cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Antibiotiko
Kontraŭantibiotika rezisto
Antibiotic resistance has become a serious problem in both the developed and underdeveloped nations. By 1984 half the people with active tuberculosis in the United States had a strain that resisted at least one antibiotic. In certain settings, such as hospitals and some child-care locations, the rate of antibiotic resistance is so high that the normal, low cost antibiotics are virtually useless for treatment of frequently seen infections. This leads to more frequent use of newer and more expensive compounds, which in turn leads inexorably to the rise of resistance to those drugs, and a never-ending ever-spiraling race to discover new and different antibiotics ensues, just to keep us from losing ground in the battle against infection. The fear is that we will eventually fail to keep up in this race, and the time when people did not fear life-threatening bacterial infections will be just a memory of a golden era.
Another example of selection is Staphylococcus aureus, which could be treated successfully with penicillin in the 1940s and 1950s. At present, nearly all strains are resistant to penicillin, and many are resistant to nafcillin, leaving only a narrow selection of drugs such as vancomycin useful for treatment. The situation is worsened by the fact that genes coding for antibiotic resistance can be transferred between bacteria, making it possible for bacteria never exposed to an antibiotic to acquire resistance from those which have. The problem of antibiotic resistance is worsened when antibiotics are used to treat disorders in which they have no efficacy, such as the common cold or other viral complaints, and when they are used widely as prophylaxis rather than treatment (as in, for example, animal feeds), because this exposes more bacteria to selection for resistance.
Beyond antibiotics
Unfortunately, the comparative ease of finding compounds which safely cured bacterial infections proved much harder to duplicate with respect to fungal and viral infections. Antibiotic research led to great strides in our knowledge of basic biochemistry and to the current biological revolution; but in the process it was discovered that the susceptibility of bacteria to many compounds which are safe to humans is based upon significant differences between the cellular and molecular physiology of the bacterial cell and that of the mammalian cell. In contrast, despite the seemingly huge differences between fungi and humans, the basic biochemistries of the fungal cell and the mammalian cell are much more similar; so much so that there are few therapeutic opportunities for compounds to attack a fungal cell which will not harm a human cell. Similarly, we know now that viruses represent an incredibly minimal intracellular parasite, being stripped down to a few genes worth of DNA or RNA and the minimal molecular equipment needed to enter a cell and actually take over the machinery of the cell to produce new viruses. Thus, the great bulk of viral metabolic biochemistry is not merely similar to human biochemistry, it actually is human biochemistry, and the possible targets of antiviral compounds are restricted to the relatively very few components of the actual virus itself.
Resources
-->
13188 Okinavo
13188 Okinavo estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la japana amatora astronomo Naoto Sato elde la privata observatorio de Ĉiĉibu (gubernio Saitama, Japanio).
Nomo
Ĝi ŝuldas sian nomon al la gubernio Okinavo, plej sud-okcidenta el la gubernioj de Japanio, kiu havas malsimplan historion kaj belegaj maron kaj insuloj. La Okinava Stacio de Spurado kaj Komuniko de la Japana Aerokosma Esplorada Agentejo situas sur monteto por komandi operaciojn kaj ricevi telemezurojn el satelitoj, kiuj observas la Teron aŭ la Lunon.
Fritz Feld
Fritz FELD, naskita Fritz FEILCHENFELD, film- kaj televida aktoro (naskiĝis la 15-an de oktobro 1900 en Berlino, mortis la 18-an de novembro 1993 en Los-Anĝeleso (Kalifornio), Usono).
Fritz Feld kaj Esperanto
En la filmo Idiot's Delight ("Delico de Idioto"), Fritz Feld ludis la rolon de civitano de fikcia Eŭropa lando en kiu la indiĝena lingvo estas Esperanto. En la filmo li parolis kaj la anglan lingvon kaj Esperanton.
Suckerfish
Suckerfish estis anglalingva muzikgrupo de Skellefteå, Svedio, kiu aktivis dum la jaroj 1992 kaj 1993. Membroj estis Tomas Q Nilsson, kantado kaj basgitaro, Hannes Matsson, gitaro, Johan Pehrsson, gitaro kaj Jesper Johansson, tamburoj. La grupo eldonis la kompaktdiskon La Carrotmask ep (1993) kun desegnaĵoj de Helena Westermark.
Radio Aŭstria Internacia
RÖI, germanlingve Radio Österreich International estis oficiala radio de Aŭstrio, kiu elsendis internacien novaĵojn pri Aŭstrio kaj la tuta mondo. Antaŭe ROI elsendadis per 6 lingvoj: germana, angla, franca, hispana, araba kaj Esperanto; el tiuj, la arabaj kaj esperantlingvaj programoj estis ĉesigitaj fine de oktobro 2002. En 2003 la disaŭdigo de la plej multaj propraj elsendoj ĉesis kaj anstataŭiĝis per elsendoj de la nacia kultura radistacio Österreich 1 (Ö1).
Priskribo
Radio Österreich International (RÖI) estis la internacia radiostacio de ORF. RÖI estis lanĉita en 1955 per ordono de la Federacia Kancelario, por pliigi la ĉeeston de Aŭstrio en eksteraj landoj. La radiostacio estis elsendita tutmonde en kurtondo sur malsamaj frekvencoj. Ĉe la fino de la 1990-aj jaroj, ĝi ankaŭ estis ricevotaĵo tra la Astra Cifereca Radio. La stacio havis sian ĉefsidejon kaj dissendilojn en Moosbrunn/Distrikto Bruck an der Leitha.
Multaj programoj estis elsendo en malsamaj lingvoj, kiuj ĉiuj havis grandan regulan aŭskultantecon. La plej famaj programoj estis:
Retiriĝo kaj fino
En la jaro 2000, la Federacia Kancelario de la kabineto Wolfgang Schüssel limigis la buĝeton de la radio, por mallongigi la kvanton de programoj. Kelkaj eksterlandaj oficoj ankaŭ devis esti fermitaj. En la jaro 2002 la Federacia Kancelario tute ĉesigis la pagon de la kanalo. La ORF provis daŭrigi la radion mem, kun nova koncepto. Multaj programoj faritaj per ŝtataj radioj estis utiligitaj por ŝpari monon, ekzemple tiuj de Österreich 1 (Ö1), FM4 kaj Ö3. La regionaj Ö2-radistacioj ankaŭ kontribuis per popolmuziko. Ĉe la fino de 2003 deciditis - kontraŭ la protesto de multaj homoj kaj la kunlaborantaro - tute nuligi la stacion. La dissendiloj kaj oficoj kiuj estis tute modernigitaj nur en 2000 ekluitis de fremdaj radiostacioj.
Ö1 International
Ĉar Radio Österreich International estis fermita, ORF komencis dissendi la programon de Ö1 tutmonde surkurtonde, sed en forte reduktita priraportado kaj kvalito. Nur unu elemento de la malnova RÖI restis sur la nova Ö1 International: la novaĵĵurnalo "Report from Austria". Ĝi estas dissendita sur Ö1 International je malsamaj tempoj anstataŭe de la normala Ö1-programo.
Berja
Berja [BERĥa] estas urbeto kaj municipo de la Aŭtonoma Komunumo Andaluzio, en la sudokcidenta pinto de la provinco Almerio, sude de Hispanio. Ĝi estas en la komarko Poniente Almeriense. La areo de la municipo estas 217 km2 kie loĝas 14508 geloĝantoj, do loĝdenso estas 66.9 loĝ./km2. Berja situas je 52 km de la provinca ĉefurbo Almería.
Geografio
La municipo estas ĉe la montaro Gádor, je 14 km de la mediteranea marbordo (Adra), kaj je 8 km de la najbara Dalías. La municipa teritorio de Berja limas oriente kun la municipo Dalías, sude kun Adra kaj Balanegra, okcidente kun la provinco Granado, kaj norde kun Alcolea, Laujar de Andarax kaj Fondón.
Menciindas la gravo de nombraj akvofontoj, ĉirkaŭ kiuj disvolviĝis la diversaj kvartaloj kaj domarkernoj. Ekde la arabaj poetoj ĝis la romantismaj veturemaj verkistoj de la 19a jarcento (Richard Ford, Pedro Antonio de Alarcón), ĉiam oni menciis la akvon de Berja.
Historio
En la 16a jarcento okazis la ribelo de moriskoj kaj la areo restis senhoma.
En la 19a jarcento disvolviĝis la minado de plumbo, nun ne plu funkcianta, sed kiu lasis interesajn pejzaĝojn kaj viziteblajn instalaĵojn.
En la 20a jarcento post la restaŭrado de la demokratio la urbestroj estis socialistoj, sed en la 21a jarcento oni ŝanĝis al la dekstraj de PP.
Demografio
Laŭ statistikoj de la andaluza registaro (SIMA, 2007) la 14508 geloĝantoj de la municipo Berja estas 7298 inoj kaj 7210 viroj. En la 217-kvadratkilometra teritorio estas 13 setlejoj, kie loĝas 14320 geloĝantoj, kaj aliaj 188 geloĝantoj loĝas dise en kamparo. Lasta konata nombro de naskiĝoj po jaro estis 177, 87 inoj kaj 90 viroj, kaj mortis 119, 45 inoj kaj 74 viroj. Tiel la natura kresko estis 58 (0.4%). La laborkapabla loĝantaro estis 6040 homoj (41.6%).
Profunda maro
La profunda maroaŭ abisma maro estas la komplete senluma regiono de la maroj, kiu situas sub profundo de 800 m. Tiel pli ol 70% de la mondaj oceanoj estas profunda maro. La tieaj vivkondiĉoj estas ekstremaj: ne ekzistas primara produktado krom per hidrotermaj fontoj, nomitaj ankaŭ nigraj fumantoj, ĉar en la profunda maro pro foresto de lumo ne ekzistas plantoj.
Krom la ŝajne tre kontraŭvivaj kondiĉoj evoluis tre diversa faŭno. La nutroĉeno konsistas el rabbestoj kaj kadavromanĝantoj aŭ el bestoj, kiuj nutras sin de simbiozaj bakterioj aŭ arkeoj.
Nuntempe nur ĉirkaŭ 1% de la tuta profunda maro estas esplorita.
Datumoj
La temperaturo estas konstante malalta ( -1 °C ĝis 4 °C ). En profundo de 10.000 m ekzistas premo de ĉirkaŭ 1000 baroj.
Unulingvaj parolantoj de la kataluna
Unulingvaj parolantoj de la kataluna estas tiuj, kiuj scipovas paroli kaj kompreni nur la katalunan. Nuntempe, nombro da unulingvaj parolantoj de la kataluna estas tre malalta aŭ praktike neekzistanta.
Profunda maro
Profunda maro en arto kaj literaturo
Fascino pri nekonataĵo montriĝas ankaŭ en literaturo:
Unulingvaj parolantoj de la kataluna
Dum la unua duono de la 20-a jarcento kaj parto de la dua, en la tuta Kataluna Landaro ne estis malfacile trovi homojn, precipe maljunuloj, kiuj scipovis paroli kaj kompreni nur la katalunan aŭ kiuj scipovis paroli kaj kompreni aliajn lingvojn nur penege, kelkfoje bezonante tradukadon. Tamen, faktoroj kiel ekskludo de la kataluna en la lernejoj dum la reĝimo de Francisco Franco, apero kaj disvastigo de radio kaj televido kaj enmigrado kontribuis al decida malaltiĝo de la cifero de unulingvaj parolantoj. Fine de la 20-a jarcento, trovi unulingvajn parolantojn de la kataluna en iu ajn loko de la Katalunaj Landoj estis ege malfacila.
Gölenkamp
Gölenkamp estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Grafschaft Bentheim de la federacia lando Malsupra Saksio. Fine de la komunumo havis  loĝantojn. La komunumo estas parto de la komunumaro Uelsen, administra ligo de pluraj formale sendependaj politikaj komunumoj.
Unulingvaj parolantoj de la kataluna
El lingvistika vidpunkto, fono da unulingvaj parolantoj de minorigita lingvo estas tre grava aspekto. La fakto, ke iu lingvo malhavu generacion de unulingvaj parolantoj estas faktoro faciliganta ĝian estingon, ĉar ĝi perdas utilon.
Flago de Tenesio
La flago de Tenesio (subŝtato en Usono) konsistas el cirklo sur ruĝa kampo, kun blua strio en la dekstra ekstremo. La centra cirklo havas tri blankajn stelojn kaj la cetero estas kovrata de bluo. La flago estis dizajnita de la kolonelo LeRoy Reeves, de la Nacia Gardistaro de Tenesio. La Parlamento de Tenesio oficiale adoptis ĝin en 1905. ĝi estis unuafoje hisata la 10an de oktobro 1911 dum la inaŭgur-ceremonio de la East Tennessee State Normal School en Johnson City. La tri steloj reprezentas la tri precipajn geografiajn dividojn de la ŝtato, Orienta Tenesio, Centra Tenesio kaj Okcidenta Tenesio. La blua cirklo ĉirkaŭ la steloj simbolas la unuecon inter la 'grandaj dividoj' de la ŝtato. La blua strio estas nur dizajn-ornamo sen specifa simboleco.
Perlovskaja (stacio)
Perlovskaja (Перловская) estos haltejo sur la Linio MCD-5 Jaroslavsko-Paveleckij de la Moskvaj centraj diametroj en Mitiŝĉi.
Ruando
Ruando, formale Respubliko Ruando (ruande: Republika y'u Rwanda, france: République du Rwanda, angle: Republic of Rwanda) estas lando en Centra Afriko. Ruando estas membro de Unuiĝintaj Nacioj kaj Afrika Unio. Ruando nomiĝas la lando de mil montetoj (en la kinjaruanda: Jiguhu cy'Imisozi Igihumbi; en la franca: Pays de Mille Collines). La enlanda milito de la 1990-aj jaro j kaŭzis la amasan ekstermadon de la tutsioj. Inter 75 kaj 90 procentoj de la tutsia loĝantaro estis mortigita en kelkaj semajnoj en 1994.
Époisses (fromaĝo)
Époisses AOP estas franca fromaĝo, nomumita laŭ la loĝloko kum la sama nomo Époisses el la regiono Burgonjo. La fromaĝo ĉefe venas el la departemento Côte-d'Or. Ĝi estas unu el la 44 francaj fromaĝoj kiuj rajtas porti la ruĝflavan AOC/AOP-kontrolmarkon, kiu ekde januaro 2012 anstataŭas la AOC-markon.
Ruando
Loĝantaro
Komence, la pasportoj enkondukitaj de la belgoj indikis la naciecon de ĉiu persono. Poste estis malpermesite indiki sian naciecon en la pasporto. Anstataŭe, nur unu vorto estis skribita: "ruander". La nuna konstitucio sanktigis la rajton de ĉiu homo povi indiki sian naciecon, tamen ne devige, kaj esti protektita kontraŭ diskriminacio bazita sur ĝi.
Époisses (fromaĝo)
Laŭ onidiro la fromaĝo estas farata ekde la 16-a jarcento en la regiono. Klare estas ke certe en la 18-a jarcento oni faris la fromaĝon en la farmejoj. En ĉiaj administraj skribaĵoj la fromaĝo aperas, kaj estas referencata al la maniero de preparado.
Ruando
Geografio
Ruando limas al Burundo, Demokrata Respubliko Kongo, Tanzanio kaj Ugando.
Époisses (fromaĝo)
Post la Unua Mondmilito la farado de fromaĝo stagnas, pro la malapero de granda parto de la vira populacio la tasko de la virinoj sur la kamparo fariĝas multe pli peza. Sekvo estas ke mankas tempon por la laborintensa fromaĝofarado. La fromaĝo iom post iom malaperas kaj en 1954 ĝi estas tute for, ĝis en 1956 eta grupo da kamparanoj denove volas produkti ĝin kaj kolektas la ankoraŭ ĉeestantan sperton. La dediĉo ne estis vana, en 1991 la fromaĝo oficiale estis rekonata kaj rajtas porti la Nomo de Regata Origino-kontrolmarkon.
Ruando
Geografio
Ruando estas en la regiono de la grandaj lagoj de la Granda Rifto. Okcidente, la landlimo estas la Lago Kivuo (Kivu) kaj ĝia elfluanto Ruzizi. Oriente, la landlimo estas la rivero Kagero (Akagera aŭ Kagera), kiu estas kutime taksata la unua parto de Nilo.
En la nordo estas altaj vulkanoj, pluraj superantaj 3000m. La plej alta, Karisimbi, nuntempe dormanta, atingas 4507m. Ankaŭ menciindaj estas Muhabura (4127m), malaktiva, kaj Visoke aŭ Bisoke (3711m), aktiva. La plej granda parto de la ruanda teritorio, precipe en la okcidento, estas monteta. Tial ĝi ankaŭ estas nomata la lando de 1000 montetoj.
Preskaŭ la tuta lando situas inter 1000m kaj 2000m, kaj pro tio la klimato estas milda, kvankam Ruando estas tre proksima al Ekvatoro.
Urboj
La plej grandaj urboj estas: Kigali kun 745 261 loĝantoj, Butare kun 89 800 loĝantoj, Gitarama kun 87 613 loĝantoj, Ruhengeri kun 86 685 loĝantoj kaj Gisenyi kun 83 623 loĝantoj (ciferoj de januaro 2005).
Kigali estas ĉefurbo kun internacia flughaveno kaj grandaj hoteloj.
Gisenyi estas urbo ĉe la norda pinto de Lago Kivu ĉe la limo kun Demokrata Respubliko Kongo, najbara al la urbo Goma. Estas boattransporto al Kibuye kaj Cyangugu.
Kibuye estas urbeto ĉe la bordo de Lago Kivu kie estas multaj fiŝkaptistoj, turisma centro kaj historiaj domoj de misiistoj. Ĝis la jaro 1994, ĉirkaŭ 250 000 tutsioj vivis en la distriko Kibuye, sed ekde la ekstermado de la tutsioj en la interna milito, nur 8000 da ili restis.
Butare estas centro de kulturo en la sudo de la lando kun universitato.
Historio
Ruando estis regno ekde la 16-a jarcento sub la nomo Rwanda Rugali.
Unuaj en la nuntempa Ruando ekloĝis la tvaoj (pigmeoj), kiuj nuntempe estas eta minoritato.
Ne estas plena interkonsento pri la postaj eventoj. Laŭ multaj (preskaŭ ĉiuj antaŭ ĉ. 1960), la hutuoj alvenis mallonge antaŭ la jaro 1000 kaj la tutsioj en la 14-a jarcento. Laŭ iuj novaj teorioj, ambaŭ estis anoj de la sama popolo, kaj disigis iom post iom kiel kastoj kun malsamaj sociaj roloj.
Radio Havano Kubo
RHC (Radio Habana Cuba) estas oficiala radio de Havano, ĉefurbo de Kubo. RHC elsendas per mallongaj ondoj internacien novaĵojn pri Kubo kaj la tuta mondo en naŭ lingvoj: hispana, angla, franca, portugala, kreola, gvarana, keĉua, araba, Esperanto.
Ruando
Historio
En la 14-a jarcento ekestiĝis la Reĝlando Banjarŭanda (Reĝlando de Ruando), kiu oficiale daŭris ĝis 1962, kvankam fakte ĝi estis parto de Germana Orient-Afriko de 1890 al 1918 kaj poste sub Belgio, ankaŭ la kaŭzo de konflikto inter Germanio kaj Belgio.
Funkcio de Gudermannian
En matematiko, funkcio de Gudermannian, nomita post Christoph Gudermann (1798 - 1852), donas interrilaton inter la trigonometriaj funkcioj kaj hiperbolaj funkcioj ne engaĝante kompleksajn nombrojn.
Radio Havano Kubo
RHC en Esperanto per mallongonda radio
Dimanĉe, al nordamerika pacifika regiono
Funkcio de Gudermannian
Ĝi estas difinita kiel
Ruando
Historio
En 1962 Ruando iĝis oficiale sendependa, tamen ne plu kiel reĝlando sed kiel respubliko. Sendependeco venis kun interna milito inter hutuoj kaj tutsioj. Rilatoj inter la du grupoj daŭre estis streĉitaj.
Funkcio de Gudermannian
Jenaj identoj veras:
Radio Havano Kubo
RHC en Esperanto per mallongonda radio
Dimanĉe, al Nordameriko
Funkcio de Gudermannian
La inversa funkcio de Gudermannian arcgd estas donita per
Radio Havano Kubo
RHC en Esperanto per mallongonda radio
Dimanĉe, al la tuta Ameriko kaj Karibio
Ruando
Historio
Post la Unua Mondmilito Ruando iĝis protektita areo de Belgio.
Radio Havano Kubo
RHC perpoŝte
Poŝta Fako 6240 Havano, Kubo
Funkcio de Gudermannian
La derivaĵoj estas
21703 Shravanimikk
21703 Shravanimikk estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la en la kadro la kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de Shravani Mikkilineni, kiu gajnis la duan rangon en la Intel International Science and Engineering Fair de 2005 pro sia projekto en teamo pri biokemio. Ŝi estis lernantino ĉe la Detroit Country Day School de Beverly Hills (Miĉigano, Usono).
Ruando
Historio
Ruando kaj Burundo aliĝis al Kenjo, Ugando kaj Tanzanio kiel partneroj de la Orient-Afrika Komunumo por grava disvolviĝo en la kampo deedukado, sano, ekonomio.
La atenco kaj la amasmortigado
Dum la tempo de la reĝoj, la landon regis tutsioj. De 1962, kiam estis deklarita sendependeco de Ruando, la ŝtatpotencon prenis hutuoj, al kio sekvis subpremo de la tutsioj. De 1994 komencis interna milito kaj la Ruanda genocido.
La eksplodo de la milito en Ruando venis post kiam la 6a de aprilo de 1994 la hutuaj radikaluloj murdis la tiaman prezidenton Juvanal Habjarimana, ankaŭ hutuo, kiam tiu veturis per aviadilo. Tiaj radikaluloj intencis haltigi la pacnegocadon de tiu hutua prezidento kun la tutsia gerilo, kion apogis la internacia komunumo; tiu negocado estis finonta per registaro de nacia unuiĝo kun reprezentantoj de ambaŭ etnoj. Dum la atenco mortis ankaŭ la prezidento de Burundo Cipriano Ntajamira.
Ĉirkaŭ la preciza faligo de la aviadilo okazis terurigaj radikampanjoj de Hutu Power (Hutua Povo) kiu varmigis la animojn de la kontraŭaj hutuoj kaj tutsioj. Post tio la hutuoj kulpigis la tutsiojn pri tiu murdo kaj komencis amasmortigadon kiu kaŭzis la mortojn de ĉirkaŭ 800.000 tutcioj kaj hutuoj dum malpli da 100 tagoj.
En 2006 francia komisiono konkludis ke la kulpulo de la atenco estis la tutsio Paul Kagame, kiu estis la tiama ruanda prezidento. Tio rompigis la rilatojn inter la ruanda registaro kaj la franca ekskoloniiganta kaj senkoloniiginta lando. Ŝajne Francio armiligis la hutuojn kontraŭ la tutsiojn.
En 2010 sendependa komisiono (komponita de ruandanoj kaj brutoj) fintrovis la verajn kulpulojn, inter ili la kolonelon Teoneste Bagasora, kiel estro de la operaco kaj la veran fakton ke la aviadilo estis faligita de du misiloj lanĉitaj el la militbazo de la ĉefurbo Kigali, sub kontrolo de la ruanda armeo.
Postgenodica periodo
Post la genocido, Ruando rapide fariĝis tute nova lando. La ekonomio kreskis, korupto estas malalta kaj infana morteco duoniĝis en dek jaroj. Ruando estas admirita kaj en Afriko kaj pretere pro sia moderneco, sekureco kaj evoluo. Longperspektiva prezidento Paul Kagame iĝis vicprezidanto post 1994, kaj prezidento en 2000. Kagama ofte estas akuzita ekstere de Ruando esti aŭtoritatema reganto. Gazetara libereco estas preskaŭ neekzistanta en la lando, kiu vicas je la 156-a loko el 181 lokoj en la klasifikado de Travideblo Internacia. Esprimlibereco kaj politika spaco estas malvastaj. En la elekto, (2017) prezidanto Kagame ricevis 98.8 procentojn de la voĉdono.
Politiko
La ŝtatprezidento kaj ŝtatestro estas generalo Paul Kagame (RPF). La ĉefministro estas Anastase Murekezi.
Ekstera politiko
Ruando apartenas al la AKP-ŝtatoj, internacia organizaĵo de momente 77 nacioj el la regionoj Afriko, Karibio kaj la Pacifika Oceano. En novembro 2009 la lando membriĝis en Komunumo de Nacioj, kvankam Ruando neniam estis brita kolonio kaj ne havas konstitucian ligon kun Britio. Antaŭ fortaj politikaj rilatoj kun Francio malpliboniĝis post kiam franca juĝisto akuzis la prezidenton Paul Kagame en la ruanda genocido. La ruanda registaro siaflanke deklaris, ke Francio subtenis la armitajn fortojn kiuj poste instigis la genocidon.
Ribela grupo M23
En 2010, Unuiĝintaj Nacioj publikigis raporton kiu akuzas la ruandan armeon fari larĝskalajn malobservojn de homaj rajtoj kaj krimoj kontraŭ la homaro en la Demokrata Respubliko Kongo dum la Unua kaj Dua Kongo-Militoj, kiun la ruanda registaro neas. Rilatoj pliakriĝis en 2012, kiam D.R. Kongo akuzis Ruandon apogi la M23-ribelojn en la oriento de D.R. Kongo. Interkonga Dialogo planita por la 21-an de novembro 2022, en Najrobio, Kenjo, celas esti ŝlosila momento por solvi la problemojn, kiuj malhelpas klopodojn por restarigi pacon kaj stabilecon en orienta D.R. Kongo.
Ekonomio
La kontraŭleĝa komerco klarigus kiel Ruando fariĝis unu el la plej grandaj eksportantoj de koltano en la mondo, malgraŭ ke la lando kvazaŭ ne posedas minejojn kun kobalto. La kontrabandado ankaŭ endanĝerigas klopodojn por certigi ke konsumantoj povu fari etikajn decidojn pri evitado de "sangomineraloj" - kiel la konflikt-ligitaj mineraloj foje estas nomataj. La kontrabando ankaŭ nutras militajn kaj homajn rajtojn en Mezafriko. La kontrabandaj retoj, kiuj ĉerpas oron kaj koltanon el kongolandaj konfliktzonoj kaj kondukas la strategie gravajn mineralojn kontraŭleĝe en la tutmondan varĉenon por konsumvaroj. kiel poŝtelefonoj, komputiloj kaj juvelojn.
Mediprotektado
Ruando havas mediprotektan leĝon ekde 2005. La vivmedia aŭtoritato REMA estis fondita en 2006. Ĝi fiksas la gvidliniojn de la lando por mediprotektado kaj sukcesis igi Ruandon rolmodelo por ĉiuj aliaj afrikaj landoj kiam temas pri mediprotekto. Kigali estas konsiderata unu el la plej puraj ĉefurboj en Afriko. Ruba apartigo estas postulata per leĝo en Ruando kaj kontraŭleĝa forĵetado de rubo kunportas monpunon aŭ ĝis du jarojn en malliberejo. Plastaj sakoj estas malpermesitaj en Ruando. Enirante Ruandon, la pakaĵoj de turistoj estas traserĉataj por trovi plastajn sakojn. Ĉiuj trovitaj sakoj estos prenitaj de ili kaj forigitaj. Anstataŭe, papersakoj estas uzataj en Ruando.
Nuntempe duono de la elektro estas generita per dizelgeneratoroj, la alia duono de hidroelektraj centraloj. Tri novaj hidroelektraj centraloj estas planitaj.
Ekzistas tri naciaj parkoj en Ruando:
Kulturo
Muziko, danco kaj poezio en la popollingvo estas gravaj artaj formoj en Ruando. Prozo, dramo kaj bildartoj estas tradicie malpli evoluintaj.
Prčice
Prčice estas eksa kampurbo kaj nordokcidenta koneksa urba parto de urbo Sedlec-Prčice en distrikto Příbram en Ĉeĥio. En la jaro ĉi tie daŭre vivis.
Ruando
Muziek
La Nacia Himno estas Rwanda Nziza.
Prčice
Prčice estas ankaŭ nomo de katastra teritorio kun areo 5,89 km².
Ruando
Muziek
La ruanda nacia baleto nomiĝas Urukerereza
Prčice
Historio
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1184.
Ruando
Muziek
Igisope estas ruanda muzikstilo
Prčice
Historio
Ĝi apartenis al senjoro Vítek el Prčice, de kiu derivas sian devenon la plej malnovaj nobelaj familioj Vítkovcidoj, resp. Rožmberkidoj, senjoroj el Krumlov, senjoroj el Hradec, senjoroj el Landštejn kaj senjoroj el Sezimovo Ústí.
Ruando
Muziek
La Fondumo Imbuto akcelas talentajn junajn artistojn en diversaj kulturaj kampoj.
Prčice
Historio
La 6-an de septembro 1957 estis subskribta dokumento, sur kies bazo kampurbo Prčice estis kunigita kun najbara Sedlec en unu urbon Sedlec-Prčice.
Ruando
Lingvoj
Krom la oficialaj lingvoj kiuj estas la ruanda (kinjaruanda), la franca kaj la angla, ankaŭ la svahila lingvo (kiswahili) estas parolata.
Prčice
Judoj en Prčice
Iam antaŭ la jaro 1724 estiĝis en Prčice juda loĝigo, el kiu poste evoluis memstara juda komunumo. Tre verŝajne ĉi tie estis unuopaj judaj familioj loĝis inter kristana loĝantaro (kio estis tiutempe en meza Bohemio kutima) jam en la paso de la 17-a jarcento, do ĉi tie ne estis geto. Tamen pli ekzaktaj fontoj el tiu ĉi tempo dum ne estas priskribitaj. Ni scias sole, ke en la urba listo de judoj (ĝi devenas el la jaro 1724) estas al la jaro 1618 indikata "necerta nombro de judoj", plu poste kia ajn mencio pri la juda loĝantaro el la urbaj registroj malaperas, nur en la jaro 1702 ĉi tie estas registritaj 7 judoj pli aĝaj ol dek jaroj, poste jam estas ĝis reformoj de Jozefo la 2-a en familiaj listoj refistrataj ĉi tieaj judoj kun neerarema precizeco rilate al nombro, nomoj, profesioj kaj loĝlokoj.
Ruando
Lingvoj
La nacia lingvo, oficiala lingvo kaj gepatra lingvo por ĉiuj ruandanoj estas la kinjaruanda apartenanta al la bantua lingvaro. En urboj kaj merkatoj ankaŭ la kisvahila estas uzata sed ĝi ne estas la origina lingvo de Ruando.
Prčice
Judoj en Prčice
En la jaro 1880 loĝis en Prčice 31 judoj, en la jaro 1890 45 judoj, en la jaro 1900 52 judoj, en la jaro 1910 vivis en la municipo 43 judoj, en la jaro 1921, kiel indikas Hugo Gold kaj Jan Polák-Rokycana "malpli multe ol 30 spiritoj" (fakte 24 personoj) kaj en la jaro 1930 23 loĝantoj anoncantaj sin al la juda religio.
Ruando
Lingvoj
La oficiala lingvo ekde la koloniaj tempoj estas la franca, kiu ankaŭ estis deklarita oficiala lingvo en 2003. Ekde 1994, la nova registaro, gvidata de tutsioj, kiuj vivis dum multaj jaroj en Ugando, ankaŭ uzis la anglan kiel la trian oficialan lingvon. En la dua duono de la 1990-aj jaroj, post la reveno de la tutsia potenco, signifa nombro da rifuĝintoj revenis, kunportante la anglan, la oficiala lingvo de Ugando. La konstitucio (2015) aldonis la anglan same kiel la svahilan al la nombro de oficialaj lingvoj de la lando, la svahilan estis enkondukita kiel deviga fako en la lerneja instruplano. La angla estas uzata kiel ĉefa instrulingvo en la altlernejoj de la lando kaj ĝi ankaŭ oftas ĉe rifuĝintoj el najbaraj landoj kaj tiuj vivantaj ĉe la landlimoj.
Edukado
Legopovo en 2015 inter homoj en aĝo de 15 kaj pli estis 70.5%. Inter viroj, ĝi estas je 73.2% kaj inter virinoj je 68.0%. Ruando havas plurajn universitatojn; la plej granda estas la Université Nationale du Rwanda.
Eŭforbo
Eŭforbo (helene Εΰφορβος, latine Euphorbos) estis en la helena mitologio brava troja batalanto, filo de Pantoo kaj lia edzino Fronto.
Ruando
Amaskomunikilaro
La neregistara organizaĵo Raportistoj Sen Limoj vidas malfacilan situacion por la gazetara libereco en Ruando.
Prčice
Judoj en Prčice
Al la juda komunumo loke apartenis en la 20-a jarcento ankaŭ tiuj ĉi antaŭe estaraj judaj komunumoj: Borotín, Divišovice, Jetřichovice, Kvasejovice, Lhota, Libešnice, Mezno, Měštice, Nadějkov, Nosetín, Petříkovice, Přestavlky, Ředice, Sedlec, Střežmíř, Stupčice, Uhřice, Veletice, Bolechovice, Červený Újezd, Velké Heřmanice.
Eŭforbo
Eŭforbo estis bona batalanto jam kiel junulo. La dio Apolono, favoriganta al trojanoj, faligis en akra batalo de aĥaja heroo Patroklo kaskon. Sed ĝi, same kiel la tuta armaro apartenis al Aĥilo. Eŭforbo el la surprizo, ke li ne staras kontraŭ la granda Aĥilo rapide rekonsciiĝis kaj per sia lanco Patroklon trapikis.
Ruando
Amaskomunikilaro
En 2020, 26.5 procentoj de ruandanoj uzis la interreton.
Prčice
Judoj en Prčice
El Prčice devenis dirigento Adolf Čech (propranome Adolf Taussig, 1842-1903 Prago) kaj lia frato, soloisto de Operejo de Nacia teatro Karel Čech (propranome Karel Taussig, 1844-1913 Prago). Richard Neumann falis kiel soldato de i.r. aŭstria armeo en la unua mondmilito en Serbio.
Eŭforbo
Sed antaŭ ol li kapablis ekscii kio okazis, li mem falis pro trafo de ĵetlanco de la sparta reĝo Menelao.
Prčice
Judoj en Prčice
En la jaro 1942 ĉi tiea juda komunumo pereis, la loĝantoj estis enkadre de holokaŭsto unue ŝtelitaj, poste fortransportigitaj en geton en Terezín (Transporto "Bd" la 4-an de septembro 1942), kaj poste formurditaj en koncentrejoj. Listo de murditaj viktimoj de holokaŭsto el Prčice nombras 31 nomoj, savis sin nur familio Friedmannoj, nome per elmigrado ĝis Palestino komence de la milito.
La eksan ne nesignifan judan loĝigon en Prčice rememorigas hodiaŭ juda tombejo el duono de la 18-a jarcento, situanta proksimume duonkilometro de rando de konstruareo de Prčice, nordoriente, kie konserviĝis proksimume 50 klasicistaj kaj novepokaj tomboŝtonoj. Post la dua mondmilito la tombejo subiĝis al dezertiĝo kaj malkonstruo, komence de la jaro 1995 ĝi estis reguligita kaj estis rekonstruita kadavrejo kaj barila muro.
Marŝado Prago–Prčice
Ekde la jaro 1966 Prčice estas cela loko de marŝado Prago–Prčice, la plej konata kaj la plej amasa ĉeĥa turisma agado. En unu el siaj kantoj mencias pri ĝi ankaŭ kantisto Ivan Mládek.
Ruando
Muziko kaj Danco
Muziko kaj danco estas integrita parto de ceremonioj, festivaloj, societumado kaj rakontado en Ruando. La plej fama tradicia danco estas la Intore, kanto pri heroaj faroj post revenado de batalo kiu konsistas el tri komponentoj - la baleto, farita de virinoj, la danco de herooj, farita de viroj, kaj la tamburoj.
Tradicioj
Male al multaj landoj en Afriko, Ruando estis homogena ŝtato ekde antaŭkoloniaj tempoj. La plej granda etno de la lando estas la banjaruandoj kaj la plej multaj homoj en la lando kundividas kulturan heredaĵon. Dek unu regulaj naciaj tagoj estas festitaj dum la jaro, same kiel du naciaj tagoj por kiuj la dato varias. Krome, la sekvan semajnon post la genocida memoriga tago (Genocide Memorial Day) kiu estas la 7-a de aprilo, estas deklarita oficiala semajno da funebro. La lasta sabato de ĉiu monato estas umuganda, nacia tago dum kiu la plej multaj normalaj servoj fermiĝas.
Vidu ankaŭ
Louise Mushikiwabo, ĝenerala sekretario de la Francophonie (Francparolantaj landoj)
Genocido en Ruando
Mihály Rotarides
ROTARIDES Mihály (rotarides) estis hungara zoologo, esploristo de gastropodoj naskita en Gyulafehérvár la 13-an de junio 1893 kaj mortinta en Bp. la 19-an de julio de 1950.
Biografio
Mihály Rotarides doktoriĝis pri naturscienco en la Universitato de Koloĵvaro en 1920. Li akiris diplomon de instruisto en Segedo en 1923, inter 1922 – 29 li estis asistanto de la instituto pri zoologio de István Apáthy, poste de József Gelei. De 1929 li estis adjunkto en la Esplorinstituto pri Biologio de Tihany. En 1932 oni kvalifikis lin en la universitato de Segedo privatprofesoro. En 1935 li estis konservisto en la Besttenejo de la Muzeo pro Naturscienco, poste li laboris en la zoologia stacio de Napolo, pli poste en la muzeo Senckenberg de Frankfurt am Main.
Banja
Banja ( Баня) estas urbo en la komunumo (obŝtina) Karlovo en la bulgara provinco Plovdiv. Ĝi situas 47 km norde de Plovdiv kaj 12 km sud-oriente de Karlovo. Rivero Strjama preterfluas okcidente de la urbo.
En Banja ekzistas naŭ termofontoj, kiuj interalie nutras publikan naĝejon. La fontoj kutime estas nomataj Karlovaj Mineralaj Banejoj (Карловски минерални бани). La bulgara vorto "Banja" signifas "banejo". En 1927 tie gastis caro Boriso la 3-a, kiu pro la mildigo de sia reŭmatismo tie konstruis propran domon. Por li oni konstruis la "Caran Banejon" (Царската баня).
La kuraca efiko de la minerala akvo estas ekonomie grava por la urbo. Aliaj komercaj aktivadoj estas pri la kultivado de vino kaj rozoj (por produkti oleon).
Banja estas regula trejnejo de la junula nacia futbal-teamo kaj de regionaj futbalaj kluboj.
Holtzheim
(jen france, origine germane kaj alemane, prononco, "hejmo de ligno") estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Bas-Rhin, en la historia kultura regiono regiono Alzaco kaj la nuna administra regiono Grand Est ("Granda Oriento"). Fine de en la komunumo vivis.
Skomelno
Skomelno estas municipo situanta en distrikto Rokycany en Ĉeĥio proksimume 3 km sudoriente de Radnice kaj proksimume 12 kilometrojn nordoriente de Rokycany. Vivas ĉi tie.
Historio
La unua skribmencio pri la vilaĝo estas el la jaro 1379.
Fürst
La Princo de la Sankta Romia Imperio estis la reĝanta suverena reganto de Imperia stato kiu tenis Imperian senperecon ene de la limoj de la Sankta Romia Imperio. La teritorio regata estas referencata en Germana lingvo kiel Fürstentum (princlando), la familia dinastio referencata kiel Fürstenhaus (princlanda domo), kaj la (ne-regantaj) posteuloj de Fürst estas titolitaj kaj referencataj en Germana kiel Prinz (princo) aŭ Prinzessin (princino).
Ĝermanaj (angla, germana, nederlanda) kaj Slavaj lingvoj (rusa, pola, ukraina, serba, kroata, ktp.) uzas diferencajn terminojn por princo kaj Fürst. Dume Latinidaj lingvoj (franca, itala, rumana, hispana, portugala) uzas nur unusolan terminon por ambaŭ konceptoj.
Ekde la Mezepoko, la Germana nomumo kaj titolo Fürst referencas al:
Asocio de Sovetiaj Esperantistoj
La Asocio de Sovetiaj Esperantistoj (ASE) estis la unua postmilita oficiala tutlanda Esperanto-organizaĵo en Sovetunio, kiu funkciis ekde 1979 ĝis 1989 sub gvido de senŝanĝa prezidanto profesoro pri lingvoscienco Magomet Isajev.
En Moskvo (adreso: strato Vozdviĵenka, domo 14) troviĝas Rusia Centro de Internacia Scienca kaj Kultura Kunlaboro. Tio estas la nova nomo por la eksa Unio de sovetiaj amikec-asocioj kun eksterlandoj (konata sub la rusa mallongigo SSOD), en kies kadro en 1962 estis kreita Esperanto-komisiono, frukto de la Ĥruŝĉova degelo. La ĉefaj direktoj de ĝia laboro estis turistaj grupoj kaj kelkpersonaj delegacioj al Universalaj Kongresoj de Esperanto (unuafoje en 1963, Sofio), soci-politikaj kaj beletraj libretoj kaj almanakoj Por la paco, Esperanto-suplementoj al la gazeto Moscow News. Sed la komisiono estis malproksima de la esperantistaro, ne interesiĝis pri ĝiaj zorgoj kaj bezonoj.
SEJM plurfoje faris provojn oficialigi la movadon, sed ne trovis komprenon "supre"; ankaŭ SSOD tion kontraŭis. Sed kiam la agado de esperantistoj iĝis videbla, la ŝtata estraro decidis oficialigi la movadon por pli efika cenzuro. Rezulte, Centra Komitato de Komunista partio komisiis al SSOD, Komsomolo kaj Profesiaj Sindikatoj fondi Asocion de Sovetiaj Esperantistoj (ASE), iom helpi ĝin, sed precipe kontroli.
La en la luksa palaco "Domo de Amikeco kun Alilandaj Popoloj" (Moskvo, strato Vozdviĵenka, domo 16) okazis fonda konferenco de ASE, kie estis donitaj grandaj promesoj. Tamen reale ĉio estis tute modesta: la eldona agado de SSOD ĉesis, turistaj grupoj kaj eĉ delegacioj al Universalaj Kongresoj ekde 1984 ne plu estis sendataj (krom en 1987), la interkonsentita aliĝo al UEA ne okazis, la deklarita jura memstareco de ASE restis surpapera, la enlandaj bezonoj de esperantistoj estis malatentataj. La sola presorgano de ASE - Informa bulteno de Asocio de Sovetiaj Esperantistoj sub redakto de Nikolao Zubkov - ankaŭ aperadis kun malfruo. Komsomolo kaj sindikatoj tuj deflankiĝis, sed SSOD penis gvidi la esperantistojn per sia kutima komanda-burokratisma stilo. Anstataŭ zorgi pri amikeco kaj kulturaj ligoj helpe de Esperanto, ĝi serĉis "politike nematurajn personojn" enlande kaj "ideologian sabotadon" eksterlande. Ĝi penis enigi en la turistajn grupojn al Esperanto-kongresoj precipe membrojn de KPSU kaj komsomolanojn. Al tio aldoniĝis nekompetenteco kaj eĉ kontraŭesperantistaj agoj de la altrudataj respondecaj sekretarioj de ASE. Multaj demokratiemaj esperantistoj estis malkontentaj pri agado de ASE.
Dum la perestrojko, kiam ŝanĝiĝis la politika reĝimo, la tutlanda konferenco de esperantistoj decidis pri malfondo de ASE kaj rekreo de la nova organizaĵo, kiu estis nomata SEU laŭ la estinta Sovetrespublikara Esperantista Unio.
Estraro de ASE
Malgraŭ la esperanteca titolo de la organizaĵo, en ĝia estraro ekzistis posteno tute ne rilata al Esperanto, kiun okupis ŝtata oficisto. La posteno nomiĝis Sekretario de la komisiono pri internaciaj ligoj de sovetaj esperantistoj ĉe SSOD. La oficisto okupiĝis nur pri kontrolado de kontaktoj de sovetiaj esperantistoj kun eksterlandaj esperantistoj. Neniu oficiala delegacio povis partopreni ian eksterlandan E-aranĝon sen permeso kaj partopreno de la Sekretario. Ofte tiajn aranĝojn partoprenis nek unu esperantisto, sed nur la Sekretario kaj aliaj ŝtataj oficistoj kaj iliaj parencoj. Ekzemple, en 1976 la Universalan Kongreson partoprenis nur unu oficiala reprezentanto de Soveta Unio - la tiama Sekretario A.Berjoza. Pri lia sinteno skribis revuo "Esperanto" kaj informilo de SEJM Kurte. Mem Berjoza rifuzis respondi al demando de Andreo Rogov pri la artikolo en "Esperanto".
Konferencoj de ASE
La dum la II Tutunia konferenco de ASE estis akceptita la Regularo pri la Asocio de Sovetiaj Esperantistoj (Положение об Ассоциации советских эсперантистов). Kelkaj partoj de la dokumento estis uzitaj por krei Statuton de Sovetrespublikara Esperantista Unio, akceptitan la.
La estis lanĉita la III Tutunia konferenco de ASE. La konferencon pertoprenis 212 delegitoj kon voĉdona rajto kaj multnombraj gastoj.
Dum la konfereco estis prezentita raporto de la Estraro de la Asocio (elpaŝis M.I.Isajev). Ankaŭ estis aldonaj raportoj de V.V.Samodaj, A.E.Gonĉarov, S.N.Kuznecov, V.C.Aroloviĉ pri reorganizado de ASE kaj ellaboro de nova Statuto. Krom tio elpaŝis reprezentantoj de SSOD, VNMC de Minesterio de kulturo de USSR. Debaton partoprenis 35 delegitoj.
Informa Bulteno de ASE
Informa bulteno (Информационный бюллетень) estis sola presorgano de la asocio, eldonita dum la tuta ekzistperiodo de ASE. Ĝia sola redaktoro estis Nikolao Zubkov. La informilo estis eldonita nur en rusa lingvo, ĉar ŝtataj respondeculoj pri Esperanto-movado en tiama Sovetunio tute ne sciis Esperanton. Tamen, en volumoj 72 kaj 73 jam estis kelkaj tekstoj en Esperanto (en rubriko "Oni skribas al ni") kaj en la lasta numero eĉ du artikoloj en rubriko "Из истории эсперанто-движения" ("El historio de Esperanto-movado").
Dekomence eldonkvanto de la bulteno estis 500 ekzempleroj, sed poste pligrandiĝis ĝis 600. Tamen la bulteno estis dissendata nur laŭ listo: al anoj de la Estraro de ASE, al la regiona administrantaro de ASE, al Esperanto-kluboj, al certaj komsomolaj kaj sindikataj organizaĵoj kaj al regionaj organoj de SSOD.
Dum la eldonperiodo entute aperis 73 volumetoj. La vicon daŭrigis la Informbulteno de Sovetrespublikara Esperantista Unio (SEU), kiu estis lanĉita en 1990 per numero 74.
Redaktoraro de la lasta numero de Informa bulteno konsistis el Viktor Aroloviĉ, B. Je. Virigin, Anatolo Gonĉarov, Nikolao Zubkov (respondeca redaktoro), Georgij Korotkeviĉ, Sergeo Kuznecov, Vladimir Samodaj (respondeca vicredaktoro), N. N. Ŝoroĥova.
Filioj de ASE
ASE fondis siajn filiojn en respublikoj de Soveta Unio. Jen estas informoj pri datoj de fondo kaj kvanto de partoprenantoj de la fondaj kunvenoj:
Oktila krotonato
Oktila krotonato aŭ oktila 2-butenato estas organika kombinaĵo rezultanta el interagado de la krotonata acido kaj oktanolo. Ĝi estas senkolora likvaĵo, nesolvebla en akvo, sed solvebla en etanolo, kloroformo kaj nepolaraj organikaj solvantoj. Oktila krotonato posedas 12 karbonatomojn, 22 hidrogenatomojn kaj 2 oksigenatomojn. Oktila krotonato uzatas en kemiaj sintezoj kaj en la preparado de oktilaj derivaĵoj.
Samu Pecz
Samu Pecz [ŝamu pec], laŭ hungarlingve kutima nomordo Pecz Samu estis hungara arkitekto, profesoro. Lia familia nomo aperis foje en formo Petz. Lia bopatro estis János Wagner (arkitekto).
Samu Pecz naskiĝis la  en Pest (urbo). Li mortis la en Budapeŝto.
Biografio
Samu Pecz frekventis luteranan gimnazion en sia naskiĝurbo, poste li studis laŭvice en Reĝa Teknikuniversitato József, Teknikuniversitato de Stuttgart, akademio en Vieno, fine li vivis en Ateno por ekvidi la grekan arkitekton. Hejmenveninta li laboris en laborejo de Frigyes Schulek, dum li akiris arkitektan diplomon en la reĝa teknikuniversitato. En la fruaj 1880-aj jaroj li laboris en laborejo de Alajos Hauszmann, krome li instruis en la reĝa teknikuniversitato. Tiutempe li jam projektis signifajn preĝejojn, poste ankaŭ aliajn gravajn konstruaĵojn. En 1887 li estis nomumita eksterordinara profesoro, en la sekva jaro ordinara profesoro, poste eĉ dekano.
Gaspro
Gaspro estas urbotipa loĝloko en Krimeo; administre ĝi apartenas al la Jalta municipo kaj troviĝas 10 kilometrojn sud-okcidente de Jalto. La nomo de la loĝloko venas el la greka lingvo kaj signifas „blanka“.
La loĝloko situas iom super la maro, en la loko, kiu estas bone ŝirmita de nordaj ventoj fare de la monto Aj-Petro.
Historio
La homoj loĝis ĉi tie delongege. Konserviĝis multaj tomboj de taŭridanoj (praloĝantoj de Krimeo), kiuj apartenas al V-IVa jarcentoj aK. Komence de nia erao romianoj konstruas ĉi tie la fortikaĵon Ĥaraks, kies restaĵoj bone konserviĝis.
La nova historio de la loĝloko startas meze de la XVIIIa jarcento. Ĉi tie estis konstruitaj multaj somer-domoj, la loĝantaro aktive okupiĝis pri agrokulturo, vinber- kaj tabak-kulturado. Ekde la dua duono de la XIXa jarcento la loĝloko ekevoluis kiel perklimata kurac-loko.
En la jaro 1930 Gaspro ricevis statuson de urbotipa loĝloko.
Klimato
La klimato estas mediteranea, subtropik-tipa, seka, varmega, kun modere varma vintro. La averaĝa aer-temperaturo de januaro estas +4°С, de julio +25°С. La jara kvanto de hidrometeoj — 390 mm., la jara kvanto de sun-horoj — 2250, bansezono daŭras ekde fino de majo ĝis mezo de oktobro.
Ekonomio
En Gaspro estas fer-betona uzino kaj kelkaj negrandaj nutraj entreprenoj. En la loĝloko funkcias 1 mezlernejo, polikliniko, 8 sanatorioj, turisma bazo, porinfana sporta lernejo.
Ceteraĵoj
En Gaspro naskiĝis granda kleriganto kaj socia aganto de la krime-tatara popolo I. Gasprinskij.
Omaĝe al la loĝloko estas nomita la asteroido 951 (Gaspra).
Umberto la 2-a (Italio)
Li edziĝis en 1930 kun Maria José de Belgio, kiu naskis al li kvar gefilojn: Maria Pia, Viktoro Emanuelo, Maria Gabriela kaj Maria Beatrice.
Umberto ricevis kiel heredonto de la trono la titolon "princo de Piemonto" kaj sekvis armean karieron ĝis la rango de generalo. Li estis populara ĉe multaj italoj, sed ne ĉe gvidisto Benito Mussolini, kiu konsideris lin ebla kontraŭulo kaj kolektis dosieron pri ebla samseksemo de la princo por havi premilon kontraŭ li.
Umberto kontraŭis la italan partoprenon en la Dua mondmilito aliance al Germanio, sed ne povis malhelpi ĝin kaj en 1940 soldatservis ĉe la francia fronto. En 1943, kiam Italio ŝanĝis la flankon, li volis resti en Romo por defendi la ĉefurbon kontraŭ germanoj. Fine li tamen sekvis sian patron kaj ĉefministron Pietro Badoglio dum fuĝo al Brindisi. Tiaj kaj similaj ŝanceloj reduktis lian publikan simpation.
En junio 1944, post la okupado/liberigo de Romo fare de Usono, li alprenis la titolon de "Ĝenerala Guberniestro" (Luogotenente Generale del Regno). Sian tre limigitan povon li uzis favore al Usono.
Lia reĝado komenciĝis per la abdiko de lia patro Viktoro Emanuelo la 3-a je la 9-a de majo 1946. Viktoro Emanuelo esperis, ke tiu abdiko pligrandigu la ŝancojn de la monarkio ĉe referendumo je la 2-a de junio pri la ŝtatformo de Italio, sed la referendumo nuligis la monarkion kaj igis Italion respubliko je la 12-a de junio. La politika influo de Umberto dum lia 33-taga regado estis kvazaŭ nula. Li ricevis la kromnomon "maja reĝo" (itale ré di maggio).
Post sia eksiĝo Umberto iris ekzilen al Portugalio. La konstitucio de Italio malpermesis al li revenon. En 1983 li mortis en Ĝenevo. Li estas entombigita en la abatejo Hautecombe en Savojo.
Cinamotinamo
La Cinamotinamo (Crypturellus cinnamomeus) estas birdospecio de la familio de Tinamedoj komune troviĝanta en humidaj arbaroj en subtropika kaj tropika Centra Meksiko. Kvankam la Cinamotinamo estas agnoskita de plej fakuloj, la SACC ankoraŭ klasigas tiun birdon kiel subspecio de Crypturellus erythropus, nome la Ruĝkrura tinamo.
Taksonomio
Ĉiuj tinamoj estas el la familio Tinamedoj, kaj en pli granda skemo estas ankaŭ Paleognatoj. Malkiel la tre konataj neflugaj birdoj el Paleognatoj nome Strutoformaj kiaj la Struto, la Emuo kaj aliaj, la tinamoj povas flugi, kvankam ĝenerale ili ne estas fortaj flugantoj. Ĉiuj Strutoformaj evoluis el prahistoriaj flugantaj birdoj, kaj la Tinamoformaj estas la plej proksimaj vivantaj parencoj de tiuj birdoj.
René-Primevère Lesson identigis la Cinamotinamon el specimeno el Departemento La Unión, Salvadoro, en 1842.
Subspecioj
La Cinamotinamo, Crypturellus cinnamomeus, loĝanta el nordokcidenta Kostariko norda al Puebla, kaj la tutaj marbordoj de Atlantiko kaj de Pacifiko de Meksiko eksklude Sonora havas multajn subspeciojn kiuj estas la jenaj:
Aspekto
La Cinamotinamo estas 27 al 29 cm longa kaj pezas 440 g. Ties supraj partoj estas brunaj, tre striecaj nigrece ĉe dorso, pugo kaj flugiloj. Ties subaj partoj estas palbrunaj, cinamokoloraj ĉe brusto (kio nomigas la specion), pli grizaj ĉe ventro kaj subvosto estas blankeca kun malhela bendaro. Ties kapo estas bruna kun elstara sablokolora superokulo kaj tre markata orelkovrila makulo kun beko bruneca kaj kruroj ruĝaj.
Kutimaro
Tiu specio havas monotonan voĉon ‘huu-uu’, sone kiel vapormotoro. La Cinamotinamo povas troviĝi en paroj, familioj aŭ soleca birdo kaj kiel plej tinamoj ĝi preferas piediri pli ol flugi.
Manĝo
Kiel plej tinamoj ĝi manĝas fruktojn, semojn kaj senvertebrulojn.
Reproduktado
Kiel plej tinamoj ĝi metas sian neston surgrunde inter altaj radikoj. Ĝi enhavas ĉirkaŭ tri ovojn, sed ankaŭ tiom multajn kiom ĝis sep, kiuj estas brilpurpuraj. Tiu specio kaj la Ardezbrusta tinamo produktas hibridojn.
Teritorio
Tiu specio havas teritoriojn el Sinaloa, (marbordo de okcidenta Meksiko), al Kostariko, kaj orienta marborda Meksiko, el limo kun Usono al Belizo. En la suda parto de ties teritorio ĝi kuraĝas ankaŭ al altaj teroj.
Habitato
Tiu specio preferas humidajn arbarojn, riverarbarojn, deciduajn arbarojn kaj duarangajn arbarojn de malaltaj teroj en subtropikaj kaj tropikaj regionoj, sed troviĝas ankaŭ en arbustaroj kaj pli sekaj arbaroj ĝis 1,850 m altitude.
Christine Fabréga
Biografio
Ŝi interpretis kelkajn filmojn, interalie Les Risques du métier de André Cayatte, Le Deuxième Souffle de Jean-Pierre Melville, Deux hommes dans la ville de José Giovanni, Nous ne vieillirons pas ensemble de Maurice Pialat.
Ŝi estis la unua prezentantino de televida elsendo "Le mot le plus long" (La plej longa vorto) en 1965 kaj poste ofta figuro de elsendo "Les Jeux de 20 heures" (Ludoj de la 20-a horo) dum 12 jaroj ĝis 1988.
Ŝi forpasis pro kancero en aĝo de 57 jaroj kaj kuŝas en Tombejo Père-Lachaise.