cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Federico Fellini
Lastaj filmoj kaj projektoj (1981–1990)
Delonge fascinita de la verko de Carlos Castañeda nome The Teachings of Don Juan: A Yaqui Way of Knowledge, Fellini akompanis la peruan verkiston al veturo tra Jukatano por studi la eblojn por filmo. Post renkotiĝi por la unua fojo kun Castañeda en Romo en oktobro 1984, Fellini skizis malneton kun Pinelli titolitan Viaggio a Tulun. Produktoro Alberto Grimaldi, prepariĝis por aĉeti la filmajn rajtojn po la tuta verkaro de Castañeda, poste pagis por antaŭ-produktora esplorado kio portis Fellini kaj liajn kunulojn el Romo al Los Angeles kaj al la ĝangaloj de Meksiko en oktobro 1985. Kiam Castañeda neklarigeble malaperis kaj la projekto forfalis, la mistik-ŝamanaj aventuroj de Fellini estis verkitaj kun Pinelli kaj seriigitaj en Corriere della Sera en majo 1986. Iom kaŝvualita satira interpretado de la verkaro de Castañeda, Viaggio a Tulun estis publikigita en 1989 kiel grafika novelo kun desegnoj de Milo Manara kaj kiel Trip to Tulum en Usono en 1990.
Por la filmo Intervista, produktorita de Ibrahim Moussa kaj de RAI Television, Fellini intermetis memorojn de la unua fojo en kiu li vizitis Cinecittà en 1939 kun aktuala fotaro de li mem labore por ekrana adaptado de la verko de Franz Kafka nome Der Verschollene. Meditado pri la naturo de la memoro kaj de kinproduktorado, ĝi ricevis la specialan premion de la 40a Jarigo en Cannes kaj la Oran Premion en la 15a Moskva Internacia Kinofestivalo. En Bruselo poste tiun jaron, aro da tridek profesiuloj el dekok eŭropaj landoj nomis Fellini la plej bonkvalita reĝisoro kaj 8½ la plej bonkvalita eŭropa filmo el ĉiu tempo.
Komence de 1989 Fellini ekproduktoris La voĉo de la luno, bazita sur la romano de Ermanno Cavazzoni, nome Il poema dei lunatici (La poemo de la lunatikoj). Malgranda urbo estis konstruita en la Empire Studioj en la via Pontina ekster Romo. Stelulita de Roberto Benigni kiel Ivo Salvini, frenezeca poezia figuro ĵus liberigita el mensa institucio, la rolulo estas kombino de la Gelsomina de La Strada, Pinocchio kaj la itala poeto Giacomo Leopardi. Fellini improvizis dum li filmis, uzante kiel gvidilo la skizan malneton verkita kun Pinelli. Spite sian nur mezbonan kritikan kaj komercan sukceson en Italio, kaj sian varman akcepton fare de francaj kritikistoj, ĝi malsukcesis interesigi nordamerikajn distribuistojn.
Fellini ricevis la Praemium Imperiale, nome ekvivalento de la Nobel-premio en vidaj artoj, atribuita de la Japana Arta Asocio en 1990.
Finaj jaroj (1991–1993)
En julio 1991 kaj aprilo 1992, Fellini laboris en proksima kunlaborado kun la kanada filmisto Damian Pettigrew por establi "la plej longajn kaj plej detalhavajn konversaciojn iam registritajn pri kino". Priskribita kiel la "spirita testamento de la maestro” fare de lia biografiisto Tullio Kezich, resumoj elprenitaj el la konversacioj poste servis kiel bazo de dokumenta filmo, nome Fellini, je suis un grand menteur (2002) kaj la libro, I'm a Born Liar: A Fellini Lexicon. Trovante pli kaj pli malfacile sekurigi financadon por filmoj, Fellini disvolvigis serion de televidaj projektoj kies titoloj aludas al iliaj temoj: Attore, Napoli, L’Inferno, L'opera lirica, kaj L’America.
En aprilo 1993 Fellini ricevis sian kvinan Oskar-premion, pro vivodaŭra atingaro, "kiel agnosko de sia kinartaj plenumoj kiuj emociigis kaj distris la publikon tutmonde".
Filmaro
Estas tri momentoj en la filmaro de tiu reĝisoro: komenco ĉe la tendenco novrealista hegemonia en la itala kino de la 40-aj kaj 50-aj jaroj, ĝis I vitelloni, 1953; la internacia famo kaj ekonomia sukceso, Oskar-premioj ktp. (La strada, La noktoj de Kabirio, La dolce vita, Julieto de la spiritoj, La Satirikono, Casanova kaj Amarcord); kaj la maturiĝo, markata de distancigo disde la krítikaro kaj de la perdo de ekonomia enspezo ĉe la merkato.
Stimigliano
Stimigliano estas komunumo de Italio.
La boata kurumo
La Boata Kurumo aŭ Oksforda-Kembriĝa Regatto estas ĉiujara remado-konkurso inter la universitatoj de Oksfordo kaj Kembriĝo sur la Tamizo en Londono por viraj kaj virinaj okremistaj boatoj.
La unua vira kurumo okazis en 1829 kaj ekde 1856 estas ĉiujara evento krom dum la unua kaj la dua mondomilito. La unua virina kurumo okazis en 1927 kaj ekde 1964 ĉiujare. Ekde 2015 ĝi estas unu evento en kiu ambaŭ kurumoj uzas la saman konkursejon dum la sama tago.
La konkursejo longas 6,8 km. Ĝi troviĝas en okcidenta Londono inter la urberoj Putney kaj Mortlake. La membroj de ambaŭ teamoj estas tradicie konataj kiel „bluuloj“ kaj ĉiu boato kiel „blua boato“. La kembriĝanoj portas helbluajn trikotojn kaj la oksfordanoj malhelbluajn.
Pli ol 250.000 homoj spektas la kurumojn de la bordo ĉiujare. En 2009 per 270.000 spektantoj rekorda kvanto da homoj spektis la kurumon senpere. Pliaj 15 milionoj da homoj spektas ĝin per televidilo.
Deveno
La tradicio estis komencita en 1829 de Charles Merivale, studanto de la kolegio St John's College (Kembriĝo) kaj lia amiko Charles Wordsworth de la kolegio Christ Church (Oksfordo). La universitato de Kembriĝo defiis la Universitaton de Oksfordo pri remkurumo. La 10-an de Junio ĝi okazis en Henley-on-Thames kaj la defiantoj el Kembriĝo malgajnis klare.
Egalrezulto de 1877
La kurumo de 1877 estis deklarita egalrezulto. Ambaŭ teamoj finis al kurumon per tempo de 24 minutoj kaj 8 sekundoj dum malbona vetero. La juĝo de la juĝisto John Phelps estas taksita suspektinda, ĉar li aĝis pli ol 70 jarojn kaj havis blindan okulon.
Remhistoriisto Tim Koch skribis en la oficiala broŝuro de la Boata Kurumo de 2014, ke ekzistas „tre granda kaj enradikigita mensogo“ pri la kurumo, inkluzive la aserto ke Phelps anoncis: „Egalrezulto … kun Oksfordo ses futoj antaŭe“ (la distanco varias depende de la rakontanto).
La kromnomo „konfidebla John“ ne estis ironia, kaj li ne (kiel kelkfoje aserta) restis ebrie sub arbeto. Li devis juĝi, kiu venkis sen helpo de finmarkaj fostoj (kiujn oni starigis antaŭ la venontjara kurumo). Iuj gazetoj supozis, ke la Oksfordanoj venkis per malgranda antaŭeco. Sen bona maniero decidi, kiu estis antaŭe ĉe la cellino, Phelps nur povis anonci egalrezulton. Koch opiniis, ke la gazetaro kaj subtenantoj de Oksfordo elpensis la rakontojn pri Phelps.
Interrompo en 2012
Kiam tri kvaronoj de la konkursejo jam estis pasita, la kurumo estis interrompita por daŭro de 30 minutoj ĉar protestanto naĝis inter la boatojn. Kiam la helpa arbitraciisto Sir Matthew Pinsent vidis lin, ambaŭ boatoj devis halti. La arbitraciisto John Garret decidis rekomenci la kurumon ĉe la orienta flanko de la insulo Chiswik Eyot. Mallonge post tio remiloj koliziis kaj tiu de la oksfordano Hanno Wienhausen rompiĝis. Ĉar Garret arbitraciis, ke la oksforda stiristo kaŭzis la kolizion, li permesis daŭrigon. Pro tio la kembriĝa teamo gajnis en la kurumo.
Historio de la virina kurumo
La unua virina kurumo okazis la 15-an de Marto 1927 en Oksfordo. Dum la kvar unuaj "kurumoj" la du teamoj ne rajtas esti samtempe sur la rivero kaj juĝistoj ankaŭ taksis la teĥnikon. Ĝis 2014 ĝi estis aparta evento. Malbagatela malegaleco ekzistis inter la du eventoj. Ŝanĝoj en la lastaj jaroj, kiuj ĉefe ekestis pro la menecato Newton Investment Management, rezultigis, ke la virina kurumo estas ĉe egala nivelo kaj sekve la du kurumoj okazas kune ekde 2015. Ankaŭ nun ekzistas nova trejnejo por la virinoj, kiu estas komparebla al tiu de la viroj ekde 2016. En la sama jaro la kembriĝa boato preskaŭ subakviĝis kaj Oksfordo venkis.
Ekde 2015
Pro la Pandemio de COVID-19 la evento de 2020 estis malaranĝita du semajnojn antaŭ ĝia okazo.
Konkursejo
La konkursejo longas 6,779 km (4 mejloj kaj 374 jardoj) de Putney al Mortlake, pasante Hammersmith kaj Barnes. Ĝi estas kelkfoje nomita „The Championship Course“ (La ĉampionuma konkursejo) kaj havas S-formon. La komenco kaj celo etas markitaj per ŝtonoj ĉe la suda bordo. La klubaj prezidantoj per monerumado elektas sur kiu riveroflanko siaj boatoj remas: La decido dependas de la aktuala vetero kaj kiel la kurbojn favoras la teaman rapidecon. Komenci de la norda flanko ('Middlesex') estas avantaĝo en la unua kurbo kaj komenci de la suda flanko ('Surrey') estas avantaĝo dum la longa meza kurbo.
Dum la kurumo la stiristoj konkuras pri la plej rapida fluo, kiu troviĝas sur la plej profunda parto de la rivero. Regule el tio la rezultas kolizioj de remiloj kaj admonoj de la arbitraciisto. Teamo, kiu estas unu longon antaŭe, rajtas stiri antaŭ siaj kontraŭuloj kaj tiel multe malfaciligas al ili venkon. Pro tio la taktiko ofte estas rapide komenci. Nur dum malmultaj kurumoj la antaŭeco ŝanĝiĝis post la duona distanco (kvankam tio okazis en 2003, 2007 kaj 2010).
Kildin-samea lingvo
La Kildinsamea lingvo estas unu el la sameaj lingvoj parolata de sameoj en Kola duoninsulo. Plej multaj parolantoj troviĝas en vilaĝoj Lovozero (Луяввьр, Lujavvr), Voronje kaj Varzino. Ĝi apartenas al la orient-sameaj lingvoj.
La boata kurumo
Konkursejo
La remdirekto estas al la Tamizo-fonto, sed kurumo komenciĝas dum la alfluo de la tajdo kaj tiel remas kun la fluo. Se forta okcidenta vento blovas, do kontraŭ la fluodirekto ĉe kelkaj partoj, la akvosupraĵo fariĝas tre malglata. La kondiĉoj estas kelkfoje tiom malbonaj, ke internacia konkurso estus malaranĝita, sed la Boata Kurumo tradicie ankaŭ tiam plu okazas.
Iamaj konkursejoj
Viroj
Telekomunikado
La dissenda firmao BBC raportis ekde 1927 pri la kurumo. Unue nur per radio kaj en 1938 unuafoje per televido. La stango post la stiranto portas filmilon.
Konkursantoj
Kvankam la konkurso okazas inter neprofesiuloj kaj la konkursantoj devas esti studantoj de la universitato, kiun ili reprezentas, la trejnadohoraro estas tre postulema. Kutime la teamoj ekzerciĝas ses tagojn en semajno dum la duonjaro antaŭ la konkurso.
Inter la partoprenantoj estas multaj remistoj, kiuj ankaŭ partoprenis aŭ venkis en Olimpiaj ludoj aŭ mondaj ĉampionumoj. La aktoro Hugh Laurie partoprenis en 1980 kiel kembriĝano.
Zambio
Zambio, oficiale la Republiko Zambio (angle: Republic of Zambia) estas lando sen maraliro en la sud-centra parto de Afriko. Ĝi limas al la Demokrata Respubliko Kongo norde, Tanzanio nordoriente, Malavio oriente, Mozambiko, Zimbabvo, Bocvano kaj Namibio sude, kaj Angolo okcidente. La ĉefurbo de Zambio estas Lusako, kiu ankaŭ estas la plej granda urbo en la lando Laŭ areo, ĝi estas la 38-a plej granda lando en la mondo, sed laŭ ĝia taksata loĝantaro de 17,3 milionoj ĝi estas nur la 68-a plej granda lando en la mondo. La lando alfrontas grandegajn defiojn pro malriĉeco kaj aidoso (en la 1970-aj jaroj unu el du zambiaj junuloj mortis pro aidoso). La oficiala turisma estraro de Zambio nomas la landon "La papilio en la koro de Afriko",  hejmo de la legendaj afrikaj migraj safaroj (ekzemple en la Nacia Parko  Suda Luangvo), Viktoria Akvofalo samkiel 17 aliaj grandaj akvofaloj kaj kvin grandaj lagoj,
Etimologio
La nuntempa Zambio estis ekde 1911 konata sub la nomo Norda Rodezio. Post la sendependeco en 1964, la lando estis renomita Zambio, derivita de la rivero Zambezi (Zambezi = "granda rivero").
Geografio
Zambio konsistas el 10 provincojn (Muchinga estas nova provinco ekde 2011), subdividitaj en 72 distriktoj. La plej gravaj urboj estas Lusako, Livingstone, Siavonga, Solwezi, Copperbelt kaj Kitwe.
Laŭ horloĝa direkto limas al ĝi Tanzanio, Malavio, Mozambiko, Zimbabvo, Bocvano, Namibio, Angolo kaj la Demokratia Respubliko Kongo.
La rivero Luangvo (angle Luangwa) estas rivero lokita en la orienta parto de Zambio, kaj estas rigardata unu el la plej grandaj senŝanĝaj riveroj de Afriko.
Klimato
La klimato de Zambio estas tropika, kvankam pli temperita en alteco. Estas du ĉefaj sezonoj, la pluvsezono, kiu komenciĝas en novembro kaj finiĝas en aprilo, (somera sezono) kaj la seka sezono de majo ĝis oktobro (vintra sezono). La ĉefa rivero estas la Zambezi, kies digo en apudeco de la urbeto Kariba provizas la landon per akvoenergio.
Loĝantaro
La loĝantaro de Zambio estas unu el la plej rapide kreskantaj en la mondo. La nuna jara kreskado de la loĝantaro estas 2,93 procentoj kaj se ĝi restas senŝanĝa, oni kalkulas ke la loĝantaro duobliĝos ĝis la jaro 2050 de ĉ. 17 milionoj en 2018 al 36 milionoj.
Etnoj
La zambia ŝtato deklaras ke ekzistas 73 etnoj.
Lingvoj
En Zambio estas parolataj pli ol 70 lingvoj (43 lingvoj kaj iliaj dialekoj), de kiuj nur 7 estas oficialaj.
La sola oficiala lingvo estas la angla, Kvankam nur 1,7% de la loĝantaro parolas la anglan kiel sian gepatran lingvon, tamen tiu lingvo estas la sola oficiala lingvo uzata en komerco, registaraj instancoj kaj kiel ĉefa instrulingvo. En Zambio oni parolas ĉirkaŭ 70 lingvojn (ĉefe bantuajn lingvojn). La fakto ke Zambio estas tre diversetna lando, tre malfaciligas la uzon de unu el la indiĝenaj lingvoj kiel nacian lingvon, kiel okazis en Tanzanio kaj Kenjo kun la svahila. Sep lingvoj ricevis (duon-) oficialan statuson de la registaro surbaze de la nombro de homoj kiuj parolas tiujn lingvoj kiel unuan kaj duan lingvon: la bemba, kaonda, lozia, lunda, luvalea, njanĝa kaj la tonga, kiuj ĉiuj laŭvice ricevas duonhoron da televida elsendotempo ĉiutage ĉe ZNBC (Zambia National Broadcasting Corporation). La zambia lingvo Ila estas unu el la 55 lingvoj en kiuj mesaĝo estis registrita sur la  Ora Disko kiun la Voyager kunportis en la kosmon.
Esperanto
Mukeba Jules Mulungula
Religio
Religie, la plimulto de zambianoj estas kristanoj kaj estas dividitaj en duonkatolikajn kaj diversajn protestantajn grupojn. La dua plej granda grupo estas praktikantoj de la tradicia animisma fido.
Publika sano
Malpli da zambianoj vivas hodiaŭ en ekstrema malriĉeco ol komence de la 1990-aj jaroj, kies parto falis de 58% al 51% inter 1991 kaj 2006. Infanaj mortoprocentaĵoj ankaŭ malpliiĝis signife. Ĝis 92% de la infanoj estas vakcinitaj kontraŭ tuberkulozo kaj duono de la gepatroj scias kiel ĝuste preventi kaj trakti diareon. Diareo, malario kaj aidoso estas la plej oftaj mortokaŭzoj ĉe infanoj en Zambio. Programo subtenata de la Monda Banko duonigis la mortoprocentaĵon pro malario. La projekto pliigis la uzon de moskitoretoj en dormlokoj de infanoj kaj la uzon de insektaj forpuŝiloj.
Sekso kaj egaleco
La proporcio de virinoj en parlamento preskaŭ duobliĝis ekde 1990. 15% el la deputitoj estas virinoj. Salajroj restas neegalaj, kun mezumaj enspezoj de virinoj kiuj atinga nur duonon de tiuj de viroj. Perforto kontraŭ virinoj ankaŭ estas grava problemo, precipe ĉar en la regiono regas persista mito, ke seksperforto de virgulino kuracus aidoson.
Historio
En la 18-a kaj 19-a jarcentoj, sklavkomerco prosperis en Zambio. Ĉi tiu sklavkomerco kaŭzis multan suferon al la loĝantaro. En 1888, la Brita Sudafrika Kompanio (BSA-Kompanio), gvidata de Cecil Rhodes, akiris mineralajn rajtojn. En 1895 Zambio fariĝis "posedaĵo" de la BSA-Kompanio. Dum la plej granda parto de la kolonia periodo, Zambio estis regita fare de administracio nomumita el Londono kun la konsilo de la Brita Sudafrika Kompanio (BSA).
En 1924 Zambio fariĝis brita kronkolonio sub la nomo de Norda Rodezio. De 1954 ĝis ĝia sendependeco en 1964, la lando estis parto de la Centafrika Federacio, kune kun Suda Rodezio (nun Zimbabvo) kaj Nyasaland (nun Malavio).
Edukado
En 2006, 98% de la geknabinoj komencis bazlernejon, kompare kun kvarono de la aĝoklaso tri jaroj antaŭe. Sepjaran bazlernejon kompletigis 91% de knaboj kaj 79% de knabinoj.
Estas tri publike financataj universitatoj en la lando: la Universitato de Zambio (UNZA), Universitato Mulungushi (MU) kaj Universitato Copperbelt (CBU). Aldone al ĉi tiuj, ekzistas kvin privataj altlernejoj aŭ universitatoj, kaj sesa estas planita.
Albersdorf-Prebuch
Albersdorf-Prebuch estas komunumo de Aŭstrio. Ĝi apartenas al la federacia lando Stirio kaj al la distrikto Weiz. Fine de en la komunumo vivis.
Zambio
Politiko
Zambio sendependiĝis en oktobro 1964 kaj tuj fariĝis respubliko. En 1991, Zambio ricevis novan konstitucion. La ĉefaj partioj estas PF (Patriota Fronto), UPND (Unuiĝinta Partio por Nacia Disvolviĝo) kaj MMD. La lastaj parlamentaj elektoj okazis en 2016 kaj 53,3% de la sidlokoj en la landa parlamento estas kontrolataj de la PF kaj 33,9% de la UPND. MMD havas nur 3% de sidlokoj.
Ekstera politiko
Zambio apartenas al la AKP-ŝtatoj, internacia organizaĵo de momente 77 nacioj el la regionoj Afriko, Karibio kaj la Pacifika Oceano. Zambio estas ankaŭ membro de la Suda Afrika Disvolva Komunumo (SADC), la Komuna Merkato en Suda kaj Orienta Afriko (COMESA), la Afrika Unio kaj la Komunumo de Nacioj.
Lingvopolitiko
Lingva politiko estas kompleksa kaj sentema temo en multaj afrikaj landoj.
Krom la angla kiel instrulingvo, la lingva politiko de Zambio dekomence proponis la eblon instrui sep zambiajn lingvojn (kiel fakon) en oficiale preskribitaj regionoj: la bemban, kaondan, lozian, lunda n, luvalean, njanĝan kaj la tongan. Krome, la Konstitucio de Zambio garantiis, ke "La ŝtato faros rimedojn por antaŭenigi la praktikon, ĝuon kaj disvolviĝon fare de iu ajn homo de la kulturo, tradicio, kutimo kaj lingvo de tiu persono, se ĉi tiuj kongruas kun la konstitucio" (parto 9, artikolo 112, alineo g).
Kulturo
Institucioj por protekti kaj promocii la kulturon de Zambio kreiĝis, inkluzive de la Nacia Komisiono pri Konservado de Heredaĵo. Privataj muzeoj ankaŭ estis fonditaj kaj kulturaj vilaĝoj estis establitaj por reklami la esprimon de arta talento.
Sugio
La sugio aŭ kriptomerio (Cryptomeria japonica) estas specio el Japanio. Ĝi estas konata sub la malnova botanika nomo "japana cedro", kvankam la nomo maltaŭgas, ĉar ne temas pri cedro. La nomo sugio devenas de la japana: 杉, sugi.
Zambio
Verkistoj
Inter la plej konataj verkistoj oni kalkulas Ellen Banda-Aaku, Kenneth Kaunda, Field Ruwe, Dambisa Moyo, Binwell Sinyangwe, Fredrick Chiluba, Angus Buchan, Levy Mwanawasa kaj Namwali Serpell, Efemia Chela, Mali Kambandu, Wilbur Smith, Dambisa Moyo. La verkista grupo The New Writers Group publikigis inter 1964 kaj 1970 verkojn de 150 zambiaj aŭtoroj.
Sugio
La sugio estas granda, monoika arbo kun globa, ligneca konuso. Ĝi estas forstumata kaj plantata por ornamo aŭ por ligno uzata en domkonstruado kaj meblofarado.
Zambio
Kantistoj
Zambio havas renomajn kantistojn el kiuj kelkaj estas aŭdeblaj tra tuta Afriko kiel Mampi.
Ekonomio
La ĉefa industrio estas la ekspluatado de kupro kiu komencis en la jaroj 1920. Kupro restas la ĉefa eksportprodukto de Zambio kaj havas grandan efikon al la landa ekonomio pro fluktuoj en mondaj merkataj prezoj. Aliaj ĉefaj ercoj estas kobalto, zinko, plumbo, karbo, oro, arĝento, smeraldoj kaj uranio. Maizo estas la ĉefa agrara produkto. La alilaj ĉefaj cerealaĵoj kultivitaj en la lando estas milio, manioko, sorgo kaj legomoj.
En 2006, nafto estis trovita en la okcidenta landoparto.
En la 21-a jarcento la ekonomio estas forte influata de ĉinaj entreprenoj. Zambio havas pli ol 12 miliardojn da ŝuldoj (en usonaj dolaroj), el kiu triono estas al la Ĉina Popola Respubliko. Sur prunto de 3 miliardoj da usonaj dolaroj, Zambio petis prokraston de pagoj, sed ne venis al interkonsento. En 2019, la lando vicis 113-a el 180 landoj taksitaj laŭ la korupta indico de Transparency International.
Transportado
La ĉefa internacia flughaveno de Zambio estas en Lusako, sed iuj flugoj el eksterlando ankaŭ venas al la flughavenoj Livingstone, Mfufa kaj Ndola. Tanzania Zambio-Fervojo estis konstruita de la ĉinoj kaj finita en 1976. Ĝi etendiĝas de Kapiri Mposhi norde de Lusako. Aliaj fervojaj vojoj iras de Lusako norden al Kitwe kaj de Lusako suden al Livingstone. La konstruado de vojoj kaj aliaj infrastrukturoj mistere montriĝis duoble pli multekosta ol en najbaraj landoj. Nova terminalo estis konstruita en la flughaveno cele al giganta alfluo de pasaĝeroj, kiun la lando neniam altiris" . Tiuj ĉi problemoj parte klarigas kial hodiaŭ la centra banko de Zambio deklaris la landon teknike bankrota.
Turismo
Viktoria Akvofalo troviĝas ekde 1989 en la listo de Monda Heredaĵo de Unesko. Zambio havas 14 pli grandajn naciajn parkojn aŭ protektitajn areojn, kaj kelkajn pli malgrandajn. Inter la plej konataj estas la Nacia Parko Kazanko kaj Nacia Parko Sumbuo. Ankaŭ la Nacia Parko Suda Luangvo laŭ la rivero Luangvo kun ĝiaj hipopotamoj, ĝirafoj kaj zebroj estas unu el la plej famaj en Zambio.
La Nacia Parko Kafue proksime al Lusaka estas unu el la plej malnovaj en Zambio (fondita en 1950) kaj la plej granda en la mondo - pli ol 22 400 kvadrataj kilometroj. Estas multaj diversaj specoj de antilopoj, kaj leonoj, leopardoj kaj gepardoj. La zambia nacia birdo estas la blankkapa maraglo.
Daŭripova turismo
La turisma agentejo de Zambio ankaŭ volas akceli daŭreblan turismon sur la insulo Sindabezi. Tamen restas vivmedia problemo: ĉar plej multaj hejmoj uzas lignon kiel sian energifonton, la arbaroj de Zambio estas sub granda premo.
Vidu ankaŭ
Nacia Parko Sumbuo
Zambezaj inunditaj herbejoj
Eksteraj ligiloj
(eo)
(en) The Zambian
Sugio
Tiu palearktisa arbo similas al sekvojoj, sed ties folioj estas malpli longaj kaj strobiloj pli grandaj.
La sugioj estis plantitaj jam tiom longaj en Ĉinio, ke iuj opiniis ilin devenintaj de tie. Tamen la tieaj arboj ne malsimilas la sovaĝajn japanajn arbojn kaj ne ekzistas pruvo ke iam ekzistis sovaĝaj sugioj en Ĉinio.
Simbolo kaj uzo
La sugio estas la nacia arbo de Japanio kaj kutime plantita ĉirkaŭ temploj. Kompreneble multaj, plantitaj antaŭ jarcentoj estas nun tre imponaj.
Kiam ŝoguno Tokugawa Ieyasu mortis en 1616 kaj estis entombigita en Nikko, princo (Daimio) tro malriĉa por donaci ŝtonan lanternon, kiel li devus tion fari, petis, ke oni permesu, ke li ansatataŭe plantu aleon el sugioj, "por ke estontaj vizitantoj estos protektitaj de la sunvarmo". Oni konsentis pri tio, kaj la sugialeo al Nikko plu ekzistas, longas pli ol 65 kilometrojn kaj estas elstare impona.
La sugioj estas uzataj por arbaraj plantadoj en Japanio kaj Ĉinio, kaj kiel ornamaj arboj en aliaj regionoj, kiel Eŭropo kaj Nord-Ameriko.
La ligno bonodoras, estas rozkolora, malpeza sed malmola, kaj rezistas akvon kaj putriĝon. En Japanio oni uzas ĝin por ĉiaj konstrulaboroj, kaj ornamoj.
Problemoj
Poleno de la sugio (kaj Hinoki) estas grava kaŭzo de alergio en Japanio.
Eksteraj ligiloj
--
NGC 1810
NGC 1810 (alia indiko — ESO 85-SC35) estas malfermita stelamaso en konstelacio Orfiŝo.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Che
Pri la aliaj signifoj de CHE rigardu en CHE.
En Hispanio, ĝi estas uzata en Valencio, kaj tial en aliaj regionoj oni uzas ĝin por aludi la valencianojn.
La vorto verŝajne devenas de la valencia vorto xiquet (knabo). Eblas tamen, ke la sudamerika uzado devenas el iu el la indianaj lingvoj, tre eble de la gvarania lingvo, en kiu che signifas "mi".
Mucugê
Mucugê estas municipo en la brazila subŝtato Bahio, kiu havis 10.545 loĝantojn en 2010.
Frank Ordenewitz
Frank Ordenewitz (n. ) estas germana futbalisto. Li en 1987 membris en la germana nacia teamo de futbalo.
Fjordo
Fjordo estas mara brako penetranta sekan landon kiel saloza "rivero". Fjordoj origine estis subakv(iĝint)aj glaciaraj valoj, kaj tial fjordoj oftas en montaraj landoj. La plej fjorda lando de la mondo estas Norvegio, sed ankaŭ estas multaj fjordoj en Skotlando, Irlando, Islando, Groenlando, Francio, Ĉilio kaj Nov-Zelando.
La dua plej longa fjordo de la mondo estas Sognefjorden (200 km), Norvegio. La unua troviĝas en Gronlando.
Csaba Csíky
CSÍKY Csaba [ĉiki] estas rumania hungara kapelestro, komponisto, orgenisto. Li naskiĝis en Kassa la 26-an de oktobro 1944. Li estas la edzo de aktorino Éva Balázs kaj patro de aktorino Csengele Csíky.
Kariero
Csaba Csíky akiris diplomon en 1972 en Muzikakademio de Kluĵo. De 1970 li estis muzikgvidanto de teatro hungara de Sfântu Gheorghe kaj 1992 kapelestro de la reformita fortokaĵpreĝejo de Târgu Mureș, de la sama jaro muzikgvidanto de la Nacia Teatro de la sama urbo. De 2002 li lekcias en la hungarlingva aktorakademio de Târgu Mureș.
Lipprechterode
Lipprechterode estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Nordhausen de la federacia lando Turingio. Fine de la jaro la komunumo havis  loĝantojn.
Komisaro
Komisaro estas precipe iu komisiita por plenumi specialan nedaŭran funkcion: komisaro de la registaro ĉe la parlamento (por klarigi kaj apogi specialan leĝoprojekton). La vorto venas el la latina participo commissarius, kiu signifas "tiu, kiu estis sendita por fari ion". Sed, ĝi ankaŭ povas nomi diversajn oficirojn en civila, polica aŭ milita sferoj dependante de lando.
En Francio la commissaires de police (komisaroj de polico) nomumitaj per dekreto de la Prezidanto de la Respubliko, konsistigas la korpon de decido kaj direkto de la Nacia Polico. En Sovetunio la komisaroj de la popolo estis la plej altaj aŭtoritatoj de la ŝtato. En Kanado, la komisaroj estas estroj de unu el tri teritorioj de tiu lando. Kaj tiel laŭ la lando aŭ situacio, la vorto povas havi malsaman signifon.
Taganano
Taganano estas komarko de la municipo Santa Cruz de Tenerife, situanta en la nordoriento de la insulo Tenerifo (Kanarioj, Hispanio). Ĝi havas 620 loĝantojn (2008) laŭ la Nacia Instituto de Statistiko (Hispanio). La vilaĝnomo Taganana devenas de la guanĉa lingvo. Tie troviĝas la preĝejo Nia Sinjorino de la Neĝoj, kies patrona festotago estas la 5-a de aŭgusto. Laŭ la historio, la bildo de la virgulino estis trovita ĉe la strando, forlasata de ŝipo.
Ĝiaj du plej gravaj kulturaĵoj estas la Taganana Kulturcentro kaj la karnavaloj nomataj Malavasía.
La regiono de la valo de Taganano estas konata pro la vinberkultivoj, terpomoj, batatoj kaj aliaj legomoj.
Francis Townsend
Francis Everett Townsend naskiĝis en Fairbury (Ilinojso) en 1867. En 1933 dum granda ekonomia depresio en Usono, li proponis t.n. “Planon de Townsend”, por subvencii usonajn geoldulojn de 60 jaroj kaj pli pere de ĉiumonata 200-dolara enspezo. Ĝin subtenis multaj kluboj kaj komitatoj aperintaj tiam en Usono. Li mortis en 1960.
Domagnano
La loko estis loĝata jam en la romia tempo, kiam ĝia nomo estis Domenianus aŭ Omagnano (laŭ magnani, fer-metiistoj). Jam de la fondo de San-Marino la suda parto de la municipo estis parto de ĝi, sed la fortikaĵo Monte Lupo, norde, estis posedo de dinastio Malatesta. En 1463 ĝi estis konkerita de San-Marinokaj ĝia teritorio aldonita al Domagnano. La eks-fortikaĵon simbolas blanka lupo en la blazono.
La municipo estas dividita al tri kvartaloj (curazie):
La futbala klubo S. P. Domagnano estas ofta ĉampiono de San-Marino.
Annamanna Orsós
Annamanna Orsós [orŝOŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo Orsós Annamanna estas hungara pentristo, poeto, instruisto. Ŝia persona nomvarianto estis Anna-manna.
Annamanna Orsós naskiĝis la  en Pécs.
Biografio
Annamanna Orsós devenis el cigana familio. Post lernado ŝi estis faklaboristo, sed poste ŝi edziniĝis kaj plulernis laŭ koresponda instruado en altlernejo. En 2000 ŝi translokiĝis al Kanado, kie ŝi komencis pentradi. Post 3 jaroj naskiĝis ŝia dua bebo. En 2004 ŝi kun la familio hejmenvenis kaj vivis en Mánfa, kie ŝi estis poŝtisto. En 2009 ili migris al Britio, kie ŝi instruis. Post jaroj ili denove hejmenvenis.
San Pascual
San Pascual [sanpasKŬAL] estas municipo en la nordo de la provinco Avilo, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al komarko La Moraña aŭ Komarko de Arévalo kaj al la jurisdikcia teritorio de Arévalo, en la nordo de la provinco. San Pascual estas komprenebla kiel Sankta Paskalo.
Geografio
Ĝia municipa teritorio estas formata de unusola loĝloko, okupas totalan areon de 18,61 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 43 loĝantojn. Ĝi perdis 400 loĝantojn el la mezo de la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj. Ĝi distas 35 km de Avilo, provinca ĉefurbo.
Historio
En Mezepoko okazis reloĝado. La areo apartenis al la Regno Kastilio. Ĝia deveno datas el 934, kiam islamaj militistoj setliĝis per kampadejo kie nun estas la preĝejo, poste en 1001 kristanoj konkeris la lokon.
Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj) kaj brutobredado kaj rilata komercado. Lastatempe kultura kaj rura turismo ekgravis (popola arkitekturo, historia heredo, piedirado).
Maria de Francio, Grafino de Ĉampanjo
Maria de Francio, grafino de Ĉampanjo (n. 1145, m. la 11-an de marto 1198) estis la pli aĝa filino de Ludoviko la 7-a (Francio) kaj Eleonora de Akvitanio. La pli juna filino estis Alix, Grafino de Blois.
En 1152 nuliĝis la geedzeco de ŝiaj gepatroj, kaj Ludoviko tiam havis la gardon de la du fratinoj. En 1160, kiam Ludoviko edziĝis al Adela de Ĉampanjo, li fianĉigis Marian kaj Alix al la du fratoj de Adela. Poste, li sendis Marian al monaĥinejon por fini sian edukon. En 1164 ŝi edziĝis al Henriko la 1-a, Grafo de Ĉampanjo; ili havis kvar infanojn:
Dum ŝia edzo pilgrimis al la Sankta Lando, Maria estis regento de Ĉampanjo. Dum la foresto de Henriko, mortis ŝia patro kaj ŝia duonfrato Filipo iĝis reĝo de Francio. Filipo konfiskis la vidvinajn bienojn de sia patrino Adela, kiu estis ankaŭ la bofratino de Maria, kaj edziĝis al Izabela de Henegovio, antaŭe fianĉigitan al la plej aĝa filo de Maria. Pro tio Maria, kune kun Adela kaj malkontentaj nobeloj, komplotis kontraŭ Filipo, sed post iom da tempo ŝiaj rilatoj al Filipo iom pliboniĝis.
Henriko, la edzo de Maria, mortis en 1181 preskaŭ tuj post sia reveno de pilgrimado, kaj denove Maria estis Regento de Ĉampanjo, de 1181 ĝis 1187 kiam ŝia filo Henriko la 2-a plenaĝis. Tamen de 1190 ĝis sia morto en 1197 Henriko la 2-a krucmilitis kaj trian fojon Maria estis regento. Post lia morto lia pli juna frato Teobaldo iĝis Grafo kaj Maria eniris la monaĥinejon de Fontaines-les-Nones (proksime al Meaux), kie ŝi mortis la sekvantan jaron.
Strangolagalli
Strangolagalli estas komunumo de Italio.
Vicgrafo
Vicgrafo estas unu el la nobelaj titoloj de Eŭropo, per kiu la gereĝoj montris sian dankemon al kelkaj personoj. Ĝi estas malsupera al la grafo kaj, en la Mezepoko, la vicgrafo funkciis kiel la anstataŭanto de la reĝo en sia teritorio. Ekde la 19-a jarcento, tiu nobela titolo estas nura honoraĵo.
György Lázár (urbestro)
György Lázár [djordj lAzAr], laŭ hungarlingve kutima nomordo kaj kun plena nomo Lázár György János Lajos estis hungara advokato, prokuroro, urbestro, parlamenta deputito, fondinto de Societo Dugonics en 1892.
Lermontovskij prospekt (stacio de Moskva metroo)
Lermontovskij prospekt (Лермонтовский проспект, "Avenuo de Lermontov") estas stacio de Metroo de Moskvo sur Violkolora linio, ĝi situas inter la stacioj ' kaj ' en sud-orienta parto de Moskvo.
György Lázár (urbestro)
György Lázár naskiĝis la en Szeged, li mortis la  en Szeged.
Biografio
György Lázár maturiĝis en piarista gimnazio en sia naskiĝurbo en 1869, poste li akiris juran diplomon en Reĝa Universitato de Budapeŝto en 1874, advokatan diplomon post 2 jaroj. Hejmenveninta li estis advokato. Dum la Inundo de Tiso (1879) li gvidis savojn de homoj per boatoj. En 1883 li iĝis ĉefprokuroro, en 1891 vicurbestro. En 1898 li estis elektita parlamentano, en 1904 urbestro. Li ricevis la titolon reĝa konsilisto. Li edziĝis en 1879, poste 3 gefiloj naskiĝis.
Glutarata acido
Glutarata acido aŭ C5H8O4 estas kemia kombinaĵo, apartenanta al la funkcia grupo de la dukarboksilataj acidoj kun kvin karbonatomoj en la molekulo. Ĝi estas tre solvebla en akvo kaj ĝi biologie okazas dum la metabolo de kelkaj aminoacidoj, inklude de la lizino kaj triptofano. Perturboj en ĉi-metabola vojo povas konduki al biologiaj malordoj konataj kiel glutarata acidurio, kie toksaj flankproduktoj estiĝas induktante al neŭraj misformoj konataj kiel encefalopatioj.
Glutarata acido uzatas en la produktado de la 1,5-pentanoduolo, ia plastigaĵo kaj antaŭaĵo en la produktado de poliesteroj kaj poliamidoj.
Kunrilataj kemiaĵoj
<Gallery> Adipic_acid_molecule_ball_from_xtal.png| adipata acido Succinic_acid_molecule_ball_from_xtal.png| sukcenata acido L-Glutamic-acid-3D-balls.png| alfa-glutamata acido Beta-Glutamic_acid.png| beta-glutamata acido Mevalonic acid 3D.png| mevalonata acido Glutaric_acid_molecule_ball_from_xtal.png| glutarata acido Malonic_acid_molecule_ball_from_xtal.png| malonata acido </Gallery>
721 Tabora
Malkovro
Ĝi estis malkovrita la de la germana astronomo Franz Kaiser, elde la Nacia Observatorio de Hejdelbergo - Königstuhl.
Nomo
Ĝi ricevis ĝian nomon dum kunveno en Hamburgo en 1913. Ĉar la kunveno okazis sur ŝarĝoŝipo de la "Deutsche Ost-Afrika Linie", ĝi ricevis la nomon de tiu ŝipo: "Tabora" (kiu, ĝi mem suldas sian nomon al la urbo Tabora en la tiama Germana Orient-Afriko).
10924 Mariagriffin
10924 Mariagriffin estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la brita astronomo Ian P. Griffin elde la observatorio de la Astronaut Memorial Planetarium and Observatory en Cocoa (Florido, Usono)
Nomo
Ĝia nomo honoras Maria Griffin, edzinon de la malkovrinto.
NGC 1811
NGC 1811 (aliaj indikoj — ESO 422-37, MCG -5-13-8, AM 0506-292, PGC 16811) estas galaksio en konstelacio Kolombo.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Norwich (Nov-Jorkio)
Norwich estas urbo en orienta Usono, kiu ricevis sian nomon memore al la urbo Norwich en Anglio. La usona urbo apartenas al la subŝtato Nov-Jorkio kaj estas la administra centro de la ĉirkaŭa kantono Ĉenango (angle Chenango County). Laŭ la stato de la censo en la loĝloko vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km².
7824 Lynch
7824 Lynch estas malrapide rotacianta asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la usona astronomino Eleanor Francis Helin elde la Observatorio de la Monto Palomar en kantono San Diego (Kalifornio, Usono).
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de William Lynch III de la Jet Propulsion Laboratory, en rekono por lia efikeco, afableco kaj dediĉo al lia laboro kaj liaj respondecoj.
La Spleno de Parizo
La Spleno de Parizo (france: Le Spleen de Paris, ankaŭ konata kiel Paris Spleen aŭ Petits Poèmes en prose), estas kolekto de 51 mallongaj prozpoemoj de Charles Baudelaire. La kolekto estas publikigita postmorte en 1869 fare de la fratino de Baudelaire, kaj estas rilata al la modernisma literatura movado.
Tiuj poemoj havas neniun akuratan ordon, havas neniun komencon kaj neniun finon kaj ili povas esti legataj kiel pensoj aŭ noveloj en konsciflua stilo. La esenco de la poemoj estas "kapti la belecon de vivo en la moderna urbego", uzante tion kion Jean-Paul Sartre etikedis kiel estante lia ekzistadeca perspektivo sur lia medio.
La libro estas esperantigita fare de Paul Lobut kaj eldonita de Eldonejo Koko el Kopenhago en la Serio Oriento-Okcidento en 1967.
Mitsubishi
Kvankam la plej multaj el iuj membraj entreprenoj uzas la nomon Mitsubishi kaj uzas ties emblemon, ili estas ekonomie sendependaj organizaĵoj.
Konzerna emblemo
La nomo "Mitsubishi", laŭ angla literliterigo, referas al la konzerna emblemo, kaj estas kombinaĵo el la vortoj "mitsu" (tri) kaj "hiŝi" (rombo). Origine la vorto "hiŝi" fakte signifas la planton trapo, sed laŭ la formo de la trapaj "nuksoj", ankaŭ nomataj "akvonuksoj" aŭ "akvokaŝtanoj", abstraktigite ankaŭ ricevis la signifon de rombo. La ofte uzata traduko "tri diamantoj" estas same ebla, sed enhave multe pli libera, traduko, pere de la angla lingvo, en kiu "diamond shaped", "diamantoforme", ankaŭ havas la signifon de la geometria formo rombo.
Ter-samea lingvo
Tersamea lingvo estas unu el sameaj lingvoj parolata de sameoj en orienta parto de Kola duoninsulo. La lingvo estas parolata de nur 2 personoj kaj pro tio ĝi estas nune la malplej konata lingvo en la mondo. Ĝi apartenas al Orient-sameaj lingvoj.
Mitsubishi
Historio
En 1870 la entreprenisto Iŭasaki Jatarō per tri luitaj vaporŝipoj fondis kompanion de ŝipa komerco. La firmaan nomon "Mitsubiŝi" li uzis ekde la jaro 1873. En la sekvaj jaroj aldoniĝis pliaj 30 ŝipoj, kaj la firmao ankaŭ aĉetis entreprenojn pri minado kaj ŝipkonstruado. En pliaj jaroj la firmao, daŭre gvidata fare de la familio Iŭasaki, iĝis konzerneco de pli ol 70 ekonomiaj kompanioj respektive societoj, kaj plivastigis la agadon ankaŭ al bankado, komerco de konsumaj varoj kaj de nemoveblaĵoj.
En la 1930-aj kaj 1940-aj jaroj la konzernego estis inter la gvidaj produktejoj de armiloj por la japana armeo. Interalie famiĝis la armea aviadilo Mitsubishi A6M. Ĝis la jaro 1945 la konzernego kreskis ĝis pli ol 200 membraj kompanioj.
Flago de Senegalo
La nacia flago de Senegalo havas siajn originojn en la antaŭa Federacio Malio, kies flago estis identa, sed kun nigra silueto en la centra sekcio. Ĝi portas la tutafrikajn kolorojn. La flago en ĝia moderna formo estis oficiale adoptita la 20-an de aŭgusto 1960.
Regiono (politiko)
En la Eŭropa Unio la proponita nombro de loĝantoj en unu regiono estas ĉirkaŭ 1-2 milionoj (tiel oni elformas en Hungario el la 19+1 distriktoj (departementoj) 6-7 pli grandajn regionojn).
Komparu kun
geografia regiono ~ statistika regiono
Beneš
Beneš estas tre komuna ĉeĥa familia nomo. La virina formo estas Benešová. Menciindaj estas :
Vrbová nad Váhom
Vrbová nad Váhom, hungare Vágfüzes estas malgranda vilaĝo en Slovakio en regiono Nitra, en distrikto Komárno.
Situo
la vilaĝo situas sur ebenaĵo, laŭ maldekstra bordo de Váh, fine de sakovojo. Pramo funkciis ĝis 1969. Komárno troviĝas 15 km-ojn for.
Historio
Pli frue la kampoj apartenis precipe al Martovce. Granda inundo okazis en 1965, poste okazis rekonstruoj de farmoj, bienocentroj, farmocentroj. El ili naskiĝis la vilaĝo en 1968. Sukcesa kooperativo formiĝis, kiu ankaŭ nun funkcias. En 2001 loĝis tie 563 da homoj (502 hungaroj, 59 slovakoj). En 2006 ĉesis la instruado en la lernejo.
Uwe Rahn
Uwe Rahn (n. ) estas germana futbalisto. Li de 1984 ĝis 1987 membris en la germana nacia teamo de futbalo.
Chizătău
Chizătău (kizatou) (hungare:Kiszető kiseto, germane:Kiseten) estas vilaĝo en Rumanio oriente de Timișoara. En 1910 ĝi havis 1315 loĝantojn (rumanoj); en 1992 941 (rumanoj, 2% hungaroj). Ĝia unua mencio skribe estas en 1359. Ĝis 1919 apartenis al Hungario, (Temes (reĝa departemento) vármegye). Administre ĝi apartenas al Belinţ.
Federacia Distrikto (Brazilo)
La regiono ĉirkaŭ la ĉefurbo Braziljo estas nomata Federacia Distrikto (portugale: Distrito Federal) de Brazilo. Ĝi estas memstara administra unuo ekster la administrado de la aliaj ŝtatoj.
La Federacia Distrikto (Brazilo) dividiĝas nuntempe en 31 administraj regionoj (AR):
Famaj fikciuloj
Vidu ankaŭ dio, mitologio, fantasto.
Subŝtatoj de Niĝerio
Niĝerio estas dividita en 36 ŝtatoj respektive fakte subŝtatoj kaj Abuĝo, nome Federacia Ĉefurba Teritorio. La ŝtatoj estas siavice dividitaj en 774 lokaj administraj areoj.
1991-1996
Dum tiu periodo, estis 30 ŝtatoj kaj Abuĝo, la Federacia Ĉefurba Teritorio.
1987-1991
Dum tiu periodo, estis 21 ŝtatoj kaj poste Abuĝo, la Federacia Ĉefurba Teritorio.
1976-1987
Dum tiu periodo, estis 19 ŝtatoj.
1967-1976
Dum tiu periodo, estis 12 ŝtatoj.
{|
1963-1967
Dum tiu periodo, estis 4 regionoj.
1960-1963
Dum tiu periodo, estis 3 regionoj.
Róbert Dubravszky
Róbert Dubravszky [dubravski], laŭ hungarlingve kutima nomordo Dubravszky Róbert estis hungara subministro, altlerneja instruisto. Lia nobela antaŭnomo estis stószi [ŝtOsi].
Róbert Dubravszky naskiĝis la en Stósz (Hungara reĝlando, Aŭstra Imperio, nuntempa Štós en Slovakio), li mortis la  en Budapeŝto (Hungara reĝlando).
Biografio
Róbert Dubravszky akiris juran diplomon en Reĝa Universitato de Budapeŝto en 1881, sed li jam estis oficisto ekde 1880 en la Ministerio pri agrikulturo (Hungario). Inter 1890 kaj 1912 li instruis en la Veterinara Akademio de Budapeŝto, poste li revenis al la ministerio. En 1918 li atingis la statuson subministro. Li emeritiĝis en 1920. Li ricevis reĝan premion kaj li havis la titolon reĝa konsilisto.
Tibor Szentmártony
Tibor Szentmártony [sentmArtoni], laŭ hungarlingve kutima nomordo Szentmártony Tibor estis hungara matematikisto, profesoro. Lia origina familia nomo estis Stachó. Lia frato estis Aladár Szentmártony.
Tibor Szentmártony naskiĝis la  en Budapeŝto. Li mortis la en Budapeŝto.
Biografio
Tibor Szentmártony akiris diplomon en Reĝa Universitato de Budapeŝto en 1921. En la sekva jaro li instruis en Reĝa Teknika Universitato palatino József. Inter 1935-1950 li estis publika ordinara profesoro, poste li laboris en matamatika esplora instituto. Post jaroj li kandidatiĝis. Plej ofte li okupiĝis pri la probablokalkulo.
Lirstal
Lirstal estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Vulkaneifel de la federacia lando Rejnlando-Palatinato. Fine de la jaro la komunumo havis 0 loĝantojn.
Mánička
Mánička (plurale:  Máničky) estas ĉeĥa esprimo uzata por junuloj kun longaj haroj, kutime maskloj, en Ĉeloslovakio tra la 1960-aj kaj 1970-aj jaroj. Longa hararo por maskloj dum tiu tempo estis konsiderata esprimo de sociaj kaj politikaj sintenoj en komunisma Ĉeloslovakio.
Longa hararo estis asociita kun la subkulturoj kaj junulaj movadoj kiuj aperis en la okcidenta mondo dum la mezaj 1960-aj jaroj, kiel ekzemple hipioj kaj rokmuziko. Post la puĉo de februaro de 1948, la nova komunisma reĝimo kondamnis kelkajn elementojn de la okcidenta kulturo kiel esence dekadenca imperiisma "importado" en la socialisman mondon. Komence komunistoj persekutis simpatiantojn de rokenrolo kaj bibopo, kaj poste ili temis pri subtenantoj de rokmuziko. Iliaj metodoj estis komparitaj kun la kampanjoj de nazia reĝimo kontraŭ la subtenantoj de ĵazo kaj svingo dum la Protektorato Bohemio kaj Moravio. La termino "máničky" estas ankaŭ ĝenerale asociita kun la generada manko, kiu kreskis ĉirkaŭ la mondo dum la 1960-aj jaroj.
Ueda Tomohiko
UEDA Tomohiko estas japana esperantisto.
Li estas la UEA fakdelegito pri ŝogio kaj la prezidanto de la Esperantista Klubo de Japana Ŝako. Lia ŝoginivelo estas 5-dan. Li verkis du librojn pri ŝogio en Esperanto:
19367 Pink Floyd
19367 Pink Floyd estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la en la kadro de la kampanjo OCA-DLR Asteroid Survey (ODAS) elde la Observatorio de la altebenaĵo de Calern, en Caussols (Alpes-Maritimes, Francio).
Curteni
Curteni [kurtenj], hungare: Udvarfalva estas vilaĝo en Rumanio norde de Târgu Mureș. Administre Curteni apartenas al Sântana de Mureş.
Loĝantaro
En 1910 Udvarfalva havis 645 loĝantojn (hungaroj) kaj en 1992 881 (rumanoj, 98% hungaroj).
Historio
Ĝia unua skriba mencio estas en 1332. Ĝis 1919 kaj inter 1940 kaj 1944 apartenis al Hungario, al departemento Torda-Aranyos.
Ora Globo de la plej bona promocio por la internacia interkompreniĝo
Oraj Globoj de la plej bona promocio por la internacia interkompreniĝo (angle: Promoting International Understanding), estis kina rekompenco ĉiujare aljuĝata fare de la Hollywood Foreign Press Asociation dum la ceremonio Golden Globes en Hollywood, inter 1946 kaj 1964 (kun escepto en 1948), kun la celo premii la filmojn kiuj subtenas la internacian interkompreniĝon.
722 Frieda
722 Frieda estas asteroido de la ĉefa asteroida zono, malkovrita la de la aŭstra astronomo Johann Palisa elde la observatorio de Vieno.
Ĝi ricevis la inan nomon "Frieda", antaǔnomo de la filino de la aǔstria astronomo Karl Hillebrand.
Binder
Binder estas la nomo de:
IJS (apartigilo)
La vorto havas plurajn signifojn:
Gazonhokeo
Gazonhokeo (aŭ foje herbohokeo) estas sporto, pilka ludo, ĉe kiu la pilko estas puŝata kaj batata per specialaj kurbaj bastonoj t.n. hokeiloj. La regularo de hokeoludo similas tiun de la piedpilka ludo (futbalo). Ĝi estas sporto de la Someraj Olimpiaj Ludoj ekde 1908.
Nomo
En Esperanto, simile kiel en iuj naciaj lingvoj kiel ekzemple la nederlanda aŭ dana, la vorto hokeo kutime signifas la teamajn sportojn ludatajn per hokeiloj kaj pilko sur firma tero (la subĉiela klasika variaĵo, halhokeo, kaj variaĵoj kiel rulhokeo kaj unihokeo), dum glacihokeo konsideratas aparta teama sporto ludata per (iom alispecaj) hokeiloj kaj disko sur glacio - do glacihokeo ne konsideratas variaĵo de hokeo, samkiel ankaŭ ekzemple teniso kaj tabloteniso estas du malsamaj sportoj. En multaj aliaj naciaj lingvoj tamen la vorto paralela al "hokeo" nur estas la kategorio, en kiu grupiĝas ĉiuj sportoj iel ludataj per hokeiloj, kaj la "klasika" hokeo ludata subĉiele sur verda hokeejo nomatas - se traduki la nacilingvajn nomojn al Esperanto - "kamphokeo", "landhokeo" aŭ "herbejhokeo". En Esperanto ĉiuj tiuj nomigoj ne bone trafus la koncepton: La hokeejo uzata por la subĉiela teama ludo per hokeiloj kaj pilko nuntempe plej ofte estas plasta grundo provizita per multaj verdaj strietoj, kiuj demalproksime similas al herbotapiŝo, sed ne vere estas, kaj tre malsimilas al natura herbejo aŭ al kampo uzata por kultivi legomojn - kaj la uzo de la vorto lando en Esperanto ĉi-kuntekste tute ne havus sencon. Se oni volus adapti la esperantan lingvouzon al tiu de ekzemple la angla aŭ germana lingvoj, oni povus inventi la novan vorton "pseŭdoherbotapiŝa hokeo", sed tiom longa nomo neniel praktike uzata el lingva vidpunkto ne havas sencon. Plu sencas, ke en Esperanto "hokeo" estas la sporto ludata per hokeiloj kaj pilko sur firma tero (ĉu ekstere ĉu hale), kaj "glacihokeo" aparta sporto ludata per hokeiloj, sketiloj kaj disko sur glacio.
Mayville
Mayville estas loĝloko en orienta Usono, situanta borde de la lago Chautauqua kaj apartenanta al samnoma urbo Chautauqua. Ĝi apartenas al la subŝtato Nov-Jorkio kaj estas la administra centro de la ĉirkaŭa kantono Chautauqua. Laŭ la stato de la censo en la loĝloko vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km².
Arenillas de Riopisuerga
Arenillas de Riopisuerga [areNIljas deriopiSŬERga] estas loĝloko kaj municipo en la okcidento de la provinco Burgoso, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al la okcidento de la komarko Odra-Pisuerga. La loknomo Arenillas de Riopisuerga estas etimologie komprenebla kiel Sabletoj de la Rivero Pisuerga.
Gazonhokeo
Hokeilo
Hokeilo havas konveksa flanko kaj ebena flanko. Pilko estas puŝata kaj batata kun ebena flanko de hokeilo.
Arenillas de Riopisuerga
Geografio
Ĝia municipa teritorio okupas totalan areon de 27,99 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 176 loĝantojn. Ĝi perdis multajn loĝantojn dum la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj, kiel ja okazis en multaj loĝlokoj de la regiono, fakte perdis 65 el 1991.
Ĝi distas 60 km de Burgoso, provinca ĉefurbo, kaj estas ĉe la maldekstra bordo de la rivero Pisuerga apud Palacios fronte de la vilaĝo Lantadilla kiu apartenas al Palencio.
Historio
La areo apartenis unue al la Regno Kastilio. En Mezepoko okazis reloĝado fine de la 9-a jarcento.
Arenillas de Riopisuerga formis parton de la partido de Castrojeriz en la kategorio de izolaj loĝlokoj, unu el dek kvar kiuj formis la komunumon Intendencia de Burgos.
Aktualo
Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj) kaj brutobredado (ŝafoj). Lastatempe plej ekgravis kultura kaj rura turismo, ekzemple piedirado tra naturaj lokoj.
Inter vidindaĵoj menciindas la preĝejo de Sankta Maria.
NGC 1812
NGC 1812 (aliaj indikoj — ESO 422-39, MCG -5-13-9, AM 0506-291, IRAS05068-2918, PGC 16819) estas galaksio en konstelacio Kolombo.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.