cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
9542 Eryan
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de Eileen V. Ryan, sciencistino de la Universitato de la Altaĵoj de Nov-Meksiko. Ŝi studis la fragmentiĝon de asteroidoj per studoj de alfrapo en laboratorio kaj per matematika modelo. Ŝi helpis lanĉi programon de observo por studi la asteroidojn de la Vesta familio.
Tria epistolo al la Korintanoj
La 3-a epistolo al la Korintanoj estas letero greklingva kompilita inter la jaroj 160 kaj 170, probable en Sirio, sed pseŭdoepigrafie atribuita al la apostolo Paŭlo. Esta entenata inter la papirusoj Bodmer, precize en la X (deka).
Ĝi estis aranĝita kiel respondo al hipotezita kaj apokrifa “epistolo de la Korintanoj al Paŭlo” kaj sekve inkluzivita en la apokrifaj “Agoj de Paŭlo”, kolektaĵo de skriboj de la fino de la dua jarcento koncernantajn la apostolon
Kanonikeco
Vidpunkte de la kanonikeco la “Tria epistolo de paŭlo al la Korintanoj” estas unuanime konsiderita apokrifaĵo de la Nova Testamento.
Pasinte ĝi ĝuis grandan bonŝancon, aparte en la kristana-siria Oriento, ĝispunkte ke ĝi estis inkluzivita en la “siria kanono” (Peshitta kaj en tiu “Armena laŭlonge de diversaj jarcentoj. Nun ankaŭ tiuj eklezioj ĝin taksas apokrifaĵo.
Tiu tria letero de Paŭlo al la Korintanoj gastiĝas ankaŭ en la Katalogo klaromontana, kompilita en Okcidento ĉirkaŭ la 4-a jarcento
Enhavo
Tiu apokrifaĵo estas unu el la plej antikvaj tekstoj kiuj parolas pri la resurekto, ankaŭ se ĝi limiĝas ree proponi enhavojn jam anoncitajn, sed pli amplekse ol en la ĉapitro 15-a de la 1-a al la Korintanoj, eĉ se enkondukante iun apartan novaĵon. Fakte, ĉi tie oni parolas pri “¢νάστασις τῶν νεκρῶν” ("resurekto de la mortintoj"), kiel en la 1-a epistolo al la Korintanoj, sed plue pri la ἀνάστασις τῆς σαρκός ("resurekto de la karno"), montrante tiel evoluon de la tema enhavo. La polemiko evidente delokiĝis al la greka antropologio greka dualisma perspektivo, laŭ kiu la homo estas kunmetaĵo de du eroj: la korpo koruptebla kaj destinita malaperi, kaj la animo senmorta kaj destinita al la eterna vivo. Ĝuste respektante tiun dualisman koncepton, la letero rekonfirmas la krederon de la resurekto de la korpo.karno. Evidente necesis rezisti kontraŭ la kontraŭa tezo de gnostikuloj
Aorta stenozo
Aorta stenozo estas stretiĝo de la elflua malfermo de la maldekstra ventriklo. Kutime ĉi tiu estas kaŭzita de malordo de la aorta valvo. En tiu aorta stenozo estas stretiĝo de la aorta valvo, kiu tiamaniere ne povas sufiĉe malfermiĝi. Ĉe aorta stenozo povas ekesti premgradiento super la valvo. La maldekstra ventriklo devas tiel generi pli altan premon por akiri ĝin. Sango eventuale ŝprucas en la aorton pro troa premo.
Simptomoj
Kelkaj pacientoj ne havas simptomojn; subita, neatendita morto povas esti la sola simptomo. Laceco, manko de spiro kaj manko de oksigeno dum ekzercado, brustodoloro kaj vertiĝo kaj sveno dum ekzerco estas aliaj simptomoj. Tra stetoskopo laŭta, sufiĉe longa, malglata, pli skrapa ol rabota murmuro aŭdeblas kun maksimumo inter la 2-a kaj la 3-a ripo dekstre de la sternumo, ĉe diversaj tipoj la loko povas estis ŝovita. La murmuro komenciĝas post la unua tono, estas maksimume laŭta en la mezo de la sistolo kaj finas antaŭ la dua tono (sistola kresĉenda-dekresĉenda murmuro). La sangopremo estas kutime normala, tamen ĝi estas ofte la pulsopremo; la diferenco inter sistola kaj diastola premo estas pli malalta ol kutime. La elektrokardiogramo montras signojn de hipertrofio de la maldekstra ventriklo. La diagnozo estas farita per eĥokardiografio kaj fine korkateterado.
Kaŭzoj
Aorta stenozo povas havi multajn malsamajn kaŭzojn. Tiuj povas esti dividitaj en supravalva (lokita super la valvoj), valva (= aorta stenozo) kaj subvalva (situanta sub la valvo).
Nacia parko Fulufjället
La nacia parko Fulufjället (svede Fulufjällets nationalpark) estas sveda nacia parko kaj leĝe protektata konservejo, situanta laŭ la norvega landlimo. Ĝi estis inaŭgurata en 2002 fare de la reĝo Karolo la 16-a Gustavo. Kun suma areo de 385 km2, ĝi situas entute ene de la komunumo de Älvdalen en la provinco de Dalarna. La parko kovras la svedan parton de la montaro Fulufjället, la plej norda el la Skandinavaj Alpoj en Svedio, kies plej alta punkto estas Brattfjället. 53000 vizitantoj vizitis la parkon en 2003.
La supraj partoj de la altebenaĵoj estas enkovritaj de likenoj aŭ konsistas el nudflankaj montoj, dum la valoj estas kovritaj de densaj arbaroj. La erikejoj kun arbetoj, herboj kaj likenoj estas unikaj en la Skandinavaj Alpoj pro malpermeso paŝti boacojn. La regiono estas konata pro pluro de birdaj specioj, kiel la muta garolo, la simbolo de la parko.
Tie vivas ankaŭ la fama praarbego Old Tjikko.
Africo
Africo estas komunumo de Italio.
Nacia parko Fulufjället
Prahistorio
Kontraŭe al la norvega flanko, la sveda flanko estas malbone studita je arkeologia vidpunkto, kaj samkiel en la montoj, homaj spuroj estas diskretaj. La montaro liberiĝis de glaĉeroj antaŭ 8000 jaroj, kaj la unuaj homoj alvenis dum la ŝtonepoko, ĉeesto atestata per kelkaj relikvoj, kiel ŝtona hakilo. Tiuj ĉi unuaj homoj estis ĉasistoj-kolektistoj kaj ne havis daŭrajn setlejojn, kio veris ĝis la ferepoko.
La homoj ĉeestis en la regiono dum la ŝtonepoko kaj la ferepoko, kiel atestas pluraj vestiĝoj. Tamen, la daŭra enloĝado de la regiono komenciĝis unue en la 16-a jarcento ĉe la norvega flanko kaj en la 18-a jarcento ĉe la sveda flanko.
Dum la vikinga epoko, daŭraj loĝejoj estis konstruitaj apud Mora, kaj oni kredas ke la unuaj tiaj loĝejoj estis konstruitaj en la valoj de Fulufjället antaŭ jaro 1000.
Arkeologiaĵo troviĝas meze de la Fjäll (altebenaĵo), la tiel nomata Altara ringo. Kion tiu ŝtonrondo fakte celis aŭ al kio ĝi servis, tio ankoraŭ ne estas klarigita (2010). Oni supozas, ke temas aŭ pri kultejo, aŭ pri malnova ejo por ĉasadi helpe de falkoj.
La parko estas konata ankaŭ pro sia maljuna arbo Old Tjikko, kiu aĝas ĉ. 9500 jarojn.
Evoluo
Ekde ĉi tiu periodo, la paŝtado kaj lignoindustrio influis la aspekton de la regiono, sed pluraj spacoj tamen konservis sian originan pejzaĝon. Kreskanta emo protekti la regionon dum la 20-a jarcento permesis konservi ĉi tiun heredaĵon.
Situo kaj landlimoj
Fulufjället troviĝas en la komunumo Älvdalen en la provinco Dalarna, 25 km sud-okcidente de Särna, laŭ la Norvega-Sveda landlimo. Ĝi situas ĉirkaŭ 400 km malproksime de Stokholmo, kaj la fervojaj stacidomoj kaj flughavenoj plej proksimaj troviĝas en Mora, ankoraŭ 140 km for de la parko.
Klimato
La nacia parko Fulufjället estas unu el la zonoj plej malproksimaj de la maro, do ĝi havas. La averaĝa temperaturo estas 0,8°C, kun gravaj precipitaĵoj de averaĝe 601,1 mm jare. La neĝkovrilo restas plejofte inter 175 kaj 200 tagojn jare.
La sekvanta tabelo montras la veterevoluo dum jaro en la plej proksima urbo de la parko (Särna).
Reliefo
La parko kovras la ĉefan parton de la montaro Fulufjället (No Fulufjellet), laŭ longo de 35 km. Malgranda sud-okcidenta parto de la parko situas en Norvegio. Fulufjället estas altebenaĵo, kiu altas inter 900 kaj 1000 m, kun kelkaj rondigitaj montpintoj. Slottet, kiu altas 1 047 metrojn, estas la plej alta monto el la montaro. Ĝi troviĝas en la norvega parto.
Tiun ĉi altebenaĵon distranĉas pluraj valoj — okcidenten jen (Bergådalen, Girådalen), suden jen (Tangådalen) kaj orienten jen (Göljådalen).
Akvejoj
Pluraj riveroj fontas en la montaro Fulufjället, la ĉefaj estas la Tangån (1,5 m³/s), la Girån, la Bergån, la Fulubågan, la Stora Njupån kaj la Stora Göljån (0,4 m³/s). La tri unuaj nutras la riveron Görälven, kiu laŭiras la montaron okcidentflanke, dum la tri lastaj nutras la Fulan (alinome Fuluälven), kiu laŭiras la montaron orientflanke. Tiuj du riveroj — do Görälven kaj Fulan — renkontiĝas kaj tiel naskas la riveron Västerdalälven, kiu pli maren formas la riveregon Dalälven. Unu el la riveretoj de la nacia parko Fulufjället, Njupån, formas en la nordo de la altebenaĵo la akvofalon Njupeskär, kun alto de 93 m, kiu estigas la plej grandan akvofalon de Svedio. La altebenaĵo, kaj aparte sia norda parto reliefe malpli ekstrema, enhavas plurajn gravajn lagojn, kiel la Stora Rösjön (1,01 km²), Stora kaj Lilla Harrsjön (0,77 kaj 0,65 km² respektive), Stora Getsjön (0,66 km²), ktp.
Tiu ĉi pejzago entenas ankaŭ torfejojn sumiĝantajn ĝis areo de 20km², kiu estas tamen malmulte kompare al la tuta areo de la ĉirkaŭa montaro.
Rokaĵo
La montaro Fulufjället konsistas plejparte el grejso. Tiu ĉi grejso formiĝis antaŭ 900 milionoj da jaroj, kiam tiu parto de la tektona plato Balta proksimis al la ekvatoro. La klimataj kondiĉoj estis aridaj kaj la vento alblovis grandajn kvantojn da sablo de la dunoj en la oceanon. La sedimentoj kunpremiĝis funde de la oceano kaj formis horizontalajn tavolojn de tre specifa tipo de roko, la grejso, kiu restis geologie, alie ol aliloke, strukture ne ŝanĝita.
Tiu ĉi grejsa formaĵo estas tre malsama al tiu, kiun oni trovas normalokaze ĉi-lande, konsistante pli grandparte el granito kaj de gnejso. Ĝi samgrade malsamas al la rokaĵo de la Skandinavaj Alpoj, kiuj estis ligitaj al Kaledona Montaro. La grejso estas nomata grejso de Dalarna (en Svedio) aŭ grejso de Trysil (en Norvegio). Tiu ĉi gresejo konsistigas la plej vastan zonon de grejso en Svedio kaj ĝia tavoldiko altas 1200 metrojn. La roko aspektas plej ofte ruĝaĉa, kelfoje griza, flava aŭ marona.
Formado de la pejzaĝo
La formado de la monto Fulufjället devenas de la samaj fortoj kiuj formis la Skandinavajn Alpojn. Efektive, ekde 60 milionoj da jaroj, la okcidenta skandinava marbordo samkiel la nord-orienta nord-amerika marbordo konsiderinde leviĝis rezulte de tektonaj moviĝoj. La kaŭzoj de la fenomeno ne estas klaraj, kelkaj hipotezoj proponiĝis. Unu el la hipotezoj baziĝas sur la leviĝo de la terkrusto kaŭze de la islanda varma makulo.
Poste, tiu ĉi zono suferis intensan erozion, donante la nunan pejzaĝon. Tamen, kontraŭe al la plej nordaj zonoj, kiel la nacia parko de Sarek, la pejzaĝo de Fulufjället ne estas sulke markita de glaĉera erozio. Fakte, eĉ se dum la zenito de la glaciepoko de kvaternaro la monto estis kovrita de la polusa glaciĉapo. Malgraŭ tio, la movo de glacio estis tre malforta, ne erozianta la masivon. Anstataŭe, la plej grava erozio okazis dum terciaro, speciale sub tropika klimato.
Naturo
Laŭ la enklasigo de WWF la parko situas en la tera ekoregiono Skandinava kaj rusa tajgoj, tio, kvankam grava parto de la parko troviĝas super la limo de la pinofitoj, kaj similas do pli al ĉirkaŭaĵoj el la ''Skandinavaj montaraj betularoj kaj herbejoj.
Altebenaĵoj
Pro la klimato kaj la nutra malriĉeco de la grundoj, la altebenaĵoj konsistas ĉefe el erikejoj kaj el nudaj terenoj kun nur kelkaj arbetoj de ordinara junipero kaj kelkaj. La ĉefaj vaskulaj plantoj renkontataj estas la nana saliko, la Arctostaphylos alpinus, Hieracium alpinum, la nigra empetro (Empetrum nigrum), la ruĝa vakcinio, la mirtelo kaj la Loiseleuria procumbens. Sed la riĉeco je likeno igas la vegetaĵaron unika en Svedio, kun, interalie, vegetalaj tapiŝoj de Cladonia rangiferina kaj Cladonia stellaris, ne tuŝitaj tie de paŝtado de boacoj kontraŭe al aliaj svedaj montoj. Tie oni malkovris eĉ 9550-jaran, nome Old Tjikko, jen unu el la plejaĝulaj arboj tutmonde.
John Archibald Wheeler
John Archibald WHEELER (naskiĝis la 9-an de julio 1911 en Jacksonville, Florido; mortis la 13-an de aprilo 2008 en Hightstown, Nov-Ĵerzejo) estis usona teoria fizikisto. Laste li estis emerita profesoro ĉe la Universitato Princeton.
John Archibald Wheeler donis nomon al la nigra truo.
En 1996/1997 li estis premiita la Wolf-Premio pri Fiziko.
Li mortis 96-jara en sia domo en la usona ŝtato Nov-Ĵerzejo pro sekvoj de pneŭmonio.
Nacia parko Fulufjället
Altebenaĵoj
Malpli da bestoj loĝas en ĉi tiu zono. Troviĝas tie ĉefe birdoj, kiel la fitiso, la herbejpipio, la rokenanto ktp.
Valoj
Kontraste, en la valoj, la diabasa grundo kaj bonegaj klimataj kondiĉoj permesas pli riĉan vegetaĵaron. Pli specife, ĉi tiuj zonoj estas tegitaj de arbaroj, kun pluraj specioj. Jenas laŭ alto: la lanuga betulo, la arbara pino kaj la ordinara piceo, kovrantaj respektive 4 100 hektarojn, 3 500 hektarojn kaj 5 000 hektarojn. La subarbaroj prezentas ankaŭ grandan diversecon. Tiel, la sudaj deklivaĵoj enkovriĝas de arbara pino kaj ilia subarbaro similas al erikejoj, specife kun la kaluno, la nigra empetro, ktp. La ceteraj arbaroj kun pinofitoj enhavas pli ofte la speciojn  mirtelo, Gymnocarpium dryopteris, Solidago virgaurea kaj Melampyrum pratense. La grundoj riĉaj je diabaso permesas la kreskon de Cicerbita alpina, de Geranium sylvaticum kaj de Aconitum lycoctonum. Ĉi tiuj zonoj enhavas plurajn speciojn de muskoj. Notindas, ke la parko posedas trionon de la muskospecioj troveblaj tutlande.
Besta vivo en ĉi tiu regiono estas ankaŭ specie sufiĉe riĉa. La zono estas aparte grava por la, kiuj ŝatas vintrumi en nestegoj sur la altejoj de la montaro. En printempo ili malsupreniras en la ebenaĵojn kaj ne plu resupreniras ĝis aŭtune, kiam beroj invadas la montojn. La regiono estas prefera vivloko de Lynx lynx (norda linko). Ĉi tiuj specioj estas protektataj en Svedio. Krom la ruĝa vulpo, aliaj predantoj, jen la gulo, la lupo kaj la arkta vulpo, estas pli raraj kaj ne havas fikslokan loĝadon. La nacia parko Fulufjället havas konsiderindan loĝantaron el alkoj kiuj pasigas la someron en la montoj, sed kiuj preferas pasigi la vintron en zonoj malpli neĝtegitaj. Pri malgrandaj mamuloj, oni povas citi la ĉeeston de la Sciurus vulgaris, la arbara marteso (Martes martes) kaj la neĝleporo. Kiel sur aliaj svedaj montoj, la Lemmus lemmus ĉeestas en Fulufjället, sed ĝia nombroforto varias treege de jaro al jaro.
Lügde
Lügde estas urba komunumo en la distrikto Lippe kaj la distriktaro Detmoldo de la germana federacia lando Nordrejn-Vestfalio. Ĝi situas ĉe la rivero Emmer, 3 km sude de Bad Pyrmont kaj 75 km sudokcidente de Hanovro. Fine de la komunumo havis  loĝantojn.
Nacia parko Fulufjället
Valoj
La montpintaj arbaroj montras sian propan speciaron de birdoj, aparte menciindas la rubandoturdo, la korako kaj la reĝa aglo. Pli generale, la abaroj enhavas la, la , la , la ĝardenruĝvostulon, la montofringon kaj la.
Gratot
Gratot estas franca situanta en departemento Manche, regiono Normandio.
Nacia parko Fulufjället
Malsekaj zonoj
Pluraj marĉejoj ekzistas en la parko, sed ili estas generale malriĉaj je vegetaĵaro, escepte de kelkaj zonoj kies roko diabasa igas la terenon pli nutrema. Kompense, en la montaraj altejoj, laŭ la riveretoj, riĉa tapiŝo el vegetaĵaro povas kreski, kun, pli specife, la Chrysosplenium alternifolium, la Epilobium alsinifolium, la ''Aconitum lycoctonum subsp. vulparia kaj la Stellaria nemorum''. Nivele de la akvofalo Njupeskär, la kondiĉoj permesas la kreskon de la Oxyria digyna, kiu kreskas normalokaze pli norde. Tiuj ĉi malsekaj zonoj estas ankaŭ interesa loko por la muskoj kaj la likenoj. Fulufjället estas tiel unu el la specie plej riĉaj zonoj de Svedio pro ĉi tiuj kriptogamoj kun 394 specioj de muskoj kaj pli ol 500 specioj de likenoj inventaritaj. La ĉeesto de ĉi tiuj likenoj estas parte pro tio, ke la parko ne estas en la teritorio kie boacoj paŝtiĝas.
La eŭropaj kastoroj, kiuj prae loĝis en la riveretoj de la zono, malaperis pro intensa ĉaso antaŭ 100 jaroj. Hodiaŭ tiuj retrovis nombre sian originan populacion. Krom tio, estas speciale riĉa loĝantaro de birdoj kiuj karakterizas la malsekajn zonojn de la nacia parko Fulufjället. Tiel, ĝi konsistigas areon de nestado de pluraj specioj, kiel la rokanaso, la longvosta klangulo, la nigra maranaso kaj densigas loĝantarojn de ruĝkola falaropo, de duelbirdo, de griza tringo kaj de brovtringo. Oni trovas kelkfoje la grandan kurlon, konsideratan minacata specio.
En la lagoj popolas precipe la Salvelinus alpinus, la truto (Salmo trutta) kaj la lojto. La akvejoj de la parko estas rekonataj pro sia abundeco kaj protektiĝas ekde 1962.
Turismo
Tiu parko estas la plej norda el la naciaj parkoj de Svedio. Aliflanke temas pri tiu parko, kiu estas plej proksima al la plej multaj loĝantoj de Svedio. 53000 personoj vizitis ĝin en 2003 (pli ol 80% somere), kio konstatebligis kreskon de preskaŭ 40% ekde 2001. Triono de la vizitantoj estis eksterlandanoj, ĉefe Germanoj. La ĉefa motivo de la vizitoj estas la akvofalo Njupeskär, la plej alta akvofalo de la lando kun alto de 93m, el kiuj 70m estas libera falo. Ankaŭ la damaĝoj al la pejzaĝo per la fulmotondro de 1997, ankoraŭ videblaj proksime al la akvofalo, konsistigas vidindaĵon por turistoj. La ĉefa enirejo de la nacia parko de Fulufjället situas proksime al ĉi tiuj du vidindaĵoj. Apud la ĉefa enirejo troviĝas la naturum, la parka informcentrejo kun ekspozicioj pri la tiea naturo kaj ekirpunkto por gvidataj vizitoj. Ĉi-punkte komenciĝas pluraj vojetoj, donante marŝtcirkviton kun suma longo de 140km.
Vintre, skiado eblas, sed tio okazas relative malmulte pro manko de preparitaj skivojoj. Oni pratikas glacigrimpadon sur la fama akvofalo Njupeskär. Ankaŭ fiŝkaptado eblas, sed nur kondiĉe ke oni aĉetu specialan bileton.
Protekto
La nacia parko Fulufjället apartenas al li reto Natura 2000 kaj enklasiĝas protektita birda areo ekde 1996. La parko iĝis unu el la ĉefaj parkoj de Eŭropo kaj membro de la reto PAN parks, kreita de la WWF.
En 2012 la norvega parto de la montaro nek estis protektata, nek aperis en projekto de kreado de naciaj parkoj de la lando en 1992. La eblo krei parkon en la norvega parto estis en la jaro 2012 ankoraŭ sub studado.
Popolkulture
Ĝuste jen en la arbaroj de Fulufjälet la infankanto Mors lilla Olle {De panjo  eta Olle} de Alice Tegnér trovis sian komencon.
Onidire, vera okazintaĵo inspiris ĝin: Septembre de 1850 infano nome Jon Ersson kun siaj kvar gefratoj kolektis mirtelojn en la arbaro, kelkajn centmetrojn apude de sia hejmo en Morbäcksätern en la komunumo Särna. Jon, kiu aĝis nur 1½, renkontis ursinon kun ĝiaj du idoj. Li donis al ili el siaj mirteloj por manĝi. Poste Jon kune kun la du ursidoj kuŝigis sin ripoze kontraŭ la ursino. La fratino, vidinte la ursojn, kuris venigi sian partrinon. Tiu fortimigis la ursojn. La etulo kredis la bestojn nigraj hundegoj.
Norvega gazeto raportis pri la okazintaĵo aprile de 1851. La sveda verkisto Wilhelm von Braun (1813-1860) skribis poemon pri la rakonto Stark i sin oskuld (fort' en sia senkulpo), kiu siasekve inspiris Alice Tegnér.
Administrado
La parkon oni dividis en 4 diverscelajn zonojn, por akordigi la protekton de la parko kun la akcepto de turistoj. Ĝi estas la unua sveda parko kiu elektis ĉi tiun rigoran enzonigon.
22189 Gijskatgert
22189 Gijskatgert estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la usona astronomo Tom Gehrels de la Observatorio de la Monto Palomar (Kalifornio, Usono) kaj de la nederlandaj geedzoj geastronomoj Ingrid van Houten-Groeneveld kaj Cornelis Johannes van Houten de la Observatorion de Leiden (Nederlando) en la kadro de la Palomar–Leiden survey.
Nomo
Ĝi estis nomita en memoro de la nederlanda fizikisto Gijs Katgert (1981–2011), filo de la geastronomoj Peter Katgert, kaj Jet Katgert-Merkelijn de la Observatorio de Leiden. Li estis unu el la pioniroj en la esploro pri la fluado de la ŝaŭmoj.
Lügde
La urbeto estis menciita unue en 784 kiel vilaĝo Liuhidi, kie Karlo la Granda festis la Kristnaskan Feston de tiu jaro. La ĉefaj vidindaĵoj estas la romanika preĝejo Kilianskirche el la 12-a jarcento kaj mezepoka urbocentro kun la urba muro, du konservitaj gardoturoj kaj multnombraj trabfakaj domoj.
Ĉiujare en la paska dimanĉo okazas en Lügde la "Kurado de la Paskaj Radoj" (Osterräderlauf): Post malheliĝo, oni bruligas 6 radegojn el kverka ligno, ŝtopitajn per pajlo, kaj ruligas ilin de la "Paska Monto" (Osterberg). Oni supozas, ke tiu tradicio estas jam ĉirkaŭ 2.000 jarojn aĝa; ĝin inventis la "paganaj" ĝermanoj aŭ gaŭloj, dum post la kristanigo en la 8-a jarcento oni adaptis la tradicion al la kristana religio.
Gratot
Ĝiaj loĝantoj nomiĝas Gratotais.
Leonarda-afero
La Leonarda-afero okazis en Francio ekde la 9-a de oktobro 2013 konsekvence de la elpelo de Leonarda Dibrani en Kosovon.
Krokedo
Krokedo estas fritita manĝeto de franca origino kiu estas tre populara en Nederlando.
La nederlanda viandokrokedo konsistas el miksaĵo el vianda raguo kaj pano el kiu oni faras ruleton. Ankaŭ aliaj ingrediencoj eblas kiel gulaŝo, salikokoj kaj por vegetaranoj fromaĝo kaj legomoj.
Pli malgranda bulforma krokedo nomiĝas biterbulo (nederlande: bitterbal).
Kirch Mulsow
Kirch Mulsow estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Rostock de la federacia lando Meklenburgo-Antaŭpomerio. Fine de la jaro la komunumo havis  loĝantojn.
Al la teritorio apartenas la komunumopartoj Clausdorf, Garvensdorf kaj Steinhagen.
Jakob Rosenberg
Jakob ROSENBERG, foje jide literumata Jakob ROZENBERG, estis estona esperantisto kaj komercisto de juda deveno. Li naskiĝis la 9-an de februaro 1881 en Soosaare kaj mortis la 26-an de decembro 1937.
Esperantisto ekde la jaro 1905, li estis fondinto kaj inter la jaroj 1907 kaj 1913 estrarano de la unua Esperanto-Societo en Estonio, kiu havis la nomon „Revela Esperantista Grupo“ kaj kunvenis en Talino. Same li estis kunfondinto de la unua Esperanto-Societo en Tartu, nomata „Dorpata Esperantista Societo“. Li gvidis la unuan Esperanto-kurson en Tartu en 1911, poste gvidis multajn kursojn en Talino. Jakob Rosenberg verkis kaj eldonis du legolibrojn ("Esperantaj legaĵoj" en 1911 kaj "Esperanta legaĵaro" en 1931), Esperanto-Estonan kaj Estonan-Esperantan Vortarojn (1912, 1923), redaktis la periodaĵon „Estona Stelo“ en 1913 kaj publikigis kelkajn societajn ludarojn.
Charles Ives
Charles Edward Ives (n. 20-an de oktobro 1874 en Danbury, Konektikuto; m. 19-an de majo 1954 en Novjorko) estis usona komponisto.
Biografio
Ives naskiĝis la 20-an de oktobro 1874 en Danbury en la usona ŝtato Konektikuto kiel filo de armea muzikbandestro. Jam junaĝe li ricevis muzikinstruon de sia patro, kiu estus tre nekutima homo. Poste Ives studis ĉe Horatio Parker ĉe Universitato Yale. Post la fino li tamen decidiĝis, denove laŭ konsilo de sia patro, por ordinara profesio, ĉar li pensis devi kompromisi, se li volus vivteni sin per muziko. Pro tio li komencis karieron ĉe vivoasekuro, dum kiam li kromlaboris kiel orgenisto ĝis sia trideka vivojaro. Muzikon li komponis dum sia libertempo.
Post lia geedziĝo kun Harmony Twitchell, flegistino, en la jaro 1908 Ives transloĝiĝis al Novjorko. La geedzeco restis senfila. En 1916 la paro adoptis 15 monatojn aĝa Edith Osborne (1914–1956). Lian porvivaĵon li nun havis per propra sekuro Ives & Myrick. Li restis plue ege produktema komponisto ĝis sia unua korinfarkto en 1918, post kiu li iom limigis komponadon. Sian lastan originalan komponaĵon "Sunrise" por kantvoĉo kaj arĉkvarteto pri propra teksto li verkis en 1926. Poste sekvis ankoraŭ kelkaj reviziadoj kaj prilaboradoj de fruaj komponaĵoj. Akirinte per sia laboro ĉe la asekuro konsiderindan posedaĵon, li financis koncertojn, publikaĵojn kaj sonregistraĵojn de amikaj komponistoj.
Dum lia vivotempo lian muzikon plejparte oni ne volis aŭdi, kaj pro tio la plejmulto el liaj komponaĵoj restis neprezentataj. Lian tendencon al eksperimento kaj senkompromisa utiligo de dissonaĵoj nur malmultaj ŝatis. Laŭ opinio de Ives unu el la plej fiaj vortoj por malbonkvalifiko muzikon estas "agrabla", tiel ke sia malpopulareco ja ne surprizis lin. En 1940 li trafis sur Lou Harrison, ŝatanto de lia muziko, kiu antaŭenigis lin kaj iomete kreskigis lian popularecon. Plej rimarkinda estis lia direktado de la premiero de Simfonio n-o 3 en la jaro 1946, kiun komence Gustav Mahler volis prezenti en Vieno en 1911. Sekvajare li gajnis per tio la Premio Pulitzer. La premiomonon li duone donacis al Harrison dirante "Premioj estas por lernantoj – mi jam ne estas lernanto."
Charles Ives mortis en 1954 en Novjorko. Dum la sekvaj jardekoj lia famo kreskis, kaj nuntempe oni rigardas lin kiel unu el la plej gravaj komponistoj de Usono.
La muziko
Kvankam Ives verkis multajn lidojn kun ofte frapante neordinara pianakompanado, nuntempe li estas unuavice konata pro sia instrumenta muziko. Influate de sia laboro kiel orgenisto li verkis en 1891 Variations on "America", kiun li mem prezentis al la solenaĵoj por la nacia festo je la 4-a de julio. La peco estas serio da prefere ordinaraj, sed ankaŭ spritaj variacioj pri la melodio de la brita nacihimno. Unu laŭas la stilon de flamenko, alia, komponita kelkajn jarojn post la unua prezentado, verŝajne estas la unua utiligo de dutonaleco far Ives. Versio de William Schuman por orkestro estis unuafoje prezentita en 1964 kaj montras la postmortan agnsokon de Ives. Ives eksperimentis ankaŭ per strukturoj, kiuj paŝas malsamrapide, per kvarontonoj kaj spacomuziko.
Unu el la unuaj kaj frapantaj ekzemploj por la eksperimentemo de Ives estas The Unanswered Question el 1906, komponaĵo, kiun li verkis por nekutima ensemblo (trumpeto, kvar flutoj kaj arĉkvarteto). Poste ankaŭ sekvis orkestroversio. La arĉinstrumentoj ludas dumpase de la tuta peco tre malrapidan, seninterrompan, ĥoralosimilan sinsekvon de perfektaj akordoj, kiujn frontas la blovinstrumentoj dissone. Sepfoje la trumpeto komence prezentas mallongan motivon, kiun Ives priskribis kiel "la eterna demando de ekzisto". sesfoje la flutoj serĉas respondon – ĉiam malsame kaj pli kaj pli bruske. Je la fino la demando tamen restas nerespondita. Estas peco tipa por Ives – ĝi starigas malsamajn elementojn unu sur la alian, sen ekzakte klarigi iliajn interrilatojn, ĝi ŝajnas pelata per rakonto, pri kiu ni neniam plene konsciiĝas, kaj finfine restas mistera. Pro tio The Unanswered Question ofte estas uzata kiel filmmuziko je mortoscenoj, ekz. en la filmoj: "Lola rennt" (1998) de Tom Tykwer, "The Thin Red Line" (1998) de Terrence Malick.
Plurkorneco
La fenomeno ekzistas ĉe brutoj, ŝafoj, kaproj kaj eĉ ĉe sovaĝaj bestoj kiel antilopoj. Inter malsovaĝaj brutoj la fenomeno estas relative malofta, ĉar farmistoj preferas kultivi brutojn sen kornoj, pro timo de vundo. Inter ŝafoj estas kelkaj plurkornaj rasoj - unu el ili estas nomata la ŝafoj de Jakob identigita kun la bibliaj ŝafoj. Pro la selektado bredado la fenomeno maloftas inter aliaj rasoj de ŝafoj.
Charles Ives
La muziko
La inkludo de uzmuziko (marŝmuziko, dancoj, ragtimoj, ekleziaj himnoj ktp.) estas plua karakterizaĵo de la muziko de Ives, uzata en verkoj kiel Central Park in the Dark (1906) aŭ Three Places in New England (1908-14). Krome uzatas citaĵoj el la muzikhistorio, ĉefe el la verkaro de Ludwig van Beethoven, kio problemigas la rilaton al tradicio kaj temigas tion en la muziko. Plej komplekse fariĝas la streĉeca ligo de disaj elementoj en la Kvara simfonio (1910-16) samkiel en la Unua (1901-1909) kaj aparte en la Dua Pianosonato (1909-1915). Tiu lasta estas samkiel la tuta pensado de Ives aparte influita de la transcendismaj verkistoj Ralph Waldo Emerson kaj Henry David Thoreau, al kiuj li dediĉis en la sonato kun la programeca titolo Concord, Mass., 1840-1860 po unu movimenton. La aliaj pridediĉitoj Nathaniel Hawthorne kaj La Alcott-oj (t.e. la familio de la filozofo kaj reformpedagogo Amos Bronson Alcott kaj ties filino Louisa May). La komponaĵo, longtempe rigardata kiel preskaŭ neludebla, nun ekzistas en pli ol 15 sonregistraĵoj. La lasta projekto de Ives estis la fragmenta "Universe Symphony", kies unua movimento "Prelude" devis konsisti el 19 malsamaj frapinstrumentaj voĉoj en malsamaj mezuroj. La komponistoj Larry Austin kaj Jonny Reinhard prezentis po unu realigaĵon de "Universe Symphony".
Gobind Singh
Gobind Singh Ji (22-an de decembro 1666 en Patna; 7-an de oktobro 1708) estis la deka kaj lasta guruo de sikismo.
Kiam la muslimaj regantoj ekzekutigis la naŭan guruon Teg Bahadur (1675), ties kapo estis transdonita al lia filo Gobind Ray, kiu aĝis tiutempe 9 jarojn. Tiu filo iĝis la 11-an de novembro 1675 la deka kaj lasta guruo. Li fondis en 1699 la Khalsa-fratecon. La unuaj kvin baptitaj fare de la guruo Gobind estis nomumitaj Panj Pyare, la Kvin ŝatataj. Laŭ la postlasita tradicio, ankaŭ la guruo estis baptita kaj post tio ĉiu sika viro ekportis la aldonitan nomon Singh, t.e. leono. Tiel li nomiĝis poste Guru Gobind Singh. Ĉiuj virinoj ricevis la aldonan nomon Kaur, princino.
Gobind Singh akcentis antaŭ sia morto, ke nur la sankta libro kun versoj (nome Guru Granth Sahib) estas la sekva kaj eterna guruo de la sikoj.
Brâncovenești
Brâncovenești [brınkoveneŝtj] (Marosvécs [maroŝve:ĉ]) estas komunumo en Rumanio nordoriente de Reghin. Administre apartenas al ĝi la vilaĝoj Idicel, Idicel-Pădure, Săcalu de Pădure kaj Vălenii de Mureș.
Loĝantaro
En 1910 ĝi havis 1 190 loĝantojn (hungaroj, rumanoj), en 1992 1 735 (rumanoj, 59 % da hungaroj). Ĝia unua mencio estas el 1228. Ekde 1332 ĝi estis ekleziejo.
Historio
Ĝis 1919 kaj inter 1940 kaj 1944 Marosvécs apartenis al Hungario (Maros-Torda). Ĝia fortikaĵkastelo ekde 1668 apartenis al familio Kemény ĝis la ŝtatigo en 1948.
Matallana de Torío
Matallana de Torío [mataLJAna detoRIo] estas municipo en la nordoriento de la provinco Leono, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al komarko Montaña de Riaño, en la nordoriento de la provinco. Matallana de Torío estas komprenebla etimologie kiel Ebena Arbaro de rivero Torío.
Geografio
Ĝia municipa teritorio estas formata de la loĝlokoj Matallana de Torío, Naredo de Fenar, Orzonaga, Pardavé, Robledo de Fenar, Robles de la Valcueva, Serrilla, La Valcueva kaj Villalfeide, okupas totalan areon de 73,45 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 1 278 loĝantojn. Ĝi perdis ĉirkaŭ 2 500 loĝantojn el la mezo de la 20-a jarcento pro la migrado el ruraj zonoj al urboj. Ĝi distas 32 km de Leono, provinca ĉefurbo. Ĝi limas kun Maraña, Burón, Puebla de Lillo, Riaño kaj Crémenes.
Ĉefa rivero estas Torío, alfluanto de la rivero Bernesga. Estas du interesaj pontoj super tiu rivero. La Ponto San Feliz, mezepoka kaj tre abandonita postulas rehabilitigon, kaj la Ponto Serrilla, de la 19-a jarcento, iam ŝosea nune por piedirado. Alia interesa strukturo estas la metala ponto konstruita kiel fervoja linio.
Historio
En Mezepoko okazis reloĝado. La areo apartenis al la Regno Leono.
Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj) kaj brutobredado (ŝafoj kaj kaproj en montaraj areoj, kaj bovoj en ebenaĵoj). Lastatempe kultura kaj rura turismo plie ekgravis (popola arkitekturo, historia heredo, piedirado).
Kamieńsk
Kamieńsk estas urbo en Lodzio en Pollando. Ĝi apartenas al komunumo Kamieńsk en distrikto Radomszczański.
Leon Rosenstock
Leon ROSENSTOCK (rozenŝtok), d-ro, advokato. Naskiĝis en la 28-a de junio 1887 en Krakovo. Ĉefsekretario de la oka UK en 1912. Aperigis Esperantajn tradukaĵojn en „Pola Esperantisto“, „Universo“, „La Revuo“ k. a. Laŭreato ĉe Katalunaj Floraj Ludoj.
Pseŭdonimo: Napoleono.
Li verkis varbcele diversajn tekstojn pri la preparaj laboroj al la oka UK, kiuj aperis en kelkaj revuoj, ekzemple "Germana Esperantisto" aŭ "The British Esprantist". Mortis dum la 2-a mondmilito en Rusio.
Iaz
Iaz estas nomo de pluraj lokoj en Rumanio.
EuroBillTracker
EuroBillTracker estas plurlingva tuteŭropa retkomunumo, kiu celas spuri la vojaĝon de eŭro-monbiletoj tra la tuta mondo. La partoprenantoj kontribuas tajpante la serian kodon de siaj monbiletoj, kaj la retejo aŭtomate montras, ĉu aliaj uzantoj jam enmetis tiujn samajn biletojn pasintece. En la ĵargono de la retejo, tiaj retrovoj nomiĝas "trafoj".
En la jaro 2010, trafoj okazis averaĝe je ĉiu 140-a bileto. La ekzakta kvanto tamen ege dependas de la lando: en Finnlando kaj Slovenio, kie la projekto plej furoras, okazis trafoj je ĉiu 40-a bileto, dum en Irlando, ekzemplocele, okazas trafoj je ĉiu 1000-a bileto.
EuroBillTracker neniel estas ligita kun la Eŭropa Unio, la Eŭropa Centra Banko, la naciaj centraj bankoj aŭ aliaj financaj institucioj. La uzado de EBT estas tute senpaga.
Historio
La eŭro enkondukiĝis en la unuaj 12 membroŝtatoj de eŭrolando la, kaj la retejo ekaperis en la reto ĝuste tiam.
La projekto estis inspirita de la samspeca usona retejo Where's George?, kiu celas sekvi la vojaĝon de usonaj dolaroj.
La esperantlingva versio de la paĝaro EuroBillTracker aperis en 2003.
Centrum voor Informatie over de Media
La CIM (Centre d'Information sur les Médias, nederlandlingve Centrum voor Informatie over de Media) estas belga institucio, kiu kolektas informojn pri la reklama merkato. CIM kolektas eldonkvantojn de gazetoj kaj retpaĝoj en Belgio.
La CIM ekestis en 1971. Estas asocio sen profitdona celo, kies membroj estas agantoj en la belga komunikada sektoro.
Agnana Calabra
Agnana Calabra estas komunumo de Italio.
NGC 490
NGC 490 (aliaj indikoj — PGC 4973, MCG 1-4-35, ZWG 411.35, NPM1G +05.0055) estas galaksio en konstelacio Fiŝoj.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Grimesnil
Grimesnil estas franca situanta en departemento Manche, regiono Normandio.
Adolf Sproeck
Adolf SPROECK (naskiĝis 5-an de marto 1890 en Berlino - mortis la 25-an de marto 1978 samurbe) estis germana esperantisto, aktiva pli ol 70 jarojn en la Esperanto-movado.
Li estis socialdemokrata laborista esperantisto, redaktoro de la asocia gazeto de Germana Laborista Esperanto-Asocio (GLEA), fondinto de la unuaj laboristaj Esperanto-grupoj en Berlino en 1911 kaj kunfondinto de Socialista Esperanto-Ascoio (SEA) en 1930. Li tradukis germanlingvajn kantotekstojn, poemojn kaj aliajn literaturajn verkojn al Esperanto kaj publikigis mem verkitajn humurajn tekstojn en Esperanto. Sub la mallongigo ASO aŭ la pseŭdonimo EZOKO aperis liaj recenzoj pri la Esperanto-literaturo.
Familio kaj profesio
Adolf Sproeck estis filo de la tajlormajstro Johann Sproeck kaj ties edzino Johanna. Li vizitis la elementan lernejon (Volksschule).
Kelkan tempon li sukcesis eviti militservon dum la Unua Mondmilito, kiun li abomenis, sed ekde 1917 li devis militservi kiel radiotelegrafisto kaj skribis nun kiel „Sproeck, nuntempe sur militkampo“ en la gazeto de la laboristaj esperantistoj Cirkulero anstataŭ Antaŭen.
Se oni kredas je lia humura aŭtobiografio, li unue elprovis la metion de tajloro, poste la profesion de dentisto kaj laste finlernis la metion de tapetisto (remburisto).
Fakte Sproeck en 1925 faris sian majstran ekzamenon. Tion pruvas la diplomo pri la majstra ekzameno en la postlasaĵo. Propran metiejon-vendejon li kune kun negoca partnero ekde 1938 posedis en Berlin-Prenzlauer Berg, Gaudystraße 6. Ĉi-tiu vendejo funkciis dum la tuta milito. „La Duan Mondmiliton mi ne devis partopreni kiel filo de juda patrino“, li skribis en konciza biografieto en 1965. Tio kaŭzis insultojn kaj konfliktojn kun la negoca partnero.
Sproeck translokiĝis en 1949 al la distrikto Wilmersdorf en Okcidenta Berlino. Lia vendejo en Orienta Berlino en 1952 estis fermita, transdonita al rajtigita administranto kaj vendita. Li malfermis novan metiejon-vendejon por remburado en la urboparto Charlottenburg, Gervinusstraße 8.
Adolf Sproeck estis edzo de Elfriede Sproeck (1873–1973) kaj havis unu filon.
Karczew
Karczew estas urbo en la Mazovia Provinco de Pollando. Ĝi apartenas al samnoma komunumo en distrikto Otwocki.
Adolf Sproeck
1907–1914 Esperanto-kursestro, fondanto kaj prezidanto de LEUB
En 1907 Sproeck lernis Esperanton kaj gvidis en Saksio en 1910 sian unuan Esperanto-kurson, El liaj Esperanto-kursoj en Berlino en 1911 estĝis la unuaj laboristaj Esperanto-grupoj en la urbo (Centro, Moabit kaj Rxdorf). Ili fondis la 11an de aŭgusto en 1911 la Laboristan Esperanto-Unuiĝon Berlino (LEUB), kies prezidanto fariĝis Sproeck. LEUB nemultan tempon poste aliĝis al GLEA, kultura organizaĵo en ĉirkaŭo de SPD. En 1912 Sproeck membriĝis en SPD.
Sproeck rilate al aliĝo de LEUB al Esperanto-Gruparo Grand-Berlino en 1912 notis: „Ni provu, ĉu estas eble kune kun la burĝaj grupoj labori por nia komuna celo.“ Adolf Sproeck motivigis tion en la asocia revuo per la argumento, ke la laboristaj grupoj bezonas la kursgvidantojn. Li menciis ankaŭ la kondiĉojn por la komuna asocio: 1e La propagando de la unuopaj grupoj de la gruparo estas vere memstara. 2e Por la gruparaj kunvenoj ĉiam devas esti elektataj kunvenejoj, kiuj estas alireblaj por la laboristoj. 3e Preterlaso de ĉiaj monarkiaj manifestacioj (kiel imperiestraj telegramoj, oficiala partopreno en patriotaj festoj k. a.).
1914–1918 Subtenanto de „pura laborista organizaĵo", redaktoro de la revuo La Rondiranto
Sproeck pensis ekde 1914 pli kritike pri laborunuiĝo de GLEA (Germana Laborista Esperanto-Asocio) kaj GEA (Germana Esperanto-Asocio). Li skribis: „Mi ne volas aserti, ke ĉiuj burĝaj esperantistoj havas la opinion de s-ro d-ro Steche, sed tre multaj el ili pruvis dum la milito, ke por ili estas tre simpatia la utiligado de Esperanto en „popolisma senco“. Kaj tio nin dividas.”
En plua kontribuo Sproeck priskribas travivaĵon de la 30-a de julio 1914 dum esperantista renkontiĝo sur la teraso de la ĝardena restoracio In den Zelten kiel instigo de lia opiniŝanĝo. Eksterlandaj partoprenantoj de la renkontiĝo estis en Berlino por pluvojaĝo al la UK en Parizo, sed nun eksciis, ke ili devas tre rapide forlasi Germanion pro milita stato. En la ĝardeno ludadis muzikistoj kaj Sproeck ne volis „fidi siajn orelojn“. Esperantistoj kantis Lieb Vaterland magst ruhig sein. (Kara patrolando, trankviliĝu).
Sproeck skribis indigne: „Ilin ne ĝenis la ĉeesto de la eksterlandanoj. Ilin ne ĝenis la rusoj, la supozeblaj malamikoj je la morgaŭa tago.Ili kantis, kantis. Adiaŭ Esperantismo! Sproeck plue skribis: La ĉeestantaj membroj de nia Unuiĝo tuj komprenis sian devon. Protestante kontraŭ tiaj ŝovinistaj agoj ili forlasis la restoracion. Je tiu tago niaj kamaradoj unue dubis pri la eblo de plua komuna laboro kun la burĝaj grupoj." Fakte tia organiza kuniĝo de laboristaj kaj burĝaj esperantistoj kiel antaŭ la milito ne plu okazis post 1918.
Sproeck publikigis en la revuo serion de artikoloj pri la historio de LEUB kun memoroj pri la pridisputita fondinto de laboristaj grupoj Leopold Schlaf, pri unuaj Esperanto-kursoj por laboristoj en Berlino, la fondo de LEUB kaj de la Esperanto-Gruparo Grand-Berlino, krome pri la rilato al la burĝaj grupoj, plue sian replikon al la artikoloj de Theodor Richter pri la rilato al la burĝaj esperantistoj. Li publikigis la Esperanto-tradukon de la poemoj Lotuso kaj Belzacar de Heinrich Heine kaj la mem verkitan poemon en Esperanto Revo, en kiu li sopiras la finon de la sangoverŝado kaj kulturdetruo, pacon kaj fratan kunvivadon de la nacioj. En la kajero VII (Majo 1917) li anoncis, ke li ne plu povas eldoni la "Rondiranton" pro soldatiĝo. Por postmilita kajero li skribis la kontribuon Estu ni fratoj. Kun patoso li skribis: "„Ni volas propagandi kaj efektivigi la fratecon inter la popoloj…Kiu venas al ni laboristaj esperantistoj, devas ekkoni, ke la interna ideo de Esperanto estas la amo al ĉiu homa estaĵo.“"Estas interese, ke la interna ideo de Zamenhof kaj lia teksto de la Esperanto-himno kun pensoj pri homa fratigo ludas gravan rolon en ĉi-tiu revuo.
1922–1927 Redaktoro de la asocia revuo de GLEA, eldonanto de LEA-kantaro
De 1924 ĝis 1927 Spreock estis redaktoro de Der Arbeiter-Esperantist (La Laborista Esperantisto), la asocia gazeto de GLEA. En la eldono 7/1922 li skribis Por orientiĝo „Nova nomo – nova enhavo.“ Kaj anoncas, ke la gazeto „alportos tri aĵojn“: „Sciigojn de la asociaj instancoj kaj de la grupoj… artikolojn kun propaganda valoro, ankaŭ instigojn por la grupoj… ekzercojn por komencantoj kaj traktaĵojn pri lingvaj demandoj. Por la lasta parto estas konsiderataj ankaŭ mallongaj artikoloj aŭ tradukoj en Esperanto.“ Tio estis lia ambicia programo, kaj li postulis, kio liaopinie ĝis nun mankis, la kunlaboron de aliaj. En la sekvaj asociaj kunvenoj li estis reelektita redaktoro pro ĉi-tiu programo.
Kelkajn ĉefartikolojn pri bazaj demandoj Sproeck mem verkis. El lia plumo aperis artikoloj pri memkompreno de laborista esperantistaro, kaj li publikigis unu tre gravan en 1924 pri la disvastigo de Esperanto ekstere de la movado. Hans Breitenbach elstarigis en sia nekrologo en 1978 „multe atentatan artikolon” de Sproeck el 1924 „kun bazaj ideoj pri disvastigado de lingvo ne tiel multe en aparta movado sed en diversaj kadroj de kultura kaj kleriga agado kun internacia impeto“.
En 1924 li skribis pri la „tielnomata“ interna ideo de Esperanto. Li klarigis, ke la interna ideo de Esperanto, do la konvinko, ke per disvastigo de Esperanto senpere oni subtenas pacon kaj interkompreniĝon, estis grava motivigo por Zamenhof kaj la fruaj esperantistoj, sed pli kaj pli disvastiĝas la ekkono, ke Esperanto estas rimedo, kiu estas uzbebla por multaj celoj, eĉ por naciismo. Sekve „ ankaŭ la laboristoj, la inernaciaj socialistoj, komunistoj kaj anarkistoj volas uzi Esperanto por siaj celoj kaj laŭ tiuj fondi proprajn organizaĵojn kaj proprajn gazetojn.“
Sub la titolo „Neniam denove popola murdado" li memorigis pri la eksplodo de la Unua Mondmilito kaj konsideris respondecan la avidon de la kapitalismo je profito kaj la „ĉie edukitan militistan kaston“, antaŭtimante novan pli kruelan militon, favoritan per la lingvaj baroj. Komunan lingvon de la proletaro li konsideras grava, por ke la Internacio ne restu nur „ligo de gvidantoj“.
En 1926 li skribis pri la rilatoj inter la laborista Esperanto-movado kaj la politika laborista movado. Li konstatas bedaŭron, ke la politikaj organizaĵoj ne nur la Esperanto-movadon, sed ankaŭ aliajn kulturajn movadojn „nur pro neceso agnoskas“, sed lasas manki aktivan subtenon. Li opiniis: „Oni ja ignoras la grandan rolon de la klerigaj streboj en la laborista movado.“ Li karakterizas la laboristan Esperanto-movadon „kulturmovadon, la aliĝo al ĝi estas sendepende de iu partia starpunkto“, kaj li postulas, konsideri la diversajn frakciojn kiel ŝanco „por informiĝi pri la opinioj de la alie pensantaj kamaradoj.“
Apud la ĉefartikoloj oni legis de Sproeck ankaŭ kontribuojn pri lingvo kaj instruado. Ankaŭ poemoj de li aperis.
En 1926 Sproeck kompilis kantolibron de GLEA. Por ĝi li elektis laboristajn kaj batalkantojn, kantojn de liberpensuloj kaj popolkantojn, tradukitajn de diversaj aŭtoroj. Lia antaŭparolo komenciĝas per la vortoj „Delonge atendita, delonge sopirita.“ kaj li klarigas, ke la kantolibroj de la burĝaj eldonejoj ne povas kontentigi la laboristojn, ĉar mankas la batalkantoj kaj la kantoj por gejunuloj kaj en la kantolibro, eldonita de SAT, multaj kantoj al germanlingvaj gekamaradoj ne estas konataj. Lia LEA-kantaro aperis en 3 eldonoj.
En 1927 por Sproeck finis la redaktora agado pro konfliktoj pri artikolo en "Der Arbeiter-Esperantist", kies aperon kelkaj membroj de la estraro volis melhelpi.
1929–1945 Fondanto de SEA kaj redaktoro de la kontribuoj por La Socialisto
Sproeck forlasis GLEA, ĉar li perceptis kreskantan komunisman orientiĝon de la asocio. Li fondis en 1929 la Freie Arbeiter-Esperantisten-Vereinigung Berlins (Libera Laborista-Esperantista Unuiĝo de Berlino).
En 1930 en Berlino delegitoj de 14 grupoj de GLEA fondis la Socialistan Esperanto-Asocion (SEA), socialdemokrate orientitan organizaĵon. Sproeck estis unu el la fondintoj. Li fariĝis la redaktoro de ĝia gazeto Sciigilo, sed anstataŭ eldoni ĝin, la asocia revuo de Aŭstria Laborista Ligo de Esperantistoj (ALLE) La Socialisto fariĝis ankaŭ oficiala organo de SEA, do Adolf Sproeck en konkakto al la sekretario de ALLE Franz Jonas (1899–1974), kiu samtempe ekde 1929 estis redaktoro de La Socialisto respondecis pri la kontribuoj el Germanio.
Ankaŭ en La Socialisto li publikigis mem verkitajn kontribuojn, ekzemple en 1932 pri Malarmado kaj Esperanto.
Pri la rolo de Esperanto li skribis:"„Ĝi estas nur rimedo. La penso estas utopia, ke la internacia lingvo kapablas, maleblligi militojn. Sed ĝi kapablas, malpopularigi militojn Ĝi kapablas, alproksimigi anojn de diversaj landoj tiel, ke malnovaj asertoj pri malamo kaj malamikeco dronas kaj malaperas, ke militaj mensogoj malebliĝas, ke super la popoloj estiĝas atmosfero de amikeco kiel kontraŭrimedo kontraŭ la pestigo per la veneno de malamo inter popoloj.“ Li konkludas: „Ju pli multe ni zorgas pri la disvastigo de la internacia lingvo, des pli multe ni servas al la ideo de popola interkompreniĝo – finfine de malarmado.“"Sproeck restis membro de SAT (N-ro 866), kvankam li kontraŭis al la organiza strukturo – la nura individua membreco, ĉar laŭ lia opinio multaj membroj,kiuj ne povas partopreni la kongresojn, ne povas kundecidi.
KIam SEA en 1933 malfondiĝis, ĉar ĝi estis minacata de la malpermeso, estis interrompita la publika agado de Sproeck por la Esperanto-movado ĝis 1945.
Distrikta deputito en Berlino Prenzlauer Berg
Post la milito Sproeck denove agadas en la Esperanto-movado kaj en SPD. En la teksto Auf der Pattform der Demokratie (Sur platformo de la demokratio) de decembro 1945 li resumis: "„Se ni ĉirkaŭrigardas, ni devas konstati, ke la demokratio en Germanio ankoraŭ tute ne havas platformon, ke ĝi nun ne estas pli ol revo. Sed revo, kies efektivigon ni forte aspiras.“"El la partioj en la Sovetunie okupita zono de Germanio por Sproeck SPD estas la sola, kiu „jam ĉiam estis demokratia“, kaj li postulas: „balotojn sur demokratia bazo“ kaj „registaron, kies konsisto kongruas al la rezulto de la balotoj kaj kiu posedas sufiĉe da potenco kaj aŭtoritato, por regi Berlinon laŭ la principoj de la demokratio.“