cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Espéraza (stacidomo)
Ĝi situas ĉe kilometra punkto (PK) de linio Carcassonne - Rivesaltes (676000).
Kantono Berlaimont
La kantono de Berlaimont (france canton de Berlaimont) estis franca kantono lokita en la departemento Nord kaj en la antaŭa regiono Nordo-Kaleza Markolo, kiu ekde 2016 estas parto de nova regiono Hauts-de-France (lauvorte "Vertoj-de-Francio", t. e. la plej norda parto de Francio). Ĝi malfondiĝis en marto 2015 kaj ĝis tiam estis unu el la 12 kantonoj de la arondismento Avesnes-sur-Helpe.
Komunumoj
Apartenis al la kantono Berlaimont la jenaj 12 francaj komunumoj :
Mombello di Torino
Mombello di Torino estas komunumo de Italio. Ĝi apartenas al la regiono Piemonto kaj al la provinco Torino, kiu ekde la 1-a de januaro 2015 havas la nomon metropola urbo Torino. Fine de en la komunumo vivis. Najbaraj komunumoj estas Moncucco Torinese (AT), Arignano, Moriondo Torinese kaj Riva presso Chieri.
17893 Arlot
17893 Arlot estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la en la kadro de la kampanjo OCA-DLR Asteroid Survey (ODAS) elde la Observatorio de la altebenaĵo de Calern, en Caussols (Alpes-Maritimes, Francio).
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de la franca astronomo Jean-Eudes Arlot, direktoro de la Instituto de Ĉiela Mekaniko de Parizo kaj katedrato ĉe la Laborgrupo pri satelitoj de la Komisiono 20 de IAU. Li laboris pri la teorio de la movo de la galilejaj satelitoj de Jupitero kaj organizis internaciajn kampanjojn por observi ties mutualajn fenomenojn
Vilhelmo la 3-a (Anglio)
Vilhelmo la 3-a de Anglio (naskiĝis la 14-an de novembro 1650 - mortis la 8-an de marto 1702), alikonata kiel Vilhelmo la 2-a de Skotlando aŭ Vilhelmo la 3-a de Oranje estis nederlanda protestanta princo de Oranĝo ekde sia naskiĝo, sekve reĝo de Anglio kaj de Irlando ekde la 13-a de februaro 1689, kaj finfine reĝo de Skotlando ekde la 11-a de aprilo 1689.
Tiu ido de la dinastio Oranje-Nassau akiris la anglan, skotan kaj irlandan tronon post la Glora Revolucio, kiam lia onklo kaj bopatro Jakobo la 2-a estis eksigita. Vilhelmo regis Brition kune kun sia edzino Maria la 2-a ĝis ŝia morto je la 28-a de decembro 1694, kaj poste sola ĝis sia propra morto en 1702.
Siciliano
Siĉiliano estas movimentnomo el la baroka muziko por kantpecoj (arioj), dancpecoj aŭ suitmovimentoj.
Karakterizaĵoj
Karakterizaj por siĉiliano estas:
Uzado en postaj epokoj
Foje oni renkontas siĉilianon ankaŭ en la postbaroko, ekzemple ĉe Joseph Haydn. Lia sopranario Nun beut die Flur das frische Grün en Schöpfung estas siĉiliano. Ankaŭ Wolfgang Amadeus Mozart foje uzis ĝin por esprimi afliktoplenan humoron, ekzemple en la sopranario Ach, ich fühl's, es ist verschwunden el Zauberflöte, en la malrapida movimento f♯-minora el pianokonĉerto A-maĵora KV 488 kaj en la finalmovimento de arĉkvarteto d-minora KV 421.
Aŭdekzemploj
Du koncertregistraĵoj:
orgenaranĝaĵo de Johann Sebastian Bach
Rietheim AG
Pri la komunumo
Rietheim estas komunumo en la distrikto Zurzach de Kantono Argovio, Svislando. Ĝi havis 728 loĝantojn je la 31-a de decembro 2008.
Geografio
Rietheim situas ĉe la suda flanko de la ebenaĵo Rietheimer Feld, kiu etendiĝas sude de Achenberg, kiu apartenas al la Tavola Ĵuraso. La nordan limon de la komunumo formas la rivero Rejno, kiu estas la landlimo inter Svislando kaj Germanio. Malnova brako de la rivero formas en la nordo la insulon Grien.
La teritorio de la komunumo etendtiĝas sur areo de 3,92 km², de kiuj 1,55 km² estas kovritaj de arbaro kaj 0,33 km² de konstruaĵoj. La plej alta punkto de la komunumo situas sur alteco de 511 m s.m. sur la altebenaĵo Achenberg dum la plej malalta punkto sur alteco de 316 m s.m. ĉe la bordo de la rivero Rejno.
Najbaraj komunumoj
La komunumo Rietheim limas en nordo al Küssaberg, en oriento kaj sudo al Bad Zurzach, en sudokcidento al Klingnau, kaj en okcidento al Koblenco.
Trafiko
Rietheim estas konektita al la publika trafikreto per la trajnlinio de Koblenco tra Bülach al Vinterturo, kiun servas la turgovia fervojkompanio THURBO. Krome la komunumo estas konektita per loka buslinio kun Bad Zurzach.
Tra la komunumo pasas la kantona ĉefovjo n-ro 7 de Bazelo al Vinterturo.
Historio
La unua dokumenta mencio de Rietheim datiĝas de la 26-a de decembro 1239 kiel Riethein.
En mezepoko la Baronoj de Rietheim posedis malgrandan turon en Rietheim. La malalta jurisdikcio apartenis al la Monaĥejo Reichenau, kiu vendis sian havaĵon en la regiono de Zurzach 1265 al la Episkopejo Konstanco. La altan jurisdikcion apartenis al la Garfoj de Habsburgo-Laufenburg, kaj en la 14-a jarcento transiris al la ĉeflinio de la Habsburgoj.
Kiam en la jaro 1415 la Svisa Ĵurkomunumo konkeris Argovion, Rietheim estis atribuita al la subvoktejo Zurzach de la Grafejo Baden.
Kiam en la jaro 1798 okaze de la Helveta Revolucio francaj trupoj liberigis Argovion, la komunumo dum kvin jaroj apartenis al la tiama Kantono Baden. Per la mediacia akto en la jaro 1803 la Kantono Baden estis dissolvita kaj integrita al la nova Kantono Argovio. Rietheim fariĝis komunumo de la argovia distrikto Zurzach.
Galeritombo (Irlando)
Ĝi aspektas tute alimaniere ol la galeritomboj de la norda megalita arĥitekturo, dum Ekzistas similecon kun allées couvertes en Francujo ka kelkaj en portugalaj Anta-oj. Kontraŭe al la kontinenta galeritombo, kiu havas flankan alirejon la kamero de la galeritombo havas ĉiam ortangulan (West Torr), poligonalan, rondan, rektan aŭ malforte kurbiĝintan aŭ krucforman kameron (cruciform passage tomb) - ekzemple. Newgrange en Irlando, Maeshowe sur la Orkadoj aŭ Barclodiad y Gawres sur Anglesey.
Maes Howe tipo (MH)
Konaataj instaĵoj de tiu tipo kun krucformaj kameroj estas Knowth kaj Newgrange en la graflando An Mhí, Maes Howe sur la Orkadoj kaj Barclodiad y Gawres sur Anglesey en Kimujo. Krucforma ankaŭ estas la kamero de la korttombo de Behy en la graflando Mhaigh Eo en Irlando. La Calderstones estas la solaj restaĵoj de tiu instalaĵo en Anglujo. Iom simila al la norda galeritombo estas - Cotswold Severn Tombkun flanka alirejo –troviĝas en Kimrujo (ekzemple Capel Garmon kaj Ty Isaf).
Irlando, Nordirlando
Irlandaj galeritomboj troviĝas plej ofte unuope, sed je kvin lokoj sur la insulo sur tombejoj kun ĝis 60 ekzempleroj (Carrowmore kaj Carrowkeel en la graflando Shligigh, Loughcrew kaj en Boyne valo, en la graflando An Mhí), kaj Kilmonaster Middle en la graflando Dún na nGall. La nomon la 300 irlandaj galeritomboj ricevis de longa koridoro aŭ galerio kiu enbuŝiĝas en la kamero. La tuton estas kovrata de ovala aŭ ronda termonteto, kiu estas enkadrigita de ŝtonoj.Laa formo de la kamero distingiĝas forte de la skota ekzempleroj, kiuj ankaŭ nomiĝas [[galeritombo (Skotujo). La irlandaj kameroj estas:
Petroglifoj
Kelkaj irlandaj/nordirlandaj galeritomboj havas petroglifojn, ekzemple:
Skotlando
En Skotlando troviĝas nur galeritomboj en la ekstrema nordo de la lando.
Ceteraĵo
Tre malmultaj galeritomboj troviĝas en Anglujo, Kimrujo kaj sur la Manikinsuloj.
Rivero Corbones
La rivero Corbones (Korboneso, esperante) estas rivero de suda Hispanio (Andaluzio). Ĝi estas grava alfluo de la rivero Gvadalkiviro, kiu estiĝas en Sierra Blanquilla, proksime al la vilaĝo La Atalaya (provinco de Malago) kaj transpasas la provincon de Sevilo ĝis la enfluejo en la riveron Gvadalkiviro.
Ĝia longeco estas 177 kilometroj kaj dum ĝia trairado ĝi ricevas la akvon de aliaj alfluoj malmulte gravaj kiel Arroyo del Salado, Río de la Peña aŭ Arroyo del Galapagar. Oni uzas ĝian akvon por akvumi multajn plantejojn kaj funkciigas kelkajn akvomuelilojn. La rivero Korboneso havas la enfluejon en la Gvadalkiviron, kune la vilaĝo de Alcolea del Río.
Oberwil en Simme-Valo
Pri la komunumo
Oberwil en Simme-Valo (germane: Oberwil im Simmental) estas komunumo en Kantono Berno, Svislando. Ĝis la 31-a de decembro 2009 ĝi apartenis al la malnova distrikto Suba Simme-Valo, kaj ek de la 1-a de januaro 2010 ĝi estas parto de la nova administra distrikto Frutigen-Suba Simme-Valo. Ĝi havis 804 loĝantojn je la 31-a de decembro 2008.
Geografio
Oberwil estas la plej supra komunumo de la distrikto Suba Simme-Valo en la Berna Oberlando. La ĉefvilaĝo de la komunumo situas en la valfundo ĉe la bordo de la rivero Simme je alteco de 836 m s.m. Al la komunumo apartenas krom la ĉefvilaĝo mem la vilagoj (kiuj alemane nomiĝas Bäuerten) Hintereggen, Pfaffenried, Bunschen kaj Waldried.
Trafiko
La komunumo disponas pri bona trafiksituo. Ĝi havas du haltejojn ĉe la fervojlinio de Spiez al Zweisimmen, nome Oberwil kaj Enge, kaj tra ĝi pasas la kantona ĉefvojo tra la Simme-Valo.
Historio
La unua dokumenta mencio de Oberwil datiĝas el la jaro 1278 kiel Oberwile. Supozeble ek de la 12-a jarcento Oberwil apartenis al la Senjorujo Weissenburg kaj fariĝis kun ĝi en la jaro 1439 posedaĵo de Berno.
Andor Lukáts
Andor Lukáts naskiĝis la 1943 en Kaposvár.
Biografio
Andor Lukáts en 1972 aliĝis al trupo de Teatro Csiky Gergely (Kaposvár), kiel helpaktoro. En 1977 li atingis la rangon aktoro, inter 1989-1991 li jam reĝisoradis. En la 1990-aj jaroj li aktoradis en Teatro Katona József. Li ricevis premion Kossuth en 2006, pli frue ankaŭ aliajn 4 premiojn. Li ankaŭ instruis en Universitato de Dramo kaj Filmo (Budapeŝto).
Liaj reĝisoraĵoj (elekto)
Kelkfoje li verkis scenarlibrojn.
György Bánffy (aktoro)
György BÁNFFY [djordj bAnfi], hungare Bánffy György, Esperante Georgo Bánffy estis hungara aktoro. Lia patrino estis Klára Pápay.
György Bánffy naskiĝis, kiel Hunyadi-Buzás György la 1927 en Budapeŝto - mortis la  2010 en Korfuo.
Biografio
György Bánffy frekventis aktoran ĉeflernejon en Budapeŝto inter 1950–1954, pli frue li estris kinejon. Poste li apartenis al diversaj teatroj, ekzemple al Nacia Teatro (Budapeŝto), Operetoteatro (Budapeŝto), Nacia Teatro (Pécs). En 1955 li edziĝis baldaŭe havanta filon kaj filinon. Ekde 1978 li instruis parolon en Muzikakademio. Inter 1985–1994 li estis parlamentano. Li ricevis premion Kossuth en 2001, precipe pli frue kaj poste ankaŭ aliajn premiojn.
NGC 4111
NGC 4111 (aliaj indikoj — UGC 7103, MCG 7-25-26, ZWG 215.28, PGC 38440) estas galaksio en konstelacio Ĉashundoj.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Aerolíneas Argentinas
Aerolíneas Argentinas, konata ankaŭ simple kiel Aerolíneas, estas flugkompanio de Argentino dediĉita al komerca transporto de pasaĝeroj, krom la oficiala flugkompanio, la plej granda de tiu lando kaj unu de la ĉefaj flugkompanio de Latinameriko.
Oficiala membro de la alianco SkyTeam, ĝi estas la unua kaj ununura sudamerika partnero kiu realigas kaj enlandajn flugojn (posedas pli ol 36 destinojn ene de Argentino) kaj internaciajn, kaj alvenas per etenda reto de vojoj al Sudameriko, Nordameriko kaj Eŭropo.
Aerolíneas ne nur estras la flugmerkaton de Argentino, sed ankaŭ estas la flugkompanio plej uzata en Urugvajo por veturi eksterlanden, pro la bankroto de la iama urugvaja flugkompanio Pluna, sama kiel estas la flugkompanio kiu plej destinojn servas en Mercosur. Tiele ĝi estas la plej granda ŝtata flugkompanio de Latinameriko kaj de la Suda Hemisfero, kaj la kvara plej grava flugentrepreno de Sudameriko, post la grupoj de flugkompanioj LATAM, GOL kaj Avianca-Taca.
Aerolíneas Cargo, estas oficiala membro de SkyTeam Cargo. Aliflanke, por finoj de 2014, Aerolíneas projektas transporti pli ol 10 milionojn de pasaĝeroj.
Aerolíneas Argentinas naskiĝis en 1950 per dekreto de la tiama Prezidento de Argentino Juan Domingo Perón, pere de la unuigo de kvar flugkompanioj. En 1979, la flugkompanio transformiĝis en ŝtata societo, sed post 11 jaroj, en 1990, la hispana entreprenaro Iberia ekposedis la entreprenon, kiu ŝanĝis sian socian nomon al Aerolíneas Argentinas S.A. En 2001, la nova administrado pliigis la partoprenon de hispanaj agentoj, kio rezultis en la transdonon de la flugkompanio al la Grupo Marsans. Fine, en 2009, la flugkompanio estis ŝtatigita kaj revenis al posedo de la argentina ŝtato. Marsans ne ricevis monkompenson pro tiu elpropriigo: tiele ĝi denoncis la Argentinan Ŝtaton. Ankoraŭ ne solviĝis tiu afero.
Danke al konsiderindaj plibonigoj fare dum la ŝtata administrado, la modernigo de la aviadilaro, la akiron de flugŝajniloj kaj la kreado de novaj vojoj interkontinentaj, enlandaj kaj regionaj, la flugkompanio sukcesis ixgi en 2012 la unua membro sudamerika de la internacia alianco de flugkompanioj SkyTeam. Aktuale ĝi posedas partoprenon en la transporta argentina merkato de 83,8 % el la enlanda totalo.
Ĝi havas sidejon en la Turo Bouchard en Bonaero. La entrepreno administras ankaŭ la flugkompanion Austral Líneas Aéreas, la transportajn flugkompaniojn Aerolíneas Argentinas Cargo kaj Jet Paq, la entreprenon de flughavenajn servojn Aerohandling, kaj la entreprenojn de turismaj servoj Optar.
Preĝejo Karlo Boromeo (Nagyrákos)
La preĝejo Karlo Boromeo estas romkatolika historia monumento en Hungario, en vilaĝo Nagyrákos.
Historio
La romanika kirko estis konstruita en la 13-a jarcento (aŭ en la sekva jarcento), trakonstruita laŭ gotiko en la 14-a jarcento (aŭ en la sekva jarcento), barokigita en 1798. Ĉirkaŭ en 1600 la vilaĝanoj kalvinaniĝis. La origina mezepoka patrono de la preĝejo estis Sankta Maria. La katolika grupo estis refondita en 1732, en la sama jaro la preĝejo estis trakonstruita.
Konstruaĵo
La preĝejo situas sola inter arboj. La fasado estas simetria, meze la turo plene reliefas. La turopinto estas plurlatera piramido. La eniro povas okazi tra la turo. La absido estas pli mallarĝa, ol la navo. Sakristio kontaktiĝas kun la absido. Interne la ĉefa kaj flanka altaroj, predikejo estis farita en la 18-a jarcento laŭ popola baroko.
Kermeso okazas en la 4-an de novembro.
Ghardaia
Ghardaia aŭ Ghardaïa (غرداية, Mzab-Berbere: taƔerdayt, Taɣerdayt do Taghardaïat) estas la ĉefurbo de la Provinco Ghardaia, Alĝerio. La komunumo Ghardaïa havas 93,423 loĝantojn laŭ la censo de 2008, el 87,599 en 1998, kun jara kreskindico de 0.7%. Ĝi situas ĉe nord-centra Alĝerio en la Sahara Dezerto kaj kuŝas laŭlonge de la maldekstra bordo de la ŭadi Mzab. La Mzaba valo en la Provinco Ghardaia (vilaja) estis enskribita kiel Monda Heredaĵo en 1982, kiel kultura propraĵo taksita laŭ la kriterioj II (pro ties setlejoj kaj urba planado eĉ ĝis la nuna jarcento), III (pro kulturaj valoroj de Ibadioj), kaj V (setleja kulturo kiu pluis ĝis la nuna jarcento).
Ghardaïa estas parto de urba kvinopo, surmonteta urbo inter kvar aliaj, konstruita preskaŭ antaŭ milo da jaroj en la M’Zab valo. Ĝi estis fondita de Mozabitoj, nome islama Ibadia sekto de ne-arabaj islamanoj, kiaj Berberoj. Ĝi estas ĉefa centro de produktado de daktiloj kaj de fabrikado de tapiŝoj kaj vestaĵoj. Dividita en tri enmurigitaj sektoroj, ĝi estas fortifikita urbo. Je la centro de la historia Mʾzabita areo, kun piramid-stila moskeo kaj arkara placo. Distingaj blankaj, rozkolotaj, kaj ruĝaj domoj, faritaj el sablo, argilo kaj gipso, ĝi staras en terasoj kaj arkaroj. En sia libro de 1963 nome La force des choses la franca ekzistadisma filozofo Simone de Beauvoir priskribis Ghardaïa kiel "kubisma pentraĵo bele konstruita".
Drechterland
[[Media:Nl-Drechterland.ogg|Drechterland]] estas municipo en en la nederlanda provinco Nord-Holando (Noord-Holland). municipo de Nederlando. Ĝi apartenas al la provinco Nord-Holando (Noord-Holland), en la okcidenta parto de la lando, kaj al la regiono Okcidenta Frislando. Komence de en la municipo vivis.
Loĝlokoj en la municipo
Vilaĝoj:
(la kursivaj nomoj inter krampoj estas la okcidentfrisaj nomoj)
Igor Kurĉatov
Igor Vasiljeviĉ KURĈATOV (Игорь Васильевич Курчатов) (naskiĝis la, mortis la 7-an de februaro 1960) estis sovetia fizikisto, "generalo" de la sovetia nuklea esploro.
Por liberigo kaj paca apliko de la nuklea energio laboris forta taĉmento de sovetiaj sciencistoj, atomfizikistoj. La teoria kaj praktika laboro de Ioffe, Fljorov, Zeldoviĉ, Ĥariton kaj aliaj helpis konstruon de la nuklea bombo kaj la nuklea reaktoro. Plej multe laboris sur tiu tereno Igor Kurĉatov, la elstare kapabla kaj temperamenta sovetia fizikisto.
Kurĉatov jam en aĝo de 30 jaroj estis doktoro pri la fizikaj sciencoj, universitata instruisto. Li okupiĝis komence pri problemoj de la dielektrikoj, dumtempe invitis lin Joffe al la leningrada Teknika Fizika Instituto, kie li komencis esplori la nenaturan radioaktivecon kaj  urna disiĝo. Li gvidis en la laboratorio tiun esploran laboron, kun nekredebla impeto kaj elteno. Liaj kunlaborantoj nomis lin ŝerce nur kiel "generalo", ĉar li tuj transprenis la gvidan rolon en ĉiu temo, kiu interesis lin.
Liaj publikaĵoj pri la urana disiĝo aperis komence de 1940 en okcidentaj fakrevuoj, la dua mondmilito baris disvolviĝon de la esplora laboro. La Ŝtata Patrujdefenda Komisiono komisiis Kurĉatovon al konstruo de la nuklea bombo. Ekde komenco de 1943, li laboris en Moskvo kaj oni komencis konstrui la Nukleoenergian Instituton tiujare, en julio. Oni ekfunkciigis ciklotronon, sed antaŭ ol finpretigi la atombombon, Usono detruis  Hiroŝimon kaj Nagasakion per nukleaj bomboj.
Post tio Kurĉatov efokusis siajn energiojn je konstruo de nuklea reaktoro. La 24-an de decembro 1946 li kaj 5 kunlaborantoj ekfunkciigis la unuan sovetian nuklean reaktoron. Oni pretigis ankaŭ planon de la unua industria reaktoro kaj eksplodigis la 12-an de aŭgusto 1953 la unuan sovetian eksperimentan hidrogenbombon.
Lian nomon portas la Kurĉatova Instituto, kaj urbo Kurĉatov. La 104-a kemia elemento estis nomata en la sovetia epoko kaj en la sovetia fiziko kurĉatovio.
Kantono Landrecies
La kantono de Landrecies (france canton de Landrecies) estis franca kantono lokita en la departemento Nord kaj en la antaŭa regiono Nordo-Kaleza Markolo, kiu ekde 2016 estas parto de nova regiono Hauts-de-France (lauvorte "Vertoj-de-Francio", t. e. la plej norda parto de Francio). Ĝi malfondiĝis en marto 2015 kaj ĝis tiam estis unu el la 12 kantonoj de la arondismento Avesnes-sur-Helpe.
Kartezia koordinato
Kartezia koordinatsistemo en ebeno estas koordinatsistemo, kiu precizigas ĉiun punkton unike per paro da nombraj koordinatoj, kiuj estas la signitaj distancoj al la punkto de du fiksaj perpendikularaj orientitaj linioj, mezuritaj en la sama longounuo.
Kantono Landrecies
Komunumoj
Apartenis al la kantono Landrecies la jenaj 10 francaj komunumoj :
Kartezia koordinato
Sur la rekto kun du diversaj punktoj A kaj B, ni povas elekti du direktojn: de A al B, aŭ de B al A. Ni nomu, ekzemple la direkton de A al B, la pozitiva direkto. Oni povas establi unu-al-unuan konformecon inter reelaj nombroj kaj la aro de la punktoj de donita rekto. Ni konformu al 0 ian punkton sur la rekto kaj nomi ĝin originpunkto. Ni akceptu ian detranĉon de la rekto kiel unuo de la longo. Al ĉiu reela nombro ni konformu la koncernan punkton, kiu distancas de originpunkto per a distanco: al pozitiva direkto por "+a" nombro kaj al negativa direkto por "-a" nombro. La konstruita rekto estas la nombra rekto aŭ koordinata akso.
Ni konsideru, ke du samskalaj ortaj koordinat-aksoj OX kaj OY intersekcas. OX akso ni nomu abscisa akso, kaj OY - ordinata akso. La du aksoj dividas ebenon je kvar partoj, kiuj nomiĝas kvaronoj. La konstruita sistemo nomiĝas kartezia (aŭ orta) koordinata sistemo, laŭ nomo de franca matematikisto Kartezio (René Descartes), kaj la punkto de intersekco de la aksoj - origino de la koordinat-sistemo. Karteziaj koordinatoj en ebeno estas du nombroj, difinantaj la situon de punkto rilate al koordinat-aksoj; ĉiu koordinato estas la distanco de la punkto al unu el la aksoj, mezurita paralele al la alia akso.
Se la punkto M havas koordinatojn x kaj y en kartezia sistemo, oni signas ĝin jene: M(x,y). La paroj da reelaj nombroj faras aron, kiu nomiĝas kiel nombra ebeno. Tiamaniere, inter punktoj de la nombra ebeno kaj la aro de paroj da reelaj nombroj estas konformeco unu-al-unu.
La koncepto de karteziaj koordinatoj ĝeneraliĝas por permesi pli ol du aksojn, kiuj plie ne estas necese perpendikularo unu al la alia, kaj/aŭ malsamaj unuoj laŭ ĉiu akso.
Vidu ankaŭ
Koordinaatisto
Ratzeburg
Ratzeburg estas urbo en la nordo Germanio. Ĝi apartenas al la distrikto Duklando Lauenburg de la federacia lando Ŝlesvig-Holstinio. Fine de la urbo havis  loĝantojn.
Partneraj urboj
Inter la partneraj urboj estas
Vladimirka (pentraĵo)
Vladimirka (Владимирка) estas pentraĵo de rusia pentristo Isako Levitan, verkita en 1892. Ĝi situas en Tretjakova galerio (Moskvo).
Georg Scherer
Vivo
Post naŭ jaroj da eksterordena, dioceza sacerdoteco Scherer frokuliĝis ĉe la franciskanoj. En 1525, post tri jaroj ĉe ili, Scherer petis eksordenaniĝon ne trovinte ion ĉe la ordenanoj ol avareco, malamo, malunueco, envio kaj diboĉemo.
Dum la tempo de la kamparanaj ribeloj Scherer do komencis prediki en Radstadt laŭ la doktrinoj de Marteno Lutero kaj tri jarojn poste oni akuzis lin antaŭ la salcburga arkiepiskopo Matthäus Lang von Wellenburg esti heretikulo. Scherer estis enprizonigita; karcere oni prezentis al li diversajn demandojn pri kristanismo kiujn li respondis skribe laŭ protestantismaj tezoj. Ĉi tio kvazaŭ taskeblas lia spirita testamento. Laŭ juĝrezulto li estu vive bruligota sed laŭ interveno la verdikto ŝanĝiĝis je bruligo nur post senkapigo. Tuj antaŭ la mortigo Scherer ankoraŭ parolis mallonge publike klarigante sian senkulpecon. La parolado efikis tiel ke oni rezignis pri bruligo de la kadavro kaj permesis normalan entombigon.
Frankfurto ĉe Odro
Frankfurto ĉe Odro (germane: Frankfurt an der Oder) estas la kvara plej granda urbo de la germana federacia lando Brandenburgio. Ĝi situas ĉe la rivero Odro, proksime de la nuna landlimo de Pollando. La antaŭa orienta urboparto Dammvorstadt post la jaro 1945 fariĝis la nuna urbo Słubice en Pollando.
20329 Manfro
20329 Manfro estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la en la kadro la kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Frankfurto ĉe Odro
Frankfurto ĉe Odro estiĝis en la jaro 1226 kiel komercista setlejo. En 1253 ĝi akiris la rangon de urbo. La plej fama persono, kiu vivis en Frankfurto ĉe Odro, estis la germana poeto Heinrich von Kleist pri kiu ekzistas vizitinda muzeo enurbe.
20329 Manfro
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de Nina Manfro, mentorino de unu finalist(in)o de la Intel Science Talent Search de 2004 ; scienca konkurso por lernantoj en lasta jaro de mezlernejo. Ŝi instruas ĉe la Susan E. Wagner High School de Staten Island (Nov-Jorkio, Usono).
Frankfurto ĉe Odro
Ĝis la 20-a jarcento
Frankfurto estiĝis en la 13-a jarcento el setlejo de frankoniaj komercistoj. Ĝi estis deklarata urbo la 14-an de julio 1253 fare de margrafo Johano la 1-a (Brandenburgio). Ĝi transprenis de Berlino la magdeburgan leĝaron kaj ricevis baldaŭ poste ĉirkaŭfortikaĵon. Kiam - dum la pripotenckvereloj de la unua vitelsbaĥo - en la markion ensturmis la poloj (laŭ komisio de episkopo Stefano el Lebus), la burĝoj de Frankfurt atakis la episkopan rezidejon en Görlitz kaj bruligis ĝin. Pro tio Frankfurt estis punita per interdikto papa fare de Johano la 22-a. Tio validis ĝis 1334 kaj estis denove proklamita fare de Benedikto la 12-a en 1338 kaj 1350. Nur kvar jarojn poste ĉio tia malestiĝis. En 1348 la urbo, ĉar ĝi restis fidela al margrafo Ludoviko, vane estis sieĝata fare de Valdemaro. Sgmundo garantiis al la urbanoj liberan ŝipadon sur Odro. Inter 1368 ĝis ĉirkaŭ 1450 Frankfurto estis parto de Hansa ligo. La husanoj sieĝis Frankfurton du fojojn (1429 kaj 1432) nesukcese, la samon volis fari en 1450 la poloj kaj en 1477 duko Johano de Żagań.
La 26-an de aprilo 1506 princelektisto Joakimo la 1-a malfermis la altlernejon Viadrina, kiun starigis papo Julio la 2-a la 15-an de marto. Ĝi baldaŭ havis 450 studentojn sed translokitis jam en 1516 al Cottbus kaj revenis ne antaŭ 1539. Tiam oni enkondukis ankaŭ la Reformacion en la urbon. Dum la Tridekjara milito reĝo Gustavo la 2-a Adolfo (Svedio) sturmprenis la malbone remparitan urbon kiun defendis ses miloj da imperiestraj soldatoj la 3--a de aprilo 1631. La okupado daŭris ĝis la 11-a de aŭgusto 1632. Post la renkontiĝo je Ścinawa (1633) ekregis enurbe Albrecht von Wallenstein. Sed lia princelektista moŝto, kun helpo de svedaj trupoj, perfortis la imperiestran kolonelon von Manteuffell transdoni la urbon. Inter 1640–44 la urbo denove estis sub sveda regado. Sub Frederiko la Granda oni denove inaŭguris la altlernejon kaj translokigis ĝin dum la pestepidemio de 1656 al Fürstenwalde. Reĝo Frederiko la 1-a nomumis la tronheredanton rektoro.
Tiutempe la komerco frankfurta malfloris unue pro milito kaj pli malfrue pro la aranĝo de la Müllrose-kanalo; sed la foiroj ĉiam restis allogaj kaj ege frekventataj. La Sepjara milito kaŭzis novajn premojn. Post la Batalo de Kije apud Palck (23-a de julio 1759) la rusoj sub Piotr Saltykov okupis Frankfurton; tre proksime okazis la 12-an de aŭgusto la Batalo de Kunersdorf (ekde 1945 Kunowice kaj nuntempe kvartalo de Słubice). Ili ja restis la venkantoj por kelkaj jaroj. En 1812 Frankfurto estis okupita fare de la Grenier-taĉmento antaŭ la apero de vicreĝo Eŭgeno. La 21-an de februaro 1813 li ekmarŝis lasante generalon Girard kun 2500 soldatoj enurbe. Li foriris la 2-an de marto, post kiam la urbo estis okupita la 9-a de marto fare de la rusoj. Post la malfermo de la universitato, kiu estis refondita en Vroclavo en 1811, oni rekompence fondis en Frankfurto du landajn instituciojn, la registaron neumarkian (disde Chojna) kaj la superan tribunalon neumarkian (disde Soldin); la menciitan juĝejon denove perdis Frankfurto en 1879. La 22-an de oktobro 1842 ekfunciis la fervojlinio inter Berlino kaj Frankfurto pere de Berlin-Frankfurter Eisenbahngesellschaft kaj en 1870 malfermiĝis la fervojlinio al Poznano kun 444 metrojn longa ponto trans la Odro. La unua ŝtona ponto estis inaŭgurita en la jaro 1895.
Ekde la 20-a jarcento
La unua flugmaŝino surteriĝis la 19-an de aŭgusto 1911 sur malaktiva ekzercadplaco ĉe Kunersdorf. 8254 rifuĝintoj venis inter 1919 kaj 1926 el polujiĝintaj teritorioj. Pro sekva malestiĝo de gravaj merkatoj en la oriento de Eŭropo ankaŭ la ekonomio frankfurta suferis, krome malekfloris la trafikoj kaj vara kaj persona. En junio 1924 okazis foiro pri metioj kaj agrikulturo Ostmarkschau für Gewerbe und Landwirtschaft/Ogela kiun vizitis ne tute 100 miloj da homoj. Grandaj esperoj tiam ekzistis pri gastigo de industriejoj kaj oni fondis societon speciale por tiu ĉi projekto. La projektanoj preparis 250 miloj da kvadratmetroj en la kvartalo Dammvorstadt por kvar sekcioj (metioj, agrikulturmaŝinoj, etbestoj, bestoj). La tuto, malgraŭ multaj elspezoj, kontentigis la organizantojn. Tamen la esperitaj industrioj novaj ne venis Frankfurton. La 1-an de aprilo 1930 estis inaŭgurita nova konstruaĵo por la ŝtata faklernejo pri konstruado (Höhere Technische Staatslehranstalt für Hoch- und Tiefbau). Krome la Pedagogika akademio ricevis novan konstruaĵon en la jaro 1931; pro monrimedmanko la instituto devis refermi la pordojn en 1932. Remalfermiĝo okazis en 1934; nova konstruaĵo ĉe Bismarck-strato 51/52 estis inaŭgurita en 1935.
La nazioj internigis i.a. la postan urbestron Willy Jentsch ĉe la historian tribulanprizonon de Collegien-strato kie troviĝis ĝis 1945 la ĉefmalliberejo de Gestapo. En 1937 ekfunkciis aŭtostratego en la direkto de Berlino. Dum la Kristala nokto estis detruita la interno de la impona sinagogo de 1822. Pro manko de grandaj industriejoj malestis bombadoj dum la Dua mondmilito ĝis la komenco de 1944; dum la lastaj monatoj de la milito inter 264.000 kaj 300.000 forpelitaj samlandanoj venis trans Frankfurto. La 26-an de januaro 1945 la urbo estis oficiale deklarita ĉiukondiĉe defendota fortikaĵo. La 19-an de aprilo soldatoj de la Wehrmacht eksplodigis la ponton trans Odro; retiriĝo de la trupoj komenciĝis la 21-an de aprilo kaj la 23-an de aprilo la unuaj sovetiaj soldatoj atingis la urbon. Per bombado kaj bruligoj ĉ. 93 % de la urbo rezultis detruita. La 24-an de aprilo brulis ankaŭ la turo de la Mario-kirko kaj la volbaĵo neglektita kelkajn monatojn poste terenfalis. Por 170 viktimoj de la nazioj oni metis en Frankfurto stumbligaj ŝtonetoj. Refaro provizora de la ponto trans Odro estis jam entreprenita en majo 1945. Laŭ la Pocdama Interkonsento disde la kvartalo Dammvorstadt estis forpelitaj ene de nur 2 tagoj ĉiuj loĝantoj; ĝi iĝis la pola urbeto Słubice. En 1952 Frankfurto, post la malestiĝo de landoj en GDR, iĝis distrikta ĉefurbo. En 1957 estis konstruita aŭtostratega ponto trans Odro. Sen observo de historiaj strataroj la centron estis novkonstruita en la 1950-aj kaj 1960-aj jaroj; nur kelkaj historiaĵoj (ekz. la urbodomo) esris rekonstruitaj. En la 1970-aj kaj 1980-aj jaroj estiĝis pluraj grandaj loĝdomblokaj teritorioj, ekz. Hansa Nord, Südring kaj Neuberesinchen. Tuj antaŭ la Turniĝo okazis la 1-an de novembro 1989 centra demonstracio kontraŭkomunisma ĉe Brunnen-placo pri kio memorigas monumento. En 1990 la urbo iĝis parto de Brandenburgio. La 15-an de julio 1991 okazis la oficiala refondiĝo de la Viadrina-universitato (Europa-Universität Viadrina). Grava estis krome la kompleta renoviĝo de la tre damaĝita Mario-preĝejo.
Iom da statistiko
Germana nomo: Frankfurt (Oder)
Alteco: averaĝe 22 m super la marnivelo
horzono: UTK+1h (+2h de aprilo ĝis oktobro)
Frankfurto kaj Esperanto
De la 21-a ĝis la 24-a de majo 2021 okazis en Frankfurto Transponta Esperanto-Kongreso, komuna kongreso de la Esperanto-Asocioj de Pollando kaj Germanio kaj de IFEF-fervojistoj. Pro la sociaj limigoj lige al la kronvirusa pandemio de 2019-2021 ĝi devis okazi kiel virtuala evento en la interreto.
Blazono
Ruĝa koko en ora kiraso staras sub la arko de pordega konstruaĵo kun ambaŭflanke du ses-angulaj turoj, super la konstruaĵo estas arĝenta ŝildo kun ruĝa aglo, sur la tegmentoj de la turoj staras po unu ora birdo, la anguloj de la tegmento de la meza konstruaĵo portas po unu oran krucon.
Michael Königes
Michael KÖNIGES (naskiĝinta la en Codlea, mortinta la  samloke) estis transilvania kamparano kaj verkisto germanlingva.
Vivo
Li verkis 15 teatraĵojn, 10 novelojn, 18 poemojn, politikajn kaj historiajn kontribuaĵojn kaj ankaŭ aŭtobiografiajn notojn. Inter liaj plej konataj verkoj estas la dramoj Gewalt und Recht (premierita en 1903 en Brașov) kaj Der hochenwürdige Herr (premierita en 1904). En la du teatraĵoj, li elstarigis la sociajn rilatojn de la saksaj kamparanaro kaj burĝaro, kun akĉentoj de socia kritiko. Li ankaŭ verkis la kamparanan komedion Die Müßigen (premieritan en 1909), en kiu vilaĝa vivo estas humure portretita. Liaj kritikoj privilaĝ(an)aj ne tre ŝatitis de multaj samlingvaj samregionanoj. Königes ofte verkis dialekte. Ekzemploj de liaj poemojlaŭtlegitas en 2009 je KD-o Paßt af ánd hoiárt – Paßt auf und hört - Zeidnerische Reime über das Ungereimte fare de Inge Gutsch und Georg Aescht.
Dum la rifuĝo antaŭ la rumanaj trupoj, en 1918, en sia funkcio kiel vicurbestro, li transprenis la gvidadon de la komunumo, sukcesante malhelpi ĝian rabadon.
Post 1944 li verkis teatraĵojn pri la politikistoj Michael Weiß, Stephan Ludwig Roth kaj Johann Sachs von Harteneck. Li ankaŭ skribis scenariojn por filmoj.
Honoroj
Literatura rondo dediĉita al lia memoro estis establita en 1956 in mezlernejo de lia naskiĝurbo. La domo de la populara verkisto Michael Königes, situanta en Codlea ĉe Măgurii-strato nr 20, konstruite en la 19-a jarcento, figuras sur la liston de historiaj monumentoj de Distrikto Brașov, por la jaro 2004 ĉe n-ro. aktuala 971, LMI-Kodo: BV-IV-m-B-11915.
Nacia Parko Jasunio
La Nacia Parko Jasunio (Parque Nacional Yasuní, prononocita [jasunI]) estas unu el la plej gravaj naturaj protektitaj areoj de Ekvadoro; la termino Yasuni, signifas por la indiĝenaj komunumoj «sankta tero»; la parko etendas sur areo de 9,820 km² en la provincoj Pastaza, Napo kaj Orejana, inter la riveroj Napo kaj Kuraraj en la Amazona Baseno je ĉirkaŭ 250 km sudoriente de Kito. La parko, ĉefe ĝangalo, estis proklamita de la UNESKO en 1989 kiel rezervejo de la biosfero kaj estas parto de la teritorio kie troviĝas la popolo Huaorani krom la tagaeri kaj taromenane, nome grupoj ne kontaktitaj ankoraŭ fare de blankuloj. Laŭ ĵusa studo, la Nacia Parko Jasunio kaj la ĉirkaŭa zono estas konsiderata unu el la zonoj plej biodiversaj de la planedo pro sia riĉo en amfibioj, birdoj, mamuloj kaj plantoj. Tiu parko enhavas pli da bestospecioj laŭ hektaro ol la tuta Eŭropo kune.
Baltschieder
Baltschieder estas komunumo en la distrikto Vispo en Kantono Valezo, Svislando. Ĝi havis 1248 loĝantojn je la 31-a de decembro 2012.
Geografio
La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 31,44 km², de kiuj 2,3% estas kovritaj de arbaro, 9,4% servas por agrikulturo kaj 1,1% por setlado. Pli ol 80% de la komunuma teritorio estas altmontara dezerto parte kovrita de glaĉeroj.
Najbaraj komunumoj
La suda parto de la komunumo Baltschieder limas en nordo al Ausserberg, en oriento al Eggerberg, en sudo al Vispo, kaj en okcidento al Rarono. La norda eksklavo lima en okcidento al nordo al Blatten, kaj en okcidento kaj sudo al Naters.
Trafiko
Tra Baltschieder pasas konekta vojo de Vispo al Ausserberg. Kvankam la trajnlinio al la Baza tunelo de Lötschberg pasas en sudo tra la komunuma teritorio kaj laŭlonge de la norda komunumlimo kondukas la malnova montrara Lötschberg-fervojlinio, la komunumo ne disponas pri propra stacidomo. Pere de la poŝtaŭtolinio de Ausserberg al Vispo la komunumo estas konektita al la publika transportreto.
Historio
La unua dokumenta mencio de Baltschieder datiĝas el la jaro 1224 kiel Ponczirrum. Dum mezepoko diversaj nobelaj familioj kaj la episkopo de Siono posedis rajtojn kaj havaĵojn en Baltschieder. En la jaroj 1589 kaj 1593 la loĝantoj de Baltschieder sin liberaĉetis de la interezpagoj al la episkopo de Siono. Jam en la jaro 1470 la civitanoj de Baltschieder al si donis komunumajn statutojn. Ĝis la Helveta Revolucio de 1798 la loko formis subvoktejon, kiu apartenis al la civitanoj de Vispo. En oktobro 2000 okazis inundoj, pro kiuj la vilaĝo Baltschieder dum pluraj monatoj devis esti evakuita.
Legendo pri la pereinta komunumo Kühmatt
Laŭ la legendo en frua mezepoko en la Valo de Baltschieder ekzistis la riĉa komunumo Kühmatt tie, kie nuntempe etendiĝas vasta dezerto kun falintaj rokeroj nomita Kühmatte, kio signifas bovbredejo. De bovbredejo oni tamen nuntempe nenion povas vidi. En la 13-a jarcento laŭ la legendo tie tamen ekzistis belaj kampoj kun dikaj bovinoj kaj riĉegaj kamparanoj. En ilia mezo situis belega vilaĝo kun pompa preĝejo. Tamen la riĉaj loĝantoj de Kühmatt fariĝis tre avaraj. Kiam iam alvenis malriĉaj homoj, la vilaĝanoj donis al ili nur kazeakvon. Pro tiu avareco ili estis damnitaj kaj Dio okazigis gigantan montofalon de la Wiwannihorno, kiu kovris kaj detruis la vilaĝon. La Kühmatte situas ekzakte super la pinto de la sonorilturo kaj dum certaj tempoj tie aŭdeblas la fantomaj preĝejsonoriloj.
Monda naturheredaĵo
Granda parto de la komunuma teritorio, precipe de la Valo de Baltschieder, apartenas al la regiono Jungfrau-Aleĉ-Bieĉhorno (germane: Jungrau-Aletsch-Bietschhorn), kiu estis la 13-a de decembro 2001 akceptita kiel unua alpa areo kiel Monda Naturheredaĵo de UNESKO.
Hranice (distrikto Přerov)
Hranice (fervojstacio estas nomata Hranice na Moravě) estas urbo en Ĉeĥio kun, situanta en norda Moravio 11 km de urbo Lipník nad Bečvou kaj 19 km de urbo Valašské Meziříčí.
Historio
La urbo situas en meza parto de Moravia pordego sur signifa komercvojo (sukcena vojo) kaj sur la dekstra riverbordo de rivero Bečva. La unua mencio pri staplovilaĝo estas el la jaro 1169, en limdisiĝo de la jaroj 1251–1279 ĝi estis avancigita je urbo. Devena gotika burgaro estis en la jaro 1514 kaj poste en la jaroj 1612–1621 alikonstruita kaj reguligita en duetaĝan kvaralan renesancan kastelon kun okflanka turo. En la jaroj 1997–1998 la kortego de la kastelo estis tegmentita kaj hodiaŭ ĉi tie estas sidejo de urba oficejo. En la urbo ni trovos restaĵojn de la eksaj remparoj. En paralelograma placo estas ankaŭ konstruaĵo de urba urbodomo el la 16-a jarcento, kiu havas en teretaĝo gotikan halon, servanta kiel galerio. Antaŭ preĝejo estas en pavimo enmetita tabulo kun nomoj de ekzekutitaj lokaj partoprenintoj de nobelara ribelo el la jaro 1621. En la urbo estadis multnombra juda komunumo kaj geto. El la jaroj 1863–1864 konserviĝis novromana sinagogo, kiu estis renovigita en la jaro 1995.
Situo
En senpera najbareco de Hranice estas en kanjona valo de rivero Bečva banloko Teplice nad Bečvou, Aragonitaj kavernoj en Zbrašov kaj en Hranický-karsto subakvigita Abismo ĉe Hranice.
Transporto
Tra Hranice gvidas grava elektrizita fervojlinio numero 270 de Česká Třebová al Bohumín.
Partoj de urbo
La urbo konsistas el du nenajbarantaj teritorioj dividitaj per teritorio de la municipoj Hrabůvka, Milenov kaj Klokočí kaj ĝi estas kreata de partoj:
La urbo: Eksklavo:
Konsisto de la urbo estis en la jaroj 1976–1990 ankaŭ municipo Olšovec.
4994 Kisala
4994 Kisala estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la belga astronomo Henri Debehogne elde la Observatorio La Silla, en Ĉilio.
Nomo
Ĝia nomo honoras Rachel Kisala, kiu, dum la mezo de 2008, helpis al la arkivado de kometaj observadoj fare de la kosma observatorio SOHO kaj al la komputila registrado de la cirkuleroj de IAU.
Espéraza
Espéraza (Esperasan) estas franca situanta en departemento Aude, regiono.
Ĝiaj enloĝantoj nomiĝas Espérazannais.
István Sándor Gaál
István Sándor GAÁL [iŝtvAn ŝAndor gAl], laŭ hungarlingve kutima nomordo Gaál István Sándor (naskiĝis la en Budapeŝto, mortis la 17-a de marto 2016) estis hungara-usona matematikisto, profesoro. Lia nomo estas en Usono Steven Alexander Gaal. Li apartenas al la granda kvinopo de hungaraj matematikistoj, kiuj finis la lernadon en 1947 kun János Aczél, Ákos Császár, László Fuchs kaj János Horváth (matematikisto).
Biografio
István Sándor Gaál frekventis gimnazion en sia naskiĝurbo, poste li doktoriĝis (Ph.D) en 1947 en Scienca Universitato Péter Pázmány, sed li tiutempe li estis asistanto en Scienca Universitato de Szeged. En 1948 li iris al Parizo, kie li laboris en Institute for Advanced Study kaj li konatiĝis kun francaj matematikistoj. Post jaroj li translokiĝis al Usono, kie li instruis en diversaj universitatoj (Princeton (Nov-Ĵerzejo), Universitato Yale, Universitato de Minesoto, ktp). Li estis nomumita docento en 1961, poste universitata profesoro. Li emeritiĝis en 1993. Lia edzino estis same matematikisto, sed aŭstro.
St. Katharinental (stacidomo)
St. Katharinental estas fervoja stacidomo en Diessenhofen, Svislando.
Abaj Kunanbajev
Abaj Kunanbajev (kazaĥe Абай Ибрагим Кунанбайулы, ruse Абай Ибрагим Кунанбаев) (naskiĝis la 10-an de aŭgusto 1845 en Provinco Orienta Kazaĥio, mortis la 6-an de julio 1904) - kazaĥa poeto, komponisto kaj filozofo, konsiderata unu el la plej eminentaj kazaĥaj verkistoj kaj kunkreanto de la nuntempa literatura kazaĥa lingvo. Li enkondukis al poezio soci-moran temaron kaj novan versadon. Ankaŭ li estis politika aktivisto, tre engaĝita por soci-ekonomiaj ŝanĝoj de sia nacio. En la verkaro li ofte kaj volonte entreprenis socian temaron. Unu el kreintoj de la moderna kazaĥa literaturo. Li kreis strofojn kaj poemojn pri soci-kulturaj temoj, ligitaj kun la popola poezio.
Tragedio de Ĉurapĉa
La tragedio de Ĉurapĉa estis deviga transloĝigo de pli ol 40 kolĥozoj de la Distrikto de Ĉurapĉa en Jakutio por fiŝkaptado en arktajn distriktojn de la respubliko dum la milito laŭ decido de la Jakuta regiona komitato de KPSU, rezultinta en pereo de pli ol 1700 homoj.
Historio
La jaroj ekde 1939 ĝis 1942 en Jakutio, kaj speciale en terkultivaj kaj bredaj distriktoj, estis malabundaj pro trosekeco. En 1941 pereis 12 % kaj en 1942 32 % de cerealaj kampoj. Staton de la loĝantaro aldone malbonigis malfacilaĵoj kaj suferoj, estiĝintaj pro komenciĝo de la milito. Pro malfacila nutra situacio en la lando kaj en la fronto, la 6-an de januaro 1942 la Konsilio de Popolkomisaroj (registaro) kaj la Centra Komitato de Komunista Partio akceptis la rezolucion Pri evoluigo de fiŝkaptejoj en la riverbasenoj de Siberio kaj Fora Oriento (О развитии рыбных промыслов в бассейнах рек Сибири и Дальнего Востока). Laŭ tiu rezolucio, NKVD gvidata de Lavrentij Berija devis antaŭ la 1-a de julio 1942 deporti en Jakution por laboro en fiŝkaptado sesmil specialajn transloĝigitojn por pliampleksigo de fiŝkaptado ĉe riveroj de Jakutio je tri kaj duona obloj. Sed antaŭ la indikita dato venis nur 4150 homoj, precipe ingriaj finnoj elloĝigitaj el la Leningrada provinco.
Pro nesufiĉo de loĝantaro la 11-an de aŭgusto 1942 buroo de la Jakuta Regiona Komitato de Komunista Partio, gvidata de la unua sekretario Ion Stepanenko faris la rezolucion Pri aranĝoj rilate al la kolĥozoj de la Distrikto de Ĉurapĉa. Laŭ ĝi, estis transloĝigitaj kaj ricevis fiŝkaptan statuson 41 kolĥozoj, 1655 mastrumoj, 4988 homoj. El ili en la Distrikton de Kobjaj 18 kolĥozoj, 683 mastrumoj, 2493 homoj; en la Distrikton de Ĵigansk 13 kolĥozoj, 540 mastrumoj, 1736 homoj; en la Distrikton Bulunskij 10 kolĥozoj, 252 mastrumoj, 759 homoj. Entute transloĝigitaj estis 4988 homoj, en tiu nombro 990 infanoj. Ĉiu transloĝigato devis kunpreni ne pli ol 16 kilogramojn inklude manĝaĵojn. Transloĝigo okazis fine de septembro kaj komence de oktobro 1942, kiam jam estis malvarmo kaj neĝo. Transloĝigatoj al la Distrikto de Kobjaj kaj Distrikto de Ĵigansk povis kunpreni bovojn kaj ĉevalojn, por transloĝigatoj al la Distrikto Bulunskij tio estis malpermesita. Restintaj brutoj estis transdonitaj al ŝtataj institucioj kontraŭ la prezo je 41 kopekoj por unu kilogramo. Ĉiuj estis ŝarĝataj sur ĉarojn kaj dum kvin tagoj veturigataj al la loĝloko kie homoj restis sub aperta ĉielo dum du-tri semajnoj. Poste ili estis ŝarĝataj sur barĝojn kaj aliajn ŝipetojn ne celitajn por transveturigo de homoj; multaj mortis dumvoje, kaj restintoj estis elŝarĝataj, foje en hazardajn lokojn, sur dezertajn bordojn.
Post monato kaj duono rezolucio de la regiona komitato likvidis sep loĝlokojn: Tanda-Baĥsitskij, Baĥsitskij, Belolubskij, Alĉagarskij, Mugudajskij, Melĵeĥsinskij kaj Tjolojskij. Kelkaj el ili neniam estis restarigitaj. La rezolucio preskribis ke transloĝigendaj estas ĉiuj laborantoj kaj iliaj familianoj sendepende de aĝo.
Homoj pasigis en malfacilegaj kondiĉoj tri jarojn (1942—1944), multaj mortis (plejparte tiuj estis maljunuloj, virinoj kaj infanoj). Nur en 1944 laŭ peticio de la estro de la Konsilio de popolkomisaroj de Jakutio, nova partia kaj mastruma estraro de Jakutio decidis revenigi la transloĝigitojn hejmen. Rezulto de la eksperimento estis tragedia: je la 1-a de januaro 1947, revenis al siaj hejmlokoj 1108 homoj el 4988, 15 kolĥozoj el 41, 433 mastrumoj el 1655. Kelkcent homoj restis loĝi en nordaj distriktoj.
NGC 4112
NGC 4112 (aliaj indikoj — ESO 321-6, MCG -7-25-3, AM 1204-395, IRAS12045-3955, PGC 38452) estas galaksio en konstelacio Centaŭro.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
4-Cianobenzoata acido
4-Cianobenzoata acido aŭ 4-karbokso-benzonitrilo estas organika kombinaĵo apartenanta al la familio de la acidoj, rezultanta el hidrolizo de la 4-Cianobenzoila klorido kaj oksidado de la 4-cianobenzila alkoholo. 4-Cianobenzoata acido estas blanka aŭ flaveca solidaĵo, malmulte solvebla en akvo sed solvebla en alkoholoj kaj aliaj nepolaraj organikaj solvantoj. 4-Cianobenzoata acido prezentas nitrilan kaj karboksilan grupojn ligitajn respektive en la 1 kaj 4-a karbonatomo de la benzena ringo. Ĝi konsistas je 8 karbonatomoj, 5 hidrogenatomoj, 2 oksigenatomoj, 1 nitrogenatomo kaj uzatas en kemiaj sintezoj.
TNT (hungara muzikgrupo)
TNT estas hungara muzikgrupo, kiu fondiĝis somere de 1994. Ili unuafoje prezentiĝis sur la elekta disko „Napszúrás” (elp. pansu’ra’ŝ ~ sunfrapo ) somere de 1996. La disko enhavis elektitajn kantojn de diversaj grupoj kaj inter ili la unuan kanton de TNT: „Bakancsdal” (elp. bakanĉdal ~soldatboteta kanto ).
La veran trarompon signifis la debuta albumo „Bomba” (e-e Bombo), el kiu kelkaj kantoj iĝis ŝlagero. Decembre de 1997, la grupo povis transpreni la – post 25 000 venditaj ekzempleroj – oran diskon. Oktobre de 1998 aperis la dua albumo kun titolo „Bumm, Bumm”.
La unua viva diskoprezenta koncerto okazis la 22-an de majo en Budapeŝto, en SOTE (Medicina Universitato), kie la grupo transprenis la duan ordiskon. En 2000, la grupo ricevis la premion Ora Ĝirafo de MAHASZ en la kategorio „La danco-albumo de la jaro”. Dumtempe la dua albumo iĝis platina disko.
Maje de 2000 aperis – kaj kiu same iĝis platena disko – la tria albumo „Három” (elp. ha’rom = tri).
Komence de decembro de 2001, TNT prezentis alistilan, akustikan koncertan diskon kun titolo „Másképpen” (~Alifoje), kiu forproksimiĝis de la pop-danca stilo kaj donuis frandaĵon por la fiduloj kaj la muzika mondo. La albumo superis ĉiun ĝistiaman sukceson kaj iĝis duobla platena disko.
La grupo malfondiĝis en 2005.
(17894) 1999 FP
(17894) 1999 FP estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la en la kadro de la kampanjo OCA-DLR Asteroid Survey (ODAS) elde la Observatorio de la altebenaĵo de Calern, en Caussols (Alpes-Maritimes, Francio).
Laoso
Laoso (laose: ສາທາລະນະລັດ ປະຊາທິປະໄຕ ປະຊາຊົນລາວ Sathalanalat Paxathipatai Paxaxon Lao, oficiale Laosa Popola Demokratia Respubliko), estas senmara lando en Sud-Orienta Azio, ĉirkaŭata de Mianmaro kaj Ĉina Popola Respubliko en la nordokcidento, Vjetnamo en la oriento, Kamboĝo en la sudo kaj Tajlando en okcidento. Ĝia loĝantaro estas kalkulata je 6,8 milionoj da personoj en 2009.
La historio de Laoso komenciĝas de la Reĝlando kiu ekzistis ekde la 14-a ĝis la 18-a jarcento kiam ĝi dividiĝis en tri apartaj reĝlandoj. En 1893, la tri reĝlandoj iĝis franca protektorato, ili estis Reĝlando Luangprabango, Reĝlando Vjentiano kaj Reĝlando Ĉampasako, sub la formo nun konata kiel Laoso. Ĝi atingis mallongdaŭran sendependecon en la jaro 1945 post la japana okupado, sed revenis al franca regado ĝis atingi aŭtonomion en 1949. Laoso sendependiĝis en 1954, kiel parlamenta monarkio sub Sisavang Vong. Baldaŭ post la sendependiĝo, komenciĝis longa enlanda milito, kiu metis finon al la monarkio, kiam la komunisma movado Pathet Lao prenis la potencon en 1975.
Laoso estas unupartia socialisma respubliko. La ĉefurbo estas Vjentiano. Aliaj grandaj urboj estas Luangprabango, Savannaĥet kaj Pakse. La oficiala lingvo estas la laosa. La plejparto de la loĝantaro estas laosanoj, praktikantoj de indiĝenaj religioj aŭ budhismo. Ĝi estas kreskanta potenco je elektra energio eksportata al najbaraj landoj kiel Tajlando, Ĉinio kaj Vjetnamio kaj la ekonomio rapide akceliĝas per la vendado de metaloj. Ĝi estas membro de la Komerca Interkonsento Pacifiko-Ocanio, de la Asocio de Sud-Orient-Aziaj Nacioj (ASEAN), Orient-Azia Pintkunveno kaj Franclingvio. Laoso formale petis aliĝon al la Monda Organizaĵo pri Komerco en 1997.