cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Religio licita
Tradicia interpreto
En la romia imperio ekzistis, laŭ la plej granda parto de historiistoj, laŭleĝa statuso de “religio licita” (tolerata religio), kiu donis al ties adeptoj diversajn privilegiojn, koncernantajn impostokolekton, militservon kaj liberigon de la imperia kulto. Komence de la imperio judismo estis la nura kulto licita permesita flanke de la imperia kulto. Sed Tiberio, eble, reviziis tiun statuson kaj malpermesis – laŭ la plej pravigita interpreto - ĉiujn ”fremdajn kultojn”, aparte tiujn egiptajn kaj judajn” (latine: Hi homines conturbant civtatem nostra, cum sint judaei: et annunciant morem, quem non licet nobis suscipere, neque facere, cum simus romani).
Laŭ la romia koncepto, malsame laŭ tiu greka, la religio estis praktikita publike kaj kolektive: la partopreno al kiu ajn “mistera” religio estis laŭleĝe punata. Kristanismo estis oficiale deklarita “religio illicita” (malpermesita religio) far Domiciano en la jaro 80-a p.K. ĉar ĝi estis perceptita kiel superstiĉo devenanta el judismo vera kaj propra.
Sub la imperiado de Konstantino la 1-a kristanismo kaj aliaj religioj estis fakte deklaritaj per la Edikto de Milano “licaj” nome permesitaj. Post la la [[Unua koncilio de Niceo kaj, precipe per dekreto de Teodosio la 1-a, kristanismo fariĝis ŝtata religio de la romia imperio.
Nova tezo
La fakto ke la esprimo “religio licita” ne troviĝas inter la romia leĝaro nune konata, spite de la alia fakto ke romianoj sange persekutis kristanojn rajtigitaj per tiu koncepto, generis dubojn pri ĝia ekzisto; kaj generis opinion ke la romia ŝtato ne havis apartan privilegian statuton kun la juda religio. Kvankam tio dedukteblas ankaŭ el “Judaj antikvecoj” de Flavio Jozefo (14.2111-28), Rajak kaj Victor Rutgers, “Roman Policy towards the Jews: Expulsions from the City of Rome during the First Century C.E.,” subtenas la neekziston de tiu stauso.
Ĉu kristanismo religio illicita?
Ankaŭ tiu sintagmo ne troviĝas en la nune konata leĝaro de Romio. Pro tio iuj esploristoj enkondukis ke kristanismo estis deklarita religio illicita far Domiciano en la jaro 80-aj, sed aliaj dubas pri tio. Tamen, la koncepto esprimita de tiu frazo reale agis kiel legitimilo por persekuti kristanismon spite ke la en romia juro estis permesite fremdaj kultoj.
Notoj
<References/>
Cranendonck
Cranendonck [KRAnendonk] estas municipo en la nederlanda provinco Nord-Brabanto.
Ángel Correa
estas argentina futbalisto. Li naskiĝis en Rosario, do nun estas -jara. Post profesia futbalado jam ekde la jaro 2012, ekde 2015 li membras en la unua vira teamo de la hispania klubo Atlético Madrid. Krome ekde la jaro 2015 li estas membro de la vira argentina nacia teamo de futbalo, kaj la saman jaron ankaŭ membris en la nacia teamo de sub-20-jaruloj. Li ankaŭ estis membro de la juna argentina futbala teamo (ĉiuj sportistoj tie estis pli junaj ol 23) en la Somera Olimpiko 2016 en Rio de Ĵanejro. En 2021 li kun la regula nacia teamo venkis la amerikan pokalon Copa América. Jaron poste, kadre de la nacia teamo li partoprenis en la Futbala Mondpokalo 2022 kaj kun la teamo same venkis la turniron. Matĉe li en la nacia teamo de 2022 rekoneblis per la numero "15".
Kromprogramo
Kromprogramo aŭ programa kromaĵo, estas kromprogramo, kiu povas esti integrigita en pli granda aplikaĵo por pligrandigi ĝian funkcion.
Temas pri dosiero entenanta datumojn por etendi, ŝanĝi aŭ ebligi funkciadon de aplikaĵo. Ekzemple oni povas uzi kromprogramojn por kapabligi retumilon trakti specialan datumprezenton aŭ protokolon.
Kromprogramo kutime estas senpagaĵo, dependa je komputila platformo, kiun oni elŝutas por instali en sian lokan komputilon.
Vidu ankaŭ
Apleto
Fontindiko
Kromprogramo en Komputada Leksikono
27253 Graceleanor
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de Grace Eleanor Phillips, finalistino en 2010 de la Intel Science Talent Search, scienca konkurso por gelernantoj en lasta jaro de mezlernejo, pro ŝia projekto pri fiziko. Ŝi estis lernantino ĉe la Mamaroneck High School de Mamaroneck (Nov-Jorkio, Usono).
Marto de 2021
Jen listo de okazaĵoj en marto 2021:
József Nagy (esperantisto)
NAGY József [nadj] estis malnova hungara esperantisto.
Li estis kunfondinto de Hungara Esperantista Societo Laborista (HESL). Post la Unua mondmilito li iĝis ĝia plej forta reviviganto kaj en 1924 fariĝis ĝia prezidento.
Günthersdorf
Günthersdorf ekde la 1-a de januaro 2010 estas parto de la urbo Leuna en Germanio - ĝis tiam temis pri sendependa komunumo. Ĝi troviĝas en la distrikto Saale de la federacia lando Saksio-Anhalto (ĝis julio 2007 en la pli malgranda distrikto Merseburg-Querfurt). La 30-an de junio 2017 la komunumoparto havis 1359 loĝantojn.
Șoimuș
Șoimuș estas nomo de pluraj lokoj en Rumanio
Langhirano
Langhirano estas komunumo de Italio en provinco Parma.
Ĝi estas konata kiel produktejo de la parma ŝinko, pri kiu ekzistas muzeo kaj al kiu estas dediĉita ĉiujara festivalo. Ĝi situas ĉe la enirejo de la valo de Parma kaj estas sidejo de la Montara Apenina Komunumaro Orienta Parmo.
Langhirano estas ĝemela urbo de:
En 1990 kaj 1991 Langhirano estis etapo de bicikla konkurso Giro d'Italia.
Dick Ponti
Dick PONTI, propranome Dirk Mijndert Pot (naskiĝis en 1895, mortis la 6-an de novembro 1976 en Leiden, Nederlando) estis nederlanda esperantisto.
Li estis internacie konata Cseh-metoda instruisto, membro de UEA dum multaj jaroj (ofte en la kategorio de membroj-subtenantoj) kaj fakdelegito dum jardekoj. Kiam la CO de UEA venis al Nederlando, li dum pluraj jaroj estis ĝia oficisto.
(19073) 3157 T-3
(19073) 3157 T-3 estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la de la usona astronomo Tom Gehrels de la Observatorio de la Monto Palomar (Usono) kaj de la nederlandaj geedzoj geastronomoj Ingrid van Houten-Groeneveld kaj Cornelis Johannes van Houten, de la Observatorio de Leiden (Nederlando) en la kadro de la "Tria Enketo pri Trojanoj" (Third Trojan Survey).
Boaz Mauda
Bo'az Ma'uda, en la hebrea: בועז מעודה, (n. en Elyakim, la 23-a de aprilo 1987); li estas kantisto de Israelo.
Boaz gajnis la kvinan fojon de Koĥav Nolad, israela versio de Pop Idol. En 2008 reprezentis Israelon en Eŭrovido-Kantokonkurso 2008 per dulingva kanzono (kaj hebree kaj angle) "The fire in your eyes", verkita de Dana International gajninto de la kantokonkurso en la jaro 1998. Ĝi fariĝis granda sukceso en Israelo kaj li atingis la naŭan lokon de Eŭrovido.
Lajos Hegedüs
Lajos Hegedüs estas la nomo de la sekvaj hungaroj:
Fangoj
La fangoj estas en Okcidentafriko disvastiĝinta etno, kiuj vivas plejparte en la teritorioj de Ekvatora Gvineo (80% de la loĝantaro), Gabono (11,5% de la loĝantaro) kaj - en malgrandaj grupoj - en la suda Kameruno (15% de la loĝantaro). La fanga lingvo (ankaŭ nomata Pangwe) apartenas al la familio de la bantuaj lingvoj.
La fangoj jam origine havis monoteisman religion. Komence de la 20-a jarcento kristanaj misiistoj vizitis ilin, kaj la fangoj integrigis la kristanajn doktrinojn en sian propran kredon. Krome forte influis ilin la religio de la micogoj. Hodiaŭ la plej multaj fangoj estas kristanoj.
Konataj la fangoj estas pro sia arto, precipe pro iliaj lignoskulptaĵoj kaj aliaj skulptaĵoj.
Dum la koloniisma epoko la fangoj havis propran valuton, kiu konsistis el kupro kaj fero. Hodiaŭ ili vivas precipe per kakaokultivado kaj per fiŝkaptado.
Eksteraj ligiloj
Beti-Pahuin peoples
Prisaca (Uileacu de Beiuș)
Prisaca [prisaka] (hungare Gyepüpataka) estas vilaĝo en Rumanio sudoriente de Oradea. En 1910 ĝi nombris 576 loĝantojn (rumanoj), en 1992 545. Ĝi estis unue menciita skribe en 1580. Ĝis 1919 ĝi apartenis al Hungario (Bihar vármegye). Administre ĝi apartenas al Uileacu de Beiuș.
Nagata Hidezirô
EdE-N
Anloo
Ĝis inkluzive 1997 Anloo estis memstara komunumo. Ĝi ankaŭ estis la ĉefloko de Oostermoer, la sesa el ses dingspeloj (juraj distriktoj) de Drento.
La vilaĝo situas sude de Zuidlaren en la "Nacia rojo- kaj vilaĝopejzaĝo" Drentsche Aa sur la rando de la Hondsrug. Granda parto de la vilaĝo estas parto de protektata vilaĝovidaĵo.
Nagata Hidezirô
NAGATA Hidezirô (-ĵiroo), japano, verkisto, membro de Supera Domo, prezidanto de Imperia Eduka Asocio, prezidento de patriota grupo Kenkokukai. Naskiĝis 23-a de julio de 1876 en Hyôgo-ken. Favoranto de Esperanto por la viktimoj de tertremego en 1923, li, tiama urbestro de Tôkyô, verkis konsolfrazon kaj enterigis ĝin kun ĝiaj esperanta kaj angla tradukoj en budaisman monton, por konservi ĝin je dek mil jaroj. (Kuw.)
Lesignano de' Bagni
Lesignano de' Bagni estas komunumo de Italio.
Antal Kazaliczky
Antal Kazaliczky [kazalicki], laŭ hungarlingve kutima nomordo Kazaliczky Antal estis hungara aktoro, dramisto.
Antal Kazaliczky naskiĝis la  en Mozsgó, li mortis la  en Budapeŝto.
Biografio
Antal Kazaliczky maturiĝis en gimnazio en sia naskiĝurbo, poste li akiris aktoran diplomon en Teatra Lernejo en 1975. Li komencis sian aktoran karieron en Nacia Teatro (Budapeŝto). Iom poste li apartenis al teatra kompanio de Gyula Miklósy en Pécs, baldaŭ al kompanio de Károly Mosonyi, ekde 1891 al Ignác Krecsányi. En 1896 li venis al la ĉefurbo kaj li estis membro Gaja Teatro. Li ankaŭ verkis dramojn kaj muziktekstojn. Li edziĝis en 1878.
2262 Mitidika
2262 Mitidika estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la 10-an de septembro 1978 de la svisa astronomo Paul Wild elde la Observatorio Zimmerwald apud Berno.
Nomo
Ĝia nomo, "Mitidika", estas tiu de cigana rolulino en unu romano de la germana verkisto Clemens Brentano.
The Legend of Zelda: Breath of the Wild
The Legend of Zelda: Breath of the Wild estas aventura videoludo eldonita de Nintendo por la videoludiloj Nintendo Switch kaj Wii U. Tiu ludo estas parto de la serio The Legend of Zelda. La aventuro okazas en la fikcia mondo Hyrule. Oni regas la rolulon Link, kiu vekiĝis senmemora post centjara dormado. Li aŭdas misteran voĉon, kiu kondukas lin al vojaĝo por venki Calamity Ganon.
La tipo de videoludo estas iom malkutima kompare al antaŭaj ludoj de tiu ludserio. La mondo de Hyrule nun estas malfermita mondo, kie eblas viziti ĉion videblan sen ordo decidita de la rakonto de la ludo. La ludo ankaŭ enhavas programon de fiziksimulado, kiu ebligas atingi la celojn de la ludanto plurmaniere. Ĝi ankaŭ estas la unua ludo de la serio, kiu enhavas voĉaktoradon. Unue malkaŝita en 2013, la lanĉo estis planita nur por Wii U en 2015, sed ĝi estis postmetita dufoje ĝis la 3-a de marto 2017 por povi aperi samtempe kiel por la videoludilo Switch.
Breath of the Wild ricevis multajn laŭdojn de recenzistoj, kiuj konsideras ĝin kiel unu el la plej bonaj videoludoj. Recenzistoj laŭdis la eblon fari ion ajn kio estas volita, kaj la sistemon de fiziksimulado kiu kuraĝigas eksperimentadon kaj esploradon. Multaj recenzistoj konsideras la ludon kiel sekvindan modelon por ludoj en malfermita mondo. Tamen, kelkaj plendis pri la bildiga rapideco, kiu povas esti malgranda en kelkaj partoj de la ludo, kaj ĉefe per la videoludilo Wii U.
Lajos Kozma
Biografio
Lajos Kozma akiris porinstruistan diplomon en la Ŝtata Porinstruista Instituto de Cristuru Secuiesc en 1946, poste li finis en 1953 en Magyar Művészeti Intézet de Kluĵo kaj li estis en la sama jaro unu el fondintanoj de la hungara teatro de Baia Mare.
Al Capone
Al CAPONE naskiĝis la 17-an de januaro 1899 en New York, mortis la 25-an de januaro 1947.
Al Capone estas en Usono ĝis hodiaŭ konsiderata kiel simbolo de organizita krimo. Li akiris grandegan kvanton de riĉeco ĉefe per kontrabando de alkoholaĵo kaj ties kontraŭleĝa vendado. Krome li priregis prostitucion kaj hazardon. Fama estis ankaŭ lia kapablo subaĉeti kiun ajn, precipe policanojn, politikistojn kaj juristojn.
Alphonse aŭ ankaŭ Alfonso, mallongigite Al Capone naskiĝis en novjorka kvartalo Brooklyn kiel la kvara el la naŭ infanoj. Liaj gepatroj estis malriĉaj almigrintoj el itala Neapole. Lernejon li vizitis nur ses jarojn. Jam en la lernejo li „famiĝis“ pro krueleco – li batis instruistinon. Ekde tiu tempo li dediĉis sin sole al sia „profesio“ de krimulo. La unuaj spertojn li akiris ankoraŭ kiel junulo en brooklyna gango „Bim Booms“. Tio sonas paradokse, sed lia ĝusta momento venis kun leĝo. La 17-an de januaro de 1920 estis akceptita dekoka konstitucia aldono, kiu malpermesis en la tuta teritorio de Usono fabriki kaj vendi alkoholaĵojn. Legenda nealireblo de alhokolaĵoj kaj neekzistado de publikaj entreprenoj kun alkoholaj drinkaĵoj eluzis organizitaj klanoj, konstruitaj plejparte je parenca, nacieca aŭ teritoria principoj, kiuj komencis sekrete produkti alkoholaĵojn, kontrabandi ilin el aliaj ŝtatoj kaj per fondado de sekretaj drinkejoj.
Dum unu jaro de prohibicio onidire oni eldrinkis 1 miliardon da galonoj (pli ol 4,5 miliardoj da litroj) de alkoholaĵoj. Dum unu jaro estis arestita pli ol duonmiliono da usonanoj kaj 35.000 homoj mortis pro tokso de metilalkoholo. En misfaritan viskion oni miksis sulfatan acidon, por ke ĝi akiru „pikeman guston“. Al Capone per kruelaj metodoj neniigis la krimulan konkurencon kaj en stratoj de usonaj urboj eksplodis milito de gangoj. El enstrataj bataloj Capone alportis al si la faman cikatron sur la maldekstra vango, kiu alportis al li en krimulmondo konatan kromnomon „Cikatrito“.
Organoj de justeco vane klopodis malliberigi Al Caponon. Ili nome povis rekte pruvi al li nenian gravan krimon. Tiam ĉefo de FBI Edgar Hoover, kiu havis sole 266 apartajn agentojn por la tuta Usono kun tre limigitaj kompetentoj, preparis por Capone kaptilon. Helpe de ŝovita agento de nomo Mike Malone el ministerio de financoj, kiu vivis kun la mafianoj dum unu jaro, justicorganoj sukcesis amasigi pruvoj pri rompo de leĝoj je konfesado de impostoj el enspezoj. La senkompata mafiano, kiu mem mortbatis kelke da homoj, estis fine kondamnita al dek unu jaroj de malliberigo. Pleje li devis pagi 80.000 dolarojn kaj ĉiujn juĝelspezojn.
La plej konata sanga subskribo de Al Capone estis amasa ekzekuto de viroj el konkurenca gango en garaĝo en norda parto de Chicago en februaro de 1929, konata kiel masakro je Tago de sankta Valentino. Surbaze de scienca balistiko estis kiel unu el anoj de „ekzekuta taĉmento“, kiu partoprenis en la amasa ekzekuto, pruvita Fred R. Burke.
Surinamo
Surinamo, formale Respubliko Surinamo (Republiek Suriname, srane Ripoliku Sranan), estas ŝtato en la nordo de Sud-Ameriko, limigita norde de Atlantiko, oriente de Franca Gujano, sude de Brazilo kaj okcidente de Gujano. La areo de Surinamo estas 169,820 km² kaj la ĉefurbo kaj plej granda urbo estas Paramaribo, kiu estas en la samnoma distrikto. Surinamo estas la centra en la Gujanoj.
Surinamo estas la plej malgranda sendependa lando de Sudameriko, kun proksimume la areon de afrika Tunizio. Granda parto konsistas el tropika pluvarbaro kaj ekzistas tre specioriĉa flaŭro kaj faŭno. Surinamo, kune kun najbara Gujano, estas la nuraj nacioj sur la amerika kontinento kie oni uzas maldekstran trafikon.
La oficiala lingvo estas la nederlanda, dum la srana (Sranantongo), kreola lingvo en la rolo de vaste uzata lingvafrankao, ankaŭ estas grava lingvo. Surinamo estas la sola nacio ekster Eŭropo, kie la nederlanda estas la oficiala kaj reganta lingvo de la registaro, komerco, amaskomunikilaro kaj edukado.
Antaŭe nederlanda kolonio, Surinamo sendependiĝis en 1975. Antaŭ la sendependeco, oni foje nomis la landon Nederlanda Gujano, minimume en la angla kaj nederlanda, sed la formala nomo ĉiam estis Surinamo.
Geografio
Surinamo havas ĉe la nordo, ĉe la Atlantika Oceano ebenan marbordon, kies longo estas 300 kilometroj; centre, 80 kilometroj sude de la marbordo, havas grandajn ebenajn teritoriojn kovritajn de densaj arbaroj; plej sude troviĝas la Amazona ĝangalo sur montara regiono.
Surinamo havas multajn riverojn, la plej gravaj estas Korantino kiu estas la limo kun Gujano, la rivero nomita Coppename kies varfo estas ĉe la Kopenama kabo, Surinam kiu fontas ĉe lago nomita Brokopondo kaj Marowijne kiu desegnas parton de la limo kun Franca Gujano.
Ĝia klimato estas tropika kun temperaturo de 22,5 °C ĝis 30,7 °C. Kies pluva volumeno havas 2 000 mm ĉe la marbordo kaj 1 500 mm en la centra parto. La plej fortaj pluvoj venas de decembro ĝis aprilo.
La plej gravaj surinamaj riĉaĵoj estas baŭksito, aluminio, rizo, banano, ligno kaj vivaj arbaroj.
Historio
Francio regis tie ekde 1640, sed restis nelonge; Britio ekregis en 1661 sed interŝanĝis ĝin kontraŭ Nov-Jorko kun Nederlando en 1674, ekde tiam ĝi estis kolonio de Nederlando kun la nomo Nederlanda Gujano, post Traktato de Breda, kiu solvis la 2-an Anglan-Nederlandan Militon ĝis la gajno de sia sendependeco. Tamen jam estis nederlandaj komercistoj en la lando.
Nederlanda Gujano restis profitdona kolonio por Nederlando en la unua parto de la 20-a jarcento, ne nur pro plantado sed ankaŭ pro siaj ceteraj naturresursoj, precipe oro kaj baŭksito (uzata por produkti aluminion). Tiuj resursoj fariĝis strategiaj dum la Dua mondmilito: La nazia Germanio, kiu okupis la nederlandan ĉeflandon, provis ekhavi ankaŭ tiujn resursojn, kvankam la kolonio estis sub la aliancana protekto.
La postmilita malkolonia movado ne maltrafis Surinamon, kiu fariĝis aŭtonoma en 1954. Ĝi tiel ekhavis proprajn parlamenton kaj registaron kadre de la Reĝlando Nederlando, simile al la Nederlandaj Antiloj. Post negocado, la lando finfine sendependiĝis la 25-an de novembro 1975: tiel naskiĝis la Respubliko Surinamo. Fortaj ligoj kun Nederlando plu konserviĝas: i.a. multaj surinamanoj venas al Nederlando por labori kaj havi pli bonan vivon.
Sendependeca historio
La 25-a de novembro de 1975 estis deklarita formale la sendependeco de Surinamo el Nederlando. Samtage kunsidis la kongreso kaj elektis kiel prezidanto la antaŭan guberniestron, Johan Ferrier kaj Henck Arron kiel ĉefministro. Post la sendependigo, Surinamo suferis elmigradon de almenaŭ 1/3 de la populacio kiu konservis sian nederlandan naciecon al la iama kolonia metropolo. En 1977 la NPS atingis la majoritaton en la parlamento kaj Arron estis elpostenigita. Dum tiu epoko la multnaciaj entreprenoj Suralco kaj Billiton monopoligis la industrion de la baŭksito (unika eksportebla produkto) kaj fakte la tutan ekonomion de la lando, kio okazigis altan korupton kaj fortan eksteran ŝuldon.
La 15-a de decembro de 1982 estis arestitaj kaj murditaj 14 politikestrojn opoziciantajn al la reĝimo en Fort Zeeland, kio estis konita kiel "La decembraj murdoj". En 1983 oni deklaris alarmstaton kaj oni aplikis militleĝaron. Nederlando ĉesigis sian helpon al la lando kaj Surinamo fermis sian diplomatejon en Kubo. La protestoj de la sindikatoj devigis la konsilantaron formi novan registaron kun Errol Alibux kiel ĉefministro. Sude kaj oriente de la lando ekaperis geriloj estrataj de Ronnie Brunswijk kaj apogataj de Nederlando.
La protestoj akriĝis en 1985 kaj oni permesis denove la politikajn partiojn, sed tio pliigis la popolan interkonsenton, ĉar la opoziciantaj politikestroj tiam postulias la restaŭron de la konstitucia ordo. En 1986 la gerilo avancis kaj alproksimiĝis al Paramaribo. La sindikataj kaj laboristaj organizoj kunvokis nacian strikon kaj novajn protestojn kiuj paralizis komplete la landon. En decembro la registaro rezignis proteste kaj en marto de 1987 oni aprobis novan konstitucion por aliri al demokratia transiro. La ĉefaj opoziciantaj partioj formis aliancon kies estro, Ramsewak Shankar, estis elektita unua demokrata prezidanto ekde la sendependigo en la balotoj de la 25-a de novembro de 1987.
Shankar iĝis ŝtatestro la 25-a de junio de 1988 sed devis kunhavi la povon kun Bouterse kiel militestro, kaj nomumante Henck Arron kiel ĉefministro. En 1989 oni deklaris amnestion por la gerilanaj grupoj, kio utilis por militista apogo. La 24-a de decembro de 1990 Bouterse kun alia grupo de militistoj prenis la povon kaj elpostenigis Shankar. Estis restaŭrita la Militista Registaro, kiu tuj redonis la povon al Johan Kraag, prezidanto de la parlamento.
La antaŭigita balotado de la 25-a de majo de 1991 donis klaran venkon al la estro de la NPS Ronald Venetiaan, tiam estro de alianco multetna. Lia registaro malpliigis la povon de la armeo en la politika vivo de la lando kaj en 1992 oni malfermis procezon de pacigo kun la gerilaj grupoj kiuj aliĝis al politikaj partioj. La balotado de 1996 donis venkon al Venetiaan, sed oni rekalkulis la voĉdonojn kaj oni donis tiam la venkon al boŭtersista Jules Wijdenbosch de la NDP.
Rimarkinde, la eks-diktatoro denove estris la landon ekde 2010, ĉi-foje kiel laŭleĝe elektita prezidento. Li forlasis la potencon en 2020 rezulte de la ĉi-jara ĝenerala elekto. Feliĉe, li ŝajne malvigliĝis dum la jaroj kaj perdis iom de sia militista instinkto.
Ekstera politiko
Surinamo apartenas al la AKP-ŝtatoj, internacia organizaĵo de momente 77 nacioj el la regionoj Afriko, Karibio kaj la Pacifika Oceano.
Ekonomio
La ekonomio de Surinamo estas tre dependa el aliaj landoj. Ties ĉefaj komercaj partneroj estas Nederlando, Usono kaj landoj de Karibio.
La planoj iniciatitaj en 2001 por reordigi la ekonomian sistemon, nome malfermi procezon de ŝtata liberaligo (almerkatigo) kaj plibonigi la produktivan strukturon, ege malsukcesis. Kelkaj usonoj kaj hispanoj faras novan petrolajn esploradon kaj ekspluatadon kiuj iome sukcesis. Same, la lando disponas el granvaj rezervejoj por minado el oro kaj baŭksito.
En 2004 oni anstataŭigis kiel monunuo el nederlanda guldeno al la Surinama dolaro. En 2005, Surinamo, kun aliaj landoj de la mondoregiono, subskribis energian traktadon kun Venezuelo nome Petrocaribe, pere de kiu la kondiĉoj por akiri petrolon kaj derivaĵojn estas pli konvenaj por Surinamo.
La 20-a de septembro de 2007, oni solvis fare de la internacia tribunalo, kiu markas landlimojn definitive, la iaman konflikton pri la mara landlimo kun Gujano, kaj restas ankoraŭ nesolvita la tera landlimo, kiu enhavas la teritorion de la Nova Rivero. Ekzistas granda neformala komerco en la lando.
Demografio
Laŭ la censo de 2012, Surinamo havas populacion de 541 638 loĝantoj, el kiuj preskaŭ duono koncentriĝas en la ĉefurbo Paramaribo, kiu enhavas 242 946 personojn. La loĝdenso estas malalta, nome de 3 hab/km², sed en la ĉefurbo altiĝas ĝis 1334 hab/km².
La populacio de Surinamo estas formita de multaj grupoj. El tiuj la plej granda estas la hindia, formita de enmigrintoj alvenintaj en la 19a jarcento el Barato, kaj kiu konstituas preskaŭ 27% el la populacio. La "cimaronoj" (descendaj el afrikaj sklavoj kiuj sukcesis fuĝi) reprezentas 21%, dum mulatoj, mikse el blankuloj kaj negroj, kaj la javanoj (descendaj el sklavoj devenaj el la eksa Nederlanda Hindio) estas 16 kaj 14% respektive. La resto estas formita de mestizojn, indianoj, ĉinoj kaj blankuloj.
Pro la granda nombro de etnaj grupoj en la lando, estas religio nek majoritata nek dominanta. Laŭ jŭsaj informoj, 48,4% de la populacio apartenas al la kristana religio, kaj ene de ili estas romkatolikoj kaj grupoj de protestantoj kiaj moravoj, evangeliistoj, metodistoj, luteranoj inter aliaj. Alia grava parto estas la hindusimo kun 22,3%, la Islamo kun 13,9%, dum la resta 15,4% estas komprenita de religioj de indiĝenoj, kaj kiuj deklaras la mankon de aparteno al iu ajn religio (10,7%).
La majoritato de la populacio loĝas en ĉefurba Paramaribo kaj ties ĉirkaŭaĵoj aŭ en la marborda zono. Estas grava surinama populacio kiu loĝas en Nederlando.
En 2015 Surinamo havis proksimume 580 000 loĝantojn, duono el ili loĝis en la ĉefurbo Paramaribo. Ĉar la teritorio estas pli ol 90%-e ĝangalo, la plejmulto de la loĝantoj koncentriĝas ĉe la marbordo. Krome, la surinama diasporo (el Surinamo al Nederlando) estas taksata je 350 000 homoj: la eks-imperio daŭre havas tre proksiman rilaton kun Surinamo.
Eduksistemo
Surinamo havas universitaton, nome Universitato Anton de Kom, fondita en 1966 kaj situanta en la ĉefurbo Paramaribo.
Sansistemo
La fekundindico estis de 2,6 naskoj por virino. Estis 45 kuracistoj por ĉiuj 100 000 loĝantoj komence de la 2000-aj jaroj. La infana mortindico estis de 30 por ĉiuj 1000 naskoj. La vivdaŭro de viroj el nasko estis de 66,4 jaroj, dum tiu de virinoj estis de 73 jaroj el nasko. Ĉefe pro alta inflacio la financa situacio en la sanserva sistemo ekde 2015 malboniĝis kaj kreas elmigradon pro la malbona salajrado. Malriĉuloj havas grandegajn problemojn por povi pagi sanservojn.
Lingvoj
Pro ĝia historio, en Surinamo estas parolataj pluraj lingvoj, inter aliaj la nederlanda kiu estas oficiala kaj ankaŭ kreolaj lingvoj kiel la srana. La srana estas bazita grandparte de angla gramatiko kaj nederlanda vortprovizo.
Ĉar la plej multaj surinamanoj estas plurlingvaj (ekzemple la nederlanda kaj la srana), ne estas facile klasifiki homojn en unu apartan lingvan familion. Laŭ la rezultoj de la oka ĝenerala popolnombrado kiu okazis en Surinamo en 2012, la nederlanda estas la plej parolata hejma lingvo en Surinamo. La nederlanda estas parolata kiel unua aŭ dua lingvo en pli ol 73% de domanaroj. La srana estas parolata en 44% de la domanaroj, plejparte kiel dua lingvo, la hinda en pli ol 21% kaj la java en 9% de la domanaroj. La dulingveco de surinamaj domanaroj estas rimarkinda: preskaŭ 80% parolas duan lingvon.
Laŭ nombro da parolantoj, la ĉefaj lingvoj en Surinamo estas sinsekve:
Kuirarto
BB met R, Bruine Bonen met Rijst, nome brunaj fazeoloj kun rizo estas surinama (kreola) manĝaĵo en kiu oni kuiras kok(in)on kune kun brunaj fazeoloj.
São João do Ivaí
São João do Ivaí estas municipo de la brazila subŝtato Paranao, kiu taksis 11.523 loĝantojn en 2010.
Čaška
Čaška (Чашка) estas loĝloko situanta en la Vardar Regiono de Norda Makedonio. Ĝi estas la administra centro de la Opština Čaška. En 2002 loĝis ĉi tie 1471 loĝantoj.
Loko, priskribo
La vilaĝo situas en la orienta parto de la Opština Čaška. Ĝi situas en valo sur la dekstra bordo de la rivero Topolka en alteco de ĉirkaŭ 250 - 300 m.
Čaška situas ĉirkaŭ 11 km sudokcidente de la urbo Veles sur la fervoja linio, kiu kondukas al la urbo Prilep.
La vilaĝon trapasas la regiona vojo R2344, kiu finiĝas en la montoj Jakupica, super la diga lago Lisiče.
Loĝantaro, ekonomio
Laŭ la censo de 2002 loĝis ĉi tie entute 1471 homoj. Ekzistis 1.425 makedonoj (96,9%), 44 serboj (3,0%) kaj 2 aliaj.
Čaška estas ĉefe agrikultura pro sia situo en la valo de la rivero Topolka. Ĝi kreskigas ĉefe tritikon, maizon, hordeon, tabakon, fabojn, brasikon, tomatojn kaj aliajn kultivaĵojn. Brutproduktado estas ete koncentrita ĉefe al bredado de ŝafoj kaj bovinoj.
Referenco
Statistikoj: http://www.stat.gov.mk/publikacii/knigaX.pdf
Kalvinana preĝejo (Komárno)
La Kalvinana preĝejo estas kirko, do kristanisma sakrala konstruaĵo, en Slovakio, en urbo Komárno.
Jolán Lőrinczy
LŐRINCZY Jolán, Á. Lőrinczy (loerinci) estis hungara instruistrino, fakverkisto naskita en Nagyvárad la 30-an de majo 1903 kaj mortinta en Sovata la 20-an de marto 1901. Ŝi estis la edzino de Árpád Árvay kaj la patrino de Zsolt Árvay
Kalvinana preĝejo (Komárno)
Historio
Ĝis permeso de Jozefo la 2-a en 1672 la kalvinanoj ne havis preĝejon en Komárno, kiu ĝis Traktato de Trianon estis hungara urbo Komárom. La kredantoj aĉetis parcelon en 1785 kaj en la sekvaj jaroj pretiĝis la preĝejo kun ligna turo. Tiutempe tiu preĝejo estis la dua plej granda kalvinana preĝejo de Hungara reĝlando kun 2500 sidlokoj. La orgeno konstruiĝis nur en 1806, la ŝtona turo en 1832. En 1837 la turo ricevis horloĝon. En 1849 dum sieĝo de Komárom la preĝejo grandparte detruiĝis. En 1925 tie okazis memorkunsido pri centjara naskiĝo de Mór Jókai.
Jolán Lőrinczy
Kariero
Lőrinczy Jolán finis porinstruistan lernejon en sia naskiĝurbo (1922). Ŝi publikigis manĝaĵreceptojn kaj ŝi ĝidis rubrikon pri Mastrumado en gazetoj.
Kalvinana preĝejo (Komárno)
Konstruaĵo
La unusola turo altiĝas ĉe la fronto super la enirejo. La fasado estas ornamriĉa. En la korto oni metis tomboŝtonojn el la 18-a kaj 19-a jarcentoj.
Kaua
Geografio
La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 2556 loĝantojn. El tiuj estis 1318 viroj kaj 1238 virinoj. La komunumo havas surfacon de 214,6 km². La meza alteco (de la ĉefurbo) estas 26 metroj super la marnivelo.
Klimato
En la komunumo jare falas averaĝe 82,9 mm/m2 de precipitaĵo. La averaĝa jara temperaturo estas 26,1 °C. Ĝenerale la klimato estas varma kaj duonhumeda. La pluva sezono ĝenerale komencas fine de majo kaj ĝi daŭras ĝis oktobro. Plej malvarmaj monatoj estas januaro kaj decembro kaj plej varmaj monatoj estas julio kaj aŭgusto.
Sociogeografio
En la jaro 2000 (laŭ INEGI) en la komunumo vivis 1374 personoj pli aĝaj ol 15 jaroj. El tiuj 1069 scipovis legi kaj skribi kaj 299 personoj estis analfabetoj. Do 21,76% de la personoj pli aĝaj ol 15 en la komunumo estis analfabetoj.
En la jaro 2000 en la komunumo vivis 2248 personoj, pli aĝaj ol 5 jaroj. El tiuj 1800 personoj sciis paroli indiĝenan lingvon. Tio signifas ke 80,1% de la loĝantaro en la koncerna jaro sciis paroli indiĝenan lingvon. La ĉefa indiĝena lingvo en Yucatán estas la jukatana majaa lingvo, ankaŭ nomita Majatano.
Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a., (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).
São João do Triunfo
São João do Triunfo estas municipo de la brazila subŝtato Paranao, kiu taksis 13.704 loĝantojn en 2010.
Afonso Pena
Afonso Augusto MOREIRA PENA (naskiĝis la en Santa Bárbara kaj mortis la, en Rio-de-Ĵanejrio) estis prezidanto de Brazilo de 1906 ĝis 1909. Li mortis dum sia regado.
Andrew Meikle
Andrew MEIKLE (5a de majo 1719 - 27a de novembro 1811) estis skota mekanika inĝeniero konsiderata inventinto de la draŝmaŝino, nome aparato uzata por forigi la eksterajn ŝel-tavolojn el la greno de tritiko. Li ankaŭ iome helpis Firbeck en la invento de la plugilo Rotherham. Tiu estis konsiderita kiel unu el la ŝlosilaj disvolvigoj de la Brita Agrikultura Revolucio en la fino de la 18a jarcento. La invento estis farita ĉirkaŭ 1786, kvankam kelkaj diras ke tio nur plibonigis pli fruan desegnon fare de skota farmisto nome Leckie.
Pli frua (ĉ. 1772), li inventis ankaŭ la ventomuelilon 'Spring sails'.
Dezső Bor
Dezső Bor [deĵO], laŭ hungarlingve kutima nomordo Bor Dezső estis hungara orkestrestro, dirigento, fervojisto, bibliotekisto, fotisto. Lia nobela antaŭnomo estis halmaji. Lia filo estis György Bor. Dezső Bor naskiĝis la en Budapeŝto, li mortis la  en Budapeŝto.
Biografio
Dezső Bor frekventis la kutimajn lernejojn, sed ekde la aĝo 8 ankaŭ lernis en nacia muziklernejo. Pro financaj malfacilaĵoj li apartenis al la armea orkestro inter 1905 kaj 1909, poste li estis fervojisto. En 1911 li establis la unuan hungaran laboristan orkestron en Újpest, kiun li dirigentis. Ekde 1913 li estis bibliotekisto en Ĉefurba Librejo, sed dum la 1-a mondmilito li denove estis armea orkestrano. En 1922 li establis plian orkestron el amatoraj muzikistoj, li dirigentis kaj ankaŭ koncertis. En 1935 li havis pli altan postenon en la biblioteko, iom poste li aranĝis fotejon de la librejo, tamen en 1949 li iĝis trudemerito. Li laboris plu en dokumentejo de esplorinstituto ĝis 1958.
Li estis kalvinana presbitero inter 1926–1966. Li ricevis kelkajn premiojn. Pro vidviĝo li edziĝis dufoje, ambaŭ edzinoj naskis po unu filojn.
Esperanto.cu
Esperanto.cu estas oficiala organo de Kuba Esperanto-Asocio. La bulteno ekaperis en 2013 por anstataŭi la malnovan Avanco. Ĝi estas esperantlingva trimonata eldonaĵo sendita al komitatanoj, estraranoj kaj aktivuloj de KEA. Ĝi haveblas papere kaj ciferece libere elŝutebla ĉe la retejo de KEA en PDF-formato. La bulteno informas pri la asocia vivo, aranĝoj, kursoj, trejnadoj kaj landa agado sed ankaŭ pri gravaj internaciaj esperantistaj okazintaĵoj.
Redaktoroj kaj teamo
2013/1-2015/1 Redaktis: Alberto Fernández-Calienes Barrios, Maritza Gutiérrez González kaj Javier Ramos Nistal. Enpaĝigis: Alberto F. Calienes kaj Y. Mayol.
2015/2 Redaktis: Maritza Gutiérrez, Alberto F. Calienes kaj Javier Ramos. Enpaĝigis: Yodanis Mayol kaj Alberto F. Calienes.
2015/4-2016/2 Redaktis: Maritza Gutiérrez. Enpaĝigis: Enrique Mayol.
2016/3-2017/2 Kunredaktis: Maritza Gutiérrez kaj Alberto F. Calienes. Enpaĝigis: Alberto F. Calienes.
2017/3 Ĉefredaktis kaj enpaĝigis: Alberto Fernández-Calienes Barrios. Kunlaboris: Javier Ramos Nistal, Maritza Gutiérrez González, Juan Ramón Rodríguez Gómez.
2018/1 Kunredaktis: Alberto Fernández-Calienes Barrios, Maritza Gutiérrez González kaj Juan Ramón Rodríguez Gómez. Enpaĝigis: Alberto Fernández-Calienes Barrios. Kunlaboris: Javier Ramos Nistal, Geomar Martínez Pérez kaj Yordán Fonseca Olivera.
2019 Redaktis: Norberto Díaz Guevara Kunlaboras: Javier Ramos
Júlia Albert
ALBERT Júlia estas rumanuja hungara aktorino naskita en Koloĵvaro, la 16-an de januaro 1951.
Giorocuta
Giorocuta [ĝorokuta] (hungare: Girókuta) estas vilaĝo en Rumanio sudoriente de Tășnad. Administre ĝi apartenas al la komunumo Supur.
Ittigen
Ittigen estas urbo en Kantono Berno, Svislando. Ĝis la 31-a de decembro 2009 ĝi apartenis al la distrikto Berno kaj ek de la 1-a de januaro 2010 ĝi estas parto de la nove fondita administra distrikto Berno-Mezlando. Ĝi havis 10688 loĝantojn je la 31-a de decembro 2007. Ĝia areo estas 4,20 km², kio donas loĝantardensecon de 2544,76 homoj po km². (Ne miksu kun Itingen en Kantono Bazelo Kampara!)
Giorocuta
Giorocuta havas haltejon ĉe la fervoja linio inter Carei kaj Zalău; ĝi situas ĉe la komunuma vojo DC36 inter Giorocuta kaj Supuru de Sus.
Ittigen
Geografio
Ittigen estas komunumo nordoriente de la federacia urbo Berno en ties aglomeraĵo. La urbeto situas ĉe la fino de la valo de la rivero Worble ĉe ties alfluejo al la Aro. La komunumo konsistas el la du iamaj vilaĝoj Worblaufen kaj Ittigen.
Giorocuta
Loĝantaro
En 1910 ĝi havis 744 loĝantojn (rumanoj, hungaroj); en 1992 845 (rumanoj, hungaroj).
Ittigen
Najbaraj komunumoj
La urbo Ittigen limas en nordo al Münchenbuchsee, en oriento al Bolligen, en sudo al Ostermundigen kaj Berno, kaj en okcidento al Zollikofen kaj Moosseedorf.
Ekonomio
Ittigen estas industria antaŭurbo de Berno. En la kvartalo Worblaufen la svisa telefongiganto Swisscom havas sian ĉefan sidejon.
Giorocuta
Historio
Ĝia unua mencio skriba estas el 1423. Ĝis 1919 kaj inter 1940 kaj 1944 Girókuta apartenis al Hungario (Szatmár).
Ittigen
Trafiko
Tra Ittigen unuflanke pasas diversaj linioj de la tramreto de mallarĝŝpura fervojkompanio Regionalverkehr Bern-Solothurn kaj aliflanke la linio de Svisaj Federaciaj Fervojoj de Berno al Zuriko, kiu disponas pri stacidomo en Worblaufen.
En la oriento de la urbo troviĝas la aŭtoŝosetriangulo de la naciaj aŭtoŝoseoj Al de Ĝenevo tra Berno al Zuriko kaj A6 de Thun al Bielo.
Historio
La unua dokumenta mencio de Ittigen datiĝas el la jaro 1318 kiel Yttingen.
Esperanto-movado
En Ittigen vivas Bruno Graf, dum 1960-1963 kaj 1997-2006 prezidanto de Svisa Esperanto-Societo.
Hildebrandshausen
Hildebrandshausen estas eksa komunumo en Germanio, kiu ekde la 1-a de decembro 2011 apartenas al tiam novkreita komunumo Südeichsfeld. La loĝloko troviĝas en la distrikto Unstrut-Hainich de la federacia lando Turingio. La 31-an de decembro 2003 la komunumo havis 430 loĝantojn.
Antal Végh
Antal VÉGH [vEg], hungare Végh Antal, Esperante Antonio Végh estis hungara verkisto.
Antal Végh naskiĝis la 14-an de oktobro 1933 en Jánkmajtis. Li mortis la 19-an de decembro 2000 en Budapeŝto.
Biografio
Antal Végh frekventis lernejon en Debrecen. Li komencis instrui en Újfehértó. Ekde 1962 li verkadis en Budapeŝto. Li interesiĝis pri vivkondiĉoj de vilaĝanoj en orienta Hungario, tamen, libro pri la hungara futbalo kaŭzis skandalon kaj samtempe konatecon. Li ricevis premion en 1981.
Bailleau-le-Pin (stacidomo)
Bailleau-le-Pin estas franca stacidomo sur linio -, situanta en  Bailleau-le-Pin, en departemento Eure-et-Loir, regiono Centro-Valo de Luaro.
Nevers
Nevers estas franca komunumo situa en la departemento Nièvre kaj en la regiono Burgonjo.
Bailleau-le-Pin (stacidomo)
Temas pri stacidomo de Société nationale des chemins de fer français (SNCF), priservata de trajnoj Centro-Valo de Luaro.
Ĝi situas ĉe kilometra punkto (PK) de linio Chartres - Bordeaux-St-Jean (500000).
Nevers
Geografio
Nevers situas ĉe la enfluejo de la rivero Nièvre en Luaron.
Industrio
Fajencejo fabrikas fajencon.
Klimato
La averaĝaj ĉiujaraj precipitaĵoj sumiĝas je 800 mm. La averaĝa ĉiujara sunumado estas 1764 horoj. La averaĝa ĉiujara temperaturo estas 10,5 °C.
Historio
Nevers estis la ĉefurbo de grafo.
Esperanta vivo
Okaze de la eŭropaj balotoj, Eŭropo - Demokratio - Esperanto ricevis 19 voĉdonojn (0,19% de voĉoj) en 2004, kaj 28 voĉdonojn (0,33% de voĉoj) en 2009.
Ĝemelurboj
Nevers estas ĝemelurbo kun la jenaj urboj:
Hildburghausen
Historio
Hildburghausen estas frankonia setlejo el la tempo de antaŭ 900 havante la unuan mencion en 1234 kiel Hilteburgehusin respektive Villa Hilperti. Ĝis tiam ĝi estis en posedo de la grafoj de Henneberg-Botenlauben; la dokumentsimila vendokontrakto regulis la kondiĉojn pri urbotransprenado fare de la Princepiskopujo Würzburg. Centre ĉebazarplace estis la unua ŝtona konstruaĵo pri kiu oni havas scion, la kamerego de nobelo. Ĝi en la topografio urba nomiĝas Steinhaus. Alia frua ejo estas la ekde 1296 dokumente aperinta Kristo-preĝejo. Pri urbodomo aludatas en mencio de urbolibro kaj urbaj konsilantaro en 1314. Regis enurbe en la malfrua 13-a jarcento la senjoroj de Wildberg (el Bad Königshofen im Grabfeld) kiuj enfeŭdigitis fare de la episkopo de Würzburg. Sed ilia graveco rilate al Hildburghausen ĉesis jam en 1304.
En 1316 okazis nova urbovendo, al la grafoj de Hennebergio. Graf Berthold la 7-a subtenis la setlejon per cedo de proksima arbaro. La urbanoj fermu la malfiniĝintan urbomuroringeon kaj modernigu la remparjon. Jam en 1324 la komunumo ricevis privilegiojn urbajn. Tiam konstruitis ankaŭ ĉirkaŭfortikaĵo. En 1325 Steinhaus venis en la manojn de la urba konsilantaro servonte kiel administradejo. La en 1331 menciitaj judoj komerce gravis; la plejmulto de la urbanoj laboris agrikulture, metie, komerce. Speciala produkto Hildburghausen-a estis la belaj tukoj.
Per heredo venis Hildburghausen en 1353 al la Burggrafujo de Nurenbergo. Samtempe ricevis margrafo Frederiko la 3-a (Meißen) la flegadon pri Koburgo. Tiu ĉi entrudiĝo de la dinastio Wettin en regionon estantan sub kontrolo de würzburganoj tamen ne havis militajn konsekvencojn. Unua fajrego, dum kiu brulkonsumiĝis ankaŭ Steinhaus (kiu servis kiel urbodomo kaj urboarĥivejo) detruis la urbokernon. Nur en 1395 senteblis reekfloro. Ankaŭ la ruino de Steinhaus rekonstruitis kun permeso de la landgrafo - kaj iĝu urbodomo kaj aĉethalo. En tiu ĉi skriba peto menciitas ankaŭ la gildoj de la tukfaristoj, bekisotj kaj buĉistoj. Indikoj pri la ekonomia evoluo estis impostlistoj; la unua registro estiĝis en 1412 enhavante la nomojn de ĉiuj urbanoj submetitaj je impostopagodevo.
Ĉe la unua separiĝo de la wettin-a ŝtato en 1485 Hildburghausen venis sub kontrolon de la Ernestidoj. Jam en 1524 la katolika meso. Kaj ĝis 1528 la plejmulto de la urbanoj iĝis protestantaj kaj fariĝis ankaŭ la unua eklezivizitado. En 1541 venis en la urbon nova lernejo. Ankaŭ la tombejo translokigitis en 1535 disde la centro al antaŭ la pordegoj kaj nomiĝis nun Neuer Gottesacker.
Inter 1532 kaj 1693 okazis en Hildburghausen ĉasado de sorĉistinoj. Sume 29 geviroj suspektitis kaj 11 virinoj brulitis. Unu virino kaj unu viro mortis enkarcere kaj unu virino dum torturo. En la kvartaloj Schleusegrund, Gerhardtsgereuth, Leimrieth, Pfersdorf kaj Wallrabs ok homoj konfrontiĝis al sorĉistaj procesoj.
En 1572 ekregis la ernestidaj dukoj de Saksio-Koburgo. La de militaj maltuŝita eturbo frapitis en 1572 de ciklono. Tiam la fundamento ekonomia de al urbanoj koncerne tekstilofarado kaj -plibonigo malaperis kaj stokoj lanaj ekmaluzeblis. Nur malmultaj domoj restis nedamaĝitaj. En 1575 mortis pro pesto 300 kaj en 1585 pli ol 160 uloj.
La hodiaŭa urbodomo starigitis inter 1594 kaj 1595 laŭ renesanca stilo ĉe la ĉefa bazarplaco. Sub la regado de la dukoj de Saksio-Koburgo la urbo denove ĝuis floradon.
Post pluraj posedulŝanĝoj ĝi estis inter 1648 kaj 1826 rezideja urbo de la Duklando Saksio-Hildburghausen. En 1826 ĝi estis dissolvita; la plej granda parto iris al Saksio-Meiningen, restaĵo al Saksio-Koburgo kaj Gotao (ĝis 1918).
Princino Therese von Sachsen-Hildburghausen iĝis bavara reĝino per sia edziniĝo al posta reĝo Ludoviko la 1-a, kaj nomdonanto por la kermesejo Theresienwiese en Munkeno.
Ekde la 19-a jarcento
La evoluo je lerneja urbo en la 19-a jarcento urboplane videblas per pluretaĝaj klinkrokonstruaĵoj kun grejsaj elementoj: Gymnasium Georgium domo I (1866/67), domo II (1896/97 kaj 1897/98), Technikum (1898). En 1849 estis fondinta komercan lernejon Eduard Gottlieb Amthor.
Urboetendiĝoj estis uesten kaj norduesten, speciale en kunteksto kun konstruo de la fervoja linio Werrabahn (1859) kaj orienten ekde la konstruo de la psikiatria kliniko kaj sudeosten sur la teritorio de la Malnova tombejo malsupre de Kristo-kirko (ekde 1891). Multas de tiam fortimpresaj burĝaj domoj kun eklektikismaj elementoj kaj pluraj etaĝoj. Ekde al 1950-aj jaroj faritis loĝdomblokoj en la oriento kaj la nordo: sed ankaŭ en la centro de la urbo intence neglektitaj ejoj malkonstruitis kaj anstataŭigitis per malbelaĵoj modernaj.
Pro la proksimeco de la landlimo inter GDR kaj la libera parto de Germanujo turismaj projektoj ne antaŭenpuŝitis. Ekde oktobro 1990 Hildburghausen estas parto de la renaskiĝinta (federacia) ŝtato Turingio.
Demografio
Nombro de loĝantoj (ekde 1960 laŭ la 31.12.): Fonto ekde 1992: Thüringer Landesamt für Statistik
Brazila striko de kamionistoj, 2018
La striko de aŭtonomaj kamionistoj, ankaŭ nomata la krizo de la dizeloleo, okazis tutparte en Brazilo ekde la 21-a de majo 2018. La protestantoj postulis malpliigon de la dizela prezo, nedevigon de certaj vojimpostoj kaj leĝan kaj taksan reformon pri kamiona veturado. La kosto de la petrolo pliiĝadas en Brazilo ekde 2017 kaj 45% de ĝi estas sekve de taksoj. La tutlanda paralizo de vojoj kaŭzis mankon de manĝo, kuraciloj kaj petrolo ĉie en Brazilo, kun longaj vicoj de aŭtoj por fueli.
Bukovany
Nomon Bukovany havas pluraj setlejoj:
Claviceps
Claviceps estas genro de fungoj de la familio Clavicipitaceae. Ili estas parazitoj de floroj de Poaceae, Juncaceae aŭ Cyperaceae.
Priskribo
Peritecioj estas en densa sfera stromo sur la ekstremo de tigo kiu naskiĝas de ampleksa skleroto. La ok askosporoj estas fadenoformaj. Askoj estas cilindroformaj maldikaj en giaj ekstremoj.
Specioj
Claviceps sorghi (en Sorghum), Claviceps sorghicola (en Sorghum), Claviceps africana (en Sorghum), Claviceps fusiformis (en Pennisetum kaj Cenchrus), Claviceps paspali (en Paspalum), Claviceps grohii (en Cyperaceae de Nordameriko), Claviceps nigricans (en Juncaeae kaj Cyperaceae de Nordameriko, Eŭropo aŭ Japanio), Claviceps cynodontis (en Cynodon dactylon), Claviceps zizaniae (en Ehrhartoideae), Claviceps gigantea (en Zea mays), Claviceps viridis (en Oplismenus), Claviceps purpurea ...
István Géza Polonyi
Kariero
István Géza Polonyi diplomitiĝis en Kluĵo (1968). Li estis kuracisto en Sângeorz-Băi (1968-72), direktoro, ĉefkuracisto de mikropolikliniko en Kluĵo, meritkuracisto (1985). Li publikigis en volumoj Trauma de coagulare la gravide. Kv. 1976; Corelaţia între hipertensiunea arterială şi grupele sanguine. Kv. 1978; Observaţii privind cardiografiile la gravide. Constanţa 1980; Cardiopatii congenitale şi cardiopatiile reumatismale la femeia gravidă. Mv. 1982).
Goldendikto
Goldendikto (originale: GoldenDict) estas libera vortara programo.
Ĝi subtenas jenajn formatojn de vortaroj:
Esperanta-rusa
De Jevgenij Bokarjov, Jurij Finkel, Igor Galiĉskij kaj Sergej Pokrovskij (Esperanto al rusa (30904 vortoj), rusa al Esperanto (31882 vortoj); ĝenerala, GPL licenso, retpaĝaro en rusa)
Cité des Sciences et de l'Industrie
La Cité des Sciences et de l'Industrie (Civito de Sciencoj kaj Industrio) estas la plej granda scienca muzeo en Eŭropo. Situanta en Parko de La Villette en la 19-a arondismento de Parizo, Francio, ĝi estas unu el la tri dekduoj da Kulturaj Centroj de Scienco, Teĥnologio kaj Industrio (CCSTI), promociantaj sciencon kaj sciencan kulturon.
Ĉirkaŭ kvin milionoj da homoj vizitas la Civiton ĉiujare. Allogaĵoj inkluzivas planetarion, submarŝipon (Argonaute), IMAX-teatron (La Géode) kaj specialajn areojn por infanoj kaj adoleskantoj.
(19074) 4236 T-3
(19074) 4236 T-3 estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la de la usona astronomo Tom Gehrels de la Observatorio de la Monto Palomar (Usono) kaj de la nederlandaj geedzoj geastronomoj Ingrid van Houten-Groeneveld kaj Cornelis Johannes van Houten, de la Observatorio de Leiden (Nederlando) en la kadro de la "Tria Enketo pri Trojanoj" (Third Trojan Survey).
Cité des Sciences et de l'Industrie
La Civito estas klasifita kiel "Établissement public à caractère industriel et commercial" (publika establaĵo kun industria aŭ komerca karaktero), specialiĝinta en la subteno de scienca kaj teĥnika kulturo. Kreita je la iniciato de Prezidanto Giscard d’Estaing, la celo de la Civito estas disvastigi sciencajn kaj teĥnikajn sciojn en la publiko, interalie por junuloj, kaj promocii publikan interesiĝon pri scienco, priserĉo kaj industrio.
La plej rimarkinda karakterizaĵo de la "bioklimata fasado" fronte al la parko estas "Les Serres" – tri forcejoj po 32 metrojn altaj, 32 metrojn longaj kaj 8 metrojn larĝaj. La fasadoj de "Les Serres" estis la unuaj strukturaj muroj el vitro konstruitaj sen framoj aŭ subtenaj kadroj.
Lukavica (distrikto Zvolen)
Lukavica (hungare Lukóca) estas vilaĝo kaj municipo en Slovakio.
Situo
Lukavica situas laŭ traira flankovojo. Zvolen troviĝas je 15 km.
Historio
La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1389 en formo "Lukauicha". En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Lukóca 165 homoj, (plejparte slovakoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Zólyom (reĝa departemento), al distrikto de Banská Bystrica, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 vivis en Lukavica 155 homoj, (ĉiuj slovakoj).
Dukto
Laŭ ĝenerala difino, dukto estas tubo aŭ kanalo, tra kiu io fluas. La gloso havas plurajn specifajn signifojn, inter aliaj:
UK 2006
La 91-a Universala Kongreso de Esperanto okazis en Florenco (Italio) inter la 29-a de julio kaj la 5-a de aŭgusto 2006, sub la patroneco de la itala prezidento.
Priskribo
La kongresa temo estis: Lingvoj kaj edukado al daŭrigebla evoluo.
Prezidanto kaj vic-prezidanto de la Loka Kongresa Komitato estis Aldo Grassini kaj Antonio De Salvo. Partoprenis 2209 homoj el 62 landoj.
La kongresa rezolucio referencis, laŭ la kongresa temo, al la aktuala jardeko pri edukado al daŭrigebla evoluo (2005–2014) kaj emfazis, ke la celoj de la esperanto-movado koncerne lingvan demokratecon kongruas kun la valoroj de transnacia edukado. Ĝi direktiĝis ne nur al la ekstera publiko, sed ankaŭ instigis la esperantistojn labori pri la temo kaj la estraron de UEA, ke ĝi atentu la temon ankaŭ en estontaj kongresoj.
La kongresa kuriero portis la nomon "Florenca Lilio".