cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Aŭtomata skribado
Uzado por stimuli kreemecon
André Breton pioniris la uzon de aŭtomata skribado en la Superrealista movado kaj prduktis kelkajn gravojn tekstojn uzante la teknikon, pli fame "Akvosolviĝendaj Fiŝoj." La ideoj de Hélène Smith, la laŭnoma "Muzo de Aŭtomata Skribado," ankaŭ influis la Superrealistan movadon (en la Superrealisma ludkartaro, Smith estas la "Geniulino de Scio").
Aŭtomata skribado fariĝis parto de la repertuaro de Superrealismaj ludoj, kaj ĝi baldaŭ evoluis en multon da aliaj Superrealismaj ludoj kaj iloj, kiuj multe influis la movadon, kiel aŭtomata desegnado, aŭtomata palimpsestado, kaj pluraj markil-vortaj ludoj.
Libera skribado pli malfrue gajnis populareco kun verkistoj kaj poetoj, ambaŭ kiel ilo stimuli kreema penso kaj kiel tekniko venki skribistbloko.
Kritiko
Nekredantoj kiel James Randi rimarkas, ke ne estas evidenteco distingi aŭtomata skribo pretendita esti de supernaturaj originoj de salonludo kiu estas ne multe pli ol sparkoj de kreemeco en la cerboj de la partoprenantoj. Ili asertas, ke ne ekzistas evidenteco, ke estas io pli ol la subkonscio de la skribintoj influante iliaj agadoj kaj ke ne estas solida evidenteco, ke iuj mesaĝoj venas el ie krom la mensoj de la homoj tenante la krajonojn. Tio estas nomita la ideomotora efiko.
Kiel ne ekzistas scienca evidenteco pri la uzo de aŭtomata skribado en psikoterapio, ĝia uzo ellasi kaŝitaj memoroj ankaŭ estas suspekta. Kvankam nekonsciaj ideoj estas esprimitaj en aŭtomata skribado, nekredantoj kontestas la verŝajnecon, ke ili estas iom pli profunda ol la konsciaj pensoj de la verkisto. Nekredantoj rezonas, ke ne ekzistas evidenteco ke la "vera memeco" kuŝas en la nekonscio iom pli ol ke ĝi kuŝas en la normala konscio.
Kontraŭdeprimilo
Kontraŭdeprimilo estas drogo uzataj en la traktado de la plej grandaj depresiaj malordoj kaj aliaj kondiĉoj, inklude de anksiigaj perturboj, kelkaj kondiĉoj je kronikaj doloroj kaj por helpi en la kontrolo de kelkaj toksomanioj. La flankaj efikoj de kelkaj kontraŭdeprimiloj estas, nome, malseka buŝo, pezogajno, kapturnoj, kapdoloroj kaj seksa misfunkcio.
La plejmulto el la kontraŭdeprimiloj kutime estas sekuraj por preni, sed povas kaŭzi intensajn pensojn pri memmortigo kiam prenitaj de infanoj, adoleskuloj kaj junaj plenkreskuloj. Ia sindromo pri senigo je kontraŭdeprimiloj povas okazi post haltado de la medikamento simile al kuranta depresio, karakterizita per intermitaj deprimaj epizodoj. Estas debatoj en la medicina komunumo rilate al kiom da observataj efikoj en la kontraŭdeprimilo povas atribuiĝi al la placebo-efiko, sed granda parto de la sciencaj esploroj montras ke la plejmulto el la kontraŭdeprimiloj per larĝa klinika uzo pli efikas ol placeboj.
Privas
Privas [] estas komunumo en sudorienta Francio. Ĝi estas la prefektejo de la departemento Ardèche, en la regiono Rodano-Alpoj. Ĝi havis 8,369 loĝantojn en la jaro 2010.
Geografio
Privas situas en la valo de la rivero Ouvèze, sudokcidente de Valence.
Laboratorio
Laboratorio (aŭ esplorejo) estas laborejo kie oni povas konduki sciencan aŭ teknikan esploradon eksperimentojn, mezuradon, k. s. laborojn, ne celante rekte produktadon, sed scion.
Tabapuã
Tabapuã estas municipo de la brazila subŝtato San-Paŭlio, kiu taksis 11.366 loĝantojn en 2010.
Laboratorio
Laŭ Francisko Azorín laboratorio estas Laborejo por sciencaj esploroj k. eksperimentoj. Li indikas etimologion el la latina laboratorium, el laborare (labori).
Laboratorioj troveblas en lernejoj kaj universitatoj, en industrio, en registaraj aŭ militaj lokoj, kaj ankaŭ en marŝipoj kaj kosmoŝipoj. Laboratorioj donas laborspacon al sciencistoj kaj teknikistoj por esplor-laboro.
Vaŝingtona Monumento
La Vaŝingtona Monumento aŭ Washington Monument estas granda, alta, blanka obelisko ĉe la okcidenta fino de la Nacia Parko en Vaŝingtono. Ĝi estas Usona Prezidanta Memoraĵo konstruita por honormemori al George Washington.
La monumento estas inter la plej altaj masonaĵoj en la mondo, kaj estas la plej alta obelisko en la mondo, alta de 555 futoj kaj 5⅛ coloj (169.29 m), kaj konstruita el marmoro, granito, kaj grejso. Ĝi estis desegnita de Robert Mills, grava usona arkitekto dum la 1840-aj jaroj. Oni ekkonstruis la monumenton en 1848, sed ne finis ĝin ĝis 1884, preskaŭ 30 jarojn post la morto de la arkitekto. Tiu ĉi konstrupaŭzo estis pro financomanko kaj la katastrofo de la Usona Enlanda Milito. Malsama kolornuanco de la marmoro, videbla alte de proksimume 150 futoj (45 m), klare apartigas la ekkonstruon kaj la rekomencon en 1876.
Oni kuŝigis la fundamentan ŝtonon je la 4-a de julio, 1848, kaj la superan ŝtonon je la 6-a de decembro, 1884. Oni dediĉis la finitan monumenton je la 21-a de februaro, 1885. Ĝi oficiale malfermiĝis je la 9-a de oktobro, 1888. Finfinte, ĝi fariĝis la plej alta strukturaĵo en la mondo, ŝtelante ĉi tiun titolon de la Katedralo de Kolonjo, sed la finita Eiffel-Turo en Parizo, Francio, superis ĝin en 1889.
Rozella
Rozella estas praa genro de fungo.
Priskribo
Rozella vivas kiel parazito interne de ĉeloj de akvaj fungoj aŭ de algoj. Ĝia vivciklo enhavas fazon kun unuflagelaj ĉeloj. Ĝi manĝas per fagocitado organeloj de gastigantaj ĉeloj.
Sistematiko
Antaŭe Rozella apartenis al Chytridiomycota sed nun Rozella estas en klado frata de Microsporidia.
Specioj
Nun estas 24 specioj en la genro Rozella :
Arten der Gattung Rozella
Miklós Bartha
BARTHA Miklós (barta) estis hungara politikisto, publicisto naskiĝinta en Rugonfalva la 14-an de novembro 1848 kaj mortinta en Budapeŝto la 19-an de oktobro 1905.
Biografio
Miklós Bartha pristudis juron en la Universitato de Budapeŝto. Ekde 1872 li estis vicnotario de Udvarhely, ekde 1873 – kun interrompoj – ĝis sia morto li estis ne-partidependa deputito. En 1880 li aperigis la gazeton Ellenzék, kies ĝis 1895 li estis respondeca redaktoro kaj de tiam la ĉefredaktoro. Li estis konstanta ĉefartikol-verkisto ekde 1891 de la Magyar Hírlap, ekde 1893 de la Magyarország. En 1893 li iniciatis la movadon por establi la kulturan asocion EMKE (Erdélyrészi Magyar Közművelődési Egyesület). En 1901 li abdikis de sia prezidenta posteno en Ugron-partio, elpaŝis el la partio kaj aliĝis al la grupo Szederkényi, pli poste en novembro 1904 li enpaŝis en la partiojn Függetlenségi kaj de 48. En 1898 oni igis lin ano de la Societo Petőfi.
Miklós Schmitth
Miklós Schmitth [miklOŝ ŝmit], laŭ hungarlingve kutima nomordo Schmitth Miklós estis hungara pastro, monaĥo, profesoro, teologo. Lia familiaj nomformoj estis Schmitt, Schmidt.
Miklós Schmitth naskiĝis la  1707 en Hungara reĝlando en Nagymarton (nuntempa Mattersburg en Aŭstrio). Li mortis la 1767 en Nagyszombat (nuntempa Trnava en Slovakio).
Biografio
Miklós Schmitth aliĝis al la jezuitoj en 1728. Li doktoriĝis el filozofio kaj teologio. Komence li instruis en Vieno, poste ekde 1740 en Jezuita Universitato de Nagyszombat. Li pastriĝis en 1742. Li estis rektoro en la menciita universitato en 1765 kaj 1767, poste li gvidis monaĥejan lernejon en Győr.
Častkov
Častkov, hungare Császkó [ĉAskO] estas malgranda vilaĝeto en Slovakio, en Regiono Trnava, en Distrikto Senica.
Situo
Častkov situas sub monto 542 m-ojn alta laŭ traira flankovojo (ĉefvojo preteriras). Senica troviĝas je 8 km-oj.
Historio
La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1394. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Császkó 735 homoj, (plejparte slovakoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Nyitra (reĝa departemento), al distrikto de Szenice, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 vivis en Častkov 576 homoj, (572 slovakoj).
Kantono Humboldt (Kalifornio)
La kantono Humboldt (Humboldt County) estas kantono de Usono en la subŝtato Kalifornio. La administra centro estas la urbo Eureka. La kantono estis fondita la.
Laŭ la stato de la jaro en la kantono vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². Ĝi estas nomata laŭ la germana sciencisto Alexander von Humboldt.
Remeteszőlős
Remeteszőlős [remetesOlOŝ] estas malgranda vilaĝo en Hungario en regiono Meza Hungario, en departemento Pest, en Distrikto Budakeszi. La loknomo signifas: ermito-vinberejo. Apude troviĝis ermitogrotoj.
Historio
Oni trovis restaĵojn el la bronzepoko. En la 20-a jarcento oni konstruis feriajn dometojn. La arbara regiono iĝis ŝatata loko. Ĝis 2000 la loko apartenis al Nagykovácsi, poste la komunumo iĝis memstara vilaĝo.
En Remeteszőlős migra poŝto servas.
Planta eburo
Post la rikolto, la nuksoj ankoraŭ molas kaj enhavas trinkeblan likvaĵon, kiu acidetas iom kompareble al vino. La nuksoj elektitaj por plua prilaboro plurajn monatojn estas sekigataj per sunradioj. Pli kaj pli ili solidiĝas, ĝis fine ili atingas firmecon kompareblan al osto. Sub bruna-nigra ekstera haŭto nun ekzistas blankeca materialo, simila al eburo, kiun eblas segi, ĉizi, poluri kaj ankaŭ farbigi. Ĝi estas mirige rezista kontraŭ batado aŭ frotado. Se ĝi sen la haŭto estas pli longan tempon eksponata al sunradioj, ĝi iom plimalheliĝas. Per hejtado en fajro eblas al la surfaco doni helbrunan koloron kun iom marmoreca strukturo.
La indiĝenoj en la regionoj, kie kreskas la Tagua-palmo, jam ekde multaj generacioj produktas diversajn dekorajn kaj praktikajn aĵojn el ĝi - ekzemple juvelojn, kombilojn aŭ segilojn. Pro la interkontinenta komerco la planta eburo ankaŭ konatiĝis en Eŭropo kaj Azio. Dum proksimume du jarcentoj la plantaj nuksoj estis bonvena anstataŭigo de eburo, kiu protekte al la afrikaj elefantoj ne plu rajtas esti komercata. El planta eburo produktiĝis butonoj, ŝakaj figuroj, ludkuboj, pipaj kapoj, infanaj ludiloj kaj multo plia. Famiĝis ankaŭ japanaj miniaturaj ĉizaĵoj nomataj „Netsuke“. Dum la 1920-aj jaroj la produktaĵoj de varoj el planta eburo atingis sian kulminon; tunoj de la materialo transportiĝis al Eŭropo kaj en fabrikoj produktiĝis aparte butonoj el ĝi. Post la Dua Mondmilito la uzo de la materialo rapide malkreskis, ĉar pli malmulte kostaj plastaj materialoj anstataŭigis ĝin.
Dum la 1960-aj kaj 1980-aj jaroj la natura materialo kadre de ekologiaj movadoj replipopulariĝis. Povraj kolektistoj de planta eburo estis kuraĝigitaj fondi kooperativojn, artaj konkursoj pri la ĉizado de figuroj kaj juveloj subtenis talentajn ĉizistojn kaj levis la artan metion de prilaboro de planta eburo al internacie agnoskita nivelo. Kontraŭe al la uzo de eburo, kies populareco gvidis al drasta malmultiĝo de la elefantoj, la populareco de la Tagua-nukso rekte subtenas la konservon de tropika praarbaro kaj ankaŭ de la bestaroj tie vivanta. Dum la kolekto de la nuksoj la palmoj restas nedifektitaj, kaj male eĉ estas aparte flegitaj, por ke la postkreskanta rikoltaĵo estu abunda. Tie, kie la planta eburo iĝis konvinka ekonomia faktoro por la indiĝenoj, ili forte kontraŭas industriajn penojn malpliigi la tropikan praarbaron.
La Gazeto
La Gazeto estis mondkultura revuo, kies celo estis porti al esperantlingvanoj kiel eble plej fidindajn informojn malpropagandajn pri ĉiuj fundamentaj aspektoj de civilizacioj, civilizoj kaj kulturoj estantaj kaj estintaj, kiuj iel gravas al la Esperanta mondkoncepto.
Enhavo
La Gazeto enhavis kutimajn rubrikojn:
Historio
La unua aperinta jarkolekto estis tiu de 1985. La reta eldono finiĝis per la jarkolekto de 2009 (lastas la revua numero 143): en Aprilo de tiu jaro mortis la redakciano Kurisu Kei, en novembro la gvida redaktorino Madeleine de Zilah.
Lasta numero en decembro 2019, pro definitiva ĉeso.
Blazono de Danio
La ŝtata blazono de Danio konsistas el tri kronitaj bluaj leonoj kun naŭ ruĝaj koroj en ora ŝildo sub ora reĝa krono.
La plej malnova konata bildigo de la nacia simbolo devenas de sigelo de reĝo Knut la 6-a ĉirkaŭ la jaro 1194.
Historio
La plej malnova dokumenta mencio de la blazonaj koloroj estas el pli-malpli la jaroj 1270. Origine la leonoj rigardis la rigardanton kaj la nombro de la koroj tre variis. Oni diras, ke la koroj origine estis søblade (stiligitaj folioj de nufaro, komparu kun la frisa termino pompeblêd), sed ke ilia vera signifo jam frue dum la mezepoko perdiĝis pro neekzakta kopiado de la blazonoj.
Reĝa leĝo de 1972 nomas la figurojn søblade, sed la daniaj ŝtatanoj kutime simple nomas ilin "koroj". La nuna versio de la blazono kreiĝis en 1819 dum la regotempo de la reĝo Frederiko la 6-a. Li fiksis la nombron de koroj je naŭ kaj ordonis, ke la tri leonoj rigardu maldekstren (el heraldika kompreno dekstren). Rara versio, en kiu la tri leonoj kune tenas la danian banderolon, devenas el la regotempo de la reĝo Eriko la 7-a.
Ĝis pli-malpli la jaro 1960 Danio kaj havis malgrandan (ŝtata blazono) kiel ankaŭ grandan blazonon (reĝa blazono), kompareble al la ankaŭ nuntempa blazona uzo en Svedio. Pli kaj pli oni tamen uzis la malgrandan blazonon multe pli ofte ol la grandan, tiel ke nun nur la reĝa familio, ties persona gvardio kaj iuj funkciuloj de la reĝa kortumo uzas la grandan blazonon en tre formalaj okazoj.
La blazono tre similas al la blazono de Estonio kaj de Talino, kiuj ambaŭ fontas de la rego de la Dania Reĝlando en norda Estonio inter la jaroj 1219 kaj 1346.
La dania blazono estas ankaŭ modelo por la blazono de la duklando Ŝlesvigo, kies norda parto ankoraŭ nun apartenas al Danio.
Monaĥejo de la hieronimanoj de Belém
La Monaĥejo de la hieronimanoj de Sankta Maria de Belém, situas en la kvartalo Belemo (Lisbono), Portugalujo. Ĝi estis dizajnita de la arkitekto Juan de Castillo, kaj mendita de la reĝo Manuel la 1-a de Portugalujo por memorigi la revenon el Hindujo de Vasco de Gama. Ĝi estis fondita en 1501 en antikva ermitejo. La unua etapo de la konstruado ekiĝis en 1514 kaj ampleksiĝis kun modifoj ĝis la 20-a jarcento. Ĝi estis financita danke al 5% de la impostoj prenitaj el la orientaj spicoj, escepte de la papriko, la cinamo kaj kariofilo, kiu rekte iris al la Krono. En ĝi troviĝas la tomboj de la naviganto Vasco da Gama, la poeto Luís de Camões kaj ekde 1985, la restaĵoj de la verkisto Fernando Pessoa.
Géza Czirbusz
Géza Czirbusz naskiĝis la  1853 en Kassa (nuntempa Košice en Slovakio). Li mortis la 1920 en Budapeŝto.
Beryl Bryden
Beryl Audley Bryden (naskiĝis la 11-an de majo 1920 en Norwich, Norfolk; mortis la 14-an de julio 1998 en Londono) estis angla kantistino kaj lavotabulo-ludantino de tradicia ĵazo. Ella Fitzgerald nomis ŝin „brituja reĝino de bluso“.
Kariero
Komence ŝi direktis klubon de entuziasmuloj pri Nat Gonella, antaŭ ol ŝi mem komencis prezenti muzikiste. Ŝi kantis en la bando de Humphrey Lyttelton, poste ankaŭ ĉe Freddy Randall kaj kun usonaj steluloj kiel Buck Clayton, Louis Armstrong kaj Bud Freeman (kun kiu ŝi ankaŭ surdiskigis). En 1953 kaj 1954 ŝi koncertis en Parizo kun Lionel Hampton. Sekvatempe ŝi membriĝis en la bando de Chris Barber, kunverkante en 1955 la sonregistradojn de Rock Island Line. Pli malfrue ŝi muzikis ĉe Monty Sunshine, kie ŝi precipe interpretis titolojn de Bessie Smith kaj per „Coney Island Washboard Blues“ montris sian perkutoteknikon je la lavtabulo. En kontinenta Eŭropo ŝi muzikis ankaŭ kun Fatty George kaj kun la svisa diksilando-bando Tremble Kids. En 1960 ŝi koncertis je la festivalo de Antibes, antaŭ ol ŝi koncertvojaĝis tra orienta Azio kaj Afriko. Sekvatempe ŝi muzikis en ensembloj kiel Ted Easton Jazz Band aŭ The Piccadilly Six, sed ankaŭ kun Alex Welsh. En 1979 ŝi gastis je la Norda-Mara Ĵaz-Festivalo kun la Rod Mason Jassband.De ĉi tiu koncerto aperis sondisko de la diskeldonejo Black Lion. En la 1980-aj jaroj ŝi kunverkis teatroproduktaĵon nome Jazzin' Around kun la bando de Pete Allens kaj prezentis kun la nederlanda bando New Orleans Syncopators, verkante kun ĝi ankaŭ muzikalbumon. Krome ŝi muzikis kun la Metropolitan Jazz Band, kun Digby Fairweather, kun la Alex Welsh Reunion Band kaj siaj Blue Boys. Ankoraŭ mallonge antaŭ sia morto ŝi surdiskigis en 1998 kun Nat Gonella.
Sándor Nagy (skulptisto)
Sándor Nagy [ŝAndor nadj], laŭ hungarlingve kutima nomordo Nagy Sándor estis hungara skulptisto. Lia edzino estis Magda Gádor.
Sándor Nagy naskiĝis la en Buj (vilaĝo), li mortis la  en Budapeŝto.
Biografio
Sándor Nagy komence estis masonisto, dum la 2-a mondmilito soldato kaj militkaptito. Post la mondomilito li denove estis masonisto, sed libertempe li lerte skulptadis lignojn. Inter 1947-1949 li frekventis liberan artlernejon en Nyíregyháza, lia majstro estis Balázs Diószegi. Li akiris diplomon en Hungara Belarta Altlernejo en 1954. Liaj plej gravaj instruistoj estis András Beck, Pál Pátzay, Zsigmond Kisfaludi Strobl kaj Sándor Mikus. Intertempe li edziĝis, ili komencis krei en Budapeŝto en forlasita ateliero, poste en Artistkolonio (Budapeŝto), ekde 1967 en familia domo en Zugló. Li ricevis premiojn inter 1970-1997.
Jordano
La Jordano (نهر الأردن; נהר הירדן, signifante "la malsupreniranta rivero") estas rivero en la mezoriento kun grava religia kaj bibilia signifo.
Geografio
La Jordano estas la plej malalta rivero de la mondo. Ĝi fontas en la regiono de la Hermon-montaro kaj fluas laŭ la palestina-jordana limo. Post tio ĝi fluas suden tra la Jordanvalo al la Morta Maro, "fina lago", kiu troviĝas en geologia malmonto. Survoje ĝi trafluas la lagon Kineret. La rekta vojo estus nur 170 km longa, sed pro grandaj kurboj ĝi estas pli longa, kaj la mezuroj varias laŭ la fontoj. Kelkfoje oni indikas pli ol 400 km. La altecdiferenco estas ĉirkaŭ 800 m. La enfluo en la Mortan Maron situas je -400 m.
Politika signifo
Pro sia landlima situacio, la Jordano ludas gravan politikan rolon en la Mezoriento. La Jordano havas tutjare relative multe da akvo. Por Israelo kaj Palestino la rivero kaj la lago Kineret estas centra elemento de la trinkakvoprovizo, kaj ankaŭ la aliaj apudaj ŝtatoj (Libano, Sirio kaj Jordanio) postulas siaflanke konvenan parton de la akvo de la riversistemo.
En la rilato inter Israelo kaj Jordanio la rivero helpis atingi pacon. Gravega ero de la pacakordo de la 26-a de oktobro 1994 estis la kontrakta garantio, ke Jordanio rajtas ĉerpi grandajn kvantojn da akvo el la rivero. En la rilato inter Israelo kaj Sirio la Jordano kontribuas daŭrigi la krizon: la timo, ke Sirio retenos la akvon estas unu el la ĉefaj kialoj pro kiuj Israelo rifuzas cedi la Golanajn Altaĵojn.
Religia signifo
Por la judoj la Jordano signifis la riveron kiun transiris la popolo Izraela kiam ili prenis la landon Kanao post la migrado tra la dezerto sub la gvido de Josuo.
(154807) 2004 PP97
Orbito
Ĝia orbita periodo (660,050 tagoj) estas proksima de tiu de Marso (686,971 tagoj).
Jordano
Religia signifo
La Jordano havas grandan signifon por kristanoj. En la regiono ĉirkaŭ Jericho lokiĝas, laŭ la nova testamento, la ejo, kie Jesuo estis baptita de Johano la Baptisto. Ankoraŭ hodiaŭ multaj kristanoj baptitas en la Jordano, ĉefe ĉe Jardenit, baptejo sude de la lago Kineret.
Gastejo
Principe antikva aŭ mezepoka gastejo devis ne nur prizorgi la homajn vojaĝantojn, sed ankaŭ iliajn rajdajn aŭ kaleŝajn ĉevalojn - tiaj servoj vere preskaŭ formortis, kvankam moteloj disponigas parklokon por la aŭto de vojaĝanto tutproksime de ties tranoktejo, kaj ankaŭ multaj klasikaj hoteloj disponigas centran parkejon fermitan kaj garditan.
Maksimilijan Ćolić
Maksimilijan Ćolić [ĉoliĉ], laŭ hungarlingve kutima nomordo kaj tiama ortografio Chiolich Miksa estis kroata (ankaŭ hungarlandana) pastro, kanoniko, profesoro, parlamentano. Lia nobela antaŭnomo estis löwenspergi.
Maksimilijan Ćolić naskiĝis la  1749 en Kroatio en Senj. Li mortis la 1808 en Zagrebo (laŭ alia informo en 1818).
Biografio
Maksimilijan Ćolić frekventis gimnazion en Rijeka, poste li plulernis en Graz kaj Romo, fine li doktoriĝis. Post siaj studoj li estis pastro-predikisto en Zagrebo. En 1788 li estis rektoro en Reĝa Universitato de Pest (li ankaŭ instruis). En 1790 li estis nomumita kanoniko de Zagrebo. Li partoprenis ankaŭ en laboro de hungara parlamento en Pozsony.
Gyula Merza
Kariero
Li studis medicinon en Koloĵvaro kaj Vieno, sed ĉesis tion kaj priokupiĝis plue mastrumadon kaj turismon. Li organizis en Koloĵvaro la Erdélyi Kárpát Egyesület, poste li estis direktoro de Etnografia Muzeo de Koloĵvaro. Ekde 1903 ĝis 1908 li redaktis la revuon Erdély .
Košice (distrikto Kutná Hora)
Košice estas malgranda municipo en Ĉeĥio situanta en distrikto Kutná Hora. Vivas ĉi tie.
Historio
La unua skribmencio pri la vilaĝo estas el la jaro 1287.
Burgo Sayn
La ruino de la burgo Sayn, situas en la urboparto Sayn de la urbo Bendorf ĉe Rejno inter Koblenco kaj Neuwied en la distrikto Mainz-Bingen, germana federacia lando Rejnlando-Palatinato. Ĝi estis konstruita en la 12a jarcento de la grafoj de Sayn aŭ grafoj de Sayn-Wittgenstein,
Miercurea Ciuc
Loĝantaro
En 1910 ĝi havis 3 701 loĝantojn (hungaroj), en 1992 46 228 (rumanoj, 83% hungaroj).
Historio
Ĝia unua skriba mencio estis en 1558. Ĝis 1919 kaj inter 1940 kaj 1944 apartenis al Hungario, al la departemento Csík. Kunkonstruiĝis kun Jigodin, Topliţa-Ciuc, Şumuleu kaj administre oni aligis ilin al ĝi. La urbo havas elektron de 1911
Villeret BE
-
Villeret estis ĝis la 31-a de decembro 2009 komunumo de la distrikto Courtelary kaj ek de la 1-a de januaro 2010 komunumo de la administra distrikto Berna Ĵuraso en Kantono Berno, Svislando. Ĝi havis 887 loĝantojn je la 31-a de decembro 2010.
Geografio
Villeret situas en la Berna Ĵuraso en la valo de la rivero Suze meze inter Bielo kaj La Chaux-de-Fonds. Al la komunumo Villeret apartenas krom la vilaĝo Villeret en la valo de la Suze en nordo sur alteco de 1182 m s.m. la setlejo Le Sergent kaj en oriento ĉe la bordo de la Suze sur alteco de 730 m s.m. la setlejo La Tuilerie, kaj diversaj izolitaj bienoj. En nordo sur la norda ĉeno de la Ĵurasa Montaro iomete okcidente de la kulmino de Chasseral troviĝas sura la kresto sur alteco de 1590 m s.m. la plej alta punkto de la komunumo. Tra la norda kresto de la montoĉeno La Cornette rojo fosis profunda erozian valon, la tiel nomitan valon Gombe Grède, kies teritorio estis metia sub nacia protekto.
La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 16,24 km², de kiuj 49,9% estas kovritaj de arbaro, 45,3% servas por agrikulturo kaj 4,0% por setlado.
Najbaraj komunumoj
La komunumo Villeret limas en nordo al Les Breuleux (JU), en oriento al Cormoret, en sudo al Nods, en sudsudokcidento al Val-de-Ruz (NE), en okcidento al Saint-Imier, kaj en sudsudokcidento al Muriaux (JU).
Trafiko
Tra Villeret pasas la kantona ĉefvojo n-ro 10 de Bielo al La Chaux-de-Fonds. La plej proksima alveturejo al la svisa aŭtovojo A16 situas 10 kilometrojn oriente de la komunumo apud Soncéboz-Sombeval. Al la publika transportreto la komunumon estas konektita per la trajnlinio de Svisaj Federaciaj Fervojoj de Bielo al La Chaux-de-Fonds.
Historio
La unua dokumenta mencio de Villeret datiĝas el la jaro 1330 kiel Villeret. Dum mezepoko Villeret estis parto de la Senjorujo Villeret, kiu troviĝis sub la suvereneco de la princepiskopo de Bazelo. De 1797 ĝis 1815 Villeret kun la tuta iama Senjorujo Erguel apartenis al la Departemento Haut-Rhin de Francio kaj poste en 1815 per la Viena Kongreso estis atribuita al Kantono Berno. Okaze de la fondiĝo de Kantono Ĵuraso la loĝantaro de la komunumo Villeret voĉdonis en la jaroj 1974 kaj 1976 dufoje favore al restado ĉe Kantono Berno.
Záborčí
Záborčí estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de municipo Malá Skála en distrikto Jablonec nad Nisou. Ĝi situas en katastra teritorio Vranové II, apud sudokcidentaa limo de teritorio de Malá Skála kun katastra teritorio Ondříkovice de municipo Frýdštejn, apud orienta rando de ondříkovica roka kaj arbara komplekso Drábovna, laŭlonge laŭ loka komunikilo kondukanta el Borek tra Převahy ĝis Voděrady. En la jaro 2011 estis ĉi tie registritaj 29 adresoj. En la jaro ĉi tie daŭre vivis.
Záborčí situas en katastra teritorio Vranové II kun areo 1,77 km².
Feltz
Feltz estas familia nomo de jenaj personoj:
Jolande Sap
Johanna Catharina Maria (Jolande) SAP (naskiĝis la 22-an de majo 1963 en Venlo) estas nederlanda ekonomikistino kaj politikistino.
Schwabenspiegel
Schwabenspiegel estas leĝaro estiĝinta ĉ. la jaro 1275 por la nesaksia Germanujo fare de malkonata franciskano el Aŭgsburgo.
Jolande Sap
Ŝi studis ekonomikon je la Universitato de Tilburg. Poste ŝi laboris por tiu universitato kaj ankaŭ por la Universitato de Amsterdamo. Pliposte ŝi laboris por emancipiĝokonsilantaro de la Ministerio de Socialaj Aferoj kaj Laborebleco, por la konsiloficejo LEEFtijd (Aĝo) kaj en la edukado/instruado.
Schwabenspiegel
Priskribo
La libro temigas laŭ la mezepoka formo de speguloj (latine: speculum) ĉefe diversregionajn jursistemojn kaj feŭdismon. Tiu ĉi Ŝvaba spegulo baziĝas sur Biblio, romia juro respektive kanona juro kiel ankaŭ sur la regnaj leĝoj (leges imperii de la Sankta Romia Imperio). Modelo estis aliaj du speguloj juraj, nome Sachsenspiegel kaj Deutschenspiegel.
En longa ĉapitro troviĝas ankaŭ la por judoj validantaj specialaj rajtoj kaj devoj, i.a. la t.n. deviga Juda ĵuro (latine: Iuramentum Iudaeorum), la ŝirmfunkcio de la reĝo super la judoj, la malpermeso de perforto kontraŭjuda kaj la t.n. privilegio pri ricelado. El la kanona juro originas la malapermeso de interreligiaj nuptoj, la avantaĝoj en la kazo de konvertiĝo kaj diversaj leĝoj koncerne la vestaĵojn.
Jolande Sap
Ekde la 2-an de septembro 2008 ŝi estas membro de la parlamento (Dua Ĉambro) por la verdula partio GroenLinks. Kiel parlamentanino ŝi okupis sin per financaj aferoj. Je la 16-a de decembro 2010 ŝi postsekvis sian sampartianon Femke Halsema kiel parlamenta delegitino kaj partigvidantino.
Jolande Sap kunvivas en Amsterdamo kaj havas du gefilojn.
8555 Mirimao
8555 Mirimao estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la elde la Observatorio Santa Lucia de Stroncone (Umbrio, Italio).
Nomo
Ĝi estis nomita en memoro de la itala pentristo kaj desegnisto Guido Mirimao (1909–1990), grafika artisto kiu regule kontribuis al gazetoj kaj revuoj. De 1931 ĝis 1940 li ricevis multenombrajn premiojn en la naciaj ekspozicioj. Li ankaŭ faris artaĵojn kaj murpentraĵojn pri sanktaj subjektoj en Italio kaj aliaj landoj.
21646 Joshuaturner
21646 Joshuaturner estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la en la kadro la kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de Joshua Robert Turner, kiu gajnis la duan rangon en la Intel International Science and Engineering Fair de 2006 pro sia projekto en teamo pri inĝenierarto. Li estis lernanto ĉe la Hiram High School de Hiram (Georgio, Usono).
Tombejo de Ilmenau
La Tombejo de Ilmenau (germane: Friedhof von Ilmenau) troviĝas en Ilmenau, Germanujo, nordokcidente de la urbocentro inter Erfurter-strato kaj la valo de Rottenbach-torento. Ĝi estas proksimume 5 hektarojn granda. Ĝi ne estas eklezia sed municipa. Krome preskaŭ ĉiuj kvartaloj de Ilmenau havas siajn proprajn tombejojn pluse. Proksime troviĝas la katolika Jozefo-kirko.
Historio kaj aranĝo
La tombejo ekzistas ĉe la nuna loko ekde 1633. Antaŭ tio, la mortintoj estis entombigitaj en la tuja najbareco de la urba Jakobo-preĝejo.
La tombejo estas dividita en historian antaŭan parton kaj modernan malantaŭan parton. En la historia tombejo troviĝas la tomboj de la aktorino Corona Schröter, de la verkisto Friedrich Hofmann, de la minista konsilisto Johann Karl Wilhelm Voigt, de la industriisto Gustav Richard Fischer kaj de la politikisto Albert Pulvers inter aliaj. Ekzistas ankaŭ multaj artaj tomboŝtonoj el la 18-a jarcento (plejparte ŝtonaj, riĉe ornamitaj urnoj sur piedestalo proksimume unu metron alta).
Preĝejo Kruco (germane: Kreuzkirche aŭ Friedhofskirche) inter la antaŭaj kaj malantaŭaj partoj de la tombejo originas de 1852 kaj estas tute ardeza. Hodiaŭ ĝi estas ĉefe uzata por funebra diservo sed ankaŭ por aliaj aranĝoj (koncertoj, ktp.). Antaŭa konstruaĵo staris ĉi tie ekde ĉirkaŭ 1630. Post la granda urba fajro de 1752 ĝis ĉirkaŭ 1760 tio funkciis kiel provizorejo por normalaj diservoj en Ilmenau ĉar Jakobo-kirko urbokerne estis detruita incendie.
La malnova ceremonia halo apud Kruco-kirko estis konstruita en 1836 en la klasika stilo laŭ planoj fare de la pli posta urbestro Johann Christian Hertzer kaj komence funkciis kiel kadavrodeponejo, por funebraj diservoj kaj kiel loĝejo por la entombigisto. La konstruaĵo estis plurfoje pligrandigita, ekz. en 1922 per kremaciejo sur la norda flanko. Ekde la finkonstruo de la nova funebra halo en 1982, la malnova festhalo ne plu estis necesa por funebraj servoj. En 1991 la funkcio de la kremaciejo ankaŭ ĉesis kaj tiel la krematorietendaĵo estis disfaligita en 1995. La malkonstruo de la malnova festhalo estis jam planita sed la konstruaĵo estis sekurigita ekde 1999 laŭ iniciato de la lokahistoria asocio kaj la urbodelegitaro de Ilmenau. Konvertiĝo en kolumbarion okazis en 2011/12.
En la tombejo troviĝas ankaŭ memorarbaro kun memorŝtono por 78 punlaboristoj sovetiaj, polaj respektive de nekonata nacieco, kiuj devis labori en kompanioj kaj instalaĵoj en Ilmenau kaj ĉirkaŭaĵo dum la Dua mondmilito. Ekzistas ankaŭ monumentoj por tiuj kiuj mortis dum la Francia-Prusia Milito de 1871, la Unua Mondilito kaj la Dua Mondmilito.
La tombejo estas stacio sur Goethe-migrovojo ĉirkaŭ Ilmenau. En la Puto goeta inaŭgurita en la tombejo laŭ plano de la urba inĝeniero Eberhardt Stachura. La skulptisto kaj Bauhaus-studento Wilhelm Löber kreis la artan ornamadon de la fontano, kiu prezentas mortintan patrinon super kiu staras persono kiu estis purigita per morto. La dekoracia reliefo estis konsiderita degenerita arto dum la nacisocialisma periodo kaj provizore estis kovrita per tabuloj. Hodiaŭ ĝi estas unu el la plej gravaj Bauhaus-monumentoj en tuta Turingio.
Almonacid del Marquesado
Almonacid del Marquesado [almonazId del markesAdo] estas municipo de Hispanio, en la Provinco Kvenko, regiono de Kastilio-Manĉo.
Loĝantoj
La loĝanto nomiĝas almonacideño aŭ fipopulare gangorro. La censita loĝantaro en 2013 estis de 455 loĝantoj kaj la denseco estas de 9,62 loĝ/km².
Situo
Almonacid del Marquesado estas situanta en la orienta parto de Kastilio-Manĉo en la nordo de la komarko aŭ distrikto Kvenka Manĉo en la okcidenta parto de la Provinco Kvenko, je averaĝa altitudo de 892 m (maksimume je 946 m kaj minimume ĉe 790 m; je 70 km el Kvenko, provinca ĉefurbo, kaj je 115 km el Madrido, ŝtata ĉefurbo. La areo de ties teritorio estas de 47,3 km². La geografiaj koordinatoj estas 39°49′24″N 2°46′1″O.
Ĝi estas je ses kilometroj de Puebla de Almenara kaj je sep de Villarejo de Fuentes kaj El Hito. Proksime estas la ruinoj de la romia urbo Segóbriga, kaj je 11 km laŭ la regiona ŝoseo CM-3009 de (Saelices - San Clemente), estas la nacia ŝoseo Aŭtovojo de Levanto Madrido-Valencio.
Historio
Troviĝis en la areo restoj de la Bronzepoko. Dum la Romia Imperio la areo dependis de la urbo Segobrigo, kun nomo antaŭromia. La nomo Almonacid estas de araba deveno nome de la termino Al-Monaster, kiu signifas "La Monaĥejo".
Ekde la Hispana transiro al la demokratio la urbestro estis de dekstraj partioj ĝis 2003 kiam komencis estis de la socialisma partio PSOE.
Ekonomio
Agrikulturo kaj brutobredado tradicie. Servoj kaj loĝejoj.
Ipeľské Úľany
Ipeľské Úľany, hungare Ipolyfödémes estas malgranda vilaĝo en Slovakio, en Regiono Nitra, en Distrikto Levice. La historia slovaka nomo estis Fedymeš.
Situo
La vilaĝo situas en valo de rojo, laŭ traira flankovojo. Šahy troviĝas 17 km-ojn for.
Historio
La unua mencio pri la vilaĝo devenis el 1259 en formo "terra Fedemes". Ŝajnas, la tiamaj loĝantoj estis reĝaj abelistoj. En 1910 loĝis tie 562 da homoj, (plejparte hungaroj). Ĝis 1919 la vilaĝo apartenis al Hont, al distrikto de Ipolynyék, poste al Ĉeĥoslovakio. Inter 1938-1945 la vilaĝo rehungariĝis. La unua Arbitracio de Vieno deklaris, ke tiuj komunumoj, kie la hungaroj vivas en majoritato, apartenu al Hungario. Post la 2-a mondmilito la hungaroj iĝis senrajtaj laŭ Dekretoj de Beneš. En 2001 loĝis tie 369 da homoj, (329 hungaroj). Ekde 2007 la hungarlingva instruado ĉesis.
Stacio Kitabatake
Stacio Kitabatake (japane: 北畠駅 [Kitabatake-eki], angle: Kitabatake Station) estas fervoja stacio en Kvartalo Abeno, Osako, Japanio. La stacio servas 1 linion de la trama reto Tramvojo Hankai: Linio Uemachi.
(16324) 1181 T-2
(16324) 1181 T-2 estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la de la usona astronomo Tom Gehrels de la Observatorio de la Monto Palomar (Kalifornio, Usono) kaj de la nederlandaj geedzoj geastronomoj Ingrid van Houten-Groeneveld kaj Cornelis Johannes van Houten, de la Observatorio de Leiden (Nederlando) en la kadro de la "Dua Enketo pri Trojanoj" (Second Trojan Survey).
Stephen Sauvestre
Charles Léon Stephen SAUVESTRE (26a de decembro 1847 - 18a de junio 1919) estis franca arkitekto. Li estaras kiel unu el la arkitektoj kiuj kontribuis al la desegno de la mondfama Eiffel Turo, konstruita por la Universala Ekspozicio de Parizo, Francio en 1889.
Sauvestre kontribuis al la desegno de la Eiffel Turo, aldonante la ornamajn arkojn de la bazo, vitran pavilionon al la unua nivelo kaj la pintonkupolon. Li ankaŭ elektis la koloron de la turo. Li ricevis la subtenon de Gustave Eiffel kiu siavice aĉetis la rajton por la patento de la desegno kiun li estis farinta kun Maurice Koechlin kaj Émile Nouguier.
Manuel Mujica Láinez
Manuel Mujica Láinez [manŭEL' muĤIka LAines] (Bonaero 1910, Kordobo 1984) estis argentina verkisto, artokritikisto, biografisto kaj ĵurnalisto.
Vivo
Li naskiĝis la 11an septembro 1910 en Bonaero de gravula kaj aristokrata deveno; li estis filo de Manuel Mujica Farías kaj Lucía Laínez Varela. La patra avo Eleuterio Santos Mujica kaj Covarrubias, prafilo de la bonaera fondinto Juan de Garay transdonis al li amon por naskiĝtero kaj la patrina avo, Bernabé Laínez Cane, literaturemon.
En 1923 la familio vojaĝis al Eŭropo kaj la junulo edukiĝis dum du jaroj en Parizo. Lia unua romano, dediĉita al la patro, estis skribita france kaj titoliĝis Louis XVII. Li finis mezlernejon en Nacia Lernejo San Isidro. En 1928 eniris en Jura Altlernejo, kion forlasis du jarojn poste. En 1932 ekredaktoris en ĵurnalo La Nación (La Nacio), en kies paĝoj emeritiĝos. Li geedziĝis en 1936 kun Ana de Alvear Ortiz Basualdo.
Emeritiĝonta kiel artokritikisto kaj kolumnisto en ĵurnalo La Nación, li aĉetis bienon en kordobaj montaroj kien li eskapis ofte el bonaeraj memdevigoj por atingi trankvilecon kaj verki. Finfine en 1969 la verkisto kaj lia familio translokiĝis al Cruz Chica (Kruceto), Kordobo, al "El Paraíso" (La Paradizo), antikva domego hispankolonia, ĉirkaŭata de parko.
Kelkaj verkoj
Samjare de sia geedziĝo (1936) li publikigis Glosas castellanas (Kastiliaj komentoj), esearo ĉefe pri Don Kiĥoto. Du jarojn poste publikigas Don Galaz de Buenos Aires. Poste aperis la biografio de lia praulo Miguel Cané (Patro) en 1942, kaj Aniceto el Gallo (A, la koko, 1943) kaj Anastasio el Pollo (A, la kokido, 1947), biografioj de verkistoj Hilario Ascasubi kaj Estanislao del Campo respektive. En 1949 li publikigas rakontaron Aquí vivieron (Ĉi tie ili loĝis) pri kamparbieno en San Isidro. Lia dua rakontaro Misteriosa Buenos Aires (Mistera Bonaero) etosas en argentina ĉefurbo ekde ties fondiĝo, per miksado de realaj homoj kun fikciaj roluloj. Poste sekvis serio da libroj pri la tiama bonaera socio, de dekadenca tono: Los ídolos (La idoloj), La casa (La domo), Los viajeros (La vojaĝantoj), Invitados en El Paraíso (Invititoj en La Paradizo).
Per Bomarzo (1962) la verkisto ekas serion da fantaziaj kaj erudiciaj verkoj en maniero de historia romano. Tiu ĉi temas pri historio pri la Itala Renesanco rakontata de mortinto Pier Francesco Orsini, nobla ĝibulo kiu nomigis la famajn kaj bizarajn italajn ĝardenojn de Bomarzo. En tiu romano aperas kronigo de Karolo la 1a, la batalo de Lepanto, la maldecaj kutimoj de papoj kaj tiamaj gravuloj kaj ponardaj aŭ pokalaj krimoj. La romano iĝis premiota opero kaj famiĝis tutmonde per muziko de Alberto Ginastera kaj teksto de Mujica mem. Premieriĝis en Vasingtono en 1976 kaj estis malpermesata en la tiama diktatora Argentinio.
El unicornio (La unukornulo) mediiĝas en mezepoka Francio trobadora; ĉefrolulo estas feino Melusina, viktimo de malbeno pro kio ŝi ricevas ĉiusabate serpentokorpon kaj vespertoflugilojn. Tiuj atestas la okazaĵojn de krucmilitoj kaj la okazintaĵojn de Luzinjana idaro ĝis konkero jerusalema farita de Saladino. Poste aperas Crónicas reales kaj De milagros y melancolías.
Dum la "emerita" epoko aperas Cecil, alia historia romano ĉefrolulata de Ginés de Silva, la junulo kiu aperas sube en pentraĵo La enterigo de grafo de Orgaz de la Greko, kiu tenas kandelegon kaj rigardas la rigardontojn; laŭ kelkaj historiistoj temas pri la filo de la pentristo. La romano montras la tiaman Hispanion (epoko de Filipo la 2a), ties brilon kaj mizeron antaŭ la elveturo de la ĉefrolo al Ameriko. Tiu diras esti filo de fama "elstara frotlavistino" rolulo cervantesa kaj nevo de la kavaliro de mano surbrusta (alia pentraĵo de la Greko) kaj tiele prezentas alaijn historiajn rolojn kiel Lope de Vega aŭ Inca Garcilaso, Fray Martín de Porres kaj Juan Espera-en-Dios (Johano diatendanto), la vaganta judo kiu aperas en ĉiuj el la kvar verkoj Bomarzo, El unicornio, El escarabajo kaj tiu ĉi.
Aliaj verkoj estas El viaje de los siete demonios (La veturado de la sep diabloj), Sergio, Los cisnes (La cignoj), El brazalete (La brakringo), El Gran Teatro (La granda teatro) kaj Un novelista en el Museo del Prado (Romanisto en la muzeo de Prado).
Li publikigis ankoraŭ novan historian romanon El escarabajo (La skarabo), pri egipta ringo kio estas rakontisto de la historioj de ĝiaj posedintoj ekde reĝino Nefertari ĝis nordamerika milionulino, tra unu el la murdintoj de Julio Cezaro aŭ Mikelanĝelo inter aliaj.
Graveco kaj signifo
La proza stilo de Manuel Mujica Láinez estas flua kaj kulturega, iom arkaika kaj trobelecisma. Li malakceptas komunegajn vortojn, sed ne uzas nekonatajn. Lerte li rekreas historiajn etosojn danke al inteligenta inventemo, talenta priskribarto kaj artokritikista lernado. La aŭtoro iom allogita de esotera idearo kredis sincere je reenkarniĝo kaj pro tio konfesis verki por temposkapi. Tiu ĉi estas la kerna temo de plej parto de lia verkaro, kio tiom ofte trasaltas ne nur jararojn kaj jarcentojn sed eĉ ankaŭ jarmilojn, kiel ekzemple en La skarabo: tiu skaraboforma ringo rakontas ĉion kion ĝi vidas dum jarmiloj ĝis nuntempo same kiel farus homo, kiu vere travivus jarmilojn.
Resume oni povus diri, ke en lia verkaro estas du temoj: la argentina (La casa, Los viajeros, Invitados en El Paraíso, El Gran Teatro) kaj la historiaj romanoj (Bomarzo, El unicornio, El laberinto y El escarabajo). Li same ĝuis la romanojn kiel la rakontarojn. Kutime oni diras, ke lia plej grava verko estas Bomarzo. Liaj verkoj estis tradukitaj al pli da 15 lingvoj. Li faris ankaŭ tradukojn de la Sonetoj de William Shakespeare kaj de teatraĵoj de Racine, Molière kaj Marivaux.
4405 Otava
4405 Otava estas asteroido de la ekstera asteroida zono, malkovrita la de la ĉeĥa astronomino Zdeňka Vávrová aŭ, laŭ aliaj fontoj, de la astronomo Antonín Mrkos elde la Observatorio Kleť, apud České Budějovice.
Nomo
Ĝi estis nomita laŭ la ĉeĥa rivero Otava.
Bulat Okuĝava
Bulat Ŝalvoviĉ OKUĜAVA, Булат Шалвович Окуджава; (9-an de majo 1924, Moskvo, Sovetunio – 12-an de junio 1997, Parizo, Francio) estis sovetia, rusia poeto, prozisto kaj kantisto de armena-abĥaza-kartvela deveno.
Eksteraj ligiloj
Ruslingvaj tekstoj de kantoj: Tradukoj al Esperanto:
North Sea Jazz Festival
La North Sea Jazz Festival aŭ Norda-Mara Ĵaz-Festivalo okazas ekde 1976 en Hago, Nederlando. En 2006 ĝi translokiĝis al Roterdamo. Intertempe ĝi apartenas al la plej famaj kaj grandaj ĵazfestivaloj de la mondo.
Historio
Fondinto de ĉi tiu ĵazfestivalo estas la nederlanda antaŭeniganto de ĵazo, Paul Acket, (1922–1992). Li komencis labori kiel muzikeldonisto de revuoj kiel Luister, Popfoto kaj Muziek Expres. Per la gigantaj profitoj de iliaj vendoj en 1974 li financis sian ĵazfestivalon, kiu malfermiĝis julion de 1976 en la kongresejo je Hago. Jam tiam kunvenis 9000 vizitantoj.
La muziko transstilas ekde ĵazo kaj bluso ĝis soŭlo kaj popularmuziko. Kunverkis dum la lastaj jaroj muzikistoj kiel Al Jarreau, Dianne Reeves, Carlos Santana, Marcus Miller, Patti Austin, Patti Labelle, Gino Vannelli, Incognito, Alicia Keys, George Benson, Eddie Palmieri, George Duke, Macy Gray, Larry Carlton, Buddy Guy, Wynton Marsalis ktp. Je la North Sea Jazz Festival oni donas kiel distingilo por la kompleta verkaro al ĵazmuzikistoj kaj al personoj, kiuj akiris meritojn pri ĵazo, ĉiujare la premion Bird Award, alinomita en 2006 al Paul Acket Award.
Raul de Souza
Raul de Souza, fakte João José Pereira De Souza (* en Rio-de-Ĵanejro - 13-an de junio 2021) estis brazila ĵazmuzikisto (tenor-, bas- kaj valvotrombonoj) same kiel bandestro.
Verner von Heidenstam
C. G. Verner von HEIDENSTAM (naskiĝis la - mortis la ) estis Sveda poeto, germandevena. Li gajnis la Premio Nobel de Literaturo en la jaro 1916 "rekone al sia graveco kiel reprezentanto de nova epoko en arto". Heidenstem iĝis simbolo de sveda nacia romantikismo kaj defendis ĝin en polemikoj kun anoj de la naturalismo de Strindberg. Ekde 1912 li aniĝis en la Sveda Akademio.
Raul de Souza
Junaĝo en Brazilo
Raul de Souza alkreskis en etburĝaj cirkonstancoj en Rio-de-Ĵanejro. Kiel infano li ludis tamburinon en presbiteriana preĝejo, en kiu lia patro estis pastro. Poste li elprovis la ludadon de trumpeto, tubjo, fluto kaj tenorsaksofono. Finfine la knabo decidiĝis por la trombono. En 1950 li laboris kiel teksisto en la teksfabriko Fábrica Bangú kaj ludis tubjon en la fabrikorkestro. Dum sia militservo en infanteri-regimento de la aerarmeo li konatiĝis kun frapinstrumentisto Edison Machado (1934-1990). Post sia civiliĝo de Souza partoprenis konkursojn en la radio kaj renkontiĝis kun virtuozoj kaj komponistoj kiel Pixinguinha (1897-1973), Waldir Azevedo (1923-1980) kaj Altamiro Carrilho (* 1924). Ekde proks. 1954 li estas profesia muzikisto. Li ludis i.a. por la ĉiustelularo À Turma da Gafieira de Carrilho same kiel en la bandoj de tenorsaksofonisto Zé Bodega (1923–2003) kaj de Baden Powell de Aquino (1937-2000). Poste li aniĝis en la brazila aerarmea bando en Curitiba en la suda subŝtato Paranao. Tie li konatiĝis kun Airto Moreira (* 1941), kun kiu li estas ligita en dumviva amikeco, kaj kiu tiam sin prezentis kiel bolerokantisto en surlokaj nokt-amuzejoj.
Bosanovo-muzikisto de la 1960-aj jaroj
Post kvin jaroj en Curibita Souza vivis mallongan tempon en San-Paŭlo kaj poste retranslokiĝis en sian hejmurbon Rio-de-Ĵanejro. Lia amiko Airto Moreira, intertempe perkutisto, edzinigis en 1965 kantistinon Flora Purim (* 1942), filino de rusa violonisto kaj brazila pianistino. Ambaŭ enkondukis Raulon de Souza meze de la 1960-aj jaroj en la regantan muzikstilon de Brazilo, la bosanovon. La geedzoj Purim/Moreira apartenis al pli juna generacio de brazilaj ĵazmuzikistoj, kiuj pluevoluigis la bosanovon de la 1950-aj jaroj, influatan de la malpasia ĵazo, al pli pasia sambo-ĵazo (aŭ sambopo).
Verner von Heidenstam
Li estis filo de oficiro. Dezirante fariĝi pentristo, li studis pentroarton en Romo kaj Parizo, sed pro sanmotivoj li devis ĉesigi la studadon. Tamen li ofte vojaĝis kaj siajn travivaĵojn literature prilaboris. Romane li revivigis la historian vivon de vikingoj.
Raul de Souza
Gastmuzikisto kaj bandestro en la 1970-aj jaroj
En 1974 li postsekvis Floran Purim al Losanĝeleso, por ludi sur ŝia Milestone-disko Stories To Tell. La fondinto de la diskeldonejo Milestone, Orrin Keepnews, estis tiel entuziasma pri la instrumenta prezentado de la latunblovisto, ke li permesis al Moreira oktobron 1974, produkti por Raul de Souza la diskon Colors. Moreira sukcesis arigi elstaran muzikisto-ensemblon: Krom aldosaksofonisto Julian Cannonball Adderley (1928-1975), trumpetistoj Snooky Young (* 1919) kaj Oscar Brashear (* 1944), saksofonistoj Sahib Shihab (1925–1989) kaj Jerome Richardson (1920–2000), trombonisto kaj aranĝisto J. J. Johnson (1924–2001), i.a. kunlaboris frapinstrumentisto Jack DeJohnette (* 1942) kaj basisto Richard Davis (* 1930). Kelkaj kritikistoj rigardis Colors kiel plej gravan muzikan sukceson de Raul de Souza.
Li fariĝis dezirata gastmuzikisto. En la jaro 1975 de Souza estis dungita de vibrafonisto Cal Tjader (1925–1982) por la sonregistraĵo Amazonas (Fantasy), de saksofonisto Azar Lawrence (* 1953) por Summer Soltice (Prestige) kaj de Sonny Rollins (* 1930) por Nucleus (Milestone) kaj en 1976 de la latinidĵaza kunfando-bando Caldera ĉirkaŭ Steve Tavaglione (saksofono), Carlos Vega (frapinstrumentaro) kaj Jorge Strunz (gitaro) por ilia samnoma unua sondisko.
Kompense pro la decida puŝo de sia kariero de Souza subtenis Airton Moreira je ties kunlaboraĵo kun Herbie Hancock, Identity (Arista, 1975), je Promises Of The Sun (Arista, 1976) kun komponisto, gitaristo kaj kantisto Milton Nascimento (* 1942) kaj I'm Fine, How are You? (Warner, 1977) kun basisto Jaco Pastorius (* 1951) kaj gitaristo Oscar Castro-Neves (* 1940). Post kiam Flora Purim unu kaj duonan jarojn pro posedo de drogoj estis en malliberejo, li helpis ŝin je la produktadoj de Encounter (Milestone, 1977), Nothing Will Be As It Was... Tomorrow  (Milestone, 1977), Everyday, Everynight (Warner, 1978) same kiel Carry On (Warner, 1978).
En 1977 de Souza kontraktis kun diskeldonejo Capitol, por kiu li eldonis la du popĵazo/funko-diskoj Sweet Lucy (1977) kaj Don 't Ask My Neighbors (1978), produktitaj fare de George Duke (* 1946). La diskejstilan diskon 'Til Tomorrow Comes, produktita en 1979 fare de Arthur Wright, tamen fariĝis malsukceso.
Studiomuzikisto en la 1980-aj jaroj
Dum la 1980er limigis sian artistan agadon. Raul de Souza vivis en San-Paŭlo, prezentis nur laŭokaze kaj faris nur negravajn surdiskigojn. El liaj maloftaj studioverkoj elstaras registraĵoj kun la germana gitaristo Alex Merck (* 1956) same kiel kun gitaristoj Gilberto Gil (* 1942) kaj Toninho Horta (* 1948). Komence de la 1990-aj jaroj li laboris i.a. kun la kantistinoj Maria Bethânia (* 1946), Lisa Ono (* 1962), Salena Jones (* 1944), Leny Andrade (* 1943), la kantistoj Taiguara (* 1945) kaj Nelson Ângelo (* 1949) same kiel kun komponisto João Donato (* 1934). Antônio Carlos Jobim dungis lin en 1994 por sia disko Antônio Brasileiro (Globo Columbia), kiu en 1996 estis premiata kiel plej bona prezentado de latinida ĵazo per Grammy.