cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Miksarbaro
En la arbaristiko kaj plantoscienco one apenaŭ uzas  miksarbaro sen pliaj aldonoj. Oni uzas pli precizajn esperimojn kiel ekzemple tigfruktkverka-karpena arbaro aŭ ''alna-fraksena ĉerivera arbaro“.
Arnulfo Arias
Dr. Arnulfo Arias Madrid (n. 15-an de aŭgusto 1901 en Penonomé Panamo; m. 10-an de aŭgusto 1988 en Miami Usono) estis la trifoja prezidento de Panamo.
R. Scott Dunbar
R. Scott DUNBAR estas usona astronomo kaj planedologo, malkovrinto de 8 asteroidoj.
Arnulfo Arias
Li studis en Universitato de Ĉikago kaj Harvard Medical School. Li estis agrikultura ministro en la 1930-aj jaroj.
R. Scott Dunbar
En 1981 li komencis sian karieron en United States National Research Council, studante la terrenkontajn asteroidojn. En 1983 li aniĝis al Jet Propulsion Laboratory, kie li malvolvas algoritmojn koncernantajn la mezurado de la oceanaj ventoj per radaraj observoj elde satelitoj "NSCAT", "QuikSCAT", kaj "SeaWinds" k.a.
Arnulfo Arias
Oficperiodoj
Ĉiu tri oficperiodo estis finita pro militista puĉo.
Kristina Sabaliauskaitė
Kristina Sabaliauskaitė (naskiĝis en 1974 en Vilno, Litovio) estas doktoriĝinta arta historiistino, ĵurnalisto kaj unu el la plej konataj nuntempaj litovaj verkistoj. Ŝi naskiĝis en Vilno kaj ekde la jaro 2002 vivas en Londono, kie ŝi laboris kiel eksterlanda korespondanto kaj kolumnisto por la plej granda ĉiutaga gazeto de Litovio, nomata Lietuvos rytas ("mateno de Litovio").
Arnulfo Arias
Oficperiodoj
La en 1990 fondita Arnulfista Partio estis nomata honore al lia personeco. Lia vidvino Mireya Moscoso elektiĝis en 1999 prezidentino de la lando.
Kristina Sabaliauskaitė
Verkista kariero
En 2008, ŝi debutis per la historia romano Silva Rerum (eldonita de "baltos lankos") pri la vivo de nobela familio inter la jaroj 1659 kaj 1667, la periodo post la tiel nomata "sveda diluvo". Ĝi tre sukcese vendiĝis en multnombraj eldonoj kaj nomiĝis "literatura evento" en Litovio, aplaŭde aprezata de kulturhistoriistoj, laŭdata por atentonkapta rakonto kaj granda atento al historiaj detaloj.
R. Scott Dunbar
Li malkovris aŭ kunmalkovris 8 asteroidojn kun Eleanor Francis Helin aŭ Maria Antonella Barucci.
Kristina Sabaliauskaitė
Verkista kariero
En 2008 la libro listiĝis per la Instituto de Litova Literaturo inter la "dek du plej kreemaj libroj".
R. Scott Dunbar
En 1980, Dunbar kaj Helin asertis esti malkovrintaj kometon, kiu montriĝis ne ekzisti, estis "fantoma bildo" de la stelo Reĝeto (α Leonis).
Skabiozo
Notindas specioj:
R. Scott Dunbar
La asteroido 3718 Dunbar, malkovrita en 1978 de Eleanor Francis Helin kaj Schelte J. Bus, estis tiel nomita en lia honoro.
Kristina Sabaliauskaitė
Verkista kariero
En 2009, Silva Rerum premiiĝis "Libro de la Jaro" en Litovio.
En 2010 ĝi estis oficiale listigataj inter la "10 plej memorindaj libroj de la pasinta jardeko litova".
Skabiozo
Etimologio
La gentonomo venas de la latina scabiosus = "malglata, raspa", aludante al tio, ke ili supozeble estis uzataj por kuraci skabion.
Ekologio
Skabiozaj floroj estas nektarriĉaj kaj allogaj al multaj insektoj inkluzive de papilioj kaj tineoj kiel ekzemple Zigeno filipendula.
Kristina Sabaliauskaitė
Verkista kariero
En 2011, la sekva romano Silva Rerum II pri la epoko de la Granda Pesto de 1707-1710 kaj la Granda Nordia Milito eldoniĝis de "baltos lankos" kaj iĝis la plej multnombre vendata libro de tiu jaro en multaj eldonoj. Sekve la dua romano tiujare elektiĝis "Libro de la Jaro" en Litovio. Plue en 2011 Sabaliauskaitė ricevis la premion "Sankta Kristoforo" de la urbo Vilno pro literatura reprezentiĝo de Vilno. Samjare, la Turisma Informa Centro de Vilno enkondukis literaturan gvidadon tra la historia urbocentro laŭ la lokoj priskribataj en la romanoj de Kristina Sabaliauskaitė.
En 2012 "baltos lankos" publikigis selektadon de noveloj "Danielius Dalba ir kitos istorijos" ("Danielo Rompilo kaj aliaj historioj") kiu same iĝis unuaranga vendosukceso.
En 2014 latva traduko de la roman Silva rerum fare de Dace Meiere, eldonita en Latvio per la eldonejo Zvaigzne ABC, elektiĝis inter la 100 latvaj "plej favoritaj libroj de ĉiuj tempoj", cetere la ununura litova verko en tiu listo. Same en 2014 "baltos lankos" eldonis la romanon "Silva rerum III" - la trian parton de la serio, same unuaranga vendosukceso, kies rakonto disvolviĝas de la jaro 1748 ĝis 1770 kaj esploras la originojn de la legendo pri la klera vilna novjudo Abraham ben Abraham, devene pola nobelo, kiu brulmurdiĝis pro sia judiĝo.
Daniel Everett
Daniel Leonard Everett (naskiĝis je la 26-a de julio 1951 en Holtville, Kalifornio, Usono) estas usona verkisto kaj lingvisto kun ĉefaĵo fonetiko kaj fonologio. Dum unu el siaj ekspedicioj al Amazono, en 1993, li malkovris novan lingvon: Ora Venko, kiu estas unu el la malmultaj, kiuj uzas la dentan  fonemon [t͡ʙ̥]
Je 2010 li estis profesoro de sociologio kaj Dojeno de Artoj kaj Sciencoj ĉe la Universitato Bentley en Waltham, Masaĉuseco. Antaŭe li estis Profesoro de la Departemento de Lingvoj, Literaturoj kaj Kulturoj ĉe la Ŝtata Universitato de Normal, Ilinoiso. Li instruis ankaŭ ĉe la Universitato de Manĉester kaj ĉe la Lingvistika Departemento de la Universitato de Picburgo.
Libro "Language: The Cultural Tool" (Lingvo: la kulturilo)
Ĉi tiu libro defias la teorion de Noam Chomsky pri universala gramatiko, ke lingvo estas hereda. Daniel Everett konsideras, ke lingvo, kiel la pafarko kaj la sago, estas ilo por solvi oftajn homajn problemojn, kiuj kreas la bezonon komuniki efike. Ŝlosilaj elementoj de lia alproksimiĝo al lingvo estas: lingvo kiel solvo por la problemo de komunikado; lia koncepto de lingvo; kio ebligas lingvon; kiel lingvo kaj kulturo influas unu la alian.
Verkaro
Li estas plej multe konata pro lia studado de la Pirahanoj kaj ilia lingvo.
Vidu ankaŭ
SIL Internacia
(11125) 1996 TL10
(11125) 1996 TL10 estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la japanaj astronomoj Sejĝi Ueda kaj Hiroŝi Kaneda elde la observatorio de Kuŝiro en Hokajdo (Japanio).
Dolní Nětčice
Dolní Nětčice estas municipo en Ĉeĥio, en Regiono Olomouc, en distrikto Přerov. Vivas ĉi tie.
Historio
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1384.
Louhans (stacidomo)
Louhans estas franca stacidomo sur linio -, situanta en  Louhans, en departemento Saône-et-Loire, regiono Burgonjo-Franĉkonteo.
Temas pri stacidomo de Société nationale des chemins de fer français (SNCF), priservata de trajnoj Burgonjo-Franĉkonteo.
Ĝi situas ĉe kilometra punkto (PK) de la linio Dijon-Ville - St-Amour (860000).
Baŝkira alfabeto
La baŝkira alfabeto, (, Başqort älifbahı aŭ Башҡорт алфавиты, Başqort alfavitı) estas la signosistemo uzata por skribi en la baŝkira lingvo.
La araba skribo
Kiam la baŝkiroj fariĝis islamanoj, ili ekuzis la araban alfabeton. La araba skribo estas la unua konata alfabeta sistemo uzata por la baŝkira lingvo. La plej malnovaj tekstoj skribitaj en la baŝkira arabskribe estis kreitaj en la 14-a jarcento. En la unua baŝkira araba alfabeto estis 22 literoj. La nova varianto de tiu alfabeto estis akceptita en la jaro 1923. En tiu alfabeto estis 33 literoj.
Latina skribo
La unua varianto de la baŝkira latina alfabeto surbaze de janalifo estis akceptita en la jaro 1928, la dua en la jaro 1939. En la dua varianto oni forigis la literojn ç kaj ьj, kies sonoj ne ekzistis en vera baŝkira elparolo.
Cirila skribo
Oficiale la baŝkira alfabeto ekde 1940 uzas la cirilan skribon. Kelkaj literoj estis aldonataj por specifaj baŝkiraj sonoj. Jen ili:. La unuaj 3 estas vokaloj, la aliaj estas konsonantoj. La literoj Ё, Ц, Ч, Щ estas uzataj nur en la pruntovortoj el la rusa lingvo. La literojn Ҡ kaj Ҙ oni ne uzas en iu ajn lingvo krom la baŝkira. La molan kaj malmolan signon (Ь, Ъ) oni nur uzas en kelkradikaj vortoj, rusaj, arabaj kaj persaj pruntvortoj. En la lastaj ĝi signifas specialan sonon nome һәмзә aŭ gorĝa plozio.
La cirila skribo por la baŝkira estis fojfoje uzata en la 19-a kaj komenco de 20-a jarcento por kristanaj religiaj tekstoj.
1264
En la jaro 1264 post Kristo okazis, interalie:
Arnold Ipolyi
IPOLYI Arnold (ipoji), Stummer estis hungara folkloristo, arthistoriisto, episkopo de Nagyvárad, ano de MTA naskita en Ipolykeszi la 18-an de oktobro 1823 kaj mortinta en Nagyvárad la 2-an de decembro 1886. Lia frato estis Lajos Terényi (ĉefdepartementestro).
Biografio
Siajn teologiajn studojn Arnold Ipolyi faris en Pozsony, Nagyszombat, Vieno kaj Esztergom, poste iĝis guvernisto ĉe la familio de barono Mednyánszky Alajos. Sekve de konkurso de Societo Kisfaludy en jaro 1846 kun kolektantretaro li entreprenis por kolektado kaj sistematigo de malnova hungara mitologio. En 1863 li iĝis kanoniko de Eger. Lia nova esplortemo estis la mezaĝo arthistorio. En 1862 kun Ferenc Kubinyi kaj Imre Henszlmann en Konstantinopolo ili ektrovis la restaĵojn de Korvinoj, kodeksojn de Matiaso la 1-a. Ekde 1867 li iĝis ano de la Societo Kisfaludy. Ekde 1872 li estis episkopo de Besztercebánya, ekde 1886 de Nagyvárad.
Taizo Komai
Taizo Komai (駒井 泰三, n. ) estas japana futbalisto.
Distrikto Orienta Antaŭpomerio
La distrikto Orienta Antaŭpomerio estas parto de la germana federacia lando Meklenburgo-Antaŭpomerio.
Urbaj kaj malurbaj komunumoj
(nombroj de loĝantoj laŭ la stato fino de decembro 2006)
Taizo Komai
Li futbalis ĉe Gamba Osaka.
Distrikto Orienta Antaŭpomerio
Urbaj kaj malurbaj komunumoj
Komunumoj sen aparteno al komunumaro:
Komunumaroj:
Kuriozaĵoj
Vidu la artikolon pri la imprese longa germana vorto Rindfleischetikettierungsüberwachungsaufgabenübertragungsgesetz de landa leĝo.
Ferenc Medgyessy
Ferenc MEDGYESSY [ferenc medjeŝi], laŭ hungarlingve kutima nomordo Medgyessy Ferenc (naskiĝis la 10-an de januaro 1881 en Debrecen, mortis la 20-an de julio 1958 en Budapeŝto) estis elstara hungara skulptisto, membro de Societo Szinyei Merse Pál.
Biografio
Ferenc Medgyessy akiris medicinan diplomon en Reĝa Universitato de Budapeŝto en 1903, poste li studis pentroarton kaj skulptoarton en Parizo en 2 akademioj. Lia debuta sukcesa skulptaĵo estis "Dancistoj" en 1912. Dum la 1-a mondmilito li estis armea kuracisto. En 1930 4 simbolaj skulptaĵoj antaŭ muzeo en Debrecen ricevis post 7 jaroj grandan premion (Grand-Prix) en Parizo. Li ricevis premion Kossuth en 1948 kaj 1957.
Nußloch
Nußloch - prononco - estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Rhein-Neckar kaj en la distriktaro Karlsruhe de la federacia lando Baden-Virtembergo. Fine de la komunumo havis  loĝantojn.
Bouligney
estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Haute-Saône (prononco [],, arpitane Hiôta-Sona), en la regiono Burgonjo-Franĉkonteo (Bourgogne-Franche-Comté, prononco []) kaj en la historia regiono Franĉkonteo. Fine de en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². Administre la komunumo apartenas al la arondismento Lure (france arrondissement de Lure), la orienta parto de la departemento, kaj al la kantono .
Nußloch
La komunuma teritorio estas parto de la feria regiono "Monta Vojo" (germane "Bergstraße"), kiu de la urbo Wiesloch sude vojas norden, ĉe la okcidenta rando de la mezalta montaro Odenvaldo, ĝis la urbo Darmstadt.
Gouda
Gouda (nederlanda prononco //upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/9/9a/Nl-Gouda.ogg ĤAŬda, esperante Gaŭdo) estas malnova urbo en la mezo de la provinco Suda Holando de Nederlando. Grafo Floris la 5-a donis en 1272 la urborajtojn al la urbo. Estis la unuaj urborajtoj kiuj estis donitaj en Suda Holando.Gouda estas mondfama pro sia fromaĝo, kiu estas negocata je la ĵaŭda fromaĝofoiro. La urbo ankaŭ estas konata pro la fabrikado de kandeloj, fumpipoj kaj siropvafloj. En pasintaj tempoj Gouda havis gravan drapoindustrion kaj grandan nombron da bierofarejoj. La Gouda fromaĝo ne tiom estas farita en Gouda, sed en la ĉirkaŭa regiono. La plengrasa fromaĝo ricevis sian nomon pro la fakto ke ĝi estas forkomercita en Gouda, ĉe kio la urba estraro zorgas pri severa kvalitokontrolo. La fromaĝoj estas pezataj en la pesejo (Waag). Ankoraŭ nuntempe dum la somero estas fromaĝofoiro je ĵaŭdomateno. Plue Gouda estas konata pro la jara kandelovespero kie laŭ tradicio la urbestro laŭtlegas la evangelion de Johano. La belegan kristnaskan arbon ĉiujare donacas la ĝemela urbo Kongsberg Norvegio.
Statistikaĵoj
La municipo Gouda havis je la 1-a de januaro 2005 71,764 loĝantojn. La areo estas 1,811 hektaroj, la doĝdenso sekve komence de 2005 estis 39,5 loĝantoj po hektaro. En 2003 estis ĉirkaŭ 30,000 domoj.
Artao (urbo)
Artao (Άρτα) estas urbo de nord-okcidenta Grekio kaj ĉefurbo de la provinco Artao. Dum la jaro 2001 ĝi havas proksime 23.863 loĝantojn.
Esperanto en Artao
Laŭ la Enciklopedio de Esperanto de 1934, la urbo estas naskiĝloko de G. Demetrio KONSTANTOPOULOS. Jam dum la jaro 1909 en la urbo ekzistis Esperanto-grupo.
Eugenio Corti
Eugenio CORTI (Eŭgeno Korti) (naskiĝis en Besana, en Brianza (Alta Italia), mortis ) estis itala verkisto, kiu post la milita kampanjo en Rusujo dum la la dua mondmilito partoprenis en la tragika retiriĝo de la itala armeo, kaj, sekve, unuiĝis al la batalantoj por la libero el la diktaturo. Baziĝinte sur tiuj spertoj li verkos “I più sono sono tornati” kaj “gli ultimi soldati del re”.
La verko, tamen, kiu lin igis internacie fama ĉe la granda leganta kaj kritikista publikoj estas “La Ruĝa Ĉevalo”. Temas pri longa romano verkita danke al la okulo de sperta konstatanto kvazaŭ taglibristo de fluo de senartifikaj sentoj en vorticaj agoj.
Infanaĝo kaj formiĝo (1921-1941)
Unua el dek filoj. La patro Mario estis tekstila industriisto kiu komencis labori je aĝo de dektri jaroj kiel helpknabo en tekstila negoco: granda entreprenemo kaj akordemo kun la fratoj lin sukcesigos akiri la fabrikon en kiu laboris (temas pri la firmo “Nava” de Besana en Brianza); komence de la 1950-aj jaroj la fabrikoj estis kvar (kun sidejo ankaŭ en napola zono), kun iom malpli ol 1200 laboruloj.
Eŭgeno frekventis la elementan lernejon de sia naskiĝa landeto, sed pro malsano de la patro en 1931 oni lin enskribis ĉe la kolegio San Carlo (Sankta Karlo) de Milano, kie li studos la sekvajn dek jarojn. Sed rekrutita, li devis interrompi la studojn.
Jaroj de la milito (1941-1945)
Komence de februaro de 1941, Corti prezentiĝis ĉe la kazerno de 21a artileria regimento en Piaĉenco kiel oficirlernanto kaj en Moncalieri (Piemonto-Italio) estis promociita subleŭtenanto. Intertempe li prezentis peton esti destinita al la fronto rusa, kiun li atingis en junio de 1942. Tiutempe okazis la tagoj plej dramaj de la vivo de Eŭgeno: la 28 tagoj de la retiriĝo.
La 26an de julio, do post la tragika retreto, li rifuzis forpermeson kiun medicinistoj de la milana hospitalo al li proponis pro deficita sanstato, argumentante: “mi estas subleŭtenanto kaj devas plenumi mian taskon: se necesas elteni lastan reziston, maldecas tion ŝarĝi sur alies ŝultrojn”.
Asignita al Nettunia (urbo de la centra Italio), el kiu post la armistico de la 8a de septembro 1943, ekmarŝis al sudo, kune kun amiko subleŭtenanto Antonio Moroni, por sin unuigi al la laŭregula ĵus rekonstruita itala armeo. Tiujn travivaĵojn, kaj tiujn koncernantajn la porliberigan militon, li rakontos en romano Gli ultimi soldati del re (La lastaj soldatoj de la reĝo). Tie ĉi li petis volontule militi, flanke de la Aliancanoj, en la itala armeo supreniranta.
Metrostacio Barekamutjun
Barekamutjun (armene: Բարեկամություն) estas stacio de la metroo de Erevano, Armenio. Ĝi estis inter la unuaj metrostacioj de Erevano malfermitaj al la publiko la 7-an de marto 1981. Barekamutjun ĝis nun estas la lasta stacio, kie finigas la trairo de la metroo kvankam ekzistas projekto pri ampleksiĝo al aliaj pli foraj distriktoj. Metrostacio Barekamutjun troviĝas en vojkruciĝo nomata samnome kaj en ĝia ĉirkaŭaĵo estas bazaro en tuneloj kiuj kondukas al la stacio. La vorto barekamutjun en la armena lingvo signifas amikeco.
Eugenio Corti
La unuaj verkoj (1945-1972)
En septembro de 1945, reveninte al la civila vivo, Eŭgeno reprenis la studojn: li doktorigis pri jurisprudenco 1947. En junio de la sama jaro publikigis sian unuan libron I più non ritornano (La plejparto ne revenas), pri retiriĝo en Rusio de li tiom dolore spertita.
I più non ritornano (La pleiparto ne revenas) (1947)
Dekomence eldonita de Garzanti (nun je dispono ĉe eldonejo Mursia), la verko estis preskaŭ taglibre realista raporto, tiom realadhera ke la aŭtoro sin deklaras preta ĵuri pri la ekzakteco de la rakontitaĵoj: siadecide li, fakte, eliminis epizodojn pri kiuj lia memoro ne konservis klaran reprodukton. Li rakontis kuntrenante kaj mirkonsternante: la 28 tagojn de la retiriĝo, detaligitaj de la 19a de decembro (1942) al 17a de januaro de 1943, kiam la rusa armeo trarompis la italan fronton kaj sekve detruis la 35an italan armekorpuson.
Komandklavo
Komandklavo aŭ komanda klavo estas modifklavo sur komputilaj klavaroj destinitaj al Macintosh-komputiloj. Ĝi ebligas al uzantoj de Mac OS kaj macOS uzi klavkombinojn en grafikaj programoj, ekzemple komandklavo + C por kopii tekston. Por aliaj operaciumoj, tiun funkcion kutime plenumas la stirklavo. Kutime estas sur klavaroj du komandklavoj, unu tuj dekstre kaj unu tuj maldekstre de la spacostango.
Eugenio Corti
I più non ritornano (La pleiparto ne revenas) (1947)
Tuj la libro estis laŭdata de la kritiko, eĉ altloke inlelektula kiel Benedetto Croce kaj Mario Apollonio. Oni citadis realistan rakontaĵon kiu elstariĝis kiel unu el la plej fama de la libro. Jeno: “La karabenisto – amiko de unu el niaj homoj – rakontis al mi strangan aventuron okazitan ĉe Arbuzov (rusa urbo). Ariĝis ĉirkaŭ li kvar aŭ kvin soldatoj kaj jen inter la grupanoj plonĝas raketo kiu mortigas ĉiujn lasante piedstaranta nur lin. Lia konsterno kreskis ankaŭ pro tio ke la aliaj aperis komplete disŝiritaj; unu el la kadavroj havis la parton antaŭan de la torako komplete forportita: vidiĝis, fakte, pulmoj, koro kaj stomako tute senlezaj. “Kvazaŭ malfermita libro”, la amiko de la karabenisto eksplikis. Pro la traŭmo la karabenisto mense vagadis ekstere de si mem kaj konvinkiĝis ke li estas morta: ne li ankoraŭ vivis, sed lia animo. Kaj persistis en tia opinio laŭ kelke da tagoj, ĝis kiam li trovis nutraĵon kaj tiel povis akiri iom da viglo. Dum tiu periodo li atakadis la rusan fronton kun la italaj soldatoj kaj ilin instigis voĉe kaj geste; mem tamen ne pafadis kaj ne sin ŝirmis kontraŭ la malamika plumbo ĉar morta homo povas nek mortigi nek esti mortigita”.
Komandklavo
La komandklavo estas teĥnike ekvivalenta al la Windows-klavo de klavaroj destinitaj por Windows, sed tiu lasta troviĝas unu klavon pli malproksime de la spacostango; en la loko, kie estas sur Macintosh-klavaroj la komandklavo, estas sur Windows-klavaroj la Alt-klavo kaj eble AltGr-klavo.
Eugenio Corti
I poveri cristi (La malfeliĉa ularo) (1951)
Post la doktoriĝo, Eŭgeno Corti tuj komencas la redakton de la dua libro “La malfeliĉa ularo”: la temo koncernas la italan porliberigan militon. Iamaniere ĝi daŭrigas la rakonton de la unua elsperta romano kun ĉe la centro lia aktiveco por forigi el Italio la okupantajn naziojn.
Komandklavo
La simbolo por la komandklavo estas la simbolo ⌘, kiu troviĝas ne nur sur la klavo mem, sed ankaŭ uziĝas en menuoj por montri la klavkombinojn, kiuj ĝin uzas. Sur la klavo mem estas krome skribita la anglalingva vorto command (komando) aŭ ĝia mallongigo cmd. Ĝis 2007 anstataŭ tiu vorto estis sur la klavo simbolo de pomo (la simbolo de la entrepreno Apple, kiu produktas Macintosh-komputilojn), tial oni fojfoje nomas la klavon "pomklavo".
Eugenio Corti
I poveri cristi (La malfeliĉa ularo) (1951)
En tiu libro amasiĝas, krom la rakonto, ideoj kaj pripensaĵoj de la aŭtoro. Ĉiam pli konvinkita pri la alproksimiĝo de komunista revolucio, Corti decidis publikigi libron superŝutitan je tiuj ideoj sed malbone absorbitaj en la rakonto. Tiu decido estis subtenata de lia volo rezisti kaj batali kontraŭ la komunismo same kiel li jam rezistis kaj batalis kontraŭ naziismo. La verko estos reprenita kaj republikigita en 1994 sub la titolo Gli ultimi soldati del re (La lastaj soldatoj de la reĝo).
Tamarite de Litera
Tamarite de Litera (Tamarit de Llitera) estas loĝloko kaj municipo de Hispanio, en la sudo de la komarko La Litera (kies administracia ĉefurbo estas Binéfar dum la ĉefurbo por histori-kulturaj aferoj estas Tamarite de Litera mem) apartenanta al la oriento de la Provinco Huesko (regiono Aragono).
Eugenio Corti
I poveri cristi (La malfeliĉa ularo) (1951)
La sukceso de la libro ne sukcesis garantii al Corti daŭran ligon kun sia eldonisto, Garzanti, kiu abrupte, kaj seneksplike, sciigas ke ĝi ne plu publikigos liajn verkojn.
Tamarite de Litera
Tamarite de Litera estas parto de la nomita "Aragona Strio", ĉar ĝi estas teritorio de katalunparolantoj de Aragono.
Insuloj Scilly
La Insuloj Scilly [sIli] (Isles of Scilly, Ynysek Syllan, arĥaike: Sorlingoj) estas grupo da kvin loĝataj kaj proksimume 140 neloĝataj insuloj sudokcidente de la angla Kornvalo, je ĉirkaŭ 45 km de la loko Land's End. La 'c' en Scilly ne estas prononcata en la angla; la prononco do estas same kiel en la angla vorto silly (stulta, malsprita, idiota). Tial la loĝantoj opinias ke estas grava diri The Isles of Scilly (La insuloj de Scilly), kaj ne The Scilly Islands (La stultaj insuloj).
Tamarite de Litera
Geografio
Ĝia municipa teritorio okupas la tutan centron de la suda duono de la komarko La Litera, inter la riveroj Cinca okcidente kaj Noguera Ribagorzana oriente. La municipa teritorio limas norde kun Alcampell, oriente kun Albelda kaj Altorricón, kaj okcidente kun Vencillón, Esplús, Binéfar kaj San Esteban de Litera en la komarko. Aktuale, la municipo Tamarite de Litera enhavas la jenajn loĝlokojn: nome Tamarite de Litera mem, Algayón kaj La Melusa. Proksimaj loĝlokoj estas Albelda, Alcampell, Altorricón, Almacellas, Castillonroy, San Esteban de Litera kaj Ilerdo.
Forpuŝa laboro
Forpuŝa laboro estas la plej malgranda energio bezonata por peli unu elektronon for de korpo de materialo al vakuo tuj apud la surfaco.
Rodero
Rodero estas komunumo de Italio. Ĝi apartenas al la regiono Lombardio kaj la Provinco Como. Fine de en la komunumo vivis. Kristanaj patronoj estas la sanktulaj apostoloj Simono Zeloto kaj Judaso Tadeo, kies komuna memortago sekve estas la komunuma festotago.
Najbaras la komunumoj Bizzarone, Cagno, Cantello (VA), Valmorea kaj Stabio en Svislando.
Eugenio Corti
I poveri cristi (La malfeliĉa ularo) (1951)
Post geedziĝo kun Vanda del Marsciano en Asizo kun oficiado de amiko Don Carlo Gnocchi (1961), la verkisto ekintreprenis laboron en la patra industrio, kie dum dek jaroj alfrontos gravan krizon kaj restrukturiĝon, detale priskribitan en la romano Il Cavallo Rosso (La Ruĝa Ĉevalo). Corti sin dediĉis ankaŭ al sia celata studo, historia kaj teoria, pri komunismo: riĉigita per sia persona sperto en Sovetunio, li per tiuj studoj komprenigis tion kio estis okazanta en Rusio kaj klarvidece eseis pri la motivoj de antaŭvidebla falo – el si mem neevitebla – de la komunista ideologio.
Tamarite de Litera
Geografio
La loĝloko Tamarite de Litera mem kiel sidejo de la municipo (360 msm) estas je 92 km sudoriente de Huesca. Ĝi estas trairata de la Kanalo de Aragono kaj Katalunio kaj komunikata laŭ la regiona ŝoseo A-140 okcidente kun Binéfar, kaj oriente pli proksime kun Albelda kaj pli fore kun Alfarrás jam en Katalunio.
Forpuŝa laboro
Ĉar forpuŝa laboro havas kutime malgrandan valoron, tial kutima mezurunuo estas elektronvolto.
Eugenio Corti
Processo e morte di Stalin (Proceso kaj morto de Stalin)
Frukto de tiuj studoj estos la tragedio “Proceso kontraŭ Stalin”, verkita ĉevale de 1960 kaj 1961 kaj enscenejigita la unuan fojon la 3-an de aprilo de 1962. Tiu teksto, rekte ensceniginte la protagonistaron de la sovetia direktantaro, Stalin en la vesto de akuzito, Nikita Ĥruŝĉov kaj Lavrentij Berija kiel akuzantoj, ekŝlosilas la motivojn pro kiuj kie oni penis ĝin instali, ne eblis konstrui komunistan socion, male eĉ ne eblis konstrui ĝian “unuan stadion”, nome la socialista socio. Eksterlandaj diplomatoj tiuepokaj agantaj en Sovetunio rekonis la ekzaktecon de la teatra koncepto.
Tamarite de Litera
Historio
Ne certas informo pri praloĝantoj, sed certe estis islama setlejo, de kio devenas la loknomo "Tamarite" nome devena de la araba ثورات, ṮAMARĀT, "fruktarboj". Post diversaj konkerklopodoj, la loko estis definitive konkerita por Aragono en​ 1149 fare de Pedro de Estopiñán.
Ankaŭ Algayón ŝajnas arabdevena loknomo, sed tie oni trovis pli fruajn restaĵojn de iberoj.
Eugenio Corti
Processo e morte di Stalin (Proceso kaj morto de Stalin)
Tamen, en Italio la kritiko aŭ silentis aŭ vidigis ĝin kiel propagandan ruzan pamfleton kaj la laŭdojn flanke de kontraŭkomunistoj plifirmigis tiun akuzon. Kaj ĝuste pro tiu plievidentigita antaŭjuga refuto de kompartio, Eugeno Corti komencis esti diskriminaciita kaj obstaklita sisteme kaj senmaske en la kultura medio kiu tiam jam surŝutiĝis je “maldekstra” kulturo laŭ la instruo de Antonio Gramsci.
Tamarite de Litera
Historio
Dum la Mezepoko Tamarite estis unu de la plej gravaj kernoj de la Regno Aragono, pro kio okazis parlamentaj kunsidoj tie en 1375 kaj 1383, kiam pesto okazis en Monzono, sed poste ankaŭ en Tamarite okazis pesto kaj la kunsidoj translokiĝis al Fraga. La 18an de aprilo 1408, Marteno la 1-a “La Humana” havigis la titolon de urbo por Tamarite.
Eugenio Corti
Strukturo de la verko
La libro formas trilogion, kies partoj estas:
Tamarite de Litera
Historio
Ĉiuokaze la urbo estis en Katalunio aŭ Aragono ekde la testamento de Jakobo la 1-a de Aragono, kiu lasis ĝin en Katalunio, fine de la 13-a jarcento. En postaj jarcentoj la limo ŝanĝiĝis inter la riveroj Segre kaj Cinca, kaj la konfliktoj kaj kvereloj pluis ĝis la komenco de la 18-a jarcento (fino de la Milito de Hispana Sukcedo). Ekde tiam nur la eklezia parteno al Ilerdo retenis ĝin en la kataluna influsfero. Ĝia historio estas ligita al apuda urbo Binéfar. Komence de la 19-a jarcento la tuta komarko estis damaĝita pro la franca invado.
Insuloj Scilly
La kvin loĝataj insuloj estas (de granda al malgranda) Sankta Maria, Tresco, Sankta Marteno, Sankta Agneso kaj Gugh (konsiderata kiel unu insulo) kaj Bryher. Dum la popolnombrado de 2001 la loĝantaro konsistis el 2153 homoj.
Tamarite de Litera
Historio
Dum la Hispana Enlanda Milito la loĝloko suferis pro operacoj kadre de la atakoj de la respublikanoj klopode al konkero de la provinca ĉefurbo Ŭesko kaj fina kontraŭatako de frankistoj kiu rezultis en homamasa fuĝado de respublikanoj kaj de militrifuĝintoj en direkto al Francio. Dume oni starigis kolektivecon en la urbo ĉefe fare de la anarkiismaj trupoj.
Multaj loĝlokoj de la areo perdis loĝantaron laŭlonge de la 20-a jarcento pro rura elmigrado, kaj same ĉe Tamarite de Litera kie oni malaltiĝis ĝis nunaj 3 445 loĝantoj (2022).
Le Manoir (Eure)
Le Manoir estas franca situanta en departemento Eure, regiono Normandio.
Tamarite de Litera
Aktualo
La loka ekonomio evoluis el la tradiciaj agrikulturo (fruktarboj, cerealoj) kaj brutobredado (porkoj, ŝafoj kaj bovoj) al industrio (nutrindustrio kaj metalurgio), natura, sporta, kultura, montara kaj rura turismo ĉefe rilate al la montaro.
Ĉefaj vidindaĵoj estas la jenaj:
Le Manoir (Eure)
Ĝiaj loĝantoj nomiĝas Manants.
Eugenio Corti
Strukturo de la verko
Temas pri romano de generacio, kiu lumigas la eventojn de tuta Eŭropo per la travivaĵoj precipe de la aŭtoro. Ĉio estas romanigita kun la distanco de la taglibristo kaj la pasio de artisto partoprenanta.
La estonta verkisto, dudekunujaraĝa, troviĝis en Rusio: li partoprenis en la granda avanco ekde Donez ĝis la rivero Don; en tiu fronto li batalis por kontrasti la rusan atakon komencitan la 16an de decembro; ekde la 19a de decembro li troviĝis kun miloj de kunbatalantoj erarvagantaj tra la glacia infero de la retreto. Kune kun li estis ĉirkaŭ 30.000 italoj de la 55a armekorpuso ĉirkaŭitaj ĉe la rivero Don: el la poŝo eliros iom pli ol 4.000, la aliaj mortis aŭ finiĝis prizonuloj. La romano-historio rakontas la tagojn, la horojn, la minutojn dum kiuj homoj falis pro glacio pro malsato pro la manko de ĉio sub la rusaj kugloj...
La titoloj de la diversaj partoj estas referencoj al la libro “Apokalipso”
Obstakloj por la publikigo kaj eldona sukceso de La Ruĝa Ĉevalo
Ĉe la momento de la publikigo, tamen, eksteriĝis iuj problemoj, ĉu teknikaj (la manuskripto superas 1500 paĝojn), ĉu politikaj (la eldonejo ĉiam pli atentis la orientiĝon de la nova kultura principo).
Fine eta eldonejo alfrontis la riskon: Ares de Milano ĝin publikigis en majo 1983 kaj estis tuj eldona sukceso. Novaj represoj sinsekvis ĉiujare dum ekstartis ankaŭ tradukoj al la hispana, litova, rumana, franca, angla, japana kaj estis anoncita eldono en nederlanda kaj germana.
El La Ruĝa Ĉevalo, krome, oni eltiris reduktaĵon por lernejoj titolitan Storia di Manno (Historio de Manno) romana kaj reala oferiĝinta protagonisto 1986); alia porlerneja reduktaĵo eliris en 1999.
En 2010 “La Ruĝa Ĉevalo” atingis la 27an represon,
Postaj verkoj
Sian postan verkan produktadon de Eugeno Corti epitetis “rakontoj per bildoj”: "Temas pri kanvasoj, enparolitaj laŭ apartaj kriterioj, kiu devus servi kiel scenredaktadoj por televido, kaj eĉ pli por aliaj amaskomunikiloj, eble ligitaj al komputero, kiun la scienco estas pretiganta".
Per tiu literatura tekniko Corti publikigis La terra dell’indio, L’isola del paradiso, Catone l’antico kaj iuj eroj de sia lasta libro Il Medioevo e altri racconti.
La terra dell'indio (La tero de indiano)
La terra dell'indio (1998) estas situigita en Latinameriko de la jaroj konsumiĝintaj ekde 1740 ĝis 1788, en la epoko de la jezuitaj misiaj reducciones. La indianaj redukcioj de Paragvajo en la 18a jarcento, setlejoj en kiuj Jezuitoj provis kaj foje sukcesis levi popolon ŝtonepoknivelan al la eŭropa civilizo, ofertis la kuntekston en kiu moviĝas historio tutvida, konstruita laŭ la klasikaj kanonoj kaj samtempe laŭ tiuj modernaj de kina scenredaktado-
L'isola del paradiso (La izolo de l' paradizo)
L'isola del paradiso (2000) estas porkina objekto verkita jam en la 1970. La rakonta aranĝita formo estas tiu de la perbilda rakonto, kiel la antaŭa, La historio fluas ĉirkaŭ manpleno de ribelaj maristoj de la angla ŝipo Bounty kiuj en 1789 volis rekrei teran paradizon vivante laŭ absoluta libero en tropika insulo.
Catone l'antico (Katono la pli maljuna)
Catone l'antico (2005) prilumas la historion de Marko Porzio Katono, emblemo de la romieco en tempo de epokaj ŝanĝoj, kiuj, kaŭ Corti, iuaspekte pentras la nian. Dum tuta sia vivo, Katono restis kamparano, krom soldato, konsulo, oratoro, historiisto kaj verkisto. Ĉirkaŭ li estas roma popolo kiu sukcesas, preskaŭ senvole, kuntrenita de la historio, en la spaco de apenaŭ kvindek jaroj, submeti la tutan ĝin ĉirkaŭantan mondon.
En siaj diversaj ŝarĝoj, Katono frontas kun granda decido kontraŭ la plej grandajn danĝerojn minacantajn la ekziston mem de Romo: inter ili korupto (kiun la elstara greka kulturo, enirinte la junan romanan mondon, kuntrenas kun si), ekonomio de Kartago (bazita sur sklavismo) kaj la ekscesa populareco de romiaj elstariĝantaj generaloj. En la romano revivas tiamaj homoj: popolanoj, nobiles (nobiluloj), sklavoj, legianoj, sordidaj aferistoj (kiujn pretoro Katono forigas el sia provinco), la severaj romaj virinoj, la liberaj barbaroj de Hispanio, la temeraraj iliriaj piratoj, la grekoj orgojlaj sed jam ne plu kapablaj je sendependo. Revenas precipe en la scenon la du plej grandaj tiamaj antagonistoj: Skipio Afrika (naturaliter christianus – nature kristana, laŭ Corti) kaj Hanibal Barka, senkompara stratego, kiu ne sukcesas savi el ruiniĝo sian treamatan patrujon.
Il Medioevo e altri racconti (Mezepoko kaj diversaj rakontoj)
Per tiu libro (2008) Corti povas, fine, sin dediĉi al la historia epoko de li mem plej amata, Mezepoko, ĝuste, konsiderita kiel realigita paradigmo de la kristana civilizo. Kaj tion faras rakontante la historion de Beata Anĝelina de Marscianoj el Montegiove (1357-1435), praavino de sia edzino Vanda de Marscianoj, antaŭmetante ampleksan excursus (informa disertacieto) en kiu li subtenas la ideon laŭ kiu, malproksime de periodo de obskurantismo, Mezepoko estas periodo de granda kultura florado, taksebla samnivele de la Grekio de Periklo.
La dua voluma parto entenas dekkvinon da mallongaj tekstoj, verkitaj dum kvardek jaroj, kiuj, kune kun la neforgeseblaj memoraĵoj de la milito, envicigas priskribojn de ekzemplaj amikoj kun fine “Apokalipso jaro dumita”.
Eseoj kaj artikoloj
Kune kun la literatura verkado, E. Corti intervenis en la debato pri ideoj de 20a jarcento, precipe rilate la temojn al li plej karajn: la denunco pri la krimoj de la komunistaj persekutoj kontraŭ kristanoj kaj la krizo de la katolika mondo. Pri tiuj temoj li publikigis Il fumo nel Tempio (1995) (Fumo en la Templo) rilatanta al la krizo de la katolika postkoncilia mondo, kaj la menciita “Proceso kaj morto de Stalin”. Krom tio, E. Corti kunlaboris kaj kunlaboras en diversaj kulturaj revuoj.
Honoraĵoj kaj agnsokoj kaj dekoracioj
Krom tiuj oficialaj de Prezidanto de la Itala Respubliko kiu lin omaĝis per “Kavaliro de la Itala Respubliko”, E. Corti estis ordenita per la honorigo de Internacia Premio Ora Medalo de la Katolika Kulturo 2000.
Diversaj italaj urbaj komunumoj lin honoris per publika agnsoko pri liaj literaturaj kaj kulturaj kontribuoj al la loka kulturo.
Hrušov (distrikto Rožňava)
Situo
Hrušov situas sur malebenaĵo, laŭ la hungara landlimo, fine de sakovojo. Rožňava troviĝas 16 km-ojn.
Historio
La vilaĝo estis unue menciita en la jaro 1234 laŭ tiama hungara ortografio "Kerthueles", apartenanta al fortikaĵo de Torna. En 1910 loĝis en Körtvélyes 403 da homoj, (plejparte hungaroj). Ĝis Traktato de Trianon Körtvélyes apartenis al Hungara reĝlando, al Abaúj-Torna, al distrikto de Torna, poste al Ĉeĥoslovakio, fine ekde 1993 al Slovakio. Inter 1938-1944 la vilaĝo rehungariĝis. La unua Arbitracio de Vieno deklaris, ke tiuj komunumoj, kie la hungaroj vivas en majoritato, apartenu al Hungario. Post la 2-a mondmilito la hungaroj iĝis senrajtaj laŭ Dekretoj de Beneš. En 2001 loĝis en Hrušov 359 da homoj, (318 hungaroj, 38 slovakoj, po 1 cigano kaj ukraino). Ekde 2008 ambaŭ ŝtatoj apartenas al interna zono de Schengen, sekve la limo estas trairebla senkontrole.
Vojo Claudia Augusta
Vojo Claudia Augusta (latine: Via Claudia Augusta) estis romia vojo. Ĝi estis unu el la plej malnovaj vojoj, kiuj pasas tra la Alpoj.
La iro ne estas certa, sed ĝi eble komencis apud Altinum (hodiaŭ Quarto d'Altino) kaj pasas tra montpasejoj Brenero aŭ Reschen, poste ĝi iras ĝis la rivero Danubo.
Rodigo
Rodigo estas komunumo de Italio.
Bruno Zanin
Bruno ZANIN (9a de aprilo 1951 en Vigonovo, Norda Italio) estas itala aktoro de kino, teatro kaj televido kaj verkisto.
Li iĝis aktoro hazarde kiam Federico Fellini elektis lim inter miloj da kandidatoj por la rolo de Titta en la filmo Amarcord. Li poste aperis en nombraj filmoj, teatraĵoj kaj televidserioj kun italaj kaj eksterlandaj filmistoj kiel Giuseppe Ferrara, Marco Tullio Giordana, Giuliano Montaldo, Franco Brusati, Luigi Faccini, Lucian Pintilie kaj Lina Wertmüller. En la teatro, li laboris kun Giorgio Strehler, Luca Ronconi, Marco Sciaccaluga, Gianfranco De Bosio, Sandro Sequi, kaj Alfredo Arias, kaj aperis ĉefe en teatraĵoj en Venecia lingvo de Goldoni sed ankaŭ en La Venecia Komercisto de Shakespeare.
En 2007 Zanin publikigis sian unuan romanon parte membiografian "Nessuno dovrà saperlo" per Tullio Pironti Editore.
(19858) 2000 UT18
(19858) 2000 UT18 estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la en la kadro de la kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Mindelstetten
Mindelstetten estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Eichstätt kaj en la distriktaro Supra Bavario de la federacia lando Bavario. Fine de la komunumo havis  loĝantojn.
Turovec
Turovec (Turowetz) estas municipo de Ĉeĥio troviĝanta en distrikto Tábor, en Sudbohemia regiono. En ĉi tie vivis.
Historio
La unua skribmencio pri la municipo devenas el la jaro 1318.
Iberimperia aglo
La Iberimperia aglo, Hispanimperia aglo, Hispana aglo aŭ Adalberta aglo, laŭ la latina scienca nomo (Aquila adalberti) estas minacata specio de aglo loĝanta kaj ekzistanta nur en centro kaj sudokcidento de la Iberia Duoninsulo kaj eble nordo de Maroko, kvankam tio estas pridispuatata. Ĝis antaŭ nelonge ĝi estis konsiderata kiel subspecio de Imperia aglo (Aquila heliaca), sed DNA studoj -Sangster, 2002-, ekologiaj diferencoj kaj la distingoj inter plumaroj de junuloj kaj plenkreskuloj de ambaŭ birdoj pruvis, ke ili estis tiom apartaj ke ili estis diferencaj specioj. La Iberimperia aglo estas pli malgranda kaj malhela ol la parenca Orienta imperia aglo (Aquila heliaca). Ĝi estas nuntempe tute endanĝerigita je monda malapero.
Hispana markio
La Hispana Marko (aŭ Hispana Markio, laŭ NPIV), Marca Hispánica) estis la komprenita teritorio inter la politika-milita limo de la Karolida Imperio kun Al-Andalus kaj Pireneoj, de finoj de la 8-a jarcento ĝis ties efektiva sendependeco en diversaj reĝlandoj kaj graflandoj. Kontraste kun aliaj karolidaj mark(i)oj, la Hispana Marko ne havis propran unuigitan administran strukturon.
Iberimperia aglo
La dunomo nome rememoras la figuron de la Princo Adalberto de Bavario (1828–1875). La priskribo faris Christian Ludwig Brehm el specimenojn havigitaj el la filo Reinhold Brehm, kiu dum pli ol 35 jaroj vivis en Hispanio.
Aspekto
La plumaro estas malhelbruna en la tuta korpo, escepte ĉe la ŝultroj kaj la alta aŭ antaŭa parto de la flugiloj, kiu estas tute blanka. La Orienta imperia aglo (Aquila heliaca) havas nur ĉeŝultre kaj malpli. La nuko estas iom pli hela ol la aliaj partoj de la korpo kaj la vosto pli malhela sen helaj strioj kiel en la orientimperia aglo. Junuloj estas iom ruĝece tute brunaj, kaj ne atingas la plenkreskulan plumaron ĝis post kvin jaroj kune kun la seksa matureco. La mezaveraĝa grando de la plenkreskuloj estas 80 cm alta kaj pezas 2'8 kg. Tamen la inoj, pli grandaj ol la maskloj, kiel en aliaj agloj, povas atingi 3'5 kg. La enverguro estas el 1'8 ĝis 2'2 m. Tiu specio estas averaĝe pli malgranda, 78-82 cm longa, kaj pli malhela ol sia orienta kuzo, kaj estas speio de loĝantaj birdoj (dum la Orientimperia aglo estas parte migranta).
Medio kaj kutimaro
Ili loĝas en kverkaroj kun proksimaj herbejoj. Ili manĝas preskaŭ nur kuniklojn, kiujn ili ĉasas ĉu sole ĉu popare. Ili povas predi ankaŭ perdrikojn, leporojn, kolombojn, korvojn, anasojn kaj aliajn birdojn, kaj pli malofte vulpojn, malgrandajn hundojn kaj etajn ronĝulojn; tre eventuale ili povas manĝi kadavraĵojn. Ties predoj estas pli malgrandaj ol tiuj de Reĝa aglo, ĉar ties krifoj ne estas tiom fortaj.
Malsimile kiel la Orientimperia aglo, la Iberimperia aglo ne migras. Ĉiu paro defendas sian ĉasan kaj reproduktan teritorion (ĉirkaŭ 2000 hektarojn) la tutan jaron.
Reproduktado
La Iberimperia aglo estas monogama. La reprodukta sezono iras el marto ĝis julio; dume la paro rekonstruas unu el la nestoj uzataj la lastajn jarojn, ĉar ili reuzas ilin unu post la alia. Tiuj nestoj situas en kronoj de arboj kiel kverkoj aŭ pinoj. En zonoj de Rearbarigoreforestigo tiuj agloj alkutimiĝis nesti eĉ sur eŭkaliptoj, spite la fakto ke temas pri neaŭtoktona specio. Ili povas nesti kaj sur altaj kaj sur malaltaj branĉoj.
La ino demetas el 4 ĝis 5 ovojn de 130 gm. La kovado daŭras 43 tagojn. Estis ofta kresko de ĝis tri idoj, sed lastatempe malpli ol tri, ĉar la misuzo de pesticidoj plialtigis la nombron de malplenaj ovoj. Se la jaro estas malfruktodona kaj manĝo malabundas, la plej aĝa ido prenas la tuton kaj nur tiu survivas; sed tio ne estas vera kainismo. Kiam la gepatroj foriras serĉi manĝaĵon, ili kovras ĉu la ovojn ĉu la idojn per folioj aŭ branĉoj por malhelpi malkaŝon kaj sinsekvan predon; tamen ĝi ne ĉiam sukcesas, ĉar foje iu ido estas predata de Reĝa aglo aŭ, se la la nesto estas malalta, de vulpo aŭ alia mezgranda karnovorulo.
Junuloj elnestiĝas 65 ĝis 78 tagojn post eloviĝo, sed ili restas proksime kaj estas zorgataj de la gepatroj dum 2 ĝis 4 monatoj. Post tiu tempo, ili sendependiĝas kaj ekvagantas. Kiam ili maturiĝas ofte vizitas la teritorion de loĝantaj paroj serĉe de sola birdo de alia sekso. Tiam plenkreskuloj povas ataki ilin.
Konservado kaj populacioj
La Iberimperia aglo estis multnombra birdo komence de la 20-a jarcento en la sama regiono kie nun malabundas. Dum la lastaj jardekoj ties nombro malplialtiĝis terure. Ŝajne en Portugalio nur videblas vagantaj junuloj kaj neniu paro reproduktiĝas; en Maroko eble estas nur unu reproduktanta paro kaj ties idoj. En Hispanio estas ĉirkaŭ 200 paroj kaj sennombraj junuloj ĉefe en naciaj parkoj Monfragüe, Cabañeros kaj Doñana. Ekde 1991 observeblas malekvilibro inter seksoj de tiu specio, ĉar 70 % de la idoj estas maskloj. En 2005 oni organizis planon por plialtigi la nombron de inoj.
En 2010 estis 279 en Hispanio kaj nur 3 paroj en Portugalio, kio estas pliigo de 16 paroj ekde 2009. Spite montri signojn de rekupero, ĝi estas ankoraŭ tutmonde minacata specio. Malgranda populacio estas protektata en la Nacia Parko Doñana, Hispanio (descendaj el nur 7 paroj en 1970: Schuhmacher, 1973) sed ĝia bastiono estas la malferma arbaro nome en hispana “dehesa” de centra kaj sudokcidenta Hispanio, ĉefe en Ekstremaduro aŭ norda montara areo de la Sevilo kaj Onubo.
Februare de 2009 unu masklo de la tre rara portugalia populacio estis bedaŭrinde mortpafita.
Tiu specio estas klasata kiel vundebla fare de BirdLife International kaj de la IUCN. Ĉefaj minacoj estas habitatoperdo, homa etendo, kolizioj kun elektraj fostoj kaj kontraŭleĝa venenado. Korm estis malpliiĝo en la populacioj de kunikloj, kiel rezulto de miksomatozo kaj de aliaj virusaj malsanoj. La nuna populacio estas ĉirkaŭkalkulata je malpli de 500.
Danĝeroj
La kaŭzoj de la malplialtiĝo de la loĝantaro de tiu specio estas diversaj. Meze de la 20a jarcento tiuj agloj estis mortigataj de brutbredistoj kune kun aliaj rabobirdoj, spite ke neniam ili atakis gregon (eble nur eventuala atako kontraŭ hejmaj anasoj). Ankaŭ ĉasistoj kulpis ilin je malplialtigo de nombro de kunikloj. Pafado kaj venenado estis oftaj kaj eĉ ankoraŭ okazas. La unua protektado okazis danke al agado de konata konservisto kaj ekologiisto hispana Félix Rodríguez de la Fuente fine de 1960-aj jaroj.
Spite tio la disvolvigo de elektra reto -kaj sinsekva mortigado de junuloj- la misuzo de pesticidoj kaj la ampleksiĝo de malsano miksomatozo kaj aliaj epidemioj de kunikloj, ties ĉefa manĝaĵo, preskaŭ malaperigis tiun specion. Danĝero ankoraŭ estas, sed agado unue de centra kaj nun de almenaŭ tri regionaj registaroj iom plialtigis tiun loĝantaron dum la 1990-aj jaroj.
Dubenzila etero
Dubenzila etero estas organika komponaĵo apartenanta al la familio de la etera funkcia grupo. Ĝi prezentiĝas kiel du benzilaj grupoj interligitaj per unu oksigenatomo. Ĝi uzatas kiel plastiganto por la nitrocelulozo k sintezaj kaŭĉukoj, solvanto en parfumfabrikado k gustigagento por fabrikado de maĉgumoj k konfitaĵoj.
Biologie ĝi uzatas kiel efika malnoca substanco por purigo de histoj en ratoj dum analizado de la VFP. Tiu studo permesas detalan protokolon por disvolvo de tridimensiaj bildoj de organoj purigitaj per solvantoj kaj ties aplikoj al pluraj mikroskopaj teknikoj.
Etero ĝenerale estiĝas per kondensiĝo de du alkoholoj. Ili estas similaj al la akoholoj sed ordinare malpli densaj, malpli solveblaj en akvo k havas malpli altajn bolpunktojn. Kemie ili estas relative ne reakciaj.
Ĝibraltara pundo
Ekde la jaro 1927 en Ĝibraltaro aldone al moneroj kaj monbiletoj de la brita pundo cirkulas apartaj ĝibraltaraj monbiletoj kaj ekde la jaro 1988 ankaŭ apartaj moneroj.
Historio
Ĝis 1802 en Ĝibraltaro estis uzata propra valuto, la ĝibraltara realo. Ekde tiam estis periodo de miksa uzo de ĝibraltaraj, hispanaj kaj britaj pagiloj; en 1825 la situacio iom simpliĝis, ĉar la hispana realo estis ligita al la brita pundo (je rilatumo de 8 realoj al 4 ŝilingoj kaj 4 pencoj (0,21667 pundoj)).
Ekde 1872 nur la hispana valuto estis laŭleĝa pagilo en Ĝibraltaro, sed la hispana-usona milito ege malpliigis ĝian valoron, do oni transiris al la brita valuto. Dum multaj jaroj Ĝibraltaro simple uzis britajn monerojn kaj monbiletojn; kiel dirite en 1927 resp. 1988 ĝi komencis eldoni proprajn biletojn resp. monerojn.
Kiam Britio ŝanĝis sian pundon al la dekuma sistemo en 1971, ankaŭ Ĝibraltaro faris same. Do neniam ekzistis ĝibraltaraj ŝilingaj moneroj.
En 2011 Ĝibraltaro eldonis novan serion de bankbiletoj. Ili montras antaŭe la anglan reĝinon Elizabeto la 2-a kaj dorse motivojn de Ĝibraltaro.
1266
En la jaro 1266 post Kristo okazis, interalie:
Izki
Izki (Ізки, Iszka [iska]) estas malgranda vilaĝeto en Ukrainio, en Transkarpata provinco, en distrikto de Miĵgirja.
Situo
Izki situas en valo de rojo laŭ traira flankovojo.
Horloĝfabriko Petrodvorec
La horloĝfabriko Petrodvorec ( Петродворцовый часовой завод) estas unu el la plej malnovaj fabrikoj en Rusio. Fondita de Petro la Granda en 1721 kiel la Peterhof Lapidary Fabriko. Ekde 1962 ĝi fabrikas la sovetian Raketa horloĝon. En preskaŭ 300 jaroj da historio, la fabriko ŝanĝis nomon plurfoje. Petrodvorec troviĝas en Sankt-Petersburgo.
Izki
Historio
En 1910 vivis en Iszka 922 loĝantoj, (608 rutenoj, 270 germanoj, 42 hungaroj). Dum la 1-a mondmilito oni konstruis tie defendan linion. Ĝis Traktato de Trianon la vilaĝo apartenis al Hungara reĝlando, al Máramaros, al distrikto de Ökörmező, poste al Ĉeĥoslovakio. En 1939 la plej orienta regiono de disfalanta Ĉeĥoslovakio deklaris malgrandan sendependan respublikon Karpata Ukrainio. Iom poste Hungario okupis la respublikon kaj tuj aranĝis aŭtonomion, kies apartaĵo estis ankaŭ Izki. Ekde 1945 ĝi apartenis al Sovetunio, fine ekde 1991 al Ukrainio.
Vilaĝservoj estas proksime skiejo kun 2 skiliftoj 980 kaj 950 m-ojn longaj, hotelo, restoracio.
Horloĝfabriko Petrodvorec
Komence, la fabriko produktis luksajnn objektojn kaj gemojn por la palacoj de la Caroj. Oni trovas ĉi tiujn objektojn hodiaŭ en la Ermiteja Muzeo en Sankta Petersburgo, sed ankaŭ en la plimulto de la palacoj de Eŭropo, kiel Versajlo, la Louvre aŭ Sanssouci.
En la antaŭmilitaj jaroj, la kvalifikitaj laboristoj komencis fabriki precizecajn kaj mezurajn instrumentojn por la Ruĝa Armeo kaj la nova industrio de rusa horloĝo.
Detruita de naziaj soldatoj dum la sieĝo de Leningrado, la fabriko estis rekonstruita de 1944 ĉe la liberigo de la urbo. En 1945 Stalino - kiu volis redukti sovetunian dependecon el importaĵoj de la Okcidenta Mondo - donis ordonon al la fabriko fabriki brakhorloĝojn. La unua horloĝo estis produktita en la fabriko en 1949 sub la markoj Pobeda kaj Zvezda. En 1961, honore al la unua kosmonaŭto Jurij Gagarin, la fabriko kreis ĝian novan markon, Raketa, kiu faris ĝian reputacion tutmonde pere de komunista influo.