cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Uragano Gonzalo
Gonzalo frapis Bermudon malpli ol unu semajnon post la surpriza forto de la Uragano Fay (2014); 2014 estis la unua sezono en la registrita historio kiu atestis pri du uraganojn venantaj al Bermudo. Gonzalo formiĝis el tropika ondo la 12an de Oktobro, oriente de la Malgrandaj Antiloj. Ĝi venis al tero en Antigvo, Sankta Marteno, kaj Angvilo kiel uragano de kategorio 1a, kaŭzante damaĝojn sur tiuj kaj najbaraj insuloj. Antigvo kaj Barbudo suferis 40 milionojn da usonaj dolaroj en perdoj, kaj boatoj estis abunde damaĝitaj aŭ detruitaj tra la tutaj nordaj Alventaj Insuloj. La ŝtormo moertigis tri personojn en Sankta Marteno kaj en Sankta Bartolomeo. Gonzalo iris nordorienten dum ĝi intensiĝis al grava uragano de kategorio 4a, la unua en Atlantiko ekde Ophelia en 2011.
Maurits Hansen
Maurits Christopher HANSEN (naskiĝinta la en Modum/provinco Buskerud, mortinta la  en Kongsberg/provinco Buskerud) estis norvega poeto.
Agropoli
estas komunumo de Italio. Ĝi apartenas al la regiono Kampanio kaj la provinco Salerno. Fine de en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². Kristana patrono estas la Sanktaj Petro kaj Paŭlo, kies komuna memortago sekve estas la komunuma festotago.
Maurits Hansen
Vivo
Hansen iĝis lernejestro de la komunuma Meza lernejo. Li estis la unua romantikisto, la unua novelisto kaj samtempe la plej aktiva verkisto de Norvegio. Liaj nenombreblaj skribitaĵoj facile malkaŝigas la influon de Friedrich de la Motte Fouqué antaŭ ĉio. Liaj noveloj kun intrigoj al la ĉiutaga vivo, estis la unuaj siaspece en Norvegio. Pro tio li aparte famiĝis. Bedaŭrinde liaj malfacilaj ekonomiaj vivcirkonstancoj necesigis ke li verkis ankaŭ amase kaj furoraĉete.
Agropoli
Najbaras la komunumoj Capaccio, Castellabate, Cicerale, Laureana Cilento, Ogliastro Cilento, Prignano Cilento kaj Torchiara.
Maurits Hansen
Vivo
Liaj »Novellen og Fortællinger« eldonitis de Schwach (1855–58), elektite fare de Henrik Jaeger (1882). La unua biografo estis Chr. Monsen ĉe »Mærkelige Nordmænd«, vol. 2.
Mut (diino)
Mut, "La Patrino", patrina dio, origino de ĉio kreita, diino de la ĉielo en la egipta mitologio.
Kiel patrina diino, ŝi estis virino kun la duobla krono, harararanĝo kun formo de vulturo, cetro el papiruso kaj ansa kruco. Kiel diino de la ĉielo, vulturo kun magia ŝnuro en ĝiaj ungegoj. Ankaŭ kiel bovino, kun Amono, kiel leonino kaj kiel androgeno kun faluso, flugiloj kaj leon-ungegoj.
Ekde la dekoka egipta dinastio de la Nova Egipta Imperio ŝia kultado iĝis grava, anstataŭante en Tebo la kultadon al la diino Amonet kiel edzino de Amono, iĝante parto de la teba triopo: Amono, Mut kaj Ĥonsu. Ne havante idojn, ŝi adoptis Montu-on, kaj poste la dion Ĥonsu; tiel ŝi staris inter la suno (Amon-Reo) kaj la luno (Ĥonsu) kiel tria okulo montrante la kosmajn perfektecojn kaj favorigante la inundadon de la rivero Nilo.
Ŝi estas alvokata en la Libro de mortintoj, por eviti la putriĝon de la mortinto. Ŝi estis tre kultata kun sanktejoj en Karnak Hut-Mu, en Taniso, Sais, kaj la oazoj de Ĥargo kaj Daĥlo.
Gandrange - Amnéville (stacidomo)
Gandrange - Amnéville estas franca stacidomo sur linio -, situanta en  Amnéville, apud Gandrange, en departemento Moselle, regiono Grand Est.
Temas pri stacidomo de Société nationale des chemins de fer français (SNCF), priservata de trajnoj Grand Est.
Ĝi situas ĉe kilometra punkto (PK) de linio St-Hilaire-au-Temple - Hagondange (085000).
Nobuyuki Kojima
Nobuyuki Kojima (japane 小島 伸幸, n. 17-an de januaro 1966) estas japana futbalisto. Li de 1995 ĝis 1996 membris en la japana nacia teamo de futbalo.
Uragano Fay (2014)
Uragano Fay estis la sesa nomita ŝtormo kaj kvina uragano de la uragana sezono en 2014. Ĝi frapis ĉefe Bermudon, kie fermiĝis la lernejoj. La ventoj atingis 160 km/h kaj tio okazigis ĉesigon de elektra disponeblo. Post nur kelkaj tagoj venis ankaŭ la Uragano Gonzalo.
Gvalior
(hinde ग्वालियर) estas metropolo kaj universitata urbo en Barato, en subŝtato Madja-Pradeŝo.
Geografio
situas en interno de la lando. Morena troviĝas 36, Bhind 72, Ĝansi 94, Ŝivpuri 102, Oraj 160, tutlanda ĉefurbo Delhio 285 (voje 319), subŝtata ĉefurbo Bopalo 338, Mumbajo 975, Kolkato 1108 kilometrojn (aere).
Historio
La unua mencio okazis pri tiu loko en 1196. En loko de estis iam ankaŭ urbo „Laskar”, kiu inter 1750-1818 estis ĉefurbo de loka regno. Dum dominado de britoj ekde 1780 Gvalior estis ĉefurbo de subŝtato same nomata Gvalior. La 1 | junio | 1858, la sipajoj konkeris la fortikaĵon. La lastaj sipajaj ribeluloj estis malvenkitaj tie la. Inter 1950-1956 ĝi estis ĉefurbo de Madja-Pradeŝo.
Trafiko
havas bonajn flughavenon, aŭtovojojn kaj stacidomon. Ankaŭ et-ŝpuraj trajnoj trafikas. En la urbo rikiŝoj kaj iom da aŭtobusoj liveras la pasaĝerojn.
Klimato
havas subtropikan klimaton kun varmaj someroj de marto ĝis julio. Poste musono sekvas ĝis oktobro, fine seka vintro daŭras ĝis februaro. La temperaturo varias inter 7-40 °C. Jare pluvas po 970 mm.
Famuloj
en 1924 tie naskiĝis ĉefministro Atal Behari Vajpayee
Reina Elisenda (Metroo de Barcelono)
Reina Elisenda estas stacio sur linio 12 de la Metroo de Barcelono, situanta en Barcelono.
13412 Guerrieri
Nomo
Ĝia nomo honoras Mary Guerrieri , kiu apogis la astronomian esploron ĉe la Universitato de Arizono. Ŝi servis kiel redaktistino de la Kosma Scienca Gazetaro de la Universitato, mastrumantino de la Centro pri Kosma Bildigo de la Lunar and Planetary Laboratory kaj mastrumantino de la Akademiaj Aferoj por la Departemento pri Planedosciencoj.
Estraro de ĈEA
Dum la historio de la asocio ĝi havis diferencajn nombrojn de la membroj kaj diferencajn nomojn. En la socialisma epoko ĝi nomiĝis Centra Komitato kun 20-30 personoj, el inter kiuj estis elektita 7-membra propra Estraro (prezidantaro de la Centra Komitato) laŭ modelo en la komunisma partio. Post 1990 la Centra Komitato estis nuligita kaj restis nur la 7-membra estraro, kiu komence nomiĝis Konsilio, poste Komitato.
2002 - 10-a kongreso de ĈEA 15.-17.11.2002 Praha
Rimarkigo: Dum la asocia konferenco 19.-21.11.2004 en Olomouc la komitato kooptis instruistinon Jana Melichárková anstataŭ Lucie Karešová, kiu iĝis patrino.
Preĝejo Bruna Skapulario (Angyalföld)
La Karmelana preĝejo de Bruna Skapulario estas religia konstruaĵo kun abatejo en Hungario, en ĉefurbo Budapeŝto, en distrikto Angyalföld.
Historio
En 1895 la karmelanoj aĉetis parcelon, kie post unu jaro kapelo 14 m. longa, 7 m. larĝa pretiĝis, kio estis la unua preĝejo de Angyalföld. Post 2 jaroj jam preĝejo kaj ankaŭ abatejo formiĝis spite la financajn problemojn. La kapelo iĝis parto de la abatejo.
Konstruaĵo
La preĝejo havas unusolan navon kun 3 enirejoj kaj flanke turojn. La plej granda turo estas 70 metrojn alta, la supro estas kovrita per kupro. La alia turo estas pli malalta, fine estas okangula tureto ĉe la sanktejo. La ĉefaltaro prezentas la brunan skapularion, la flankaj altaroj estas dediĉitaj al Koro de Jesuo, Sankta Antonio el Padovo, Dolora Dipatrino, Stefano la 1-a (Hungario), Terezo el Avila, Sankta Jozefo kun la malgranda Jesuo kaj Tereza de Lisieux.
Fools of Fate
Fools of Fate filmita en la jaro 1909 estas filmo de reĝisoro D. W. Griffith.
La boato de viro renversiĝas kaj alia viro kiu kampadis proksime savas lin antaŭ ol li dronas. Post tio la savanto renkontas la edzinon de la preskaŭ droninta viro sen scii kiu ŝi estas, ili iĝas amikoj sed li komencas havi sentojn por ŝi.
Glion-Alpes (stacidomo)
Glion-Alpes estas fervoja stacidomo en Montreux, Svislando.
Gandrange
Gandrange estas franca situanta en departemento Moselle, regiono Grand Est.
Ĝiaj loĝantoj nomiĝas Gandrangeois.
Brulmotoro
Brulmotoro estas motoro, kie la transformo de kemia al mova energio okazas per brulado. La nutraĵo de tiaj motoroj nomiĝas brulaĵo. Ekzemploj estas eksplodmotoroj kiel la dizela motoro kaj la brulgasa aŭ karburaĵa motoro.
NGC 871
NGC 871 (aliaj indikoj — PGC 8722, UGC 1759, MCG 2-6-53, ZWG 438.46, IRAS02144+1419) estas galaksio en konstelacio Ŝafo.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Klosterlechfeld
Klosterlechfeld estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Augsburg kaj en la distriktaro Ŝvabio de la federacia lando Bavario. Fine de la komunumo havis  loĝantojn.
Béla Zolnai
Béla Zolnai, laŭ hungarlingve kutima nomordo Zolnai Béla estis hungara literaturhistoriisto, estetikisto, tradukisto, profesoro, instruisto, membro (korespondanta en 1940, ordinara en 1948) de Hungara Scienca Akademio. Lia pseŭdonimo estis Garázda Péter.
Béla Zolnai  naskiĝis la  1890 en Székesfehérvár. Li mortis la 1969 en Budapeŝto.
Biografio
Béla Zolnai frekventis universitatojn en Budapeŝto, Parizo, Berlino. Inter 1914-1923 li instruis en gimnazio, poste en Universitato de Budapeŝto kaj universitatoj en Pécs kaj Szeged. Li amikiĝis en Szeged kun Gyula Juhász, baldaŭe li helpis al Miklós Radnóti kaj Antal Szerb. Inter 1927-1942 li redaktis literaturan revuon, kiun li mem fondis. Inter 1940-1945 li instruis en la tiam hungara Universitato Kolozsvár. Ekde 1948 li laboris en instituto en Budapeŝto. Post 2 jaroj li pensiuliĝis, sed en 1955 li doktoriĝis el literaturo. Li okupiĝis precipe pri stilistiko, franca kaj hungara literaturo, krome li partoprenis en redaktadoj de enciklopedioj. Li ricevis Honoran Legion, krome 2 hungarajn premiojn.
Intelligenzaktion
Intelligenzaktion (Intelektul-kampanjo) konata ankaŭ kiel Flurbereiningung (Operaco de Grundo-Purigo) aŭ Direkteaktion (pole: akcja bezpośrednia) en Pomerio – kriptonimo de genocido de pola intelektularo (gvidantaj sociaj klasoj, ĉefe instruistoj, pastroj, bien-posedantoj, liberaj profesioj, sociaj kaj politikaj aktivuloj kaj eksmilitistoj) sur la teritorio de enkorpigitaj al Tria Regno teritorioj de Pollando, plenumata de la germana invado en Pollandon ĝis aprilo 1940 (kun rompoj eĉ ĝis 1943). Dum la operaco germanoj laŭplane kaj metode pafekzekutis ĉirkaŭ 50 mil personojn, kaj laŭvicaj 50 mil estis deportitaj al koncentrejoj, kion nur malmultaj postvivis. Tio estis parto de granda Generalplan Ost, kies celo estis biologia ekstermo de pola nacio, traktata laŭ pseŭdosciencaj kriterioj de la naziisma rasa politiko kiel "malgrandvalora".
Simila kampanjo sur la teritorioj de Ĝenerala Gubernio estis Eksterordinara Ekstermiga Agado (Außerordentliche Befriedungsaktion), plenumata inter majo kaj julio 1940.
Genocida koncentriĝo de tri operacoj antaŭ alproksimiĝanta sendependec-datreveno
9.11.1939: Dum la germana okupado de Pollando okazis amasaj arestoj kadre de la Intelektul-kampanjo kontraŭ polaj intelektuloj: en Krakovo oni arestis 120 personojn (senditaj al koncentrejo Sachsenhausen), en Lodzo 1 500 polojn kaj judojn surbaze de la Speciala Kapt-ordona Libro de Poloj (ĝis la 11-a de novembro), kaj komenciĝis Intelektulkampanjo de Lublin (murdo de kelkcent juristoj, inĝenieroj, instruistoj kaj pastroj).
Edmond Dazun
Edmond DAZUN (naskiĝis en 1910, mortis la 25-an de aprilo 2001 en Balaruc-les-Bains, Francio) estis franca Esperantisto, membro de la Plenum-Komitato de Sennacia Asocio Tutmonda (SAT) kaj Esperanto-vortaristo.
Dazun naskiĝis en gaskon-lingva familio kaj lernis la francan nur en la ŝtata lernejo. Li fariĝis Esperantisto en 1931 en Saint-Omer kaj aliĝis al SAT en 1932. En 1933 li vizitis la Universalan Kongreson en Kolonjo (Germanio). Dum la SAT-kongreso en Parizo en 1935 li renkontis Lanti.
Baldaŭ post la dua mondmilito Dazun fariĝis membro de la Plenum-Komitato de SAT. Dum dek jaroj li ankaŭ estis membro de la komitato de SAT-Amikaro, la franca branĉo de SAT, kaj redaktoro de ties "Bulteno". De 1953 li estis motoro de "Leksikono", el kiu fariĝis en 1959 la "Dictionnaire pratique" (Praktika vortaro franca-Esperanto kaj Esperanto-franca). En 1995 aperis lia botanika difin-vortaro de manĝeblaj plantoj "Sin nutri en la naturo". Esperanto estis lia hejma lingvo dum 30 jaroj.
Lajos Linek
Lajos LINEK [lajoŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo Linek Lajos estis hungara-usonana pentristo, grafikisto, karikaturisto, ilustristo. Lajos Linek naskiĝis la  en Gyönk (Hungara reĝlando), li mortis en aŭgusto de 1941 en Klevlando (Usono, Ohio).
Biografio
Lajos Linek studis en Reĝa Modela Desegna Lernejo. Post siaj studoj li estis konata karikaturisto, ilustristo en pluraj gazetoj en Budapeŝto. Ekde 1883 liaj ilustraĵoj, eĉ titolpaĝoj aperis en Üstökös, poste en Vasárnapi Újság, Kakas Márton, ktp. Li kreis ankaŭ virinajn portretojn. En 1910 li migris al Usono, kie li estis same ilustristo por anglaj kaj hungaraj gazetoj kaj portretisto de konataj personoj. En 1917 li ricevis usonan civitanecon kiel Louis Linek.
Pinatubo
Monto Pinatubo estas vulkano situanta en la centro de la insulo Luzono, Filipinoj, alta 1486 m (1741 m ĝis 1991). En 1991 ĝi ekestis grandan erupcion.
Geografio
Pinatubo estas ano de sinsekvo de vulkanoj, la vulkanaro de Luzono. Pluaj anoj de tiu sinsenkvo estas ne nur en Luzono, sed ankaŭ en etaj insuloj pli norde (ekzemple, la Batana Insularo) kaj en Tajvano.
La vulkanaro de Luzono estas parto de giganta kurba sinsekvo de vulkanoj, la Pacifika fajra rondo, longa ĉirkaŭ 40000 km.
Plejstoceno
La plej antikva historio de Pinatubo, dum la plejstoceno, ne estas ankoraŭ entute konata.
Oni scias ke jam antaŭ 1 miliono da jaroj ekzistis en la loko de Pinatubo pravulkano. Ĝi estis stratovulkano kiel la nuntempa Pinatubo, kaj entenis magmon kun andezito kaj dacito.
Sur tiuj tofoj formiĝis lafkupolo, la komenco de la nuntempa Pinatubo. Ekde tiam, la geologia strukturo de la vulkano malsimpliĝis: stratovulkano kun postrestaĵoj de lafkupoloj.
Holoceno (ĝis 1991)
La unua granda erupcio dum holoceno okazis antaŭ preskaŭ 10mil jaroj. Tiam estis en la loko de Pinatubo granda kaldero. La lasta erupcio antaŭ la 20-a jarcento okazis en la 15-a jarcento. Inter grandaj erupcioj estis kvietaj tempoj longaj jarcentojn aŭ eĉ jarmilojn.
Je la mezo de la 20-a jarcento, Pinatubo estis konusa monto alta 1741m, dense kovrita de tropikaj arbaroj.
La erupcio de 1991
En 1991, ekde la 15-a de marto, sinsekvo de malgrandaj tertremoj komenciĝis en la areo de Pinatubo. La 2-an de aprilo okazis malgranda erupcio sur la flanko de la vulkano ĝis tiam dormanta. Ekde la 7-a de aprilo, la loĝantoj en cirklo de 10km ĉirkaŭ la vulkanpinto estas postulataj lasi siajn hejmojn.
En majo la ellaso de sulfura dioksido kreskis rapide, signo ke la magmo supreniras; post la maksimumo atingita la 28-an de majo, ĝi malkreskas, signo, laŭ multaj fakuloj, ke la gazo ne plu kapablas eliri el la magma kameno kaj la premo grandiĝas, kun la risko de eksplodema erupcio.
La 12-an de junio nova plinia erupcio estigas kolono de cindroj alta almenaŭ 19km. La forto de la erupcio grandiĝas ĝis la 15-a de junio, faligante dikajn cindrojn sur pli ol 125mil km² kaj pli maldikajn ĝis Malajzio (3 milionoj da km²). La tuta insulo Luzono estas en la mallumo.
Dume, alvenas la tajfuno Yunya, kies pluvoj kune kun la vulkanaj cindroj kreas plurajn laharojn sur la flankoj de Pinatubo.
Post la 15-a de junio, la erupcio iom post iom malfortiĝas kaj finiĝas je la komenco de septembro. La mortoj, malgraŭ la antaŭalarmoj, estas almenaŭ 300; multegaj domoj (pli ol 8000), vilaĝoj kaj kampoj estas detruitaj.
Entute, la erupcio de 1991 ĵetis en la atmosferon ĉirkaŭ 10 km³ de fragmentitaj rokoj kaj cindroj. La vulkan-eksploda indikilo (VEI) estas 6. La tuta pinto de la monto estis detruita; anstataŭ ĝi ekestis kaldero de 2,5 km, kies bordo estas 250-300 m pli malalta ol la antaŭa pinto.
Lysá hora (Gigantmontaro)
Lysá hora (germane Kahleberg) estas monto situanta en Český hřbet, en Gigantmontaro. Alteco de la monto faras 1344 m. El Rokytnice nad Jizerou celas al la pinto sidloka telfero ĝis la alteco 1310 m, kie troviĝas ĝia supra stacio. La telfero etas trafikata nur en vintra periodo. Dum bona videbleco Lysá hora estas komune kun la montodorso de Gigantmontaro videbla eĉ el Prago el distanco 120 km.
Alirebleco
Rilate al tio, ke trans la montopinto mem ne kodukas markita turisma vojo kaj ĝi troviĝas en la 1-a zono de KRNAP, estas aliro sur ĝi malpermesita. Sub la montopinto oni do eblas veni vintre per l telfero, de kies montopinta stacio ĝi estas malproksima 200 metroj en orienta direkto. Plu kondukas orienten de la supra stacio de la telfero vintra skikurada vojo havigita per stanga markigo.
Uragano Emily (1987)
Uragano Emily estis la sesa nomita ŝtormo kaj dua uragano de la uragana sezono en 1987.
Uragano Emily alportis fortajn pluvojn kaj fortajn ventojn en la Alventaj Insuloj la 21an de Septembro, lasante nombrajn hejmojn damaĝitaj kaj grandajn perdojn en la banana industrio. Perdoj tra la insuloj atingis 291,000 usonajn dolarojn. En Domingo, spite la alta intenseco de la ŝtormo, relative malmulta damaĝo okazis. Tri personoj mortiĝis pro la ŝtormo kaj damaĝoj atingis ĝis 30 milionoj da usonaj dolaroj. Neatendita intensigo de la ŝtormo kondukis al grava sufero en Bermudo. Tie la ŝtormo kaŭzis 50 milionojn da usonaj dolaroj en damaĝoj kaj vundigis 16 personojn.
Ailano
Ailano estas komunumo de Italio.
Olomao
La Olomao (Myadestes lanaiensis) estas eta malhela solulo, tio estas birdo de la familio de Turdedoj, endemia de la insuloj Maui, Lanai kaj Molokai en Havajo, kaj estas birdo kiu probable estas formortinta. Ĝi estas ĝis 7 colojn longa. Maskloj kaj inoj aspektas simile. Ĝi estas malhelbruna supre kaj griza subel kun nigrecaj kruroj. Ĝi estas proksime parenca kun la aliaj specioj de havajaj turdoj, nome la Puaiohi (M. palmeri), la Omao (M. obscurus), kaj la probable formortinta Kamao (M. myadestinus).
Ties kanto konsistas el kompleksa melodio de flutecaj notoj, likvida pepado kaj gorĝeca fajfado. La alvoko estas miaŭeca raspo kun alternaj altatonaj notoj similaj al la polica fajfado. Tiu birdo loĝas en densaj ravinoj, kie ĝi ĉeestas la subbranĉaron kie ofte ripozas senmova laŭ kurbigita sinteno. Kiel ĉe aliaj indiĝenaj havajaj turdoj, tiu ekmontras siajn flugilojn kaj manĝas ĉefe fruktojn kaj insektojn.
La Olomao estas ankoraŭ klasita kiel Draste Endanĝerita pro la ebleco ke ekzistus ankoraŭ nur malgrandega populacio aŭ eĉ solaj individuoj. La lastaj certaj vidaĵoj okazis en Molokai en 1980 en la Rezervejo Kamakou, kaj en 1933 en Lanai. Malfrue en la 1800-aj jaroj, oni konsideris ĝin komuna aŭ abunda en la tri insuloj, sed terklarigado, kaj setlejo kaj disvolvigo de la urbo Lanai, kaj la birda malario enmetita siavice de enmetitaj moskitoj onigis la populaciojn de tiu birdo. Enmetitaj bestoj kiaj sovaĝaj aproj (kiuj kreas flakojn per siaj tordiĝoj por reproduktado de moskitoj) helpis la specian formorton.
Sistematiko
Birdoj de Maui povis esti konstituintaj separatan subspecion aŭ rason, sed formortiĝis antaŭ ebloj studi ilin. Oni agnoskas du subspeciojn:
Pinkamindszent
Situo
Pinkamindszent situas sur malebenaĵo, laŭ rojo, laŭ la aŭstra landlimo, laŭ vojo Körmend-Aŭstrio. Ĝis 2008 estis tie limpasejo al la kontraŭa Strem, poste ambaŭ landoj apartenas al interna zono de Schengen, sekve la limo estas ie ajn trairebla senkontrole.
Historio
La unua skriba mencio okazis en 1221. En 1920 Pinkamindszent trovis sin ĉe la nova landlimo. Post 1945 ferkurteno konstruiĝis laŭ la limo. La vilaĝo estis vizitebla nur per permesilo. En 1989 la ferkurteno nuliĝis, oni trovis ĉe la limo netuŝitan zonon dum 40 jaroj. En Pinkamindszent migra poŝto servas.
Famuloj
En Pinkamindszent naskiĝis József Orbán (muzikisto).
Bazaro (revuo)
Bazaro estas esperantlingva revuo, eldonita en Kluĵo, Rumanio. Ĝi aperis sezone, po kvar numeroj jare, inter la vintro 1997 kaj la aŭtuno 2009, entute 50 numeroj. Ĝia ĉefredaktorino Júlia Sigmond.
The Death Disc: A Story of the Cromwellian Period
The Death Disc: A Story of the Cromwellian Period filmita en la jaro 1909 estas filmo de reĝisoro D. W. Griffith.
Biografia filmo kun historia dramo metita en Anglio en la epoko de Oliver Cromwell. Soldato, ekzekutota pro siaj religiaj kredoj, estas savita en la lasta momento tra sortoŝanĝo.
Amnéville
Amnéville, ankaŭ nomita Amnéville-les-Thermes estas franca situanta en departemento Moselle, regiono Grand Est.
Kristnaska loterio
La hispana kristnaska loterio (Sorteo de Navidad) estas ŝtata loterio, ludata ekde 1812 en Hispanio, kiu oakzas ĉiujare antautagmeze la 22-an de decembro. La nomo Sorteo de Navidad aperis unuafoje en 1892.
Amnéville
Ĝiaj enloĝantoj nomiĝas Amnévillois.
Kristnaska loterio
La hispana kristnaska loterio - mezurate je la eldonita tuta sumo - estas la plej granda loterio de la mondo. Oni kalkulis je 2006 gajneblan sumon de 2,142 miliardoj da eŭroj, kio estas 70% de la enspezo. Ĉe la ĉefpremio, El Gordo (Eo: La dikulo) estis dividitaj 540 milionoj da eŭroj.
La numeroj
La kristnaska loterio baziĝas je lotoj kun 5-nombraj numeroj. Oni ĉiujare difinas la nombron de la lotnumeroj kaj serioj. Ekz. en 2004, ekzistis 66.000 diversaj lotnumeroj en 195 serioj. Tuta loto kostas 200 eŭrojn, dekono nur 20 eŭrojn.
Oni vendas la hispanajn kristnaskajn lotojn jam ekde aŭgusto.
Masayuki Okano
Masayuki Okano (japane 岡野 雅行, n. 25-an de julio 1972) estas japana futbalisto. Li de 1995 ĝis 1999 membris en la japana nacia teamo de futbalo.
Kristnaska loterio
La lotado
La unua lotado de la loterio okazis la 18-an de decembro 1812. La evento okazas la sama sceno ekde tiam:
Du drumoj entenas lignajn globojn, unu entenas kelkajn dekmilojn (je lotnumero) kaj alia similajn globojn por gajnaj ŝtupoj. Post la sukcesa tiro, du lernantoj de la Madrida lernejo San Ildefonso kantas la lotnumerojn kaj la konvenan gajnon. La loterio daŭras dum tri horoj kaj oni tiras 1.500 unuopajn lotnumerojn en prezo po 1.000 eŭroj.
Cekropso
Cekropso (helene Κέκρωψ , latine Cecrops) estas en la helena mitologio filo de la tero, fondinto de Ateno kaj la unua atena reĝo.
Kristnaska loterio
La lotado
La pinto de la tago estas la preno de Gordo (2006: 3 milionoj da eŭroj por ĉiu 180 biletoj aŭ serioj).
Cekropso
Li estis estaĵo, kiu naskiĝis duone homo, duone serpento. La supra parto de lia korpo estis homa, sed liaj kruroj estis kunkreskitaj en serpentan voston. Li havis tri filinojn - Aglaŭron, Herson kaj Pandroson, kiuj estas tragike ligitaj kun mito pri Eriĥtonio, kies vartistino estis diino Atena. Lia origino estis malklara kaj lia patro Hefesto ne prezentis sin tiel. Eriĥtonio havis anstataŭ krurojn serpentecan voston, do estis disvastigita opinio, ke lia patro estas Cekropso.
Atena la infanon metis en sanktan korbon kaj rigore ordonis al tri filinoj de Cekropso la korbon ne malfermi. La plej aĝa Aglaŭro ne kapablis bridi sian scivolon kaj la korbon malfermis. Kiam la knabinoj vidis infanon kun serpenta vosto kaj plie apud ĝi kuŝantan grandan serpenton, teruriĝis ĝismorte kaj pro panika timego ĵetis sin el Akropolo en abismon. Eriĥtonio fariĝis pli poste atena reĝo.
Kiam pli poste diino Atena kaj dio Pozidono konfrontis sin pri regado super Atiko, estis Cekropso komisiita de dioj decidi, kiu al Ateno pli utilis kaj do al kiu la potenco alfalu. Li atribuis venkon al Atena, kiu al la urbo donis oleon, kontraŭe Pozidono nur ŝprucigis el la tero fonton de sala akvo. La puto onidire estas videbla ĝis nun, ĉe suda vento onidire el ĝi oni povas aŭdi bruon de surfo. Post perdita proceso estis Pozidono tiel malbonhumora, ke inundigis ebenaĵon antaŭ Ateno. Por pacigi Pozidonan koleron estis onidire atenaj virinoj senigitaj je elektadrajto kaj al viroj estis malpermesita porti nomon de sia patrino.
Cekropso estigis sur Areopago (monteto de milita dio Areso) la unuan juĝorganon, nomatan ankaŭ areopago. La loko estis elektita ĉar ĉi tie Areso mortigis persvadinton de sia filino kaj poste estis amnestiita.
Onidire Cekropso kontribuis al kulturigo de Atenanoj per ordono fini oferadon de homaj viktimoj al dioj.
The Red Man's View
The Red Man's View (Vido de ruĝuloj) filmita en la jaro 1909 estas filmo de reĝisoro D. W. Griffith.
NGC 872
NGC 872 (aliaj indikoj — PGC 8629, ESO 544-32, MCG -3-6-19) estas galaksio en konstelacio Baleno.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
The Red Man's View
La filmo temas pri la senhelpa indiana raso, ĉar ĝi estis devigita retiriĝi antaŭ la progresantaj blankuloj, kaj kiel tiu estas plena de poezia sento.
ISSN
ISSN estas internacia normigita numero de gazeto (angle International Standard Serial Number). Ĝin difinas la normo ISO 3297. ISSN unusignife identigas periodan publikaĵon: gazeton aŭ alian similan komunikilon. Por libroj validas ISBN.
Konsisto
ISSN konsistas el la vorto ISSN sekvata de du-parta numero kun disiga streketo. La lasta cifero estas kontrol-kodo kalkulita laŭ la antaŭa serio.
ISSN ricevas arbitran interrespondon kun la titolo kaj komencdato de eldonaĵo, senrilate al la lando, lingvo aŭ alia eco. Se la gazeto ŝanĝas sian titolon, ĝi ricevu novan ISSN-on. Se gazeto aperas en pluraj formoj, ekzemple papere kaj sonregistre, ĝi ricevu tiom da ISSN-oj.
Administro
Centre kunordigas la disdonon de ISSN la Internacia Centro de ISSN.
Vang
estas komunumo de Norvegio. Ekde la komenco de 2020 ĝi apartenas al la provinco Innlandet - antaŭ tio ĝi de 1919 ĝis 2019 estis parto de la historia provinco Oppland. Laŭ la stato de en la komunumo vivis   sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km².
La teritorio havas komunan limon kun.
Györgyi Szakács
Györgyi Szakács [djordji sakAĉ], laŭ hungarlingve kutima nomordo Szakács Györgyi estas hungara kostumisto. Ŝia edzo estas István Szlávik.
Magda Vásárhelyi
VÁSÁRHELYI Magda (va:sa:rheji) estis hungara fortepianistino, instruistino naskita en Nagyenyed la 29-an de julio 1910 kaj mortinta en Budapeŝto la 5-an de aprilo 1972.
Györgyi Szakács
Györgyi Szakács naskiĝis la  en Budapeŝto.
Magda Vásárhelyi
Kariero
Vásárhelyi 9-jare iĝis studentino de la Muzikarta Universitato Ferenc Liszt. Ŝi havigis diplomon de instruistino (1933) kaj diplomon de artisto (1937). En 1933 ŝi estis laŭreato de internacia konkurso de Vieno. Ŝi aperis plurfoje en radio. Parte sole, parte kun sia edzo Ernő Szegedi ŝi ofte koncertis eksterlande  (Vieno, Stokholmo, Helsinki, Varsovio, Prago ktp.). De la 1940 jaroj ŝi agadis precipe kiel muzikpedagogo. Ŝi instruis en muziklernejo supera de la ĉefurbo, de 1949 Muzikfaklernejo Bartók Béla. De 1959 ŝi estis fakinspektisto de la infanĥoro de Hungara Radio.
Györgyi Szakács
Biografio
Györgyi Szakács frue interesiĝis pri la teatraj kostumoj. Tiu artotekniko ne estis instruita en frekventis en Teatra kaj Filma Altlernejo, tial post gimnazio ŝi akiris arkitektan diplomon en 1974 en la Teknikuniversitato. Ekde 1975 ŝi estas kostumisto. Inter 1976-1979 ŝi apartenis al Teatro de Kecskemét, inter 1979-1986 al Nacia Teatro (Miskolc), inter 1986-1988 kaj ekde 1991 al Teatro Katona József, inter 1988-1991 al Nacia Teatro (Budapeŝto). Kelkfoje ŝi kreis kostumojn ankaŭ al aliaj enlandaj kaj eksterlandaj teatroj, resume ŝi kreis pli ol 400 kostumaron. Ŝi ricevis premion Kossuth en 1998, pli frue kaj poste ankaŭ aliajn premiojn.
Elektitaj ekspozicioj
1984, 1987, 1991, 1995 • Prago 1982 • Novi Sad 1983 • Arthalo Budapeŝto
1488 Aura
1488 Aura estas malrapide rotacianta asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la finnlanda astronomo Yrjö Väisälä elde la Observatorio de Iso-Heikkilä en Turku.
Isen
Isen estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Erding kaj en la distriktaro Supra Bavario de la federacia lando Bavario. Fine de la komunumo havis  loĝantojn.
Miklós Sikó
SIKÓ Miklós [ŝikO miklOŝ) estis hungara juristo, pentristo naskita en Septér (Transilvanio, Habsburga Imperio, nuntempa Șopteriu en Rumanio) la kaj mortinta en Marosvásárhely (Hungara reĝlando, Aŭstrio-Hungario, nuntempa Târgu Mureș en Rumanio) la 5-an de majo 1900. Lia nobela antaŭnomo estis bölöni.
Biografio
Sikó frekventis kalvinanan kolegion en Marosvásárhely, poste li studis juron en Nagyszeben. Li iĝis juristo, sed li interesiĝis pri la pentrado. En 1938 li lernis monaton de Miklós Barabás. En 1845 li edziĝis, kie li jam pentris portretojn. En la sama jaro li translokiĝis al Bukareŝto, kie li jam estis konata portretisto. Tamen en 1846 li revenis al Transilvanio. Li batalis dum la Hungara revolucio de 1848, post la falo li rifuĝis al Munkeno. Li plulernis en la bavara arta akademio, poste li hejmenvenis kaj li ne nur pentradis sed li okupiĝis ankaŭ pri fotoj kaj litografiaĵojn. Li pentris ĉefe portretojn (ĉ. 400 miniaturoj, akvareloj, oleaĵoj kaj ŝtondesegnaĵoj). Li mortis maljuna, malriĉa kaj jam forgesita.
Nejĝjan
Nejĝjan, ĉine 内江 estas metropolo en Ĉina Popola Respubliko. La loknomo signifas: raso de porko. La prefektejo administras ankaŭ la 5 proksimajn distriktojn.
Geografio
Nejĝjan etendiĝas en centra parto de la lando. Pli proksimaj urboj estas Zigong kaj Ĉongĉingo.
Historio
En ĉirkaŭaĵo de Nejĝjan dum la historio oni minadis salon. En la 20-a jarcento oni kultivis sukerkanojn, tial la urbo iĝis ĉefurbo de la ĉina sukero.
Ekonomio
Nejĝjan en la 21-a jarcento jam partoprenas en la industria prospero. Oni okupiĝas pri elektronikoj, kemiaĵoj, konstrumaterialoj kaj konsumvaroj.
Klimato
En Nejĝjan jare pluvas po 945 mm. En ĉiuj monatoj pluvas, sed precipe inter junio-septembro. Tiam la temperaturo atingas 30 °C. Vintre tio falas preskaŭ al frostopunkto.
Trafiko
Nejĝjan havas ĉefvojon kaj fervojon.
Blankaj barbadanoj
Blankaj barbadanoj estas civitanoj aŭ loĝantoj de Barbado el eŭropa deveno. La majoritato de Blankaj barbadanoj descendas el anglaj, irlandaj, portugalaj, kaj skotaj setlantoj, kiuj alvenis dum la epoko de koloniismo de Reĝlando de Granda Britio ; krome ankaŭ homoj de juda deveno estas ofte klasita kiel Blankaj barbadanoj. Aldone, kelkaj el tiuj kiuj estas konsiderataj kiel Blankaj barbadanoj havas almenaŭ parte nigrulajn praulojn kaj inverse.
Dekomence eŭropanoj konstitutis la majoritaton de la loĝantaro de Barbado, ĉar la insulo estis uzita kiel prizona kolonio multe kiel okazos ĉe Aŭstralio poste, ĝis la transiro de la ekonomio de Barbado al nova bazita sur la produktado de sukerkano; tiam la importado de afrikaj sklavoj al la insulo ŝanĝis la demografion de la insulo, kio faris el blankuloj minoritaton. Dum multe de la kolonia periodo, blankuloj formis la politikan kaj ekonomian eliton. Ekde la sendependeco el Britio en 1966 kiam plej el blankaj barbadanoj foriris al Britio, plej el la politika povo estis prenita de la nigrula majoritato, tamen blankuloj ankoraŭ plutenas gravan ekonomian influon; kaj multaj negocoj de la insulo estas posedo de Blankaj barbadanoj.
Provinco Oŝ
La provinco Oŝ (aŭ regiono respektive oblasto Oŝ, komparu la artikolon pri la neologismo oblasto - kirgize Ош областы ["Oŝ oblasti"], ruse Ошская область ["Oŝkaja oblast"]) estas unu el sep provincoj, kiuj aldone al la du eksterprovincaj urboj Biŝkeko kaj Oŝ administre dividas la teritorion de la ŝtato Kirgizio. La provinca areo kovras 32 300 kvadratajn kilometrojn, kaj en 2005 en la provinco vivis 1 299 500 konstantaj loĝantoj. Ĉefa urbo - administre, komerce kaj kulture - estas Oŝ, kiu tamen kiel menciite ne mem apartenas al la provinca areo sed estas administre sendependa urbo. La provinco najbaras (laŭ horloĝa direkto) al la kirgiziaj provinco Ĵalalabat kaj provinco Narin, al la aŭtonoma regiono Ŝinĝango en Ĉinio, al Taĝikio, la kirgizia provinco Batken kaj al Uzbekio.
Blankaj barbadanoj
Inter Blankaj barbadanoj, estas subklaso konata kiel Ruĝkruruloj; nome descendantoj de devigitaj laboristoj, kaj prizonuloj importitaj al la insulo, kiuj historie formis malavantaĝitan grupon ene de la socio de Barbado.
Provinco Oŝ
Geografio kaj loĝantaro
La plej granda parto de la loĝantaro vivas en la ebena norda parto de la provinco, rande de la Fergana Valo. La lando laŭgrade altiĝas survoje suden, ĝis la kresto de la montaro Alaj, poste malaltiĝas en la Valo Alaj kaj realtiĝas ĝis la montoĉeno Trans-Alaj, kiu konsistigas la limon al Taĝikio. En la oriento, la lando altiĝas ĝis la montoĉeno Fergana, kiu pli-malpli paralelas al la limo de la najbara provinco Narin. Tiu areo ricevas sian akton de la rivero Kara Darya kiu fluas nordokcidenten por kuniĝi kun la rivero Narin por konsistigi la riveron Sir Daria en la Fergana Valo.
Benzila tioformiato
Benzila tioformiato aŭ C8H8OS estas kemia kombinaĵo, apartenanta al la funkcia grupo de la esteroj de la tioformiata acido kaj benzila alkoholo. Benzila tioformiato estas kemia reakciaĵo, uzata kiel gustigagento kaj odorigagento en la nutrondustrio kaj en la fabrikado de kosmetikaĵoj kaj farmaciaĵoj. Kutime ĝi estiĝas per kondensiĝa reakcio aŭ per esterigo de Fischer-Speyer kun sulfata acido kiel katalizilo. Benzila tioformiato estas malmulte solvebla en akvo, sed tute solvebla en alkoholo, duetila etero, kloroformo kaj plejmulto el la organikaj solvantoj. Benzila tioformiato reakcias kun fortaj oksidigagentoj kaj fortaj bazoj kaj posedas antifungajn kaj antibakteriajn proprecojn.
Provinco Oŝ
Geografio kaj loĝantaro
La aŭtoŝoseo M41 kondukiĝas suden trans la montoj de Oŝ al la limo de Taĝikio. En Sari-Taŝ aŭtoŝosea branĉo kondukiĝas orienten al la ĉinia limo, krucante la limon en Irkeŝtam La alia ĉefa ŝoseo kondukiĝas okcidentaĵo tra la ebenaĵo al la provinco Batken.
Pli ol duono de ĉiuj uzbekoj de Kirgizio vivas en la provinco Oŝ. Ili konsistigas trionon de la provinca loĝantaro, dum en tuta Kirgizio ili nur konsistigas 14 procentaĵojn.
Distriktoj de la provinco
La provinco estas administre dividita en 7 distriktoj (laŭ horloĝa direkto):
Enklavoj kaj eksklavoj
La sola eksklavo de Kirgizio en Uzbekio estas administre parto de la provinco Oŝ kaj de ties distrikto Kara-Suu. Temas pri eta vilaĝo Barak en la Fergana Valo, kiu havas 600 loĝantojn kaj situas ĉe la ŝoseo de Oŝ (Kirgizio) al Ĥodjaabad (Uzbekio) ĉirkaŭ 4 kilometrojn nordokcidente el la kirgizia-uzbekia limo.
Antal Endre Fekete
Antal Endre Fekete, /ˈɒntɒl ˈɛndrɛ ˈfɛkɛtɛ/ laŭ hungarlingve kutima nomordo Fekete Antal Endre estis hungardevena kanada matematikisto, ekonomikisto, altlerneja instruisto. Li apartenas al la aŭstra ekonomia skolo.
Antal Endre Fekete naskiĝis la en Budapeŝto.
Biografio
Antal Endre Fekete akiris matematikistan diplomon en Scienca Universitato Loránd Eötvös en 1955. Depost falo de la hungara revolucio de 1956 li disidis al Kanado, kie li ekinstruis en en:Memorial University of Newfoundland en 1958. Li emeritiĝis samloke en 1993 jam kiel profesoro. Dum ĉi tiu periodo li ankaŭ prelegis kiel gasto en pluraj konataj eksterlandaj universitatoj, krome inter 1990-1995 li estis kongresa konsilisto. Ekde 2005 li estas profesoro en instituto de Missoula.
Profesoro Fekete estas aŭtoro de libro Reala Lineara Algebro kaj pluraj artikoloj pri matematiko. Li elpensis senfine multajn ciferojn plej ekonomie.
Kiel ekonomisto, Fekete estis memlernanto. En 1996 lia eseo "Whither Gold?" gajnis en konkurso. Li faris ankaŭ esploradojn kaj prelegis pri ekonomiaj temoj. Li strebis por restari la orojn, kiel valuton.
Warta
En 1255 la setlejo iĝis urbo. En 1331 la urbo estis tute bruligita de la ordeno de germanaj kavaliroj. Dum la dua mondmilito nazioj murdis kadre de Aranĝo T-4 en la tagoj 2-4 de aprilo 1940 499 pacientojn de psikiatria hospitalo. Laŭ statistiko de la 31-a de decembro 2004 en la urbo estis 3392 loĝantoj.
Jaroslav Krolupper
Jaroslav Krolupper (naskiĝis la 12-an de majo 1942) estas ĉeĥa esperantisto, tradukanto de ĉeĥa poezio al Esperanto.
Inter esperantistoj li aperis nur en 2005, jam kiel pensiulo, sed li baldaŭ komencis verki kaj traduki poemojn kaj kolekti premiojn. En la jaroj 2006 kaj 2007 li ricevis la unuajn premiojn en la literatura konkurso de EKRA.
Tibor Zoltai
Tibor Zoltai, laŭ hungarlingve kutima nomordo Zoltai Tibor estis hungardevena usona mineralogo, profesoro, membro (ekstera en 1990) de Hungara Scienca Akademio.
Tibor Zoltai naskiĝis la  1925 en Győr. Li mortis la 2003 en Saint Paul (Minesoto).
Biografio
Tibor Zoltai post la 2-a mondmilito migris al Ameriko. Li frekventis universitatojn en Toronto kaj Masaĉuseco. Li akiris diplomon en 1963. Li ekinstruis en universitato de Minesoto, inter 1963-1971 li estis katedrestro. Li pensiuliĝis en 1991. Li okupiĝis precipe pri strukturoj kaj kategoriado de la kristaloj. Menciindas liaj gravaj ekzamenoj de la asbesto kaj silicio-dioksido. Li ricevis usonan premion en 1983. La kontakto kun Hungario ne ĉesis, li fondis stipendion, kiun profitis ofte hungaroj.
A Corner in Wheat
A Corner in Wheat (Angulo en tritiko) filmita en la jaro 1909 estas filmo de reĝisoro D. W. Griffith.
La filmo rakontas pri avida magnato kiu provas kapti la tutan mondan merkaton de tritiko, detruante la vivojn de la homoj kiuj ne plu povas permesi al si aĉeti panon.
Vekhorloĝo
La klasika vekhorloĝo estas mekanika horloĝo, kiun oni ĉiutage devas streĉi. Ĉe la supro estas du sonoriloj, kun sonormartelo inter ili. Je la dorsoflanko oni povas alĝustigi la montrilojn de la tempo kaj vektempo.
Nuntempaj vekhorloĝoj havas prokrastilon por plu dormi kaj reaŭdigi la veksonon post kelkaj minutoj.
Kiam la aparato ankaŭ posedas radioricevilon, oni parolas pri vekradio. La radio ofte ankaŭ povas esti uzata kiel veksignalo. Modernaj vekhorloĝoj povas inkludi aliajn helpilojn kian lumon kiun oni povas ŝalti dumnokte por certigi pri la horo nuna.
Historie tiu aparato anstataŭas alian tre uzatan pli naturan vekilon kiu estis virkoko kiu pli malpli regule ekkantis je vekhoro.
En multaj verkoj, ĉu literaturaj, kinaj aŭ teatraj, ĉapitroj aŭ koncernaj eroj komencas per la fakto kiam vekhorloĝo vekas la rolulon kiu devas ellitiĝi por komenci taglaboron. Tiu fakto povas aperi kiel ĉiutaĝaĵo, peza tasko, tragedia, parodia aŭ bonhumora, kiam ekzemple la vekito frapas la vekhorloĝon kvazaŭ revenĝe.
NGC 873
NGC 873 (aliaj indikoj — PGC 8692, MCG -2-6-48, IRAS02140-1134) estas galaksio en konstelacio Baleno.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Historio de Erevano
La Historio de Erevano, ĉefurbo de la moderna Armenio havas sian originon en la Antikveco. Pli ol 2800-jara urbo, oni konsideras ĝian fondiĝon en la jaro 782 a.K, sed tiu estis loko loĝata ekde la neolitika epoko.
Antikva historio
La nomo Erevano (aŭ Jerevano) estas uzata ekde la 7-a jarcento a.K sub regado de la persoj. Ĝi sekvis la destinon de Armenio kaj estis disputata de la romianoj, persoj kaj partanoj, ĝis la araba regado, kaj sinsekvaj regionaj dinastioj.
Mezepoko
La disvolviĝo de la urbo intensiĝas dum Mezepoko (ĉ. la 5-a kaj 6-a jarcentoj), kaj la unua erevana preĝejo, Preĝejo al Sanktaj Petro kaj Paŭlo, estis baptata en la 5-a jarcento. Post pluraj konkeraj intencoj de la araboj, en 658 ili okupis la urbon. Ĝi fariĝis la dua plej grava urbo de la regiono post Dvin kiu restos kiel la ĉefa ekonomia centro de la Ararata plataĵo ĝis la 11-a jarcento. La araboj intencis islamigi la armenan loĝantaron pere de amasaj islamigoj, sed ĝenerala rezistado devigas ilin forlasi tiun intencon. Post tio la sekvaj kalifoj toleris la kristanismon kaj donis ampleksan memstarecon al la armenoj. Erevano konis pacan kaj prosperan jarcenton ĝis la ribeliĝoj de 740. La vilaĝo estis invadata kaj pluraj kvartaloj bruligataj; konsekvence, la urbo perdis la memstarecon ĝis 850 kiam la estonta armena reĝo Aŝoto la 1-a de Armenio kiu estis reganto, per titolo « princo el la princoj », rekuperis ĝin. Tiu ĉi reĝo markas la komencon de la Bagratida dinastio.
En 920, kun apogo de la Bizanca Imperio, la reĝo Aŝoto la 2-a aneksas Erevanon kaj sian regionon al la reĝlando. Dum la 10-a jarcento pro ĝia ekonomia kaj militista potenco, Erevano fariĝas la centro de la orienta Armenio. Ĝis la 11-a jarcento ĝis estis parto de la reĝlando de la bagratidoj, sed estis kaŝe ofertata al la bizancanoj en 1023 antaŭ aparteni al al Selĝukidoj. Post la morto de la reĝo en 1041, Mikaelo la 5-a reklamis kaj rekuperis la urbon, Ani kaj la plataĵo Ararato. Sed dua invado de la selĝukidoj estis malfavora al la regiono, la bizancanoj retiriĝas al la vilaĝo Ani. Tradicie agresemaj, la selĝukidoj atakas, ŝtelas, bruligas kaj fine detruas Erevanon. Ili lasis la urbon abandonata, la kadavroj kovris la stratojn, kaj finfine prenis la kontrolon de la reĝlando en 1064. En la 12-a jarcento, Kartvelio fariĝis grava regiona militista potenco kaj akceptas kuniĝi al la armenoj por la forpelado de la selĝukidoj. Erevano estis prenata de la armenoj en 1201, kiuj rekonstruis ĝin kaj la urbo konis dum 20 jaroj oran aĝon. Ekde 1225, la turkmenaj kaj mongolaj invadoj sinsekvas unu la alian kaj ili finiĝas per tolerema regado al la kristanoj. En 1256 Erevano iĝis ĉefurbo de unu el la kvar regionoj de la Mongola Imperio. Fine de la 13-a jarcento, la islamiĝo de Ghazan Khan kaj la mongola nomadismo bremsis la disvolviĝon de la regiono. La tuta lando suferis malsategon kaj la loĝantaro preferis forfuĝi kaj abandoni plian fojon la urbon Erevano. En 1387, Tamerlano disrabis kaj invadis la urbon kaj la regiono, post pluraj sensukcesaj intencoj.
Dum la turko-persaj militoj, la urbo ŝanĝis 14-foje sian reganton inter 1513 kaj 1737. En 1604, laŭ la ordono de Abazo 1-a la Granda, dekmiloj da armenoj (inkluzive de la erevananoj) estis deportitaj al Persio. Kiel konsekvenco, la erevana loĝantaro fariĝis 80% islama kaj 20% kristan-armenoj. Dum la jardeko de 1670, la franco Jean Chardin vizitis la urbon kaj priskribis ĝin en siaj Vojaĝoj de Chardin Cavalier tra Transkaŭkazio en 1672-1673. La 7-a de junio 1679, tertremo detruis la urbon.
Moderna historio
En 1918, post la fino de la Unua mondmilito, Erevano estis deklarata kiel ĉefurbo de la nova Armena Demokratia Respubliko. Samjare, Erevano konfrontiĝis al la minacoj de la otomana armeo, kiu eniris 7 km de la urbo. Nur la tuja subskribo de la Traktato de Batum povis savi la ĉefurbon de otomana okupado.
La 4-a de decembro 1920 ĝi estis okupata de la Ruĝa Armeo, kiu disigis la respublikon. La 16-a de februaro 1921 ekas la kontraŭ-soveta ribeliĝo en la urbo, kiu ne estis kontrolata ĝis la 2-a de aprilo.
Erevano daŭre estis ĉefurbo de Armenio, ĉi-foje de la Socialisma Soveta Armena Respubliko unu el la dek kvin respublikoj de Sovetio. La sovetia epoko transformis la urbon en moderna industria metropolo kun pli ol miliono da loĝantoj, ellaborata laŭ la eminenta armena arkitekto Aleksander Tamanian. Erevano ankaŭ fariĝis grava kultura kaj scienca centro.
Tamanian miksis tradician arkitekturan stilon kun la urbaj modernaj stiloj de la epoko. Ĝia dizajno estas radia cirklo kiu regas la tutan urbon. Kiel rezulto multaj historiaj konstruaĵoj estis detruitaj, inkluzive de preĝejoj, moskeoj, la persa fortikaĵo, banejoj, bazaroj kaj karavanejoj. Multaj el la distriktoj kiuj ĉirkaŭas Erevanon ricevis la nomon de armenaj komunumoj kiuj estis dekumitaj de la otomanoj dum la armena genocido. La distriktoj Malatja-Sebastio kaj Nork-Maraŝo, ekzemple, estas la nomoj de la turkaj urboj Malatjo, Sivaso kaj Maraŝo, respektive. Post la fino de la Dua mondmilito, germanaj milit-kaptitoj estis uzataj por la konstruado de novaj konstruaĵoj kaj strukturoj, kiel la ponto Kievjan.
En 1965, dum la solena memorigado de la 50-a datreveno de la genocido, Erevano estis la centro de 24-hora protestado kontraŭ la soveta reĝimo, la unua tiaspeca manifestacio en Sovetio, por postulado de la Genocido fare de la soveta registaro. En 1968, la urbo celebris la 2750-jariĝon.
Post la fino de Sovetio, Erevano fariĝis ĉefurbo de sendependa Armenio la 21-a de septembro 1991. La proviziado de gaso kaj elektro estis ege malfacila; la konstanta elektra energio estis restablita en 1996. Kiel konsekvenco de la malapero de Sovetio, dum la lastaj 5 jaroj, la urbocentro transformiĝis en granda konstruada iniciato kiu celas forigi ĉiajn sovetajn stilojn. Laŭ la nacia statistika servo, estis foruzitaj 1,8 milionoj da dolaroj en konstruaĵoj. La prezoj de la apartementoj de la urbocentro dekobliĝis dum la lasta jardeko. Tamen, kelkaj fakuloj opinias ke tiuj novaj konstruaĵoj kaj la urba planado perfortas la sekur-kondiĉojn kontraŭ tertremoj.
Vestre Slidre
La teritorio havas komunan limon kun.
75829 Alyea
75829 Alyea estas asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la en la kadro de la Catalina Sky Survey : astronomia kampanjo plenumita elde la Stacio Catalina de la Observatorio Steward kaj elde la Observatorio de Monto Lemmon, proksime de Tucson (Arizono, Usono).
Nomo
Ĝi estis nomita en memoro de Gerald "Gerry" Alyea (1932–2010), fondinto de la Astronomia Societo Warren en Miĉigano. Li instruis la konstruon de teleskopoj al multenombraj, servis kiel Prezidento de la Astronomia Societo Warren de 1965 ĝis 1967 kaj konstruis la Cassegrain de 0,32 m nun gastigita ĉe la Observatorio Stargate de Camp Rotary en Romeo, Miĉigano.
Candida (genro)
La genro Candida (Candida) entenas plurajn speciojn de gistofungoj kiuj vivas kutime ankaŭ en la homa korpo. En kelkaj okazoj ili povas kaŭzi haŭtruĝiĝojn, haŭtinfektojn kaj malpli ofte gravajn infektojn de la tuta korpo.
Specioj de Candida
La plej konata specio de Candida estas Candida albicans.
Signau (distrikto)
La distrikto Signau estis ĝis la 31-a de decembro 2009 administra unuo de Kantono Berno. La distrikto havis 24222 loĝantojn je la 31-a de decembro 2007. Ĝia ĉefloko estas Signau. Kvankam Signau estis oficiala la ĉefloko de la distrikto, la sidejo de la prefekto tamen troviĝis en la pli granda komunumo Langnau en Emme-Valo.
Geografio
La distrikto Signau konsistas el la supera parto de Emme-Valo kaj entenas ankaŭ la flankan valon de la rivero Ilfis. La regiono gardis sian kamparan karakteron kaj vivas hodiaŭ ĉefe de agrikulturo kaj turismo.
Trafiko
La ĉefaj trafikkonektoj estas la du fervojlinioj de Lucerno tra Langnau en Emme-Valo al Berno unuflanke kaj de Konolfingen tra Signau al Burgdorf aliflanke. La lokoj, kiuj ne atingeblas per la fervojo estas servataj de diversaj poŝtaŭtolinioj.
Komunumoj de la distrikto Signau
La distrikto Signau konsistas komence de 2009 en 9 komunumoj. Ĉar nuntempe okazas planado pri kunigo de la komunumoj Rüderswil kaj Lauperswil, la nombro de la komunumoj eble baldaŭ malgrandiĝos.
William James Pirrie
William James PIRRIE naskiĝis la 31-an de majo 1847, mortis la 6-an de junio 1924. Pirrie naskiĝis en Kebekio, sed li vivis kaj elkreskis en Belfast. En sia dekkvina jaro post nesukcesoj en sia studado li koemncis kiel metilernanto en ŝipfarejo Harland and Wolff. Per sia propra laboremo li iom post iom tralaboris sin en ŝtupetaro de kariero pli alten kaj pli alten kaj li venis ĝis la nura pinto mem. Li fariĝis kompaniulo kaj pli poste eĉ plenumdirektoro kaj prezidanto de la firmao. Komence de la 20-a jarcento li faris grandan modernigon de la ŝipfarejo, kiu estis preparita konstrui ŝipojn ĝis tiu tempo de nevidata grandeco. En la jaroj 1899 ĝis 1907 li estis primatoro de Belfast kaj en la jaro 1907 li akiris titolon barono.
Tio estis Pirrie, kiu proponis al Ismay konstrui novajn ŝipojn, kiuj povus konkurenci al Mauretania kaj Lusitania de kompanio Cunard. Li ne nur elpensis Titanic-on kaj Olympic-on, sed ankaŭ li konstruis. Ambaŭ liaj ŝipoj estis liaj infanoj. Malgraŭ tio li ne partoprenis la fatalan navigacion kaj lia neĉeesto dum la tragedio estas ĝishodiaŭ ŝpinita de mistero. Li nome revokis nur senpere antaŭ la fornavigacio pro sankaŭzoj. Sed en la tempo, kiam Titanic estis forlasanta Brition, li estis vidita en unu pariza kazino kun nekonata virino. Multaj historiistoj faris el tiu ĉi evento aferon kaj preskaŭ pruvon pri tio, ke la pereo de ŝipo estis preparita. Sed verŝajne temis nur pri sensignifa am-afereto, kiun Pirrie ne volis tro vidigi.