cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Paul Claudel
Reputacio
Malgraŭ partoprenado en liaj pli fruaj jaroj en la malmoderna antisemitismo de konservativa Francio, lia respondo al la radikala nazia versio estis klara: Claudel skribis malferman leteron al la Monda Juda Konferenco en 1935 kondamnante la Nurenbergajn leĝojn esti "abomenaj kaj stultaj". La fratino de lia bofilino geedziĝis kun judo, Paul-Louis Weiller, kiu estis arestita fare de la Vichy-registaro en oktobro 1940. Claudel iris al Vichy por propeti por li, sensukcese. Feliĉe Weiller sukcesis eskapi (kun la asistado de Claudel) kaj fuĝi al New York. Claudel deklaris sian koleron ĉe la kontraŭ-juda leĝaro de la Vichy-registaro, kuraĝe skribante publikigitan leteron al la ĉefrabeno Israel Schwartz en 1941 por esprimi "la abomenon, hororon kaj indignon kiujn ĉiuj decaj francoj kaj aparte katolikoj sentus antaŭ la maljusto, la prirabado, la tuta mistraktado de niaj judaj samlandanoj. Izraelo ĉiam estas la majoratulo de la promeso de Dio estante hodiaŭ la majoratulo de sufero." La Vichy-administracioj respondis traserĉe ekzamenante la domon de Claudel. Krome Claudel ekobservitis atente. Lia subteno por Charles de Gaulle kaj Forces françaises libres kulminis per lia venk-odo omaĝe al de Gaulle kiam Parizo estis liberigita en 1944.
Claudel, konservativulo, klare ne estis faŝisto. La francaj verkistoj altiritaj al li, ofte multe pli junaj viroj kiel Louis-Ferdinand Céline kaj Pierre Drieu la Rochelle, venis de tre malsamaj fonoj: nihilistoj, eksaj dadaistoj kaj futuristoj. Nek la du aliaj gravaj katolikaj verkistoj François Mauriac kaj Georges Bernanos, estis subtenantoj nek de la nazia okupado nek de la Vichy-registaro).
Honoroj
Interesa paralelo al Claudel, por la anglalingva mondo, estis T. S. Eliot, kies poste politikaj kaj religiaj opinioj estis similaj al tiuj de Claudel. Simile ĉe Eliot: eĉ tiuj kiuj malŝatas la religiemajn kaj politikajn kredojn de Claudel, ĝenerale agnoskas ties geniulecon. La brita poeto W. H. Auden, en tiu tempo maldekstra agnostikulo, aprobis la gravecon de Paul Claudel en sia fama poemo En Memoro de W. B. Yeats (1939). Skribante koncerne Yeats, Auden diras en linioj 52-55: "Time that with this strange excuse / Pardoned Kipling and his views, / And will pardon Paul Claudel, / Pardons him for writing well." Tiuj linioj estas de la originale publikigita versio; ili estis forigitaj fare de Auden en pli posta revizio.
Jean-Charles de Castelbajac skribis la kanton "La sœur de Paul" por Mareva Galanter (2010). George Steiner, en The Death of Tragedy nomis Claudel unu el la tri "mastroj de dramo" en la dudeka jarcento.
Ariquemes
Ariquemes estas municipo en la brazila subŝtato Rondonio, kiu havis 90.353 loĝantojn en 2010.
Kordelio (luno)
Kordelio estas la plej interna satelito de Urano nun konata.
Malkovro
Ĝi estis malkovrita de Richard J. Terrile sur kliŝaĵoj farita la de la kosmosondilo Voyager 2 kaj ricevis la maldaŭran nomon S/1986 U 7 (sepa uranluno de 1986).
Oni ne plu revidis ĝin ĝis 1997 kiam la kosmoteleskopo Hubble permesis retrovi ĝin.
Nomo
Tradicie, la uranaj lunoj ricevas nomojn de roluloj jen de teatraĵoj de William Shakespeare, jen de la poemo de Alexander Pope "La rabita buklo". Ĝi ricevis en 1988 la nomon Kordelio (angle: Cordelia), tiu de la plej juna filino de la Reĝo Lear de Shakespeare.
Orbito
Kordelio estas interna paŝtist-satelito de la urana ringo epsilono.
Ĝia orbito estas pli malalta ol la sinkrona orbito, ĝia orbita periodo estas 0,335 tago, kiam la rotacia periodo de Urano estas 0,71833 tago : ĝi rondiras ĉirkaŭ Urano en malpli da tempo ol Urano rotacias. Tia orbito estas nestabila, kaj la tajda forto malrapide malrapidigas Kordelion, kiu iam falos sur Uranon, aŭ pli verŝajne, diseriĝos por formi novan ringon.
Tabureto
Tabureto (el la franca: tabouret) estas kutime simpla seĝo sen dorsapogilo.
Laŭ Francisko Azorín tabureto estas Seĝeto sen dorsapogilo; benketo. Li indikas etimologion el la araba tambur (tamburo).
Historio
Jam konata en la antikvo la tabureto estis dum la mezepoko la plej disvastiĝinta sidmeblo apud la benko. La seĝo kun apogilo estis ĝis la 16-a jarcento ĉefe rezervita al altrangaj personoj aŭ al domgemastroj.
Taburetoj havas kutime tri aŭ kvar piedojn, sed melktabureto havas nur unu piedon kaj estas fiksita al la korpo per rimeno.
Ekde la fino de la 16-a jarcento, ekzistas kvarpiedaj, komfortaj kaj multekostaj taburetoj.
Nuntempe ekzistas multaj diversaj taburetoj, kiujn oni aprezas kiel simplaj malmultekostaj sidmebloj. Tre ŝatataj estas ekzemple altaj drinkejaj taburetoj.
Sojla punkto
La gloso Sojla punkto aŭ Krita punkto havas diversajn signifojn:
La promesita lando (filmo de 1974)
La promesita lando (pole: Ziemia obiecana) - aktorfilma adapto de romano de Władysław Stanisław Reymont reĝisorita en 1979 de Andreo Vajdao. Titola La Promesita Lando estas Lodzo, fabrika paradizo por homoj entreprenaj. Tri viroj: polo, germano kaj judo malfermas kunan fabrikon, aŭ usona revo daŭre vivanta.
Postpozicio
Postpozicio estas speco de rolmontrilo, vorteto, kiu montras kiel substantivo rolas en frazo. Ĝi estas esence sama lingvistike kiel prepozicio, sed sekvas sian substantivan sintagmon, anstataŭ malsekvi ĝin, kiel la prepozicioj de Esperanto, la angla, Latino, ktp. Por pli ampleksa diskuto pri la temo kaj terminologio, vidu "prepozicio".
Inter la lingvoj uzantaj postpoziciojn estas la hinda, la japana, la hungara, la tatara kaj la finna. Kutime postpoziciaj sintagmoj malsekvas la modifitan vorton, malkiel la prepoziciaj sintagmoj en Esperanto kaj aliaj prepoziciaj lingvoj.
Ekzemploj: En kelkaj lingvoj postpozicioj estas nur tre malmultaj:
Braid (SkyTrain Vankuvero)
Braid estas supertera stacio sur Expo Linio de metroo SkyTrain (Vankuvero). La stacio situas en, Brita Kolumbio. Ĝi estis malfermita la.
M53
Pri la aliaj signifoj de "M53" vidu artikolon M kun nombro.
M53 (Messier 53, aliaj indikoj — NGC 5024, GCL 22) estas globa stelamaso en konstelacio Berenica Hararo.
15968 Waltercugno
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de Walter Cugno, kiu laboras en la itala kosma industrio. Dum sia kariero, li disvolvis projektojn por la Internacia Kosmostacio kaj la kosmoesploro. Li apogis projektojn de satelitoj, inklude BeppoSAX, Hipparcos kaj ExoMars.
(10191) 1996 NU1
(10191) 1996 NU1 estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la en la kadro de la programo Near Earth Asteroid Tracking (NEAT) elde la stacio de Maui de la reto GEODSS de la United States Air Force sur la monto Haleakala (Havajo, Usono).
Kentoku Noborio
Kentoku Noborio (登尾 顕徳, n. ) estas japana futbalisto.
5848 Harutoriko
Nomo
Ĝi ŝuldas sian nomon al Harutori-ko, malgranda lago en Kuŝiro.
108097 Satcher
108097 Satcher estas asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la de la usona astronomo Marc W. Buie elde la Nacia Observatorio de Kitt Peak, proksime de Tucson (Arizono, Usono).
Nomo
Ĝia nomo honoras la usonan ortopedian kirurgon, kemian inĝenieron kaj iaman kosmonaŭton de la NASA Robert Lee Satcher Jr. Li estis la unua ortopedia kirurgo en la kosmo kaj partoprenis al du en la kadro de flugo de la kosmopramo al la Internacia Kosmostacio en 2009.
Kristana paradizo
Kristana paradizo estas la kreo je transtera feliciga situacio kiun Dio alestigas por la homoj jam kreitaj laŭbilde de Dio. Ĝi estas la lasta senco de la tuta kreitaĵaro, la fina celo de la eliro el la ekzisto, kiu devus fariĝi de ĉiu homa aktiveco por kristanoj. Se tion diri per la vortoj de la Katekismo de la Katolika Eklezio, en tiu ĉe la n. 1024 (CCC) estas difinite: “La Ĉielo estas la celo fina de la homo, kaj la realiĝo de liaj plej profundaj aspiroj, la stato de feliĉo supera kaj definitiva”.
Tiu kredero apartenas al la kredo de ĉiuj kristanaj eklezioj kaj kuŝas en iliaj memorigiloj (dogmoj).
Ĉiuj homoj, ĉiu el kiuj havas sian individuecon, bezonas, laŭ la kristana teologio. sian komplementon, kiu por la kristanoj estas la paradiza situacio kun la senpera vizion de Dio. La homo havas, pro dia volo, sian individuecon kiu restas tia porĉiam. Tiam neniam eblas absorbo de la homa mi en la dian mion.
Kaj, krom signo de la dia malavareco kaj senpaga donaco, la Paradizo, laŭ la pribiblia interpretado de la Eklezioj Katolikaj kaj Ortodoksaj kaj ĝenerale Orientaj, estas ankaŭ gajnaĵo akirebla per la adhero kaj realigo, interna kaj ekstera, de la verkoj de Kristo ordonitaj kiel aperas en la imagita fina juĝo (vidu sube Mateon 25, 31-46)
Se en la homo elstaras la iniciatemo kun la deziro esti ankaŭ mem faktoro de sia destino, tio estas aprobita de Kristo prezentanta specimenon de verkoj utilaj ankaŭ por la paradizo.
La paradizo estas kutime prezentata kune kun la Purgatorio kaj Infero kiel situacioj akiritaj per la tipo de la verkoj libere efektigitaj de la homo.
Ĉu la Biblio parolas pri Paradizo?
sed tiam okulon ĉe okulo; nun mi konas laŭparte; sed tiam mi konos tiel same, kiel ankaŭ mi estas konita.“'' Tie ni aŭdos “nedireblajn vortojn, kiujn ne estas permesate al homo paroli”
"31 Sed kiam la Filo de homo venos en sia gloro, kaj ĉiuj anĝeloj kun li, tiam li sidos sur la trono de sia gloro; 32 kaj antaŭ li kolektiĝos ĉiuj nacioj, kaj li apartigos ilin unu de alia, kiel paŝtisto apartigas la ŝafojn for de la kaproj; 33 kaj li starigos la ŝafojn dekstre de li, kaj la kaprojn maldekstre. 34 Tiam diros la Reĝo al tiuj, kiuj staras dekstre de li: Venu, vi benataj de mia Patro, heredu la regnon preparitan por vi de post la komenco de la mondo; 35 ĉar mi malsatis, kaj vi donis al mi manĝi; mi soifis, kaj vi donis al mi trinki; mi estis fremda, kaj vi gastigis min; 36 nuda, kaj vi vestis min; mi malsanis, kaj vi vizitis min; mi estis en malliberejo, kaj vi venis al mi. 37 Tiam respondos al li la justuloj, dirante: Sinjoro, kiam ni vin vidis malsata, kaj vin satigis? aŭ soifanta, kaj trinkigis vin? 38 Kaj kiam ni vidis vin fremda kaj gastigis vin? aŭ nuda, kaj vin vestis? 39 Kaj kiam ni vidis vin malsana aŭ en malliberejo, kaj venis al vi? 40 Kaj la Reĝo respondos kaj diros al ili: Vere mi diras al vi: Kiom vi faris al unu el ĉi tiuj miaj fratoj la plej malgrandaj, tiom vi faris al mi. 41 Tiam li diros al tiuj, kiuj staras maldekstre: For de mi, vi malbenitaj, en la eternan fajron, kiu estas preparita por la diablo kaj liaj anĝeloj; 42 ĉar mi malsatis, kaj vi ne donis al mi manĝi; mi soifis, kaj vi ne donis al mi trinki; 43 mi estis fremda, kaj vi ne gastigis min; nuda, kaj vi ne vestis min; malsana kaj en malliberejo, kaj vi ne vizitis min. 44 Tiam ili ankaŭ respondos, dirante: Sinjoro, kiam ni vidis vin malsata, aŭ soifanta, aŭ fremda, aŭ nuda, aŭ malsana, aŭ en malliberejo, kaj ne servis al vi? 45 Tiam li respondos al ili, dirante: Vere mi diras al vi: Kiom vi ne faris al unu el ĉi tiuj la plej malgrandaj, tiom vi ne faris al mi. 46 Kaj ĉi tiuj foriros en eternan punon, sed la justuloj en eternan vivon.
Oni notu ke la en la Nova Testamento la vivo ĉe Dio, nome la paradizo kaj la amikeco kun Dio, estas nomataj "eterna vivo", kiu aperas ofte. Tiu esprimo referencas al la ĉiama restado ĉe Dio kiu estas certe eterna, kaj ne referencas al la eterneco.
Kristanoj kaj Paradizo
Se la perspektivo de la paradizo helpas kristanon alfronti, por si kaj por aliaj, la vivsuferojn kaj precipe la eventualajn persekutojn pro sia kredo, li certas ke Paradizo ekrealiĝas tie kie estas Kristo ĉar tiu diris ke “kie du aŭ tri kunvenas en mia nomo, tie mi estas meze de ili”.
Apologetistoj engaĝiĝas pruvi ke la Paradizo ne estas iluzio naskiĝanta el bezono de konsolo.
Oni rimarkigas ke kvankam pro paroli pri ĉediaj realaĵoj oni bezonas metaforan lingvaĵon, okaze de la kristana paradizo la metaforoj estas sobraj kvazaŭ pudorplenaj. Ekzemple: Jesuo diras: ”Ĉe la domo de mia Patro estas multe da loĝejoj; se ne tiel estus, mi dirus al vi; mi iras, por pretigi por vi lokon”. Certo la paradizo estas pli ol loko, eĉ ne estas loko: sed la metaforo ne malfermas la vojon al la fantazio, kiel okazas en iuj religioj aŭ mitoj. Ankaŭ la metaforo "arbo de la vivo" estas tia en kiu la metaforismo estas tuj preceptata.
Rilate la Edena ĝardeno, pri kiu parolas la unuaj paĝoj de la Biblio, kiu ofte estas difinita “Edena Paradizo” sen tamen nenion posedi de tio pri kio parolas Jesuo kaj kristanoj, ĝuste vidu “Edena ĝardeno”
Listo de akveduktoj
La romiaj akveduktoj postlasis multajn monumentojn en tuta Eŭropo. Ekzemple la Pont du Gard en Francio, la akvedukto de Segovio en Hispanio, la akvedukto de Kartago en Tunisio.
Brenles
Brenles estas komunumo en la distrikto Brojo-Vully en Kantono Vaŭdo, Svislando. Ĝi havis 162 loĝantojn je la 31-a de decembro 2011.
Censodistrikto 1 (Alberto)
Demografio
La devenoj de la loĝantoj de censodistrikto 1 ĉefe estas germana (43.6%), angla (28.7%), skota (18.9%), irlanda (14.4%), kaj ukraina (5.9%).
Brenles
Geografio
La komunumo Brenles situas en la Vaŭda Mezlano sur la montodorso, kiu disigas la valon de Brojo en nordo de la valo de Glano en sudo. La komunumo konsistas el la vilaĝo Brenles kaj la setlejoj Les Crochets, Pra Pâquis, Hauts Tierdoz kaj Pralaz, kaj kelkaj izolitaj bienoj.
La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 3,83 km², de kiuj 30,3% estas kovritaj de arbaro, 64,8% servas por agrikulturo kaj 3,9% por setlado.
Najbaraj komunumoj
La komunumo Brenles limas en nordo al Sarzens, en nordnororiento al Lovatens, en oriento al Billens-Hennens (FR), en sudokcidento al Siviriez (FR), en sudo al Ursy (FR), en sudokcidento al Chavannes-sur-Moudon, kaj en okcidento al Chesalles-sur-Moudon.
Trafiko
Brelnes situas flanke de la gravaj trafikvojoj. Tra Brenles pasas flanka konekta vojo de Sarzens al Siviriez
Historio
La unua dokumenta mencio de Camorino datiĝas el la jaro 1247 jam per la hodiaŭa nomformo Brenles. Sur la komunuma teritorio ekzistas restaĵoj de romia bieno. Dum mezepoko la senjoro de Brenles estis la episkopo de Laŭzano, kiu donis ĝin kiel feŭdo al ŝanĝantaj administrantoj. Ek de 1413 Brenles apartenis al la savoja Voktejo Moudon, kiu en la jaro 1536 venis sub regado de Berno kaj post la Helveta Revolucio de 1798 fariĝis distrikto, kiu en la jaro 2006 estis integrita al la Distrikto Brojo-Vully.
International Mother Language Institute
International Mother Language Institute (IMLI) aŭ Internacia Instituto por Gepatra Lingvo (IIGL) estas instanco kun jura statuso en Bangladeŝo kies funkcio estas la konservado de lingvoj. En 2015 la instituto ricevis rekonon de UNESKO kiu aljuĝis la institutan statuson kategorio 2 al IMLI.
La bengala lingvo-movado de 1952 kaj la Internacia Tago de la Gepatra Lingvo estis la ĉefaj inspirofontoj malantaŭ la instituto.
Historio
La deklaracio de la 21-a de februaro kiel la Internacia Tago de la Gepatra Lingvo de la Unuiĝintaj Nacioj, je la 17-a de novembro 1999 estas senprecedenca evento ne nur por la bengala lingvo, sed ankaŭ en la historio de ĉiuj gepatraj lingvoj de la mondo. En historia kunveno memore al tiu atingo je la 7-a de decembro 1999, la ĉefministrino de la popola respubliko de Bangladeŝo Ŝejkino Hasina Oaĝed anoncis, ke internacia instituto pri gepatra lingvo estos establita en Dako por la esplorado kaj la konservado de la digno kaj la rajtoj de disvastiĝantaj, samkiel de preskaŭ malaperintaj lingvoj en la mondo. Laŭ tiu deklaro, ŝi metis la fundamenton de la Internacia Instituto por Gepatra Lingvo (IMLI) en Segunbagicha, Dako, Bangladeŝo la 15-an de marto 2001. La tiama Ĝenerala Sekretario de la Unuiĝintaj Nacioj Kofi Annan ĉeestis la malfermon. Ĉefministrino Ŝejkino Hasina inaŭguris la konstruaĵon de la Internacia Instituto por Gepatra Lingvo (IIGL) dum la Tago de la Martiroj kaj de la Internacia Tago de la Gepatra Lingvo en 2010. Ekde tiam, la Internacia Instituto por Gepatra Lingvo plulaboras al ĝia fiksita misio kaj vizio.
Notoj kaj referencoj
Tiu ĉi artikolo estas traduko de la samtitola artikolo en la anglalingva vikipedio je la 8-a de marto 2019.
Paleolitikaj flutoj
Pluraj flutoj datitaj el la eŭropa Supra Paleolitiko estis malkovritaj laŭlonge de la historio de la arkeologio. La sendisputitaj trovitaj restaĵoj estas ĉiuj produktoj de la aŭrinjaka arkeologia kulturo, komencinta antaŭ ĉirkaŭ 43,000 al 35,000 jaroj, kaj estis trovitaj en la regiono Schwäbische Alb de Germanio. Tiuj flutoj reprezentas la plej fruajn konatajn muzikinstrumentojn kaj havigas valoran pruvaron de prahistoria muziko. La ekzisto de tiuj flutoj pruvis ke ekzistis disvolvigita muzika tradicio el la plej frua periodo de moderna homa ĉeesto en Eŭropo.
Adpozicio
Adpozicio (aŭ rolvorteto) estas ĝenerala vorto por du specoj de partikuloj, prepozicioj kaj postpozicioj. Ambaŭ montras la frazrolon de modifita substantivo aŭ substantivan sintagmon, simile kiel kazo-finaĵo. Krom la loko relative al la modifita vorto aŭ sintagmo, ambaŭ specoj de adpozicio estas esence samaj.
Brunehilde (reĝino)
. Ŝi estis visigota princino. En 566 ŝi edziĝis ĉe Messo kun la unua reĝo de Aŭstrazio Sigisbert la 1-a. En 613 Klotaro la 2-a la reĝo de Neŭstrio mortigis ŝin en Renève (nuna Côte-d'Or).
Townsend Harris
Townsend Harris (naskiĝis la 3-an de oktobro 1804 en Sandy Hill, mortis la 25-an de februaro 1878 en Novjorko) estis sukcesa Novjorka aĉetisto kaj politikisto. Kiel unua konsulo de Usono en Japanio, al lia nomo estas ligata la komerca traktato inter la du landoj, la t.n. Harris-traktato.
Biografio
Li naskiĝis kiel filo de ĉapel-faristo. Post fino de la loka lernejo, li iris en 1817 al Novjorko, kie li iĝis dungito en vendejo de sia pli maljuna frato, kiu importis porcelanojn kaj silkojn el Ĉinio. La komercado progresis bone, Harris atingis gravan bonstaton, sed ankaŭ pro tio, ke li partoprenis en la nemoveblaĵa komerco en Novjorko, kiu ekde 1811 havis gravan progreson.
Apud la laboro, Harris daŭre plibonigis sin kaj lernis fremdajn lingvojn, inter ili la francan, hispanan kaj italan lingvojn. Lia interesiĝo je la edukado kaj lia kreskanta influo kiel sukcesa komercisto gvidis fine al tio, ke en 1840 oni elektis lin al la Novjorka Supera Lernejo, kies direktadon li transprenis en 1846.
Unu de siaj plej gravaj oficejaj agadoj estis la fondo de Free Academy of the City of New York, senkosta edukejo por laboristoj, el kiuj pli poste estiĝis la City College of New York. Li atingis establon de akademio – spite al kontraŭstaro en la urba administrado – per helpo de referendumo. Post morto de sia patrino en 1847, li retiriĝis el politiko kaj setlis en Kalifornio. Tie li aĉetis ŝipon kaj komencis komercadon kun Ĉinio, Nederlanda Hindio kaj Brita Orienta Hindio.
En 1853 Harris klopodis por la posteno de konsulo en Hong Kong aŭ Kantono, sed li atingis nur postenon en Ningpo (hodiaŭ Ningbo), marborda urbo en orienta Ĉinio. Ĉar li estis nekontenta pri tiu decido, li petis sian maljunan amikon, la ministron pri eksteraj aferoj, William Marcy, doni al li la postenon de konsulo en Japanio. En 1855, Harris estis nomumita fare de prezidento Franklin Pierce konsulo kaj en aŭgusto de 1856 li atingis komercan traktaton inter Usono kaj Japanio, en Shimoda.
Harris restis ĝis 1861 en Japanio kaj poste li emeritiĝis en Novjorko, kie li mortis la 25-an de februaro 1878.
Wildburg
La Wildburg estas restarigita montburgo de la komunumo Treis-Karden en la distrikto Cochem-Zell, germana federacia lando Rejnlando-Palatinato.
Wierzbno (metrostacio)
Wierzbno estas metrostacio de la unua linio de metroo de Varsovio. Ĝi estas lokita sub la strato Aleja Niepodległości ĉe Ulica Woronicza kaj Ulica Naruszewicza. Ĝi havas surfacon kaj volumenon
Sekva stacio,, estas en distanco de de ĝi.
Pont Petit (stacidomo)
Pont Petit estas franca stacidomo sur linio -  situanta en  Saint-Ouen-l'Aumône, departemento Val-d'Oise, regiono Francilio.
Temas pri stacidomo de Société nationale des chemins de fer français (SNCF) priservata de trajnoj de linio H de Transilien.
Ĝi situas ĉe kilometra punkto (PK) de la linio Pierrelaye - Creil (329000).
Kantono Nueces (Teksaso)
La kantono Nueces (hispane por "nuksoj" pro multaj arboj de pekanoj tie trovitaj de la unuaj setlintoj) situas en la subŝtato Teksaso de Usono. Laŭ censa takso de ĝi havis  loĝantojn. La kantona ĉefurbo kaj administra centro nomiĝas Corpus Christi.
Gregorio de Laferrere (urbo)
Geografio
Gregorio de Laferrere situas sur la apudmara ebenaĵo. Bonaero troviĝas 24 km.
Historio
Gregorio de Laferrere estis fondita en 1911 kiel vilaĝo fare de Gregorio de Laferrere (laŭ alia ortografio Gregorio de Laferrére). Li ticevis komence permeson por esplori akvon apud la fervoja linio, la akvo estis grava por la brutoj kaj lokomotivoj. En la sekva jaro oni komencis konstrui jam la vilaĝon, baldaŭe la urbon. En 1913 jam funkxiis fervoja haltejo kun la nomo Laferrere. En 1922 oni malfermis la unuan lernejon. En 1930 oni komputis en Laferrere 8.000 brutojn, 300 ŝafojn, 75 porkojn kaj 600 homojn. En 1951 la preĝejo ekfunkciis. Gregorio de Laferrere urbiĝis en 1973.
Klimato
Gregorio de Laferrere situas en subtropika klimato, kie jare pluvas ĉ. 1100 mm. La averaĝa temperaturo estas en januaro 26 °C, en julio 31 °C.
Hüniken SO
Hüniken estas komunumo en la distrikto Wasseramt en Kantono Soloturno, Svislando. Ĝi havis 92 loĝantojn je la 31-a de decembro 2010.
Geografio
Hüniken situas en Svisa Mezlando en la orienta flanko de la flotebenaĵo de la rivero Emme, ok kilometrojn orientsudoriente de la kantonĉefurbo Soloturno. La komunumo laŭ areo kaj loĝantaro estas la plej malgranda komunumo de la distrikto Wasseramt. En oriento Hüniken estas konektita kun la najbara komunumo Etziken. Krom la vilaĝo al la komunumo apartenas nur tri izolitaj domoj. La domoj de la vilaĝo grupiĝas ambaŭflanke de la kapelo de Sankta Mikaelo. La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 1,01 km², de kiuj 16% estas kovritaj de arbaro, 76% servas por agrikulturo kaj 8% por setlado.
Najbaraj komunumoj
La komunumo Hüniken limas en nordo al Subingen, en oriento al Etziken, kaj en sudo kaj okcidento al Horriwil.
Trafiko
Hüniken situas flanke de la gravaj trafikvojoj. Tra la komunumo pasas flanka vojo de Etziken al Horriwil. Per la buslinio de Herzogenbuchsee al Soloturno Hüniken estas konektita al la publika transportreto.
Historio
La unua dokumenta mencio de Hüniken datiĝas el la jaro 1263 kiel Hunnechoven. La eklezia suvereneco pri Hüniken estis en la jaro 1341 akirita de la soloturna urbestro Conrad de Durrach. Poste la familio Spiegelberg heredis tiujn rajtojn, kaj de ĝi en la jaro 1466 kune kun la senjora jurisdikcio la rajtoj transiris al la urbo Soloturno. En la haro 1472 la rajtoj estis transdonitaj al la soloturna hospitalo.
Ittiri
Ittiri estas komunumo de Italio. Ĝi apartenas al la insulo kaj administra regiono Sardio kaj al la provinco Sassari, ekde aprilo 2021 nomata metropola urbo Sassari. Laŭ la stato de en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². Kristana patrono estas la sankta, kies memortago sekve estas la komunuma festotago.
Najbaraj komunumoj estas Banari, Bessude, Florinas, Ossi, Putifigari, Thiesi, Uri, Usini kaj Villanova Monteleone.
Listo de vegetaranoj
Suben estas listo de personoj, realaj aŭ ne, kiuj deklaris klare vegetaraniĝi aŭ veganiĝi.
Neodima (III) karbonato
Neodima (III) karbonato aŭ neodima (III) karbonato estas organika kombinaĵo rezultanta el interagado de la neodima (III) hidroksido kaj karbonata acido. Ĝi estas blanka solidaĵo, nesolvebla en akvo. Neodima (III) karbonato posedas 2 neodimatomojn, 3 karbonatomojn, kaj 9 oksigenatomojn. Neodima (III) karbonato uzatas en kemiaj sintezoj kaj en la preparado de karbonataĵoj.
Jón Baldvin Hannibalsson
Jón Baldvin Hannibalsson  (naskiĝinta la 21-an de februaro 1939) estas islanda politikisto. Li havis la postenojn de diversaj ministroj kaj poste servis kiel ambasadoro en Usono kaj Finnlando. Li estis la antaŭlasta partiestro de la Popolpartio (1984-1996).
Masataka Tamura
Masataka Tamura (田村 仁崇, n. ) estas japana futbalisto.
Li futbalis ĉe Kyoto Sanga FC, Tochigi SC, Tochigi Uva FC kaj SC Sagamihara.
Batalo de Kunaksa
La batalo de Kunaksa okazis en 401 a.K., inter Ciro la Juna kaj ties frato Artakserkso la 2-a por la persa trono. Ciro – je kiu oni komisiis gvidon de Malgranda Azio – ribelis kontraŭ sia pli maljuna frato kaj kolektis armeon en Sardeis kaj ekiris en la kontinentan internon. La du armeoj neatendite ekbatalis ĉe Kunaksa, sur la maldekstra parto de la Eŭfrato, norde de Babilono.
La ĉefa forto de la Ciro-a armeo estis la ĉ. 13.000-ana greka soldularo sub gvido de Klearkhos, kiuj venkis la maldekstran flugilon de la persa reĝo kun eta perdo. Ciro la Juna gvidis 600-anan kavalerion al la armea centro de Artakserkseso. Kvankam li sukcesis vundigi sian fraton, Ciro mortis sur la batalkampo.
La revenantaj grekoj vidis, ke plia parto de la armeo malvenkiĝis kaj la malamiko prirabis bivakon de Ciro. Ili denove batalprete staris, sed Artakserkseso ne atakis.
Dan Andersson
Dan ANDERSSON (1888 - 1920) estis sveda proletara verkisto kaj poeto. Li loĝis en nuntempa komunumo Ludvika.
7289 Kamegamori
7289 Kamegamori estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la japana astronomo Tsutomu Seki elde Geisei en la gubernio Koĉi (Japanio).
Nomo
Ĝi ŝuldas sian nomon al Kamegamori (japane : 瓶ヶ森), herbeja monto en la centro de la montara regiono de Ŝikoku.
NGC 5025
NGC 5025 (aliaj indikoj — UGC 8292, MCG 5-31-155, ZWG 160.162, IRAS13103+3204, PGC 45887) estas galaksio en konstelacio Ĉashundoj.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Popola Fronto (gazeto)
Popola Fronto estis Esperanto-gazeto eldonita en Valencio, Hispanio, de Luis Hernández Lahuerta kaj Guillermo Bosch dum la Hispana Enlanda Milito, kiu propagandis la vidpunktojn de la respublikana flanko tutmonde, en tre flua lingvo. Ĝi publikigis ĉefe oficialajn informojn, sed ankaŭ entenis novaĵojn pri la partopreno de esperantistoj kaj de la helpo de diverslandaj simpatiantoj.
Piŝtokruĉo
Piŝtokruĉo estas ilo por infuzi (nome kuiri) kafon aŭ teon. Ĝi konsistas el ujo tra kiu moviĝas piŝto sub kiu kuŝas la teherbo aŭ kafopolvo. Sur ĝi oni enverŝas varman akvon. Post premo per la piŝto la akvo iĝas ĉu kafo ĉu teo.
Popola Fronto (gazeto)
Meze 1937 la gazeto publikigis artikolon rifuzitan de Sennaciulo kaj transdonitan al la redaktanto de la Sennaciista bulteno, ĉar ĝi ŝajne pritraktis internan problemon de la sennaciista frakcio. Tion iuj taksis "atako kontraŭ SAT". Pri tio ĉi estis atingita interkonsento, ĉar la redaktantoj de "Popola Fronto" certigis, ke ili celis ataki neniun per tiu artikolo kaj konfirmis sian fidelecon al SAT, kvankam ili akuzis SAT de malvigleco en apogo al hispana respublika kaŭzo. Sennaciulo efektive estis sufiĉe diskreta pri la situacio en Hispanio. Interalie aperas nenia kritiko pri la pasiveco de la franca aŭ nederlanda ŝtato fronte al la aktiva milita subteno de nazia Germanio kaj de la faŝisma Italio, dum male estis kritikata la naciemo de la gazetoj eldonitaj de hispanaj esperantistoj.
Elverŝado (gaso)
En kemio kaj fiziko, elverŝado estas procezo en kiu apartaj molekuloj fluas tra truo sen kolizioj inter molekuloj. Ĉi tio okazas se la diametro de la truo estas konsiderinde pli malgranda ol la meznombra libera vojo de la molekuloj. Laŭ la leĝo de Graham de elverŝado, la kurzo je kiu gaso elverŝas (kio estas, kiu kvanto da molekuloj trapasas la truon dum unuo de tempo) estas dependa de la molekula maso; gasoj kun pli malgranda molekula maso elverŝas pli rapide ol gasoj kun pli granda molekula maso.
Premio Unesko-Japanio pri Eduko pro Daŭripova Disvolviĝo
La Premio Unesko-Japanio pri Eduko pro Daŭripova Disvolviĝo estas premio de Unesko de USD $ donate ĉiujare al tri personoj aŭ organizaĵoj por projektoj, kiuj helpas edukon por daŭripova disvolviĝo. La premio estis establita en 2014 de la estraro de Unesko je la iniciato de la registaro de Japanio, kiel parto de la Tutmonda Agprogramo de Unesko pri Eduko pri Daŭripova Disvolviĝo. La ricevantoj estas elektitaj de juĝantaro de internaciaj membroj, nomumitaj de la Ĝenerala Direktoro de Unesko. La juĝantaro kunvenas ĉiujare en Parizo, Francio.
Oni donas la premion dum ceremonio ĉe la sidejo de Unesko en Parizo. La unua premio estis donita en novembro 2015 far Ĝenerala Direktoro Irina Bokova.
Membroŝtatoj de Unesko aŭ ne-registaraj organizaĵoj en oficiala partnereco kun Unesko rajtas nomumi kandidatojn.
Komence de oktobro 2019, la premio doniĝas ĉiun duan jaron.
Kriterioj
La oficialaj kriterioj de taksado estas:
Alia menciita kriteriojn por elekto estas: kontribuaĵo al la Tutmonda Agprogramo pri Daŭripova Disvolviĝo, kaj efiko kaj refareblo de la projekto.
Ricevintoj
La unuaj ricevintoj de la premio estis anoncitaj en septembro 2015. Ĝis nun, unu ricevinto estas Latinamerikano, unu Eŭropano, kaj unu Azio-Pacifikano.
2016
Ricevnintoj:
Ricevintoj:
2018
Ricevintoj:
2019
Ricevintoj:
Akademisches Gymnasium (Vieno)
Akademisches Gymnasium (Akademia Gimnazio) troviĝas sur Beethoven-placo en Interna urbo en Vieno (Aŭstrio) kaj estas la plej malnova gimnazio de la urbo.
Historio
La gimnazio estis establita de la jezuitoj en 1553 en la nuna dominikana monaĥejo. Edukado okazis en la latina kaj plejparte estis deidĉita al katolikaj aferoj. Post dissolvo de la ordeno en 1773 la gimnazio estis transdonita al la piaristoj kaj en 1866 translokiĝis al la nuna loko.
Edukado
Nun la gimnazio plu funkcias kaj speciale atentas lingvolernadon. Inter la nepraj lingvoj estas la angla, franca, latina, malnovgreka. Oni povas fakultative lerni ankaŭ la italan, hispanan, rusan kaj ĉinan lingvojn.
Famaj lernintoj
Inter la famaj lernintoj krom la menciita Walter Kohn estis arkitekto Otto Wagner, komponisto Eduard Strauss, marksista pensulo Karl Kautsky, la nobelpremiita fizikisto Erwin Schrödinger kaj la reĝisoro Niki List.
Falfolia planto
Falfolia aŭ decidua planto estas tia arbo, arbusto aŭ staŭdo, kiuj faligas siajn foliojn en parto de la jaro. Tio okazas vintre en la kontinenta klimato kaj la arkta klimato. En aliaj areoj, folifalado okazas pro ŝanĝiĝo (malpliiĝo) de la precipitaĵa kvanto.
Male al la falfolaij plantoj, ekzistas ĉiamverdaj plantoj, ĉe kiuj la verda foliaro ekzistas en la tuta jaro. Inter la du randaj kategorioj, ekzistas la duonfalfoliaj plantoj, ĉe kiuj la malnovaj foliaj defalas post komenciĝo de la nova vegeta periodo. Same ekzistas la duonĉiamverdaj plantoj, kiuj defaligas plimulton de siaj folioj, sed restas iom da folioj dum la vintra aŭ seka periodo. Sur kelkaj junaj arboj (ekz. usona marĉa kverko), la sekiĝintaj folioj restas dumvintre, verŝajne por defendo kontraŭ damaĝantoj.
Fiziologio
Dum alveno de pli seka aŭ malvarma periodo, la produktado de klorofilpigmentoj reduktiĝas kaj la aliaj koloraĵoj en la folio videbliĝas: aperas aŭtunaj koloroj de la folioj. Al tiuj koloraĵoj apartenas karotinoidoj, kiuj donas flavan, brunan, oranĝan koloron. La antocianpigmentoj donas ruĝan aŭ lilan koloron, sed tiuj ne ĉiam ekzistas en la folioj, ofte aperas nur malfrusomere en tiuj lokoj, kie ekzistas samtempe la mallongiĝantaj tagoj kaj malvarmaj noktoj.
Dum kresko de la folio, evoluas abscisa zono ĉe la folibazo (inter la pedunklo kaj la tigo), en kiu troviĝas la abscisa tavolo, kiun formas ĉeltavoloj kapablaj disiĝi. La ĉeloj de la abscisa tavolo sentemaj je la planta kreskiga hormono, je la aŭksino, kiu produktiĝas en la folio kaj aliaj partoj de la planto. Dum la aŭksina proporcio estas konstanta inter kvantoj produktata en folio kaj alfluanta el aliaj partoj de la planto, la ĉeloj de la abscisa tavolo kunrestas. Aŭtune (pro malvarmiĝo) aŭ alia streso (sekiĝo, damaĝo), vundiĝo, maljuniĝo, la alfluo de aŭksino el la folio malpliiĝas, kio kaŭzas plilongiĝon de la ĉeloj en la abscisa tavolo. Tiel ŝiriĝas la ligo inter la ĉeltavoloj kaj la folio deŝiriĝas, defalas. Samtempe la plilongiĝintaj ĉeloj formas izolan, protektan tavolon por malhelpi la perdon de fluido.
Kelkaj plantoj eltiras mineralojn, nitrogenon, karbon el la folio antaŭ la defalo kaj rezervas tiujn en la radikoj aŭ ŝeloj kaj reuzas ilin printempo por novaj folioj, floroj.
Les Quatre-Routes-du-Lot
Les Quatre-Routes-du-Lot estas malaperinta franca situanta en departemento Lot, regiono.
Ĝiaj enloĝantoj nomiĝas Quatre-Routois.
Ĝi nun formas parton de Le Vignon-en-Quercy.
Piloso
Piloso (greke Πύλος, latinliterigite ofte Pylos) estas la nomo de du lokoj en la pejzaĝo Mesenio ĉe la sudokcidenta marbordo de la preskaŭinsulo Peloponezo en Grekio. En la pli malnova el la du lokoj troviĝas la restaĵoj de granda palaco el la mikena epoko. La dua loko famiĝis dum la klasika epoko de Antikva Grekio pro la tiea venko de la armeo de la urbo Ateno super tiu de la konkuranta urbo Sparto dum la Peloponeza Milito. Krom la nomo Πύλος, greke por "pordego", la du lokoj ne havas komunaĵojn.
La antikva urbo el la mikenea epoko, kiu elfosiĝis fare de germanaj arkeologoj dum la jaro 1952, situas proksime de la hodiaŭa loĝloko Ano Englianos 9 kilometrojn de la golfeto de Navarino. La arkeologioj ĉi tie malkovris la ne defendocele fortigitan palacon de reĝo el la mikenea epoko. Ili donis al la ampleksaj palacaj ruinoj la nomon "palaco de Nestoro", laŭ la samnoma reganto super la legenda regno Piloso, kiun mencias la poeto Homero en sia eposo Iliado. Ĉu la ruinoj apud Ano Englianos estas la "Piloso" de Homero, ne sendube klaras: La germanaj arkeologoj klare pruvis, ke la loko havis la antikvan nomon "Pulos" kaj estis la ĉefurbo de granda regno, kiu kovris la tutan Mesenion, sed la topografiaj informoj de Homero en la verkoj Iliado kaj Odiseado pri la palaco de Nestoro pli korespondus al pli eta palaco proksime de la hodiaŭa laoĝloko Kakovatos en la pejzaĝo Trifilio tuj norde de Mesenio. Ĉiukaze la antikva regiona ĉefurbo ĉe la hodiaŭa Ano Englianos detruiĝis komence de la 12-a jarcento antaŭ Kristo kaj ne daŭre pluloĝiĝis. Post la 8-a jarcento homoj tute forlasis la lokon kaj ĝi forgesiĝis.
La loko el la klasika epoko de la Antikva Grekio situis en la roka antaŭmontaro ĉe la norda marbordo de la Golfeto de Navarino. La loko havas elstaran rolon en la kronikoj pri la Peloponesa Milito inter la armeo de la urbo Ateno kaj tiu de la konkuranta urbo Sparto dum la Peloponeza Milito. La atena armeo okupis la lokon kaj malliberigis spartan soldataron sur la apuda insulo Sfakteria. La malliberulojn oni transportis al Ateno. La zorgo de la spartanoj pri la malliberigitoj estis esenca kialo, subskribi la pacon de Nikias dum la jaro 421 antaŭ Kristo. Ĝis la jaro 409 antaŭ Kristo la atena armeo en Piloso havis garnizonon.
Diego Bastos Ribeiro
Diego Bastos Ribeiro (n. ) estas brazila futbalisto.
Li futbalis ĉe Kyoto Purple Sanga.
11480 Velikij Ustyug
11480 Velikij Ustyug estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la rusa astronomino Ljudmila Ivanovna Ĉerniĥ elde la Krimea astrofizika observatorio de Nauĉno, (en tiama Sovetunio, nun en Rusio).
Ruth Benedict
Ruth Fulton BENEDICT (5a de Junio, 1887 – 17a de Septembro, 1948) estis usona antropologo kaj folkloristo.
11480 Velikij Ustyug
Nomo
Ĝi ŝuldas sian nomon al Velikij Ustjug (cirile : Великий Устюг), malgranda urbo en norda Vologda provinco, fondita en 1207. Velikij Ustjug ludis gravan rolon en la kultura disvolviĝo de la nordaj landoj kaj de Siberio.
Ruth Benedict
Ŝi naskiĝis en Novjorko, lernis en Vassar College kaj gradiĝis en 1909. Post studi antropologion en la "New School of Social Research" kun Elsie Clews Parsons, ŝi faris gradigajn studojn en la Universitato Kolumbio en 1921, kie ŝi studis kun Franz Boas. Ŝi ricevis sian doktorigon kaj aliĝis al la fakultato en 1923. Margaret Mead, kun kiu ŝi kunhavis amaferan rilaton, kaj Marvin Opler, estis inter ŝiaj studentoj kaj kolegoj.
Benedict estis Prezidanto de la "American Anthropological Association" kaj ankaŭ estis elstara membro de la "American Folklore Society". Ŝi iĝis la unua virino agnoskita kiel elstara estro de akademia profesio en Usono. Ŝi povas esti konsiderata kiel transir figuro en sia fako, redirektanta kaj antropologion kaj folkloron for el la limigitaj limoj de la kultur-trajtaj disvastigaj studoj kaj al teorioj de plenumo integra al la interpretado de kulturo. Ŝi studis la rilatojn inter personeco, arto, lingvo kaj kulturo, insistante en tio kio ne ekzistas trajto en izolado aŭ mem-sufiĉo, teorio kiun ŝi pioniris en sia libro de 1934 nome Patterns of Culture (Modeloj de kulturo).
Algoritmo de Toom-Cook
En matematiko, algoritmo de Toom-Cook estas multiplika algoritmo, maniero de multiplikado de du grandaj entjeroj.
Por donita du entjeroj a kaj b, la algoritmo fendas ĉiun el a kaj b je k pli malgrandajn partojn ĉiu de longo ne pli ol l ciferoj, kaj plenumas operaciojn sur la partoj. Dum ĉi tio, necesas fari plurajn multiplikajn sub-operaciojn de nombroj de l aŭ malmulte pli multaj ciferoj. La multiplikaj sub-operacioj povas esti faritaj rikure uzante algoritmon de Toom-Cook denove. En la plej profunda nivelo de la rikuro, necesas ebleco iel senpere multipliki sufiĉe malgrandajn nombrojn.
La algoritmo Toom-3 estas fendas la nombroj en 3 partojn, kaj por multipliko de la nombroj tiam necesas 5 sup-multiplikoj anstataŭ 9 en la kutima longa multipliko, kaj la asimptota tempa komputa komplikeco estas do Θ(nlog(5)/log(3))≈Θ(n1,465). La algoritmo de Karatsuba estas simpla speciala okazo de algoritmo de Toom-Cook, fakte Toom-2, kie la nombroj estas fendataj ĉiu en 2 partojn. kaj por multipliko de la nombroj tiam necesas 3 multiplikoj anstataŭ 4 en la kutima longa multipliko, kaj la asimptota komplikeco estas do Θ(nlog(3)/log(2))≈Θ(n1,585). Ordinara longa multipliko estas ekvivalento al Toom-1, kun komplikeco Θ(n2).
La algoritmo de Toom-Cook estas pli malrapida ol longa multipliko ĉe malgrandaj nombroj, kaj ĝi estas pro tio tipe uzita por mezo-ampleksaj nombroj. Por pli grandaj nombroj asimptote pli rapida algoritmo de Schönhage-Strassen kun komplikeco Θ(n log (n) log (log (n))) estas praktika.
La algoritmo estas nomita post Andrei Toom kaj Stephen Cook. Andrei Toom la unua priskribis ĉi tiun algoritmon en 1963, kaj Stephen Cook plibonigis la algoritmon kaj publikigis ĝin en sia PhD-tezo en 1966.
Kvankam la "Toom-3" estas nur varianto de la algoritmo de Toom-Cook kun k = 3, iam la terminoj "Toom-3" kaj "Toom-Cook" estas malĝuste uzataj kvazaŭ signifantaj la samon.
Algoritmo kaj ekzemplo
Estu la du entjeroj por multiplikado
Ĉi tiuj nombroj estas multe pli malgrandaj ol tiuj kiuj kutime normale estas procezataj per algoritmo de Toom-Cook, ili estas nur por ilustri la algoritmon.
Disdivido de multiplikatoj
La unua paŝo estas elekti la bazon B = bi, tian ke la kvanto de ciferoj de ambaŭ m kaj n en bazo B estas maksimume k (ekzemple, k=3 en Toom-3). Tipa elekto por i estas donita per:
En nia ekzemplo de Toom-3, B = b6/3 = 108. Oni tiam apartigu la nombrojn m kaj n en iliajn ciferoj en bazo B, mi kaj ni por ''i=0 ... k-1'':
Oni tiam uzu ĉi tiujn ciferojn kiel koeficientoj de polinomoj p kaj q de grado (k-1), kun la propraĵo ke p(B) = m kaj q(B) = n:
En la okazo se la multiplikataj nombroj estas de malsamaj ampleksoj, povas esti utile uzi malsamajn valorojn de k por m kaj n, la km kaj kn. Ekzemple, la algoritmo "Toom-2,5" estas tiu kun km=3 kaj kn=2. En ĉi tiu okazo la i en B = bi estas tipe elektata kiel
Pritakso
La maniero de komputado de la produto de polinomoj p(x)q(x) estas bazita je tio ke polinomo de grado d-1 estas unike difinita per ĝiaj valoroj en d punktoj (ekzemple, linio estas precizigita per du punktoj). La ideo estas komputi p(x) kaj q(x) je diversaj punktoj, multipliki iliajn valorojn je ĉi tiuj punktoj kaj uzi la rezultojn por trovi koeficientojn de p(x)q(x).
Pro tio ke grado(pq) = grado(p) + grado(q), oni bezonas
punktojn. Ĉe Toom-3 estas d = 5. La algoritmo principe laboras sendepende de tio kiuj punktoj estas elektitaj, sed por plisimpligo estas pli bone elekti malgrandajn simplajn valorojn, simile al 0, 1/2, -1/2, 1, -1, 2, -2.
Unu nekutima punkto kiu estas ofte uzata estas malfinio ∞. Anstataŭ komputado de polinomo p je malfinio reale estas prenata valoro p∞, kiu estas la limeso de p(x)/(xgrado(p)) kiam x'' iras al malfinio. Ĝi ĉiam egalas al la konduka koeficiento de la polinomo.
En ĉi tiu ekzemplo de Toom-3, estos uzataj la punktoj 0, 1, -1, -2 kaj ∞. Ĉi tiu elekto plisimpligas la komputadon. La formuloj por la valoroj estas:
kaj la valoro m2 por ∞.
kaj analoge por q:
kaj la valoro n2 por ∞.
En la ekzemplo, la valoroj estas:
Kiel videblas, ĉi tiuj valoroj povas esti negativaj.
Por videbligi similecon de ĉi tiu komputo kun la rea komputo en unu el la sekvaj paŝoj, estas utile konsideri ĉi tiun komputon kiel matrico-vektora multipliko, kie ĉiu linio de la matrico enhavas potencojn de unu el la pritaksaj punktoj, kaj la vektoro enhavas la koeficientoj de la polinomo:
Pli rapida pritakso
La kalkulado povas esti farita pli rapide ol senpere per la formuloj, se taŭge ordigi la operaciojn. La maniero donita de Bodrato por Toom-3 estas ĉi tie montrita, plenumata pot la unua multiplikato de la ekzemplo:
Ĉi tie p0 estas intera valoro dum la komputado.
Ĉi tiu vico postulas kvin adicion aŭ subtrahojn, kio estas je unu malpli ol en la simpla pritakso, ankaŭ la multipliko per 4 ne estas bezonata. Ĉi tiu plirapidigo ne influas asimptotan komplikecon de algortmo en okazo de konstanta k.
Multipliko je la punktoj
Por sufiĉe grandaj nombroj, ĉi tio estas la plej multekosta paŝo de algoritmo, la nura paŝo kies komplikeco estas ne lineara de la amplekso de m kaj n.
Kalkulo de la polinomo respektiva al la produto
Ĉi tiu estas la paŝo la plej komplika je ideo, la rea al la pritaksa paŝo. Per donitaj d punktaj valoroj de r, oni bezonas komputi la koeficientojn de r. Por ĉi tio oni bezonas solvi ĉi tiun matrican ekvacion por la vektoro konsistanta el la koeficientoj de la polinomo ''r0... r4'', kiu estas en la maldekstra flanko:
Ĉi tiu matrico estas konstruita la sama maniero kiel la tiu en la pritaksa paŝo, tamen ĝi estas de amplekso d×d. Oni povas solvi ĉi tiun ekvacion per gaŭsa eliminado, sed ĉi tio estas tro multekoste. Anstataŭe, oni inversigu la matricon. Se la pritaksaj punktoj estis elektitaj konvene, la inversa matrico enhavas nur sufiĉe simplajn erojn.
Nun restas komputi ĉi tiu matrico-vektoran produton. Kvankam la matrico enhavas frakciojn, la rezultantaj koeficientoj estas entjeroj. La komputado povas esti farita per entjera aritmetiko, per adicioj kaj subtrahoj, kaj per multipliko kaj divido per malgrandaj konstantoj.
La kalkulado povas esti farita pli rapide ol senpere per la formuloj de matrica multipliko, se taŭge ordigi la operaciojn. La maniero donita de Bodrato por Toom-3 estas ĉi tie montrata, plenumata por la ekzemplo:
Ĉi tie r1a kaj r2a estas interaj valoroj dum la komputado.
La polinomo r estas do:
Swissminiatur
Swissminiatur estas miniaturparko en Melide en kantono Tiĉino, kiu montras maketojn de konstruaĵoj kaj pejzaĝoj de Svislando. Ĝi estis inaŭgurita en 1959. Swissminiatur sur arealo de 140.000 m² prezentas pli ol 120 detalajn maketojn de patriciaj domoj, preĝejoj, burgoj, monumentoj kaj aliaj interesaĵoj de Svisio laŭ proporcio 1:25. Tra la ekspoziciejo veturas 18 makettrajnoj (sur relaro 3,5 km longa), telferoj kaj ŝipoj, tiel la parko estas alloga ankaŭ por amikoj de makettrajnoj.
Algoritmo de Toom-Cook
Kalkulo de la polinomo respektiva al la produto
Se estus uzantaj malsamaj km, kn, aŭ pritaksaj punktoj, la matrico devus esti la alia; sed ĝi ne dependas de la multiplikatoj.
Swissminiatur
La parko situas 5 km de Lugano ĉe la digo de Melide, proksime de la Gotarda vojo kaj de aŭtoŝoseo A2. Ĝi estas vizitebla de marto ĝis novembro kaj disponas pri infanludejo, memserva restoracio kaj suvenirvendejo.
Algoritmo de Toom-Cook
Komputado de la rezulto
Fine, necesas komputi r(B) kaj tiel ricevi la finan rezulton. Ĉi tio estas simpla pro tio ke B estas potenco de b kaj tiel la multiplikoj per potencoj de B estas ŝovoj de la ciferoj en bazo b:
La lasta nombro estas fakte produto de 1234567890123456789012 kaj 987654321987654321098.
Interpolaj matricoj por diversaj k
Ĉi tie estas priskribitaj komunaj interpolaj matricoj por kelkaj malsamaj komunaj malgrandaj valoroj de km kaj kn.
Toom-1
Toom-1 (km = kn = 1) postulas 1 pritaksan punkton, ĉi tie ĝi estas elektita al esti 0. Ĝi degeneriĝas al longa multipliko, kaj kiel la interpola matrico estas la identa matrico:
Toom-1.5
Toom-1.5 (km = 2, kn = 1) postulas 2 pritaksajn punktojn, ĉi tie ili estas elektitaj al esti 0 kaj ∞. Ĝi degeneriĝas al longa multipliko, kaj kiel la interpola matrico estas la identa matrico:
Toom-2
Toom-2 (km = kn = 2) postulas 3 pritaksajn punktojn, ĉi tie ili estas elektitaj al esti 0, 1 kaj ∞. Ĝi estas la sama kiel multipliko de Karatsuba, kaj la interpola matrico estas
Toom-2,5
Toom-2,5 (km = 3, kn = 2) postulas 4 pritaksajn punktojn, ĉi tie ili estas elektitaj al esti 0, 1, -1 kaj ∞. La interpola matrico estas
Mezoregionoj de Akro
La brazila subŝtato de Akro estas dividata de la Instituto Brazila de Geografio kaj Statistiko en du regionoj, poste subdividataj en mikroregionoj:
Cerkopiteko
Cerkopitekoj (Cercopithecus) estas specifamilio de primatoj, enhavanta 26 speciojn. Ili havas mezan grandecon, plejparte loĝas en arboj, kaj vivas grupe en Afriko sude de la dezerto Saharo. Ili fakte estas ĉiomanĝantoj, kvankam ili plej ofte nutriĝas per fruktoj.
La plej eminentaj esperantistoj
Nia diligenta kolegaro
Ducent eminentaj esperantistoj ekde Zamenhof kaj aliaj pioniroj ĝis nuntempaj elstaruloj en la sferoj de movadorganizo, informado, instruado, scienco, esperantologio, literaturo, muziko, teatro, eldonado, redaktado, radio, interreto, komerco, turismo k. a. La nomlisto estas kompilita laŭ la graveco de la kontribuo de ĉiu konkreta persono, ne laŭ ties seksa, aĝa, nacia aŭ ŝtata apartenoj.