cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Oseta lingvo
Gramatiko
La osetaj sonsistemo, vortprovizo kaj eĉ gramatiko estis grave influitaj de la ibero-kaŭkaziaj kaj tjurkaj lingvoj. Tiel en la lingvo aperis 9 kazoj (malgraŭ la ĝenerala tendenco de iranaj lingvoj simpligi deklinacion), vortoj къух (proksimume "kuĥ") kaj къах ("kaĥ") por brako kaj gambo paralele kun la hindoeŭropaj арм ([arm] mano) kaj фæд ([fad] piedo). En la sonsistemo aperis specife kaŭkaziaj glotaj okluzivaj konsonantoj, formante triopojn "voĉa-senvoĉa-glota": d - t - t', b - p - p', d - t - t', dz - c - c' ktp. Same stranga por hindoeŭropa lingvo estas uvula sono [q], renkontebla interalie en la araba qalbī ("mia koro") kaj Qaddafi, en pluraj tjurkaj lingvoj (ne en la turka mem) kaj en la ajmara.En la literatura varianto de la oseta lingvo estas 35 fonemoj: 7 vokaloj, 2 duonvokaloj kaj 26 konsonantoj.
La akcento estas dinamika; ĝi estas ĉiam sur la unua silabo, krom en la kazoj kiam en ĝi estas "malforta" vokalo (æ aŭ ы) — tiukaze la akcento estas sur la dua silabo. Vortoj formas sintagmojn en la oseta, kaj akcenton havas ĉiu sintagmo, ne ĉiu vorto. La digora dialeko (vidu "Dialektoj") havas pli komplikan akcentadon.
La oseta havas restojn de la gramatikaĵoj por marki difinitecon: en la digora dialekto restis difinita artikolo i ("la"), dum en la irona dialekto akcento povas veni al la unua silabo kun malforta vokalo (kvazaŭ antaŭ ĝi estus ankoraŭ unu malforta silabo, kiu estis la artikolo iam), se temas pri difinita objekto, pri kiu la parolantoj scias.
La oseta havas riĉan kaj vivan vortforman sistemon, kreante novajn vortojn ĉefe per kunmeto de radikoj kaj aldono de sufiksoj (multe pli malofte prefiksoj). Malgraŭ abundo de rusaj pruntoj, la oseta estas relative purisma lingvo, kompare al la aliaj minoritataj lingvoj de Rusio, kun sufiĉe multaj neologismoj trafe kreitaj per propraj morfemoj.
Sistemo de skribo
Ĉi tiuj tabeloj montras la osetan alfabeton, unue la modernan cirilan kaj due la malnovan latinan:
Dialektoj
Estas nur du dialektoj en la oseta: la digora, en kiu parolas proksimume unu sesono de la tuta popolo, kaj la irona. Digoroj kaj ironoj iom malfacile komprenas unu la alian, sed post iom da praktiko problemoj malaperas.
Digoroj ofte komprenas kaj ĝis iu grado parolas la ironan, sed ne male.Sociolingvistoj konstatas, ke plej ofte parolantoj de la diversaj dialektoj elektas la rusan por kompreni unu la alian.
La irona dialekto
La irona havas tri subdialektojn: la norda (plejmulto de parolantoj), la kudara (plejmulto el loĝantoj de Sud-Osetio, ankaŭ ne-osetoj) kaj la ksana aŭ ĉisana (disvastiĝinta ĉe bordoj de rivero Ksani, sed cedanta nun al la kudara).
La digora dialekto
En la unuaj jaroj de la sovetia potenco la digora estis konsiderata aparta lingvo. En ĝi estis publikigitaj lernolibroj, literaturaj verkoj ktp., sed en la 1930-aj jaroj la digora literatura tradicio estis nomita "kontraŭrevolucia" kaj ekde tiam neniam vidis novan disfloron. Lastatempe la laboro en tiu direkto reaktiviĝis: eldonatas la semajngazeto Digora kaj la literatura revuo Iraf en la digora, aperis la ŝtate subtenata Digora Teatro. La Konstitucio de Nord-Osetio agnoskas la osetan lingvon "en ambaŭ ĝiaj formoj — la irona kaj la digora", kio iĝis fakte nova jura agnosko de la digora post multaj jaroj de neglekto.
Kutime digoroj estas trilingvaj — ili bone parolas sian dialekton, la rusan kaj la literaturan osetan.
La literatura formo de la oseta
La literatura oseta lingvo (lingvo de radio, televido, instruado ktp.) formiĝis surbaze de la irona dialekto (kun kelkaj leksikaj pruntoj el la digora). Ĝis nun restas nesolvita la problemo pri ortoepio (prononc-reguloj) de la literatura oseta lingvo: antaŭe agnoskitaj reguloj baziĝas sur fakte malpopulariĝinta prononc-normo, kiu tamen plu estas uzata kaj instruata en Sud-Osetio. En Nord-Osetio oni prononcas la literaturan lingvon fakte laŭ la plej disvastiĝinta (plej uzata) maniero. Temas pri regulaj diferencoj kiel en la vorto цæдис ("unio"), kiu estas prononcata:
Kvankam en la literatura lingvo aperas du tagĵurnaloj («Rastdzinad» en la nordo kaj «Ĥurzarin» en la sudo), kvankam oni eldonas librojn kaj instruas la lingvon en mezlernejoj, sociologiaj sondoj montras altan nivelon de analfabeteco inter la parolantoj de la oseta (ne pli ol 20% de osetparolantoj kapablas skribi la lingvon laŭ la reguloj). Tion influis vastiĝo de uzo de la rusa lingvo, interalie en edukado. Nun okazas preparado por refondo de dulingva instruado, kun agnosko de la fakto, ke en Vladikavkaz por multaj junaj osetoj la unua kaj pli bone parolata lingvo jam estas la rusa. Jam kelkaj eksperimentaj klasoj studas laŭ la nova programo, kun pli profunda lernado de la oseta kaj studado de apartaj studobjektoj en la oseta.
Literaturo - Beletro
La fondinto de la oseta literatura tradicio estas konsiderata talenta poeto K'osta Ĥetagurov (Xetægkaty, elp. ĥetagkati). Inter verkoj de K'osta estas multaj popolaj fabloj kaj legendoj, kiujn li rerakontis rime. Preskaŭ samtempe kun Ĥetagurov, en la komenco de la 20-a jarcento verkis kelkaj aliaj osetlingvaj verkistoj (Arsen Kocojev, Seka Gadijev ka.), kies verkoj hodiaŭ iĝis klasikaj.
La oseta literaturo spertis sian disfloron inter la du mondmilitoj, malgraŭ la fakto, ke literaturo tiam estis neeviteble ideologia. Lastatempe oni parolas pri krizo de oseta literaturo kaj libroeldonado; eldonkvanto de novaj literaturaĵoj malofte estas super 500.
En Esperanto
En Esperanto aperis la poemo La patrin' de l'orfoj, en kiu Xetægkaty priskribas tipan familian tragedion en Osetio pri impona kostega funebraĵo malgraŭ la financaj limigoj de la familio. La fondon de la osetlingva vikipedio influis Vikipedio en Esperanto, kies aktivulo Vjaĉeslav (Slavik) Ivanov faris la peton kaj la fruan aranĝon de la osetlingva eldono en februaro 2005.
Esploroj
La esplorado de la oseta lingvo ekhavis sian fundamenton en la 18-a jarcento, kiam vojaĝantoj verkis siajn impresojn pri vizitoj en Osetion. Inter ili N. Vitsen, I. A. Guldenstedt, J. Reineggs. La plej grava kontribuo iĝis verko de la germana orientisto von Klaprot Vojaĝo en Kaŭkazio kaj Kartvelio (eldonita en 1812). Von Klaprot estis la unua por eldiri supozon pri genealogia ligiteco inter la oseta kaj la alana lingvoj kaj difinis la digoran idiomon kiel dialekton de la oseta lingvo, sed ne aparta lingvo.
Inter la plej famaj esplorintoj de la oseta lingvo estas:
(14560) 1997 WB33
(14560) 1997 WB33 estas asteroido de la ekstera asteroida zono, malkovrita la dum la kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Tago de la kristana-juda dialogo
Tago de la kristana-juda dialogo estas formo de dialogo interreligia, kiu vidas engaĝintaj judoj kaj kristanoj de diversaj konfesioj en la serĉado kaj kreado de amikecaj rilatoj inter kristanoj kaj judoj, kiuj inkluzivu revizion de la teologiaj principoj sur kiuj laŭlonge de jarcentoj baziĝis la malamikeco inter la du religioj. Apartaĵo de la juda-kristana dialogo devenas el ĝia simetrio ĉar kristanismo naskiĝis el judismo, kaj samtempe havas ambaŭ sian fundamenton en la biblia tradicio. El tio la referenco de judoj al kristanoj kiel "majoraj fratoj", laŭ la esprimo, igita fama, de papo Johano Paŭlo la 2-a dum lia vizito al sinagogo de Romo, dirita ankaŭ “Tempio Maggiore di Roma”, en 1986.
La historio
Epizodoj de filosemitismo, de renkonto kaj amikeco inter judoj kaj kristanoj en antikvaj tempoj ne mankis, sed okazas nur ĉe la komenco de la 20-a jarcento ke – ankaŭ kiel reago al la antisemitismo kaj al la raciaj persekutoj de la holokaŭsto – formiĝis la unuaj mistreligiaj judaj-kristanaj asocioj engaĝiĝantaj en la lukto al la antisemitisma antaŭjuĝo kaj en la revizio pri la fundamentoj de la teologiaj rilatoj inter la du religioj.
The National Council of Christians and Jews (La nacia juda kristana Konsilio)
La unua pordialoga juda-kristana asocio naskiĝis en Londono en 1927, la London Society of Christians and Jews, kun la celo "kreskigi la religian interkompreniĝon kaj iniciati sintenojn de bona volo kaj kooperado inter judoj kaj kristanoj en la reciproka respekto de la kredaj kaj praktikaj diferencoj, kaj kontrasti la religion netoleron". National Councils of Christians and Jews (NCCJ) formiĝis en la sinsekvaj jaroj en la anglosaksaj landoj: en ili partoprenis rabenoj, laikoj, teologoj kaj studuloj, protestantoj kaj katolikoj (kvankam, tiuj lastaj, neoficiale).
Rivero Oconee
La Rivero Oconee estas rivero, kiu originas en la Kantono Hall (Georgio) kaj finas 170 mejlojn (274 kilometrojn) poste, kie ĝi unuiĝas kun la Rivero Ocmulgee por krei la Riveron Altamaha, prokisme al Lumber City ĉe la landlimoj de la Kantonoj Montgomery, Wheeler, kaj Jeff Davis. Sub la norda parto de la rivero, konata kiel la Norda Rivero Oconee, la du branĉoj de la rivero unuiĝas por krei tion, kio nomiĝas la Meza Rivero Oconee.
Tago de la kristana-juda dialogo
L'Amitié judéo-chrétienne de France (poramika asocio juda-kristana en Francio)
Dum la ((dua monda milito]] multaj kristanoj kaj judoj troviĝis en la partoprenado de spertoj de persekutoj, suferoj, lukto. La franca juda historiisto Jules Isaac, kiu en holokaŭsto estis perdinta edzinon kaj filinon, dediĉis sian vivon al repacigo inter judoj kaj kristanoj, konvinkiĝinte ke jarcentoj de kristana teologia antisemitismo estis pretigintaj la etoson favoran al la nacia antisemitismo. El lia agado naskiĝis la movado de la Amitiés judéo-chrétiennes, kiu baldaŭ solidiĝis kun analogaj spertoj de anglosaksaj landoj per la konstitucio en 1946 de la 'International Council of Christians and Jews. La sekvanta jaro en diversaj lokoj aparte per la Internacia Konferenco kontraŭ antisemidismo en Seelisberg kreiĝis la fundamentoj de reala efika dialogo.
La Dua vatikana Koncilio kaj ties dokumento Nostra Aetate
La renkonto de Johano la 23-a kaj Jules Isaac malfermis la vojon al la koncilia deklaro pri la rilatoj inter judoj kaj kristanoj. Post longa diskuto estis aprobita la “konstitucio” Nostra aetate (en nia epoko) estis aprobita en 1965 en la Dua Vatikana Koncilio. En ĝi oni esprimas la kondamnon pri antisemitismo kaj estas reĵetata la teorio de la Dimortigo, nome la kolektiva responso de la juda popolo pri la mortokondamno de Kristo. 1965 komenciĝis sian aktivecon la SIDIC (Service International de Documentation Judéo-Chrétienne), kun sidejo en Romo por eltiri la konsekvencojn de la Nostra Aetate. Katolikaj religiula ordenoj faris sian apartan celon la dialogo inter judoj kaj kristanoj. Kaj komenciĝis analizoj de la historiaj kaj teologiaj rilatoj inter la du religioj. En multaj landoj kreiĝis aŭtonomaj organismoj: en Italio elstaris la “Fratinoj de Sion” kaj Kamaldolanoj.
La vizito de Johano Paŭlo la 2-a al la sinagogo de Romo
La juda-kristana dialogo ricevis novan impulson dum la papado de Johano Paŭlo la 2-a ne propre kiel rezulton de teologia revizio sed prefere kiel edifan elstariĝon de la personaj spertoj de la pola papo. La papo ne kaŝis sian personana amikecon kun judoj, sian senrezervan kondamnon pri antisemitismo. La sama papo, la 7-an de junio 1979 vizitis la ekstermejon de Auschwitz-Birkenau, kie memore publike preĝis la holokaŭstajn viktimojn, kaj la 3-an de aprilo 1987, unua papo en la historio, estis gasto de la sinagogo de Romo, kie li estis ricevita de la rabeno Elio Toaff kaj de la juda komunumo. La gesto estos imitita de diversaj episkopoj en urboj kie ĉeestas juda sinagogo.
Se la simpatiaj rilatoj feliĉe pludaŭris, sed trovis malpli impulson la teologia dialogo, kiu trafos siajn pli precizan fizionomion kaj orientigon en la nova deklaro Dominus Iesus, subskribita de Joseph Ratzinger dum la papado de Johano Paŭlo la 2-a. Ne unuformaj opinioj akompanis la novan tipon de revizio de la preĝaro kiu koncernas la judojn en la liturgiaj libroj de la Katolika Eklezio.
Dume en la tura kristanaro, ĉe la diversaj kristanaj konfesioj, fariĝis ĉiam pli nombraj la renkontoj inter kristanaj kaj judoj subtenataj de naskiĝantaj mistaj asocioj.
La tago de la memoro
Dume realiĝis internacia propono kaj la 27-a de ĉiujara januaro estis deklarita tago de la memoro de la holokaŭsto por honori la viktimojn kaj tiujn, nejudojn, kiuj oferis sian vivon por savi judojn. Vidu: Justuloj inter la popoloj.
Tago de la kristana-juda dialogo
Dume en Italio, precize en la 28-a de septembro 1979, instige de la diversaj papaj kongregacioj kaj de sociaj organismoj agantaj pro la kristana-juda repacigo, la Conferenza Episcopale Italiana (Episkopa Itala Konferenco), establis la 17-an de ĉiujara januaro tago de la kristana-juda dialogo, kiu ĉiujare originas rekontojn kaj prezenton de la teologiaj eseoj pri la temo. Tiu tago nun estas vaste imitita ankaŭ de kristanoj de aliaj landoj. ( Giorgio Vigna, dialogo cristaino-ebraico).
Oficeja seĝo
Oficeja seĝo aŭ kontorseĝo estas meblo, nome speco de seĝo fasonita por uzado en oficejo. Plejofte ĝi estas muntita sur kvin radoj, komforta kaj alĝustigebla en alteco kaj dorsapogiloj kaj povas turni 360 gradojn ĉirkaŭ la vertikala akso. Depende de la daŭro kaj speco de la taskoj de la sidanto, la seĝo povas havi aŭ malhavi brakapogilojn.
Richard Coudenhove-Kalergi
Richard Nicolaus Grafo COUDENHOVE-KALERGI (naskiĝis la 16-an de novembro 1894 en Tokio; mortis la 27-an de julio 1972 en Schruns) estis aŭstra verkisto, politikisto kaj fondinto de la Paneŭropa Movado.
Vivo
Coudenhove-Kalergi estis filo de reĝa kaj imperiestra ambasadoro en Japanio, Heinrich Coudenhove-Kalergi kaj lia japana edzino Micuko Aojama. Frato de Richard edziĝis kun Lilly Steinschneider.
Li elpensis la ideon de „Pan-Eŭropo“ kaj proponis, ke Eŭropo unuiĝu al politika kaj ekonomia alianco, nomata Pan-Eŭropo, t. e. „Tuta Eŭropo“.
En 1922 li aliĝis al la viena framasonisma loĝio Humanitas. Tie li okupiĝis pri pacifismo, socialaj reformoj, interkompreniĝo de la popoloj ks.
Li fondis en la jaro 1924 la Paneŭropan Union, la plej malnovan eŭropan unuiĝan movadon. Membroj de la asocio estis inter aliaj Albert Einstein, Thomas Mann, Aristide Briand kaj Konrad Adenauer. Grafo Coudenhove-Kalergi estis per tio pioniro de la hodiaŭa eŭropa ideo kaj la eŭropa memdifino, identeco. Kontraŭe al la hodiaŭa Eŭropa Unio (EU), Kalergi vidis Eŭropon kiel kontraŭpezon al Usono, Rusio kaj Azio en ekonomia, kultura kaj politika rilatoj. La unuaj monapogantoj de la movado estis Louis Rotschild kaj Max Warburg.
Pluaj aspektoj de Eŭropo laŭ Kalergi estis la libereco, paco, bonstato kaj kulturo. La hodiaŭa Eŭropo tiun memkomprenon transprenis, kiun Kalergi en tempo de absoluta naciismo disvastigis, tuj post la unua mondmilito, en 1918. Grafo Coudenhove-Kalergi postulis Francion kaj Germanion fini siajn disputojn kaj koncentri je la komuneco. La skandinavaj ŝtatoj devis laŭ vido de Kalergi la iniciaton kapti kaj komuniki tion al plua parto de Eŭropo.
La ideoj de Kalergi estis forpuŝitaj, post kiam komenciĝis en 1939 la dua mondmilito. En la Tria Imperio, la Paneŭropa Unio estis malpermesita. Li elmigris en 1938 unuafoje al Svislando, poste al Usono. Tiutempe instruas li en Novjorko kiel profesoro pri historio. Coudenhove-Kalergi restis fidela al siaj ideoj gis la morto en 1972 kaj esperante, ĝojante rigardis evoluon de Eŭropo post fino de la dua mondmilito.
Li bonvenigis la paroladon de Winston Churchill de 1946, kiu akceptis centrajn postulojn de Kalergi. Li ricevis la 18-an de majo 1950 la unua internacian Karolan Premion de la urbo Aachen pro speciala laboro por la Eŭropa Unuiĝo.
Li proponis la 3-an de aŭgusto 1955 muzikon de Beethoven pri Schiller-a Odo al la ĝojo kiel novan eŭropan himnon. Ekde 1972, tiu melodio estas oficiala himno de la Konsilio de Eŭropo kaj ekde 1985 la oficiala himno de la Eŭropa Unio.
Barbara Coudenhove-Kalergi estas lia nevino, Ida Friederike Görres estas lia fratino.
233 Asterope
233 Asterope estas granda malhela asteroido de la ĉefa asteroida zono, unu el la maloftaj T-tipaj asteroidoj.
Ilona Tanner
Ilona TANNER, laŭ hungarlingve kutima nomordo kaj pli komplete Tanner Ilona Irén Lujza Kamilla estis hungara poeto. Ŝia pseŭdonimo estis Török Sophie. Ilona Tanner naskiĝis la  en Budapeŝto, ŝi mortis la  en Budapeŝto.
Michael Parenti
Michael PARENTI (1933) estas usona historiisto kaj intelektulo fakulo pri sia historio de la popolaj klasoj kaj pro sia kritiko de la amaskomunikiloj.
Ilona Tanner
Biografio
Ilona Tanner lernis en sia naskiĝurbo, ŝi aĝis 17, kiam ŝi komencis krei poemojn. Post lernado ŝi laboris en diversaj oficejoj. En 1921 ŝi iĝis edzino de Mihály Babits. Ŝiaj poemoj aperis en revuoj, ekzemple en Nyugat. Ŝi neniam naskis, nur ŝi adoptis filinon. En 1941 ŝi vidviniĝis. Ŝi ricevis premion en 1946.
Michael Parenti
Parenti doktoriĝis en politika scienco en la Universitato Yale kaj estis profesoro en diversaj universitatoj, colleges kaj aliaj edukinstitucioj. Li verksi preskaŭ dudeko da libroj kaj publikigis pli ol 250 artikoloj (2006), kaj en akademiaj publikaĵoj, gazetoj kaj aliaj amaskomunikiloj. Liaj libroj estis tradukitaj al pli ol deko da lingvoj, inter kiuj Esperanto. Parenti ankaŭ prelegas en universitataj kampusoj de Usono, kaj tio estis disvastigita kaj enlanda kaj eksterlande. Lia verko "La murdo de Julio Cezaro", estis nomumita por la premio Pulitzer.
21397 Leontovich
21397 Leontovich estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la en la kadro la kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Michael Parenti
Parenti estas konata pro klaraj politikaj sintenoj al politika maldekstro. Tio kondukis lin interesiĝi pri la historio de Sovetunio. Li konsideras, ke la kapitalismo detruas sin mem, kaj malakceptas la eblon, ke ĝi kreas prosperon al la socio. ​
Dum la regotempo de Miĥail Gorbaĉov, Parenti estis kritikanto de la reformismaj movadoj kiel la "perestrojko" aŭ "glasnost" plenumitaj de Gorbaĉov. Parenti argumentis, ke tiuj politikoj rezultos en la enkonduko de la kapitalismo en la Sovetunio. En sia libro Blackshirts and Reds, li faris kritikistan studon pri la nombro de viktimoj de la stalinismo, kie li citas la verkon de J. Arch Getty, indikante la nombron de viktimoj en 799 455, registrante la ekzekutojn en la periodo 1921-1953.
21397 Leontovich
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de Aleksander Leontoviĉ, finalisto de la Intel Excellence in Teaching Award de Intel Science Talent Search 2003. Li estas instruisto ĉe la Moskva Ŝtata Eduka Centro de Kreivo por la Junuloj, Liceo nº 1553, Moskvo, Rusio.
Tra-sahara komerco
Tra-sahara komerco inter mediteraneaj landoj kaj okcidenta Afriko estis grava komerca vojo de la 8-a jarcento ĝis la fino de la 16-a jarcento.
Dezerto Saharo estas medio malamika al homa vivo, kiu disigas la mediteranean ekonomion de rivero Niĝero. Kiel Fernand Braudel indikas en sia verko "La perspektivo de la mondo", tia zono, ekzemple Atlantiko, transirindas nur en esceptaj cirkonstancoj, kie la profito kompensas la perdon. Sed, male al Atlantiko, Saharo jam longe estis hejmo de grupoj de hmoj, kiuj praktikis komercadon de loka skalo.
La komerco okazis per karavanoj de arabaj kameloj. Ilin oni grasigis dum kelkaj monatoj sur la gresejoj de aŭ Magrebo aŭ Sahelo kaj poste aranĝis en karavana vico. Laŭ Ibn Battuta, esploristo, kiu akompanis tian karavanon, la mezuma grandeco estis mil kameloj, sed kelkaj atingis 12.000. La karavanojn gvidis alte pagataj berberaj gvidistoj, kiuj konis la dezerton kaj sekurigis la karavanon kontraŭ siaj samtribanoj (dezertaj nomadoj). La vivo de la karavano estis ĉiam en danĝero kaj dependis de zorga organizado. Oni antaŭensendis kuristojn al oazoj por peti la elsendon de akvo, kiam la karavano distancis ankoraŭ kelkajn tagojn, ĉar ne estis eble porti provizon por la tuta vojaĝo.
Malgrandaj komercaj itineroj ĉirkaŭ la valo de Nilo estis uzataj dum jarmiloj, sed antaŭ la malsovaĝigo de la kamelo vojaĝo trans saharon estis malfacila. Objektoj kaj materialo trovitaj malproksime de sia devenloko estas arkeologiaj pruviloj, ke okazis iom da komerco, precipe en la okcidento, kie la dezerto estas plej mallarĝa. Ekzistas ankaŭ raportoj pri kontaktoj en la klasika literaturo. La prospero de la urbo Aoudaghost eble ŝuldiĝis al tiu limigita komerco, sed teorioj, laŭ kiuj la urbigo de la regiono rezultis el ĝi, nun ne plu estas kredataj.
La prospero de la ganaa regno, ĉirkaŭ nuna suda Maŭritanio, akompanis kreskon de tra-sahara komerco. Al mediteraneaj ekonomioj mankis oro, sed ili povis provizi salon, dum ke en okcident-afrikaj landoj abundis oro sed mankis salo. Ankaŭ komerco de sklavoj estis grava; multaj afrikanoj estis senditaj norden, precipe kiel hejmaj servistoj. La okcidentafrikaj landoj importis alte trejnitajn sklav-soldatojn. Establiĝis pluraj komercaj itineroj; la eble plej grava finiĝis en Siĵilmasa kaj Ifrika. Tie kaj en aliaj nord-afrikaj urboj berberaj komercistoj havis multe da kontakto kun Islamo; konvertiĝo estis kuraĝigita, kaj ek de la 8-a jarcento islamanoj vojaĝis al Ganao. Multaj ganaanoj konvertiĝis al Islamo, kaj probable la komerco de la regno pro tio ricevis privilegiojn. Ĉirkaŭ 1050 Ganao konkeris urbon Aoudaghost, sed pro la novaj or-minejoj de Bure la komercado tra la urbo malkreskis je la profito de sosooj. kiuj poste fondis la malian regnon.
Velko de tra-saharo komerco
La portugalaj ekspedicioj ĉirkaŭ la okcident-afrika bordo malfermis novajn komercajn vojojn inter Eŭropo kaj okcidenta Afriko. Komence de la 16-a jarcento eŭropaj landoj establis bazojn ĉe la bordo, kaj komercado kun la nun prosperantaj eŭropanoj iĝis gravega por okcidenta Afriko. Norda Afriko estis velkinta kaj politike kaj ekonomie, transiro de Saharo estis longa kaj perfidema, sed la decida bato al tra-sahara komerco estis la Milito de Maroko en 1591/2. Maroko sendis trupojn trans Saharon kaj atakis Timbuktuon, Gaon kaj kelkajn pliajn gravajn komercajn centrojn, detruis konstruaĵojn kaj posedaĵojn kaj ekzilis gravajn urbanojn. Tiu disbato de komerco kondukis al abrupta velko de la graveco de tiuj urboj, kaj la rezultanta rankoro konsiderinde reduktis komercon.
Nun nur kelkaj asfaltitaj vojoj trairas Saharon kaj nemultaj kamionoj daŭrigas tra-saharan komercadon, precipe per brulaĵo (fuelo) kaj salo. Sur tradiciaj karavanaj vojoj malabundas kameloj, sed iom mallongaj itineroj de Agadez al Bilma kaj de Timbuktuo al Taoudenni estas ankoraŭ regule, kvankam nemulte, uzataj. Kelkaj tuaregoj ankoraŭ uzas la tradiciajn vojojn, ofte vojaĝante ĉiujare 2.500 kilometrojn kaj ses monatojn per kameloj trans Saharon, komercante salon de la dezerta mezo al komunumoj ĉe la dezertaj randoj.
Patnao
Patnao [25.611°N 85.144°E] estas la ĉefurbo de la gubernio Biharo en Barato. La moderna urbo Patnao estas apud la suda bordo de la rivero Gango. Aliaj riveroj kiuj fluas tra la urbo estas Kosi, Sone kaj Gandak. Patnao estas ĉirkaŭ 25 km longa kaj 10 km larĝa. La loĝantaro de la urbo nombras ĉirkaŭ 1,8 milionoj.
Geografio
La rivero Gango estas sankta rivero en Barato. La rivero fluas tra la urbo Patnao. La ponto trans la rivero nomiĝas Mahatma Gandhi Setu. Ĝi estas 5575 m longa kaj estas unu el la plej longaj pontoj en la mondo.
Zalaba
Situo
La vilaĝo situas en valo de rojo, laŭ flankovojoj, laŭ fervojo Štúrovo-Šahy. Levice troviĝas 32 km-ojn for.
Bart Rijpstra
Bart Rijpstra (naskiĝis la 27-an de julio 1912 en Leeuwarderadeel, mortis la en Heerenveen ) estis nederlanda lerneja instruisto, laborista esperantisto, kaj dum la dua mondmilito kontraŭnazia rezistanto.
Zalaba
Historio
La unua mencio pri la vilaĝo devenis el 1349. En 1910 loĝis tie 390 da homoj, (plejparte hungaroj). Ĝis 1919 la vilaĝo apartenis al Hont, al distrikto de Vámosmikola, poste al Ĉeĥoslovakio. Inter 1938-1945 la vilaĝo rehungariĝis. La unua Arbitracio de Vieno deklaris, ke tiuj komunumoj, kie la hungaroj vivas en majoritato, apartenu al Hungario. Post la 2-a mondmilito la hungaroj estis senrajtaj laŭ Dekretoj de Beneš. En 2001 loĝis tie 152 da homoj (132 hungaroj).
Bart Rijpstra
Dum la dua mondmilito
Dum la milito kaj la rezulta nazia okupacio de Nederlando Rijpstra kaj sia edzino Wijtske Rijpstra-Keverkamp helpis multajn judojn en ilia batalo por vivi kaj kontraŭ deporto al ŝoahaj koncentrejoj. En la Zaandijka hejmo de la familio Rijpstra, sub la adreso Meidoornlaan 2, kaŝis interalie la jenaj:
Patnao
Klimato
De malfrua marto ĝis frua junio estas la somera sezono; de malfrua junio ĝis malfrua septembro estas musono; kaj de novembro ĝis februaro estas vintro. La plej alta temperaturo estas 47 °C, la plej malalta estas 1 °C.
Bart Rijpstra
Dum la dua mondmilito
Post la milito Rijpstra skribis pri sia agado:"'La rezulto estis, ke 17 judaj samlandanoj kaj ankaŭ kelkaj germanaj judoj bone travivis la vivon.'"
Patnao
Komunikoj
Patnao estas bone konektita per aero kaj per vojo. Patnao estas 1.015 km de Delhio; 1.802 km de Mumbajo; kaj 556 km de Kolkato.
Bart Rijpstra
Esperanta agado
En 1931 Rijpstra verkis la nederlandlingvan lernolibron Esperanto in achttien lessen, ook voor zelfonderricht ( Esperanto en dek ok lecionoj, ankaŭ por meminstruado). Ekde la dua duono de la 1930-aj jaroj Rijpstra kunlaboris arde en la rondoj de la Federacio de Laboristaj Esperantistoj. Kun Adriaan Kloek li kunredaktis la federaciajn kantarojn Ni Kantu! en 1935 kaj Ni Kantu kaj Deklamu! en 1949.
Profesia vivo
Rijpstra estis bazlernaja instruisto en Leeuwarden, ĉe kristana bazlernejo. Inter la junaj lernejanoj li havis la frislingvan kromnomon "De Kiep" (La Koko), sed la origino de tio estas perdita. En la klassalono Rijpstra ofte parolis la levardan frisan.
Patnao
Vizitindaj lokoj
La temploj: Hanuman Mandir, Patan Devi, Birla Mandir, kaj Kali Mandir Takht Shri Harmandir Saheb estas unu el la kvin centroj de Sikhismo
Mistika teologio
La mistika teologio estas branĉo de la teologio kiu koncentriĝas sur la animaj kondiĉoj aŭ ŝtatoj kiuj havas mistikajn spertojn kiuj ne povas esti produktitaj de la homa volo.
Patnao
Vizitindaj lokoj
Estas kvin Gurudvaroj - sikhaj preĝejoj - en Patnao: Gurdwara Pahila Bara, Gurdwara Gobind Ghat, Gurdwara Guru ka Bagh, Gurdwara Bal Leela kaj Gurdwara Handi Sahib.
Mistika teologio
Katolika tradicio
En la katolika doktrino, la pli konata de la artikolisto, ekzemple, tiaj statoj ne okazas per la ordinara helpo de la dia graco. La mistika teologio, do, inkluzivas ĉiujn eksterordinarajn formojn de preĝo, la plej altajn formojn de kontemplo laŭ ĉiuj iliaj variaĵoj aŭ gradigoj, privatajn revelaciojn, viziojn, kaj la kreskantan unuiĝon de tiuj inter la Triunuo kaj la animo, konatan kiel la “mistika unuiĝo.”
Patnao
Vizitindaj lokoj
Gravaj islamaj vizitindaĵoj estas: Phulwari Sharif, Maner Sharif, Sher Shah Suri Masjid, Pathar ki Masjid, Nagholkothi kaj Begu Hajjam.
Mistika teologio
La plej influaj kontribuantoj
Koncerne la historion kaj la disvolviĝon de la mistikismo, malfacilas science skizi historion de la spertoj de la homa animo. Oni povas, maksimume, sekvi ĝian literaturon, kun la konscio ke la eksterordinaraj mistikaj spertoj defias la esprimkapablon de la homa lingvaĵo, kaj ke Dio, la supozita aŭtoro de la mistikaj statoj, agas sur la animoj kiam kaj kiel Li volas, tiamaniere ke oni ne povas travidi logikan aŭ kronologian disvolviĝon de mistikismo kiel sciencon. Ankoraŭ, eblas revidi kion mistikaj verkistoj diris en certaj epokoj, kaj precipe kion la karmela sanktulino, Tereza el Avilo, faris por pritrakti unua la mistikajn fenomenojn de sia tempo kiel sciencon.
Patnao
Vizitindaj lokoj
Patnao estas ankaŭ la vojo al jenaj vizitindaj lokoj en Biharo:
Mistika teologio
La plej influaj kontribuantoj
De Theologia Mystica (Pri mistika teologio), estas parta traktato de Pseŭdo-Dionizio la Areopagano, la mistikulo de la 5-a jarcento kaj teologo, pridiskutanta la transcendecan naturon de Dio. (La verkoj de Pseŭdo-Dionizio la Areopagano ne atingis la Okcidenton ĝis ĉirkaŭ la jaro 824, kiam ili estis senditaj al Ludoviko la Pia de da Mikaelo la Amoriano: verko poste tradukita al al latina lingvo de Skoto Eriugena - ĉ. 815 - ĉ. 877).
Michel Duc Goninaz
Michel DUC GONINAZ (naskiĝis la en Parizo, mortis la ) estis docento pri la rusa lingvo kaj Esperanto en la universitato de Aikso Provenca (Francio) kaj franca esperantisto. Li estis la ĉefredaktanto de la nova Plena Ilustrita Vortaro de Esperanto aperinta en 2002, plia eldono en 2005.
Biografio
Li eklernis Esperanton kiel gimnaziano kaj partoprenis la IJK-on en Versajlo (1949, 15-jara), la UK-on en Parizo (1950, 16-jara) kaj la Ŝvarcan Kabareton "La Tri Koboldoj (1949-56). En la 1950-aj jaroj Michel Duc Goninaz jam estis membro de TEJO.
En 1956 li edziĝis al Arlette Lecourtois.
Li studis en École Normale Supérieure de Saint-Cloud kaj en Sorbono (1954-59), en la Ŝtata Moskva Universitato (1956-57) kaj akiris licencion pri franca filologio kaj beletriko, kaj agregacion pri la rusa lingvo. Instruis dum kelkaj jaroj en Parizregionaj duagradaj lernejoj kaj ricevis instruoficon de asistanto, poste de docento en la Provenca Universitato (en Aikso Provenca). Instruis tie la rusan lingvon (1967-96) kaj krome Esperanton (1970-96), kiu ricevis oficialan statuson en la studfakoj kaj diplomoj. Jam en 1966, dum li estis profesoro pri rusa lingvo en Liceo "Marcel Roby" (hodiaŭ "Jeanne d'Albret") en Saint-Germain-en-Laye, Michel Duc Goninaz enkondukis kurson de Esperanto, kiu daŭris du lernojarojn.
Verkaro kaj Esperanto-agado
Li gvidis plurfoje kursojn pri Esperanto kaj pri lingvoscienco en universitatoj de Budapeŝto, Sanfrancisko, Poznano. Gvidis la revizian laboron por la novaj eldonoj de la Plena Ilustrita Vortaro de Esperanto de 2002 kaj 2005. Aŭtoris lernolibrojn por la rusa lingvo kaj Esperanto, tradukojn, artikolojn kaj recenzojn (vidu la liston en la bibliografio).
Li aŭtoris interalie Vocabulaire Espéranto (Laŭtema Esperanta-franca vortareto) kun terminoj grupigitaj laŭ semantikaj familioj (Éditions Ophrys, 1971, 2a eld. 1990). Li verkis teatraĵeton "La Ŝtona Gasto" laŭ Puŝkin kaj tradukis la verkojn de La fremdulo de Albert Camus kaj Sonĝonovelo de Arthur Schnitzler. Duc Goninaz estis docento de AIS San-Marino kaj iama kunlaboranto de la magazino Monato.
Longtempe membro de Sennacieca Asocio Tutmonda por kiu li redaktis novan eldonon de PIV post tiu de Varingjeno kaj estis ĝis 2005 Ĝenerala Konsilanto, li en siaj lastaj jaroj distanciĝis de SAT sed plu anis en SAT-Amikaro.
Li estis de multaj jaroj konstanta kunlaboranto de "La KancerKliniko" ("El la taglibro de nekuracebla optimisto").
En 1964, li aktoris kiel helpanto de la polica komisaro en la filmo Angoroj.
Kiel tradukinto
Pluraj franclingvaj kanzonoj: (Les feuilles mortes, Ne me quitte pas, Il n'y a pas d'amour heureux, le vieux Léon,…) interpretataj de Jadwiga Dzięgielewska, Ĵak Le Puil, Jacques Yvart.
Fressies
Fressies estas franca komunumo lokita en la departemento Nord kaj en la regiono Nordo-Kaleza Markolo. Ĝi havis 509 loĝantojn laŭ censo plenumita en 1999.
Geografio
Fressies estas unu el la vilaĝoj lokitaj ĉirkaŭ la urbeto Cambrai. Ĝi do situas kerne de la natura regiono Cambrésis, kiu ĉefe konsistas el malaltaj ebenaĵoj kaj vastaj agroj. Cambrésis situas inter du aliaj, iom pli montetaj regionoj, nome Avesnois oriente kaj Artezo okcidente.
Fressies etendiĝas sur 4,73 km².
Historio
Okaze de la municipa baloto de 2008 venkis en la vilaĝo S-ro Henri Gamez, kiu do fariĝis la loka urbestro.
Administrado
Fressies apartenas al la kantono Cambrai-Ouest, kies ĉefurbo estas Cambrai. Tiu kantono mem estas parto de la arondismento de Cambrai, unu el la 6 arondismentoj de la departemento Nord.
Kleinhennersdorf (Saksa Svislando)
Kleinhennersdorf estas vilaĝo kiu situas meze de Saksa Svislando, la germana parto de Elba Grejsmontaro. Ĝi troviĝas sur altebeno en unukilometra distanco de la rivero Elbo. En Kleinhennersdorf oni vivtenas sin precipe per turismo kaj agrokulturo.
Turismo
Proksime de Kleinhennersdorf situas pluraj interesaj rokoformacioj.
La vilaĝo proponiĝas kiel elirpunkto de migradoj interalie al:
Administra aparteno
Kleinhennersdorf apartenas al la administra komunumo Gohrisch, kies ĉefa parto estas Kurort Gohrisch, kaj kiu konsistas krome el Cunnersdorf, vilaĝeto situanta en valo kaj la najbara Papstdorf piede de la monto Papststein en 350 metroj de alteco.
Otavo
Otavo (angle kaj france Ottawa) estas la ĉefurbo de Kanado. Ĝi situas ĉe la kunfluejo de la Rivero Otavo kaj la Rivero Rideau. La Nacia Parlamento kaj la Nacia Artgalerio troviĝas en Otavo. (La Kanada Muzeo de Historio, antaŭe nomata "La Muzeo de la Civilizacio", troviĝas trans la rivero, en Gatineau, Kebekio). La ĉefaj dungantoj estas la Kanada federacia registaro kaj ne-registaraj alt-teknologiaj kompanioj.
Otavo kune kun Gatineau troviĝas en la Nacia Ĉefurba Regiono.
Historio
Post la Milito de 1812 inter la Britoj kaj la Usonanoj, la Britoj kaj la Kanadanoj decidis konstrui kanalon inter la Rivero Rideau kaj la urbo Kingston ĉe la Lago Ontario por eviti la minacon de Usono en la Rivero Sankt-Laŭrenco. En 1832, urbeto konstruiĝis ĉe la kanalo kaj la Rivero Otavo. La urbeto nomiĝis Bytown por honori la generalon BY. En 1855, la urbo ricevis la nomon Otavo, nomo de tribo indiĝena (Otavoj).
En 1857, Reĝino Viktorino nomis Otavon la ĉefurbo de Alta Kanado (Ontario) kaj Malalta Kanado (Kebekio). Poste, Otavo restis la ĉefurbo de la konfederacio. En 1937, la franca arkitekto Jacques Gréber beligis la centron de la moderna kanada ĉefurbo.
Tahoeraa huiraatira
Tahoera’a huiraatira estas polinezia gaŭlisma politika partio, same kiel UT-UNR kies heredanto ĝi estas. Gaston Flosse estis inter la fondintaj membroj de Kuniĝo Por la Respubliko (RPR) en 1977 flanke de Jacques Chirac. Tahoeraa Huiraatira estas ankaŭ partio, kiu asertas sian ligiĝon al la Franca Respubliko, kaj samtempe konstanta defendanto de aŭtonomeco de la franca Polinezio. Ĝi estas kromnomita « la oranĝkolora partio ».
La tahitia unuiĝo
De 1949 ĝis 1953, la institucioj, kiuj reprezentas la francaj teritorioj de Oceanio estis konkeritaj de la Kuniĝo de Tahitiaj Loĝantaroj (RDPT) de Pouvanaa Oopa. La opozicio al RDPT kreiĝas ĉirkaŭ la advokato Rudy Bambridge, kiu kreis la Tahitian Unuiĝon. Rudy Bambridge malvenkis en la deputitaj balotoj de 1956 fronte al Pouvanaa Oopa kaj RDPT denove gajnis la teritoriajn balotojn de 1957.
UTD profitis de la alveno al la povo de generalo de Gaulle en majo-junio 1958. Gérald Coppenrath estis elektita senatano en junio kaj plie RDPT estis frapita en oktobro per aresto de Pouvanaa Oopa kaj de pluraj aliaj gvidantoj. UTD estis ĉiam asociita al la gaŭlisma partio, la Unuiĝo por la Nova Respubliko (UNR).
En 1968, UTD ŝanĝis sian nomon al "Tahitia Unuiĝo-UDR (Unuiĝo por Defendo de la Respubliko). La, Gaston Flosse, membro de UT ekde 1958, anstataŭis Rudy Bambridge por la prezideco de UT-UDR (Tetahoera'a Maohi en tahitia lingvo).
La "Tahoera'a Huiraatira"
Okaze de la francaj deputitaj balotoj de 2012, la partio gajnis 3 deputitojn el 3. Ĝi gajnis relativan plimulton kaj la balotan monpagon asociitan (ekde 2011) al la dua balotvico de la teritoriaj balotoj de la 5-a de majo 2013.
Born-delikataĵoj
Born Senf & Feinkost s.l.r. estas produktanto de luksnutraĵoj el Erfurto. Famas el ĝia sortimento antaŭ ĉio la mustardo, kiun oni laŭtradicie manĝas kun la Turingia kradrostita kolbaso.
Historio
En la 1820-a jaro fondis la gefratoj Wilhelm kaj Luis Born en Erfurt-Ilversgehofen fabrikon de semaĵoj, kiu ekde 1847 specialiĝinte produktis mustardon, vinagron kaj aliajn nutraĵojn. Ĝis la 1970-aj jaroj la entrepreno restis en familia posedo antaŭ la perforta ŝtatanigo kiel VEB. Post la Turniĝo ĝi denove privatiĝis.
Afergvidanto estas Hans-Dieter Büttner. Nuntempe laboras tie ĉ. 50 laboristoj. Partnero estas ekde 2002 entrepreno el Unterhaching, Develey Senf & Feinkost, post kompaniado fare de la aŭstra firmao Mautner Markhof Feinkost.
Jura sidejo estas ĝis hodiaŭ en Erfurto, dum la produktejo troviĝas nun en Bad Langensalza. Sur la Wenige-bazarplaco nr. 11 troviĝas ekde la 22-a de novembro 2005 mustardo-vendejo kun eta mustardo-muzeo kie oni estas informata pri ĉiuj detaloj kaj de mustardo-produktado kaj de la historio firmaa.
Produktsortimento
Krom diversajn specojn de mustardo Born produktas keĉupon, vinagron, krenpaston, majonezon kiel ankaŭ buntan gamon da salatmarinaĵoj kaj saŭcoj. En Turingio la marko estas numero unu kaj treege konata, tamen la produktoj aĉeteblas ĉie ajn en Germanujo.
Meritmedalo de GEA
Germana Esperanto-Asocio per Meritmedalo honorigas membrojn, kiuj grave antaŭenigis la Esperanto-movadon.
De 1959 la distingitoj ricevis "honorbroĉon" (donaco de Felix Epstein, Hamburgo). De 1990 la distingitoj ricevis "medalon Zamenhof".
Jen listo de la honorigitoj
Făgețel (Dobra)
Făgețel [fəĝecel] (hungare: Fazacsel, germane: Fassellen) estas vilaĝo en Rumanio okcidente de Deva. En 1910 ĝi havis 182 loĝantojn (rumanoj); en 1992 41 (rumanoj). Ĝia unua skriba mencio estas el 1507. Ĝis 1919 ĝi apartenis al Hungario (Hunyad vármegye). Administre ĝi apartenas al la komunumo Dobra.
Listo de ŝtatoj laŭ procento de homoj, kiuj kapablas legi
Tio estas la Listo de ŝtatoj laŭ nivelo de kompreno de skribo, kiu troveblas en la 2009a eldono de la Programo por Pliboniĝado fare de Unuiĝintaj Nacioj.
Alativo
Alativo (mallongigite ALL, de la latina afferre "alporti") estas gramatika kazo, kiu esprimas direkton al iu celo (loko aŭ persono). Ĝi estas komplementa al la ablativo. Ĝi estas regula kazo, kiu ĉefe aperas en finn-ugraj lingvoj.
En la finna lingvo
En la finna lingvo la alativo estas la kvina el la lokativaj kazoj, kun la baza signifo "sur + akuzativo; suriĝe". Ĝia finaĵo estas -lle, ekzemple pöytä (tablo) kaj pöydälle (sur tablon). Adicie, ĝi estas la logika komplemento de la adesivo por referenci al "esti ĉirkaŭ la loko". Ekzemple, koululle signifas "al la apudaĵo de la lernejo". Kun tempo, la uzo estas sama: ruokatunti (tagmanĝa paŭzo) kaj ... lähti ruokatunnille ("... iris al la tagmanĝa paŭzo").
En la estona lingvo
En la estona lingvo la alativo havas la finaĵon le.
Luis de Góngora
Luis de Góngora (naskiĝis la 11-an de julio 1561, mortis la 24-an de majo 1627) estas unu el la tri plej famaj hispanaj poetoj en la 17-a jarcento kune kun Lope de Vega kaj Francisco de Quevedo en la nomata Hispana ora epoko.
Alativo
En la hungara lingvo
En la hungara lingvo la alativo havas la finaĵon -hoz, -höz aŭ -hez, kiu do varias laŭ la vokalharmonio.
Luis de Góngora
Vivo
Li naskiĝis en Kordovo kaj studentis en Salamanko. Kvankam li estis pastro, li ne sentis pasion pro tio, sed pro poezio. Li ĝuis mezgravan postenon en la kordova katedralanaro, sed ankaŭ vojaĝis kaj loĝis eĉ en Madrido kiel mezgravuloj kiuj pordemandis pli altajn postenojn (kiel Cervantes). Li suferis malamikecojn pro diversaj kialoj ĉu monaj ĉu literaturaj. La akuzoj frapis lin des pli ke li estis iome nedeca pastro (nekredanto, kartoludanto, ktp.) kaj krome juddevena, kion profitis liaj literatiraj rivaloj kiel Quevedo, Lope de Vega kaj aliaj.
Alativo
En la litova lingvo
En la litova lingvo la alativo estas unu el la kvar sekundaraj kazoj (aldone, supozeble sub finn-ugra influo, estiĝintaj) loka kazo, ekz. miškop(i) „al (la) arbaro“, jūrosp(i) „al (la) maro“. En la hodiaŭa lingvo ĝi tamen estas nur ankoraŭ relikte konservita, la koncernaj formoj validas kiel adverboj, ekz. vakarop „vespere“, velniop „al la diablo“.
Luis de Góngora
Stilo
Dum la baroka epoko (17-a jarcento en Hispanio) la plej granda parto kaj de la verkistoj kaj de la legantoj estis duonigita en du skoloj: preciozismo kaj konceptismo. Ambaŭ skoloj estis baroke komplikaj kaj komplikigaj, sed konceptismo estis pli ludema per ideoj kaj signifoj, dum preciozismo aŭ gongorismo estis ludema per lingvaĵoj, tio estas: klerega vorttrezoro, mitologiaj aŭ klasikaj aludoj, nekutima frazordo, imagoj, ktp. Alimaniere dirite, temas pri ornamema skolo.
Alativo
Alativo en esperanto
Esperanto ne havas propran alativon, sed (same kiel en la germana kaj latino) oni uzas la akuzativon por tio.
Luis de Góngora
Verkaro
Verdire Góngora estis "gongorista" nur la du lastajn jardekojn de sia vivo. Antaŭe li verkis pli facilajn poemojn legeblajn kaj legindajn de ĉiuj. Tamen la preciozismaj verkoj estas legeblaj nur de tre klerigaj kaj lertaj legontoj. Laŭ tiu evoluo oni povus diri, ke la poearo de Góngora estas klasebla tiel:
Alativo
Vidu ankaŭ
Vidu ankaŭ la Inesivo.
Frauenberg
Frauenberg estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Birkenfeld de la federacia lando Rejnlando-Palatinato. Fine de la jaro la komunumo havis 0 loĝantojn.
NGC 7824
NGC 7824 (aliaj indikoj — UGC 34, MCG 1-1-25, ZWG 408.25, NPM1G +06.0001, PGC 354) estas galaksio en konstelacio Fiŝoj.
Ailly-sur-Somme (stacidomo)
Ailly-sur-Somme estas franca stacidomo sur linio -, situanta en  Ailly-sur-Somme, en departemento Somme, regiono Hauts-de-France.
Temas pri stacidomo de Société nationale des chemins de fer français (SNCF), priservata de trajnoj Hauts-de-France.
Ĝi situas ĉe kilometra punkto (PK) de linio Longueau - Boulogne-Ville (311000).
Beginejaj Festoj
Ĉiujare en la Genta malnova beginejo de Sankta Elisabeth proksime de la Raboto oni festas fine de aŭgusto. La festojn organizas la APSC "La amikoj de la beginejo".
Dum la festoj la loka servocentro Ten Hove ĉiam organizas sian malferman tagon. Ankaŭ la apudaj ortodoksa kaj protestanta preĝejoj profitas de la okazo sin prezenti al la ekstera publiko.
Mihály Borbély
Biografio
Mihály Borbély frekventis muziklernejon en sia naskiĝurbo, poste muzikartan mezlernejon en Budapeŝto, fine li akiris diplomon en Muzikarta Altlernejo Ferenc Liszt. Li instruis en muziklernejo en Szentendre (1979-1987), en muzikarta mezlernejo en Budapeŝto (1986-1990), ekde 1990 en la menciita Muzikarta Altlernejo, fine en muziklernejo de Pomáz (1992 -1997). Li estis gastinstruisto en pluraj universitatoj, konservatorioj kaj someraj kursoj plej ofte eksterlande. Li ankaŭ muzikadas en koncertoj, festivaloj. Li fondis plurajn muzikgrupojn kaj li aliĝis al aliaj orkestroj. Li ricevis premiojn inter 1986 - 2018, inter ili elstaras premio Kossuth en 2014 kiel membro de orkestro Vujicsics [vujiĉiĉ].
Teatrejo Garrick (Novjorko)
La teatrejo Garrick estis 910-seĝa teatrejo konstruita en 1890. Ĝi situis laulonge de 35th Street en Novjorko kaj estis desegnita de arkitekto Francis Hatch Kimball post mendo de Edward Harrigan, kiu administris la teatrejon ĝis la jaro 1895.
Amonia molibdenato
Amonia molibdato rilatas al:
Lauragais
Lauragais [lorage], okcitanlingve Lauragués [laŭrages], estas regioneto (france : "pays") en departementoj Haute-Garonne, Tarn kaj Aude nomita laŭ la urbeto Laurac. Ĝi estis ege prospera en la 14-a jarcento pro la kulturo de paŝtelo el kiu oni fabrikas konkoformajn malmolaĵojn (france : "cocagne"). La franca esprimo Pays de cocagne plu nomas mitan riĉan landon.
Vilaĝoj en Lauragais
Caraman, Lanta, Sainte-Apollonie, Tarabel, Donneville, Montgiscard, Villefranche-de-Lauragais.
Pegedoj
Pegedoj (Picidae) estas familio de birdoj en la ordo pegoformaj.
Tiuj birdoj surgrimpas la trunkojn kaj branĉojn de la arboj. Ili nutras sin per la insektoj trovitaj en la putrinta ligno, la arbŝeloj aŭ surtere. Tiucele ili frapas sur ligno por ke la bruo elirigu la insektojn el siaj truoj, kaj tiam povi kapti ilin. Multaj virbirdoj havas ruĝan makulon surkape aŭ surventre. Ondiĝanta flugmaniero. Pleje el inter la specioj "tamburas" ĉe printempo: elektinte sekan trunkon, ili frapadas la lignon per la beko rapide kaj multfojsinsekve, tio eligas bruon, kiu sonoras plimalpli, ĝismalproksime aŭdeblas kaj rolas kiel ties kanto.
Taksonoj
Oni distingas 216 aŭ 218 speciojn en tri subfamilioj
Aparte oni klasas nuntempe la ununura specion de Nesoctitinae, Nesoktinenoj aŭ Antila pikumno.
Amonia fosfomolibdenato
Amonia fosfomolibdenato, fosfomolibdenato de amonio aŭ (NH4)3P[Mo3O10]4 estas neorganika salo de fosfomolibdenata acido kun amoniako, ĝi enhavas rimarkindan fosfomolibdenato-jonan komplekson. Amonia fosfomolibdenato facile reduktiĝas antaŭ spuroj da stanoza salo kun estigo de intense blukoloro el bluo de molibdeno.
Sintezo
Amonia fosfomolibdenato prepareblas per varmigo de amonia molibdenato kombinita kun fosfata acido kaj nitrata acido, per estigo de amonia nitrato, akvo kaj flava precipitaĵo de amonia fosfomolibdenato.
Pegedoj
Taksonoj
Anekdoto montras ilian inteligentecon: la verkisto Elian-J. Finbert vidis en Cabris (en la franca departemento Alpes-Maritimes) pegon, kiu estis trovinta la taŭgan manieron malfermi la malmolegan ŝelon de migdaloj, fiksinte ilin inter du ŝtonoj, kiel en ŝraŭbtenilo, ĝi estis trovinta la oportunan flankon kaj la ĝustan manieron laŭ kiuj ĝi devis bati la ŝelon por ĝin frakasi por povi eltiri la manĝeblan migdalon.
Mária Miklóssy
MIKLÓSSY Mária (miklOŝi) rumanuja hungara pentristino. Ŝi estis naskita en Homorodu de Jos la 19-a de junio 1940. Ŝi estis la edzino de grafikisto Sándor Plugor kaj estas la patrino de poeto Magor Plugor.
Biografio
Mária Miklóssy finis en 1963 en la Belarta Altlernejo Ion Andreescu de Kluĵo ĉe la majstroj Gábor Piskolti, Pál Nagy, István Barabás, Vasile Crisak, Nándor Balaskó. Inter 1964-70 ŝi instruis en Braŝovo, ekde 1971 en Sepsiszentgyörgy. Ŝi partoprenis en artisttendaroj en 1976: Arcuş; 1976, 1978, 1991: Hajdúböszörmény; 1992: Gyula; 1993-97: ĉiujare: Makó; 1993, 1994: Fortyogói Tábor; 1995, 1996, 1997: Nagyszalonta.
Kakaĵao
Kakaĵao (Cacajao Spp.), ankaŭ iam nomita uakaro aŭ uakario, estas genro de novmondaj simioj en la familio Piteciedoj, kiuj troveblas en neotropisaj arbaroj de Amazonio. Ambaŭ nomoj kakaĵao kaj uakar[i]o devenas el amazoniaj indiĝenaj lingvoj.
Priskribo kaj konduto
Inter novmondaj simioj kakaĵaoj havas nekutime mallongan voston (15–18 cm), multe pli mallongan ol kapo kaj korpo de la besto (40–45 cm). Ili havas longan maldensan hararon sed iliaj kapoj estas kalvaj kaj pro preskaŭ tuta manko de hipoderma graso aspektas preskaŭ kiel puraj kranioj. Samkiel sakioj (Pithecia Spp.), ilia plej parenca genro de simioj, kakaĵaoj havas protrudajn malsuprajn incizivojn. Alia tre nekutima karaktera eco de kakaĵao estas tre brila ruĝa koloro de la haŭto de kapo kaj vizaĝo de la simio. Kelkaj esploroj montras ke ruĝa koloro de la vizaĝo estas indiko de sano de kakaĵao kaj ke inoj elektas siajn partnerojn laŭ la intenso de la koloro.
Kakaĵaoj en zooj estas plej ofte kvietaj kaj letargiaj, sed oni observis ke ili estas multe pli aktivaj en naturaj kondiĉoj, kie ili formas grupojn ĝis ĉirkaŭ 100 individuoj. Ili veturas tra kronaro de arbaroj, prefere okupante malaltajn branĉojn, kaj de tempo al tempo kapablas salti distancojn ĝis 6 metroj. Ilia manĝo plejparte konsistas ke fruktoj, nuksoj, burĝonoj kaj folioj.
Specioj kaj arealo
Oni agnoskas kvar speciojn de la genro:
En 2014 Ferrari et al proponis alternativan taksonomion laŭ kiu la Arasaa kakaĵao estas subspecio de Oradorsa kakaĵao kaj estas ankaŭ agnoskita aparta specio Cacajao ouakary. Tiu ĉi taksonomio ankoraŭ ne estas vaste akceptita.