cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
4365 Ivanova
4365 Ivanova estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la usonaj geastronomoj Eleanor Francis Helin kaj Schelte J. Bus elde la Observatorio de la Monto Palomar, apud San-Diego (Kalifornio, Usono).
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de la bulgara astronomino Violeta G. Ivanova.
Šalov
Situo
Šalov situas laŭ rojo, laŭ traira flankovojo. Levice troviĝas je 28 km-oj.
Historio
La loko estis loĝata jam dum la neolitiko kaj bronzepoko. La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1280 laŭ tiama hungara ortografio "Sorlou". En 1601 oni komputis tie 34 domojn. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Garamsalló 1037 homoj, (plejparte hungaroj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Hont, al distrikto de Vámosmikola, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. Inter 1938-1945 Garamsalló rehungariĝis. La unua Arbitracio de Vieno deklaris, ke tiuj komunumoj, kie la hungaroj vivas en majoritato, apartenu al Hungario. Post la 2-a mondomilito parto de la hungaroj deportiĝis, la restintaj iĝis senrajtaj laŭ Dekretoj de Beneš. Dum la socialismo ŝtata bieno funkciis tie. Fine de la 20-a jarcento ciganoj alvenis. En 2001 vivis en Šalov 445 homoj, (73% hungaroj).
Famuloj
En la iama Garamnagysalló naskiĝis hungara aktoro Zoltán Gálosi.
Ĉina Maro
La ĉina maro situas inter la duoninsulo Koreio, la japana insulo Kiuŝuo, la insulo Borneo (kies nordo apartenas al Malajzio kaj la sudo al Indonezio), la duoninsulo de Malajzio, la duoninsulo de Kamboĝo plus Vjetnamio kaj la orienta marbordo de Ĉinio.
Guillermo Lasso
Guillermo Alberto Santiago LASSO Mendoza (Guayaquil, 16-a de novembro de 1955) estas ekvadora, entreprenistoj, politikisto, aktuala prezidento de la respubliko ekde la 24-a de majo 2021.
Lasso prezentiĝis kiel prezidenta kandidato en la prezidenta balotado de Ekvadoro de 2021 per la movado Movimiento CREO kaj li venkis en dua baloto per la 52% de la voĉdonoj kontraŭ Andrez Arauz, kiu akiris la 48%.
Mary Todd Lincoln
Membro de granda, riĉa familio el Kentukio, Maria estis bone edukita. Post vivado en la Todd House kaj fina lernejo dum ŝiaj adoleskojaroj, ŝi moviĝis al Springfield, en Ilinojso kie ŝi vivis por tempo kun sia edziĝinta fratino Elizabeth Edwards. Antaŭ ol ŝi geedziĝis kun Abraham Lincoln, Maria estis svatita fare de lia delonga politika kontraŭulo Stephen A. Douglas. Ŝi kaj Lincoln havis kvar filojn kune, nur unu el kiuj postvivis ŝin. Ilia hejmo de proksimume 17 jaroj daŭre staras ĉe la Oka kaj Jackson Stratoj en Springfield.
Mary Lincoln suferis pro hemikranio-doloroj kaj aliaj seriozaj malsanoj tra multe de ŝia plenkreskula vivo. Ŝi apogis sian edzon dum sia prezidanteco. Ŝi atestis lian mortigan pafadon kiam ili estis kune en la loĝio de la prezidanto en Teatro Ford ĉe Deka Strato en Vaŝingtono.
Vrádište
Vrádište (hungare Várköz) estas vilaĝo en Slovakio, en Regiono Trnava, en Distrikto Skalica.
Situo
Vrádište situas fine de tre mallonga sakovojo, fervojo preteriras. Skalica troviĝas je 3 km.
Historio
La unua skriba mencio okazis en 1392 en formo "Wratna". Ekde la 18-a jarcento la kampoj apartenis al la Habsburgoj. En 1787 oni komputis tie 761 vilaĝanojn en 106 domoj, en 1828 999 loĝantojn en 143 domoj. Ĝis 1899 la oficiala hungara loknomo estis "Vrádiste", poste pro la hungariga politiko la vilaĝo ricevis hungaran nomon. En 1910 laŭ la popolnombrado loĝis en Várköz 628 homoj, (plejparte slovakoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Nyitra (reĝa departemento), al distrikto de Skalica, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 vivis en Vrádište 636 homoj, (622 slovakoj).
6251 Setsuko
6251 Setsuko estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la japanaj astronomoj Makio Akiyama kaj Toshimasa Furuta elde la observatorio de Susono (apud Miŝima en gubernio Ŝizuoka, Japanio).
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de Setsuko Akiyama, edzino de la unua malkovrinto.
Black Sabbath
Black Sabbath estas angla metalroka muzikgrupo, kreita en 1968 en Birmingham, Anglio. La unua historia formacio estis konstituita de Ozzy Osbourne (voĉulo), Tony Iommi (gitaristo), Geezer Butler (basgitaristo) kaj Bill Ward (drumisto). Ili estas konsiderataj ankaŭ kiel fondintoj de doom metal, kiu influis multajn aliajn stilojn. Ekde 1970 ĝis 2000 estis venditaj pli ol cent milionoj da kopioj de albumoj, kio igas Black Sabbath unu el la plej sukcesaj grupoj de metalroko, apud Judas Priest, Iron Maiden kaj Metallica.
La signifo de la nomo Black Sabbath en Esperanto estas "nigra kunveno de sorĉistoj".
Dezső Schön
SCHÖN Dezső [ŝoen] (naskiĝis la en Hídalmás; mortis la  en Telavivo) estis rumania hungara ĵurnalisto kaj verkisto.
Biografio
Dezső Schön june alvenis en redakcion de gazeto Új Kelet kaj li komencis priokupiĝi la pasintecon kaj tradiciojn de ĥasidismo. Li survivis la holokaŭston kaj de 1947 li vivis en Germanio, poste en Telavivo, kaj li estis respondecredaktoro kaj eldonisto de reigita gazeto Új Kelet (1948–79).
Dolany
Dolany estas nomo por pluraj setlejoj:
… aŭ ankaŭ
La forĝejo de Vulkano
La forĝejo de Vulkano aŭ en hispana La fragua de Vulcano, estas pentraĵo de Diego Velázquez pentrita en Romo en 1630, laŭ informis Antonio Palomino, dum ties unua veturo al Italio kaj kun la La tuniko de Jozefo, opinio kunhavita de la kritikistaro. Ambaŭ pentraĵoj estis pentritaj sen mendo, pro iniciato de la propra pentristo kiu konservis ilin en sia povo ĝis 1634, kaj poste vendis ilin al la krono tiudate, kun aliaj verkoj fare de aliaj pentristoj, por la dekoracio de la nova Palaco Retiro. Aktuale ĝi troviĝas en la Muzeo Prado, Madrido, Hispanio, kie ĝi eniris la 5-a de aŭgusto de 1819.
Temo
La motivo estas prenita el Metamorfozoj de Ovidio, 4, 171-176, kaj montras la momenton kiam Apolono, «la sundio kiu ĉion vidas», komunikas al Vulkano la adolton faritan de ties edzino Venuso kun Marso, pri kio li la unua eksciis. La forĝisto Vulkano, perfidita edzo, ricevinta la novaĵon, perdis samtempe «la dominon sur si kaj la taskon kiun li estis farinta».
La temo havis malmultan tradicion ikonografian. Pli kutima estis la reprezento de la momento tuj posta, kiam Ovidio prezentas Vulkanon surprizante la adoltintojn kaj kaptinte ili per reto, por moko farota de la gedioj. Jonathan Brown proponis kiel fonto por La fragua gravuraĵon de Antonio Tempesta en separita bildo por ilustracia eldono de La Metamorfozoj el presejoj de Antverpeno en 1606, kiun Velázquez estis uzinta post aldono de nombraj modifoj.
El intencoj de Velázquez por tiu pentraĵo oni proponis diversajn interpretojn. Laŭ Tolnay la reprezentita temo ne estus rilata al la malkaŝita adolto, sed kiel speco de «vizito» aŭ inspiro de la grandaj artoj, reprezentitaj en Apolono-Helio, al la malgrandaj artoj, reprezentitaj en la forĝisto, opinio kondiĉita de ties propra formo interpreti Las hilanderas kaj Las Meninas kiel defendo de arto antaŭ la mekanikaj metioj. Por aliaj ikonografiaj interpretoj la temo devas esti komprenata rilate al La tuniko de Jozefo, pentraĵo kun kiu La forĝejo estus estinta formante paron. En ambaŭ pentraĵoj oni rakontas historiojn de trompo kaj perfido, en kiuj oni ekzempligus la forton de la parolo super la homa agado, laŭ Julián Gállego kaj, tiele, de la Ideo platona super la materia agado, dum Diego Angulo rememoras ke Jozefo estas prafiguro de Kristo kiel Apolono-Helios povas esti identigita kun Kristo-Suno de justico.
Tamen, tiaj interpretoj perdus sencon, kiel rimarkis Jonathan Brown, se ambaŭ pentraĵoj estus sendependaj pri ties farado, ĉar oni konstatas diferencon en la originaj dimensioj de la tolaĵoj, kio implicus, ke la spektantoj devis vidi ilin kiel distingaj pentraĵoj. La tolo de La forĝejo ja prezentas du aldonitajn bendojn ambaŭflanke, de ĉirkaŭ 22 cm maldekstre kaj de 10 cm dekstre, pri kiuj López Rey pensis, ke ili eble estis kudritaj en la momento pasi la pentraĵo el la Palaco Retiro al la Nova Reĝa Palaco. La teknika studo realigita en la Muzeo Prado indikas, tamen, ke eble la originaj dimensioj estis tre similaj al tiuj nunaj, pro kio oni ne forgesigu la laŭteman pariĝon, kvankam ties frua separo, kiam ĝi estis alportita al la Eskorialo La tuniko, kaj la ebla akcepto de Velázquez pri tiu separo, apogas la ideon de la sendependo inter ili. Laŭ tiuj studooj, la identeco de la uzitaj pigmentoj en la tolo centra kaj en la aldonaĵoj indikas, ke la flankaj bendoj, kvankam el tolo de distinga materialo, estis aldonitaj kiam oni komponis la pentraĵon, escepte eble la plej maldika de ĉirkaŭ 12 aŭ 14 cm en la maldekstra flanko.
Lucas Fernandes
Lucas Fernandes (n. ) estas brazila futbalisto.
Li futbalis ĉe Hokkaido Consadole Sapporo.
Oberzent
Oberzent estas urba komunumo en centra Germanio, kiu ekestis la 1-a de januaro 2018 per kunigo de la antaŭa urbo Beerfelden kun la apudaj komunumoj Hesseneck, Rothenberg kaj Sensbachtal. Ĝi situas en la distrikto Odenwald, kiu havas sian nomon de la mezalta montaro Odenvaldo, en la federacia lando Hesio. Fine de la jaro la komunumo havis  loĝantojn. Pro la kunigo la urbo iĝis la laŭ areo tria plej granda urbo de Hesio, post Frankfurto ĉe Majno kaj Wiesbaden.
En la urbeto, kiun ĉirkaŭas arbaroj de la mezalta montaro Odenwald, fontas la rivereto Mümling, kiu de tie fluas norden kaj poste orienten en la Majnon.
Sanforda blua muŝkaptulo
La Sanforda blua muŝkaptulo (Cyornis sanfordi) estas aŭstralazia birdo de la familio de Muŝkaptuledoj kaj de la genro Cyornis aŭ de Bluaj muŝkaptuloj kiu laŭnome enhavas speciojn de tre bluaj maskloj ĉefe en la supraj partoj kun brunaj inoj. Ĝi estas endemia de Indonezio kaj pli precize de norda Sulaveso, kie ĝi estas konata nur de kvar lokoj en la montoj de la duoninsulo Minahasa. Ties natura habitato estas subtropikaj aŭ tropikaj humidaj montaraj pluvarbaroj kaj muskarbaroj super 1,400 m. Ĝi estas minacata pro habitatoperdo. Ĝi estas malmulte distribuata, sed ĝi povus esti pli nombra en la okcidenta parto de sia teritorio, konsiderinte la relative grandan nombron (naŭ) de specimenoj origine kolektitaj.
Ĝi estas 14.5 cm malgranda, senkolora, nefacile videbla, arbara muŝkaptulo. Grizbruna supre, pli griza en krono, kun malhelaj bridoj pli ruĝecbruna ĉe flugiloj kaj pli olivruĝeca ĉe pugo kaj vosto. Grizbrunecaj subaj partoj kun hela suba ventro. Ankaŭ la beko estas grizbruna kaj ne nigreca kiel ĉe plej parto de la genro.
Ĝi estas ŝjne identa laŭ kutimoj, ekologio, vertikala distribuado kaj voĉo al la Blufrunta blua muŝkaptulo, C. hoevelli, kiu ankaŭ estas kutime nefacile videbla sed foje facile videbla, kaj ofta ĉe malsupraj etaĝoj de la arbara kanopeo de mezgrandaj kaj altaj arboj, kaj eventuale ĉe miksitaj birdaroj.
Fox News
Fox News estas konsiderita televida kanalo kiu subtenas, apogas kaj rekomendas konservativaj valoroj. Kelkaj el la kritikistoj de la kanalo asertas ke ĝi funkcias kiel proparolanto por la Respublikana Partio. La kanalo neas ajnan antaŭjuĝon en siaj novaĵraportoj kaj asertas, ke la ceteraj amaskomunikiloj estas tiu politike inklina al la valoroj de la Demokrata Partio. El la sloganoj de la kanalo: "Fox News - Fair and Balanced" ("Fox News - justa kaj ekvilibra"), "We Report, You Decide" ("Ni raportas, vi decidas").
Polemiko
En Usono, estas vigla diskuto pri la demando de la objektiveco kaj vereco de la ĵurnalisma kovrado de la kanalo.
En 2003, la ĵurnalisto Al Franken, kiu poste iĝis senatano de la ŝtato Minesoto, publikigis libron nomitan Lies and the Lying Liars Who Tell Them: A Fair and Balanced Look at the Right (Mensogoj kaj la mensantgaj mensogistoj kiuj rakontas ilin: justa kaj ekvilibra rigardo de la Dekstro), kiu forte kritikas la Fox-reton ke pretendas prezenti vidpunkton ekvilibrata sed en la praktiko, laŭ Franken, estas propagandilo en la manoj de la Respublikana Partio. Sekvante la publikigon de la libro, Franken eniris vortan konflikton kun la gvida gvidanto de la firmao tiutempe, Bill O'Reilly. La Fox jurpersekutis Franken kaj la libroeldonejon kun la preteksto ke la slogano "Fair and Balanced" kiu ankaŭ aperas en la nomo de la libro, estas protektita per kopirajto. Ĉi tiu aserto estis malakceptita de distriktjuĝejo en Usono.
En 2004, dokumentario nomita "Outfoxed" (Elfoksigita") de la direktoro Robert Greenwald estis publikigita, kiu prezentis similajn asertojn al tiuj en la libro de Franken, kiu eĉ estis intervjuita kiel parto de la filmo. En la filmo aperis ankaŭ multaj dungitoj de Fox, kiuj atestis, ke la klara subteno de la Fox News por la registaro de prezidanto Bush estis plene konscia kaj pro deziro helpi la registaron de Bush kaj kontraŭstari ĝiajn Demokratajn kontraŭulojn. Ĉio ĉi, laŭ Greenwald, sub la rekta gvido de la respublikano Rupert Murdoch kaj la direktoroj de la kanalo.
Komparo de la spektantoj de FNC kaj CNN
La kanalo estis lanĉita la 7-an de oktobro 1996 fare de mogolo Rupert Murdoch, kiu nomumis Respublikanan amaskomunikilkonsultiston Roger Ailes kiel firmaoprezidanto (1996-2016). La novaĵreto elstaris pli kaj pli al la jarmilo, ĉar ĝi ronĝas la spektadprocentojn de CNN.
Ekde 2002, la kanalo estis vicigita numero unu laŭ spektantaro inter ĉiuj kablaj novaĵstacioj en Usono.kun mezumo de 3.4 milionoj da spektantoj en pinttempo (kompare kun 1.9 milionoj por MSNBC kaj 1.6 milionoj por CNN).
Nicolas de Svedio
Princo Nicolas de Svedio, plennome Nicolas Paul Gustaf, duko de Angermanio, Ångermanland, (naskiĝis la en Danderyd ĉe Stokholmo) estas la dua infano de princino Madeleine de Svedio kaj ŝia edzo Christopher O'Neill.
Nicolas havas nun la 10-an lokon en la svedia tronheredo, tuj post sia fratino Leonore.
Imre Molnár (muzikologo)
Imre Molnár, laŭ hungarlingve kutima nomordo kaj kun plena nomo Molnár Imre György estis hungara muzikologo, altlerneja instruisto.
Imre Molnár naskiĝis la en Péterréve (Hungara reĝlando, Aŭstrio-Hungario, nuntempa Baĉko Petrovo Selo en Serbio), li mortis la  en Budapeŝto.
Biografio
Imre Molnár lernis kantadon de Ödön Farkas, poste li akiris diplomon en Scienca Universitato de Budapeŝto en 1912, dum li lernis en privata muziklernejo de Imre Bellovics. Post la doktoriĝo li estis proksima kolego de Ervin Szabó. Dum la Hungara Sovetrespubliko li estis lernejestro, post la fiasko de la respubliko li estis trudemerito. Tamen li kontribuis muzikajn kritikojn, inter 1922–1933 li instruis en nacia konservatorio, poste ĝis la emeritiĝo en 1959 en la Muzikarta Altlernejo Ferenc Liszt. Li ankaŭ kantis precipe popolkantojn, tradukis muziktekstojn el 15 lingvoj, liaj muziksciencaj esploroj estis signifaj. Li ricevis 3 premiojn inter 1968-1977. Li edziĝis en 1924, lia edzino naskis filinon.
Juan R. Escudero
Juan R. Escudero estas unu el la 81 komunumoj de la meksika subŝtato Guerrero, kiu situas en la centra suda parto de Meksiko, ĉirkaŭ 400 km sudokcidente de la ĉefurbo Meksikurbo. La ĉefurbo de la komunumo estas Tierra Colorada. Juan R. Escudero apartenas al la regiono Centro, kiu estas unu el la sep regionoj de la subŝtato Guerrero kaj situas en la centro de ĝi. Krome al tiu regiono apartenas dek-du aliaj komunumoj. Al Juan R. Escudero apartenas entute 38 tiel nomataj loĝlokoj (statistike por urboj, vilaĝoj kaj domaroj). La kodnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 12039.
Geografio
La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 22805 loĝantojn. El tiuj estis 10899 viroj kaj 11906 virinoj. La komunumo havas surfacon de 652,6 km². La meza alteco (de la ĉefurbo) estas 300 metroj super la marnivelo.
Klimato
En la komunumo jare falas averaĝe 1400 mm/m2 de precipitaĵo. La averaĝa jara temperaturo estas 22 °C.
Sociogeografio
En la jaro 2000 en la komunumo vivis 19076 personoj, pli aĝaj ol 5 jaroj. El tiuj 111 personoj sciis paroli indiĝenan lingvon. Tio signifas ke 0,58 % de la loĝantaro en la koncerna jaro sciis paroli indiĝenan lingvon.
12981 de la loĝantoj de Juan R. Escudero en la jaro 2000 aĝis pli ol 15 jaroj. El tiuj 2836 estis analfabetoj, do ne sciis legi kaj skribi. Tio signifas ke 21,85 % de la tuta loĝantaro (pli aĝa ol 15) ne sciis legi kaj skribi. Ĉe la virinoj estis 25,14 % (1737 el 6909 virinoj), kiuj ne sciis legi kaj skribi kaj ĉe la viroj 18,1 (1099 el 6072 viroj). Tio signifas ke konsiderinde pli da virinoj ne sciis legi kaj skribi ol la viroj.
El la 19076 loĝantoj (pli aĝaj ol 5 jaroj en la jaro 2000), 17134 apartenis al la katolika religio. 1942 personoj apartenis al aliaj religioj.
Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a., (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).
3601 Velikhov
3601 Velikhov estas asteroido de la ekstera asteroida zono, malkovrita la de la rusa astronomo Nikolaj Stepanoviĉ Ĉerniĥ elde la Krimea astrofizika observatorio de Nauĉno en Ukrainio.
Nomo
Ĝi estis nomita en omaĝo al la rusa fizikisto Evgenij Pavloviĉ Veliĥov (cirile : Евгений Павлович Велихов), fakulo pri fiziko de la plasmoj, laseroj, kanaligita fuzio kaj magnetofluidodinamiko.
Mariner-valoj
La Mariner-valoj etendiĝas de la regiono Noctis Labyrinthus (latine, prononco "Noktus labirintus", do labirinta nokto) en okcidento ĝis la regiono Eos Ĥasma oriente (la greka vorto Ĥasma signifas "kruta kanjono"). En granda parto la Mariner-valoj konsistas el tri preskaŭ paralelaj kanjonoj, ĉiuj ĝis 200 kilometrojn larĝaj, el kiuj ĉiuj laŭ grandeco multoble superas la Grandan Kanjonon en la usona ŝtato Arizono, la plej grandan kanjonon de la Tero.
La valoj estas giganda fendo de la planeda surfaco, kiu laŭ ĝenerala scienca opinio ekestis jam antaŭ pluraj miliardoj da jaroj, kiam la roka krusto de la planeda surfaco regione altiĝis. Samtempe ekestis la altaĵo de la regiono Tharsis kun siaj tri imponaj vulkanegoj.
Șumuleu
Șumuleu [ŝumuleŭ] aŭ Șumuleu Ciuc (hungare: Csíksomlyó, pron: Ĉikŝomjo) estas eks-vilaĝo en Rumanio, nun kvartalo administracie apartenanta al Miercurea Ciuc en Depresiunea Ciucului ĉe la okcidenta piedo de la monto de Grandŝomjo en la nordorienta parto de Miercurea Ciuc.
Loĝantaro
En 1941 ĝi havis 1 414 loĝantojn (hungaroj). Ĝis 1919 kaj inter 1940 kaj 1944 ĝi apartenis al Hungario (Csík).
Historio
La nuntempa vilaĝo formiĝis en 1941, kiam Cioboteni kaj Vardotfalău unuiĝis sub la nomo Ĉikŝomjo. Ĝis tiam Ĉikŝomjo konsistis nur el la monaĥejo kaj ĝia ĉirkaŭaĵo. Je sia unua mencio en 1332 ĝi estis ekleziejo, ĉik-seĝa sikula vilaĝo. La franciskana monaĥejo estis fondita ĉirkaŭ 1400. Ankaŭ János Hunyadi kontribuis al la konstruado de ĝiaj preĝejo kaj monaĥejo. En la kapelo Salvator la ligna baldakeno el 16 tabuloj estis farita en 1676 de nekonata artisto. En 1444 la papo Eŭgeno la 4-a permesis la pilgrimadon la 2-an de julio. La monaĥlernejon oni fondis en 1626, kiun en 1661 la paŝao Ali kune kun la monaĥejo neniigis. Tie aktivis János Kájoni, kiu rekonstruigis ĝin en 1668. Kájoni fondis ankaŭ presejon en 1662 kaj bibliotekon en 1665, kiu enhavis 4 500 librojn. De la 17-a jarcento Ĉikŝomjo fariĝis la centro de transilvania katolikismo kaj la plej grava pilgrimejo de Transilvanio. La unua moderna pilgrimado okazis en 1567 kaj la lasta dum la komunista reĝimo la 12-an de junio 1949. De tiam ĝi estis malpermesita ĝis 1990. La 1949-jara estis la lasta, kiun povis partopreni ankaŭ Áron Márton. Post la falo de la diktaturo la nombro de la pilgrimantoj kreskas de jaro al jaro atingante meze jam la kvaronmilionon.
Flugkompania voksigno
Voksigno (angle call sign, france indicatif) laŭ la reguloj de la Internacia Telekomunika Unio (ITU) servas kiel identigilo de radi-komunika mesaĝejo - ekzemple flughavena centralo, aviadilo aŭ oceana ŝipo. Voksigno konsistas el specifa kombino de literoj kaj numeroj; en la internacia radia komunikado la literoj de voksigno devas esti nomataj laŭ internacia literuma alfabeto.
La specifa kombino de literoj kaj ciferoj, kiu konsistigas voksignon, kreiĝas laŭ difinitaj skemoj. La unuaj karaktroj estas prefikso indikanta la landon de la radi-komunika mesaĝejo. Tiuj prefiksoj estas difinataj de la ITU kaj atribuataj en blokoj al la unuopaj ŝtatoj. Kutime la prefikso estas du karaktroj el kiuj almenaŭ unu estas litero. Iuj aparte grandaj ŝtatoj rajtas uzi prefiksojn el nur unu karaktro kaj nur en tre esceptaj okazoj uziĝas tri karaktroj.
Viktoria kruco
La Viktoria kruco havas treege grandan prestiĝon en Britio, ĝi staras super ĉiu insigno, distingo. Oni disdonis ekde la fondo 1355 krucojn.
Flugkompania voksigno
La voksignoj estas distribuataj de la koncernaj naciaj ŝtataj administrejoj, konsiderante la internaciajn regulojn kaj la internacie difinitajn naciajn prefiksojn. Por laŭeble eviti miskomprenojn, oni ne atribuas ĉiujn eblajn kombinojn de karaktroj.
Viktoria kruco
Ĝi portas la surskribon For Valour (Por la kuraĝeco), estas el bronzo (originale el rusaj kanonoj, kaperitaj en la krimea milito). Ĝi figurigas leonon sur krono, dorse aperas datumo de la kuraĝa ago, nomo, rango, regimento.
Citrata acido
Citrata acido (hidrogena citrato; laŭ IUPAC: 2-hidroksopropano-1,2,3-trikarboksilata acido) estas senkolora, akvosolvebla karboksilata acido, kiu apartenas al la fruktaj acidoj. Citrato estas salo de citrata acido.
Interagado de la citrata acido kaj amonia hidroksido rezultas en amonia citrato tribaza.
Historio
La citratan acidon izolis en 1784 Carl Wilhelm Scheele unuafoje el suko de citrono, tiel la alternativa nomo. Fakte la citrata acido estis jam konata pli frue, sed sub aliaj nomoj. La araba alkemiisto Ĝabir ibn Hajan malkovris ĝin en la 9-a jarcento.
La citrona suko permesas hejmajn eksperimentojn, kiel tiu de la nevidebla inko, kiu aperas en tiom da romanoj kaj filmoj pri policistoj, kiel en "La nomo de la rozo", kaj videblas nur ĉe kandelo. Tiu citrata acido permesas ankaŭ solvi diversajn materialojn kiel ovoŝelo, tiele oni povas enmeti en fridujon en poto ovojn ene de citrona suko kaj post kelkaj tagoj la ŝelo solviĝos, sed la ovo ne rompiĝos; tio permesos diversajn receptojn.
Granda Sirio
La lando Ŝam (en araba بلاد الشام Bilād ash-Shām aŭ nur الشام ash-Shām) nomita ankaŭ Levantenio, Siria regiono, Granda Sirio aŭ simple Sirio (سوريا Sūriyā), estas histori-kultura mondoregiono de Proksima Oriento kiu en havas, proksimume, la teritoriojn de la aktualaj ŝtatoj Sirio, la Libano, Jordanio, Israelo, kaj Palestino krom la Provinco Hatay, en Turkio, konata en araba kiel «Iskandarun» (الإسكندرون al-ʼIskandarūn, nome la iama Sanjaklando de Aleksandreto).
Citrata acido
Natura troviĝejo
La citrata acido estas la plej disvastiĝinta acido inter la plantoj kaj aperas en la metabolismo en ĉiu organismo. La citrona suko entenas ekz. 5–7 % da citrata acido. Ĝi aperas ankaŭ en pomoj, piroj, acida ĉerizoj, pluaj fruktoj kaj plantopartoj.
Granda Sirio
La lando Ŝam formas parton de la Fekunda duonluno, unu de la luliloj de la Homaro. Pro tio en la regiono loĝis nombraj popoloj, kulturoj kaj regnoj: nome la antikvaj egiptoj, la kanaananoj, la izraelidoj, la asirianoj, la ĥaldeoj, la arameoj, la fenicoj, la persoj, la antikvaj makedonoj, la romianoj, bizancanoj, la araboj, la otomanaj turkoj.
La lando Ŝam okupas la plej orientan marbordon de la Mediteraneo, pro kio ĝi estas konata ankaŭ kiel Levantenia Mediteraneo. Ties aktualaj landlimoj estis rezulto de la Interkonsento de Sykes-Picot (1916) kaj la Konferenco de San Remo (1926) inter Francio kaj Unuiĝinta Reĝlando, kiuj kundividis al si la mondoregionon post sia venko en la Unua Mondmilito. La diversaj mandatoj akiris siajn sendependecojn post malmultaj jardekoj. En la 14-a de Majo 1948, la Ŝtato Israelo deklaris sian sendependecon, kio ŝanĝis la estontecon de la mondoregiono por ĉiame. Ekde tiam, la klopodoj tusarabismaj poe krei veran suverenan ŝtaton Ŝam finiĝis.
La nuntempaj landlimoj de Aŝ-Ŝam, tial, estas: norde kun Kurdio kaj kun Turkio. Sude kun la provincoj de Saudarabio Ĝaŭfo kaj Tabuk. Kaj oriente kun Irako.
Kultismo
En la filologia tradicio, estas kultismo vorto kies morfologio sekvas tre deproksime ties etimologian devenon ĉu el la greka aŭ el la latino, sen obei la kreadon aŭ la ŝanĝojn de la evoluo de la lingvo. Tiaj terminoj, foje koincidaj kun neologismoj, estas enkondukitaj en la lingvon pro kulturaj, literaturaj aŭ sciencaj konsideroj. Ili apenaŭ adaptas sian formon al la ortografiaj kaj fonologiaj konvencioj fiksitaj de la lingvaj kreado aŭ evoluo, sed male malatentas la transformojn de la radikoj aŭ la morfemoj.
Priskribo
Tia fenomeno okazas kaj en Esperanto kaj en multaj lingvoj, ĉefe en Eŭropo (pro tradiciaj subtavoloj) kaj ĉefe inter latinidaj lingvoj (pro komuna deveno el la latino). Ĉiuokaze en Esperanto estas pli forta tendenco al traduko aŭ adapto de fremdaj vortoj ol en aliaj lingvoj pli emaj al inklino al la forta hegemonio kultura de la latina.
En Esperanto oni povus konsideri kultismo ankaŭ tiujn vortojn kiuj rekte devenas ĉefe el latina (nomitaj ankaŭ latinismoj) kaj malpli el greka devenoj. Foje temas pri esprimoj aŭ kompletaj frazoj en la latina aŭ greka, nekompreneblaj sen kono de tiuj lingvoj.
Bibern SH
Bibern estis ĝis la 31-a de decembro 2008 komunumo en Kantono Ŝafhaŭzo, Svislando. Ĝi havis 244 loĝantojn je la 31-a de decembro 2007. Ek de la 1-a de januaro 2009 Bibern estas parto de la komunumo Thayngen.
Geografio
Bibern situas ĉe la bordo de la rivereto Biber norde de Thayngen ĉe la limo de Svislando kun Germanio.
Najbaraj komunumoj kaj lokoj
Bibern limas en nordo al la komunumo Hofen, en oriento al Hilzingen kaj Tengen (ambaŭ en Baden-Virtembergo en Germanio), en sudo al Thayngen, en sudokcidento al Lohn kaj en okcidento al Opfertshofen.
Trafiko
Bibern per lokaj aŭtobusoj de Verkehrsbetriebe Schaffhausen estas ligita kun Thayngen kaj Ŝafhaŭzo.
Historio
La unua dokumenta mencio de Bibern datiĝas el la jaro 1050 kiel Biberaha.
Komunuma kunfandiĝo
Per la publika baloto de dimanĉo la 17-an de aŭgusto 2008 la kvin aŭtonomaj komunumoj Thayngen, Altdorf, Bibern, Hofen kaj Opfertshofen akceptis la kunfandiĝon de iliaj komunumoj kun efiko je la 1-a de januaro 2009. La nova komunumo Thayngen havas proksimume 5000 loĝantojn. Kiel konsekvenco Bibern ek de la 1-a de januaro 2009 ĉesis ekzisti kiel aŭtonoma politika komunumo.
18728 Grammier
Nomo
Ĝi estis nomita en memoro de Richard ("Rick") S. Grammier (1955–2011), iama direktoro pri la esploro de la sunsistemo ĉe la Jet Propulsion Laboratory. Li laboris kiel mastrumanto aŭ mastrumanto de projekto pri misioj kiel Cassini, Stardust, Deep Impact kaj Juno.
Endemiaj birdoj de Okcidenta Afriko
Tiu artikolo estas unu el serio haviganta informon pri endemioj inter birdoj en diversaj zoogeografiaj zonoj tutmondaj.
Modeloj de endemioj
Multaj specioj kiuj vivas ĉirkaŭ la Mediteraneo ne trapasas la naturan barilon de la dezerto de Saharo. Tio kondiĉigas la ĉeeston de precizaj specioj. Aliaj vivas inter la duondezertaj nordaj regionoj kaj la pli fruktodonaj sudaj regionoj ĝis la marbordo.
Karl Ludwig Sand
Karl Ludwig SAND (naskiĝis la en Wunsiedel, mortis (ekzekutita) la  en Mannheim) estis germana studento kaj murdinto de la verkisto August von Kotzebue.
Endemiaj birdoj de Okcidenta Afriko
Endemibirdaj areoj
Birdlife International difinis la jenajn endemibirdajn areojn (EBAj) en la regionp:
Karl Ludwig Sand
Vivo
Li studis ekde 1814 teologion en Tübingen kaj, post la reveno de Napoleono Bonaparte el la ekzilo de sur Elbo, iĝis voluntulo en la bavara armeo. Sed li ne plu partoprenis batalojn.
Endemiaj birdoj de Okcidenta Afriko
Endemibirdaj areoj
Ĉiu areo havas sian propran aron de endemiaj specioj, sed estas multaj specioj endemiaj de la tuta regiono.
Listo de specioj
Jene estas listo de kelkaj specioj endemiaj de la regiono:
Beanie Baby
Beanie Baby estas la nomo de linio de pluŝaj bestoludiloj, faritaj de Ty Warner Inc., kiuj estis poste renomita kiel Ty Inc. en Novembro 1991. Ĉiu ludilo havas internan pozigan strukturon (metalfadenoj kiuj ebligas ke la ludilo restu en difinita sinteno aŭ pozo) kaj estas remburita per plastaj buletoj (aŭ nomitaj ankaŭ "faboj") pli ol per konvencia remburaĵo (kiel PVK kaj polietileno), havigante al Beanie Baby flekseblan aspekton.
En ĵusa libroj nomitaj The Great Beanie Baby Bubble: Mass Delusion and the Dark Side of Cute, aŭtoro Zac Bissonnette detaligas kiel tiu pasia emo subite leviĝis tra Usono kaj poste venis al fino.
Karl Ludwig Sand
Vivo
Sand ekstudentis en Erlangen fondonte studentan korporacion surloke.
Atenco
En 1817 li venis al Jena. Plena de utopisma entuziasmo pri patrujo kaj libereco - nek sen vanteco - li planis la murdon de la tiam en Mannheim vivanta verkisto August von Kotzebue. Li taskitis spiono de Ruslando kaj ebla instiginto de la jura persekutado de Ludens, Okens i.a. En la 9.3.1819 Sand forlasis Jena kaj atingis en la 23.3. la urbon Mannheim. Ĉirkaŭ la horo 5-a vespere li akceptitis sub la nomo de certa Heinrich el Jelgava ĉe Kotzebue; post kelke da babilado li puŝis ponardon en la maldekstran flankon kun la vortoj »Hier, du Verräter des Vaterlands! / Jen tio por perfidanto de patrujo!« Kotzebue tuj kolapsis, dume Sand donis al si mem pikon unu dome kaj duan surstrate. Sed liaj vundoj baldaŭ saniĝis.
Ĉiuj klopodoj de la juĝistoj malkovri kunatencantojn fonajn estis vanaj. Sand parolis malfermite pri la kaŭzo de tiu atenco pro tute personaj konvinkoj. Li firme pensis esti farinta nenion kontraŭleĝan. Li kondamnitis je morto en la 17.4.1820 kaj ekzekutitis en la 20.5. je la horo 5-a matene antaŭ la Heidelberg-pordego.
Konsekvencoj
La malglora faro de Sand ebligis la akcepton de la t.n. Rezolucioj de Karlsbad. La teologo De Wette en Berlino, skribinte konsolleteron al Christine Sand, la patrino de la krimulo, maldungitis.
Universitato de Ĉikago
La Universitato de Ĉikago estas usona universitato en Ĉikago (Ilinojo). Ĝi havas ĉirkaŭ 4.400 studentojn antaŭdiplomajn kaj 9.000 postdiplomajn. Ĝin fondis John D. Rockefeller en 1890.
La Ĉikaga skolo de ekonomiko aŭ ekonomiko skolo de Ĉikago estas tendenco de ekonomika pensaro partiana de la libera merkato (kvankam ene de strikta mon-reĝimo, difinita de la registaro), kiu startis en la departementoj de Ekonomiko kaj en la Negoc-Lernejo Booth de la Universitato de Ĉikago meze de la 20-a jarcento.
Echiura
Echiura, ekiuroj aŭ kulervermoj, estas malgranda grupo de marbestoj. Iam traktitaj kiel separata filumo, ili estas nune universale konsiderataj kiel reprezentanto de derivitaj anelidaj vermoj, kiuj perdis sian segmentadon. La majoritato de ekiuroj vivas en neprofunda akvo, sed estas ankaŭ profundakvaj marformoj. Oni priskribis pli ol 230 specioj. La Echiura malfacile fosiliiĝis kaj la plej antikva konata specimeno estas el Supra Karbonio (Pensilvania). Tamen, oni trovis U-formajn fosiliajn nestotruojn kiuj povus esti el Echiura date el Kambrio.
Bromoformo
Bromoformo estis malkovrita en 1832 de la germana kemiisto Carl Jacob Löwig (1803-1890) per interagado de etanolo kun bromo. Li kredis ke temas pri la dubromo-metano aŭ CH2Br2, tamen ĝia korekta formulo estis poste priskribita de Jean-Baptiste Dumas (1800-1884), la malkovrinto de bromo.
Puraj solvaĵoj de bromoformo estas senkoloraj, malstabilaj kaj malkomponiĝas en kelkaj semajnoj. Tamen, kiam la solvaĵo iĝas bruna, tio signifas ke ĝi malkomponiĝas kaj la eblaj malkompono-produktoj estas bromida acido, bromo, karbonil-bromido (COBr2). Bromido de karbonilo estas senkolora tre toksa likvaĵo. Bromida acido estas palflava likvaĵo, tre koroda kiu atakas metalojn.
Bromoformo estas metabola venenaĵo kiu absorbiĝas de la haŭto kaj estas potence akumulita de la korpo. Laŭ kelkaj institutoj pri sano, ĝi estas konsiderata karcinomogena kaj mutaciokaŭza.
Larmor-Plage
(jen france, bretone An Arvor) estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Morbihan (jen france, Mor-Bihan), en la regiono Bretonio (Bretagne, Breizh). Fine de en la komunumo vivis.
Usono en la Somera Olimpiko 1956
La usona teamo aktiva en la Somera Olimpiko 1956 en Melburno/Stokholmo havis 297 sportistojn. Ili partoprenis en 18 fakoj. Flagotenanto de la usona teamo estis . La sportistoj atingis 32 orajn, 25 arĝentajn kaj 17 bronzajn medalojn. Sume la teamanoj en la Olimpiko havis la 2-an rangon.
Károly Koffán
Károly Koffán naskiĝis la  en Geresdlak, li mortis la  en Budapeŝto.
Biografio
Károly Koffán abiturientis en Szarvas, poste li akiris diplomon en Reĝa Belarta Altlernejo en 1933. Lia plej grava instruisto estis Gyula Rudnay. Post siaj studoj li estis pupteatristo en Parizo ĝis 1939, plej ofte li kreis la pupojn, sed li estis ankaŭ meblisto. En 1942 li fondis artistan lernejon, dum la nazia erao li kaŝigis judojn. Inter 1948 kaj 1956 li instruis en la Belarta Altlernejo. Li ricevis 2 premiojn. Li havis edzinon.
Geislingen (distrikto Zollernalb)
Geislingen estas urba komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Zollernalb kaj en la distriktaro Tübingen de la federacia lando Baden-Virtembergo. Fine de la komunumo havis  loĝantojn.
György Buzinkai
BUZINKAI György estis hungara kuracisto, verkisto, poeto naskita en Nagybánya en 1700 aŭ 1701 kaj mortinta en Debrecen la 17-an de marto 1768.
Biografio
Buzinkai studis en Marosvásárhely kaj poste medicinon ekde 1729 en Bremen, ekde 1730 en Leiden, ekde 1732 en Franeker kaj pli poste en Amsterdam. Li doktoriĝis 1733 en Franeker. Ekde aprilo de 1737 li estis urba kuracisto de Debrecen ĝis sia morto.
Sepdek disĉiploj
La Sepdek Disĉiploj aŭ Sepdek du Apostoloj (konata en la orienta kristana tradicio kiel la Sepdek du Apostoloj) estis la misiistoj de Jesuo meciitaj en la Evangelio laŭ Luko 10: 1-24. Laŭ Luko, la nura evangelio en kiu ili aperas, Jesuo nomumis ilin kaj sendis ilin eksteren en paroj kun specifa misio kiu detale aperas en la teksto. En okcidenta kristanismo, ili estas kutime nomataj Diŝĉiploj. Uzante la originajn grekajn vortojn, ambaŭ titoloj priskribas ilin.
La Evangelio laŭ Luko ne estas la sola inter la sinoptikaj evangelioj kiu enhavas multajn epizodojn en kiu Jesuo sendas siajn anojn al misioj. La Kvorumo de Sepdek de la Eklezio de Jesuo Kristo de la Sanktuloj de la Lastaj Tagoj estas bazita sur tiu teksto.
Kulturplanto
Kulturplanto estas planto, kiu estas kultivata kiel utilplanto aŭ  ornamplanto kaj kiu estas plibonigita de la homo pere de  plantbredado. Vario de kulturplanto nomiĝas kultivovario aŭ kultivaro. Por unueca nomigado zorgas la Internacia Kodo de la nomenklaturo de kulturplantoj. der die einheitliche Benennung von Kulturpflanzensorten regelt.
Kulturplantoj malsimilas al sovaĝaj plantoj diversmaniere. Ekzemple la la fruktoj estas ofte pli grandaj. Kelkfoje ili estas sen semoj (citrusoj). Ofte ili kreskas pli grande ol iliaj sovaĝaj parencoj.
Dezső Kertész
Dezső Kertész [deĵO kertEs], laŭ hungarlingve kutima nomordo Kertész Dezső estis hungara aktoro, teatrestro. Lia nomo eksterlande estis Desider Kertesz, lia edzino estis Ilona Vaály, lia bopatro estis Lajos Venetianer.
Dezső Kertész naskiĝis la  (laŭ aliaj informoj la naskiĝjaro estas 1890) en Békés (urbo), li mortis la  en Budapeŝto.
Biografio
Dezső Kertész lernis aktoradon private de Imre Pethes en Budapeŝto, poste li aliĝis al povincaj teatroj. Lia unua teatrestro estis Ignác Krecsányi. Li aliĝis al trupo de Gaja Teatro en 1915, kie li restis ĝis 1926, tamen kelkfoje interromoj okazis. Dum erao de mutaj filmoj li estis ne nur aktoro, sed ankaŭ kelkfoje scenaristo. Liaj pli gravaj teatraj stacioj estis: Inter 1938–1940 li estis ankaŭ teatrestro. Post la 2-a mondmilito la aktora-politika komisiono malpermesis lin pri la aktorado. Post jaroj li ricevis rolojn en Teatro de Kecskemét kaj Teatro József Attila.
Li edziĝis en 1929.
Unam Sanctam Ecclesiam
Tiu papa buleo konstituas la lastan epizodon de la konflikto inter la spirita povo kaj tera (ŝtata) povo, kaj reprenas, ilin energie reasertante, teokratiajn idealojn jam antaŭe asertitaj precipe de papo Gregorio la 7-a, en 1075 per la Dictatus Papae, kaj de papo Inocento la 3-a. Temas reale pri plurjarcenta konflikto,kiu eblas ĝin reirigi, finiĝe de la 5-a jarcento al papo Gelasio la 1-a kaj al ties doktrino de la "du glavoj", tiu spirita kaj tiu tera (ŝtata), kun la anonco, ja jes, de ilia distingo, sed kun la difino de la supereco de la unua sur la dua, kaj sekve de la papo sur la imperiestro.
En la buleo de Bonifaco la 8-a]] la novaĵo konsistas en la fakto ke la figuro de la imperiestro kiel tera-ŝtata povo estas anstataŭata de tiu de la franca reĝo Filipo la Belulo. Tiu fakto estas historie signifa ĉar ĝi montras ke komence de la 14-a jarcento la povo de la naciaj reĝoj estis rimarkige kreskinta malkreskigante tiun imperian. Reale, post la morto de imperiestro de la Sankta Romia Imperio Frederiko la 2-a, okazinta 1250, la Sankta Romia Imperio estis vivinta sencertecojn kaj povovakuojn.
Por la biblia justigo de la teokratia interpreto pri la doktrino de la du glavoj, en la teksto de Bonifaco la 8-a, oni ekspluatis pasaĵon de la Evangelio laŭ Luko kiu rakontas kiel Jesuo, antaŭ ol aliri la olivarban Getsemanon, akceptis du glavojn por la defendo de sia pensono: «Kaj ili diris: Sinjoro, jen estas du glavoj; kaj li diris al ili: Sufiĉas» (Evangelio laŭ Luko - 22, 38)
Antaŭfaktoj
La franca reĝo ne rezignis perforte influi en la nomumadon de episkopoj kaj aliajn aferojn ekskluzive ekleziajn. En 1301 Filipo la 4-a]] arestigis la episkopon de Pamiers akutitan, de la reĝo, pri alta perfido, transsaltante la “foruman priveligion” nome la principo laŭ kiu la ekleziuloj devas esti juĝataj de eklezia tribunalo. La papo petegis la tujan liberigon de la episkopo kaj kunvokis en Romo “sinodon” per buleo “Ausculta Fili carissime", antaŭ kiu estis ordone invitita la reĝo. Sed la reĝo publikigis falsan papan buleon en kiu estis entenataj malŝataj ofendoj kontraŭ la reĝo, kiu ĝin publike bruligis por inciti la popolon kontraŭ la papo kaj eklezianoj. La 39 francaj episkopoj, dume, partoprenis la roman sinodon el kies diskutoj estiĝis la Unam Sanctam Ecclesiam klasikan tekston de la papa teokratio,
Sekve (1303] reĝo Filipo sendis armean taĉmenton por arestigi Bonifacon en Agnani, sed la arestita papo estis liberigita iniciate de la popolo. Fine la reĝo pretendis la la forpasinta papo estu juĝata kaj kondamnita kiel hereza. Diversaj posteuloj de Bonifaco konsumis siajn diplomatian fortojn por malhelpi tiun proceson sed ili devis cedi sur aliaj frontoj kiel rilate aliajn kverelojn, ekzemple pri la kanona elimino de la Templanoj.
Enhavo
Bonifaco la 8-a en tiu buleo fiksas, en la zorgo defendi la ekleziajn rajtojn, diversajn unikaĵojn de la Eklezio pere de aparta alegorio:
En la supra citaĵo, la ripetata utiligo de la vorto "unusola" (plurforma en la latina (, havas la celon transdonis la unikecon de la Eklezio vidpunkte de la Dia volo: la vortoj “Ni legas ke ekstere de ĝi ĉiu surtera aĵo estis detruita” substrekas la gravecon kaj la neceson de la Eklezio ankaŭ por la bona ordo de la homaj teraĵoj. Ankaŭ la decideco de la esprimoj "Ni deklaras","Ni proklamas", "Ni difinas ke por la savo ke ĉiu kreitulo submetiĝu al la Roma Papo" montras la intencon de la papo. .
Resume: el la bulea enhavo eblas dedukti ke:
Por la redaktado de tiu buleo donis certe sian kontribuon iuj prestiĝaj teologoj, aparte ligitaj al Bonifaco la 8-a, inter kiuj franciskano Matteo d'Acquasparta kaj la du aŭgustenanoj Egidio Romano, kiu antaŭe teoriis en sia De ecclesiastica potestate la koncepton pri plenitudo potestatis (nome pri la plena povo de la papo), kaj Jakobo el Viterbo, kiu ĝuste en tiuj jaroj verkis la traktaton De regimine christiano, en kiu la viterba religiulo disvolvigis la konceptojn pri papado, intencita kiel teokratio, kaj pri la tera povo de la Eklezio.
Puŝkin-monumento (Vajmaro)
Puŝkin-monumento (germane: Puschkin-Denkmal) en Vajmaro, Germanujo, troviĝas rekte ĉe Urba turo ĉe kruciĝo inter la stratoj Puschkinstraße kaj Ackerwand kuŝante sur 1,30 metrojn alta soklo el konkokalko. Proksime troviĝas alirejo al Ilm-parko.
Historio
La skulptisto Johannes Friedrich Rogge reverencis per sia artaĵo, kiu inaŭguritis en la 27.11.1949 okaze de la 150-a datreveno naskiĝtaga de Aleksandr Puŝkin, ne nur elstaran rusan poeton kaj Goeto-ŝatanton sed certe ankaŭ la sovetiajn okupantojn. Temas pri monumenta bronza busto simbolante kvazaŭ rilatojn inter la kulturoj rusa kaj germana. Instiganto starigi ĝin estis Societo por germana-sovetia amikeco (DSF).
Goeto siavice (kies naskiĝdatreveno ducenta festitis samjare!) ankaŭ alte estimis la talenton de Puŝkin. Li sendis al li plumon al Ruslando. Puŝkin mem neniam venis Vajmaron. En Gera ĉe strato Schloßgasse monumento dua de Puŝkin memoras la plumo-epizodon ĉar ĉe ĝi portas la poeto grandan skribilon. Malantaŭ Princodomo (kie gastas Liszt-muzikaltlernejo vajmara) kondukas la jam menciita strato je kies finiĝo staras la monumento.
Notoj
<References />
(13169) 1995 XS1
(13169) 1995 XS1 estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la japana astronomo Takao Kobayashi elde la Observatorio de Ooizumi en gubernio Gunma (Japanio).
Lutz Heilmann
Lutz Eberhard HEILMANN (n. 7-an de septembro 1966 en Zittau) estas germana politikisto (partio Die Linke). Heilmann estas la unua ano de la federacia parlamento Bundestag, kiu iam antaŭe laboris ĉefofice por la ministerio pri ŝtata sekureco de GDR.
Vivo kaj profesio
Post la abituro 1985 en Zittau Heilmann militservis ĉe la ministerio pri ŝtatsekuro de GDR, kaj anstataŭ la devigaj 19 monatoj li libervole plilongigis tion al tri jaroj. Poste li fariĝis ĉefofica kunlaboranto de la departemento pri personprotekto. Laŭ propra aserto Heilmann petis pri eksiĝo en oktobro 1989, sed vere li eliris nur en januaro 1990, kiam la ministerio estis dissolvita.
Poste Heilmann studis ekonomikon en Zittau kaj juron en Berlino kaj Kiel. Li akiris la unuan ŝtatan ekzamenon pri juro en 2005. Samjare li fariĝis ano de la federacia parlamento.
Politiko
En 1986 Heilmann fariĝis membro de Sozialistische Einheitspartei Deutschlands, la gvida partio de GDR. En 1992 li forlasis la partion (kiu havis intertempe la nomon PDS), sed refariĝis membro en 2000. Okazis skandalo, kiam en oktobro 2005 - post la parlamentaniĝo - magazino Der Spiegel eltrovis ke Heilmann havis prisilentitan pasintecon kun rilato al la ŝtatsekuro.
Voroa lingvo
La voroa lingvo - voroe võro kiiĺ - estas variaĵo de la baltmar-finnaj lingvoj, do de la nordeŭropa tipo de finn-ugraj lingvoj, kaj parolatas en la suda parto de Estonio. Kutime ĝi konsideratas dialekto de la estona lingvo, sed ĝi havas malsamojn en fonetiko, morfologio, sintakso, kaj leksiko, kaj havas sian propran skriblingvon. Tial iuj lingvistoj ankaŭ konsideras ĝin kaj la setoan kune aparta branĉo de la finn-ugra lingvaro, kategoriigita "sudestona lingvo". Parolas la voroan pli-malpli 70 000 homoj, kiuj plejparte vivas en la sudo de Estonio. La estonia ŝtato ekde sia resendependiĝo en 1991 rekonas la lingvon "aŭtoĥtona regiona lingvo de Estonio" kaj subtenas ĝian kulturon.
La historia regiono Võromaa, do "lando de vorooj", konsistas el la ok komunumoj Karula, Harglõ (estone Hargla), Urvastõ, Rõugõ, Kanepi, Põlva, Räpinä (estone Räpina) kaj Vahtsõliina. Tiuj komunumoj estas precipe parto de la distriktoj Võru kaj Põlva, kvankam etaj partoj ankaŭ apartenas al la distriktoj Valga kaj Tartu.
Historio
La voroa konsideratas malplej influata de la nordestonaj dialektoj, kiuj domine influis la norman estonan lingvon. La "sudestona" historie ankaŭ parolatis pli sude kaj pli oriente de la historia regiono Võromaa (en la nuntempaj ŝtatoj Latvio kaj Rusio). Komparate kun aliaj sudestonaj dialektoj kiel ''Mulgi, Tartu kaj la setoa, la voroa konservis la plej multajn el siaj karakterizaj ecoj.
Unu el la plej fruaj tekstoj en sudestona lingvo estas traduko de la Nova Testamento (Wastne Testament), publikigita en 1686 veröffentlicht wurde. En 1885 Johann Hurt publikigis la plej signifan legolibron de la voroa, titolita Wastne Wõro keeli ABD raamat. Komence de la 20-a jarcento s domino de la norma estona lingvo kiel ŝtata lingvo de la en 1918 fondita respubliko Estonio kaŭzis fortan signifoperdon de la voroa kiel skriba lingvo. Nur komence de la 1990-aj jaroj ĝi estis revivigita.
Nuna situacio
Pro penoj de la Võro-Instituto la voroa intertempe estas normigita lingvo(variaĵo). La lingvo estas instruata en 26 lernejoj, se oni kune sumigas la voroan kaj la setoan. La vorolingva gazeto Uma Leht aperas dufoje po monato.
Ortografio
La voroa kiel ankaŭ la estona kaj finna uzas la latinan alfabeton. La plej multaj literoj, aparte ankaŭ ä, ö, ü kaj õ, signas la samajn sonojn kiel en la norma estona. Ekzistas la sekvaj esceptoj:
q estas signo de glota halto, y estas vokalo simila al la rusa litero ы (kaj ne simila al la finna y!), kaj la dekstra korno ´ signas la palatigon de konsonantoj: h́, ḱ, ĺ, ń, ś, t́ ktp. En kazo de tipografiaj problemoj anstataŭe (kiel ankaŭ en la gazeto Uma Leht) anstataŭ la dekstra korno sur la konsonanto povas metiĝi apostrofo ’ tuj post ĝi. En la voroa ĉiuj konsonantoj krom j kaj q povas esti palatigataj.
Ekzemplo de la lingvo
Artikolo 1 de la Universala Deklaracio de Homaj Rajtoj en Võro: ''Kõik inemiseq sünnüseq avvo ja õiguisi poolõst ütesugumaidsis. Näile om annõt mudsu ja süämetunnistus ja nä piät ütstõõsõga vele muudu läbi käümä.''
6419 Susono
6419 Susono estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la japanaj astronomoj Makio Akiyama kaj Toshimasa Furuta elde la observatorio de Susono (apud Miŝima en gubernio Ŝizuoka, Japanio).
Nomo
Ĝi ricevis la nomon de la urbo Susono (gubernio Ŝizuoka), kie loĝas la unua malkovrinto.
Ain (rivero)
Rivero Ain estas franca rivero kiu donis sian nomon al la departemento Ain (01), en la regiono Aŭvernjo-Rodano-Alpoj.
Ĝi fontas el karsta subtera rivero inter la komunumoj Conte (Jura) et Nozeroy. Post trafluo de la komunumoj de Champagnole kaj Pont-d'Ain, ĝi estas dekstra alfluanto de Rodano inter la komunumoj Anthon, Saint-Maurice-de-Gourdans kaj Loyettes, proksimume 27 km oriente de Liono.
Etimologio
La malnova formo estas "Igneus" dum la 9a jarcento (en la franca : E. Philipon, Dict. Topogr. du dép. de l'Ain), "Hinnis" en 1169. El la antaŭlatina radikalo "Inn-", sendube la sama uzata en "Inn" en Alpoj.
Laŭ René Guénon, la nomo devenas de la araba lingvo : "aïn" (عين : fonto). Eble la nomo restis post okupado far de la Saracenoj en la Sudo kaj Oriento de Francio inter la 8a jarcento kaj la 10a jarcento.
Trafluataj municipoj
En la du departemento Jura kaj Ain, la rivero Ain trafluas 65 municipoj.
9265 Ekman
9265 Ekman estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la sveda astronomo Claes-Ingvar Lagerkvist elde la Observatorio La Silla en Ĉilio.
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de la geedzoj Agnita kaj Arne Ekman, kiuj laboras por la Nationalencyklopedin ; la enciklopedio en sveda lingvo. Arne estis dum multaj jaroj ano de la estraro de la Observatorio de Upsalo.
Nobel-premio
Iniciatita laŭ la testamento de 1895 de Alfred Nobel, kiu estis la inventinto de la dinamito, la Nobel-Premio (aŭ Premio de Nobel) (en sveda difinita formo, singularo: Nobelpriset; en norvega: Nobelprisen) estas internacia serio da premioj donataj ĉiujare al la homoj kiuj faris eksterordinaran sciencan malkovron aŭ eksterordinare kontribuis al la socio ekzemple kulture. La premioj estas aljuĝataj de svedaj kaj norvegaj komitatoj. La unua solena ceremonio por enmanigi la premion okazis en la Reĝa Akademio de Muziko en Stokholmo, Svedio, en 1901. La premioj pri fiziko, kemio, fiziologio aŭ medicino, literaturo, kaj paco estis la unuan fojon donataj en 1901.