cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Johann Andreas von Hamilton
Vivo kaj agado
Verŝajne patro lia estis Jakob von Hamilton originanta el malnova skota nobela dinastio. La patro venis antaŭ 1667 en la Sanktan Romian Imperion kaj ekservis por la imperiestro en 1692/93. Grafiĝo estis en 1695. Malkomencege li estis landvokto de Burgau. La filo iĝis en 1703 oficiro de la savoja dragona regimento kaj en 1706 li batalis kiel kolonelo dum la (kontraŭfrancia) Batalo de Torino. En 1707 li kune kun Guido de Starhemberg marŝis al Hispanujo por batali kapitane en la Milito de hispana sukcedo. En 1710 li iĝis komandanto en Toledo kaj en 1711 generalfeldinspektisto. Li batalis sub la komando de Eŭgeno de Savojo en la Milito de hispana sukcedo partoprenonte ĉe la Veneca-auŝtra kontraŭturka milito; tiam sieĝitis Belgrado (1717). Inter 1714 kaj 1718 li ĉefis regimenton de la Hispana-habsburga dragona regimento. En la 2.5.1717 li nomumitis kavalerria generalo. En 1733/34 Hamilton batali en la Milito de pola sukcedo. En malĉeesto de la grafo Joseph Lothar von Königsegg-Rothenfels li administris en 1735 vice la oficon de milita prezidanto en Vieno. Baldaŭ poste li iĝis kapitano de la Trabanta gvardio. Kiel posteulo de Claudius Florimund Mercy li estis ekde septembro 1734 komandanta general de la timișoara-a Banato kaj landĉefo milita de la regiono media. Tiun ĉi oficon li plenumis ĝismorte.
Kiel prezidanto de la landa administrado estis lia ĉeftasko plirapidigi la remparar-konstruon en Timișoara kiun estis komencita grafo de Mercy kaj de nova bivako en Orșova; tiu nomiĝis laŭ la imperiestra edzino Elizabeta remparo'. Hamilton rekonstruigis la Herkulajn banejojn apud Mehadia kiu ekde la tempo de la Romia Imperio tre kadukis. La romiaj enskribitaĵoj, staturoj, moneroj, skulpturoj elfositaj elmontritis poste en la Aŭstria Nacia Biblioteko en Vieno. Sub la administrado de Hamilton metitis la fundamenta ŝtono en 1736 por la romkatolika katedralo en Timișoara. En 1734 li ordonis la konstruon de bone funkcianta hospitalon en Timișoara. Estrante la Nepomuko-fraton li transodnis en 1737 la novan malsanulejon al la ordeno de la Kompatemaj fratoj. Temis pri la unua modernak kliniko en Banato.
Por Johano Andreo grafo de Hamilton nomiĝis Hamiltongasse (bis 1894 Feldgasse) en Hütteldorf en la 14-a viena urbodistrikto Penzing.
Cintei
Cintei (Köröscsente) estas vilaĝo en Rumanio nordoriente de Arad administracie apartenanta al komunumo Zărand. En 1910 ĝi havis 1 781 loĝantojn (rumanoj, hungaroj), en 1992 1 239 (rumanoj). Ĝia unua skriba mencio estas en 1396. Ĝi apartenis ĝis 1919 al Hungario (Zaránd, de 1744 Arad vármegye).
Téa Leoni
Téa LEONI (25-an de februaro 1966 en Nov-Jorko kiel Elizabeth Téa Pantaleoni) estas usona aktorino.
Biografio
Téa Leoni estas filino de ekonomia advokato kaj dieta asistentino. Ŝi studis antropologion kaj psiĥologion ĉe privata Sarah-Lawrence-College en ŝtato Nov-Jorkio.
Ŝia kariero komenciĝis en 1989 en la sapopero Santa Barbara; ŝi mallongigis sian nomon je la hodiaŭa artista nomo Téa Leoni. Ŝia unua kinoludo okazis en 1992 en filmo Switch. Oni povis vidi ŝin en la sekvaj jaroj en flankaj roloj en pli famaj scenoj kiel ekz. Wyatt Earp aŭ A League of Their Own. Ŝia unua virina ĉefrolo estis kun Will Smith en Bad Boys. Ŝia plej grava rolo estis en la katastrofa filmo Deep Impact, kie ŝi ludis raportistinon. Ŝi ankaŭ kunludis en filmo Jurassic Park 3 en 2001.
Téa Leoni estis (de 1997 ĝis 2014) edzino de David Duchovny. Ili havas du infanojn.
Frittlingen
Frittlingen estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Tuttlingen, en la Regiono Nigra Arbaro-Baar-Heuberg kaj en la distriktaro Freiburg de la federacia lando Baden-Virtembergo. Fine de la komunumo havis  loĝantojn.
François Coppée
François Edouard Joachim COPPÉE (naskiĝis la, mortis la ) estis franca poeto kaj romanisto.
Estante funkciulo en la Ministerio de Milito, li iĝis poeto de Parnasismo. En 1869 lia unua teatraĵo, nome Le Passant, en kiu stelulis Sarah Bernhardt kaj Madame Agar, estis prezentita sukcese ĉe la teatro Odéon, kaj poste ankaŭ Fais ce que dois (1871) kaj Les Bijoux de la délivrance (1872), nome mallongaj poeziaj dramoj inspiritaj de la Franc-Prusia Milito, estis laŭditaj.
Li estis ano de la Franca Akademio kaj ricevis la Honoran Legion.
Domà Nunch
Domà Nunch ("nur nin" en la lombarda lingvo) estas eko-naciisma socia movado kaj politika movado aktiva en la pejzaĝo Insubrio, trans la limo inter Italio kaj Svislando, kreita en 2005.
Asocio
Domà Nunc estis fondita en 2005 kiel kromproduktoprojekto de la Moviment Spiritual Riformaa Nativ d'Insubria ("Spirita Movado de Insubrio pri reformado de la lokuloj"), antaŭe kreite en 2003 fare de Lorenzo Banfi, kiu komencis eldoni publikaĵon El Dragh Bloeu (La Blua Drako), kiu tiam iĝis la oficiala revuo de la nova unuiĝo. Lorenzo Banfi, lingvisto kaj verkinto, gvidis la movadon kiel prezidanto kiam la organizaĵo vastigiĝis en 2007. La anoj de Domà Nunch kredas je mem-determinado kaj sendependeco de Insubrio kiel maniero konservi la heredaĵon, historion, lingvon kaj medion de la regiono. La movado ankaŭ antaŭenigas la reunuigon de la partoj de Insubrio aktuale disfendita inter Lombardio, Piemonto kaj Svislando.
En sia unua periodo, Domà Nunch estis malfavora al la urbigo kaj betongisado de la tero. Precipe, iliaj membroj estis kontraŭ novaj aŭtovojprojektoj, kiel ekzemple la vojo Pedemontana Lombarda proponita fare de la Regiona Konsilio de Lombardio. Ankaŭ, Domà Nunch planis konservi impostadon loke en Insubrio por repreni la teron.
Politika movado
En decembro 2011, Domà Nunch fakte ĉesis sian agadon kiel kultura unuiĝo kaj ŝanĝiĝis al politika movado kun la celo kandidatiĝi en la lombarda regiona baloto de 2013.
En septembro 2012 aktivuloj de la movado estis atakitaj fare de individuoj ligitaj al maldekstrema socia centro kaj ak CGIL (Itala Ĝenerala Konfederacio de Laboristoj) dum demonstracio de la eko-naciistoj en Desio kontraŭ la laŭdira ĉeesto de la Mafio en Insubrio kaj en la projekto de la nova aŭtovojo. Domà Nunch kulpigis al CGIL havi respondecon pri la atako.
Post tiu stadio, en aprilo 2013 Domà Nunch subskribis kunlaboran kontrakton kun Terra Insubre, kultura unuiĝo bazita en Varese kaj Milano, kiuj dividas la plej multajn el la celoj de Domà Nunch. Tio kondukis al kongreso en Milano la 4-an de majo kun la celo memori la Bava-Beccaris-masakron de 1898. Poste, en decembro 2013 Domà Nunch komunikigis ĉesi siajn politikajn agadojn.
Fine de 2014 la movado eldonis kaj prezentis la libreton Appunti per una Repubblica Sacra (Notoj por sankta respubliko) deklarante la "sentatan bezonon solidigi la difinon de la politika kaj spirita vizio" kaj la intencon "'profiligi la proprecon de la argumentoj proponitaj, kaj aserti en pli oficiala maniero la patrecon de la ideoj esprimitaj en la lastaj jaroj". En 2015, Domà Nunch anoncis partopreni en la elektoj por la komunumo de Saronno, Varese, en alianco kun la Norda Ligo. La koalicio poste venkis kaj reprezentanto de la eko-naciisma movado estis asignita komunuma respondeculo pri ekologio kaj sporto.
Junulara Eŭrovido-Kantokonkurso 2007
La 5-a Junulara Eŭrovido-Kantokonkurso okazis la 8-an de decembro 2007 en la koncertejo  Ahoy de Roterdamo (Nederlando).
Venkinto de la konkurso estis Aleksej Ĵihalkoviĉ (Аляксей Жыгалковіч) el Belorusio, prezentinta la kanton З сябрамі ("Z sjabrami", Kun amikoj).
La minimuma aĝo de partoprenantoj estis levita de 8 al 10 jaroj.
Kaori Ekuni
Kaori EKUNI(japane: 江國 香織; Kvartalo Setagaja, 21-a de marto, 1964) estas japana verkistino. Ŝia patro estas la poeto de haikuoj kaj eseisto Shigeru Ekuni. Ŝiaj libroj estas inter la plej venditaj en Koreio de la lastaj jaroj.
Butten
(jen france, origine germane kaj alemane, prononco ) estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Bas-Rhin, en la historia kultura regiono regiono Alzaco kaj la nuna administra regiono Grand Est ("Granda Oriento"). Fine de en la komunumo vivis.
Petreștii de Mijloc
Petreştii de Mijloc [petreŝtij de miĵlok] (hungare: Középpeterd) estas vilaĝo en Rumanio okcidente de Turda. En 1910 ĝi nombris 463 loĝantojn (rumanoj), en 1992 193. Ĝia unua skriba mencio estis en 1407. Ĝis 1919 ĝi apartenis al Hungario (Torda-Aranyos vármegye). Administre ĝi apartenas al Petreştii de Jos.
Valerij Gergijev
Valérij Abisáloviĉ GERGIJEV ( Валерий Абисалович Гергиев), estas tutmonde fama rusia dirigento. Li estis Artisto por Paco de Unesko.
Gergijev naskiĝis en Moskvo kaj pasigis junaĝon en Vladikavkaz (Nord-Osetio, la naskiĝloko de liaj gepatroj). Forveturinte al Leningrado, li finis tie konservatorion kaj ekde 1977 laboris kiel dirigento de Mariinskij teatro.
Ekde 1996 li estas arta gvidanto de la teatro.
Pro sia laboro Valerij Gergijev ricevis ordenojn de registaroj de Rusio, Francio, Germanio, Italio kaj aliaj landoj.
Scarlett Johansson
Scarlett I. JOHANSSON (naskiĝis, en Novjorko Novjorkio, Usono) estas usona teatra kaj filma aktorino.
Fergiartic
Fergiartic estas luda arta lingvo kreita de germana anonimulo kiu ankaŭ kreis Clalian. La fonetiko estas simpla, ŝajne kun kelkaj trajtoj influitaj de la franca. Ĝi havas 5 deklinaciojn kun la kazoj de l' germana lingvo: nominativo, genitivo, akuzativo kaj dativo. La verbo havas kompleksan konjugacion, bazita sur la greka lingvo. Male al plejparto de fikcilingvoj, Fergiartic ne havas aprioran vortprovizon, kvankam oni ne ĉiam povas rapide rekoni la radikojn.
Eksteraj ligiloj
http://www.johns-treasurecove.de/eng/Fergiartic.html
Ardearejo
Ardearejo estas reproduktejo por ardeoj, foje nomata ardea birdarejo.
Elstaraj ardearejoj
Kelkaj el elstaraj ardearejoj estas la jenaj:
Rank
Rank havas diversajn signifojn:
Weihnachts-Oratorium (Bach)
La Weihnachts-Oratorium ( kristnaskoratorio), BWV 248, estas sesparta oratorio por kantsoloistoj (SATB), miksita ĥoro kaj orkestro de Johann Sebastian Bach. Po unu parto estis unuafoje prezentita de la Thomas-ĥoro en Lepsiko dum la ses diservoj unua kristnaskotago en 1734 kaj epifanio en 1735 en la Nikolai-preĝejo kaj la Thomas-preĝejo anstataŭ la kantato. La kristnaskoratorio apartenas al la plej famaj sakralaj komponaĵoj de Bach. Oni ofte prezentas ĝin dum la advento kaj la kristnaska tempo komplete aŭ en partoj.
Rank
Matematiko:
Weihnachts-Oratorium (Bach)
Historio kaj akceptado
Antaŭuloj de la kristnaskoratorioj estis la kristnaskhistorioj ekestintaj en la 17-a jarcento. Ĉi tiuj historioj estis sakralaj konĉertoj, en kiuj la evangelio je altaj ekleziaj festotagoj estis aparte solene muzikigata. Konserviĝintaj ekzemploj por tio estas la kristnaskhistorioj de Rogier Michael (1602), Thomas Selle (proksimume 1660) kaj Heinrich Schütz (1664). Kiel en la pasionhistorioj en la kristnaskhistorioj en la centro staras la muzikigo de la biblia teksto, kadrigata kutime per enkonduka kaj finala konĉerto (Exordium kaj Conclusio).
Je Schütz la kristnaskhistorio estas unuece en F-maĵoro, la tipe kristnaska tonalo, komponita kaj dramece okupita. Dum kiam la evangeliisto redonas la rakontan biblian tekston per recitativo aŭ ariozo (sed ĉiam secco), en ok konĉertoj la unuopaj personoj estas okupataj per aliaj voĉoj (anĝelo per soprano kaj Herodo per baso) kaj la persongrupoj (anĝeloj, paŝtistoj, saĝuloj kaj pastroj) per pluraj kantvoĉoj kaj akompanataj per pluraj instrumentvoĉoj. Ankaŭ ĉe Selle aperas ĉi tiuj instrumentaj „intermezoj“. Ĉe „Actus musicus auf Weyh-Nachten“ (proskimume 1683) de Johann Schelle tiam jam alvenas voĉkantaj enigaĵoj (himnostrofoj). Nur per la kompletigo per liberaj poeziaĵoj el la historio fariĝis oratorio.
Per sia nombro de madrigalaj poeziaĵoj laŭ formo de arioj kaj himnoj la kristnaskoratorio de Bach klare superis la kristnaskhistoriojn, havas pli ekligojn al la oratoriaj pasionoj kaj estas de li mem kaj de lia libreto nomata "oratorio". Samtempuloj de Bach kiel Johann Heinrich Rolle, Carl Heinrich Graun kaj Georg Philipp Telemann ankaŭ verkis kristnaskoratoriojn. La praktiko, disdoni tian grandformatan verkon sur plurajn festotagojn, ne devenas de Bach, sed ekligas al jam ekzistaj tradicioj. Dispartigo de la verko kaj prezentado tra pluraj kristnasktagoj estas ebla je la kristnaskhistorio de Schütz, certa je la verko de Schelle kaj ankaŭ verŝajna je la kristnaskhistorioj de Johann Philipp Krieger. Bach konatiĝis kun ĉi tiu procedo en 1705 dum sia vizito en Lübeck, kie kadre de la vespermuzikadoj de Dietrich Buxtehude oni prezentis pli grandajn oratoriojn en tranĉoj tra pluraj tagoj. Ankaŭ je pasiono- kaj paskohistorioj de la 18-a jarcento tiaj disdonadoj ĉe diversaj diservoj estas dokumentitaj.
La ekestotempo de la verko de Bach estis je la fino de kelkaj feliĉaj jaroj sub rektoro Johann Matthias Gesner (septembro 1730 ĝis Oktober 1734), kiu estis favora al Bach kaj ankaŭ okazigis la jam delonge necesa alikonstruado de la Thomas-lernejo. La unua prezentado okazis la ses diservojn inter la unua kristnasktago (25-a de decembro 1734) kaj epifanio (6-a de januaro 1735). La partoj 1, 2, 4 kaj 6 estis prezentataj du fojojn je unu tago, alterne matenon kaj posttagmezon en la ĉefpreĝejoj St. Thomas kaj St. Nikolai, la partoj 3 kaj 5 nur en St. Nikolai.
Pli postaj prezentadoj je la vivotempo de Bach ne estas dokumentitaj, tamen ne malverŝajnaj. Post la morto de Bach Carl Philipp Emanuel Bach heredis la praskriban partituron kaj la originalajn voĉojn. Trans Carl Friedrich Zelter ambaŭ venis al la Sing-Akademie zu Berlin, ĝis kiam ilin akiris en 1854 la Prusa Ŝtata Biblioteko, la nuna Ŝtata Biblioteko je Berlino. Kelkajn partojn Johann Theodor Mosewius probis en la 1840-aj jaroj. Sian remalkovron la kristnaskoratorio dankas al la Berliner Sing-Akademie, kiu reprezentis en sia koncertdomo malantaŭ Neue Wache en la centro de Berlino. Tio samtempe estis la unua prezentado en ne-liturgia kadro.
Camille Saint-Saëns verkis en 1858 Oratorio de Noël kaj Franz Liszt muzikigis la kristnaskhistorion en la unua parto de sia oratorio Christus. En la 20-a jarcento ekz. la tradicio de la kristnaskoratorio estas reekprenata en Weihnachtsgeschichte de Hugo Distler (1933), en Weihnachtsoratorium de Kurt Thomas (1930/31) kaj je Karl Michael Komma. Neniu alia kristnaskoratorio tamen akiris tian popularecon kiel la verko de Bach, kiu atingis ekde la mezo de la 20-a jarcento kadre de la eklezimuzikaj novigomovadoj grandan amasefikon.
Muzika ĝenro kaj strukturo
Male al la kristnaskhistorioj de la 17-a jarcento, en kiuj la muzikigo de la teksto de la biblia kristnaskhistorio staras en la centro, la kristnaskoratorio kun siaj enigitaj liberaj madrigalaj poeziaĵoj (cefe en la arioj) kaj ĥoraloj estas parenca al oratoria pasiono kaj eklezia kantato. Kio faras krom tio la kristnaskoratorion en si fermita oratorio kaj ne nur kolekto de ses memstaraj kantatoj, estas la sinsekva biblia agado kun kun diversaj roluloj surbaze de iom longa biblia teksto. Same kiel en oratoria pasiono Bach enmetas la evangeliiston, solistojn por bibliaj figuroj kaj turba-ĥorojn (do ĥorojn, kiuj reprezentas la popolamason) por homgrupoj (paŝtistoj, saĝuloj, anĝeloj). Partoj 1-4 ligiĝas al la rakonto el Lk 2, partoj 5 kaj 6 al la tekstbazo el Mt 2. Laŭ enhavo en ĉiuj partoj regas la ĝojo pri la naskiĝo de Kristo.
La evangelia teksto estas subdividita en 17 detranĉojn, kio laŭ malnov-eklezia tradicio prezentas la nombron de abundeco (deko reprezentas la malnov-testamentan leĝon, la Dek leĝoj, sepo por la novtestamenta savomesaĝo, la evangelio). La unuaj kvar partoj de la oratorio kun siaj dek detranĉoj el la evangelio pritraktas nur personojn el la malnova Dia popolo, la du lastaj partoj kun sep evangelitekstoj ĉefe la saĝulojn kiel reprezentantoj de la nova Dia popolo. Apud la secco-recitativon por simpla, ĝeneralbasa akompanado de la biblia teksto paŝas en la oratorio la orkestre akompanata recitativo kiel preparo al ario. Krome la oratorio ricevis enirĥoraĵon („Exordium“) kaj finalĥoraĵon („Conclusio“). Bach tre ligis la ses partojn unu kun la aliaj uzante la bazan tonalon D-maĵoro en la partoj 1, 3 kaj ses, kiuj tri ĉiuj havas la saman solenan okupadon de trumpetoj, timbaloj, lignaj blovinstrumentoj kaj arĉinstrumentoj. Je la fino de la tria parto ripetiĝas ties enirĥoraĵo „Herrscher des Himmels, erhöre das Lallen“, kio donas al la unua, simetrie strukturita bloko grandan fermitecon.
La kvara parto konservas per la tonalo F-maĵoro kaj la okupado de la orkestro per kornoj certan memstarecon. Se oni pretervidas parton 4, el la bazaj tonaloj rezultas la kadenco D–G–D–A–D. En parto 2 la subdominanto G-maĵoro simbolas la egan malaltigon de la homiĝo de Dio. Arkitekture en centro je tio staras la ĥoralo n-ro 17: „Schaut hin, dort liegt im finstern Stall“. Tamen Bach uzas la dominanton A-maĵoro en parto 5, por esprimi tie, ke Kristo samtempe estas altigita kiel "reĝo de la judoj" (Nr. 45) kaj ke li estas la brila lumo por la paganoj (reprezentataj per la orientumaj saĝuloj) kaj por la tuta mondo. Ankaŭ per la instrumentado parto 2 komformecon en parto 5, ĉar ambaŭ partoj rezignas je latunblovinstrumentoj. Plia krampo de la tuta oratiorio estas la fakto, ke la unua kaj lasta ĥoraloj (n-ro 5 „Wie soll ich dich empfangen“ kaj n-ro 64 „Nun seid ihr wohlgerochen“) uzas la saman melodion. Ĉiu ĉi indikoj montras sur la unueco de la tuta verko. La presita tekstkajero de la unua prezentado de la Weihnachts-Oratorium do havas la surskribon: „ORATORIO, kiu estis muzikata trans la tuta kristnasko en ambaŭ ĉefpreĝejoj je Lepsiko. ANNO 1734“.
Parodiprocedo
La muzikon Bach nur parte novkomponis. Multajn ĥoraĵojn kaj ariojn li elprenis el profanaj verkoj antaŭe ekestintaj (inter ili du Drammi per musica por la saksia reĝodinastio, BWV 213 kaj 214). Ekzemple la enkonduka ĥoraĵo „Jauchzet, frohlocket“ devenas rekte de la enkonduka ĥoro de la drama bondezirkantato BWV 214 „Tönet, ihr Pauken! Erschallet, Trompeten!“ (pro tio la analoga komenca sinsekvo de timbaloj kaj poste trumpetoj). Verŝajne Bach celis je la komponado de la modeloj la ontan uzadon, ĉar la elspezaj, sed unikaj laŭokazaj verkoj ne plu povis esti denove prezentotaj.
Uzi ekzistantajn pecojn per parodiado je la tempo de Bach ne estis maloftaĵo. Malantaŭe staris la konvinkiĝo pri la unueco de sakrala kaj profana muziko kaj la rilatado sur antaŭdonita kanono de afekcioj, krom tio ankaŭ metieca-lernejeca kompreno pri muziko. Valoriga distingo inter originalo kaj aranĝaĵo al komponistoj de la baroko estis fremda. En la epoko de Sturm und Drang kaj de la postsekvanta romantismo fariĝis domina la imago de artista originalgeniulo, kiu per tuja inspirado kreas la ununure grandan. Ankoraŭ post la mezo de la 20-a jarcento pintaj muzikistoj sentis la ne-originan ekestomanieron de Weihnachts-Oratorium embarasa. Tamen ĉi tiu kompreno ne povis malhelpi, ke el ĉiuj pli grandaj verkoj de Bach la kristnask-oratorio nun estas la plej populara kaj plej ofte prezentata. Ankaŭ en aliaj malfruaj kantmuzikoj de Bach ekz. en H-moll-Messe troviĝas kelkaj parodioj. Cetere Bach transskribis neniam sakralajn muzikojn en profanajn, sed nur inverse.
Je la parodiado ne temas pri fidela transprenado de la pli frua komponaĵo kun nove subigita teksto. Bach transponis la pecojn en aliajn tonalojn, postulis tiam ankaŭ aliajn kant- kaj instrumentensemblojn kaj novinterpretis la novan tekston je diversaj loko ankaŭ muzike. Ĝuste en Weihnachts-Oratorium la orkestra parto estas treege kolorriĉa kaj povas validi kiel bildeca: trumpetoj kaj timbaloj simbolas la dian, arĉinstrumentoj kaj flutoj la ĉielan-anĝelan sferon kaj la hobojoj la paŝtistojn (kaj per tio ja ĉiujn homojn).
Ĉapitro Superrigardo indikas tabele la pokazajn modelojn kaj fontojn por la parodiitaj pecoj.
Teksto
La bibliaj tekstoj devenas de la evangeliistoj Luko (Lk 2,1+Lk 2,3-21) kaj Mateo Mt 2,1-12. Ĝi ampleksas la naskiĝhistorion, la cirkumcidon kaj nomdonado kaj la historion de la saĝuloj el la orientolando. Nur la duono de la muzikigitaj bibliaj tekstoj laŭas la tiaman diservan legordo. Bach evidente ekprenas la tradicion de la pli malnovaj kristnaskhistoriojn de Heinrich Schütz kaj aliaj, kiuj ankaŭ bazigas tian tekstamplekson.
El la 15 ĥoraltekstoj kvin devenas de Paul Gerhardt (n-roj 5, 17, 23, 33, 59), tri de Martin Luther (n-roj 7, 9, 28), tri de Johann Rist (n-roj 12, 38/40, 42) kaj kvar pluaj de diversaj tekstpoetoj (n-roj 35, 46, 53, 64). La teksto de la liberaj pecoj kutime estas atribuata al Picander, la lepsika tekstpoeto de Bach, tamen ĉi tiu atribuo ne estas dokumentebla. La lepsika libreto, presita en 1734 por la paroko, indikas laŭ tiama kutimo nek komponiston nek libretiston. Picander ankaŭ verkis la tekston de la Dramma per musica Herkules BWV 213, kies muziko servis kiel modelo por la kristnask-oratorio, tamen ne la tekston de la Dramma per musica BWV 214, kiu ankaŭ servis kiel modelo. La supozo, ke Picander priverkis sian propran verkon, estas neverŝajna, ĉar ĉi tiuj poemoj poste ne aperis en liaj presitaj kolektovolumoj. Kutime oni supozas, ke Bach kune kun aŭ sendepende de Picander transverkis la tekstojn, tiel ke ĉi-lasta ne volis publikigi ilin poste en ĉi tiu formo sub sia nomo.
Kiel en la aliaj oratorioj kaj kantatoj de Bach ankaŭ en Weihnachts-Oratorium la tekso havas la funkcion de rakonto (narratio), interpretado (explicatio) kaj alproprigo (applicatio). Ofte gvidvortoj ligas la rakontan biblian tekston kun la klariganta akompanata recitativo kaj la ario, kiu alcelas kontempladon. Alvenas kiel kvara elemento la fina ĥoralo kiel resuma konfirmo. Je tio Bach montriĝas kiel interpretanto de la biblio: lia komponaĵo respegulas teologian klarigadon kaj estas strukturita kiel „sonanta prediko“ (praedicatio sonora). La foje iomete malfacile komprenebla, bildriĉa lingvaĵo de la novpoeziitaj arioj eble estas dankenda al influoj de la pietismo. La pozicio de Bach en la piohistorio tamen estas pridisputata.
La maniero, per kiu Bach interrilatigas muzikon kaj tekston, okazas laŭsence de muzika retoriko. Baziĝanta sur la baroka afekciinstruo, muzika formo, tempo, dinamiko, tonalkarakteristiko, ritma formado kaj instrumentado pregas la fundamentan karakteron de peco, dum kiam certaj retorikaj stilfiguroj transigas muzike la signifon de certaj vortoj. Ekzemple Bach figuras la manĝotrogon, malkonvena por la naskiĝo de la Difilo, per passus duriusculus laŭ formo de diminuita septimo (n-ro 16 „Und das habt zum Zeichen“), la pripensadon de Maria li ilustras per aposiopesis (duontakta paŭzo kaj fermato je la fino de recitativo n-ro 30) kaj tuj forrompas la katabasis je la hipokritaj vortoj de Herodo „dass ich auch komme und es anbete“ (n-ro 55 „Da berief Herodes“).
Prezentmaniero
Laŭ la ekkonoj de la muziksciencistoj Joshua Rifkin kaj Andrew Parrott la kristnask-oratorion dum la tempo de Bach ne prezentis ĥoro laŭ nuntempa senco, sed nur solokvarteto. Aliaj reprezentantoj de la historiema koncertado kiel Ton Koopman tamen kontestis ĉi tiun teorion kaj ĉiam denove uzas malgrandan ĥoron. Dum prezentadoj en la nuntempo kutime kantas pli grandaj ĥoroj kun amatorkantantoj. Soloajn prezentadojn faras plejparte nur profesiaj ensembloj.
Bach instrumentis la ses partojn malsamaj, precipe je la enmeto de trumpetoj kaj lignaj blovinstrumentoj. En ĉiuj partoj muzikas krom la kvar soloistoj SATB (nur parto 4 sen aldo) kaj kvarvoĉa (knabo-)ĥoro la arĉinstrumentoj (violonoj 1, 2, vjolo) kaj kontinua baso (violoncelo, basviolono, orgeno kaj fagoto). Povas alveni je tio tri trumpetoj, timbaloj, du transversaj flutoj kaj du hobojoj (ankaŭ kiel amorhobojo). En la tri partoj en D-maĵoro (1, 3 kaj 6) dominas la solenaj trumpetoj kaj timbaloj, en parto 4 la kornoj, en parto 2 la paŝtistecaj flutoj kaj hobojoj kaj en parto 5 la konĉertaj arĉinstrumentoj. La orgenoj en Lepsiko ĉiuj estis agorditaj laŭ la alta ĥortono.
Kanta partoprenado de la aŭskultantantaro ĉe la ĥoraloj nek estis kutima je la tempo de Bach nek estas hodiaŭ. Aparta maniero de la prezentado estas la publika kunkantado, je kiuj la tuta publiko kunkantas ĥoraĵojn kaj soloariojn de la oratorio.
Albert Schweitzer avertis pri tio, prezenti la tutan verkon dum unu vespero, ĉar alikaze „la laciĝinta aŭskultanto ne plu povas kapti la belaĵojn de la dua parto“. Je prezentadoj dum unu vespero anstataŭe estas „pli avantaĝe, abunde forstreki“, precipe la ariojn, ĉar ili malmulte kontribuas al la kristnaska agado.
Ofte oni prezentas en unu koncerto la partojn 1 ĝis 3, la partojn 4 ĝis 6 aŭ 1 ĝis 3 kaj 6 (ŝatata pro la unueca instrumentado), plejofte dum la adventotempo, do fremde al la destinado en la semajnoj antaŭ kristnasko. Pri tio kulpas la ŝanĝitaj kondiĉoj por la eklezia muziko, kiuj transmetis ĉi tiun muzikon el la liturgia en la koncertan kadron; nur malofte oni ankoraŭ realigas la planon de Bach, muziki la unuopajn partojn dum malsamaj dimanĉoj kaj festotagoj je kaj post kristnasko. La 275-a jubileo de la unua prezentado en la jaro 2009 estis okazo, prezenti en Lepsiko la partojn kiel dum la tempo de Bach je la unuopaj festotagoj en la du preĝejoj dum la diservo.
Parto 1: „Jauchzet, frohlocket“
Enhavo: La unua parto prezentas la naskiĝon de Jesuo. Bach komencas ĉi tiun parton kaj per tio la oratorion kiel la plej multajn el siaj kantatoj per grandioza enkonduka ĥoraĵo, jen per timbaloj kaj trumpetoj. „Jauchzet, frohlocket“ (Jubilu, ĝojegu) tuj rekte alparolas la parokon kaj enigas ĝin en la aktualan agadon: „rühmet, was heute der Höchste getan“. La kristnask-historio komencas per tio, ke Maria kaj Jozefo estis devigata per leĝo de imperiestro Aŭgusto, forlasi sian hejmregionon Galileo kaj lasi sin nombri en Bet-Leĥem, naskiĝloko de Jozefo (n-ro 2). Impulsite per ĉi tiu ekstera motivo la aldo-ario „Bereite dich, Zion“ respegulas la internan adventan sopiron kaj prezentas unuan ideon pri la grandiozeco de la alproksimiĝa. „Ciono“ fariĝas laŭ malnov-kristanisma tradicio kaj fianĉino-mistiko imago por la kristana komunumo, kiu kiel fianĉino atendas sian fianĉon (= Kriston). Ke dum la ĥoralo „Wie soll ich dich empfangen“ (Kiel mi akceptu vin) de Paul Gerhardt ne eksonas la nun kutima ĥoralmelodio, sed tiu de „O Haupt voll Blut und Wunden“ (Ho kapo plena je sango kaj vundoj), oni antaŭe teologie interpretis jene, ke per la homiĝo jam komencus la suferado kaj ĉe la manĝotrogo jam memorigus la krucumilon. La pli nova esploro pri Bach tamen pruvis, ke ĉi tio estis la kutima melodio en la lepsikaj kaj dresdenaj kantaroj.
La recitativo „Und sie gebar ihren ersten Sohn“ (Kaj ŝi naskis sian unuan filon; n-ro 6) raportas pri la naskiĝo de Jesuo. Jen Bach esprimas la profundan humiliĝon de la homiĝo de Kristo, deflankiĝante al d-minoro kaj ne uzante la atenditan D-maĵoron. Kontraŭe al tio la ario „Großer Herr, o starker König“ (Granda sinjor', ho forta reĝo; n-ro 8) gloras himne la majestecon de Dio. Sur tion montras la tonalo D-maĵoro, la rompitaj trisonoj en la trumpeto kaj la multaj oktavsaltoj en la ĝeneralbaso, kiuj ilustras la totalecon de Dio. Ĉe la vortoj „muss in harten Krippen schlafen“ (devas dormi en malmola manĝotrogo) eksilentas la trumpeto, kaj la sinkopoj simboligas, kiel malkonvena ĉi tiu humiliĝo estas por la eterna Difilo. Parto 1 finiĝas per la peto igi la propran koron manĝotrogo kiel ĉiama memoro. Je la fino de ĉiuj partoj staras ĥoralo, kiel estas kutime en la kantatoj de Bach. En la oratorio ĝi estas pliriĉigata je la plej multaj festotagoj (1, 2, 4 kaj 6) per la pokaze koncertaj instrumentoj, ĉikaze de la trumpetoj. en parto 3 la ĥoralo ja estas simpla, tamen poste estas ripetata la enkonduka ĥoraĵo.
Parto 2: „Und es waren Hirten in derselben Gegend“
Antaŭvidata prezentotago: 2-a kristnaskotago (26-an de decembro)
Enhavo: La dua parto temas pri la mesaĝo al la paŝtistoj pri la naskiĝo de Jesuo. Malsimile ol en ĉiuj aliaj partoj, en kiuj je la komenco staras ĥoraĵo, en ĉi tiu nokta sceno eksonas pura instrumentmuziko, titolita simfonio, laŭ speco de pastoralo en punktita siĉiliano-ritmo. Flutoj kaj arĉinstrumentoj simbolas anĝelan ĉielmuzikon, ĉashobojo (ŝalmo kaj bordunobaso) popularajn kaj simplajn terciomelodiojn de la paŝtistoj; la sferoj aperas kontraŭstarigitaj. Dum la nokto je la teruro de la paŝtistoj aperas anĝelo (n-ro 11). Lian brilon, kiu ne volas terurigi, sed lumigi, prezentas la ĥoralo „Brich an, o schönes Morgenlicht“ (Ekbrilu, ho bela matenlumo).
En recitativo n-ro 13 la anĝelo sciigas kiel sopran-solilokvento en la plej altaj tonoj (ĝis a′′) la naskiĝon de Kristo. La fina bas-recitativo memorigas pri la malnov-testamenta profetaĵo al Abraham el Gen 12,2, kiu nun plenumiĝis kaj estas diskonigata al la paŝtistoj. La duparta tenor-ario n-ro 15 estas komprenebla kiel adekvata respondo per tio, ke la paŝtistoj admonas sin reciproke, hasti por vidi la infanon. La kurantaj deksesonaj-figuroj, kiuj plirapidiĝas al tridekduonaj kuraĵoj, ilustras ilian rapidan movon. La alte virtuozaj melismoj havas la ĝojon kiel bazan afekcion. Strange la evangeliisto transprenas en la secco-recitativo la daŭrigon de la anĝela citaĵo, la trovadon de la infano en la manĝotrogo (n-ro 16). Bach metas la ĥoralon „Schaut hin, dort liegt im finstren Stall“ (Rigardu, jen kuŝas en la malluma stalo) harmonie malsupren en la subdominanton, kio esprimas la humiliĝon de la Difilo. La ĥoralo lokas en la centro de parto 2 kaj per tio en la centro de la kristnaska duono de la partoj 1 ĝis 3.
La basvoĉo admonas al tio, iri al la stalo kaj kanti al la infano ĉe la lulilo kanton (n-ro 18). Post kiam Maria kantis la lulkanton „Schlafe, mein Liebster“ (Dormu, mia kara), la anĝelaro jubilas per grandioza moteta tuto-fugo kun longaj melismoj „Ehre sei Gott in der Höhe“ (Gloro estu al Dio en la alto; n-ro 21). Tion kontrastas en la piano-mezparto la paco sur la tero („Friede auf Erden“), kiun alportas la infano. Bach pentras la pacon per desupraj figuroj de katabazo, dum kiam la kontinua baso pedaltone per longe daŭrantaj tonoj trovas trankvilon. La fina ĥoralo „Wir singen dir in deinem Heer“ (Ni kantas al vi en via aro) ekprenas la dancecan ritmon de la simfonio, sed klarigas per la instrumentado de la flutoj kaj hobojoj, ludantaj en oktavdistanco, ke ĉiela kaj tera muziko nun ne plu kontraŭstaras, sed unuiĝas al komuna Gloria. <!-- In diesem Teil zeigt sich, dass Bach an der Entwicklung neuer Instrumente interessiert war. Er förderte z. B. den Bau der Oboe d'amore, wodurch die tiefere A-Stimmung und den kugelartigen Schallbecher ein gedeckter, besonders süßer Klang entsteht. Ebenso förderte er den Bau der Oboe da caccia durch den Leipziger Instrumentenbauer Johann Heinrich Eichentopf. Hier ergibt sich durch eine halbrunde Form mit Messingschallbecher ein dunkler Ton mit feinem metallischem Glanz. Sie existiert bisher nur als experimenteller Nachbau. Ihr entspricht am ehesten die heutige Tenoroboe in F.
-->
Parto 3: „Herrscher des Himmels, erhöre das Lallen“
Ensemblo: soloistoj, ĥoro, trumpetoj 1-3, timbaloj, transversaj flutoj 1/2, hobojoj 1/2 (ankaŭ kiel amorhobojo), arĉinstrumentoj, kontinua baso
Antaŭvidita prezentotago: 3-a kristnaskotago (27-an de decembro)
Enhavo: La tria parto finas la esencan historion de la kristnaska nokto per la adorado far la paŝtistoj en la stalo je Bet-Leĥem. La solena enkonduka ĥoraĵo kun plena instrumenta okupaĵo gloras la „Reganton de la ĉielo“, je kio ĝi nur malrekte rilatas al la kristnaska okazintaĵo. Post la malapero de la anĝeloj (n-ro 25) la paŝtistoj survojiĝas al Bet-Leĥem, admonante unu la alian: „Ni nun ekiru“. La preskaŭ neinterrompitaj okonaj pasaĵoj en la kontinua baso kaj la deksesono-ĉenoj de la akompanaj instrumentvoĉoj klare ilustras la movadon de la paŝtistoj, kiu komence estas kontraŭenira, sed poste trovas komunan direkton. La akompanata recitativo (n-ro 27 „Li konsolis sian popolon'“) indikas la savon de la di-poplo kiel celo de la naskiĝo de Kristo, kion substrekas la komencado de la flutoj, kiuj simbolas la ĉielan sferon. La sekva ĥoralo enbuŝigas al la aŭskultantaro la respondon pri la donaco de la dia amo: „Ĉion ĉi li faris por ni“.
En la dueto „Herr, dein Mitleid“ (Sinjoro, via kompato; n-ro 29), kiun Bach aliverkis grave kompare kun la modelo, la paŝtistoj laŭdas je hobojakompanado la kompatan direktiĝon de Dio al la homoj. La meza parto (taktoj 120–126) ilustras la bonvolemon de Dio je kristnasko per tio, ke la karakterizaj tonripetoj en la kontinua baso desupras trans du oktavoj. Post kiam la profetaĵo de la anĝelo konfirmiĝas, la paŝtistoj disvastigas la ĝojan novaĵon (n-ro 30). En dua lulkanto (komparu n-ron 19) Maria provas medite enigi al si la aŭditan (n-ro 31 „Schließe, mein Herze, dies selige Wunder fest in deinen Glauben ein“ [fiskenfermu, mia koro, ĉi tiun beatan miraklon en vian kredon]), por konfesi post tio: „Ja, ja, mein Herz soll es bewahren“ (Jes ja, mia koro gardu ĝin; n-ro 32). La energia ĥoralo „Ich will dich mit Fleiß bewahren“ (mi volas gardi vin diligente) ekprenas ĉi tiun ideon kaj celas ekzistencialan alproprigon de la aŭdita. La evangeliisto raportas pri la gaja reveno de la paŝtistoj (n-ro 34). Post tio sekvas la intensiĝanta, suprenstrebanta ĥoralo „Seid froh dieweil“ (Estu gaja dume) kiel alvoko al ĉiuj kristanoj. La „unua duono“ de Weihnachtsoratorium finiĝas per la ripetado de la enkonduka ĥoraĵo „Herrscher des Himmels“. Ankaŭ per la tonala kadro D-maĵoro en la unua kaj tria partoj la partoj 1-3 ricevas apartan fermitecon.
Parto 4: „Fallt mit Danken, fallt mit Loben“
Ensemblo: Solooj, ĥoro, korno (Corno da caccia) 1/2, hobojoj 1/2, arĉinstrumentoj, kontinua baso
Antaŭvidita prezentotago: Novjaro (1-an de januaro; festo de la cirkumcido de Kristo)
Enhavo: Pro la alia instrumentado per kornosono kaj la el tio rezulta tonalo F-maĵoro la kvara parto de la kristnask-oratorio ricevas propran karakteron sen elfali el la oratorio. La bazo estas nur ununura biblia verso, tiel ke la drama elemento staras malpli forte en la malfono ol en la aliaj partoj. Ligita kun la cirkumcido estas la nomdono, kiun parto 4 prikantas solene same kiel medite. La enkonduka ĥoraĵo instigas, danki al Dio, ĉar lia filo volas fariĝi „Mesio kaj Savanto“. La evangeliisto raportas pri la cirkumcido, je kiu la novnaskito ricevas la nomon Jesuo. En n-roj 38 kaj 40 pokaze unu basrecitativo estas kombinata kun ariozo-ĥoralo (soprano) kaj esprimata la ligo de la kredantoj kun Jesuo per sensema maniero, kiu eĉ en la morto trovas finon. Tiamaniere parto 4 starigas la ponton al la pasionhistorio. Verŝajne prezentiĝas aludo al la kristnaska rakonto pri la mortonta maljunulo Simeon, kiu vidas en la filo de Maria la plenumon de la malnovtestamenta kaj de sia persona espero.
La eĥo-sopranario staras centra en la simetria strukturo. Ĝi konfirmas, ke la nomo de la Savanto ne povas inspiri eĉ la plej malgrandan teruron per tio, ke la diversaj demandoj de la kredanto estas respondataj per la kuraĝigo de la Krist-infano per eĥo. Post la kontempla mezparto (n-roj 38–40) tempo kaj afekcio ŝanĝiĝas: la rapidaj sesdekonaj ĉenoj de la tenorario ilustras la novgajnitan firman esperon kaj la konfeson, voli vivi por la Savanto. Paŝas la deziro, povi fari tion per konvena kaj digna maniero. Konĉerta ĥoralo finas parton 4 per la peto pri la helpo de Jesuo; ankaŭ jen la nomo Jesuo denove staras en la centro.
Parto 5: „Ehre sei dir, Gott, gesungen“
Ensemblo: solistoj, ĥoro, amorhobojoj 1/2, arĉinstrumentoj, kontinua baso
Antaŭvidita prezentotago: unua dimanĉo post Novjaro
Enhavo: En partoj 5 kaj 6 la vizito de la saĝuloj el orientujo staras en la centro. Parto 5 kiel ununura estas antaŭvidata por kutima dimanĉo-diservo kaj verŝajne pro tio finiĝas per simpla ĥoralo. La instrumentado estas kompare kun la aliaj partoj modesta (hobojoj kaj arĉinstrumentoj). Dum kiam parto 2 esprimis en la subdominanto G-maĵoro la profundan humiliĝon de la homiĝo de Kristo, la dominanto A-maĵoro en la kvina parto simbolas la radian lumon de la novnaskiĝinta reĝo. Tio fariĝas impresa jam en la vigla enkonduka ĥoraĵo, kies objekto estas la universala laŭdo de Dio. La evangeliisto raportas pri la alveno de la saĝuloj (n-ro 44), kiuj demandas per turba-ĥoraĵo la reĝon Herodo pri la „novnaskiĝinta reĝo de la judoj“, sur kiun montris la stelo (n-ro 45). Post kiam ĥoralo raportas pri la brilo de Jesuo, kiu „forigas ĉian mallumon“, basario (n-ro 47) interpretas la aperon de la stelo kiel alegorio, petante lumigon de la „mallumaj sensoj“ en la propra vivo. La teruro, kiu atakas Herodon, aŭdeblas en la recitativo ĉe la vortoj „li teruriĝis“ en la pinta tono a′ (n-ro 48).
En la sekva akompanata recitativo (n-ro 49) la drameco atingas sian kulminon, kiam la arĉinstrumentoj simbolas per tremsono la tremadon de Herodo, kiu fakte devus ĝoji pri la naskiĝo de Jesuo. Kiam Herodo igas la altajn sacerdotojn kaj rabenojn klarigi al si la profetaĵon el Mi 5,1, ke el aus Bet-Leĥem venos la estro super la Izraelidoj (n-ro 50), Bach ne uzas la ĥoron, sed disponigas al la evangeliisto (kiel jam en n-ro 16) la rektan paroladon. La ariozo je la profetocitaĵo distingiĝas per digna soleneco.
Parto 6: „Herr, wenn die stolzen Feinde schnauben“
Antaŭvidita prezentotado: Epifanio (6-an de januaro)
Enhavo: Parto 6 kun sia granda instrumenta okupaĵo kaj tonalo D-maĵoro sin ligas al la partoj 1 kaj 3, formas per tio krampon ĉirkaŭ la kristnask-oratorio kaj finas la tutan verkon solene. En la kadraj ĥoraĵoj okulfrapas la virtuoza parto de la trumpetoj, kiuj per fanfarosonoj eksonigas la batalon kontraŭ la malamikoj de la kredo. Enhave la lasta parto daŭrigas la historion de la vizito de la saĝuloj el parto 5, nun tamen karakterizas Herodon kiel malamiko de la kristanaro. La enkonduka ĥoraĵo estas portata de la certeco, ke oni povas eskapi "sendifekta el la akraj ungegoj de la malamiko“. En la unua recitativo Herodo, sinprezentante kiel solilokvento, petas la saĝulojn el Oriento serĉi la infanon, por ke ankaŭ li povu adori ĝin (n-ro 55), la vorto „adori“ je tio elbuŝiĝas deforma. Sopranrecitativo (n-ro 56) denuncas la ruzecon kaj malsincerecon de Herodo.
La sekva sopranario (n-ro 57) priskribas la superfortan suverenecon de Dio, per kies mangesto „potenco de senpotencaj homoj“ estas tuj renversebla. La ario distingiĝas per alta instrumenta kvoto, en kiu la stakato-figuroj ilustras la geston de forĵetego. La saĝuloj el Oriento trovas la infanon en sia manĝotrogo kaj donacas al ĝi oron, olibanon kaj mirhon (n-ro 58), kio sin esprimas per riĉa harmoniaro. La ĥoralo „Ich steh an deiner Krippen hier“ aplikas tion sur la kredantoj, kiuj sin mem donaco al Dio. Tradicie oni kantis ĉi tiun ĥoralon je la tempo de Bach laŭ la melodio de „Es ist gewisslich an der Zeit“. Dio ordonas al la saĝuloj dumsonĝe ne iri al Herodo, sed reiri en sian landon (n-ro 60). La basario kontraŭstarigas al la malamika minaco la ĉeeston de la Savanto. La solena finalĥoraĵo memorigas pri tio, ke Jesuo venkis „morton, diablon, pekon kaj inferon“, kaj finas la sesan parton kaj la tutan oratorion. Je tio Bach uzis la saman melodion kiel en la unua ĥoralo (n-ro 5), kio donas al la tuta verko unuecon.
Literaturo
<!--
Aufnahmen/Tonträger (Auswahl)
Die Tabelle bietet eine Auswahl an Aufnahmen auf Tonträgern, die insbesondere die gegenwärtig im Handel erhältlichen berücksichtigt. Die Spalten sind sortierbar.
Aufnahmen des Weihnachts-Oratoriums
-->
Gopinath Kaviraj
Gopinath Kaviraj (naskiĝis la en Dhamrai, Orienta Bengalo, mortis la  en Varanasio) estis barata sciencisto, jogano kaj filozofo. En 1934 barata registaro atribuis al li, aprobe al grandioza scio, titolon mahamahopadhjaja.
Scienco
En gepatra vilaĝo frekventis anglalinvan lernejon, kaj poste edukiĝis en Dako. En 1906 daŭrigis studojn en Ĝajpuro (Raĝastano), elektante por si la lokon liberan de malario, je kiu li pli frue ekmalsanis. Post kvar jaroj iris al Varanasio, kie studis en Queens College (Sanskrita Universitato) sub gvido de d-ro Artur Venis, ĉe kiu pasigis ekzamenojn i.a. pri paleografio, numismatiko kaj fonetiko. Ĉe profesoro Norman studis prakritan kaj palian literaturon kaj ankaŭ gramatikon, krome lernis la germanan kaj la francan. Ĉe pandito Vamaĉarana Bhattaĉarja studis filozofion de njaja kaj vedanton. Dum postdiplomaj studoj specialiĝis pri rokaj surskriboj de Aŝoko kaj en skribo de Guptoj.
Laboro
Post fondo de scienca biblioteko Sarasvati-Bhavan en 1914 iĝis ĝia direktoro, kie ankaŭ instruis sanskriton. Li verkis artikolojn en nove fondita Historia Societo en Utar-Pradeŝo. Kune kun d-ro Venis komencis eldoni du seriajn publikaĵojn: Sarasvati Bhavan Texts kaj Sarasvati Bhavan Studies. En 1924 iĝas direktoro de Government Sanskrit College (Sanskrita Universitato). En 1937 maldungiĝis pro ekmalsaniĝo je beribero. Kiel guruo grihastho en propra domo transdonis spiritan sciencon kaj kulturon kun veda scio. Li mem la plej valoran inicon pri suna scio ricevis de Ŝri Visiuddhananda Paramahansa, ĉe kiu pli frue ekkonis jogon. Siajn instruistoj priskribis en libro Renkontoj kun sadhuoj kaj ĉeesto kun sanktuloj. Enamiĝinta en sankta urbo Varanasio en postaj jaroj de sia vivo iĝis adepto de Anandamaji Ma.
Publikaĵoj
Ekster sanskrito ofte verkis bengale, en hindi kaj en la angla, kiel ekz. ĉapitron pri filozofio de ŝaktoj en History of Philosophy Eastern and Western, Bibliography of Nyaya Vaisheshika Literature kaj The Aspects of Indian Thought. Premion de Sahitya Akademi en 1965 ricevis pro la libro Tāntrik vānmay mem śākta drsti.
Genealogia arbo
Genealogia arbo (aŭ familia arbo) estas ĝenerale la tuto de ies prauloj, aŭ specife, grafeo uzata en genealogio por montri la familiajn konektojn inter individuoj, konsistanta el la nomoj de la individuoj (kutime akompanataj per datoj kaj ofte ankaŭ lokoj kaj okupoj) konektitaj per diverstipaj linioj, kiuj reprezentas geedzecojn, ekstergeedzecajn unuiĝojn kaj idaro. Foje oni uzas la vorton nur por nomi tiajn grafeojn, kiuj montrast striktan patrolinian elradikon, kvankam en komuna uzo la vorto estas havas multe pli vastan signifon.
Rok
Rok estas ankaŭ nomo de katastra teritorio kun areo 2,19 km².
En la vilaĝon kondukas nur unu alirebla ŝoseo, kiu okcidente de Rok alligas sin al ŝoseo de la III-a klaso kondukanta al Sušice kaj Záluží.
Historio
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1720.
La Verda Standardo
La Verda Standardo estis hungara Esperanto-gazeto, unue aperigita en 1907, kaj laste en 1915. 1907–1908 ĝi estis organo de Hungara Esperanto-Asocio, kiu aĉetis la gazeto plej malfrue. Ágoston Marich estis redaktisto dekomence, sed anstataŭigita en 1913.
Dum la fruaj tempoj de Esperanto plej multe propagandis en Hungario Ágoston Marich en Budapeŝto, kiu en 1905 fondiĝis la Hungara Esperanto-Asocio (HEA, tiam nomita Societo de Hungaraj Esperantistoj). Jam en majo 1905 li eldonis la unua presita propaganda gazeto, Esperanto, per subteno de Lud. Makay. Ĝi aperis ĝis marto 1907 (23 x 15 centimetroj, entute 18 numeroj kun 142 paĝoj da teksto).
En oktobro 1907 ĝi alprenis la titolon La Verda Standardo. Ĝi fariĝis samtempe oficiala organo de HEA, kiu ĝi restis ĝis novembro 1908. De tiam ĝi havis la (sufiĉe multflanka) subtitolon: ''Internacia propaganda, literatura, arta, scienca, filatela, industria, komerca, amuza, polica, reklama, ilustrita monata revuo. En ĉiuj eŭropaj lingvoj. La presformato restis la sama kiel tiu de Esperanto,'' sed la paperformato kaj la kovriloj multe ŝanĝiĝis; paĝnombro de oktobro 1907 ĝis oktobro–novembro 1910 (numeroj 49-50): 482.
La gazeto, kiu estis ankaŭ propaganda servo kaj libera organizaĵo, jam havis 1400 abonantojn en oktobro 1908. De majo 1905 ĝis majo 1910 la enspezoj de la gazeto estis 20 544 kronoj. ”La sumon – tiel skribis Marich – ni kunskrapis per niaj dek ungoj.”
En la marta numero, 1908, de La Verda Standardo, Marich asertis ke en 1887 estis 100 kaj en 1910 8 550 000 esperantistoj (en antaŭa artikolo en "Közbiztonság", la lingvo laŭ li havis 13,5 milionojn adeptoj en 1908 – ambaŭ asertoj kredeble multe optimismaj). En la januara numero li skribis: ”se ĉiu el la abonantoj akiros po unu 13 novajn abonantojn, en junio La Verda Standardo jam povas aperi kiel taggazeto.”
De januaro-julio 1911 La Verda Standardo akceptis la formaton de ĉiutaga gazeto (42 x 29 centimetroj), entute 8 numeroroj kun 28 paĝoj. De septembro 1911 ĝis julio 1914 aperis entute 45 numeroj kun 552 paĝoj (32 x 23-24 centimetroj).
Pro la milito La Verda Standardo reaperis en tre modesta formo en januaro-februaro 1915 kaj finiĝis finfine per la numero de novembro-decembro 1915, 8-16 paĝoj, entute 12 numeroj kun 76 paĝoj (24 x 16 centimetroj).
(136620) 1994 JC
(136620) 1994 JC estas marsrenkonta asteroido malkovrita la de la usonaj geastronomoj Eleanor Francis Helin kaj Kenneth J. Lawrence elde la Observatorio de la Monto Palomar (Kalifornio, Usono).
Orbito
Ĝi estas ne malproksima de la orbita resonanco 1:2 kun Jupitero.
Ĝia tre discentra, kvazaŭ kometeca kaj tre klinita orbito krucas tiun de Marso. Ĝia marsa MOID estas 0,14026 astronomia unuo, tie estas 20,983 milionoj da km.
Pro ĝia duona grandakso de preskaŭ 500 milionoj da km, ĝi estas asteroido de la ekstera asteroida zono, ĝia aphelio de pli ol 760 milionoj da km preskaŭ tanĝas la orbiton de Jupitero, kvankam ĝia granda orbita klineco tenas ĝin malproksima de la gasa giganto. Ĝia jupitera MOID estas 0,6535 astronomia unuo (97,755 milionoj da km).
Dumbrava (Arad)
Dumbrava (Arad) (hungare: Körösdombró) estas vilaĝo en Rumanio oriente de Sebiș administracie apartenanta al la komunumo Pleșcuța (Arad).
Loĝantaro
En 1910 ĝi havis 368 loĝantojn (rumanoj), en 1992 147. Ĝia unua skriba mencio estas en 1553. Ĝi apartenis ĝis 1919 al Hungario (Arad).
Adliswil (stacidomo)
Adliswil estas fervoja stacidomo en Adliswil, Svislando.
Fith
Fith estas rolluda arta lingvo kreita de anonimulo (ĉu Jeffrey Henning?) kiel lingvo de fikciaj eksterteranoj. La gramatiko estas tre simpla, eĉ naiva. La vortprovizo estas apriora.
Specimeno
Teng limnh mwu a breengh lo somnh nlienm vreemh e ku bluunh shen zlumnh lo skingh byom lo vo dyem e a ke spoem stum dzheen ronh lo sthingh kweemnh e.
Eksteraj ligiloj
http://www.langmaker.com/fith.htm