cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Queich
Albersweiler-a kanalo kaj la fortikaĵo Landau
Kiam dum la milito de palatinata sukcedo la franca marŝalo Vauban konstruigis la urbon Landau al fortikaĵo, li konstruigis inter 1688 kaj 1691 la Albersweiler-an kanalon. Ĝi estis 12 km longa akvovojo por ŝipoj de Landau al la ŝtonminejo de Albersweiler, kiu sekvis la riveron paralele. De tiu dua plej malnova artefarita akvovojo de Germanio (post la Finow-kanalo de 1608) konserviĝis restaĵoj, ekzemple la kluzojn por defluigi riverakvon en la kanalon.
Queich-linio
Dum la milito de aŭstra sukcedo de la 740aj jaroj francaj trupoj konstruigis la Queich-linio inter Landau kaj la Rejno apud Hördt. Ĝi estis fortikaĵa linio. Ankoraŭ hodiaŭ oni vidas en la arbaro de Hördt apud la rojo Spiegelbach konservita reduton.
Translokado de la malsupra riverparto
El novaj esploroj evidentiĝis, ke verŝajne en mezepoko la malsupra parto de la Queich ekde Zeiskam estis translokigita je ĉ. 2 km pli norden. La verŝajna kialo por tio estis, ke la enfluejo en la Rejno estu en Germersheim pro la flosado.
1-a de septembro
La 1-a de septembro estas la 244-a tago de la jaro (la 245-a en superjaroj) laŭ la Gregoria kalendaro. 121 tagoj restas.
Je la 1-a de septembro okazis, interalie:
Tagoj de semajno
La 1-a de septembro estas (laŭ gregoria kalendaro):
Johann Fabri
Johannes Heigerlein (1478-1541) aŭ Johannes Fabri, estis humanisto, juristo kaj episkopo de Vieno, admiranto de Erasmo kaj advokato de la interna reformo de la eklezio, kvankam la reformo devus esti de supre malsupren kaj nur laŭ etapoj. En 1513 li fariĝis la plej alta episkopa oficisto en Bazelo kaj en 1514 sacerdoto en Lindau. Ekde 1518 ĝis 1523 li tiam estis ĝenerala vikario de la episkopejo de Konstanco.
Biografio
Filo de Johannes Schmid (familia nomo latinigita al Fabri), konata kiel Heigerlein. Studoj pri teologio kaj juro en Tübingen kaj Friburgo, doktoreco pri ambaŭ juroj (1510/1511). Sacerdoto en Leutkirch (1514) kaj Lindau (1516/1517). Oficisto en Bazelo (1513-1518), ĝenerala vikario (1518-1523) de la princo-episkopo de Konstanco, Hugo von Hohenlandenberg (1457-1532).
Dum la unua disputo en Zuriko (1523), li kontraŭis ĉi-lastan, sed devis cedi al la elokventeco de la reformatoro kaj al la volo de la urbestraro, kiu estis decidita adopti la novan kredon. En 1526, li partoprenis kun Johannes Eck la Badenan disputon.
Kiel konsilanto (1523) kaj konfesanto (1524) de la imperiestro Ferdinando la 1-a, li rezolute batalis por la reformo de la eklezio kaj defendis la katolikan vidpunkton ĉe la Imperiaj Dietoj de Nurenbergo (1524), Speyer (1526 kaj 1529), Aŭgsburgo ( 1530) kaj Regensburgo (1532).
Liaj multaj teologiaj kaj polemikaj skribaĵoj, firme bazitaj sur la Biblio kaj la Patroj de la Eklezio, havis nur limigitan aŭdiencon pro sia erudicia formulado.
Drogenbos
Drogenbos (nederlande, proksimuma prononco ) estas municipo en Belgio, en la nederlandlingva provinco Flandra Brabanto kiu ĉirkaŭas la Bruselan Ĉefurban Regionon. Komence de la municipo havis  loĝantojn. En 2008 el inter ili estis 53,8 % da virinoj, kaj la nacia gazetaro diskonigis ke ĝi estas "la plej virina" municipo de Flandrio Ĝi apartenas al la distrikto (aŭ arondismento) Halle-Vilvoorde.
Insuloj Skellig
La insuloj Skellig (Na Scealaga), iam konata kiel Skellocks, estas du malgrandaj, krutaj kaj rokaj insuloj kuŝantaj je 13 km okcidente de Bolus Head ĉe la Duoninsulo Iveragh en Graflando Kerry, Irlando. Ili famas pro siaj populacioj de suloj kaj fraterkuloj, kaj pro prakristana monaĥejo kiu iĝis Monda heredaĵo de Unesko.
Naturo
Ambaŭ insuloj Skellig estas tre bone konataj pro siaj kolonioj de marbirdoj, kaj kune enhavas unu el plej gravaj lokoj por marbirdoj en Irlando, kaj pro la populacigrandoj kaj pro la specidiverseco.
Inter la reproduktantaj birdoj estas la Malgranda petrelo, la Norda sulo, Fulmaroj, la Nordmara pufino, la Trifingra mevo, la Longbeka urio, Aŭkoj kaj la Atlantika fraterkulo (kun 4,000 aŭ pliaj fraterkuloj nur en Granda Skellig). Oni povas vidi ankaŭ pli malgrandajn nombrojn de Montokorvoj kaj de Migraj falkoj.
En akvo videblas fokoj, cetorinoj, balenoj, delfenoj, kaj la Leddorsa martestudo. La insuloj havas multajn interesajn lokojn por distra subakvado danke al klara akvo, abundo de vivo, kaj subakvaj klifoj ĝis 60 metrojn profundaj.
László Saly Németh
László Saly Németh [lAslO ŝali nEmet], laŭ hungarlingve kutima nomordo Saly Németh László estis hungara pentristo, grafikisto. László Saly Németh naskiĝis la en Szombathely, li mortis la  en Budapeŝto.
Biografio
László Saly Németh studis en Hungara Belarta Altlernejo de Ágost Benkhard kaj Rezső Burghardt (1940-1942), poste li batalis en la 2-a mondmilito. Li estis militkaptito en Francio. Li debutis en ekspozicio en 1948, sed li estis ankaŭ industria desegnisto en firmao. Tiutempe li edziĝis kaj 2 filinoj naskiĝis. Ekde la 1970-aj jaroj li estis grafikisto de la ĉefurba kineja entrepreno.
Marienhausen
Marienhausen estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Neuwied de la federacia lando Rejnlando-Palatinato. Fine de la jaro la komunumo havis 0 loĝantojn.
Coteaux Beauclair (pariza metrostacio)
Coteaux Beauclair (antaŭe Londeau-Domus kaj Parc des Guillaumes) estas la provizora nomo de estonta stacio sur linio 11 de la Metroo de Parizo.
Stacio
En 2023, la stacio priservos la vendejaron Domus kaj la kvartalon Le Londeau en Noisy-le-Sec. Ĝi ankaŭ rekte priservos la kvartalon Coteaux-Beauclair en Rosny-sous-Bois.
Centrita kvinlatera nombro
Centrita kvinlatera nombro estas centrita plurlatera nombro, kiu kiu povas esti prezentita kiel kvinlatero kun punkto en la centro kaj ĉiuj aliaj punktoj ĉirkaŭbarantaj la centran punkton en sinsekvaj kvinlateraj tavoloj. Centrita kvinlatera nombro por ĉiu ne-negativa entjero n oni povas kalkuli per la formulo:
La sekva bildo montras konstruadon de la centritaj kvinlateraj nombroj. Ĉiu antaŭa tavolo, indikitajn per la blua koloro, estas ĉirkaŭbaranta per nova tavolo, kies punktoj estas indikitaj per la ruĝa.
La komenco de la sinsekvo de la centritaj kvinlateraj nombroj estas jena:
1, 6, 16, 31, 51, 76, 106, 141, 181, 226, 276, 331, 391, 456, 526, 601, 681, 766, 856, 951, 1051, 1156, 1266, 1381, 1501, 1626, 1756, 1891, 2031, 2176, 2326, 2481, 2641, 2806, 2976, …
Centrita triangula nombro P_n por ĉiu estas sumo de la kvin triangulaj nombroj T_{n-1} kaj 1:
Tio eblas montri per bildo:
La generanta funkcio de centritaj kvinlateraj nombroj estas
Kornel Abel
Kornel ABEL (naskiĝinta Cornelius Eugen Maria Abeles la en Pötzleinsdorf, tiam Malsupra Aŭstrio, mortinta post la 1-a de februaro 1940) estis elstara oficiro de la komuna taĉmentaro de la Aŭstria-hungara armeo kaj aŭtoro de la membiografia romano ''Karst. Ein Buch vom Isonzo'', kie li raportis pri la travivaĵoj dum la bataloj de Isonzo. Li regis la lingvojn germanan, ĉeĥan, francan, hungaran, italan kaj polan.
Origino kaj trejniĝo oficira
Li estis la dek unua infano de Emanuel Abeles (1830-1884) el Liberec kaj de ties dua edzino Franciska Maria Löwy (1842-1898). La familia nomo de la el juda familio originanta Abel ŝanĝiĝis en 1883. Post la morto de la patro en 1884 la patrino konvertiĝis kun siaj infanoj je katolikismo. Post lernejfrekvento (kie li tre ŝatis violonludadon, skermadon kaj remadon) Abel iĝis infanteri-kadeto en septembro 1897 ĉe Stiftskaserne en Vieno kiu translokigits en 1898 al Breitenseer-kazerno. Post la morto de la patrino en 1898 lia onklo Lajos Hevesi, konata kritikisto kaj kunfondinto de la Viena Secesio, ekkuratoris por Kornel. En 1901 Abel kun laŭdego finis la trejniĝaron. Poste li iĝis rekrutpreparisto ĉe la Moravia ĉasistobataliono nr. 25 kaj instruisto ĉe la suboficirlernejo en Welyki Mosty (Lviva provinco). En 1902 Abel promociiĝis leŭtenanto kaj eniris la tiean rekognoskan/skoltadan sekcion kiun li ekestris jam en 1903.
En 1904 Abel iris kiel stacia kaj ekonomia oficiro al la armea hospitalo de Welyki Mosty kaj studis poste de septembro 1906 ĝis 1909 ĉe la Imperiestra kaj reĝa militlernejo en Mauer (Liesing). Poste oni promociis lin al supera leŭtenanteco kaj vokis lin kiel instruiston ĉe la Malsuperan realan armelernejon en Straß (Stirio). Pli malfrue li lernigadis la lingvojn germanan kaj francan kaj historion ĉe la Malsuperan realisman armelernejon en Kőszeg.
Je la fino de 1912 Abel iĝis kompanikomandanto ĉe la galicia infanteriregimento ''Gustav V. König der Schweden, der Goten und Wenden nr. 10'', kie li estis ankaŭ batalionarmiloficiro kaj pafinstruisto por oficiroj. En 1913 li iĝis konceptoficiro en la 16-a korpusa komandejo je Dubrovnik. Tie li verkis la novelon Ivo Pian kaj la manuskriptojn Die Ausmusterung, Geburtstagsfeier auf dem Adamello kaj Die große Schweigerin; ili troviĝis nur hazarde en 1970 inter liaj postlasitaĵoj en Lepsiko.
Unua mondmilito kaj partopreno ĉe la Bataloj ĉe Isonzo
Post eksplodo de la Unua mondmilito Abel vunditis dufoje kiel kompaniĉefo de la infanteri-regimento nr. 10 ĉe la fronto serbia. Post ekdeĵoro kiel staboficiro li promociiĝis kolonelo. En 1915 li iĝis oficiro en la generalstabo ĉe la grupa komandejo de la Unua infanteridivizio kaj tiufunkcie li ĉeestis inter la 23-a de junio kaj la 3-a de novembro 1915 ĉe tri unuaj bataloj ĉe Soĉa-rivero. Je la fino de 1915 li edzinigis en Vajmaro la turingianinon Esther Maria von den Velden, filino de la pentristo, genealogo kaj blazonfakulo Adolf Emil von den Velden. Ŝia patrino estis praidino de Johann Gottfried Schadow kiu ekz. estis kreinta en 1793 la kvadrigon ĉe Brandenburga pordego.
Dum la kvina Batalo je Soĉa-rivero li transprenis en marto 1916 la anstataŭon de la tuj post batalkomenco falinta batalionadjutanto. Dum la kvin bataltagoj lia taĉmento kaptis 561 italajn soldatojn. Por liaj meritoj kaj enĝaĝiĝado li plurfoje honoritis. Tuj post li oficiris en la generalstabo de la 17-a infanteribrigado en Doberdò del Lago partoprenonte ĝis novembro 1916 la sesan, sepan, okan kaj naŭan malamikajn interpuŝiĝojn. El taglibro de soldato oni informatas ke Abel tie ĉiutage inspektis la fronton kaj taksitis severa sed korekta kaj justa superulo. Fine de 1916 Abel iĝis estro de filio de la armekomandejo viena. Tiun ĉi postenon li plenumis ĝis la 28.1.1910. En la 23.3.1918 li dekoraciitis per la kavalirkruco de la Francisko-Jozefo-ordeno. Post promociiĝo je majoreco en la 1.5.1920 li laboris kiel likvidigisto ĉe la armekomandejo kaj petis pri daŭrigo de soldata laboro ene de la armeo de la Unua respubliko Aŭstrio. Malgraŭ pozitiva dungodecido kiel batalionkomandanto kaj grupestro li retiriĝis jam en la 1.4.1921.
Post la milito; verkisteco
Post pensiuliĝo li iĝis en 1925 honorofica afergvidanto de Österreich-Deutscher Volksbund kies estro iĝis en la 12.3.1938 post Anschluss urbestro de Vieno. En 1934 aperis ĉe Pustet-eldonejo en Salzburg la unua eldono de lia verko ''Karst. Ein Buch vom Isonzo'' (kun antaŭparolo de Bruno Behm ) kie legeblas pri la militaj travivaĵoj ĉe Soĉa-rivero. Post publikigo de italen tradukita versio en 1935 aperis en 1936 jam la tria eldono de la germanlingva originalo. La iama generalo kaj armehistoriisto Edmund Glaise-Horstenau menciis la verkon de Abel en sia gravega verko Österreich-Ungarns letzter Krieg taksante la tuton beletraĵo de kontentiga aŭtentikeco. Lokoj priskribitaj de Abel eĉ hodiaŭ troviĝas ennature kaj la intrigo-sinsekvo en arkivoj kontroleblas. Interesege estas ankaŭ dialogoj kiuj faratas en diversaj lingvoj/dialektoj de la multetnia armeo de Aŭstrio-Hungario. En la itala eldono de 1935 Renzo Segàla substrekis ke Abel ne silentigas la kuraĝon de italaj soldatoj konsiderante la tuton historia kaj literatura verko de granda valoro. La samo legeblas ĉe Kleines österreichisches Kulturlexikon de 1948 (p. 531). Abel ankaŭ skribis pri la problemo de dizertado kaj la psikaj malsanoj de gase handikapitaj.
Post kiam Abel forlasis en 1939 kun la edzino Vienon ili iris Vajmaron. Abel ankaŭ verkis poemon por Jürgen Koch, la en 1935 naskiĝinta filo de la dentisto kaj NSDAP-ano Werner Koch kaj de ties edzino Leny Koch, kiuj loĝis en la tria etaĝo de la vajmara domo. Jürgen buŝe raportis en la 2010-aj jaroj pri memoroj pri kontaktoj kun la Abel-oj. Lia lasta (laŭ la juda centralarkivo) oficiala vivosigno estis letero adresita al la soldatprovizada oficejo en Vieno de la 2.2.1940 kun indiko de nova kontonumero kaj anonco de forvojaĝo. La loĝejo vajmara intertempe ludonitis al aliaj kiuj estis denuncemuloj. Lia edzino memmortigis sin en la 3.4.1942 pro minacanta deportacio en koncentrejon. En Vajmaro metitis en aŭtuno 2015 stumbliga ŝtoneto pri la familianoj de la edzino de Abel. Ekzistas laŭ Marchart ankaŭ la teorio ke Abel laboris kelke da tempo en speciala servo germana pri Eosta Eŭropo antaŭ transkuro je la britoj. Abel eble vizitis ankoraŭ en novembro 1948 Leny Koch en Vajmaro.
NGC 3080
NGC 3080 (aliaj indikoj — UGC 5372, MCG 2-26-15, MK 1243, ZWG 64.25, PGC 28910) estas galaksio en konstelacio Leono.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Ernő Hollán
Ernő HOLLÁN hungare Hollán Ernő estis inĝeniero, generalo, membro de Hungara Scienca Akademio.
Li naskiĝis en Szombathely, en la 13-an de januaro 1824. Li mortis en Budapeŝto, en la 28-an de majo 1900.
Vivo
La frekventis la mezlernejon en Szombathely, poste li lernis en Vieno en milita altlernejo. Li estis leŭtenanto en 1844. Dum la hungara liberecbatalo en 1848 li servis ekster Hungarujo, tial li hejmenvenis. Tie li estris taĉmenton jam en rango majoro. Post la fiasko de la liberecbatalo li estis deportita, baldaŭe li laboris en Vieno. En 1854 li edziĝis. Post 3 jaroj brita altrangulo lernis de Hollán en Szombathely. Ekde 1859 li politikadis kaj laboris por la hungara fervojo. En 1875 li atingis la rangon generalo.
En Budapeŝto kaj en Szombathely estas stratoj "Hollán Ernő".
Princlando de Lamballe
Lamballe estis la ĉefurbo de la teritorio de la grafoj de Penthièvre, nome Princlando de Lamballe, kiuj en 1569 estis faritaj dukoj. De 1747, la unuenaskito de la duko de Penthièvre elmontris la titolon de princo de Lamballe. En unua momento, estis prenita de unu el la senjorlandoj en posedo de Ludoviko Johano Maria de Burbono, duko de Penthièvre kaj 1-a princo de Lamballe, kiu lin donis al sia filo Ludoviko Aleksandro de Burbono kiel titolo estinte Princo de sango.
En 1792, ĝi solidiĝis kiel sendependa kaj sola titolo al la duklando de Penthièvre, kiu ekformis parton de la branĉo Orleans. Jaron poste, la domo de Burbono-Penthièvre (poste nomita Lamballe-Sanmarful) establas en la figuro de Ludoviko Johano Aleksandro de Lamballe, la titolon de princo de Lamballe. Ludoviko Johano Aleksandro estis koncipita ekstere de la geedzeco inter Ludoviko Johano Maria de Burbono kaj ties bofilino Maria Luisa de Sabojo-Carignano. Poste, ili geedziĝus sekrete. Ili disiĝis post malmulta tempo, fuĝante la princino al Versajlo kiel servistino de la Domo de la Reĝino de Francio Marie-Antoinette.
Historio
En la 11-a kaj 12-a jarcentoj la graflando de Penthièvre en la regiono de Bretojno (nuntempe la komunumo lokita ĉe Côtes-d'Armor) apartenis al branĉo de la Suverena Domo de Bretonjo. Godofredo 1-a de Bretonio, koncedis al sia frato Eudes la titolon de Grafo de Penthièvre en 1035, kiu apartenis al plej malgranda branĉo de la duka domo de Bretonio. Henriko d'Avaugour, heredanto de ĉi tiu dinastio, estis senposedigita de la graflando en 1235 fare de la duko de Bretonio, Pierre Mauclerc, kiu ĝin transdonis kiel doto al sia filino, Yolanda, en ŝia geedziĝo en 1238 kun Hugo 11-a de Lusinjano (la kaŝtanarbo), grafo de La Marche. Johano 1-a de Bretonio, la frato de Yolanda, prenis la graflandon post lia morto en 1272.
La heredantoj de Bretonio
En 1337, Johanino, dukino de Bretonio portis sian edzon al Penthièvre, Karolo de Châtillon-Blois. Ili poste proklamiĝis dukoj de Bretonio. Tuj poste eksplodis la militon. En la mezo de la Milito de Bretona Sukcedo, en 1352, ili establis la États de Bretonio aŭ la statoj de Bretonio, kiu iĝos la parlamento de la duklando. En 1364, Johanino kaj Karolo perdis la militon, kaj ili restis por subteni Penthièvre. Johano 5-a, duko de Bretaña en 1373 estis ekzilita al Anglio. La reĝo de Francio Karolo la 5-a estis enoficigita ĝenerala leŭtenanto de Bretonio. Lia frato, la duko de Anjou, estis politika filo de Johanino de Penthièvre.
En 1420, la duko Johano la 6-a, estis forrabita de la grafo de Penthièvre, filo de Johanino de Penthièvre. La edzino de Johano, la dukino Johanino de Francio sieĝis la ribelulojn kaj post liberigi sian edzon konfiskis ĉiujn havaĵojn de la familio Penthièvre. En 1437 Nicole de Blois, posteulo de la familio Penthièvre, geedziĝis kun Johano la 2-a de Brosse, kaj estis prirabita de la duklando de Penthièvre fare de Francisko la 2-a, duko de Bretonio, en 1465 - kio malfortigis ankoraŭ pli la pozicion de la familio Penthièvre en la lando. En 1488, post la morto de la lasta duko, Francisko la 2-a, la estro de la familio Penthièvre estis Johano de Brosse (mortinto en 1502), nepo de Nicole de Blois, kiu postulis sian rajton al la duklando. Sed la filino de Francisko la 2-a, Anna estis kiu ĝin akiris. La graflando estis restaŭrita en nomo de Sebastiano de Luksemburgio, (la heredanto de la familio de Brosse fare de sia patrino), kiu estis starigita en lia nomo kiel duklando de la nobelaro de Francio (Duché-pairie) en 1569, kaj poste estis okazigita de la dukino de Mercoeur, filino de la unua duko de Penthièvre, kaj poste por lia filino, la dukino de Vendôme.
En 1582, Henriko la 3-a de Francio, lasta postvivanto el patra linio kaj nepo de Claude, dukino de Bretonio, faris Philippe Emmanuel, Duko de Mercoeur, bofrato, ĉefo de la Katolika Ligo kaj reganto de Bretonio. Philippe Emmanuel alprenis la heredajn rajtojn de sia edzino Maria de Luksemburgio kaj klopodis proklami la sendependecon de la bretona provinco ekde 1589. Li kreis registaron en Nantes, proklamante sian filon Ludovikon Filipon de Loreno-Mercoeur "princo kaj duko de Bretonio". Ludoviko Filipo aliancis kun Hispanio kaj venkis kontraŭ Henriko la 4-a de Francio. Li subtenis submetita la provincon de Bretonio ĝis la 20-an de marto 1598, kiam kapitulacid en la komunumo de Mercoeur. Li ekzilis en Hungarion.
Poste, la dukoj de pluraj domoj
La nepo de la dukino de Vendôme, Ludoviko Jozefo de Vendôme, heredis Penthièvre en 1669, sed ĝi estis aboliciita de dekreto en 1687 kaj ajudikita al Anna Maria de Burbono, princino de Conti. En 1696, estis vendita al la grafo de Tolozo, kies filo, Johano Ludoviko Maria de Burbono, duko de Penthièvre, elmontrus koncernan dukan titolon. La titolo pasis por heredaĵo al la Domo de Orleans.
Grafoj de Penthièvre
Domo de Rennes
Senjoroj de Avaugour
(Kapetoj) Domo de Dreux
Domo de Blois-Châtillon
Domo de Brosse
Dukoj de Penthièvre
Domo de Luksemburgio
Domo de Lorena
Domo de Burbono-Penthièvre
Princoj de Lamballe
Domo de Burbono-Lamballe
Dantumadiel
Dantumadiel (Dantumadeel; ) estas municipo en la nordorienta parto de la provinco Frislando en (Nederlando). La municipo havas loĝantojn kaj areon de, de kiu  akvo.
Arĝenta acero
Acero de orienta kaj centra Usono kaj orienta Kanado; ĝi estas sufiĉe alta, kaj atingas 20 metrojn.
Federacio de Arabaj Respublikoj
La Federacio de Arabaj Respublikoj (اتحاد الجمهوريات العربية‎) estis provo de Muamar Kadafi kiel prezidanto de Libio kunfandi Libion, Egiption kaj Sirion por krei unuiĝintan araban ŝtaton. Kvankam aprobita de referendumo en ĉiu lando la 1-an de septembro 1971, la registaroj de la tri landoj disputadis pri la specifaj kondiĉoj de la fuzio, kaj post apenaŭ ses jaroj ĝi disrompiĝis: formale la federacio daŭris de la 1-a de januaro 1972 ĝis la 19-a de novembro 1977.
La termino ne konfuziĝu kun la antaŭa Unuiĝinta Araba Respubliko, unuiĝo de la arabaj ŝtatoj Egiptio kaj Sirio en la jaroj 1958 ĝis 1961.
Njamboj
La njamboj estas etno kun aparta lingvo, kiu loĝas en la distrikto Karagwe en la regiono Kagera en la nordokcidento de Tanzanio. En 2003 la njamboj estis taksitaj 400.000 homoj.
Nyambo estas ankaŭ vorto el la ŝona lingvo en Zimbabvo. Ĝi estas substantivo kaj signifas ŝerco.
Eugen Biser
Eugen BISER (naskiĝinta en la 6-a de januaro 1918 en Oberbergen, mortinta en la 25-a de marto 2014 en Munkeno ) estis germana teologo.
Vivo
En 1938 li komencis studi teologion en Freiburg im Breisgau, kion li finis en 1946 post interrompo pro militservo kaj grava vundo. Post la ordinado li laboris kiel instruisto de religio kaj preparis sin paralele al doktoriĝo (1956 teologio; 1961 filozofio) kaj habilitiĝo (fundamenta teologio: 1965).
De 1965-69 li instruis en Passau altlerneje, de 1969-74 en Würzburg kaj intertempe en Marburg, Bochum kaj Saarbrücken.
En 1974 li ricevis alvokon al la Romano-Guardini-katedro de Munkeno, kie li restis ĝis la pensiiĝo en 1986. Ĝis 2007 li estris la de li iniciatitan porpensiulan studoprogramaron en Munkeno.
Graveco
Krom la instruado kaj la prelegado li prezentis verkaron de elstara kvalito scienca, kio famigis lin ankaŭ ekstere de universitata vivo: ĝi konsistas el pli ol 100 libroj kaj nenombreblaj artikoloj. Lia ĉefa tasko estas ĉiam kompreni kaj interpreti/adaptigi la mesaĝojn kristanajn disde la homoj kaj reen en la direkto de la homoj. Li havis tre grandan sensivecon koncerne la aktualajn problemojn de la propagando de la kristanaj mesaĝoj.
Rockwell B-1 Lancer
Historio
En 1955, Usona Aerarmeo (USAF) deziris novan bombaviadilon, kiu ebligas eviti kontraŭulajn ĉasaviadilojn kun alta rapido. Tiutempe B-52 povis ekipi plurajn bombojn, sed ne eblis flugi en altrapido. La supersonrapida bombaviadilo B-58 Hustler eblis flugi en rapido maĥo 2.0, sed ne kapablis ekipi plurajn bombojn. Sub la koncepto de "altrapida bombaviadilo", usona aviadfabrikanto North American dezajnis prototipon de supersonrapida bombaviadilo XB-70 Valkyrie en fino de 1950-aj jaroj. USAF anticipis ke XB-70 povis flugi en rapido, pli ol maĥo 3.0. Tiutempe XB-70 estis konsiderita, eblinta eviti ter-al-aeran misilon (SAM). Sed USAF rekonsideris XB-70 post la interkapto de U-2 en 1960. Speciale la plibonigo de ICBM fortoj malkreskis la neceson de tuj aviadiloj. Eventuale USAF nuligis la programon de XB-70 en 1961 dum la administrado de John F. Kennedy. La ellaboranto de XB-70, North American estis aneksita al Rockwell International en 1967.
Preĝejo Stefano la 1-a (Kercseliget)
Historio
En 1332 jam estis tie kirko, kiu detruiĝis dum dominado de la turkoj. La nun videbla preĝejo estis konstruita inter 1781 kaj 1784 en la sama loko. Pri reuzo el la restintaj ruinoj mankas informoj, tamen povis okazi. La orgeno estis konstruita en 1902. La preĝejo estis renovigita en 1910, samtempe 2 krucnavoj estis alkonstruitaj. La internaj muroj estis pentritaj en 1928, renovigitaj en la 1980-aj jaroj.
Rockwell B-1 Lancer
Historio
Tiutempe la ĉefa bombaviadilo de USAF, B-52 estis efika bombaviadilo, sed B-52 estis malrapida por fari mision de nukela bombado en 1960-aj jaroj. Por subteni misiojn de B-52, Usona Aerarmeo mendis programon de studado al aviadilaj fabrikantoj por la koncepto de strategia aviadilo, sub la Progresinta Homa Preciza Frapa Sistemo ( Advanced Manned Precision Strike System, AMPSS), sed post la jaro, la programo estis alinomita Progresinta Homa Strategia Aviadilo ( Advance Manned Strategic Aircraft, AMSA). USAF anticipis ke nova aviadilo devos ebli flugi pli ol maĥo 2.0. La studado estis daŭriĝita, sed tiutempa defenda sekretario, Robert McNamara kontraŭis pri la programo en 1964 pro la alta prilaborkosto kaj malalta efikeco. McNamara limis programon kiel prilabora programo. Li asertis ke ekipi la krozajn misilojn kiel AGM-86 en B-52 estos pliefika ol daŭrigi AMSA.
Preĝejo Stefano la 1-a (Kercseliget)
Konstruaĵo
La preĝejo situas sola en rando de la vilaĝo sur monteto, apude estas krucifikso. Ŝtupoj kuras al la simetria fasado. La turo meze iomete reliefas. Interne Mór Than pentris la ĉefaltaran bildon.
Rockwell B-1 Lancer
Historio
La programo estis reviviĝita sub la administrado de Richard Nixon, En junio 1970, La plano de Rockwell International estis selektita por nova bombaviadilo, B-1A. kvar B-1A estis produktita de 1973 al 1974. B-1A finis unuan flugon la 23-an de decembro 1973. Sed alta produktkosto de B-1A estis kritikita de pluraj politikistoj. La publikiĝo de soveta interkapta ĉasaviadilo MiG-25 en 1976 ankaŭ rekonsiderigis la sekurecon de nova bombaviadilo. La 30-an de junio 1977, usona prezidanto Jimmy Carter nuligis futuran produktadon de B-1A. Tiutempe la produktkosto de B-1A estis 100 milionoj da dolaroj per aviadilo. Anstataŭ la B-1, Carter ordonis la programon Progresinta Tekonologia Bombaviadilo ( Advanced Technology Bomber, ATB) en 1978, kiu rezultis kaŝbombaviadilon B-2 Spirit.
Preĝejo Stefano la 1-a (Kercseliget)
Konstruaĵo
Kermeso okazas la 20-an de aŭgusto.
Rockwell B-1 Lancer
Historio
Dum la 1980-aj jaroj, Sovetunio enkondukis SA-10 misilon kaj Aerdevenan Fruavertan kaj Kontrolan sistemon. Tuj ŝanĝoj drame malfortigis operacan kapablecon de B-52. La administrado de Ronald Reagan volis revivigi programon B-1 por subteni B-52. Usona Aerarmeo revivigis programon de B-1. Kiel konvencia bombaviadilo, Nova dezajno de B-1 estis modifita kun modifoj por malaltrapida operaco. La nova modelo de B-1 ricevis nomon B-1B. La produktado de B-1B estis komencita la 4-an de septembro 1984. La livero de B-1B finis la 2-an de majo 1988.
En 1990-aj jaroj, La SAC estis dissolvita kaj la Aera Kombata Komando ( Air Combat Command, ACC) estas fondita surbaze de SAC. B-1B estis konvertita por misioj de konvencia bombado. Tamen B-1 ne eblis partoprenis en Golfa milito pro la problemoj en povejo. La B-1 debutis en la bombado de Irako (1998) kaj Jugoslavio (1999).
Cristian (Brașov)
Cristian (hungare: Keresztényfalva, germane: Neustadt-Burzenland, Neustadt) estas komunumo en Rumanio okcidente de Braŝovo. En 1910 ĝi havis 2 994 loĝantojn (germanoj, rumanoj, hungaroj), en 1992 3 764 (rumanoj, 6 % germanoj, 2 % hungaroj). Ĝia unua skriba mencio estas el 1362. Ĝis 1919 ĝi apartenis al Hungario (Brassó vármegye).
Mircenila acetato
Mircenila acetato aŭ C12H20O2 estas organika nesaturita kombinaĵo nature trovata kaj rezultanta el interagado de la mircenolo kun acetata acido. Ĝi estas senkolora likvaĵo kun agrabla odoro uzata en la produktado de esencoleoj kaj parfumoj. Mircenila acetato estas nesolvebla en akvo sed solvebla en etanolo, kloroformo, eteroj kaj etila acetato.
The Lexicon of Comicana
The Lexicon of Comicana (Esperantigite: La Leksikono de Komiksio) estas libro farita en la jaro 1980 fare de usona bildliteraturisto Mort Walker. Ĝi celis esti ŝerca vido al la iloj, kiujn bildliteraturistoj uzas. En ĝi, Walker inventis internacian simbolaron, kiun li nomis symbolia (Esperantigite: simboioj) post esplori bildliteraturaĵon ĉirkaŭ la mondo. En 1964, Walker skribis artikolon, kiun li nomis „Let's Get Down to Grawlixes” (Esperantigite: Iru ni al Graŭliksoj), satira verko por la Nacia Socio de Kartunistoj. Li uzis terminojn kiel grawlixes por sia propa amuzo, sed ili baldaŭ ekpopulariĝis kaj akiris neatenditan validecon. La Leksikono skribiĝis pro tio.
La nomoj kiujn li inventis por ili kelkfoje aperas en anglaj vortaroj, kaj funkcias kiel oportuna terminaro okaze uzita de bildliteraturistoj kaj kritikistoj. 2001 galerio vidigado de dekomikse kaj destrate influita arto en San-Francisko, exemple, nomiĝis „Plewds! Squeans! and Spurls!” (Esperante: Pleŭdoj! Skvenoj! kaj Spurloj!)
Ekzemploj
Pli simbolaj terminoj inkluzivis whiteope, sphericasia, that-a-tron, spurls, oculama, crottles, maledicta balloons, farkles, doozex, staggeration, boozex, digitrons, nittles, waftaroms, kaj jarns. (Esperantigite: blankopo, sferikazio, tio-a-trono, spurloj, okulomoj, kroteloj, malbonediktaj parolbalonoj, farkeloj, duzekso, stageracio, buzekso, digitronoj, niteloj, vaftaromoj, kaj ĵarnoj)
Referencoj
<references group="" responsive="">
Sano (litero)
San (majuskla Ϻ, minuskla ϻ) estas arkaika litero de la greka alfabeto, aperanta inter pio kaj kuoppa en alfabeta ordo, respektiva en pozicio al la fenica tsade, sed ĝia nomo venas de shin. Ĝi kutime havis fonetikan valoron, sed eble iĝis neuzita en favoro de sigmo. La lasta atestita uzo estas en la 6-a jarcento a.K.. Kun ia malsama formo (kiu estas markita kiel "tsan" ) la litero estis ankaŭ uzita en unu el kipraj dialektoj kiel, anstataŭigante antaŭan labial-velaron antaŭ komenca vokalo, kie aliaj dialektoj anstataŭigis ĝin per taŭo.
La fenica aŭ la greko litero estis donita en la etruskan alfabeton (𐌑, transskribata kiel Ś), en la arkaika etruska alfabeta ĝi tenis sian M-formon sed ekde la 6-a jarcento a.K. ŝanĝiĝis al formo simila al tiu de la d-runo.
La varianto tsan havas signobildon identan al varianto de digamo, U+0376 (Ͷ) U+0377 (ͷ), kiu estas planata por inkluzivo en Unikodo de versio 5.1.
Take the "A" Train
Take the “A” Train estas ĵaza normkanto, kiun komponis kaj tekstis Billy Strayhorn en 1939, kaj kiun la Orkestro Duke Ellington uzis kiel rekonmelodio. La peco fariĝis „ simbolo de la svingepoko.“ Ĝi kombinas la pelantan svingon de la orkestro de Duke Ellington de la kvardekaj jaroj kun la memkonscia lerteco de Ellington kaj de la nigrula eminentularo en Harlemo.
Ekestohistorio
La titolo rilatas al la linio A de la metroo de Novjorko, kiu kondukas ekde Broklino al Manhatano kaj Harlemo. Onidire Strayhorn verkis la pecon 1939 donace al Duke Ellington, post kiam tiu ĉi estis doninta al li sian adreson en Novjorko kaj konsilinta, ke li uzu linion A direkton al Harlemo. Li raportis mallonge post sia vizito ĉe Ellington novjorko al raportisto el Pittsburgh: „Mi laboros por Duke. Mi prezentludis al li ĉi tiun A-Train kaj li ekŝatis ĝin. Mi transloĝiĝos al Novjorko.“
Strukturo
La peco teniĝas en maĵoro kaj havas la formon AABA. Ĝi efikas je la komenco tre pompa, kvankam parto A estas melodie tre pionira per siaj ses sestosaltoj kaj du kvartoj. Parto B enhavas plurajn septojn kaj kvintojn. La teksto dumpase de la jaroj plurfoje estis ŝanĝita.
Efikohistorio
En la jaro 1941 Ellington bezonis post malpaco inter la kopirajta kolektivo ASCAP kaj diversaj radiostacioj novan programon, ĉar li ludis plurajn noktojn en Casa Manana je Los-Anĝeleso kaj la programo estis rekte dissendata. Strayhorn elŝrankigis por ĉi tiu programo sian melodion de 1939 kaj aranĝis ĝin por la elingtona orkestro. Ellington kaj sia orkestro surbendigis la melodion je la 15-a de februaro. Julion la peco eniris la furoraĵo-rangliston, kie ĝi sin tenis sep semajnojn kaj atingis rangon dek unu. Ĝi anstataŭis la ĝistiaman rekonmelodion (Sepia Panorama). Ellington ĉiam denove surdiskigis la pecon, ekzemple en ĉambromuzia versio kun Ellington per piano, Strayhorn per celesto kaj Oscar Pettiford per violonĉelo, kun la orkestro kaj Betty Roche (1952) aŭ kun Ella Fitzgerald kaj Dizzy Gillespie (1957). Sur la albumo Duke Ellington and John Coltrane la du muzikistoj ludas pecon nome Take The Coltrane, kiu baziĝas sur la normkanto.
Jam en 1943 aliaj muzikistoj transprenis la pecon; komence ĝin kantis la kantensemblo The Delta Rhythm Boys. Ella Fitzgerald ofte uzis Take the A-Train kiel komenca peco en siaj koncertoj. Plej diversaj muzikistoj kiel Yusef Lateef, Sun Ra, Joe Henderson kaj Bobby McFerrin (solo sur The Voice) sekvis. La radioelsendo Voice of America Jazz Hour de Willis Conover uzis ĝin kiel rekonmelodio. Kian gravecon la komponaĵo havas por la moderna ĵazo, klarigis Charles Mingus, kiam li en 1960 enteksis en la melodion kontrapunkte la temon de „Exactly Like You“.
Uzado en filmoj
La peco estis uzata en jenaj dramaj kaj muzikaj kinofilmoj:
Hetmano
Hetmano povas havi pli da signifoj:
Girondelle
- prononco laŭ sistemo IFA [] - estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Ardennes (prononco []), en la regiono Grand Est (prononco [], (france, en Esperanto Granda Oriento) kaj en la antaŭa regiono Ĉampanjo-Ardenoj. Fine de en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². Administre la komunumo apartenas al la arondismento Charleville-Mézières, kaj al la kantono .
Vidu ankaŭ
<!- ne troveblas iuj
Teobaldo (ĉefepiskopo de Canterbury)
Teobaldo (m. la 18-an de aprilo 1161) estis ĉefepiskopo de Canterbury ekde 1139.
Li estis normanda, kaj eniris Abatejon Bec, kie li iĝis prioro en 1127 kaj abato en 1137. En 1138 reĝo Stefano de Anglio nomumis lin ĉefepiskopo de Canterbury. Tamen la frato de Stefano, Henriko de Blois estis esperinta iĝi ĉefepiskopo. Stefano aranĝis la elekton de la ĉefepiskopo kiam Henriko forestis: li timis ke lia frato iĝus tro potenca. Teobaldo kaj Henriko malamikiĝis. Henriko akiris la gravan postenon de papa legato en Anglio kaj tio malfaciligis la politikon de Teobaldo dum la longa enlanda milito inter Stefano kaj imperiestrino Matilda. Kiam vakiĝis la posteno de ĉefepiskopo de Jorko, Henriko proponis Vilhelmo Fitzherbert sed Teobaldo kontraŭis.
En 1143 estis nova papo kaj Henriko ne plu estis la papa legato. Tamen nur en 1150 akiris Teobaldo tiun postenon.
En 1148 la papo alvokis la anglajn episkopojn al konsilio. Stefano komandis ke ili ne iru, sed Teobaldo malobeis, elirante en fiŝboato. Stefano konfiskis liajn posedaĵojn en Anglio kaj ekzilis lin, malgraŭ ke Teobaldo sukcese persvadis la papon ne ekskomuniki Stefanon. Pro tio la papo ekskomunikis Anglion, sed oni efikigis tion nur en la diocezo Canterbury. Teobaldo revenis al Anglio kaj iris al Framlingham, posedata de grava subtenanto de imperiestrino Matilda.
De 1151 al 1153 Teobaldo ludis gravan rolon en la intertraktadoj kiuj kondukis al la fino de la enlanda milito. Li ĉeestis la morton de Stefano en 1154, kaj tiu nomumis lin regento ĝis Henriko la 2-a alvenus por kronado. Teobaldo kronis Henrikon en Abatejo Westminster la 19-an de decembro 1154. Li ĝuis la fidon de la nova reĝo. Li estis la patrono de Thomas Becket kaj rekomendis tiun al la reĝo por la posteno de Lord-Kanceliero. Li mortis en 1161 kaj entombiĝis en Katedralo Canterbury. En 1787 oni eltrovis lian plumban ĉerkon.
Milito
Milito estas konflikto, kiu implikas organizitan uzon de armiloj kaj fizikan perforton inter ŝtatoj aŭ aliaj grandskalaj armitaj grupoj por reteni aŭ atingi politikan regadon super iu teritorio. Alivorte, milito okazas por determini, kiu(j) regos iun registaron? En internacia juro, milito kiel jura termino estas anstataŭita de la termino "armita konflikto".
Carl von Clausewitz skribis en sia klasika teksto Pri milito: "Der Krieg ist eine bloße Fortsetzung der Politik mit anderen Mitteln" ("Milito estas nur daŭrigo de politiko per aliaj rimedoj") kaj "Milito do estas ago de perforto por trudi al nia malamiko fari nian volon."
Oni militis por regi naturajn rimedojn, pro religiaj aŭ kulturaj kialoj, pri politikaj potencekvilibroj, la laŭrajteco de certaj leĝoj, por aranĝi ekonomiajn kaj teritoriajn disputojn, kaj multaj aliaj aferoj. La radikoj de ĉiu milito estas tre kompleksaj — ĝenerale temas pri pli ol unu afero.
Milito kontrastas kun paco, kiun oni ĝenerale difinas kiel la manko de milito. Klasika frazo asertas "Se vi volas pacon, preparu militon", sed moderne fare de la partianoj de movadoj por pacismo oni preferas ŝanĝi la tradician esprimon al "Se vi volas pacon, preparu pacon".
Milito ĉiam disigas homojn, estigas antaŭjuĝojn kaj stigmojn, kiuj bedaŭrinde ofte eterniĝas tra generacioj.
Tipoj de milito
Iafoje oni distingas inter konflikto kaj la formala deklaro de stato de milito. Tiuj kiuj faras tian distingon ofte limigas la terminon "milito" al tiuj konfliktoj, kie la landoj formale deklaris tian staton. Malpli grandajn armitajn konfliktojn oni ofte nomas tumultoj, ribeloj, ŝtatrenversoj, ktp. Grupo kiu ribelas kontraŭ establigita reĝimo faras gerilon, kio estas fakte speco de milito (etimologie militeto).
Kiam unu lando sendas armeajn fortojn al alia laŭdire por restarigi ordon aŭ malebligi genocidon aŭ aliajn krimojn kontraŭ la homaro, aŭ por subteni laŭleĝe agnoskitan registaron kontraŭ ribelo, tiu lando iafoje aludas tion kiel polican agadon. Tamen, tiu uzado ne ĉiam estas agnoskita kiel valida, speciale de tiuj kiuj ne akceptas la implicaĵojn de la termino.
Milito, en kiu la fortoj partoprenantaj en la konflikto apartenas al la sama lando aŭ sama imperio aŭ sama (alitipa) politika estaĵo, nomiĝas enlanda milito. Milito de unu lando kontraŭ najbara ofte prenas la formon de invada milito. Foje aliancoj okazigas, ke kelkaj landoj intervenas unu post alia en la konflikto, tio estas internacia milito. Dum la 20a jarcento etendiĝis la koncepto de Mondmilito ĉefe kiam post la Unua Mondmilito (1914-1918), kiu tiam nomiĝis ne mondmilito, sed ankoraŭ nur "Granda Milito", eksplodis la Dua Mondmilito (1939-1945) kun militkampoj en almenaŭ kvar kontinentoj, kaj nur en Ameriko ne okazis rektaj bataloj, dum ja Usono, Kanado kaj aliaj landoj intervenis en ĝi.
Historio
La plej fruaj signoj de milito apartenas al la Mezolita tombejo 117, kiu estis datita kiel de antaŭ ĉirkaŭ 14,000 jaroj. Proksimume kvardek kvin procente de la skeletoj tie elmontris signojn de perforta morto. Ekde la ekflorado de la ŝtato antaŭ proksimume 5,000 jaroj, milita agado okazis sur multo de la globo. La apero de pulvo kaj la akcelado de teknologiaj progresoj kondukis al moderna militado. Laŭ Conway W. Henderson, "Unu fonto asertas ke 14,500 militoj okazis inter 3500 a.K. kaj la fino de la 20-a jarcento, kostante 3.5 miliardojn da vivoj, lasante nur 300 jarojn de paco (Beer 1981: 20)."
En War Before Civilization (Milito antaŭ civilizo), Lawrence H. Keeley, profesoro ĉe la Universitato de Ilinojso, diras ke tiel ĉirkaŭ 90-95% de konataj socioj dum historio okupiĝis pri almenaŭ foja militado, kaj multaj batalis konstante.
Keeley priskribas plurajn stilojn de primitiva batalado kiel ekzemple malgrandaj rabatakoj, pli grandaj atakoj, kaj masakroj. Ĉiuj tiuj formoj de militado estis uzitaj fare de primitivaj socioj, aserto apogita fare de aliaj esploristoj. Keeley klarigas ke fruaj militatakoj ne estis bone organizitaj, ĉar la partoprenantoj ne havis ajnan formalan trejnadon. Malabundo de resursoj signifis ke defenda laboro estis ne kosta efika vojo por protekti la socion kontraŭ malamikaj atakoj.
William Rubinstein skribis ke "Antaŭ-kleraj socioj, eĉ tiuj organizitaj laŭ relative progresinta maniero, estis famaj por sia intencita krueleco ... arkeologiaj kuŝejoj donas signojn de prahistoriaj masakroj pli severaj ol ajna rakontita en etnografio [t.e., post la alveno de la eŭropanoj]". En Crow Creek, Suda Dakoto, kiel konate, arkeologoj trovis amastombon de "pli ol 500 viroj, virinoj, kaj infanoj kiuj estis buĉitaj, skalpitaj, kaj mutilitaj dum atako sur sia vilaĝo jarcenton kaj duono antaŭ la alveno de Kolumbo (ĉ. la jaro 1325)".
Estas problema, aliflanke, fari ĝeneraligojn de prahistoria perforto; frekvenco kaj manifestiĝo de militado varias multe en la etnografia kaj arkeologia arkivo.
En Okcidenteŭropo, ekde la fino de la 18-a jarcento, okazis pli ol 150 konfliktoj kaj proksimume 600 bataloj. Dum la 20-a jarcento, milito rezultigis dramecan intensigon de la rapideco da sociaj ŝanĝoj, kaj estis decida katalizilo por la apero de la Maldekstro kiel agnoskita forto.
Lastatempaj rapidaj pliiĝoj en la teknologioj de milito, kaj tial en ĝia detruemo (vidu artikolon Reciproke garantiita neniigo), kaŭzis ĝeneraligitan publikan koncernon, kaj en ĉiu verŝajneco malhelpis, kaj povas entute malhelpi la ekaperon de atoma tria mondmilito. Ĉe la fino de ĉiu el la lastaj du mondmilitoj, kunordigitaj kaj popularaj klopodoj estis faritaj por veni al pli bonega kompreno de la subesta dinamiko de milito kaj por tiel espereble redukti aŭ eĉ elimini ĝin entute. Tiuj klopodoj realiĝis en la formoj de la Ligo de Nacioj, kaj ĝia posteulo, la Unuiĝintaj Nacioj.
Baldaŭ post la Dua Mondmilito, kiel signo de subteno por tiu koncepto, la plej multaj landoj eniris la Unuiĝintajn Naciojn. Dum tiu sama postmilita periodo, kun la celo de plia delegitimiga milito kiel akceptebla kaj logika etendaĵo de ekstera politiko, la plej multaj landaj registaroj ankaŭ renomigis siajn ministeriojn aŭ ministerisekciojn de Milito kiel siaj Ministerioj aŭ Sekcioj de Defendo, ekzemple, la antaŭa usona Sekcio de Milito estis renomita kiel la Usona Sekcio de Defendo.
En 1947, en vido de la rapide ĉiam pli detruaj sekvoj de moderna militado, kaj kun akurata koncerno por la sekvoj kaj kostoj de la lastatempe evoluinta atombombo, Albert Einstein fame deklaris, "mi ne scias per kiuj armiloj tria mondmilito estos farita, sed la kvara mondmilito estos farita per bastonoj kaj ŝtonoj."
Mao Zedong instigis la socialisman flankon por ne timi atommiliton kun Usono ĉar, eĉ se "la duono de la homaro mortus, la alia duono restus kaj imperiismo estus detruita el la tero kaj la tuta mondo iĝus socialisma."
La informo Human Security Report 2005 dokumentis signifan malkreskon en la nombro kaj severecon de armitaj konfliktoj ekde la fino de la Malvarma Milito en la komenco de la 1990-aj jaroj. Tamen, la pruvoj kontrolitaj en la eldono de 2008 de la studo de la Centro por Internacia Evoluo (2008) nome "Peace and Conflict" (Paco kaj konflikto) indikis ke la totala malkresko en konfliktoj ekhaltis.
Naŭ plej grandaj militoj laŭ nombro de mortintoj
Tri el la dek plej kostaj militoj, laŭ terminoj de vivoperdoj, okazis en la lasta jarcento. Tiuj estas la du mondmilitoj, sekvite de la Dua japana-ĉina milito (kiu estas foje konsiderata parto de la Dua Mondmilito, aŭ koincidanta kun tiu). Plej el la aliaj implikis ĉu Ĉinion aŭ najbarajn popolojn. La mortindico de la Dua Mondmilito, nome pli ol 60 milionoj, surpasas ĉiujn aliajn militajn mortindicojn. Tio povas rilati al la gravaj ĵusaj antaŭeniroj en armilaj teknologioj, same kiel al gravaj ĵusaj pliigoj en la ĝenerala homa loĝantaro.
Milito, paco kaj mortintoj
Ekde 1496 a.K. ĝis 1862 p.K. (nome dum 3367 jaroj) tra 3130 jaroj okazis militoj kaj nur dum 227 jaroj ne. Por unu pacjaro estis po 15 militjaroj. Ekde 1861 okazis 500 militoj, nome po kvar militoj jare. Dum la Unua Mondmilito militis "nur" 33 landoj kaj 74 milionoj da armitoj, kun rezulto de 20 milionoj da mortintoj. Dum la Dua Mondmilito militis 72 landoj kaj 110 milionoj da batalantoj, kio rezultis en 60 milionoj da mortintoj (trioble ol en la Unua). Post tio, lokaj militoj okazigis pli ol 100 milionojn da mortintoj, tio estas duoblo de la Dua Mondmilito.
Milita juro
Traktat-subskribo de post tiam fariĝis parto de internacia diplomatio, kaj tro da traktatoj por mencii en tiu malgranda artikolo estas subskribitaj. Kelkaj ekzemploj: Rezolucioj de la Ĝeneva Internacia Konferenco, Ĝenevo, 26-29 de oktobro 1863 kaj Ĝeneva Konvencio rilate al la Traktado de Militkaptitoj, 75 U.N.T.S. 135, efektiviĝis la 21-an de oktobro, 1950.
Justa milito
La diversaj moralsistemoj donas diversajn respondojn pri ebla justeco de milito. Strikta pacifismo (t.e. la pacifisma moralsistemo) ĉiukaze malaprobas militon; por ĝi, justa milito ne ekzistas. Aliaj moralaj sistemoj havas aliajn respondojn. Ĝenerale ili agnoskas la justecon de sindefenda milito.
Ĉiukaze oni povas diri, ke kelkokaze milito estas internacijure permesita. Tio gravas ekz. por adeptoj de la homaranismo, ĉar por ili, laŭ Zamenhof, ĉiuj moralaj normoj krom la Ora Regulo mem baziĝas nur sur interkonsento. La internacia juro estas tia interkonsento.
La klaraj kriterioj de la katolika eklezio, troveblaj en la nova Monda Kateĥismo de la katolika eklezio, konformas al la kriterioj de la internacia juro (vidu sube).
La ne norma, sed praktika pravigo de milito estas afero de praktika prudento. Sed ne ĉe striktaj pacifistoj, ĉar ili pro sia morala antaŭdecido ĉiukaze malaprobas militon; do ili tute ne povas - propraopinie ne rajtas - konsideri praktikajn argumentojn. Temas pri tre komplikaj praktikaj problemoj. La eventualan praktikan pravigon nunan ne forigas estintaj politikaj misfaroj (tio ja ne estus praktika, sed morala argumento).
La filozofo Popper precize klarigis la "paradokson de toleremo": Ni ne toleru tion, kio forigus la toleremon. Similstruktura paradokso ekzistas rilate al paco: Ni ne estu pacaj kontraŭ tiuj, kiuj volas forigi la pacon. Ĝuste en tio troviĝas la praviĝo de sindefenda aŭ ech "mondpolica" milito. Ekz. la pravigo de la milito kontraŭ nazia Germanio. La mondpolica ideo estas la fondiga ideo de la Unuiĝintaj Nacioj.
Militakiro estas termino kiu referencas al moveblaĵoj kaptitaj el malamiko fare de la militistoj plej ofte kongrue kun la konsento de la respektivaj militestroj. Konsiderinte la situacion de supereco de la venkanta soldataro la kutimo rabadi havaĵojn de venkitoj (foje eĉ de la venkinta flanko) fare de la venkintoj pludaŭris ĝis nuntempe. Okaze de rabado al civiluloj fare de trupoj sen kontrolo fare de la militestroj, temas pri militrabado.
Instruoj de katolika kateĥismo
''2307. La kvina ordono malpermesas, intence detrui homan vivon. Pro la malbonaĵoj kaj maljustaĵoj, kiujn ĉiu milito alkondukas, la eklezio insiste petas ĉiujn, ke ili preĝu kaj agu, por ke la dia boneco liberigu nin de la sklaveco je la milito.''
''2308. Ĉiu civitano kaj ĉiu reganto devas aktive batali por la evitado de militoj. Sed dum "la danĝero de milito ekzistas kaj dum ankoraŭ ne ekzistas kompetenta internacia autoritato ekipita per la necesaj rimedoj, oni ne povas kontesti al registaro la rajton je morale permesata sindefendo."''
''2309. La kondiĉoj, sub kiuj estas permesate al popolo, en kazo de danĝero milite defendi sin, devas esti precize observataj. Tia decido estas tiel severkonsekvenca, ke ĝi estas morale legitima nur sub la sekvantaj striktaj premisoj, kiuj devas esti samtempe donitaj:'' La prijuĝo, ĉu ĉiuj tiuj premisoj estas donitaj, estu farata surbaze de prudenta konsiderado de tiuj, al kiuj estas konfidata la gardado de la komuna bono.
''2310. La ŝtataj organoj tiukaze rajtas kaj devas surmeti sur la civitanoj la devojn necesajn por la nacia sindefendo. Tiuj, kiuj kiel militistoj disponigis sin je la servo de sia patrolando, defendas la sekurecon kaj liberecon de siaj popoloj. Kiam ili ĝuste plenumas sian taskon, ili kontribuas al la komuna bono de la nacio kaj al la konservado de la paco.''
2311. La ŝtataj organoj adekvate zorgu pri tiuj, kiuj pro konscienco malakceptas la uzadon de armiloj.
''2312. La eklezio kaj la homa prudento deklaras, ke la morala leĝo restas valida dum armitaj konfliktoj. "Ne jam pro tio, ke bedaŭrinde eksplodis milito, fariĝas permesata ĉia batalrimedo inter la kontraŭantaj partioj."''
''2313. La civiluloj, la vunditaj soldatoj kaj la militkaptitoj devas esti respektataj kaj traktataj kun humaneco. Agoj farataj kun scio kaj volo kontraŭ la internacia juro kaj ĝiaj universale validaj principoj, kaj ordonoj fari tiajn agojn, estas krimoj. Blinda obeado ne estas sufiĉa pardonomotivo favore al tiuj, kiuj obeas tiajn ordonojn. Tiel la neniigo de popolo, nacio, aŭ de etna malplimulto estas kondamnenda kiel mortpeko. Oni estas morale devigata, kontraŭstari ordonojn je genocido.''