cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
(7795) 1996 AN15
(7795) 1996 AN15 estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la en la kadro de la Beijing Schmidt CCD Asteroida Programo elde la Stacio Singlong de la Astronomia Observatorio de Beijing, en provinco Hebejo (Ĉinio).
Újfehértó
Újfehértó [UjfehErtO] estas urbo en Hungario en regiono Norda Ebenaĵo, en departemento Szabolcs-Szatmár-Bereg, en Distrikto Nyíregyháza. La loknomo signifas: nova-blanka-lago, ĉar apud la urbo troviĝas sala lago.
Geografio
Újfehértó situas sur ebenaĵo, laŭ laŭ ĉefvojo kaj fervojo Nyíregyháza-Debrecen, 18 km-ojn sude de Nyíregyháza. Aŭtoŝoseo M3 el Budapeŝto estas proksime.
Historio
Újfehértó elformiĝis el tri vilaĝoj, kiuj jam ekzistis en la 10-a jarcento, sed ili senhomiĝis en la 16-a jarcento. La komunumo rehomiĝis en komenco de la 16-a jarcento, skribaj dokumentoj mencias ĝin unuafoje en 1608. Gabrielo Báthori invitis tien hajdukojn en 1627, la bienuloj estis transilvaniaj princoj. La komunumo akiris rangon de kampara urbo en 1836, sed perdis ĝin en 1886, ĝi iĝis urbo en 1992.
En dua duono de la 19-a jarcento, elformiĝis la ekonomiaj branĉoj kiel silkraŭpa brerdado, en la 20-a jc. alkoholaĵ-fabrikado, muelado kaj olepremfabriko. En dua duono de la 20-a jarcento, oni fondis lanaĵ-teksan fabrikon en Újfehértó.
Rio Grande (Suda Rio-Grando)
Rio Grande, prononco: /ˈhiw ˈgɾɜ̃.d͡ʒɪ/ aŭ /ˈriw ˈgɾɜ̃.d͡ʒɪ/, en Esperanto: Rio-Grando, estas municipo, havenurbo kaj universitata urbo de la brazila ŝtato (aŭ federaciero) Suda Rio-Grando, kiu havis 197.228 loĝantojn en 2010. Ĝi situas en la mezoregiono Sudoriento de Rio-Grando (portugale Sudeste Rio-grandense). La signifo de la nomo estas "granda rivero".
17195 Jimrichardson
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de James Richardson , kiu kalkulis modeloj de perturboj de asteroidoj pro alfrapo por sia esplora disertaĵo ĉe la Universitato de Arizono. Kiel flanka aventuro, li havigis simuladajn ilojn por reprodukti la fenomenojn vidita de la misio Deep Impact, kaj tiu estis valorega por la planado de observadaj sekvencoj.
National Union of Societies for Equal Citizenship
La National Union of Societies for Equal Citizenship (, aŭ NUSEC) estis feminista organizaĵo kiu kampanjis en Britio por egalaj rajtoj inter viroj kaj virinoj.
Radikoj
Ekde 1897, ĝis 1919, la National Union of Women's Suffrage Societies (Nacia unio de virinbalotrajto-socioj, aŭ NUWSS) kampanjis por virinbalotrajto. Post Representation of the People Act 1918 kiu permesis al virinoj voĉdoni - kvankam ne egale kun viroj - la organizaĵo reviziis siajn celojn. En marto 1919, oni akordis pri la novaj organizaĵaj celoj kaj renomigis ĝin kiel NUSEC.
La ĉefa nova celo estis: "Akiri ĉiujn reformojn kiuj necesas por sekurigi realan egalecon en liberaĵoj, statuso kaj ŝancoj inter viroj kaj virinoj." La unio do povas filiigi iujn ajn sociojn havanta seksan egalecon kiel celo.
Millicent Fawcett, kiu estis prezidento de la NUWSS emeritiĝis kaj Eleanour Rathbone estis elektita kiel prezidento de la nova unio NUSEC.
Kampanjado
Kiel la NUWSS, NUSEC estis altnivela nacia organizaĵo kiu filiigis multajn nedependajn lokajn organizaĵojn. Ĝi apogis egalan balotrajton, kaj ankaŭ aliajn egalajn rajtojn. Ekzemple, ĝi interesiĝis pri virinaj laboristoj, kaj virina eduko. Ĝi ankaŭ kampanjis por egalrajtoj por edzinoj pri iliaj infanoj, nacieco, imposto kaj propraĵo.
En 1927 senditoj de NUSEC renkontis kun ĉefministro Stanley Baldwin, kaj en 1928 leĝiĝis la Representation of the People Act 1928 kiu ampleksis balotrajton al virinoj egale kun viroj.
En 1932, NUSEC decidis disigi siajn funkciojn. Kampanjadon faros la National Council for Equal Citizenship (Nacia konsilio por egala civitaneco) kaj edukon faros la Townswomen's Guild (Gildo de urbloĝantinoj).
Lulkantoj de Armenio
La Lulkantoj de Armenio estas gravaj pro siaj historiaj, kulturaj, kaj lingvaj aspektoj preter ĝia celo de komforto kaj servado kiel ponto por dormi. Influita laŭ ilia regiono de origino, armenaj lulkantoj estas karakterizitaj de facileco en melodio kaj la ritmo, ili estas ripetaj frazoj kiuj imitas la sonon de la ŝanceliĝema lulilo. Ofte, la kantoteksto ankaŭ reflektas la dolorojn de la patrino.
Regionaj varioj
En Armenio ekzistas centoj da lulkantoj en la buŝa tradicio, kiuj originis el multaj urboj kaj vilaĝoj en la armena altebenaĵo. Historie tiuj lulkantoj variis subtile inter vilaĝoj, urboj, kaj regionoj. Ekzistas melodie kaj vorte diferencojn inter lulkantoj de Van kaj Muŝ (en orienta Anatolio, tradicie la koro de la armena patrujo) ĝis Taliŝo (proksime de Erevano) ĝis Kesab (proksime de Mediteraneo, nun en Sirio) ĝis Trebizondo (sur la marbordo de la Nigra Maro).
Aŭskultante kviete la armenan lulkanton, oni komencas percepti la kadencon de vortoj: oror, oror (roko, roko). Kantita sur k en preskaŭ ĉiu lulkanto, oror imitas la sonon de la aĵo kiun ĝi reprezentas, la k de la lulilo senfine skuanta. La vorto por "lulkanto", aŭ "lulado", povas ŝanĝi de oror ĝis heiror en kelkaj regionoj, kaj en aliaj regionoj, ĝis nanik, lorik, neni, rorik, aŭ avino. Proksime de Erevano, en la Ararat-ebenaĵo, oni povas aŭdi ĉiujn versiojn, sugesto de la regiono de la parolanto de origino kaj socia statuso.
Temoj
La plej multaj armenaj lulkantoj estas tradiciaj vilaĝaj lulkantoj, kreitaj kaj kantitaj kaj inter vilaĝaninoj de unu vilaĝo al alia. La enhavo de multaj el la lulkantoj donas al ili la kvaliton de monologo, kantita de virino al si mem, hejmaj flankaj rimarkoj kiuj rivelas multe koncerne armenan folkloron kaj ĉiutagan vivon. Multaj armenaj lulkantoj esprimas sopiron, seniluziiĝon, sopirante iaman amanton aŭ edzon kiu elmigris, aŭ la deziron al persona aŭ historia venĝo, kiu estas stampita en la dormanta infano.
En armenaj manuskriptoj, la kripo prezentas Marian kuŝante en kaverno plej proksime al ligna kesto tenante la infanon Jesuo. Multaj kredis ke anĝelo staris ĉe la piedo de la lulilo, protektante la infanon de malbonaj fortoj. Armenaj lulkantoj ofte enhavas alvokadojn al Dio, al la Sankta Patrino, Sankta Sarkiso, Sankta Karapeto, kaj aliaj. En la lulkanto Taroni Oror (Lulkanto de Taron; Taron estas regiono en orienta Anatolio inkludante la urbojn de Muŝ kaj Sasun), la patrino kantas "Mi ligas ĉarmon al via kolo", verŝajne parto de rito protektanta la bebon kontraŭ demonoj.
Ekzemploj
Krome remarkindaj estas tri lulkantoj de vaste malsamaj regionoj - Taliŝo, Van, kaj Sasun, en kiu la patrino priskribas sian infanon kiel estinta mamsuĉita de cervo:
(Taliŝi Oror (Lulkanto de Talish), de Hasmik Harutjunjan.)
La armena lulkanto envolvas breĉetojn de la popola fabelo kaj mito. La sonĝeca kvalito de tiuj lulkantoj kreis mitan mondon kaj originon por la infano. Ili estas plenigitaj kun naturaj elementoj personigitaj: steloj, la suno kaj luno kiel ludkamaradoj kaj gepatroj, kaj la vento lulanta la infanon:
(De Nani Bala (Dormo, Mia infano), Hasmik Harutjunjan.)
Armenaj lulkantoj de la moderna epoko, de la urba ĝenro, inkludas Ari, Im Soĥak (Venu, mia najtingalo), Anuŝ Knik (Dolĉa Dormo), kaj Nazei Oror (Lulkanto de Terkapo), ĉi-lasta rakontado de la hororoj de la Armena genocido:
(De Nazei Oror (Lulkanto de Terkapo), Armenian Lullabies, Hasmik Harutyunyan).
Zsolt Legény
Zsolt Legény [ĵolt legEnj], laŭ hungarlingve kutima nomordo Legény Zsolt estis hungara oficisto, parlamenta deputito.
Zsolt Legény naskiĝis la  en Kisvárda.
Biografio
Zsolt Legény kreskiĝis en Tornyospálca, maturiĝis en gimnazio en sia naskiĝurbo, poste li akiris juran diplomon en Universitato de Miskolc en 2002. Li lernis ankaŭ la germanan lingvon. Post siaj studoj li estis oficisto en Vásárosnamény. Inter 2006–2010 kaj 2014–2018 li estis parlamentano en frakcio de Hungara Socialista Partio. Inter 2 parlamentaj periodoj li laboris en municipa oficejo de Tornyospálca, krome li havis postenon en la menciita partio.
22705 Erinedwards
22705 Erinedwards estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la en la kadro la kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de Erin Nicole Edwards, finalistino de la The Discovery Channel Young Scientist Challenge (DCYSC) de 2006, scienca konkurso por lernantoj de mezlernejo, pro ŝia projekto pri fiziko. Ŝi estis lernantino ĉe la John Hancock Charter School de Pleasant Grove (Utaho).
Slobodan Kovač
Slobodan Kovač (naskiĝis la 9-an de septembro 1967 en Jugoslavio, do nun 42-aĝa) estas serba eksa profesia flugpilkisto kaj nuna trejnisto por flugpilko. Li ludis kiel profesia sportisto ĉefe en Jugoslavio kaj Italio. Kiel trejnisto li laboris en Serbio, Italio kaj lastatempe en Irano.
Julian Schwinger
Julian Seymour SCHWINGER (Nov-Jorko, 12-an de februaro 1918 - Los-Anĝeleso, 16-an de julio 1994) estis usona teoria fizikisto. Li gajnis la Nobel-premion pri Fiziko en 1965 pro sia laboro en la kvantuma elektrodinamiko (QED), kune kun Richard Feynman kaj Shinichiro Tomonaga.
Kontrolinte pli ol sepdek doktorigajn disertaciojn, Schwinger estas konata kiel unu el la plej fekundaj konsilistoj en fiziko. Kvar de liaj studentoj gajnis Nobel-premion: nome Roy Glauber, Benjamin Roy Mottelson, Sheldon Glashow kaj Walter Kohn (pri kemio).
Vindornyafok
Vindornyafok [vindornjafok] estas malgranda vilaĝo en Hungario, en regiono Okcidenta Transdanubio, en departemento Zala, en Distrikto Keszthely.
Situo
Vindornyafok situas sur ebenaĵo kaj rande sur deklivoj, laŭ traira flankovojo. Hévíz troviĝas 9, Keszthely 13, Zalaszentgrót 15, Sümeg 20, Balatongyörök 21, Tapolca 25, Zalaegerszeg 41, Budapeŝto 191 km-ojn.
Historio
La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1358. La vilaĝanoj estis nobeloj. Pro la turkaj atakoj la komunumo senhomiĝis inter 1615-1757, baldaŭ germanoj refondis la vilaĝon.
En Vindornyafok migra poŝto servas.
Paperklipo
Paperklipo aŭ paperfiksilo estas plurfoje kurbigita metala drateto, per kiu oni kunigas kelkajn foliojn da papero sen damaĝi la paperon. La ŝtaldrato plejofte estas kromiita sed ankaŭ povas esti plastizita en variaj koloroj. Krom la metala modelo ankaŭ la plasta varianto ekzistas.
Alia paperklipo estas la Vaalera paperklipo, ĝi estas ortangulo, ĉe kio la finaĵoj paralelis laŭlonge de la longa flanko. La norvego Johan Vaaler akiris en 1899 kaj 1901 patenton por ĝi, sed la maŝino per kio  ĝi estis farata jam pli frue akiris patenton.
Dum la Dua Mondmilito la paperklipo fariĝis en Norvegio simbolo de rezisto, kiam bildoj de la reĝo Haakon VII de la nazioj estis malpermesataj. Pro honoro al Vaaler ekde 1989 en la ĉefurbo Oslo situas enorma paperklipa statuo je pli ol 6 metrojn alta kaj je pli ol 600 kilogramojn peza.
Albert Soboul
Biografio
Orfo, li estis edukita en Nimes, zorge de klera onklino, kaj poste studis en la Sorbono, kie li prezentis studon pri la revoluciulo Louis de Saint-Just, nome Les idées politiques et sociales de Saint-Just, kiun li publikigis en 1937 sub la pseŭdonimo Pierre Derocles, nome familinomo de sia patrinflanka avino. Pro komunismemo kaj kontraŭfaŝisma engaĝgo tiuepoke, li publikigis siajn unuajn verkojn sub tiu pseŭdonimo kaj tiu de Jules Leverrier. En 1938, li aprobis la ekzamenojn por instruistiĝi.
Li aliĝis en 1939 al la Franca Komunista Partio kies membro li estis sian tutan vivon. Samjare li estis soldatigita pro la komenco de la Dua Mondmilito, sed li ne eniris en batalo. Li estis malsoldatigita en 1940 kaj nomumita instruisto en la mezlernejo de Montpellier, kie li partoprenis en la unuaj agadoj de la Franca Rezistado tra la Nacia Fronto de Studentoj, kiun li kun-organizis en la sudo de Francio. Li estis forigita de la nacia eduksistemo en julio 1942.
Post la Liberigo en 1945, Soboul realiĝis al sia posteno de instruisto en la mezlernejo de Montpellier. Tie li partoprenis en la Komitato Francio-Hispanio (helpe al hispanaj ekzilitoj post la Hispana Enlanda Milito) kaj kreis popolan universitaton. Estis nomumita poste instruisto en la mezlernejo Marcelin-Berthelot de Saint-Maur-des-Fossés, apud Parizo, kaj poste en la mezlernejo Henri IV de Parizo. Soboul ekamikiĝis kun la elstara historiisto Georges Lefebvre kaj preparis, sub lia direktorado, sian disertacion pri Les sans-culottes parisiens en l'an II, publikigita en 1958. En 1959 li estis nomumita kunprezidanto de la «Société des études robespierristes», kun sidejo en Sorbono, kaj vicprezidanto de la revuo Annales historiques de la Révolution française. Soboul aliĝis al la Université Blaise Pascal de Clermont-Ferrand en 1962, kaj en 1967 li akiris la katedron de «Historio de la Franca Revolucio» en la Sorbono kie li direktoris sian «Instituton de historio de la Franca Revolucio». Li organizis doktorigajn kursojn por multaj estontaj historiistoj de la Franca Revolucio.
Dum la venontaj jaroj, li publikigis nombrajn prihistoriajn verkojn kiel La Civilisation et la Révolution française, kaj kiel esploristoj li organizis kaj partoprenis en internaciajn parolrondojn, kaj en Francio kaj eksterlande, kaj oni tradukis multajn de liaj esploroj. Ekzemple pri Babeuf kaj la problemoj de babeufismo organizita en Stokholmo en 1960, li kunlaboris, kun du historiistoj, por la unua eldono de la kompletaj verkoj de Babeuf. Li reeldonis faksimile verkojn de Anacharsis Cloots, de Camille Desmoulins kaj de la abato Grégoire.
Kontribuo
Soboul apartenis al la historiografia marksisma tendenco, en la linio de historiistoj kiel Jean Jaurès, Albert Mathiez kaj Georges Lefebvre. En la 1950-aj jaroj, diskonsentis de la historiistoj Robert Palmer kaj Jacques Godechot, kies lastaj esploroj metis la francan revolucion en la kadron de serio de okcidentaj revolucioj, kiuj ekis dum la Usona Milito de Sendependeco kaj atingis Francion inter 1787 kaj 1789. La debato estis markita de la tiama politika kunteksto, nome la Malvarma Milito.
El la 1960-aj jaroj, la polemiko centriĝis en la soci-politika interpretado de la Franca Revolucio fare de la reviziisma historiisto Alfred Cobban en lia verko The Social Interpretation of the French Revolution (Kembriĝo, 1964) (reprenita poste fare de la historiisto William Doyle), kiu havis ioman rezulton en la gazetaro. Iliaj verkoj asertas, ke la Franca Revolucio estis nek sociaj nek ekonomian sed politikan, kaj kiu estis nek kontraŭfeŭda nek burĝa revolucio. Soboul refutis tion ofte, partikulare en sia artikolo L'historiographie classique de la Révolution française, publikigita en 1974. En la 1970-aj 1980-aj jaroj li kontraŭis tiun novan tendencon post la publikigo en 1965 de La Révolution française fare de François Furet kaj Denis Richet kaj de Penser la Révolution de François Furet en 1978, al kiuj Soboul respondis per la publikigo en 1981 de ''Comprendre la Révolution. Problèmes politiques de la Révolution française''.
Koridora fervojo
Juraj kondiĉoj
Por instali koridoran fervojon necesas interkonsento inter la koncernataj landoj. Oni nomas la proceduron "Privilegia Fervoja Traira Trafiko". Kutime la trairata lando ricevas pagon pro la uzado de siaj fervojlinioj; foje ĝi disponigas ankaŭ lokomotivojn kaj/aŭ lokomotivistojn.
Vojaĝantoj sur koridora fervojo jure ne eniras la traveturatan landon. Ili do nek bezonas vizon por ĝi, nek pagas doganon por transportataj varoj. Kutime ne okazas landlimaj kontroloj.
Salzburg – Innsbruck
Inter Salzburg kaj Innsbruck estas ĉiuhora trajn-trafiko; ĉiu dua el tiuj trajnoj iras en Aŭstrio tra Zell am See, la aliaj koridore tra Germanio kaj Kufstein. La ligo tra Germanio estas multe malpli longa kaj permesas pli altan rapidon; la koridoraj trajnoj do alvenas en Innsbruck pli frue ol la antaŭa ne-koridora trajno. Tamen la vojaĝantoj devas pagi bileton laŭ la enlanda distanco.
Iam la koridoraj trajnoj devis en Rosenheim ŝanĝi la direkton; ili do teknike haltis en Rosenheim, sed neniu rajtis en- aŭ eliri. Nun ekzistas en Rosenheim speciala trako, kiu ligas la liniojn al Salzburg kaj al Kufstein; ĝi servas nur por koridoraj trajnoj, tiel ke tiuj ne plu devas halti.
Lienz – Innsbruck
Ĝis la unua mondmilito la fervoja linio de Lienz al Innsbruck (tra Innichen, Toblach kaj Franzensfeste) estis tute sur aŭstria teritorio. Post la italigo de Provinco Bolzano la parto en la valo Pustertal kaj en la valo de Eisack estas italaj. Dum multaj jaroj tie trafikis koridoraj trajnoj.
Vieno – Deutschkreutz
Same post la unua mondmilito la landlimo inter Aŭstrio kaj Hungario tranĉis la fervojon inter Vieno kaj Deutschkreutz. Longe koridoraj trajnoj inter tiuj du urboj ne haltis en Sopron (nun, post la EU-aniĝo de Hungario, ili haltas).
Innsbruck – Reutte
La fervojo inter Innsbruck kaj Reutte (Außerfernbahn) iras tra Garmisch-Partenkirchen en Germanio; eĉ necesas tie ŝanĝi la direkton, do halti. Tamen dum multaj jaroj la trajnoj estis koridoraj, de germanaj stacioj ne eblis ilin uzi.
Varnsdorf – Hrádek nad Nisou
Inter Varnsdorf kaj Hrádek nad Nisou trafikas koridoraj trajnoj tra Germanio kaj Pollando.
Mikulovice – Jindřichov ve Slezsku
Inter Mikulovice kaj Jindřichov ve Slezsku trafikas koridoraj trajnoj tra Pollando (trajnoj haltas en urbo Glucholazy).
Lučenec – Veľký Krtíš
Inter Lučenec kaj Veľký Krtíš trafikas malofte koridoraj trajnoj tra Hungario inter Ipolytarnóc- Nógrádszakál.
Kanado
Inter Montreal kaj Halifax iam plurfoje semajne trafikis trajnoj, kiuj prenis la mallongan vojon tra Majno en Usono; sed ŝajnas, ke nun la trajnoj iras pli norde por resti sur kanada teritorio.
Germanio
Inter la mondmilitoj ekzistis koridoraj trajnoj tra Pollando inter kerna Germanio kaj le eksklavo Orienta Prusio, inter Konitz (nun Chojnice) kaj Dirschau (nun Tczew). Tiuj trajnoj estis ne nur plombitaj, parte oni eĉ kovris la fenestrojn. La nomo "koridora trajno" verŝajne devenas de tiuj trajnoj, kiuj trairis la polan koridoron.
Interese, la norda parto de iama Orienta Prusio nun denove estas eksklavo, rusia, ĉirkaŭata de Eŭropa Unio. Estis proponoj pri koridora trajno inter kerna Rusio kaj Kaliningrad, sed ili ne estis realigitaj.
Nuntempe estas ankaŭ koridoraj trajnoj tra mallonga ĉeĥa parto inter Neusalza-Spremberg kaj Taubenheim, sed tie ne estas haltejo en Ĉeĥio (norde de urbo Šluknov).
Svislando
Koridora trajnlinio ekzistas inter Zuriko kaj Ŝafhaŭzo je la linio Zuriko-Bülach-Eglisaŭ-Ŝafhaŭzo tra la germanaj komunumoj Jestetten kaj Lottstetten. Ekzistas tamen ankaŭ lokaj trajnoj de Ŝafhaŭzo al Bülach, kiu haltas en la du germanaj vilaĝoj. Dogankontrolo okazas en la stacidomo, tiel vojaĝantoj de Bülach al Ŝafhaŭzo ne bezonas nur svisan restadpermeson. Per la aliĝo de Svislando al la kontrakto de Schengen tiuj kontroloj forfalos en 2009.
.london
.london estas domajno de plej alta nivelo por Londono. Ĝi estis akceptita de ICANN je la 7-a de junio 2013. Ĝi komencis esti vendata en aprilo 2014.
ML (programlingvo)
ML (angle Meta Language) estas ĝeneralcela funkcia programlingvoj. Ĝi radikas el Lisp, kaj taksitas kiel “Lisp kun tipoj”. Ĝi famas pro sia uzo de plurforma tipsistemo Hindley–Milner, kiu aŭtomate asignas la tipojn de la plejmulto de esprimoj sen postuli eksplicitajn tipnotojn, kaj certigas tipsekurecon – estas formala pruvo, ke bontipa ML-programo ne kaŭzas dumrulajn tiperarojn. ML provizas modelkongruigon por funkciargumentoj, rubokolektado, obeema programado, voko-laŭ-valoro kaj curry-igo. Ĝi forte uzatas ĉe programlingva esplorado kaj estas unu el la malmultaj lingvoj tute specifigitaj kaj kontrolitaj per uzo de formala semantiko. Ĝiaj tipoj kaj modelkongruadoj igas ĝin bonsitua kaj ofte uzata por operacii sur aliaj formalaj lingvoj, kiel ĉe skribado de tradukiloj, aŭtomata teorempruvado kaj formalkontrolo.
Komunumo Neringa
Neringa estas figuro el la litova mitologio, bela knabina giganto, kiu laŭ la mitoj estis nekredeble forta kaj dum ludado ĉe la maro formis la kuronan duoninsulon. En moderna Litovio oni donis tiun nomon al la municipo Neringa.
Neringa (Neringos savivaldybė) estas litova municipo kiu kovras duonon de la Kurona Duoninsulo ĉe la bordo al la balta maro en la pleja okcidento de Litovio: el la duoninsulo, kiu sume longas 98 kilometrojn kaj larĝas ĉie malpli ol 4 kilometrojn, plej norde 10 % apartenas al la urbo Klaipėda, centre 50 % al la komunumo Neringa kaj sude 40 % al la rusia regiono Kaliningrado.
Inter la jaroj 1995 kaj 2010 ĝi apartenis al la tiutempe ekzistanta distrikto Klaipėda. En en la urba komunumo vivis. Neringa ne estas vera urbo, sed administra areo grupiganta plurajn antaŭe fiŝistajn, nun turismajn urbetojn. Laŭ stato de la jaro 2006, en la komunumo konstante vivas entute nur iom pli ol 3 000 loĝantoj - kvankam dumsomere multoble pli da homoj vivas en Neringa, ne nur multaj turistoj, sed ankaŭ sezonaj dungitoj de hoteloj, restoracioj kaj vendejoj.
La komunumon (de nordo al sudo) konsistigas la loĝlokoj
Por detaloj pri historio kaj vidindaĵoj, vidu la artikolojn pri la unuopaj loĝlokoj.
Vidu ankaŭ
Terlango
Camporosso
Camporosso estas komunumo de Italio. Ĝi apartenas al la provinco Imperio kaj al la administra regiono Ligurio, situante tre okcidente en Ligurio; nur tri komunumoj estas pli okcidente. Laŭ la stato de en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². Kristana patrono estas la sankta, kies memortago sekve estas la komunuma festotago.
Najbaraj komunumoj estas Dolceacqua, San Biagio della Cima, Vallecrosia kaj Ventimiglia.
La plaĝo de Camporosse, 300 metrojn longa, estas konsiderata la plej malgranda en Italio, sed sukcesis ekde 2001 gajni plurfoje sinsekve la bluan flagon pro la bona kvalito de la akvo.
Fiorentino
Fiorentino [akvaviva] estas municipo ("kastelo") de San-Marino. Ĝi havas areon de 6,57 km² kaj, laŭ takso de 2006, 2245loĝantojn. Situante sude en la lando ĝi limas al la municipoj Chiesanuova, San-Marino, Borgo Maggiore, Faetano kaj Montegiardino kaj kun la italaj municipoj Monte Grimano kaj Sassofeltrio (provinco Pesaro e Urbino).
Ĝia blazono montras tri florojn (fior[e] = floro en la itala lingvo).
Komence de la 11-a jarcento Fiorentino apartenis al la grafoj de Carpegna, poste ĝi transiris en la posedon de dinastio Malatesta. En 1463 ĝi estis konkerita de San-Marino, kiu aneksis ĝin kun la konsento de papo Pio la 2-a kaj detruis ĝian kastelon por eviti, ke ĝin reakiru la Malatest-anoj.
Fajro de Sankta Elmo
Fajro de Sankta Elmo estas la brilanta elektra deŝargo, videbla en la pintoj de altaj objektoj, kiel kirkturoj kaj mastoj de ŝipoj, dum ŝtorma vetero.
Fiorentino
Ekzistas du futbalaj kluboj: S. P. Tre Fiori (tri floroj) kaj F. C. Fiorentino.
Fajro de Sankta Elmo
La negativa ŝargo de la ŝtormnuboj produktas pozitivan ŝargon ĉe la alta strukturo. Tio kaŭzas mirindan spektaklon kiu ricevis la nomon Fajro de Sankta Elmo pro misa prononco de Sankta Erasmo, patrono de maristoj. En antikvo oni nomis la fenomenon Helena laŭ la greka vorto ἑλένη, kiu signifas 'torĉo', kaj oni pensis ĝin ligita al dioj Kastoro kaj Polukso, kiuj protektis la klasikajn maristojn: quarum adventu fugari diram illam ac minacem appellatamque Helenam ferunt et ob id Polluci ac Castori id numen adsignant eosque in mari invocant ('per kies alveno laŭdire estas forpelata la konata danĝera t.n. Helena, kaj tiun Dian faron oni atribuas al Polukso kaj Kastoro kaj ilin surmare oni alvokas.' - Plinio la Maljuna, Naturalis Historia, 2-a libro, ĉap. 101).
Sándor Rott
Sándor ROTT [ŝAndor], laŭ hungarlingve kutima nomordo Rott Sándor estis hungara aktoro, komikisto, teatrestro, reĝisoro. Lia origina familia nomo estis Rottmann.
Sándor Rott naskiĝis la  en Budapeŝto, li mortis la  en Budapeŝto.
Biografio
Sándor Rott devenis el juda familio. Li estis laboristo pri lignaĵoj, sed li aĝis 17, kiam li estis figuranto en Budapeŝta Ŝtata Operejo. En 1891 li debutis en kabaredo, baldaŭ kabaredestro (teatrestro) ĝis 1918. Liajn spektaklojn vidis eĉ Francisko Jozefo la 1-a (Aŭstrio). Li estis kreanto de la hungarlingva varieteo. Post la 1-a mondmilito li fondis novan kabaredon kaj li estis kabaredestro kun Géza Steinhardt ĝis 1927, sed dum la Hungara Sovetrespubliko la kabaredo ne funkciis. En 1928 li bankrotiĝis, kelkajn rolojn li ricevis en pluraj teatroj, fine li estis aktoro en Germanio kaj Aŭstrio. Pro la politiko li hejmenvenis, sed ekde 1939 pro la kontraŭjudaj leĝoj li rajtis roladi nur antaŭ judoj.
En 1898 li ricevis italan, en 1902 hungaran premiojn. Li edziĝis dufoje, dum la dua geedziĝo (al Berta Türk en 1910) naskiĝis 4 gefiloj.
Poŝta Palaco (Pécs)
La Poŝta Palaco apartenas al la imponaj konstruaĵoj en Pécs.
Historio
La eklektika konstruaĵo en Pécs dekomence kaj senĉese funkcias kiel ĉefpoŝtejo. Ĝi situas en la urbomezo kaj ĝi havas novgotikajn, novrenesancajn kaj secesiajn stilojn. La ornamaĵoj el porcelanoj estis faritaj en uzino de Vilmos Zsolnay. En la fruaj 1900-aj jaroj ĝi estis konstruita. Komence de la konstruado oni trovis romiajn ruinojn, eĉ dum la socialismo oni konstruis apudan telefoncentralon tiel, ke sub la teretaĝo estas videblaj diversaj romiaj ruinoj origine. Menciindas, ke en 1950 alvenis ordono meti ruĝan stelon al loko de la iama hungara blazono. La laboristoj nur kovris la blazonon, sur la kovraĵo ili metis la stelon. Nature nun jam la blazono estas videbla.
Nuntempe en la palaco funkcias ankaŭ muzeeto pri la poŝto.
Bona Mangangu
Bona MANGANGU (naskiĝis en Kinŝaso la 16-an de februaro 1961) estas verkisto kaj pentristo el la Demokratia Respubliko Kongo (Kongo Kinŝasa). Li loĝas en Sheffield en Britio kaj verkas en la franca lingvo.
Röykkä
Röykkä [ˈrøɥkˈkæ] estas vilaĝo de la komunumo Nurmijärvi en la sudo de Finnlando. Ĝi havas ĉirkaŭ 1 600 enloĝantojn kaj situas en la nordokcidenta parto de Nurmijärvi, proksime al la limo de Vihti. La distanco al Helsinko, la ĉefurbo de la lando, estas ĉirkaŭ 40 kilometroj.
La aŭtoro Elmer Diktonius (1896–1961) loĝis plejparte en Tuomistonoja, Röykkä.
La Bazelaj Akordoj
La Bazelaj Akordoj referencas al la bankaj inspektakordoj (rekomendoj en bankaj leĝoj kaj regularoj), Bazelo I (1988), Bazelo II (2008), kaj Bazelo III (2015) eldonataj de la Bazela Komitato. Ili estas nomitaj la Bazelaj Akordoj ĉar ĝia sekretariejo estas ĉe la "Bank of International Settlements" en Bazelo, Svislando kaj la komitato normale renkontas tie.
La Bazela Komitato konsistas el reprezentantoj de centraj bankoj kaj reguligaj aŭtoritatoj el la Grupo de la Dek (malnove G8), landa grupo de dek landoj kiu inkludas Belgion, Kanadon, Francion, Germanion, Italion, Japanion, Nederlandon, Svedion, Svislandon, Anglion kaj Usonon kaj plie aliajn (specife Luksemburgo kaj Hispanio). La komitato ne havas la aŭtoritaton observigi rekomendojn, kvankam la plej multaj membrolandoj (kaj aliaj) emas efektivigi la politikojn de la komitato. Tio signifas ke rekomendoj estas observigitaj tra naciaj leĝoj kaj regularoj.
Strigo
Strigo (science nomita Strix) estas genro de strigoformaj birdoj de la familio Strigedoj. Ĝi enhavas proksime 133 diversajn speciojn de strigoj. Ankaŭ estas konataj kelkaj formortintaj strigospecioj. Laŭ grandeco ili povas varii inter pasero (14 cm) kaj aglo (75 cm). Ili estas rabobirdoj kun tre mola lanuga plumaro, kiu ebligas sensonan flugadon, havas grandan rondan kapon kun antaŭendirektitaj okuloj kiel primatoj, do ankaŭ kiel homoj. Perfekte ekipitaj ili estas por ĉasado kun kurba beko kaj akraj ungegoj, kiuj estas meteblaj du kontraŭ du.
Fakte la vorto "strigo" povas esti uzata laŭ diversaj signifoj. El la plej ampleksa kiel sinonimo de Strigoformaj birdoj, ĉar ankaŭ la alia familio de tiuj birdoj, nome Titonedoj aŭ Turstrigoj, ricevas tiun saman nomon strigo, kvankam kun aldono de radiko tur-. Duarange la specioj de la genroj de la familio Strigedoj, kie situas la genro Strix. Kaj triarange la specioj de tiu laste menciita genro Strix, kie oni distingas ĉirkaŭ 20 speciojn.
La konataj specioj de la genro Strix estas jenaj:
José Eduardo Agualusa
José Eduardo Agualusa (Huambo, la 13-an de Decembro 13, 1960) estas portugal-brazildevena ĵurnalisto, eldonisto kaj ĉefe verkisto kiu verkas en la portugala.Agualusa studis agrikulturan sciencon (arbaristikon) en Lisbono. Li komencis sian karieron kiel ĵurnalisto ĉe la taga ĵurnalo Público. En 1989 li publikigis sian unuan romanon, A Conjura.
En lia verkaro la distingo inter fikcio kaj realeco, inter mensogo kaj vero ofte ludas grandan rolon. Li estis influita de la pola verkisto kaj ĵurnalisto Ryszard Kapuściński kaj de la magia realismo de la kolombia verkisto Gabriel García Márquez. Ili ambaŭ vizitis Angolon kaj verkis pri la lukto por libereco, sendependeco (1975) kaj la posta civila milito.
La verkoj de Agualusa estas tradukitaj en 25 lingvoj, ĉefe en la angla, la franca, la germana, la itala kaj la nederlanda, Lia eseo "Milagrário Pessoal" temas pri la portugala lingvo.
Premioj
Por lia romano Nação rioula li ricevis la premion "Grande Prémio Literário" de la portugala elsendejo RTP. Li ankaŭ ricevis premiojn por tradukitaj verkoj (O Vendedor de Passados,Teoria Geral do Esquecimento ).
San Juan Teita
Sociogeografio
En la jaro 2000 (laŭ INEGI) en la komunumo vivis 372 indiĝenoj. El tiuj 335 aĝis pli ol 5 jaroj. Entute 335 personoj estis dulingvaj (hispana kaj indiĝena lingvoj).
Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a., (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).
Protohistorio
Protohistorio rilatas al periodo okazinta inter prahistorio kaj historio. Temas pri periodo dum kiu iu civilizo ankoraŭ ne konas aŭ ne transdonis skribon. Tamen ĝi jam aperas per la skribaĵoj far aliaj civilizacioj. En Eŭropo, la keltoj kaj la ĝermanoj estas rigardataj kiel protohistoriaj popoloj dum aŭtoroj jen grekaj jen latinaj parolas pri ili. Al tiu unua metodologia difino de protohistorio aldoniĝas dua difino kronolgia laŭ kiu ĝi rilatas al periodo inter prahistorio kaj historio (Bronz- kaj Fer-epokoj), kaj tria, ekonomia, laŭ kiu ĝi rilatas al periodo karakterizita de produktado (kontraste kun antaŭa ĉasperiodo).
Distrikto Balassagyarmat
La Distrikto Balassagyarmat [balaŝadjarmat] (hungare Balassagyarmati járás) estas distrikto en Hungario, en regiono Norda Hungario, en departemento Nógrád. Ĝi situas ĉe montaro Cserhát en la meza parto de la departemento (en la norda parto de Hungariio).
(58149) 1987 SX11
(58149) 1987 SX11 estas marsrenkonta asteroido malkovrita la de la belga astronomo Henri Debehogne elde la Observatorio La Silla de ESO en Ĉilio.
Distrikto Balassagyarmat
La distrikta ĉefurbo estas Balassagyarmat, kiu estas urbo, la ceteraj 28 komunumoj estas vilaĝoj. La areo estas 532,94 km², kie loĝas 39 829 homoj. La loĝantoj okupiĝas precipe pri agrikulturoj kaj bredadoj. La senlaboreco estas alta.
(58149) 1987 SX11
Ĝia tre klinata, tre discentra orbito ekstere tanĝas tiun de Marso, sed ĝia granda orbita klinangulo tenas ĝin malproksima de tiu planedo. Ĝia marsa MOID estas 0,402074 AU, tie estas 60,149 milionoj da km.
Distrikto Balassagyarmat
Historio
Tiu distrikto funkciis jam inter 1886-1983, sed depost Traktato de Trianon la limoj ŝanĝiĝis. La distrikta sistemo ne funkciis en Hungario inter 1983-2013.
Portobuffolé
Portobuffolé   (aŭ Portobuffolè    ) estas komunumo de Italio. Ĝi formas parton de la Provinco Trevizo. Ĝi estas la plej malgranda laŭ loĝantaro kaj laŭ areo el la provinco.
Illies
- prononco laŭ sistemo IFA [] - estas komunumo de Francio kadre de la historia pejzaĝo Franca Flandrio, Frans-Vlaanderen respektive Flandre française. Ĝi situas en la departemento Nord [], nederlande/flandre Noorderdepartement, en la regiono Hauts-de-France (prononco [], laŭvorte "supraĵo de Francio" pikarde Heuts-d'Franche) kaj en la antaŭa regiono Nordo-Kaleza Markolo (france Nord-Pas-de-Calais, nederlande/flandre Noord-Nauw van Calais). Fine de en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². Administre la komunumo apartenas al la arondismento Lille (france Arrondissement Lille, nederlande Arrondissement Rijsel respektive okcidentflandre Arroundissement Rysel), kaj al la kantono .
732 Tjilaki
732 Tjilaki estas malgranda, malhela asteroido de la ĉefa asteroida zono, malkovrita de la germana astronomo Adam Massinger, elde la Nacia Observatorio de Hejdelbergo - Königstuhl la.
Ĝi ŝuldas ĝia nomo al rivero "Tĵilaki", kiu fluas apud la indonezia urbo Malabaro.
Óhíd
Óhíd estas malgranda vilaĝo en Hungario, en regiono Okcidenta Transdanubio, en departemento Zala, en subregiono de Zalaszentgrót. La loknomo signifas: malnova ponto.
Situo
Óhíd situas en milda kaldrono, laŭ rojo, laŭ traira flankovojo. Zalaszentgrót troviĝas 9, Sümeg 11, Hévíz 23, Keszthely kaj Tapolca po 27 km-ojn.
Historio
La unua mencio skribe okazis pri la vilaĝo en 1406. La vilaĝanoj estis nobeloj. Pro la turkaj atakoj malgranda fortikaĵo konstruiĝis. En 1922 la komunumo meritis la titolon grandvilaĝo.
Aldous Huxley
Aldous Leonard HUXLEY (naskiĝis la  en Godalming, apud Londono, mortis la  en Holivudo, Kalifornio) estis brita verkisto.
Centra Havano
Ĝi apartenas al la tradicia historia urboparto, kune al la municipo Malnova Havano. Ĝi etendiĝas sur 5 kvadrataj kilometroj, t.e. 1% de la provinca areo. Ĝi estas dividata en kvin popolajn konsiliojn: Dragones, Cayo Hueso, Colón, los Sitios kaj Pueblo Nuevo. La municipo Centra havano ankaŭ gastigas la Ĉinan kvartalon.
Aldous Huxley
Li laboris interalie kiel instruisto kaj redaktoro, loĝis krom en Britio ankaŭ en Italio, Francio kaj (ekde 1937) en Usono. Mondfamon li atingis per sia sciencfikcia romano Brave New World, kiu deprime priskribis estontan societon. Aliaj verkoj respegulas la pacifisman sintenon de la aŭtoro (ekz. Eyeless in Gaza).
Centra Havano
Centra Havano havas 173 112 loĝantojn. Ĝi estas la plej dense loĝata municipo de havano kaj eble de tuta Kubo laŭ kvadrata kilometro.
Aldous Huxley
Huxley estis membro de la fama familio Huxley. Lia frato estis la konata biologo Julian Sorell Huxley, lia duonfrato Andrew Huxley estis biologo kaj ricevinto de Nobelpremio; lia patro Leonard Huxley estis verkisto kaj redaktisto; kaj lia patra avo Thomas Henry Huxley estis amiko kaj subtenanto de Charles Darwin kaj propagandanto de evoluado.
NGC 1919
NGC 1919 (alia indiko — ESO 85-SC73) estas malfermita stelamaso kun emisia nebulozo en konstelacio Orfiŝo.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Edu Manga
Edu Manga (n. ) estas brazila futbalisto. Li de 1987 ĝis 1989 membris en la brazila nacia teamo de futbalo.
Laktobacilo
Produktato de manĝaĵoj
Pluraj specoj de la bakteria genro estas uzataj en tradicia agrikulturo kaj ankaŭ industria manĝaĵoproduktato cele al kreo de jogurtoj, fromaĝoj, acida brasiko, peklaĵoj, biero, vino, cidro, kimĉio, ĉokolado kaj aliaj fermentitaj manĝaĵoj. Krome ili ankaŭ helpas krei porbestan manĝaĵon kiel insilaĵo. Pano el acidpasto kutime fariĝas per la uzo de "komenca kulturaĵo" el gisto kaj laktobaciloj, kiuj poste plimultiĝas en faruna pasto.
Cigno
La cignoj loĝas ĉe grandaj lagoj, kie abunde kreskas fragmitoj, kaj manĝas semojn, tigojn, foliojn kaj burĝonojn de diversaj akvoplantoj kaj moluskojn kaj insektojn. Ili vivas en paroj kaj neniam forlasas unu la alian. La maskla kaj femala cignoj "interfianĉiĝas" en aŭtuno kaj komencas kune vivi nur post kiam ili atingas sian generejon. Ili konstruas per fragmitaĵoj grandan neston, kiu estas sternita per fragmitaj folioj kaj iom da plumoj. La cignino demetas 3-8 ovojn, kaj la cignidoj eloviĝas post 34-38-taga kovado. La cignidoj scipovas naĝi en akvo tiuj post sia naskiĝo, ĉar ili estas ŝmiritaj per graso el la brusto de la patrino. Kelkfoje ili eĉ grimpas sur la dorson de siaj gepatroj por naĝadi tien kaj reen. La cignoj kutime pariĝas porvive, kvankam foje okazas 'disiĝo', ĉefe sekve de reprodukta malsukceso.
Aspekto
La cignoj estas la plej grandaj membroj de la anasa familio Anasedoj, kaj estas inter la plej grandaj flugantaj birdoj. La plej grandaj specioj, nome la Muta cigno, la Trumpetocigno, kaj la Kantocigno, povas atingi longojn de ĉirkaŭ 1.5 m kaj pezojn de ĉirkaŭ 15 kg. Ties envergugroj povas esti preskaŭ de 3 m. Kompare kun la tre proksime rilataj anseroj ili estas multe pli grandaj kaj havas proporcie pli grandajn piedojn kaj kolojn. Ili havas ankaŭ makulon de senpluma haŭtaĵo inter okuloj kaj beko ĉe plenkreksuloj. Ambaŭ seksoj estas similaj laŭ plumaro, sed maskloj estas ĝenerale pli grandaj kaj pezaj ol inoj.
La cignospecioj de la Norda Hemisfero havas tutblankan plumaron sed tiuj de la Suda Hemisfero estas mikse blankanigraj. La aŭstralia Nigra cigno (Cygnus atratus) estas tutnigra escepte la blankajn flugilplumojn; la idoj de la Nigra cigno estas helgrizaj, kaj la sudamerika Nigrakola cigno havas laŭ sia nomo nigran kolon.
La kruroj de cignoj estas normale malhele el nigreca al griza, escepte ĉe la du sudamerikaj specioj, kiuj havas rozkolorajn krurojn. Beokokoloro varias: la kvar specioj de ĉearkto havas nigrajn bekojn kun varia kvanto de falvo, kaj ĉiuj aliaj kavas bildojn kun ruĝa kaj nigra. Kvankam plej birdoj ĝenerale ne havas dentojn, oni konas, ke cignoj estas esceptoj al tio, kaj havas malgrandajn pintecajn 'dentojn' kiel parto de siaj bekoj uzataj por kapti kaj manĝi fiŝojn. La Muta cigno kaj la Nigrakola cigno havas tuberon ĉe la bekobazo ĉe la supra makzelo.
Distribuado kaj movoj
Cignoj ĝenerale troviĝas en moderklimataj medioj, rare ĉe tropikoj. Kvar (aŭ kvin) specioj loĝas en la Norda Hemisfero, dum nur unu specio troviĝas en Aŭstralio kaj Novzelando kaj alia specio distribuiĝas en suda Sudameriko. Ili forestas el tropikaj Azio, Centrameriko, norda Sudameriko kaj el tuta Afriko. Unu specio, nome la Muta cigno, estis enmetita en Nordameriko, Aŭstralio kaj Novzelandao.
Kelkaj specioj estas migrantaj, ĉu tute ĉu parte. La Muta cigno estas parta migranto, nome loĝanta specio ĉe areoj de Okcidenta Eŭropo sed tute migranta en Orienta Eŭropo kaj Azio. La Kantocigno kaj la Malgranda cigno estas tute migrantaj, dum la Trumpetocignoj estas preskaŭ tute migrantaj. Estas iome da pruvoj ke la Nigrakola cigno estas migranta ĉe parto de sia teritorio, sed mankas detalaj studoj ĉu tiuj movoj estas longaj aŭ mallongaj migradoj.
Kutimaro
Cignoj manĝas kaj ĉe akvo kaj surtere. Ili estas preskaŭ tute herbivoraj, kvankam ili povas manĝi ankaŭ malgrandajn kvantojn de akvaj animaloj. En akvo manĝo estas akirita per vertikaligo aŭ per plaŭdado, kaj ties dieto estas komponita de radikoj, tuberoj, tigoj kaj folioj de akvaj kaj submerĝitaj plantoj.
La cignoj formas socie monogamajn parligojn kiuj daŭras multajn jarojn, kaj en kelkaj kazoj tiuj povas daŭri dumvive. Tiuj ligoj pluas la tutan jaron, eĉ ĉe gregemaj kaj migrantaj specioj kiaj la Malgranda cigno, kiu kuniĝas en grandaj aroj en vintrejoj. La nesto estas surgrunda ĉe akvo kaj unumetra larĝa. Malkiel ĉe multaj aliaj anasoj kaj anseroj la masklo helpas al nestokonstruado. Averaĝe ovogrando (ĉe la Muta cigno) estas 113×74 mm, peze 340 g, en ovaro de 4 al 7, kaj kovado daŭras 34–45 tagojn. Kun la escepto de la Fajfanaso ili estas la ununuraj anasedoj kies maskloj helpas al kovado de ovoj.
Oni scias, ke cignoj agreseme protektas siajn nestojn. Oni suspektas, ke homo droniĝis dum unu el tiaj atakoj.
Sistematiko kaj evoluo
Ĉiuj pruvoj sugestas, ke la genro Cygnus evoluis en Eŭropo aŭ okcidenta Eŭrazio dum Mioceno, etendiĝante tra la tuta Norda Hemisfero ĝis Plioceno. Oni ne scias kiam la sudaj specioj disiĝis. La Muta cigno ŝajne estas plej proksima al la cignoj de la Suda Hemisfero (del Hoyo et al., eds, Handbook of the Birds of the World); ties kutimo havi la kolon kurbe (ne rekte) kaj la flugilojn lanugecaj (ne rigidaj) same kiel ties bekokoloro kaj karunklo indikas, ke ties plej proksima vivanta parenco estas la Nigra cigno. Pro biogeografio kaj aspekto de la subgenro Olor ŝajne tiuj estas de pli ĵusa origino, kiel pruvas ties modernaj teritorioj (kiuj estis pleje neloĝeblaj dum la lasta glaciepoko) kaj granda simileco inter la taksonoj.
Genro Cygnus:
La fosilioj de la genro Cygnus estas tre impresaj, kvankam la lokigo de la subgenroj estas ofte provizora; kiel indike supre, almenaŭ la fruaj formoj probable apartenas al C. olor – stirpo de Suda Hemisfero, dum la taksonoj de Pleistoceno el Nordameriko estus lokigitaj en Olor. Nombro da prahistoriaj specioj estis priskribitaj, ĉefe el la Norda Hemisfero. Inter ili estas la giganta Sicila-Malta Cygnus falconeri, kiu estis pli alta (kvankam ne pli peza) ol la samtempaj lokaj nanaj elefantoj (Elephas falconeri).
Fosiliaj cignoj
La supozitaj cignaj fosilioj de "Cygnus" bilinicus kaj de "Cygnus" herrenthalsi rezultis, respektive, cikonio kaj granda birdo de nekonata similo (pro malbona konservostato de la menciita materialo). Anser atavus estas foje lokata en Cygnus.
La Koskoroba cigno (Coscoroba coscoroba) el Sudameriko, unura specio de tiu genro, ne estas aspekte vera cigno. Ties filogenetika pozicio ne estas tute solvita; ĝi estas laŭ kelkaj aspektoj pli simila al anseroj kaj tadornoj.
Kulturaj aspektoj
Cignoviando estis konsiderata kiel luksa manĝo en Anglio ekde almenaŭ la regado de Elizabeto la 1-a. Oni konservas recepton por bakita cigno el tiu epoko. "To bake a Swan Scald it and take out the bones, and parboil it, then season it very well with Pepper, Salt and Ginger, then lard it, and put it in a deep Coffin of Rye Paste with store of Butter, close it and bake it very well, and when it is baked, fill up the Vent-hole with melted Butter, and so keep it; serve it in as you do the Beef-Pie." (Por baki cignon, bolu kaj elostigu ĝin, rebolu kaj spicu per pipro, salo kaj zingibro, gradigu ĝin kaj metu en kuirujo plena je sekala pasto kun butero, fermu ĝin kaj kuiru sufiĉe, kaj kiam estu bakita, plenigu la truon per fandita butero, kaj tiele tenu ĝin; servu ĝin kiel ĉe bovaĵo).
Multaj el la kulturaj aspektoj aludas al la Muta cigno de Eŭropo. Eble la plej bone konata historio pri cigno estas la ferakonto La malbela anasido. La historio centriĝas pri anasido kiu estis mistraktata ĝis evidentiĝas ke ĝi estas fakte cigno kaj estas akceptata en la habitato. Li estis mistraktata ĉar veraj anasidoj estas, laŭ multaj, pli allogaj ol cignidoj, sed tiuj poste iĝas cignoj, kiuj estas tre allogaj bestoj. Cignoj estas ofte simbolo de amo aŭ fideleco pro sia longdaŭra, ŝajna monogama seksa rilato. Oni vidu famajn cignorilatajn operojn Lohengrin kaj Parsifal.
Cignoj multe aperas en mitologio. En Greka mitologio, la historio de Leda kaj la cigno rakontas ke Heleno de Trojo estis koncipita per unuigo de Zeŭso maskovestita kiel cigno kaj Leda, reĝino de Sparto. Aliaj referencoj en klasika literaturo inkludas la kredon ke transmorte la alie silentema Muta cigno kantus belege – el tio la frazo cignokanto; same kiel la sarkasma aludo de Juvenalo al bona virino kiu estus "rara birdo, tiom raras surtere kiom nigra cigno", el kiu venas la latina frazo rara avis, nome rara birdo. Kiam eŭropanoj trovis nigrajn cignojn en Aŭstralio, tiaj aludoj subite ricevis novajn signifojn. La Muzo, Klio estas reprezentita kelkajfoje kun cigno.
La irlanda legendo de la Gefiloj de Lir temas pri duonpatrino transformanta siajn gefilojn en cignojn dum 900 jaroj. En la legendo La allogo de Etain, nome reĝo de Sidhe (subteraj, supernaturaj estaĵoj) transformas sin mem kaj la plej belan virinon en Irlando, nome Etain, en cignoj por fuĝi el la reĝo de Irlando kaj el la irlanda armeo. La cigno aperas en bildo de pormemora monero de eŭro de Irlando de 2004.
22706 Ganguly
22706 Ganguly estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la en la kadro la kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de Shilpi Ganguly, finalistino de la The Discovery Channel Young Scientist Challenge (DCYSC) de 2006, scienca konkurso por lernantoj de mezlernejo, pro ŝia projekto pri biokemio, medicino, sano kaj mikrobiologio. Ŝi estis lernantino ĉe la Trailwood Elementary School de Overland Park (Kansaso).
Cigno
Kulturaj aspektoj
En Nord-ĝermana mitologio, estas du cignoj kiuj trinkas el la sakra Puto de Urd en la regno de Asgard, hejmo de dioj. Laŭ la Proza Edda, akvo de tiu puto estas tiom pura kaj sakra ke ĉio tuŝata de ĝi iĝas blanka, inklude la origina paro de cignoj kaj ĉiuj aliaj descendaj el tiuj. La poemo Volundarkvida, parto de la Poezia Edda, aperigas ankaŭ cignajn fraŭlinojn.
Nová Bělá
Nová Bělá estas ekde la 24-a de novembro 1990 urba parto de la statuta urbo Ostrava en Ĉeĥio. Vivas ĉi tie.
Historio
La unua skriba mencio estas el la jaro 1392, kiam olomouca episkopo Nikolao konfirmis doton al edzino de episkopa marŝaleto. Nová Bělá estis fondita verŝajne dum interŝanĝo de la 13-a kaj la 14-a jarcentoj kaj nome pli poste ol la najbara Stará Bělá, kiel signas ĝia nomo. En la dua duono de la 18-a jarcento estiĝis proksime vilaĝeto Mitrovice, kiu en la jaro 1830 havis 24 domojn kaj 173 loĝantojn. En la jaro 1850 ĝi fariĝis parto de Nová Bělá kaj en la jaro 1945 kun Nová Bělá ĝi konstrue kuniĝis. En la jaro 1952 la nomo Mitrovice estis nuligita.
Cigno
Kulturaj aspektoj
En la finna epiko Kalevala, cigno loĝas en la rivero Tuoni situanta ĉe Tuonela, la submonda regno de morto. Laŭ tiu historio, kiu ajn kiu mortigis cignon same mortus. Jean Sibelius komponis la Lemminkäinen Suite baze sur Kalevala, kun la dua peco titole Cigno de Tuonela (Tuonelan joutsen). Nune kvin flugantaj cignoj estas simbolo de la Nordiaj Landoj kaj la Kantocigno (Cygnus cygnus) estas nacia birdo de Finnlando.
Nová Bělá
Historio
Kiel plimulto de ĉirkaŭaj municipoj ankaŭ Nová Bělá havis pure agrikulturan karakteron. Tiu ĉesis dank' al industriigo de la ĉirkaŭaĵo en la dua duono de la 19-a jarcento kaj la unua duono de la 20-a jarcento. Ĉi tieaj loĝantoj senĉese pli ofte serĉis laboron en la industriaj entreprenoj. Plialtiĝis ankaŭ nombro de loĝantoj - el 556 en la jaro 1843 je 1756 en la jaro 1940.
Cigno
Kulturaj aspektoj
Franca satiristo François Rabelais verkis en Gargantuo kaj Pantagruelo ke cignokolo estis la plej bona nepropapero kiun li trovis.
Nová Bělá
Historio
Baza lernejo estis establita en la jaro 1862. Antaŭe la infanoj vizitadis malnovbelan lernejon. La vilaĝo ne ĝistendis la propran paroĥon kaj ĝi restis alparoĥigita al Stará Bělá. En la municipo troviĝas sole kapelo de sankta Kruco el la jaro 1795. La loĝantoj el Mitrovice falis sub paskovan paroĥon kaj al Paskov ili ankaŭ sendis siajn infanojn. Nur ekde la jaro 1909 la lernantoj vizitadis lernejon en Nová Bělá.
Cigno
Kulturaj aspektoj
Cigno estas unu el la atribuaĵoj de Sankta Hugo de Lincoln baze sur historio de cigno kiu adoris lin.
Nová Bělá
Historio
La devene memstara municipo estis la 1-an de julio 1941 aligita al Moravia Ostrava. En la jaro 1954 ĝi memstariĝis kaj la memstara ĝi restis ĝis la jaro 1974. Ekde la 1-a de januaro 1975 ĝi estas denova parto de Ostrava.