cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Bratislavo
Kulinaraj specialaĵoj
Inter la plej konataj kulinarajn specialaĵojn apartenas bratislavaj bulkoj kaj bratislavaj tranĉaĵoj. La historia centrejo de Bratislavo estas riĉa je manĝejoj, kiuj proponas specialaĵojn ne nur de la slovaka, sed ankaŭ de la monda kuirejo. Somere multe da restoracioj kaj kafejoj havas ankaŭ eksterajn sidejojn rekte en la stratoj.
Turismo
En lastaj jaroj, precipe post la eniro de Slovakio en Eŭropan Union en la jaro 2004, Bratislavo alfrontas ĉiujare al kreskanta nombro de eksterlandaj turistoj. En la antaŭaj lokoj troviĝas britoj, germanoj, japanoj, usonanoj samkiel ankaŭ aŭstroj, poloj, hispanoj, italoj kaj hungaroj kaj ĉeĥoj. En lasta periodo komencas esti limiga faktoro kapacito de hoteloj, la manko estas rimarkebla precipe en sektoro de kvar- kaj kvinstelaj hoteloj. Precipe granda nombro de eksterlandaj vizitantoj en Bratislavo troviĝas dum Silvestro (nomo de la lasta tago de la jaro) danke al la tradiciaj silvestraj solenoj, kiuj allogas ĝis Bratislavo homojn el la tuta Eŭropo, ekzemple kelkaj slovenaj vojaĝagentejoj aranĝas turismajn ekskursojn precipe pro la bratislavaj silvestraj solenoj.
Por la turistoj estas je dispozicio ankaŭ ekskursa veturilo kun nomo Preŝporaĉik, per kiu eblas veturi rekte tra stratoj de la historia centrejo. Je dispozicio estas interpretado en diversaj lingvoj.
Bratislavo por subteni la turismon uzas specialan turisman logon kaj sloganon "Little Big City" (Malgranda granda urbo), la urba koloro estas la ruĝa. En la urbo trafikas ankaŭ veturiloj de urba amastransporto kun tiu ĉi logo kaj slogano (vidu), dum kio ties nombro kreskas, post iom da tempo ĉiuj veturiloj de urba amastransporto devus havi tiun ĉi reklaman kolorigon.
Ekonomio
Bratislava regiono estas la plej prospera slovaka regiono kaj enkadre de novaj landoj de Eŭropa Unio tio estas la dua urbo (post Prago) en vico laŭ MEP je loĝanto, kie ĝi atingas pli ol 129,30 % da mezproksimo de Eŭropa Unio sen Bulgario kaj Rumanio (2004 Eurostat). Ĉi tie estas tradicie la malplej alta senlaboreco en Slovakio kaj multe da loĝantoj el aliaj regionoj de Slovakio vojaĝas ĉi tien pro laboro.
Gravaj firmaoj
Multe da gravaj firmaoj havas sidejon en komercaj centrejoj, kies konstruado senĉese okazas. Inter la plej konataj apartenas ekzemple Bratislava Business Center V kaj Apollo Business Center, kiuj troviĝas en la urba parto Ružinov.
Ŝosea transporto
Bratislavo estas alligita per aŭtostrado D1, kiu kunigas ĝin kun urboj Trnava, Piešťany, Nové Mesto nad Váhom, Trenčín kaj Považská Bystrica. Oni preparas alligon de urboj Žilina, Ružomberok, Liptovský Mikuláš ĝis Prešov kaj Košice al la ŝtatlimo kun Ukrainio. Oni planas ties plilongigon ĝis Vieno.
Kun Ĉeĥio kaj Hungario kunigas ĝin aŭtostrado D2, kiu kondukas el Prago tra limtransirejo Brodské, Kúty, Malacky ĝis limtransirejo Čunovo ĝis Hungario.
Ĉi tie troviĝas ankaŭ Tunelo Sitiny kondukanta inter Mlynská dolina kaj Lamač. Ĝi estas parto de la aŭtostrado D2 kaj por transporto ĝi estos malfermita fine de junio de 2007.
Fervoja transporto
En Bratislavo troviĝas kelke da fervojaj stacidomoj, kiuj sekurigas fervojan kunigon kun la tuta Slovakio. La ĉefa fervojstacio troviĝas en rando de Malnova Urbo proksime de Šancová-strato. Krom la interŝtata transporto eblas eluzi la trajnojn ankaŭ por vojaĝo en Ĉeĥan respublikon (al Prago oni povas plej rapide veturi per Elektra trajnkompleto 680), Hungarion, Aŭstrion, eventuale rektajn vagonojn ĝis Pollando, Belorusio kaj Rusio. La dua plej grava stacio estas stacio Bratislavo - Petržalka, kiu estas uzata precipe por trajnoj ĝis Vieno. Krom la ĉefa linio Bratislavo - Vieno ĉi tie haltas ankaŭ trajnoj de InterCity en vojdirekto Košice - Vieno kaj trajnoj ĝis Hungario. Sed la stacio ne markis tian evoluon, kian oni supozis kaj tiel plimulto da kajoj malkreskas. Ŝanĝo povus okazi post ekfunkciigo de trafiko en eŭropa koridoro LGV Est (Bratislavo - Parizo). Grava stacio estas ankaŭ Bratislavo - Vinohrady. Pluaj fervojaj stacidomoj troviĝas ankaŭ en periferioj, ekzemple en Rača, Nova Urbo, Čunovo, Devínska Nová Ves, Lamač ks.
Oni planas en estonteco konstrui kelke da novaj haltejoj, kiuj sekurigas pli grandan eblecon de eluzo de fervoja transporto enkadre de la urbo kaj precipe post la plena ekfunkciigo de Intergra transporta sistemo de Bratislava aŭtonomia regiono (ITS BAR). La rezulto devus esti simila sistemo kiel viena S-Bahn.
Urba amastransporto
En Bratislavo funkcias urba amastransporto, kiu sekurigas kunigon de ĉiuj partoj de Bratislavo. Ĝi estas solvita per aŭtobusoj, trolebusoj kaj tramoj, dum kio oni planas konstrui novan portan sistemon de la urba amastransporto surbaze de rapidfervoja tramo, kiu uzus ankaŭ la ekzistantajn relojn. Prioritato estas ĉefe rapida kunigo de Petržalka kun la centrejo de urbo, dum kio la fervojo de la rapidfervoja tramo kondukus tra Malnova ponto, trans kiu tramoj trafikis ankoraŭ komence de la lasta jarcento.
En la jaro 1989 en Petržalka fizike komencis (jam dum jardekoj eĉ en la oficiala teritoria plano de Petržalka enhavita) konstruado de klasika metroo, sed tiu ĉi estis post Tenera revolucio haltigita. Hodiaŭ oni konsideras pri konstruado de rapida tramo anstataŭ kaj surloke de la menciita metroo. Simila tramo funkcias en multaj mondaj urboj de komparebla grandeco.
Ekde la 15-a de februaro ĝis la 7-a de aprilo 2006 privata firmao CityLink trafikis en Bratislavo mikrobusoj (kun kapacito 14 personoj) seninterrompe trafikantaj en destinitaj vojdirektoj en fiksita tempo kaj haltantaj je signalo de vojaĝanto kie ajn survoje (inkluzive de la haltejoj de urba amastransporto). Sed malgraŭ malalta prezo la t.n. Maŝrutkoj ekzistis trafikante nur netutaj du monatoj.
Ekzistas eĉ du internaciaj buslinioj: unu al Hainburg ĉe Danubo (linio numero 901) kaj unu al Rajka (linio numero 801).
Aviadila transporto
En Bratislavo troviĝas la plej granda flughaveno en Slovakio - Flughaveno de Milan Rastislav Štefánik. El tiu ĉi flughaveno oni nuntempe regule flugas ĝis dekoj de destinitaj lokoj, dum kio nombro de vojaĝantoj kreskas, ĉar la flughaveno estas malpli kosta kaj tial utiligas ĝin ankaŭ vojaĝantoj el la najbara Aŭstrio. Male, multaj vojaĝantoj el Bratislavo kaj la ĉirkaŭaĵo utiligas (precipe dum nepriservado de destinita loko el Bratislava flughaveno) proksiman internacian flughavenon Schwechat apud Vieno.
Ŝipa transporto
Bratislavo troviĝas sur signifa danuba direkto inter Vieno kaj Budapeŝto. La plej grava destinita loko dum persona ŝipa transporto el Bratislavo estas Vieno, la plej grava ŝipa linio estas Twin City Liner, kiu funkcias ekde la 1-a de junio 2006 ĝuste inter tiuj ĉi du metropoloj. La veturo per tiu ĉi linio ne daŭras pli longe ol 90 minutoj. Krom tio ekzistas kvanto de aliaj ŝipaj linioj, inter la plej popularaj apartenas linio el Bratislavo al Devín.
Haveno de Bratislavo havas tre gravan signifon por la ekonomio de Slovakio, kiel ĉefa internacia haveno. Ĝi konsistas el du partoj: ŝarĝohaveno kaj pasaĝera haveno. La konstruado komenciĝis en 1897. Multaj historiaj objektoj ĝis nun konserviĝis en la haveno kaj estas protektataj kiel monumentoj de kulturo.
Demotiko
Demotiko estas la "popola" formo de la moderna greka lingvo. Kompare al la klasika greka, ĝi estas gramatike simpligita kaj prenis multajn vortojn el la turka, la slavaj lingvoj kaj la latina lingvo. Ĝi ne firme estis la oficiala lingvo de Grekio ĝis 1975, kiam demokratio revenis al Grekio.
La malsamo inter la demotika kaj la klasika greka lingvo estas simila al la malsamo inter la franca lingvo kaj la latina.
Ankaŭ estis greka dialekto parolita en Egipto nomata demotika.
Vidu ankaŭ: la katarevusa
4968 Suzamur
4968 Suzamur estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la usona astronomino Eleanor Francis Helinelde la Observatorio de la Monto Palomar, norde de San-Diego (Kalifornio, Usono).
Tintilringo
Tintiloringo estas frapinstrumento el la grupo de la idiofonoj (memsonantoj). La sonkorpoj frapas pere unu kontraŭ la alia, ili estas movataj per alidirekta skuomovo de la ludanto, pro kio la instrumento apartenas al la tintiloj.
4968 Suzamur
Nomo
Ĝi estis nomata en honoro de  Suzanne Moss Murray, edzino de Bruce C. Murray kaj amikino de la malkovrintino.
12696 Camus
12696 Camus estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la belga astronomo Eric Walter Elst elde la Observatorio La Silla, en Ĉilio.
Ahetze
Ahetze (Ahetze) estas franca situanta en departemento Pyrénées-Atlantiques, regiono Nova Akvitanio.
Ĝiaj enloĝantoj nomiĝas Aheztar.
Montescheno
Temas pri montara komunumo, konsistanta el pluraj disigitaj vilaĝetoj. Ĝi situas ĉe la komenco de la Valo Antrona.
Tintilringo
Tintilringo konsistas el ringo farita el metalo, plasto aŭ malmola ligno, kiu estas surmetita per tintiloj, nuntempe plejofte laŭforme de pare aranĝitaj metalplatetoj (cimbaletoj). Male al tamburino tintilringo ne estas tegita per felo. Pro tio ĝi estas pli facile ludebla, pli malmultkosta kaj pli stabila. La sono estas laŭta, metalece hela kaj penetra.
12696 Camus
Nomo
Ĝi estas nomita en memoro de la franca romanverkisto kaj eseisto Albert Camus (1913–1960), Nobel-premio pri literaturo 1957). Bone konata pro liaj romanoj L´Etranger kaj La Peste, li defendis la veron, moderecon kaj justecon, aniĝinte al la humanisma liberalismo kaj forĵetinte la dogmismojn kaj de la kristanismo kaj de la marksismo.
Montescheno
La ĉefa ekonomia agado estas terkulturo; pro manko de aliaj stud- aŭ labor-eblecoj, la junularo emas elmigradi, kaj la komunuma loĝantaro plu kaj plu malkreskis dum la lastaj jardekoj.
(7168) 1986 QE2
(7168) 1986 QE2 estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la belga astronomo Henri Debehogne elde la Observatorio La Silla en Ĉilio.
Montescheno
Ĉiujare, je la tria julia dimanĉo, okazas en Montescheno tradicia ceremonio: temas pri la religia procesio Autani, kiu laŭiras cirklan montaran padon longan proksimume 22 km. Oni ekiras je la 4-a matene kaj revenas je la 10-a vespere. La procesio naskiĝis dum la 17-a jarcento, kaj centoj da homoj ĉiujaxre partoprenas ĝin.
Montescheno kaj Esperanto
En majo 2009, kaj denove en majo 2010, en la urbo okazis junulara Esperanto-renkontiĝo organizita de Itala Esperantista Junularo: Montara Junulara Semajnfino. La okazaĵo okazis ambaŭfoje dum semajnfino, kaj estis partoprenita de ĉirkaŭ 15 homoj.
Rondoplaco
Rondoplaco estas placo rondforma (sed ankaŭ kelkfoje ovala aŭ poligona) en urboj. Konstruaĵo kiel fontoŝtono aŭ statuo sed ankaŭ kelkaj arboj ĝenerale staras meze de la rondoplaco.
Pro la ĉiam pligranda nombro de veturiloj, plejparto de la rondoplacoj estas uzita de trafiko. La aŭtoj giras ĉirkaŭ la ronda centro. Oni nepre ne konfuzu la rondoplacojn kaj la trafikcirklojn ĉar la nocioj de vojkruciĝo kaj de placo ne estas interŝanĝeblaj. Unue, en la trafikcirkloj, la aŭto kiu jam penetris la cirklon ĉiam havas la prioritaton dum en la rondoplaco, la girantaj aŭtoj cedas la prioritaton al la alvenantaj aŭtoj. En la trafikcirkloj, la rapidlimigo estas ofte severa kaj regula (ofte ĉirkaŭ 40km/h) dum en la rondoplaco, la trafiko ĝuas kelkfoje veran rapidebligan aŭtovojon.
Malé Kršteňany
Malé Kršteňany, hungare Kiskeresnye [kiŝkereŝnje], germane Kleinkresten estas malgranda vilaĝeto kaj municipo en Slovakio. Malé, kis kaj klein signifas: malgranda.
Situo
Malé Kršteňany situas laŭ dekstra bordo de Nitra (rivero), laŭ flankovojoj. Partizánske troviĝas je 3 km-oj.
Historio
La loko estis loĝata jam dum la neolitiko kaj bronzepoko. La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1271 laŭ tiama hungara ortografio "Keressnia". En 1601 oni komputis tie 29 domojn, en 1828 vivis tie 305 vilaĝanoj en 46 domoj. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Kiskeresnye 413 homoj, (plejparte slovakoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Bars, al distrikto de Oszlány, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 vivis en Malé Kršteňany 529 homoj, (520 slovakoj).
(24449) 2000 QL63
(24449) 2000 QL63 estas troja asteroido de Jupitero orbitanta kun granda klinangulo proksime de la punkto de Lagrange L5 de la sistemo Suno-Jupitero, ĝi estas do ano de la nomata "Troja Tendaro".
Malkovro
Ĝi estis malkovrita la en la kadro de la astronomia kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Zebranaso
Aspekto
Junuloj estas iome pli senkoloraj (sablokoloraj), sed alie ĉiuj plumaroj estas similaj.
Taksonomio kaj sistematiko
Ĝi estas la ununura vivanta membro de la genro Malacorhynchus; tre proksime rilata, sed iome pli granda formortinta formo el Novzelando estis priskribata kiel Skarleta anaso (Malacorhynchus scarletti).
Distribuado
Amplekse distribuata tra Aŭstralio kaj tre moviĝema, tiuj anasoj povas aperi ie ajn kie estas akvo, ĉefe ĉe sekaj internaj regionoj, kie jara pluvokvanto rare superas la 15 colojn.
Manĝo
Ili estas dependaj de planktono, same kiel de krustuloj, moluskoj kaj insektoj. Ties beko estas taŭge dezajnataj por filtri malgrandegajn organismojn, kun faldeblaj makzelaj kovriloj kiuj kanalizas akvon tiel ke anasoj filtras algojn kaj alitipan planktonon efike. Ili manĝas ankaŭ per kirlado, per kio du anasoj kirlas ĉirkaŭ centra punkto kun la kapo de unu ĉe la vosto de alia, koncentrante manĝon en turniĝanta akvokolono.
Monteu Roero
Monteu Roero estas komunumo de Italio. Ĝi apartenas al la regiono Piemonto kaj al la provinco Cuneo. Najbaraj komunumoj estas Canale, Ceresole Alba, Montaldo Roero, Pralormo (TO), Santo Stefano Roero kaj Vezza d'Alba. Laŭ la stato de en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². Kristana patrono estas la sanktulo, kies memortago sekve estas la komunuma festotago - la 6-a de decembro.
György Szathmáry
György Szathmáry [djordj satmAri], laŭ hungarlingve kutima nomordo Szathmáry György estis hungara instruisto, politikisto, ĵurnalisto, korespondanta membro de Hungara Scienca Akademio (1895).
Biografio
György Szathmáry frekventis universitatojn en Budapeŝto kaj Kolozsvár, poste li instruis en Budapeŝto en gimnazio. En 1869 li aliĝis al redakta stabo de kultura revuo. Inter 1881-1890 li estis parlamenta deputito, krome li estis ankaŭ ĵurnalisto. Ekde 1890 li havis postenon en la ministerio, kie li okupiĝis pri edukado. Li strebis multe por Hunyad.
Měnín
Měnín (Mönitz) estas municipo en Ĉeĥio troviĝanta en distrikto Brno-provinco, en Sudmoravia regiono. Ĝi etendiĝas surrande de Dija-svratka valego proksimume 14 km sudoriente de Brno. Vivas ĉi tie.
Temas pri vinkultivada municipo en vinkultivada subregiono Velké Pavlovice.
Geografio
Měnín troviĝas proksime de aŭtostrado D2 el Brno al Bratislavo, eblas deflankiĝi al ĝi el eliro 11 - Blučina. La municipo situas sur kunfluejo de Říčka (Ora rojo) kaj rivero Litava.
Al Měnín apartenas agrikulturaj kortoj Albrechtov kaj Jalovisko, kiuj situas sude de la municipo.
Historio
La unua skribmencio pri la municipo devenas el la jaro 1240.
Bőcs
Bőcs (bOĉ) estas vilaĝo en Hungario, en regiono Norda Hungario, en departemento Borsod-Abaúj-Zemplén, en Distrikto Miskolc.
Situo
Bőcs situas sur ebenaĵo, laŭ ambaŭ bordoj de Hernád (kun ponto), laŭ flankovojoj, laŭ fervojo Szerencs-Miskolc. La lasta urbo troviĝas 14, Tiszaújváros 17, Szerencs 27 km-ojn.
Historio
Antaŭ la hungaroj avaroj loĝis tie. La unua mencio devenis el 1222. Longe tio estis 2 vilaĝoj, kiujn la rivero disigis: Interna kaj Ekstera Bőcs-oj. La turkoj faris ilin senhomaj. En 1855 inundo, en 1877 incendio okazis. En 1950 la vilaĝoj unuiĝis. En 1969 bierofarejo ekfunkciis.
Famuloj
En Bőcs naskiĝis episkopo Imre Ónodi Czudar.
Pjotr Semjonov-Tjan-Ŝanskij
Pjotr Semjonov-Tjan-Ŝanskij (Пётр Петрович Семёнов-Тян-Шанский ; naskiĝis la, mortis la ) estis rusa geografo kaj statistikisto kiu estris en la Rusa Geografia Societo dum pli ol 40 jaroj.
Biografio
Pjotr Semjonov naskiĝis en nobela familio kaj studis en la Sankt-Peterburga Universitato. Kun Fjodor Dostojevskij, Semjonov partoprenis en sekretaj kunsidoj de la "Petraŝevskia Rondo" (literatura diskutgrupo de progresemaj intelektuloj en Sankt-Peterburgo). Dum la 1850-aj jaroj li studis geografion kaj geologion en Berlino sub Alexander Humboldt kaj Carl Ritter, kies verkojn li tradukis en rusan.
Je sugesto de Humboldt, Semjonov determinis esplori la grandan nekonatan montaron Tianŝan. En 1856, li eliris el Barnaul por sia unua ekspedicio, pasis tra la Altaja Montaro kaj vizitis la lagon Isik-Köl survoje. En 1857, li revenis en Tianŝan, esploris la internon de tiu nekonata montaro. Semjonov estis la unua eŭropano kiu vidis la panoramon de Tengri Tag, kaj ties plej belan montopinton, nome la kolosa Ĥan Tengri.
Unu el liaj plej interesaj malkovroj estis lia malakcepto de pli frua postulo fare de Humboldt pri supozita vulkanaj originoj de Tianŝan. Semjonov trovis pruvon de vulkana aktiveco nenie en tiuj montoj. La venontan jaron, li publikigis la unuan sisteman priskribon de Tianŝan. La reputacio de tiu monografio estis tia ke duonjarcenton poste la caro Nikolao la 2-a rajtigis lin aldoni la epiteton "Tjan-Ŝanskij" (tio estas, "el Tianŝan") al sia familinomo.
Semjonov interesiĝis ankaŭ en statistiko kaj baraktis por antaŭenigi tiun fakon en Rusion. Li servis kiel Porparolanto de la Centra Komitato de Statistiko ekde 1864 ĝis 1874, kiam ĝi estis transformita en la Statistika Komitato de la Ministerio de Internaj Aferoj, kies porparolanto li restis ĝis 1891. Danke al liaj klopodoj oni faris la unuan popolnombradon de la Rusa Imperio en 1897. Samjare, li estis farita membro de la Ŝtata Konsilantaro de Imperia Rusio.
Dum siaj oftaj vizitoj al Svisio, Italio kaj Francio, Semjonov - sufiĉe riĉa — amasigis kolekton de malnovaj pentraĵoj de la Nederlanda orepoko, kiu poste pasis al la Muzeo Ermitejo kaj poste estis forvendita de sovetoj. Lia kolekto de insektoj konsistis el ĉirkaŭ 700,000 specimenoj, el kiuj pli ol cent novaj specioj estis nomitaj laŭ li. Semjonov estis membro de 53 sciencaj societoj kaj administris la Rusian Geografian Societon ekde 1873 ĝis sia morto, uzante tiun postenon por kuraĝigi la esploradon de interna Azio, ĉefe fare de Nikolai Prĵevalskoj kaj Pjotr Kozlov. La memorlibro de Semjonov estis publikigita post lia morto en kvar volumoj. Kelkaj posteuloj, inklude filon, nome Andrej Semjonov-Tjan-Ŝanskij, pluigis lian laboron kaj iĝis famaj sciencistoj.
(53432) 1999 UT55
(53432) 1999 UT55 estas marsrenkonta asteroido, foje rigardita kiel asteroido de la hungaria familio.
Litichovice
Litichovice estas municipo troviĝanta en Ĉeĥio, en Mezbohemia regiono, en distrikto Benešov proksimume 12 km oriente de urbo Benešov. Vivas ĉi tie.
Historio
La unua skribmencio pri la municipo devenas el la jaro 1402.
Dóra Czégényi
Keriero
Dóra Andrea Czégényi diplomitiĝis pri hungara lingvo kaj literaturo-etnografio en UBB de Kluĵo en 1998, poste ŝi finis la magistran programon en la sama universitato pri etnografio-antropologio en 1999. Ŝi doktoriĝis en 2012. De 1999 ŝi estas universitata instruisto en la sama universaitato en la katedro de Hungara Etnografio-Antropologio.
Humanisma Biblioteko de Sélestat
La Humanisma Biblioteko (Bibliothèque humaniste) en Sélestat (Francio) estas unu el la plej gravaj kulturaj trezoroj de Alzaco. Ĝi posedas gravajn mezepokajn manuskriptojn de presaĵoj de la 15-a kaj 16-a jarcentoj, aparte la 670 volumoj binditaj en ledo de la persona biblioteko de la alzaca humanisto Beatus Rhenanus, enskribita en 2011 al la Registro «Memoro de la Mondo» de UNESKO.
La Humanisma Biblioteko de Sélestat entenas vastajn manuskriptojn kaj malnovajn librojn, kiuj allogas scienculojn de Eŭropo kaj de la tuta mondo. Devenante precipe de la paroĥa biblioteko kaj de la persona biblioteko de Beatus Rhenanus (1485-1547), kiu donacis tion al sia naskiĝa urbo. Ekde la, ĝi estas oficiale enskribita al la Registro «Memoro de la Mondo» de UNESKO. Tiu marko, kiu referencas verkojn de la monda dokumenta heredaĵo, substrekas la apartan kaj unikan neanstataŭigeblan bibliotekon de la plej fama humanisto de Alzaco.
La biblioteko de Beatus Rhenanus
Naskiĝinta en Sélestat (Schlettstadt) kaj eksa lernanto de la latina lernejo, Beatus Rhenanus heredigis je sia morto, en julio 1547, sian bibliotekon al sia naskiĝa urbo. Ĝi konsistas el 423 volumoj, enhavante 1 287 verkojn kaj 41 manuskriptojn distribuitajn en pluraj kolektoj, al kiuj necesas aldoni 33 malnovajn manuskriptojn kaj 255 aŭtografajn leterojn. Oni trovas tie ankaŭ personajn laboraĵojn, kiel liaj kajeroj de lernejano kaj notoj de kurso, kiu estas tiel de multvaloraj atestoj de la instruado de kiu profitis la junulon Beat Bild.
Eŭropa Demokrata Grupo
La Eŭropa Demokrata Grupo - angle European Democrat Group (EDG), france Groupe démocrate européen (GDE), germane Fraktion der Europäischen Demokraten - estas konservativa grupo de deputitoj en la Parlamenta Asembleo de la Konsilio de Eŭropo. Ĝi origine fondiĝis je la nomo "Grupo de Sendependaj Reprezentantoj" (aŭ angle Group of Independent Representatives) en 1970 fare de britaj kaj skandinaviaj membroj de la Parlamenta Asembleo de la Konsilio de Eŭropo (PAKE), kaj tiam havis inter 35 kaj 40 membroj el Britio, Irlando, Norvegio, Danio, Turkio, Svedio kaj Svislando.
Kvankam ĝi estis nur la tria frakcio fondita en la PAKE (post la Socialista Grupo kaj la Kristandemokrata Grupo=, ĝi estis la unua kiu havis oficialan sekretariejon, kiu estis establita en 1977. La 6-an de julio 1978, ekestis propono renomi la grupon, kio gvidis al la nuna nomo en septembro 1980.
Membraj partioj
Laŭ la stato de la 24-a de septembro 2011, la DEG havas la sekvajn membropartiojn:
Senpartiaj membroj: Andreij Molĉanov (Андрей Молчанов) kaj Aleksandr Poĉinok (Александр Починок) el Rusio, kaj Ganira Paŝajeva (Qənirə Paşayeva) el Azerbajĝano.
Eksteraj ligiloj
Europäische Demokraten
Izraela reĝlando
Izraela reĝlando estas historia teritorio, kiu ekzistis de 926 a.K. ĝis 722 a.K. (la jaroj ne estas tute certaj). Ĝi ekestis per divido de la tutizraela regno post la morto de reĝo Salomono al Izraelo (norde) kaj Reĝlando de Judujo (sude). La nomo "Izraelo" estas uzata ankaŭ por la regno antaŭ la divido, sub la reĝoj Davido kaj Salomono.
Izraelo estis origine kromnomo donita al Jakobo, prapatro de la Izraelidoj; foje la Biblio uzas tiun nomon ankaŭ por la tuto de la izraelidoj.
8945 Cavaradossi
8945 Cavaradossi estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la italdevena usona astronomo Paul G. Comba elde la observatorio de Prescott, en Arizono (Usono).
Nomo
Ĝi ricevis la nomon de rolulo de Tosca, opero de Giacomo Puccini : Mario Cavaradossi, revoluciulo luktante kontraŭ la despotismo, enprizonigita kaj kondamnita al mortpuno. Atendante sian ekzekuton, li kantas la nostalgian kanton "E lucevan le stelle", memorante la dolĉan tempon kiun li pasis kun sia amatino Tosca.
Alexandre Deschapelles
Alexandre-Louis-Honoré-Lebreton DESCHAPELLES (Ville-d'Avray, la - Paris, la ) estis eminenta franca ŝakludisto.
Kvankam titolo de grandmajstro ankoraŭ ne ekzistis, oni konsideras lin kiel neoficialan mondĉampionon, ekde 1800 ĝis 1820.
NGC 4179
NGC 4179 (aliaj indikoj — UGC 7214, MCG 0-31-38, ZWG 13.104, PGC 38950) estas galaksio en konstelacio Virgo.
Wiener Riesenrad
Wiener Riesenrad (Radego de Vieno) estas spektoradego, kiu situas en Viena Prater, kaj estas unu el la plej konataj kaj plej multe vizitataj vidindaĵoj de la urbo Vieno kaj dum certa tempo ĝi estis la plej granda spektoradego en la mondo.
Ĝi estis konstruita en 1897 okaze de 50a datreveno de surtroniĝo de la imperiestro Francisko Jozefo.
Historio
La spektoradego estis planita en 1896 de la brita ingenieroj Walter B. Basset kaj Harry Hitchins kaj estis konstruita kun 30 gondoloj sur la grundloko de Gabor Steiner, kiun oni foje nomas "la patro de spektoradego . Kiel realiga ĉefkonstuanto kunlaboris ankaŭ Hubert Cecil Booth. La 25an de Junio 1897 oni turnis la radon la unuan fojon, tamen ĝi faris nur duonturnon por malsuprenigi la supran parton, kiun oni devas finmunti. Ĝi estis malfermita en 1897, unu jaron antaŭ la50a datreveno de surtroniĝo de la imperiestro Franz Josephs I. La oficiala enfunkciigo de la radego okazis la 3an de Julio 1897, unu varmega somera tago, dum kiu la parko de Prater en Vieno havis ekstreme multe da vizitantoj. Tamen ne multaj kapablis elspezi ok guldenojn, kiom tiutempe kostis unu vojaĝo per la radego (la monata salajro de ŝtata oficiisto en tiu tempo estis ĉ. 30 guldenoj).
Schlangenbad
Schlangenbad estas komunumo en la federacia lando Hesio de Germanio. Ĝi administre apartenas al la distrikto Rheingau-Taunus kaj la distriktaro Darmstadt. Fine de la jaro la komunumo havis  loĝantojn. Aparta turisma allogaĵo estas la infana distra parko "Taunus Wunderland".
Jerzy Kosiński
Jerzy Kosinski (juda nomo Josef Levinkopf, pole: Jerzy Nikodem Kosiński verkante siajn unuajn romanojn sub la pseŭdonimo Joseph Novak; naskiĝis la 14-an de junio 1933 en Łódź, Pollando - mortis la 3-an de majo 1991 en Novjorko ) estis pola-usona verkisto, scenariisto, premiita fotisto, aktoro kaj profesoro de juda deveno. Li unuavice verkis en la angla kaj estis dufoje prezidanto de la usona branĉo de P.E.N. Li estis la ricevanto de multaj prestiĝaj premioj, interalie ankaŭ la premion B'rith Shalom Humanitarian Freedom.
Wiener Riesenrad
Historio
Dum la Unua Mondmilito en la jaro 1916 okazis malprivatigo de la radego for de ties brita posedanto Walter Basset, kaj oni volis aŭkciigis la radegon. Nur tri jarojn pli poste, en 1919 la radon aĉetis Eduard Steiner, kiu komence volis neniigi ĝin, sed tamen fine nur lu-donis.
Veľké Kršteňany
Veľké Kršteňany, hungare Nagykeresnye [nadjkereŝnje], germane Großkresten estas malgranda vilaĝeto kaj municipo en Slovakio. Veľké, nagy kaj groß signifas: granda.
Jerzy Kosiński
Li estis konata por diversaj romanoj, inter ili Being There (Ĉeestante) kaj The Painted Bird (La Farbita Birdo), kiuj estis adaptitaj kiel filmoj en 1979 kaj 2019 respektive.
Li ankaŭ adaptis por la ekrano lian romanon Being There kiu sub la titolo Welcome Mr. Chance, gajnigis al li la premion BAFTA por la Plej Bona Scenaro kaj por kiu li ricevis nomumon por la Oskar-premion por la Plej Bone Adaptita Scenaro.
Li ankaŭ gajnis la BAFTA-Premion por la Plej Bona Scenaro por la filmversio en 1981 de Being There.
Biografio
Jerzy Kosiński studis ekonomion kaj politikan sciencon en la Universitato de Łódź kaj poste iĝis asistanto ĉe la Instituto de Historio kaj Sociologio de la Pola Scienca Akademio. Li specialiĝis pri Sovetunio. Kiel juda knabo li sukcesis rifuĝi sub falsa identeco loĝante ĉe katolika pola familio en orienta Pollando. Post la Dua Mondmilito, kiun li supervivis, Kosiński estis reunuigita kun sia familio kaj gajnis akademian gradon en historio kaj politiko en Pollando antaŭ ol elmigri de Pollando al Usono en 1957 kreinte falsan fondumon kiu supoze sponsoris lin. En 1965 li iĝis usona civitano. Ĉe la Universitato Kolumbio li studis sociologion. En 1970-1973 li estis profesoro en la Universitato Yale. En Usono li verkis sian debutan romanon, La Pentrita Birdo, kiu markis sukceson en lia verkista kariero.
Jerzy Kosiński memmortigis sin en 1991 en sia hejmo en Novjorko.
Veľké Kršteňany
Situo
Veľké Kršteňany situas laŭ traira flankovojo. Partizánske troviĝas je 3 km-oj.
Wiener Riesenrad
Historio
En 1938 Wiener Riesenrad, same kiel la tuta propraĵo de Eduard kaj Gabor Steiner estis arestita de naciistoj kaj post unu jaro estis metita sub protekto kiel monumentaĵo. Dum la Dua Mondmilito la rado estis preskaŭ plene niniigita pro fajro kaj bomboj kaj plene forbruliĝis en 1944. Gabor Steiner mortis post 7 jaroj de sia ekzileco en Beverly Hills kaj Eduard Steiner, la lasta laŭleĝa proprietulo de la atrakcio, estis mortigita en 1944 en la koncentrejo de Auschwitz.
Jerzy Kosiński
Verkaro (elekto)
La romanoj de Kosiński aperis en la furorlisto de The New York Times. Steps (1968), romano konsistanta el dekduo da loze ligitaj rakontoj, gajnis la usonan Nacian Libropremion por Fikcio.
Veľké Kršteňany
Historio
La loko estis loĝata jam dum la neolitiko. La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1271 laŭ latina formo "utraque Keressnia". En 1601 oni komputis tie 47 domojn, en 1828 vivis tie 311 vilaĝanoj en 48 domoj. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Nagykeresnye 465 homoj, (plejparte slovakoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Bars, al distrikto de Oszlány, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 vivis en Veľké Kršteňany 614 homoj, (596 slovakoj).
Wiener Riesenrad
Historio
Pro fajrodamaĝo dum milito en 1945 oni opiniis, ke la stabileco de la radego estis kompromitita. Pro tio oni pendigis nur 15 el 30 gondolojn. La radego kun 15 gondoloj fariĝis la simbolo de restarigo de la urbo. Ekde 2002 ĉe la radego situas "Panorama muzeo" kun ok konstruitaj kondoloj, en kiuj oni prezentas la historion de Viena Prater.
Jerzy Kosiński
La Farbita Birdo
Dum sia vivo, Kosinski sugestis ke La Farbita Birdo estis bazita sur siaj propraj travivaĵoj dum la milito. Hodiaŭ oni pridubas tion ĉar la historio kiel priskribita en tiu romano estas fikcia. Ekzemple, estis malkovrite ke Kosinski neniam travagis la orienteŭropan kamparon dum la milito, sed kaŝiĝis ĉe familio. La libro estis dum longa tempo malpermesita en Pollando kaj aliaj orienteŭropaj landoj.
Tradukoj
Lia verkaro estis tradukita en pli ol 30 lingvojn. Lia furorlibro The Future Is Ours, Comrade - Conversations with the Russians (sub la pseŭdonimo Joseph Novak) - La Estonteco Estas Nia, Kamarado: Konversacioj kun la Rusoj (1960) estis tradukita al 18 lingvoj.
Wiener Riesenrad
Informoj kaj faktoj
La radego en Vieno havas la diametron de 60,96 Meter, ties pinta punkto situas 64,75 metrojn super la tero. La pezo de la turniĝanta konstrukcio konsistigas 244,85 tunojn kaj la suma pezo de ĉiuj feraj konstrukcioj estas 430,05 tunoj. La akso de la radego estas 10,78 metrojn longa kaj havas la diametron de 0,5 metroj kaj pezas 16,3 tunojn. La rotacia rapideco de la radego maksimume atingas 2,7 kilometrojn hore, la plena turniĝo de la radego, do, daŭras 255 sekundoj.
Jerzy Kosiński
Esperanto
Jerzy Kosinski estis poligloto sed antaŭ sia vivo en Usono nur kelkajn vortojn de la angla. En Usono li studis la anglan en ĉiu libera momento kaj en unu jaro lernis sufiĉe por ricevi stipendion de la Ford Foundation. Esperanton li verŝajne renkontis kiel juna knabo, eble helpe de la franca, kiun li lernis en la lernejo en Pollando.
Wiener Riesenrad
Ĉu vi scias, ke...
Wiener Riesenrad estis dum sia historio la loko de riskoplenaj okazaĵoj: en 1914 la direktorino de la cirko ''Madame Solange d`Atalide' estis filmita dum unu radeg-turniĝo, sidanta sur la ĉevalo kiu staris sur la tegmento de unu gondolo.
En la filmohistorio Wiener Riesenrad aperas plej longe en la filmo La tria viro (1949, reĝisoro: Carol Reed, kun Orson Welles kaj Joseph Cotten). En unu sceno el la 15-a seriero de la aventuroj de James Bond (1987) estis ankaŭ montrita la radego.
Jerzy Kosiński
Esperanto
En 2012 aperis originala kaj similtema verko, kvazaŭ verde farbita birdo de Eddy Raats: "La longa vojaĝo. Travivaĵoj de etulo".
Xayacatlán de Bravo
Xayacatlán de Bravo estas komunumo en la meksika subŝtato Puebla. La ĉefurbo de la komunumo estas Xayacatlán de Bravo.
Geografio
La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 1333 loĝantojn. El tiuj estas 596 viroj kaj 737 virinoj. La komunumo havas surfacon de 70.16 kvadratkilometroj.
La geografiaj koordinatoj de la komunumo estas 18° 14′ norda latitudo kaj 97° 58′ okcidenta longitudo. La meza alteco super la marnivelo estas 1260 metroj.
Fontoj: Statistikoj de la INEGI
Arbonne
Arbonne (Arbona) estas franca situanta en departemento Pyrénées-Atlantiques, regiono Nova Akvitanio.
Ĝiaj loĝantoj nomiĝas Arbonars.
Evoluo (turdomo)
Turdomo "Evoluo" (Башня "Эволюция", angle: Evolution Tower ) estas 54-etaĝa turdomo, situanta sur tereno 3 de Moskva-Siti (Moskvo, Rusio). Ĝi havas ankaŭ apudan placon (tereno 2).
Aegyptus
Aegyptus, latine por Egiptio, de la jaro 30 antaŭ Kristo ĝis la divido de la imperio dum la jaro 395 estis provinco de la Romia Imperio.
Kadaruoj
La kadaruoj (Kadaru, Kadaro, Kadero, Kaderu, Kodoro, Kodhin, Kodhinniai) estas etno en norda  Sudano. La plej multaj el ili estas muslimoj. La kadaruoj estis en 2000 ĉirkaŭ 12.360 homoj. Ili vivas en la Nuba-montaro, en la Kadaru-montetoj (Kadaru Hills) inter la lokoj Dilling kaj Delami en la subŝtato Suda Kordofano.
La kadarua lingvo apartenas al la montar-nubaj lingvoj kaj estas dividita je pluraj dialektoj.
Evoluo (turdomo)
La nubskrapulo estis konstruita en 2011 — 2014. Ĝi havas unikan formon, similan al formo de DNA-molekulo.
(14017) 1994 NS
(14017) 1994 NS estas marsrenkonta asteroido, malkovrita la de la japanaj astronomoj Yoshisada Shimizu kaj Takeŝi Urata elde Observatorio de Naĉikacura en gubernio Ŭakajama (Japanio).
Grete Yppen
Grete YPPEN (naskiĝinta la 11-an de oktobro 1917 en Liesing ĉe Vieno, mortinta en 2008) estis aŭstria pentristino.
Eŭropa Esperanto-Unio
La Eŭropa Esperanto-Unio (EEU) estas asocio por antaŭenigi Esperanton en la Eŭropa Unio por igi la Eŭropan Union lingve efika kaj sendiskriminacia.
Grete Yppen
Dum la jaroj 1935-1946 ŝi estis studanta ne nur ĉe la Akademie der Bildenden Künste Wien ("Viena Akademio de Belaj Artoj") kiel disĉiplino de majstro Herbert Boeckl sed ankaŭ en Milano ĉe la fama Accademia di Belle Arti di Brera. En la 1951-a jaro ŝi aliĝis al la Viena secesio.
En 1959 ŝi edziniĝis al la pentristo Walter Eckert (1913-2001).
Eŭropa Esperanto-Unio
La asocio fondiĝis en la UK 1977 en Rejkjaviko; poste ĝi estis plurfoje revivigita.
EEU estas leĝe registrita asocio ekde majo 2005 en Belgio. En Bruselo ĝi kreis komunikadcentron kiu i.a. celas informi Eŭroparlamantanojn pri Esperanto.
Estraro
Estraro elektiĝis dum la Universalaj Kongresoj 2005 en Vilno kaj 2011 en Kopenhago.
Agado
Dum 2011 en Kopenhago EEU partoprenis en kongresa foiro reklamante sian sekvajaran kongreson kaj organizis du kunvenojn de la Asembleo kaj akceptis jenajn decidojn:
Kongresoj
Ĝis nun 10 fojojn okazis Kongreso de Eŭropa Esperanto-Unio (KEEU). En somero de 2008 ĝi okazis en Herzberg am Harz, Germanio, kaj en somero de 2012 en Galivo (Galway/Gaillimh, Irlando). La temo de la kongreso de 2012 estis "Lerni lingvojn en la EU: lerni pli, kosti malpli".
Brulligno
Brullignoj (fajrolignoj, hejtlignoj) estas pecoj de lignoj, destinitaj por bruli en forno, kameno, fajrujo aŭ lignofajro por ricevi varmon kaj lumon.
Priskribo
Plej granda parto de brullignoj havas formon de ŝtippeco. Teknologio de preparo de ŝtippecoj estas simpla: trunkojn de arboj kaj dikajn branĉojn oni segas je pecoj 40-60 cm (ŝtipoj) kaj poste fendas ilin per hakilo laŭlonge je pli malgrandaj pecoj. Por fendi ŝtipojn prefere uzi specialan hakilon – fendilon, kies klingo havas formon de kojno kun angulo je 30°. Per la fendilo estas pli facile fendi eĉ plej dikajn ŝtipojn, per malpli multa batforto. Se fendi, precipe dikajn ŝtipojn, per hakilo kun maldika klingo, ĝi plej verŝajne povas enkaptiĝi en la fendo de ŝtipo. Ĉi-okaze por ke ĝisfendi aŭ liberigi la hakilon, oni renversas la hakilon ke la enkaptita ŝtipo estu supre kaj batas per la hakildorso kontraŭ alia ŝtipo.
Por sendanĝere stari dum fendado de brullignoj oni devas la piedojn meti pli larĝe ol la ŝultroj. Tio preventos traŭmaton okaze de maltrafo, misbato aŭ rompo de hakilo. Plie por oportuno plej prefere meti ŝtipon ĉe alto de la homa zono, plej ofte kiel submetaĵo oni uzas tre dikan kaj fortikan ŝtipon.
Faktoj
Ju pli mallonga ŝtipo, des pli facile fendi.
Estas malfacile fendi ne tiom dikajn ŝtipojn, kiom multbranĉerajn kaj sinuajn.
Dum frosto ŝtipoj fendiĝas pli facile.
La plej "varmegaj" oni konsideras brullignojn el betulo, la plej "malvarmaj" el tremolo.
Vokta turo
La Vokta turo (Vogtturm) estas monumento pli ol jarmilon aĝa en la centro de Zell am See, Aŭstrujo.
Priskribo
La turo estas 23.5 metrojn alta, la larĝeco de la muro estas oriente 13.5 m, je la aliaj flankoj 8.6 m. Havas la turo 5 etaĝojn el kiuj 4 uzatas por ekpozicioj. Teretaĝe troviĝas vendejoj.
Historio
Verŝajne starigitis la turo kiel defend- kaj gvatturo estante la sidejo de la protekta kaj oficista vokto. La salcburgaj ĉefepiskopoj Theotmar kaj Pilgrim la 1-a fuĝis pro la invado de la Hungaroj de 902-907 en la regionon Pinzgau kaj rezidis verŝajne tie ĉi, en la Vokta turo.
S. W. R. D. Bandaranaike
Solomon West Ridgeway Dias Bandaranaike, mallonge Solomon Bandaranaike (8-an de januaro 1899 en Kolombo – 26-an de septembro 1959 samloke) estis ĉefministro de Cejlono, nuna Srilanko de 1956 ĝis 1959.
Biografio
Li lernis en "Thurstan College" en Kolombo kaj finis kiel tria plej bona Kembriĝ-ekzamenito en la tuta Brita Imperio. Li veturis en 1919 al Anglio kaj studis juron en la Oksforda Universitato.
Vokta turo
Historio
Aĉetis en 1798 la komercisto Johann Kastner la turon, kiu restis 145 jarojn en la posedo de li kaj liaj (pra)idoj. Tiam du etaĝoj utiligitis kiel loĝejoj. Ekde 1951 la Faistauer-aj el Maishofen heredis kaj posedis la turon. En 1984 akiris la bankaro Carl Spängler & Co AG la turon kaj restaŭrigis la internon kaj la tegmenton. Poste ludonitis ĝi al la urbo por muzeaj utiligoj. La Urba muzeo, kiu estis ekde 1973 en Kastelo Rosenberg, translokigitis tien ĉi.
S. W. R. D. Bandaranaike
Biografio
Post sia hejmenveturo al Cejlono, li membriĝis en la „Progressive National Party“. Oni elektis lin en 1927 en la urban konsilantaron de Kolombo. Oni elektis lin en 1931 en la ŝtatan konsilantaron. Li laboris de 1936 ĝis 1947 en la ŝtata konsilantaro de la Ministra ofico pri lokaj registaroj. Tiel li prezidis pri loka registara sistemo de Cejlono. Li establis en 1937 „Sinhala Maha Sabha“, konsilantaron por apogo de la singaleza kulturo.
Li geedziĝis en 1940 kun Sirimavo Ratwatte, filino de terposedanto. Ĉar la geedzecon organizis la gepatroj, li vidis sian edzinon unuafoje nur matene de la geedziĝa festo.
Oni elektis lin en 1947 al la reprezenta ĉambro kaj li iĝis ministro pri lokaj registaroj. Li forlasis la oficon en 1951 kaj forlasis la „United National Party“ (UNP) kaj fondis la partion „Sri Lanka Freedom Party“ (SLFP), per kiu li iĝis gvidanto de la opozicio en 1952. Celo de la partio estis singaleza, budisma, naciisma, socialisma orientiĝo. SLFP fondis kun tri aliaj partioj en 1956 „Mahajana Eksath Peramuna“ (MEP, People’s United Front) kaj akiris la plimulton. S.W.R.D. Bandaranaike iĝis ĉefministro la 12-an de aprilo 1956. Lin apogis ĉefe multaj singalezaj kamparanoj kaj budismaj monaĥoj.
S.W.R.D. Bandaranaike enkondukis la singalezan lingvon kiel ŝtatan, oficialan lingvon, anstataŭ la angla. Tamiloj kontraŭis tiun paŝon.
Li batalis kontraŭ la kastoj, premis la britan armeon forlasi la landon, forte apogis la budismon. Li efektivigis neŭtralan eksteran politikon, proksimiĝis al Ĉinio kaj Sovetunio. Li ŝtatproprigis en 1958 privatajn buskompaniojn, vivasekurajn firmaojn, en 1959 havenon de Kolombo. En majo de 1958 okazis tamila ribelo, dum kiu singalezoj murdis kaj forpelis milojn de tamiloj. Bandaranaike povis silentigi la ribelon nur per la armeo. La parlamento akceptis leĝon pri tamila lingvo.
Oni akceptis en 1958 leĝon pri favorigo, protekto de etbienuloj. La ellaboranto de la leĝo, la agrikultura ministro Philip Gunawardene en 1959 ŝanĝis al la opozicio kaj tiel SLFP perdis plimulton en la parlamento.
La ĉefministron murdis en septembro 1959 la budhisma monaĥo Talduwe Somarama Thero (en "tago de malfermitaj pordoj"). Oni jam antaŭe provis murdi lin per glaso da venenita lakto, sed tiun trinkis hazarde la prezidanto de la parlamento (li travivis, sed oni longtempe kuracis lin en Anglio). La subinstiginto de la murdo estis la riĉulo Mapitigama Buddharakkhita, kies koruptan negocon malebligis la ĉefministro. Li estis juĝita je ĝismorta prizono, la fakta murdisto estis ekzekutita la 6-an de julio 1962.
Oni elektis lian vidvinon Sirimavo Bandaranaike ĉefministrino, post novaj elektoj. Ŝi naskis dum la geedzeco du filinojn Chandrika Bandaranaike Kumaratunga kaj Sunetra Bandaranaike kaj unu filon Anura Bandaranaike.
Katarevuso
Lingvistiko > Greka lingvo > Katarevuso < Grekio
Katarevuso estis la "pura" formo de la moderna greka lingvo, kiu estis la oficiala lingvo de Grekio dum 1830-1975 (plejparte). Ĝi estis la greka de politiko, klerigado, juro, religio, oficialaj dokumentoj kaj alta kulturo, sed ĝi ne estis la popola lingvo de la strato, la demotika. La demotika estas pli turka, pli simpla ol katarevuso, sed ankaŭ pli malsimila al la klasika greka.
Katarevuso estas iasence literatura lingvo kaj planlingvo kiu estis kompromiso inter la popola lingvo kaj la lingvo de Platono. Ĝi estis purisma, atikisma reformo de la demotika. Ĝi ankaŭ estis reakcio kontraŭ jarcentoj de turka rego super la grekoj.
La reĝoj, tiranoj kaj la eklezio favoris katarevuson, kaj la demokratoj favoris la demotikan, do la demando pri lingvo estis ankaŭ demando politika. En 1975 demokratio firme revenis al Grekio kaj la demotika fine venkis katarevuson, kiu fariĝis mortinta lingvo.
Identeco
Identeco laŭ fundamento estas plena simileco, sameco inter du personoj, aĵoj, ideoj, ktp. (ReVo).
Laŭ la dua difino, kiu estas pli internacia, identeco estas memeco, personeco (eco de persono, kiu estas vere ne alia ol li asertas esti aŭ ol oni kredas, ke li estas).
Plej ofte oni uzas la vorton difinante grupan identecon. Tiam identeco estas komunaj trajtoj de individuoj apartenantaj al unu homgrupo. Laŭ tiuj trajtoj la apartenantoj rekonas sin reciproke (ĉu iu estas "NIA" aŭ ne) kaj aliaj rekonas ilin kiel "NE-SIAJN". La identecon konsistigas eksteraj videblaj trajtoj (ekzemple raskarakterizoj, vestomaniero, en apartaj kazoj simboloj kiujn la membroj kunportas kiel flagoj, blazonoj, insignoj...) kaj ideologiaj trajtoj (konvinkoj pri valoroj kiujn la propra grupo havas, kredo pri speciala rolo de la grupo en la mondo...) Ĉiu individuo apartenas samtempe al multaj grupoj. Sociologie la plej eta grupo estas nur du personoj (geedzoj, patrino kaj infano, gefratoj, du tre bonaj amikoj... ) kaj pli. Ĉiu apartenas al multaj dupersonaj grupoj, tripersonaj, kvarpersonaj kaj ĉiam pli grandaj: familio, grupo en amatora klubo, vilaĝo, urba kvartalo, lerneja klaso, sporta klubo, regiono, nacio, religio...). Estas du manieroj kiel formiĝas la identeco: a) en malgrandaj grupoj, en kiuj ĉiuj konas sin reciproke, per simpla akiro de konfido. Tia identeco povas ekesti ankaŭ inter homo kaj besto kaj verŝjane ankaŭ inter bestoj mem. b) en grandaj grupoj, kie la homoj ne konas ĉiujn apartenantojn de la grupo, kiel ekz. regiono, nacio, religio ktp la identecon oni akiras per ideologia edukado. Ĉiuj homoj de la sama grupo akiras la saman ideologion pere de eduksistemo (lernejoj, komunaj informmedioj, gepatroj kaj homoj en la ĉirkaŭaĵo). Ĉar ĉiu individuo posedas multajn identecojn, ofte iuj inter ili kolizias kaj kaŭzas gravajn personajn konfliktojn. Ekz. familia identeco de iu nacie miksita paro en miltiaj cirkonstancoj aŭ diversreligia paro en rasisma ŝtato... Sed posedo de multaj grupidentecoj ebligas ke ni ne povas resti sen grupidenteco. Se iu aŭ iuj objektive malaperas kiel ekz. loka kaj regiona kiam homo ŝanĝas loĝlokon aŭ la nacia kiam pro milito aŭ alia historia evento la loĝteritorio ŝanĝas la ŝtaton aŭ kiam ni per edziĝo formas novan familion kaj forlasas malnovan ktp. Forlasante iun ĉirkaŭaĵon (ekz. se iu foriras el sia naskiĝlando por daŭre vivi en iu alia) oni ne perdas sian malnovan identecon sed ĝi kun daŭro malfortiĝas, kaj oni akiras iom post iom la novan. La du ne miksiĝas, sed simple unu nova aldoniĝas kaj la malnova malfortiĝas. Kiam juna persono edz(in)iĝas, kaj fondas novan familion, ekestas identecsentoj rilataj al la nova familio, sed oni ne perdas la malnovan. Oni simple apartenas al ambaŭ kaj tiuj du ne miksiĝas. Same kiam oni foriras el iu lando kaj loĝas en alia, oni akiras novan kaj ne perdas la malnovan, oni havas ambaŭ (oni ne povas fariĝi usonsloveno sed oni estas kaj sloveno kaj usonano).
Portillo
Geografio
Ĝia municipa teritorio estas formata de du ĉefaj loĝlokoj nome la historia kerno Portillo sur monteto kaj Arrabal (kvartalo) nune pli aktiva, sur deklivo kun la urbodomo, plej loĝantaro, plej komunikiloj kaj aliaj servoj; ĝi okupas totalan areon de 64,4 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 2 383 loĝantojn. Ĝi apenaŭ perdis loĝantojn dum la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj (kiel ja okazis en multaj loĝlokoj de la regiono), pro sia proksimeco al la provinca ĉefurbo kaj ekfunkciado kiel dormurbo. Ĝi distas 25 km de Valadolido, provinca ĉefurbo.
Ĝi limas kun municipoj Aldeamayor de San Martín, La Parrilla, Montemayor de Pililla, La Pedraja de Portillo, Camporredondo, Santiago del Arroyo, Aldea de San Miguel, Megeces kaj Cogeces de Íscar. La municipo Portillo estas posedanto de grandaj etendoj de pinaroj kiuj estas ene de la municipa teritroio kaj estas grava parto de ties riĉo kaj enspezoj.
Historio
La areo apartenis unue al la Regno Leono kaj poste al la Regno Kastilio. En Mezepoko okazis reloĝado.
Fruaj informoj pri la urbo aludas al doña Sancha kiu donis la lokon al episkopo Ponce kaj la pastraro de Palencio. Ĉirkaŭ 1460, Henriko la 4-a de Kastilio donis la urbon al la grafo de Benavente nome Alonso Pimentel.
Álvaro de Luna estis malliberigita en la kastelo antaŭ sia translokigo al Valadolido, kie li estis ekzekutita.
Aktualo
Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj, vitejoj, legomoj kaj terpomoj) kaj brutobredado (ŝafoj) kaj rilata komercado ekzemple de tipaj kukoj. Lastatempe kultura kaj rura turismo ekgravis (popola arkitekturo, historia heredo, piedirado). En Arrabal gravas la ceramika produktado. Inter servoj menciindas bazlernejo, mezlernejo, sportejoj ktp.
Vizitindaĵoj
De la historia pasinteco restis vizitindaj vidindaĵoj el kiuj menciindas jenaj:
YUL–Montréal–Trudeau Airport (REM)
YUL–Montréal–Trudeau Airport estas planita stacio de Réseau express métropolitain, situanta en Dorval.
Monteu da Po
Monteu da Po estas komunumo de Italio. Ĝi apartenas al la regiono Piemonto kaj al la provinco Torino, kiu ekde la 1-a de januaro 2015 havas la nomon metropola urbo Torino. Fine de en la komunumo vivis. Najbaraj komunumoj estas Verolengo, Brusasco, Lauriano kaj Cavagnolo.
Viktor Trast
Viktor Kustaa (V. K.) TRAST (naskiĝis la 14-an de januaro 1878, Sankt-Peterburgo – mortis la 30-an de januaro 1953, Helsinko) estis finna filologo, pedagogo kaj tradukanto de slavaj literaturoj.