cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
François-Joseph Fétis
François-Joseph Fétis (25a de Marto 1784 – 26a de Marto 1871) estis Belga muzikologo, komponisto, instruisto kaj unu el la plej influaj muzikkritikistoj de la 19a jarcento. Lia enorma kompilaĵo de biografiaj informoj en la Biographie universelle des musiciens restas grava fonto de informo nuntempe.
Lia talento por kompono manifestiĝis je la frua aĝo de sep jaroj, kaj naŭjara li jam estis organisto ĉe Saint Waltrude, Mons. En 1800 li iris al Parizo kaj kompletigis siajn studojn ĉe la Konservatorio kun majstroj kiaj Boïeldieu, Jean-Baptiste Rey kaj Louis-Barthélémy Pradher.
En 1821 li estis nomumita profesoro de la Pariza Konservatorio. En 1827 li fondis la gazeton Revue musicale, nome unua serioza gazeto en Francio dediĉita nur al muzikaj temoj. Fétis restis en la Francia ĉefurbo ĝis 1833, kiam je peto de la reĝo Leopoldo la 1-a, li iĝis direktoro de la Reĝa Konservatorio de Bruselo kaj la reĝa kapelmajstro.
Kobajo
Kobajo (Cavia porcellus) estas, origine neotropisa, malsovaĝa specio de la genro kavio. Ĝi devenas el Sudameriko.
Nomo
La latina nomo Cavia porcellus signifas: porketo, kiu ŝatas esti en kavo. Germanlingve ĝi nomiĝas Meerschweinchen (marporketo), ĉar maristoj kunportis ilin el Sudameriko. La angla vorto guinea pig enhavas, ke oni povis aĉeti la porketojn por la angla monero Guinea kiel ludbesto por infanoj. Ili ne estas porketoj, sed ronĝuloj kaj parencoj de la doloĥoto, histriko kaj hidroĥero.
Medicino
Kobajoj estis uzitaj por tuberkuloza esplorado fare de Robert Koch, por bakteria esplorado fare de Emil von Behring kaj por difteria esplorado fare de Louis Pasteur. Pro tio, ke kobajoj estas plu multe uzataj por medicinaj eksperimentoj en laboratorio, la vorto akiris la kromsignifon "objekto de eksperimento" kaj estas tiusence uzata ankaŭ pri homoj.
Tenado
Kobajoj povas atingi aĝon de 8 ĝis 10 jaroj, ili estas afablaj kaj kontentiĝemaj. La femaloj estas gravedaj dum 60 - 72 tagoj kaj naskas 2 - 4 idojn. Ekde naskiĝo la idoj jam havas felon kaj povas memstare manĝi, tamen la femalo mamsuĉigas ilin dum ĉirkaŭ 3 semajnoj. Ili estas bredataj ankaŭ pro produktado de kobajaĵo.
Nutraĵo
Ili ŝatas manĝi herbon, fojnon, legomojn, grajnojn kaj fruktojn. Oni ne donu al ili bestaro-devenajn produktojn. Kobajojn oni malsame nutras en diversaj landoj. Laŭ ilia manĝo ili bezonas akvon kaj vitaminon C.
Rasoj
Kutime oni distingas inter 2 rasoj: Ili povas havi diversajn kolorojn, vertojn kaj buklojn.
Jiří Rada
Jiří RADA (naskiĝis 19.05.1943 – trovita morta en sia loĝejo 1.2.2021 en Most) estis ĉeĥa esperantisto, pioniro de nefumismo en Esperantujo.
Li kiel ministo pulme malsaniĝis pro malbona mineja aero kaj lian malsanon ankoraŭ pligravigis fumantaj kolegoj. Tial li fariĝis oponanto de fumado kaj kiel la unua alvokis por fondo de Tutmonda Agado de Esperantistaj Nefumantoj (TADEN), elpensis nomon „Puraj Pulmoj“ por la organo de TADEN kaj la unuajn numerojn eĉ redaktis, poste li estis indikata kiel pioniro. La fondo realiĝis dum la Praga UK 1996.
Paulo Rodrigues Barc
Paulo Rodrigues Barc (n. ) estas brazila futbalisto.
Li futbalis ĉe Verdy Kawasaki.
Oberfell
Oberfell estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Mayen-Koblenz de la federacia lando Rejnlando-Palatinato, kaj ekde julio 2014 apartenas al komunumaro Rhein-Mosel el pluraj najbaraj, proksime kunlaborantaj komunumoj; antaŭe ĝi estis parto de pli malgranda komunumaro Untermosel. Fine de la jaro la komunumo havis 0 loĝantojn.
Altarero
Altarero, altarpeco, retablopeco aŭ retablero estas artaĵo kia pentraĵo, skulptaĵo aŭ reliefo reprezentanta religian temon farita por ties lokigo malantaŭ la altaro de kristana preĝejo. Kvankam plej ofte uzita por unuopa verko de arto kia pentraĵo aŭ skulptaĵo, aŭ serio el ili, la vorto povas esti uzata ankaŭ por la tuta aro malantaŭ altaro, aliflanke konata kiel retablo, inklude tion kio estas ofte prilaborita kadro por la centraj bildo aŭ bildoj. Altarpecoj estis unu el la plej gravaj produktoj de kristana arto speciale el la fino de la Mezepoko al la epoko de la Kontraŭ-Reformacio.
Granda nombro de altarpecoj estas nune forigitaj el iliaj preĝejoj originaj lokoj, kaj ofte eĉ ties prilaboritaj skulptitaj kadroj, kaj ekspoziciataj kiel simple enkadrigitaj pentraĵoj en muzeoj kaj aliaj pli protektitaj kaj komfortaj lokoj.
Sablé-sur-Sarthe
Sablé-sur-Sarthe [] estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Sarthe, en la administra regiono Luarlandoj. Ene de la departemento, la komunumo apartenas al la arondismento La Flèche, kaj al la kantono .
Kiel la nomo indikas, la loĝloko situas borde de la rivero Sarthe. Fine de en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km².
Geografio
Sablé-sur-Sarthe troviĝas en la sudokcidento de la departemento Sarthe, ĉe la limo kun Mayenne, ĉe la kunfluejo de la riveroj Vaige kaj Sarthe, sudoriente de Le Mans.
La najbaraj komunumoj estas Saint-Brice, Bouessay, Auvers-le-Hamon, Juigné-sur-Sarthe, Solesmes, Vion, Courtillers, Pincé, Saint-Denis-d'Anjou kaj Souvigné-sur-Sarthe.
La stacidomo de estas haltejo por TGV kaj TER veturantaj inter  kaj  aŭ Angers.
Nacia Parko Kanjono Bryce
La Nacia Parko Kanjono Bryce (Bryce Canyon National Park) situas en la sudokcidento de la ŝtato Utaho en Usono. Ene de la nacia parko situas la "kanjono Bryce", kiu donis sian nomon al la tuta teritorio, sed kiu malgraŭ sia nomo ne estas vera kanjono, sed natura amfiteatro. La "kanjono Bryce" ekestis pro erozio ĉe la orienta flanko de la altebenaĵo Paunsaugunt. Ĝi diferenciĝas de aliaj kanjonoj pro siaj unikaj geologiaj strukturoj, la "hoodoos", grandaj rokaj "kolonoj" en ruĝecaj, oranĝecaj kaj blankecaj koloroj, kiuj per vento, pluvo kaj glacio formiĝis el la rokaj sedimentoj.
La nacia parko situas en alteco de inter 2400 kaj 2700 metroj super la marnivelo kaj do situas signife pli alte ol la proksimaj Nacia Parko Zion aŭ la Nacia Parko Granda Kanjono.
La parko ekde prahistoriaj tempoj estis loĝregiono indiana, kaj ekde la jaro 1850 estis ekloĝita de setlantoj el Eŭropo. Ĝi ekhavis sian anglalingvan nomon de la setlisto Ebenezer Bryce, kiu ekvivis tie ĉirkaŭ la jaro 1875. La teritorio dum la jaro 1924 iĝis "nacia monumento" kaj dum 1928 estis deklarita nacia parko. Nuntempe inter 800.000 kaj 1.000.000 vizitantoj ĉiujare vizitas la parkon.
Geografio
La Nacia Parko Kanjono Bryce situas en la sudokcidento de Utaho en distanco de ĉirkaŭ 80 kilometroj de la Nacia Parko Zion. Ĉar ĝi situas 300 metrojn pli alte, la temperaturoj estas pli malaltaj kaj pluvoj pli ampleksaj ol en la parko Zion.
La parko situas sur la Kolorado-altebenaĵo, pli ekzakte ĉe la sudorienta rando de ties parto nomata altebenaĵo  Paunsaugunt. La nomo Paunsaugunt venas el la jut-azteka lingvo de la indiana popolo pajuteoj kaj signifas "hejmo de la kastoro". Vizitantoj povas atingi la parkon de la altebenaĵa flanko kaj ĉe la deklivo subenrigardas en la valon de la rivero Paria. Ankaŭ tiu vorto venas el la jut-azteka lingvo de la pajuteoj kaj signifas "akvo de alkoj".
La "kanjono Bryce" ne ekestis pro rivero kaj tial geologie ne estas vera kanjono kiel ekzemple la konata Granda Kanjono. Vento, pluvo kaj glacio eroziigis la randon de la altebenaĵo al grandaj naturaj amfiteatroj kun bizaraj rokaj kolonoj, kiuj nomatas "hoodoos". Tiuj kolonoj atingas altecon de ĝis 60 metroj. La tiel ekestiĝintaj amfiteatroj ampleksas longon de preskaŭ 30 kilometroj. La plej grandaj el tiuj amfiteatroj havas la nomon "kanjono Bryce", larĝas preskaŭ 5 kilometrojn, longas 19 kilometrojn kaj havas fundon pli ol 240 metrojn sub la nivelo de la altebenaĵo.
Frua indiana loĝiĝo
Nur malmulto konatas pri la frua homa loĝiĝo de la teritorio. Arkeologiaj trovaĵoj pruvas spurojn de homa vivo ekde pli ol 10.000 jaroj. Iuj malmultaj trovaĵoj konsideriĝas spuroj de la indiana popolo Prapueblanoj el la korboplekta erao, iuj pli junaj trovaĵoj de la Prapueblanoj el la puebla erao. Kiam la Prapueblanoj forlasis la regionon pro ankoraŭ nekonataj kialoj, venis la indianoj de la popolo de pajuteoj, sed de ili restis malmultaj spuroj. La pajuteoj ŝajne precipe utiligis la teritorion por ĉasado, kvankam ankaŭ trovatis iuj malmultaj spuroj de kulturaj plantoj kaj de agrikulturado. La pajuteoj kredis, ke la bizaraj ŝtonaj kolonoj de la teritorio estus homoj ŝtonigitaj fare de kojotoj. La pajuteoj nomas la ŝtonajn kolonojn "anka-ku-ŭas-a-ŭits'' – "ruĝe pentritaj vizaĝoj".
Esploro kaj setliĝo fare de "blankuloj"
La esploro de la regiono fare de eŭropdevenaj usonanoj komenciĝis meze de la 19-a jarcento. Ĉirkaŭ la jaro 1850 venis la unuaj mormonoj, por esplori la taŭgecon de la regiono rilate al agrikulturo kaj bestobredado. Dum la jaro 1872 la usona armeo unuafoje science esploris la teritorion. La kartografoj de tiu ekspedicio transprenis multajn topografiajn nomon de la pajuteoj.
Jaron poste venis malgranda grupo de mormonoj kaj eksetlis ĉe la rivero Paria, por tie bredi bestojn. Dum la jaro 1875 la ĉarpentisto Ebenezer Bryce estis sendita de la mormona eklezio al la valo, por kontribui al la kreo de infrastrukturo por plia setliĝo. Li konstruis ŝoseon al la altebenaĵo, por tie faligi arbojn kaj por bretoj kaj por hejtado. Li konsideris la naturan miraklon de tute praktika flanko kaj nomis la bizaran rokaron "damna loko se perdiĝas bovo". Kune kun aliaj setlistoj Ebenezer Bryce krome ekkonstruigis kanalon, por regi la malregulan riveran akvonivelon, kiu foje gvidis al inundoj, foje al akvomanko, sed la projekto fiaskis, kaj jam dum 1880 li pluvojis al Arizono.
La ekesto de la nacia parko
La raportoj de la armea kartografia ekspedicio de 1872 kaj postaj gazetaraj artikoloj vekis intereson pri la regiono, sed pro manka infrastrukturo la turismo restis tre limigita. Ĉirkaŭ la jaro 1920 kreiĝis unuaj tranoktejoj kaj fervoja linio konektis la regionon al la resto de Usono, tiel ke pli kaj pli da turistoj venis al la teritorio. La senbrida ampleksiĝanta turismo tamen ekdamaĝis la rokajn formaciojn, kaj tial la ŝtata registaro subtenis planojn por ekologia protekto, el kio rezultis, ke la usona prezidento Warren G. Harding dum 1923 deklaris la regionon "nacia monumento".
Dum 1924 la ŝtata parlamento de Utaho ekiniciatis la deklaron de "Nacia Parko Utaho", kio sukcesis dum la jaro 1928 – la nomo tamen restis "Nacia Parko Kanjono Bryce" kaj ne mencias la nomon de la usona ŝtato.
Bürgermeister Anna
Bürgermeister Anna estas orientgermana komedia filmo aperinta en 1950. Ĝi estis reĝisorita de Hans Müller. Bürgermeister Anna estis originale filmita en la germana lingvo.
En la filmo interalie aperas la aktoroj Eva Rimski (Anna Drews), Reinhard Kolldehoff (Jupp Ucker), Catja Görna (Ursel Ucker).
La filmo havas entutan daŭron de 88 minutoj.
Marsoldatara bazkampejo Pendleton
La Marinfanteria Bazkampejo Pendleton ( Marine Corps Base Camp Pendleton) estas la plej grava okcidentmarborda bazo de la Usona Marinfanteria Korpuso (USMC). Ĝi situas apud la sudkalifornia marbordo en la Kantono San-Diego, interne de la limoj de Oceanside suden; San-Klemento, Klevlanda naciarbaro, kantonoj Orange kaj Riverside norden; kaj Fallbrook orienten.
La bazo establiĝis en 1942 por trejni usonajn marsoldatojn dum la dua mondmilito. Antaŭ oktobro de 1944, oni deklaris la kampejon Pendleton “daûra instalaĵo”, kaj antaŭ 1946, ĝi iĝis la hejmo de la 1-a Marinfanteria Divizio. La bazo estis nomita laŭ generalmajoro Joseph Henry Pendleton (1860–1942), kiu longe rekomendis starigi trejnadbazon por la marsoldataro ĉe la usona okcidenta marbordo. Ĝi estas nuntempe la hejmo de multe da operacantaj militfortoj, inkluzive de du Flotaj Marinfanteriaj Fortoj(FMF), la Unua Marinfanteria Ekspedicia (MEF 1) kaj diversaj trejnadaj komandendoj.
Ekologio
La bazkampejo Pendleton estis konstruita sur larĝa areo da marborda tero kiu antaŭe vivtenis estuaron ĉe la riverbuŝo de la Rivero Santa-Margarita kaj ampleksa salmarĉa loĝloko. Malproksima tero ene de la bazo konsistas en apudrivera ebenaĵo, duonarbaro de kverkoj, marbordaj dunoj kaj klifoj, kaliforniaj ĉaparalo kaj duonarbaroj, kaj pluraj specoj de malsekejoj, inkluzive de efemeraj malsekejoj, ekzemple printempecaj lagetoj. Arbaraj incendioj ne estas maloftaj. Esplorado en ekologio okazas en senkonstruaĵaj lokoj de la bazo, kiuj enhavas ekzemplojn de raraj kaj endanĝeriĝaj tipoj de kaliforniaj vivejoj. La Departmento de Defendo eldonis gvidplanojn por diversaj ekosistemoj en tiu teritorio.
Tero ene de la bazo daŭre inkluzivas reproduktadan vivejon por birdoj, ekzemple la okcidenta neĝa ĥaradrio. kaj la kalifornia polioptilo La marbordaj klifoj havas multajn el la malmultaj ekzistantaj specimenoj de la Pendleton-butoncelerio, karoto-parenco kiu estis nomita laŭ la nomo de la bazo. Raraj mamuloj ĉe la bazo inkluzivas specojn de perognato kaj dipodomiso.
31031 Altiplano
31031 Altiplano estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la de la belga astronomo Eric Walter Elst elde la Observatorio La Silla en Ĉilio.
Nomo
Ĝi ŝuldas sian nomon al la altebenaĵo Altiplano, en la centraj Andoj inter Bolivio kaj Peruo, kie estas la urboj Punjo, Potosiio, Kusko kaj La-Pazo. Altiplano estas la situejo de pluraj antaŭkolumbaj kulturoj, inklude Tiaŭanako kaj la Inkaa imperio. Superas la altebenaĵon mashavaj aktivaj vulkanoj.
1144
En la jaro 1144 post Kristo okazis, interalie:
Josef Mánes
Josef MÁNES, (12-a de majo 1820 en Prago – 9-a de decembro 1871), ĉeĥa pentristo, fondinto de la ĉeĥa nacia pentrado de la 19-a jarcento. Lia Josefina estas nomata "ĉeĥa Mona Lisa", vizitantoj de Prago povas admiri liajn monatojn sur la astronomia horloĝo de Malnovurba Urbodomo. Eminentaj estas liaj desegnoj de folkloraj temoj kaj ilustraĵoj por klasika poezio.
Lian nomon portas interalie ponto en Prago, norde de la Karola Ponto.
Anekdoto asertas, ke Josef Mánes parolis kaj skribis germane, ĉeĥe li nur pentris.
Ĝardendomo ŝilera
La Ĝardendomo ŝilera (germane: Schillers Gartenhaus) troviĝas en la centro de Jena, Germanio, Schillergäßchen nr 2. Ĝi estas memorigilo je Friedrich Schiller en la turingia grandurbo.
Historio
Post kiam Ŝilero transloĝiĝis kun al familianoj al Vajmaro li ludonis la tuton. Dum la lasta restado en la somero de 1801 Ŝilero verkis partojn de la dramo Jungfrau von Orleans. En 1802 li vendis ĝin.
Fremdaj posedantoj
Inter 1878-88 enloĝis ĝin Ernst Abbe. Tiam faritis ankaŭ duetaĝa alkonstruaĵo, en kiu troviĝas hodiaŭ la buroo de la Fondaĵo Ulrich Zwiener pri internacia interkompreniĝo kaj homaj rajtoj. La originala "krenelo" malkonstruitis en la 19-a jc kaj anstataŭigitis per kopio. Ekde 1924 la dometo estas muzeo. Daŭra ekspozicio informas onin pri la deko da kreivaj jaroj de Ŝilero en Jena.
ALI
La tri-litera kombinaĵo ALI havas plurajn signifojn, inter aliaj:
Ali kiel persona nomo
Ali estas vira persona nomo de araba origino, vidu artikolon: Ali.
László Bakai
László Bakai naskiĝis la  en Paks.
Biografio
László Bakai studis en teatra studio en la lerneja jaro 1972, poste li estis membro de kvazaŭamatora trupo ĝis 1978. Li ricevis rolojn en Nacia Teatro (Miskolc) (1978-1981), Teatro de Kecskemét (1981-1983, 1986-1988), Teatro Petőfi (Veszprém) (1983-1986, 1992-2003), Teatro Hevesi Sándor (1988-1991), Operetoteatro (Budapeŝto) (1997-2001). Ekde 2003 li estis gastaktoro en Miskolc kaj Teatro Petőfi (Sopron). Li ricevis 3 premiojn inter 2002-2008.
Santa Brigida
Santa Brigida estas komunumo de Italio. Ĝi situas en la provinco Bergamo de la regiono Lombardio. Fine de en la komunumo vivis. Najbaras la komunumoj Averara, Cassiglio, Cusio, Gerola Alta (SO) kaj Olmo al Brembo.
Kristanisma patrono de la komunumo estas la sanktulino Brigida de Irlando (451-525), kies religia memortago sekve estas la komunuma festotago.
Helena Zamenhof
Helena ZAMENHOF naskiĝis kiel Helena Rittenberg la 1-an de junio 1874 en Varsovio kaj mortis la 26-an de novembro 1940 en la Varsovia geto pro influenco. Ŝi estis la edzino de Felikso Zamenhof, frato de Ludoviko Lazaro Zamenhof.
Kiel sia edzo, ankaŭ ŝi parolis Esperanton.
1145
En la jaro 1145 post Kristo okazis, interalie:
Schalkenmehrener Maar
La Schalkenmehrener Maar (prononcu: ŝalkenmErener ma:r) aŭ maaro de Schalkenmehren estas maaro situante ĉ. 3 km sudoriente de la urbo Daun en la mezmontaro Ejfelo en la germana federacia lando Rejnlando-Palatinato. Ĝi situas rande de la komunumo Schalkenmehren.
Delfina Potocka
Delfina Potocka, denaske Komar (Marto 1807 – 2a de Aprilo 1877), Pola grafino, estis amikino kaj muzo de la Polaj elmigrintaj artistoj Frédéric Chopin kaj Zygmunt Krasiński. Ŝi famiĝis pro sia beleco, inteligento kaj artaj kapabloj. En sia junaĝoj ŝi estis piano-studento de Chopin. Poste ili pluigis siajn rilatojn ĝis tuj antaŭ lia morto, kiam ŝi kantis por la fama komponisto. Tamen, la supozita amafera korespondado inter Chopin kaj Potocka, kiun Paulina Czernicka postulis kiel malkovrita en Pollando en la 1940-aj jaroj, estis pruvita fraŭdo.
Schalkenmehrener Maar
Ĝi estas unu el la tri maaroj de Daun. La maaro de Schalkenmehren estas duobla maaro konsistanta el okcidenta maara lago kaj el orienta seka maaro. Ambaŭ ekestis antaŭ ĉ. 10.500 jaroj post freatomagma eksplodo aŭ vulkana vaporeksplodo. La lago en la okcidenta parto varias en sia diametro inter 500 kaj 575 m kaj profundas averaĝe 21 m. La alteco de la laga surfaco super marnivelo estas 420 m (meza akva nivelo). La orienta parto de la duobla maaro estas altmarĉo. La duobla maaro estas la nura maaro de Daun, kiu havas forfluejon.
Malinová (distrikto Prievidza)
Malinová (hungare Csék [ĉEk], germane Zeche aŭ Czach) estas vilaĝo kaj municipo en Slovakio. La historiaj slovakaj loknomoj estis Čech kaj Cách.
Situo
Malinová situas fine de sakovojo. Prievidza troviĝas je 12 km.
Historio
La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1339 en formo "Chach". En 1431 la husanoj okupis ĝin. Ekde 1612 ĝis la 18-a jarcento oni lavadis tie oron. En 1663, 1806 kaj en 1840 incendioj okazis. En 1787 loĝis tie 604 vilaĝanoj en 71 domoj, en 1828 815 vilaĝanoj (228 familioj) en 113 domoj. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Csék 1060 homoj, (plejparte germanoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Nyitra (reĝa departemento), al distrikto de Prievidza, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 1944 iom da loĝantoj iĝis partizanoj, el ili 26 mortis dum batalo. En 2001 vivis en Malinová 867 homoj, (775 slovakoj, 79 germanoj).
Santa Cristina e Bissone
Santa Cristina e Bissone estas komunumo de Italio.
Auloso
Auloso (malnovgreke: αὐλός) estas unu-tuba aŭ du-tuba blovinstrumento uzita en antikva Grekujo. Auloso plejofte estas farita el kanoj, ostoj, eburo kaj kelkfoje el diversaj metaloj kiel kupro kaj bronzo. La tipa auloso havis kvin truojn, kun alia (kalkulante de la buŝotruo) situanta ĉe la fundo de la fluto, kaj destinita al la dikfingro. La truo povus kliniĝi iom dekstren aŭ maldekstren, depende de la pozicio de la tubo rilate al ties partnero. plej malnovaj aulosaj flutoj estis trovitaj en Kujlada, Tesalio, kaj datrilatas al la Neolitika periodo (ĉirkaŭ 5000 a.K.). La trovitaj iloj estis elhakitaj el ostoj, kaj havas po kvin truojn por tubo.
Aristokseno, disĉiplo de Aristotelo, priskribis kvin grandecojn de Auloso: pediko (auloso de infanoj), partenio (auloso de sinjorinoj) kitharistrio (auloso por akompani Citro n (Kithara)), talio (auloso kun profunda sono) kaj hipertalio (auloso kun tre profunda sono).
En antikva Grekujo
Laŭ Platono en sia teksto "La Festo ", Auloso havas grandan potencon sur la aŭskultantaro. Aristotelo nomas Auloso kiel "orgianta", signifante ke ĝi kondukas al religia furiozado, kaj estas regule menciita kiel asociita kun la kulto de Dionizo, liaj sociaj maldecaj kaj ekstazaj ritoj. Longinus en sia eseo "Pri la Sublimo" skribas, ke la sono de la fluto frenezigas siajn aŭskultantojn, igante iliajn piedojn stamfi laŭ la ritmo. La sperta eol-ludanto povas provizi ĉion petatan; li povas mildigi doloron, pliigi ĝojon, ekbruligi la amanton kaj altigi la kredanton.
Utiloj
La auloso ludis gravan rolon en ĉiuj ĉefaj agadoj en Ateno, la urbo, kie arto disvolviĝis ĝis sia plej alta nivelo, ĉe diversaj festivaloj en la urbo, ĉe oferaj ritoj, sur ĉiu batalŝipo, ĉe simpozioj kaj eĉ ĉe nuptoj kaj entombigoj. Sed kvankam ĝi estis tiel ofta, la auloso ankaŭ renkontis grandan opozicion de la urbaj aŭtoritatoj - de la patrono ĝis la ĉefaj intelektuloj - kaj tiel al atenaj civitanoj oni malpermesis ludi en ĝi. Ludi per auloso signifas bloki la buŝon, eble la plej gravan organon por la homo en la antikva Grekio kaj tiel okazis, ke la plej multaj aulos-muzikistoj en Ateno estis fremduloj aŭ sklavoj. Krome, la auloso estis centra parto de la ditirambo - la parola kanto honore al la dio Dionizo, en kiu la koruso dancus en rondoj por akompani la auloson.
La auloso en arto
La auloso troveblas sur urnoj kaj tasoj de la 5-a jarcento a.K. Estas fama bildo de aulos-ludanto sur kilikso de 490 a.K., prezentante scenon de simpozio - viro kuŝanta komforte dum knabo ludas fluton al sia honoro.
En mitologio
Estas kutime atribui la inventon de la auloso al tiuj de Atena. La mito rakontas, ke Ateno inventis la auloson kaj ludis ĝin en la dia festeno, sed vidinte sian reflekton en la akvo, ŝi pensis, ke ludi ĝin distordas ŝian vizaĝon kaj forĵetis ĝin. La auloso estis trovita de la satiristo Marsiaso, kiu lernis ludi ĝin per tia talento, ke li invitis Apolonon, la dio de la muziko kaj arto, al muzika konkurso. Post kiam ne eblis determini kiu ludis plej bone, Apolono ordonis, ke ili ludu siajn instrumentojn renverse. Apolono turnis sian harpon kaj ludis sukcese, kion Marsiaso ne povis fari, kaj tial li perdis. Ĉar li kuraĝis konkurenci kun Dio, Apolono ligis lin kaj senvestigis lin de sia haŭto dum li estas viva.
La mito reflektas la atenan vidon de auloso fare de Dionizo kaj kitara de Apolono - auloso estas asociita de la grekoj kun la filozofia, emocia kaj socia flankoj de Dionizo, la vino, ciklo kaj fekundeco en naturo, kaj estis vaste uzata en adorado. Same kiel Dionizo rekte kontrastas al la dio Apolono, la suna dio, profetaĵo, muziko kaj arto, same Auloso, kiu estas identigita kun Dionizo, kontraste al la kitara, kiun uzas la dio Apolono.
La kitara estis perceptita kiel ilo, kiu reprezentis ordon kaj komprenon, dum la auloso estis perceptita kiel instinkta kaj sorĉilo, kiu rompas la barilon de la deziro per siaj sonoj kaj minacas renversi ĝin en la peko de hibriso.
Pablo Picasso
Pablo RUIZ PICASSO, plej konata kiel Pablo Picasso kaj en Esperanto Pablo Pikaso (naskiĝis la en Malago, mortis la  en Mougins, Francio) estis alte taksata hispana pentristo, skulptisto, presisto, ceramikisto, poeto, dramaturgo kaj desegnisto de teatraj scenejoj de la 20-a jarcento. Li fondis kun Georges Braque kaj Juan Gris la stilon de kubismo kaj estis grava pioniro de la artokompona stilo.
Picasso, Henri Matisse kaj Marcel Duchamp estas konsiderataj la tri artistoj kiuj plej difinis la revolucian disvolvigon ĉe la plastikaj artoj en la komencaj jardekoj de la 20a jarcento, respondecaj pro gravaj atingoj ĉe pentrarto, skulptarto, presarto kaj ceramiko.
Picasso montris eksterordinaran artan talenton dekomence, pentrante laŭ realisma maniero tra infanaĝo kaj adoleskaĝo. Dum la unua jardeko de la 20a jarcento, lia stilo ŝanĝiĝis dum li eksperimentis per diversaj teorioj, teknikoj, kaj ideoj. Lia verkaro estas plej ofte kategoriita laŭ periodoj. Kvankam la nomoj de multaj el liaj postaj periodoj estas debatitaj, la plej komune akceptitaj periodoj en lia verkaro estas la Blua (1901–1904), la Rozkolora (1904–1906), la Afrik-influita (1907–1909), la analiza kubismo (1909–1912), kaj la sinteza kubismo (1912–1919).
Escepte fekunda tra sia tuta longa vivo, Picasso akiris universalan rekonon kaj enorman riĉon el siaj revoluciaj artaj atingoj, kaj iĝis unu el plej bone konataj figuroj en la arto de la 20a jarcento. Sur la politika kampo, Picasso sin deklaris pacisto kaj komunisto. Li estis membro de la Franca Komunisma Partio ĝismorte en la aĝo de 91 pjaroj. Li estas enterigita en la parko de la kastelo Vauvenargues.
Komenco
Picasso estis baptita (nomita ĉe katolikaj landoj) kiel Pablo Diego José Francisco de Paula Juan Nepomuceno María de los Remedios Cipriano de la Santísima Trinidad Martyr Patricio Clito, serio de nomoj honore al variaj sanktuloj kaj parencoj. Aldone al tiuj estis Ruiz kaj Picasso, pro liaj patro kaj patrino, respektive, laŭ la hispana juro. Naskiĝinta en la ĉemara urbo Malago en la regiono Andaluzio en Hispanio, li estis la unua filo de Don José Ruiz y Blasco (1838–1913) kaj María Picasso y López. Spite esti baptita laŭ katolika maniero, Picasso iĝos poste ateo. La familio de Picasso estis mezklasa. Lia patro estis pentristo specializita en naturalisma pentrado de birdoj kaj aliaj ĉasbestoj. Dum plej el sia vivo Ruiz estis profesoro de arto ĉe la Artolernejo kaj zorganto de loka muzeo. La praularo de Ruiz estis malaltaj aristokratoj. Spite la gravecon de la patro, la estonta fama pentristo uzos ĉefe la patrinan familinomon Picasso anstataŭ la patran, kion postulas la hispana kutimo. Tiu kutimo ne estas respektata kiam la patra unua familinomo estas tro ofta kompare kun la dua patrina; ĉikaze Picasso estas en Hispanio multe pli malofta ol Ruiz, kaj pro tio ĉefe Pablo uzos ĝin.
Picasso montris pasion kaj lertecon por desegno el frua aĝo. Laŭ sia patrino, liaj unuaj vortoj estis "piz, piz", nome infaneca mallongigo de lápiz, la hispana vorto por "krajono". El sepjaraĝa, Picasso ricevis formalan artistan trejnadon el sia patro por figura desegnado kaj olepentrado. Ruiz estis tradicia akademiisma kaj artisto kaj instruisto, kiu opiniis, ke taŭga trejnado postulas disciplinan kopiadon de majstroj, kaj desegnadon de homa korpo kaj el artefaritaj kaj el vivantaj modeloj. Lia filo tuj priokupiĝis pri arto dum malatentis pri lernejaj taskoj.
La familio translokiĝis al Korunjo en 1891, kie lia patro iĝis profesoro ĉe la Lernejo de Fajnaj Artoj. Ili restis tie preskaŭ kvar jarojn. Iam la patro trovis sian filon pentranta super sia nefinita skizo de kolombo. Observante la precizecon de la tekniko de sia filo, nekonfirmita historio rakontetas, ke Ruiz sentis, ke la 13-jaraĝula Picasso jam preterpasis lin, kaj decidis rezigni pri pentrado, kvankam ja ekzistas liaj pentraĵoj el postaj jaroj.
En 1895, Picasso estis akre kortuŝita pro la morto de sia sepjaraĝa fratino, Conchita [konĈIta], pro difterio. Post ŝia morto, la familio translokiĝis al Barcelono, kie Ruiz enpostenigis ĉe ties Lernejo de Fajnaj Artoj. Picasso progresis en la urbo, kiu foje konsideris en okazoj de tristo aŭ nostalgio kiel vera hejmo. Ruiz konvinkis la oficialulojn de la akademio por permesi lian filon al enirrajta ekzameno por la progresanta klaso. Tiu procezo ofte necesigis po unu monaton, sed Picasso plenumis ĝin post unu semajno, kaj la tribunalo akceptis lin, ankoraŭ 13-jarulon. La studento malhavis disciplinon sed faris amikojn kiuj poste efikos super li en posta vivo. Lia patro luis ĉambreton por li ĉe la hejmo por ke la filo povu labori sole, kaj li povu kontroli lian taskaron. Ambaŭ kverelis ofte.
ALL
La vorto havas plurajn signifojn:
Pablo Picasso
Parizo kaj Barcelono
En 1912 dum restado en Parizo, Picasso formis parton de etoso de elstaraj geamikoj tre famaj en la artismaj kvartaloj Montmartre kaj Montparnasse, inter kiuj menciindas André Breton, poeto; Guillaume Apollinaire, verkisto; Alfred Jarry dramaturgo; kaj Gertrude Stein mecenato. Apollinaire estis arestita pro suspekto, ke li estis ŝtelinta la faman pentraĵon de Leonardo da Vinci nome Mona Lisa el la Louvre, kaj ke li formas parton de internacia bando de ŝtelistoj. Apollinaire kulpigis sian amikon Picasso, kiu same estis pridemandita, sed ambaŭ estis senkulpigitaj poste.
En la vintro de 1895-1896 li realigis sian unuan grandan akademian oleopentraĵon, nome La primera comunión (La unua komunio, Muzeo Picasso, Barcelono), en Barcelono, urbo en kiu li loĝis ĉirkaŭ naŭ jarojn, escepte pro kelkaj someraj feritempoj kaj restado pli malpli longaj en Madrido kaj Parizo. En 1897 li prezentis la pentraĵon Ciencia y caridad (Scienco kaj karitato, Muzeo Picasso, Barcelono) en la Ĝenerala Ekspozicio de Belartoj de Madrido. Dum la somero li pasigis sian feritempon en Malago, kie li pentris pejzaĝojn kaj taŭrludaĵojn.
En Septembro, li iris al Madrido por ekstudi en la Akademio de San Fernando, sed tuj li abandonis la Akademion: la intelektula etoso de la ĉefurbo, malakceptanta de novaj tendencoj kiel la kataluna modernismo kiun Picasso klopodis enkonduki (li fondis gazeteton en 1901, Arte Joven (juna arto), kiu havis tre mallongdaŭran ekzistadon) ne altiris lin. Tamen, li profitis siajn oftajn vizitojn al la Muzeo Prado por plej bone interkonatiĝis kun la verkaro de la Greko, kiu estis postulita de artistoj kaj fakuloj de fino de la 19-a jarcento.
Ekde 1898 li subskribis siajn verkojn kiel «Pablo Ruiz Picasso», poste kiel «Pablo R. Picasso», kaj kiel «Picasso» nur ekde 1901. La ŝanĝo ŝajne ne rilatis al malakcepto de la patra figuro; anstataŭe ŝajne ĝi rilatis al la deziro de Picasso distingiĝis kiel rolulo, sekvante tendencon de siaj katalunaj amikoj, kiuj havis la kutimon nomi lin per la patrinflanka familinomo, multe malpli ofta ol la patroflanka familinomo, Ruiz, kontraŭ la tiama kaj eĉ ĝisnuna kutimo.
Li revenis al Barcelona en Junio 1898, malsana je skarlatino kaj translokiĝis al Horta de Ebro (aktuale Horta de Sant Joan), naskoloko de sia amiko Manuel Pallarés, sude de la rivero Ebro proksime de la urbo Gandesa (Terra Alta, Tarragona). En tiu restado, Picasso retrafis praradikojn de la lando kun iu reveno al la naturo, pli kongrue kun la modernisma idearo, kio konstituis unu el la unuaj epizodoj «primitivismaj» de lia kariero.
Ekkariero kaj periodoj
La verkoj de Pablo Picasso estas kutime klasigitaj en sekvaj periodoj:
Periodo de Barcelono (antaŭ 1900)
Picasso alvenis al Barcelono en 1895. Li kunlaboris kiel desegnisto en diversaj katalunaj gazetoj kaj fondis la revuon Juna arto ("Arte joven") kiu fiaskis. Li komencis sian pentristan karieron ĉefe per portretoj (interalie unu de Frederic Pujulà i Vallès, kiun oni povas vidi en la artikolo pri tiu esperantista verkisto).
La Blua Periodo (1901–1904)
La Blua Periodo de Picasso (1901–1904), karakterizita per ombraj pentraĵoj en kiuj hegemonias nuancoj de bluaj kaj bluecverdaj koloroj kaj nur foje tiuj estis varmigitaj per aliaj koloroj, startis ĉu en Hispanio komence de 1901 ĉi en Parizo en la dua duono de la jaro. Picasso uzis multe la bluan koloron kaj la figuroj havas magran aspekton. Ekzemploj estas La vida (La vivo, 1903), Las dos hermanas (La du fratinoj, 1904) kaj La douleur (Erotika sceno, eble 1903). La pentra stilo de Picasso ŝanĝiĝis post la memmortigo de lia bona amiko Carlos Casagemas. Casagemas sinmortigis pafante sin en la kapon sekvante sian senreciprokan amon por Germaine Pichot, kiu poste funkciis kiel unu el la modeloj de Picasso en la verko Les demoiselles d'Avinyó. La morto de Casagemas multe influis Picasso'n kaj liajn tiamajn pentraĵojn, kiuj estas hegemonie blukoloraj, kio atestis lian solecon kaj malĝojon kiel la roluloj en liaj pentraĵoj. Lia plej fama pentraĵo de tiu periodo estas "La blinda gitarludisto" de 1903. Alia pentraĵo de ĉi tiu periodo estas "La tragedio".
Multaj pentraĵoj de kadavrecaj patrinoj kun infanoj datas el la Blua Periodo, dum kiu Picasso dividis sian tempon inter Barcelono kaj Parizo. Por tiu malbunta uzo de koloro kaj foje tristaj temoj —ĉiesulinoj kaj almozuloj estis oftaj celoj— Picasso estis influita per veturado tra Hispanio kaj la memmortigo de Carlos Casagemas. Startinte en aŭtuno 1901, li pentris kelkajn postmortajn portretojn de Casagemas kulmine en la melankolia alegoria pentraĵo La Vie (La vivo, 1903), aktuale en la Klevlanda Muzeo de Arto. Simila sinteno aperas en la bone konata Le repas frugal (La malabunda manĝo, 1904), kiu montras blindulon kaj virinon, ambaŭ maldikegajn, sidiĝintajn ĉe preskaŭ malplena tablo. Blindeco, ripetita temo en la verkoj de Picasso de tiu periodo, aperas ankaŭ en Le repas de l'aveugle (La manĝo de la blindulo, 1903, Metropola Muzeo de Arto) kaj en la portreto de La Celestina (1903). Aliaj bluperiodaj verkoj estas Portreto de Soler kaj Portreto de Suzanne Bloch, operkantistino.
La Rozkolora Periodo (1905–1907)
Ekde 1905 la blua epoko de Picasso cedis lokon al nova amo en lia vivo, Fernande Olivier, juna artistino, kiun li estis koninta en 1904 kaj kiu iĝis lia modelo kaj amantino. Picasso enamiĝis al la celo de siaj skulptaĵoj kaj esprimis siajn fortajn sentojn al ŝi en siaj artaj pentraĵoj. En la pentraĵoj de Picasso ekregis la rozkolora tono. Kompare kun la blua periodo aperis liaj verkoj malpli melankolie, la bluo restis en fono. Liaj pentromotivoj estis sorĉistoj, ŝnurdancistoj kaj arlekenoj (tristaj ĝojigistoj sed bunte vestitaj), klasika beleco. Arlekeno, kiel komedia rolulo priskribita en ŝakbildaj vestoj, iĝis persona simbolo por Picasso La "dolĉa doloro" aperas ĉiam forte sur liaj pentraĵoj. Gravaj verkoj de la periodo estas Virino kun frugilego kaj Ŝnurdancista familio. Li komencis pentri pli kaj pli feliĉajn pentraĵojn, kiuj estis esprimitaj per plejparte oranĝaj kaj rozkoloraj koloroj. Li pentris plejparte cirkajn temojn. Tamen ĉi tiu periodo ne daŭris longe, ĉar Picasso trovis alian manieron esprimi sin laŭ pli ekscita, interesa kaj originala maniero. Olivier aperas en multanj el liaj rozperiodaj pentraĵoj, multaj el kiuj estas influitaj de lia arda rilato al ŝi, aldone al lia pliiĝanta ekspono al la franca pentrarto. La ĝenerale kontentiga kaj optimistima sinteno de la pentraĵoj de tiu periodo rememorigas pri la perdiodo de 1899–1901 (t.e., ĝuste antaŭ la Blua Periodo), kaj 1904 povas esti konsiderata transira jaro inter ambaŭ periodoj.
Ĉirkaŭ 1905, Picasso iĝis protektito de usonaj artokolektistoj Leo kaj Gertrude Stein. Ankaŭ lia pli aĝa frato Michael Stein kaj lia edzino Sarah iĝis kolektantoj de lia verkaro. Picasso pentris la portretojn de Gertrude Stein kaj de unu el ŝiaj nevoj nome Allan Stein. Gertrude Stein iĝis la ĉefa patrono de Picasso, akiranta liajn desegnojn kaj pentraĵojn kaj ekspoziciante ilin en sia neformala Salono en sia hejmo de Parizo. En unu el ŝiaj kunsidoj en 1905, Picasso renkontiĝis kun Henri Matisse, kiu estos lia dumviva amiko kaj rivalo. La Stein-oj enkondukis lin al Claribel Cone kaj al ŝia fratino Etta, kiuj estis usonaj artokolektistoj; ankaŭ ili ekakiris pentraĵojn de Picasso kaj de Matisse. Finfine Leo Stein translokiĝis al Italio. Michael kaj Sarah Stein iĝis patronoj de Matisse, dum Gertrude Stein plue kolektis verkojn de Picasso.
En 1907, Picasso aliĝis al artgalerio kiu ĵus malfermiĝis en Parizo fare de Daniel-Henry Kahnweiler, germana arthistoriisto kaj artokolektisto kiu iĝis unu el la unuaj francaj artokomercistoj de la 20-a jarcento. Li estis inter la unuaj famigantoj de Pablo Picasso, Georges Braque kaj de kubismo mem. Kahnweiler promociis la burĝonajn artistojn kiel André Derain, Kees van Dongen, Fernand Léger, Juan Gris, Maurice de Vlaminck kaj kelkaj aliaj kiuj estis venintaj el la tuta mondo por loĝi kaj labori en Montparnasse tiam.
Afrikarta kaj primitivisma periodo: 1907–1909
Per la "Fraŭlinoj de Avignon" Picasso kreis novan lingvon en pentrarto, kiu integriĝas kun la abstraktaj tendencoj, kiuj tiam disvolviĝis en moderna pentrado, en kiu li malmuntis la formojn kaj rekunmetis ilin laŭ sia imago. Dum ĉi tiu periodo estis influo de afrikaj statuoj kaj maskoj kaj tial ĉi tiu etapo nomiĝas afrikeca. Krome pentraĵoj el tiu periodo havas skulptajn kvalitojn. La objektoj aspektas parte volumecaj, masivaj kaj tridimensiaj.
Analiza Kubismo (1909–1910)
La analizo en kubismo signifas dissolvon. Je ĉi tiu punkto la malmuntado de la formo kaj ĝia rompado fariĝas pli sistema, kaj kune kun la malmuntado estas ankaŭ muntado. Malmuntado fariĝas kaj per formo kaj per koloro. La analiza kubismo (1909–1910) estas pentrstilo kiu Picasso disvolvis kun Georges Braque uzante unukolorajn brunecajn kaj neŭtrajn kolorojn. Ambaŭ artistoj apartigis la celitajn objektojn kaj "analizis" ilin laŭ iliaj formoj. La pentraĵoj de Picasso kaj Braque en tiu epoko kunhavas multajn similaĵojn.
En Parizo, Picasso diboĉdistriĝis kun distinga amikaro en la kvartaloj Montmartre kaj Montparnasse, kiel André Breton, la poeto Guillaume Apollinaire, la verkisto Alfred Jarry kaj sia protektantino Gertrude Stein. En 1911, Picasso estis arestita kaj pridemandita pri la ŝtelo de la Mona Lisa el Luvro. Suspekto pri la krimo estis dekomence veninta sur Apollinaire pro liaj ligoj kun Géry Pieret, artisto kun historio de ŝteloj el la artgalerio. Apollinaire siavica implikigis sian amikon Picasso, kiu ankaŭ estis iam aĉetinta ŝtelitajn artaĵojn el la artisto. Timante kondamnon kiuj estis povinta rezulti en sia deportado al Hispanio, Picasso malakceptis eĉ esti renkontinta kun Apollinaire. Finfine ambaŭ estis senkulpigita pro ajna inkludo en la malapero de la pentraĵo. La pentraĵo siaflanke aperis du jarojn poste en Florenco.
Pli preciza pentroperiodo estas samtempa Hermetika Kubismo (1911–1912).
Sinteza Kubismo (1912–1919)
Dum multaj jaroj multaj pentristoj provis pentri pentraĵojn similajn aŭ organizitajn laŭ la ŝajna realaĵo, sed Picasso kaj Braque ŝanĝis aferojn. La Sinteza Kubismo (1912–1919) estis plua disvolvigo de kubismo, en kiuj eltranĉitaj paperpecoj – ofte el murpapero aŭ el partoj de gazetpaĝoj – estis gluitaj en komponaĵoj, kio markis la unuan popularan uzadon de la kolaĝo en fajnaj artoj.
Je la eksplodo de la Unua Mondmilito en Aŭgusto 1914, Picasso estis loĝanta en Avignon. Braque kaj Derain estis rekrutitaj kaj Apollinaire aliĝis al la franca artilerio, dum la hispana Juan Gris restis ĉe la kubisma etoso. Dum la milito, Picasso povis plue pentri seninterrompe, malkiel liaj francaj kolegoj. Liaj pentraĵoj iĝis pli malhelaj kaj lia vivo ŝanĝis per dramaj konsekvencoj. La kontrakto kun Kahnweiler estis finita pro sia ekzilo el Francio. Tiam la laboro de Picasso estis direktita al la artokomercisto Léonce Rosenberg. Post la perdo de Eva Gouel, Picasso havis amaferon kun Gaby Lespinasse. Dum la printempo de 1916, Apollinaire revenis el la fronto vundita. Ili renovigis sian amikecon, sed Picasso ekvenis ofte al novaj sociaj etosoj.
Ĉirkaŭ la fino de la Unua Mondmilito, Picasso engaĝiĝis kun la Rusaj Baletoj de Sergej Djagilev. Inter liaj amikoj de tiu epoko estis Jean Cocteau, Jean Hugo, Juan Gris, kaj aliaj. En la somero de 1918, Picasso edziĝis al Olga Ĥoĥlova, dancistino de la trupo de Sergej Djagilev, por kiu Picasso estis desegnante baleton, nome Parade kun muziko de Erik Satie kaj unu-akta scenaro de Jean Cocteau, en Romo; ili pasigis sian nuptoveturon ĉe Biarritz en la vilao de la altklasa ĉilia artopatronino Eugenia Errázuriz.
Reveninta el sia mielmonato kaj bezonanta monon, Picasso startigis ekskludan rilaton kun la juda franca artokomercisto Paul Rosenberg. Kiel parto de siaj unuaj taskoj, Rosenberg akceptis ludoni al la paro apartementon en Parizo je sia propra kosto, kiu estis proksima al lia propra domo. Tio estis la komenco de profunda frateca amikeco inter du tre diferencaj homoj, kio daŭros ĝis la eksplodo de la Dua Mondmilito.
En 1927, Picasso renkontiĝis kun la 17-jaraĝa Marie-Thérèse Walter kaj startigis sekretan amaferon kun ŝi. La geedzeco de Picasso kun Ĥoĥlova tuj rezultis en separiĝo pli ol en divorco, ĉar la franca juro postulis eĉ dividon de propraĵoj okaze de divorco, kaj Picasso ne deziris, ke Ĥoĥlova havu la duonon de lia riĉeco. Tial ambaŭ restis laŭjure geedzoj ĝis la morto de Ĥoĥlova en 1955. Picasso havis longdaŭrand amaferon kun Marie-Thérèse Walter kaj estis patro de filino kun ŝi, nome Maya. Marie-Thérèse vivis en malsukcesa espero ke Picasso iam edzinigis ŝin, kaj pendumis sin kvar jarojn post la morto de Picasso.
Kubismaj verkoj
Gravaj pentraĵoj liaj en kubisma arto inkluzivas la jenajn pentraĵojn:
Klasika Periodo (1917-1927) kaj Superrealisma Epoko (1928-1932)
Periodo de superrealaj verkoj, sen la limoj de logiko. Kiel aliaj verkoj en la kampo, ilia celo estas ŝoki la spektanton en la bildo kaj transiri mensajn limojn. En 1936 li renkontis la fotiston kaj pentriston Dora Maar (Theodora Markowitz), estis fascinita de ŝi kaj pentris ŝin per dekoj da bildoj ĝis 1944 kiam ili disiĝis.
En Februaro 1917, Picasso faris sian unuan veturon al Italio. En la periodo post la tumulto de la Unua Mondmilito, Picasso produktis verkojn laŭ novklasika stilo. Tiu "reveno al ordo" evidentiĝis en la verkaro de multaj eŭropaj artistoj en la 1920-aj jaroj, kiel André Derain, Giorgio de Chirico, Gino Severini, Jean Metzinger, la artistoj de la movadoj Nova Objektiveco kaj "Novecento Italiano". La pentraĵoj kaj desegnoj de Picasso en tiu periodo ofte memorigas pri la verkaro de Rafaelo kaj de Ingres.
En 1925 la superrealisma verkisto kaj poeto André Breton deklaris Picasso kiel 'unu el niaj' en sia artikolo Le Surréalisme et la peinture, publikigita en Révolution surréaliste. Les Demoiselles estis reproduktita por la unua fojo en Eŭropo en la sama publikaĵo. Kvankam Picasso ekspoziciis kubismajn verkojn en la unua superrealisman grupan ekspozicio en 1925, la koncepto de 'psika aŭtomatismo en sia pura stato' kiel definita en la Manifeste du surréalisme neniam povis esti apelikita al li entute. Li en tiu epoko ja disvolvigis novajn imagaron kaj formalan sintakson por esprimiĝi emocie, "montrante la violenton, la psikajn timojn kaj la erotismon kiuj estis delonge retenita aŭ sublimita ekde 1909", diris la arthistoriisto Melissa McQuillan. Kvankam tiu transiro en la verkaro de Picasso estos influita de kubismo por ties spacaj rilatoj, "la fuzio de ritaro kaj abandono en la imagaron rememorigas pri la primitivismo de Demoiselles kaj la svagaj psikologiaj resonaroj de lia simbolisma verkaro", diris McQuillan. Superrealismo revivigis la altiron de Picasso al primitivismo kaj erotismo.
Ekspresionisma epoko (1930-1939)
Dum la 1930-aj jaroj, la minotaŭro anstataŭis la arlekenon kiel ofta motivo en lia verkaro. Lia uzado de la minotaŭro devenis parte el lia kontakto kun la superrealistoj, kiuj ofte uzis ĝin kiel sian simbolon, kaj ĝi aperas ankaŭ en la Gerniko de Picasso. La minotaŭro kaj la amantino de Picasso nome Marie-Thérèse Walter estas ofte aperigita en lia fama serio Suito de Vollard de gravuraĵoj. Tiu kolekto de 100 pikasaj gravuraĵoj estis eldonitaj de Ambroise Vollard, galeristo, artkomercisto kaj eldonisto. La gravuraĵoj kreiĝis inter la jaroj 1930–1937 kaj havas fiksajn motivojn en la verko de Picasso: la cirko, taŭrobatalo, la skulptista laborejo, la Minotaŭro, la Blinda Minotaŭro kaj tri portretoj de Waller. Proksimume 100 ekzempleroj de la kolekto estis presitaj sed ne bone vendiĝis en la fruaj jaroj. Hodiaŭ la kolekto estas konsiderata unu el la pintoj de la artisto kaj de la artkomercisto, kiu donis sian nomon al la serio.
Plej verŝajne la plej fama verko de Picasso estis lia priskribo de la Bombardado de Gerniko fare de la germanaj aertrupoj aliancitaj de Franco dum la Hispana Enlanda Milito en 1937. Gerniko estas konsiderata de multaj kiel rekordo en lia nova esprimmaniero, pri malmuntado de korpoj kaj rekunmetado de ili laŭ lia imago, same kiel universala homa simbolo kontraŭ ĉiuj militoj, kaj mortigo de senkulpaj homoj. Tiu enorma pentraĵo montras la malhumanecon, brutalecon kaj malesperon pro milito. Demandita klarigi pri ties simbolismo, Picasso diris, "Ne estas la pentristo kiu difinas la simbolojn. Krome li devus fari tion per tiom multaj vortoj! Plej konvene la publiko kiu rigardas la pentrsĵon devas interpreti la simbolojn kiel ĝi komprenas ilin."
Gerniko estis ekspoziciata en Julio 1937 en la Hispana Paviliono de la Dua Hispana Respubliko en la Pariza Internacia Ekspozicio, kaj poste iĝis centra peco de ekspozicio de 118 verkoj de Picasso, Matisse, Braque kaj Henri Laurens kiu turneis Skandinavion kaj Anglion. Post la venko de Francisco Franco en la hispana milito, la pentraĵo estis sendita al Usono por akiri financon kaj helpon al la hispanaj rifuĝintoj. Ĝis 1981 ĝi estis fifita al la Muzeo de Moderna Arto (MoMA) en Novjorko, ĉa estis esprimita deziro de Picasso ke la pentraĵo ne estu donita al Hispanio antaŭ libereco kaj demokratio estu reestablita en la lando. Ĝi alvenis en Hispanion en 1981, t.e., 6 jarojn post la morto de la diktatoro Franco, kaj la reveno de la demokratio en Hispanion. Ĝi estis ekspoziciata en la Domego de la Bona Ripozo. Nun ĝi estas montrata en Muzeo Reina Sofía, en Madrido. Kvankam ĝis tiam Picasso ne multe interesiĝis pri politiko, la teruroj de la Hispana Enlanda Milito konsciigis lin jam por ĉiam en maldekstraj pozicioj, foje proksime al komunistoj.
En 1939 kaj 1940, la Muzeo de Moderna Arto de Novjorko, kies direktoro Alfred Barr estas Picasso-entuziasmulo, organizis gravan retrospektivon de la ĉefaj verkoj de Picasso ĝis tiam. Tiu ekspozicio idoligis Picasso-n, metis lin en la kerno de la publika rigardo en Usono al la centro de lia artisteco, kaj rezultis en reinterpretado de lia verkaro fare de la tiutempaj arthistoriistoj kaj fakuloj. Laŭ Jonathan Weinberg, "Konsiderante la eksterordinaran kvaliton de la montro kaj la enorman prestiĝon de Picasso, ĝenerale plialtigita pro la politika efiko de Gerniko ... la kritikistoj estis surprize duflankaj". La "plureco de stiloj" de Picasso ĝenis iun ĵurnaliston; alia priskribis lin kiel "kaprica kaj eĉ malicema"; La recenzo de Alfred Frankenstein en ARTnews konkludis, ke Picasso estas kaj ĉarlatana kaj genia.
Dua Mondmilito kaj finaj 1940-aj jaroj: 1939–1949
En tiu epoko, Picasso verkis poezion kiel alternativa produkto. Inter 1935 kaj 1959 li verkis ĉirkaŭ 300 poeziaĵojn. Ili estis sentitilaj escepte pri dato kaj foje pri la loko en kiu ĝi estis verkita (por ekzemplo "Parizo, la 16an de Majo 1936"), kaj estis ĉefe gustenhavaj, erotismaj kaj foje skatologiemaj, same kiel du plenlongaj teatraĵoj, nome Le Désir attrapé par la queue (Deziro vostokaptita, 1941), kaj Les Quatre Petites Filles (La kvar junulinoj, 1949).
En 1944, post la liberigo de Parizo, Picasso, tiam 63-jaraĝa, startigis amaferon kun juna artostudentino nomita Françoise Gilot. Ŝi estis 40 jarojn pli juna ol li. Picasso estis laciĝinta de sia amatino Dora Maar; Picasso kaj Gilot ekvivis kune. Finfine ili havis du gefilojn: nome Claude Picasso, naskiĝinta en 1947 kaj Paloma Picasso, naskiĝinta en 1949. En sia linro de 1964 Life with Picasso, Gilot priskribas lian fitraktadon kaj multnombrajn perfidojn kiuj kondukis ŝin lasi lin, forportante la gefilojn kun ŝi. Tio estis forta frapo al Picasso.