cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
János Béres (bekflutisto)
János Béres [jAnoŝ bEreŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo Béres János estis hungara flutisto kaj instruisto. János Béres naskiĝis la  1930 en Gagybátor kaj mortis la 23-an de novembro 2022.
Biografio
János Béres lernis jam frue muzikon en la familio. En 1948 li atingis la unuan lokon en tutlanda muzika konkurso, la samo okazis en 1953 en Monda Festivalo de Junularo kaj Studentaro en Bukaresto. Li komencis sian artistan karieron en 1951 komence kiel popoldancisto, poste bekflutisto. En la sama jaro li interkonatiĝis kun Zoltán Kodály, kiu influis lin ankaŭ rilate la instruadon. En 1952 li estis la unua hungara instruisto pri bekfluto. En 1960 li fondis orkestron ankoraŭ nun funkciantan. Li ofte faris koncertojn en la Hungara Radio, li estis grava partoprenanto de serioj "Röpülj páva" kaj "Nyílik a rózsa" en Hungara Televizio. En 1975 li fondis muzikan lernejon en Óbuda. Li ricevis premion Kossuth en 2014, pli frue ankaŭ aliajn premiojn.
Disprozio
Disprozio estas kemia elemento en la perioda tabelo kiu havas la simbolon Dy kaj la atomnumeron 66. Disprozio estas rara tera elemento kiu havas brila arĝent-kolora. Ĝi utilas por fari iujn partojn de laseroj.
Les Verrières
Pri la komunumo
Les Verrières estas komunumo en la distrikto Val-de-Travers en Kantono Neŭŝatelo, Svislando. Ĝi havis 667 loĝantojn je la 31-a de decembro 2010.
Geografio
Les Verrières estas al plej okcidenta komunumo de la kantono. Ĝi situas en la Neŭŝatela Ĵuraso, proksimume 36 kilometrojn okcidentnordokcidente de la kantona ĉefurbo Neŭŝatelo. Per la rivereto Morte la surtera akvo de la komunumo alfluas okcidenten al Doubs kaj tra ĝi kaj Rodano al Mediteraneo. La subtera akvo tamen tra la karstaj kavernoj alfluas al Areuse kaj tra ĝi tra la Lago de Neŭŝatelo kaj Aro kaj Rejno al la Norda Maro. La komunumo Les Verrières konsistas el la ĉefvilaĝo Grand Bourgeau, kaj la vilaĝetoj Belle-Perche, Le Crêt, La Croix-Blanche, Meudon, Mont des Verrières, Petits Cernets kaj Grands Cernets.
La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 28,68 km², de kiuj 50,7% estas kovritaj de arbaro, 46,6% servas por agrikulturo kaj 3,3% por setlado.
Trafiko
Tra Les Verrières pasas la grava kantona ĉefvojo n-ro 10 de Neŭŝatelo al Pontarlier, kaj la internacia trajnlinio de Svisaj Federaciaj Fervojoj de Neŭŝatelo tra al Besançon. Aktuale la stacidomo Les Verrières ne plu estas trajnhaltejo kaj la konekto al la publika transportreto okazas per poŝtaŭtolinio de Fleurier al Pontarlier.
Historio
La unua dokumenta mencio de Les Verrières datiĝas el la jaro 1311 kiel Myezour. Ĝis 1848 Les Verrières estis tribunalejo kaj centro de distrikto, al kiu apartenis Les Bayards kaj La Côte-aux-Fées. Ĝis 1825 La Côte-aux-Fées apartenis al la komunumo Les Verrières, ek de tiam ĝi formas apartan komunumon.
Letero al Borovko
Letero al Borovko (kromnomata ankaŭ Letero pri la deveno de Esperanto ) estas letero verkita en la rusa lingvo, kiun Ludoviko Zamenhof adresis al Nikolaj Afrikanoviĉ Borovko, pioniro de la esperanto-movado en tiama Rusio. Ĝia parto, en kiu Zamenhof respondas al Borovko donante klarigojn pri la cirkonstancoj de ekesto de la internacia lingvo Esperanto, estas la plej fama rakonto pri la deveno de Esperanto kaj kiel tia ofte citata de esperantistoj kaj uzata dum informado pri la lingvo.
La ekzakta dato de la letero ne estas certa. En la Originala Verkaro Johannes Dietterle indikas nur 189? (1890-aj jaroj). Aleksander Korĵenkov en Homarano indikas kiel la daton de la letero la jaron 1896.
Esperantlingva traduko de la koncerna parto de tiu letero aperis en 1896 en "Lingvo Internacia". . Kiel aŭtoro de la traduko estas indikita Vladimir Gernet.
La originala, ruslingva teksto de la letero ne estas konata.
Akvofalo Ťažký
Akvofalo Ťažký (legu tjaĵky) (: Ťažký vodopád ) estas akvofalo en valo Malfacila valo (: Ťažká dolina), kiu estas flanka valo de (: Bielovodská dolina) (: Valo de blanka akvo) en montaro Altaj Tatroj en distrikto Poprad en Slovakio. Ĉi valo troviĝas en la norda parto de la montaro. Sur la teritorio de valo troviĝas nacia naturrezervejo. Tuta teritorio apartenas al vilaĝo Tatranská Javorina kaj troviĝas sur la teritorio de Nacia parko Vysoké Tatry, kiu estas la plej malnova nacia parko en Slovakio.
Aliro
Nuntempe akvofalo estas ne alirebla por vizitantoj pro la naturprotekto.
Vidu ankaŭ
Listo de slovakaj akvofaloj
Fonto de informoj + bildo de akvofalo
Paĝaro de Stata protekto de naturo de Slovakio pri slovakaj akvofaloj (slovake):
Nigra aronio
Priskribo
La planto estas arbusto, kiu atingas altecon de 1 ĝis 2 m kaj estas al felta aronio Aronia arbutifolia ĉe la foliaro kaj floroj tre simila, ĉe kio la komencaj haretoj baldaŭ malaperas. La foliaro malpli brilas.
Floroj
Ĝi floras de majo ĝis junio (de julio ĝis aŭgusto). La floroj estas duseksaj.
La floroj estas polenataj de insektoj.
Fruktoj kaj semoj
Maturaj beroj estas nigraj kaj brilaj. Ili baldaŭ defalas post la maturiĝo en aŭtuno. La fruktoj gustas acerbe dolĉe. Semoj maturiĝas de oktobro ĝis decembro.
Disvastiĝo
La planto estas hejma en nordorienta Usono.
Kulturaj formoj
Konataj kulturaj formoj estas Nero kaj Viking.
Uzado
La fruktoj estas uzataj por la produktado de ĵeleo, marmeladoj, sukoj, vino kaj likvoro.
Scienca nomo
La unua parto de la scienca nomo Arónia devenas el la greka vorto αρωνια (arōnía) „mespilo“, kiu apartenas al la vorto αρια (aría) „alizo“. Ĉi tiu nomo estis transprenata sur genron el norda Ameriko.
La dua parto de la scienca nomo melanocarpa (maskle melanocárpus) „nigrafrukta“ devenas de la greka vorto μελαγκαρπος (melágkarpos), kiu apartenas al la du vortoj μελας (mélas) „nigra“ kaj καρπος (karpós) „frukto“.
Tibor Joó
JOÓ Tibor estis hungara historifilozofia verkisto, biblotekisto naskita en Kolozsvár la 21-an de aŭgusto 1901 kaj mortinta en Budapeŝto la 1-an de marto 1945.
Biografio
Tibor Joó doktoriĝis en Szeged en 1928. Ekde 1929 ĝis 1933 li laboris en Universitata Biblioteko de Szeged kaj poste en Országos Széchényi Könyvtár. Li ricevis dufoje Baumgarten-premion (1934; 1939). En 1939 li iĝis privatprofesoro pri historifilozofio en la Universitato de Budapeŝto. Li mortis pro vundiĝo dum sieĝo de Budapeŝto.
Egyházasfalu
Egyházasfalu (edjhazaŝfalu) estas malgranda unuigita vilaĝo en Hungario en regiono okcidenta Transdanubio, en departemento Győr-Moson-Sopron, en subregiono de Sopron-Fertőd. La loknomo signifas hungare: eklezia-vilaĝo.
Situo
Egyházasfalu situas laŭ la flankovojoj kaj laŭ fervojo inter Sopron kaj Szombathely.
Historio
En 1933 memstaraj vilaĝoj Egyházasfalva, Egyházasfalu, Dasztifalu kaj Kisgágánfa unuiĝis, poste en 1951 memstara vilaĝo Keresztény [kerestEnj] aliĝis.
La unua mencio pri Keresztény devenis el 1264, Egyházasfalva en 1418 en formo "Egházasbazth", Dasztifalu en 1281 en latina formo "Villa Bozth", Kisgógánfa en 1429 en formo "Abulgánbazth". En 1954 kolĥozo formiĝis. Vilaĝservoj estas infanĝardeno, kulturdomo, biblioteko, lernejo, kuracejo, futbalejo, poŝto, vendejoj, gastejoj.
Komunumoj pri egyházas (=ekleziejo) en Hungara reĝlando
Komence en Hungarujo ĉiuj 10 vilaĝoj kune devis havi komunan preĝejon. Tiu vilaĝo, kie tiu konstruiĝis, nomiĝis "ekleziejo" vilaĝo havanta preĝejon. Jen listo, kie tiu rango restis:
Rougemont (stacidomo)
Rougemont estas fervoja stacidomo en Rougemont, Svislando.
Le Bourg-d'Hem
Le Bourg-d'Hem estas franca komunumo lokita en la departemento Creuse kaj en la regiono Limoĝio. Ĝi havis 210 loĝantojn laŭ censo plenumita en 2006.
Historio
Antaŭ la franca revolucio de 1789 kaj la kreado de la departemento Creuse en 1790, Le Bourg-d'Hem apartenis al la franca graflando Marche. Ekde la fino de la 15-a jarcento ĝis proksimume la jaro 1900, tiu regiono estis fama fonto da migrantaj masonistoj, kiuj ĉiujare dum la plej varma periodo laboris en grandaj urbocentroj, precipe en Parizo.
Okaze de la municipa baloto de 2008 venkis en la vilaĝo S-ro Jean-Louis Bathier, kiu do fariĝis la loka urbestro.
Lokaj famuloj
Pierre Bourdan estis unu el la voĉoj de Radio Londres, rezistanta radiostacio dum la Dua Mondmilito.
Administrado
Le Bourg-d'Hem apartenas al la kantono de Bonnat, kies ĉefurbo estas Bonnat. Tiu kantono mem estas parto de la arondismento de Guéret, unu el la du arondismentoj de la departemento Creuse.
Melissa Gilbert
Melissa Ellen GILBERT (8a de majo, 1964) estas usona aktorino kaj reĝisoro de televido.
Gilbert ekkarieris kiel infana aktorino post aperi en kelkaj komercaj reklamaĵoj fine de la 1960-aj jaroj, aperante ankaŭ en kelkaj gastroloj en televido. El 1974 ĝis 1984 ŝi famis pro sia rolo kiel Laura Ingalls Wilder, la dua plej aĝa filino de Charles Ingalls (ludita de Michael Landon) en la televida serio de NBC nome Little House on the Prairie. Dum la produktado de Little House, Gilbert ankaŭ aperis en kelkaj popularaj televidfilmoj, kiel The Diary of Anne Frank kaj The Miracle Worker.
Poste, ŝi pluigis sian karieron ĉefe en televidaj filmoj. Gilbert ankaŭ pluigis per gastostelaj roloj en televido kaj faris voĉolaboron por animacio kiel ĉe Batman: The Animated Series kiel Barbara Gordon / Batgirl. El 2009 ĝis 2010, Gilbert aperis kiel Caroline "Ma" Ingalls en la turnea produktado de Little House on the Prairie, the Musical. En 2012, ŝi konkurencis en la 14a sezono de la populara danca realkonkurencprogramo Dancing with the Stars en ABC.
Moret-Loing-et-Orvanne
Moret-Loing-et-Orvanne estas depost la nova franca  situanta en departemento Seine-et-Marne, regiono Francilio.
Stacio Toriimae
Stacio Toriimae (japane: 鳥居前駅 [Toriimae-eki], angle: Toriimae Station) estas fervoja stacio en Ikoma, Gubernio Nara, Japanio. La stacio servas 1 linion de Kintetsu: Kablotramo Kintetsu-Ikoma.
Filipo Prospero de Hispanio
Filipo Prospero de Hispanio, princo de Asturio (hispane Felipe Próspero) estis la tria infano kaj unua knabo de la edziĝo inter Filipo la 4-a kaj Mariana de Aŭstrio. Li naskiĝis en 1657, dek unu jarojn post la morto de Baltasar Carlos, la antaŭa heredanto de Filipo. Filipo Prospero estis do tuj proklamita kiel la nova princo de Asturio, Gerona kaj Viana.
Li mortis fruaĝe en 1661, dum sia kvina jaro. Lia plijuna frato, Karlo, naskiĝis iom poste kaj fariĝis la reĝo Karlo la 2-a.
(19536) 1999 JM4
(19536) 1999 JM4 estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la en la kadro de la kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
NGC 2514
NGC 2514 (aliaj indikoj — UGC 4189, MCG 3-21-11, ZWG 88.22, IRAS08000+1556, PGC 22581) estas galaksio en konstelacio Kankro.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
The Monkees (televida serio)
The Monkees (pron. []; anglalingve misliterumata formo de monkeys, signifanta „la simioj“) estis usona televida serio pri samnoma rok-bando, kiu televidiĝis de 1966 al 1968 je NBC. Robert Rafelson kaj Bert Schneider kreis la komedian serion, kiu stile similas al la filmo de The Beatles A Hard Day's Night. La kvar ĉefroluloj estis Micky Dolenz, Mike Nesmith, Davy Jones kaj Peter Tork kiel fikciigitaj versioj de ili mem, anoj de malsukcesa rok-bando loĝante kune en domo apud kalifornia marbordo. Dum du jaroj oni produktis 58 epizodojn.
Produktorado
Rafelson kaj Schneider ambaŭ estis produktoroj, kiujn inspiris la filmoj de The Beatles, la Fratoj Marx kaj la Franca Nova Ondo. En 1965 ili reklamis por „4 frenezaj junuloj“ por stelumi en televida programo pri rok-muzikistoj. Centoj da homoj postuliĝis, kaj la produktoroj elektis du aktorojn (Dolenz kaj Jones) kaj du muzikistojn (Nesmith kaj Tork) por pilota filmo. NBC aĉetis la rajtojn por televidigi The Monkees. Samtempe, la produktoroj dungis Don Kirshner por superrigardi kelkajn kantoverkistojn por verki kantojn por la fikcia bando. Kantistoj Tommy Boyce kaj Bobby Hart verkis la kanzonojn uzitajn en la pilota filmo. Multajn aliajn kantojn verkis Neil Diamond, Carole King, Gerry Goffin, Diane Hildebrand, Harry Nilsson, Jeff Barry, Carole Bayer Sager, kaj la kvar bandanoj. Ĉiu epizodo de la programo enhavis du aŭ tri muzikvideojn, iamtempe apartenantaj al la rakonto, alitempe apartaj de la rakonto. Je la finoj de kelkaj epizodoj Rafelson mallonge intervjuis The Monkees pri sociaj aŭ aktualaj aferoj.
Laŭ la stilo de la produktado, la reĝisoroj ofte uzis rapidan muntadon, senmovajn imagojn, rompon de la kvara muro kaj troigitajn farsajn spektaklojn. The Monkees simpatie montris la modojn kaj morojn de la aktuala usona kontraŭkulturo.
Reago
En 1967 The Monkees gajnis du Premiojn Emmy.
The New York Times recenzis la serion favore: „Freneza muntado de la filmo, farsaj nerilataĵoj, ekstrema kontrasto de ritmo kaj kelkaj bonaj vidaj gagoj kontribuis distreme al la duonhoro.“
Epizodoj
The Monkees konsistas el 58 epizodoj, sekvante:
Eŭropa Medio-Agentejo
La Eŭropa Medio-Agentejo, mallonge EMA (European Environment Agency aŭ EEA ), estas agentejo de la Eŭropa Unio kiu kunordigas observadan reton pri la eŭropa vivmedio. Ĝi estas direktata de estraro, kiu konsistas el reprezentantoj de la registaroj de la 32 membroŝtatoj, du reprezentantoj de la Eŭropa Komisiono, kaj du sciencistoj, indikitaj de Eŭropa Parlamento, asistataj de komitato de sciencistoj. La EMA subtenas daŭripovon kaj favoras la signifohavan kaj mezureblan plibonigon de la eŭropa vivmedio havigante adekvatajn fidindajn informojn al la decidantoj kaj al la publiko. Ĝi devas kolekti fidindajn informojn per kiuj la EU-membroŝtatoj povas ellabori taŭgan politikon por protekti la medion. La informkolektado okazas pere de EIONET, grupigo de landaj informretoj.
Funkciado
La EVA estis fondita surbaze de Reglamento 1210/1990, amendita de Reglamento 933/1999 kaj Reglamento 401/2009; ĝi ekfunkciis en 1994. La sidejo troviĝas en Kopenhago, Danujo.
Ĝi estas regata de Administra Konsilio kaj de Konsilia Estraro. Krome, ĝi posedas Sciencan Komitaton kiu rolas kiel konsulta instanco. La plenuma direktoro respondecas al la Administra Konsilio pri la efektivigado de programoj kaj la administrado de EMA. La laborplano de la organizo estas konstruita ĉirkaŭ Strategio ĝis 2030 kaj Trijaraj Programoj. Leena Ylä-Mononen estas la nuntempa ĝenerala direktorino de la agentejo.
Ĉar EMA estas eŭrop-unia organizaĵo, membroregnoj de EU aŭtomate estas membroj de EMA; tamen la koncerna reglamento antaŭvidis ke aliaj ŝtatoj povas membriĝi pere de konvencioj kontraktitaj inter ili kaj la Eŭropa Unio. Ĝi estis la unua eŭrop-unia organizaĵo por malfermi sian membrecon al 13 kandidat-landoj en 2004. En 2023 ĝi havas 32 membrojn :
Estas ankaŭ 6 kunlaborantaj landoj en sud-orienta Eŭropo:
EMA havas 26 oficialajn lingvojn.
La stabo kreskis de 70 laborantoj en 1999 ĝis 172 en 2008. .
EVA estas aktiva membro de la Reto de Eŭropaj Agentejoj pri Medio (angle EPA Network).
Vulgara latino
Vulgara latino estas kolektiva nomo por parolataj dialektoj de Latino, kontraste al la literatura normo. Ĝi aktuale ekzistas en la formo de la latinidaj lingvoj.
Inter -100 al 300, la Imperio disvastigis latinon al okcidenta Eŭropo kaj Dacio (la nuna Rumanio).
Grava esploristino ĉi-prie estis la vienanino Maria Iliescu.
Sendilo Teufelskopf
La Sendilo Teufelskopf estas bazretsendilo por televizilo sur alteco de 695,0 m sur la monto  Teufelskopf, monto kiu apartenas al la Hunsruko kaj ties parto la Schwarzwälder Hochwald. Ĝi situas proksime al Waldweiler en la rejnlando-platinata distrikto Trier-Saarburg. La de 1962 ekzistanta sendilo uzas kiel antena portilo 120 metrojn altan kablofiksitan ŝtaltuban maston.
Geografia situo
La sendilo troviĝas en la natura parko Saar-Hunsrück sur la pinto de la monto Teufelskopf. Ĝi situas en la sudoriento de la komunuma teritorio Waldweiler. Ĉ. 1 km sudokcidente iras la limo al Sarlando.
NGC 2515
NGC 2515 estas duopa stelo en konstelacio Kankro.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
La Fontsanta (Metroo de Barcelono)
La Fontsanta estas estonta stacio sur linio 3 de la Metroo de Barcelono, situanta en Sant Joan Despí.
Calusco d'Adda
Calusco d'Adda estas komunumo de Italio. Ĝi situas en la provinco Bergamo de la regiono Lombardio. Fine de en la komunumo vivis. Najbaras la komunumoj Carvico, Medolago, Paderno d'Adda (LC), Robbiate (LC), Solza, Terno d'Isola kaj Villa d'Adda. Kristanisma patrono de la komunumo estas la sanktulo Fidelius, kies religia memortago sekve estas la komunuma festotago.
Miheșu de Câmpie
Miheșu de Câmpie [pron.: miheŝu de kimpie] (hungare Mezőméhes [mezomeheŝ]) estas komunumo en Rumanio orient-sudoriente de Cluj-Napoca. En 1910 ĝi havis 1 300 loĝantojn (rumanoj, hungaroj) kaj en 1992 1 499 (rumanoj, 14 % da hungaroj). Ĝia unua skriba mencio estas el 1293. Ĝi estis hungara servutulvilaĝo. De la 15-a jarcento loĝis ĝin ankaŭ rumanoj. Ĝis 1919 ĝi apartenis al Hungario (Torda-Aranyos vármegye). Apartenas al ĝi Bujor, Cirhagău, Groapa Rădăii, Mogoaia, Răzoare, Șăulița kaj Ștefanca.
Komunumaro Meyenburg
Meyenburg estas komunumaro en Germanio, do administra grupiĝo de pluraj najbaraj komunumoj por komuna plenumo de iuj civitanaj servoj. Ĝi troviĝas en la distrikto Prignitz de la federacia lando Brandenburgio. Fine de la jaro la komunumaro havis  loĝantojn.
Membras la unuopaj komunumoj (inter krampoj la unuopaj nombroj de loĝantoj same fine de ):
Miheșu de Câmpie
Situo
Miheșu de Câmpie limas okcidente al la distrikto Cluj. La distrikto vojo DJ151 ligas ĝin al Sărmașu norde kaj al Luduș sude. Miheșu de Câmpie havas du haltejojn ĉe la fervojlinio Luduș – Măgheruș Șieu.
La nomparto "de Câmpie" rilatas al la Ebenaĵo de Transilvanio (rumane Câmpia Transilvaniei).
Zéphirin Jégard
Lia emo por biciklado instigis lin por kelkaj grandegaj iradoj tra la mondo. Tio farigas lin transkontinenta vojaĝulo, oftege sola kontraŭ la streĉo.
En 2000, li biciklis inter Bretonio kaj Ulan-Ude (Burjatio, Rusio).
En 2001, li vojaĝis inter Islamabado (Pakistano) kaj Vladivostoko (Rusio). Tiu 9 000 kilometra trairado verkiĝis en la libro Avo biciklas ĉirkaŭ la mondo, esperantigita de Jean-Pierre Ducloyer.
En 2004, li sukcesis bicikli de Brest ĉe Atlantiko al Vladivostoko ĉe Pacifiko en rekorda tempo de 66 tagoj por la 13850 kilometroj.
Échenoz-la-Méline
estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Haute-Saône (prononco [],, arpitane Hiôta-Sona), en la regiono Burgonjo-Franĉkonteo (Bourgogne-Franche-Comté, prononco []) kaj en la historia regiono Franĉkonteo. Fine de en la komunumo vivis. Administre la komunumo apartenas al la arondismento Vesoul (france arrondissement de Vesoul), la suda kaj okcidenta parto de la departemento, kaj al la kantono .
János Székely (episkopo)
János Székely [jAnoŝ sEkej], laŭ hungarlingve kutima nomordo Székely János estas hungara pastro, episkopo, altlerneja instruisto, teologo. János Székely naskiĝis la  en Budapeŝto.
Biografio
János Székely studis en Teologia Altlernejo (Esztergom), Katolika Universitato Péter Pázmány kaj en Bet-Leĥem. En 1991 li iĝis diakono en Jerusalemo, poste en la sama jaro li pastriĝis en sia naskiĝurbo. Inter 1991-1993 li estis pastro en Érsekvadkert, poste li studvojaĝis kaj plulernis en Romo (1993-1996), fine li estis pastro en Erzsébetváros (distrikto). En 1997 li doktoriĝis el teologio en la Katolika Universitato Péter Pázmány, poste li estis nomumita docento samloke, en 2006 li estis jam rektoro. En 2007 li ricevis la titolon titulara episkopo, en la sekva jaro vicepiskopo. Li estis nomumita episkopo de diocezo de Szombathely en 2017. Li ricevis premion en 2012.
Carnoux-en-Provence
(jen france, okcitane Carnós de Provença) estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Bouches-du-Rhône (franca elparolo: [], "Riverbuŝoj de Rodano", okcitane Bocas de Ròse), en la regiono Provenco-Alpoj-Bordo Lazura (Provence-Alpes-Côte d'Azur, prononcata, okcitane Provença-Aups-Còsta d'Azur). Fine de en la komunumo vivis.
Seeberg (burgo)
Seeberg (ĉeĥlingve Ostroh) estas burgo en Ĉeĥio. Ĝi situas en Regiono Karlovy Vary, 5km okcidente de la banloko Františkovy Lázně, surlime kun Germanio.
Eksteraj ligiloj
Praktikaj turismaj informoj ĉeĥe, angle
(7876) 1991 VW3
(7876) 1991 VW3 estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la japanaj astronomoj Sejĝi Ueda kaj Hiroŝi Kaneda elde la observatorio de Kuŝiro en Hokajdo (Japanio).
Ernst Ludwig Schellenberg
Ernst Ludwig SCHELLENBERG (naskiĝinta la en Vajmaro, mortinta la  samloke) estis germana verkisto kaj aktoro. Ekde 1939 li anis ĉe la grupo Bamberger Dichterkreis kiu ne malfavoris la nacisocialisman kulturpolitikon.
Vivo
Estante filo de la lernejestro Ernst Viktor Schellenberg li gajnis stipendion fare de la grandduko vajmara kio ebligis al li studi germanistikon kaj filozofion en Jena, Lepsiko kaj Munkeno. La studojn li tamen neniam finis. Mallongan tempon li aktorumis en Meiningen kaj Eisenach. Poste li ekloĝis en Vajmaro kaj mallongan tempon en Bad Frankenhausen deĵorante kiel privata scienculo kaj liberprofesia verkisto.
János Nádasi
János Nádasi [jAnoŝ nAdaŝi], laŭ hungarlingve kutima nomordo Nádasi János estis hungara katolika pastro, jezuita monaĥo, altlerneja instruisto. Li estas konsiderata unu el la plej grandaj jezuitaj prozaj verkistoj de Mezeŭropo en la 17-a jarcento.
Ernst Ludwig Schellenberg
Graveco
Verkis li multajn poemojn, prozaĵojn (i.a. novelojn kaj la romanon Irene), regionhistoriajn kaj kulturajn aĵojn, tradukojn el la dana kaj franca lingvoj, literaturhistoriajn eseojn pri mistikismo rejna-flandra kaj romantikismo.
János Nádasi
János Nádasi naskiĝis la en Nagyszombat (Hungara reĝlando, Habsburga Imperio, nuntempa Trnava en Slovakio), li mortis la  en Vieno (Habsburga Imperio).
Biografio
János Nádasi en la aĝo de 14 jaroj aliĝis al la jezuitoj, sed pro sia mallonga staturo li estis forpelita, tial li aliĝis al franciskanoj. En 1633 li akiris diplomon en Graz, poste li denove aliĝis al la jezuitoj. Poste li studis kaj doktoriĝis pri filozofio kaj teologio en Romo, li estis ankaŭ plenrajta jezuito, pli poste li revenis al sia patrujo. Li instruis en Jezuita Universitato de Nagyszombat, iom poste li revenis al Romo, kie li redaktis jezuitajn almanakojn, baldaŭ en Vieno li estis persona konfesanto de vidvino de Ferdinando la 3-a (Sankta Romia Imperio). Li estis aŭtoro de ĉirkaŭ sesdek moralaj kaj meditemaj verkoj.
Ernst Ludwig Schellenberg
Graveco
Tamen liaj verkoj ne vere furoris kaj eĉ en fakleksikonoj lia nomo ne troveblis. Tamen kelkajn poeziaĵojn liajn muzikigis Hugo Kaun, Max Reger, Richard Wetz (li intertempe havis amikajn rilatojn al Schellenberg; Drei Gedichte von Ernst Ludwig Schellenberg por kantisto kun piana akompano, op. 30), Franz Schreker kaj Joseph Haas (suito sinfonia Tag und Nacht por altaj voĉoj kaj orkestro, op. 58).
Krome Schellenberg eldonis en 1925 li leterojn de la vajmara pentristo Franz Horny (1798–1824) kaj komentoj pri malpli konataj lirikistoj de romantikismo. Post 1945 la sovetianoj malpermesis la en 1936 verkitan libron Der Fremdkörper im Christentum kiel ankaŭ la kolekton Deutsche Weckrufe Paul de Lagardes (1934).
Liaj postlasitaĵoj troviĝas nun en la Landa Muzikarkivo en Vajmaro.
Hiperiono (luno)
Hiperiono estas satelito de Saturno, kiu aspektas kiel spongo.
Malkovro
William Cranch Bond kaj sia filo George Phillips Bond, usonaj astronomoj malkovris ĝin la . La 18-an, la brito William Lassell sendepende ekvidis ĝin kaj nomis ĝin, laŭ Hiperiono, titano filo de Geo kaj Urano.
Rotacio
La fotoj far de Voyager 2 kaj fotometraj mezuroj de Tero montras, ke la hiperiona rotacio estas kaosa: ĝia rotacia akso varias ne-antaŭvideble. Hiperiono estas la ununura kaosa objekto nun konata en la sunsistemo, sed simuladoj montris ke, en la estinto, aliaj neregulaj satelitoj tiel kondukis.
Tia kaosa rotacio kialigas per la neregula formo de la satelito, ĝia discentra orbito kaj orbita resonanco 3:4 kun Titano
Aspekto
Ĝi estas unu el plej granda nun konata astro kun neregulan formon (nur Proteo estas pli granda nesfera objekto). Hiperiono verŝajne estas ero de pli granda objekto, frakasita de alfrapo. Ĝia surfaco estas riĉega je profundaj krateroj kiuj donas spongan aspekton. Ĝia denso, 0,6 × 103 kg/m3, estas tiu de porhava akva glacio, sed ĝia febla albedo indikas, ke ĝi estas kovrita de maldika tavolo de malhela-ruĝa materialo . Oni hipotezis, ke tia materio, kies koloro memorigas la malhelan materialon de Japeto, estus veninta de Febo.
Stacio Hōzanji
Stacio Hōzanji (japane: 宝山寺駅 [Hoozanĝi-eki], angle: Hōzanji Station) estas fervoja stacio en Ikoma, Gubernio Nara, Japanio. La stacio servas 1 linion de Kintetsu: Kablotramo Kintetsu-Ikoma.
Coussey
Coussey estas franca situanta en departemento, regiono Grand Est.
Hispana ora epoko
Fakte la hispana esprimo Siglo de Oro (Ora jarcento), kio fakte estis Siglos de Oro (Oraj jarcentoj), ĉar temas pri la 16-a kaj 17-a jarcentoj, enhavas iom da ironio kaj kontraŭdiro, ĉar de ekonomia kaj politika vidpunktoj la 16-a jarcento estis vere la ora jarcento, kiam Hispanio unuiĝis fakte, konkeris kaj ekkontrolis grandan (kaj riĉan) parton de Sudameriko kaj eĉ etendiĝis tra Italio, Germanio kaj aliaj eŭropaj zonoj, kiel tra la tiamaj Nederlando kaj Belgio, dum ekde la kultura kaj arta (literatura) vidpunkto, kvankam la influo de la itala Renesanco etendiĝis tra la hispanaj urboj, ankoraŭ ne produktis tiom da majstroverkoj kiom okazis dum la 17-a jarcento. Estis la epoko de la reĝadoj de Karlo la 1-a kaj Filipo la 2-a.
Coussey
Ĝiaj enloĝantoj nomiĝas Coussetois.
Hispana ora epoko
Male dum la 17-a jarcento vere floris la hispanaj artistoj en multaj fakoj: literaturo ĉefe en poezio kaj teatro ege populara, pentrarto kun ekzemple Velázquez, kaj kulturo ĝenerale. La hispana kulturo estis rigardata en la tuta Eŭropo kiel hegemonia kaj oni eldonis librojn en la hispana en multaj eŭropaj presejoj. Tamen ekde politika kaj ekonomia vidpunkto ĉio iris tiom malglate, ke tiu jarcento estas konsiderata de historiistoj kiel Dekadenco: multaj bataloj iĝis katastrofaj malvenkoj, la ŝtato perdis la kontrolon de multaj teritorioj kaj eĉ la riĉo kiu venis el Ameriko estis ege mallerte uzata kaj venis en profito de la norditalaj aŭ germaniaj bankistoj kaj plialtigis la lukson de la Kortego, sed ege malplibonigis la vivkondiĉon de la popolo. La reĝoj ĝenerale prifajfis pri administrado kaj la tuta ŝtato kolapsis kaj bankruptis.
Antonio Palomino
Acislo Antonio Palomino de Castro y Velasco (n. en 1655 - m. en 1726) estis hispana pentristo de la baroka periodo. Li tamen plej famiĝis pro siaj tekstoj pri arta teorio kaj pro siaj biografioj de aliaj artistoj. Li naskiĝis ene de bonhava familio de Bujalance, apud Kordovo, en 1653.
Beaucaire
Beaucaire (jen france, prononco, Bèucaire) estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Gard, en la regiono Okcitanio (Occitanie [ɔksitaˈni], Occitània [utsiˈtanjɔ], Occitània [uksiˈtanjə]). Fine de en la komunumo vivis.
Historio
Beaucaire estis fondita en la 7-a jarcento a.K. kiel "Ugernum". Post la romia invado de la nuntempa suda Francio la urbo troviĝis ĉe la Via Domitia, ŝoseo, kiu ligis Italion kun Hispanio.
De la 13-a jarcento ekzistas mencio de ligna ponto tra la rivero Rodano, supozeble, ĝis la 19-a jarcento, la plej suda ponto.
Dum la mezepoko estis atakoj de la Burgundoj, Gotoj kaj Araboj. Oni konstruis muregon ĉirkaŭ la urbo kaj fortikaĵon, kiu estis siatempe unu el la plej forta en suda Francio. Simon de Montfort, la estro de la krucmilitistoj dum la religia milito sukcesis konkeri ĝin, sed li devis cedi al Rajmondo la 7-a, la grafo de Tuluzo (Toulouse).
Kardinalo Richelieu (Armand Jean du Plessis, Duko de Richelieu) ordonis en la jaro 1632 la detruon. Grandaj partoj, ekzemple la turo kaj la kapelo, restis kaj estas konservitaj ekde 1845.
Foiro de la Madeleine
La signifo de Beaucaire devenis de la ĉiujara foiro, la "Foire de la Madeleine", kiu estis menciita la unuan fojon en la jaro 1168. Laŭ historiaj raportoj ĉiujare renkontiĝis ĝis 300.000 komercistoj el la tuta lando, el la regiono de la mediteranea maro kaj la arabiaj landoj. Estis miloj da tendoj kie estis realigataj 20 - 25 milionoj komercaj kontraktoj. Tio estis pli ol la komerco en la haveno de Marsejlo dum tuta jaro. La riĉeco de la loĝantaro estis montrata per pompa arkitekturo.
Holmio
Holmio estas kemia elemento en la perioda tabelo kiu havas la simbolon Ho kaj la atomnumeron 67. Ĝi estas rara tero en la lantanoida serio, kiu estas mola, martelebla kaj arĝent-blanka metalo.
Kvalitoj
La arĝentblanka brila metalo da raraj teroj estas mola kaj forĝebla. Holmio posedas specialan magnetan econ. Laŭ ĝia feromagnetaj kvalitoj tre superas la feron. Kun 10,6 µB ĝi havas plej altan magnetan momenton el ĉiuj naturaj elementoj. Kune kun itrio ĝi formas magnetajn ligojn. En seka aero, holmio relative daŭras, en malseka aŭ varma aero sur ĝia surfaco rapide iĝas flava oksidhaŭto.
Lajos Prohászka
PROHÁSZKA Lajos (proha:ska) estis hungara filozofo, universitata profesoro, membro korespondanta de la MTA naskita en Brassó la 2-an de marto 1897 kaj mortinta en Budapeŝto la 16-an de junio 1963.
Biografio
Siajn studojn Lajos Prohászka finis en Budapeŝto (1915-20) kaj en germanaj universitatoj: Berlino (1924, 1927), Freiburg kaj Munkeno (1926, 1828). En 1923 li estis bibliotekisto en Tutlanda Biblioteko Széchényi, ekde 1928 en la Universitata Biblioteko de Budapeŝto. Ekde 1929 en Pécs, en 1930 en Budapeŝto li estis universitata privatprofesoro. Inter 1935 kaj 1948 li prelegis pedagogion. Ekde 1931 ĝis 1940 li redaktis la revuon Athenaeum, inter 1938-43 la revuon Egyetemi Élet.
Fisio
En la partikla fiziko, la fisio (ankaŭ nomata kernofendado aŭ nuklea fendiĝo) estas fizika reago en kiu atomkerno fendiĝas en pli malgrandajn nukleojn dum elsendado de neŭtronoj. Ĉi tiu fenomeno okazas en la kernoj de pezaj elementoj kaj estas akompanata de liberigo de multe da energio, kiu estas elsendita en formo de kineta energio de la fisiaj produktoj kaj gamaradioj. La procezo povas estas spontanea ĉe kelkaj izotopoj, sed tio estas escepto.
Ĝenerale, la fisio estas okazigita per nuklea reakcio, en kiu unu fisiebla nukleo estas bombardata per neŭtronoj. Se la energio estas adekvata, la nukleo absorbas la neŭtronon, kaj post malstabila stato, ĝi fendiĝas, kaj la rezulto estas la kreado de du aŭ tri pli malgrandaj kernoj, plus la elsendo de aliaj radiadoj, ĉefe pliaj neŭtronoj kaj gama-radiado. Ankaŭ produktiĝas granda kvanto da energio, kio klarigas ĝian uzon en atomcentraloj aŭ en armiloj (vidu artikolon atomeksplodo).
En la tipa procezo de fisio, la nombro da elirintaj neŭtronoj estas egala aŭ pli granda ol tiuj produktintaj la unuan reakcion, kio permesas la daŭrigo de la procezo. Oni tiam parolas pri ĉenreakcio.
La rezultantaj kernoj, aŭ fisiproduktoj, havas eksceson de neŭtronoj, kaj do estas radioaktivaj. Ili konsistigas parton de la reziduo de la atomcentraloj.
Tipa ekzemplo de tiu reakcio estas jena:
Neŭtrono + 235U → fisiproduktoj + pliaj neŭtronoj + energio
Aliaj nuklidoj kiuj suferas fision estas 238U kaj izotopoj de plutonio kaj torio.
Mekanismo
Fisio povas okazi sen neŭtronbombado kiel speco de radiaktiva disfalo. Tiu speco de fisio (nomita spontanea fisio) estas malofta krom en kelkaj pezaj izotopoj. En realigitaj atomaparatoj, esence fisio okazas kiel "nuklea reago" - bombad-movita procezo kiu rezultas de la kolizio de du subatomaj partikloj. En nukleaj reagoj, subatoma partiklo kolizias kun atomkerno kaj kaŭzas ŝanĝojn al ĝi. Nukleaj reagoj estas tiel movitaj per la mekaniko de bombado, ne preter la relative konstanta eksponenta atomdisfalo kaj duoniĝotempo karakterizaĵo de spontaneaj radioaktivaj procezoj.
La kemia elemento izotopoj kiuj povas daŭrigi fisian ĉenreakcion estas nomitaj nukleaj fueloj, kaj laŭdire estas fendeblaj. La plej oftaj nukleaj fueloj estas 235U (la izotopo de uranio kun atompezo de 235 kaj de uzo en nukleaj reaktoroj) kaj 239Pu (la izotopo de plutonio kun atompezo de 239). Tiuj fueloj krevas dise en dumodalan vicon da kemiaj elementoj kun atompezcentrado proksime de 95 kaj 135 u (fisiproduktoj). La plej multaj nukleaj fueloj spertas spontanean fision nur tre malrapide, kadukiĝante anstataŭe plejparte per alfa-beta disfala vico dum periodoj de jarmiloj al eonoj. En nuklea rektoro aŭ atombombo, la superforta plimulto de fisiokazaĵoj estas okazigita per bombado kun alia partiklo, neŭtrono, kiu estas sinproduktita per antaŭaj fisiokazaĵoj.
Fisioj en fendeblaj fueloj estas la rezulto de la atomenergio produktita kiam fendebla nukleo kaptas neŭtronon. Tiu energio, rezultiĝante el la neŭtronasimilado, estas rezulto de la alloga nuklea forto aganta inter la neŭtrono kaj nukleo. Ĝi estas sufiĉe por misformi la nukleon en duoble-loba "guton", ĝis la punkto ke atomfragmentoj superas la distancojn ĉe kiuj la nuklea forto povas teni du grupojn de ŝarĝitaj nukleonoj kune kaj, kiam tio okazas, la du fragmentoj kompletigas sian apartigon kaj tiam estas movitaj pli malproksime dise per siaj reciproke fiaj pagendaĵoj, en procezo kiu iĝas nemaligebla kun pli granda distanco. Simila procezo okazas en fisieblaj izotopoj (kiel ekzemple urani-granda), sed por fisio, tiuj izotopoj postulas kroman energion disponigitan per rapidaj neŭtronoj (kiel ekzemple tiuj produktitaj per fuzio en termonukleaj armiloj).
La likvaĵa gutmodelo de la atomkerno antaŭdiras egal-grandajn fisiproduktojn kiel rezulto de atomdeformado. La pli sofistika atomŝelmodelo estas necesa por mekanike klarigi la itineron al la pli energie favora rezulto, en kiu unu fisiprodukto estas iomete pli malgranda ol la alia. Teorio de la fisio bazita sur ŝelmodelo estis formulita fare de Maria Goeppert Mayer.
La plej ofta fisioprocezo estas binara fisio, kaj ĝi produktas la fisiproduktojn supre, ĉe 95±15 kaj 135±15 u. Tamen, la binara procezo okazas simple ĉar ĝi estas la plej verŝajna. En ie ajn de 2 ĝis 4 fisioj per 1000 en nuklea rektoro, procezo de ternara fisio produktas tri pozitive ŝargitajn fragmentojn (kaj plie neŭtronoj) kaj la plej malgranda el tiuj povas gami de tiom eta aĵo kiel protono (Z 1), ĝis same granda fragmento kiel argono (Z 18). La plej oftaj malgrandaj fragmentoj, aliflanke, estas kunmetitaj de 90% nukleoj de heliumo kun pli da energio ol alfa-partikloj de alfa-kadukiĝo (tielnomitaj "longdistancaj alfaoj" ĉe 16 MeV), kaj plie heliumnukleoj, kaj tritonoj (la nukleoj el tricio). La ternara procezo estas malpli ofta, sed daŭre finas produkti signifan helium-trician gasamasiĝon en la fuelstangoj de modernaj nukleaj reaktoroj.
Historio
La procezo de fisio estis renkontita plurfoje dum la esploroj pri kernenergio dum la tridekaj jaroj de la 20-a jarcento, sed ili ne estis ĝuste interpretitaj ĝis 1939, fare de Otto Hahn, Fritz Strassmann kaj aliaj en Berlino. Fisio de pezaj elementoj estis malkovrita precize la 17-an de decembro 1938 fare de germana Otto Hahn kaj lia asistanto Fritz Strassmann, kaj klarigita teorie en januaro 1939 fare de Lise Meitner kaj ŝia nevo Otto Robert Frisch. Frisch nomis la procezon de analogeco kun biologia fisio de vivantaj ĉeloj. Ĝi estas eksoterma reago kiu povas liberigi grandajn kvantojn de energio kaj same elektromagnetan ondon kaj kiel kineta energio de la fragmentoj (varmigante la grocan materialon kie fisio okazas). En ordo por fisio por produkti energion, la totala ligoenergio de la rezultaj elementoj devas esti malpli negativa (pli alta energio) ol tiu de la startelemento.
Tre baldaŭ sekvis diversaj aliaj esploroj, kaj estis agnoskita la ebleco ĝin uzi por diversaj aplikoj, inter ili militaj. En Usono, Enrico Fermi gvidis la konstruon de la unua atomreaktoro. Spontanea fisio estis malkovrita en 1940 fare de Fljorov, Petrĵak kaj Kurĉatov en Moskvo, kiam ili decidis konfirmi ke, sen bombado de neŭtronoj, la fisiofteco de uranio estis efektive nekonsiderinda, kiel antaŭdirite de Niels Bohr; fakte ĝi ne estis.
Malmultaj jaroj poste eksplodis la unua atombombo, bazita en la fenomeno (A-bombo: oni ne konfuzu ĝin kun la H-bombo, bazita en la procezo de fuzio).
Nuklea fisio, aŭ pli ĝuste, nuklea fisia ĉenreakcio, estas la bazo por funkciado de nuklea rektoro, en kiu nuklea fisio estas farita en malrapida kaj kontrolita maniero, kaj de atombombo, en kiu nuklea fisio estas farita pleje rapide. Bomboj de tiu tipo estis ĵetitaj sur Japanio, Hiroŝimo kaj Nagasako ĉe la fino de Dua Mondmilito fare de Usono. En la 1950-aj jaroj komenciĝis la paca uzo de la fisio, kaj la konstruado de la unuaj atomcentraloj.
Atombomboj
Atombombo aŭ nuklea bombo estas bombo funkcianta per la energio produktita de la fisio aŭ fuzio de atomaj kernoj, t.e. de kernenergio (aŭ: nuklea energio aŭ atom-energio). La ĝusta nomo devus esti nuklea bombo, ĉar fakte la energio estas originata en procezoj en la nukleo de la atomoj (atomkernoj), kaj ne en la atomo kiel tuto. La uzo estas malsama laŭ lingvoj, kaj en Esperanto la nomo atombombo pli enradikiĝis en nefaka literaturo. Kelkfoje la vorto atombombo estas uzata nur por la armiloj kiuj uzas la nuklean fision, la t.n. A-bomboj, dum tiuj uzantaj la fuzion ricevas la nomon H-bomboj (hidrogenaj bomboj). La granda detrukapablo de la atomarmiloj estas produktata de la liberigo de energio, ĉefe meĥanika (pro la eksplodo) aŭ terma. La elsendo de joniga radiado estas sekundara, kvankam ĝi havas longdaŭrajn efikojn.
La unua atombombo estis konstruita de Usono dum la Dua mondmilito. Kiam estis malkovrita la nuklea fisio, en 1939, la sciencistoj rimarkis, ke ĝi ebligis la militan uzon. La milita situacio, kaj la timo, ke la nazia reĝimo en Germanio povus disvolvi la armilon antaŭe, okazigis la sisteman esploron, per la kreado de la Projekto Manhattan. La unuan bombon oni testeksplodigis la 16-an de julio 1945 je la kvina kaj duono en la dezerto de Alamogordo en Nov-Meksiko. Nur kelkajn horojn, post kiam evidentiĝis, ke "la bombo funkciis", la usona krozoŝipo USS Indianapolis forlasis la havenon de San-Francisko. Ĝia celo estis la insulo Tinian en la Pacifiko. En ĝia ŝipkelo troviĝis "Little Boy", la urania bombo, kiu la detruos Hiroŝimon.
Ĝis nun nur unu ŝtato faligis atombombon kontraŭ loĝataj urboj. Tiu estis Usono, en 1945, en la finaj tagoj de la Dua mondmilito, kontraŭ la japanaj urboj Hiroŝimo (la 6-an de aŭgusto je la okaj kaj kvarono), kaj Nagasako (la 9-an). Usono elektis uzi la bombojn por eviti eventualan invadon de la Japana ĉefinsulo, kaj la multcentoj da miloj da mortoj kiuj nepre sekvus.
Dau-al-Set
Dau al Set (Ĵetkubo al la 7-0) estis la unua post-milita artista movado fondita en Barcelono, Katalunio, en 1948 per poeto Joan Brossa.
La grupo havis konektojn al la Superrealista kaj Dadaista Movdaj kaj emfazis la gravecon de ambaŭ la konscio kaj nekonscia en iliaj verkoj. La grupo ankaŭ havis popularan revuan ĵurnalon kun la sama nomo, Dau al Set. La grupo inspiriĝis per la pli fruaj verkoj de Max Ernst, Paul Klee kaj Joan Miró pro konflui en propra kaj samtempe diversa stilo, kies uneco nur esprimiĝis en la rompanta trajto.
Membroj de Dau-al-Set inkluzivis je: poeto Joan Brossa, pentristoj Antoni Tàpies, Joan Ponç, Modest Cuixart kaj Joan-Josep Tharrats, filozofisto Arnau Puig kaj pli poste multaverkisto Juan Eduardo Cirlot. Dau al Set kontraŭis ambaŭ la Formalistojn kaj la formalajn artocentrojn.
Post malebena vojiro, la movado disigis en 1955. Tamen oni konsideras Dau al Set esti la unua reago en la kataluna arta mallumo kaj ankaŭ glavo de freŝa aero sur la hispana kultura panoramo ties jaroj.
30327 Prembabu
30327 Prembabu estas malgranda malhela asteroido de la asteroida zono malkovrita la en la kadro de la astronomia kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de Saranesh Prembabu, finalisto de la Intel Science Talent Search de 2015, scienca konkurso por gelernantoj en lasta jaro de mezlernejo, pro lia projekto pri materiala inĝenierarto. Li estis lernanto ĉe la Dougherty Valley High School de San Ramon (Kalifornio).
95072 ČVUT
95072 ČVUT estas tre malgranda, malhela asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la de la ĉeĥa astronomo Miloš Tichý elde la Observatorio Kleť, proksime de České Budějovice en Ĉeĥa Respubliko.
Orbito
Ĝi estas en orbita resonanco 8:3 kun Jupitero.
Nomo
Ĝi ŝuldas sian nomon al la Teknika Universitato de Prago (ĉeĥe České Vysoké Učení Technické v Praze aŭ ČVUT), unu el plej grandaj kaj plej malnovaj teknikaj universitatoj en Eŭropo; establita laŭ iniciativo de Christian Josef Willenberg en 1707. Nune, la universitato havas ok fakultatojn, ĉirkaŭ 18 000 studentojn kaj sian propran.
Rapunkolo
Rapunkola kampanulo aŭ helviola kampanulo aŭ simple rapunkolo  (Campanula rapunculus) estas specio el la  granda  genro de la kampanuloj (Campanula).
Priskribo
La rapunkola kampanulo estas 30 ĝis 100 cm alta multjara herba planto. La tigoj estas eĝaj kaj maldense harhavaj aŭ kalvaj. La folioj de la rozedo estas renverse ovoformaj kaj dentaj. La 1,5 ĝis 2,5 cm longaj floroj sidas en mallarĝaj grapolsimilaj panikloj. La helviolkoloraj florkoroloj estas entranĉitaj je la triono de siaj longeco.
La kromosomnombro estas 2n = 20.
Kreskejo kaj disvastigo
La specio kreskas sur duonsekaj razenoj, ĉe la randoj de vojoj kaj arbustejoj kaj sur herbejoj kaj razenoj. Ĝi preferas relative sekajn, nutraĵriĉajn, lomajn grundojn.
Rapunkola kampanulo troviĝas en suda Eŭropo ĝis Skandinavio. Krome ĝi kreskas en nordokcidenta Afriko, Siberio kaj nordokcidenta Azio.
Sistematiko
Oni povas distingi la jenajn subspeciojn :
Uzado
La radiko de rapunkola kampanulo estas dika kaj povas esti manĝata kiel bongusta radiklegomo kiel celario (Apium graveolens) aŭ ruĝa beto. El krudaj radikdiskoj oni povas fari salaton. Simile al valerianelo (Valerianella) la rozedfolioj povas esti kolektataj en vintro por fari salaton.
Zuberbach
Zuberbach, kroate Sabara, hungare Szabar [sabar] estas ne memstara vilaĝeto en Aŭstrio, en federacia lando Burgenlando, en distrikto de Oberwart, en municipo de Weiden bei Rechnitz.
Gramin-Banko
Gramin-Banko (গ্রামীণ ব্যাংক, 'Gramin' signifas vilaĝo, do proksimume "vilaĝa banko", angle Grameen Bank) estas banko, kiu disdonas mikro-kreditojn al homoj sen enspezaj sekurecoj en Bangladeŝo kaj per tio celas lukti kontraŭ malriĉeco. La banka sekureco por repago de la kreditoj baziĝas sur grupa premo.
Zuberbach
Situo
Zuberbach situas ĉe piedo de monto, laŭ rojo. Rechnitz troviĝas je 7 km-oj.
Historio
La unua mencio pri la vilaĝo okazis en 1443 laŭ tiama hungara ortografio "Zabar". En 1532 la turkoj detruis la komunumon, poste kroatoj refondis ĝin. En 1910 vivis en Szabar 431 homoj (plejparte kroatoj). Ĝis 1921 la vilaĝo apartenis al Hungara reĝlando, al Vas (reĝa departemento), al distrikto de Kőszeg, poste al Aŭstrio, inter 1938-1945 al Germanio. Zuberbach aliĝis al Weiden bei Rechnitz en 1971.
Gramin-Banko
Historio
La projekto de Gramin-Banko ekfunkciis en 1976 en vilaĝo Jobra en Bangladeŝo. La 2-an de oktobro 1983 la fondinto Muhammad JUNUS transformis ĝin en bankan institucion surbaze de kreita ĉi-cele leĝo. Akciposedantoj en 95% fariĝis pruntedonintoj, 5% de akcioj transprenis la ŝtato. Ĝia ĉefa administrejo troviĝas en ties ĉefurbo Dako.
Ĝi kaj Muhammad Junus ricevis la Nobel-Premion pri Paco en 2006.
Intertempe kaj la banko kaj la el ĝi burĝonigita projekto Gramin Ŝakti estas parto de tegmenta "Gramin-familio de organizaĵoj".
Flughaveno de Rimini
Flughaveno Federico Fellini, alinome flughaveno Rimini-Miramare, estas itala flughaveno en Miramare, kvartalo de Rimini. Ĝi servas la urbon Rimini kaj la proksiman respublikon San-Marino, kies registaro posedas akciojn de la flughavena kompanio Aeradria.
En 2006 la flughavenon uzis 324.454 pasaĝeroj. Precipe somere multaj inter ili estas turistoj, sed ankaŭ negocistoj. Multaj flugoj iras de kaj al Rusio (Jekaterinburgo, Moskvo, Novosibirsk, Sankt-Peterburgo), tial la plej gravaj ŝildoj estas ankaŭ ruslingvaj.
La civila parto de la flughaveno estas dediĉita al la reĝisoro Federico Fellini, devena el Rimini; lia silhueto estas unu el la emblemoj de la flughaveno. La origina, armea parto estas dediĉita al kolonelo Giannetto Vassura. Ĝi estas uzata de armeaj helikopteroj; iamajn armeajn jetojn oni transigis al la flughaveno de Cervia.
La kurejo de la flughaveno iras de sud-oriento al nord-okcidento kaj mezuras 2996 m × 45 m. Ĝin paralelas preskaŭ samlonga ruliĝejo.
Publika trafiko
Antaŭ la flughaveno estas la finhaltejo de publika aŭtobuso 9, kiu labortage dufoje hore kaj festotage unufoje hore ligas la flughavenon kaj la urbocentron. En distanco de malpli ol kilometro situas haltejo 33 de la laŭmara buslinio 11 (Rimini–Riccione), kiu trafikas multe pli ofte kaj rapide. Tamen estas iom danĝere transiri la rapidvojon SS 16 antaŭ la flughaveno.
Erbio
Erbio estas kemia elemento en la perioda tabelo kiu havas la simbolon Er kaj la atomnumeron 68. Ĝi estas rara tero en la lantanoida serio, kiu estas mola argent-kolora metalo.
17-a jarcento
La 17-a jarcento komenciĝis la kaj finiĝis la.
Eventoj kaj evoluoj
La krizo de la 17-a jarcento estis termino por ĝenerala unujarcenta krizo kiun la historiografio aplikas, diversgrade, al la interpretado de la historia disvolvigo dum tiu jarcento en tuta Eŭropo kaj la mondoregiono de Mediteraneo.
NGC 2516
NGC 2516 (aliaj indikoj — OCL 776, ESO 124-SC6) estas malfermita stelamaso en konstelacio Kareno.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Dampierre-sur-Salon
estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Haute-Saône (prononco [],, arpitane Hiôta-Sona), en la regiono Burgonjo-Franĉkonteo (Bourgogne-Franche-Comté, prononco []) kaj en la historia regiono Franĉkonteo. Fine de en la komunumo vivis. Administre la komunumo apartenas al la arondismento Vesoul (france arrondissement de Vesoul), la suda kaj okcidenta parto de la departemento, kaj al la kantono .
Chéserex
Chéserex estas komunumo en la distrikto Nyon en Kantono Vaŭdo, Svislando. Ĝi havis 1191 loĝantojn je la 31-a de decembro 2012.
Geografio
La komunumo Chéserex situas sur la suda flanko de la Ĵurasa Montaro, proksimume 5 kilometrojn okcidentnordokcidente de la distriktĉefurbo Nyon kaj 25 kilometrojn okcidente de la kantonĉefurbo Laŭzano. La komunumo konsistas el la vilaĝo Chéserex kaj la setlejoj La Florettaz, Le Crêt kaj Bonmont, kaj diversaj izolitaj bienoj.
La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 10,56 km², de kiuj 48,1% estas kovritaj de arbaro, 37,7% servas por agrikulturo kaj 12,7% por setlado.
Najbaraj komunumoj
La komunumo Chéserex limas en nordo kaj oriento al Gingins, en sudoriento al Grens, en sudo al Borex, en sudsudokcidento al Crassier, kaj en okcidento al La Rippe.
Trafiko
Chéserex situas flanke de la gravaj trafikvojoj. Tra la komunumo kondukas konekta vojo de Gingins al Crassier kaj vojo al Grens. La plej proksima alveturejo al la svisa aŭtovojo A1 situas en distanco de kvar kilometrojn sudoriente de la komunumo apud Nyon. Pere de la poŝtaŭtolinio de Gingins al Nyon la komunumo estas konektita al la publika transportreto.
O. J. Simpson
Orenthal James "O. J." Simpson [O’ ĝE’ simpson] (naskiĝis la 9-an de julio en 1947 en San Francisco, Kalifornio) estas usona usonfutbala stelulo kaj aktoro. (Rimarko pri la nomo: la angla O. J. ankaŭ estas la mallongigo de oranĝa suko (en:orange juice))