cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Kronvirusa pandemio de 2019-2023
Februaro 2020
Krome Kroatio raportis pri la unua registrita infektiĝo. Junulo, vizitinta Milanon de la 19-a ĝis la 20-a de februaro, estis enhospitaligita en Zagrebo. Du infektiĝoj estis registritaj en Tirolo (Aŭstrio). La hotelo Costa Adeje en Tenerifo (la Kanariaj insuloj, Hispanio) kun ĉirkaŭ mil gastoj kaj kunlaborantoj, estis kvarantenita post kiam unu gasto el Italio estis testita pozitive por la kronviruso.
La 27-an de februaro la aŭtoritatoj de Irano informis pri 139 infektitoj kaj 19 mortintoj pro la nova kronviruso. Plejparto el ili okazis en la urbo Ĥomo aŭ trafis homojn, kiuj vizitis ĝin antaŭnelonge. El la novaj 34 infektiĝoj 16 okazis en Ĥomo, 9 en Teherano, po 2 en la provincoj Alborzo, Gilano kaj Mazandarano. Neniu loĝloko, inkluzive Ĥomon, estas kvarantenita kaj la ministro pri sano Saeed Namaki nomis kvarantenon "malnova metodo". Li klarigis: "Ni plu malakceptas kvarantenadon de urboj, ĉar ni opinias ke la homoj estas sufiĉe kulturaj por deteni sin de vojaĝado el infektitaj urboj al aliaj lokoj".
Tamen Irano malpermesis ĉiujn publikajn kunvenojn kaj eniron de vojaĝantoj el Kuvajto kaj Barejno. Antaŭe jam estis malpermesita eniro el Ĉinio, Japanio, Sud-Koreio, Tajlando, Singapuro kaj Italio. Ĉiuj lernejoj, universitatoj, kinejoj, kafejoj, kluboj kaj aliaj publikaj lokoj estas fermitaj ĝis la 7-a de marto. Teamoj de fakuloj agados ĉe enirejoj de iuj urboj por ekzameni sanstaton de homoj en suspektindaj kazoj. Ĉiuj suspektitoj estos kvarantenitaj por 14 tagoj. La aŭtoritatoj alvokis la civitanojn sin deteni de neurĝaj vojaĝoj.
La irana vic-miministro pri sano Iraĝ Harirĉi agnoskis publike ke li estas infektita je COVID-19. Li ektusis kaj ekŝvitis dum gazetara konferenco la 24-an de februaro kaj testis ekzamenita pozitive. Li estis izolinta sin mem kaj komencis kuracadon. Parlamentano Mahmud Sadeghi, reprezentanta Teheranon, ankaŭ estis testita pozitive. Li informis pri tio en publika mesaĝo, en kiu li ankaŭ alvokis la aŭtoritatojn liberigi politikajn prizonulojn por eviti ilian infektiĝon kaj ebligi al ili pasigi la periodon de la epidemio kun iliaj familioj.
La ŝejĥo de Kataro Tamim bin Hamad Al Thani ordonis evakui ĉiujn civitanojn de sia lando kaj tiujn de Kuvajto el Irano. Oni ne planas kvaranteni ilin. Kuwait Airways sciigis ke baldaŭ ĝi sendos aviadilon ankaŭ al Milano (Italio) por evakui civitanojn de el tiu eŭropa lando, kie estas jam registritaj 400 infektiĝoj kaj 12 mortoj pro la nova viruso. Kuvajto raportis pri 13 novaj infektiĝoj, do sume jam 25. Temas pri homoj, revenintaj el Irano. Barejno konfirmis la 26-an infektiĝon, tio estis virino reveninta el Irano.
Pakistano konfirmis du unuajn infektiĝojn. Unu paciento loĝas en la provinco Sindo, alia en Islamabado. Ambaŭ antaŭnelonge vojaĝis al Irano. Libano konfirmis la duan infektiĝon. Temas pri virino, kiu antaŭsemajne vizitis Iranon kun religia grupo kaj nun estas kvarntenata en hospitalo en Bejruto. Alĝerio konfirmis la unuan infektiĝon. 61-jara italo revenis la 17-an de februaro el Italio kaj nun estas kvarantenita en Uargla. Oni striktigas kontroladon de pasaĝeroj de aviadiloj venantaj el Italio.
Fine de februaro 2020 COVID-19 disvastiĝis tra ĉiuj kontinentoj kaj nombro de novaj infektiĝoj ekster Ĉinio jam superas tiun en Ĉinio. La 28-an de februaro estis trafitaj jam 49 landoj.
Ĉinio informis la 28-an de februaro pri almenaŭ 44 pliaj mortoj kaj 327 infektiĝoj. Sume nombro de infektitoj atingis 78 824 kaj 2 788 homoj mortis. Plejparto de la novaj kazoj venas el Hubejo. En Pekino oni ordonis al la bazaroj kaj vendejoj, ke ĉiu vizitanto devas havi almenaŭ du kvadratajn metrojn da spaco. La plej grandaj parkoj estis ordonitaj enlasi maksimume 30% vizitantojn de sia kapacito.
Marto 2020
La aŭtoritatoj preparas baldaŭ aperontan libron "Kampanjo de Granda Lando kontraŭ Epidemio — Ĉinio Batalanta kontraŭ Nova Kronviruso 2020", kiu estos eldonita en la angla, franca, hispana, rusa kaj araba lingvoj. Dume la 26-an de februaro la usona ŝtatsekretario Mike Pompeo akuzis Ĉinion pri subpremado de parollibereco kiel unu el kialoj de disvastiĝo de la epidemio. Li asertis, ke la elpelo de ĵurnalistoj de The Wall Street Journal fare de la ĉina registaro malkaŝas problemojn, kiuj ekzistas en la raportado pri la epidemio kaj ke se Ĉinio donus parolliberecon al ĉinaj kaj eksterlandaj ĵurnalistoj, Ĉinio kaj aliaj landoj povus pli bone respondus al la epidemio. Tio estigis fortan kritikan reagon de la ĉina registaro, deklarinta ke ĝi ĉiam malferme publikigas rilatajn informojn.
Sud-Koreio sciigis pri 256 pliaj infektiĝoj, do temas jam pri 2 022 kazoj. 182 novaj kazoj estas registritaj en la urbo Teguo. La nombro de mortintoj ne ŝanĝiĝis — 13. La populara K-pop-grupo BTS nuligis sian koncerton en Seulo, planitan por aprilo. Hyundai haltigis sian fabrikon en la urbo Ulsan. Nord-Koreio ankoraŭ ne raportis pri infektiĝoj, sed la Konsilio pri Sekureco de Unuiĝintaj Nacioj jam mildigis sankciojn kontraŭ ĝi por ebligi sendadon de humanitaria helpo forme de medicinaj ekipaĵoj.
Irano raportis ke nombro de mortintoj atingis 26, kio estas la plej alta cifero ekster Ĉinio. Inter la infektitoj estas sep altranguloj, inkluzive la vic-prezidanton Masoumeh Ebtekar, kiu estas la plej altranga virino de la lando. Dum kunvenoj ŝi sidas nur kelkajn seĝojn for de la prezidanto Hasan Ruhani. Eksterlande ŝi famiĝis en 1981 sub la nomo Mary dum la ostaĝokrizo en la usona ambasadorejo, kiam ŝi estis proparolanto de la irana flanko. Fakuloj opinias ke efektiva nombro de la infektitoj en Irano superas milon. Usono eldonis specialan licencon, ebligantan al firmaoj kaj organizaĵoj sendi al Irano necesan humanitaran helpon malgraŭ la usonaj sankcioj kontraŭ tiu ĉi lando.
Japanio anoncis fermon de Disneyland en Tokio ĝis la 15-a de marto. La ĉefministro Shinzo Abe alvokis ĉiujn lernejojn fermiĝi kaj petis ĉesigi ĉiujn sportajn kaj aliajn publikajn eventojn por almenaŭ du semajnoj. Oni evakuis ĉiujn pasaĝerojn de la plezurkrozŝipo Diamond Princess, kie kelkcent homoj infektiĝis de unu pasaĝero. En Usono sanaŭtoritatoj spuras itineron de virino el Nordkalifornio, kiu evidente estas la sola usona paciento, kiu havas alte kontaĝan viruson dum ŝi ne vojaĝis eksterlande, nek kontaktis proksime infektitojn. Litovio konfirmis la unuan kazon de infektiĝo. Temas pri virino, reveninta el Verono. Ŝi estas kvarantenita en la urbo Šiauliai.
Belorusio informis pri la unua infektito — irana studento, reveninta la 22-an de februaro el Azerbajĝano. Li kaj liaj kontaktitoj estas kvarantenitaj en infekta hospitalo en Minsko. La aŭtoritatoj ordonis kontroli sanstaton de ĉiuj alvenintoj el Italio, Irano kaj Sud-Koreio. La vojaĝantoj el Ĉinio jam estas kontrolataj. Nov-Zelando malpermesis eniron de vojaĝantoj el Irano. Ĉiuj vizitintaj ĝin en lastaj du semajnoj devos kvaranteni sin. Niĝerio raportis pri la unua infektiĝo, kio estas la unua konfirmita kazo en Subsahara Afriko. Temas pri italo, kiu laboras en Niĝerio kaj revenis el Milano al Lagoso la 25-an de februaro. Brazilo konfirmis la unuan infektiĝon, kiu estas ankaŭ la unua en Sudameriko. 61-jara brazilano revenis al San-Paŭlo el Italio.
La Monda Organizaĵo pri Turismo kaj la Monda Organizo pri Sano publikigis la 26-an de februaro komunan deklaron, alvokante respondecon kaj kunordigon rilate al la epidemio, dirante pri neceso konsulti fakulojn tiukampe.
La 1-an de marto oni sciigis, ke en la kontinenta Ĉinio estis registritaj pliaj 573 infektiĝoj, kio superis antaŭtagajn 427. Tamen nur tri novaj kazoj estis registritaj ekster Hubejo, kio estas minimuma cifero ekde la 23-a de januaro kiam la provinco estis fermita. 565 el 570 tiuj ests registritaj en Uhano. 35 homoj mortis, do okazis malkresko kompare al antaŭtagaj 47. Sume jam 2 870 homoj mortis en la kontinenta Ĉinio kaj 41 625 resaniĝis.
Sud-Koreio raportis pri 376 novaj kazoj, do totala nombro de infektiĝoj atingis 3 526. La plej juna infektito estas 45-taga knabeto, kies patro estas ano de la Shincheonji Eklezio de Jesuo. Kun siaj gepatroj, ankaŭ testitaj pozitive, li estas kvarantenita en sia domo en Kjonsan. Plejparto de la novaj kazoj estas registritaj en la urbo Teguo, ĉefurbo de tiu ĉi kristana sekto, kiu iĝis centro de la epidemio en la lando. 88 % de 210 mil anoj de la eklezio jam estas testitaj kaj cirkaŭ 2 % el ili (4200 homoj) montris simptomojn de COVID-19. La 29-an de februaro estis raportita la unua reinfektiĝo. 73-jarulino unu semajnon post elhospitaliĝo denove montris simptomojn de la viruso kaj estis testita pozitive.
Tajlando raportis pri la unua morto, kaŭzita de la kronviruso — tio estis 35-jara viro, jam suferinta pro la febro dengo. Sume jam 42 infektitoj estis registritaj, el kiuj 30 jam resaniĝis kaj 11 restas en hospitaloj. Aŭstralio sciigis pri la unua morto, kaŭzita de COVID-19. 79-jara viro el Perto estis inter 164 aŭstralianoj, evakuitaj el la plezurkrozŝipo Diamond Princess kaj reveninta hejmen tra Japanio. Almenaŭ 24 infektiĝoj jam okazis en la lando. La ĉefministro Scott Morrison diris ke temas pri pandemio, do ordonis enirmalpermeson por vojaĝantoj el Ĉinio kaj Irano. En tiu lasta nombro de mortintoj atingis 43. Usono informis pri la unua morto pro la kronviruso, okazinta en la ŝtato Vaŝingtonio, kies guberniestro Jay Inslee deklaris alarmostaton. La usona vic-prezidanto Mike Pence anoncis enirmalpermeson por ĉiuj ne-usonaj civitanoj, vojaĝantaj en Irano. Aperis ankaŭ oficialaj avertoj ne vojaĝi al Italio kaj Sud-Koreio. En Italio nombro de la infektitoj kreskis je 27 % kaj atingis 1128. Plejparte temas pri Lombardio, Venecio kaj Emilio-Romanjo. 8 homoj mortis en la lando, ĉiuj ili estis maljunaj kaj loĝis en tiuj ĉi regionoj. Irlando kaj Luksemburgio konfirmis la unuajn infektiĝojn. En tiu lasta oni testis ĉirkaŭ 50 homojn kaj trovis ke mezaĝa viro, reveninta el Italio al Charleroi estas infektita.
Laŭ raporto de ĉina ŝtata agentejo, la 91,7 % (48 000) de la ŝtataj kompanioj jam restarigis sian funkciadon, haltigitan pro la kvaranteno kaj aliaj sekvoj de la epidemio. En la naftogasa, telekomunka, elektrogenera kaj transporta industrioj funkcias jam pli ol 95 % de la ŝtataj entreprenoj, en iuj industrioj ĝis 100 %. Tamen pluraj indikiloj montras drastan falon en aliaj industrioj. La indekso de aĉetado en produktado (angle: manufacturing purchasing managers’ index (PMI)) falis ĝis 35,7, kio estas eĉ pli malbone ol post la financa krizo de 2008, kiam tiu indekso falis ĝis 38,8. La sama indekso en neproduktantaj industrioj (konstruado kaj servoj) falis de 54,1 en januaro ĝis 29,6, kio estas rekordo eĉ kompare al la antaŭa minimumo je 49,7, registrita en novembro 2011. Nur 30 % de la etaj kaj mezaj entreprenoj restarigis la funkciadon. La registaro planas malaltigi interezojn, prokrasti pagojn de sociala asekuro kaj redukti prezon de elektro por subteni la entreprenojn. La ŝtataj entreprenoj kreas 23 % ĝis 28 % de la Malneta enlanda produkto kaj 6 % ĝis 16 % laborlokojn.
Fermo de pluraj urboj kaj blokado de la vojoj forte damaĝis la agrikulturan sektoron, kie pli ol tri milionoj da tunoj da produktoj (ĉefe rapide putrantaj legomoj) plenigis stokejojn. Oni forĵetas ilin aŭ transformas je fekundigiloj. Milionoj da provizoraj laboristoj ne povas veni al la farmoj pro vojblokado. Rano-bredistoj publike plendis al la aŭtoritatoj, ke ilia komerco estis malpermesita kadre de ĝenerala malpermeso de vendado de sovaĝaj bestoj. Ili atentigas ke en la industrio laboras multege da homoj, ke ĝi ne damaĝas la naturmedion kaj mankas alternativaj okupoj por ili. En 2017 la Ĉina Akademio pri Inĝnierado taksis nombron de laborpostenoj en la ranbreda industrio je unu miliono kaj ĝian produktokapaciton je 50 miliardoj da juanoj (7,15 miliardoj da usonaj dolaroj).
La honkonga dolaro malvaloriĝis je 0,3% kaj nun kostas 7,783 usonajn dolarojn kompare al la 5-a de februaro kiam ĝi kostis 7,763, kio estis plej alta kosto ekde marto 2017. Tamen la Centra Banko de Honkongo asertas, ke la financa sistemo de la aŭtonoma teritorio plu estas stabila.
La 10-an de marto registaro de Italio deklaris kompletan kvarantenadon de la tuta lando pro la epidemio de COVID-19. Nombro de la infektitoj atingis 10 mil, 631 homoj mortis kio estas plej alta mortonombro ekster Ĉinio.
Estas malpermesita iu ajn veturado krom tiu al laborejo kaj reen, kaj kelkaj ekstreme urĝaj bezonoj. Ĉiuj publikaj aranĝoj kaj sportaj konkursoj estas malpermesitaj. Tio ankoraŭ ne koncernas la turistojn, sed kelkaj flugkompanioj jam anoncis ĉesigon de la flugoj. Alitalia ĉesigis flugojn el Milano, kiu estas plej forte trafita de la plago. Aĉetantoj inundis la vendejojn por fari rezervojn de necesaĵoj. La vendejoj ricevis ordonon enlasi tiom da homoj, ke inter ili restu distanco je almenaŭ unu metro. Sur ĉefaj ŝoseoj kaj en fervojaj stacioj aperis kontrolejoj, kie oni kontrolas ĉu veturanto rajtas veturi aŭ ne. La lernejoj estas fermitaj, same kiel multaj organizaĵoj kaj firmaoj.
Sume en Francio jam estas registritaj 1412 infektiĝoj (286 lastatage) kaj 30 mortoj. Tamen landlimo kun Italio plu estas malferma kaj trafiko inter la du ŝtatoj libera. La 9-an de marto dum publika aranĝo en Avenuo de la Elizeaj Kampoj la franca prezidanto Emmanuel Macron kaj lia edzino aperis sen maskoj kaj staris proksime al aliaj oficialuloj, kio elvokis kritikon de la publiko. La epidemio jam trafas ankaŭ altrangulojn. La ministro pri kulturo Franck Riester informis pri sia infektiĝo kaj kvarantenado en sia domo en Parizo. La ĉefo de la prezidenta personaro Patrick Strzoda ankaŭ estas kvarantenita.
En Madrida regiono (Hispanio) nombro de konfirmitaj infektiĝoj duobliĝis en lastaj 24 horoj. Morgaŭ fermiĝos ĉiuj edukejoj. Sume en la lando jam estas registritaj 1204 infektiĝoj kaj 28 mortoj. En Germanio la 9-an de marto okazis la unuaj mortoj pro la viruso — temas pri homoj 78 kaj 89 jarojn aĝaj. Nombro de infektiĝoj atingis 1218. En Grekio estas registritaj kvar novaj kazoj, ne ligitaj al la antaŭaj. En Pollando oficiale konfirmiĝis 17 kazoj. La lernejoj estas fermitaj ĝis la 22-a de marto. En Britio 373 homoj infektiĝis kaj ses mortis. La aŭtoritatoj diris ke drasta kresko venos post 10 ĝis 14 tagoj. La ministro Nadine Dorries raportis pri sia infektiĝo. Grave suferas sportaj eventoj. Francio, Hispanio, Germanio kaj Portugalio anoncis, ke matĉoj okazos en malplenaj stadionoj. Nederlando tute nuligis plurajn sportajn konkursojn.
La Monda Organizaĵo pri Sano la 11-an de marto raportis ke en lastaj 24 horoj ĝis marda mateno okazis 203 pliaj mortoj, pliigante la nombron de la mortintoj en la tuta mondo ĝis 4 012. Entute 113 702 konfirmitaj kazoj de la infekta malsano estis raportitaj tutmonde ĝis la 10-a horo marde laŭ mezeŭropa tempo, kun kresko de 4 125 infektoj kompare kun la antaŭa tago, inter kiuj 4 105 novaj infektoj estas ekster Ĉinio. Brunejo, Mongolio, Kipro, Gernezejo kaj Panamo registris la unuajn infektiĝojn, pliigante la sumon de landoj kaj regionoj influitaj de la kronviruso ĝis 109. Krome, la MOS reviziis la transmisian klasifikon de Nord-Makedonio, Pollando, Pakistano de "nur importitaj kazoj" al "loka transmisio", pliigante la totalon de landoj kaj regionoj, en kiuj aperis loka transmisio, ĝis 61 krom Ĉinio.
La 11-an de marto la Monda Organizaĵo pri Sano anoncis la pandemion de COVID-19, kiu trafis jam 114 landojn. "Ni sonorigas alarmosonorilon laŭte kaj klare" diris la direktoro Tedros Ghebreyesus.
Usono anoncis pliajn urĝajn paŝojn, inkluzive de kompleta malpermeso de la vojaĝoj al Eŭropo ekde la meznokto de la 13-a de marto. La sola escepto estas Britio. La usona aktoro Tom Hanks informis pri sia infektiĝo post reveni el Aŭstralio. La Kapitolo fermiĝos por la vizitantoj. La Universitato Harvard ordonis al siaj studentoj en Kembriĝo (Masaĉuseco) forlasi kampuson ene de kvin tagoj kaj ne reveni ĝis la fino de semestro. En Usono estas jam pli ol 1100 konfirmitaj infektiĝoj.
Italio striktigis la kvarantenan reĝimon, starigitan ĉi-semajne. Ĉiuj vendejoj kaj servoj krom plej necesaj (superbazaroj, nutraĵvendejoj kaj apotekoj) estas fermitaj por du semajnoj. Ĉiuj firmaoj estas ordinitaj fermi siajn sekciojn krom plej necesaj. Ĉiuj baroj, restoracioj, frizejoj kaj belecsalonoj estas fermitaj. Kantinoj en organizaĵoj rajtas funkcii nur se ili garantios distancon inter la vizitantoj je almenaŭ unu metro. La 11-an de marto nombro de la mortintoj kreskis je 196 en 24 horoj kaj atingis 827. Nombro de la infektiĝoj kreskis de 10 149 ĝis 12 462. La registaro anoncis subvenciojn je 25 miliardoj da eŭroj por subteni la firmaojn kaj familiojn. Speciale endanĝerigitaj estas aĝuloj (pli ol 65 jarojn aĝaj), kiuj konsistigas kvaronon de la loĝantaro — la plej alta indico en Eŭropo. Laŭ opinisondoj 89 % de la italoj subtenas la striktigojn kaj 78 % pretas subteni eĉ pli severajn limigojn.
Francio raportis pri 15 pliaj mortoj, do nombro de la pereintoj atingis 48. Pliaj 497 infektiĝoj estis registritaj, sume jam 2281. La ministro pri sano Olivier Veran anoncis striktigon por pliaj du areoj — la insulo Korsiko kaj la urbo Montpellier.
En la Filipinoj la ĉefsidejo de la Banko por Azia Disvolviĝo en Manilo estas fermita kaj desinfektata post kiam kelkaj vizitintoj estis testitaj pozitive por la viruso. La saman proceduron spertas la parlamentejo dum la prezidanto Rodrigo Duterte trapasos la teston.
En Gujano estis registrita la unua infektiĝo — temas pri homo, kiu vizitis lastsemajne Usonon. En Franca Polinezio estis konfirmita la unua infektiĝo, trafinta Maina Sage, reprezentanton en la Nacia Asembleo, revenintan semajnfine el Parizo. Panamo fermis ĉiujn lernejojn. En la lando estas registritaj jam ok infektitoj, du el kiuj antaŭe vizitis Kubon. Okazis jam unu morto — la unua kazo en Mezameriko.
Danio fermas ĉiujn lernejojn kaj universitatojn kaj sendas hejmen ĉiujn oficistojn de la publikaj institucioj, kies foresto akcepteblas. Sud-Koreio raportis pri pliaj 114 infektiĝoj kaj 6 mortoj. Sume jam 7869 homoj infektiĝis kaj 66 mortis.
Libano malpermsis la vojaĝojn al kaj el 11 landoj, inkluzive tujan malpermeson rilate al Irano, Italio, Ĉinio, Sud-Koreio. La libanaj civitanoj havas kvar tagojn por reveni el Francio, Germanio, Hispanio, Britio, Irako, Egipto kaj Sirio antaŭ ĉiuj vojaĝoj el tiuj ĉi landoj estos malpermesitaj. La 8-an de marto estis registrita la dua infektiĝo, do la nombro de la infektitoj atingis 61. Dume la unua libana paciento — pli ol 50-jaraĝa virino reveninta fine de februaro el Irano — jam resaniĝis komplete. Samtempe ĉiuj noktokluboj, baroj kaj ekspoziciejoj fermiĝos semajnfine kaj ĝis la 15-a de marto. Lernejoj kaj universitatoj estas fermitaj ekde komenco de marto. La aŭtoritatoj alvokis la firmaojn kaj organizaĵojn redukti laŭeble nombron de homoj en siaj laborejoj.
En Japanio la malsupera ĉambro aprobis specialan leĝprojekton por ebligi pli bonajn kondiĉojn esti faritaj por kontraŭbatali la kronvirusan epidemion kaj rajtigi ĉefministron Shinzo Abe deklari krizostaton kaze de bezono. La leĝprojekto, kiu estos efektivigita por maksimume du jaroj, estas revizio de la nuna leĝo pri nova gripo.
Kubo konfirmis unuajn infektiĝojn — temas pri italaj turistoj, loĝintaj en hotelo en Trinidado kaj venintaj al la lando la 9-an de marto. Ili estas traktataj en la Insituto pri Tropika Medicino Pedro Kour. En Kanado la mondkonkurso pri arta sketado, kiu devintus okazi en Montrealo de la 16-a ĝis la 22-a de marto, estas nuligita pro kronvirusaj konsideroj. La eventon devis partopreni 200 sketistoj el pli ol 50 landoj.
Rusio anoncis limigon de la flugoj al Italio, Germanio, Francio kaj Hispanio. Ekde la 13-a de marto oni povos flugi al tiuj landoj nur el la Internacia flughaveno Ŝeremetjevo (Moskvo) kaj sole al Romo, Berlino, Munkeno, Frankfurto ĉe Majno, Madrido, Barcelono kaj Parizo. La mendoflugoj estos permesitaj nur por forporti rusiajn turistojn el tiuj ĉi landoj. Estas ĉesigita eldonado de la vizoj al civitanoj de Italio. Al ĉiuj regionoj estas rekomendite malpliigi nombron de amasaj eventoj. En Rusio estas registritaj 28 infektiĝoj, el kiuj ok en lastaj 24 horoj.
La viruso aperis la 11-an de marto en Bolivio, Honduro, Turkio. La unuaj mortoj estis registritaj en Indonezio, Bulgario kaj Svedio.
Dum en Ĉinio la situacio klare pliboniĝas. Oni raportis la 11-an de marto pri 15 pliaj infektiĝoj (plej malalta cifero ekde la fino de decembro 2019) kaj 11 mortoj. Sume jam infektiĝis 80 793 kaj mortis 3 169 homoj. La lastaj du el 16 provizoraj hospitaloj, konstruitaj en Uhano, estis fermitaj la 10-an de marto. La provizora hospitalo Wuchang, malfermita la 5-an de februaro, estis transformita je stadiono post kiam lastaj 49 pacientoj lasis ĝin. Kun 784 litoj, ĝi akceptis 1 124 pacientojn, el kiuj 833 estis elhospitaligitaj kaj 291 transigitaj al aliaj hospitaloj. La provizora hospitalo en la distrikto Jiangxia, kreita surbaze de sportejo, akceptis 564 pacientojn, 392 el kiuj estis elhospitaligitaj post resaniĝo. La ĉina registaro proponas helpon al aliaj landoj, trafitaj de la pandemio. Aro da medicinaj provizaĵoj el Ĉinio jam atingis Eŭropon kaj estas survoje al Italio kaj Hispanio. Multaj medicinaj provizaĵoj atingis Belgion; miliono kaj 800 miloj da maskoj kaj 100 000 reagantoj estas survoje. La provizaĵoj estos transdonitaj al Italio, Hispanio kaj aliaj landoj.
La franca prezidanto Emmanuel Macron anoncis fermadon de ĉiuj infanvartejoj, lernejoj kaj universitatoj "ĝis nova ordono". Tamen la municipa baloto, planita por la ne estis nuligita.
La En Rusio estas registritaj jam 66 infektiĝoj (el ili 6 jam resaniĝis) en 14 regionoj (33 el ili en Moskvo). En lasta tago estis registritaj kvar pliaj infektiĝoj — tri en Moskva provinco kaj unu en Tjumena provinco (en Tjumeno).
Preskaŭ ĉiuj infektitoj antaŭnelonge vojaĝis eksterlande, sed iuj infektiĝis surloke. La 14-an de marto la Ministerio pri klerigado rekomendis al la regionoj kaze de neceso transigi la lernejanojn al distanca lernado. La 16-an de marto la Ministerio pri edukado kaj scienco rekomendis al ĉiuj altlernejoj lasi la studentojn studi distance. Antaŭtage la Sankt-Peterburga Ŝtata Universitato informis, ke ĝi fermas ĉiujn edukejojn, transigas la studentojn al distancaj kursoj kaj malfermas tiujn interretajn kursojn al ĉiuj rusiaj studentoj.
La prezidanto Vladimir Putin ordonis establi laborgrupon de la Ŝtata Konsilio pri kontraŭdo al disvastiĝo de la kronviruso. Ĝin eniris vic-ĉefministroj, reprezentantoj de la ministerioj kaj tŝataj organizaĵoj. La estro estas urbestro de Moskvo Sergej Sobjanin.
La flugkompanio Aerofloto provizore ĉesigis flugojn al 13 urboj de Eŭropo: Varsovio, Saloniko, Kopenhago, Oslo, Munkeno, Zuriko, Frankfurto ĉe Majno, Vieno, Prago, Barcelono, Kiŝinevo, Vilno, Talino. Krome estos nuligitaj la flugoj al la urbo de Uzbekio: Taŝkento, Buĥaro, Samarkando. La nuligo validos ĝis la 30-a de aprilo. La flugoj al Eŭropa Unio jam antaŭe estis limigitaj sole al la terminalo F de la Internacia flughaveno Ŝeremetjevo, baza flughaveno de Aerofloto.
El 14 landlimaj landoj nur al tri eblas vojaĝi senlime: Azerbajĝano, Belorusio kaj Finnlando. Transiro de la landlimoj ĉe Kartvelio, Latvio, Litovio, Kazaĥio, Ĉinio, Mongolio, Norvegio, Pollando, Nord-Koreio, Ukrainio kaj Estonio estas malpermesita aŭ limigita.
Dume la preĝejoj de la Rusa Ortodoksa Eklezio plu estas malfermaj, diservoj okazas ĉeeste de homamasoj. La kredantoj kisas ikonojn kaj prenas vinon el la sama kulero dum eŭkaristio. En la Katedralo de Kazana Dipatrino en Sankt-Peterburgo, kien estis alportitaj parto de la restaĵoj de Johano la Baptisto, formiĝis granda atendovico por kisi skatolon kun la sanktaĵo, revenonta la 17-an de marto al Israelo. Sinodo de la Greke Ortodoksa Eklezio dekretis ke ne eblas infektiĝi dum la eŭkaristio. Tamen la fama rusa ortodoksa opoziciulo, protodiakono Andrej Kurajev obĵetis tion surbaze de teologiaj argumentoj. La ĉefa muftio de Rusio Talgat Taĝuddin alvokis fermi ĉiujn moskeojn en la lando.
Dume la gazeto Vedomosti raportis pri preparata plano de la registaro, celanta subteni la ekonomion kaj loĝantaron. Ĝi antaŭvidas ke kvarantenitoj ricevos salajron kvazaŭ malsanuloj, turismaj kaj aviaj kompanioj ricevos impostajn feriojn, same kiel ĉiuj etaj kaj mezaj firmaoj, la ŝtataj firmaoj prokrastos por ses monatoj pagon de dividendoj, kreskos produktado de testiloj ktp. La registaro planas asigni tiucele 300 miliardojn da rubloj (ĉirkaŭ 410 milioj da dolaroj).
Ĉiuj diservoj de la Sankta Semajno farotaj de papo Francisko en Vatikano okazos sen ĉeestantaro, inkluzive de la Paska Dimanĉa meso. La kunvenoj de grandaj amasoj en la Placo Sankta Petro ne okazos.
La 18-a de marto
Nikaragvo kaj la najbara Salvadoro konfirmis siajn unuajn kazojn. Panamo anoncis novan tutlandan malpermeson elhejmiĝi de la 21-a horo ĝis la 5-a. Sole policistoj, fajrobrigadistoj, sanlaboruloj kaj sanitaroj rajtas eliri dum tiuj horoj. Tiu lando raportis 109 kazojn ĝis nun.
La 19-a de marto
Uhano unuafoje raportis neniun novan kazon por lastaj 24 horoj. Tamen aliloke en Ĉinio oni raportis 34 novajn kazojn venintajn el eksterlando. Sud-Koreio raportis 152 kazojn.
En eŭropaj landoj, la limoj estas plenŝtopitaj de veturantoj. Kvankam ili fermis siajn limojn al neesenca cirkulado, multaj transirejoj estas malfermaj al translimaj laboruloj kaj al kamionoj veturigantaj medicinaĵojn kaj aliajn neprajn komercaĵojn. Germanio, kiu havas preskaŭ 9 000 konfirmitajn kazojn, pretigas sin al akra kresko de la nombro de infektiĝoj.
La nombro de la mortintoj pro la kronviruso en Italio kreskis je 427, do atingis 3405 kaj superis tiun en Ĉinio (3242). La nombro de la infektitoj kreskis je 5322 kaj atingis 41 035. Pli ol 2000 pacientoj trapsas intensan kuracadon. La hospitaloj en Italio estas superplenaj, speciale en la nordaj regionoj, plej forte trafitaj de la pandemio. Pacientoj ofte kuŝas en koridoroj aŭ en provizoraj hospitaloj similaj al tiuj militaj. Medicinistoj mem ofte infektiĝas pro la manko de protektiloj. Inter la pereintoj estas Roberto Stella, prezidanto de la Medicina Gildio de la provinco Varese, estimata tutlande. La 67-jara kuracistino mortis la 10-an de marto en la urbo Como. Fronte al la malfacila elekto kuracistoj preferas kuraci pli junajn, kiuj havas pli da ŝancoj resaniĝi, la pacientoj ekde la 80-a vivojaro ne ricevas intensan kuracadon.
Oni raportas krizon ankaŭ en la sepulta industrio en la provinco Bergamo (Lombardio), kie loĝas 1,2 miliono da homoj. La mortuloj tiom abundas ke la 18-an de marto nokte oni uzis armeajn kamionojn por transporti 65 ĉerkojn de la tombejo en la urbo Bergamo al la urboj Modeno kaj Bolonjo en la regiono Emilio-Romanjo. Ĉerkoj malsufiĉas, pluraj sepultistoj infektiĝis. Se homo mortas hejme lian forpason devas atesti du kuracistoj, el kiuj la dua venas minimume 30 horojn post la morto. Ambulancoj ne sukcesas plenumi ĉiujn vokojn, do foje venas kiam la vokinto jam mortis. Tiukaze ili simple sigelas la loĝejon por ke liaj parencoj ne eniru kaj ne infektiĝu. La kadavro restas ĝis kiam haveblos ĉerko por ĝi. La parencoj ne rajtas adiaŭi la mortinton, nek ĉeesti dum la funebro, okazanta ĉeeste sole de la pastro. La plej granda loka funebra kompanio CFB plenumis ekde la 1-a de marto preskaŭ 600 entombigojn aŭ kremaciojn dum ordinare oni faris po 120 monate. Loka kremaciejo funkcias 24 horojn tage. "La generacio mortis en nuraj du semajnoj" konstatis Antonio Ricciardi, la direktoro de CFB.
La 22-a de marto
Al Italio venis la unuaj ses aviadiloj Iljuŝin Il-76 de la Ministerio pri defendo de Rusio kun aparataro kaj virusologoj, destinitaj helpi al Italio en ĝia lukto kontraŭ la pandemio. Entute al Italio venos naŭ militaviadiloj el Rusio. Tiu ĉi helpo estis promesita de la rusia prezidanto Vladimir Putin al la itala ĉefministro Giuseppe Conte dum ilia telefona konversacio antaŭtage.
Samtage teamo el 52 kuracistoj flugis el Havano (Kubo) al Italio. Tio estas jam la sesa kuba kuracista brigado, sendita lastatempe eksterlanden. Antaŭe kubaj fakuloj jam venis al Venezuelo, Nikaragvo, Jamajko, Surinamo kaj Grenado. Ĉinio jam pli frue sendis al Italio fakulojn, aparatojn, maskojn kaj drogojn.
Sume en Italio infektiĝis jam pli ol 35 mil homoj kaj mortis pli ol 4800.
La 23-a de marto
Ĉeĉenio (Rusio) fermis plejparton de la restoracioj kaj kafejoj, malpermesis publikajn eventojn, inkluzive nla nuptofestojn.
La 25-a de marto
La prezidanto de Rusio Vladimir Putin alparolis la nacion per televido kaj anoncis nelaboran semajnon de la 28-a de marto ĝis la 5-a de aprilo. Ĉiuj vendejoj, distrejoj, ripozejoj kaj servoj estos en tiu periodo fermitaj, krom nutraĵvendejoj, apotekoj kaj vendejoj de plejaj necesaĵoj.
La 29-a de marto
Moskvo kaj Moskva provinco anoncis reĝimon de memizolado. Al ĉiuj loĝantoj estas malpermesite eliri surstraten krom vizito al proksimaj nutraĵvendejoj kaj apotekoj, urĝa vizito al kuracisto, promenigo de hundo, forĵeto de rubaĵoj aŭ frekventado de laborloko.
La 5-a de aprilo
Estis enhospitaligita Boris Johnson, la ĉefministro de Britio. Li iĝis la unua ŝtatestro kiu ekmalsanis pro la viruso.
La 8-a de aprilo
Meznokte finiĝis la dumonata kvaranteno en Uhano. Ĉirkaŭ 55 mil homoj forlasis la urbon per trajnoj en la unua tago, kiam la eksterurba veturado estis restarigita.
Vatikano
Ĉiuj diservoj de la Sankta Semajno farotaj de papo Francisko okazos sen ĉeestantaro, inkluzive de la Paska Dimanĉa meso. La kunvenoj de grandaj amasoj en la Placo Sankta Petro ne okazos.
Italio
La italaj aŭtoritatoj kvarantenis la tutan landon la 9-an de marto, pro kreskego de mortoj kaŭzitaj de la kronviruso. Nuntempe oni nombras pli ol 21 000 kazojn tra la lando kaj la nombro da pereintoj atingis 1 441. Preĝejoj en Romo estas malfermitaj, sed ĉiuj mesoj estis nuligitaj por eviti ke homoj kunvenu en unu loko.
Sociaj sekvoj
Ĉinoj kaj aliaj azidevenaj homoj loĝantaj en Francio plendas pri tio, ke oni diskriminacias ilin pro la viruso. Komence de februaro 2020 la frazo #JeNeSuisPasUnVirus (mi ne estas viruso) tendenciĝis ĉe Tvitero. Suspektoj kaj malamo estis spertataj en publikaj lokoj, transporto, sportejoj ktp.
En Germanio, Italio, Aŭstralio kaj pluraj aliaj landoj miloj da homoj malkaŝe defiis la kvarantenon. Ili veturis al siaj feridomoj, iris al plaĝoj kaj ec aranĝis "virusajn festenojn".
Komence de aprilo raporto de la Unuiĝintaj Nacioj pri la nutrada situacio en 17 okcidentafrikaj landoj avertas ke pli ol 19 milionoj da homoj en tiu regiono ekmalsatos dum la venonta malfekunda sezono inter junio kaj septembro pro elĉerpotaj nutraĵrezervoj. Temas pri pliiĝo je 77 elcentoj kompare kun la pasinta jaro. Almenaŭ parte tion kaŭzis la pandemio, rompinta la tutmondan provizĉenon kaj malpliiginta la nutraĵproduktadon.
Ekonomiaj sekvoj
Okazis grava malrapidiĝo de la monda ekonomio, eble eĉ malkresko almenaŭ en kelkaj ŝtatoj. Multaj landoj entreprenis ekstremajn paŝojn por subteni la ekonomion. La registaro de Kanado decidis uzi tiucele pli ol 107 miliardojn da dolaroj.
Statistiko
Ĝis oktobro de 2021, oficiala tutmonda statistiko registris 4,8 milionojn da homoj mortintaj pro KOVIM-19. Tamen la vera nombro de mortintoj pro KOVIM-19, taksata laŭ komparo de totalaj mortonombroj dum la pandemio kaj antaŭ ĝi, povis esti ĉirkaŭ 16 milionoj. Plurfoje aperis asertoj, ke efektiva nombro de la viktimoj en Ĉinio estas kaŝata de la ĉina registaro.
En preskaŭ ĉiuj landoj, la pandemio ŝanĝis la ordinaran kreskon de la averaĝa homa vivdaŭro en malkreskon. En multaj landoj la averaĝa vivdaŭro malkreskis pli ol jaron, kaj en Usono pli ol du jarojn.
Cauville-sur-Mer
Cauville-sur-Mer estas franca situanta en departemento Seine-Maritime, regiono Normandio.
Ĝiaj loĝantoj nomiĝas Cauvillais.
Heimito von Doderer
Heimito von DODERER (naskiĝinta en la 5-a de septembro 1896 en Weidlingau, mortinta en la 23-a de decembro 1966 en Vieno) estis aŭstra verkisto. Per siaj monumentaj romanoj Die Strudelhofstiege kaj Die Dämonen li eksempligis sian teorion pri epike larĝa, objektivisma-realisma rakontado.
Vivo kaj verkado
Post studoj de jurscienco li soldatis kaj iĝis militkaptito en 1916 en Rusio; en siberia internigejo li ekverkis. Reveninte hejmen li ekstudis en 1920 historion ĉe la Universitato de Vieno. Li ĝuis longjaran amikecon kun sia idolo kaj najbaro Albert Paris Gütersloh (kp. Der Fall Gütersloh, 1930), kion dokumentas la en 1986 eldonita leterinterŝanĝo.
Sian verkistan karieron li komencis per poemoj (Gassen und Landschaft, 1923) kaj eta rakonto-serio pri la suferoj de malliberigo (Die Bresche, 1924). En 1930 aperis la romano Das Geheimnis des Reichs, kiun sekvis la krimromano Ein Mord, den jeder begeht (1938) kaj Ein Umweg (1940).
La laste menciita libro pentras bildon pri aŭstraj moroj post la fino de la Tridekjara milito, kaj la titolo (tradukite: kromvojo) programe priskribas la doderer-an ideon de nedirekta samdestino de homaj vivoj.
Lilia Prado
Lilia PRADO (denaske Leticia Lilia Amezcua Prado, Sahuayo, Michoacán; 30-a de Marto 1928 - Meksikurbo; 22-a de Majo 2006) ​ estis meksika aktorino, konsiderata unu de la grandaj aktorinoj kaj seksosimbolo de la Orepoko de la Meksika kino.
Heimito von Doderer
Vivo kaj verkado
La Duan mondmiliton li partoprenis kiel aerarmea kapitano. Li provis ironiigi la tradicion de kleriga-familia romano - sen rezigni pri la homiĝo de burĝa individuo - per la (jam antaŭ la milito komencita) romano Die Strudelhofstiege oder Melzer und die Tiefe der Jahre (1951).
Lilia Prado
Biografio kaj kariero
Post klopodoj en cirko kaj dancado, ŝi altiris la atenton de reĝisoro Ismael Rodríguez kaj de aktoro kaj kantisto Pedro Infante. Ŝia unua oportuno venis per duaranga rolo el filmo de Juan Orol, nome Tania, la bella salvaje, kie protagonistis la rumba kubanino Rosa Carmina. Aliaj fruaj filmoj estis La barca de oro, reĝisorita de Joaquín Pardavé, kun Pedro Infante kaj René Cardona; kaj Ángel o demonio, kun María Antonieta Pons, ambaŭ de 1947. Poste ŝi partoprenis en la usona filmo Tarzan and the Mermaids samjare. Li venkis en tiu epoko en beleckonkurencoj. Poste ŝi ludis por Pobre corazón, kie ŝi montris gapigan lertecon por danci rumbon svingante siaj belallogajn krurojn, kio iĝis granda parto de ŝia allogeco kiel aktorino.
Heimito von Doderer
Vivo kaj verkado
La aŭtoro mem favoris ĝian takson kiel ĉefverkon. Ĝi fakte konatigis la verkiston tuj. Kiel en la posta verko ''Die Dämonen. Nach der Chronik des Sektionsrates Geyrenhoff'' (1956) Doderer prezentas kompleksan panoramon pri la aŭstra socio de je la komenco de la 20-a jarcento. La personojn li enkondukas barokstile kaj abunde, kiuj polifonie kontraŭstaras unu al la alia. Skemo de kontinue evoluanta intrigo ĉiam denove renkontatas, t.e. la Strudelhof-ŝtuparo mem, vere ekzistanta labirinta ŝtuparo kiu unuigas du stratojn en Vieno; tiu ŝtuparo nomiĝas en la romano ''umbiliko de la mondo".
Lilia Prado
Biografio kaj kariero
Post unua protagonista rolo en Confidencias de un ruletero kun Resortes (1949), en kiu ŝiaj sugestalloga dancomaniero allogis la publikon pli ol la anekdotoj de ŝia partnero, ŝia famigo venis per la filmoj Las mujeres de mi general (La virinoj de mia generalo, 1950) kaj El gavilán pollero (Kokinkapta nizo, 1951), ambaŭ kun Pedro Infante. Baldaŭ ŝi estis elektita de la fama kinisto Luis Buñuel por la protagonistino de Subida al cielo (Ĉieliro). En tio helpis la same hispana poeto Manuel Altolaguirre - edzo de kuba milionulino kiu produktoros la filmon -, kiu informis pri Lilia Prado al Buñuel. Tio rezultis en veturo al la Festivalo de Cannes kie la filmo ricevis la specialan premion de la internacia kritiko al la plej bonkvalita filmo de avangardo en 1952, filmo kiu akumulos totalon de 17 internaciaj premioj kaj akiris famon interalie pro sceno en kiu Lilia subeniras al buso montrante la femurojn kaj pro la sonĝosceno en kiu Oliverio (Esteban Márquez) halucinas je virino nuptovestita kiu alternas la vizaĝojn de la seksalloga Raquel (Lilia Prado), kaj de sia edzino Albina (Carmelita González).
Heimito von Doderer
Vivo kaj verkado
En la verko Dämonen (la titolo prunteprenitis de Fjodor Dostojevskij) la socialkritika aspekto de doderer-a rakontopovo iĝis katarso de iamaj pornaziaj simpatioj de Doderer: en 1933 li entuziasme estis membriĝinta al NSDAP). Ĉiu ajn ideologio en la romano konsideratas esti detruiga dua vereco. En 1962 la aŭtoro denove sukcesis furoreti per la romano Die Merowinger oder Die totale Familie, groteskaĵo pri la provo de Childerich la 3-a de Bartenbruch fariĝi - per interparencaraj edzigoj - sia propra prapatro.
Lilia Prado
Biografio kaj kariero
Buñuel relaboris kun Lilia por Abismos de pasión, kinadapto de la romano Wuthering Heights de la angla verkistino Emily Brontë. Samjare, Buñuel elektis ŝin denove por protagonistino de La ilusión viaja en tranvía (La iluzio tramveturas). Tiu filmo estas inter interkonsentita listo de la 100 plej bonkvalitaj filmoj de la meksika kino, kaj tmeas pri la laborista klaso de Meksikurbo meze de la jarcento, kun Lilia Prado kiel kvartala belulino kiu klopodos savi sian fraton “Tarrajas” (Fernando Soto “Mantequilla”) kaj sian eksfianĉon “Caireles” (Carlos Navarro), kiuj klopodos siavice redoni tramon kaj ke neniu notu por eviti denuncon. Lilia estis la nura aktorino, kun Silvia Pinal, kiu stise protagonisto de tri filmoj de la aragona kinisto. El ŝia kunlaboro kun Buñuel, Prado ricevis variajn laborproponojn kaj el Eŭropo kaj el Usono, sed pro ŝia malakcepto lerni la anglan, ŝi devis labori nur en Meksiko, pri kio ŝi tute ne pentis.
Lilia Prado partoprenis en pli ol 100 filmoj, tri teatraĵoj kaj sep televidserioj. Ŝi laboris por la plej gravaj reĝisoroj de la Orepoko de la meksika kino: Luis Buñuel, Joaquín Pardavé, Ismael Rodríguez -kiu estis la unua kiu doni al ŝi protagonistan rolon en kiu ŝi ne devis montri siajn krurojn-, Roberto Gavaldón, Rogelio A. González, Alejandro Galindo kaj poste kun Luis Alcoriza. Krome ŝi kunaktoris kun plej el la geaktoraro de la meksika kino, kiel Pedro Infante, Cantinflas, Tin Tan, Marga López, Sara García, Luis Aguilar, Pedro Armendáriz, Roberto Cobo, Roberto Cañedo, Fernando Soler, Andrés Soler, Domingo Soler, David Silva, Ernesto Alonso, Fernando Soto "Mantequilla", Rita Macedo, Miroslava Stern, Víctor Junco, Silvia Pinal, Jorge Mistral, Irasema Dilián, Felipe Montoya, José Elías Moreno, Adalberto Martínez "Resortes", Rosita Quintana, Carmen Montejo, Óscar Pulido, Beatriz Aguirre, Wolf Ruvinskis, Amalia Aguilar, Eduardo Noriega, Carlos Navarro, Víctor Alcocer, Roberto Meyer, Antonio Badú, Lilia del Valle, Rosa Carmina, Sofía Álvarez, Joaquín Cordero, Joaquín Pardavé, Ignacio López Tarso, Arturo de Córdova, Emilio Fernández, Alfonso Aráu, Eric del Castillo, Yolanda Montes ‘’Tongolele’’, Ana Bertha Lepe, Miguel Aceves Mejía, Manuel Dondé, Miguel Manzano, Agustín Isunza, Jaime Fernández, Mario Almada, kaj la tiam geinfanoj Angélica María kaj Valentín Trujillo.
Heimito von Doderer
Verkoj malpli konataj
Aliaj romanoj estas: Die erleuchteten Fenster oder Die Menschwerdung des Amtsrates Zihal (1950) kaj la kiel kvarparta verko planita romanfragmento ''Nr. 7 (parto unu: Die Wasserfälle von Slunj, 1963; parto du: Der Grenzwald'', 1967): ĝi prezentu kiel eble plej taŭge la modelon de nura kaj pura artspeco. Poetikan ideon de kvazaŭa "muta romano", kiu jam ne transdonas iun mesaĝon estante sole vivomaniero, la verkisto priskribas en Grundlagen und Funktionen des Romans (1958). La taglibroj aperis en 1964 (Tangenten) kaj postmorte en 1976 (Comentarii 1951-1956), en 1985 (Comentarii 1957-1966) kaj en 1996 (Tagebücher 1920-1939).
Krome li skribis la poeman volumon Ein Weg im Dunklen (1957), la rakontojn Das letzte Abenteuer (1953), Die Posaunen von Jericho (1958), Die Peinigung der Lederbeutelchen (1959), Meine 19 Lebensläufe (1966) kaj Unter schwarzen Sternen (1966) kiel ankaŭ la eseokolektojn Repertorium (postmorte, 1969) kaj Die Wiederkehr der Drachen (postmorte, 1970). La romanfragmenton Jutta Bamberger enhavis la el la postlasaĵoj farita volumo Frühe Prosa (1968).
Premioj laŭ Doderer
Certa mecenato el Köln establis la altribuon de la literaturpremio, dotita je 30.000 DM: la Doderer-Literaturpreis por subteni aŭtorojn de Germanlingvio kiuj sekvas la doderer-ajn tradiciojn de sensiva majstrado de originaleca lingvo. La Doderer-societo den Berlino fonditis en 1995 kaj intencas remalkovron de la plejparte forgesita verkaro de Doderer. En 1997 oni aljuĝis la Doderer-premion al Peter Waterhouse.
Alvorada do Sul
Alvorada do Sul estas municipo de la brazila subŝtato Paranao, kiu taksis 10.298 loĝantojn en 2010.
Rimavská Baňa
Bazaj informoj
Rimavská Baňa, hungare Rimabánya estas malgranda vilaĝo en Slovakio, en Regiono Banská Bystrica, en Distrikto Rimavská Sobota.
Situo
Rimavská Baňa en ambaŭ bordoj de rojo Rimava, laŭ traira flankovojo, laŭ fervojo Brezno-Rimavská Sobota. La lasta troviĝas 15 km-ojn.
Historio
La vilaĝo estis unue menciita en la jaro 1270 en formo "Bana". Iom pli frue germanaj ministoj fondis la komunumon. La kampoj apartenis al ĉefepiskopejo de Kalocsa, sed en la montoj oni minadis feron kaj iomete aliajn ercojn, tial la mineja komunumo urbiĝis en 1278. Fine de la mezepoko la ercoj elĉerpiĝis, poste la turkoj kelkfoje atakis la velkantan urbeton. En la 19-a jarcento iomete ferominado kaj ferofarejo funkciis. En 1856 incendio okazis. En 1910 loĝis en Rimabánya 534 da homoj, (469 slovakoj, 63 hungaroj, 2 germanoj). Ĝis Traktato de Trianon la vilaĝo apartenis al Hungara reĝlando, al Gömör kaj Kis-Hont, poste al Ĉeĥoslovakio, fine inter 1938-1945 kaj ekde 1993 al Slovakio. Dum la 2-a mondmilito la loĝantoj kontraŭstaris la germanan armeon. En 2001 loĝis en Rimavská Baňa 461 da homoj, (443 slovakoj, 7 ciganoj, 4 ĉeĥoj, unusola hungaro).
Emil Fenyő
Emil Fenyő [fenjO], laŭ hungarlingve kutima nomordo Fenyő Emil estis hungara aktoro, reĝisoro. Lia origina familia nomo estis Fried ĝis 1957, lia frato estis Aladár Fenyő.
Biografio
Emil Fried devenis el juda familio. Li akiris aktoran diplomon en Reĝa Teatra Akademio en 1909. Li debutis en Nagyvárad, poste li havis rolojn en pluraj provincaj urboj. En 1917 li havis rolojn en Gaja Teatro, poste en pluraj kabaredoj kaj teatroj, krome li havis filmajn rolojn. En la 1930-aj jaroj li apartenis ekzemple al Operetoteatro (Budapeŝto) (1934), Teatro Belvárosi (1936–1938). Ekde 1938 li ne ricevis rolojn pro la kontraŭjudaj leĝoj. Post la 2-a mondmilito li apartenis al la Gaja Teatro (1945–1947), Teatro Magyar, Nacia Teatro (Budapeŝto) (1950–1964). Li pensiuliĝis en 1964, tamen li estis videbla sur scenejoj ĝis 1974. Li ricevis premion en 1964.
Makruredoj
La grenadiroj (aliaj nomoj: ŝufiŝoj, ratvostoj aŭ makruredoj), science Macrouridae, estas familio de marfiŝoj, el la ordo de gadoformaj. Ili vivas en profundegaj maroj de arkto ĝis antarkto.
Genroj
Ekzistas ĉirkaŭ 400 specioj, grupigitaj en la sekvaj genroj:
Cléon (Seine-Maritime)
Cléon estas franca situanta en departemento Seine-Maritime, regiono Normandio.
Charlie Chan
Charlie CHAN estas fikcia usona kaj ĉindevena detektivo, kreita en 1925 de la verkisto Earl Derr Biggers. Li fariĝis la ĉefpersono de multaj romanoj, de ĉirkaŭ dek du filmoj, bildliteraturaĵoj, radio-dissendaĵoj, desegnofilmoj, kaj tiel plu.
Unue serĝento de la polico de Honolulu, li estas edziĝinta kaj havas 14 infanojn. Chan estas sufiĉe korpulenta, tamen moviĝas gracie.
Grafino de Barral
Familio
Ludovika Margerita estis la sola filino de la poeto Domingos Borges de Barros, Vicgrafo de Blanka Ŝtono (1780-1855), brazila ŝtatestro de la unua brazila reĝado, kaj ties edzino Maria do Carmo Gouveia Portugal. Tre frue, ŝi vivis kune kun sia familio inter Brazilo kaj Francio.
Tiamaniere ke ŝi edziniĝis al la Grafo de Barral, kiu estis fora parenco de Alexandre de Beauharnais (1760-1794), Vicgrafo de Beauharnais, unua edzo de Jozefina de Beauharnais (1763-1814), fama edzino de Napoleono Bonaparte (1769-1821). Do tio signifis ke li estas kvinagrada kuzo de la Imperiestrino de Brazilo kaj dua edzino de Petro la 1-a (1798-1834), Amelia de Leuchtenberg (1812-1873) kaj li ekvivis en la kortego de la franca reĝo Ludoviko-Filipo la 1-a (1773-1850). Ilia filo, kies nomo estis Horace-Dominique, estonte edziĝis al Maria Franciska de Paranagvao, filino de la 2-a Markizo de Paranagvao (1821-1912).
Vivo en la kortego
Dank'al sia edziniĝo, ŝi fariĝis amikino kaj akompana damo al Franciska de Braganzo (1824-1898), princino de Ĵoinvilo, kaj fratino de Petro la 2-a (1825-1841). Kiam la duonpatrino de la imperiestro, Dona Amelia de Leuchtenberg (1812-1873) rifuzis la taskon kiel edukantino de siaj du filinoj, Dona Franciska indikis Ludovika Margerita al la imperiestro. Post multe da negocado kaj asekurado de siaj povoj, Ludovika akceptis la postenon. Mallongdaŭre forigita el sia edzo, Eŭgeno, kaj akompanata de sia filo, ŝi translokiĝis al Rio-de-Ĵanejro. La grafino ekvivis en luita domo, ĉar ŝi havis familion kaj iu apartamento en la Palaco Sankta Kristoforo ne sufiĉis al siaj necesaĵoj. Ŝi ankaŭ estis nomumita akompana damo al Dona Tereza Kristina (1822-1889)]] en septembro 1855, malgraŭ ke la vera akompana damo de la imperiestrino estis Josefina da Fonseca Costa (1808-1896).
Ludovika Margerita tuj ekstarigis sian aŭtoritatecon en la palaco, kies scenejo estis kialo de disputo, kaj tio vekis la furiozon de multe da funkciularo alte interesitaj en la posteno. Ŝi elmontris belegan karakteron, inteligentecon, konvinkan vizaĝon, kaj samtempe kontesteblan katolikan pensmaniero, krom grandan fizikan belecon. Dotita de solida kulturo kaj amikino de pluraj tiamaj intelektuloj, same kiel Franz Liszt (1811-1886) kaj la Grafo de Gobineau (1816-1882), la grafino aktivis kiel perulino inter la imperiestro kaj multaj intelektuloj, kun kiuj Petro la 2-a interŝanĝis vastan korespondaĵon.