cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Castrillo de Cabrera
Estas atestaĵoj de romia loĝado rilata al la orminado; en Mezepoko okazis reloĝado. Ĝi apartenis al la Regno Leono kaj suferis pro la militoj kontraŭ Portugalio kaj pro la Milito de Hispana Sendependiĝo. En la jaroj tuj post la Hispana Enlanda Milito la tuta areo de La Cabrera estis rifuĝejo de kontraŭfrankisma gerilo kaj tial okazis oftaj konfliktoj de policaj civilgvardianoj kontraŭ gerilanoj kaj apogantoj.
Bettenhausen
Geografio
Bettenhausen situas sude de Herzogenbuchsee en la regiono Supra Argovio. La politika komunumo ne posedas propran preĝejon kaj tial apartenas al la eklezia komunumo de Herzogenbuchsee. Al la komunumo apartenas ankaŭ la iama komunumo Bollodingen.
Najbaraj komunumoj
La komunumo Bettenhausen limas en okcidento kaj nordo al Herzogenbuchsee, en oriento al Thörigen, kaj en sudoriento al Ochlenberg, en sudo al Hermiswil, kaj en sudokcidento al la soloturna eksklavo Steinhof, kiu ek de la 1-a de januaro 2012 estas parto de la komunumo Aeschi (SO).
Muntovitro
Muntovitro aŭ lameno estas maldika, plata vitraĵo portanta objekton por ekzameno per mikroskopo.
Bettenhausen
Trafiko
Tra Bettenhausen pasas aŭtobuslinio de Herzogenbuchsee al Langenthal, per kiu la komunumo estas konektita al la publika trafikreto.
Muntovitro
Priskribo
Muntovitro estas travidebla vitra plato tre maldika (tipe ĉ. 1 mm dika). Jen oftaj, normaj grandoj de muntovitroj:
Bettenhausen
Historio
La unua dokumenta mencio de Bettenhausen datiĝas el la jaro 1335 kiel Bettenhusen.
Muntovitro
Uzo
Tipe, oni muntas la objekton mikroskope observotan sur la muntovitron, kovras ĝin per kovrovitro, kaj enmetas la tuton (muntovitron, muntiton, kovrovitron) en la mikroskopon. Tio ebligas facilan enmeton kaj forigon de objekton en aŭ de la mikroskopo.
Oni povas skribi sur la muntovitron (kune kun la muntiton) por identigo, transporto, kaj depono. Ofte, muntovitro havas blanke kovritan flankan parton, sur kiun oni povas facile skribi.
Bettenhausen
Historio
Trovaĵoj en la neolitiko pruvas, ke en Bettenhausen jam en prahistoria tempo setlis homoj. En antikva tempo sur la teritorio de la komunumo troviĝis romia gardejo.
Zariĉne
Zariĉne estas malgranda, ne memstara vilaĝeto en Ukrainio, en Transkarpata provinco, en distrikto kaj municipo de Ĥust.
Augustus De Morgan
Augustus De Morgan ([d|ɪ|_|ˈ|m|ɔr|g|ən]; 27a de junio 1806 – 18a de marto 1871) estis brita matematikisto kaj logikisto. Li formulis la leĝojn de De Morgan kaj enkondukis la terminon matematika indukto, kiu faris tiun ideon rigora. Li studis en la Trinity College (Kembriĝo). Li interesiĝis ankaŭ pri muziko kaj ludis fluton. Li estis unu el pioniroj de la nova Universitato de Londono pli malferma religie ol la tradiciaj de Oksfordo kaj Kembriĝo.
Notoj
La leĝoj nomitaj laŭ De Morgan estis formulitaj jam de Vilhelmo de Okhamo (1287–1347) en la dua parto de lia verko summa logicae ([re]sumo de la logiko).
Zariĉne
48.20222°N, 23.28722°W
Bettenhausen
Historio
Kun efiko de la 1-a de januaro 2011 la ĝis tiam aparta komunumo Bollodigen estis integrita al la teritorio de Bettenhausen.
Árpád Kiss (matematikisto)
KISS Árpád (kiŝ) estis rumanihungara matematikisto naskita en Pozsony la 20-an de decembro 1916 kaj mortinta en Kluĵo la 20-an de majo 1958.
Kariero
Kiss Árpád komencis siajn studojn en la teknikuniversitato de Budapeŝto kaj li finis en la Universitato Bolyai en la fako pri matematiko fiziko (1947). De 1952 li estis tie lekciisto, poste dekano de la fakultato (1954-58).
Marbirdoj
Marbirdoj estas birdoj kiuj pasas grandan parton de siaj vivoj enmare (escepte eble la reprodukta sezono marborda) kaj pro tio havas en siaj korpoj pruvon de adaptigo al vivo en mara medio. Klare ili kalkuliĝas inter la grupo de akvobirdoj. Kvankam marbirdoj ege diversas laŭ vivstiloj, kutimoj kaj fiziologio, ili ofte montras rimarkindajn konverĝajn evolupruvilojn, ĉar la samaj mediproblemoj kaj pri manĝoteritorioj alvenis al similaj adaptatiĝoj. La unuaj marbirdoj disvolviĝis en la geologika periodo kretaceo, kaj la modernaj familioj de marbirdoj aperis en la paleogeno.
Marbirdoj kaj homoj havas longan komunan historion: ili provizis manĝaĵojn al ĉasistoj, gvidis fiŝkaptistojn al fiŝaroj kaj alportis maristojn teren. Multaj specioj estas nuntempe minacataj specioj de homa agado, kaj klopodoj por konservado prizorgas tiudirekten.
Klasado de specioj kiel marbirdoj
Ne ekzistas ununura difino pri kiuj grupoj, familioj, kaj specioj estas marbirdoj, kaj plej granda parto de tiuj difinoj estas iamaniere arbitraj. Ekzemple kelkaj fakuloj diras, ke estas komuna eco, ke ili manĝas ĉe sala akvo, tamen tio ne estas vero aplikebla al ĉiuj ĉiam. Tamen, pli ĝenerale konsentite ĉiuj pingvenoj kaj procelarioformaj, ĉiuj pelikanoformaj escepte la sagobirdoj, kaj kelkaj el la karadrioformaj (la rabmevoj, mevoj, ŝternoj, aŭkoj kaj tondilbekuloj) estas klasitaj kiel marbirdoj. Ankaŭ la falaropoj estas kutime inkluditaj, ĉar kvankam ili estas vadbirdoj, du el la tri specioj estas oceanaj dum naŭ monatoj kaj trapasas la ekvatoron por manĝi pelagie.
Kolimboj kaj greboj, kiuj nestas en lagoj sed vintras ĉemare, estas kutime konsiderataj akvobirdoj kaj ne marbirdoj. Kvankam estas merĝoj en la familio anasedoj kiuj estas vere maraj vintre, ĝenerale oni konsideras ilin for de la grupo de marbirdoj. Multaj vadbirdoj kaj ardeoj estas ankaŭ tre maraj, ĉar ili estas marbordaj, sed ili ne estas traktataj kiel marbirdoj.
Evoluado kaj fosilioj
Marbirdoj pro sia vivo en laŭ geologio deponejaj medioj (tio estas, ĉemare la sedimentoj rapide kovras unu la alian), estas bone reprezentitaj laŭ fosilioj. Tio okazis eĉ dum la kretaceo, kaj la plej frua estus la hesperornitoformaj, kiel la Hesperornis regalis, nefluganta marbirdo simile al kolimboj kiuj plonĝus per simila metodo de greboj kaj kolimboj (uzante siajn piedojn por moviĝi subakve) sed havis bekon plenita de akraj dentoj.
Dum oni supozas, ke Hesperornis ne lasis idaron, la plej fruaj taksonoj de marbirdoj okazis ankaŭ en la kretaceo, kun specio nomata Tytthostonyx glauconiticus, kiu estis lokita en la procelarioformaj. En la paleogeno la maroj estis regataj de fruaj procelariedoj, gigantaj pingvenoj kaj du formortintaj familioj, nome la Pelagornithidae kaj la Plotopteridae (grupo de grandaj marbirdoj kiuj aspektis kiel pingvenoj). Modernaj genroj ekdisvastiĝis en la mioceno, kvankam la genro Puffinus (inter kiuj estas la nunaj specioj pufino kaj griza pufino) datumas el la Oligoceno. La plej ampleksa diverseco de marbirdoj ŝajne okazis dum la malfrua mioceno kaj la plioceno. Fine de tiu, la oceana manĝoreto suferis periodon de kirliĝo pro la ekstinktiĝo de multnombraj maraj specioj; subsekve, la disvastiĝo de maraj mamuloj ŝajne malhelpis disvastigon de marbirdoj atingante ties iaman diversecon.
Adaptiĝo al mara vivo
Marbirdoj igis nombrajn adaptigojn al vivo kaj manĝo ĉe maro. Morfologio de flugilo estis formita laŭ la ekologia medio: individua specio aŭ familio evoluis iel, ke rigardante formon kaj forton de flugilo sciencisto povas scii pri la kutimaro pri vivo kaj manĝo. Pli longaj flugiloj kaj malalta flugilforto estas tipaj de pli pelagiaj specioj, dum plonĝantaj specioj havas pli mallongajn flugilojn. Specioj kiel la Vaganta albatroso, kiu manĝas en ampleksaj areoj de maro, havas malgrandan kapablon por pova flugo kaj dependas de ia tipo de glisado nomita dinamika glisado (kiam la ventro repelita de la ondoj suprenigas) kaj de gliado laŭ deklivo. Marbirdoj havas preskaŭ ĉiam retajn piedojn por helpi la movon sur la surfaco kaj por helpi la plonĝadon en kelkaj specioj. La Procelarioformaj estas nekutimaj inter birdoj pro havo de forta flarosenso, kiun ili uzas por trovi pli da manĝaĵo en ampleksega oceano, kaj eble por lokigi siajn koloniojn.
Salglandoj estas uzataj de marbirdoj por kontroli la salon kiun ili englutas dum drinkado kaj manĝado (ĉefe krustulojn) kaj por helpi ilin ĉe osmoregulado. La ekskretaĵo el tiuj glandoj (kiuj estas lokitaj en la kapo de la birdoj, elstare el la naztruo) estas preskaŭ pura natria klorido.
Escepte pri kormoranoj kaj kelkaj ŝternoj, kaj same kiel plej granda parto de aliaj birdoj, ĉiuj marbirdoj havas kontraŭakvan plumaron. Tamen, kompare kun teraj birdoj, ili havas pli da protektaj plumoj. Tiu densa plumaro estas pli taŭga por protekti la birdon kontraŭ humideco kaj malvarmo estas malhelpata de densa tavolo de lanugo. Kormoranoj posedas tavolon da unikaj plumoj kiuj retenas malgrandan tavolon de aero (kompare kun aliaj plonĝuloj) sed male ensorbas akvon. Tio permesas ilin subnaĝi sen lukti kontraŭ flosanteco kiu retenas aeron en la plumoj, sed retenas sufiĉe da aero por malhelpi fortoperdon dum la kontakto kun akvo.
La plumaro de plej granda parto de marbirdoj estas malpli kolora ol tiuj de teraj birdoj kaj ĝi havas ĉefe diversajn nuancojn de nigro, blanko aŭ grizo. Malmultaj specioj montras multkolorajn plumojn (kiel tropikbirdoj aŭ kelkaj pingvinoj), sed plej granda parto de la koloro ĉe marbirdoj aperas en bekoj kaj kruroj. La plumaro de marbirdoj estas konektitaj ofte kun kamuflado, kaj defendema (la koloro de batalŝipoj de Ŝiparmeo de Usono estas la sama kiel tiu de Antarkta priono, kaj malpliigas videblecon enmare) kaj agresema (la blankaj subaj partoj de multaj marbirdoj helpas ilin kaŝi el siaj subaj predoj).
Manĝado
Marbirdoj evoluis por ekspluatado de diferencaj manĝoresursoj en tutmondaj maroj kaj oceanoj kaj amplekse oni povas diri, ke ties fiziologio kaj kutimaro estis muldita de sia dieto. Tiuj evoluaj fortoj ofte kaŭzis diversajn speciojn en diferencaj familioj kaj eĉ ordoj por disvolvigi similajn strategiojn kaj adaptigojn al samaj problemoj, alportante la speciojn al rimarkinda konverĝa evoluo, kiel tiu inter aŭkoj kaj pingvenoj. Estas kvar bazaj manĝostrategioj, aŭ ekologiaj grupoj, laŭ manĝo ĉemare: surfaca manĝado, persekutplonĝado, plonĝado kaj subnaĝado kaj predado de pli altaj vertebruloj; inter tiuj grupoj estas multaj variantoj.
Surfaca manĝado
Multaj marbirdoj manĝas ĉe la surfaco de oceano, ĉar la agado de maraj aŭ oceanaj fluoj ofte koncentrigas manĝaĵon kiel krilo, fiŝojn, kalmaroj aŭ aliaj predoj je la atingo de plukanta kapo. Surfaca manĝado povas realiĝi per du diferencaj metodoj. Surfaca manĝado dum la birdo flugas (por ekzemplo, tiu praktikata de kelkaj petreloj, fregatoj kaj ŝtormopetreloj), kaj surfaca manĝado dum naĝado (por ekzemplo, tiu praktikata de fulmaroj, mevoj, multaj el la pufinoj kaj kelkaj petreloj). Surface manĝantoj dumfluge inkludas kelkajn el la plej akrobataj inter la marbirdoj, kiuj aŭ kaptas erojn el la akvo (kiel faras fregatoj kaj kelkaj ŝternoj), aŭ "piediras", per plaŭda glitado sur la akvosurfaco, kiel faras kelkaj el la ŝtormopetreloj. Multaj el tiuj ne malsupreniras en la akvon kaj kelkaj, kiel la fregatoj, suferas malfacilaĵon por ekflugi denove se ili surakviĝas. Alia familio de marbirdoj kiuj ne surakviĝas dum manĝado estas tiu de la tondilbekuloj, kiuj uzas unikan fiŝkaptan metodon: flugi super la surfaco kun la suba makzelo en la akvo, kiu alfermiĝas aŭtomate kiam la beko tuŝas ion en la akvo. La beko de la tondilbekulo reflektas tiun nekutiman vivstilon, ĉar la suba makzelo estas pli longa ol la supra makzelo, unike inter birdoj.
Ankaŭ surface manĝantoj kiuj naĝas ofte havas unikajn bekojn, adaptitajn al sia specifa predo. Prionoj havas specialajn bekojn kun filtriloj nomitaj lamellae por filtri planktonon el amaso da akvo, kaj multaj albatrosoj kaj petreloj havas hokoformajn bekojn por kapti rapidajn predojn. Mevoj havas pli ĝeneralajn bekojn kiuj respegulas sian pli oportuneman vivstilon.
Persekutplonĝado
Persekutplonĝado kaŭzas grandan premon (kaj evolue kaj fiziologike) ĉe marbirdoj, sed la rekompenco estas pli ampleksa areo en kiu manĝi la persekutplonĝantoj. Propulsado subakva devas esti farata de flugiloj (kiel faras pingvenoj, aŭkoj, Plonĝpetreloj kaj kelkaj aliaj specioj de petreloj) aŭ piedoj (kiel faras kormoranoj, greboj, kolimboj kaj kelkaj tipoj de fiŝmanĝantaj anasoj). Persekutplonĝantoj elpelitaj per flugiloj estas ĝenerale pli rapidaj ol tiuj elpelitaj per piedoj. Ambaŭkaze la uzado de flugiloj aŭ piedoj por persekutplonĝado limigas sian utilon por aliaj uzoj: kolimboj kaj greboj piediras malfacilege (se tio okazas), pingvenoj ne kapablas flugi kaj aŭkoj ŝanĝis flugolertecon kontraŭ pli lerta subnaĝado. Por ekzemplo, la Aŭko (atlantika aŭko) bezonas 64 % plie da energio por flugi ol samgranda petrelo. Multaj pufinoj estas intermeze inter ambaŭ, ĉar havas pli longajn flugilojn ol tipaj persekutplonĝantoj elpelitaj per flugiloj sed pli pezan flugilŝarĝon ol la aliaj surfacomanĝantoj inter la Procelariedoj, kapabligante ilin por subnaĝado en grandaj profundoj same ke ili kapablas flugi akurate kaj longdistance. La plej impresa subnaĝado inter pufinoj troviĝas en la Mallongvosta pufino, kiu povas subnaĝi je 70 m profunde. Ankaŭ kelkaj specioj de albatrosoj estas kapablaj de limigita subnaĝado, kun la Fulga albatroso kaj sia rekordo je ĝis 12 m. El inter ĉiuj persekutplonĝantoj elpelitaj per flugiloj, la plej efika en aero estas la albatrosoj kaj ne estas hazarde, ke ankaŭ ili estas la plej mallertaj plonĝantoj. Tiu estas la reganta grupo en polusaj kaj subpolusaj medioj, kaj ĝi estas laŭenergie malefikaj en mezvarmaj akvoj. Per sia mallerteco flugi multaj persekutplonĝantoj elpelitaj per flugiloj estas pli limigitaj en siaj manĝoteritorioj ol aliaj grupoj, speciale dum la reprodukta sezono kiam malsataj idoj bezonas regulan manĝon.
Plonĝado kaj subnaĝado
Suloj, naivuloj, tropikbirdoj, kelkaj ŝternoj kaj la Bruna pelikano uzas la metodon de plonĝado kaj subnaĝado, kaptante rapidajn predojn per subnaĝado el flugo. Plonĝado kaj subnaĝado permesas birdojn uzi energion ekde la momento de la plonĝado por kontraŭi la naturan flosantecon (kaŭzita de la aero kaptita en la plumaro), kaj tiele uzi malpli da energio ol tiu dediĉita de persekutplonĝantoj, permesante ilin uzi pli disampleksaj manĝoresursoj, ekzemple, en paŭperigitaj tropikaj maroj. Ĝenerale, tiu estas la plej specialigita metodo de ĉasado uzata de marbirdoj; aliaj nespecialuloj (kiel mevoj aŭ rabmevoj) povas uzi ĝin, sed per ne tioma lerteco kaj ekde pli malalte. Ĉe Bruna pelikano lerteco por plonĝado kaj subnaĝado bezonas kelkaj jarojn de lernado kaj entute disvolviĝo —se maturuloj, ili povasplonĝi ekde 20 m al la akvosurfacon, ŝanĝante la korpon antaŭ la frapo por malhelpi vundojn. Oni supozas, ke plonĝosubnaĝuloj estas limigitaj en siaj ĉasteritorioj al klaraj akvoj por facile vidi sian predon el aero, sed ĉar ili estas la reganta grupo en la tropikoj, la ligo inter plonĝado kaj subnaĝado kaj akvoklareco estas ankoraŭ nedecidita. Kelkaj plonĝosubnaĝuloj (kiel kelkaj surfacomanĝuloj) estas dependaj de delfenoj kaj tinuso kiuj pelas fiŝarojn supren al la surfaco.
Kleptoparazitado, kadavrado kaj predado de pli altaj vertebruloj
Tiu ĉiesa kategorio klasigas strategiojn de aliaj marbirdoj kiuj koncernas la venontan ŝtupon de manĝoĉeno. Kleptoparazitoj estas marbirdoj kiuj dediĉas parton de sia vivstilo por rabi manĝaĵojn el aliaj marbirdoj. Plej famaj, fregatoj kaj rabmevoj, uzas kutime tiun kutimaron, kvankam ankaŭ mevoj, ŝternoj kaj aliaj specioj ŝtelas manĝaĵojn oportuneme laŭ la okazo. Nokta nestokutimo de kelkaj marbirdoj estis pristudita kiel reago kontraŭ la taga premo de tia piratado. Kleptoparazitismon oni konsideras kiel ĉefa parto de la dieto de neniu specio, anstataŭe estas krommanĝo sumota al tiu atingita per ĉasado. Pristudo pri Granda fregato ŝtelanta el Maskita naivulo supozigas, ke fregatoj povus atingi ĝis 40 % de la bezonata manĝokvanto kaj mezaveraĝe atingas nur 5 %. Multaj specioj de mevoj manĝas kadavraĵojn de marbirdo aŭ marmamulo kian okazas oportunaĵo kaj same faras la Giganta petrelo. Ankaŭ kelkaj specioj de albatrosoj eventuale eniras en kadavrado: analizo de vomitaj bekoj de kalmaroj pruvas, ke multaj el la manĝitaj kalmaroj estis tro grandaj por esti kaptitaj vivaj kaj inkludas ankaŭ speciojn sufiĉe mezprofundajn por esti povitaj atingitaj de albatrosoj. Kelkaj specioj manĝas ankaŭ aliajn marbirdojn; ekzemple, mevoj, rabmevoj kaj gigantaj petreloj often predas ovojn, idojn kaj etajn marbirdojn el nestokolonioj.
Vivado
Vivado de marbirdoj estas tre diferenca de tiu de terbirdoj. Ĝenerale ili uzas K-selektadon, vivas multe pli longe (inter dudek kaj sesdek jarojn), malfruigas reproduktadon pli longe (eĉ ĝis la deka jaro) kaj investas pli da laboro sur malpli da idoj. Plej multaj de la specioj faras nur unu ovodemetadon ĉiujare, escepte se ili perdas la unuan (kun kelkaj esceptoj, kiel la Kasina aŭketo), kaj multaj specioj (kiel la Procelarioformaj kaj la suloj), nur unu ovon ĉiujare.
Idozorgadon oni pludaŭrigas, tiom longe kiom ĝis ses monatoj. Ekzemple, post kiam la idoj de Longbeka urio jam faris sian plumigon, ili restas kun la virpatro dum kelkaj monatoj ĉemare. La fregatoj havas la plej longan periodon de gepatra zorgo inter ĉiuj birdoj, kun manĝigado de idoj dum el kvar ĝis ses monatoj kaj pludaŭra zorgado dum ĝis dekkvar monatoj. Pro tiom longa zorgoperiodo, reproduktado okazas ĉiun duan jaron pli ol ĉiujare ĉe kelkaj specioj. Tiu vivostrategio evoluis eble kaj kiel reago al la defio de marvivo (kolekti tro disajn predojn), kun frekvenco de malsukcesaj reproduktoj kaŭzita de malfavora veterkondiĉoj, kaj pro la relativa manko de predado kompare kun tiu de tervivaj birdoj.
Pro tiu pli granda investado en idozorgado kaj pro tio, ke manĝadoserĉo povas okazi malproksimege de la nestoloko, ĉe ĉiuj specioj de marbirdoj escepte falaropoj, ambaŭ gepatroj partoprenas en la idozorgado kaj paroj stabilas almenaŭ laŭ sezone monogame. Multaj specioj, kiel mevoj, aŭkoj kaj pingvenoj, retenas la saman partneron dum kelkaj sezonoj, kaj multaj specioj de petreloj pariĝas porvive. La albatrosoj kaj procelariedoj, kiuj pariĝas porvive povas bezoni kelkaj jarojn por formi paron antaŭ reproduktado kaj la albatrosoj realigas perlaboritan reproduktan dancoceremonion kiu estas parto de la pariĝado.
Reproduktado kaj kolonioj
95 % el marbirdoj estas koloniaj, kaj kolonioj de marbirdoj estas inter la plej grandaj birdokolonioj en la mondo, produktante unu el la plej mirindaj spektakloj en la tutmonda sovaĝa naturvivo.
Migrado
Kiel multaj birdoj, marbirdoj ofte migras post la reprodukta sezono. El tiuj, la flugveturado farata de la Arkta ŝterno estas la plej longa inter ĉiuj birdoj, ĉar ili trapasas la ekvatoron por travivi la sudhemisferan someron en Antarkto.
Marbirdoj kaj fiŝkaptejoj
Marbirdoj havis deĉiame longan partneradon kaj kun fiŝkaptejoj kaj kun fiŝkaptistoj, kaj ambaŭ flankoj eltiris profitojn kaj malavantaĝojn el tiu rilato. Negativajn rezultojn kaŭzis al fiŝkaptejoj pli limigite marbirdoj kiam temas pri akvokulturo. Kelkaj specioj de marbirdoj profitas el fiŝkaptejoj, ĉefe pro la malakceptitaj fiŝoj kaj la internaĵoj. Fiŝkaptejoj povas ankaŭ rezulti negative kontraŭ marbirdoj, kaj tiaj rezultoj, ĉefe ĉe longlivuloj kaj lantereproduktuloj albatrosoj, estas fonto de pliiĝanta priokupado ĉe konservaduloj.
Ekspluatado
Ĉasado de marbirdoj kaj ovokolektado de tiuj kontribuis al malpliigon de multaj specioj, kaj eĉ al la formortiĝo de kelkaj.
Aliaj minacoj
Aliaj homaj faktoroj alportis loĝantarojn, koloniojn kaj speciojn de marbirdoj al malpliigo kaj eĉ al ekstingo. El tiuj, eble la plej danĝeraj estas la enmetitaj specioj. Ankaŭ gravas la ĉeesto de toksinoj kaj poluaĵoj en marbirdoj.
Konservado
Minacojn kontraŭ marbirdoj jam rimarkis sciencistoj de la konservisma movado kaj praktikantoj de Birdumo.
Kulturo
Multaj marbirdoj, precize, albatrosoj kaj mevoj, eniris en la popolan sciaron.
Familioj de marbirdoj
Jenaj estas la grupoj de birdoj ĝenerale klasitaj kiel marbirdoj.
Sfeniskoformaj (Antarktaj kaj sudhemisferaj akvoj; 16 specioj)
Procelarioformaj (Tubonaztruuloj: tutoceanaj kaj pelagj; 93 specioj)
Pelikanoformaj (Tutmonde; 57 specioj)
Karadrioformaj (Tutmonde; 305 specioj, sed nur la listitajn familiojn oni klasigas kiel marbirdoj.)
Por alternativa taksonomio de grupoj, vidu ankaŭ taksonomio Sibley-Ahlquist.
Péter Gerecze
GERECZE Péter [gerece] estis hungara arkeologo, arthistoriisto. Li naskiĝis la 23-an de majo 1856 en Deĵo kaj mortis la 2-an de novembro 1914 en Pestújhely.
Iermata Neagră
Iermata Neagră (jermata neaxgra) (hungare: Feketegyarmat feketedjarmat) estas vilaĝo en Rumanio nordokcidente de Chişineu-Criş administracie apartenanta al komunumo Zerind.
Loĝantaro
En 1910 Feketegyarmat havis 2 009 loĝantojn (hungaroj), en 1992 666 (97% hungaroj).
Akva ciklo
Per Akva ciklo, aŭ akvociklo (ankaŭ nomita la hidrologia ciklo), oni komprenas la transporton kaj la tenadon de akvo globalskale kaj regionskale. Dum sia ciklo akvo plurfoje ŝanĝas sian staton inter likva, solida kaj gasa fazoj. Ĝi trakuras la unuopajn sferojn, nome la hidrosferon, litosferon, biosferon kaj atmosferon de la Tero. La akvociklo okazas plejparte inter maro kaj firma tero. En la akvociklo neniom da akvo perdiĝas, ĝi nur ŝanĝas sian fazostaton.
La kompreno de la principoj de la akvociklo estis jam studita de Aristotelo kaj liaj disĉiploj (4-a jarcento a.K.). Tiu kompreno estis unu el la bazŝtonoj de la principoj de distilado kiuj sekvis.
Akvocirkulado rilatas al la konstanta interŝanĝo de akvo inter la atmosfero, grundo, maro, grundakvo kaj organismoj. Aldone al stokado de akvo en diversaj "ujoj" (la oceano estas ekzemplo de ujego), la diversaj cirkvitoj kiuj konsistigas la akvociklon inkludas kvin operaciojn: vaporiĝo, precipitaĵo, enfiltriĝo, surgrunda fluo kaj subtera fluo.
La komenco de la ciklo estas en la sunaj radioj, kiuj trafas la akvon kaj varmigas ĝin. La sunenergio, kiu estas stokita en marakvo aŭ en akvokorpoj surtere, permesas la rompon de la ligoj inter la akvaj molekuloj kiu estas necesas por ilian vaporiĝon. La akvovaporo kiu leviĝas, malvarmiĝas kaj kondensiĝas kaj formas nubojn. Tiujn portas la ventoj al la ĉefgrundo kaj malsuprenigas pluvojn tie. Ĉirkaŭ 78% de la pluvakvo kiu falas sur la kontinentoj venas de akvo kiu vaporiĝas el la oceanoj. La akvo, kiu vaporiĝas el la oceanoj kaj la dolĉakvokorpoj, revenas al ili en formo de sedimento, riveroj kaj grundakvo. La terareo kiu produktas fluadon drenatan al komuna punkto estas nomata akvokolekta baseno.
La transiro de akvo de unu materistato al alia implikas la sorbadon de energio aŭ ĝian liberigon. Ekzemple, kiam la marakvo vaporiĝas aŭ kiam glaĉeroj degelas, energio estas sorbita. La sama energio estas elsendita kiam la akvovaporo en la aero kondensiĝas, aŭ kiam la marakvo en la diversaj komponantoj de la hidrosfero estas en ĉiuj tri materistatoj - solida, likva kaj gasa. Ĉi tiuj komponantoj estas interrilataj, kaj ili konstante interŝanĝas materion kaj energion. Tiel, estas transiro de unu materistato al alia: fandado de glaĉeroj, akvo vaporiĝanta aŭ frostiĝanta kaj kondensiĝanta akvovaporo. Ĉi tio estas la akvociklo en naturo ankaŭ nomita la hidrologia ciklo.
La fluo de likva akvo kaj glacio ankaŭ transportas mineralojn tra la globo. Ĝi ankaŭ estas implikita en remodelado de la geologiaj ecoj de la Tero, helpe de procezoj inkluzive de erozio kaj sedimentado. La akvociklo ankaŭ estas esenca por la bontenado de la plej multaj vivo kaj ekosistemoj sur la planedo.
Kvankam akvo estas nemalhavebla konsuma produkto de bestoj kaj plantoj, nur malgranda parto de ĝi restas en la grundo en subteraj akvorezervujoj, riveroj kaj riveretoj, en formo de glacio ĉe la polusoj aŭ en formo de vaporo en la aero. La ĉefaj ujoj de akvo estas la oceanoj. Tial la manko de akvo, kiu estas limiga faktoro por la kresko kaj distribuo de organismo, kaj la eltena kapacito de vivejo. Ĉi tio ankaŭ estas la kialo de la bezono fari efikan kaj ekonomian uzon de konsumata (ne-sala) akvo.
Marakvo
La marakvo estas la salakvo de la maroj kaj oceanoj. Ĝi kovras pli ol 70%-ojn de la tera surfaco. Ĝi konsistas je proksimume 96,5% el akvo kaj je proksimume 3,5% el diversaj saloj kaj solvitaj kaj nesolvitaj organikaj kaj neorganikaj kombinaĵoj, ankaŭ gasaj. En ĝi oni povas trovi plej ofte kloridajn (Cl−), natriajn (Na+), sulfatajn (SO24−), magneziajn (Mg2+), kalciajn (Ca2+) kaj kaliajn (K+) jonojn. Tiuj ĉi konsistigas 99%-ojn el la marakvaj saloj, sed tio ĉi kompreneble povas multe varii kaj dependas de la lokaj cirkonstancoj. La indiko pri la kvanto de solvitaj saloj en la marakvo, nome la saleco, montras kiom da gramoj da saloj estas solvitaj en unu kilogramo da marakvo. Ĝi estas do indikata proporcie, plej ofte en elmiloj, sed ankaŭ en elcentoj; tiele, la oceanoj enhavas inter 31 kaj 38 elmilojn da saloj (aŭ en elcentoj kaj averaĝe: 3,5%; ĉe la Morta Maro tiu ĉi valoro atingas eĉ 33,7%-ojn). La marakvo frostas ĉe proksimume -1,9 gradoj Celsius.
Nubo
Nuboj ekestas kiam akvo sur tero estas vaporigita laŭ la varmo de la Suno. La varma aero kun la vaporo altiĝas, ĝis ĝi malvarmiĝas alte. Ĉi tio malvaporigas la akvon pro la fizika fenomeno de kondensado. La kondensado de akva vaporo, en likva akvo aŭ glacio, okazas komence ĉirkaŭ mikropartikloj nomataj kondensadaj aŭ glaciigaj kernoj. La aro da akvaj gutetoj aŭ glaciaj kristaloj tiam en la aero estas nubo. Nubosemado (nomita ofte artefarita pluvo) estas formo de modifo de vetero, nome sistemo por ŝanĝi la kvanton aŭ tipon de precipitaĵo kiu falas el nuboj, pere de disigado de substancoj en la aeron kio utilas kiel nuba kondensado aŭ kiel kerno de glacio, kio siavice ŝanĝas la mikrofizikajn procezojn ene de la nubo. La kutima klopodo estas por pliigo de la kvanto de precipitaĵo (ĉu de pluvo aŭ de neĝo), sed ankaŭ oni intencas eviti hajlon kaj nebulon ekzemple ĉe flughavenoj.
Pluvo
Pluvo estas likva akvo en formo de gutoj kiuj estis kondensitaj el la atmosfera akvovaporo kaj poste precipitiĝas — tio estas, iĝas sufiĉe peza por fali laŭ la forto de gravito. Pluvo estas ĉefa komponanto de la akvociklo kaj estas responsa de lasado de plej el la nesala akvo sur la Tero. Ĝi havigas taŭgajn kondiĉojn por multaj tipoj de ekosistemoj, same kiel akvon por hidroelektraj centraloj kaj por irigacio de kampoj.
Aero enhavas akvovaporon kaj la kvanton de akvo en difinita maso de seka aero, konata kiel miksa proporcio, estis mezurita en gramoj de akvo por kilogramo de seka aero (g/kg). La kvanto de humideco en aero estas ankaŭ ofte registrita kiel relativa humideco; kio estas la procento de totala akvovaporo kiun aero povas teni je partikulara aertemperaturo. Kiom multan akvovaporon ero de aero povas enhavi antaŭ ĝi iĝas saturata (100% relativa humideco) kaj formas nubon (grupo de videbla kaj fajna akvo kaj glacipartikloj suspenditaj super la surfaco de la Tero) dependas el ties temperaturo. Pli varma aero povas enhavi pli da akvovaporo ol pli malvarma aero antaŭ iĝi saturita. Tiele, unu vojo por saturi eron de aero estas malvarmigi ĝin. La rosopunkto estas la temperaturo al kiu ero devas esti malvarmigita por iĝi saturita.
Neĝo
Neĝo estas precipitaĵo en la formo de kristaliĝinta glacio, kiu defalas de la atmosfero (el nuboj) en formo de multaj neĝeroj (blankaj malpezaj floketoj). Se la temperaturo de la grundo permesas tion, la neĝo formas tavolon sur ĝi. Laŭ la konsistenco de la neĝo oni uzas specifajn vortojn; ekzemple firno. Neĝeroj ekzistas de diversaj grandecoj kaj formoj. Tipoj kiuj falas en la formo de pilko pro fandado kaj refrostigado, prefere ol floko, estas konataj kiel hajlo, glaciobuletoj aŭ neĝograjnoj. Neĝo kutime fariĝas kiam vaporo de akvo solidiĝas alte en la troposfero je temperaturo de malpli ol 0 °C. La unuopaj neĝeretoj kuniĝas, kaj kiam la neĝero iĝas sufiĉe peza, ĝi elfalas de la nubo. Preskaŭ ĉiu precipitaĵo (ekster la Tropikoj) ekas kiel neĝo. Se la aero sub la nubo estas sufiĉe malvarma la precipitaĵo atingas la grundo kiel neĝo, sed se la temperaturo estas sufiĉe varma la neĝo fluidiĝas kaj iĝas pluvo.
Inundo
Inundo aŭ superakvo estas superfluo de akvo pro pluvo, tajdo, aŭ alia fonto, kie amplekso da akvo kovris normale sekan landon. Ĝi ankaŭ povas aludi al la Biblia diluvo, pri kiu oni parolas en aparta artikolo. En multaj sekaj regionoj de la mondo, la grundo ne drenas akvon bone kaj foje nur iom da pluvo troas kaj malhelpas la eblecon de la grundo sorbi la akvon. Kiam pluvo okazas, ĝi iufoje povas kaŭzi subitan inundon de akvo pleniganta sekajn river-fluejojn, konata kiel "subita inundo" aŭ "tuja inundo". Kvankam ĝenerale oni komprenas inundon kiel malprofito al homoj, el ekologia vidpunkto en multaj areoj de la mondo inundoj estas kaj devas esti konsiderataj kiel nepra kaj dezirebla okazaĵo por la vivo de plantoj kaj animaloj (vidu ekzemple artikolon Inunditaj herbejoj kaj savanoj).
Mara akvociklo
La oceana transportbendo aŭ termohalina cirkulado, estas procezo en kiu akvo estas transportata inter la diversaj oceanoj. La transportbendo kaŭzas kelkajn el la diferencoj en la akvopropraĵoj de la oceanoj. Estas kutime komenci la maran transportilon en la Golfa Marfluo. La varma, sala fluo moviĝas norden laŭ la orienta marbordo de Nordameriko. Pro la intensa malvarmiĝo en la polusa regiono kaj la fakto, ke la akvofluo estas relative densa, ĝi sinkas al la fundo de Atlantiko kaj moviĝas suden. Alidirekte, al la antarkta regiono kuniĝas fluo de tre malvarma akvo, kiu subakviĝis pro intensa malvarmiĝo en la Suda Oceano. Same, profunda akvo supreniĝas en la norda Hinda Oceano kaj la norda Pacifika Oceano.
O. P. Zier
O. P. Zier (naskiĝinta en la 20-a de oktobro 1954 en Schwarzach im Pongau sub la nomo Othmar Peter Zierlinger) estas aŭstra verkisto.
Vivo
Zier pasigis la junajn jarojn en Lend (Distrikto St. Johann im Pongau) kaj vivas hodiaŭ en St. Johann im Pongau kaj en Taxenbach-Eschenau (Distrikto Zell am See). Unuafoje li publikigis en la gazeto manuskripte de Forum Stadtpark kiel 17-jaraĝulo. Li skribis plurajn verkojn por la radio (radidramoj, radifelietonoj, elsendeseoj ktp.) kaj la televido (lud- kaj dokumentadfilmoj) - kaj por aŭstraj kaj por germanaj stacioj.
Liaj artikoloj aperis i.a. en la ĵurnaloj Die Zeit, Hamburg; Die Presse, Wien; Salzburger Nachrichten, Der Standard. Krome en gazetoj kiel profil Wien; Literatur und Kritik, Salzburg. Lend oftege estas la intriglokoj de la rakontoj kaj romanoj, kiel ekz. en Sturmfrei kaj Himmelfahrt.
László Ablonczy
László Ablonczy [lAslO ablonci], laŭ hungarlingve kutima nomordo Ablonczy László estas hungara ĵurnalisto, kritikisto, teatrestro.
László Ablonczy naskiĝis la  en Bodroghalász (nuntempa urboparto de Sárospatak).
Biografio
László Ablonczy li akiris diplomon en Scienca Universitato Kossuth Lajos en 1970, sed en la lasta studenta jaro li estis jam ĵurnalisto en la urba ĵurnalo. Post la diplomo li daŭris la ĵurnaladon jam en Budapeŝto. Baldaŭ li estis kritikisto kaj li ofte kontribuis en signifaj revuoj. Li estis teatrestro de Nacia Teatro (Budapeŝto) inter 1991 kaj 1999, poste li vivis en Parizo. En 2005 li pensiuliĝis. Li ricevis 5 premiojn inter 1998-2016.
Pál Homokay
HOMOKAY Pál [homokai] estis estis rumanuja hungara aktoro, teatra reĝisoro, teatrestro naskita la 7-an de januaro 1900 en Dés kaj mortinta en junio 1969 en Kaposvár.
Biografio
Post la fino de aktorakademio li debutis en 1922.
Albrecht von Haller
Albrecht von HALLER (konata ankaŭ kiel Albertus de Haller) (16a de Oktobro 1708 – 12a de Decembro 1777) estis svisa anatomiisto, fiziologo, naturalisto, enciklopediisto, bibliografo kaj poeto. Disĉiplo de Herman Boerhaave, li estis ofte referencita kiel "la patro de moderna fiziologio."
9218 Ishiikazuo
9218 Ishiikazuo estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la japana astronomo Takao Kobayashi elde la Observatorio de Ooizumi en gubernio Gunma (Japanio).
Nomo
Ĝia nomo honoras Kazuo Ishii, iaman laboriston en la konstruo de planetarioj. De 2005 li estas arĥitekturisto konsilanto en la dezajno de astronomiaj instalaĵoj. Lia intereso por astronomio estis vekita pro la vido de la kometo C/1965 S1 (Ikeya-Seki).
Valo de la lupoj - Irako
La filmo
La filmo baziĝas je veraj eventoj. La 4-an de julio 2003, arestis usonaj soldatoj en la nordiraka urbo Silemani 11 turkajn soldatojn kaj sekretajn oficirojn kaj samtempe 13 civilulojn. Ilia kapo estis kovrita per sako kaj ili estis forkondukitaj. Tiu t.n. "sakafero" vundis la turkajn naciistojn.
La filmo prezentas la venĝon de la bonaj turkoj kontraŭ la malbonaj usonanoj kaj ties vazaloj, la kurdoj (laŭ la filmo).
La filmo unuafoje surscenigas turmentojn fare de la usonaj soldatoj en Abu-Ghuraib-prizono kaj eĉ masakron de partoprenantoj de iraka geedziĝa festo.
La filmo estas tre sukcesa en Turkio, kie spektis ĝin en la unua semajnfino 1,1 milionoj da homoj.
La filmo estas tute pruduktita laŭ la halivudaj skemoj, sed el islama vidpunkto. La filmon traplektas antisemitismo (juda kuracisto vendas organojn de mortintaj irakanoj), antiusonismo kaj antikristanismo.
Gyód
Gyód [djOd], kroate Đoda [djoda], germane Jood estas malgranda vilaĝo en Hungario, en regiono Suda Transdanubio, en departemento Baranya, en Distrikto Pécs.
Situo
Gyód situas en valo, fine de sakovojo. Kozármisleny troviĝas je 12, Pécs 13, Szentlőrinc 19, Harkány 21, Siklós 22 km-oj.
Historio
En Gyód migra poŝto servas.
Kovačevci
Kovačevci, hungare Vaskovácsi [vaŝkovAĉi] aŭ Vendkovácsi estas malgranda vilaĝo en Slovenio en provinco Prekmurje, en statistika regiono Pomurske, en Občina Grad (Slovenio).
Budiná
Budiná, hungare Budaszállás [budasAlAŝ] estas malgranda vilaĝeto kaj municipo en Slovakio.
Geografio
Budiná situas inter montoj, laŭ traira flankovojo. Lučenec troviĝas je 20 km-oj.
Historio
La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1393 en formo "Brtolehutaya". Inter 1554-1594 ĝi apartenis al la Osmana Imperio. En 1720 oni pagis imposton 15 da familioj. En 1828 loĝis tie 727 vilaĝanoj en 84 domoj. Ĝis 1899 la oficiala hungara loknomo estis Buda-Lehota, poste ĝi ricevis hungaran nomon pro la hungariga politiko. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Budaszállás 1478 homoj, (plejparte slovakoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Nógrád (reĝa departemento), al distrikto de Gács, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 1940 36 domoj cindriĝis pro incendio. En 1945 la faŝistoj trovis 9 rusajn kaj 10 slovakajn partizanojn, kiujn murdis. En 2001 vivis en Budiná 338 homoj, (escepte unun ĉiuj slovakoj).
San José del Rincón
San José del Rincón estas komunumo en la meksika subŝtato Meksikŝtato (Estado de México). La ĉefurbo de la komunumo same nomiĝas San José del Rincón.
Kovačevci
Historio
Dum la hungara regado oni nombris en Vendkovácsi 35 domojn kaj 204 homojn. Ĝis fine de la 1-a mondmilito Vaskovácsi apartenis al Hungara reĝlando, al Vas (reĝa departemento), al distrikto de Muraszombat, poste al Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj, ekde 1929 al Jugoslavio. En 1941 la germana armeo senbatale okupis la komunumon kaj post 10 tagoj transdonis ĝin al Hungario. Ĝis 1945 tio estis parto de Hungario, ekde 1991 de Slovenio. En 1939 vilaĝa festego okazis.
San José del Rincón
Geografio
La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la Inegi) 79 945 loĝantojn. El tiuj estis 39 695 viroj kaj 40 250 virinoj.
Breitenbach
Breitenbach estas la nomo de jenaj lokoj:
Konstruaĵoj:
Riveretoj:
Breitenbach estas la familia nomo de jenaj pesonoj:
Vidu ankaŭ:
Close Encounters of the Third Kind
Close Encounters estas pionira sciencfikcia filmo, pro kaj optikaj efektoj kaj la portretado de eksterteranoj kiel nedanĝeraj, ja afablaj, anstataŭ la "malbona monstro" en antaŭaj filmoj. Ĝi popularigis plurajn nifo-rakontojn, kiel forkaptado de eksterteranoj, malaltaj kaj maldikaj grizaj eksterteranoj, kaj nifoj plenplenaj da lumoj.
La enigmema titola aludas al la tri "specoj" de "proksimaj renkontoj" kun nifoj, kategoriigitaj de notinda astronomo kaj nifo-esploristo D-ro J. Allen Hynek. Li difinis la unuan specon kiel "Vidado", la dua speco kiel "Indikaĵo", kaj la tria speco kiel "Kontakto". Tiel, persono kiu havas "renkonton de la tria speco" havas fizikan kontakton kun eksterterano aŭ nifo.
La filmo gajnis ok kandidatiĝojn por Akademiaj Premoj. Ĝi gajnis unu Akademian Premion por plej bona cinematografio de la reĝisoro de fotografio, Vilmos Zsigmond.
En la filmo la planlingvo Solresolo estas uzata kiel komunikilo inter eksterteranoj kaj teranoj.
Aŭbari
Aŭbari (arabe أوباري‎, latinliterigo laŭ DMG Awbārī, foje ankaŭ latinliterigata Ubari) estas urbo de 24 918 loĝantoj (takso de 2010) en la centra okcidento de Libio. Ĝi estas la ĉefurbo de la distrikto Uedo Al Haja. La urbo estas oazo en la dezerto Saharo, je alteco de 468 metroj super la marnivelo, kaj apartenas al la historia regionego Fezano.
Regiono Namangano
La regiono Namangano, Namangana regiono aŭ provinco Namangano estas unu el la 12 regionoj de Uzbekio. Ĝia ĉefurbo estas la samnoma urbo Namangano.
La regiono etendiĝas sur 7,900 km² oriente de Uzbekio. Ĝi estas ĉirkaŭata norde kaj oriente de Kirgizio, sude de la regionoj Andiĝono kaj Fergano, okcidente de Taĝikio kaj la regiono Taŝkento.
33353 Chattopadhyay
33353 Chattopadhyay estas tre malgranda, eksterordinare hela asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la en la kadro de la astronomia kampanjo « LINEAR » (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Nomo
Ĝia nomo honoras Sambuddha Chattopadhyay, finaliston de la Regeneron Science Talent Search de 2017, scienca konkurso por gelernantoj en lasta jaro de mezlernejo, pro lia projekto pri fiziko. Li estis lernanto ĉe la Montgomery Blair High School de Silver Spring (Marilando, Usono).
Nova Nederlando
Nova Nederlando (Nieuw-Nederland, Novum Belgium, Nova Belgica) estis kolonia teritorio ĉe la orienta bordo de Nord-Ameriko en la 17-a jarcento. La teritorio teorie etendiĝis el la 38-a ĝis la 45-a latitudaj gradoj, kaj estis malkovrita de la Nederlanda Okcidenthinda Kompanio kaj de la ŝipestro Henry Hudson en 1609. Ĝi estis sekve esplorita de Adriaen Block kaj Hendrick Christiaensz ekde 1611 ĝis 1614. La rezultinta mapo ellaborita en 1614, prezentita en Eŭropo, proklamis Novan Nederlandon kiel novan terenon de la Nederlanda Respubliko.
Pasporta Servo
Pasporta Servo estas gastiga servo. Ĝi estas grava Esperanta servo kaj por multaj homoj la kialo por eklerni Esperanton. Ĝi eldonas adresaron de homoj el la tuta mondo, kiuj proponas al posedantoj de ekzemplero de tiu listo (kiuj ankaŭ devas scii Esperanton) gasti en iliaj hejmoj senpage. En 2008 estas en Pasporta Servo 1225 gastigantoj en 90 landoj. Komparu kun multlingva BeWelcome (80 000 membroj) kaj anglalingva CouchSurfing (2 000 000 membroj).
Principoj de funkciado
La gastigantoj elektas, kiom da tranoktadoj kaj kiom da gastoj ili akceptas, kaj povas enmeti diversajn komentojn pri siaj interesoj, deziroj kaj apartaj kondiĉoj (ekz. "neniuj fumantoj", "junuloj bonvenas" k.s.).
La gastigantoj ĝuas akcepti homojn de diversaj landoj, kaj la gastoj ĝuas resti senpage. Krome, gastoj sentas sin bone ĉar la gastigantoj povas helpi ilin pri transportado, ekkoni la lokon k.t.p. Plej bone, gastoj kaj gastigantoj povos interkomunikiĝi facile per Esperanto.
Historio
La adreslibro Pasporta Servo estas eldonaĵo de Tutmonda Esperantista Junulara Organizo (TEJO). La unua ideo pri la tiel nomata "Programo Pasporto" aperis en 1966, kaj estis propono de Rubén Feldman González el Argentino. Pasporta Servo laŭ la nuna sistemo aperis unuafoje en 1974, kun 40 gastigantoj, sub gvido de Jeanne-Marie Cash el Francio. Ambaŭ pioniroj daŭre estas gastigantoj de Pasporta Servo. Inter 1995 kaj 2008 ĝia kompilanto estis Derk Ederveen.
Pasporta Servo 2.0
En 2008, la estraro de TEJO anoncis lanĉon de nova interreta versio de Pasporta Servo kiu sekvu la evoluon de similaj servoj kiel CouchSurfing aŭ Hospitality Club (ankaŭ la papera libro tamen pluekzistos). Ĉe CouchSurfing, kvankam servo ĉefe anglalingva, preskaŭ 500 membroj indikas almenaŭ komencan scion de Esperanto. La nova Pasporta Servo estis programita kaj dezajnita de Joan Català, valencia esperantisto, kiu sekve dum mallonga tempo ankaŭ administris la paĝaron, kiu ekfunkciis en marto 2009 sub la nomo Pasporta Servo 2.0 kaj estis oficiale inaŭgurita dum la 65-a IJK en Liberec'. Post periodo de serĉado de nova respondeculo, finfine Alexandre Baudry, volontulo de TEJO en 2009-2010, dum kaj post sia volontula periodo iom post iom transprenis la taskon de la ĉefa kompilanto de la libra formo de Pasporta Servo kaj prizorganto de ties nova interreta formo. Estis li kiu estris aperigon de la papera adreslibro de la jaro 2011, aperinta maljam en aŭgusto. Tamen, en 2012 papera adreslibro ne aperis entute, kaj estrarano Sergeo Tyrin ne sukcesis evoluigi la projekton. En marto 2013 la estraro de TEJO nomumis sian ĝeneralan sekretarion Paweł Fischer-Kotowski la nova respondeculo pri Pasporta Servo kaj antaŭvidis aperon de plia adreslibro, sed denove ne pli frue ol en aŭgusto.
Statistiko
La ĉi-sekvaj datumoj iom varias, ĉar en kelkaj jaroj oni transprenis la antaŭajn gastigantojn sen ŝanĝoj, en aliaj oni forigis tiujn, kiuj ne respondis.
Poisson (Saône-et-Loire)
Poisson estas franca komunumo en la departemento Saône-et-Loire, en Burgonjo. Dum la censo de 1999 ĝi havis 590 loĝantojn. La taksado por 2004 estis 575.
Esperanta vivo
Eŭropo - Demokratio - Esperanto ricevis 0 voĉdonon en 2004 kaj 0 voĉdonon en 2009.
Imposta fraŭdo
La imposta fraŭdo aŭ imposta evitado, konata ankaŭ kiel fiska fraŭdo, estas la kontraŭleĝa aktivaĵo en kiu eniras personoj aŭ entreprenoj kiam ili kaŝas havaĵojn aŭ enspezojn al la impostaj aŭtoritatoj, aŭ trovalorigas la konceptojn por dedukti pagojn, cele al pago de malpli da impostoj ol tiuj kiuj laŭjure devas esti pagitaj.
Kiam oni superas certan monkvanton, oni konsideras ke temas pri fiska krimo, kiu povas esti punita per nuligo de libereco, dum la fraŭdoj de malpli monkvanto estas traktitaj kiel administracia manko, kio estas punita per simpla monpuno.
Castrocontrigo
Ĝia municipa teritorio estas formata de la loĝlokoj Castrocontrigo, Morla de la Valdería, Nogarejas, Pinilla de la Valdería, Pobladura de Yuso kaj Torneros de la Valdería, okupas totalan areon de 194,49 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 720 loĝantojn. Ĝi perdis ĉirkaŭ 2 700 loĝantojn el la mezo de la 20-a jarcento pro la migrado el ruraj zonoj al urboj. Ĝi distas 91 km de Leono, provinca ĉefurbo.
Estas atestaĵoj de romia loĝado rilata al la orminado; en Mezepoko okazis reloĝado. Ĝi apartenis al la Regno Leono kaj suferis pro la militoj kontraŭ Portugalio kaj pro la Milito de Hispana Sendependiĝo.
Tradiciaj enspezofontoj estas agrikulturo, brutobredado kaj ĉasado. Lastatempe kultura kaj rura turismo plie ekgravis (popola arkitekturo, historia heredo, piedirado).
László Török (historiisto)
Biografio
László Török frekventis 2 universitatojn en Budapeŝto. Post la unua diplomo en 1964 li eklaboris en arkeologia instituto, kie baldaŭe li havis altajn poziciojn. Li doktoriĝis en 1968 en la teknika universtitato, en 1992 antaŭ la akademio. Inter 1978-1991 li instruis en Universitato de Budapeŝto. Li instruis aŭ esploris ankaŭ eksterlande. Li okupiĝis precipe pri Egipto kaj Nubio. Li ricevis premiojn inter 1986-2007.
Skeldo-Gotiko
La Skeldo-Gotiko estas regiona frugotika transira stilo de la romanika al la gotika arĥitekturo en la preĝejkonstruo, kiu aperis ĉefe en la nuna Belgujo. La Skeldo-Gotiko estis krom la gotikaj katedraloj en Francujo infludona por la evoluo de la brikogotiko en norda Germanujo kaj ĉe la suda baltamara regiono.
La Skeldo-Gotiko transprenis ekde la komenco de la 13-a jarcento la gotikan arĥitekturan stilon ekestinta en Francilio kaj en Burgonjo en la preĝejkonstruon en la basenon de la Skeldo en la Graflando Flandrujo. Elirpunkto de la evoluo en Flandrujo estis la katedralo en Tournai, ĉefa konstrumaterialo la griza kalkoŝtono el Tournai, en la marborda regionoj de Flandrujo ankaŭ briko. Unu el la pli famaj ekzemploj estas la preĝejo Sankta Nikolao en Gent. Tre tipa estas la preĝejturo super la navokruciĝo anstataŭ ĉe la okcidenta flanko de la preĝejo same kiel la flankoturoj ĉe la anguloj de la laŭlonga kaj transversa navoj.
Petit-Palais-et-Cornemps
- jen france, prononco [] - estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Ĝirondio (france Gironde [] respektive okcitane kaj gaskone Gironda), en la administra regiono Nova Akvitanio (france Nouvelle-Aquitaine [], okcitane kaj gaskone Nòva Aquitània) kaj en la tradicia, historia regiono Akvitanio (france Aquitaine [], okcitane kaj gaskone Aquitània). Ene de la departemento, la komunumo apartenas al la arondismento Libourne (aŭ Liborna) kaj al la kantono .
Laŭ la stato de en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². La teritorio havas komunan limon kun la najbaraj komunumoj.
Trutzbingen
la burgo Trutzbingen estas la ruino de rondturo ĉe la vilaĝeniro de Münster-Sarmsheim direkte al Bingen am Rhein. Ĝi estas la resto de doganinstalaĵo el la jaro 1493. Konserviĝas duono de rondturo. Trutzbbingen estas en la distrikto Mainz-Bingen, germana federacia lando Rejnlando-Palatinato
Malfermita publikigo
Malfermita publikigo estas metodo por publikigi novaĵojn aŭ informojn helpe de komunikilo per kiu ĉiuj povas kontribui. Ĉefe en Interreto oni pli kaj pli uzas tiun metodon, ekzemple retejoj uzantaj malfermitan publikigilon (malfermitan publikigan programon) kiu permesas al iu ajn kun interreta aliro viziti la retejon kaj aldoni enhavon. Malferma publikigo estas do metodo por krei novaĵojn, al kiuj ĉiuj povas kontribui. Uzantoj kaj legantoj povas kontribui ion al la novaĵoj kaj vidi ĝin aperi rekte en la retejo, kiel fotoj, filmetoj, audio kaj raportoj.
Kontribuoj estas filtritaj kiel eble plej malmulte en ideala malfermita publikigilo. Krome, en tia ideala publikigilo, vizitantoj rajtu vidi redaktajn decidojn faritajn de aliaj. Ili ankaŭ ratju vidi kiel ili povas partopreni kaj kontribui al redaktaj decidoj. La uzata programaro ofte estas libera kaj tial uzebla (kaj adaptebla) de ĉiuj por sia propra retejo. La plej malnova formo de malfermita publikigilo en la Interreto estis Usenet kiu ankaŭ estas la plej ofta formo de malfermita publikigilo. Kelkaj novaĵgrupoj en Usenet estis moderigitaj de unu aŭ pluraj homoj, aliaj estas tute malfermitaj.
Krome, ekzistas tn. sociaj novaĵretejoj en kiuj membroj proponas aŭ voĉdonas artikolojn kaj kiuj celas teknikan temon aŭ specifan publikon, ekzemple:
Aliaj malfermitaj publikigiloj estas
Laste ekzistas ankaŭ aliaj formoj de malfermitaj publikigiloj kiel Vikipedio aŭ blogo, kiu povas esti kreita de iu ajn. Multaj retejoj ankaŭ ebligas ke legantoj lasu komentojn en la retejo. Ĉi tio ankaŭ estas formo de malfermita publikigo. En novembro de 2004, Vikinovaĵoj estis fondita, vikio kiu raportas pri aktualaĵoj.
Eblecoj al partoprenado en televido ankaŭ ekzistas kiel ekzemple la amsterdama televidstacio SALTO, kiu estas platformo de malfermita atingo kiu signifas ke ĉiu loĝanto aŭ asocio en Amsterdamo rajtas ricevi aŭ pagi sendotempon. SALTO helpas ankaŭ kun teknika subteno kaj trajnado.
Strikukolo
La Strikukolo, Tapera naevia, estas specio de la kukoledoj, familio de la ordo de birdoj, nome Cuculiformes, kiuj inkludas ankaŭ la vojkurulojn, la aniojn, la centropojn kaj la hoacinon. Ĝi estas la ununura membro de la genro Tapera (Thunberg, 1819). Tiu kukolo estas loĝanta reproduktanto el Meksiko kaj Trinidado suden al Bolivio kaj Argentino.