cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Horloĝfabriko Petrodvorec
En siaj gloraj jaroj post la milito, la fabriko utiligis 8,000 homojn, produktis 4.5 milionojn da horloĝoj ĉiun jaron por sovetiaj civitanoj kaj la bezonoj de la Ruĝa Armeo. La fabriko estas ekipita per du kontraŭatomaj bunkroj kiu povas loĝigi 8,000 homojn en la kazo de okcidenta atoma atako, havis siajn proprajn lernejojn, universitaton, hospitalon, feriejojn sur la Nigra Maro, tendaroj por Komunista Junularo Pionirorganizaĵo kaj Komsomolo kaj siaj orkestroj.
Hodiaŭ, la fabriko havas draste limigitan produktadon sekve de la ĝenataj jaroj de senŝtatigo kaj la disfalo de la Sovetunio. Malgraŭ grandegaj malfacilaĵoj en adaptiĝo al la kapitalista sistemo, estas la sola rusa brakhorloĝa marko kiu estas ankoraŭ produktita en sia fabriko de deveno.
Franca Kompanio de Orientaj Hindioj
La Franca Kompanio de Orientaj Hindioj aŭ Franca Kompanio por la Komerco de Orientaj Hindioj (franclingve Compagnie des Indes orientales aŭ Compagnie française pour le commerce des Indes orientales) estis komerca firmo fondita per reĝa letero de la 27-a de aŭgusto 1664, cele al « navigi kaj negoci ekde la kabo Bona Espero ĝis la orientaj Hindioj kaj maroj ».
Francio deziris tiel konkuri la Anglan Kompanion de Orientaj Hindioj kaj la Nederlandan Orienthindan Kompanion.
La kompanio estis fakte imagita de Jean-Baptiste Colbert. Nur pliposte kreis ĝin Ludoviko la 14-a per reĝa deklaro. La kompanio profitis el kompleta komerca monopolo kun Oriento, inkluzive de la okcidentaj marbordoj de Afriko, tio estas Senegalo aŭ Gvineo. Ĝi ricevis komencan kapitalon de 8,8 milionoj da pundoj kaj eĉ latinlingvan moton : « Florebo quocumque ferar », tio estas « Mi florumos tie, kie mi alvenos ».
La Franca Kompanio de Orientaj Hindioj malaperis en 1769.
Deutsch Kaltenbrunn
Deutsch Kaltenbrunn, hungare Némethidegkút, estas komunumo en Aŭstrio. Ĝi apartenas al la federacia lando Burgenland kaj al la distrikto Jennersdorf. Komence de la jaro en la komunumo vivis  loĝantoj.
Situo
Deutsch Kaltenbrunn situas sur malebenaĵo, laŭ ĉefvojo numero 57A, laŭ limo de Burgenlando iam laŭ landlimo de Hungara reĝlando.
Historio
Dum liberecbatalo de Francisko Rákóczi la 2-a la vilaĝo detruiĝis pro la bataloj. Ĝis 1920 Némethidegkút apartenis al Hungario, al Vas (reĝa departemento), al distrikto de Szentgotthárd, poste al Aŭstrio (dume inter 1938-1945 al Germanio). La komunumo iĝis foira komunumo en 1973.
Grauer Kopf
Grauer Kopf estas la nomo:
Masaniello
Masaniello, alnomo de Tommaso Aniello d'Amalfi (Napolo, 29a de junio 1620 – 16a de julio 1647), estis fiŝisto kaj revolucia homo. Li iĝis la ĉefo de la napola ribelo inter la 7a kaj 16a de julio 1647 per kiu la popolo insurekciis kontraŭ la ŝarĝoj postulitaj de la hispana vicreĝlando.
Revolucio de 1943
En Argentino oni konas kiel Revolucio de 1943, aŭ en hispana Revolución del 43, la militistan puĉon okazinta la 4-a de junio de 1943, kiu elpostenigis la registaron de Ramón Castillo [kasTIjo] (akuzita ofte kiel fraŭda same kiel tiuj de la resto de la nomita Década Infame) kaj de la militista diktaturo kiu rezultis el tiu, ĝis la enpovigo de la registaro de la elektita Juan Domingo Perón la 4-a de junio de 1946. Dum ties daŭro aperis la figuro de la tiama kolonelo Perón kaj originiĝis la noava politika movado nome peronismo. Tri diktatoroj kun titolo de presidento sukcediĝis en la regado dum la tiel nomita Revolucio de 1943: nome la generaloj Arturo Rawson, Pedro Pablo Ramírez kaj Edelmiro Farrell.
Géza Entz (zoologo)
ENTZ Géza [enc] estis hungara biologo, zoologo naskita en Kolozsvár la 30-an de majo 1875 kaj mortinta en Budapeŝto la 21-a de februaro 1943. Lia avo estis Ferenc Entz, lia filo estis Géza Entz (biologo).
Reichsführer SS
Reichsführer SS (imperia estro de SS, ) estis la plej alta rango en SS, kies ekvivalento en Wehrmacht estis Reichsmarschall. La rango Reichsführer SS estis samtempe la plej alta polica rango en Nazia Germanio - la rangulo do estris ne nur la tutan SS, sed ankaŭ la tutan ŝtatan policon.
Komence, kiam SS estis subordigita al SA, kaj la Reichsführer ne posedis apartajn rangajn insignojn. La Nokto de la longaj tranĉiloj kaŭzis, ke SS liberiĝinta de supergardo de SA, ricevis estro-rangon dignan por la duonmilitista organizaĵo.
La rango estas konata kiel titolo de Heinrich Himmler. En la historio estis entute kvar personoj kun tiu rango, sed la tria, Himmler, uzis ĝin tiel longe kaj efike, ke en la ĝenerala opinio la titolo Reichsführer estis uzata interŝanĝe kun lia nomo. Cetere, Himmler estis la sola Reichsführer, kiu uzis insignojn de sia titolo.
S/2006 S 3
S/2006 S 3 estas ankoraŭ ne oficiale nomata neregula satelito de Saturno. Ĝi estas, pro ĝia retrograda orbito, luno de la norda grupo.
Malkovro
Post observoj inter la 5-a de januaro kaj la, Scott S. Sheppard, David C. Jewitt, Jan Kleyna kaj Brian G. Marsden, anoncis ĝian malkovron la.
Bill Richardson
William Blaine "Bill" RICHARDSON III (nask. la 15-an de novembro, 1947) estas usona politikisto, la nuna gubernatoro de Nova Meksiko kaj estis kandidato por la nomumo por prezidanto de la Usona Demokrata Partio en 2008. Lia tutmonda diplomata sperto estas ega kaj li estas sciata pro alproksimiĝi al situacioj de fremda politiko kun klara klareco. Li antaŭe servis kiel Usona Reprezentanto, Ambasadoro al la U.N., kaj Usona Sekretario de Energio. Li estis prezidanto de la Demokrata Nacia Kunveno en 2004 kaj ankaŭ la Prezidanto de la Ordeno de Demokrataj Gubernatoroj en 2005 kaj 2006, supervidante tion, kiel la Demokratanoj povus rekapti plimulto de la gubernatoraj seĝoj en la nacio. Li ankaŭ estas konata pro negoci tion, kiel Norda Koreo, Irako, kaj Kubo liberigis ostaĝojn, usonajn soldatojn, kaj politikajn malliberulojn.
Dipsako
Specioj
La genro Dipsacus kreskas en Eŭropo, Mediteraneo, en Norda Afriko same en suda kaj orienta Azio.
La genro Dipsacus entenas pli ol 20 speciojn (kelkaj):
La Clayette - Baudemont (stacidomo)
La Clayette - Baudemont estas franca stacidomo sur linio -, situanta en  Baudemont, apud La Clayette, en departemento Saône-et-Loire, regiono Burgonjo-Franĉkonteo.
Temas pri stacidomo de Société nationale des chemins de fer français (SNCF), priservata de trajnoj Burgonjo-Franĉkonteo.
Ĝi situas ĉe kilometra punkto (PK) de la linio Paray-le-Monial - Givors-Canal (775000).
Fărău
Fărău [fərəŭ] (hungare: Magyarforró) estas komunumo en Rumanio sudoriente de Ocna Mureş. Administre apartenas al ĝi: Heria, Medveş, Sânbenedic, Şilea.
Loĝantaro
En 1910 ĝi havis 1 124 loĝantojn (rumanoj, hungaroj), en 1992 736 (rumanoj).
Historio
Ĝia unua mencio estas en 1299. En la mezepoko ĝi estis hungara servutulvilaĝo. Ĝis 1919 ĝi apartenis al Hungario (Alsó-Fehér).
Mercey
Ĝiaj loĝantoj france nomiĝas Merceyens.
1268
En la jaro 1268 post Kristo okazis, interalie:
Uĵhorodo
Situo
Uĵhorodo situas rande de ebenaĵo kaj Karpatoj, borde de la rivero Uĵ, ĉe la ŝtata limo kun Slovakio, laŭ ĉefvojo kaj fervojo Debrecen-Moskvo.
Historio
En 895 hungaraj triboj okupis la regionon. Frue ili konstruis tie fortikaĵon. En 1430 la loko ricevis rangon Libera reĝa urbo. La grekokatolika eklezio fondiĝis en 1646. Ekde 1769 la urbo iĝis departementejo de Ung. La fervojo ekfunkciis ekde 1872. Ĝis 1920 Ungvár apartenis al Hungara reĝlando, al Ung, kies departementejo estis, poste al Ĉeĥoslovakio. Ungvár rehungariĝis inter 1938-1945, ĉar la unua Arbitracio de Vieno deklaris, ke tiuj komunumoj, kie la hungaroj vivas en majoritato, apartenu al Hungario. En 1944 la judoj estis deportitaj. Ekde 1945 Uĵhorodo apartenis al Sovetunio, fine ekde 1991 al Ukrainio.
Esperanto
Tie movadis Vince Tóth 1939-1944.
Provencaj sanktuletoj
La "provencaj sanktuletoj" kutime altas inter 4 kaj 15 centimetroj, sed ankaŭ ekzistas ekzempleroj de nur 1 centimetroj kaj de pli ol 1 metro. Ili bunte koloriĝas, kaj iuj, la plej valoraj, havas proprajn vestaĵojn.
La plej multaj "sanktuletoj" bildigas lokajn homojn el la Provenco kaj ne havas rektan ligiĝon al la novtestamenta historio de kristnasko. Ekzemple vidiĝas juĝisto, kuracisto, leterporitsto, diversaj metiistoj, maljunulino en tradiciaj provencaj vestaĵoj, blindulo kun infana gvidisto (sur la apuda bildo dekstre) kaj multaj pliaj civitanoj de malgranda urbeto. Por ĉiu figuro ekzistas aparta historio.
Historio
Kiam en la tumulto de la Franca Revolucio ĉe la fino de la 18-a jarcento la kristanaj preĝejoj estis fermitaj aŭ laŭ ordonoj de la revoluciuloj ekuziĝis por novaj celoj, la antaŭe en Francio kutimaj grandegaj kristnaskaj scenoj ne plu rajtas esti konstruitaj. La provencanoj tiam faris siajn proprajn kristnaskajn figurojn faritajn el pano-pasto, pentris ilin kiam ili estis sekaj, kaj konstruis malgrandajn scenojn de kristnaskaj kripoj en siaj hejmoj. De ĉi tiu kutimo disvolvis sia propra arto kaj metiado - la sendependa profesio de fabrikado de provencaj sanktuletoj eĉ ricevis propran nomon, "santonnier", do "sanktuleto-faristo".
En la komenco estis preskaŭ nur historiaj figuroj, ekzemple terkultivistoj en siaj historiaj festaj vestaĵoj. Hodiaŭ, ankaŭ videblas nuntempaj portretoj kiel "turistoj" kaj "fotistoj".
Sámuel Hunyadi
HUNYADI Sámuel [pr. hunjadi] estis hungara aktoro naskita en ? la ? mortinta en ? la ?.
Kariero
Inter 1793 kaj 1796 li estis ano de la teatrotrupo de Koloĵvaro. Li ludis epizodrolojn kaj en prozaj kaj en muzikaj teatraĵoj.
Briaucourt (Haute-Saône)
Briaucourt estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Haute-Saône (prononco [],, arpitane Hiôta-Sona), en la regiono Burgonjo-Franĉkonteo (Bourgogne-Franche-Comté, prononco []) kaj en la historia regiono Franĉkonteo. Fine de en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². Administre la komunumo apartenas al la arondismento Lure (france arrondissement de Lure), la orienta parto de la departemento, kaj al la kantono .
The Boss
The Boss (La Estro) estas grava fikciulo en Metal Gear Solid 3: Snake Eater.
List of Metal Gear Solid 3 characters Metal Gear Solid 3- Snake Eater
Dongtan
Ne konfuzu kun la alia ĉina urbo Dongtaj
Dongtan ("orienta plaĝo") estas projekto de ekologia urbo por la insulo Chongming, ĉe la nordo de Ŝanhajo. Dongtan situas en la enfluejo de la riverego Jangzio, kaj estos finita en 2010, kaj prezentata en la Internacia ekspozicio de Ŝanhajo. La urbo enhavos unue de 50 000 al 80 000 logântojn, kaj tiu kvanto laŭplane atingos 500 000 urbanojn.
Ekologia urbo
La celo de tiu urbo estas malpligrandigi la ekologian premsignon de ĝiaj loĝantoj per la uzo de modernaj ekologiaj teĥnikoj: Renoviĝantaj energioj (ekzemple sunenergio kaj ventoenergio), fuelpilo por la veturiloj, kaj akva recikligo.
Ĉiuj konstruaĵoj havas maksimume ok etaĝojn, kaj la stratoj estas largâj: la piedirantoj de Dongtan havas sesoble pli da spaco ol en Kopenhago, kiu estas unu el la plej spacaj urbegoj en Eŭropo. La tegmentoj estas kovrataj de gazono kaj vegetaĵoj por restigi la varmon en la domegoj kaj recikligi la akvon.
Dongtan estas la unua ekologia urbo farata en Ĉinio de la brita firmao Arup.
Kreado de paro
Kreado de paro - fizika fenomeno de kreado de paro partiklo-kontraŭpartiklo el energio de fotono (neutrala bosono). Ĝi estas inversa proceso de anihilacio.
Firma kreado de paro
Kreado de paro partiklo-kontraŭpartiklo estas firma tiam, kiam kreataj partikloj povas ekzisti laŭvole longe. Dum tiu proceso estas plenumataj principo de Konservado de energio kaj Principo de konservado de movokvanto.
Ekzemploj estas kreado de paro muono-kontraŭmuono pro kolizio de elektrono-pozitrono
Mira Lobe
Mira LOBE (naskiĝinta la 17-an de septembro 1913 en Görlitz sub la nomo Hilde Mirjam Rosenthal, mortinta la 6-an de februaro 1995) estis aŭstra verkistino de infan- kaj junularlibroj.
La verkista talento de la malsuprasilezianino Lobe jam en la lernejo estis frapinta. Post la potencakiro de la nazioj la judino, devinte lasi fali la originajn planojn studadajn, finstudis en kursoj ĉe la Lernejo por tekstilaĵoj kaj modo en Berlino. Finfine ŝia familio fuĝis en Palestinon.
En 1940 ŝi edziniĝis al Frederiko Lobe, aktoro kaj reĝisoro ĉe la laborista teatro Ohel en Tel Aviv. Mira Lobe deĵoris kiel librobindistino kaj skribis siajn unuajn librojn por infanoj en la hebrea la jarojn 1947-48.
En 1950 ŝi transloĝiĝis Vienon kune kun la edzo kaj la filino. La libroj Die Omama im Apfelbaum (La avino sur la pomarbo) kaj Das kleine Ich-bin-ich (La etulo Mi-estas-mi) rigardiĝas kiel klasikaĵoj. Ŝi estas rigardata kiel unu el la la plej imponaj kaj gravaj verkistoj de infan- kaj junularliteraturo en Aŭstrio. Ŝia multlingven tradukita verkaro kun eldonkvanto rimarkinda distingiĝas per sociala engaĝo, temante pri la komprena kompato de apartemuloj kaj malfortuloj kaj pri la infana rajto al memdetermino. Tiaj temoj sukcesplene adoptiĝis en la muzikalo Valerie und die Gute-Nacht-Schaukel.
Plurfoje Mira Lobe premiiĝis fare de la urbo Vieno kaj de la Respubliko Aŭstrio kaj ricevis en 1980 la unuafoje aljuĝendan aprezan premion por la infan- kaj junularliteraturo. La unuajn verkojn ŝi publikigis ĉe Globus-eldonejo.
Bibliografio
G. Pimmer: Die Romane der Jugendbuchautorin M.Lobe, Vieno 1994 (disertacio).
Ligiloj
Informoj pri la verkaro kaj la fascina persono malantaŭe
La Clayette
Ĝiaj loĝantoj nomiĝas Clayettois.
Kantono Dawson (Teksaso)
La kantono Dawson situas en la subŝtato Teksaso de Usono. Laŭ censa takso de ĝi havis  loĝantojn. Ĝia ĉefloko kaj administra centro nomiĝas Lamesa.
Dolní Těšice
Dolní Těšice estas municipo en Ĉeĥio, en Regiono Olomouc, en distrikto Přerov. Ĝi troviĝas 11 km sudoriente de Hranice sur milda deklico malrapide sinkanta al rivero Bečva. Vivas ĉi tie.
6927 Tonegawa
6927 Tonegawa estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la japanaj astronomoj Kazuro Watanabe kaj Kin Endate elde la observatorio de Kitami en Abaŝiri-subgubernio, Hokajdo.
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de la japana biologiisto Susumu Tonegawa (japane: 利根川 進 ). Li elmontris la procezojn, per kiuj genoj produktas diversajn antikorpojn; pro tio li ricevis la Nobel-premion pri fiziologio aŭ medicino en 1987.
(19859) 2000 UK22
(19859) 2000 UK22 estas asteroido de la ekstera asteroida zono malkovrita la en la kadro de la kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Gambia dalasio
La Gambia dalasio (angle "dalasi") ekde la 1-a de julio 1971 estas la nacia valuto de Gambio. Unu dalasio estas dividita je cent bututoj ("bututs", singulare butut). La internacia valuta kodo laŭ la normo ISO 4217 estas GMD.
1269
En la jaro 1269 post Kristo okazis, interalie:
(11130) 1996 VA30
(11130) 1996 VA30 estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la japanaj astronomoj Sejĝi Ueda kaj Hiroŝi Kaneda elde la observatorio de Kuŝiro en Hokajdo (Japanio).
Kantono Dawson
La nomo kantono Dawson povas rilati al
El Pobo
El Pobo [elPObo] estas vilaĝo kaj municipo de la provinco Teruelo (nordorienta Hispanio), nome en la suda komarko Komunumo de Teruelo, kies komarka ĉefurbo estas la provinca ĉefurbo mem, Teruelo.
Geografio
Ĝi estas je 35 km nordoriente de Teruelo, provinca ĉefurbo. Ĝi estas iom sudokcidente de Ababuj kaj norde de Monteagudo del Castillo, Neregula tereno ĉirkaŭas ĝin, pere de nombraj ravinoj kiuj enfluas en riveron. La loĝloko mem kuŝas je 1399 msm. ​
Historio
La zono venis al posedo de kristanoj post la venko de Alfonso la 1-a la Batalema en la batalo de Cutanda. Sed eble la kristanoj perdis ĝin dum la krizo kiu sekvis la morton de Alfonso la 1-a. Nur dum la regado de Alfonso la 2-a de Aragono estis klara dominado fare de kristanoj. Dum la Mezepoko kaj la cetero de la Antikva Reĝimo, ĝis la provinca divido de 1833, ĝi estis tero de reĝlando, ene de la komunumo de domaroj de Teruelo en la Sesma del Campo de Monteagudo.
Aktualo
Bazo de ekonomio estas agrikulturo (cerealoj), brutobredado (ŝafoj) kaj rura turismo. Preskaŭ ĉiuj loĝlokoj de la areo perdis loĝantaron laŭlonge de la 20-a jarcento kaj tiukadre ankaŭ en El Pobo oni malaltiĝis ĝis nunaj 112 loĝantoj.
Keleĉin
Keleĉin ukraine Келечин, hungare Kelecsény [keleĉEnj] estas malgranda vilaĝeto en Ukrainio, en Transkarpata provinco, en distrikto de Miĵgirja.
Situo
Keleĉin situas en laŭ rojo.
Historio
La vilaĝo en la 15-a jarcento fondiĝis. En 1659 la tataroj detruis la komunumon. En 1871 la preĝejo pro incendio neniiĝis. En 1910 vivis en Kelecsény 762 loĝantoj, (697 rutenoj, 49 germanoj, 16 hungaroj). Dum la 1-a mondmilito oni konstruis tie defendan linion. Ĝis Traktato de Trianon la vilaĝo apartenis al Hungara reĝlando, al Máramaros, al distrikto de Ökörmező, poste al Ĉeĥoslovakio. En 1939 la plej orienta regiono de disfalanta Ĉeĥoslovakio deklaris malgrandan sendependan respublikon Karpata Ukrainio. Iom poste Hungario okupis la respublikon kaj tuj aranĝis aŭtonomion, kies apartaĵo estis ankaŭ Keleĉin. Ekde 1945 ĝi apartenis al Sovetunio, fine ekde 1991 al Ukrainio.
Metrostacio Davido de Sasuno
Davido de Sasuno (armene: Սասունցի Դավիթ) estas metrostacio de la metroo de Erevano, Armenio. Ĝi estas inter la unuaj originalaj stacioj malfermitaj al la publiko unuafoje en la urbo Erevano la 7-an de marto 1981. La stacio riĉas je ornamaĵoj rilataj al la heroa eposo Davido de Sasuno, kiu donas sian nomon al la stacio. Ĝi, male al preskaŭ ĉiuj aliaj troviĝas surtere. La stacio ligas kun la apuda trajnstacio Erevano atingebla per subtera tunelo kun pluraj vendejoj kaj rapidmanĝejoj.
Montaro Sopron
Montaro Sopron, hungare Soproni-hegység, germane Ödenburger Gebirge estas malgranda mezmontaro inter Hungario kaj Aŭstrio. Parto de la hungara parto estas protektata ekde 1977 apartenanta al Nacia parko.
Historio
En la montaro oni longe minadis karbon. Tie funkciis la unua hungara karbominado inter 1759 kaj 1968. Ankaŭ minado de kalkoŝtono estis signifa. Post Traktato de Trianon la novaj landlimoj distranĉis la montaron. Dum la socialismo ankaŭ tie kreiĝis la fifaman feran kurtenon, tial la hungara parto preskaŭ ne estis vizitata.
Geografio
La montaro krociĝas tra Alpoj tra alia montaro, en Hungario sekvas ebenaĵo. La plej alta montopinto estas „Bren” (606 m) en Aŭstrio, sed en Hungario nur ’Magas-bérc’ (557 m). La averaĝa alteco estas 410 m. La montaro estas grandparte kovrita per arbaroj kverkoj, fagoj, karpenoj, kaŝtanoj kaj pinoj. En piedoj de la montaro ĉe Sopron situas vitoj.
33896 Hickson
33896 Hickson estas tre malgranda sed eksterordinare hela asteroido de la Hungaria familio en la interna asteroida zono, proksima de la orbita resonanco 3:8 kun la Tero.
Malkovro
Ĝi estis malkovrita la en la kadro de la astronomia kampanjo Lowell Observatory Near-Earth-Object Search (LONEOS) elde la Stacio Anderson Mesa de la Observatorio Lowell, sudoriente de Flagstaff (Arizono, Usono).
Nomo
Ĝia nomo honoras la post-doktoran erudiciulon Dylan Hickson, de la Observatorio de Arecibo (Porto-Riko), kiu fakiĝis en radaraj observo de kaj kompreno pri la ecoj de la planedaj surfacoj kaj regolito uzante mezurojn de radara difuzo.
Franca Okcidenthinda Kompanio
La Franca Kompanio de Okcidentaj Hindioj (franclingve Compagnie des Indes Occidentales Françaises) naskiĝis en 1664 danke al Jean-Baptiste Colbert, kiu volis komerci kun Nord-Ameriko, precipe la Antiloj. La kapitalo de la kompanio entenis ses milionojn da pundoj, kaj la sidejo troviĝis en Le Havre.
Komerco ĉefe disvolviĝis kun la plej okcidentaj kolonioj de Francio : Luiziano (Nov-Orleano), Sankta Domingo. Dum kvardek jaroj, la kompanio posedis la francajn teritoriojn ĉe la afrikaj kaj amerikaj marbordoj. Unu el ĝiaj komisioj estis la popolumo de Kanado kaj Akadio.
Inter la agrikultura produktaĵoj, la plej diskonitaj estis sukero kaj tabako. La Franca-Nederlanda milito, ekde 1672, serioze malorganizis la kompanion, kiu malaperis en 1674. La franca reĝo Ludoviko la 14-a tiam reprenis sur sin la rekta administrado de la kolonioj.
Kitasato Shibasaburo
Kitasato Shibasaburo (naskita la 29-a de januaro 1853 ; mortinta la 13-a de junio 1931) estis japana kuracisto kaj bakteriologo.
Li naskiĝis en Okuni-vilaĝo, Provincoj de Higo (nun Oguni, Gubernio Kumamoto), Japanio. Li estis studento de Universitato de Tokio, kaj Humboldt-Universitato en Berlino inter 1885 - 1891.
Merey
Ĝiaj loĝantoj nomiĝas Mereyens.
Paris Match
Paris Match - prononco laŭ IFA, en esperantlingva transskribo - estas franca semajna revuo. Ĝi kovras la temarojn de grandaj naciaj kaj internaciaj novaĵoj apud raportaĵoj pri la vivstilo de famuloj. La revuo fondiĝis en 1949 per la industriisto Jean Prouvost. Rapide konatiĝis ĝia moto "Le poids des mots, le choc des photos" (en Esperanto "la pezo de vortoj, la ŝoko de fotoj"), kio akcentigis ke ĉiam redakte gravis kaj tekstoj kaj bildoj.
En 1976 Daniel Filipacchi aĉetis la finance tiam malbonfartan revuon, kaj transformigis ĝin al unu el la plej sukcesaj kaj influaj revuoj de Francio. La revuo estas nun parto de la amaskomunilika konzerno Hachette Filipacchi Medias, kiu estas posedata per la financa grupo Lagardère.
En junio 1985,  Paris Match vendis pli ol milionon da kopioj en ĉiuj kiam kovrante la temon de unua flugo de franca kosmonaŭto per la usona Kosmopramo. Benoit Clair, altranga verkisto por Paris Match estis la unua ĵurnalisto kiu rajtis aliĝi al la trejnado de la ŝipanaro de trejnado ĝis la ekflugo el Cape Canaveral. Serio da artikolo pri la trejnado estis publigikita en Paris Match la 22-an de aprilo 1985, la 17-an de junio 1985 kaj la 20-an de januaro 1986.
Dinastio Ming
La dinastio Ming (明朝), nomita ankaŭ Imperio de la Granda Ming, estis la reganta dinastio de 1368 ĝis 1644 nome dum 276 jaroj en Ĉinujo, haltiginte la mongolan fremdregadon de la dinastio Yuan kaj finis en la 17-a jarcento per la dinastio Qing. La Ming, priskribita de kelkaj kiel "unu el plej grandaj epokoj de laŭorda regado kaj de socia stabileco en la homa historio," estis la lasta dinastio en Ĉinio regata de etnaj Hanoj. Kvankam la dekomenca ĉefurbo Pekino falis en 1644 pro ribelo kondukita de Li Ziĉeng (kiu establis la ekon de la dinastio Ŝun, tuj anstataŭigita de la Manĉu-regata dinastio Qing), reĝimoj fidelaj al la trono Ming - kolektive nomata Suda Ming - estis kio survivis ĝis 1662.
Fondiĝo
En la jaro 1368 la ribelestro Ĝu Juanĝang, kiu gvidis rupon de la ruĝaj turbanoj kontraŭ la estreco de la mongoloj, kroniĝis imperiestro en la ĉina urbo Nankino kaj fondis la dinastion Ming. En 1363 li sukcesis surakvan venkon kontraŭ sian plej gravan kontraŭulon, la Han-princon chen You-liang kaj tiel mutigis ankaŭ aliajn kontraŭulojn en la sekvaj jaroj. Samtempe li komencis organizi la adminstracion kaj jam en 1363 eldonis 38 milionojn da moneroj. En la jaro 1368 lia armeo forpelis la ĥanon Togan Timur el Pekino kaj tiel ĉesigis la mongolan regadon.
Tamen Ĝu Juanĝang tenis la kronon 31 jarojn kaj ege potencigis la feŭdan aŭtokratian centralizismon; li mortigis meritoplenajn korteganojn, fortigis la imperiestran potencon, subpremis opozician forton. La administracia aparato de la dinastio Ming supervivis dum la sekvaj ducent kvindek jaroj kvankam la loĝantaro ege kreskis kaj okazis grandaj ekonomiaj ŝanĝoj. Ĝi restis modelo por la sekvaj registaroj ĝis la jaro 1911.
Sekvaj regantoj
Post la forpaso de Ĝu Juanĝang, lia nepo tenis la kronon kiel imperiestro Ĝjanŭen, poste estis venkita de sia onklo Ĝu Di, la imperiestro Ĉengzu post enkroniĝo. La Imperiestro Jongle (ĉine 永樂) (n. la 2-an de majo 1360 - m. la 12-an de aŭgusto 1424), naskita kiel Ĝu Di, estis la tria imperiestro de la Dinastio Ming de 1402 al 1424. Lia nomo Jongle signifas "Porĉiama Feliĉo". Li estis la Princo de Jan (燕王), posedanta armean bazon en Beiping. Li iĝis konata kiel Chengzu de Ming. Li iĝis imperiestro per planado uzurpi la tronon kiu estis kontraŭ la deziroj de imperiestro Hongŭu. Li translokigis la ĉefurbon de Nankino ĝis Pekino en la jaro 1421 kie ĝi situis en la sekvantaj generacioj, kaj kie estis konstruita la Malpermesita Urbo. En tiu epoko Ĉeng He estis fama maristo, esploristo kaj diplomato. La imperiestro Hongŝi (洪熙 prononce xʊ̌ŋɕí; 16a de Aŭgusto 1378 – 29a de Majo 1425), laŭ persona nomo Ĉu Gaoĉi (朱高熾), estis la kvara imperiestro de la Dinastio Ming. Li sukcedis sian patron, la imperiestron Jongle, en 1424. Lia politika nomo signifas "Vaste brila". La imperiestro Ŝŭande (en ĉina: 宣德帝, p Xuāndédì; 16a de Marto 1399 - 31a de Januaro 1435), persona nomo Ĉu Ĉanji (朱瞻基), estis la kvina imperiestro de la Dinastio el 1425 al 1435. Lia ĉina politika nomo signifas "Proklamo de Virto".
La imperiestro Ŭan Li aŭ pinjine Wanli (ĉine 萬曆, prononco Ŭànlì), n. la 4-an de septembro 1563; m. la 18-an de aŭgusto 1620, apartenis al la dinastio Ming. Li ekregis la 19-an de julio 1572, estante 8-jara knabo. Komence li estis sub la forta influo de sia edukisto Ĵang Juĵeng, pli poste sub tiu de diversaj potencemaj grupoj de eŭnukoj.
Kvankam la dinastio Ming potencigis la centralizismon, tamen pluraj imperiestroj estis sentalentaj aŭ tro junaj, ne administris la kortegajn aferojn, tiel la regpotenco falis en la manojn de eŭnukoj, kiuj malversaciis kaj ĉantaĝis, persekutis honestajn korteganojn, pro tio la reĝimo pli kaj pli koruptiĝis kaj la sociaj kontraŭdiroj akriĝis. En la meza tempo de la dinastio Ming okazis multaj kamparanaj ribeloj, kiuj tamen estis subpremitaj.
En la dinastio Ming estis fama politikisto nomata Ĵang Juĵeng. Por mildigi la sociajn kontraŭdirojn kaj savi la regadon de la dinastio Ming, li praktikis reformadon. Li reordigis la administradon super oficistoj, vigligis agrikulturon, jungis riverojn, reduktis impostojn kaj publikajn servojn, tiel li certgrade malpezigis la ŝarĝon de la popolo.
La agrikulturo de la dinastio evoluis iom pli ol en la antaŭa dinastio, evoluis ŝpinteksado kaj porcelanado, plimulte evoluis ankaŭ ekspluatado de fererco, kuprofandado, peperfarado, ŝipfarado kaj similaj. Evoluis la eksteraj ekonomiaj kaj kulturaj interfluoj. La navigisto Ĉeng He sepfoje navigis al pli ol 30 landoj kaj regionoj de Azio kaj Afriko. Tamen post la meza tempo de la dinastio, Ĉinio estis agresita de Japanio, Hispanio, Portugalio kaj Nederlando.
En la dinastio furoris okparta eseo en ŝtata ekzameno. Tre prosperis la verkado de romanoj, presiĝis la romanoj “Ĉe Akva Rando”, “Tri regnoj”, “Pilgrimado al Okcidento” kaj aliaj. Cetere aperis nombro da klasikaj verkoj, ekzemple, “Vojaĝnotoj de Xu Xiake”, “Kompendio de Medicinaj Materialoj” kaj ankaŭ verkoj pri agrikulturo, metiarto kaj dokumentoj.
En la lasta periodo de la dinastio, la agroj ege multe aparteniĝis al la imperistra familio, regnestroj kaj similaj, impostoj pli kaj pli peziĝis kaj la sociaj kontraŭdiroj pli kaj pli akriĝis. Iuj oficistoj esperis mildigi la sociajn kontraŭdirojn kaj postulis bremsi privilegiojn de eŭnukoj kaj burokratoj. Ili, titolitaj kiel “donglin-anoj”, lekciis kaj komentis la politikajn aferojn. Tamen poste ili estis persekutitaj de burokratoj kaj eŭnukoj. Tio ankoraŭ pli malkvietigis la socion.
Ankaŭ la kontraŭdiroj en la kamparo akriĝis. En 1627 en la provinco Ŝanŝjio aperis trosekeco, oficistoj devigis pagi impostojn, tio incitis ribelon de kamparanoj. Miloj kaj miloj da malsatuloj organiziĝis kiel kamparanaj ribelaj armeoj. Kiam en 1644 kamparanaj ribelantoj konkeris Pekinon, la imperiestro Ĉongĵen sin pendumis.
Falo de la dinastio Ming
Kiam la armeo Ming mortigis en la jaro 1583 familianojn de la manĉu-princo Nurhaci, tiu iĝis malamiko de la Ming. En 1619 li venkis kvar armeojn de la Ming, kiuj samtempe atakis lin ĉe la monto Sarhu ĉe Mukden.
Samtempe pluraj misrikoltoj en la jaroj 1627/28 okazigis malsategon. Ribelis kamparanoj en Ŝenŝjio kaj Ŝanŝjio, kiuj gvidataj de Gao Qinĝiang, Li Zicheng kaj ankaŭ Zhang Xianzhong organiziĝis kaj fine celis la faligon de la dinastio. En aprilo de la jaro 1644 Li Zicheng invadis Pekinon kaj proklamiĝis imperiestro, la lasta imperiestro Chongzhen pendumis sin.
Tamen Li Zicheng mistaksis la financan situacion de Pekino kaj ne sukcesis restarigi ordon en la ĉefurbo. La generalo Wu Sangui, kiu estris la reston de la armeo Ming ĉe la norda landlimo fine aliĝis al la manĉu-princo Dorgon, kiu regis en la nomo de la sesjara manĉu-imperiestro Shunzhi. Ili marŝis al Pekino en la jaroj 1644/61 kaj fine forpelis Li Zicheng kaj fondis la dinastion Qing.
Ĝis 1662 ekzilitaj familianoj de la Ming starigis kontraŭimperiestrojn en suda Ĉinujo, kiuj restis tamen senefikaj.
Literaturo
Laŭlum, en sia artikolo "Ĉina klasika beletro en Esperanto" disvolvigas detalan priskribon de la tuta panoramo de la klasika ĉina literaturo kaj dediĉas laŭdajn paragrafojn al tiu dinastio. Li elstarigas la verkiston Feng Menglong (1574-1646) kiu kolektis rakontojn de la antaŭaj dinastioj kaj el tiu inspiro li verkis pli ol 70 proprajn novelojn; li eldonis tri novelarojn nome "Parabola novelaro", "Averta novelaro" kaj "Admona novelaro", kiuj rikoltas entute pli ol 120 verkojn: Temoj estis amo de junuloj, metiistoj, komercistoj ktp., kontraste al tiraneco de superuloj. Famaj estas ""Olevendisto kaj belulino", "Perfidita prostituitino Du Shiniang kaj ŝia trezorujo". Menciindas ankaŭ Ling Mengchu" (1580-1644) kiu verkis du novelarojn, nome "Unua kolekto de mirindaj okazaĵoj" kaj "Dua kolekto de mirindaj okazaĵoj", kiuj entute enhavas 78 rakontojn pri vivo en urboj.
Kalistenes
Kalisteno aŭ Kalistenes de Olinto (en greka Καλλισθένης; ĉ. 360 – 328 a.K.) estis greka historiisto. Li estis filo de Hero (nevo de Aristotelo), filino de Prokseno de Atarneus kaj de Arimneste, kio faris lin pranevo de Aristotelo el lia fratino Arimneste. Ili unuafoje renkontiĝis kiam Aristotelo tutoris Aleksandron la Grandan. Pro la influo de sia praonklo, li estis poste nomumita por servi al Aleksandro en lia ekspedicio al Azio kiel la oficiala historiisto.
El la "Verda Biblio"
El la "Verda Biblio" estas satira libro de Izrael Lejzerowicz. La unua eldono estis de Literatura Mondo en 1935. Precipe temas pri parodio de la ĝis-tiama Esperanta movado.
La libro konsistas precipe el 25 ĉapitroj en Biblieca stilo. Estas fikciaj nomoj, kiuj aludas historiajn esperantistojn kaj eventojn. Ekzemple Andreo Apud en Ĉapitro VI estas vortluda aludo al Andreo Cseh.
La libro enhavas ĉirkaŭ 15 ilustraĵojn de Rajmundo Laval.
Aliforme
Jerzy Fornal adaptis elĉerpaĵojn en drama formo, 1997.
Hrhov
Bazaj informoj
Hrhov, hungare Tornagörgő estas vilaĝo en Slovakio, en Regiono Košice, en Distrikto Rožňava.
Historio
La vilaĝo estis unue menciita en la jaro 1345 en formo "Gergew". En 1846 incendio okazis. En 1910 loĝis en Tornagörgő 1057 da homoj, (ĉiuj hungaroj). Ĝis Traktato de Trianon Tornagörgő apartenis al Hungara reĝlando, al Abaúj-Torna, al distrikto de Torna, poste al Ĉeĥoslovakio, fine ekde 1993 al Slovakio. Inter 1938-1944 la vilaĝo rehungariĝis. La unua Arbitracio de Vieno deklaris, ke tiuj komunumoj, kie la hungaroj vivas en majoritato, apartenu al Hungario. Post la 2-a mondmilito la hungaroj iĝis senrajtaj laŭ Dekretoj de Beneš. En 2001 loĝis en Hrhov 1219 da homoj, (1098 hungaroj, 111 slovakoj, 5 ĉeĥoj, 2 ciganoj).
Ponto Vidin–Kalafat
La ponto Vidin–Kalafat, ankaŭ nomata Danuba Ponto 2, estos ponto sur Danubo inter Kalafat en Rumanio kaj Vidin en Bulgario. Ĝi estas nun konstruata. Post kompletiĝo ĝi estos la dua firma ligilo inter la du landoj, post la Ponto de Amikeco (Giurgiu–Ruse).
Bulgare ĝi nomiĝas Мост Видин-Калафат, Podul Calafat-Vidin. La neoficiala nomo "Danuba Ponto 2" evitas la dilemon, kiun el la du urboj nomi unue.
Situo:
Kuriozaĵo
La ponto iras pli-malpli sud-norde. Pro forta kurbiĝo de Danubo la rumana fino de la ponto estas la suda, la bulgara la norda.
Béla Balás
BALÁs Béla [bala:j], sipeki estis hungara kuracisto, laboratoria fakkuracisto. Li naskiĝis en Nagybánya la 18-an de julio 1912 kaj mortis en Budapeŝto la 8-an de februaro 1973.
Genizo de Kairo
La Genizo de Kairo estas kolekto de preskaŭ 280.000 judaj manuskriptaj fragmentoj, trovitaj en la genizo de la Sinagogo Ben Ezra en Fustat, aktuale en Malnova Kairo, Egiptujo. Kelkaj pliaj fragmentoj estis trovitaj en la Basatin-tombejo oriente de Malnova Kairo, kaj la kolekto inkludas kelkajn malnovajn dokumentojn aĉetitajn en Kairo en la pli malfrua 19-a jarcento. Ĝi estas aktuale disigita inter kelkaj bibliotekoj, inkluzive de la bibliotekoj de la Universitato de Kembriĝo kaj de la Universitato de Manĉestro.
Malkovro kaj nunaj lokoj
La genizaj fragmentoj nun estas arkivitaj en diversaj bibliotekoj ĉirkaŭ la mondo. La Taylor-Schechter kolekto ĉe Kembriĝo havas la plej grandan, ununuran kolekton kun preskaŭ 193.000 fragmentoj; ekzistas plu 31.000 fragmentoj ĉe la Jewish Theological Seminary of America. Ankaŭ, la John Rylands University Library en Manĉestro aranĝas kolekton de pli ol 11.000 fragmentoj, kiu nuntempe estas diĝitigita kaj alŝutita al reta arkivo.
Enhavo kaj signifo
Tiuj dokumentoj estis skribaj de proksimume 870 p.K. ĝis la 1880-aj jaroj. La normala praktiko por genizoj estis forigi la stokejajn verkojn periode kaj entombigi ilin en tombejo. Multaj el tiuj dokumentoj estis skribaj en la aramea lingvo uzante la hebrean alfabeton. Ĉar la hebrea estis konsiderita la lingvo de Dio laŭ la Judoj, kaj la hebrea manuskripto esti laŭvorta verkado de dio, la tekstoj ne povis esti detruitaj eĉ longe post kiam ili servis ilian celon. La judoj kiuj skribis la materialojn en la genizo konis la kulturon kaj lingvon de ilia nuntempa socio. La dokumentoj estas valoregaj kiel indico por kiel kutima araba lingvo de tiu periodo estis parolita kaj komprenita. Ili ankaŭ montras ke la judaj kreintoj de la dokumentoj estis parto de ilia nuntempa socio: ili praktikis la samajn komercojn kiel iliaj islamaj kaj kristanaj najbaroj, inkluzive de terkultivado; ili aĉetis, vendis, kaj luis trajtojn al kaj de iliaj samtempuloj.
La graveco de tiuj materialoj por rekonstruado de la socio kaj historio de ekonomio por la periodo inter 950 kaj 1250 ne povas esti troemfazita. Juda akademiulo Shelomo Dov Goitein kreis indekson por tiu periodo pri ĉ. 35.000 individuoj. Tiujn inkludis proksimume 350 "eminentulojn," inter ili Maimonidon kaj lian filon Abraham, 200 "pli bone konatajn familiojn", kaj menciojn de 450 profesioj kaj 450 varoj. Li identigis materialon de Egiptujo, Palestino, Libano, Sirio (sed ne Damasko aŭ Alepo), Tunizio, Sicilio, kaj eĉ komercaj dokumentojn kun Hindio. La menciitaj urboj etendiĝas de Samarkando en Meza Azio ĝis Sevilo kaj Sijilmasa, Maroko al la okcidento; de Adeno norde ĝis Konstantinopolo; Eŭropo ne nur estas reprezentita fare de la Mediteraneaj havenurboj de Narbono, Marsejlo, Ĝenovo kaj Venecio, sed eĉ Kievo kaj Rueno estas foje meciitaj.
La materialoj inkludas amasegon da libroj, la plej grandan parton el ili fragmentojn, kiu estas taksita al nombro preskaŭ 280.000 foliojn, inkluzive de partoj de judaj religiaj skribaĵoj kaj fragmentoj de la Korano. De speciala intereso al bibliaj akademiuloj estas pluraj nekompletaj manuskriptoj de Sirach.
La ne-literaturaj materialoj, kiuj inkludas tribunalajn dokumentojn, laŭleĝajn skribaĵojn kaj la korespondadon de la loka juda komunumo (tiel la Letero de la Karaite-aĝuloj de Ascalon), estas iom pli malgrandaj, sed daŭre imponaj: Goitein taksis ilian grandecon je "proksimume 10.000 eroj de iu longo, de kiuj 7.000 estas memstaraj unuoj sufiĉe granda por esti rigardita kiel dokumentoj de historia valoro. Nur duono de tiuj estas konservita tiamaniere tute."
Sur GR
-
Geografio
Sur sitas en la Valo de Surses ĉe la orienta flanko de la rivero Julio norde, malsupre de la Lago de Marmorera. Al sur apartenas krom la vilaĝo Sur mem la vilaĝetoj Furnatsch kaj Tgacrest kaj la Alpopaŝtejo Flix sur alteco de 2000 m s.m. La plej alta punkto de la komunumo estas kun alteco de 3397 m s.m. la monto Piz Calderas. En la 18-a jarcento Alpopaŝtejo Flix estis tutjara valza vilaĝo, nutempe ĝi estas nur somera setlejo. Sur la alpopaŝtejo situas la pitoreska montarlageto Lago Blos.
Najbaraj komunumoj
La komunumo Sur limas en nordo al Tinizong-Rona, en oriento al Bever, en sudoriento al Bivio, en sudo al Marmorera, kaj en okcidento al Mulegns.
Trafiko
Tra Sur pasas la grava kantona ĉefvojo n-ro 3, kiu kondukas de Koiro tra Lenzerheide, Tiefencastel kaj la Juliopasejo al Engadino. Al la publika transportreto la komunumo estas konektita per la poŝtaŭtolinio de Tiefencastel al Bivio kaj pluen tra la Juliopasejo al Sankt-Maŭrico.
Lingvoj
La plimulto de la loĝantaro parolas la romanĉan lingvon, nome ties surmiranan dialekton. Tamen ankaŭ en Sur la elcentaĵo de germanlingvanoj dum la lastaj jardekoj forte kreskis. En la jaro 1980 83,93% de la loĝantaro parolis la romanĉan. Okaze de la popolnombrado de la jaro 2000 ankoraŭ 77,21% parolis kiel ĉeflingvo la romanĉan, dum 21,51% parolis la germanan kaj 3,23 % la italan.
En marto 2006 kiel unua komunumo decidis en baloto, ke la instrulingvo en la lernejo estu la grizonromanĉa.
Vidindaĵoj
Supre de Furnatsch aliflanke de la Juliopasejvojo sur monteto situas la Turo Spliatsch, kiun konstruis en la 13-a jarcento la Senjoroj de Marmels.
Historio
Jam dum la romia epoko romia armevojo kondukis tra Sur. En la 13-a jarcentoj la Senjoroj de Marmels konstruis la Turon Spliatsch. En la 14-a jarcento en Sur setlis valzoj. Sur la Alpopaŝtejo Flix setlis valzoj en la 17-a jarcento. Pro peŝtoepedemio granda parto de la valzoj formortis, la ceteraj integriĝis en la vilaĝo kaj romanĉiĝis. El la tutjara setlejo valza sur la Alpopaŝtejo Flix tial fariĝis somersetlejo. Atestilo historia estas la kapelo Son Roc sur la alpopaŝtejo.
38018 Louisneefs
38018 Louisneefs estas malgranda malhela asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la de la belga astronomo Eric Walter Elst elde la ESO-a Observatorio La Silla en Ĉilio.
Nomo
Ĝi estas nomita en memoro de la flandra kantisto Louis Neefs (1937–1980), kiu tragike mortis kun sia edzino en trafikakcidento je kristnasko 1980. Kun lia speciale sombra kaj varma voĉo, la Flandroj ne forgesos lin pro liaj kanzonoj Ach Magrietje kaj Annelies uit 't Sas van Gent.
3268 De Sanctis
3268 De Sanctis estas asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la de la belga astronomo Henri Debehogne kaj de la itala astronomo Giovanni de Sanctis elde la Observatorio La Silla, en Ĉilio.
Nomo
Ĝia nomo honoras unu el ĝiaj malkovrintoj : la italan astronomon Giovanni de Sanctis.
Ighiu (Alba)
Ighiu (Alba) [igiŭ] (hungare: Magyarigen, germane: Grabendorf) estas komunumo en Rumanio nordokcidente de Alba Iulia. Administre apartenas al ĝi: Bucerdea Vinoasă, Ighiel, Şard, Ţelna.
László Hunyadi (aktoro)
HUNYADI László [pr. hunjadi] estis rumanuja hungara aktoro naskita en Kluĵo la 30-an de oktobro 1951 kaj mortinta en Kluĵo la 2-an de oktobro 2001.
Ighiu (Alba)
Loĝantaro
En 1910 ĝi havis 1 559 loĝantojn (rumanoj, hungaroj), en 1992 1 172 (rumanoj, 1,4 % hungaroj).
Historio
Ĝia unua mencio estas en 1206. Ĝis 1919 ĝi apartenis al Hungario (Alsó-Fehér).
László Hunyadi (aktoro)
Kariero
Ekde 1976 li ludis en la teatro Marosvásárhelyi Nemzeti Színház Tompa Miklós Társulat de Târgu Mureş, poste ekde 1999 li estis fondintano de la Csíki Játékszín de Miercurea Ciuc.
23355 Elefenoro
23355 Elefenoro estas troja asteroido de Jupitero, kiu orbitas proksime la punkto de Lagrange L4 de la sistemo Suno-Jupitero, kaj estas do ano de la tiel nomata "Greka Tendaro".
Malkovro
Ĝi estis malkovrita la de la usona astronomo Tom Gehrels de la Observatorio de la Monto Palomar (Usono) kaj de la nederlandaj geedzoj geastronomoj Ingrid van Houten-Groeneveld kaj Cornelis Johannes van Houten, de la Observatorio de Leiden (Nederlando) en la kadro de la Palomar–Leiden survey.
Por plenumi tiun astronomian kampanjon, Tom Gehrels estis fotinta la noktan ĉielon en septembro kaj oktobro 1960, eksponante tiam 130 fotografiajn platojn per la Schmidt-teleskopo de 48 coloj (122 cm) de la Observatorio de la Monto Palomar (Kantono San-Diego, Kalifornio). Tiuj fotaj platoj poste estis senditaj en la observatorion de Leiden (Nederlando), por esti ekzamenitaj de la geedzoj Ingrid kaj Cornelis van Houten dum la sekvantaj jaroj por malkovri novajn asteroidojn.
Nomo
Tiu asteroido ricevis la nomon de la mita reĝo Elefenoro de Eŭbeo. En la lasta jaro de la Troja milito li estis mortigita de la troja batalanto Agenoro, kiam li provis gajni la kirason de Ekepolo.
Champey
estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Haute-Saône (prononco [],, arpitane Hiôta-Sona), en la regiono Burgonjo-Franĉkonteo (Bourgogne-Franche-Comté, prononco []) kaj en la historia regiono Franĉkonteo. Fine de en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². Administre la komunumo apartenas al la arondismento Lure (france arrondissement de Lure), la orienta parto de la departemento, kaj al la kantono .
Baudemont
Baudemont estas franca situanta en departemento Saône-et-Loire, regiono Burgonjo-Franĉkonteo.
Ĝiaj loĝantoj nomiĝas Baudemontois.
Keith Olbermann
Keith OLBERMANN (naskiĝis la 27-an de januaro 1959) estas usona novaĵ-dissendisto, komentisto, kaj radiofonia sport-dissendisto. Li nune servas kiel la gastigisto de Countdown with Keith Olbermann (Subennombrado kun Keith Olbermann), unuhora nokta novaĵprogramo, kiu recenzas novaĵojn, kiu poste servas kiel bazo por liaj politikaj komentoj. Ekde la NFL-a sezono de 2007, li ankaŭ servas kiel kungastiganto de la programo Football Night (Nokto de Usona Futbalo) en Usono kun Bob Costas. La politikaj vidpunktoj esprimitaj je Countdown plejofte estas progresemaj.
Gospelo
Gospelo kombinas usonan kristanan religian muzikon kun melodioj kaj ritmoj, kiuj disvolviĝis kune kun frua bluso kaj ĵazo. La vorto "gospelo" venas de angla termino signifanta "evangelion" (de malnovangla "gōdspel", "gōd" = "bona" kaj "spel" = "rakonto", "mesaĝo"). Modernaj gospelaj artistoj jam inkludas elementojn de soula muziko, kiu originale leviĝis de sekulara formo de gospelo. Gospelo unue populariĝis inter afrik-usonanoj kaj blankaj sudusonanoj, sed poste populariĝis ĉirkaŭ la mondo.
Gospelo unue populariĝis dum la 1930-aj jaroj, kiam la blusulo Thomas A. Dorsey fabrikis la terminon gospela muziko kaj montris la vojon per kantoj kiel "Precious Lord Take My Hand" ("Altvalora Sinjoro prenu mian manon") kaj "Peace in the Valley" ("Paco en la valo"). Kelkaj radikoj troviĝas en la eldonitaj verkoj kaj lernejoj de Aldine Kieffer (n 1 aŭg 1840) kaj lia bofrato Ephraim Ruebush en Virginio. Gospelo estis antaŭenigita de instruistoj de vojaĝantaj lernejoj, sudusonaj gospelaj kvaropoj kaj eldonejoj de formnota muziko, tiel kiel la eldonejo A. J. Showalter (1879, Georgio), la eldonejo James D. Vaughn (1901, Tenesio), kaj la eldonejo kaj muzika kompanio Stamps-Baxter (1924, Teksaso) de V. O. Stamps.
Inter la plej bone konataj gospelaj kantistoj estas Mahalia Jackson, Linda Hopkins, la Blind Boys of Alabama, la Jordanaires, kaj la Oak Ridge Boys. Nigrula kaj blankula gospelaj muzikoj jam restas ĝenerale apartaj ĝenroj.
La Gospel Music Association de Usono estas grava grupo de gospelaj artistoj. Aretha Franklin, filino de pastro, estas ekzemplo de populara kantistino kun gospelaj radikoj. Multaj blusaj kaj kontreaj prezentistoj, de Solomon Burke ĝis Elvis Presley, montris sian amon por gospelo.
Jablonov nad Turňou
Jablonov nad Turňou, hungare Szádalmás (sAdalmAŝ) estas malgranda vilaĝo en Slovakio, en Regiono Košice, en Distrikto Rožňava.
Historio
La vilaĝo estis unue menciita en la jaro 1234 en formo "Almás", apartenanta al fortikaĵo de Torna. En 1828 oni nombris 136 domojn kaj 695 homojn. En 1910 loĝis en Szádalmás 853 da homoj, (851 hungaroj, po 1 germano kaj rumano). Ĝis Traktato de Trianon Szádalmás apartenis al Hungara reĝlando, al Abaúj-Torna, al distrikto de Torna, poste al Ĉeĥoslovakio, fine ekde 1993 al Slovakio. Inter 1938-1944 la vilaĝo rehungariĝis. La unua Arbitracio de Vieno deklaris, ke tiuj komunumoj, kie la hungaroj vivas en majoritato, apartenu al Hungario. Post la 2-a mondmilito la hungaroj iĝis senrajtaj laŭ Dekretoj de Beneš. En 2001 loĝis en Jablonov nad Turňou 860 da homoj, (746 hungaroj, 108 slovakoj kaj aliaj).
30942 Helikaono
30942 Helikaono estas malgranda malhela, ne rapide rotacianta troja asteroido de Jupitero, malkovrita la de la belga astronomo Eric Walter Elst elde la Observatorio La Silla en Ĉilio.
Orbito
Ĝi orbitas proksime de la punkto de Lagrange L5 de la sistemo Suno-Jupitero, do estas ano de la tiel nomata "Troja Tendaro".
Nomo
Ĝi ricevis la nomon de Helikaono, mita batalinto de la Troja milito, filo de Antenoro kaj edzo de Laodico, filino de la reĝo Priamo.
8760 Crex
8760 Crex estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la usona astronomo Tom Gehrels, elde la Observatorio de la Monto Palomar kaj de la nederlandaj geastronomoj kaj geedzoj Ingrid van Houten-Groeneveld kaj Cornelis Johannes van Houten de la observatorio de Leiden (Nederlando) en la kadro de la "Palomar-Leiden Enketo pri Trojanoj" (Palomar-Leiden Trojan Survey).
Nomo
Ĝi ricevis la nomon de la krekso : birdo de la familio de la raledoj, science nomita Crex Crex, imitante ĝian blekon.
Saint-Trojan-les-Bains
Saint-Trojan-les-Bains [] estas marborda franca komunumo en la departemento Charente-Maritime, en la regiono Puatuo-Ĉarentoj. Ĝi estas la plej suda urbeto de la insulo Oléron. Ĝi havis 1,423 loĝantojn en la jaro 2012.
Geografio
Saint-Trojan-les-Bains estas turisma banurbo kaj haveno de ostrobredistoj en la sudo de la insulo Oléron. Ĝin ĉirkaŭas la Atlantika Oceano okcidente kaj markolo nomita pertuis de Maumusson sude kaj oriente. La najbaraj komunumoj estas Le Grand-Village-Plage nordokcidente kaj Le Château-d’Oléron nordoriente.
Grandan parton de Saint-Trojan-les-Bains kovras arbaro ĉefe konsistanta el marbordaj pinoj. Plejparte de domoj kaj konstruaĵoj troviĝas okcidente de ĝia teritorio, fronte al la duoninsulo de Arvert, la enfluejo de la rivero Seudre kaj la ponto de Oléron.
Historio
Unue nomita Saint Trojean en 1793, ĝi ricevis sian nunan nomon en 1898. En 1949, parto de la komunumo disiĝis kaj fariĝis Le Grand-Village-Plage.
La preĝejo de Saint-Trojan-les-Bains, situanta en la urbocentro apud la urbodomo, estis konstruita en la jaro 1660
Turismo
Saint-Trojan-les-Bains estas banurbo; ĝiaj sablaj strandoj allogas turistojn somere.
Unu el la turismaj interesaĵoj estas la trajneto de Saint-Trojan (Le p’tit train de Saint-Trojan), turisma trajno kreita en 1963. Ĝia vojo estas proksimume longa kaj iras de la urbocentro ĝis la sudaj strandoj tra la arbaro.
Tein Sein
Tein SEIN, ankaŭ literumata Thein Sein (birme သိန်းစိန်‎, naskiĝis, do nun -jara) estas birma politikisto. Oficiale ekde oktobro 2007, fakte jam ekde aprilo de tiu jaro, li estis la ĉefministro de la lando, ĝis la 4-an de februaro 2011, la parlamento de Birmo elektis lin ŝtata prezidanto. Por li voĉdonis 408 parlamentanoj el 659.
Ĉefministro
Thein Sein estis nomumita transira ĉefministro de Birmo en aprilo 2007 fare de la rega armea ĥunto, anstataŭigante la malsaniĝintan politikiston Soe Ŭin. La 24-an de oktobro de tiu jaro, li iĝis la oficiala posteulo de Soe Ŭin, post kiam la antaŭulo mortis la 12-an de oktobro.