cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ĉefkatedralo Ĉieliro de Maria (Kalocsa)
Historio
Katedralo konstruiĝis jam dum regado de Stefano la 1-a (Hungario) (en la 11-a jarcento). Ĝi estis romanika preĝejo omaĝe al Sankta Paŭlo supozeble kun 3 navoj. Laŭ la restaĵoj la longo estis 40, la larĝo 11 m-ojn. En la 13-a jarcento jam pli nova preĝejo konstruiĝis, kiel ĉefkatedralo. Ĝi estis 67 m-ojn longa kaj 28 m-ojn larĝa kaj detruiĝis pro la tatara invado en 1241. Post jarcento la ĉefkatedralo renoviĝis aŭ rekonstruiĝis, sed poste dum dominado de turkoj ĝi denove ruiniĝis. En la 18-a jarcento pli nova ĉefkatedralo konstruiĝis, plene pretiĝis en 1774. En 1795 pro fulmo incendio faris parte ruina la preĝejon. Ĝi plene renoviĝis, kiel impona ĉefkatedralo en 1912.
Ekde 1988 la trezorejo estas vizitebla. Sub la ĉefkatedralo kriptoj troviĝas kun tomboj de ĉefepiskopoj, krome István Katona (historiisto) estis entombigita en flanka altaro.
La kermeso okazas la 15-an de aŭgusto.
10026 Sophiexeon
10026 Sophiexeon estas malgranda malhela asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la ĉeĥa astronomo Antonín Mrkos elde la Observatorio Kleť, apud České Budějovice, tiam en Ĉeĥoslovakio (nun en Ĉeĥa Respubliko).
Nomo
Ĝi estis nomita en memoro de la brita muzikistino Sophie Xeon (1986–2021) konata kiel Sophie, tre influa skota kantaŭtorino kaj produktorino. Sophie estis konata kiel elektronikmuzika pionirino, kies futurisma stylo ŝanĝis la pejzaĝon de la pop-muziko. Ŝi mortis pro falo, provinte observi la Lunon.
Gârnic
Gerník (rumane:, germane: , hungare: ) estas la plej granda el ses ĉeĥaj vilaĝoj en la rumana Banato, kiel ununura el ili havas eĉ propran municipan oficon, sub kiu falas ankaŭ najbara rumana vilaĝo Padina Matei kaj pliaj domaroj.
La municipo troviĝas en la suda parto de la distrikto Caraș-Severin en la alteco 600 m.s.m. Kun la najbaraj ĉeĥaj vilaĝoj Sfânta Elena (14 km) kaj Ravensca (15 km) kunigas ĝin ruĝa markilo markita de Klubo de ĉeĥaj turistoj.
Historio
La municipo estiĝis en la jaro 1827 pro iniciato de Aŭstra monarkio, kiu volis en tiu ĉi maldense loĝigita regiono certigi ŝirmon de ĉi tiea armea limo. La lokaj loĝantoj vivtenas sin precipe per agrikulturo, lastatempe evoluas ankaŭ agroturismo. Longan tradicion ĉi tie havas ankaŭ produktado de estingita kalko en teraj fornoj.
Ĉirkaŭaĵo
Proksimume 4 kilometrojn oriente de la vilaĝo, en valo ĉe Petro, ni trovos sistemon de kvin devenaj akvomuelejoj. Plimulto el ili servas ĝis nun al sia celo. Kontraŭe al tipaj ĉeĥa muelejoj ili havas pli simplan konstruon kaj ne estas enloĝataj; kreas ilin sole malgranda ĉambro por muelado. La muelejo plimulte estadas kunproprumaĵo de kelke da gernikaj familioj. Super la vilaĝo estas ankaŭ mallonga kaverno nomita Truo de Filipo.
Gais AR
Pri la komunumo
Gais  estas komunumo en Kantono Apencelo Ekstera, Svislando. Ĝi havis 2885 loĝantojn je la 31-a de decembro 2008.
Geografio
Gais situas meze en triangulo, kies angulpunktoj estas la komunumoj Apencelo, Teufen kaj Altstätten. La plej alta punkto de la komunumo estas la monto Gäbris kun alteco de 1251 m s.m..
De Gais al Altstätten kondukas la montpasejo Stoss, kie okazis en la jaro 1405 la Batalo apud Stoss.
Najbaraj komunumoj
La komunumo Gais limas en nordo al Trogen, en oriento al Altstätten kaj Eichberg (ambaŭ en Kantono Sankt-Galo), en sudo al Rüte kaj Apencelo (ambaŭ en Kantono Apencelo Interna), kaj en okcidento al Schlatt-Haslen (Kantono Apencelo Interna) kaj Bühler.
Trafiko
La stacidomo de estas fervoja nodo de la Apencelaj Fervojoj. Ekzistas de Gais linioj al Teufen, Altstätten kaj Apencelo. De la komunumo eliras ankaŭ diversaj poŝtaŭtolinioj.
Historio
La unua dokumenta mencio de Gais datiĝas el la jaro 1272 kiel Geis.
En mezepoko sub la regado de la Princabatejo Sankt-Galo Gais formis apartavoktejon kun propra vilaĝextro kaj tribunalo. Jam en la 14-a jarcento ekzistis certa komunuma aŭtonomio. Sub la sigelo de Konrad Geppensteiner, la vilaĝestro de Gais (Amman ze Geiss), la Gaisanoj aliĝis en la jaro 1377 al la Ŝvaba Urbalianco kaj en la jaro 1401 al la Popolalianco de la Didomanoj (Volksbund der Gotteshausleute). La Batalo apud Stoss (la 17-an de junio 1405), signifa evento de la Apencelaj Militoj (1401 ĝis 1429), okazis sur la tereno de la komunumo Gais.
Nonano
Nonano aŭ C9H20 estas rektoĉena alkana hidrokarbonido kun naŭ karbonatomoj. Ĝi estas senkolora brulema likvaĵo okazanta ĉefe kiel komponado en la petrola distilado ordinare konata kiel keroseno, kiu ĝiavice estas uzata kiel varmigaĵo aŭ aviadbrulaĵo. Nonano estas miksebla kun etanolo, duetila etero, acetono, benzeno, kloroformo kaj hidrogena peroksido. Ĝi estas nesolvebla en akvo, tre stabila substanco kaj neakordigebla kun forte oksidigantaj agentoj.
Gánt
Gánt [gAnt] estas minovilaĝo en Hungario en regiono Meza Transdanubio, en departemento Fejér, en Distrikto Bicske.
Situo
Gánt situas laŭ flankovojo, en montaro Vértes, for de ĉefvojo, fervojo kaj rivero.
Historio
Post la turkoj germanoj kaj slovakoj alvenis. En 1777 katolika preĝejo konstruiĝis, post 1 jaron ankaŭ en la tiam memstara Vérteskozma. En 1873 kapelo konstruiĝis en la tiam memstara Kőhányás. En 1926 surfaca baŭksita minejo ekfunkciis. En 1928 aliĝas memstaraj setlejoj Kőhányás kaj Vérteskozma. En [1950] industria fervojo konstruiĝis inter Bodajk kaj Gánt. En 1976 muzeo pri baŭksito ekfunkciis.
Zono (vestaĵo)
Zono estas bendo aŭ rimeno kiun oni portas ĉirkaŭ la talio por malhelpi gliton de la vestaĵoj aŭ kiel ornamaĵo.
En multaj kulturoj, zono estis simbolo de virgeco, laŭ la greka mitologio la zono de la diino Afrodito donis al ŝi graciecon.
Historio
Dum la dua duono de la 16-a jarcento oni plej ofte portis la tiel ekipitan zonon plejofte sub la plej supra vestaĵo. En la 17-a kaj 18-a jarcento ĝi perdis gravecon, ĉar ne plu necesis teni la vestaĵojn. Anstataue modiĝis skarpoj kaj por viroj kaj por virinoj. Ĉirkaŭ 1835 zonoj tute elmodiĝis por virinoj kaj remodiĝis nur ĉirkaŭ 1900. Ĉirkaŭ la jaro 1890 la zono anstataŭigis ŝelkojn por viraj pantalonoj en Usono.
Dum la 20-a jarcento la zono anstataŭ por reteni pantalonon, ricevis aliajn utilecojn, ekzemple por enmeti aŭ pendigi ilojn, kiel botelo por esploristoj, revolvero por policanoj, kugloj aŭ kartoĉoj (kartoĉzono) por militistoj, ktp.
Metropola areo de la Golfeto de Kadizo-Ĥerezo
La Metropola areo de la Golfeto de Kadizo-Ĥerezo difiniĝas laŭ la Plan de Ordenación del Territorio de Andalucía (Teritoriordiga plano), Dekreto 206/2006, de 28a de novembro de 2006, kiel la urba aglomeraĵo ducentra formata de Kadizo, Chiclana de la Frontera, Jerez de la Frontera, Puerto Real, El Puerto de Santa María kaj San Fernando.
Populacio
Ĝi havas populacion de 632.249 loĝantoj (Instituto Nacional de Estadística de España 2008), kaj estas la tria metropola areo de Andaluzio, post tiuj de Sevilo kaj de Malago, kaj la dekdua de Hispanio.
Hunya
Hunya (hunja) estas vilaĝo kaj komunumo en Hungario, en departemento Békés, en subregiono de Szarvas.
Situo
Hunya situas sur ebenaĵo, fine de sakovojo. Mezőberény estas proksime. Szarvas troviĝas je 22 km-oj.
Historio
La loko estis loĝata jam dum la bronzepoko. La turkoj faris senhoma la vilaĝon en la 16-a jarcento. Poste la kampoj apartenis al Endrőd, kie estis kelke da farmoj. En 1946 la vilaĝo refondiĝis havanta la nomon Endrődszentlászló (=Endrőd-Sankta Ladislao. Post unu jaro ĝi ricevis novan nomon, pri helpema familio Hunya. La loĝantaro okupiĝas pri terkultivo kaj bestbredado. Vilaĝservoj estas aŭtonomio de slovakoj, poŝto.
Vidindaĵoj
En 2000 romkatolika preĝejo konstruiĝis. La turo estas 22 m-ojn alta. Apud la vilaĝo fiŝkaptista lago troviĝas.
Naturzono
Por geografiaj kriterioj oni povas dividi la naturon (kaj eĉ la konsideron de la planedo Tero) laŭ zonoj kiuj dependas ĉu de la diversaj kondiĉoj je kiuj disvolviĝas la vivo en ili, tio estas naturzonoj aŭ pli precize depende de la klimato, tio estas la klimatzonoj, kiu tre ofte estas limigitaj al la tri grandaj zonoj markitaj de la ĉefaj konvenciaj dividiloj en la globo, tio estas la Ekvatoro, la Tropikoj kaj la Polusoj, tio estas la jenaj klimatzonoj:
Krome estus naturzonoj (inter aliaj konsidereblaj) ankaŭ la jenaj:
Eblas ankaŭ konsideri kiel naturzono tiuj zonoj aŭ regionoj kie ekzistas speciala kondiĉaro kiu permesu la vivon de naturo (ĉu faŭno aŭ flaŭro) en favora ekzistado. Ofte tiuj estas konsideritaj kaj markitaj laŭleĝe per speciala statuso de Natura parko, Nacia parko, Rezervejo, ktp.
Yoshiro Nakamura
Yoshiro Nakamura (中村 祥朗, n. ) estas japana futbalisto.
San Pedro (Coahuila)
San Pedro estas unu el la 38 komunumoj de la meksika subŝtato Coahuila, kiu situas en norda Meksiko kun limo al Usono. La ĉefurbo de la komunumo same nomiĝas San Pedro. La kodnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 05033.
Geografio
La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 93677 loĝantojn. El tiuj estis 46634 viroj kaj 47043 virinoj. La komunumo havas surfacon de 9942,4 km². La meza alteco (de la ĉefurbo) estas 1090 metroj super la marnivelo.
Sociogeografio
En la jaro 1995 en la komunumo vivis 80823 personoj, pli aĝaj ol 5 jaroj. El tiuj 18 personoj sciis paroli indiĝenan lingvon. Tio signifas ke 0,022 % de la loĝantaro en la koncerna jaro sciis paroli indiĝenan lingvon.
El la loĝantoj (pli aĝaj ol 5 jaroj en la jaro 1995), 78578 personoj apartenis al la katolika religio kaj 4735 personoj al la protestantisma religio. 700 personoj apartenis al aliaj religioj kaj 3255 personoj statistike apartenis al neniu religio.
MUL
La vorto havas plurajn signifojn:
Sándor Galamb
Sándor Galamb [ŝAndor], laŭ hungarlingve kutima nomordo Galamb Sándor estis hungara literaturhistoriisto, profesoro, instruisto, dramaturgo, kritikisto, reĝisoro, dramisto, teatrestro, membro korespondanta de Hungara Scienca Akademio (1949). Sándor Galamb naskiĝis la  1886 en Gyöngyös. Li mortis la 1972 en Budapeŝto.
Biografio
Sándor Galamb komencis sian karieron kiel instruisto en mezlernejo. Inter 1918-1929 li instruis aktorojn en aktora lernejo, poste li gvidis ĉeflernejon en Szeged. Li estis dramaturgo kaj reĝisoro en 1933 en Nacia Teatro (Budapeŝto), poste li denove instruis aktorojn jam en ĉeflernejo en Budapeŝto. Post la 2-a mondmilito li gvidis malgrandan teatron. Liaj kritikoj kaj aliaj artikoloj aperis en tiutempe gravaj gazetoj.
Stoiana
Stoiana [stojana] (hungare Esztény) estas vilaĝo en Rumanio norde de Cluj-Napoca. Administre ĝi apartenas al Corneşti (Cluj).
Loĝantaro
En 1910 ĝi nombris 515 loĝantojn (rumanoj, hungaroj), en 1992 180 (rumanoj, 29% hungaroj).
Historio
Ĝia unua skriba mencio estis en 1305. Ĝis 1919 kaj inter 1919 kaj 1944 ĝi apartenis al Hungario (Szolnok-Doboka).
Estingita kometo
Estingita kometo estas kometo, kiu disperdis plejparton el siaj vaporiĝemaj (aŭ pli ĝuste sublimiĝemaj) materialoj (kiel akva glacio, karbona monooksido kaj dioksido, metano, amoniako, ktp) kiuj formis la hararon kaj la voston. Kiam tiaj vaporiĝemaj materialoj estas foriĝintaj, restas la kometa kerno da ŝtono aŭ gruzo, kiu similas asteroido.
Kometoj povas esti en fazo de transiro antaŭ la estingo. Kometo povas esti "dormanta" prefere ol estingita, se ties vaporiĝemaj komponantoj estas kaŝitaj sub ne-aktiva surfaca tavolo.
Oni opinias, ke ĉirkaŭ 6 % el la apud-teraj asteroidoj estas kernoj de estingitaj kometoj.
Ecoj de la estingitaj kometoj
La estingitaj kometoj, estas tiuj, kiuj perdis siajn vaporiĝemajn materialojn, lasante nur malhelan kernon.
Kétsoprony
Kétsoprony (kEtŝopronj) estas vilaĝo en Hungario, en departemento Békés, en subregiono de Békéscsaba. Két signifas ambaŭ (longe estis 2 vilaĝoj), la cetera estas slava vorto signifanta gregeja dometo.
Estingita kometo
Ecoj de la estingitaj kometoj
Aliaj rilataj tipoj de kometo estas en fazo de transiro antaŭ la estingo, kiel tiuj ekzamenitaj de la Transition Comets—UV Search for OH Emissions in Asteroids per la kosmoteleskopo Hubble. Kometoj kiel C/2001 OG108 (LONEOS) eble reprezentas la transiron inter kometoj de tipo de la familio de la Haleja kometo, aŭ long-perioda kometoj, kaj estingitaj kometoj. Damokloidaj asteroidoj estis studitaj kiel eblaj estingitaj kometoj pro la simileco de ties orbitaj parametroj kun tiuj de Halejaj familiaj kometoj.
Kétsoprony
Bazaj informoj
46.72083°N, 20.88694°W
Estingita kometo
Ecoj de la estingitaj kometoj
"Dormantaj kometoj" estas tiuj, ĉe kiuj la vaporiĝemaj materialoj estas enfermitaj sub ne-aktiva surfaco, ekzemple 14827 Hipno povas esti nukleo de kometo, kovrita de tavolo dika de kelkaj centimetroj, kiu malhelpas la sublimadon.
Kétsoprony
Situo
Kétsoprony situas sur ebenaĵo, fine de sakovojo.
Estingita kometo
Ecoj de la estingitaj kometoj
La termino "dormanta kometo" estas ankaŭ uzita por priskribi kometon, kiu iĝas aktiva sed ne aktive ellasas gasojn. Ekzemple, 60558 Ekeklo montris kometan hararon, kaj nun havas ankaŭ la kometan nomon "174P / Ekeklo". Post paso ĉe perihelio en komeco de 2008, la centaŭro 52872 Okiroo iĝis signife pli hela.
Estingitaj kometoj
Suspektitaj aŭ teoriaj estingitaj kometoj inkludas:
3552 Don Kiĥoto estis ankaŭ rigardita kiel estingita kometo, ĝis kiam oni malkovris ĝian kometan aktivecon en 2013.
Chodouny
Chodouny (Ĥodouni) estas vilaĝo en Ĉeĥio, en regiono Ústí nad Labem, en distrikto Litoměřice, troviĝanta 5 km norde de Roudnice nad Labem. En la vilaĝo loĝas.
La vilaĝo konsistas el 2 partoj: Chodouny kaj Lounky.
25-a de aprilo
La 25-a de aprilo estas la 115-a tago de la jaro (la 116-a en superjaroj) laŭ la gregoria kalendaro. 250 tagoj restas.
Chodouny
Historio
Unua skriba mencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1226.
Chodovlice
Chodovlice (Ĥodovlice) estas vilaĝo en Ĉeĥio en distrikto Litoměřice, regiono Ústí nad Labem, troviĝanta proksimume 1 km sude de urbeto Třebenice. En la vilaĝo loĝas.
Historio
Unua skriba mencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1227.
25-a de aprilo
Je la 25-a de aprilo okazis, interalie:
Chipilak
Chipilak estas arta lingvo kreita de anonimulo sen konataj celoj. La fonetiko estas tre influita de la angla kaj la gramatiko estis iom nebone klarigita.
Specimenoj:
Eksteraj ligiloj
https://web.archive.org/web/20090807040331/http://www.geocities.com/chipilak/index.html
Chotěšov
Nomon Chotěšov havas pluraj municipoj:
… aŭ partoj de municipoj:
Formiila klorido
Formiila klorido aŭ CHClO estas kemia kombinaĵo, apartenanta al la funkcia grupo de la halogenidoj de la formiata acido kaj kloro. Formiila klorido estas senkolora, toksa, malstabila gaso kun penetranta odoro, uzata kiel kemia reakciaĵo kaj en la fabrikado de kosmetikaĵoj kaj farmaciaĵoj. Kutime ĝi estiĝas per kondensiĝa reakcio aŭ per esterigo de Fischer-Speyer kun sulfata acido kiel katalizilo. Formiila klorido estas malmulte solvebla en akvo, sed tute solvebla en alkoholo, duetila etero, kloroformo kaj plejmulto el la organikaj solvantoj. Formiila klorido reakcias kun fortaj oksidigagentoj kaj fortaj bazoj kaj posedas antifungajn kaj antibakteriajn proprecojn.
Superjaro komenciĝanta marde
Superjaro komenciĝanta marde.
Ĉi tiaj jaroj estas (laŭ gregoria kalendaro):
1608 1636 1664 1692 1704 1732 1760 1788 1828 1856 1884 1924 1952 1980 2008 2036 2064 2092 2104 2132 2160 2188
La sekvanta jaro komenciĝas ĵaŭde.
Kalendaro de la jaro kun semajnoj komenciĝantaj je lundo Kalendaro de la jaro kun semajnoj komenciĝantaj je dimanĉo
Chotiměř (apartigilo)
Chotiměř estas nomo de jenaj vilaĝoj en Ĉeĥio:
Oratino
Oratino estas komunumo de Italio.
Persenkivka (stacidomo)
Persenkivka (Персенківка) estas fervoja stacio en Lvivo (Lviva provinco), la sepa plej granda urbo en Ukrainio.
Japana kuirarto
Japana kuirarto estas kuirarto, uzanta materialon kutiman en Japanio, kaj kreskinta speciale en japana medio. En la japana, tia kuiraĵo estas ofte nomata wasyoku (ŭaŝoku), kaj estas registrita kiel nemateria kultura heredaĵo de UNESKO en decembro 2013.
La bazaj kuirmaterialoj estas rizo, legomo kaj fiŝo, kaj aparte konataj ankaŭ eksterlande estas suŝio, saŝimo, tempuro kaj fagopiraĵo (nomata soba).
En iuj fojoj, okcidentstilaj kuiraĵoj kiel omleto, rizaĵo kun kareo, kiuj estas jam kutimiĝintaj en Japanio kun specife japanaj karakterizaĵoj, estas traktataj kiel japanaj kuirartaĵoj ekster Japanio. La samo validas al rameno, ĉindevena nudelo, aŭ speciala kuirmaniero de spageto ktp.
Óscar Romero
Sankta Óscar Arnulfo Romero y Galdámez (naskiĝis en Ciudad Barrios, la 15-an de aŭgusto 1917, mortis (murdita) en San-Salvadoro, la 24-an de marto 1980), konata kiel monsinjoro Romero, estis katolika pastro salvadora kaj la kvara metropola Ĉefepiskopo de San-Salvadoro (1977-1980), fama pro sia predikado en defendo de la homaj rajtoj kaj ĉar oni murdis lin dum li celebris la meson.
Kiel ĉefepiskopo, li denuncis en siaj dimanĉaj predikoj la multnombrajn violadojn de homaj rajtoj kaj manifestis publike sian solidarecon al la viktimoj de la politika perfortado de sia lando. Lia murdo provokis la internacian protestadon por la respekto al homaj rajtoj en Salvadoro. En la Katolika Eklezio oni konsideris lin kiel episkopon, kiu defendis la «preferan opcion al malriĉuloj». En unu de siaj predikoj, monsinjoro Romero asertis: «La misio de la Eklezio estas identigi sin al malriĉuloj, tiumaniere la Eklezio trovas sian saviĝon» (la 11-an de novembro 1977).
La 24-an de marto 1990 okazis la komenco de la kaŭzo de sanktproklamo de monsinjoro Romero. En 1994 oni prezentis formale la peton por lia sanktproklamo al lia posteulo Mons-ro Arturo Rivera y Damas. Ekde tiu procezo, monsinjoro Romero ricevis la titolon de Servanto de Dio. La 3-an de februaro 2015 li estis agnoskita de la Katolika Eklezio kiel martiro «pro malamo al la kredo», post la Papo Francisko aprobis la koncernan dekreton de martireco publikigita de la Kongregacio por la Kaŭzoj de Sanktuloj. En Latina Ameriko kelkaj alnomas lin kiel sanktan Romeron de Ameriko. Ekstere de la Katolika Eklezio, li estas honorita de aliaj branĉoj de la Kristanismo, inkluzive de Anglikana Komunumo, kiu aldonis lin al sia listo de sanktuloj. Li estas unu el la dek martiroj de la 20-a jarcento reprezentataj en la statuoj de la abatejo de Westminster, en Londono, kaj estis sugestita al Paca Nobel-Premio en 1979, laŭ propono de la Brita Parlamento. La 23-an de majo 2015 li estis beatproklamita en la Monumento al la Dia Savanto de la Mondo (Placo Savanto de la Mondo) proksime de la 10:30h. Laŭ kalkuloj de katolikaj komunikmedioj, la kvanto de partoprenantoj en la celebrado estis ĉirkaŭ 300 mil homoj el 57 landoj, dum aliaj internaciaj komunikmedioj kalkulis la ĉeeston de minimume 250 mil homoj. Temas pri la unua salvadorano altigita al ŝtupo de sanktuleco, kaj pri la unua ĉefepiskopo-martiro de Ameriko. La li estis proklamita sanktulo de papo Francisko.
Infanaĝo kaj junaĝo
Li naskiĝis en la 15-a de aŭgusto 1917 en Ciudad Barrios, en la Departamento de San Miguel (Salvadoro). Li estis la dua inter 8 gefratoj, gefiloj de la paro formita de la telegrafisto kaj laboristo de poŝtejo s-ro Santos Romero kaj s-ino Guadalupe Galdámez. Li estis baptita la 11-an de majo 1919, en la paroĥo de sia naskiĝurbo. Ekde la infanaĝo lia sano estis tre fragila. En la publika bazlernejo kie li studis, li elstariĝis en humanaj fakoj pli multe ol en matematiko.
De sia infanaĝo li praktikis la noktan preĝadon kaj la veneradon al la Senmakula Koro de Maria.
Sacerdoto kaj episkopo
En 1930, 13-jaraĝa, li eniris la bazan seminarion de la salvadora urbo San Miguel, tiam regata de misiistaj pastroj klaretanoj. Poste, en 1937, li eniris la Seminarion de Sankta Jozefo de la Monto de San-Salvadoro. En tiu sama jaro, li vojaĝis al Romo, kie li daŭrigis sian studadon pri teologio en la Pontifika Gregoriana Universitato. Li loĝis en la lernejo Pio Latinamerika (domo kiu akceptas studentojn el Latina Ameriko), ĝis esti ordinita sacerdoto la 4-an de aprilo 1942 je la aĝo de 24 jaroj. En Romo, li estis instruato de monsinjoro Giovanni Batista Montini, estonta Papo Paŭlo la 6-a.
Poste oni nomumis lin sekretario de la Episkopa Konferenco de Salvadoro en 1968. La 21-a de aprilo 1970, la Papo Paŭlo la 6-a nomumis lin Helpepiskopo de San-Salvadoro, kaj li ricevis la episkopan konsekron la 21-an de junio 1970 de la manoj de la apostola nuncio Girolamo Prigrione. En la 15-a de oktobro 1974, li estis nomumita episkopo de la diocezo de Santiago de María en la Departamento de Usulután. Li estis en tiu ĉi sidejo dum du jaroj.
1977
En la 3-a de februaro 1977, li estis nomumita de la Papo Paŭlo la 6-a kiel Ĉefepiskopo de San-Salvadoro, por anstataŭigi monsinjoron Luis Chávez y González.
Multaj sacerdotoj kaj laikoj de la Ĉefdiocezo ne bone komprenis lian nomumon, ĉar ili preferis, ke la posteno estu donita al Mons-ro Arturo Rivera y Damas, helpepiskopo de Mons-ro Chávez. Kelkaj konsideris monsinjoron Romero kiel la kandidaton de la konservemaj sektoroj kiuj deziris bremsi la sektorojn de la ĉefdioceza Eklezio kiuj defendis la “preferan opcion al malriĉuloj” (konataj kiel la medeĝinista pastraro).
En la 10-a de februaro 1977, en intervjuo farita de la ĵurnalo La Prensa Gráfica, la nomumita ĉefepiskopo asertis:
La registaro ne devas konsideri la sacerdoton kiu parolas favore al la socia justeco kiel politikiston aŭ ribeligeman ulon, dum tiu sacerdoto plenumas sian mision en la politiko de komuna bono.
En la 20-a de februaro, dum la ĉefdiocezo pretigis sin al la enposteniĝo de la nova ĉefepiskopo, la lando estis en tempo de balotadoj por elekti prezidenton. Post la tempo de politikaj paroladoj, en la 26-a de februaro la Centra Konsilio de Balotadoj deklaris la venkon de la generalo Carlos Humberto Romero, kandidato de la Partio de Nacia Koncilado, (reganta la landon ekde 1962). La opoziciaj fortoj denuncis balotan fraŭdon de granda skalo kaj alvokis popolan amasiĝon en la Plaza Libertad de San-Salvadoro. En la 28-a de februaro, la registaraj fortoj de sekureco dispelis perforte tiun popolan amasiĝon, kaj la rezulto estis dekoj da mortintoj kaj malaperintoj.
Dum la semajno antaŭa al la enposteniĝo de Mons-ro Romero kiel ĉefepiskopo, la registaro de prezidento Arturo Armando Molina arestis kaj forigis de la salvadora teritorio la sacerdotojn Bernard Survill (usonano) kaj Willibrord Denaux (belgo), anoj de la ĉefdioceza pastraro. Tri semajnoj antaŭe, fine de januaro, estis arestita kaj forigita de Salvadoro la kolombia sacerdoto Mario Bernal.
En la 5-a de marto, dum speciala asembleo de episkopoj, oni elektis monsinjoron Romero kiel vicprezidanton de la Episkopa Konferenco de Salvadoro kaj oni pretigis komunikon por denunci la persekutadon de la Eklezio en la lando.
En la 12-a de marto 1977, la pastro Rutilio Grande, jezuito, grava amiko de Mons-ro Romero, estis murdita en la urbo Aguilares kune kun du kamparanoj. Pastro Rutilio Grande estis dum 4 jaroj la estro de la paroĥo de Aguilares, kie li promociis la kreadon de bazaj ekleziaj komunumoj kaj la organizadon de kamparanoj de tiu regiono. La prezidento de la Republiko mem informis al Mons-ro Romero pri la morto de Rutilio Grande kaj promesis esploradi la faktojn. La ĉefepiskopo reagis kontraŭ tiu murdo alvokante unikan meson por montri la unuecon de sia pastraro. Tiu ĉi meso okazis en la 20-a de marto en la placo Barrios de San-Salvadoro, malgraŭ la opozicio de apostola nuncio kaj de aliaj episkopoj.
1978-1979
En tiuj jaroj, monsinjoro Romero ŝanĝis sian predikadon kaj komencis defendi la rajtojn de la neprotektatoj. Li denuncis en siaj homilioj la atakojn al la rajtoj de la kamparanoj, de la laboristoj, de siaj sacerdotoj kaj de ĉiuj homoj kiuj iris al li en la kunteksto de perfortado kaj milita premado tiam okazanta en la lando. En siaj homilioj post la murdo de pastro Rutilio Grande, li prenis sentime la tekstojn de la Konferenco de Medeĝino kaj petis pli grandan justecon en la socio. Dum la sekvaj tri jaroj, liaj homilioj, elsenditaj de la dioceza radio YSAX, denuncis la perfortadon fare kaj de la milita registaro kaj de la maldekstraj armitaj gerilanoj. Li speciale montris perfortaĵojn, kiel la murdojn faritaj de murdgrupoj kaj la altruditan malaperigon de homoj fare de policaj sekurecaj grupoj. En aŭgusto 1978, li publikigis paŝtistan leteron, en kiu li reasertis la rajton de la popolo al organiziĝo kaj al paca postulo pri ĝiaj rajtoj.
Morto
En oktobro 1979, monsinjoro Romero ricevis kun ia espero la promesojn de la nova administrado de la Revolucia Registara Grupo, sed post kelkaj semajnoj li denove denuncis la novajn fiagojn de subpremado faritaj de la policaj sekurecaj grupoj. En la 2-a de februaro 1980, la Katolika Universitato de Lovaino koncedis al Romero la titolon de Doctor honoris causa agnoskante lian lukton favore al la homaj rajtoj. Okaze de la akcepto de tiu honora titolo, monsinjoro Romero eldiris paroladon, kiun oni konsideras kiel lian profetan testamenton:
En la Palm-Dimanĉo de 1980, unu tago antaŭ ol sia morto, Romero faris en la katedralo energian alvokon al la salvadora armeo, en la homilio titolita La Eklezio, servo de liberiĝo persona, komunuma, transcenda,, kiun oni poste konis kiel Fajra Homilio:
En la 24-a de marto 1980, lundo, monsinjoro Romero estis murdita dum li celebris meson en la kapelo de la hospitalo de la Dia Providenco en la kvartalo Miramonte de San-Salvadoro. Pafo subite farita de kaŝpafisto trafis lian koron, post li eldiris sian homilion, iomete antaŭ ol la Sankta Eŭkaristio. Li tiam estis 62-jaraĝa.
La mortaj restaĵoj de Beata Mons-ro Romero restas en la kripto de la Metropola Katedralo de San-Salvadoro, sub la plej granda altaro de la templo kaj en maŭzoleo, sur kiu estas lia nomo. La funebra monumento estas strukturo el bronzo, kiu reprezentas la korpon de Romero ĉirkaŭita de kvar anĝeloj, kij simbolas la kvar evangeliojn. Ĝi estis donacita de la Komunumo Sankta Egidio, kies eklezia konsilanto estas monsinjoro Vincenzo Paglia, oficiala postulanto de la beatproklama kaŭzo, kaj estis prilaborita de la itala artisto Paolo Borghi. La kripton jam vizitis gravaj homoj, inter kiuj la Papo Johano Paŭlo la 2-a, Barack Obama kaj Ban Ki-moon.
Postaj esploradoj
En 1993, la Komisio de la Vero por Salvadoro, kreita de la Pacakordo de Ĉapultepeko por esplori la plej gravajn krimojn de la Intercivitana Milito de Salvadoro, konkludis, ke la murdo de monsinjoro Romero estis farita de kaŝpafisto. En 2004, tribunalo de Usono deklaris civile respondeca de la krimo la kapitanon Saravia.
En la 6-a de novembro 2009, la salvadora registaro prezidita de Mauricio Funes decidis esplori la murdon de Romero por akcepti ordonon de la Interamerika Komisio de Homaj Rajtoj de la jaro 2000.
Argentina kunlaborado
Okaze de la beatproklamado, la ĵurnalisto Horacio Verbitsky rivelis dokumentojn de la Kancelario kaj de la Episkopa Konferenco de sia lando, kiuj montras "supozeblan" kunlaboradon antaŭ ol la krimo. . En tiuj dokumentoj, estas priskribitaj indikoj faritaj pri Romero de parto de ultrakonservema sektoro de la Argentina Episkopado kaj estas enmetita en la fokuson de la afero la Kardinalo Antonio Quarracino, kiu renkontis Mons-ron Romeron en 1979, kiam, en etoso de akuzoj kontraŭ Mons-ro Romero, la Kardinalo estis nomumita por fari "apostolan viziton" al Salvadoro kaj esplori la agadojn de la ĉefepiskopo kaj raporti siajn konkludojn al Romo. Quarracino intervjuis plurajn laboristojn de la loka Eklezio kaj reviziis la dokumentojn prezentitaj de monsinjoro Romero, en tono de respekto kaj eĉ de pardonpeto, asertante, ke lia ĉeesto okazis danke al aliaj homoj: li estis tie "ĉar oni ordonis min". Laŭ la aserto de monsinjoro Jesús Delgado, unu el la plej proksimaj kunlaborantoj kaj vikario de Mons-ro Romero, Quarracino deklaris, ke li "neniam trovis episkopon tiel sanktan kiel Romeron".
Malgraŭ la rekomendo de nomumo de apostola administranto "plensideja" por kunordigi la politikajn aferojn de la ĉefdiocezo pro la internaj dividoj de la loka Eklezio, Quarracino egale rekomendis, ke Mons-ro Romero restu en la posteno de Ĉefepiskopo de San-Salvadoro kun aŭtoritato en spiritaj aferoj. Aliflanke, la Kardinalo Stanislaw Dziwisz, kiu laboris kiel persona sekretario de Papo Joahno Paŭlo la 2-a, antaŭ nelonge diris, ke, post la intervjuo kun Mons-ro Romero, la Papo "estis tiel konvinkita de la argumentoj de Romero, ke li ĉiam defendis Romeron ene de la Kurio".
Procezo de sanktproklamo
En la 24-a de marto 1990 komenciĝis la kaŭzo de sanktproklamo de Mons-ro Romero kaj oni nomumis la pastron Rafael Urrutia kiel postulanton de la kaŭzo. En la 12-a de majo 1994, dum la dioceza parto de la proceso, oni formale prezentis la peton por lia sanktproklamo al lia sekvanto, la metropola ĉefepiskopo Arturo Rivera y Damas. La dioceza parto de la proceso finiĝis en la 1-a de novembro 1996, kaj en la 4-a de julio 1997 la Sankta Sidejo akceptis la kaŭzon kiel validan. La kaŭzo estis movita al la Kongregacio por la Kaŭzoj de Sanktuloj, en Vatikanurbo, kiu en 2000 sendis ĝin al la Kongregacio por la Doktrino de la Kredo (tiam estrata de la germana kardinalo Joseph Ratzinger, posta Papo Benedikto la 16-a) por la strikta analizado de la skribaĵoj kaj homilioj faritaj de monsinjoro Romero. Post la fino de tia analizado, en 2005 la postulanto de la kaŭzo de sanktproklamo, monsinjoro Vicenzo Paglia, informis al la komunikiloj la konkludojn de la priesplorado: «Romero ne estis revolucia episkopo, sed homo de la Eklezio, de la Evangelio kaj de la malriĉuloj».
Kelkaj vatikanaj analizistoj indikis la ekziston de ia «bloko al la laŭzo» ekde 1997, pro ideologiaj motivoj. La postulanto mem, monsinjoro Vicenzo Paglia, klarigis, ke li havis «kelkajn» miskomprenojn kun Papo Johano Paŭlo la 2-a, ĉar, laŭ lia juĝo, la informoj kiuj venis en tiu momento de Salvadoro «estis ĉiuj en unu sama direkto»: la politika dekstro, la salvadoraj ambasadoroj en la Sankta Sidejo kaj kelkaj kardinaloj akuzis, ke Romero «estis malekvilibra» kaj «estis komunisto». Tamen, monsinjoro Paglia indikis, ke okazis momento, en kiu la pola Papo ŝanĝis sian sintenon: «En lia unua vojaĝo al Salvadoro li ŝanĝis la vojon kaj volis iri al la Katedralo, kaj atendis dum dek minutoj ĉar ĝi estis malfermita. Tie li etendis siajn manojn super la tombo de Romero. Krome, li diris al mi en multaj okazoj, ke Romero estas de la Eklezio». Simile, Karol Wojtyla memorigis pri monsinjoro Romero en la celebrado pri novaj martiroj dum la Jubileo de la jaro 2000, intermetante lian nomon —forestinta en la teksto— en la finan oremus (ni preĝu). Aliflanke, Paglia informis, ke la Papo Benedikto la 16-a estis tiu, kiu malblokis la proceson de beatproklamo en la 20-a de decembro 2012, malmultajn monatojn antaŭ li rezignis je la posteno.
De la flanko de la Sankta Sidejo, oni respondis, ke la kaŭzo de beatproklamo de Óscar Arnulfo Romero neniam estis blokita. Malgraŭ ĉio, Jesús Delgado, sekretario de monsinjoro Romero, agnoskis la ekziston de ekonomia, socia kaj politika opozicio al lia beatproklamo, kaj diris: «Kelkaj diras, ke (Kardinalo Alfonso) López Trujillo estis tiu, kiu prokrastis la proceson, kaj eble tio pravas, ĉar li estis la nomumito pri la aferoj de Latina Ameriko». Dum la pontifikado de Papo Francisko, la kaŭzo estus ricevinta la klaran subtenon de la Papo.
En la 3-a de februaro 2015 Papo Francisko permesis la publikigon de la dekreto de la Kongregacio por la Kaŭzoj de la Sanktuloj, kiu deklaris, ke Óscar Romero estas martiro de la Eklezio, murdita pro «malamo al la kredo».
La Papo Francisko esprimis per letero sendita al la episkopo de San-Salvadoro, José Luis Escobar Alas, ke la beatproklamo de monsinjoro Romero «estas motivo de granda ĝojo al la salvadoranoj kaj al ĉiuj, kiuj ĝuas la ekzemplon de la plej bonaj gefiloj de la Eklezio», kaj aldonis:
Monsinjoro Romero en la popola kulturo kaj la artoj
Romero estis simbolo de la unuiĝo al la malriĉuloj dum la milito en Salvadoro (1980-1992). Nuntempe li estas konsiderata simbolo de la Katolika Eklezio en Salvadoro kaj de aliaj partoj de la mondo. Kelkaj sektoroj nomas lin «Sankta Romero de Ameriko»,, kromnomo elpensita de la religiulo Pedro Casaldáliga.
En 1982 la kostarika dramaturgo Samuel Rovinski verkis la teatraĵon El martirio del pastor (La martirigo de la pastoro), kiu temas pri la lastaj jaroj de la vivo de Romero.
En la filmo Choices of the Heart (Opcioj de la Koro) de 1983, pri la murdo de 4 nordamerikaj misiistinoj en 1980, la aktoro René Enríquez rolas kiel Romero.
La filmo Romero, farita en 1989, baziĝas sur lia biografio. John Sacret Young verkis la enhavon kaj Raúl Julia estis la ĉefaktoro de tiu filma produktado reprezentante monsinjoron Óscar Romero.
La kanzono El Padre Antonio y el Monaguillo Andrés (Pastro Antonio kaj la Sakristiano Andrés), de Rubén Blades, rakontas la historion de sacerdoto murdita dum la meso, kiel omaĝo al "bona pastro: Óscar Arnulfo Romero".
Ankaŭ multaj popolaj kantistoj dediĉis siajn muzikajn kapablojn por memori la laboron farita de Mons-ro Romero tra la jaroj de paŝtista aktivado; inter la kanzonoj, jen kelkaj: Monseñor Romero, profeta, mártir y pastor. Aliaj: Farabundo y Romero (de Luis Enrique Mejía Godoy), Hymn to Oscar Romero (de Nancy White), Gorrión de amor (de la ĉilia grupo Sol y Lluvia), SLM80 (de Super Pakito Chac) kaj Monseñor (de la hondura grupo Pez Luna).
Okaze de la 25-a Datreveno de la Martirigo, du novaj diskoj aperis: nova versio de la Misa Popular Salvadoreña (Popola Salvadora Meso) kun la partopreno de grupanoj de Exceso de Equipaje: Guillermo Cuéllar, Alberto Masferrer kaj Paulino Espinoza, la voĉoj de la ĥoro de la Teknologia Universitato kaj aliaj muzikistoj invititaj, kaj la albumo Profeta, 25 años después, surbendigita de gejunuloj de la Red de Músicos Católicos Caritas Christi de Salvadoro. Kanzonoj kiel Romero de las Américas (Christos), Bienaventurados (Mateo Guzmán), Donde está esa voz (Grupo Fiat), Resucitó (Mauro Arévalo), "Monseñor" (Roberto Damas), "La humildad de un pastor" (Juan Carlos García Melgar), "Corazón de maíz" (Preludio) kaj "Naciste al morir" (Ricardo Amaya) estas parto de tiu omaĝo.
La franca violinisto kaj komponisto de nuntempa ĵazo Jean-Luc Ponty komponis instrumentan muzikon nomita Eulogy to Oscar Romero.
Ankaŭ ekzistas fondaĵo, kiu kontribuas ne nur al elstarigado de la valoroj de la Evangelio al la plej mizeraj homoj, sed ankaŭ al disvolvigo de socia-kulturaj aktivadoj de formado kaj akompanado al aliaj popolaj organizaĵoj, kies nomo estas "Fundación Monseñor Romero" (Fondaĵo Monsinjoro Romero).
Kansaja Ligo de Esperanto-Grupoj
La Kansaja Ligo de Esperanto-Grupoj (KLEG) estas la dua plej granda centro de la Esperanto-movado en Japanujo, fondita en 1951.
Agadoj
Ĝi havas libroservon. Ĝi kaj Kjuŝua Esperanto-Ligo kaj Esperanto-Ligo de Tyûgoku kaj Sikoku kune eldonas la monatan gazeton La Movado du-lingve, kies redakto-centro estas en KLEG.
Heinrich Welker
Heinrich Johann WELKER (9a de Septembro 1912 en Ingolstadt – 25a de Decembro 1981 en Erlangen) estis germana fizikisto por teoria kaj aplika fiziko kiu inventis la "transistronon", nome transistoro farita ĉe Westinghouse sendepende de la unua sukcesa transistoro farita en la Laboratorioj Bell. Li faris fundamentan laboron en 3aj-5aj komponitaj duonkondukiloj, kaj malfermis vojon al la mikroondaj duonkonduktantaj elementoj kaj al laseraj diodoj.
Kansaja Ligo de Esperanto-Grupoj
Agadoj
Ĝi okazigas ĉiujare Kongreso de Esperantistoj en Kansajo.
Heinrich Welker
Dum la miltaj jaroj, 1940 ĝis 1945, Welker laboris por la Luftfunkforschungs Instituto en Oberpfaffenhofen, Weßling, kontakte (1942 ĝis 1944) kun la fizikkemia instituto de Klaus Clusius en la Universitato de Munkeno. Postmilite, 1947 – 1951, li laboris por la filio de Westinghouse en Parizo, nome Compagnie des Freins et Signaux Westinghouse. El 1951 ĝis 1961, Welker estris la departementon pri solid-stata fiziko de Siemens-Schuckertwerke, en Erlangen, kie li disvolvis laboron pri duonkonduktiloj.
Militrakonto
Militrakonto estas esplorprojekto pri Esperanto kaj la dua mondmilito, kiu celas esplori transnacian aliron al tiu ĉi milito pere de la literaturo en Esperanto. Krome, oni intervjuas veteranajn esperantistojn, kiuj rakontas unikajn informojn kaj travivaĵojn pri la milito. En tiu kadro la dua mondmilito estas komprenita laŭ ampleksa perspektivo, tiel ke inkluziviĝas ankaŭ la militoj en Hispanio kaj Azio en la tridekaj jaroj, kaj la korea milito. En la retejo pri la projekto, ĉiu slipo enhavas rigard-altiran bildon, kiu interplektiĝas kun la teksto.
Kelkaj el la anoj de la esplorkomunumo estas Pascal Dubourg-Glatigny, István Ertl, Catherine Gousseff, Javier Alcalde, Ulrich Lins, Roberto Pigro, Joseph Essertier, Javier Guerrero, Heidi Goes, Ester Boquera, Hans Bernd Ashauer-Jerzimbeck, Hidenori Kadoja, Kalle Kniivilä, Goro Christoph Kimura, Roland Rotsaert, Antonio de Salvo kaj Carlo Minnaja.
Neidhartshausen
NE PLU AKTUALAS, SED ONI POVUS AKTUALIGI KAJ POSTE REVIDIGI:
Neidhartshausen estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Wartburg de la federacia lando Turingio. Fine de la komunumo havis  loĝantojn. La komunumo apartenas al la administra komunumaro Verwaltungsgemeinschaft Dermbach, ligo de pluraj najbaraj komunumoj cele al komuna plenumo de difinitaj servoj kaj taskoj.
Kartvela alfabeto
La kartvela alfabeto (loke nomata მხედრული, mĥedruli) estas la skribsistemo nuntempe ĉefe uzata por skribi la kartvelan kaj aliajn kartvelajn lingvojn (kiel la svanan aŭ la mingrelan ekzemple). Ĝi ankaŭ estas uzata por aliaj kaŭkazaj lingvoj, kiel la abĥaza aŭ la oseta en la 1940-aj jaroj. Asomtavruli kaj nusĥuri estas variantoj de la kartvela skribo, sed sole uzataj de la kartvela ortodoksa eklezio por ceremoniaj religiaj tekstoj kaj ikonografio. La unika alfabeto de Kartvelio estas unu el la pretervolaj viktimoj de la ciferecigo de nuntempaj socioj. La najbara Armenio frontas similan defiion, ĉar ankaŭ ĝi havas unikan lingvon kaj alfabeton uzatan sole por la armena.
Nemateria kultura heredaĵo de Unesko
La kurboriĉa kartvela alfabeto ricevis la nacian statuson de nemateria kultura heredaĵo en Kartvelio en 2015 kaj en decembro 2016 Unesko aldonis ĝin al sia Reprezenta Listo de la Nemateria Kultura Heredaĵo de la Homaro.
La tri skriboj, kiel diris Unesko en sia propono, “kunekzistas danke al siaj diferencaj funkcioj, reflektantaj la multflankan kulturan identecon de Kartvelio”.
Montriĝis grekaj kaj arameaj influoj al la kartvelaj alfabetoj, sed kelkaj kartvelaj akademianoj kiel Tamaz V. Gamkrelidze diris, ke ili estis libere inventitaj imitante la grekan modelon, anstataŭ esti rekte bazitaj sur pli fruaj formoj de la aramea alfabeto, kvankam la kartvela fonologia inventaro estas tre malsama de la greka.
La kartvela alfabeto estas fonetika, t.e. al unu sono korespondas unu litero kaj inverse. La nuntempa kartvela alfabeto uzas 33 signojn - 5 vokalsignojn kaj 28 konsonantosignojn (la svana kaj la mingrela lingvoj uzas aldone 2 pliajn konsonantajn signojn). La nombro de kartvelaj literoj uzataj en aliaj kartvelaj lingvoj varias. La literoj estas bazliniaj (kiuj estas skribataj laŭ la imaga linio, simile al latinaj "a", "s"), subliniaj (kiel latinaj "p", "q"), superliniaj (kiel latinaj "b", "d") kaj ambaŭflankaj (kiel islanda "þ"). Sekve ili havas diferencajn altecojn.
Unikodo
La kartvelan alfabeton oni povas atingi per unikodaj signoj 10A0 ĝis 10FF. Asomtavruli (majusklaj malnovaj liturgiaj literoj) de 10A0 ĝis 10CF. Mĥedruli aŭ nusĥuri (moderna nunjarcenta unuĉambra - majuskloj kaj minuskloj estas samaj - alfabeto) de 10D0 ĝis 10F0, kiel montras la sekva tabelo.
Deveno
La unuaj fontoj de la kartvela skribo estas datitaj de la 5-a jc p.K. (ĉirkaŭ la 433-a jaro). Ili estis savitaj sur murŝtonoj de kartvela preĝejo en Palestino. Laŭ historia fonto ("Kartlis Cĥovreba – "Kronikoj de Kartli") la kartvela alfabeto estis inventita en la 3-a jc a.K. de la reĝo Parnavazi.
Specoj
Dum la historio 3 specoj de alfabeto estis uzataj: Asomtavruli, Nusĥuri kaj Mĥedruli. En la Mezepoko ĉiuj tri specoj estis uzataj samtempe.
Vidu ankaŭ
Kartvela lingvo
Alfabeto
Kartvela kaligrafio
Eksteraj ligiloj
(eo, en, fr) Lerni la kartvelan alfabeton
(eo) Protekti la antikvan alfabeton de Kartvelio en cifereca epoko, EurasiaNet
(en) Kartvela tiparo,komforme al Unikodo 4.0, ankaŭ havebla por MAC OS 9 aŭ X
Georgian keyboard layout, angla vikipedio
Lajos Juhos
JUHOS Lajos (pr. juha:s lajoŝ) estis hungara agrokultura uzinologia fakverkisto naskita en Koloĵvaro la 8-an de aŭgusto 1879 kaj mortinta en Keszthely la 18-an de januaro 1940.
Kaci Kullmann Five
Ŝi funkciis kiel norvegia Ministro de Komerco kaj Transporto de 1989 ĝis 1990 kaj kiel parlamentano de 1981 ĝis 1997, kaj estis gvidanto de la Konservativa Partio de 1991 ĝis 1994. Kiel regula membro de la Norvega Nobel-Komitato, ekde 2003 ŝi estas ankaŭ estrarano de la Nobel-Fondaĵo.
Csárdaszállás
Bazaj informoj
Csárdaszállás (ĉardasAlAŝ) estas vilaĝo en Hungario, en departemento Békés, en subregiono de Békés (urbo). La nomo signifas ĉardo-(=vilaĝa gastejo)tranoktejo.
Palata
Palata estas komunumo de Italio.
Csárdaszállás
Situo
La vilaĝo situas sur ebenaĵo, laŭ ĉefvojo kaj fervojo Budapeŝto-Békéscsaba.
Historio
Post la mezepoko la turkoj faris senhoma la regionon. Poste aro da farmoj formiĝis. En la 18-a j.c. ĉardo konstruiĝis apud la vojo, post jarcento ankaŭ fervojo ekfunkciis. La farmoj densiĝis ĉe la ĉardo, el ili naskiĝis la vilaĝo. La loĝantaro okupiĝas pri terkultivo kaj bestbredado. Apud la vilaĝo fiŝkaptista lago troviĝas.
Vilaĝservoj estas lernejo, poŝto.
(11171) 1998 FB42
(11171) 1998 FB42 estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la en la kadro de la kampanjo " LINEAR " elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Peĉatniki (BKL Moskvo)
Peĉatniki (Печатники) estas stacio de la Metroo de Moskvo sur Bolŝaja kolcevaja linio, ĝi situas inter la stacioj ' kaj ' en la sud-orienta parto de Moskvo. Ĝi estis malfermita la.
Interkonektoj
De tie ekzistas transirejo al:
Pascale Casanova
Pascale CASANOVA estas franca literatura teoriistino kaj litaratura recenzisto, naskiĝinta la 14-an de februaro 1959 kaj mortinta la 29-an de septembro 2018.
Ŝi estas konata ĉefe pro sia tezo pri la «République mondiale des lettres» [Monda respubliko de la beletro]. Casanova priskribas la aperon kaj disvolviĝon de aŭtonoma internacia literatura kampo kontraŭ la instrumentado de literaturo por la konstruado de naciaj identecoj. Literatura naciismo ankaŭ estis maniero por dominataj literaturoj batali superregadon en la internacia literatura kampo.
Ŝiaj esploroj rilatas al la konsisto de la internacia literatura kampo kaj la analizo de la literaturaj tekstoj kiel pozicioj kaj objektoj de lukto en la epoko de tutmondiĝo, bazitaj sur konceptoj de la franca sociologo Pierre Bourdieu kaj de la historiisto Fernand Braudel, precipe rilate al ties koncepto de 'ekonomia mondo'. Ŝi estis asociita esploristo ĉe CRAL-EFISAL (Parizo) kaj sponsoro de la SeuA aŭ la Eŭropa Societo de Aŭtoroj (kaj Tradukistoj).
Lingva kaj kultura malegalecoj
Ĉiuj verkoj de Casanova traktas la demandon pri lingva superregado. En ŝia libro "La Langue mondiale. Traduction et domination" (Seuil, 2015) ŝi analizas la rolon de tradukado kiel armilo kontraŭ lingva superregado kaj kiel maniero amasigi simbolan kapitalon, en kiu ŝi ankaŭ pridiskutas la kreskantan regadon de la angla lingvo kaj ĝiaj implicoj.
Jam ekde République mondiale des lettres, aperinta en 1999, ŝi klopodis rekrei mapon de la tutmonda verkado kaj eldonado kiel batalkampo, laŭ la perspektivo de internacia literatura spaco formita de malegalecoj inter lingvoj kaj kulturoj de kiuj plej profitas la kulturoj delonge establitaj kiel la franca, la angla, la germana kaj rusa literaturoj. Konfliktoj inter la potenculoj kaj la senpovuloj kaj kolizioj inter eŭropaj landoj kiel centroj de literaturaj aŭtoritatoj protektantaj siajn teritoriojn kaj influon diktas kiu venkas kaj kiu malvenkas, kiu estas tradukata kaj kiu ne, kiu estas recenzita kaj kiu estas ignorita. La libro havas iom komunan kun la libro Forget English! - Orientalisms and World Literatures de Aamir Mufti kiu notas ke malantaŭ la nocio de egaleca mondliteraturo sen landlimoj kuŝas ankaŭ la daŭranta superregado de la angla kiel literatura lingvo kaj kiel 'kultura sistemo'. En tiu libro li pritraktas ankaŭ la praktikojn kaj mekanismojn kiuj kondukas la anglan lingvon en la pozicion de hegemonio.
Vidu ankaŭ
UNESKO-kolekto de reprezentaj verkoj
Literatura tradukado
Tradukscienco
Franco Moretti
Minea Mizumura
Eksteraj ligiloj
(angla) Recenzo de David Mulrooney pri 'The World Republic of Letters', Academie.edu
(angla) Recenzo de William Deresiewicz: The Literary World System
(angla) The Princeton Sourcebook in Comparative Literature (PDF)
Ferenc Julier
JULIER Ferenc estis hungara kolonelo, fakverkisto naskita en Nadjvarado la 10-an de oktobro 1878 kaj mortinta en Budapeŝto la 25-an de aprilo 1944.
Tema
estas grandurbo kaj havenurbo en Ganao.
Geografio
situas sur ebenaĵo laŭ Atlantiko en la suda sekcio de la lando. Akrao situas 25 km. La Greenwich Meridiano (00 Longitudo) trairas la urbon.
Historio
Originale estis malgranda fiŝkaptista vilaĝo, sed ĝi kreskis post konstruado de la granda haveno en 1961 kaj ĝi estas nun la plej granda havenurbo de la lando.
Ekonomio
estas hejmo de naftorafinado, fabriko pri aluminio. La fiŝkaptado restis grava, tial estas aparta haveno por fiŝkaptistoj. Aliaj ankaŭ nun okupiĝas pri teksaĵoj.
Trafiko
havas la plej grandan havenon de Ganao. Ĉefvojo trairas la urbon, fine estas fervoja kontakto al Akrao.
Klimato
situas en zono de tropika savana klimato, kie la averaĝa temperaturo estas preskaŭ 30 °C. Jare pluvas iom malpli, ol 800 mm, en ĉiuj monatoj pluvas, sed en majo kaj junio pli.
Andrzej Grzyb
Andrzej Stefan Grzyb (legu: Andreo Stefano Gĵib) (naskiĝis la 7-an de junio 1952 en Złe Mięso (legu: Zŭe Mjenso), mortis la 5an de julio 2016, entombigita la 9an de julio 2016 en la tombejo en Czarna Woda) estis pola politikisto, municipano, verkisto kaj poeto, senatano dum la 7-a kaj 8-a oficperiodoj. Ano de la pola Parlamenta Grupo Apoganta Esperanton (PGAE).