cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Nigra milvo
Manĝo
Nigraj milvoj estas plej ofte vidataj dum aerglitado kaj ŝvebado sur termikaj aerfluoj dum ili serĉas mangon. La flugo estas flosanta kaj la birdo glitadas facile kaj ŝanĝas direkton ankaŭ facile. Ili flugofalas havante suben la krurojn for kapti malgrandajn vivantajn predojn, fiŝojn, rubaĵojn kaj kadavraĵojn. Ili estas oportunemaj ĉasistoj kaj oni scias, ke ili prenas birdojn, vespertojn kaj rodulojn.
Ili estas allogataj de fumo kaj fajro, el kie ili serĉas fuĝintajn predojn. Tiu kutimo kredigas aŭstraliajn indiĝenojn ke milvoj disvastigas incendiojn per prenado de bruligantaj bastonetoj por faligi ilin sur seka herbo. La barataj populacioj estas bone adaptataj vivi en urboj kaj troviĝas en dense loĝataj areoj. Grandaj nombroj povas esti vidataj ŝvebante sur termikaj aerfluoj super urboj. En kelkaj lokoj ili pretas flugofali kaj kapti manĝerojn tenatajn de homoj.
Nigraj milvoj en Hispanio predas idojn de akvobirdoj ĉefe dum somero por manĝigi siajn idojn. Oni notis ankaŭ predadon de nestoj de aliaj paroj de Nigra milvo. Oni vidis ankaŭ milvojn kapti kaj kunporti nestojn de Baja ploceo kiel klopodo por akiri ovojn aŭ idojn.
Reproduktado
La Nigra milvo nestas en malfermaj arbaroj ofte proksime de aliaj milvoj kaj de akvo.
La reprodukta sezono de la Nigraj milvoj en Barato komencas en vintro, kaj elnestiĝo okazas antaŭ la musonoj. La nesto estas nelaborita platformo el bastonetoj kaj tolaĵoj sur arbo. Nestolokoj povas esti reuzataj en sinsekvaj jaroj. Eŭropaj birdoj reproduktiĝas somere. Birdoj de italiaj Alpoj tendencas konstrui siajn nestojn ĉe akvo en deklivaj klifoj aŭ altaj arboj. Nestorientigo povas rilati al vento kaj pluvodirekto. La nestoj povas esti foje ornamataj per brilaj materialoj kiaj blanka plasto kaj studo en Hispanio sugestas, ke tio povus ludi rolon por forsignali aliajn milvojn.
Post pariĝado, la masklo ofte kopulacias kun la ino. Nekontrolitaj inoj povas esti alproksimigataj de aliaj maskloj, kaj eksterparaj kopulacioj oftas. Maskloj revene el manĝada foresto ofte kopulacias, ĉar tio pliigas la ŝancojn ke ilia spermo fertilizu la ovojn pli ol tiu de alia masklo. Kaj masklo kaj ino partoprenas en nestokonstruado, kovado kaj idozorgado.
La tipa ovaro estas de 2 aŭ foje 3 ovoj. La periodo de kovado varias el 30–34 tagoj. La idoj de la barata populacio restas neste dum preskaŭ du monatoj. La idoj eloviĝintaj malfrue en eŭropaj populacioj ŝajne elnestiĝas pli rapide. Idozorgado fare de gepatroj ankaŭ rapide malpliiĝas pro neceso de plenkreskuloj migri.
La idoj komence manĝas manĝon falitan sur la nesto kaj ekŝiras vianderojn post 33–39 tagoj. Ili kapablas stari sur kruroj post 17–19 tagoj kaj ekmovas flugilojn post 27–31 tagoj. Post 50 tagoj ili ekmoviĝas al branĉoj proksime de la nesto. Tiuj birdoj kapablas reproduktiĝi post sia dua jaro. Gepatraj birdoj gvardias sian neston kaj plonĝas agreseme kontraŭ entruduloj. Homoj kiuj entrudas al la nesto ŝajne estas rekonataj de la birdoj kaj individue atakotaj.
Mortindicoj
Nigrorelaj milvoj en Japanio ŝajne akumulis preskaŭ 70% de hidrargo en siaj plumoj akumulita el polua manĝo, kaj elpelas ĝin dum la plumoŝanĝo. Nigraj milvoj ofte ripozas sur elektraj kabloj kaj estas oftaj viktimoj de elektrokutado. Ties kutimo flugofali por pluki mortintajn rodulojn aŭ aliajn ŝosemortintojn estas tialo de kolizio kun veturiloj. Oni notis kazojn de amasvenenado kiel rezulto manĝi venenitajn kampomusojn en agrikulturaj kampoj. Ili estas ankaŭ grava ĝenado en kelkaj flughavenoj, kie ties grando pliigas la eblojn de hazarda birdofrapo.
Kiel plej parto de birdospecioj, ankaŭ ili havas parazitojn, el kiuj oni konas kelkajn speciojn de endoparazitaj trematodoj kaj kelkaj specioj de Digenea kiuj estas transmitataj pere de fiŝoj.
Oni registris birdojn kun nenormala disvolvigo de la duaranga supra makzelo en la subspecioj govinda kaj lineatus.
Soulac-sur-Mer (stacidomo)
Soulac-sur-Mer estas franca stacidomo sur linio -, situanta en  Soulac-sur-Mer, en departemento Gironde, regiono Nova Akvitanio.
Ĝi situas ĉe kilometra punkto (PK) de la linio Ravezies - Pointe-de-Grave (584000).
Marcin Gortat
Marcin Janusz Gortat (naskiĝis la 17-an de februaro 1984 en Lodzo) – pola korbopilkisto, edukito de Lodza Sporta Klubo, reprezentanto de Pollando, de la sezono 2013/14 ludisto de Washington Wizards. Kiel unusola polo en la historio de Nacia Korbopilkada Asocio avancis al ĝia finalo.
Filo de Janusz Gortat (boksisto, dufoja bronza olimpika medalisto) kaj Alicja Gortat (plurfoja reprezentantino de Pollando en flugpilkado). Debutis enlande en la aĝo de 20 jaroj en Vroclavo (2004) kaj eksterlande en Usono en la novjorka Madison Square Garden (2005). Organizanto de la Noktoj de Pola Heredaĵo.
2180-aj jaroj
La 2180-aj jaroj ampleksas la jardekon inter la 1-a de januaro 2180 kaj la 31-a de decembro 2189. La jardeko estas parto de la 22-a jarcento.
Regiono Kasim
La regiono Kasim aŭ kun difinita gramatika artikolo al-Kasim (القصيم, foje ankaŭ latinliterigata al-Qasim) estas unu el la 13 administraj regionoj (arabe manatik idarija, singulare mintaka idarija) kiuj sume konsistigas la teritorion de Sauda Arabio. Ĝi situas en la centro de la lando.
La plej granda urbo de la regiono estas la ĉefurbo Burajda; alia grava urbo estas Unajza. La regiona areo ampleksas kvadratajn kilometrojn. Laŭ la censo de septembro 2004, en ĝi vivis loĝantoj. La loĝdenso sekve estas po loĝantoj laŭ kvadrata kilometro.
Castilblanco de los Arroyos
Castilblanco de los Arroyos estas vilaĝo kaj municipo de la Aŭtonoma Komunumo Andaluzio, en la provinco Sevilla, sude de Hispanio. La areo de la municipo estas 324 km2 kie loĝas 4986 geloĝantoj, do loĝdenso estas 15.4 loĝ./km2. Castilblanco de los Arroyos situas je 34 km de la provinca ĉefurbo Sevilla.
Bandejrano
Bandejranoj estis la militistoj kaj koloniistoj kiuj el la 16a jarcento eniris en la internaj teritorioj de Sudameriko, elirinte el San-Paŭlo de Piratininga (San-Paŭlo) en kio poste estos Brazilo. La vorto "bandejrano" devenas de la portugala vorto "bandeira" (flago) ĉar ili grupiĝis uzante flagojn kiuj distingis ilin; metafore poste estis nomitaj "bandeiras" la armitaj bandoj kaj ankaŭ la invadoj fare de portugalanoj en teritorioj poste reklamitaj de Portugalio. La urbo San-Paŭlo estis tiam diferenca el la ceteraj setlejoj de portugaloj en Ameriko, ĉar ĝi ne troviĝis ĉe la marbordo, sed sur la altebenaĵo kiun oni atingis post supreniri al la montaro Serra do Mar. Tiele, izolataj el komerco kaj sen ekonomiaj alternativoj, la lokanoj ekatakis la indiĝenojn por sklavigi kaj vendi ilin ĉefe en regionoj produktantaj de sukero. Liaj duarangaj dediĉoj estis la minado kaj la agrikulturo kiuj poste dominos la ekonomian panoramon.
La bandejranoj etne estis descendantoj de portugaloj, ĉefe miksitaj kun indiĝenoj. El la 17a jarcento, ili parolis lingvafrankaon nome lengua general paulista aŭ nheengatu paulista, derivita el la lingvo de la indianoj tupioj. La tupioj partoprenis en ties ekspedicioj grandnombre, ĉar ili estis inter 80 kaj 90 % de la forto de "bandeira".
Thomas Dunford
Thomas DUNFORD, nakiĝis en 1988 en Parizo, estas franca klasika liutisto kaj teorbisto.
Biografio
Thomas Dunford estas la filo de la gambovjolistoj Sylvia Abramowicz kaj Jonathan Dunford. Li ekkarieris en 2003, liutante por la Dekdua nokto de Shakespeare por la Franca Komedio. Li komencis studi muzikon en 2006 en la Supera Nacia Konservatorio pri Danco kaj Muziko de Parizo kaj diplomiĝis en 2009. Lia unua albumo, Lachrimae, surbendigita en 2012 por la eldonejo Alpha, venkis la premion "Caecilia" en 2013 kaj la dua, Labirinto d'Amore, la premion "Choc" de la revuo Classica. Li muzikadas soloe, kun aliaj gravaj muzikistoj, kun multaj ensembleoj (kies "Les Arts Florissants", la "Centre de musique baroque de Versailles", "Le Concert Spirituel" kaj "Le Concert d'Astrée").Li ankaŭ fondis la barokan grupon Jupiter, en 2018: "Per "Jupiter", mi deziris krei komunon de senparaj muzikistoj de la juna generacio (...) la libereco, kiun ĉiu atingis laŭ siaj projektoj, kaj la elekto de komunaj esploro kaj kompreno de la muziko ebligos redoni pasie, fervore kaj kortuŝe la malsamajn muzikatajn repertuarojn. La maljuna muziko trapasis grandan tempon de remalkovro dank'al pioniroj kiel William Christie, Philippe Herreweghe, Jordi Savall, kun kiuj mi bonŝancis labori. Ni, generacio kreskinta kun ĉi-tiu muziko, nun respondecas daŭre vivigi ĝin dum modernigi ĝin, kaj pruvante kiom atingebla kaj kortuŝa ĝi estas"
Malfidelo
La amafera malfidelo, koncepto kun kiu ofte oni asocias la terminon, estas priskribita, ĝenerale, kiel la manko de la normiga pakto kiu limigas la nombron de personoj enmetitaj en amafera aŭ erota rilato kaj tiele establas la malpermeson havi aliajn rilatojn paralele, ĉu longdaŭraj ĉu mallongdaŭraj. Tiele, en la rilatoj kun tradicio monogamia la inkludo de tria partoprenanto kondukas al rompo de la interkonsento, dum en rilatoj pluramemaj tio okazas pro eniro de personoj eksteraj al la akceptita etoso. Laŭ tiu difino, estis malfidela estas rompi konscie aman aŭ seksan interkonsenton antaŭdecidita por la tipo de elektita rilato.
2190-aj jaroj
La 2190-aj jaroj ampleksas la jardekon inter la 1-a de januaro 2190 kaj la 31-a de decembro 2199. La jardeko estas parto de la 22-a jarcento.
.lb
.lb estas interreta nacia domajno de plej alta nivelo por Libano.
Eksteraj ligiloj
Toppdomän
Hiroyuki Komoto
Hiroyuki Komoto (河本 裕之, n. ) estas japana futbalisto.
Komponita nombro
En matematiko, komponita nombro estas pozitiva entjero, kiu havas pozitivajn entjerajn divizorojn escepte de 1 kaj si. Laŭ difino, ĉiu entjero pli granda ol 1 estas primo aŭ komponita nombro. La nombro 1 estas konsiderata nek kiel primo nek kiel komponita. Ekzemple, la entjero 14 estas komponita nombro, ĉar ĝi estas malkompenebla en 2 × 7.
La unuaj komponitaj nombroj estas
Specoj de komponitaj nombroj
Unu el manieroj klasifiki komponitajn nombrojn estas per kalkulo de kvanto de la primaj faktoroj. Komponita nombro kun du primaj faktoroj estas duonprimo. (La faktoroj ne nepre estas diversaj, do ankaŭ kvadratoj de primoj estas duonprimoj.)
Kljuĉarki
Kljuĉarki (ukraine kaj ruse Ключарки, rutene Ключаркы, Kľučárky, Várkulcsa [vArkulĉa]) estas vilaĝo en Ukrainio, en Transkarpata provinco, en distrikto de Mukaĉeve.
Komponita nombro
Specoj de komponitaj nombroj
Alia maniero klasifiki komponitajn nombrojn estas per kalkulo de kvanto de divizoroj. Ĉiuj komponitaj nombroj havi almenaŭ tri divizorojn. Ĉe kvadratoj de primoj tiuj divizoroj estas. Nombro n kiu havas pli multajn divizorojn ol ĉiu x < n estas maksimume dividebla nombro. (La unuaj du ĉi tiaj nombroj estas 1 kaj 2.)
Kljuĉarki
Historio
La vilaĝo fondiĝis en 1773. En 1910 vivis en Várkulcsa 1189 loĝantoj, (955 rutenoj, 151 hungaroj, 83 germanoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Bereg, al distrikto de Munkács, poste al Ĉeĥoslovakio. En 1939 la plej orienta regiono de la disfalanta Ĉeĥoslovakio deklaris malgrandan sendependan respublikon. Poste Hungario okupis la respublikon kaj tuj aranĝis aŭtonomion, kies apartaĵo estis ankaŭ Kljuĉarki. Ekde 1945 ĝi apartenis al Sovetunio, fine ekde 1991 al Ukrainio.
Komponita nombro
Funkcio de Möbius
En iuj aplikoj, necesas diferencigi inter komponitaj nombroj kun nepara kvanto de diversaj primaj faktoroj kaj tiuj kun para kvanto de diversaj primaj faktoroj. Ĉi tion priskribas la funkcio de Möbius μ.
Vico Canavese
Vico Canavese estas komunumo de Italio. Ĝi apartenas al la regiono Piemonto kaj al la provinco Torino, kiu ekde la 1-a de januaro 2015 havas la nomon metropola urbo Torino. Najbaraj komunumoj estas Champorcher (AO), Pontboset (AO), Valprato Soana, Quincinetto, Traversella, Brosso, Trausella, Meugliano, Lessolo, Alice Superiore kaj Rueglio.
Cousset (stacidomo)
Cousset estas fervoja stacidomo en Montagny, Svislando.
Provinco Lahiĝ
La provinco Lahiĝ (محافظة لحج, latinliterigo Muḥāfaẓat Laḥiǧ - laŭ sistemo DMG - respektive Muhafazat Lahiĝ, ankaŭ angle latinliterigata Lahij aŭ turke Lahic) estas unu el la 20 provincoj (respektive gubernioj) de Jemeno. Ĝi situas en la sudokcidento de la lando, borde de la Golfo de Adeno.
Laŭ la stato de la censo de 2004 la provinco havis loĝantojn. La areo estas kvadrataj kilometroj, kaj la loĝdenso rezulte po  loĝantoj laŭ kvadrata kilometro. Administra centro estas la samnoma urbo Lahiĝ.
Alila nitroacetato
Alila nitroacetato aŭ C5H7NO4 estas kemia kombinaĵo rezultanta el interagado de la nitroacetata acido kun alila alkoholo, senkolora aŭ flaveca likvaĵo uzata en kemiaj sintezoj. Alila nitroacetato ne estas solvebla en akvo, sed estas solvebla en etanolo, propilena glikolo, kloroformo, eteroj, kaj oleoj. solvebla en akvo sed estas solvebla en etanolo, duetila etero kaj plejmulto el la nepolaraj organikaj solvantoj.Alila nitroacetato reakcias acide per hidrolizo kaj ĝia katjono estas pli forta ol acetata acido. Alila nitroacetato estas uzata por produktado de aliaj nitroacetatoj inklude de la nitrometano. Ĝi estas neakordigebla kun fortaj bazoj.
Nigra pigonajtingalo
Ekzemple tiu ĉi specio estas endemia de Filipinoj.
Por kelkaj fakuloj tiu orientalisa specio estas sama kun la Cebua pigonajtingalo, kiu same estas ĝenerale nigra birdo (kun iom da malhelblua nuanco) kaj blankaj suba ventro kaj subvosto. Fakte la latina scienca nomo de la Nigra pigonajtingalo nome C. niger aludas al ties ĝenerala nigreco, ĉar ĝi signifas “nigra”, dum la nomo de la Zebua pigonajtingalo C. cebuensis aludas al la insulo de Cebuo en Filipinoj.
(7246) 1991 RP25
(7246) 1991 RP25 estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la usona astronomo Henry E. Holt elde la Observatorio de la Monto Palomar en kantono San Diego (Kalifornio, Usono).
Peștere (Constantin Daicovici)
Peștere [peŝtere] (hungare: Krassóbarlang) estas vilaĝo en Rumanio norde de Caransebeș. Administre ĝi apartenas al Constantin Daicoviciu.
Loĝantaro
En 1910 ĝi havis 596 loĝantojn (rumanoj), en 1992 298 (rumanoj), kaj laŭ la stato de en la loĝloko vivis. Ĝia unua mencio skriba estas el 1577. Ĝis 1919 ĝi apartenis al Hungario (Krassó-Szörény).
Udonoj
Liste over Konoha-ninjaer
NGC 4718
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Protalio
Protalio (de latina pro „por“ kaj greka θαλλός thallos „tigo“) estas termino en botaniko por haploidia gametofito de la filikoj. La protalio kreskas el sporo kiun produktas la sporofito de filikoj. Ĝi restas relative mallongtempa kaj iĝas nur unu ĝis du centimetrojn alta. Pro tiu eteco nefakulo apenaŭ rimarkas protalion ĉar ĝia aspekto similas ofte al la simpla talusaj hepatikoj.
Aspekto kaj vivmaniero de protalio varias de specio al specio: kelkaj estas verdaj kaj faras fotosintezon, aliaj vivas subgrunde kaj vivtenas sin saprofite, do de mortita organika materialo.
De la frondo al la protalio kaj al frondoj
Filikoj estas ofte faskoformaj kun pli aŭ malpli longaj frondoj („filikofolioj“) el la malsupro de la frondo aperas punktformaj aŭ en striaj sporangioj kun sporoj; sporoj fariĝas el neseksa formo de reproduktado. Pli nevidebla estas la alternado de la generacioj: la konata aperoformo de la filiko estas la sporofito (la sporoplanto). La sporoj ne fariĝas nova sporofito (da ne al la „frondo-planto“), sed al malgrandaj gametofitoj (= protalio)j, ekzemple al gametoj la (seksaj ĉeloj) produktanta planto.
Protalioj ankras en la grundo per rizoidoj. Ĉe la malsupra flanko de la ofte plata aŭ bulformaj protalioj formiĝas gametangioj, en kiuj formiĝas la gametoj: la plej ofte globformaj anteridioj estiĝas masklaj ĝermĉeloj, kaj el preskaŭ botela formo la arĥegonioj estas la inaj ĝermĉeloj.
Ĉe kelkaj filiko-specioj anteridioj kaj arĥegonio ekzistas sur la sama protalio (monoikaj filikoj), ĉe aliaj specioj la du seksoj troviĝas sur malsamaj protalioj (dioikaj filikoj); ĉe kelkaj filikoj la divido de la seksoj jam aperas ce la sporangio (isosporaj kontraŭ heterosporaj filikoj).
Se ĝermoĉeloj liberiĝas el la anteridioj, ili naĝas – simile al la spermoj de bestoj – helpe de flageloj ili naĝas al aĥegonio; la moviĝo kaj la fekundiĝo nur povas okazi en ĉeesto de akvo. El la fekundiĝita ovoĉelo kreskas la filiko kun siaj konataj frondoj, la sporofito.
Avantaĝo de la alternado de la generacio
La filogeneza avantaĝo de tiu alternado de la generacioj ĉe filikoj estas ke la planto povas uzi la avantaĝojn de ambaŭ la seksaj formoj: helpe de alte kreskantaj sporofitoj povas vivi sur parte tre sekaj kreskejoj kaj tie produkti neseksajn sporofitojn. Se la sporoj falas sur seka grundo ili tie povas kuŝi tie ĝis la fino de la seka tempo.
Raageshwari
Raageshwari (naskonome Raageshwari Loomba) estas barata popmuzika kantistino, aktorino, modelulino, televida prezentistino kaj fondinto de MTV.
Biografio
Raageshwari naskiĝis en Mumbai la 25-an de julio 1977 en familio de muzikisto Trilok Loomba. Ŝi havas pli aĝan fraton, kinoreĝisoron Rishabh Loomba.
En la jaro 1993 ŝi rolis en sia unua filmo en bolivuda komedio Aankhen kaj post unu jaro en filmo Main Khiladi Tu Anari, barata versio de populara holivuda filmo The Hard Way.
Duonreflekta spegulo
Vera unudirekta spegulo ne konstrueblas, kaj fizike ne, povas ekzisti. Lumo ĉiam pasas ekzakte egale en ambaŭ direktoj. Tamen, kiam unu flanko estas hela kaj la alia tenita en mallumo, la pli malhela flanko iĝas nevidebla de la hela flanko, ĉar ĝi estas maskita per la multe pli brila reflektado de la hela flanko.
Konstruo
La vitro estas kovrita per maldika kaj preskaŭ-travidebla tavolo de metaloksido. La rezulto estas spegulanta surfaco kiu reflektas parton de la lumo kaj tralasas la reston. La optikaj trajtoj de la spegulo povas esti agorditaj, ŝanĝante la dikecon de la reflekta tavolo.
Uzo
Unudirekta spegulo estas tipe utiligata kiel ŝajne normala spegulo en hela ĉambro, kun pli malhela ĉambro sur la alia flanko. Homoj sur la hela flanko vidas sian propran reflektadon - ĝi aspektas kiel normala spegulo. Homoj sur la malhela flanko travidas la vitron - ĝi aspektas preskaŭ kiel travidebla fenestro. La lumo de la brila ĉambro reflektita de la spegulo reen en la ĉambron mem estas multe pli intensa ol la lumo elsendita de la malhela ĉambro. Tiel la reflektita bildo estas multe pli brila ol tiu elsendita de la malhela ĉambro. Inverse, la lumo reflektita reen en la malhela flankon estas superfortita per la lumo elsendita de la hela flanko. Tio permesas al spektanto, kiu troviŋas en la malhela ĉambro, observi la brilan ĉambron sekrete.
Kiam tiaj speguloj estas uzataj por unudirekta observado, la rigarda ĉambro estas konservita malhela. Tiuj observadĉambroj estis uzitaj:
5026 Marteso
5026 Marteso estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la ĉeĥa astronomo Antonín Mrkos elde la Observatorio Kleť, apud České Budějovice, tiam en Ĉeĥoslovakio (nun en Ĉeĥa Respubliko).
Duonreflekta spegulo
Uzo
Unudirektaj vitroj estas uzataj ankaŭ por fenestroj de veturiloj kaj oficejoj, kaj por sunokulvitroj. Ĝi troviĝas ankaŭ en optikaj mezuriloj kaj en televidaj aparatoj (ekzemple tele-sufloro).
5026 Marteso
Nomo
Ĝia nomo referas al la martesoj, Martes martes kaj Martes foina, beletaj bestetoj de la familio de la musteledoj kiuj loĝas en la arbaroj de la monto Kleť.
Marto de 1939
En marto de 1939 interalie okazis:
Vicoforte
Vicoforte estas komunumo de Italio. Ĝi apartenas al la regiono Piemonto kaj al la provinco Cuneo. Fine de en la komunumo vivis. Najbaraj komunumoj estas Briaglia, Monastero di Vasco, Mondovì, Montaldo di Mondovì, Niella Tanaro, San Michele Mondovì kaj Torre Mondovì.
Reinhold Niebuhr
Karl Paul Reinhold NIEBUHR (/ˈraɪnhoʊld ˈniːbʊər/; 21-a de junio 1892, 1-a de junio 1971) estis protestanta teologo, etikisto kaj publika intelektulo usona. Li ankaŭ instruis en la Union Theological Seminary en Novjorko dum pli ol 30 jaroj kaj estas konata pro la skribado de la Preĝo de Sereneco en 1964. El liaj plej konataj libroj estas Moral Man and Immoral Society (Morala homo kaj malmorala socio) kaj The Nature and Destiny of Man (La Naturo kaj destino de la homo).
1907 Rudneva
1907 Rudneva estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la 11-an de septembro 1972 de la rusa astronomo Nikolaj Stepanoviĉ Ĉerniĥ elde la Krimea astrofizika observatorio de Nauĉno.
Nomo
Ĝia nomo honoras Evgenija Maksimovna Rudneva (cirile Евгения Максимовна Руднева) soveta milita aviadistino, mortigita en aera batalo dum la dua mondmilito.
Regiono Hail
La regiono Hail (حائل) estas unu el la 13 administraj regionoj (arabe manatik idarija, singulare mintaka idarija) kiuj sume konsistigas la teritorion de Sauda Arabio. Ĝi situas en la centro de la lando.
La plej granda urbo de la regiono estas la samnoma ĉefurbo Hail. La regiona areo ampleksas kvadratajn kilometrojn. Laŭ la censo de septembro 2004, en ĝi vivis loĝantoj. La loĝdenso sekve estas po loĝantoj laŭ kvadrata kilometro.
.lc
.lc estas interreta nacia domajno de plej alta nivelo por Sent-Lucio.
Eksteraj ligiloj
Toppdomän
Nuenen, Gerwen en Nederwetten
Nuenen, Gerwen kaj Nederwetten, nederlande ankaŭ Nuenen c.a., situas inter la urboj Helmond kaj Eindhoven.
Vidindaĵoj
La malnova centro de la vilaĝo Nuenen montras triangulan placon, nomitan “De Berg”, (La Monto) kun la fama tilio. De tie la “Bergstraat”, (Montstrato), gvidas nin al pli granda triangula verdaĵo, “Het Park”, (La Parko). Tiun ĉi oni konstruis en la 19a jarcento kaj ĉi tie oni trovas la muzikkioskon, statuon honore al Vincent van Gogh kaj monumenton kiu memorigas la Fratulinojn de l’ Amo.
Muelejoj
De Roosdonck. Rondforma Beltmolen (muelilejo sur altaĵo) de la tipo ĉapturnulo. Oni ekkonstruis ĝin en 1884 sed ne tuj finkonstruis ĝin pro tragika akcidento: dum la konstruado ĝi subfalis kaj unu persono mortis. En la muelilo oni nuntempe ankoraŭ regule muelas grenon.
Opwettense watermolen. Akvomuelejo en la “Kleine Dommel” (Malgranda Dommel), kies historio reiras al la 11-a jarcento. La nunaj konstruaĵoj datiĝas de 1743. La eno, interalie premilo por lin-semo, ankoraŭ funkcias. La tutaĵo inkluzivas muelistdomon de la 17-a aŭ 18-a jarcento. La subemovata muelilo havas la plej grandan akvo-radon de Brabanto, kun diametro de 9,30 m, ofte pentritan de Vincent van Gogh.
Collse watermolen. Akvomuelejo de Coll. Ĝi troviĝas inter Eeneind kaj la urboparto Tongelre en Eindhoven. Tiu ĉi “banwatermolen”… troviĝas en la “Kleine Dommel” kaj datiĝas de la 13-a jarcento. Komence unuobla kaj poste duobla subemovata muelilo. Oni uzis la muelilon interalie kiel gren- kaj oleo-muelilon kaj iam ĝi apartenis al la Duko de Brabanto. Nuntempe uzata kiel grenmuelilo.
Religiaj konstruaĵoj
Sint Clemenskerk. La arkitekto de la rom-katolika preĝejo nomiĝas Carl Weber. Ĝi troviĝas ĉe la “Park”. Oni konstruis ĝin en 1872 kaj ĝi kombinas novromanan kaj novgotikan stilojn. Ĝi anstataŭigis la ”schuurkerk”. (kaŝpreĝejo ofte en kabano, heredaĵo de la stata subpremo de la katolikoj post la reformado). En la turo pendas kelkaj antikvaj sonoriloj, unu el ili datiĝas de 1490. Oni restaŭras la preĝejon ek de 2000, zorge atentante la orginalan stilon…
Van Gogh Kerkje. La “Hervormde Waterstaatkerk”, (reforma preĝejo) datiĝas de 1824. La eta preĝejo pitoreske troviĝas sub la arboj en la ombro de la Parko “Houtrijk”, malnova vilaoĝardeno. La patro de Vincent van Gogh estis pastoro ĉi tie. Vincent van Gogh plurfoje pentris la preĝejon. Nuntempe uzata por specialaj ceremonioj kaj kulturaj kunvenoj.
Regenboogkerk. La nuntempa Protestanta preĝejo el 1999 posedas mozaikon de vitro en stalo de Karel Appel, veninta el la malkonstruita Reforma preĝejo en Geleen-Oost. (Nederlanda urbeto)
Sint Elisabeth Klooster. Konstruita en 1887. La Fratulinoj de’l Amo loĝis ĉi tie ĝis la jaro 1977. Nuntempe uzata kiel kulturcentro. En la centra halo oni starigis parton de la trunko de la fama, en 1994 desegita, tilio. Laŭdire ĝi aĝas pli ol 600 jaroj. La suba trunkparto ankoraŭ troviĝas sur supermenciita placo “Berg”.
Sint Antoniuskapel te “Eeneind”. En 1987 oni dediĉis la kapelon al Sankta Antonio Abato, kiu estas la patrono de la civilgvardio “Eeneind”. Ĝi anstataŭas la kapelon de Opwetten, konstruitan en 1450 kaj funkciantan ĝis 1915. La krucifikso originas de la malnova kapelo kaj la ligna bildo de Antonio Abato, farita de Omer Giellet el Breskens.
Nereligiaj konstruaĵoj
Wevershuisjes, (teksistdometoj) laŭlonge la “Berg” en Nuenen, inkluzive la tielnomata “Kostershuisje”, (pedeldometo) el 1763. Hervormde pastorie ( Reforma pastorejo) aŭ “Domineeshuis”, (Pastorejdomo) ĉe de Berg, (la Monto), el 1764. Ĝis nun ĉi tie estis loĝantaj la pastoroj de Nuenen, interalie Theo van Gogh. Lia filo Vincent van Gogh havis ĉi tie atelieron. La pastorejo mem estas ankoraŭ parte kompleta, sed ne vizitebla. ’t Weefhuis. (La teksisto domo) Iama tolofabriko el 1888, nun ekspociziejo por artoj. Pluraj historriĉaj loĝdomoj kaj vilaoj en la vilaĝa centro kaj ties ĉirkaŭaĵo, precipe el la 19a kaj komenco de la 20a jarcentoj. Kelkaj longfasadaj farmdomoj. Antikva komunumdomo en la Beekstraat (Riveretstrato), el 1734, restaŭrita en 1986 kaj funkcianta kiel galerio. Huis Nune Ville, (Domo Nune Ville) aŭ konata kiel Begemannhuis. (Begemanndomo) Konstruita en 1874 por pastoro Begemann. Ĉi tie loĝis Margot Begemann, enamiĝinta al Vincent van Gogh.
Famaj enloĝantoj
Vincent van Gogh loĝis du jarojn (1883-1885) en Nuenen. En tiu periodo li pentris interalie la reforman preĝejon de la vilaĝo, kies pastoro estis la patro de Vincent. Multaj liaj pentraĵoj temas pri Nuenen kaj ties enloĝantoj, interalie la Aardappeleters (Terpommanĝantoj).
Theodorus van Gogh (1822-1885) estis pastoro en Nuenen de 1882-1885. Li estis la patro de Vincent van Gogh kaj lia kromnomo estis “ La bela pastoro”. Lia tombo troviĝas sur la Oude Begraafplaats (Malnova Tombejo) en Nuenen.
Bart de Ligt (1883-1938) estis pastoro en Nuenen de 1910-1915. Li iom post iom fariĝis liberala kaj kompatis la viktimojn de socialaj maljustaĵoj. Sekve de la Unua mondmilito la sudaj provincoj havis militistan suprrigardon. Militistoj kaj militpolicistoj ankaŭ ĉeestis en la preĝejo kie li en la Unua Tago de Pentekosto de 1915 predikis kontraŭ la milito. Li estis elpelita de la provinco Norda-Brabanto. Poste li kunlaboris en la starigo de la Volkenbond Ligo de la Nacioj kaj aktivis en la pacmovado.
Hugo Brouwer (1913-1986) estis pentristo, vitralisto kaj skulptisto en Nuenen. Troviĝas kelkaj liaj artaĵoj en Nuenen, la Kruco ĉe la Boordseweg, la Krucvojo ĉe la kapelo de Hooidonk en Nederwetten.
Antoon van Bakel (1930- ), pentristo, desegnisto kaj grafikisto. Li naskiĝis en Nuenen kaj Hugo Brouwer instigis lin.
Nico Eekman, pentristo/desegnisto. Li loĝis en Nuenen de 1913-1918.
Gerard van Maasakkers (1949- ) kantisto de la brabanta dialekto. Li pasigis sian junaĝon en Nuenen.
Edsger Dijkstra (1930-2002). Li fariĝis universitata profesoro en eindhoven kaj ekloĝis en Nuenen. Li estis informadikisto kaj evoluis sistemon por produkti seneraran softvaron. Li mortis en Nuenen.
Nuntempaj lande konataj personoj estas interalie, Tanja Jess kaj Sophie Hilbrand. Ili grandparte pasigis siajn junaĝon en Nuenen.
Ekonomio
De antaŭe Nuenen estis agrikultura municipo. La malriĉeco instigis, kiel ĉie en la tiama Norda-Brabanto, la domlaborado, kiel farado de lignaj ŝuoj kaj domteksado. Vincent van Gogh pentris tion. Iom da industrio ekestis en la dek naŭa jarcento kaj la unua duono de la du deka jarcento, interalie lignoperlaborado, teksado, ŝtrumpofarado, brikfarado kaj agrikulturmaŝinoj. La brikfarado profitis de la tie disponebla Brabanta lomo. Sed tiu industrio preskaŭ malaperis. Nuntempe troviĝas malpeza industra kaj servad- kompanioj plejofte sur la entreprentereno ekster la centro en Eeneind. Krome industrioj en Nuenen floras la vendistoj kaj komercistoj.
La agrikultura entreprenado estas ofte grandskala bestbredado, krome aktivas multaj legomistoj.
Multaj enloĝantoj laboras ankaŭ en Helmond kaj Eindhoven, tio karakterizas Nuenen iomete kiel navedulmunicipo.
Ĉirkaŭ Nuenen troviĝas la tiel nomataj Kerkdorpen (Preĝejvilaĝoj): Gerwen, Stiphout, Mierlo, Geldrop, Tongelre, Woensel, Nederwetten.
Ligo de Whitehead
En noda teorio, la ligo de Whitehead, estas unu el la plej bazaj ligoj.
Ĝi estis esplorita de J.H.C. Whitehead. J.H.C. Whitehead penis en la 1930-aj jaroj pruvi la konjekton de Poincaré. En 1934 la ligo de Whitehead estis uzita kiel parto de lia konstruado de la dukto de Whitehead, kiu nuligis lian antaŭa proponitan pruvon de la konjekto.
Strukturo
La ligo estas kreita kun du projekcioj de la malnodo: unu cirkla ciklo kaj unu figuro-8 formita ciklo estas kunigitaj tiel ke ili estas nedisigeblaj kaj neniu perdas sian formon. En ebena projekcio, malinkluzive la lokon kie la figuro-8 fadeno sekcas sin, la ligo havas kvar krucaĵojn. Ĉar ĉiu krucaĵo havas paran krucaĵon, ĝia liga nombro estas 0.
En skribmaniero de plekta teorio, la ligo estas skribita kiel
Ĝia polinomo de Jones estas
Pelasgoj
Laŭ la nomo Pelasgoj (el la greka Πελασγοί Pelasgoí ) multaj verkistoj de la Antikva Grekio aludis la popolojn kiu antaŭis la helenojn en Grekio. Dum tiu periodo multaj situoj nomiĝis tiel, kaj en la kontinenta Grekio, kaj en Kreto kaj aliaj insuloj ĉe la Egea Maro. Tiuj popoloj paroladis unu aŭ diversajn lingvojn, kiuj tiam oni klasigis kiel fremdaj rilate al la greka lingvo, kvankam multaj verkistoj konsideris la pelasgojn kiel grekoj. Tradicie oni pensis ke la plimulto de la grekaj regionoj iam estis loĝataj de la pelasgoj, kaj poste helenoj reloĝigis ilin. Etne, en tiuj regionoj loĝadis la parolantoj de la antikva orient-helena lingvo, kiujn oni nomis ionoj.
Ankoraŭ la klasifikado de la pelasgiaj lingvoj estas enigmo, kaj oni nur povas studi ilin per la ne-grekaj nuancoj de la greka lingvo, la rilatoj inter ili (kaze ke ne temis pri nura lingvo) kaj la similecoj inter la pelasgoj kaj la unua loĝantaro de la lando. Pri tio ekzistas multaj nuntempaj teorioj, kelkaj tro naciismaj, kaj pro tio ne tre objektivaj.
Dum la 19-a jarcento, oni trovis diversajn objektojn en arkeologiaj prifosoj organizataj en regionoj tradicie loĝataj de la pelasgoj (Tesalio, Atiko, Lemnoso i.a.). Arkeologiistoj priskribis tiun kulturon kiel neolitika (en Sesklo kaj Dimini), heladia periodo (minioj) aŭ eĉ last-heladia periodo (Mikeno). Laŭ la materialo elfosita el la arkeologiaj kampoj oni povas aserti ke la pelasgoj estis antaŭ-greka tribo, aŭ almenaŭ etno simila al la greka.
Oni ankaŭ uzis la vorton «pelasgo» por aludi la autoktonan loĝantaron de la Egeaj regionoj, kaj ĝian kulturon antaŭ la alveno de la greka lingvo.
Etimologio
La etimologio de la vorto Pelasgoí ne estas klara. Malnova teorio rilatis ĝin al pelargos (cikonio), kaj pledas ke la pelasgoj migris kiel tiuj birdoj, eble ekde Egiptio, kie ili nestis. Aristofano fakte ludis per tiu etimologio en sia teatraĵo Birdoj: unu el la leĝoj de la «cikonioj» en la komedia aera lando de la «kukoloj» (li aludis la atenan kredon pri ke ili devenis de la pelasgoj) estas tiu, kiu devigas la plenkreskajn cikoniojn subteni iliajn gepatrojn per migrado al aliaj landoj kaj partoprenado en militoj.
Gilbert Murray proponis ke la vorto devenas el pelas gē, proksima aŭ najbara lando (el πέλας, proksimeco). Laŭ tio, pelasgo signifus «popolo pli proksima al la invadaj grekoj». Krome, Julius Pokorny devenigas la vorton pelasgoi el *pelag-skoi (loĝanto de ebenaĵo, pli precize de la Tesalia ebenaĵo). La hindeŭropa radiko estus *plāk- (ebena), kaj Pokorny priskribas antaŭan devenadon. Laŭ li, se la pelasgoj ne estis hindoeŭropanoj, tiun vorton uzis la helenoj por nomigi ilin.
La antikva greka vorto por maro, pelagos, devenus el la sama radiko, *plāk-, same kiel la doria plagos (flanko). Pro tio, laŭ Klein la vorto *pelag-skoi simple difinis marajn homojn, kie maro samsignifis ebenaĵon. Tiu teorio postulas ke la hindoeŭropanoj ne havis vorton por maro, tial kial ili de ĉiam loĝis landinterne, kaj pro tio ili uzis la saman vorton per kiu ili nomis ebenaĵon.
Pelasgoj en literaturo
La mencioj al pelasgoj en literaturo okazis dum la klasika greka periodo, kiam la verkistoj legis antaŭajn verkojn pri la afero. Pro tio, literaturo ne taŭgas por klarigi la enigmojn pri la lingvo kaj kulturo de tiu popolo, sed por iomete pli scii pri la vidpunktojn de tiamaj grekoj, kaj sufiĉe rimarki la problemojn, kiujn la lingvosciencistoj havis dum sia laborado. La kompara filologa studado de tiu epoko komencis dum la Viktoriana epoko, per la plendetala eseo de William Ewart Gladstone, kiu fakis pri klasikaj kulturoj. Li priskribis preskaŭ ĉiujn menciojn al la pelasgoj en helena literaturo, sed sen havi pli antikvajn skribaĵojn, nur arkeologio kaj similaj sciencoj kapablos daŭrigi la studadon.
Homero
Estas en la Homera poemaro kie aperas unuafoje mencio al la pelasgoj. En sia Iliado la poeto asertas ke ili estis aliancanoj de Trojo, kaj mencias ilin inter la helespontaj urboj kaj trakianoj el sudorienta Eŭropo. Homero nomis ilian urbon aŭ komarkon «Larisa», kaj priskribis ĝin kiel fruktodona kaj ĝian loĝantaron kiel tre lertaj lanciistoj. Ankaŭ mencias la pelasgajn komandantojn: Hipotoo kaj Pileo, filoj de Leto kaj nepoj de Teŭtamo. Krome, la Odiseado mencias kelkajn pelasgojn en Kreto.
La Iliado ankaŭ aludas «Pelasgan Argolandon», kiu tre eble temas pri ebenaĵo en Tesalio , kaj «Pelasgan Zeŭson», kiu regas kaj loĝas en Dodono kaj pro tio eble temas pri la Orakolo de Epiro. Tamen, nenie en la verko oni mencias la verajn pelasgojn: la mirmidonoj, helenoj kaj aĥeoj kiuj loĝis precize en Tesalio, kaj la seloj, kiuj loĝis ĉirkaŭ Dodono. Ĉiuj el ili batalis por la greka flanko.
Post-Homeraj poetoj
Heziodo nomis la orakolon de Dodono, dediĉita al kverko, «pelasgan sidejon», kaj tio klarigas iomete pri la Pelasga Zeŭso de Homero. Ankaŭ asertas ke Pelasgo (antikve greke, Πελασγός, la samnoma praulo de la pelasgoj) estis la patro de Likaono, reĝo de Arkadio.
Azio de Samoso priskribas Pelasgon kiel la unua homo, naskiĝita el la tero.
Kazutaka Murase
Kazutaka Murase (村瀬 和隆, n. ) estas japana futbalisto.
Li futbalis ĉe Vissel Kobe, MIO Biwako Kusatsu kaj Fukushima United FC.
Pelasgoj
Post-Homeraj poetoj
En la verko de Esĥilo Petegantinoj, la danaidinoj forfuĝis el Egiptio kaj petas gastigadon al reĝo Pelasgo de Argo, asertante ke ili troviĝas en Strumo, inter Perrebia norde, la tesalia Dodono kaj la flankoj de Pinda Montaro okcidente kaj la marbordo oriente, tio estas, lando kiu inkluzivas la klasikan Pelasgiotis-n, eĉ iomete pli. La suda landlimo ne estas menciita, tamen oni diris ke Apiso alvenis al Argo tra la Naŭpakto, kaj laŭ tio Argo inkludis la tutan orienton de Grekio, de la norda Tesalio ĝis la peloponeza Argo, kien verŝajne alvenis la Danaidinoj. Laŭ li, Pelasgo estis filo de Palektono (malnova tero), tio estas, naskita de la Tero.
Zhou Youguang
Zhou Youguang (laŭ esperanta transskribo: Ĝoŭ Joŭgvang) (ĉine: : 周有光; pinjine : Zhōu Yǒuguāng, naskonomo estis Zhou Yaoping (ĉine: 周耀平; pinjine: Zhōu Yàopíng) naskiĝis la 13-an de januaro 1906 en Ĉangĝoŭo, mortis la 14-an de januaro 2017 en Pekino) estis ĉina verkisto, laŭ edukiteco ekonomikisto, disidento, lingvosciencisto, tradukisto, esperantisto kaj centjarulo.
Pelasgoj
Post-Homeraj poetoj
La Danaidinoj nomas la landon «montaro de Apiso», kaj asertas ke al ĝi apartenas la karbana audan (en dora dialekto). Tio tradukeblas kiel fremda akcento, sed Karba (kie loĝas la Karbanoi), ne estas greka vorto. Ili konfirmas deveni el la antikva Argo, el malhela raso (melanthes ... genos), kaj Pelasgo konfesas ke la lando estis iam nomita Apia (lando de Apiso), sed komparas ilin kun la virinoj de Libio kaj Egipto kaj volas scii kiamaniere ili povis deveni el Argo. La Danaidinoj respondis ke ilia praulino estis Ioa. En netrovata verko, Danaidinoj, Esĥilo identigis la devenan landon de la pelasgoj kun la regiono ĉirkaŭ Mikeno.
Zhou Youguang
Li estas la patro de la pinjino Hànyǔ pīnyīn (ĉine 汉语拼音 aŭ laŭlitere tradukite "ĉinlingvaj kunmetitaj sonoj", la transskribado de la ĉina skribo laŭ la latina alfabeto kaj bazita sur la prononco de la oficiala norma formo de la ĉina lingvo, la Pǔtōnghuà (普通话). Tiu sistemo estas nuntempe ankoraŭ uzata de ĉiuj, kiuj studas la ĉinan lingvon en eksterlando kaj Ĉinio mem. La disvolviĝo de pinjino ludis ŝlosilan rolon en la disvastigado de la lernado de la oficiala norma formo de la ĉina lingvo, la Pǔtōnghuà, regata hodiaŭ de pli ol 90% de la loĝantaro, kontraŭ ĉirkaŭ 20% en la 1950-aj jaroj
Pelasgoj
Post-Homeraj poetoj
Ankaŭ en netrovata verko, Inaĥo, ĉi tiu de Sofoklo, Inaĥo estis priskribita kiel la plej granda el la landoj de Argo, la montetoj de Hera kaj la Tyrsenoi Pelasgoi, nekutima vortfarado. Tradukistoj ne interkonsentas pri la signifo de tiuj vortoj, sed eble Tyrsenoi estis la vorto uzita por nomi la tirenojn.
Eŭripido nomas la loĝantojn de Argo «pelasgoj» en sia verkaĵo Oresto kaj en netrovata teatraĵo Arkelao li asertas ke Danao, post translokiĝi al la urbo de Inaĥo (Argo), diktis leĝon laŭ kiu la pelasgoj devis anstataŭigi ilian nomon per danaoj.
Genealogiistoj
Hekateo el Mileto asertas en siaj Genealogiai ke la tribo (genos) kiu devenis de Deŭkaliono regis Tesalion, kaj ke de tiam la lando estis nomita Pelasgio laŭ la reĝo Pelasgo. Dua parto mencias ke li estis filo de Zeŭso kaj Niobo, kaj ke lia filo Likaono fondis reĝan dinastion en Arkadio.
Fragmento de verkoj de Akusilao rakontas ke la peloponezanoj estis nomitaj pelasgoj laŭ Pelasgo, filo de Zeŭso kaj Nioba
Helaniko
Helaniko klarigis en la sepa fragmento de sia Pri Argo vorton kiu aperas en la Iliado por priskribi la Peloponezon: «ĉeval-bredistino». La klarigado mem ne estas grava, sed laŭ ĝi rimarkindas ke la vorton Argeia (gē) (Argolando) oni uzis por difini la tutan Peloponezon, kaj ke Pelasgo kaj siaj du fratoj heredis ĝin de ilia patro, Triopo, Arestoro aŭ Foroneo, laŭ la diversaj versioj. Laŭ Helaniko, Pelasgo konstruis la citadelon Larison de Argo, apud la rivero Erasino, el kiu devenus la nomo Pelasga Argo (kun la signifo Argo en Peloponezo). Poste li translokiĝis landinternen, fondis Parasion kaj donis al tiu regiono la nomon Pelasgio (nomo kiun oni poste anstataŭigis per Arkadio post la alveno de la helenoj).
Laŭ la fragmento numero 76 de Foroniso, el Pelasgo kaj sia edzino Menipa komenciĝis nova reĝa familio: Frastoro, Amintoro, Teŭtamideso kaj Nasaso (reĝoj de Pelasgiotis, en Tesalio). Dum la reĝado de Nasaso, la pelasgoj ribeliĝis kontraŭ la helenoj (kiuj verŝajne konkeris Tesalion antaŭe) kaj migris al Italio. Tie ili konkeris Krotonon kaj poste fondis Tirenion. Laŭ tio, oni konkludas ke Helaniko pensis ke la pelasgoj de Tesalio (kaj nedirekte de la Peloponezo) estis la prauloj de la etruskoj.
Herodoto
Herodoto de Halikarnaso asertis ke oni ne povis certigi kiu estis la lingvo parolata de la pelasgoj. Tamen, li proponas kredi je kelkaj hipotezoj pri tiu popolo, kiu laŭ li ankoraŭ supervivis: unue, tiuj kiuj loĝas en la urbo Krestono, sur la Tirenaj Montoj (kaj kiuj antaŭe loĝis apud la dorioj kaj poste en la regiono de Tesalio); due, la pelasgoj kiuj fondis Placian kaj Escilacen en Helesponto (kaj antaŭe estis najbaroj de la atenanoj); trie, tiuj kiuj troviĝas en multaj urboj, kvankam ili jam ne estis agnoskataj kiel pelasgoj. Laŭ ili, Herodoto asertis ke la pelasgoj parolis negrekan lingvon, kaj ke tiuj, kiuj loĝis en Atiko lernis la lingvon de la helenoj kaj forgesis la propran. Tamen tiu de Krestono kaj tiu de Placia parolas same, do laŭ li ili ankoraŭ parolis la lingvon kiun ili uzis antaŭ alveni al tiuj regionoj.
Ĉiokaze, Herodoto mencias aliajn lokojn kie la pelasgoj loĝis, kun aliaj nomoj: Samotrako kaj Antandro, «Urbo de la pelasgoj» en Troado, eble estas taŭgaj ekzemploj de tio. Li ankaŭ rakontas pri la pelasgaj popoloj de Lemnoso kaj Imbroso kaj laŭ li la unuaj estus la pelasgoj el Helesponto kiuj antaŭe loĝis en Ateno kaj poste estis elpatrujitaj de la lokanoj. Herodoto ankaŭ priskribas la Kabirojn, la dioj de la pelasgoj, kies kultado klarigas iomete pri kie ili iam loĝadis.
Pro tio, la verkisto estis konvinkita pri ke la helenoj devenis de la antikvaj pelasgoj, kiuj ankoraŭ supervivis en kelkaj urboj sed, pro ilia ne tro progresita kulturo, estis rapide akutimitaj al la pli supera helena civilizacio.
Tucidido
Tucidido asertis ke antaŭ la epoko de Heleno, la eponima filo de Deukaliono, la diversaj triboj (el kiuj la pelasga estis la plej multnombra) nomigis la landojn kie ili loĝis. Sed kiam Heleno kaj siaj filoj sukcesis firme regi Ftiolandon, ilia helpo estis petita de aliaj urboj, kaj tiuj el ili kiuj pro tio alianciĝis al Ftio, komencis nomiĝi helenaj. Iom post iom tiu nomo enradikiĝis tra la tuta Grekio.
Tiu verkisto rakontis ke la atenanoj unue loĝis en sendependaj situoj dissemitaj tra Atiko, sed post la reĝado de Tezeo ili translokiĝis al Ateno, kiu jam havis antaŭan loĝantaron. Kvartalo de la urbo, proksime de la Akropolo nomiĝis «pelasga», sed la helenoj repopolis ĝin, malgraŭ la kredo pri ke ili estus malbenitaj. Rilate al la kampanjo kontraŭ Anfipoliso, Tucidido rakontas ke kelkaj situoj sur la monteto Acte estis loĝataj de bunta miksaĵo de barbaroj kiu parolis, krom la grekan, ilian originan lingvon. Malmultaj estis kalcanoj, ĉar la plimulto estis pelasgoj (kiu devenis de la tirenoj kiuj antaŭe troviĝis en Lemnoso kaj Ateno), bisaltanoj, krestonanoj kaj edonoj. Ĉiuj ili loĝis en malgrandaj vilaĝoj.
Eforo
La historiisto Eforo de Cime pripensis teorion kiu, bazite sur fragmento de Heziodo kiu parolis pri aŭtoktonaj pelasgoj en Arkadio, asertis ke la pelasgoj estis tre militema popolo kiu, per konkerado, divastigis sian vivmanieron sur la ceteraj landoj, kiujn oni fine nomis per la sama vorto. Li konkeris kaj koloniis Kreton, Epiron, Tesalion... kaj tiujn landojn priskribitaj de Homero kaj la aliaj verkistoj kiel pelasgaj urboj. Pro tio, la Peloponezan Militon oni nomis Pelasga Milito.
Surogata skribosistemo
Ĉar Esperanta alfabeto havas supersignojn, ĝis nuna tempo diversaj surogataj sistemoj estas uzataj, pro du kialoj:
Pelasgoj
Dionizo de Halikarnaso
El kelkaj fragmentoj de diversaj verkaĵoj de Dionizo de Halikarnaso, kiuj baziĝas sur la malmultaj fontoj kiujn li havis, oni interpretis resuman teorion pri la pelasgoj. En sia Historio de Antikva Romio li rakontas ke kelkaj el la pelasgoj estis forpelitaj el Tesalio, kie ili tiam miksiĝis kun la aŭtoktona loĝantaro de la lando kaj kune venkis la sikulojn. La kialo pro kio la indiĝenoj akceptis helpi la pelasgojn povus esti ilia sama etna deveno, ĉar tiuj lastaj ankaŭ estis praloĝantoj de Grekio.
Surogata skribosistemo
Ĉefaj sistemoj estas:
Pelasgoj
Dionizo de Halikarnaso
Dionizo daurigas sian rakonton per priskribo de la pelasga vagado. Laŭ li, ili estis aŭtoktonoj de «Aĥea Argo» kaj devenis de Pelasgo, filo de Zeŭso kaj Nioba. El tie ili migris al Hemonion (poste nomita Tesalio), kie ili elpelis la «barbaran loĝantaron» kaj septis la landon en Ftiolando, Akajo kaj Pelasgiotido, honore al Ftio, Aĥeo kaj Pelasgo, filoj de Lariso kaj Pozidono. Post ses generacioj ili estis denove forpelitaj de la kuretoj kaj lelegoj, poste nomitaj etolanoj kaj lokranoj.
Surogata skribosistemo
El la diversaj surogataj skribosistemoj nur la H-sistemo estas difinita en la Fundamento de Esperanto, la baza regularo de Esperanto. Tial iuj konsideras la H-sistemon eĉ kiel duan oficialan ortografion de Esperanto, dum lau aliaj estas nur unu Esperanto-ortografio, kiu manifestiĝas en du (Fundamentaj) skribsistemoj: tiu kun la ĝustaj supersignoj kaj la Fundamenta anstataŭa skribsistemo (ch, gh, hh, jh, sh, u). La ĉi-lasta vidpunkto estas pravigebla per la oficiala deklaro "Pri apartaj teknikaj bezonoj rilate al niaj alfabeto kaj ortografio" de la Akademio de Esperanto en Oficialaj Informoj numero 6 2007 01 21: En tiu deklaro oni parolas pri "la ortografio", do nur pri unu (kaj ankaŭ ne mencias iujn ortografi-variantojn).
Pelasgoj
Dionizo de Halikarnaso
El tie la pelasgoj divastiĝis tra Kreto, la Cikladoj, Histeotiso, Beotio, Focido, Eŭbeo, la helesponta marbordo kaj insularo, ĉefe Lesboso, kiu antaŭe estis koloniata de Makareo, filo de Krinako. La plimulto restis en Dodono, kaj poste migris el tie al Italio (kiu nomiĝis Saturna tiam). Ili alvenis al Spino, ĉe la elfluejo de la Po, kaj kelkaj eĉ trapasis la Alpojn ĝis Umbrio. Tiuj konkeris Umbrion, sed estis venkitaj de la tirenoj. Dionizo priskribas pliajn adventurojn de la pelasgoj, kaj daurigas la rakonton per la historio de la tirenoj, sed rimarkante ke ili ne estis la sama popolo.
Maciova
Maciova [maĉova] (hungare: Mácsova) estas vilaĝo en Rumanio norde de Caransebeş. Administre ĝi apartenas al Constantin Daicoviciu (Caraș-Severin).
Pelasgoj
Ovidio
Ankaŭ Ovidio mencias tiun popolon en sia Metamorfozoj kiel simpla homaro kiu aliĝis la militon, favore al la aĥea flanko, kaj alvenis kun la helenoj por venĝi la ofendon de Pariso.
Maciova
Loĝantaro
En 1910 ĝi havis 852 loĝantojn (rumanoj, ciganoj); en 1992 498 (rumanoj).
Zhou Youguang
Biografio
En 1923 komencis studi en Universitato je la nomo de Sankta Johano en Ŝanhajo, de kie du jarojn poste translokiĝis al Orient-Ĉina Normala Universitato, kiun finis en 1927. Poste laboris kiel akademia lekciisto, kaj en 1946 forveturis al Nov-Jorko, kie laboris en Wall Street kaj dufoje renkontis Albert Einstein ĉe geamikoj.
Te-rozoj
Te-rozoj (Rosa indica fragrans) apartenas al la t.n. malnovaj rozoj ene de la kulturrozoj. El la kruciĝo de ĉinaj terozoj kun eŭropaj rozkultivaroj ekestis en la 19a jarcento la unuaj „modernaj“ rozoj: la te-hibridoj (nobla rozo).
Te-rozoj jam enis en la jaro 1752 el la ĉina Kantono al Svedio, de tie 1759 al Anglio kaj Mezeŭropo. Ili estis breditaj jam en ilia hejmlando el Rosa gigantea × Rosa chinensis kaj estis tre ŝatataj kaj disvastigitaj. En Eŭropo la nova rozo ne estis vintrorezista. La unua importo baldaŭ estis forgesita. Nur komence de la 19a jarcento venis novaj te-rozoj al Anglio kaj tie komenciĝis novajn bredadojn.
Kelemen Mikes
Kelemen Mikes
Surogata skribosistemo
Pro granda evoluo de komputilaj sistemoj nun ne estas granda bezono uzi surogatajn skribmetodojn por indiki Esperanto-literojn; vaste disponebla en la reto Unikodo, subtenata de preskaŭ ĉiuj retumiloj kaj retpoŝtiloj ebligas rektan uzon de E-literoj. Tamen multaj plu preferas tajpi uzante H aŭ X-sistemon, kiuj estas aŭtomate tuj konvertataj en la ĝustajn ĉapelitajn E-literojn. La plej populara Vindoza programo por tiu estas EK, realigita de Jurij Finkel. Aliaj homoj preferas komence pretigi tekstojn en X-sistemo kaj poste konverti ilin al la ĝustaj signokodoj per iu programo, ekzemple per makrooj de Microsoft Word.
Indas mencii, ke kelkaj homoj ne konsideras H-sistemon surogata kaj vaste uzas ĝin en ĉiuj siaj verkoj, sen konverti ĉion ajn al Unikodo, eĉ se ekzistas tiu eblo (pro tio, ke kelkaj novaĵserviloj, retpoŝtlegiloj kaj ĉi-cele uzataj poŝtelefonoj estas fidindaj nur pri la ĝusta transdono de la literoj a-z, A-Z, ciferoj 0-9 kaj plej kutimaj interpunkciaj signoj). Tiel aperas ĉiuj tekstoj en la paĝaro Miresperanto de Nikolao Griŝin.