cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Dentalo
En lingvistiko, dentalo (aŭ denta konsonanto, aŭ pleonasme dentala konsonanto) estas konsonanto artikulaciata per tuŝo de la lango kontraŭ la supraj dentoj, kiel ekzemple, , , kaj en iuj lingvoj. Dentaloj estas primare distingataj disde sonoj en kiuj kontakto estas farata inter la lango kaj la ginviva kresto, kiel en la angla (vidu artikolon alveolara konsonanto), pro la akustika simileco inter la sonoj kaj la fakto, ke en la latina alfabeto ili ambaŭ estas ĝenerale skribataj per la samaj simboloj aŭ signoj (t, d, n, kaj tiel plu).
Dentaloj trans-lingvistike
Puraj aŭ apikalaj dentaloj okazas en multaj lingvoj. En la albana, estas du lateralaj (flankaj) proksimaĵoj, (l-sonoj): unu apikala alveolaro, kaj unu apikala dentalo. Tamen, la apikala dentala konsonanto estas artikulaciata per la retirita langa radiko — tio estas, ĝi estas velarizita (alvelarigita).
La sanskrita, la hindia kaj ĉiuj aliaj Hindiaj lingvoj havas tutan aron da dentalaj plozivoj kiuj okazas foneme kiel voĉaj kaj nevoĉaj, kaj kun aŭ sen aspiracio. Ankaŭ la nazalo ekzistas en tiuj lingvoj, sed estas sufiĉe alveolara kaj apikala artikulacie. En tiuj lingvoj ĉi tiuj koronalaj plozivoj kaj nazaloj estas tre similaj al tiuj trovataj en la hispana (apiko-dentalo), sed malsamaj al tiuj en la franca (lamino-alveolaro), kaj sufiĉe distingaj de tiuj trovataj en la angla (apiko-alveolaro). Al la parolanto de la hindia, la alveolaraj kaj  de la angla sonas pli similaj al la respektivaj retrofleksaj konsonantoj de sia propra lingvo ol al la dentalaj.
La hispana kaj la itala havas aron da dentalaj plozivoj kaj nazaloj: apiko-dentalaj okazas kiel alofonoj de, , kaj , respektive. Notindas en la ekzemploj, ke dumke kaj  ordinare estas realigataj kiel apiko-dentalaj plozivoj, la hispana  ordinare estas realigata kiel apiko-alveolara nazalo (kiel en la angla), sed asimiliĝas al la apiko-dentala loko de articulacio kiam ĝi antaŭas tian konsonanton. La hispana alveolara lateralo faras la samon.
Dentalaj konsonantoj en diversaj lingvoj
La dentalo-alveolaraj konsonantoj transkribitaj per la Internacia Fonetika Alfabeto estas:
Konfuzo inter dentaloj kaj alveolaroj en latinidaj lingvoj
La francajn, italajn, kaj hispanajn t kaj d oni ofte nomas dentaloj por simpleco. Tamen, en la franca tiuj sonoj fakte estas alveolaraj, aŭ eble dento-alveolaraj; la diferenco inter tiuj sonoj en la franca kaj la angla ne tiom estas tio kie la lango tuŝas la plafonon de la buŝo, sed anstataŭe estas tio kiu parto de la lango faras la kontakton. En la angla tiu estas la pinto de la lango (tiaj sonoj nomiĝas apikaloj), dumke en la franca estas la padelo, aŭ areo tuj malantaŭ la pinto de la lango (tiaj sonoj nomiĝas laminaloj).
La konfuzo kun dentala artikulacio rezultas de tio rigardi la langon de ekster la buŝo: Je laminalaj (dento-)alveolaraj konsonantoj, oni povas vidi la pinton de la lango tuŝi la dentojn. Tamen, estas la plej malantaŭa parto de la kontaktejo kiu plej gravas (koncernas), ĉar tio estas kio difinas la maksimuman akustikan spacon de resonanco kaj donas al la konsonanto ties karakterizan sonon. Kaze de la franca, la plej malantaŭa kontakto estas alveolara aŭ foje iomete antaŭ-alveolara.
Tiu diferenco lamino-apikala gravas. Se anglalingvano klopodante paroli la francan simple movas la langon antaŭen por igi la kontakton denta, kaj samtempe konservas apikalan artikulacion, la prononco de iuj ajn apudaj antaŭaj rondaj vokaloj povas fariĝi malfacila. Se, kontraŭe, la parolanto formetas la pinton de la lango elvoje (kiel malantaŭ la malsuprajn dentojn), kaj faras kontakton sur la alveolara kresto (la sama loko kiel en la angla, sed jen per malsama parto de la lango), la konsonantoj havos la ĝustan "francan" sonon, kaj la vokaloj iĝos multe pli facile prononceblaj, ĉar la korpo de la lango estos jam levita proksimante la palaton. Tial adekvata fonetika priskribo de lingvo devas specifigi kaj la aktivan ("movantan") kaj la pasivan ("ne-movantan") artikulaciilojn en la produktado de la koronalaj konsonantoj.
Takeshi Miura
Takeŝi MIURA (japane, 三浦 武) naskiĝis en Cafelândia, provinco San-Paŭlo, Brazilo la 30-an de novembro 1942, kaj estis prizorgita de sia avino, de kiu li lernis kaj la lingvon kaj la japanajn kutimojn. La originala familio Miura elvenis en Brazilon en la ŝipego Santos Maru, kiel parto de la amaso de enmigrantoj. Li sukcesis la oran medalon en la TutAmerikaj Ludoj 1967 en Winnipeg, Kanado.
VI RESPONDECAS
Takeshi Miura, 9-a dan pri ĵudo
LA JARO DE LA RESPEKTO
Ne estas AMO sen respekto; Ne estas PASIO sen respekto; Ne estas AMIKECO sen respekto;
Ne estas io en la vivo sen RESPEKTO.
RESPEKTO al la kunvivado; RESPEKTO en la amindumo kaj en la fianĉiĝo; RESPEKTO en la geedzeco;
RESPEKTO al la bestaro; RESPEKTO al la vegetaĵo; RESPEKTO al la naturo.
Kiam ni respektas, ni ricevas ankaŭ RESPEKTOn.
RESPEKTO al nia konduto; RESPEKTO al nia korpo; RESPEKTO al la naskiĝo; RESPEKTO al la vivo.
RESPEKTU por esti RESPEKTATA.
RESPEKTO en la laboro; RESPEKTO de la politikistoj al la popolo, kaj RESPEKTO inter la homoj.
Ni postulu RESPEKTOn.
RESPEKTO al la edukado; RESPEKTO al digna laboro, kaj RESPEKTO al la sano.
La manko de RESPEKTO estas la daŭra kaŭzo de kvereloj, militoj, disiĝoj, malkomprenoj inter gepatroj kaj gefiloj, gefratoj kaj geamikoj. La manko de RESPEKTO kaŭzas akcidentojn aŭtajn, ŝipajn, aviadilajn kaj eĉ en la interplanedaj esploroj. La manko de RESPEKTO al la edukado generadas maŝin-homojn, robot-homojn – homojn sen animo.
Estis la manko de RESPEKTO al la sano kiu kaŭzis malsanojn kiel Kancero, AIDSo, Porkodevena gripo, Flava Febro, kaj multaj aliaj, kiujn ni ankoraŭ ne konas, kaj kiuj tre bedaŭrinde ankoraŭ estonte ĝenos nin.
La manko de RESPEKTO al la naturo ŝanĝas la veteron, kaŭzas akvo-elverŝiĝon de la riveroj kaj ter-glitojn. La manko de RESPEKTO en la trafiko, kiam ĉiuj hastas pro streĉiĝo. Oni superkuras nin sen ia zorgo. Ni suferas diversformajn atakojn, ofte pro drinkado, drogoj … Ankaŭ ni, pro streĉiĝo, eniras en la saman etoson, kaj fine reagas sen kontrolo, fine ni forgesas pri la ekzisto de RESPEKTO.
La manko de RESPEKTO en la sportoj: drogoj, kvereloj inter ludantoj, spektantoj, direktoroj, ĵudoistoj, trejnistoj kaj juĝistoj. Ĝeneralaj kvereloj. Kia manko de RESPEKTO!!!
Nordokcidenta Usono
La Nordokcidenta regiono de Usono konsistas el la plej nordokcidentaj subŝtatoj de Usono. Pluraj el ili limas kun Kanado kaj Pacifiko. Ili estas Vaŝingtonio, Oregono, Montano, Idaho, Vajomingo kaj kelkfoje Alasko. La du plej grandaj urboj de la nordokcidento estas Seatlo, Vaŝingtonio kaj Portlando, Oregono. Aliaj urboj grandaj estas Takomo, Vaŝingtonio, Spokano, Vaŝingtonio, Eŭgeno, Oregono, kaj Bojzo, Idaho.
Takeshi Miura
LA JARO DE LA RESPEKTO
La Homaro marŝas al la kaoso, farante sennombrajn MALRESPEKT-agojn je la nomo de la Scienco kaj de la Progreso. Poluado de la fontoj, de la riveroj, de la maroj, aer-poluado estas la rezultoj je la nomo de avaro kaj povo.
La manko de RESPEKTO al aliulo: armiloj, atom-bomboj, terrorismo, malsano kaj mizero. La manko de RESPEKTO al Dio: Filozofiaj militoj, Politikaj kaj Religiaj militoj.
NI ŝanĝu, kaj provu plibonigi la mondon. Necesas nur RESPEKTO. RESPEKTO al si mem kaj al la aliulo.
Ni AMU Dion kun RESPEKTO kaj Admiro.
Ni, Homaj Estuloj estis kreitaj laŭ Lia formo kaj similo. Ni estas do MAJSTROVERKO rezulte de Lia bono kaj RESPEKTO.
Dankon Dio, pardunu al ni niajn pekojn. Vivu la RESPEKTO! Vivu kaj malkovru la perfektecon de la Universo. D I O  ni vin LAŬDAS, ni vin HONORAS, ni vin AMAS. Daŭre verŝu viajn benojn sur la TERON, kaj forigu la ANGOROJN, la MALĜOJON kaj MALAMON el niaj koroj. .
VIVU LA GRANDA DIO DE L’ UNIVERSO!
TAKESHI MIURA, 9-a dan
Kolomboj (Hortalezo)
Kolomboj aŭ en hispana origine kaj oficiale Palomas estas kvartalo de Madrido, Hispanio.
Coneto de Comonfort
Coneto de Comonfort estas unu el la 39 komunumoj de la meksika subŝtato Durango, kiu situas en norda Meksiko (sed sen limo al Usono). La ĉefurbo de la komunumo same nomiĝas Coneto de Comonfort. Al Coneto de Comonfort apartenas entute 43 tiel nomataj loĝlokoj (statistike por urboj, vilaĝoj kaj domaroj). La kodnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 10003.
Kolomboj (Hortalezo)
Ties nomo rilatas al tiu de unu el la kolonioj kiuj formas la kvartalon, nome Colonia Palomas, sed tiu nomo apenaŭ uzatas, escepte ĉe administraj dokumentoj.
Estas populare konata kiel "La Piovera", laŭ la nomo de alia kolonio, nome Colonia Piovera. Sed tio estas konfuziga ĉar tiu nomo korespondas al apuda kvartalo nome Piovera aŭ Piovero.
Coneto de Comonfort
Klimato
En la komunumo jare falas averaĝe 450,0 mm/m² de precipitaĵo. La averaĝa jara temperaturo estas 15,3 °C.
Kolomboj (Hortalezo)
Palomas estas kvartalo de Madrido, apartenanta al la distrikto Hortaleza. Ĝi troviĝas sudoriente de la distrinto, en la angulo formata de la M-40 kaj la A-2.
Coneto de Comonfort
Sociogeografio
En la jaro 2000 en la komunumo vivis 4686 personoj, pli aĝaj ol 5 jaroj. El tiuj - personoj sciis paroli indiĝenan lingvon. Tio signifas ke (ne estas) % de la loĝantaro en la koncerna jaro sciis paroli indiĝenan lingvon.
Kolomboj (Hortalezo)
La loĝantaro je 1-a de januaro de 2008 estis 6.222 loĝantoj, kaj pli precize 3.036 viroj kaj 3.186 virinoj.
Coneto de Comonfort
Sociogeografio
El la loĝantoj (pli aĝaj ol 5 jaroj en la jaro 1995), 4208 personoj apartenis al la katolika religio kaj 167 personoj al la protestantisma religio. 89 personoj apartenis al aliaj religioj kaj 129 personoj statistike apartenis al neniu religio.
Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a., (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).
Stvolínecké Petrovice
Stvolínecké Petrovice (Petersdorf) estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de municipo Stvolínky. Ĝi troviĝas proksimume 4 km norde de Stvolínky. Estas ĉi tie registritaj 2 adresoj. En la jaro ĉi tie daŭre vivis.
Stvolínecké Petrovice estas ankaŭ nomo de katastra teritorio kun areo 3,41 km². En la katastra teritorio Stvolínecké Petrovice situas ankaŭ Kolné, Novina kaj Taneček.
Dek tri Kolonioj
Dek tri Kolonioj estis la nomo kiun ricevas la historiaj koloniaj posedaĵoj de Britio en la atlantika marbordo de Nordameriko inter Nov-Skotio kaj Florido, kiuj fine de la 18-a jarcento kuniĝis sub sendependa registaro por la kreado de la nuna Usono.
Britio establis koloniojn en Nordameriko ekde 1607, kiam la unua plentempa setlejo estis fondita de britoj en Jamestown (Virginio). Laŭlonge de la 18a jarcento la loĝantaro pliiĝis en tiu setlejo kaj multaj aliaj britaj kolonioj fondiĝis, kiu havis grandan aŭtonomion en internaj aferoj sed submetataj al Britio.
Menciindas ke la loĝantaro el eŭropa deveno de ĉi kolonioj estas tre diveras, ĉar la originaj britaj enmigrintoj miksiĝis kun skotoj, irlandanoj, germanoj, kimroj, flandroj kaj francaj hugonotoj kaj meze de la 17a jarcento venis enmigrintoj el Svedio kaj Nederlando En la 1770-aj jaroj jam estiĝis pluraj etaj urbaj centroj kun ĵurnaloj, vendejoj, komercistoj kaj metiistoj. Filadelfio, kun 28.000 loĝantoj, estis la plej granda urbo, sekve de Nov-Jorko, Bostono, kaj Ĉarlestono. Male al la aliaj nacioj, Usono ne havis feŭdan aristrokataron laŭ la eŭropa stilo. En la kolonia epoko la tero estis abunda kaj la laborbortoj malabundaj kaj ĉiu libera homo povis atingi la prosperecon aŭ almenaŭ la ekonomian sendependecon.
La kolonioj militis kontraŭ la britoj en 1775, kies komenca evoluo ŝajnis favorigi la britojn sed tio ŝanĝiĝis post la batalo de Saratoga kaj poste Francio kaj Hispanio intervenis apogante la sendependismajn usonanojn.
La 4-an de julio 1776 reprezentantoj de la Dek tri Kolonioj rekatis la Dklaron de Sendependeco, per kiu naskiĝis Usono, unua sendependa nacio de Ameriko. Fine, en 1783 pere de la Traktato de Parizo, Britio estis devigita agnoski la sendependecon de la kolonioj.
Itala kristan-demokrata partio
La itala kristan-demokrata partio estis la ĉefa politika partio en Italio por preskaŭ duona jarcento, ĝis ĝia kolpaso en 1992-1994 kiel rezulto de amaso da skandaloj rilatitaj al korupcio. Temis pri centra, konservema partio, kiu estis firma malamiko de komunismo kaj estis forte inspirita de kristanaj valoroj. Ĝi kredis en la libera merkato kaj en amikeco kun Usono.
La partio estis kreita en 1942 de Alcide De Gasperi. Ĝi gainis 48,5% de la voĉdonoj en la unuaj demokrataj elektoj de Italio post la faŝisma epoko, en 1948, kaj ĝi kreis registaron kune kun aliaj centraj partioj. La kristan-demokrata partio estis parto de ĉiuj italaj registaroj de tiam ĝis 1992, kaj la ĉef-ministro kutime apartenis al ili. Dum ĉi tiu epoko, la kristan-demokratoj ĉiam estis la plej voĉdonita partio en ĉiuj elektoj, krom en la elektoj por la eŭropa parlamento de 1984, kiam gainis la komunisma partio. Ĝenerale, la plej granda konkurenco al la kristan-demokratoj ĉiam venis de la Itala Komunisma Partio, kaj la socio estis akre dividita inter komunistoj kaj kristan-demokratoj por multaj jaroj.
En 1963, la kristan-demokrataj kreis registaron kune kun la socialisma partio (kiu estis malsama de la komunisma partio). Tio estis la komenco de periodo de "centraj-maldekstraj" registaroj, kiuj estis konsiderataj relative progresemaj sed komplete kontraŭ-komunismaj.
En la elektoj de 1992, la partio ricevis nur 29,5% de la voĉdonoj, la plej malbona rezulto de ĝia historio. En la sama jaro komencis la skandalo nomata "tangentopoli", en kiu miloj da politikistoj estis arestitaj pro korupcio, kaj la tuta politika sistemo kolapsis. En 1994, la partio dividiĝis en multaj malgrandaj partioj, kiuj ne sukcesis fariĝi tre gravaj.
Avenue Émile Zola (pariza metrostacio)
Avenue Émile Zola [avny emil zɔla] estas stacio sur linio 10 de la Metroo de Parizo; ĝi situas en la 15-a arondismento de Parizo.
Stacio
La stacio estis malfermita en 1913 sub la nomo Commerce. Ĝi estis alinomita en 1937 por diferencigi ĝin de alia nova metrostacio .
Ĝia nomo devenas de apuda Avenuo Émile Zola, kiu omaĝas al franca verkisto Émile Zola.
Casarile
Casarile - prononco - estas komunumo de Italio. Ĝi apartenas al la metropola urbo Milano de la regiono Lombardio. Fine de en la komunumo vivis.
Najbaras la komunumoj Lacchiarella, Vernate, Binasco, Rognano (PV) kaj Giussago (PV).
Anizila glutamato
Anizila glutamato aŭ C21H25NO4 estas kemia kombinaĵo, apartenanta al la funkcia grupo de la esteroj de la glutamata acido kaj anizila alkoholo. Anizila glutamato estas kemia reakciaĵo, uzata kiel gustigagento kaj odorigagento en la nutrondustrio kaj en la fabrikado de kosmetikaĵoj kaj farmaciaĵoj. Kutime ĝi estiĝas per kondensiĝa reakcio aŭ per esterigo de Fischer-Speyer kun sulfata acido kiel katalizilo. Anizila glutamato estas malmulte solvebla en akvo, sed tute solvebla en alkoholo, duetila etero, kloroformo kaj plejmulto el la organikaj solvantoj. Anizila glutamato reakcias kun fortaj oksidigagentoj kaj fortaj bazoj kaj posedas antifungajn kaj antibakteriajn proprecojn.
Daniel G. Nocera
Daniel George NOCERA (3-an de julio, 1957) estas usona kemiisto. Li estas Henry Dreyfus Professor of Energy kaj Profesoro pri kemio ĉe Massachusetts Institute of Technology. Li estas konata pro lia malkovro – kun Matthew Kanan – en 2008 pri tre efika tekniko pro elektrolizo de akvo, uzante malmultekostajn materialojn.
Pli frue li estis konata pro liaj studaĵoj pri baza meĥanismo de energia konvertado en biologio kaj kemio, parte en la teorio de la proton-ligita elektron-transfero. Li estas direktoro de Solar Revolution Project ĉe MIT. Lia malkovro rilate al elektrolizo de akvo funkcias en ĉaambro-temperaturo, uzante novan katalizatoronb kiu helpas eliĝon de laoksigeno. Tiu nova katalizatoro konsistas el kobalto, fosfat-jonoj kaj elektrodo. Alia katalizatoro estas la kutima platino, sed oni povas anstataŭigi ankaŭ tion.
Buĥoraj judoj
Buĥaraj hebreoj aŭ Buĥoraj judoj vivis en la iamaj sovetaj respublikoj Uzbekio, Taĝikio, Kirgizio, parte ankaŭ en Rusio, Kazaĥio, Turkmenio kaj Afganujo (sola en 2005). Post disfalo de Sovetunio, multaj el ili migris al Israelo kaj al Usono. Ili parolas la jud-taĝikan aŭ buĥaran lingvon, persan/taĝikan dialekton skribatan per hebreaj literoj.
La nomo
Tradicie la buĥoraj judoj mem sin nomis simple judoj (jahudi) aŭ izraelidoj (isroil) — samkiel aŝkenazo judgermane sin nomis simple jid, «judo»; la persoj kaj taĝikoj nomis ilin ĝut (de /johūd/, alia variaĵo de la etimo judo); la bezono pri aparta etna nomo aperis nur kiam la Centran Azion venis eŭropanoj, por kiuj judo signifis, plejparte, «aŝkenazo». Ĉar plimulto de la Mez-Aziaj judoj vivis en la 16-a jarcento en Buĥara Emirlando, la alvenintaj eŭropanoj nomis ilin „buĥaraj“. En Sovetio «buĥara judo» estis unu el la oficiale agnoskitaj naciaj grupoj. Tiun nomon retenas ankoraŭ la elmigrintaj judoj, kaj sialingve ili povas sin nomi buĥori (buĥoranoj, la buĥaraj).
Historio
Post la babilona kaptiteco, iuj judoj elmigris al Persio kaj poste al Centra Azio, kie ili vivis dum jarcentoj en paco kun la hejma loĝantaro. Fine de la 19-a jarcento, la teritorion (Uzbekion) okupis Rusio, pro kio ankaŭ iom da aŝkenazoj migris el okcidenta Rusio en Centran Azion, tiel ke en Uzbekio kunvivis du judaj komunumoj. Post disfalo de la Sovetunio apenaŭ restis judoj en la areo, multaj elmigris al Usono kaj Israelo.
Kleinfrauenhaid
Kleinfrauenhaid, hungare Kisboldogasszony [kiŝboldogasonj] estas ne memstara, malgranda vilaĝeto en Aŭstrio, en federacia lando Burgenlando, en distrikto Mattersburg, en municipo de Zemendorf-Stöttera.
István Püspöky
István Püspöky naskiĝis la  en Miskolc, li mortis la  en Dömös?.
Kleinfrauenhaid
Historio
La unua mencio pri la vilaĝo okazis en 1299, sed la preĝejo menciiĝis jam pli frue en 1261. Ĝis 1921 la vilaĝo apartenis al Hungara reĝlando, poste al Aŭstrio (inter 1938-1945 al Germanio).
István Püspöky
Biografio
István Püspöky depost lernado li laboris en presejo jaron. Inter 1969-1974 li studis grafikon en Hungara Belarta Altlernejo. Liaj plej gravaj instruistoj estis Simon Sarkantyu kaj Jenő Barcsay. Li vizitis ankaŭ la Artistkolonion en Miskolc, kie li lernis de Béla Kondor, Kálmán Csohány, Gyula Feledy, Zoltán Lenkey. Pli frue en 1973 li edziĝis, en 1982 filino, post 3 jaroj filo naskiĝis. Post la diplomo li debutis en ekspoziciejo. Li ricevis stipendiojn en 1978, poste en Romo en 1985. Li kreis plejparte grafikaĵojn, kelkfoje li verkis poemojn. Li ricevis 4 premiojn inter 1979-2011.
Gilda (kantistino)
Gilda, realnome Míriam Alejandra Bianchi (naskiĝis en Bonaero, mortis  en Villa Paranacito) estis argentina kantistino kaj komponistino de Cumbia.
Inter ŝiaj plej konataj kantoj troviĝas Ámame suavecito, Corazón valiente, Corazón herido, Tu cárcel, Fuiste, No me arrepiento de este amor, No es mi despedida, Como tú, Paisaje (hispanlingva versio de la temo Paesaggio de Franco Simone), No te quedes afuera, Se me ha perdido un corazón, Rompo las cadenas kaj Te cerraré la puerta. Multaj el tiuj temoj estis interpretitaj de bandoj kaj artistoj kiaj Attaque 77, Los Charros, Leo García, Natalia Oreiro, inter aliaj. Ŝia mallonga tamen sukcesa kariero, kune kun ŝia tragika morto en la kulmino de tiu ĉi, faris el ŝi popularan ikonon de Argentino.
Alberto Churriguera
Li estis unu el la ĉefaj arkitektoj de la familio Churriguera, kiu modiĝis la stilon nome ĉurigera.
Gilda (kantistino)
Biografio kaj muzika kariero
Ŝi komencis la karieron de Infanĝardenistino kaj instruisto pri fizika edukado sed devis interrompi ĝin en 1977 pro la morto de sia patro, kiam nur 16-jaraĝa, pro kio ŝi devis prizorgi la hejmon. Ŝi edziniĝis kaj havis du infanojn, Mariel kaj Fabrizio Cagnin.
Ŝia muzika kariero komenciĝis kiam ŝi respondis al anonco en ĵurnalo, kiu petis kantistojn por muzikgrupo. Ŝiaj voĉo kaj karismo gajnis al ŝi lokon en bando de tropika ĝenro, kaj ŝia familio rezignis, post forta kontraŭo, ke ŝi eniru en la medion de spektaklo. Myriam alinomiĝis Gilda, honore al la femme fatale, kiun enkorpigis Rita Hayworth en samnoma filmo Gilda (1945). En sia mallonga tamen sukcesa kariero, ŝi atingis publikan rekonon, kaj post ŝia tragika kaj antaŭtempa morto la vendoj de ŝiaj albumoj plimultiĝis, por atingi plurajn diskojn de oro, plateno kaj duobla plateno.
En la komenco de ŝia nova kariero ŝi renkontis Juan Carlos «Toti» Giménez, komponiston kaj klavariston, kiu poste fariĝis ŝia arta kaj romantika partnero. Toti havis la taskon direkti ŝian karieron rilate al kontraktoj kaj interrilatoj por realigi registradojn de Gilda. Ŝi lanĉis sin kiel soloa kantisto kaj sukcesis eniri kiel artisto de diskaj kompanioj, en ĝenron kiu tiam estis ekskluziva por voĉoj de viroj aŭ voluptaj virinoj.
Ŝia unua produktoro José Olaya, konata kiel «El Cholo», de Clan Tropical, vojaĝis al Peruo kaj dungis Gino Asmat Galindo je kongaoj kaj Chino Wong je trumpeto, por kunmeti la bandon de la kantistino. Poste venis al Argentino Edwin Manrique, ankaŭ peruano, kaj la produktoro dungis lin kiel membron de la muzikistoj de Clan Tropical, restante en la bando de Gilda kiel bongo-ludanto. Raúl Larrosa gajnis sian lokon pere de sia karismo, kiam Gino komencis labori kun la Grupo Karicia. La perkut-instrumentaro estis kompletigita de Manuel Vázquez, kiu estis la frato de «El Chato», perkutisto de la Grupo Karicia. Je la trumpetoj, Daniel de la Cruz kaj Claudio Cortagerena estis aldonitaj al Chino Wong. En 1996 estis aldonita la gitaro de Quique Toloza, kiu antaŭe partoprenis kiel muzika aranĝisto de kelkaj el la temoj de Gilda en registrado de demonstraĵoj aŭ maketoj. Post provado de kelkaj basistoj, inter kiuj «El Conde», dum mallonga tempo partoprenis perua ludanto, kiu revenis al sia lando pro personaj kialoj. Gilda kaj Toti serĉis referencojn kaj integrigis en la bandon Marcelo Inamorato, kiu fariĝis la basisto dum pli ol 3 jaroj. Pro la ŝtelo de sia legitimilo kiun tiu muzikisto suferis kiam la bando devis prezentiĝi exterlande, li provizore interŝanĝis sian postenon kun Gustavo Babini, kiu eniris en Crema Americana, bando gvidata de Jorge Marino kaj ili interkonsentis, ke Gustavo vojaĝu kun Gilda anstataŭ Marcelo, ĝis li solvos sian problemon de legitimilo. Sekve de tio Gustavo Babini mortis en la akcidento kiu prenis la vivon de la kantistino kaj de pluraj el siaj akompanantoj.
Morto
La, ĉe kilometro 129 de la Nacia Vojo 12 (Argentino), kiam survoje al la nordo de la Provinco Entre Ríos, kamiono koliziis kun la buso en kiu ŝi vojaĝis, kaj ŝi mortis kune kun sia patrino, sia pli aĝa filino, tri el siaj muzikistoj kaj la ŝoforo de la buso.
Jam antaŭ ŝia morte multaj fanoj atribuis al ŝi la statuson de sanktulino, ĉar ili kredis, ke ŝi faris plurajn miraklojn. Ekzistas eĉ sanktejo en ŝia honoro ĉe la loko kie la fatala akcidento okazis, en kiu oni ankaŭ konservis la buson en kiu vojaĝis la kantistino. Ŝiaj restaĵoj kuŝas en la tombo n-ro 3635 galerio 24, de tombejo de la Chacarita en urbo Bonaero.
Verkoj pri Gilda
En 2012 la Grupo Editorial Planeta publikigis ŝian solan rajtigitan biografion titolitan Gilda, la abanderada de la bailanta, verkitan de ĵurnalisto kaj verkisto Alejandro Margulis.
En 2015 premieris en Bonaero la teatraĵo Gilda, verkita kaj ĉefrolata de Florencia Berthold, reĝisorita de Iván Espeche.
Adelina Adler
Adelina Adler naskiĝis la  en Budapeŝto (laŭ aliaj fontoj la naskiĝjaro estis 1888 aŭ 1892), ŝi mortis la  en Vieno (Aŭstrio), sed estis entombigita en Budapeŝto.
Biografio
Adelina Adler studis en Tutlanda Muzikarta Altlernejo ekde 1906, sed post 3 jaroj ŝi forlasis la lernejon pro konsiloj. Tamen ŝi plulernis, sed jam eksterlande en Munkeno. Hejmenveninta ŝi debutis en Popoloperejo en 1912. Post jaroj ŝi kantadis ankaŭ en Budapeŝta Ŝtata Operejo. En 1921 ŝi translokiĝis al Ĝenevo, sed ŝi kantadis ankaŭ en Moskvo, Berlino kaj Novjorko. Post 3 jaroj ŝia gorĝo malsaniĝis, poste ŝi malofte kantadis (lastfoje en 1926 en Budapeŝto). Ekde 1925 ŝi studis pedagogion en Munkeno, poste ŝi instruis private estontajn operkantistojn. Ŝi vivis plu ĉefe en Vieno.
NGC 2619
NGC 2619 (aliaj indikoj — UGC 4503, MCG 5-21-2, ZWG 150.8, IRAS08345+2852, PGC 24235) estas galaksio en konstelacio Kankro.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
BEL
La vorto havas plurajn signifojn:
1554
En la jaro 1554 post Kristo okazis, interalie:
(12337) 1992 WV3
(12337) 1992 WV3 estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la japanaj astronomoj Yoshio Kushida kaj Osamu Muramatsu elde la observatorio de la Suda Jacugatake apud Hokuto (gubernio Jamanaŝi, Japanio).
Flago de Reunio
Unu flago estis selektita fare de Veksilologia Unuiĝo de Reunio en 2003. Ĝi prezentas vulkanon de Piton de la Fournaise, ornamita per oraj sunradioj.
Ekde la 14-a de junio 2008, sendependistoj kaj naciistoj de Reunio ankaŭ havas flagon (verda, flava, ruĝa). Verda simbolas la fuĝon el sklaveco, flava simbolas la laboristan klason kaj aparte la ruĝa simbolas la periodon de sklaveco.
Miklós Putnoky
Kariero
Miklós Putnoky diplomitiĝis pri klasikfilologio en la Universitato de Koloĵvaro (1876). Li instruis en Sibio (1876-92), poste en la ĉefgimnazio de Lugos (1892-1911). Li estis ano de la Asocio Arany János de Temeŝvaro.
Jean-Joseph Merlin
Jean-Joseph Merlin (n. 17-an de septembro 1735 en Huy; m. 4-an de majo 1803 en Londono estis belga konstruisto. En ĝenerale li validas kiel inventisto de la unua historie dokumentita rulŝuo, kvankam raportoj pri la almetado de radoj aŭ ruloj ĉe ŝuoj estas konataj ankaŭ el la tempo antaŭ ĝia evoluo. Estas dokumentite, ke li en 1760 dum prezentado de sia inventaĵo okaze de balo de la reĝo grave vundiĝis, ĉar li manke de taŭga bremso veturis en grandan spegulon.
Sur la kampo de horloĝkonstruado li i.a. partoprenis je la evoluo de la unua atmosfera horloĝo, je kiu por la streĉado estis utiligata la kuntiriĝo kaj maltiriĝo de aerprema skatolo plenigita kun gaso je ŝanĝado de la ĉirkaŭa temperaturo. Al liaj kromaj inventaĵoj apartenis i.a. tetablo, je kiu el samovaro enmeze de la tablo la teo per rotacio estis disdonata aŭtomate en dek du cirkle starantajn tasojn, pesilo por ekzameni la orenhavo de moneroj kaj stirebla rulseĝo.
Parton de siaj evoluaĵoj li ekspoziciis en Londono en Merlin's Mechanical Museum, kiu ekzistis ĉ. 1783 ĝis 1808.
Kultura (revuo)
Kultura- (fr. La Culture, esp. La Kulturo) la semajna revuo eldonata en Parizo de polaj elmigrintoj dum jaroj 1947-2000. La ĉefa koncepto kaj inicio devenas de Jerzy Giedroyc, la ĉefa redaktoro. Post la decidoj de Josif Stalin, Franklin Delano Roosevelt kaj Winston Churchill pri Pollando multaj inteligenculoj de tiu lando antaŭvidis kio fariĝos kun ĝi poste. La komenco de tiranio komunisma en Pollando kreis problemojn de cenzuro kaj mallibereco de la pola nacio. Jerzy Giedroyc kunlaborante kun la pola armeo de Władysław Anders ekvolis krei la revuon per kiu li povus esprimi verajn faktojn pri Pollando ekster ĝi. La unua numero de "Kultura" estis eldonita en Romo en 1947. Unue Giedroyc mem estis redaktoro tamen poste li koncentris la grandan grupon de elmigrintaj Pollandanoj kiuj ekvolis rakonti pri Pollando. Giedroyc komencis eldoni "Kulturon" en Parizo. Tie li kreis Instituton Literatan. Kiam li kreis fortan opozicion kontraŭ-komunisman li komencis aranĝi siajn famajn kunlaborantojn (kiel Czesław Miłosz, Witold Gombrowicz) en sektetajn misiojn. La kunlaborantoj de "Kultura" komencis kontrabandi eldonaĵojn de ĝi al la "lando" (Pollando). Dum multaj jaroj la kunlaborantoj de "Kultura" estis: Krom ili en "Kultura" skribis:
Hélder Câmara
Biografio
Hélder CÂMARA naskiĝis la en Fortalezo (Brazilo) kiel 11-a el 13 filoj en sia familio. Lia antaŭnomo Hélder estas la nomo de Nederlanda urbo, kiu plaĉis al João Câmara, lia patro.
En la aĝo de 22 Hélder Câmara ricevis specialan permeson pastriĝi je la, kvankam li ne havis la regule necesan aĝon.
En 1950 li en Romo (Italio) konatiĝis kun monsinjoro Montini (posta papo Paŭlo la 6-a).
En 1952 li estis elektita kiel episkopo kaj organizis CNBB, la Nacian Konferencon de Brazilaj Episkopoj. Post la armea puĉo en 1964 li kontraŭis la armeajn regantojn kaj senperforte engaĝiĝis por sociala kaj demokratia ŝtato.
Tiusence li influis la ekleziajn decidojn de Medellin kaj Puebla (1971).
Hélder Câmara ricevis pli ol dudek honorajn doktorecojn kaj la honoran civitanecon de trideko da urboj.
-479
En la jaro 479 antaŭ Kristo okazis, inter alie:
Gyula Mikó
MIKÓ Gyula (pro. miko:) estis hungara farmaciisto, universitata profesoro naskita en Abrudbánya la 22-an de marto 1889 kaj mortinta en Debreceno la 26-an de februaro 1951.
Biografio
Gyula Mikó diplomiĝis en 1910 en la Universitato de Koloĵvaro, li doktoriĝis pri farmacio en 1912, poste pri medicino (1921). En tiu jaro li estis la unua asistanto de la Instituto Farmacia de la universitato de Debreceno. En 1923 li organizis la apotekon de la universitato, kies li iĝis direktoro. En 1927 oni habilitis lin privatprofasoro, en 1932 li estis eksterordinara universitata profesoro. Li redaktis la revuon Orvosok és Gyógyszerészek Lapja (Debreceno). La Magyar Gyógyszerészeti Társaság en 1939 distingis lin kun medalo Jakabházy.
1552
En la jaro 1552 post Kristo okazis, interalie:
Orienta flavtufa pingveno
La Orienta flavtufa pingveno aŭ Orienta ŝtonsalta pingveno (Eudyptes filholi aŭ Eudyptes chrysocome filholi) kvankam genetike diferenca estas ankoraŭ ofte konsiderata subspecio de la Ŝtonsalta pingveno aŭ Flavtufa pingveno.
Taksonomio
La Flavtufa pingveno Eudyptes chrysocome estas foje konsiderata kiel du specioj, nome Norda kaj Suda ŝtonsalta pingveno, post enketado publikita en 2006 montris morfologiajn, voĉajn kaj genetikajn diferencojn inter ambaŭ populacioj. Molekula datado sugestas, ke la genetika diverĝo rilate al la Suda ŝtonsalta pingveno povus esti kaŭzita de vikaria evento kaŭzita siavice de ŝanĝo en la situo de la Subtropika Fronto dum la klimata transiro de meza Pleistoceno. Analizo de parto de la mitokondria kontrolregiono de Norda ŝtonsalta pingveno trovita ĉe la Kergelenoj montris, ke ĝi povus esti veninta el la insulo Gough, 6,000 km for, kaj ke la Suda kaj Norda ŝtonsaltaj pingvenoj estas genetike separataj, kvankam kelkaj individuoj povus disiĝi el siaj reproduktaj kolonioj. Multaj taksonomiistoj ankoraŭ ne agnoskis la disigon, kvankam kelkaj komencis fari tion.
Aspekto
Ĝi havas longon de 60 ĝis 65 cm, kun averaĝa pezo de 3,35 kg. La koloro de la plumaro estas nigra ĉe la kapo kaj sur la supra parto de la korpo, kaj blanka ĉe la ventro. Super siaj ruĝaj okuloj ĝi montras brovon el helflavaj plumoj kiuj projekcias malantaŭen.
Koncerne al la aliaj subspecioj (Eudyptes chrysocome chrysocome), ĝi distingiĝas pro havi la rozkoloran kaj karnecan randon de la beko. La kolorbildo de la plumaro sur la suba flanko de la flugiloj ankaŭ estas malsama.
Sep saĝuloj
Sep saĝuloj aŭ Sep saĝuloj de Grekioj (antikvgreke: οἱ ἑπτά σοφοί; transskribo per la latinaj literoj: oi epta sophoi) aludas al sep publike elstaraj personoj de la Antikva Grekio vivintaj ene de la epoko de la 7-a kaj 6-a jarcentoj a.K., nome inter 620 ĉirkaŭ kaj 550 a.K., laŭdegitaj de la posteularo kiel modeloj la praktika saĝo kaj aŭtoroj de maksimoj stariĝintaj ĉe la bazo de la onia kultura greka sentebleco.
Malgraŭ ke ili alestiĝus ĉe la komenciĝoj de la spekulativa greka konscio kaj aperus inter ili tiu kiu estas kutime taksata kiel la unua filozofo, nome Taleso el Mileto, ne ĉiuj estas konsiderindaj plene filozofoj, ĉar ilia intereso estis precipe encentrita sur la praktika konduto kaj ne sur la spekulativeco.
1. Historiaj-literaturaj fontoj
Platono, kiu estis la unua listiganto de la sep saĝuloj (en la dialogo "Protagoro" (343a), tiel ilin mencias:
“Inter ili estis Taleso el Mileto, Pitako el Priene, Biaso el Priene, nia Solono, Kleobulo el Lindo, Misono el Kene kaj seploke oni diris ke ĉeestu Ĥilono el Sparto.
Restas tamen la dubo ĉu tiu listo de Platono estas tiu propra de Platono aŭ ĉu li transdonas liston de la popola tradicio de la 6-a aŭ 5-a jarcentoj. La samaj nomoj estas renkonteblaj ankaŭ en fontoj pli antikvaj. grandparte jam en Herodoto, kvankam ili ne aperas kiel grupo jam formita.
La plej gravaj estas Taleso, kiel filozofo aŭ matematikisto. kaj Solono, kiel leĝfaranto. En ĉiuj listoj alvenintaj al nia epoko estas cititaj Taleso, Solono, Bianto kaj Pitako, Nur en la plejgranda parto el ili aperas Kleobulo kaj Ĥilono. Misono estis ofte pretelasita kiel marĝena figuro, sena je graveco kaj origina de la nekonata lando. Kaj ĝuste pro tio li estis anstataŭita per Periandro el Korinto en listo eble de Demetrio el Falero, unu el la disĉiploj de Aristotelo. Laŭ alia hipotezo, reiranta al la antikveco, Platono mem estus antataŭinta Periandron per Misono, ĉar tiu estus malamata pro sia tiraneco.
La listo de Demetrio, vastege citita en la antikveco, estis pliposte taksata la plej respektanta la originan liston. Krom tiuj listoj, ĉirkuladis aliaj, kiuj anstataŭe de Misono kaj Periandro kaj foje ankaŭ de Ĥilono kaj Kleobulo, prezentis aliajn nomojn: ili estas:
Kaj foje pluaj nomoj. Diogeno Laertio en la sia “Vivoj de Filozofoj” nin informas pri aliaj prezentiĝoj da tiaj listoj.
En Plutarko oni legas: “Tiuj estis opniataj la saĝuloj: Taleso, Solono, Kleobulo. Bianto, Pitako. Al tiuj oni aldonas Anakarson la skito, Misonon el Keno, Ferecido el Siro, Epimenido el Kreto. Kaj iuj ankaŭ Pisistrato. la tiranon.
Maksimoj aŭ sentencoj de la sep saĝuloj
Krom la politika aktiveco en propraj urboj, kontribuis pliigi la famon de la sep saĝuloj de la diversaj listoj, heredaĵo da sentencoj kaj maksimoj – tio estas rimarkoj kaj konsiloj – al ili atribuitaj, kiu poste estis cititaj en prelegoj kaj oracioj kaj eseoj de la antikvuloj.
La samon diras Plutarko en sia '“Bankedo de la Sep Saĝuloj” .
La unua kampo esplorita de tiuj sentencoj de la sep saĝuloj estis, kiel kompreneble, la politika sfero kaj la esenco de la Ŝtato aŭ, plibone, de la polis kiel ideala komunumo
Plutarko ekspozicias al ni en la bankedo de la Sep Saĝuloj (greke: Συμποσιακά τῶν ἑπτά σοφών - Symposiaka tōn hepta sophōn), kaj parte ankaŭ en sia Moralia.
Petite pri kiu estas la plej bona Ŝtato, jen iliaj respondoj:
Kaj similtone laŭiras iliaj sentencoj rilate diversajn vivaferojn.
Ĝenerala penso el la sentencoj
Malgraŭ ke eblas kontroli kun certeco la aŭtorecon, el la “sentencoj kaj maksimoj kaj motoj” ktp, kiuj praktike enaŭguras historion de la okcidenta pensmaniero, eblas travidi la ekformiĝon de penso tipe etika kiu distanĉiĝas el tradicia homera religio kaj revestiĝas per propraj konotacioj tipe de objektiva kaj racia scio, nome ili ekfilozofis.
Malgraŭ la duboj pri ilia aŭtenta atribuo, ili ĉiukaze aludas al nova saĝeco kiuj generas maksimojn kiuj siavice generas novan pensmanierojn ankaŭ ĉe la popolo. Komunaj karakterizoj, ankaŭ en la varieco de la vivsituacioj konsiderataj, estas:
Stacio Hachimanmae (Ŭakajama)
Stacio Hachimanmae (japane: 八幡前駅 [Haĉimanmae-eki], angle: Hachimanmae Station) estas fervoja stacio en Ŭakajama, Gubernio Ŭakajama, Japanio. La stacio servas 1 linion de Elektra Fervojo Nankai: Linio Nankai-Kada.
Alta Vilaverdo
Alta Vilaverdo aŭ en hispana origine kaj oficiale Villaverde Alto estas kvartalo de Madrido, Hispanio, apartenanta al la distrikto Vilaverdo. Estas konata kiel simple Villaverde (verda vilaĝo), ĉar ĝi estis ties historia kerno, kiu nomigis la Distrikton. Estas kadre de la administra kvartalo nome San Andrés aŭ Sankta Andreo, kun la kvartaloj Plata y Castañar, la kolonio Marconi kaj la Industria Areo de Vilaverdo. Estas situanta je ĉirkaŭ 9 km el la Sunpordo de Madrido, je 596 metroj super marnivelo.
La historia kerno de Vilaverdo estas formata de la jenaj stratoj: Asfalto, Antimonio, Oxígeno, Avenida Real de Pinto, Albino Hernández Lázaro kaj la Plaza Mayor de Villaverde. Tiu kerno estis ĝermo de la vilaĝo Vilaverdo en la antikvo.
Petrovice (distrikto Třebíč)
Municipo Petrovice troviĝas en distrikto Třebíč, regiono Vysočina, Ĉeĥio. En ĉi tie vivis.
Historio
La unua skribmencio pri la municipo devenas el la jaro 1224.
Kafraya
Kafraja (en araba skribo كفريا, en iuj eŭropaj lingvoj transskribata Kafraya) estas urbo de Sirio. Plejparte de la loĝantoj estas Ŝijaisto dum la loĝantaro de la ĉirkaŭaj urboj kaj vilaĝoj estas ĉefe Sunaisto.
Kafraja dum la Siria enlanda milito
De julio 2015, armeo de ribeluloj sieĝas la urbon. Tie pli ol 4000 uloj suferis pro malsatego. Helpo de la Unuiĝintaj Nacioj kaj Internacia Komitato de la Ruĝa Kruco finfine eniris en la urbo lundon la 11-an de januaro 2016 kiel en la najbara urbo de Foua.
Sárkeresztes
Situo
Sárkeresztes situas sur ebenaĵo laŭ rojo, laŭ la ĉefvojo Székesfehérvár-Mór. Székesfehérvár troviĝas 5 km.
Famuloj
István Bársony, verkisto naskiĝis en Sárkeresztes.
Adolf Érkövy
Adolf Érkövy [Erkovi], laŭ hungarlingve kutima nomordo Érkövy Adolf estis hungara agrikulturisto, politikisto, poeto, membro korespondanta de Hungara Scienca Akademio (1864).
Biografio
Adolf Érkövy frekventis gimnaziojn en Keszthely, Zagrebo, Kaposvár, Pécs, Szombathely, poste li orfiĝis. Li plulernis en Keszthely kaj Pest (urbo), dume li estis ĉefamilia edukisto. En 1838 li ekhavis postenon en grafa bieno. En 1844 li edziĝis baldaŭe havanta 5 gefilojn. Li partoprenis en la tiutempa ekonomia evoluado de Hungara reĝlando. En 1857 li emeritiĝis. En 1869 kaj 1872 li estis elektita deputito parlamenta. En 1880 li blindiĝis.
Eisenstadt-Schlossgrund
Eisenstadt-Schlossgrund, hungare Kismartonváralja [kiŝmartonvAralja] estas loko en Aŭstrio, en la federacia lando Burgenlando, en Eisenstadt.
Situo
Eisenstadt-Schlossgrund estas ĉirkaŭaĵo de la kastelo de Eisenstadt.
Historio
En 1392 fortikaĵo konstruiĝis. Matiaso la 1-a por la krono ŝanĝis ĝin de Frederiko la 3-a, sed Matiaso reokupis ĝin en 1482. Poste Miksa reokupis ĝin post 8 jaroj. La fortikaĵo denove apartenis al Hungarujo ekde 1622 kaj familio Eszterházy profitis ĝin longe. La familio transformis la fortikaĵon al baroka kastelo en la 1660-aj jaroj. En 1683 la turkoj forrabis ĝin. En 1704 la Habsburgoj venkis armeon de Francisko Rákóczi la 2-a. Pro la oftaj militoj pesto okazis en 1713. En 1761 alvenis Joseph Haydn, tial la kastelo iĝis unu el la muzika centro de Eŭropo. En la 18-a jarcento la kastelo klasikismiĝis kaj pligrandiĝis. En 1809 la francoj okupis la kastelon. En 1910 vivis en Kismartonváralja 164 homoj (aŭstroj en majoritato, hungaroj en minoritato). Ĝis 1921 la vilaĝo apartenis al Hungara reĝlando, al Sopron (reĝa departemento), al distrikto de Kismarton, poste al Aŭstrio, inter 1938-1945 al Germanio. Eisenstadt-Schlossgrund aliĝis al Eisenstadt en 1924.
Nacia basbala teamo de Japanio
La Japana nacia basbalteamo (en la japana :野球日本代代) estas la vira basbalteamo kiu reprezentas Japanion en internaciaj konkuradoj. La nuna rangotabelo de la japana nacia teamo en la rangolisto de WBSC por viraj basbalteamoj estas la unua loko en la mondo, en la 31-a de decembro 2022, senŝanĝa de antaŭa rangotabelo.
György Puskás (kuracisto)
PUSKÁS György (puŝka:ŝ) estis hungara kuracisto naskita en Algyógy la 4-an de julio 1911 kaj mortinta en Târgu Mureș en 2004.
Kariero
György Puskás diplomiĝis en Universitato de Kluĵo (1934) li doktoriĝis pri pediatrio en Debreceno (1939), poste li prelegis en Kluĵo kaj en OGYI de Târgu Mureș (1940-48). Li akiris la titolon de doktoro pri la medicinaj sciencoj (1956).
-494
En la jaro 494 antaŭ Kristo okazis, inter alie:
Jouques
(jen france, okcitane Jocas) estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Bouches-du-Rhône (franca elparolo: [], "Riverbuŝoj de Rodano", okcitane Bocas de Ròse), en la regiono Provenco-Alpoj-Bordo Lazura (Provence-Alpes-Côte d'Azur, prononcata, okcitane Provença-Aups-Còsta d'Azur). Fine de en la komunumo vivis.
Spekulaco
Spekulaco, spekulaso aŭ spickukaĵo (: speculaas, : Spekulatius, : spéculoos) estas nederlanda, belga kaj okcidentgermania speco de biskvito (kuketo), tradicie bakita por manĝado dum la festo de Sankta Nikolao (en Nederlando la 5-an de decembro, en Belgio la 6-an de decembro). La formato povas varii inter alteco de 5-6 centimetroj ĝis unu metro aŭ pli. En la lastaj jardekoj la malgrandformataj fariĝis haveblaj tutjare. La grandaj estas haveblaj nur en la tagoj antaŭ la festo de Sankta Nikolao.
Spekulaco estas maldensa, tre kraketanta, bruna kaj, plej grave, havas la formon de bildo, ofte bildo de sankta Nikolao mem. Spekulaca pasto ne altiĝas multe. La Nederlanda kaj Belga versioj estas bakitaj per helbruna (beta) sukero kaj bakpulvoro, dum Germana spekulaco uzas bakistan pulvoron kiel fermentigan agenton. Spicoj uzataj en spekulaco estas cinamo, muskato, kariofiloj, zingibro kaj blanka pipro. Iuj variaĵoj uzas migdalan farunon kaj havas splititajn migdalojn en si. Ekster Eŭropo, ekzemple en Usono kaj Aŭstralio, spekulaco estas ofte vendata en la formo de Nederlanda ventmuelilo.
Cuencamé
Cuencamé estas unu el la 39 komunumoj de la meksika subŝtato Durango, kiu situas en norda Meksiko (sed sen limo al Usono). La ĉefurbo de la komunumo estas Cuencamé de Ceniceros. Al Cuencamé apartenas entute 137 tiel nomataj loĝlokoj (statistike por urboj, vilaĝoj kaj domaroj). La kodnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 10004.
Geografio
La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 31616 loĝantojn. El tiuj estis 15687 viroj kaj 15929 virinoj. La komunumo havas surfacon de 4797,6 km². La meza alteco (de la ĉefurbo) estas 1580 metroj super la marnivelo.
Klimato
En la komunumo jare falas averaĝe 243,7 mm/m² de precipitaĵo. La averaĝa jara temperaturo estas 21,1 °C.
Sociogeografio
En la jaro 2000 en la komunumo vivis 30520 personoj, pli aĝaj ol 5 jaroj. El tiuj 15 personoj sciis paroli indiĝenan lingvon. Tio signifas ke 0,05 % de la loĝantaro en la koncerna jaro sciis paroli indiĝenan lingvon.
21602 de la loĝantoj de Cuencamé en la jaro 1995 aĝis pli ol 15 jaroj. El tiuj 1285 estis analfabetoj, do ne sciis legi kaj skribi. Tio signifas ke 5,95 % de la tuta loĝantaro (pli aĝa ol 15) ne sciis legi kaj skribi. Ĉe la virinoj estis 5,93 % (636 el 10729), kiuj ne sciis legi kaj skribi kaj ĉe la viroj 5,97 % (649 el 10873).
El la loĝantoj (pli aĝaj ol 5 jaroj en la jaro 1995), 28437 personoj apartenis al la katolika religio kaj 746 personoj al la protestantisma religio. 254 personoj apartenis al aliaj religioj kaj 509 personoj statistike apartenis al neniu religio.
Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a., (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).
NGC 2620
NGC 2620 (aliaj indikoj — UGC 4501, MCG 4-21-1, ZWG 120.6, PGC 24233) estas galaksio en konstelacio Kankro.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Ŝalom Aŝ
Ŝalom AŜ aŭ ASCH (naskita en 1880 en Kutno, Pollando, mortinta la en Londono, Britio) estis pola judo verkanta en la jida, verkisto, dramisto kaj eseisto. Liajn ĉefverkojn oni tradukis al preskaŭ ĉiuj gravaj lingvoj de la mondo.
Li verkis historiajn kaj modernajn judajn romanojn, rakontojn kaj dramojn. Krome li verkis eseojn kaj en romantikisma stilo priskribis interalie la vivon de la judoj en orienta Eŭropo. Maljuna li verkis biografiajn romanojn pri Jesuo, Paŭlo de Tarso kaj Maria. Li tiel proksimiĝis al la kristana pensmaniero kaj celis kontribui al la juda-kristana interkompreno. Tamen ortodoksaj judoj akre reagis al tiuj romanoj, kaj tre multaj judaj malfavore opiniis pri ili.
Kvankam la verkaĵoj de Ŝalom Aŝ estas firme ligitaj al lia juda deveno, li vastigis la ĝistiamajn temajn limojn de la jida literaturo kaj malfermis ĝin al la modernaj eŭropa kaj amerika literaturoj. Tiel li fariĝis la unua jida verkisto kun internacia renomo kaj popularigis la jidan literaturon tutmonde.
Vivo kaj verko
Ŝalom Aŝ estis unu el dek gefiloj de trinkejestro kaj brutokomercisto, sed diferenciĝis de la ceteraj gefratoj, tial la patro komencis lin prepari por funkcio de rabeno. Li havis la plej bonan instruiston de Torao. Li memstare komencis legi pole kaj germane, kaj ankaŭ ruse. La germanan lingvon li lernis per la Biblia traduko de Moses Mendelssohn. Leginte La Libron de Kantoj de Heinrich Heine komencis konatiĝi kun nejuda literaturo - Goethe, Lessing, Schiller. Ilia pristudo ekskludis lin de la familio kaj juda komunumo jam en la aĝo de 17 jaroj. Unue li iĝis instruisto en vilaĝo apud Kutno kaj poste translokiĝis al Włocławek, kie skribis leterojn al judoj, kiuj ne scipovis tion. En tiu ĉi periodo li ekkonatiĝis kun verkaro de Bolesław Prus kaj Leo Tolstoj. De Włocławek en 1899 iris al Varsovio. Tie li komencis verki en la hebrea kaj jida lingvoj.
Ŝalom Aŝ ekinteresiĝis pri cionisma movado, kiu fariĝis ĉiam pli kaj pli populara. Kiel komencanta verkisto unue koncentriĝis pri naciismaj temoj paralele malkovrante literaturon en la jida, ekz. Jizchok Leib Perez, aŭ revuon Der Jid. En 1899 li renkontiĝis kun Perez kaj en 1900 helpe de li publikigis en Der Jid rakonton „Mojŝeŭe”. En Varsovio spertis malriĉecon. Nur en 1902 aperis lia kolekto de noveloj titolita En Malbona Tempo. Tiutempe lia familio elmigris al Ameriko.
Post tradicia juda eduko kaj lernado pri Biblio kaj Talmudo lin interesis la eŭropaj kulturo kaj literaturo. Dum tiu tempo li aktivis ankaŭ en politika agado; la juda Haskala-movado estis tre grava al li. En Varsovio Ŝalom Aŝ geedziĝis kun Mathilde, filino de sia estonta tradukisto en la polan lingvon - la verkisto M. M. Ŝapiro. Kun ŝi li havis 3 filojn kaj filinon, ilia filo Moses Aŝ fondis la diskeldonejon Folkways Records.