cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Singapuro
Historio
En 1945 Singapuro estis redonita al la britoj kaj iĝis en 1959 memestrita kronkolonio, kiu estis regata de la unua ĉefministro Lee Kuan Yew.
Post tutlanda referendumo Singapuro iĝis en 1962 federacio kun Malajzio, Sabaho kaj Saravako kaj tiel sendependiĝis de Britio la 1-an de septembro 1963.
Aŭtune 1964 estiĝis problemoj inter ĉinaj kaj ne-ĉinaj loĝantoj. Post ideologiaj konfliktoj inter la registaro de PAP kaj la federacia registaro en Kuala Lumpur kaj pro timoj ĉe la malaja flanko, ke la tumultoj disvastiĝus, Singapuro estis forpelita el la federacio la 7-an de aŭgusto 1965. Du tagojn poste, la 9-an de aŭgusto 1965 la sendependeco de Singapuro estis agnoskita de Malajzio. Ekde tiam tiu tago estas nacia tago.
La juna kaj teritorie limigita nacio devis batali por ekonomia sendependeco kaj frontis problemojn kiel senlaboreco de amasoj, manko de loĝejoj, agroj kaj krudmaterialoj, kiel ekzemple nafto.
Dum la enposteniĝo de Lee Kuan Yew kiel ĉefministro inter 1959 ĝis 1990 oni sukcese luktis kontraŭ senlaborecon, altiĝis la vivnivelo kaj fortiĝis la ekonomia forto de Singapuro. Kiel unu el la kvar tigroŝtatoj ene de nur unu generacio Singapuro sukcesis la salton de evolulando al industrilando.
La 26-an de novembro 1990 Goh Chok Tong transprenis la postenon de ĉefministro. Sub lia regado la landon okupis novaj problemoj: en 1997 estiĝis la ekonomia fiasko de la sudorientazia krizo, en 2003 SARS bremsis la ekonomian evoluon kaj aldoniĝis terorisma minaco. Tony Tan Keng Yam (ĉine : 陈庆炎 (aŭ 陳慶炎); tamile : டோனி டான் கெங் யாம்; naskiĝinta la 7-an de februaro 1940) estas la sepa Prezidento de Singapuro, depost la 1-an de septembro 2011.
La 12-an de aŭgusto 2004 Lee Hsien Loong, la plej aĝa filo de Lee Kuan Yew, estis elektita tria ĉefministro de Singapuro.
Geografio
Singapuro estas ligita per vojo sur homfarita transirejo al la urbo de Johor Bahru en suda Malajzio. Maro apartigas ĝin de sia suda najbaro Indonezio.
Apud la ĉefinsulo estas 58 insuletoj, kiuj estas uzataj por distro kaj industrio. Singapuranoj konstante laboras por vastigi sian teron, sekigante marzonoj kaj importante teron el najbaraj landoj.
Ĝardenoj de Singapuro
10% de la tero de Singapuro estis asignitaj al parkoj kaj naturrezervejoj. La parkoj kaj aliaj verdaj areoj estas ligitaj per sistemo de vojoj por piedirado, kurado kaj biciklado. En la urbocentraj areoj troviĝas kelkaj bone prizorgataj ĝardenoj.
Vasta parko kovras multajn kvadrata kilometro, inkluzive de du tre unikaj forcejoj, kiuj ambaŭ pliiĝas al alteco de proksimume 7 etaĝoj sed ili ne estas ligitaj unu al la alia. Ambaŭ permesas profundan spiradon de pura kaj agrabla oksigeno, kiu inkluzivas florodorojn. Unu inkluzivas ĉefe tropikan vegetaĵaron, dum la alia prezentas plantojn el la tuta mondo, en diversaj florkoloroj el diversaj klimatzonoj de la mondo.
Klimato
Singapuro havas tropikan klimaton. Jare pluvas po 2400 mm, en ĉiuj monatoj pluvas, sed precipe inter novembro-januaro. La averaĝa temperaturo estas tre konstanta kaj varias inter 25-30 °C.
La lando situas ĉirkaŭ cent kilometrojn norde de la ekvatoro, do ĝia temperaturo estas varma, kaj tutjare ĝi ne superas 30 gradojn kaj la humideco estas ĉirkaŭ 100%.
Severa ekologia problemo en Singapuro estas la nebuleto alportita de la vento el Indonezio kie arbarbrulado estas ofta.
Ekonomio
Singapuro havas tre disvolvigitan merkatan ekonomion, bazitan historie sur ampleksa komerco de eksportado kaj importado, vartransportado kaj ŝanĝo de komercvojoj. Kun Hongkongo, Sud-Koreio, kaj Tajvano, Singapuro estas unu el la Kvar Aziaj Drakoj, kaj superis siajn partnerojn laŭ indicoj de porpersona Malneta Enlanda Produkto (MEP). Inter 1965 kaj 1995, kreskindicoj averaĝis je ĉirkaŭ 6 procento jare, kio transformis la vivnivelojn de la loĝantaro.
La Singapura ekonomio estas konsiderata libera, plinoviga, dinamika kaj negocaltira. Dum kelkaj jaroj, Singapuro estis unu el la malmultaj landoj kun kreditindico AAA el la Tri Granduloj, kaj la nur aazia lando kiu atingis tiun indicon. Singapuro altiras grandan kvanton de eksterlanda investado kiel rezulto de sia loko, kapabla laborforto, malalta impostado, antaŭenirintaj infrastrukturoj kaj maltoleremo kontraŭ koruptado. Ĝi estis la plej konkurencefika ekonomio en 2019, laŭ la rangigo fare de la Monda Ekonomia Forumo por 141 landoj, kaj estas la dua lando laŭ la porpersona Malneta Enlanda Produkto. Ĉirkaŭ 44 procento de la Singapura laborforto estas formata de ne-singapuranoj. Spite la merkatan liberon, la interveno de la Singapura registaro ludas gravan rolon en la ekonomio, kontribuante je 22% de la MEP. La urbo estas populara loko por kongresoj kaj eventoj.
La valuto de Singapuro estas la Singapura dolaro (SGD aŭ S$), eldonita de la Moneldona Aŭtoritato de Singapuro (MAS). Ĝi estis interŝanĝebla kun la Bruneja dolaro je nominala valoro ekde 1967. MAS administras sian monpolitikon permesante, ke la kurzo de la Singapura dolaro altiĝu aŭ malaltiĝu ene de nemalkaŝita ŝanĝogamo. Tio estas diferenca el plej granda parto de centraj bankoj, kiuj uzas interezaltecon por administri la monpolitikon. Singapuro havas en la mondo la dekunuan plej altan rangon en grandaj eksterlandaj rezervoj, kaj unu el la plej altajn rangojn de internacia investado porpersona.
Singapuro estis identigita kiel impostparadizo pro la riĉeco rezulta el ties malaltaj impostindicoj al persona enspezo kaj pagesceptoj al eksterlanda enspezo kaj al la kapitalaj akiroj. Individuoj kiel la aŭstralia milionulo Brett Blundy kaj la plurmilionulo kunfondinto de Facebook nome Eduardo Saverin estas du ekzemploj de riĉuloj kiuj setliĝis en Singapuro. En 2009, Singapuro estis forigita el la "griza listo" de impostparadizoj de la Organizaĵo pri Ekonomiaj Kunlaboro kaj Evoluigo (OECD), kaj rangigita la kvara en la mondo en la Indico de Financa Sekreto de la Reto por Fiska Justico de 2015 pri havigantoj de malaltimpostaj financaj servoj, bankigante unu okonon el la malaltimposta kapitalo de la mondo, dum "havigas nombrajn pagesceptojn kaj evitoportunojn". En Aŭgusto 2016, The Straits Times informis, ke Indonezio estis decidinta krei impostparadizojn en du insuloj apud Singapuro por sendi indonezian kapitalon reen al la impostobazo. En oktobro 2016, la Moneldona Aŭtoritato de Singapuro avertis kaj monpunis bankojn UBS kaj DBS kaj retiris la bankopermesilon de Falcon Private Bank pro sia laŭakuza rolo en la skandalo de la Malajzia Suverena Fonduso.
Singapuro havas la plej altan procenton de milionuloj en la mondo, kaj unu el ses familioj havas almenaŭ unu milionon da usonaj dolaroj en disponebla riĉeco. Tio ekskludas nemoveblaĵojn, negocojn kaj luksajn havaĵojn, kiuj se estus inkluditaj pliigus la nombron de milionuloj, speciale ĉar nemoveblaĵoj en Singapuro estas inter la plej multekostaj en la mondo. En 2016, Singapuro estis rangigita la plej multekosta urbo en la mondo por la tria sinsekva jaroj fare de la Economist Intelligence Unit, kaj tio restis prave en 2018. La registaro havigas nombrajn helpoprogramojn por la senhejmuloj kaj bezonantuloj pere de la Ministerio de Sociala kaj Familis Disvolvigo, kaj tial akra malriĉeco estas rara. Kelkaj el la programoj inkludas havigon de inter 400 kaj 1000 dolaroj de financa helpo monate al bezonantaj familioj, havigon de senpaga medicina zorgo en registaraj hospitaloj, kaj pagojn pro infantutorado. Aliaj avantaĝoj estas kompensoj por pagoj al gimnastikejoj por kuraĝigi civitanojn fari fizikan ekzercadon, ĝis 166 000 dolaroj kiel bebohelpo por ĉiu civitano, tre alte subvenciita sanzorgo, financa helpo por malkapabluloj, havigo de malmultekostaj komputiloj por malriĉaj studentoj, repagoj pro kostoj kiel la publika transporto publikaj servoj, kaj multe pli. Je 2018 Singapuro estas rangigita en la Indico de Homa Disvolviĝo en la 9a rango en la mondo, kun valoro de IHD de 0.935.
Dungado
Singapuro havas malaltan senlaborindicon por disvolvigita lando, kun indico ne superanta 4% el 2005 ĝis 2014, kaj atingante pintojn de 3.1% en 2005 kaj de 3% dum la Financa krizo de 2008; ĝi falis ĝis 1.8% en la unua kvarono de 2015. Singapuro na havas minimuman salajron, en la ideo ke ĝi malaltigus la konkurencemon. Ĝi havas ankaŭ unu el la plej altan malegalecon laŭ enspezo inter disvolvigitaj landoj. Kvankam agnoskante, ke la eksterlandaj laboristoj ludas gravan rolon por la landa ekonomio, la registaro konsideris meti limon al la alveno de tiuj laboristoj, ĉar eksterlandaj laboristoj estas ĝis 80% de la konstruindustrio kaj ĝis 50% de la serva sektoro.
Fandopoto
Oni aparte atentas, ke ĉiuj diversaj etnaj grupoj kunvivu harmonie. Tiel ekzistas ekzemple ŝtataj leĝoj por socia loĝkonstruado kun tiel nomataj kvotoj por etnaj grupoj: en loĝeja bloko nur aparta procentaĵo povas esti vendita al ĉinoj, malajoj aŭ hindoj.
La granda nombro de ĉinoj en la popolo ofte erare supozigas, ke la aliaj etnaj grupoj havas malavantaĝojn en la ĉiutaga vivo. Tiel la postulo pri konoj de la ĉina lingvo serĉante laboron ja ofte ekzistas, sed tamen kutime nur kiam temas pri internaciaj entreprenoj, kiuj zorgas ekskluzive pri ĉinaj klientoj, kiuj ne regas la anglan, aŭ ĉe malgrandaj ĉinaj familiaj entreprenoj. La merkaton plenigas la ĉinoj ja pro sia nombro, sed ne kontrolas ĝin. Ne mankas hindoj kaj malajoj en estraj pozicioj kaj altlernejoj. Ankaŭ troveblas tiuj etnoj en la registaro.
Pro la malofta apero de interkulturaj geedziĝoj oni ofte supozas, ke segregacio regas inter la diversaj etnoj. Sed nur plejaltnombras geedzoj ene de la etnaj grupoj. Aliflanke pro la alta nombro de ĉinoj matematike ne eblas, ke interkulturaj varioj estus plej altnombraj. Aldone ekzistas multaj sociaj kaj religiaj kialoj, kiuj malfaciligas interkulturajn partnerecojn inter viroj kaj virinoj. Jam ĉe junaj negeedziĝintaj paroj maloftegas la interkultura versio. Malajaj kaj ĉinaj junuloj ja foje kunvenas, sed pro tradicio kaj kasta sistemo hindaj gepatroj hezitas doni al la gefiloj la eblon mem elekti partneron. Ĉinaj virinoj timas konverton al islamo por geedziĝi al malajo. Tamen rimarkindas, ke ekzistas tradicio pri geedziĝoj inter malajoj kaj ĉinoj en Singapuro, enradikiĝinta ĝis en la frua 20-a jarcento. Tiel estiĝis la kulturo Nonja aŭ Peranakan, kiu riskas nuntempe formortiĝon.
Alia temo ĉe geedziĝo en Singapuro, kiu ofte ridetigas la indiĝenojn, estas la ŝtata SDU (angle: Social Development Unit), kiu okupiĝas por starigi parajn rilatojn de akademianoj kaj universitatdiplomitoj. Nun, tio nomiĝas SDN (angle: Social Development Network), kaj senhavanto de universitatdiplomoj ankaŭ povas aliĝi.
En la ĉiutaga vivo, ĉefe en lernejoj kaj laborejoj ja okazas interago kun homoj el alia kulturo. Sed segregacio ja videblas inter indiĝenoj kaj la tiel loĝantaj „Expatriates“; iliaj gefiloj vizitas aliajn lernejojn kaj maloftas renkontiĝoj dum laboreja tago.
Evidentiĝas la interplektiĝo de la kulturoj interalie ĉe la lingvo, kuirarto kaj vivmaniero. La Singlish, varianto de la angla entenas multajn terminojn kaj gramatikon de ĉiuj kvar oficialaj lingvoj. Kontraŭe al Spanglish, la kutima lingvo de la latindevenaj, miksaĵo el la hispana kaj la angla, Singlish evoluas konstante laŭbaze de ĉiuj etnaj grupoj. Frazoj kiel „Referee kayu! Xiao liao ah?“ („La arbitracianto eraris! Ĉu li freneziĝis?“) aŭ „Careful, wait you gana knock down!“ („Atentu, vi povintus esti superrulita!“) estis rezultoj de jarlongaj interagoj inter la ĉina kaj malaja lingvoj. La registaro ne tro fieras pri la Singlish, sed provoj instigi la homojn paroli normalan anglan tute fiaskis.
Kiel en aliaj aziaj landoj, ĝentileco ludas gravan rolon en Singapuro. Ekzistas ekzemple la regulo, ke kontaktpartnero ne rajtas "perdi sian vizaĝon". Tio signifas, ke oni ne rekte alparolu ion pri okazintaj eraroj, sed puŝu ilin flanken kaj provu priparoli ilin poste, eble laŭhelpe de tria persono. Nomkartojn oni ŝatas disdoni. Oni transdonu ilin per ambaŭ manoj. Malĝentilas simple enpoŝigi transdonitan nomkarton. Oni kontraŭe trakti ĝin per respekto kaj lasu ĝin dum momento sur la tablo. La ĝentilecreguloj korespondas al tiuj de Ĉinio. La socia vivo estas forte fasonita de konfuceismo.
Kuirarto
La kuirarton de Singapuro karakterizas la kulturaj influoj de la diversaj etnoj. Krom la tradiciaj receptoj estiĝas daŭre novaj versioj. Tiel estiĝis manĝaĵoj kiel Laksa, Yong Tau Foo aŭ Roti Prata, kiuj iĝis laŭtempe parto de la vasta serio de naciaj manĝaĵoj. La eksterlande konataj singapuraj nudeloj estas tute nekonataj en la lando.
Festotagoj
Ekzistas dek unu feritagoj en Singapuro, el kiuj tri estas mondaj kaj la aliaj kulturaj, religiaj aŭ etnaj.
Benediktanina Monaĥejo Sankta Johano
Benediktanina Monaĥejo Sankta Johano estas monaĥejo en Val Müstair en Kantono Grizono, Svislando.
Singapuro
Festotagoj
Ĉar la islamaj feritagoj kalkuliĝas laŭ lunkalendaro, ĉiun 32-an aŭ 33-an jaron tiuj ferioj okazas dufoje jare. Jaro Raua Puasa foje okazas samtempe kiel la novjarfesto.
Benediktanina Monaĥejo Sankta Johano
Historio
Laŭ la legendo la monaĥejo estis fondita de Karolo la Granda. En la monaĥeja preĝejo situas vivgranda skulpturo de la monarko. Tio laŭ aĝo povus esti vera, ĉar la ligno de la unua preĝejo de la monaĥejo povis per dendrokronologia metodo esti datigita je la jaro 775. Tamen verŝajne ĝin instituciigis kiel monaĥejo la episkopo de Koiro kiel fidulo de la imperiestro. La monaĥejo servis al la imperiestro kiel fortikaĵo por la kontrolo de la transportvojoj, kiuj en la proksimeco kruciĝis, kaj kiel episkopa administraciejo. La fondaĵo estas konsekrita al Johano la baptisto kaj portis la simplan nomon Monasterium.
Singapuro
Esperanto en Singapuro
Estas Singapura Esperanto-Asocio. Ĝi estas Landa Asocio de Esperanto ne aliĝinta al UEA.
Benediktanina Monaĥejo Sankta Johano
Karolaj freskoj
La karolaj freskoj estas unika kulturhistoria monumento de frumezepoka bildarto. Ili estis pentritaj en la 8-a jarcento. Komence de la 13-a jarcento ili estis komplete superpentritaj kaj en la 15-a jarcento kovritaj per blanka farbo. Fine de la 19-a jarcento ili estis remalkovritaj. 135 freskoj estas bone konservitaj. Pri artisto, kiu pentris la freskojn oni nenion scias. Oni kulturhistorie parolas nur pri la Majstro de Müstair.
Singapuro
Esperanto en Singapuro
Iuj esperantistoj el Singapuro
Suda Azio
Suda Azio estas tiu parto de Azio, kiu konsistas ĉefe el aziaj landoj kiuj situas sude de Himalajo;, ĝi ankaŭ inkluzivas aliajn ĉeajn landojn. Ĝi havas limojn kun Okcidenta Azio, Mez-Azio, Orienta Azio, Sudorienta Azio kaj la Hinda Oceano.
En Suda Azio situas la landoj Bangladeŝo, Barato, Butano, la Maldivoj, Nepalo, Pakistano kaj Srilanko. Oni kelkfoje inkluzivas Afganion, Birmon kaj Tibeton. , ,
En Suda Azio loĝas pli ol kvinono el la tuta homaro - kio igas ĝin la plej abunde kaj la plej dense loĝata terparto.
Ghighișeni
Ghighișeni [gigiŝenj] (Gyegyesény) estas vilaĝo en Rumanio sudoriente de Oradea. En 1910 ĝi nombris 1 514 loĝantojn (rumanoj), en 1992 1024. Ĝi estis unue menciita skribe en 1588. Ĝis 1919 ĝi apartenis al Hungario (Bihar vármegye). Administre ĝi apartenas al Rieni.
129259 Tapolca
129259 Tapolca estas malgranda, malhela asteroido de la ekstera asteroida zono malkovrita la de la hungaraj geastronomoj Szám Dorottya kaj Sárneczky Krisztián elde la Stacio de Piszkéstető de la Konkoly Observatorio, proksime de Mátraszentimre (Hungario).
Konveksa regula plurĉelo
En matematiko, konveksa regula plurĉelo estas 4-dimensia plurĉelo kiu estas samtempe regula kaj konveksa. Ĉi tiuj plurĉeloj estas la kvar-dimensiaj analogoj de la platonaj solidoj en tri dimensioj kaj la regulaj plurlateroj en du dimensioj.
Ĉi tiuj plurĉeloj estis unue priskribitaj de la svisa matematikisto Ludwig Schläfli en mezo de la 19-a jarcento. Schläfli esploris ke estas precize ses ĉi tiaj figuroj. Kvin el ili povas esti konsiderataj kiel pli alte dimensiaj analogoj de la platonaj solidoj. Estas unu aldona figuro (la 24-ĉelo) kiu ne havas tri-dimensian ekvivalenton.
Ĉiu konveksa regula plurĉelo estas barita per aro de 3-dimensiaj ĉeloj kiuj ĉiuj estas platonaj solidoj de la sama speco kaj amplekso. Ili estas kunigitaj laŭ iliaj edroj en regula vertico-uniforma maniero.
Propraĵoj
Pro tio ke la randoj de ĉi tiuj plurĉeloj estas topologie ekvivalentaj al 3-sfero, kies eŭlera karakterizo estas 0, estas la 4-dimensia analogo de eŭlera pluredra formulo: kie Nk signifas la kvanton de k-edroj en la hiperpluredro (vertico estas 0-edro, latero estas 1-edro, kaj tiel plu).
Videbligoj
En la tabelo estas montritaj iuj 2 dimensiaj projekcioj de ĉi tiuj plurĉeloj. Diversaj aliaj videbligoj povas troviĝi en la eksteraj ligiloj pli sube.
Ferden
Geografio
La komunumo situas en aera distanco de proksimume 128 km oriente de Ĝenevo kaj proksimume 67 km sude de Berno. Tra la komunumo fluas lar rivero Lonza, kies akvo estas sude de la vilaĝo retenita per baraĵo, kiu formas la Lagon de Ferden. Al Ferden apartenas ankaŭ la vilaĝo Goppenstein.
Najbaraj komunumoj
Ferden limas en okcidento al Erschmatt kaj Guttet-Feschel, en nordo al Leukerbad kaj Kandersteg, en nordoriento al Kippel, en sudoriento al Niedergesteln, kaj en sudo al Steg-Hohtenn kaj Gampel.
Goppenstein
En la vilaĝo Goppenstein (en la komunumo Ferden) situas stacidomo de la fervoja linio Brig-Glis - Berno de la BSL (Lötschberg Fervojo). Tiu-ĉi stacidomo estas ŝarĝejo por aŭtomobiloj al vagonaroj por la transporto tra la tunelo de Lötschberg al Kandersteg.
Apud la stacidomo de Goppenstein troviĝas la Fenestro de Ferden de la baza tunelo de Lötschberg. La akvo de la Lago de Ferden estas utiligata por malvarmigi tiun tunelon.
Goppenstein en la aliaj vikipediaj projektoj:
Monda naturheredaĵo
Granda parto de la komunuma teritorio apartenas ed de 2007 al la regiono Jungfrau-Aleĉ-Bieĉhorno (germane: Jungrau-Aletsch-Bietschhorn), kiu estis la 13-a de decembro 2001 akceptita kiel unua alpa areo kiel Monda Naturheredaĵo de UNESKO.
Dinaĝpur
Dinaĝpur (দিনাজপুর) estas universitata urbego en Bangladeŝo en Rangpuro (regiono). La urbego estas ĉefurbo de la samnoma distrikto.
Geografio
Dinaĝpur situas en nordokcidenta parto de la lando sur ebenaĵo laŭ rivero. Rangpur troviĝas 66, Dako 271 km.
Historio
Dinaĝpur estas unu el la praaj urboj formitaj en Bangladeŝo, oni trovis restaĵojn el la 9-a jarcento. En la nova historio la urbo estis fondita en 1786, la municipo en 1856. La medicina kolegio ekfunkciis en 1992.
Ekonomio
Dinaĝpur situas en grava agrikultura zono pri rizoj, tritikoj, jutoj kaj sukeroj. En la urbego mem oni okupiĝas pri tekstiloj, nutraĵoj, medikamentoj.
Trafiko
Al Dinaĝpur kuras 3 ĉefvojoj kaj 3 lokaj vojoj. La urbego havas ponton.
Klimato
Dinaĝpur situas en la tropika klimato kun indluo de musonoj.
Csaba Airizer
AIRIZER Csaba eatas rumanuja hungara operkantisto (baso). Li naskiĝis en Koloĵvaro la 23-an de aŭgusto 1943.
Kariero
Csaba Airizer finis siajn studojn en 1972 en Muzikakademio "Ciprian Porumbescu" de Bukareŝto. .
Kantunil
Kantunil estas unu el la 106 komunumoj de la meksika subŝtato Yucatán, kiu estas unu el la tri meksikaj subŝtatoj sur la duoninsulo Jukatano. La ĉefurbo de la komunumo estas la samnoma Kantunil. La komunumo situas en la centra parto de Yucatán en la regiono 4 "Centro". La regiono "Centro" limas norde al la regiono 3 "Litoral Centro", oriente al la regiono 1 "Litoral Oriente", sude al la regiono 5 "Centro Sur" kaj okcidente al la regiono 6 "Influencia Metropolitana". La kodnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 31042.
Geografio
La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 5362 loĝantojn. El tiuj estis 2695 viroj kaj 2667 virinoj. La komunumo havas surfacon de 153,3 km². La meza alteco (de la ĉefurbo) estas 16 metroj super la marnivelo.
Klimato
En la komunumo jare falas averaĝe 74 mm/m2 de precipitaĵo. La averaĝa jara temperaturo estas 24,7 °C. Ĝenerale la klimato estas varma kaj duonhumeda. La pluva sezono ĝenerale komencas fine de majo kaj ĝi daŭras ĝis oktobro. Plej malvarmaj monatoj estas januaro kaj decembro kaj plej varmaj monatoj estas julio kaj aŭgusto.
Sociogeografio
En la jaro 2000 (laŭ INEGI) en la komunumo vivis 3142 personoj pli aĝaj ol 15 jaroj. El tiuj 2433 scipovis legi kaj skribi kaj 707 personoj estis analfabetoj. Do 22,5% de la personoj pli aĝaj ol 15 en la komunumo estis analfabetoj.
En la jaro 2000 en la komunumo vivis 5130 personoj, pli aĝaj ol 5 jaroj. El tiuj 2623 personoj sciis paroli indiĝenan lingvon. Tio signifas ke 51,1% de la loĝantaro en la koncerna jaro sciis paroli indiĝenan lingvon. La ĉefa indiĝena lingvo en Yucatán estas la jukatana majaa lingvo, ankaŭ nomita Majatano.
Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a., (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).
Manĝosekigado
Sekigado estas metodo por manĝokonservado en kiu manĝaĵo estas sekigita (senakvigita aŭ tutsekigita). Sekigado malhelpas la kreskon de bakterioj, gistoj, kaj ŝimo pere de la forigo de akvo. Senakvigado estis uzata amplekse por tiu celo ekde antikvaj epokoj; la plej frua konata praktiko estis de 12,000 a.K. fare de loĝantoj de regionoj de Mezoriento kaj Azio. Akvo estas tradicie forigita pere de vaporado (aersekigo, sunsekigo, fumaĵado aŭ ventosekigo), kvankam nuntempe oni povas uzi elektrajn manĝosenakvigiloj aŭ liofilizado por akceli la sekigan procezon kaj sekurigi pli certajn rezultojn.
Tradicie, sunsekigado estis uzata por kelkaj produktoj kiaj tomatoj, fungoj kaj faboj, etendingante la produkton sur bretoj kaj turnigante la produkton laŭ vicoj. Tiu metodo suferas pro kelkaj malavantaĝoj kiaj manko de kontrolo sur sekigindicoj, difektiĝo kiam la sekigado estas malalta, poluado pro malpurigo, malsekigo pro pluvo kaj atako fare de roduloj, birdoj, insektoj kaj aliaj bestoj. Tiuj malavantaĝoj povas esti malpliigitaj pere de la uzado de sunenergiaj sekigiloj. La sekigita produkto devas esti apartigita el reabsorbado de malsekigo dum stokado.
Jimmy Dorsey
James (Jimmy) DORSEY (naskiĝis la 29-a de februaro, 1904, en Shenandoah, Pensilvanio, mortis la 12-a de junio, 1957, en Nov-Jorko urbo) estis usona ĵaza muzikisto (klarnetisto, saksofonisto, kaj granda bando ĉefo).
Jimmy formis bandon kun lia frato Tommy. Tiame, dum 1924 li alligis la California Ramblers (Kaliforniajn Vagantojn) bazata en Nov-Jorko. Tra la 1920-aj jaroj, li laboris kiel sendependa radia kaj rekordata ludisto. Tommy kaj Jimmy estis sesiaj muzikistoj sur multaj ĵazaj sonbendojn. En 1930, Jimmy alligis la bandon de Ted Lewis kaj vojaĝis eŭropon kun ĝi.
Jimmy DORSEY aperis en multaj Holivudoj filmoj inkludanta: That Girl from Paris, Shall We Dance, The Fleet's In, Lost in Harlem, I Dood It, kaj la biografia filmo The Fabulous Dorseys kun lia frato.
Dorsey estis unu de la plej elstaraj saksofonaj ludistoj en la epoko antaŭ bebopo.
Dorsey mortis el kancero.
András Patai
András Patai [andrAŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo Patai András estis hungara pastro, monaĥo, profesoro. Lia nomvarianto estis Patay Endre.
András Patai naskiĝis la  1697 en Szécsény. Li mortis la 1755 en Hungara reĝlando, Nagyszombat (nuntempa Trnava en Slovakio).
Biografio
András Patai aliĝis al la jezuitoj en 1717. Post siaj studoj li instruis en kolegio de Kolozsvár, en la studjaro 1738 en Várad, inter 1739 kaj 1742 denove en Kolozsvár, inter 1745 kaj 1748 en Jezuita Universitato de Nagyszombat, kie li estis rektoro (1746/47–1748/49). Li estis poste denove rektoro en Kolozsvár.
Karol Pazúr
Karol Pazúr (* 26-an de februaro 1917) estis slovaka raportisto, soldato kaj militkrimulo, ĉefa iniciinto de masakro sur Svedaj ŝancoj.
Lia kariero dum la dua mondmilito
Dum la dua mondmilito Karol Pazúr agadis unue en gvardioj de Hlinka, poste ĉe Slovaka rapida divizio, batalanta en Sovetunio sur flanko de Tria regno. Kiam li falis en militkapitecon de Ruĝa Armeo (1943), li fariĝis rapide entuziasmiĝinta komunisto kaj li lasis sin enviciĝi inter membrojn de nove estiĝantaj ĉeĥoslovakaj taĉmentoj. Kiel oficiro kaj raportisto li agadis poste ĉe la 1-a ĉeĥoslovaka armea korpuso ĉeflanke de Bedřich Reicin.
Rezulto de klopodoj pri punigo
Pazúr longtempe eskapis al puno, senpere post la masakro li estis eĉ avancita. Komandanto de ĉeĥa soldata administracio en Přerov senpere post okazo de la masakro klopodis haltigi lin, sed post tio, kiam Pazúr identiĝis al suboficiro de NKVD per legitimilo de DR (defenda raportistaro), li povis malgraŭ tio libere foriri. Komandanto de la soveta garnizono en Přerov ja donis ordonon por aresti lin, sed Pazúr estis jam tiutempe ekster lia jurisdikcio. La afero estis esplorita, dokumentita kaj longe nesolvata. Sed en la jaro 1947 justeco atingis Pazúron: li estis arestita kaj antaŭ soldata juĝo en Bratislavo kondamnita al sep kaj duono de jaroj de malliberigo. Li revokis sin kontraŭ la verdikto. Li proklamis, ke tia estis la tempo, ke li agis pro patriota devo kaj ke la proceso kun li estas politika kaj ties celo estas damaĝi komunistan partion. Al demando, kial li lasis mortigi eĉ virinojn kaj infanojn, kiujn li pro neniu kunlaboro kun la naziismo eĉ ne povis suspekti, li proklamis, ke "li ne sciis, kion alian fari kun ili, kiam li lasos pafmortigi la virojn".
Pro la revoko Pazúr ne helpis sin - La Supera juĝo en Prago kondamnis lin al 20 jaroj de malliberigo, eĉ spite al intervenoj de Bedřich Reicin. Sed Reicin eĉ ne poste forgesis sian amikon kaj tuj post februara revolucio (en 1948) li komencis aranĝi lian tralason. Unue Klement Gottwald malaltigis pro rekomendo de Reicin la punon de Pazúr je 10 jaroj, post kio sekvis plua malaltigado kaj mildigado de la puno. Pazúr pasigis en la malliberejo fine fakte nur proksimume unu jaron. Soldata prokuratoro Anton Rašla, kiu penigis senmezuran penon, por ke li venigu Pazúron antaŭ la juĝo kaj punu lin, estis dum komunisma reĝimo kondamnita en politika proceso kaj kelke da jaroj malliberigata.
Heroo de kontraŭnazia rezistmovado
Post la tralaso atendis Pazúron kiel heroon de kontraŭnazia rezistmovado lukraj ŝtataj postenoj kaj li ricevis vicon de medaloj. En la 60-aj kaj la 70-aj jaroj Pazúr agadis en la plej superaj funkciulaj postenoj de Asocio de kontraŭnaziaj batalantoj. Samtempe li estis agento de StB.
Piretro
Piretro estas insekticido, kiun oni ekstraktas el floroj de diversaj tanaceto-specioj. La ĉefa efikaĵo estas piretrino, krom tiu ankaŭ cinerino kaj jasmolino.
Produktado
Oni diserigas la sekigitajn florojn de la tanaceto-specioj kaj ekstraktas el ĝi per solviloj la piretron. La pulvorigitaj floroj estis pli frue la ĉefaj komercaj formoj. La „dalmata insektopulvoro“ estas gajnita el la dalmata insektofloro (Tanacetum cinerariifolium, (sinonimoj: Chrysanthemum cinerariifolium, Pyrethrum cinerariifolium), la persa aŭ „kaŭkaza insektopulvoro“ el la kaŭkaza insektofloro (Tanacetum coccineum, sinonimoj: Chrysanthemum coccineum, Pyrethrum roseum, Pyrethrum carneum).
Ekonomia graveco
La monda produktado de sekigitaj piretro-floroj estas ĉ. 20.000 t. El tiu kvanto oni povas ekstrakti ĉ. 500 t de 50%-a piretrin-ekstraktaĵon. La fina komerca vendovaloro estas kalkulita je 420 milionoj da USD.
Dum en 1983 Kenjo kaj Tanzanio donis 90 % de la monda produktado, en 2010 triono de la produktado okazas en Tasmanio. La plej grava konsumanta lando estas Usono.
Efiko
La piretro estas kontakta veneno, kiu efikas je la insektoj kiel neŭrotoksa. La efika meĥanismo baziĝas je tio, ke la re-fermigo de la tensiodependaj natriaj kanaletoj en la nervaj membranoj ne povas okazi, tiel la nerva ĉelo ne povas rekonstrui sian membranpotencialon.
Piretro estas venena je ĉiu insektaj specioj, ankaŭ je la utilaj insektoj, sed ankaŭ je fiŝoj. La mortodozo ĉe rato trabuŝe estas 584 ĝis 900 mg/kg; ĉe trahaŭta 1500 mg/kg.
Piretro disfalas je efiko de sunlumo kaj tiel perdas la efikecon.
Uzebleco
La efikeco de la ekstraktaĵo jam estis konata fare de la romianoj. Ili uzis la „persan insektopulvoron“ kontraŭ laŭsoj kaj puloj.
Oni hodiaŭ uzas la piretron en:
Exequiel Palacios
estas argentina futbalisto. Li naskiĝis en Famaillá, provinco Tukumano, do nun estas -jara. Post profesia futbalado jam ekde la jaro 2015, ekde 2020 li membras en la unua vira teamo de la germania klubo Bayer Leverkusen. Krome ekde la jaro 2018 li estas membro de la vira argentina nacia teamo de futbalo, post pluraj adeleskaj kaj junaj plenkreskaj jaroj ekde 2015 en naciaj teamoj de sub-17- kaj sub-20-jaruloj. En 2021 li kun la regula nacia teamo venkis la amerikan pokalon Copa América. Jaron poste, kadre de la nacia teamo li partoprenis en la Futbala Mondpokalo 2022 kaj kun la teamo same venkis la turniron. Matĉe li en la nacia teamo de 2018 rekoneblis per la numero "14".
São João (Paranao)
São João estas municipo de la brazila subŝtato Paranao, kiu taksis 10.607 enloĝantojn en 2010.
Heinrich Rohrer
Heinrich ROHRER (Sankt-Galo, 6a de junio 1933 - Wollerau, 16a de majo 2013) estis svisa fizikisto kaj ricevinto de la Nobel-premio pri fiziko en 1986.
Lia doktoriga disertacio temis pri mezurado de la ŝanĝoj de longo en duonkonduktoroj en magneta kampo induktante superkonduktivecon, projekto iniciatita de Jörgen Lykke Olsen. Li ekesploris en Usono, en la Universitato Rutgers de Nov-Ĵerzejo, pri superkonduktoroj kaj metaloj.
En 1963, li akceptis proponon de IBM por labori kun ili en Zuriko. Li ricevis la premio Nobel-premion pri fiziko en 1986 kun sia kolego en la entrepreno Gerd Binnig pro la invento de la tunel-efika mikroskopo, kiu ebligas la rigardon al unuopaj atomoj, atingante bildon tre preciza de la surfaco de materialo, kio ege progresigis la atingojn de la nanoteknologio. Rohrer laboris en la Laboratorio de Esplorado de IBM en Zuriko.
La invento de la tunel-efika mikroskopo en la jaro 1981 havigis senprecedencan rigardon al atomoj kaj unuopaj ligoj, kaj tio estis uzita sukcese por manipuli unuopajn atomojn jam en la jaro 1989. La disvolvigantoj de tiu mikroskopo nome Gerd Binnig kaj Heinrich Rohrer de la IBM Zurika Esplorlaboratorio ricevis pro tio la Nobel-premion pri Fiziko en 1986.
Progar
Progar, serbe Прогар, estas vilaĝo en Serbio, en distrikto Beogrado (sed geografie en Srem (regiono)), en municipo de Surĉin.
Geografio
Progar etendiĝas laŭ maldekstra bordo de Savo, laŭ traira flankovojo.
Allogo
Historio
Inter famaj allogistoj de la historio figuras Lilit, Kleopatro, Giacomo Casanova kaj la fikcia don Juan, kiu aperas en multnombraj verkoj. Ankaŭ aliaj roluloj elstaraj en aliaj fakoj, kiel en politiko, arto, literaturo, kino kaj negocoj estis aparte grandaj allogistoj, inter iuj oni agnoskas figurojn kiel la pentristo Pablo Picasso, la verkistoj Lord Byron, George Bernard Shaw kaj Frank Harris, la aktoro Rodolfo Valentino, la reĝoj Francisko la 1-a de Francio, Karolo la 2-a de Anglio, Karolo la 1-a de Hispanio, Eduardo la 7-a de Britio ktp.
Kiel specifaj strategioj allogi (speciale seksallogi) menciindas kiel pioniro la latina verkisto Ovidio, kiu publikigis en la jaro 8 n.e. sian Ars Amatoria (Amarto), en kiu li proponis konsiliojn pri kiel realigi amkonkerojn. Poste, atingis grandan popularecon verkoj kiel Histoire de ma vie de Giacomo Casanova (Historio de mia vivo, 1821) kaj Forførerens Dagbog (Taglibro de deloganto, 1844), de Søren Kierkegaard. En la tereno de la fikcio, roluloj kiel la vicgrafo de Valmont, de la franclingva leterromano de la 18-a jarcento Les Liaisons dangereuses (La danĝeraj rilatoj) de Pierre Choderlos de Laclos, famas pro sia allogema konduto.
Seksallogo estas populara motivo kaj en historio kaj en fikcio, kaj kiel averto pri la sociaj konsekvencoj engaĝiĝi en tia konduto aŭ fali kiel viktimo, kaj kiel laŭdo de pova lerteco. En la Biblio, Eva proponas la malpermesitan frukton al Adamo. Eva siavice estis parole allogita de la serpento, konsiderita la diablo; poste, la ĉapitro 7a de Proverboj avertas kontraŭ allogo. Sirenoj en la greka mitologio alllogis maristojn al morto sorĉe kantante por ili ĝis vrako; Kleopatro allogis kaj Cezaron kaj Markantonion; Dionizo estis la greka dio de seksallogo kaj vino. Famaj viraj allogistoj iĝis sinonimaj kun la seksallogo, game el Genĵi ĝis James Bond.
En bibliaj tempoj, ĉar needziniĝintaj virinoj kiuj estis perdintaj sian virgecon estis perdinta ankaŭ multon de sia valoro por planoj al geedzeco, la Malnova Testamento en Eliro specifas, ke la seksallogisto devas edziĝi al sia viktimo aŭ pagi al ŝia patro por kompensi lin pro la perdo de la geedzeca prezo. La Libro de Juĝistoj ankaŭ en la Malnova Testamento rakontas, ke Delila allogis Ŝimŝonon kiu estis ricevinta grandan forton el Dio, sed finfine perdis ĝin kiam ŝi fortondis al li lian hararon dum lia dormo.
Aprilo de 2021
Jen listo de okazaĵoj en aprilo 2021:
Preĝejo Sankta Tomaso (Martfű)
Historio
Martfű longe estis nur vilaĝeto sen sakrala konstruaĵo. La katolikoj apartenis al paroĥo de Tiszaföldvár. Jam antaŭ la socialismo venis industrio, sed komence la laboristoj venis el la proksimaj komunumoj. Baldaŭ jam oni komencis loĝi ankaŭ apud la fabriko. En 1989 Martfű urbiĝis. Pli frue en 1987 oni kreis tombejan sonorilon, kiel la unua sakrala konstruaĵo. La nun videbla preĝejo estis konstruita inter 1993-1996. La unuaj diservoj jam okazis dum konstruado de la kirko inter la konstruataj muroj. La impona orgeno estis farita en 2001.
Konstruaĵo
La preĝejo konsistas el centra parto, interliga konstruaĵo kaj ĉe ties fino plurlatera turo. En la turo 3 sonoriloj loĝas. La turo estas ankaŭ elvidejo ekde 2016. Interne ekzistas ankaŭ lernoĉambro por 40 homoj. La vitraloj estis faritaj de Attila Mohay, la skulptaĵoj de János Meszlényi.
Kermeso okazas en la 3-an de julio.
Ignacio Martín-Baró
Ignacio Martín-Baró [Ignasjo Martin-Baro'] (Valladolid, 1942 - Savadoro, 1989), psikologo kaj sacerdoto jezuita dediĉis plej gradan parton de siaj laboroj al esplorado de la malfacila realaĵo socia kaj politika de malgranda lando, El Salvador, kie instruis en Universitato de Cádiz kaj responsabiliĝis pri Departamento pri Psikologio kaj Edukado, kaj kiel vicrektoro fondis gravan instituton pri publika opinio, la IUDOP.
Li estis mortigita kun pli sep personoj de militoj de Élite Atlácatl, sub ordo de kolonelo Gullermo Benavides.
Estis li ano de Teologio de liberigo kaj patro de Liberiga Psikologio.
Leo Mol
Historio
Naskita Molodoĵanin en Polonne, Rusa Imperio (nuna Ukrainio), Mol lernis la arton de ceramikaĵo en la ceramika ateliero de sia patro. Mol studis skulptarton ĉe la Leningrada Akademio de Belartoj de 1936 ĝis 1940.
Mol estis konata pro siaj skulptaĵoj de kvadril-dancistoj, skiantoj, indiĝenoj, kaj faŭno. Mol ankaŭ kompletigis pli ol 80 vitralojn en preĝejoj ĉie en Vinipego.
Pli ol tricent verkoj de Mol estas elmontritaj tra la 1.2 hektaroj de "Leo Mol Sculpture Garden" en Parko Assiniboine de Vinipego kiu konsistas el galerio, el renovigita studio, kaj el ekstera ekspozicio. La ĝardeno estis inaŭgurita la kaj estis pligrandigita dufoje poste. Ĝi estas apogata de privataj donacoj, kaj Mol mem donacis 200 bronzajn skulptaĵojn al urbo Vinipego. La skulptaĵoj estas de religiestroj, eminentuloj, homa formo, kaj faŭno. Mol mortis, en St. Boniface Hospital en Vinipego, Manitobo. Li estis 94-jaraĝa.
Verkoj
En 2002, lia monumenta bronza skulptaĵo Lumberjacks (Arbohakistoj) (1990), kiu nun staras en Parko Assiniboine estis prezentita sur 48¢ kanada poŝtmarko en la skulptistserio. La malgranda bronza skulptaĵo de Mol de arbohakistoj (1978) estis lia inspiro por monumenta bronza skulptaĵo.
Aliaj gravaj temoj kiujn Mol skulptis inkludas membrojn de "Group of Seven", A. J. Casson, A.Y. Jackson kaj Frederick Varley. Mol ankaŭ skulptis Sir Winston Churchill 1966, Vinipegan redakcian karikaturiston Peter Kuch (1917-1980), Dwight D. Eisenhower 1965, John F. Kennedy 1969, Elizabeth Bradford Holbrook ĉ. 1970, Terry Fox 1982. Sur Parliament Hill en Otavo staras lia impona grandega staranta portretfiguro de Ĉefministro John Diefenbaker 1985 Ankaŭ sur Parliament Hill staras impona bronza statuo de. La maketo de Sir William Stephenson C.C. (kodita "Intrepid") estas elmontrita en honorloko ene de CIA-Ĉefsidejo, Langley, VA, Usono.
Honorigoj
En 1989, li fariĝis Oficiro de la Ordeno Kanada. En 2000, li estis premiita de la Ordeno de Manitobo. Li estis membro de la Reĝa Kanada Akademio de Artoj.
Mol ankaŭ fariĝis honora akademiano de la Canadian Portrait Academy (Hon. CPA) en 2000.
La arĥivoj de Leo Mol estas konservataj de Universitato de Manitobo.
Prisaca
Prisaca estas nomo de pluraj lokoj en Rumanio
Hindia kormorano
La Brunkola kormorano, Hindia kormorano aŭ Hindia tufkormorano (Phalacrocorax fuscicollis) estas birdospecio membro de la familio de kormoranoj. Ĝi troviĝas ĉefe ĉe la internaj akvoj de la Hindia Subkontinento sed etende okcidenten al Sind kaj orienten al Tajlando kaj Kamboĝo. Ĝi estas gregema specio kiu povas esti facile distingata el la similgranda Eta kormorano pro siaj bluaj irisoj, malgranda kapo kun dekliva frunto kaj longa mallarĝa beko kiu finas per hokoforma pinto.
Aspekto
Maskloj estas 510–535 mm longaj, dum inoj estas 475–510 mm; la beka supra bordo estas 54–58 mm kaj la vosto estas ĉe maskloj 138–142 mm longa, dum tiu de inoj estas 94–96 mm; la tarso estas 47–52 mm.
Tiu mezgranda bronzbruneca kormorano estas nigrecnuanca en la supra plumaro, mankas kreston kaj havas malgrandan kaj iome pintecan kapon kun longa mallarĝa beko kiu finas per hokoforma pinto. La iriso estas blua kaj la nuda senpluma brida areo for de la reprodukta sezono estas flava. La reproduktuloj havas mallongan blankan orelarean plumotufon. En kelkaj plumaroj la specio havas blankan gorĝon sed tiu blanka estas limigta sub la komisuro malkiel ĉe la multe pli granda Granda kormorano. Ambaŭ seksoj estas similaj, sed nereproduktaj plenkreskuloj kaj junuloj estas pli brunaj.
Habitato kaj distribuado
Tiu Hindia kormorano fiŝkaptas gregema en internaj riveroj aŭ grandaj humidejoj de duoninsula Barato kaj norda parto de Srilanko. Ili loĝas ankaŭ en estuaroj kaj mangrovejoj sed ne ĉe malferma marbordo. Ili reproduktiĝas tre surloke en specimiksaj reproduktaj kolonioj. En kelkaj epokoj ili estas notitaj kiel abundaj en la haveno de Karaĉi. Ili etendas nordoriente al Asamo kaj orienten al Tajlando, Birmo kaj Kamboĝo.
Kutimaro
La reprodukta sezono estas julio al februaro sed dependas el pluvokvanto kaj akvaj kondiĉoj. En norda Barato, ili reproduktiĝas el julio al februaro kaj en Srilanko, inter novembro kaj februaro. La nesto estas platformo el bastonetoj situanta en ardearejo en la forkoj de parte submerĝitaj arboj aŭ kreskintaj en insuloj. La nestoj estas situantaj tre proksimaj al tiuj de aliaj Hindiaj kormoranoj aŭ de cikonioj kaj aliaj akvobirdoj en densaj kolonioj, ofte kun kelkaj linioj de nestoj. La ino demetas kutime 3 al 5 ovojn kiuj estas bluecverdecaj kaj kun kalkeca surfaco.
La Hindia kormorano faras mallongajn plonĝojn por kapti fiŝojn kaj grupo povas ofte fiŝkaptadi komunume, formante larĝan fronton por konduki fiŝojn al angulon.
10837 Yuyakekoyake
Nomo
Ĝia nomo aludas al Jujake Kojake (japane: 夕焼小焼) unu el plej popularaj en Japanio. La kanto, kiu priskribas la krepuskan pejzaĝon de la antaŭurboj de Haĉioĝi, estis verkita de Uko Nakamura, kiu naskiĝis kaj kreskis tie.
Onderdendam
Onderdendam (groninge: Onderndaam) estas vilaĝo ĉ. kvar kilometroj norde de Bedum en la provinco Groningen en Nederlando. En 2005 la nombro da loĝantoj estis 660 (ekskluzive la disaj domoj 560).
Eksteraj ligiloj
Koordinatoj:
Michel Colucci
Michel COLUCCI, plennome Michel Gérard Joseph Colucci, konata sub la artistnomo Coluche, (naskiĝis la en Parizo; mortis la  en Grasse) estis franca filmaktoro, komediisto kaj aŭtoro.
Biografio
Li famiĝis per filmoj kiel "L'aile ou la cuisse" (Flugilo aŭ femuro) kun Louis de Funès. En 1984 li ricevis César-premion kiel plej bona vira ĉefaktoro pro sia rolo de "Lambert" en la filmo "Tchao pantin" (Ĝis, marioneto) de Claude Berri.
Coluche kandidatiĝis kiel franca prezidento, por protesti kontraŭ la politika situacio en la lando.
Li estis iniciatinto de la restoracioj de l' koro (vidu sube).
Helpo al malriĉuloj
Coluche estis la iniciatinto, kun subteno de Abbé Pierre, de Les Restos du Cœur (Restoracioj de l' koro), kiuj helpas malriĉulojn kaj senhejmulojn. Ili daŭre funkcias nuntempe.
Lian faman ŝelkpantalonon li ricevis de la kunuloj de Emaus, interŝanĝe post kiam li riĉiĝis li donis altsuman ĉekon al Abbé Pierre.
Oni povas uzi pri Coluche kaj Abbé Pierre, frazon de Jacques Brel:
Eksteraj ligiloj
*Oficiala paĝo
*Les Restos du Cœur
Turț-Băi
Turț-Băi [turc-bej] (hungare: Turcibányatelep) estas vilaĝo en Rumanio administre apartenanta al la komunumo Turț.
En la censo de 2002, 81 el la 109 loĝantoj deklaris sin etnaj rumanoj, la aliaj 28 hungaroj.
En Turț-Băi dum longa tempo gravis minado (de oro, arĝento kaj plumbo); la minejon oni fermis komence de la 21-a jarcento.
496 Gryphia
496 Gryphia estas granda, meze hela asteroido de la ĉefa asteroida zono, ano de la Flora familio.
Funkcio
La vorto funkcio povas signifi jenon:
496 Gryphia
Malkovro
Ĝi estis malkovrita la de la germana astronomo Max Wolf elde la Nacia Observatorio de Hejdelbergo - Königstuhl.
Nomo
Ĝia nomo honoras la germanan verkiston Andreas Gryphius.
Esperanto-itala vortaro
Esperanto-itala vortaro estas vortaro, kiu provizas la leganton per tradukoj el la itala lingvo al Esperanto, aŭ male.
Historio
Pasintece eldoniĝis pluraj vortaroj Esperanto-itala.
hVortaro
Ekde januaro 2010, danke al la dispono de la esperantista informadikisto Danio Manetta kaj al konsento de Itala Esperanto-Federacio (kiu senpage donacis sian kopirajton), haveblas komputila programo kiu enhavas la tutan radikaron de la Vocabolario italiano-esperanto de Carlo Minnaja (1996), konstante korektata kaj ĝisdatigata de pria laborgrupo. La programo estis nomita hVortaro (hipervortaro). En 2019 nova retejo kreita de Daniele Binaghi estis publikigita ene de la retejo la I.E.F., kun aldonaj funkcioj je la interreta serĉilo, kaj troviĝas ĉe la retadreso https://www.esperanto.it/hvortaro/.
Alajos Ács
ÁCS Alajos [a'ĉ] estis rumanuja hungara aktoro, teatrestro naskita en Brăila la 28-an de julio 1930 kaj mortinta la 26-an de decembro 2002 en Satmaro.
Mekong Review
Mekong Review estas kvaronjara anglalingva literatura gazeto pri sudorientazia literaturo, ĉefe pri kamboĝa literaturo, burma literaturo, vjetnama literaturo, laosa literaturo, kaj taja literaturo. Ĝi estis kreita de Minh Bui Jones, vjetnamano denaske, dum la festivalo de la verkistoj kaj legantoj de Kampot, en Kamboĝo. Ĝia redaktejo estas en Sidnejo, en Aŭstralio.
São João do Caiuá
São João do Caiuá estas municipo de la brazila subŝtato Paranao, kiu taksis 5.909 loĝantojn en 2010.
Halmeu Vii
Halmeu Vii [halmeŭ vij] (hungare: Halmihegy) estas vilaĝo en Rumanio administre apartenanta al Halmeu.
Usona Departemento de Justico
La Usona Departemento de Justico (angle, United States Department of Justice) estas la parto de la usona federacia registaro respondeca pri la efika kaj justa aplikado de la leĝoj. Ĝia estro titoliĝas la Ĝenerala Advokato de Usono (United States Attorney General). La Ĝenerala Advokato ekzistas jam de la komenco de la konstitucia regado de Usono sub prezidento George Washington (1789), sed dum jardekoj ĝi estis unupersona posteno, kies oficanto donis juran konsiladon al la prezidento (kaj, ĝis ĉ. 1819, ankaŭ al la parlamento). Nur en 1870 oni kreis por la Ĝenerala Advokato. Ekde 1887 la Departemento alprenis ne nur konsilajn sed ankaŭ leĝdevigajn funkciojn.
Anne Etchegoyen
Anne ETCHEGOYEN (🇪🇺: Anne Etxegoien) (naskiĝis en Saint-Palais, Malsupra Navaro, Eŭsklando) estas kantistino en la eŭska, franca kaj hispana lingvoj.
Esperanto-japana vortaro
Tie ĉi estas listo de Esperanto-japanaj vortaroj.
Filozofiaj Leteroj
La leteroj''' estas verko de Voltaire skribita en 1734.
Ĝi konsistas el dudek kvin leteroj kiuj traktas diversajn temojn : la religio, la sciencoj, la artoj aŭ la filozofio (de Pascal interalie).
Evidentas ke tiu verko estas destinata por pli-malpli kultura popolo, kapabla legi, sed necesanta iu edukadegon, pro kiel ĝi estas skribata. Estas ĉi tie pluraj leteroj, kaj se estas leteroj, estas adresatoj.
Videblas ke tiuj leteroj ne estas personaj leteroj, kiuj estus aparte senditaj al iuj personoj, sed estas publikaj leteroj, destinitaj por esti legataj de plejmulto dank'al ilia publikigo en libro.
La religio
Voltaire I ĝis VII. Li revuas iuj el la religioj kiuj ĉirkaŭas lin : la kvakero (leteroj I ĝis IV), la anglikanoj (V), la presbiterianoj (VI), kaj fine la sociniananoj (VII).
En la kvar unuaj leteroj, Voltaire priskribas la Kvakeristojn, iliajn kutimojn, iliajn kredojn kaj iliajn historiojn. Li ŝatas la simplecon de iliaj ritoj : ne bapto (« ni ne pensas ke la kristanismo konsistas ĵeti malvarman akvon sur la kapon » (I)), nek komunio (« ne alia ol tiu de la koroj » (I)), ankoraŭ nek pastro (« Ĉu vi do ne havas pastrojn, al li demandas mi? - Ne, (...) kaj ni pri tio tre bone fartas » (II)).
La letero V estas dediĉata al la anglikana religio, kiun li taksas pli bona ol la katolika (« la anglikana klerikaro estas pli regulema ol tiu de Francio »), sed kiun li tamen kritikas (« La anglikana klerikaro estas gardinta multe el la katolikaj ceremonioj, kaj ĉefe tiu je recevi la dismo (klerikara imposto) kun tre strikta atento. Ili ankaŭ havas la pian ambicion je esti la mastroj. »).
Lia leteroj VI permesas al Voltaire ataki la presbiterianojn, laŭ li netoleremaj (« iu presbiteriano de Skotio (...) donas la nomon de la prostituino de Babilono al ĉiuj eklezioj kie iuj klerikoj estas sufiĉe feliĉa por havi kvindek mil pundojn de rento »), sed ankaŭ tro striktaj (« estas malpermesita je tiu tago labori kaj distriĝi, tio kiu estas la duoblo de la severeco de la katolikaj eklezioj ; ne opero, ne komedioj, ne koncertoj en Londono dimanĉe ; la kartoj tie estas nepre malpermesataj »).
Finfine, en lia letero VII, li malmulte parolas pri tiu religio, tamen proksima de lia idealo diisma.
Calvin F. Quate
Calvin Forrest QUATE (7a de Decembro, 1923 – 6a de Julio, 2019) estis unu el la inventistoj de la atom-forta mikroskopo. Li estis profesoro emerita de aplikita fiziko kaj de elektra inĝenierarto en la Universitato Stanford.
Quate estas konata pro sia laboro pri akustiko kaj pri la atom-forta mikroskopo. La skanakustika mikroskopo, inventita de kolego en 1973, havas rezolucion kiu superas tiun de la optika mikroskopo. En 1981, Quate legis pri nova tipo de mikroskopo kapabla ekzameni elektrokonduktivajn materialojn. Kun Gerd Binnig kaj Christoph Gerber, li disvolvis rilatan instrumenton kiu funkciu ĉe ne-konduktivaj materialoj, kiel biologiaj histoj, kaj tiel naskiĝis la atom-forta mikroskopo.
Religio licita
La sintagmo religio licita estas latina diskutata nocio kiu indikas la privilegian statuson ĝuitan de iuj religioj en Romio. (Eldiru "relìĝio licita").