cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Leona kapitelo de Aŝoko
Historio
Por sia esplorado, Cunningham preferis akiri informon de fremdaj fontoj. Franca traduko fare de Stanislas Julien pri la vojaĝadoj de la ĉina pilgrimanto Xuánzàng (tiam konita kiel Hiuan-tsang) en Hindio ekde 629 ĝis 645 n.e. aperis en 1857–1858. En sia raporto, Xuánzàng menciis altan stupaon al la nordoriento de Varanasio je la dekstra bordo de la rivero Varuna kaj kolonon starigita proksime de Aŝoko kiu estis, «brilanta kaj glata kiel glacio». Li menciis monaĥejon en «Mrigdeva» aŭ parko kun cervoj 5 kilometrojn (3,1 mejlojn) for. Ĉi tie estis alia kolono starigita de Aŝoko alta ĉ. 21 metrojn (70 futojn) kaj brilanta «brile kiel jado». Laŭ la historiisto Frederick Asher, la raporto de Xuánzàng foje uzis monumentojn kiel simboloj por fiksi miraklojn en unu loko. Pli ol du jarcentoj antaŭ la vizito de Xuánzàng, ĉe la komenco de la kvina jarcento, alia ĉina vizitanto, Faŝjiano, registris mallongan priskribon pri Sarnato. Faŝjano ankaŭ menciis kelkajn turojn, unu el ili ĉe la ejo kie la Budho renkontis la kvin disĉiplojn kaj alia «60 paŝojn norden» kie li unue predikumis; la raporto enhavas plejparte detalojn rilate al tradiciaj rakontoj, kaj malmulton pri geografio. Neniu raporto estis skribita sur-loke; male, ambaŭ la aŭtoroj skribis laŭ sia memoro post ke ili revenis Ĉinion. Rekonante laŭlitere la raportoj de Faŝjano kaj Xuánzàng, la muzea kuratoro Suŝma Ĝansari proponas ke ili povus implici la ekziston de pli granda nombro de Aŝokaj kolonoj dum la antikva historia de la suda Azio ol kiom restis dum la 18-a kaj 19-a jarcentoj en la tempo de britaj esploradoj.
Kvankam budhismo kaj budhisma monaĥado suferis malpliiĝon en nord‒ kaj sudokcidenta Hindio dum la unua jarmilo n.e., ili restis eminentaj en la religia vivo de centraj kaj nordorientaj regionoj eĉ en la fruaj jarcentoj de la dua jarmilo. Tio ĉi okazis malgraŭ la hindua kaj ĝaina religioj, kiuj pli kaj pli altiri al si la subtenon de la popolaj, de la laikaj, kaj eĉ de la lokaj aristokratoj. «En la historiografio de Barato», opinias la arkeologo Lars Fogelin, «la epoko inter la 13-a kaj 15-a jarcentoj estas ofte prezentata kiel periodo kiam Islamo estis perforte trudita al la indiĝena hindua loĝantaro. Laŭ britaj koloniaj historiistoj, ĉi tiu enkonduko pri islama despotoj servis por substreki la bonan administradon de la brita dominio. Kelkaj post-koloniismaj naciaj historiistoj uzis la tiel-supozatan historian subpremon de hinduoj fare de islamanoj por argumenti favore de pli hindua, prefere ol laika, Barato. Budhismo havas nur malgrandan parton ene de ĉi tiuj grandegaj rakontoj pri despotismo, detruo, kaj profano.»
Laŭ la historiisto Richard Eaton, anstataŭ ol arbitraj atakoj kontraŭ hinduaj, budhismaj kaj ĝainaj temploj, la ofta praktiko por plani konkeron inkluzivis la rapidan kaj strikte‒difinitan profanon de tiuj temploj kiuj estis subtenitaj kaj vizitataj fare de la lokaj aristokratoj. Tiu strategio ne estis nova en Hindio sed estis pli ordinara tie multe antaŭ ol la alveno de la Gaznavidoj kaj de la Guridoj. Temploj estis la neeviteblaj arenoj por la lukto por akiri reĝa potenco. La turkaj invadantoj sekvis la samajn skemojn. Inter hinduoj kaj ĝajnoj, multaj temploj postvivis ĝis nuntempe. Dum la reĝaj temploj estis entute detruitaj, iuj vizitataj fare de ordinaraj homoj estis ofte konservitaj. «Same povintus okazi kun budhismaj institucioj koncentritaj je la laikaro, se ili ekzistintus», opinias Fogelin, «tamen, dum la 13-a jarcento n.e., budhismaj monaĥejoj en la Gangaj ebenaĵo kaj nordorienta Barato ricevis egan subtenon fare de lokaj kaj regionaj reĝoj, kaj iliaj rilatoj kun la ne-elita ordinara popolo konsistitis el malmulto pli ol servi kiel tero-posedantoj.» Laŭ Eaton, «Apartigitaj de budhismaj laikoj, ĉi tiuj institucioj havis tempon por fariĝi dependaj de la mecenateco de lokaj reĝaj aŭtoritatoj, kun kiu ili ekis identigi sin.» Eĥanta la saman opinion, la arta historiisto Frederick Asher diris, ke «Muhammad Guri, kiu ja konkeris Benares-on en 1193–94 [...] eble rabintus Sarnaton, pli eble serĉante ajnan riĉecon kiu oni imagis trovi tie [...] ol por la celo de ikono-detruo».
Sarnato ne havis trankvilan historion. Tre malmultaj budhanoj restis en Hindio post la 12-a jarcento. Budhanoj de Tibeto, Birmo kaj Sudorienta Azio ja pilgrimis al la suda Azio ekde la 13-a ĝis la 17-a jarcentoj, sed ili pliofte alvenis al Bodgajo, la ejo de la revelacio de la Budho, kaj ne vizitis Sarnaton, la ejo de lia unua prediko kaj la naskiĝloko de la budhisma ordo. Sarnato estis rabota denove en 1894 kiam granda kvanto da brikoj estis portitaj for por uzi ilin kiel balasto en apuda fervoja linio.
Elfosaĵo kaj muzeo
Kiam F. O. Oertel, inĝeniero ĉe la Publika Labora Departemento, kiu enketis pri hinduaj kaj budhismaj ejoj en Birmo kaj centra Hindio en la 1890-aj jaroj estis nomumita kiel respondeca inĝeniero ĉe Varanasio, li ekkonstruis magazenon ĉe Sarnato por la artefaktoj trovitaj antaŭe. Li tiam konvinkis la sinjoron John Marshall, tiama direktoro-generalo de la ASB, esti permesita elfosi Sarnaton en la vintro de 1904–05. John Marshall decidis krei muzeon por teni la trovitajn kaj la trovotajn artefaktojn proksimaj al la ejo.
Oertel ek-elfosis en la proksimeco de la stupao Jagat Singh, kiu troviĝas je la sudokcidento de la Dhamek. Li procedis ale al la ĉefa sanktejo, norde de la stupao. Je la okcidento de la sanktejo li trovis la entombigitan stumpon kaj fragmentojn de la Aŝoka kolono de Sarnato kaj baldaŭ ties leona kapitelo.
Priskribo
La kapitelo mezuras 2,1 metrojn (7 futojn) en alteco. Ĝia plej malalta parto estas la sonorilo havante formon de inversa lotusa floro, alta 61 centimetrojn (2 futojn), kaj farita laŭ la Persepola stilmaniero, plibeligita per 16 petaloj. La sonorilon estis interpretita kiel simpligita lotuso, komuna motivo. Super la sonorilo staras ronda abako aŭ tambur-forma slabo, kun diametro de 86 centimetroj (34 colojn) kaj alta 24 centimetrojn (13+1⁄2 colojn). Sur la abako staras kvar leonoj. En ĉi tiu kunteksto, tio signifas, ke nur la antaŭaj figuroj estas videblaj, kaj ĉiu figuro estas almetita unu al la alia reciproke ĉe la ŝultroj, por ke ili formu parojn; po du paroj estas perpendiklaj. Ĉiu leono estas 1,1 metrojn (3+3⁄4 futojn) alta, kaj havas dimension simila al la reala.
Oertel priskribas la leonojn kiel «starantaj unu kontraŭ la dorso de la alia» en lia originala raporto de 1908. Aliaj aŭtoroj esprimis sin sammaniere parolante pri la la leonoj, inkluzive 2014-a studado, 2017-a revizio, kaj studado de 2020 kiu citis la vortojn de Oertel. La arkeologo Kazim Abdullaev, kiu analizis la pozon de la Sarnataj leonoj en 2014-a studo, konkludis, ke ili sidis. Ili estis priskribita kiel siditaj eĉ en kelkaj aliaj studadoj.
Du leonoj estis sen difektoj. La kapoj de la ceteraj estis disigitaj antaŭ ol la entombiĝo kaj necesis riparadon. El ĉi tiuj difektitaj, unu leono malhavis sian malsupran makzelon je la epoko de la unuaj elfosaĵoj, kaj la alia malhavis la supran; oni malsukcesis trovi la mankintajn partojn, eĉ poste. Ĉe la flanko de la abako kaj sub ĉiu leono estas farita rado kun 24 spokoj en alta reliefo. Inter la radoj, elstarante en alta reliefo, troviĝas kvar bestoj sekvantaj ĉiun la ceterajn, de dekstre maldekstren. Ili estas leono, elefanto, virbovo kaj ĉevalo; la unuaj tri estas montritaj je piediranta rapideco, sed la ĉevalo estas en plena galopo. La kapitelo, kiu estis farita de ununura bloko el marmoro, estis malbonŝance rompita tuj super la sonorilo. La kapitelo havas polurita finon. Kvankam plejparto de la grejso estas malfacila por poluri sen forpeli sabletojn sur sia surfaco, laŭ 2020-a studado de Frederick Asher, la grejso farita de tre etajn erojn trovita, ekzemple, en Chunar, povas esti polurita kun bonkvalita likva purigilo aŭ eĉ pacience per ligno. Laŭ historiisto pri arto Gail Maxwell, la grejso ricevis ties brileco dank'al varmo kiu donacis daŭrantan glaso-similan surfacon al la ŝtono. La kolono kiu surportas la kapitelon «restas rompita en pluraj pecoj ĉe la ejo kaj estas nun protektita per glaso kiu apartigas la kolonon de vizitantoj.» Antaŭ ol ĝi falis, oni opinias ke la kapitelon estis sekurigita al la sendifekta kolono pere de metala konektilo.
Laŭ la katalogo de la muzeo, la leonoj ne havis okulglobojn; male, valoraj ŝtonoj estis komence lokitaj en la okulaj truoj. La ŝtonoj estis fiksitaj en loko dank'al feraj pingloj pasantaj tra etaj truoj, supre kaj pli malsupre. Kvankam la ŝtonoj estis perditaj, unu pinglo ankoraŭ restis en la supra maldekstra parto de unu el la leonoj je la tempo de la eltrovo.
Simboleco
La unuaj ekzistantaj portretoj de leonoj en la suda Azio estas la maŭrjaj kolonoj, de kiu estas ekzemplo la leona kapitelo de Aŝoko ĉe Sarnato. Kelkaj sciencistoj opinias, ke oni enkondukis leonojn en Baraton de la okcidenta Azio kiel predo por reĝaj ĉasoj: tiamaniere ili fariĝis parto de la besta loĝantaro de la regiono, kaj mallonge poste iĝis sovaĝaj. La enkonduko de la bestoj povus esti la rezulto de la kontakto de la sud-aziaj dinastioj kun la aĥemenida kaj seleŭkia imperioj, kiam la ĉaso de leonoj iĝis signo de reĝa lerteco. La Aĥemenidoj heredis tiun ŝatokupon el la okcidenta Azio. Atestoj ekzistas en Sirio pri leonaj ĉasoj kaj enkaĝigitaj leonoj jam en la frua kvara jarmilo a.K.. Kiam la imperiestro Aŝoko konvertiĝis al budhismo, kun granda-skala mortigo kaj detruo fare de sia armeo en Kalinga, aŭ kio estas hodiaŭ Odiŝo en orienta Barato, li ŝanĝis la simbolaron de la leonoj: de simbola objekto pri reĝa superregado kaj povo, la leono iĝis, fakte, emblemo de reĝa lerteco. Laŭ la historiisto pri arkitekturo Puŝkar Sohoni, «En la komenca budhisma arkitekturo, la leono, kune kun la ĉevalo, la elefanto kaj la zebuo, estis konsideritaj bonaŭguraj. Ĉiuj ĉi tiuj bestoj ekaperis kiel ordinara kvaropo sur multaj maŭrjaj kolonoj.»
La leona kapitelo kaj ties Aŝoka kolono havas kompleksajn signifojn. La leonoj — la kvar sidantaj unu malantaŭ la alia sur la abako, kaj la unu severe difektita kiu aperas reliefe sur la rando — estis asociitaj kun la Budho, unu el kies nomoj estis Ŝakjasimha, t.e., la leono de la Ŝakja klano. La tri aliaj bestoj sur la rando de la abako estis asociitaj kun eventoj en la vivo de la princo Sidarto: la elefanto kun la sonĝo de la patrino reĝino Maja pri lia naskiĝo; la ĉevalo kun Kantaka, dum la rajdo kiam li foriris de la palaco dumnokte, kaj la virbovo kun lia unua medito sub arbo blanka jambozo (syzygium aqueum). La abako kaj ties bestoj havas rilaton kun la lago Anavatapta de tiatempa (3-a jarcento a.K.) mito. El la koro de tiu ĉi lago ekestis akvofluo. Post kiam la fluo supreniris kaj dividis sin en kvar riveretojn, ĝi eliĝis de la buŝoj de la samaj kvar bestoj sidantaj sur la lago-bordo, kaj de tie ĝi fluis al la kvar anguloj de la tero, kiel mesaĝo de la Budho aŭ de Aŝoko mem. La kolono, en tiu senco, povas havi ligilon kaj kun la ŝprucanta akvo kiu supreniras por renkonti la lago-similan abakon, kaj ankaŭ kun la akso de la mondo (axis mundi, latine).
Oni ankaŭ diris, ke la kvar leonoj ankaŭ figuras la kvar direktojn, kvazaŭ ili muĝas la mesaĝon de la Budho al la plej malproksimaj partoj de la mondo. Pli malfrua budhisma teksto, la Maha-Sihanada Sutta (Granda parolado pri la muĝado de la leonoj), ligas la radon kaj la leonon per ties frazo, «[la Budho] muĝadas sian leonan muĝadon en la asembleoj, kaj ekruligas la radon de Brahma [rado de la leĝo].» Laŭ aliaj interpretoj, la kvar malgrandaj bestoj montritaj sur la flanko de la abako devus reprezenti la kompasdirektojn: la leono (norde), la elefanto (okcidente), la virbovo (sude), kaj la ĉevalo (oriente), kaj la pli malgrandaj radoj por la solsticoj kaj la ekvinoksoj. Laŭ Raymond Allchin, «La abako portretas kvar darmoradojn, antaŭ la kvar kvaronoj, intermetitaj per kvar noblaj bestoj, kiuj en la unuaj budhismaj tekstoj reprezentas la kvar kvaronoj.» En la Aṅguttara Nikāya, la Budho komparis lin mem al la hindia lotuso, floro kiu kreskiĝas purege el kota lageta akvo, kvazaŭ ĝi altiĝas supren el malpura mondo por veki sin. Laŭ arta historiisto Gail Maxwell, la leonoj estis dezajnitaj por influi la spektanton per la uzo de siaj formoj, koloroj kaj ŝajno, ne nepre reprezentante realaĵon, memorigante pri la kapiteloj de la Aĥemenida imperio. Sed ĉiuj aliaj ecoj estas hindaj. «La kvar leonoj» — laŭ ŝia opinio — «tre verŝajne signifas la reĝan povon de ambaŭ Aŝoko, ĉar la kolono estis starigita proksime al la ĉefurbo de lia reĝlando, kaj de la veroj instruitaj fare de la Budho, kies klano, la Ŝakjaj, uzis la leonon kiel emblemo.» Scienculoj debatis la signifojn de la radoj; kaj la granda, kiu unufoje staris super la kapitelon, kaj la kvar aperantaj reliefe laŭ la randobordo de la abako. Kelkaj komparis la radojn, precipe la perditan pli grandan, kun la budhisma rado de la morala leĝo, la tiel-nomata darmorado, kiu la Budho ekturnis en Sarnato kaj kies moviĝo tra la tempo kaj la spaco disvastigis lian mesaĝon tra la universo. Aliaj opiniis, ke ili estu ne-sektaj simboloj, proponantaj etikan ideon pri regado aŭ ĉakravarti (laŭvorte, «rado-rulisto»), kiel verŝajne Aŝoko celis figuri sin mem, por ligi sian figuron kun la prestiĝo kaj la universaleco de la Budho. Laŭ la kultura historiisto Vasudeva Ŝaran Agravala, la darmorado reprezentis la korpon de la Budho kaj la leonoj la tronon. Laŭ lia vido, la Sarnata kapitelo estas samtempe veda kaj budhisma en la signifo de ties malsamaj partoj. Laŭ la hindiisto John Irwin, la radoj sur la rando de la abako ne reprezentas la budhismajn radojn de la sankta leĝo sed ĉaraj radoj de la periodo kiam ili tipe havis 24 spokojn. Laŭ la antropologo Lars Fogelin, kiel la nura kapitelo kiu montras radon motivojn, la leona kapitelo ĉe Sarnato estas pensita simboli la radon de la morala leĝo en «specife budhisma sento de la termino.» Koncize, la simboleco de la Sarnata kolono kaj de la kapitelo estas pensitaj por esti pli budhisma ol ne-religia.
Laŭ la kultura historiisto kaj muzeisto Sudeŝna Guha, la arta historiisto Ánanda Ĉómarasvami argumentis en 1935, ke tiu budhisma simbolaro ne estis la nura starigita en la veda periodo kiu antaŭiris budhismon kaj dum kiu adoro ne havis vidan reprezentadon. La darmorado laŭ la vortoj de Ĉómarasvami estas «la rivoluo de la jaro, kiel patro-tempo, la fluanta tajdo de ĉiuj okazantaj aferoj, kiu dependas de la Suno.» Laŭ Guha, «la interpretoj de Ĉómarasvami helpis elekti la ‹Sarnatan radon› — trovita rompita kaj do ne fizike konektita kun la leonoj sur la kolono dum la elfosaĵoj fare de Oertel — kiel ĉefsimbolo sur la barata nacia flago.» Guha aldonas, ke «La historiisto kaj inspektoro ĉe la muzea filio de la Arkeologia Enketo de Barato (angle Archeological Survey of India, 1946–51), V. S. Agravala, kiu respondecis pri la gipsa kopio en 1946, sekvis tiujn vortojn, eĉ etendante ties signifon al la chakra dhvaja aŭ ‹la rada flago›. Kvankam li ne posedis novajn provojn, Agravala klopodis klarigi ke ‹ekzistas neniu sekta signifo ĉi tie en la simbolaro de la Mahachakra ['granda rado'] kaj ties akcesoraĵoj kiel la kvar leonoj [...] ĉi tie unu estas vize-al-vize kun aklamo al la ununura ne-manifesta kaj sen-malsameca Dia fenomeno›.»
Influoj
Skribante en 1911 — post du jardekoj de enketoj — la historiisto Vincent Smith konkludis, ke ĉiuj kolonoj kiuj estis konsideritaj Aŝokaj estis starigitaj laŭ la ordonoj de la imperiestro Aŝoko dum la 25-jara periodo ekde 257 ĝis 232 a.K.. Stimulante estontajn debatojn, li sugestis ke ilia stilo de kreado estis «esence eksterlanda». Daŭre, en 1922, John Marshall estis la unua sciencisto, kiu proponis, ke la Sarnata kapitelo estis la rezulto de laboro de fremdaj metiistoj laborantaj en Barato. Komparanta la kapitelon al vira figuro de Parĥam, Marshall skribis, ke «Dum la Sarnata kapitelo estas do entute ekzota, kvazaŭ ekstertera por la hindiaj ideoj de artisma esprimo kaj ekzekuto, la statuo de Parĥam falas nature laŭ la linio de aliaj produktoj de indiĝena arto kaj permesas valoran ek-punkton por la studado de ties evoluo.» La realismo de la leonoj, la streĉanta tendenoj de iliaj piedoj kaj la «karno ĉirkaŭ la makzeloj» igis aliajn demandi sin pri la vera deveno de kelkaj artaĵoj ofte atribuitaj al la maŭrja periodo.
Klarigante pri la temo, Vincent Smith skribis en 1930, ke la brileco de la maŭrjaj kolonoj, de la bazoj de la lotusaj sonoriloj, de iliaj kapiteloj kaj de la dezajnitaj leonoj, sugestis, ke iranajn skulptistoj migris en la maŭrjan imperion post ke Aleksandro la Granda disrabadis Persepolon en 330 a.K.. Li, kaj aliaj post li, detektis persajn-helenistikajn influojn en la maŭrja arto. Mortimer Wheeler aldonis, ke ĝis la alveno de la Maŭrjoj, la hindia arto havis nur valoron de folklora arto, kaj sur tiu bazo konjektis ke du aŭ tri generacioj post la defalo de la aĥemenida imperio, helenistikaj metiistoj laborantaj en Persepolo estis dungitaj fare de la imperiestro Aŝoko. Wheeler ja sugestis, ke libere-starantaj kolonoj ne ekaperis en Eŭropo antaŭ ol la alveno de la Roma imperio.
Aliaj kiuj faris rimarkindajn kontribuaĵojn estis la lingvisto kaj sciencisto pri budhismo Jean Przyluski, la arta historiisto Benjamin Rowland kaj la kultura historiisto kaj sanskritisto Vasudeva S. Agravala, sed anstataŭ ol la arkeologio aŭ la historio, iliaj verkoj temis pri la simboliko kiu ili ligis al pre-budhisma metafiziko.
La unuan hipotezon de Irwin kritikis Frederick Asher, kiu diris: «Estas virtuala certeco, ke la kolonoj atribuitaj al Aŝoko estas vere de ties tempo, malgraŭ argumentoj pri ilia antaŭa datiĝo (Irwin 973). Ni scias, ke la aŭtoro de la surskriboj de la kolonoj, Pijadasi, estas Aŝoko dank'al surskribo en hodiaŭa Karnatako. Krome, la simbolaro de la kolonoj kaj de ties kapiteloj, konvena por ĉi tiuj reĝaj ediktoj, sugestas ke la kolonoj estis faritaj por surporti la surskribojn.»
Osmund Bopearachchi menciis Irwin kaj V. S. Agravala-n inter tiuj kiu opiniis, ke la unuaj ŝtonaj skulptaĵoj estis laboro nur de hindianoj. Li sugestis, ke la inspiro por ili kaj la teĥniko poluri ilin venis de Persio, ankaŭ rimarkante la malhavon de ajna arkeologia indico por la aserto de Agravala, ke la teĥniko originis dum la veda epoko kaj estis heredita fare de la Maŭrioj.
Upinder Singh observis, ke la kulturo antaŭ la azia leono (Panthera leo Persica, ankaŭ nomata persa leono) kiel simbolo por projekti politikan potencon grave pliigis en Barato post la ekstarigo de la 16 grandaj regnoj en la dua duono de la unua jarmilo a.K.. Dum la tempo de Aŝoko, la azia leono jam havis longan historion kiel simbolo de la Aĥemenida povo. Kiel monarĥo de vasta reĝlando, sed ankaŭ budhano, li serĉis novajn simbolojn por reprezenti sian potencon. Tiel dum la Aŝokaj leonoj ŝajnis rimarkinde similaj al la konvenciaj persaj, la ideo uzi unu paron de leonoj, unu malantaŭ la alia, por projekti ambaŭ spiritan kaj surteran povon estis tute nova.
Kristoforo Ernest Tadgell konsideras kiel neverŝajna hipotezo le ideon, ke la kapitelo de Aŝoko estis skulptita «sen la sperto importita de persaj enmigrintoj,» sed proponas ke malgraŭ la celo de Aŝoko de uzi budhismon kiel unuiganta forto, lia sukceso dependis de la disvastigita adoro de la poluso (stambha) kiel la akso de la mondo ĉe la indiĝena antaŭ-budhismaj sanktejoj.
Harry Falk rekonis, ke «la skulptarto heredita de aĥemenida Irano» havas sendube maŭrjan kontribuon, kaj ke la aspekto de artaĵoj dum la maŭrja periodo kontrastas rimarkinde kun la lokaj stiloj. Li ankaŭ asertis, ke verŝajne ekzistis tradicion de kreado de "natursimilaj formoj", konservita fare de iranaj ŝtono-artistoj dum la kritikaj jardekoj inter la falo de Persepolo kaj la ekapero de la maŭrjaj kolonoj. Li emfazis la entrepreneman spiriton de Aŝoko, kiu «ne limigis sin al simple umi kion nur la plej eminantaj regintoj ekster Hindujo umis antaŭ li: li eĉ havis kolonojn produktitaj laŭ nekredeblaj dimensioj, tranĉitaj en unu peco kaj transportitaj al planitaj lokoj — kolonoj kronitaj per leonoj kaj virbovoj de senprecedenca natursimila beleco.»
Frederick Asher, resumante, rekonas la "tutmondiĝan" sistemon kiun post nelonge estigis la regado de Aŝoko. Laŭ li, la suda Azio atingis senprecedencan nivelon de engaĝiĝo kun la mediteranea mondo dum la maŭrja periodo. Ne povas esti koincido, ke tiam ŝtonaj skulptaĵo ekaperis en la suda Azio, aŭ almenaŭ en la formo asociita kun la Aŝokaj kolonoj. Sed tio ĉi ne devus esti vidita laŭ koloniismaj terminoj kiel eksportaĵo de aĥemenida aŭ helenistika centroj al la sud-azia periferio, sed kiel la rezulto de entreprenema engaĝiĝo de Aŝoko kun la mondo ekstere de sia reĝlando. La kulturo en la tiama Barato estis pli akceptema al novaĵoj kaj ekzistis sento de komuna kulturo, parte kaŭze de la disvastigo de budhismo ĉe la landlimoj kun Irano kaj la ekapero de signoj proklamantaj mesaĝon. Kiam la Aŝoka imperio falis, ankaŭ la kultura disfalo estis grandega: novaj stiloj de arto ekaperis, tamen iliaj artismaj inspiroj kaj celoj estis pli lokaj.
La aŭtoro kaj redaktoro Richard Stoneman, argumentante pli ĝenerale pri skulptaĵo dum la antikva historio de la suda Azio, sugestis, ke en figuraj kaj plibeligitaj skulptaĵoj, la stilo kaj la bezono pri kontentoj estis konsideritaj aparte. «Teĥnikoj de skulptado,» li deklaris, ke «ne estas la sama kiel la elekto de la temo, kaj la elektoj de ornamaj detaloj estas ie inter. La kopiado ne estas la sola maniero de procedo: interagado kaj krea reuzo povas esti pli rekompencaj konceptoj.» Li priskribas la malsamajn interpretojn de artaj historiistoj John Boardman kaj Margaret Cool Root de la etendo de greka influo en la arto de Persepolo. Dum Boardman vidas «similecojn, kaj verŝajne influon, en la teĥniko kaj la stilo», Root dibatis ke la influo ekzistis nur «surbaze de la bilda enhavo kaj ideologia infrastrukturo; kaj ambaŭ ŝajnas pravi.»
Dissendo pri helenistikaj arkitekturaj kaj dekoraj ecoj de la seleŭkiaj urboj de la centra Azio aŭ la greka-baktria urbo de Ai-Khanoum ricevis la aprobon de Boardman, kiu ankaŭ deklaris, ke «La sarnataj leonoj uzas la samajn formojn iom pli malproksime, sed denove la realisma skulptado de la lipoj, la sulkiĝintaj faldoj apud la buŝo, tute ne estas trajto de persa aŭ orienta laboro, sed reflekto de la realisma interpreto de ĉi tiu trajto de helenismaj grekaj artistoj, kiuj povus efike redukti la forton de la kompaktaj orientaj formoj per tia traktado. Restas strange, ke la Panthera leo persica, kies distingebla ventra hararo (malsame al la afrika leono) estis zorge bildigita de mezopotamiaj artistoj, de kie ankaŭ de grekaj kaj poste de persaj, ĉi tie devus malhavi ĉi tiun trajton; efektive la Sarnataj leonoj kaj ilia familio ŝuldas ĉion al la artoj de aliaj, anstatŭ ol al la indiĝena observado.» Asertante similan ideon kiel Asher, li finas, ke «ĉio dependis de la asimilado kaj foje de la reinterpreto, anstataŭ ol de la simplega elekto inter indiĝena aŭ fremda. Sed la vida sperto de multaj Aŝokanoj kaj de pli postaj urbanoj en Hindio estis konsiderinde kondiĉigita de fremdaj artoj, tradukitaj al hinda medio, same kiel la arkaika greko estis de la siriano, la romano de la greko, kaj la persa de la artoj de tuta ilia imperio.»
Al Alexander Cunningham en Sanĉio en 1851, la leonoj, unu antaŭ la alia ĉe la dorso, en la pordegoj kaj precipe iliaj ungegoj portis la signojn de greka influo. «Multaj el la detaloj,» daŭrigis Stonemen, «kiel la kolharoj, ja forte memorigas onin pri grekaj stiloj de ĉizado.» Citante art-historiiston Sheila Huntington, Stoneman priskribas la azian leonon ĉefe kiel okcident-azia besto, kaj la elefantojn kaj virbovojn kiel pli karakterizaj bestoj de Hindio. «Estas, do, la indico ĉi tie,» li finas, «pri detaligo influita de greka arto, ofte per persaj modeloj, en la arkitekturo de la tria ĝis la dua jarcentoj a.K.. La sinjoro John Marshall, post atentigo pri tiaj fremdaj motivoj ĉe Sanĉio kiel la ‹asira arbo de la vivo, la okcident-aziaj flugilhavaj bestoj, kaj vinberoj›, daŭriĝis por rimarki ke ‹nenio en tiuj ĉizadoj estas vere mimetika, nenio certe kiu degradas ilian arton al la rango de servila lernejo›.
Heredaĵo
En la tagoj kondukantaj al la sendependeco de Barato, la sarnata kapitelo ludis gravan rolon en la kreado de kaj la ŝtatemblemo kaj la nacia flago de la Dominio de Barato Ili estis modeligitaj laŭ la leonoj kaj la darmorado de la kapitelo, kaj ilia adopto konsistigis provon doni al Hindio simbolecon de etika suvereneco. La 22-an de julio 1947, Ĝavaharlal Neru, la tiama provizora ĉefministro de Barato, kaj poste la ĉefministro de la Respubliko de Barato, proponis formale en la Konstitucifara asembleo de Barato, kiu estis taskigita per kreado de la Konstitucio:"Rezoluciis, ke la Nacia Flago de Barato estu horizontala trikolora de profunda safrano (kesari), blanka kaj malhelverda laŭ egala proporcio. En la centro de la blanka bando, devas esti rado en marbluo por reprezenti la Charkha. La dezajno de la Rado devas esti tiu de la rado (Chakra) kiu aperas sur la abako de la sarnata leona kapitelo de Aŝoko. La diametro de la rado devas proksimiĝi al la larĝo de la blanka bando. La rilatumo de la larĝo al la longo de la flago devas ordinare esti 2:3."Kvankam pluraj membroj en la asembleo proponis aliajn signifojn por naciaj simboloj de Barato, la signifo de Neru finfine triumfis. La 11-an de decembro 1947, la Konsistucifara Asembleo adoptis la rezolucion. Neru bone konis la historion de Aŝoko, ĉar li skribis pri ĝi en siaj libroj «Leteroj de patro al sia filino» kaj «La malkovro de Barato». La plej grava nuntempa filozofo de la religioj de Barato, Sarvepalli Radhakrishnan, ankaŭ konsilis Neru-n en la elekto. La ŝtatemblemo de la Dominio de Hindio estis akceptita fare de la kabineto la 29-an de decembro 1947, kun la rezolucio pri la nacia moto flankenmetite por estonta dato. Neru ankaŭ eksplicite metis la ŝpinilon, la charkha, en la centron de la flago de la Barata Nacia Kongreso, la ĉefa esprimo de barata naciismo. Li ankaŭ provis doni al la darmorado la signifon de paco kaj internaciismo kiuj laŭ lia opinio regis en la imperio de Aŝoko dum la epoko de la starigo de la kolonoj.
Castejón de Valdejasa
Geografio
En ĝia municipa teritorino ne ekzistas konstantaj akvofluoj, havante nur kelkajn interkrutejojn, ĉiuj el ili alfluantoj de la rivero "Arba".
La plej alta punkto en Castejón de Valdejasa estas la monto "Esteban", 747 m alta, kiu markas la limon inter la municipoj Castejón, Tauste kaj Zaragozo, sekvata de "Guarizo", 745 m alta.
Historio
Tiu ĉi loĝloko devenas de romiaj tempoj kaj estis parto de la vojo, kiu ligis Caesaraugusta kaj Pompaelo kaj pasis tra Ejea.
Ĝia kromnomo "Val de Jasa" devenas el la 13-a jarcento. Ĝi apartenis al la kanonaro de "Santa Cristina de Somport=. Ĝis 1812, ĝi ne ĝuis propran aŭtonomion kiel municipo.
Estas menciinde
La naturaj spacoj de la Montoj de Castejón.
Estas vizitinda la miljara "Pino de Sora", majesta specimeno de pino (Pinus halepensis), kun pli ol 4 metroj de cirkonferenco en ĝia trunko. Ĝi estas katalogita kiel Unuopa Arbo de Aragono.
La vento-turbinaro "Monlora III" situiĝas en ĝia municipa areo, partumita kun la municipoj de Luna kaj Sierra de Luna.
Irvingiacoj
La irvingiacoj (Irvingiaceae) estas planta familio el la dukotiledonaj angiospermoj. Tiu familio apartenas al la ordo malpigialoj (Malpighiales). Ĝi enhavas 3 genrojn kaj 11 speciojn,. Ĝia tipa genro estas irvingio.
Leona kapitelo de Aŝoko
Heredaĵo
La imaga traktado de la leono ŝanĝiĝis alimaniere post la konvertiĝo de la imperiestro Aŝoko al budhismo kaj la kreado de la leona kapitelo. Ne nur simbolo de imperia forto aŭ de la potenco de la Budho: la leono fariĝis ankaŭ simbolo de paco. La leona kapitelo de Aŝoko estis uzita en maŭzoleoj en batalkampoj. En la pejzaĝo de Ipro, en Belgio, laŭ la historiisto Karen Shelby, «la maŭzoleo pri la hinda armeo estas la plej okulfrapa. Tra kio estus nekutima figuraĵo por okcidentaj okuloj, la skulptaĵo asertas baratan ĉeeston. Evitante tradiciajn okcidentajn metaforajn formojn de memorceremonio, la statuo estas reproduktado de unu el la Aŝokaj kapiteloj. [...] La ligoj inter la simboloj de la leona kapitelo kaj la postmilita paca retoriko estas okulfrapaj. La akcepto de Aŝoko pri budhismo estis la rezulto de atestado de la ruiniĝo post la sukcesa Batalo de Kalinga (261 a.K.). Impresita pri la sangoverŝado, li estis plenigita de pento kaj decidis sekvi neperfortan kaj pacan konduton de vivo. Ĉi-lasta simboleco taŭgas en ĉi tiu kunteksto kiel Ipro (‹leprulo›, en la flandra) ankaŭ estas konata kiel ‹urbo de paco›.»
Irvingiacoj
Taksonomio
Laŭ World Flora Online kaj The Plant List (28 maj. 2020), , jen ĉi-sube la listo de la akceptitaj taksonoj, kaj ties Esperantaj nomoj :
Leona kapitelo de Aŝoko
Rilata skulptarto
Tra la jarcentoj, la leona kapitelo de Aŝoko servis kiel grava artisma modelo kaj inspiris multajn kreojn en Barato kaj ekstere:
Fagatogo
Fagatogo estas la urbocentra areo de Pago Pago (nome teritoria ĉefurbo de Usona Samoo). Lokigita sur la malaltaj teroj ĉe la bazo de la monto Matafao, ĝi estis la loko de la unua usona setlejo en la insulo Tutuila. Ĝi inkludas la submunicipon Malaloa. Nuntempe, Fagatogo estas la registara, komerca, financa, kaj pornaviga centro de Tutuila. : 1  Ĝi estas ankaŭ la administracia ĉefurbo de Usona Samoo. Ĝi estas la loko de la American Samoa Fono (parlamento), kaj estas menciita en la Konstitucio de Usona Samoo kiel la oficiala sidejo de la registaro de la teritorio. Ties loĝantaro (en 1a de Aprilo, 2010) estis 1737.
Imre Francsek
Imre Francsek [franĉek], laŭ hungarlingve kutima nomordo kaj kun plena nomo Francsek Imre Ferenc estis hungara arkitekto.
Imre Francsek naskiĝis la en Gödöllő, li mortis la  en Budapeŝto.
Biografio
Imre Francsek akiris arkitekturan diplomon en Reĝa Teknikuniversitato József en 1888. Li tre longe laboris en la ĉefurba arkitektura oficejo, tamen li projektis konstruaĵojn ne nur por Budapeŝto. En la komenciĝanta 20-a jarcento li konstruis propran vilaon en Pécel, kie lia familio pasis la somerojn. Li edziĝis dufoje pro vidviĝo en 1909, la dua edzino edukis 5 gefilojn el la pli frua geedziĝo de Francsek. Unu el ili estis la samnoma Imre Francsek, same arkitekto.
Flying Fish Cove
Flying Fish Cove (en ĉina: 飞鱼湾; en pinjino: Fēiyú wān, en malaja: Pantai Ikan Terbang) estas la ĉefurbo kaj ĉefa setlejo de la aŭstralia Kristnaskinsulo. Kvankam ĝi estis origine nomita laŭ la brita esplor-ŝipo Flying-Fish (flugofiŝo), multaj mapoj simple indikis ĝin kiel "The Settlement" (La setlejo). Ĝi estis la unua brita setlejo en la insulo, establita en 1888.
Ĉirkaŭ unu triono de la totala loĝantaro de la teritorio, laŭnombre 1600, loĝas en Flying Fish Cove, kiu kuŝas ĉe la nordorienta pinto de la insulo. Estas malgranda haveno kiu servas turistojn per jaĥtoj. Eblas dungi distran subnaĝadon en la strando de la setlejo.
Demografio de Oceanio
Oceanio estas mondo-regiono centrita en la insuloj de la tropika Pacifika Oceano. Konceptoj pri tio kio estas Oceanio varias, difinite varie, ofte geopolitike aŭ geografie. Laŭ geopolitika koncepto uzata de Unuiĝintaj Nacioj, Internacia Olimpika Komitato, kaj multaj atlasoj, la Oceania regiono inkludas Aŭstralion kaj la landojn de Pacifiko el Papuo-Nov-Gvineo orienten, sed nek la Malajan insularon nek Indonezian Nov-Gvineon. La termino estas foje uzata pli specife por indiki Aŭstralazion kiel geografia kontinento, aŭ biogeografie kiel sinonimo ĉu por la Aŭstralazia ekozono (Wallacea kaj Aŭstralazio) ĉu por la Oceania ekozono (Melanezio, Polinezio, and Mikronezio aparte el Nov-Zelando aŭ el ĉeftera Nov-Gvineo ).
Kvankam Kristnaskinsulo kaj Kokosinsuloj apartenas al la Komunumo de Aŭstralio kaj estas loĝataj, ili estas pli proksimaj al Indonezio ol al la Aŭstralia ĉeftero, kaj estas pli ofte asocia kun Azio anstataŭ kun Oceanio.
Landoj kaj teritorioj
En la suba tabelo oni montras la datumojn rilatajn al la loĝataj teritorioj de Oceanio.
Plej grandaj urboj
La plej grandaj urbaj aglomeraĵoj de Oceanio troviĝas ĉefe en Aŭstralio, la plej loĝata lando de la kontinento, kaj Novzelando estus la dua. Jen la klasigo:
Doctor Alimantado
Dr Alimantado (denaske Winston James Thompson; 1952 en Kingstono, Jamajko), konata ankaŭ kiel The Ital Surgeon, estas jamajka kantisto de regeo, DĴ, kaj muzikproduktoro.
Vivo kaj kariero
Thompson aliĝis al la Rastafaria movado tre frue. Li ektalentis por lokaj sonsistemejoj kiel tiuj de Coxsone Dodd nome 'Downbeat' kaj 'Lord Tippertone', kaj ekregistris tre juna sub variaj nomoj (Winston Price, Winston Cool, Ital Winston, aŭ Youth Winston). Liaj unuaj registraĵoj estis por Lee "Scratch" Perry kaj Bunny Lee - "Place Called Africa Version 3" kaj "Maccabee Version". Li revenis kun Lee "Scratch" Perry en 1976, kaj registris la DĴ parton de la kanto de Devon Irons 12" de "Ketch Vampire". Inter 1971 kaj 1977 liaj unuopaĵoj estis nepublikigitaj ekster Jamajko, disponeblaj nur en Britio per importado. Li konstruis sian reputacion per melodioj kiel "Oil Crisis" (versionante la kanton de Horace Andy nome "Ain't No Sunshine"), "Sons of Thunder", "Gimme Mi Gun" por Gregory Isaacs' "Thief a Man" kaj "Poison Flour", el eltondaĵo de la ritmo de The Paragons nome "Man Next Door". Li ĉefe trafis sukceson meze de la finaj 1970-aj jaroj, ĉefe pro sia plej bone konata albumo Best Dressed Chicken in Town (1978), kolekto de Greensleeves Records de kantoj registritaj meze de la 1970-aj jaroj, kun Alimantado muzikante super kantistoj kiel John Holt, Gregory Isaacs, Jackie Edwards kaj Horace Andy. Liaj melodioj miksis siajn kredojn pri la Rastafaria movado kun komentario pri la aktualaj aferoj de sia komunumo; por ekzemplo "Poison Flour" referencis al katastrofo okazinta en Januaro 1976 kiam 79 personoj en Jamaica estis grave venenigitaj pro konsumado de faruno, poluita per filtrado de insekticido parationo en la kelo de ŝipo: dek sep mortis.
27562 Josephmarcus
27562 Josephmarcus estas malgranda, malhela asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la  en la kadro de la astronomia kampanjo Lowell Observatory Near-Earth-Object Search (LONEOS) elde la Stacio Anderson Mesa de la Observatorio Lowell, sudoriente de Flagstaff (Arizono, Usono).
Nomo
Ĝia nomo honoras Joseph Marcus, patologiiston kun longtempa intereso por la kometoj. Kiel loĝanto ĉe la Universitato Washington en Sankta Luiso, li fondis kaj eldonis la trimonatan revuon Comet News Service publikigita de la Planetario McDonnell de 1975 ĝis 1986. Li servis en la konsilantaro de la Observatorio Lowell kiam li prezidis la Komitaton de la Cento de la Kolektaĵo Putnam.
Grek-katolika preĝejo Duondormo de Dipatrino (Szerencs)
La preĝejo Duondormo de Dipatrino (origine hungare Istenszülő elszenderedése; komprenu kiel sinonimo de Ĉielenpreno de Maria) estas grek-katolika historia monumento en urbo Szerencs (Hungario).
Historio
En Szerencs la loĝantaro malpliiĝis en frua 18-a jarcento pro militado kaj epidemio, tial la bienulo varbis rutenojjn. Ili estis grek-katolikoj kaj fondis paroĥon en 1716, samtempe ankaŭ kirko estis konstruita, sed ties patrono ne estas konata. Pli nova (nun videbla) preĝejo estis konstruita en la 1790-aj jaroj. La du sonoriloj estis kreitaj en 1892, respektive 1949.
The X-Files
La X-Dosieroj (angla: The X-Files ) estas populara usona / kanada sciencfikcia serio, kreita fare de la usona produktanto kaj manuskriptinto Chris Carter. La unuaj 9 sezonoj de la serio estis elsenditaj sur la televida reto FOX en la jaroj 1993-2002, kaj post 14 jaroj, en 2015, Fox anoncis la renovigon de la serio kiel ses-epizoda mini-serio, kiu estis elsendita en 2016. En 2017, Fox sciigis ke la serio revenus por 11-epizoda sezono. Ĉi tiu sezono estis elsendita de januaro ĝis marto 2018. Post ĉi tiu sezono, Gillian Anderson deklaris ke tio estas ŝia lasta sezono en la serio, kaj poste la Fox anoncis ke la serio ne estas atendita reveni por alia sezono.
David Duchovny kaj Gillian Anderson ĉefrolas kiel du agentoj, nomataj Mulder kaj Scully respektive, de la FBI kiuj estas senditaj por esplori supernaturajn fenomenojn.
Du filmoj estis publikigitaj por la serio ("The X-Files: The Movie " kaj " The X-files: Want to Believe "). Ankaŭ, kromverko nomita "The Lone Gunmen" (la solula manpafisto) estis elsendita, havante la teamon kiu helpis Mulder kaj Scully en la origina serio. La serio estis elsendita por unu sezono de 13 epizodoj, kaj post ĝia nuligo, speciala epizodo estis elsendita en la naŭa sezono, kiu kombinis la intrigon de la serio "The Lone Gunmen" kaj la intrigon de tiu ĉi serio.
La serio estis nomumita por 141 televidpremioj, inter kiuj ĝi gajnis kvin premioj Golden Globe, 16 premioj Emmy kaj 5 premioj Saturn. La sukceso de la serio kondukis al la liberigo de multaj rilataj komercaj produktoj kiel ĉemizoj, libroj, bildstrioj, afiŝoj, ludiloj kaj komputilludoj.
Dezső Freund
Dezső Freund [deĵO], laŭ hungarlingve kutima nomordo Freund Dezső estis hungara arkitekto, framasono. Lia frato estis Kálmán Zátony. Dezső Freund naskiĝis la en Budapeŝto, li mortis la  en Budapeŝto.
The X-Files
La preparado de la serio ankaŭ estis efektivigita kun la helpo de la libro de la usona aŭtoro profesoro John Mack Abduction (Forkapto) el 1994, kiu vekis intereson de la ĝenerala publiko kaj iĝis konata furorlibro.
Dezső Freund
Biografio
Dezső Freund devenis el juda familio. Li akiris diplomon en Reĝa Teknikuniversitato József en sia naskiĝurbo. Post siaj studoj li laboris en komuna ateliero de Marcell Komor kaj Dezső Jakab. En 1908 li malfermis propran atelieron. Post la 1-a mondmilito li projektis plej ofte loĝdomojn en Budapeŝto. Dum la socialismo li laboris en ŝtata arkitektura entrepreno. Li havis edzinon inter 1910-1946, ŝi naskis filon en 1910, la paro eksedziĝis en 1946.
The X-Files
Superrigardo
La serio kombinis kontinuecon kaj elementojn de daŭrantaj dramserioj (kiel ekzemple estas ofte trovitaj en mini-serioj aŭ sapoperoj), kun sendependaj rakontoj kiuj ne postulis la scion kaj komprenon de la spektanto de la komplikaĵoj de la ĝenerala intrigo. La fanoj de la serio kaj ĝiaj produktantoj dividis la rakontojn en du kategoriojn: "mitologiaj epizodoj" kiuj traktas la daŭrantan intrigon koncerne la registaran enmiksan teorion pri ekstertera vivo, same kiel memstarajn epizodojn kiuj foje estas nomitaj "monstraj epizodoj" kiuj traktas strangajn estaĵojn kaj supernaturajn fenomenojn, kiuj ne estas nepre rilataj al la mitologiaj epizodoj.
Ĉe la fino de la malfermo de la epizodoj, kutime ekaperis la bildoteksto "La vero estas tie ekstere", kaj foje "Fidu neniun" kaj "Mi volas kredi".
Mitologiaj ĉapitroj
La mitologiaj epizodoj estas la epizodoj kiuj estas centraj al la intrigo de la serio, kaj kiuj kutime inkluzivas erojn el la komencajn kaj finajn epizodojn de la sezono. Tiuj ĉapitroj traktas la eksterteranojn kaj ilian deziron ekloĝi sur la Tero, same kiel la komploton de la organizo "La Sindikato" kiu negocas kun la eksterteranoj sekrete. Laŭ la serio, la ekstertera setlejo komenciĝos la 22-an de decembro 2012.
Laŭ populara kaj komuna konsento, la mitologiaj ĉapitroj estas la jenajn:
Los lunes al sol
Komentoj
La filmo inspiriĝis en Vigo, pli precize en la jaroj post la starto de la industria transformado, en kiu kelkaj entreprenoj maldungis centojn da laboristoj. Ĝi enhavas ankaŭ nunacojn de la dramo de la ŝipkonstruejoj Naval Gijón. Laŭ la propraj aŭtoroj, la intrigo baziĝis sur la vivo de la sindikatistoj Cándido González Carnero kaj Juan Manuel Martínez Morala, laboristoj de tiu ŝipkonstruejo kaj sindikatistoj de Corriente Sindical de Izquierda (CSI). La filmo estis filmita en Vigo, kvankam aperas ankaŭ scenoj de la tumultoj okazintaj en Gijón.
La filmo ricevis kvin Goya-premiojn, plus tri pliajn nomumojn, kvin premiojn de la Unio de Aktoroj, plus du pliajn nomumojn, la Oran Konkon de la Donostia Kinfestivalo, ses Medalojn de la Círculo de Escritores Cinematográficos, ​ plus kvar pliajn nomumojn, inter aliaj premioj kaj honoroj.
Dragana Krŝenkoviĉ Brkoviĉ
Dragana Krŝenkoviĉ Brkoviĉ (montengre; Драгана Кршенковић Брковић (naskiĝis 1956 ) estdas montenegra verkistino kaj dramaturgino. Ŝi estas unu el la plej famaj nuntempaj balkanaj dramistoj, ŝiaj tekstoj estas inkluditaj en lernolibroj en Montenegro kaj Makedonio. Ŝiaj teatraĵoj estas prezentitaj en multaj balkanaj landoj.
Biografio
En 1980 ŝi diplomiĝis pri politika scienco, kaj en 1984 ĉe la Fakultato de Drama Arto de la Universitato de Beogrado. En 1992, kiam ekestis milito en la Balkana Duoninsulo, ŝi translokiĝis de Beogrado al Podgorico (Montenegro). Tie ŝi fondis kune kun sia edzo Tomislav Brkovic la pupteatron por infanoj Plava Laguna (Blua Laguno).
En 2005-2006, ŝi estis Hubert Humphrey Fellow en Vaŝingtono. En 2011, ŝia libro Duh Manitog jezera (La Feino de Lago Manito) estis elektita por la premio White Raven fare de la internacia junulara biblioteko en Munkeno. Krome, ŝi partoprenis en Rodoso, Grekio la 1-an Internacian Forumon por Kulturo de Paco de Mediteraneaj Virinaj Kreintoj, sub la aŭspicio de Unesko.
Kinfilmoj
Du plenlongaj filmoj, Hozentarus (2018)  kaj The Magic Key (2020), surbaze de ŝiaj fabeloj kun la samaj titoloj, estis filmitaj fare de Public Broadcasting Services de Montenegro, RTCG.
Verkaro (elekto)
Kršenković Brković publikigis tri romanojn, du rakontkolektojn,  unu kolekton de dramoj, du monografiojn, kaj plurajn infanlibrojn. Ŝiaj rakontoj estis publikigitaj en multaj internaciaj revuoj kiel ekzemple Buchkultur, Blesok, Sarajevo Notebook, ARS.
Virgulino de Fryštát
Fryŝtata Virgulino estas Dipatrino, Virgo Maria, adorata en Fryŝtato en formo de baroka pentraĵo.
Historio
La pentraĵo estas pentrita en 1694 de nekonata pentristo. Ĝi estis en la posedo de loka paroĥesto Jan Buček, kiu en 1698 grave malsaniĝis kaj perdis la konscion. Liaj amikoj metis la pentraĵon sur la bruston de pastro, kaj oni diras, ke miraklo okazis. La pastro vekiĝis, povis konfesi kaj akcepti la lastan unkton kaj la 26-an de aprilo 1698, li mortis trankvile. Post lia morto la fideluloj transdonis la pentraĵon al la preĝejo.
Antaŭ la pentraĵo okazas laŭdire multaj mirakloj, ekzemple miraklaj resanigoj, sed pli ofte malpli spektaklaj mirakloj, kiel ordigi sian vivon aŭ konvertiĝon.
La graveco de la bildo en la pieco de la loka loĝantaro estas evidentigita per tio, ke oni adoris kopion de la bildo eĉ en la preĝejo de sankta Judaso Tadeo kaj sankta Simono en Lískovec (Frýdek-Místek).
Priskribo
En la pentraĵo estas sidanta Virgulino Maria brakumanta la Infanon Jesuo, kiu dormas sur ŝia brako. Virgulino rigardas onin kun milda rideto.
Cikorioideoj
Cikorioideoj, latine Cichoriodeae, estas subfamilio de la planta familio Asteracoj. Ĝi enhavas proksimume 240 genrojn kaj 2900 speciojn. Klasike Cikorioideoj estas herboj kun latekso kaj kapituloj el nur langetfloroj. Sed genetiko montris, ke aliaj genroj el Asteracoj kun diversaj karakteroj fakte apartenas al tiu subfamilio, kiu tial iĝas morfologie tre malfacile difinebla. Plej konataj genroj el tiu subfamilio estas Cikorio, Taraksako (Leontodo), Laktuko kaj Tragopogo, tio estas plantoj kun manĝeblaj tigoj aŭ folioj.
Tak Kasra
Taq Kasra estas monumento kiu altiĝas al 37 metroj kaj estas restaĵo de palaco konstruita dum la Sasanida Imperio. La palaco estis konstruita dum la tempo de reĝo Kosroes la 1-a kaj la antaŭa akceptejo kaj la fasado de la konstruaĵo ĉe la suda flanko estas ĝiaj solaj restaĵoj.
Tio estas la nura konstruaĵo restanta de la imperia urbo Ktesifono, situinta en nuntempa Irako.
Strukturo
La konstruaĵo kovras areon de 43.5 kvadrataj metroj kaj estis konstruita en la stilo de persa arkitekturo. La arko kiu karakterizas la fronton de la konstruaĵo estas konstruita en parabola formo kaj aspektas aparte granda. La arkstrukturo estas konsiderita la plej granda volbo konstruita en la mondo.
Ambaŭflanke de la konstruaĵo, norde kaj sude, estis rektangulaj ĉambroj kaj koridoro, kiu kondukis al granda halo. La ĉambroj en la komplekso estis tre grandaj, tiel ke ilia uzo estis limigita al ceremoniaj funkcioj. Krome, ĉiuj konstruaĵoj ankaŭ estas reĝaj loĝejoj.
Laŭ diversaj fontoj, ekzistas neniuj informoj indikante la precizan daton de ĝia konstruado, sed hipotezo indikas ke ĝi estis konstruita dum la regado de reĝo Kosroes la 1-a (kiu regis de 531 ĝis 579 p.K.).
En la 7-a jarcento, la Sasanida Imperio estis konkerita de la islamanoj de la Araba Duoninsulo, post la konkero, la palaco iĝis moskeo ĝis ĝi estis iom post iom forlasita kaj detruita fare de la dua kalifo de Abasida Kaliflando, Abdullah Ibn Muhammad al-Mansur, kiu regis la regionon inter la jaroj 754 kaj 775 p.K.
La palaco estis priskribita fare de multaj poetoj kiel simbolo de la potenco de la Sasanida Imperio kaj memorigilo de la sortoŝanĝoj de tempo. Estas ne klare ĉu la Sasaniana konstrustilo influis la arkitekturon de la islamaj palatinoj, sed estas verŝajne ke tiuj poeziaj priskriboj inspiris la fruajn islamajn regantojn, kiuj formulis sian version de la grandioza monumenta arkitekturo.
97582 Hijikawa
97582 Hijikawa estas malgranda malhela asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la de la japana astronomo Akimasa Nakamura elde la Observatorio Kuma Kogen en Kuma, Japanio.
Nomo
Ĝi ŝuldas sian nomon al la Rivero Hiji (japane : 肱川, Hiji-kawa), rivero longa de 103 km, kiu havas sian foņton proksime de la montpasejo Tosaka en Seijo kaj alfluas en la internan maron de Seto. Kun pli ol 470 alfluantoj, la rivero Hiji alportas abundan akvon al la loĝantoj de la suda parto de Ehime, notinde por irigacio.
Historio de poŝto kaj poŝtmarkoj de Tanzanio
Historio de poŝto kaj poŝtmarkoj de Tanzanio inkluzivas tri periodojn - kolonia, Tanganiko kaj moderna Tanzanio. En ĉi tiu lando, poŝtmarkoj estis emisiitaj konforme al ĉiu el ĉi tiuj periodoj.
Kolonia periodo
Cirkulado de poŝtmarkoj en tanzaniaj teritorioj komenciĝis per Germana Orient-Afriko (1893-1916). Dum la unua mondmilito, ĝi estis okupita de la brita armeo.
Tanganiko
Post la milito, ĉi tiu teritorio nomiĝis Tanganiko, kaj poŝtmarkoj sub ĉi tiu nomo estis presitaj ĝis la kuniĝo kun Zanzibaro en 1964.
Unuaj poŝtmarkoj
La unua emisio de poŝtmarkoj de Tanzanio mem estis serio de kvar memorigaj poŝtmarkoj honore al la unuiĝo, eldonitaj la. Sur la poŝtmarkoj estis skribite «UNITED REPUBLIC OF TANGANYIKA & ZANZIBAR» («Unuiĝinta Respubliko de Tanganjikio kaj Zanzibaro»). Sur du poŝtmarkoj de la serio estas bildigita mapo de la marbordo de Tanga al Daresalamo kune kun la insuloj Zanzibaro kaj Pembo, kaj sur la ceteraj du estas bildo de manoj tenantaj torĉon kaj lancon.
La unua emisio de normalaj poŝtmarkoj okazis la. La serio inkluzivis poŝtmarkojn de 14 valoroj de 5 cendoj ĝis 20 ŝilingoj, kun la bildoj de diversaj vidoj de la lando, simboloj kaj sovaĝaj bestoj.
Postaj emisioj
En 1975, normala poŝtmarko de 40 ŝilingoj unuafoje aperis. .
En 1976 kaj 1977, Tanzanio emisiis ok memorigajn poŝtmarkojn similajn al tiuj de Kenjo, post kio la tanzania poŝto uzis siajn proprajn desegnaĵojn sur siaj poŝtmarkoj.
La unua poŝta bloko de Tanzanio estis emisiita en 1976 kaj estis dediĉita al telekomunikado.