cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Grizkapa paradoksornito
Tiu birdo havas kiel la parenca Makulvanga paradoksornito brunajn suprajn partojn kaj blankecajn subajn partojn, sed kiel distingilo tiu ĉi havas grizan kapon kun tre rimarkinda bildo kaj bekon pli oranĝecan ol flavan malkiel la proksimaj parencoj Trifringa paradoksornito, Bruna paradoksornito, Makulvanga paradoksornito kaj Nigrabrusta paradoksornito, kiuj havas flavajn bekojn. La kapa bildo konsistas el nigra okulo en hela okulareo trapasata de ne multe markata traokula malhela strio, sub ĝi estas tre blanka vango kaj super tiu griza orelareo; inter ambaŭ blankaj vangoj estas mentona nigra vertikala strizono (al kio aludas la latina scienca nomo kie gularis estas referenco al la gorĝo), kaj super la oranĝeca papageca beko simila nigra strizono el la frunto ambaŭflanke de la griza krono al la nuko kiu jam estas bruna. La dorso estas pli helbruna kaj la flugiloj pli ruĝecbrunaj kun pli malhelaj bordoj.
Providence (Rod-Insulo)
Providence (Esperante: Providenco) estas la ĉefurbo kaj plej granda urbo de Rod-Insulo, ŝtato de usono. Laŭ la 2000 popolnombrado, ĝi havis 173.618 loĝantojn, tamen 2002 popolnombrado taksis proksime al 176.000 loĝantoj. Ĝi lokas en Kantono Providence kaj estas la tria plej granda urbo en Nova Anglio. (Bostono kaj Worcester estas la du plej grandaj.)
Providence estas kromnomata la "Abelujo de Industrio."
Terranova di Pollino
Terranova di Pollino estas komunumo de Italio. Ĝi apartenas al la regiono Basilikato kaj al la provinco Potenza. Fine de en la komunumo vivis. Najbaraj komunumoj estas Alessandria del Carretto (CS), Castrovillari (CS), Cerchiara di Calabria (CS), Chiaromonte, Francavilla in Sinni, San Costantino Albanese, San Lorenzo Bellizzi (CS), San Paolo Albanese kaj San Severino Lucano.
Internacia Finnugra Kongreso
Internacia Finnugra Kongreso (latine Congressus Internationalis Fenno-Ugristarum) estas renkontiĝo de lingvosciencistoj, arkeologoj, etnografiistoj, literaturistoj de la finnugristiko. La kongreso okazas en ĉiu kvina jaro.
Blankula superismo
Oni ofte limigas ĝian difinon al evidente rasismaj grupoj, kiaj Ku-Kluks-Klano, la Nazioj, la nova usona alternativa dekstro, ktp. Laŭ tiu mallarĝa difino, blankula superismo estas la konscia kaj praktikata kredo, ke blankuloj estas superaj al neblankuloj laŭ iuj karakteraĵoj, trajtoj, kaj atribuaĵoj ol homoj el aliaj rasoj, kaj ke blankuloj tial politike, ekonomie kaj socie regu neblankulojn. Sed akademie, ĝi ankaŭ inkludas tian regadon mem, sendepende de la motivoj aŭ konscio. En akademiaj kuntekstoj, speciale tiaj bazitaj je kritika ras-teorio, ĝi estas politika aŭ soci-ekonomia sistemo, kie blankuloj profitas strukturan avantaĝon (privilegion) super aliaj etnoj, ĉu kolektive aŭ individue, konscie aŭ pasive.
Blankula superismo do povas manifesti en leĝoj (Jim Crow, apartheid, la traatlantika sklavkomerco), genocidoj (Holokaŭsto), aŭ simple en sociaj praktikoj (psika juĝo de neblankuloj kiel malsuperaj, kondukante al diskriminado, plej ofte negebla kaj sekve neprocesebla).
La difino de "blankulo" ofte varias laŭ tempo, regiono, kaj cirkonstanco. Evidentaj blankulaj superecistaj grupoj ofte havas malsamajn vidpunktojn pri tio al la ĝenerala socio. Do kvankam, ekzemple, en multaj cirkonstancoj en la ĝenerala socio, blankula juda viro profitos la samajn privilegiojn super neblankulaj viroj (ĉu judaj aŭ ne), kiujn ĉiuj blankulaj viroj profitas, li povas ankoraŭ iĝi viktimo de blankulaj superecistoj pro tio, ke ili ne konsideras lin blankulo.
Karasaŭa
Karasaŭa ( japane:涸沢 ) estas unu el la plej grandaj cirkoj en Japanio. Ĝi situas en Nagano, Japanio. 2300 metrojn alta super la marnivelo.
Karasaŭa estas bazkampo de montogrimpado al Hida montaro (monto hotaka, monto jarigatake kaj aliaj montoj). Karasaŭa la vorto signifas "seka rivereto".
Fonto de Ŝinano rivero (la plej longa rivero en japanio) troveblas en Karasaŭa.
Elefanto
La tri travivantaj elefantospecoj estas la afrika elefanto (Loxodonta africana), la arbara elefanto (Loxodonta cyclotis, antaŭe klasigata kiel subspecio de la afrika elefanto), kaj la azia elefanto (Elephas maximus). Ĉiuj aliaj specioj kaj genroj de elefantedoj estas estingita, iom da tio ekde la lastatempe glaciepoko, sed etaj tipoj de mamutoj eble travivis tiel malfrua kiel 2000 a.K.E.
En la televido, oni montris bildojn de leonoj kiuj mortigis kaj manĝis elefantidon. Sed tio estas tre malofta - ili faris ĝin nur pro ega malsato. Kutime, la elefantoj ne devas timi atakojn de leonoj.
La blanka elefanto estas sankta besto en Tajlando.
Rostro
La elefanta rostro estas interligiĝinto el la nazo kaj supera lipo, longiĝinta kaj specialiĝinta al la pli grava kaj pli utila membro de la elefanto. Afrikaj elefantoj havas du fingrecaĵojn fine de la rostro, sed Aziaj havas nur unu. La elefanta rostro estas sufiĉe sentema por ekkapti unuope herbero, tamen sufiĉe forta por forŝiri branĉojn de arboj.
La plejparto de herbovoruloj (herbomanĝantoj, kiel la elefanto) havas dentaron adaptiĝinta por ŝirado kaj deŝirado de vegetaĵo. Tamen, ekcepte la tre juna aŭ kripla, elefantoj ĉiam uzas iliajn rostrojn por disŝiri iliajn manĝaĵojn kaj enmeti ĝin en iliaj buŝoj. Ili manĝadas herbaro aŭ etendas la rostron en arboj por ekkapti foliaron, frukton, aŭ tutan branĉojn. Se la volata manĝaĵo estas tro alta, la elefanto ĉirkaŭtenus la arbon aŭ branĉon uzante ilian rostron, kaj disskuus la manĝaĵon aŭ kelkfoje simple frapus la arbon tute suben.
Haŭto
Elefantoj antaŭe apartenis la malĝustan ordon de Pachydermata, kiu signifas dikan haŭton (el la greka lingvo). Elefanta haŭto estas ĉefparte dikega, kaj estas proksimume 2.5 cm dika. Tamen la haŭto ĉirkaŭ la buŝo kaj en la orelo estas paperece maldika. Normale, la haŭto de Azia elefanto kovritas de pli multaj haroj ol la Afirkaj. Tio estas plej perceptebla en la idoj. Azia elefantidoj normale kovritas de densa bruneca ruĝa haretoj. Dum la elefantido aĝas, ĉi tiu hararo malheliĝas kaj maldensiĝas, sed ĝi postrestos sur la kapo kaj vosto.
Dentegoj
La dentegoj de elefanto estas ĝia dua supera incizivoj. Dentegoj kreskas daŭre; la dentegoj de plenkreska virelefanto kreskas proksimume po 18 cm en jaro. La dentegoj estas uzataj por elfosi akvon, salon, kaj radikojn; por disŝeli arbojn por manĝi la arboŝelon; por enfosi en baobaboj por manĝi la molan mezon; kaj por forigi arbojn kaj branĉojn el irejo. Krom tio, dentegoj estas uzataj por marki arbojn por pretendi teritorion, kaj kelkfoje kiel armiloj.
Dentoj
Nesimile la plejparto de mamuloj, kiuj kreskas laktodentojn kaj sekve anstataŭigi ĝin kun restanta dentoj, elefanto havas dentociklon, en kiu la dentaro daŭre anstataŭiĝas dum la tuta vivo de la elefanto. La dentegoj havas laktodentan formon, kiu elfalas rapide, kaj la restanta dentegoj jam ekzistas en elefantidoj de la aĝo de 1 jaro, sed la maĉdentaro anstataŭiĝas kvinfoje aŭ malofte sesfoje dum la vivo de la elefanto.
Kutimaro kaj ekologio
Zangabajo estas granda maldensejo en la Kongaj arbaroj, norde de Demokratia Respubliko Kongo. Kreata de elefantoj, kiuj uzas la lokon ĉefe pro nutri kaj kupli, Zangabajo havas argilajn terojn, riĉajn de mineraloj. Kelkfoje pli ol 150 elefantoj el pluraj familioj kunvenas en la loko.
Biologia klasado kaj fosiliaj taksonoj
Subfamilio Elefantenoj Subfamilio Stegodontinae † Subfamilio Lophodontinae aŭ Rhynchotheriinae †
Elefantoj kaj homoj
Militelefanto estas elefanto kiu estas trejnita kaj gvidata de homoj por lukto kaj milito. Ties ĉefa uzado estis militataki kontraŭ la malamikon, rompante ties liniojn kaj okazigante teruron. Ili estis unuafoje uzitaj en Hindio, kaj tiu praktiko etendis tra sudorienta Azio kaj okcidenten en la Mediteraneo. Ties plej fama uzo en Okcidento en gravaj nombroj estis fare de la armeoj de Kartago, kiaj mallonge fare de Hanibalo. Plibonigaj milittaktikoj malpliigis la valoron de elefantoj en batalo, dum ankaŭ ties disponeblo en la naturo malpliiĝis. Oriente, estis la apero de la kanono kiu finfine finigis la uzadon de la militelefanto ĉe la fino de la 19a jarcento.
Großröda
Großröda estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Altenburger Land de la federacia lando Turingio. La 30-an de junio 2006 la komunumo havis 261 loĝantojn.
Normala distribuo
La normala distribuo, ankaŭ nomata Gaŭsa distribuo aŭ Gaŭs-kurbo, estas ege grava probablodistribuo en multaj kampoj. Ĝi estas familio de distribuoj de la sama ĝenerala formo, diferenciĝanta inter si per parametroj loko kaj krusto: la meznombro ("averaĝa") kaj varianca devio ("variebleco"), respektive. La norma normala distribuo estas la normala distribuo kun meznombro 0 kaj varianca devio 1 (la verdaj kurboj en la grafikaĵoj). Ĝi estas ofte nomata kiel la sonorila kurbo ĉar la grafikaĵo de ĝia probablodensa funkcio similas al sonorilo.
La matematikaj formuloj estis priskribitaj de Carl Friedrich Gauss, germana matematikisto.
Ĝenerala priskribo
La normala distribuo estas oportuna modelo de kvantecaj fenomenoj en la naturaj sciencoj. Ĝi estas tre utila i.a. en statistika kvalito-kontrolo aŭ regado de kvalito.
Diversaj psikologiaj provoj adapti al orkestroj kaj fizikaj studoj al fotonoj havas fundamentojn kiuj proksimume sekvas normalan distribuon. Malgraŭ ke la suba sinteno de ĉi tiuj fenomenoj estas ofte nekonata, la uzo de la normala distribuo povas esti teorie pravigita en situaciojn, kie multaj malgrandegaj efikoj estas adiciitaj kune en punktoj aŭ variabloj, kiuj povas esti observitaj. Do la normala distribuo ankaŭ ekestas en multaj domajnoj de statistiko. Aldone, la normala distribuo maksimumigas informan entropion inter ĉiuj distribuoj kun sciataj meznombro kaj varianco. La normala distribuo estas la plej larĝe uzita el familioj de distribuoj en statistiko, kaj multaj statistikaj testoj estas bazitaj sur la supozo de normaleco. En probablo-teorio, normalaj distribuoj ekestas kiel la limigantaj distribuoj de kelkaj kontinuaj kaj diskretaj familioj de distribuoj.
Historio
La normala distribuo estis unue prezentita per de Moivre en artikolo de 1733 (represita laŭ la dua redakcio de lia Doktrino de ŝancoj, 1738) rilatanta al la alproksimiĝo de iaj binomjaj distribuoj por granda nombro n. La rezulto de tiu matematikisto estis etendita de Laplaco en lia libro Analitika Teorio de Probabloj (1812), kaj estas nun nomita la teoremo de Moivre-Laplace.
Laplaco uzis la normalan distribuon en la analitiko de eraroj de eksperimentoj. La grava metodo de plej malgrandaj kvadratoj estita prezentita de Legendre en 1805. Gaŭso pretendis ke li mem uzis tian metodon ekde 1794, kaj pravigis ĝin rigore en 1809 per alprenanta normala distribuo de la eraroj.
La nomo "sonorila kurbo" venas de Jouffret, kiu unua uzis la terminon "sonorila surfaco" en 1872 por multvariabla normala distribuo kun sendependaj komponantoj. La nomo "normala distribuo" estis nomita sendepende per Peirce, Galton kaj Lexis ĉirkaŭ 1875. La termino estis daŭre elektita per Pearson en 1905. Ĉi tiu terminologio estas bedaŭrinda, ĉar ĝi reflektas kaj kuraĝigas la perfidon kredigantan ke multaj aŭ ĉiuj aliaj probablodistribuoj estas "nenormalaj". Vidi la diskuton de "apero" pli sube.
Finfine, ke la distribuo estus nomita normala aŭ Gaŭsa distribuo konformas al la leĝo de Stigler :
"Neniu scienca malkovro estas nomita post ĝia originala malkovrinto."
Specifilo de la normala distribuo
Estas diversaj vojoj por precizigi hazardan variablon. La plej vida estas la probablodensa funkcio (grafika prezento je la supro), kiu prezentas kiel verŝajna ĉiu valoro de la hazarda variablo estas. La tuteca distribua funkcio estas koncepte pli klara vojo por precizigi la saman informon, sed al la nesperta okulo ĝia grafika prezento estas multe malpli informa (vidi pli sube). Ekvivalentaj vojoj por precizigi la normalan distribuon estas: la momantoj, la karakteriza funkcio, la momanto-generanta funkcio. Iuj el ĉi tiuj estas tre utilaj por teoria laboro, sed ne intuicia. Vidi probablodistribuon por diskuto.
Probablodensa funkcio
La probablodensa funkcio de la normala distribuo kun meznombro \mu kaj varianco \sigma^2 (aŭ ekvivalente, ĝia kvadrata radiko la varianca devio \sigma) estas ekzemplo de Gaŭsa funkcio,
(Vidi ankaŭ eksponenta funkcio kaj pi.)
Se hazarda variablo X havas ĉi tiu distribuo, ni skribu X ~. Se \mu = 0 kaj \sigma = 1, la distribuo estas nomita la norma normala distribuo kaj la probablodensa funkcio reduktas al :
La bildo dekstren donas la grafikaĵon de la probablodensa funkcio de la normala distribuo laŭ diversaj parametroj.
Iaj rimarkindaj kvalitoj de la normala distribuo:
Tuteca distribua funkcio
La tuteca distribua funkcio estas difinita kiel la probablo por ia variablo X havi valoron malpli ol aŭ egala al x, kaj ĝi estas esprimita per la integralo de la denseca funkcio tiel :
La norma tuteca distribua funkcio kutime simbolita \Phi, estas nur la ĝenerala tuteca distribua funkcio kun \mu=0 kaj \sigma=1,
La norma tuteca distribua funkcio povas esti esprimita per speciala funkcio nomita la funkcio de eraro (erf), tiel :
La inversa tuteca distribua funkcio, estas esprimita per la inversa funkcio de eraro :
Estas ne rudimenta primitivo por tiu funkcio, fakte neniu nun scias se veras, kaj la malesto de tia funkcio havas esti pruvota. Tamen valoroj de Φ(x) povas esti alproksimataj tre precize per diversaj manieroj, kiel cifereca integralado, serio de Taylor, aŭ asimptota serio.
Proprecoj
Iuj de la propraĵoj de la normala distribuo:
<!--
_Standardizing_ normala hazarda variablo
Sekve de tio de Propraĵo 1, ĝi estas ebla al (rilati, rakonti) ĉiu normala hazarda variablo al la normo normala.
Se X ~, tiam
estas norma normala hazarda variablo: Z ~ N(0,1). Grava konsekvenco estas (tiu, ke) la _cdf_ de ĝenerala normala distribuo estas pro tio
Male, se Z ~ N(0,1), tiam
estas normala hazarda variablo kun (meznombro, signifi) \mu kaj varianco \sigma^2.
La norma normala distribuo havas estas _tabulated_, kaj la aliaj normalaj distribuoj estas simpla (transformoj, transformas) de la normo unu. Pro tio, unu povas uzi _tabulated_ (valoroj, valoras) de la _cdf_ de la norma normala distribuo al trovi (valoroj, valoras) de la _cdf_ de ĝenerala normala distribuo.
(Momentoj, Momentas, Momantoj, Momantas)
Ĉiuj de _cumulants_ de la normala distribuo preter la (sekundo, dua) _cumulant_ estas nulo.
Generante normala hazarda variablo
Por komputilo (simuladoj, simuladas), ĝi estas ofte utila al generi (valoroj, valoras) (tiu, ke) havi normala distribuo. Estas kelkaj manieroj kaj la plej baza estas al inversigi la normo normala _cdf_. Pli kompetentaj manieroj estas ankaŭ sciata, unu tia maniero estante la Skatolo-_Muller_ (konverti, konverto).
La Skatolo-_Muller_ (konverti, konverto) prenas du unuforme distribuita (valoroj, valoras) kiel (enigo, enigi) kaj (mapoj, mapas) ilin al du normale distribuita (valoroj, valoras). Ĉi tiu postulas generante (valoroj, valoras) de uniforma distribuo, por kiuj multaj manieroj estas sciata. Vidi ankaŭ hazardaj nombraj naskantoj.
La Skatolo-_Muller_ (konverti, konverto) estas konsekvenco de la fakto (tiu, ke) la _chi_-kvadrata distribuo kun du grado de libereco (vidi propraĵo 4 pli supre) estas facile-generita eksponenta funkcia hazarda variablo.
La centrala limiga teoremo
La normala distribuo havas la tre grava propraĵo (tiu, ke) sub certaj kondiĉoj, la distribuo de (sumo, sumi) de granda nombro de nedependaj variabloj estas proksimume normala. Ĉi tiu estas la centrala limiga teoremo.
La praktika graveco de la centrala limiga teoremo estas (tiu, ke) la normala distribuo povas esti uzita kiel proksimuma kalkulado al iuj aliaj distribuoj.
La aproksimanta normala distribuo havas (meznombro, signifi) \mu = n p kaj varianco.
La aproksimanta normala distribuo havas (meznombro, signifi) kaj varianco.
Ĉu ĉi tiuj proksimumaj kalkuladoj estas sufiĉe preciza dependas sur la celo por kiuj ili estas (bezonata, bezonis), kaj la kurzo de konverĝo al la normala distribuo. Ĝi estas tipe la (kesto, okazo) (tiu, ke) tiaj proksimumaj kalkuladoj estas malpli preciza en la (vostoj, vostas) de la distribuo.
Malfinia divideblo
La normalaj distribuoj estas malfinie divideblaj probablodistribuoj.
Stabileco
La normalaj distribuoj estas severe stabilaj probablodistribuoj.
Varianca devio
En praktiko, unu ofte alprenas (tiu, ke) datumoj estas de proksimume normale distribuis loĝantaro. Se (tiu, ke) supozo estas pravigita, tiam pri 68% de la (valoroj, valoras) estas je en 1 varianca devio for de la (meznombro, signifi), pri 95% de la (valoroj, valoras) estas en du variancaj devioj kaj pri 99.7% (mensogi, kuŝi) en 3 variancaj devioj. Ĉi tiu estas sciata kiel la "68-95-99.7 regulo".
Normalecaj testoj
Normalecaj testoj kontroli donita aro de datumoj por simileco al la normala distribuo. La nula hipotezo estas (tiu, ke) la data aro estas simila al la normala distribuo, pro tio sufiĉe minuskla P-valoro indikas ne-normalaj datumoj.
Maksimuma verŝajneca proksumumo de (parametroj, parametras)
Supozi
estas sendependa kaj idente distribuis, kaj estas normale distribuita kun ekspekto μ kaj varianco σ<_sup_>2. En la lingvo de (statistikistoj, statistikistas), la observis (valoroj, valoras) de ĉi tiu hazarda variablo konsistigi "specimeno de normale distribuis loĝantaro." Ĝi estas dezirita al taksi la "loĝantaro (meznombro, signifi)" μ kaj la "loĝantara varianca devio" σ, bazita sur observis (valoroj, valoras) de ĉi tiu specimeno. La artika probablodensa funkcio de ĉi tiu hazarda variablo estas
(_Nota_ _bene_: Ĉi tie la proporcieca simbolo \propto (meznombroj, meznombras, signifas) proporcia kiel funkcio de \mu kaj \sigma, ne proporcia kiel funkcio de . (Tiu, Ke) (majo, povas) esti konsiderata unu de la diferencoj inter la statistikista punkto de vido kaj la _probabilist_'s punkto de vido. La kaŭzo kial ĉi tiu estas grava estos aperi pli sube.)
Kiel funkcio de μ kaj σ ĉi tiu estas la verŝajneca funkcio
En la maniero de maksimuma verŝajneco, la (valoroj, valoras) de μ kaj σ (tiu, ke) maksimumigi la verŝajneca funkcio estas prenita al esti taksas de la loĝantaro (parametroj, parametras) μ kaj σ.
Kutime en maksimumiganta funkcio de du (variabloj, variablas) unu povus konsideri partaj derivaĵoj. Sed ĉi tie ni estos ekspluati la fakto (tiu, ke) la valoro de μ (tiu, ke) maksimumigas la verŝajneca funkcio kun σ (fiksis, neŝanĝebligita) ne dependi sur σ. Pro tio, ni povas trovi (tiu, ke) valoro de μ, tiam (anstataŭa, anstataŭigi) ĝi de μ en la verŝajneca funkcio, kaj fine trovi la valoro de σ (tiu, ke) maksimumigas la rezultanta esprimo.
Do ni bezono la valoro de μ (tiu, ke) minimumigas ĉi tiu (sumo, sumi). Estu
esti la "specimeno (meznombro, signifi)". Observi (tiu, ke)
Nur la lasta (termo, membro, flanko, termino) dependas sur μ kaj ĝi estas minimumigita per
Ĝi estas kutima al signifi la "_loglikelihood_ funkcio", kio estas, la logaritmo de la verŝajneca funkcio, per suba-(kesto, okazo) \ell, kaj ni havi
kaj tiam
Ĉi tiu derivaĵo estas pozitiva, nulo, aŭ negativa (akordiĝanta, konsentanta, agordanta, konkordanta, akordanta) kiel σ<_sup_>2 estas inter 0 kaj
aŭ egala al (tiu, ke) kvanto, aŭ pli granda ol (tiu, ke) kvanto.
(Sekve, Sinsekve) ĉi tiu averaĝa de (kvadratoj, placoj, kvadratigas) de restaĵo estas maksimumo-verŝajneco taksi de σ<_sup_>2, kaj ĝia kvadrata radiko estas la maksimumo-verŝajneco taksi de σ.
Surprizanta ĝeneraligo
La derivaĵo de la maksimumo-verŝajneca proksimumilo de la kunvarianca matrico de multvariebla normala distribuo estas subtila. Ĝi engaĝas la spektra teoremo kaj la kaŭzo kial ĝi povas esti pli bona al vida skalaro kiel la spuro de 1×1 matrico ol kiel nura skalaro. Vidi proksumumo de kunvariancaj matricoj.
Nedekliva proksumumo de (parametroj, parametras)
La maksimuma verŝajneca proksimumilo de la loĝantaro (meznombro, signifi) \mu de specimeno estas nedekliva proksimumilo de la (meznombro, signifi), kiel estas la varianco kiam la (meznombro, signifi) de la loĝantaro estas sciata apriora. Tamen, se ni estas (vizaĝita, signobildita, facita, edrita) kun specimeno kaj havi ne scio de la (meznombro, signifi) aŭ la varianco de la loĝantaro de kiu ĝi estas desegnita, la nedekliva proksimumilo de la varianco \sigma^2 estas:
Aper(aĵ)o
Efikas povas ankaŭ (ago, agi, operacii, akto) kiel multiplika (iom ol alsuma) (ŝanĝoj, ŝanĝas). En (tiu, ke) (kesto, okazo), la supozo de normaleco estas ne pravigita, kaj ĝi estas la logaritmo de la (variablo, varianta) de (interezo, interesi) tio estas normale distribuita. La distribuo de la rekte observis (variablo, varianta) estas tiam (nomita, vokis) logo-normala.
Fine, se estas sola ekstera influi kiu havas granda efiki sur la (variablo, varianta) sub konsidero, la supozo de normaleco estas ne pravigita ĉu. Ĉi tiu estas vera eĉ se, kiam la ekstera (variablo, varianta) estas tenita konstanto, la rezultantaj bagatelaj distribuoj estas ja normala. La plena distribuo estos esti superloko de normala (variabloj, variablas), kiu estas ne en ĝenerala normala. Ĉi tiu estas rilatanta al la teorio de eraroj (vidi pli sube).
Al resumi, jen listo de (situacioj, situacias) kie aproksimi normaleco estas iam alprenis. Por pli plena diskuto, vidi pli sube.
De aferkoncerneco al biologio kaj ekonomio estas la fakto (tiu, ke) kompleksaj sistemoj flegi elmontri povaj leĝoj iom ol normaleco.
Fotono (kalkulo, kalkulanta)
Luma intenseco de sola fonto (varias, ŝanĝiĝas) kun tempo, kiel varmeca (fluktuoj, fluktuas) povas esti observita se la lumo estas analizita je sufiĉe alta tempa rezolucio. La intenseco estas kutime alprenita al esti normale distribuita. En la klasika teorio de optika _coherence_, lumo estas modelita kiel elektromagneta ondo,kaj (korelacioj, korelacias) estas observita kaj analizis supren al la (sekundo, dua) (mendi, ordo), konsekvence kun la supozo de normaleco. (Vidi Gaŭsa stokastiko)
Ordinara lumo (fontoj, fontas) produktanta lumo per varmeca _emission_ elmontri do-(nomita, vokis) _blackbody_ spektro (de intenseco kiel funkcio de frekvenco), kaj la nombro de (fotonoj, fotonas) je ĉiu frekvenco sekvas _Bose_-Ejnŝtejna distribuo (geometria distribuo). La _coherence_ tempo de varmeca lumo estas eksterordinare malalta, kaj do _Poisson_ distribuo estas adekvata en plej (okazoj, skatoloj, kestoj, kestas, okazas), (ebena, para) kiam la intenseco estas do malalta rilate _preclude_ la proksimuma kalkulado per normala distribuo.
La intenseco de lasera lumo havas akurate _Poisson_ intenseca distribuo kaj longa _coherence_ (tempoj, tempas). La granda (intensecoj, intensecas) fari ĝi adekvata al uzi la normala distribuo.
Ĝi estas (interezanta, interesanta) (tiu, ke) la klasika modelo de lumo (korelacioj, korelacias) aplikas nur al lasera lumo, kiu estas _macroscopic_ kvantuma fenomeno. Aliflanke, "ordinara" lumo (fontoj, fontas) ne sekvi la "klasika" modelo aŭ la normala distribuo.
Mezuraj eraroj
Ripetita (mezuroj, mezuras) de la sama kvanto estas atendita al cedi rezultoj kiu estas faskita ĉirkaŭ aparta valoro. Se ĉiu majoro (fontoj, fontas) de eraroj havi estas prenita enen (konto, kalkulo), ĝi estas alprenita (tiu, ke) la cetera eraro devas esti la rezulto de granda nombro de tre minuskla alsuma efikas, kaj de ĉi tie normala. Dekliniĝoj de normaleco estas interpretita kiel antaŭsignoj de sistemaj eraroj kiu havi ne estas prenita enen (konto, kalkulo).
(65808) 1996 LO1
Ĝia klinata discentra orbito ekstere tanĝas tiun de Marso, sed ĝia granda orbita klineco tenas ĝin malproksima de tiu planedo. Ĝia marsa MOID estas 0,359933 AU, tie estas 53,845 milionoj da km.
Normala distribuo
Fizika (karakterizoj, karakterizas) de biologiaj specimenoj
La superŝutanta biologia indikaĵo estas (tiu, ke) ampleksaj kreskaj procezoj de loĝanta histo procedi per multiplika, ne alsuma, (pligrandigoj, pligrandigas), kaj (tiu, ke) pro tio (mezuras, kriterioj, kriterias, mezuroj) de korpa amplekso devus maksimume sekvi _lognormal_ iom ol normala distribuo. Malgraŭ komuna pretendas de normaleco, la ampleksoj de (plantoj, plantas) kaj (animaloj, animalas, bestoj, bestas) estas proksimume _lognormal_. La indikaĵo kaj ekspliko bazita sur (modeloj, modelas) de kresko estis unua (publikigita, publikigis) en la klasika libro
Diferencoj en amplekso pro al seksa _dimorphism_, aŭ alia _polymorphisms_ ŝati la laborabelo/soldato/reĝina divido en socia (insektoj, insektas), plui fari la artika distribuo de ampleksoj dekliniĝi de _lognormality_.
Aliflanke, estas iu biologia (mezuras, kriterioj, kriterias, mezuroj) kie normaleco estas alprenita aŭ atendis:
Financa (variabloj, variablas)
Pro la eksponenta funkcia naturo de (interezo, interesi) kaj inflacio, financa (nadloj, nadlas) kiel (interezo, interesi) (ratoj, kurzoj, kurzas), (akcio, stoki, kolbo, levkojo, stoko) (valoroj, valoras), aŭ varo (prezoj, prezas, kurzoj, kurzas) kompensi (ekzemploj, ekzemplas) de multiplika konduto. Kiel tia, ili devus ne esti atendita al esti normala, sed _lognormal_.
Vivperiodo
Alia (ekzemploj, ekzemplas) de (variabloj, variablas) (tiu, ke) estas ne normale distribuis inkluzivi la (vivperiodoj, vivperiodas) de (homoj, homas) aŭ mekanika (aranĝaĵoj, aranĝaĵas, disponaĵoj, disponaĵas, aparatoj, aparatas). (Ekzemploj, Ekzemplas) de distribuoj uzis en ĉi tiu ligo estas la eksponenta funkcia distribuo (senmemora) kaj la _Weibull_ distribuo. En ĝenerala, estas ne kaŭzo (tiu, ke) atendanta (tempoj, tempas) devus esti normala, ekde ili estas ne rekte rilatanta al ajna alsuma influi.
Distribuo en (testante, testado) kaj inteligenteco
Granda kontrakto de konfuzo ekzistas super ĉu ĉu ne _IQ_ provo adapti por orkestroj kaj inteligenteco estas normale distribuita.
Kiel interkonsiliĝi rezulto de prova konstruado, _IQ_ adapti por orkestroj estas ĉiam kaj evidente normale distribuis por la plejparto de la loĝantaro. Ĉu inteligenteco estas normale distribuita estas malpli klara. La malfacilaĵo kaj nombro de (demandoj, demandas) sur _IQ_ provo estas decidita bazita sur kiu (kombinaĵoj, kombinaĵas) estos cedi normala distribuo. Ĉi tiu ne (meznombro, signifi), tamen, (tiu, ke) la informo estas en (ĉiu, iu) vojo estante misprezentis, aŭ (tiu, ke) estas ajna "vera" distribua tio estas estante artefarite fortis enen la formo de normala kurbo. Inteligentecaj testoj povas esti konstruita al cedi ajna poenta distribuo deziris. Ĉiuj vera _IQ_ testoj havi normala distribuo de adapti por orkestroj sekve de prova dizajno; alie _IQ_ adapti por orkestroj devus esti sensignifa sen scianta kia provo produktis ilin. Inteligentecaj testoj en ĝenerala, tamen, povas produkti ajna distribuo.
Por ekzemplo de kiel ajna la distribuo de inteligenteca provo adapti por orkestroj (reale, reele) estas, imagi 20-(ero, aĵo) multaj-elekta provo tute (verkis, komponita) de (problemoj, problemas) (tiu, ke) konsisti plejparte de trovanta la (areoj, areas) de cirkloj. Tia provo, se donita al loĝantaro de alta-lernejaj studentoj, devus verŝajna cedi U-formita distribuo, kun la amplekso de la adapti por orkestroj estante tre alta aŭ tre malalta, anstataŭ normala kurbo. Se studento komprenas kiel al trovi la areo de cirklo, li povas verŝajna fari do multfoje kaj kun kelkaj eraroj, kaj tial devus preni perfekta aŭ altaj poentoj sur la provo, (dum, ĉar) studento kiu havas neniam havis geometrio (lecionoj, lecionas) devus verŝajna preni ĉiu demando erara, eble kun kelkaj (ĝusta, dekstra, rajto) pro al (konjektanta, divenanta) bonŝanco. Se provo estas (verkita, komponita) plejparte de facila (demandoj, demandas), tiam la plejparto de la provo-_takers_ estos havi alta adapti por orkestroj kaj tre kelkaj estos havi malalta adapti por orkestroj. Se provo estas (verkita, komponita) tute de (demandoj, demandas) do facila aŭ do peza (tiu, ke) ĉiu persono prenas ĉu perfektaj poentoj aŭ nulo, ĝi mankas al fari ajna statistika diskriminacio ajn kaj rendimenta rektangula distribuo. Ĉi tiuj estas (justa, ĵus) kelkaj (ekzemploj, ekzemplas) de la multaj variecoj de distribuoj (tiu, ke) povis teorie esti produktita per (zorgeme, zorge) (dezajnanta, dizajnanta, projektanta, desegnanta) inteligentecaj testoj.
Ĉu inteligenteca sin estas normale distribuita havas estas je (tempoj, tempas) (materio, afero) de iu (debato, debati, kontesti). Iu (kritikistoj, kritikoj, kritikas) flegi (tiu, ke) la elekto de normala distribuo estas tute ajna. _Brian_ _Simon_ iam pretendis (tiu, ke) la normala distribuo estis aparte elektita per _psychometricians_ al (false, malvere) subteno la ideo (tiu, ke) supera inteligenteco estas nur tenis per minuskla malplimulto, tial legitimanta la regulo de privilegia _elite_ super la (masoj, amasoj) de socio. Historie, kvankam, inteligentecaj testoj estis (dizajnita, desegnita) sen (ĉiu, iu) koncerni por produktanta normala distribuo, kaj adapti por orkestroj venis ekster proksimume normale distribuis iel. Amerika kleriga psikologiisto _Arthur_ Jensen-a pretendas (tiu, ke) (ĉiu, iu) provo (tiu, ke) enhavas "granda nombro de aĵoj," "larĝa limigo de (ero, aĵo) (malfacilaĵoj, malfacilaĵas)," "diversaj de enhavo aŭ (formoj, formas)," kaj "aĵoj (tiu, ke) havi grava korelacio kun la (sumo, sumi) de ĉiuj alia adapti por orkestroj" estos _inevitably_ produkti normala distribuo. Plue, tie ekzistas nombro de (korelacioj, korelacias) inter _IQ_ adapti por orkestroj kaj alia homo (karakterizoj, karakterizas) (tiu, ke) estas pli verŝajne normale distribuis, kiel nervo _conduction_ rapido kaj la glukoza metabola kurzo de (persona, hipostaza) cerbo, (subtenanta, apoganta) la ideo (tiu, ke) inteligenteco estas normale distribuita.
Iu (kritikistoj, kritikoj, kritikas), kiel _Stephen_ Garolo _Gould_ en lia libro La _Mismeasure_ de Viro, demando la vereco de inteligentecaj testoj en ĝenerala, ne (justa, ĵus) la fakto (tiu, ke) inteligenteco estas normale distribuita. Por plui diskuto vidi la artikolo _IQ_.
La Sonorila Kurbo estas kontraŭa libro sur la aktualaĵo de la _heritability_ de inteligenteco. Tamen, malgraŭ ĝia titolo, la libro ne unuavice adreso ĉu _IQ_ estas normale distribuita.
34892 Evapalisa
34892 Evapalisa estas tre malgranda, treege hela asteroido de la asteroida zono malkovrita la 15-an de novembro 2001 de la belgaj astronomoj Eric Walter Elst kaj Henri Debehogne elde la Reĝa observatorio de Belgio en Uccle (Belgio).
Dum malferma tago de 2009 en Uccle, la observatorio ricevis viziton de Eva Palisa pra-pra nepino de Johann Palisa, gvidata malkovrinto de asteroidoj. Vaste vojaĝinte, ŝi estis tri-lingva sekretariino en Eŭropo kaj « plurfaka amatora natursciencistino ». Ŝi pasis 15 jaroj en la okcidentafrika veprejo.
Halachó
Halachó estas unu el la 106 komunumoj de la meksika subŝtato Yucatán, kiu estas unu el la tri meksikaj subŝtatoj sur la duoninsulo Jukatano. La ĉefurbo de la komunumo estas la samnoma Halachó. La komunumo situas en la plej okcidenta parto de Yucatán. La regiono 7 nomiĝas "Litoral Poniente". Ĝi limas al la Meksika Golfo en la nordo, al la subŝtato Campeche en la okcidento kaj al la regiono 6 "Influencia Metropolitana" en la oriento. Krome ĝi havas limon kun la regiono 8 "Sur Poniente" en la sudoriento. La kodnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 31033.
Klimato
En la komunumo jare falas averaĝe 50 mm/m2 de precipitaĵo. La averaĝa jara temperaturo estas 27,2 °C. Ĝenerale la klimato estas varma kaj duonhumeda. La pluva sezono ĝenerale komencas fine de majo kaj ĝi daŭras ĝis oktobro. Plej malvarmaj monatoj estas januaro kaj decembro kaj plej varmaj monatoj estas julio kaj aŭgusto.
Sociogeografio
En la jaro 2000 (laŭ INEGI) en la komunumo vivis 10928 personoj pli aĝaj ol 15 jaroj. El tiuj 8182 scipovis legi kaj skribi kaj 2731 personoj estis analfabetoj. Do 24,99% de la personoj pli aĝaj ol 15 en la komunumo estis analfabetoj.
Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a., (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).
Politiko
Sekve listo de la komunumaj prezidantoj kaj la koncerna regtempo:
Velké Březno
Velké Březno (Großpriesen) estas municipo en Ĉeĥio situanta en distrikto Ústí nad Labem. Vivas ĉi tie.
Éva Vidra Birtalan
VIDRA-BIRTALAN Éva estas rumania hungara ceramikistino, kuproemajla artistino naskita en Târgu Mureș? la 28-an de septembro 1949. Ŝi estas patrino de ceramikistino Orsolya Csiki.
Velké Březno
Historio
La unuaj mencioj pri la vilaĝo devenas el la jaro 1167.
Éva Vidra Birtalan
Kariero
Éva Vidra-Birtalan finis la universitaton Ioan Cuza de Iasi en 1972. Inter 1972-1978 ŝi instruis, poste inter 1978-1991 ŝi estis dizajnisto.
Fonto
Transylvaniart.ro
Ĵamstacio
Ĵamstacio (aliaj vortoj: ĵamada/perturba sendostacio ) estas radiostacio uzata por ĝeni la ricevon de aliaj, ne dezirataj, stacioj. La ĵamstacio elsendas je la sama frekvenco kiel la radiostacio kiu estas ĝenenda.
Dum la Dua Mondmilito la germanoj uzis ilin por malebligi la ricevadon de radiomesaĝoj de inter aliaj la BBC-RADIO (tre ŝatata fonto por aŭdi novaĵojn de la alia flanko). Aŭskultado de la BBC estis malpermesata dum la germana okupado.
Izopropanolo
Izopropanolo aŭ 2-propanolo estas sekundara alkoholo, senkolora brulema likvaĵo kun forta odoro. Pro ĝia propila grupo ligita al hidroksila grupo, ĝi estas la plej simpla specimeno de sekundara alkoholo, kie la alkohola karbonatomo estas aneksita al du apudaj karbonatomoj.
Ĝi estas struktura izomero de la 1-propanolo kaj posedas vasta gamo da industria kaj hejma uzoj. Kiel la plejmulto el la alkoholoj, izopropila alkoholo reakcias kun metaloj tia kia kalio por formi alkoksidojn kiuj estas nomataj izopropoksidoj.
Kunrilataj kemiaĵoj
<Gallery> Isopropyl_acetate_200.svg| Izopropila acetato Propan-2-amine_200.svg| Izopropilamino IPN.svg| Izopropila nitrato Isopropyl myristate.png| Izopropila miristato Isopropylbromide.svg| Izopropila bromido Diisopropylether.svg| Duizopropila etero Diisopropyl sulfate.png| Duizopropila sulfato Isopropyl sulfate.png| Izopropila sulfato Isopropyl sulfide.png| Izopropila sulfido 2-Chloropropane.svg| 2-Kloro-propano 2-bromopropane structure.png| 2-Bromo-propano 2-Bromopropionic acid.svg| 2-Bromo-propanoata acido </Gallery>
Flugsciuro
Flugsciuro estas besto kiu similas al sciuro sed havas kvazaŭ-flugilojn kaj povas flugeti.
En biologio, oni nomas flug-sciuron animalo apartenanta al iu el la sekvaj genroj:
Flugsciuroj similas al sciuroj sed havas haŭto-etendaĵojn laŭlonge de la antaŭaj membroj ĝis la malantaŭaj membroj, kiuj ebligas al ili resti pli da tempo en la aero dum ke ili saltas.
Pont-l'Évêque (stacidomo)
Pont-l'Évêque estas franca stacidomo sur linio -, situanta en komunumo , en departemento Calvados, regiono Normandio.
Ĝi situas ĉe kilometra punkto (PK) de la linio Lisieux - Trouville-Deauville (390000).
Juruá (mikroregiono)
La mikroregiono de Juruá estas unu de la 13 mikroregionoj de la brazila subŝtato de Amazonio. Ĝi enhavas sep municipojn.
129201 Brandenallen
129201 Brandenallen estas tre malgranda, malhela asteroido de la ĉefa asteroida zono, en orbita resonanco 4:7 kun Marso.
Malkovro
Ĝi estis malkovrita la en la kadro de la astronomia kampanjo Mount Lemmon Survey elde la Observatorio de Monto Lemmon en Summerhaven (norde de Tucson, Arizono, Usono).
Nomo
Ĝia nomo honoras la usonan astronomon Branden Thomas Allen de la Observatorio de la Universitato Harvard, kiu servis kiel gvidanta sciencisto por la superrigardo de la suna stato por la mezuro de la abundo de elementoj plenumita de la Iksoradia Bildiga Spektrometro por Regolito konstuita de sudentoj por la Asteroida Specimena Alveniga Misio OSIRIS-REx.
Ditriĥo la 7-a/9-a (Kleve)
Ditriĥo la 7-a/9-a (naskiĝinta verŝajne en 1291; mortinta la 7-an de julio 1347) estis de 1310 ĝis 1347 Grafo de Kleve. Dum kiam la pli malnova esploro lin nomas Ditriĥo la 9-a (foje ankaŭ Ditriĥo la 8-a), la pli nova esploro baziĝanta sur Kraus nombras lin kiel Ditriĥo la 7-a.
Vivo
Ditriĥo verŝajne naskiĝis en 1291 kiel plej aĝa ido de la dua geedzeco de Grafo Ditriĥo la 6-a/8-a de Kleve kun Margareta de Nov-Kiburgo. Gefianĉiĝinta en 1297 kun Margareta de Geldern, filino de Grafo Rajnaldo la 1-a de Geldern, la du geedziĝis en 1305/08. Post la morto de sia pli aĝa duonfrato Oto de Kleve en 1310 al Ditriĥo sukcesis nur grandapene malcedi antaŭ la ligo el la vidvino de Oto, Meĥtilda de Virneburg, sia praonklo, la kolonja ĉefepiskopo Henriko la 2-a de Virneburg kaj Grafo Engelberto la 2-a de Mark kiel Grafo de Kleve.
En 1318 li interkonsentiĝis kun sia pli juna frato Johano pri la heredsekvo; li transcedis al li la Landon Linn kaj certigis al li la postadon en Graflando Kleve je la kazo, ke li mem ne havos filojn. En 1333 Ditriĥo ja planis pretertempe subdividi la graflandon inter siaj tri filinoj; finfine tamen Kleve ja iris al lia frato. Ditriĥo rangaltigis Uedem kaj Sonsbeck al urboj kaj fondis en 1334 monaĥejon sur Kastelo Monterberg ĉe Kalkar, kiun li tamen jam en 1341 translokis en la urbon Kleve. Ditriĥo estis entombigata en la ĥorejo de ĉi tiu ankoraŭ konstruata monaĥopreĝejo de Kleve. Ditriĥo estis du fojojn edzo. Lia unua edzino fariĝis la 7-an de majo 1308 Margareta de Geldern (mortinta en 1333), filino de Rajnaldo la 1-a de Geldern. Lia dua edzino fariĝis en 1340 Maria de Jülich (mortinta en 1353). Ŝi estis filino de Gerhardo la -a de Jülich.
La filino Margareta geedziĝis en 1332 kun Grafo Adolfo la 2-a de Mark (mortinta en 1347) Lia filino Elizabeta unue geedziĝis kun Gerard van Voorne (mortinta en 1337), poste Junkron Oto löa 2-a de Hesujo, kiu legenduliĝis kiel Oto la Pafisto; la geedzeco restis sengefila. Estas menciita ankaŭ filino nome Maria, pri kiu nenion plu estas konata.
Lasera presilo
Lasera presilo (aŭ lasera printilo) estas presilo kiu presas tekston kaj bildojn sur papero, uzante farbopulvoron (nigra karbono aŭ kolorigita pulvoro).
La unua lasera presilo estis surmerkatita de Xerox en 1971. Kiam Apple en 1985 enkondukis Apple LaserWriter kune kun la programaro Aldus PageMaker, ili multe helpis al la popularigo de la perkomputila eldonado. Pere de tiuj ĉi du produktoj, hejmaj uzantoj povis krei dokumentojn kiuj antaŭe nur de profesia materialo povus esti realigita.
Kompare al inkŝpruca presilo, laseraj presiloj estis ĉiam tre multekostaj. Dum la lastaj jaroj la prezoj multe malpliiĝis kaj haveblas jam lasera presilo por ĉirkaŭ €100.
Vidu ankaŭ
Yazıcı (bilgisayar)
Philip D. Nicholson
Phillip D. NICHOLSON estas usona astronomo, profesoro pri astronomio en la Universitato Cornell, fakulo pri planedologio.
Li ricevis sian doktorecon en Kalifornia Instituto de Teknologio en 1979.
Li estis ano de teamo estrita de Brett J. Gladman, kiu malkovris plurajn lunojn de Urano kaj de Saturno.
Li laboras pri la orbita dinamiko de la planedaj ringoj kaj la infraruĝa observado de la planedoj, ties satelitoj kaj ringoj. Li studis la ringojn de Saturno, tiujn de Urano, de Neptuno, kaj striojn da zodiaka polvo (kosma polvo kaŭzo de la zodiaka lumo) malkovratajn de la kosma observatorio IRAS en 1983.
Li estris teamon da astronomoj de la Kalifornia Instituto de Teknologio kaj Universitato Cornell kiuj studis la alfrapon de la kometo Shoemaker-Levy 9 en Jupiteron en julion 1994.
Li studis dinamikon de la planedsistemo ĉirkaŭ la pulsaro PSR B1257+12.
Li kunverkis plurajn artikolojn pri la dinamiko de la planedaj ringoj, la ringoj de Urano kaj de tiuj Neptuno. Li estas ĉef-eldonisto de la revuo Icarus depost 1998.
La asteroido 7220 Philnicholson estis nomita en lia honoro.
Livada Mică
Livada Mică [livada mikə]) (hungare: Sárközújlak sa:rkoezu:jlak) estas vilaĝo en Rumanio nordoriente de Satu Mare. Administre ĝi apartenas al Livada (Satu Mare).
Loĝantaro
En 1910 ĝi havis 1 654 loĝantojn (hungaroj); en 1992 321 (rumanoj, 3,4% hungaroj).
Historio
Ĝia unua mencio skribe estas en 1331. Ĝis 1919 kaj inter 1940 kaj 1944 ĝi apartenis al Hungario, (Szatmár).
Vakutuba amplifilo
En elektroniko, vakutuba amplifilo estas speco de elektronika amplifilo kiu uzas vakutubojn por pligrandigi la povumon de signalo. Malalte kaj meze povumaj vakutubaj amplifiloj por frekvencoj pli sube la mikroondoj estis grande anstataŭitaj per solidaj stataj (transistoraj) amplifiloj dum la 1960-aj kaj 1970-aj jaroj. Vakutubaj amplifiloj estas uzataj por certaj aplikoj - radaroj, tre alte povumaj radiaj kaj televidaj sendiloj, sonŝatantaj sonaj amplifiloj.
Fontoj
Ĝis la invento de transistoro en 1947, ĉiuj praktikaj amplifiloj estis faritaj uzante vakutubojn. Iuj solido-stataj aparatoj, inter ili la kupra oksida rektigilo kaj kristala detektila diodo estis sciataj antaŭ la transistoro, sed estas neeble amplifi signalon per ili. La plej simpla vakutubo estis inventita de John Ambrose Fleming en Londono en 1904 kaj nomata kiel la diodo, ĉar ĝi havis du elektrodojn. La diodo konduktis elektran kurenton en nur unu direkto kaj estis uzata kiel detektilo kaj rektigilo.
Lee De Forest aldonis trian elektrodon kaj inventis la unuan elektronikan amplifantan aparaton, la triodon, kiun li nomis kiel Audion. Ĉi tiu aldona rega krado modulas la kurenton kiu fluas inter katodo kaj anodo. La interrilato inter kurento kaj krada tensio estas ofte prezentata kiel serio de karakterizaj kurboj sur diagramo. Kune kun la aliaj komponantoj en la cirkvito, ĉi tiu modulita kurento povas esti uzata por provizi eligan signalon.
La unua apliko de vakutuba amplifo estis en la aliformigo de long-distancaj telefonaj signaloj. Poste, vakutuba amplifo estis uzata en la radia (sendrata) tereno, kiu komenciĝis en komenco de la 1930-aj jaroj. Ankaŭ amplifiloj por muziko kaj poste televido estis konstruitaj uzante vakutubojn.
La domina cirkvita topologio dum ĉi tiu periodo estis la unu-takta trioda amplifa kaskado, operacianta en klaso A, kiu donis bonan sonon kaj moderan mezuratan malformigon de la signalo malgraŭ tre simpla cirkvito kun malmultaj komponantoj, kio estis grava en tempo kiam komponantoj estis permane faritaj kaj multekostaj. Antaŭ dua mondmilito, preskaŭ ĉiuj vakutubaj amplifiloj estis de malalta amplifo kaj kun lineareco dependa tute de la imanenta lineareco de la vakutubo mem, kun tipe 5% de malformiĝo je plena povumo.
Evoluo
Teknika progreso plivigligita per la milito, kaj elvolvanta konsumanta merkato alportis pli plibonigitajn dizajnojn de vakutuboj al merkato je permeseblaj prezoj, kun la rezulto ke en la 1960-aj jaroj estis pligrandiĝanta disvastigo de gramofonaj sonigiloj, kaj komenciĝis la nocio de "alta fideleco" de laŭtparoliloj. Ĉi tio kune kun disvastigo de televido donis la oran aĝon de vakutuba evoluo kaj ankaŭ de la evoluo de vakutubaj amplifilaj cirkvitoj.
Negativa retrokuplo estis inventita de Harold Stephen Black en 1927, sed komence ĝi estis malofte uzata ĉar tiam amplifiloj estis je aĝio. Ĉi tiu tekniko permesas al amplifiloj ekhavi pli malgrandan amplifon por ekhavi malpligrandigitajn malformiĝajn nivelojn, kaj ankaŭ donis aliajn beneficojn kiel malpligrandigita eliga impedanco. La enkonduko de la amplifilo de Williamson en 1947, kiu estis ege plibonigita en multaj aspektoj, inkluzivante tre sukcesan uzon de negativa retrokuplo, kun puŝi-tiri eliga cirkvito en klaso AB1, estis turnopunkto en aŭda pova amplifila dizajno, kiu donis efikecon superantan tiun de ĝiaj samtempaĵoj.
Similaj cirkvitoj kun nur malgrandaj variadoj (rimarkinde malsamaj fazaj fendigiloj kaj la ultra-lineara konekto de transformatoro por kvarelektrodaj vakutuboj) rapide iĝis vastaj kaj ĉi tiu familio de cirkvitoj restas la domina alta pova amplifila cirkvito por sona apliko. Ĉi tiu periodo ankaŭ estis de daŭra kreskado de civila radio, kun vakutuboj uzataj en ambaŭ sendiloj kaj riceviloj.
Deklinacio
De la 1970-aj jaroj la silicia transistoro iĝis pligrandiĝante penetranta kaj disvastiĝanta. Vakutuba produktado estis akre malpligrandigita, kun la rimarkinda escepto de katodaj radiaj tuboj, kaj malpligrandigita aro de vakutuboj por amplifilaj aplikoj.
La malpligrandiĝo de amplekso, malpligrandiĝo de konsumado de povumo, malpligrandiĝo de malformiĝaj niveloj kaj precipe malpligrandiĝo de kosto de elektroniko bazita sur transistoroj igis vakutubojn malmodernajn por dominaj produktoj ekde la 1970-aj jaroj. Vakutuboj restis en certaj aplikoj kiel alte povumaj radio-sendiloj kaj mikroondiloj.
Karakterizoj
Vakutuboj estas alte tensiaj kaj malalte kurentaj aparatoj en kontrasto al transistoroj, kiu tipe operacias je pli malgrandaj tensioj kaj pli altaj kurentoj por la sama povuma nivelo. La alta laboranta elektra tensio faras vakutuboj bone konvenajn por iuj specifaj aplikoj. Tamen, por plejparto de aplikoj postulantaj sufiĉe grandan eligan kurenton, kongruiga transformatoro estas postulata. La transformatoro estas grava komponanto kaj multe influas la efikeco kaj koston de la amplifilo.
Ankaŭ, vakutuboj kapablas al granda povumo je relative altaj frekvencoj, pro kio ili konvenas por radiaj sendiloj, kaj vakutuboj restas en uzo hodiaŭ por tre altaj povaj radiaj sendiloj, kaj ankoraŭ ne estas alia la teknologio por ĉi tiu tasko.