cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Kosmolifto
Pli reala koncepto estas la propono de Jerome Pearson. Li volas establi kosmolifton sur la Luno. Pro la sesona gravito (rilate al la Tero), la kablo estus pli mallonga kaj malpli fortostreĉita. Li kalkulas pezon de la kablo je nur 7t, kiun povus eĉ unu raketo alporti. (Jerome Pearson estas gvidanto de firmao Star Technology and Research, Inc., sur kies retpaĝo oni povas plu informiĝi. La esplorojn apogas la NASA per 75.000 USD.
Franz Jägerstätter
Politika rezisto
Li estis kondamnata al morto la 6-an de julio kaj gilotinata 3 tagojn poste. En sia adiaŭa letero li pardonis al ĉiuj kaj konsideris sian morton oferado por la propraj pekoj kaj la pekoj de aliaj.
Honorigoj
La kondamno al morto nuliĝis en la 7-a de majo 1997. En la 26-a de oktobro 2007 li estis proklamata beatulo en la katedralo de Linz. La katolikoj memoras ĉiujare pri la martiro la 21-an de majo.
Distrikto Bélapátfalva
La Distrikto Bélapátfalva (hungare Bélapátfalvai járás) estas distrikto en Hungario, en regiono Norda Hungario, en departemento Heves. Ĝi situas sur montaro Bükk en la norda parto de la departemento (same en la norda parto de Hungario).
La distrikta ĉefurbo estas Bélapátfalva, kiu estas urbo, la ceteraj 7 komunumoj estas vilaĝoj. La areo estas180,89 km², kie loĝas 8 710 homoj. Laŭ loĝantaro tiu distrikto estas la plej malgranda en Hungario. La loĝantoj okupiĝas precipe pri agrikulturoj, arbaraj laboroj, bredadoj, fremdultrafikoj (dum la socialismo ankaŭ pri minadoj).
Historio
Tiu distrikto estis kreita en 2013.
10954 Spiegel
10954 Spiegel estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la usona astronomo Tom Gehrels, de la Observatorio de la Monto Palomar kaj de la nederlandaj geastronomoj Ingrid van Houten-Groeneveld kaj Cornelis Johannes van Houten, de la observatorio de Leiden (Nederlando) en la kadro de la Palomar–Leiden survey.
La geedzoj Ingrid kaj Cornelis van Houten malkovris ĝin sur la fotaj platoj eksponitaj de Tom Gehrels kaj senditaj en Leiden.
Nomo
Ĝia nomo honoras Beate Spiegel, estrinon de la oficejo de la Fondaĵo Klaus Tschira. Ŝi ludis gravan rolon en la projekto "Ciferecigo de la Palomar–Leiden survey kaj de la n-a enketoj pri trojanoj".
2443 Tomeileen
2443 Tomeileen estas malgranda, meze hela asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la germana astronomo Max Wolf elde la Nacia Observatorio de Hejdelbergo - Königstuhl.
Nomo
Ĝia nomo "Tomeileen" estis komponita en honoro de Thomas kaj Eileen Marsden, gepatroj de la brita astronomo Brian G. Marsden.
Basilique de Saint-Denis (Tramtransporto en Parizo)
Basilique de Saint-Denis [bazilik də sɛ̃ dəni] estas haltejo de Tramvojo T1, situanta en, en departemento Seine-Saint-Denis, regiono Francilio.
Zwingen
Pri la komunumo
Zwingen estas komunumo en la distrikto Laufen en Kantono Bazelo Kampara, Svislando. Ĝi havis 2156 loĝantojn je la 31-a de decembro 2008.
Geografio
Zwingen situas en la tiel nomita Laufenvalo ĉe la alfluo de la rivero Lüssel al Birs.
Najbaraj komunumoj
Zwingen limas en nordo al Blauen, en nordoriento al Nenzlingen, en sudoriento al Brislach, en sudokcidento al Laufen, kaj en okcidento al Dittingen.
Trafiko
Zwingen disponas pri stacidomo ĉe la ĵurasa trajnlinio de Svisaj Federaciaj Fervojoj de Bazelo al Delemonto kaj Bielo kaj estas servata de la regiona trajnlinio S3. De la stacidomo de Zwingen pluraj poŝtaŭtolino kondukas al la ĉirkaŭaj vilaĝoj.
Historio
Per decido de 18 episkopoj, kiuj kunvenis en la papa palaco en Avignon en la 6-an de septembro 1359, la pilgrimantoj, kiuj vizitis la kastelkapelon de Zwingen, ricevis indulgencon de 40 tagoj. La episkopo de Bazelo longigis al indulgencon en la jaro 1360 je aliaj 80 tagoj.
En mezepoko rezidis en la Kastelo Zwingen la baronoj de Ramstein. Post ties formorto la kastelo kaj baronejo transiris al la Princepiskopejo Bazelo, kies voktoj tie rezidis ĝis la Franca Revolucio en la jaro 1792. Zwingen nun fariĝis parto de la Raŭraĥa Respubliko kaj poste kun la Kantono Laufen estis integrita en la franca departemento Mont-Terrible. En la jaro 1815 la Viena Kongreso atribuis Zwingen al Kantono Berno. En la jaro 1994 ĝi kun la tuta distrikto Laufen aliĝis al Kantono Bazelo Kampara.
Ritápolis
Ritápolis (prononco: hitaapoljs, oficiale Município de) estas municipo en la subŝtato Minas-Ĝerajso de Brazilo. Ĝi situas en la sudorienta regiono de Brazilo, en la mezoregiono Campo das Vertentes kaj en la mikroregiono São João del-Rei. Laŭ la stato de en la komunumo vivis   sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². El tiuj, la nombro de voĉdonrajtuloj en la municipo en estis. La teritorio havas komunan limon kun.
Italaj eŭro-moneroj
Ĉiu itala eŭro-monero havas sian propran desegnaĵon, kiun elektis la itala publiko per televidsendo kaj telefona voĉdono. La sola escepto estis la 1-eŭra monero, kies desegno jam estis elektita fare de Carlo Azeglio Ciampi, tiama Ministro pri Ekonomio. La moneroj surhavas la duliteraĵon RI, signifantan Repubblica Italiana (Itala Respubliko).
Perikarpelo
Perikarpelo estas la ujforma volvaĵo de la ovolujo, kiu konsistas el tiga histo kunkreskinta kun la ovolujo. Ĝi estas tipa por Kaktacoj. Ĝi servas por distingi la genron kaj specion rilate ĝia formo, grandeco kaj skvameco.
Caro-bombo
РДC-202, pli konata kiel Car-bombo (ankaŭ foje Ivan aŭ Patrino de Kuzma) estas Sovetunia termonuklea bombo, konstruita en malfruaj 1950-aj jaroj fare de grupo de fizikistoj, gvidata fare de Igor Kurĉatov. Krom Kurĉatov, en la grupo laboris Andrej Saĥarov, Viktor Adamskij, Jurij Babaev, Jurij Trutnev kaj Jurij Smirnov. La Car-bombo estas la plej forta bombo iam eksplodita en homa historio.
La kromnomo "Patrino de Kuzma" aperis pro diraĵo de Nikita Ĥruŝĉov dum la Kariba krizo: "Ni montros al Usono patrinon de Kuzma!", ĉar testo de la bombo okazis nelonge post tiu ĉi diraĵo. En la rusa "montri patrinon de Kuzma" estas idiotismo, kiu signifas minacon.
Konstruo
La bombo estis konstruita laŭ persona ukazo de Ĥruŝĉov en rekorde mallonga tempo - la tuta proceso de planado kaj konstruado daŭris nur 112 tagoj. La eksplodo de bombo estis triŝtupa: la "normala" nuklea eksplodo startis termonuklean proceson de dua ŝtupo, kaj ĝi, siavice, instigis la trian ŝtupon. La ŝeloj de kapsuloj kun termonuklea estis kreitaj el uranio, en kiu dum la eksplodo, pro influo de neŭtrona radiado, komencis ĉena reakcio kaj do tio pligrandigis energion de la eksplodo. Unu el celoj de testo de la bombo estis testo de plurŝtupa modelo de termonuklea eksplodo. La sukceso de la testo signifas, ke principe eblas krei termonuklean eksplodilon de nelimigita forto.
Unue, la fizikistoj planis konstrui bombon kun maso de 40 tunoj (eksplodkapablo, do, estus egala al 100 megatunoj de TNT), sed la kreantoj de bombaviadilo Tupolev Tu-95, kiu tenu la bombon al testa areo, asertis ke la aviadilo ne povas teni tiel grandan pezon. Do, la fizikistoj decidis redukti la mason de bombo ĝis 20 tunoj. Por tio, unu el uraniaj ŝeloj estis anstataŭigita per la plumba kaj la eksplodforto malkreskis ĝis 50 megatunoj de TNT). Por tiu varianto aviadil-inĝenieroj sukcesis krei modifon na Tu-95, kiu povis teni ĝin. La bombo ricevis kodnomon Ivan, kaj la modifita bombaviadilo Tu-95-202 aŭ Tu-95V.
La laboro pri la aviadilo komencis post diskuto inter Igor Kurĉatov kaj Andrej Tupolev, kiu igis ĉefgvidanto de la projekto sian anstataŭanton Aleksandr Nadaŝkeviĉ. Fakuloj pri teorio de fortikeco konkludis, ke tiom granda koncentrita pezo postulas gravajn ŝanĝojn en konstruo de aviadila hulo, ŝarĝejo kaj pendsistemo. En unua duono de 1955-a jaro estis kreita skemo de dimensioj kaj mas-distribuo de la bombo kaj estis decidita, kiel ĝi metiĝos en ŝarĝejo. Kiel oni antaŭekspektis, la maso de bombo estis proksimume 15% de tuta maso de aviadilo, sed ĝiaj dimensioj postulis forigon de hulaj fuelaj cisternoj. Oni ankaŭ devis krei novan pendilon por "Ivan" kun kodnomo БД7-95-242 aŭ БД-242. Ĝi je granda parto estis bazita je kutima bombpendilo БД-206, sed estis multoble pli forta. La pendumilo estis ligita rekte al hilaj traboj de hulo. La bombon tenis tri seruroj, ĉiu el kiuj povis teni ĝis 9 tunoj. La seruroj devis malfermiĝi en precize sama tempo por ke la bombo ne detruu hulon de aviadilo dum faligo. Speciale kreita elektroaŭtomata malŝlossistemo permesis atingi tre precizan sinkronecon de malfermo por ili.
Laboro pri modifo de Tu-95 komencis 17-a de marto 1956 pro ordono de Konsilio de ministroj de Sovetunio. La laboro okazis en Instituto pri aviado de M.Gromov en Ĵukovskij ekde majo ĝis septembro de la sama jaro. En septembro la aviadilo estis preta kaj akceptita por testoj sub gvido de kolonelo S.M.Kulikov. La testoj daŭris ĝis 1959 kaj inkluzivis ĵeton de maketo de Car-bombo.
Testo
La pretigitan aviadilon oni movis al Olenja aerbazo sur Kola duoninsulo, proksime al urbo Olenegorsk. Tie ĝi estis kovrita per blanka protekta tego kaj ekipita per vera bombo. El Olenja ĝi, gvidata fare de teamo de majoro A.E.Durnovcev, flugis al Nova Zemlo. En 30-a de oktobro de 1961, ĝuste dum la 22-a kunveno de Komunista Partio de Sovetunio, la bombo estis faligita el altitudo de ĉ. 10.5 km kaj eksplodita super nuklea poligono de Nova Zemlo (73.85°N, 54.5°W) je alto ĉirkaŭ 4.2 km per barometiaj sensiloj. La forto de eksplodo superigis la antaŭviditan kaj iĝis egala al ĉ. 57 megatunoj de trotilo.
Rezultoj de la testo
La rezultoj de eksplodo estis ege impresaj :
Konsekvencoj de la testo
Nun ĉiuj historiistoj konsentas, ke oni neniam planis uzi Car-bombon en vera milito, ĉar tiatempe ekzistis neniu maniero sukcese alporti tiom grandan kaj pezan bombon en militaj kondiĉoj. La bombo estis pure psikologia armilo, kiu celis montri, ke Sovetunio havis preskaŭ senliman kvanton de armiloj de amasa detruo. Vere, tiu celo estis atingita - la plej granda bombo iam testita en Usono, Castle Bravo, estis egala nur al 15 megatunoj de trotilo, do, preskaŭ kvaroble malpli forta ol Car-bombo. Sed la "nearmila" funkcio de Car-bombo estas ironia. Onidire, la nomo "Car-bombo" unue aperis en la Okcidento, analoge al aliaj "psikologiaj" atingoj de Rusio - la Car-kanono (kiu neniam pafis) kaj Car-sonorilo (kiu neniam sonoris).
142754 Brunner
142754 Brunner estas asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la en la kadro de la astronomia kampanjo Sloan Digital Sky Survey (SDSS), elde la Observatorio de Apache Point en Sunspot (Nov-Meksiko, Usono).
Nomo
Ĝia nomo honoras la usonan astrofizikiston Robert Brunner, kontribuanton al Sloan Digital Sky Survey. Li estas bone konata pro sia laboro pri la formiĝo kaj evoluo de la galaksioj, kaj la ŝanĝiĝemo de la kvazaroj.
Giuliano Amato
Giuliano AMATO (Torino, 13-a de majo 1938) estas itala universitata profesoro de Kompara Konstitucia Juro, verkisto kaj politikisto, Ĉefministro de la Itala Respubliko dufoje, nome de junio 1992 ĝis aprilo 1993, kaj de aprilo 2000 ĝis majo 2001. En la unua okazo li sukcedis Giulio Andreotti kaj estis sukcedita de Carlo Azeglio Ciampi. En la dua, li sukcedis Massimo d'Alema kaj estis sukcedita de Silvio Berlusconi. Amato estis la Ministro de Internaj Aferoj kaj membro de la Ĉambro de Deputitoj de Italio dum la regado de Prodi. Li estis ankaŭ provizora Ministro de Eksteraj Aferoj, vic-ĉefministro kaj ministro de aliaj fakoj.
Li estis vicprezidanto de la Eŭropa Konvencio.
Bregje Hofstede
Bregje Hofstede (1988?) estas nederlanda ĵurnalistino, kolumnistino kaj verkistino.
Mihály Henter
HENTER Mihály estis hungara vickapitano de Háromszék naskita en ? en la jaroj 1660-aj kaj mortinta en ? la ?.
Bregje Hofstede
Hofstede estas membro de la feminista agadogrupo De Bovengrondse (La supertera).
Mihály Henter
Biografio
Mihály Henter estis unu el la plej elstaraj organizintoj en 1703 de la liberecbatalo gvidita de Francisko Rákóczi la 2-a en Transilvanio, en 1704 sendito de la reganto al vojvodo de Moldavio. De aprilo 1707 ĝis aŭgusto 1708 li estis sendito de Transilvanio en Istanbulo.
Pataš
Pataš, hungare Csilizpatas estas malgranda vilaĝo en Slovakio en regiono Trnava, en distrikto Dunajská Streda.
Lucy Igaz
Lucy Igaz, laŭ hungarlingve kutima nomordo Igaz Lucy estis hungara dancisto, koreografo, instruisto. Ŝia origina nomo estis (laŭ hungarlingve kutima nomordo) Ehrlich Luca.
Pataš
Situo
la vilaĝo situas sur ebenaĵo, laŭ flankovojoj. Dunajská Streda troviĝas 17 km-ojn for.
Lucy Igaz
Luca Ehrlich naskiĝis en 1924 en Budapeŝto, ŝi mortis la.
Biografio
Lucy Igaz devenis el juda familio. Ŝi komencis lerni baleton jam en sia aĝo 3. Iom poste ŝi havis rolojn en infana teatro de Artúr Lakner ĝis 1937. Ŝia rolo estis imiti Josephine Baker en sia aĝo 5. Ekde 1940 ŝi havis rolojn nur en juda teatrejo, kie ŝi estis ne nur subreto en operetoj, sed ŝi dancis kaj instruis aliajn dancistojn. Depost la 2-a mondmilito ŝi edziniĝis, tiutempe ŝi estis kunfondinto de danclernejo en Palaco New York. Baldaŭ ŝi fondis propran danclernejon, tamen ŝia ĉefa labortereno estis krei koreografiojn en teatroj, filmoj kaj revuoj.
Pataš
Historio
La unua mencio pri la vilaĝo devenis de 1268. En 1910 loĝis en la vilaĝo 700 da homoj, plejparte hungaroj. Ĝis 1919 ĝi apartenis al Győr (reĝa departemento), al distrikto de Csilizköz, poste al Ĉeĥoslovakio. Inter 1938-1945 la vilaĝo rehungariĝis. La unua Arbitracio de Vieno deklaris, ke tiuj komunumoj, kie la hungaroj vivas en majoritato, apartenu al Hungario. Post la 2-a mondmilito la hungaroj iĝis senrajtaj laŭ Dekretoj de Beneš ĝis 1948. En 2001 loĝis tie 805 da homoj (722 hungaroj kaj 60 slovakoj).
9-a de novembro (Germanio)
La 9-a de novembro havas specialan signifon en la historio de Germanio, ĉar je tiu dato en diversaj jaroj de la 19-a kaj 20-a jarcentoj okazis historie signifaj eventoj: Pro ĉi lasta evento estis fortaj proponoj, ke la 9-a de novembro iĝu nacia tago de Germanio, anstataŭante en okcidento la 17-an de junio, tagon de la popola ribelo de 1953 en GDR. Ĉar nazioj festis tiun daton pro la Hitler-puĉo en 1923 kaj la pogromoj de 1938, oni malakceptis la proponon. Nacia tago de Germanio iĝis la 3-a de oktobro, je kiu GDR oficiale aliĝis al Federacia Respubliko Germanio.
Synthliboramphus
Synthliboramphus estas eta genro de marbirdoj de la familio de aŭkedoj el Norda Pacifiko. Ĝi konsistas el kvar specioj: La unuaj du specioj estis formale konsideritaj samspecifaj, kaj estas foje separataj en la genro Endomychura.
Oni konas fosiliajn restaĵojn de almenaŭ 2 prahistoriaj specioj: nepriskribita Synthliboramphus sp. El Malfrua Mioceno aŭ Frua Plioceno (ĉ. 5 mya) de insulo Cedros, Meksiko kaj Synthliboramphus rineyi el Malfrua Plioceno (ĉirkaŭ 3.5-2 mya) San Diego ĉe sudokcidenta Usono.
La aŭkoj de la genro Synthliboramphus estas etaj, kun ĉfe nigraj supraj partoj kaj blankaj mallongaj flugiloj. Tiuj birdoj nutras sin kiel aliaj aŭkoj subnaĝante. Ili manĝas ĉefe fiŝojn, kaj ankaŭ kelkajn krustulojn kaj aliajn etajn senvertebrulojn.
Tetraonedoj
Tetraonedoj estas holarktisa birda familio de la ordo Kokoformaj kiu vivas en subarktaj regionoj de la norda hemisfero. Ili estas ofte konsiderataj familio Tetraonidae, kvankam la American Ornithologists Union kaj multaj aliaj inkludas tiun birdogrupon kiel subfamilio Tetraonenoj en la familio de Fazanedoj.
Tetraonedoj loĝas en moderklimataj kaj subarktaj regionoj de la norda hemisfero, el pinarbaroj al marĉoj kaj montodeklivoj, el 83° Norde (Monta lagopo en norda Gronlando) al 28° Norde (Teksasa prerikoko en Teksaso). Supozeble ili evoluis en tiu areo.
Aspekto
Temas pri fortikaj birdoj kiuj havas plumojn ĉe la kruroj ĝis la maleoloj kaj vintre ankaŭ fingroj havas plumojn aŭ malgrandajn skvamojn en flankoj, kiel adapto por piediri surneĝe kaj kaŝiĝi ene de ĝi. Ili estas tiom fortikaj kiom kokoj. Ili longas el 31 cm al 95 cm, kaj pezas el 0.3 kg al 6.5 kg. Maskloj estas pli grandaj ol inoj - dufoje ĉe la Urogalo, la plej granda membro de la familio. Tetraonedoj havas nastruojn kun plumoj. Malkiel aliaj Kokoformaj, ili ne havas spronojn.
Manĝo kaj kutimaro
Tiuj birdoj manĝas precipe vegetalan manĝajon (burĝonojn, foliojn kaj tigojn) ĝis ĉirkaŭ 95 % de la dieto de plenkreksuloj, sed, kiam bredas idojn, tiuj manĝas ĉefe insektojn kaj aliajn senvertebrulojn, laŭgrade malpliigante la proporcion de animala manĝo al niveloj de plenkreskuloj. Kelkaj el la arbarloĝantaj specioj estas elstaraj pro fakto, ke ili manĝas grandajn kvantojn de pinglofolioj de koniferoj, kion plej parto de aliaj vertebruloj malakceptas. Por digesti vegetalan manĝon, tetraonedoj havas grandajn kropojn kaj timusojn, manĝas ŝtonetojn por rompi manĝon, kaj havas longajn intestinojn kun bone disvolvigitaj cekumojn kie simbiozaj bakterioj digestas celulozon.
Arbaraj specioj grupiĝas nur aŭtune kaj vintre,
Tiuj estas sufiĉe bongustaj manĝeblaj birdoj kaj pro tio tradicie oni ĉasis aŭ ĉasas ilin.
Maskloj ofte estas poligamiaj kaj multaj specioj disvolvigas buntajn pariĝajn ceremoniojn. La plej granda parto el ili restas ĉe loĝejo kaj ne migras.
Alien (estaĵo)
La Alien, ankaŭ nomitaj "Ksenomorfoj", estas famaj fikcitaj parazitaj eksterteraj estaĵoj kreitaj de Dan O'Bannon, Ronald Shusett, kaj Hans Ruedi Giger. Oni renkontas ilin en la sagao Alien: Alien (1979), Aliens (1986), Alien 3 (1992), kaj Alien Resurrection (1997), sed ankaŭ en Alien vs. Predator (2004), Aliens vs. Predator: Requiem (2007), kaj Prometheus (2012). Eĉ Alien havas sciencan nomon: Internecivus raptus. Ankaŭ oni povas vidi Alien en numeraj videoludoj kaj komiksoj, ofte kontraŭ Predator, sed ankaŭ kontraŭ  superherooj, aŭ eĉ Terminator.
Ovo
La ovo estas ĉirkaŭ 1 metron alta, kaj 40 ĝis 60 centimetrojn cirkonferenca. Ĝi estas kiel leda, kaj nigra-verdeta. Ĝin rolo estas protekti kaj daŭrigi vive la vizaĝekkaptanton en viskoza fluido. Ĝi apertiĝas kvazaŭ floro, kiam potenciala gastiganto pasas apude. Oni supozas, ke la ovo povas kapti ĥemiajn atmosferajn substancojn.
Vizaĝekkaptanto
La vizaĝekkaptanto (angle Face-hugger) estas okpieda, vosthava, kaj krabforma estaĵo. Estas la unua kreskostadio, kio eloviĝas. Vere ĝi ne estas larvo, sed plivole "viva veturilo" pri embrio. Ĝi estas ĉirkaŭ 1,5 metron longa (inkludante la voston), kun longa kuntiriĝebla rostro. La vizaĝekkaptanto estas tre rapida, kaj povas kuri kaj salti sur longaj distencoj. Kiam la ovo ovriĝas, la vizaĝekkaptanto rapide elŝovas, kaj eksaltas al gastiganto. Se ĝi ne trovas gastiganton, ĝi atendas diskrete ĝis li alvenas. Tiam la vizaĝekkaptanto ekkaptas la vizaĝon de la gastiganto per siaj ok piedoj, kaj volvas sian voston ĉirkaŭ lia kolo. Ĝi probable inokulas anestezilon, kaj enmetas  embrion en la ezofago per la rostro. Tiam la vizaĝekkaptanto malkroĉiĝas kaj mortas. Estas preskaŭ neeble eltiri tiun ĉi paraziton, ĉar en tiu okazo ĝi streĉas la kolon, kaj ĝia sango estas tre acida.
Brusteksplodanto
La brusteksplodanto (angle Chestburster) estas la dua kreskostadio, aŭ embria stadio, enmetita de la vizaĝekkaptanto en la brusto de la gastiganto. Dum la unua parto de kreskado, li restas interne la gastiganto, tie li kreskas, kvazaŭ en kokono. Neniam la gravedecoperiodo estas precizigita, sed ĝi ŝajnas daŭri kelkajn horojn. Dum tiu tempo la gastiganto ŝajnas sendifekta, escepte de nenormale granda apetito. Sed la gravedeco de reĝino estas escepto, ĉar ĝi povas daŭri plurajn tagojn, kaj la simptonoj de la gastiganto estas pli gravaj: brustodoloroj, tuso, kaj nekonstantaj hemoragioj (vidu Alien 3). Kiam tiu unua parto estas finita, tiam la gastiganto suferas konvulsiojn, kaj la brusteksplodanto eliras perforte el la brusto, okazante lian morton. La brusteksplodanto estas malgranda, rozeta, serpentforma, kaj kun longa senokula kapo kun malgrandaj makzeloj. La brusteksplodanto ne estas reale danĝera, kaj ŝatas pli bone kaŝiĝi. Dum la unua parto de kreskado, la brusteksplodanto miksas sian DNA kun tio de la gastiganto, kaj iafoje havas apartajn karakterizojn de sia gastiganto, kiujn oni retrovos ĉe la adolto, kiel oni povas vidi en la filmoj Alien 3 (kvarpieda Alien) kaj Aliens vs. Predator: Requiem (Alien ŝajnanta Predator). Oni rimarkas, ke estas eble eltiri lin ĥirurgie el la brusto antaŭ la elkovo. Kiam li forrampis, tiam li rapide kreskas haŭtoŝanĝante.
Klasika adolta ksenomorfo
La adolta ksenomorfo estas la fina kreskostadio. Haŭtoŝanĝante la haŭto iĝas nigra, kitina, malmola, kaj ŝlima, kiel karapaco, kaj la brusteksplodanto iĝas adolta ksenomorfo. La plej fama formo, elrinta el homo, estas homforma, kun oblonga senokula, senorela, kaj sennaza kapo. Je la ekstremo de la kapo, dentriĉa buŝo disvolviĝas, kaj interne troviĝas kuntiriĝebla rostro kun dua dentriĉa buŝo. Tiu ĉi rostro estas ĉirkaŭ 20 centimetrojn longa, kaj povas esti ĵetota tre rapide kaj violente, frakasante facile la kranion de la kontraŭulo. La klasika adolta ksenomorfo havas du brakojn kaj du gabojn, kvazaŭ homoj, kaj longan pintfinan voston (2 metrojn longan). Sur la dorso troviĝas kvar malmolaj longaj tubaj apendicoj. Ili utilus protekti la dorson en okazo de malantaŭa atako. La ksenomorfo buŝe sekrecias gluan reziduon, kiel salivon, kio malmoligos kaj iĝos nigreta. Tiu reziduo utilas konstrui neston. La ksenomorfo kreskadas ankoraŭ kelkajn tagojn. Komence li estas nur 2 metrojn alta, kaj havas nur tri fingrojn po mano (el kiuj unu estas du kunfiksitaj fingroj), poste li grandiĝas je 50 centimetroj kaj la fingroj disiĝas (do estos fine kvar fingroj po mano).
Pretorio
La pretorio estas adolta ksenomorfo, kiu baldaŭ forlasos la kolonion por krei novan kolonion aliloke kaj mutacii je reĝino. Se la reĝino mortus, pretorio ankaŭ mutacius.
Reĝino
La reĝino estas ksenomorfo 4,5 metrojn alta, kun kuntiriĝebla kapo sub malmola ornamita karapaco, kaj kvar brakoj (el kiuj du malgrandaj). Ankaŭ ŝi havas longan eksternan umbilikforman kloakon por ovellasi, kion ŝi povas skciigi en okazo de urĝo. Ŝi estas la plej potenca kaj danĝera el sia speco. Nur estas unu reĝino po kolonio.
Fiziologio
La ksenomorfoj estas pli fortaj, rapidaj, kaj facilmovaj, ol homoj. Eĉ ili povas moviĝi sur plafono aŭ muroj. La esenca fiziologia karakterizaĵo estas ilia tre acida sango, kio estas grava defendomeĥanismo. Ja la sango estas kapabla solvi preskaŭ ian materialon, kaj eĉ povas solvi plurajn tavolojn, antaŭ ol perdi sian korodan potencon (ekz. vidu Alien, la oka pasaĝero kaj Alien, rezurekto). Do estas danĝere vundi ksenomorfon apude aŭ en kosmoŝipo. Oni ne konas la pozicion de la sensaj organoj (eble en aŭ sur la kapo), sed la manko de vidorganoj asignas al la ksenomorfo gravan avantaĝon, ĉar la lumaj diferencoj ne lin afekcias, kaj precipe li estas danĝera tage kaj nokte. Plie la timinda precizeco, per kio la ksenomorfo lokalizas kaj atakas predon, pensigas, ke la mensa bildo, kion li faras el sia medio, nepre estas 3-dimensia. Ĉefe la ksenomorfoj kumunikas inter ili kaj kun la reĝino per feromonoj, kaj eble per certaj sonoj, kaj eĉ eble per telepatio. Se ksenomorfo sensus, ke predo estus fekundigita, li lasus lin foriri (vidu Alien 3). La ksenomorfo devas esti poikilotermia speco, tio kio povas ekspliki, ke la Predator ne detektas lin per termika vido (vidu Alien vs. Predator). La vasto, kio estas 2 metrojn longa, estas grava organo, kio havas tri ĉeffunkciojn. Unue la vosto donas ekvilibron kaj stabilecon al la ksenomorfo. La voston utilas kiel armilo dum bataloj, kaj ankaŭ utilas kapti predojn. Oni ne scias tion, kion ili manĝas. La dentaro sugestas karnovoran, aŭ eĉ diversovoran, dieton. Sed senvivaj korpoj atakitaj de ksenomorfoj neniam estas manĝitaj. Kaj oni ne scias tion, kion ili spiras, nek ĉu ili spiras. Ilia rapida kresko sugestas gravan metabolon.
Subspecoj
Estas multaj "subspecoj" de Ksenomorfoj, depende de la devena gastiganto: Tiuj ĉi subspecoj estas pli grandaj kaj fortaj, ol la devenaj gastigantoj.
Inteligenteco kaj instinkto
La ksenomorfoj ne vere estas inteligenta speco, kun kompleksa teknologio, kiel la plejmulto el la eksterteroj vidita en aliaj filmoj. Ili estas pli bone estaĵoj vivigataj de instinkto, kvazaŭ hundoj. La grandega dimensio de la kapo povus pensigi al grava disvolviĝo de la cerbo. Tamen la inteligenteco de la ksenomorfoj ne ŝajnus esti proporcia al tiu dimensio, do la cerbo utilus plej probable loĝi plejparte kompleksajn specialigitajn sensajn areojn. Tamen ili estas tre ruzaj, kaj lernas tre rapide. Ekzemple ili uzas la acidecon de sia sango por eskapi (vidu Alien, rezurekto), aŭ liberigi sian reĝinon (vidu Alien vs. Predator). Ankaŭ en la filmo Alien, rezurekto, ksenomorfo premas sur la butono de klavaro por ŝprucigi likvan nitrogenon, post li vidis homon, kiu unufoje uzas tion. Ankaŭ oni povas pensi, ke ili havas venĝomenson: en la filmo Alien vs. Predator, kiam la nesto estas detruita, la reĝino postkuras la Predator kaj la inon, anstataŭ ol foriri.
Supozita origino
En la filmo Prometheus oni povas vidi estaĵon, kiu certe estas praksenomorfo. Antaŭ milionoj da jaroj, treevoluita ekstertera praraso (nomita "la Inĝenieroj") kreis tiujn agresemajn estaĵojn por elradiki la homaron. Oni supozus, ke la ksenomorfoj evoluus el praksenomorfoj, kaj poste ke ili disirus tra la galaksio.
Etologio
La ksenomorfoj formas insektoida socio, kvazaŭ formikoj aŭ  termitoj. La ksenomorfoj tute obeas al la reĝino. Kiam la kolonio pliampleksiĝas, ili konstruas neston per salivo, alportas senmovajn gastigantojn ĉe ovoj, kaj protektas la reĝinon. Ili ne hezitus mortigi unu el siaj, se tio povus savi la kolonion.
Interrilatoj kun ceteraj specoj
La ksenomorfoj ne vere estas kruelaj, sed ili atakas ian specon ĉe la nesto. Ili ĉasas predojn, aŭ por defendi la neston, aŭ por uzi ilin kiel gastigantojn. Ili ne alianciĝus kun alia speco por batali alian, sed batalus la du specojn.
Várias histórias
Várias histórias ("Pluraj historioj") estas libro publikigita de Machado de Assis (1839-1908) en 1896. Tiu libro kunigas 16 el la plej bonaj mallongaj rakontoj de tiu brazila aŭtoro, en kolekto farita de li mem. La libro mem ankoraŭ ne tute aperis en Esperanto, tamen kelkaj el ĝiaj historioj jam estas tradukitaj, publikigitaj aparte en esperantaj ĵurnaloj kaj ankaŭ en antologioj aŭ aliaj kolektoj da tekstoj en Esperanto.
La verko
Várias histórias kunigas 16 rakontojn verkitajn per klara kaj multfoje rapida skribmaniero, antaŭe publikigitaj en brazilaj ĵurnaloj inter 1884 kaj 1891 kaj tiam kolektitaj en libro en 1896. Per tiuj rakontoj oni povas percepti la stilon de Machado de Assis, kiu tiutempe revoluciigis la brazilan fikcian prozon per la publikigo de la romano Postmortaj rememoroj de Brás Cubas (1881), dum jam preparadis du el siaj aliaj romanoj, Quincas Borba (1891) kaj Dom Casmurro (1889). Multo da centraj karakteroj de la fikcio de tiu aŭtoro brilegas en tiu rakontaro: la perfido, la ama ĉagreno, la psikologia aflikto, la ĵaluzo kaj la hezito. Machado de Assis elstaris per tiuj rakontoj pro preciza frazfarado kaj surprizigaj vortkombinoj, pere de kiuj li priskribas grandegajn scenojn elegante kaj resumipove.
En tiuj rakontoj oni rimarkas plenan kontrolon de la aŭtoro pri la psikologia analizo de la situacioj kaj de la roluloj. Tial la rakontoj de Várias histórias estas konsiderataj grava materialo por studo de la psikologio de tiutempa brazila gento kaj ankaŭ universalaj historioj pro la maniero, per kiu Machado de Assis traktas la homajn afliktojn kaj malfortojn. La analizon de tiuj elementoj Machado ofte faras per "mikrorealismo", tio estas per la plej malgranda detalo, en kiu la plej malgranda gesto estas signifoplena por la psikologia komponado de la roluloj. Plurfoje tiu analizo ankaŭ estas markata de ia zorgo de la roluloj pri aliula opinio, kiam tiuj konstruas maskojn por malkovri siajn proprajn dezirojn. Ĉiam la aŭtoro malkonstruas iliajn falsajn ŝajnojn per analizo de la kondiĉon inter ŝajni kaj esti, inter la masko kaj la deziro kaj inter la publika vivo kaj la intima impulso. Fojfoje la rakontulo tiam iĝas iom filozofema, tamen sen malrapidigi la rakontadon.
Alia tre ofta karaktero de la rakontoj estas la interteksta rilato, en kio Machado de Assis dialogas kun klasikaj aŭtoroj, kiaj Ŝekspiro kaj Goethe, kun grandaj filozofoj, kiaj Spinozo kaj Sankta Tomaso de Akvino, kaj ĉefe kun citaĵoj el Biblio. La rakontaro ankaŭ registras certan ironion, iomege humoran, skeptikismon kaj eĉ pesimismon, komunaj al pluraj tekstoj de la aŭtoro. Kvankam rigardanto de sia tempo, Machado de Assis tamen ne pritraktas la sklavecon, kaj sklavoj aperas malofte kaj ĉiam kiel neĉefaj elementoj de la rakontoj.
La rakontoj
La rakontaro Várias histórias enhavas la jenajn 16 verkaĵojn:
Cistro
La cistro aŭ citaro (cittern, cistro aŭ citola, zither aŭ zitter aŭ zister, citra, cistre aŭ citola), cistre, cister, cister) estas Kordinstrumento.
Renesanca cistro
En la Renesanco, la cistro estis populara en tuta Eŭropo.
Angla gitaro
La angla gitaro (English guitar aŭ English guittar aŭ English gittar) estis cistro de Anglio, Skotio, Nederlando kaj Norda Germanio.
Irlanda cistro
En Irlando, oni uzas la cistron por kelta muziko.
Portugala gitaro
La portugala gitaro (guitarra portugesa) estas cistro de Portugalio.
Germanaj cistroj
En Germanio ekzistas multaj Cistroj, inkludante la valdcitero.
Lesquin
- prononco laŭ sistemo IFA [] - estas komunumo de Francio kadre de la historia pejzaĝo Franca Flandrio, Frans-Vlaanderen respektive Flandre française. Ĝi situas en la departemento Nord [], nederlande/flandre Noorderdepartement, en la regiono Hauts-de-France (prononco [], laŭvorte "supraĵo de Francio" pikarde Heuts-d'Franche) kaj en la antaŭa regiono Nordo-Kaleza Markolo (france Nord-Pas-de-Calais, nederlande/flandre Noord-Nauw van Calais). Fine de en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². Administre la komunumo apartenas al la arondismento Lille (france Arrondissement Lille, nederlande Arrondissement Rijsel respektive okcidentflandre Arroundissement Rysel), kaj al la kantono .
Ĝiaj loĝantoj en la franca nomiĝas lesquinois(es).
Ruĝa franĉipano
Oftaj nomoj
La komuna nomo devenas de itala nobela familio Frangipani, kies iu markizo en la 16-a jarcento elpensis plumerian parfumitan parfumon. La genra nomo honorigas Charles Plumier kiu estis franca monaĥo de la franciskana ordeno kaj botanikisto.
En Meksiko la komuna nomo estas cacaloxóchitl aŭ cacaloxúchitl. La nomo venas de la Naŭatla lingvo kaj signifas "korva floro". La ruĝa plumerio aŭ franĉipano estis deklarita la nacia floro de Nikaragvo en 1971, kie ĝi estas konata kiel sacuanjoche. En la hispana, franĉipano estas ankaŭ nomata alhelí, alhelí cimarrón kaj suche. La termino melia estas havaja. En la Kuk-Insuloj, ĝi estas konata kiel tipani. Ĝi estas kultivata vaste en sudaj kaj okcidentaj partoj de Barato, kie ĝi estas nomita champa aŭ derivaĵo de ĝi kiel ekzemple chaaphaa, champige ktp. Ĝi ankaŭ estas nomata champa en Pakistano. En Kamboĝo ĝi ricevas la nomojn châmpéi krahâm (ankaŭ latinliterigita kiel krahom, kun la signifo 'ruĝa'), aŭ châmpéi slük sruëch, dum la franca termino por la specio estas frangipanier à fleurs rouges. En Srilanko, ĝi estas konata kiel araliya en la Sinhala lingvo. Ĝi estas konata sub multaj nomoj en Brazilo, inkluzive de jasmim-de-caiena, jasmin-do-pará, kaj jasmin-manga. Alia nomo, kiun ĝi havas en la portugala lingvo estas flor-de-Santo-Antônio. En Mjanmao, ĝi estas nomata mawk-sam-ka, mawk-sam-pailong kaj sonpabataing. En Ĉinio, ĝi havas la komunan nomon ji dan hua, kaj en Usono, ĝi estas nomata nosegay.
Priskribo
Franĉipano apartenas al la familio de apocinacoj kaj kreskas kiel ampleksa arbedo aŭ malgranda arbo ĝis alteco de 2-8m (5-25 futoj) kaj simila larĝo. Ĝi havas dikan sukan trunkon kaj kolbasosimilajn obtusaj branĉojn kovritajn per maldika griza ŝelo. La branĉoj estas iom rompiĝemaj kaj kiam rompitaj, eligas blankan latekso, kiu povas agaci la haŭton kaj mukozojn. Ĉi tiu latekso trovita en la tigo de la plantoj estas fakte venena sed ne mortiga krom se ĝi troviĝas en grandaj kvantoj. La grandaj verdaj folioj povas atingi longecon de 30 ĝis 50 centimetroj longaj kaj estas aranĝitaj alterne kaj buligitaj ĉe la fino de la branĉoj. ili tendencas esti pli malgranda en kultivado. Iliaj folioj estas deciduaj, falantaj en la pli malvarmaj monatoj de la jaro. La floroj estas finaj, aperantaj ĉe la finoj de branĉoj dum la somero. Ofte abundaj kaj tre elstaraj, ili estas forte bonodoraj, kaj havas kvin petalojn. La floroj elliberas sian bonodoron matene kaj vespere. Ĉi tiu bonodoro similas al tiu de rozo, citruso kaj cinamo. La koloroj iras de la ordinara rozkolora ĝis blanka kun nuancoj de flava en la centro de la floro. Komence tubformaj antaŭ ol malfermiĝi, la floroj havas diametro de 5-7,5 centimetroj, kaj nur malofte produktas semon - 20-60 flugilhavaj semoj estas en kapsulo de 17,5 centimetroj. La fruktoj estas cilindraj kapsuloj, kiuj malofte troviĝas en kultivado.
Disvastigado kaj vivmedio
La indiĝena teritorio de franĉipano etendiĝas de centra Meksiko suden tra Mezameriko ĝis Kolombio kaj Venezuelo en Sudameriko. Ĝi estas kultivata en la tropikaj regionoj de la mondo, kaj estas eble naturigita en iuj partoj de Barato. Pli specife, ruĝa franĉipano estas kultivata en la malaltaj teroj kaj la jungaoj en Bolivio, kaj la marbordaj Andaj regionoj de Ekvadoro, kaj la amazoniaj kaj andaj regionoj de Peruo, kie ĝi vivas en damaĝitaj areoj. Ruĝa franĉipano estis enkondukita en multajn landojn kaj insulojn, inkluzive de Sud-Afriko, Jemeno, Ĉado kaj Burundo. Ĝi troviĝas kreskanta ĉie en Mjanmaa Unio krom en tre malvarmetaj montregionoj. Ĝi estis enkondukita kaj en Ĉinio kaj Pakistano kaj estis naturigita en la regionoj Analamanga kaj Betsiboka de Madagaskaro. Ĝi estas apartenanta al la Departemento Antioquia en Kolombio, kaj estas distribuata en landoj kiel Kostariko, Nikaragvo, Gvatemalo, Meksiko, Salvadoro, Belizo, kaj Honduro, kune kun Karibio. Ĝi ankaŭ estas vaste kultivata en Panamo, samkiel en tuta Brazilo. P. rubra ĝenerale estas en varmaj kaj ŝtonaj areoj kun seka ĝis modera pluvado. Ili povas pluvivi en lokoj kun elstaraj sekaj sezonoj, kie ili povas flori sur la nudaj branĉoj, aŭ en pli humidaj kondiĉoj, kie ili povas resti ĉiamverdaj. Ĝi troveblas ankaŭ en rokaj arbaroj, montaj deklivoj, kaj eĉ foje sur ebenaĵoj aŭ savanoj. Ĝi okupas altojn de 500 ĝis 1000 metroj sed troveblas ĝis altoj de 1500 metroj.
Kultivado
La specio estas kultivata ĉirkaŭ la mondo en subtropikaj kaj tropikaj klimatoj. En Aŭstralio, ĝi estas vaste vidata en kultivado en Sidnejo kaj Perto kaj pli varmaj senfrostaj klimatoj pli norde. En la kontinenta Usono, ĝi toleras USDA-rezistajn zonojn 10B ĝis 11 (suda marborda Kalifornio kaj la suda pinto de Florido). Ĝi ankaŭ kreskas en Havajo ĝis alteco de 2000 m. La planto toleras plej diversajn grundojn, de acida al alkala kaj sableca ĝis argileca, kaj kreskas plej bone en seka ĝis meza humido, bone drenitaj grundoj en plena suno kaj floros tra la plej granda parto de la jaro en tropikaj areoj. Ili ne kreskas bone en malsekaj grundoj kaj en areoj kun temperaturoj sub 50 gradoj farenhejtaj dum la vintraj sezonoj, la plantoj ĉesos florado kaj ellasos siajn foliojn. Establitaj plantoj ankaŭ tre toleras salon kaj eĉ salajn ŝarĝitajn ventojn. Vaste haveblaj en arbokulturejoj, franĉipanoj facile disvastiĝas per fortranĉoj de branĉoj (stikado) prenitaj en pli malvarmaj monatoj kaj lasitaj sekiĝi por semajno aŭ pli. Krom ĝardenoj kaj plantado de stratoj kaj parkoj, franĉipanoj estas plantitaj en temploj kaj tombejoj.
Ruĝa plumerio estas grava kultivaĵo en Havajo, kun pli ol 14 milionoj da floroj venditaj por esti uzataj en girlandoj tie en 2005. [16] En moderklimataj areoj P. rubra devas esti kultivata sub vitro, en granda ŝirmejo aŭ simile, ĉar ĝi ne toleras temperaturojn sub 10 ° C (50 ° F). Tamen ĝi povas esti metita ekstere en ŝirmita suna loko dum la someraj monatoj. Iuj elektoj estas kultivado de hibridoj inter la specio P. rubra kaj Plumeria obtusa; tiuj havas pli rondajn ol pintajn foliojn kaj malpli probable estas deciduaj. La blanka kaj flava kulturvario "Singapuro" floras tutjare en Havajo. Coleosporium plumeriae, konata kiel plumeria rusto aŭ franĉipana rusto, estas fungo kiu atakas junajn foliojn de P. rubra. Ĝi kaŭzas brunetan aŭ oranĝan pulvoran kovraĵo aŭ veziketojn sur folioj. Ĝi estis observata en Havajo kaj la orienta marbordo de Aŭstralio. Ĝi unue estis rekonita de la franca fungologo Narcisse Théophile Patouillard sur la insulo Gvadelupo en la orienta Karibio en 1902, kaj atingis Tajvanon antaŭ 2005.
Uzoj
La USDA-forstista servo listigas ruĝan franĉipanon kiel venenan planton kaj avertas kontraŭ tuŝado aŭ manĝado de iu ajn parto de la planto. En Kamboĝo, kiel ĉe aliaj specioj de plumerio, floroj de ruĝa franĉipano estas uzataj por kolĉenoj, kiel oferoj al diaĵoj aŭ kiel ornamado por ĉerkoj. La folioj de la specio estas uzataj por prizorgi ulcerojn kaj fariĝas trankviligaj infuzaĵoj. [10] La floroj kaj ŝelo de ĝi estas uzataj ankaŭ en tradicia ĉina medicino en kuracado de febro, bacila disenterio, kokluŝo ktp.
Ruĝa franĉipano posedas fulvuplumerinon, antibiotiko, kiu malhelpas la multobligado de mycobacterium tuberculosis kiu kaŭzas ftizon. La planto ankaŭ montriĝis kontraŭfunga, kontraŭvirusa, kontraŭdoloriga, kontraŭspasma kaj hipoglikemia. Ruĝa franĉipano ankaŭ estas raportita enhavi agoniadinon, plumieridon, plumeran acidon, cerotinan acidon kaj lupeolon, kaj la tigo posedas alkaloidon nomitan triterpinoido. Oni scias, ke la planto antaŭenigas digestadon kaj ekskrecion, kune kun spiraj kaj imunaj funkcioj. La suko de la planto estas uzata kiel laksigilo kaj estas kuracilo por stomakaj ŝvelado kaj doloroj. La ŝelo laŭdire estas puriga kaj ankaŭ estas uzata por veneraj ulceroj. La floroj povas esti boligitaj en akvo aŭ suko kaj transformitaj en salaton por antaŭenigi intestan funkciado, urinfluon, kaj por kontroli gason kaj mukon. La floroj ankaŭ estas uzataj por trakti astmon.
Sur la insulo Molokajo en la Havajaj Insularoj, ruĝa franĉipano estas kultivata por produkti kolajn girlandojn (leis). Ankaŭ oni kutimas produkti parfumitan oleon en multaj pacifikaj insuloj, inkluzive en Havajo. La floroj kutime uzatas por odorigi kokosan oleon. La ŝelo enhavas malfortajn purpurkolorajn striojn kaj la ligno estas malmola kaj kompakta kun tre fajna teksturo,facile polurigebla. Ruĝa franĉipano estas la nacia floro de Nikaragvo, kie ĝi estas konata sub la loka nomo "sacuanjoche". Ĝi ankaŭ estas la vilaĝa floro de Asan-Maina sur Gvamo.
Mistřín
Mistřín (Mistersing) estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de municipo Svatobořice-Mistřín en distrikto Hodonín. Ĝi troviĝas sudokcidente de Svatobořice-Mistřín. Kondukas tra ĉi tie ŝoseo II/422 kaj ŝoseo II/431. Estas ĉi tie registritaj 521 adresoj. Daŭre ĉi tie vivas.
Mistřín estas ankaŭ nomo de katastra teritorio kun areo 10,62 km².
Historio
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1220.
1982
1982 estis normala jaro komenciĝanta je vendredo (vidu ĉi tie kalendaron).
En la jaro 1982 post Kristo okazis, interalie:
Una Chi
Una CHI (naskiĝis en 1942 en Milano) estas itala verkistino kaj tradukistino nuntempa.
Ŝia unua romano en 1994, E duro campo di battaglia il letto, en la panoramo de itala erotika literaturo, estis distingita pro erudicio kaj malvarme analiza prozo kaj per la krudeco de la rakonto. Post la sukceso sekvis aliaj tri romanoj, Il sesso degli angeli (1995), Ti vedo meglio al buio (1997) kaj L'ultimo desiderio (2000).
Sub sia vera nomo ŝi ankaŭ tradukis plurajn majstraĵojn de germana literaturo en la italan, inkluzive de Günter Grass (1974), Max von der Grun (1977), Max Fritsch (1984) kaj Martin Walser (1969).
Monto Abantos
La Monto Abantos estas monto de la Gvadarama Montaro en la Centra Sistemo de Hispanio, montarĉeno kiu trakuras de oriento al okcidento en la centro de la Iberia duoninsulo. Ĝi ĉefe troviĝas en la municipo San Lorenzo de El Escorial en la Madrida Regiono kaj kun parto de ĝia okcidenta flanko en la Provinco Avilo, Kastilio kaj Leono, Hispanio. Ĝia alteco estas 1.753 metroj. La norda deklivo de la monto troviĝas en la valo de Cuelgamuros.
Transantarkta montaro
Apartigitaj restis kelke da montarzonoj, el kiu plej gravaj estas Montaro Horlicka, Montaro de Thiele, Montaro Pensacola, Montaro Shackleton, Montaro Therono, Montaro de Reĝino Maud kaj Montaro de Reĝino Aleksandro. La plej alta monto de Transantarkta montaro estas Monto Kirkpatrick leviĝanta al alteco 4528 m s. m.
La montaro estis malkovrita en la jaro 1903 fare de Robert Falcon Scott. Lia nomo estis proponita fare de usona Konsilanta Komitato por Nomoj en Antarkto (Advisory Committee on Antarctic Names).
Kortotombo
La kortotombo aŭ korto kairno apartenas al la megalitaj kameraj tomboj de la Britaj insuloj. Oni trovis ĉ. 350 ekzemplerojn preskaŭ nur en la provinco Ulster, do en la nordo de la insulo Irlando respektive en Nordirlando. En la unuuopaj graflandoj troviĝas: Mayo 36, Sligo 8, Galivo 6, Donegal 3, Cavan 3, Tyrone 2, Derry 2, Fermanagh 2, Antrim 1, Tipperary 1, kaj Kilkenny 1. Neolitaj monumentoj estas signo de neolitaj kulturo kaj ideologio. Ĝia ekesto kaj funkcio estas karakterizaĵo de socia evoluado.
La nomo kortotombo estis enkondukita en 1960 de la irlanda arĥeologo Ruaidhrí de Valera. La ĝis 60 m longaj instalaĵoj estas nomataj en la graflando Sligeach (Creevykeel) kaj en la graflando Dún na nGall (Farranmacbride) Cairn. La averaĝa longeco de tiu tomboformo esta ĉ. 30 m. La maksimuma larĝeco estas ĉ. la duono de longeco. La plej multaj ŝajne estis konstruitaj en la frua neolitiko, ekde 3500 a.K. Multaj estis uzata ĝis la fino de la neolitiko (2200 a.K.). Ĉirkaŭ 50 instalaĵoj estis esploritaj.
La tipoj
Ekzistas kvin primaraj subtipoj (malferma, centra, plena, duala kaj transepta). Ili aŭ havas eksteran aŭ centran korton (angle courts). Plej ofte estas sola korto. La kortoj povas esti rondaj, ovalaj, fermaj aŭ malfermaj.
En la nordo de la provinco Munster ekzistas minimume kvar diversaj kortotomboj, kiuj estis uzataj inter 3700 kaj 3570 a.K.
Galerio
La galerio konsistas el kvar kameroj.
Skotlando
Simile al la kortotomboj de Irlando estas la Clyde Tomb de Skotlando.
Saint-Oradoux-près-Crocq
Saint-Oradoux-près-Crocq estas franca komunumo lokita en la departemento Creuse kaj en la regiono Limoĝio. Ĝi havis 124 loĝantojn laŭ censo plenumita en 1999.
Geografio
Saint-Oradoux-près-Crocq etendiĝas sur 13,36 km², kaj havis 124 loĝantojn laŭ la lasta oficiala censo, tiel ke la loka loĝdenso estas nur 9 homoj po kvadrata kilometro. La vilaĝo situas en Creuse, kiu estas kampara, maldense loĝata franca departemento en la nordokcidenta parto de la Centra Masivo.
La regiono ĉefe konsistas el malaltaj montoj kaj altebenaĵoj : la plej alta punkto de Saint-Oradoux-près-Crocq situas je alteco de 772 metroj.
Historio
Antaŭ la franca revolucio de 1789 kaj la kreado de la departemento Creuse en 1790, Saint-Oradoux-près-Crocq apartenis al la franca graflando Marche. Ekde la fino de la 15-a jarcento ĝis proksimume la jaro 1900, tiu regiono estis fama fonto da migrantaj masonistoj, kiuj ĉiujare dum la plej varma periodo laboris en grandaj urbocentroj, precipe en Parizo.
Okaze de la municipa baloto de 2008 venkis en la vilaĝo S-ino Bernadette Tournaud, kiu do fariĝis la loka urbestro.
Administrado
Saint-Oradoux-près-Crocq apartenas al la kantono de Crocq, kies ĉefurbo estas Crocq. Tiu kantono mem estas parto de la arondismento de Aubusson, unu el la du arondismentoj de la departemento Creuse.
Márcio Amoroso
Márcio Amoroso (n. ) estas brazila futbalisto. Li de 1995 ĝis 2003 membris en la brazila nacia teamo de futbalo.
Ventmuelejo (Františkův Vrch)
Ventmuelejo de holanda tipo troviĝas en Františkův Vrch, 0,5 km sudoriente de municipo Huntířov, apud vojo ĝis Brložec. Ĝi estis enskribita en Liston de kulturaj memorindaĵoj de Ĉeĥio.
Historio
La masonita ventmuelejo estis konstruita en la jaro 1876 sur loko de devena ligna, pri kiu estas unua mencio en la jaro 1843 (noto en stabila katastro). En la 1960-aj jaroj la muelejo estis tegmentita per seda tegmento kaj eluzata kiel fornejo. En la jaroj 2000–2001 ĝi estis rekonstruita fare de nova posedanto al loĝceloj.
Priskribo
La ventmuelejo estas trietaĝa konusa ŝtukita masonita konstruaĵo de holanda tipo konstruita el ŝtonmineja ŝtono sur ronda bazplano. La turo estas dek du metroj alta, ekstera perimetro havas naŭ kaj duonon de metro. En la muroj estas trarompitaj du rektangulaj portaloj kun grejsa murigo kaj kvar fenestraj aksoj kun brika kadrigo. Ĝi havis kvarhelican radon. La devena konusa ŝinda tegmento estis kovrita per lado. El interna ekipaĵaro konserviĝis duu muelejaj ŝtonoj.
Vortŝerco
Vortŝerco (ankaŭ kalemburo) estas uzado unukuntetste kelkajn similsonajn vortojn ĉefe por vortludo. Ofta metodo krei vortŝercon estas mistranĉi vorton. Ekzemple oni mistranĉas la vortojn "amuzo" aŭ "masturbo" kvazaŭ temus resp. pri "am-uzo" aŭ "mast-urbo".
En la Esperanto-kulturo, Raymond Schwartz estas certe la plej konata aŭtoro de kalemburoj. Aliaj aŭtoroj uzis kalemburojn eĉ por librotitoloj, kiel Johán Balano por sia romano Ĉu ŝi mortu tra-fike?.
Nacia parko Lago Torrens
La nacia parko Lago Torrens estas nacia parko en la centro de aŭstralia federacia ŝtato Suda Aŭstralio, 345 km norde de Adelaide, proksimume 180 km norde de Port Augusta kaj proksimume 65 km okcidente de Leigh Creek. La nacia parko ampleksas Lagon Torrens, la duan plej grandan salakvan lagon de Aŭstralio.
Geologio kaj naturo
La Lago Torrens kun areo de estas senelflua salakva lago en la sama rifto kiel golfo Spencer en la sudo. Kutime la lago nur estas seka salareo. En la lastaj 150 jaroj ĝi pleniĝis nur unufoje kun akvo.
Malkovro
La salakva lago estis malkovrita en 1839 de Edward John Eyre, kiu opiniis, ke ĝi estus okcidenta parto de grandega, hufferoforma salujo, kiu ĉirkaŭus la montaron Flinders en la nordo kaj malebligus ĉiun aliron. Nur preskaŭ 20 jarojn poste, en marto 1858, atingis A. C. Gergory la montaron Flinders de nordo kaj iom pli poste en la sama jaro eniris ekspedicio gvidata de Benjamin H. Babbage kaj Peter Warburton de nordokcidento (ĉe la hodiaŭa urbo Marree ) en la montaron. La „huffera lago“ de Eyre fakte konsistis el Lago Frome, Lago Callabonna, Lago Blanche, Lago Gregory, Lago Eyre South kaj Lago Torrens.
B. M. Slösser-Bresler
Ŝi esperantistiĝis en la jaro 1927 kaj restis dumviva membro de UEA seninterrompe 70 jarojn. Ŝia originala rakonto Kion Erna Travivis en Pinurbo aperis unue en la junulargazeto Birdo, poste estis eldonita libroforme fare de IKUE en la nederlanda Dordrecht sub redakto de Truus Durenkamp.
(17212) 2000 AV183
(17212) 2000 AV183 estas asteroido de la ekstera asteroida zono, ano de la Hilda grupo.
Malkovro
Ĝi estis malkovrita la en la kadro de la kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Ĝendarmo geedziĝas
Ĝendarmo geedziĝas (france Le gendarme se marie‎) estas franca filmo aperinta en 1968 kaj originale filmita en la franca lingvo. Temis pri la tria el ses konataj filmoj, post Ĝendarmo el Saint-Tropez kaj Ĝendarmo en Novjorko, el kiuj sekvis Ĝendarmo en emeriteco, Ĝendarmo kaj eksterteranoj kaj Ĝendarmo kaj ĝendarminoj. En tiuj ĉi filmoj rolis Louis de Funes, Michel Galabru kaj multaj aliaj konataj francaj aktoroj.
Konsta Hietanen
Konsta HIETANEN estas finna kantisto, aktoro kaj eksa futbalisto. Ri venkis 1994 popularan finnan infanan kantokonkurson Tenavatähti. 1998 ri estis en ĉefa rolo en filmo Poika ja ilves (knabo kaj eŭrazia linko), kion reĝisoris Raimo O. Niemi. Hietanen imitis ekzemple Johannes Virolainen kaj Marja-Liisa Kirvesniemi.
Ĝendarmo geedziĝas
Rilate sian ĝenron, ĉiuj ses filomj rigardeblas kiel komedia filmo kaj ĉiuj lokiĝas en Saint-Tropez, fama somerrestadeja havenurbo borde de la Mediteranea Maro en la regiono Bordo Lazura aŭ Franca Riviero.
La filmo havas entutan daŭron de 92 minutoj.