cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Sanchonuño
Historio
Oni trovis restaĵojn de iama loĝado en Bronzepoko kaj de visigotoj. La areo apartenis unue al la Regno Kastilio. En Mezepoko okazis reloĝado. Frua mencio estas de 1247, kaj ties historio estis ligita al Cuéllar, al kies Comunidad de Villa y Tierra Sanchonuño apartenis, ene de la sesopo de Navalmanzano.
Aktualo
Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj, vitejoj, legomoj kaj terpomoj) kaj brutobredado (ŝafoj) kaj nun industrio por transformado de produktoj de irigacio. Lastatempe kultura kaj rura turismo ekgravis (popola arkitekturo, historia heredo, piedirado). Krome estas ioma aktiveco pri fiŝbredado de tinko en du lagetoj.
De la historia pasinteco restis vizitindaj vidindaĵoj el kiuj menciindas la preĝejo de Sankta Tomaso de la 16-a jarcento.
Tendenca falo de la profitkvoto
La tendenca falo de la profitkvoto estas ekonomia leĝo malkovrita kaj klarigita de Karlo Markso en la tria volumo de lia verko La kapitalo. Tiu ekonomia leĝo estas ekstreme grava por la evoluo de la kapitalismo kaj por la tuta plua historia evoluo. Post analizi en la unua volumo de tiu verko la plej gravajn ekonomiajn leĝojn de la kapitalisma socio kvazaŭ en ilia pura formo, li montras nun, en kiaj aperformoj tiuj leĝoj trudiĝas konkrete en la realo. Li montris, kiel ili ''"aperas sur la surfaco de la socio, en la agado de la diversaj kapitaloj inter si, la konkurenco, kaj en la ordinara konscio de la produktadagentoj mem."
La teksto aperis en Esperanto en aparta eldono: Karlo Markso: La tendenca falo de la profitkvoto. Elgermanigita de Vilhelmo Lutermano. Embres-et-Castelmaure, Monda Asembleo Socia (MAS), 2020, 118 paĝoj, ISBN 978-2-36960-217-0 (Epub 978-2-36960-218-7).
Markso nomas la kvoton de la plusvaloro, mezuratan ĉe la varia kapitalo, la kvoto de la plusvaloro, la kvoton de la plusvaloro mezuratan ĉe la tuta kapitalo, profitkvoto. Ju pli altas la profitkvoto, des pli altas la plivaloriga grado de la kapitalo.
Ĉio ĉi signifas, ke ekzistas konstante profundiĝanta kontraŭdiro inter unuflankela evoluo de la produktadfortoj, inter la teĥnika kaj scienca progreso, kaj aliflanke la plivalorigo de la kapitalo, kiu estas la sola celo de la kapitalisma produktadmaniero.
"La profitkvoto", diras Markso, "estas la movforto en la kapitalisma produktado, kaj nur tio produktiĝas, kio kaj kiom ĝi produkteblas kun profito."
La leĝo de la tendenca falo de la profitkvoto montras, laŭ Markso, aparte klare la historiajn limojn de la kapitalismo, ĝiajn nekuraceblajn kontraŭdirojn. Ĝenerale esprimite, skribas Markso, la kontraŭdiro konsistas en tio, ke la kapitalisma produktadmaniero inkludas tendencon de absoluta disvolvado de la produktadfortoj, dum ĝi aliflanke celas la konservadon de la ekzistanta kapitalvaloro kaj ĝian maksimuman plivalorigon. Ĝia specifa karaktero estas direktita al la ekzistanta kapitalvaloro kiel rimedo de ĝia kiom eble plej granda plivalorigo. La metodoj por tio estas malpliigo de la profitkvoto, senvalorigo de la ekzistanta kapitalo, disvolvado de la produktadfortoj koste de la jam produktitaj produktadfortoj:
''"La kapitalisma produktado konstante strebas superi tiujn al ĝi imanentajn barojn, sed ĝi superas ilin nur per rimedoj, kiuj kontraŭmetas al ĝi denove tiujn barojn kaj laŭ pli potenca skalo. La vera baro de la kapitalisma produktado estas la kapitalo mem, estas la jeno: ke la kapitalo kaj ĝia memplivalorigo aperas kiel elirpunkto kaj finpunkto, kiel motivo kaj celo de la produktado; ke la produktado estas nur produktado por la kapitalo kaj ne inverse la produktadrimedoj nur rimedoj por ĉiam pli ampleksiĝanta formado de la vivprocezo pro la socio de la produktantoj. La baroj, ene de kiuj la konservado kaj plivalorigo de la kapitalvaloro, kiu baziĝas sur la eksproprietigo kaj malriĉigo de la granda amaso de la produktantoj, povas sole moviĝi, tiuj baroj eniras do konstante en kontraŭdiron kun la produktadmetodoj, kiujn la kapitalo devas apliki por sia celo, kaj kiuj stiras al senlima pliigo de la produktado, al la produktado kiel memcelo, al senkondiĉa disvolvo de la sociaj produktadfortoj de la laboro. La rimedo - senkondiĉa disvolvado de la sociaj produktadfortoj - konstante konfliktiĝas kun la limigita celo, la plivalorigo de la ekzistanta kapitalo. Se do la kapitalisma produktadmaniero estas historia rimedo por disvolvi la materian produktadforton kaj krei la por ĝi taŭgan mondmerkaton, ĝi estas samtempe la konstanta kontraŭdiro inter tiu ĝia historia tasko kaj la al ĝi kongruaj sociaj produktadkondiĉoj."'' (Citaĵoj el la 3-a volumo de "La kapitalo")
(Teksto laŭ Jozefo Ŝlejfŝtejno: Enkonduko en la studadon de Markso, Engelso kaj Lenino, elgermanigita de Vilhelmo Lutermano, Monda Asembleo Socia (MAS), 2010, 271 paĝoj, ISBN 978-2-818300-27-4)
Hotelo Savoy (Lodzo)
La Hotelo Savoy** estas historia hotelo en Lodzo, situanta ĉe la strato Romualda Traugutta 6, ne malproksime de la ĉefa strato Piotrkowska.
Ĝi estis konstruita en 1911 por la viena investanto Salomon Ringer. La konstruaĵo, proksimume 35 metrojn alta, estis la plej alta nereligia konstruaĵo en Lodzo ĝis 1955, kiam kreiĝis la ĉielskrapanto de la Teksa Centralo (populare konata kiel la televida ĉielskrapanto) kaj, dum kelka tempo, unu el la plej altaj metropolaj konstruaĵoj en Pollando. Komence de la 20-a jarcento Savoy tre distingiĝis pro la alteco, inter tradiciaj urbocentraj konstruaĵoj, kio vekis intereson en lodzanoj kaj turistoj. En la "unua lodza altkonstruaĵo", kiel ĝi estas nomata, oni uzis skeletan konstruon, kiu estis noviga solvo en tiu epoko. La konstruaĵo havas la secesian-modernisman stilon. Ĉe la unuaj du etaĝoj troviĝas grandaj, kvadrataj fenestroj, kaj super la pordo troviĝas ronda fenestro kun pavoforma ornamaĵo tipa por secesio. La supraj etaĝoj estas riĉigitaj per mallarĝaj balkonoj kaj rondigitaj alkovaj fenestroj kun minimumismaj, modernismaj ornamaĵoj.
La hotelo havas 123 litojn en apartamentoj kaj 1- kaj 2-personaj ĉambroj. En ĝi uzeblas klimatizitaj konferencaj salonoj por 40, 50, 70 kaj 120 homoj kaj bankeda salono por konferencanoj. Inter la jaroj 2007 kaj 2008 la fronto de la hotelo estis renovigita. Oni refarbis la hotelon per koloroj, kiujn ĝi surhavis en 1912, kiam ĝi estis malfermita, kaj la fasado ĉe la teretaĝo estis tegita per grejso. La konstruaĵo estas nun lumigata. En la jaroj 2010-2012 oni renovigis la fasadon ĉe la flanko de la korto, renovigis la ŝtuparojn, koridorojn kaj liftojn.
En la hotelo Savoy okazas la intrigo de la romano Hotelo Savoy verkita en 1924 de Joseph Roth. En la jaroj 1914-1915 funkciis ĉi tie la kabaredo Bi-Ba-Bo, kun kiu kunlaboris interalie Julian Tuwim. En la hotelo ekzistis la literatura klubo Pickwick, kiun frekventis ia. Konstanty Ildefons Gałczyński, Józef Węgrzyn, Adolf Dymsza kaj Leon Schiller.
Isnello
Isnello estas komunumo de Italio. Ĝi apartenas al la insulo kaj administra regiono Sicilio kaj al la provinco Palermo, ekde aŭgusto 2015 formale itale nomata città metropolitana di Palermo, do metropola urbo Palermo. Fine de en la komunumo vivis. Najbaraj komunumoj estas Castelbuono, Cefalù, Collesano, Gratteri, Petralia Sottana, Polizzi Generosa kaj Scillato.
Stakendorf
Stakendorf estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Plön de la federacia lando Ŝlesvigo-Holstinio. Fine de la komunumo havis  loĝantojn. La teritorio estas parto de la komunumaro Probstei, administra ligo de pluraj formale sendependaj politikaj komunumoj, kies administra centro estas la urbo Schönberg.
14568 Zanotta
14568 Zanotta estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la, de la italaj geastronomoj Maura Tombelli kaj Andrea Boattini elde la Observatorio de la Montoj Pistoiese en San Marcello Pistoiese (Italio).
Nomo
Ĝi estis nomita en memoro de la milana amatora astronomo Mauro Vittorio Zanotta (1963–2009). Post komenca observoj pri, li interesiĝis pri kometoj. Liaj streboj estis rekompensitaj kiam li kunmalkovris la kometon C/1991 Y1 (Zanotta-Brewington).
Presbiterianismo
Presbiterianismo estas kristana konfesia tradicio kiu devenas de la disvolviĝo de la instruoj de Johano Kalvino kaj liaj posteuloj ĉefe en Skotlando. La nomo de la konfesio estas derivita el la termino presbitero (greke πρεσβύτερος), unu el la estraro de la baza eklezia unuo (presbiterujo) iom simila al diocezo. Tamen, plej multaj presbiterianaj eklezioj ne havas episkopojn. La pli grandaj presbiterianaj eklezioj havas ankaŭ organizajn nivelojn super la presbiterujo, kutime nomataj "sinodoj" kaj "ĝeneralaj asembleoj".
Presbiterianismo komenciĝis en la 16-a jarcento, kiam John Knox revenis al Skotlando post studado kun Kalvino en Ĝenevo.
Eklezioj
La oficiala Eklezio de Skotlando estas presbiteriana, kaj ekzistas pluraj aliaj presbiterianaj eklezioj en tiu lando, kaj aliaj en Anglio, Kimrio, Usono, Kanado ktp. Presbyterian Church (USA) (Usona Presbiteriana Eklezio) estas la plej granda eklezia organizaĵo de la presbiteriana tradicio en Usono. Fine de 2014 ĝi havis 1 667 767 membrojn, 20 383 ordinitajn pastrojn, kaj 9 829 lokajn eklezierojn.
Kati Bandi
BANDI Kati estas rumania hungara tekstiartistino naskita en Târgu Mureş la 4-an de julio 1952. Ŝi estas la filino de Dezső Bandi.
Kariero
Kati Bandi finis en la Arta Altlernejo Ion Andreescu de Kluĵo en 1976. Ĝis 1990 ŝi estis liberprofesia industriartistino, ekde 1991 ĝis 1994 ŝi laboris kiel modprojektisto ĉe la Kooperativo 'Textilia Mureş', de 1995 ŝi estis denove liberprofesia artistino. Inter 1965 kaj 1970 ŝi partoprenis kune kun sia patro la etnografian kolekton kaj la grafikaĵojn kreitajn ŝi publikis en gazetoj. De 1976 ŝi ekspoziciis kaj publikis.
Litia niobiato
Litia Niobiato estas kemia kombinaĵo de niobio, litio, kaj oksigeno (LiNbO3). Ĝi estas senkolora solida materialo kun trigonal kristalo strukturo. Ĝi estas transparenta por ondolongoj inter 350-5500 nanometroj kaj havas bendbreĉo de 4 eV. Ĝia fandiĝopunkto estas 1257 °C kaj ĝia denseco estas 4,65 g/cm³. Ĝi estas nesolvebla en akvo. Ĝia CAS nombro estas [12031-63-9].
Sudafrika flavbrida vanelo
La Sudafrika flavbrida vanelo, Vanellus senegallus, estas granda birdo de la genro Vanellus, grupo de grandaj vadbirdoj de la familio ĥaradriedoj.
Litia niobiato
Litia niobiato estas nova materialo por nelinia optiko, kiu poavas esti aplikata por diversaj fotorefraktivaj aplikoj. Ĝi powas esti ondolongo adaptita por efika dua harmonika produktado.
Sudafrika flavbrida vanelo
Disvastiĝo
Ĝi estas loĝanta bredanto en plej granda parto de sub-Sahara Afriko escepte la pluvajn arbarojn, kvankam la specio moviĝas iomete laŭ sezonoj. Estas tri subspecioj, nome Vanellus senegallus senegallus, Vanellus senegallus major kaj Vanellus senegallus lateralis; tiu lasta troviĝas en Sudafriko, Namibio, Kenjo, Kongo kaj Ugando.
Litia niobiato
Por iuj uzo povas esti anstataŭ de Tantalato de litio (LiTaO3).
Sudafrika flavbrida vanelo
Aspekto
Ili estas facile videblaj kaj rekoneblaj birdoj. Ili estas grandaj birdoj (34 cm longaj) preskaŭ tute brunaj, krom koloraj partoj en kapo, nome nigraj gorĝoj kaj krono, blanka frunto, flavaj grandaj vizaĝaj bridoj, okulringo kaj beko -kun nigra pinto- kaj ruĝaj lobuloj inter beko kaj frunta marko. Krome la kolo estas striita blankonigre. La vosto estas blanka kun nigra pinto kaj la kruroj estas flavaj. Dumfluge la supraj flugiloj havas nigran kaj brunan partojn separitajn de blanka strio. La subaj flugiloj estas blankaj kun nigraj pintoj.
Kutimoj
Tiu specio estas komuna reproduktanto en humidaj malaltaj medioj, ĉefe herbejoj. Ili ofte manĝas en pli sekaj manĝejoj, kiel golfejoj, manĝoplukante insektojn kaj aliajn senvertebrulojn el la grundo. La ino demetas tri aŭ kvar ovojn en surplanka skraponesto. Ili loĝas laŭ paroj aŭ etaj grupoj.
La Sudafrika flavbrida vanelo havas laŭtan pip-pip pepadon.
La Sudafrika flavbrida vanelo, Vanellus senegallus, estas unu el la birdoj protektitaj de internaciaj traktatoj.
Referenco
Shorebirds by Hayman, Marchant and Prater ISBN 0-395-60237-8
Ciklo de kaŭĉuko
La kaŭĉuka ciklo estis periodo en la ekonomia kaj socia historio de Brazilo, rilate al la eltiro de latekso de la kaŭĉuka arbo kaj la komercado de kaŭĉuko. Ĝia centro estis en la Amazon- regiono, kaj zorgis pri vastiĝo de koloniigo, altiro de riĉeco, kulturaj, sociaj, arkitekturaj transformoj, kaj granda impeto por la kresko de Manaŭo kaj Belém, ĝis hodiaŭ ĉefurboj kaj ĉefaj centroj de iliaj respektivaj ŝtatoj, Amazonio kaj Parao; krom multaj aliaj urboj en la regiono kiel: Itacoatiara, Marabá, Rio Branco, Eirunepé, Cruzeiro do Sul kaj Altamira. En la sama periodo kreiĝis la Federacia Teritorio de Akro, nuntempe la Ŝtato Akro, kies areo estis akirita de Bolivio per la aĉeto de 2 milionoj da britaj pundoj en 1903. La kaŭĉuka ciklo spertis sian pinton inter 1879 kaj 1912, kaj poste travivis supervivan periodon inter 1942 kaj 1945, dum la dua mondmilito (1939-1945).
Kartuzia ĝardeno (Eisenach)
La Kartuzia ĝardeno (Kartausgarten Eisenach) en Eisenach, Germanujo, estas la plej malnova botanika ĝardeno en la regiono. Ĝi situas en la monumentprotektita vilaokvartalo en la sudo de la urbo. Temas pri hektarojn granda pejzaĝparko ĉe Wartburg-aleo limate per la stratoj Kurstraße, Ernst-Böckel-Straße kaj Waisenstraße. Ĝiaj ĉefaj enirejoj troviĝas ĉe la kuracbanpromenhalo kaj ĉe Kurstraße.
Vidindaĵoj
Ene estas multaj maloftaj kaj ekzotikaj lignaj aferoj kaj kreskaĵoj. La monumentprotektita malaperta promenejo Wandelhalle kreitis ĉ. 1908 kiel parto de la kuracbanaj aranĝoj de Eisenach. Centre de la ĝardeno troviĝas la ĝardenista domo kun klasikisma teĉambro. Ĉe la suda rando starigitis en 1909 monumento por lia grandduka moŝto Karlo Aleksandro (Saksio-Vajmaro-Eisenach).
Tesalono kun muzeeto
La de 12 magiaj vandtapiŝbildoj, rakontantaj la helenan fabelon Eroso kaj Psiĥo, ornamita teĉambro en la kartuzia ĝardeno, estis la plej malgranda filio de la muzearo Thüringer Museum Eisenach. Ĝi troviĝas en ĝardenista domo de 1825, kiun enloĝis la botanikisto Friedrich Gottlieb Dietrich, amiko de Johann Wolfgang von Goethe. La papera vandtapiŝo reproduktas manpresitaĵon, kiun unuafloe faris en 1816 Joseph Defour en Parizo laŭ skizoj de Louis Lafitte kaj Merry-Joseph Blonde. Kiel literatura fono servas la ege ŝatataj Metamorfozoj de Apuleo. Post tre diligentaj restaŭradlaboroj la teĉambro, kiun prizorgas la teamo de la tre proksima Wagner-Reuter-muzeo, pretas por koncertoj, prelegoj aŭ laŭtlegadoj dum la someraj monatoj.
La klostro
Ĉ. en 1390 kartuzianoj gajnis sendoman grundon je ĉ. 200 metrojn sude de la Mario-pordo por starigi kartuzion. Por tio ebenigitis la roka deklivo-tereno de Karthäuserberg-monto kaj aranĝitis terasoj por vitejo, lupolplantejoj kaj fiŝlagetoj. La mortintojn oni entombigis sur eta tombejo apud la klostra kirko. Poste Kartausgarten estis la nomo por separita hortikultura zono rande de la kartuzio. Okaze de la kamparana ribelo de 1525 kun atakoj kontraŭ la monaĥoj finiĝis la unua utiligfazo de la kartuzia ĝardeno ajzenaĥa.
Post Reformacio
La post Reformacio sekularigita kartuzio reparitis parte laŭ ordono de duko Johano Frederiko la Grandanima ĝis 1537. Oni i.a. aranĝis garbejojn, deponejojn kaj ŝafejon. La ĝardeno kaj la agrikulturaj areoj ludonitis. Dum la Tridekjara milito la tuto maroditis kaj la plantaĵoj vitaj kaj lupolaj ruiniĝis. En 1694 enklostre fonditis fare de Johano Georgo la 2-a (Saksio-Eisenach) orfejo (Eisenacher Waisenhaus) kaj inter 1717 kaj 1721 kreiĝis samloke post alta muro nova orfejo (Neues Waisenhaus) kaj punlaborejo kaj ŝpinejo kun tekstila manufakturo. En 1819 oni aboliciis la orfejon kaj ambaŭ ejoj iĝis fifama punlaborejo; samloke estiĝis en 1906 la hala promenejo.
18-a jarcento
La ajzenaĥa ĝardenisto Paul Thieme komisiitis en la 1694-a jaro pri tenado de la Kartuzia ĝardeno kiel duka provizadĝardeno. La granda herbaro kaj partoj de la krutaĵoj eostaj ricevis fruktarbojn kaj belajn arbustojn. Ekde 1717 s-ro Hunstock aranĝis ses frubedojn. Tiutempe Eisenach jam havis dukan parkan zonon en la urbokerno Charlottengarten supre de la rezideja kastelo farite disde la kortega ĝardenisto Petri. La ajzenaĥa duko Johano Vilhelmo (Saksio-Eisenach) konstruigis en la jaroj inter 1712 kaj 1715 Kastelo Wilhelmsthal, barokan someran rezidejon. Ankaŭ ĉe Kastelo Marksuhl ordonitis fare de la sama duko alikonstruoj: alvenu tien kaj oranĝejo kaj kastelĝardeno. Ĉe la norda urborando kreitis, krom Akvokastelo Klemme, Clemda-ĝardeno (kun oranĝejo). Por perfekte aranĝi la multon da ĉasadaj kaj plezuraj kasteloj de la tiam regantaj dukoj dekoraciaj lignaĵoj, ekzotikaj floroj kaj specialaj staŭdoj ĉiam bonvenis, kiuj oni mem kultivi volis. Pro tio pligrandiĝis la Kartuzia ĝardeno je vera duka plantocentro. La duka kortegĉardenisto Johann Georg Sckell responsis ĉi-prie inter 1785 kaj 1800.
19-a jarcento
Friedrich Gottlieb Dietrich iĝis danke al perado de Johann Wolfgang von Goethe en 1801 unua ĝardenisto ĉe Kastelo Wilhelmstal kaj oni atribuis en 1802 la li ankaŭ zorgado pri la Kartuzia ĝardeno. Dietrich estis verŝajne la unua ajzenaĥa ĝardenisto faranta sistemajn botanikajn studojn. Li strebis pruvi la uzokondiĉojn kaj ecojn de la el aliaj kontinentoj importitaj plantoj - ankaŭ pri eventuala kultiviĝeblo en Turingio. La en 1825 novigita ĝardenista domo ricevis laŭ lia volo etan pliklerigsalonojn kie li instruadis la ĝardene laborantojn kaj intersitajn laokojn pri botaniko. Kalkejn jarojn poste ĝi iĝis teĉambro kun francaj vandtapiŝoj. Nun ĝi muzeetas. Novajn aranĝkarakterizon metis ekde 1845 la grandduka kortegĝardenisto Hermann Jäger, kiu ankaŭ ekloĝis en la ĝardenista domo. Post la akiro de najbaraj parceloj la kartuzia ĝardeno ege pligrandigitis suden kaj orienten. Nun eblis krei pejzaĝparkon en herbaro traflutata de Sengelsbach-rojo. La tuto tre impresis danke al la bongusta planto-elekto kaj ekzotika eco. La parko de Jäger do konsistis el tri partoj - la historia herbĝardeno el la monaĥineja tempo, la de Dietrich farita aero ĉirkaŭ la ĝardenista domo kaj la granda pejzaĝparko kun krutoj arbaraj kaj granda granda herebejo ĉe Sengelsbach-torento. La sekvajn jarojn tiu trio konserviĝis ĝenerale kaj faritis ankaŭ aksoj en la direkto de Wartburg. Teknikaj modernigoj (ekz. la starigo de forcejoj) ankaŭ fariĝis. La Kartuzia ĝardeno iĝis elirpunkto por aliaj areoj kiujn promociigis la societo Eisenacher Verschönerungsverein (ekz. Schwendelei-pado supre de Kartuzia ĝardeno).
Malantaŭ 1900
Fonditis en Eisenach en 1905 la porkuracban-cirklo Kurbad-Eisenach-Gesellschaft kiu antaŭenpuŝis mineralakvan kuracbanan trukaron en la sudo de Eisenach. Por tio instalitis akvoproviza tubaro disde Karolinen-fonto (apud Creuzburg) al Eisenach. Pliaj kuracbandomoj kaj hoteloj konstruitis proksime kaj la Kartuzia ĝardeno ekkonsideritis kuracbanparko. Kerna peco estis la en la 8.7.1908 malfermita malaperta halpromenejo/-trinkejo kiu ĉerpis akvon el la saloza Karolinen-fonto. Kuracbanado funkciis bone malbone ĝis 1938. . Je honoro de granddukino Feodora de Saksio-Meiningen nomitis ĉ. 1910 la ĉe la suda fino komenciĝanta pado Feodora-Promenade. Inter 1890 kaj 1930 Otto Sckell, Rudolf Ritter kaj Hermann Steininger estis resondaj pri Kartuzia ĝardeno. La privata ĝardenadentrepreno Trunk luprenis la parkon ekde 1930. Ekde 1942 la ajzenaĥa urboadministracio transprenis (inspektistis viro nome Martin) la priparkan zorgadon. Kiel ripozumloko kaj turismaĵo la parko jam tuj post la Dua mondmilito remalfermitis kaj oni pretigis ĝin ankaŭ por okazigo de diversaj spektakloj kaj event(et)oj. En 1965 ekresponsis ĉi-prie la urbaj servoj Eisenacher Stadtwirtschaft, sekcio parkoj/ĝardenado.
Post 1990
Pst Turniĝo la intertempe tre kadukiĝintaj forcejoj forigotis dume la ĝardenista domo ĝuis restaŭradon. Por plifaciligi la enĝardenan promenon instalitis ŝtuparo ankaŭ. Norde de la ĝardenista domo kreitis ludejo por etinfanoj.
Wahlern
Wahlern estis ĝis la 31-a de decembro 2010 komunumo en Kantono Berno, Svislando, kun efiko de la 1-a de januaro 2012 ĝi kuniĝis kun la iama komunumo Albligen al la nova komunumo Schwarzenburg. Ĝis la 31-a de decembro 2009 ĝi estis parto de la distrikto Schwarzenburg, kies ĉefloko ĝi estis. Ek de la 1-a de januaro 2010 ĝi apartenas al la nove fondita administra distrikto Berno-Mezlando. Ĝi havis 6227 loĝantojn je la 31-a de decembro 2007.
Geografio
Wahlern situas sude de la urbo Berno en la monteta regiono de la Bernaj Antaŭalpoj. La komunumo konsistas el multnombraj vilaĝoj, municipoj kaj setlejoj. Ĝia ĉefloko estas la vilaĝo Schwarzenburg. La limon de la komunumo formas en nordokcidento la rivero Sense kaj en nordoriento la rivero Schwarzwasser, kiuj kunfluas ĉe la plej norda punkto de la komunumo.
Najbaraj komunumoj
La najbaraj komunumoj estas komenceante en nordo Köniz, Oberbalm, Rüeggisberg, Rüschegg, Guggisberg, Alterswil, Sankt-Antoni, Heitenried, Albligen kaj Ueberstorf.
Vilaĝoj kaj setlejoj de Wahlern
Wahlern konsistas el la sekvaj vilaĝoj kaj setlejoj: Schwarzenburg, kiu ankaŭ estas la ĉefloko de la distrikto, Lanzenhäusern, Mamishaus, Milken, Steinenbrünnen, Steinhaus, Wagerten, Wahlern kaj diversaj etaj izolitaj bienoj kaj malgrandaj bienoj kaj domgrupoj.
Trafiko
En Schwarzenburg troviĝas la fina stacidomo de la Berno-Schwarzenburg-Fervojo, kiu hodiaŭ apartenas al la Berno-Lötschberg-Sempiono-Fervojo. Ankaŭ en la municipo Lanzenhäusern estas stacidomo kaj tria ĉe la Schwarzwasserponto apud la limo al Köniz. Wahlern ankaŭ disponas pri diversaj poŝtaŭtobuslinioj.
Historio
En la jaro 1223 estis menciita la Kastelo Grasburg kiel Grasburc, kiu estis savoja posedaĵo de 1310 - 1423, kiu tiam vendis ĝin al la urbo Berno. Pro la altaj kostoj oni rezigins en 1575 pri la plua uzado de la kastelo. Ĝia materialo estis grandparte uzata por aliaj konstruaĵoj kaj hodiaŭ viziteblas nur ruino. En la 16-a jarcento Berno konstruis en Schwarzenburg la Kastelon Schwarzenburg, kiu servas ek de 430 jaroj kiel prefektejo de la Distrikto Schwarzenburg.
Esperanto-Movado
En Schwarzenburgerland situis la kurtonda elsendostacio de Svisa Radio Internacia, kiu ek de 1946 ĝis 1992 sendis kurtondan programon en Esperanto tra la tuta mondo. Pro financa krizo kaj ankaŭ fino de la Malvarma Milito en 1992 Svisa Radio Internacia ĉesis siajn elsendojn en Esperanto kaj kelkajn jarojn poste estis komplete fermita, ĉar la novaj amasmedioj kiel interreto anstataŭis la iaman signifon de la kurtondo.
Dromaius
Dromaius estas genro de Strutoformaj birdoj loĝantaj en Aŭstralio. Estas unu nune vivanta specio, Dromaius novaehollandiae komune konata kiel Emuo. Ĝis la formorto ekzistis pliaj birdospecioj de la genro, kiuj ĉiuj havis la vorton "emuo" en sia esperantlingva nomo - tial la tuta genro en Esperanto ankaŭ komune nomatas emuoj.
Specioj kaj subspecioj
Kelkaj specioj de emuoj estis komunaj antaŭ la Eŭropa setliĝo en 1788:
Nombraj fosilioj de aliaj emuoj el Aŭstralio priskribitaj kiel separataj specioj estas nune konsiderataj temposubspecioj almenaŭ, pro la konsiderinda variado eĉ inter vivantaj individuoj. Estas ankaŭ kelkaj neidentigeblaj restoj de emuecaj birdoj el rokoj tiom aĝaj kiom el la meza Mioceno.
Tichey
Tichey estas unu el la komunumoj de la kantono Seurre de departemento Kostodorio (Francio). La komunumo kovras la areon de 6,88 km². Ĝia loĝantaro laŭ la censo de la jaro 2011 estis 215 homoj. Tichey situas en la ebenaĵo de la Saono.
Esperanta vivo
Okaze de la eŭropaj balotoj, Eŭropo - Demokratio - Esperanto ricevis 3 voĉojn (4,41 %) en 2004 kaj ankaŭ 1 voĉon (1,1 %) en 2014.
Ági Margitai
Ági MARGITAI, hungare Margitai Ági estas hungara aktorino kaj reĝisoro. Kelkaj fontoj mencias ŝian familian nomon Margittai aŭ Margittay.
Ági Margitai naskiĝis la 1937 en Budapeŝto. Ŝi mortis la 2014 en Budapeŝto.
Biografio
Ági Margitai frekventis aktoran ĉeflernejon inter 1954-1958 en Budapeŝto, poste ŝi komencis sian aktoran karieron en Nacia Teatro (Pécs). Baldaŭe ŝi aliĝis al diversaj teatroj, ekzemple al Teatro de Kecskemét, Nacia Teatro (Miskolc), Nacia Teatro (Szeged), Teatro József Attila. Ŝi ricevis premion Kossuth en 2010, pli frue ankaŭ aliajn premiojn.
Ignacio Piñeiro
Ignacio Piñeiro, plena nomo Ignacio Piñeiro Martínez (naskiĝinta la 21-an de majo 1888; mortinta la 12-an de marto 1969), estis kuba muzikisto, kiu naskiĝis kaj mortis en Havano, kaj fondinto de la muzikgrupo Septeto Nacional. Oni konsideras lin kiel unu el la plej gravaj elstaruloj de son cubano kaj de ĝiaj variaĵoj.
Vivo
Ignacio Piñeiro, naskiĝis en Havano la 21-an de majo 1888. Lia infaneco pasis en la populara kvartalo Pueblo Nuevo, kie li pasigis siajn unuajn studojn kaj komencis interesiĝi pri muziko, kiam li kantis en infanĥoroj.
En 1926 li eniris kiel kontrabasisto en la Sexteto Occidente de María Teresa Vera kaj akompanis ŝin al Novjorko.
Septeto Nacional
Kiam li revenis al Kubo en 1927, li fondis la ensemblon Sexteto Nacional. Tiel li nomis la grupon, ĉar li tenis muzikistojn el ĉiuj partoj de Kubo, male al Sexteto Habanero, lia ĉefa okupo kaj kiun li estis fondinta du jarojn antaŭe. Rapide ĉi tiu grupo enradikiĝis en la gusto de publiko pro sia prezenta kvalito kaj sia novspeca repertuaro baziĝanta en la komponaĵoj de Piñeiro.
En 1928 kaj jaron, post kiam ĝi estis fondiĝinta, la grupo transformiĝis al sepopo, enigante la trumpeton, kaj meze de 1929 ĝi vojaĝis al Sevilla al la Iberamerika Ekspozicio, restante en Hispanujo dum periodo de tri monatoj, realigante diversajn.
Piñeiro forlasis la sepopon en 1935, por reekpreni ĝian direktadon en 1954, laboro kiun li daŭrigis ĝis sia morto en Havano la 12-an de marto 1969.
Hotelo Savoy (romano)
Hotelo Savoy estas romano de Joseph Roth, verkita en la germana kaj komence eldonita en la gazeto Frankfurter Zeitung de la 9-a de februaro ĝis la 16-a de marto 1924. Ĝi konsistas el tridek mallongaj ĉapitroj kaj estas dividita en kvar partojn. En 2017 aperis la Esperanto-traduko de Hotelo Savoy de Tomasz Chmielik, provlegita de Cyril Robert Brosch, kun tipografia prilaboro de Josip Pleadin kaj kovrilo de Przemysław Wierzbowski.
Kastorokaŭdo
Kastorokaŭdo, nome Castorocauda, estas formortinta, duon-akveca, supraĵe kastoro-forma genro de dokodontaj Mamuloformaj kun nur unu specio, nome C. lutrasimilis. Ĝi estas parto de la Yanliao Biota, trovita ĉe Daohugou en Interna Mongolio, Ĉinio, datitaj el la Meza ĝis la Fina Ĵurasio. Ĝi estis parto de eksploda radiado en Meza Ĵurasio de Mamuloformaj kiuj translokiĝis al diversaj habitatoj kaj niĉoj. Ties malkovro en 2006, kun la malkovro de aliaj raraj Mamuloformaj, malpravigis la antaŭan hipotezon de Mamuloformaj restantaj evolucie stagnantaj ĝis la formorto de la dinosaŭroj.
Hotelo Savoy (romano)
La ĉefrolulo de la romano estas Gabriel Dan, kiu post la Unua mondmilito kaj trijara militkaptiteco en Siberio alvenas en fabrikan urbon troviĝantan ĉe la limo inter la oriento kaj la okcidento, kie li ekloĝas en hotelo. La etaĝoj prezentas hierarkion: plej malsupre loĝas riĉuloj, dum malriĉaj homoj okupas la ĉambrojn ĉe la plej supra parto de la konstruaĵo. En la libro la loko ne estas nomita, tamen temas pri la Hotelo Savoy en Lodzo, en kiu Roth loĝis kaj verkis la romanon.
Kastorokaŭdo
Kun pezo de ĉirkaŭkalkulitaj 500–800 g, Castorocauda estas la plej granda konata mamuloforma el la Ĵurasio. Ĝi estas la plej frua konata mamulformulo kun akvadapto aŭ felo. Ĝi estis adaptita ankaŭ por elfosado, kaj ties dentoj estas similaj al tiuj de fokoj kaj balenoj de Eoceno, kolektive sugestante, ke ĝi kondutis simile al la nuntempa ornitorinko kaj riveraj lutroj kaj manĝis ĉefe fiŝojn. Ĝi vivis en malseka, laŭsezona, malvarmeta medio de modera klimato – kiu eble havis averaĝan temperaturon ne superan al 15 °C – kun salamandroj, pterosaŭroj, birdecaj dinosaŭroj, kaj aliaj Mamuloformaj.
Listo de asteroidoj (139001–140000)
Jen la listo de la asteroidoj kun numeroj 139001 ĝis 140000. La asteroidoj ricevas numeron nur kiam ilia orbito estas konfirmita ; tio, kio povas okazi tre longtempe post ilia malkovro. Estas nenia kongruo inter la numero kaj la dato de la malkovro.
En tiu ĉi listo, unu asteroido ricevis nomon. Plejparte el la aliaj asteroidoj havas nenian menciindecon.
Metra tempo
Metra tempo estas la mezuro de tempo intervalo uzanta la metran sistemon, kiu difinas la sekundon kiel bazo de la tempounuo kaj obloj kaj malobloj unuoj formitaj de metraj prefiksoj, kiel kilosekundoj kaj milisekundoj. Ĝi ne difinas la tempon de la tago, ĉar tion difinas multaj temposkaloj, kiuj povas esti bazitaj je metra difino de la sekundo. Aliaj tempomezurunuoj, kiel minuto, horo kaj tago estas akceptitaj por uzo kun la moderna metra sistemo, sed ne kiel parto de ĝi.
Historio
Kiam enkondukiĝis la metra sistemo en Francujo en la jaro 1795, ĝi rilatis al unuoj por longo, areo, seka kaj likva volumeno, pezo aŭ maso kaj eĉ mono, sed ne por tempo. Dekuma tempo por tago enkondukiĝis en Francujo du jarojn antaŭe, sed estis flankenpuŝita kiam la metra sistemo enkondukiĝis kaj ne sekvis la metran modelon de baza unuo kaj prefiksitaj unuoj. James Clerk Maxwell kaj Elihu Thomson (pere de la British Association for the Advancement of Science - BAAS, brita asocio por antaŭenigo de scienco) enkondukis la CGS (sistemon de unuoj por centimetro, gramo kaj sekundo) en 1874, por enkonduki poste elektrajn kaj magnetajn metrajn unuojn laŭ la rekomendo de Carl Friedrich Gauss en 1832.
La eferemerida sekundo (difinita kiel 1/86400 de komuna suna tago) fariĝis unu el la originalaj bazaj unuoj de la moderna metra sistemo, aŭ internacia sistemo de mezurunuoj, ĉe la deka ĝenerala konferenco pri pezoj kaj mezuroj en 1954.
La SI-sekundo estis poste pli precize difinita kiel la daŭro de 9.192.631.770 periodoj de la radiado korespondanta al la transiro inter du hiperfajnaj niveloj de la baza stato de cezio-133-atomo.
Alternativaj unuoj
Multaj proponoj ekzistis por alternativaj bazaj unuoj de metra tempo. La 28-an de marto 1794 la prezidanto de la komisio, kiu evoluigis la metran sistemon, Joseph-Louis de Lagrange, proponis en raporto al la komisio la vortojn déci-jour (dekumtago) kaj centi-jour (centotago).
Modifita sekundo = 1/100.000 de tago = 0,864 s povus esti valida alternativo.
Ĉia redifino de sekundo tamen kreus konflikton kun io alia bazita je ĝia antaŭa difino. Alia unuo por tempo, pli familiareca ol aliaj proponoj povus esti, 14,4 minutoj, tio estas pli mallonga kvaronhoro, aŭ centitago kiel proponita de Lagrange. La centitago estis uzata en Ĉinujo (nomata Ke en la ĉina) dum miloj da jaroj.
En la 19-a jarcento M. J. de Rey-Pailhade proponis uzi la centitagon, mallongigitan al cé, dividitan je 10 decicés, 100 centicés, 1000 millicés. kaj 10.000 dimicés.
En 1897 la komisio pri dekumigo de la tempo (france: Commission de décimalisation du temps) estis kreita de la franca Bureau des longitudes, kies sekretario estis la matematikisto Henri Poincaré. La komisio proponis igi la horon la bazan unuon de metra tempo, sed la propono ne estis akceptita kaj estis fine forlasita..
Alternativa signifo
Metra tempo estas foje uzata en la signifo de dekuma tempo. Metra tempo rilatas al la mezuro de tempointervaloj, sed dekuma tempo al la horo de la tago. La kutima horo de tago estas difinita de diversaj temposkaloj kiel UTC, kiuj nun estas kutime bazitaj je dekumaj temposkaloj por indiki la horon en la tago laŭbaze de tiuj alternativaj unuoj. Aliaj proponoj nomataj metra tempo rilatas nur al dekuma tempo, kaj tial ne estas vere metraj.
La franca dekuma tempo estas foje nomata metra tempo, ĉar ĝi estis enkondukita pli-malpli samtempe kun la metra sistemo kaj ambaŭ estis dekumaj, sed ĝi ne estis parto de la dekreto kreinta la originalan metran sistemon, kaj ĝiaj unuoj estis nomataj horo, minuto kaj sekundo, anstataŭ uzo de metraj prefiksoj. Aliaj dekumaj temposistemoj, kiel ekzemple la Swatch-interreta tempo ne estas konsiderataj metra tempo.
Problemoj
La ĉefa problemo de metra tempo estas la unuoj. La internacia sistemo de mezurunuoj evoluigis nur SI-prefiksojn rilate al 10 unuoj potencaj en ambaŭ obla kaj ona direkto. La tri unuaj obloj uzeblus en metra temposistemo; tio estas 101 (dekasekundo = 10 sekundoj), 102 (hektosekundo = 100 sekundoj; 1.666 minutoj) kaj 103 (kilosekundo = 1 000 sekundoj; 16.666 minutoj). Tamen la kvara valoro laŭ la SI-unuoj estas 106 (megasekundo = 1.000.000 sekundoj; 16.666.666 minutoj; 277.777 horoj; 11.574 tagoj). Sekvita de 109 (gigasekundo = 1.000.000.000 sekundoj; 16.666.666.666 minutoj; 277.777.777 horoj; 11.574.074 tagoj; 31.689 jaroj); tio estas relative neefika unuo por mezuri homan tempon aŭ vivon.
Yuki Shimada
Yuki Shimada (島田 祐輝, n. ) estas japana futbalisto.
Metra tempo
Problemoj
Por ke tia prefikso-sistemo funkciu rilate al metra tempo, SI-unuoj kaj prefiksoj necesus por la 4-a kaj 5-a potencoj. Nur tiel metra tempo estus facile uzebla por homa tempo kaj vivo. Tio povus esti:
104 sekundoj (10.000 seconds; 166,6 minutoj; 2,777 horoj)
Ferrière-la-Petite
Ferrière-la-Petite estas franca komunumo lokita en la departemento Nord kaj en la regiono Nordo-Kaleza Markolo. Ĝi havis 1 118 loĝantojn laŭ censo plenumita en 1999.
Metra tempo
Problemoj
105 sekundoj (100.000 sekundoj; 1.666,6 minutoj; 27,77 horoj; 1,157 tagoj)
Ferrière-la-Petite
Geografio
Ferrière-la-Petite estas ĉirkaŭurbeto kaj parto de la aglomeraĵo de Maubeuge, kiu havas proksimume 120 000 loĝantojn kaj inkludas interalie la urbetojn Aulnoye-Aymeries, Haumont, Jeumont, Feignies, Rousies kaj Ferrière-la-Grande.
Metra tempo
En kulturo
Metra tempo foje troveblas en sciencfikcia literaturo. En la novelo A Deepness in the Sky (Profundeco en la ĉielo) de Vernor Vinge, la kulturo Qeng Ho estas priskribita uzanta metrajn unuojn kiel kilosekundojn kaj megasekundojn por ĉia tempomezurado.
Ferrière-la-Petite
Geografio
Ĝi troviĝas proksime al la landlimo kun Belgio. La teritorio de la komunumo etendiĝas sur 5,35 km². Ĝi estas trafluata de la rivereto Solre.
Metra tempo
En kulturo
La noveloj Accelerando kaj Glasshouse de Charles Stross uzas metran tempon diverse, inkluzive de kilosekundoj, megasekundoj kaj megajaroj. En la dua kazo, homoj vivas ĉirkaŭ brunaj nanoj sen ajna konekto al la sunsistemo, kie estiĝis fruaj temposkaloj. En Glasshouse roluloj uzas kilosekundojn, meg-ojn kaj tiel plu por priskribi diversajn tempoperiodojn.
Ferrière-la-Petite
Historio
Samkiel Ferrière-la-Grande, la nomo de Ferrière-la-Petite originis pro la multaj fer-minejoj de tiu regiono.
Metra tempo
En kulturo
The Risen Empire de Scott Westerfeld uzas metran tempon por mezuri tempon ene de imperio, kiu etendiĝas sur multaj stelsistemoj.
Ferrière-la-Petite
Vidindaĵoj
Viziteblas en Ferrière-la-Petite malgranda muzeo pri potaĵoj.
Nigrorela bronzokukolo
La Nigrorela bronzokukolo (Chrysococcyx osculans) estas specio de la kukoledoj, familio de la ordo de birdoj, nome Cuculiformes, kiuj inkludas ankaŭ la vojkurulojn, la aniojn, la centropojn kaj la hoacinon. Ĝi apartenas al genro Chrysococcyx aŭ bronzokukoloj, tio estas brunecaj kukoledoj kun metalaj briloj. Ĝi estas indiĝena de tropikaj Aŭstralio, Indonezio kaj Papuo-Nov-Gvineo.
Metra tempo
En kulturo
Malferma sceno de la filmo Metropolis (1927) de Fritz Lang vidigas metran horloĝon kun dek nombroj anstataŭ dek du, montranta la plibonigitan efikon de la estonta industria socio.
Ferrière-la-Petite
Administrado
Ferrière-la-Petite apartenas al la kantono Maubeuge-Sud, kies ĉefurbo estas Maubeuge. Tiu kantono mem estas parto de la arondismento de Avesnes-sur-Helpe, unu el la 6 arondismentoj de la departemento Nord.
Metra tempo
En kulturo
Kanto de la muzikalbumo Veni Vidi Vicious (2000) de la sveda bando The Hives titoliĝas The Hives - Introduce the Metric System in Time (Enkonduko al la metra temposistemo).
Paralelorganumo
Paralelorganumo estas tre frua formo de plurvoĉeco en la gregoria muziko proksimume en la 9-a jarcento. Ĝi aperis kiel kvartorganumo kaj kiel kvintorganumo.
Je la kvartorganumo la ĉefan melodion kantis la gvida voĉo, la tiel nomata principalo. Alia voĉo kantis kun tio la saman melodion kvarton pli malalte. Tiun ĉi voĉon foje kantis altaj voĉoj (knabvoĉoj) aldone okton pli alte.
Diference al la kvintorganumo oni ne strikte observis la kvartan distancon, sed uzis ankaŭ tritojn kaj dutojn, por eviti la tritonon.
Plejofte je tio la du voĉoj komenciĝis en la sama tono. La principalo kantis, ĝis kiam li atingis kvartan distancon de la du voĉoj, poste la du voĉoj iris paralele, ĝis kiaj ambaŭ finiĝas en la sama tono.
Diference al la kvartorganumo oni strikte observis la kvintan distancon je ĉi tiu muzikformo.
Campillos
Campillos [kamPIjos] (kampetoj) estas municipo hispana de la provinco Malago, Andaluzio.
Priskribo
Ĝi situantas nordokcidente de la provinco, en la komarko de Guadalteba kaj ene de la jurisdikcia areo de Antequera.
Ties municipa teritorio okupas areon de 188 km² kiu etendas tra kampoj de cerealoj kaj olivarboj, kaj enhavas ankaŭ kelkaj lagetoj kie videblas flamengoj kaj cikonioj. Laŭ la censo fare de la Nacia Instituto de Statistiko de 2012 ĝi enhavas 8.663 loĝantojn.
Campillos estis fondita en 1492, jaro de la konkero de la lastaj teritorioj de la lasta araba regno de Granado en Hispanio fare de la Katolikaj Gereĝoj.
Andor Endre Gelléri
Andor Endre GELLÉRI, hungare Gelléri Andor Endre, estis hungara verkisto. Li estis grava figuro de la hungara novelo.
Li naskiĝis la 30-an de marto 1906 en Budapeŝto. Li mortis en majo 1945 (la preciza tago ne estas sciata) en Wels (Aŭstrio).
Biografio
Gelléri naskiĝis en malriĉa proleta familio. Laŭ deziro de lia patro, metalkonstruisto, li ĉesigis gimnazian edukon kaj frekventis teknikan faklernejon en Budapeŝto. Li laboris en diversaj uzinoj, fabrikoj, dume li debutis kiel novelisto en 1924. Poste, kiel talenta verkisto, li ricevis financan apogon por lerni en Italio kaj Germanio. Liaj apogantoj estis Zsigmond Móricz kaj Milán Füst, noveloj liaj aperis eĉ en la revuo Nyugat. En 1933 debuta novela libro aperis. Dum la 2-a mondmilito li ofte estis trudlaboristo, ĉar li estis judo. Fine de la milito la usona armeo liberigis lin el la koncentrejo Mauthausen-Gusen, sed mallonge poste li mortis pro tifo.
Inter 1931 kaj 1935 li ricevis premiojn (Baumgarten-distingo en 1932, Baumgarten-jarpremio en 1934).
NGC 5591-2
NGC 5591-2 (aliaj indikoj — UGC 9207, MCG 2-37-6, MK 809, ZWG 75.23, KCPG 424B, PGC 93125) estas galaksio en konstelacio Bovisto.
Ĉi tiu objekto ne estis en la originala versio de NGC-katalogo kaj estis aldonita poste.
Kompoŝtvermo
La kompoŝtvermo (Eisenia foetida) estas unu el la plej disvastiĝintaj specoj de vermoj en Eŭropo. Ĝi vivas precipe en kompoŝto, stala sterko aŭ malkomponiĝantaj plantrestaĵoj.
La genro Eisenia estas nomata laŭ la sveda natursciencisto Gustaf Eisen. La latina aldonaĵo foetida signifas „stinka“.
Karakterizaĵoj
Ĉe la clitellum oni povas rekoni la seksan maturecon de la vermo. La Eisenia foetida estas hermafrodita, sed necesas du el ili por generado.
Malgraŭ la nomo, la kompoŝto en kiu vivas kaj "laboras" la vermoj Eisenia foetida, ne malbonodoras. Nur se ili estas ĝenataj la vermoj eksudas pikantan likvon de kiu venas la nomo en la latina formo. Thomas J. Barrett
Haldo Vedin
Vivo
Haldo Vedin naskiĝis en la urbeto Ullånger, provinco Ångermanland en norda-meza Svedio. Lia intereso pri vetero kaj naturo komencis frue, kaj jam kiel adoleskulo li estis veterobservisto en Ullånger por la Sveda Meteologia kaj Hidrologia Instituto (SMHI). Post la gimnazio li studis interalie meteologion en la Universitato de Uppsala, kaj en 1964 SMHI dungis lin kiel meteologo. De tiam li loĝis en Stokholmo ĝis 1975, kiam lia laborloko translokiĝis al Norrköping.
Jam en la gimnazio li renkontis la junulinon Eva Jansson. Ŝi iĝis lia edzino kaj pli malfrue ankaŭ esperantistino. Ili ekhavis du filojn. Vedin estis multoscia, havis grandan intereson pri la naturo kaj vivis tre aktive. Gravaj ŝatokupoj estis ornitologio kaj astronomio, sed li ankaŭ estis filmamanto kaj ŝatis spekti teatraĵojn kaj aŭskulti koncertojn.
Esperanto
La esperantista vivo de Haldo Vedin komenciĝis en 1975 post kiam lia laborkamarado Eugenio Mustea vekis lian intereson pri la internacia lingvo. Prezidanto de la Esperantoklubo de Norrköping, La Venkonta Stelo, li iĝis en 1980 kaj retenis tiun postenon dum 25 jaroj. La motoro de la esperantomovado en Norrköping li estis dum kvar jardekoj. Dum la jaroj Vedin gvidis multajn studrondojn pri Esperanto en Norrköping, kaj tion li faris eĉ dum sia lasta vivojaro.
San Martín y Mudrián
San Martín y Mudrián [sanmarTIN imuDRJAN] estas municipo en la nordokcidento de la provinco Segovio, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al komarko Tierra de Pinares (Pinartero) en la nordo de la provinco. La loknomo San Martín y Mudrián estas komprenebla kiel San Martín (Sankta Marteno) kaj Mudrián, nome du loĝlokoj distantaj 2 km.
Geografio
Ĝia municipa teritorio okupas totalan areon de 42,56 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 243 loĝantojn. Ĝi perdis loĝantojn dum la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj, kiel ja okazis en multaj loĝlokoj de la regiono, fakte 40 el la jaro 2000.
Ĝi distas 45 km de Segovio, provinca ĉefurbo kaj limas kun municipoj Samboal, Cuéllar, Pinarejos, Navas de Oro, Navalmanzano, Carbonero el Mayor kaj Pinarnegrillo.
Historio
La areo apartenis unue al la Regno Kastilio. En Mezepoko okazis reloĝado.
Saturnino de Lucas Gilsanz, socialisto, restis kaŝita en malgranda hejma kaŝejo dum 34 jaroj por eviti la frankisman subpremadon, ĉar li estis aktiva socialisto kaj urbestro antaŭ la Hispana Enlanda Milito. Nur liaj patro kaj frato sciis tion, dum la cetero de la familio, eĉ loĝanta en la sama hejmo, ne konis la aferon.
Aktualo
Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj, vitejoj, legomoj kaj terpomoj) kaj brutobredado (ŝafoj) kaj rilata komercado. Lastatempe kultura kaj rura turismo ekgravis (popola arkitekturo, historia heredo, piedirado). Grava nuna enspezo estas entrepreno por fabrikado de omletoj.
De la historia pasinteco restis vizitindaj vidindaĵoj el kiuj menciindas la preĝejo de Sankta Marteno.
Vendelino de Treviro
Sankta Vendelino - Wendelinus, Wendelin, foje ankaŭ laŭ ekzemplo de la hungara traduko Vendel esperantigata Sankta Vendelo - estis ermito, abato, patrono de ŝafistoj naskiĝanta supozeble en 554, mortinta supozeble en 617.
Vivo
La plej fruaj biografioj aperis pri Vendelino depost 1417. Laŭ tio li estis skota princo, kiu kaŝe forlasis la kortegon kaj pilgrimadis al Romo. Dum la hejmenveno li haltis ĉe dometo, kie li komencis almozpetadi. Alvenis bienulo, kiu riproĉis lin pro la neniofaro. Vendelo iĝis paŝtisto. Baldaŭe laŭ miraklo la bienulo permesis al Vendelino tiel vivi, kiel ermito. Tiu sanktema konduto disfamiĝis kaj kamparanoj alvenis kun malsanaj dombestoj, kiujn Vendelino benis. Fine li iĝis abato kaj konsekrita pastro.
Post lia morto oni konstruis kapelon super la ĉerko, baldaŭe ĉirkaŭ la kapelo estiĝis la urbeto Sankt Wendel. Memortago de Vendelino estas la 20-a de oktobro. Li estas populara precipe en Germanlingvio, do ĉe germanoj, aŭstroj kaj svislandanoj.
Irina Teodorescu
Irina TEODORESCU (naskiĝis la 30-an de marto 1979 en Bukareŝto) estas romanistino de rumana deveno, franclingva verkistino.
Biografio
Irina Teodorescu naskiĝis en Bukareŝto, en 1979. Ŝi havis 10 jarojn dum la rumana revolucio kaj la falo de la komunisma reĝimo de Nicolae Ceaușescu. Ŝi forlasis Rumanion por veni al Parizo en 1998, kie ŝi profesie estis grafikisto kaj kreis malgrandan agentejon pri komuniko kun du kunlaborantoj.
Villamanrique
Villamanrique [bijamanrIke] (Vilaĝo de Manriko) estas municipo de Hispanio, en la provinco de Ciudad Real, regiono de Kastilio-Manĉo.
Świerczewo (Szczecin)
Świerczewo (ĝis 1945 germane Schwarzow) estas setlejo de la urbo Szczecin (ĝis 1945 germane Stettin) en nuntempa Pollando. Świerczewo lokitas en la kvartalo Zachód. Laŭ nombro de la loĝantoj ĝi okupas la 9-an lokon en la urbo kaj la 4-an lokon en la kvartalo; la 12-an de aŭgusto 2017 ĝi havis 15 523 loĝantojn.
Villamanrique
Loĝantoj
La loĝantoj nomiĝas villorreños. La censita populacio en 2010 estis de 1.383 loĝantoj kaj la denseco estas de 3,74 loĝ/km².
Świerczewo (Szczecin)
Ĝi najbaras al la urbaj setlejoj Pogodno (norde), Turzyn (oriente) kaj Gumieńce (sude kaj okcidente). La teritorio de la setlejo konsistas el la teritorio de eksa vilaĝo Schwarzow.
Irina Teodorescu
Nuntempo
Je la fino de 2018, Irina Teodorescu estis akceptita dum unu monato ĉe Villa Marguerite-Yourcenar en Saint-Jans-Cappel. Ŝi estis en Salins-les-Bains inter novembro 2021 kaj marto 2022.
Villamanrique
Situo
Villamanrique estas situa en la suda parto de Kastilio-Manĉo en la komarko aŭ distrikto Kamparo de Montiel en la orienta parto de la provinco de Ciudad Real, je altitudo de 850 m; je 75 km el Ciudad Real, provinca ĉefurbo. La areo de ties teritorio estas de 370 km². La geografiaj koordinatoj estas 38°33′″ N 2°60′″ Ok.
Irina Teodorescu
Akcepto de ŝia verko
Ŝia unua romano, La Malbeno de la liphara bandito, estas rimarkita de Le Figaro littéraire, kiu faris de Irina Teodorescu unu el siaj dek novaj vizaĝoj de la "rentrée littéraire" 2014.
Świerczewo (Szczecin)
Loko
Świerczewo estas limigita per strato de Witkiewicz (norde), fervojaj trakoj de la fervojlinio ĝis Trzebież (oriente), strato Ku Słońcu kaj Centra Tombejo (sude) kaj strato de Derdowski (okcidente). Tiu urba setlejo konsistas el kvaraj setlejoj: Przyjaźni, Kaliny, Świerczewskie kaj deca Świerczewo, ilia limoj estas stratoj Santocka kaj 26 Kwietnia. La ĉefa strato estas Ku Słońcu (landvojo n-ro 10), kiu situas ĉe la limo de la Centra Tombejo. La setlejo estas konekta kun la aliaj partoj de Szczecin per la aŭtobusaj linioj kaj per tramlinioj 8 kaj 10.
Irina Teodorescu
Akcepto de ŝia verko
Ŝia lasta romano, Nek poeto nek besto, enlistiĝis en la ses plej ŝatataj romanoj de la "rentrée littéraire" 2019 de la pariza eldono de la revuo Vogue
Villamanrique
Situo
Ĝi estas proksime de la municipoj de Torre de Juan Abad (7 km), Puebla del Príncipe (7 km) kaj Almedina (10 km laŭ pado, 15 km laŭ ŝoseo). La plej granda urbeto troviĝas je 25 km kaj estas Villanueva de los Infantes.
Ekonomio
Agrikulturo kaj brutobredado.
Irina Teodorescu
Akcepto de ŝia verko
Por Sylvie Tanette de la revuo Les Inrockuptibles, « Ili estas bildoj, kiuj longe restos en la memoro de la legantoj de Irina Teodorescu ». Por Zoé Courtois de la ĵurnalo Le Monde, la skribo uzas : « bunta stilo, fina kaj komika » kaj « Irina Teodorescu faras, kun Nek poeto nek besto, laŭdon de la strangeco, pri kiu ŝi asertas kun subtileco kaj forteco la samtempan literaturan kaj politikan potencon.».
(18210) 4529 P-L
(18210) 4529 P-L estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la de la usona astronomo Tom Gehrels de la Observatorio de la Monto Palomar (Usono) kaj de la nederlandaj geedzoj geastronomoj Ingrid van Houten-Groeneveld kaj Cornelis Johannes van Houten, de la Observatorio de Leiden (Nederlando) en la kadro de la Palomar–Leiden survey.
Świerczewo (Szczecin)
Historio
Świerczewo apartenis al Szczecin ekde la jaro 1911. Deca Świerczewo, kiu troviĝas en la sud-orienta parto, estas la plej malnova fragmento de setlejo. La unuaj konstruaĵoj sur teritotio de la setlejoj Kaliny kaj Świerczewskie estis konstruitaj en la intermilita periodo, dum la areo de la hodiaŭa setlejo Przyjaźni estis uzita por agrikulturaj celoj. Ekspansio de tiuj setlejoj okazis en la 70-aj kaj 80-aj jaroj.