cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
David J. Thouless
Thouless gajnis sian doktoriĝon de la Universitato Cornell sub Hans Albrecht Bethe. Estis instruisto de matematika fiziko en la Universitato de Birmingham en Britio antaŭ iĝi profesoro pri fiziko en la Universitato de Vaŝingtonio en Seattle en 1980. Thouless faris multajn teoriajn kontribuojn al la kompreno de etendita sistemoj de atomoj kaj elektronoj kaj nukleonoj. Areoj kie lia laboro efikis inkludas fenomenojn de superkonduktiveco, la proprietojn de nuklea materio kaj ekscititajn kolektivajn movojn ene de kernoj.
Thouless estis membro de la Reĝa Societo de Londono, membro de la Usona Akademio de Artoj kaj Sciencoj, kaj membro de la Usona Nacia Akademio de Sciencoj. Inter liaj multaj premioj estas la Dirac Medalo de la Instituto de Fiziko (1993), la Nobel-premio pri fiziko (2016) kaj la Wolf-Premio pri Fiziko en 1990.
Filino
Filino estas virina infano: knabino aŭ virino en rilato al siaj gepatroj. La vira egalaĵo estas filo.
En patriarkaj socioj, filinoj ofte havas malsamajn aŭ pli malmultajn familiajn rajtojn ol filoj. En kelkaj socioj, estas kutimo por edzo aĉeti edzinon de ŝiaj gepatroj per edzina pago. La malo de ĉi kutimo, kiam la gepatroj pagas iom da mono al nova edzo estas doto.
Proverbo
Ekzistas pluraj proverboj pri filino en la Proverbaro Esperanta de L. L. Zamenhof, inter ili :
Groß Teetzleben
Groß Teetzleben estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Meklenburga Lagaro de la federacia lando Meklenburgo-Antaŭpomerio, kaj estas parto de la komunumaro Amt Treptower Tollensewinkel. Fine de la jaro la komunumo havis  loĝantojn.
Observatorio de Monte Agliale
La Observatorio de Monto Agliale estas publika observatorio konstruita en la vilaĝo Cune de la komunumo Borgo a Mozzano sur la monteto Monte Agliale je alto de ĉirkaŭ 750 metroj.
Ĝi estas fondita en 1997 far'de grupo da amatoraj astronomoj, notinde Sauro Donati, kaj dank'al la kontribuo de la komunumo Borgo a Mozzano kaj de la Monta Komunumo de la Meza Valo de Serchio (Comunità Montana della Media Valle del Serchio).
Ĝia MPC kodo estas 159.
La ĉefa instrumento estas teleskopo de 51 cm de diametro. La konstruaĵo, kiu ŝirmas ĝin, konsistiĝas el ĉambro kun glitanta tegmento kaj alia ĉambro por la instrumentaro. Apud ĉi-tio estas dua konstruaĵo por konferencoj kaj kunvenoj. La instalaĵo apartenas al la GRA (Gruppo Ricerche Astronomiche) dum la administrado de la strukturo estas konfidita al komitato formita de reprezentantoj de la komunumo de Borgo kaj Mozzano. Pluraj asteroidoj kaj supernovaoj estis malkovritaj elde la observatorio, kiu ankaŭ plenumas analizon kaj observadon de kometoj.
La observatorio estas senpage malfermita al la publiko po du foje ĉiuj monatoj : la unua kaj tria vendredo de ĉiu monato ekde 21 h. 30
Seclì
Seclì estas komunumo de Italio.
Sándor Damjanovich
Sándor Damjanovich naskiĝis la  1936 en Mátészalka.
Biografio
Sándor Damjanovich frekventis universitaton en Debrecen inter 1954-1960. Li komencis sian kuracistan karieron loke en la universitato, kie li instruis kaj esploris. Li estis gastoprofesoro en Usono, Göttingen. En 1976 li doktoriĝis pri biologio. Li partoprenis en redaktado de fakrevuoj Acta Biochimica, az Archives of Gerontology and Geriatrics, Journal of Photochemistry and Photobiology. en ĉeflernejo en Budapeŝto. Li ricevis diversajn premiojn inter 1993-2002. Li okupiĝis precipe pri biofiziko kaj enzimoj.
Apodoformaj birdoj
La Apodoformaj birdoj (Apodiformes) estas ordo el la Neognatoj (Neognathae). Apodo (kaj de tie apuso) devenas el la greka vorto απους (apous) kie a (sen) kaj podo (piedo), aludante al la malgrandaj kruroj de tiuj birdoj, kiuj apenaŭ permesas al ili piediri. Ĉefaj karakteroj estas longaj kaj pintaj flugiloj kaj disvolvigitaj flugomuskoloj, kiuj permesas al ili povan flugon.
Sistematiko
ordo: Apodoformaj birdoj (Apodiformes)
La kolibroj estis apartitaj en nova taksonomio de Sibley kiel propra ordo Trokiloformaj, sed estas multa anatomia simileco kun apusedoj. Ĉi tie oni sekvas la tradician klasigon.
La kolibroj, apusoj kaj krestapusoj kunhavas aliajn anatomiajn similecojn unu kun alia. Ili havas ankaŭ similecojn (ĉefe ĉe la skeletkranio) kun siaj pli probablaj vivantaj parencoj, la Aegoteledoj (Mayr, 2002). La aegoteledoj estas ŝajne konverĝaj kun la proksimaj Kaprimulgoformaj, kiuj formas kladon Cipseloformaj kun la Apodoformaj (Mayr, 2002).
Evoluo
Apodoformaj evoluis en la Norda Hemisfero. Eocypselus, konata pragenro el malfrua Paleoceno aŭ frua Eoceno de nordcentra Eŭropo, estas iome malfacile lokebla; Dyke et al. (2004) konsideras ĝin prahemiproknedo. Sed plej parto de fakuloj opinias nune, ke tiu genro ne povas tute sendube esti atribuita ĉu al Apodoformaj ĉu al Kaprimulgoformaj. La birdo de frua Eoceno Primapus, trovita en Britio, estas simila kaj al praapuso kaj al aegialornitedoj, kiuj estas iamaniere intermezaj inter apusoj kaj aegoteledoj. Oni konas, ke ekzistis fosiliaj apusoj dum tiu epoko en Eŭropo. Tiam, plej parto de Eŭropo havis humidan, subtropikan klimaton, eble komparebla al tiu de suda Ĉinio. Ĉirkaŭ malfrua Eoceno, prakolibroj ekdiverĝis el rilataj jungornitedoj; la birdoj de meza Eoceno Parargornis (Messel, Germanio) kaj de malfrua Eoceno Argornis, trovita en aktuala plej suda Rusio, apartenis al tiu stirpo. Cypselavus (malfrua Eoceno – frua Oligoceno ĉe Quercy, Francio) estis ĉu prahemiproknedo aŭ aegialornitedo.
La lokigo de Aegialornitedoj ne estas klara. Diversaj analizoj lokigas ilin sufiĉe proksime al la Apodoformaj por esti inkluditaj ĉi tie, aŭ en la unika stirpo de aegoteledoj en la Cipseloformaj.
KOMPLETA HISTORIA ORDO APODOFORMAJ
Parametro (programado)
En programado parametro estas operando de subprogramo (precipe de proceduro aŭ de makroo).
Formalaj parametroj
Verkante subprogramon vokotan el diversaj lokoj kaj aplikendan al diversaj objektoj (valoroj kajaŭ variabloj), oni indikas tiujn traktotajn objektojn per fikciaj nomoj — kiel formalajn parametrojn de la algoritmo. Por ke la tradukilo povu efike realigi la agojn super la parametroj, en la ĉapo de subprogramo oni kutime specifas iliajn ecojn; tiuj specifoj similas al deklaroj, sed kutime estas malpli precizaj (ekz-e, verkante ĝeneralan proceduron por traktado de matricoj oni havas intereson ne antaŭfiksi en la specifoj de la koncernaj tabeloj ilian longon).
Faktaj parametroj
En voko de subprogramo estas indikataj la faktaj parametroj, t.e. la objektoj super kiuj efektive estos plenumata la algoritmo.
Parametropasigo
Estas pluraj manieroj por interrilatigi la parametrojn faktajn kaj la formalajn. Tiajn manierojn pasigi, transdoni, konigi la paramentrojn, la operaciojn kaj datumstrukturojn uzatajn de la vokanta programo por indiki al la vokata proceduro objektojn kaj valorojn super kiuj estu plenumata la proceduro, oni nomas parametropasigo.
Pasigo per valoro
Tia parametropasigo, ke la vokata proceduro ricevas kopion de la valoro de esprimo aperanta kiel la fakta parametro; la operacioj super la formala parametro ne efikas la objekton el la vokanta parto de la programo. Pasigo per valoro estas rekomendinda okaze de la argumentaj parametroj. Ĝi estas defaŭlta en Paskalo.
Pasigo per rezulto (perrezulta parametro)
Tia parametropasigo, ke la vokata proceduro ricevas la adreson de variablo aperanta kiel la fakta parametro (kiel ĉe la pasigo per referenco), sed por la operacioj super la formala parametro uzas lokan variablon; nur ĵus antaŭ la reveno en la vokantan programparton la fakta objekto ricevas la rezulton el tiu loka variablo. Sekve, dum la plenumo de la procedurkorpo la pasigo per rezulto ne efikas la objekton el la vokanta parto de la programo. Pasigo per rezulto rekomendindas okaze de ŝanĝendaj (rezultaj) parametroj, precipe se estas danĝero, ke tiaj parametroj povas havi komunaĵon kun aliaj faktaj parametroj aŭ kun mallokaĵoj. Pasigo per rezulto disponeblas en ALGOL W kaj Ada.
Pasigo per valorrezulto
Kombino de pasigo per valoro kaj pasigo per rezulto. La procedurkorpo ricevas kopion de la fakta parametro en helpan variablon, kaj ĵus antaŭ la reveno el la proceduro la kuranta valoro de tiu helpa variablo (eventuale ŝanĝita de la proceduro) estas kopiata en la faktan objekton. Do, la fakta parametro devas esti variablo. Pasigo per valorrezulto disponeblas en ALGOL W kaj Ada.
Pasigo per algoritmo (peralgoritma parametro)
Tia parametropasigo, ke la esprimo, aperanta kiel la fakta parametro estas rekalkulata en la korpo de la proceduro ĉiufoje kiam necesas atingi la koncernan parametron; do, pasigo per algoritmo efikas tiel, kvazaŭ la fakta parametro estus enskribita en la korpon de la proceduro anstataŭ ĉiu apero de la responda formala parametro. Pasigo per algoritmo estis la ĉefa parametropasigo en Algolo-60.
Gamo-radia ekbrilo
Gamo-radia ekbriloj (GREj) estas la plej helaj elektromagnetaj eventoj okazantaj en la universo post la Praeksplodo. Ĝi povas liberigi pli energio en 10 s ol nia Suno en lia tuta atendita vivo de 10 miliardo jaroj.
GRE estas brilaĵo de gamaj radioj emanantaj de kvazaŭ hazardaj lokoj en profunda kosmo je hazardaj momentoj. La daŭro de gamo-radia ekbrilo estas tipe kelkaj sekundoj, sed ĝi povas esti inter kelkaj milisekundoj kaj kelkaj minutoj, kaj la komenca ekbrilo estas kutime sekvata de pli longa posta radiado je pli longaj ondolongoj (ikso-radioj, ultraviolkolora, optika, transruĝa, mikroondoj, radiofonia spektro). Gamo-radiaj ekbriloj estas detektataj per orbitantaj satelitoj proksimume du- aŭ tri-foje dum semajno.
Origino
Plej granda parto de observitaj ekbriloj ŝajnas esti preskaŭ paralelaj eligoj kaŭzitaj per kolapso de la kerno de rapide turniĝanta, tre peza stelo en nigran truon. Subklaso de ekbriloj (la mallonga ekbrilo) ŝajne devenas de malsama procezo, laŭ la gvida teorio ili estas kuniĝoj de neŭtronaj steloj orbitantaj en duopa sistemo. Ĉiuj observitaj ekbriloj devenas de ekstere de la Lakta voja galaksio, kvankam parenca klaso de fenomenoj, molaj gamaj relajsaj ekbriloj, estas asociitaj kun galaksiaj magnetaj steloj. La fontoj de plej granda parto de la ĝisnunaj ekbriloj estas je kelkaj 109 da lumjaroj for.
La atmosfero de la Tero ne estas trairebla por la gamo-radioj, do gamo-radiaj ekbriloj estas observeblaj nur per kosmaj teleskopoj. Nun komencas aperi ankaŭ tero-bazitaj observadoj per malrektaj observadaj manieroj.
Pro ilia mallonga daŭro, la malalta distingivo de satelitaj teleskopoj en la kampo de gamo-radia astronomio kaj la alta heleco kaj longe ne sciataj respektivaj fontoj de lumo en videbla bendo, adekvataj teorioj de iliaj kaŭzoj longe ne estis.
Apudaj gamo-radiaj ekbriloj povis eble kaŭzi amasajn estingiĝojn de specioj sur Tero. La mallonga daŭro de gamo-radio ekbrilo devus limigi la senperan damaĝon al vivo. Tamen, ekbrilo povus aliigi atmosferon per malpligrandigo de la ozona tavolo kaj generante acidajn azotajn oksidojn definitive kaŭzante severan damaĝon al la biologiosfero. Pro tio ke ekbriloj en metalo-riĉaj galaksioj similaj al la Lakta vojo estas maloftaj, amasaj estingiĝoj pro ekbriloj povas nur okazi iam dum 109 da jaroj.
Specoj de ekbriloj
Plejparto de astronomiaj erupcioj havis tre simplan kaj konsekvencan tempan strukturon. Ĉe novaoj kaj supernovaoj, povumo kaj heldensa pligrandiĝas rapide kaj malpligrandiĝas malrapide. Gamo-radiaj ekbriloj estas nekutimaj en la komplikeco kaj diverseco de iliaj tempaj strukturoj. Neniuj du gamo-radiaj ekbriloj estas identaj. Ĉiu havas distingan ŝablonon de eligoj tra tempo montritan per la lumaj kurboj. Esploristoj ĝenerale konsideri du larĝajn klasojn de la ekbriloj. La mallongaj ekbriloj havas averaĝan daŭron de 0,3 sekundoj kun limigo ekde kelkaj milisekundoj ĝis 2 sekundoj. La longaj ekbriloj havi averaĝan daŭron de 30 sekundoj kaj limigon ekde 2 sekundoj ĝis kelkaj minutoj. Iuj teorioj sugestas ke mallonga kaj longa ekbriloj estas kaŭzitaj per du malsamaj fizikaj procezoj.
Gamo-radiaj ekbriloj povas ankaŭ esti disdividitaj en du la aliajn kategoriojn: tiuj kiuj havas solan maksimumon en la luma kurbo, kaj tiuj kiuj havas multajn maksimumojn. La ekzisto de maksimumo povas esti akceptita aŭ malakceptis dependante de la nivelo de fido elektita per la esploristoj. Tamen la dominanta tendenco estas ke la plejparto de ekbriloj havas multajn maksimumoj. La obleco aŭ specialaĵo de kulminoj ne estas rekte rilatanta al la daŭro de la ekbrilo. La kvanto de radiado inter ĉi tiuj kulminoj povas esti malsama. En iuj eventoj, estas neŝanĝiĝema nivelo de radiado inter la kulminoj. En aliaj, la eligo malprogresas al la fona nivelo, signifante ke ne estas disradiata ajna radiado.
Estis kelkaj eventoj kies lumaj kurboj havas periodan strukturon. Tiel la, alia klasifika projekto ekzistas: ekbriloj kiuj estas tre lakonaj, ekbriloj kun du kulminoj aŭ malglate perioda tempa strukturo, kaj ekbriloj kun longaj kaj malregulaj tempaj strukturoj. La tempa historio de ekbrilo 790305B, skribita per Venera 12, havis 22 cikloj kun periodo de 8 sekundoj, kaj ankaŭ kvazaŭ-perioda ŝanĝiĝoj je proksimume 23 ms. Ekbrilo 771029 ankaŭ forte eksponis periodeco kun 6 cikloj de periodo 4,2 sekundoj. En aliaj eventoj, periodeco povas ne esti tiel evidenta, kaj ofte la decido de klasifiko de la evento kiel perioda dependas de la metodaro de la esplora teamo.
Gamo-radiaj ekbrilaj spektroj kovras larĝan energian bendon, kaj de evento al evento kaj en la daŭro de unu aparta ekbrilo. Ekbrilaj spektroj estas mezuritaj kun energioj ekde 2 keV, ĝis pli alta ol 10 MeV. La energio disradiita per gamo-radiaj ekbriloj estas dividita enen tri segmentoj: la malalta energia bendo ekde 2 keV ĝis 30 keV, la intera energia bendo ekde 30 keV ĝis 1 MeV kaj la alta energia bendo kun ĉiuj energiaj niveloj pli grandaj ol 1 MeV. La unuaj du ekbriloj kiuj estis observitaj en la malalta energia bendo estis 720427, kiu estis detektita per la Apolono 16 gamo-radia spektromezurilo, kaj 720514, kiu estis observita per la UCSD Suna X-Radia Spektromezurilo kaj per Vela 5b.
Galaksia kaj ekstergalaksia modeloj
Antaŭ la lanĉi de BATSE, la distanca skalo inter la ekbriloj kaj Tero estis nekonata. Datumoj de la Vela satelitoj provizis suban baron de proksimume 1600000 km, kaj la observadoj de interplanedaj retoj poste pligrandigis ĉi tiun suban baron al 1,5×109 km, kio malinkluzivas nur la enan parton de la suna sistemo. Teorioj por ĉi tiuj eventoj donis situojn inter la eksteraj regionoj de la suna sistemo kaj randoj de la sciata universo. La malkovro ke ekbriloj estas izotropa, devenaj de plene hazardaj direktoj, malpligrandigis kvanton de la eblecoj grande, kvankam multaj sciencistoj estis ankoraŭ opiniantaj ke la eventoj okazas en la Lakta vojo. Unu ekspliko por la izotropa distribuo estis ke ekbriloj estis iel rilatantaj al la nubo de kometoj en la ekstera suna sistemo. La unuaj paperoj kiuj estis por la teorio de kosmosciencaj distancoj estis tiuj publikigitaj de Vladimir Usov en 1975, kvankam liaj argumentoj estis grande ignoritaj per la scienca komunumo.
Molaj gamaj relajsoj, alte magnetigitaj galaksiaj neŭtronaj steloj, estas sciataj al periode eligas brilajn ekbrilojn je gamo-radioj kaj la aliaj ondolongoj. Subtenantoj de la galaksia modelo hipotezis ke tie povus esti neobservita loĝantaro de similaj objektoj je pli grandaj distancoj, produktantaj la ekbrilojn. Tamen, la granda heldeco de tipa gamo-radia ekbrilo observita sur Tero devus bezoni enorman energion dn la evento se ĝi okazis en malproksima galaksio. Subtenantoj de la ekstergalaksia modelo pretendita ke la galaksia neŭtrono-stela hipotezo koncernata ankaŭ multajn supozojn por ke reprodukti la gradon de izotropeco raportita per BATSE, kaj de la modelo ekstergalaksia, malgraŭ ĝiaj diversaj problemoj, devus pli proksime antaŭdiri la haveblajn datumojn.
La argumento de Bohdan Paczyński pri la distanca skalo estas ke en astronomio nur du izotropaj distribuoj de astroj tra la ĉielo estas sciataj: tiu de helaj steloj en la proksima apudaĵo suna, kaj tiu de la plej malproksimaj galaksioj de la universo. Li argumentis ke estas alte neprobable por ekbriloj al ekzisti nur en la direkta apudaĵo suna, kaj pro tio la ekbriloj devas okazi en malproksimaj galaksioj.
Diversaj alia modeloj estis forte subtenataj antaŭe. En 1974 Marvin Ruderman de Kolumbia Universitato prezentis recenzon listantan dekojn da proponitaj modeloj. Per la fino de la 1970-aj jaroj, la kvanto de modeloj estis pli ol 100. Ĉi tiuj modeloj variis per la speco de energio konvertita en ekbrilojn (gravita, fuzia, turna, magneta) kaj la specoj de la fontaj objektoj (nigraj truoj, neŭtronaj steloj, blankaj nanoj, kometoj kaj tiel plu). En 1973, Martin Harwit kaj Edwin Salpeter de Universitato Cornell la unua prezentis ideon ke la ekbriloj estas produktataj per kometoj falantaj sur neŭtronajn stelojn. Ĉar kometoj havas larĝajn limigojn de ampleksoj kaj formoj kaj povas kolizii kun neŭtronaj steloj je larĝaj limigoj de anguloj, ĉi tiu modelo estas sufiĉe fleksebla por la vastaj limigoj de karakterizoj de la ekbriloj.
Ĵetaĵoj de paraleliĝintaj eligoj
La dominanta teorio al ekspliki la ekbrilojn estas ke ili estas kreitaj per rapide turnanta centra aĵo, kiel mortanta stelo kiu kolapsoj al nigra truo. La nove formita nigra truo absorbas enenfalantan materion kaj liberigas enorman kvanton da energio kiel relativismaj ĵetaĵoj laŭ la rotacia akso en formo de preskaŭ paralelaj eligoj, kiuj estas materio kaj radiado moviĝanta laŭ preskaŭ paralelaj trajektorioj. Kiam ĉi tiuj ĵetaĵoj trapasas la tavolojn de stela materialo kaj atingas la surfaco de la mortanta stelo, ili estas fokusitaj en mallarĝajn faskojn. Observadoj konfirmis ekziston de mortantaj steloj je fontoj de longaj gamo-radiaj ekbriloj. Indikaĵo sugestas ke la faskoj havas malferman angulon de nur kelkaj gradoj kaj materio en ili vojaĝas je pli ol 99,995% de la lumrapideco.
Multaj ekbriloj havi estas observita al sperti "ĵetaĵa rompo" en ilia luma kurbo. En ĵetaĵa rompiĝo, la optika postvarmo de ekbrilo havas krutan ŝanĝon en sia kurzo de malpligrandiĝo kiel la ĵetaĵo malakcelas kaj elvolvas.
Trajtoj pensigaj pri de grava nesimetrio havi estas observita en almenaŭ unu apud speco Ic supernovao, kiuj povas havi la samajn antaŭaĵajn steloj kiel ekbriloj, kaj estas observitaj al akompani ekbrilojn en iu okazoj. La ĵetaĵa malferma angulo (grado de faskiĝo) varias grande, de 2 gradoj al pli ol 20 gradoj. Estas iu indikaĵo kiu sugestas ke la ĵetaĵaj anguloj kaj ŝajna energio eligata estas korelaciita tiel ke la vera energio de longaj ekbriloj estas proksimume la sama kaj estas proksimume 1044 J, aŭ la energia ekvivalento al 1/2000 da suna maso. Ĉi tio estas komparebla kun la energio eligata en hela supernovao de speco Ib aŭ Ic (iam nomata kiel "hipernovao"). Hela hipernovao aperas kiel akompano de iuj ekbriloj, sugestante ke hipernovao povas esti la fonto.
Tio ke ekbriloj estas ĵetaĵecaj ankaŭ sugestas ke estas multe pli multaj eventoj okazantaj en la Universo ol la vidataj. Plejparto de ĵetaĵecaj ekbriloj maltrafas la Teron kaj ne estas rimarkitaj, nur malgranda parto da ili estas direktitaj tiel ke ili povas esti detektitaj. Ankoraŭ, eĉ kun ĉi tiuj konsideroj, la kurzo de ekbriloj estas tre malgranda, prokisimume unufoje dum 100000 jaroj en unu galaksio.
Mallongaj ekbriloj, ankaŭ kiuj estas ekstergalaksia, venas de objektoj kun pli malrganda ruĝenŝoviĝo kaj estas malpli helaj ol longa ekbriloj. Ili ŝajni ĝenerale estas malpli faskiĝintaj aŭ eble tute ne faskiĝintaj. Ili estas malpli energiaj ol la longaj ekbriloj, kaj verŝajne ili estas pli oftaj en la universo malgraŭ ke ili estas malpli ofte observitaj.
Antaŭaĵoj
Pro la grandegaj distancoj de plej parto de gamo-radiaj ekbrilaj fontoj al Tero ege malfacilas esploro de la antaŭaĵoj, la sistemoj kiu produktis ĉi tiuj eksplodojn. Nun, la plej larĝe akceptita modelo por la fonto de plej parto de observitaj ekbriloj estas nomata kiel la nigra trua modelo, en kiu la kerno de ege peza rapide turnanta stelo kun malgranda kvanto de pezaj elementoj kolapsas en nigran truon.
Stela vento de alte magnetigita nove formita neŭtrona stelo, kolapsoj de pli malnovaj neŭtronaj steloj pro plirgandiĝo de la maso pro enenfluita de ekstere materio, kuniĝoj de duumaj neŭtronaj steloj estis proponitaj kiel alternativaj modeloj. La malsama modeloj ne estas reciproke malinkluzivaj, kaj eblas ke malsamaj specoj de ekbrilas havas malsamajn specojn de fontoj. Ekzemple, estas nun bona indikaĵo ke iuj mallongaj gamo-radiaj ekbriloj kun daŭro de malpli ol proksimume du sekundoj okazas en galaksioj sen pezaj steloj, forte sugestanta ke ĉi tiu subaro de eventoj estas asociita kun malsamaj antaŭaĵoj ol pli longaj ekbriloj, ekzemple, kunfandantaj neŭtronaj steloj. Tamen, en 2007 la detektoj de 39 mallongaj gamo-radiaj ekbrilas ne povis esti asociita kun gravitaj ondoj kiuj hipoteze devas esti videblaj en ĉi tia kompakta kuniĝoj.
Eligaj mekanismoj
La maniero per kiu energio konvertiĝas en radiado de gamo-radia ekbrilo restas malbone komprenita, kaj kiel en 2007 ne estas ankoraŭ ĝenerale akceptita modelo por ĉi tiu procezo. Sukcesa modelo de ekbriloj devas ekspliki ne nur la fonton de la energio, sed ankaŭ la fizikan procezon por generado de eligo de gamo-radioj kiu koincidas kun observitaj daŭro, lumaj spektro kaj la aliaj karakterizoj. La naturo de la pli longo-ondolonga postvarma eligo en ikso-radioj kaj pli longaj ondoj ĝia tra radiaj ondoj kiu sekvas gamo-radiaj ekbriloj havas estas modelita multe pli sukcese kiel sinkronplirapidigila eligo de relativisma skua ondo propaganta tra interstela spaco, sed ĉi tiu modelo malfacile eksplikas la observitajn trajtojn de iuj ekbrilaj postvarmoj, aparte je frua parto kaj en la ikso-radioj kaj povas esti neplena, aŭ en iuj flankoj malpreciza.
Inversa kompton-efiko povas kaŭzi gamo-radiajn eligojn kiu estas observitaj post ekbriloj. Se la antaŭaĵo eksplodis en stela akumuliĝa, la rezultanta skua ondo povis generi gamo-radiojn per verŝado de fotonoj de najbarantaj steloj. Proksimume 30 % de konataj galaksiaj steloj de Wolf-Rayet (kiuj estas potencialaj fontoj de la ekbriloj) situas en densaj akumuliĝoj de steloj kun intensaj kampoj de ultraviolkolora radiado. Pro tio, granda parto de ekbriloj estas atenditaj al okazi en ĉi tiaj akumuliĝoj. Kiam la materio kun relativisma rapido elĵetita de eksplodo malrapidiĝas kaj interagas kun ultraviolkoloro-ondolongaj fotonoj, iuj fotonoj gajnas energion, kaj iĝas gamo-radiojn.
Amasaj formortaj eventoj
Sciencistoj serĉis por konsekvencoj sur la Tero de kreco en la apudaĵo (500 lumjaroj).
En 1995 Stephen Thorsett de Universitato Princeton sugestis ke apuda gamo-radia ekbrilo povis grave afekti atmosfero de Tero kaj potencialhave kaŭzi severan damaĝon de la biologiosfero. Nunaj modeloj sugestas ke gamo-radiaj ekbriloj okazas en la Lakta voja galaksio unufoje dum ĉiuj 100000 ... 1000000 jaroj. Se ĉi tia ekbrilo estis direktita je Tero, la gamo-radiado devus multe superi eĉ la plej intensajn sunajn ekbrilojn. La absorbo de radiado en la atmosfero devus kaŭzi lumodisociadon de azoto, generante azotan oksidon kiu devus agi kiel katalizilo por malkomponado de ozono.
En 2005, sciencistoj je NASA kaj la Universitato de Kansaso faris pli detalan studon kiu sugestas ke la Ordovicio-Silurio formorta evento, kiu okazis proksimume 450 milionojn jarojn antaŭe, povis estas ekita per gamo-radia ekbrilo. Ili ne faris direktan indikaĵon kiu sugestas ke ĉi tia ekbrili rezultis je la antikva formorto, sed ili kreis modelon de rezultaj atmosferaj ŝanĝoj kaj la verŝajnaj konsekvencoj de apud ekbrilo. Gamo-radiado de relative apuda stela eksplodo, batanta la Teron por nur dek sekundoj, povis malkomponi supren ĝis duonon da la atmosfera protekta ozona tavolo, la ripariĝo de kiu devus bezoni minimume kvin jarojn. Kun damaĝo de la ozona tavolo, ultraviolkolora radiado de la Suno devus mortigi multajn formojn de vivo sur grundo kaj proksime al la surfaco en oceanoj kaj lagoj. Ĉi tio ne afektus rekte ĉiujn formojn de vivo, sed la nutroĉenoj devus esti multe influitaj. Ĉi tiu, laŭvice, povus konduki al amasaj estingiĝoj. Ĉi tiuj reakcioj povis rezulti je la malloka manĝoproviza kolapso, kaj ankaŭ longadaŭrajn ŝanĝojn en klimato kaj atmosfero. La loĝantaro verŝajne malpligrandiĝos je 10%.
En 2006 esploristoj je la Ohia Ŝtata Universitato faris komparan studon de galaksioj en kiu ekbriloj okazis. Ili trovis ke malriĉaj je metaloj galaksioj plej verŝajne enhavas fontojn de alte energiaj longaj ekbriloj. Pro tio ke la Lakta vojo havas estas tro metalo-riĉa por havi longajn ekbrilojn ekde kiam la Tero estis formita, laŭ ilia opinio estas plej malverŝajne ke apuda ekbrilo kaŭzis amasajn formortojn sur Tero.
Estas trovite ke la stelo de Wolf-Rayet WR 104, situanta je 8000 lumjaroj for de Tero, havas turnan akson situantan je 16° de direkto al la suna sistemo, sugestante ke se ĝi produktas krovon, unu el la ĵetaĵoj povas esti direktita al Tero. La ŝanco de tio ke WR 104 produktos gamo-radian ekbrilon estas malgranda, kaj la efiko sur Tero de ĉi tia potenciala evento ne estas plene komprenita.
Rimarkindaj ekbriloj
Ĉiu ekbriloj estas nomataj laŭ la dato en kiu ĝi estis esplorita: la unuaj du ciferoj estas la jaro, sekvis per la du-cifera monato kaj du-cifera tago. Se du aŭ pli multaj ekbriloj okazis en la sama tago, al la nomo estas algluita litero 'A' por la unua ekbrilo identigita, 'B' por la dua kaj tiel plu.
Estas detektitaj miloj de gamo-radiaj ekbriloj per kelkaj satelitoj. Jen estas la pli rimarkindaj:
Historio de malkovro
Gamo-radiaj ekbriloj estis esploritaj en komenco de la 1960-aj jaroj per usonaj satelitoj Vela, celantaj detekti nukleajn testojn. La Vela estis konstruitaj por detekti gamaj radiadaj pulsoj disradiitaj per atombombaj testoj en spacon. Usono suspektis ke Sovetunio povus provi fari sekretajn nukleajn testojn post signumo de la Nuklea Prova Malpermesa Traktato en 1963. Dum kiam plejparto de satelitoj orbitis je proksimume 800 kilometroj pli supre de Tera surfaco, la Vela satelitoj orbitis je alto de 104000 kilometroj. Je ĉi tiu alto, la satelitoj orbitis pli supre de la zonoj de Van Allen, kio malpligrandigis la bruon en la sentiloj. La superflua alto ankaŭ intencis ke la satelitoj povis detekti eksplodoj malantaŭ la luno, situo kie la Usona registaro suspektis la Sovetunio devus provi kaŝi atombombajn testojn. La Vela sistemo ĝenerale havis kvar satelitoj operaciantaj je ĉiu donita tempo tiel ke gamo-radia signalo povis esti detektita je multaj situoj. Ĉi tio ebligas ekscii situon de la fonto de la signalo kun precizeco de relative kompakta regiono de spaco. Dum ĉi tiuj karakterizoj estis kunigita enen la Vela sistemon por plibonigi la detekto de nukleaj armiloj, ĉi tiuj samaj karakterizoj estis kio faris la satelitojn povajn detekti gamo-radiajn ekbrilojn.
Sur 2-a de julio 1967, je 14:19 UTC, la satelitoj Vela 3 kaj Vela 4 detektis ekbrilon de gama radiado kiu estis malsimila al ĉiuj sciataj nukleaj armilaj signumoj. Nukleaj bomboj produktis tre lakonajn, intensajn ekbrilojn de gamaj radioj de longo malpli ol unu mikrosekundo. La radiado poste malkreskas kune kun tio ke la malstabilaj atomkernoj disfalas. La signalo detektita de la Vela satelitoj havis nek la intensan komenca ekbrili nek la laŭgrada malkreskon, sed anstataŭe tie estis du malsamaj kulminoj en la kurbo de lumeco. Sunaj ekbriloj kaj novaj supernovaoj estis du la aliaj eblaj eksplikoj por la evento, sed neniu okazis en tiu tago. Pro neklareco pri tio kio okazis, kaj tio ke la afero ne estis konsiderata kiel urĝa, la teamo je la Scienca Laboratorio Los Alamos, estrita de Ray Klebesadel, prokrastis esploron de la datumoj.
Vela 5 estis lanĉita sur 23-a de majo 1969. Ĉar la sentkapablo kaj tempa rezolucio sur ĉi tiuj satelitoj estis grave pli preciza ol la iloj sur Vela 4, la teamo en Los Alamos atendis ke ĉi tiuj novaj satelitoj detektas pliajn gamo-radiajn ekbrilojn. Malgraŭ enorma kvanto de fonaj signaloj prenitaj per la novaj detektiloj, la esplora teamo trovis dek du eventojn kiu ne koincidis kun sunaj ekbriloj aŭ supernovaoj. Iuj el la novaj detektoj ankaŭ havis la saman duopan kulminan ŝablonon kiu estis observita per Vela 4.
Kvankam iliaj instrumentoj ne estis pli bonaj ol tiuj de Vela 5, la satelitoj Vela 6 estis lanĉita sur 8-a de aprilo 1970 speciale por difinanta la direkto de kiu la gamaj radioj estis alvenanta. La orbitoj por la Vela 6 satelitoj estis elektita al esti kiel malproksime de Vela 5 kiel eblas, ĝenerale de la ordo de 10000 kilometroj aparta. Ĉi tiu apartigo intencis ke malgraŭ ke gamaj radioj vojaĝanta je la lumrapideco, signalo devus esti detektita je malmulte malsamaj tempoj per malsamaj satelitoj. Per analizo de la tempoj de venoj, Klebesadel kaj lia teamo sukcese difinis direkton al fontoj de 16 gamo-radiaj ekbriloj. La hazarda distribuo de ekbriloj tra la ĉielo klarigis ke la ekbriloj ne devenas de la suno, luno aŭ aliaj planedoj en nia suna sistemo aŭ eĉ de la Lakta vojo.
En 1973, Ray Klebesadel, Roy Olson kaj Ian Strong de Scienca Laboratorio Los Alamos de Universitato de Kalifornio publikigis laboron Observadoj de gamo-radiaj ekbriloj de kosma fonto, identigante kosma fonto por la antaŭe neeksplikitaj observadoj de gamo-radioj. Mallonge post tio, Klebesadel prezentis la aferon en la 140-a konferenco de la Amerika Astronomia Socio. Kvankam li estis intervjuita nur de The National Enquirer, novaĵo pri la malkovro rapide disvastiĝis tra la scienca komunumo. Inter 1973 kaj 2001 pli ol 5300 paperoj estis publikigitaj pri la ekbriloj.
Esploraj satelitoj
Per la fino de 1978, la unua interplaneda reto havis estas plenumita. Aldone al la satelitoj Vela, la reto enhavis 5 novajn spacajn sondilojns: la rusia Prognoz SO-M (Prognoz 7) en orbito ĉirkaŭ Tero, la germana Helios probes (Helios 2) en elipsa orbito ĉirkaŭ Suno, kaj Pionira Venusa Orbitilo de NASA, Venera 11, kaj Venera 12, kiuj ĉiuj orbitis ĉirkaŭ Venuso. Uzante la datumojn kolektitajn per la reto eblis difini la pozicion de gamo-radiaj ekbriloj kun akurateco de minutoj de arko. Tamen, eĉ uzante la plej povajn haveblajn teleskopojn, nenio de interesa estis trovita en la difinitaj regionoj.
Por ekspliki la ekzisto de gamo-radiaj ekbriloj multaj spekulativaj teorioj estis plibonigitaj, la plejparto de kiu premisis fontojn apud lakta voja galaksio. Malgranda progreso estita farita, tamen, ĝis la lanĉo en 1991 de la Gama Radia Observatorio Compton kaj ĝia ekbrila kaj pasema fonta esplorista (BATSE) instrumento, ege delikata gamo-radia detektilo. Ĉi tiu instrumento provizis kritajn datumojn indikantajn ke la ekbriloj estas izotropaj (ne dekliva al ĉi aparta direkto aŭ regiono de spaco, kiel la galaksia ebeno aŭ la galaksia centro), kaj pro tio estis forigitaj el konsiderado preskaŭ ĉiuj galaksiaj fontoj. Ĉar la lakta voja galaksio havas tre platan strukturon, se gamo-radiaj ekbriloj devenas de iuj lokoj en la lakta vojo, ili devus ne esti distribuita izotrope en la ĉielo, sed anstataŭe koncentritaj en la ebeno de la Lakta vojo. Kvankam la heldenso de la ekbriloj indikis ke la ili devus deveni de la Lakta vojo, la distribuo sugestis alie.
Datumoj de BATSE ankaŭ montris ke la ekbriloj estas en du malsamaj kategorioj: mallongdaŭra, pezo-spektraj ekbriloj (mallongaj ekbriloj), kaj longdaŭraj, molo-spektraj ekbriloj (longaj ekbriloj). La mallongaj ekbriloj estas tipe de malpli ol du sekundoj de daŭro kaj estas dominitaj per pli alte energiaj fotonoj. La longa ekbriloj estas tipe de pli ol du sekundoj en daŭro kaj enhavas domine pli sube energiajn fotonojn. La apartigo estas ne absoluta kaj la loĝantaroj interkovris observe, sed la distingo sugestas du malsamajn klasojn de la fontoj. Tamen, iu kredi estas tria speco de ekbriloj. La tri specoj de ekbriloj estas hipotezitaj al esti de tri malsamaj fontoj: kuniĝoj de neŭtronaj stelaj sistemoj, kuniĝoj inter blankaj nanoj kaj neŭtronaj steloj, kaj la kolapsoj de pezaj steloj.
Por jardekoj post la malkovro de la ekbriloj, astronomiistoj serĉis por iu astro en pozicia koincido kun ĵus observita ekbrilo. Astronomiistoj konsideris multajn malsamajn objektojn, inter ili blankaj nanoj, pulsaroj, supernovaoj, pilkosimilaj stelamasoj, kvazaroj, galaksioj de Seyfert, kaj objektoj BL Lac. Esploristoj aparte rigardis por objektoj kun nekutimaj propraĵoj kiu povus rilati al gamo-radiaj ekbriloj: granda propra moviĝo, polarizo de eligata lumo, orbita heldensa modulado, rapida ekbrilado, ega kolorigo, eligaj linioj, nekutima formo. Ekde la malkovro de la ekbriloj tra la 1980-aj jaroj, 790305B estis la nura evento kiu estas identigita kun kandidata fonta objekto, nebulozo N49 en la Granda Magelana Nubo. Ĉiuj alia provoj malsukcesis pro malriĉa rezolucio de la haveblaj detektiloj. La plej bona espero ŝajnis al esti je trovado de malklariĝanta pli longe ondolonga eligo post la ekbrilo mem, la postvarmo de la ekbrilo.
En 1980, esplora grupo de Livio Scarsi je la Universitato de Romo komencis laboron pri Satelito por Astronomia X, ikso-radia astronomia esplora satelito. La projekto estis ellaborita en kunlaboro inter la Itala Spaca Agentejo kaj Nederlanda Agentejo por Aerokosmaj flugadikaj Programoj. Kvankam la satelito estis originale destinita nur por studado de ikso-radioj, Enrico Costa de la Istituto di Astrofisica Spaziale sugestis ke la kvar protektaj ŝirmoj de la satelito povita facile servi kiel detektiloj de gamo-radiaj ekbriloj. Post 10 jaroj de malfruoj kaj fina kosto de proksimume 350 milionoj usonaj dolaroj la satelito, renomita al BeppoSAX estis lanĉita en la 30-a de aprilo de 1996.
En 1983, teamo de Stan Woosley, Don Lamb, Ed Fenimore, Kevin Hurley kaj George Ricker komencis planojn pri nova satelito por esploro de la ekbriloj, la Alta Energia Pasema Esploristo (HETE). Kvankam multaj satelitoj jam provizis datumojn pri la ekbriloj, HETE devus esti la unua satelito destinita tute por esploro de la ekbriloji. La celo estis detekti ekbrilojn kun multa pli granda akurateco ol la detektiloj BATSE. La teamo donis proponon al NASA en 1986 sub kiu la satelito devus esti ekipita kun kvar gama-radiadaj detektiloj, ikso-radia fotilo, kaj kvar elektronikaj kameraoj por detektado de videbla kaj ultraviolkolora lumo. La projekto kostis 14,5 milionojn usonajn dolarojn, kaj la lanĉi estita originale planita por la somero de 1994. La raketo Pegazo XL, kiu okazis sur 4-a de novembro, 1994, estis sukcesa, sed nek HETE nek argentina esplora satelito SAC-B ankaŭ kiu estis surŝipe, malkupliĝis de la ĉefa ekbrilo. Neniu de la du satelitoj estis povaj direktaj iliaj sunaj paneloj al la suno, kaj en unu tago de la lanĉi, ĉiu radia kontakto kun la satelitoj estis perdita. La sekva provo HETE 2, estis sukcese lanĉita en la 9-a de oktobro 2000. Ĝi observis ĝia unuan ekbrilon en la 13-a de februaro de 2001.
En 27-a de februaro de 1997, malpli ol unu jaro post kiam ĝi estis lanĉita, BeppoSAX detektis gamo-radian ekbrilon 970228, kaj kiam la ikso-radia fotilo estis punktita al la direkto de kiu la ekbrilo venis, ĝi detektis malklariĝantan ikso-radia eligo. Tero-bazitaj teleskopoj poste identigis malklariĝantan optikan kopion same bone. La situo de ĉi tiu evento estas identigita, iam poste la ekbrilo malheliĝis, kaj profunda bildado identigis tre malhelan, malproksiman gastigantan galaksion de situo de la ekbrilo. Ne ĉiuj sciencistoj kredis en ĉi tiu asocio komence, kaj la akurata ruĝenŝoviĝo de ĉi tiu aparta galaksio ne estis ricevita ĝis multaj jaroj poste. Tamen, la venonta bone lokigita gamo-radia ekbrilo, 970508, havis firman absorban ruĝenŝoviĝon de 0,835, kio respektivas al distanco de 7×109 lumajaroj, kio estas unusence malproksime for de nia galaksio. En nur kelkaj semajnoj la longa diskuto pri la distanca skalo finiĝis: la ekbriloj estas ekstergalaksiaj eventoj devenantaj de la aliaj galaksioj je enormaj distancoj. Fine doninte la distancan skalon karakterizantan la ĉirkaŭaĵojn en kiuj la ekbriloj okazas kaj provizante novan vidon de la ekbriloj ambaŭ observe kaj teorie, ĉi tiu malkovro multe ŝanĝis studon de la ekbriloj.
Kiel en 2007, simila rivoluo en ekbrila astronomio estas en progreso, grande sekve de la sukcesa lanĉi de Rapida Gamo-Radio Ekbrila Misio de NASA satelito en novembro 2004, kiu kombinas delikatan gamo-radian detektilon kun ebleco punkti ikso-radiajn kaj optikajn teleskopojn al direkto de nova ekbrilo en malpli ol minuto. Malkovroj de la satelito inkluzivas la unuajn observadojn de postvarmoj de mallongaj ekbriloj kaj vastaj kvantoj de datumoj pri la konduto de postvarmoj de ekbriloj je fruaj stadioj dum ilia evoluo, eĉ antaŭ kiam la gamo-radia eligo finiĝis. La misio ankaŭ esploris grandajn ikso-radiajn ekbrilojn aperantajn en minutoj aŭ tagoj post fino de la ekbrilo.
En la 11-a de junio de 2008 estis lanĉita Gamo-radia Granda Area Spaca Teleskopo (GLAST) de NASA, poste renomita al la Fermi Gamo-radia Spaca Teleskopo.
Aliaj gamo-radiaj ekbrilaj observadaj misioj estas INTEGRAL kaj AGILE. Anoncoj de ekbriloj estas faritaj kiam ili estas detektita tra la gamo-radia ekbrila koordinata reto por ke esploristoj povas fokusi siajn instrumentojn sur la fonton de la ekbrilo al observi la postvarmon.
Eksteraj ligiloj
Katalogoj de ekbriloj
Satelitoj
Prilaboraj programoj
Biŝnoj
Biŝnoj estas religia komunumo en la dezerto Tar de la barata ŝtato Raĝastano. Estas ankaŭ biŝnoj en la najbaraj ŝtatoj Guĝarato, Harjano, Panĝabo kaj Delhio. Ilia religia kredo baziĝas sur dudek naŭ principoj. La biŝnoj estas inter la unuaj, historie konataj ekologiistoj en la mondo. Biŝnoj signifas "dudek naŭ" kaj rilatas al la 29 ekologiaj kaj spiritaj ordonoj, kiujn establis Guruo Jambheshwar (1451–1536). Li donis la mesaĝon protekti arbojn kaj bestojn en tempo, kiam homoj ne povis antaŭvidi, ke damaĝi la medion povus signifi damaĝi sin. Ĉi tiuj ordonoj malpermesas interalie ankaŭ la konsumadon de viando kaj la dehakado de arboj. Ĉi tiuj principoj estis adaptitaj ne nur por konservi la biologian diversecon en la areo, sed ankaŭ por certigi sanan kaj ekologian vivon por la loka komunumo. Okazas, ke virinoj mamnutras pli malgrandajn bestojn, kiel gazelojn, kies patrinoj estis mortigitaj de rabobestoj aŭ hundoj.
De pli ol 500 jaroj, la biŝnoj povis supervivi sub malfacilaj klimataj kondiĉoj. Ili vivas strikte lakto-vegetarane kaj ankaŭ forpelas ĉiujn ĉasistojn kaj ŝtelĉasistojn el siaj regionoj.
Ĉirkaŭ la jaro 1730 la biŝnoj en la vilaĝo Khejarli en Raĝasthano batalis kontraŭ la faligo de khejri-arboj fare de soldatoj de la maharaĝo de Marwar. Laŭdire ne malpli ol 363 vilaĝanoj estis mortigitaj ĉar ili staris antaŭ la arboj por protekti ilin. La protesto tamen finfine sukcesis, kaj la maharaĝo eldonis dekreton kontraŭ senarbarigo. Ĉi tiu protesto estas konsiderata la plej frua antaŭaĵo de la movado Ĉipko, en kiu barataj virinoj kontraŭstaras arbarajn detruojn ekde la 1970-aj jaroj.
La vivspaco de la biŝnoj estas minacata de media poluado de la kreskanta industrio en Barato, ekzemple de kloakaĵoj de la teksa industrio.
2231 Durrell
2231 Durrell estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la 21-an de septembro 1941 de la belga astronomo Sylvain Arend elde la Reĝa observatorio de Belgio en Uccle.
Nomo
Ĝia nomo honoras la britan verkiston Lawrence Durrell (1912 - 1990)
455 Bruchsalia
455 Bruchsalia estas granda malhela asteroido de la ĉefa asteroida zono, malkovrita la de la germanaj astronomoj Max Wolf kaj Friedrich Karl Arnold Schwassmann elde la Nacia Observatorio de Hejdelbergo - Königstuhl.
Frapkoboldo
Frapkoboldo (en angla, tommyknocker, en kimra, bwca, en kornvala, bucca) estas folklora feo. Ĝi loĝas en minoj, kaj petolas. Fojfoje, ĝi frapas je muroj kaj kaŭzas kavon enfaligi.
Vallery
Vallery estas franca komunumo lokita en la departemento Yonne kaj en la regiono Burgonjo. Ĝi havis 468 loĝantojn laŭ censo plenumita en 1999.
Geografio
Vallery etendiĝas sur 12.43 km², kaj havis 468 loĝantojn laŭ la lasta oficiala censo, tiel ke la loka loĝdenso estas 38 homoj po kvadrata kilometro. La komunumo situas en Yonne, en la nordokcidenta parto de Burgonjo.
Historio
La departemento Yonne estis oficiale kreita la 4-an de marto 1790 dum la franca revolucio.
Okaze de la municipa baloto de 2008 venkis en la komunumo S-ino Annie Serdin, kiu do fariĝis la loka urbestro.
Károly Vicze
Károly VICZE [vice] rumania hungara lokhistoriisto. Li naskiĝis en Végvár la 24-an de julio 1944.
Kariero
Károly Vicze diplomitiĝis pri historio-geografio en 1967 en Pedagogia Altlernejo, poste en UBB de Kluĵo pri geografio, kaj instruis en Temeŝvaro. Li publikigis en gazetoj Heti Új Szó, Nyugati Jelen, Szeged kaj en Mindenki Kalendáriuma.
Fabrice Hadjadj
Fabrice HADJADJ ŝatas sin prezenti kiel “judo kun araba nomo kaj katolike konfesanta”. Vere, se lando kaj gento lin nature revestis, li al katolikismo sin dediĉis post junaĝo pasigita inter admiro por la revoluciaj idealoj de la Pariza Komunumo kaj en la legado de la grandaj neniistoj de 19a jarcento: li elektis fariĝi katolika kaj ricevi la bapton je sojlo de la tridekjaro. kaj, se demandite pri la kialo de tiu elekto, li respondas iom amuzite: “Estas mi kiu sin demandas: kial tion mi ne faris antaŭe?”.
Fabrice Hadjadj naskiĝinta en 1971 en Nanterre, estas franca verkisto filo de familio konfesie juda kun gepatroj batalantaj por maoisma revolucio, fordonita ateisto ĝis 1998 kiam en Abatejo de Sankta Patro de Solesmes baptiĝis kristane.
Edzo de Siffreine Michel aktorino kun kiu patriĝis per kvar gefiloj .
Kemia ligo
Kemiaj ligoj estas la fortoj aŭ interagoj kiuj ligas atomojn kune en la formo de kompleksaj agregaĵoj.
Fabrice Hadjadj
Nun (2010) li profesoras pri filozofio kaj literaturo ĉe privata liceo Sainte-Jeanne-D'Arc, kaj ĉe la teologia fakultato de Toulon.
Kemia ligo
La procezo mem de la formiĝo de kemiaj ligoj nomiĝas ligiĝo. Laŭ nuntempa teorio, kemiaj ligoj rezultas el la interago de specifaj elektronoj entenitaj en la kombiniĝantaj atomoj.
La specifaj elektronoj partoprenantaj en ligiĝo nomiĝas valentaj elektronoj.
Fabrice Hadjadj
Enhavo de “Pour une mystique de la chair" (Por la mistiko de la karno)
La sekseco ne povas estis edukita per solaj teknikaĵoj ĉar ĝi opupas tutan la personon ĝis la senkondiĉa ofero. Deigi la sekson el tia stato damaĝas la personon kaj giajn kapablojn komuniki kaj ĝui la vivon. La Katolika Eklezio ne kontraŭas al la sekso, sed ĝi diras ke, la sekseco devas esti vivita ĝis funden kun ĉiu ĝiaj implicaĵoj. La samsekseco estas renkonto de instintoj, ne ofera renkonto de karnoj malfermita al la transdono de la vivo per la unuiĝo de la spiritoj: samsekseco ne estas sekseco. La eklezia moralo avertas ke, la vera sekseco ne estas malunuiĝo aŭ ŝajnunuiĝo sed vera unuiĝo. En la seksaj aferoj ne ekzistas ekspertulo. Feminismo celas maskliĝi forgesante la originalecon de la virino...
Kemia ligo
Por ĉefgrupaj elementoj, valentaj elektronoj estas tiuj en la plej ekstera ŝelo, t.e. la ŝelo de la plej alta ŝelnumero (n). Ĉi tiuj elektronoj ĉiam estos en subŝeloj aŭ s aŭ p.
Bohumil Hrabal
Bohumil HRABAL (naskiĝis la 28-an de marto, 1914, mortis la 3-an de februaro, 1997) estis ĉeĥa verkisto de poezia lingvaĵo. Multaj liaj verkoj estis filmigitaj, la filmo Severe observataj trajnoj gajnis Oskaron.
Kemia ligo
Ekz-e:
Kiom da valentaj elektronoj enhavas atomoj de ĉiu en la sekvaj elementoj:
Solvo:
Iuj ajn elektronoj en la plej ekstera ŝelo (plej granda valoro n) estos valentaj elektronoj. Ekstera ŝelo estas la tria (n = 3), kiu entenas unu 1s- kaj neniujn p-elektronojn. Do, estas nur 1 valent-elektrono, la elektrono 3s.
Ĉar As estas ĉefgrupa elemento, nur plej foraj subŝeloj s kaj p postulas konsideron. La plej fora ŝelo estas ŝelo 4 entenanta 5 valentelektronojn: 2 el la subŝelo 4s kaj 3 en la subŝelo 4p. Rimarku ke la subŝel-elektronoj 3d ne eniras en la nombron da valentelektronoj, ĉar la subŝelo 3d troviĝas en interna ŝelo (n = 3).
Ke nur la plej foraj elektronoj de atomoj estas tiuj implicitaj en ligiĝo estas logike, ĉar ili estas la unuaj kiuj alproksimiĝas kiam atomoj kolizias - necesa okazaĵo por reakcioj de kombiniĝo. Ankaŭ ĉi tiuj elektronoj lokiĝas plej fore de la nukleo, kaj do estas la malplej forte ligitaj, ĉar altirforto al la nukleo varias laŭ distanco; do estas ili, kiuj emas pleje rearanĝiĝi.
Por ĉef-grupaj elementoj, oni disponas pri stenografia prezentiĝo de la nombro da valentaj elektronoj. Ĝi estas la elektron-punkta strukturo.
Litio: 1s22s1 | Li.
Berilo: 1s22s2 | .Be.
elektron-punkta strukturo - en elektron-punkta strukturo, unu punkto por ĉiu valentelektrono estas lokita ĉirkaŭ la elementa simbolo.
Do, eblas fari seriojn:
Ni povas fari tri gravajn ĝeneraligojn pri valentelektronoj surbaze de elektron-punktaj diagramoj:
Povas okazi, ke iuj ŝeloj (n estas pli ol 2) enhavas pli ol 8 elektronojn. Tamen, tio okazas nur kiam ili ne estas la plej fora ŝelo kaj do ne la valenta ŝelo. Ekzemple, arseno havas 18 elektronojn en sia tria ŝelo. Sed estas ŝelo 4 kiu estas la valenta ŝelo en arseno.
Du modeloj klarigas pri la naturo de la kemia ligo:
Forto de Van-der-Waals
Serracapriola
Serracapriola estas komunumo de Italio.
Sean Paul
Sean Paul Ryan Francis Henriques (naskiĝis la 9-an de januaro 1973 en Kingstono, Jamajko) estas jamajka kantisto. Plej konata nur kiel Sean Paul, li estas kantisto de regeo kaj dancehalo; jamajkano kun devenoj judkastiliaj, portugalaj, ĉinaj kaj afrikaj.
Elektroforo
En la eksperimenta fiziko, la elektroforo estas elektrostatika generatoro de kapacitanca tipo formita de kondensilo el simpla telero, operaciita mane. Produktas elektrostatikajn ŝargojn per procezo de elektrostatika indukto.
Sean Paul
Artista Kariero
La stilo de Paul estas tre simila al la stilo establita de DĴ Spragga Benz, kvankam li estis komparita kun Junior Cat. Sciante pri la komparoj, Sean Paul fortikigis sian propran stilon. Serio de temoj estis inkluditaj en "Deport Them" kaj la pensiga kanzono "Strategy". En 1998 multnombraj kanzonoj liaj aperis, inter ili plej famaj estis "Work With It", "Hot Gal Today", "Woman Yuh Hot", "Report To Me" kaj "Faded", ĉiuj sekvas la DĴ-profilon. En 1999 la artista kariero de Paul konsolidiĝis kiam li koncertis en Eŭropo, Japanio kaj Usono, kunlaboris kun Mr.Vegas kaj la usona rapisto DMX en kontribuaĵo al sonbando de Belly, Hype Williams. Li populariĝis en Usono pere de la remikso "Hot Gal Today" kaj la lanĉado de la albumo "Stage One".
Elektroforo
La unua electroforo estis elpensita en 1762 de la sveda fizikisto Johan Carl Wilcke (1732-1796). Poste la itala scienculo Alessandro Volta perfektigis kaj popularigis ĉi tiun mekanismon en 1775, kio portis akrediti lin erare ĝia invento. Volta estis la kreinto de la termino electroforo de la greka ήλεκτρον ('élektron'), kaj φέρω ('phero'), tio estas, portanto de elektro.