cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Reĝotago en Nederlando
La Reĝinotago (nederlande Koninginnedag) estas la nacia festotago de Nederlando kiun oni festas ekde 1949 je la 30-a de aprilo, la naskiĝtago de Reĝino Juliana. Antaŭe oni festis ĝin je la 31-a de aŭgusto, la naskiĝtago de Reĝino Vilhelmina. Dum jaroj en kiuj reĝinotago okazis je dimanĉo (ekzemple en 2006) oni festis ĝin je sabato la 29-a de aprilo.
La reĝino Beatrikso je la 28-a de januaro 2013 anoncis sian abdikon je la 30-a de aprilo 2013. Ekde tiam ŝia filo Vilhelmo-Aleksandro fariĝis reĝo Vilhelmo-Aleksandro. La festotago ekde la jaro 2014 nomiĝas Reĝotago (nederlande Koningsdag) kaj celebriĝas la 27-a de aprilo, okaze de la naskiĝtago de Vilhelmo-Aleksandro. Se la tago estos je dimanĉo oni festos je la 26-a de aprilo (ekzemple en 2014).
Historio
Reĝinotago komenciĝis kiel festado de la nederlanda dinastio en 1885 dum la kvina naskiĝotago de Vilhelmina. Kiam Reĝino Beatriks postsekvis Juliana-n kiel reĝino la 30-an de aprilo 1980, ŝi decidis daŭrigi la festadon je la 30-a de aprilo ĉar dum ŝia propra naskiĝotago (la 31-an de januaro) plejofte estas malvarma vintrovetero, kaj oni ne povas organizi eksterdomajn aktivecojn.
Aktivecoj
Dum reĝinotago oni ofte organizas brikabrakobazarojn kaj ĉiajn aktivecojn en la vilaĝo aŭ urbo.
Sendependeco Pordego
Sendependeco Pordego (en korea: 독립문, ĉinkoree: 獨立門) estis politika memorpordego de Koreio. Ĝi estis fondita de Seo Jae-pil, en novembro de 1896.
Fernando J. Corbató
Corbató naskiĝis la 1an de julio 1926 en Oakland, Kalifornio, al Hermenegildo Corbató, instruisto pri hispana literaturo en Villarreal, Hispanio, kaj Corbató de Charlotte (née Carella Jensen). En 1930 la familio Corbató transloĝiĝis al Los-Anĝeleso pro la laboro de Hermenegildo ĉe UCLA.
En 1943, Corbató enskribiĝis ĉe UCLA, sed pro la dua mondmilito li estis varbita de la Mararmeo dum sia unua jaro. Dum la milito, Corbató "elpurigis [ged] nekredeblan aron de ekipaĵo", inspirante sian estontan karieron.
Corbató forlasis la Mararmejon en 1946, enskribiĝis ĉe la Kalifornia Instituto de Teknologio, kaj ricevis bakalaŭron en fiziko en 1950. Poste li ricevis doktorecon en fiziko de la Masaĉuseca Instituto de Teknologio en 1956. Tuj aliĝis al la Komputado de MIT. iĝis profesoro en 1965, kaj restis en MIT ĝis li demisiis.
La unua tempokompanio-sistemo kun kiu li estis asociita estis konata kiel la MIT-Kongrua Tempo-Dividada Sistemo (CTSS), frua versio de kiu estis montrita en 1961. Corbató estas kreditita kun la unua uzo de pasvortoj por sekurigi aliron al dosieroj sur granda komputila sistemo, kvankam li nun diras, ke ĉi tiu rudimenta sekureca metodo proliferis kaj fariĝis manejebla.
La sperto kun evoluigado de CTSS kondukis al dua projekto, Multics, kiu estis adoptita de General Electric por ĝiaj altaj komputilaj sistemoj (poste akiritaj de Honeywell). Multics iniciatis multajn konceptojn nun uzitajn en modernaj operaciumoj, inkluzive de hierarkia dosiersistemo, ring-orientita sekureco, alirkontrollistoj, unu-nivela butiko, dinamika ligado, kaj vasta retkonfigurado por fidinda servo. Multics, kvankam ne aparte komerce sukcesa, mem inspiris Ken Thompson por krei Unikson, kies rektaj posteuloj ankoraŭ estas treege uzataj; Unikso ankaŭ funkciis kiel rekta modelo por multaj aliaj postaj mastruma sistemo.
Premioj
Inter multaj premioj, Corbató ricevis la Premion Turing en 1990, "pro sia pionira laboro en la organizado de la konceptoj kaj gvidante la evoluon de la ĝeneralaj, grandskala, tempo-dividado kaj komputil-interŝanĝaj rimedoj".
En 2012, li fariĝis Samrangulo de la Komputila Historio-Muzeo "pro sia pionira laboro pri partia da tempo kaj la Multics-mastruma sistemo"
Godoy Moreira
Godoy Moreira estas municipo de la brazila subŝtato Paranao, kiu taksis 3.337 loĝantojn en 2010.
La Mancellière-sur-Vire
La Mancellière-sur-Vire estas malaperinta franca situanta en departemento Manche, regiono Normandio.
Ĝiaj enloĝantoj nomiĝas Mancellois.
Ĝi nun formas parton de Bourgvallées.
Esperanto-movado en Hispanio
Unua parto: 1887-1905
La unua persono kiu interesiĝis pri Esperanto en Hispanio estis Joaquín de Arce y Bodega, tiam bibliotekisto de la hispana Senato en Madrido. En 1889, li respondis al la publika alvoko de D-ro Zamenhof, kaj ricevis tri ekzemplerojn de lia gramatiko. Li sendis du ekzemplerojn respektive al la murcia inĝeniero pri arbaroj Ricardo Codorniu, kaj al malagano José Rodríguez Huertas. Tiu ĉi lasta estis aŭtoro de la unua lernolibro por hispanoj (1890), kvankam ĝi ricevis malaprobon de Zamenhof, ĉar ĝi enhavis kelkajn reformojn kaj bizaraĵojn. Li ankaŭ estis la fondinto de la unua societo de Hispanio, tiu de Malago (1892). En tiu urbo oni kredeble kreis la unuan ZEO-n, ŝipon nomitan "Esperanto".
En 1899, Ramón Andreu gvidis la unuan publikan kurson en Madrido, en la sidejo de la Ateneo, kaj publikigis resumon de la esperanta gramatiko en la Revuo pri Stenografio kaj Fonetiko (Revista de Taquigrafia y Fonetismo). Lia lernanto Vicente Inglada Ors (1899), tiam infanteria oficiro, propagandis Esperanton unue en Madrido, poste en Barcelono (1902), kie li varbis la pionirojn Alfonso Sabadell kaj Francisko Ribot. Aliaj pioniroj estis: en Murcia, Manuel Esteban (1901); en Santandero, Andrés Bravo del Barrio (poste idisto), kiu publikigis "Esperanto"n, unuan gazeton en Hispanio (1902). Ankaŭ estas citindaj Frederic Pujulà i Vallès, en Barcelono, staba subkolonelo Roman Ayza, infanteria kapitano Rafael Duyos Sedo kaj telegrafestro Fernando Soler Valls, en Valencio; kaj Manuel Monteagudo en Coruña.
La ĵurnalo respublikana El Nuevo Régimen ("La nova reĝimo") publikigis artikolon subskribitan de Francisco Pi y Margall, prezidinto de la unua Hispana Respubliko diskonigante Esperanton (Madrido, 29-a de januaro 1898) kaj semajna madrida revuo Alrededor del Mundo ("Tra la mondo") publikigis favoran artikolon (22-a de marto 1900) kaj novaĵojn (22-a de novembro 1900).
Ankaŭ aperis novaj libroj: Ramón Andreu publikigis la unuan Esperantan hispanan vortaron (1899), Codorniú gramatiketon (1903), Pastro Antonio Guinart gramatiketon kaj vortaron (1903). Inglada altiris al Esperanto firmon Espasa de Barcelono, kiu subskribis kun firmo Hachette de Parizo kontrakton por publikigi hispane la "Kolekto"n (aprobitan de Zamenhof), kies unua volumo aperis en marto 1904. Firmo Espasa publikigis ankaŭ gramatikon kaj Vortaron (du eldonojn) de Inglada kaj López Villanueva (marto 1904). Rafael Duyos kaj Inglada publikigis Curso práctico de Esperanto ("praktika kurso de Esperanto") Pri literaturaĵoj estas menciinda "La jeso de la knabinoj" (tradukis MacLean), kaj "La kuracisto per batoj" (tradukis Inglada), ambaŭ teatraĵoj de Leandro Fernández de Moratín.
2-a parto, 1905-1914
Tiu epoko estas karakterizata de tre aktiva propagando kaj bona sukceso. Fondiĝis grupoj en Manresa (la unua de Katalunio, 1905); La Coruña (prezidis Manuel Monteagudo, 1905); Bilbao (20-a de majo 1906) kaj San Sebastián (prezidis Julio Carrido 1-a de novembro 1906), la unuaj de Eŭskio; San-Fernando (Kadizo, januaro 1907, prezidis José Garzón Ruiz) kaj Ĝibraltaro (7-a de marto 1907), la unuaj de Andaluzio; Mahón (18-a de julio 1907) kaj Palma de Mallorca (19-a julio 1907), la unuaj de Baleara insularo; Santa Cruz de Tenerife (prez. Juan Camberleng, marto 1907), la unua de Kanaria insularo; Santiago de Compostela (prezidis Santalo, februaro 1906), Malago (prezidis Lano, julio 1907); Alicante (prezidis Miguel Elizaicín, kavaleria subkolonelo, aprilo 1907); Tarancón, Cartagena, ktp. En 1908 Emilio Gastón, Benítez kaj Montagud starigis en Zaragoza la unuan E-an societon de Aragono, "Frateco", unu el plej viglaj de la lando.
Ĵurnalaro de multaj urboj (ĉefe Alicante, Barcelono, Bilbao, Coruña, Ĝirono, Jaén, León, Madrido, Malago, Melilla, Murcia, Palma de Mallorca, Tenerife, Valencio, kaj Vigo) informis siajn legantojn pri tia movado. Firmo Espasa publikigis plej gravan Hispanan enciklopedion Enciclopedia Espasa (70 volumojn) kun traduko de ĉiu vorto en pluraj naciaj lingvoj kaj en Esperanto.
Hispana Societo preparis la 5-an internacian Kongreson; du urboj petis akcepti la kongresanojn. San Sebastián kaj Barcelono; en ĉi-lasta urbo ekzistis kelkaj grupoj kaj ĝi estis elektata por la kongreso, kiu sub la honora prezido de hispanaj gereĝoj, estis sukcesa (11 septembro 1909); aliĝis 1207 anoj el 32 landoj, kun 19 oficialaj senditoj regnaj. En Valencia profitante regionan ekspozicion, okazis postkongreso kun ĉeesto de L. L. Zamenhof. De tiam progresis multe Esperanto en Katalunio, danke al klopodoj de Kataluna Esperanto-Federacio (KEF).
En 1908 la Esperantistoj de Bilbao publikigis dum iuj monatoj litografite revuon "Bilbao Esperantista", kaj en 1910 "Nova Sento"n. En 1907 Bravo del Barrio, Codorniu, Redondo kaj aliaj starigis en Madrid "Centra E-ista Grupo" (prez. José Perogordo, artileria kapitano), kiu en 1909 publikigis monatan gazeton "Hispana Revuo", kiu nur vivis tri monatojn (junio-aŭgusto), kaj "El Esperantista" (dulingva). Sendepende de la grupo, Julio Mangada Rosenörn, Emilio González Linera kaj Fernando Redondo Ituarte publikigis "Luz Española" (Hispana Lumo) hispane kaj Esperante, framasona monata revuo (marto 1911 - januaro 1912), al kiu sekvis "Homaro" tute en Esperanto (majo 1912 - jul. 1914). En 1911 fondiĝis en Madrid socialista grupo "Libera homo".
En Kadizo Garzón Ruiz publikigis en 1910 (januaro-decembro) "Gazeto Andaluzia", unuan Esperantan revuon de tiu regiono; tiu gazeto, post malapero de "La Suno Hispana", fariĝis oficiala organo de Hispana Asocio por propagando de Esperanto kun la nomo Gazeto Hispana (januaro-decembro 1911) kaj de januaro 1912 ludis tiun rolon "Nova Sento" de Bilbao. En 1913 reaperis "La Suno Hispana"
Krom lokaj bultenoj, estas citindaj gazetoj "Jen", de Barcelono, sprita kaj bonstila revuo, "Kataluna Esperantisto", oficiala organo de KEF, ankaŭ en Barcelono (ekde 1910), "La Korespondanto" (Valencio, 1911) kaj "Tutmonda Espero" (Barcelono).
Tri kuriozaj notoj de tiu periodo: En 15-a de aŭgusto 1911, ministra ordono permesis aranĝi kursojn de Esperanto en ĉiuj oficialaj lernejoj; sekve de tio, je la 1-a de oktobro 1911 komenciĝis la unua kurso de Esperanto en la Centra Universitato de Madrido (Lingva Fako).
Intermilita periodo
Kaŭze de la tutmonda milito, malgraŭ la neŭtraleco de Hispanio, Esperanto suferis malprogreson; plimultkostiĝo de la papero helpis malaperigon de ĉiuj Esperantaj gazetoj, escepte "Kataluna Esperantisto"; la cirkonstancoj ne estis taŭgaj por fari sukcesan propagandon, ĉar ĉiuj sin priokupis precipe pri la milito kaj ĝiaj sekvoj. KEF daŭrigis sian laboron, ankaŭ Vaska Federacio, kaj post malapero de Hispana Societo, stariĝis en Madrid "Zamenhofa Federacio" por propagandi Esperanton en la ceteraj hispanaj regionoj (1916). Ĝia oficiala organo estis "Hispana Esperantisto", revuo plej bela aperinta ĝis tiam en Hispanio, fondita de Mangada (Madrido, januaro 1917 - marto 1923; eldonis Linera, San Lucas 5). Lokaj grupoj klopodis konservi "la sanktan fajron" ĝis la alveno de pli oportunaj tempoj. Oni starigis ankaŭ Hispanan Esperanto-Konfederacion sur la bazo de Federacioj Kataluna, Aragona kaj Vaska; ĝi havis sian unuan kongreson en Reus (11-13 de junio 1916) koincide kun la 7-a Kongreso regiona de KEF.
En tia epoko de malvigliĝo de la movado, kelkaj pioniroj faris danke al Esperanto citindan laboron. Kaŭze de la milito aŭstraj infanoj pereis aŭ suferadis pro malsato kaj malvarmo. Aŭstra Esperantisto Karlo Bartel petis helpon kaj Esperantistoj de la grupo "Frateco" de Zaragoza organizis ĝin. Sekvo de ilia klopodo estis la gastigado en kelkaj hispanaj urboj (ĉefe Tarrasa, Zaragoza, Banyoles, Oviedo, Barcelono, Sabadell, Cheste, Valencio, kaj aliaj) de 325 infanoj, kiuj alvenis al Barcelono de 10-a de oktobro 1920 ĝis 7-a de aprilo 1921 kaj reiris sian landon de 21-a de julio 1921 ĝis 24-a de aprilo 1922. Estis gvidantoj de tiu bonfara laboro Emilio Gastón, de Zaragoza, (direktoro); Valentín Alavedra, de Tarrasa; Jozefo Casanovas, de Ĝirono; Jozefo Serrat, de Barcelono; Francisco Mañez, de Cheste kaj Jacinto Comella, de Vic.
La ĉefa trajto de tiu periodo el organiza vidpunkto estis la divido inter la partianoj de centrigita tuthispana asocio, kaj tiuj preferantaj lokan kaj regionan agadon. Dum la dudekaj jaroj ekzistis en la lando diktaturo de generalo Miguel Primo de Rivera, kun la apogo de la reĝo Alfonso la 13-a, kiu malhelpis la agadon ĉefe de la Kataluna Federacio, kiu devis dissolviĝi fine de la jardeko. La alveno de la respubliko en 1931 ne haltis la fendon inter ambaŭ grupoj.
Oni starigis en 1925 Hispanan Esperantistan Asocion (HEA), formata de Esperantistoj izolaj kaj de tiuj apartenantaj al lokaj grupoj; tiuj siavice povis esti aliĝintaj senpere al HEA aŭ al regiona federacio, kaj la regiona federacio aliĝis al HEA - tiamaniere oni celis respekti individuan kaj asocian liberecon. Laŭ la informoj de "Enciklopedio de Esperanto, en 1933 HEA konsistis el 740 membroj (prezidis Julio Mangada). Ĝi enkalkulis dudek grupojn kaj estis aliĝinta al ĝi Hispana Esperantista Fervojista Konfederacio kun 300 membroj, multaj el ili ankaŭ HEA-anoj. Oficiala organo de HEA estis unue "La Suno Hispana" (1926), poste "Hispana Esperanto" madrida revuo, fondita de Mangada (januaro 1928), kiu en aprilo 1931 ŝanĝis sian nomon en "Hispana Esperanto-gazeto", 16-32 paĝa, formato 20x14, ne abonebla kaj disdonita senpage al HEA-anoj. La asocio havis sian sidejon ĉe la madrida fako de la Ruĝa Kruco.
Plie ekzistis ankaŭ la Hispana Esperantista Konfederacio, restarigita laŭleĝe je la 7-a de marto 1932 kaj formita de federacioj Kataluna, Aragona, Asturia, Kanaria, kaj Levantina (Orienthispana), la unua kaj plej grava. Dum 1932-33 la prezidanto estis ĉe la Aragona Federacio. En Zaragozo publikiĝis "Progreso Esperantista", informa bulteno de la Konfederacio, 4-paĝa, 26x17.5 monata; en Barcelono, "Kataluna Esperantisto", dumonata oficiala organo de KEF, 16-paĝa, 22x16. "Frateco", plej grava grupo de Aragona Federacto, publikigis "Nia Vivo"n, ankaŭ 4-paĝan kaj 26x17,5 kiel "Progreso Esperantista". Honora prezidanto de HEK estis en tiu momento Manuel Maynar, malnova pioniro de Esperanto en Aragono, prezidanto de HEK Jozefo Orbs, prezidanto de KEF Sebastián Alberich, de Orienthispana Esperanto-Federacio, Miĥaelo Elizaicin kaj de Kanaria Esperanto-Federacio Víctor Ferraz.
Krom la regionaj kongresoj organizitaj de KEF (la deksesa en Vendrell, dum la somero 1933 okazis naciaj kongresoj. Ne kalkulante tiun de Reus (junio 1916) okazis tri nomataj "Diskutantaj kunvenoj de Esperantistoj de Iberaj landoj" en Barcelono (25-30 de junio 1920), Zaragoza (26-29 de majo 1921) kaj Valencia (printempo de 1923). La 4-a okazinta en Bilbao jam estis nomata Kongreso. La 5-a en Córdoba (10-12 de majo 1925) petis kaj atingis, ke la registaro ordonu akcepti Esperanton kiel klara lingvo por la telegramoj. La 6-a (Madrid, junio 1926) starigis Hispanan Esperanto-Instituton, kiu, laŭ la regularo, konsistas el ne pli ol kvardek membroj. La 7-a okazis en Sevilo (5-9 de novembro 1928) kun la honora prezido de la reĝo kaj ankaŭ la 8-a en Oviedo (14-18 de septembro 1929) kun internacia ekspozicio de lernejaj laboraĵoj; la 9-a, estis la dua de Madrido (15-22 majo 1932), kaj la 10-a en Santandero (20-24 aŭgusto 1933), kun la honora prezido de la respublika prezidanto. Dum tiu kongreso oni donis la nomon de Zamenhof al strato de Santandero; ja aliaj urboj havas kun tiu nomo placon, kiel Tarrasa, aŭ straton, kiel Sant Feliu de Guixols kaj Cheste kaj Barcelono (de 1931).
En kongreso de Santandero oni nomis komitaton (Fernando Soler, Luis R. Escartín kaj Manuel Vázquez) por starigi unu solan tuthispanan asocion, sur la bazo de la du ekzistantaj, sed ĝi ne havis realan sukceson.
Krome, ekzistis relative grava laborista movado. La socialistoj integriĝis plejofte en la ĝenerala movado. Tri esperantistoj estis socialistaj deputitoj en la unuaj Kortesoj de la Respubliko, Francisco Azorín Izquierdo, Cayetano Redondo Aceña kaj Rodrigo Almada. Ekzistis krome vigla esperantista aktivado ĉe la anarĥiistoj, enkadritaj en la sindikato CNT. En 1934 okazis Kongreso de SAT en Valencio.
Kelkaj ĵurnaloj publikigis periode Esperantan rubrikon, kiel Las Noticias de Barcelono (1928). Aliaj publikigis internacian informaron pri novaĵoj ĉiuspecaj publikigitaj en Esperanta gazetaro, kiel La Libertad kaj Correo Extremeño de Badajoz (duonsemajne, 1928-30) kaj La Última Hora (ĉiusemajne, 1930-33) de Palma de Mallorca. Per Radio ankaŭ oni faris propagandon: Pastro Mariano Mojado disaŭdigis sep kursojn (Madrido, 1928-32)
Pri vortaroj, krom tiu de Inglada kaj Villanueva jam citita, kaj la "Universala Terminologio de la Arkitekturo" de Francisco Azorín Izquierdo, estis nenio nova en tiu periodo. Ekzistis pluraj gramatikoj, nome tiuj de Inglada kaj Duyos, jam cititaj, tiuj de Fernando Soler, Jozefo Anglada, Bremon, Inglada (filo), Mangada, Garzón Ruiz, ktp. Pri literaturaĵoj oni povas citi la verkojn (originalaj kaj tradukitaj) de Inglada (patro), versaĵoj de Rafael de San Millán, kaj verkaro de Julio Mangada. Oni planis aperon de Hispana Antologio de Jaume Grau Casas, laŭ la modelo de Kataluna Antologio, sed ĝi finfine ne aperis.
1936-1975
En 1936 komenciĝis civila milito, kaj la normala agado por Esperanto haltis. Esperanto tamen estis uzita en propagandaj agadoj, ĉefe de la respublikana flanko. Partioj kaj sindikatoj publikigis bultenojn aŭ disaŭdimgis radiajn programojn en Esperanto. La plej fama estis "Popola Fronto", sub la ĉefredaktado de Luis Hernández Lahuerta. Dum 1937 trista novaĵo cirkulis tra la monda Esperanto-movado: ĉiuj anoj de la Asocio Kordova de Esperanto estis mortpafitaj fare de la trupoj frankistaj. Pro multnombraj protestoj, kiun Francisco Franco ricevis pro tio, li publikigis gazetaran noton en kiu li asertis ke "se iu esperantisto estis fusilita, tio okazis pro aliaj aktivecoj, kaj ne pro parolado de esperanto". Multaj esperantistoj forpasis dum la milito, kaj aliaj devis ekziliĝi, interalie Eduardo Vivancos.
La agado iom post iom progresis. En 1948 okazis la unua postmilita Hispana Kongreso de Esperanto en Tarrasa, proksime al Barcelono. Oni ankaŭ publikigis bultenon "Boletín". La sidejo de HEF translokiĝis depende de la loĝloko de la estraranoj.
En la 1950-aj jaroj estis fondita en Kanarioj, de Juan Régulo Pérez, la eldonejo Stafeto, ĉefrolanto de la monda literatura panoramo en Esperanto en la sekvaj jaroj.
En 1968 okazis en Madrido Universala Kongreso, kun Franco kiel Alta Protektanto.
En 1969 kreiĝis Fundación Esperanto, kiel financa kaj helpa organizaĵo. Ĝi eldonis en 1973 la esperantan tradukon de la verko Don Quijote de La Mancha.
Post 1975
Post la restarigo de la demokratio post la morto de la diktatoro (1975), kreiĝis neneŭtralaj grupoj, kaj grandiĝis la intereso por Esperanto. Oni fondis Katalunan Esperanto-Asocion, sendependa de la Hispana Federacio, kaj kiu konsideris sin heredanto de la antaŭmilita Kataluna Esperantista Federacio, sed ne povis uzi la antaŭan nomon. Ankaŭ renaskiĝis la laborista movado, unue HALE, kun sia revuo "Kajeroj el la Sudo", fondita post la kongreso de SAT en Sant Cugat del Vallés, kaj poste SAT-en-Hispanio.
Floris ankaŭ la literatura aktivado, unue pere de la tradukoj de Fernando de Diego, kaj poste per la originala literaturo de la Ibera Skolo.
En 1993 okazis nova Universala Kongreso, en Valencio. La Hispana Esperanto Federacio estis nomumita asocion de "publika utilo", agnoskante ĝian laboron kaj celojn kiel socialan kaj kulturan intereson. Aktuala prezidanto estas José Antonio del Barrio.
Andrzej Bobola
Andrzej BOBOLA blazono Leliwa (naskiĝis la 30-an de novembro 1591 en Strachocina apud Sanok, mortis la 16-an de majo 1657 en Janów (Bresta regiono) – pola katolika kleriko, jezuito, misiisto, predikisto, martiro, sanktulo de Katolika Eklezio, aŭtoro de la teksto de Lvovaj religiaj votoj de la reĝo Johano la 2-a Kazimiro, nomata apostolo de Polesio kaj unu el katolikaj patronaj sanktuloj de Pollando.
Vivo
Andrzej Bobola devenis de nobeloj, setliĝintaj en la historia regiono Malgrandpolujo. Lia patro Mikołaj Bobola estis farmisto de komunumparto de Strachocina (distrikto Sanok), kiel unu el reĝaj posedaĵoj. En 1606, kiam komencis studojn, en batalo apud Moskvo pereis lia kuzo Wojciech Bobola.
En la jaroj 1606–1611 studis en kolegio de jezuitoj en Braniewo, kaj poste la 31-an de julio 1611 eniris al la ordeno kaj novicadis en Vilno, kie lia majstro-konfesprenanto estis pastro Wawrzyniec Bartilius (1569–1635) jezuito, filozofo kaj teologo.
Religiajn votojn plenumis la 31-an de julio 1613. En la jaroj 1613–1616 studis filozofion en Universitato Vilno; en la jaroj 1618–1622 studis tie ankaŭ teologion, tamen ne pasis lastan, la plej gravan ekzamenon. La 12-an de marto 1622 ricevis ordinacion.
Dum unu jaro estis preĝejrektoro en Nieśwież, Minska regiono, (1623–1624), kie kune kun princo Albrycht Stanisław Radziwiłł strebis al solena agnosko de Dipatrino, en religia voto fare de la reĝo de Pollando, kiel reĝino de Pollando, kio plenumiĝis en Lvovo la 1-an de aprilo 1656. En la jaroj 1624–1630 estis predikisto kaj konfesprenanto en la preĝejo Sankta Kazimiro en Vilno. Ankaŭ plenumis funkcion de rektoro kaj konsilanto de preposto en tiu ĉi preĝejo.
NGC 1319
NGC 1319 (aliaj indikoj — PGC 12708, ESO 548-6, MCG -4-9-3) estas galaksio en konstelacio Eridano.
Tuen Mun
Tuen Mun, ĉine 屯門/屯门 estas metropolo en Honkongo.
Geografio
Tuen Mun situas en sudorienta parto de Ĉinio laŭ la marbordo ĉe enfluejo de rivero same nomata Tuen Mun.
Historio
La loko estis loĝata jam dum la neolitiko. Dum la ĉinoj ĝi estis komence vilaĝo, poste kampurbo. Portugaloj havis la lokon inter 1514-1521. En 1899 la britoj luis la teritorion po 99 jaroj kaj nomumis la lokon Castle Peak. Tio estis parto de Nova Teritorio. Tiam vigla komercado komenciĝis. En 1941 la japanoj okupis la urbon. En 1965 "Castle Peak New Town" fondiĝis. En 1997 la britoj redonis la tutan Honkongon. La loĝantaro ricevis politikajn kaj ekonomiajn privilegiojn, tamen kelkaj migris al Aŭstralio kaj al similaj landoj.
Klimato
Tuen Mun havas malsekan tropikan klimaton. Jare pluvas po 2400 mm. La temperaturo estas inter junio-septembro preskaŭ 30 °C, inter decembro-februaro iom malpli, ol 20 °C.
Monta ĥloropeto
La Monta ĥloropeto (Chloropeta similis) estas specio de la genro de Flavaj silvioj aŭ Chloropeta de la familio de Akrocefaledoj; kiuj iam estis lokataj en la parafiletika grupo de Silviedoj.
Ĝi troviĝas en Burundo, Demokratia Respubliko Kongo, Kenjo, Malavio, Ruando, Sudano, Tanzanio, Ugando kaj Zambio. Ties natura habitato estas subtropikaj aŭ tropikaj humidaj montararbaroj kaj arbustaroj.
Ĝi estas specio ĉefe flava sube kaj ĉefe bruna supre. Ĝi estas ĉefe insektovora specio.
István Weszprémi
István Weszprémi [iŝtvAn vesprEmi], laŭ hungarlingve kutima nomordo Weszprémi István estis hungara kuracisto, medicinoverkisto. Li estis pioniro de la hungara medicino-bibliografio.
István Weszprémi naskiĝis la  1723 en Veszprém (urbo). Li mortis la 1799 en Debrecen.
Biografio
István Weszprémi lernis en Pápa ekde 1733, poste en Sopron ĝis 1749, fine li plulernis en Debrecen. Ekde 1752 li frekventis universitatojn en Zuriko, Utrecht (ankaŭ en Anglio). En 1756 li doktoriĝis, poste li kuracadis ĝis sia morto en Debrecen. En 1767 Maria Tereza de Aŭstrio nomumis lin altranga kuracisto. En 1770 Jozefo la 2-a (Sankta Romia Imperio) longe parolis kun li.
Kritzow
Kritzow estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Ludwigslust-Parchim de la federacia lando Meklenburgo-Antaŭpomerio, kaj apartenas al la administra komunumaro Amt Eldenburg Lübz. Fine de la komunumo havis  loĝantojn.
Esperanto-movado en Honduro
Honduraso, Centra Ameriko. Unua E-isto kaj UEA-del. estis H. Dike, veninta en 1926 el New York kaj loĝinta iun tempon en San Pedro Sula. En 1931 alvenis la landon Mauricio Jagoda, juna sed malnova E-isto, kiu publikigis artikolojn, gvidis la unuan E kurson en Progreso. Pro la revolucio de generalo Ferrera ĉio estis detruita kaj kelkaj kursanoj mortis en la fratbatalo. En 1932 Jagoda lokŝanĝis al Tela kaj varbis por E la nunan UEA-del., David Medina Bangs, kiu nun gvidas tie kurson. En Olanchito Jagoda varbis por E la kuraciston d-ron Pompilio Romero, nuna UEA-del, kiu faris diversajn tradukojn el E al hispana kaj danke al li fariĝis E-isto la verkistino kaj edukistino f-ino Visitación Padilla, La unua UEA-del. en la ĉefurbo Tegucigalpa. M. JAGODA.
Diamante (Italio)
Diamante estas komunumo de Italio.
Galerio
Vidu sube
West-Cappel
- jen france, origine nederlande Westkappel respektive flandre Westkapelle - estas komunumo de Francio kadre de la historia pejzaĝo Franca Flandrio, Frans-Vlaanderen respektive Flandre française. Ĝi situas en la departemento Nord [], en la administra regiono Hauts-de-France (jen france, prononco [], pikarde Heuts-d'Franche) kaj en la tradicia regiono Nordo-Kaleza Markolo (france Nord-Pas-de-Calais ). Ene de la departemento, la komunumo apartenas al la arondismento Dunkerque kaj al la kantono .
Hori Mamiĉi
EdE-H
HORI Mamiĉi, (pseŭdonimo Vervojo), japano, publika prokuroro de distrikta juĝejo de Tokyo. Nask. 25 jul. 1900 en Nara-si. Esperantistiĝis dum vojaĝo en Siberio, 1918. Vicprezidanto de 20-a Japana Kongreso. Sekretario de sep Japanaj Esperanto-kongresoj.
Mésandans
estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Doubs, en la regiono Burgonjo-Franĉkonteo (Bourgogne-Franche-Comté, prononco []) kaj en la historia regiono Franĉkonteo. Fine de en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². Administre la komunumo apartenas al la arondismento Besançon (france arrondissement de Besançon), la okcidenta parto de la departemento, kaj al la kantono .
Kennedy Space Center
La Kosmocentro Kennedy (Kennedy Space Center [kenedi spejs senta], ofte mallongigita al KSC) estas la lanĉejo de NASA ĉe Cape Canaveral sur la insulo Merritt en Florido. En la kosmodroma parto de la lanĉejo la lun-esploraj misioj ekis en la epoko de Projekto Apollo. Post tiu periodo ĝi fariĝis la lanĉejo de la Kosmopramo (Space Shuttle). Krom la kosmodromo, kosmoesplorejoj kaj giganta kosmoveturila konstruejo kompletigas la centron.
La regiono ekricevis novan destinon kiel testlanĉejon de raketoj in 1949 pro decido de la Usona prezidento Harry S. Truman. Ĝia situo estas ideala pro tio ke ĝi estas proksima al la ekvatoro kaj estas ebleco lanĉi la rakedojn en la direkton al la Atlantika Oceano. Tio estas la sama direkto kiel la rotacio de la tero.
Mallonge post la mortiga atenco al prezidento John F. Kennedy estis oficiala nomŝanĝo al John F. Kennedy Space Center.
Ĉiuj lanĉoj nuntempe (2015) okazas de la lanĉejo 39-a. Estas du platformoj de kiuj la kosmopramoj startas: platformo 39-A kaj 39-B. Proksimume ses kilometrojn for de la lanĉejoj staras la granda konstruaĵo Vehicle Assembly Building. En tiu ĉi enorma konstruejo (en kiu eĉ Empire State Building kvarfoje enirus) oni muntas la kosmopramon kaj transportas ĝin poste sur grandega veturilo al la lanĉplatformo.
Flava ĥloropeto
La Flava ĥloropeto aŭ Brunkrona ĥloropeto (Chloropeta natalensis) estas afrotropisa specio de la genro de Flavaj silvioj aŭ Chloropeta de la familio de Akrocefaledoj; kiuj iam estis lokataj en la parafiletika grupo de Silviedoj.
Temas pri specio tre flava, ĉefe en subaj partoj, de kio devenas la nomo kaj en Esperanto kaj en la latina scienca nomo kie Chloropeta” aludas al la flava koloro (el radiko de la antikva greka “ĥloro” kun signifo flava) kaj “natalensis al tiu sudafrika provinco. La supraj partoj el krono al vosto estas brunecaj. La beko estas rekta, fortika kaj kun pli bruna supra makzelo kaj pli rozkolora suba makzelo. La iriso estas nigreca kaj videblas ioma hela okulringo.
Ili kutime manĝas malalte en densa arbustaro kiu karakteras ties preferatan habitaton, kaptante senvertebrulojn kiel raŭpoj el folioj kaj branĉoj. Ili gvatas ankaŭ flugantajn termitojn kaj revenas al ripozejo post kapto por manĝi tie sian predon.
La reprodukta sezono estas el septembro al marto. La ino demetas 2-3 ovojn, kiuj estas kovataj ĉefe de la ino mem dum ĉirkaŭ 12 tagoj. Tamen ambaŭ gepatroj manĝigas la idojn, sed ankaŭ ĉefe la ino; elnestiĝo okazas post ĉirkaŭ 14-16 tagoj, kaj la junuloj sendependiĝas post ĉirkaŭ unu monato.
(156716) 2002 RK27
(156716) 2002 RK27 estas marsrenkonta asteroido malkovrita la 4-an de septembro 2002 en la kadro de la astronomia kampanjo Lowell Observatory Near-Earth-Object Search (LONEOS) elde la Stacio Anderson Mesa de la Observatorio Lowell, proksime de Flagstaff (Arizono, Usono).
Orbito
Ĝia discentra orbito ekstere tanĝas tiun de Marso. Ĝia marsa MOID estas 0,171406 astronomia unuo (25,642 milionoj da km.
Goioerê
Goioerê estas municipo de la brazila subŝtato Paranao, kiu taksis 29.024 loĝantojn en 2010.
Sergio Pokrovskij
Sergio B. POKROVSKIJ (Сергей Борисович Покровский; Taŝkento, 15-a de decembro 1949) estas rusa komputikisto, Esperanto-tradukisto, gramatikisto, terminologo kaj membro de la Akademio de Esperanto de 1995 ĝis 2022.
Vivkuro
Ĝis sia studentiĝo en 1966 Pokrovskij loĝis en Taŝkento. En la indikita jaro li iĝis studento de la Matematika fakultato de la Novosibirska Ŝtata Universitato. Li posedas sciencan gradon «kandidato pri la sciencoj fizika-matematikaj».
Li estis scienca esploristo en la Komputa centro de la Siberia Branĉo de la Scienc-Akademio en Novosibirsko (1971–1990) kaj poste en la Instituto de sistemoj informatikaj; programisto en Sun Microsystems (ekde 1997) kaj poste en Intel (2004–2013).
En 2023 li plu loĝas en Novosibirsko (Okcidenta Siberio).
Esperanto
Pokrovskij esperantistiĝis en 1980, pri la cirkonstancoj li rakontis en sia intervjuo al «Ruslanda esperantisto» (1996. № 12).
Li kunlaboris en la periodaĵoj Ruslanda Esperantisto (1993–1997), Monato (fakredaktoro pri komputado, 1996–1998) kaj La Ondo de Esperanto (ekde 1997).
Li kulaboras pri redaktado de ReVo kaj Vikipedio.
Li estis membro de la Akademio de Esperanto de 1995 ĝis 2022, kie, interalie, li estris la Sekcion pri la Faka Lingvo (2013–2016) kaj poste la Sekcion Gramatikan (2016–2022). La plej grava atingo de la Gramatika Sekcio en tiu periodo estas la Raporto pri la vortordo en Esperanto.
Ĉi-sube sekvas, grupigite laŭ fakoj, listo da kelkaj plej gravaj kontribuoj de Pokrovskij en kaj por Esperanto.
Prilaboro de verkoj klasikaj
La klasikaj verkoj de la pioniroj de Esperanto grave influis la lingvon, kaj multaj el ili havas altan literaturan valoron. Bedaŭrinde ili aperis en la frua epoko, kiam la lingva normo de Esperanto ankoraŭ ne definitiviĝis, kaj ​ofte ili uzas formojn kiujn nun oni rigardas eraraj, kaj kontraŭ kiuj la instruistoj speciale avertas la lernantojn. Por «savi» tiujn verkojn por la modernaj legantoj, la eldonistoj iam uzas piednotajn korektojn (kies abundo ĝenas la legadon), aŭ silente korektas la tekston mem, atribuante al la klasikulo la lingvaĵon de la editoro. S. Pokrovskij iniciatis prilaboraĵojn, en kiuj la korektoj aperas en la ĉefteksto, tamen kompostite en iomete alia tiparo; la tipara diferenco estas rimarkebla por tiu, kiu volas ĝin vidi, sed ne okulfrape drasta, tiel ke oni povas ĝin ignori kaj ĝui la tekston kiel integran tuton. Tiel estas prilaboritaj:
Beletraj tradukaĵoj
Inter pluraj beletraj tradukaĵoj aparte menciindas:
Observatorio de Parizo
La observatorio de Parizo estis kreita en 1667, por disponi observatorion en Parizo cele al la ellaborado de kartoj por mara navigado. Tiu projekto aperis dum la reĝado de Ludoviko la 14-a, kiel aldono al la Akademio de Sciencoj de Francio (Académie des Sciences), fondita en 1666.
La observatorio de la franca ĉefurbo havis gravan rolon por okcidenta astronomio. Tie naskiĝis kelkaj gravaj sciencoj kiel geodezio, kartografio aŭ meteologio. Hodiaŭe, la observatorio de Parizo troviĝas sur tri malsamaj lokoj : Parizo, Meudon kaj Nançay.
Ĝia MPC kodo estas 007.
(15113) 2000 CO96
(15113) 2000 CO96 estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la dum la kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Observatorio de Parizo
Historio
...
Instrumentoj
...
Esploroj
...
Vidu ankaŭ
...
La Meauffe
La Meauffe estas franca situanta en departemento Manche, regiono Normandio.
Ĝiaj loĝantoj nomiĝas Meauffois.
Sanusio
Sanusio aŭ Sanusi-ordeno (السنوسية) estas islama politik-religia ordeno (frataro Tariqa) en Libio kaj Sudano.
De 1902 ĝis 1913 sanusianoj batalis kontraŭ franca ekspansio en Saharo kaj ekde 1911 kontraŭ la itala koloniigo de Libio. Triono de la populacio de Libio estas anoj de Sanusio.
Nepo de Al-Sanusi en 1951 iĝis reĝo Idriso la 1-a de Libio, sed en 1969 estis eksigita per militista puĉo sub kolonelo Muamar Kadafi.
(19249) 1994 PO25
(19249) 1994 PO25 estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la de la belga astronomo Eric Walter Elst elde la Observatorio La Silla en Ĉilio.
Fria
, (malofte Friguia aŭ Kimbo) estas grandurbo en Gvineo.
Geografio
situas sur ebenaĵo laŭ rivero en la okcidenta parto de la lando. Konakrio troviĝas 160 km.
Historio
ligiĝas al baŭksito, kiun oni minadas kaj prilaboras aŭ rafinas en firmao Kimbo-Fria (nun jam Rusal). Tiu firmao estis la unua aluminia fabriko de Afriko.
Trafiko
havas flughavenon, pavimitan vojon al la ĉefurbo kaj finhaltejon de fervojo, kiu liveras baŭksiton al la marborda haveno.
Klimato
En tropika klimato regas. 2 sezonoj estas: la seka inter decembro-februaro kaj la pluva inter marto-novembro.
Horizontoj
Horizontoj estas kolekto de poemoj de la estona verkisto Johannes Vares (Barbarus).
La poemaron el la estona tradukis Hilda Dresen. La 78-paĝa eldonaĵo estas publikigita en la jaro 1931 fare de Esperanto-Asocio de Estonio el Talino.
6642 Henze
6642 Henze estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la japana astronomo Takeŝi Urata elde la Stacio de Ooira de la Observatorio de Nihondaira en la kvartalo Ŝimizu de Ŝizuoka).
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de germana astronomo Martin Henze de la "Max-Planck-Institut für extraterrestrische Physik". Li malkovris plurajn novaojn en M31 sur fotografiaj arĥivoj en la observatorio Karl Schwarzschild de Tautenburg. Li laboras ankaŭ pri la malkovro kaj analizo de la maldaŭraj optikaj kaj ikso-radiaj eventoj en la najbaraj galaksioj.
Csömödér
Csömödér [ĉomodEr] estas malgranda vilaĝo en Hungario, en regiono Okcidenta Transdanubio, en departemento Zala, en subregiono de Lenti.
Situo
Csömödér situas sur tre mildaj deklivoj, laŭ rojo, laŭ flankovojoj, laŭ fervojo Zalaegerszeg-Rédics. Lenti troviĝas 10, Nova 11, Letenye 25 km-ojn.
Historio
La unua mencio pri vilaĝo devenis el 1324 laŭ tiama hungara ortografio "Chymeder". En 1890 la fervoja linio ekfunkciis. Vilaĝservo estas la kulturdomo.
Centra universitato de Ekvadoro
La Centra universitato de Ekvadoro (Universidad Central del Ecuador) estas universitato en la urbo Kito kaj, kiel la nomo aludas, estas la paj aĝa, plej granda kaj plej grava universitato de Ekvadoro. Ĝi fondiĝis en 1620, antaŭ  jaroj. La universitato en 2017 havis iom pli ol 50 000 studentojn.
Tshuapa
Tshuapa estas unu el la novaj dudek ses provincoj de Demokratia Respubliko Kongo kreitaj en 2015, en la centra parto de la lando. Laŭ oficiala takso el la jaro 2005 ĝi havis loĝantojn. Konsiderante ke la provinca areo estas kvadrataj kilometroj, el tio rezultas loĝdenso de po 9,9 homoj por kvadrata kilometro. Administra centro estas la urbo Boende.
Nola
Nola estas itala urbo de 33 654 loĝantoj en la metropola urbo de Napolo en Kampanio.
Ĝi estas konata kiel la "Bruniana urbo" pro esti la naskiĝloko de la filozofo Giordano Bruno, kaj ankaŭ kiel la "urbo de lilioj" por la jarcentaĵa Festa dei Gigli kiu okazas ĉiujare en junio (rekonita en 2013 kiel nemateria heredaĵo de la homaro de Unesko).
Tshuapa
La provinco ekhavas sian nomon laŭ la rivero Tshuapa. Ili vivtenas sin ĉefe el farmado, fiŝkaptado kaj ĉasado, krom ioma riverkomerco.
Nola
La historia centro kaj la arkeologiaj trovaĵoj en la areo atestas pri ĝia antikva origino: la etruskoj, en la 7-a jarcento a.K., fondis ĝin kun la nomo Hyria kaj poste la samnitoj, post esti konkerinta kaj rekonstruita ĝin, nomis ĝin Nuvla ("nova urbo"). La latina verkisto Suetonio, en la Vivoj de la Cezaroj, raportas ke la romia imperiestro Aŭgusto mortis apud Nolam ("proksime de Nola"). Krome, en Nola, en 1754, la episkopo kaj sanktulo Alfonso Maria de' Liguori skribis la faman kristnaskan kanton "Tu scendi dalle stelle".
Bronzepoko
Vilaĝo situis en la loko de Nola dum la Bronzepoko. Situante en la "Croce del Papa" loko, la vilaĝo estis komplete detruita kaj kovrita per la piroklasta postlasaĵo de la Avellino-erupcio, plinia erupcio de Vezuvio datita al proksimume 1700 jaroj antaŭ Kristo, en speco de "prahistoria Pompejo". La populacio fuĝis, por reveni kelkajn jardekojn poste por enloĝi la areon.
Nuvla
La fondo de la urbo, kiu ricevis la nomon Nuvla (nova urbo), devenas de la 7-a jarcento a.K. fare de la Ausoni. Kvankam la ĉeesto de viro en la areo estis atestita ekde la Paleolitiko, la adjektivo nova estis verŝajne uzita por distingi ĝin de la malnova grandurbo, nomita Hyria, detruita de kelkaj naturaj katastrofoj. Unue sub la regado de la oskoj kaj poste de la etruskoj, kiuj faris ĝin en 400 a.K. unu el la plej gravaj centroj de Campania Etruria, ĝi atingis altan nivelon de riĉaĵo kaj lukso, tiel ke ĝi iĝis la celo de la samnitoj.
Dum la batalo inter la romianoj kaj la samnitoj por kontrolo de la fekundaj teroj de Kampanio, la historio de Nola estas forte interplektita kun tiu de Romo en alterno de rivaleco kaj amikeco. Dum la dua samnita milito, surbaze de la kuraĝo de la homoj de Nola en defendado de kontrolo de la grandurbo, la romianoj decidis levi ĝin al la rango de Municipium. Dum la milito kontraŭ la kartaganoj, la grandurbo estis tre lojala al Romo ĝis ĝi vidis sian aŭtonomion malpliiĝi. Estis en tiu momento ke la Nolans, aliancitaj kun la italoj, ribelis kontraŭ la romia potenco sed, post dek jaroj da rezisto, ili kapitulacis kaj, en 80 a.K., Nola estis konkerita fare de Sulao.
Colonia Felix kun Octavian Augustus
Post ruiniga milito, Nola sukcesis resaniĝi dank'al Octavian Augustus, tiel iĝante la Nolana Colonia Felix Augusta kaj akirante la senatanan dignon (S.P.Q.N.). Sur la morto de la unua romia imperiestro, kiu okazis en Nola en 14 p.K., malrapida malkresko komenciĝis por la grandurbo, iĝante de komerca centro ĝis ĉefe agrikultura urbo.
Ekde la tria jarcento ĝi estis unu el la centroj de plej granda religia graveco, estante episkopa sidejo. Hejmlando de Sankta Felikso, ĝi vidis ĉe la fino de la kvara jarcento, en 409, la elekton kiel Episkopo de Sankta Paolino de Bordeaux.
En 410 ĝi estis maldungita fare de la Gotoj de Alariko kiuj, inter aliaj, kaptis la episkopon Paolinon, dum en 455 ĝi estis detruita fare de la vandaloj kaj en 594 de la lombardoj. Nola vivis unu el ĝiaj plej malbonaj periodoj spertante kontinuajn invadojn kaj partoprenante multajn militojn kiuj alportis doloron kaj suferon. La grandurbo eĉ ne estis ŝparita fare de Vezuvio kiu preskaŭ eldetruis ĝin al la grundo dum pluraj erupcioj.
En 1256 ĝi estis konkerita fare de Manfredi kiu agregis ĝin al la Reglando de Sicilio, poste aliancita kun Napolo sub la regulo de Frederiko la 2-a de Ŝvabio, la grandurbo estis implikita en la militoj inter la Ŝvaboj kaj la Angevinoj kaj en 1269 ĝiaj teroj estis konceditaj kiel feŭdo fare de Karlo de Anĵuo al Guido el Montfort, kiu estis investita kun la titolo de Kalkulo de Nola.
La grandiozeco en la periodo de Orsini
Post la dinastio Orsini, kun la traktato de Cateau Cambresis (1559), Nola pasis sub hispana regado, kiu, senigante la urbon je libereco, favoris ĝian kulturan renesancon. Ĝuste en tiu ĉi periodo vivis du el la plej gravaj figuroj ligitaj al tiu ĉi urbo: la historiisto Ambrogio Leone kaj la filozofo Giordano Bruno.
Dum la ribelo de Masaniello ĝi restis fidela al la hispanoj, sed en 1700 ĝi estis trafita de grava ekonomia kaj kultura krizo ĝis, sub la regado de Karlo de Burbono, la alveno en la grandurbon de la episkopo Troiano Caracciolo del Sole naskis la novan Diocezan Seminarion, kiu denove altigis la riĉaĵojn de la grandurbo.
De Nola, en 1820, la Carbonari-Ribeloj komenciĝis dank'al la laboro de leŭtenantoj Michele Morelli kaj Giuseppe Silvati kaj la Nola pastro Minichini, kiuj igis la ribelantojn peti la Reĝon de la Regno de la Du Sicilioj, Ferdinando la 1-a, doni novan konstitucian ĉarton kaj la adopton de parlamento.
Nuntempa aĝo
La 11an de septembro 1943 Nola estis trafita per unu el la plej malbonaj masakroj faritaj fare de la nazioj, konataj kiel "La Masakro de Nola". Ĉe la fino de la Dua Mondmilito, perdinte siajn armeajn funkciojn, Nola provis establi sin kiel grava komerca kaj ekonomia centro.
27938 Guislain
27938 Guislain estas malgranda malhela asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la de la belga astronomo Eric Walter Elst elde la Observatorio La Silla en Ĉilio.
Nomo
Ĝi estis nomita en memoro de la belga kuracisto Joseph Guislain (1797–1860), unu el la unua studentoj ĉe la Universitato de Gento, nomumita estro de la psikiatria hospitalo de Gento en 1820. Oni memoras lin pro esti proponita leĝon, kiu formis la bazon de psikiatria traktado en Belgio dum pli ol unu jarcento.
Pactraktato de San-Francisko
La Pactraktato de San-Francisko aŭ Traktato de San-Francisko (en angla Treaty of San Francisco, en japana サンフランシスコ, 講和条約 San-Furanŝisuko kōwa-Jōyaku), Pactraktato kun Japanio (日本国との, 平和条約 Nihon-koku tono Heiwa-Jōyaku) aŭ ofte konata kiel Traktato de Paco kun Japanio, Pactraktato de San-Francisko, aŭ San-Franciska Pactraktato), ĉefe inter Japanio kaj la Aliancanoj, estis traktato oficiale subskribita de 48 landoj la 8an de septembro, 1951, en San-Francisko, Kalifornio, Usono. Ĝi ekvalidiĝis la 28an de aprilo, 1952, kaj oficiale finigis la uson-estritan aliancanan okupacion de Japanio. Laŭ la Artikolo 11a de la Traktato, Japanio akceptis la juĝojn de la Internacia Milittribunalo por Orienta Azio kaj de aliaj aliancanaj militkrimaj tribunaloj truditaj al Japanio kaj ene kaj ekstere de Japanio.
Tiu traktato utilis oficiale por finigi la konsideron de Japanio kiel imperia potenco, por fiksi kompensojn al aliancanaj civiluloj kaj iamaj militprizonuloj kiuj estis suferintaj japanajn militkrimojn dum la dua mondmilito, kaj por finigi la aliancanan post-militan okupacion de Japanio kaj revenigi suverenecon al tiu lando. Tiu traktato faris etendan uzadon de la Ĉarto de la Unuiĝintaj Nacioj kaj de la Universala Deklaracio de Homaj Rajtoj por difini la celojn de la Aliancanoj.
Tiu traktato, kun la Sekureca Traktato subskribita samtage, markis la komencon de la tiel nomita San-Franciska Sistemo; tiu esprimo, stampita de la historiisto John W. Dower, signifas la efikojn de la Japanaj rilatoj kun Usono kaj ties rolon en la internacia nivelo kiel difinita de tiuj du traktatoj kaj estas uzata por studi la vojojn laŭ kiuj tiuj efikoj regis la Japanan postmilitan historion.
Tiu traktato enkondukis ankaŭ la problemo de la statuso de Tajvano pro ties manko de specifeco pri la afero al kiu lando Tajvano estu kapitulaciita, kaj el tio kelkaj subtenantoj de sendependeco de Tajvano argumentas, ke ties suvereneco estas ankoraŭ nedeterminita.
Ĉeestantoj
Partoprenis en la kunsidoj proi la traktatoj reprezentantoj de Argentino, Aŭstralio, Belgio, Bolivio, Brazilo, Kamboĝo, Kanado, Srilanko, Ĉilio, Kolombio, Kostariko, Kubo, Ĉeĥoslovakio, Domingo, Ekvadoro, Egiptio, Salvadoro, Etiopio, Francio, Grekio, Gvatemalo, Haitio, Honduraso, Indonezio, Irano, Irako, Japanio, Laoso, Libano, Liberio, Luksemburgio, Meksiko, Nederlando, Novzelando, Nikaragvo, Norvegio, Pakistano, Panamo, Paragvajo, Peruo, Filipinoj, Pollando, Saudarabio, Sudafriko, Sovetunio, Sirio, Turkio, Unuiĝinta Reĝlando, Usono, Urugvajo, Venezuelo, kaj Vjetnamio.
Sintenoj
Ĉinio kaj Sovetunio tute malakceptis terminojn de la traktato. Ankaŭ Srilanko, kiu estis suferinta japanajn bombardadojn dum la milito, petis pli mildan traktadon de la nova Japanio, baze sur etikaj principoj de budhismo. El la 51 partoprantaj landoj, 48 subskribis la traktaton; Ĉeĥoslovakio, Pollando kaj Sovetunio ne subskribis.
9669 Symmetria
9669 Symmetria estas asteroido de la ekstera asteroida zono, malkovrita la de la italdevena usona astronomo Paul G. Comba elde la observatorio de Prescott (Arizono, Usono).
Nomo
Ĝia nomo estis sugestita de la palindroma formo de la numero 9669. Krome, ambaŭ paroj de ciferoj 96 kaj 69 estas simetria per rotacio de 180°.
János Venczel
János VENCZEL [vencel] estas rumania hungara grafikisto. Li naskiĝis en Gheorghieni la 19-an de marto 1940.
Biografio
János Venczel akiris diplomon en Arta Ĉeflernejo Ion Andreescu de Kluĵo (1967). Li laboris kiel ceramikisto de 1960 ĝis 1973, poste kiel dizajnisto. Li estis grafikredaktoro de 1988 de Utunk, poste de 1989 ĝis 2005 de porinfanaj gazetoj Napsugár, Szivárvány de Kluĵo.
Brummen
La teritorio havas komunan limon kun.
Helpo-servo de UEA
Pro la Invado de Rusio en Ukrainion (2022) kaj la amaŝa suferado, kiu tre rapide disvastiĝis en la lando, UEA decidis utiligi sian reton por oferti helpon al la esperantistoj efikataj de la milita krizo.
Konfirmante siajn deklarojn pri solidareco al ĉiuj, kiuj suferas pro la plago de milito, UEA, subtene de ILEI, kaj de la junulara sekcio TEJO unuiĝis por starigo de helpo-servo responde al tiuj kondamnataj militaj agresoj, kun serioza atento al tio, ke la UEA-reto enhavas la partoprenon de pli ol 240 kontaktoj en Ukrainio.
La komuna servo de UEA klopodas pripensi, kunordigi kaj efektivigi strategiojn por helpi homojn, precipe esperantistojn kaj ties familianojn. La servo havas kiel principajn celojn:
Funkcio
La helpo-servo funkcias pere de la retadreso helpo-servo@groups.io. Interesatoj helpi en la laborgrupo aŭ informi pri helpo-preteco, ĉu loĝiga, ĉu financa, ĉu alia, povas skribi al tiu adreso. Petoj por la konto Espero por subteno al damaĝitoj en Ukrainio aŭ rifuĝintoj en aliaj landoj, samkiel avertoj pri helpo-bezonaj homoj, precipe esperantistoj kaj ties familianoj, ankaŭ povas esti direktitaj al tiu retadreso.
Tiel same konsiloj pri kunlaboro kun jam ekzistantaj neesperantistaj help-iniciatoj.