cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Gaza-urbo
Historio
En la 8-a kaj 7-a jarcento a.n.e la urbo plurfoje ŝanĝis sian "posedanton". En 734 a.n.e la urbo estis konkerita de la asirianoj sub Tiglat-pileser la 3-a. En 609 a.n.e ĝi refariĝis egiptia, 605/4 ĝi fariĝis parto de la Novbabilonia Regno. En 525 a.n.e. ĝi kontraŭstaris la persan avancon al Egiptio, sed fine tamen estis enigita en la Persan Regnon. Sub la Aĥemenidoj Gazao ĝuis, pro sia graveco por la komerco kun Arabio, plej grandan aŭtonomecon.
Stephen Kleene
La plej konataj libroj de Kleene estas (en la angla) Enkonduko al Matematiko (1952) kaj Matematika Logiko (1967).
Walter Guinness
Walter Edward GUINNESS, 1a Barono Moyne, Lord Moyne (29a de Marto 1880 – 6a de Novembro 1944) estis angl-irlanda politikisto kaj negocisto. Li servis kiel brita ŝtatministro en Mezoriento ĝis Novembro 1944, kiam li estis murdita de la juda terorista grupo Leĥi. La murdo de Lord Moyne sendis priokupantajn tajdojn tra Palestino kaj la cetero de la mondo.
Li estis dekomence militisto, parlamentano kaj finfine alta funkciulo por koloniaj aferoj.
Gaza-urbo
Historio
Post fino de la Aleksandro-Regno la Diadoĥaj Regnoj de la Ptolemeoj kaj Seleŭkidoj disputis inter si pri Gazo, ĝis kiam ĝi en 200 a.n.e. fine venis en seleŭkida mano. Tiutempe komencis la ekonomia disfalo de la urbo, kiu perdis sian rolon kiel monda komerc-metropolo nelaste al Aleksandrio. De Aleksandro Janeo la urbo estis en la jaro 98 a.n.e. fine komplete detruita.
La romianoj, aparte la prokonsulo Gabinio, denove konstruis Gazon meze de la 1-a jarcento a.n.e. iomete sude de la antikva urbomonteto. Dum la romia epoko ĝi famis ĉefe pro sia retor-lernejo. Ĝi ne reakiris sian gravecon por komerco. Nur en la 7-a jarcento oni restarigis la komercon kun Mekko – laŭlonge de la incenso-vojo. Post la unua mondmilito ĝi estis – kiel la tuta Gaza-strio, parto de la brita mandato Palestino. 1948 ĝi estis ekokupita de Egiptio, kaj en 1956 Israelo portempe konkeris ĝin sed post tio ĝi estis sub egipta administrado, ĝis kiam, en la sestaga milito, ĝi estis denove okupata de Israelo. Hodiaŭ ĝi estas la centro de la forte priluktata Gaza-strio.
Urbopartnerecoj
Gazao havas urbopartnerecojn i.a. kun Barcelono (Katalunio, Hispanio), Turino (Italio), Dubajo (UAE) kaj Tromsø (Norvegio).
Edukado kaj formado
En Gazao ekzistas pluraj universitatoj, ĉe kiuj estas kune enskribitaj 28.500 gestudentoj; inter ili la Universitato al-Azhar kaj la Islama Universitato.
Infrastrukturo
La urbo Gazo disponas pri malgranda flughaveno ĉe la limo de Egiptio, kiu etas tamen, pro la damaĝoj per la bombado fare de Israelo dum la dua intifado kaj pro la praktika aer-dominado de Israelo, ne funkcias.
Tertuliano
Quintus Septimius Florens Tertullianus, en Esperanto konata kiel Tertuliano (ĉ 159 - ĉ 230) estas Latinlingva aŭtoro de l' frua kristanismo. Eklezi-historie li pleje gravas kiel defendanto de la kristanismo kontraŭ la pagana mondo en kiu li vivis, kaj pro tio, ke li estis la unua uzi plurajn gravajn teologiajn terminojn. Ekzemple la vorto "Trinitas" (fakte trieco, de kie oni ekuzis: Triunuo) por la teologia tipe kristana aserto, ke Dio estas la Patro, la Filo kaj la Sankta Spirito.
Vivo
Li naskiĝis en Kartago, kiel filo de Romana oficiro. Kelkaj asertas, ke Ario estas malproksima parenco lia. Ĉirkaŭ la jaro 190, pli malpli 30-jara, li konvertiĝis al kristanismo. Li studis en Romo la klasikajn fakojn (gramatiko, retoriko, juro) kaj laboris kiel advokato. Ĉ. 195 li revenis al Kartago, kie li ekaktivis teologie. En lia verkaro ofte konstateblas jurista rezonado. Interalie li verkis kontraŭ la Judoj, kontraŭ Gnostiko, kontraŭ Marciono, kontraŭ pluraj herezoj kaj kontraŭ baptado de infanoj. En sia Apologio li brile defendis kristanismon. Pli poste li aliĝis al kristana movado, kiu etike estis pli ekstrema ol la ĝenerala katolika eklezio: montanismo.
Dum la persekutadoj epoke de imperiestroj Komodo (180-192) kaj Septimo Severo (193-211) li verkis interalie la libreton "kuraĝigo al la Martiroj". El la sama periodo datiĝas la Pasiono de Perpetua kaj Feliĉita, kiun pli frue oni atribuis al li; nuntempe kelkaj supozas, ke Tertuliano almenaŭ redaktis ĉi tiun tekston.
Verkaro kaj vidpunktoj
31 eseoj de Tertuliano venis al ni tute, kaj apud ili konserviĝis fragmentoj de aliaj eseoj. Ĉirkaŭ 15 aliaj eseoj verkitaj de li en la latina kaj greka perdiĝis. La verkoj de Tertuliano traktas ĉiujn tiamajn teologiajn demandojn - apologioj kontraŭ paganismo kaj judismo, debatoj kun herezaj grupoj, politiko, edukado, moralo kaj la reorganizado de homa vivo surbaze de kristanaj principoj; Liaj skribaĵoj donas al akademiuloj ampleksajn informojn pri tiama relegia vivo kaj la tiutempa religia penso.
Malgraŭ lia kono de kristana teologio skribita en la greka, Tertuliano estis sendependa en sia metafizika pensado, kaj estis karakterizita per realismaj kaj materialismaj konceptoj. Li estas konsiderata la antaŭulo de la katolika doktrino pri la Triunuo, emfazante en siaj skribaĵoj, ke la diaĵo konsistas el tri apartaj personoj, la Patro, la Filo kaj la Sankta Spirito, kiuj ĉiuj tri estas unu esenco. Tamen Tertuliano kredis, ke la dua persono (filo) estas malĉefa al la patro, opinio kondamnita ĉe la Unua koncilio de Niceo kiel herezo.
Tertuliano verkis la eseon Adversus Marcionem, en kiu li esprimis la ideon, ke la Dio de la Nova Testamento estas la sama kiel la Dio de la Malnova Testamento, kontraste al Marciono, kiu distingis inter la Supera Dio, la Dio de Kristo kaj la malsupera Dio, la Kreinto de la mondo.
Al li estas atribuita la gravan diraĵon Credo quia absurdum ("Mi kredas, ĉar ĝi estas absurda").
Tertuliano eble estas la unua, kiu sisteme uzas la vorton judismo (᾽Ιουδαϊσμός) kiel termino indikanta fidon kaj vivmanieron. Li uzas ĝin dekojn da fojoj en siaj verkoj, dum kristanaj, judaj kaj paganaj aŭtoroj, kiuj antaŭis lin, apenaŭ uzis ĝin sed emis rilati simple al la manĝoj de la judoj aŭ judoj (᾽Ιουδαῖοι) sen bezono de tia terminologio.
Tertuliano rekomendis pacismon kaj kontraŭis memdefendon dirante: "Ĉu filo de paco, kiu eĉ ne supozeble atingos la reĝan kortegon, partoprenos en la batalo?! Ĉu viro, kiu eĉ ne venĝas maljustaĵojn faritajn kontraŭ li, partoprenos en ĉenoj, malliberejoj, torturo kaj puno?! "
Listo de Verkoj
Pli malpli 30 verkoj restas de Tertuliano. Oni dividas ilin en 4 kategoriojn: Oni fakte povas dividi ilin en grupoj laŭ diversaj kriterioj.
Apologiaj verkaĵoj: Polemikaj verkaĵoj: Dogmaj verkaĵoj: Pri moralo kaj etiko:
En Esperanto aperis
En Antologio Latina volumo 5 aperis tradukoj de li en p. 46-112. Interalie tie legiĝas la tuta Pri la vualoj de la virgulinoj (p. 68-93)
Fanano
Fanano estas komunumo kun 2.095 loĝantoj en Provinco de Modena en regiono Emilio-Romanjo, en Italio.
Citozino
Citozino aŭ citosino estas pirimidina nitrogen-bazo, kiu povas aperi en nukleotidoj de DNA kaj en RNA.
Épernon
Épernon estas franca situanta en departemento Eure-et-Loir, regiono Centro-Valo de Luaro.
Ĝiaj loĝantoj nomiĝas Sparnoniens.
Timino
Biologio > Biokemio > Nitrogena bazo > Timino
Heuchelheim-Klingen
Heuchelheim-Klingen estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Südliche Weinstraße de la federacia lando Rejnlando-Palatinato. Fine de la jaro la komunumo havis 0 loĝantojn.
apartenas al komunumaro, do administra ligo de pluraj najbaraj, formale sendependaj politikaj komunumoj, germane nomata Verbandsgemeinde Landau-Land.
Komunumoj de Tarn-et-Garonne
Jen listo de la 195 komunumoj de la franca departemento Tarn-et-Garonne, laŭalfabete.
(CAM) Kunurba komunumo de Montauban, kreita en 2000.
Mihály Czompók
CZOMPÓK Mihály [compo'k] (n. Sfântu Gheorghe, la 9-an de januaro 1929 - m. Sfântu Gheorghe, la 26-an de aprilo 1988) – rumanuja hungara reĝisoro, aktoro.
Saint-Jean-Pla-de-Corts (stacidomo)
Saint-Jean-Pla-de-Corts estas franca stacidomo fermita al pasaĝeroj sur linio -, situanta en  Saint-Jean-Pla-de-Corts, en departemento Pyrénées-Orientales, regiono.
Temas pri stacidomo de Société nationale des chemins de fer français (SNCF).
Ĝi situas ĉe kilometra punkto (PK) de la linio Elne - Arles-sur-Tech (680000).
Saint-Avit-de-Tardes
Saint-Avit-de-Tardes estas franca komunumo lokita en la departemento Creuse kaj en la regiono Limoĝio. Ĝi havis 171 loĝantojn laŭ censo plenumita en 1999.
Geografio
Saint-Avit-de-Tardes etendiĝas sur 14,42 km², kaj havis 171 loĝantojn laŭ la lasta oficiala censo, tiel ke la loka loĝdenso estas nur 11 homoj po kvadrata kilometro. La vilaĝo situas en Creuse, kiu estas kampara, maldense loĝata franca departemento en la nordokcidenta parto de la Centra Masivo.
La regiono ĉefe konsistas el malaltaj montoj kaj altebenaĵoj : la plej alta punkto de Saint-Avit-de-Tardes situas je alteco de 699 metroj.
Ŝahreza
Ŝahreza, perse شهرضا‎ estas urbego kaj ĉefurbo de la samnoma distrikto en la Provinco Isfahano, en centra Irano.
Saint-Avit-de-Tardes
Historio
Antaŭ la franca revolucio de 1789 kaj la kreado de la departemento Creuse en 1790, Saint-Avit-de-Tardes apartenis al la franca graflando Marche. Ekde la fino de la 15-a jarcento ĝis proksimume la jaro 1900, tiu regiono estis fama fonto da migrantaj masonistoj, kiuj ĉiujare dum la plej varma periodo laboris en grandaj urbocentroj, precipe en Parizo.
Ŝahreza
Geografio
Ŝahreza situas sur altebenaĵo en la Zagros-montaro 508 km sude al Teherano kaj proksimume 80 km sudokcidente al Esfahano.
Saint-Avit-de-Tardes
Historio
Okaze de la municipa baloto de 2008 venkis en la vilaĝo S-ro Pascal Devars, kiu do fariĝis la loka urbestro.
Ŝahreza
Historio
Ŝahreza estas malnova pilgrimloka kaj bazarada urbo, kiu estis pli frue Khomŝeh, sed ĝi estis alinomita al Ŝahreza pro sanktejo. Ŝahreza estis deklarita urbo en 1929.
Judit Meszléry
Judit Meszléry [meslEri], laŭ hungarlingve kutima nomordo Meszléry Judit estas hungara aktoro. Ŝia familia nomo malofte estis Meszléri, ŝia edzo estis Balázs Horváth.
Małomice
Małomice estas urbo en Lubuŝio en Pollando. Ĝi apartenas al komunumo Małomice en distrikto Żagański.
Saint-Avit-de-Tardes
Administrado
Saint-Avit-de-Tardes apartenas al la kantono de Aubusson, kies ĉefurbo estas Aubusson. Tiu kantono mem estas parto de la arondismento de Aubusson, unu el la du arondismentoj de la departemento Creuse.
Judit Meszléry
Judit Meszléry naskiĝis la  en Budapeŝto.
Biografio
Judit Meszléry frekventis gimnazion en sia naskiĝurbo, poste ŝi akiris diplomon en Teatra kaj Filma Altlernejo en 1965. Ŝia ĉefinstruisto estis András Békés. Post siaj studoj ŝi aliĝis al trupo de Teatro Csokonai (Debrecen). Ŝiaj sekvaj teatraj stacioj estis: Ŝi ricevis premiojn en 1988 kaj 2013. Dum la geedziĝo ŝi naskis 2 filinojn, ŝi vidviniĝis en 2006.
Ŝahreza
Ekonomio
Ŝahreza estas grava tekstila centro. Menciindas la komercado, la loka bazaro estas vaste konata.
Santa Maria de Martorelles
estas municipo en la eŭropa ŝtato Hispanio. Ĝi situas en la provinco Barcelono, en la aŭtonoma regiono Katalunio, kaj apartenas al la komarko Orienta Vallès. Laŭ la stato de en la municipo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km².
Royal Jordanian
La entrepreno Royal Jordanian (ALIA, arabe الملكية الأردنية; latinliterigite al-Malakijah al-Ordunijah) estas la nacia jordania flugkompanio kun sidejo en Amano. Ekde la 1-a de aprilo 2007 ĝi estas membro de la flugkompania alianco "oneworld". La kompanio laŭ la stato de 2009 ĉiujare transportas proksimume 2,6 milionojn da pasaĝeroj kaj disponas pri 31 regulaj pasaĝeraj aviadiloj.
La flugoj de la kompanio havas la IATA-mallongigon RJ; la ICAO-mallongigo por la entrepreno estas RJA.
Crazannes
Crazannes [] estas franca komunumo en la departemento Charente-Maritime, en la regiono Puatuo-Ĉarentoj. Ĝi havis 435 loĝantojn en la jaro 2011.
Geografio
Crazannes situas ĉe la maldekstra bordo de la rivero Charente, nordoriente de Saintes.
Ŝtonminejo
En Crazannes troviĝas ŝtonminejo, kies ŝtonoj estis uzitaj en konstruado de la fortikaĵo Bojardo, de la katedralo de Kolonjo kaj en parto de la bazo de la Statuo de Libereco.
Praga lingvoskolo
Praga lingvoskolo, Praga lingvoscienca rondo, Praga lingvistika rondo aŭ fojfoje simple Praga skolo enhavis ampleksan grupon da esploristoj, ĉefe eŭropanoj, kiuj, eĉ se ne ĉiuj estis membroj de la Lingvistika Skolo de Prago, ĉerpis sian inspiron el la verkoj de Vilém Mathesius, Nikolaj Trubeckoj, Roman Jakobson, Jan Mukařovský, René Wellek kaj aliaj fakuloj kun sidejo en Prago en la jardeko antaŭ la Dua Mondmilito (1928–1939). Ĝi estis unu el la plej gravaj lingvoskoloj, ĉar ĝi produktive pluigis strukturismajn ideojn de Ferdinand de Saussure.
La skolo emfazas en la duobla artikulacio de la lingvo (fonemo kaj morfemo). Ili nuancigas la dikotomion inter sinkroneco kaj diakroneco por la studo de la lingvo. La plej grava kontribuo de tiu skolo estas la metodologia principo de la komutado, per kiu oni modifas fonemon kontraŭ alia en difinita loko de la parolĉeno, kio okazigas paradigman opozicion kaj sekve ŝanĝon de signifo, ekzemple "la nigra kato" > "la nigra rato".
Civila krono
La civila krono (corona civica) estas krono de folioj de komuna kverko interplektitaj por formi kronon. Dum la Romia Respubliko kaj la posta Princlando, estis konsiderita kiel la dua plej alta militista honoro al kio civitano povus aspiri. Ĝi estis rezervita por Romiaj civitanoj kiuj savis vivojn de aliaj civitanoj per mortigo de malamiko sur loko kaptita al malamiko la saman tagon. La civitano savita devis akcepti tion; neniu plie povus esti atestanto.
Post la konstituciaj reformoj fare de Sulao, ĉiu ricevanto de la civila krono ricevis ankaŭ enirpermeson en la Roma Senato. Krome, la ricevanto estis postulita laŭleĝe porti sian kronon je ajna publika ceremonio, kaj estis plaŭdita eĉ de homoj multe pli veteranaj ol li mem. La civila krono poste iĝis privilegio por romiaj imperiestroj (origine el Aŭgusto Cezaro, kiu ricevis ĝin ĉar savis la vivojn de civitanoj finingante la serion de enlandaj militoj).
György Zoltán Károlyi
György Zoltán Károlyi [djordj kAroji], laŭ hungarlingve kutima nomordo Károlyi György Zoltán estas hungara arkitekto, fizikisto, altlerneja instruisto, koresponda membro de Hungara Scienca Akademio (2019).
György Zoltán Károlyi naskiĝis la en Budapeŝto.
Biografio
György Zoltán Károlyi akiris arkitektan diplomon (MSc) en Teknikuniversitato de Budapeŝto en 1993, fizikistan diplomon (MSc) post 2 jaroj en Scienca Universitato Loránd Eötvös. Post la dua diplomo li estis scienca esploristo en akademia instituto. En la jaroj 1997 kaj 1998 li estis asistanto en la teknikuniversitato, lektoro inter 1998-2004, docento inter 2004-2012, poste profesoro. En tiu periodo (inter 1997-2007) li ofte havis stipendiojn, samtempe inter 1996-2014 li profitis eblecojn esplori ankaŭ eksterlande. Aparte menciindas esplorado en Universitato de Aberdeen, eĉ li ankaŭ instruis inter 2006-2008. Intertempe en 1999 li doktoriĝis (PhD), ĝuste post jardeko doktoriĝis (DSc) antaŭ la Hungara Scienca Akademio, fine li habilitiĝis en 2010. Li estis nomumita vicdekano en 2013. Li ricevis premiojn inter 1987-2018. Li okupiĝas ĉefe pri fluoj de likvaĵoj.
120352 Gordonwong
120352 Gordonwong estas marsrenkonta asteroido malkovrita la en la kadro de la astronomia kampanjo Catalina Sky Survey, plenumita elde la Stacio Catalina de la Observatorio Steward kaj elde la Observatorio de Monto Lemmon, proksime de Tucson (Arizono, Usono).
Ĝia discentra orbito ekstere malproksime tanĝas tiun de Marso. Ĝia marsa MOID estas 0,234015 AU (149,598 milionoj da km).
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de Gordon H. Wong, programara inĝeniero, kiu montris grandan paciencon kaj sindoneman helpon en la streboj nepraj en la planado, la konstruo, la provoj kaj la flugo de la Iksoradia Bildiga Spektrometro por Regolito konstuita de studentoj por la Asteroida Misio de Specimena Alvenigo OSIRIS-REx de la NASA.
Rio Claro (Rio-de-Ĵanejrio)
Rio Claro estas municipo de la brazila subŝtato Rio-de-Ĵanejrio, kiu taksis 17.401 loĝantojn en 2010.
51-a subŝtato de Usono
La ideo de la Kvindek Unua Subŝtato de Usono, aktuala temo en diskutoj pri la strukturiĝo de Usono depost 1959, estas koncepto kiu referencas al lokoj konsiderataj kiel kandidatoj por subŝtatiĝi adicie al la jam ekzistantaj subŝtatoj de Usono. La termino mem povas esti interpretata ŝerce, mallaŭde, aŭ serioze. La nuraj du proponoj seriozaj hodiaŭ estas por la subŝtatiĝo de Portoriko kaj la subŝtatiĝo de Vaŝingtonio. Portoriko aktuale estas teritorio, kaj Vaŝingtonio aktuale estas la landa ĉefurbo kies loĝantoj havas nenian reprezentadon krom simbolan.
Laŭ Artikolo Kvar, Artikolero Tri de la Usona Konstitucio, kiu pritraktas la rilaton inter la subŝtatoj, la kongreso potencas aldoni plusajn subŝtatojn en la federacion kaj la subŝtatoj mem estas devigataj doni "plenfidon kaj agnoskon" al la aktoj de ties parlamentoj kaj kortumoj. Reciproke, la federacia registaro donas militan defendon kaj reprezenton en la parlamento.
Proponoj per apartiĝo
Ne nur teritorioj, kolonioj, ne reprezentitaj sublandoj kaj ceteraj petas subŝtatigxon, sed ankaŭ kelkaj jam ekzistantaj subŝtatoj petas apartiĝon:
4494 Marimo
4494 Marimo estas duopa asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la japanaj astronomoj Sejĝi Ueda kaj Hiroŝi Kaneda elde la observatorio de Kuŝiro.
Nomo
Ĝi ŝuldas sian nomon al specio de globforma verda algo "Marimo" (japane: マリモ, Aegagropila linnaei), kiu kreskas en la lago Akan en Hokajdo.
Saint-Hilaire-la-Treille
La teritorio havas komunan limon kun.
4494 Marimo
Satelito
Ĝia satelito estis malkovrita la de V. Benishek, P. Pravec, H. Kucakova, K. Hornoch, P. Kušnirák, A. Aznar, A. Leroy kaj R. Durkee per observoj de  elde diversaj observatorioj, anoncita la.
Tiu satelito havas diametron de almenaŭ 2,2 km, orbitan estimata al 13 km kaj orbita periodo de 1,0304 ± 0,0008 tago (24,73 ± 0,02 horoj). Ĝia rotacia periodo estas ankoraŭ nekonata.
Ferenc Vajda (historiisto)
VAJDA Ferenc estis hungara historiisto, folkloristo, eklezia verkisto naskita en Farcád la 16-an de marto 1865 kaj mortinta en Odorheiu Secuiesc la 16-an de januaro 1938.
Biografio
Ferenc Vajda finis la mezlernejon en Székelyudvarhely, la teologion en Nagyenyed, Berlino kaj Bonn. Ekde 1902 li estis reformita pastro en Székelyudvarhely.
Vera Cruz (Bahio)
Vera Cruz [verakrŭz] estas municipo de la brazila subŝtato Bahio, kiu taksis 37.567 loĝantojn en 2010.
Vera Cruz signifas en la portugala "Vera Kruco".
Farini
Farini estas komunumo de Italio.
Vaporpremo
Vaporpremo aŭ vaportensio de substanco aŭ likva miksaĵo estas la parta premo de ties vaporo kiam ĉi tiu atingas la ekvilibron inter la likva kaj la gasa fazoj. La vaporpremo estas mezurunuo pri la tendenco al vaporado de likvaĵo. Ju pli granda estas la vaporpremo, des pli volatila estos la likvaĵo, kaj malpli granda estos ties bolpunkto rilate al aliaj likvaĵoj kun malpli granda vaporpremo laŭ la sama referencotemperaturo. Laŭ la Internacia Sistemo, la premo estas kutime mezurata en paskaloj. Ĉi fenomeno ankaŭ okazas en la solida stato, kiam iu solida substanco iras al la gasa stato, sen transiri al la likva stato, al kies procezo oni nomas sublimado. Ĉi-propreco posedas interrilaton inverse proporcia rilate al la intermokelukaj altirfortoj, ĉar ju pli granda estas la sistemo, des pli granda estas kvanto da energio necesa por venki kaj produkti la statointerŝangoj.
La vaporpremo estas fizika propreco kiu intime dependas de la temperaturograndeco. Kiom ajn estu la temperaturo, la tendenco estas la vaporado de la likvaĵo ĝis la atingo de ties termodinamika ekvilibro kun la vaporo. Kinetike, ĉi-ekvilibro elmontriĝas kiam la grando de la vaporigita likvaĵo egalvaloras al la grando de la kondensita vaporo. Ia likva substanco ekbolas kiam la sistemopremo atingas la vaporpremon de tiu substanco. Tiu punkto ricevas la nomon bolpunkto aŭ boltemperaturo. La normala bolpunkto estas la normala boltemperaturo de la substanco laŭ difinita premo de atmosfero.
En lokoj kun pli altaj altitudoj, kie la atmosfera premo estas malpli granda, la bolbunkto de la substancoj estas pli malaltaj, ĉar ties vaporpremo devas egalvalori al malpli granda valoro, konsiderante la malfermitecon de la sistemo.
Ekzemploj
La sekvanta tabelo estas listo de pluraj substancoj ordigitaj laŭ ties kreskanta vaporpremo (en absolutaj unuoj).
Koralle (velboato)
La Koralle estas jolo por du personoj. Ĝi havas velon de 8,5 m² aŭ 10,5 m². Ekde la 1960-aj jaroj ĝi estis produktita en Weidnau, suda germanio.
En Ombro kaj en Lumo
Tradukita de Luiz da Costa Porto Carreiro Neto, Brazila Spiritisma Federacio eldonis esperantlingvan version en la jaro 1957 en Rio-de-Ĵanejro.
Koralle (velboato)
Specialaĵo de la Koralle estas la du flankaj glavoj, kiuj donas grandan spacon en la centro, kie la kutima centra glavo ĝenas. Komence la glavoj estis vertikale enŝovitaj, poste svingantaj glavoj estis uzataj. Pro sia malalta pezo oni povas transporti la boaton sur eĉ malgranda aŭto.
En Ombro kaj en Lumo
Enhavo
Temas pri rakonto el la 19-a jarcento, kaj elvolviĝanta en kvin libroj, kiel la aŭtorino deklaras. Ĉiu el tiuj "libroj" pritraktas iun enkarniĝon de personoj kiuj travivis tumultoplenan ekzistadon. La objektivo de la verko estas montri al la suferantaj estuloj kaj morale kripligitaj la eblon pri la homa regenerado, kiu efektiviĝas pere de la diversaj reenkarniĝoj de la Spirito.
Sciencfikcio
Sciencfikcio estas ĝenro de literaturo kaj kinarto pri okazaĵoj en iugrade probabla mondo, plej ofte estonteco aŭ malproksima pasinteco, sed foje ankaŭ en la nuno (aŭ en paralela mondo aŭ eĉ en ĉi tiu). Ofte ĝi prifilozofiumas aŭ kritikas hodiaŭan socion.
Sciencfikcio ekestis kiel reago al la socia ŝanĝo efikita de la scienco kaj teĥniko de industria revolucio dum la 19-a jarcento. La romano Frankenstein de la anglino Mary Shelley, publikigita en 1818, estas foje rigardata kiel la unua vere sciencfikcia romano, kaj fine de la jarcento transprenis la taskon unue la franco Jules Verne kaj poste la anglo H. G. Wells. Aŭtoroj eksterpoligis onten la principojn kies efikon ili spertis. Ili ankaŭ priskribas imagajn sociojn (utopioj kaj distopioj) rezultintaj el malsamaj kondiĉoj.
Subĝenro temas pri kosmoesplorado. En tiu fariĝas tre okulfrapa kaj solvenda la problemo pri tio, per kiu lingvo parolu la eksterteranoj. Ofte oni sendeviĝas de ĝi enkondukante iun formon de universala tradukilo.
La limoj de la ĝenro ne estas klaraj. Foje verkaĵoj markitaj "scienc-fikciaj" estas vere aventuraĵoj en pli ekzotika ejo aŭ filozofiaj eseoj perrakontigitaj.
Sciencfikcio kaj Esperanto
Klasika sciencfikcio nesufiĉe ofte estas eldonata en Esperanto. Tiu ĝenro, kiun foje maljuste oni trovas malpli valora ol la aliajn, abundas je elstaraj literaturaĵoj – ne nur distraj, sed profetaj kaj konsciigaj. Ĉar Esperanto estas artefarita lingvo kaj ankaŭ alternativo al la nuna lingvosistemo, pro ambaŭ tialoj estas logike ke Esperanto interesiĝu pri fikciaj realaĵoj kaj pri alternativaj socioj.
Tiele ekde la komenco de la esperantlingva literaturo estis interesoj kaj por traduki verkojn de diversaj lingvoj ĉu sciencfikciajn ĉu priajn kaj por produkti originalajn verkojn kiaj el Nova Sento de Hyams (1915) aŭ Landoj de l'fantazio de Teo Jung (1927) Vojaĝo al Kazohinio (1941) aŭ Maŝinmondo (1964) de Sándor Szathmári kaj multaj aliaj.
En 1979 oni kreis la serion Sferoj dediĉita al kolektiva publikigo de diversaj tekstoj en ĉiu numero el 10, fakte ĝis 60 tradukitaj noveloj plus 43 originalaĵoj. Grava verko kiu estas ne nur sciencfikcio sed ĉefe poemo eposa estas Poemo de Utnoa de la kataluna verkisto Abel Montagut. En 2009 Beletra Almanako dediĉis specialan numeron al scienfikcio, nome la numero 4; en ĝi publikiĝis tekstoj de Bernard Golden nome Kosma rubaĵo, de Bjørn A. Bojesen nome Kornon kontraŭ krud’, de István Ertl nome Arnim, de Higinio García nome Rifuzita memuaro, de Rinko Kubota nome Feliĉo de unu talanto, kaj de Liven Dek nome Ne ekzistas verdaj steloj; Godabuk; Infano kaj fiŝo kaj Mineplu´, el kiuj la ĉefa tendenco estas sciencfikcia sed ne nur. En la sama numero estas ankaŭ aliaj tekstoj, nome eseoj aŭ recenzoj pri sciencfikcio.
En 2018 "Literatura Foiro", (n-ro 292, 49-a jarkolekto) dediĉas atenton al Aleksandr Grin kaj lia sciencfikciaĵo "Esperanto" (elrusigita fare de Miĥaelo Bronŝtejn).
Historio
Fragmentoj de sciencfikcio aperis ekde antikvaj tempoj, kiel egiptaj kredoj pri la formoj de steloj, legendoj pri la dioj de la suno kaj luno, kaj pri la suno kiel ĉaro de fajro. La plej frua verko de literaturo konsiderita sciencfikcio estas la "vera historio" de la siria Lukiano, satira verkisto kiu vivis en la 2-a jarcento p.K. La verko diskutas kaj priskribas vojaĝon al la luno, unuafoje en la konata historio de literaturo. En 1630, la astronomo Johannes Kepler verkis Somnium (latine: La sonĝo), verŝajne la unua sciencfikcia verko verkita laŭ la karakterizaĵoj de la ĝenro en ĝia moderna formo, t.e. - prilaborado, ekspansio kaj evoluo de scienca ideo. Kepler uzis ĉiujn sciencajn sciojn de sia tempo, kaj lia priskribo de la luno estas surprize proksima al la faktoj konataj hodiaŭ. Kepler verkis sian libron tiel, ke li evitis la ekzamenadon de la katolika eklezio, kiu malpermesis al li eldoni sciencan libron pri la luno, verŝajne li tute ne intencis verki sciencfikcian verkon.
La libro konsiderata kiel la unua vera moderna kaj konscia sciencfikcia romano estas Frankenŝtejno, verkita de Mary Shelley en 1818, kaj traktas scienciston, kiu sukcesis revivigi monstron el korpopartoj, ĉi tiu romano ankaŭ estas konsiderata kiel klasika verko de la gotika literaturo. En la 19-a jarcento ĉefrolis du el la grandaj antaŭuloj de sciencfikcio - Jules Verne, kiu verkis verkojn kiel Dudek mil leŭgoj sub la maro, kaj Herbert George Wells, kiu publikigis La tempo-maŝino (The Time Machine, 1895), La milito de la mondoj (The War of the Worlds, 1898), kaj pli. La literaturo de la pulpa magazino, dak al ĝia malmultkosteco, ankaŭ kontribuis al la literatura evoluo de sciencfikcio: multaj el la hodiaŭaj renomaj verkistoj komencis verki novelojn por revuoj kiel Amazing Stories, Analog Science Fiction and Fact, same kiel por malgrandaj fanzinaj revuoj.
En la 20-a jarcento elstaris sciencfikciaj verkistoj Isaac Asimov kaj Arthur C. Clarke.
Teknologia
Iuj nomas ĝin "malmola sciencfikcio". Ĉi tiu subtipo estas karakterizita per la kreado de estonteca (futurisma) teknologio bazita sur kampoj de precizaj sciencaj: fiziko, astrofiziko kaj kemio kaj foje eĉ inĝenieristiko. Fakte, en la plej multaj sciencfikcia literaturo, inkluzive de la subĝenroj prezentitaj malsupre, ekzistas tavolo de teknologia sciencfikcio. Teknologia sciencfikcio emfazos en la rakonto la ekipaĵon, la teknologion kaj eĉ donos al ili ampleksajn klarigojn pri kiel ili funkcias. Ĉi tiu terminologio estis unue uzata de P. Skyler Miller en 1957, en recenzo de la libro de John Campbell "Insuloj en Spaco" en sciencfikcia revuo Astounding Stories of Super-Science (mallongigita Astounding). Kelkaj el la fikciaj prognozoj realiĝis retrospektive. Ekzemple, Arthur C. Clarke priskribis kaj antaŭdiris komuniksatelitojn jam en 1945 en sia artikolo "Extraterrestrial Relays". Famaj verkistoj de tiu subtipo estas Larry Niven, Vernor Wing kaj, kiel menciite, Arthur C. Clarke.
Ciberpunko, steampunko kaj iliaj derivaĵoj estas rekta daŭrigo de la ĝenro de teknologia sciencfikcio, aŭ sekundara dividado ene de ĝi.
Socia
Iuj nomas ĝin "mola sciencfikcio". Ĉi tiu subtipo ĉefe rilatas al la futurismaj evoluoj rilataj al homa socio. Ĝi troviĝas ĉefe en konfliktoj bazitaj sur la homaj sciencoj kaj sociaj sciencoj – kiel psikologio, sociologio, antropologio kaj politika scienco.
Famaj verkistoj en ĉi tiu subĝenro estas Ursula Le Guin, Philip K. Dick, Ray Bradbury kaj Kazuo Ishiguro. Estas verkistoj, kies verkoj estas ĉe la limo inter malmola kaj mola sciencfikcio, kiel Mac Reynolds, kies verkoj traktas politikon kombinitan kun evoluoj en la kampo de komputiloj kaj prezentas ciber-terorismon.
La subĝenro de la utopia kaj distopia spekulativa literaturo ankaŭ povas esti atribuita al tiu subĝenro. Iuj satiraj romanoj foje estas ankaŭ asociitaj kun ĉi tiu subĝenro, kiel La Vojaĝoj de Gulivero, 1984, Brave New World kaj pli.
Tempovojaĝado kaj alterna historio
Verkoj pri tempovojaĝado estis verkitaj jam en la 18-a kaj 19-a jarcentoj. Tiuj ĉi verkoj traktas komplikajn problemojn kaj paradoksojn estiĝantajn de tempovojaĝado, ekzemple la paradokso pri la mordo de ties propra avo. Alternativa historio similas al tempovojaĝo, kie ni revenas al certa punkto en la pasinteco, kie la historio disvolviĝas, tamen ĝi estos en nova direkto, kiun la verkisto elektis. La nuna punkto, ĉe kiu la rakonto okazas, povas esti adaptita al la nuna, pasinta aŭ eĉ estonta. Verkistoj kiuj skribis librojn de ĉi tiu speco estas Philip K.. Dick kies verkaĵo The Man in the High Fortress prezentas alternativan historion en kiu Nazia Germanio kaj Imperia Japanio fariĝas la venkantoj el la Dua Mondmilito, Vladimir Nabokov en sia libro Ada or Ardor: A Family Chronicle.
Kelkaj libroj estis konsiderataj antaŭ kelkaj jardekoj kiel apartenantaj al malsama ĝenro ene de sciencfikcio kaj moviĝis kun la tempo al la ĝenro de alternativa historio, ĉar la nuna tempo en kiu la rakonto okazas fariĝis por ni pasinta tempo. 2001: A Space Odyssey de Clarke aŭ 1984 de Orwell, ekzemple, jam estas alternativa historio por ni.
Eksterterana
La intrigo de eksterterana sciencfikcio kutime rondiras ĉirkaŭ la komenca renkonto kun inteligentaj eksterteranoj. Tio estas eble la plej fama ĝenro de la 1940-aj ĝis la 1960-aj jaroj, kiu donis al sciencfikcio sian famon. Centoj da filmoj estis bazitaj sur tiu formato. Plejparte, la eksterteranoj estis portretitaj kiel malamikoj de la homaro, aŭ kiel invadantoj. Ĉi tiu ĝenro povas esti atribuita al opereca ĝenro, sed la evoluo de la ĝenro en sciencfikciajn klasikaĵojn kaj la perdo de la norma strukturo de tiu trouzita opereca ĝenro, metas ĝin kiel ĝenron en si mem.
Ĉi tiu ĝenro havas tri ĉefajn tipojn:
Esceptaj ekzemploj estas la Hitchi-serialo de Frederick Paul, Solaris de Stanislav Lem, kaj Odiseado 2001 de Arthur C. Clarke, tute devias de la opereca strukturo. La Hitchi-serialo elektas trakti la elementon de distopio, kaj la esperon de plibonigado de la mondo trovante eksterteran teknologion. Stanislav Lem preferas emfazi la absolutan strangecon de eksterteranoj. Arthur C. Clarke kutime preferas lasi legantojn neinformitaj pri la eksterteranoj kaj ilia priskribo, kaj preferas prezenti iliajn agojn.
Alia areo en la eksterterana ĝenro traktas la interagon inter la homaro kaj eksterteranoj longe post la unua renkonto. Ekzemploj de tio estas la serio "The Uprising World" de David Glen Brin, kiu inkluzivas la libron The Uplift War, kaj RingWorld de Niven, kiu mem estas parto de la konata spacserio kiu ampleksas multajn areojn de sciencfikcio.
Opereca, aŭ kosmoopero
Kosmopero emfazas romantikajn kaj melodramajn aventurojn, kiuj okazas ĉefe aŭ plej ofte en la kosmospaco. Tiuj aventuroj implikas konflikton inter du partioj kun iu teknologia akcelo. La ĉefa karakterizaĵo de kosmooperoj estas ke ili tendencas esti epopeaj en grandeco kja amplekso. Ĉi tiuj rakontoj estas ofte konstruitaj en Homera tradicio, laŭ kiu grupo de aventuristoj estas ĵetitaj en malamikan medion okupata en lukto inter la militantaj partioj. La trilogio de la Stelmilitoj kaj la televidserio Babylon 5 estas ekzemploj de ĉi tiu subĝenro.
Kategorio:Sciencfikciaj filmoj
2001: A Space Odyssey - Aelita - Alien - Blade Runner - Gattaca - Incubus - Metropolis - Star Trek - Battlestar Galactica
Origine en Esperanto: La verda stelulo - VHS-filmo en 30 minutoj, ĉefrolulo: 'Rolfo', eldonejo "NANDIR" en Svisio. (CP 1258, CH-1001 Lausanne).
Sciencfikciaj konceptoj
alternativa historio - eksterteranoj - kosmoŝipo - nifo - mortoradio - roboto - superheroo - tempovojaĝo - teroformigo
Sierras de Córdoba
La Sierras de Córdoba (kordobaj montaroj) estas montaro de centra Argentino, situanta inter Pampo oriente kaj sude, Ĉako norde kaj deklivaro de Andoj okcidente. Preskaŭ la tuta montaro, escepte la sudokcidenta bordo en Provinco San Luis, situantas en Provinco Kordobo.
10611 Yanjici
10611 Yanjici estas asteroido de la ekstera asteroida zono, malkovrita la en la kadro de la Beijing Schmidt CCD Asteroida Programo elde la Stacio Singlong de la Observatorio de Purpura Monto, en provinco Hebejo (Ĉinio).
Nomo
Ĝi estis nomita en memoro de la ĉina mondfama fizikisto kaj edukisto Jan Gjici (ĉine: 严济慈, Yan Jici, 1901 — 1996), ano de la Ĉina Akademio de Sciencoj. Li estis unu el la ĉinaj pioniroj de esploro pri fiziko, unu el la fondintoj de la disvolvo de optika instrumento kaj estis prezidento de la Universitato de Scienco kaj Teknologio de Ĉinio de 1980 ĝis 1984.
Saint-Maixant (Creuse)
Saint-Maixant estas franca komunumo lokita en la departemento Creuse kaj en la regiono Limoĝio. Ĝi havis 260 loĝantojn laŭ censo plenumita en 1999.
Geografio
Saint-Maixant etendiĝas sur 13,86 km², kaj havis 260 loĝantojn laŭ la lasta oficiala censo, tiel ke la loka loĝdenso estas nur 18 homoj po kvadrata kilometro. La vilaĝo situas en Creuse, kiu estas kampara, maldense loĝata franca departemento en la nordokcidenta parto de la Centra Masivo.
Bonvolu mortigi min
Bonvolu Mortigi Min (aŭ Please Kill Me, angle) estas libro skribita de Larry “Legs” McNeil kaj Gilliam McCain. Ĝi estas pri la punka historio, ekde ĝia komenco kun la bandoj kiuj influis la movadon (Velvet Underground kaj The Stooges), trapasante la artaman okazaĵon kiu ĉirkaŭprenis artistojn kiel Patti Smith kaj MC5 ĝis alveni al The Ramones kaj Sex Pistols kaj la morto de punko kiel revolucia muzika movado.
Ĝia ĉefa graveco ne estas en la disvastigado de la punka movado. La libro montras aliajn vizaĝojn de la punka movado kaj de la junuloj en la 60aj jaroj ĝis 80aj jaroj. La libro ankaŭ montras ke la punko movado havas nenion kune politikado. La libro estas formita por partetoj de paroladoj kaj intervjuoj de la personoj kiuj tiam vivis, sekve la komprenado de tiuj frenezaj jaroj estas pli facila.
Saint-Maixant (Creuse)
Historio
Antaŭ la franca revolucio de 1789 kaj la kreado de la departemento Creuse en 1790, Saint-Maixant apartenis al la franca graflando Marche. Ekde la fino de la 15-a jarcento ĝis proksimume la jaro 1900, tiu regiono estis fama fonto da migrantaj masonistoj, kiuj ĉiujare dum la plej varma periodo laboris en grandaj urbocentroj, precipe en Parizo.
Bonvolu mortigi min
La nomo de la libro estis inspirita el ĉemizo de Richard Hell (eksbasisto de Television). Tamen, Hell neniam uzis la ĉemizon kaj donis ĝin al Richard Lloyd. Laŭ Lloyd, li ne plu uzis ĝin ekde kiam kelkaj junuloj diris ke se li ja volus morti, ili farus tiun bonvolon al li. (Parto de la dankoj de la libro diras: “Ni kore dankas al Richard Hell, pro permesi nin ŝteli la titolo el lia ĉemizo”).
Saint-Maixant (Creuse)
Historio
Okaze de la municipa baloto de 2008 venkis en la vilaĝo S-ino Nicole Pallier, kiu do fariĝis la loka urbestro.
Ekonomia Modelo de Bretton Woods
En 1944 okazis konferenco en Mount Washington Hotel, en la hotelarurbo Bretton Woods (Nov-Hampŝiro, Usono), kie oni kreis ekonomian "modelon" al postmilita periodo. Tiu "modelo" estis mona ordo, kiu validis de 1946 ĝis 1973, kies karaktero estis fiksa monsanĝa valorkomparo (kvankam fleksebla), bazita sur rilato (kurzo) inter oro kaj dolaro, kvankam la koncepto povas pli amplekse signifi la ekonomian politikon de tiu periodo.
Saint-Maixant (Creuse)
Monumentoj
Ekzistas kastelo de la 15-a jarcento, tipa de la militista arkitekturo de la graflando Marche. Ĝi estis renovigita por la unua fojo en 1860, kaj estas nun privata bieno.
Ekonomia Modelo de Bretton Woods
En la fino de la 19-a jarcento oni adoptis stabilan oran kurzon al monsanĝo. La Unua mondmilito detruis ĝin, sed oni intencis reveni al ĝi tuj post la milito. La ĥaoso de 1930-aj jaroj kaŭzis tro grandajn problemojn, inkluzive monsanĝon.
Saint-Maixant (Creuse)
Administrado
Saint-Maixant apartenas al la kantono de Aubusson, kies ĉefurbo estas Aubusson. Tiu kantono mem estas parto de la arondismento de Aubusson, unu el la du arondismentoj de la departemento Creuse.
Ekonomia Modelo de Bretton Woods
La Internacia Mona Fonduso estas kreita en Bretton Woods por permesi la stabilecon de monŝanĝaj tarifoj, helpi ĝiajn membrojn stabiligi sian pagadon kaj faciligi la internacian pagsistemon.
Kvankam kongresis 730 delegitoj de ĉiuj 44 Aliancaj Nacioj, Usono kaj Britio, kies delegitoj estis Harry White (Usono) kaj John Maynard Keynes, estis la ĉefaj roluloj de l' konferenco de Bretton Woods. Ili akordiĝis pri valorkompara sistemo bazita sur usona dolaro je la tarifo de 34 usonaj dolaroj por ora unco. Sed, ĉiuj interkonsentoj derivitaj de l' konferenco de Bretton Woods ne antaŭvidis korektan kontrolon de l' eldonkvanto de l' dolaro, tio permesis al Usono senliman moneldonon, fakto pri kiu protestis multajn fojojn Francio kaj Germanio, ĉar Usono eksportadis sian inflacion al aliaj landoj.
La modelo neniam funkciis strikte, sed en la 1950-aj jaroj ĝi estis stabila. Komence de la 1960-aj jaroj, la krizo de brita pundo (1960-61) okazigis la "generalajn akordiĝojn pri prunto". Ĉirkaŭ 1965, Usono petis al aliaj landoj, ke ili ne ŝangu dolarojn al oro. Landoj, kiuj dependis de usonaj militfortoj, kiel Okcidenta Germanio kaj Japanio, akceptis tion, sed aliaj landoj, kiel Francio, ne. En 1967, dum la konferenco de IMF en Rio-de-Ĵanejro, oni kreis "virtualan" monon nomatan "speciala rajto al monpreno".
La modelo de Bretton Woods subfalis en aŭgusto 1971, kiam, sen antaŭa interkonsento, Usono deklaris, ke ĝi ne plu plenumos la kompromison interkonsentitan en 1944, kaj ĉesigis unuflanke la ŝanĝeblecon de usona dolaro al oro. La klopodoj por restarigo de sistemo sur novaj valorkompariloj fiaskis, kaj ekde 1973 la monda ekonomio vivas reĝimon de neekzisto de valorkomparo. Ĉiu lando havas sian propran sistemon, ĝenerale bazitan sur meza valoro de "fortaj" valutoj (usona dolaro, japana eno, eŭro, brita pundo). Latinamerikaj landoj preferas plu uzi la usonan dolaron kiel valorkomparilon.
Neŭrolingvistiko
La neŭrolingvistiko studas la mekanismojn de la homa cerbo kiuj faciligas la sciaron, komprenon kaj akiron de la lingvokapablo, ĉu parole, skribe aŭ per signoj establitaj el onia sperto aŭ el la propra programado. Pro sia interfaka naturo, la neŭrolingvistiko establas sian metodologion kaj sian teorion el kampoj kiel la neŭroscienco, la lingvistiko, la kognosciencoj, la neŭrobiologio, la neŭropsikologio kaj la komputiko. Multa laboro en neŭrolingvistiko estas bazata sur modeloj psikolingvistikaj kaj teoria lingvistiko kaj estas centrata ĉirkaŭ la esplorado pri kiel la cerbo povas plenumi la procezojn kiujn la lingvistiko kaj la psikolingvistiko proponas kiel necesaj por produkti kaj kompreni la lingvokapablon.
Gülzow (Lauenburg)
Gülzow estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Duklando Lauenburg de la federacia lando Ŝlesvigo-Holstinio. Fine de la komunumaro havis  loĝantojn. La kompare malgranda komunumo estas parto de la komunumaro Schwarzenbek-Land, administra ligo de pluraj formale sendependaj politikaj komunumoj.
Brazila kormorano
La Brazila kormorano, Novtropika kormorano aŭ Oliveca kormorano (Phalacrocorax brasilianus) estas mezgranda kormorano troviĝanta tra la amerikaj tropikoj kaj subtropikoj, el mezo de Rio Grande kaj la marbordoj de la Golfo kaj de Kalifornio de Usono suden tra Meksiko kaj Centrameriko al suda Sudameriko. Ili reproduktiĝas ankaŭ en Bahamoj, Kubo kaj Trinidado. Ĝi povas troviĝi kaj ĉe marbordoj (inklude kelkajn mangrovajn areojn) kaj en internaj akvoj. Estas almenaŭ du subspecioj: nome P. b. mexicanus el Nikaragvo norden kaj la nomiga P. b. brasilianus pli sude.
Aspekto
Tiu precipe neotropisa birdo estas 64 cm longa kun enverguro de 100 cm. Masklaj plenkreskuloj pezas el 1.1 al 1.5 kg, dum inaj plenkreskuloj 50 al 100 gramojn malpli. Birdoj de la sudaj populacioj tendencas esti pli grandaj ol la pli nordaj birdoj. Ĝi estas malgranda kaj svelta, ĉefe kompare kun la pli granda kaj pli fortikaspekta Dukresta kormorano. Ĝi havas longan voston kaj ofte tenas sian kolon kun formo de litero S. La plumaro de plenkreskulo estas ĉefe nigra, kun flavecbruna gorĝomakulo. Dum la reprodukta sezono, aperas blankaj tufoj en la kapoflankoj, estas disaj blankaj harplumoj en flankoj de kapo kaj kolo, kaj la gorĝareo disvolvigas blankan bordon. La supraflugiloj estas iome pli grizaj ol la resto de la korpo. Junuloj estas brunecaj.
Kutimaro
Ties dieto konsistas ĉefe el malgrandaj fiŝoj, sed ili manĝas ankaŭ ranidojn, ranojn, kaj akvajn insektojn. Informaro pri ties predo estas malabunda, sed internaj birdoj ŝajne manĝas malgrandajn, abundajn fiŝojn en lagetoj kaj ŝirmaj insuletoj, malpli ol 10 cm longaj, kun individua pezo de 1 aŭ 2 g, kiaj la spp. de la genro Poecilia ĉefe la Poecilia latipinna. Tiu kormorano manĝas per subnaĝado, elpelante sin per siaj piedoj. Ties plonĝoj estas mallongaj, inter 5 kaj 15 sekundoj. Oni scias ankaŭ ke ili manĝas en grupoj, kaj kelkaj birdoj frapas la akvon per siaj flugiloj por konduki la fiŝojn al neprofundejoj.
La Brazila kormorano estas monogama kaj reproduktiĝas en kolonioj. La nesto estas platformo el bastonetoj kun truo centre cirkle per bastonetoj kaj herbo. Ĝi estas konstruita kelkajn metrojn super grundo aŭ akvo en arbustoj aŭ arboj. La ino demetas ĝis 5 kalkokolorajn bluecblankajn ovojn. Plej paroj zorgas 3 ovojn, sed ĉefa nombro ĝis eloviĝo estas malpli ol 2. La ovoj tuj makuliĝas neste. Ambaŭ seksoj kovas dum ĉirkaŭ 25 al 30 tagoj, kaj ambaŭ gepatroj nutras la junulojn ĝis ĉirkaŭ la 11a semajno. Ĉirkaŭ la 12a, ili sendependiĝas. Oni faras unu ovodemetadon jare.
Malkiel aliaj kormoranoj, tiu birdo povas ofte esti vidata ripoze sur kabloj.
Tiu birdo estas ĉefe specio de konstante loĝantaj birdoj, kun kelkaj birdoj foje vagante norden dum la plej varmaj monatoj.
Corbești
Corbeşti estas nomo de pluraj lokoj en Rumanio
Kampaspero
Kampaspero, Campaspero, estas municipo en la sudoriento de la provinco Valadolido, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al komarko Campo de Peñafiel (Kamparo de Peñafiel) en la sudoriento de la provinco. La loknomo Campaspero estas komprenebla etimologie kiel Kampo de Pedro, plej verŝajne alude al fondinto Pedro Ansúrez aŭ al alia samnoma loĝanto. Proksime estas alia loknomo kun Pero nome Perosillo, provinco Segovio.
Geografio
Ĝia municipa teritorio okupas totalan areon de 46,56 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 1 047 loĝantojn. Ĝi perdis loĝantojn dum la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj, kiel ja okazis en multaj loĝlokoj de la regiono, fakte 1 300 el la 1960-aj jaroj.
Rio das Flores
Rio das Flores estas municipo de la brazila subŝtato Rio-de-Ĵanejrio, kiu taksis 8.545 loĝantojn en 2010.
Kampaspero
Geografio
Ĝi distas 52 km de Valadolido, provinca ĉefurbo kaj limas kun municipoj Langayo, Molpeceres, submunicipo de Torre de Peñafiel, la provinco Segovio, precize kun Olombrada, Moraleja de Cuéllar (submunicipo de Olombrada), Fuentes de Cuéllar kaj Lovingos, tiuj du lastaj, submunicipoj de Cuéllar. Oriente limas kun Fompedraza kaj Canalejas de Peñafiel; kaj okcidente kun Cogeces del Monte, Bahabón kaj la rojo Valcorba.
Historio
La areo apartenis unue al la Regno Leono kaj poste al la Regno Kastilio. En Mezepoko okazis reloĝado plej verŝajne rilate al la Konvento de Santa María de Oreja, survoje inter Langayo kaj Campaspero, nuntempe ruinigita. Frua mencio estas de 1247 en dokumento de la pastraro de Segovio; ekde ties fondo ĝis 1833 ĝi formis parton de la provinco Segovio. En la 17-a jarcento okazis krizo en apudaj lokoj ekzemple Minguela, kiu rezultis en alveno al Campaspero de novaj loĝantoj.
En la 20-a jarcento alveno de fervojo kaj elektro helpis la disvolvigon.
Aktualo
Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj, vitejoj, legomoj, betoj kaj terpomoj) kaj brutobredado (ŝafoj) kaj rilata komercado. Dum jaroj ŝtonminejoj de kalkoŝtono estis grava enspezofonto: el tiu konstrumaterialo estis konstruitaj ekzemple la kastelo de Peñafiel, la katedralo de Valadolido, San Pablo de Valadolido, la fasado de la Universitato de Valadolido, la preĝejo de San Felipe Neri de Valadolido kaj multaj preĝejoj kaj aliaj konstruaĵoj; prie estas muzeo en Campaspero. Lastatempe kultura kaj rura turismo ekgravis (popola arkitekturo, historia heredo, piedirado).
De la historia pasinteco restis vizitindaj vidindaĵoj el kiuj menciindas la preĝejo de Sankta Maria de la 16-a jarcento.
Marconi Express
Marconi Express estas unurela fervojo en Bolonjo, Italio.
Ĝi ekfunkciis laŭplane la 18-an de novembro 2020, kaj rekte kunligas la trajnon el la stacidomo Bologna Centrale kun la flughaveno de Bolonjo, kun mezvoja haltejo en la kvartalo Lazzaretto. La tuta itinero postulas vojaĝtempon de 7 minutoj.
Framasonismo
La vorto venas el la franca franc-maçon kaj la angla freemason, kiuj signifas "libera masonisto". Framasonoj kunvenas en framasonaj loĝioj. Ili celas kunhelpon inter siaj membroj kaj ĝenerale plibonigon de moraleco, frateco kaj justeco en la socio. Plejparto de framasonoj agnoskas ekzistadon de unusola dio aŭ "Granda Arkitekto de la Universo", kreinto de la mondo, tamen ne ĉiuj Loĝiaroj postulas tian agnoskon de siaj membroj, precipe en Eŭropaj "sendogmaj" Loĝiaroj. Framasonoj kutime ne apogas specifajn religiojn, kvankam kelkaj ritoj ricevis tipan kristanan influon (interalie Sveda Rito kaj Ĝustigita Skota Rito).
Historio de Framasonismo
Oni disputas pri la origino de Framasonismo. Plejparte oni kredas ke ĝi devenas de mezepokaj asocioj de masonistoj, ĉefe en Anglio kaj Skotio. Ĉirkaŭ la 16-a jarcento okazas la transiro de la metia celo de la framasonaro en socialajn interesojn, precipe filantropiajn kaj homaranajn. Kelkaj pensas ke tio okazis pro la influo de arkitektoj kaj skulptistoj, kiuj eniris la societon. Ekde tiam ne ĉiu framasonisto estas efektive masonisto. Okazis ankaŭ, ke la religia idearo fariĝis laŭ la raciaj rezultoj de la filozofio, sen la kredo je revelacioj, mirakloj kaj supernaturaj efikoj de la religiaj ritoj. Cetere, framasonaro elstarigas la individuan liberecon je konscienco. La kunordigo de loĝioj, ekde la 18-a jarcento, donis al framasonaro novajn ŝancojn. En 1717, en Anglio, estis fondita la Granda Loĝio de Londono fare de 4 loĝioj, iniciate de la anglikana kleriko James Anderson kaj de la rifuĝinta hugenoto Jean-Théophile Desaguliers. Ses jaroj poste estis aperigata la regularo Book of Constitutions ("libro de konstitucioj") en 1723. Tiu dokumento estas kutime citita per vortoj Konstitucio de Anderson. Same en aliaj landoj estis kreitaj Loĝiaroj nomataj Grandaj Loĝioj aŭ foje ankaŭ Grandaj Orientoj. Pro apartaj ritoj, en la sama lando aperis pliaj naciskalaj Loĝiaroj.
Gradoj
Framasonismo konsistas el almenaŭ 3 bazaj t.n. "metiaj" gradoj (Metilernanto, Submajstro kaj Majstro), kiuj rilatas al la konstruado de la templo de Salomono (escepte de la Adopta Rito, kiu uzas aliajn legendojn). Por Majstroj, altgradaj aŭ flankogradaj sistemoj kompletigas la inican progreson kun diversaj legendoj, plejofte el la Malnova Testamento aŭ templanaj/kavaliraj moralaĵoj.
Iloj kaj Geometrio
Ĉar la 3 unuaj gradoj emfazas pri la konstruado de la Templo de Salomono, multaj simboloj estas iloj aŭ rilatas al geometrio: