cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Alto
Oni povas difini ekzemple meznombrajn marnivelojn (normalnulo)
Alto estas unudimensia grando, kion oni priskribas per mezurunuoj de longo (metro). Oni uzas en la aertrafiko la unuojn futo. En la geodezio oni difinas alton ankaŭ fizike - kiel potencialon en tera gravita kampo.
Ankaŭ kiel alto oni nomas grandecon de iu aĵo laŭ vertikala direkto, aŭ laŭ direkto, kiu estas perpendikulara al direktoj de ĝiaj longo kaj larĝo.
Alto estas ankaŭ grando, kio esprimas diferencon inter punkto kaj meza nivelo. Sur Tero tiu nivelo estas ofte la marnivelo. La altecojn de la kulminoj permesas kalkuli diversaj rimedoj pere (geodezio, triangulado). La alto estas ankaŭ datumo ekstera utila por nombra kalkulo en diversaj fakoj : meteologio, fiziko, biologio.
Geometrio
En geometrio oni parolas pri alto de plurlatero (ĉefe ĉe triangulo) aŭ de pluredroj (multflankojn). Tiu simila alto estas orta al unu latero (ĉe plurlatero), al flanka surfaco (ĉe pluredro).
Astronomio
En la astronomio ekzistas la altitudo (foje nomata alto aŭ leva angulo), kiu estas la komplemento de la zenita distanco; do estas angulo tia, kiom alte staras astro super la horizonto.
Le Faouët (Côtes-d'Armor)
Le Faouët (jen france, bretone Ar Faved) estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Côtes-d'Armor (jen france, Aodoù-an-Arvor), “marbordoj de la lando ĉe la maro”, en la regiono Bretonio (Bretagne, Breizh). Fine de en la komunumo vivis.
Borau
Borau estas malgranda vilaĝo grava en la pasinteco kiel komerca kaj financa kerno de la zono. Rimarkindas belaj stratetoj kaj tipaj ŝtonaj domoj. Ĝi estas proksime de Jaca sur la Valo de la rivero Aragón.
Geografio
Ĝia municipa teritorio estas en la centroriento de la komarko Jacetania. Ĝi estas inter Aísa okcidente, Villanúa kaj Castiello de Jaca oriente, kaj Jaca sude. Ĝi estas en aragonaj okcidentaj Pireneoj.
Parto de la municipa teritorio estas okupata de la Natura Parko de Valles Occidentales.
La municipa teritorio limas norde kun Canfranc kaj Aísa, oriente kun Villanúa kaj Castiello de Jaca, sude kun Jaca kaj oriente kun Aísa. De nordo suden ĝi estas trafluata de la rivero Lubierre, alfluanto de la rivero Aragón.
Inter plej altaj pintoj menciendas Las Blancas (2.131 m) kaj Pico de Enmedio (1.827 m).
La loĝloko Borau mem (1008 msm) estas je 84 km norde de Huesca kun konekto kun Aísa nordokcidente kaj kun Aratorés oriente ambaŭ laŭ tre malfacilaj montaraj ŝoseoj. De Aratorés esta konekto kun Villanúa norde kaj laŭ la nacia ŝoseo N-330 kun Castiello de Jaca kaj Jaca sude.
La loĝloko estas tipa domaro karaktera de montaro ĉe Pireneoj, kun tre deklivaj ardezaj tegmentoj, trunkokonusaj kamenoj kaj balkonoj kun lignaj prilaboritaj apogreloj.
Historio
Borau estis grava en la pasinteco kiel komerca kaj financa kerno de la zono, ĉefe por agrikulturo, brutobredado kaj forstado. En la 10-a jarcento oni fondis la monaĥejon de San Adrián de Sasabe, je ĉirkaŭ 2 km norde de Borau, kiu ŝajne servis kiel rifuĝejo de la visigotaj episkopoj de Aragono, dum la islama okupado de la regiono. Tio daŭris ĝis la fondo de la episkopeco de Jaca en 1077.
En la 16-a jarcento, sur iama romanika preĝejo, oni konstruis la nunan preĝejon de Sankta Eŭlalia kun gravaj retabloj kaj artaĵoj. En 1928 oni konstruis lernejon, kiu estas eksterordinara civila edifico en Pireneoj.
Multaj loĝlokoj de la areo perdis loĝantaron laŭlonge de la 20-a jarcento pro rura elmigrado, kaj same ĉe Borau: oni malaltiĝis el 521 loĝantoj en 1887 ĝis nur 73 en 1991; poste iom stabiliĝis ĝis nunaj 90 loĝantoj (2022).
Aktualo
La loka ekonomio evoluis el la tradiciaj montaraj agrikulturo kaj brutobredado (ŝafoj, kaj ĉefe bovoj) al irigaciaj kultivoj, plus forstado, natura, sporta, kultura kaj rura turismo.
Ĉefaj vidindaĵoj estas la preĝejo, ermitejo, montara arkitekturo, tuta urba kerno de ardezaj tegmentoj kun mirinda kolekto de kamenoj, domego de la lernejo kaj domego Regino, monaĥejo de San Adrián de Sasabe ktp.
Estas eksterordinara montara faŭno en kiu menciendas cervoj, aproj, lutroj, pegoj, rabobirdoj, gipoj, ŝafgrifoj, kadavrogrifoj, urogaloj, ktp.
Granda trielo
La Granda trielo, Turnbeka trielo aŭ Hindia trielo (Esacus recurvirostris) estas granda vadbirdo de la familio de Burinedoj kaj ordo de Ĥaradrioformaj, kiu estas loĝanta reproduktanto en tropika suda Azio el Barato kaj Srilanko ĝis norda Vietnamio.
Kutimoj
Tiu estas specio kiu loĝas ĉe sablaj aŭ ŝtonetaj bordoj de riveroj aŭ lagoj kaj strandoj. La ino demetas unusolan ovon en nuda truo malfermita en malferma ŝtonetejo.
(12129) 1999 RB138
(12129) 1999 RB138 estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la en la kadro de la kampanjo Lincoln Near-Earth Asteroid Research (LINEAR) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Granda trielo
Kutimoj
Temas pri birdo ĉfe nokta aŭ krepuska kiel aliaj trieloj, sed ĝi povas esti vidata ankaŭ manĝoplukanta dumtage per lantaj kaj decidaj movoj, kun eventualaj kuretoj. Ĝi ofte estas timida kaj forflugas malproksime de eventuala intrudulo per povaj flugilfrapoj.
Aspekto
La Granda trielo, (Esacus recurvirostris) estas tre granda vadbirdo de ĉirkaŭ 49–55 cm, kaj havas grandegan kaj fortikan bekon 7 cm longan kaj iome suprenturnitan ĉepinte; tio diferencigas ĝin de la alia specio de la sama genro nome Giganta trielo, Esacus giganteus. Ĝi havas nestriitan grizbrunan suprajn partojn kaj bruston kaj subajn partojn blankecajn. La vizaĝo montras rimarkindan nigroblankan bildon, kio estas simila, sed ne sama en la alia specio de la sama genro -en tiu ĉi la nigra cirklo kontrastas plie kontraŭ bruna kapo, dum ĉe Giganta trielo, Esacus giganteus, ne tiome kontrastas ĉar la kapo estas pli malhela kaj la du nigraj strioj ne estas tiome larĝaj- sed ĝi diferencigas ambaŭ de la trieloj de la genro Burhinus. La beko estas nigra kun flava bazo. La okuloj estas brilflavaj -kiel en la aliaj trieloj de la genro Burhinus- kaj la kruroj estas pale verdflavaj.
La Granda trielo (Esacus recurvirostris) dumfluge montras nigroblankan flugilplumaron supre kaj ĉefe blankan sube. Ambaŭ seksoj estas similaj, sed junuloj estas iome pli palaj ol plenkreskuloj.
(109347) 2001 QM151
(109347) 2001 QM151 estas marsrenkonta asteroido malkovrita la en la kadro de la astronomia kampanjo Lincoln Near-Earth Asteroid Research elde la observatorio de la Laboratorio Lincoln en Socorro (Nov-Meksiko, Usono).
Orbito
Ĝi estas ankaŭ rigardita kiel hungaria asteroido kaj estas proksima de la orbita resonanco 5:7 kun Marso.
Ĝia klinata orbito proksimiĝas tiun de Marso ĉe sia malsuprenira nodo. Ĝia marsa MOID estas 0,117764 astronomia unuo, tie estas 17,617 milionoj da km.
Hisashi Kato
Hisashi Kato (en Esperanto Hisaŝi Kato kaj japane 加藤 久, n. 24-an de aprilo 1956) estas japana futbalisto. Li de 1978 ĝis 1987 membris en la japana nacia teamo de futbalo. Li estis aktiva membro kiu partoprenis en 61 matĉoj kaj atingis 6 golojn.
Kor (Star Trek)
Dahar Kor estis la unua nomita Klingono, kiu aperis en Star Trek, kiel antagonisto al Kirk. Komandanto Kor mallonge regis la planedon Organia kiel ĝia milita reganto.
Kelkajn jarojn poste, la ŝipo de kapitano Kor, nome la IKS-Klothos, estis perdita en la Delta Triangulo, sed poste eskapis kun helpo de la Enterprise.
Kor reaperos en la epizodojn de la "Star Trek: Deep Space Nine" Blood Oath "," The Sword of Kahless ['La Glavo de Kahless'] kaj "Once More Unto the Breach ".
En "La Glavo de Kahless", Worf mencias la renkonton de Kor kun Kirk. Ĝi aperis ankaŭ en tri epizodoj de Deep Space Nine, kiel aliancano kaj amiko de Jadzia kaj Ezri Dax. Dahar Kor estis mortigita en glora batalo por permesi forigon de la Jem'Hadar dum la resto de la klingona floto eskapas.
Bottighofen
Pri la komunumo
Bottighofen estas komunumo en la distrikto Kreuzlingen de Kantono Turgovio, Svislando. Ĝi havis 2007 loĝantojn je la 31-a de decembro 2007.
Geografio
Bottighofen situas ĉe la suda bordo de Bodenlago. La komunumo apartenas al la aglomeraĵo de Konstanco-Kreuzlingen.
Najbaraj komunumoj
Bottighofen limas oriente al Kreuzlingen, sude al Lengwil, oriente al Münsterlingen, kaj norde al Bodenlago, je kies alia flanko situas la germanaj komunumoj Konstanco kaj Meersburg (ambaŭ en Baden-Virtembergo).
Trafiko
Bottighofen disponas pri stacidomo ĉe la trajnlinio de Kreuzlingen al Romanshorn kaj Rorschach. Bottighofen ankaŭ atingeblas per ŝipo sur la Bodenlago ek de Konstanco.
Historio
La unua dokumenta mencio de Bottighofen datiĝas el la jaro 830 kiel Pottinchovum.
Bottighofen estis ek de la fino de Helveta Respubliko en la jaro 1803 ĝis 1993 municipo de la tiama komunumo Scherzingen. Ek de la 1-a de januaro 1994 Bottighofen estas aŭtonoma politika komunumo.
Palmi
Palmi situas proksime al Reggio Calabria kaj je 90   km sudokcidente de Katanzaro. .
Fervoja transporto
La stacio Palmi estas servita per regionaj trajnoj deTrenitalia, kiuj funkcias sur la ligoj Paola/Cosenza-Reggio Calabria/Melito di Porto Salvo kaj Rosarno-Reggio Calabria-Melito di Porto Salvo. Ĝi ankaŭ estas servita per la InterCity Notte Reggio Calabria-Torino. La stacidomo ne estas ekipita per bazaj servoj, kiel la biletvendejo kaj la necesejoj.
Esperanto
En Palmi okazis la Internacia Junulara Festivalo (IJF) inter la 5-a kaj la 11-a de aprilo 2023. Pliaj informoj: Itala Esperanto-Junularo.
Historio
En 1908, Palmi estis preskaŭ tute detruita per perforta sismo, kiu rezultigis proksimume 600 mortojn. La rekonstruo de Palmi prenis preskaŭ la tutan unuan duonon de la 20-a jarcento. Multaj konstruaĵoj estis rekonstruitaj en novklasika stilo.
Turismo
En Pamli troviĝas diversaj preĝejoj, palacoj, teatrejoj, vilaoj, grandaj fontanoj. Palmi estas ankaŭ konata loko por voja biciklado, interalie por Giro d'Italia, fama voja bicikla konkurso.
Arto kaj kulturo
Dum jarcentoj la urbo ankaŭ estis unu el la ĉefaj kulturaj centroj de Kalabrio en la literatura, muzika, historia kaj arkeologia kampoj. Ĝi naskis, interalie, la komponiston Francesco Cilea, la verkiston Leonida Rèpaci kaj enhavas la komplekson de la Kulturdoma Muzeo kaj la Arkeologian Parkon sur la ruinoj de la antikva urbo Tauriana (it).
En Palmi troviĝas la Kultura Centro Leonida Repaci kun vasta ĝardeno kun la jenaj institucioj en la centro:
Proksime de Marina di Palmi (ofte nomita Marinella), kiu estas ĉemara vilaĝo de Palmi, troviĝas la subĉiela teatro de Motta, moderna konstruaĵo en imito de la malnovgrekaj teatroj. La strukturo, inaŭgurita en 2000 kaj havanta kapaciton de 1000 sidlokoj, regule gastigas kulturajn kaj televidajn eventojn, kiel ekzemple la "Premio Europa" ĉe Rai International aŭ "La Notte dei Sospiri" elsendo ĉe Rai Uno.
Erich Spitz
Verkoj
Por Altlernejo mineja - Teknika universitato Ostrava li verkis lernolibrojn de la germana lingvo:
Mirpur Ĥas
Mirpur Ĥas (میرپور) estas urbego en provinco Sindo (Pakistano). Ĝi estas sidejo de la samnoma kantono.
Historio
Budhananoj vivis en tiu loko ĝis la islama konkero fare de Muhammad bin Kasim. En la regiono en 1801 ĥanlando estis establita, ties eponima ĉefurbo iĝis Mirpur en 1806. Iom poste ankaŭ fortikaĵo konstruiĝis. En malfrua 18-a jarcento multe da islamaj familioj alvenis el orienta Panĝabo. En 1843 la britoj okupis la teritorion, ĉesis la ĉefurba statuso, eĉ la ĥanlando ĉesis. En 1900 la britoj konstruis kanalon, tiu vekigis la dormantan urbeton, kiu ricevis municipan statuson en 1901 (kun 37 mil loĝantoj), iĝis sidejo de distrikto post kvin jaroj. Post la sendependeco de Pakistano en 1947 pro ĝia proksimeco kun la barata limo, Mirpur Ĥas iĝis la unua urbo, kiun atingis la islamaj rifuĝintoj. Samtempe la hinduoj migris al Hindio.
Ekonomio kaj eduko
Mirpur Ĥas estas komerca centro havanta plurajn vendejcentrojn kaj bazarojn, krome malgrandan industrian parkon (nuntempe malplenan, escepte de sukeruzino). Historie jam la britoj favoris la kotonojn (la plej bona en la lando). La tre fekunda tero produktas tritikojn, mangojn, sukerkanojn, kotonojn, bananojn, maizojn, cepojn kaj aliajn kultivaĵojn helpe de irigacio.
Čelovce (distrikto Veľký Krtíš)
Ne miskomprenu kun Čebovce!
Čelovce, hungare Csall [ĉal] estas malgranda vilaĝeto kaj municipo en Slovakio.
Situo
Čelovce situas laŭ traira flankovojo. Veľký Krtíš troviĝas je 11 km-oj.
Historio
La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1260 en formo "Chol". En 1796 la tutlanda geografia libro taksis la lokon duaklasa. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Csall 675 homoj, (slovakoj en majoritato, hungaroj en minoritato). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Hont, al distrikto de Ipolynyék, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 vivis en Čelovce 437 homoj, (318 slovakoj, 108 ciganoj).
Stranga milito
La « stranga milito » : verŝajne la verkisto kaj milit-reportero Roland Dorgelès kreis tiun esprimon transdonitan al la posteularo (en angla phoney war, « ŝajna milito », en germana Sitzkrieg, « sidanta milito », en pola dziwna wojna « miriganta milito »). Tio estas la periodo de la Dua mondmilito sur la eŭropa kontinento inter la milito-deklaracio fare de Francio kaj Unuiĝinta Reĝlando (Aliancanoj) al Nazia Germanio, la 3-an de septembro 1939, kaj la germana invado de Francio, de Belgio, de Luksemburgo kaj de Nederlando la 10-an de majo 1940. Ĝi ricevis tiun kromnomon fare de la ĵurnalisto Roland Dorgelès, kiu reprenis esprimon uzitan en informo pri la aliancitaj armeoj, kiuj plenenue atendis la ofensivon en siaj fortikaĵoj kaj aparte je la Maginot-linio. La komunikaĵoj de la armeoj menciis neniun aktivecon, nur kelkajn bataletojn.
Mirpur Ĥas
Sportoj
Mirpur Ĥas ankaŭ estas fama pri vigla sporta vivo en la provinco. La kriketo, piedpilko, hokeo, badmintono kaj tabloteniso estas ŝatataj.
Stranga milito
Disvolviĝo
Post kiam Hitler iĝis certa ke Sovetunio subskribinte la Pakton Ribbentrop-Molotov, partoprenos en la dispartigo de Pollando, li sturmigis siajn armeojn sur tiun landon la 1-an de septembro 1939, sen militdeklaro. Kaŭze de siaj aliancoj Francio kaj Unuiĝinta Reĝlando deklaris militon al Germanio. Ja precipe post la jaro 1918 Francio garantiis per traktatoj de reciproka interhelpo la ekzistadon de plejmultaj el la landoj antaŭnelonge kreitaj en Mezeŭropo (kun la kaŝpenso krei sanitaran kordonon ĉirkaŭ Germanio). Sekve, pro tiuj traktatoj, en septembro 1939, Francio ofensivis en Sarlandon kaj poste revenis malantaŭ la Maginot-linion.
Mirpur Ĥas
Klimato
Mirpur Ĥas situas en arida klimato (BWh) laŭ klimata klasifiko de Köppen. Estas varmo dum la tuta jaro.
Stranga milito
Disvolviĝo
Sur la pola milittereno (1939) la Germanoj uzis unuafoje la taktikon de la fulm-milito (el la germana « Blitzkrieg »), kiu garantiis al la germana armeo Wehrmacht rapidan venkon malgraŭ la kontraŭofensivo de Bsura. Sovetunio tiam prenis parton de Pollando kun Baltio. Post la malsukcesoj de la traktadoj kun Finnlando por pli foren puŝi la sovetuniajn limojn apud Leningrado, Sovetunio komencis Vintran militon kaj elŝiris el Finnlando liman regionon de Karelio. La Finnlandanoj rezistis kvar monatojn kaj fincedis. Post sia unua venka kampanjo, Hitler turniĝis al okcidento, sed nenio okazis sur tiu fronto dum pluraj monatoj. Sin fortikiginte malantaŭ la Maginot-linio, la Aliancanoj atendis la atakon de la germanaj trupoj mem sinfortikigintaj malantaŭ la Siegfried-linio. Estis konflikto sen gravaj bataloj, krom kelkaj bataletoj de skoltantaj patroloj. Tion oni nomis la stranga milito laŭ la esprimo de la verkisto Roland Dorgelès.
La konflikto senmoviĝis ĝis kiam la militaĵoj rekomenciĝis je la printempo, la Aliancanoj prepariĝis por bari la provizadon de ŝtalo el Svedio al Germanio ekde Norvegio. Malgraŭ rimarkinda venko, la Aliancanoj urĝe revenigis siajn trupojn en Francion, sekve de la germania ofensivo tra Belgio. Poste la Germanoj invadis Danion kaj Norvegion la 9-an de aprilo 1940.
La stranga milito definitive finiĝis kiam la germanaj armeoj fulmkondukis la « Batalon de Francio », vastan ofensivon sur Nederlandon, Belgion, Luksemburgion, transpaŝante la neŭtralecon de tiuj landoj, poste tra Ardenoj (trarompo de Sedan) por dorsflanke ataki la Maginot-linion. Tio kaŭzis unuflanke la hastan reenŝipiĝon el Svedio de la ekspedicia korpuso kaj aliflanke la encirkligon de plejmultaj aliancitaj fortoj en la poŝo de Dunkerque. La brita mararmeo Royal Navy kaj la britaj plezurŝipoj evakuis siajn trupojn kaj grandan parton de la francaj fortoj (operacio Dynamo) forlasante sian pezan ekipaĵon dum baraĵo de francaj trupoj estis bremsanta la cedigon de la rezistejo antaŭ ol iĝi kaptita.
Preĝejo Sankta Mikaelo (Medgyesegyháza)
La preĝejo ĉefanĝelo Sankta Mikaelo estas romkatolika historia monumento en urbo Medgyesegyháza (Hungario).
Historio
En tiu areo la areo senhomiĝis dum dominado de turkoj. La rehomiĝo okazis nur ekde 1820. La alvenintaj katolikoj eklezie apartenis laŭvice al Elek, Kétegyháza kaj Medgyesbodzás. Katolika oficejo (kvazaŭ paroĥo) loke estis fondita en 1922. En nekonata tempo estis konstruita malgranda kirko, kiu estis malkonstruita en 1938, sed en la sama loko konstruiĝis la nun videbla kirko. En 1950 Medgyesegyháza akiris rangon paroĥo. La sonorilo estis kreita en 1932, la orgeno en 1977. La konstruaĵo renoviĝis en 1972 kaj 2002.
Konstruaĵo
La konstruaĵo situas sola en korto. La fasado estas malsimetria, ĉar ĉe la dekstra angulo kvadrata turo malfreliefas. Longa porĉo estas videbla laŭ la fasado, kiun kolonoj tenas. Super la porĉo granda duonronda fenestro etendiĝas, pli supre tre malgranda ronda fenestro. Inter la turo kaj la tre proksima navo estas mallonga konstruaĵo kiel ligilo.
Kermeso okazas en la 29-a de septembro.
Pluto (mitologio)
Pluto aŭ Plutoso (el la greka Πλοῦτος, riĉeco) estas la nomo de diversaj roluloj de la helena mitologio:
Pluto, personigo de riĉeco
En la greka diaro, Pluto personigas riĉecon, kaj pro tio li estis ankaŭ dio de agrokulturo, rilate al abunda rikolto kiel fonto de enspezoj. Tamen, tiu flanka kultado pli kaj pli ĝeneraliĝis en abstraktan personigon de riĉeco, do Pluto malrilatiĝis al Demetro kaj iĝis ankaŭ subtera dio, kiel metaforo de la subtera riĉeco de la mineraloj kaj minejoj. Pro tio li tiel rilatiĝis al Hadeso, ke tiu dio ricevadis la kromnomojn Pluto aŭ Plutono, kaj la romianoj nomigis tiun dion ĝuste Plutono. Oni kutime prezentadis lin kiel junulo aŭ infano kiu portas la kornon de abundo, kiun Heraklo donacis al li dum sia vizito al Hadeso.
Li aperas en la Teogonio de Heziodo kiel filo de la kreta pra-diino Demetro kaj la duondio Jasiono, kun kiu li kuŝis sur trifoje plugita kampo. Pluto ĉefrolis en la eleŭzaj misteroj, elstara kultado al la agrokultura diino. Tamen, metafore, Ezopo asertas ke lia patrino estis Tikeo, diino de la fortuno. Laŭ Higeno, li havis fraton nomitan Filomelo.
Laŭ Aristofano, Zeŭso blindigis lin por ke Pluto kapablu disdoni liajn donitaĵojn hazarde kaj sen antaŭjuĝoj, kiel bona helpanto de Tikeo (Hazardo). Li estis ankaŭ lama (ĉar riĉeco bezonas tempon por alveni), sed havas flugilojn (ĉar li kapablas malaperi rapidege). Tiu komediisto ironias pri kion povus okazi se oni redonus al Pluto la vidkapablon.
Pluto instruis al la homaro la koncepton posedi, krom la diligenton bezonatan por administri posedaĵojn kaj la deziron akiri pli ol kion oni bezonas. Kiam iu sukcesis tion fari, oni kutime asertis ke tiu havas Pluton. Kvankam riĉeco estis disdonita nur de la destino, oni konsideris Pluton bonkora dio, kiu premias tiujn, kiuj gastigas lin. Li kutime estis akompanata de Famo kaj Povo, do pro tio oni petadis al Zeŭso la eblecon gastigi Pluton.
Havi valorajn posedaĵojn oni konsideris sinsekvo de virteco kaj plej dezirinda afero, kune kun sano, beleco kaj forto. Pri ĝi neniu tediĝas kaj eĉ oni atribuis al Pluto la progreson de la homaro, tial kial por ĝin akiri, homojn elpensis la plej utilajn ilojn kaj metiojn. Tamen, kelkaj verkistoj atentigis pri ĝia malbona flanko: el avareco devenas orgojlo, militoj kaj krimoj. Laŭ ili, maljusta riĉeco neniel favoras la posedanton, ĝi ne plibonigas la homan esencon kaj eĉ povas okazi ke posedaĵo ekposedu posedanton.
Plutarko koncedis, ke li ŝatus ricevi Pluton, sed klarigas ke nur se lin akompanas Justeco, pli malrapida sed pli certa maniero akiri bonan viv-rangon. Ĉar Pluto neniel rilatiĝis al justeco aŭ amikeco. Atentigas pri tio la fakto ke li neniam helpis sian fraton Filomelon, kiu suferis multajn penojn kaj nur ĉar li elpensis plugilon por produkti manĝaĵojn li sukcesis supervivi.
Pluto en belartoj
En la ceramikaĵoj kiu prezentas la eleŭzan kultadon, Pluto aperas kiel infano aŭ efebo kiu portas la kornon de abundo. Poste, sur alegoriaj basaj reliefoj, oni prezentas lin kiel infano en la brakoj de Ireno, simbolante ke paco kunportas riĉecon, aŭ de Tikeo, la fortuno de la urboj. Paŭzanio priskribas statuojn de la dio sur la brakoj de Tikeo en Tebo, de Ireno en Ateno kaj de Ergana Ateno en Tespio, kiuj aperas kiel patrinoj de Pluto ĉar ili simbolis la fontojn de riĉeco: paco, fortuno kaj saĝeco.
La komedio de Aristofano, Plutoso, estis tradukita en esperanton de D-ro Eugène Noël en 1906. Duan eldonon de tiu traduko aperigis la Andaluza Esperanto Unuiĝo en 1998
Pluto, patrino de Tantalo
Pluto (el la greka Ρλουτω) estis ankaŭ unu el la oceanidinoj, filino do de Oceano kaj Tetiso. Kun Zeŭso aŭ kun la reĝo Tmolo de Lidio, ŝi estis patrino de Tantalo, unu el la unuaj reĝoj de la mondo. Dum infanaĝo, Pluto akompanis la diinojn Persefonon, Artemison kaj Atenon en iliaj ludoj.
Tamen, Higeno asertas ke la patrino de Tantalo ne estis oceanidino, sed nimfo de la monto Sipilo. Ŝi estis filino de la lidiano Himaso aŭ Himanto, greke adaptita nomo de la tradicie unua reĝo de Lidio, tio estas, Maneso. La aliĝo de Pluto al la lidia reĝa familio eble simbolis la proverban riĉecon de tiu regno. Nonno donis al ŝi la epiteton Berekintia, kutima alvoko de la frigia diino Cibelo. Do tre eble oni identigis Pluton al tiu diino, kiu fakte ricevis elstaran kultadon en la regiono de la monto Sipilo. Anktivaj skolioj rilatas ŝin ankaŭ al Demetro, personigo de la agrokultura prospero, kaj pro tio ili mencias ke ŝia patro estis la titano Krono.
Vikna
Vikna estas komunumo de Norvegio. Ĝi apartenas al la departemento Trøndelag (ĝis 2017 al Nord-Trøndelag). Fine de en la komunumo vivis. La administra centro de la komunumo situas en la loĝloko Rørvik.
Butadieno
Butadieno aŭ 1,3-butadieno estas simpla konjugita dieno, gasa hidrokarbonido, karcinomogena substanco uzata kiel krudmaterialo por la manufakturo de sinteza kaŭĉuko, polibutadienaj kaŭĉukoj kaj termoplastaj rezinoj. La molekulo (CH2=CH)2 povas esti konsiderata kiel du elementoj el la vinila grupo (CH2=CH) kunigitaj.
Kvankam la molekulo de butadieno facile rompiĝas en atmosfero, ĝi estas trovata en atmosfero de urboj kaj suburbareoj kiel konsekvenco de ĝia konstanta eligo farita de aŭtomobilmotoroj. La usona vivmedia entrepreno listigas ĝin kiel "toksa aero el moviĝema fonto" kun la plej alta normigita risko-faktoro, supera eĉ al tiu de la formaldehido, la dua plej toksa aero ellasita de veturilomotoroj laŭ faktoro pli alta ol 20.
Historio
En 1863, la franca kemiisto E. Caventou izolis nekonatan hidrokarbonidon per pirolizo de la amila alkoholo, verdire el la fuzeoleo, ia miksaĵo de izobutilkarbinolo kaj sekbutilkarbinolo. En 1886, la angla kemiisto Henry Edward Armstrong (1848-1937) ĝin izolis el petroldistilado. Sed nur en 1910, la rusa kemiisto Sergey Vasilyeviĉ Lebedev (1874-1934) polimerizis la butadienon kaj estigis materialon ĉeestantan en la naturaj proprecoj de la kaŭĉuko.
En 1929, Eduard Tschunker kaj Walter Bock (1895-1948) preparis kun-polimeron de stireno kaj butadieno, kiu estis uzataj en la manufakturo de la pneŭmatikoj. La monda produktado rapide kreskis, kiam la butadieno komencis produktiĝi ekde la etanolo en Sovetunio kaj Usono de la acetileno.
Paola
Paola estas komunumo de Italio.
Ĝi estas ĉefe konata kiel la naskiĝurbo de sankta Francisko el Paola.
Antal Schuchbauer
Biografio
Antal Schuchbauer faris la dekoraciojn de la preĝejo Sankta Mikaelo de Kluĵo, la dekoraciojn de jezuitaj kaj franciskanaj preĝejoj kaj unu el la flankaj altaroj de la katedralo de Alba Iulia. Li estis la kreinto de la kolono de la de la senmakule koncipiĝinta Dipatrino (Kluĵo), de stukoj en pluraj urboj kaj kasteloj respektive de skulpdekoracioj.
Stasys Sabalis
Stasys Sabalis (naskiĝis 1908 en Vilnius; mortis en Vilnius) estis instruisto de eksterlandaj lingvoj.
Al E-movado aliĝis en 1923 kaj estis unu el organizintoj de junulara E-societo en Vilnius (1923). Poste li gvidis konstantajn E-disaŭdigojn en radiofonio de Kaunas. Post la reviviĝo de E. li estis unua, kiu aperigis priesperantajn artikolojn en porjunulara gazeto "Komjaunimo tiesa" (1957, n-ro 4). Tiuj artikoloj forte akcelis renaskiĝan proceson de E. en Litovio. S. Sabalis preparis kaj aperigis "Litovan-Esperantan vortareton" kun enkonduka gramatika kurso (1960, 15000 ekz.). Li komencis esperantigi poemon "La jaro", verkitan heksametre de Kristijonas Donelaitis.
Megalomanio
Megalomanio (de la greka vorto μεγαλομανία) estas psiĥopatologia kondiĉo karakterizata de iluziaj fantazioj pri riĉeco, potenco, aŭ ĉiopovo - ofte aŭ ĝenerale konata kiel iluzioj de grandeco. Ĝi inkluzivas obsedon pri grandiozaj aŭ ekstravagancaj aferoj aŭ agoj. Ĝi foje simptomas maniajn aŭ paranojajn malsanojn.
En fikcio
Charlie Chaplin parodiis la pli amuzajn kaj ridindajn aspektojn de megalomanio en The Great Dictator (La Granda Diktatoro), lia klasika filma komedio pri Adolf Hitler.
Stewie Griffin de la komedia serio Family Guy (Familia Ulo) havas multajn trajtojn megalomaniajn en liaj revoj pri monda regado kaj en liaj provoj je patrinomortigo, kvankam liajn multajn malsukcesajn provojn oni forŝultrumas pro tio ke li estas bebo.
A Móka
A Móka estis hungarlingva ilustrita semajna spritaĵgazeto aperinta en Lugoj.
Redaktoroj
En 1932 redaktis Ferenc Balázsi, en 1933 respondecredaktoroj estis Ida Molnár kaj Pál Keresztury, redaktoroj Mátyás Marianov kaj Ödön Matuska, la artkunlaboranto estis Ödön Trauer. Kelkaj numeroj aperis sub titolo Új Móka.
Valea Mică (Bacău)
Valea Mică (Bacău) [valja mikə] (hungare: Pokolpatak) estas vilaĝo en Rumanio sud-suderiente de Bacău. En 1992 ĝi havis 705 loĝantojn (rumanoj, 85% ĉanghungaroj). Administre ĝi apartenas al Cleja.
Malgranda Teatro
La Malgranda Lido (hispana nomo: Pequeño Teatro) estas teatro de Medeĝino (Medellín). La Malgranda Teatro funkcias ekde 1975, estas Kultura Apanaĝo (Patrimonio Cultural) de la urbo kaj Arkitektura Apanaĝo kaj el Konservado (Patrimonio Arquitectónico y de Conservación) de la lando. La teatro havas du salonojn, unu por kapacito de 500 personoj, la precipan salonon, kaj alian por kapacito de 80 personoj, la kameran salonon.
Orĉapelo de Schifferstadt
La orĉapelo de Schifferstadt estis trovita en 1835 dum kamplaboro sur agro ĉe la urbo Schifferstadt, distrikto Rhein-Pfalz. La bronzepoka artefakto konsistas el maldika orlado kaj estis ekstera tegaĵo de kapvesto kun randaĵo kaj mentonrimeno, kiuj konsistis verŝajne el organa materialo kaj mekanike stabiligis la eksteran maldikan orladon.
Tangerang
Tangerang estas urbo (kvazaŭ antaŭurbo de Ĝakarto) en la norda-okcidenta parto de la insulo Javo en Indonezio.
Poltavo
Poltavo (Полтава, latinliterigite Poltava) estas urbo en la centro de Ukrainio, borde de la rivero Vorskla. Ĝi estas la centro de la samnoma Poltava provinco, kaj ene de la provinco ankaŭ de samnoma distrikto. La urbo situas proksimume 350 kilometrojn sude de la ukrainia ĉefurbo Kievo kaj ekde la epoko de Sovetunio konsistas el la tri urbopartoj "Kijivo", "Lenino" kaj "Oktobro".
Tangerang
Situo
Tangerang situas sur ebenaĵo apud aŭtovojo Ĝakarto-Serang. Ĝakarto troviĝas je 20 km-oj.
Historio
En 1945 islama grupo formiĝis por islama nacio en Indonezio. Komence de la 21-a jarcento nova urbo disiĝis, kies nomo estas Suda Tangerang.
En 2009 digo - konstruita de nederlandanoj - difektiĝis, pro la inundo preskaŭ cento mortis.
La 8an de Septembro 2021 ĉirkaŭ 40 malliberigitoj mortis pro incendio en prizono de Tangerang.
Ekonomio
En Tangerang funkcias pli ol 1000 fabrikoj.
Trafiko
Tangerang havas internacian flughavenon. La ĉefurbo estas alirebla laŭ du aŭtovojoj.
Klimato
Tangerang havas tropikan klimaton. La tagoj kaj noktoj estas preskaŭ egallongaj.
Poltavo
Historio
La areo de la urbo jam dum la ŝtonepoko estis home loĝata, pri kio atestas arkeologiaj restaĵoj. En bulgaraj dokumentoj de la 7-a jarcento menciiĝas urbo "Baltavar" ĉe rivero Vorskla, dokumento de la Kieva Regno el la jaro 1174 raportas pri la urbo "Ltava", kaj aliaj dokumentoj mencias la lokon "Oltava". Ne certas, ĉu la loko seninterrompe estis loĝata dum la epoko de la mongolaj invadoj de la 13-a kaj 14-a jarcentoj. Dum la jaro 1403 la urbo unuafoje menciiĝas kun sia nuna nomo en dokumento de la Grandduklando Litovio, kiu poste iĝis la duobla monarkio Pollando-Litovio. Dum la jaro 1641 Poltavo de la (pli kaj pli pole dominita) Pola-Litova Unio ricevis la urbajn rajtojn – tiutempe en la urbo vivis 812 loĝantoj kaj ekzistis 11 akvomuelejoj.
NGC 710
NGC 710 (aliaj indikoj — PGC 6972, UGC 1349, MCG +6-5-33, CGCG 522-41, KUG 0149+358B, IRAS 01499+3548) estas spirala galaksio en konstelacio Andromedo.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Supernovao SN 2002eo eksplodis en NGC 710.
Poltavo
Historio
Dum la liberiga batalo de la ukrainaj kozakoj kontraŭ la pola regado inter la jaro 1648 kaj 1658 la urbo estis grava centro de la ribeloj. Ekde la jaro 1668 Poltavo pli kaj pli estis influata de la Rusia Imperio, kvankam la kozakoj komence ankoraŭ havis ampleksajn rajtojn je aŭtonomio. Dum la jaro 1709 proksime de la urbo okazis unu el la plej grandaj bataloj de la Granda Nordia Milito. Post venko de interalie Rusio en tiu milito la urbo ekde la jaro 1713 estis parto de la Rusia Imperio. Dum la 18a jarcento konstruiĝis la katedralo Uspenskij (1705-1801), de kiu tamen nur la aparte konstruita sonorila turo pretervivis la epokon de Sovetunio; la cetero de la katedralo tamen post 1990 laŭ la historia modelo rekonstruiĝis en la origina loko.
Ekde la jaro 1803 la urbo estis centro de la rusia goberniejo Poltavo. Tiuepoke komenciĝis la laŭplana novigo de la urbocentro honore al la 100-jariĝo de la rusia venko. Aparte impresa estas la "Ronda Placo" kun klasicismaj konstruaĵoj.
Ĝis la fino de la 19a jarcento la urbo havis iom pli ol 53.000 loĝantoj. Inter ili tiutempe estis 56 procentoj da ukrainanoj, po 20 procentoj da rusoj kaj da judoj, kaj 2 procentoj da poloj. Dum la epoko de Sovetunio, kiam oni tre penis pri urbigo kaj industriigo, la urbanaro draste plimultiĝis, kvankam antaŭe dum la rusia interna milito sekve de la Unua Mondmilito, kaj dum atako de la armeo de Nazia Germanio kadre de la Dua Mondmilito mortis multaj loĝantoj. Ankaŭ post la kolapso de Sovetunio kaj la starigo de sendependa Ukrainio la urbo plukreskis: nuntempe ĝia loĝantaro konsistas el 88 procentoj da ukrainanoj kaj 11 procentoj da rusoj – tre etaj minoritatoj estas la belorusoj (0,2%) kaj armenoj (0,2%).
La 21an de februaro 2014 oni faligis la monumenton de Lenino eble la lastan simbolon de komunismo en la urbo.
Orĉapelo de Schifferstadt
Klasigado
La ekzemplaro el Schifferstadt estas la plej malnova kaj unua trovaĵo el intertempe kvar tiaj konusformaj orladaj ĉapeloj el la bronzepoko. Ili estis trovitaj inter la 19-a kaj 20-a jarcentoj en suda Germanujo (berlina orĉapelo, orkonuso de Ezelsdorf-Buch) kaj en Francujo (orkonuso de Avanton) en pli-malpli bona stato.
Krom damaĝo ĉe la ĉapela randaĵo la ĉapelo el Schifferstadt estas tute konservita. Ĝi estas ekspoziciata en la Historia Muzeo de Palatinato en Speyer.
Priskribo
La ora ĉapelo de Schifferstadt estas de horizontalaj bendoj erigita per stampiloj ornamita, ĉirkaŭ 350 gramojn peza orĉapelo. Ĝi havas malakran neornamitan pinton kaj mallongan fuston kun larĝa randaĵo. La ĉapelo estas entute 29,6 centimetrojn alta kaj havas piede diametron de ĉirkaŭ 18 centimetroj. La randaĵo estas ĉirkaŭ 4,5 centimetrojn larĝa.
Muzacoj
La muzacoj, aŭ bananacoj (Musaceae) estas planta familio el unukotiledonaj angiospermoj. Tiu familio apartenas al la ordo zingibraloj (Zingiberales). Ĝi enhavas 2 aŭ 3 genrojn laŭ la aŭtoroj kaj ĉirkaŭ 80 speciojn,. Ĝia tipa genro estas muzo, ankaŭ nomata bananujo.
Orĉapelo de Schifferstadt
Priskribo
La vida disigo de la unuopaj ornamaĵbendoj realiĝas per ornamaĵoj de la plumbera stampilo. En la ornamaĵbendoj troviĝas ĉefe diskaj kaj cirklaj motivoj, kun cirkla ena tubero kaj ĝis ses ekstere ĉirkaŭantaj ringoj.
Muzacoj
La origina hejmregiono estas la Malnova Mondo. Hodiaŭ ekzistas bananoj ĉie en senfrostaj regionoj de la mondo. Ekzistas aro da specioj kaj hibridoj, kies kulturvarioj estas uzataj. Famega estas la banano kiel tropika frukto.En tropikaj labdoj la bananaj fruktoj ludas gravan rolon kiel legomo kaj amelriĉan almanĝaĵon. Krome oni gajnas el Musa- kaj Ensete-specioj fibrojn. Oni manĝas kuiritajn plantpartojn de Ensete ventricosum. Kelkaj specioj estas uzataj kiel s ornamplantoj.
Habito kaj folioj
La specioj de Muzacoj estas tropikaj aŭ subtropikaj plantoj, kiuj origine devenas de Okcidentafriko trans Hindio ĝis Pacifiko. La devenocentro estas Sudorientazio. Ili kreskas plej ofte en la tropikaj ebenaj regionoj. En Ĉinio ekzistas ĉiuj tri genroj kun14 specioj.
Orĉapelo de Schifferstadt
Priskribo
Apartaj estas du ornamaĵbendoj kun okulformaj ornamaĵoj, videblaj ankaŭ sur la orĉapeloj de Ezelsdorf-Buch kaj de Berlino. Kontraŭe al la aliaj trovitaj orkonusoj, la pinto estas tute neornamita kaj ne portas stelon.
Muzacoj
Habito kaj folioj
Estas tre granda plujaraj herbaj plantoj; kelkaj specioj estas monokarpaj, do multjaraj hapaksantaj plantoj. La planto ormas simpodialaj nodoj aŭ rizomoj. La planto havas laktosuko en siaj supergrundaj partoj. Ĉiuj plantpartoj estas senharaj. Minimume la folibazo estas sukulenta, do karneca. Ne ekzistas sekundara dikkresko. la ofte dikaj pseŭdotigo estiĝas alimaniere ol arboj, la bazo de la folioj, t.e.la foliingoj formas la pseŭdotigon.
Orĉapelo de Schifferstadt
Priskribo
La apuda bildo montras la formon de la orĉapelo de Schifferstadt, kaj la nombron kaj formon de la stampoj uzataj en la ĉefaj ornamaĵzonoj.
Muzacoj
infloeskoj kaj floroj
La plej multaj infloreskoj estas finestarantaj, malofte flankstarantaj. Ili estas pendantaj aŭ starantaj disbrancitaj infloreskegoj kiuj konsistas plej ofte el el pluraj unuakselaj cumoj. La unuopaj cumoj enhavas multajn florojn, el kiuj evoluiĝas la tiel nomataj „bananaj manoj“, do grupo de fruktoj, kiuj ankaŭ troviĝas en la vendejoj.La floroj estas spirale sidantaj kaj havas subtenfolioj, sed ne kovrilfolioj.
La unusimetriaj floroj estas triombraj kaj malofte duseksaj kaj ofte unuseksaj. la plantoj estas monoikaj. De la 2 × 3 involukroj 5 estas inter si kunkreskintaj kaj unu estas libera, tial la involukro estas pli aŭ malpli duobla. La 5 aŭ 6 stamenoj estas liberaj inter si kaj ne kunkreskintaj kun la involukraj folioj. Kelkfoje ekzistas staminodio. Tri karpeloj estas kunkreskintaj al hipogina, trikamera ovario. Ĉiu el la tri kameroj enhavas 10 ĝis 100 ovolojn. La pistilo estas simpla. La floro havas nektariojn, ĉe kelkaj specioj kun abunda sekretado de nektaro (precipe ĉe specioj, kiuj estas polenigataj de birdoj). La polenigado ĉiam okazas per bestoj: insektoj (entomofilio), birdoj (Ornitofilio, nektarbirdoj (Nectariniidae) en sudorienta Azio, kolibroj (Trochilidae) en la Neotropiso), vespertoj (kiropterofilio) aŭ tupajuloj (Scandentia).
Fruktoj, semoj kaj multigado
De kelkaj specioj, precipe de la hibridoj la fruktoj estas grava nutraĵo. La plej multaj kulturformoj ne estas fekundaj, ili do ne havas semojn. La multobligado okazas plej ofte vegetative.
Kromosomoj kaj enhavosubstancoj
La kromosomonombro estas x = 9 ĝis 11, 16, 17. La fruktoj enhavas ĉiam proantocianidinojn: cianidino kaj delfinidino. ili enhavas rafidiojn (kalcioksalato-kristaloj).
Taksonomio
La tipa genro estas muzo L. kaj la genronomo muzo (Musa) honoras Antonius Musa, la persona kuracisto de la romia imperiestro Augustus. Ekde la starigo de la familio Muzacoj (Musaceae) en 1789 fare de Antoine Laurent de Jussieu en Genera Plantarum, p. 61, ĝi restas relative nekonata. Pli frue oni engrupigis ankaŭ pliajn genrojn en la Muzacoj, kiuj hodiaŭ apartenas al la Heliconiacoj (Heliconiaceae), Strelitziacoj (Strelitziaceae) kaj Loviacoj Lowiaceae. Tiuj kvar familioj estas inter si pli parencaj ol la aliaj familoj el la ordo de la Zingiberaloj.
Laŭ Rafaël Govaerts (2004), estas tri genroj kun entute ĉ. 35 ĝis 42 specioj:
Laŭ WFO kaj TPL
Laŭ World Flora Online kaj The Plant List (13 maj. 2020), , jen ĉi-sube la listo de la akceptitaj taksonoj, kaj ties Esperantaj nomoj :
E17
La kombino E17 aŭ E-17 havas plurajn signifojn:
Enlightenment
Klein Rheide
Klein Rheide (dane: Lille Rejde) estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Schleswig-Flensburg de la federacia lando Ŝlesvigo-Holstinio. Fine de la komunumo havis  loĝantojn. La teritorio estas parto de la komunumaro Kropp-Stapelholm, administra ligo de pluraj formale sendependaj politikaj komunumoj, kun administra centro en la komunumo Kropp.
Saint-Martin (Alzaco)
Saint-Martin (jen france, origine germane kaj alemane Sankt Martin, prononco, nomata laŭ la sanktulo Marteno de Tours) estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Bas-Rhin, en la historia kultura regiono regiono Alzaco kaj la nuna administra regiono Grand Est ("Granda Oriento"). Fine de en la komunumo vivis.
Pilzno (regiono Podkarpackie)
Pilzno estas urbo en Antaŭkarpatio en Pollando. Ĝi apartenas al komunumo Pilzno en distrikto Dębicki.
Samu Benkő
BENKŐ Samu (benkoe:) estas rumanuja hungara kulturhistoriisto, ano ekstera den la MTA naskita en Leordeni la 25-a de februaro 1928, kaj mortis en Budapest la 21-an de decembro 2021. Li estis edzo de arthistoriistino Margit B. Nagy kaj patro de arkeologo Elek Benkő.
Biografio
Samu Benkő la mezlernejon komencis en Marosvásárhely kaj finis en Kolozsvár. Li estis ano de Móricz Zsigmond Kollégium. Poste li studis filozofion en Bolyai Tudományegyetem, kie apud Gábor Gaál estis praktikanto, poste asistanto (1949-52); dume por duonjaro estis instruisto en Óvarsánd. Ekde 1953 li estis esploristo, ĉefesploristo ĉe la Historia Instituto de Akademio en Koloĵvaro. Ekde 1975 li estis ĉefesploristo en scienca biblioteko de Akademio. En 1957-58 li estis redaktoro de Korunk, redakciano ĉe la Kriterion Könyvkiadó. Lia interesiĝo alturniĝis pli kaj pli al la transilvanuja kulturhistoriisto. Li esploris precipe la kulturhistorion de la 18-19-aj jarcentoj. Li estis esploristo de la vivo kaj laboro de János Bolyai.
Kolegio Móricz Zsigmond
Móricz Zsigmond Kollégium (Kolegio Zsigmond Móricz) estis rumanuja hungara altlerneja studentkomunumo en Koloĵvaro inter 1945-1948, kiu helpis la malriĉdevenajn studentojn. Ĝia subtenanto estis la Bolyai Tudományegyetem, sed ĝi konservis sian aŭtonomion. Ĝia profesorprezidanto estis Gyula László, profesordirektoro István Imreh, studgvidanto József Faragó, studentdirektoro ĝis 1947 István Katona Szabó.
Leszek Szuman
Leszek Szuman (naskiĝis la 18-an de novembro 1903 en Poznań, mortis la 13-n de junio 1986 en Szczecin) – pola astrologo, poligloto, tradukisto, ekonomikisto, parapsikologo.
Vivo
La familio de Leszek Szumana dum dispartigoj de Pollando poligis sian nomon. En 1925 li finis Klasikan Gimnazion en Poznań. Komence laboris en doganejo kaj estis aĉetakiranto kiel reprezentanto de la firmao Alfa Laval. Li estris pri segejo, grenmuelejo kaj gruzejo, aĉetitaj de la patrino post morto de la patro en 1914.
En la jaroj 1930–1935 restis en Argentino kaj Urugvajo kiel laboranto de pola diplomatiejo, kie intense lernis la hispanan kaj aranĝis unuajn horoskopojn.
Post la reveno al Poznań (1935) publikigis ciklon da gazetaraj artikoloj pri Granda Ĉako kaj aliajn rememorojn de Sudameriko. Li prilaboris kaj proprakoste eldonis lernolibron pri reklamo. Kiel spertulo en tiu ĉi fako estis engaĝita al varsoviaj reprezentantejoj de la firmaoj Philips kaj Renault.
Antaŭ eksplodo de la dua mondmilito finis ekonomikon en Berlino. Dum la germana okupado estis laboranto en kazino, kaj poste en la nutrada kaj agrikultura fako de la oficejo de la guberniestro de Ĝenerala Gubernio.
Post fino de la milito (verŝajne post la 31-a de decembro 1945) ekloĝis en Szczecin ĉe la str. Maria Skłodowska-Curie. Tie okupiĝis pri distribuo de volumenaĵo, elfosata de ĉirkaŭaĵoj de Bielinek, apud Cedynia, kaj pri tradukado – li estis ĵurigita tradukisto de la germana kaj hispana lingvoj (sume li konis sep lingvojn, en tio lingvojn de Afriko.
Li mortis en Szczecin (laŭ aliaj fontoj la 12-an de junio 1987) kaj estis entombigita sur la Centra Tombejo.
Esoterismo
Leszek Szuman ekinteresiĝis pri esoterismo verŝajne jam infanaĝe, interalie sub influo de la patrino (ŝi provis apliki radiestezan pendolon), de aliaj familianoj kaj de d-ro pri medicino Alfred Kalaciński el Poznań (populara astrologo en la 30-aj jaroj de la 20-a jarcento). Li serioze traktis revelaciojn de Fatima kaj antaŭdirojn de tiaj mistikuloj kiel Nostradamo kaj Edgar Cayce, tamen konsciis, ke multaj nuntempuloj tion ne akceptas (simile kiel popolmedicinon aŭ homeopation). Astrologion kaj parapsikologion traktis kiel branĉon de psikologio.
Li iĝis unu el la plej konataj polaj astrologoj kaj parapsikologoj – liaj opinioj kaj publikaĵoj estis ofte citataj kaj priparolataj, interalie en la libro de Jerzy Banachowicz ''Przepowiednie roku 2012. Koniec świata czy nowy początek'' (Antaŭdiroj de 2012. Fino de la mondo aŭ la nova komenco) (2010). Li prilaboris pli ol 8 mil horoskopojn kaj politikajn prognozojn. Kunlaboris kun Civitana Milico dum serĉado de krimoj kaj pri malaperigo. Li verkis kelke da popularaj libroj (parto de prilaboraĵoj restis forme de tajpaĵoj). En 1982 iĝis kunfondinto de Pomorskie Towarzystwo Parapsychotroniczne (Pomeria Parapsikotronika Societo) kaj ĝia unua prezidanto.
Unu el liaj disĉiploj estas Leszek Weres.
Esperanto-literaturo
Ekzemplo de tradukaĵo laŭ persona kaj skriba permeso de la aŭtoro:
Al Pesilo tre paradaj
Estas ecoj kamaradaj
Ĉarma, varma, ekbabila
Paca, prava kaj subtila.
Muzikema, ŝatas arton,
Ofte pli ol scienc-varton.
Ekcedema, ankaŭ pakta
Lerta, sprita, ĉiam takta.
Dinastio Han
Han, ĉine: 漢朝, simpligita : 汉朝, pinyin: Hàncháo, estas ĉina dinastio, kiu daŭris de -202 ĝis 220). Ĉar ĝi daŭris ĉirkaŭ kvar jarcentojn, la Han periodo estas konsiderata Ora Epoko en la Historio de Ĉinio.
Ĝi estis kaj restas grava al la ĉinoj, kiuj de tiu tempo ĝis nun nomigas sin "filoj de Han" aŭ mallonge Han. En la nuna Ĉinio oni nomas "ĉinoj" ĉiujn loĝantojn kaj "han" la laŭgente ĉinajn loĝantojn, ankaŭ se ili loĝas eksterlande. Kaj la Ĉina skribmaniero estas referencata kiel "Han karaktroj".
Le Fœil
(jen france, bretone Ar Fouilh) estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Côtes-d'Armor (jen france, Aodoù-an-Arvor), “marbordoj de la lando ĉe la maro”, en la regiono Bretonio (Bretagne, Breizh). Fine de en la komunumo vivis.
Dinastio Han
La plej glora inter la Han imperiestroj estis Wu Di.
Etimologio
Laŭ la Registroj de la Granda Historiisto, post la falo de la Dinastio Qin la hegemono Ksiang Ju nomumis Liu Bang kiel princo de la malgranda feŭdo de Hanĵong, tiele nomita laŭ sia situo ĉe la rivero Han (en nuntempa sudokcidenta Ŝenŝjio). Post la venko de Liu Bang en la interregna epoko Ĉu–Han, la rezulta dinastio Han estis tiele nomita laŭ la feŭdo de Hanĵong.
Komenco de la Han-dinastio (Okcidenta Han)
La falo de la antaŭa dinastio Qin okazis pro pluraj samtempaj kamparanaj ribeloj kontraŭ la fortega subpremado. Elirpunkto estis ordono mortigi 900 laboristojn, kiuj pro pluvegoj alvenis tro malfrue por labori ĉe la Granda Muro. Tiuj viroj ribelis kaj kunigis ene de nur kelkaj tagoj armeon de laŭdire 300.000 viroj.
Inter la ribelestroj sukcesis en la rolo de ĉefo la oficisto Liu Bang. Lia kontraŭulo ĉe la imperiestra flanko estis la nobelo Xiang Yu el Ĉu (-232 ĝis –202), kontraŭ kiu li batalis ekde 206 a.K. kaj fine venkis lin. Kiam falis Xiang Yu, Liu Bang iĝis imperiestro. Li daŭre uzis la administracian organizon de la dinastio Qin kaj konservis la plej multajn leĝojn kaj ordonojn, eĉ tiun, kiuj malpermesis librojn. Ĉangan estis elektita kiel la nova kapitalo de la reunuigita imperio sub Han.
La loĝantaro estis klasigita laŭ 24 rangoŝtupoj (jue). Kontraŭ apartaj servoj (milito, impoŝtado, koruptado) oni povis atingi pli altan rangon, sed ankaŭ pli malaltan kiel puno. Oni ŝuldis laboron (korveo), militservon kaj kapimpoŝton al la ŝtato. Okazis transloĝigado de popoloj por defendi la landlimon, kulturi la grundon kaj maldensigi tro priloĝatan regionojn. La administracia organizo estis kiel antaŭe trionigita: civilaj aferoj, militistaj aferoj kaj inspektado/kontrolo. Tio validis kaj por la ĉefurbo Chang'an, kaj por la provinco.
En la epoko de la dinastioj Qin kaj Han la feŭda sistemo estis neniigita en Ĉinujo. La imperio estis tute centrigita, erigita en provincojn kaj administrata de oficistaro. Ribelo kontraŭ tio, la ribelo de la sep reĝlandoj, tio estas de iamaj feŭduloj, estis neniigita en la jaro -154.
Ŭang Mang kaj Enlanda Milito
Ŭang Ĵengjun (71 a.K.–13 nia erao) estis unua imperiestrino, poste vidvina imperiestrino, kaj fine granda vidvina imperiestrino dum la regadoj de la imperiestroj Juan (r. 49–33 a.K.), Ĉeng (r. 33–7 a.K.), kaj Ai (r. 7–1 a.K.), respektive. Dum tiu epoko, seria sukcedo de ŝiaj masklaj parencoj tenis la titolon de regento. Post la morto de Ai, la nevo de Ŭang Ĵengjun nome Ŭang Mang (45 a.K.–23 nia erao) estis nomumita regento kiel Marŝalo de la Ŝtato la 16an de Aŭgusto sub la imperiestro Ping (r. 1 a.K. – 6 nia erao).
Kiam mortis Ping la 3an de Februaro de la jaro 6 de nia erao, Ruzi Jing (m. 25 nia erao) estis elektita kiel heredanto kaj Ŭang Mang estis nomumita por servi kiel fakta imperiestro nome de la infano. Ŭang promesis lasi la kontrolon al Liu Jing kiam tiu venos al majoritata aĝo. Spite tiun promeson, kaj kontraŭ la protestoj kaj la ribeloj el la nobelaro, Ŭang Mang postulis la 10an de Januaro ke la dia Mandato de la Ĉielo alvokis lin por la fino de la Dinastio Han kaj la komenco de sia propra: la dinastio Xin (9–23 nia erao).