cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Uelgi
Uelgi (Уелги) estas dolĉakva basentipa lago centre de Kunaŝaka distrikto, Ĉelabinska provinco, Rusio, sur Transurala ebenaĵo.
Areo de la akvospegulo estas 50 (laŭ iuj datumoj — 60,3) km². Akvovolumeno estas 138,7 milionoj da km². Fiksa reziduo de la akvo estas 3339,3 mg/litro.
Averaĝa profundeco estas 2,3 metroj, la pleja profundeco — 3,2 ĝis 3,8 metroj (laŭ datumoj de 1969 la maksimuma profundeco atingis 7 metrojn).
En la lago loĝas karasoj, karpoj, eŭropa perkoj, peledoj (Coregonus peled), Coregonus lavaretus maraenoides, ezokoj, foksenoj (Phoxinus).
Laŭlonge de la bordoj kreskas skirpo (aparte abunda ĉe marĉaj areoj sur la nord-orienta bordo). Sur la sud-okcidenta bordo troviĝas vilaĝo Kanzafarovo, 1 km for de la norda bordo situas malloĝata vilaĝo Uelgi, sur la orienta bordo staras du ĉasdomoj kaj akvopumpejo, sur la suda bordo situas muelejo. Sude la lago ligiĝas per akvoflueto al lago Kunaŝak. 2 km for de la suda bordo staras distrikta centro, vilaĝo Kunaŝako.
Etimologio
Kutime oni opinias, ke baŝkira vorto «uelgi» (variaĵoj: «uelde», «uelge») povas deveni de tatara-baŝkira vorto «uijl», «ujel» — kavo, depresio, malaltaĵo, enfalo. N. I. Ŝuvalov rimarkigas al evidenta simileco de la hidronimo kaj nomoj de akvo Uvildi kaj rivero Uvelka. Li ankaŭ citas lokan legendon pri subita apero de tiu ĉi lago kvazaŭ de nenie, do la nomo de Uelgi ĉi tie estas interpretata kiel «enfala, formiĝinta pro enfalo de la tero».
Emilia Gastón Burillo
Emilia Gastón Burillo (naskiĝis la 2-an de junio 1904, mortis la 14-an de junio 1988) estis la unua konata denaska Esperanto-parolanto.
Ŝi estas la filino de Emilio Gastón kaj Maria Carmen Burillo Auger el Hispanio. Ŝi kreskis kun Esperanto kiel denaska lingvo. En 1906 naskiĝis ŝia fratino, Inés Gastón, kiu ankaŭ estas denaska parolanto de Esperanto kaj kiu fariĝis la sekretario de Hispana Esperanto-Federacio.
Vidu ankaŭ
Denaskaj Esperanto-parolantoj
Departementa domo (Balassagyarmat)
La Departementa domo estas impona klasikisma historia monumento en Balassagyarmat, nun muzeo.
Historio
En tiu loko estis konstruita kazerno en 1753. Inter 1790 kaj 1950 Balassagyarmat estis centro de Nógrád (historia departemento), tial ekde 1790 en la kazerno funkciis la departementa administrado. La nun videbla departementa domo estis konstruita inter 1832-1835. En 1894 trakonstruo okazis. En 1949 parto de galerio de la ornamĉambro estis malkonstruita.
Konstruaĵo
Fasado de la unuetaĝa departementa domo situas laŭ la trotuaro de placo. En mezo de la fasado rizalito kun enirejo estas videbla, super la etaĝo mansardo etendiĝas. Mem la konstruaĵo formas U-majusklon, la dekstra alo najbaras trotuaranstraton, la maldekstra alo parkon. Inter ambaŭ aloj malgranda parko aŭ ĝardeno, poste prizono etendiĝas. Sur la fasada muro memortabuloj pri famuloj estas videblaj.
Famuloj
En la departementa domo laboris dramisto Imre Madách, romanisto Kálmán Mikszáth, nacia heroo de slovakoj Janko Kráľ, fine Iván Nagy (historiisto) fondis tie muzeon. Antaŭ la konstruaĵo busto pri Kálmán Mikszáth situas.
Fecó Balázs
Ferenc Balázs [balAĵ], aŭ Fecó Balázs laŭ hungarlingve kutima nomordo Balázs Ferenc (Fecó) estas hungara kantisto, komponisto, pianisto. La nomo Fecó estas malofte uzata karesnomo de Ferenc. Fecó Balázs naskiĝis la  en Budapeŝto, li mortis la  en Budapeŝto.
Biografio
Fecó Balázs frekventis muzikan mezlernejon en sia naskiĝurbo. Li kreis orkestron jam dum lernado. En 1967 li aliĝis al signifa orkestro Neoton, en 1972 al Taurus. En la sekva jaro li vivis eksterlande 2 jarojn. Hejmenveninta li kreis akompanan orkestron por Zsuzsa Koncz, post 2 jaroj tiu orkestro (kun ŝanĝoj) iĝis Korál kiu portis jam tutlandan sukceson. La orkestro faris koncertojn ankaŭ eksterlande (Bulgario, Sovetunio, Jugoslavio). En 1981 Fecó kantis kun furora sukceso ŝlagron Homok a szélben. Depost 1986 li muzikadis sola kaj li ofte komponadis. Li aranĝis ĉiujare koncertojn por ruina kapelo en Sitke. El la enspezoj en 1991 la kapelo plene renoviĝis. En 1997 Korál donis memorkoncerton kun granda sukceso. Li ricevis premion Kossuth en 2016, pli frue ankaŭ aliajn malpli gravajn premiojn.
Etila benzoato
Etila benzoato estas etila estero de la benzoata acido, senkolora likvaĵo kun agrabla odoro, nesolvebla en akvo sed solvebla en organikaj solvantoj. Ĝi uzatas kiel gustigilo en nutro-industrio kaj en kemiaj sintezoj.
Vítovka
Vítovka (ĝis la jaro 1949 Vítberk, Werdenberg) estas vilaĝo en Ĉeĥio, loka parto de urbo Odry en distrikto Nový Jičín. Ĝi troviĝas proksimume 3 km norde de Odry. En la jaro ĉi tie daŭre vivis. En la jaro 2009 ĉi tie estis registritaj 94 adresoj.
Vítovka situas en katastra teritorio Odry kun areo 14,17 km².
2983 Poltavo
2983 Poltavo estas malgranda malhela asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la rusa astronomo Nikolaj Stepanoviĉ Ĉerniĥ elde la Krimea astrofizika observatorio de Nauĉno en Ukrainio.
Nomo
Ĝi ricevis la nomon de la ukraina urbo Poltavo.
Listo de komunumoj en Zacatecas
La meksika federacia subŝtato Zacatecas havas surfacon de 75,040 km² kaj konsistas el entute 58 komunumoj.
Kritiko de la formoj
Kritikoj de la formoj (germane: Formgeschichte, "Historio de la formoj") estas ekzegeza metodo laŭ kiu necesas kompreni la originan kuntekston en kiu naskigis kaj uziĝis kaj daŭre formiĝis determinita teksto. La medio en kiu la teksto kreskiĝis (Sitz im leben (= sidiĝinte en la vivo) estus la ŝlosilo-vojo por kompreni la tekston mem.
“Formo” ĉi tie estas traduko de la germana Gattung, kiu tradukeblas ankaŭ, kaj laŭ iuj eĉ pli korekte, per literatura ĝenro.
Tiu metodo klopodas izoli kaj kribri la antaŭliteraturajn travivaĵojn de la biblia teksto rekonstruante la socian vivon kaj la instituciojn en la ŝtato-religio de la antikva Izraelo.
Laŭ la antaŭsupozoj de la kritiko de la formoj (aŭ ĝenroj), tiuj diversaj popolaj literaturaj formoj, legendoj, fabeloj, mitoj kaj paraboloj, estus elvokitaj aŭ elpensitaj kiam iu komunumo eltenis kelkajn problemojn, kaj eĉ la procedo per kiu la problemo estis alfrontitaj estus produktintaj kromajn modifojn de la rakonto. Tio kion ni hodiaŭ havas en la Evangelioj aŭ en la Malnova Testamento, tial, ne estus fakte atesto de la vivo de Jesuo, sed prefere kredaĵoj kaj praktikoj evoluiĝantaj en la praa Eklezio.
Ligura lingvo (latinida)
La ligura lingvo estas latinida lingvo, tradicie parolata en la zono de Ligurio, en Italio, krom en la vilaĝoj de Karloforto kaj Kalaseto en Sardinio, kaj en kelkaj zonoj de Francio (proksimune en multaj lokoj el la Lazura Bordo) kaj en la Monaka princlando, kie ĝi estas oficiala lingvo kaj ĝi estas nomata monaka lingvo. La ligura lingvo apartenas al la grupo de la galaitalikaj lingvoj, kiel ekzemple ankaŭ la piemonta, sed ĝi konsistigas aŭtonoman grupon. La lingvo estas ofte konita, ankaŭ en la interno de la Ligurio mem, kiel ĝenova lingvo, pro la granda influo de la urbo Ĝenovo; la varianto el Ĝenovo estas, pro tio motivo, la plej dotita per tradicioj literaturaj kaj, ankaŭ, muzikaj. Ĉiukaze, la ligura lingvo ne estas tute unueca; kontraŭe, eĉ se ĝi estas grupo konsiderinde kompakta, ĝi povas esti dividita en diversaj variantoj. Same, la lingvo mem influis aliajn lingvojn aŭ dialektojn, precipe rilate al la marista leksikono.
Kritiko de la formoj
Utilas aldoni ke ĉi kaze la vortomito uzata ne reflektas la veran naturon de la tradicia koncepto pri mito kiu kuntrenas iluzion kaj foje falsaĵon. La medio en kiu naskiĝas kaj disvolviĝas tiu teorio estas tiu kristana protestanta, kaj ĝiaj epigonoj neniam dubas pri la objektiveco kaj kredindeco de la kristanaj dogmoj. Senmetigi, ĉi-kaze, signifas malkovri la formiĝon de la ideo kiu tamen reflektas la realon akiritan per la revelacio.
Ligura lingvo (latinida)
Difuzo
Aktuale, la ligura lingvo estas forte endanĝerigita: oni povas supozi, ke la nombro de parolantoj de la lingvo proksimis al la du milionoj ĉirkaŭ ĝis la dua duono de la dudeka jarcento; ekde tiam, la nombro de parolantoj multe malpliiĝis pro disvastiĝo en la uzo de la itala lingvo. Nur antaŭ nelonge la loka registaro de Ligurio aprobis projekton por la eventuala instruado de la lingvo en la elementaj lernejoj, dume en la lingvinsulo de Karloforto, en Suda Sardinio (kie ankaŭ estas la ligura tabarka lingvinsulo Kalaseto), en la lernejoj jam antaŭe oni instruis la lingvon (tamen, en tiuj vilaĝoj la plimulto de infanoj parolas jam denaske la lokan lingvon).
Ĉiukaze, la lingvo estas parolata en la tuta Ligurio, kaj en Francio ĝis la Monaka princlando. Komunumoj altakoncentrite de ligureparolantoj estas ankaŭ en la malgrandaj urboj Karloforto kaj Kalaseto en Sardinio; aliaj komunumoj estas en Latinameriko, ĉefe en Argentino: la lunfarda dialekto de la urbo Bonaero, krome, havas multajn ligurajn vortojn, pro la intensa, pasinta elmigrado el Ligurio de multaj liguranoj.
Kritiko de la formoj
Kritiko al la “kritiko de la formoj”
Tiu ekzegeza teorio naskiĝis tuj post la epoko en kiu esploristoj de la unua fazo opiniis ke ne eblas elfosigi el la Novatestamentaj dokumentoj la veran vivon kaj spiritan fizionomion de Jesuo. Por eviti la konsekvencojn de tiu konkludo, la novaj teoriuloj evitis la problemon akceptante tiun tezon sed aldonante ke por la kredo je Jesuo ne necesas sciado pri la historieco pri Jesuo.
Ligura lingvo (latinida)
Historio kaj evoluo de la lingvo
La ligura lingvo rekte venas el la loka latina lingvo parolata en Ligurio ekde kiam Romianoj ĝis konkeris.
La fruaj skribitaj atestoj de tekstoj en la ligura estas el la dekdua jarcento, sed estas kun la gravega figuro de l'Anonima Ĝenovano, kiu diras, ke li nomas "Lucheto" aŭ "Luchetto", t.e. "malgranda Luko", "Luĉjo" ke la ligura ĝenova lingvo formas ĝiajn skribitajn regulojn, ankoraŭ hodiaŭ adoptatajn (ne sen diversaj variantoj aŭ, ankaŭ, aliaj skribosistemoj). La ĝenova lingvo de tiu epoko estas sufiĉe simila al la nuna, ekskludante ĉiukaze diferencoj leksikaj, tiel la uzo de la perfekta preterito, hodiaŭ malaperinta, kaj fonetikaj, ekzemple la uzo de la intervokala ro (prononcita /ɹ/, laŭ kiom ni povas dedukti) aŭ la frikativa prononco de la antaŭkonsonanta so.
Kritiko de la formoj
Kritiko al la “kritiko de la formoj”
Sed aliaj esploristoj obĵetis ke tiu kritika sistemo mankas je logiko, kaj ke ankaŭ sen tiu teorio eblas alveni al la vera nukleo de la vivo kaj instruo de Jesuo. Vidu: Esploro pri la historia Jesuo kaj Ernst Käsemann.
Centlaj marĉarbaroj
La centlaj marĉarbaroj estas tersupraĵa ekoregiono el la centramerika ekoprovinco de la neotropisa ekozono laŭ la tipologio de la Monda Natur-Fonduso (WWF). Biome la ekoregiono apartenas al tropikaj kaj subtropikaj humidaj foliarbaroj de sudorienta Meksiko.
Priskribo
La ekoregiono kovras areon de 17 200 kvadrataj kilometroj en la subŝtatoj Tabasko kaj Kampeĉo apud la komunumo Centlo. La centlaj marĉarbaroj okupas la riverdelton de Usumacinto kaj Griĥalvo, kiuj elfluas en Meksikan Golfon kaj Terminos-Lagunon pere de multaj riverbranĉoj. La ekoregiono ampleksas tutjare inundatajn malsekejojn kaj marĉarbarojn kiuj estas subakvigataj dum la somera pluvsezono.
La usumacintaj mangrovoj troviĝas en la saleta akvo inter la centlaj marĉarbaroj kaj la malferma akvo de Terminos-Laguno kaj Meksika Golfo. La petenaj-verakrucaj humidaj arbaroj troviĝas okcidente kaj sude, kaj la jukatanaj humidaj arbaroj situas oriente.
Faŭno
Du el la plej famaj bestospecioj de la centlaj marĉarbaroj estas la moreleta krokodilo (Crocodylus moreletii) kaj Atractosteus spatula (Lepisosteidae), fiŝo kiu jam ekzistis en la epoko de la dinosaŭroj.
252 Clementina
252 Clementina estas mezgranda malhela asteroido de la ĉefa asteroida zono, malkovrita de la franca astronomo Henri Joseph Anastase Perrotin, la elde la observatorio de Nico.
Centlaj marĉarbaroj
Minacoj kaj konservado
La centlaj marĉarbaroj iompostiome estas neniigitaj kaŭze de ilia graveco kiel fonto de nutraĵo kaj konstruligno. La lokaj fiŝkaptado, senarbarigo por agrikulturaj celoj kaj brutaropaŝtado, kaj industria poluado estas la plej gravaj minacoj al tiu vivejo.
La centlaj marĉarbaroj estas agnoskitaj kiel Biosfera Rezervejo en 1992.
Kritiko de la formoj
Kritiko al la “kritiko de la formoj”
Hodiaŭ estas malpli ekzaltata tiu teoria metodo, precipe rilate ĝiajn konkludojn, ol iam kaj, kvankam ŝatata pro ĝiaj esploraj tezoj kiuj permesas plipenetri en la formiĝon kaj redaktadon de la Novatestamentoj dokumentoj.
La Pontifika Biblia Komisiono de la Katolika Eklezio en 1964 publikigis deklaracion en kiu katolikaj teologoj estas kuraĝigitaj en la utiligo de tiu metodologio, sed kun zorgemo, tamen, pro la konstato pri ĝia emo al la ekskludo de ĉiu supernaturaĵo el la sanktaj tekstoj glitanta en la direktoj de simpla simboligo. Kaj ankaŭ pro tio, diros aliaj esploristoj de la tria fazo, kristanismo rezultus pli fideisma doktrino ol fondita sur konkreta kaj palpebla fizika-historia konstato.
Ankaŭ la Papo Benedikto la 16-a, en siaj malsupre cititaj verkoj montras profiti de la elementoj de la teorio de la formoj – kaj ĝenerale de la “historiaj metodoj -, konstatigante, tamen, ke ĝiaj konkludoj ne havas ĉiam sciencajn fundamenton.
Magdaléna Černáková
Magdaléna Černáková, naskiĝis la en Mikulovo - instruistino. Esperanton ŝi ellernis en diversaj someraj E-lernejoj; poste mem instruis E-on en Pollando (Vladislavovo) kaj Bulgario (Vinica); gvidis kursojn de E-o por komencantoj kaj progresantoj en Košice; instruis dum SELKO 1975; partoprenis UK-ojn en Varna (1978), Budapeŝto (1983) kaj Varsovio (1987); profesie estis instruistino de la rusa lingvo; distingita de SEA per la bronza honorinsigno.
Ligura lingvo (latinida)
Historio kaj evoluo de la lingvo
Specife, tiuj du karakterizoj pludaŭris, almenaŭ skribe, ĝis la dedoka jarcento, kun literaturaj verkoj de la patricio Steva De Franchi, kaj ankoraŭ nun ĉeestas en kelkaj variantoj, speciale en la tabarka varianto, parolata en Sardinio. Ekzemplo de parolo, kiu respondas al kiom dirita, estas adverbo "nun": antikve, en Ĝenovo ĉi tiu parolo estis prononcita /'awɹa/, kaj skribita aora; krome, la ro falis (kaj ĝi definitive malaperis el la prononco el Ĝenovo), kaŭzante la rezulton aoa (prononcitan /'awwa/); do, kiam en Ĝenovo la diftongo /aw/ ŝanĝiĝis en /ɔw/, la parolo devenis /'ɔwwa/, tiel ankoraŭ hodiaŭ ĝi estas prononcata. Ĉiuj tiuj variantoj ankoraŭ ekzistas en diversaj partoj de Ligurio. Do, resumante kaj ekstreme simpligante:
! Arkaika prononco (ĝis ĉirkaŭ 1800 ; aktuale en okcidentaj zonoj) ! Meza prononco (ekzemple, plidaŭrita en tabarka varianto) ! Aktuala ĝenova prononco /'awɹa/ /'awwa/ /'ɔwwa/
Magdaléna Černáková
Fonto
Esperantisto Slovaka 3/1984, p. 47
Ján Vajs: 100 gravaj personoj (de slovaka E-movado), II-a eldono, por LEK eldonis Espero 2009.
Gavar
Gavar (Գավառ), estas urbo kaj urba municipa komunumo en Armenio funkcianta kiel administra centro de la provinco Gegharkunik. Ĝi situas inter la altaj montoj de Gegham okcidente de lago Sevan, kun meza alteco de 1982 metroj super la marnivelo. Situanta 98 kilometrojn oriente de la landa ĉefurbo Erevano, la urbo havis 20 765 loĝantojn laŭ la censo de 2011. Laŭ la oficiala takso de 2016, la loĝantaro de Gavar estas 19.500.
La regiono ĉirkaŭ Gavar enhavas plurajn gravajn kulturajn kaj religiajn monumentojn: La mezepoka tombejo Noraduz kun multaj ĥaĉkaroj, la monaĥejo Hajravank sur monteto tuj apud la lago Sevan kaj monaĥejo Hacarat. Gavar estas grava eduka kaj ekonomia centro de la provinco Gegharkunik, kun pluraj lernejoj, biliotekoj kaj ŝtata urba universitato. La kuirarto de la urbo similas al la cetera armena kuirarto sed ankaŭ konservas pladojn el la origina devenloko de ĝiaj fondintoj.
Gavar estas la sidejo de la Diocezo de Gegharkunik de la Armena Apostola Eklezio kaj la loĝantoj estas precipe apostolaj armenoj.
Gavar estis malgranda urbeto en la 19-a jarcento. Tamen, el tiu epoko konserviĝas kelkaj domoj kaj pli grandaj konstruaĵoj kun tipaj armenaj ornamaĵoj, inkluzive de la preĝejo Surb Karapet, konstruita ĉirkaŭ 1830, kiu estas la plej malnova religia konstruaĵo de Gavar. Kun la kreskado kaj evoluo de la urbo, plejparto el ĝiaj registaraj konstruaĵoj kaj loĝdomoj amase konstruiĝis en la 1950-aj kaj 1960-aj jaroj pro kio la urbo havas precipe sovetan industrian aspekton. La placo apud la katedralo estas ĵus renovigita kaj iĝas la koro de la urbo.
Kvankam la urbo mem ne ricevas multajn turistojn kiel fina celo viziti la urbon, ĝi iĝas grava deirpunkto por la ĉirkaŭaj vidindaĵoj kaj vojoj por piedirantoj. Lastatempe en la urbo disvolviĝis ekoturismo kun pluraj hoteloj tiaspecaj proksime de ĝi.
Gavar situas ĉe la aŭtovojo M-10, kiu ligas la urbon kun nordorienta Armenio. La aŭtovojo H-39-Vojo Gavaron kun la ĉirkaŭaj urboj kaj vilaĝoj. Gavar havas startvojon ekde la sovetiaj jaroj, situanta norde de la urbo.
Etimologio
La urbo estis konata kiel Nor Bajezet aŭ Novo-Bajazet ĝis 1959, nomita laŭ la okcidenta armena urbo Bajazet (historie konata kiel Darojnk kaj Arŝakavan). Inter 1959 kaj 1995, la urbo estis konata kiel Kamo, nomita laŭ la bolŝevika revoluciulo Kamo (Simon Ter-Petrosjan). La 4-an de decembro 1995 la urbo renomiĝis Gavar, kio signifas distrikto aŭ provinco en la armena lingvo.
Kvankam ĝia oficiala nomo estas Gavar, la lokanoj nomas ĝin Kjavar (Քյավառ) ekde la 19-a jarcento.
Historio
Gavar estis fondita kiel Novo-Bajazet (Nova Bayazit) en 1830 ĉirkaŭ 8 km okcidente de la lago Sevan, de armenaj migrantoj de la urbo Bajazit (historie konata kiel Darojnk kaj Arŝakavan) de la Otomana Imperio. La loĝloko atingis la statuson de urbo en 1850.
Tamen la areo de nuntempa Gavar estis loĝata ekde la bronza epoko. Multaj historiaj tomboŝtonoj, devenantaj de la dua jarmilo a.K., estas eltrovitaj en Gavar. La restaĵoj de ciklopa fortikaĵo devenanta de la frua Ferepoko, troviĝas sur monteto en la centro de la urbo. Oni supozas, ke la fortikaĵo estis la reĝa ĉefurbo de la regiono Velikuĥi ene de la regno Urarto. Ĝi estis ĉirkaŭita de pli ol 22 malgrandaj fortikaĵoj. La regiono Velikuĥi estis konkerita de la urarta reĝo Sarduri la 2-a. Lia filo, Rusa la 2-a renomis la fortikaĵon honore al Ĥaldi; unu el la tri ĉefaj diaĵoj de Urarto. La Arcvakar-najbareco de Gavar ankaŭ estas hejmo de alia ferepoka fortikaĵo, devenanta de la dua jarmilo a.K.
Post la establado de la praa Reĝlando Armenio, la teritorio de nuntempa Gavar estis inkludita ene de la kantono Gegharkunik norde de la historia provinco Sjunik de Granda Armenio.
Multaj aliaj mezepokaj monumentoj, inkluzive de monaĥejoj, ĥaĉkaroj (krucŝtonoj), tomboŝtonoj kaj kapelo ankaŭ troviĝas en la urbo. La kvartalo Hacarat (aparta vilaĝo ĝis la 1960-aj jaroj) estas hejmo de la monaĥejo Hacarat kun 2 preĝejoj devenantaj de la 7-a kaj 19-a jarcentoj.
Dum la jarcentoj, la areo de nuntempa Gavar estis grave detruita, kun la plej nova okazanta detruo dum la 17-a jarcento, kiam ĝi estis detruita de ŝaho Abas la 1-a de Persio. En 1828, post la Rusa-Persa Milito, la regiono de Gegharkuni, kiel parto de la Erevana Ĥanlando, estis transdonita al la Rusa Imperio kiel rezulto de la Traktato de Turkmenĉaj subskribita la 21an de februaro 1828. En 1830, la armenaj migrantoj de Bajazit fondis la vilaĝon Nova-Bajazet. Kun la establado de la Erevana Gubernio en 1850, Nova-Bajazet iĝis la centro de la lastatempe formita Novobajazetskij Ujezd.
Post la sendependeco de Armenio, la urbo renomiĝis Gavar  en 1995 kaj fariĝis la provinca centro de la nove establita provinco Gegharkunik. Tamen granda parto de la sovetepoka infrastrukturo de la urbo kolapsis kaj la industria kapablo baraktis. Rezulte, la loĝantaro de Gavar draste malpliiĝis al 23 302 laŭ la censo de 2001, kaj poste al 20 765 laŭ la censo de 2011.
Urbocentro
Gavaro estas nepre sovetepoka urbo. Ĝi estis malgranda urbeto en la 19-a jarcento de kiam konserviĝas kelkaj strukturoj kiaj lernejoj, rusiaj koloniaj konstruaĵoj tipaj de kaŭkazaj landoj kaj la preĝejo de Surb Karapet. Dum la 1930-aj jaroj komenciĝis la plivastigo kaj urbigo de Gavar. El tiu epoko restas pluraj stalinismaj konstruaĵoj. En la 1950-aj kaj 1960-aj jaroj la urbo atingis sian pintan arkitekturan momenton kiam la registarejoj estis konstruitaj ĉirkaŭ la katedralo Sankta Dipatrino, la plej alta en Armenio ĝis la 1990-aj jaroj.
Pazifao
Laŭ la greka mitologio, Pazifao (el la greka Πασιφάη, Tiu, kiu brilas por ĉiuj, unu el la epitetoj de la Luno) estis filino de Helio kaj la nimfo Kreto (aŭ la oceanidino Perseiso), do fratino de Kirko. Ŝi pasigis sian infanaĝon en la kortego de Kolĉido, ĉe la palaco de la Suno, kaj poste edziniĝis al Minoo, reĝo de Kreto.Laŭ Paŭzanio, Diodoro Sicilia kaj Apolodoro , Pazifao, kiel luna diino, estis la patrino, kun Minoo, de Ariadno, Fedro, Glaŭko kaj plia idaro. Kun la komerca dio Hermeso ŝi naskis Cidonon kaj kun Zeŭso, la libian Amonon, orakola heroo de la Oazo de Amono, poste samnivele kultita ol Zeŭso.
Gavar
Urbocentro
La urbo, same kiel la tuta lando, suferis la konsekvencojn de la dissolvo de Sovetio kaj multaj konstruaĵoj ĝis nun troviĝas en malbona situacio, aliaj jam falis pro nezorgado. Lastatempe la ĉefa placo de la urbo estis renovigita samkiel aliaj malpli signifaj rekonstruadoj.
Geografio kaj klimato
Je meza alteco de 1982 metroj super la marnivelo, Gavar situas ĉe la bordo de la rivero Gavaraget. La urbon regas la montoj Gegham de la okcidento kaj la lago Sevan de la oriento. Je alteco de 3 597 metroj, monto Aĵdahak situas ĉirkaŭ 15 km sudokcidente de Gavar.
Tankao
Tankao (“mallonga poemo”) estas tradicia japana poeziaĵo, unu el la pli mallongaj formoj de utaoj, konsistanta el kvin versoj.
Gavar
Geografio kaj klimato
La urbo estas ĉirkaŭita de kelkaj vilaĝoj inkluzive de Noratus de la oriento, Karmirgjugh kaj Gandzak de la sudo.
Tankao
Priskribo
La metriko de japanlingva poezio estas kalkulata laŭ moraoj; unu silabo povas konsisti el unu morao (se la vokalo estas mallonga kaj fina konsonanto mankas) aŭ du (se la vokalo estas longa aŭ fina konsonanto ekzistas). Rimo ne ekzistas en tradicia japana poezio.
Pazifao
Kaj Apolodoro kaj Plutarko rakontas ke ŝi komence nomiĝis Dafno, kaj estis filino de rivera dio Peneo kaj sacerdotino de Geo. Obstine persekutita de Apolono, ŝi petis helpon al la diino de la Tero, kiu portis ŝin al Kreto, kie oni komencis adori ŝin kiel luna diino, Pazifao. Filino de dio, Pazifao estis senmortulino, kvankam Eneo asertis vidi ŝin en Hadeso.
Gavar
Geografio kaj klimato
Gavar havas humidan kontinentan (klimata klasifiko de Köppen) klimaton, kiun karakterizas malvarmaj vintroj kaj varmaj someroj. La jara pluvado estas 450 mm.
Tankao
Priskribo
La tankao estas mallonga fiksforma poemo, konsistanta el kvin versoj, kies moraoj estas 5, 7, 5, 7, kaj 7: La unuaj tri versoj (17 moraoj) nomiĝas supra strofo (の), kaj la restantaj du versoj (14 moraoj) nomiĝas malsupra strofo (の).
Pazifao
Patrino de la Minotaŭro
Laŭ Diodoro Sicilia, Paŭzanio , Vergilio kaj Apolodoro , Pozidono, por venĝi ofendon de Minoo, faris ke Pazifao enamiĝis al la blanka taŭro kiu spruĉis el la maro kaj kiun Minoo ne volis buĉi, kiel promesite, dum ofero al la mara dio. Ŝi konfesis sian bestan amon al Dedalo, fama metiisto kiu estis elpatrujita el Ateno kaj loĝis de tiam en la kreta kortego, kie li amuziĝadas la minoan familion manufakturante lignajn movantajn pupojn. Dedalo promesis helpi la reĝinon, kaj kreis lignan bovinon kovrita de vera bova felo, kun ena loko por ke Pazifao eniru kaj radetoj por ke ŝi kapablu movi ĝin. Tiel alivestite kaj post lerni de Dedalo kiel uzi la artefaritaĵon, Pazifao iris al la herbejo de Gortino, kie la taŭro de Pozidono paŝtiĝadis sub verdaj kverkoj. La besto tuj alproksimiĝis, kaj plenumis la kontraŭnaturan deziron de Pazifao. El tiu rilato naskiĝis post kelkaj monatoj la monstra Minotaŭro, kun homa korpo sed taŭra kapo.
Gavar
Religio
Homoj de Gavar estas ĉefe kristanoj kaj apartenas al la Armena Apostola Eklezio. La urbo havas multajn mezepokajn kapelojn kaj preĝejojn. La Preĝejo Surb Karapet de 1848 estas inter la bone konservitaj preĝejoj en Gavar. La Katedralo de la Sankta Diatrino de Gavar estas la sidejo de la Diocezo de Gegharkunik de la Armena Eklezio. Ĝi estis konstruita en 1905 ĉe la centra placo de la urbo, kun la klopodoj de tiama episkopo Ĥoren Muradbegjan kun helpo de la lokaj civitanoj. Ĝis la fino de la 1990-aj jaroj ĝi estis la plej alta preĝejo en Armenio laŭ alteco.
La urbo ankaŭ estas hejmo de multaj aliaj preĝejoj inkluzive de:
Tankao
Priskribo
Japanlingve, tankaoj estas tradicie presataj sur du linioj, po unu strofo en linio: Tio eblas, ĉar la ĉin-japanaj skribsignoj de japana ortografio ebligas kompaktan prezenton de longaj linioj.
Pazifao
Patrino de la Minotaŭro
Aliaj verkistoj asertas ke Minoo, kiu ĉiujare oferis al Pozidono la plej belan taŭron el liaj staloj, tiel ŝatis la blankan taŭron ke tiu jaro buĉis la duan plej belan, kaj pro tio Pozidono ĉagreniĝis. Kroma versio rakontas ke la kolerigita dio estis Zeŭso, kaj alia, ke la puninto de Pazifao estis Afrodito, ĉar Pazifao neglektis dum kelkaj jaroj la kultadon al tiu diino. Plutarko mencias ke Taŭro ne estis virbovo, sed generalo de Minoo tiel nomita, kiu ĉijare venkis la funebrajn ludojn honore al Androgeo kaj laŭ onidiroj iĝis amanto de la reĝino. Pro tio, laŭ tiu versio, Minoo helpis Tezeon mortigi Taŭron.
Pedagogia Altlernejo Erfurt/Mühlhausen
La Pegadogia Altlernejo Dr. Theodor Neubauer Erfurt/Mühlhausen (germane: Pädagogische Hochschule 'Dr. Theodor Neubauer' Erfurt/Mühlhausen) estis altlernejo memstara en Erfurto. Ĝi estis enkorpigita en la Universitaton de Erfurto) en la 2001-a jaro.
Tankao
Tankaoj en Esperanto
En Esperanto, pro la poezia metriko de tiu lingvo, la tankao estas kalkulata laŭ silaboj, ne moraoj. Ankaŭ, tankaoj tipe aperas en kvin horizontalaj linioj, ne en du.
Pazifao
Patrino de la Minotaŭro
Post sia unuiĝo al Pazifao, la taŭro sovaĝe ruinigadis la tutan insulon, ĝis kiam Heraklo, plenumante siajn dekdu laborojn, prenis la beston kaj portis ĝin al enlanda Grekio, sed ne mortigis ĝin por ne ĉagreni Pozidonon. La taŭro daurigis sian katastrofan agadon tie, ĝis kiam Tezeo, laŭ ordono de sia patro kaj Medeo, mortigis lin post danĝera batalado.
Pedagogia Altlernejo Erfurt/Mühlhausen
Historio
Por la unua fojo estis trejnitaj bazlernejaj instruistoj ĉe altlernejo: antaŭe la okjara bazlernejo restis la ununura fundamento por la plejmulto de la enloĝantaro ne volanta plukleriĝi poste; sekve ankaŭ la profesio de bazlerneja instruisto ne estis tre alte estimata. Ofte tia instruisto mem nur havis ok jarojn kiel lernanto kaj revenis lernejen post trejnado ĉe simpla instruista seminario. Kvankam post 1871 iĝis, ankaŭ en Erfuro, senteblaj pliboniĝoj (i.a. per la konstruo de novaj lernejoj), la kondiĉoj bazaj restis la samaj. Reformemaj pedagogoj postulis tial ke la futuraj edukistoj iru en altlernejojn. Erfurto finfine iĝis pioniro, sed ne antaŭ la tempo de la Vajmara Respubliko. En septembro de 1928 la urbo Erfurto kaj la ĉefurbestro Bruno Mann (1919-33) sukcesis fari kontrakton kun la prusa ŝtato pri la starigo de Evangelia pedagogia akademio post la akcepto de la urbo malavare kontribui al ties realigo. En la 11-a de majo 1929 fonditis en Erfurto altlernejo pedagogia. La duminaŭgure ĉeestanta ministro pri edukado Carl Heinrich Becker atentigis la aŭskultantaron je historia linio al la pereinta loka universitato. Sed pro ekonomia krizepoko la altlernejo jam fermitis en 1932.
Tankao
Tankaoj en Esperanto
Malsame al la japana originalo, Esperantaj tankaoj kelkfoje rimiĝas, ekzemple en la verkoj de Miyamoto Masao.
Pazifao
Patrino de la Minotaŭro
La historio de Pazifao iĝis laŭ la klasika literaturo simbolo de virinaj lascivo kaj malvirto. El tiu devenis proverbo enhavita en la Suido: ἐν παντὶ μύθῳ καὶ τὸ Δαιδάλου μύσος (en ĉiu mito kaŝiĝas la profanado de Dedalo), kiun la propra verko klarigas laŭ kristana vidpunkto: ĝi aludas la rolon de Dedalo kiam li helpis la «kontraŭnaturan lascivon» de Pazifao kun la taŭro de Pozidono. Do la kialon kaj kulpon de tiaj malvirtoj oni atribuis al Pazifao (personigo de virineco) kaj Dedalo (simbolo de homo influita de virinoj), kaj al la greka mitologio ĝenerale.
Gavar
Religio
La arkeologia ejo de la tombejo Noratus situas en la vilaĝo Noratus nur 4 kilometrojn oriente de Gavar. Ĝi estas hejmo por granda nombro da imponaj mezepokaj ĥaĉkaroj (krucŝtonoj).
Pedagogia Altlernejo Erfurt/Mühlhausen
Rolo de la Akademio de la komunutilaj sciencoj
Gravis por la realigo ankaŭ anoj de la Akademie gemeinnütziger Wissenschaften. Ĝia prezidanto Johannes Biereye skribis en sia akademihistorio de 1930 ke la repreno de "malnovaj pedagogiaj tradicioj erfurtaj" nombriĝu inter la plej honestaj taskoj de societo de intelektualuloj. Ekde 1926 jam ekzistis sekcio pri instruscienco kaj prijunularaj konoj kiu prizorgis riĉan programon de prelegoj kaj la publikigon de temorilataj tekstoj. En oktobro 1927, dum la "Erfurta pedagogia kongreso aŭtuna" elstaraj pedagogoj parolis, ekz. Peter Petersen ("Jena-Plan") pri la temo La adoleskantoj, ilia naturo kaj klerigeblecoj. Tial la tradiciriĉa Akademio en sia 175-a jaro sukcesis celebri unu el siaj plej grandaj klerigaj atingitaĵoj. En plua decido de la akademianoj el la 1929-a jaro ili atentigis onin je aliaj avantaĝoj setligi tian altlernejon en Erfurto kie ja estis ĉesinta la universitata vivo en la komenco de la 19-a jarcento: la granda nombro da kulturaj organizoj kun urbokerna situo, la muzeoj, la teatrejo, la tradiciriĉa urbobiblioteko, la jam relative bunta gamo da lernejoj inkluzive de la popolaltlernejo ktp. Ne nur burĝoj kleriĝemaj sed ankaŭ multaj aliaj konsideris eblan malfermon de pedagogia altlernejo kiel rekompenson por la en 1816 fermita Universitato de Erfurto.
Pazifao
Patrino de la Minotaŭro
Laŭ Palaifato, la Minotaŭro estis bone la filo de Pazifao sed ne de sia edzo Minoo sed prefere unu homo ĉirkaŭ Minoo kiu nomiĝis Taŭro. Ŝi amoris Taŭro kiam Minoo suferis testikojn. La reĝo preferas forsendis la infanon en montoj (kaj fine enfermiĝis kiam li iĝis adolta) ol mortigi lin ĉar, malgraŭ ĉio, estis la frato de siaj filoj.
Pedagogia Altlernejo Erfurt/Mühlhausen
Instruado
Sub la estrado de Wilhelm Bruhn (1876-1969) instruis entute 12 normale dungitaj kaj 4 nur parte dungitaj instruistoj. La nombro de la studintoj, kiuj sukcesis trapasi la finajn ekzamenojn estis de 219. Ili plejparte estis viroj kaj devenis el la burĝaj mezaj klasoj de la urbo respektive de la regiono de Erfurto. Unue la altlerneja domo estis en la malnova en 1883 konstruita porinstruista seminario en la Regierungs-strato (la posta kliniko ortopedia, ĝis 2003; ekde 2012 la Evangelia Bazlernejo). Novkonstruaĵo en la Beethoven-placo dononte spacon al 300 studentoj jam estis planata. Trejnadlernejoj praktikaj estis la evangelia bazlernejo nr. 10 (Lutherschule) kaj la evangelia bazlernejo en Dittelstedt.
Pazifao
La kreta labirinto
Laŭ Ovidio kaj Apolodoro, Minoo konsultis orakolon por scii kiamaniere li povus eviti skandalon kaj kaŝi la malvirton de sia edzino. La respondo konsilis ke li ordonu al Dedalo konstrui izoleĵon en Knoso por kasi tie la minotaŭron. Dedalo starigis tiel la labirinton de Knoso, kie Minoo malliberigis lin, venĝeme pro lia helpo al Pazifao. Tamen, la reĝino kaŝe liberigis lin el la konstruaĵo, dankante lian fidelecon. Post tio, Dedalo klopodis forfuĝi el la insulo kun sia filo Ikaro kaj elpensis artefaritajn flugilojn por tio kun katastrofa rezulto, kvankam dua versio rakontas ke ili ambaŭ sukcesis eskapi danke al la helpo de Pazifao, kiu disponigis ŝipon al ili.
La nefideloj de Minoo
Laŭ Antonino Liberalo, la multnombraj nefideloj de la reĝo Minoo tiel ĉagrenis Pazifaon ke ŝi uzis siajn sorĉistajn sciojn por malbeni lin. De tiam, ĉiufoje ke Minoo seksadis kun aliaj virinoj, li ejakulis, anstataŭ spermon, serpentojn, skorpiojn kaj oniskojn, kiuj defektis la virinajn seksorganojn.
Gavar
Kulturo
La urbo havas instruan instruan centron (1923), muzikan lernejon (1945), kulturan palacon (1970), artan lernejon (1982), publikan bibliotekon (2002) kaj specialan lernejon de duduko nomata laŭ Gevorg Dabaghjan (2010). La komunumo administras junularan kreivan centron ankaŭ.
Pedagogia Altlernejo Erfurt/Mühlhausen
Instruado
Krom Erfurto kandidatis ankaŭ la grandurboj Halle (Saale) kaj Magdeburg. La fakto esti preferita ankaŭ dorlote fierigis la erfurtanojn. Tamen restis la sukceso nedaŭra. Rapide venis onidiroj pri ne plua subvenciado: jam en septembro 1931 la ĵurnalo Mitteldeutsche Zeitung semis tiajn famojn. Petskribojn al berlinaj instancoj fare de la urba konsilantaro kaj de la Erfurta porinstruista societo sekvis, sed vane. En la 26-a de januaro 1932 informitis la magistrato pri la fermo la instruado en Erfurto (kio estis ankaŭ la sorto de 7 aliaj akademioj en la lando). La lasta kunveno de la lernejanoj estis en la 28-a de februaro en la aŭlo de la instruista seminario; la akomanpanta muzikaĵo de Johann Sebastian Bach (Fugo en la-minoro) ankoraŭ substrekis la amaran karakteron de la aranĝo. La fermo de tiu ĉi institucio de post la 30-a de marto apartenis sendube al la plej grandaj fiaskoj en la urba evoluo de Erfurto, kiu havis multajn ambiciajn projektojn fariĝi fremdultrafika kaj kongresa urbo.Amaregis la nova situacio memkompreneble ne nur por la studantoj sed ankaŭ por la eksaj instruistoj por kiuj komenciĝis daŭra tiena kaj reena veturado je diversaj laborlokoj; la elstara Martin Wähler ekzemple neniam plu ricevis ie novan dungon je daŭreco. La fermo ankaŭ helpis plifortigi negativajn etosojn en la loĝantaro. En somero de 1932 pli ol triono de la erfurtanoj estis senlaboraj.
Pazifao
La nefideloj de Minoo
Sed la kreta reĝo ne rezignis pri sia lascivo, kaj por allogi Prokrison, li donis al ŝi la hundon Lepapson (kiu ĉiam sukcesis preni sian kaptaĵon) kaj magian neerarivan sagon, antaŭaj donacoj, ambaŭ, de Artemiso al Minoo. Prokriso akceptis, sed antaŭ kuŝi kun li, ŝi devigis Minoon trinki magian pocion pretitan de Kirko, por ke la serpentoj kaj skorpoj ne ataku ŝin. La trinkaĵo funkciis, sed Prokriso timis la venĝon de Pazifao (konata kiel sorĉistino) kaj forfuĝis el la insulo alivestite kiel knabo, kaj ne plu revenis.
Gavar
Kulturo
Gavar havas portalon, kiun uzas multaj eksterlandaj civitanoj. La nomo de la portalo estas Kjavar, ĉar la lokanoj prononcas la nomon de la urbo kun "kj" sono anstataŭ "g" sono komence de la nomo.
Tankao
Historio
La plej praaj tankaoj aperis en la 7-a jarcento, do la formo estas multe pli aĝa ol la pli konata hajko.
Pedagogia Altlernejo Erfurt/Mühlhausen
Refondo dum la GDR-tempo
En 1953 oni fondis en Erfurto denove instituton por trejni estontajn instruistojn, la t.n. Pädagogisches Institut. Tiu institucio kun kun la pedagogia instituto en Mühlhausen unuiĝis en 1969. La tuto estiĝis, laŭ instigo de la ministrino Margot Honecker, Pedagogia altlernejo, do instituto de multe pli alta rango ol antaŭe. Ĝi nomitis por la rezistadmovadano Theodor Neubauer. Pri tio memorigas onin ĝis hodiaŭ la Theodor-Neubauer-monumenton de sur la kampuso universitata.
Tankao
Ekzemploj
Tankao far Iŝikaŭa Takoboku (石川 啄木), en la 1900-aj jaroj:
Esperantaj ekzemploj
Ekzemploj de tankaoj originale verkitaj en Esperanto:
Saint-Hippolyte (Gironde)
Saint-Hippolyte - jen france, prononco [], okcitane respektive gaskone Sent Pòlit - estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Ĝirondio (france Gironde [] respektive okcitane kaj gaskone Gironda), en la administra regiono Nova Akvitanio (france Nouvelle-Aquitaine [], okcitane kaj gaskone Nòva Aquitània) kaj en la tradicia, historia regiono Akvitanio (france Aquitaine [], okcitane kaj gaskone Aquitània). Ene de la departemento, la komunumo apartenas al la arondismento Libourne (aŭ Liborna) kaj al la kantono .
Tankao
Esperantaj ekzemploj
Punte de neĝo
pristerniĝas gazono;
Pedagogia Altlernejo Erfurt/Mühlhausen
Refondo dum la GDR-tempo
La kampuso faritis ekde 1952, la Ĉefa aŭditorio en 1962 (ekzemplo por la Novklasika arkitekturo). La studenta hejmo sekvis en 1964. La plej granda nombro de la studintoj tie estis 2500.
Tankao
Esperantaj ekzemploj
silent' profunda,
Pazifao
La morto de Glaŭko
Kiam infano, Glaŭko, filo de Pazifao kaj Minoo, malaperis dum ludado. Lia patrino sensukcese serĉadis lin, kaj despere konsultis la orakolejon de Delfo. Ĝi respondis ke la unua kiu trovis taŭgan komparon de ĵusa eksterordinara okazintaĵo en Kreto, sukcesos ankaŭ trovi la infanon. Post ĉiesa pripensado Minoo malkovris ke la nekutima evento estis la naskiĝo de bovido kiu ŝanĝis ĝian koloron (unue estis verda, poste ruĝa kaj fine nigra). Poliido komparis ĝin al morus-bero, do oni komisiis lin serĉi Glaŭkon. Post trovi kelkajn aŭgurojn, la fama sorĉisto sukcesis trovi la princan korpeton en miela barelo. Minoo tiam entombigis lin kun la kadavro de sia filo, ordonante Poliidon revivigi ĝin aŭ morti kune. Subtere, serpento intruis al Poliido la manieron alporti homojn al vivo, kaj tiel Pazifae denove ĝuis sian infanon, kiu post kelkaj jaroj iĝis fama komandanto en Italio.
Saint-Hippolyte (Gironde)
Laŭ la stato de en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². La teritorio havas komunan limon kun la najbaraj komunumoj.
Pazifao
En Sparto
Oni adoris Pazifaon kiel orakola diino en Talamo (Lakonio), proksime de Sparto. La geografiisto Paŭzanio priskribis ŝian sanktejon kiel eta templo ĉe pura akvo-fluo, kun bronzaj statuoj de Helio kaj Pazifao ambaŭflanke. Lia rakonto ankaŭ identigas Pazifaon kun Ino kaj Seleno (Leŭkoteo), la blanka diino kiu personigis la Lunon. Hero, Pazifao kaj Ino estis nomoj de la triobla diino, laŭ ŝiaj malsamaj karakterizaĵoj, kiujn simbolas la sakrala tripiedo sur kiu ŝia sacerdotino sidiĝis.
Cicerono rakontis en sia De natura deorum ke la spartaj eforoj dormis ĉe tiu templo por ricevi antaŭdirajn revojn, utilaj por ilia regado. Laŭ Plutarko, dum la regado de Agis la 2-a, kelkaj eforoj ribeligis la loĝantaron per orakolaĵoj de la sanktejo de Pazifao, kiuj promesis pardonon de ŝuldoj kaj redistribuon de la kamparo.
Iam, eforo revis ke la seĝoj de liaj kolegoj malaperis el la agoro, kaj ke nevidebla voĉo kriis «tio plej taŭgus al Sparto». Tio utilis al reĝo Kleomeno la 2-a, kiu profitis la profetaĵon por pligrandigi la reĝan povon.
Gavar
Kuirarto
Kjavari Kjufta (kofto de Gavar), la plej ŝatata plado de la urbo, estas farita el haketita viando spicita kun cepoj kaj rulita en bulojn antaŭ bolado en akvo. Servita en tranĉaĵoj, ĝi estas ornamita per butero. Homoj de Gavar ŝatas manĝi panon kun preskaŭ ĉio, kaj la du tradiciaj specoj de pano en Gavar estas lavaŝo kaj matnakaŝo.
La baklavo Kjavar estas multtavola bakaĵo kun histo-maldikaj folioj de folipasto, plenigita per nuksoj kaj sukero kaj finita per pluveto de varma mielo.
En junio 2017, la unua kunportebla restoracio nomata Kjavari estis malfermita en la centro de Erevano, ofertante tradiciajn pladojn de Gavar.
Ekonomio
Post ricevo de la statuso de urbotipa setlejo en 1950, la urbo fariĝis unu el la ĉefaj industriaj centroj de la Armena SSR. Ĝi estis hejmo de granda elektra kablofabrikejo konata kiel Kamokabel same kiel fabrikmaŝino.
Tamen, post la sendependiĝo de Armenio en 1991, la plej granda parto de la sovetepoka industrio terure malkreskis. Tamen la loka ekonomio pliboniĝas ene de malrapidaj paŝoj, ĉar multaj denaskaj komercistoj revenas al Gavar el Rusio kun la espero trovi novajn eblojn de investoj.
Nuntempe Gavar estas hejmo de la "Gavar-Meblofabrikejo" ekde 1948, la "Sevana Minerala Akvoplanto" fondita en 1953 (remalfermita en 2015), la "Aquatic LLC" por prilaborita kankro fondita en 2002, la "Kirakosjan" meblofabrikejo fondita en 2006, kaj la "Produkta Kooperativo Ŝuŝan" por nealkoholaĵoj.
Pedagogia Altlernejo Erfurt/Mühlhausen
Eksteraj ligiloj
Detalega historio de la altlernejo ĉe erfurt-web.de.
Tankao
Esperantaj ekzemploj
plena je anticipo
Uitvlugt
lume kaj ombre
memoro lante velkas
George Pullman
George Mortimer PULLMAN (naskiĝis la en Brocton (Novjorkio); mortis la  en Ĉikago (Illinois)) estis usona industriisto. Li inventis la Pullman-tipan fervojan dormvagonan sistemon.Pullman translokiĝis en 1855 al Ĉikago, kie li kolektis kapitalon kiel entreprenisto kaj ekplanis dormvagonon. La unua pullman-vagono pretiĝis je 1865 (tipo Pioneer), kiun li planis kun lia amiko Ben Field. En ĝi estis refermeblaj supraj dormejoj kaj remburitaj subaj sidejoj transformeblaj al dormejo. Pullman fondis la firmaon Pullman Palace Car Company kaj estis ties prezidanto en 1867. Tiu firmao produktis fervojajn dormvagonojn kaj poste funkciigis ilin laŭ kontraktoj.
Tankao
Esperantaj ekzemploj
inter la ŝtonoj
testudo kantas kantojn
George Pullman
Por la dungitoj, li konstruigis urbeton Pullman (sude de Ĉikago), kiu poste iĝis parto de Ĉikago. En tiu komunumo, li konstruigis ne nur loĝdomojn sed ankaŭ porpublikajn konstruaĵojn (Hotel Florence, preĝejo).
Tankao
Esperantaj ekzemploj
de ŝeloj kaj de ostoj
Darlington
Kálmán Kalocsay verkis serion de tankaoj; 29 tankaoj troviĝas en lia lasta poemaro Izolo.
Gavar
Servoj
Gavar havas medicinan centron, centran hotelon konatan kiel Ĥaldi, lokan televidstacion konatan kiel Kjavar TV kaj multajn filiojn de lokaj armenaj bankoj.
Transporto
Gavar situas ĉe la aŭtovojo M-10, kiu ligas la urbon kun nordorienta Armenio. La aŭtovojo H-39 ligas Gavar kun la ĉirkaŭaj urboj kaj vilaĝoj. Gavar havas startvojon ekde la sovetiaj jaroj, situanta norde de la urbo.
Instituto Nacional do Seguro Social
Instituto Nacional do Seguro Social (INSS) estas publika organizo ligita al Ministério da Economia por provizi socialsekurajn servojn al la brazila socio.
Gavar
Edukado
La Gavara Ŝtata Universitato estis malfermita en 1993 post la sendependeco de Armenio. Kun ĝiaj kvin fakultatoj la Gavara Universitato estas grava eduka centro por la tuta provinco Gegharkunik. La universitato donas diplomojn pri filologio, natursciencoj, homsciencoj, ekonomiko kaj edukado. Nuntempe pli ol 2 400 studentoj ĉeestas la universitaton.
Agrikultura maŝinaro
Agromaŝinaro estas maŝinaro uzata en la operacioj de agrikultura areo aŭ bieno.
Gavar
Edukado
La Speciala Lernejo Gavar estas la sola lernejo por mense kaj korpe handikapitaj infanoj en la regiono. Ĝi nuntempe faras paŝojn al plibonigo kaj disvolviĝo kun la helpo de siaj partneroj kaj sponsoroj survoje fariĝi ĉefa institucio inter la specialaj lernejoj en Armenio.
Instituto Nacional do Seguro Social
INSS kreiĝis en Brazilo la 27-an de junio 1990 laŭ la prezidenta dekreto n-ro 99.350, per kunfandado de Instituto de Administração Financeira da Previdência e Assistência Social (IAPAS) kun Instituto Nacional de Previdência Social (INPS).
Agrikultura maŝinaro
La Industria Revolucio
Pro la alveno de la Industria revolucio kaj la evoluo de pli komplikaj maŝinoj, terkultivaj metodoj faris grandan salton antaŭen. Anstataŭ rikolto de cerealoj permane per akra klingo de rikoltilo, konveksaj maŝinoj tranĉas kontinuan areon. Anstataŭ draŝadi la grenon per batado per bastonoj, draŝmaŝinoj apartigis la semojn de la spikoj kaj tigoj.
Vaporforto
La energio por agromaŝinaro estis originale liverita de ĉevaloj aŭ aliaj dombestoj. Post la invento de vaporforto venis la portebla motoro, kaj poste la lokomobilo, universala, movebla energifonto kiu estis la aliro al la vaporlokomotivo. Agrikulturaj vapormaŝinoj transprenis la pezan tiran laboron de ĉevaloj, kaj estis ankaŭ provizitaj per takeloj kiuj povis potenci senmovajn maŝinojn tra la uzo de longa zono. La vaporfunkciaj maŝinoj estis malalt-potencaj kompare kun la hodiaŭaj sed, pro ilia grandeco kaj iliaj malalta rapidumproporcioj, ili povis disponigi grandan tiron. Ilia bremsa rapideco gvidis terkultivistojn por komenti ke traktoroj havis du rapidecojn: "malrapidan, kaj malrapidaĉan."
Gavar
Sporto
Piedpilko kaj ŝako estas popularaj en la urbo. La sporta lernejo de Gavar estis malfermita en 1971 kaj nuntempe donas trejnadon en multaj teamaj kaj individuaj sportoj, inkluzive luktosporton, korbopilkon, fucalon, boksadon, halterlevon, ktp.
Instituto Nacional do Seguro Social
Eksteraj ligiloj
Retpaĝaro de INSS en la retejo de la brazila registaro portugale
Gavar
Sporto
Hovhannes Goharjan el Gavar, ludis por la nacia futbala teamo de Armenio en 2009-2010.
Elstaraj gavaranoj
Jen kelkaj famaj homoj, kiuj naskiĝis aŭ kreskis en la urbo Gavar:
Freudenberg (Siegerland)
Freudenberg estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Siegen-Wittgenstein de la federacia lando Nordrejn-Vestfalio. Fine de la komunumo havis  loĝantojn.
10386 Romulo
10386 Romulo estas malgranda malhela asteroido de la ekstera asteroida zono, malkovrita la de la itala astronomo Vincenzo Silvano Casulli elde la Observatorio Colleverde di Guidonia en Guidonia Montecelio (Italio).
Nomo
Ĝi estis nomita en memoro de Romulo, mita unua reĝo de Romio, kiu estus reĝinta de -753 ĝis -716. Laŭ la legendo, la ĝemeloj Romulo kaj Remo estis savitaj el la rivero Tibero de lupino kiu mamnutris ilin. En la unuaj jaroj de sia reĝado, Romulo fondis Romon. Li estis diigita sub la nomo de Kvirino.
Oni ne konfuzu tiu asteroido kun la asteroida luno Romulo, satelito de la asteroido 87 Sylvia.
(154029) 2002 CY46
(154029) 2002 CY46 estas tre malgranda, malhela marsrenkonta kaj terrenkonta apolona asteroido, malkovrita la en la kadro de la astronomia kampanjo Lincoln Near-Earth Asteroid Research elde observatorio de la Laboratorio Lincoln en la situejo de Socorro (Nov-Meksiko, Usono).
Orbito
Ĝia discentra, tre klinita orbito krucas tiujn de Marso kaj de la Tero, ĝia suprenira nodo estas proksime de la tera orbito
Horní Bradlo
Vilaĝo Horní Bradlo situas en Ĉeĥio, regiono Pardubice, distrikto Chrudim, en montetaro Fera montaro, en valo de la rivero Chrudimka, 6 km okcidente de la urbeto Trhová Kamenice, 8 km sudokcidente de la urbo Nasavrky, 10 km sudoriente de la urbo Seč, ĉe la ŝoseo n-ro 343 inter Seč kaj Svratka. Vivas ĉi tie. La vilaĝo estas agrabla ripozloko kaj vojkruciĝo de turismaj kaj cikloturismaj padoj.
Vilaĝpartoj
Al la komunumo apartenas vilaĝpartoj:
Historio
Domaro Bradlo estas unue rememorata en la jaro 1329, kiam ĝia origina posedanto, monaĥejo de Vilémov, devis vendi ĝin al sinjoroj de Lichtenburk. Post pluaj posedantoj, en la jaro 1715 Bradlo kaj Lipka fariĝis parto de sinjorejo Nasavrky.
Nomo de la vilaĝo Bradlo (Klifo) estis derivita de memstara roko, kiu estas sur okcidenta flanko de la domaro sur dekstra flanko de Chrudimka.
En la jaro 1867 komencis ĉi tie fabrikadon vitrofarejo de majstro Jan Rückel. La vitrofandejo ricevis nomon "Fandejo Vileminina" laŭ princino de Auersperg. Komence ĝi produktis nur krudan vitron, sed poste belegan kavan vitron kaj facetitan kristalon. La fabrikado daŭris ĝis la jaro 1944. Post la milito komenciĝis fabrikado de kristnaskaj ornamaĵoj, kies produktado plu daŭras. Oni eksportas ilin en multajn landojn de la mondo.
Kapelo
En la jaroj 1892 - 93, post morto de František Rükl, filo de fondinto de la vitrofarejo, lia edzino sinjorino Růžena Rüklová konstruigis sur monteto super Bradlo novgotikan kapelon de Sankta Maria kun familia kripto.
Naturrezervejo Polom
Sudoriente de Bradlo leviĝas poloma monteto, sur kies deklivoj situas naturrezervejo Polom kun restoj de fago-abia prarbaro. Gigantaj abioj havis cirkonferencon ĉirkaŭ ses metrojn kaj altecon pli ol kvidek metrojn. Falintaj arboj en diversaj ŝtupoj de malkombiniĝo gastigas multajn speciojn de fungoj kaj insektoj. Nestas ĉi tie driokopo nigra (Dryocopus martius) kaj tufparuo (Parus cristatus).
Ĉasista kasteleto
Kasteleto kaŝita meze de arbaroj apartenis al princo Auersperg.