cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Jérôme Kircher
Jérôme KIRCHER (naskiĝis la en Parizo) estas franca aktoro, eksa lernanto de "Conservatoire national supérieur d'art dramatique".
Ruĝecventra niltavo
Ĝi povus formi superspecion kun la specioj Sumatra niltavo, N. sumatrana, kaj la Davida niltavo, N. davidi; iam jam estis konsiderata samspecifa kun unu aŭ ambaŭ el la menciitaj specioj.
La masklo havas malhelbluajn al nigrecajn vizaĝon, gorĝojn, dorson kaj flugilojn, dum la krono, nuko, ŝultro, pugo kaj vosto estas malhelbluaj sed kun ne tiom brile helbluaj nuancoj (kiom ĉe la Davida niltavo) en pugo, krono kaj mallarĝa strio inter la malhela vizaĝo kaj la ŝultroj. La supraj partoj estas heloranĝaj, iom pli flavoranĝe nur en plej suba ventro. La flugiloj estas tre malhelaj. La ino estas ĝenerale bruneca, pli malhelbruna en flugiloj kaj kun olivverdeca nuanco en vizaĝo kaj blanka trabrusta strio. Temas pri evidenta kazo de seksa duformismo.
Ĝi troviĝas en Bangladeŝo, Butano, Ĉinio, Barato, Laoso, Birmo, Nepalo, Pakistano kaj Tajlando. Ties natura habitato estas subtropikaj aŭ tropikaj humidaj arbaroj de malaltaj teroj aŭ montararbaroj.
Elterlein
Elterlein estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Ercmontaro de la federacia lando Saksio. Fine de la komunumo havis  loĝantojn.
Antonín Slanina
Antonín SLANINA (naskiĝis en 1905; mortis la 26-an de septembro 1980 post longa malsano en Prago) estis ĉeĥa esperantisto, unu el la plej konataj Esperanto-instruistoj en Ĉeĥoslovakio, aŭtoro de rektmetoda lernolibro.
Antaŭ la dua mondmilito li organizis plurajn E-klubojn. Li helpis organizi la famajn radio-elsendojn de la praga Verda Stacio kaj kunfondis la Someran Kolegion de Esperanto en Doksy, kiu siatempe ĝuis internacian renomon. Li estis redaktoro de Ligilo, aktoris en Verda Ĉaro de Julio Baghy.
Rivero Escudo
Escudo estas rivero en la nordo de Hispanio. Ĝi fluas tra la aŭtonoma komunumo Kantabrio. Ĝi enfluas la Kantabran Maron ĉe la estuaro de San Vicente de la Barquera.
La konservan staton de la rivero oni taksas bona. En sia lasta parto de kurso, la rivero fluas tra la Naturparko Oyambre.
500 (nombro)
Kvincent (500) estas la natura nombro kiu estas post 499 kaj antaŭ 501.
Pri nombroj [500, 1000)
Ĉi tiu ĉapitro estas pri nombroj ekde 500 inkluzive ĝis 1000 malinkluzive.
Aroj
Jenaj aroj enhavas erojn kun numeroj 500 ... 999:
Gasosatureco de la rokaĵoj
Gasosatureco de la rokaĵoj estas grado je kiu iliaj poroj, kavernaĵoj kaj fendoj, pleniĝis je tergaso.
En gaskuŝejoj gasosatureco karakterizas parton de volumeno de malfermaj rokaĵaj poroj, okupitaj de libera gaso en termobaraj kondiĉoj de tavolo. Kg de la rokaĵo estas taksata laŭ koeficiento de ĝia akvumeco Ka, surbaze de bilanco de neintermikseblaj fluaĵoj en rokaĵoj: Kg = (1 – Ka). Dum antaŭeniĝo de akvo kaj akvumiĝo de la tavolo observeblas resta gasosatureco, kiu konformas al kvanto de nemovebla gaso (kaptita en la poroj, disigita). Kg estas kalkulata en gasputo per geofizikaj metodoj kun uzado de informoj pri petrofizikaj ecoj de la rokaĵoj, ktp.
Esplorado de gasosatureco necesas por pritaksi rokaĵon kiel kolektujon, kalkuli gaskapaciton kaj kontroli ekspluatadon de gasminejo.
Gladilatian
Gladilatian estas arta lingvo kreita en 1997 de Dennis Paul Himes. Ĝi havas propran alfabeton, kvankam ne tre kreiva. La fonologio estas interesa, ĉar sonoj havas specifaj morfologiajn funkciojn, kvankam la ortografio estas tro influita de la angla.
Ekzemploj (transskribitaj):
Eksteraj ligiloj
http://home.cshore.com/himes/glad/lang.htm
Gronau
Gronau havas diversajn signifojn:
Oliver Wehe
Oliver WEHE - prononco  - (naskiĝis la 11-an de junio 1967 en Munkeno) estas germana baleta dancisto, dancinstruisto kaj iama aktoro.
Ekde la aĝo de 12 jaroj li prenis lecionojn de baleto en sia hejmurbo. En la aĝo de 14 por li - tiam anĝelaspekta knabo de longaj blondaj haroj kaj senkulpecaj vizaĝesprimoj - estis malkovrita por la ĉefrolo de la juna Felix Krull en ampleksa, kvinparta televida versio de la romano Konfesoj de la impostoro Felix Krull (germane Bekenntnisse des Hochstaplers Felix Krull) de Thomas Mann. Kiel rezulto, la adoleskulo baldaŭ invitiĝis por ĉefrolo en la filma adapto de la novelo La nekredebla kaj malĝoja rakonto pri la pur-anima Eréndira kaj de ŝia senkompata avino (hispane La increíble y triste historia de la cándida Eréndira y de su abuela desalmada) de Gabriel García Márquez. Tie li same ludis la centran rolon de blonda, anĝeleca knabo, tie nomata Ulysses, kiun pura kaj senkulpa amo ligas al la junulina titola heroino kiun li fine liberigas de ŝia sklava ekzisteco per sanga murdo de la ekspluata avino - ago forte kontrastanta al la anĝela karaktero de la rolulo.
Kvankam pro ĉi tiuj du kinaj verkaĵoj li subite fariĝis internacie konata komence de la 1980-aj jaroj, li decidis ne plu aktori. Anstataŭe li koncentriĝis pri trejnado kiel baleta dancisto. En 1987 li ricevis sian balet-diplomon kaj ekde 1990 dum dek tri jaroj estis unua solisto de la Bavara Ŝtata Baleto en Munkeno. Lia repertuaro en ĉi tiuj jaroj interalie inkluzivas la princon Siegfried en la baleto "Cignolago" de Ĉajkovskij, la junulon Albrecht  en la baleto "Giselle"  kaj la junulon Bazilo en la baleto "Donkiĥoto" de Heinz Spoerli, la princon en la baleta adapto de la fabelo "La dormanta belulino" same de Ĉajkovskij, la junulon Petrucio en la baleta adapto de la teatraĵo "La dresado de la megero", la amikojn Mercutio kaj Romeo en baleta adapto de la teatraĵo "Romeo kaj Julieta", la feoreĝon Oberono kaj la junulon Lisandro en baleta adapto de la teatraĵo "Somermeznokta sonĝo", ĉiuj tri de Ŝekspiro, kaj la junulon Lenskij en baleta adapto de la romano "Eŭgeno Onegin" de Puŝkin.
Post malrapide saniĝanta vundiĝo li decidis en julio 2003 ne plu baleti sursceneje, sed plu profesii kiel moviĝa trejnisto.
Moskeo Kubao
La moskeo Kubao (Quba' masĝid aŭ masĝid Qubā, araba: مسجد قباء), lokita en la sudaj ĉirkaŭaĵoj de Medino, Sauda Arabio, estas la unua islama moskeo iam konstruita.
Marcell Riesz
Marcell RIESZ [ries], laŭ hungarlingve kutima nomordo Riesz Marcell estis hungara-sveda matematikisto, profesoro, membro de Reĝa Sveda Akademio de Sciencoj (1936). Lia frato estis Frigyes Riesz.
Marcell Riesz naskiĝis la  en Győr. Li mortis la en Svedio en Lund.
Biografio
Marcell Riesz studis en Reĝa Universitato de Budapeŝto inter 1904 kaj 1908, sed interrompo okazis en la studjaro 1906, tiam li lernis en Universitato de Göttingen. Fine li plulernis en Parizo en la studjaro 1909. Li doktoriĝis en Budapeŝto antaŭ Lipót Fejér. En 1911 li vojaĝis al Svedio helpe de stipendio, en la sekva jaro li docentiĝis en Stokholmo ĝis 1925. Inter 1926 kaj 1952 li instruis en la Universitato de Lund, poste li emeritiĝis. Tamen li instruis en usonaj universitatoj jardekon, li revenis al Lund en 1962. Spite la eksterlandajn jardekojn li konstante kontribuis kun sia frato. Lia matematika agado faris Lund-on signifa matematika urbo. Li okupiĝis precipe pri trigonometrio, ekzemple:
Saint-Germain-des-Prés (Parizo)
Saint-Germain-des-Prés [sɛ̃ ʒɛʁmɛ̃ de pʁe] estas unu el la plej famaj kvartaloj de Parizo. Ĝi troviĝas ĉirkaŭ la samnoma abatejo, je la fino de la Strato de Rennes, en la 6-a arondismento de Parizo (maldekstra bordo de la Sejno).
Kentia palmo
La Kentia palmo (Howea forsteriana) estas specio de la familio de la Arekacoj (Palmoj), endemia sur Insulo Lord Howe (oriente de Aŭstralio).
Saint-Germain-des-Prés (Parizo)
Historio
Eta komunumo progrese naskiĝis ĉirkaŭ la abatejo Saint-Germain-des-Prés, kiu situis mezepoke ekster Parizo, en la kamparo, kiel montras la vorto "Prés" (herbejo). La vilaĝo Saint-Germain formiĝis je la 12-a jarcento, kaj havis tiam proksimume 600 loĝantojn.
Kentia palmo
Ĝi estas multuzata por endoma dekorado.
La planto estas senpoluiga ĝi povas influi la koncentriĝon en la aero de volatilaj organikaj kombinaĵoj kiel benzeno, heksano aŭ tolueno.
Saint-Germain-des-Prés (Parizo)
Historio
Tiu kvartalo altiras la intelektulojn depost la 17-a jarcento. Diderot aŭ d'Alembert kutime kuniĝis en la kafejo Landelle (Strato Buci), aŭ en la kafejo Procope, kiu ankoraŭ ekzistas hodiaŭ. Same, kelkaj revoluciuloj (ekz. Marat, Danton, Guillotin...) loĝis en la kvartalo. La konstruaxjoj de la monaĥejo estis detruitaj dum la franca revolucio.
Post la Dua mondmilito, la kvartalo Saint-Germain-des-Prés fariĝis grava loko por la intelekta kaj kultura vivo de Parizo. Filozofoj, verkistoj, aktoroj kaj muzikistoj miksis en la noktaj kluboj kaj la kafejoj (kafejo Les Deux Magots, kafejo Flore, Lipp...), kie ekzistadista filozofio ofte tanĝis ĵazon. Pluraj famuloj loĝis aŭ verkis en Saint-Germain, interalie :
Hodiaŭ
La konstruaĵoj de la 17-a jarcento ankoraŭ stariĝas, sed la kvartalo videble ŝanĝis ekde kelkaj jardekoj : la laŭmodaj butikoj, ofte luksaj, anstataŭas la butiketojn kaj la librobutikojn.
(14630) 1998 VQ31
(14630) 1998 VQ31 estas malgranda tre hela asteroido de la asteroida zono malkovrita la dum la kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Asada Hazime
ASADA Hazime (naskiĝis en marto 1887 en Miyagi-ken, informoj pri morto ankoraŭ nekonataj) estis japana esperantisto kaj kuracisto, profesoro pri jurmedicino unue en la medicina fakultato de Nagasaki kaj poste en la virina medicina kolegio en Tokio.
Dum la 19-a Universala Kongreso de Esperanto en Danzig, en la jaro 1927, li prelegis pri sia fako en la Somera Universitato (SU, nuntempa Internacia Kongresa Universitato, IKU).
Jacala de Ledezma
Jacala de Ledezma estas unu el la 84 komunumoj de la meksika subŝtato Hidalgo, kiu situas en la centra Meksiko norde de la urbo de Meksiko. La ĉefurbo de la komunumo estas Jacala de Ledezma. La kodnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 13031.
Geografio
La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 12057 loĝantojn. El tiuj estis 5632 viroj kaj 6425 virinoj. La komunumo havas surfacon de 346,9 km². La meza alteco (de la ĉefurbo) estas 1320 metroj super la marnivelo.
Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a., (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).
Njandoma
Njandoma (ruse Няндома) estas urbo en Arĥangelska provinco en Rusio.
Mšeno nad Nisou
Mšeno nad Nisou (Grünwald) estas parto de urbo Jablonec nad Nisou en distrikto Jablonec nad Nisou en Ĉeĥio. Ĝi situas en ĝia nordorienta rando. En la jaro 2011 estis ĉi tie registritaj 610 adresoj. En la jaro ĉi tie daŭre vivis.
Mšeno nad Nisou estas ankaŭ nomo de katastra teritorio kun areo 6,19 km². Parto de la katastra teritorio Mšeno nad Nisou liganta al la norda radno de katastra teritorio Jablonecké Paseky (regiono de stratoj Tichá, U Lesa, Jindřichovská, Pod Lesem ĝis strato Podhorská ulice) apartenas al loka parto Jablonecké Paseky. La loka parto Jablonecké Paseky tiel dividas en du partojn la lokan parton Mšeno nad Nisou kaj el regiono ĉirkaŭ stratoj Lučanská, Zahradní kaj Konečná tiel faras eksklavon de la loka parto Mšeno nad Nisou, kvankam la katastra teritorio Mšeno nad Nisou estas koneksa.
Njandoma
Kodo de OKATO de la urbo (en jaro 2005) estas 11244501.
Mšeno nad Nisou
Historio
La komenco de vilaĝo tuŝas ĝis la jaro 1548, kiam estis fondita en tiu ĉi regiono vitrofareja gisejo. La pli malgranda vilaĝo Mšeno fariĝis nur post la jaro 1635. Fine de la 18-a jarcento estis konstruita kapelo de sankta Anna (1780), en la sama tempo okazis evoluo de vitrofareja kaj teksa industrioj. En majo de 1900 la municipo estis kunigita kun Jablonec kaj Rýnovice per eletra fervojo. En la jaro 1910 estis fiinita mŝena rezervujo. Ekde la jaro 1912 Mšeno estis kampurbo.
En la jaro 1962 Mšeno estis unuigita kun Jablonec nad Nisou. Komence de la 1980-aj jaroj la malnova Mšeno estis detruita kaj sur ĝia loko elkreskis la plej granda jabloneca loĝdomaro.
Njandoma
La urbo estis fondita en jaro 1896 kiel loĝejo ĉe fervoja stacia, kvankam oficiala jaro de fondo estas 1898.
Ĝi havas statuson de urbo ekde jaro 1939.
Mšeno nad Nisou
Nuntempo
Mšeno apartenas inter la plej grandaj kvartaloj de Jablonec nad Nisou kun preskaŭ 10 mil da loĝantoj. Apud la loĝdomaro ĝi plenumas ankaŭ funkcion sporte-refreŝigejan. Signifa estas en tiu ĉi regiono jam menciita mŝena valbaraĵo kun kvalitaj kondiĉoj por someraj sportoj kaj baniĝado. En proksima Břízky situas sporta areo (futbalo, teniso, skvaŝo, skikurado, biatlono) kun hotelo. Proksime de rivero Bílá Nisa troveblas pluaj granda sporta areo (futbalo, basbalo), kiun oni senĉese disvastigas. Proksime de la kvartalo situas ankoraŭ jabloneca urba sporta ĉambrego kaj naĝista stadiono.
Mšeno situas sur rando de PPR Jizera montaro. Proksime de strato Palackého ulice kreskas du protektataj arboj: acero (Acer pseudoplatanus) kaj kverko (Quercus robur).
En la kvartalo situas kvar el naŭ jablonecaj superbazaroj.
Transporto
Antaŭe Mšeno situis en reto de jablonecaj tramoj, post ĝia nuligo en la jaro 1965 ĉi tien nun alveturas nur aŭtobusoj de Transporta entrepreno de urboj Liberec kaj Jablonec nad Nisou.
Somogyszentpál
Somogyszentpál [ŝomodjsentpAl] estas vilaĝo en Hungario, en regiono Suda Transdanubio, en departemento Somogy, en Distrikto Marcali. La loknomo signifas: Somogy-Sankta Paŭlo.
Situo
La vilaĝo situas sur ebenaĵo, fine de sakovojo, laŭ ekonomia fervojeto el Balatonfenyves (Kampara Fervojo de Balatonfenyves, Balatonfenyvesi Gazdasági Vasút). Balatono troviĝas 10, Marcali 9 km-ojn for.
Historio
Pli frue keltoj kaj pragermanoj vivis tie. La unua mencio devenis el 1332 en formo Keer, kiu iĝis memstara vilaĝo Varjaskér. La vilaĝo havis preĝejon kaj fortikaĵon antaŭ la turkoj. Dume apude formiĝis alia vilaĝo, menciita en la 14-a jarcento en formo Santo Paulo. La vilaĝoj preskaŭ senhomiĝis dum la turkoj. En la 18-a jarcento slavoj alvenis kaj nomiĝis la vilaĝo Tótszentpál. La vilaĝoj unuiĝis en 1929 havanta la nomon Somogyszentpál.
Komunumoj pri Kér en Hungara reĝlando
Kér estas unu el la 7 hungaraj gentoj.
Njandoma
La interurba telefona kodo estas 81838, la enurbaj telefonnumeroj estas kvinciferaj (en jaro 2005).
La loka tempo estas la sama kiel moskva tempo (en jaro 2005).
En la urbo estas fervoja stacio (malfermita en 1898).
En jaro 1959 la urbo havis 21,7 mil loĝantojn.
En jaro 2002 la urbo havis 22,6 mil loĝantojn.
63609 Francoisecolas
63609 Francoisecolas estas malgranda ne tre hela asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la elde la Observatorio Pic du Midi en Francio
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de la franca amatora astronomino Françoise Colas, kiu partoprenis al multenombraj observoj de stelaj kaŝadoj farde ĉie tra la mondo. Ŝi partoprenis ankaŭ al la observa teamo per la teleskopo de 1 m de la Pic du Midi.
Bouveret (stacidomo)
Bouveret estas fervoja stacidomo en Port-Valais, Svislando.
Euranet
Euranet estas la unua tuteŭropa radioprojekto kaj estas survoje al plenumiĝo ekde februaro de 2008. La projekto strebas al starigo de kunlaborado inter eŭropaj radioj, cele al proksimigo de Eŭropo al siaj civitanoj. Temas pri tio, krei reton de radioj, en kiu ĉiuj disvolvas en sia lando kaj lingvo la saman programtipon pri Eŭropo kaj pri diversaj eŭropaj landoj.
Konkrete, Euranet ne tute estas radiostacio, sed pli ĝuste vasta program- kaj resursa informpartumsistemo. Malfermita al ĉiuj stacioj, ĉu naciaj aŭ regionaj, publikaj aŭ privataj, Euranet arigas hodiaŭ (2008) 16 staciojn de 13 EU-landoj. Unuaetape, elsendoj estos dissendataj en deko da lingvoj, kaj laŭpaŝe en la 23 EU-lingvoj.
26386 Adelinacozma
26386 Adelinacozma estas asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la de la teamo de la astronomia kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de Adelina Corina Cozma, kiu gajnis la duan rangon en la Intel International Science and Engineering Fair de 2010 pro sia projekto pri konduta kaj socia sciencoj. Ŝi estis lernantino ĉe la  Bayview Secondary School de Richmond Hill (Ontario Kanado).
Carl Ludwig (fiziologo)
Carl Friedrich Wilhelm LUDWIG estis germana kuracisto kaj fiziologo, profesoro pri kompara anatomio, kiu esploris plurajn topikojn, same kiel la fiziologio de la sangopremo, la urina ekskriciado kaj la anestezo, ricevinte la Medalon Koplej, en 1884, dank'al siaj esploroj. En 1869, li elektiĝis membro de la Reĝa Sveda Akademio de Sciencoj. Oni kreditas al li la elpenson de ilo por mezuri la sangofluon aŭ "stromuhr".
Ashby-de-la-Zouch
Historio
"Ashby" estas vorto de anglosaksa-dana origino, signifanta "cindro-arba bieno" aŭ "cindro-arba setlejo". En 1086 la nomo Ashby unuafoje skribe menciiĝis. La normanda franca noma etendaĵo datiĝas de la jaroj post la normanda konkero de Anglio, kiam la urbo iĝis posedaĵo de la familio la Zouche dum la reĝado de Anglio.
La loka kastelo estis konstruita en la 12-a jarcento. La urbo kaj kastelo venis en la posedon de la familio Hastings en 1464 kaj William Hastings, 1-a darono de Hastings, plibonigis ĝiajn fortikaĵojn ekde la jaro 1473. En la Angla enlanda milito la urbo estis unu el la kavaliraj (por-reĝaj) ĉefaj garnizonoj sub la kontrolo de kolonelo Henry Hastings, komandanto de la armeo de norda Midlands.
Multaj de la konstruaĵoj de la urbocentro estas trabfakaj, sed la plejparto de tiu historia konstrustilo estas kaŝita per postaj brikaj fasadoj.
Prudens van Duyse
Prudens van Duyse (° Dendermonde, la 17-an de septembro 1804 - mortis en Gent, la 13-an de novembro 1859) estis ŝtatisto, verkisto, tradukisto, fervora defendanto de flandraj lingvaj rajtoj kaj arkivisto.
Li publikigis siajn plej ŝatatajn poemojn en la antologioj ' Het Klaverblad ' (Trifolifolio) kaj 'Nazomer ' (Malfrua Somero). Van Duyse ĉefe verkis patriotismajn poemojn, kun skizoj el la flandra popola vivo. Van Duyse tradukis el la latina, la malnovnordlanda kaj la malnovaltgermana. Lia Traktato pri nederlanda poezio estis premiita en 1851. En 1860 li estis postmorte premiita ricevinte la kvinjaran ŝtatan premio por flandra literaturo.
Flandra Movado kaj lingvaj rajtoj
Ĉar kunfondinto de la societo 'De tael is gansch het Volk ' ('La lingvo estas la tuta popolo') en 1836, li donis al la Flandra Movado, movado por lingvaj rajtoj por la flandroj en Belgio, gravan impulson. La lingva lukto estis dekomence lukto por pli alta kultura statuso de la nederlanda en Belgio. En 2019 la flandroj akiris siajn lingvajn rajtojn.
La nuna Flandra Movado ŝajnas pli kaj pli disvolviĝi en dekstreman konservativan direkton interalie malinklinante la aprezon de lingvoj de malplimultoj kiel tiuj de migrantoj (de la turka al la berbera ĝis la ĉina), malgraŭ ke la loĝantaro en iuj urboj kiel Antverpeno konsistas por la duono el personoj kun migrada pasinteco. La kultura kaj lingva diversego en tiuj urboj postulas ke la surloka standarda lingvo, sed ankaŭ lingvofrankaoj kiel la angla aŭ Esperanto (kiel interkultura supranacia lingvo) ne sufiĉas. La Nederlanda Lingvo-Unio kiu nuntempe defendas la nederlandan lingvon kaj kulturon internacie deklaras ĝuste ke '"Plurlingveco estas riĉigo kaj por homoj kaj por la socio entute kaj ne prezentas minacon por la nederlanda lingvo mem".
En 1849 van Duyse kunfondis la "Kongreson de la nederlanda lingvo kaj literaturo".
Verkaro
Li estas aŭtoro de ampleksa verkaro (poezio, historio, eseoj)
Tajoj
Tajoj je la larĝa senco de la vorto estas nomataj parolantoj de la tajaj lingvoj, tiu estas, la plejparto da loĝantoj de Tajlando, Laoso, kaj regionoj de Birmo, Ĉinio, kaj Vietnamio. Kiel etnon oni komprenas sub tajlandaj tajoj kvar grupojn: la nord-tajojn (Thai Nüa, kiuj posedas ankaŭ propran malnovan skribon), la mezajn tajojn (Thai Glaang), la isan-tajojn (Thai Isaan, en la nord-oriento, la Isano (Isaan), kies lingvo pli similas al la laŭa lingvo) kaj la sud-tajojn (Thai Phak). En Birmo loĝas la ŝanoj, en Laoso la laŭoj, en Vietnamo la nungoj, inter aliaj, kaj en Ĉinio la ĝŭangoj. La lingvoj apartenas al la kradaja lingvaro. Je mallarĝa senco de la vorto, tajoj estas parolantoj de la tajaj lingvoj de Tajlando.
La nomo "tajoj" ankaŭ estas uzata por dajoj (傣族), kiuj estas taja etna grupo en Ĉinio.
Jarville-la-Malgrange
Historio
Tie okazis la 5-an de januaro 1477 la lasta batalo de Karlo la Brava.
La preĝejo datiĝas el 1903.
Esperanto vivo
Okaze de la eŭropaj balotoj, Eŭropo - Demokratio - Esperanto ricevis 6 voĉdonojn (0,27% de voĉoj) en 2004, 3 voĉdonojn (0,15% de voĉoj) en 2009 kaj 8 voĉdonojn (0,37% de voĉoj) en 2014.
Roman Stopa
Roman Stopa (naskiĝis la 8-an de julio 1895 en Wola Batorska apud Bochnia, mortis la 15-an de aprilo 1995 en Krakovo) – pola lingvisto, afrikisto, folkloristo. Ankaŭ esperantisto.
Biografio
Estis disĉiplo de la lingvisto, profesoro Jan Michał Rozwadowski. Eminenta pola fakulo pri klaketaj lingvoj. Esploris lingvojn kaj folkloron de boŝmanoj kaj hotentotoj en Sudokcidenta Afriko. Lekciis afrikajn lingvojn kiel svahila lingvo, haŭsa lingvo, evea lingvo, hotentotaj kaj boŝmanaj. Ankaŭ komparan muzikologion de Afriko. Ekde 1962 profesoro ĉe Jagelona Universitato en Krakovo.
Scienca kontribuo
Profesoro Roman Stopa en la disertaĵo Die Schnalze, ihre Natur, Entwicklung und Ursprung  hipotezas pri la evoluo de klaketoj en elspirajn sonojn, per kio li kontraŭas al la teorio de Trombetti, kiu opiniis male. Laŭ la profesoro klaketoj kiel sonoj estas pli aĝaj ol vokaloj kaj konsonantoj, kiuj devenas de ili. Li asertas, ke la klakoj estas protokonsonantoj por la tuta homaro kaj la nunaj eksplodaj, afrikatoj kaj frikativoj de ili devenas. En artikoloj pri ĝenerala fonetiko el la jaroj 1955-1960 jese respondas por malpermesita en afrikistiko la demando ĉu oni povas kompari klaketajn lingvojn kun la senklakaj. Sekve proponas novan rearanĝon por klasifiki lingvojn de Afriko. Li hipotezas, ke la lingvoj de Nigra Afriko apartenis al kvar lingvo-grupoj: khoisan (boŝmanoj kaj hotentotoj), sudana, bantua kaj hamido-ŝemida kaj estas origine ligitaj inter si pro la komuna subtavolaĵo – pigmeo-boŝmana, kiu okupis la tutan Afrikon. Sian teorion prezentas en disertaĵo Genetic Unity of African Languages.
Ĉefaj verkoj
Publikaĵoj en la germana
Publikaĵoj en la angla
En la pola lingvo Roman Stopa verkis artikolojn kaj librojn antaŭ ĉio pri etnografio kaj etnologio de Afriko. La liston de pli ol 50 publikaĵoj de Roman Stopa aperigis “Przegląd Orientalistyczny” (Orientalistika Revuo), en sia afrik-tema n-ro 3/1970 en prilaboro de Rajmund Ohly.
Memoraĵoj
Unikan kolekton de eksponaĵoj el sud-okcidenta Afriko - kolektitan de la profesoro - posedas Etnografia Muzeo nome de Seweryn Udziela en Krakovo. La kolektaĵo ampleksas kelkdekon da artefaritaĵoj de boŝmanoj, hotentotoj kaj ovamboj - armiloj, iloj, vestoj, ornamaĵoj, amuletoj kaj skulptaĵoj.
Faĥitoj
La faĥitoj estas unu el la plej tradiciaj kaj popularaj pladoj de la teksas-meksika kuirarto kaj de la nordo de Meksiko. Ĝi tradicie konsistas el rostita viando kaj tranĉita strie, servata sur tortiljo el maizfaruno aŭ tritik-faruno. Origine la faĥitoj ellaboriĝis nur el bovoviando sed nuntempe ĝi ankaŭ fariĝas el kokidaĵo, porkaĵo, salikokoj kaj eĉ veganaj alternativoj. La plej popularaj spicoj uzataj por akompani la faĥitojn estas acidkremo, la gvakamolo, kokbeko, fromaĝo kaj tomato.
Deine Lakaien
Deine Lakaien [Dajne Lakajen] estas germana muzikgrupo. La nomo de la grupo signifas Viaj lakeoj. Alexander Veljanov estas la kantisto kaj la komponisto, la pianisto nomiĝas Ernst Horn. Tiu grupo komencis sian aktivecon en 1985.
Antonín Slavík
Antonín SLAVÍK (naskiĝinta la 20-an de januaro 1893 en Karlín (Prago); ekzekutita la 27-an de oktobro 1942 en Berlino) estis ĉeĥa esperantisto kaj direktoro de la Verda Stacio en Brno. Lia stacio estis la unua, kiu disaŭdigis Esperanto-radion. Slavík regis sep fremdlingvojn - la germanan, la francan, la polan, la anglan, la italan, Esperanton kaj la rusan.
Li estis arestita la de nazioj, kiuj okupis Ĉeĥion tiam, kaj mortpunita la. En la jaro 1970 oni inaŭguris memortabulon honore al li en la konstruaĵo de la Ĉeĥa radio en Brno en strato Beethovenova 4/1.
Péter Hack
Péter Hack naskiĝis la en Budapeŝto.
Biografio
Péter Hack maturiĝis en gimnazio en sia naskiĝurbo en 1977, poste li estis devigsoldato jaron en Kalocsa. Li akiris juran diplomon en Scienca Universitato Loránd Eötvös en 1983, poste li havis neinstruan postenon aŭ li ricevis stipendion. Ekde 1989 li instruis en la universitato kiel lektoro, ekde 2012 docento, ekde 2018 profesoro. Li estis ankaŭ katedrestro ekde 2014. Intertempe li doktoriĝis (Ph.D.) en 2008, la habilitiĝo okazis en 2011. Lia edzino naskis 2 filinojn en 1990 kaj 1994.
Peter Huchel
Peter HUCHEL [pete huĥl] (naskiĝis la 3-an de aprilo, 1903, mortis la 30-an de aprilo, 1981) estis germana poeto.
Naskiĝinte apud Berlino, li pasigis sian junaĝon en kampara regiono. De 1923 ĝis 1926 li studis literaturon kaj filozofion en Berlino, Freiburg kaj Vieno. Ekde 1927 li vojaĝis dum tri jaroj tra Francio, la Balkana Duoninsulo kaj Turkio; reveninte al Berlino li laboris por diversaj literaturaj ĵurnaloj kaj verkis lirikon.
Péter Hack
Biografio
Ekde 1987 li estis aktiva en malgranda eklezio, post 2 jaroj li iĝis diakono, inter 1992- 2008 li instruis ankaŭ en eklezia akademio.
Ekde 1988 li estis aktiva opozicia politikisto, inter 1990 kaj 2002 li estis parlamentano, poste li forlasis sian partion.
Peter Huchel
Post la Dua mondmilito Peter Huchel laboris en Orienta Berlino ĉe radiostacio. Ekde 1949 li estis ĉefredaktoro de renoma kultur-revuo, sed pro konfliktoj kun politikaj funkciuloj li en 1962 devis forlasi tiun ĉi postenon. En 1971 li fine transloĝiĝis de GDR al FRG. Li mortis en Staufen im Breisgau, Badeno-Vurtembergo.
František Slavík
František SLAVÍK (naskiĝis la 11-an de aŭgusto 1900 en Bystrá -?) librotenisto, respondeca redaktoro de Bulteno antaŭ dua mondmilito, ĉefdelegito de UEA, estro de Libro-Servo
Ĉeĥoslovako, fabrika oficisto en Praha. Tre aktiva administra funkciulo de ĈAE depost 1928.
EdE-S
Brida ajmofilo
La Brida ajmofilo (Aimophila mystacalis) estas specio de birdoj de la familio de Emberizedoj kaj genro de Ajmofiloj, kiu enhavas speciojn kun rimarkindaj kapobildoj.
Ĝi estas endemia de Meksiko. Ties natura vivejo estas subtropikaj aŭ tropikaj altaltitudaj arbustaroj. Ĝi loĝas en zonoj abundaj je arbustoj aŭ kaktoj. Ĝi distribuiĝas oriente de la Neĝmontaro el la orienta parto de la Meksikŝtato ĝis Verakruco, kaj ankaŭ en la valoj de la sudo de Pŭeblo kaj en la Miksteka Montaro.
Plenkreskulo esta 15 cm longa. La kapobildo estas ties karaktero distinga: majoritato de la kapo estas malhelgriza, kun nigra gorĝo kaj po unu blanka strio ambaŭflanke, kvazaŭ "mustaĉaj". En la frunto estas nigra makulo kaj en brido estas blanka makulo. Ĝi havas ankaŭ blanka nekompleta okulringo. Krome estas malhelaj strioj kaj krona kaj traokula kaj inter tiuj bone markata hela superokula strio. La resto de la korpo estas ruĝecbruna al brunecgriza en dorso, kun nigra strieco en supra dorso, kaj helgriza en subaj partoj ventraj iom ruĝecbruna en suba ventro. Maskloj kaj inoj estas similaj, sed nematuruloj havas striecon en ventro.
Mikulov
Mikulov estas signifa historia urbo en Ĉeĥio kun, situanta en suda Moravio, sur limo al Aŭstrio, ĉi tie estas limpasejo.
Mikulov estas unu el vinkulturaj centroj de suda Moravio. Atesto de vinkultura tradicio estas vinbarelo kun enhavo 1 010 hl en kelo de la kastelo en Mikulov. Ĉiujare en la urbo okazas Vinberrikolto el Pálava.
Historio
La urbo evoluis el malnova slava vilaĝo ĉ signifa komercvojo. Loĝigo de la spaco de hodiaŭa kastelo estas supozata en la 10-a aŭ la 11-a jarcento, en plua tempo estis signifa kolonigado. El la jaro 1218 estas dokumentita landsinjora burgo, kies la unuaj posedantoj estis Kounic-anoj, ekde la jaro 1249 ĝi apartenis al Liĥtenŝtejnidoj. La burgo havis devene kvareĝan bazplanon kaj ĝi estis kelkfoje alikonstruata, fortikigata kaj la bazplano ŝanĝiĝis en plilogigitan. El la jaroj 1260–1280 konserviĝis defendturo kun ŝirmpinto turnigita kontraŭ enirejo. El fino de la 14-a jarcento devenas cilindroforma kaj okflanka panoramturo kun kapelo. En la 14-a jarcento estiĝas staplejo, simplaj urbaj remparoj kaj paralelograma placo. En la urbon oni eniris tra du pordegoj. El la 2-a duono de la 14-a jarcento estas antaŭŝovita garda kaj artileria turo, pli malfrue servanta kiel pulvejo. Plibonigon de la defendkapablo de la burgo atingis fine de la 16-a jarcento konstruado de kvar duoncirklaj bastionoj antaŭŝovitaj el la remparfronto. Sed tio estis jam en la tempo, kiam armea funkciado de burgoj cedis. En la jaro 1575 posedantoj de la kastelo fariĝas Ditrichŝtejn-anoj, kiuj praktikis alikonstruon. Dum la tridekjara milito Mikulov estis en la jaro 1645 konkerita de svedoj, kiuj estos forveturigantaj valoran kastelan bibliotekon. Post incendio en 1719 Ditrichštejn-anoj komencis grandiozan alikonstruon de la burgo, kiu ŝanĝiĝis en renesancan kastelon, pli malfrue barokigita. Ĉeesto de Ditrichštejn-anoj, kiuj ludis ĉefan rolon en rekatolikigo de Moravio (sidejo de kardinalo F. Ditrichŝtejn en la 1-a duono de la 17-a jarcento), en Mikulov montriĝis en alveno de kapuĉuloj (monaĥejo) kaj piaristoj kaj en emfazo al ekleziaj konstruaĵoj kaj klopodo doni al la urbo religian karakteron. En la 17-a jarcento estis konstruita en la placo en loko de loretana kapelo dutura preĝejo de sankta Anno, kiu estis post incendio kaj trafalo de volbo en la jaro 1784 forlasita kaj pli malfrue (1845) ĝi estis ŝanĝita en familian kripton de Ditrichŝtejn-anoj. Ornamaĵon de la placo kreas pestkolono. En la placo estas valoraj renesancaj domoj, kelkaj kun arkadoj. La remparoj kaj la urbaj pordegoj estis detruitaj en la 1-a duono de la 19-a jarcento. La kastelo estis preskaŭ tute neniigita pro incendio en 1945, bruligita de retiriĝanta germana armeo.
Signifan rolon en ekonomia kaj kultura evoluo de la urbo havis minoritatoj, en la 16-a jarcento novbaptitoj (habanoj), sed ĉefe forta juda minoritato, kun propra kvartalo de tipo de gheto kun du sinagogoj. Konserviĝis supra sinagogo en la spaco de devena alirejo en la kastelon. En la 18-a jarcento la urbo estis sidejo de supera rabeno por Moravio (ĉirkaŭ la jaro 1880 judoj kreis proksimume 15%, te. proksimume 2 000 loĝantoj de la urbo). En la kastelo estas hodiaŭ regiona muzeo. Post malfloro en la 2-a duono de la 19-a jarcento, kiu koneksis kun tio, ke fervojo el Vieno evitis Mikulovon, la urbo prosperas hodiaŭ el kreskanta turismo.
Gaildorf
Gaildorf estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Schwäbisch Hall kaj en la distriktaro Stutgarto de la federacia lando Baden-Virtembergo. Fine de la komunumo havis  loĝantojn.
Ĝermolisto de aŭstraliaj esperantistoj
Alan kaj Jennifer Bishop
Alan kaj Jennifer (Jenny) BISHOP estas esperantista geedza paro vivanta en Hawthorn, Viktorio. Jennifer Bishop estas Esperanto-instruistino aktiva en ILEI, membro de la Internacia Rajtigita Ekzamenantaro, kontribuis al la libro La arto labori kune: festlibro por Humphrey Tonkin kaj en 1998-2001 reprezentis Aŭstralian Esperanto-Asocion en la komitato de UEA. Plurajn jarojn ŝi estis vicprezidanto kaj estrarano pri eksteraj rilatoj de Aŭstralia Esperanto-Asocio. Alan Bishop, esperantistiĝinta en 1993, estas (nun emerita) profesoro pri Edukado de Monash-Universitato, Melburno, kie multajn jarojn laboris ankaŭ la edzino, kaj interalie gvidis la artan programon de la UK 1997 en Adelajdo. Ambaŭ ekde la 1990-aj jaroj prizorgas la somerferian Aŭstralian Esperanto-Somerkursaron (AESK), kiu debutis en 1984, kaj kune en la 2000-aj jaroj ankaŭ plurajn jarojn flegis projekton "EKPAROLI", Esperanto Kiel Propedeŭtiko Al la Rapidigo de Orientlingvo-Lernado kaj Instruado, en unuagradaj lernejoj de Viktorio. Ekde 2006 ambaŭ aktive engaĝiĝas en Muzika Esperanto-Ligo, Adam Bishop en la pozicio de prezidanto, Jennifer en pozicio de kasisto kaj vicprezidanto. Krome ambaŭ ankaŭ aktivas en la Asocio de Verduloj Esperantistaj, kaj interalie kun Sándor Horváth kaj Brian Currie reprezentis ĝin en la unua tutmonda kongreso de la Verdaj Partioj en aprilo 2001 en Kanbero.
J. Booth
J. Booth estis pioniro en Aŭstralio en komenco de 20-a jarcento aktiva en socialisma medio
Nicole Else
Nicole ELSE naskiĝis kaj edukiĝis en Francio. Je la aĝo de 6 jaroj ŝi eklernis Esperanton, ĉar la gepatroj, onklinoj kaj geavoj jam estis esperantistoj. Post la fino de studado ŝi edziniĝis al brita esperantisto kaj tiam parolis Esperanton ĉiun tagon hejme. Unue la paro loĝis en Parizo, poste en Britio dum jaro kaj poste ekde la komenco de la 1990-aj jaroj en Aŭstralio. Laŭ la stato de 2013 ŝi estas vicprezidanto de la Esperanto-Federacio de Novsudkimrio, kies sidejo estas la Esperanto-domo de Sidnejo.
Prescot P. Fewings
Prescot P. Fewings lernis Esperanton en 1906 kaj samjare fondigis klubon esperantistan en Brisbane, Aŭstralio. Verkis artikolojn pri Esperanto en Queensland'a gazeto „Evening Observer“.
Winsome Greenhalgh
Winsome GREENHALGH (mortis la 20-an de oktobro 1993 en St. Lucia, Aŭstralio) estis tradukinto de poemoj por Aŭstralia antologio (1988).
James L. Harwood
James L. HARWOOD (1918-2003) estis prezidanto kaj kasisto de la Nov-Sud-Kimria Federacio, mortis en Sidnejo (Aŭstralio).
Fay F. Koppel
Fay F. KOPPEL (1912-2003) estis dumviva membro, mortis la 10-an de junio en Clifton Hill (Aŭstralio). Kune kun la edzo ŝi multe laboris por Esperanto en Melburno kaj verkis ekz. De Z al A (1978) pri la Esperantoliteraturo. La Aŭstralia EsperantoAsocio honorigis ŝin per titolo Fratulo.
John J. Marz
John J. Marz' estis pioniro en regiono de Sydney ĉirkaŭ 1905.
Teresa Metherall
Teresa METHERALL (1923-2004) estis dumviva membro en Melburno, mortis la 18-an de majo post apopleksio.
Les Scott
Les SCOTT (naskiĝis en 1912, mortis la 9-an de majo 1997 en Manly (Aŭstralio) estis unu el la plej fervoraj e-istoj en la regiono de Sidnejo. Li estis dumviva membro de UEA, komitatano de 1989 ĝis 1992, UEA-delegito pri rotario kaj vicdelegito en Manly.
Ottilie Strempel
Ottilie STREMPEL (mortis la 15-an de junio 1988) estis germandevena aŭstralia esperantistino kaj bahaanino vivinta en Perth. En 1948-1949 ŝi estis sekretariino de Aŭstralia Esperanto-Asocio kaj en 1954 sukcese plenumis la rolon de prezidanto dum la 9-a Aŭstralia Kongreso de Esperanto. Dum la Australia Kongreso de 1986 en Perto ŝi sukcese aranĝis specialan kunvenon por la kongresanoj kun la bahaanoj kaj laŭ The Australian Esperantist faris memorindan paroladon. Ŝi aranĝis kaj gvidis sennombrajn Esperantokursojn kaj per sia personeco varbis por la Esperanto-movado aro da havindaj personoj.
L. E. Thomson
L. E. THOMSON estis aŭstraliano kaj esperantisto ekde 1911. Sian pioniran agadon li mem priskribis en la artikolo "Aŭstralio" por la Enciklopedio de Esperanto de 1934, kies kunlaboranto li estis. Li kontribuis al la starigo de la Esperanto-grupo de Melburno, sed poste vivis en la urbeto Pymble tuj norde de Sidnejo, kaj sekve pli partoprenis en la sidneja Esperanto-movado.
Franciska Toubale
Franciska TOUBALE estas francdevena esperantistino vivanta en Aŭstralio (Melburno). Aktiva membrino de Sennacieca Asocio Tutmonda, ŝi aparte engaĝite subtenas la Esperanto-movadon en Vjetnamio kaj tiucele jam multajn fotojn vizitis la landon. Internacie ŝi konatiĝis interalie kiel tradukintino de la libro Ĉu ili diras al ni la veron? pri perfortoj de la homaj rajtoj en Norda Koreio, en 2007 tradukita el la angla al Esperanto. Flanke menciindas ke ŝi estas inter la kontribuintoj al la libro Rusoj loĝas en Rusujo de 2007. Ŝi teatre ludis ofte en SAT-kongresoj, ekzemple en la 90-a SAT-Kongreso 2017 kun Saša Pilipović por "Malfermilo" de Victor Lanoux.
Gerald Tumman
Gerald TUMMAN (mortis antaŭ 2002 en Melburno) estis aŭstralia esperantisto de angla deveno, kiu post la Dua Mondmilito vivis en Melburno. Li estis fondinto de Esperantoklubo en triagrada edukejo en Melburno, kaj estis iniciatinto kaj kunorganizanto de la Kongreso de Aŭstralia Esperanto-Asocio en 1990.
Ruth Tumman
Ruth TUMMAN (naskiĝis en 1919, mortis en 2002 en Melburno) estis aŭstralia esperantistino, multjara sekretariino de nacia kontraŭkancera konsilio kaj edzino de la forpasinta Gerald Tumman. Samkiel la edzo, ŝi aktivis en la loka Esperanto-movado, post kiam la paro en dujara vojaĝo al suda Eŭropo aŭdis pri la internacia lingvo kaj post reveno al Aŭstralio lernis ĝin. Ambaŭ organizis ekspozicion pri Esperanto por loka publika biblioteko, kiu montriĝis tiom sukcesa, ke ĝi fariĝis daŭra ekspozicio vojaĝanta tra publikaj ejoj de la tuta lando. Multajn jarojn Ruth gvidis Esperanto-kursojn en Melburno.
Argilo
Argilo estas glueca knedebla grundo, konsistanta el aluminio kaj silicio kun eta kvanto de magnezio, fero, natrio, kalio kaj kalcio. Ĝi estas et-era mineralo (ergrando < 2µm).
Uzoj
El argilo oni faras brikojn, tegolojn, vazojn, statuetojn, potojn kaj aliajn. Argilaĵo estas aĵo el modlita, muldita aŭ tornita argilo, ofte sekigita aŭ bakita: arkitekturaj argilaĵoj estas tegment-tegoloj, brikoj kaj akvotuboj.
Konsisto
Argilo estas knedebla minaĵo, formata el diversaj argilaj mineraloj, rezultanta de la malkombiniĝo de rokoj, interalie granito eble entenantaj diversajn oksidojn, pli ofte de fero (Fe), kiu donas al argilo ĝian ruĝan koloron. Tiujn filitajn aluminajn silikatojn formas sedimentaĵoj sur la fundo de lagoj kaj oceanoj.
Iuj argiloj, tiel nomataj reziduaj, restis ĉeloke post la malkombiniĝo de la origina roko.
La movoj de la tera maso -- ĉefe la movoj de subdukcio -- translokas la argilajn tavolojn en lokojn, kie la varmeco kaj premo retransformos ilin al metamorfaj aŭ erupciaj rokoj similaj al la "patrinaj rokoj". Tiu geologia ciklo efikas kontinue kaj certigas la ĉiaman ĉeeston de argiloj ĉe la tera supraĵo.
La argilaj mineraloj konsistas el tre malgrandaj kristaloj de filitaj hidrataj aluminosilikatoj, faritaj el folietoj, mem faritaj el tavoloj de oktaedroj el alumino kaj de tavoloj de tetraedroj el silicio.
Laŭ Francisko Azorín Argilo estas Silikato el alumin hidrata miksita ofte kun oksidoj de kalko, fero k. a.; uzata por fari brikojn, tegolojn k. ceramikaĵojn.
Specoj
Estas multenombraj variaĵoj de argilaj mineraloj, kun belaj nomoj kiel: agalmatolito, atapulgito, beidelito, bentonito, cimolito, folerito, glaŭkonito, glosekolito, halojzito, ilito, kaolinito, klorito, kolirito, lenzinito, litomargo, melinito, montmorijonito, nakrito, pagodito, sepiolito, severito, sinopito, smektito, sfaragido, vjerzonito kaj ĉe miskitaj, tieldire "intertavoligitaj" formoj kiel la ilito-montmorijonito aŭ la ilito-klorito.
La argiloj ordinare uzataj en potfarado aŭ skulpto estas pliofte variaj miksaĵoj de kaolinito Al4[Si4O10] (OH)8, de ilito Kx Al2[Si4-x AlxO10] (OH)2 kaj de montmorijonito, en kiu kaolinito superas.
Krom aliaj argilaj mineraloj (atapulgito, halojzito, sepiolito, smektito), troviĝas tie kvarco kaj diversaj organikaj materioj.
Halojzito estas argilo kun kristala strukturo malsimila al tiu, de kaolino kaj kun pli grandaj blankeco kaj kemia pureco. Oni uzas ĝin interalie por fabriki la francan limoĝan porcelanon ("Porcelaine de Limoges").
Atapulgito kaj sepiolito estas argiloj entenantaj magnezion, kiuj estas karakterizitaj per sia granda povo de sorbo kaj de adsorbo.
Ankaŭ menciindaj estas la sorbemaj argiloj, kiel la kalcia oleosorba bentonito, pro tio uzataj por la malgrasigo de lano sub la nomo "feltista tero" (aŭ kiel sorba materialo en la porkataj fek-sternaĵoj).
Grava propraĵo de la argiloj estas ilia kapablo sorbi kaj adsorbi multenombrajn kemiajn substancojn kaj katalize plifaciligi malsimplajn kemiajn reagojn. Ili sendube ludis gravan rolon en la sintezo de molekulegoj de karbaj hidratoj.
Azorín indikas diversajn tipojn, kiel alofana argilo, halozita argilo, litomarga argilo, refraktora argilo, potista argilo, kuirita argilo.
Proverbo
Ekzistas proverboj pri argilo en la Proverbaro Esperanta de L. L. Zamenhof :
Krasnij Stroitel (stacio)
Krasnij Stroitel (Красный Строитель) estas haltejo sur la Linio MCD-2 Kursko–Riĵskij de la Moskvaj centraj diametroj en Moskvo.
Latvio en la Vintra Olimpiko 2006
Partoprenantoj
Noto: Ĉu vere iu entuziasmas krei ĉiujn mankajn biografiajn artikolojn pri la unuopaj sportistoj en la latva teamo de la vintra olimpiko 2006. Tiam estus bone baldaŭ komenci la laboron ĉar la evento jam pli ol 15 jarojn pasis. Alikaze pli bonos kaŝi la nomojn, ĉar ruĝaj ligiloj kiuj eterne restos ruĝaj ne sencas.
glacihokeo
Golejistoj:
Defendistoj
Baba Kijohiko
BABA Kijohiko (naskiĝis la 24-an de decembro 1903 en Yamaguti-ken) estis japana esperantisto kaj bankoficisto.
Lia antaŭa familia nomo estis "Macumoto". Li esperantiĝis en 1920. Studanto de la Zamenhofa vortuzo de Esperanto li verkis artikolojn en La Revuo Orienta, 1927-1928.
Li tradukis en la japana "Fumejo de l' opio" de Reymont (1930) kaj al Esperanto "Verdstela Vojaĝo" de Toki Zenmaro (1929).
Liptovská Anna
Liptovská Anna, hungare Szentanna [sentana], foje Liptószentanna), estas vilaĝo kaj municipo en Slovakio.
Situo
Liptovská Anna situas en valo, fine de sakovojo el Bukovina. Liptovský Mikuláš troviĝas je 14 km.
Historio
La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1396 laŭ tiama hungara ortografio "Senth Anna" (=Sankta Anna). En 1784 265 vilaĝanoj loĝis en 52 domoj, en 1828 332 vilaĝanoj loĝis en 36 domoj. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Szentanna 264 homoj, (plejparte slovakoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Liptó, al distrikto de Németlipcse, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 vivis en Liptovská Anna 99 homoj, (97 slovakoj).
Kagemuŝa
Kagemusha (影武者 laŭvorte "Ombra Militisto") estas filmo de 1980 fare de Akira Kurosawa. En japana, kagemuŝa estas termino uzita por aludi al politika duoblulo. La historio okazas en la Epoko Sengoku de la Historio de Japanio kaj rakontas la historion de malaltklasa krimulo kiu ricevis instruon ŝajni mortantan senjoron por eviti, ke la opoziciantaj senjoroj ataku la vundeblan klanon. La militsenjoro kiun la kagemuŝa anstataŭas estis bazita sur la daimio Takeda Shingen, kaj la filmo finas per la Batalo de Nagaŝino de 1575.
Jaltocán
Jaltocán estas unu el la 84 komunumoj de la meksika subŝtato Hidalgo, kiu situas en la centra Meksiko norde de la urbo de Meksiko. La ĉefurbo de la komunumo estas Jaltocán. La kodnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 13032.
Geografio
Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a., (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).
Stâna (Zalău)
Stâna (Zalău) [stına] (hungare Felsőnyárló) estas vilaĝo en Rumanio sudokcidente de Zalău. En 1910 ĝi havis 814 loĝantojn (rumanoj); en 1992 427. Ĝia unua skriba mencio estas en 1438. Ĝis 1919 kaj inter 1940 kaj 1944 la vilaĝo apartenis al Hungario (Szilágy vármegye). Administre ĝi apartenas al Zalău.
33464 Melahudock
33464 Melahudock estas tre malgranda, hela asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la far'de la teamo de la astronomia kampanjo « LINEAR » (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Ĝi estas unu el la maloftaj asteroidoj en orbita resonanco 7:2 kun Jupitero, do en la malpleno de Kirkwood ĉe 2,25.
Nomo
Ĝia nomo honoras Melanie L. Hudock, mentorinon de unu finalist(in)o de la Regeneron Science Talent Search de 2017, scienca konkurso por gelernantoj en lasta jaro de mezlernejo. Ŝi estis instruistino ĉe la Walt Whitman High School de Bethesda (Marilando).
(14634) 1998 VE37
(14634) 1998 VE37 estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la dum la kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Vásárosdombó
Situo
Vásárosdombó situas sur ebenaĵo, laŭ ĉefvojo Pécs-Dombóvár, laŭ la fervoja linio Budapeŝto-Szentlőrinc.
Historio
La unua skriba mencio pri la vilaĝo devenis el 1313. En la 15-a jarcento ĝi apartenis al familio Dombay kaj havis la rangon kampurbo. Post la mezepoko la urbeto ne senhomiĝis pro la turkoj. Laŭ la popolnombrado en Az 1910 vivis en Vásárosdombó 834 homoj, (825 hungaroj, 6 germanoj).
Komunumoj pri vásár (= foiro aŭ bazaro) en Hungara reĝlando
Vidu ankaŭ: Hódmezővásárhely
Elek Benkő
BENKŐ Elek (benkoe:) estas hungara arkeologo naskita en Kluĵo la 23-an de aŭgusto 1954. Li estas filo de kulturhistoriisto Samu Benkő kaj de arthistoriistino Margit B. Nagy.
Biografio
Elek Benkő finis la mezlernejon en sia naskiĝurbo 1978, la fakojn pri historio-arkeologio en ELTE en 1991. Inter 1979- 1988 li estis muzeologo de Dr. Molnár István Múzeum en Cristuru Secuiesc. En 1989 li translokiĝis Hungarujon kaj li iĝis ĉefkunlaboranto de Arkeologia Instituto de MTA. Li estis fondintano de EME. Li estis nomumita korespondanta membro de Hungara Scienca Akademio en 2016.
Abstrakta mondo
Sub la termino abstrakta mondo oni konsideras formojn de la ekzisto de la materio - tempo kaj spaco, ankaŭ diversajn abstraktajn rilatojn de la materio - kvanto, formo, ordo, ekzisto, ŝanĝo, movo, kvalito, rilato, kaŭzo.
Vidu ankaŭ
[S]: Vikiarbo > Universo > Abstrakta materio
[M]: Tempo ~ Spaco ~ Kvanto ~ Formo kaj Ordo ~ Abstraktaj rilatoj
Pasejo Abetone
Pasejo Abetone estas pasejo en la Apenino (Italio), kiu ligas la Padan Ebenaĵon (Emilio-Romanjo, provinco Modena) al Toskanio (provinco Pistoia). Tra ĝi pasas la ŝtata ŝoseo SS 12.
Koordinatoj:.
La pasejo samnomiĝas kun municipo Abetone, kiu situas ĉe ĝi, kaj altas 1388 metrojn super marnivelo. La ŝoseo estis konstruita en 1732 kaj inaŭgurita la ; ĝi tiam ligis la duklandon Modena kaj la grandduklandon Toskanio. La suda aliro longas 17 km, la norda 12 km. Ne estas vintra fermotempo.
Tra Abetone jam kelkfoje iris la bicikla konkurso Giro d'Italia (rondiro de Italio).
Střížovice (distrikto Kroměříž)
Střížovice estas municipo en Ĉeĥio, en Regiono Zlín, en distrikto Kroměříž. Vivas ĉi tie.
Historio
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1349.
Vincennes
Vincennes [vɛ̃sɛn] (Vinceno) estas franca urbo, kiu estas en la departemento Val-de-Marne en pariza ĉirkaŭurbo. Ĝia nomo devenas el la Bosko de Vincennes, kiu estas en la sudo de la urbo, sed kiu apartenas al Parizo.
La kastelo de Vincennes servis en 1917 kiel ekzekutejo de Mata Hari, fama spionino de la unua mondmilito.
Dívčice
Historio
La unua skribmencio pri vilaĝo devenas el la jaro 1358.
Partoj de municipo
Municipo Dívčice konsistas el kvin partoj, kiuj ĉiuj situas en la katastra teritorio Dívčice.
Malsano
Malsano (mal- + sano) estas stato de viva organismo, kiu malhelpas la pluvivadon kaj generadon de la koncerna unuopa estaĵo. La malsanon povas kaŭzi internaj kialoj: fiziologia malordo aŭ psika stato (depresio), aŭ eksteraj kialoj: prionoj, virusoj, bakterioj, fungoj, toksoj.