cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
José Martí
Teatro
Abdala estis lia unua teatraĵo ŝajne de kiam li estis ankoraŭ nur 16jara. Temas pri historia temo de heroo patrujeca en neekzistanta lando kiu povus ankaŭ esti konsiderata Kubo. Ĝi estis verkita poezie laŭ tiama kutimo.
Adúltera (Adultulino) estas proza dramo verkita kiam li estis ankoraŭ 20jara. Ĝi prezentas kvaron da roluloj kiuj disvolvigas multegajn malsimilajn interrilatojn: la virino Fleisch (karno aŭ viando, en la germana) estas allogata de la kromamanto, sed ne malamas aŭ malŝatas sian propran edzon. La kromamanto Possermann (malica viro) estas kompreneble malamata de la edzo Grossermann (la grava viro) sed ankaŭ de lia amiko Guttermann (la bona viro) kiu kompreneble helpas la edzon sed ankaŭ bone rilatas kun la edzino. Tia teatraĵo estas miksaĵo de kvazaŭ romantisma temo kun realisma parolo.
Ankaŭ versa estas Amor con amor se paga (Amo pagendas ame) kie oni prezentas la temon de la teatro ene de la teatro, tio estas la roluloj rolas aliajn rolojn. Fine Patria y libertad (Patrujo kaj libereco) temas -denove verse- pri sendependigo de Gvatemalo, sed oni povas ankaŭ malantaŭ tio supozi tiun de Kubo.
Poezio
La graveco de la poezia produktado de Martí duoblas, ĉar krom la valoro de la propraj verkoj mem kuŝas la fakto, ke tiu verkaro helpos kaj instigos postajn poetojn skoliĝi ĉirkaŭ tiu nova stilo modernisma.
Elstaras inter liaj poeziaj libroj Versos libres (Liberaj versoj) ĉar tie eblas ĝui la istecon konstrui artegajn versaĵojn, per sono kaj permuzike. La propra aŭtoro konsideris, ke tie li enmetis pli da kreativa energio. Tamen tiu libro ne publikiĝos ĝis jaroj post lia morto, nome en 1913.
Interesa verko estas ankaŭ Ismaelillo, facila poemaro komponita ĉirkaŭ la naskiĝo de lia filo. Ankaŭ Versos sencillos (Simpla versaro) uzas pli facilan poemostilon, ĉi tie pri la sudamerika temo.
En Esperanto aperis
Nia Ameriko. El la hispana trad. Orlando E. Raola. - Berkeley, Calif.: Pensema Publ. Comp., 1996. - 35 p. ISBN 1-882251-18-1
José Martí - de kie kreskas la palmo. Maritza Gutiérrez. - MAS. Embres-et-Castelmaure, 2010. 49 p. Eseo pri la verkisto kun specimenaj tekstoj esperantigitaj. ISBN 9782918300281
Shintaro Nara
Shintaro Nara (奈良 紳太郎, n. ) estas japana futbalisto.
Li futbalis ĉe Yokohama FC.
Gyula Szegedi
Gyula Szegedi [djula segedi], laŭ hungarlingve kutima nomordo Szegedi Gyula estis hungara kuracisto, imunologo, profesoro, membro (korespondanta en 1995, ordinara en 2001) de Hungara Scienca Akademio.
Gyula Szegedi  naskiĝis la  1936 en Újszász. Li mortis la 2013 en Újszász.
Biografio
Gyula Szegedi frekventis gimnazion en Szolnok, universitaton en Debrecen. Post la diplomo en 1960 li samloke restis kiel vicprofesoro. Li profesoriĝis en 1975, krome li estis vicrektoro. Li doktoriĝis en 1990 antaŭ la akademio. Li okupiĝis precipe pri imunologiaj problemoj. Li ricevis medalojn kaj premiojn inter 1983-2008.
Meghna
La rivero Meghna (en bengala: মেঘনা নদী) estas unu el la plej gravaj riveroj en Bangladeŝo, nome unu el la tri kiuj formas la Gangan Delton, nome la plej granda delto en la Tero, kiu elfluas al la Golfo de Bengalo. Kiel parto de la riversistemo Surma-Meghna, Meghna estas formita ene de Bangladeŝo en la Distrikto Kiŝoreganj ĉe la urbo Bhairab Bazar ĉe la kuniĝo de la riveroj Surma kaj Kuŝiĝara, ambaŭ el kiuj originiĝas en la montetaj regionoj de orienta Hindio same kiel la rivero Barak. La rivero Meghna kuniĝas kun sia ĉefa alfluanto, Padma, en la Distrikto Ĉandpur. Aliaj ĉefaj alfluantoj de la Meghna estas Dhaleŝŭari, Gumti, kaj Feni. La rivero Meghna elfluas en la Golfon de Bengalo en la Distrikto Bhola tra kvar ĉefaj elfluejoj, nome Tetulia (Ilŝa), Ŝahbazpur, Hatia, kaj Bamni.
Meghna estas la plej larĝa rivero inter tiuj kiuj fluas komplete ene de la limoj de Bangladeŝo. Je iu punkto ĉe Bhola, Meghna estas 12 km larĝa. En sia pli malsupra parto la vojo de tiu rivero estas preskaŭ perfekte rekta.
Henry Lee Giclas
Li lernis astronomion en la universitatoj de Suda Kalifornio kaj de Arizono, kaj servis kelkaj jaroj kiel helpanto en la observatorio Lowell. En 1942 li estis diplomita de la Universitato de Kalifornio ĉe Berkeley kaj dungiĝis en la observatorio Lowell.
Li faris multenombrajn fotografiojn de asteroidoj kaj kometojn por determini iliajn ekzaktajn orbitojn, kaj uzis lumpulsan komparilon por la serĉo de la hipoteza "Planedo X". Li dungis Robert Burnham Jr. por tiu laboro.
Li malkovris plurajn kometojn inter kiuj la perioda kometo 84P/Giclas kaj plurajn asteroidojn, inter kiuj la apolona asteroido 2061 Anza, kiun oni suspektas esti la fonto de la meteorfluo de la Orionidoj.
NGC 4309A
NGC 4309A (aliaj indikoj — VCC 538, PGC 40059) estas galaksio en konstelacio Virgo.
Henry Lee Giclas
Li oficiale emeritiĝis en 1979, sed li laboris en la observatorio preskaŭ ĉiutage ĝis sia morto.
NGC 4309A
Ĉi tiu objekto ne estis en la originala versio de NGC-katalogo kaj estis aldonita poste.
Henry Lee Giclas
La asteroido 1741 Giclas estis tiel nomata en lia honoro.
Cast (Finistère)
Cast (jen france, bretone Kast) estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Finistère (jen france, Penn-ar-Bed), en la regiono Bretonio (Bretagne, Breizh). Fine de en la komunumo vivis.
Alentisque
Alentisque [alenTISke] estas municipo de Hispanio, en la regiono de Kastilio kaj Leono, provinco Sorio kaj komarko Komarko de Almazán en la sudcentro de la provinco.
Geografio
Ĝia municipa teritorio okupas totalan areon de 34,97 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 26 loĝantojn. Ĝi perdis loĝantojn dum la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj, kiel ja okazis en multaj loĝlokoj de la regiono, fakte perdis 350 loĝantojn el la 1940-aj jaroj.
Ĝi distas 57 km de Sorio, provinca ĉefurbo. Kaj limas kun Maján, La Puebla de Eca, Momblona, Valtueña, Chercoles kaj Cañamaque. Ĝi enhavas la loĝlokojn Alentisque kaj Cabanillas.
Historio
La areo apartenis unue al la Regno Kastilio. En Mezepoko okazis reloĝado fine de la 10-a jarcento.
Meze de la 19-a jarcento la teritorio de la municipo pliiĝis ĉar ĝi aligis Cabanillas.
Aktualo
Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj), forstado kaj brutobredado (ŝafoj kaj bovoj). Lastatempe funkciado de servoj plej ekgravis, kune kun kultura kaj rura turismo, piedirado tra naturaj lokoj. Inter vidindaĵoj estas la preĝejoj.
Dessau-Roßlau
Dessau-Roßlau estas eksterdistrikta urbo en la federacia lando Saksio-Anhalto de Germanio. La urbo en sia nuna administra formo kreiĝis nur la 1-an de julio 2007 per fuzio de la ĝis tiam sendependaj urboj Dessau kaj Roßlau (Elbo). Historie la antaŭa urbo kaj nuna urboparto Dessau estis la ĉefurbo kaj rezidejo de la princejo kaj pli posta dukejo Anhalto-Dessau kaj Anhalto.
Nun la duobla urbo apud Magdeburgo kaj Halle (Saale) estas unu el la tri ekonomiaj kaj kulturaj centroj de la federacia lando.
Kulturo kaj vidindaĵoj
Dessau-Roßlau per la arktitekta centro Bauhaus Dessau kaj la ĝardena regno Dessau-Wörlitz, krom Berlino kaj Weimar, estas la sola urbo de Germanio reprezentata dufoje en la listo de mondaj kulturaj heredaĵoj de Unesko.
Entute fasko da kasteloj kaj parkoj, teatroj kaj muzeoj troviĝas en la urbo.
Listo de asteroidoj (42001–43000)
Jen la listo de la asteroidoj kun numeroj 42001 al 43000.
La asteroidoj ricevas numeron nur kiam ilia orbito estas konfirmita ; tio, kio povas okazi tre longtempe post ilia malkovro. Estas nenia kongruo inter la numero kaj la dato de la malkovro.
Plejparte el la asteroidoj havas nenian menciindecon.
Injektilo
Aplikoj
Laŭ la loko de la apliko oni distingas
kaj diversajn, malofte aplikatajn (intratekan, intraarterian, intravitrean, intraokulan ktp.).
Cesário Verde
José Joaquim CESÁRIO VERDE (naskiĝis en Porto en 1855, mortis en Angolo, en 1886) estis portugala verkisto. Li ekstudis en la beletra kurso de Universitato de Lisbono, sed li rezignis pri ĝi, kaj komencis labori en la vendejo de sia patro ĉe strato Bacalhoeiros.
Gazetaro
Li komencis publikigi poezion por la gazetoj "Diário de Notícias", "Diário da Tarde", "Ocidente", kaj aliaj. Li grave malsaniĝis kaj decidis resti en bieno de la familio en Linda-a-Pastora.
Frua morto
Pro tuberkulozo li mortis tre juna. Pro la klopodoj de sia amiko Silva Pinto, liaj poeziaĵoj estis postmorte publikigitaj en volumo, kies titolo estas O Livro de Cesário Verde (1887).
Stilo
La esploristoj pri la verko de Cesário Verde alinomas lin "Poeto-Pentristo". Fakte li enkondukis la impresionismon en la portugalan literaturon. Influis lin la poezio de Baudelaire pro la subtila priskribo de la realo. Kvankam ne komprenita siatempe, Cesário Verde ricevis rekonon de la modernistaj, ĉefe de Fernando Pessoa, la plej grava poeto de la 20-a jarcento en Portugalio, kiu vidi lin kiel vera majstro.
Konya
Konya [konja] estas urbo en Turkio kun ĉirkaŭ 876.000 loĝantoj (2005). Turka nomo estis "Konya" greka nomo "Ikonion" (Ικονιον) kaj romia nomo (latina) "Iconium". (Koordinatoj de la urbo estas )
Geografio
La urbo situas en meza parto de Turkio, rande de la centra Anatolia altebenaĵo, en alto de ĉirkaŭ 1030 m, sur la malarĝa, produktema Konya-ebenaĵo. Okcidente de la urbo altiĝas la Bozkir-monto, sude la Toros-montaro ĉirkaŭas la urbon.
Historio
Post kolapso de la Hetita Imperio, la frigoj kaj la grekoj fondis tie setlejon, kiu ekde la 3-a jarcento daŭre heleniĝis kaj iĝis autonoma grek-lingva, kultura urbo.
La urbo iĝis ekde 25 a.K. parto de la romia provinco Galatia, en 130 p.K. akiris kolonian rango de imperiestro Hadrianus, en ĉirkaŭ 372 iĝis centro de la regiono Lycaonia.
La lokon vizitis apostolo Paŭlo en 47 aŭ 48 (p.K.), 50 kaj 53.
La urbon atakis araboj en la 7-9-aj jarcentoj, okupis selĝuk-turkoj en 1072 (aŭ 1081) kaj ĝi iĝis baldaŭ ĉefurbo de la ruma selĝuka sultaneco. Tiam la urbo ricevis la hodiaŭan nomon kaj tiam ĝi travivis oran epokon.
Oni konstruis tie en 1258 la Ince-minaron, religian Altlernejon (nun Selĝuka Muzeo); riĉe ornamitan Karatay-madrason (1251) (nun Ceramikaĵa Muzeo); la Sirçali-medreson (1242) (nun estas muzeo de selĝukaj kaj osmanaj antikvaĵoj). La palaco de la sultanoj staras sur la akropolis-monto.
Oni establis akvumajn sistemojn sur la ĉirkaŭaj ebenaĵoj, kiu helpis la agrikulturon. Ĝis 1923, Konya estis la plej grava urbo de Meza Anatolio (poste Ankara iĝis la ĉefurbo). En la poste tempo, elvoviĝis la industrio en la urbo.
Oni trakonstruis sudokcidentan parton de la urbo kaj hodiaŭ larĝa avenuo kondukas tra la okcidentaj antaŭurboj al la fervoja stacio. Oriente de la Akropoliso restis la malnova urboparto.
Ekonomio, kulturo, turismo
Gravaj ekonomiaj branĉoj de la urbo estas la muelejoj, sukerfabriko kaj tapiŝ-fabrikoj. Oni minas baŭksiton en la ĉirkaŭo kaj ekde 1970 prilaboras en la tiam konstruita aluminia kombinato. Oni minas ankaŭ plumbon en la ĉirklaŭo..
La akvuma sistemo sur ebenaĵoj ĉe pidedo de la Taŭruso certigas kultivadon de tritiko kaj kotono. Norde de la urbo, sur anatoliaj stepoj, oni paŝtadas ŝafojn.
En la urbo funcias insruist-eduka altlernejo, Islama Instituto Yüksek (fondita en 1962), la Selĝuka Universitato (fondita en 1975).
La urbo estas ŝatata por muslimaj pilgrimeantoj, kiuj vizitas memorlokojn de la dervisoj. En la urbo troviĝas prapreĝejo de la kristanoj kaj multaj tombomemoraĵoj en la ĉirkaŭo.
Granatellus
Granatellus estas genro de birdoj iam lokitaj en la familio de Paruliedoj, kvankam biokemiaj analizoj sugestas ties apartenon al la familio de la Kardinaledoj. , movo sekvata de la American Ornithologists' Union en 2009.
1054 Forsitio
1054 Forsitio estas mezgranda malhela asteroido de la ĉefa asteroida zono, malkovrita la de la germana astronomo Karl Wilhelm Reinmuth elde la Nacia Observatorio de Hejdelbergo - Königstuhl.
Kalvinana preĝejo (Balatonalmádi)
La kalvinana preĝejo estas religia konstruaĵo en urbo Balatonalmádi (Hungario).
Historio
Dum dominado de turkoj jam vivis kalvinanoj en la tiama vilaĝo Almádi. Tamen oni parolas pri kalvinana vivo nur en la 20-a jarcento. Filia grupo estis fondita en 1925 kaj oni fondis kunparoĥon (kun Balatonfűzfő) en 1942. La diservoj okazis en diversaj ĉambroj. Intertempe la kalvinanoj aĉetis vendejon en 1938. En 1944 oni komencis trakonstrui la vendejon konvena al kirko, sed en la sekva jaro bombo faris detruojn. Post la rekonstruaj laboroj oni konstruis sonorilostablon kaj oni aĉetis 2 sonorilojn en 1948. Turo estis konstruita al la iama vendejo inter 1955-1956, samtempe ankaŭ la domo estis pligrandigita. Paroĥo estis konstruita apud la kirko en 1991. La orgeno estis donaco el Nederlando en 1995. Plenaj renovigaj laboroj okazis en 2001, poste lanecesaj laboroj estis faritaj en 2018. La apuda vilao estis akirita (estonta kunvena halo) en 2015.
Konstruaĵo
La konstruaĵo situas korto en mezo de la urbo. La turo estis konstruita el ruĝkoloraj lokaj ŝtonoj. La navo estas simpla, same interne la instalaĵoj.
Alexander Cunningham
Sir Alexander CUNNINGHAM (23a de Januaro 1814 – 28a de Novembro 1893) estis brita armea inĝeniero de la Bengal Engineer Group, kiu poste ekhavis intereson en historio kaj arkeologio de Hindio. En 1861 li estis nomumita por la ĵus kreita sinteno de arkeologia esploristo de la registaro de Hindio; kaj li fondis kaj organizis tion kio poste iĝis la Arĥeologia Enketo de Barato. Li verkis nombrajn librojn kaj monografiojn kaj faris etendajn kolektojn de artefaktoj. Kelkaj el liaj kolektoj perdiĝis, sed plej parto el la oraj kaj arĝentaj moneroj kaj bela grupo de Budhismaj skulptaĵoj kaj juvelartaĵoj estis aĉetita de la Brita Muzeo en 1894.
Chirac (Charente)
Chirac estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Ĉarento (france Charente, prononco []), en la regiono Nova Akvitanio (Nouvelle-Aquitaine) kaj en la antaŭa regiono Puatuo-Ĉarentoj. Fine de en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². Administre la komunumo apartenas al la arondismento Confolens (prononco []) kaj al la kantono .
1884 Skip
1884 Skip estas malgranda sed tre hela asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la franca astronomino Marguerite Laugier elde la Observatorio de Nico.
Ĝi ricevis la kromnomon de la usona astronomo Gunter "Skip" Schwartz, en lia honoro.
Reimershagen
Reimershagen estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Rostock de la federacia lando Meklenburgo-Antaŭpomerio, kaj apartenas al la administra komunumaro Amt Güstrow-Land. Fine de la jaro la komunumo havis  loĝantojn.
Al la teritorio apartenas ankaŭ la komunumopartoj Groß Tessin, Kirch Kogel, Rum Kogel kaj Suckwitz.
Kirlokurento
Kirlokurento estas elektra kurento kiu intence aŭ neintence estas induktata en (plata) konduktilo. Ĝi estas fizika fenomeno kiu aperas kiam ekzemple metala plato (ne nur feromagneta) troviĝas en ŝanĝiĝanta magneta kampo. Tio povas esti alterna kampo de elektra bobeno sed ankaŭ movo ĉe kiu la kampolinioj estas sekcataj de la plato. Kiam kondukilo sekcas magnetajn kampliniojn tiam kurento estas induktata en tiu kondukilo. Ĉi tiu kurento kurtcirkvitas per la konduka plato.
La fenomeno estas malkovrita de la franca fizikisto Léon Foucault en 1851.
Apliko
Indukta kuirplato induktas kirlokurentojn en la fundo de kuirvazo aŭ pato. Pro la elektra rezisto de la patfundo la kirlokurentoj estas transformataj al varmo.
Piossasco
Piossasco estas komunumo de Italio. Ĝi apartenas al la regiono Piemonto kaj al la provinco Torino, kiu ekde la 1-a de januaro 2015 havas la nomon metropola urbo Torino. Fine de en la komunumo vivis. Najbaraj komunumoj estas Trana, Rivalta di Torino, Sangano, Bruino, Cumiana kaj Volvera.
Péter Huszti
Péter HUSZTI [husti], laŭ hungarlingve kutima nomordo Huszti Péter estas hungara aktoro, reĝisoro, altlerneja instruisto.
Péter Huszti naskiĝis, kiel Hendel Péter la 1944 en Budapeŝto.
Biografio
Péter Huszti studis en Altlernejo pri Teatro kaj Filmo, poste li komencis sian aktoran karieron en 1966 en Teatro Madách. Ekde 1974 li edukis en la altlernejo, en 1982 li plenumis altan instruan rangon. En 2003 li aliĝis al trupo de Teatro Petőfi (Sopron). Li ricevis premion Kossuth en 1978, pli frue kaj poste ankaŭ aliajn premiojn. Li verkis 4 librojn kaj reĝisoradis almenaŭ 16 teatraĵojn.
Manuel Maria Barbosa du Bocage
Manuel Maria Barbosa du BOCAGE (1765 - 1805) naskiĝis en Setúbal, Portugalio, filo de advokato kaj francino. Li aliĝis al la Reĝa Akademio de la Mararmeo kiam li havis 14 jarojn kaj enŝipiĝis al Hindio (Barato) en 1786. Li loĝis dum 2 jaroj en Goao kaj revenis al Lisbono 25-jaraĝa. En Lisbono, li vivis diboĉe kaj malstabile. Li iĝis membro de "Nova Arcádia" kie li estis konata kiel Elmano Sadino. Liaj rilatoj kun Arcádia tamen ne estis pacaj kaj kiam li eksiĝis, li feroce atakis ĝin en kelkaj versoj. Lia tro kritikema temperamento fine kondukis lin al malliberejo Limoeiro, sed li sukcesis translokiĝi al la monaĥejo de São Bento, kie li mortis malriĉa kaj malsana.
Manuel Maria Barbosa du Bocage estis kuzo de la zoologo kaj botanikisto José Vicente Barbosa du Bocage.
Cibermilito
Cibermilito estas malica agado plenumita de ilo aŭ ento kiu uzas ciberrimedojn, kiaj Interreto, radioondoj, aŭ telekomunikaj linioj, kiel armiloj por brutale detrui gravajn infrastrukturojn de la malamikoj, kiaj energiaj centraloj, transportosistemoj, akvoliverejoj ktp. Cibermilito estas kutime funkciata de ŝtato. Cibermilito estis difinita kiel "agoj fare de naci-ŝtato por penetri la komputilojn de alia lando aŭ retojn por celoj por okazigi damaĝon aŭ interrompon," sed aliaj difinoj inkludas ankaŭ neŝtatajn aktorojn, kiaj terorismaj grupoj, kompanioj, politikaj aŭ ideologiaj ekstremismaj grupoj, kodrompistoj, kaj transnaciaj krimorganizaĵoj.
Elektitaj eventoj
La 9-an de oktobro 2017 en Krakovo komenciĝis la 3-a Eŭropa Forumo de Cibersekurec — 130 spertuloj el la mondo kaj 1000 gastoj diskutis pri ŝtato, defendo, estonteco kaj entreprenado
Obatzda
Obatzda [ˈoːbatsdɐ] estas bavara fromaĝa bongustaĵo. Ĝi estas preparita miksante du trionojn jaraĝan mola fromaĝo, kutime kun Kamemberto (Romaduro aŭ similaj fromaĝoj povas esti uzataj ankaŭ) kaj unu'trion de butero.
Dolĉa aŭ varma paprika pulvoro, salo, pipro estas la tradiciaj spicadoj same kiel malgranda kvanto de biero. Laŭvola kvanto de cepoj, ajlo, kreno, fasketoj, grundaj karviosemoj povas esti uzataj kaj iom da kremo- aŭ kremfromaĝo ankaŭ. La fromaĝoj kaj spicoj estas miksitaj kune en glatan tumoron. Ĝi estas kutime manĝita disvastiĝis sur pano aŭ brecoj. Obatzda estas klasika ekzemplo de bavara Biergarten-manĝaĵo.
Simila aŭstra/hungara/slovaka recepto estas nomita Liptauer kiu utiligas freŝan kazean fromaĝon kiel anstataŭaĵon por la molaj fromaĝoj kaj la buteron, sed uzas koncerne la saman spicmiksaĵon.
Ankaŭ literumita Obazda kaj Obatzter, en 2015, ene de la EU, havas PGI-atestadon.
20376 Joyhines
20376 Joyhines estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la en la kadro la kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Endivio
Endivio (latine Cichorium endivia ) estas foliema salata legomo. Ofte, oni konfuziĝas inter ĝi kaj cikorio. Ĝi originas el okcidenta Eŭropo.
Pluraj varioj ekzistas kun malsamaj formoj kaj gustoj. "Tutfolia endivio" (<span title="konata ankaŭ kiel">akk franca aŭ belga endivio) estas konata pro larĝaj krem-koloraj amaraj folioj. "Krispa endivio" havas verdajn krispajn foliojn.
5785 Fulton
5785 Fulton estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la usona astronomino Eleanor Francis Helin elde la Observatorio de la Monto Palomar, norde de San-Diego (Kalifornio, Usono).
Nomo
Ĝia nomo honoras la usonan inĝenieron Joseph A. Fulton, fakulon pri la elektro-mekanismaj aparatoj. Li helpis al la ciferecigo de fotaj filmoj kaj platoj de la kampanjo Planet-Crossing Asteroid Survey.
Ŝraŭba transportilo
Ŝraŭbaj tranportiloj por grajnoj
Oftas la uzado de tia transportilo, ĉu por maŝinoj kiel sur la apuda bildo (draŝrikoltmaŝino) aŭ por la manipulado en/el siloj.
Naoki Ishibashi
Li futbalis ĉe Yokohama FC, Sagan Tosu kaj ALO's Hokuriku.
Blazono de Surinamo
La blazono de Surinamo enkondukiĝis la 25-an de novembro 1975.
La maldekstra (el heraldika vidpunkto dekstra) parto de la blazonŝildo simboligas la pasinton, kiam sklavoj per ŝipoj de eŭropanoj estis perforte transportitaj al Surinamo. La dekstra (do el heraldika vidpunkto maldekstra) parto de la ŝildo simboligas la nuntempon, per bildo de rekte staranta reĝa palmo, kiu estu modelo por homoj stari same rekte kaj memfide. Inter la du blazonŝildaj partoj videblas flava kvinpinta stelo sur verda rombo, kiu reprezentas la kvar ĉielajn direktojn. La kvin stelaj pintoj kiel tiuj de la verda Esperanto-stelo simboligas la kvin kontinentojn, el kiuj venis la nunaj loĝantoj de Surinamo.
La blazonŝildon ambaŭflanke tenas du junaj indiĝenaj viroj, kiuj staras sur ruĝa rubando ornamita per la latina devizo "justitia pietas fides", do "justo pio fido".
NGC 4310
NGC 4310 (aliaj indikoj — NGC 4338, UGC 7440, MCG 5-29-74, ZWG 158.92, IRAS12199+2929, PGC 40086) estas galaksio en konstelacio Berenica Hararo.
Ĉi tiu objekto estas en NGC-katalogo kelkfoje, kun indikoj NGC 4310, NGC 4338.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Kastelo Wallingford
Kastelo Wallingford estas ruina mezepoka kastelo en Wallingford, Oxfordshire.
La kastelo konstruiĝis dum la regado de Vilhelmo la konkerinto. Dum la longa enlanda milito de la regado de Stefano ĝi estis posedata de subtenanto de Matilda kaj multfoje atakata de armeoj de Stefano. Ĝi estis plifortigata de Reĝo Johano.
Miles Crispin, frua posedanto de la kastelo, estigis lernejon tie por ĥorknaboj. De la 11-a al la 17-a jarcentoj multaj gravuloj estis malliberigataj en la kastelo. Inter ili estis la estonta Eduardo la 1-a (Anglio) kaj Margareta de Anĵuo.
Dum la 16-a jarcento la kastelo iomete kadukiĝis, sed dum la angla enlanda milito ĝi estis plifortigata de subtenantoj de Karlo la 1-a. Ĝi estis la lasta kastelo kiu kapitulacis al parlamenta armeo en 1646. Oliver Cromwell komandis ĝian malkonstruon en 1652.
En 1837 sur la loko konstruiĝis gotikstila domego, kiu malkonstruiĝis en 1972.
La kastelaj ruinoj viziteblas.
Malnovaj rozoj
Malnovaj rozoj aŭ historiaj rozoj estas rozoj, kiuj estas kultivitaj jam antaŭ 1867.
Marek Wolf
Noto : Ne konfuzu lin kun tri aliaj astronomoj, kun proksimaj nomoj:
Malnovaj rozoj
Defino
Laŭ la oficiala difino malnovaj rozoj estas tiuj rozaj specioj aŭ kuturvarioj, kies roza klaso jam estis kultivita antaŭ 1867. Tiu difino estas komuna al la klasifika komitato, komitato por malnovaj rozoj kaj de la Usona roza societo.
Marek Wolf
Marek WOLF estas ĉeĥa astronomo. En la 2010-aj jaroj li estas estro de la Astronomia Instituto de la Universitato de Karolo de Prago
Malnovaj rozoj
Defino
En la jaro 1867 la unua Te-hibrido, la kultivaro 'La France', estis enkondukata. Ĉiuj klasoj, kiu tiam jam ekzistis, nomiĝis „malnovaj rozoj“, eĉ se unuopa kultivaro ekstis pli poste. Plej grava karakterizaĵo estas, ke la karakterizaĵoj de la klaso estas klare rekoneblaj. Post 1867 „malnovaj rozoj“ estis nove breditaj, sed tiuj per interkucado de la jam ekzistantaj „malnovaj rozoj“.
Marek Wolf
En kunlaboro kun Lenka Kotková kaj Petr Pravec, li estas kreditita de la Minor Planet Center de la malkovro de 17 asteroidoj inter 1996 kaj 2001, sub la nomo de M. Wolf.
Eichholzmaar
La Eichholzmaar estas unu el la malgrandaj maaroj en Vulkaneifel. Ĝi situas inter Steffeln kaj Duppach kaj havas diametron de ĉirkaŭ 120 m kaj profundecon de 3 m.
Malnovaj rozoj
Malnovaj rozoj de eŭropa deveno
Ĉi tie troviĝas nur unufoje florantaj rozoj.
Eichholzmaar
La maara kaldrono estas preska ronda. La maaro akurate situas sur geologo perturbo en nord-okcidenta kaj sud orienta direkto.
Malnovaj rozoj
Malnovaj rozoj kun influo de la ĉinaj rozoj
Tiuj rozoj floras en la malfrua somero aŭ en frua aŭtuno duafoje (aŭtuna floro).
Eichholzmaar
Komence de la lasta jarcento ĝi estas ĝi estis sekigita por ricevi herbejan terenon. De somero 2007 ĝis printempo 2008 okazis renaturigado kaj rearanĝo de la akvosurfaco kun grandeco de ĉirkaŭ 1,1 hat. Post nur malmulte da jaroj la maaro evoluiĝis al rifuĝejo por maloftaj akvobirdoj kaj reptilioj.
Malnovaj rozoj
Modernaj rozoj
Ne „malnovaj rozoj“ estas:
Eichholzmaar
Ĉ. 100 metrojn supre kaj ĉirkaŭ 200 metrojn malsupre de la maaro troviĝas en la valo mineralan fonton. Tiaj fontoj nomiĝas en la regiono „Drees“, vorto el la kelta lingvo.
Malnovaj rozoj
Historio
En la mezepoka Eŭropo la unuaj ĝardenrozoj estas kultivitaj. Jam en la 14 jarcento ekzistis jam klare diferencigeblajn rozajn grupojn. Omi kultivis tri ĉefajn grupojn: gaŭlaj rozoj, Alba-rozoj kaj damascenaj rozoj, ĉiu inter si similaj, tial la grupoj ofte estis intemiksitaj.
La blanka rozo de la angla domo en York estas frua Alba-rozo. Ĝi estas proksime parenca al la Rosa canina. La konkuranta domo Lancaster havis ruĝan gaŭlan rozon en sia blazono. La elegantaj damascenaj rozoj jam estis kultivataj en la antika Persujo, antaŭ ol la krucmilitistoj portis ĝin al Eŭropo.
En la 17a ĝia 18a jarcento aldoniĝis la grupo de la „centfoliaj rozoj“ danke al la holandaj bredistoj. Longe oni supozis ke la centfoliaj rozoj estas tre malnova grupo. sed ili havas komplikan deveno de pli nova origino.
La „malnovaj rozoj“ estis krom kelkaj esceptoj ĝis la fino de la 18a jarcento unufoje florantaj rozoj. Nur jam en la 19a jarcento ekestis kun la te-rozoj, borbonaj rozoj, Noisette-rozoj, Portland-rozoj kaj Remontant-rozoj novaj rozaj klasoj, kies anoj havas duan floron en malfrua somero.
Novaj evoluoj
Kun la nostalgia trendo de la lastaj jaroj la plej novaj kultivaroj alproksimiĝa al la „malnovaj rozoj“. La rozbredisto nun pli atendas la klasikaj specialaj ecoj kiel odoro, florformo, florritmo, koloro kaj kreskoformo. En la centro staras la rezisteco kontraŭ malsanoj kaj la plivastigado de la kolora spektro kaj pli longa flortempo. El tiuj ideoj venis la „romantikaj“ rozkultivaroj, kiel anglaj rozoj.
Jenaj ecoj estas karakteraj por malnovaj rozoj:
Piovera
Piovera estas komunumo de Italio.
Jim Morrison
Jim MORRISON (naskiĝis la 8-an de decembro 1943 en Melbourne, Florido; mortis 3-an de julio 1971 en Parizo) estis usona kantisto de The Doors kaj poeto.
Jim estis fama siatempe kiel kantisto de The Doors kaj surbendigis ses sondiskojn kun sia teamo de 1966 ĝis 1971. Post la morto de Jim, la Doors ne plu havis sukceson.
Morrison skribis poemvolumojn kiel "The Lords", "The New Creatures" kaj "An American Prayer". Postmorte publikiĝis "Far Arden" kaj "Wilderness - The Lost Writings of Jim Morrison".
Danke al liaj skribkapabloj, lia sovaĝa kaj nekutima konduto kaj personeco kaj la karismo kiu manifestiĝis, interalie, en liaj prezentoj kiel parto de la grupo, Morrison estas konsiderita unu el la plej influaj kantistoj en la historio de roko.
Morrison estis vicigita 47-a en la listo de Rolling Stone revuo de la 100 plej grandaj kantistoj de ĉiuj tempoj.Kaj en la 12-a loko en simila listo de la retejo Billboard.
En la 1970-aj jaroj, Morrison iĝis dependigita de alkoholaĵo, kaj tio influis lian konduton kaj liajn prezentojn ĉe koncertoj. Lia ekscesa alkoholkonsumo kaj ofta uzo de drogoj (ekzemple LSD) portis al li malbonan famon. Kiam li dum en 1969 dum koncerto en Miami nudiĝis, oni komencis juran proceson kontraŭ li. Mallonge poste li transloĝiĝis al Parizo, kie li en 1971 mortis - probable pro trodozo da drogoj. Lia tombo en la Cimetière du Père Lachaise ĝis nun estas vizitata de multaj ŝatantoj.
Horní Polžice
Horní Polžice (Harlosee) estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de urbo Bezdružice, troviĝanta en distrikto Tachov. Ĝi troviĝas sub monteto Ovčí vrch proksimume 3 km okcidente de Bezdružice. Estas ĉi tie registritaj 18 adresoj. En la jaro daŭre vivas ĉi tie.
Horní Polžice situas en katastra teritorio Polžice u Bezdružic.
Nomo
La germanan nomon Harlosee oni uzis ĝis la jaro 1947.
Historio
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1227.
Reimlingen
Reimlingen estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Donau-Ries kaj en la distriktaro Ŝvabio de la federacia lando Bavario. Fine de la komunumo havis  loĝantojn.
Hispaniola parulio
La Hispaniola parulio aŭ Blankaflugila parulio (Xenoligea montana), konata ankaŭ kiel Hispaniola tanagro, estas specio de birdo iam klasita en la familio de Paruliedoj. Ĝi estas la ununura membro de la genro Xenoligea, kaj troviĝas nur en la montoj de Baoruko kaj Neiba kaj Centra Montaro de okcidenta Dominga Respubliko kaj Montoj de la Hotte kaj de la Selle en suda Haitio, landoj kiuj komponas la teritorion de la insulo de Hispaniolo de kio venas la nomo de la specio.
Coulonges (Charente)
Coulonges estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Ĉarento (france Charente, prononco []), en la regiono Nova Akvitanio (Nouvelle-Aquitaine) kaj en la antaŭa regiono Puatuo-Ĉarentoj. Fine de en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². Administre la komunumo apartenas al la arondismento Confolens (prononco []) kaj al la kantono .
Hispaniola parulio
Tiu birdo estas 13–14,5 cm longa, kun longa vosto kaj fortika nigreca beko. Supra dorso kaj pugo estas tre olivecverdecaj, dum kontraste la kapo estas malhelgriza, estas nigrecaj vosto (kun blankaj angulmakuloj) kaj flugiloj kie videblas blanka strio. La malhela okulo havas partan duondividitan blankan okulringon, kaj antaŭ ĝi videblas blanka “larmostrio” kaj ankaŭ blanka strio mustaĉa subeniranta el la bekobazo. La subaj partoj estas blankecaj al helgrizaj, kaj grizecaj flanke. Beko kaj kruroj estas tre malhelgrizaj. Oni ne priskribis ankoraŭ junulojn.
Plej simila specio estas la Verdavosta parulio, Microligea palustris, sed tiu estas pli senkolora, malpli kontrasta kaj ne havas la blankan “larmopunkton” nek blankon en unuarangaj flugilplumoj.
La kanto de la Hispaniola parulio estas mallonga akcela serio de altatonaj notoj. La alvoko estas fajna “ciip” kaj mallaŭta babilado. Ĝi estas plej facile detektebla laŭ tiu alvoko en densa subkreskaĵaro.
Oni ĵus montris ke ĝi estas tro malproksima genetike el la Paruliedoj kaj ne indas inkludi ĝin tien akurate. Anstataŭe, analizoj de DNA sugestas inkludon en la familio de Traŭpedoj en klado kun la frata genro Microligea, kaj la palmotanagroj de Phaenicophilus - kaj fakte ĝi aspektas pli kiel malgranda versio de Phaenicophilus.
Ties natura habitato estas subtropikaj aŭ tropikaj densa humidaj montararbaroj kun larĝafoliaj arboj kaj foje pinoj kaj arbustaroj de alta altitudo, kutime je altitudoj el 1,300 metroj al 1,800 m, sed ankaŭ el 875 m kaj ĝis 2,000 m. Ĝi estas minacata pro habitatoperdo kun populacio ĉirkaŭkalkulata je 3,300 plenkreskuloj. Ĝi estas pli ekstreme minacata en Haitio, kie eble ĝi jam malaperis el granda parto de la lando, inklude la Selle, sed estas ĵusaj informoj el Nacia Parko Pic Macaya kie ĝi estas komuna. En la Dominga Respubliko, ĝi estas ankoraŭ loke komuna, sed eble malpliiĝas.
Giorgio (stacidomo)
Giorgio (Ghjorghju) estas franca haltejo sur linio -, situanta en  Lumio, en departemento Haute-Corse, regiono Korsiko.
Temas pri stacidomo de Chemins de fer de la Corse (CFC).
Ĝi situas ĉe kilometra punkto (PK) de la linio Ponte-Leccia - Calvi (ligne de la Balagne) (996000).
System of a Down
System of a Down (aŭ simple SOAD; Esperante: Sistemo de Malsupreno) [SIS-tem ov a DAŬN] estas armena-usona pezmetala muzikgrupo, kreita en 1995. La kvar grupanoj estas Armenoj.
Kasiano
Kasiano aŭ Johano Kasiano aŭ Sankta Johano Kasiano estas sanktulo de la katolika kaj ortodoksa eklezioj, kiu grande influis per siaj verkoj skribaj sed precipe per sia agado kiel asketa-spirita Majstro kaj iniciatinto de la monaĥejoj kaj monaĥinejoj kun granda sekvantaro.
Biografio
Malmulto estas konata pri Johano Kasiano. Oni datas precize nur lian morton okazintan en 435, la 23-an de julio en Marsejlo (Gaŭlio). Li naskiĝis eble en la jaro 360 eble en Dubroĝo (nuna Rumanio). Al lia origina nomo Kasiano oni aldonis tiun de Johano eble pro honore al Sankta Johano Krizostomo, pri kiu li estis admiranto.
Ankaŭ rilate lian kulturan formadon ne multe konserviĝis el la samtempaj atestaĵoj. Certe li restadis longatempe en Palestino precipe en Jerusalemo, kaj en Egiptio antaŭ ol esti ordinita sacerdoto per la manoj de Sankta Johano Krizistomo. Post mallonga restado en Romo, li translokiĝis al Gaŭlio, precize en Marsejlo.
Ĉi tie li fondis en 415 du monaĥejojn: unu por viroj, nome la Abatejo de Sankta Viktoro, la alia por virinoj, spurante la ekzemplon de tiuj egiptaj. Li pasigis la ceteran sian vivon en Provenco verkante siajn du librojn: De Institutis coenobiorum et de octo principalium vitiorum remediis (Pri la cenobitejaj institutoj kaj pri la ok rimedoj kontraŭ la precipaj malvirtoj), verkita ĉirkaŭ 420), kaj Collationes patrum in Scithico eremo commorantium aŭ Collationes (Kolekto de 24 prelegoj pri liaj memoraĵoj inter la egiptaj monaĥoj), kiujn Benedikto de Nursio rekomendis kiel aŭtoritatajn traktadojn por la spirita formado de gemonaĥoj. Tiuj liaj skribaj verkoj havos grandan influon precipe en Okcidenta Kristanismo, kiel abunde videblas en Kasiodoro.
Georg Philipp Telemann
Georg Philipp TELEMANN (naskiĝis la 14-an de marto, 1681, mortis la 25-an de junio, 1767) estis germana komponisto de baroka muziko, naskiĝinta en Magdeburgo. Li instruis sin mem pri muziko, kaj poste studadis lingvojn kaj sciencon ĉe la Universitato de Leipzig. Li estas rekonita kiel la plej fekunda komponisto ĝis nun. Li estis samtempulo de Johann Sebastian Bach; nuntempe oni ĝenerale konsideras tiun la pli granda komponisto, sed tamen Telemann en sia tempo estis pli favore rekonata pro siaj muzikaj kapabloj.
Telemann estis tiel fekunda, ke li neniam povis kalkuli la nombron de siaj komponaĵoj. Li vojaĝadis ĝis malproksime, ensorbante diversajn muzikajn stilojn kaj ilin miksante en siajn komponaĵojn. Telemann estas konata pro sia verkado de konĉertoj por nenormalaj kombinaĵoj de instrumentoj, kiel pluraj aldviolonoj aŭ trumpetoj.
Li okupis serion de gravaj muzikaj postenojn, kiu kulminis per tiu de muzika direktoro de la kvin plej grandaj preĝejoj en Hamburgo, de 1720 ĝis sia morto en 1767. Lin anstataŭigis lia baptofilo Carl Philipp Emanuel Bach.
Koncertejoj
En Kastelo Wilhelmsthal en Gerstungen estas fortimpresa Telemann-koncertsalonego en originala stato kie okazis multaj premieroj de Telemann-verkoj. Ankau Preĝejo Sankta Georgo (Eisenach) samfunkciis ofte.
Kasiano
Biografio
Inter la kristanoj okcidentaj li estis vaste proklamita Sanktulo tuj post la morto: la katolika eklezio celebras lian feston la 23-a de julio. Plimalfrue ankaŭ la ortodoksa eklezio akceptos kulton per li rekoninte liajn kristanajn virtojn kaj lin honoras la 29an de julio.
Liaj korpaj restaĵoj kuŝis en la monaĥejo de Sankta Viktoro, detruita dum la Franca Revolucio de 1789, kaj disperditaj
En kelkaj liaj verkoj troviĝas spuroj de Duonpelagianismo, doktrino poste repuŝita en la Koncilio de Orange, en 529.
Bibliografio
Ĝi troviĝas en samartikolaj franca, hispana, germana kaj angla vikioj.
Latina Patrologio
Károly Sinka
SINKA Károly [pr. ŝinka] estas hungara aktoro, reĝisoro kaj direktoro de teatro naskiĝinta en Bukareŝto la 28-an de septembro 1934.
Lia kariero
Károly Sinka en 1956 dungiĝis al la teatro Temesvári Állami Csiky Gergely Színház de Temeŝvaro. Inter 1957 kaj 1965 li estis ano de la Marosvásárhelyi Nemzeti Színház Tompa Miklós Társulat de Târgu Mureş, sed li ankaŭ instruis en la Színművészeti Egyetem Szentgyörgyi István Tagozat de Târgu Mureş. Ekde 1965 li denove venis al Temeŝvaro kaj iĝis direktoro. Ekde 1990 en Hungarujo li ludis en la Nacia Teatro de Szeged. Li ludis kvazaŭ en dek rumanaj kaj hungaraj filmoj.
(88453) 2001 QF91
(88453) 2001 QF91 estas marsrenkonta asteroido malkovrita la en la kadro de la astronomia kampanjo Near Earth Asteroid Tracking (NEAT) elde la Observatorio de la Monto Palomar (Kalifornio, Usono).
Orbito
Ĝi estas en orbita resonanco 5:9 kun Marso kaj 7:2 kun Jupitero.
Ĝia discentra klinata orbito ekstere tanĝas tiun Marso, sed ĝia granda orbita klineco tenas ĝin malproksima de tiu ĉi planedo. Ĝia marsa MOID estas 0,272177 astronomia unuo, tie estas 40,717 milionoj da km.
Aŭtokodoj en Ĉeĥio
La litero indikas la regionon (kraj).
Ekde aliĝo al Eŭropa Unio en 2004 maldekstre estas blua strio kun la literoj CZ kaj la eŭropa stel-cirklo.
17955 Sedransk
17955 Sedransk estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la en la kadro la kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de Kyra Lauren Sedransk, kiu gajnis la kvaran rangon en la Intel International Science and Engineering Fair de 2003 pro sia projekto pri medicino kaj sano. Ŝi estis lernantino ĉe la Hathaway Brown School de Shaker Heights (Ohio, Usono).
40023 ANPCEN
40023 ANPCEN estas tre malgranda tre hela asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la de la belga astronomo Eric Walter Elst elde la Observatorio La Silla de ESO en Ĉilio.
Nomo
Ĝi ŝuldas sian nomon al la franca asocio ANPCEN ; Association Nationale pour la Protection du Ciel et de l'Environnement Nocturnes (Nacia asocio por la protekto de la noktaj ĉielo kaj medio), asocio de lukto kontraŭ la luma poluo establita en marto 1999. Ĵuse, Strasburgo, grandurbo de 300 000 loĝantoj, parafis la ĉarton de la asocio.
NGC 4312
NGC 4312 (aliaj indikoj — UGC 7442, MCG 3-32-14, ZWG 99.29, VCC 559, IRAS12199+1548, PGC 40095) estas galaksio en konstelacio Berenica Hararo.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Katolika bioetiko
La katolika bioetiko estas la studobjekto kiu, el vidpunkto de la Katolika Eklezio, okupiĝas pri moralaj problemoj koncernantaj la vivon kaj la homan konduton kaŭzitaj de la medicinaj kaj biologiaj sciencoj kaj de ĝiaj teknologiaj aplikadoj.
Por substreki certajn aspektojn de la vivo, la Katolika Eklezio organizas ĉiun jaron mondan tagon por la vivo. La graveco de bioetiko en la kunteksto de la katolika etiko estas prezentata en la encikliko Caritas in veritate de papo Benedikto la 16-a. (Citaĵo): ”Primara kaj kriza kampo de la kultura lukto inter la absolutismo de la teknikeco kaj morala responso de la homo estas hodiaŭ tiu de la bioetiko, en kiu estas radike ludata la eblo mem de la homa integra disvolviĝo, Temas pri tre delikata kaj decida medio, en kiu fortege emerĝas la fundamenta problemo: ĉu la homo estas produktaĵo de si mem aŭ ĉu li dependas de Dio.” La sciencaj malkovroj en tiu kampo kaj eblecoj de teknologiaj intervenoj ŝajnas tiom antaŭenigitaj ke jam urĝas elektoj inter du raciaj tipoj: tiu de la racio malfermita al la transcendeco aŭ tiu de la racio enfermita en la imanento (Caritas in veritate de Benedikto la 16-a, 74).
Pozicio de la Katolika Eklezio
Jen listigo, por ĉiu areo de intereso, de la pozicioj de la Katolika Eklezio aŭ de la scienca komunumo al ĝi referanta.
Embriologio
''Sinteze: La zigoto, la unua ĉelo kiu rezultas el la renkonto de spermatozoo kaj ovolo, estas homa estulo kun plena digneco. Ne estas enlasebla la uzo de postpilolo.
Laŭ la Katolika Eklezio, konsiderinte ke la homa ontogenezo komenciĝas ekde la fekundigo, per maskla spermo, de la virina ovulo (ovocito), la homa unua ĉelo estas dotita per sia genetika heredaĵo kaj preta disvolviĝi, kaj ne ekzistas aparta fazo pli grava ol aliaj aŭ malpli homa (La embrio fariĝas feto inter la naŭa kaj la dekdua semajnoj)
Tiu vidpunkto estas konsiderata de la katolika eklezio valida sendepende de la kredago ĉar bazita sur la biologia dateno fortigita de la natura morala leĝo kiu laŭ la katolika eklezio kunnaturas en la homa konscio. Alestiĝas ankaŭ alia argumento, tute teologia, kaj deviganta por la kristanoj «La Eklezio de ĉiam instruas ke ĉiu spirita animo estas rekte kreita de Dio, nome ne estas produkto de la gepatroj, kaj estas senmortema»; tiu kreo (rekta) okazas ĝuste en la momento de la fekundiĝo, kaj igas la materian produktaĵon de la biologia evoluismo homa persono, «laŭbilde de Dio […] kunulo samtempa korpa kaj spirita» – sur kiu darŝado aŭ kies nuligo havas almenaŭ la saman gravecon de la mortigo de la matura homo (kun pligraco, certe, pro la febla stato de la viktimo).
Statante el tiuj antaŭpozicioj fondiĝas la plena protekto kiun la Katolika Eklezio rezervas al zigotoj, embrioj kaj fetoj. Aparte, ilia rajto al vivo estas konsiderata absoluta, komparebla al tiu de la homa estulo plenevoluinta, kaj en kazo de ŝajna konflikto, eĉ kun la sano de la patrino, aŭ kun ties volo ne engaĝiĝi en gravedeco. Tiu pozicio kuntrenas sekve al rifuzo de ĉiutipa aborto, sed ankaŭ de ĉiu tipa de postpilolo, kiu povus determini la morton de zigoto jam formita.
Aborto
Sinteze: la instigita aborto estas ĉiam grave kontraŭa al la morala leĝo, kaj konsiderata hommortigo.
La katolika doktrino, surbaze de Skribaj kaj Apostolaj referencoj, ĉiam konsideris la vivon dono de Dio, kaj do bono en si mem kies sorto ne apartenas inter la homaj dispozocioj: sekvas, do, ke la aborto, ĉar «konscie instigita kaj rekte volita, de la homa estulo en la komenca fazo de lia ekzisto, ekde koncipiĝo kaj naskiĝo» estas ĉiam hommortigo kaj do morta peko aparte grava, ĉar en ĉi-kaze la homo oponas la virton de justico kaj malobeas al la ordono “ne mortigu”. Sammaniere la tieldiritaj kontraŭcipaj metodoj celantaj malhelpi la enestiĝon en la patrina utero, estas konsiderataj abortoj ĉar fortranĉantaj la sinsekan vivan fazon. Tio estas deklarata en Evangelium Vitae, aparte en la numeroj 58-63 kaj 68-74.
Leo Ortolani
Leo ORTOLANI (naskiĝis la 14-an de januaro 1967 en Pizo; vera nomo Leonardo Ortolani) estas itala komiksisto.
Katolika bioetiko
Paŭlo la 6-a kaj la Humanae Vitae
Poste la samaj temoj estis pritraktitaj pli amplekse kaj detale en la encikliko Humanae Vitae de papo Paŭlo la 5-a de 25-a de julio 1968. La encikliko konsideras nedisigeblaj «la du signifojn de la geedza seksago: la signifo unuiga kaj tiu naska». Parolante pri la rifuzo transdoni la vivon, la encikliko admonas ke la uzo de la «dia dono» de la geedziĝo «detruante, eĉ nur parte, ĝiajn signifon kaj celon egalvaloras kontraŭdiri la naturon de la edzo kaj de la edzino kaj de ilia intima rilato, kaj kontraŭdiras ankaŭ la dian planon kaj lian santan volon». . Post tiu moralsenca premiso, la encikliko transiras al la revuado de la «nelicaj» metodoj de naskolimigo: Ĝi establas ke tiuj metodoj estas ĉiam nelicaj, ankaŭ ene de fekunda geedziĝo.
Okazas ĉiam en tiu encikliko ke estas akceptita la profito de la nefekundaj periodoj, kiel metodo respektanta la establitan dian ordonon. Morale licas ankaŭ profiti de tiu metodo sistemforme por distancigi la prokreadon se la sanaj aŭ psikologiaj kaj aliaj suferigaj cirkonstancoj tion sugestas. .
Blazono de Gujano
La blazono de Gujano enkondukiĝis la 25-an de februaro 1966 per akceptiĝo fare de la parlamento de Gujano, post kiam la brita reĝino Elizabeto la 2-a la 21-an de januaro de la sama jaro formale donis ĝin al la nova ŝtato.
Leo Ortolani
Leonardo, pli konata kiel Leo de la legantoj de liaj komiksoj, famiĝis dank' al la serio la serio Rat-Man.
Katolika bioetiko
Paŭlo la 6-a kaj la Humanae Vitae
Laŭ la encikliko, la metodoj «naturaj» kaj tiuj «artifikaj» estas intrinseke malsamaj ĉar «en la unua kazo la kristana paro utiligas naturan dispozicion, en la alia kazo ĝi malhelpas la disvolviĝon de la naturaj procesoj». Elemento nova de tiu doktrino estas la asertata liceco de la geedzaj seksrilatoj nure celantaj al la pliiĝo de la amemaj sentoj kaj por plisolidigi la reciprokan fidelecon.
Blazono de Gujano
Centra parto estas la blazonŝildo kiu per tri bluaj ondoj, simboloj de la tri plej gravaj riveroj de la lando, dividiĝas al supra kaj suba partoj: supre videblas tipa speco de nimfeo nome Victoria amazonica, simbolo de la flaŭro de la lando, kaj sube fazano, simbolo de la landa flaŭro.
Katolika bioetiko
Paŭlo la 6-a kaj la Humanae Vitae
Kompreneble, estas kondamnitaj ankaŭ la ŝtataj leĝoj kiuj incitas aŭ ordonas ĉiujn artifikajn metodojn.
Blazono de Gujano
La blazonŝildo teniĝas fare de du jaguaroj, dekstre kaj maldekstre. La kasko super la blazonŝildo simboligu la proksiman rilaton de la Gujana ŝtato al Britio, kaj la plumaro sur ĝi la indiĝenan indianan loĝantaron de la lando.
Katolika bioetiko
Johano Paŭlo la 2-a kaj la encikliko Evangelium Vitae
En la encikliko Evangelium Vitae datita 25-a de marto 1995, papo Johano Paŭlo la 2-a alfrontas la rilaton inter kontraŭkoncipo kaj aborto, taksataj «fruktoj de la sama planto», ĉar la aborta kulturo estas aparte radikita ĝuste en medioj kiuj rifuzas la instruon de la Eklezio pri la kontraŭkoncipo. Tamen la graveco de la kontraŭkoncipo kaj aborto ne estas la sama: «la unua kontraŭdiras la integran veron de la seksago kiel esprimo propra de la para amo, la alia destruas la vivon de homa estulo»; «la unua oponas la virton de geedza ĉasteco, la dua oponas la virton de justeco kaj rekte perfortas la dian ordonon «ne mortigu».
Blazono de Gujano
Sub la ŝildo videblas la nacia devizo de la lando: angle "One People, One Nation, One Destiny", do "unu popolo, unu nacio, unu destino".
Katolika bioetiko
Johano Paŭlo la 2-a kaj la encikliko Evangelium Vitae
Estas rifuzata, kiel malobeo al la ordono “ne mortigu”, la uzon de la postpilolo, de la enutera pesario kiu povas esti ankaŭ kazo de aborto, de la “vakcinoj” kiuj foje «funkcias kiel abortigiloj».
Benedikto la 16-a
En 2010 tiu papo en longa intervjuo aludis al la uzo de la kondomo por eviti laaidosan infektadon. Li konsilas ne koncentriĝi nur sur tiu solvo ĉar tio kontribuas al la banaligo de la seksago en kiu perdiĝas la sento de la ama rilato; kaj asertis ke konkretiĝas "iuj kazoj" en kiuj aperas lica la uzo de la kondomo, kio tamen ne povas esti la definitiva solvo; sed tiuj kazoj ne estas precize definitaj,
Eŭtanazio
Sinteze: la eŭtanazio estas konsiderata egalgrava kiel hommortigo aŭ sinmortigo.
La katolika doktrino rilate eŭtanazion estas resumita en la Katekismo de la Katolika Eklezio pritraktanta la kvinan Ordonon..(2276, 2277, 2278' ).
En 1965 dum la dua Vatikana koncilio, en la Konstitucio Gaudium et Spes aperis la unua aŭ unu el la unuaj ĉitaĵoj pri la eŭtanazio, poste cititaj en la sinsekvaj tiutemaj ekleziaj dokumentoj.
En 1979 Johano Paŭlo la 2-a, citinte la Gaudium et Spes, pritraktas la temon: «[...] La eŭtanazio aŭ kompata mortigo… estas grava morala malbono… Tiu mortigo estas decide kontraŭa al devo de la respekto por la homa digneco kaj la venerado por la vivo. ] Difino de eŭtanazio - citita ankaŭ de aŭtoroj ne akordiĝantaj kun la etikaj instruoj de la instrufonto katolika - troviĝas en deklaro de la Kongregacio por la doktrino de la kredo de majo 1980: «Eŭtanazio estas ago aŭ preterlaso kiuj el si mem, aŭ en la intencoj de la aganto, enkondukas al morto, celante elimini ĉiujn suferojn. Eŭtanazio situas, do, nivele de la intencoj kaj metodoj uzitaj. En tiu deklaro oni ne distingas inter eŭtanazio aktiva kaj pasiva, vola kaj nevola.