cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Stefan Banach
Scienca kariero
En 1922 habilitiĝis ĉe la Universitato de Lvovo kaj venontmonate fariĝis profesoro eksterordinara. En 1927 ricevis titolon de profesoro ordinara de la sama universitato. En 1924 aniĝis al Pola Akademio de la Scipovoj (PAU - Polska Akademia Umiejętności). En 1922-1939 gvidis unu el fakoj de Matematika Instituto de la Universitato disvolvante – krom granda aktiveco didaktika – signifan agadon sciencesploran. Baldaŭ fariĝis la plej granda aŭtoritato pri funkcia analizo. Ĉirkaŭ li, renkontiĝante en fama Skota Kafejo, koncentriĝis aro da junaj talentuloj. Sub la gvido de Hugo Steinhaus elkreskas nova lvova skolo matematika, kiu baldaŭ, jam en 1929, komencas eldoni propran periodaĵon dediĉitan al la funkcia analizo Studia Mathematica. En 1932 aperas prese la fama verko de Banach Théorie des opérations linéaires kiel unua volumo de nova eldonejo Monografioj Matematikaj, kies unu el fondintoj li estas. La verko signife kontribuis al popularigo de la atingoj de Banach inter matematikistoj kaj al evoluo de funkcia analizo.
Banach estis invitita prezenti unu lekcion en Internacia Kongreso Matematika en Oslo en 1936. Kelkfoje estis laŭreato de sciencaj premioj kaj en 1939 estis elektita prezidanto de Pola Matematika Societo. Aŭtoris pli ol 60 disertaĵojn kaj plurajn teoremojn fundamente gravaj por multaj fakoj de matematiko. Lia laborstilo, nekutima scienca intuicio, senpereco kaj aperto permesis al li, kune kun Hugo Steinhaus, krei Lvovan Skolon Matematikan. En 1924 fariĝis membro-korespondanto de Pola Akademio de la Scipovoj, de 1931 ordinara membro de Scienca Societo Varsovia, membro adoptita (1923) kaj membro ordinara (1927) de Scienca Societo en Lvovo, membro-fondinto (1919) de Pola Societo Matematika, ties vicprezidanto (1932-36) kaj prezidanto (1939-1945). En 1930 ricevis sciencan premion de la urbo Lvovo. En 1936-39 estis vicprezidanto de Matematika Komitato de Konsilantaro de Precizaj Sciencoj kaj Aplikataj. En 1939 PAU atribuis al li grandan premion.
Dua mondmilito
Post okupado de Lvovo fare de soveta armeo (la 22-an de septembro de 1939) estis profesoro de Lvova Universitato, dekano de Matematik-Fizika Fakultato, fariĝis membro-korespondanto de Akademio de la Sciencoj de Ukrainio. Kvankam li distancis de politiko, konsentis elektiĝi delegito al Lvova Konsilantaro Urba.
Dum germana okupado (1941-44) de Lvovo pro fermo de altlernejoj fare de germanoj li ne povis mongajni. Tial fariĝis - kune kun multaj aliaj reprezentantoj de scienco, kulturo, defendomovadanoj, junularo gimnazia kaj universitata en Lvovo, kune kun la filo Stefano, medicina studento - nutranto de pedikoj en Esplora Instituto pri Tifo Ekzantema kaj Virusoj de profesoro Rudolf Weigl. Danke al tio ricevis dokumenton, kiu efike protektis lin de persekutoj fare de okupantoj. De 1942 ĝis 1944 estis lekciisto de matematiko ĉe Ŝtataj Teknikaj Kursoj Profesiaj.
Pola Societo Matematika fondis sciencan premion nome de Banach (1946), oni nomumis stratojn je lia nomo en universitataj urboj, en 1972 kreis Internacian Centron Matematikan je la nomo de Banach ĉe Matematika Instituto de Pola Akademio de la Sciencoj. En 1992 – dum la centjara naskiĝdatreveno – oni fondis Medalon je la nomo de Stefan Banach pro eminentaj meritoj en la kampo de matematikaj sciencoj.
Verko
Li estis lekciisto, aŭtoro de pluraj lernolibroj, ankaŭ por mezlernejanoj.
NGC 5682
NGC 5682 (aliaj indikoj — UGC 9388, MCG 8-27-2, ZWG 248.8, KUG 1432+488, IRAS14329+4853, PGC 52107) estas galaksio en konstelacio Bovisto.
Winkler (Manitobo)
Winkler estas urbeto de Kanado. Ĝi situas en la provinco Manitobo, kiu keom la ĉefurbo Vinipego estas relative malmulte loĝata. Laŭ la stato de la jaro en la urbo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km².
Louis Andriessen
Louis Joseph ANDRIESSEN (Utrecht, 6-an de junio 1939 – Weesp, 1-an de julio 2021) estis nederlanda komponisto. Li estis la plej estimata nederlanda komponisto de sia generacio, kaj li estis konata pro siaj eklektikismaj komponoj. Li ricevis inspirojn almenaŭ el Philip Glass kaj Steve Reich sed ankaŭ el Igor Stravinsky kaj big band-ĵazo kaj populara muziko.
En 1970-aj jaroj Andriessen skribis politikajn librojn, inter kiuj Volkslied (kanto de popolo) kaj Workers Union ("unio de laboristoj"). En 1972 Andriessen fondis ventolilan orkestron De Volharding. Por ĝi li skribis samnoman verkon. Hoketus-verko el jaro 1977 kreis inspirojn fondi orkestron, kies nomo iĝis Hoketus. Andriessen sonigis en la bando pianon. Ĝin sekvis komponoj por pli grandaj grupoj: Mausoleum, Il Principe, De Staat kaj De Tijd
En muziko de Andriessen estas inspiroj el Terry Riley kaj Steve Reich, speciale en verkoj el 1970-aj jaroj.
Motta d'Affermo
Motta d'Affermo estas komunumo de Italio.
Pettoruto
Pettoruto estas romkatolika sanktejo en Kalabrio (Italio), dediĉita al la Virgulino de la Pettoruto.
Tori Amos
Tori Amos (22-an de aŭgusto 1963) estas kantistino kaj pianistino. Ŝi loĝas en Anglio kun ŝia edzo, Mark Hawley, kaj ilia filino, Natashya Lórien Hawley. La temoj de ŝia kantoj atingopovas el sekseco kaj personaj malfacilaĵoj al religio kaj interpersonaj rilatoj.
Pettoruto
Ĝi troviĝas ene de la komunumo de San Sosti sur flanko de montara gorĝo, tra kiu fluas la rivero Rosa.
La sankteja preĝejo havas la rangon de eta baziliko.
En la preĝejo troviĝas statuo de la Virgulino kun lnfano ŝajne skulptita en la nonto mem. Tial ĝi staras en la flanko de la meza navo kun la vizaĝoj turnitaj al la mezo de la navo. Ja la unua preĝejo estis konstruita ĉirkaŭ la statuo jam skulptita laŭlegende far fuginta vilaĝano kiu estis false akuzita pri murdo.
Kiam oni volis pligrandigi la preĝejon, oni devis ŝanĝi ĝian orientiĝon, sed oni ne sukcesis translokigi la statuon.
François Péron
François Auguste PÉRON (1775 – 1810) estis franca naturalisto kaj esploristo.
Esplorado
Péron naskiĝis en Cérilly (Allier) en 1775, filo de tajloro. Kvankam intence pastriĝonta, pro la Revolucio, Péron aliĝis al Volontula Bataliono en 1792 kaj helpis defendi la sieĝitan Landau. Venontjare li estis vundita kaj kaptita prizonulo fare de Prusiaj trupoj ĉe Hochspeyer en Pfalzwald. Enkarcerigigta en la fortikaĵo de Magdeburgo li ne povis reveni en Francion ĝis 1794. Perdinte vidkapablon je unu okulo, Péron estis nevalidita for de la armeo. Dum du jaroj li estis municpa funkciulo ĉe Cérilly antaŭ ricevi stipendion por studi medicinon en Parizo. En 1800, post malsukcesa amafero, li aliĝis kun Nicolas Baudin al ties ekspedicio al Aŭstralio kiel zoologo.
Dum la vojaĝo, kiu mapigis grandajn etendojn de la aŭstralia marbordo inter 1801 kaj 1803, Péron laboris ripete kun Baudin. Kiam Stanislas Levillain kaj René Maugé mortiĝis, Péron ekstaris kiel ununura restanta zoologo. Kun helpo de la artisto Charles Alexandre Lesueur (1778-1846), Péron responsis por kolekti ĉirkaŭ 100,000 zoologiajn specimenojn — la plej kompleta aŭstralia naturhistoria kolekto ĝis nun. Kvankam li mortiĝis antaŭ plenstudi siajn specimenojn, Péron faris ĉefan kontribuon al la fondo de la naturaj sciencoj en Aŭstralio kaj estis grava ekologia pensulo. Li estis ankaŭ pionira oceanografisto kiu kondukis gravajn eksperimentojn pri marakvaj temperaturoj ĉe profundo. Péron verkis multon pri la Indiĝenaj aŭstralianoj ĉe la Kanalo D'Entrecasteaux, nome de sudorienta Tasmanio. Post 30 jaroj preskaŭ ĉiuj mortiĝas pro malsamo aŭ milito. La aŭstralia historiisto Edward Duyker montris ke li estis malĝuste akuzita de poligenismo kaj rasismo, ĉefe pro mistraduko de resumoj el unu el liaj sciencaj artikoloj.
Publikaĵoj
Baudin mortis antaŭ li povis reveni en Francion kaj estis Péron kiu ekverkis la oficialan rakonton de la ekspedicio nome: Voyage de découvertes aux Terres Australes. Li agis maljuste kontraŭ sia iama estro pligrandigante liajn mankojn kaj ofte ŝanĝante la historion. Pri la lukto inter Francio kaj Britio, Péron skizis sekretan 'Mémoire sur les établissements anglais à la Nouvelle Hollande', kiu postulis francan konkeron de Port Jackson danke al la helpo de ribelemaj irlandaj prizonuloj.
Péron mortiĝis pro tuberkulozo en Cérilly en 1810. Li estis 35jaraĝa. La taskon kompleti la oficialan rakonton de la ekspedicio faris Louis de Freycinet.
5262 Brucegoldberg
5262 Brucegoldberg estas malgranda malhela asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la usona astronomino Eleanor Francis Helin elde la Observatorio de la Monto Palomar, norde de San-Diego (Kalifornio, Usono).
Nomo
Ĝia nomo honoras la usonan astronomon Bruce A. Goldberg, amikon de la malkovrintino.
W. H. Auden
Wystan Hugh AUDEN (ˈ|w|ɪ|s|t|ən|_|ˈ|h|juː|_|ˈ|ɔː|d|ən; 21a de februaro 1907 – 29a de septembro 1973) estis angl-usona poeto, <ref name="OEDdef">La unua difino de "Anglo-American" en la eldono OED (versio de 2008) estas: "Of, belonging to, or involving both England (or Britain) and America." Vidu ankaŭ la difinon "English in origin or birth, American by settlement or citizenship" en Vidu ankaŭ la difinon "an American, especially a citizen of the United States, of English origin or descent" en  Vidu ankaŭ la difinon "a native or descendant of a native of England who has settled in or become a citizen of America, esp. of the United States" from The Random House Dictionary, 2009, disponebla rete ĉe naskiĝinta en Anglio, ŝtatigita en Usonon (el 1946), kaj konsiderita de multj kritikistoj kiel unu el plej grandaj verkistoj de la 20a jarcento. Lia verkaro estas rimarkinda pro sia stilismaj kaj teknikaj atingoj, sia engaĝiĝo kun moralaj kaj politikaj temoj, kaj sia varieco laŭ tono, formo kaj enhavo. La centraj temoj de lia poezio estas amo, politiko kaj civitaneco, religio kaj moralo, kaj la rilato inter unikaj homaj estaĵoj kaj la anonima, nepersona mondo de naturo.
Auden kreskiĝis en kaj ĉe Birmingham en profesia mezklasa familio kaj studis anglan literaturon en la Christ Church de Oksfordo. Liaj komencaj poeziaĵoj el la fino de la 1920-aj jaroj kaj komenco de la 1930-aj, verkitaj en intensa kaj drameca tono kaj en stilo kiu alternis inter telegrafe moderna kaj flue tradicia, establis lian reputacion kiel maldekstreca politika poeto kaj profeto. Fine de la 1930-aj jaroj li iĝis malkomforta en tiu rolo kaj abandonis ĝin post li translokiĝis al Usono en 1939. En siaj poemoj el la 1940-aj aroj li esploris religiajn kaj etikajn temojn en malpli drameca maniero ol en siaj pli fruaj verkoj, kaj kombinis tradiciajn formojn kaj stilojn kun novaj, originaj formoj. La fokuso de multaj el liaj poeziaĵoj el la 1950-aj kaj 1960-aj jaroj estis sur la manieroj laŭ kiuj la vortoj montras kaj kaŝas emociojn. Li montris partikularan intereson por verki operajn libretojn, nome formo ideale taŭga por direkti la esprimon de fortaj sentoj. Post lia morto en 1973, lia memorŝtono estis montrita en la Angulo de la Poetoj de la Abatejo Westminster en 1974.
Li estis ankaŭ fekunda verkisto de prozaj eseoj kaj revizioj pri literaturaj, politikaj, psikologiaj kaj religiaj temoj, kaj li laboris ankaŭ variajn fojojn pri dokumentaj filmoj, poeziaj teatraĵoj kaj aliaj formoj de ludado. Tra sia tuta kariero li estis kaj polemikiga kaj influa. Post lia morto, kelkaj el liaj poeziaĵoj, rimarkinde "Funeral Blues" ("Stop all the clocks"), "Musée des Beaux Arts", "Refugee Blues", "The Unknown Citizen", kaj "September 1, 1939", iĝis konata al multe pli ampleksa publiko ol dum lia vivodaŭro tra filmoj, radiprogramoj, kaj popularaj amaskomunikiloj.
Publikigitaj verkoj
La jena listo inkludas nur la librojn de poezio kaj eseojn kiujn Auden preparis dum sia vivodaŭro. En la suba listo, verkoj represitaj en la Complete Works of W. H. Auden estas indikataj per piednotaj referencoj.
En Esperanto
La revuo "Kuriero" de Unesko dediĉis sian numeron n-ro 1 de januaro-marto 2019 al la temo de indiĝenaj lingvoj okaze de la proklamo de 2019 kiel Internacia Jaro de Indiĝenaj Lingvoj. Aparte de tiu temo la artikolo Pensoj pri libereco kaj arto, de W. H. Auden, temas pri la rilatoj inter arto kaj libero, nome pri arto, kiel ludo, kiel propreco de komunumoj aŭ socioj, kiel spegulo. kiel evito de neplanita ekonomia cenzuro aŭ de laŭplana aŭtoritata cenzuro.
Eksteraj ligiloj
Vidu ankaŭ kompletan liston ĉe la ligoretejo de W. H. Auden Society.
Tombo Anak n-ro 3
Tombo Anak n-ro 3 estas ĉambra tombo de Kogurjo situanta en Anak, Nord-Koreio. Ĝi estas konata pro murpentraĵoj kaj tomba surskribo. Ĝi estas parto de la Komplekso de Kogurjaj tomboj.
Ĝi estis malkovrita en 1949 kun valoraj trezoroj (iam ŝtelitaj), sed murpentraĵoj estis konservitaj en bona stato. La viro kaj virino en muropentraĵoj portas ĉinstilajn robojn kaj estas konsideritaj la mastroj de la tombo. Ĝia strukturo kaj murpentraĵoj estas pli proksimaj al tiuj de ĉinaj tomboj trovitaj en Ljaŭningo ol tiuj de Kogurjo.
Tomba surskribo kaj ĝia interpreto
La tombo estas unu el malmultaj Kogurjo-tomboj, kiuj havas tombajn surskribojn tiel ke iliaj datoj povas esti determinataj. Ĝia sep-linia tomba surskribo enhavas la daton 357, la personan nomon Dong Shou (冬壽), lian titolon, lian naskiĝlokon kaj lian aĝon ĉe morto. Sekve, kelkaj akademiuloj ĝenerale rigardas tiun ejon kiel tombon de tiu de Dong Shou. La surskribo de tiu de Dong Shou rilatigas ke li estis generalo de la Xianbei-stato de Frua Yan en Liaodong (nuna Ljaŭningo), Manĉurio, kiuj fuĝis al Kogurjo en 336 kaj estis donita pozicio en la iama teritorio de la Lelang-komandejo. Dum K. H. J. Gardiner kaj Wollyong Kim kredas tiun por esti ĉina tombo de elstara kvalito, nord- kaj aliaj sud-koreaj akademiuloj kredas ke Dong Shou estis elmigranta oficialulo. Krome, la kvalito de tiuj pentraĵoj kaj la grandeco de la tombo indikas ke ĝi estas reĝa tombo de Kogurjo - teorio rekomendita ĵus fare de Hwi-joon Ahn kaj Youngsook Pak. Kvankam nordkoreaj akademiuloj asertas ke ĝi estas la maŭzoleo de reĝo Micheon aŭ reĝo Gogugwon, tiaj teorioj ne estas konsideritaj grave ekstere de Nord-Koreio.
La tomba surskribo reflektas kompleksan situacion en kiu Tong Shou, kaj Kogurjo, estis metitaj. Ĝi utiligas Yonghe (永和), la epoknomon de la Orienta Dinastio Jin en Suda Ĉinio, kvankam la epoknomo jam estis ŝanĝita de Yonghe al Shengping en tiu jaro. Li postulis diversajn titolojn inkluzive de" ministro de Lelang" kaj "guberniestro de Changli, Xuantu kaj Daifang". Estas ne klare ĉu tiuj titoloj estis donitaj de la Orienta Jin aŭ ĵus mem-nomumo. Akademiuloj asocias unu el lia titolo "ministro de Lelang" kun la titolo "Duko de Lelang", kiu estis donacita al reĝo Gogugwon fare de Murong Jun de la Frua Yan en 354. Tiuj rimedoj ke la antaŭa perfidulo al la Iama Yan iĝis ĝia posta vasalo.
Kvankam la Orienta Jin jam ne havis ajnan kontrolon de iamaj areoj de Gojoseon, ekzistas multe da indico ke homoj tie havis ŝaton por la Orienta Jin. Komandejoj Lelang kaj Daifang estis konkeritaj fare de Kogurjo ĉirkaŭ 313 sed estas neverŝajne, ke Kogurjo havis plenan kontrolon de la antaŭaj komandejoj ĉar ĝia ĉefurbo daŭre estis en malproksime norda Wandu kaj Kogurjo estis venkita grave fare de la Iama Yan en 342. La ĉinoj ŝajnas esti ĝuintaj altan gradon da aŭtonomio kaj ekgvidis de la Kogurjo-kulturon ĝis ili estis absorbitaj fare de la indiĝenoj.
Estas tre interese ke la murpentraĵo trovis en Tombo Anak N-ro 3 estas identa kun la murpentraĵo trovita en Tombo Yuan Tai Ji Tomb (袁台子墓).
Stein (Holstinio)
Stein estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Plön de la federacia lando Ŝlesvigo-Holstinio. Fine de la komunumo havis  loĝantojn. La teritorio estas parto de la komunumaro Probstei, administra ligo de pluraj formale sendependaj politikaj komunumoj, kies administra centro estas la urbo Schönberg.
20798 Verlinden
20798 Verlinden estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la en la kadro la kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de Christopher Verlinden, kiu gajnis la unuan rangon kaj la "Plej bona en sia Kategorio" en la Intel International Science and Engineering Fair de 2004 pro sia projekto en teamo pri inĝenierarto. Li ricevis ankaŭ la Achievement Award kaj la premion de la Eŭropa Unia Konkurso por Junaj Sciencistoj. Li estis lernanto ĉe la School of Science and Technology de Beaverton (Oregono, Usono).
Valida nomo (zoologio)
En zoologia nomenklaturo, la valida nomo de taksono estas la zoologia nomo kiu estas uzata por tiu taksono laŭ la regularo de la Internacia Kodo de Zoologia Nomenklaturo (ICZN). Alivorte: valida nomo estas la ĝusta zoologia nomo de taksono.
Kontraste, nevalida nomo estas nomo kiu kontraŭas la regulojn de la ICZN. Nevalida nomo ne estas konsiderata ĝusta scienca nomo por difinita taksono. Nevalidaj nomoj povas esti dividitaj en:
Kaprico de Gaudí
La Kaprico aŭ Kaprico de Gaudí (Capricho de Gaudí) estas konstruaĵo desegnita de arkitekto Antoni Gaudí en 1883. Ĝi situas en la municipo Comillas, en Kantabrio (Hispanio).
Ĝia origina nomo estis Villa Quijano, sed ĝi estis popole alinomigita al Kaprico, ĉar ĝi estis konstruita laŭ volo de Máximo Díaz Quijano, bofrato de la Markizo de Comillas, kiu volis someran feriejon laŭ azia stilo. La konstruado okazis inter 1883 kaj 1885 kun helpa arkitekto Cristòfor Cascante i Colom. Ĝi estis deklarita historia monumento en 1969. Ĝi situas apud la Palaco de Sobrellano.
La Kaprico, kune kun la Episkopa Palaco de Astorgo (provinco Leono) kaj la Domo Botines en Leono estas la tri solaj verkaĵoj de Gaudí ekster Katalunio.
École nationale des ponts et chaussées
La École nationale des ponts et chaussées (École des Ponts ParisTech, École des Ponts et Chaussées) estas franca inĝenierlernejo.
(13202) 1997 FT3
(13202) 1997 FT3 estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la en la kadro de la kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
École nationale des ponts et chaussées
Eksteraj ligiloj
École nationale des ponts et chaussées
Dimitri Miĥalopulos
Dimitri Miĥalopulos (franclingve: Dimitris Michalopoulos) estas greka historiisto kaj unu el la malnova grupo de esperantistoj en Greklando.
Vivo
Li naskiĝis en Ateno (1952) kaj studis ĉe la Itala Lernejo de Ateno, ĉe la Nacia Universitato de Ateno kaj en la École des Hautes Études en Sciences Sociales (Parizo), kie li estis proklamita Doktoro en Historio (1978). Dum la jaroj 1982-1994 li estis prelega unue kaj poste asistanta profesoro en Historio ĉe la Aristotela Universitato de Tesaloniko. De la jaro 1990 ĝis la jaro 2000 li estis la Direktoro de la Muzeo de la Urbo de Ateno. Samtempe li estis profesoro pri Ŝipa Historio ĉe la Ŝipa Akademio de Grekio kaj pri Milita Historio ĉe la Ŝipa Militista Kolegio de Greklando. Dum la jaroj 2004-2011 li estis la Direktoro de la Instituto pri Studoj pri Eleutherios Venizelos kaj lia Epoko. Li estis vizitanta profesoro ĉe la Universitato de Bukareŝto (majo 2017). Hodiaŭ li estas la historiisto de la Instituto de Helena Marhistorio kaj membro de la Académie des arts et sciences de la Mer.
Frua vivo de esperantisto
La unua kerno de esperantistoj en Grekio estis formita, en la 1950-aj jaroj, danke al Dro. Anakreon Al. Stamatiadis, Akademiano, Honora membro de U.E.A. kaj dojeno de la esperantistaro. Tamen li estis tro maljuna. Tiel la grekaj esperantistoj publikigis en 1964, jaro de sia morto, la sepan eldonon de lia Gramatikon de Esperanto (skribita en greka kaj por Grekoj) kaj establis sian ĉefsidejon en malnova plataĵo, en la centro de Ateno, ĉe la kuniĝo de la Avenuo Patission kaj la strato Sankta Meletios. La kerno estis formita de studentoj de la Usona Kolegio en Ateno kaj de la Itala Lernejo en la greka ĉefurbo. La militista puĉo de 1967 ebligis reĝimon ege aŭtoritateca en Greklando; kaj la registaraj aŭtoritatoj rigardis kun suspekto ĉiun internacian movadon. Kiel rezulto, la esperantisma kerno estis malorganizita kaj finfine solvita. Kio estas pli, la volontula instruado de Esperanto en la Grekaj Altlernejoj, instigita danke al A. Stamatiadis kaj al Gimnaziestro P. Patras, haltis. D. Miĥalopulos, kies lasta instruisto estis A. Tsirimokos, akiris la Verdan Stelon en 1968, sed hodiaŭ la konstruaĵo, kie oni kunvenis kaj instruis Esperanton estas malplena kaj forlasita. Plie, la projekto de skribado en greka kaj Esperanto pri la Paralelaj vivoj de Zamenhof kaj Stamatiadis, koncipita de D. Miĥalopulos kaj aliaj esperantistoj, estis forlasita.
Zsigmond Justh
Zsigmond Justh [ĵigmond just], laŭ hungarlingve kutima nomordo Justh Zsigmond estis hungara verkisto, teatrestro. Lia frato estis Gyula Justh.
Zsigmond Justh naskiĝis la  1863 en vilaĝo Puszta-Szentetornya (nuntempa urboparto de Orosháza). Li mortis la 1894 en Francio en Cannes.
Biografio
Zsigmond Justh komence studis en Budapeŝto, poste eksterlande en Kiel, Zuriko, Parizo. En la lasta urbo li ekŝatis la literaturon. En la 1880-aj jaroj li komencis verki romanojn. En la sekva jardeko li ĉerpis temojn pri la lokaj homoj. Li fondis kamparan teatrejon, kie oni prezentis verkojn de Shakespeare kaj Molière. Li frue ricevis tuberkulozon, kiu finis la pluajn verkadojn. Li vane provis resaniĝi en Italio, Francio, Indio.
Nacia Parko "Serra da Capivara"
La Nacia Parko "Serra da Capivara" situas en la subŝtato Piauí en nordorienta Brazilo. Ĝi estis kreita en 1979. Ekde 1991 ĝi estas Monda Kulturheredaĵo de UNESCO.
"Ĝi enhavas la plej grandan kvanton da surrokaj pentraĵoj en la mondo. [...] La trovitaj artefaktoj montras spurojn de homoj vivintaj antaŭ 50.000 jaroj; ili estas la plej malnovaj pruvoj de homa ekzisto en Ameriko. [...] Estas nuntempe 737 katalogitaj arkeologiaj lokoj, kie estis trovitaj ŝtonaj artefaktoj, homaj skeletoj, surrokaj pentraĵoj (ĉirkaŭ 30.000 koloraj bildoj), reprezentantaj scenojn de sekso, danco, akuŝo, inter aliaj.” Verŝajne la aserto de la unua frazo de la citaĵo estas troiga. Laŭ la germanlingva Lexikon der Steinzeit (Enciklopedio de la Ŝtonepoko), de Emil Hoffmann, p. 144, ekzistas milionoj da surrokaj pentraĵoj en kelkaj partoj de la mondo (ekzemple en Hindio kaj Sudafriko).
La parko enhavas unu el la plej grandaj arkeologiaj trezoroj en la mondo, kun ĉirkaŭ 30.000 surrokaj pentraĵoj, datiĝantaj de 60.000 jaroj. Tiu datado estis farita unue de la brazila (francdevena) arkeologino Niède Guidon, kiu estris dum pli ol 40 jaroj la arkeologiajn laborojn en la parko.
Pro financaj problemoj de la Fundação Museu do Homem Americano (Fondaĵo Muzeo de la Amerika Homo), kiu administras la parkon de la “Serra da Capivara” kaj kies direktorino estis Niède Guidon, ŝi rezignis pri sia posteno en aŭgusto 2016, kaj pro tio la parko fermiĝis.
Thompson (Manitobo)
Thompson estas urbeto de Kanado. Ĝi situas en la provinco Manitobo, kiu keom la ĉefurbo Vinipego estas relative malmulte loĝata. Laŭ la stato de la jaro en la urbo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km².
(80302) 1999 XC64
(80302) 1999 XC64 estas troja asteroido de Jupitero, malkovrita la en la kadro de la astronomia kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Ĝi orbitas, kun iom granda orbita klineco, en la ĉirkaŭaĵo de la punkto de Lagrange L4 de la sistemo Suno-Jupitero, ĝi do estas ano de la tiel nomata « Greka Tendaro ».
Stacio Ishiyagawa
Stacio Ishiyagawa (japane: 石屋川駅 [Iŝijagaŭa-eki], angle: Ishiyagawa Station) estas fervoja stacio en Kvartalo Higaŝinada, Kobe, Gubernio Hjogo, Japanio. La stacio servas 1 linion de Elektra Fervojo Hanshin: Linio Hanshin (ĉefa).
Birma parlamenta balotado (2015)
Ĝeneralaj balotadoj okazos en Mjanmaro la 8-an de novembro 2015. Ĝi vidos voĉdonadon okazas en ĉiuj koncernatoj, ekskludanta seĝojn nomumita de la Militistaro, por nomumi Membrojn de Asembleo al seĝoj en la supra doma (Domo de Nacioj), la pli malalta domo de la Asembleo de la Unio (la Domo de Reprezentantoj) kaj Stato kaj Regiono Hluttaws.
Preparo
la reganta Unia Solidareco kaj Evoluada Partio komencis elrulanta strategiojn por ilia kampanjo. La USDP konfirmis ĝin kontraŭos ĝiajn gajnajn koncernatojn de 2010. La kontraŭstaro Nacia Ligo por Demokratia partio konfirmis ke ĝi kontraŭos eĉ se konstitucia mezuro baranta Aung San Suu Kyi de kuranta por prezidanto ne estas ŝanĝita.
Julija Timoŝenko
Julija TIMOŜENKO (Юлія Володимирівна Тимошенко; naskiĝis la en Dnipropetrovsko) estas ukraina politikistino kaj ekonomikistino. Ŝi estis ĉefministrino de Ukrainio unuafoje inter la 4a de februaro 2004 kaj la 8a de septembro 2005, kaj duafoje ekde la 18a de decembro 2007 ĝis la 3a de marto 2010.
Birma parlamenta balotado (2015)
Preparo
Nun, 91 politikaj partioj estas registrita partopreni en 2015.
Bukedo
Bukedo laŭ PIV estas kunligaĵo de deŝiritaj floroj. Florbukedo estas kolekto aŭ aro de floroj laŭ kreiva aranĝo. Florbukedoj povas esti aranĝitaj por la ornamo de hejmoj aŭ publikaj konstruaĵoj, aŭ povas esti porteblaj. Porteblaj bukedoj estas klasitaj laŭ kelkaj diferencaj popularaj formoj kaj stiloj, kiaj puntenhavaj, duonlunaj kaj akvofalaj bukedoj. Florbukedoj estas ofte donacitaj por specialaj okazoj kiaj naskiĝtagoj aŭ datrevenoj. Ili estas ankaŭ uzataj etende en nuptoj. Bukedoj estas aranĝitaj en vazoj aŭ bukedujoj por la hejmornamo ĉu en tradiciaj aŭ modernaj stiloj. Simbolismo povas esti ligata al la tipoj de floroj uzitaj, laŭ la diversaj kulturoj.
Julija Timoŝenko
Komence de 2010 ŝi kandidatis nome de sia partia bloko por la posteno de ŝtata prezidanto kaj dekomence konsideratis unu el la favoritoj. En la unua balota parto, la 17an de januaro 2010 ŝi ricevis 25,05 procentaĵojn de la voĉoj. La 7an de februaro 2010 tamen la konkuranto Viktor Janukoviĉ en dua parto de baloto per 48,4 procentoj da voĉoj venkis kontraŭ ŝi. Julija Timoŝenko deklaris batali cele al malvalidigo de la balota rezulto.
Birma parlamenta balotado (2015)
Preparo
En julio 2015, la Unia Balotado de Mjanmaro Komisiona (UEC) nomis la nombron de koncernatoj por kuranta la okazontan 2015 ĝenerala balotado de kvar niveloj de parlamentaj reprezentantoj: 330 koncernatoj estas fiksita por balotadoj al la Domo de Reprezentantoj (pli malalta domo de Pyidaungsu Hluttaw), 168 koncernatoj por la Domo de Nacioj (Amyotha Hluttaw aŭ supra domo de Pyidaungsu Hluttaw), 644 koncernatoj por regionaj aŭ ŝtataj parlamentoj kaj 29 koncernatoj por regionaj aŭ ŝtataj parlamentoj por naciaj vetkuroj. La UEC ankaŭ eldonis procedojn por internaciaj observantoj sekvi en monitoranta la landon-a okazonta 2015 ĝenerala balotado preliminarily enhorarigita por la fino de oktobro aŭ la komenco de novembro.
Julija Timoŝenko
Ŝi finstudis ekonomikon en la aĝo de 24 jaroj.
Birma parlamenta balotado (2015)
Nuligo de de-balotadoj
De-balotadoj estis enhorarigita esti tenita en novembro aŭ decembro 2014, elekti membrojn por ses seĝoj en la Domo de Nacioj, 13 en la Domo de Reprezentantoj kaj 11 en stato kaj regionaj parlamentoj. La seĝaj vakantaĵoj estis unuavice la rezulto de movoj de iliaj eksaj posedantoj al ministraj poŝtoj aŭ departementaj pozicioj ene de registaro, sed ankaŭ inkluzivita kelkaj la reprezentantoj de aliaj koncernatoj kiu mortis. La de-balotadoj estis atendita indiki la relativajn fortojn de la asertantaj partioj, inkluzivanta Prezidanton Thein la Unia Solidareco de Sein kaj Evoluada Partio (USDP) kaj la kontraŭstaro Nacia Ligo por Demokratia (NLD) partio gvidita de Aung San Suu Kyi.
Sur 7 septembro 2014, la Unia Balotada Komisiono nuligis la de-balotado ĉar la periodo por kampanjado okazus tro proksiman al tio de la ĝeneralaj balotadoj en 2015 kaj ĉar la rezultoj sekve ne havus havita ajnan politikan signifon.
Eblaj kandidatoj
Prezidanto Thein Sein estas fronta kuristo daŭri kiel Prezidanto post la balotado. Komandanto-je-Ĉefo de la Militistaro Min Aung Hlaing estas egale al emeritiĝo kaj estas alia preferata por la Prezidanteco, sed povas supozi la rolon post transira periodo gvidita de alia eksa-militista cifero. Aung San Suu Kyi ripetis ŝian deziron fariĝi la sekvanta prezidanto sed konstituciaj ŝanĝoj devas okazi antaŭ ol ŝi estus permesita kuri. Kvankam Parlamento voĉdonita kontraŭ plej konstituciaj ŝanĝoj sur 25 junio 2015 signifanta ke Aung San Suu Kyi ne povas fariĝi prezidanto en la balotado, Suu Kyi poste deklarita ke ŝi estus "super la Prezidanto" se la NLD gajnis la balotadojn.
Shwe Mann, la eksa Ne. 3 en la junta kiu estas nun parolanto de Domo de Reprezentantoj, konsiderita reformon-atentita, estis la plej probabla cifero preni la oficon de Thein Sein ĝis li estis forigita de lia pozicio ene de la partio sur 12 aŭgusto 2015.
Polemiko
Polemiko estis levita super tiaj aferoj kiel eraraj balotantaj listoj, nuligo voĉdoni en kelkaj perfortaj areoj kaj la ineligibility voĉdoni de la islama Rohingyas. Laŭ La Ekonomikisto, "Neniu afero kiom da milionoj de Burmese voĉdono kontraŭ la Unia Solidareco kaj Evoluada Partio, kiu regas la landon kaj estas subtenita de la armeo, la armeo restos la veran potencon en Mjanmaro."
Radia spektro
Radia spektro estas spacoj de frekvencoj de la elektromagneta spektro inter 30 Hercoj ĝis 300 GHz atribuitaj por malsamaj uzoj ene de radiokomunikado. Ili estas tre gravaj por eviti intermikso inter malsamaj uzantoj, la uzo estas regulita de Internacia Telekomunika Unio (ITU) kaj povas varii laŭ loko kaj lando.
ITU
Kiel konvencio, la ITU dividas la radian spektron en 12 bendoj.
IEEE radaraj bendoj
Frekvencaj bendoj en la mikroonda spaco nomiĝas per literoj. Ĉi tiu konvencio komenciĝis ĉirkaŭ la Dua mondmilito kun militaj nomoj uzataj en radaroj, kiu estis la unua apliko de mikroondoj. La normo estis stabligita de la IEEE (Institute of Electrical and Electronics Engineers ).
NGC 5683
NGC 5683 (aliaj indikoj — MCG 8-27-3, MK 474, ZWG 248.9, KUG 1433+488, NPM1G +48.0275, PGC 52114) estas galaksio en konstelacio Bovisto.
Nederlando
Nederlando estas okcidenteŭropa lando, limigita de la Norda Maro (kun totala marbordo de 451 kilometroj) kaj Germanio kaj Belgio (landlimo de 1027 kilometroj). La ĉefurbo estas Amsterdamo kaj la registara sidejo estas Hago. Aliaj gravaj urboj estas Roterdamo, unu el la plej grandaj havenoj en la mondo, Utreĥto, la trafika nodo de la lando kaj Eindhoven. La Reĝlando Nederlando ankaŭ konsistas el transmaraj teritorioj Arubo kaj la Nederlandaj Antiloj, karibaj insuloj kiuj havas grandan internan aŭtonomion. Ĝi estas la plej granda el kvar landoj kiuj estas komponantoj de la Reĝlando de Nederlando.
La kvar plej grandaj urboj en Nederlando estas Amsterdamo, Roterdamo, Hago kaj Utreĥto. Amsterdamo estas la plej loĝata urbo de la lando kaj la teoria ĉefurbo, sed Hago estas hejmo de sidejo de la Ĝeneralaj Statoj, de la registaro kaj de la Supera Tribunalo. La Haveno de Roterdamo estas la plej aktiva marhaveno en Eŭropo. La Amsterdama Flughaveno Schiphol estas la plej aktiva flughaveno en Nederlando, kaj la tria plej aktiva en Eŭropo. La lando estas fonda membro de la Eŭropa Unio, de la Eŭrozono, de la Grupo G10, de NATO, de OEKE, kaj de MOK, same kiel estas parto de la Ŝengena Areo kaj de la triflanka Benelukso. Ĝi estas hejmo de kelkaj interregistaraj organizaĵoj kaj internaciaj tribunaloj, multaj el kiuj estas centritaj en Hago, kiu estas tial kromnomita 'la jura tutmonda ĉefurbo'.
Nederlando laŭvorte signifas "malaltaj landoj" reference al ties malalto kaj ebena topografio, kun ĉirkaŭ 50% el ties lando super 1 m super marnivelo, kaj preskaŭ 26% sub marnivelo. Plej el la areoj sub marnivelo, konataj kiel polderoj, estas rezulto de terpostulo kiu startis en la 14-a jarcento. Populare aŭ neformale Nederlando estas foje kaj en kelkaj landoj referencata kiel pars pro toto Holando. En la epoko de la Respubliko, kiu startis en 1588, Nederlando eniris en unika epoko de politika, ekonomia, kaj kultura hegemonio, rangita inter la plej povaj kaj influaj en Eŭropo kaj en la mondo; tiu periodo estas konata kiel Ora jarcento de Nederlando. Dum tiu epoko, ties komerckompanioj, Nederlanda Orient-hinda Kompanio kaj la Nederlanda Okcident-hinda Kompanio, establis koloniojn kaj komercejojn tra la tuta mondo.
Kun loĝantaro de 17,5 milionoj da personoj, ĉiuj loĝantaj en totala areo de ĉirkaŭ 41 800 km² -el kiuj la terareo estas 33 500 km²— Nederlando estas la 16-a plej dense loĝata lando en la mondo kaj la dua plej dense loĝata lando en la Eŭropa Unio, kun loĝdenso de 523 loĝ/km². Tamen, ĝi estas la dua plej granda eksportanto de manĝaĵoj kaj de agrikulturaj produktoj laŭ valoro, pro ia fekunda grundo, milda klimato, intensiva agrikulturo, kaj inventemo.
Nederlando estis parlamenta konstitucia monarkio kun unueca strukturo ekde 1848. La lando havas tradicion de "pilierigo" (socia organizado en sektoroj: katolikoj, protestantoj kaj socialdemokratoj) kaj longan registron de socia toleremo, legaliginte aborton, prostituon kaj eŭtanazion, kaj retenante liberalan drogopolitikon. Nederlando abolis la mortopunon en la Civila Kodo jam en 1870, kvankam ĝi ne estis komplete forigita ĝis oni aprobis novan konstitucion en 1983. Nederlando aprobis la virinan balotrajton en 1919, multe antaŭ ol iĝi la unua lando en la mondo kiu legaligis la samseksan edz(in)iĝrajton en 2001. Ties miks-merkata antaŭeniĝinta ekonomio havas la dekunuan plej altan porpersonan riĉon en la tuta mondo. Nederlando ranĝiĝas inter la plej altaj landoj en internacia pritaksoj de gazetara libereco, ekonomia libero, homa disvolviĝo kaj vivkvalito, same kiel de feliĉo. En 2020, ĝi rangiĝis la oka en la homa disvolviĝo kaj la kvina en 2021 pri feliĉo.
Lando, riveroj kaj maro
Ĉirkaŭ duono de la lando situas je malpli ol unu metron super la marnivelo (mezurita ĉe Amsterdamo), ĉirkaŭ unu kvarono de la lando sub ĝi, kie loĝas ĉirkaŭ 21% de la loĝantaro. La plataj areoj estas kutime protektitaj kontraŭ ŝtorminundegoj (kiuj historie mortigis milojn da personoj) pere de digoj, kies tuta longeco estas ĉirkaŭ 3 000 kilometrojn. La plej alta punkto de kontinento estas la monto Vaalserberg en la plej suda parto en la trilanda triangulo al Germanujo kaj Belgujo. Ĝi staras 322,50 m alta super la Amsterdama marnivelo. La plej alta monto de la reĝlando estas la 877 m alta monto Scenery sur la kariba insulo Saba, la plej malgranda loĝata insulo de la Nederlandaj Antiloj.
Partoj de Nederlando, kiel ekzemple preskaŭ la tuta provinco Flevoland, estis gajnitaj de la maro. Oni nomas ilin polderoj. Ĉirkaŭ kvinono de la nederlanda areo estas kovrita de akvo. La plej granda akva areo estas la IJsselmeer, eksa nordmara golfo nomita Zuiderzee, kiu estis polderigita en 1932 per 29 km longa digo.
La plej gravaj riveroj de Nederlando, de grote rivieren (la grandaj riveroj) estas la Rejno, la Mozo kaj la Skeldo, kiuj kuniĝas pli-malpli en la granda delto de la Rejno kaj la Mozo; la plej granda centra pejzaĝo de la ŝtato.
Klimato
La ĉefa ventodirekto estas sudokcidenta, tial rezultas meza mara klimato kun malvarmetaj someroj kaj mildaj vintroj. Ĉefe en la okcidento de la lando, ĉe la nordmara bordo, la klimato estas pli oceana (mildaj vintroj, malvarmetaj someroj). Orienten malpligrandiĝas la influo de la Atlantiko, tiel ke la klimato ĉe la germana landlimo jam estas subatlantika, kun pli malvarmaj vintroj kaj iom pli varmaj someroj.
Historio
La teritorio de la nuna Nederlando estis dum longa tempo maldense loĝata periferia areo. Dum mezepoko ĝi apartenis al la Sankta Romia Imperio, sed en realo malgrandaj feŭdlandoj havis la povon. La diversajn duklandojn kaj graflandojn heredis la familio de Habsburgoj, tiam ankaŭ imperiestroj de la Sankta Romia Imperio. Ili grupigis la diversajn nederlandajn provincojn kiel apartan subdividon ene de la Imperio. La Guberniestro (nederlande Landvoogd au Gouverneur-Generaal) estis reganto de la Habsburga Nederlando (proksimume la teritorio de la hodiaŭaj Belgio kaj Luksemburgo, komence ankaŭ Nederlando) kiel reprezentanto de la monarĥo - la duko de Burgonjo ĝis 1549, la reĝo de Hispanio 1556-1706, kaj la arkiduko de Aŭstrio 1716-1794.
Post la morto de Karlo la 5-a kaj la disdivido de lia heredo, la nederlandajn provincojn heredis Filipo la 2-a, reĝo de Hispanio. Post akrega sangelverŝa konflikto kaj religia kaj politika, la nederlandaj provincoj deklaris sin sendependaj. Sekvis la Okdekjara Milito kun Hispanio, kiu finiĝis en 1648, kiam la Respubliko de la Sep Unuiĝintaj Provincoj (la nordaj provincoj) agnoskiĝis internacie. La sudaj provincoj restis habsburgaj.
La tulipomanio aŭ krizo de tulipoj (tulpenmanie en nederlanda) estis periodo de eŭforio por spekulado okazinta en Nederlando en la 17-a jarcento, en la jaroj antaŭaj al 1637. La celo de spekulado estis la bulboj de tulipoj, kies prezo atingis eksterordinarajn nivelojn, kio rezultis en granda ekonomia bobelo kaj financa krizo. Ĝi konstituas unu de la unuaj spekulaj fenomenoj de homamasoj de kiuj oni havas konon. La rakonto de tiuj okazaĵoj estis popularigitaj fare de la skota ĵurnalisto Charles Mackay, kiu priskribis ĝin en sia libro Memoirs of Extraordinary Popular Delusions and the Madness of Crowds (1841).
La 17-a jarcento estas konata kiel la Ora Epoko en Nederlando, ĉar la respubliko iĝis monda potenco politike, ekonomie kaj kulture. Gravan rolon en la politiko ludis la dinastio Oranje-Nassau, la idoj de la gvidanto de la ribelo kontraŭ la hispanoj, princo Vilhelmo la 1-a.
Post la franca okupado kreiĝis la reĝlando Nederlando en 1815, reunuigante ĉiujn malaltajn landojn en la Reĝlando de la Unuiĝintaj Nederlandoj aŭ Unuiĝinta Reĝlando de la Nederlandoj kiu ekzistis de 1815 ĝis 1831 (1839) kiel kunigo de teritorioj kiuj nun estas an la aktualaj Nederlando, Belgio kaj Luksemburgo. Tiu ĉi ŝtato, ofte ankaŭ simple nomata „Reĝlando de la Nederlandoj“, konsistis el la iamaj Aŭstraj Nederlandoj en la sudo kaj la antaŭa Respubliko de la Sep Unuiĝintaj Provincoj (1795–1806: Batava Respubliko, 1806–1810: Reĝlando Holando) en la nordo. Oni intencis starigi vivopovan ŝtaton norde de Francujo kaj okcidente de Prusujo, kiu kiel kontraŭpezo rezistu eblajn novajn ambiciojn francajn ĉi-direkten, sed ankaŭ prusan-germanan entrudiĝon al la flandra marbordo. La lando ekzistis, ĝis la sudaj provincoj sin disigis dum la Belga Revolucio en 1830 por fondi la ŝtaton Belgujo. La tiama reĝo Vilhelmo I de la Nederlandoj rifuzis akcepti subskribi packontrakton kun la nova ŝtato Belgio ĝis 1839. Luksemburgo iĝis aparta lando, sed kun nederlanda reĝo kiel sia grandduko, situacio kiu finiĝis en 1890, kiam la reĝon Vilhelmo la 3-a postsekvis lia filino Wilhelmina.
Nederlando estis granda kolonia imperio, kies plej grava kolonio estis nederlanda Hindio.
20a jarcento
Nederlando estis neŭtrala dum la 1-a Mondmilito, sed ĝia neŭtraleco estis rompita de Nazia Germanio kiam ĝi invadis Nederlandon en majo 1940 dum la Dua Mondmilito. La Batalo de Nederlando (nederlande Slag om Nederland) estis parto de la (germane Fall Gelb), nome la Germana invado de la Malaltaj Landoj (Belgio, Luksemburgo, kaj Nederlando) kaj Francio. La batalo finis tuj post la detruega bombardado de Roterdamo fare de la Germania Luftwaffe kaj la posta minaco fare de la Germanoj por bombadi aliajn grandajn nederlandajn urbojn se la nederlandaj trupoj malakceptis kapitulacon. La nederlanda generala stabanaro sciis ke ĝi ne povos haltigi la bombardadon kaj kapitulacis por eviti ke aliaj urboj suferu la saman destinon. Nederlando restis sub germana okupado ĝis 1945, kiam la lasta nederlanda teritorio estis liberigita. Dume okazis terura ekstermado de 100 000 nederlandaj judoj (Vidu artikolon Holokaŭsto).
La Nederlanda rezistado kontraŭ la nazia okupacio povas esti karakterizita kiel ne-violenta, kaj estis organizita de la Komunisma Partio, eklezioj kaj sendependaj grupoj. Ĝis ĉirkaŭ 300 000 personoj estis kaŝitaj el germanaj aŭtoritatoj aŭtune de 1944, fare de ĉirkaŭ 60 000 al 200 000 sekretaj zorgantoj, kun tolero de ĉirkaŭ unu miliono de sciantoj, inklude kelkajn hazardajn individuojn inter germanaj okupaciantoj kaj militistoj. Nederlanda kontraŭspionado, enlanda sabotado kaj komunikretoj eventuale havigis ŝlosilajn subtenojn por la fortoj de Aliancanoj, komence en 1944 kaj plue ĝis Nederlando estis komplete liberigita.
La Nederlanda malsatego de 1944-45, konata en Nederlando kiel Hongerwinter (laŭvorta traduko: malsata vintro), estis malsatego kiu okazis en la German-okupita Nederlando, speciale en la dense loĝataj okcidentaj provincoj norde de la grandaj riveroj, dum la vintro de 1944–45, ĉe la fino de la Dua Mondmilito.
Nederlando liberiĝis en 1945. Post la milito Nederlando forlasis sian neŭtralecon kaj iĝis probatalanto de eŭropa kaj internacia kunlaboro, kunfondante Benelukson, diversajn eŭropajn organizaĵojn, NATO-n kaj UN-n. Nederlandaj soldatoj partoprenis interalie la korean militon kaj la UN-protektadon en eks-Jugoslavio, sed ne malhelpis la masakron de Srebrenico.
Nederlando provis milite malhelpi sendependiĝon de nederlanda Hindio kiel Indonezio, kio finfine okazis en 1949. Ekde tiam ĝi tamen relative sukcese demokratigis sian regadon de okcidenthindaj teritorioj, kun interna aŭtonomio por tiuj landoj en 1954 kaj paca sendependiĝo de Surinamo en 1975.
Loĝantaro
La fekundindico en Nederlando estas 1.78 gefilojn por virino (2013 ĉ. ), kio estas alta kompare kun multaj aliaj eŭropaj landoj, sed sub la proporcio de 2.1 gefiloj por virinoj postulita por natura anstataŭado de loĝantaro. Vivdaŭro estas alta en Nederlando: 83.21 jaroj por novaj junulinoj kaj 78.93 por junuloj (2013). La lando havas proporcion de migrado de 1.99 enmigrantoj por 1 000 loĝantoj jare.
La majoritato de la loĝantaro de Nederlando estas etne nederlanda. Laŭ ĉirkaŭkalkulo de 2005, la loĝantaro estis 80.9% nederlanda, 2.4% el Indonezio, 2.4% germana, 2.2% turka, 2.0% el Surinamo, 1.9% el Maroko, 0.8% el Antiloj kaj Arubo, kaj 7.4% el aliaj lokoj. Ĉirkaŭ 150 000 al 200 000 personoj kiuj loĝas en Nederlando estas eksterlandanoj, ĉefe koncentritaj en kaj ĉirkaŭ Amsterdamo kaj Hago, nune konstituanta preskaŭ 10% el la loĝantaro de tiuj urboj.
La nederlandanoj estas la plej altaj personoj en la mondo, kun averaĝa alto de 1.81 m ĉe masklaj plenkreskuloj kaj 1.67 m ĉe inaj plenkreskuloj en 2009. Homoj en la sudo estas averaĝe ĉirkaŭ 2 cm pli malaltaj ol tiuj de la nordo.
Julija Timoŝenko
Kun sia tiama edzo ŝi komence de la 1990-aj jaroj akiris ŝlosilpostenojn en la krudmateriala kaj gasa industrio. De 1995 ĝis 1997 ŝi estis estrino de la energia konzerno EESU (Unuiĝinta Energiosistemo de Ukrainio). La akirita mono helpis ŝin financi sian politikan karieron. Ŝi fondis partion, kiu eniris la parlamenton kaj tiel ŝi ekde 1998 estas ano de la ukraina parlamento.
Popi kaj Huhuu
Popi kaj Huhuu estas rakonto de Friedebert Tuglas, el la estona tradukita de Henrik Seppik. Eldonejo Tamverk el Haapsalu eldonis la 32-paĝan novelon en la jaro 1924.
Julija Timoŝenko
Ŝi ŝuldas sian politikan karieron al Leonid Kuĉma, en kies registaro ŝi estis ministro, poste vic-ĉefministro. En 2001 ŝi kaj sia tiama edzo estis en provizora aresto pro impostotrompo kaj dokumentofalsigo (tio okazis laŭ ordono de Leonid Kuĉma).
Dum la parlamenta baloto en 2002 ŝi ricevis kun Bloko Julija Timoŝenko 7,2 procentojn de la voĉoj kaj poste gvidis la 24-anan frakcion de la bloko. En 2004 ŝi forte apogis dum la balota kampanjo Viktor Juŝĉenko, pro kio oni nomis ŝin la ukrainia “Johana de Arko”. Pro ŝia rolo en la organizado de la protestaj kampanjoj por la denova elekto kaj ŝia kuraĝa elstaro por Viktor Juŝĉenko, kiu iĝis prezidento de Ukrainio, la elektita prezidento ŝin nomumis ĉefministro.
Ŝia politiko volas kuraĝajn reformojn, la redisdonon de la ukrainiaj firmegoj (pro tio timas ŝin la riĉuloj de la orienta industria parto de Ukrainio).
Ŝi estas unu el la plej riĉaj virinoj en Ukrainio. Pro la disputita deveno de ŝia riĉeco, oni ofte akuzis ŝin pri trompo kaj subaĉeto de rusiaj oficiroj. Pro tio oni iniciatis en Rusio proceson kontraŭ ŝi kaj ŝi estis sur la serĉlisto de Interpol ĝis la komenco de decembro 2004.
Ĝis meze de la 1990-aj jaroj ŝi havis ankoraŭ nigran, rektan hararon; ekde tiam ŝi ŝanĝis sian aspekton kaj portas hararplekton tradician de la ukrainiaj intelektulinoj. Dum la prezidenteco de Viktor Janukoviĉ oni malliberigis ŝin. Ŝi eliris prizonon la 22an de februaro 2014 danke al Eŭromajdano kie ŝi tuj renkontis la manifestaciantojn (vidu la foton).
Ŝi havas unu filinon Evgenija (Євгенія, naskiĝintan en 1980).
Nederlando
Loĝantaro
Nederlandanoj, aŭ posteuloj de nederlandanoj, troviĝas ankaŭ en enmigrontaj komunumoj tutmonde, ĉefe en Kanado, Aŭstralio, Sudafriko kaj Usono. Laŭ la usona censo de 2006, pli ol 5 milionoj da usonanoj postulas totalan aŭ partan nederlandan praularon. Estas ĉirkaŭ 3 milionoj da nederlanddevenaj Afrikansoj kiuj loĝas en Sudafriko. En 1940, estis 290 000 eŭropanoj kaj eŭrazianoj en Indonezio, sed plej multaj ekde tiam lasis la landon. Laŭ Eurostat, en 2010 estis 1.8 milionoj da fremdnaskitaj loĝantoj en Nederlando, koresponde al 11.1% de la tuta loĝantaro. El tiuj, 1.4 milionoj (8.5%) naskiĝis ekster la EU kaj 0.428 milionoj (2.6%) en alia ŝtato membro de la EU.
Pro siaj ĉirkaŭ 400 loĝantoj por ĉiu kvadratkilometro da landa areo, Nederlando estas unu el la plej dense loĝataj ŝtatoj en la mondo. Kompare la monda averaĝo estas 48, en Irlando 60, Germanujo 231, Namibio 2,4) . Fakte Nederlando estas la 24a plej dense loĝata lando en la mondo, kun 408.53 loĝantoj por kvadrata kilometro aŭ – se oni kalkulas nur la terareon (33,883 km²) – 500.89 loĝantoj por kvadrata kilometro. Kiam oni enkalkulas nur la terareon de provincoj (33 718 km²), nombro de 500 loĝantoj por kvadrata kilometro estis atingita en la unua duono de 2014. La Randstad estas la plej granda kunurbaĵo el la lando kiu situas en la okcidento de la lando kaj enhavas la kvar plej grandajn urbojn: nome Amsterdamo en la provinco Nord-Holando, Roterdamo kaj Hago en la provinco Sud-Holando, kaj Utreĥto en la provinco Utreĥto. La Randstad havas 7 milionojn da loĝantoj kaj estas la 6a plej granda metropola areo en Eŭropo. Laŭ la nederlanda statistika servo, en 2015, 28 procento de la nederlanda loĝantaro havis enspezon de ĉirkaŭ 40 milojn da EUR.
Lingvoj
La oficiala lingvo estas la nederlanda, kiu estas parolata de la ampleksa majoritato de la loĝantoj. Krom la nederlanda, ankaŭ la okcidentfrisa estas agnoskata kiel dua oficiala lingvo en la norda provinco Frislando (Fryslân en la okcidentfrisa). La okcidentfrisa havas formalan statuson por registara korespondado en tiu provinco. En la eŭropa parto de Nederlando du aliaj regionaj lingvoj estas agnoskitaj laŭ la Eŭropa Ĉarto pri la Regionaj kaj Minoritataj Lingvoj.
La unua el tiuj regionaj lingvoj kiuj estas agnoskitaj estas la malaltsaksa (Nedersaksisch nederlande). La malaltsaksa konsistas el kelkaj dialektoj parolataj en la nordo kaj oriento, kiel la Tubanta dialekto en la regiono Twente, kaj la Drenta en la provinco Drenthe. Duarange, ankaŭ la Limburga lingvo estas agnoskita kiel regiona lingvo. Ĝi konsistas el nederlandaj variaĵoj de Malnovfranka lingvo en regiono Mozo-Rejno kaj estas parolata en la sudorienta provinco Limburgo. La dialektoj plej parolataj en Nederlando estas la Brabanta kaj la Holanda.
La Ripuara lingvo, kiu estas parolata en Kerkrade kaj Vaals en la formo de, respektive, la Kerkrada dialekto kaj la Vaalsa dialekto ne estas agnoskita kiel regiona lingvo de Nederlando.