cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Atletiko
Vojkampa atletiko
La plej prestiĝaj konkurencoj de vojkampa atletiko okazas ene de atletikaj ĉampionecoj kaj de atletikaj programoj je multasportaj eventoj. La atletiko en Someraj Olimpikoj, en Atletika Monda Ĉampionado, en Someraj Paraolimpikoj kaj en Monda Para-atletika Ĉampionado, estas la plej altaj kaj plej prestiĝaj niveloj de konkurenco en vojkampa atletiko. Eventoj de vojkampa atletiko estas la plej elstara parto de ĉefaj atletikaj ĉampionecoj kaj multaj famaj atletoj ene de la sporto atletiko venas el tiu fako. Ne tiom gravaj eventoj de vojkampa atletiko estas troviĝantaj en la nivelo de naciaj ĉampionecoj kaj en laŭinvitaj eventoj de vojkampa atletiko. La eventoj gamas el elitaj konkurencoj – kiaj tiuj de la serio de la IAAF Diamanta Ligo – al bazaj eventoj por ĉiuj, inter-sportaj klubaj eventoj kaj lernejaj eventoj, kiuj formas la radikjon de la vojkampa atletiko.
Jiřice u Miroslavi
Historio
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1385. En loko de hodiaŭa poŝto situadis juda sinagogo el la jaro 1837, kiu estis detruita en la jaroj 1951–1952.
Careggine
Indekso  [kaŝi]
Atletiko
Vojkampa atletiko
V Ĉefe porvira elprovo
32634 Sonjamichaluk
32634 Sonjamichaluk estas tre malgranda, hela asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la en la kadro de la astronomia kampanjo « LINEAR » (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Careggine
1 Fisika geografio
2 Historio
Atletiko
Vojkampa atletiko
I Ĉefe porina elprovo
Careggine
2.1 Devenoj de la nomo
Atletiko
Vojkampa atletiko
H Okazas nur en sporta halo (kovrita stadiono)
Careggine
2.3 Konflikto por la Garfagnana inter la toskanaj komunumoj
2.4 De la Okcent al hodiaŭ
Ekvivalenta dozo
La ekvivalenta dozo estas fizika grando, kiu priskribas la relativan efikon de la malsamaj tipoj de jonigaj radiadoj sur la vivaj materialoj. La unuo de mezuro en la Internacia Sistemo de Unuoj estas la siverto. La ekvivalenta dozo estas valoro kun pli granda biologia signifo ol la sorbita dozo.
Atletiko
Vojkampa atletiko
E Okazas ekster stadiono aŭ halo
Careggine
3 Monumentoj kaj interesaj lokoj
Fasilo
Akuzativo
Kreas malfacilajn sonojn kaj modifas proprajn nomojn
Ekvivalenta dozo
La ekvivalentan dozon oni kalkulas multiplikante la sorbitan dozon D per pesfaktoroj, kiuj konsideras la malsamajn efikojn de la diversaj radiadoj kaj la manieron en kiu la materialo estas sorbata.
Atletiko
Ŝosekurado
Konkurencoj de ŝosekurado estas kuraj eventoj (ĉefe longdistancaj) kiuj estas ĉefe okazigitaj sur kurejoj de ŝosesurfacaj aŭ makadamaj vojoj, kvankam ĉefaj eventoj ofte finas sur la kurvojoj de grava stadiono. Aldone esti ofta distra sporto, la elita nivelo de la sporto – partikulare maratonaj kuradoj – estas unu el la plej popularaj aspektoj de atletiko. Eventoj de ŝosekurado aŭ vojkurado povas esti de virtuale ajna distanco, sed la plej ofta kaj bone konata estas la maratono, duonmaratono, 10 km kaj 5 km. La maratono estas la nura vojkura evento uzata ĉe la Atletika Monda Ĉampionado kaj en la Someraj Olimpikoj, kvankam estas ankaŭ ĉiujara Monda Duonmaratona Ĉampionado. La maratono estas ankaŭ la nura vojkura evento organizita ĉe la Monda Para-atletika Ĉampionado kaj la Someraj Paraolimpikoj. La serio de la Ĉefaj Mondaj Maratonoj inkludas la kvin plej prestiĝajn maratonajn konkurencojn je elita nivelo – nome Berlina, Bostona, Ĉikaga, Londona, kaj Novjorka maratonoj.
Careggine
3.1 Kastelo
Atletiko
Ŝosekurado
La sporto de vojkurado por Eŭropo povas havi radikojn en la aktiveco de kuristoj: nome masklaj servistoj kiuj kuris ĉe la kaleŝoj de nobeloj ĉirkaŭ la 18a jarcento, kaj kiuj ankaŭ kuris al demarŝoj longdistance por siaj mastroj. Kurkonkurencoj evoluis el vetludoj inter aristokratoj, kiuj proponis siajn kuristajn servistojn kontraŭ tiuj de alia aristokrato por determini venkinton. La sporto iĝis profesia kiam la kuristoj estis dungitaj specife pro sia atletika kapablo kaj komencis dediĉi siajn vivojn al trejnado por la vetludaj eventoj. La movado de amatoraj sportoj fine de la 19a jarcento marĝenigis kurkonkurencojn bazitajn sur la profesia, veta modelo. La Somera Olimpiko 1896 okazigis la naskon de la moderna maratono kaj tiu evento kondukis al la kresko de la vojkuraj konkurencoj en ĉiujaraj eventoj kiaj la Bostona maratono (unufoje okazigita en 1897) kaj la maratonoj de la Lago Biŭa kaj Fukuoka, kiuj estis establitaj en la 1940-aj jaroj. Kureksplodo en Usono en la 1970-aj jaroj faris la vojkuradon ofta ŝatokupo kaj ankaŭ pliigis ties popularecon al la elita nivelo.
Springfield (Minesoto)
Springfield (angla prononco laŭ sistemo IFA []) estas loĝloko de Usono. Ĝi situas en la subŝtato Minesoto, kaj apartenas al la. Laŭ la stato de la censo en la urbo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km².
Careggine
3.2 Paroko de Sankta Petro
Keira Knightley
Keira KNIGHTLEY (naskiĝis la  en Londono, Anglio) estas angla filmaktorino kaj manekenino. Ŝi laboras ekde sia infaneco kaj famiĝis je la 2003 kiam ŝi ludis en la filmoj Bend It Like Beckham kaj Pirates of the Caribbean.
Atletiko
Ŝosekurado
Konkurencoj de ekiden – kiu originiĝis en Japanio kaj restas tre popularaj tie – estas stafeta kurkonkurenca variaĵo en maratono, kontraste al la tipe individua sporto de vojkurado.
Fasilo
Sinonimoj
Esperanto: Granda. Ega/granda, tiam/tiutempe, cento/centavo/centimo/cendo.
Keira Knightley
Ŝi estis nomumita kelkfoje kaj estis en 2008 la dua plej pagita aktorino de Holivudo laŭ la periodaĵo Forbes, kun 32 milionoj da dolaroj en 2007.
Fasilo
Sinonimoj
Fasile21: Nenia. Ogi, datan, xenune.
Atletiko
Transterena kurado
Transterena kurado estas la plej natureca el la sportoj en atletiko ĉar konkurencoj okazas en subĉielaj kurejoj sur surfacoj kiaj vojoj herbaj, duonarbaraj, kaj grundaj. Ĝi estas kaj individua kaj teama sporto, ĉar kurantoj estas juĝitaj laŭ individua bazo kaj la poenta metodo estas uzita por teamoj. Konkurencoj estas tipe longdistancaj kuroj de 4 km aŭ plie kiuj okazas kutime en aŭtuno kaj vintro. Plej sukcesaj atletoj de transterena kurado ofte konkurencas ankaŭ en longdistancaj vojkuraj eventoj.
Careggine
3.3 Alio
Albert Lehr
Albert Lehr naskiĝis la  1844 en Sárszentlőrinc. Li mortis la 1924 en Budapeŝto.
Springfield (Minesoto)
En Usono ekzistas urboj nomitaj Springfield en 34 subŝtatoj. Tiel Springfield estas nomo tre uzata por fikciaj urboj, ekzemple, en The Simpsons.
Careggine
4 Societo
4.1 Demografia evoluo
Albert Lehr
Biografio
Albert Lehr frekventis gimnazion en Sopron, poste samloke li lernis teologion. Komence li tradukadis kaj redaktadis, en 1865 li ekinstruis en Szentlőrinc. Inter 1868–1869 li frekventis diversajn germanajn universitatojn, hejmenveninta li plue instruis precipe en Bonyhád, ekde 1873 en Budapeŝto. Li pensiuliĝis en 1898. Foje li verkis poemojn kaj tradukis el latina, germana kaj franca lingvoj, kiuj aperis ekzemple en Vasárnapi Újság.
Careggine
5.2 Eventoj
Atletiko
Transterena kurado
La Crick Run en Anglio en 1838 estis la unua registrita instanco de organizita transterena kurado. Tiu sporto akiris populecon en Britio, poste usonaj lernejoj en la 19a jarcento kaj ĉio finfinis en la kreado de la unua Internacia Transterena Ĉampioneco en 1903. La ĉiujara Monda Transterena Ĉampionado estis inaŭgurita en 1973 kaj tiu restas la plej alta nivelo de konkurenco por tiu sporto. Okazas nombraj kontinentaj transterenaj konkurencoj, kaj ankaŭ en Azio, Eŭropo, Nordameriko kaj Sudameriko. Tiu sporto retenis sian statuson je lerneja nivelo, partikulare en Unuiĝinta Reĝlando kaj Usono. Je profesia nivelo, la plej gravaj konkurencoj okazas sub la ombrelo de la IAAF Cross Country Permit Meetings.
Careggine
7 Homa geografio
Fasilo
Akureco
Esperanto: Ino. Vir. Ge. Ne distingas vivantan kaj nevivantan.
Careggine
7.3 Isola Santa
7.4 Aliaj lokoj
8 Ekonomio
8.1 Agrikulturo
8.2 Turismo
9 Substrukturoj kaj transportoj
10 Administracio
10.1 Pliaj administraciaj informoj
12 Notoj
13 Bibliografio
15 Aliaj projektoj
16 Eksteraj interligoj
Fasilo
Akureco
Fasile21: A. O. U. Y. pluralo. E: senanima.
Jeanne Bal
Jeanne Bal (1928 – 1996) estis usona aktorino kaj fotomodelo.
Fasilo
Malfacilaj sonoroj
Fasile21: Nenia
Jeanne Bal
Kariero
Ŝi debutis en televido per Appointment with Adventure en 1955.
Dum 1960-aj jaroj ŝi partoprenis televidaĵojn kiel Bonanza, Wagon Train, The Fugitive, Star Trek kaj I Spy. Ŝia lasta laboro estis en 1970 je televidaĵo Matt Lincoln.
Atletiko
Transterena kurado
Kvankam konkurencoj de transterena kurado jam ne plu okazas ĉe la Olimpikaj Ludoj, kie ĝi funkciis en la atletika programo en 1912–1924, ĝi estis ekzistanta kiel unu el la eventoj ene de la konkurenco de la moderna pentatlono ekde la Somera Olimpiko 1912. Unu variaĵo en la tradicia transterena kurado estas montokurado, kiu enhavas gravajn partojn de supreniro kaj malsupreniro de deklivoj kiel aldona defio al la kurado. Montokurado kaj Orientiĝado estas aliaj konkurencaj sportoj similaj al la transterena kurado, kvankam ili enhavas elementon de navigado kiu forestas el la serio de transterena kurado.
Hungerberg
Burgo Hungerberg (ankaŭ Bochov) situadis sur Hladový vrch super rojo Bochovský potok surrande de urbo Bochov.
Historio
La burgo estis konstruita en duono de la 14-a jarcento. En la jaro 1349 proprumis ĝin posedantoj de Bochov Slavek kaj Boreš z Rýzmburka. La funkcio de la burgo estis ŝirmo de la urbo kaj ankaŭ ĝi servis kiel centro de administrado de rýzmburkaj feŭdoj. En la jaro 1469 la burgo estis konkerita de reĝaj soldataroj, neniigita kaj anstataŭigita de burgo nova – Hartenštejn.
(133090) 2003 MS9
(133090) 2003 MS9 estas marsrenkonta asteroido malkovrita la en la kadro de la astronomia kampanjo LINEAR elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Orbito
Ĝia discentra orbito ekstere proksime tanĝas tiun de Marso sub febla orbita klineco. Ĝia marsa MOID estas 0,06854 astronomia unuo, tie estas 10,253 milionoj da km.
Atletiko
Marŝkurado
Marŝkurado estas formo de konkurenca marŝado kiu kutime okazas en subĉielaj vojoj, kvankam oni uzas ankaŭ stadionajn vojojn foje. Marŝkurado estas la nura sporto en atletiko en kiu juĝistoj kontrolas atletojn en ilia tekniko. Marŝkuristoj devas ĉiam havi piedon en kontakto kun la grundo kaj ties antaŭa kruro devas esti rektigita, ne faldita ĉe la genuo – malsukceso sekvi tiujn regulojn rezultas en diskvalifiko el la kurado.
La plej altaj niveloj de marŝkuradaj konkurencoj okazas ĉe la IAAF Monda Ĉampioneco en Atletiko kaj en la Someraj Olimpikoj, kvankam tiu sporto havas ankaŭ sian propran separatan ĉefan konkurencon – nome la IAAF World Race Walking Cup – kiu estis okazanta ekde 1961. La Monda Defio IAAF World Race Walking Challenge formas la unuarangan sezonan konkurencon – atletoj akiras poentojn per siaj atingoj ĉe dek selektitaj marŝkuradaj konkurencoj kaj la konkurencintoj kiuj atingas plej altan poentaron eniras tiun jaron en la IAAF Race Walking Challenge Final.
Bergen (Norvegio)
Bergen (esperantigite Bergeno) estas la dua plej granda norvega urbo.
Atletiko
Teknikaj vortoj
Oni uzas diversajn fakvortojn :
Bergen (Norvegio)
Geografio
Bergen situas pitoreske inter montoj proksime al Atlantiko.
Priskribo
Dum la Hansa epoko ĝi estis grava komercocentro. Bergen apartenas al la plej pluvoriĉaj lokoj de Norvegio, kaj vintraj temperaturoj nur malofte subas nulon. Somere la klimato agrablas, kaj allogas multajn turistojn por vidi interalie:
Atletiko
Atletoj kun miskapabloj
Atletoj kun fizikaj miskapabloj konkurencis ĉe separataj internaciaj eventoj ekde 1952. La Internacia Paralimpika Komitato regulas la konkurencojn en atletiko, kaj estas gastiganto de la Paralimpikoj, kio pluis ekde 1960.
Fasilo
Reguloj por vorto kreado
Esperanto: Konfuzaj aŭ ne ekzistantaj
Atletiko
Atletoj kun miskapabloj
Konkurencantoj je elitnivelaj konkurencoj, estas klasitaj laŭ la miskapablo, por arigi atletojn kun simila miskapablo en la sama evento. Klasigita T12 atleto por ekzemplo, estas kuratleto kun vida miskapablo.
Vagjuo
Vagjuo estas komuna nomo de porviandaj rasoj de bovoj devenaj de Japanio. Ĝia viando distingiĝas per alta kvalito kaj multekosteco. Vagjuo estas japana nomo kiu konsistas el la kanĝioj 和 (ŭa, kiu signifas "harmonio", sed historie estas tre ligita al Japanio) kaj 牛 (uŝi aŭ gju:, bovo). Do la signifo estas, laŭvorte, "japana bovo".
Vagjua viando estas tre aprezata pro siaj bongusteco, mildeco kaj sukeco. Tial ĝi ĉiam estas multekosta. La tranĉaĵoj de vagjuaĵo identigeblas pro sia intensa marmoreco, tio estas, la enfiltrado de graso inter la muskolaj fibroj, kio havigas ties partikularajn trajtojn de gusto kiam ĝi estas kuirata.
Vagjuaj rasoj
Al vagjuoj apartenas kvar bovaj rasoj: japana nigra, japana bruna (aŭ japana ruĝa) , japana senkorna kaj japana kurtkorna.
En la jaro 2007 oni taksis la kvanton de la vagjuaj bovoj je 1,74 milionoj. Inter ili la plejmulto (96%) estas japanaj nigraj bovoj, kaj da la japanaj kurtkornaj estas malplej multe (malpli ol 1%).
Fasilo
Reguloj por vorto kreado
Fasile21: Klaraj
Vagjuo
Vagjuaj rasoj
La japanajn bovajn rasojn oni kreis en la lasta triono de la 19a jarcento (post Mejĝi-reformoj en 1868) per krucado de la indiĝena japana bovo kun popularaj eŭropaj kaj amerikaj rasoj. Ekde la 1910a jaro la krucadon oni ne plu rajtis okazigi, kaj la rasoj evoluis pure.
Fasilo
Arkaismoj
Fasile21: Base, kare, ike.
Vortaro
Esperanto: Malalta produktemo
Bergen (Norvegio)
Volapuko en Bergen
En 19-a jarcento estis volapuk-klubo en Bergen.
Fasilo
Vortaro
Fasile21: Altega produktemo
Vagjuo
La japana nigra
La raso estas kreita per krucado de la indiĝenaj japanaj bovoj kun la kurtkornaj, la ŝvicaj kaj la devonaj kaj per alfluado de sango de la simentala kaj la ajrŝira. La specoj de la japana nigra bovo estas kagoŝimo, miŝimao, curuo, taĝimao, totorio, simaneo, okajamo. La bovaj haroj estas nigraj kun brunaj pintoj. Per la japanaj nigraj bovoj oni fabrikas 90% da la marmoraj bovaĵoj en Japanio. La viando estas suka kaj tre delikata.
Bergen (Norvegio)
Famuloj
Bergen estas naskiĝurbo de Gerardo Armenauer Hansen kaj en Bergen mortis hungara aldviolonisto István Ipolyi.
Büschikon
Katagerio:Municipoj de Svislando
Atletiko
Atletoj kun miskapabloj
En rulseĝa kurado atletoj konkurencas sur malpezaj rulseĝoj. Plej ĉefaj maratonoj havas rulseĝajn diviziojn kaj la elitaj kuristoj foje venkas super piedirantaj kuristoj. La etendo de rulseĝaj kuristoj okazigis malfacilaĵojn al la kurorganizantoj por la decido de la startaj tempoj kompare kun kuristoj. Kolizio inter Josh Cassidy (rulseĝa kuristo) kaj Tiki Gelana (pinta maratonistino) ĉe la Londona maratono de 2013 metis la aferon en la polemikan diskutaron denove.
Momento
Momento laŭ esperantlingvaj vortaroj kiel PIV aŭ Reta Vortaro estas en baza difino "tre mallonga nedifinita daŭro de tempo", do "tempero". Vortaroj kaj gramatikaj verkaĵoj pri Esperanto atentigas ke neĝustas kaj evitindas la uzo de la vorto en alia senco (precipe uzo sinonime al "motivo" aŭ "punkto") ol la supre difinita.
Atletiko
Kulturo
Atletiko, kaj ties atletoj partikulare, estis arte priskribita ekde antikvaj tempoj – unu el la survivantaj instancoj estas kuristoj kaj altosaltistoj en la motivoj de tomboj de Antikva Egipto dataj el 2250 a.K. Atletiko estis multe respektita en Antikva Grekio kaj la eventoj ene de la antikva pentatlono havigis inspiron por grandaj statuoj kiaj la Diskobolo kaj la Diskoforo, kaj por motivoj de senkalkulaj verkoj de ceramiko. Aristotelo diskutis la signifon de la pentatlono en sia traktaĵo Retoriko kaj tio respegulis la atletan estetikon de la periodo: "korpo kapabla suferi ĉiujn baraktojn, ĉu de la kurkonkurenco aŭ de korpa forto... Tio estas kial la atletoj en la pentatlono estas la plej belaj".
Filmoj pri atletiko estas ĉefe fokusaj al kurkonkurencaj eventoj: la filmo de 1962 nome The Loneliness of the Long Distance Runner (bazita sur samnoma verko de Alan Sillitoe) esploras la transterenan kuradon kiel fuĝ-rimedo. Chariots of Fire, eble unu el la plej bone konata priatletikaj filmoj, estas fikcia rakonto pri la sprinto de Eric Liddell kaj Harold Abrahams por la ormedaloj ĉe la Somera Olimpiko 1924. Vojkampa atletiko estis la temo de usonaj filmoj kiaj Personal Best (1981, pri atletino) kaj Across the Tracks (1991. kun Brad Pitt). Ankaŭ filmbiografioj troviĝas ene de la genro, kiaj Prefontaine (pri Steve Prefontaine) kaj Jim Thorpe – All-American (1951) kun Burt Lancaster kiel Thorpe. Oftas ankaŭ dokumentaj filmoj kun ekzemploj kiaj la fimo de 2007 nome Spirit of the Marathon, kiu sekvas la preparadon de atletoj por la Ĉikaga maratonode 2005.
Farmacio
Farmacio estas la scienco pri kuraciloj kaj ilia preparado. Farmacio kombinas aspektojn el aliaj sciencoj, ĉefe el kemio kaj biologio.
Komparu kun farmakologio.
Historio
Farmacio estas unu el la plej malnovaj akademiaj fakoj (materia medica), sed kiel memstara fako, la nuna farmacio estas relative juna scienco, kiu estiĝis nur dum la 17-a kaj 18-a jarcentoj.
Nur dum la 18-a jarcento ekestis sekve al klerismo privataj farmaciaj lernejoj, kiuj - aldone al la tradicie metiaj - transprenis la sciencan instruon de estontaj apotekistoj.
Dum la 19-a jarcento, ekzemple en Germanio la farmacistudo iĝis deviga al apotekistoj (1875 en la tuta germana imperio).
Fasilo
Konfuzo inter terminoj kaj sufiksoj
Esperanto: Kataro - aro da katoj aŭ el nazaĵo?
Kolego - granda kolo?
Fasile21: Ketiro - aro da katoj. Kono: kolego, kona: kolegino; konu: kolego/kolegino
Kohereco
Esperanto: Eks, ankaŭ, ej, sezono, per, januaro, horlogho, teksto, gramatiko, taŭro, vir-bovo, bovo, bovino.
Fasile21: Isi, kayon, in, seze, il, unani mese, anile, frazire, frazike, bovo, bovo, naw ferti bovo, bova.
Minimigo
Esperanto: Lernendaj vortoj. Kurteno, ŝtrumpo, ganto.
Fasile21: Vortoj simple kombinitaj. Vindi vebe, futi veste, kiri veste.
Korelativoj
Esperanto: Manka, kontraŭdira, nekompleta. Kial? ĉar. Kiam? Nun.
Fasile21: Pli ampleksa, konsista kaj logika. Kaw al? Al. Kaw an? Setan.
Eŭfonika klareco
Esperanto: Sur-sub, ĉi-ti. Kreas konfuzon
Fasile21: Sor-sub, set-dat. Evitas konfuzon
Reguloj por redaktado
Esperanto: Difuzaj.
Fasile21: Klare proponataj
Adaptebleco
Esperanto: Personaj pronomoj prezentas samajn limigojn ekzistantajn en Angla lingvo
Fasile21: Efika sistemo por personaj pronomoj
Dedukteco
Esperanto: Miaŭo, bojo, cento/centavo/centimo/cendo, Brazilo, januaro, teksto.
Fasile21: Keti vose, dogi vose, xenune, BR-nase, unani mese, frazire.
Rimarko: en Esperanto "c" estas prononcata "ts".
Formigo de vortaro
Esperanto: Preskaŭ tute kreita de Zamenhof, kun tro da literaturo-influo
Fasile21: Demokratia kaj praktika
Grado de renovigo
Esperanto: Jam aĝas preskaŭ unu kaj duoncento da jarcento
Fasile21: Revolucia projekto, novigema laŭ multaj aspektoj
Komputera Procezeco
Esperanto: Meza. Prezentas multajn problemojn
Fasile21: Altega
Vagjuo
La japana bruna
La bovoj de la raso havas helan ruĝbrunan koloron. Ĝi estas kreita per krucado de la indiĝenaj japanaj bovoj kun la simentala kaj la korea kaj per alfluado de sango de la devonaj. La plej popularaj specoj estas koŝio kaj kumamoto. La japanaj brunaj bovoj estas la plej popularaj vagjuoj post la nigraj. La viando estas mezmarmora, ĝi havas pli facilan guston kaj pli malmultan grason, danke al tio ĝi estas pli konsilinda por sana nutrado.
Gimpo
Gimpo (aŭ Kimpo, en korea 김포 aŭ 김포시) estas urbego en provinco Gjeonggi, Suda Koreio. Ĝi limas kun Incheon, kun kiu ĝi kunhavas la sudkorean flankon de la estuaro de la rivero Han, same kun Seulo (sude je 30 km) kaj la pli malgrandaj urboj Paĝu kaj Gojang. La nuna urbestro estas Young-Rok, Yoo. La loĝantaro estas de pli ol 300,000 formata de pli ol 71,000 loĝejoj.
La flughaveno Gimpo (iam Kimpo International Airport) estis iam situa ene de la urbo, sed nune estas parto de Seulo. Insulo Ganghwa, Incheon Internacia Flughaveno, Gimpo Internacia Flughaveno estas proksime de urbo Gimpo. Urbo Gimpo alfrontas norde al Norda Koreio trans Han-rivero. Tial urbo Gimpo propagandas sin la urbo de pac-kulturo.
Vagjuo
La japana kurtkorna
La raso estas kreita en Tohokuo surbaze de la indiĝena japana bovo, kies praulo estis la bovo nambuo. La indiĝenajn bovojn oni krucis kun laktaj kaj viandaj kurtkornaj bovoj kaj alfluigis al ili sangon de la ajrŝiraj kaj la devonaj. La japanajn kurtkornajn bovojn oni bredas nur en Japanio, sur la insuloj Honŝuo kaj Hokajdo. Tiuj bovoj distingiĝas per malhelruĝa koloro, kelkaj el ili estas ruĝe blankaj aŭ ruanaj. La viando estas ne tre grasa, sed ĝi havas riĉan guston danke al multa enteno je inozina kaj glutamata acido.
La japana senkorna
La japanan senkornan bovon oni opinias perfekta reprezentanto de vagjuoj. Ĝi estas kreita en la prefektujo Jamaguĉio per krucado de la indiĝenaj bovoj kun la aberden-angusa kaj poste kun la japanaj nigraj bovoj. La japanaj senkornaj bovoj estas malpli grandaj ol la aliaj japanaj, ili havas dikan tavolon da subhaŭta graso kaj negrasan viandon kun multaj aminoacidoj, plifortigantaj la guston.
Gimpo
Duarangaj edukaj institucioj situas en la urbo kiaj Kimpo Kolegio kaj Universitato Joong-ang Seungga. Estas 27 bazlernejoj, 12 mezlernejoj, kaj 8 altlernejoj, inkludr la Gimpo Foreign Language High School. Tri bazlernejoj, du mezaj, kaj du altlernejoj situas ĉe la areo de Tongjin.
Vagjuo
Karakterizaĵoj de la viando
La vagjuaj rasoj genetike emas havi marmoregan viandon. La marmora bovaĵo, kiun oni akiras per la plej bonaj eŭropaj kaj amerikaj rasoj, aspektas ruĝa viando kun linioj de graso. La vagjua bovaĵo plejparte konsistas el graso, en kiu troviĝas intertavoloj de viando. La graso estas mola, danke al granda elcentaĵo de nesaturitaj grasoj ĝi estas facile fandebla, kaj ĝi riĉas je grasacidoj omego-3 kaj omego-6. La enteno de la linoleata acido en la vagjua bovaĵo estas je unu triopo plia ol en la aliaj specoj de viando. Ĉirkaŭ 40% da la graso estas reprezentata de stearata acido, kiu ne influas la nivelon de kolesterolo en homa organismo negative. Tia graso estas pli saniga, ol tiu el la saturitaj grasoj, ĝi havas delikatan guston kaj aldonas al la viando eksterordinaran sukecon.
Gimpo
Administracio
La urbo Gimpo dividiĝas en.
Vagjuo
Karakterizaĵoj de la viando
Laŭ la normoj de Japanio vagjuaĵon oni devas akiri per virbovo de unu el la kvar japanaj rasoj aŭ per besto, aperinta pro interrasa krucado de du el ili. La origino de la bovo devas esti konfirmita genealogie kaj per propra numero. La besto devas naskiĝi kaj kreski en Japanio. La tutan vivon kaj fabrikadon, de naskiĝo ĝis buĉo kaj de buĉo ĝis vendado, oni inspektas kaj konservas en nacia elektronika sistemo. Ĉiu bovo trapasas genetikan teston. La devenon de ĉiu peco de vagjuaĵo, akirita en vendejo, oni povas rigardi per la datumbazo de Nacia centro de purrasula bredado. Por vendado en Japanio oni uzas klasifikon de la viando laŭ kvalito, kiu konsistas el 15 gradoj: de C1 ĝis C5, de B1 ĝis B5 kaj de A1 ĝis A5. La kvaliton oni taksas de 1 ĝis 5 laŭ kvin kriterioj: marmoreco, koloro, forteco, koloro kaj kvalito de graso. Al la viando oni donas la plej malaltan takson el la taksoj de la kriterioj. Per la literoj A, B kaj C oni taksas la entenon de pura viando en la tuta karno. La litero A montras la plejan entenon de pura bovaĵo. Por eksporto Japanio plejparte uzas viandon de la nivelo 4 kaj 5, sed fakte tia vagjuaĵo malofte troveblas eĉ en Japanio. La enteno de pura bovaĵo ne tiom gravas, ĉar Japanio eksportas viandon, kiun oni baze diskarnigis.
Vagjuaĵo havas altan koston, en la Eŭropa kaj la Amerika merkato ĝi kostas mezume po 800 dolaroj por kilogramo. En la konkurso World Steak Challenge, kiu okazis en Londono en la jaro 2016, Aŭstralian vagjuaĵon oni konsideris la plej bona, ĝi superis 82 konkurantojn.
Giovanni Leone
Giovanni LEONE (naskiĝinta en la 3-a de novembro 1908 en Napoli, mortinta en la 9-a de novembro 2001 en Romo) estis itala politikisto kaj prezidanto de la Respubliko Italio de 1971-78.
Gimpo
Gimpo kaj Esperanto
La 90-a SAT-Kongreso 2017 okazis en la hotelo Yakam Tourist Hotel en banloko de la okcidenta antaŭurbo Gimpo, tutproksime de la bordo de la Flava Maro.
Giovanni Leone
Vivo
Li studis jursciencon kaj ŝtatajn sciencojn kaj docentis ekde 1936 ĉe la universitatoj de Camerino, Messina, Bari, Napoli kaj Romo.
Kandidatante en 1964 por la posteno de la itala ŝtatprezidanto li venkitis fare de Giuseppe Saragat. Sed en 1971 li sukcesis (tamen nur post la 23-a elektorondo!). Nelonge antaŭ la fino de la regula oficoperiodo li demisiis pro gazetaraj kampanjoj kiuj akuzis lin pro implikiĝo en la Lockheed-skandalo (1976), korupcio, imposta fraŭdo kaj valutaj deliktoj. Antaŭe la Partio de Italaj Komunistoj estis minacinta startigi proceduron pri eksigo el ofico. Poste Leone retiriĝis komplete kaj ne plu aktivis politike.
Eksteraj ligiloj
Biografio oficiala.
Se Aŭskultas la Animo
Se Aŭskultas la Animo (nederlande : Als de Ziele Luistert) estas elekto el la poemaro de la flandra poeto Guido Gezelle. La rilataj poemoj estas Esperantigitaj de Hector Vermuyten kaj eldonitaj en 1939 fare de Flandra Unuiĝo de Katolikaj Esperantistoj el Antverpeno. Dua eldonaĵo samurbe aperis en la jaro 1999 ĉe Flandra Esperanto-Ligo.
Fasilo
Bezono da lingvaj protezoj
Fasile21: Nenia
Se Aŭskultas la Animo
La titolo de la libreto referencas al titolo de unu el la poemoj.
Fasilo
Antaŭa Lingvistiko
Esperanto: Malgranda
Se Aŭskultas la Animo
Eltiraĵoj
<Gallery> Dosiero:1939 Animo 13.jpg Dosiero:1939 Animo 15.jpg Dosiero:1939 Animo 16.jpg Dosiero:1939 Animo 17.jpg Dosiero:1939 Animo 28.jpg Dosiero:1939 Animo 38.jpg Dosiero:1939 Animo 43.jpg Dosiero:1939 Animo 44.jpg Dosiero:1939 Animo 45.jpg </Gallery>
Fasilo
Antaŭa Lingvistiko
Fasile21: Granda. Kreanto de Fasile21 estas eks-esperantista kaj studas Lingvistikon ktp
Diskonigo
Esperanto: Improvize dependas de voluntarismo. Difuza fokuso: idealo, religio ktp
Fasile21: Profesia, sur baze de universitatoj, entreprenoj, asocioj, komercigo. Fokuso: praktika solvo
Gramatika Demokratio
Esperanto: Limigita
Fasile21: Perfektigo ekde projekto-prezento, en Aprilo de 1999
Historia antaŭeco
Esperanto: Granda
Fasile21: Nenia
Klopodo por neeŭropanoj
Esperanto: Granda.
Vagjuo
Karakterizaĵoj de la viando
Iuj opinias, ke la kvaliton de vagjuo kaŭzas ne rasaj ecoj, sed la kielo de kreskigado de la bestoj, kaj se oni nutrus kutiman bovon ne per herbo, sed per grajnoj, ĝia viando iĝus "vagjua". Sed laŭ esploroj, elcentaĵo de graso kaj marmoreco de viando de la bestoj, kiujn oni kreis per krucado de limoĝiaj kaj vagjuaj bovoj, estas ege pli alta ol tiuj de la puraj limoĝiaj bovoj.
Kreskigado
Marmorecon de vagjuaĵo kaŭzas ne nur genetiko, sed ankaŭ apartaĵoj de kreskigado kaj grasigado de la bovoj. La legendoj pri paradizeca vivo de vagjuoj en Japanio, ke oni trinkigas bovojn per biero kaj masaĝas ilin, estas parte veraj. Por saneco kaj bona disvolviĝo la bestoj bezonas sufiĉe multe moviĝi kaj esti bone nutrataj. En la plejparto de Japanio tereno estas malebena kaj ne taŭga por paŝtado de bovaroj. Multan terenon oni uzas por semi rizon. Tial la bestoj ne povas sufiĉe promeni, la plejparton de la vivo ili staras en staloj kaj suferas pro manko de aktiveco, pro tio la muskoloj ricevas malpli multan sangon kaj la bovoj povas havi apetitmankon. Por apetitveki, kiam paŝtado ne eblas, oni aldonas en la nutrosistemon bieron, kaj foje eĉ sakeon. Por preventi konvulsiojn oni masaĝas la bestojn per krudaj gantoj aŭ brosoj aŭ uzas masaĝilojn.
La grasecon de la viando kaŭzas la nutrosistemo, kiu enhavas sufiĉe multe da cerealoj. Kutime oni kreskigas vagjuojn ĝis ili aĝas tri jarojn, kvankam alirasajn bovojn oni buĉas en la dekkvinmonata aĝo.
Kobea vagjuaĵo
"Kobeo" estas bovaĵo de supera kvalito, kiun oni akiras per japanaj nigraj virbovoj de la speco taĝimao, kreskigataj en la prefektujo Hiogo. La specon oni kreis en la 1970-aj jaroj. La markon "Kobeo" oni registris en la jaro 1983, kaj la organizacio "Kobe Beef Marketing & Distribution Promotion Association" ("Organizacio pri komerco kaj diskonigo de la bovaĵo Kobeo") kontrolas kvaliton kaj vendadon. Por la bonkvalita viando oni uzas virgajn kaj kastritajn bovojn de la aĝo de 9 ĝis 30 monatoj kaj la pezo malplia ol 47 kilogramoj. La markon "Kobeo" oni proprigas nur al la bestoj, buĉitaj en Kobeo, Niŝinomijo, Sando, Kakogaŭo kaj Himeĵio. La viando devas havi takson A4 aŭ A5 laŭ la japana klasifiko, t.e. ĝi devas esti treege grasa.
Tiu viando degelas en manoj kaj oni ĝin kuiras tre rapide ĉe altega temperaturo. En Japanio kilogramo da Kobeo povas kosti pli ol 500 sterlingaj pundoj. En la jaro 2006 Amerikaj amaskomunikiloj menciis la bovaĵon Kobeo en listo de "La 9 plej multekostaj kaj luksaj manĝaĵoj en la mondo" post frajaĵo, grashepataĵo kaj blanka trufo.
Ĉiujare oni buĉas ne pli ol tri mil bovoj de la marko Kobeo, la eksporto eksterlanden estas sufiĉe limigita. Ekde la jaro 2012 ĉiuj eksportadoj estas registrataj en la oficiala retejo de "Kobe Beef Marketing & Distribution Promotion Association". Sufiĉe ofte la viando nomata "Kobeo" kaj vendata en Eŭropo kaj Ameriko estas fakte fabrikata en Usono, Aŭstralio aŭ Eŭropo kaj ne similas al la efektiva bovaĵo Kobeo.
Fabrikado de vagjuaĵo ekster Japanio
La marmoran vagjuaĵon oni fabrikas en ekonomio de Aŭstralio, Eŭropo, Nord- kaj Sudameriko. Alta prezo kaj granda konstanta postulateco kompensas elspezojn kaj malfacilaĵojn de la fabrikado. Ne ĉiu bovaĵo, nomata "vagjuaĵo" kaj vendada en la merkato, estas akirita de puraj vagjuoj. Akiri purrasulojn el Japanio estas ekonomie malprofite. Kutime la farmistoj aĉetas embrion kaj enplantas ĝin en surogatan patrinon — bovinon de ia alia raso. La ido estos purrasulo, sed la embrio povas kosti pli ol 400 sterlingaj pundoj, kaj ne garantieblas, ke la ido kreskiĝos sana kaj bonkvalita. Estas ege pli facile aĉeti spermon de purrasaj virbovoj kaj fekundigi lokajn bovinojn per ĝi. Iuj farmistoj aĉetas unu aŭ du purrasulojn por sia loka bovaro. Rezulte, plejmulto da "vagjuoj" ekster Japanio estas fakte duonsanguloj, kaj ilia viando distingiĝas de la aŭtentika. Por purrasa aŭ miksrasa kreskigado ekster Japanujo oni uzas japanajn nigrajn kaj japanajn brunajn bovojn. Japanaj kurtkornaj kaj japanaj senkornaj bovoj loĝas kaj brediĝas nur en Japanio.
Fasilo
Klopodo por neeŭropanoj
Fasile21: Malkonsiderenda
Tempo por lernado
Esperanto: Meza.
NGC 5927
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Fasilo
Tempo por lernado
Fasile21: Malmulte
Yoshiharu Horii
Yoshiharu Horii (堀井 美晴, n. ) estas japana futbalisto kaj trejnisto.
Fasilo
Patro Nia
La preĝo Patro Nia en Fasile21:
Tore di Bable
La historio pri la Babela turo, de Genezo (11:1-9) en la Biblio:
Yoshiharu Horii
Li trejnis ĉe Kawasaki Frontale.
Emfizemo
Emfizemo estas kronika malsano pro troa amasiĝo de aero en pulmoj. Pro malgrandiĝo de streĉo en pulma histo la pulmoj ne povas forblovi aeron kaj iliaj vezikoj disbloviĝas.
Okulvitra maranaso
La Okulvitra maranaso (Melanitta perspicillata) estas amerika birdospecio el klaso birdoj, ordo Anseroformaj (Anseriformes)  kaj familio anasedoj (Anatidae) ene de ties grupo de maranasoj. Ĝi estas klasifikita en la subgenro „Melanita”, kune kun la Blankaspegula maranaso kaj la Blankaflugila maranaso, disde de la subgenro „Oidemia”, respektive Nigra kaj Amerika maranasoj.
Občina Sveta Ana
Občina Sveta Ana estas unu el 212 municipoj en Slovenio. Ĝi situas en la Regiono Podravska. La konsistas el 12 komunumoj kovrante areon de 37,2 km². Komence de 2018 tie loĝis 2286 homoj. Administra centro de la municipo estas la vilaĝo Sveta Ana.
Okulvitra maranaso
Aspekto
La plenkreska ino averaĝe pezas proksimume 900 gramojn kaj longas 44 cm, dum la plenkreska malino pezas averaĝe 1050 gramojn kaj longas 48 cm, iganta tion la plej malgranda specio de maranaso averaĝe. Temas pri specio kun seksa duformismo.
La masklo estas tutnigra, krom pro rimarkindaj kaj kontrastege blankaj makuloj sur la nuko kaj frunto. Li havas bulbecan ruĝan (supre kaj baze), flavan (pinte) kaj blankan (baze inkludante nigran kontrastan makulon) kolorojn. Tiun elstaran bekobildon disvolvigas maskloj dum la unua vintro; por la dua disvolviĝas grando (ŝvelas) kaj ruĝa koloro. Liaj okuloj (irisoj) estas rimarkinde blankaj. La inoj estas malhebrunaj al nigrecaj birdoj kun palaj kapmakuloj en nuko (kiel masklo, sed multe malpli blanka kaj kontrasta), kaj mallantaŭokule kaj bride (kiel ĉe la inoj de la Blankaspegula maranaso. La kojnforma kapo kaj manko de blanka en la flugiloj helpas distingi inan okulvitran maranason de la Blankspegula maranaso. Ambaŭ seksoj havas ruĝajn krurojn kaj naĝas havante levatajn vostojn. Junuloj estas similaj al inoj, sed sen nuka makulo kaj kun pli nigreca krono.
Občina Sveta Ana
Loko, priskribo
La municipo situas en la centra parto de la montaro Slovenske Gorice. La alteco ĉi tie estas ĉirkaŭ 235 ĝis 404 m.
La apudaj municipoj estas:
Okulvitra maranaso
Kutimaro
Plenkreskaj maranasoj de tiu specio plonĝas por krustuloj kaj moluskoj, dum la anasidoj nutras sin el diversaj sensal-akvaj senvertebruloj.
Občina Sveta Ana
Loko, priskribo
Občina Apače en la Nordoriento, Občina Gornja Radgona en la Oriento, Občina Benedikt la sudoriento, Občina Lenart en la sudo, Občina Sveti Jurij v Slovenskih Goricah la sudokcidento kaj Občina Šentilj la nordokcidento.
Okulvitra maranaso
Distribuado
Ĝi estas granda maranaso, kiu vivas en Kanado kaj Alasko. Ĝi travintras pli sude en moderklimataj zonoj, sur la marbordoj de la norda Usono. Malmulte da ili regule vintras en okcidenta Eŭropo, ĉefe en sudo de Britio kaj Irlando. Kelkaj birdoj travintrumas sur la Grandaj Lagoj. Ĝi formas grandajn grupojn sur taŭgaj marbordaj akvoj. Tiuj estas dense loĝataj kaj la birdoj tendencas kune ekflugi.
Novembre de 2007, naftoverŝo okazinta ĉe la haveno de San Francisco oleis kaj mortigis milojn da birdoj inklude multajn Okulvitrajn maranasojn. Ĉirkaŭ 40 % el la birdoj tuŝitaj estis de tiu specio. Sciencistoj diris, ke kvankam la specio ne estas endanĝerita ĝi malpliiĝis je 50 al 70 % dum la pasintaj 40 jaroj kaj tiu naftoverŝo povus malpliigi la populaciojn ĉar plej el la tuŝitaj birdoj estis sanaj plenkreskuloj.
Občina Sveta Ana
Komunumoj
Dražen Vrh, Froleh, Kremberk, Krivi Vrh, Ledinek, Lokavec, Rožengrunt, Sveta Ana, Zgornja Bačkova, Zgornja Ročica, Zgornja Ščavnica, Žice.
Vivo kaj Datoj de Scrooge McDuck
La Vivo kaj Datoj de Scrooge McDuck (angle kaj originale : Life and Times of Scrooge McDuck), ankaŭ La Juneco de Scrooge McDuck, estas vico da bildstrioj farite de Don Rosa ekde 1991 ĝis 1993, pri la vivo de Scrooge McDuck antaŭ lia konatiĝo kun liaj nepoj kaj pranepoj (Donaldo Anaso, Hui, Dui kaj Lui), dum ĝia unua aperado verkita de Carl Barks en 1947.
La rakontado komenciĝas ĉe Glasgovo en 1877, kaj finiĝas en 1947, dum la nepa renkontiĝo.
Občina Sveta Ana
Referencoj
Statistikoj:  http://www.citypopulation.de/php/slovenia-podravska.php
Geografia loko: http://www.geopedia.si/#T1257_F408:181_x564659.5625_y168124.1015_s12_b4
Ono Takao
La Mevo
La Mevo estis la nomo de amatora unuopo el Japanio. Ĝin konsistigis Ono Takao, kiu kantis kaj ludis memkomponitan, elektronikan popmuzikon. Ono ankaŭ mem produktis kaj eldonis sian muzikon. Liaj tekstoj kaj melodioj estas simplastilaj, kun atento al demandoj pri amo kaj etneco en usonecigita Azio.
Cor Bruins
Cornelis (Cor) BRUINS (naskiĝis la 1-an de septembro 1922 en Musselkanaal, mortis la 16-an de decembro 1996 en Leiden) estis nederlanda esperantisto. Li estis prezidinto de la nederlanda ekzamen-komitato kaj ofta kontribuinto al Esperanto-revuoj. Krom Kobo de Ernest Claes, aperinta ĉe Flandra Esperanto-Ligo, pluraj liaj tradukoj (ekz. la nederlanda klasikaĵo Pri la Vulpo Reinaerde) atendas eldoniĝon.
7387 Malbil
7387 Malbil estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la usona astronomo Edward L. G. Bowell elde la Stacio Anderson Mesa de la observatorio Lowell, sud-oriente de Flagstaff (Arizono).
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de la usona pianisto Malcolm Bilson, profesoro "Frederick J. Whiton" pri muziko ĉe la Universitato Cornell. Li donis recitalon dum la kunveno "Asteroidoj, Kometoj, Meteoroj" ĉe la Universitato Cornell en julio 1999.
Gladsaxe
- prononco - estas komunumo de Danio. Ĝi situas en la ĉefurba regiono de la lando (regiono Hovedstaden), en la nord-oriento de la insulo Sjælland. Fine de en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km².
Partneraj urboj
Inter la partnerecoj de Gladsaxe estas
-1317
La jaro 1317 antaŭ nia erao estis normala jaro komenciĝanta dimanĉe laŭ la gregoria kalendaro. Ĝi apartenis al la 14-a jarcento antaŭ nia erao.
NGC 5928
NGC 5928 (aliaj indikoj — UGC 9847, MCG 3-39-27, ZWG 106.42, KCPG 465B, PGC 55072) estas galaksio en konstelacio Serpento.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Stacio Itami (JR)
Stacio Itami (japane: 伊丹駅 [Itami-eki], angle: Itami Station) estas fervoja stacio en Itami, Gubernio Hjogo, Japanio. La stacio servas 1 linion de JR Okcidenta: Linio Fukuchiyama.
80675 Kwentus
80675 Kwentus estas asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la en la kadro de la Catalina Sky Survey : astronomia kampanjo plenumita elde la Stacio Catalina de la Observatorio Steward kaj elde la Observatorio de Monto Lemmon, proksime de Tucson (Arizono, Usono).
Nomo
Ĝi estis nomita en memoro de Peter (1923–1985) kaj Virginia "Ginger" (1929–2008) Kwentus, anoj kaj sindonemaj subtenantoj de la Astronomia Societo de Vareno (Miĉigano) (W.A.S.). Peter estis konstruanto de teleskopoj kaj servis ĉe la plenuma estraro de la W.A.S. en la 1970-aj kaj 1980-aj jaroj.
-1307
La jaro 1307 antaŭ nia erao estis normala jaro komenciĝanta sabate laŭ la gregoria kalendaro. Ĝi apartenis al la 14-a jarcento antaŭ nia erao.
Tettau (Brandenburgio)
Tettau estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Oberspreewald-Lausitz de la federacia lando Brandenburgio, kaj estas parto de la historia regiono Luzacio. Fine de la jaro la komunumo havis  loĝantojn.
Balma
Ĝiaj enloĝantoj nomiĝas Balmanais.
Filiko
Filiko estas planto en divizio (= filumo) Pteridophyta (aŭ Pteridofito) kiu enhavas proksime 20.000 speciojn. Ili estas vaskulaj plantoj, kiuj malsamas de nevaskulaj plantoj pro veraj folioj, tamen ili malsamas de la semaj plantoj (gimnospermoj kaj angiospermoj) pro manko de floroj kaj semoj. Ili reproduktiĝas per sporoj.
Glossopteris (el antikva greka: γλώσσα glossa, signife "lango", ĉar la folioj estis langoformaj) estas la plej granda kaj plej bone konata genro de la formortinta ordo de semo-filikoj konata kiel Glossopteridales (konata ankaŭ kiel Arberiales aŭ Ottokariales). ekz. subdivizio (= subfilumo): Pteridopsida (aŭ veraj filikoj)
La arbofilikoj (palmofilikoj, Cyatheales) kaj Salviniales estas la ordoj de la veraj filikoj (Pteridopsida).
Salviniaceae estas familio de heterosporiaj filikoj en la ordo Salviniales. La familio Salviniaceae entenas du genrojn, nome Azolla kaj Salvinia. La genro Azolla (algofilikoj), azolo en Esperanto, apartenas al la familio de Salviniaceae. Pli frue ĝi estis klasifikita al la familio Azollaceae. La genro konsistas el sep specioj, kiuj indiĝenas en la tropikoj.
Salvinia (ŝveb-filikoj) estas la sola genro en la familio Salviniaceae (sed laŭ kelkaj esploroj, ankaŭ la genro Azolla apartenas al tiu), en ordo Salviniales, klaso veraj filikoj (Pteridopsida). La specioj de la genro estas en la akvo ŝvebantaj plantoj, kiujn karakterizas, ke la supra foliflanko morfologie estas la suba flanko de la folio.
Ramona van Dalsem
Post translokiĝo al Nederlando el sia naskiĝlando Indonezio, Esperanto donis al ŝi "la mankintan ekvilibron", kiel ŝi diris en intervjuo al Pola Radio. Ĉar ŝi "trovis, ke ne ekzistas multaj originalaj E-kantoj", ŝi en 1967 registris ĉe UEA la diskon La feliĉo kaj samjare prezentiĝis al la Esperanto-publiko en la Universala Kongreso de Esperanto en Roterdamo. Sekvis la disko Donu al mi vian manon (1970), la kantaroj Simplaj floroj (1969), Roseroj kaj Kantu kun Ramona (1974), kaj la kasedo En fora lando (1988). Ŝi estis membro de UEA ekde 1963 kaj ofte donacis al la Asocio.
Asuro
Asuro aŭ Demono (sanskrite: असुर, ásura) (aliaj eblaj tradukoj estas titano aŭ kontraŭdio), en Hinduisma mitologio estas aro de diaĵoj serĉantaj forton. Ili estis en opozicio al dioj. Laŭ Hinduismo la dioj kaj demonoj ambaŭ estas idoj de Kaŝjapo: la du gentoj de demonoj estas ditiidoj kaj danuidoj, kaj la gento de dioj estas aditjidoj.En tradicia budhismo Asuroj ankaŭ okazis kiel supernaturaj estaĵoj en la kosmologio.
Etimologie “Asura” havas la saman radikon kiel “Ahura” de Zaratuŝtro.
Ditiidoj
La ditiidoj estas la idoj kaj praidoj de Ditio kaj Kaŝjapo. La plej gravaj estas:
Danuidoj
La danuidoj estas la idoj kaj praidoj de Danuo kaj Kaŝjapo. La plej gravaj estas:
Enlil-nirari
Enlil-nirari inter la jaroj 1317 kaj 1307 antaŭ nia erao estis reĝo de Asirio kaj plej supera juĝisto de la asiria imperio.
Regotempo
La armeo de Enlil-nirari venke batalis kontraŭ la soldataro de Kurigalzu la 2-a, reĝo de Babilonio. La ŝtontabula enskribo, kiu raportas pri la milito, tamen ĝis la nuntempo tiom forte disrompiĝis, ke ne eblas deĉifri pliajn detalojn. Laŭ kronologia listo de la reĝoj kaj de Asirio kaj de Babilonio dedukteblas, ke batalo inter la armeoj de Enlil-nirari kaj Kurigalzu en Sugaga borde de la rivero Tigriso, kiun laŭdire venkis la babilonianoj, kiuj konkeris la asirian armean kampadejon kaj malliberigis asiriajn oficirojn. Post tio difiniĝis limo inter ambaŭ regnoj, kiu kondukiĝis de la lando Subartu ĝis Karduniaŝ (Babilonio).
Konstruaĵoj
La reganto Enlil-nirari restaŭrigis la eksteran muron de la asiria ĉefurbo Aŝuro inter la "metiista"  Tabira-pordego kaj la "ŝafa" pordego.
Apis dorsata
Apis dorsata, aŭ Giganta abelo, estas mielabelo de suda kaj sudorienta Azio plejparte en arbarkovritaj lokoj kiel la Terai de Nepalo. La subspecio kun la plej grandaj individuoj estas la himalaja klifabelo - Apis dorsata laboriosa  - sed tipaj laboristoj de Apis dorsata de aliaj subspecioj estas proksimume 17 – 20 mm longaj. Nestoj estas plejparte konstruitaj en senŝirmaj lokoj longe for de la grundo, sur arbobranĉoj kaj sub klifaj kornicoj, kaj foje sur konstruaĵoj. Apis dorsata estas defendema abelo kaj neniam estis malsovaĝigita (ĉar ĝi ne uzas enfermitajn kavaĵojn por nestado). Ĉiu kolonio konsistas el ununura vertikala mielĉelaro (foje de preskaŭ kvadrata metro) pendigita de supre, kaj la mielĉelaro estas tipe kovrita per densa maso de abeloj en pluraj tavoloj. Se ĝenite, la laboristoj povas elmontri defendan konduton konatan kiel defendosvingado. Abeloj en la ekstera tavolo puŝas siajn abdomenojn naŭdek gradojn en suprendirektita movo kaj skuas ilin laŭ sinkrona maniero. Tio povas esti akompanata per frotado de la flugiloj. La signalo estas elsendita al proksimaj laboristoj kiuj ankaŭ adoptas la pozon, tiel kreante videblan - kaj aŭdeblan - "ondeto-" efikon trans la surfaco de la mielĉelaro, en maniero preskaŭ identa al spektantara ondo en superplena stadiono.
Gigantaj abeloj estas tropikaj kaj en la plej multaj lokoj ili migras laŭsezone. Lastatempa datenaro indikas ke gigantaj abeloj revenas al la sama nestejo, eĉ se la plej granda parto, se ne ĉiuj, de la originaj laboristoj eble estis anstataŭigitaj intertempe. La mekanismo de tiu memororeteno restas mistero.
Malgraŭ ĝia agresema naturo, indiĝenaj popoloj tradicie utiligis tiun specion kiel fonton de mielo kaj vakso, praktiko konata kiel mieloĉasado.
Subspecioj
Michael S. Engel agnoskis la jenajn subspeciojn:
Ĉi-lasta ne estas aparta morfologie de la nomiga subspecio, sed havas malsaman mastrumadon kaj svarman konduton, permesante al ĝi pluvivi en altaj altitudoj. Krome, ekzistis malmulta genfluo inter ĝi kaj A. dorsata dum milionoj da jaroj; sekve, kelkaj argumentas ke ĝi devus esti klasifikita kiel specio. Same, la sudorienta taksono binghami ankaŭ ŝajnas esti aparta. La limoj de iliaj vivejoj en Hindoĉinio kaj la ebla aparteco de la geografie malproksima Filipina populacio postulas multe da studo. Tamen, la uzo de la taksonomia rango de "subspecio" estas tipa por geografie diskretaj populacioj, tiel ke la opinidiferenco ĉi tie estas ĉu agnoski la rangon de subspecio aŭ ne (t.e., neniu kontestas ke ili estas apartaj genlinioj, la disputo nur estas ĉu nomi ilin "specioj").
Tra dezerto kaj praarbaro
Tra dezerto kaj praarbaro (en la pola: W pustyni i w puszczy) estas aventura romano por junuloj de Henryk Sienkiewicz publikigita en epizodoj en la jaroj 1910-1911 en la gazeto Kurier Warszawski, eldonita en 1911 en Varsovio en la eldonejo Gebethner i Wolff; tradukita en 21 lingvojn (1985) ĝi fariĝis internacia furorlibro.
Apis dorsata
Mielĉasado
En kelkaj Melaleuca arbaroj de suda Vjetnamio, homoj uzas tradician metodon por kolektado de mielo kaj vakso de Apis dorsata kolonioj. Tiu metodo de "abelĉasado" unue estis raportita en 1902 fare de Fougères.
Tra dezerto kaj praarbaro
La libro temas pri aventuroj de Staś Tarkowski kaj Nel Rawlinson en Afriko. Kun eta prokrasto rilate al Kurier, ĝi ankaŭ estis presita en la gazetoj Dziennik Poznański, Słowo Polskie kaj Dziennik Chicagowski en Usono. Parto de la manuskripto de la romano estas konservita en Ossolineum en Vroclavo.
Apis dorsata
Mielĉasado
Laŭ vjetnamaj sociologoj, komence de la 19-jarcento mieloĉasado aŭ trabado estis la plej grava okupo de la homoj kiuj vivis en la Melaleuca arbaromarĉo. En tiu tempo homoj pagis impostojn al la registaro en interŝanĝo por vivado en la arbaro. Vakso estis uzata por pagi impostojn kaj por produktado de kandeloj, kaj estis vendita al vizitantaj ŝipoj el Hajnano, Ĉinio.
Tra dezerto kaj praarbaro
La romano estis tradukita en Esperanton de Mieczysław Sygnarski kaj eldonita en Varsovio en 1978.
Apis dorsata
Mielĉasado
Inter 1945 kaj 1975 la arbaroj unue estis detruitaj de militoj, kaj poste pro senarbarigo por lignoindustriaj kaj agrikulturaj celoj. Kiel sekvo, flosista abelbredado draste malpliiĝis en la regiono. La tekniko daŭre estas uzita hodiaŭ ĉe la ŝtatbieno de Song Trem en Uminh-arbaro, Vjetnama respubliko. Laŭ enketo, ekzistas proksimume 96 abelbredistoj en la areo. En 1991, ili rikoltis 16,608 litrojn da mielo kaj 747 kilogramojn da vakso.
Tra dezerto kaj praarbaro
Priskribo
=== Intrigo ===
La intrigo de la romano komenciĝas en 1884 en Port-Saido per konversacio de la 14-jara polo Stanislao (Staĉjo) Tarkowski kaj lia amikino, 8-jaraĝa anglino Nelly (Nel) Rawlinson. Ili parolas pri hejmaresto far angloj de Fatmo, la edzino de la sudana domzorgisto Smaino, kaj ties infanoj. Smaino ricevis monon de la registaro por elaĉeti la kaptitojn, tamen li perfidis, alproprigis la monon kaj aliĝis al la ribelo de Mahdi. Tenante en la kaptiteco Fatmon kaj ŝiajn infanojn, la registaro volas devigi Smainon kaj la estron de Sudano, Mahdi, liberigi militkaptitojn kontraŭ Fatmo kaj ŝiaj infanoj, sen vundi ŝin. Dume alproksimiĝas kristnaska vespero. Kiel kristnaskajn donacojn Staĉjo ricevas fusilon, kaj Nel grandegan hundon, dogon, kiun ŝi nomas Saba, kio signifas leonon en la araba.
Fatmo persvadas Ĥamison, serviston de sinjoroj Tarkowski kaj Rawlison, forkapti Staĉjon kaj Nel kun siaj kuzoj Gebhro kaj Idriso, por ke ili servu kiel "elaĉetpago" kontraŭ Fatmo kaj la infanoj. Baldaŭ Ĥamiso, sub banala preteksto prenas la infanojn, kaj kune kun Gebhro, Idriso kaj du nenomitaj beduenoj kidnapas ilin en dezerton. Ili planas porti la infanon al Omdurmano, al Smaino. Dum la vojaĝo la karavanon alkuras Saba; la araboj unue volas mortigi ŝin, sed Ĥamiso malkonsilas tion al ili.