cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
György Szántó (kuracisto)
Biografio
György Szántó akiris kuracistan diplomon en Universitato de Budapeŝto en 1931, poste li akiris diplomojn pri kirurgio kaj dentkuraco. Dum la studentaj jaroj li laboris en universitata medicina instituto, poste en la kirurgia kliniko, ekde 1936 en hospitalo pri judoj. Inter 1945 kaj 1951 li denove laboris en la kliniko, fine en rango docento, poste li estis ĉefkuracisto de la armeo. Ekde 1957 li estis kuracisto-kolonelo en traŭmatologia instituto. Li ekinstruis en la universitato en 1962, krome li estis katedrestro. En 1980 li ricevis premion.
7328 Casanova
7328 Casanova estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la ĉeĥa astronomo Antonín Mrkos elde la Observatorio Kleť, apud České Budějovice en tiama Ĉeĥoslovakio, nun en Ĉeĥa Respubliko.
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de la itala verkisto, spiono kaj diplomatiisto Giacomo Casanova (1725–1798), aventuristo kaj arĥetipa amindumanto.
Antoine Kouassi Kouablan
Antoine KOUASSI KOUABLAN (naskiĝis la 28-an de decembro 1967 en Abenguru) estas kotdivuara esperantisto.
Li esperantistiĝis en 1985. Li konatiĝis kun Esperanto en Dakaro per renkontiĝo kun Alphonse Diatta. Li lernis la lingvon sub la gvido de Hans Bakker el Nederlando.
En la jaro 1987 li partoprenis en la jubilea 72-a UK en Varsovio, kun aliaj afrikdevenaj esperantistoj kiel Privas Tchikpe kaj Tomaso Serafino Wang kaj aliaj. Li estas diplomito pri la Cseh metodo ekde 1995 kaj estas membro de Internacia Rajtigita Ekzamenantaro. Li finfaris la superan retkurson por afrikanoj sub la gvido de Renato Corsetti.
Dum multaj jaroj li instruis kaj ĝis nun instruas Esperanton en Abiĝano, precize en la urbeto Anjama.
Verkaro
Li verkis libron kun la titolo "La reĝlando de Kojkro".
Vidu ankaŭ
Afrika Centro Esperantista (ACE)
NGC 5302
NGC 5302 (aliaj indikoj — ESO 445-43, MCG -5-33-18, PGC 49007) estas galaksio en konstelacio Centaŭro.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
-363
En la jaro 363 antaŭ Kristo okazis, interalie:
5879 Almerio
5879 Almerio estas amora asteroido, malkovrita la de la germanaj astronomoj Kurt Birkle kaj Ulrich Hopp elde la germana-hispana Observatorio de Calar Alto proksime de Gérgal en provinco Almerio (Hispanio). Ĝi ricevis la nomon de tiu ĉi provinco kaj de ties ĉefurbo : Almerio.
Ĝia perihelio estas iom pli granda ol unu astronomia unuo : ĝi ne trairas la teran orbiton. Ĝi trairas la orbiton de Marso, sed ĝia orbita klinangulo tenas ĝin malproksima de ĉi tiu planedo. Ĝi tamen estas klasifikata marsrenkonta kaj terrenkonta asteroido.
Zsuzsanna Hiripi
HIRIPI Zsuzsanna estss rumania hungara ceramikistino. Ŝi naskiĝis en Satmaro la 5-an de junio 1941.
Biografio
Zsuzsanna Hiripi pritudis skupltoarton en Arta Lernejo de sia naskiĝurbo. De 1969 ŝi komencis fari florpotojn en laborejo de Kooperativo Someș. De 2008 ŝi estas anino de Arta Ligo de Kreaĵdomo de Satmaro.
Anda kondoro
Kondoro estas la nomo por du birdaj specioj de unu el la du grupoj el la familio de Katartedoj. La alia estus nome la katartoj. La kondoroj estas la du plej grandaj flugantaj birdoj en la Okcidenta Hemisfero.
Kvankam same ili estas kadavrovoruloj kiel Malnovmondaj vulturoj, tiuj du specioj de familio Katartedoj aŭ Novmondaj vulturoj tute rilatas plie al Cikonioformaj birdoj kaj ne tiom al la Malnovmondaj vulturoj kiuj apartenas al familio de Akcipitredoj, kiu enhavas ankaŭ aglojn, akcipitrojn kaj milvojn. Tiuj du birdoj, kvankam sufiĉe malsimilaj por havi du malsimilajn genrojn, estas tre rilataj inter si.
Disvastiĝo
La anda kondoro, kiel sia nomo supozigas, vivas en montaro Andoj, sed ankaŭ en proksimaj montaroj, do ekde Kolombio ĝis Patagonio en Argentino. Temas pri montara birdo kiu preferas altegajn malsekajn kaj verdajn areojn por trovi manĝaĵon, sed kiu povas kaze de pli dezertaj areoj supreniri ĝis marbordo, kie manĝas plaĝe ekzemple en Peruo kaj nordo de Ĉilio.
Aspekto
La Anda kondoro estas iom pli granda ol la Kalifornia, nome la unua havas longecon de 100 ĝis 130 cm., kaj enverguron ĝis 3,2 m, kio faras ĝin la plej granda fluganta tera birdo de Ameriko. La Kalifornia kondoro havas enverguron de ĝis 2'8 m.
La plumaro de plenkreskulo estas tute nigraescepte pro iom da blanko ĉe flugiloj kaj kolo aŭ pli bone dirite kolumo. En la subaj partoj de la flugiloj estas grandaj rektanguloj blankaj pli klaraj apud la korpo.
Kiel higienadaptiĝo kaj simile al vulturoj, la kondoroj havas senplumajn kapon kaj eĉ kolon; tiele oni kontrauas tiean haŭton al asepsigaj efektoj de sekigo kaj ultraviola radiado de granda alteco; krome la birdo purigas ĝin atente. Dum ripoze la konturo de la anda kondoro estas nekonfuzebla kun katartoj ekzemple aŭ aliaj similaj birdoj pro karna kresto surkapa, ruĝa kapo, plumeta blanka kolumo, nigra korpo, sed blankeca striado ĉe la flugiloj..
Reproduktado
Seksa matureco kaj reprodukta konduto ne aperas en kondoroj ĝis 5 aŭ 6 jaroj post eloviĝo. Ili povas vivi ĝis pli ol 50 jaroj. La Sudamerika kondoro ripozas kaj reproduktiĝas en altecoj de 3000 ĝis 5000 m. Tie sur neatingeblaj klifoj aŭ kornicoj konstruas simplan neston per kelkaj bastonetoj ĉirkaŭ la ovojn. Tie la ino demetas 1 aŭ 2 bluecblankajn ovojn pezajn pli ol kvarono da kilo. Tio okazas printempe ĉiu dua jaro. La eloviĝo okazas antaŭ du monatoj de kovado farita de ambaŭ gepatroj. Se la ido aŭ ovo perdiĝas, alia ovo estos demetata. Tion profitas sciencistoj kaj zorgantoj de tiuj specioj, ĉar ili povas forpreni la unuan ovon -por artefarita kovado kaj bredado- kaj permesi novan demeton, kovadon -kiu daŭras du monatojn- kaj reproduktadon. La ido estas kovrata de blanka lanugo ĝis kiam ĝi estas preskaŭ tiom granda kiom la gepatroj. Ĝi povas flugi post ses monatoj, sed enhejmiĝas kaj ĉasas kun la gepatroj ĝis kiam ĝi estas dujaraĝa kaj estas flankenigita de nova ido. La gepatroj produktas nur po unu idon ĉiu du jaroj, do la pliiĝo de la specio estas tre malrapida.
Moroj
Estas socia strukturo kiu decidas en grandaj grupoj de kondoroj kaj eĉ kun aliaj specioj kiu rajtas manĝi la unua kaj kiu poste. Tio realigeblas per korpa komuniko, sed ankaŭ per sonoj eĉ se la kondoroj ne havas voĉilon. Al la kadavraĵo alvenas unue la ruĝa katarto, poste la nigra kaj ĉiuj sin klinas antaŭ la kondoro, eĉ la reĝa katarto, kiu estas foje preskaŭ same granda.
Dumfluge tiuj birdoj estas graciaj. Ĉar ili ne havas fortikan sternumon por movigi tiom grandajn flugilojn, ili estas ĉefe ŝvebantoj. La birdoj frapas flugilojn ĉefe por elteriĝi sed poste ili ŝvebas kvazaŭ senmove. Jam Karolo Darvino rakontis, ke li rigardis flugantan kondoron dum duonhoro sen ke ĝi flugilfrapas eĉ ne unu fojon. Kompreneble kondoroj preferas altajn ripozejojn el kie elteriĝi senpene.
Kondoroj okupas grandajn teritoriojn, foje flugante ĉirkaŭ 200 km por trovi manĝaĵon. Ili preferas grandajn kadavraĵojn, kiel tiuj de cervoj aŭ bovoj kiujn ili povas vidi serĉinte aliajn kadavrovorulojn, kiuj ne kapablas eltiri tiom grandajn bestojn, kion ja povas fari fortaj kondoroj. Ili estas neregulaj manĝantoj: foje ili ne manĝas dum tagoj, poste ili manĝas multege kiam ili trovas manĝaĵon sed tiom ke poste melfacilege povas elteriĝi. Ili povas manĝi kaj grandajn kaj malgrandajn mamulojn, kiel kameledoj, kaj ankaŭ malsovaĝaj. Ĉemare povas sin nutri el balenoj ĝis fiŝojn aŭ eĉ algojn. Foje ili povas flugi ĝis maraj insuloj kie rabas birdajn koloniojn (ovoj, idoj kaj eĉ plenkreskuloj).
Vivmedio
Pro tio antaŭe dirita, la kondoroj bezonas por vivi tri ĉefajn faktorojn:
Tamen ne nur tio sufiĉas por facila disvolviĝo de kondoroj. Dum la du lastaj jarcentoj ties nombro malkreskis pro diversaj kialoj, inter ili:
Marparolo
Lingvo > Planlingvoj > Marparolo
Anda kondoro
Vivmedio
Al tio aldonendas ankaŭ la malrapida reproduktado (po nur unu ido ĉiuj du jaroj).
Marparolo
Nomo: Seaspeak<BR> Parolantoj: 0<BR> Landoj: 0<BR> Origino: komerca planlingvo kreita en 1982 por mara komerco
Anda kondoro
Homoj
Kondoro estas nacia birdo en Bolivio, Kolombio, Ĉilio kaj Peruo kaj ludas gravan rolon en folkloro kaj mitologio sudamerikajn. En Peruo fama komponisto Daniel Alomía Robles komponis famegan konatan tutmonde kanton "El cóndor pasa", tio estas, la kondoro pasas.
Marparolo
Marparolo, aŭ Seaspeak [si-spik, angle] estas ankaŭ konata kiel "angla por mara komunikado". Ĝi estas kreita de Edward Johnson. En 1988, la UN fako, Internacia Mara Organizo adoptis ĝin kiel oficialan lingvon de interŝipa kaj ŝipo-al-marborda komunikado.
Anda kondoro
Homoj
La germana sciencisto Ernst Haeckel havis paron de kondoroj, ili estis kun li tute mildaj kaj malsovaĝiĝintaj, li povis ludi amike kun ili kiel kun hundoj, kaj ili montriĝis jaluzaj unu al la alia pri la karesoj de ilia mastro.
Marparolo
Lingvistoj kaj maraj ekspertoj kreis Marparolon ĉe Plymouth Universitato kaj Cambridge Universitato. La Brita registaro kaj Pergamon Press pagis por la evoluado de la sistemo. La celo de Marparolo estas havi sekuran, klaran, neambiguan lingvon por mara komunikado.
Preĝejo de Senmakula koncipiĝo (Ostrava-Radvanice)
Kvankam la municipo origine konsideris pri establo de kapelo, fine estis decidite pri konstruado de preĝejo. Tiu estis realigita en la jaroj 1904-1907 laŭ projekto de Bohumil Židlický. La solena konsekro okazis la 14-an de junio 1907. La preĝejo mem estas realigita en eklekta stilo de slava renesanco.
Marparolo
Oni kritikas marparolon ĉar 80% de maraj komunikoj per radio ne estas en la angla lingvo.
"Warning; buoy number two five and buoy number two six have no lights.
Warning; received. Two five and two six, no lights.
Question; what is your estimated time of arrival at buoy number two five?
Answer; estimated time of arrival at buoy number two five, one four three zero UTC."
Traduko:
"Atentu; buo nombro du kvin kaj buo nombro du ses ne havas lumojn
Atentu ricevita. Du kvin kaj du ses, sen lumoj.
Demando: kiu estas via estima tempo por alveno al buo nombro du kvin?
Respondo: estima tempo de alveno al buo nombro du kvin, unu kvar tri zero UTC."
Carlos María de Alvear
Carlos María de Alvear (Santo Ângelo, Orientaj Misiones, 25-a de oktobro de 1789 - Novjorko, 3-a de novembro de 1852) estis militisto kaj politikisto kaj hispana kaj argentina de longa itinero kiu plenumis postenon kiel Director Supremo de la Unuiĝintaj Provincoj de la Rivero Plata en 1815.
En 1808 li partoprenis en la Milito de Hispana Sendependiĝo en la bataloj de Tudela, Tarancón, Uclés kaj Talavera de la Reina kaj en la lukto ĉe Los Yébenes, Mora kaj Consuegra. Li alvenis al Kadizo fine de 1809 kaj post monatoj li fondis societon de framasonoj, kie poste aliĝos José de San Martín. Li foriris al Bonaero en marto de 1812 kun aliaj revoluciaj militistoj. Poste li partoprenis en la politikaj komplotoj por kontroli la novajn estrarojn. Poste la framasonoj dividiĝis inter la partianoj de Alvear kaj tiuj de San Martín. Ĉirkaŭ 1814 li partoprenis en militoperacoj ĉe Montevideo. Poste li plenumis postenon kiel Director Supremo de la Unuiĝintaj Provincoj de la Rivero Plata en 1815. Fine de 1819 Alvear alianciĝis al generalo ĉilia José Miguel Carrera -klara malamiko de San Martín kaj de Bernardo O'Higgins- kaj al aliaj opoziciantoj al la grupoj kiuj regis en Bonaero kaj Santiago. Alvear kaj Carrera unuiĝis al la federaloj.
Herb Wallerstein
Lia kariero komencis kiel asistanto je The Adventures of Rin Tin Tin en 1954. Li iĝis reĝisoro de televidserio Circus Boy kaj reĝisoris epizodojn en la tria sezono de Star Trek kaj de I Dream of Jeannie. Li laboris ĉe multaj televidfilmoj en 1970-a jardeko.
De 1978 ĝis 1984 li laboris ĉe  20th Century Fox, de kiu li fariĝis vicprezidanto pri produktado de filmoj. Li kontrolis la produktadon de filmoj kiel Alien, 9 to 5 kaj The Verdict.
Izobutila oktanato
Izobutila oktanato aŭ izobutila kaprilato estas kemia kombinaĵo, apartenanta al la funkcia grupo de la esteroj de la oktanata acido kaj izobutila alkoholo. Izobutila oktanato estas senkolora likvaĵo kun agrabla odoro, uzata kiel gustigagento kaj odorigagento en la nutrondustrio kaj en la fabrikado de kosmetikaĵoj kaj farmaciaĵoj. Kutime ĝi estiĝas per kondensiĝa reakcio aŭ per esterigo de Fischer-Speyer kun sulfata acido kiel katalizilo. Izobutila oktanato estas malmulte solvebla en akvo, sed tute solvebla en alkoholo, duetila etero, kloroformo kaj plejmulto el la organikaj solvantoj. Izobutila oktanato reakcias kun fortaj oksidigagentoj kaj fortaj bazoj kaj posedas antifungajn kaj antibakteriajn proprecojn.
Măgura (Mărtinești)
Măgura [məgura] (hungare: Magura) estas vilaĝo en Rumanio oriente de Hunedoara. En 1910 ĝi havis 322 loĝantojn (rumanoj)); en 1992 46 (rumanoj). Ĝia unua mencio skriba estas el 1805. Ĝis 1919 ĝi apartenis al Hungario (Hunyad vármegye). Administre ĝi apartenas al la komunumo Mărtinești.
Măgura estas atingebla per la distrikta vojo DJ668B. La plej proksima fervoja stacio estas en Turdaș.
Pafo
Pafo estas la procezo dum ĵeto de objekto per tiucela ilo, ekzemple arko, svingoĵetilo, katapulto aŭ pulvopafilo, kiu rapidigas la pafaĵon.
Zakatonalo
Zakatonalo (Zacatonal) estas tersupraĵa ekoregiono el la centramerika ekoprovinco de la neotropisa ekozono laŭ la tipologio de la Monda Natur-Fonduso (WWF). Biome la ekoregiono apartenas al montaraj herbejoj kaj arbustaroj de centra Meksiko kaj Gvatemalo. Ĝi konsistas el pluraj enklavoj de herbejo kaj arbustaro okupante la plej altaj pintoj de Neĝmontaro, kovrante ĉirkaŭ 306 kvadratajn kilometrojn. La Zakatonalo estas ĉirkauata de la ekoregiono neĝmontaraj pinaroj-kverkaroj je pli malataj altitudoj.
Pafo
La kutimaj celoj estas vundi aŭ mortigi vivaĵon (batalo, ĉaso, krimo kaj ties kontraŭbatalo) fari minacon (memdefendo, prizorgado de la publika ordo) aŭ pro sporto.
La leĝa difino kio estas pafilo aŭ ne (ekz. rilate al svingoĵetilo) kaj la rajto kunporti aŭ posedi pafilojn estas internacie tre diverse regulitaj.
São José do Alegre
São José do Alegre (prononco: saunĵozee dŭalegre) estas urbo en la subŝtato Minas-Ĝerajso de Brazilo. Ĝi situas en la sudorienta regiono de Brazilo, en la mezoregiono Sul e Sudoeste de Minas kaj en la mikroregiono Santa Rita do Sapucaí. Fondita en 1838, laŭ la stato de en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². En 2010 estis loĝantoj. La teritorio havas komunan limon kun.
Ĉefpoŝtejo de Glivico
La Ĉefa poŝtejo en Glivico, Pollando, estas historiisma konstruaĵo en la urbocentro. Ĝi troviĝas ĉe la norda flanko de la strato Dolnych Wałów tre proksime de la Malnova urbo.
Arkitekturo
Temas pri novgotikstila brikŝtonaĵo je longo de 67 metroj. Ĝi posedas maletan ĉefan kaj etan angulan turon. Karakterizaj estas verdaj glazuritaj tegoloj. Krome ekzistas surfasade ornamaj kalkotaĵoj. Teretaĝe estas ĉefasade pluraj blankaj blazonareetoj. Super la ĉefa enirejo troviĝas duopa gablo; alia gablo estas ĉe la uesta enirejo.
Fontenay-le-Comte
Fontenay-le-Comte [] estas franca komunumo kaj subprefektejo de la departemento Vendée, en la regiono Luarlandoj. Ĝi havis 14,339 loĝantojn en la jaro 2010.
Geografio
Fontenay-le-Comte troviĝas en la sudoriento de la departemento Vendée, nordokcidente de Niort,  nordoriente de La Rochelle kaj  sudoriente de La Roche-sur-Yon. La nabajraj komunumoj estas Pissotte, L'Orbrie, Saint-Michel-le-Cloucq, Xanton-Chassenon, Saint-Martin-de-Fraigneau, Fontaines, Chaix, Auzay kaj Longèves.
Maravilha (Alagoaso)
Maravilha estas municipo de la brazila subŝtato Alagoaso, kiu taksis 10.284 loĝantojn en 2010.
Afrika elefanto
Disvastiĝo
La afrika elefanto troviĝas i.a. en jenaj ekoregionoj : la angolaj mopanearoj, la angol-eskarpaj savano kaj duonarbaroj, la Kaoko-Dezerto, la okcident-sudana savano kaj la orient-sudana savano.
Karteromako
Karteromako ankaŭ konata kiel "Scipione Forteguerri" (1466-1515) estis itala filologisto, helenisto, latinisto, gramatikisto kaj humanisto. Li estis tre lerta rilate al la latinaj kaj grekaj lingvaĵoj kaj tre kompetenta pri eksplikado de malfacilaj paĝoj fare de antikvaj aŭtoroj. Li estis tre respektata en Venecio kaj neniam estus lasinta ĝin se li ne konstatus ke la tumultoj kaj konfuzoj de la milito ne permesis al li pace daŭrigi siajn studojn.
Vivo
Li estis nevo de la kardinalo Niccolò Forteguerri (1419-1473) kaj disĉiplo de Poliziano (en Florenco) antaŭ ol vojaĝi tra Romo, Padovo kaj Venecio. Li unue elstariĝis kiel revizianto kaj korektanto pri la grekaj tekstoj de Aldo Manuzio, kiu, en la klasikaj eldonaĵoj permesis al li enmeti kelkajn epigramojn. En 1504, kompilada jaro de sia traktaĵo "De laudibus literarum graecarum", li ree vojaĝis, trovante kiel patronoj unue Domenico Grimani (1461-1523) kaj poste Alessandro Farnese, la estonta papo Paŭlo la 3-a.
Sachsenheim
Sachsenheim - prononco - estas urba urba komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Ludwigsburg kaj en la distriktaro Stutgarto de la federacia lando Baden-Virtembergo. Fine de la komunumo havis  loĝantojn.
Karteromako
Vivo
En Bolonjo li konis kaj helpis Erasmo de Roterdamo pri la grekaj tradukaĵoj. Inter 1513-1515 li estas rememorigata pro la defendo kiun li plenumis rilate al tradukado de la verko "Historia animalium" farita de Teodoro Gaza, kiel respondo al la korektaĵoj proponitaj de Nikolao Leoniĉeno per "De cane rabido", iu letero kun filologia karaktero.
Sachsenheim
Geografio
Sachsenheim situas en valo de rivereto Kirbach, kie ĝi enfluas en la rivereton Metter, en suda parto de la monto Stromberg.
Karteromako
Vivo
Kelkaj aŭtoroj mencias ke li vivis kun la kardinalo de' Mediĉi, en 1512. Ĉi-kardinalo pli malfrue iĝis la papo Leono la 10-a. Alia aŭtoro nin informas ke Karteromako estis malinklina al vanta sinmontrado kaj ke li mortis estante nur 43-jaraĝa.
Sachsenheim
Historio
La loĝloko unuafoje dokumence menciiĝis en la jaro 1090.
Politiko
Urbopartoj: Großsachsenheim, Kleinsachsenheim, Hohenhaslach, Spielberg, Ochsenbach, Häfnerhaslach
Partnera urbo:
Vidindaĵoj
Akvokastelo: Ĝi konstruiĝis en la 14-a jarcento.
La trabfakaj domoj de Ochsenbach: Ochsenbach estas bela vilaĝo kun flegitaj historiaj domoj.
La ruino "Alt-Sachsenheim": Ĝi situas supre de la komunumoparto Untermberg.
Leŭkoplasto
La Leŭkoplasto estas speco de medicina gluplastro.
Priskribo
La leŭkoplasto estas volvita glubendo, konsistanta el rajono. Ĝi estas kovrita per zinka oksido (por medikamenta efiko) kaj per kaŭĉuko kaj rezino (por glueco).
Historio
Leukoplaston inventis en 1901 la germanoj Isaak Lifschütz kaj Oscar Troplowitz, kaj la firmao Beiersdorf AG produktas ĝin ekde 1921.
La nomo devenas de la helenaj radikoj λευκός leukós “blanka” kaj ἔμπλαστ(ρ)ον émplast(r)on plastro.
16023 Alisonyee
16023 Alisonyee estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la dum la kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Nomo
Ĝia nomo honoras Alison Kimberly Yee, finalistinon en 2003 de la scienca konkurso por lernantoj en lasta jaro de mezlernejo Intel Science Talent Search, pro ŝia projekto pri bestoscienco. Ŝi estis lernantino ĉe la Byram Hills High School de Armonk (Nov-Jorkio, Usono).
Provinco Zamoro
Zamora aŭ Zamoro estas provinco de la nordokcidento de Hispanio, situa ankaŭ en la okcidenta parto de la regiono Kastilio kaj Leono. Ĝi limas norde kun la provinco Leono, oriente kun la provinco Valadolido, sude kun la provinco Salamanko, kaj okcidente kun Portugalio kaj la provinco Oŭrenso.
Eli Maor
Eli MAOR estas matematika historiisto. Li verkis libron pri historio de teoremo de Pitagoro
Provinco Zamoro
Loĝantoj
La provinco de Zamoro havas teritorion de kaj en 2020 havis  loĝantojn (en 2007 ĝi havis ). Temas pri loĝantaro ege maljuna kaj en malprogresio demografia escepte en siaj loĝcentroj plej gravaj, kiel la provinca ĉefurbo Zamoro, Benavente, Toro aŭ Morales del Vino.
Eli Maor
Edukado
Eli Maor ricevis sian doktorecon de filozofio (PhD-n) en la Technion - israela instituto de teknologio en Haifa, Israelo. Lia tezo estis pri ne ordinara subjekto: uzi matematikajn metodojn por esplori problemojn en muzika akustiko.
Provinco Zamoro
Loĝantoj
La provinco havas ​ loĝlokojn, grupigitajn en 248 municipoj, el kiuj pli ol duono havas malpli ol 250 loĝantojn, nur dek kvin el ili havas pli ol 1000 loĝantojn kaj nur Benavente, Toro kaj Zamora ĉefurbo superas loĝantojn.
Eli Maor
Sciencaj verkoj
Li longtempe havas intereson en rilatoj inter scienco kaj artoj, kaj aparte en muziko. Lia artikolo ("What is There so Mathematical About Music?") ricevis la unuan premion de la nacia konsilio de matematikaj instruistoj (National Council of Teachers of Mathematics) por la plej bona artikolo pri instruado de aplikado de matematiko.
Provinco Zamoro
Loĝantoj
En 1950 estis pli ol loĝantojn, en 2020 nur pli ol ; do, oni perdis preskaŭ la duonon.
Eli Maor
Sciencaj verkoj
Maor verkis pli ol 50 artikolojn pri aplika matematiko, matematika edukado kaj pri la historio de matematiko.
Provinco Zamoro
Naturo
En la provinco Zamora, estas la naturaj parkoj Lago de Sanabria kaj Arribes del Duero kaj la natura rezervejo de la Lagetoj de Villafáfila, same kiel la rezervejo de la biosfero de la Iberia Altebenaĵo, kunhavata kun la provinco Salamanko kaj Portugalio. Krome estas zonoj protektitaj aŭ kun speciala ĉasreĝimo en la montaroj Kulebra kaj Kabrera.
Eli Maor
Sciencaj verkoj
Li estas ankaŭ aktiva amatora astronomiisto kaj suneklipsa ĉasisto kaj li verkis artikolojn por "Sky & Telescope", "Natural History", "Science", kaj "Orlon".
Provinco Zamoro
Komarkoj
Krom la sociekonomiaj dividoj en komarkoj, estas kvin jurisdikciaj teritorioj en la Provinco Zamoro; nome Toro, Zamora, Benavente, Puebla de Sanabria kaj Villalpando.
Eli Maor
Sciencaj verkoj
Li estas ankaŭ kontribuisto kaj kontribuanto de "Encyclopedia Britannica", por kiu li verkis la artikolon pri la historio de trigonometrio.
Kalia kaproato
Kalia kaproato aŭ H3C-(CH2)4-COOK estas organika salo de kalio kaj kaproata acido, uzata kiel emulsianto kaj surfaktanto. Solvaĵoj de kalia kaproato estigas jonojn de kaproata acido kaj kalia hidroksido. Kaproata acido, samkiel kaprilata acido kaj kaprata acido, estas naturaj produktoj trovataj en la homŝvito, kaj sendube ili respondecas pri la malbonodoro de la bestoj, kvankam tiu malbonodoro posedas antifungajn kaj protektivajn proprecojn.
Eli Maor
Sciencaj verkoj
Maor estas aŭtoro de kvar larĝe aklamitaj libroj, eldonitaj de Princeton universitata presejo:
Provinco Zamoro
Ekonomio
Zamoro estas provinco malmulte industriigita, kie estas granda pezo de la unuaranga kaj triaranga sektoroj. La entreprena strukturo de la provinco baziĝas ĉefe sur la sektoro de servoj kun 5043 entreprenoj kaj 37837 laboristoj.​
Kelkaj produktoj de la zamora provinco estis celo de protektado fare de oficialaj nomigoj, pro ties specialaj karakteroj, inter kiuj menciindas la jenaj: ​
Eli Maor
Pri la libro de la historio de teoremo de Pitagaro
En la recenzo de la kvina libro de matematika historiisto Eli Maor, la NZZ-ĵurnalisto gsz. skribas pri la historio de teoremo de Pitagoro.
La teoremo de Pitagoro estas notita jena: en la orta triangulo estas
a² +b²= c²
La ilustraĵo de la teoremo de Pitagoro estas nuntempe simbolo de matematiko. Oni diras ke la matematikisto Carl Friedrich Gauss en la komenco de 19a jarcento proponis konstrui grandan version de bildigo en la siberia tundro kiel mesaĝo por intelektaj estaĵoj en la luno.
La greka filozofo Pitagoro vivis en la sesa jarcento antaŭ nia erao. Li ne estis la unua homo kiu konis la teoremon kiu ricevis lian nomon. Jam 1300 jaroj pli frue la babilonianoj konis la teoremon. Ankaŭ la hindoj kaj la ĉinoj konis ĝin.
La libro de matematikhistoriisto Eli Maor envicigas la 4000-jaran historion de teoremo en kultura historio de matematiko kaj fiziko.
Carl Gustav Calwer
Carl Gustav CALWER (n. 11-an de novembro 1821 en Stuttgart; m. 19-an de aŭgusto 1874 samloke) estis germana entomologo kaj ornitologo.
Eli Maor
Pri la libro de la historio de teoremo de Pitagaro
La historio inkludas la personojn Eŭklido, Archimedes, Isaac Newton, Leibniz, Euler, Hermann Minkowski kaj Albert Einstein.
Li ankaŭ demandas:
Kial la teoremo de Pitagoro validas en la ebenaĵo kaj sur cilindro, sed ne sur surfaco de globo? Kun la demando li montras ankaŭ la problemojn de kartografio.
Kaj oni levas la teoremon de la dudimensia ebenaĵo en la kvaran dimension, Maor alvenas al spaca tempo, kosmo tempo kaj al relativa teorio. En la formo de pitagoraj "triopoj" oni trovas la teoremon de Pitagoro ankaŭ en unua algebra versio. Kaj la vojo estas mallonga al "lasta teoremo" de Fermat.
Eli Maor verkis ankaŭ pri la usona instruisto Elisha Loomis.
Loomis publikis en jaro 1927 libron kun 371 diversaj pruvoj. Loomis skribis pri la klasika pruvoj de Eŭklido kaj Ptolemeo kaj pri la pruvo atribuita al Leonardo da Vinci, kaj pri la pruvo de malfrua usona prezidento James Garfield. La verko de instruisto ne enhavas trigonometriajn pruvojn ĉar la trigonometrio baziĝas sur la teoremo de Pitagoro, tio estus cirkla fino.
Loomis ne povis scii ke la germana matematikisto Edmund Landau kelkajn jarojn poste uzos senfinajn seriojn por pruvi la trigonometrian version de la teoremo.
La verko de Alfred Hoehn kaj Martin Huber en germana lingvo: "Pitagoro: Ĉu vi memoras?" «Pythagoras: Erinnern Sie sich?» de jaro 2005 estas simila al la verko de Eli Maor. Sed la germana verko estis nur "pri matematiko".
(134429) 1998 RT5
(134429) 1998 RT5 estas malgranda, malhela asteroido de la ekstera asteroida zono en orbita resonanco 3:2 kun Jupitero, do ano de la Hilda grupo.
Malkovro
Ĝi estis malkovrita la 15-an de septembro 1998 en la kadro de la astronomia kampanjo Lowell Observatory Near-Earth-Object Search (LONEOS) elde la Stacio Anderson Mesa de la Observatorio Lowell, sudoriente de Flagstaff (Arizono, Usono).
Maidstone
Maidstone estas urbo en Kent, Anglio. En 2001, laŭ la tiujara censo, ĝi enhavis ĉirkaŭ 139 mil loĝantojn. Tra la urbocentro fluas Rivero Medway.
La loko estis loĝata ekde la neolitiko, kaj proksime al la nuna urbo arkeologoj trovis du romiajn vilaojn kaj aliajn romiajn restaĵojn.
En 1146 apud la urbo konstruiĝis cistercia abatejo kiun incendio detruis en 1538. Dum la 13-a jarcento bienisto donis palacon al la ĉefepiskopoj de Canterbury: la originala konstruaĵo ruiniĝis kaj la nuna palaco nun servas kiel oficoj de la loka registaro kie registriĝas naskoj, mortoj kaj geedziĝoj.
La 1-an de junio 1648, dum la angla enlanda milito, okazis batalo. Parlamenta armeo venkis subtenantojn de Karlo la 1-a (Anglio) kiuj estis okupintaj la urbon.
Ekde 1797 situas armea kazerno ĉe Maidstone. Dum la unua mondmilito proksime al Maidstone situis flughaveno de la mararmeo: dum la dua mondmilito la flughaveno servis la aerarmeon.
Problemo de halto
Problemo de halto estas tasko de teorio de nombrigebleco, kiu povas esti neformale donita jene:
En la jaro 1936 Alan Turing pruvis, ke ĝenerala algoritmo, kiu solvus la problemon de halto por ĉiuj eniroj de ĉiuj programoj, ne ekzistas. La problemo de halto tial estas markata kiel algoritme nedecidebla problemo.
Skizo de la pruvo
La nedecideblecon de la problemo de halto eblas pruvi per disputo.
Anna Soós
Soós Anna [pr. ŝo:ŝ] estas rumanuja hungara matematikistino naskiĝinta en Hălchiu la 8-an de novembro 1959.
Kariero
Anna Soós finis en 1982 la fakon pri matematiko en UBB de Kluĵo, ŝi doktoriĝis en la sama universitato en 2002. Li estas ekde 1997 universitata adjunktino, docentino de la UBB.
Edmonds (SkyTrain Vankuvero)
Edmonds estas surtera stacio sur Expo Linio de metroo SkyTrain (Vankuvero). Ĝi situas en Burnaby, Brita Kolumbio, Kanado. Ĝi estis malfermita la.
10211 La Spezia
10211 La Spezia estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la elde la Observatorio Monte Viseggi en La Spezia (Italio).
La observintoj estis Paolo Pietrappiana, Giulio Scarfi kaj Luciano Zanoni.
Nomo
Ĝi ŝuldas sian nomon al la itala urbo La Spezia, proksima de la Observatorio Monte Viseggi. Tiu urbo estas fama pro sia "Golfo de la Poetoj", tiel nomata en honoro de la britaj poetoj George Byron kaj Percy Shelley, kiuj vivis, amis kaj mortis en Italio.
Zemplínsky Branč
Zemplínsky Branč, hungare Barancs (baranĉ) estas malgranda vilaĝo en Slovakio, en Regiono Košice, en Distrikto Trebišov.
Situo
Zemplínsky Branč situas sur ebenaĵo, laŭ rojo, laŭ flankovojoj, ĉefvojo Slovenské Nové Mesto-Trebišov preteriras. La lasta troviĝas 9 km-ojn.
Historio
La unua mencio pri la vilaĝo devenis de 1273 en formo "Baranch". En 1831 kelkaj partoprenis en ribelo pri ĥolero. En 1910 loĝis en Barancs 1068 da homoj, (hungaroj en majoritato, slovakoj en minoritato). Ĝis Traktato de Trianon Barancs apartenis al Zemplén, al distrikto de Sátoraljaújhely, poste al Ĉeĥoslovakio, fine ekde 1993 al Slovakio. Inter 1938-1944 Barancs rehungariĝis. La unua Arbitracio de Vieno deklaris, ke tiuj komunumoj, kie la hungaroj vivas en majoritato, apartenu al Hungario. Post la 2-a mondmilito la hungaroj iĝis senrajtaj laŭ Dekretoj de Beneš. En 2001 loĝis en Zemplínsky Branč 443 da homoj, (400 slovakoj, 27 ciganoj).
Famuloj
En Zemplínsky Branč naskiĝis hungara advokato Tamás Isépy.
Luterana preĝejo (Szombathely)
La Luterana preĝejo estas religia historia monumento en Hungario, en urbo Szombathely, laŭ malgranda placo.
Historio
En 1896 estis konstruita la preĝejo, sed ĝis 1939 ankaŭ la kalvinanoj uzis la preĝejon. Dum la 2-a mondmilito la konstruaĵo suferis pro la bombardado. En 1996 plena renoviĝo okazis pro la centjara datreveno. En 2014 ne nur la preĝejo, sed ankaŭ la placo renoviĝis.
Konstruaĵo
La preĝejo troviĝas en malgranda korto, sed proksime al la trotuaro. La fasado estas simetria, malsupre estas 3 pordoj, la plej supre meze la svelta turo. Menciindaj la ornamaj fenestroj, krome reliefoj pri vivo de Kristo.
NGC 5303
NGC 5303 (aliaj indikoj — NGC 5303A, IRAS13455+3833, UGC 8725, KCPG 397A, MCG 7-28-67, KUG 1345+385A, ZWG 218.47, ARAK 428, PGC 48917) estas galaksio en konstelacio Ĉashundoj.
Ĉi tiu objekto estas en NGC-katalogo kelkfoje, kun indikoj NGC 5303, NGC 5303A.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Rivero Medway
Medway estas rivero de Kent, Anglio. Ĝi longas 113 kilometrojn kaj fluas de ĵus ene de Sussex al la Tamizo.
Ĉe la estuaro situas Chatham (Kent) kie antaŭe estis grava mararmea dokejo. Inter liaj urboj kaj vilaĝoj apud la rivero estas:
12866 Yanamadala
12866 Yanamadala estas tre malgranda neordinare hela asteroido de la asteroida zono, malkovrita la en la kadro de la kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Malabar (Novsudkimrio)
Malabar estas antaŭurbo en sudorienta Sidnejo, en la subŝtato de Novsudkimrio, Aŭstralio je 12 kilometroj sudoriente de sidneja negoccentra distrikto, en la municipo Randwick.
Loko
Malabar estas marborda antaŭurbo situanta ĉe Long Bay. Malabar estas ĉefe rezideja areo, sed kun grandaj terenoj dediĉitaj al la golfejo Randwick Golf Course, la pafejo ANZAC Rifle Range kaj korektejo Long Bay Correctional Centre. Malgranda grupo de vendejoj situantas ĉe la strato Prince Edward (Princeduarda Strato), ĉe la kruciĝo kun Anzac Parade. Norde, la antaŭurbo limiĝas kun la kvartalo Malabar Headland kiu enhavas defendopafejon konstruitan dum la Dua Mondmilito nome fortikaĵa komplekso.
Cangjie (Eniga metodo)
Cangjie (倉頡輸入法) estas eniga metodo por enmeti ĉinajn signojn en komputilo. CHU Bong-Foo (朱邦復) el Tajvano (Respubliko Ĉinujo, RoĈ) eltrovis la Cangjie-on enigan metodon en 1976. Ĝi estas populara en Honkongo kie oni kutime uzas tradician ĉin-skribon.
Komence estis eble nur enmeti tradiciajn signojn per la programo, sed nun ĝi jam estas alfarita al simpligitaj signoj.
Nutromalsano
Nutromalsanoj, nutromalordoj aŭ malordoj de la manĝokonduto (MMK) enhavas variajn kronikajn kaj progresajn malsanojn kiuj, spite ties montro tra la manĝokonduto, reale konsistas en gamo tre kompleksa de simptomoj inter kiuj hegemonias ŝanĝo aŭ distordo de la korpa membildo, granda timo al dikiĝo kaj la akiro de serio de valoroj tra la korpa bildo, kvankam estas kelkaj nutromalordoj kiuj faras, ke persono englutu troajn manĝaĵojn.
En la lastaj 30 jaroj, la MMK-oj aperis kiel malsanoj pli kaj pli oftaj, ĉefe ĉe adoleskuloj. La studoj pri la ofteco de tiuj malordoj montras priokupigan pliiĝon, ĉefe en la populacio de junaj virinoj. Oni trovis, ke inter 1 kaj 2 % de la virinoj suferas pro anoreksio kaj inter 1 kaj 3 % suferas pro bulimio. Tiuj malordoj okazas en proporcio de 10 ĝis 1 en virinoj rilate al viroj, kvankam en la lastaj jaroj pliiĝis la nombro de viroj kiuj suferas proe. Ĝenerale la komenco de la malordoj de la manĝokonduto okazas ĉirkaŭ la 14 jaroj ĝis la 20 jaroj.
En Meksiko oni faris diversajn studojn por detekti tiujn kondutajn misordojn. La trovoj en montraĵoj reprezentaj de studentoj de inter 14 kaj 24 jaroj indikis, ke 1.1 % de viroj kaj 5 % de virinoj en la ŝtato Morelos kaj 3.4 % de viroj kaj 9.6 % de virinoj en la Meksikurbo referencas tiujn kondutojn.​
Andradina
La loĝloko fondiĝis en 1937 kaj estis levita al la rango de municipo la. La subŝtata ĉefurbo Belo Horizonte situas en distanco de 630 kilometroj.
Eksteraj ligiloj
<!-- Utilas ankoraŭ ion reenmeti de la antaŭa, tro mallonga teksteto, plej bone per enporto en vikidatumojn:
Richard Tauber
Richard Tauber (naskiĝinta kiel Richard Denemy la en Linz; mortinta la  en Londono) estis aŭstra tenoro. Gazetaro kaj reklamo donis al li la nomon „Reĝo de l' Belkanto“.
Junaĝo kaj edukado
Richard Tauber estis la eksteredzeca filo de subreto Elisabeth Denemy (vidviniĝinto post Karl Seyfferth) kaj aktoro Anton Richard Tauber. Naskiĝdomo estis − je vespera horo − la hotelo Zum schwarzen Bären en Linz. La enskribo en la baptoregistro tekstas Richard Denemy. La jura stato kaj la nomo estis ŝanĝita en 1913 sekve de la adopto per la patro. Pro la profesio de la patrino Tauber alkreskis en Linz ĉe edukaj gepatroj kaj vizitis tie ankaŭ la elementan lernejon.
En la aĝo de dek du Tauber ekloĝis en 1903 kun sia patro en Wiesbaden kaj lernis tie dum la sekvaj kvin jaroj ĉe la gimnazio. Poste li studis ekde 1908 ĝis 1910 ĉe la Konservatorio de D-ro Hoch en Frankfurto ĉe Majno pianludon kaj kompozicion. Pli malfrue ankaŭ aldoniĝis la fako orekstrodirektado. Laŭ rekomendo de liaj instruistoj Tauber fariĝis en la tempo inter 1911 kaj 1912 en Freiburg lernanto de Carl Beines kaj edukiĝis pri kantado. Tie li unuafoje publike prezentis kiel solisto de la kantasocio „Concordia“ la 12-an de majo 1912.
Kariero
Preskaŭ jaron poste, la 2-an de marto 1913, Tauber kantis unuafoje en opero kiel solisto ĉe la urba teatro en Chemnitz kiel Tamino en Die Zauberflöte (Wolfgang Amadeus Mozart). Tiun-ĉi jaron lin adoptis sia patro; oficiale lia nomo nun estis „Denemy-Tauber“, li nomiĝis tamen nur „Tauber“. Fine de 1913 Tauber ekhavis dungitecon en la operejo de Dresdeno kiel reĝa kortega operkantisto; li finis ĉi tiun kontrakton nur en 1918. Dum ĉi tiu tempo Tauber kantis la rolon de „Max“ en Der Freischütz (Carl Maria von Weber), tiun de „Mathias“ en Der Evangelimann (Wilhelm Kienzl), de „Alfredo“ en La Traviata (Giuseppe Verdi) kaj multajn pliajn. Inter 1919 kaj 1920 Tauber transiris de la Berlina Ŝtatopero al la Popolopero en Vieno kaj reen. En 1921 li unuafoje prezentis en opereto de Franz Lehár; li kantis en Zigeunerliebe je Salcburgo. Tiuj ĉi multaj gastmuzikadoj en eksterlando kondukis al konflikto en Dresdeno, tiel ke Tauber maldungiĝis kaj iris al Vieno.
Komputilizita tradukado
Ne konfuzu kun => maŝintradukado (maŝintradukado kreas aŭtomatan tradukon sen homa interveno).
Nagykáta
Nagykáta [nadjkAta] estas urbo en Hungario en regiono Meza Hungario, en departemento Pest, en Distrikto Nagykáta, kies centro estas.
Komputilizita tradukado
Komputilizita tradukado (komputile helpata tradukado, en la angla ofte uzata pere de la mallongilo CAT aŭ Computer Aided Translation) estas fako, kiu tuŝas kune tradukadon kaj komputikon. CAT-programoj ne tradukas mem, sed subtenas la homan tradukiston en sia laboro.
Nagykáta
Geografio
Nagykáta situas sur ebenaĵo, laŭ fervojo kaj ĉefvojo inter Budapeŝto-Szolnok, krome estas ĉefvojo ankaŭ al Jászberény. Tiu lasta urbo troviĝas 17, Újszász 39, Szolnok 49, Budapeŝto 62 km.
Richard Tauber
Kariero
Per la kanto „Dein ist mein ganzes Herz“ el la opereto Das Land des Lächelns (Franz Lehár) Tauber fariĝis kvazaŭ dumnokte monda stelulo. Je tio estas surprize, ke li preskaŭ ne povis provkanti por tio, ĉar li pro reŭmatisma atako restis multajn semajnojn en resanigejo je banloko Piešťany. Kvankam pro la eksgeedziĝo finance malfortigita, Tauber fondis la Richard-Tauber-Sonfilmo-Societo kaj bankrotis per ĝi en 1931. En 1930/31 Tauber ekhavis unuajn dungitecojn en Londono kaj Novjorko.
Komputilizita tradukado
La ĉefa avantaĝo de ĉi tiuspecaj programoj estas la tradukmemoro, kiu aŭtomate sugestas tradukojn de vortoj kaj frazoj en la originalan tekston. La komputilizita tradukado uzas programarojn tn. tradukmemorojn (TM-oj), ĉar ili profitas el la reveno de vortoj, vortaranĝoj kaj frazoj en dokumento, por garantii terminologian kaj sintaksan koherecon en la traduko.
Nagykáta
Historio
La komunumo estis detruita fare de turkoj. En 1743 ĝi iĝis opidumo, post 2 jaroj katolika preĝejo omaĝe al Sankta Georgo konstruiĝis. Tiutempe la bienoj apartenis al familio Keglovich (kegloviĉ), kiuj konstruis ankaŭ kapelon kaj kastelon. La lasta nun estas urbodomo. Dum la reĝlando la komunumo estis distriktejo. La vilaĝo ricevis la urban rajton en 1989. Apud la komunumo okazis en 1849 granda venko de la hungara armeo kontraŭ aŭstroj.
Richard Tauber
Kariero
En 1933 Richard Tauber estis atakita kaj terenbatita de SA-bando en Berlino antaŭ Hotelo Kempinski kun la vortoj „Juda bubaĉo, elen de Germanujo“. Komence Tauber tuj volis elmigri, sed restis por verki pri sia opereto Der singende Traum. La kanton originan el ĉi tiu peco "Du bist die Welt für mich" li dediĉis al sia tenorkolego kaj amiko Joseph Schmidt. En la sekva jaro li transvivis en Vieno la unuan prezentadon. Tiutempe li kunvivis kun kantistino Mary Losseff. Lia rilato kun Mary Losseff komencis jam, dum kiam li estis edzo de Carlotta Vanconti, kaj finiĝis tragike pro la alkoholmalsano de lia amatino.
Komputilizita tradukado
Unu el la ĉefaj ecoj de CAT-ilo estas, ke kiam vi jam faris tre malfacilan tradukon, vi povas reuzi ĝin sen ke vi devas malŝpari vian tempon por rekrei ĝuste tiun saman magian tradukon, kiun vi eble kreis jam en la pasinteco.
Richard Tauber
Elmigro / ekzilo en Britujo
En 1935 Tauber konatiĝis filmlaboroj pri Heart’s Desire kun la brita aktorino Diana Napier kaj geedziĝis kun ŝi sekvan jaron. Sed ankaŭ ĉi tiu dua geedzeco ne longe daŭris; jam komence de la milito la vojoj de la geedzoj disforkiĝis. En 1938, post la anekso de Aŭstrujo fare de nazia Germanujo Tauber faris tutmondan prezentvojaĝon kaj elmigris al Britujo. Dum la tuta Dua Mondmilito Tauber restis en Britujo kaj prezentis interalie en multaj urboj por la trupodistrado. En 1940 li fariĝis brita ŝtatano. Foje li laboris kiel direkisto ĉe la Londona Filharmonia Orkestro. En 1941 Tauber sukcese prezentis sian opereton Old Chelsea en Londono. La recenzistoj donis al li pro lia aspekto la nomon „La monoklulo“.
Komputilizita tradukado
Programaro
Kiam ni parolas pri tradukprogramaro, ni kutime celas ilojn por traduki komputilizite (CAT), sen konfuzi ilin kun aŭtomataj tradukiloj por maŝintradukado. Kvankam la terminoj povus aspekti similaj, CAT-iloj helpas al tradukistoj rafini siajn tradukajn procezojn, sed faras neniujn tradukojn por ili.
Richard Tauber
Elmigro / ekzilo en Britujo
En 1946 Tauber prezentis en Zuriko adiaŭan koncerton (registraĵo de la radioelsendo konserviĝis) kaj sin dediĉis la sekvajn kvin jarojn preskaŭ nure al komponado kaj orkestrodirektado. Tiutempe li jam kunvivis kun Esther Moncrieff. La 27-an de septembro 1947 Tauber adiaŭe prezentis en Londono la rolon de „Ottavio“ en Don Giovanni (Wolfgang Amadeus Mozart) kun la ensemblo de la Viena Ŝtata Opero sub direkto de Josef Krips.
Macedonia Blas Flores
Makedonio Blas Flores (1958) estas defendantino de la homaj rajtoj en Meksiko. Ŝi devenas de la popolo otomí (hñañú) kaj kandidatino al la Nobel-premio pri paco en 2005 por la aktivismo kiun ŝi entreprenis kontraŭ la hejma perforto farita kaj kontraŭ ŝi mem kaj kontraŭ la virinoj de sia indiĝena popolo. Depost 1997 ŝi estras la civilan asocion Fotzi Ñahño (helpo al la hñañús).
Komputilizita tradukado
Programaro
Koputilizitaj programoj (CAT-iloj) estas desegnitaj por pli rapide kaj efike trakuri la tradukprocezon. Kun ili, eblas konservi kaj redakti tradukojn, traduki sekcion post sekcio de projekto (konservante la formatadon), kaj finfine aldoni kroman tavolon de kvalitokontrolo (konsekvenco/akordiĝo, literumado, ekvivalenteco ktp). Ili ankaŭ faciligas terminologian mastrumadon: krei, aliri kaj uzi terminojn kaj tradukmemorojn dum oni prilaboras projektojn. Unu el la plej grandaj tradukmemoroj en la mondo (en pli ol 80 lingvoj kaj funkcianta kiel Vikipedio) estas MyMemory kaj por Esperanto Tekstaro.com - La integriĝo de sugestoj venantaj de MT-motoro kiel komplemento al TM-matĉoj estas motivata de lastatempaj studoj, kiuj montris ke post-redaktado de MT-sugestoj konsiderinde plibonigas la nivelon de precizeco en tradukoj.
Macedonia Blas Flores
Kandidateco al la Nobelpremio pri paco
En 2005 ŝi estis proponita de la asocio "1000 virinoj por la Nobel-premio pri paco" por ricevi la koncernan premion pro sia aktivismo favore al la virinoj de sia komunumo.
Aktivismo
Macedonia laboras en sia civila asocio donante atelierojn al la virinoj de sia komunumo pri genra perforto, pri prevento de la perfortoj al knabinoj kaj indiĝenaj virinoj kaj pri prevento de alkoholismo ĉe virinoj. Ŝi ankaŭ partoprenas en projektoj por la semado de legomoj kaj apogas la inan ekonomian disvolviĝon.
Komputilizita tradukado
Programaro
Al la komputlizitaj tradukiloj (CAT-programaro) ne nur apartenas tradukmemoroj, sed ankaŭ lingvaj serĉiloj, terminiologiaj mastrumiloj, lingvaj serĉiloj kaj programoj pro alineado. Koncerne la komputilizitan tradukadon, homo ja tradukas, sed komputika subtenilo faciligas lian taskon.
Tradukmemoroj (TM)
Ekzistas nubaj komputilhelpitaj traduko-programoj iuj funkcias eksterrete (surtabla komputilo, desktop). Al la retaj programoj apartenas ekzemple Memsource, Wordbee, XTM Cloud (ĉiuj pagendaj) kaj kelkaj liberaj, senpagaj kiel WordFast Anywhere (versio de WordFast), SmartCat kaj MateCat. Al la eksterretaj programoj apartenas ekzemple Across, Déjà Vu (programaro) kaj Trados (ĉiuj pagendaj), sed ankaŭ la liberajn programojn OmegaT kaj CafeTran Espresso (por MacOS kaj Linukso).
Fluency Now
Fluency Now integras en unu interfacon, iujn el la plej grandaj multlingvaj terminaroj en la mondo. Ĉi tiuj vastaj vortaroj disponigas rapide aldoneblajn referencojn. Ĝia WYSIWYG-interfaco tuj videbligas ŝanĝojn kontraste al la kutima interfaco de aliaj tiaj programoj. Vidu la du instrufilmetojn sub Eksteraj ligiloj. Por Esperanto eblas mem aldoni retan vortaron (ekz. VIVO) en la programo de Fluency Now.
Esperantilo
La programo Esperantilo (ne-profesia kaj senpaga), ne estas pura komputilizita programo, sed ĉefe maŝintradukilo. Esperantilo enhavas multajn ilojn, kiuj helpas ĉe tradukado de tekstoj de kiu la maŝintradukado estas la plej grava. Ĝi permesas ankaŭ la jenon; ● Administradon de tradukaj projektoj ● Analizon de teksto ● Aŭtomatan provlegadon ● Interaktivan tradukadon ● Korektadon de fonta teksto ● Prilaboradon de malsimilaj formatoj ● Tradukmemoron ● Vortaroj n. Pli detalaj informoj en jena PDF-dosiero.
Terminologiaj mastrumiloj
Inter komputilizitaj tradukhelpiloj (CAT-iloj), ekzistas ankaŭ programaro pri terminologia mastrumado. Kelkaj profesiaj programoj estas ekzemple SDL MultiTerm, LogiTerm kaj Termex aŭ Déja Vu (programaro) kiu ankaŭ estas bona por mastrumi terminologion.
Lingvaj serĉiloj
Subtena al terminologio ekzistas ankaŭ lingvaj serĉiloj kiuj serĉas en granda datumbazo de tradukmemorejoj. La celo estas trovi, en ĉi tiuj memorejoj, fragmentojn de antaŭe tradukitaj tekstoj, kiuj kongruas kun la nova teksto tradukenda. Linguee, multlingva kunteksta vortaro, aŭ Tatoeba estas tiaj. Linguee kaj Tatoeba enkorpigas serĉilon, kiu disponas pri aliro al grandaj kvantoj de du- aŭ plurlingvaj frazaj paroj.
Ĝisrandigaj programoj
Programoj por ĝisrandigo kaj interakordiĝo ('concordanz'| de) de tekstoj permesas al tradukisto konstrui tradukmemoron uzante la fonton kaj la destinon de la sama teksto: la programaro dividas la du tekstojn en segmentojn (segmentigo ) kaj provas determini, kiuj segmentoj interakordiĝas (kongrueco, agordoj). La rezulto de tio povas esti importita al tradukmemora programo por estontaj tradukoj. Jen kvar ekzemploj de ĝisrandiga programaro: Bitext2tmx, YouAlign kaj LF Aligner.
Maŝintradukiloj
Endas ne konfuzi komputilizitan tradukado kun maŝintradukado (MT) kiel ekzemple GramTrans, kvankam ĝi ankaŭ estas komputika subtenilo kiu faciligas la taskojn de nuntempaj tradukistoj.
Malavantaĝigitaj tradukistoj
Tradukistoj ne malofte ricevas taskon ne ĉar ili havas tiu aŭ alian TM-sistemon kaj malpli ĉar ili havas la tradukan kompetentecon. Tio estas precipe grava por kompetentaj sed malriĉaj tradukistoj, kiuj ne povas aĉeti multekostan TM-sistemon kaj - sub komparebla efikeco - uzas senpagajn sistemojn.
Eksteraj ligiloj
(angla) Enkonduko al CAT-iloj fare de SDL Trados (video)
Bitext2tmx (Alineada programo)
Libera kaj senpaga tradukmemora programaro (2020):
OmegaT
CafeTran Espresso
Wordfast Anywhere
SmartCat
MateCat
Anaphraseus (por OpenOffice)
Pagenda programaro (2020):
Fluency Now (Esperanto menciita inter la lingvaro - diversaj instrufilmetoj)
Déjà Vu X
MemoQ
Trados
Lingotek
SDL Passolo
Tempozona datumaro
Tempozona datumaro aŭ datumaro TZ estas kunlabora datumaro pri horzonoj, kiun oni precipe uzas en la kampoj de komputila programado kaj de operaciumoj. Oni foje agnoskas la nomon de kreinto, Arthur David Olson, uzante la nomon Olson-datumaro. Nuntempe Paul Eggert estas redakcianto de la tempozona datumaro.