cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Atumo
Atumo estas unu el la plej gravaj kaj plej ofte menciata diaĵoj el la fruaj tempoj de antikva Egiptio, kiun substrekas la ofteco de lia mencio en la piramidaj tekstoj, kie li estas protretita kiel kaj kreanto de la mondo kaj patro de la faraono. Li kutime bildiĝas aŭ kiel viro portanta la reĝan kapotukon aŭ la dupartan blankan kaj ruĝan kronon de Supra kaj Malsupra Egiptioj, fortigante sian konekton kun reĝeco. Foje li ankaŭ bildiĝas en la formo de serpento, ĉar tiun formon li laŭ la mitologio alprenos fine de la krea ciklo, kaj fojfoje ankaŭ kiel mungotedo, leono, taŭro, lacerto aŭ simio.
En la Heliopola kosmogonio establiĝinta dum la sepa dinastio de Egiptio, li konsideriĝis la unua dio, kiu kreis sin mem, sidante sur insuleto en la unuaj akvoj. Laŭ fruaj mitoj, li kreis la dion Ŝuo kaj diinon Tefnuto, ejakulante en sian propran buŝon kaj tiel gravedigante sin (li konsideriĝis hermafrodito, ĉar lia nomo ja signifis "la kompleta"). Alia kredo interpretis, ke Ŝuo kaj Tefnuto estis kreitaj per seksumado de Atumo kun la diino Iusaseto, kiu priskribiĝis esti lia ombro. Konsekvence, Iusaseto vidiĝis la patrino kaj avino de la pli postaj aliaj dioj. La forto, rezistopovo, medicinaj ecoj kaj la karakterizaĵo esti manĝebla, gvidis la arbon akacio esti la "arbo de vivo", kaj la plej aĝa akacio en la norda proksimeco de la urbo Heliopolo estis supozata la naskoloko de la dioj. Tiel, kiel patrino kaj avino de la aliaj dioj, Iusaseto konsideriĝis la posedantino de la "arbo de vivo".
En la Malnova Regno la egiptianoj kredis ke Atumo levigis la animon de la morta faraono de lia piramido al la ĉielo. . En la Nova Regno, la mito de Atumo intermiksiĝis kun tiu de la dio Reo (Ra), kiu ankaŭ konsideriĝis suna dio, kaj la du identecoj miksiĝis en diaĵo nomata Atum-Ra (Atumo-Reo). Sed Reo konsideriĝis esti la suno entute, dum Atumo ricevis la rolon simboligi la vesperan sunon ĉe sunsubiro (kaj do bildiĝis kiel maljuna viro, apogiĝanta sur bastono), kaj la plia diaĵo Ĥepera vidiĝis la suno ĉe sunleviĝo.
Laŭ la origina kredo, laŭ kiu Atumo estis la sola dekomenca diaĵo, la juna dio Nefertumo - kvazaŭ unu aspekto de Atumo - reprezentis la matenan sunleviĝon, kaj ĉar Atumo estis leviĝinta el la unuaj akvoj en la burĝono de egiptia blua nila nimfeo, Nefertumo asociiĝis kun tiu floro, kiu ĝenerale multe uziĝis en la arto, religio kaj literaturo de antikva Egiptio.
Referencoj
Llista de personatges de la mitologia egípcia
Masahide Kawamoto
Masahide Kawamoto (川元 正英, n. ) estas japana futbalisto.
Li futbalis ĉe Kawasaki Frontale.
Piperazina tribromoacetato
Piperazina tribromoacetato aŭ C6H9Br3N2O2 estas kemia kombinaĵo rezultanta el interagado de la tribromoacetata acido kun N-N-piperazina duklorido, senkolora aŭ flaveca likvaĵo uzata en kemiaj sintezoj. Piperazina tribromoacetato ne estas solvebla en akvo, sed estas solvebla en etanolo, propilena glikolo, kloroformo, eteroj, kaj oleoj. Saloj kaj esteroj de la tribromoacetata acido estas malstabilaj kaj malkomponiĝas kiam temperaturo altiĝas formantaj liberan bromon, bromoformon kaj karbonan duoksidon.
Fenilpropila klorido
Fenilpropila klorido aŭ  C9H11Cl estas kemia kombinaĵo, apartenanta al la funkcia grupo de la esteroj de la klorida acido kaj 3-fenilpropanolo. Fenilpropila klorido estas senkolora likvaĵo, uzata kiel gustigagento kaj odorigagento en la nutrondustrio kaj en la fabrikado de kosmetikaĵoj kaj farmaciaĵoj. Kutime ĝi estiĝas per kondensiĝa reakcio aŭ per esterigo de Fischer-Speyer kun sulfata acido kiel katalizilo. Fenilpropila klorido estas malmulte solvebla en akvo, sed tute solvebla en alkoholo, duetila etero, kloroformo kaj plejmulto el la organikaj solvantoj. Fenilpropila klorido reakcias kun fortaj oksidigagentoj kaj fortaj bazoj kaj posedas antifungajn kaj antibakteriajn proprecojn.
Clermont-La Pardieu (stacidomo)
Clermont-La Pardieu estas franca stacidomo sur linio - -Courbessac, situanta en  Clermont-Ferrand, en departemento Puy-de-Dôme, regiono Aŭvernjo-Rodano-Alpoj.
Temas pri stacidomo de Société nationale des chemins de fer français (SNCF), priservata de trajnoj Aŭvernjo-Rodano-Alpoj.
Ĝi situas ĉe kilometra punkto (PK) de la linio St-Germain-des-Fossés - Nîmes-CRB1 (790000).
52963 Vercingetorix
52963 Vercingetorix estas tre malgranda, malhela asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la en la kadro de la astronomia kampanjo OCA-DLR Asteroid Survey (ODAS) elde la Observatorio de la altebenaĵo de Calern, en Caussols (Alpes-Maritimes, Francio).
Petit Pierrefitte (Tramtransporto en Parizo)
Petit Pierrefitte estas haltejo de Tramvojo T5 situanta en komunumo Pierrefitte.
52963 Vercingetorix
Nomo
Ĝi estis nomita en memoro de Vercingetoriks (inter -82 kaj -72, – -46), reĝo de la Arvernoj kaj militestro de la keltaj gentoj kontraŭ la romia invado. Li venkis la armeon de Cezaro en la Sieĝo de Gergovio (-52) sed kapitulacis en la batalo de Alesia, supozeble pro superstiĉoj rilataj al la luna eklipso de la.
Petit Pierrefitte (Tramtransporto en Parizo)
La nomo Petit Pierrefitte (Malgranda Pierrefitte) estas tiu de kvartalo en Pierrefitte.
Tao Ngoc Tu
Tao Ngoc Tu (en vjetnama: Tào Ngọc Tú) estas vjetnama entreprenisto kun pola civitaneco de dekkelkaj jaroj kiu troviĝas sur la listo de 100 La Plej Riĉaj Poloj de la semajn-revuo "Wprost". Li finis la Teknikan Universitaton en Gdansko, favora por la lingvo Esperanto.
Li estas posednto de kompanio Tan-Viet International (la plej granda en Pollando kiel importisto kaj distribuanto de produktoj de la Ekstrema Oriento). La firmao estis establita en la jaro 1990 en la vilaĝo Łęgowo apud Gdansko. En la jaro 2010 li ekestis sur la listo de la 100 La Plej Riĉaj Poloj de la semajn-revuo Wprost sur la 93-a loko kun kapitalo 170 milionoj da zlotoj.
Tao Ngoc Tu kaj Esperanto
En la jaro 2013 okaze de la 125-jara Jubileo de Esperanto li kunhelpis eldoni grandan trilingvan vortaron ESP-ANG-POLAN: 1. ESP-ANG-POL (2-voluma, ISBN 978-83-940094-1-0) 2. ANG-ESP (2-voluma, ISBN 978-83-940094-2-7) 3. POL-ESP (1-voluma, ISBN 978-83-940094-3-4) 4. ESP-ANG-POL-KAŜUBA Mini-FRAZARO (sume ĉirkaŭ 1940 paĝa) de pola esperantisto Eduardo Kozyra (kiu estas la redaktoro kaj kompilanto de la supre menciita 5-voluma vortaro kaj 4-lingva Mini-frazaro).
Avançon (rivero)
Avançon (aŭ Avençon) estas svisa rivero, en Kantono Vaŭdo, dekstra alfluanto de Rodano. Ĝia fluo estas longa je 18,5 km.
Pielenhofen
Pielenhofen estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Regensburg kaj en la distriktaro Supra Palatinato de la federacia lando Bavario. Fine de la komunumo havis  loĝantojn.
Avançon (rivero)
Ĝi estas kunfluaĵo de:
Avançon poste trafluas urbon Bex kaj alfluas Rodanon apud Massongex.
Matejovce
Matejovce, hungare Mateóc, germane Matzdorf estas eksurbo en Slovakio, nun urboparto de Poprad. La nomo devenas de iama bienulo Mateo.
NGC 3772
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Matejovce
La eksurbo situas en valo de Poprad (rivero), ĝi estas norda urboparto de Poprad.
Historio
En 1910 en la urbo loĝis 1609 da homoj, precipe germanoj, krome slovakoj kaj hungaroj. Ĝis 1919 la urbo apartenis al Szepes (reĝa departemento), al distrikto de Szepesszombat. En 1945 la urbo aliĝis al Poprad, poste la germanoj estis deportitaj.
Clavesana
Clavesana estas komunumo de Italio. Ĝi apartenas al la regiono Piemonto kaj al la provinco Cuneo. Najbaraj komunumoj estas Bastia Mondovì, Belvedere Langhe, Carrù, Cigliè, Farigliano, Marsaglia, Murazzano kaj Rocca Cigliè.
Laŭ la stato de en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km².
31522 McCutchen
31522 McCutchen estas tre malgranda, hela asteroido de la asteroida zono malkovrita la en la kadro de la astronomia kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de Jonathan James McCutchen, kiu gajnis en 2014 la unuan rangon en la Intel International Science and Engineering Fair pro sia projekto pri scienco de la medio. Li estis lernanto ĉe la Keystone School en San Antonio (Teksaso, Usono).
Kantono Howard (Teksaso)
La kantono Howard situas en la subŝtato Teksaso de Usono. Laŭ censa takso de ĝi havis  loĝantojn. Ĝia ĉefloko kaj administra centro nomiĝas Big Spring.
Stacio Fushimi (Kioto)
Stacio Fushimi (japane: 伏見駅 [Fuŝimi-eki], angle: Fushimi Station) estas fervoja stacio en Kvartalo Fuŝimi, Kioto, Japanio. La stacio servas 1 linion de Kintetsu: Linio Kintetsu-Kyōto.
Walton-on-the-Naze
Walton-on-the-Naze estas malgranda urbo en Essex, Anglio, ĉe la marbordo de la Norda Maro en la distrikto Tendring. Ĝi estas norde de Clacton kaj sude de la haveno Harwich. Ĝi limas kun Frinton-on-Sea sude, kaj estas parto de la parish Frinton and Walton. Ĝi estas banurbo, kun konstanta populacio de ĉirkaŭ 6,000 loĝantoj. Ĝi allogas multajn vizitantojn, por kiuj la kabo Naze estas ĉefa allogaĵo. Ĝi estas ankaŭ havenurbo.
Regionoj de Ugando
Laŭ la censo de 2002, la centra regiono enhavis 27 procentaĵojn de la landa loĝantaro, la okcidenta regiono enhavis 26 procentaĵojn, la orienta regiono 25 procentaĵojn kaj la norda regiono havis 22 procentaĵojn. La landa loĝdenso laŭ regiono estis: po 157 personoj laŭ kvadrata kilometro en la orienta regiono, po 107 laŭ kvadrata kilometro en la centra regiono, po 113 laŭ kvadrata kilometro en la okcidenta regiono kaj po 60 laŭ kvadrata kilometro en la norda regiono. En 2002 proksimume 3 milionoj da homoj, aŭ 12 procentaĵoj de la landa loĝantaro, vivis en urbaj areoj. La centra regiono enhavis 54 procentaĵojn de la urba loĝantaro (ĉefe en la urbo Kampalo), la norda regiono 17 procentaĵojn, la okcidenta regiono 14 procentaĵojn kaj la orienta regiono 13 procentaĵojn.
Mezőlak
Mezőlak [mezOlak] estas vilaĝo kaj municipo en Hungario, en regiono Meza Transdanubio, en departemento Veszprém, en Distrikto Pápa. La loknomo signifas: herbejo-dometo.
Situo
Mezőlak situas sur ebenaĵo, laŭ traira flankovojo, laŭ fervojo Celldömölk-Pápa.
Historio
La unua mencio devenis el 1286 en formo Mezenlak. La kampoj longe apartenis al familio Zámbó. Dum la turkoj fortikaĵo de Pápa defendis la vilaĝon, tamen okazis, ke la loĝantaro devis rifuĝi al marĉo. Ekde 1929 funkcias kurento. En 1935 incendio okazis. Dum la socialismo kolĥozo pri Kinizsi [kiniĵi] funkciis.
Vilaĝservoj estas lernejo, infanĝardeno, biblioteko, kulturdomo, poŝto, apoteko, kuracejo, sportejo, grupo de katolikoj, kalvinanoj kaj luteranoj.
Ahmad al-Buni
Ahmad ibn ‘Ali al-Buni (أحمد البوني), laŭ kompleta nomo Ŝaraf al-Din aŭ Ŝihab al-Din Ahmad ibn Ali ibn Juzuf al-Buni al-Maliki al-ifriqi (naskiĝinta en Annaba, Alĝerio, mortinta en 1225) estis bone konata sufiisto kaj verkisto pri la esotera valoro de literoj kaj temoj rilataj al matematiko, sihr (magio) kaj spiriteco, sed oni konas tre malmulte pri li. Al-Buni loĝis en Egiptio kaj lernis el multaj elstaraj sufiistoj tiame. Samtempulo de Ibn Arabi, li estis plej bone konata ĉar verkis unu el la plej gravaj libroj de sia epoko; nome Ŝams al-Ma'arif, nome libro kiu estas ankoraŭ konsiderata kiel la plej frua okultisma teksto pri talismanoj kaj divenado. Ĝi estis tuj malpermesita kiel hereza fare de la sekvantoj de la ortodoksio de Islamo.
Ludwig Quidde
Ludwig QUIDDE (23-an de marto 1858 - 4-an de marto 1941) estis germana pacisma, memorita ĉefe pro la akra kritiko kontraŭ Vilhelmo la 2-a. La kariero de Quidde estas dividita en 4 periodojn en la germana historio: tiu de Bismarck en la Germana Imperiestra Regno (ĝis 1890); la hohenzollerna monarkio sub la regado de Vilhelmo la 2-a (1888 ĝis 1918); Vajmara Respubliko (1918 ĝis 1933); kaj fine dum la regado de Nazia Germanio.
Vivo
Quidde naskiĝis en burĝa familio de komercistoj en Bremeno. Li interesiĝis pri historio kaj partoprenis la agadojn de la Germana Pac-Asocio. Jam junaĝe li kontraŭis la politikojn de Otto von Bismarck, kanceliero de la Reĝlando Prusio kaj Germana Imperiestra Regno. En 1881 li doktoriĝis ĉe la Universitato de Göttingen. En 1894 li publikigis 17-paĝan broŝuron titolitan Caligula, Eine Studie über römischen Caesarenwahnsinn (Kaligulo: Studo pri imperia frenezo) kiu enhavas 79 komentojn pri la Romia Imperio de la 1-a jarcento p.K..; Quidde implicis komparon inter la korupta romia imperiestro Kaligulo kaj Vilhelmo la 2-a, riproĉante tiujn regantojn pro frenezo de grandeco. La aŭtoro insistis publikigi la libreton sub sia vera nomo, insisto, kiu ĉesigis lian akademian karieron kiel historiisto, kiam en kelkaj mallongaj tempodaŭroj li klarigis la uzitajn paralelojn.
Post malnobla rimarko kontraŭ imperiestro Vilhelmo la 1-a, li estis krime kondamnita pro "insultado de Lia Moŝto" kaj kondamnita al tri monatoj da malliberejo, kiun li administris en la malliberejo Stadelheim en Munkeno.
Ekinaceo
Ekinaceo (Echinacea) estas genro de asteracoj kiu konsistas el naŭ specioj da florantaj plantoj, kiuj de nature troviĝas en la oriento de Norda Ameriko. Kelkaj specioj, inter kiuj Echinacea purpurea, Echinacea angustifolia kaj Echinacea pallida, estas uzataj kiel ĝardenplantoj.
NGC 3773
NGC 3773 (aliaj indikoj — UGC 6605, IRAS11356+1223, MCG 2-30-5, ZWG 68.14, MK 743, KUG 1135+123, PGC 36043) estas galaksio en konstelacio Leono.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Ekinaceo
Al kelkaj ekinaceoj oni atribuas medicinajn ecojn.
Kantono Howard
Kantono Howard (Howard County) estas la nomo de diversaj administraj unuoj en Usono:
24155 Serganov
24155 Serganov estas asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la de la teamo de la astronomia kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de Artem Serganov, finalisto de la Intel Science Talent Search (STS) de 2008, scienca konkurso por lernantoj en lasta jaro de mezlernejo, pro lia projekto pri biokemio. Li estis lernanto ĉe la Bronx High School of Science en Bronkso (Novjorko, Novjorkio).
Akira Ito
Akira Ito (伊藤 彰, n. ) estas japana futbalisto.
Li futbalis ĉe Kawasaki Frontale, Omiya Ardija, Sagan Tosu kaj Tokushima Vortis.
Roger Sémat (Tramtransporto en Parizo)
Roger Sémat estas haltejo de Tramvojo T5 situanta en komunumo.
La nomo Roger Sémat estas tiu de avenuo en Saint-Denis.
Campoo-Los Valles
Campoo-Los Valles (aŭ simple Campoo) estas komarko en sudo de Kantabrio (Hispanio), en la alta parto de la Ebra baseno.
Geografio
La plej alta loko estas la pinto Cuchillón (2.225 m super marnivelo), kaj la plej malalta estas Pesquera (560 m).
Municipoj
La komarka ĉefurbo estas Reinosa, je 850 m. La komarko ampleksas jenajn municipojn:
Historio
Origine, laŭ en la registro Libro de Merindades (tio estas, registro de komarkoj) de Kastilio (ĉirkaŭ 1352), la komarko de Aguilar de Campoo enhavis vilaĝojn de la sudo de la nuna Kantabrio, same kiel de la nordo de provincoj Palencio kaj Burgoso. Ties ĉefurbo estis samnoma Aguilar de Campoo (en Palencio), kiu ankaŭ estis ĉefurbo de la vasta Markizlando de Aguilar de Campoo. Poste la ĉefurbo estis translokita al Reinosa, kiu plu havas tian statuson. Por la divido dise en malsamajn provincojn, la plej granda loĝloko en la "palencia Campoo" estas Aguilar de Campoo, kiu estas en pli granda kaj aparta palencia komarko Palencia Montaro.
Del Nayar
Del Nayar estas unu el la 20 komunumoj de la meksika subŝtato Najarito, kiu situas en la okcidenta, centra parto de Meksiko, ĉe la Pacifika Oceano. La ĉefurbo de la komunumo estas Jesús María. La kodnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 18009.
Geografio
La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 30551 loĝantojn. El tiuj estis 15432 viroj kaj 15119 virinoj. La komunumo havas surfacon de 5100 km². La meza alteco (de la ĉefurbo) estas 420 metroj super la marnivelo.
En la komunumo entute ekzistas 525 tiel nomataj loĝlokoj (statistike laŭ INEGI por urboj, vilaĝoj, domaroj), el kiuj neniu havas pli ol 2500 loĝantojn. La precipaj loĝlokoj estas:
La teritorio de la komunumo Del Nayar apartenas al la originaj teritorioj de du ĉefaj etnoj el Meksiko, la huiĉoloj kaj la koraoj. La nealireblo de la teritorio permesis al ili havi grandan sendependecon ankaŭ dum la historio de Meksiko. 86,0% de la loĝantoj (pli aĝaj ol 5 jaroj) de la komunumo parolas iun indiĝenan lingvon. Entute temas pri 21.867 personoj, 10.976 viroj kaj 10.892 virinoj. El tiuj 16.864 estas dulingvaj kaj 4641 nur parolas la indiĝenan lingvon. La plej multe parolata lingvo estas la koraa lingvo. Ĝin parolas 12.935 loĝantoj. Sekvas la viĉola lingvo kun 8.803 parolantoj. Krome ekzistas 22 personoj, kiuj parolas la tepehuanan lingvon, 17 kiuj parolas la mazahuan lingvon kaj 17, kiuj parolas la naŭatlann lingvon. La koraa, viĉola kaj tepehuana lingvoj originas de la regiono, sed la mazahuan kaj la naŭatlan lingvon oni origine ne parolis en la regiono. La koncernaj personoj migris al Del Nayar.
Klimato
En la komunumo jare falas averaĝe 754 mm/m² de precipitaĵo. La averaĝa jara temperaturo estas 25 °C.
Sociogeografio
En la jaro 2000 en la komunumo vivis 20636 personoj, pli aĝaj ol 5 jaroj. El tiuj 16883 personoj sciis paroli indiĝenan lingvon. Tio signifas ke 81,81 % de la loĝantaro en la koncerna jaro sciis paroli indiĝenan lingvon.
Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a., (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).
Johann Bernhard Basedow
Johann Bernhard BASEDOW (naskiĝis la en Hamburgo, mortis la  en Magdeburg) estis germana klerisma pedagogo kaj fondinto de la filantropa movado. Johann Wolfgang von Goethe priskribis lin en la verko Dichtung und Wahrheit (14-a libro de la 3-a parto); ĉe li unuiĝis fanatikeco plibonigi la edukadon de la homoj kun de tempo al tempo stranga ekstera agado.
Vivo
Destinite studi teologion li fuĝis 15-jara el la pezanta vivo en la gepatra domo kaj en la lernejo; post unu jaro, kiun li pasigis en Flensburg helpistante ĉe la kuracisto Boessel, li revenis hejmen. Post la lernejofrekvento li - plej ofte memlernante - studis en Lepsiko (1746-48) kaj poste en Kiel. Kiel hejma instruisto ĉe s-ro von Qualen ĉe Osdorf-Borghorst en Holstinio li havis la unuajn pedagogiajn spertojn, el kiuj li skribis en 1752 la magistriĝtezon kun la latinlingva titolo Inusitata eademque optima honestioris juventutis erudiendae methodus. En 1753 li vokitis kiel profesoro pri moralo kaj retoriko, poste ankaŭ pri teologio, ĉe la Kavaliran akademion al Sorø (Sjælland). Lia klerisma strebo, per kiu li volis purigi la kristanismon de ĉiuj ajn malraciaj dogmaĵoj kaŭzis ke li devis forlasi tiun ĉi lokon kaj venis en 1761 al gimnazio en Altona.
Tie li aperigis (post kelkaj hodiaŭ malpli interesaj libroj moralfilozofiaj kaj teologiaj) en 1768 la skribitaĵon, kiu estis la decida turnopunkto de sia vivo, nome Vorstellung an Menschenfreunde und vermögende Männer über Schulen, Studien und ihren Einfluß in die öffentliche Wohlfahrt, mit einem Plane eines Elementarbuchs der menschlichen Erkenntnis. En tiu ĉi verko li atakis la (alt)lernejan sistemon tiutempan, precipe ties rutinismon malordan. Li substrekis la devon de la ŝtato eduki kaj malfavoris akrege la influon de eklezioj je la instruado ĝenerale. En la libro-anekso li evoluigis tutan "lernejan bibliotekon" kie detale kaj intuicie listigatas lernolibrokatalogo. Inter ili lia plej granda atento estis ĉe la unua fundamenta ero, Elementarbuch. Basedow tuj ekellaboris siajn planojn interesajn. En 1770 li publikigis Methodenbuch für Väter und Mütter der Familien und Völker, enkondukon ampleksan por la rekta uzo de la verko; la saman jaron aperis Elementarbuch für die Jugend und für ihre Freunde in gesitteten Ständen, kiu ricevis en 1774 sian finan titolon Elementarwerk.
Covilhã
Covilhã (portugallingva prononco: [kuviˈʎɐ̃]) estas urbo kaj municipo en la Distrikto Castelo Branco kaj natura regiono Serra da Estrela en la Centra Regiono en Portugalio. La municipo havas 46 457 loĝantojn (2021). La urbo mem havas malpli ol 18 000 loĝantojn.
Ĉambroplanto
Karakterizaĵoj de ĉambroplantoj
Kiel ĉambroplanto taŭgas multajn plantspecioj, kiuj kapablas transvivi en la ĉambroj, kiuj ofte estas tro mallumaj kaj tro varmaj. Ĉambroplantoj estas specioj, kiuj toleras la klimatajn kondiĉojn de internaj ejoj, kie vivas homojn. Tiuj kondiĉoj estas grandparte same en la tuta mondo. La temperaturo en loĝĉamboj varias inter 18 kaj 30 °C kaj la relativa aerhumideco estas mezalta.
Covilhã
Foje Covilhã estas referencata kiel urbo de lano kaj neĝo, kaj ĝi estas unu el la ĉefaj urbaj centroj de la historia regiono Beira Interior. La proksimeco de la montaro havigas spektaklajn panoramon kaj agrabla medio por tiuj al kiuj plaĉas marŝado, kampadi, montogrimpado kaj skiado. Kun industria tradicio historie fokuzita al la tekstila industrio surbaze de abundo de lano produktita en la areo ekde antikveco, sed kun pli diversigita industrio nuntempe, Covilhã, kiu iam estis konata kiel la "Portugala Manĉestro", estas ankaŭ universitata urbo nune kun gradoj el aeronaŭtika inĝenierado al medicino kaj filozofio.
Johann Bernhard Basedow
Graveco
La ideoj de Basedow, en tempo malferma je edukadodemandoj, furoris kaj subtenitis ofte. Duko Leopoldo Frederiko Francisko de Anhalt-Dessau venigis lin en 1771 al Dessau, kie li fondis lernejon laŭ siaj ideoj en 1774. Ĝi nomiĝis Philanthropinum kaj iĝis centro de klerisma edukadmovado en Germanlando. Konata estas ankaŭ la rolo grava de Immanuel Kant prie. Multaj gvidantaj pedagogoj tiutempaj agadis surloke, almenaŭ dum kelke da tempo, ekz. Joachim Heinrich Campe, Christian Gotthilf Salzmann, Ludwig Heinrich Ferdinand Olivier, Ernst Christian Trapp. Similaj institucioj baldaŭ estiĝis ankaŭ en aliaj lokoj. La interesoj de Basedow tamen estis pli teoriaj. Pro tio li jam en 1778 cedis la postenon de lernejestro kaj tute enprofundiĝis en la verkadon fakan. La majstroverko estis la jam menciita Elementarwerk, kiu finfine konsistis en kvar tekstvolumoj kaj en unu volumo kun ilustraĵoj, kupraj gravuraĵoj belegaj de Daniel Chodowiecki. La fundamentaj ideoj legeblis jam ĉe Vorstellung an Menschenfreunde: "Das Elementarbuch soll mit den allerersten Erkenntnissen eines Kindes anfangen… Ein jeder Gegenstand wird zur rechten Zeit nicht zu früh und nicht zu spät für die Bildung des Verstandes und Herzens der Kinder darinnen vorkommen. Ich werde keine einzige Stufe der ordentlich fortschreitenden Natur darin überhüpfen" (§ 56). Tiel li ripetis la taskon, kiujn ĉ. jarcenton pli frue, en 1658, prezentis Johano Amoso Komenio en sia libro Orbis sensualium pictus. Bildo de la tuta mondo sur saĝa pado antaŭ la infano evoluiĝu. Sed des pli grava estas la diferenco disde Komenio. Ĉar tiu ĉi komenciĝis per Dio kreinta la mondon laŭ granda, objektiva ordo kie ankaŭ la homo havas kaj konas sian lokon akuratan. Lia fino absoluta estos la Lasta juĝo, laŭ Komenio. Sed Basedow komenciĝas per la infana ĉirkaŭaĵo: familio je la manĝotablo, nutraĵoj, tolaĵoj, loĝado ktp. Nur poste venas pli kaj pli da aliaj sekcioj. Do fariĝas transponiĝo de la objektiva mondordo de Dio al la subjektiva, fare de la homo mem. Pedagogike okazis la samo. Kant nomis ĝin sia persona kopernika turniĝo. Nehazarde ambaŭ estis de la sama aĝo kaj iliaj verkoj aperis en la sama jardeko.
Roaix
(jen france, okcitane Roais) estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Vaucluse (franca elparolo: [], okcitane Vauclusa), en la regiono Provenco-Alpoj-Bordo Lazura (Provence-Alpes-Côte d'Azur, prononcata, okcitane Provença-Aups-Còsta d'Azur). Fine de en la komunumo vivis.
Covilhã
Geografio
La urbo estas je 20 km de la plej alta pinto de Kontinenta Portugalio, nome Torre (1993 m.s.m.) kaj la urba kerno mem estas inter 450 kaj 800 m. La municipo havas 21 freguesias, nome la jenaj: Aldeia de São Francisco de Assis, Barco e Coutada, Boidobra, Cantar-Galo e Vila do Carvalho, Casegas e Ourondo, Cortes do Meio, Covilhã e Canhoso, Dominguizo, Erada, Ferro, Orjais, Paul, Peraboa, Peso e Vales do Rio, São Jorge da Beira, Sobral de São Miguel, Teixoso e Sarzedo, Tortosendo, Unhais da Serra, Vale Formoso e Aldeia do Souto kaj Verdelhos.
Ĉambroplanto
Efikoj al la sano de la homo
Ĉambroplantoj havas gravan signifon por la loĝejoj de la homo. Ili fiksigas la nocajn substancoj el la aero, ekzemple formaldehido, toluolo, amoniako, kaj filtrumas la ĉambran aeron. Ekzistas sciencaj esploroj de NASA, kiu komparas hermetike ŝlositaj ejoj kun kaj sen ĉambroplantoj. La esploroj montras, ke la aero en ĉambroj kun plantoj estas pli bona ol en ejoj sen plantoj. Ankaŭ gravas la fakto, ke la aerhumideco kreskas, se plantoj estas en la ĉambro.
Johann Bernhard Basedow
Graveco
Tiel Basedow priskribis la decidan novan elirpunkton de moderna pedagogio kaj atentigas jam anticipe al la elementa metodo de Johann Heinrich Pestalozzi. Krome la verko Elementarwerk de Basedow estas - kaj tekste kaj bilde - granda trezorejo por doktrinoj de animoj kaj moroj sed ankaŭ de la ĉiutaga vivo de la 18-a jarcento.
Covilhã
Geografio
En la montaro abundas kverkoj kaj genistoj. La plej varma monato estas Aŭgusto, kun averaĝa temperaturo de 22.2 °C, dum la plej malvarma monato estas Januaro, kun averaĝo de 6.2 °C. La averaĝa jara temperaturo de Covilhã estas 13.6 °C kaj la averaĝa jara pluvokvanto estas de ĉirakŭ 1,500 milimetroj.
Ĉambroplanto
Historio de la ĉambroplantoj
La plej malnova ĉambroplanto estas la mirto. Jam en la 16a jarcento. Ekestis tiam la tradicio ke la fianĉinoj estis ornamataj per mirtaj koroloj kaj la mirto fariĝis simbolo por la geedza feliĉo.
Covilhã
Historio
Covilhã estis jam prahistoria kastrumo, ŝirmejo de antaŭromiaj paŝtistoj kaj romia fortikaĵo konata kiel Cava Julianaaŭ Silia Herminia. Proksime estis la praurbo Covilhã (Cova Lhana, eble Ebena Groto), la nomita Covilhã Velha (Malnova Urbo). La muregoj de la prakastelo estis starigitaj de Sanĉo la 1-a kiu en 1186 havigis foruon al Covilhã. Kaj poste, estis Denizo la 1-a kiu konstruigis la muregojn de la mirinda mezepoka kvartalo de Portas do Sol (Sunpordoj).
Ĉambroplanto
Deveno de ĉambroplantoj
El la natura kreskoregiono de plantoj oni povas tiri konkludojn pri la starejo kaj flegado en ĉambroj. La plantoj, kiuj venas el la tropikaj pluvarbaroj bezonas alian flegadon ol tiuj kiuj kreskas en la moderaj klimatoj. La tropikaj plantoj postulas ekzemple altan aerhumidecon.
Covilhã
Historio
Jam en la Mezepoko ĝi estis unu el ĉefaj lokoj de la Regno, kion konfirmis la fakto, ke gravuloj devenaj de tie graviĝis en la epoko de Portugalaj malkovroj de la 15-a kaj 16-a jarcentoj, la kreado de la komerca hegemonio, ktp. Tiukadre Henriko la Navigisto estis "senjoro" de Covilhã. Lokano Diogo Alves da Cunha partoprenis en la konkero de Sebto en 1415, Pêro da Covilhã estis la unua portugalo kiu surteriĝis en Mozambikon kaj sendis informon al Johano la 2-a pri kiel atingi la lokojn kie oni produktas spicojn, preparante tiel la marvojon al Hindio, kaj João Ramalho aliĝis al la vivo de indianoj en Brazilo rezultante en frua mestizado.
Ĉambroplanto
Tropika arbaro
La plej multaj ĉambroplantoj havas sian naturan kreskolokon en la tropikaj zonoj. La taglongeco estas tie konstante ĉirkaŭ 12 horojn. La pluvo estas konstanta dum la tuta jaro. La averaĝa temperaturo multe dependas de la alteco. En tropikaj arbaroj ĝis alteco de 600 metroj, la temperaturo estas konstanta dum la tuta jaro inter 24 kaj 28 gradoj Celsius. En altaj pluvarbaroj, la tiel nomataj tropikaj montaraj arbaroj la averaĝa temperaturo estas ofte nur 10 gradojn Celsius.
La lumkondiĉoj, sub kiuj la plantoj bonfartas, dependas de la vegeta ŝtupo, kie la planto origine kreskas. Plantoj, kiuj kreskas origine proksime al la tero, estas ofte ombrotoleraj specioj. Ĉe grimpoplantoj kaj epifitoj la lumbezono estas pli alta.
Covilhã
Historio
Inter misiistoj menciindas Francisco Álvares, mortigita survoje al Brazilo; Pedro da Covilhã, pastro en la ekspedicio de [[Vasco da Gama] al Hindio; Francisco Cabral, misiisto en Japanio; Gaspar Pais, kiu iris el Goa al Abisenio. La fratoj Rui Faleiro kaj Francisco Faleiro, kosmografoj famiĝis pro sia sciaro de naŭtika scienco. Dum la Renesanco monaĥo Heitor Pinto estis unu el plej fruaj portugaloj kiuj publike defendis la portugalan identecon ĉefe per la verko "Bildo de kristana vivo".
3-Acetilbenzoata acido
3-Acetilbenzoata acido aŭ 3-acetilfenilmetanata acido estas organika kombinaĵo apartenanta al la familio de la organikaj acidoj, rezultanta el hidrolizo de la 3-acetilbenzoila klorido aŭ oksidado de la 1,3-Duacetilbenzeno. 3-Acetilbenzoata acido estas flava aŭ oranĝokolora solidaĵo, malmulte solvebla en akvo kaj metanolo, sed solvebla en etanolo, kloroformo, duklorometano, kaj aliaj nepolaraj organikaj solvantoj. 3-Acetilbenzoata acido prezentas acetilan grupon ligitan al benzoata grupo en la dua karbono de la benzena ringo. Ĝi konsistas je 9 karbonatomoj, 8 hidrogenatomoj, 3 oksigenatomoj kaj uzatas en kemiaj sintezoj.
Covilhã
Historio
La gravo de Covilhã, en tiu periodo, rilatas al honora titolo havigita de la reĝo Dom Sebastião kaj poste al la vorkoj plenumitaj tie kaj en la regiono fare de la kastiliaj reĝoj dum la tempo de la Iberia Unio. La placo de la urbodomo kaj montroj de la Manuelisma stilo plibeligis la urbon.
Ĉambroplanto
Tropika arbaro
Tipaj plantospecioj de la tropika pluvarbaro, kiuj taŭgas kiel ĉambroplanto, estas Bromeliacoj, Orkidacoj kaj Filodendro. Ili tre taŭgas por esti kultivataj en ĉambro ĉar ili ne bezonas specialan ripozpaŭzon kaj aspektas dekoracie dum la tuta jaro.
Covilhã
Historio
La du fluejoj kiuj descendas de la Serra da Estrela, nome Carpinteira kaj Degoldra, trapasas la urban kernon kaj estis en la origino de la industria disvolvigo. Ili havigis la energion necesan por la fabrikoj. Ĉe tiuj riveroj estas nun mirinda kerno de industria arkeologio, komponita per dekoj de grandaj konstruaĵoj en ruinoj. Inter ili menciindas la lernej-fabriko fondita de la Grafo da Ericeira en 1681 ĉe Carpinteira kaj la Reĝa Tolfabriko kreita de la Markizo de Pombal en 1763 ĉe Degoldra. Tiu estas nun la sidejo de la universitato Universidade da Beira Interior kie estas la Museu de Lanifícios (Prilana Muzeo), konsiderata unu el plej bonkvalitaj siatipaj muzeoj en Eŭropo.
Covilhã estis plialtigita al la kategorio de urbo la 20an de Oktobro 1870 fare de la reĝo Ludoviko la 1-a pro sia granda nombro de loĝantoj kaj pro sia riĉo.
Volvic (stacidomo)
Volvic estas franca stacidomo sur linioj -  kaj  - Volvic, situanta en  Volvic, en departemento Puy-de-Dôme, regiono Aŭvernjo-Rodano-Alpoj.
Covilhã
Ekonomio
Ankaŭ turismo gravas, kaj la urbo servas kiel vintra kaj montara centro. Ankaŭ fruktoproduktado ludas gravan rolon en la regiono de Cova da Beira. Frulact, Portugala fruktoproceza kompanio, hava siajn ĉefajn industriajn instalaĵojn en la municipo Covilhã. EStas ankaŭ scienca parko, Parkurbis, kaj granda vendejaro en Covilhã, nome Serra Shopping, krom multaj aliaj vendejoj, kinejoj, restoracioj kaj superbazaroj kiel Continente (ene de Serra Shopping), Intermarché, Pingo Doce, kaj Lidl.
Volvic (stacidomo)
Temas pri stacidomo de Société nationale des chemins de fer français (SNCF), priservata de trajnoj aŭ aŭtoĉaroj Aŭvernjo-Rodano-Alpoj.
Covilhã
Ekonomio
Je 20 km estas la nura skiejo de Portugalio, fakte en apuda municipo Seia.
Ĉambroplanto
Humida-seka arbaro
Kontraste al la tropikaj pluvarbaroj la arbaroj en la zonoj kun seka kaj pluva sezonoj alkutimiĝis al ŝanĝanta humideco. La plantoj el tiuj zonoj havas mekanismojn por vivteni sin en la seka sezono. En ĉambroj ili ofte bezonas pli aŭ malpli longan ripozpaŭzon. Dum tiu paŭzo, kiu ofte estas en vintro ili ne havas bezonon je akvo kaj sterkaĵo. Tipaj plantspecioj de la sekaj- malsekaj arbaroj estas hipeastro (Hippeastrum) kaj Klivio.
Senarba savano
La senarba savano en la tropikoj kaj subtropikoj oni povas plu diferencigi an malseka savano, seka savano kaj kserofita savano. La plantoj de tiu zono adaptiĝis bone al sekco kaj malalta aerhumideco. Precipe tie kreskass kaktacoj kaj aliaj sukulentoj. Pluraj specioj bezonas malvarmetan vintrajn kondiĉojn por ricevi abundan floraro en la venanta jaro.
Krom kaktacoj precipe diversaj specioj de Aloo, Agavon, Krasulo, Eĉeverio, Eŭforbio kaj Sansevierio.
Subtropikoj
La subropoj havas mildan vintron kun multe da pluvo kaj la taglonecoj ŝanĝiĝas. Dum la somero nur pluvas malofte kaj povas fariĝi tie tre varma. Mirto, Oleandro kaj kelka figoj venas el tiu vegeta zono.
Moderaj zonoj
Nur tre malmultaj ĉambroplantoj venas el la modera klimato. Tipaj reprezentanto estas la kultivaro de Hedero, Saxifraga stolonifera kaj Carex brunnea. Ili nur bone kreskas, se la teperaturo ne estas tro alta.
Erschwil
Erschwil estas komunumo en la distrikto Thierstein en Kantono Soloturno, Svislando. Ĝi havis 911 loĝantojn je la 31-a de decembro 2010.
Ĉambroplanto
Elekto de ĉambroplantoj
Jen elekto de kelkaj oftaj ĉambroplanto ordigitaj laŭ iliaj postuloj
Erschwil
Geografio
Erschwil etendiĝas laŭlonge de la rivera Lüssel kaj de la pasejvojo en valdo de la Soloturna Ĵuraso norde de Passwang-Pasejo.
Trafiko
Tra Erschwil pasas la kantona ĉefvojo n-ro 253 de Zwingen tra Breitenbach kaj Passwang-Pasejo al Balsthal. Per poŝtaŭtolinio, kiu trafikas sur tiu vojo, la komunumo estas konektita al la publika transportreto.
Historio
La unua dokumenta mencio de Erschwil datiĝas el la jaro 1147 kiel Hergiswilre. Dum mezepoko la Monaĥejo Beinwil en Erschwil posedis sub la protekta voktado de la Grafoj de Thierstein en Erschwil bienoj kun interezoprivilegio. En la jaro 1219 la preĝejo Sankta Petro kaj Paŭlo estis enkorpigita al la Monaĥejo Beinwil. En la jaro 1522 post la formorto de la Grafoj de Thierstein Erschwil estis akirita de la urbo Soloturno. En la jaro 1755 la konsilio de Soloturno koncedis al Erschwil merkatorajton, kiu merkato ĝis la fino de la 19-a jarcento regule okazadis.
József Fülöp (geologo)
József Fülöp [jOĵef fulop], laŭ hungarlingve kutima nomordo Fülöp József estis hungara geologo, profesoro, membro (korespondanta en 1967, ordinara en 1976) de Hungara Scienca Akademio, membro (ekstera en 1980) de Aŭstra Scienca Akademio.
József Fülöp naskiĝis la  1927 en Bük. Li mortis la 1994 en Budapeŝto.
Biografio
József Fülöp frekventis mezlernejojn en Kapuvár kaj Sopron, poste universitaton en Budapeŝto inter 1946-1952. Post la diplomo li restis samloke por instrui en Universitato Eötvös Loránd, baldaŭe li laboris en geologia instituto. Li ankaŭ instruis en la universitato inter 1970–1984, li estis katedrestro inter 1984–1994, krome rektoro inter 1984–1990. Li atingis la sciencan gradon PhD en 1957, li doktoriĝis en 1962 antaŭ la akademio. Li longe estis ĉefredaktoro de fakrevuo Acta Geologica. Li ricevis premiojn kaj medalojn inter 1960-1990.
Tomojuki Ĝamaŝita
Tomojuki Ĝamaŝita aŭ Tomoyuki Yamashita (山下 奉文 Yamashita Tomoyuki, 8a de novembro, 1885 – 23a de februaro, 1946; nomita ankaŭ Tomobumi Yamashita ) estis generalo de la Imperijapana Armeo dum la Dua Mondmilito. Fronte de la invado de Malajzio kaj Singapuro, lia plenumo de tiu tasko en 70 tagoj kondukis al la brita ĉefministro, Winston Churchill, nomi la malprestiĝigan falon de Singapuro al Japanio la "plej malbona katastrofo" kaj "pli granda kapitulaco" en la milita historio de Britio. Tiu atingo havigis al Ĝamaŝita la kromnomon "Tigro de Malajzio". Poste en la milito, li estis komisiita por defendi Filipinojn el la avanco de la aliancanaj fortoj. Kiam li estis malkapabla haltigi la avancon de la aliancanaj fortoj, li kapablis teni parton de Luzono ĝis post la formala Kapitulaco de Japanio en aŭgusto 1945.
Post la milito, Ĝamaŝita estis juĝita pro militkrimoj faritaj de trupoj sub sia komando dum la japana defendo de la okupaciitaj Filipinoj en 1944. En polemika proceso, Ĝamaŝita estis kulpigita pro la fifaroj de siaj trupoj kvankam ne estis pruvoj ke li aprobis aŭ eĉ konis ilin, krom ke multaj el la malhumaĵoj estis faritaj de trupoj ne sub la komando de Ĝamaŝita. Tiu normo – teni la komandanton respodeca pro la militkrimoj de siaj subuloj ĉar la komandanto ne klopodis malkovri kaj haltigi ilin – iĝos konata kiel Ĝamaŝita normo. Ĝamaŝita estis kondamnita al mortopuno, kaj ekzekutita per pendumo en 1946.
Akinori Sakai
Akinori Sakai (境 秋範, n. ) estas japana futbalisto.
Li futbalis ĉe Kawasaki Frontale.
Ibn Manzur
Ibn Manẓūr (Araba: ابن منظور) (Junio–Julio 1233 - Decembro 1311/Januaro 1312) estis Libia leksikografiisto de Araba lingvo kaj aŭtoro de granda vortaro Lisān al-ʿArab (la lango de Araboj). Lia kompleta nomo estis Muhammad ibn Mukarram ibn `Alī ibn Ahmad ibn Manzūr al-Ansārī al-Ifrīqī al-Misrī al-Ĥazrajī Jamāl al-Dīn Abū al-Fadl (en araba محمد بن مكرم بن علي بن أحمد بن منظور الأنصاري الإفريقي المصري الخزرجي جمال الدين أبو الفضل). Li estis el Nordafrika Araba deveno, el la tribo Banu Ĥazraj de Ansar laŭ la nomo al-Ansārī al-Ifrīqī al-Misrī al-Ĥazrajī sugestas, kaj oni scias ke li naskiĝis ĉu en Ifrikio (Alĝerio, Tunizio, Libio) aŭ Egiptio.
Leo Löwenstein
Dr. Leo Löwenstein (8-a de februaro 1879 en Aachen – 13-a de novembro 1956) estis germana fizikisto kaj kemiisto. Li soldatservis en la unua mondmilito kiel oficiro, estis prezidanto de la Reichsbund jüdischer Frontsoldaten (Imperia Asocio de Judaj Fronstsoldatoj) - fondita en februaro de 1919. Li estis transportita en 1943 al Theresienstadt, elmigris post la dua mondmilito en Svedion kaj poste en Svislandon.
František Palacký
František PALACKÝ (naskiĝis la 14-an de junio 1798 en Hodslavice - mortis la 26-an de majo 1876 en Prago) estis la plej granda ĉeĥa historiisto nomata patro de la nacio.
Le devenis el evangelia familio, studis en Bratislava kaj Vieno kaj aktivis kiel edukisto en etnobelaj familioj. En 1823 li foriris al Prago kaj fariĝis disĉiplo de Josef Dobrovský, kiu instruis al li teknikon de historiista laboro. Li partoprenis la socian vivon de la renaskiĝanta ĉeĥa nacio, kiu revivigis sian lingvon, historion kaj literaturon. Lia ĉefverko estas la kvinvoluma historio de la ĉeĥa nacio, kiu redonis al la nacio la memoron.
Li iĝis honora membro de Hungara Scienca Akademio en 1834.
En la jaro 1918 estis nove estiĝinta la 11-a infanteria pafista regimento de nove kreanta la 3-a divizio de Ĉeĥoslovakaj legioj en Rusio nomita "Regimento de František Palacký"
2-a simfonio (Schubert)
Simfonio n-ro 2 B♭-maĵora (D 125) estas simfonio de Franz Schubert.
Ekesto
Schubert verkis sian simfonion n-ro 2 ekde decembro de 1814 ĝis marto de 1815 kaj omaĝis ĝin all Innocenz Lang, direktoro de la Viena Urbokonvikto, kiun Schubert vizitis ekde 1808 ĝis 1813. Ne estas konate, ĉu la orkestro de la konvikto ankaŭ prezentis la simfonion; la ekzisto de instrumentvoĉaro argumentas pore; la eraroj enestaj en kontraŭe. La unua vera publika prezentado de la simfonio okazis tamen nur 49 jarojn post la morto de Schubert en la jaro 1877 je Londono fare de muzikesploristo George Grove, kiu tiam prezentis ĉiujn simfoniojn de Schubert.
En la jaro 1884 eldonejo Breitkopf & Härtel publikigis la simfonion kadre de la „malnova pleneldono“ de ĉiuj simfonioj de Schubert, kiun redaktis Johannes Brahms.
Instrumentado
2 flutoj, 2 hobojoj, 2 klarnetoj, 2 fagotoj 2 kornoj, 2 trumpetoj, timbaloj, arĉkvinopo
Pri la muziko
La unua movimento apartenas per 614 taktoj al la plej longaj en la simfonia verkaro de Schubert, superata nur de la unua movimento de lia „granda C-maĵora simfonio“. Ĝi estas karakterizata, kiel ankaŭ la resta simfonio, de ripetoj de la muzika materialo. La movimento havas similecojn al la uverturo Die Geschöpfe des Prometheus de Beethoven.
La temo de la dua movimento havas kvin variaĵojn, ĝis kiam la movimento finiĝas per elkonduko. Variaĵo 1 sufiĉiĝas sen basvoĉo. Violonĉeloj kaj kontrabasoj prezentas la duan variaĵon, dum kiam la tria variaĵo denove rezignas basvoĉon kaj dissolvas la temon en figurojn. Ĉilasta okazas ankaŭ en la kvara variaĵo, kiu krom tio kontraste al la  pianisimo de la aliaj variaĵoj staras en forte kaj minortonalo (c-minoro). Laŭ enhavo variaĵo 5 reekprenas variaĵon 2, ĉar ambaŭ entenas sinkopon sur la dua noto de la temo.
Malgraŭ la movimentonomo Menuetto la tria movimento distingiĝas de la antaŭa per sia energiplena stilo. Ĝia strukturo estas simetria.
Ankaŭ la kvara movimento de ĉi tiu simfonio apartenas ene de la simfonioj de Schubert al la plej longaj (nur superata de la finalmovimento de la „granda C-maĵora simfonio“). Ĝi enhavas multajn similaĵojn kun la unua movimento, unu el la plej grandaj diferencoj estas, ke la resumo je la flanktemo ĉiloke ne staras en la bazotonalo, sed en g-minoro.
Efiko
Johannes Brahms atestis al la tiel nomataj junaĝosimfonioj de Schubert neniel altan artan valoron kaj opiniis, ke ili „ne estu publikigotaj, sed nur piece konservataj kaj eble alirebligotaj per kopioj“.
La angla gazetaro atestis al la simfonio post ĝia unua prezentado en 1877 grandan parencecon al la modeloj de Wolfgang Amadeus Mozart kaj Joseph Haydn. Tamen la prezentado trafis sur multan atenton. Jen ekzemple tekstis en „Evening Standard“ la 22-an de oktobro 1877:
Fotofobio
La fotofobio estas la maltoleremo nenormala al la lumo. Estas ofta en personoj kun albinismo aŭ povas esti ŝuldita de malsanoj rilatigitaj kun la okulo aŭ la nervosistemo.
Kialoj
La pacientoj povas disvolvi fotofobion kiel rezulto de pluraj medicinaj kondiĉoj, rilatigitaj kun la okulo aŭ la nervosistemo. Kelkfoje, daltonaj personoj povas manifesti fotofobion. Kutime ĝi ne estas grava kaj povas malpeziĝi uzante mallumajn okulvitrojn aŭ elŝaltante la lumon. Iuj okulaj solvoj de ofta uzo ankaŭ povas kaŭzi fotofobion, pro kio ĉesigante ĝia uzo, ĉi tiu reago malaperos. Ĉi tio estas provokita multfoje de komponaĵoj en iuj likvaĵoj de desinfektado kaj konservado de molaj kontaktlensoj.
Sed pro la granda vario de likvaĵoj por konservado kontaktolesaj, nur sufiĉas serĉi la plej taŭgan.
Maksymilian Papierny
Maksymilian PAPIERNY (mortis en Lodzo en 1931) estis pola esperantisto kaj kuracisto. Li estis membro de TEKA kaj la aŭtoro de Lernolibro pri Akuŝarto.
Kiruna
Kiruna (nord-samee Giron, finne Kiiruna, tornival-finne Kieruna) estas urbo en regiono Norrbottens län, norda Svedio, kaj la plej granda urbo en la historia provinco Lappland. Ĝi situas norde de la norda polusa cirklo, ĉe bordo de la lago Luossajärvi, inter la fererco-riĉaj montoj Kiirunavaara kaj Luossavaara. Ĝi estas administra centro de samnoma komunumo Kiruna.
La setlejo estis fondita en 1900, kaj oni konsideras Hjalmar Lundbohm, delegito de la min-firmao LKAB, kiel fondinto. La urbo havis ĉirkaŭ loĝantojn en 2020, kaj en 2004 ĉirkaŭ  loĝantojn. La plej granda ekonomia branĉo estas la minado.
Pro risko de disfalo kaŭze de la mineo en Kiirunavaara, oni post debatado decidis en 2007 translokiĝi la centro de la urbo. Laŭ la sveda mino-leĝo, la mino-firmao LKAB devas paĝi la kostojn, kiu la firmao en 2008 kalkulis al 12,5 miliardoj kronoj. Oni translokiĝas plurajn domojn, malkonstruas multaj, kaj konstruos novajn.
La ligna preĝejo de Kiruna, desegnita de Gustaf Wickman, estis konstruita inter 1907 kaj 1912, kaj inspirita de la lignaj norvegaj bastonpreĝejoj, kaj situas en natura parko proksime al Kiruna centro.
1907–1958 Kiruna havis tramo-liniojn. Je 45 km oriente de la urbo troviĝas Esrange, sola civila kosmodromo de Eŭropo.
NGC 3774
NGC 3774 (aliaj indikoj — MCG -1-30-16, PGC 36058) estas galaksio en konstelacio Pokalo.
Sint-Martens-Latem
Sint-Martens-Latem (nederlande, proksimuma prononco [SINT-MARt'ns-LA:tem]) estas municipo en Belgio, en la nederlandlingva provinco Orienta Flandrio. Komence de la municipo havis  loĝantojn.
Ekde 1977 la municipo Deurle apartenas al Sint-Martens-Latem, la ĉefa municipo.
Ĝi estas famkonata loko pro la artistoj kiuj ŝatas loĝi kaj labori tie.
Pesilo (konstelacio)
Pesilo (latine Libra) estas konstelacio de la zodiako de tera ĉielo.
Ĝiaj kvar plej brilaj steloj formas proksimuman paralelogramon:
Stelo σ Librae fakte estas pli hela ol δ, sed ĝi iam estis parto de Skorpio kaj portis la nomon γ Scorpii.
Vaporfervojo Furko-montolinio
La svisa Vaporfervojo Furko-montolinio (Dampfbahn Furka-Bergstrecke, DFB) ligas la lokon Realp tra la Furkopasejo kun Gletsch kaj Oberwald. La monta linio estas la malnova linio, ĉar la baza tunelo ligas hodiaŭ la vilaĝojn Oberwald kaj Realp.
Pesilo (konstelacio)
Astrologio
Laŭ Okcidenta astrologio, Pesilo estas zodiaka signo por naskitoj inter la 23-a de septembro kaj la 22-a de oktobro. Fakte, la Suno troviĝas en ĉi tiu konstelacio inter la 31-a de oktobro kaj la 22-a de novembro.
Vaporfervojo Furko-montolinio
Ĝi estas monta linio de la malnova Furka-Oberalp-Fervojo FO (Furka-Oberalp-Bahn, FO), kiu hodiaŭ nomiĝas Matterhorn-Gotthard-Fervojo (Matterhorn-Gotthard Bahn, MGB). MGB hodiaŭ cirkulas tra la Furko-Baztunelo, fama estas ĝia rekta trajno "glaĉera ekspreso" de Sankta Maŭrico tra Koiro, Brigo, Vispo al Zermatt.
Oni planas malfermi ankaŭ la linion "Oberwald - Gletsch" en la aŭguston 2010. Oni tiam povos vojaĝi de Realp-Furko-Gletsch ĝis Oberwald, anstataŭ kiel hodiaŭ nur de Realp-Furko ĝis Gletsch. Oni povos uzi la bazan tunelon aŭ la montan linion. La linio pasas la Furkopasejon kaj pasas en Gletsch la faman grandan ŝrumpan Rodan-Glaĉeron. (Furko (alemane Furka Furggi) estas malnova alemana vorto por "pasejo".)
Oni rekonstruos la grandan "D"-vaporlokomotivon. La organisaĵo bezonos ankoraŭ svisan Fr.-n 1'700'000.-- aŭ cirkaŭ 1'200'000 Eŭron aŭ 1'200'000.-- dolarojn por fremdaj kostoj. Oni volas rekonstrui 2 lokomotivojn HG 4/4. Oni volos fari la elprovon de unua lokomotio en jaro 2013. La kosto de nova fajrokesto estas cirkau svisa Fr. 110'000.-- aŭ 80'000.-- Eŭro.
La aparta fondo Furko-montolinio (Stiftung Furka-Bergstrecke) kolektas  la donacojn pri la lokomotivoj kaj pri la remizo Realp. Donacoj estas sen imposto en Svisujo.
István Szigeti-Gyula
SZIGETI-GYULA István (sigeti-djula) estis hungara reformita episkopo, eklezia verkisto naskita en Visk en 1678 kaj mortinta en Nagyenyed la 1-an de julio 1740.
Kariero
István Szigeti-Gyula studis en Nagyenyed poste li estis rektoro en Nagybánya. De 1705 li studis en Frankfurto ĉe Odro kaj Franeker. Reveninte li denove instruis en Nagybánya, poste en 1712 oni elektis lin pastro de Szinérváralja. En 1714 li denove fariĝis instruisto en Nagybánya. De 1737 li estis episkopo de la eklezidistrikto de Transilvanio. En 1738 je famo ke la filo József de Francisko Rákóczi la 2-a deziras enpenetri el Turkio Transilvanion li estis arestita kune kun pluraj reformitaj eklezigvidintoj, kaj nur post unu jaro li liberiĝis.
Johannes Eckert
Johannes Eckert estas nomo de jenaj personoj:
Kristnaska globo
Kristnaska globo estas specifa ornamaĵo por kristnaska arbeto farita el tre maldika vitro.
La unuaj kristnaskaj globoj el blovita vitro aperis en Pollando en la 19-a jarcento. Komence ili imitis nuksojn kaj aliajn fruktojn, sed laŭtempe la formoj riĉiĝis kaj similis objektojn ĉiutage uzatajn (ŝuetoj, ombreletoj, muzik-instrumentoj, best- kaj homfiguretoj). La unuajn kristnaskajn globojn oni importis ĉefe el Nurenbergo. Ornamoj el Nurenbergo estis tre popularaj en Pollando.
Preĝejovimplo
La preĝejovimplo estas flago ĉe la brita kaj nederlanda mararmeoj, kiu indikas, ke okazas diservo sur la ŝipo. Okulfrape estas, ke la flago ŝajnas esti kombinaĵo de la angla kaj la nederlanda flagoj. La flago originas de la deksepa aŭ dekoka jarcento. La uzado de la flago estas menciita en dokumentoj el la jaro 1778, kaj estas indikoj, ke ekde 1661 ĉe la brita kaj nederlanda mararmeoj oni hisis preĝejovimplon. La aspekto de tiu flago tamen estas necerta.
Vaszar
Vaszar (vasar) estas vilaĝo en Hungario, en regiono Meza Transdanubio, en Veszprém (departemento), en subregiono de Pápa.