cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Kombinaĵo de 5 grandaj dudekedroj
La trianguloj en ĉi tiu kombinaĵo estas en du orbitoj sub ago de la geometria simetria grupo: 40 trianguloj en samebenaj paroj kuŝas en dudekedraj ebenoj, kaj la aliaj 60 kuŝas en unikaj ebenoj.
Sandviĉa rulaĵo
Sandviĉa rulaĵo (wrap) estas tipa envolvaĵo, variaĵo de la takoj aŭ buritoj kiu inkludas tipajn sandviĉajn farĉaĵojn envolvitajn en tortiljo, pita, lavaŝo aŭ alia mola plata pano. La plej popularaj estas la sandviĉrulaĵoj kun kokaĵo sed ankaŭ kun bovaĵo aŭ salikokoj. Viando aŭ marmanĝaĵo tipe inkluzivas laktukon en strioj, tranĉaĵojn de tomato aŭ kokbeko, avokadan kaĉon, fungojn, duongrasan lardon, rostitajn cepojn, fromaĝon (kiel ĉedaro) kaj iom da spicoj kaj kondimentoj, kiel ekzemple la saŭco "mielo kaj mustardo".
Meksikanoj, Armenoj, Mezorientanoj, Grekoj kaj Turkoj manĝas envolvaĵojn ekde antaŭ la 1900-aj jaroj. Meksikanoj nomas ilin burrito (azenetoj), kaj ili havas malsamajn ingredienciajn variojn, ĉefe tritikan aŭ maizan, tipe farĉita de viando, fazeoloj, rizo, fromaĝo kaj aliaj ingrediencoj.
La sandviĉrulaĵoj en okcidenta formo probable venas de Kalifornio, kiel ĝeneraligo de la teksasa-meksika burrito, kaj fariĝis populara ĉefe en la 1990-aj jaroj. Ĝi eble inventiĝis kaj nomiĝis ĉe sudkalifornia ĉeno nomata "I Love Juicy" en la fruaj 1980-aj jaroj. La OVO Bistro en Nov-Jorko enkondukis en 1990 sian sandviĉon sub la nomo "The King Edward".
La Tène (arkeologia trovejo)
La Tène ([la ten], laŭ IPA: [la ˈtɛːn]) estas la nomo de fama setlejo el la kelta ferepoko.
La Tène situas en marĉa pejzaĝo ĉe la orienta bordo de la Lago de Neŭŝatelo kaj troviĝas sur la tereno de la iama svisa komunumo Marin-Epagnier respektive nuna komunumo La Tène.
Larkana
Larkana (لاڑکانہ) estas universitata urbego en provinco Sindo (Pakistano). Ĝi estas sidejo de la samnoma kantono. La loknomo derivas sian nomon de la apuda larak-tribo.
La Tène (arkeologia trovejo)
La prahistoria setlejo La Tène estis nomdona por kulturepoko La-Tène-epoko, kiu sekvis la Hallstatt-epokon.
La setlejo estis trovita en novembro de la jaro 1857 de la fiŝkaptisto Hans Kopp, kiu serĉis por Friedrich Schwab prahistoriajn objektojn. La arkeologoj ĝis hodiaŭ ne estas certaj, ĉu La Tène estis helveta urbo, ceremonia loko, haveno aŭ komerca centro aŭ eble eĉ ĉio en unu.
Larkana
Geografio
Larkana situas sur riverborda ebenaĵo en la sudorienta parto de Pakistano laŭ kanalo. La Induso fluas sude de la urbo. Sukur troviĝas 65, Kveta 318, Karaĉio 323, Multano 431, Fajsalabado 639, Lahore 742, Peŝavaro 784, Rawalpindi 815, Sialkot 823, Islamabado 827 kilometrojn (aere).
Historio
La historia loknomo de Larkana estis Ĉandka. Dum la prahistoriaj tempoj tiu loko estis hejmo de la Induso-vala civilizacio, kiu estis pli granda en grandeco, ol Babilonio kaj Asirio. Proksime de Larkana estas loko de la plej granda antikva urbo, kiu estiĝis ĉirkaŭ 2600 antaŭ Kristo. Ĝi estis el la unuaj urboj en la historio de Sud-Azio, samtempulo de la Antikva Egiptio kaj Antikva Mezopotamio. Aleksandro la Granda en 326 antaŭ Kristo invadis la regionon, poste en 711 post Kristo la araboj faris la samon. Inter 1843 kaj 1947 la urbo estis parto de la Brita Imperio, la britoj ligis fervoje la urbeton. Laŭ la censo de 1901 la populacio estis 14,543. La statusoj iĝis municipo en 1855, ĉefurbo de distrikto en 1901. Oni fondis signifan bibliotekon havanta la nomon Giles en 1884. Post la sendependeco de Pakistano en 1947, la hinduoj migris al Hindio, dum la islamaj rifuĝintoj de Hindio ekloĝis ankaŭ en Larkana. En 1966 la reĝa bazaro bruldetruiĝis. Alvenis donacoj helpe de Zulfikar Ali Bhutto kaj pli nova bazaro konstruiĝis, kiu prenis la nomon pri John F. Kennedy.
Ekonomio
Larkana estas ĉirkaŭita de fruktodonaj fekundaj teroj, kie preskaŭ ĉiuj specoj de fruktoj kaj legomoj estas kultivataj, inkluzive terpomojn, melonojn, olivojn, oranĝojn, pizojn, karotojn, kukumojn, tritikojn, daktilojn, sukerkanojn. La teroj estas akvumitaj per kanaloj. Oni bredas kamelojn. En la urbego riz-ŝeligadaj, farunaj kaj tinkturfarbaj muelejoj funkcias.
Eduko
Pluraj malnovaj kaj novaj lernejoj, altlernejoj, universitatoj (privataj aŭ publikaj institucioj) funkcias en Larkana.
Klimato
Larkana situas en musona klimata regiono. Somere estas ekstreme varma kun 53 °C kaj vintro estas iomete malvarmeta kun −2 °C. Pro la varmega somera kelkaj homoj jam mortis. La musono daŭras de julio ĝis septembro. Polvoŝtormoj ankaŭ estas tre oftaj en somero, sed la musonpluvoj foje kaŭzas katastrofojn. Tamen la averaĝa jara pluvo estas nur 52 mm. En la dua duono de la jaro ĝenerale ne pluvas.
Trafiko
Larkana estas fervoja nodo, la stacidomo funkcias en la urbomezo, sed la enlanda flughaveno jam 28 kilometrojn fore. Aŭtobusoj liveras la pasaĝerojn al la plej gravaj provincaj urboj.
Famuloj
Larkana estas naskiĝurbo de politikistoj Benazir Bhutto kaj Zulfikar Ali Bhutto.
(138524) 2000 OJ8
(138524) 2000 OJ8 estas terrenkonta kaj marsrenkonta amora asteroido rigardita kiel potence danĝera objekto.
Malkovro
Ĝi estis malkovrita la en la kadro de la astronomia kampanjo "LINEAR" elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Ĝia spektra klaso "Sr" indikas "ŝtonan" asteroidon, konsistanta ĉefe el silikatoj de fero kaj de magnezio.
Orbito
Ĝia discentra orbito ekstere tanĝas tiun de la Tero kaj krucas tiun de Marso kun febla orbita klineco.
Hutia movado
La hutia movado (en la araba ٱلْحُوثِيُّون al-Ḥūthīyūn, per sistemo IFA, en la angla Houthi, per sistemo IFA ), oficiale nomata Ansar Allah ( أَنْصَار ٱللَّٰه, ʾAnṣār Allāh, "Islamaj Subtenantoj") estas armita movado, kiu aperis el Sa'dah en norda Jemeno en la 1990-aj jaroj. La movado ricevis sian nomon ĉar ĝia fondinto devenas de la loka hutia tribo. Islamisme, la anoj apartenas al la Zajdismo, branĉo de ŝijaismo, kvankam la movado ankaŭ inkluzivas sunaistojn. Sub la gvidado de Hussein Badreddin al-Houthi, la grupo aperis kiel opozicio al la iama jemena prezidanto Ali Abdullah Saleh, kiun ili akuzis pri amasa financa koruptado kaj kritikis, esti subtenata de Saud-Arabio kaj Usono koste de la jemena popolo kaj la jemena suvereneco. Rezistante la ordonon de Saleh por lia aresto, Hussein estis mortigita en Sa'dah en 2004 kune kun kelkaj el liaj gardistoj fare de la jemena armeo, ekigante en Jemeno la hutian ribelon kiu estus origine ĉefe triba kaj regiona movado kiu kontraŭas la centran povon. Ekde tiam, krom mallonga meza periodo, la movado estis gvidita de lia frato Abdul-Malik al-Houthi.
La movado altiras siajn anojn en Jemeno reklamante regionajn politik-religiajn aferojn en siaj amaskomunikiloj, inkluzive de la superreganta usona-israela konspira teorio kaj araba "konspitra kunagado". En 2003, la hutia slogano "Alaho bonegas, morto al Usono, morto al Israelo, malbeno al la judoj kaj venko por Islamo!", fariĝis la varmarko de la grupo. Movadaj oficialuloj tamen malaprobis la laŭvortan interpreton de la slogano. Plu ĝi batalas en Jemeno kontraŭ koalicio gvidata de Saud-Arabio.
La, la movado raportis pri sukcesa atako kontraŭ saudarabia ĉefurbo Rijado.
Tri ĵuroj
La tri ĵuroj (hebree: ג' שבועות) estas la populara nomo por midraŝo, trovita en la Talmudo (Ketubot 111a), kiu rakontas, ke Dio ĵurigis tri ĵurojn al la mondo. Du el la ĵuroj temas pri la juda popolo kaj unu el la ĵuroj temas pri la aliaj nacioj de la mondo. La judoj mem estis ĵurigitaj ne perforte repreni la Izraelan Landon kaj ne ribeli kontraŭ la aliaj nacioj. La aliaj nacioj estis ĵurigitaj ne tro subpremi la judojn.
Inter ortodoksaj judoj hodiaŭ estas du manieroj rigardi ĉi tiun midraŝon. Frakcio de la ĥaredoj, kiuj estas forte kontraŭcionistaj, ofte vidas ĉi tiun midraŝon kiel ne plenumatan, dum religiaj cionistoj kaj aliaj ortodoksaj judoj rigardas ĝin kiel plenumitan kaj nun ne plu validan, ĉar la aliaj nacioj ne plenumis sian parton kaj tro subpremis la judojn. Ambaŭ fortigas siajn poziciojn per referencoj al historiaj rabenaj fontoj favoraj al sia vidpunkto.
Kavarna
Kavarna (bulgare Каварна) estas urbo kaj feriumejo ĉe la nordbulgara nigra-mara bordo. Ĝi situas en suda Dobruĝo, en orienta part de la bulgara danuba malalt-ebenaĵo ĉe E 87 en distrikto Dobriĉ. Ĝi estas administra centro de la samnoma komunumo. La urbo situas 64 km norde de Varna kaj 50 km sudoriente de Dobriĉ. Kavarna havas ĉ. 12.000 loĝantojn.
La urbo situas 2 km fore de la maro sur alta ebenaĵo de Dobruĝo. Tri kilometrojn sude de la urbocentro situas la strando de Kavarna kaj kelkaj loĝeja kaj industria areoj. Ili situas kiel en areno, kiu malferas al sudo al eta golfo kun home surŝutita sablostrando. La okcidentan flankon de tiu golfo limas 110 m alta kalŝtona roko Kabo Ĉirakman (bulg. нос Чиракман). En la golfon alfluas rivereto, tra la lasta 2 km tra arbara strio (nomata Долината на авлигите).
John Neville Keynes
John Neville KEYNES (/ˈkeɪnz/; 31a de Aŭgusto 1852 – 15a de Novembro 1949) estis brita ekonomikisto kaj patro de pli fama ekonomikisto John Maynard Keynes.
Biografio
Li dividis ekonomikon en "pozitiva ekonomiko" (nome studo de kio estas kaj kiel funkcias ekonomio), "normativa ekonomiko" (nome studo de tio kio ĝi devus esti), kaj la "arto de ekonomiko" (aplikita ekonomiko). La arto de ekonomiko rilatas la lernadon en pozitiva ekonomiko al la normigaj celoj determinidtaj en normiga ekonomiko. Li klopodis sintezigi deduktajn kaj induktan raciigon kiel solvo al la "Methodenstreit". Liaj ĉefaj verkoj estis la jenaj:
En 1882 li edziĝis al Florence Ada Brown, kiu estis poste urbestro de Kembriĝo. Ili havis du filojn kaj unu filinon:
Zürich Seebach (stacidomo)
Zürich Seebach estas fervoja stacidomo en Zuriko, Svislando.
2-a epistolo de Petro
La 2-a epistolo de Petro estas la 22-a libro de la nova testamento en la Biblio, la tria el la sep epistoloj ĝeneralaj.
Enhavo kaj strukturo
La aŭtoro avertas kontraŭ herezuloj. Li volas fortikigi fidon kaj esperon de la legantoj, konsidere al la atendata reveno de Jesuo Kristo.
Jen ebla dispozicio:
Teksto en Esperanto
La traduko de la brita komitato (John Cyprian Rust, B. John Beveridge kaj C. G. Wilkinson) estas trovebla IKUE kaj KELI (ed.): Biblio, eldonejo KAVA-PECH, Dobřichovice (Praha) 2006, ISBN 80-85853-90-6
Nova traduko de Gerrit Berveling el la originalo estas trovebla en Flanke je Jesuo (3a volumo de la Nova Testamento), eld. VoKo, Zwolle 2010.
Negativa teologio
Negativa teologio estas ankaŭ konata per la nomo "Via Negativa" (latina por "Negativa vojo"). Ĝi estas tipo de teologio kiu provas priskribi Dion nur per deklaroj pri tio, kio oni ne povas diri pri Dio - oni provas gajni kaj esprimi komprenon pri Dio per priskribo de tio, kio Dio ne estas, anstataŭ per priskribo de tio, kio Dio estas.
Ekzemploj de la tipoj de deklaroj faritaj per negativa teologio estas:
(9547) 1985 AE
(9547) 1985 AE estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la japanaj astronomoj Kenzo Suzuki kaj Takeŝi Urata elde Tojota (gubernio Aiĉi, Japanio).
Ĉionscieco
La Ĉionscieco aŭ Ĉioscieco (aŭ ĉionscia vidpunkto), estas la kapablo scii ĉion. Estas atribuo propra de Dio en la abrahamaj religioj.
En literaturo la termino havas tute alian signifon: kiam la rakontisto konas ĉiujn pensojn de la roluloj kaj okazojn de la historio (eĉ pasintaj, estontaj aŭ nur eblaj) estas konata kiel ĉionscia rakontisto.
Bruce Reynolds
Bruce Richard REYNOLDS (n. en Londono; m. ) estis la kapo de la bando, kiu faris la grandan prirabon de brita poŝttrajno en 1963 kaj ŝtelis 2,6 milionojn da brita pundo.
Reynolds jam frue pro ŝtelado estis en konflikto kun la leĝoj. La kulmino de lia kariero certe estis la granda trajnprirabo.
Prirabo de la poŝttrajno
La Reynolds kune kun sia bando (Ronnie Biggs, Ronald „Buster“ Edwards, Charlie Wilson, Roy James, Thomas Wisbey, Robert Welch, Gordon Goody, James Hussey, Rodger Cordrey, James White kaj kelkaj neniam identigitaj bandanoj) sturmis la britan poŝttrajnon de Glasgow al Londono. La trajno estis haltigita per manipulita signalo, lokomotivo kaj du vagonoj pluveturigitaj al Bridego-ponto, 120 poŝtsakoj kun mono transportitaj al pretaj aŭtoj. La predo estis 2,6 milionoj da £ (ekvivalento de 50 mio da € en 2007). La rabado ricevis grandan publikan atenton, eĉ simpation, pro la inteligenta planado kaj manko de perforto. Ĝi estis plurfoje filmita, unue en germana televidfilmaro Die Gentlemen bitten zur Kasse (gentlemanoj petas pagon) kun aktoro Horst Tappert kiu ludis la rolon de Reynolds.
La plimulto de la rabistoj estis rapide arestitaj kaj kondamnitaj al 30-jara mallibero. Reynolds mem sukcesis malaperi, fuĝi tra Francio al Meksiko, kie li vivis kun sia familio sub pseŭdonimo. Kelkan tempon bandano Buster Edwards ankaŭ vivis tie. Dum restado en Britio Reynolds estis kaptita en 1968, kaj en la sekva jaro kondamnita al 25-jara mallibero. En 1978 li estis malarestita antaŭtempe.
En 1984 oni denove arestis lin pro komercado de haŝiŝo kaj amfetamino, sed en marto 1985 amnestiita.
Vivo post malliberejo
Reynolds estis konsilinto por la filmo "Buster" (1985) pri la kunrabisto Ronald „Buster“ Edwards (kun Phil Collins en la ĉefrolo). Poste li estis ofta gasto en televidelsendoj por intervjuoj, laste en marto 2007 en elsendo Galileo Mystery. En 2002 Reynolds transdonis televid-premion Telestar al sia filma alter ego Horst Tappert.
Krome li prelegis interalie en la renoma lernejo Eton College kaj verkis filmrecenzojn. En 1995 li publikigis sian aŭtobiografion Autobiography of a Thief. Hodiaŭ Reynolds vivas tre modeste. El la granda trajnrabado restis nur ŝuldoj. Kaj la fervora aŭtoamanto eĉ ne posedas propran veturilon.
En 2005 Brita muzikgrupo, Alabama 3, registris dediĉe al Bruce Reynolds kanton pri la rabado, 'Have You Seen Bruce Richard Reynolds', en sia albumo Outlaw.
Aŭtobiografio: 2005 Bruce Reynolds: The Autobiography of a Thief, poŝlibra eldono, Virgin Books 2005, ISBN 0-735-51050-2
San Andrés Solaga
San Andrés Solaga estas unu el la 570 komunumoj de la meksika subŝtato Oaĥako (Oaxaca). La ĉefurbo de la komunumo same nomiĝas San Andrés Solaga. Ambaŭ evidente havas sian nomon de la kristana sanktulo Andreo. La ŝlosilnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 20 097.
Belga-Luksemburga Ekonomia Unio
La traktato por la Belga-Luksemburga Ekonomia Unio (Union Economique Belgo-Luxembourgeoise UEBL) estis subskribita en 1921 fare de Belgio kaj Luksemburgo kaj ekvalidis en 1922 por 50 jaroj. Tiu ekonomia unio entenas diversajn kontraktojn, kiuj celis la ekonomian kunlaboron de la du landoj. La kontraktoj plej ofte estas komunaj akcizoj. La du valutoj de la landoj - la belga kaj luksemburga frankoj - estis fikse kunligitaj. La traktato estis renovigita en 1972, 1982, 1992 kaj 2002.
San Andrés Solaga
Sociogeografio
En la jaro 2000 (laŭ INEGI) en la komunumo vivis 1455 indiĝenoj. El tiuj 1292 aĝis pli ol 5 jaroj. Entute 1292 personoj estis dulingvaj (hispana kaj indiĝena lingvoj).
Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a., (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).
Mezőberény
Mezőberény [mezOberenj], Poľný Berinčok) estas urbo en Hungario, en regiono Suda Ebenaĵo, en departemento Békés, en Distrikto Békés.
Geografio
Mezőberény situas sur ebenaĵo, Körös preterfluas, laŭ ĉefvojo Törökszentmiklós-Békéscsaba, laŭ fervojo Budapeŝto-Arad.
Blankbrova paruo
La Blankbrova paruo (Poecile superciliosus, iam Parus superciliosus) estas paseroforma birdo de la familio Paruedoj. Ĝi estas endemia de la montaraj arbaroj de sudokcidenta Ĉinio (del Hoyo et al. 2007).
Mezőberény
Historio
La unua mencio devenis el 1347, tiam la vilaĝo nomiĝis simple Berény. La turkoj okupis ĝin en 1566, fine de la erao la komunumo senhomiĝis. En 1702 la forpelitaj hungaroj revenis, kiujn sekvis germanoj kaj slovakoj. Ili formis en la komunumo apartajn partojn, kiuj postrestis. Tie ekfunkciis en la departemento la unua gimnazio en 1802, kie poste Júlia Szendrey frekventis. En la setlejo vivis pentristo Soma Orlai Petrich, amiko kaj parenco de Petőfi. La poeto ofte gastigadis ĉe la pentristo. En 1858 la fervojo ektrafikis.
Famuloj
En Mezőberény naskiĝis:
Blankbrova paruo
Ili reproduktiĝas en alpa arbustejaj arbaroj de Berberis, Ramnacoj, Rododendro, kaj Salix je 3,200–4,235 m de altitudo, descendante vintre al iom pli malaltaj niveloj kie ili loĝas en arbaroj de koniferoj, ĉefe Piceoj. Ili nestumas surgrunde en rokofendoj aŭ malnovaj nestotruoj de roduloj (del Hoyo et al. 2007).
La nomo de la genro Poecile estas ofte traktata kiel ina (kun finaĵoj por specioj kiaj superciliosa); tamen tion ne specifis la origina genraŭtoro Johann Jakob Kaup, kaj laŭ ICZN la nomo de la genro estu vira kun finaĵoj kiaj superciliosus (del Hoyo et al. 2007).
Ötzi
Ötzi aŭ Ötzi, la glacihomo aŭ la glaĉerhomo aŭ la mumio de Similaun) estas mumio, kiun trovis Helmut Simon, montogrimpisto, kaj lia edzino ĉe la itala-aŭstra limo en 1991, en glaĉero. Ili ekvidis la homon en la glacio, ĉar la glaĉero degelas, retiriĝas en la lastaj jardekoj en la Alpa regiono pro la tutmonda varmiĝo, forceja efiko.
La glaciulon oni nomis "Ötzi" pro la loko, kie oni trovis ĝin, la Ötz-valo. Oni nomis lin ankaŭ "glaĉerhomo", aŭ pli familiece "glacihomo". Similaun estas la nomo de la 3606 m alta apuda montopinto.
En septembro de 1991 germana geedza paro trovis en la aŭstra monto-regiono Ötztal mumian kadavron en alteco de 3200 m. Dum la savo-agado oni malkovris – apud la korpo – diversajn aliajn aĵojn, ekzemple hakilon el kupro, pafarkon, ledan ujon enhavantan 14 sagojn kun pintoj el ŝtono, kolopendaĵon (verŝajne amuleto) kaj dorsosakon.
Post mezuroj oni konstatis, ke Ötzi troviĝis je 92,55 metroj de la limo en Italio. La mumio videblas en la muzeo de Bolzano ekde marto 1998.
La homo
La C-14-analizo (radiokarbona metodo) de haŭta parteto montris, ke la glacihomo vivis en la ŝtonepoko (neolitiko) 3300–3400 jarojn antaŭ Kristo. Tio signifas, ke lia korpo kuŝis en la glacio ĉ. 5000 jarojn.
Li estis ĉirkaŭ 45-jara kaj 1,58 metrojn alta.
Sur la mumio oni malkovris 15 blunigrajn tatuaĵojn el karbopolvo. Tiuj, eble terapeŭtikaj tatuaĵoj, konsistas el 47 individuaj tatuaĵoj (paralelaj linioj je la koksoj, strioj ĉirkaŭ la dekstra maleolo, kruco malantaŭ la dekstra genuo kaj kelkaj punktoj sur klasikaj akupunkturopunktoj. Tian "bruladon", kiu konsistas el kurac-herboj subhaŭtigitaj per pingloj, aliaj popoloj uzas.
Vestaĵoj kaj havaĵoj
Ötzi estis sperte vestita por montoirado. Liaj vestaĵoj estis kudritaj profesie, eĉ per diverskoloraj fadenoj. La vestaĵoj konsistas el kaprofelaj jako kaj indianeca "pantalono", la zono estis farita el bovida ledo. La koksotuko longis ĝis la genuoj. La ĉapo estis el ursa felo kaj oni trovis reston de surtutaĵo el teksitaj herboj.
La ŝuoj de la glacihomo estis pli komfortaj, pli varmorezervaj ol la nunaj. Ili nek frotis nek premis la piedojn. Ili estis faritaj el tri ledoj: el bovida, cerva, ursa kaj remburitaj per plantaj fibroj kaj fadenoj, ekstere ili estis ŝirmataj per porka graso.
La kupra hakilo konsistas el 99 % da kupro, ĝi estas mondunika, bonege konservita kaj ebligis faligon de arboj. Per tiu hakilo estis preparata la granda pafarko (1,80 metrojn longa). La sagoj estis el ligno kun ŝtonaj pintoj. Ŝtona ponardo kun ligna tenilo kaj diversaj aliaj iloj kaj ujoj kompletigis la havaĵojn.
Konservado
Por bone konservi la kadavron, oni konstruis vitran ujon, glaciĉambron, en kiu la temperaturo konstante restas ĉe −6 °C, simile kiel en glacio. Alarmilo tuj atentigas pri neregulaĵoj.
Cumbel
Cumbel estas komunumo de la komunumaro Lumnezia/Lugnez kaj la distrikto Surselva en Kantono Grizono, Svislando. Ĝi havis 249 loĝantojn je la 31-a de decembro 2009.
Geografio
Cumbel situas en la suba parto de la valo Lumnezia ĉe la sudokcidenta deklivo de la monto Piz Mundaun. Krom la vilaĝo Cumbel mem al la komunumo apartenas ankaŭ la vilaĝeto Sogn Murezi.
Najbaraj komunumoj
La komunumo Cumbel limas en nordo al Luven, en nordoriento al Sevgein, en oriento al Pitasch, en sudoriento al Duvin, en sudo al Surauna, en sudokcidento al Vella, kaj en okcidento al Morissen.
Trafiko
Cumbel situas ĉe la vojo de Ilanz al Vrin, sur kiu kondukas poŝtaŭtolinio, per kiu la komunumo estas konektita al la publika transportreto.
Vidindaĵoj
La virina pordego ĉe Porclas estas memorejo pri la laŭdira armila subteno de la virinoj de Vallumnezia kontraŭ la Grafoj de Werdenberg-Sargans en la jaro 1352. La virina prodego estas ankaŭ la simbolo de la komunuma blazono.
Historio
La unua dokumenta mencio de Cumbel datiĝas el la jaro 825 kiel Cumble. Ĝis 1983 la komunumo oficiale nomiĝis Cumbels. Cumbel estis ek de la 13-a jarcento feŭdo de la episkopejo Koiro kaj apartenis al la voktejo Belmont. En la jaro 1538 Cumbel sin liberaĉetis de la episkopejo Koiro kaj formis ĝis 1851 najbararon kune kuj Peiden kaj Camuns. Ek de la 1970-aj jaro Cumbel proksime kunlaboras kun la najbara komunumo Morissen, kun kiu ĝi komune gvidas lernejon. Aktuale la komunumoj de la valo Vallumnezia diskutas pri kunfandiĝo de la komunumoj de la valo.
NGC 576
NGC 576 (aliaj indikoj — PGC 5535, ESO 196-7, FAIR 295, AM 0126-515, IRAS01269-5151) estas galaksio en konstelacio Fenikso.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Akcizo
Akcizo estas imposto, kiun oni devas pagi pri manĝaĵoj, trinkaĵoj aŭ materialoj, kiam ili eniras en urbon aŭ eliras el la fabriko aŭ deponejo. Akcizoj ofte uziĝis por fortimigi iujn agojn, kiel fumadon, vetludon kaj emisiojn de forcejaj gasoj. Ankaŭ estas aliaj opcioj preventi eksterajn efikojn.
Antaŭfabrikado
Antaŭfabrikado estas la praktiko de kunvenado de komponentoj de strukturo en fabriko aŭ alia produktadejo, kaj transportado de kompletaj kunigoj aŭ sub-asembleoj al la konstruejo kie la strukturo estas. La esprimo estas uzita por distingi tiun procezon de la pli konvencia konstrupraktiko de transportado de la bazmaterialoj al la konstruejo kie ĉiu asembleo estas aranĝita.
La esprimo "pretparta konstruado" ankaŭ validas por la produktado de aĵoj por eniri en strukturoj en fiksa loko. Estas ofte uzita por fabrikado de sekcio de maŝino aŭ ajna movebla strukturo estas translokita de la ĉefproduktadejo ĝis alia loko, kaj la sekcio estas provizita kunvene kaj prete kunveni. Kutimas ne ĝenerale rilati al elektraj aŭ elektronikaj komponentoj de maŝino, aŭ mekanikaj partoj kiel ekzemple pumpiloj, rapidumujoj kaj kompresoroj kiuj estas kutime liveritaj kiel apartaj eroj, sed al sekcioj de la korpo de la maŝino kiuj en la pasinteco estis fabrikitaj kun la tuta maŝino. Prefabrikitaj korpopartoj de la maŝino povas esti nomitaj "sub-asemblaĵoj" por distingi ilin de la aliaj komponentoj.
Sângeorgiu de Meseș
Sângeorgiu de Meseș [sınĝorĝu de meseŝ] (hungare: Meszesszentgyörgy) estas vilaĝo en Rumanio sude de Zalău. En 1910 ĝi havis 883 loĝantojn (rumanoj); en 1992 453 (rumanoj). Ĝia unua mencio skribe estas en 1453. En la mezepoko ĝi estis hungara servutulvilaĝo. Ĝis 1919 kaj inter 1940 kaj 1944 Messzesszentgyörgy apartenis al Hungario, al Szilágy. Administre la vilaĝo apartenas al Buciumi.
Hiroshi Katayama
Hiroshi Katayama (japane 片山 洋, n. 28-an de majo 1940) estas japana futbalisto. Li de 1961 ĝis 1971 membris en la japana nacia teamo de futbalo.
Antaŭfabrikado
Historio
Antaŭfabrikita konstruo ekzistas en la mondo iagrade ekde antikvaj tempoj, kie iuj el la konstruaj komponentoj estis konstruitaj en metiejoj de diversaj metiistoj kaj venditaj por diversaj konstruaj projektoj. La signifa evoluo de prefabrikita kaj industria konstruado efektive komenciĝis en Anglio dum la Industria revolucio.
Berberisomahonio
La Berberisomahonio, Hibridmahonio aŭ × Mahoberberis estas hibridgenro, kruciĝo inter Berberiso- kaj Mahonio-specio (Mahonia × Berberis). La genronomo mahoberberiso estas formita el la genronomoj Mahonia kaj Berberis.
Antaŭfabrikado
Historio
La Kristala Palaco konstruita de Joseph Paxton honore al la "Granda Ekspozicio" - la unua Internacia Ekspozicio de industriaj produktoj (angle, "The Great Exhibition of the Works of Industry of All Nations" La Granda Ekspozicio de la Industriaj Verkoj de Ĉiuj Nacioj), okazinta en Londono je 1851. Tiu konstruaĵo estis pionira, ĉar ĉiuj ĝiaj komponentoj estis fabrikitaj en fabrikejo, kunmetitaj surloke kaj malmuntitaj ĉe la fino de la foiro en kiu ĝi estis konstruita. Princo Alberto, kiu estis edzo de reĝino Viktorio de Britio, estis entuziasma subtenanto de la industrio kaj kuraĝigis industrian kaj prefabrikitan konstruadon.
Sângeorgiu de Meseș
Komunumoj pri Sankta Georgo en Transilvanio
La ceterajn en Hungara reĝlando vidu ĉe: Bácsszentgyörgy!
Antaŭfabrikado
Historio
Prefabrikita konstruo, kiel anstataŭaĵo de konvencia ŝtalbetona konstruo, komencis disvolviĝi nur meze de la 20a jarcento, ekhavis impeton kaj de tiam fariĝis sendependa industrio. De tiam ankaŭ komenciĝis prefabrikita produktado de pli grandaj elementoj kiel muroj kaj tutaj blokoj de ĉambroj aŭ domoj favore al kunigo ĉe konstruejo.
Berberisomahonio
Priskribo
La per kruciĝo trovitaj formoj distingiĝas de berberisoj pro nedornaj branĉoj kaj de mahonioj pro ofte simplaj, ofte tripartaj folioj. Ili estas plantitaj precipe pro la folioj, kiuj estas tre diversaj. La floroj estas flavaj kaj ili aperas printempe en malgrandaj grupoj. La beroj estas nigraj kaj plej ofte nefekundaj. La specioj de ĉi tiu hibridgenro estas vintrotolerema.
Sistematiko
Estas distingita diversaj specioj:
Beyssac
Beyssac estas franca komunumo lokita en la departemento Corrèze kaj en la regiono Limoĝio. Ĝi havis 790 loĝantojn laŭ censo plenumita en 2006.
Geografio
Beyssac etendiĝas sur 21,34 km², kaj havis 790 loĝantojn laŭ la lasta oficiala censo, tiel ke la loka loĝdenso estas 37 homoj po kvadrata kilometro. La vilaĝo situas en Corrèze, kiu estas kampara, maldense loĝata franca departemento en la nordokcidenta parto de la Centra Masivo.
La komunumo troviĝas en la geografia baseno de Brive-la-Gaillarde, en la sudokcidenta parto de la departemento.
Historio
La departemento Corrèze estis oficiale kreita la 4-an de marto 1790 dum la franca revolucio. Beyssac antaŭe apartenis al la reĝa provinco Limoĝio.
Okaze de la municipa baloto de 2008 venkis en la komunumo S-ro Serge Sartre, kiu do fariĝis la loka urbestro.
Lokaj famuloj
Papo Inocento la 6-a naskiĝis en Beyssac.
Administrado
Beyssac apartenas al la kantono de Lubersac, kies ĉefurbo estas Lubersac. Tiu kantono mem estas parto de la arondismento de Brive-la-Gaillarde, unu el la tri arondismentoj de la departemento Corrèze.
Joël Lautier
Joël LAUTIER naskiĝis {{naskiĝdato|1973|4|12}) estas franca ŝaka grandmajstro.
En 1985, li gajnis la junan mondan ĉampionumon sub 12 jaroj. En 1988, li iĝis la plej juna monda ĉampiono (sub 18 jaroj) en Adelajdo, Aŭstralio kiam li aĝis nur 15. En 1994, Joël Lautier unue ludis en la prestiĝa ŝakturniro de Linares, kie li venkis Garri Kasparov kun la nigraj pecoj (algebra notado):
En januaro 2005, lia Elo-nombro estis 2678, farinte lin la 24-a ŝakludisto en la mondo laŭ la FIDE rangolisto.
Li estis ĉampiono de Francio en 2004 kaj denove en 2005.
Lwówek
Lwówek Śląski estas la alia urbo en Malsupra Silezio.
Lwówek estas urbo en Grandpollando en Pollando. Ĝi apartenas al samnoma komunumo en distrikto Nowy Tomyśl.
Árpád Turcsányi
Árpád Turcsányi [turĉAnji], laŭ hungarlingve kutima nomordo Turcsányi Árpád estis hungara skulptisto. Árpád Turcsányi naskiĝis la en Budapeŝto, li mortis la  en Budapeŝto.
Biografio
Árpád Turcsányi studis en Industriarta Altlernejo en sia naskiĝurbo inter 1940-1946. Liaj plej gravaj instruistoj estis Béla Ohmann kaj József Reményi. Li studis ankaŭ en Belarta Altlernejo inter 1946-1949. Lia majstro estis Pál Pátzay. Li estis rondestro de artista rondo en fabriko inter 1947-1950. Li kreis skulptaĵojn kaj skulptaĵetojn.
Kombinaĵo de 2 senpintigitaj kvaredroj
En geometrio, kombinaĵo de du senpintigitaj kvaredroj estas unuforma pluredra kombinaĵo, komponaĵo de du senpintigitaj kvaredroj, formita per senpintigo de ambaŭ kvaredroj de la stelookangulopluredro.
La situo de verticoj estas la sama kiel ĉe konveksa neunuforma rombokub-okedro havanta 12 nekvadratajn ortangulajn edrojn.
Kirchlauter
Kirchlauter estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Haßberge kaj en la distriktaro Malsupra Frankonio de la federacia lando Bavario. Fine de la komunumo havis  loĝantojn.
Enciklopedio
Enciklopedio estas libraro kiu celas kapti tutecan scion. Temas pri referencverko aŭ kompendio kiu havigas resumojn de la sciaro ĉu de ĉiuj branĉoj aŭ el partikulara kampo aŭ fako.
Enciklopedio estas dividataj en artikoloj aŭ kapvortoj, kiuj estas kutime ordigitaj laŭ alfabeta ordo de artikolnomo. Enciklopediaj artikoloj estas pli longaj kaj pli detalaj ol tiuj de plej vortaroj. Ĝenerale parolante, malkiel vortaraj artikoloj, kiuj fokusiĝas pri la lingva enhavo aŭ informado pri la vortoj, enciklopediaj artikoloj fokusiĝas al fakta informaro por kovri la aferon aŭ koncepton por kiu la artikolnomo estas.
La apero de ciferecaj kaj malfermfontaj versioj en la 21a jarcento ege etendis la alireblon, aŭtorecon, legantaron kaj variecon de enciklopediaj artikoloj kaj vekis la demandon pri la ideo pri kio estas enciklopedio kaj pri la graveco de la apliko de tiaj dinamikaj produktosistemoj al la tradiciaj kriterioj por komponi kaj pritaksi la presitajn enciklopediojn.
Pinikoloj
La Pinikoloj aŭ Pinicola estas eble monotipa genro de "dikbekuloj", tio estas birdoj de la familio de Fringedoj. Ĝi estas tre rilata al la veraj piroloj (Pyrrhula) kaj al la birdospecioj de la Holarkto nome Leŭkostiktoj (Leucosticte).
Tiu genro enhavas maksimume du speciojn:
Tiuj specioj montras rozkolorecajn suprajn partojn kaj nuancojn ĉefe en kapo.
La lasta estas foje separata kiel monotipa genro Propyrrhula, kaj laŭ aliaj fakuloj estas kunigitaj al la karpodakoj (Carpodacus kaj aliaj).
Enciklopedio
Etimologio
La vorto encyclopedia ja derivas el la Kojnea greka lingvo ἐγκύκλιος παιδεία, transliterumita enkyklios paedia, kun la signifo "ĝenerala edukado" el enkyklios (ἐγκύκλιος), kun la signifo "cirkla, ripeta, postulita regule, ĝenerala" kaj paedia (παιδεία), kun la signifo "edukado, zorgado de infano"; kune, la frazo laŭvorte tradukeblas kiel "kompleta instruado" aŭ "kompleta sciaro". Tamen, la du apartaj vortoj estis reduktitaj al unusola vorto pro skriba eraro fare de kopiistoj el latina manuskripta eldono de Kvintiliano en 1470. Tiuj kopiistoj prenis tiun frazon kiel unu sola greka vorto, enkyklopaedia, kun la sama signifo, kaj tiu misprenita greklingva vorto iĝis la vorto en Nova Latino "encyclopaedia", kiu siavice venis en diversaj lingvoj. Per tiu komponvorto, la legantoj de la 15a jarcento kaj ekde tiam ofte, kaj erare, miskomprenis, ke la romiaj aŭtoroj, kaj Kvintiliano kaj Plinio, priskribis antikvan ĝenron.
En la 16-a jarcento estis ankoraŭ multa ambigueco pri kiel uzi tiun novan vorton. Kiel montras kelkaj titoloj, ne estis klara nocio pri ĝia literumado aŭ pri ĝia statuso kiel substantivo. Por ekzemplo jen la verkoj de Jacobus Philomusus Margarita philosophica encyclopaediam exhibens (1508); de Johannes Aventinus Encyclopedia orbisque doctrinarum, hoc est omnium artium, scientiarum, ipsius philosophiae index ac divisio; de Joachimus Fortius Ringelbergius Lucubrationes vel potius absolutissima kyklopaideia (1538, 1541); de Pavao Skalić Encyclopaediæ, seu orbis disciplinarum, tam sacrarum quam prophanarum, epistemon (1559); de Gregor Reisch Margarita philosophica (1503, retitolita Encyclopaedia en 1583); kaj de Samuel Eisenmenger Cyclopaedia Paracelsica (1585).
Estas du fruaj ekzemploj de nacilingva uzo de la kunmetaĵo. Ĉirkaŭ 1490, Franciscus Puccius skribis leteron al Politianus dankante lin pro sia Miscellanea, kaj nomis ĝin enciklopedio. Pli populare, François Rabelais estis citita pro sia uzo de la termino en Pantagruel (1532).
Antikveco
En Sumero, dum la kvara jarmilo antaŭ Kristo, estis verkita temara glosaro kiel unua klopodo ordigi kaj katalogi la konon de la mondo kaj 600 jarojn poste estis registrita simila klopodo en Ebla sekvante konvencian ordon de signoj; tiuj unuaj klopodoj estis nomitaj leksikaj listoj.
En la Antikva Egipto estis ankaŭ laŭtemaj listoj kiuj povas esti konsiderataj kiel pra-enciklopedioj. La Nomaro de la Ramesseum, redaktita ĉirkaŭ la jaro 1750 a.K. estas listo de vortoj grupigitaj laŭ kategorioj. Alia verko simila, sed multe pli prilaborita, estas la Nomaro de Amenhotep, realigita ĉirkaŭ la 1100. Ĝi enhavas 610 elementojn organizitajn laŭteme kaj ĝi enhavas pli ol 2000 informojn cele al la kreado de katalogo sistema pri la universo». Tiu malproksima antaŭaĵo de la enciklopedia vortaro havus la celon «ne lernigi skribadon al infanoj, sed proponi programon de instruado por la homaro fondita sur la organizado de la mondo».
Fakte, la grekoj verkis la unuajn enciklopediojn en la Okcidento. Same Aristotelo kiel Demokrito atingis kapti tutecan sciaron en siaj verkoj. La verkoj de Aristotelo ankoraŭ ekzistantaj formas ian enciklopedion. Jam la greka filozofo Platono (428-348 a.K.) realigis resumon de la tiama sciaro en unu el siaj Dialogoj, nome "Timeo": Astronomio, Kosmogonio, Fiziko kaj Medicino. Tiu verko povas esti konsiderata "laŭmetoda enciklopedio". Lia disĉíplo Aristotelo (384-322) produktis grandan kvanton de traktaĵoj pri granda vario de temoj kun intenco vere enciklopedia kaj senegale en la antikva mondo (Poetiko, Retoriko, Logiko, Politiko, Fiziko, Psikologio, Biologio, Etiko...). Tamen, liaj klopodoj ne estis disvastigitaj ĝis 275 jaroj post lia morto, ĉirkaŭ la jaro 50 a.K.
Inter romianoj la unua kiu klopodis kompendion de la antikva sciaro estis Marko Terencio Varono (116-27 a.K.), kies Antiquitatum rerum humanarum et divinarum libri XLI restis nur kiel fragmentoj kaj eltiraĵoj en aliaj postaj aŭtoroj kaj enciklopediistoj. Por tiu aŭtoro, la vojo al la sciaro estas la etimologio, kiel estos por la tre posta visigoto Isidoro de Sevilo, probable la lasta kiu uzis la perditan verkon de Varono por sia propra enciklopedio, nome la "Etimologioj". Por Varono la latinlingva termino "verbum" («vorto») derivas el "veritas" («vero»), kio legitimis tiun proceduron. Komponita tiu verko de 41 libroj, 25 el ili estis dediĉitaj al homaj aferoj kaj la cetero al diaj aferoj, nome de la greklatinaj dioj (vidu helena kaj homia mitologio). Tiu verko, malaperinta, lasis tamen grandan sciaron tra ties citaĵoj kaj diversaj mezepokaj refandaĵoj.
Ĉirkaŭ la komenco de la unua jarcento de nia erao, Aulus Cornelius Celsus redaktis enciklopedion en 26 libroj, nome De artibus, kiu pritraktis temojn pri agrikulturo, milito, retoriko, filozofio, juro kaj medicino, sed estis tiu lasta temo la plej partikulare disvolvigita, precize la nura parto de la verko kiu konserviĝis ĝis nun, almenaŭ parte.
La unua vera enciklopedio estus la Naturalis historia de Plinio en la 1-a jarcento, enhavanta 37 librojn kaj 20 mil faktojn elĉerpitajn el 2 mil libroj kaj 100 aŭtoroj, laŭ aserto de la aŭtoro en la prefaco. La temoj estis natura historio, arkitekturo, medicino, geografio, geologio kaj aliaj aspektoj de la mondo ĉirkaŭ la verkisto. Ĝi enhavas same faktojn kiel fikcion kaj fariĝis la fonto de postaj enciklopedioj. La verko estis publikigita ĉirkaŭ la jarojn 77–79, kvankam Plinio probable neniam finis la eldonon de la verko antaŭ sia morto dum la erupcio (fakte esplorante ĝin) de la vulkano Vezuvio en la jaro 79.
En liaj Noctes Atticae (Atikaj noktoj, 2-a jarcento), Aŭlo Gelio pritraktas diversajn aferojn pri nombraj temoj de literaturo, arto, filozofio, historio, juro, geometrio, medicino, naturaj sciencoj, meteologio kaj geografio, kvankam per stilo pli eseeca kaj fakula ol sistema kaj enciklopedia. Nonio Marcelo redaktis, komence de la 4-a jarcento, la verkon De compendiosa doctrina, nome kompilo aŭ epitomo de traktaĵoj pri lingvo kaj diversaj teknikoj, aranĝita kaj ordigita laŭ alfabeta ordo.
Marciano Kapela, advokato kiu vivis en la areo de la nuna Alĝerio, estis aŭtoro de De nuptiis Philologiae et Mercurii ("Nuptoj de Filologio kaj Merkuro"), redaktita inter 410 kaj 429. Tiu gvidlibro kun formo de alegoria rakonto sinteziigas en 9 libroj la sciaron de la epoko: Filologio, Gramatiko, Dialektiko, Retoriko, Geometrio, Aritmetiko, Astronomio kaj Harmonio. Tiu verko estis tre populara en la karolida epoko, kaj utilos kiel referencverko por organizi la mezepokajn studojn en la baza (nome "Trivium") kaj supra instruado (nome "Quadrivium"). Ĝi estis legita en la Renesanco kaj inspiris speciale al Koperniko.
En Oriento, en la -3-a jarcento estis datita la ampleksa verko "Erja" kaj pli certe en la 3-a jarcento, la unua ĉina enciklopedio aperis, nome Spegulo de Imperiestro. Enciklopedioj en Ĉinio plejparte estis formo de antologio kaj helpis studentojn studi por ŝtataj ekzamenoj (vidu ekzamensistemo en la ĉina imperio). Iuj enciklopedioj daŭris dum jarcentoj. Ekzemple, la Ampleksaj Statutoj estis originale verkita (aŭ atribuita al) de Duko de Ĝu en 801 kaj estis poste redaktata kaj verkata ĝis la 20-a jarcento.
Mezepoko
Isidoro de Sevilo, unu el la plej grandaj multfakuloj de la komenco de la Mezepoko, estas amplekse agnoskita kiel verkisto de la unua enciklopedio de la Mezepoko, nome Etymologiae (La etimologioj) aŭ Originoj (ĉirkaŭ 630), en kiu li kompilis grandan parton de la lernaĵoj disponeblaj tiam, kaj de la antikva kaj de la tiutempa sciaro. La verko havas 448 ĉapitrojn en 20 volumoj, kaj estas ege valora ankaŭ pro la citaĵoj kaj fragmentoj de tekstoj de aliaj aŭtoroj kiuj estus perdintaj se li ne estus kolektinta ilin.
La plej populara enciklopedio de la Karolida Epoko estis la De universo aŭ De rerum naturis de Rabano Maŭro, verkita ĉirkaŭ 830; ĝi estis bazita sur la ekzemplo de la Etymologiae.
En la 9-a jarcento, la unua arablingva enciklopedio aperis, nome La Plej Bonaj Tradicioj de Ibn Kutajba. Ĝi traktas temojn per proverboj, poemoj, kaj okazaĵoj en historio. La enciklopedio enhavas dek librojn pri ĉi tiuj temoj: potenco, nobeleco, karaktero, klero kaj retoriko, asketismo, amikeco, preĝoj, nutraĵo, virinoj.
Moderna epoko
Post la nur prihistoria sed filozofie grava Dictionnaire Historique et critique de Pierre Bayle, en la jaroj 1700- 1714, en la 18-a jarcento aperis en Eŭropo la modernforma enciklopedio, kiu celas kapti tutecan sciaron per multe da artikoloj, kiu estas ordigitaj alfabete. El ĉi tiuj, la plej fama estis la Encyclopédie ou dictionnaire raisonné des sciences, des arts et des métiers (mallongigita L'Encyclopédie) de Diderot. Inter aliaj, Voltaire, Rousseau, d'Alembert kaj Montesquieu verkis artikolojn por la enciklopedio; la katolika eklezio kaj la franca kortego kontraŭstaris ĝia nova kaj ribelanta spirito de klerismo kaj liberalismo. Tiam ankaŭ naskiĝis en Germanio la enciklopedio de Brockhaus kaj en Edinburgo la Encyclopedia Britannica, kiu eĉ hodiaŭ (en la interreta epoko) restas la plej aŭtoritata en la anglalingva mondo.
En 1933 aperis la Enciklopedio de Esperanto kiu fokusiĝis pri la esperanto-movado kaj enhavas multajn informojn pri ĝi.
Aktualo
Vidu Vikipedio
En la lasta jardeko de la 20-a jarcento, la TTT naskiĝis kaj fariĝis iaspece virtuala enciklopedio. Sed en la unua jardeko de la 21-a jarcento aktualiĝis ke la enhavo de la intereto estis treege kaosa, malkompleta kaj malfidinda. Iuj surretigas enciklopediojn, sed ĝis nun ili estas aŭ tro malgrandaj aŭ tro imagomankaj. Elektronikaj kaj speciale retaj enciklopedioj ludas kreskantan rolon sur la kampo de e-lerno.
Ecoj
La moderna enciklopedio estis evoluigita de la vortaro en la 18-a jarcento. Historie, kaj enciklopedioj kaj vortaroj estis esploritaj kaj skribitaj fare de altedukitaj, kleraj enhavekspertuloj, sed ili estas signife malsamaj en strukturo. Vortaro estas lingva laboro kiu ĉefe temigas alfabetan listigon de vortoj kaj iliaj difinoj. Sinonimaj vortoj kaj tiuj ligitaj per la temo troveblas disaj ĉirkaŭ la vortaro, donante neniun evidentan lokon por profunda traktado. Tiel, vortaro tipe disponigas limigitajn informojn, analizon aŭ fonon por la vorto difinita. Dum ĝi povas oferti difinon, ĝi povas forlasi la leganton mankantan ion rilate al komprenado de la signifo, senco aŭ limigoj de esprimo, kaj kiel la esprimo rilatigas al pli larĝa kampo aŭ fako de scio. Male, enciklopedio estas, supozeble, ne skribita por konvinki, kvankam unu el siaj celoj estas efektive konvinki sian leganton pri sia propra vereco. En Modoj de Konvinkoj de Aristotelo, oni asertas, ke vortaro devus persvadi la leganton tra emblemoj (perante nur konvenajn emociojn); estos atendite havi mankon de patoso (ĝi ne devus perturbi sensignifajn emociojn), kaj havi nur malmulte da etoso krom ke de la vortaro mem.
Kvar gravaj elementoj difinas enciklopedion: ĝia temo, ĝia amplekso, ĝia metodo de organizo, kaj ĝia metodo de produktado:
Kelkaj verkoj nomitaj "vortaroj" estas fakte similaj al enciklopedioj, aparte tiuj koncernitaj kun speciala kampo (kiel ekzemple la Dictionary of the Middle Ages (Vortaro de la Mezepoko), la Dictionary of American Naval Fighting Ships (Vortaro de usonaj militŝipoj), kaj Black's Law Dictionary). La Macquarie Dictionary, la nacia vortaro de Aŭstralio, iĝis enciklopedia vortaro post sia unua eldono en rekono de la uzo de nomvortoj en ofta komunikado, kaj la vortoj derivitaj de tiaj nomvortoj.
Ekzistas kelkaj larĝaj diferencoj inter enciklopedioj kaj vortaroj. Plej videble, enciklopediartikoloj estas pli longaj, pli plenaj kaj pli detalemaj ol kontribuoj en la plej multaj ĝeneraluzeblaj vortaroj. Ekzistas ankaŭ diferencoj laŭ enhavo. Ĝenerale parolante, vortaroj disponigas lingvajn informojn pri vortoj mem, dum enciklopedioj temigas pli la aĵon por kiu tiuj vortoj staras. Vortaraj artikoloj ne estas plene tradukeblaj en aliajn lingvojn, sed enciklopediaj artikoloj povas esti.
En praktiko, aliflanke, la distingo ne estas konkreta, kiel ekzistas neniu klara diferenco inter fakteca, "enciklopediecaj" informoj kaj lingvaj informoj kiel ekzemple aperas en vortaroj. Tiel enciklopedioj povas enhavi materialon kiu ankaŭ estas trovita en vortaroj, kaj inverse. Aparte, vortaraj artikoloj ofte enhavas faktajn informojn aŭ bildojn pri la aĵo nomita per la vorto.
Leksikono (de la greka vorto λεξικό, leksiko, "vortaro", de λέξη, leksi, "vorto") ĝenerale estas nomo de referencverko, enciklopedio aŭ vortaro en vasta senco. En moderna lingvaĵo kutime temas pri ampleksa kolekto de alfabete ordigitaj, unuope relative koncizaj ĉapitroj pri unuopaj temoj, kiuj sume kolektu "superrigardon pri la universala sciaro".
Retaj enciklopedioj en Esperanto
Retaj enciklopedioj en Esperanto kiuj enhavas almenaŭ kvin artikolojn:
En la jaroj 2004-2008 funkciis sub la adreso "enciklopedio.com" retpaĝaro kiu kopiis paĝojn el la Vikipedio en Esperanto, kongrue kun la permesilo GFDL.
Nacilingvaj enciklopedioj pri Esperanto
La plej ampleksa kaj kompleta enciklopedia verko pri Esperanto ĝis nun aperinta estas la monumenta novgreklingva libro Esperanto - i Glossa tis Elpidas ("Esperanto - la lingvo de espero"),. Inter aliaj ekzistantaj enciklopedioj, tiu ĉi estas tre nemalhavebla, kaj enhavas informojn pri ĉiu aspekto de la lingvo kaj de la esperanta movado. Ĝi ampleksas la temojn: planlingvoj, L.L. Zamenhof, origino de Esperanto, praesperanto, gramatiko, historio de la lingvo kaj de la movado, universalaj kongresoj, fruaj esperantistoj, UEA kaj aliaj esperantaj instancoj, fakaj asocioj, originala kaj tradukita literaturo, verkistoj, Esperanto en ĵurnalismo, radio, teatro, filmoj, kaj la reto, biografioj de elstaraj esperantistoj, monumentoj kaj aliaj esperantaĵoj tutmonde, Esperanto-centroj, ktp. La libro enhavas abundajn ilustraĵojn, portretojn, indeksojn kaj referencojn. Negrekaj legantoj, kiuj iam iomete studis la helenan aŭ la biblian koine - eĉ se ili ne parolas la novgrekan - trovos ĉi tiun verkon ege utila.
En 2008 aperis anglalingva enciklopedio pri la originala literaturo en Esperanto. Temas pri la 740-paĝa verko Concise Encyclopedia of the Original Literature of Esperanto 1887-2007 kompilita de Geoffrey Sutton kaj eldonita de Mondial NY (Nov-Jorko).
Zürich Affoltern (stacidomo)
Zürich Affoltern estas fervoja stacidomo en Zuriko, Svislando.
Granda trajnprirabo (1963)
La granda trajnprirabo de 1963 (angle: The Great Train Robbery) estis sensacia prirabo de poŝttrajno en Britio nokte je la, dum kiu estis ŝtelitaj 2,6 milionoj da britaj pundoj. Ĝi okazis ĉe Ledburn en Buckinghamshire ĉe ponto Bridego Railway Bridge.
La plej granda parto de la ŝtelita mono ne estis retrovita. La granda trajnprirabo dum pli ol 40 jaroj restis la plej granda rabado (ĝis la rabado de deponejo Securitas de 2006 en Kent).
Ĉar la rabistoj uzis inteligenton kaj ne pafilojn aŭ grandan perforton, la publiko relative simpatie reagis al la rabado kaj multaj vidis en ĝi modernan robinhudaĵon.
Rabado
La je la 3:05, trajno de la Royal Mail el Glasgow al Londono estis haltigita per du manipulitaj haltsignaloj. Kiam la trajno devis halti, la vicpiloto David Whitby eliris la trajnon kaj per proksima telefono klopodis ekscii la kaŭzon por tiu ĉi eksterordinara halto, sensukcese, ĉar la telefonkabloj estis tranĉitaj. Revenante al la trajno li estis subenĵetita de la trajndigo.
La bando gvidata de Bruce Reynolds sturmis la trajnon, ĉiuj kamuflitaj per bivakhaŭboj kaj en gantoj. Laŭ la scio de 2007 estis 15 aŭ 16 viroj, inter ili Bruce Reynolds mem, Gordon Goody, Buster Edwards, John Daly, Ronnie Biggs, Tommy Wisbey, Charlie Wilson, Roy James, Robert Welch, Jimmy Hussey, Roger Cordrey kaj Jimmy White, plus supozeble tri pliaj, kiuj restis neidentigitaj ĝis hodiaŭ. Krome emerita lokomotivestro.
Ili malkuplis la simplajn letervagonojn kaj pluveturigis la lokomotivon kun du valoraĵvagonoj. Estis planite, ke pluveturigu la trajnon la emerita lokomotivisto, kiun Ronald Biggs estis invitinta partopreni la rabadon. Sed montriĝis, ke la emerito ne sukcesis ekirigi la trajnon, kaj la bando revigligis la lokomotiviston Jack Mills kaj devigis lin stiri la trajnon al ponto Bridego Bridge. Tie, farante homĉenon, ili malŝarĝis 120 mon-sakojn kun 2,5 tunoj da mono en la atendantajn aŭtojn. Forirante ili minacis la poŝtoficistojn ne pli frue ol post duona horo kontakti la policon – kio poste estis indikaĵoj por la polico, kie serĉi la kaŝejon.
Kvankam neniu uzis pafilon, la lokomotivisto Jack Mills estis severe batita sur la kapon per fera stango, de kio li resaniĝis sed tamen retenis traŭmon kaj konstantajn kapdolorojn por la resto de sia vivo kaj ne plu reoficiĝis. Li mortis en 1970 pro leŭkemio.
Esplorado kaj kaptado
Dum kvar tagoj la polico vane serĉis "varmegan spuron", ĉar la banditoj dum la rabado portis gantojn kaj maskojn kaj sukcesis rapide sekurigi la rabitan monon en malsuspektan farmdomon Letherslade apud Oakley, kiu sufiĉe proksimis al la rabejo por esti atingebla antaŭ la atendebla polica barado de la stratoj.
Nur pro anonima (?) indiko la polico trovis la farmbienon kvin tagojn post la rabado, sed la banditoj jam estis for. La bando uzis la domon por kaŝiĝi dum la tempo de vojkontroloj, sed la plano bruligi la domon poste ne realiĝis. Tiel la polico trovis ne forigitajn fingrospurojn – kelkajn el ili sur Monopoly-ludo, evidente uzita per la reala mono el la rabado.