cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ĵurnalismo
Socia influo
La ĵurnalismo kreis, pro necesoj de rapida legado kaj kompreno, intencon de neŭtraleco, redaktan stilon kiu nutris nombrajn famajn verkistojn, kiuj formis parton de ties laboristaroj kaj elstaris ekzemeple kiel kolumnistoj. Krome ĵurnalismo kreis prestiĝajn kaj seriozajn komentistojn de la socia kaj politika vivo, profitis el bonkvalitaj humoristoj kaj desegnistoj; disvrolvigis el la projekto de la ĝenrismo ĝis la dokumentita profilo.
Studo realigita de Berganza, Lavín kaj Piñeiro-Naval determinis tipologion de ses profesiaj roloj de la ĵurnalismo tra sondenketo farita al 390 hispanaj ĵurnalistoj. La identigitaj roloj estis la jenaj:
Plej granda procento de ĵurnalistoj identigis sin kun la rolo "Laŭtparolilo de la civitanaro", kaj la plej malgranda procento de ĵurnalistoj identigis sin kun la rolo "Favoranto de la statu quo".
Ĵurnalista situacio en la mondo
Laŭ la organizaĵo Reporters sans frontières (Reporteroj sen limoj), en la jaro 2003, 42 ĵurnalistoj estis mortigitaj, ĉefe en Azio. 766 estis kaptitaj, minimume 1.460 estis korpe atakitaj. Aliflanke, en multaj ŝtatoj ekzistas apartaj rajtoj por ĵurnalisma laboro kaj multaj inter ili garantias tiujn rajtojn en konstitucioj. Ekzemplo estas, ke ĵurnalisto rajtas kaŝi la identecon de siaj informantoj, eĉ se ili rilatas al krimo.
Ĉiujare, la 3-a de majo estas la tago internacia de la libereco de la gazetaro.
Vance Packard en "Hidden Persuaders" (kaŝitaj persvadistoj) montris la minacon de malhonesta raportado, sed konkludis optimisme "Ni povas elekti ne persvadiĝi". Je kvindek jaroj poste, Nick Davies konkludas pesimisme, ke Joseph Pulitzer probable pravis kiam li diris "Cinika, monavida, demagoga, korupta gazetaro produktos post iom da tempo popolon tiel malnoblan kiel ĝi mem".
La Komitato por Protektado de Ĵurnalistoj, en angla Committee to Protect Journalists (CPJ) estas usona sendependa neprofitcela, neregistara organizo, kun sidejo en Novjorko, kun korespondantoj tra la tuta mondo. La CPJ promocias gazetarliberecon kaj defendas la rajtojn de ĵurnalistoj. En decembro 2019 la Komitato por Protektado de Ĵurnalistoj nomis Ĉinion, Turkion, Saudan Arabion kaj Egiption la plej oftaj malliberigintoj de ĵurnalistoj en la tuta mondo.
Esperanto kaj ĵurnalismo
La plej malnova esperantista ĵurnalista asocio estas Tutmonda Esperantista Ĵurnalista Asocio, mallonge TEĴA, fondita en la jaro 1946 kaj post diversaj periodoj de stagnado kaj eĉ ĉesigo, ĝi estis formale reaktivigita en la jaro 2005.
En 2010 estis establita grupo da Esperantistoj-Ĵurnalistoj en la socia reto Ipernity. La celo de tiu ĉi grupo estis uzadi la lingvon kiel ilo por internacia kunlaboro en diverslandaj amaskomunikiloj. En la sama jaro la grupo enhavis 9 membrojn el Belgio, Irano, Nederlando, Meksiko, Norvegio, Rusio, Slovakio kaj Tajvano. La kolektivo malmulte aktivis kaj nur en 2011 la rusia revuo "Petroviĉ" publikigis kvin artikolojn de esperanto-ĵurnalistoj el Niĝerio, Kipro, Usono, Hispanio, Urugvajo kaj Brazilo
Civitana ĵurnalismo en Esperanto
Esperanto ankaŭ estis krome akceptita kiel lingvo en kiu volontulaj kontribuantoj kaj tradukistoj eblas raporti en civitanaj retaj ĵurnaloj kiel Réseau Voltaire International (Reto Voltaire Internacia ), Sendependa Centro de Amaskomunikiloj (SCA en Brazilo ) kaj pli aktuale Tutmondaj Voĉoj (Global Voices Esperanto).
Laŭ kontrakto en septembro 2002 inter la direktoro de la Pariza Le Monde diplomatique kun la ĉefredaktisto de Le Monde diplomatique en Esperanto (ankaŭ nomata DIPLO), la Esperanta eldono devigis sin ĉiumonate aperigi en disponigita retpaĝo minimume la Esperantigitan ĉefartikolon.
Esperanto-podkastoj, radioprogramoj kaj videoblogoj
Pluraj radioprogramoj, podkastoj kaj videoblogoj en Esperanto kiel ekzemple tiu de jutubisto Evildea, regule aperadis/as kaj estas bona trejnejo por ĵurnalistoj-esperantistoj. Kion ne povas fari unuopulo, tion povas fari grupo de homoj. Tiele la esperanta retradio "Muzaiko" produktas novaĵojn por ilia elsendo kaj ankaŭ por sia podkasto. Vikinovaĵoj estas novaĵretejo kreata de komunumo de esperantistoj.
Esperanto-periodaĵoj
De la komenco de la historio de Esperanto, la unuaj esperantistoj dediĉis sin al publikado ne nur de lernolibroj sed ankaŭ de gazetoj kiuj utilu por disvastigo de Esperanto sed ankaŭ de ligilo inter esperantistoj. Esperanto-gazeto estas periodaĵo (tradicie, sed malprecize nomita gazeto) aŭ en Esperanto aŭ en alia lingvo pri Esperanto. Kelkfoje oni inkluzivas ankaŭ alilingvajn periodaĵojn, kiuj dum certa tempo publikigis regulan rubrikon skribitan en Esperanto. Kontraŭ la bibliografia kutimo en bibliotekoj oni tradicie ne inkluzivas publikigaĵojn kun longa aper-ritmo kiel jarlibroj, kongreslibroj, regule aperantaj adreslibroj kaj similaj.
De la unua Esperanto-periodaĵo, La Esperantisto, aperis pli ol dek mil titoloj de tre malsama amplekso, enhavo, daŭro kaj kvalito (vidu la bazan literaturon malsupre). La plejmulto nur mallonge aperis, la averaĝa daŭro estas ĉirkaŭ 5 jaroj.
Vidu ankaŭ por Esperanto-gazetoj Gazetoteko Lanti + La Esperanta Gazetejo
Kritiko pri novaĵdistribuado en Esperantujo
La redakcia politiko, akceptanta nur la unufojajn publikigaĵojn (do ankaŭ refuto de ajna blogaĵo, kiuj povas kelkfoje superi la eldonkvanton de plejparto de la esperanto-eldonaĵoj) estas arkaika kaj tute sensenca.
Tial represoj estas tre gravaj. Nehavebleco de multaj tradicie gravaj verkoj tre ĝenis kontinuecon en la Esperanta libro-kulturo. Krome 'amatora nekono pri vera bezono kaj aĉetpovo de la Esperanta libromerkato rezultigis jam troigitajn eldonkvantojn kiuj rabis monon for de aliaj eldonindaj verkoj"
Ŝanĝi la distribuan strategion kaj enspezofontojn. Kelkaj ekzemploj:
Noviga dissendosistemo de informoj: esplori novajn vojojn per novaj teknologioj per kiuj ĉio povas okazi aŭtomate. Bona ekzemplo en Esperantujo jam estas la retejo Studio, kiu kunigas informfluojn el plej diversaj Esperanto-medioj, klasifikas ilin laŭ formoj (tekstoj, sonregistraĵoj, videoj) kaj temoj, kaj prezentas tiujn al vizitantoj en komforta maniero.
Bibliografio
En Esperanto
En la angla En la franca
En la hispana
10450 Girard
10450 Girard estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la argentina astronomo Carlos Ulrrico Cesco kaj de la usona astronomo Arnold Richard Klemola elde la Observatorio Félix Aguilar en la provinco de San Juan (Argentino).
Pincé
Pincé estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Sarthe, en la administra regiono Luarlandoj. Ene de la departemento, la komunumo apartenas al la arondismento La Flèche, kaj al la kantono .
Laŭ la stato de en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². La teritorio havas komunan limon kun la najbaraj komunumoj.
István Schönvisner
István Schönvisner [iŝtvAn ŝOnvizner], laŭ hungarlingve kutima nomordo Schönvisner István estis hungara arkeologo, pastro, monaĥo, bibliotekisto, profesoro, kanoniko, abato. Liaj familiaj nomformoj estis Schönwisner, Schönwiesner, Schoenvisner. Liaj pseŭdonimoj estis St, Sch. István Schönvisner naskiĝis la  1738 en Hungara reĝlando en Eperjes (nuntempa Prešov en Slovakio). Li mortis la 1818 en Nagyvárad (nuntempa Oradea en Rumanio).
Biografio
István Schönvisner lernis teologion en Nagyszombat, poste li aliĝis al la jezuitoj en 1756. Post siaj studoj li estis prefekto en la teologia altlernejo en Vieno. Post 1773 li lernis filozofion, en 1778 li doktoriĝis. En 1777 li iĝis bibliotekisto en Universitata Biblioteko (ELTE), inter 1780 kaj 1794 li instruis arkeologion en Reĝa Universitato de Buda/Pest, poste li estis bibliotekestro de la menciita biblioteko. En la studjaroj 1781 kaj 1800 li estis dekano, en 1794 rektoro. En 1802 li estis nomumita abato kaj kanoniko. Li estis la unua hungara arkeologo, kiu science fosadis. Li trovis ekzemple Aquincum kaj Savaria.
Prince George Circuit
Prince George Circuit estas cirkvito por konkursoj de Formulo 1 en Orient-Londono (Sud-Afriko).
Longeco: 3,920 km
Plej rapida giro: nekonata
Beta Israel
La komunumo nomata Beta Israel, kio en la hebrea havas la signifon "domo de Israelo" aŭ "komunumo de Israelo", estas la tradicia juda komunumo de Etiopio. Temas verŝajne pri la sola antikva komunumo de nigraj judoj en la mondo.
Laŭ la legendo, ili devenas de la reĝino de Ŝeba, kaj de Salomono. La etiopiaj judoj certe vivas en Etiopio de tre longa tempo, ĉar ili tradicie ne konas Talmudon kaj ne konas la judajn festojn en kiuj oni rememoras la detruon de la unua kaj dua temploj en Jerusalemo, do Beta Israel apartiĝis de aliaj judoj antaŭ tiuj okazaĵoj kaj la verkado de Talmudo.
Elmigrado al Israelo
En 1984-1985 dum la operaco «Moseo», Israelo alveturigis kelkajn milojn da etiopiaj judoj. Poste etiopia registaro bremsis elmigradon, strebante interligi tiun kun liverado de israelaj armiloj. Usono kaj Israelo ĉiam okazigis premadon al ĝi por liberigi elmigradon.
En aprilo 1990, kiam la etiopia armeo spertis gravajn malvenkojn, la usona prezidento George H. W. Bush sendis al la lando delegacion sub gvido de la eksa senatano de Minesoto Rudi Boshvic por intertrakti pri elveturigo de 16-18 miloj da etiopaj judoj. La 27-28an de aprilo okazis renkontiĝo kun etiopiaj aŭtoritatoj, kaj usonanoj faris ĉion eblan por admoni la prezidenton Mengistu Haile Mariam forlasi la landon. Matene la li eksiĝis kaj fuĝis al Zimbabvo.
Tiel preskaŭ ĉiuj etiopiaj judoj, kiuj suferis pro persekutado kaj politika subpremo, estis transportitaj de Etiopio al Israelo de la israela registaro, kaj ili ankoraŭ vivas tie.
Gard (rivero)
La Gard aŭ Gardon estas franca rivero kiu donis sian nomon al la departemento de la Gard, en la regiono Okcitanio kaj la historia landoparto Langvedoko-Rusiljono. Ĝi alfluas apud Beaucaire la riveron Rodanon.
Mondfama konstruaĵo estas Pont du Gard en la proksimeco de Nimes: Ponto el la romiana epoko, kiu gvidis akvon en la urbo (akvodukto)
Fumiya Suzuki (2002)
Fumiya Suzuki (鈴木 史哉, n. ) estas japana futbalisto.
Li futbalis ĉe Vegalta Sendai.
Geithain
Geithain - prononco - estas urba komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la en aŭgusto 2008 fondita distrikto Leipzig de la federacia lando Saksio, kaj antaŭe estis parto de la tiutempa distrikto Leipziger Land. Fine de la komunumo havis  loĝantojn.
La komunumo estas la administra centro de samnoma komunumaro Geithain (germane  Verwaltungsgemeinschaft Geithain), kiu krom la teritorio de tiu-ĉi komunumo ankaŭ inkluzivas tiun de la pli malgranda komunumo Narsdorf.
Languidic
Languidic (jen france, bretone Langedig) estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Morbihan (jen france, Mor-Bihan), en la regiono Bretonio (Bretagne, Breizh). Fine de en la komunumo vivis.
Triskelo
Triskelo (el la greka τρισκέλιον aŭ τρισκελής; «tri-gambaj») estas simbolo reprezentanta tri homajn krurojn (triskeloj de la unua tipo), aŭ tri interplektitajn spiralojn (triskeloj de la dua tipo) aŭ iu ajn alian simbolon kun tri elstarantaj aĵoj, kiuj elvokas ciklan simetrion de grupo.
Simbolo
Ĝi estas la plej elstara Kelta simbolo kaj troviĝas sur la flago de la insulo Man. Ĝi reprezentas tri spiralojn kiuj eliras el la sama centra punkto. Unuaj reprezentadoj estas el la tempo de Tène (dua feraĝo, 5a - 2a jarcento AK).
La simbolo ankaŭ ekzistas en Sicilio (sama reprezentado, ankaŭ meze de la flago) kaj en Irlando.
En Bretonio, ĝi estis uzata en la religia arkitekturo kaj kiel dekora motivo por la kamparaj mebloj de la pasinta jarcento. Ĝi estis popularigita de la Nazia Movado inter la du mondmilitoj kaj fariĝis la emblemo de diversaj naciaj organizaĵoj kiel la Bretona Nacia Partio.
Altebenaĵo Tagant
La Altebenaĵo Tagant situas en orienta Maŭritanio, formanta ŝtonozan parton de la Saharo. Kelkaj urbetoj situas ĉe ties piedoj kiel Tichit, Moudjéria kaj Rachid, dum Tidĵikĵa situas sur la Tagant mem. La altebenaĵo estas konata pro ties Dezertaj krokodiloj, sed ŝajnas, ke lastaj ekzempleroj estis vidataj en 1996.
La regiono Tagant estas nomata laŭ la altebenaĵo.
Metlatónoc
Metlatónoc estas unu el la 81 komunumoj de la meksika subŝtato Guerrero, kiu situas en la centra suda parto de Meksiko, ĉirkaŭ 400 km sudokcidente de la ĉefurbo Meksikurbo. La ĉefurbo de la komunumo estas Metlatónoc. Metlatónoc apartenas al la regiono La Montaña, kiu estas unu el la sep regionoj de la subŝtato Guerrero. La regiono "La Montaña" troviĝas en la orienta parto de la subŝtato. Krome dek-ok komunumoj apartenas al tiu regiono. Multaj komunumoj en tiu regiono apartenas al la plej malriĉaj komunumoj de Meksiko. Al Metlatónoc apartenas entute 156 tiel nomataj loĝlokoj (statistike por urboj, vilaĝoj kaj domaroj). La kodnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 12043.
Geografio
La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 17398 loĝantojn. El tiuj estis 8343 viroj kaj 9055 virinoj. La komunumo havas surfacon de 1367,3 km². La meza alteco (de la ĉefurbo) estas 2020 metroj super la marnivelo.
Klimato
En la komunumo jare falas averaĝe 2400 mm/m2 de precipitaĵo. La averaĝa jara temperaturo estas ND °C.
Sociogeografio
En la jaro 2000 en la komunumo vivis 24154 personoj, pli aĝaj ol 5 jaroj. El tiuj 24025 personoj sciis paroli indiĝenan lingvon. Tio signifas ke 99,47 % de la loĝantaro en la koncerna jaro sciis paroli indiĝenan lingvon.
13097 de la loĝantoj de Metlatónoc en la jaro 2000 aĝis pli ol 15 jaroj. El tiuj 8906 estis analfabetoj, do ne sciis legi kaj skribi. Tio signifas ke 68.00 % de la tuta loĝantaro (pli aĝa ol 15) ne sciis legi kaj skribi. Ĉe la virinoj estis 79,41 % (6398 el 8057 virinoj), kiuj ne sciis legi kaj skribi kaj ĉe la viroj 49,76 (2508 el 5040 viroj). Tio signifas ke konsiderinde pli da virinoj ne sciis legi kaj skribi ol la viroj.
El la 24154 loĝantoj (pli aĝaj ol 5 jaroj en la jaro 2000), 23161 apartenis al la katolika religio. 993 personoj apartenis al aliaj religioj.
Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a., (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).
Cnemiornis
La Novzelandaj anseroj formis la formortintan genron Cnemiornis de la familio de Anasedoj, subfamilio de Anserenoj.
La genro, endemia de Novzelando, konsistis el du specioj: la Nordinsula ansero, C. gracilis kaj la Sudinsula ansero C. calcitrans. Ili estis neflugaj birdoj kun ne grandaj retoj en piedoj, adapto por surtera loĝado simila al tiu de la nene de Havajo. Ili neniam estis partikulare komunaj, kaj kiel multaj aliaj grandaj endemiaj specioj de Novzelando ili suferis ĉaspremojn el la setliĝintaj Polinezianoj, same kiel predadon de siaj ovoj kaj idoj fare de kioreoj (ratoj kiuj akompanis la setlantojn) kaj la hundoj de la setlantoj, kaj estis formortigitaj antaŭ la alveno de eŭropaj setliĝantoj.
Urasaŭa Naoki
Urasaŭa Naoki (japane: 浦沢 直樹 [Urasaŭa Naoki]) estas fama manga-verkisto, okupanta pri sejnen-mangao. La plej famaj el liaj laboroj estas "20th Century Boys" "Mastro Kiton" kaj "Monstro".
Urasaŭa Naoki naskiĝis la 2-an januaron 1960 en Tokio, finis la universitaton Mejsej en Tokio, kie li studis ekonomikon. Li interesiĝis pri mangao en infaneco. Li debutis en la jaro 1981 per la mangao "Return".
La Rambla
Demografio
Laŭ statistikoj de la andaluza registaro (SIMA, 2007) la 7444 geloĝantoj de la municipo La Rambla estas 3735 inoj kaj 3709 viroj. En la 137-kvadratkilometra teritorio estas la urbo, kie loĝas 7367 geloĝantoj, kaj aliaj 77 geloĝantoj loĝas dise en kamparo. Lasta konata nombro de naskiĝoj po jaro estis 82, 36 inoj kaj 46 viroj, kaj mortis 68, 42 inoj kaj 26 viroj. Tiel la natura kresko estis 14 (0.2%). La laborkapabla loĝantaro estis 3349 homoj (45.0%).
Urasaŭa Naoki
Tri el liaj mangaoj "Jaŭara!", "Mastro Kiton" kaj "Monstro" estas animeiĝitaj de la studio "Madhouse" (Madhaus).
Golubac
Golubac, serbe Голубац, germane Taubenberg, hungare Galambóc, turke Gögerdsinlik estas vilaĝo kaj municipo en Serbio. Ankoraŭ 24 vilaĝoj apartenas al la municipo.
Situo
Golubac situas laŭ dekstra bordo de Danubo, kie etendiĝas akvorezervujo 6 km-ojn vasta.
Historio
La plej frue la romianoj havis tie fortikaĵon Columbaria. Baldaŭe la pligrandigita fortikaĵo foje apartenis al Serbujo, foje al Hungarujo, foje al la Osmana Imperio. La fortreso havis 9 turojn, po 3 laŭ la Danubo, po 3 ĉe montopinto, po 3 sur deklivoj. Ekde 1688 la turkoj eterne forlasis la fortikaĵon.
J-Street
J-Street estas grupo de premo (premgrupo), kaj neprofita asocio (statuto 501c), kiu estis fondita en aprilo 2008, kaj havas sian sidejon en Vaŝingtono, Usono. J-Street proponas firman usonan implikaĵon por fini la konflikton inter israelanoj kaj palestinanoj, per diplomatia kaj paca maniero. J-Street defendas ŝanĝon en la usona politiko en Mez-Oriento (privilegiante la diplomatiajn solvojn super la militaj solvoj, samtempe ke ĝi defendas pacan interkonsenton kun Irano, kaj promocias alproksimiĝon al la rezolucio de la konflikto, de maniero multflanka, ne unuflanka, tiel kiel la dialogo anstataŭ la alfronto. J-Street difinas sin kiel la politika brako de la movado por la paco inter Israelo kaj Palestino.
Nova Urbo
Nova Urbo (Nova urbo) povas esti:
🇫🇷
Novaj urboj (france Villes nouvelles ) oni nomas en Francio urbojn, kiujn oni konstruis ekde la 1960-aj jaroj. Oni fondis i.a. la jenajn novajn urbojn:
New City / New Town
New City signifanta Novan Urbon en la angla: New Town aŭ Newtown signifanta same Novan Urbon aŭ Novan Urbeton en la angla:
Sinmortigo
Sinmortigo (ankaŭ: memmortigo) estas la ago mortigi sin (t.e. meti finon al sia vivo), ĉu vole aŭ ne vole. Laŭ PIV, suicido estas "la ago mortigi sin propravole, propradecide, ne akcidente". En kutima uzo, sinmortigo pli ofte signifas la pli fakan/juran terminon suicido, kaj estas uzata en ĉi tiu artikolo kiel sinonimo. Kiel sinonimo ekzistas ankaŭ memmortigo.
Multaj religioj (sed ne ĉiuj) opinias sinmortigon peko, dum kelkaj leĝaroj opinias ĝin krimo. Aliflanke, diversaj kulturoj rigardas ĝin respektinda maniero eliĝi el kelkaj hontoplenaj aŭ senesperaj situacioj. Personoj provantaj aŭ sukcesantaj je sinmortigo kutime antaŭpretigas klarigan noton. Tio utilas ĉefe por diskonigi la tialojn kaj por eviti eraran kulpigon de senkulpulo.
Sinmortigo estas ofte farita kiel rezulto de deprimo, kies kaŭzo ofte estas atribuata al psika malsano kiaj ekdeprimo, dupolusa obstrukco, skizofrenio, emocie malstabila personeca perturbo, alkoholismo, aŭ droguzado. Stresigaj faktoroj kiaj financaj malfacilaĵoj aŭ problemoj ĉe interpersonaj rilatoj ofte ludas gravan rolon. Klopodoj por eviti suicidon estas limigo de aliro al pafarmiloj, traktado de mensaj malsanoj kaj droga misuzado, kaj plibonigo de ekonomia situacio. Kvankam krizaj telefonejoj estas komunaj en multaj landoj, estas malmulta pruvaro pri ties efiko.
Por ke sinmortigon oni povu nomi plenrajte "sinmortigo", morto devas esti kerna elemento, kaj celo, de la ago, ne nur ia sekvo de ĝi. Tial, bombhomo n oni rigardas, depende de la vidpunkto, jen speco de bombo, jen martiro, sed ne kiel tipan sinmortiganton. Aliflanke, religioj kaj leĝaroj kutime ne proskribas tradician martirecon.
Difinoj
Suicido kiel alternativa termino, derivita el latina suicidium, laŭ PIV estas "Ago, per kiu mortigas sin memkonscia homo kiu, povante elekti la vivon, elektas tamen la morton", alivorte ĝi estas "la faro forpreni la propran vivon". Intencita suicido aŭ nemortiga suicida kutimo klopodas memvundon kun almenaŭ ioma deziro fini la propran vivon, kio ne rezultas en morto. Helpita suicido okazas kiam individuo helpas alian okazigi sian propran morton nerekte havigante ĉu konsilon aŭ la rimedon kiu kondukos al fino. Tio kontrastas kun eŭtanazio, en kiu alia persono ludas pli aktivan rolon en la okazigo de la morto de alia persono. Suicida ideigo estas serio de pensoj pri la fino de la propra vivo sed sen entrepreni aktivajn klopodojn tiucele. Ĝi povas inkludi aŭ ne inkludi precizan planon aŭ intencon. En murdo–suicido, individuo celas forpreni la vivojn de aliuloj samtempe. Speciala kazo de tio estas la etenda suicido, kiam la murdisto estas movita rigardante la murditajn personojn kiel etendo de sia propra morto. Suicido en kiu la tialo estas ke persono sentas, ke ĝi ne estas parto de la socio estas konata kiel egoisma suicido.
Pluraj lingvoj en sia vortumado identigas sinmortigon kun krimo aŭ delikto. En la angla por ekzemplo, la Centro por Evito de Suicido en Kanado trovis, ke la normala verbo en la fakura esplorado kaj ĵurnalismo por la ago sinmortgi estas commit, kio implicas delikton aŭ krimon. Simile, la usona American Psychological Association listigis "committed suicide" kiel evitinda termino to ĉar ĝi "enkadrigas sinmortigon kiel krimo". Kelkaj kritikaj grupoj rekomendis uzi la esprimojn preni sian vivon, mortis pro suicido, aŭ sinmortigis anstataŭ committed suicide (fifaris suicidon, krimmortigis sin ktp.). La stillibro de Associated Press rekomendas eviti "committed suicide" escepte en rektaj citaĵoj el aŭtoritatoj. Ankaŭ la stilgvidiloj de Guardian kaj Observer malrekomendas la uzadon de "committed", same kiel faras CNN. Opoziciantoj de commit argumentas, ke ĝi implicas, ke suicido estas krima, peka aŭ morale malprava.
Kaŭzoj
Sinmortigantoj ofte serĉas liberiĝon el ekstremaj emocioj, kiuj ŝajnas al ili neeskapeblaj, ekzemple honto, kulposento, sento, ke oni estas troŝarĝo sur aliaj, sento de viktimeco aŭ malakcepto fare de aliuloj, perdo de intimulo kaj/aŭ soleco. Ofte ili suferas pro dupolusa perturbo, emocie malstabila personeca perturbo, deprimo, droga dependeco (ekz. alkoholismo), skizofrenio, aŭ tre stresaj vivaj problemoj, kiel gravaj financaj aŭ amrilataj embarasoj. Oni povas mortigi sin pro situacio aŭ evento, kiun oni konsideras neeltenebla, kiel maljuniĝo, la morto de amato, psikologia traŭmato, grava fizika malsano, senlaboreco aŭ monaj problemoj.
Ĝeneralaj riskoj
Faktoroj kiuj pliigas la riskon de suicido estas mensaj disordoj, droga trouzado, psikologiaj statoj, kulturaj, familiaj kaj sociaj situacioj, genetiko, vundoj aŭ amputoj kaj nihilismo. Mensaj disordoj kaj trouzado de substancoj ofte koincidas. Aliaj riskofaktoroj estas antaŭaj sinmortigaj klopodoj, tuja disponeblo de rimedoj por forpreni propran vivon, familia historio de sinmortigo, aŭ cerba vundo. Por ekzemplo, oni trovis, ke suicidaj indicoj estis pli altaj en familihejmoj en kiuj estas pafiloj ol ĉe ne estas tiuj.
Sociekonomiaj problemoj kiel sendungeco, malriĉeco, senhejmeco, kaj diskriminacio povas nutri suicidajn pensojn. Suicido povas esti pli rara en socioj kun alta socia kohero kaj moralaj objekcioj kontraŭ suicido. Ĉirkaŭ 15–40% de sinmortigantoj lasas suicidan noton. Militveteranoj havas pli altan riskon de suicido parte pro pli altaj indicoj de mensa malsano, kiel posttraŭmata streĉa perturbo, kaj fizikaj sanproblemoj rilataj al milito. Genetiko aperas kiel responsa pri inter 38% kaj 55% de suicidaj kondutoj. Suicidoj foje okazas ankaŭ kiel loka demografia abundo de kazoj.
Plej granda parto de esplorado ne distingas inter riskofaktoroj kiuj kondukas al pensoj pri suicido kaj riskofaktoroj kiuj kondukas al suicidaj klopodoj. Riskoj por suicidaj klopodoj pli ol ĝuste por pensoj pri suicidoj estas alta dolortoleremo kaj malalta mortotimo.
Mensa malsano aŭ misordo
Mensa malsano estas en la momento de suicido je 27% ĝis pli ol 90% de fojoj. El tiuj kiuj estis enhospitaligitaj pro suicida konduto, la vivodaŭra risko de suicido estas 8.6%. Kompare, nesuicidemaj personoj enhospitaligitaj pro afekciaj disordoj havas 4% de vivodaŭra risko de suicido. Duono el personoj kiuj mortas pro suicido povis suferi pro grava deprima disordo; pro tiu aŭ pro aliaj afekciaj perturboj kiel dupolusa perturbo pliigas la riskon de suicido 20-oble. Aliaj kondiĉoj tiukadre estis skizofrenio (14%), personecaj perturboj (8%), Obseda-Kompulsia Malsano, kaj posttraŭmata streĉa perturbo. Ankaŭ tiuj personoj kiuj suferas pro aŭtismo klopodas kaj konsideras suicidon pli ofte.
Aliaj esploroj ĉirkaŭkalkulis, ke ĉirkaŭ duono de la personoj kiuj mortas suicide povis esti diagnozitaj per personecaj perturboj, el kiuj la emocie malstabila personeca perturbo estas la plej ofta. Ĉirkaŭ 5% de perosnoj kun skizofrenio mortas pro suicido. Nutromalsanoj estas aliaj altriskaj kondiĉoj. Ĉirkaŭ 22% ĝis 50% de personoj kiuj suferas pro seksa disforio klopodis suicidon, tamen tio ege varias depende de la mondoregiono.
9267 Lokrume
9267 Lokrume estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la sveda astronomo Claes-Ingvar Lagerkvist elde la Observatorio La Silla en Ĉilio.
Sinmortigo
Mensa malsano aŭ misordo
En proksimume 80% de sinmortigantoj, la individuo estis vizitanta kuraciston en la jaro antaŭ sia morto, kaj 45% de la antaŭa monato. Ĉirkaŭ 25–40% de la personoj kiuj sinmortigis havis kontakton kun mensaj sanservoj en la antaŭa jaro. Kontraŭdeprimiloj de la klaso de SMRS-oj ŝajne pliigas la oftecon de suicido inter infanoj sed ne ŝanĝas la riskon inter plenkreskuloj. Ankaŭ malpreteco ricevi helpon pro mensaj sanproblemoj pliigas la riskon.
9267 Lokrume
Nomo
Ĝi ŝuldas sian nomon al la malgranda paroĥo Lokrume (Gotlando), kies kirko estis inaŭgurita en 1277. Restaĵoj de unu el la plej malnovaj mezepokaj bienoj sur la insulo estas ankoraŭ videblaj en la vilaĝo. Proksime estas herbejo, tipa de la insulo.
Sinmortigo
Iamaj klopodoj
Antaŭa historio de suicidaj klopodoj estas la plej akurata antaŭavertilo de suicido. Ĉirkaŭ 20% de suicidoj havis antaŭajn klopodojn, kaj el tiuj kiuj klopodis por suicido, 1% mortas pro suicido en unu jaro kaj pli ol 5% mortas pro suicido ene de 10 jaroj.
Ikuma Sekigawa
Ikuma Sekigawa (関川 郁万, n. ) estas japana futbalisto.
Sinmortigo
Sindamaĝo
Nesuicida sindamaĝo estas ofta ĉar 18% de personoj engaĝiĝas en sindamaĝo laŭlonge de sia vivodaŭro. Agoj de sindamaĝo ne estas kutime suicidaj klopodoj kaj plej granda parto de homoj kiuj sindamaĝas ne estas je alta risko de suicido. Kelkaj kiuj sindamaĝas, tamen, sinmortigas, kaj riskoj por sindamaĝo kaj suicido povas koincidi. Individuoj kiuj estis identigitaj kiel sindamaĝintoj post esti akceptitaj en hospitalo estas 68% (38–105%) verŝajne mortontaj pro suicido.
Ikuma Sekigawa
Li futbalis ĉe Kashima Antlers.
Sinmortigo
Metodoj
Plej komune uzataj metodoj de suicido varias laŭ landoj kaj estas parte rilata kompreneble al disponeblo. Komunaj metodoj estas la jenaj: pendumo, venenado per pesticidoj, kaj mempafado. Ĉirkaŭ 800,000 al unu miliono da personoj mortiĝas pro suicido ĉiun jaron, kio faras ĝin la 10an plej altan kaŭzon de morto tutmonde. Indicoj estas pli altaj ĉe viroj ol ĉe virinoj, nome trifoje aŭ kvarfoje pli altaj ĉe viroj ol ĉe virinoj. Estas ĉirkaŭ 10 al 20 milionoj da nemortigaj klopoditaj suicidoj ĉiujare. Nemortigaj klopoditaj suicidoj povas konduki al vundoj kaj longdaŭraj malkapabloj. Klopodoj estas plej komunaj ĉe junuloj kaj inoj.
Memmortigo per policisto estas atako kontraŭ policano, sekurgardisto aŭ gardostaranto por provoki ilin uzi armilojn. Aliaj povus interrompi juĝan proceson kaj vorte provoki la juĝiston postuli ilian tujan ekzekuton (la kutima puno por kortumomalrespekto tiutempe).
Sinbruligo
Sinbruligo estas formo de sinmortigo, kiam oni verŝas sian korpon per bruligaĵo kaj ekbruligas ĝin. La publika sinbruligo ofte havas protestan celon kontraŭ subpremo, humiligo, senespera situo ks.. Ĉar la morto estas tre dolora, kruela, unika, tio ofte altiras atenton de la amaskomunikilaro, la publiko, instancoj.
Opinioj
Laŭ kelkaj, necesas esti kuraĝa por mortigi sin; laŭ aliaj, nur malkuraĝuloj sin mortigas, nekapablaj alfronti la vivon. Aliaj personoj pli facile komprenas la sinmortigon de tiu, kiu preferas morti libere, ol vivi sklave.
Por mortigi sin ne necesas klaraj konceptoj pri "vivo" kaj "morto" (ankaŭ ne, cetere, por vivi trankvile, feliĉe kaj kvazaŭ senkonscie). Ofte sufiĉas motivo (subjektiva), kio ne nepre identas kun kaŭzo (objektiva).
Oni povus argumenti kontraŭ sinmortigo, ke ĝi ne necesas, ĉar, se oni faras nenion, la rezulto fine estos precize la sama (t.e. morto). Sed tre ofte temas ne pri tio ke sinmortigonto ne volus vivi, sed ke li trovas vivadon tro suferiga kaj tial preferas fini ĝin anticipe. Aliflanke, ankaŭ sinmortigo, kiel ĉiu ajn homa decido aŭ ago, vola aŭ ne, estas parto de la homa vivo mem.
Opinioj pri suicido estis influitaj de ampleksaj ekzistadismaj temoj kiaj religio, honoro, kaj la signifo de vivo. La Abrahamaj religioj tradicie konsideras suicidon kiel ofendo al dio pro la kredo je la sankteco de vivo. Dum la epoko de samurajoj en Japanio, harakiro estis respektita kielrimedo de elaĉeto pro malsukceso aŭ kiel formo de protesto. Satio, nuna eksterleĝa praktiko, esperis, ke vidvinoj turnu sin al sinbruligo sur la fajro produktita por la funebro de ŝia mortinta edzo, ĉu vole aŭ laŭ premo fare de la familio kaj de la socio.
Suicido kaj klopodita suicido, iam krime konsiderata kaj punebla, estas tio jam ne plu en plej okcidentaj landoj. Kvankam ĝi pluestas delikto en multaj landoj. En la 20a kaj 21a jarcentoj, suicido en la formo de sinbruligo estis uzita rare kiel rimedo de protesto, kaj kamikazo kaj suicida bombado estis uzita foje kiel milita aŭ terorisma taktiko.
Lingva noto
Legu pri tio en "PMEG" ĉe si en kunmetoj
Tovarné
Situo
Tovarné situas laŭ maldekstra bordo de Ondava, laŭ flankovojoj. Vranov nad Topľou troviĝas je 11 km.
Historio
La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1479 en formo "Thavarna". En 1600 oni komputis tie 15 servutulajn domojn. En 1715 9, post 5 jaroj 6 familioj pagis impostojn. En 1778 tertremo okazis. En 1828 462 vilaĝanoj loĝis en 61 domoj. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Tavarna 552 homoj, (hungaroj en majoritato, slovakoj en minoritato). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Zemplén, al distrikto de Varanno, poste jam kiel Tovarné al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 vivis en Tovarné 1076 homoj, (1044 slovakoj).
Diego de Almagro
Diego de Almagro (Almagro, Hispanio, 1475 - Cuzco, Peruo, 1538) estis hispana konkistadoro. Li partoprenis en la konkero de Peruo kaj oni konsideras lin oficiale kiel la eŭropa malkovranto de Ĉilio.
Diego de Almagro naskiĝis en la samnoma urbo de la regiono Manĉo kaj estis kontraŭleĝa filo de Juan de Montenegro kaj Elvira Gutiérrez. Ambaŭ gepatroj estis promesintaj geedzigon sed tion neniam faris. Antaŭ la rompo Elvira estis graveda de Diego kaj pro tio ŝiaj familianoj kaŝis ŝin ĝis la nasko kio okazis en 1475.
Unuaj jaroj
La deveno de Diego Almagro restas en malhelo. Li naskiĝis en 1475 en la manĉa urbo de Almagro, en Provinco de Ciudad Real, de kiel li prenis la falsan familinomon ĉar li estis kontraŭleĝa filo (de Juan de Montenegro kaj Elvira Gutiérrez). Por "savi" la honoron de la patrino, ŝiaj samfamilianoj forprenis la filon kaj translokigis lin la proksima vilaĝo de Bolaños de Calatrava kaj poste al Aldea del Rey kun Sancha López del Peral. Kiam li estis 4jaraĝa li revenis al Almagro ĉe onklo Hernán Gutiérrez ĝis kiam li estis 15jaraĝa kaj pro la onkla severeco li elhejmiĝis. Li iris ĉe la patrino kiu tiam vivis kun nova edzo por averti ŝin kaj tiu adiaŭis lin al la hazardaventuro.
Poste li estis en Sevilo (de kie eliris tiam ĉiuj ŝipoj al Ameriko) kiel servisto de don Luis de Polanco, kiu estis unu el la urbestroj de tiu urbo. Dum li plenumis tiun postenon, Almagro grave vundoponardis alian serviston, forfuĝis el Sevilo kaj vagadis tra Andaluzio ĝis kiam li decidis kaj povis forfuĝi al Ameriko.
Diego de Almagro estis malalta kaj malbela, ĉar li suferis akneon kaj variolon jam en Hispanio.
Alveno al Ameriko
Pri Almagro oni ne scias multe dum tiu periodo, sed oni scias, ke li akompanis kelkajn kapitanojn kiuj eliris el la urbo de Darien inter 1514 kaj meze de 1515, kvankam li restis ĉefe en la urbo kaj eĉ ĝuis la sistemon de la encomienda, konstruigis domon kaj dediĉis sin al la agrikulturo.
Li partoprenis unuafoje en konkeraĵo la 30an de novembro de 1515, kiam li eliris de Darién kun regado de 260 homoj, por fondi la urbon de Akla, situa en tiu samnoma loko, sed li devis rezigni ĉar li malsaniĝis kaj devis reveni al Darién, dum li estis anstataŭita de Gaspar de Espinosa.
Almagro laboris iam kun Vasco Núñez de Balboa, tiutempe respondeca pri Akla, kiu per la materialoj de la ekspedicio de Espinosa volis konstrui ŝipon, malmunti kaj rekonstrui ĝin en la tiam nomata Mar del Sur (Suda Maro, poste Pacifiko). Tamen ne estas certaj informoj ke li partoprenis en la ekspedicio de Balboa kaj pli probable li revenis al Darién.
La Batalo de Salinas aŭ de la Salejoj estis lukto en kiu la trupoj de Hernando kaj Gonzalo Pizarro venkis super tiuj de Diego de Almagro, en la 6-a de aprilo de 1538.
Courtillers
estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Sarthe, en la administra regiono Luarlandoj. Ene de la departemento, la komunumo apartenas al la arondismento La Flèche, kaj al la kantono .
Laŭ la stato de en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². La teritorio havas komunan limon kun la najbaraj komunumoj.
Azuaga
Azuaga estas municipo de Hispanio, sudoriente en la provinco de Badajoz, suda provinco de la regiono de Ekstremaduro.
Situo
Ĝi situas borde de Sierra Morena (montoĉeno inter Ekstremaduro kaj Andaluzio kaj pli ĝenerale inter Andaluzio kaj la Hispana Centra Ebenaĵo) kaj ene de la ekstremadura subdistrikto de la Campiña Sur de Extremadura, borde kun la provincoj de Andaluzio nome Sevilo kaj Kordovo, ĉe la nacia ŝoseo N-432. Ĝi estas la kvara municipo laŭ amplekso de la teritorio de la provinco de Badajoz. Ĝi enhavas la urbeton de Azuaga kaj la vilaĝon de La Cardenchosa.
Prahistoriaj restoj
Azuaga estas loko de riĉa historio. En ties teritorio troviĝis restaĵojn de homa setliĝo en epokoj de megalitiko, Kalkolitiko, Bronzepoko kaj de la Orienteca Epoko.
Romia Hispanio
En la epoko de romia hegemonio, Azuaga iĝas municipo ene de la provinco Baetica kaj ricevis diversajn nomojn kiel Municipium Flavium Ugultuniacum, Municipium Iulium V aŭ Julia Flavia. La loĝantaro estis de la tribo Galeria. Restoj de tiu epoko estas du cipojn kun surskribaĵoj.
De la epoko vizigota konserviĝis malmultaj restaĵoj.
Al-Andalus
Post la falo de Hispanio en Islamon, komencis fruktodona epokopor Azuaga. Inter la historiaj mencioj de islama Azuaga, oni trovis tiujn de la araba geografo kaj vojaxgisto Al-Idrisi, kiu menciis la lokon en la 12-a jarcento, per aludo kiel fortikaĵo situa sur monto. Tiu estas la plej antikva teksto kie aperas la ekzisto de Azuaga laŭ tiu nomo. ĉio ŝajnigas, ke la loĝantaro kiu setlis en Azuaga estis de la berbera tribo de Al-Zuwaga de kie venus la nomo. La plej grava restaĵo de tiu epoko estas la kastelo. La bazo de araba alkazabo ŝajne estas de la 11-a jarcento.
Reconquista
En 1236 Azuaga estis rekonkerita por la Regno de Kastilio, dum la reĝado de Ferdinando la 3-a, fare de la Ordeno de Santiago estrita de la majstro Pelayo Pérez Correa. Ekde tiam, ĝi estis grava, riĉa kaj elstara sidejo de tiu Ordeno. La kristanoj kompreneble uzis la araban kastelon, sed konstruis novan ĉefturon kiel simbolo de la nova kristana epoko. Tiu turo estas nuntempe la plej bone konservita.
Moderna Epoko
La kreskiĝo de la vilaĝo daŭris kaj en 1551, Azuaga aperis kiel la plej loĝata loko de Ekstremaduro. Same okazis en la 18-a jarcento, kie aperis jam kiel nur unu el la ĉefaj urboj de la regiono. Pri laboroj, krom agrikulturo kaj brutobredado hegemonias en la zono la manfaritaĵoj. En Azuaga elstaris iam la tekstilaj agadoj, pli precize tinkturado.
Dum tiuj jarcentoj, kelkaj azuaganoj gravulis en diversaj agadoj. En arto elstaris la fratoj "del Castillo", signifa familinomo "de la Kastelo". Juan del Castillo (1585-1658) laboris en Sevilo kaj Agustín del Castillo (1590-1626) en Kordovo. En la eklezia kampo, gravulis 2 azuaganoj de la 16-a jarcento kiu kurioze adoptis la saman nomon, Fray Pedro de Azuaga. La unua estis teoriisto franciskanokaj konsilisto de la reĝo Filipo la 2-a. La dua agadis en la lasta triono de la 16-a jarcento kaj iĝis episkopo de Ĉilio en 1596.
Nuntempa Epoko
Dum la komenco de la 20-a jarcento, Azuaga vivis tre ekscitatajn jarojn, ĉar pro la tiama plej grava labora sektoro en minoj, la ministoj aliĝis al la du ideologiaj revoluciaj sektoroj de la tiama Hispanio, nome socialistoj kaj anarkiistoj. Okazis strikoj kaj kelkaj azuaganoj elstaris en la koncernaj politikaj sektoroj.
Azuaga vivis ekonomian eksciton, pro la minista agado. La riĉaj kuŝejoj de plumbo (kaj malpli, de arĝento), okazigis kreskon de la ekonomio de la zono. Inter 1920 kaj 1960, Azuaga atingis plej altajn nombrojn de loĝantaro, inter 16.000 kaj 18.000 loĝantoj. En postaj jardekoj, pro la malaltiĝo de la minagado, malfruktodona agrikulturo kaj manko de alternativa industrio, multaj azuaganoj elmigris kaj la loĝantaro malaltiĝis draste ĝis malpli de 10.000 loĝantoj fine de la 20-a jarcento. Gravas la kolonio de azuaganoj enmigrintaj en la katalunia urbo de Sant Boi de Llobregat (Barcelono). Oni ĉirkaŭkalkulas, ke nur ĉirkaŭ la duono de la naskiĝintoj en Azuaga loĝas tie.
Gyula Horváth (aktoro)
Gyula Horváth [djula horvAt], laŭ hungarlingve kutima nomordo Horváth Gyula estis hungara aktoro, voĉoaktoro.
Gyula Horváth naskiĝis la  en Budapeŝto, li mortis la  en Kápolnásnyék.
Biografio
Gyula Horváth ĝis la lernejaj jaroj vivis en Vieno, eĉ li ne parolis hungare. Li frekventis bazlernejon, poste kalvinanan gimnazion en Karcag. Li ne povis plulerni (kiel iama "okcidentano"), tial li povis disidi sensukcese. Post la aresto li estis simpla laboristo en pluraj laborlokoj, fine li tamen akiris diplomon en Teatra kaj Filma Altlernejo en 1955. Post siaj studoj li aliĝis al trupo de Teatro de Hungara Armeo. Liaj sekvantaj teatraj stacioj estis: Li finis sian aktoran karieron en Gaja Scenejo. Li ricevis 2 premiojn en 1973 kaj 1987.
Piedingo (anatomio)
La piedingo, piedingosto, aŭ stapedo (stapes) estas la plej interna el la tri ostetoj en la mezorelo, kiu aspektas kiel piedingo kaj artikiĝas al la amboso (inkudo).
Gehoorbeentje
Alba Iulia
Alba Iulia [alba julija] (Gyulafehérvár [djulafehervar], Weißenburg) estas urbo en Rumanio en la suda parto de Transilvanio ĉe la kunfluo de la rivero Mureș kaj la rivero Ampoiu. Ĝi estas la ĉefurbo de la Distrikto Alba. Administre apartenas al ĝi: Bărăbanț, Micești, Oarda, Pâclișa.
Loĝantaro
En 1910 ĝi havis 11 616 loĝantojn, el kiuj 5 226 hungaroj, 5 170 rumanoj, 792 germanoj, 387 romaoj; en 1992 65 091 loĝantojn. En 2002 el entute 66 406 loĝantoj, 94,5 % estis rumanoj kaj 2,8 % hungaroj.
Historio
Ĝis 1919 Alba Iulia/Gyulafehérvár apartenis al Hungario (Alsó-Fehér). Ĝi estis rezidejo de landestroj de Transilvanio ĝis 1690. Tie rezidas la latina katolika ĉefepiskopejo (nuna ĉefepiskopo: György Jakubinyi). Grava kultura institucio estas la Biblioteko Batthyaneum. En la landestra palaco konstruigita de landestro Gabrielo Bethlen troviĝis ligna baldakeno pentrita ĉirkaŭ 1620 de János Mezőbándi Egerházi. Ĝi pereis. La 1-an de decembro 1918 la rumanoj en granda kunveno proklamis tie la unuigon de Transilvanio kun Rumanio.
Ĝemelecoj
Alba Iulia ĝemeliĝis kun jenaj urboj:
Erfweiler
Erfweiler estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Südwestpfalz de la federacia lando Rejnlando-Palatinato. Fine de la jaro la komunumo havis 0 loĝantojn.
Niagara-on-the-Lake
Niagara-on-the-Lake, mallonge NOTL, estas urbeto en suda Ontario (Kanado), en tiu loko kie la Rivero Niagaro enfluas la Ontarian Lagon.
Metila 4-fluorobenzoato
Metila 4-fluorobenzoato aŭ metila 4-fluorofenilmetanato estas organika kombinaĵo apartenanta al la familio de la esteroj, rezultanta el interagado de la 4-fluorobenzoata acido kaj metanolo. Metila 4-fluorobenzoato estas blanka solidaĵo, nesolvebla en akvo sed solvebla en alkoholoj kaj aliaj nepolaraj organikaj solvantoj. Metila 4-fluorobenzoato prezentas 4-fluorobenzoatan grupon ligitan al metila grupo. Ĝi konsistas je 8 karbonatomoj, 7 hidrogenatomoj, 2 oksigenatomoj kaj posedas antifungajn kaj antimikrobajn proprecojn.
Niagara-on-the-Lake
Unue konata kiel Butlersburg, Niagara-on-the-Lake urbiĝis en 1781 sub la nomo Newark kiam Lojalistoj fuĝante Usonon ekloĝis tie dum la Usona Revolucio.
Štěnovický Borek
Štěnovický Borek (Borek bei Stienowitz) estas municipo en distrikto Plzeň-urbo, regiono Plzeň en Ĉeĥio. Vivas ĉi tie.
Historio
La unua skribmencio pri la municipo estas el la jaro 1379.
Ĝis fino de la jaro 2006 la municipo estis konsisto de distrikto Plzeň-sudo kaj ekde la 1-a de januaro 2007 ĝi estas konsisto de distrikto Plzeň-urbo.
Puatuo-Ĉarentoj
Puatuo-Ĉarentoj (Poitou-Charentes []) estis regiono en okcidenta Francio, ĉe la Atlantika Oceano, inter la regionoj Luarlandoj norde kaj Akvitanio sude. Ĝi konsistis el kvar departementoj: Charente, Charente-Maritime, Deux-Sèvres kaj Vienne.
Kaliforniumo
Kaliforniumo aŭ kalifornio estas radioaktiva metala kemia elemento kun la simbolo Cf kaj atomnumero 98. La elemento unue estis produktita en 1950 per bombado de kuriumo per alfa-partikloj (jonoj de heliumo) ĉe la Universitato de Kalifornio en Berkelio. La elemento estis nomita por Kalifornio kaj la Universitato de Kalifornio.
Puatuo-Ĉarentoj
Ĉefurbo de la regiono estis la urbo Poitiers. Pliaj aparte gravaj urboj estas La Rochelle, Niort, Angoulême kaj Saintes. ISO-kodo de la regiono estas <tt>FR-T</tt>.
Kaliforniumo
Karakterizaĵoj
Kalifornio estas arĝente blanka aktinidmetalo kun fandopunkto de 900 ± 30°C kaj laŭtaksa bolpunkto de 1745 °C. La pura metalo estas modebla kaj estas facile tranĉita per razklingo. Kalifornia metalo komencas vaporiĝi super 300 °C kiam eksponite al vakuo. Sub 51 K (−220 °C) kalifornia metalo estas aŭ feromagneta aŭ ferimagneta (ĝi agas kiel magneto), inter 48 kaj 66 K ĝi estas antiferomagneta (meza stato), kaj super 160 K (−110 °C) ĝi estas paramagneta (eksteraj magnetaj kampoj povas igi ĝin magneta). Ĝi formas alojojn kun lantanidmetaloj sed malmulto estas konata pri ili.
Puatuo-Ĉarentoj
La regiono enhavas la teritorion de la iama historie grava graflando Poitou.
Kaliforniumo
Karakterizaĵoj
Kalifornio elmontras oksigenajn statojn de 4, 3 aŭ 2. Ĝi tipe formas ok aŭ naŭ ligojn al ĉirkaŭaj atomoj aŭ jonoj. Ĝiaj kemiaj trajtoj estas antaŭviditaj esti similaj al aliaj ĉefe 3+ valentaj aktinidaj elementoj kaj la elemento disprozio, kiu estas la lantanido super kalifornio en la perioda tabelo. Kunmetaĵoj en la +4 oksigena stato estas fortaj oksidantoj aj tiuj en la +2 stato estas fortaj reduktantoj.
Puatuo-Ĉarentoj
Nun ĝi apartenas al la regiono Nova Akvitanio (Nouvelle Aquitaine). Ĝi estis kreita de teritoria reformo de Francaj Regionoj en 2014 per kunigo de Akvitanio, Limoĝio kaj Puatuo-Ĉarentoj. La nova regiono validis ekde la 1-a de januaro 2016.
Kaliforniumo
Izotopoj
Dudek izotopoj de kalifornio estas konataj (masnumero intervalanta de 237 ĝis 256 ); la plej stabilaj estas 251Cf kun duonvivo 898 jaroj, 249Cf kun duonvivo 351 jaroj, 250Cf kun duonvivo 13.08 jaroj, kaj 252Cf kun duonvivo 2.645 jaroj. Ĉiuj aliaj izotopoj havas duonvivon pli mallongan ol jaro, kaj la plej multaj el tiuj havas duonvivo malpli ol 20 minutojn.
249Cf estas formita de beta-kadukiĝo de berkelio-249, kaj la plej multaj aliaj kaliforniizotopoj estas faritaj submetante berkelion al intensa neŭtrona radiado en nuklea reaktoro. Kvankam kalifornio-251 havas la plej longan duonvivon, ĝia produktokvanto estas nur 10% pro sia emo kolekti neŭtronojn (alta neŭtronkapto) kaj ĝia emo interagi kun aliaj partikloj (alta neŭtrona sekco).
252Cf, 96.9% de la tempo, alfa-kadukiĝas al kuriumo-248; la aliaj 3.1% de kadukiĝo estas spontanea fisio. La plej multaj aliaj izotopoj de kalifornio, alfa kadukiĝas al kuriumo (atomnumero 96).
Okazo
Oni ne scias, ke kalifornio okazas nature sur la Tero, sed tre etaj kvantoj povus ekzisti pro diversaj nukleosintezaj reagoj en uraniaj ercoj. La elemento estas sufiĉe nesolvebla en akvo, sed ĝi bone aliĝas al ordinara grundo; koncentriĝoj de ĝi en la grundo povas esti 500 fojojn pli altaj ol en la akvo ĉirkaŭanta la grundajn partiklojn.
Kaliforniaj izotopoj kun masnumeroj 249, 252, 253, kaj 254 estis observitaj en la radioaktiva polvo kolektita de la aero post atomeksplodo.
Kalifornio iam estis kredita esti produktita en supernovaoj, ĉar ilia kadukiĝo egalas la 60-tagan duonvivon de 254Cf. Tamen, postaj studoj ne montris iujn ajn kaliforniajn spektrojn, kaj supernovaj lumkurboj nun supozeble sekvas la kadukiĝon de nikelo-56.
La transuraniaj elementoj de americio ĝis fermio, inkluzive de kalifornio, okazis nature en la natura nuklea fisia reaktoro ĉe Oklo, sed ne plu faras tion.
Spektraj linioj de kalifornio, kune kun tiuj de pluraj aliaj ne-praj elementoj, estis detektitaj en la Stelo de Pŝibilskio en 2008.
Jaú
Jaú (prononco [ĵau], oficiale Município de) estas municipo kaj grandurbo en la subŝtato San-Paŭlio de Brazilo. La loknomo venis de la indiĝenoj, la vorto signifis fiŝspecon, kiu estis trovita en la nura rivero, kiu kuras tra la urbocentro.
Ĝi situas en la sudorienta regiono de Brazilo, en la mezoregiono Bauru kaj en la mikroregiono Jaú. Laŭ la stato de en la municipo vivis   sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². El tiuj, la nombro de voĉdonrajtuloj en la municipo en estis. La teritorio havas komunan limon kun.
La loĝloko fondiĝis la.
Geografio
Jaú situas laŭ rivero en sudorienta parto de la lando. Campinas troviĝas 165, San-Paŭlo (urbo) 241, Guarulhos 244, Curitiba 354, Nova Iguaçu 527, Belo Horizonte 547, Rio-de-Ĵanejro 550, Goiânia 631, Campo Grande 661, Braziljo 728, Porto Alegre 900, Salvador de Bahio 1484, Maceió 1961, Teresina 2012, Recife 2155, São Luís 2249, Natalo (Brazilo) 2330, Belém 2319, Manaus 2467 kilometrojn distance.
Historio
Jaú (komence Jahu) estis fondita en 1853. La iama vilaĝo ricevis statuson por sidloko de la municipo en 1866. La urbiĝo okazis en 1889.
Ekonomio
Jaú havas bonegan fekundan grundon por la agrikulturo (loke ĝi estis nomita "terra roxa" (purpura tero)). Oni kultivas sukerkanojn, fabojn, kotonojn, rizojn, kafojn, diversajn fruktojn. La industria branĉo produktas virinajn ŝuojn, vestojn, ceramikaĵojn, elektrajn aparatojn.
Klimato
Jaú situas en tropika zono. La averaĝa jara temperaturo estas 20,8 °C. Jare pluvas inter 1200 - 1400 mm. Pli ofte pluvas inter oktobro-marto.
Eksteraj ligiloj
<!--