cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Giovanni Battista Monte
Kiel klinika kuracisto, li insistis ke la observado de la kondiĉo de la paciento, anstataŭ prilabori teorion sen observado, estis la sola maniero trovi la solvon por kompreni la sanstaton de la paciento. Tiu kutimo estis portita al Lejdeno de Johannes Heurnius (1543-1601) kaj pli malfrue de lia filo Otto Heurnius (1577-1652), sed verdire Franciscus Sylvius establis tiun instruon siaepoke.
Biografio
Montanus devenis el nobela familio kaj faris siajn humanismajn studojn en Padovo. Tie li studis la latinan kun Marko Muzuro (1470-1517) kaj la greka kun la filozofo Pietro Pomponazzi (1462-1525). En Ferrara li studis medicinon kun Nikolao Leoniĉeno (1428-1524). En 1520 li ricevis sian diplomon pri medicino en Padovo kaj post iom da tempo li instaliĝas en Brescia, kie li praktikis medicinon dum pluraj jaroj.
Pli malfrue li vojaĝis al pluraj urboj en Italio, nome Romo, Venecio (1520) kaj fine Napolo kie li instruas grekan literaturon. En Italio li ankaŭ konatiĝis kun la humanisto Giovanni Pontano (1429-1503), en Napolo. La kreskanta medicina reputacio de Da Monto atingis sian apogeon kiam li estis indikita kiel unua ordinara profesoro pri praktika medicino en Padovo, aŭtune de 1539, ricevinte salajron je 500 florenoj.
En Padovo li helpis en la preparado de la Latinaj kolektoj de Galeno de Pergamomo, eldonita en 1541, kaj li apogis la fondon de la botanika ĝardeno de la universitato (1545). Tiuepoke inter lia lernantaro troviĝis John Caius (1510-1573), estonta kuracisto de la reĝo Eduardo la 6-a kaj la pola kuracisto Valentinus Lublinus. Ĉi-lasta daŭrigis la laboron de lia profesoro, inklude de la publikigo de liaj prelegoj kaj postmortaj prinotoj. En 1543, Da Monto iĝis la unua ordinara profesoro pri teoria medicino en Padovo ricevante salajron je 700 florenoj, posteno kiun li okupis ĝis sia morto en 1551. Kelkaj universitatoj insistis ke la estonta kuracisto aktivu kiel lernanto akompanata de establita doktoro.
Ekzemple, la universitataj statutoj de la 15-a jarcento en Italio postulis ke aspiranta doktoro praktiku kun rajtigita kuracisto, dum ses monatoj en Pavio kaj dekdu monatoj en Padovo, antaŭ ol gradiĝi. Tamen, Da Monto estis la unua kiu igis la klinikan medicinon kiel regula kaj integrita parto de la medicina instruado. Samtempuloj fiksis la daton kiel 1543, sed Da Monto komencis iom antaŭe.
Tiuepoke, Da Monto kondukis sian studentaron, el la "Palaco del Bo", kie la profesoroj instruadis, al la "Hospitalo de Sankta Francisko la Granda", kie li agadis kiel kuracisto. En la hospitalo, li instruadis al sia lernantaro pri la simptomoj, diagnozo, patologio kaj kuracado de la malsanoj en la ĉeesto de la paciento sub analizo.
Ĉi-regularaj kaj sisteme klinikaj disputoj en la hospitalo kaj en rondaj debatoj ricevis la alnomon "collegium Montani" (Kolegio de Da Monto). La studentaro prenis notojn, kiuj iĝis tre aprezindaj. La klinika medicino estis provo de Da Monto asocii tion kion li vidis kiel artefarita divido inter la teoria medicino kaj la praktiko.
Li provis krei la universalan medicinon unuigante ambaŭ fakojn. Post lia morto, liaj antikvaj lernantoj komencis uzi ĉi-metodon per publikigado de raportoj el liaj lecionoj en la hospitaloj, liaj sennombraj medicinaj konsiloj, liaj lecionoj en la universitato kune kun multaj laŭdoj. La Venecia Senato formale aprobis la klinikan medicinon nur en 1578, kie du profesoroj devis viziti hospitalon ĉe determinita horo por diskuti individuajn kazojn kaj malsanojn kune kun la studentaro kiuj estis invititaj partopreni.
Ĉi-metodo estis simile al tiu pri botanika instruado, en kiu la instruisto disponis je determinitaj momentoj en la botanika ĝardeno de la universitato por elmontri kelkajn specimenojn pri plantoj kaj herboj. La rezulto estas ke aliaj universitatoj sekvis la ekzemplon de Padovo. La klinika medicino, kiu tiam ne ekzistis en la nordo de Eŭropo, forte altiris eksterlandajn studentojn, kiuj disvastigis la novan praktikon.
La komenca klinika lernejo estis establita en Lejdeno, en 1635. En 1549, Da Monto vojaĝis al Urbino por prizorgi la sanon de la duko Guidobaldo II della Rovere (1514-1574) kaj lia edzino. Li ne reiris al Padovo, ĉar ekmalsaniĝinte, li retiriĝis al Teraco, apud Verono, kie li mortis en la 6-a de majo 1551. Li havis du filojn: Marc'Antono kaj Teodoro.
Harthausen (Palatinato)
Harthausen estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Rhein-Pfalz de la federacia lando Rejnlando-Palatinato. Fine de la jaro la komunumo havis 0 loĝantojn.
Hon-Hergies
Hon-Hergies estas franca komunumo lokita en la departemento Nord kaj en la regiono Nordo-Kaleza Markolo. Ĝi havis 806 loĝantojn laŭ censo plenumita en 1999, kaj estas landlima komunumo trafluata de la rivero Hogneau.
Geografio
Hon-Hergies geografie kaj historie apartenas al la franca-belga translima regiono Henegovio. Henegovio estas regiono de montetoj kaj plataĵoj, kiuj disvolviĝis sur tre diversaj grundoj : paleozoika soklo, mezozoika kreto, sed ankaŭ kenozoikaj sablo aŭ argilo plejparte kovritaj de leŭso.
La vilaĝo Hon-Hergies troviĝas proksime de la urbetoj Bavay kaj Avesnes-sur-Helpe, kaj do cetere situas en natura regiono nomita "Avesnois", kiu ĉefe konsistas el malaltaj heĝoj, tre verdaj pejzaĝoj, boskoj, fruktarbaroj kaj etaj vilaĝoj. Hon-Hergies etendiĝas sur 11,02 km².
Vidindaĵoj
Hon-Hergies estas ĉarma vilaĝo, kiu fakte konsistas el du apartaj vilaĝetoj, ĉiu kun preĝejo. La preĝejo de Hon datiĝas de la 17-a jarcento : ĝi posedas bulban sonorilturon de la 18-a jarcento. La preĝejo de Hergies posedas renesancstilajn altarojn de la 17-a jarcento, sed ankaŭ belan statueton de Dipatrino de la sama epoko.
Videblas en Hon-Hergies eksaj minejoj de nigra marmoro, kaj la restaĵoj de la industriaj konstruaĵoj, kiuj malnovtempe ekspluatadis tiujn minejojn.
Turismo
La vilaĝo disponas kampadejon nomitan "La Joncquière".
Administrado
Hon-Hergies apartenas la kantono de Bavay, kies ĉefurbo estas Bavay. Tiu kantono mem estas parto de la arondismento de Avesnes-sur-Helpe, unu el la 6 arondismentoj de la departemento Nord.
Jaapia ochroleuca
Jaapia ochroleuca estas fungo el la klaso Agaricomycetes.
Charles Dillon Perrine
Charles Dillon PERRINE (naskiĝis la 28-an de julio 1867 en Ohio, mortis la 21-an de junio 1951 en Villa General Mitre) estis argentina astronomo. Naskita en Usono, li vivis kaj laboris en Argentino.
Li laboris en la observatorio Lick de 1893 ĝis 1909, kaj estis direktoro de la Nacia Argentina Observatorio (nune nomata El Observatorio Astronómico de Córdoba ) de 1909 ĝis 1936.
Li kaj George W. Ritchey observis la ŝajnan superluman movon de la gasnuboj ĉirkaŭ la novao GK Persei de 1901.
Li malkovris en 1904 kaj 1905 du satelitojn de Jupiteron, nomitaj "Jupitero VI" kaj "Jupitero VII", kiuj ricevis iliajn nomojn Himalio kaj Elaro en 1975. Li malkovris plurajn kometojn, inter kiuj la kometon 18D/Perrine-Mrkos, kiu poste estis perdita.
The No. 1 Ladies' Detective Agency
The No. 1 Ladies' Detective Agency ("La unua virina detektiva agentejo") estas serio de detektivaj romanoj de la skota verkisto Alexander McCall Smith, lokigitaj en Bocvano, kun la ĉefrolulo s-ino Mma Precious Ramotswe. La titolo de la serio estas ankaŭ la titolo de la unua romano en la serio. Inter 1998 kaj 2018 aperis 19 romanoj.
Charles Dillon Perrine
Li promociis la astronomion en Argentino, kaj rekomendis la konstruon de granda teleskopo de Bosque Alegre kiu estis elfinita en 1942.
Li mortis en 1951 en Villa General Mitre, urbo kiu pli malfrue nomiĝis Villa del Totoral, kaj li estis entombigita en la cementerio disidente de la urbo Kordobo.
The No. 1 Ladies' Detective Agency
Iusence gravan rolon ludas la lando Bocvano mem, kun siaj kulturoj, tradicioj, homoj kaj naturo.
Charles Dillon Perrine
Honoroj
Antonín Mrkos donis lian nomon al la asteroido 6779 Perrine.
The No. 1 Ladies' Detective Agency
En 2008 samnoma brita-usona televida serio (de BBC / HBO) bazita sur la romanoj, kiun reĝisoris Anthony Minghella.
Nantucket
Nantucket estas urbo kaj insulo en Masaĉuseco (Usono)
Waltersdorf
Waltersdorf havas diversajn signifojn:
Nevoľné
Nevoľné, hungare Tormáskert [tormAŝkert] estas malgranda vilaĝo en Slovakio, en Regiono Banská Bystrica, en Distrikto Žiar nad Hronom. Ĝis 1890 la oficiala hungara loknomo estis Nevolno, poste pro la hungariga politiko la vilaĝo ricevis hungarecan nomon.
Situo
Nevoľné situas sur malebenaĵo flanke de monto 1012 m-ojn alta, laŭ traira flankovojo. Kremnica troviĝas 5 km-ojn.
Historio
La unua mencio devenis el 1571 en formo "Newolna", apartenanta al ĉefepiskopejo de Esztergom. En 1828 vivis tie 217 homoj en 37 domoj. En 1910 vivis en Tormáskert 370 homoj, (escepte unusolan hungaron ĉiuj slovakoj). Ĝis Traktato de Trianon la vilaĝo apartenis al Hungara reĝlando, al Bars, al distrikto de Garamszentkereszt, poste al Ĉeĥoslovakio, inter 1938-1945 kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 loĝis en Nevoľné 425 homoj (escepte unusolan germanon ĉiuj slovakoj).
Sepp Kusstatscher
Sepp Kusstatscher(naskiĝis la en Villanders) estas alternativa itala politikisto el la germanlingva regiono Suda Tirolo en la pleja nordo de Italio. Li membras en la Eŭropa Verda Partio kaj en ties nacia branĉo Federacio de la Verduloj. Dum la oficperiodo 2004 ĝis 2009, Sepp Kusstatscher estis membro de la Eŭropa Parlamento kaj apartenis al la parlamenta Frakcio de la Verduloj kaj Eŭropa Libera Alianco (Verduloj/ELA).
Aladár Balla
Aladár Balla, laŭ hungarlingve kutima nomordo Balla Aladár estis hungara advokato, parlamenta deputito, ministro. Lia nobela antaŭnomo estis  ireghi ekde 1909.
Aladár Balla naskiĝis la en Újvidék (Hungara reĝlando, Aŭstra Imperio, nuntempa Novi Sad en Serbio), li mortis la  en Budapeŝto.
Biografio
Aladár Balla akiris advokatan diplomon en Scienca Universitato de Budapeŝto en 1892 (aŭ en 1894), sed li studis ankaŭ en Kembriĝo. Post la diplomo li estis advokato en sia naskiĝurbo, poste prokuroro (1902-1906), fine departementestro. En 1917 li estis parlamentano, Dum la Kalistefa revolucio li estis diplomato en Zagrebo, dum la Hungara Sovetrespubliko li kaŝiĝis, iom poste li aliĝis al la kontraŭkomunista movado en Szeged, eĉ li estis ministro pri internaj aferoj unu monaton. En 1920 li denove estis parlamentano. Lia filo naskiĝis en 1903.
Houdain-lez-Bavay
Houdain-lez-Bavay estas franca komunumo lokita en la departemento Nord kaj en la regiono Nordo-Kaleza Markolo. Ĝi havis 911 loĝantojn laŭ censo plenumita en 1999.
Geografio
Houdain-lez-Bavay geografie kaj historie apartenas al la franca-belga translima regiono Henegovio. Henegovio estas regiono de montetoj kaj plataĵoj, kiuj disvolviĝis sur tre diversaj grundoj : paleozoika soklo, mezozoika kreto, sed ankaŭ kenozoikaj sablo aŭ argilo plejparte kovritaj de leŭso.
La vilaĝo Houdain-lez-Bavay troviĝas proksime de la urbetoj Bavay kaj Avesnes-sur-Helpe, kaj do cetere situas en natura regiono nomita "Avesnois", kiu ĉefe konsistas el malaltaj heĝoj, tre verdaj pejzaĝoj, boskoj, fruktarbaroj kaj etaj vilaĝoj. Houdain-lez-Bavay etendiĝas sur 12,18 km².
Administrado
Houdain-lez-Bavay apartenas la kantono de Bavay, kies ĉefurbo estas Bavay. Tiu kantono mem estas parto de la arondismento de Avesnes-sur-Helpe, unu el la 6 arondismentoj de la departemento Nord.
7639 Offutt
7639 Offutt estas asteroido de la ekstera asteroida zono, malkovrita la elde la Observatorio Oak Ridge en Harvard (Masaĉuseco, Usono).
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de la usona astronomo Warren B. Offutt, je la okazo de ties 70-a naskodato la. Post emeritiĝo el sia kariero de inĝenierio, Warren Offutt turnis sin al la astronomiaj aplikoj de la CCD-lumkaptiloj, precipe pri ties uzo far'de amatoraj astronomoj. Elde lia observatorio en Nov-Meksiko li faris gravajn observojn de pluraj el la objektoj malkovritaj en la Kujper-zono la lastajn jarojn, kaj ankaŭ de kometoj kaj de asteroidoj ĝis la 22-a magnitudo. Lia sekvado de S/1997 U 2, unu el la du ĵus malkovritaj satelitoj de Urano, havis gravan rolon por la determino de la orbito de tiu luno.
Blua egreto
La Blua egreto (Egretta caerulea) estas malgranda ardeo nome birdospecio de la familio de Ardeedoj propra de la plej parto de la marbordaj areoj de Ameriko. Ĝi estis foje lokita en la unuspecian genron Florida.
Disvastiĝo
Ĝi reproduktiĝas el la Golfaj ŝtatoj de Usono tra Centrameriko kaj Karibio suden al Peruo kaj Urugvajo. Ĝi estas specio de loĝantaj birdoj en plej el sia teritorio, sed kelkaj nordaj reproduktuloj migras al sudorienta Usono aŭ pli fore vintre. Okazas postreprodukta disiĝo tre norden de sia reprodukta teritorio, tiom for kiom ĝis la limo inter Usono kaj Kanado. Ili estas vagantoj en Gronlando, Portugalio, Sudafriko kaj Urugvajo.
La reprodukta habitato de la Blua egreto estas subtropikaj marĉoj. Ĝi povas loĝi ĝis 3,000 m super marnivelo en Andoj, kaj escepte ĝis 3,750 m.
Historio de Egiptio
La Historio de Egiptio povas esti dividita en la sekvaj periodoj:
Blua egreto
Aspekto
Tiu specio estas ĉirkaŭ 60 cm longa, kun enverguro de 102 cm kaj pezo de 325 g. Ĝi estas mezgranda, longkrura ardeo kun longa pinteca blua aŭ grizeca beko kun nigra pinto, kiu estas iomete subenkurba.
Reproduktaj plenkreskuloj havas bluecgrizan plumaron escepte pro la kapo kaj kolo, kiuj estas purpurecaj kaj havas longajn bluecajn fadenecajn plumojn. La kruroj kaj piedoj estas malhelbluaj. Ambaŭ seksoj estas similaj.
Sud Mennucci
(oficiale Município de) estas municipo en la subŝtato San-Paŭlio de Brazilo. Ĝi situas en la sudorienta regiono de Brazilo, en la mezoregiono Araçatuba kaj en la mikroregiono Andradina. Laŭ la stato de en la municipo vivis   sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². El tiuj, la nombro de voĉdonrajtuloj en la municipo en estis. La teritorio havas komunan limon kun.
Blua egreto
Aspekto
Nereproduktantaj plenkreskuloj havas malhelbluajn kapajn kaj kolajn plumarojn kaj pli palajn krurojn. Junuloj estas tutblankaj escepte pro malhelaj flugilpintoj kaj havas senkolorecajn verdecajn krurojn. Ili laŭgrade akiras bluan plumaron dum ili maturiĝas.
Historio de Egiptio
Antikva Egiptio
La rivero Nilo donis, per sia ĉiujara inundo, fruktodonan ŝlimon, kiu ebligis intensan terkulturadon. Forestis aliaj povegaj popoloj, ĉar la lando situis en la valo de Nilo, izolita de vastaj dezertoj. Ĉio ĉi permesis la disvolviĝon de unu el la unuaj vere elstaraj civilizacioj en la historio de la homaro.
Blua egreto
Kutimaro
Estas pli gregema specio ol aliaj ardeoj, sed vdiĝas ofte en paroj.
La blankaj ekzempleroj de Blua egreto ofte mikse konfuziĝas kun individuoj de Blanka egreto. La Blanka egreto toleras ties eston pli ol tiun de la Blua egreto en plenkreska plumaro. Tiuj junaj birdoj fakte kaptas pli da fiŝoj en ĉeesto de la Blanka egreto kaj ankaŭ gajnas protekton kontraŭ predantoj kiam ili miksiĝas en aroj de Blankaj egretoj. Eble pro tio ili restas blankaj la unuan jaron.
Historio de Egiptio
Antikva Egiptio
Kiam la unuaj loĝantoj atingis la bordojn de Nilo, fuĝinte el la dezertiĝanta Saharo, la borda regiono de la rivero estis marĉaro kaj fokuso de malario. La unuaj komunumoj igis la landon loĝebla, kaj ĝi strukturiĝis en regionojn, kiuj post longa tempo iĝis konataj per la greka vorto nomos (Νομός) anstataŭ la originala Egipta sepat. Post epokoj de interkonsentoj kaj disputoj, ĉirkaŭ la jaro -4000 la nomos-oj grupiĝis en du pralandojn: Supra Egiptio kaj Malsupra Egiptio. Egiptio unuiĝis ĉirkaŭ la jaro -3100, en la tempo de faraono Menes (Narmer laŭ la egipta nomo).
Blua egreto
Manĝo
La Blua egreto gvatoĉasas sian predon metode en neprofunda akvo ĉefe mara, ofte kuretante dume. Ili manĝas fiŝojn, ranojn, krustulojn (kraboj), malgrandajn rodulojn kaj insektojn (koleopteroj, griloj, kaj araneoj).
Historio de Egiptio
De Egiptio Mezepoka al la formado de la moderna ŝtato
Post la morto de Mahometo, en 642, okazas la araba invado, kiu ekregas la landon kun akcepto de la tiama loĝantaro, nome kristanaj koptoj. La araboj enkondukis Islamon kaj la araban en la 7-a jarcento kaj regis la venontajn ses jarcentojn.
Blua egreto
Reproduktado
La reprodukta habitato de la Blua egreto estas subtropikaj marĉoj. Ili nestumas en kolonioj, ofte kun aliaj ardeoj, kutime sur platformoj el bastonetoj en arboj aŭ arbustoj. La ino demetas 3-7 helbluajn ovojn.
Pettorano sul Gizio
Pettorano sul Gizio estas komunumo de Italio. Ĝi situas en la regiono Abruco kaj la provinco de La-Aglo.
Blua egreto
Eksteraj ligiloj
a egreto
Historio de Egiptio
De Egiptio Mezepoka al la formado de la moderna ŝtato
La Tulunidoj (arabe الطولونيون, turke Tulunoğulları) estis dinastio de turka deveno kaj la unua sendependa dinastio kiu regis Islaman Egiption, same kiel multon de Sirio. Ili restis sendependaj el 868, kiam ili elrompiĝis disde la centra aŭtoritato de la Abasida dinastio kiu regis la islaman kaliflandon, ĝis 905, kiam la Abasidoj revenigis la Tulunidajn teritoriojn sub sian kontrolon.
Fine de la 10-a jarcento, dum mallonge la Fatimedoj enpoviĝis. Poste venos la epoko de Saladino kiu estos kultura kaj ekonomia renaskiĝo favorata de la spirito de la Ĝihado, sankta milito reage al la kristanaj krucmilitoj. Inter 1250 kaj 1517, la Mamelukoj, kiuj estis parto de militista loka klaso, ekkontrolis la registaron ĉirkaŭ la jaro 1250, venkis sur la mongoloj en ties avanco tra Azio, sed ne estis kapablaj malhelpi la okupon de la lando nek la kontrolon de la regado fare de la turkoj otomanaj en 1517.
Sub la otomana regado, Egiptujo malaltiĝis al marĝena situacio ene de la granda Otomana Imperio. Kvankam la mamelukoj rekuperis la povon dum mallonga periodo, en 1798 la armeo de Napoleono okupis la landon. Ankaŭ la franca okupado ne daŭris longe, kiu apenaŭ lasis spurojn, sed markis la komencon de la studaro pri egiptologio pri la kulturo de la Antikva Egiptio.
Nuntempa epoko
Post la eliro de la francaj trupoj, estis serio de enlandaj militoj inter otomanoj, mamelukoj kaj solduloj albanaj, ĝis en 1805 Egiptujo akiris sendependon, kaj estis nomumita sultano Muhammed Ali (Kavalali Mehmed Ali Paŝa), kiu estis alveninta al la lando kiel vicreĝo por rekonkeri ĝin je konto de la Turka Imperio, kaj kiu faros eksteran politikon por-okcidentan entreprenante serion de reformoj kiuj kombinis tradiciajn strategiojn de centrigo de la povo kun la importado de eŭropaj modeloj por la kreado de novaj strukturoj kaj militaj, kaj edukaj, industriaj aŭ agrikulturaj, inklude planojn por irigacio, kiujn pluos kaj ampleksos ties nepo kaj sukcedanto Ismail Paĉao, la unua kedivo.
Post la malfremo de la Kanalo de Suez en 1869, Egiptujo iĝis grava centro de komunikado, sed falis en alta ŝuldo. La britoj ekkontrolis la registaron kiel formo de protektorato ĉirkaŭ 1882, kiu estis forte malakceptita, tialo de deklaro denove de la sendependeco en 1922, kun nova konstitucio kaj reĝimo parlamenta. Saad Zaghlul estis elektita kiel ĉefministro de Egiptujo en 1924 kaj en 1936 la tiel nomata traktato Angla-Egipta finigis ĝin. La konstantaj britaj enmiksiĝoj plutenis politikan malstabilecon ĝis en 1952 puĉo devigis la reĝon Faruk la 1-a abdiki kaj enpovigis la kolonelon Gamal Abdel Nasser, kiel Prezidento de la nova registaro.
Nasser deklaris la ŝtatigon de la Kanalo de Suezo kio estis tialo de grava plibonigo de la egipta trezoro, kvankam por tio li devis milite fronti en 1956 la kuntruparo de francoj, britoj kaj israeloj kiuj klopodis elpostenigi la novan registaron malsukcese (Sueza krizo). Tiu milita venko metis Nasser estre de la registaroj de Mezoriento kaj kiel imitenda ekzemplo por la araba mondo por liberigo de la eksterlandaj enmiksiĝoj.
Inter 1958 kaj 1961 Egiptio, dum la prezidanteco de Gamal Abdel Nasser, formis parton, kun Sirio, de la Unuiĝinta Araba Respubliko.
La malvenko de la araba armearo fare de Israelo en 1967 dum la Sestaga milito, senigis Egiption el la duoninsulo Sinajo kaj el la zono Gazo. En 1970 mortis Nasser, kaj lia kunulo Sadat enpoviĝis. Post la milito kontraŭ Israelo, nome Milito de Jom Kippur de 1973, al kio sekvis la subskribo en 1978 de la pactraktatoj de Camp David (fare de la sukcedanto de Nasser, Anvar Sadat), Egiptujo rekuperis la Sinajon.
Tiuj pactraktatoj estis malakceptitaj de la araba mondo, kaj ties konsekvencoj estis forpelo de Egiptujo el la Araba Ligo kaj la ascendo de la islama fundamentismo en la lando post la revolucio irana.
En 1981 Sadat estis murdita kaj sukcedis lin Hosni Mubarak, kiu plutenis la politikon de sia antaŭulo. Enlanda politiko sukcesis venki la fundamentismon, spite kelkajn atencojn kontraŭ eksterlandaj turistoj, kiuj damaĝis la ĉefan enspezofonton de la lando: nome turismo.
Januare de 2011 la protestoj de nordafrika lando Tunizio etendiĝis al Egiptio kie okazis multaj manifestacioj kaj en Kairo kaj en aliaj urboj: oni petas forigon de la delonge prezidento Hosni Mubarak. Post fortaj protestoj, okazas popola revolucio kaj demisias la prezidento. Postaj liberaj balotoj donas la povon al partioj ligitaj al la politika islamismo, kaj estas elektita prezidanto Mohamed Mursi, gvidanto de la Islama Frataro.
Valéria Dienes
Valéria Dienes, laŭ hungarlingve kutima nomordo Dienes Valéria naskiĝis en Szekszárd en la 25-a de majo 1879 kaj mortis en Budapeŝto en la 8-a de junio 1978. Ŝi estis hungara filozofo, psikologo, koreografo kaj tradukisto. Ŝia origina nomo estis Geiger Valéria, post la edziniĝo al Pál Dienes ŝi malofte uzis la tiam kutiman hungarecan nomformon Dienes Pálné. Ŝia filo estis Zoltán Pál Dienes.
Biografio
Valéria Geiger lernis en Pápa, Győr, Budapeŝto. Ŝi akiris 2 diplometojn, poste ŝi doktoriĝis en Reĝa Scienca Universitato de Budapeŝto en 1905. En la jaroj 1904 kaj 1905 ŝi lernis pianoludon kaj komponadon en la Muzikakademio. En 1905 ŝi edziniĝis kaj ili partoprenis en Rondo Galilei, ili kontribuis plej ofte en Athenaeum (revuo) kaj Nyugat. En la jaroj 1908 kaj 1909 ili vivis en Parizo, kie ŝi frekventis kurson de Isadora Duncan, krome ŝi studis verkojn de Henri Bergson. Hejmenveninta ŝi instruis komence gimnastikon, poste ankaŭ dancon. Ŝi estis membro de la Direktanta Komitato di Uniono di la Linguo Internaciona Ido (Estrara Komitato de Unio de La Lingvo Internacia Ido) (ULII) en 1914. Ili duope partoprenis en la Hungara Sovetrespubliko, tial post la falo ili rifuĝis al Vieno, Londono, Parizo. La familio hejmenvenis en 1923 kaj ŝi daŭris la dancoinstruadon ĝis 1944, krome ŝi estis koreografo kaj danco-teoriisto. En 1934 ŝi ricevis premion. Ŝi naskis 2 filojn. Ŝi estis ankaŭ signifa tradukisto.
Ténéré
La Ténéré aŭ Tenereo estas sablodezerto en suda Saharo norde de la Niĝero. La tenerea dezerto ankaŭ nomiĝas dezerto de la dezertoj.
Priskribo
La nomo Ténéré venas el la Tuarega lingvaro, kio signifas „lando ekstere“ aŭ simple tradukita al „dezerto“. Ene de la dezerto kaj proksime de la terenŝtupo (zigidito) troviĝas granda trovejo de fosilioj de dinosaŭroj.
La Ténéré situas en la nordokcidenta parto de la ĉada baseno. La norda parto de la dezerto Ténéré estas preskaŭ ebena gravelo-dezerto. La suda parto konsistas el pli aŭ malpli altaj sablaj dunoj, kiuj longas pli ol cent kilometroj. En la norda parto de la Ténéré troviĝas la valo Kaouar kun la oazoj Séguédine, Anney, Dirkou kaj Bilma. En la norda-suda direkto tiu parto entendiĝas pli ol ĉ. 160 km. En la okcidento la dezerto Ténéré allimas al la montaro Aïr kaj en la nordoriento allimas al la altebenaĵo de Djado. La distanco de la montaro Aïr ĝis la valo Kaouar estas ĉ. 500 km.
Norde de la ŝoseo Agadez-Faĉi troviĝas ekde 1988 la natura rezervejo Aïr kaj Ténéré, kiu estas ekde 1991 kune kun la norda parto de la montaro Aïr monda heredaĵo de Unesko. En tiu parto de la dezerto ekzistas sablodunoj kun alteco de 300 m ĝis 400 m. Ĝi estas kun 7,7 milionoj da hektaroj la plej granda protektejo en Ariko.
Flaŭro kaj faŭno
En la dezerto kreskas relative malmultaj plantoj. Nur kiam pluvas kreskas pli da plantoj. Tiam kreskas Tribulus longipetalus, Cyperus glomeratus kaj Stipagrostis acutiflora. Hodiaŭ vivas en la vastaj sekareoj gazeloj kaj antilopoj.
En la sudoriento de la dezerto vivs populacio de ĉ. 100 adaksoj.
Homoj
La loĝantoj de la dezerto estas precipe Tuaregoj. La tri tuaregaj triboj el Air, Iwillimidan Kel Denneg kaj Kel Gres dominis la regionon ĝis la regiono fariĝis franca kolonio. Pliaj etnaj grupoj estas haŭsoj, sonrajoj, vodaboj kaj tubuoj. La karavanoj de la tuaregoj transportas kadre de Tra-sahara komerco antaŭ ĉio salon, el la oazoj, kie ĝi estas rikoltita.
Klimato
En la Ténéré ekzistas arida dezertklimato. La loĝantoj dividas ĝin en tri sezonoj. De marto ĝis junio estas la varmega sezono, tiam la temperaturo estas dum la tago pli ol 50 °C. La meza taga temperaturo en junio estas de 25 ĝis 44 °C. La meza jara temperaturo estas ĉ. 28 °C. Post la varmega sezono venas la pluvsezono de julio ĝis aŭgusto. La averaĝa jara kvanto de la precipitaĵo estas nur 20 ĝis 50 mm. Post la pluvsezono venas la malvarmeta sezono de septembro ĝis marto. Tiam la meza taga temperaturo estas 10 ĝis 29 °C. La temperaturdiferenco inter tago kaj nokto povas esti ekstrema. En la komunumo Iférouane oni mezuris temperaturojn dum unu diurno inter −1 °C kaj 52 °C. .
Prahistorio
Dum la frua kaj meza holoceno la klimato de la regiono estis komplete malsama ol hodiaŭ. La regiono estis akvoriĉa kaj havis riĉan faŭnon kaj flaŭron. En Gobero je la okcidenta rando de la dezerto arkeologoj malkovris en 2008 la plej maljunajn tombojn de la Saharo kun ĉ. 200 tombojn de Ĉasistoj-kolektistoj kaj fruaj besttenantoj. Inter la jaroj 7700 kaj 6200 a.K., kaj denove inter 5200 ĝis 2500 a.K., homoj setlis tie. Centoj de petroglifoj kiel la Dabous-ĝirafoj rande de la montaro Aïr atestas pri abunda faŭno en neolitiko.
La arbo de la Tenereo (Ténéré)
Meze en la dezerto troviĝas en cirklo de pluraj kilometroj unusola arbo, la arbo de Tenereo. Ĝi estas la sola arbo, kiu estis desegnita sur mapo en la skalo de 1:4 000 000, respektive estis.
Tiu ĉi arbo estis albizio, kiu servas al karavanoj kaj kamionoj kiel orientiga punkto. En 1973 kamiono faligis la arbon. Pli poste la arbo de la Tenereo estis portita en la Niĝera nacia muzeo. Tie la arbo transvivas.
Dumitrița
Dumitrița [dumitrica] (hungare: Kisdemeter [kiŝdemeter], germane: Waltersdorf) estas vilaĝo en Rumanio sudoriente de Bistrița. En 1910 ĝi havis 933 loĝantojn (germanoj, rumanoj, ciganoj); en 1992 684 (rumanoj). Ĝia unua mencio skriba estas el 1992. Ĝi estis libera saksa vilaĝo. Ĝis 1919 kaj inter 1940 kaj 1944 ĝi apartenis al Hungario (Beszterce-Naszód vármegye).
En la censo de 2002 el la 781 vilaĝanoj 179 deklaris sin romaoj, sed nur 47 deklaris la ciganan lingvon kiel precipan lingvon.
Villard-de-Lans
Villard-de-Lans estas franca situanta en departemento Isère, regiono Aŭvernjo-Rodano-Alpoj.
Ĝiaj loĝantoj nomiĝas Villardiens.
1317 Silvretta
1317 Silvretta estas asteroido de la ĉefa asteroida zono, malkovrita la de la germana astronomo Karl Wilhelm Reinmuth elde la Nacia Observatorio de Hejdelbergo - Königstuhl.
Nomo
Ĝi ricevis la nomon de la montarmasivo Silvretta en la centraj orientaj Alpoj, inter Aŭstrio kaj Svislando.
26757 Bastei
26757 Bastei estas malgranda malhela asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la elde la Publika Observatorio de Drebach (Germanio).
Nomo
Ĝi ŝuldas sian nomon al la rokaro Bastei en la centro de la Elba Grejsmontaro, monta areo en orienta Germanio konata kiel « Saksa Svislando ». Bastei leviĝas je 193 metroj supre de la sinua rivero Elbo kaj donas belegan panoraman vidon al la ĉirkaŭanta pejzaĝo ; ĝi estis bone konata natura monumento dum 200 jaroj.
Tanah Merah
Tanah Merah estas urbeto en Kelantano, Malajzio.
La Flamengrie (Nordo)
La Flamengrie, prononco [], estas franca komunumo lokita en la departemento Nord kaj en la regiono Nordo-Kaleza Markolo. Ĝi havis 355 loĝantojn laŭ censo plenumita en 1999.
Geografio
La Flamengrie geografie kaj historie apartenas al la franca-belga translima regiono Henegovio. Henegovio estas regiono de montetoj kaj plataĵoj, kiuj disvolviĝis sur tre diversaj grundoj : paleozoika soklo, mezozoika kreto, sed ankaŭ kenozoikaj sablo aŭ argilo plejparte kovritaj de leŭso.
La vilaĝo La Flamengrie troviĝas proksime de la urbetoj Bavay kaj Avesnes-sur-Helpe, kaj do cetere situas en natura regiono nomita "Avesnois", kiu ĉefe konsistas el malaltaj heĝoj, tre verdaj pejzaĝoj, boskoj, fruktarbaroj kaj etaj vilaĝoj. La Flamengrie etendiĝas sur 2,03 km².
Historio
Kiam La Flamengrie estis cedita al Francio de Hispana Nederlando, ne ĉiuj terenoj de la komunumo estis same transdonitaj. La Flamengrie do havas hodiaŭ precipe malsimplan landlimon kun Belgio : ĝiaj 62 limŝtonoj konsistigas interesan ekskursadon.
Administrado
La Flamengrie apartenas la kantono de Bavay, kies ĉefurbo estas Bavay. Tiu kantono mem estas parto de la arondismento de Avesnes-sur-Helpe, unu el la 6 arondismentoj de la departemento Nord.
Richard Carapaz
Richard Antonio CARAPAZ Montenegro (El Carmelo, Tulcán, Carchi, 29an de majo 1993) estas ekvadora profesia biciklanto kiu konkurencas kun la teamo INEOS Grenadiers.
En 2019, per sia venko en la Giro d'Italia, li iĝis la unua ekvadora biciklanto, kaj tria latinamerika, kiu gajnis Grandan Rondveturon malantaŭ la kolombianoj Luis Herrera kaj Nairo Quintana. En novembro de 2020 li iĝis la unua ekvadorano kiu supreniris al la podio de la Vuelta a España, post fini en dua pozicio.
En julio de 2021 li partoprenis en la Tour de France, kaj rezultis en tria pozicio. Estante tiel la unua ekvadora kaj kvina latinamerika kiu eniris al la podio, li krome eniris en la grupon de la dudek biciklantoj kiuj sukcesis atingi almenaŭ podion en ĉiu de la tri Grandaj Rondveturoj.
33660 Rishishankar
33660 Rishishankar estas tre malgranda, treege hela asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la en la kadro de la astronomia kampanjo « LINEAR » (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Nomo
Ĝia nomo honoras Rishi Shankar Sundaresan, kiu gajnis en 2016 la duan rangon en la Intel International Science and Engineering Fair pro sia projekto pri energio. Li estis lernanto ĉe la North Carolina School of Science and Mathematics de Durham (Norda Karolino, Usono).
Kavo
La vorto Kavo signifas
Ernő Heim
Ernő Heim [hejm], laŭ hungarlingve kutima nomordo Heim Ernő estis hungara arkitekto, profesoro. Lia patro estis Pál Heim.
Ernő Heim naskiĝis la  en Budapeŝto. Li mortis la en Budapeŝto.
Biografio
Ernő Heim frekventis akiris diplomon en Reĝa Teknikuniversitato József en 1927. Post siaj studoj li laboris 2 jarojn en laborejo de Gyula Wälder (arkitekto), poste duonjaron en Stokholmo apud Gunner Asplund. Inter 1930 kaj 1970 li laboris en Budapeŝto en la municipa arkitekta laborejo, kiun li gvidis en la lastaj 11 jaroj. Tamen interrompo okazis inter 1946-1949, tiam pro politikaj pretekstoj li povis labori en privata laborejo. Li estis nomumita titulara profesoro de Industriarta Altlernejo en 1967. Li ricevis 6 premiojn inter 1956-1979.
Distrikto Merzig-Wadern
La distrikto Merzig-Wadern [prononco "Mercik-Vadern"] estas unu el ses distriktoj de la germana federacia lando Sarlando, laŭ areo la plej granda el la ses. Ĝia administra sidejo estas la urbo Merzig.
Najbaras la distriktoj Trier-Saarburg norde, Sankt Wendel oriente, Saarlouis sude kaj al Francio plus la Grandduklando Luksemburgo okcidente. La limon al Francio kaj Luksemburgio konsistigas la rivero Mozelo.
Geografio
La distrikto ampleksas tri pejzaĝon: la valon laŭlonge de la rivero Saro, kiu de la urbo Saarlouis trafluas la okcidentan distriktan teritorion direkte al la urbo Trevero (en tiu valo ankaŭ situas la fama rivera kurbiĝo "Saarschleife" ["Zarŝlajfe"] apud la loko Mettlach ["Metlaĥ"]), la randan parton de la mezalta montaro Hunsrück ["Hunsryk"] en la norda distrikta teritorio kaj la orienta montetara lando Priems-Blies, proksima al la riveroj Saro kaj Nahe.
La sola vinkultiva tereno de Sarlando situas en la komunumo Perl borde de la rivero Mozelo.
Urbaj kaj neurbaj komunumoj
(unuopaj nombroj de enloĝantoj laŭ la stato fine de decembro 2006)
Pianella
Pianella estas komunumo de Italio.
21717 Pang
21717 Pang estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la en la kadro la kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono),
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de Genevieve C. Pang, kiu gajnis la duan rangon en la Intel International Science and Engineering Fair de 2005 pro sia projekto en teamo pri mikrobiologio. Ŝi estis lernantino ĉe la Henry Perrine Baldwin High School en Wailuku (Havajo, Usono).
Ágnes Magyary
MAGYARY Ágnes [madjari] estas rumanuja hungara verkistino, anino de E-MIL naskita la 8-an de novembro 1975 en Kluĵo. De 1989 ŝi vivas en Budapeŝto.
Jílové
Nomon Jílové portas aŭ portis pli da lokoj:
6317 Dreyfus
6317 Dreyfus estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la belga astronomo Eric Walter Elst elde la Observatorio La Silla, en Ĉilio.
Nomo
Ĝi estis nomita en memoro de la franca oficiro Alfred Dreyfus (1859–1935). Maljuste akuzita de perfido (en etoso de kontraŭjudismo), li estis kondamnita je ekzilo en Franca Gujano en 1894. Tiu afero dividis Francion inter subtenantoj kaj akuzantoj de Dreyfus. Notinda subtenanto estis Émile Zola, kies artikolo J'accuse...! rezultigis revizion de la proceso kontraŭ Alfred Dreyfus, liberigon kaj reakcepton de la false akuzita oficiro en 1906.
Feurs
Komence de la jaro 2014 Feurs havis 7 997 loĝantojn.
La urbo Feurs ĉiam estis transirejo. Ĝi jam estis urbo dum la gallo-romana periodo, nomita Forum Segusiavorum pro la ĉeestanto de la gaŭla popolo Segusiavoj. En la jaro 1534, Feurs alligis sin, kun la regioneto le Forez, al la franca reĝolando. Dum la renesanco, la urbo disvolviĝis kvankam ĝi estis ĉirkaŭstreĉita en ĝiaj remparoj. La ekonomia evoluo de la urbo estis ankaŭ limigita, je ĝia okcidenta parto, pro la neekzisto de ponto super la riverego Luaro. Dum la franca revolucio de 1789, Feurs multe aktiviĝis kaj unu gilotino funkciis en la urbo. Feurs fariĝis la unua administra ĉefcentro de la departemento Loire de la jaro 1790 ĝis la jaro 1795. En la 19-a jarcento, la konstruado de la ponto super la riverego Luaro kaj la disvolviĝo de la fervojo faciligis la prosperon de la urbo. Multaj industrioj estis kreitaj en la 19-a kaj la 20-a jarcentoj: interalie agronutraĵaj uzinoj, mekanikaj fabrikoj, metalfabriko kaj kartonfabriko.
La urbo enhavas ĉevalkurejon.
Ĝi posedas interesan muzeon: le musée d'Assier.
Joost Lagendijk
Joost LAGENDIJK (naskiĝis la ) estas Nederlanda politikisto. Li membras en la Eŭropa Verda Partio kaj en ties nacia branĉo GroenLinks. Ekde la jaro 1998, kaj do ankaŭ dum la nuna oficperiodo 2004 ĝis 2009, Joost Lagendijk estas membro de la Eŭropa Parlamento kaj apartenas al la parlamenta Frakcio de la Verduloj kaj Eŭropa Libera Alianco (Verduloj/ELA).
3633 Mira
3633 Mira estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la elde la Observatorio Félix Aguilar en la provinco de San Juan (Argentino).
Nomo
Ĝia nomo honoras la argentinan astronomon Hugo Mira (1937–1994).
Gornau (Ercmontaro)
Gornau estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Ercmontaro de la federacia lando Saksio. Fine de la komunumo havis  loĝantojn.
Ciklodekano
Ciklodekano aŭ C10H20 estas saturita cikla hidrokarbonido kun 10 karbonatomoj kaj 20 hidrogenatomoj. En normalaj kondiĉoj ĝi estas senkolora brulema likvaĵo ne solvebla en akvo sed solvebla en nepolaraj solvantoj tiaj kiaj kloroformo, eteroj, metanolo, etanolo, benzeno, benzino, acetono kaj etila acetato. Ciklodekano uzatas en la produktado de plastaĵoj, fibraĵoj, gluaĵoj kaj surfaco-kovraĵoj.
Shanghai Noon (filmo)
Shanghai Noon estas usona filmo de Tom Dey, aperinta en 2000.
Temo
La rakonto okazas en la fino de la 19-a jarcento. En Ĉinio, princino Pei Pei (Lucy Liu) estas kaptita kaj forportita en Usonon, kie la malbona Lou Fang petas elaĉetmonon al la Imperiestro.
Imperia gvardiano, Chon Wang (Jackie Chan), foriras por transpagi la petitan monon kaj elsavi la princinon. Sed li rapide alfrontas la usonan okcidenton (ties indianojn, ties banditojn...) kaj simpatian eksterleĝulon nomitan Roy O'Bannon (Owen Wilson).
Jílové u Držkova
Jílové u Držkova estas municipo en Ĉeĥio. Ĝi situas en Regiono Liberec, en distrikto Jablonec nad Nisou, iom pli ol 4 km nordoriente de Železný Brod. En la municipo vivas.
Al Jílové apartenas domaroj Klepanda, situanta en la norda parto de katastro kaj najbaranta kun držkova domaro Machlov, kaj Dolánky, situanta en profunda valo de rojo Jílovský potok en najbareco de domaro Moudrá.
Historio
La unua skribmencio pri ĝi devenas el la jaro 1627.
29686 Raymondmaung
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de Raymond Aung Maung, kiu gajnis en 2013 la duan rangon en la Intel International Science and Engineering Fair pro sia projekto en teamo pri fiziko kaj astronomio. Li estis lernanto ĉe la Kentwood Senior High School de Covington (Vaŝingtonio, Usono).
Ratingen
La urbo Ratingen situas en la federacia lando Nordrejn-Vestfalio kaj estas granda distrika urbo de la distrikto Mettmann en la distriktaro Duseldorfo. Fine de la urbo havis  loĝantojn.
Geografia situo
Ratingen situas je la nordokcidenta antaŭlando de la Berga Lando sur unu el la Rejn-terasoj je alteco de inter 55 und 180 m super NN; la urbokerno situas je la m super NN.
Ratingen limitas okcidente je la landa ĉefurbo Duseldorfo kaj norde je la urboj Duisburg, Mülheim ĉe Ruhr kaj Essen.
Urba subdivido
Ratingen estas la plej loĝantoriĉa urbo de la distrikto Mettmann. Ekzistas 6 komunumdistriktoj. />
Prahistorio kaj antikva epoko
La ekloĝatigo de la urboteritorio jam ne ekzakte determineblas. Trovaĵoj aĝaj ĉ. 150 000 jarojn, aĝaj pugnokajnoj kaj aliaj homfaritaj aĵoj proksime de la hodiaŭa Silbersee [arĝentolago] dokumentas, ke tie loĝis homoj jam komence de la lasta glaciepoko. Tamen ne klaras, ĉu tiuj homoj jam daŭre loĝis tie.
Trovoj de tomboj en la centro de Ratingen supozigas, ke ĉ. la jaro 500 antaŭ nia erao jam ekzistis firma setlejo. La situo de tiu tereno sur ebena altaĵo estis favora por la tiamaj bezonoj, krome ĝi situis je kruciĝo de la Mauspfad [muspado], antikva komerca vojo inter Kolonjo kaj la malsupra rejnlando, kaj la Heiligenweg [sanktula vojo], konekto inter Rejno kaj la Berga Lando.
Mezepoko
Ĉ. la jaro 500 de nia erao Ratingen estiĝis batalkampo inter Saksoj kaj Frankoj.
La setlejon unue mencias la dokumentkopiaro de Werden, kie Ratingen estas nomata kiel „Hratuga".
dum la plua trapaso de la historio Ratingen travivis kiel une el kvar ĉeflokoj de Berg ekonomie prosperan tempon. Ratingen havis foirprivilegion, gildoprivilegion, propran monfaradon kaj juĝejon superranga la juĝejojn en Mettmann, Gerresheim kaj Duseldorfo. La 25an de novembro 1377 Karlo la 4-a vizitis la urbon, ĉ. 100 jarojn poste Kristiano la 1-a de Danio.
La plej gravan superregionan ekonomian signifon verŝajne havis la gildo de la forĝistojkaj ŝlifistoj, kiun la urbolibro mencias jam en 1362. Ili uzis la akvon de Anger kaj Schwarzbach por la produktado de armiloj, ilaroj (antaŭ ĉio tranĉiloj kaj tondiloj) kaj aliaj uzaĵoj, inter ili ankaŭ muzikiloj. Iliaj varoj ankaŭ estis komercataj en la eksterlando, interalie en Antverpeno, en Baltio kaj Skandinavio.
Industriigo kaj novepoko
Ekde la 16a jarcento finiĝis la dumjarcenta ekonomia prosperado de Ratingen: La proksima Duseldorfo iĝis en 1511 rezidejo, poste landa fortikaĵo. La pesto venis sur la urbon, novaj armiloj senefikigis la urbomuron kaj en 1641 dum la Tridekjara Milito ĝi estis komplete detruata. Nur ankoraŭ 100 homoj tiam loĝis en Ratingen, 200 jarojn antaŭe ankoraŭ estis pli ol dekoblo de tio.
Sed ĝuste en tiu intertempe preskaŭ sensignifiĝinta urbeto oni vidas hodiaŭ la komencon de la Kontinenteŭropa industriigo: La entreprenisto Johann Gottfried Brügelmann el Elberfeld konstruis en 1783 ĉe la Anger mekanikan kotono-ŝpinejon, kiu estas la unua fabriko sur la Eŭropa kontinento. Pro ĝia teknikhistoria signifo la eksa tekstilfabriko Cromford hodiaŭ estas plu movigata de la Rejnlanda industrimuzeo kiel tekstilmuzeo.
Kaŭze de la Viena Kongreso Ratingen ekde 1815 apartenis al Prusio, al la distriktaro Duseldorfo kaj la provinco Jülich-Kleve-Berg (sidejo en Kolonjo), ekde 1822 al la Rejnprovinco kun sidejo en Koblenz.
Pro la de nun kreita trafikalligo en la najbareco de la fervojlinioj setlis multnombraj malgrandaj kaj mezgrandaj entreprenoj. En 1883 produktanto por vaporkaldronoj kaj en 1910 ŝargaŭtoproduktanto.
Dum la komunuma novordigado en 1929 Ratingen restis memstara. La teritorioj de la hodiaŭaj urbopartoj Tiefenbroich kaj Ratingen okcidenta el la tiama urbestrejo Eckamp siartempe estis sorbitaj.
Post relative bagatelaj militdifekto Ratingen travivis en la 1960-aj kaj 1970-aj jaroj la evoluon kiel dormurbo (ekzemple la urboparto Ratingen-Oriente estiĝinta en la malfruaj 60-aj jaroj kun 20 000 loĝantoj en 1980) kaj starigejo de servico - kaj etmetiejoj por la proksima Duseldorfo. En 1973 la loĝantonombro transpasis la nombron de 50 000 antaŭ ol pluaj enkomunumigoj.
Loĝantara evoluo
En la mezepoko kaj komence de la novepoko Ratingen estis vilaĝo de kelkcent loĝantoj. La loĝantonombro kreskis nur malrapidege kaj kaŭze de la multnombraj militoj, epidemioj kaj malsatmizeroj ree kaj ree reiris. Nur kun la starigo de kotonŝpinejo en 1783 kaj speciale je la komenco de la industriigo meze de la 19-a jarcento ekestis plimultiĝo de la loĝantaro. Se en 1855 nur 5.000 homoj vivis en Ratingen, tiam en 1950 estis jam 25.000. Ĝis 1973 tiu ĉi nombro duobliĝis je 52.216.
La 1-an de januaro 1975 la loĝantonombro kreskis pro enkomunumigo de pluraj lokoj – inter ili Lintorf (10.593 loĝantoj en 1970) – je ĉ. 85.000. La 30-an de junio 2005 la „ofica loĝantonombro" por Ratingen sumiĝis post nach kompletigoj de la Landesamt für Datenverarbeitung und Statistik Nordrhein-Westfalen 91.865 (nur ĉefloĝejoj kaj post regulado kun la aliaj landaj oficejoj).
Jena tabelo montras la loĝantonobrojn laŭ la respektiva teritoria stato. Ĝis 1800 plejparte temas pri taksadoj, poste pri rezultoj de popolcensoj (¹) aŭ oficaj kompletigoj de la statistika landa oficejo. la indikoj rilatas ekde 1871 al la „ĉeesta loĝantaro", ekde 1925 je la rezida loĝantaro kaj ekde 1987 je la „loĝantaro en la komunumo de sia ĉefloĝejo". Antaŭ 1871 la loĝantonombroj estis enketitaj laŭ malunuecaj enketmetodoj.
¹ popolcensa rezulto
Foirplaco
La centron de Ratingen formas la foirejo, sur kiu oni jam plej malfrue ekde 1371 komercis. La semajnfoiro okazanta ĉitempe ĉiun mardon, ĵaŭdon kaj sabaton estas unu el la plej viglaj kaj vizitataj en la tuta ĉirkaŭaĵo. La foirplaco estas dominata de la Bürgerhaus [civitana domo] (ekestinte ĉ. 1300) la malantaŭe situa preĝejo St. Peter und Paul (s. u.). Norde de la foirejo iom kase troviĝas la monaĥejo de la minoritoj (Minoritenkloster, konstruita 1656).
Urbomuro
De la urbomuro kun siaj iam 15 gvatoturoj nur partoj estas konservitaj:
Preĝejoj
La plej konata preĝejo de Ratingen estas St. Peter und Paul. La fundamentoj de la frugotika konstruaĵo originas el la 8-a jarcento. Ambaŭ orientaj turoj estis konstruita en la 11-a aŭ 12-a jarcento. La ĉefnavo originas esencaparte el la jaro 1300. En la interno de la preĝejo vidindas precipe la tri sonoriloj kaj la Turmmonstranz [turmonstranco].
La evangelische Stadtkirche [evangela preĝejo] (finkonstruado en 1684) estas la plej antikva ankoraŭ konservita protestanta preĝejo de la Rejnlando.
Akvokastelo Haus zum Haus
Jam en la 9-a jarcento je la starejo de la hodiaŭa akvokastelo troviĝis valokastelo sekurigita per palisaro. Ĝi celis la protektadon de travadejo trans la Anger. En la 12-a jarcento dum brulado tiu ĉi valkastelo estis totale detruita. Oni starigis la akvokastelon en la 13-a jarcento, kaj ĝi estis parto de la „Angerlinie", serio de defendinstalaĵoj laŭ la Anger. Dum la jarcentoj oni plurfoje pliampleksigis kaj alikonstruis ĝin, lastan fojon fine de la 20-a jarcento. Ĝi disponas pri tri rondturoj por la defendo kaj rektangula pordegoturo. La kastelmuro kaj la akvofoso hodiaŭ ĉirkaŭas la kastelon nur je tri kvaronoj. En la kastelo hodiaŭ estas kulturcentro, restoracio, loĝdomo kaj arkitekturburoo.
Kastelo Landsberg
En Ratingen-Breitscheid troviĝas la Kastelo Landsberg, konstruita por Adolf la 5-a de Berg en la 13-a jarcento piede de la Ruhr-valo. La kastelo hodiaŭ loĝigas komferencocentron de la konzerno ThyssenKrupp AG; tamen oni povas rigardi ĝin de ekster ekde la publike alireblaj parkareoj.
Cromford
Johann Gottfried Brügelmann starigis en 1783 la tekstila fabriko Cromford, kiun oni rigardas kiel unua fabriko de la eŭropa kontinento. Li nomis ĝin laŭ la mezangla urbo Cromford, el kiu li ricevis per spionado la konstruprincipojn de tie uzata ŝpinmaŝino. La lukse restaŭrita fabrikdomo hodiaŭ apartenas al la Rheinisches Industriemuseum [rejnlanda industrimuzeo]. Helpe de funkcikapablaj kopikonstruaĵoj tie oni povas travivi la tiaman ŝpinejon funkciantan. Antaŭ la fabriko troviĝas la impona mastrodomo kun pluaj ekspoziciaj areoj.
Trans la baroka ĝardenplantejo vidalvide de la mastrodomo oni atingas la 1890 plantita parko Poensgenpark (ankaŭ: Cromford-Park) kun grandaj razenareoj kaj multaj ekzotikaj arboj, arbedoj kaj arbustoj el la tuta mondo.
Im Roten Hahn
La faktrabodomo el la 15-a jarcento (ankaŭ nomata Wallersches Haus aŭ Suitbertus-Haus) en la Oberstraße 23 estas rigardata kiel plej bela faktrabodomo de Ratingen. Hodiaŭ ĝi gastigas gastejon, la „Suitbertus-Stuben".
Parkoj
Krom la supre menciita Poensgen-Park Ratingen disponas pri vastaj arbaraj areoj samkiel la ripozoparko Erholungspark Volkardey, kiu inkluzivas la lagetojn Grüner See kaj Silbersee samkiel pri la lageto Blauer See kun ripozparketo kaj liberaera teatro.
Dumeklemmer
Historiistoj tamen nur malmultege ŝatas tiun ĉi legendon, precipe ĉar ja Suitberto vivis pli ol 500 jaroj antaŭ la akiro de la urborajtoj kaj tiel la starigo de la malbenokaŭzanta urbopordego.
La pli verŝajna kaŭzo estas do la fakto, ke Ratingen dum la mezepoko trans jarcentoj estis sidejo de la jurisdikcio de la Berga Lando. Tie dum longa tempo la torturo estis ŝatata instrumento de la „verotrovado" – ofte per uzado de von fingroŝraŭbilo. Tiel laŭdire oni nomis la loĝantoj de Ratingen en la ĉirkaŭaĵo „Dumeklemmer" ("polekso-premistoj"). Hodiaŭ la puto „Dumeklemmerbrunnen" antaŭ la preĝejo St. Peter und Paul, montranta tri infanojn kun plataj dikfingroj, memoras pri la legendo.
„Dumeklemmer" cetere oni nomas ankaŭ specialaĵon de Ratingen: malgranda, grandaj je dikfingro, akre spicita kolbaso el hakita porkaĵo.
Esperanto en la regiono
En la urbo Ratingen mem (ankoraŭ) ne ekzistas Esperanto-grupo, sed en la najbareco aktivas kelkaj grupoj: