cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Historio de Portugalio
Unio kun Hispanio
La tempon de la persona unio eblas dividi en du periodojn. Periodo de Filipo la 1-a alportis al Portugalio unu kaj duondekjaron de relativa trankvilo kaj prospereco. La tempon de pluaj du Filipoj eblas karakterizi kiel kresko kaj kulmino de la krizo. El tio oni tre ofte konstruis plifaciligan konstruon, ke la tuta komuna historio kun Hispanio havis kontraŭnacian, dekadencan kaj nedeziratan karakteron. Sed tia karakterizado rezistas al historia vero, nome kiel rilate al la situacio en Hispanio kaj ankaŭ en internaciaj interrilatoj, tiel rilate al persono de Filipo la 1-a, kiu pruviĝis kiel reganto respektanta portugalajn diferencojn kaj bezonojn.
Mallonga reveno sur la scenejon
Reĝo Johano la 4-a (1640 – 1656) konsciis tion, ke kvankam la renverso facile estis sukcesa, multe pli malfacila problemo estos persisti en la nove akirinta sendependeco. Hispanio estis dum plene okupita pro la milito je reteno de Nederlando, sed estis nur demando de tempo, kiam ties atentemo turniĝos direkte al la malobeema Portugalio. La nova reĝo do komencis serĉi aliancanojn inter malamikoj de Hispanio. Jam en la jaro 1641 estis intertraktita paco kun Anglio, Francio kaj Svedio, sed kun ilia firma subteno Johano la 4-a ne povis kalkuli. Spite al la kuraĝiganta venko en siaj kolonioj (forpelo de nederlandanoj el Brazilo), Portugalio estis tre vundebla, precipe se Hispanio en la jaro 1659 fermis Iberian pacon kun Francio. Kvankam Madrido estis malvenkita, la finigo de la milito ebligis al ĝi ĵeti la restantajn fortojn kontraŭ Lisbono.
Nova reĝo Alfonso la 6-a (1656 – 1667), kiu surtroniĝis kiel dektrijara, estis parte lama kaj parte tardulo. Lia patrino, Luisa de Guzmán proklamis sin kiel regentino kaj en la jaro 1561 ŝi fermis pro geedziĝo de sia filino Katarino kaj angla reĝo Karlo la 2-a signifan dinastan kuniĝon kun Anglio. Portugalio tiel intertraktis por si la potencan aliancanon. Portugaloj kun ĝi malantaŭ la dorso povis ekbatali decidajn batalojn. El Francio transiris en portugalajn servojn marŝalo Friedrich von Schomberg, kiu faris necesan armean reformon. La hispana invado venis en la jaro 1662. Sed spite al komencaj sukcesoj hispanoj estis dank‘ al la taktiko de Schomberg kaj al la angla helpo malvenkitaj, unue en la jaro 1663 en Ameixial ĉe Estremoz, fina venko venis en la jaro 1665 ĉe Montes Claros. La portugala sendependeco estis konfirmita per Lisbona paca kontrakto el la 13-a de februaro de 1668.
Sekvanta duonjarcento portis sin en spirito de klopodo de Portugalio almenaŭ parte pluteni paŝon kun "nova Eŭropo". Dum regado de Petro la 2-a (1667 – 1705) profundiĝis alianco kun Anglio, kiu ankoraŭ pli firmiĝis post la militoj je hispana heredaĵo pro veno de burbonoj sur la hispanan tronon. El la komerco kun Anglio havis utilon ĉefe portugala vinkulturado, sed ceteraj fakoj, precipe teksindustrio, ne kapablis validiĝi en la monda merkato, elspezoj el la kolonioj malgrandiĝis. Portugalio definitive fariĝis duaranga potenco.
Al tiu ĉi falo decideme klopodis alfronti reĝo Johano la 5-a (1705 – 1750). La klera, liberala reĝo ne intencis repaciĝi kun kreskanta misrigardo al Portugalio per eŭropaj potencoj. Li sukcesis haltigi pliriĉiĝadon de Francio kaj de Nederlando en la portugalaj kolonioj, en la kvardekaj jaroj li eĉ sukcesis okupi vicon da novaj barataj bazoj kreante ĉi tie provincon de nove konkeritaj teritorioj. Li atenteme observis ankaŭ situacion en Brazilo. El la origine malriĉa lando, en ekonomia krizo por malkresko de ora produktado, li kreis dank‘ al nove malkovritaj trovejoj de diamantoj, unu el la plej riĉaj kolonioj.
Jozefo la 1-a (1750 – 1777) pruvis sukcese trasuferi konflikton kontraŭ Hispanio dum la sepjara milito kaj kuraĝe li ĵetiĝis en la tempon de liberala absolutismo. Praktikajn registarajn devojn ekprenis la unua ministro Sebastião José de Carvalho e Melo, la pli posta grafo Pombal, unu el la plej signifaj personoj de Portugalio de tiu ĉi erao, kiu akiris spertojn kiel ambasadoro en Londono kaj Vieno. Postrestado de la patrujo estis por li dank‘ al supervido absolute evidenta kaj kiel kuracadon li elektis aŭstriajn metodojn. Sed antaŭ ol li konstruis sian sistemon, venis neatendita katastrofo. Tertremo, kiu eksplodis en Lisbono la 1-an de novembro de 1755, ne havis en Eŭropo tiutempe analogion. Lisbono estis fakte detruita, pereis 25 mil ĝis 30 mil da homoj. Pombal rezervis por si la plenan potencon en la estiĝinta ĥaoso. Li mobiligis ĉiujn fontojn kaj li komencis revolucian alikonstruon, kiam el la ruinoj de la urbo malnova elkreskis nova moderna metropolo. "La filo de tertremo" estas ĝis hodiaŭ portugala heroo kaj lia statuo en Praça Marquês de Pombal, unu el la plej grandaj lisbonaj placoj, estas unu el la plej grandaj monumentoj de la urbo.
Energiaj kaj sukcesaj paŝoj post la tertremo firmigis la potencon de Pombal kaj tiu povis ĵetiĝi je gravaj reformoj. Eĉ kiam li faris al si multe da malamikoj, en spirito de liberala absolutismo li limigis la potencon de la nobelaro kaj eklezio (li ordonis ekz. malvalidigi jezuitan ordenon kaj per sia verko "Kronologia dedukto" li eĉ efikis al papo Klemento la 14-a tiom, ke tiu malvalidigis la ordenon en la jaro 1773 tute). Li estis aŭtoro de pluraj reformoj en tereno de ekonomio (kulturado de tritiko je konto de vino), komerco (li montris signifon de ŝipfarado) kaj metioj (subteno de estiĝo manufakturoj). Li establis sistemon de baza klerigado, li reformis universitatojn kaj li iniciatis por fondi multajn novajn lernejojn kaj klerigajn societojn. En la jaro 1761 li malvalidigis en Portugalio sklavecon kaj formale li liberigis ankaŭ brazilajn indianojn. Sed la tempo de la celkonscia alproksimiĝado al la progresinta Eŭropo ne daŭris longan tempon.
La suno de Pombal estingiĝis en la momento de morto de Jozefo la 1-a. Lia filino, nova reĝino Maria la 1-a (1777 – 1816) havis tre proksime al la nobelaro kaj al la eklezio, do al la tradiciaj kontraŭuloj de la progresiva ministro. La maljuna ŝtatestro estis akuzita el multe da krimoj. Rilate al la aĝo kaj al malsano lia gorĝa puno estis pardonita, sed li ne supervivis longe sian malglorigon. Li mortis la 8-an de majo de 1782.
La trono balanciĝas
La reformoj de Pombal postlasis post lia morto al Portugalio bonan heredaĵon. La usona milito por sendependeco kaj la militoj kontraŭ revolucia Francio farigis el Portugalio elserĉatan liveranton. Sed kompare kun industria kresko kaj kun intelekta supreniro de Francio Portugalio ŝajnigis silenteman flankejon, kie maksimume eblas revi pri la iama grandeco. La malboniĝanta psika stato de reĝino Mario devigis en la jaro 1792 destini kiel regento ŝian filon Johanon (la pli malfrua Johano la 6-a, 1816 – 1826), sed kiu montris intereson prefere pri "bone rostitaj kokidoj", ol pri reformaj ambicioj.
Karl Gottfried Ritter von Leitner
Karl Gottfried Kavaliro de Leitner (naskiĝinta la 18-an de novembro 1800 en Graz; mortinta la 20-an de junio 1890 samurbe) estis aŭstra verkisto.
Historio de Portugalio
La trono balanciĝas
Same kiel ceteraj eŭropaj monarkioj, Portugalio akceptis revoluciajn ŝanĝojn en Francio incitite. Spite al ĉiu klopodo pri neŭtraleco Portugalio ne evitis al entiro en militan konflikton. Premo de la tradicia aliancano, Anglio, devigis ĝin en la jaro 1793 al ataketoj kontraŭ Francio, kiuj estis prefere malplena gesto. Sed kiam en la jaro 1796 estis fermita hispana-franca alianco, la lisbona trono troviĝis en neenviinda situacio. Sed spite al risko de invado el Hispanio Portugalio ne volis rompi la tradician amikecon kun Anglio.
Karl Gottfried Ritter von Leitner
Leitner studis filozofion, historion kaj juron, poste li laboris kiel gimnazia instruisto en Cilli kaj Graz. Ekde 1837 ĝis 1854 li estis sekretario. Ekde 1858 ĝis 1864 li estis kuratoro de la muzeo Joanneum en Graz.
Franz Schubert muzikigis kelkajn poemojn de Karl Gottfried Leitner.
Historio de Portugalio
La trono balanciĝas
Hispanio oficiale proklamis al Portugalio militon la 2-an de majo de 1801 kaj je kelke da tagoj pli malfrue la hispana armeo transpaŝis la limojn. Post absoluta kolapso de la portugala defendo sekvis subskribo de packontrakto en Badajoz la 6-an de junio de 1801, kiu povis alporti nenion alian ol lastan humiligon. Lisbono devis pagi 25 milionojn da funtoj de la milita rekompenco, devis esti ankaŭ interrompitaj kontaktoj kun Anglio, kio forte tuŝis la portugalan komercon. La paco ne daŭris longe. Portugaloj senĉese klopodis pluteni almenaŭ sekretan interkontakton kun Anglio, angloj povis sekrete fornavigacii kun ĉiu sia posedaĵo. Sed pli malfrue Lisbono devis pro premoj de Parizo alpaŝi al malliberigo de lastaj britaj civitanoj en la lando kaj al konfisko de ilia posedaĵo. La rezulto de desperaj manovroj venis: Lisbono malamikigis Parizon kaj ankaŭ Londonon.
Trans-Sahara Aŭtoŝoseo
La Trans-Sahara Aŭtoŝoseo estas transnacia projekto por aŭtoŝoseo por pavimado, plibonigo kaj faciligo de limoj kaj formalaĵoj sur ekzistanta komercvojo tra la Sahara Dezerto. Ĝi iras inter rando de Nordafriko ĉe la Mediteranea Maro norde kaj rando de Okcidenta Afriko ĉe la Atlantika Oceano sude, el Alĝero en Alĝerio al Lagoso en Niĝerio, kio okazigas la alternativajn nomojn Aŭtoŝoseo Alĝero-Lagoso aŭ Aŭtoŝoseo Lagoso-Alĝero.
Historio de Portugalio
La trono balanciĝas
La 27-an de oktobro de 1807 Francio subskribis en Fontainebleau kun Hispanio kontrakton, kiu estis forviŝonta Portugalion el la mapo de Eŭropo. Portugalio estis prenota kaj post la finiĝo de la militoj dividota inter merititajn aliancanojn de Napoleono. Tridekmila soldataro subgvide de generalo Andoche Junot enmarŝis en Portugalion la 10-an de novembro de 1807. La reĝa kortego elmigris helpe de Britio ĝis Brazilo kaj plenmano da kamparanoj, stariĝinta por rezisti al la soldataro, signifis prefere nur simbolan geston, kiu estis klopodonta konservi nacian fierecon. Eĉ ne superregado de Hispanio signifis por Portugalio tian malglorigon. Ŝajnis, ke ties historio fermiĝis.
Fino
Malvenko de Napoleono signifis ankaŭ revenon de la portugala ŝtataneco. Pluan jarcenton Portugalio travivis en flankejo, kvazaŭ forgesita de Eŭropo. En la jaro 1822 estis proklamita sendependeco de Brazilo sen kia ajn povo de la lisbona kortego fari kontraŭ tio ion ajn. En la jaro 1910 Portugalio estis proklamita respubliko. Izoleco de diktaturo de Salazar (renverso en la jaro 1926) finigis nur Revolucio de la Diantoj en la jaro 1974. Portugalio denove ekigis direkton Eŭropo. Sed estas klare, ke la sukcesoj de la 15-a jarcento kaj la 16-a jarcento jam ne ripetiĝos. La lasta portugala kolonio, Makao, estis redonita al Ĉinio en la jaro 1999.
12619 Anubelshunu
12619 Anubelshunu estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la usona astronomo Tom Gehrels, de la Observatorio de la Monto Palomar (Usono) kaj de la nederlandaj geedzoj geastronomoj Ingrid van Houten-Groeneveld kaj Cornelis Johannes van Houten, de la Observatorio de Leiden (Nederlando) en la kadro de la Palomar–Leiden survey.
Nomo
Ĝi estis nomita en memoro de Anu Belshunu (-249 – -185), lamenta sacerdoto kaj la interpretisto de la serio da astrologiaj aŭguradoj Enuma Anu Enlil ĉe la Templo de Anu en Uruk. Kolekto da astrologiaj kojnoskribaj tabuletoj el lia biblioteko enhavas iujn el la plej fruaj realismaj priskriboj de la babilonaj konstelacioj.
Neuenstein (Hesio)
Neuenstein estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Hersfeld-Rotenburg de la federacia lando Hesio. Fine de la jaro la komunumo havis  loĝantojn.
Kosmopramo Discovery
Kosmopramo Discovery (Esperante: Malkovro) (NASA Orbita Veturila Specifado: OV-103) estas unu el la tri restantaj kosmoveturiloj en la kosmoprama floto posedata de Usono. Usona Nacia Aeronaŭtika kaj Kosma Administracio (NASA), kune kun Atlantis kaj Endeavour. Unue flugite en 1984, Discovery estas la tria operacia kosmopramo kaj la plej maljuna pramo en servico. Discovery estas farinta misiojn kaj esplorajn kaj muntajn de la Internacia Kosmostacio.
La kosmoveturilo prenas sian nomon de antaŭaj ŝipoj de esplorado nomitaj Discovery, primare HMS Discovery, la vela ŝipo kiu akompanis la faman esploriston James Cook dum lia tria kaj fina maĵora vojaĝo. Aliaj inkludas la ŝipon Discovery de Henry Hudson kiun li uzis dum 1610-1611 serĉi por Nordokcidenta Pasejo, kaj RRS Discovery, ŝipo uzita por ekspedicioj al Antarktio dum 1901-1904 de Robert Falcon Scott kaj Ernest Shackleton (kaj ankoraŭ prezervita kiel muzeo). La pramo kundividas nomon kun Discovery One, la fikcia kosmoŝipo al Jupitero de la kinaĵoj 2001: A Space Odyssey kaj 2010: The Year We Make Contact.
Discovery estis la pramo kiu lanĉis la Kosmoteleskopo Hubble. La dua kaj tria Hubble-aj servicaj misioj estis ankaŭ faritaj de Discovery. Ĝi ankaŭ lanĉis la Sondo Ulysses kaj tri TDRS-aj satelitoj. Discovery estas elektita dufoje kiel la orbitilo por rekomenco de flugoj, unue en 1988 kiel la orbitilo por rekomenco de flugoj post la 1986-a Challenger-a Katastrofo, kaj tiam por la ĝemelaj misioj por rekomenco de flugoj en julio 2005 kaj julio 2006 post la 2003-a Colombia-a Katastrofo. Discovery ankaŭ portis kosmonaŭto John Glenn de Project Mercury, kiu estis 77 jara tiutempe, refoje en la kosmon dum STS-95 je la 29-a de oktobro, 1998 fare al li la plej maljuna homo veturi en kosmon.
Se la planita misio de Vandenberg Air Force Base por la Usona Departamento de Defendo okazis, Discovery flugus tiujn ĉi misiojn.
Flugoj
Kosmopramo Discovery ĝis decembro 2006 flugis 33 foje, trapsais 241.95 tagojn en kosmo, kompletis 3 808 orbitojn, kaj flugis 158 859 429 km tute. Ĝi estas fluginta la plej multajn flugojn da ĉiuj kosmopramoj ĝis nun. Tio estas honora titolo kiu ĝi verŝajne retenos. Discovery estas fluginta pli da individuaj flugoj ol iu ajn alian kosmoveturilo en historio kaj retenos tiun ĉi honoro longatempe pro ke neniu planita lanĉa veturilo (nek usona nek internacia) havas konstrukciitan vivdaŭron da pli ol 10 flugoj. Discovery flugis ambaŭ "rekomencon de flugoj" misiojn post la Challenger-a kaj la Colombia-a katastrofoj: STS-26 en 1988 kaj STS-114 en 2005.
Trans-Sahara Aŭtoŝoseo
La Trans-Sahara Aŭtoŝoseo estas unu el la plej malnova translanda rapidvojo en Afriko kaj unu el la plej kompleta, proponita en 1962, kaj konstrupartoj en Saharo startis en la 1970-aj jaroj. Ties centra sekcio estas ankoraŭ malmulte uzita, kaj ankoraŭ postulas specialajn vehiklojn kaj sinzorgadon por survivi la akrajn mediojn kaj klimatojn de la centro de la dezerto.
Benno el Meißen
Sankta Benno (mortis ĉ. 1106) estis episkopo de Meißen. Li estas honorata kiel sanktulo en la katolika eklezio, kanonizita en 1523 laŭ instigo de Georgo la Barbulo kaj de Hieronymus Emser fare de papo Hadriano la 6-a.
Emser skribis la biografion »Vita Bennonis« kaj la sanktigo faritis ankaŭ por havi tuj saksan nacian sanktul-kulton kontraŭ la reformaciemuloj. Marteno Lutero igis Benno celebra per la skribaĵo »Wider den neuen Abgott und alten Teufel, der zu Meißen soll erhoben werden«.
Benno estis ĉ. la jaro 1050 kanoniko en Goslar kaj ekepiskopis en 1066 en Meißen. En la kvereloj inter imperiestro Henriko la 4-a kaj papo Gregoro la 7-a li plurfoje maltenis siajn al la imperiestro donitajn promesojn. Sekve li perdis la diocezon en 1085: per perado de (kontraŭpapo) Klemento la 3-a li sukcese reprenis ĝin tamen en 1087. Sed denove Benno estis malfidela antaŭ la imperiestro. Laŭdire li mortis en 1107.
La onidiro ke li estis misiisto inter la Vendoj malkorektas. Liajn ostojn oni transportis en 1576 al la Katedralo de Munkeno: li iĝis sanktulo urba de Munkeno. Atributo lia estas fiŝo kun du ŝlosiloj enbuŝe.
Botiza
Botiza (hungare: Batiza) estas komunumo en Rumanio sudoriente de Sighetu Marmației. En 1910 ĝi havis 1 953 loĝantojn (rumanoj, germanoj), en 1992 2 957). Ĝia unua mencio estas el 1373. Ĝis 1919 kaj inter 1940 kaj 1944 ĝi apartenis al Hungario (Máramaros vármegye).
519
En la jaro 519 post Kristo okazis, interalie:
Férez
Férez [FErez] estas municipio en la Provinco Albaceto, Hispanio, en la regiono Kastilio-Manĉo kun areo de 126,14 km². Ĝi apartenas al la komarko Sierra del Segura en la sudokcidento de la provinco. Estas je 689 msm. Férez havas 643 loĝantojn (2019) kun denseco de 5,37.
La nomo de Férez devenas de la araba, فارس Fāris, propra virnomo kiu signifas «kavaliro».
Speciale menciindas la itinero de Amanece, que no es poco, filmo de José Luis Cuerda, parte filmita en Férez, kie viziteblas la lokoj kaj scenejoj en kiuj oni filmis kelkajn scenojn.
En la 1950-aj jaroj oni atingis pinton de 2000 lokanoj, sed poste okazis elmigrado kaj oni malaltiĝis ĝis la nunaj nur iom pli ol 600, do oni perdis pli ol duono.
La municipa teritorio estas trapasata de la rivero Segura.
Pál Kadosa
Pál Kadosa [kadoŝa], laŭ hungarlingve kutima nomordo Kadosa Pál estis hungara komponisto, altlerneja instruisto kaj pianisto.
Pál Kadosa naskiĝis, kiel Veisz Pál en Léva (tiam en Hungara reĝlando, nun Levice (Slovakio)), en la 6-an de septembro 1903. Li mortis en Budapeŝto en la 30-an de marto 1983.
Kariero
En 1918 la familio ne akceptis la novan ŝtaton Ĉeĥoslovakion, tial ili vojaĝis al Budapeŝto. Pál Kadosa tie studis en Tutlanda Hungara Muzika Altlernejo. Li debutis, kiel pianisto en 1923, baldaŭe, kiel komponisto en 1933. Ekde 1927 li instruis pianoarton en muziklernejo, ekde 1945 en la Muzikarta Altlernejo. En 1928 li fondis grupon pri "Modernaj Hungaraj Muzikistoj" kaj poste koncertis en Amsterdamo, Venezio kaj Novjorko. Li tre ŝatis muzikaĵojn de Béla Bartók. Li ricevis premion Kossuth en 1950 kaj 1975 (kaj ankaŭ aliajn premiojn).
Maurice Jaumotte
Maurice JAUMOTTE (naskiĝis la, mortis la en Antverpeno, distrikto Wilrijk) estis unu el la plej aktivaj antverpenaj esperantistoj de la 20-a jarcento.
Li esperantistiĝis en 1917 kaj en 1922 akiris sian diplomon pri instrua kapableco de Esperanto. En 1926 li eniris la unuan administrantaron de la koopera eldona societo Belga Esperanto-Instituto. En 1927 li ekapartenis al la unua laŭleĝa administrantaro de la Esperanto-grupo La Verda Stelo. En 1928 li eniris la lokan kongresan komitaton de la 20-a Universala Kongreso de Esperanto en Antverpeno. Dum tiu kongreso aperis Belga Antologio, kies franclingvan parton li redaktis, krom traduki diversajn pecojn.
Li verkis la libron Kompleta Esperanta Rimvortaro (2a eld. 1930) kaj en 1932 la broŝuron Historio de la Esperanto-grupo La Verda Stelo 1907-1932, kies prezidanto li estis de 1934 ĝis 1969. En 1965-1966 li kunlaboris je la Seslingva Aŭto-vortaro, aperinta en la iama Aŭto-Revuo.
En 1953 li iniciatis kaj organizis la unuan Beneluksan Esperanto-Kongreson. La postan jaron li fariĝis prezidanto de Reĝa Belga Ligo Esperantista, kies Ora Jubileo estis solene festata en Antverpeno, en 1955.
Li ankaŭ aktivis ĉe la Ruĝa Kruco.
Bildaro
<Gallery> Dosiero:1960 Letero Jaumotte 1.jpeg|Arĥivaĵo 2233#430, FelixArchief Dosiero:1960 Letero Jaumotte 2.jpeg </Gallery>
Suda marelefanto
La Suda marelefanto (Mirounga leonina) estas unu el du nunaj specioj de marelefanto. Ĝi estas kaj la plej granda fokulo kaj membro de la ordo karnomanĝuloj nune vivanta, same kiel la plej granda antarkta foko. Tiu foko ricevas sian nomon de marelefanto pro sia grando kaj pro la grandaj rostroj de la masklaj plenkreskuloj, kiu estas uzata por elsendi eksterordinare laŭtajn muĝajn bruojn, ĉefe dum la pariĝada sezono.
Triptamino
Triptamino estas alkaloido kaj nervotransigilo konsistanta je unu indola grupo ligita al la radikalo etilamino (-CH2CH2NH2). Ĝi estas derivita el la aminoacido triptofano kaj troveblas laŭ spurkvantoj en la cerboj de mamuloj kaj hipoteze plenumas rolon kiel neŭromoduliganto aŭ nervotransigilo. Triptamino estas ordinara funkcia grupo de kunaĵo da komponaĵoj konataj kiel substituitaj triptaminoj. Tiu kunaĵo inkludas multajn biologie aktivajn kombinaĵojn tiaj kiaj la nervotransigiloj kaj halucinogenaĵoj.
Multaj plantoj enhavas etaj kvantoj da triptamino. Ĝi estas krudmaterialo por la metabolaj vojoj kiuj influas la plantokresko kaj la mikrobiomo. Ekzemple ĝi estas ebla peranto ĉe biosinteza vojo por la planto-hormono indolo-3-acetata acido. Pli altaj koncentriĝoj povas troviĝi en multaj specioj de akacioj.
Kunrilataj temoj
<Gallery> Indole-3D-balls-2.png| Indolo Melatonin_molecule_ball.png| Melatonino L-Tryptophan-3D-balls.png| Triptofano Tryptamine3D.png| Triptamino Serotonin-Spartan-HF-based-on-xtal-3D-balls-web.png| Serotonino Indole-3-acetic_acid_3D_ball.png| Indolo-acetata acido Indole-3-butyric acid 3D.png| Indolo-buterata acido Indole-3-propionic acid 3D.png| Indolo-propionata acido </Gallery>
Veľké Hoste
Veľké Hoste, hungare Nagyvendég [nadjvendEg], germane Großhoste estas malgranda vilaĝeto kaj municipo en Slovakio. Veľké, nagy kaj groß signifas: granda.
Situo
Veľké Hoste situas laŭ rojo, laŭ traira flankovojo. Bánovce nad Bebravou troviĝas je 12 km-oj.
Historio
La loko estis loĝata jam dum la neolitiko kaj bronzepoko. Antaŭ la hungara dominado slavoj vivis tie. La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1329 laŭ tiama hungara ortografio "Wendegy", poste en 1390 pli precize, kiel Nogwendegy. En 1828 loĝis tie 274 vilaĝanoj en 40 domoj. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Nagyvendég 423 homoj, (plejparte slovakoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Nyitra (reĝa departemento), al distrikto de Nyitrazsámbokrét, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 vivis en Veľké Hoste 580 homoj, (578 slovakoj).
522
En la jaro 522 post Kristo okazis, interalie:
SIS
La vorto havas plurajn signifojn:
Satelliitintorjunta-ase
52604 Thomayer
52604 Thomayer estas asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la de la ĉeĥa astronomo Petr Pravec elde la Observatorio de Ondřejov en distrikto Prago-oriento (Ĉeĥio).
Nomo
Ĝi estis nomita en memoro de Josef Thomayer (1853–1927), ĉeĥa profesoro pri interna medicino ĉe la Universitato de Karolo en Prago, fondinto de la ĉeĥa interna medicino. Lia ĉefa monografio estas "Patologio kaj Terapio de Internaj Malsanoj". Li estis bona verkisto kaj eĉ provis verkon de fikcio.
Ernst Wasserzieher
Ernst WASSERZIEHER (naskiĝinta la en Szczecin, mortinta la  en Halberstadt) estis germana filologo, etimologo kaj leksikografo.
Vivo
Post frekvento de gimnazio en Magdeburg li studis filozofion ĉe Ludwig von Strümpell ĉe la Universitato de Lepsiko kiel ankau ĉe Rudolf Eucken ĉe Universitato de Jena. Wasserzieher doktoriĝis kaj vizitis en 1882/83 Usonon, kiel li vintre vivis en Nauvoo gastante ĉe diversaj lernejoj en la ĉirkaŭaĵo. En septembro 1883 li eksoldatis, poste li ekinstruistis. Inter 1884 kaj 1888 li estis loĝanto de Eisenberg (Turingio).
Unue Wasserzieher konatiĝis publiciste kiam li publikigis ĉirkaŭ 1900 diversajn tekstojn, aparte vojaĝrakontojn el la tempo inter 1878 kaj 1900 i.a. en la gazetoj "Münchener Allgemeinen Zeitung","Hamburger Correspondent", en diversaj periodaĵoj de Kolonjo, Flensburg kaj Witten kaj ĉe "Touristen-Zeitung". En 1902 aperis kolekto antologia libre sub la titolo Von Haparanda bis San Francisco. En la jaro 1906-a li eldonis la antologion Deutsche Frauenbriefe (leteroj de germanaj virinoj). En 1918 aperis lia etimologia leksikono Woher? kiun laŭdegis liaj samtempuloj; per tio Wasserzieher konatiĝis al multaj. En 1920 sekvis Hans und Grete, etimologia nomleksikono kie eksplikatas la fonto de miloj da germanaj propraj nomoj. Ambaŭ verkoj havis multajn eldonojn. Krom leksikonaĵojn li publikigis ankoraŭ plurajn popularsciencajn aĵojn pri etimologio, ekz. Leben und Weben der Sprache, Sprachgeschichtliche Plaudereien kaj Schlechtes Deutsch.
Ferdinand Schubert
Ferdinand Schubert (naskiĝinta la 18-an de oktobro 1794 en Vieno; mortinta la 26-an de februaro 1859 samurbe) estis aŭstra komponisto kaj frato de Franz Schubert. Li ankaŭ konceptis la tombŝtonon por la tombo de Ludwig van Beethoven.
Ernst Wasserzieher
Vivo
La lasta deĵoro lia estis lernejestra; li havis tri filojn, Karl, Ernst kaj Hans. Kelkaj liaj verkoj eĉ post la Dua mondmilito ankoraŭ plurfoje eldonitis. La nomekspliko komencinta per Hans und Grete ankoraŭ hodiaŭ estas bazo de multaj eldonoj pri etimologiaĵoj nomrilataj. Samtempulaj liaj etimologiistaj estis i.a. Friedrich Kluge kaj Georg Stucke (lernejestro en Rastatt kaj verkinto de Kleinen etymologischen Wörterbuchs de 1921).
Ferdinand Schubert
Vivo
Ferdinand Lukas Schubert estis austra instruisto, orgenisto kaj komponisto, kiu diskoniĝis malpli pro siaj propraj komponaĵoj sed pro sia graveco je la transdonado de la verkaro de sia pli juna frato Franz Schubert. Sian muzikan edukadon pri piano kaj violono li ricevis komence de sia patro Franz Theodor Schubert kaj sia pli aĝa frato Ignaz, pli malfrue de Michael Hölzer kaj finfine de la publika instruisto de la blovmuzikistaro de St. Anna, Joseph Drechsler. En sia Autobiographischen Skizze li atribuis sian ceteran muzikan edukadon „al la interrilato kun sia frato Franz“.
Ekde 1810 Schubert laboris kiel orgenisto ĉe la paroka preĝejo je Lichtental, ankoraŭ paralele al sia laboro kiel helpinstruisto en orfejo en Vieno, kiun li samjare komencis. Kvar jarojn poste (1816) li estis tie dungita kiel vera instruisto. En 1816 li geedziĝis kun Anna Schüler. En la sama jaro li unuan fojon prezentis la Germanan Solenomeson (Deutsches Requiem D 621), kiun estis komponinta Franz Schubert, kiel sia propra verko.
En 1820 Ferdinand Schubert fariĝis instruisto kaj ĥorestro en Altlerchenfeld (nuna kvartalo de Vieno), ricevis tamen du jarojn pli malfrue (1824) postenon kiel instruisto de la dugrada elementlernejo ĉe St. Anna, kie li ankaŭ fariĝis en 1829 ĉefreprezentanto de la Muzikasocio St. Anna. Post kiam lia unua edzino estis mortinta, Schubert geedziĝis en 1832 kun Therese Spazierer. El liaj du geedzecoj devenis entute 29 gefiloj, el kiuj tamen nur 12 supervivis. Lia nomumado kiel membro de la Komitato de la Societaj Koncertoj okazis en 1834, kaj nur kvar jarojn pli malfrue (1838) li kromprofesie instruis orgenludon ĉe la konservatorio. Ĉar li en fakulaj rondoj estis admirata pro sia eminenta laboro kiel lernejkonsilisto, li ektenis en 1851 la postenon de direktoro ĉe dugrada elementlernejo ĉe St. Anna.
Ferdinand Lukas Schubert konservis konsiderindan parton de la postlasaĵo de sia frato Franz kaj pretigis krome kopiojn de ties verkoj. Escepte la operojn, mesojn kaj simfoniojn rigardatajn kiel nevendeblajn li ofertis en 1828 al komponisto kaj eldonisto Anton Diabelli multajn manskribaĵojn de sia frato, el kiuj la lidoj aperis kiel „postlasitaj muzikaj poeziaĵoj“ inter 1830 kaj 1850. Krome li verkis multajn pedagogiajn traktaĵojn same kiel aron da ekleziaj komponaĵoj kaj pli malgrandaj pecoj por la lerneja uzo, uzis foje tamen ankaŭ verkojn de sia frato (ekzemple Hirtenmesse op. 13, Kyrie D 45) aŭ eĉ presigis ilin je propra nomo, kiel ekzemple la Deutsche Trauermesse op. 2 kaj la Salve Regina op. 12, instrumentita de li.
Kvankam Schubert dum sia tuta vivo pene klopodis perlabori, lia familio vivis en malbonaj ekonomiaj cirkonstancoj, tiel ke post lia morto aperis „alvokoj por subtenado de liaj postlasitoj“.
Loránd Eötvös
Barono EÖTVÖS Loránd, internacie ofte ankaŭ konata kiel Roland von Eötvös, (naskiĝis la 27-an de julio 1848 en Pest (urbo), mortis la 8-an de aprilo 1919 en Budapeŝto) estis hungara fizikisto, universitata profesoro.
Čaňa
Čaňa (hungare Hernádcsány (hernAdĉAnj)) estas vilaĝo en Slovakio, en Regiono Košice, en Distrikto Košice-ĉirkaŭaĵo. Ĝis 1899 la hungara nomo estis Csany, poste por fari diferencon de Csány tiu vilaĝnomo longiĝis.
Loránd Eötvös
Li estis filo de barono József Eötvös, frekventis gimnazion, poste universitaton en sia naskiĝurbo, kaj komencis instrui en 1871 en la peŝta scienca universitato, en 1878 iĝis gvidanto de la Eksperimenta Fizika Instituto de la universitato, en 1891 rektoro. Li agadis dum unu jaro (1894–95) kiel ministro pri religiaj kaj publikinstruaj aferoj, en registaro de Sándor Wekerle. Dum lia ministreco fondiĝis la Eötvös-kolegio. Li estis inter 1889 kaj 1906 prezidanto de la Hungara Scienca Akademio.
Agostino Cornacchini
Agostino CORNACCHINI (Pescia, 27-a de aŭgusto de 1686 - Romo, 1754) estis itala pentristo kaj skulptisto, aktiva ĉefe en Romo.
Čaňa
Situo
Čaňa situas inter 2 lagoj, laŭ dekstra bordo de Hernád kun ponto al Ždaňa, laŭ flankovojoj, laŭ fervojo Miskolc-Košice. La lasta urbo troviĝas 13 km.
Loránd Eötvös
Lian nomon portis longtempe la universitato ELTE, en Budapeŝto.
Agostino Cornacchini
En 1697 li translokiĝis al Florenco, kie li studis kun Giovanni Battista Foggini. En 1712 li translokiĝis al Romo kie laboris en la Baziliko Sankta Petro de Vatikano, kie li kreis la rajdan statuon de Karolo la Granda (1720-1725). Li realigis aliajn verkojn en la katedralo de Orvieto, en Ancona, Pistoia kaj la Baziliko de Superga en Torino. Lia estas ankaŭ la busto el marmoro de la kardinalo Luigi Omodei konservita en la navo de la baziliko de Santi Ambrogio e Carlo al Corso.
Loránd Eötvös
La tordeca pendolo
Lia ĉefa verko, malkovro, inventaĵo estis la t.n. tordeca pendolo (Eötvös-pendolo), per kiu li serĉis gravitajn anomaliojn. Tiu pendolo estas fakte variaĵo de la antaŭa invento, la tordeca risorto.
Čaňa
Historio
La loko estis loĝata dum la neolitiko kaj bronzepoko. Proksimume en 1170 abatejo fondiĝis, apude setlejo de servistoj formiĝis. La tataroj en 1241 detruis ĉion. La vilaĝnomo skribe aperis unue en 1255 en formo "terra Chon". En 1855 impona vaporomuelejo ekfunkciis, post 1 jaro la fervojo atingis la komunumon. En 1910 loĝis en Hernádcsány 1425 homoj, (824 hungaroj, 553 slovakoj, 29 germanoj). Ĝis Traktato de Trianon la vilaĝo apartenis al Hungara reĝlando, al Abaúj-Torna, al distrikto de Ždaňa, poste al Ĉeĥoslovakio, fine ekde 1993 al Slovakio. Inter 1938-1944 Hernádcsány rehungariĝis. La unua Arbitracio de Vieno deklaris, ke tiuj komunumoj, kie la hungaroj vivas en majoritato, apartenu al Hungario. En 1944 la judoj deportiĝis. Post la 2-a mondmilito la hungaroj iĝis senrajtaj laŭ Dekretoj de Beneš. En 2001 loĝis en Čaňa 4817 homoj, (4395 slovakoj, 288 ciganoj, 18 hungaroj, 12 ĉeĥoj, 5 ukrainoj, 4 rutenoj kaj aliaj).
Loránd Eötvös
La tordeca pendolo
Por mezuri la efekton de gravito, Eötvös disvolvis aparaton, kiu similis vektopesilo, sed kun pezetoj anstataŭ kaseroloj ambaŭflanke de la horizontala stango. La aparato staris sur turnanta stando kiu povus esti rotaciita egale. Dum ĝi estas turnata, la brako kiu turniĝas okcidente iĝas pli peza, kaj la brako kiu turnas orienten fariĝas pli malpeza, kaj la pesilo malekvilibriĝas. Se la ciklotempo estas egala al la osciladotempo, la bastono komencas oscili pli kaj pli.
Agostino Cornacchini
La hungara kardinalo Michele Federico Althann mendis al li la skulptaĵon de Sankta Johano Nepomuka aktuale en la Ponto Milvio en Romo. En lia naskiĝurbo, oni atribuas al li la ŝtuparon de la preĝejo de Sanktaj Stefano kaj Nikolao.
Bibliografio
Jane Turner, The Dictionary of Art. 7, pp. 860–861. New York, Grove, 1996. ISBN 1-884446-00-0
Loránd Eötvös
La tordeca pendolo
Eötvös uzis en la gravitaj mezuroj du tordecajn pendolojn. Ĉe la unua, sur la tordebla drato pendis horizontala stango, sur kies ambaŭ finoj estis alfiksitaj platenopezaĵoj, t.e. en la sama alto (kurba variometro). Ĉe la dua formo, sur la horizontata stango estis fiksita unufine platenopezaĵo, sed aliflanke pendis la platenopezaĵo je maldika drato, t.e. la pezoj ne estis en la sama alto (horizontala variometro, la vera Eötvös-pendolo).
NGC 3526
NGC 3526 (aliaj indikoj — NGC 3531, IRAS11043+0726, UGC 6167, KARA 464, MCG 1-28-39, ZWG 38.129, PGC 33635) estas galaksio en konstelacio Leono.
Loránd Eötvös
La tordeca pendolo
La pendolo estas sentema instrumento por mezuri la densecon de bazaj rokaj tavoloj. La instrumento mezuras ne nur la direkton de gravito, sed ankaŭ la ŝanĝon de gravito en la horizontala ebeno. La instrumento ankaŭ determinas la distribuadon de masoj en la terkrusto. Ĝi estas grava instrumento por geodezio kaj geofiziko, kiu studas la fizikajn ecojn de la Tero. Ĝi estas uzata por esplori minejojn kaj ankaŭ por serĉi mineralojn, kiel petrolo, karbo kaj ercoj. La pendolo neniam estis patentita, sed post pruvo de ĝia taŭgeco kaj precizeco, kaj post multaj vizitoj de eksterlandaj sciencistoj al Hungario, kelkaj instrumentoj estos eksportitaj tra la mondo kaj iuj el la plej riĉaj naftejoj en Usono estis malkovritaj per ĝi. La pendolo estis uzita por fidinda kaj preciza pruvo de la egaleco inter la inercia maso kaj la gravita maso. Pruvo de tiu egaleco poste estis uzita fare de Albert Einstein por verkado de la ĝenerala relativeco."Jen kiel Eötvös priskribis ĝian ekvilibron: 'Rekta kaj simpla bastono estas la ilo, kiun mi uzis, kun speciala ŝarĝo ĉe ĝiaj finoj kaj ŝlosita en metala sako, por ke ĝi ne estu ĝenita de aeraj movadoj aŭ intermite de la malvarmo aŭ varmo. Ĉiu maso aplikas sian dominan efikon sur bastono de proksime kaj de malproksime, sed la drato, sur kiu ĝi pendas, rezistas kaj tordas kaj disvolvas reziston al ĉi tiu forto, kaj donas per tordado eblon mezuri la fortojn agantaj sur ĝi. Simile al la Tordometro de la Kulomba leĝo sed en stranga maniero, jen ĉio. Ĝi estas same kiel la fluto de Hamleto, vi nur devas ludi ĝin, kaj same kiel muzikisto povas fari agrablajn melodiojn el ĝi, tiel ke fizikisto povas eltiri sian belecon, ne malpli, kaj povas legi la plej subtilan ŝanĝoj. Tiel ni povas rigardi en la profundon de la terkrusto, kiun niaj okuloj ne povas penetri, nek bori, nek atingi.'"
NGC 3526
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Loránd Eötvös
Principo de la horizontala variometro
La esenco de la efekto de gravito estas ke en referencsistemoj moviĝantaj orienten kaj okcidenten sur la Tero (ekz. veturiloj, ŝipoj) eblas mezuri la ŝajnan gravitan kampan forton unu de la alia. Ĉar la Tero rotacias de okcidento al oriento, korpo moviĝanta orienten sur la Tersurfaco estas submetita al pli granda centrifuga forto ol unu moviĝanta okcidenten. Kiel rezulto, la pezo de la korpo moviĝanta orienten malpliiĝas kaj la pezo de la korpo moviĝanta okcidenten pliiĝas.
.
(17755) 1998 DU11
(17755) 1998 DU11 estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la en la kadro de la programo Near Earth Asteroid Tracking (NEAT) elde la stacio de Maui de la reto GEODSS de la United States Air Force sur la monto Haleakalā, en la havaja insulo Maui (Usono).
Brozolo
Brozolo estas komunumo de Italio. Ĝi apartenas al la regiono Piemonto kaj al la provinco Torino, kiu ekde la 1-a de januaro 2015 havas la nomon metropola urbo Torino. Fine de en la komunumo vivis. Najbaraj komunumoj estas Verrua Savoia, Brusasco, Moransengo (AT), Robella (AT) kaj Cocconato (AT).
Eija
Eija estas finna virina nomo, populara en Finnlando speciale en 1950-aj jaroj. Estis 24 500 personoj registritaj en Finnlando portantaj tiun nomon.
Burgo Neuleiningen
La burgo Neuleiningen etas ruino de montburgo rande de la Palatinata Arbaro, distrikto Bad Dürkheim, germana federacia lando Rejnlando-Palatinato). Ĝi apartenas al la samnoma komunumo Neuleiningen.
Situo
La burgo situas sur antaŭmonto de la montaro Haardt je la norda rando de la Palatinata Arbaro. Alte super la maldekstra riverbordo de la rivereto Eckbach la vilaĝo ĉirkaŭas en alteco de ĉ. 300 m s.m. la burgon.
Baseball Hall of Fame
La Basbala Halo de Famuloj (Baseball Hall of Fame aŭ plej ĝuste National Baseball Hall of Fame and Museum) estas usona historia muzeo kaj famulejo, kiu troviĝas en Cooperstown, Novjorkio, kiu funkcias laŭ privataj interesoj. Ĝi utilas kiel la centra punkto por la studo de la historio de basbalo en Usono kaj eĉ ekstere, montras basbal-rilatajn artefaktojn kaj ekspoziciojn, kaj honorigas tiujn kiuj estis elstaraj en la ludado, administrado, kaj servado al la sporto. La moto de la Halo estas "Preserving History, Honoring Excellence, Connecting Generations" (konservi historion, honorigi elstarecon, konekti generaciojn).
La vorto Cooperstown estas ofte uzata kiel mallongigo (aŭ metonimio) por la National Baseball Hall of Fame and Museum. Ĉiujare, ĉirkaŭ 260,000 homoj vizitas la muzeon.
Klínovec
Klínovec estas la plej alta monto de Ercmontaro (1244 m) situanta nordoriente de urbo Jáchymov (proksimume 9 km).
Klínovec havas sian propran interesan historion. La disvolviĝo de turismo komence de la 19-a jarcento kaŭzis, ke jam ekde la jaro 1817 sur ĝia verto staris piramida belvedero ebliganta rigardadon en ampleksajn valojn. En la jaro 1838 anstataŭis ĝin mal-fermita "glorieto", al kiu estis konstruita ŝoseo. Sed la glorieto en la jaro 1868 forbrulis kaj en la jaro 1884 tie estis konstruita belvedera turo, kiu konserviĝis ĝis nun.
Ĉe la turo estis poparte konstruita ankaŭ nuntempa montara hotelo. En ĝia granda salono estas ligna plafono kun "kasetoj" - en ĉiu el ili estas blazono de iu ercmontara urbo.
Malantaŭ la hotelo staras nova dominanto: moderna retransporta turo (80 m alta) kaj televida sendilo.
El la observa turo, kiu estis antaŭnelonge rekonstruita, oni povas ĉirkaŭdirekten vidi, se la vetero konvenas:
Kemenĉeo
En Turkio
La turka kemenĉeo havas tri kordojn kaj longan aŭ malllongan korpon.
Klínovec
Nordoriente: Antaŭe videblas la montpasejo apud Boží Dar kun la doganejo (1080 m), urbo Boží Dar (1028 m), kaj pli norde la ŝtatlimo kondukanta sur arbumita ĉeno de Ercmontaro. Malantaŭe videblas urbo Johanngeorgenstadt kaj monteto Auersberg en Germanio.
Kemenĉeo
En Irano kaj aliaj landoj
La irana kemenĉeo havas malgrandan rondan korpon kaj kvar kordojn.
Klínovec
Norde: Ni povas kompari la monton Klínovec kun la dua plej alta verto de Ercmontaro, saksa Fichtelberg (1217 m) - la plej alta monto en germana parto de Ercmontaro, ĉe kies orienta flanko kuŝas fama sportejo Oberwiesenthal. Sur la ĉeĥa limflanko videblas urbo Loučná pod Klínovcem.
Okcidente: Tie elreliefiĝas montetoj Vlčinec, Plešivec, Blatenský vrch kaj bele situanta Špičák kaj sub ĝi urbeto Boží Dar.
Sudokcidente: Antaŭe en valo estas videbla urbo Jáchymov kun burgo de Šlik - Freudenstein kaj vilaĝo Nové Město (= Nova Urbo); pli sude malantaŭ monto Špičák estas vilaĝo Stráž apud Nejdek. Klare videblas Tepelské vrchy (Montareto de Teplá) kaj Slavkov-arbaro kun la plej alta verto Lesná (983 m) super urbo Mariánské Lázně. Sur horizonto Bohema kaj Bavara Arbaroj (montarĉenoj Český Les kaj Bayerischer Wald).
Sude: Sub la suda deklivo de Klínovec antaŭe estis situantaj urboj Ostrov (20 mil loĝantoj) kaj Karlovy Vary kun arbara ĉirkaŭaĵo de la verto de Andělská Hora (= Anĝelmonto, 713 m), Doupovské vrchy (Doupova montaro). Antaŭ okuloj de rigardantoj estas montetoj Vysoká Seč (1005 m) kaj Meluzina (1094 m). Malantaŭe estas valo de rivero Ohře. Sur la horizonto dum konvena vetero estas videblaj vertoj de la montoj: Přimda (348 m), Čerchov (1042 m), kaj silueto de la montarĉeno Šumava.
Robert Vernay
Robert VERNAY estis franca filmreĝisoro kaj scenaristo, kiu naskiĝis en Parizo la 30-an de majo 1907 kaj mortis la 17-an de oktobro 1979.
Klínovec
De norde nordorienten: Ni povas okulsekvi la ŝtatlimon en valo de 1a rojo Polava; tie estas ankaŭ ŝoseo kaj fervojo al urbo Vejprty. Videblas ankaŭ saksa Bärenstein (= Ursa Ŝtono); sur la ĉeĥa flanko Hora Svatého Šebestiána (Monto de Sankta Sebastiano - limpasejo al Germanio, Loučná kaj Děčínský Sněžník. Sur la germana flanko videblas Annaberg, Cranzahl, kastelo Augustusberg, Frauenstein kaj iam eĉ urbo Dresdeno.
Aguilcourt - Variscourt (stacidomo)
Aguilcourt - Variscourt estas franca stacidomo sur linio -, situanta inter j Aguilcourt kaj Variscourt, en departemento Aisne, regiono Hauts-de-France.
Klínovec
Orienten: daŭras la montarĉeno de Ercmontaro kun vertoj: Témě (1094 m), Měděnec kun kapeleto (910 m) kaj malproksime de ili videblas ĉefaj vertoj de České Středohoří (Bohemia Mezmontaro): Milešovka (837 m), Kletečná kaj Bořeň. Antaŭe estas vilaĝoj Kovářská kaj Přísečnice.
Aguilcourt - Variscourt (stacidomo)
Temas pri stacidomo de Société nationale des chemins de fer français (SNCF), priservata de trajnoj Hauts-de-France.
Klínovec
Sudoriente kaj sude: oni povas vidi urbojn Kadaň kaj Žatec, karakterizan verton de Říp (455 m), Doupovan montaron kun longa ĉeno de Pustý Zámek (928 m) kaj la plej altan verton: Hradiště (934 m).
Eduards Jaunvalks
Eduards JAUNVALKS (naskiĝis la en Dundaga) estis latva poŝtoficisto kaj Esperanto-vortaristo.
Movada agado
Jaunvalks estis Esperantisto de 1918 kaj aktivis kiel kursgvidanto. Li fondis la Esperanto-societon de Liepaja en 1925 kaj tie estis delegito de Universala Esperanto-Asocio (UEA) de 1925 ĝis 1929. Li tradukis la unuan kolekton de latvaj popolkantoj, 1927 kaj estis kunlaboranto de Literatura Mondo.
Antikva baziliko Sankta Petro
La antikva baziliko Sankta Petro estis la edifico kiu staris sur la loko kie nun staras baziliko Sankta Petro de Romo, aktuale en la ŝtato Vatikanurbo. Oni konas la malaperintan edificon ankaŭ kiel konstantina baziliko, ĉar ĝi estis konstruigita de la imperiestro Konstantino.
La aktuala baziliko Sankta Petro estis starigita sur la loko de la antikva en la 16-a jarcento laŭ ordono de la papo Julio la 2-a, konservante kelkajn elementojn el la antaŭa baziliko.
Ĝirafo
Ĝirafo (Giraffa) estas genro de remaĉulo el la subordo de parhufuloj; nun vivas nur unu specio Marmora ĝirafo (Giraffa camelopardalis). Kune kun la okapio la ĝirafo konsistigas la familion de ĝirafedoj.
La ĝirafo havas eksterordinare longajn krurojn kaj kolon. Ĝi estas la plej alta besto kun kapoalto de 5 metroj. Ĝiaj flankaj fingroj tute malaperis (ili havas nur du fingrojn), sur la kranio troviĝas ostaj kornetoj, kovritaj de haŭto. Ĝia korpo deklivas malantaŭen, la vosto estas mallonga kun kvasto. Ĝia vosto estis uzata en la antikva Egiptujo kiel muŝofrapilo.
Ĝi vivas sur savanoj de Afriko.
Specioj
genro: ĝirafo - Giraffa
SIT
SIT povas rilati al:
Paterna del Madera
Paterna del Madera estas municipio en la Provinco Albaceto, Hispanio, en la regiono Kastilio-Manĉo kun areo de 112,34 km². Ĝi apartenas al la komarko Sierra del Segura en la sudokcidento de la provinco. Estas je 1130 msm kaj je 79 km de Albacete rekte, sed laŭ ŝoseo tra Alcaraz kaj la montopasejo Barrancazo (110 km al Albacete); tra Riópar kaj la montopasejo Crucetillas; aŭ el Peñas de San Pedro kaj Bogarra (88 km al Albacete).
Paterna del Madera havas 348 loĝantojn (2019) kun denseco de nur 3,2.
Ĝi enhavas la submunicipojn Batán del Puerto (10 km), Casa Nueva, Casa Rosa, Los Catalmarejos (11 km), Sierra del Agua (12 km), Cortijo de Tortas (6,7 km), Río Madera (13 km) kaj El Encebrico, kelkaj el kiuj, kiel tiu lasta, estas senhomaj.
Ĝi estas en la valo de la rivero Madera, alfluanto de la rivero Mundo, en la centro de la antikva Sierra de Alcaraz. Estas vizitindaj multaj naturaj lokoj inter pinaroj.
Exo6 - Deux-Montagnes
La linio estis kreita en 1918 kiel servo de Canadian Northern Railway (CNoR). Canadian National Railway (CN) prizorgis la linion komence de 1923 sekvante la kunfandiĝon de CNoR en CN. CN transdonis Linion Deux-Montagnes al Société de transport de la communauté urbaine de Montréal (STCUM) la. La linio estis renovigita de 1992 ĝis 1995. Ĝi estis transdonita al la antaŭula agentejo de RTM, Agence Métropolitaine de Transport (AMT) la. RTM alprenis aktualan funkciadon de la linio post sia establiĝo la. RTM alinomis siajn pasaĝerajn servojn al "exo" en 2018.
La, servo inter Bois-Franc kaj Gare Centrale estis fermita pro la konstruado de "Réseau express métropolitain" (REM). La linio Deux-Montagnes definitive fermiĝis favore al servo de REM, kiu funkcios laŭ la sama itinero.
532
En la jaro 532 post Kristo okazis, interalie:
Vavrečka
Vavrečka, hungare Vavrecska [vavreĉka] (lastfoje Lőrinczke) estas vilaĝo kaj municipo en Slovakio.
Historio
La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1600 en formo "Sigmondka". Post 4 jaroj hajdukoj de Stefano Bocskai detruis la vilaĝon. La refondita vilaĝo "Wawreczka" aperis en 1609, kiu estas la nuna formo. En 1696 incendio okazis. En 1778 310 vilaĝanoj loĝis tie, en 1828 611 vilaĝanoj loĝis en 91 domoj. En 1880 denove incendio okazis, poste kelkaj migris al Ameriko. En 1899 la oficiala hungara loknomo ŝanĝiĝis al Lőrinczke pro la hungariga politiko. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis tie 529 homoj, (plejparte slovakoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Árva (reĝa departemento), al distrikto de Námeszto, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio.
Tukstla koturnokolombo
Tukstla koturnokolombo aŭ Verakruca koturnokolombo (Zentrygon carrikeri) estas specio de birdoj de la kolomba familio Kolombedoj (Columbidae) kaj de la genro Zentrygon aŭ koturnokolomboj, kiuj vivas en la Neotropiso.
Proventrikulo
Proventrikulo aŭ en latina proventriculus, ankaŭ antaŭmaĉstomako, estas parto de la digesta sistemo de birdoj, senvertebruloj kaj insektoj.
Tukstla koturnokolombo
Ĝi troviĝas kiel endemio en la Sierra de los Tuxtlas, fakte de praaj montaraj pluvarbaroj en la Sierra de los Tuxtlas de la meksika ŝtato Verakruco. Ĝi estis iam konsiderata subspecio de la Purpurdorsa koturnokolombo de Centra Ameriko.
Proventrikulo
Birdoj
La Proventrikulo estas standarda parto de la birda anatomio. Ĝi estas ĝenerale glanda parto de la stomako kiu povas stoki kaj/aŭ komenci la digestadon de manĝo antaŭ ties antaŭeniro al la Maĉstomako.
Tukstla koturnokolombo
Ties naturaj habitatoj estas malaltaj kaj montaraj tropikaj kaj subtropikaj humidaj arbaroj. Ĝi estas minacata pro habitatoperdo.
Temas pri griza kolombo kun rozkolora nuanco surdorse. Ĝi havas blankan vangomakulon subokule inter du mallarĝajn fajnajn nigrajn striojn. La beko estas nigra kaj la kruroj ruĝaj.
Gyňov
Bazaj informoj
Gyňov, hungare Hernádgönyű estas vilaĝo en Slovakio, en Regiono Košice, en Distrikto Košice-ĉirkaŭaĵo.
Situo
Gyňov situas laŭ dekstra bordo de Hernád, fine de sakovojo, laŭ fervojo Miskolc-Košice. La lasta urbo troviĝas 15 km-ojn.
Historio
La vilaĝo estis unue menciita en la jaro 1268 en formo "Gvnv". En 1910 loĝis en Hernádgönyű 351 homoj, (211 hungaroj, 139 slovakoj, unusola germano). Ĝis Traktato de Trianon la vilaĝo apartenis al Hungara reĝlando, al Abaúj-Torna, al distrikto de Hernádzsadány, poste al Ĉeĥoslovakio, fine ekde 1993 al Slovakio. Inter 1938-1944 Hernádgönyű rehungariĝis. La unua Arbitracio de Vieno deklaris, ke tiuj komunumoj, kie la hungaroj vivas en majoritato, apartenu al Hungario. Post la 2-a mondmilito la hungaroj iĝis senrajtaj laŭ Dekretoj de Beneš. En 2001 loĝis en Gyňov 582 homoj, (579 slovakoj, 2 ukrainoj) (laŭ http://adatbazis.mtaki.hungary.com ).
Ringelspitz
Geografio
Ringelspitz fakte estas larĝa masivo kun pluraj flankaj pintoj. La montopinto troviĝas sur la tereno de la komunumo Pfäfers. Norde de Ringelspitz troviĝas la Calfeis-Valo, flanka valo de Tamina-Valo kun la Gigerwald-Lago. La pintoj de la Ringelspitz-Masivo situas sur kresto kiu orienten malsupreniras al la Kunkels-Pasejo, tra kiu montara pado ligas la setelejon Kunkels, kiu apartenas al la municipo Vättis en Pfäfers, kun Tamins en Kantono Grizono. Okcidente la kresto plukondukas ĝis la Piz Sardona.
Vince Mészáros
MÉSZÁROS Vince, d-ro [pr.me:sa:roŝ] estis hungara teknikhistoriisto, muzeologo naskiĝinta en Halmi la 11-an de novembro 1913 kaj mortinta ?. Li estis edzo de infanĝarden-pedagogino Mészáros Vincéné; Lukács Erzsébet.
Ringelspitz
Montara Turismo
Je la grizona flanko kelkajn kilometrojn sudoriente de la pinto situas la Ringelspitz-Kabano de la Svisa Alpismo-Klubo (SAC). Ĝi estas trankota haltejo por grimpado de la pinto de Ringelspitz.
Vince Mészáros
Lia kariero
Mészáros ekde 1928 estis skolto-pupisto, poste pupteatra organizinto-instruisto. En 1947 li estis la organizinto de pupkurso de Kaposvár, en 1948 unu el la fondintoj de la Ligo Pupludista. Li instruis kune kun István Rév ĝis 1952 pupludmetodikon en la Porinstruista AltLernejo de Budapeŝto. Li estis aŭtoro de pluraj fakstudoj kaj artikoloj.