cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ŝtata Muzeo pri Mara Navigado (Antverpeno)
Salono 10 (X)
La haveno de Antverpeno grandiĝas ĉefe ekde 1863. Antaŭ tiu tempo ĉiu ŝipo, kiu veturis sur la rivero Skeldo devis pagi doganon al la nederlanda ŝtato. Pro tio pluraj ŝipoj ne venis al Antverpeno. Sed en 1863 Belgio aĉetis de Nederlando la liberan trapason. Grandaj festoj tiam okazis, kaj ili estas videblaj en la pentraĵo de P.J. Clays.
Inter 1877 kaj 1885 oni faris novan kajon ĉe la Skeldobordon. Granda parto de la malnova urbo tiam estis oferita. La planoj estis ankaŭ malkonstrui Steen, sed feliĉe unu voĉo en la urbestrara voĉdono malebligis tion.
La Belgica-ekspedicio
En tiu ĉi salono estas konservata ankaŭ la arkivo de la unua ekspedicio de Adrien de Gerlache de Gomery. En 1896 de Gerlache aĉetis la en Norvegio konstruitan balenĉasŝipon Patria, kiu post profunda rekonstruo estis baptita Belgica. Kun plurnacia skipo li forlasis Antverpenon la 16an de aŭgusto 1897.
En januaro 1898 Belgica alvenis ĉe la marbordo de Grahamlando. De Gerlache nomis la markolon inter la bordo de Grahamlando kaj pli okcidenta insularo la Markolo Belgica. Poste oni rebaptis ĝin al Markolo de Gerlache. Notinte sur la mapon kelkajn insulojn kaj doninte al ili nomon la ekspedicianoj transiris la sudan polusan cirklon la 15an de februaro 1898.
La 28an de februaro 1898 la ŝipo kaptiĝis en la glacio. Kvankam la ŝipanaro faris ĉion por provi liberigi ĝin, ili ne sukcesis. Finfine ili komprenis, ke ili devos travintri sur Antarkto. Du monatojn poste, la 17an de majo 1898, komenciĝis la polusa nokto, kiu daŭris ĝis la 23a de julio 1898. Dum la sep venontaj monatoj la ŝipanaro vane provis liberigi la ŝipon. Pluraj inter ili freneziĝis, inter ili belga maristo, kiu forlasis la ŝipon, kaj diris, ke li iras hejmen.
Usono
La dua duono de la 19a jarcento kaj la komenco de la 20a estis la periodo de la elmigrado al Usono. Unu el la ŝipoj, kiuj ludis grandan rolon tiam, estis la Belgenland II (Belgolando 2), kies maketon oni vidas tie ĉi. Ĝi estis 204 metrojn longa kaj en la momento de ĝia unua vojaĝo en 1923 ĝi estis la plej granda ŝipo, kiu iam atingis Antverpenon. La ŝipo ŝajne havis 3 kamenojn, sed unu el ili estis aldonita nur "ĉar tio estas pli ŝika". Ĝi neniam utilis. Post kiam Usono akrigis sian enmigradoleĝaron, la ŝipo Belgenland II ne plu veturis al Usono sed komenciĝis la epoko de la luksaj krozadoj.
Raadzaal
La lasta salono, ial sennumera, estas la Raadzaal, la konsilantara salono. En ĝi estas kelkaj gravaj pentraĵoj.
Apud la enirejo troviĝas anonima pentraĵo el la 16a jarcento, kiu montras Antverpenon en tiu tempo. Centre estas videbla granda gruo kaj en la akvo veneciaj galeroj kaj portugala ŝipo.
Maldekstre apud la elirejo estas pentraĵo de Bonaventura Peeters (1614-1652), kiu montras la urbon 100 jarojn poste, nome dum la vizito de Maria de Medici em 1631, do en la tempo de Petro Paŭlo Rubens. Tiuokaze oni konstruis ŝipponton trans Skeldo.
Interese estas ankaŭ la akvarelo el 1913 kiu montras la urbon en tiu tempo. La akvarelo tamen estas tro delikata por esti montrata en muzeo. Pro tio ĝi estis enkomputiligita kaj montrebla tiel.
La ekstera muzeo
Post la 11 salonoj oni nepre vizitu ankaŭ la eksteran muzeon kun siaj riverŝipoj, boatoj, fiskaptistaj ŝipoj, armeaj ŝipoj kaj prezurboatoj.
58191 Dolomito
58191 Dolomito estas tre malgranda, tre hela asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la de la germana astronomo Freimut Börngen elde la Observatorio Karl Schwarzschild en Tautenburg (Germanio).
Nomo
Ĝi estis nomita laŭ la montoĉeno Dolomitoj, kun karakerizaj rokoj formataj de dolomita kalkoŝtono, kiu troviĝas en la italiaj Alpoj. La plej alta punkto estas Marmolada (3342 m). La montaro ŝuldas sian nomon al la franca geologo Déodat de Dolomieu (1750–1801), laŭ kiu la mineralo dolomito estis nomita.
Elmyr de Hory
Elmyr de HORY (naskiĝis kiel HORY Elemér [hori eleme'r] en Budapeŝto, 1905. ? ? - Ibiza, 1976. ? ?) estis hungara pentristo, onidire la plej granda pentraĵ-falsisto de la 20-a jarcento.
Ĉar li ne estis tro sukcesa per la propraj pentraĵoj, li ekde 1946 okupiĝis preskaŭ senescepte pri pentraĵ-falsado. Li grandnombre postpentris pentraĵojn en stilo de Modigliani, Matisse, Dufy kaj Derain, sed li eĉ provis imiti la desegnajn stilojn de Picasso. Inter 1946-67 li pentris ĉ. 1000 pentraĵojn. Oni ne sukcesis pruvi liajn falsaĵojn, ĉar li ne falsis subskribojn de la grandaj majstroj.
Taverny
Taverny [taverni] estas mezgranda franca komunumo kaj pariza ĉirkaŭurbo, lokita en la departemento Val-d'Oise kaj en la regiono Francilio. Ĝi havas proksimume 26 000 loĝantojn, kiujn oni kutime nomigas Tabernaciens. La nomo de la urbo devenas de la latina Taberniacum.
Geografio
Taverny troviĝas ene de la valo de Montmorency, 20 kilometrojn nord-okcidente de Parizo, tuj antaŭ la forsto de Montmorency.
Peralta de Alcofea
Geografio
Ĝia municipa teritorio estas en la suda pinto de la komarko Somontano de Barbastro. Ĝi limas norde kun Torres de Alcanadre kaj Berbegal kaj oriente kun Ilche ene de la komarko. La municipo de Peralta enhavas, krom Peralta de Alcofea, la loĝlokojn El Tormillo (59 loĝantoj) kaj Lagunarrota (79 loĝantoj).
La loĝloko Peralta de Alcofea mem (402 msm) estas je 44 km sudoriente de Huesca. Ĝi estas komunikata laŭ la ŝoseo A-1217 kun Castelflorite sude kaj kun Torres de Alcanadre kaj Pertusa nordokcidente. Krome la A-1223 komunikas kun Alberuela de Tubo okcidente.
Historio
La loko devenas de romianoj pro la kreo de setlejo je la servo de ŝoseo kiu komunikis inter urboj Monzono kaj Zaragozo. Fakte oni trovis restaĵojn kaj de romianoj kaj de iberoj.
La areo ja estis loĝata de araboj, kiu lasis inter alia reton de irigacio kaj loknomojn, kiel propra "Alcofea" mem. Pri la kristana mezepoka historio estas multaj dokumentoj. En 1099, la reĝo Petro la 1-a donacis la lokon al la preĝejo de Alquézar; kaj ekde 1179 Peralta de Alcofea iĝis parto de la abateco de Casbas.
Komence de la 19-a jarcento la tuta komarko estis damaĝita pro la franca invado. Dum la Hispana Enlanda Milito la loĝloko suferis pro operacoj kadre de la atakoj de la respublikanoj klopode al konkero de la provinca ĉefurbo Ŭesko kaj fina kontraŭatako de frankistoj.
En 1970 Lagunarrota aliĝis al la municipo Peralta de Alcofea kaj en 1971 aliĝis El Tormillo.
Murkuro
Murkuro estas la ago de kuro (fakte 2-3 paŝoj) sur la muro, okazanta dum mallonga tempro, en kelkaj sekundoj. Oni devas venki la gravitan forton per la impeto de la kuro.
Ĝi povas finiĝi ĉe spertuloj per malantaŭen-salto for de la muro.
Peralta de Alcofea
Historio
Multaj loĝlokoj de la areo perdis loĝantaron laŭlonge de la 20-a jarcento pro rura elmigrado, kaj same ĉe Peralta de Alcofea kie oni malaltiĝis ĝis nunaj 596 loĝantoj por la tuta municipo (2022).
Aktualo
La loka ekonomio evoluis el la tradiciaj agrikulturo (cerealoj, migdalarboj, olivarboj, kaj ĉefe vinproduktado) kaj brutobredado (ŝafoj, kaj ĉefe bovoj) al natura, sporta, kultura kaj rura turismo. Estas kelkaj malgrandaj industrioj kaj vinproduktejoj.
Ĉefaj vidindaĵoj estas la preĝejoj kaj naturaj lokoj ĉefe ĉe la rivero kaj la ravinoj kaj rojoj, kiuj ĉirkaŭas la loĝlokojn.
Pianoforte-Fabrik C. Bechstein
C. Bechstein Pianofortefabrik AG Berlin estas germana, tutmonde aktiva produktanto kaj komercanto de pianoj (pianetoj kaj pianegoj). La pianofabrikon fondis Carl Bechstein en la jaro 1853 en Berlino. Nuntempe la instrumentoj de la etikedoj C. Bechstein kaj Bechstein Academy estas produktataj en Seifhennersdorf en Saksio. La instrumentoj de la etikedo W. Hoffmann ekde 2007 estas produktataj en la fila entrepreno C. Bechstein Europe en Ĉeĥio.
Kun pojare ĉ. 5.000 vendataj instrumentoj Bechstein estas unu el la plej grandaj germanaj pianofabrikantoj.
Dvorce (distrikto Bruntál)
Dvorce estas vilaĝo en distrikto Bruntál en Ĉeĥio, troviĝanta sur limo inter Moravio kaj Ĉeĥa Silezio, ĉe ŝtata landvojo inter Olomouc kaj Opava, en ondiĝinta montetaro de Nízký Jeseník. Dvorce situas sur kunfluejo de du rojoj - Lomnický potok kaj rojo Lobník. Rojo Lobník enfluas en riveron Moravice, sur kiu estis konstruita valbaraĵo Kružberk. Vivas ĉi tie.
Historio
Dvorce estis fondita far de sinjoroj el Šternberk sur loko de verŝajne pli malnova vilaĝeto, situanta apud malnova komercvojo el Olomouc en Silezion. Pri la fondo de la vilaĝo ekzistas mito, laŭ kiu ĉi tie polaj aĉetistoj jam komence de la 10-a jarcento establis korton por sia varo. Sed la unua skribmencio pri Dvorce estas nur en dokumento de Zdislav el Šternberk el la jaro 1339. Dvorce situis sur disputema teritorio inter olomouca episkopujo, monaĥejo Hradisko kaj varo de sinjoroj el Šternberk, kiuj fine definitive konkeris regionon de Dvorce, signifa de sia erca riĉeco. Dvorce estis fondita en opozicio kontraŭ najbara episkopa Budišov nad Budišovkou kiel foira centrejo de la tuta ĉi tiea teritorio, apartenanta al Šternberk.
Mallarĝtraka fervojlinio ĝis Moravský Beroun estis en la 30-aj jaroj de la 20-a jarcento nuligita.
André Hornez
André HORNEZ (12a de majo 1905 – 9a de marto 1989) estis franca vortumisto kaj scenaristo.
Vortumisto de Paul Misraki en la jaroj 1930-1940 por kiu li verkis multajn kantajn vortumaĵojn kiel Qu'est-ce qu'on attend pour être heureux? (1937), André Hornez poste iĝis la vortumisto de Henri Betti en la jaroj 1940-1950 por kiu li verkis speciale la vortumojn por C'est si bon (1947).
George Arthur Sutherland
George Arthur SUTHERLAND (suth'erland) estis skoto, fizikisto. Naskiĝis en la 6-a de februaro 1891 en New Deer, Aberdeenshire. Estro de kolegio Dalton Hall, en Manchester kaj speciala prelegisto en Universitato de Manchester. Specialaĵo: akustiko de aŭdejoj. Iniciatis diversajn Esperanto-grupojn. Prelegis pri mundlingva ideo kaj la sukceso de Esperanto.
6676 Monet
6676 Monet estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la usona astronomo Tom Gehrels, de la Observatorio de la Monto Palomar (kantono San Diego) kaj de la nederlandaj geastronomoj Ingrid van Houten-Groeneveld kaj Cornelis Johannes van Houten, de la observatorio de Leiden (Nederlando) en la kadro de la "Dua Enketo pri Trojanoj" (Second Trojan Survey).
Nomo
Ĝi estis nomita en memoro de la franca pentristo Claude Monet (1840–1926). Lia pentraĵo "Impression soleil levant" (Impreso, sunleviĝo), donis sian nomon al la skolo impresionismo.
Pioz
Pioz [PJOZ] estas municipo de Hispanio, en la Provinco Gvadalaĥaro, regiono de Kastilio-Manĉo.
En la lastaj dek jaroj la loĝantaro de Pioz kreskis eksterordine, speciale en la novaj urbanizaĵoj de Trascastillo, Los Molinos, El Bosque del Henares, Valcastillo, Las Matillas, Las Suertes, Montealto, La Arboleda, Los Charquillos, Los Llanos; kaj pro proksimeco kaj pro situo gravas ankaŭ la urbanizaĵoj Montejaral, Fuentetajuña kaj El Olmillo, apartenantaj al la najbara municipo Loranca de Tajuña.
Loĝantoj
La loĝanto nomiĝas piocero. La censita loĝantaro en 2016 estis de 3 471 loĝantoj kaj la denseco estas tiom alta kiom 178,55 loĝ/km².
Situo
Pioz situas en la nordorienta parto de Kastilio-Manĉo en la komarko aŭ distrikto Alkario en la sudokcidenta kvarono de la Provinco Gvadalaĥaro, je altitudo de 876 m super marnivelo; je 24 km el Gvadalaĥaro, provinca ĉefurbo, kaj je 60 km el Madrido, ŝtata ĉefurbo. La areo de ties teritorio estas de 19,44 km². La geografiaj koordinatoj estas 40°27′49″N 3°10′32″Ok.
La municipo estas je 25 km de la provinca ĉefurbo, Guadalajara, en suda direkto, alire el tiu laŭ la ŝoseo CM–2004, kiu trapasas la municipajn teritoriojn de Chiloeches kaj Pozo de Guadalajara ĝis Pioz. La municipo situas oriente de la municipo de Alcalá de Henares (Madrido), je ĉirkaŭ 22 km, kun aliro el tiu laŭ la ŝoseo M-300 ĝis Alto del Gurugú kaj, el interkruciĝo laŭ la M-213, trapasante la municipajn teritoriojn de Anchuelo (Madrido) kaj Santorcaz (Madrido), ĝis la ŝoseo CM-227 ĝis Pozo de Guadalajara, kie oni uzas la ŝoseon CM-2004 ĝis Pioz. Ambaŭmaniere oni aliras al la ŝoseo A-2, de Madrido al Barcelono kaj al la pagenda R-2, el Madrido al Guadalajara, kaj tiuj estis la kutimaj vojoj por komuniki kun la ŝtata ĉefurbo, Madrido, kiu estas je 55 aŭ 60 km el Pioz.
La municipa teritorio limas kun la vilaĝoj de Pozo de Guadalajara, Loranca de Tajuña, Corpa, Pezuela de las Torres kaj Santorcaz.
Historio
Oni ne trovis fidindan informon pri la fondo de Pioz; plej probable ĝi formis parton de la movado por reloĝigo posta al la reconquista de tiuj teritorioj fare de la kastiliaj reĝoj, inter la 11-a kaj 12-a jarcentoj.
Tiam Pioz estis unu de la domaroj integritaj en Común de Villa y Tierra de Guadalajara, sub la rekta dominado de la reĝo. Pioz aperas kiel unu el la domaroj kiujn, en 1428, Johano la 2-a donis kiel doto al sia fratino, la Infantino Catalina, por sia edziniĝo al la Infanto Henriko de Trastamara. La dono de tiuj domaroj postulis la eligon de ĝia teritorio el la Común de Villa y Tierra de Guadalajara, kongrue kun la atribuo de la titolo de urbo al Guadalajara. La malamikeco kiu poste okazis inter Johano la 2-a kaj la Infanto Henriko, pro la ribelo kontraŭ la monarko en kiu partoprenas tiu lasta, faras ke, en 1430, Johano la 2-a konfiskis la havaĵojn de la Infantoj de Aragono, pro kio Pioz revenas al la Reĝo. Kiel premio al apogo kaj fideleco de siaj sekvantoj, la reĝo Johano la 2-a disdonis la konfiskitajn havaĵojn inter la nobeloj al li aliancitaj. Unu de la havaĵaro, nome tiu formita de la lokoj de Armuña de Tajuña, Pioz, Meco, Retuerta, Yélamos de Suso, Yélamos de Ayuso, Miralcampo, Aranzueque, Fuentelviejo, El Pozo, Yunquera kaj Balconete, donis ĝin al Íñigo López de Mendoza, nomumita poste fare de tiu en 1445 kiel markizo de Santillana kaj grafo de Real de Manzanares.
Je sia morto, la 25a de marto 1458, la markizo de Santillana disdonis per sia testamento tiujn vilaĝojn inter siaj filoj, kaj tiele Pioz kaj Pozo de Guadalajara venis al Pedro González de Mendoza, tiam episkopo de Sigüenza kaj kiu, poste estoj konata kiel Granda Kardinalo Mendoza, nome "tria reĝo" en tempo de la Katolikaj Gereĝoj. Pedro González de Mendoza, kverele kontraŭ la arkiepiskopo de Toledo, nome Alonso Carrillo de Acuña, senjoro de la teritorio de Alcalá kaj de la najbara fortikaĵo de Santorcaz, ordonis la konstruon de la kastelo cxirkaŭ 1469. Post jaroj la kardinalo ŝanĝis la senjorlandon de Pioz por tiu de la toleda urbeto Maqueda al don Álvar Gómez de Ciudad Real, sekretario de la reĝo Henriko la 4-a, kiu poste donis ĝin al sia filo, Pedro Gómez de Ciudad Real. Liaj heredantoj konservis la senjorlandon de Pioz ĝis komenco de la 19-a jarcento.
Post la Hispana Enlanda Milito la loĝantaro falis el pinto en 1950 al ĉirkaŭ 200 en 1990, tio estis oni perdis loĝantojn pro diversaj tialoj: nome bataloj, prizono, politika persekutado, malsato ktp. Meze de la 20a jarcento la loĝantaro de multaj vilaĝoj de la regiono atingis pinton, kaj ankaŭ ĉe Pioz, sed poste okazis elmigrado, senloĝigo kaj maljuniĝo de la loĝantaro ĉefe dum la 1960-aj kaj 1970-aj jaroj, kaj ankaŭ ĉe Pioz kie oni falis al 200. Poste la proksimeco al Gvadalaĥaro kaj al Madrido konvertis la urbeton en dormurbo, kaj la loĝantaro rapide plialtiĝis al la nunaj 3 471.
Ekonomio
Agrikulturo kaj brutobredado tradicie. Servoj kaj loĝejoj. Turismo.
Federacia vojo 4
La federacia vojo 4 - germane Bundesstraße 4 - estas parto de reto de duarangaj interregionaj vojoj en Germanio, kiuj kompletigas la unuarangan reton de la germanaj aŭtovojoj. Ĝi vojas 378 kilometrojn tra la federaciaj landoj Ŝlesvigo-Holstinio, Hamburgo, Malsupra Saksio, Turingio kaj Bavario. La plej norda punkto estas la banloka urbeto Bad Bramstedt kaj la plej suda la urbo Nurenbergo. Gravaj urboj survojaj estas Hamburgo, Luneburgo, Brunsvigo, Erfurto, Coburg, Erlangen kaj Nurenbergo.
La federacia vojo 24 inter Luneburgo kaj Nurenbergo grandparte sekvas la vojon de la historia mezepoka komerca vojo, tiam nomita "sala vojo", pro tio ke en Luneburgo estis granda salminejo kaj la hansa urbo ankaŭ elstaris pri komercado kun la tiam tre valora krudmaterialo salo.
NGC 2188
NGC 2188 (aliaj indikoj — ESO 364-37, MCG -6-14-8, AM 0608-340, PGC 18536) estas galaksio en konstelacio Kolombo.
Sándor Teleki (vitisto)
Sándor Teleki [ŝAndor], laŭ hungarlingve kutima nomordo Teleki Sándor estis hungara vitisto, plibonigisto pri vinberoj. Lia origina familia nomo estis Taussig ĝis 1897, lia patro estis Zsigmond Teleki.
Sándor Taussig naskiĝis la en Pécs, li mortis la  en Villány.
Biografio
Sándor Teleki maturiĝis en gimnazio en sia naskiĝurbo, poste li soldatiĝis jaron, pli poste li studis en akademio en Vieno, poste en vitista lernejo en Budapeŝto. Intertempe kun sia frato li transprenis la familian vitejon, eĉ ili malfermis komercan stacion en Aŭstrio. Dum la 1-a mondmilito ili estis soldatoj, la vitejo estis forlasita. En 1918 Sándor Teleki jam sola transprenis la vitejon kaj li specialiĝis pri selektado pri vinberplantoj. Liaj vinberplantoj estis rezistaj kontraŭ filokseroj kaj estis plantitaj eĉ en Japanio. Li ricevis la titolon kabineta ĉefkonsilisto en 1932. Lia bieno post la 2-a mondmilito ŝtatiĝis.
Nazanine Moshiri
La, Nazanine Moshiri, estis konfirmita kiel lasta dungita por la anglalingva teamo de la televidkanalo Al Jazeera English. Nazanine anigis la kanala teamo de prezentistoj kaj korespondantoj lokitaj en Londono. Antaŭe, Nazanine estis raportistino kaj prezentistino por la televida elsendo de regionaj aktualaĵoj de ITV London, London Tonight, kaj regule ŝi prezentis la elsendon ITV Morning News. Ŝi ankaŭ laboris por Sky News.
Belfort (komunumaro)
La komunuaro Belfort estas administra unuo de Kantono Grizono kaj parto de la distrikto Albulo. Ĝi havis 1493 loĝantojn la 31-an de decembro 2009. Ĝia ĉefloko estas Surava.
Nazanine Moshiri
La fratino de Nazanine, Maryam Moshiri, ankaŭ estas prezentistino de aktualaĵoj ĉe BBC News. Ili naskiĝis en Teherano kaj alvenis en Londono en 1978 (en la suda kvartalo Clapham) kun iliaj gepatroj antaŭ la irana revolucio. Ambaŭ ili lernis en la londona regiono, en la sama universitato de Westminster.
Belfort (komunumaro)
Geografio
La komunumaro etendiĝas de la valo de la rivero Albulo en sudo ĝis al la monto Lenzerhorn kun alteco de 2906 m s.m. en nordo. Ĝian sudorientan limon formas la rivero Landwasser. La komunumaro limas en nordo al la komunumaro Churwalden en la distrikto Plessur, en oriento al la komunumaro Prättigau, en sudoriento al la komunumaro Bergün, kaj en sudo kaj okcidento al la komunumaro Alvaschein.
Komunumoj de la komunumaro Belfort
La komunumaro Belfort konsistas (ciferoj je fino de 2009) el la sekvantaj 5 komunumoj, el kiuj laŭ loĝantaro la plej granda estas Lantsch/Lenz.
Historio
La Kastelo Belfort norde de Brienz/Brinzauls, kiu menciiĝis la unua fojon en la jaro 1222, estis fondita de la Senjoroj de Vaz, kaj estis en la 13-a jarcento ankaŭ ties sidejo. Em la teritorio de Schmitten kaj Wiesen, kiu antaŭe estis alpopaŝtejo de Alveneu, ek de la 14-a jarcento setlis valzoj. De 1338 ĝis 1436 en Belfort regis la Grafoj de Togenburgo. Post la morto de Frederiko la 7-a de Togenburgo Belfort aliĝis por eviti dispeciĝon de la heredaĵo al la Dektribunala Federacio. En la jaro 1477 Aŭstrio akiris la rajtojn pri Belfort, kies teritorio dividiĝis intertempe en du tribunalajn duondistriktojn. En la jaro 1652 la belfortanoj sin liberaĉetis de la aŭstria regado. En la jaro 1851 la plejparte germanlingva tribunalkomunumo Belferot fariĝis la hodiaŭa komunumaro Belfort en la distrikto Albulo, dum Churwalden fariĝis komunumaro en la distrikto Plessur kaj Wiesen estis atribuita al la komunumaro Bergün.
Distrikto Ricse
La Distrikto Ricse [riĉe] (hungare Ricsei járás) estis distrikto en Hungario, en departemento Borsod-Abaúj-Zemplén. Ĝi situis sur ebenaĵo inter riveroj Tiso kaj Bodrog en la sudorienta parto de la departemento (en la nordorienta parto de Hungariio).
Resume la distrikto konsistis el 12 komunumoj. La distrikta ĉefurbo estis Ricse. La areo estis en 1956 237 km2, kie loĝas ĉ. 20000 homoj. La loĝantoj okupiĝis precipe pri agrikulturo, (fruktoj, tritikoj, maizoj) kaj bredadoj.
Defensiva demokratio
La Defensiva demokratio estas filozofio, kies ĉefa ideo estas ke ĝi necesas por protekti demokration de la provoj detrui demokratian sistemon, ekzemple de komunismo kaj naziismo. Nuntempe en multaj landoj funkcias defensiva demokratio, kiel konstitucia kortumo.
La famaj historiaj ekzemploj de defensiva demokratio estas dissolvoj de dekstra ekstremisma Socialisma Regna Partio ( SRD, Sozialistische Reischspartei Deutschlands) en 1952 kaj maldekstra ekstremisma Komunista Partio de Germanio (KPD) en 1956 en Okcidenta Germanio. Post la dua mondmilito, por preventi reaperon de ekstremisma, totalisma ŝtato kiel Nazia Germanio, la germana registaro kreis registarajn instituciojn kiel la Federacia Konstitucia Kortumo de Germanio kaj Federacia Oficejo pri Protekto de Konstitucio ( Bundesamt für Verfassungsschutz) por protekti demokration kontraŭ ekstremismaj politikaj grupoj.
Multaj landoj punas agadojn kontraŭ etnaj aŭ religiaj grupoj kiel malama parolo kaj malama krimo aŭ glorigadon, publikan propagandon de tiuj aktoj. Ekzemple, la neado de Holokaŭsto estas punenda en Francio, Germanio, Austrio, Ĉeĥio, Pollando. Publika montro de ekstremismaj simboloj kiel Rikoltilo kaj martelo kaj Svastiko ankaŭ estas punendaj en pluraj landoj de Orienta Eŭropo.
Distrikto Ricse
Historio
Tiu distrikto funkciis inbter 1920-1956. Pli frue kaj poste la komunumoj apartenis precipe al Distrikto Sátoraljaújhely.
Azia koracio
La Azia koracio (Coracias benghalensis), estis iam surloke nomita Blua garolo. Ĝi estas birda membro de la familio de koraciedoj, kiu reproduktiĝas tra tropika suda Azio el Irako al Tajlando. Ĝi ne estas migranta, sed entreprenas kelkajn sezonajn movojn.
Aspekto
La Azia koracio estas fortika birdo, granda kiel monedo, 30–34 cm longa kun enverguro de 65 ĝis 74 cm. Ĝi havas tre brunan dorson, lilajn bruston kaj vizaĝon, kaj bluajn kronon, flugilojn, voston kaj ventron. Ambaŭ seksoj estas similaj, sed junuloj estas pli senkolora versio de plenkreskuloj. La sudorientazia raso C. b. affinis havas verdan dorson kaj purpuran subajn partojn, kaj estas foje konsiderata kiel separata specio. Diference de aliaj koracioj, kvankam la fortika beko ja estas nigreca, la traokula zono ne estas nigra, sed bruna, kiel la ĉirkaŭokula ringo. Tie kaj en la vizaĝo kontrastaj helaj etaj plumoj kiuj eksplodas ekde la bekobazo.
La Azia koracio estas rimarkinda pro sia forta rekta flugo, kun la brilaj bluoj de la flugiloj kontraste kun la bruna dorso. Fakte dumfluge videblas plej klara diferencilo rilate aliajn koraciojn kiel la Eŭropa koracio, tio estas unue ĝenerala pli malhelblua koloro anstataŭ helblua, kiel ĉe aliaj koracioj. Krome estas brilegaj helbluaj markoj kiel horizontala strio meze de la vosto (kruce kun bruna vertikala strio) kaj ĉirkaŭ kubutoj kaj antaŭ la nigrecaj flugilpintoj.
Kutimoj
Tiu ĉi estas komuna birdo de varma malferma kamparo kun kelkaj arboj. Tiuj koracioj ofte ripozas videblege sur arboj, fostoj aŭ kabloj, kiel gigantaj lanioj, dum gvatas la grandajn insektojn, lacertojn kaj ranojn, kiujn ili manĝas. Ilil povas sekvi traktorojn por kapti ĝenitajn kaj movitajn senvertebrulojn, kaj kuraĝas merĝi en la fumon de arbarincendio por simila klopodo. Ili estas sentimaj kaj kuraĝas ataki homojn aŭ aliajn entrudulojn. Ili manĝas ĉefe ranojn kiam tiuj abundas kaj grandajn insektojn kiel akridoj, griloj aŭ tineoj.
La ceremonia flugo de tiu birdo estas kvazaŭ de vanelo, kun multaj turniĝoj. Ili nestumas en kovrita truo de arbo aŭ konstruaĵo, kie la ino demetas 3-5 blankajn ovojn. La sama loko utilas por sinsekvaj jaroj. Ambaŭ gepatroj zorgas la idojn.
La voĉo de la Azia koracio estas akra korveca ĉak. Ili faras ankaŭ varion de aliaj sonojn inkludante metalajn alvokojn boink. Ili estas speciale voĉemaj dum la reprodukta sezono.
La Azia koracio, ankaŭ nomita Hindia aŭ Barata koracio ricevis la statuson de ŝtata birdo el la barataj ŝtatoj de Karnatako, Orissa kaj Andra-Pradeŝo.
13582 Tominari
13582 Tominari estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la japanaj astronomoj Kin Endate kaj Kazurō Watanabe elde la observatorio de Kitami en Abaŝiri-subgubernio (insulo Hokajdo).
Monsalupe
Monsalupe [monsaLUpe] estas municipo en la centro de la provinco Avilo, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al Komarko de Avilo (atribuita ankaŭ al La Moraña) kaj al la jurisdikcia teritorio de Avilo, en la centro de la provinco. Monsalupe estas etimologio komprenebla kiel Monto de Lupoj. Tiukadre simboloj aperas en la supra duono de la blazono, dum en la malsupra duono aperas du spikoj (agrikulturo) inter anzino (brutobredado).
13582 Tominari
Nomo
Ĝia nomo honoras Ichiro Tominari, gubernian registaran oficiston kaj bone konatan amatoran astronomon en Oita. Li komencis studi la kiam li estis studanto en universitato kaj poste li interesiĝis pri galaksia astronomio. Li estis poste direktoro pri planado de la Astronomia Socio de Oita.
Suzuki Masao
EdE-S
SUZUKI Masao, japano d-ro med., vicprof. de fiziologio en Med. Fakultato de Tiba. Nask. 8 sept. 1899 en Nagoya. Fondis en 1924 „Eskulapidan Klubon“ E-istan en Med. Fak. de Imp. Univ. de Tokyo. Ĉeestis 23-an kaj 24-an UK-jn. Inspektoro de JEI. Kun aliaj trad. en E: Hayashi kaj Tamura, „Farmakologia Praktiko por Studentoj“, 1925. Verkis: „Pri ĥemia terminaro“, (J), en „La Revuo Orienta“, apr. 1926.
Granda O
En matematiko, granda O estas la simbolo O uzata por priskribi asimptotan superan baron por la grandeco de funkcio per la alia, kutime pli simpla, funkcio.
Estas ankaŭ la aliaj simboloj o, Ω, ω, Θ, Õ por diversaj aliaj superaj, subaj kaj striktaj baroj (vidu sube).
Difino
Estu f(x) kaj g(x) estas du funkcioj sur iu subaro de la reelaj nombroj. Tiam f(x) estas de la ordo de g(x) kiam x proksimiĝas al plus malfinio (kio estas ) se kaj nur se ekzistas pozitiva reela nombro c kaj reela nombro x0 tiaj ke |f(x)| < c g(x) por ĉiu x tia ke x>x0.
Monsalupe
Geografio
Ĝia municipa teritorio okupas totalan areon de 17,5 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 60 loĝantojn, sed pli ol 300 somere, kiam multaj elmigrintoj revenas feritempe. Ĝi perdis multajn loĝantojn el la komenco de la 20-a jarcento kaj la duonon el la 1980-aj jaroj pro migrado al urbaj areoj. Ĝi distas 21 km de Avilo, provinca ĉefurbo, 129 de Madrido, ŝtata ĉefurbo, kaj 85 de Salamanko.
Granda O
Difino
se kaj nur se
Tia notacio povas esti uzita ankaŭ por priskribi konduton de f(x) proksime al iu reela nombro a:
Monsalupe
Historio
Estas restaĵoj de antaŭromia loĝado. En Mezepoko okazis reloĝado. La areo apartenis al la Regno Kastilio. La dekomenca setlejo estis je 1,5 km de la nuna domaro kiu estis translokigita en la 15-a jarcento pro invado de formikoj (ĉu termitoj). En 2006 oni malkovris mezepokan tombejon kun tomboj de 11a ĝis 16a jarcentoj, moneroj kaj kalkorestaĵoj.
Granda O
Difino
Se g(x) estas ne-nula por valoroj de x sufiĉe proksime al a, ambaŭ ĉi tiuj difinoj povas esti unuece skribitaj per la limigo supera:
Monsalupe
Historio
Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj), brutobredado kaj fungokolektado. Lastatempe kultura kaj rura turismo ekgravis (popola arkitekturo, historia heredo, piedirado), sed la loĝantaro estas tre maljuniĝinta.
Granda O
Uzado
La notacio kun granda O estas utila en analizo de rula tempo de algoritmoj.
En matematiko, ambaŭ asimptotaj kondutoj proksime al ∞ kaj proksime al iu a estas uzatadaj. En komputa komplikteorio, nur asimptotoj proksime al ∞ estas uzataj kun nur pozitivaj funkcioj estas konsiderata, tiel la esprimo de absoluta valoro povas esti ellasita el la formuloj de la difino.
Malfinia asimptoto
Ekzemple, la tempo (aŭ la kvanto de ŝtupoj) bezonata por plenumi problemon de amplekso n estu T(n) = n2 - n + 2.
Plu, la koeficientoj iĝas negravajn se oni komparas la ordojn. Ekzemple estu termoj n2 kaj n3. Eĉ se S(n)=n2 kaj U(n)=0,01n3, la lasta estas pli granda ol la unua por n>100. Por plu pli grandaj n, ekzemple n=109, diferenco inter S(n) kaj U(n) estas multe pli granda ol inter U(n) kaj V(n)=n3: S(109)=1018, U(109)=1025, V(109)=1027.
Tiel la granda O kaptas tion kio restas:
Finia asimptoto
Granda O povas ankaŭ esti uzata por priskribi la eraran termon en proksimuma kalkulado de funkcio. Ekzemple,
esprimas la fakton ke la eraro, la diferenco, estas pli malgranda en absoluta valoro ol iu konstanto multiplikita per kiam x proksimiĝas al 0.
Problemoj pri la notacio
Ĉi tiu uzo de la egala signo estas nerigora notacio, pro tio ke la pli supra frazo ne estas ekvacio. Estas malvere konkludi de g(x) = O(f(x)) kaj h(x) = O(f(x)) ke g(x)=h(x). Unu el variantoj estas opinii ke ĉi tie "= O" estas unu simbolo. Al eviti la problemon, iuj aŭtoroj preferas skribi anstataŭe kiel:
sen diferenco en signifo. Noto ankaŭ, ke ĉi tie en notacio kun simbolo "=" ne eblas interŝanĝi la flankojn, oni ne skribas kiel
La komunaj aritmetikaj operacioj estas ofte etenditaj al la klasa koncepto. Ekzemple, h(x) + O(f(x)) signifas kolekton de funkcioj havantaj la kreskadon de h(x) plus parto kies kreskado estas limigita al tiu de f(x). Tial,
estas la samo kiel
Alia anomalio de la notacio, kvankam malpli escepta, estas ke oni ne eksplicitas kiu variablo estas la funkcia argumento, kaj ĉi tion bezonatas konkludi de la ĉirkaŭteksto se kelkaj variabloj estas koncernataj. En la ekzemplo du dekstraj flankoj uzantaj la notacion de granda O havas ege malsamajn signifojn:
En pli kompleksa uzado, O povas aperi en malsamaj lokoj en ekvacio, eĉ kelkfoje en ĉiu flanko. Ekzemple, jeno estas vera por n\to\infty
La signifo de la propozicioj estas: por ĉiuj funkcioj kiu kontentigas ĉiun O maldekstre, estas iuj funkcioj kontentigantaj ĉiun O dekstre, tiaj ke enmeto de ĉi ĉiuj funkcioj en la ekvacion faras la du flankojn egalajn. Ekzemple, la tria ekvacio pli supre signifas ke por ĉiu funkcio f(n)=O(1), estas iu funkcio g(n)=O(en) tia ke nf(n)=g(n). En terminoj de la ara notacio kiel pli supre, la signifo estas ke la klaso de funkcioj prezentitaj per la maldekstra flanko estas subaro de la klaso de funkcioj prezentitaj per la dekstra flanko.
Estas ankaŭ problemo ke la simbolo f(x) signifas la valoron de la funkcio f por la argumento x, sed ne la funkcion entute. La simbolo de la funkcio estas f sed ne f(x). Por ĉi tio, iuj aŭtoroj preferas skribi kiel
Ecoj
Jen estas listo de klasoj de funkcioj kiuj estas kutime estadas en analizo de algoritmoj. Ĉi tie n pligrandiĝas al malfinio. La pli malrapide kreskantaj funkcioj estas listitigiaj komence. c estas ajna konstanto.
Se funkcio f(n) povas esti skribita kiel finia sumo de aliaj funkcioj, tiam la plej rapide kreskanta ero difinas la ordon de f(n). Ekzemple
Aparte, se funkcio povas esti barita per polinomo en n, tiam kiel n strebas al malfinio, oni povas malobservi termoj de ne la plej granda ordo de la polinomo.
Por c>1, O(nc) kaj O(cn) estas tre malsamaj. La lasta kreskas multe, multe pli rapida, sendepende de la konstanto c estas (se ĝi estas pli granda ol unu). Funkcio kiu kreskas pli rapida ol ĉiu potenco de n estas superpolinoma. Funkcio kiu kreskas pli malrapide ol ĉiu eksponenta funkcio de formo c^n estas subeksponenta. Funkcio povas esti ambaŭ superpolinoma kaj subeksponenta. Ekzemple ĉi tia estas tempo de ĝenerala nombra kampa kribrilo, la plej rapida sciata algoritmo por entjera faktorigo, kiu por b-bita nombro estas:
O(log(nc)) estas akurate la samo kiel O(log n). La logaritmoj diferenciĝas nur per konstanta faktoro pro tio ke log(nc)=c log n kaj tial la granda O ignoras la diferencon. Simile logaritmoj kun malsamaj konstantaj bazoj estas ekvivalentaj. Eksponentoj kun malsamaj bazoj, male, estas ne de la sama ordo. Ekzemple, 2n kaj 3n estas ne de la sama ordo.
Por ĉiu k>0 kaj ĉiu c>1, O(nc log(nk)) estas subaro de O(log(n(c+a))) por ĉiu a>0. Tiel ofte estanta kresko O(nc log(nk)) povas esti konsiderata kiel polinoma kun malmulte pli granda potenco.
Multipliko de la variablo per konstanto povas afekti aŭ ne afekti la ordon de la kresko. Ekzemple, se la ordo estas n2, anstataŭigo de n per cn signifas ordon de c2n2, kaj la granda O ignoras la konstanton c2. Ĉi tio povas esti skribita kiel. Tamen se la ordo estas 2n, anstataŭigo de n per cn donas ordon, kiu ne estas ekvivalento al 2n (se c≠1).
Ŝanĝo de la variablo povas ŝanĝi la formulon por ordo de kresko, ne ŝanĝante la realan tempon de ruligo. Ekzemple por AKS primeca provo, la tempo estas O((log n)c) se n estas la kontrolata nombro kaj O(nc) se n estas kvanto de ciferoj en la nombro.
Eblas pli granda kreskado ol komune estantaj, ekzemple la solo-valora versio de la akermana funkcio, A(n,n). Male, estadas ege malrapide kreskantaj funkcioj, ekzemple la inverso de ĉi tiu funkcio A(n,n), ofte skribata kiel α(n). Kvankam α(n) estas nebarita (proksimiĝas al malfinio kiam n proksimiĝas al malfinio), ĉi tiaj funkcioj estas ofte proksimumataj kiel konstantaj faktoroj por ĉiuj praktikaj celoj.
Multipliko per konstanto
Por.
Malgranda o
Ekzemple por x\to\infty:
Jenaj propraĵoj ekzistas:
Simile al granda O, la frazo "f(x) estas o(g(x))" estas kutime skribata kiel f(x) = o(g(x)), kio estas nerigora notacio.
Aliaj
\log^kn estas ĉiam o(n^a) por ĉiu konstanto k kaj ĉiu konstanto a>0.
La L-notacio, difinita kiel
estas oportuna por funkcioj kiuj estas inter polinomo kaj eksponenta funkcio.
Multaj variabloj
Granda O kaj malgranda o, kaj la aliaj povas ankaŭ esti uzataj kun multaj variabloj. Ekzemple, la frazo
asertas ke ekzistas konstantoj C kaj N tiaj ke
Por konkreteco la ŝanĝanta variablo devus ĉiam esti precizigita: la frazo
estas sufiĉe malsama de
Mikaela Nylander
Mikaela NYLANDER (naskiĝinta la 27-a de marto 1970 en Porvoo) estas svedlingva finna sed ankaŭ la finnan fluante parolanta politikisto. Ŝia partio estas la Sveda Popola Partio. Ŝi estis membro de la finnlanda parlamento en 2003–2019. En sia hejmlando, ŝi estas precipe konata pro siaj fortaj lingvopolitikaj pozicioj. Ŝi tre zorgas pri klopodoj fari la lernadon de la sveda lingvo libervola en finnaj bazlernejoj. Nylander ankaŭ ŝatus restarigi la devigan svedan por la mezlernejfina ekzameno (ylioppilaskirjoitukset, studentexamen). Laŭ ŝi la tute svedlingva malplimulto de Finnlando tute dependas de tio ke finnlingvaj lernejanoj aŭtomate lernas la svedan kaj tio, ke tiu devo el la finnlingvanoj estus forigita, mortigus la dulingvismon. Nylander loĝas en Porvoo kaj havas edzon kaj tri infanojn. Ŝi multe efikis en la lokpolitiko de sia urbo. Ŝi ankaŭ deklaris la kristnaskan trankvilon.
András Kiss
András Kiss
Občina Ig
Občina Ig estas unu el 212 municipoj en Slovenujo. Ĝi situas en la Regiono Osrednjeslovenska. La municipo enhavas 25 komunumojn kaj ĝia areo estas 98,8 km². Komence de 2014 tie loĝis 7046 homoj. La administra centro estas la vilago Ig.
Loko, priskribo
La centro de la vilaĝo situas ĉirkaŭ 11 km suden de la centro de Ljubljana. La alteco estas proksimume 290 m en la nordo ĝis 1107 m (Krim-monto) en la sudokcidento. La tuta longo de la teritorio fluas de sudo al nordo la rivero Iška.
Najbaraj municipoj estas: Urba municipo Ljubljana en la nordo, Obĉina Ŝkofljica en la oriento, Obĉina Velike Laŝĉe en la sudo kaj Obĉina Brezovica en la okcidento.
Komunumoj
La municipo konsistas el 25 vilaĝoj:
Brest, Dobravica, Draga, Golo, Gornji Ig, Ig, Iška, Iška Loka, Iška vas, Kot, Kremenica, Matena, Podgozd, Podkraj, Rogatec nad Želimljami, Sarsko, Selnik, Staje, Strahomer, Suša, Škrilje, Tomišelj, Visoko, Vrbljene, Zapotok.
Balthasar Gérard
Gérard prenis, kiel fanatika katoliko, la de pluraj monaĥoj kaj eĉ de Aleksandro de Parma aprobitan planon, murdi Vilhelmon de Oranĝo. Li sub la nomo Franz Guion dungiĝis kaj hipokritis egan malamon kontraŭ la katolikoj, sed murdis Vilhelmon je la 10-a de julio 1584 sur la ŝtuparo de lia palaco en Delft per tri pistolpafoj.
Je la 14-a de julio 1584 li estis kvaronumita; Reĝo Filipo la 2-a tamen nobeligis la tutan familion de la murdanto kaj donis al ili la posedaĵojn de la Oranĝoj en Franĉkonteo.
Federacia Oficejo pri Protekto de Konstitucio
La Federacia Oficejo pri Protekto de Konstitucio ( Bundesamt für Verfassungsschutz, ofte nomata kiel Verfassungsschutz (Konstitucia protekto)) estas sekureca agentejo de Germanio. La ĉefa celo de Oficejo estas kaj monitorado de ekstremismaj grupoj kiuj kontraŭas la (Konstitucion de Germanio). Partioj kiel La Maldekstro (Posteulo de Socialista Unueca Partio de Germanio) kaj NPD (Novfaŝisma politika partio, posteulo de Socialisma Regna Partio) inkluzivas en kategorio de monitorado.
Organizaĵo
La oficejo havas ok departmentojn:
Orange (komerco)
Orange estas franca telekomunika kompanio. Fine de 2019, ĝi havis preskaŭ 266 milionojn da klientoj tutmonde, pli ol tiuj afiŝitaj en 2018. En 2019, la kompanio estas la ĉefa aŭ dua funkciigisto en 75% de la eŭropaj landoj kie ĝi estas establita. Kaj en 83% de landoj en Afriko kaj Mezoriento.
Karl Otto Svanbom
EdE-S K. Otto SVANBOM (naskiĝis la en Malarp) estis sveda paroĥa pastro kaj preposto en Söderfors. Svanbom estis unu el la pioniroj de Esperanto en Svedujo, kunfondinto de Klubo Esperantista en Upsalo en 1891. Li fervore propagandis dum la unua periodo kaj daŭre per paroladoj, kursoj kaj verkado por la Esperantaj gazetoj.
Acesulfamo
Acesulfamo aŭ Acesulfam-K estas sintezita, varmorezista dolĉigaĵo C4H4KNO4S. Ĝin malkovris la kemiisto Karl Clauß en 1967 ĉe Hoechst AG. Ĝi aperas kiel nutraĵa aldonaĵo E 950.
Molekula strukturo
Acesulfamo apartenas al heterocikloj, ĉar la molekulo entenas sesringon kun tri heteroatomoj (oksigeno, sulfuro kaj nitrogeno) (oksiatiazina ringo).
Propraĵoj
Acesulfam-K estas blanka solidaĵo, kiu solviĝas bone en malvarma akvo, en varmega akvo tre bone. La deponado de la acesulfamo povas okazi en malvarma loko kaj sen oksigeno kaj humideco. La dolĉigaĵo estas la kalia salo de la acesulfamo, la acesulfam-kalio aŭ acesulfam-K. Ĝi havas la ĉ. 200-oblan dolĉigan forton ol tiu de simpla sukero.
Produktado
La produktado okazas en pluraj ŝtupoj, el natria salo de 4-klorfenolo, kiel baza molekulo.
Apliko
Pro ties varmorezisteco, oni aplikas la acesulfam-K por kuirado kaj bakado. Acesulfam-K estas sekreciata el la korpo senŝanĝe, tiel ĝi aperas en naturaj akvoj. Ĝi gustas kiel natura sukero, sed en granda dozo havas amaretan post-guston.
Acesulfam-K estas uzata por trinkaĵoj, plej ofte kun aliaj dolĉigaĵoj kiel aspartamo. Ĝin entenas ankaŭ la dentokremoj, ĉar ĝi ne kaŭzas karieson. Acesulfam-K estas ekde 1990 premesita en Germanio kaj estas surmerkatigita kun markonomo Sunett.
La permesita taga dozo estas donita ĉe plenkreskuloj je 15 mg (JECFA) kaj je 9 mg (SCF) po kilogramo de korpopezo.
Polemiko
kvankam pluraj oficialaj instancoj konkludis al ties sendanĝereco, kelkaj studoj konkludis ke ĝi estas danĝera.
Lando de Dol
La lando de Dol (Bro-Zol; Pays de Dol) estis unu el la naŭ malnovaj diocezoj de Bretonio, kies ĉefurbo estis Dol-de-Bretagne.
Enterprise (Nevado)
Enterprise estas grandurbo, tamen nur censa loko en Usono, en subŝtato Nevado, en Kantono Clark (Nevado). Ĝi apartenas al urbaro de Lasvegaso.
Geografio
Enterprise situas en valo, en la sudokcidenta landparto de Usono, en suda parto de la subŝtato, en meza parto de la kantono. Paradise (Nevado) troviĝas 9, Spring Valley (Nevado) 10, Henderson (Nevado) 16 km.
Demografio
En 2010 la raskonsisto en Enterprise estis 56.3% blanka, 8.1% afro-amerikana, 0.6% indiana, 21.2% azia, 0.9% pacifikainsulana, 6.8% de aliaj rasoj, kaj 6.1% de du aŭ pli da rasoj. Hispanido aŭ latinamerikano de iu raso estis 17.3%.
Les Bâtisseurs d'empire ou Le Schmürz
Les Bâtisseurs d'empire ou Le Schmürz ("La fondintoj de l'imperio aŭ la Ŝmurc'" estas (ŝajne) absurda teatraĵo de la franca aŭtoro Boris Vian, verkita en 1957 kaj la unuan fojon (postmorte) prezentita sur scenejo en 1959.
Resumo
Temas pri burleska tragedio pri (grand-)burĝa familio, kiu estas iom post iom forpelita el la propra loĝejo de stranga kaj silenta persono en bandaĝoj, nomita "le Schmürz" (Ŝmurc'). Tiu ĉi devigas la familianojn translokiĝi de sceno al sceno al ĉiam pli alta etaĝo kun ĉiam malpli komforta kaj malpli vasta apartamento en la domo, kie ili vivas, ĝis kiam ili alvenas al la mizera senelireja subtegmentaĵo. Nur la familia servistino "Cruche" sukcesas ĝustatempe foriri, la familio pereas.
Interpretoj
La mistera, sinistra kaj preskaŭ senteksta Schmürz, kies nomon Vian por la franca originalo inventis kvazaŭ ĝi estus germana vorto, fakte estas inventita miksaĵo el la germanaj vortoj Schmutz (malpuraĵo) kaj Schmerz (doloro), kiu por francaj spektantoj fariĝas eĉ pli "germaneca" (kaj pro tio tiuepoke, mallonge post la dua mondmilito, minaca) per la fremda "ü". La "fondintoj de (burĝa familia) imperio" ne vidas aŭ intence ignoras la Schmürz, kiam ĝi ĉirkaŭiras en ilia hejmo dum ĉiu sceno-fino. Per ĉiutaga banala konversacio kaj diskuto pri flankaj problemetoj (ekzemple per kiuj floroj ornami la fenestro-bretojn) ili ŝajnigas normalan vivon en harmonia bonfarta familio grandburĝa, evitante eĉ nur vidi aŭ mencii la minacon kaj danĝeron, kiu jam nestas inter ili, eĉ kiam la vivo-kondiĉoj de la familio jam plurfoje malboniĝis kaj ili jam devis plurfoje fuĝi al pli altaj etaĝoj. Nur la servistino ŝajne vidas la Ŝmurcon, do la realon, kaj afable salutas ĝin.
Oni tial povas interpreti la teatraĵon aŭtobiografie laŭ la vivo-spertoj de Vian. Li estis filo de riĉa fabrikestro, kiu dum la ekonomia krizo komence de la 1930-aj jaroj bankrotis, tiel ke la familio devis translokiĝi al la ĝardenista dometo en la parko de la iama familia vilao. Post la okupado de Parizo fare de germanaj trupoj en 1940 la familio forlasis ankaŭ tiun loĝejon kaj fuĝis al somera dometo ĉe la Atlantika marbordo.
Problemoj de tradukado
Kiel multaj verkoj de Vian ankaŭ la teatraĵo "La fondintoj de l'imperio aŭ la Ŝmurc'" estas malfacile tradukebla pro siaj multaj vortludoj, alludoj kaj plursignifaj vortuzoj. Jam nur la nomoj de la ludantoj kaŭzas problemojn: Kiel redoni la inventaĵon "Schmürz", simbolon de malpuraĵo, mizero, doloro kaj minaco? La servistino estas malafable nomita de la familio ne per persona nomo, sed per "Cruche". Laŭvorte ĝi signifas "kruĉo", alludo al ŝia tasko, nome al tio ke ĝi alportas la te-kruĉon al la familia tablo, sed ĝi ankaŭ havas la sencon de "mallertulino", "stultetulino" (kvankam je la fino ŝi montriĝas la sola klarvida kaj nestulte komprena, kiu ekagas kaj savas la propran vivon, dum la patro kaj familiestro Leono pereas senbatale kiel muso).
Kati Panek
PANEK Kati estas rumanuja hungara aktorino, kantistino pri popolkantoj naskita en Kluĵo la 4-an de septembro 1957. Ŝi estas la filino de ĵurnalistino Arany Horváth kaj de verkisto Zoltán Panek.
Giovanni Bellini
Biografio
Giovanni Bellini naskiĝis en Venecio, kvankam oni ne konas la precizan daton de lia nasko. Estis filo de riĉa artisto venecia, nome Jacopo Bellini. Vasari asertas, ke li mortiĝis 90jaraĝa en 1516, tio estas naskiĝinto en 1426. Sed tiu historiisto florenca faris tiajn erarojn pri artistoj kiujn li ne konis, kaj tion kontraŭdiras dokumento de la testamento de la patrino de Bellini, nome markia Anna Rinversi, redaktita okaze de ŝia unua nasko, en 1429. Ne certas ĉu li estas la plej aĝa de la familio aŭ ne: la tiutempaj fontoj parolas ĉiam pri Gentile pli aĝa ol Giovanni, kaj eĉ lia fratino Nicolosia (kiu poste edziniĝis al Andrea Mantegna) aŭ eĉ kvara frato, Niccolò, malkovrita nur en 1985 de Meyer Zu Capellen. La naskodato de Giovanni ne estus tiele en la 1420-aj jaroj sed, almenaŭ, ĉirkaŭ 1432-1433, se ne eĉ pli malfrue.
Krome estas la afero pri lia leĝitimeco. Normale oni konsideras lin eksterleĝa filo, naskita el la patro ekster la geedzoj nome kun alia virino, aŭ de geedziĝo antaŭa al tiu de Anna, baze sur la dokumento de la testamento de Anna Rinversi de novembro de 1471, kiam, jam vidvino de Jacopo, decidas, ke ŝiaj havaĵoj pasu al Niccolò, Gentile kaj Nicolosia. Ĉar ŝi ne mencias na Giovanni, Fiocco (1909) konsideris, ke tio certigis ke lia patrino estis alia. Tiun tezon ne apogiĝas sur alia pruvo kaj la posta kritikaro estis zorga tiurilate.
Ekkariero
Li kreskiĝis ĉe la patro, en kies ateliero li iniciatis al la metio, kun siaj fratoj Gentile kaj Niccolò. La ekoj de Giovanni en arto estis necertaj kaj devas situiĝi en la jaroj 1445-1450, sed oni konas neniun verkon de la artisto atribuita unuanime al tiu periodo. Eble Sankta Hieronimo de la Instituto Barber de Birmingham kaj Krucumo de la Muzeo Poldi Pezzoli. La plej ĵusa kritikaro, tamen, atribuas tiujn verkoj al la ĝenra produktado venecia de la unua duono de la 15a jarcento.
Ĝis preskaŭ aĝo de tridek jaroj lia pentrarto estas dominata de profunda sento religia kaj patoso. Liaj tiuepokaj pentraĵoj estas ĉiuj faritaj laŭ la antikva metodo de la tempero. Lia verkaro sekvis la ekzemplon de la patra ateliero kaj de tiu de la familio Vivarini, nome la du plej gravaj pentrejoj de la tiama Venecio. Por trovi unuan mencion certan pri Giovanni, oni iru al dokumento de 9-a de aprilo de 1459, Kiam li atestis kiel loĝanto en San Lio.
La fruaj verkoj de Giovanni ofte rilatiĝis laŭ kompono kaj stile, kun tiuj de Andrea Mantegna (1431–1506), kiu iĝis lia bofarto en 1453. Al tiu influo aldoniĝas tiu de Ansuino da Forlì, kun krutaj kaj aspraj formoj, kiu poste dolĉiĝos iom post iom, kaj detala komponstilon de la elementoj. Inter la unuaj verkoj kiuj prezentans tiujn karakterojn troviĝas la du pentraĵoj La krucumo (ĉ. 1455) kaj La transfiguro (ĉ. 1455-1460) kiuj troviĝas en la Muzeo Correr de Venecio. La figuroj estas kaj milde kaj akre esprimivaj, la anatomio osteca, la pejzaĝo ampleksa sed kun detaloj, kun linioj kaj sekaj kaj "rokecaj".
La rilato kun Mantegna klare videblas kiam oni komparas similajn verkojn, aŭ foje eĉ de identa kompono. Ekzemple Kristo en la Monto de la Olivarboj de la Nacia Galerio de Londono (ĉ. 1459), simila al Preĝado ĉe la horto (Mantegna, Londono) de Mantegna en la sama muzeo (ĉ. 1455). Ambaŭ derivas de dizajno de Jacopo Bellini el lia skiza kajero nuntempe en Londono. Ambaŭ kunhavas klaran kaj rarecan atmosferon, kun pejzaĝo rokeca ka sekega, kaj tro malflua dezajno. En la verko de Bellini, tamen, la koloroj estas malpli malhelaj kaj emajlecaj, pli naturaj kaj malpli "ŝtonecaj", kaj la formoj estas dolĉigitaj de kurvaj linioj, kiel la polurita "rokkuzeno" sur kiu Jesuo surgenuiĝas.