cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Vojaĝo al Kazohinio
Inter la behinoj
Gulivero provas klarigi al la flavoreluloj la instruon de la Lifto-Majstro pri la utileco de liftoj sed ne estas komprenata. Li konkludas, ke la baza elemento de behineco estas la malamikado unu kontraŭ la alia; ĉiu grupo de behinoj havas propran ideologion el maniaĵoj, sed ili elcerbumas la maniaĵojn por la batalo mem, nur por diferenci inter si. Poste li provas komenci amrilaton kun behinino Zukrula, sed fiaskas ĉar ambaŭ seksojn obsedas perversioj kaj tabuoj koncernantaj manĝadon kaj ne tiom interesas ilin sekso kaj amo: behinoj pagas al behininoj por manĝi antaŭ ili anstataŭ por seksumado.
Fine eksplodas bukuo aŭ sankta eksterma milito inter la du behaoj. Ĝuste kiam la behinoj estis bruligontaj Guliveron sur ŝtiparo pro lia rifuzo partopreni, la hinoj intervenas. Tiam Gulivero konsilas al la hinoj okazigi balotadon inter la behinoj por apartigi tiujn dezirantajn bukuon disde la pacemuloj. Tamen la batalemuloj, anstataŭ ekstermi unu la alian, atakas Guliveron kaj volas ekstermi la rifuzintajn «perfidulojn». Tiam la hinoj denove intervenas kaj «ĉesigas» la batalantojn gasumante ilin.
Fino
Denove inter la hinoj, Zatamon rakontas al Gulivero la originon de la du socioj: la prapatroj de hinoj estis behinoj, sed evoluo aŭ mutacio forigis la instinktojn al batalemo kaj konkuremo. Behineco ankoraŭ ekzistas en hinoj kiel recesiva geno, pro kio necesas apartigi la homozigotulojn kiuj fariĝas behinoj por ke iliaj genoj estu elsarkataj el la hina raso. Zatamon plu diras, ke Gulivero ne rekonis sian propran medion inter la behinoj, ĉar lia kulturo diferencas de la behinoj laŭ la formo, same kiel oni ne konas sian voĉon ĉar ĉiam aŭdas ĝin elinterne, tra sia kranio; Gulivero mem diris iam al Zatamon ke la esenco de la vivo ne estas la hospitalo, fabriko, pano, sano, sed la «animo». Ankaŭ lia raso devas sin elimini el la estanta mondo, por ke la kazoo povu evoluigi la harmonian rasformon.
12386 Nikolova
12386 Nikolova estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la elde la Nacia Observatorio de Kitt Peak, proksime de Tucson (Arizono, Usono) en la kadro de la projekto Spacewatch.
Vojaĝo al Kazohinio
Fino
Antaŭ tiaj vortoj, Gulivero indignas kaj decidas reiri hejmen. Li mem pretigas al si boaton, eliras al la maro, kaj renkontas britan militŝipon. En bankedo kun la oficiraro, li varme esprimas sian intencon vivi kaj morti por la brita standardo kaj la Biblio.
12386 Nikolova
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de la bulgardevena kanada astronomino Simona Rumenova Nikolova, diplomita de la Universitato de Okcidenta Ontario, kiu kalkulis datumojn pri kometoj ĉe la Reĝa Astronomia Observatorio de Sofio kaj studis en la Universitato de Regina (Saskaĉevano).
Vojaĝo al Kazohinio
Literaturaj modeloj
La evidenta influo de Swift ne atingas ĉi tiun romanon nur rekte, sed ankaŭ tra la modelo de hungara aŭtoro kaj tradukinto de Swift Frigyes Karinthy, kies du romanoj Vojaĝo en Faremidon (1916) kaj Kapilario (1921) ankaŭ prezentas sin kiel «novaj vojaĝoj» de Gulivero; ĉar la unua prezentas utopian socion de robotoj dum la dua estas kontraŭvirina satiro, ili similas ne nur laŭ enhavo sed ankaŭ laŭ stilo al la du partoj de la romano de Szathmári. «Karinthy estis mia spirita patro», diris Szathmári, laŭ citaĵo de Dezső Keresztury en lia postparolo al la anglalingva eldono de Vojaĝo al Kazohinio.
Ankaŭ estas ofte rimarkigataj similecoj kun Brave New World de la brita verkisto Aldous Huxley, samtempulo de Szathmári, kies hungara traduko aperis en 1934. Kiel en tiu verko, kunekzistas du ege malsimilaj socioj, la unua tre evoluinta, la alia retrostaranta, ne intermiksitaj kiel ĉe Swift sed apartigitaj kiel ĉe Huxley. Tamen, Kereztury citas nean aserton de Szathmári: «Mi skribis vojaĝon al Kazohinio du jarojn antaŭ ol Brava Nova Mondo aperis. Mi ne povus imiti ĝin pli perfekte se mi estus provinta. Ĉiukaze estis mia bonŝanco ke mi ĝin imagis du jarojn antaŭe, ĉar ili tiel similas ke mi neniam estus tiel kuraĝa verki Vojaĝon al Kazohinio leginte Bravan Novan Mondon unue.» Ĉiukaze estas ankaŭ grandaj diferencoj inter la du verkoj kaj ili estas fundamente malsamaj laŭ stilo, enhavo kaj celo: ĉe Huxley la estonta utopio estiĝas per teknologia manipulo kaj kontraŭo de bazaj homaj instinktoj, dum la hinoj denaske posedas sian karakteron; ankaŭ ilia strikta egaleco malsimilas de la kastisma socio en Brava Nova Mondo.
Literaturaj rimedoj
Krom la ideologia enhavo, kiel literatura verko, tiu romano ĝuas rakontajn epizodojn, kiel kaj komenco kaj fino, ankoraŭ kaj jam en la brita socio, de kie devenas la ĉefrolulo. Tiam bonhumoro kontrastas kun serioza baza enhavo, ĉefe kiam oni parolas pri la edzino de la ĉefrolulo. Aliaj interesaj partoj estas la interkonatiĝoj kun hinaj kaj behinaj roluloj, kvankam tre simplaj laŭ siaj devenoj, kaj la amaj, amoraj kaj seksaj spertoj, ĉiuj malsukcesaj.
Laŭ lingvo la vortuzado estas taŭga eĉ kiam oni perdigas la leganton per abundo de neologismoj per kiuj kaj la hinoj kaj la behinoj nomas siajn strangajn vivkonceptojn kaj ideerojn. Per tiuj neologismoj, devigante Guliveron kaj la leganton agi kiel antropologoj lernantaj novajn lingvon kaj kulturon, Szathmári sukcesas distancigi nin disde la kutimoj de la moderna okcidenta civilizacio kaj elmontri ilian fundamentan neraciecon, por ke ni vidu ilin per fremdaj okuloj.
La romano ankaŭ montras interesan refleksivecon: en iu ĉapitro la rolulo Zemoki legas la taglibron de Gulivero (fakte la skizon de la romano mem) sed ne kapablas rekoni eĉ sian propran priskribon; anstataŭe li ridas kaj kredas la libron amuza fikcio.
Komentoj kaj interpretoj pri la libro
Vojaĝo al Kazohinio estas taksata kiel unu el la ĉefaj originalaj romanoj en Esperanto. Kálmán Kalocsay diras pri Vojaĝo al Kazohinio', - "la libro estas insida". William Auld metas la verkon de Szathmári samnivele kun Swift, Wells, Anatole France. Michel Duc-Goninaz trovas, ke la legado de Szathmári estas "potenca instigo al pensado". Vilmos Benczik precizigas la klasifon de la verko de Szathmári per la esprimo "sobriga humanismo".
La satira celo de la verko estas klara, precipe en la dua parto pri la behinoj, sed ĝia interpreto tre varias laŭ la intenco kiun oni atribuas al la priskribo de la hina socio. Ekzemple, laŭ la «Prezento» de la Esperanta eldono, SAT eldonis ĝin pro ĝia akra kritiko de naciismo; aliflanke, la hina rolulo Zatamon asertas, ke la malamo al fremduloj estas nedisigebla de la partieca kaj «kazia» amo al familianoj, amikoj kaj samnacianoj; li ankaŭ atakas la kristanan idealon pri universala amo, ĉar «se la amo estus deviga kontraŭ ĉiuj niaj homfratoj, ĝi jam ne estus nomebla amo». Dezső Keresztury, en sia postparolo de la romano, asertas ke la hina socio estas ideala ĉar okupas sin pri «realaj» aferoj anstataŭ fantomoj kiel nacioj, religioj kaj mono. Kontraŭe, aliaj opiniis ke la verko satiras ne nur la normalan homan socion sed ankaŭ komunismajn utopiojn, kiuj same kondukas al malhumaneco kaj nedezirindaj rezultoj.
Ĉiukaze estas evidente ke la hinoj apenaŭ estas nomeblaj «homoj», ĉar ili estas la rezulto de longa eŭgenika interveno sur la plej bazaj homaj instinktoj, kio ĵetas dubon sur la demando, ĉu tia utopio estas realigebla aŭ eĉ dezirinda. En sia antaŭparolo, Kálmán Kalocsay sugestas ke «la hinan saĝon kaj trankvilon kaj malvarman perfektecon la aŭtoro montras kiel idealon, je kiu ni devas klopodi, sed kiun neniam ni povas atingi, kaj ankaŭ ne estas dezirinde, se ni plene ĝin atingus, ĉar tiam ni ĉesus jam esti homoj, supozante, ke la homa esto estas iaspeca dezirinda, absoluta valoro.» Tamen li ankaŭ asertas ke la libro valoras ĝuste ĉar ĝia interpretado estas malferma.
Lingvoj kaj historio de la verko
Estas ioma disputo, ĉu Szathmári unue verkis ĝin hungare aŭ Esperante. Kelkaj tezas, ke la hungara versio estis la vera originalo, kaj citas certan pruvon ke Szathmári ne vere flue regis Esperanton je la tempo, kiam li unue verkis la romanon. Laŭ la «Prezento» de la unua esperanta eldono, li unue ekverkis ĝin hungare en 1935, sed reverkis kaj finis ĝin Esperante. Kiam Literatura Mondo akceptis ĝian publikigon, Kálmán Kalocsay reviziis kaj lingve korektis la tekston, sed la komenciĝo de la Dua Mondmilito malebligis la publikigon; jam en 1939 SAT akceptis publikigi ĝin, sed denove la milito malhelpis. Tiam la aŭtoro serĉis eblecon por hungarlingva eldono, ĉar Hungario ankoraŭ restis ekster la milito. Ĝi aperis en 1941 en 3500 ekzempleroj kiel Gulliver utazás Kazohiniában (Vojaĝo de Gulliver al Kazohinio) kun ilustraĵoj de Lajos Szalay, sed la cenzuro estis forstrekinta multajn gravajn partojn. La dua hungarlingva eldono de 1946 Utazás Kazohiniában (Vojaĝo al Kazohinio) rehavis tiujn cenzuritajn partojn plus pluraj novaj ĉapitroj aldonitaj de Szathmári, kiu taksis ke multaj legantoj de la unua eldono miskomprenis ĝian celon; tiuj aldonitaj ĉapitroj ŝajne mankas en postaj hungaraj kaj esperantaj eldonoj. Malgraŭ la malgranda eldonkvanto pro la postmilita manko de papero, la dua eldono estis granda sukceso kaj rapide elĉerpiĝis, eble ĉar la publiko rimarkis similecojn de la rakonto kun la tiama politika situacio de Hungario. Poste la nova komunista registaro malpermesis pluajn eldonojn kaj eĉ vendadon de la libro; tria hungarlingva eldono eblis, kun kelkaj modifoj, nur en 1957, kiam SAT jam pretigadis eldonon de la esperanta originalo. Aperis novaj hungarlingvaj eldonoj en 1972, 1980, kaj 2009, bazitaj en la tria hungarlingva eldono. Plie, en 1975 estis eldonita en Hungario anglalingva traduko (Kazohinia, Corvina Press) reeldonita en 2012 en Usono (Vojage to Kazohinia, New Europe Books).
Gellénháza
Historio
La loko estis loĝata jam dum la bronzepoko. La unua skriba mencio pri la vilaĝo devenis el 1490. En 1951 oni trovis nafton, kiu tuj faris prosperon. Vilaĝservoj estas infanĝardeno, lernejo, kulturdomo, apoteko, poŝto.
Davlekanovo
Davlekanovo (Давлеканово) estas urbo en Baŝkirio en Rusio.
Kodo de OKATO de la urbo (en jaro 2005) estas 80419.
La urbo estis fondita en mezo de la 18-a jarcento.
Ĝi havas statuson de urbo ekde jaro 1942.
La interurba telefona kodo estas 34768, la enurbaj telefonnumeroj estas kvinciferaj (en jaro 2005).
Diferenco de la loka kaj moskva tempoj estas 2 horoj (en jaro 2005).
La urbo estas apud Uralo, ĉe rivero Djoma (Дёма) (kiu enenfluas en riveron Belaja (Белая)).
En la urbo estas fervoja stacio.
Boulouris-sur-Mer (stacidomo)
Boulouris-sur-Mer estas franca stacidomo sur linio -  (landlimo), situanta en  Saint-Raphaël, en departemento, regiono Provenco-Alpoj-Bordo Lazura.
Davlekanovo
En jaro 2002 la urbo havis 23,9 mil loĝantojn.
Boulouris-sur-Mer (stacidomo)
Temas pri stacidomo de Société nationale des chemins de fer français (SNCF), priservata de trajnoj Provenco-Alpoj-Bordo Lazura.
Ĝi situas ĉe kilometra punkto (PK) de linio Marseille-St-Charles - Vintimille (frontière) (930000).
9817 Tersandro
9817 Tersandro estas troja asteroido de la "Greka Tendaro", tie estas, ke ĝi orbitas ĉe la punkto de Lagrange L4 de la sistemo Suno-Jupitero.
Malkovro
Ĝi estis malkovrita la de la usona astronomo Tom Gehrels de la Observatorio de la Monto Palomar kaj de la nederlandaj geastronomoj Ingrid van Houten-Groeneveld kaj Cornelis Johannes van Houten, de la observatorio de Leiden (Nederlando) en la kadro de la Palomar–Leiden survey.
Nomo
Ĝi ricevis la nomon de Tersandro (greke Θέρσανδρος), mita reĝo de Tebo, filo de Poliniko. Li estis vundita de Telefo dum la Troja milito; poste li estis unu el la batalantoj kaŝitaj en la troja ĉevalo.
Condom
Condom []; esperante Kondomo; estas franca komunumo kaj subprefektejo de la departemento Gers, en la regiono Sudo-Pireneoj. Ĝi havis 7,012 loĝantojn en la jaro 2010.
Geografio
Condom troviĝas ĉe la rivero Baïse en la nordo de la departemento Gers, ĉe la limo kun Lot-et-Garonne, sudokcidente de Agen. La najbaraj komunumoj estas Gazaupouy, Castelnau-sur-l'Auvignon, Caussens, Béraut, Maignaut-Tauzia, Cassaigne, Larressingle et Larroque-sur-l'Osse, Lannes kaj Moncrabeau.
Nacia Parko Phong Nha-Ke Bang
Phong Nha-Ke Bang (Vườn quốc gia Phong Nha-Kẻ Bàng) estas nacia parko en la provinco Quảng Bình de Vjetnamio, situanta en la norda centro de la ŝtato. La parko estas listigita kiel Monda Naturheredaĵo de Unesko.
Zygmunt Smogorzewski
Zygmunt Smogorzewski (naskiĝis la 12-an de oktobro 1884 en Panevėžys (Gubernio Kaŭno), mortis la 9-an de novembro 1931 en Lvovo) - pola arabologo kaj orientalisto, diplomato, profesoro de Lviva Universitato en Lvovo. En 1913 entrepreninta lingvistikajn esplorojn en landoj de Magrebo. Ekspedicioj entreprenitaj dum la tempo de la Dua Pola Respubliko alportis al li veran famon.
Vivo
Filo de Bronisław Smogorzewski, oficisto de ŝtata kontrolo en Sankt-Peterburgo. Infanecon pasigis en Sankt-Peterburgo, kie en 1903 finis gimnazion de Imperiestra Filantropa Societo. Poste studis en fakultato de orientaj lingvoj. En 1909 diplomiĝis pri araba-persa-turka-tatara filologio. En 1912 iĝis magistro pri historio de Oriento, kio rajtigis lin al memstara esplorado, okupiĝante postenon de privatdocento en Peterburga Universitato pri historio de islama Oriento. En majo 1912 forveturis tra en Parizo kaj Palermo, kie ekinteresiĝis pri islamaj influoj al Sicilio. Estis vickonsulo de Rusia imperio en Alĝero, en tiea universitato ligis kontakton kun profesoro R. Basset, berberologo kaj spertulo pri la araba literaturo, kiu influis liajn interesiĝojn. Printempe 1913 vizitis berberan oazon en Saharo, kie konatiĝis kun teologoj de ŭahabismo. Komence de 1914 tra Tunizo iris al Kairo, kie aŭskutis lekciojn en universitato kaj ligis kontaktoj kun lokaj ibadioj. Ĉi tie ekmalsanis je flava febro, kiu dum lia restado en Proksima Oriento kelkfoje renoviĝis.
Julie 1914 iris al Sirio, en Damasko estis internigita kiel rusa subulo, pro eksplodo de rusa-turka fronto dum la unua mondmilito, sed oni permesis al li daŭrigi sciencan laboron. Junie 1915 denove internigita en Urfa. Antaŭ forlaso de Danasko sukcesis parton de manuskriptoj deponi ĉe patriarko de Antioĥio. Pro eksplodo de turkaj-armenaj bataloj en Urfa estis translokigita al Niğde. Poste apud Konya. Tie funkciis kiel peranto inter internigitoj kaj la usona misio zorganta pri civitanoj de Triopa Entento. Danke al usonanoj en majo 1917 liberiĝis de tendaro kaj ekloĝis en Istanbulo, kie de julio ĉe nederlanda ambasadejo okupiĝis pri rusaj aferoj preparante politikajn analizojn de situacio en Turkio, partoprenante societan vivon de pola diasporo kaj diplomataro. Printempe 1919 forveturis al Parizo, kie eklaboris en rusa ambasadejo kiel spertulo pri Kaŭkazio. Tie ligis kontakton kun Ignacy Jan Paderewski, rekomendita kiel spertulo pri Oriento kaj iĝis diplomato de la Dua Pola Respubliko. Somere alvenis al Varsovio. En 1920 dum pola-bolŝevika milito estis konsilanto de pola speciala misio al Suda Kaŭkazio en Baku. Tie estis arestita de bolŝevikoj kaj enprizonigita en Butirka (Moskvo). Rezulte de deportado, en 1921 ektroviĝis en Pollando. De 1921 ĝis 1923 estis konsilanto de Pola Diplomataro en Bagdado, poste laboris kiel diplomatia kuriero de Ministerio pri Eksteraj Aferoj.
Kunkreinto de Pola Orientalistika Societo, kune kun Jan Czekanowski kaj Andrzej Gawroński, la 28-an de majo 1922. Kunredaktoro de plurlingva "Rocznik Orientalistyczny" (Orientalistika Jarlibro).
En 1924 forveturis al Sirio kaj Turkio por reakiri deponitajn materialojn. En Adana kunfondis polan-turkan komercan societon kaj publikigis kelke da artikoloj pri Pollando en la turka gazetaro. Ankaŭ akiris novajn fontojn. Aŭguste revenis al Lvovo. Inter aŭgusto 1925 kaj februaro 1926 vojaĝis al Alĝerio, kie gajnis 40 manuskriptojn de ibadiaj aŭtoroj.
Post forlaso de diplomatio en 1924 iĝis scienca laboranto de Humanistika Fakultato ĉe Universitato al Johano Kazimiro en Lvovo. Li iĝis laboranto kaj gvidanto de la Katedro de Lingvoj kaj Historio de Oriento de UJK, gvidanto de la Katedro pri Proksima Oriento en UJK, kiun oni fermis post lia morto. Februare 1931 iris al Nord-Afriko, kie ĝis aprilo esplorlaboris. En 1931 elektiĝis dekano de Humanista Fakultato de UJK, sed ne akceptis la postenon pro malbona sano.
Plimulto de liaj manuskriptoj kun la biblioteko riĉigis kolekton de Lvova Universitato. Lia disĉiplo kaj daŭriganto estis Tadeusz Lewicki, posta profesoro de Jagelona Universitato.
Plutonio
Historio
Oni unue sukcesis produkti plutonion 1940-12-14 ĉe universitato "University of California, Berkeley", sed malkovro estis sekreta por milita situacio ĝis jaro 1948. Nuntempe oni scias ke tre minimumaj kvantoj da plutonio ĉiam prezentiĝis en la naturo (dise enmiksite en U-238), sed la plej granda parto de la totala kvanto nun estas plutonio intence aŭ neintence produktita dum uzo kaj prilaboro de uranio.
(19583) 1999 NT4
(19583) 1999 NT4 estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la de la kroata astronomo Korado Korlević elde la Observatorio de Višnjan (Kroatio).
Subjekto Verbo Objekto
Laŭ lingva tipologio, Subjekto Verbo Objekto (SVO) estas la dua plej ofta tipa vortordo inter la lingvoj de la mondo.
Ekzemple:
Tiu vortordo estas uzata en:
Iuj lingvoj (ekz. la germana, la nederlanda kaj iuj aliaj ĝermanaj lingvoj) havas vortordon V2, t.e., kun la verbo ĉiam la dua loko; se iu komplemento antaŭas la verbon, la subjekto devas iri ien post la verbo.
Lingvo estas klasifikata kiel SVO, se tio estas la plej tipa, malplej marka vortordo. Ili povas havi alian vortordon en specifaj cirkonstancoj kaj tamen esti SVO; ekz. la germana havas SOV en subjunkciaj subfrazoj, la franca havas SOV, kiam la objekto estas pronomo, kaj iuj dialektoj de la angla havas VSO en jes/ne-aj demandoj.
Formo: Subjekto – Verbo – Objekto
Komparu kun SOV, VSO, VOS, OSV, OVS.
Uranio
Uranio estas kemia elemento en la perioda tabelo kiu havas la simbolon U kaj la atomnumeron 92. Ĝi estas metalo kaj la kvara elemento en la aktinoida serio. Uranio estas peza, arĝent-blanka, kaj nature ete-radioaktiva elemento. Ĝia izotopo Uranio-235 estas uzata kiel brulaĵo por nukleaj reaktoroj.
Kvankam uranio ne havas stabilajn izotopojn, ĝi ekzistas nature sur la tero. Ĝiaj du plej stabilaj izotopoj havas duoniĝtempon de resp. preskaŭ aŭ pli ol unu miliardo da jaroj: Tial inter la pezaj elementoj surteraj, iam produktitajn de supernovao, ankoraŭ restas multe da uranio. Uranio estas trovata ĉiam en erco de plumbo, elemento al kiu transformiĝis ĝia pliparto.
Urania metalo ekzistas laŭ tri alotropaj formoj :
Uranio malbone konduktas elektajn ŝargojn, sed iĝas superkonduktiva materialo je 0,2 kelvino kiel krita temperaturo) (proksimume de absoluta nulpunkto).
Esperantaj legaĵoj
Esperantaj Legaĵoj estas facila esperantlingva legolibro kun gramatiko de la internacia lingvo por estonoj. Ĝin verkis la pionira estonia Esperanto-aktivulo kaj -instruisto Jakob Rosenberg en 1911; eldonejo estis la presejo M. Antje en Talino, (Estonio, tiutempe ankoraŭ parto de la Rusa Imperio). Ekzemplero de la libro situas interalie en la privata biblioteko de P. Fiŝo.
Uranio
Historio
Uranio estis malkovrita, en 1789, de la prusa kemiisto Martin Heinrich Klaproth, kiu ekzamenis pecon de roko. Tiu roko estis uraninito (ĉefe UO2), uranio-erco. Klaproth donis la nomon de uranium aŭ uranit al la komponaĵo, kiun li agnoskis, reference al la malkovro de la planedo Urano fare de William Herschel, 8 jarojn antaŭe (1781).
František Martin Pelcl
František Martin PELCL (naskiĝis la 11-an de novembro 1734 en Rychnov nad Kněžnou - mortis la 24-an de februaro 1801 en Praha) estis la unua profesoro de la ĉeĥaj lingvo kaj literaturo ĉe la Praga universitato.
Burgo Wildenburg (Hunsrück)
Situo
La ruino situas en Hunsrück inter la norde situanta Idarwald kaj la sude situanta urbo Idar-Oberstein sur alteco de ĉ. 630 m super marnivelo sur la monto Wildenburger Kopf super la valo de la Idarbach. Ĝi estis la plej alte situanta burgo de la Hunsruko.
Historio
Antaŭulo de la Wildenburg estis verŝajne kelta fuĝburgo kun duobla remparo el la La-Tène-epoko (ĉ. 450–50 a.K.). La remparo de la burgo apartenis al aro de keltaj ramparoj en la suda Hunsruko, la ringramparo de Otzenhausen, la Ringkopf, la Altburg kaj la Alteburg en Soonwald. Mallonga parto de la remparo estis rekonstruita kiel „gaŭla muro“ (murus gallicus).
Uranio
Historio
Nur en 1841, la franca kemiisto Eugène-Melchior Péligot establis, ke la uranit estis formita de du atomoj de oksigeno kaj metalo, kiun li izolis kaj nomis uranium, esperante uranio.
František Martin Pelcl
En la Praga universitato li studis filozofion, historion kaj teologion, sed ne finis ilin, daŭrigis en Vieno, kie li studis ankaŭ estetikon. Reveninte Pragon, li fariĝis privata edukisto ĉe grafa familio, poste bibliotekisto kaj arkivisto, funkciulo de privata societo de sciencoj, ekde 1793 profesoro de la Praga universitato.
Uranio
Tokseco
Uranio, pro sia disfala vico, kreas danĝeran gason, la radono; ĉi tiu estas tre radioaktiva kun maldaŭra duoniĝa tempo, tial ĝi kreas radioaktivajn partiklojn, kiuj fiksiĝas en la pulmoj.
Burgo Wildenburg (Hunsrück)
Historio
Ĉirkaŭ la jaro 350 a. K. sur la Wildenburg estis instalita dum mallonga tempo malfruromiana fortikaĵo.
En la malfrua mezepoko la Wildgraf Friedrich von Kyrburg konstruigis sur la roko ĉe la okcidenta pinto de la ringremparo la burgo Wildenburg. Ĝu estis menciita unuafoje en 1330 kaj en la jaro 1651 ĝi estas detruita de marodantaj lorenaj trupoj. Post parta rekonstruo en la jaro 1660 la malsupra burgo servas al la „Amt“ Wildenburg kiel administra sidejo ĝis la malfondo de la graflando en la jaro 1792.
Burga instalaĵo
De la sur la rokoj situanta supra burgo nur malmultaj murrestaĵoj konserviĝis. Sur a pinto de la roko ekde la jaro 1980 estis starigita 22 m alta elrigardturo. Ĝi havas de sia 15 m alte situanta elrigardplatformo bonan elrigardon en ĉiuj direktoj. Informoj ĉe la parapeto priskribas la celojn.
Ekde la jaro 1859 jam rekonstruiĝis la konstruaĵoj de la malsupera burgo kun pordega turo, ekonomia domo kaj ĉirkaŭmuro kiel sidejo de la prusa forsta administra unuo. Tiuj konstruaĵoj post plia ŝanĝkonstruo estas hodiaŭ uzataj kiel burga gastejo kaj sidejo de la Hunsrückverein. La kavalira salono estas uzata kiel oficejo pri civila stato kaj por malgrandaj festoj.
František Martin Pelcl
Li verkis germanlingve bohemian kronikon pri la regado de Jozefo la 2-a, sed ankaŭ verkojn pri Karolo la 4-a kaj lia filo Venceslao la 4-a, eldonis novan bohemian kronikon, priskribis jezuitajn verkistojn, eldonis fundamentojn de la ĉeĥa gramatiko.
Li klopodis realisme priskribi la historion aplikante sciencajn metodojn.
Uranio
Tokseco
La ekspluatado de uranio kaŭzas mediajn poluojn, ĉar ĝi estas ne nur radioaktiva sed ankaŭ venena, pro tio indiĝenoj en Kanado, Niĝero kaj Aŭstralio protestas.
Minaj laboristoj malsaniĝas pro kancero pli ol aliaj. Suplementa risko de pulma kancero rilatante al navahaj ministoj estis, ekzemple, registrita kaj ligita al ilia laboro. La Radiation Exposure Compensation Act, leĝo de 1990, postulis monon da $100,000 kiel "kompatopagon" favore al ministoj de uranio diagnozitaj viktimoj de kancero aŭ aliaj spiraj malsanoj.
Aplikoj
Ĉar uranio havas grandan specifan mason (pli ol 19 g/cm³), ĝi estas milite uzata por kirasoj kaj por kugloj. Por tio oni uzas malriĉigitan uranion, kiu konsistas preskaŭ nur el la izotopo 238U. Ĉar eĉ tiu plej stabila izotopo estas radioaktiva, urania municio povas veneni batalejojn kaj la homojn tie loĝantajn – pro la polvo. Tio okazis ekz-e en la du Irakaj Militoj de la usonaj prezidentoj Bush "la pli maljuna" (en 1991) kaj "la pli juna" (en 2003).
Jahrhundertbrunnen Essen
Jahrhundertbrunnen (eo: jarcentofontano) estas historia fontano en la urbocentro de Essen el la jaro 1907, kiu nun substaras monumentprotekton.
La konstruo de la fontano komenciĝis jam la 3-an de aŭgusto 1902. Skulptisto Ulfert Janssen verkis ĝin el muŝelkalko laŭ stilo de Adolf von Hildebrand.
La fontano memorigas pri la unuigo de urbo kaj abatinujo Essen kun la reĝlando Prusujo en la jaro 1802. Prusaj trupoj okupis la ĝis tiam sendependajn urbon kaj abatinujon same kiel la Imperia Abatujon Werden kiel kompenso por la teritorioj maldekstre de la Rejno perdintaj al Francujo post la Napoleonaj Militoj.
La centre superrega kolosa figuro laŭ formo de sidanta laboristo kun maleo simbolas la laboron kiel tian. La enskribo konstatas: Laborkapable al laboro – ĝoje je la ripozo. Maldekstre de la laboristo la blazono de Essen kun la jarnombro 1802, kaj dekstre la blazono de Prusujo kun la jarnombro 1902 montras sur la vera kaŭzo por la starigo de la fontano. La inaŭgurado de la tiam senkonekta fontano okazis en 1907. En 1912 la arĥitekto de la najbara malnova sinagogo, Edmund Körner, pripensis, kiel oni povus transloki la senkonektan fontanon sur la nuna Edmund-Körner-Placo, por doni al ĝi ĝis tiam mankan malfonon. En la jaroj 1914 ĝis 1916 oni konstruis malantaŭ la fontano, en sudorienta direkto, la prakatolikan Paco-Preĝejon kun altigita antaŭplaco. Apogomuro de la altigita antaŭkorto de la preĝejo estas ĝis nun la fontana muro klare plilarĝigita.
En 1993 Jahrhundertbrunnen eniris la liston de konstruomonumentoj de la urbo Essen. En 2012 oni novigis lige kun la novformado de la Edmund-Körner-Placo la enkadrigon de la fontano.
NGC 2675
NGC 2675 (aliaj indikoj — UGC 4629, MCG 9-15-37, ZWG 264.21, PGC 24909) estas galaksio en konstelacio Granda Ursino.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Dlouhá Lhota (distrikto Příbram)
Dlouhá Lhota estas municipo en distrikto Příbram en Ĉeĥio. Vivas ĉi tie.
Historio
La unua skribmencio pri la municipo devenas el la jaro 1336, el tempoj de regado de Johano de Luksemburgio.
Now You're Gone - The Album
Now You're Gone - The Album estas la studioalbumo de Basshunter, eldonita en 14an de julio 2008 ĉe Hard2Beat.
Listo de kantoj
Kromaĵoj
Akiekoj
La akiekoj estas etno en norda Tanzanio kaj suda Kenjo. En 2000 la nombro de la etnaj akiekoj estis taksitaj 36.869 homoj, kvankam la nombro de tiuj el ili, kiuj ankoraŭ parolas la akiekan lingvon, estis nur 500.
La akiekoj de Tanzanio estas subetno de la okiekoj (ankaŭ nomataj Ogiek). Kelkfoje la du nomoj estas interŝanĝe uzataj.
Castelletto di Branduzzo
Castelletto di Branduzzo estas komunumo de Italio.
1900
1900 estis normala jaro komenciĝanta lunde (ligilo montras kalendaron).
En la jaro 1900 post Kristo okazis, interalie:
Ossolineum
Ossolineum (Zakład Narodowy im. Ossolińskich (ZNiO), Ossolineum) estas pola scienca kaj kultura instituto, kiu ĝis la jaro 1945 troviĝis en Lvovo kaj poste estis translokigita al Vroclavo.
Ĝi estis unu el la plej gravaj centroj de la pola kulturo, pri kio decidis antaŭ ĉio riĉaj bibliotekaj kolektoj, laŭ la valoro la dua en Pollando post Jagelona Biblioteko en Krakovo. Fonto de ties vivteno estis enspezoj de bienoj de la fondisto, estrataj de ĝisvivaj kuratoroj.
Post ekziligo de poloj el Lvovo kaj forpreno de la urbo disde Pollando en 1945 Ossolineum estis translokigita al Vroclavo, kie ĝi troviĝas ĝis hodiaŭ. En konstruaĵo de la nuna Ossolineum antaŭ la dua mondmilito estis katolika gimnazio je la nomo al sankta Matiaso (Matthiasstift) de la tiam germanlingva urbo Breslaŭo, kaj pli frue monaĥejo de la kavalira ordeno de krucanoj kun ruĝa stelo.
En la informkesto la bildo montras la eksan katolikan gimnazion sankta Matiaso en Breslaŭo, nun sidejo de la instituto
Historio
De la fondo ĝis 1945 Ossolineum troviĝis en antaŭa monaĥejo kaj preĝejo de karmelaninoj ĉe la strato Ossolińskich 2 en Lvovo. Post la unua dispartigo de Pollando kaj likvido de multaj monaĥejoj de aŭstra imperiestro Jozefo la 2-a la konstruaĵoj estis ruinigitaj. Ilia rekonstruo estis verko de interalie Jozefo Bem kaj Jerzy Głogowski – konstruisto, pentristo kaj grafikisto, kiu al Lvovo alvenis de Krakovo. Al la institucio kiel apartan tuton oni alligis en 1823 la muzeon de arto, fonditan de princo Henryk Lubomirski.
Ossolineum en la periodo de tiutempa Reĝlando de Galicio kaj Lodomerio sub la aŭstra aneksaĵo fokusigis la polan intelektan movadon kaj estis unu el la plej gravaj centroj de la laboro pri konstruo de la pola kulturo dum la dispartigoj de Pollando-Litovio kaj altrudita germanigo de poloj sur la pola teritorio. Ĝi trapasis periodon de reprezalioj forme de policaj traserĉoj kaj arestado de engaĝitaj tie laborantoj.
Laŭ intenco de la fondinto Ossolineum iĝis unu el la plej gravaj centroj de la esploro pri historio kaj la pola literaturo, pro tio, ke ĝi disponas pri unu el la plej grandaj libraroj en Pollando kaj grandega nombro de manuskriptoj kaj aŭtografoj, en tio de mezpokaj manuskriptoj kaj la plej malnovaj presaĵoj.
(12344) 1993 FB1
(12344) 1993 FB1 estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la japanaj astronomoj S. Shirai kaj Shuji Hayakawa elde la Observatorio de Hidaka (gubernio Ŭakajama, Japanio)
Esperanto-latviešu un latviešu-esperanto vārdnīca ar gramatiku. E.Jaunvalks, A.Gutmanis 1957
'''Esperanto-latviešu un latviešu-esperanto vārdnīca ar gramatiku. E.Jaunvalks, A.Gutmanis 1957''' (en esperanto: Esperanto-latva kaj latva-esperanta vortaro kun gramatiko)
-ul-
La sufikso -ul estas uzata en Esperanto por aludi al persono (foje ankaŭ al alia besto) kiu rilatas al iu afero, kondiĉo, karaktero ktp. Ekzemple barbulo rilate al barbo, do persono kiu havas barbon, belulo, persono kiu estas bela, ktp.
Vorterklaso: sufikso Statuso: oficiala, fare de Zamenhof en 1887. Deveno: ? Similaĵoj en aliaj lingvoj: ? Nuna signifo kaj uzado:
Komunumaro Rhein-Mosel
La Verbandsgemeinde Rhein-Mosel estas administra komunumaro en Germanio, do administra ligo de pluraj najbaraj komunumoj proksime kunlaborantaj. Ĝi troviĝas en la distrikto Mayen-Koblenz de la federacia lando Rejnlando-Palatinato, kaj ekestis la 1-an de julio 2014 per unigo de la membraj komunumoj de la antaŭaj komunumaro Untermosel (pli okcidente) kaj komunumaro Rhens (pli oriente). La suma teritorio situas okcidente kaj sude de la eksterdistrikta urbo Koblenz. Fine de la jaro la komunumaro havis  loĝantojn.
Tepehuanes
Tepehuanes estas unu el la 39 komunumoj de la meksika subŝtato Durango, kiu situas en norda Meksiko (sed sen limo al Usono). La ĉefurbo de la komunumo estas Santa Catarina de Tepehuanes. Al Tepehuanes apartenas entute 257 tiel nomataj loĝlokoj (statistike por urboj, vilaĝoj kaj domaroj). La kodnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 10035.
Klimato
En la komunumo jare falas averaĝe 750,0 mm/m² de precipitaĵo. La averaĝa jara temperaturo estas 15,0 °C.
Sociogeografio
8543 de la loĝantoj de Tepehuanes en la jaro 1995 aĝis pli ol 15 jaroj. El tiuj 893 estis analfabetoj, do ne sciis legi kaj skribi. Tio signifas ke 10,45 % de la tuta loĝantaro (pli aĝa ol 15) ne sciis legi kaj skribi. Ĉe la virinoj estis 10,16 % (467 el 4595), kiuj ne sciis legi kaj skribi kaj ĉe la viroj 10,79 % (426 el 3948).
El la loĝantoj (pli aĝaj ol 5 jaroj en la jaro 1995), 11525 personoj apartenis al la katolika religio kaj 676 personoj al la protestantisma religio. 84 personoj apartenis al aliaj religioj kaj 654 personoj statistike apartenis al neniu religio.
Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a., (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).
Speciala Kapt-ordona Libro de Poloj
Historio
La liston pretigis, laŭ rekomendo de Reinhard Heydrich, kontraŭspiona agentejo de sekreta servo de SS, t.n. Sicherheitsdienst en Berlino kunlabore kun la germana minoritato en Pollando. La listo estis presita libroforme en 1939 en Berlino fare de la centro de sekureca polico kaj Sicherheitsdienst.
Jaíba
Eksteraj ligiloj
<!-- Eble utilas ankoraŭ ion reenmeti de la antaŭa, tro mallonga teksteto, plej bone per enporto en vikidatumojn:
19582 Blow
19582 Blow estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la de la aŭstralia astronomo John Broughton elde la Observatorio de Reedy Creek en Ora Marbordo (Gold Coast, Kvinslando, Aŭstralio).
Dalnereĉensko
Dalnereĉensko (Дальнереченск) estas urbo en Ĉemara Regiono en Rusio.
Kodo de OKATO de la urbo (en jaro 2005) estas 05408.
La urbo estis fondita en jaro 1894.
Ĝi havas statuson de urbo ekde jaro 1917.
La urbo antaŭe estis nomita kiel:
La interurba telefona kodo estas 42356, la enurbaj telefonnumeroj estas kvinciferaj (en jaro 2005).
Diferenco de la loka kaj moskva tempoj estas 7 horoj (en jaro 2005).
Geografiaj koordinatoj de la urbo estas: latitudo 45°56' norde, longitudo 133°44' oriente.
La urbo estas ĉe rivero Bolŝaja Ussurka (Большая Уссурка) (kiu enenfluas en riveron Ussuri (Уссури)).
En la urbo estas fervojaj stacioj Dalnereĉensko-1 (Дальнереченск-1), Gruŝevoje (Грушевое), Lazo (Лазо).
En jaro 1959 la urbo havis 25.4 mil loĝantojn.
En jaro 2002 la urbo havis 30.1 mil loĝantojn.
Sulina (Paranao)
Sulina estas municipo de la brazila subŝtato Paranao, kiu taksis 3.394 loĝantojn en 2010.
Alagvaoj
La alagvaoj (ankaŭ nomataj Chasi) estas etno en la distrikto Kondoa en la regiono Dodomao en centra Tanzanio. En 2001 la alagvaoj estis taksitaj 30.000 homoj.
Batalo de la Piramidoj
La batalo de la Piramidoj, ankaŭ konata kiel la batalo de Embabeh, okazis la 21-an de julio 1798 dum la franca kampanjo de Egiptio. La franca armeo, estrita de Napoleono Bonaparte, gajnis decidan venkon kontraŭ la fortoj de la lokaj mamlukaj regantoj, ekstermante preskaŭ la tutan otomanan armeon situantan en Egiptio. Dum tiu batalo Bonaparte sukcese uzis taktikon kun kvadrate organizataj divizioj. Fakte rektanguleca, la deplojo de la francaj brigadoj per ĉi-tiuj amasaj formacioj ebligis plurfoje repuŝi multajn kavaleriatakojn de la mamlukoj.
Tiu venko certigis la francan konkeron de Egiptio kaj Murad Bey, la mamluka militestro, devis ĥaose fuĝi kun la resto de sia armeo al Alta Egiptio. Francaj mortigitoj sumiĝis al ĉirkaŭ 300 homoj, sed estis miloj da otomanaj kaj mamlukaj mortigitoj. Napoleono eniris en Kairon post la batalo kaj kreis novan lokan administracion sub sia superrigardo. La batalo elmontris la fundamentan militan kaj politikan kadukecon de la Otomana Imperio dum la 18-a jarcento, precipe kompare kun la kreskanta potenco de Francio. Bonaparte nomis la batalon laŭ la egiptaj piramidoj ĉar ili estis iomete videblaj horizonte kiam la batalo okazis.
Kunteksto
Julie de la jaro 1798, Bonaparte kun sia armeo marŝis de Aleksandrio al Kairo post la invado kaj la kaptado de la unua urbo. Li frontis kaj batalis kontraŭ la fortoj de la regantaj mamlukoj je naŭ mejloj (15 kilometroj) de la Piramidoj kaj nur je kvar mejloj (6 kilometroj) de Kairo. La mamlukaj trupoj estis estritaj de du kartvelaj mamlukoj, Murad Bey kaj Ibrahim Bey, kaj havis potencan kaj tre trejnitan kavalerion sub sia komando. Ĉi-tiu batalo estis nomigita la Batalo de Ĉobrakit, kaj finiĝis per duaranga franca venko. Bonaparte ekkomprenis, ke la nuraj gravaj otomanaj soldatoj sur la batalkampo estis la mamlukaj kavalerianoj. Li admonis siajn soldatojn, dirante: "Pripensu, ke supre de tiuj piramidoj, 40 jarcentoj kontemplas vin".
Disvolviĝo
Bonaparte ordonis al siaj soldatoj iri antaŭen por pliproksimiĝi al la armeo de Murad kun ĉiuj el la kvin sekcioj de sia armeo organizitaj per kavaj rektanguloj kun kavalerio kaj bagaĝoj en la centro kaj kanonoj ĉe la anguloj. La francaj sekcioj iris suden, kun la dekstra flanko gvidanta kaj la maldekstra flanko protektita per Nilo. De dekstre al maldekstre, Bonaparte enpostenigis la diviziojn de Louis Charles Antoine Desaix, Jean-Louis-Ébénézer Reynier, Charles-François-Joseph Dugua, Honoré Vial kaj Louis André Bon. Krome Desaix sendis malgrandan taĉmenton por okupi la proksiman vilaĝon Biktil, tuj maldekstre. Murad enpostenigis la dekstran flankon de sia armeo apud Nilo ĉe la vilaĝo Embabeh, kiu estis fortikigita kaj defendata de infanterio kaj de kelkaj malnovaj kanonoj. Lia mamluka kavalerio deplojiĝis sur la flanko de la dezerto. Ibrahim, kun dua armeo, senpove observis de la orienta bordo de Nilo la okazaĵojn, ne povanta enmiksiĝi. La historiisto Chandler asertas, ke la armeo de Bonaparte, kiu konsistis el 25 000 homoj, estis pli multnombra ol la 6 000 mamlukoj kaj 15 000 infanterianoj de Murad.
Ĉirkaŭ la 15-a horo kaj duono, la mamluka kavalerio perforte ekatakis la francojn sen averto. La diviziaj kvadratoj de Desaix, Reynier kaj Dugua firmiĝis kaj forpuŝis la kavalerianojn per musketopafado kaj artileripafado. Ne povante malstabiligi la francajn formaciojn, iuj el la frustritaj mamlukoj forveturis por ataki la taĉmenton de Desaix. Ankaŭ tiu klopodo estis fiasko. Dume, pli proksime al la rivero, la divizio de Bon deplojiĝis en atak-kolumnojn kaj atakis Embabeh. Enirante la vilaĝon, la francoj venkis la garnizonon enpostenigitan en ĝi. Blokitaj pro la riverego, multaj el la mamlukoj kaj soldatoj de la otomana infanterio provis naĝi sekurecen, kaj centoj dronis. Napoleono informis pri la perdo de 29 mortigitoj kaj 260 vunditoj en sia armeo. La perdoj de Murad estis multe pli gravaj, eble ĝis 3 000 kavalerianoj el la mamluka kavalerio mortis samkiel necerta nombro da infanterianoj. Murad eskapis al Alta Egiptio, kie li aranĝis aktivan gerilon antaŭ esti venkita de Desaix fine de 1799.
Konsekvencoj
Aŭdinte informojn pri la malvenko de sia eksterordinara kavalerio, la atendantaj mamlukaj fortoj en Kairo disiĝis kaj iris al Sirio por tie reorganiziĝi kaj regrupiĝi. La batalo de la Piramidoj estis averto pri la komenco de la fino de sep jarcentoj de regado de la mamlukoj en Egiptio. Malgraŭ ĉi-tiu bonaŭgura venko, la venko de la brita admiralo Horatio Nelson en la batalo apud Abukiro dek tagojn poste neniigis la esperojn de Bonaparte konkeri Mezorienton.
Tiu batalo estis bildigita per skizo fare de la franca pentristo François-André Vincent.
Pro la urba etendiĝo de la okcidenta parto de Kairo, la batalkampo tute malaperis kaj ne plu videblas hodiaŭ.
Agay (stacidomo)
Agay estas franca stacidomo sur linio -  (landlimo), situanta en  Saint-Raphaël, en departemento, regiono Provenco-Alpoj-Bordo Lazura.
Henegovio
Henegovio, Hainaut,  Henegouwen,  Hennegau, estas unu el la 5 provincoj (la plej okcidenta) de la regiono Valonio en Belgio. Komence de ĝi havis  loĝantojn.
Agay (stacidomo)
Temas pri stacidomo de Société nationale des chemins de fer français (SNCF), priservata de trajnoj Provenco-Alpoj-Bordo Lazura.
Ans Bakker-ten Hagen
Ans Bakker-ten Hagen estas nederlanda esperantisto. Ŝi dum multaj jaroj fone subtenis la agadon de sia edzo Hans Bakker, antaŭ ol mem pli elstariĝi en la internacia esperanto-movado: ŝi gvidis la organizan teamon de la UK 1988 en Roterdamo, en la estraro de UEA 2001-2004 ŝi respondecis pri la fakoj financo kaj administrado, kaj en la estraro de UEA 2004-2007 aldone pri la rilatoj de UEA al TEJO. En la komitato de UEA ŝi reprezentiĝis de 2001 ĝis 2010. Krome ŝi membras en la estraro de la Institucio Hodler.
Agay (stacidomo)
Ĝi situas ĉe kilometra punkto (PK) de linio Marseille-St-Charles - Vintimille (frontière) (930000).
Henegovio
La historia graflando Henegovio apartenis al la Sankta Romia Imperio.
Provinco Henegovio: 69 komunumoj
(Sube estas distingo inter urbo (grase) kaj komunumo)
Arkosaŭromorfoj
Arkosaŭromorfoj (Archosauromorpha = "regantaj lacerto-formaj") estas infraklaso de la diapsidaj reptilioj kiuj unue aperis dum la malfrua permio kaj estis ofte renkontata dum la triaso. En tiu ĉi infraklaso estas la ordoj de la rinkosaŭruloj (Rhynchosauria), trilofosaŭruloj (Trilophosauria), prolacertoformaj (Prolacertiformes), arkosaŭroformaj (Archosauriformes) kaj, eble, la ĥordistoderoj (Choristodera). Kvankam ĉi tiuj reptilioj ŝajne varias multe laŭ aspekto (iam oni eĉ metis en apartajn subklasojn - oni konsideris la trilofosaŭrulojn esti eŭiapsidoj kaj la rinkosaŭrulojn esti lepidosaŭroj, eĉ en la sama ordo kiel la sfenodonto) ili efektive unuigas diversaj malgrandaj skeletaj kaj kraniaj detaloj kiuj sugestas ke ili konsistigas kladon kun unu komuna praulo.
De la supre menciitaj kvin taksonoj, la unuaj tri formortis ĉe aŭ antaŭ la triasa-ĵurasia formorta evento. La ĥordistoderoj daŭris kiel minora grupo ĝis la mioceno, kaj la arkosaŭroformaj havis multan influon en la triasa medio ĝis ili evoluis al la eĉ pli sukcesaj arkosaŭroj.
Filogenezo
Arkosaŭromorfoj Archosauromorpha |--+--Rinkosaŭruloj Rhynchosauria |  `--+-?Teraterpeton |     `--Trilophosauria `--+--Prolacertoformaj Prolacertiformes `--Arkosaŭroformaj Archosauriformes |-?Uatchitodon |--Proterosuchidae `--+-?Erythrosuchidae `--+-?Heleosaurus `--+--Euparkeriidae `--Avesuchia |-?Turfanosuchus |--Proterochampsidae `--+--Yonghesuchus `--Arkosaŭroj Archosauria |--Krurotarsoj Crurotarsi `--Ornitodiroj Ornithodira
Santa Cruz Tacache de Mina
Santa Cruz Tacache de Mina estas unu el la 570 komunumoj de la meksika subŝtato Oaĥako (Oaxaca). La ĉefurbo de la komunumo same nomiĝas Santa Cruz Tacache De Mina. La ŝlosilnumero de la komunumo laŭ la nacia geografia instituto INEGI estas 20 381.
Geografio
Santa Cruz Tacache de Mina apartenas al la distrikto Huajuapam al kiuj apartenas entute 28 komunumoj. Ĝi situas en la miŝteka regiono de Oaĥako (regiono Mixteca), kiu apartenas al la nordokcidenta parto de la subŝtato. La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 2483 loĝantojn. El tiuj estis 1152 viroj kaj 1331 virinoj. La komunumo havas surfacon de 33,17 kvadratkilometroj. La meza alteco estas 1080 metroj super la marnivelo.
Sociogeografio
En la jaro 2000 (laŭ INEGI) en la komunumo vivis 18 indiĝenoj. El tiuj 14 aĝis pli ol 5 jaroj kaj estis dulingvaj (hispana kaj indiĝena lingvoj).
Fontoj: Statistikoj de la nacia geografia instituto INEGI pri la censo de 2005 (hispane: Conteo de Población y Vivienda de 2005).
15360 Moncalvo
15360 Moncalvo estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la italaj geastronomoj Maura Tombelli kaj Giuseppe Forti elde la observa stacio de Asiago Cima Ekar, proksime de Asiago en Italio.
Nomo
Ĝi ricevis la nomon de la itala komunumo Moncalvo en la monteta regiono Monferrato (Piemonto), lando de malnovaj kaj noblaj tradicioj. Krom siaj famaj gastronomiaj specialaĵoj, Moncalvo estis mecenato de kultura-sciencaj iniciativoj en astronomio kaj kosmoesploro.
Kati Lázár
LÁZÁR Kati Lazarovits estas hungara aktorino. Ŝia edzo estas Tamás Jordán (aktoro), ŝia filo estas Adél Jordán.
Kati Lázár naskiĝis en Oradea la 14-an de decembro 1948.
Biografio
Kati Lázár post la fino de aktorakademio en 1973 ŝi kontraktis al 25. Színház, ekde 1974 ŝi ludis en Nacia Teatro (Miskolc), ekde 1976 en Teatro Szigligeti (Szolnok). Ekde 1978 ŝi iĝis anino de la Nacia Teatro (Budapeŝto), ekde 1980 de Teatro Csiky Gergely (Kaposvár). Ekde 1991 ŝi estis ano de Teatro Merlin, kies ŝi estis unu el fondintoj.
Antoceracoj
La antoceracoj (Anthocerotaceae) estas planta familio el briofitoj, kies sporogonoj minimume 1 cm longaj prezentas stomatojn. Ili kreskas surtere en varmaj kaj mezvarmaj regionoj de la terglobo.
Irio De Paula
Irio DE PAULA, kies kompleta nomo estas Irio Nepomuceno DE PAULA (naskiĝis en Rio de Janeiro, Brazilo, la 10-an de majo 1939 — mortis en Romo, Italio, la 23-a de majo 2017 ) estis brazila muzikisto kaj kantisto, kiu ricevis la italian ŝtatanecon.
Antoceracoj
Tiu familio apartenas al la ordo antoceraloj (Anthocerotales). Ĝi enhavas 11 genrojn kaj ĉirkaŭ 160 speciojn. Ĝia tipa genro estas antocero.
Irio De Paula
Biografio
Irio de Paula naskiĝis en Rio de Janeiro la. Li translokiĝis al Italujo en la 1970-aj jaroj por kunlabori kun Chico Buarque por la muzikalbumo Per un Pugno di Samba.
Antoceracoj
Taksonomio
Laŭ National Center for Biotechnology Information (16 apr. 2020), The Plant List kaj World Flora Online (16 apr. 2020) , , jen ĉi-sube la listo de la akceptitaj taksonoj, kaj ties Esperantaj nomoj :
Irio De Paula
Biografio
En 1973, li verkis la kanton Criança (infano), kiu iĝis la muziko de la filmo L'ultima neve di primavera.
Per sia gitaro li akompanis plurajn artistojn, kiel Chico Buarque, Sergio Mendes, Elza Soares, Baden Powell aŭ Astrud Gilberto.
Hidromekanoko kaj varminterŝanĝo. A.Ŝejpak 1999
Hidromekaniko kaj varminterŝanĝo en Esperanto (resumo de lekcioj)
Manĉukua juano
La manĉukua juano (满洲国圆) estis la oficiala monunuo de la Manĉukua imperio, de junio 1932 ĝis aŭgusto 1945.
La monunuo estis bazita je unu purarĝenta 23.91-grama bazo. Ĝi anstataŭis la ĉinan tael.
La juano estis subdividita al 10 chiao (角), 100 fen (分) aŭ 1000 li (釐). Moneroj estis eldonitaj de 5 li ĝis 10 fen.
En 1944 kaj 1945, Manĉukuo eldonis monerojn (1 kaj 5 fen) faritaj laŭ la norma katalogo de tutmondaj moneroj (angle: "Standard Catalog of World Coins") el "ruĝaj aŭ brunaj fibroj", similaj al kartono. Tio estas malofta ekzemplo de ne-metalaj moneroj.
Biletoj
! Antaŭo ! Malantaŭo
Subjekto Objekto Verbo
Laŭ lingva tipologio, SOV estas la plej komuna vortordo inter la lingvoj de la mondo.
Ekzemple:
El la japana lingvo:
Tiu vortordo estas tipe uzata en:
SOV lingvoj havas fortan emon uzi postpoziciojn anstataŭ prepozicioj, sed ekzistas esceptoj al tiu emo, ekzemple la latina. Ili emas meti helpoverbojn post la ĉefverbo, genitivan substantivan subfrazon antaŭ la posedata substantivo, kaj subjunkcioj je la fino de subjunkcia subfrazo. Lingvoj kie relativa subfrazo antaŭas la modifatan substantivon estas plej ofte SOV, sed la renverso ne estas vera; multaj SOV lingvoj havas relativajn subfrazojn post la modifatan substantivon. SOV lingvoj ankaŭ emas ordigi la adpoziciajn subfrazojn laŭ ordo tempo-maniero-loko.
Komparu kun SVO, VSO, VOS, OSV, OVS.
Normdifina televido
Mallongigoj kiel 480p aŭ 576i per la literoj indikas ĉu la filmkadroj estas kreataj plenbilde (angle “progressive scanning”) aŭ linion post linio (“interlaced scanning”). La tri nomataj plej kutimaj teknikaj normoj ĉiuj uzas la metodon de bildokreado linion post linio.
Normoj, per kiuj signaloj de normdifina televido povas esti perataj ciferece, estas : DVB, ATSC kaj ISDB.
Sume por justa juĝo de la fakta filmprezenta kvalito necesas krom la rastrumerodenso ankaŭ konsideri la vide-kunpremon.
NGC 2676
NGC 2676 (aliaj indikoj — UGC 4627, MCG 8-16-32, ZWG 237.22, NPM1G +47.0123, PGC 24881) estas galaksio en konstelacio Granda Ursino.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Mopane-arbo
La mopane-arbo (alternativaj nomformoj mopaneo, mopano) (Colophospermum mopane) estas specio kiu apartenas al familio de fabacoj (Fabaceae).
Nomo
La nomo Colophospermum estas greka kaj signifas olean semeron, aludante al la rezinaj grajnoj. Parto de la nomo colophos (kolofono) aludas evidente je la forta terebinto-odoro de la rezino. La nomo mopane estas la loka nomo de la arbo.
Priskribo
La mopane-arbo havas krudan, grizan trunkon. La paraj folioj kunfaldas okaze de varmego, la plataj guŝoj kun gluaj grajnoj igas ĝin facile rekonebla.
La mopan-folioj servas kiel grava nutraĵo por afrika elefanto, ĝirafo kaj nigra rinocero.
Vivloko
Tiu afrotropisa specio kreskas en varmegaj, sekaj areoj en alto de 200 ĝis 1500 m en norda Sud-Afriko, Zimbabvo, Mozambiko, Bocvano, Zambio, Namibio, Angolo kaj Malavio. La genro Colophospermum aperas nur en Afriko kaj havas solan specion.