj, kaj la plejparto de hodiaŭaj religioj iel uzas ĝin.
Preĝo laŭ kristanismo
La kristana preĝo estas: adresiĝi al Dio por lin adori kaj laŭdi kaj propeti. Laŭ Jesuo (Mt 6,9-13, Lk 11,1-4) ) la preĝo estas ĉiam efika “petu kaj ricevu” (Joh 16,2). Laŭ Luko 11,9-13 nia sincera kaj insista preĝo obtenas la plej estimeblan donon, nome la Sankta Spirito. Kion la preĝanto ricevas? Tion, je kio li bezonas. Laŭ sankta Paŭlo ni eĉ ne scias kion petis se la Sankta Spirito nin ne inspiras. Kiu preĝas ĉiam pli konscias ke mem malsatas kaj soifas je Dio.
La preĝo dividiĝas en laŭliturgia kaj privata. La laŭliturgia estas la preĝo de tuta la eklezio kiu kune kun Kristo adresiĝas al la Patro kaj havas karakteron de oficialeco. La privata povas esti komuna aŭ persona, kaj krome, voĉa kaj medite senvoĉa. Tiu voĉa el si mem ne necesas ĉar Dio jam konas la homajn pensojn; ĝi tamen estas instigata pro tio ke (laŭ sankta Tomaso) utilas por la preĝanto por ke 1) ekscitas la internan devotecon, 2) oferas al Dio la omaĝon de la korpo krom tiu de nia animo, 3) favoras eksteran elverŝiĝon al impeto de la sentoj internaj.
Preĝemuloj kaj asketuloj povas sperti la preĝon mistikan, kiu estas profunda simpatio al Dio ĝuata kiel intensa mergiĝo en li sen, tamen, kunfandiĝo kun li. Tiu preĝo kutime postulas spirtigvidanton por evitigi facilajn iluziojn kaj misjuĝojn.
Oni (en la plej tradiciaj eklezioj), preĝas ankaŭ Sanktulojn, sed tiukaze la preĝo estas nur propeta kaj perada ĉar la fina adresito estas ĉiam Dion propetata kaj de la Sanktuloj kaj da propentanto.
Iuj kristanaj eklezioj, ekzemple la katolika kaj ortodoksa, de ĉiam preĝas por la mortintoj por ke Dio pardonu iliajn pekojn kaj al ili donu la definitivan feliĉon, nome la beatiga vizio.
Tipa preĝo de kristano estas la Patro nia
Preĝo laŭ spiritismo
Spiritismo komprenigas la agadon de la preĝo, klarigante la manieron de transsendo de la penso, ĉu la estulo, al kiu ni preĝas, kontentigas nian vokon, ĉu nia penso nur atingas lin. La energio de la fluo estas proporcia al la energio de la penso kaj de la volo. Tiel la preĝo, direktata al la Spiritoj, estas aŭdata de ĉi tiuj, kie ajn ili troviĝas; tiel la Spiritoj komunikiĝas inter si, ili sendas al ni siajn inspirojn, telepatiaj interrilatoj efektiviĝas inter enkarniĝintoj.
Tiu ĉi klarigo koncernas precipe la homojn, kiuj ne komprenas la utilecon de la preĝo pure mistika; ĝi ne celas materialigi la preĝon, sed komprenigi ties efikon, montrante, ke la preĝo povas rekte kaj efektive agi; tiu agado tamen estas ĉiam subordigita al la volo de Dio, la superega juĝanto, la sola kapabla fari ĝin efika.
La povo de la preĝo kuŝas en la penso; paroloj, loko, momento ne gravas. Oni povas do preĝi ie kaj iam ajn, sola aŭ kune kun aliaj. La influo de loko kaj tempo dependas de la cirkonstancoj, kiuj povas favori la enpensiĝon...
658 - Ĉu la preĝo plaĉas al Dio? "Preĝo ĉiam plaĉas al Dio, kiam diktata de la koro, ĉar, por Li, intenco estas ĉio, kaj la preĝo elkora estas preferinda al la preĝo legata, kiel ajn bela ĉi tiu estas, kiam ĉi tiun oni legas pli per la lipoj ol per la penso. Preĝo plaĉas al Dio, kiam farata kun fido, fervoro kaj sincereco...
Ĉe la proksima demando ni renkontas la bazaj karakteroj de la preĝoj:
659 - Kio estas la ĝenerala karaktero de la preĝo? "Preĝo estas ago de adorado. Preĝi al Dio estas pensi pri Li, estas alproksimiĝi al Li, estas komunikiĝi kun Li. Per la preĝo la homo povas proponi al si tri aferojn: laŭdi, peti, danki".
La 662-a demando parolas pri la utileco de la preĝo pro la niaj proksimuloj.
662 - Ĉu oni povas utile preĝi por alia persono? "La Spirito de preĝanto estas instingita de la volo fari bonon. Per la preĝo li altiras al si bonajn Spiritojn, kiuj kunhelpas por la bono, kiun li volas fari."
La rimarkoj de Kardec apud tiu respondo estas la sekva:
"Ni havas en ni mem, per la penso kaj volo, agopovon, kiu etendiĝas multe trans la limojn de nia korpa sfero. Preĝo por alia persono estas ago de tiu volo. Se ĝi estas varma kaj sincera, ĝi povas alvoki bonajn Spiritojn por kunhelpo, por ke ĉi tiuj inspiru bonajn pensojn al tiu, por kiu oni preĝas, kaj donu al tiu la korpan kaj animan forton, kiun li bezonas. Sed, ankoraŭ en ĉi tiu okazo, la preĝo estas ĉio; tiu, kiun eldiras nur lipoj, estas parolo en dezerto."
Orientaj religioj
La ripetado de mantroj en budhismo kaj hinduismo tre similas al ripeta preĝado en okcidentaj religioj. Multaj el la plej uzataj hinduaj kaj budhismaj mantroj laŭdevene estas alvokoj al dioj, ekzemple la Gajatra Mantro al Savitro, la Purigatmantro al Somo Purigata, kaj multaj budhismaj daranoj devenas de recitendaj listoj de diaj nomoj aŭ karakteroj. Multaj el la pli mallongaj budhismaj mantroj devenas de pernomaj alvokoj al specifa dio aŭ bodisatvoj, ekzemple Om mani padme hum komence estis alvoko al bodisatvo Maṇipadma. Tamen, de frue tiuj mantroj estis interpretataj laŭ mistika sonsimbolismo. Laŭ plej ekstrema ekzemplo estas la silabo om, kiu jam en la Aitareya Brāhmaṇa pretendiĝis ekvivalenta al la tuta Vedaro (fundamenta rita himnaro).
Proverbo
Ekzistas pluraj proverboj pri preĝo en la Proverbaro Esperanta de L. L. Zamenhof, inter ili :
Roseburg (Oregono)
Roseburg estas urbeto en la sudoriento de la subŝtato Oregono de Usono. Ĝi situas en unu el la multnombraj valoj ĉirkaŭ la rivero Umpqua en la kantono Douglas. En 2010 la urbo havis 21 181 loĝantojn. La ekonomio kaj nombro de loĝantoj kompare forte kreskas, kaj tio ankaŭ influas ĉirkaŭajn loĝlokojn, ekzemple la najbaran lokon Sutherlin. El Roseburg devenas la fizikisto kaj verkisto Bobby Henderson, la inventinto kaj "profeto" de la religia satiro Fluganta Spagetmonstro.
La 1-an de oktobro 2015 en la universitata kolegio Umpqua Community College proksime de Roseburg okazis amoka amasmurdo, en kiu 10 homoj mortpafiĝis kaj sep pliaj estis grave vunditaj.
Distrikto Orosháza
La Distrikto Orosháza (hungare  Orosházi járás) estas distrikto en Hungario en departemento Békés. Ĝi situas sur ebenaĵo en la sudokcidenta parto de la departemento (en la sudorienta parto de la lando).
La distrikta ĉefurbo estas Orosháza, kiu estas urbo, krome estas ankaŭ alia urbo kaj 2 grandvilaĝoj, la ceteraj 4 estas vilaĝoj. La areo estas 717,18 km², kie loĝas 50 835 homoj. La loĝantoj okupiĝas precipe pri agrikulturo, (fruktoj, tritikoj, maizoj kaj ties prilaborado).
Historio
Tiu distrikto funkciis jam en la historio. Orosháza kun sia ĉirkaŭaĵo dum la historio estis nesto de diversaj agraraj movadoj, strikoj. La distrikta sistemo ne funkciis inter 1983-2013.
Aleksandr Puŝkin
Aleksandr Sergejeviĉ PUŜKIN (Александр Сергеевич Пушкин prononce [ɐlʲɪkˈsandr sʲɪrˈɡʲe(j)ɪvʲɪtɕ ˈpuʂkʲɪn] ; naskiĝis la en Moskvo; mortis la  en Peterburgo pro grava vundo dum duelo) estis fama rusa verkisto, dramaturgo kaj poeto, literatura kritikisto, historiisto kaj ĵurnalisto de la epoko de la Romantikismo. Li estas rigardata kiel la fondinto de la moderna rusa literaturo, multe influinta evoluon de la rusa lingvo, agnoskita kiel plej elstara nacia poeto, jam dum sia vivo.
Puŝkin naskiĝis en etoso de la rusa nobelaro en Moskvo. Lia patro, Sergej Lvoviĉ Puŝkin, apartenis al malnova nobela familio. Lia patrinflanka praavo estis ĉef-generalo Abram Petroviĉ Gannibal, nobelo de kameruna origino kiu estis rabita el sia hejmlando kaj edukita en la imperiestra kortego kiel lia adoptita filo. Li publikigis sian unuan poemon estante 15-jaraĝa, kaj estis amplekse agnoskita de la literatura establo je la tempo de sia gradiĝo el la Liceo de Carskoje Selo. Je la gradiĝo el la Liceo, Puŝkin deklamis sian polemikan poemon "Odo al Libereco", unu el kelkaj kiuj kondukis al la fakto ke li estis ekzilita fare de la caro Aleksandro la 1-a. Kvankam estante sub la strikta kontrolo de la cara politika polico kaj malkapabla publikigi, Puŝkin verkis sian plej faman teatraĵon, nome la dramo Boris Godunov. Lia novelo en verso, Eŭgeno Onegin, aperis serie inter 1825 kaj 1832.
Puŝkin estis almorte vundita en duelo kun la supozita amanto de sia edzino kaj edzo de ŝia fratino Georges-Charles de Heeckeren d'Anthès, konata ankaŭ kiel Dantes-Gekkern, franca oficiro servanta al la Kavalira Gvardia Regimento.
Vivo
Puŝkin devenas el antikva nobela familio de Puŝkinoj, kiuj ligas komencon de sia antaŭularo al legenda Ratŝa (aŭ Rodŝa) el 12-a jarcento. Tiel referencoj al Ratŝa permesis al Puŝkin mencii sian 600-jaran nobelecon kaj fieri pri longa historio de servado al la krono. La praavo de Aleksandr Puŝkin laŭ la patrina linio estis afrikano Abram Gannibal, servisto, edukato kaj favorato de Petro la Granda.
21680 Richardschwartz
Nomo
Ĝi estis nomita en memoro de la usona amatora astronomo Richard K. Schwartz (1933–1998), fakulo en la kampo de la ĉe la Astronomia Grupo de Santa Barbara. Li kunfondis malgrandan varomarkon de, kiu, en 1991, disvolvis sistemon de spurado, ekigante la "ŝargkuplitan revolucion" en la mondo de la amatora astronomio.
Aleksandr Puŝkin
Vivo
La patro de Puŝkin — Sergej Lvoviĉ Puŝkin (1770-1848) — estis amatora poeto kaj monduma satiristo, li servis en Moskvo kaj Varsovio (kie li iĝis framasono) kiel komisionero — armea oficisto, prizorganta liveradon. La patrino de Puŝkin, Nadeĵda (Nadja) Ossipovna Gannibal (1775–1836), estis posteulo tra sia patrinflanka avino el germana nobelaro kaj el skandinava nobelaro. Ŝi estis la filino de Ossip Abramoviĉ Gannibal (1744–1807) kaj de lia edzino, Maria Aleksejevna Puŝkina (1745–1818).
La patro de Ossip Abramoviĉ Gannibal, praavo de Puŝkin, estis Abram Petroviĉ Gannibal (1696–1781), afrika paĝio kidnapota kaj portita al Konstantinopolo kiel donaco al la Otomana Sultano kaj poste transportita al Rusio kiel donaco por Petro la Granda. Abram skribis en letero al la imperiestrino Elizabeta, filino de Petro la Granda, ke Gannibal devenis el la urbo "Lagon". Klare sur la bazo de mita biografio fare de bofilo de Gannibal nome Rotkirkh, keklaj historiistoj konkludis el tio, ke Gannibal estis naskiĝinta en vilaĝo nome Geza-Lamza en la provinco Serae de la regno Mdre Bahri en teritorio de la nuntempa Eritreo.
21680 Richardschwartz
Nomo
Vidu ankaŭ : 24898 Alanholmes
Aleksandr Puŝkin
Vivo
Vladimir Nabokov, kiam esploris pri Eŭgeno Onegin, levis seriozan dubon pri tiu deventeorio. Posta esploro fare de fakuloj Dieudonné Gnammankou kaj Hugh Barnes finfine konkludis, ke Gannibal estis anstataŭe naskiĝinta en Centra Afriko, en areo borde de la Lago Ĉado en teritorio de la nuntempa Kameruno. Edukita en Francio kiel milita inĝeniero, Gannibal iĝis guberniestro de Reval kaj poste ĉefgeneralo (la tria plej veterana armerango) kiu zorgis pri la konstruado de marfuortoj kaj kanaloj en Rusio.
Fruaj jaroj
Puŝkin naskiĝis la 6an de junio 1799 en Moskvo, tiam la dua plej grava urbo de la imperio. Post la naskiĝo li multe vojaĝis — la gepatroj portis lin al la bieno Miĥajlovskoje en Pskova provinco kaj poste al Sankt-Peterburgo. Li estis fidita al infanzorgistinoj kaj al francaj tutoroj (kio ne estis malofta en lia tiama rusa nobela etoso), kaj parolis ĉefe francan ĝis iĝi dekjarulo. Li interkonatiĝis kun la rusa lingvo tra la komunikado kun la hejmaj servistoj kaj kun sia avino, Arina Rodionovna, kiun li ege amis kaj al kiu li estis pli ligita ol al sia propra patrino. Kiel knabo somerajn monatojn de 1805-1810 Puŝkin ofte pasigis ĉe sia patrina avino en Zaĥarovo (apud nuna Zvenigorod en Moskva provinco). La avino postlasis siajn impresojn pri la knabo: „La knabo estas saĝa kaj ŝatas legi, tamen lernas malbone. Li ŝatas sin ĵeti de unu ekstremo al alia, ne scias la mezon“.
Junaĝe Puŝkin lernis en la liceo en Carskoje Selo (nun urbo Puŝkin, proksime al Sankt-Peterburgo). La liceo, malfermita la, estis destinita por nobelaj infanoj ekde 10-12-jara aĝo, la programo celis prepari altrangajn ŝtatajn funkciulojn. Li publikigis sian unuan poemon estante 15-jaraĝa, kaj estis amplekse agnoskita de la literatura establo je la tempo de la Liceo de Carskoje Selo. Je la gradiĝo el la Liceo, Puŝkin deklamis sian polemikan poemon "Odo al Libereco" kaj jam en 1815 en la ĉeesto de plej elstara tiama poeto Gavriil Derĵavin sian poemon „Rememoroj pri Carskoje Selo“, ricevis aprobon kaj estis rimarkita. Jam dum la licea studado Puŝkin estis akceptita en fermitan literaturan societon „Arzamas“, kiu kontraŭis rutinon kaj arkaikecon en literaturo.
En la Liceo, li estis studento de David Mara, konata en Rusio kiel David de Boudry, juna frato de la franca revoluciulo Jean-Paul Marat. Post lernejo, Puŝkin eniris en la vibranta kaj vigla intelekta kulturo de junuloj de Sankta Peterburgo, kiu estis tiam la ĉefurbo de la Rusa Imperio. En 1820, li publikigis sian unuan longan poemon, "Ruslan kaj Ludmila", kiu starigis multan polemikon pri siaj temoj kaj stilo.
Ekkariero
Puŝkin finis la liceon en junio 1817, kun rango de kolegia sekretario (10-a klaso el 14 ekzistantaj) kaj ricevis postenon en la Kolegio pri Eksterlandaj Aferoj. En 1819 li aliĝis al literatur-teatra societo „Verda lampo“, amikiĝis kun multaj agantoj de onta decembra ribelo, kvankam li mem ne partoprenis en la konspiro. Ankoraŭ en la Liceo, Puŝkin estis tre influita de Kant-a liberalaj individuismaj instruoj de Aleksander Petroviĉ Kunicin, kiun Puŝkin poste rememoros en sia poemo 19a de Oktobro. Puŝkin ankau trempiĝis en la pensaro de la franca Klerismo, al kio li restos permanente aligita tra sia vivo, speciale pri Voltaire, kiun li priskribis kiel "la unua kiu sekvis la novan vojon, kaj kiu alportis la lampon de filozofio en la malhelajn arkivojn de historio".
Puŝkin laŭgrade engaĝiĝis en la sociala reformo, kaj aperis kiel parolanto de literaturaj radikaluloj. Tiukadre li verkis plurajn epigramojn kaj politikajn poemojn. Pro tiuj poemoj li en Majo 1820 estis vokita al la general-guberniestro de Peterburgo. Li riskis ekzilon al Siberio, tamen influhavaj amikoj sukcesis anstataŭi tion per postenigo en la urbo Jekaterinoslav. Poste li devis servi en Kaŭkazo kaj en Krimeo; kaj poste en Kamjanka, Kiŝinevo (Besarabio, kie li iĝis framasono) kaj Odeso. Li aliĝis al Filiki Eteria, sekreta organizaĵo kies celo estis renversi la otomanan regadon en Grekio kaj establi sendependan grekan ŝtaton. Li estis inspirita de la Greka Revolucio kaj kiam ekis milito kontraŭ la Otomana Imperio, li eltenis taglibron por registri la okazaĵojn de la nacia ribelo.
Kariero
Li restis en Kiŝinevo ĝis 1823 kaj verkis du romantismajn poemojn, kiuj havigis al li laŭdojn: nome La kaptivo de Kaŭkazo kaj La fontano de Baĥĉisaraj. Pro komplika situacio, formiĝinta ĉirkaŭ Puŝkin en Odeso, en 1824 li petis eksigon el ŝtata ofico kaj estis direktita en la bienon de siaj gepatroj Miĥajlovskoje (Pskova provinco) por vivi tie sub kontrolo.
En Miĥajlovskoje, Puŝkin verkis nostalgiajn ampoemojn kiujn li dediĉis al Elizaveta Voroncova, edzino de la Ĝenerala guberniestro de Malorossia (Malgranda Rusio). Poste Puŝkin laboris por sia vers-romano Eŭgeno Onegin.
En Miĥajlovskoje, en 1825, Puŝkin verkis la poemon Al***. Ĝenerale oni supozas, ke li dediĉis tiun poemon al Anna Kern, sed estas ankaŭ aliaj opinioj. Poeto Miĥail Dudin kredis, ke la poemo estis dediĉita al la servistino Olga Kalaŝnikova. Puŝkin-fakulo Kira Viktorova kredis, ke la poemo estis dediĉita al la imperiestrino Elizaveta Aleksejevna mem. Vadim Nikolajev argumentis, ke la ideo pri la imperestrino estis marĝena kaj malakceptis studi ĝin, dum li klopodis pruvi, ke tiu poemo estis dediĉita al Tatjana Larina, nome heroino de Eŭgeno Onegin.
Aŭtoritatoj alvokis Puŝkin-on al Moskvo post lia poemo "Odo al la Libereco" estis trovita inter havaĵoj apartenantaj al ribeluloj de la Decembrista ribelo (1825). Post lia ekzilo en 1820, amikoj kaj familianoj de Puŝkin kontinue peticiis por lia liberigo, sendante leterojn kaj alvenante al la caro Aleksandro la 1-a kaj poste al la caro Nikolao la 1-a en la sekvoj de la Decembrista ribelo.
En 1826 Puŝkin estis vokita al nova imperiestro Nikolao la 1-a, kelkajn tagojn post lia entroniĝo. Post vid-al-vida interparolo kun la caro, li ricevis garantiojn pri protekto kaj liberigo de cenzuro. Tiam Puŝkin interesiĝis pri historia figuro de caro Petro la Granda, la unua imperiestro, komencis verkadon de sia poemo „Poltava“. Dum 1825, Puŝkin verkis ankaŭ tiun kiu estos lia plej fama teatraĵo, nome la dramo Boris Godunov, estante en la bieno de sia patrino. Li tamen ne rajtis havi permeson publikigi ĝin ĝis kvin jarojn poste. Fakte la originala kaj necenzurita versio de la teatraĵo ne estis surscenejigita ĝis 2007.
Ĉirkaŭ 1828, Puŝkin renkontiĝis kun Natalja Nikolajevna Gonĉarova, tiam nur 16-jaraĝa kaj unu el plej famaj belulinoj de Moskvo. Post multa dubado, Natalja jam 18-jaraĝa akceptis edziĝproponon el Puŝkin en Aprilo 1830, sed ne antaŭ ŝi ricevu sekurecon, ke la carista registaro ne havas intencon persekuti la libereceman poeton. Poste, Puŝkin kaj Natalja iĝis oftuloj de la kortega societo. Ili oficiale engaĝiĝis la 6an de Majo 1830, kaj eĉ sendis nuptinvitojn. Puŝkin veturis en la bienon de sia patro Boldino (provinco de Niĵnij Novgorod) por preparoj al nuptofesto, tamen pro ĥolera kvaranteno estis devigita resti tie dum tri monatoj. Tiu Boldina aŭtuno estis plej fruktodona por lia kreado. La nupto, prokrastita unu jaron, okazis en la 18a de Februaro 1831 (malnovstile) en la Granda Preĝejo de Ĉieliro ĉe la strato Bolŝaja Nikickaja en Moskvo.
Kiam la caro havigis al Puŝkin la plej malaltan kortegan titolon, nome Kamerĉambelano, la poeto koleriĝis, sentante, ke la caro intencis humiligi lin sugestante, ke Puŝkin estas akceptita en la kortego ne pro siaj propraj meritoj, sed nur pro tio ke lia edzino, kiu ja havis multajn admirantojn inklude la caron mem, povu propre partopreni en la kortegaj baloj. La geedzeco de Puŝkin kun Gonĉarova estis tre feliĉa, sed la karaktera amindumemo kaj frivoleco de Natalja rezultos en almorta duelo post sep jaroj, ĉar Puŝkin havis tre ardan ĵaluzan temperamenton.
En 1831, dum la periodo de kreskanta literatura influo de Puŝkin, li renkontiĝis kun alia el plej grandaj fruaj verkistoj de Rusio, nome Nikolai Gogol. Leginte la novelaron de Gogol de 1831–1832 nome Vesperoj en farmo ĉe Dikanka, Puŝkin apogis lin kaj aperigos kelkajn el plej famaj noveloj de Gogol en la gazeto Sovremennik (La nuntempulo), kiun li mem fondis en 1836.
Finaj jaroj
Kiam en 1833 Puŝkin estis reveninta en Sankt-Peterburgon, la caro estis doninta al li kortegan malaltan rangon de ĉambelano, kio ŝajnis al Puŝkin moka kaj hontiga, nekonvena por lia aĝo. En 1834 Puŝkin petis pri eksiĝo, havante multajn ŝuldojn, kun permeso de aliro al arĥivoj. Sekvis longa marĉandado, kaj rezulte li restis servi laŭ novaj kondiĉoj kaj ricevis subtenon el la cara kaso, kiu tamen ne kovris liajn bezonojn tute. Plej bonaj liaj verkoj estis malpermesitaj fone de pli kaj pli oftaj komentoj de kritikistoj, ke talento de Puŝkin estis elĉerpiĝinta. Por solvi financajn kaj aliajn problemojn, Puŝkin komencis eldonon de literatura revuo „Sovremennik“ (La nuntempulo), kiu tamen ne havas grandan sukceson, nur 600 homoj abonis. La revuo tamen estis eldonata ankaŭ longajn jarojn post la morto de la verkisto.
Vintre 1837 Puŝkin akre konfliktis kun franca oficiro Georges d'Anthès. Fakte jam aŭtune 1836, Puŝkin falis en pli kaj pli grandaj ŝuldoj, dum devis fronti skandalajn onidirojn, ke lia edzino estas en amafero. La 4a de Novembro li sendis dueldefion al Georges d'Anthès, konata ankaŭ kiel Dantes-Gekkern. Jacob van Heeckeren tot Enghuizen, adopta patro de d'Anthès, petis prokraston de la duelo, kaj kun helpo de amikoj de la poeto, okazis nuligo de la duelo. La 17an de Novembro d'Anthès faris edziĝproponon al la fratino de Natalja Gonĉarova – nome Ekaterina Gonĉarova. Tiu geedzeco ne solvis la konflikton. Georges d'Anthès plue persekutis Natalja Gonĉarova publike, kaj onidiroj ke d'Anthès estis edziĝinta al la fratino de Natalja ĝuste por savi ŝian reputacion circuliĝis. La 26an de Januaro (7a de Februaro en la Gregoria kalendaro) de 1837, Puŝkin sendis "tre insultan leteron" al Gekkern. La nura ebla respondo al tiu letero povis esti dueldefio, kion Puŝkin sciis. Puŝkin ricevis la formalan dueldefion pere de sia bofratino, Ekaterina Gekkerna, aprobita de d'Anthès, kaj samtage pere de la ataŝeo de la Franca Ambasadejo, Vicgrafo d'Archiac.
Puŝkin petis al Arthur Magenis, tiam ataŝeo de la Ĝenarala Konsulejo de Britio en Sankt-Peterburgo, esti lia duelhelpanto. Magenis ne akceptis formale, sed la 26an de Januaro (7a de Februaro), aliris al la Vicgrafo d'Archiac por klopodi repacigon; tamen, d'Archiac malakceptis paroli kun li, ĉar li ne estis oficiale la duelhelpanto de Puŝkin. Magenis, nekapabla trovi Puŝkin vespere, sendis al li leteron pere de mesaĝisto je la 2a nokto-matene, malakceptante esti lia duelhelpanto ĉar la eblo repaciĝi estis fuŝita, kaj la tradicia unua tasko de la duelhelpanto estis klopodi repacigon.
La pistolduelo kun d'Anthès okazis la 27an de Januaro (8a de Februaro) ĉe la Ĉjornaja rivero (Nigra rivero), sen ĉeesto de duelhelpanto por Puŝkin. La duelo estis de tipo konata kiel barierduelo. Tiu estis koincide kun la sama formo de duelo kiel tiu priskribita en Eŭgeno Onegin. La reguloj de tiu tipo diktis, ke la duelistoj startu je interkonsentita distanco. Post la startosignalo, ili piediru unu al la alia, mallongigante la distancon. Ili povis pafi je ajna momento kiam ili deziras, sed la duelisto kiu la unua pafu devas resti stare kaj atendi, ke la alia pafu siaplezure.
D'Anthès pafis la unua, draste vundante Puŝkin-on; la kuglo eniris en lia ripo kaj penetris la ventron. D'Anthès estis nur malgrave vundita en la dekstra brako per la pafo de Puŝkin. Du tagojn poste, nome la 29a de Januaro (10a de Februaro) je la 14:45, Puŝkin mortis pro peritoneito.
Meksika Partio pri Agado Nacia
La Partio pri Agado Nacia, plej konata pro liaj literoj PAN, estas unu el la plej gravaj politikaj partioj en Meksiko. La membroj de tiu ĉi partio estas nomataj PAN-anoj. Ĝi estis fondita de Manuel Gómez Morín kiu ekde 1926 proponis la kreadon de la partio por interesigi la gentojn pri la naciaj problemoj politikaj.
Aleksandr Puŝkin
Finaj jaroj
Je peto de la edzino de Puŝkin, lia kadavro estis metita en la ĉerko vestanta vesperan vestaĵon – kaj ne en ĉambelana uniformo, nome la uniformo havigita de la caro. La funebra servo estis dekomence atribuita al la Katedralo Sankta Isaak, sed estis translokigita al la Preĝejo Konjuŝenaja. Alvenis multaj personoj. Post la funebro, la ĉerko estis malsuprenigita en la kripton, kie ĝi restis ĝis la 3a de Februaro, kiam ĝi estis translokigita al la Pskova provinco. Aleksander Puŝkin estis entombigita en la grundoj de la Svjatogorskij monaĥejo en nuntempa Puŝkinskije Gorij, ĉe Pskov, apud sia patrino. Lia lasta hejmo estas nune Nacia Puŝkina Muzeo en Sankt-Peterburgo.
Meksika Partio pri Agado Nacia
PAN estas centra partio, kvankam interne kunekzistas pluraj pensmanieroj, de la centra ĝis la dekstra ideologio.
En la politika kunteksto kaj meksika socio, la apero de la dekstra pensmaniero ne devenas de la Partio pri Agado Nacia; estis aldonita al PAN laŭ la politika momento de la "oficiala partio" PRI (Partio pri la Institucia Revolucio), kiel ofenda formo nomi la politikajn rivalojn antaŭ la maldekstra koncepto, kies laŭ la revolucia celo, estis prezentita internacie kiel terminon malfacile uzebla al partioj kies fundamento devenis de la soci-demokrata doktrino.
Ökumenisches Esperanto-Forum
Ökumenisches Esperanto-Forum ("Ekumena Esperanto-Forumo"), mallonge ÖkEsFo, estis germanlingva gazeto pri Esperanto kaj kristanismo. Ĝi aperis inter 1991 kaj 2003 sub redakto de Adolf Burkhardt, dum Bernhard Eichkorn zorgis pri la presado kaj dissendado al 600 ĝis 800 adresoj. Entute aperis 51 numeroj je po 4 paĝoj en formato A4.
Pro malsaniĝo kaj posta morto (en 2004) de Adolf Burkhardt, la gazeto ne plu aperas de post septembro 2003.
Lajos Som
Lajos SOM [lajoŝ ŝom], laŭ hungarlingve kutima nomordo Som Lajos estis hungara ŝlagromuzikisto (gitaristo, komponisto, tekstopoeto).
Lajos Som naskiĝis la en Budapeŝto, li mortis la  en Budapeŝto.
Biografio
Lajos Som komencis muzikadi en 1964, en la sekva jaro li fondis ŝlagrorkestron. En la sekvaj jardekoj lia vivo estis simpla: en kiuj ŝlagrorkestroj li vivis. Liaj plej menciindaj ŝlagrogrupoj estis Tűzkerék, Neoton Família, Taurus. En 1974 li fondis Piramis, kiu iĝis tiutempe la plej konata hungara ŝlagrorkestro. Finiĝis la glora kariero, ĉar Lajos Som ricevis malliberejon pro kontrabando de oroj el Sovetunio. Tamen tio estis bona preteksto al la ŝtato kondamni lin kaj la tiuspecan muzikon. Baldaŭ Som fondis novan orkestron, sed sukcesojn de Piramis li ne povis atingi. Anonciĝis alkoholismaj problemoj ĉe Som, tial longe li retiriĝis. Li eksedziĝis dufoje.
Ĉato
La ĉato (Catha edulis) estas planto el la familio de celastracoj (Celastraceae). Ĝi estas kultivata ĉefe en Omano, Jemeno kaj Etiopio.
La planto altas ĝis 20 metroj kaj estas arbusto, kiu havas nedividitajn, dentohavajn foliojn.
Uzo
La ĉat-folioj estas formitaj al buloj en la buŝo, kiuj povas atingi eĉ la grandon de tenispilko ĝis vespero.
Dum maĉado de la ĉat-folioj, la efikaĵo ĉatino absorbiĝas tra la buŝa muko.
La efiko similas al tiu de la amfetamino, sed pli malforta kaj samtempe pli eŭforiiga interne. Spite al tio, la konsumantoj elradias letargion ekstere.
Richard Weiner
Richard Weiner (naskiĝis la 6-an de novembro 1884 en Písek – mortis la 3-an de januaro 1937 en Prago) estis ĉeĥa poeto, verkisto kaj ĵurnalisto, en kies verkaro plej multe elstaras trajtoj de ekspresionismo.
Biografio
Weiner studis en 1902 gimnazion kaj kvar jarojn poste kemion – fakon bierfarado, al kiu li tamen fine ekpreferis literaturon. Dum la 1-a Mondmilito li batalis en Serbio, sed en 1915 li devis esti liberigita de soldatservo pro nervokolapso. Post fino de la milito en 1918 li komencis orientiĝi pri publikiga agado, komence en la redaktejo de Lidové noviny, jaron pli poste kiel korespondanto el Parizo, de kie li verkis felietonojn, politikajn artikolojn kaj recenzojn pri franca literaturo. Longjara restado en Francio kaj kontakto kun tieaj artistoj havis gravan influon je karaktero de lia verkaro. En liaj lastaj poemkolektoj kaj rakontoj angoro evoluas al fremdiĝo for de la mondo, en kies perceptado miksiĝas realeco kun halucinoj.
Weiner restis siatempe ĉe ĉeĥa legantaro subtaksita, sed lia influo je pluaj generacioj de ĉehcaj poetoj estis eksterordinara (oni nomu Jiří Orten, Jiří Kolář aŭ Ivan Blatný).
Gambsheim
(jen france, origine germane kaj alemane, prononco ) estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Bas-Rhin, en la historia kultura regiono regiono Alzaco kaj la nuna administra regiono Grand Est ("Granda Oriento"). Fine de en la komunumo vivis.
Tankobon
Tankobon (japane: 単行本 [tankōbon], laŭvorte: sole eldonita libro), manga-ĉapitraro aŭ manga-volumo estas japana termino, deveninta de la klasika ĉina. Oni uzas ĉi tiun terminon por paroli pri kompila volumo de specifa serio (kiel mangao, leĝera romano...), kies apartaj ĉapitroj kutime aperas ĉiumonate aŭ ĉiusemajne en iu gazeto.
Ĉi tiuj antologiaj gazetoj entenas centojn da paĝoj kaj dekojn da apartaj rakontoj verkitaj de malsamaj aŭtoroj. Ili estas presitaj en por-ĵurnala papero kaj oni konsideras ilin kiel unuuzajn revuojn. Tial, tankobon estas kolekto de ĉapitroj de la sama serio, pli ol 150 paĝojn longa, represitaj en formo en libro kun rigida aŭ kartonita librokovrilo, kaj kun pli altkvalita papero. En ambaŭ eldonoj, la plejmulto de bildoj estas kaj nigraj kaj blankaj, la nuraj kolorigitaj bildoj estas tiuj de la kovriloj.
(16340) 2110 T-3
(16340) 2110 T-3 estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la de la usona astronomo Tom Gehrels de la Observatorio de la Monto Palomar (Kalifornio, Usono) kaj de la nederlandaj geedzastronomoj Ingrid van Houten-Groeneveld kaj Cornelis Johannes van Houten, de la Observatorio de Leiden (Nederlando) en la kadro de la "Tria Enketo pri Trojanoj" (Third Trojan Survey).
Kongregacio por la Episkopoj
La Kongregacio por la Episkopoj (Congregatio pro Episcopis) estas unu el naŭ (oktobro 2012) kongregacioj de la Roma kurio de la Katolika Eklezio.
Historia skizo
Ĝin starigis la 22-an de januaro 1587 papo Siksto la 5-a per la apostola konstitucio Immensa aeterni Dei kun la nomo "Kongregacio por la starigo de la Eklezioj kaj la konsistoriaj provizoj", nomo poste ŝanĝita al "Sankta Koncistoria Kongregacio". Per la apostola konstitucio Sapienti consilio de la 29-a de julio 1908 papo Pio la 10-a ampleksigis ĝiajn funkciojn, asignante al ĝi kompetenton rilate la elekton de episkopoj, la starigon de diocezoj kaj de kanonikaroj, la atentadon pri la regado de la diocezoj, kaj la estradon, la disciplinon, la administradon kaj la studojn de la seminarioj. La papo mem estis la prefekto. Per la konstitucio Regimini Ecclesiae universae de la 15-a de aŭgusto de 1967 papo Paŭlo la 6-a ŝanĝis la nomon al la nuna kaj reformulis ĝiajn kompetentojn, kiuj aktuale estas tiuj indikitaj en la Pastor Bonus, promulgita de papo Johano Paŭlo la 2-a la 2-an de junio de 1988.
Regado kaj administrado
La kongregacion konstituas nun 32 membroj, inter kiuj kardinaloj kaj episkopoj. Nun (oktobro 2012) ĝin ĉefas kardinalo Marc Ouellet.
La reganto de tiu eklezia ministerio nun (ekde 1965) havas la titolon Prefekto, antaŭe nur tiu de Sekretario, ĉar tiam la titolo Prefekto apartenis al papo.
Arioj
La arioj estas etno en Etiopio. Proksimume 150.000 homoj parolas la arian lingvon kiel gepatran lingvon (Stato:1998). Ekzistas naŭ dialektoj de la aria lingvo.
Kongregacio por la Episkopoj
Regado kaj administrado
La kongregaciaj membroj renkontiĝas ĉiun ĵaŭdon por pridiskuti la dokumentaron ricevitan; ĉiun sabaton la prefekto aliras la papon por lin informi pri la proponoj de la Kongregacio; post kelkaj tagoj li informas la kongregacion pri liaj decidoj pri la elektindaj al la rango de episkopo ktp,
Arioj
La arioj vivas en la regiono de la rivero Omo en la sudokcidentaj flankaĵoj de la montarĉenoj kaj la apudaj valoj.
La alfabetigita parto el ili estas malpli ol 1 %. La plej multaj arioj estas kristanoj. La Nova Testamento en 1997 la unuan fojon estis publikigita en la aria lingvo.
La arioj kultivas plejparte maizon kaj milion, krome aliajn cerealojn kaj legomojn. La bona grundo kaj multa pluvo efikas ordinare bonajn rikoltojn, eĉ se en la ĉirkaŭaj regionoj regas malsekeco.
Sándor Hollán (pli aĝa)
Sándor Hollán [ŝAndor holAn], laŭ hungarlingve kutima nomordo Hollán Sándor estis hungara ministeria oficisto, subministro. Lia nobela antaŭnomo estis kislődi, lia filo estis Sándor Hollán (pli juna). Sándor Hollán naskiĝis la en Kiscell, li mortis la  en Budapeŝto.
Biografio
Sándor Hollán komencis labori en ministerio pri laboro kaj trafiko en 1868. Paŝo post paŝo li akiris pli altajn postenojn. Li edziĝis en 1872, en la sekva jaro filo naskiĝis. Li estis nomumita direktoro de la hungara poŝta ŝparkaso en 1887. Post 3 jaroj li ricevis la titolon ministeria konsilisto. En 1907 li pensiuliĝis samtempe kun honortitolo subministro. Dum la Hungara Sovetrespubliko (1919) li estis unu el la unuaj viktimoj de la ruĝa teroro. Li estis mortpafita nokte kune kun lia filo sur la Széchenyi-Ĉenponto.
Memorigiloj
Jam en 1920 oni metis memortabulon sur la ponton. Dum la rekonstruo de la ponto (1946) oni nuligis la tabulon, sed en 2009 oni metis pli novan, kiun oni ŝtelis. En 2011 oni metis memortabulon denove.
Fântâna (Hoghiz)
Fântâna [fıntına] ((Olt)hidegkút, germane: Kaltenbrunnen) estas vilaĝo en Rumanio nordoriente de Făgăraș. Administre ĝi apartenas al Hoghiz (2 km norde).
Loĝantaro
En 1910 ĝi nombris 576 loĝantojn (rumanoj), en 1992 370. Ĝia unua skriba mencio estis en 1606.
Historio
Ĝis 1919 ĝi apartenis al Hungario (Nagy-Küküllő).
Amenhotep la 1-a
Amenhotep la 1-a, estis la dua praegipta reĝo de la 18-a dinastio, kiu regis ekde ĉirkaŭ 1525 - ĝis ĉirkaŭ 1504 a. K.
Amenhotep la 1-a estis la tria filo de Ahmose kaj Ahmose-Nefertari. Liaj pli aĝaj fratoj antaŭis lin sur la trono, kiun li okupis en 1525 a.K. La morton de lia frato Ahmose eluzis malamikoj, kiuj invadis el Libio al okcidenta delto de Nilo. Spite al la nesperteco de la nova reĝo, li rebatis kaj forpelis ilin.
Izotopoj de bario
Nature okazanta bario (Ba) estas mikso de sep stabilaj izotopoj. Estas 22 konataj izotopoj, sed la plejparto el ili estas alte radioaktivaj kaj havas duoniĝotempojn inter kelkaj milisekundoj kaj kelkaj minutoj. La nuraj rimarkindaj esceptoj estas 133Ba kiu havas duoniĝotempon de 10,51 jaroj, kaj 137mBa kiu havas duoniĝotempon de 2,55 minutoj.
Amenhotep la 1-a
Amenhotep pli poste plilarĝigis la limojn de antikva Egiptio al Nubio kaj gvidis invadajn fortojn. Amenhotep komisiis la arĥitekton Ineni pligrandigi la templon de Karnak, kaj la lokon de la barko de Amono. Amenhotep havis unu filon Amunemhat, de la Granda Reĝino Ahhotep la 2-a; Amunemhat mortis kiel dujarulo. Mortinte sen viraj posteuloj, lin sekvis militara komandanto Tutmoso la 1-a.
En 2005 oni trovis la supozeblan tombon de la faraono.
Kaltenbrunnen
Kaltenbrunnen havas diversajn signifojn:
Telok Gong
Telok Gong estas eta vilaĝo en la subŝtato de Malako, en Duoninsula Malajzio.
Geografio-Loko
La vilaĝeto estas ĉe urbeto Masjid Tanah.
29631 Ryankenny
29631 Ryankenny estas malgranda treege hela asteroido de la asteroida zono malkovrita la en la kadro de la astronomia kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de Ryan M. Kenny, plej bona en lia kategorio kaj kiu gajnis la unuan rangon en la Intel International Science and Engineering Fair de 2013 pro sia projekto en teamo pri plantoscienco. Li estis lernanto ĉe la George W. Hewlett High School de Hewlett (Novjorkio, Usono).
Romaniko
Romaniko estas epoko en la evoluo de la arto en okcidenta Eŭropo proksimume inter 950 kaj 1250. Ĝi sekvis la karolidan arton kaj poste cedis sian lokon al gotiko. La Skeldo-Gotiko estas regiona frugotika transira stilo de la romanika arkitekturo al la gotika arĥitekturo en la preĝejkonstruo, kiu aperis ĉefe en la nuna Belgujo. La Skeldo-Gotiko estis krom la gotikaj katedraloj en Francujo infludona por la evoluo de la brikogotiko en norda Germanujo kaj ĉe la suda baltamara regiono.
Konstruado
La romaniko eliras de konstruformoj de romia, frankonia-karolida kaj araba deveno kaj sintezas ilin je unueca stilo. Post la fino de la romia epoko la romanika arkitekturo estis la unua artostilo, kiun oni aplikis ĉie en Eŭropo. La romanikan konstrustilon karakterizas duonsferaj volboj, apogaj pilastroj, fenestroj kun rondaj arkoj, grandaj ebenaj surfacoj, dikaj defendotaŭgaj muroj kaj masivaj blokecaj formoj.
Origino
La kirkokonstruo transprenas formojn de la romia baziliko. Romanika baziliko estas plurnava preĝejo, kies meza navo laŭ alto superas la flankajn.
Skemo
En horizontala projekcio la romanika preĝejo egalas al kruco. La transversan trabon de la kruco oni nomas transversa navo aŭ transepto. La vertikalan kructrabon formas alta meza (aŭ ĉefa) navo. La rektangulo kie ambaŭ intersekcias navokruciĝo. Ĝia grandeco estas la baza mezurunuo de la preĝejkonstruo. Ekzemple la flankaj navoj, kiuj sude kaj norde kadras la mezan navon mezuras ĝian duonan larĝon.
La plilongigo de la meza navo trans la kruciĝo rezultas je unujuga korusejo. La duoncirkla niĉo, kiu kompletigas la korusejon, nomiĝas absido.
Madrigal de la Vera
La loĝantoj nomiĝas madrigaleños. La censita populacio en 2008 estis 1824 loĝantoj. Ĉirlaŭ la 1970-aj jaroj okazis grava elmigrado el la vilaĝo, kio perdigis trionon de la loĝantaro, el ĉirkaŭ 3,000 loĝantoj al ĉirkaŭ 2,000 loĝantoj. Nuntempe oni ricevas alvenintojn de urboj aŭ de eksterlande.
Romaniko
Statiko
Por dispartigi la premon de la plafona ŝarĝo kaj por ebligi trapason al la flankaj navoj, oni separis la navojn per kolonoj (cirkla profilo) aŭ pilastroj (kvadrata profilo), kiuj ĉiam staras ĉe la randopunktoj de la jugo. Apartaj kolonotipoj estas la faskokolono kaj la faskopilastro.
Madrigal de la Vera
Situo
Madrigal de la Vera estas situa en la nordorienta parto de Ekstremaduro en la komarko aŭ distrikto La Vera, je altitudo de 401 m; je 170 km de Cáceres, provinca ĉefurbo kaj je 180 km de Madrido, la ŝtata ĉefurbo. La areo de ties teritorio estas de 42 km². Madrigal de la Vera situas je deklivoj de La Sierra de Gredos integrata en la montaro nomata Sistema Central. Inter la provincoj de Ávila kaj Toledo.
La municipa teritorio limas norde kun la Sierra de Gredos kaj la municipa termino de Bohoyo, apartenanta al Ávila, sude kun la Rivero Tiétar kiu separas ĝin de Las Ventas de San Julián de Toledo. Okcidente limas kun la Kanjono de Minchonesm kiu faras limon kun Villanueva de la Vera. Oriente kun la Kanjono de Alardos, kiu limas kun Ávila kaj Candeleda.
Romaniko
Aperturoj
La granda premo de la plafona volbo permesis nur malgrandajn fenestrajn aperturojn. La rondarka formo de la fenestroj kaj portaloj estas karakterizaĵo de la romanika konstruarto.
Madrigal de la Vera
Historio
Jam estis antaŭromia setlejo kun kiuj la romianoj devis kontakti kaj pro tio konstruis la ponton. Dum la Mezepoko apartenis al la urbo de Plasencia, kiel granda parto el la komarko, kiu dumlonge nomiĝis ankaŭ La Vera de Plasencia.
Ekonomio
Agrikulturo (irigacio por kapsiko por produktado de papriko) kaj brutobredado (kaproj kaj freŝaj fromaĝoj) (48,5 % de laboristaro), dum 27,9 % al servoj, 18,8 % al konstruado kaj nur 4,8 % al industrio. Lastatempe kreskis turismo kaj gastigado (hoteloj, kampadejoj ktp). Tipa ĉirkaŭaĵo kaj belaj naturaj lokoj ĉefe pro abundo de akvo.
Romaniko
Ornamo
Ankaŭ por ornamo de la eksteraj muroj oni aplikis la rondarkon. Horizontale kurantajn ornamobendojn oni nomas rondarka friso. Por optika dispartigo antaŭmasonitaj vertikalaj arkoj nomiĝas tromparkoj. La okcidenta kirkogablo estis la ornamita "bela flanko", kie la skulptistoj kaj vitropentristoj povis montri sian arton. Embrazuro estas la flanka limigo de portalo, fenestro aŭ pafbreĉo tajlita oblikve en la masonaĵon.
Branĉoj
Krom al la konstruintegrita plastiko la romanika skulptado koncentriĝas al la libroornamo kaj al malgrandaj artobjektoj religiaj. Ni ne konas artistojn el tiu ĉi tempo, ĉar ili kreis serve al la disvastigo de la kristana mesaĝo kaj metis sian personecon en la ombron de siaj verkoj.
Konstruintegrita plastiko
Ĉe la konstruintegrita plastiko la proporcioj de la korpo restas sen signifo; dominas la simbola enhavo de la figuroj. La vestofaldoj estas forte troakcentitaj, pro kio oni parolas pri la romanika vestofiguro. Ĉi figurojn preskaŭ ĉiam akompanas ornamaĵoj en la formoj de plantoj...
Ŝtonaj biblioj nomiĝas figuraj dekoracioj ĉe la esktera flanko de kelkaj romanikaj preĝejoj. Ilin disvolvus proksimume 1100 francaj ŝtontajlistoj. Ekzemplo el la tempo proksimume 1210 troviĝas ĉe la orientaj absidoj de la paroĥopreĝejoj en Aŭstrujo.
La skulptaĵo ĉiam restas ligita al la arkitekturo, kio kaŭzas ĝian kolonforman karakteron. Krom ĉe la ornamado de kolonoj, la ŝtonskulptistoj trovas plian taskokampon ĉe la kapiteloj.
Ornamo de librokovriloj
La ornamaĵon de la librokovriloj de valoraj manuskriptoj oni ofte skulptas el eburo.
Metalmetiaĵoj
troveblas ĉe la portaloj de la grandaj katedraloj, aŭ komplete gisitaj aŭ bositaj popece (Bernvarda Pordo en Hildesheim).
Ankaŭ en la skulptarto rekoneblas la blokeca formlingvo de la romanika arkitekturo.
Principoj
La karakterizaj trajtoj de la romanika pentrado estas dudimensieco pro rezigno pri la profundeco de la spaco, firmaj konturolinioj, aranĝo de la bildobjektoj, kiu akcentas simetrion kaj esprimiva gesta lingvo. Ankaŭ ĉi tie oni negas la tridimensiecon de la figuroj, anstataŭante ĝin per alegoria funkcio de koloro kaj proporcio.
Sociaj fono kaj funkcio
de la romanika pentrado evidentiĝas, se ni rigardas en kiuj kondiĉoj vivis la mezepokaj homoj: neniu - escepte de la klerikaro - scipovis skribi kaj legi. La biblio disponeblis nur en greka aŭ latina lingvo. Ankaŭ la prediko dum la diservoj okazis nur latine.
Branĉoj
Por proksimigi la enhavon de la biblio al la analfabeta popolo, la muroj de romanikaj preĝejoj estis kovritaj per monumentecaj
Freskoj
Oni parolas pri "biblia pauperum", la biblio por povruloj - por la spirite povraj, tio estas tiuj, kiuj povas nek skribi nek legi. En la skribejoj de la klostroj produktiĝas
Libropentraĵoj
por bildeca transdono de la biblioteksto.
Vitropentraĵoj
en la romanikaj fenestrorozoj peras unuan impreson de la pompo ĉiela. La pentraĵo sur moveblaj bildportiloj - en la romaniko plej ofte sur ligno - la