cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Karaĉio
Brita kontrolo
Kun la kompletiĝo de la Sueza Kanalo en 1869, la posizio de la haveno de Karaĉio fariĝis eĉ pli grava. En 1878, la brita Raĝlando konektis Karaĉion kun la reto de la vasta fervoja sistemo de brita Hindio. En 1887, la haveno de Karaĉio estis radikale plibonigita per konekto al la fervojoj, kune kun vastigo kaj dragado de la haveno kaj konstruo de ondrompilo. La unua sinagogo de Karaĉio estis starigita en 1893. En 1899, Karaĉio fariĝis la plej granda eksportanta haveno de tritiko en la oriente de Eŭropo. En 1901, la loĝantaro de Karaĉio estis 117000 kun ceteraj 109000 se oni inkluzivis la municipan areon.
La britoj, sum ilia regado, starigis la urban registaron de la municipo. La urbestro Set Harĉandrai Viŝandas, ankaŭ konata kiel la «Patro de moderna Karaĉio», stimulis la urban registaron por ke ili plibonigu purigajn kondiĉojn en la malnova urbo, kaj ankaŭ por konstrui gravajn infrastrukturajn en la nova urbo post lia balotado en 1911. En 1914, Karaĉio fariĝis la plej granda haveno pri eksportado de tritiko el la tuta brita Imperio, dank'al grandaj irigaciaj laboroj en Sindo, kiuj pliigis la produktokvantojn de tritiko kaj katuno. En 1924, la Aerodromo Strato Drig estis establita, nun nomata Aerarmea Bazo Fajsal.
La kreskanta graveco de Karaĉio kiel kosmopolita transportnabo kreskis la influon de ne-Sindanoj en la administro de Sindo. Jam en 1921, duono de la urbo naskiĝis ekstere de Karacîo. Indiĝenaj Sindoj ĉagrenis pro ĉi tiu influo, kaj tiel plu ekde la 1-a de aprilo 1936, Sindo iĝis provinco sendependa el la Prezidanteco Bomajo, kun Karaĉio kiu denove iĝis ĉefurbo. En 1941, la loĝantaro de la urbo kreskiĝis ĝis 387000.
Post la sendependeco
Kun la sukceso de la Pakistana Movado kaj la sendependeco de la lando en 1947, la 15-an aŭgusto 1947 la ĉefurbo de Sindo estis movita de Karaĉio al Hajderabado, kaj Karaĉio fariĝis la nacia ĉefurbo de Pakistano.
Karaĉio estis la plej granda urbo de Sindo, kun pli ol loĝantoj. La urbo havis iometan hinduan plimulton, ĉar ĉirkaŭ 51% el la loĝantaro estis hinduoj. La dispartigo kaŭzis la eliradon de multaj el la hinduaj loĝantoj de la urbo, kvankam Karaĉio, kiel plejparto de Sindo, restis relative paca kompare al la urboj en Panĝabio.. Tumultoj ekis la 6-an de januaro 1948, post kiam plejparto de la hinduaj loĝantoj de Sindo fuĝis al Barato, kun la helpo de la Barata registaro.
Karaĉio fariĝis la plej ŝtata centro por la novaj loĝejoj de la burĝaj islamaj Muhaĝiroj, rifuĝintoj kiu fuĝis el Barato; en majo de 1948, kun siaj novaj rifuĝintoj, Karaĉio spertis treegan ŝanĝon pri demografio. En 1941, la islamanoj estis 42% el la loĝantoj de Karaĉio, sed en 1951 ili fariĝis pli ol 96% el la loĝantaro de la urbo. La loĝantoj triobligis inter 1941 kaj 1951. La urdua anstataŭis la sindan kiel la plej parolata lingvo de Karaĉio; la sinda estis la denaska lingvo de 51% el Karaĉio en 1941, sed nur de % en 1951, dum la urdua kreskiĝis kaj fariĝis la denaska lingvo de 51% el la loĝantaro de Karaĉio. Po Muhaĝiraj rifuĝintoj alvenis ĉiujare en Karaĉion ĝis 1952. La Muhaĝiroj daŭre alvenis el malsamaj partoj de Barato ĝis.
Karaĉio estis elektita kiel la unua ĉefurbo de Pakistano kaj estis administrita kiel federala distrikto aŭtonoma el Sindo ekde 1948, kaj la ĉefurbo de Sindo moviĝis denove el Hajderabado al Karaĉio, ĝis la nacia ĉefurbo estis movita al Ravalpindi en 1958. Dum fremdaj ambasadejoj moviĝis for de Karaĉio, la urbo hodiaŭ gastigas multenombrajn konsulejojn, foje honoraj. Inter 1958 kaj 1970, la rolo de Karaĉio kiel ĉefurbo de Sindo ĉesis, pro la programo «Unu Unuo» (One Unity) leĝigita de Prezidanto Iskander Mirza.
Karaĉio de la 1960-aj jaroj estis rigardita kiel ekonomia modelo tra la mondo, kaj Seulo, en Sud-Koreio, depruntis la duan «kvin-jara plano» de la urbo. Pluraj ekzemploj pri moderna arĥitekturo estis konstruitaj en Karaĉio dum ĉi tiu periodo, inkluzive de la maŭzoleo Mazar-e-Kaid, la rekonebla Masĝid-e-Tuba kaj la Habib Bank Plaza (la tiama plej alta konstruaĵo el tuta suda Azio). La loĝantoj de la urbo de 1961 kreskiĝis je 369% komparite al 1941. Ekde la mezo de la 1960-aj jaroj, Karaĉio ekallogis grandajn nombrojn de Paŝtunoj, Panĝaboj kaj Kaŝmiroj el norda Pakistano.
La 1970-aj jaroj vidis rapidegan kreskon de konstruaĵoj, financita per monsendaĵoj kaj investoj de la Golfaj ŝtatoj kaj la apero de apartamentaj konstruaĵoj en la urbo. La prezoj de nemoveblaĵoj tre plialtiĝis dum ĉi tiu periodo, ĝenerante krizon pri loĝejoj. La periodo ankaŭ vidis laboristajn tumultojn en industrioj de Karaĉio ekde 1970, kiuj estis perforte subpremitaj de la registaro de Prezidanto Zulfikar Ali Buto ekde 1972 pluen. Por pacigi konservativajn fortojn, Buto malpermesis alkoholon en Pakistano kaj limigis la diskotekojn de Karaĉio kaj la kabaredojn; tiel ĉesis la antaŭe vigla dumnokta vivo de Karaĉio. La artaj agadoj de la urbo sceno estis cetere subpremitaj dum la regado de la diktatora generalo Zia-ul-Hak. Pro la islamigaj politikoj de Zia, la okcidentemaj alt-burĝoj de Karaĉio plejparte retiriĝis el la publikaj agadoj kaj, male, formis iliajn proprajn sociajn klubojn kiu fariĝis nealireblaj al la malriĉuloj. Ĉi tiu jardeko ankaŭ vidis enfluon de pli ol unu miliono de Beharaj enmigrintoj en Karaĉion el la lastatempe-fondita lando Bangladeŝo kiu apartigis el Pakistano ekde 1971.
En 1972, la distrikto Karaĉio dividiĝis en tri distriktojn: orienta, okcidenta kaj suda.
La 1980-aj kaj 1990-aj jaroj sprtis enfluon de preskaŭ unu miliono da Afganaj rifuĝintoj en Karaĉion, kiuj fuĝis el la Sovetia-Afgana milito. Post tio, aliaj rifuĝintoj enmigris el post-revolucia Irano. Ĉe ĉi tiu tempo, Karaĉio estis ankaŭ skuita de politika konflikto, dum la nombro de krimoj tre altiĝis kun la alveno de armiloj de la milito en Afganio. La konflikto inter la partio MQM kaj etnaj Sindoj, Paŝtunoj, Panĝaboj kaj Baluĉoj iĝis akra. La partio kune kun sia vasta reto de subtenantoj iĝis la celo de Pakistanaj sekurecaj fortoj kiel parto de la polemika «operacio purigo» en 1992, klopodo por restarigi pacon en la urbo kiu daŭris ĝis 1994. Eĉ anti-hinduaj tumultoj naskiĝis en Karaĉio en 1992 sekve de la malkonstruo de la moskeo Babri en Barato fare de grupo de hinduaj naciistoj antaŭe tiun saman jaron.
En 1996, du novaj diskritoj estis kreitaj en la dividiĝo Karaĉio, nome distriktoj centra kaj Malir.
En 2022 almenaŭ unu miliono da inundataj loĝantoj el Sindo kaj el Baluĉio trovis rifuĝon en Karaĉio.
Geografio
Karaĉio troviĝas ĉe la marbordo de provinco Sindo en suda Pakistano, laŭlonge de la haveno de Karaĉio, natura haveno ĉe la Araba Maro. Karaĉio staras sur marborda ebenaĵo kun disigitaj rokaj, montetoj kaj marĉoj. Mangrovaj arbaroj kreskiĝas en la saletaj akvoj ĉirkaŭ la haveno de Karaĉio kaj pli for, sudoriente, ĉe la vasta Indusa riverdelto. Okcidente de Karachi urbo estas la Kabo Monze, loke sciita kiel Ras Muari, kiu estas areo karakterizita de maraj krutaĵoj, roka sandstone promontories kaj plaĝoj.
Karaĉio situas tre proksime al grava faŭlta linio, kie la Hindia plato renkontas la arabian platon. Ene de la urbo de Karaĉio estas du malgrandaj vicoj da montoj: la montetoj Ĥasa kaj la montetoj Mulri, kiuj troviĝas nordokcidente kaj prezentas baron inter Norda Nazimabad kaj Orangi. La montetoj de Karachi estas senplantaj kaj estas parto de la pli granda montovico Kirtar kaj havas maksimuman altecon de 528 metroj (1732 piedoj).
Inter la montetoj situas larĝaj marbordaj ebenaĵoj intermetitaj per sekaj riveraj litoj kaj akvaj kanaloj. Karaĉio disvolviĝis ĉirkaŭ la rivero Malir kaj la rivero Ljari; fakte, la plaĝo de Ljari estis la ejo de la setlejo nome «Kolaĉi». Oriente de Karaĉio troviĝas la inundaj ebenaĵoj de la rivero Induso.
Klimato
Karaĉio havas varman dezertan klimaton (Köppen: BWh) superregita de longa «somera sezono» dum moderigita fare de oceana influo el la Araba Maro. La urbo havas ĉiujare pluvokvanton po malmulte (po mm ĉiujare), kun plejparto de la pluvoj okaze de musona sezono dum julio-aŭgusto. La somaroj estas varmaj kaj humidaj kaj Karaĉio ofte suferas pro mortigaj varmigoj. Aliflanke, freŝaj maraj brizoj kutimas provizi malvarmon dum varmaj someraj monatoj. Sistemo de tekstaj mesaĝoj frue sendas atentigojn al la civitanoj, por ke ili sekvu antaŭgardajn mezurojn, kaj tio helpas preventi mortiĝojn okaze de nekutime-fortaj varmigoj aŭ fulmotondroj. La vintra klimato estas seka kaj daŭras ekde decembro ĝis februaro. Ĝi estas seka kaj agrabla vintre kompare al la sekvanta varmeta sezono, kiu ekas en marto kaj daŭras ĝis oktobro. La proksimeco de la maro koservas la nivelojn de humideco je niveloj ĉirkaŭ konstantaj dum la tuta jaro. Tiel, la klimato similas al humida tropika klimato esceptas de malgranda pluvokvanto kaj foje de temperaturoj tre super 100 F (38 °C) pro influo el la seka kontinento.
La monato kun la plej granda pluvokvanto, 19 in (480 mm), estis julio 1967. La plej granda pluvo en 24 horoj okazis la 7-ande aŭgusto 1953, kiam mm ( in) de pluvo falis sur la urbon, kaŭzante grandajn inundojn.
La plej alta temperaturo iam registrita en Karaĉio estas  °C ( °F), okaze de la 9-a majo 1938; la plej malalta iam ajn estis 0 °C (32 °F) registrita la 21-an januaro 1934.
Urba pejzaĝo
La urbo unue disvolviĝis ĉirkaŭ la haveno de Karaĉio, kaj multo el sia kresko okazis dank'al al ties rolo kiel havenurbo fine de la 18-a jarcento, male de la miljaraj malnovaj urboj de Pakistano kiel Lahoro, Multano kaj Peŝavaro. La kvartalo Mitadar de Karaĉio estas la etendon de Kolaĉi antaŭ la alveno de la britoj.
Brita Karaĉio estis disigita inter la «nova urbo» kaj la «malnova urbo», kaj la britaj investoj koncentris plejparte en la nova urbo. La malnova urbo estis plejparte neplanita kvartalo kiu gastigis multajn el la indiĝenaj loĝantoj de Karaĉio kaj havis neniujn kloakajn sistemojn, elektron aŭ akvon. La nova urbo konsistis el loĝdoma, komerca kaj militista areoj. Pro la strategia valoro de la urbo, la britoj disvolvigis la kantonmenton de Karaĉio kiel militista depoto en la nova urbo por helpo la britaj militaj armeoj dum la Unua Angl-Afgana Milito La evoluado de la urbo estis plejparte limigita ĉe la areo norde de la Ĉina Rivereto antaŭ la sendependeco, kvankam la ĉemara areo de Klifton ankaŭ disvolviĝis kiel mez-klasana ejo sub la britoj kaj ties grandaj bangaloj kaj domegoj daŭre hodiaŭ estas inter la plej dezirindaj nemoveblaĵoj el la urbo. Tiuj historiaj areoj formas la plej malnovajn partojn de Karaĉio kaj enhavas ties plej gravajn monumentojn kaj registarajn konstruaĵojn; la strato I. I. Ĉundrigar gastigas plejparton de la bankoj de Pakistano, inkluzive de la Habib Bank Plaza kiu estis plej alta konstruaĵo de Pakistano ekde 1963 ĝis la komenco de la 2000-aj jaroj. Sur marborda ebenaĵo nordokcidente de la historia kerno de Karaĉio situas la vasta distrikto Orangi. Norde de la historia kerno estas plejparte de la burĝa distrikto Nazimabad kaj alta-burĝa Norda Nazimabad, kiuj disvolviĝis dem la 1950-aj jaroj. Oriente de la historia kerno estas la areo konata kiel Defendo, vasta burĝa antaŭurbo evoluigita kaj administrita fare de la Pakistana Armeo. La marbordaj ebenaĵoj de Karachi laŭlonge de la Araba Maro sude de Klifton ankaŭ disvolviĝis tre pli malfrue kiel parto de projekto de la aŭtoritato pri defendo (Defence Housing Authority). La urbolimoj de Karaĉio ankaŭ inkluzivas plurajn insulojn, kiel la insuloj Baba kaj Bit, Ostraj Rokoj kaj Manora, eks-insulo kiu estas nun konektita al la metropolo per maldika sablobenko longa 12 kilometrojn kaj konata kiel Sandspit. La ĉiuj areoj nome Gulistan-e-Ĝohar, Gulŝan-e-Ikbal, Federala B. Areo, Malir, Landi kaj Korangi disvolviĝis post 1970. La urbo estis priskribita kiel disigita en sekcioj, por disigi homojn kiuj vivas en laŭplanaj kvartaloj kun aliro al urbaj servoj kaj, aliflanke, homojn kiuj vivas en naplanataj komunumoj kun neadekvata aliro al tiaj servoj. 35% el la loĝantoj de Karaĉio vivas en neplanataj komunumoj.
Ekonomio
Karaĉio estas la financa kaj komerca ĉefurbo de Pakistano. Ekde la sendependeco de Pakistano, Karaĉio estas la centro de la ekonomio de la lando kaj restis la plej granda ekonomia urbo malgraŭ la ekonomia stagnado kaŭzita de socio-politika tumulto dum la lastaj 1980-aj kaj la 1990-aj jaroj. La urbo formas la centron de ekonomia koridoro etendiĝante de Karaĉio ĝis la apudaj Hajderabado kaj Tata.
En 2021, Karaĉio havis MEP-on (PPP) de 190 miliardoj de USD kun jara kresko de %. Karaĉio kontribuas je 90% al MEP de Sindo   kaj respondecas pri  de la tuta MEP de Pakistano. La grandurbo havas grandan neformalan ekonomion kiun oni kutimas ne inkluzivi en MEP-taksoj. La neformala ekonomio povas konsistigi ĝis 36% de la totala ekonomio de Pakistano, kontraŭ nur 22% de la ekonomio de Barato, kaj 13% de la Ĉinia ekonomio. La neformala sektoro laborigas ĝis 70% el la laborantistoj de la grandurbo. En 2018 La Tutmonda Monitora Raporto pri Metropoloj (Global Metro Monitor Report) taksis la ekonomion de Karaĉio kiel la plej rendimenta metropola ekonomio en Pakistano.
Hodiaŭ, dank'al la daŭra ekonomia vastigo de Pakistano, Karaĉio estas nun rangordita triona en la mondo laŭ kresko de elspezo de konsumantoj. Ĝin ankaŭ inkluzivis inter la plej bonaj urboj en la mondo laŭ pliigo de nombro de familioj ( milionoj da familioj) kun ĉiujara enspezo de pli ol usonaj dolaroj mezurita laŭ taksataj PPP-indicoj de 2025. La tutmonda gazeta raporto de FDI Intelligence (2017/2018) publikigita en Financial Times taksis Karaĉion inter la 10 plej bonaj ĉemaraj urboj de Azio por la estonta fDi-a strategio. Laŭ Anatol Lieven, la ekonomia kresko de Karaĉio estas rezulto de la enfluo de Muhaĝiroj al Karaĉio dum la lastaj 1940-aj kaj la komenco de la 1950-aj jaroj.
Financo kaj bankado
Plejparto de la publikaj kaj privataj bankoj de Pakistano havas siajn ĉefsidejojn laŭlomge de la strato I. I. Ĉundrigar de Karaĉio, kiu estas konata kiel la «Pakistana Murstrato» kaj, pro tio, granda elcento de la mona fluo en la Pakistana ekonomio okazas ĉe la strato I. I. Ĉundrigar. La plej grava fremdaj transnaciaj firmaoj laborantaj en Pakistano havas ilian sidejon en Karaĉio. Karaĉio eĉ gastigas la Pakistana borso, kiu estis taksita kiel la plej rendimenta borso de Azio en 2015, konfermante la altgradigon de Pakistano kiel emerĝanta merkato de MSCI.
Industrio
La Karaĉia eksporta pretigzono, SITE, Korangi, la nord-pretervoja industria zono, Bin-Kasim kaj norda Karaĉio funkcias kiel grandaj industrizonoj en Karaĉio. La Karaĉia Ekspozicia Centro ankaŭ subtenas la industrian ekonomion de Karaĉio, gastigante regionajn kaj internaciajn ekspoziciojn.
Enspezo-kolekto
Kun la plej granda haveno kaj granda parto de la fabrikantaj industrioj de Pakistano, Karaĉio ege kontribuas al la kolekto de impostaj enspezoj en la lando. Ĉar plejparto de la grandaj transnaciaj kompanioj en Pakistano havas ĉefsidejon en Karaĉio, la enspezaj impostoj estas pagataj en la urbo eĉ kiam la varoj povas esti produktitaj de aliaj regionoj de la lando. Kun la du plej grandaj havenoj de la lando, la Pakistanaj doganaj oficialuloj kolektas plejparton de federala tributojn kaj tarifojn ĉe lahavenoj de Karaĉio, eĉ kiam tiuj importaĵoj estas destinitaj al aliaj provincoj de Pakistano. > Oni taksas, ke ĉirkaŭ 25% el nacia enspezo de Pakistano estas produktita en Karaĉio mem.
Laŭ la ĉiujara libro de 2006-07 de la federala estraro pri enspezoj, la impostoj kaj doganoj en Karaĉio respondecis por % el la direktaj impostoj, % el federala akcizoj, kaj % el hejma venda imposto. Karaĉio respondecas por % el la doganaj impostoj kaj 79% el la vendaj impostoj pri importaĵoj, kaj kolektas % el la totalaj tributoj de la Federala Estraro pri Enspezo, de kiu % estas doganaj akcizoj kaj vendaj impostoj pri importaĵoj.
Demografio
Karaĉio estas la plej lingve, etne kaj religie diversa urbo en Pakistano. La urbo estas fandopoto de etnolingvaj grupoj de tuta Pakistano, tiel kiel de migrantoj de aliaj regionoj de Azio. La censo de Pakistano de 2017 taksis, ke Karaĉio havu 14,910,352 loĝantojn, kun kresko de po 2.49% ĉiujare ekde la censo de 1998, kiu taksis milionojn de loĝantoj. La loĝantoj de la urbo estas nomataj Karāchīwālā en la urdua kaj Karachiite en la angla.
Lingvoj
Karaĉio havas la plej grandan nombron de urdua-parolantoj en Pakistano. Laŭ la censo de 2017, la jena estas la lingva situacio en la dividaĵo Karaĉio: La kategorio «ceteraj» inkluzivas la hindkan, la brahvian, la kaŝmiran, la guĝaratan, la memonan, la marvaran, la darian, la braŭian, la makranan, la hazaran, la ĥovaran, la gilgitan, la buruŝan, la baltan, la araban, la persan, la hindian, la bengalan kaj la tamilan.
Loĝantaro
Fine de la 19a jarcento, Karaĉio havis loĝantaron de homoj. Je la tempo de la sendependeco de Pakistano en 1947, la urbo havis jam loĝantaron de. La loĝantaro de la urbo kreskiĝis draste kun la alveno de centoj de miloj da islamaj rifuĝintoj de la lastatempe sendependa Respubliko Barato. La rapide-kreskanta ekonomio kiu sekvis la sendependecon allogis kromajn migrantojn el tuta Pakistano kaj suda Azio. Laŭ la censo de 2017, la loĝantoj de Karaĉio estis, kun kresko de po % ĉiujare ekde la 1998-a censo, kiu taksis loĝantaron de  milionoj.
La loĝantaraj ciferoj de la censo, pli malaltaj ol la atenditaj, sugestas ke la malriĉa infrastrukturo de Karaĉio, sia leĝa kaj orda situacio, kaj la malfortigita ekonomio kompare al aliaj regionoj de Pakistano igis la urbon malpli alloga por enmigrado ol antaŭe. La ciferoj estas disputitaj fare de ĉiuj gravaj politikaj partioj en Sindo. La loĝantaro de Karaĉio kreskiĝis de % ekde la  milionoj de la censo de 1998, dum urbo Lahoro kreskiĝis je %. Tamen, la provinca registaro ne ŝanĝis la censan distrikton de Karaĉio ekde 1998, dum la panĝaba registaro grandigis la censan distrikton de Lahoro, tiel parto de la kresko de Karaĉio okazis en la periferia areo ekster la limoj de la censita urbo. La loĝantaro de Karaĉio kreskiĝis je indico de % inter la censoj de 1981 kaj de 1998 censo, tiel multaj analizistoj antaŭtaksis loĝantojn por la censo de 2017, surbaze de kresko de po % ĉiujare. Kelkaj eĉ atendis, ke la loĝantaro de la urbo estu inter 22 kaj 30 milionoj, kiu postulus ĉiujaran kreskan indicon de inter % kaj %.
Politikaj partioj en la provinco sugestis, ke la loĝantaro de la urbo estu subtaksita laŭ intenca volo de insidi la politikajn rolojn de la urbo kaj de sia provinco. La senatano Taj Haider de la PPP asertis, ke li posedu oficialajn dokumentojn rivelantajn censon de 2013 kun milionoj da loĝantoj, dum la Sinda Buroo pri Statistiko, kiu estas parto de de la provinca administrado gvidata de PPP mem, taksis ke en 2016 Karaĉio havu loĝantaron de  milionoj.
Distrikta loĝdenso laŭ km²
Laŭ la censo de 2017, kun siaj po loĝantoj por kvadrata kilometro, Centra Karaĉio estis la plej dense loĝita distrikto el la ses distriktoj de Karaĉio kaj, pli ĝenerale, de tuta Pakistano.
Etnoj
La plej malnovaj kvartaloj de moderna Karaĉio reflektas la etnan komponaĵo de la unua setlejo, kun Baluĉoj kaj Sindoj kiuj daŭre konsistigas grandan parton de la kvartalo Ljari, kvankam multaj de la loĝantoj estas relative lastatempaj migrantoj. Post la dispartigo, grandaj nombroj de hinduoj forlasis Pakistanon por la lastatempe sendependa Dominio de Hindio (poste, la Respubliko Barato), dum pli granda elcento da islamanaj migrantoj kaj rifuĝantoj el Barato alvenis al Karaĉio. La urbo kreskiĝis je 150% dum la dekjaro inter 1941 kaj 1951 kun la novaj alvenoj el Barato, kiu konsistigis pli ol 57% el la loĝantaro de Karaĉio en 1951. La urbo estas nun konsiderata fandopoto de Pakistano kaj estas la plej diversa urbo de la lando. Ekzemple, Karaĉio estas la plej granda Bengala-parolanta urbo ekster regiono Bengalio.
Kalia heksafluoro-aluminiato
Kalia heksafluoro-aluminiato estas neorganika komponaĵo konsistante je kalio, fluoro kaj aluminio nature okazanta kiel la mineralo kriolito. Ĝi uzatas en la produktado de insekticidoj, fabrikado de vitraĵoj kaj emajlo-industrio, krom esti solvanto por la baŭksito en la elektra fabrikado de aluminio. Aluminio estas la plej abunda metalo en la tera surfaco sed kiam estas kombinita kun aliaj elementoj, tiaj kiaj oksigeno, silicio kaj fluoro.
Karaĉio
Etnoj
En 2011,  milionoj da fremdaj migrantoj vivis en la urbo, plejparte el Afganio, Bangladeŝo, Mjanmao kaj Srilanko.
Multaj el la civitanaro de Karaĉio devenas de urdu-parolantaj migrintoj kaj rifuĝintoj el norda Barato, kiu fariĝis konataj per la araba termino por «miigranto»: Muhaĝiro. La unua Muhaĝiroj de Karaĉio alvenis en 1946 kaŭze de de la Grandaj Mortigoj de Calcutta kaj de la sekvaj Biharaj tumultoj de 1946. La riĉaj hinduoj de la urbo oponis la re-setlo de rifuĝintoj proksime al iliaj hejmoj, kaj multe da rifuĝintoj estis gastigataj en la plej malnovaj kaj loĝdensaj kavartaloj de Karaĉio. La urbo spertis grandan enfluon de Muhaĝiroj post la dispartigo, kiujn altiris al si la havena urbo kaj la lastatempe-nomumita federala ĉefurbo pro ties ŝancoj por oficejaj laborpostenoj. Muhaĝiroj daŭre migris al Pakistano dum la 1950-aj kaj la komenco de la 1960-aj jaroj, do Karaĉio restis la unuaranga celloko de barataj islamanaj migrantoj dum tiuj jardekoj. La Muhaĝira urdu-parolanta komunumo en la censo de 2017 formis iomete malpli ol 45% el la loĝantaro de la urbo. La Muhaĝiroj konsistigas plejparton de la burĝaro de Karaĉio, kaj ili estas rigarditaj kiel la plej laika komunumo de la urbo; pli kaj pli, aliaj malplimultoj, kiel kristanoj kaj hinduoj, rigardas sin kiel Muhaĝiroj.
Karaĉio gastigas multajn ne-urdu-parolantajn islamanojn kiuj devenas de regionoj en la hodiaŭa Respubliko Barato. Fakte, la urbo havas grandajn komunumojn de guĝarata-, marata-, kaj konkana-parolantaj rifuĝintoj. En Karaĉio ankaŭ loĝas pluraj miloj de membroj de la forta komunumo de Malabaraj islamanoj el Keralo en suda Barato. Ĉi tiuj etnolingvaj grupoj estas nun asimilataj en la urdu-parolantan komunumon.
Dum la periodo de rapida ekonomia kresko en la 1960-aj jaroj, grandaj nombroj de Paŝtunoj el la Nordokcidenta Limprovinco migris al Karaĉio, kaj tiel Afganaj Paŝtunaj rifuĝintoj setlis en Karaĉio dum la 1980-aj. Pro tiu kialo, hodiaŭ Karaĉio estas la metropolo kun la plej granda paŝtuna loĝantaro en la mondo; ĝi, ekzemple, havas pli paŝtunajn civitanojn ol Peŝavaro. La paŝtunoj el Afganio estas taksata kiel la plej konservativa komunumo. La Paŝtunoj el la Pakistana valo de Svat, kontraste, estas ĝenerale rigarditaj kiel pli liberalemaj laŭ socia perspektivo. La Paŝtuna komunumo formas plejparto de per-manaj laboristoj kaj transportistoj. Anatol Lieven el la Universitato Georgetown en Kataro skribis ke, pro la ekloĝo de Paŝtunoj en la urbo, «Karaĉio (ne Kabulo, Kandaharo aŭ Peŝavaro) estas la plej granda paŝtuna urbo el la mondo».
Migrantoj el Panĝabio ekloĝis en Karaĉio en grandaj nombroj en la 1960-aj jaroj kaj nuntempe konsistigas % el laloĝantaro de Karaĉio. La komunumo formas plejparton de la policistoj de la urbo. Plejparto de la kristana komunumo de Karaĉio — % de la loĝantaro — estas Panĝaboj.
Malgraŭ ĝi estas la ĉefurbo de provinco Sindo, nur 6–8% el la urbo estas Sindanoj. Multaj el la Sindoj laboras kiel urbaj kaj provincaj burokratoj. 4% el laloĝantaro de Karaĉio parolas la Baluĉan kiel denaska lingvo, kvankam plejparto el la baluĉa-parolantoj havs Sidan devenon: ili estas komunumo kiu devenas el Afriko.
Post la Barata-Pakistana milito de 1971 kaj la sendependeco de Bangladeŝo, miloj da urdua-parolantaj Biharoj alvenis en la urbon, preferante daŭre resti Pakistananoj anstataŭ ol vivi en la nova sendependa lando. Ankaŭ grandaj nombroj de Bengaloj migris de Bangladeŝo al Karaĉio dum periodoj de ekonomia kresko de la 1980-aj kaj 1990-aj jaroj. Karaĉio nun loĝigas  milionojn da etnaj Bengaloj. En la urbo eĉ loĝas Rohingaj rifuĝintoj el Mjanmao, kiu parolas dialekton de la bengala kaj estas foje erare rigardataj kiel Bengaloj; en Karaĉio la Rohingoj estas. Grandskala Rohinĝa migrado faris Karaĉion unu el la grandaj loĝantaraj centroj de Rohingoj en la mondo ekstere de Mjanmao.
Centraziaj migrantoj el Uzbekio kaj Kirgizio ankaŭ ekloĝis en la urbo. Hejmlaboristoj de Filipinio estas dungitaj en la mezklasanaj lokoj de Karaĉio, dum multaj el la instruistoj de la urbo devenas de Srilanko. Multaj srilankanoj moviĝis al Karaĉio pro la ekonomia krizo de 2022 en Srilanko. Ĉiniajn komencis elmigri al Karaĉio dem la 1940-aj, kaj eklaboris kiel dentistoj, ĉefkuiristoj kaj ŝuistoj; nuntempe multaj el iliaj posteuloj daŭre vivas en Pakistano. Ĉinoj ankaŭ alvenis Karaĉion post 2015 en grandaj nombroj pro la projekto CPEC. La urbo gastigas etan nombron de britaj kaj usonaj elmigrintoj.
Dum la dua mondmilito, polaj rifuĝintoj alvenis el Sovetio, kaj kelkaj el tiuj polaj familioj decidis resti en la urbo eĉ post la dispartigo. Post-dispartiga Karachi ankaŭ unufoje havis grandan rifuĝintan komunumon el post-revolucia Irano.
Religio
Karaĉio estas religie homogena urbo, ĉar pli ol 96 elcento de siaj loĝantoj estas islamanoj. La Karaĉianoj aliĝas al multenombraj sektoj kaj sub-sektoj de Islamo, tiel kiel de protestanta kristanismo kaj eĉ ekzistas komunumo de Goaaj katolikoj. La urbo ankaŭ loĝigas grandajn nombrojn da hinduoj kaj etan komunumon de Zoratuŝtranoj kaj Parsioj. Laŭ Nichola Khan, Karaĉio estas la plej granda islama urbo el la mondo. Antaŭ la sendependeco de Pakistano en 1947, la religia demografio de la urbo vidis % de hinduoj, % de islamanoj, kun la cetera 7% precipe de kristanoj (kaj britaj kaj indiĝenaj), Siĥoj, Ĝajnoj, kun nombreto de Judoj. Post la sendependeco de Pakistano, vasta plimulto de Sindaj hinduoj kiuj loĝis en Karaĉio elmigris por iri Baraton dum, inverse, islamanaj rifuĝantoj el Barato alvenis en la urbon. Ĉi tiu amasa migrado draste ŝanĝis la religian demografion de la urbo.
Islamo
Karachi estas preskaŭ nur islamana, kvankam la urbo estas unu el plej laikaj de Pakistano. Ĉirkaŭ 85% el laislamanoj de Karaĉio estas Sunaj, dum 15% estas Ŝijaj. La Sunaj sekvas plejparte la Hanafisma lernejo pri jurisprudenco, dum Sufismo influas religiajn praktikojn, instigante respektegon por Sufiismaj sanktuloj kiel Abdulah Ŝah Gazi kaj Meva Ŝah. La Ŝijaj estas plejparte dekduimamisma, kun grava Ismailisma malplimulto kiu estas cetere subdividita en Nizaroj, Mustaloj, Davudi-Boroj kaj Sulajmanoj. Pli ol 3000 moskeoj troviĝas en Karachi; inter la plej eminentaj indas mencii la Grandan Moskeon Ĝamia, la Moskeon Baitul-Mukaram, Masĝid-e-Tuban kaj Memon-Masĝidon.
Kristanismo
Ĉirkaŭ % el laloĝantaro de Karaĉio estas kristana. La kristana komunumo de la urbo konsistas precipe de Panĝabaj kristanoj kaj de komunumo de Goaaj katolikoj, kiuj estas ofte pli bone instruitaj kaj pli riĉaj ol siaj panĝabaj samreligianoj. Ili starigis la ŝikan Urbo Cincinnatus en Ĝardena Oriento kiel Goaa enklavo. La Goaa komunumo datiĝas je 1820 kaj sia loĝantaro estas –. Karaĉio havas sian propran ĉefepiskopujo, t.e., la Romkatolika Ĉefepiskopujo de Karaĉio.
Lídlovy Dvory
Lídlovy Dvory estas malgranda vilaĝo en Ĉeĥio, parto de urbo Kašperské Hory en distrikto Klatovy. Ĝi troviĝas proksimume 2 km sude de Kašperské Hory. Estas ĉi tie registritaj 18 adresoj. En la jaro ĉi tie daŭre vivis.
Karaĉio
Ceteraj religioj
Prosperaj kaj influaj Parsioj vivis en la regiono dum la 12-a jarcento, kvankam la modernaj komunumaj ekestiĝis meze de la 19-a jarcento kiam ili servis kiel militistaj kontraktistoj kaj komisariataj agentoj por la britoj. Kromaj enmigradoj de Parsaj enmigrantoj el Persio alvenis en la urbon ce la fino de la 19-a jarcento. La loĝantaro de Parsoj en Karaĉio kaj tra la cetera suda Azio nuntempe pli kaj pli malpliiĝas pro la malaltaj naskiĝaj indicoj kaj pro la elmigrado al okcidentaj landoj. Laŭ Framĝi Minvala, en Pakistano restas nur Parsioj.
Lídlovy Dvory
Lídlovy Dvory estas ankaŭ nomo de katastra teritorio kun areo 6,28 km². En la katastra teritorio situas ankaŭ Podlesí.
Karaĉio
Ŝoseoj
Karaĉio disponas ŝosean reton longa kilometrojn ( mejlojn), kiu servas po  milionoj da veturiloj ĉiutage.
Karaĉio estas servita de 6 «sensignalaj koridoroj» (signal-free corridors), t.e., longaj senhaltaj vojoj kiuj permesas al ĉiutaga trafiko transversi grandajn distancojn sen la bezono halti ĉe interkruciĝoj kaj semaforoj. La strato Karsaz (16 km aŭ 10 mi) konektas la Muzeon de la Pakistana Armeo en centra Karaĉio al la industria areo SITE. La Strato Raŝid Minhas, longa 20 kilometrojn, konektas la urbon Surĝani kun la urbo Ŝah-Faisal. La 19 km (12 mi) de la Universitata Vojo konektas la urban centron de Karaĉio al la antaŭurbo Gulistan-e-Ĝohar. La 18 km (11 mi) de Ŝahrah-e-Faisal konektas la areon Sadar de Karaĉio al la Internacia Flughaveno Ĝinah. La 18 km (11 mi) de Ŝahrah-e-Pakistan konektas la urban centron al la Federala Areo B.. La 18 km (11 mi) de la vojo Ŝer-Ŝah-Suri konektas la urban centron al Nazimabad.
Lídlovy Dvory
Historio
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1584.
Karaĉio
Ŝoseoj
La Aŭtoŝoseo de Ljari estas 16-km aŭtovojo kun kontrolataj aliroj, kiuj etendiĝas laŭlonge de la rivero Ljari. Ĉi tiu paga aŭtovojo estis desegnita por malpliigi la trafikon ene de la urbo. Norde de Karaĉio troviĝas la 39 kilometroj de la Karaĉia Norda Pretervojo (M10), kiu preteriras la urbon por konekti la aŭtovojo M9 al la nacia aŭtovojo N25. La aŭtoŝoseo Malir (39 km aŭ 24 mi) estas nuntempe konstruata laŭlonge de la rivero Malir. Ĝi ligos la DHA de Karaĉio kun la urbo Malir kaj terminos ĉe Kathore sur la aŭtovojo M9.
Karaĉio estas la fino de la aŭtovojo M9, kiu konektas Karaĉion al Hajderabado. La aŭtovojo M9 estas parto de pli granda tutlanda aŭtovoja reto, multajn de kiuj oni konstruis kadre de la projekto de Ĉinia-Pakistana Ekonomia Koridoro. De Hajderabado, la aŭtovojoj provizas altrapidan aliron al ĉiuj gravaj Pakistanaj urboj kiel Peŝavaro, Islamabado kaj Lahoro kiuj troviĝas pli ol 1000 km (600 mi) norde de Karaĉio.
Karachi estas ankaŭ la fino de la nacia aŭtovojo N5, kiu konektas la urbon al la historia mezepoka ĉefurbo de Sindo, Tata. Ĝi ankaŭ oferas pli forajn konektojn kun norda Pakistano kaj kun la Afgana landlimo proksime al Torĥam. La nacia aŭtovojo N25 konektas Karaĉion al la ĉefurbo de Baluĉistano, Kveto. La nacia aŭtovojo N10 konektas Karaĉion al la alia havena urbo, Gvadar.
Pertrajne
Fervojoj de la Pakistanaj Fervojoj konektas Karaĉion al cetero de la lando. La stacidomo Urbo Karaĉio kaj la fervoja stacidomo Karaĉia Kantonmento estas la plej grandaj de la urbo. La urbo havas internacian fervojan konekton, la Thar Express, kiu ligas la stacidomon Karaĉia Kantonmento kun la stacidomo Bagat-Ki-Koti de Ĝodpur, en Barato.
La fervoja sistemo ankaŭ pritraktas kargojn, ligante la haveno de Karaĉio al la cellokoj de norda Pakistano. La urbo estas la fino por la fervoja linio ML-1, kiu konektas Karaĉion al Peŝavaro. La fervoja reto de Pakistano, inkluzive de ML-1 disvolviĝis dank'al projekto de la Ĉini-Pakistana Ekonomia Koridoro, kiu permesis al trajnoj foriri el Karaĉio kaj vojaĝadi sur Pakistanaj fervojoj je ordinara rapido de 160 km/h (100 mph) kontraŭ la nuna ordinara rapido de 80 km/h (50 mph).
Tramo
La Pakistana Registaro okazigis projekton nome Karachi Metrobus («tramo de Karaĉio»), kun sia peraŭtobusa rapida transita sistemo de 6 linioj kaj 150 kilometroj (93+1⁄4 mejloj). La projekton inaŭguris la tiama Ĉefministro Navaz Ŝarif la 25-an de februaro 2016. Ŝarif asertis, ke la «projekto estos pli bela ol la Metropola Aŭtobuso de Lahoro».
Ronda Fervojo
La Ronda Fervojo de Karaĉio (Karachi Circular Railway, mallonge KCR) estas parte aktiva regiona publika transporta sistemo en Karaĉio, kiu servas la metropola areo de Karaĉio. La KCR estis plene funkcia inter 1969 kaj 1999. Ekde 2001, oni klopodis restarigi la fervojon kaj restari la sistemon. En novembro 2020 la KCR parte refariĝis utilizebla.
Ŝebaz Ŝarif inkluzivis la KCR-on en ĈPEK-on, kaj sia konstruo ekis en 2022. La ekzistantaj vojoj de 43 km kaj stacioj de KCR estus entute rekonstruitaj kiel moderna aŭtomatiga rapida transportada sistemo kun medifavora elektraj trajnoj. La vojo ne estus ŝanĝita, tamen multaj suppasejoj kaj pontoj estus konstruitaj laŭlonge de la vojo por forigi la 22-nivelajn kruciĝojn. La nova KCR estus simila al la Oranĝkolora Trajno de Lahoro. La nova KCR havus komunajn staciojn kun la aŭtobuso de Karaĉio ĉe punktoj de interkruciĝo. Laŭ la planoj, la projekto ekus en 2025.
Kun ties nabo ĉe la stacidomo Urbo Karaĉio sur la strato I. I. Chundrigar, la KCR estos publika transporta sistemo kiu konektos la urban centron kun pluraj industriaj, komercaj kaj loĝdomaj distriktoj ene de la urbo.
Tramvoja servo
Ikoneca tramvoja servo startiĝis en 1884 en Karaĉio sed estis fermita en 1975. Tamen, la reviviĝon de la trama servo proponis la administranto de Karaĉio Iftiĥar Ali. Turkio proponis sian helpon por la reviviĝo kaj por la starigo de moderna trama servo en Karaĉio.
Aero
La Internacia Flughaveno Ĝinah de Karaĉio estas la plej trafika flughaveno de Pakistano, kun totalo de  milionoj da pasaĝeroj en 2018. La nuna strukturo estis konstruita en 1992 kaj estas disigita en internaciaj kaj hejmaj sekcioj. La flughaveno de Karaĉio servas kiel nabo por la flagportanta flugkompanio, la Pakistan International Airlines (PIA), kaj ankaŭ por Air Indus, Serene Air kaj Airblue. La flughaveno proponas seninterrompaj flugoj al cellokoj al tuta orienta Azio, suda Azio, sudorienta Azio, centra Azio, la Golfaj Ŝtatoj, Eŭropo kaj Nord-Ameriko.
Maro
La plej grandaj ekspedaj havenoj en Pakistano estas la haveno de Karaĉio — la plej malnova en Pakistano — kaj la apuda haveno Kasim. L haveno Kasim troviĝas 35 kilometrojn (22 mejlojn) oriente de la Haveno de Karaĉio laŭ la estuaro de la rivero Induso. Ĉi tiuj havenoj pritraktas 95% el la komerca kargo de Pakistano de (kaj ĝis) fremdaj havenoj. Ĉi tiuj havenurboj oferas modernajn servojn, inkluzive de pogranda transportado, zonoj por ujoj kaj petrola transporto. La havenoj estas parto de la laŭmara Silka Vojo.
Urba registaro
Karachi havas fragmentan sistemon de civita registaro. La urba areo estas disigita en ses «distriktaj municipaj korporacioj»: Orienta Karaĉio, Okcidenta Karaĉio, Centra Karaĉio, Suda Karaĉio, Malir, kaj Korangi. Ĉiu distrikto estas plue disigita en inter 22 kaj 42 «uniaj komitatoj». Ĉiun unian komitaton reprezentas sep elektitaj reprezentantoj, kvar el kiuj povas esti ĝeneralaj kandidatoj de ajna socia deveno; la ceteraj tri seĝoj estas rezervita por virinoj, religiaj malplimultoj, kaj unia reprezentanto aŭ kultivisto el la kamparo.
La urba areo de Karaĉio ankaŭ inkluzivas ses kantonmentojn, kiujn administras senpere la Pakistana militistaro kaj inkluzivas kelkajn el la plej dezirindaj domegoj de Karaĉio.
Kernaj civitaj korpoj kiel, inter la aliaj, la Estraro pri akvo kaj kloakoj kaj la Karaĉia aŭtoritato pri kontroloj de konstruoj, estas sub la senpera kontrolo de la Registaro de Sindo. Krome, la urbo-plananta aŭtoritato pri disvolvigindaj terenoj de urbo Karaĉio, nome «Karaĉia aŭtoritato pri disvolvigo» (Karachi Development Authority), estas sub la kontrolo de la registaro, dum du novaj urbo-planantaj aŭtoritatoj, la Aŭtoritato pri disvolvigo de Ljari kaj Aŭtoritato pri disvolvigo de Manir estis revivigita en 2011 fare de la registaro de la Pakistana Popola Partio, laŭdire de kelkaj por subteni patronize siajn balotadajn alianculojn kaj voĉdonantajn bankojn.
Historia enkonduko
En respondo al ĥolera epidemio de 1846, la tiamaj britaj administrantoj starigis la «Karaĉian konservadan estraron» por kontroli la disvastigo de la malsano. La estrarp poste fariĝis la «Karaĉia municipa komisiono» en 1852 kaj la «Karaĉia municipa komitato» la sekvanta jaro. La municipa leĝo de urbo Karaĉio de 1933 transformis la urban administron en la «Karaĉian municipan korporacion» kun urbestro, vic-urbestro kaj 57 konsilistoj. En 1976, la korpo fariĝis la «Karaĉia metropola korporacio».
Dum la 1900-aj jaroj, Karaĉio spertis sian plej gravan plibeligon kun projekto sub la urbestra ofico de Harĉandrai Viŝandas. Novaj stratoj, parkoj, loĝdomaj kaj distraj areoj disvolviĝis kiel parto de ĉi tiu projekto. En 1948, oni starigis la «federalan ĉefurban teritorion» de Pakistano, konsistanta de  km² (812 mi²) de Karaĉio kaj ĉirkaŭaj areoj, sed tiu ĉi teritorio unuiĝis al la provinco Okcidenta Pakistano en 1959. En 1960, la unuiĝo de Karaĉio kaj de la distrikto Lasbela kreis la dividaĵon Karaĉio-Bela. En 1972, la distrikto Lasbela translokiĝis al dividaĵo Kalat kaj la metropola areo de Karaĉio estis disigita en tri (03) distriktojn: Orienta, Okcidenta kaj Suda. En 1996, la metropola areo de Karaĉio estis plue disigita en du (02) kromajn distriktoj: Centra kaj Malir, ĉiu el ili kun ties propra municipa korporacio.
Uniaj konsilioj (2001–11)
En 2001, dum la gubierno de Generalo Pervez Muŝaraf, kvin distriktoj de Karaĉio unuiĝis kaj formis la urban distrikton Karaĉio, kun tri-nivela strukturo. La du plej lokaj niveloj konsistas de 18 urbetoj kaj 178 uniaj konsilioj. Ĉiu nivelo koncentriĝis pri elektitaj konsilioj kun kelkaj komunaj membroj por havigi «vertikaljan ligojn» ene de la federacio.
Naimatulah Ĥan estis la unua Nazim (t.e., «administranto») de Karaĉio dum la periodo de la unia konsilio, dum Ŝafik-Ur-Reman Paraĉa estis la unua distrikta kunordiga oficisto de Karaĉio. Sjed Mustafa Kamal estis elektita kiel nova urba administranto de Karaĉio kaj antataŭis Naimatulah Ĥan en 2005 balotadoj kaj Nasrin Ĝalil estis elektita kiel la urba Naib Nazim.
Ĉiu unia konsilio havis dek tri membrojn elektitaj de specifaj balotantaroj: kvar viroj kaj du virinoj elektitaj rekte de la ĝenerala loĝantaro; du viroj kaj du virinoj elektitaj de kamparanoj kaj laboristoj; unu membro por la minoritataj komunumoj; du membroj estas elektitaj komune kiel la unia urbestro (Nazim) kaj la dua unia urbestro (Naib Nazim). Ĉiu konsilio inkluzivis ĝis tri konsiliajn sekretariojn kaj nombron de aliaj civilaj servantoj. La sistemo de la unia konsilio ĉesis en 2011.
Distriktaj municipaj korporacioj (2011–nuntempe)
En julio 2011, la registaro de la urba distrikto Karaĉio estis redesegnita laŭ ties originalaj konsistigaj unuoj kontaj kiel «distriktaj municipaj korporacioj» (District Municipal Corporations, mallonge «DMC»). La kvin originalaj DMC-oj estis: Orienta Karaĉio, Okcidenta Karaĉio, Centra Karaĉio, Suda Karaĉio, kaj Malir. En novembro 2013, sesa DMC nome Distrikto Korangi estis disigita el Orienta Karaĉio. En aŭgusto 2020, la gubierno de SIndo aprobis la formadon de la sepa distrikto en Karaĉio (nome distrikto Keamari); ĝi estis greita el parto de Okcidenta Karaĉio.
La komitatoj por ĉiu distrikto elpensas kaj observigas la uzon kaj a regulojn pri la terenoj ene de sia distrikto. Ĉiu komitato ankaŭ administras la akvo-provizon, la kloakon kaj la stratojn (krom 28 ĉefaj arterioj, kiu estas administritaj de la «Karaĉia metropola korporacio»). Strata lumigo, trafika planado, komercaj reguloj kaj vojsignoj estas ankaŭ sub la kontrolo de la DMC-oj. Ĉiu DMC ankaŭ daŭrigas sian propran municipan arĥivon kaj decidas pri sia propra loka buĝeto.
La KMC-oj ankaŭ prirespondas por la evoluado kaj daŭrigado de ĉefaj arterioj, pontoj, dreniloj, pluraj hospitaloj, plaĝoj, mastrumado de solidaj ruboj, kaj ankaŭ de kelkaj parkoj kaj de la urbaj fajroestingadservoj. La plej lastatempa Karaĉia urbestro estis Vasim Aĥtar (2016-2020), kun Arŝad Hasan servanta kiel dua urbestro; ambaŭ laboris ene de la KMC. En 2022, la administranto de Karaĉio estis d-ro Sjed Saif-ur-Reman.
La posteno de komisionestro de Karaĉio estis kreita, kaj Iftiĥar Ali Ŝalvani plenumis ĉi tiun rolon. Estas ses militistaj kantonmentoj, kiu estas administritaj de la pakistana armeo kaj estas inter la plej luksaj kvartaloj de Karaĉio.
Urba planado
La «aŭtoritato pri la disvolvigo de Karaĉio» (Karachi Development Authority, mallonge KDA), kune kun la «aŭtoritato pri la disvolvigo de Ljari» (Lyari Development Authority, mallonge LDA) kaj la «aŭtoritato pri la disvolvigo de Malir» (Malir Development Authority, mallonge MDA) respondecas pri la disvoligo de la plej neevoluinta teritorio ĉirkaŭ Karaĉio. La KDA estiĝis en 1957 kun la tasko administri landon ĉirkaŭ Karachi, dum la LDA kaj la MDA naskiĝis en 1993 kaj 1994, respektive. La KDA iĝis sub la kontrolo de la loka registaro de Karaĉio kaj de sia urbestro en 2001, dum la LDA kaj la MDA estis aboliciitaj. La KDA poste iĝis rekte sub la kontrolo de la Registaro de Sindo, ekde 2011. la LDA kaj la MDA ankaŭ renaskiĝis pro volo de la tiama registaro de la Pakistana Popola Partio, laŭdire de kelkaj por subteni siajn balotadajn alianculojn kaj voĉdonantajn bankojn. Do, la urbo-planado en Karaĉio ne estas decidita loke sed, male, estas sub la kontrolo de la provinco.
Ĉiu «distrikta municipa korporacio» reguligas la uzon de la lando en neevoluintaj areoj, dum la «aŭtoritato pri kontrolo de konstruoj en SIndo» certigas, ke la konstruoj respektas planatajn regulojn de la urbo. La areoj de la kantonmentoj kaj la Defence Housing Authority estas administritaj kaj planataj fare de la militistaro.
Akvo
La akvajn provizojn de la municipo administras la «Karaĉia estraro pri Akvo kaj Kloakoj», kiu provizas po 640 milionoj da galjonoj ĉiutage al la urbo (krom la ŝtalfabrikoj de la grandurbo kaj la haveno Kasim), de kiu 440 milionoj de galjonoj estas filtrataj/traktataj. Plejparto de la provizo venas de la rivero Induso kaj 90 milionoj de galjonoj de la digo Hub. La akva provizo de Karaĉio estas transportita al la urbo dank'al kompleksa reto de kanaloj, tuboj, kaj sifonoj, kun la helpo de pumpado kaj filtraj stacioj. En 2022, 80% el familioj de Karaĉio havis aliron al krana akvo, kun privataj akvaj cisternoj provizis multe de la akvo postulita en neformalaj setlejoj. 15% el loĝantoj laŭ enketo de 2022 taksis sian akvan provizon kiel «malbona» aŭ «tre malbone», dum 40% maltrankviliĝis pro la stabileco de la akva provizo. En 2022 oni taksis, ke po homoj mortis ĉiujare pro malsanoj rilataj al aĉa akvo.
La akva projekto K-IV estas nuntempe planata kontraŭ kosto de 876 milionoj de USD. Ĝi konektus la lago Kinĝar al Karaĉio, tial solvante la problemon pri akva malabundeco en orientaj kaj nordaj kvartaloj de la urbo. Ĝi devus provizi po 650 milionoj da galjonoj ĉiutage de trinkebla akvo al la urbo; la unua fazo de la projektoj, kun siaj 260 milionoj da galjonoj, preskaŭ kompletiĝas.
Kloakoj kaj urba purigo
98% el la familioj de Karaĉioo havas aliron al la subtera publika kloako de la urbo, plejparte administrata fare de la «Karaĉia estraro pri akvo kaj kloakoj» (kun anglalingva akronimo KW&SB). La KW&SB funkciigas 150 pumpadajn staciojn, 25 pograndajn akvo-rezervujojn, pli ol kilometrojn de tuboj kaj  kloakkovrilojn. La urbo produktas po  milionojn da galjonoj ĉiutage de kloakaĵoj, de kiu 417 estas eligitaj sen traktadoj. KW&SB bone kapablus trakti ĝis 150 milionojn da galjonoj de kloakaĵo, sed funkciigas nur milionojn de ĉi tiu kapacito. Tri centroj pri traktado ekzistas: en urbeto SITE (defluilo Bagiĉa), Memudabad kaj Moripur. Laŭ takso de 2022, 75% el la intervjuitaj raportis, ke la drenada sistemo de Karaĉio superfluas aŭ haltiĝas, la plej alta elcento inter ĉiuj gravaj Pakistanaj urboj. Partoj de la urba sistemo pri drenado superfluas ordinare po 2–7 fojoj ĉiumonate, inundante kelkajn urbajn stratojn.
Familioj en Orangi mem-organiziĝis por starigi sian propran kloakan sistemon ene de la pilota projekto de Orangi, servo organizata komunume, fondita en 1980. 90% el la stratoj de Orangi estas nun konektitaj al kloaka sistemo konstruita de lokaj loĝantoj dank'al la projekto. Loĝantoj de individuaj stratoj pagas la koston de kloakajn tubojn kaj oferas volontulan laboron por meti la tubojn. La loĝantoj ankaŭ daŭrigas la kloakajn tubojn, dum la urbo municipa administrado konstruas plurajn unuarangajn kaj duarangajn tubojn por la reto. Rezulte de la projekto, 96% el loĝantoj de Orangi havas aliron al latrino.
La «estraro pri mastrumado de solidaj ruboj en Sindo» respondecas pri la kolekto kaj dispono de solidaj ruboj, ne nur en Karaĉio sed tra la tuta provinco. Karaĉio havas la plej altan elcenton da loĝantoj en Pakistano kiu raportas, ke siaj stratoj estas neniam purigataj: 42% el loĝantoj en Karaĉio raportas, ke siaj stratoj estas neniam purigataj, kompare al nur 10% el la loĝantoj de Lahoro. Nur 17% el la loĝantoj de Karaĉio raportis ĉiutagan stratan purigadon, kompare al 45% en Lahoro. 69% el la loĝantoj de Karaĉio uzas privatajn rub-kolektajn servojn, kaj nur 15% uzas la publikan servon. Laŭ enketo de 2022, 53% el la loĝantoj de Karaĉio raportis, ke la stato de la purigeco de sia kvartalo estis aŭ «malbona» aŭ «tre malbona», kompare al 35% en Lahoro kaj al 16% en Multano.
Legokapabla indico laŭ distriktoj
Laŭ la censo de Pakistano de 2017, la Centra estas la plej legokapabla distrikto inter ĉiuj la distriktoj de Karaĉio kaj Sindo. Jen la legokapablaj indicoj de jomoj aĝantaj almenaŭ 10 jarojn el la ses distriktoj de Karaĉio:
Lernejoj
La edukada sistemo de Karaĉio estas disigita laŭ kvin niveloj: bazlernejo (5 jaroj), mezlernejo (2 jaroj), altlernejo (2 jaroj; kun atesto ĉe la fino), interlernejo (2 jaroj, kun atesto), kaj finfine universitataj programoj kun la plej altaj edukadaj gradoj. Karaĉio havas kaj publikajn kaj privatajn edukadajn instituciojn. Multaj edukaj institucioj disigas la studantoj laŭ sia sekso ekde baz- ĝis la interlernejo.
Multajn el la lernejoj de Karaĉio, kiel la altlernejo de S-ta Patriko, la monaĥineja lernejo de S-ta Jozefo kaj la angla altlernejo de S-ta Paŭlo, estras kristanaj preĝejoj, kaj estas inter la plej prestiĝaj lernejoj de Pakistano.
Universitatoj
Karaĉio gastigas plurajn gravajn publikajn universitatojn. La unua publika universitato de Karaĉio datiĝas je la britkolonia epoko. La universitato Sindh Madressatul Islam, fondita en 1885, ricevis statuson de universitato en 2012. Post la Sindh Madressatul Islam estis starigita la Sinda registara scienca kolegio D. Ĝ. en 1887, kaj la institucio ricevis stauson de universitato en 2014. La Universitato pri Inĝenieristiko kaj Teĥnologio Nadirŝo Edulĝi (NED), estis fondita en 1921 kaj estas la plej malnova altlernada institucio de Pakistano. La Universitato Do pri Sanaj Sciencoj estis starigita en 1945 kaj estas nun unu el plej bonaj por kuraca esplorado en la lando.
La Universitato de Karaĉio, fondita en 1951, estas la plej granda universitato de Pakistano kun studenta loĝantaro de. La Instituto pri Komerca Administro, fondita en 1955, estas la plej malnova komerca lernejo ekster Nordameriko kaj Eŭropo, kaj estis starigita dank'al teĥnika subteno de la Lernejo Wharton kaj de la Universitato de Suda Kalifornio (ambaŭ en Usono). La Universitato Davud pri Inĝenieristiko kaj Teĥnologio, kiu malfermiĝis en 1962, oferas kursojn pri inĝenieristiko de petro, gaso, ĥemiaĵo kaj industrioj. La Pakistana Mararmeo Kolegio pri Inĝenieristiko, sub la administrado de la Pakistana Mararmeo, estas en asocio kun la Nacia Universitato pri Sciencoj kaj Teĥnologio de Islamabado.