cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Reŭmatismo
Reŭmatismo estas infekta malsano, kiu trafas ĝenerale junajn plenkreskulojn (pleje 20-30 jarajn) kun antaŭdispozicio. Oni devas klare distingi ĝin disde artrito, artrozo, reŭmatosimila artrito kaj aliaj diversspecaj artikaj afekcioj. Ties prodromoj (antaŭsignoj), kiuj daŭras 8-15 tagojn, konsistas ofte el angino, febro kaj diareo. Poste aperas la artikaj simptomoj: ambaŭflankaj grandaj artikoj de la supraj kaj malsupraj membroj estas pleje trafitaj. La doloro estas akrega kaj la plej eta movo aŭ premo intensigas ĝin. Tial la paciento kuŝas senmove surdorse kaj tenas siajn membrojn duonfleksitaj. La moviĝemo estas karakterizaĵo de tiu doloro, kiu rapide pasas de unu artiko al alia kun akompano de ŝvelo, ruĝeco kaj plialtiĝo de la loka temperaturo. La facio de la paciento (la specifa aspekto de ties vizaĝo) estas karakteriza: pala (tiu malsano intense anemias), angora, malvigla; li febras kaj abunde ŝvitas. La krizo daŭras ordinare 10-12 tagojn, sed tiu daŭro tre varias. Recidivoj oftas. La reŭmatisma febro - kiel tekstas konata medicina aforismo - lekas la artikojn kaj mordas la koron. Tio signifas, ke ĝi ne postlasas artikajn lezojn, sed kaŭzas tre ofte korajn komplikaĵojn (endokardiiton kaj perikardiiton), sen menciado de aliaj (cerba, pleŭra, okula). Kompleta enlita ripozo estas nepre necesa dum la tuta daŭro de la malsano.
Mignon (tajpilo)
Mignon estas la nomo de tajpilo de la germana kompanio AEG.
Tiu tajpilo estis konstruita en 1903 de Friedrich von Hefner-Alteneck kaj produktita dum 1904 ĝis 1934 de la germana kompanio AEG. Ĝi uzis cilindron, kiu portis la literojn. La cilindro estis ŝanĝebla. Je la modelo 4, kiu estis liverita ekde 1924, pli ol 36 diversaj cilindroj estis haveblaj, i. a. ankaŭ du cilindroj kun cirilaj literoj. Ekde 1933 plibonigita versio estis vendita kiel Olympia Plurotyp.
Al ĉiu litercilindro apartenis litertabulo kun la skribeblaj literoj. Ĝi devis esti fiksita sub montrilo en la maŝino. En la bildo ĝi videblas maldekstre sube. Per la maldekstra mano la montrilo estis metita super la deziratan literon. La litercilindro estis per mekanismo turnigita kaj ŝovita tiel, ke la koncerna litero troviĝis super la papero. Per puŝo de la presklavo per la dekstra mano la litercilindro tajpis la literon sur la paperon. Per alia klavo spaco estis kreita. La papero estis movigita unu paŝon antaŭen. La modelo 4 aldone havis returnigan klavon.
Skribi en Esperanto
Ekzistis litercilindro kun ĉapelo. Kun tiu, uzante la returnigan klavon, oni povis skribi en Esperanto.
UK 1913
9-a UK 1913, la 9-a Universala Kongreso de Esperanto, okazis 24-31 aŭgusto 1913, Bern (Ĉefurbo de Svislando), 1015 kongresanoj el 30 landoj; fid. esprimo al la Lingva Komitato; akcento de kunagado.
La framasona frato Fritz Uhlmann estas la kreinto de la unua rito en Esperanto, kiu estis celebrata en 1913 en Berno en la unua framasona templa laboro en la internacia lingvo. La plenumantoj de la rito estis unu sviso, unu germano, unu franco, unu anglo, unu hispano, unu hungaro.
Tiu estis la unua kongreso kiu estis nomita "Universala", la plej fruaj estis nomitaj internaciaj.
Dum la tiu kongreso okazis diskuto pri la propono de la vicprezidanto de UEA Théophile Rousseau, ĉu ekskludi ŝovinistojn el la asocio. La fina celo de Rousseau estis pacifismo. Estis sufiĉe da rezisto de pluraj flankoj. Estintus problemo decidi, kia ekzakte estas "ŝovinisto". Al Eduard Stettler sukcesis ŝovi la proponon en la komisionon pri statuto, kie ĝi estis forgesita.
Świeradów-Zdrój
Świeradów-Zdrój (ĝis 1945 germane Bad Flinsberg) estas urbo en la nuna provinco Malsupra Silezio de Pollando. Fine de en la urbo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². Ĝi apartenas al samnoma komunumo en la distrikto Lubań (Lauban).
Valsorey-Glaĉero
Valsorey-Glaĉero (france Glacier de Valsorey, germane Valsoreygletscher) estas valglaĉero en la Valezaj Alpoj en Svislando. La glaĉero havas longecon de 3,8 km, averaĝan larĝecon de 0,5 km kaj kovras areon de 2.37 km².
Priskribo
Valsorey-Glaĉero havas sian originon sur la firnkovrita pinto de Mont Vélan sudocidente de la Grand-Combin-Masivo je alteco de 3700 m. La glaĉero fluas unue en granda arko nordorienten kaj poste norden. Ĝian orientan limon formas kresto kun multaj rokpintoj kun alteco de ĝis 3400 m s.m., tra kiuj kondukas la landlimo inter Italio kaj Svislando. Ĝian okcidentan limon formas Mont de la Gouille kun alteco de 3212 m. La frunto de la glaĉerlango nuntempe situas je alteco de 2400 m. Ĉi-tie troviĝas la fonto de la rivero Valsorey, kiu nutras la riveron Dranse d'Entremont, kiu estas alfluanto de Rodano.
Iama Ligo kun Tseudet-Glaĉero
Dum la kulmino de la Eta Glaciepoko en la mezo de la 19-a jarcento Valsorey-Glaĉero fluis ankoraŭ 1 km pli profunden al la valo kaj estis tiam nutrita ankaŭ de alia glaĉero je la norda deklivo de Mont Vélan, nome de Tseudet-Glaĉero (france Glacier de Tseudet, germane Tseudetgletscher) kiu hodiaŭ havas longecon de 2,8 km, averaĝan larĝecon de 0,4 km kaj kovras areon de 1,75 km². Tseudet-Glaĉero kiel ununura glaĉero de la Alpoj dum la jaro 2007 ne retiriĝis sed kreskis je 7,0 m.
Sobek
Sobek estis la dio krokodilo, el bonfara karaktero, kreinto de Nilo kiu estiĝis el lia ŝvito; dio de la fekundeco, la vegetaĵaro kaj la vivo en la egipta mitologio. Li estas rilatigita kun la kardinala punkto Nordo.
La grekoj nomis lin Sukos (σοῦχος), kio estas "krokodilo" kaj identigis lin kun Helios.
Sobek estis bildigita kiel krokodilo aŭ viro kun krokodila kapo, kun la Atef-krono. En la Malalta Epoko li ankaŭ povas aperi kun kapo el falko, bovo, ŝafo aŭ leono.
Laŭ la mitologio, oni kredis ke li emerĝis el la akvoj de la kaoso en la kreado de la mondo. Li estis "Mastro de la akvoj". En la malbona aspekto li estas reprezentita kiel demono de la Duato; estis asociita al Setho ĉar li okazigis danĝeron kaj malordon; en iu versio pri la mito de Oziriso onidire Setho kaŝiĝis en korpo de krokodilo por eskapi senpune pro sia krimo; tamen li kunlaboris en la naskiĝo de Horuso kaj helpis detrui Sethon; li ankaŭ savis la kvar filojn de Horuso el la akvoj de Nuno, sub ordonoj de Reo.
Pro sinkretismo li estis rilatigita kun Amono, kun Reo (kiel Sobek-Reo), Horuso, Heriŝefo kaj Setho; ĉi lasta anaŭ aperis kiel lia patro.
Sobek estas kultata jam ekde la unuaj dinastioj egiptaj.
Grañén
Grañén [graNJEN] estas municipo de Hispanio, en la nordoriento de la komarko Monegros (kies ĉefurbo estas Sariñena) apartenanta al la okcidenta parto de la Provinco Huesko (regiono Aragono). La municipa teritorio enhavas ankaŭ lo loĝlokojn Callén, Curbe, Fraella kaj Montesusín.
Onuriso
Onuriso aŭ Onuro estas la greka nomo de la egipta dio Inheret, kio signifas "tiu kiu alportis la malproksiman diinon". Lia nomo ankaŭ povas aperi kiel Anhur, An-Her, Anhuret, Han-Her aŭ Inhert. Li simbolas la kreeman povon de la suno.
Onuriso estis reprezentita kiel barbulo kun mallonga peruko, kun hararanĝo el kvar plumoj (kelkfoje nur du) kaj vestita per tuniko. Li aperas tirante ŝnuron kiu falas el la ĉielo per kiu li stiris la sunon kaj en kelkaj okazoj ĝi ŝajnas lanco. En kelkaj bildoj li havas leonkapon (kiel bildigo de forto kaj potenco). En kelkaj bildoj lia vesto similas al kilto.
En la egipta mitologio, Onuriso komence estis fremda dio de la ĉaso, kies regno troviĝis en la dezerto, sed poste iĝis dio de la milito dum la Frua Dinastia Periodo de Egiptio, kaj estis ekkultata en la regiono de Abidozo, precipe en Tiniso, dum la 11a dinastio.
La mito diras ke li alportis sian edzinon, Menhit el Nubio, tial lia nomo signifas (tiu kiu) alportas la forulinon. Li posedis la titolon Detruanto de la malamikoj kaj estis la patrono de la egipta armeo, personigis la militistojn de la reĝo kaj estis la protektinto de liaj lojaluloj kontraŭ la malamikoj kaj danĝeraj bestoj. En la festoj dediĉitaj al li, estis realigitaj ŝajnigoj je bataloj inter sacerdotoj kaj la popolo.
La grekoj egaligis Onurison kun la militdio Areso. Dum la romia periodo, la imperiestro Tiberio estis reprezentita sur la muroj de la egiptaj temploj portante la kvarpluman kronon de Onuriso
En la Egipta Nova Imperio, lia populareco pliiĝis kaj ankaŭ ekposedis la titolon Savinto, kio iĝis liberiginto por sia popolo, pro lia vido de la milito kiel fonto de libereco kaj venko. Lia rolo en la milito, kiel Savinto kaj kiel defendanto de la suno, kundividita kun Horuso, kontribuis al eventuala identigo kun la plej granda dio Horuso. Kiel ĉasisto de sovaĝaj bestoj li aperas en steleoj kiuj poste iĝis modelo por la magiaj steleoj en kiuj Horuso estas reprezentita starante sur krokodiloj.
Liaj kultejoj estis Taniso, la ĉefurbo de la 8a nomoso de la Suba Egiptio kaj Sebennitos, ĉefurbo de la 12 nomoso de Suba Egiptio kie estis konsiderita dio de la vento.
Grañén
Geografio
Ĝia municipa teritorio estas en la nordoriento de la komarko Monegros, norde de la teritorio de Alcubierre kaj oriente de Almuniente; kaj norde de la depresio de Ebro borde de la rivero Flumen.
La loĝloko Grañén (332 msm) estas je 23 km de Huesko, provinca ĉefurbo, kaj je 69 km de Zaragozo, regiona ĉefurbo. La municipa teritorio estas komunikata per la ŝoseo A-1213 kun Lalueza sudoriente kaj kun Huesca norde, per la ŝoseo A-1214 kun Robres sudoriente, per la ŝoseo A-1210 kun Almuniente, per la ŝoseo A-1216 kun Tramaced nordoriente, kaj krome kun Piracés.
Historio
Plej verŝajne estis loĝado jam en epoko de romianoj, ĉar la loknomo Grañén ŝajne devenas el terposedanto nomita Granius.
La araboj loĝis en la areo kaj ili lasis agrikulturan reton kaj ankaŭ loknomojn. Ekde la falo de la Kaliflando de Kordovo en 1010, la areo ekdependis de Zaragozo, Ilerdo aŭ Ŭesko, depende de la povo de la koncerna tajfo. Tiuepoke oni atingis favoran konsideron por la islamanoj kiuj restis, regotaj per sia propra juro. La forpelo de la moriskoj de 1610 rezultis en grava krizo en la loka ekonomio. Dum ĉirkaŭ ok jarcentoj la moriskoj estis grava parto de la loĝantaro, esenca ekonomie en agrikulturo kaj artmetioj.
La plej frua dokumenta mencio estis de 1104. Baldaŭ post la konkero de la zono fare de kristanoj, Grañén ekestis loko de reĝlando. Sancho Íñiguez estis unua senjoro. En 1198, la reĝo Petro la 2-a de Aragono donis al episkopo Rikardo de Ŭesko la rajton patroni super la preĝejo de Grañén. En 1258, Jakobo la 1-a donis al Blasco de Maza la kastelojn kaj urbojn de Grañén kaj Robres, kiuj poste estis donitaj kiel senjorlando de baroneco al Petro la 1-a de Ayerbe, ankaŭ unua barono de Ayerbe kaj Arnueso. Grañén ekapartenis al la Reĝa Krono en 1372 pro deziro de Petro la 4-a de Aragono.
En la 16-a jarcento la loko ekapartenis al la dukoj de Villahermosa. En tiu epoko Grañén havis 80 domojn. La pesto atakis la lokon en la 18-a jarcento, kaj saviĝis nur unusola familio. En 1785, Grañén atingis kategorion de "villa", sed en 1792 ĝi plue estis de la Duko de Villahermosa. Fine de la jarcento (1797), estis 152 domoj. En 1849, Grañén iĝis sendependa municipo.​
La Enlanda Milito estis sangelverŝa en la areo pro la atakoj de la respublikaj fortoj kontraŭ la provinca ĉefurbo Huesca, kiu estis kontrolita de la insurekciuloj ekde la komenco de la milito. Dum la milito (1936-1939), en Grañén estis milithospitalo de la Spanish Medical Aid Comittee (SMAC).​ Ĝi estis citita en poemo de Tom Wintringham: nome "Granien - British Medical Unit".
Multaj loĝlokoj de la areo perdis loĝantaron laŭlonge de la 20-a jarcento pro rura elmigrado, kaj same ĉe Grañén: oni malaltiĝis el 3 248 en 1970 ĝis nunaj 1 727 loĝantoj (2022), spite proksimecon al la provinca ĉefurbo. En 2011, la unua premio de la Kristnaska loterio de la Nacia Loterio de Hispanio, konata kiel «El Gordo» (La Dikulo), venis kompleta al Grañén.
Aktualo
La loka ekonomio evoluis el la tradiciaj agrikulturo (cerealoj, migdaloj, olivarboj kaj fruktarboj) kaj brutobredado (ŝafoj, porkoj, kortobirdoj kaj bovoj) al natura, kultura kaj rura turismo.
Ĉefa vidindaĵo estas la gotika preĝejo kun elstara retablo kaj apude restaĵoj de kastelo kaj de enrokaj tomboj; preĝejoj de Callén, Curbe (internaj azuleĥoj), Fraella (romanika), kaj Montesusín; modernaj skulptaĵoj de sunhorloĝoj (vidu foton de la tabelo); kaj naturaj lokoj.
Kantono Raleigh
La kantono Raleigh - angle Raleigh County - estas kantono de Usono en la subŝtato Okcidenta Virginio. Ĝia administra centro estas la urbo .
Laŭ la stato de la jaro en la kantono vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km².
Zostero (medicino)
Zostero (herpes zoster) estas afekcio, karakterizata de herpetforma blaza erupcio laŭlonge de la sensaj nervoj kaj akompanata de plimalpli gravaj doloroj; ĝi estas infekta malsano, kaŭzata de neŭrotropa varicelo-zostera viruso; sur la torako la erupcio estas zonfoma (zona erupcio).
NGC 956
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Thann-Saint-Jacques (stacidomo)
Thann-Saint-Jacques estas franca stacidomo sur linio -, situanta en  Thann, en departemento Haut-Rhin, regiono Grand Est.
Temas pri stacidomo de Société nationale des chemins de fer français (SNCF), priservata de trajnoj Grand Est kaj Tramtrajno Mulhouse Vallée de la Thur.
Ĝi situas ĉe kilometra punkto (PK) de la linio Lutterbach - Kruth (130000).
Zostero (medicino)
La erupcio estas akompanata de ĝeneralaj simptomoj (naŭzoj, vomoj, diareo, sendormeco) kaj febro. Sur la torako la erupcio estas zonforma. Ĝia plej grava simptomo estas akra neŭralgia (laŭlonge de la nerva irejo) kontinua doloro kun paroksismoj de temp' al tempo, kiu tre suferigas la pacienton, eĉ post la malapero de la erupcio, pleje ĉe maljunuloj. Ĝi atakas prefere plenkreskulojn kaj daŭras ĉirkaŭ du semajnojn. Kvankam ties prognozo estas ĝenerale benigna, ĝi povas fariĝi malbona pro komplikaĵoj aŭ okulaj lokiĝoj, kiuj postlasas kornean maldiafanaĵon.
Aleksandra Watanuki
Aleksandra Watanuki estas pola esperantistino, filologino, eldonistino kaj verkistino vivanta en Japanio. Devene el Varsovio, ŝi de 1993 ĝis 1997 studis slavistikon en la Sofia universitato (japane 上智大学, Jōchi daigaku) en Tokio, vivis en Osako kaj nun kun la edzo Kenichiro Watanuki vivas en la tokia kvartalo Nerima.
Aletschhorn
La Aleĉ-korno aŭ Aletschhorn (4193 m) estas monto en la Alpoj en Svislando, kiu staras en la regiono Jungfrau-Aletsch, kiu estis deklarita Monda Heredo de UNESCO. La monto kunhavas parton de sia nomo kun la Aleĉ-Glaĉero kiu staras ĉe ties bazo.
(16608) 1993 FA23
(16608) 1993 FA23 estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la en la kadro de la "Enketo de Upsalo-ESO pri Asteroidoj kaj Kometoj" (Uppsala-ESO Survey of Asteroids and Comets, aŭ "UESAC") elde la Observatorio La Silla (Ĉilio).
Aletschhorn
La Aletschhorn, nome dua plej alta monto de la Bernaj Alpoj post la Finsteraarhorn, estas la nura el la plej altaj pintoj kiuj staras komplete en Valezo. Ĝi estas la kulmina pinto de ĉeno kiu estas paralela kun la divida bordo, kaj surpasas ĝin laŭ alto de ties ĉefaj pintoj. Stare tiele inter la ĉefa montaro de la Bernaj Alpoj kaj la Penina ĉeno, ĝi kunhavas kun la Bietschhorn la avantaĝon okupi centran sintenon en rilato al la altaj pintoj ĉirkaŭ ĝi. La Aletschhorn estas ofte konsiderata kiel hegemonia inter ĉiuj plej fajnaj el la panoramaj vidaĵoj el Alpaj montopintoj.
Aleksandra Watanuki
En 1999 ŝi kun la edzo kaj kun kolegino Martyna Taniguchi fondis la mangao-eldonejon Waneko en Varsovio, kaj por eldonado tradukas mangaojn el la japana al la pola. Krome ŝi mem aŭtoras plurajn librojn en la pola lingvo pri la japana lingvo, la historio kaj kulturo de Japanio, kaj pri la specifaj perspektivoj kaj spertoj de orienteŭropanoj vivantaj en Japanio. Krom aktualajn mangaojn, la eldonejo interalie publikigis polan version de la kontraŭatombomba mangao Nudpieda Gen, kiu jam en 1982 publikiĝis en Esperanto.
En Esperanto interalie ŝi konatas pro reĝisorado de vidbenda filmo En somera vilao, amuza rakonto pri geedzoj, kiuj ferias en somera vilao, bazita sur novelo de Anton Ĉeĥov, kiun ŝi en 1998 realigis kun aliaj membroj de la tokia Esperanto-Grupo Vilaanoj.
Dent d'Hérens
La Dent d'Hérens (Dento de Hérens, 4,174 m) estas monto de la Peninaj Alpoj, kiu staras sur la landlimo inter Italio kaj Svislando. La monto staras je kelkaj kilometroj okcidente de Matterhorn.
Adjud
Adjud [adĵud] estas municipo en la distrikto Vrancea (Rumanio). Administre apartenas al ĝi ankaŭ Adjudu Vechi, Burcioaia kaj Șișcani.
Ĝia unua dokumenta mencio estas de la, en la latina formo „In oppido nostro Egydhalm” (= en nia fortikigita setlejo Egydhalm). Tiu ĉi formo, derivita de la latina nomo Aegidius, estis la hungara nomo de la setlejo. En 1838 ĝi ricevis la rangon de bazarejo kaj en 1948 tiun de urbo.
Laŭ la unua registrado en la moderna epoko, en 1860, la bazarejo Ajud (tiel) estis la 37-a plej loĝata loko en Moldavio, kun 1 585 loĝantoj. Laŭ la censo de 2002 ĝi havis 17 585 logantojn, inter ili 17 073 rumanoj (97,1 %) kaj 499 romaoj (2,8 %).
Eksteraj ligiloj
Urba retejo (www.adjud.ro)
Babice
Babice estas nomo por pluraj municipo en pluraj distriktoj en Ĉeĥio.
En aliaj landoj:
Aliaj signifoj:
NGC 957
NGC 957 (alia indiko — OCL 362) estas malfermita stelamaso en konstelacio Perseo.
Rezső Bauer
Lia plej granda sukceso estis gajni la oran medalon en la diskoĵeto ĉe la Somera Olimpiko 1900 en Parizo, estante 21-jara. La venka distanco estis 36,04 metroj, nova olimpika rekordo.
NGC 957
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Rezső Bauer
Ke tiuj spektantoj kiuj venis rigardi en Parizo la ludojn, tie estis je propra danĝero, klaris plej laste tiam, kiam ĉiuj tri diskoj de la ĉampiono finis en publiko.
4594 Dashkova
4594 Dashkova estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la rusa astronomino Ljudmila Ivanovna Ĉerniĥ elde la Krimea astrofizika observatorio de Nauĉno en Ukrainio.
Nomo
Ĝi estis nomita en memoro de la rusa princino Jekaterina Romanovna Daŝkova (cirile : Екатерина Романовна Дашкова, 1743–1810), direktorino de la Sankpeterburga Scienca Akademio kaj prezidentino de de la Rusia Akademio de 1783 al 1796.
Karakol
Karakol estas urbo en la orienta parto de Kirgizio. Ĝi situas borde de la lago Isik-Köl, kaj estas la ĉefurbo de samnoma provinco Isik-Köl. En la urbo vivas ĉ. 70 mil loĝantoj.
De 1889 ĝis 1921 kaj de 1939 ĝis 1991 la urbo nomiĝis Prĵevalsk, omaĝe al la tie mortinta poldevena rusia esploristo de la regiono Prĵevalskij (Пржевальский/Przewalski).
En sovetunia tempo la urbo estis hejmo de multaj sciencistoj, laborintaj por defenda industrio. Interalie, en la granda montara lago Isik-Köl oni testis multajn armilojn por uzo en akvo (torpedoj ks.).
En la urbo estas kelkaj elstaraj vidindaĵoj. Inter ili:
Háromszék (ĵurnalo)
Háromszék estas hungarlingva ĵurnalo de Distrikto Covasna aperanta en Sfântu Gheorghe, Rumanio. La gazeto esta eldonita de Eldonejo T3. La jaro de fondado estas 1968 sub titolo Megyei Tükör.
Redaktoroj
Ĝia unua ĉefredaktoro estis Sándor Dali, poste ĝis 1992 Lajos Magyari, ĝis 2010 Árpád Farkas kaj ekde tiam Botond Farcádi, la vicĉefredaktoro Sándor Torma.
Historio
Sub tiu titolo ĝi aperas ekde 23-a de decembro 1989. Ĝis tiu dato ĝi aperis sub titolo Megyei Tükör. Ĝis aŭtuno 1970 ĝi estis semajngazeto, poste ĝis 1974 tagĵurnalo kaj ĝis 1976 denove semajngazeto.
Kunlaborantoj
La kunlaborantoj ĝiaj: Károly Áros, László Bogdán, György Bortnyik, László Csiki, Zoltán Czegő, Márton Gajzágó, Pál Galbács, Árpád Farkas, Zoltán Kisgyörgy, Lajos Magyari (redaktora ĉefsekretario), Sándor Péter, Erzsébet Simon, István Sütő, Sándor Szakács, Ernő Tompa, Péter Tömöry, Dániel Veress, Attila Znorovszky. Pluaj kunlaborantoj: József Halmágyi, muzikkritikisto, Lajos Sylvester kaj aliaj.
Campagna (Kampanio)
Campagna estas komunumo de Italio. Ĝi situas en la regiono Kampanio kaj la provinco Napolo. Fine de en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². Kristana patrono estas la Sankta Antonio, kies memortago sekve estas la komunuma festotago.
Najbaras la komunumoj Acerno, Contursi Terme, Eboli, Olevano sul Tusciano, Oliveto Citra, Postiglione, Senerchia (AV) kaj Serre.
Aiguille Verte
Ĝi estis unuafoje grimpita en la 29a de Junio 1865 fare de Edward Whymper, Christian Almer kaj Franz Biner, du semajnojn antaŭ la katastrofa unua montogrimpado de la Matterhorn. Whymper ne povis grimpi kun sia kutima gvidisto, Michel Croz, kiu devis atendi klienton en Chamonix. Kiel rezulto, Whymper dungis la servojn de Christian Almer, kiu estis kun Alfred Wills sur la Wetterhorn en 1854.
Metakrilonitrilo
Metakrilonitrilo estas kemia organika komponaĵo, nesaturita alifata nitrilo vaste uzata en la preparado de homopolimeroj, kunpolimeroj, elastomeroj kaj plastoj, kaj kiel kemia peranto en la preparado de acidoj, amidoj, aminoj kaj aliaj nitriloj.
Metakrilonitrilo ankaŭ uzatas kiel anstataŭanto de la akrilonitrilo en la manufakturo de akrilonitrilo-/butadieno-/stireno-simila polimero. Ĝi estas senkolora, bruligebla kaj toksa likvaĵo, kiu estas migdalodora. Kiam ekspoziciata al varmo, flamoj aŭ sparkaĵoj, ĝi estas eksplodema ellasante fumojn da nitriloj kaj nitrogenaj oksidoj.
Pepelaco
Pepelaco (de la kartvela vorto პეპელა  [pepela] "papilio") estas fantazia flugmaŝino, kreita de la artisto Theodor Tejik por la filmo de la "Kin-dza-dza!"aperinta en la filmo de sovetia kartvela reĝisoro Georgij Danelija "Kin-dza-dza!" (1986), pli poste ankaŭ en la animacia versio de la filmo — "Ku! Kin-dza-dza" (2013).
Pepelacoj en la mondo de "Kin-dza-dza!" estas uzataj por tujaj flugoj inter steloj kaj ankaŭ por flugo en atmosfero. Por funkciigi pepelacon bezonatas fikcia gravicapo, kiu ebligas tujajn vojaĝojn tra universo. Sen gravicapo pepelaco povas flugi nur malrapide kaj nur en atmosfero de planedo.
En la moderna rusa lingvo la vorto пепелац (pepelac latinalfabete) ekhavis ankaŭ ĝeneralan signifon de ajna ne tute fidinda kaj magre aspektanta transportilo (en la filmo pepelaco estas malvasta interne, ne tre pura, rustiĝinta, brua kaj rompiĝema).
Esperantigo de la vorto
En 2005 aperis kompleta Esperanta traduko de la tre vaste konata en ruslingva mondo (fakte, kulta) komedia fantazia filmo "Kin-dza-dza!" (eldonita en formdo de DVD). La tradukon faris Andrej Grigorjevskij kaj uzis ĝuste esperantigon pepelaco.
Károly Soós
SOÓS Károly (ŝo:ŝ) hungara infanterigeneralo, ministro pri militaferoj de Hungario. Li naskiĝis en Sibio la 28-an de julio 1869 kaj mortis en Steinford la 24-a de junio 1953.
Biografio
Dum la unua mondmilito Károly Soós estis brigadkomandanto en la rusa kaj poste en la itala frontoj. Li estis la unua ĉestaba ĉefulo de la nacia armeo. En decembro de 1919 oni nomumis li militafera ŝtatsekretario. Inter 15-a de marto kaj 19-a de julio 1920 li estis en la registaro Simonyi-Semadam ministro pri militaferoj. En 1921–22 li estis komandanto de militdistrikto de Pécs. Ekde 1922 ĝis 1925 li laboris en honvedĉefkomandantaro. En 1927 oni nomumis lin ano de superĉambro.
Ödön Legány
Ödön Legány [legAnj], laŭ hungarlingve kutima nomordo Legány Ödön estis hungara agronomo, altlerneja instruisto. Lia filo estis Zoltán Legány(?).
Ödön Legány naskiĝis la en Kassa (Hungara reĝlando, Aŭstrio-Hungario, nuntempa Košice en Slovakio), li mortis la  en Hatvan (Hungara reĝlando).
Biografio
Ödön Legány akiris agronomian diplomon en Reĝa Ekonomia Akademio (Magyaróvár) en 1898. Post la diplomo li estis agronomo en magnata bieno 2 jarojn, poste li estis asistanto en la akademio. En 1907 li studvojaĝis al Germana Regno, Francio, Belgio kaj Nederlando. Inter 1908 kaj 1918 li estis akademia instruisto, samtempe li gvidis sukerbetan kampon ĉe Hatvan. Depost 1918 li laboris nur en Hatvan ĝismorte, kie li kreis plurajn novajn plantospecojn. En 1938 li ricevis la titolon ekonomia ĉefkonsilisto. En Hatvan li estis ankaŭ aktiva en la loka luterana vivo.
Listo de etnoj
Jen listo de etnoj kaj etnogrupoj:
A
Abazinoj - Abelamoj - Abĥazo-Adiga Grupo - Abĥazoj - Aĉehoj - Aĉimoj - Aĉoloj - Adangmoj - Adigeanoj - Adigoj - Afaroj - Afganoj - Afro-Amerikanoj - Agaŭoj - Aguloj - Ajmaroj - Ajnuoj - Akanoj - Akvapimoj - Albanoj - Aleutoj - Algonkino-Mosa Familio - Algonkinoj - Alĝerianoj - Aljutoroj - Aloroj - Altaja Familio - Altajanoj - Aluroj - Alzacanoj - Ambonoj - Ambundoj - Amharoj - Andamananoj - Andianoj - Ando-Ekvatora Familio - Anglo-Afrikanoj - Anglo-Aŭstralianoj - Anglo-Kanadanoj - Anglo-Nov-Zelandanoj - Angloj - Apaĉoj - Araboj - Araŭkanoj - Aravakoj - Arĉianoj - Argentinanoj - Armenoj - Asamoj - Asirianoj - Asmatoj - Aŝantoj - Atabaskoj - Aŭstralia Familio - Aŭstralianoj - Aŭstrianoj - Aŭstro-Azia Familio - Aŭstronezia Familio - Avaroj - Azerbajĝananoj - Azteko-Tana Familio - Aztekoj
B
Bagirmoj - Baĥtiaroj - Bajcoj - Bakvoj - Balantoj - Balianoj - Balkaroj - Balta Grupo - Bambaroj - Bandoj - Banĝaroj - Bantuoj - Barbadosanoj - Bassarioj - Baŝkiroj - Batakoj - Beĝaoj - Belorusoj - Beluĝoj - Bemboj - Bengalanoj - Berbera Grupo - Berberoj - Bhiloj - Bhotioj - Biharoj - Bikoloj - Bimo-Sumbanoj - Birmanoj - Bisajoj - Bisoj - Boaoj - Boboj - Bulgaroj - Bolivianoj - Bororoj - Bosnianoj - Boŝmanoj - Braguoj - Brazilanoj - Bretonoj - Bugisoj - Bujoj - Buriŝoj - Burjatoj - Buroj
C
Caĥuroj - Cimŝianoj - Congoj - Cutinoj - Cvanoj
Ĉ
Ĉada Grupo - Ĉamoj - Ĉamoroj - Ĉarajmakoj - Ĉeĉenoj - Ĉeĥoj - Ĉejenoj - Ĉerkesoj - Ĉerokoj - Ĉibĉoj - Ĉilianoj - Ĉina Grupo - Ĉino-Tibeta Familio - Ĉinoj - Ĉinukoj - Ĉuanoj - Ĉukotka-Kamĉatka Familio - Ĉukĉoj - Ĉuvanoj - Ĉuvaŝoj
D
Dahuroj - Dajakoj - Dajoj - Dakotanoj - Danoj - Danioj - Darganoj - Delavaroj - Dinkoj - Dolganoj - Dominikianoj - Dravida Familio - Dravidoj - Dualoj - Dunoj - Dunganoj - Dunsianoj
E
Edoj - Egiptoj - Ekvadoranoj - Enecoj - Erzioj - Eskimo-aleuta familio - Eskimoj - Estonoj - Etiopoj - Eŭskoj - Evenkoj - Evenoj - Eveoj
F
Fangoj - Feroanoj - Fiĝianoj - Finno-Ugra Grupo - Finnoj - Flandroj - Fonoj - Francoj - Franc-Kanadanoj - Franc-Svisoj - Friuloj - Frisoj - Fulboj
G
Gaeloj - Gagauzoj - Galegoj - Gandoj - Gaoŝanoj - Ge-Pano-Kariba Familio - Germano-Svisoj - Germanoj - Gilananoj - Gondoj - Greka Grupo - Grekoj - Grenadanoj - Guĝaratanoj - Guĝaroj - Guragoj - Gurmanĉoj - Gurongoj - Gvahiranoj - Gvaranioj - Gvatemalanoj
Ĝ
Ĝatoj - Ĝermanida Grupo
Ĥ
Ĥakasoj - Ĥanoj - Ĥantoj - Ĥasoj - Ĥazareanoj - Ĥibaroj - Ĥokoj - Ĥooj
I
Ibibioj - Iboj - Iĝoj - Iĵoroj - Ilokanoj - Inguŝoj - Indianoj - Irakanoj - Irana Grupo - Irlandanoj - Irokezoj - Islandanoj - Italo-Svisoj - Italoj - Itelmenoj - Izuoj
J
Jakutoj - Jamajkanoj - Janomanoj - Jaoj - Jaoj - Japanoj - Javanoj - Jemenanoj - Jordanianoj - Joruboj - Jukagiroj
K
Kabardianoj - Kabiloj - Kaĉaroj - Kaĉinanoj - Kaĝaroj - Kajngangoj - Kajngvoj - Kakĉikeloj - Kalmikoj - Kamboj - Kampoj - Kanakoj - Kanaroj - Kanuroj - Karaĉajanoj - Karajmoj - Karakalpakoj - Kareloj - Karenoj - Kartvela Grupo - Kartveloj - Kaŝkajanoj - Kaŝmiranoj - Kaŝuboj - Katalunoj - Kaŭkazia Familio - Kazaĥoj - Keĉuoj - Kekĉoj - Kelta Grupo - Ketoj - Khondoj - Kiĉeoj - Kikujoj - Kimroj - Kirgizoj - Kiribatanoj - Kmeroj - Kmeroj Montaraj - Kojsana familio - Kolombianoj - Komanĉoj - Komi-Permanoj - Komianoj - Kongo-Kordofana Familio - Kongoj - Koptoj - Kordofana Grupo - Korjakoj - Korovajoj - Korsikanoj - Kosaoj - Kostarikanoj - Kozakoj - Kpeloj - Krikoj - Krioj - Krimĉakoj - Krimeaj tataroj - Kroatoj - Kubaĉinoj - Kubanoj - Kumikoj - Kunaoj - Kurdoj - Kuŝida Grupo - Kvakjutloj
L
Lakoj - Lampungoj - Laosanoj - Latvoj - Levantanoj - Lenkoj - Lezgoj - Libananoj - Libianoj - Liĥtenŝtajnanoj - Lioj - Litovoj - Livoj - Lozioj - Luboj - Lundoj - Luhjoj - Luksemburganoj - Luoj - Luroj
M
Maduroj - Majaoj - Makasaroj - Makedonoj - Makro-Ĉibĉa Familio - Makro-Otomangua Familio - Makuoj - Malagasoj - Malajaloj - Malajoj - Malavoj - Maldivoj - Malinkoj - Maltanoj - Mameoj - Manĝuroj - Manipuranoj - Mansoj - Maorioj - Marathoj - Marianoj - Marokanoj - Masaoj - Masahuoj - Masatekoj - Matabeloj - Maŭroj - Maŭroj Lankaj - Mazenderanoj - Meksikanoj - Melanezianoj - Mendeoj - Menominoj - Mikmakoj - Mikronezianoj - Minangkaboj - Miskitoj - Miŝtekoj - Mjaoj - Mogoloj - Mohikanoj - Mokŝanoj - Moldavoj - Mongoj - Mongola grupo - Mongoloj - Monoj - Monoj Montaraj - Montaraj Naskapoj - Montenegranoj - Mordovoj - Moroj - Moru-Mangbetoj - Mosioj - Mundoj - Muskogoj
N
Na-Denea Familio - Nagajbakoj - Nagaoj - Naĥo-Dagestana Grupo - Nambikvaroj - Nanajoj - Navahoj - Nederlandanoj - Negidaloj - Nenecoj - Nepalanoj - Nevaroj - Ngasanoj - Ngonoj - Niĝero-Konga Grupo - Nikvaragvanoj - Nilo-Sahara Familio - Nilotoj - Nivĥoj - Njamvezoj - Njankoloj - Njoroj - Nogajanoj - Norvegoj - Nubianoj - Nueroj - Nuleoj - Nuristananoj - Nutakoj
O
Oĝibvoj - Ojratoj - Omananoj - Oraonoj - Orijoj - Oroĉoj - Orokoj - Oromoj - Osetoj - Otomoj - Ovamboj - Ovimbundoj
S
Sameoj - Salaroj - Salvadoranoj - Samoanoj - Samojeda Grupo - Santaloj - Sapotekoj - Sasakoj - Saudianoj - Sefardoj - Sejŝelanoj - Sekleroj - Seliŝoj - Selkupoj - Semangoj - Seminoloj - Senoj - Sent-Vincentanoj - Sent-Lucianoj - Senufoj - Serboj - Sereroj - Setoj - Siamanoj - Sikĥoj - Sindanoj - Singaloj - Sirianoj - Siuoj - Skotoj - Slava Grupo - Slovakoj - Slovenoj - Somalianoj - Songajoj - Soninkoj - Soraboj - Sudafrikaj Mestizoj - Sudananoj - Sundoj - Susuoj - Sutoj - Svahiloj - Svazioj - Svedoj - Svisoj
Ŝ
Ŝanoj - Ŝeluhoj - Ŝemidoj - Ŝerpoj - Ŝilukoj - Ŝonoj - Ŝoroj - Ŝoŝonoj
T
Tabasaranoj - Tagaloj - Taĝikoj - Taj-popoloj - Tajoj - Tahitianoj - Taliŝoj - Tamiloj - Taraska Familio - Taraskoj - Tataroj - Tatoj - Tekeoj - Telugoj - Temnoj - Turkanoj - Tibetanoj - Tibeto-Birma Grupo - Tigrajoj - Tigreoj - Tivoj - Tjamoj - Tlinkitoj - Tofalaroj - Tonganoj - Tongoj - Toraĝoj - Totonakoj - Tuaregoj - Tutsioj - Tukanoj - Tuluoj - Tunguso-Manĝura Grupo - Tunizianoj - Tupi-Gvaranioj - Tjurkoj - Turkoj - Turkmenoj - Tuvanoj
V
Valonoj - Varaoj - Vedanoj - Vendoj - Venezuelanoj - Vepsoj - Vjetnamoj - Vodoj - Volofoj
Z
Zandeoj - Zuluoj
36061 Haldane
36061 Haldane estas asteroido de la ekstera asteroida zono, malkovrita la de la itala astronomo Matteo Santangelo elde la Observatorio de Monte Agliale en Borgo a Mozzano (Italio).
Ĝi estas unu el la raraj asteroidoj en orbita resonanco 2:1 kun Jupitero
Nomo
Ĝi estis nomita en memoro de la brita biologo kaj filozofo pri scienco John Burton Sanderson Haldane (1892–1964), kiu laboris pri la rolo de la natura selektado en biologia evoluo. Li ankaŭ studis la rolon de la grando de la organismoj, starigante la " Principon de Haldane " (en sia eseo : On Being the Right Size, 1928) kaj verkis pri biostatistiko.
Asiza tribunalo
Asizo aŭ asiza tribunalo laŭ esperantlingvaj vortaroj kiel PIV aŭ Reta Vortaro estas "kunsido de kriminala tribunalo". Asiza tribunalo ne estas konstanta, ĝi estas laŭbezone kunvokata. Aparte la vorto ligiĝas al kriminalaj tribonaloj angle nomataj courts of assize, aŭ assizes, periode kunvenanta en Anglio kaj Kimrio ĝis la jaro 1972, kiam ili malinstaliĝis laŭ ŝtata leĝo de la antaŭa jaro. La asizaj tribunaloj en Anglio kaj Kimrio traktis la pli severajn kazojn, kiujn sendis al ĝi la lokaj kortumoj nomataj "kvaronjaraj sesioj" aŭ angle quarter sessions, kiuj laŭ la nomo facile imageble kunvenis kvarfoje po jaro, dum la pli etajn krimojn traktis la juĝistoj angle nomataj justices of the peace, do "juĝistoj de paco".
Etimologio
La termino origine venas de la du latinaj vorteroj ad- + sedēre (apud-sidi), kiu jam en Romio uziĝis en la senco de "asisti en la ofico de juĝisto". Tra la vulgara latina *assedēre ĝi transformiĝis al la malnovfranca assize ("sesio", "leĝa ago", pasinta participo de asseoir (sidigi), kaj tra la mezangla assise en la moderna angla reprenis la saman formon malnovfrancan, do Assize. De la modernaj angla kaj franca ĝi eniris Esperanton. La vorto do evidente havas nenian rilaton al la itala urbo Assizi'', en Esperanto nomata Asizo.
Forsterito
Forsterito (Mg2SiO4; komune mallongigita kiel Fo; konata ankaŭ kiel blanka olivino) estas magnezi-riĉa finmembro de la solidsolva serio de olivino. Ĝi estas izomorfa kun la fer-riĉa finmembro, fajalito. Forsterito kristaliĝas en la romba kristalsistemo (spacgrupo Pbnm) kun ĉelparametroj a 4.75 Å (0.475 nm), b 10.20 Å (1.020 nm) kaj c 5.98 Å (0.598 nm).
Forsterito estas asocia kun magmaj kaj metamorfaj rokaĵoj kaj troviĝis ankaŭ en meteoritoj. En 2005 ĝi estis trovita ankaŭ en polvo el kometo reatingita pere de la Kosmosondilo Stardust (Stelpolvo). En 2011 ĝi estis observita kiel fajnaj kristaloj en la polvonuboj de gaso ĉirkaŭ forminta stelo.
(19233) 1993 UD7
(19233) 1993 UD7 estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la de la belga astronomo Eric Walter Elst elde la Observatorio La Silla en Ĉilio.
Borre
Borre - jen france, origine nederlande respektive flandre - estas komunumo de Francio kadre de la historia pejzaĝo Franca Flandrio, Frans-Vlaanderen respektive Flandre française. Ĝi situas en la departemento Nord [], en la administra regiono Hauts-de-France (jen france, prononco [], pikarde Heuts-d'Franche) kaj en la tradicia regiono Nordo-Kaleza Markolo (france Nord-Pas-de-Calais ). Ene de la departemento, la komunumo apartenas al la arondismento Dunkerque kaj al la kantono .
Ĝiaj loĝantoj france nomiĝas borrois(es).
Svatý Jiří
Svatý Jiří estas municipo situanta en Ĉeĥio, en regiono Pardubice, en distrikto Ústí nad Orlicí, ĉe la ŝoseo n-ro 315 inter Ústí nad Orlicí kaj Choceň, 12 km okcidente de Ústí nad Orlicí kaj 6 km sude de Choceň. Vivas ĉi tie.
Historio
Vilaĝo Svatý Jiří (Sankta Georgo) estas la unua loko en distrikto Ústí nad Orlicí, kiu estas atestita per fakte originala dokumento el la jaro 1199, per kiu estas al la kapelo donita de kaloĉa ĉefepiskopo Saul rajto donadi eksterordinarajn senkulpigilojn. Tio atestas pri aparta signifo de la vilaĝo en tempoj, kiam en granda parto de nuntempa distrikto koloniigo nur komenciĝadis. Ĝis nun oni ne scias kiu fondis la vilaĝon, nek de kie venis la unuaj loĝantoj, kiuj estis celkaŭzoj por konstruo de la kapelo. Sed oni konas, ke temis pri vilaĝo fondita ekster teritorio de malnovaj setlejoj en malmulte loĝata regiono ĉe rando de arbarego, kiu sterniĝis de nuna Choceň ĝis limo de Moravio. Pro tio estis ĉi tieaj loĝantoj por certa tempo favorataj per mildigo de feŭdaj devoj. La vilaĝoj ĉi tie estis pro tio ofte nomataj "Lhota" (ĉeĥe "lhůta" - limtempo, malnovĉeĥe "lhota"). En menciita dokumento nuna vilaĝo Svatý Jiří estas do nomata "Lhota kun kirko Svatý Jiří", en aliaj dokumentoj ĝi estas Sur Lhota, Lhota ĉe kirko Svatý Jiří, Vilaĝo Svatý Jiří, Meza Lhota. De la 16-a jarcento la nomo estas Svatý Jiří. Nur al komunistoj ŝajnis la nomo ideologie netaŭga kaj en la jaro 1959 ŝanĝis ĝin je "Nový Jiří", sed de 1990 estas ree uzata la historia nomo.
En la jaro 1506 aĉetis la vilaĝon Jan Kostka el Postupice kaj de tiam ĝi ligiĝis al la sinjorejo Brandýs nad Orlicí ĝis nuligo de feŭdismo.
Preĝejo de Sankta Georgo
Origine frugotika, rekonstruita baroke en la jaro 1757, estas ununava kun ortangule fermita presbiterejo, kun sakristio sur norda flanko kaj prisma turo en la okcidenta fronto. Fasadoj estas simplaj, nemembrigitaj. La presbiterejo estas volbita barele kun eĝohavaj segmentoj, en la orienta vando estas sankta ŝranko el la dua duono de 14-a jarcento. Triumfa arko estas duoncirkla. La navo estas volbita per du prusaj plataĵoj, en okcidenta parto estas nesubvolbita ĥorejo sur du kolonoj. La sakristio kaj subturejo estas platplafonaj.
La ĉefaltaro estas baroka el la unua duono de 18-a jarcento, portala kun statuoj de Sankta Vito kaj Sankta Venceslao. La flankaj altaroj kaj predikejo estas ornamitaj per statuetoj de predikantaj evangeliistoj el la jaro 1824. Ligna statueto de Sankta Josefo kun Jezuo el la komenco de 16-a jarcento, bildo sur ligno de "Madono kun infano" el la 16-a jarcento.
Sidonio Pintado Arroyo
Sidonio PINTADO ARROYO (Villanubla, Valladolid, - Tarragona, ) estis instruisto kaj esperantisto. 20-jara li fariĝis instruisto. En 1911 li ricevis stipendion por vojaĝi al Francio, Belgio kaj Svislando por studi iliajn eduksistemojn. Tradukis en la hispanan verkojn de pedagogoj kiel Ovide Decroly kaj Gerard Boon kaj publikigis diversajn pedagogiajn artikolojn. Tuj post la starigo de la Hispana Respubliko (1931), li fariĝis konsilanto de la Publika Instruado en la sekcio pri Elementa Lernejo. Kiel fakulo pri lernoteknikoj por handikapuloj, ni fariĝis ankaŭ komisaro de la Nacia Lernejo de Surdmutuloj kaj Blinduloj de Madrido. En 1933 li fariĝis prezidanto de la madrida sekcio de la Hispana Federacio de Laboristoj de la Instruado, ligita al la socialisma sindikato UGT. Li membris en la partio Izquierda Republicana, sed neniam havis postenon en ĝi.
En 1937, fuĝinte de madrida fronto dum la hispana enlanda milito, li rifuĝis en Cambrils (Tarragona). Fine de la milito, li estis pafmortigita en Tarragona de la venkinta armeo.
En 1935 kaj 1936 li estis prezidanto de Hispana Esperanto-Asocio.
Februaro de 2014
Jen listo de okazaĵoj en februaro 2014.
TER (trajno)
TER estas la kutima mallongigo por Transport express régional (aŭ Transports express régionaux) (france por regiona rapidtrajno) en Francio.
Estas reto de trajnoj por pasaĝeroj en la jenaj regionoj: Sen kostoj por la infrastrukturo.
TER estas filia entrepreno de la ŝtata franca trajnokompanio Société nationale des chemins de fer français (SNCF); tio signifas Nacia societo de la francaj fervojoj.
Forno-Glaĉero
Forno-Glaĉero (romanĉe Vadrec del Forno, germane Fornogletscher) estas valglaĉero en la Grizonaj Alpoj en Svislando. La glaĉero havas longecon de 6,15 km, averaĝan larĝecon de 1 km kaj kovras areon de 8,72 km².
Priskribo
Kun surfaco de 8,72 km² Forno-Glaĉero estas la dua plej granda glaĉero de la Kantono Grizono. Sian originon ĝi havas je alteco de 3200 m s.m. je la orienta flanko de Cima di Castello (3379 m s.m.) kaj je la okcidenta deklivo de Monte Sissone (3330 m). Ĝin nutras aliaj firnkampoj, kiuj alfluas de la rokpintoj de Torrone (3351 m s.m.). Sur tiuj montoj pasas la landlimo inter Italio kaj Svislando. Kiel valglaĉero Forno-Glaĉero disponas pri la deklivo de malpli ol 10 % kaj tial preskaŭ ne havas fendojn. Ĝi fluas norden. Je ĝia okcidenta flanko situas Cima dal Cantun (3354 m s.m.) kaj je ĝia orienta flanko Cima di Rosso (3366 m s.m.) kaj Monte Rosso (3088 m s.m.). La fino de la glaĉerlango finiĝas nuntempe sur alteco de 2230 m en la Valo Forno.
Elfluanto
El la glaĉerfrunto fontas la rivero Orlegna. Ĝi estas flanka rivero de Mera, kiu alfluas al Adda, kiu siavice estas alfluanto de Pado.
Świerzawa
Świerzawa (ĝis 1945 germane Schönau an der Katzbach) estas urbo en la nuna provinco Malsupra Silezio de Pollando. Fine de en la urbo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². Ĝi apartenas al samnoma komunumo en distrikto Złotoryja (Goldberg).
Vieux-Thann
Vieux-Thann estas franca situanta en departemento Haut-Rhin, regiono Grand Est.
Ĝiaj loĝantoj nomiĝas Vieux-Thannois.
Barre des Écrins
La Barre des Écrins (4,102 m) estas monto en la Francaj Alpoj kun pinto de 4102 m altitude. Ĝi estas la plej alta pinto de la Massif des Écrins kaj la Dofinaj Alpoj kaj la plej suda alpa pinto en Eŭropo kiu estas plej alta ol 4,000 m. Ĝi estas la nura 4,000 m monto en Francio kiu staras ekster la masivo de Mont Blanc. Antaŭ la aligo de Savojo en 1860 ĝi estis la plej alta monto en Francio.
Kölbingen
Kölbingen estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Westerwald de la federacia lando Rejnlando-Palatinato. Fine de la jaro la komunumo havis 0 loĝantojn.
Fuente de Cantos
Fuente de Cantos estas municipo de Hispanio, en la sudo de la Provinco Badaĥozo, regiono de Ekstremaduro.
La loĝantoj nomiĝas Fuentecanteños. La censita populacio en 2007 estis de 2.033 loĝantoj.
Situo
Fuente de Cantos estas situa en la suda parto de Ekstremaduro, je altitudo de 582 m. La surfaco de ties teritorio estas de 251,8 km².
Ĝi troviĝas ĉe la Vía de la Plata ĉe la antikva nacia ŝoseo 630, aktuala aŭtoŝoseo A-66, je 100 km de Badajoz, provinca ĉefurbo kaj je 80 km de Mérida, la regiona ĉefurbo.
Ekonomio
La ekonomio baziĝas fundamente sur la unuaranga sektoro: senakvumita agrikulturo kaj brutobredado.
Origino
La unua dokumenta apero de la toponimo "Fuente de Cantos" okazis pro la konkero fare de la kristanaj armeoj ĉirkaŭ 1240. Almenaŭ tiel aperas en la verko Apuntamiento legal de Bernabé de Chaves verkita ĉirkaŭ 1740; en aliaj arkivoj la unua dokumento kiu mencias ĝis estas de 1293. Se Chaves pravas, tio signifus ke la vilaĝo jam ekzistis antaŭ de la kristana rekonkero, kvankam eble per alia nomo.
Oni konas ke la aktuala municipa termino estisloĝata ekde la prahistorio. Danke al elfosaĵoj farita dum la fino de la 20-a jarcento en la montetoj konataj kiel Castillejos 1 kaj Castillejos 2, situaj en la ĉirkaŭaĵo de la aktuala vilaĝo, oni povis rekonstrui la transiron el la Neolitiko al la periodo de romia hegemonio, kiam tiuj setligoj malaperas aŭ estas anstataŭitaj de aliaj, ĉu pro la konkero, ĉu por la neceso adaptiĝi al la komunikado de la nova vojo kiun poste oni nomos kiel Vía de la Plata, ĉu pro la elĉerpiĝo kaj serĉado de novaj ekonomiaj resursoj, inter kiuj estus minejoj.
Romia epoko
Eble tie estis la loko Lacunis priskribita de kelkaj tiuepokaj dokumentoj. Tamen ja veras, ke tiu loko estis nepra trapasejo en la vojo inter la romiaj lokoj de Emerita Augusta, Reina kaj la valo de la rivero Gvadalkiviro, pasante tra Contributa Iulia (Medina de las Torres), kio eksplikus la abundon de restaĵoj de vilaĝoj en la ĉirkaŭaĵoj. Laŭ Iglesias Vicente romia vilao estus la origino de la aktuala Fuente de Cantos, kiel manifestas ties orientiĝo kaj dispono de la ĉefaj stratoj.
Islamanoj
De la islama epoko oni trovis monerojn kaj aliajn objektojn, el kio oni elstarigu la mencion kiun faras Muza de la topónimo Alqant aŭ Lecant jam en 712, kio multe similas ku la romia Lacunis, kiu povus esti la origino de la aktuala nomo. Dum la 8-a kaj la 9-a jarcentoj diversas militaj konfliktoj inter hispanaraboj, kristanoj kaj berberoj maltrankviligis kaj senhomigis la zonon. La arabaj kronikistoj kaj geografoj malpli diras, ke Lecant estis nur enklavo situa sur senhomejo ĝis la 9-a jarcento kaj ne donas certan administran lokigon. Poste eĉ malaperas el la skribaĵoj.
Kristana epoko
La aparteno al kristana teritorio ne implikis reloĝadon ĉar la netiomfruktodona teritorio ne helpis la setligon, male al tiu de la pli fruktodona valo de la Gvadalkiviro. La Ordeno de Santiago estis hegemonia politike, eklezie kaj ekonomie, ĝis -jam malpliiĝita- ĝis fino de la 16-a jarcento, ĝis la forigo de tiu jurisdikcio en 1873. Ne estis Fuente de Cantos grava en la administra sistemo de la Ordeno, iom post Montemolín kaj Segura de León en la komenco kaj poste post Llerena. Tamen kreskiĝis pli ol la aliaj ĉirkaŭaj vilaĝoj. La ekonomiaj resursoj estis la cerealoj kaj, ĉefe, la abundo de paŝtejoj, multaj el kiuj estis de komuna posedo kaj eĉ interkomunuma inter la frataj vilaĝoj de Calzadilla, Medina de las Torres, Monesterio, Montemolín kaj Fuente de Cantos).
Krom la dediĉo al la agrobredado, ankaŭ la komerco estus grava aktivaĵo dum la tuta Mezepoko, kiel manifestas la koncentriĝon de gastejoj kaj la ekzisto de gravaj juda kaj judkonvertita komunumoj. Laŭ la informoj de Luis Garraín, en 1474 estis 25 familioj (140 personoj), kaj 41 en 1485. En 1494, du jaroj post la Forpelo de la judoj el Hispanio, estis censitaj jam nur 15 familioj, 41 personoj. La sekvo de tiu dekreto malplibonigis la situacion de la vilaĝo ĉar oni perdis fakajn laboristojn, sma kiel okazis en 1609 pro la forpelo de la moriskoj, bonkvalitaj manfaristoj kaj fruktoĝardenistoj: 109 loĝis en 1589, el kiujrestis nur 51 en 1610.
Moderna Epoko
La moderna epoko (jarcentoj 16-a, 17-a kaj 18-a) signifis por Fuente de Cantos epokon de ŝanĝo en multaj aspektoj: politikaj, juraj, urboplanaj, artaj ktp., sed la strukturoj demografia, ekonomia kaj socia ne multe ŝanĝis. La lokaj registoj, kiuj monopoliigis la municipajn kaj ekleziajn postenojn, estis malgranda nombro de familioj, kies familinomoj (Calleja, Caro Guerrero, del Corro, Papos, Chaves, ktp.) ripetiĝas en la dokumentaro dum jarcentoj, ĝis kiam estis anstataŭita de la agra burĝaro de la dua duono de la 19-a jarcento. Pri jurisdikcio, Fuente de Cantos plu apartenis eklezie al la Ordeno de Santiago, sed civile estis sendependigita el ĝi en 1574, kiam ekaparteniĝis al diversaj senjoroj ĝis kiam la vilaĝo aĉetis en 1679 sian propran liberon kaj konvertiĝas en reĝa vilaĝo.
En 1532 estis ĉirkaŭ 657 najbaroj (2,500 loĝantoj), 900 en 1552, 800 en 1587, 900 en 1591 kaj 700 en 1598. Poste laloĝantaro ne kreskiĝas pro diversaj katastrofoj kiel epidemioj, militoj kontraŭ Portugalio inter 1640 kaj 1668, la Milito de Hispana Sukcedo inter 1702 kaj 1714, la krizoj ekonomiaj ktp: 591 en 1631, 500 en 1646, 435 en 1712. La rekupero estos lanta: ankoraŭ en 1751 (621 najbaroj) oni ne superis la ekzistintan loĝantaron de fino de la 16-a jarcento.
Dum la 16-a jarcento, kaj laŭ la oficialaj registroj, 291 fuentedekantanoj elmigris al Ameriko. Tio estis ĉirkaŭ 2,3% de la totalo de ekstremaduranoj de konata deveno kiuj iris al Ameriko tiujareecnte, kio montras la altan superon de la regiona elmigrado, ĉar ties loĝantaro estis tiam nur ĉirkaŭ 0,7% de tiu de Ekstremaduro. Multaj estis kleruloj kaj membroj elstaraj en la loka socio, sed plejparte estis kamparanoj kaj servistoj. Dum la 17-a jarcento la elmigrado al Ameriko draste malpliiĝis: nur 23 elmigrintoj, plejparte dum la unua triono de la jarcento.
Dum la Moderna Epoko ankoraŭ la resursoj estis ligitaj al la tero. Laŭ Tomás Pérez Marín, de la municipa teritorio en 1752, apartenis al municipa konsilantaro 12’3% de ĝi, kaj laŭ antaŭaj infomroj apartenis al la eklezio la 6’41% de la teroj kaj al la Ordeno de Santiago 34%. Poste la tero de la Ordeno privatiĝis parte, dum tiuj de la eklezio pliiĝis ĝis la fino de la 18-a jarcento. Krome estis lakomunukaj teroj posedataj de la kvin frataj vilaĝoj, kiujn profitis ĉefe bredistoj, foje eksterdistriktaj, kaj foje konflikte kun la lokaj terkulturistoj.
Saxfo estis, je granda diferenco, la specio pli abunda (83% de la bruteroj). La agrikulturo baziĝis sur la monokultivo de cerealo, kaj apenaŭ ekzistis vitejoj kaj olivarboj kaj fruktoĝardenoj nur malmultege. Apenaŭ ekzistis praindustria agado kaj ene de ĝi nur iom da tekstila manfarado kaj tinkturado jam en la 18-a jarcento, laŭ oficialaj informoj de 1791) kaj la verko Memorias políticas y económicas de Eugenio Larruga (1797), kiuj okupigis almenaŭ parte kun dediĉo al kampo kaj hejmo preskaŭ 500 personojn, plejparte virinojn. Komerco apenaŭ ekzistis, ĉar ne estis ĉiujara foiro, kiel en aliaj lokoj.
Estis, kiel en la regiono kaj en la lando, du grandaj grupoj: la privilegiuloj (nobeluloj kaj ekleziuloj) kaj la komunumoj. La unuaj estis malpli sed kontrolis la registajn postenojn kaj la plej parton de la riĉo (domoj, bienoj kaj kapitaloj). Tamen kvankam minoritato, estis sufiĉe ampleksa: laŭ la fama censo de Floridablanca (1787), loĝis en la vilaĝo 34 hidalgoj (malaltaj nobeloj), 62 ekleziuloj, 43 monaĥoj kaj 45 monaĥinoj. La neprivilegiuloj dediĉis sin al la agrikulturo kaj bredado. En 1752, bredado okupigis ĉirkaŭ 150 personojn, kaj agrikulturo ĉirkaŭ 450, sed terposedantoj estis nur 65 (163 en 1787), dum la aliaj estis kamplaboristoj. Krome estis 119 manfaristoj kaj 96 laboristoj ĉe tio kiu nuntempe oni konsiderus kiel triaranga sektoro (plejparte, servistoj).