cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Enrico Forlanini
Biografio
Li konstruis en 1877 senhoman helikopteron kun vaporpelado. Somere de tiu jaro, li ekprovis tiun flugaparaton en publika parko en Milano. La modela helikoptero kun du rotoroj flugis ĉ. 20 sekundojn kaj atingis alton de ĝis 13 metroj. Tion sekvis pliaj senhomaj helicaj avioj, inter ili modelo, kiu havis la vaporventilojn ĉe la rotorfinoj. Forlanini evoluigis por tiuj precipe malpezajn vapormaŝinojn.
Post kiam Forlanini rezignis tute pri militista kariero kaj forlasis la armeon, li laboris kiel inĝeniero ĉe entrepreno en Forlí, kies posedanto li iĝis en 1895 kaj ties sidejon translokis al Milano. Tie konstruis li por siaj eksperimentoj ankaŭ ventokanalon.
Forlanini konstruis de 1901 ĝis 1909 sian unuan aerŝipon (unua flugo oakzis la 2-an de julio 1909), kiun li nomumis laŭ Leonardo da Vinci. Tiun sekvis ĝis fino de la unua mondmilito kvin pliaj aerŝipoj por la armeo.
Tuj post la jarcenta turniĝo, Forlanini okupiĝis ankaŭ pri evoluigo de flugboatoj. El tiuj esploroj naskiĝis la unua apogflugila boato, kies unua inventisto estas li.
Ĝis la morto en 1930, li agadis kiel esploristo kaj konstruisto en la aviada branĉo kaj en la mekanika industrio. Oni nomumis post li en 1937 la Flughavenon Milan Linate.
GEK
La vorto havas plurajn signifojn:
Leono la 13-a
Leono la 13-a naskiĝis proksime de Agnani, en Italio, la, kun la nomo Vincenzo Gioacchino Pecci. Ĉefepiskopo de Perugia, li fariĝis papo kaj regis de la 20-a de februaro 1878 ĝis sia morto, en Romo, la. Li estis la aŭtoro de la fama encikliko Humanum Genus, en kiu estis rememorigitaj la multnombraj kondamnoj de la Framasonismo fare de liaj antaŭuloj. Oni ofte oponigas lin kaj lian posteulon Pio la 10-a, rigardatan reakcia; tamen estas fakto, ke en la malliberalaj enciklikoj de ĉi-lasta sin trovas multaj citaĵoj de Leono la 13-a.
Vivo
Pecci edukitis ekde 1825 ĉe Collegio romano kaj frekventis inter 1832–36 la Pontifikan Eklezian Akademion. Je la komenco de 1837 li nomumitis fare de Gregorio la 16-a doma prelato, en 1838 delegato en Benevento. Tie ĉi li meritojn gajnis subpremante la plagon de ŝtelistaj bandoj. En 1841 li iĝis legato de Spoleto kaj ankoraŭ en julio samjare de Perugia. Konsekrite ĉefepiskopo de Damiette in partibus infidelium (komenco de 1843), li iris kiel apostola nuncio Bruselon kie li helpis al la katolika eklezio en Belgujo gajni iom pli da memstareco. En la 19.1.1846 li fariĝis episkopo de Perugia kaj estis planite ke li iĝi kardinalo (kun intertempa flankenmetiĝo "in petto").
La posteulo de Gregorio, papo Pio la 9-a restigis lin - laŭ instigo de la ĵaluza Antonelli - en la episkopujo malcentra kaj kardinaligis iln ne antaŭ la 19.12.1853. Sian episkoplandon Pecci administris perfekte nek malhelpis la enkorpigon de Perugia en la novan ŝtaton Italujo. Ĉe ĉiuj li ŝatatis pro sia klereco, apero publika, moroj neriproĉeblaj, pieco, afableco. Ne antaŭ la morto de Antonelli (6.11.1876) Pecci venis Romon kaj estiĝis en la 21.9.1877 kamerlengo. En tiu ĉi funkcio li gvidis post la morto de Pio la 9-a (7.2.1878) la Roman kurion; li mem elektitis papo post la tria rondo en la 20.2.2878 estrante la modestan frakcion.
Sen malakcepti la vidpunktojn principajn de la antaŭulo li tamen prezentis la papecan potencon en pli milda maniero. Li nomumis kardinalojn egalanimajn kaj trankvilkarakterajn (ekz. Franchi, Jacobini) ŝtataj sekretarioj kaj re-eniris rilatojn personajn kun "sekularaj" politikistoj. Novajn konsentojn li atingis ĉefe en Prusio kie la t.n. Kulturbatalo ĉesis. Kun la germana kanceliero Otto von Bismarck li havis tre bonajn rilatojn, tiel ke la pruso transdonis al la papa moŝto la juĝon pri la Karolinoj en 1885 (problemoj kun hispanaj teritoriaj postuloj). Koncerne la italan registaron Leono daŭrigis la postulon de la papo havi kaj sekularan potencon kaj la imagon pri la malliberigita papo en Romo. Grandega estis la novorganizadoj por la eklezioj en Azio, Ameriko kaj Aŭstralio: tie Leono kreis amason da novaj episkopujoj.
La sciencojn li ankaŭ subtenis; en 1883 li malfermigis la Vatikanajn arkivejojn por historiaj esploroj kaj mem estis latinlingva poeto. Li ankaŭ interesiĝis pri la novaj socialaj ideoj. En 1892 li orientiĝis pli je la franca politiko kaj favorigis ties rilatojn al Rusio. Li ordonis al la monarkistoj francaj ne plu batali kontraŭ demokratio. Tiuj malpermesoj ne ĉiam estis obeitaj, ankaŭ la katolika lernejsistemo estis malpli kaj malpli respektata fare de la ŝtato franca. En Hungarujo li instigis la klerikulojn en 1894 esti firme kontraŭ la libera ministerio de Wekerle. Dum liaj lastaj vivojaroj lia ŝtata sekretario Rampolla havis pli kaj pli da propra povo. En majo 1903 li akceptis la vizitojn de la nekatolikoj la reĝo Eduardo de Anglujo kaj de la germana imperiestro.
Vidu ankaŭ
La furora encikliko "Rerum Novarum" de Leono la 13-a
Fonto
Meyers Großes Konversations-Lexikon, Band 12. Leipzig 1908, p. 410-413, kio legeblas tie ĉi interrete.
Mostly Autumn
Mostly Autumn estas brita progresivroka grupo el Jorko, Unuiĝinta Reĝlando, ĉefe influencata de Pink Floyd kaj de Genesis. Malmulte fama en Kontinenta Eŭropo, ĉi-tiu grupo estas ege fama en Britio.
Rosières-en-Santerre
Rosières-en-Santerre estas franca situanta en departemento Somme, regiono Hauts-de-France.
Ĝiaj enloĝantoj nomiĝas Rosiérois.
Cetechovice
Cetechovice estas municipo en Ĉeĥio, en Regiono Zlín, en distrikto Kroměříž, 17 km sudokcidente de Kroměříž kaj sur nordokcidenta montarpiedo de Chřiby. La municipo situas sur ŝoseo II/432 kaj fluas tra ĝi rivereto Kotojedka. Vivas ĉi tie.
Historio
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1131.
Virginia koturno
La Virginia koturno (Colinus virginianus) estas surgrundoloĝanta birdo indiĝena de Usono, Meksiko, kaj Karibio. Ĝi estas la ununura koturno indiĝena de orienta Usono. Ĝi estas membro de la grupo de specioj konataj kiel Amerikaj koturnoj aŭ Odontoforedoj.
Ili estis dekomence situigitaj kun la malnovmondaj koturnoj en la fazana familio de Fazanedoj, sed ili ne estas rilataj. La nomo "Colinus" devenas el la karaktera fajfa alvoko.
Spite al sia sekretema naturo, la Virginia koturno estas unu el la plej familiaraj koturnoj en orienta Nordameriko ĉar ĝi estas ofte la ununura koturno en sia teritorio. Estas 22 subspecioj de la Virginia koturno, kaj multaj el la birdoj estas ĉasataj etende kiel ĉasbirdoj. Ĝi havas blankan viandon tre aprezatan de ĉasistoj.
Ĝi loĝas en centra kaj orienta Usono, Kubo, Meksiko kaj Gvatemalo. Ĝi estis enmetita en Hispaniolo, Puerto Rico, Insulo Santa Cruz kaj en tiuj de Andros kaj Nova Providenco en Bahamoj.
Habitato
La Virginia koturno povas troviĝi la tutan jaron en agrikulturaj kampoj, herbejoj, malfermaj arbaraj areoj kiaj savanoj, ŝoseflankoj kaj arbarbordoj. Ĝi forestas el densaj arbaroj. Ĝiaj teritorioj kovras la sudorientan kvaronon de Usono el la Grandaj Lagoj kaj suda Minesoto orienten al Pensilvanio kaj suda Masaĉuseco, kaj etende okcidenten al suda Nebrasko, Kansaso, Oklahomo kaj ĉio escepte de plej okcidenta Teksaso. Tiuj birdoj forestas el suda pinto de Florido kaj la plej altaj lokoj de la Apalaĉoj, sed troviĝas en orienta Meksikio kaj en Kubo (laŭdire enmetitaj en la 19a jarcento sed kun diferencoj inter la loka subspecio kaj la kontinentaj birdoj). Izolataj populacioj de tiuj ĉasbirdoj estis enmetitaj en Oregono kaj Vaŝingtonio.
En Meksikio la birdoj distribuiĝas oriente laŭlonge de la ebenaĵo de la Golfo de Meksikio, el Rio Grande del Norte al Tabasco kaj Chiapas, atingante okcidentan Gvatemalon. Ankaŭ en la marbordo de Pacifiko de Jalisco kaj Nayarit, kaj nordoriente (Sonora).
Aspekto
Beko: Mallonga, kurba, brunecnigra. Grando: 23 cm longa kun enverguro de 15-coloj, rondoforma, diketa korpo; la ino iom pli malgranda; la vosto estas mallonga. Koloroj: Bruna, sablokolora, ruĝeca, blanka, nigra, griza. Markoj: Seksa dimorfismo. Maskloj havas tre blankajn gorĝon kaj superokulan strion nigrabordan. La ĝenerala ruĝeca plumaro (ĉefe ĉe flankoj) havas grizan makuletecon en flugiloj kaj grizan voston, kaj flankoj montras blankajn strietojn. Blankecaj subaj partoj havas nigrajn striojn horizontalajn. Inoj estas similaj sed pli senkoloraj ĝenerale kaj havas sablokolorajn gorĝon kaj superokulan strion sen nigra bordo. Ambaŭ seksoj havas palajn krurojn kaj piedojn.
En la sudo de la areo de distribuado estas ampleksa variado en la specio; Peterson kaj Chalif identigas kvin bazajn tipojn en Meksikio, ĉiuj samspeciaj kaj kapablaj interreproduktiĝi. La inoj estas similaj inter si. Junuloj estas similaj al inoj, sed pli senkoloraj.
La specimenoj de la centro kaj okcidento de Meksikio similas al la antaŭe menciita priskribo, kun similaj kapokoloroj, sed kun la subaj partoj pli ruĝecaj.
En suda Meksikio la kapobildo estas simila al la du menciitaj priskriboj, kaj kun blanka gorĝo, sed la brusto estas nigra kaj la subaj partoj ruĝecaj.
La formo de Sonora prezentas nigran gorĝon, kio havigas maskecan aspekton, kaj la brusto ruĝeca.
En la formo plej suda, de Chiapas kaj Gvatemalo, la kapo kaj brusto estas nigraj, sen superokulo aŭ kun ĝi tre malmulte markata.
Subspecioj
Oni konas 21 subspeciojn de Colinus virginianus:
Kutimaro
Ili grupiĝas en malgrandaj aroj. Tiuj birdoj estas ĝenerale solemaj aŭ troviĝas pare komence de la jaro, sed familiaj grupoj estas komunaj fine de la somero kaj vintraj ripozantaroj povas havi du dekduojn aŭ pliajn birdojn en ununura birdaro. Restas surgrunde piedire serĉe de nutraĵo plej parton de la tempo. La flugmaniero ne estas longa, sed malalta kaj bruema.
Kiel plej parto de ĉasbirdoj, ĝi estas timida kaj kaŝema. Kaze de minaco, ili kaŭriĝas kaj senmoviĝas, fidemaj je kamuflo. Kaze de ĝenado ili disiĝas per mallonga flugo (kio konfuzigas predanton) kaj poste kuras. Poste ili povas reunuiĝi danke al la maskla alvoko kiu sonas “bob-bob-vaj”. Se timigas ĝin hundo, ĝi restas surarbe atende ties foriron.
Dieto
Ili manĝas semojn, malgrandajn fruktojn, insektojn (kiuj varias depende de la sezono) kaj verdajn burĝonojn.
Reproduktado
Tiuj birdoj estas ĝenerale monogamaj, kvankam estas konstato de poligamio. La reprodukta sezono estas el aprilo al julio komence per partnera allogo per maskla kanto. Ambaŭ gepatroj konstruas neston el pajloj en grunda skrapaĵo kovrita el herboj kaj ŝirme de arbustoj. Ambaŭ gepatroj kovas ovaron de 10 al 18 blankaj ovoj, kiuj estas 3,2 cm longaj kaj 2,5 cm larĝaj, dum 23-24 tagoj. Elnestiĝo de frumaturaj idoj okazas tuj post eloviĝo. Ambaŭ gepatroj idozorgas dum 14-16 tagoj antaŭ ties ekflugo post 6 aŭ 7 tagoj.
Tiuj birdoj povas zorgi 1-2 ovarojn de 10-18 ovoj ĉiujare. Dua ovodemetado okazas kaze de problemo ĉe la unua, tiele ke 75 % de inoj produktas idojn. Krome 2 aŭ 3 inoj povas kunhavi neston se koturnoj abundas kaj plantaro raras. La ino demetas po unu ovon ĉiutage dum periodo de 18 ak 20 tagoj ĝis averaĝo de 11 al 15 ovoj.
Kanonikaro (kristanismo)
La kanonikaro, aŭ kapitulo, en la Romkatolika Eklezio, Anglikanismo kaj Skandinava Luteranismo, estas asembleo de presbiteroj aŭ religiuloj, dotita per jura personeco kaj normiga aŭtoritato.
La kanonikaro ene de katedrala preĝejo, monaĥeja preĝejo (tipe Benediktana ) aŭ kolegia preĝejo, aŭ kavalira ordeno, estas aŭtonoma decid-povo pri la temoj kiuj koncernas ĝiajn membrojn, kaj tial en la voĉdonoj kaj debatoj povas partopreni nur tiuj, kiuj estas parto de ĝi.
En la antikvaj Benediktanaj monaĥejoj, nur la monaĥoj povis paroli dum la kunsidoj de la kanonikaro; eĉ se aliaj homoj estis allasitaj kiel observantoj, ili havis neniun rajton interveni. De ĉi tie venas la esprimo "havanta/ne havantan voĉon" en la kapitulo.
Preĝejo Sankta Venceslao Na Zderaze
La Preĝejo Sankta Venceslao Na Zderaze (Kostel svatého Václava na Zderaze) estas historia konstruaĵo en la Nova Urbo de Prago. Ĝi situas en la strato Resslova. Temas pri malgranda gotika konstruaĵo el la 14-a jarcento.
En la frontomuro estas videblaj restaĵoj de la origina romanika konstruaĵo el la fino de 12-a jarcento.
Stacio Ōebashi
Stacio Ōebashi (japane: 大江橋駅 [Ōebaŝi-eki], angle: Ōebashi Station) estas fervoja stacio en Kvartalo Kita, Osako, Japanio. La stacio servas 1 linion de Elektra Fervojo Keihan: Linio Keihan-Nakanoshima.
Benny Andersson
Benny Bror Göran ANDERSSON (naskiĝis la 16-an de decembro 1946 en Stokholmo) estas sveda muzikisto, kantisto kaj komponisto. Li estas eksa membro de la fama muzikbando ABBA.
Li komencis sian karieron kiel membro de la grupo Hep Stars. En 1966, li renkontis Björn Ulvaeus, kiu tiam apartenis al la grupo Hootenanny Singers. Kune ili registris albumon titolitan Lycka en 1970. En ĝi faris Agnetha Fältskog kaj Anni-Frid Lyngstad kelkajn ĥorojn : tiel naskiĝis ABBA. Andersson sekve iniciatis la muzikajn komediojn Chess (1984), Kristina från Duvemåla (1995, laŭ la verko La Elmigruloj de Vilhelm Moberg) kaj Mamma Mia!.
László Turcza
TURCZA László [turca] (n. 27-a de septembro 1953, Odorheiu Secuiesc), estas pentristo.
Kariero
La artisto estis memlernanto. Li studis pentroarton en liberlernejo de junaj artistoj, kiuj loksidiĝis en Miercurea Ciuc je la fino de 70-aj jaroj (Endre Adorjáni, Antal Beczásy, András Dóczy). En 1978 kune kun Csaba Fazakas, Sándor Köllő, poste István Erőss li fondis artsocieton nomitan Stúdió 4. Ekde 1990 li estas konservanto kaj restarigisto de la muzeo Csíki Székely Múzeum.
Piedĉifono
Piedĉifono estas peco de lina, kotona, flanela (por vintro) aŭ alia teksaĵo, kutime havanta la formon de kvarangulo aŭ kvadrato. Piedĉifonojn uzis soldatoj anstataŭ ŝtrumpojn aŭ ŝtrumpetojn volvante ilin ĉirkaŭ siajn piedojn por sorbi ŝviton kaj protekti kontraŭ humido kaj malvarmo. Ĉifonitajn piedojn oni metis en botojn aŭ aliajn soldatŝuojn. En Orienta Eŭropo piedĉifonoj estis vaste uzataj en armeoj ankoraŭ en la 21-a jarcento.
La avantaĝoj de piedĉifono estas pli granda fortikeco ol ĉe ŝtrumpeto kaj universala grandeco. Ĝi sekiĝas pli rapide post lavado kaj eblas ĝin memfari el ajna teksaĵo. Tamen surmeti piedĉifonon estas pli komplike kaj daŭras multe pli longe ol ĉe ŝtrumpeto, kaj malĝuste volvita povas kaŭzi frot-vundojn. Ĝi estas ankaŭ pli granda ol ŝtrumpeto kaj postulas pli grandajn ŝuojn. Ne eblas uzi piedĉifonojn sen ŝuoj, kiuj fikstenas ilin.
Măguri
Măguri estas nomo de pluraj lokoj en Rumanio
Monte Alegre do Sul
(oficiale Município de) estas municipo en la subŝtato San-Paŭlio de Brazilo. Ĝi situas en la sudorienta regiono de Brazilo, en la mezoregiono Campinas kaj en la mikroregiono Amparo. Laŭ la stato de en la municipo vivis   sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². El tiuj, la nombro de voĉdonrajtuloj en la municipo en estis. La teritorio havas komunan limon kun.
Espenau
Espenau - prononco  - estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Kassel de la federacia lando Hesio, kaj apartenas al la distriktaro Kaselo, kaj norda triono de la federacia lando. Fine de la jaro la komunumo havis  loĝantojn. havas areon de kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km².
Trafiko
17 kilometrojn sudokcidente de la komunumo situas la germana aŭtovojo A44, kiu okcidente gvidas al Dortmund, la Ruhr-regiono kaj plu ĝis la limo inter Germanio kaj Belgio, kaj oriente plugvidas ĝis oriente de Kaselo, kie nur mankas kelkaj kilometroj ĝis la urbo Eisenach. Ĉe Kaselo, 14 kilometrojn sudoriente de la komunumo, ankaŭ konektiĝas la nord-suda germana aŭtovojo A7, kiu norde ligas al Hamburgo, Flensburg kaj Danio, kaj sude al Aalen, Füssen kaj Aŭstrio. Krome en Kaselo ankaŭ estas ICE-rapidtrajna stacidomo, kie same nord-sudaj konektoj ligas al Hanovro kaj Hamburgo norde kaj al Frankfurto ĉe Majno sudokcidente aŭ al Nurenbergo sudoriente.
Dumbrăvioara
Dumbrăvioara [dumbrəviŭara] (hungare: Sáromberke ŝaromberke, Scharnberg, Scharberg, Scherberg) estas vilaĝo en Rumanio nordoriente de Târgu Mureș. Administre ĝi apartenas al Ernei
Loĝantaro
En 1910 ĝi havis 1 030 loĝantojn (hungaroj), en 1992 1 692 (86% hungaroj).
Historio
Ĝia unua mencio estas en 1319. De 1334 ĝi estis ekleziejo. Ĝis 1919 kaj inter 1940 kaj 1944 ĝi apartenis al Hungario (Maros-Torda)..
The Pleasure Garden
The Pleasure Garden (La plezurĝardeno) estas brit-germana muta filmo de 1925 reĝisorita de Alfred Hitchcock en sia reĝisora debuto. Bazita sur romano de Oliver Sandys, la filmo temas pru du danckorusaninoj de la Teatro "Pleasure Garden" en Londono kaj iliaj komplikaj amrilatoj.
Produktado
Produktoro Michael Balcon permesis al Hitchcock reĝisori tiun filmon kiam Graham Cutts, estro de Gainsborough Pictures, malakceptis permesi Hitchcock labori por The Rat.
La filmo estis filmita en Italio (Alassio, Ĝenovo kaj Lago Como) kaj Germanio. Multaj malfacilaĵoj okazis. Ekzemple kiam Gaetano Ventimiglia, la fotofilmisto, malsukcesis kaŝi la filmojn el la italaj doganistoj, la teamo devis pagi monpunojn kaj aĉeti novajn filmojn, kio serioze elĉerpis ilian buĝeton.
Por la nura fojo en la brita produktado de Hitchcock, ambaŭ ĉefaj aktoroj, nome Virginia Valli kaj Carmelita Geraghty, estis usonanoj.
Șutu
Șutu [ŝutu] (hungare Sütmeg) estas vilaĝo en Rumanio 18 km sude de Cluj-Napoca. En 1910 ĝi nombris 417 loĝantojn (rumanoj), en 1992 145. Ĝia unua skriba mencio estis en 1456. Ĝis 1919 ĝi apartenis al Hungario (Torda-Aranyos vármegye). Administre ĝi apartenas al Ciurila.
Kantono de Marcoing
La kantono de Marcoing (france canton de Marcoing) estas franca kantono lokita en la departemento Nord kaj en la regiono Nordo-Kaleza Markolo. Ĝi estas unu el la 7 kantonoj de la arondismento de Cambrai.
Șutu
Inter Șutu kaj ĝia komunuma ĉefloko Ciurila pasas la Transilvania Aŭtovojo (A3).
Kantono de Marcoing
Komunumoj
Apartenas al la kantono de Marcoing la jenaj 21 francaj komunumoj :
Sasbach
Sasbach havas diversajn signifojn:
Aporá
(oficiale Município de) estas municipo en la subŝtato Bahio de Brazilo. Ĝi situas en la nordorienta regiono de Brazilo, en la mezoregiono Centra sudo de Bahio kaj en la mikroregiono Alagoinhas. Laŭ la stato de en la municipo vivis   sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². El tiuj, la nombro de voĉdonrajtuloj en la municipo en estis. La teritorio havas komunan limon kun.
Tibeta antilopo
La tibeta antilopo (Pantholops hodgsoni) el la ordo de parhufuloj kaj familio de bovedoj loĝas sur la Ĉinghaj-Tibeta Altebenaĵo de Ĉinio, kaj malmulte en Hindio. Ĝi longas 1,3-1,4 m., altas 70–81 cm. kaj pezas 40–50 kg. La haroj de la supra parto de la korpo prezentiĝas helruĝbrunaj kaj tiuj de la malsupra parto de la korpo blankaj. Ĝi havas du okulfrapajn trajtojn. La unua estas, ke ĝiaj kornoj longaj je malpli ol 60 cm. preskaŭ vertikale elkreskas el la frunto, kun malgranda kurbiĝo. La plej granda longeco de korno atingas 72,4 cm. Ambaŭ kornoj kreskas simetrie. De flanke rigardate en la malproksimo, ĝi aspektas unukorna. Tial oni nomas ĝin ankaŭ unukorna besto. La alia estas, ke ĝi havas grandan muzelon kaj larĝajn naztruojn.
Vivejo
La tibeta antilopo estas besto propra al la Ĉinghaj-Tibeta Altebenaĵo, kiu loĝas en la loko 4 000-6 000 m. super la marnivelo. La antilopoj kutimas vivi solaj aŭ en malgranda grupo, malofte en grupo el kelkcent. Ili serĉas manĝaĵon ne nur matene kaj vespere, sed ankaŭ tage. Malaltaj plantoj kaj herboj sur la altebenajo estas iliaj manĝaĵoj. Ripozante, la antilopo ofte faras per siaj piedoj kavon 30 cm. profundan por sin ŝirmi kontraŭ vento kaj sin kaŝi de la malamiko. Ĝi estas timema kaj akre singardema, kaj kuras tiel rapide, ke eĉ hundo kaj lupo ne povas kuratingi ĝin. Escepte de la sezono de fekundiĝo, la masklaj kaj femalaj antilopoj ne vivas kune. Novembro kaj decembro estas ilia pariĝa tempo. En majo kaj junio la bestinoj naskas idojn, ĉiu po unu. En la pariĝa tempo virantilopo kolektas ĉirkaŭ si 10-20 antilopinojn kaj gardas ilin kontraŭ la aliaj virbestoj. Tiam okazas drasta luktado inter virantilopoj kaj estiĝas grava vundo al la batalantoj. La tibeta antilopo estas tre rara besto de Ĉinio. Ĝi neniam montriĝis ekster Ĉinio.
43843 Cleynaerts
43843 Cleynaerts estas malgranda malhela asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la de la belga astronomo Eric Walter Elst elde la Observatorio La Silla de ESO en Ĉilio.
Nomo
Ĝi estas nomita en memoro de Nicolaes Cleynaerts (Clenardus, 1495–1542), flandra humanisto, kiu promociis la toleremon inter nacioj kaj gramatikisto, kiu verkis manlibrojn por studi grekan kaj hebrean lingvojn. Dezirante pliproksimigi Islamon kaj Kristanismon, li venis en konflikton kun la hispana kaj portugala aŭtoritatoj.
Harpino
Laŭ la helena mitologio, Harpino (el la greka Άρπινα, kiu signifis falko aŭ speco de glavo, ambaŭ kiel simbolo de ŝia krueleco) estis najada nimfo, filino de la fliasa rivera dio Asopo kaj de Metopo, filino de Ladono.Kuraĝita de Afrodito kaj Eroso, la milita dio Areso forkaptis kaj portis ŝin al la urbo Pizo, en Eliso, kie ŝi de tiam zorgis pri fonto. El tiu seksperforto naskiĝis Enomao, kiu poste iĝis reĝo de tiu lando kaj fondis urbon apud la rivero Harpinateso, proksime de Olimpio, kiun li nomigis Harpino honore al sia patrino. Unu el la famaj ĉevalinoj de Enomao nomiĝis ankaŭ Harpino pro ŝi. Ĝi estis donaco de Areso al sia filo, kaj laŭdire tiu ĉevalino estis pli rapida ol la norda vento.
Oni diris ke Enomao ricevis sian kruelecon kaj batalemon de sia patrino, Harpino. Krome, tiu najado estis identigita al la plejado Steropo, patrino de la piza reĝo laŭ kelkaj versioj.
Paŭzanio menciis Harpinon en sia priskribo de skulptaĵaro donacita de la fliasianoj al sanktejo de Hipodamio en Olimpio. Ĝi prezentis Asopon kaj siajn filinojn, inter ili Harpinon, Nemeon, Korciron, Eginon kaj Tebo.
Ág
Ág, germane Neuda estas malgranda vilaĝeto en Hungario, en regiono Suda Transdanubio, en departemento Baranya, en Distrikto Hegyhát. La loknomo signifas hungare: branĉo.
5427 Jensmartin
5427 Jensmartin estas asteroido de la interna asteroida zono, ano de la hungaria familio, malkovrita la de la dana astronomo Poul Jensen elde la Observatorio Brorfelde en la dana municipo Holbæk.
Ág
Situo
Ág situas sur deklivoj, laŭ traira flankovojo.
5427 Jensmartin
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de la dana astrofizikisto Jens Martin Knudsen (1930–2005).
Ág
Historio
La unua mencio pri la vilaĝo devenis el 1487 laŭ tiama hungara ortografio "Naghagh". En 1780 germanoj pligrandigis la loĝantaron. Fine de 1944 la alveninta Ruĝa Armeo deportis germanojn por sklave labori. Post la 2-a mondmilito granda parto de germanoj deportiĝis al Germanio. En 2001 vivis en Ág krom la hungaroj 12 ciganoj kaj unusola germano.
En Ág aŭtonomio de ciganoj funkcias kaj migra poŝto servas.
Interesaĵo
La plej mallongaj hungaraj loknomoj estas Ág, Bő, Őr kaj Sé.
Hamry
Hamry estas nomo por pluraj setlejoj:
Konstruaĵo de Slovaka Radio
La Slovakradia Konstruaĵo (Budova Slovenského rozhlasu) estas en Bratislavo, ĉefurbo de Slovakio.
Ĝi havas formon de kapaltera piramido. Lokanoj aludas al ĝi kiel Radia Diamanto. Arkitektoj de tiu projekto estis Štefan Svetko, Štefan Ďurkovič kaj Barnabáš Kissling kaj estis kompletigita en 1983. La projekto ekis en 1967. La konstruaĵoj estas 80 metrojn alta kaj havas 522-sidlokan koncertejon kun granda koncertorgeno. La unua testa radielsendo estis farita en 1984 kaj regula radielsendado ekis la 27an de Marto 1985.
La Slovakradia Konstruaĵo estas unu el ĉefaj arkitekturaj mejloŝtonoj el Bratislavo. Ĝi estis konstruita kiam socialisma realismo estis la oficiala arkitektura stilo en Ĉeĥoslovakio. Tamen, la arkitektoj rajtis ĝui konsiderindan liberon eksperimenti ĉe la dezajno de la konstruaĵo. Unu el la arkitektoj, nome Štefan Svetko, poste observis, ke "dum tiuj jaroj, arkitekturo ekevitis ideologion, la stultecon de antaŭfabrikitaj domblokoj, kaj pluigis la antaŭmilitan tradicion kiam ni faris bonajn konstruaĵojn kompareblan kun disvolvigoj aliloke en la mondo".
Kvankam nun la konstruaĵo estas en la urbocentro de Bratislavo, la iama loko estis periferia en la tempo de ties koncepto.
Zdechovice
Zdechovice povas situi en:
Tumpat
Tumpat (ĉine:道北) estas urbeto kaj distrikto en Kelantan, Malajzio.
Tumpat estas situanta ĉe la fino de la Orientmarborda trajnlinio funkciigita fare de Keretapi Tanah Melayu (malajaj fervojoj) kiu ligas Kelantan al la okcidenta parto de Malajzia Duoninsulo. Tiu strategia loko igas ĝin la transportpivoto de Kelantan. Tumpat-urbeto estas je ĉirkaŭ 15 km de la subŝtata ĉefurbo, Kota Bharu.
Tumpat-distrikto estas unu el la plej malgrandaj distriktoj en Kelantan kun areo de nur 169.5 kvadrataj kilometroj. Tamen, Tumpat estas unika pro siaj plataj ebenaĵoj kaj multaj riverinsuloj kiuj igas ĝin ebla turisma celo. Multaj siamaj malajzianoj vivas en tiu areo. Ĝi ankaŭ havas grandajn plantejojn duriajn kaj de rambutano.
Historio
Laŭ maljunaj loĝantoj, Tumpat venis en ekziston proksimume antaŭ 190 jaroj. Pro la manko de vojoj kaj relokomunikadoj tiam, varoj alportitaj interŝanĝante ŝipojn estis transportitaj supren laŭ la rivero Kelantan al Kota Bharu kaj pretere. Varoj por eksporto estis peritaj al Tumpat per la samaj boatoj. La haveno iĝis tiel okupata ke en la komenco de la 20-a jarcento la britaj aŭtoritatoj aranĝis plibonigojn por ebligi pli grandajn ŝipojn uzi ĝin. Antaŭ tio, nur ŝipoj inter 300 ĝis 400 tunoj povis enveni, sed pro repurigo kaj aliaj plibonigoj ŝipoj ĝis 700 tunoj povis veni antaŭ daŭriĝi al Singapuro.
La unua havenvokto estis la forpasinta William Kerr, kiu venis de Bangkoko kaj li estis nomumita fare de la forpasinta sultano Mahmud la 4-a en 1926. Lia portreto estas pendita sur la muro de la Tumpat Klubo.
Tumpat havas kvin malgrandajn insulojn; Tanjong Dato, Tanjong Pak Jah, Tanjong Che Mas, Tanjong Che Tahir kaj Tanjong Rulah kiuj estas situantaj ĉe la buŝo de la Kelantan Rivero. Ili estis tiel proksime situantaj ke tra konstanta ŝlimigo Tanjong Dato iĝis parto de la kontinento. La haveno ŝlimiĝis supren en la nuno kaj nur malgrandaj malprofundaj boatoj povas esti viditaj en la sablo-plena haveno.
Demografio
Tumpat havas loĝantojn proksimume 168,600 (2009).
Guijo de Santa Bárbara
Guijo de Santa Bárbara [GIĥo de SANta BARbara] estas municipo de Hispanio, en la provinco Cáceres (Kacereso), regiono Ekstremaduro.
La loĝantoj nomiĝas guijeños. La censita populacio en 2008 estis 390 loĝantoj.
Situo
Guijo de Santa Bárbara estas situa en la norda parto de Ekstremaduro en la komarko aŭ distrikto La Vera, je altitudo de 876 m; je 140 km de Cáceres, provinca ĉefurbo kaj je 200 km de Mérida, la regiona ĉefurbo. La surfaco de ties teritorio estas de 35,1 km². Ĝi situas en la deklivoj de la Sierra de Gredos, norde de Jarandilla de la Vera. La municipa teritorio de Guijo de Santa Bárbara estas sude de la montaro Sistema Central. Limas kun Tornavacas norde, kun Jarandilla sude, kun Losar oriente kaj kun Aldeanueva de la Vera okcidente.
Ekonomio
Agrikulturo kaj brutobredado tradicie. Turismo kaj konstruado lastatempe.
Guijo de Granadilla
Guijo de Granadilla [GIĥo de granaDIja] estas municipo de Hispanio, en la provinco de Cáceres, regiono de Ekstremaduro.
La loĝantoj nomiĝas guijarreños. La censita populacio en 2008 estis de 632 loĝantoj.
Situo
Guijo de Granadilla estas situa en la norda parto de Ekstremaduro en la komarko aŭ distrikto Tierras de Granadilla, je altitudo de 390 m; je 120 km de Cáceres, provinca ĉefurbo kaj je 180 km de Mérida, la regiona ĉefurbo. La surfaco de ties teritorio estas de 74,55 km².
Flaŭro kaj klimato
La vegetaĵaro tipa de la areo estas anzinoj, korkokverkoj kaj makiso kie hegemonias cistoj, genistoj kaj ruĝa lavendo.
La klimato estas tipa mediteranea, kun plej varmaj monatoj julio kaj aŭgusto kun mezaveraĝaj temperaturoj de 27 °C kaj la plej malvarmaj monatoj decembro kaj januaro kun mezaveraĝaj temperaturoj de 7,5 °C. La pluvo ĉefe vintre kun 275 mm.
Ekonomio
Agrikulturo (ĉefe olivoj) kaj brutobredado (bovoj, ŝafoj kaj kaproj). Iom da konstruado kaj servoj.
Gravulo
En Guijo de Granadilla loĝis kaj mortis la poeto José María Gabriel y Galán. La parolmaniero, la pejzaĝoj kaj la popola idiosinkrazio de la loĝantaro inspiris plej parton de ties poezio. La municipo de Guijo de Granadilla konservas la domon kie loĝis la poeto, konvertita en muzeo.
Burĝo
Burĝo (el la franca: bourgeois, civitano) laŭ la burĝa-kapitalisma teorio estas mezklasulo, ne nobelo nek riĉulo, kvankam ne proleto nek malriĉulo.
Pro la franca revolucio la potencpreno de la burĝaro anstataŭis la absolutisman epokon per la burĝan, kiu daŭras ĝis nun.
En Mezepoko burĝeco estas jura statuto limigita al la loka kadro donita de urbo al siaj loĝantoj, kiu kunigas rajtojn kaj devojn (kion en la germana oni nomas die Bürger kaj das Bürgertum).
En la kadro de la politika ekonomio de la marksismo li estas ano de la klaso, kiu en la socia formacio de la kapitalismo disponas pri la sociaj produktiloj.
Historie, de la feŭdala kaj absolutisma Eŭropo ĝis la fino de la 18-a la burĝaro formis ĉefe en Francio, sed ankaŭ en la aliaj eŭropaj ŝtatoj la tiel nomatan "trian klason" de la socio, post ekleziuloj kaj nobeloj.
En Hungario longe estis nocio "etburĝo". Tiu civitana tavolo situis inter burĝoj kaj proletoj. Dum la socialismo tiu nocio estis fifama kaj ofte la etburĝoj estis malamikoj de la socialismo laŭ la socialistoj.
Sub la termino burĝaro oni nuntempe komprenas plejofte la urbana mezklaso. Historie tio ĉi klasigo estis ĝusta, ĉar ĝi konsistigis la meztavolon inter la supra tavolo de nobelaro kaj klerikularo unuflanke kaj la malsupra tavolo de la kamparanaro aliaflanke.
En la kadro de la politika ekonomio de la marksismo li estas ano de la klaso, kiu en la socia formacio de la kapitalismo disponas pri la sociaj produktiloj. Laŭ la politika ekonomiscienco de la marksismo la bourgeoisie (franca termino) estas tiu socia klaso, kiu en la socia sistemo de kapitalismo realigas sian disponpotencon pri la sociaj produktadrimedoj.
La vortoj burĝo resp. burĝaro kiel nomo por popola grupo devenas de la latina burgus, kiu estis murprotektata kolonio de komercistoj kaj metiistoj havanta apartajn privilegiojn kiel ekzemple la forirrajton. Tiu ĉi socia grupo tamen dumpase de la historio plurfoje ŝanĝiĝis, do fakte la nomo „burĝaro“ tute ne estas samsenca en ĉiuj historiaj epokoj.
Tropic of Cancer
Tropic of Cancer - en Esperanto "Tropiko de Kankro" - estas romano de Henry Miller, kiu estis priskribita kiel "fama por sia dolĉa sekseco" kaj kiel respondeca pri la "libera parolado, kiun ni nun konsideriĝas memkomprenebla por la literaturo". Ĝi estis unue eldonita en 1934 de anglalingva eldonejo en Parizo, Francio, sed ĉi tiu eldono estis malpermesita en Usono. Ĝia publikigo en 1961 en Usono fare de la eldonejo Grove kondukis al procesoj akuzantaj pri obsceneco, kiuj testis usonajn leĝojn pri pornografio en la fruaj 1960-aj jaroj. En 1964, la Supera Kortumo de Usono deklaris la libron ne obscena. Ĝi estas konsiderata kiel grava verko de la 20-jarcenta literaturo.
Jan Švankmajer
Jan Švankmajer ([ˈjan ˈʃvaŋkmajɛr]; 4a de Septembro 1934) estas ĉeĥa filmisto kaj artisto kies laboro atingis diversajn rimedojn. Li estas mem-etikedita superrealista konata pro sia animaciaĵoj kaj roluloj, kio ege influis aliajn artistojn kiaj Terry Gilliam, la Fratoj Quay, kaj multaj aliaj.
Švankmajer akiris reputacion dum kelkaj jardekoj pro sia distinga uzado de la tekniko de haltomovo, kaj sia kapablo fari superrealismajn, koŝmarajn, kaj eĉ ioel amuzajn filmojn. Li komencis en 1988 per filmo pri Alico en Mirlando, sekvis per Faŭsto laŭ la Faŭsto-j de Johann Wolfgang von Goethe kaj de Christopher Marlowe en 1994 kaj pliaj ĝis la projekto por 2018 Insektoj (Hmyz) laŭ la verko de Karel Čapek kaj de Josef Čapek. Li faris ankaŭ kurtojn.
Li plufaras filmojn en Prago.
Apogflugila boato
Apogflugila boato aŭ ŝipo (angle: hydrofoil boat) estas akva veturilo, kies ŝelo elakviĝas atingante certan rapidon. Tio okazas per la komence subakvaj apogflugiloj. Ĉar nur eta parto de la ŝipo (apogflugilo kaj helico) trafas la akvosurfacon, la akvodispremo kaj la frot-rezisto grave reduktiĝas. Tiel la apogflugila boato povas atingi rapidon de ĝis 90 km/h (25 m/s, 48 knotoj). La apogflugila boato estas uzata ĉefe por transportado de personoj inter insuloj.
Copa del Rey
Pokalo de Reĝo (hispane Copa del Rey) estas ĉiu-jara futbala ĉampioneco en Hispanio. Unuafoje organizita en 1902 estas la plej malnova futbala konkurso en tiu lando. Ĝis nun la plej sukcesa teamo estas FC Barcelona, kiu venkis 26 foje. La venkinto de la Pokalo reprezentas Hispanion en sekvontjara Eŭropa Ligo de UEFA.
Finala statistiko
Venkintoj kaj finalistoj ekde 1902:
* = Turneo de Unión Española de Clubs de Fútbol
Björn Ulvaeus
Björn Kristian ULVAEUS (naskiĝis la 25-an de aprilo 1945) estas sveda muzikisto kaj komponisto. Li restas plejkonata kiel eksa membro de la fama muzikbando ABBA.
Ulvaeus naskiĝis en Gotenburgo, sed dum infanaĝo transloĝiĝis kune kun sia familio al Västervik. Li studadis juron kaj aferon en la universitato de Lund. Antaŭ famiĝi tutmonde pro ABBA, Björn estis membro de la grupo Hootenanny Singers. En 1966, ili renkontis la grupon Hep Stars, kaj Björn rapide amikiĝis kun Benny Andersson. La du amikoj sekve renkontis la dekokjaran Agnetha Fältskog kaj poste Anni-Frid Lyngstad, tiel fondante ABBA.
Post la ABBA-periodo, kaj kune kun Andersson, Ulvaeus kreis plurajn komediajn muzikojn : Chess, Kristina från Duvemåla (laŭ la romano La Elmigruloj fare de Vilhelm Moberg) kaj Mamma Mia! (surbaze de ABBA-kanzonoj).
Alpa marmoto
Alpa marmoto (Marmota marmota) estas specio de marmoto trovebla en montaj areoj de centra kaj suda Europo. Alpaj marmotoj vivas ĉe altoj inter 800 kaj 3200 metroj super marnivelo en Alpoj, Karpatoj, Tatroj, Pireneoj kaj nordaj Apeninoj en Italio. En Pireneoj ili malaperis en la fino de plejstoceno sed estas artefarite reenkondukitaj en 1948. Alpaj marmotoj havas bone disvolvitajn sistemojn de ternestoj. Ili estas bonegaj fosistoj, eblas trafosi grundon tre malmolan eĉ por pioĉo, La marvarmajn sezonojn, en iuj areoj ĝis 9 monatoj po jaro, la alpaj marmotoj estas en hiberniĝo.
Priskribo
Plenkreska alpa marmoto estas ĉ. 18 cm alta ŝultre kaj inter 42 kaj 54 cm longa, eksklude la voston kiu averaĝe longas 13 ĝis 16 cm. La maso de korpo konsiderinde diferencas de sezono al sezono. Printempe la bestoj pezas inter 2.8 kaj 3.3 kg, dum aŭtune, kiam ili amasigas pezon por hiberniĝo, ili estas 5.5 ĝis 8 kg pezaj. La alpa marmoto estas konsiderata la plej averaĝe granda el ĉiuj sciuredoj, kvankam iuj apartaj anoj de parenca specio griza marmoto estas pli pezaj. Felo de alpa marmoto estas mikso de flavecaj, ruĝecaj kaj malhel-grizaj haroj. Ĝiaj fingroj havas ungegojn, krom la dikfingroj, kiuj havas platajn ungojn.
Arealo kaj ekologio
Kiel sugestas la nomo, natura arealo de la alpa marmoto estas en Eŭropaj Alpoj, inkluzive teriotiojn de Hispanio, Francio, Italio, Svisio, Germanio kaj Aŭstrio. Krome, reenkondukitaj subpopulacioj ekzistas en Pireneoj, Centra Masivo, Ĵuraso, Vosgeso, Nigra Arbaro, Apeninoj, Altaj Tatroj kaj Rumaniaj Karpatoj. Marmotoj estas plej abundaj en siaj naturaj vivareoj kaj eksteraj populacioj estas pli malgrandaj. Ekzemple, en Karpatoj la populacio de alpa marmoto estas ekspektata ĉ. 1500 individuoj. Alpaj marmotoj preferas montajn herbejojn kaj paŝtejojn, kie ili kreas profundajn retojn de ternestoj en aluvia grundo aŭ rokaro.
Dieto
Alpaj marmotoj manĝas plejparte herbojn kaj semojn, sed ankaŭ insektojn, araneojn kaj vermojn. El ĉiuj nutraĵoj ili preferas junajn kaj mildajn ĝermojn de plantoj. Dum manĝo ili povas stari sur piedoj kaj teni manĝaĵojn en siaj manoj. Plej ofte ili eliras siajn ternestojn matene aŭ vespere por serĉi nutron, ĉar ili ne tre bone travivas troan varmon. En tre varma vetero la marmotoj ofte eĉ entute ne forlasas la ternestojn kaj ne manĝas. Tamen, kiam la vetero estas favora, ili manĝas po grandajn kvantojn de nutraĵoj por amasigi laminon de graso sur siaj korpoj kaj tiel travivi longan periodon de hiberniĝo.
Konduto
Alpaj marmotoj fosas ternestojn per siaj antaŭaj piedoj kaj uzas la malantaŭajn por forpuŝi la grundon. Ŝtonoj, kiujn ili trafas dum elfoso, estas formovataj per dentoj, se ili ne estas tro grandaj. Tiu ĉi tekniko eblias la marmotojn relative rapide krei longajn kaj disvolvitajn sistemojn de tuneloj eĉ en tre mola grundo. En ekstremaĵoj de ternestoj ili elfosas la "dormejojn", kiujn kovras per fojno aŭ sekalo por plia komforto. Aliajn ekstremaĵojn ili uzas kiel "necesejoj". Komence unu sistemo de ternestoj enhavas na unu familio, sed eventuale oni kreskigas ĝin por enhavi sekvajn generaciojn. Kolonio de alpaj marmotoj konsistas je loĝantaro de kelkaj ternestoj, sed plej ofte nur unu dominanta paro reproduktiĝas. La marmotoj estas tre protektemaj je sia teritorio kaj penas forpeli fremdulojn per minacaj signaloj kiel bato de vosto kontraŭ grundo kaj dentoklakoj, kaj ankaŭ per marko de teritorioj per sia odoro. Ofteoni povas vidi "pikedojn" de alpaj marmotoj, gardantajn sian kolonion. Ili staras sur malantaŭaj piedoj kaj signalas pri apero de rabobestoj aŭ aliaj danĝeroj per serioj de longaj fajfoj.
La reprodukta sezono por alpaj marmotoj okazas printempe, tuj post fino de hiberna periodo. Tio donas al la idoj pli grandan ŝancon de travivo dum estonta vintro. Ili iĝas sekse fekundaj ĉ. la aĝo de 2 jaroj. Ne estas trovitaj iuj limigoj de pariĝo por iĉaj marmotoj, sed la dominantaj inoj emas subpremi reproduktiĝon de aliaj inoj atakante ilin dum gravedeco, kaŭzante streson kaj morton de feto. Dum la ino estas graveda, ŝi emas teni herbojn kaj fojnon en la terneston por pli komforta nasko. Alpaj marmotinoj naskas na 1 ĝis 7 idoj post gravedeca periodo de 33–34 tagoj. Idoj naskiĝas blindaj kaj senharaj kaj ekhavas nigrecan felon post kelkaj tagoj. Dum pliaj 40 tagoj ili bezonas lakton kaj restas ene de la ternesto, dum la patrino serĉas por nutro. Post tiu ĉi periodo ili povas eliri kaj memstare furaĝi por manĝaĵoj. Ĉe la fino de somero iliaj feloj iĝas samkolora kiel ĉe aliaj marmotoj kaj ili estas plenkreskaj post 2 jaroj. En kaptiveco oni observas vivdaŭron de alpaj marmotoj de ĉ. 15–18 jaroj, kvankam en naturo ĝi povas esti pli mallonga pro malsanoj kaj aliaj danĝeroj.
Dormiĝo
Ĉe la fino de somero alpaj marmotoj kolektas fojnon kaj oldan herbaron en vivareoj de siaj ternestoj por uzi kiel litotuko dum la hiberniĝo. Ĝenerale ĉ. oktobro ili ŝtopas la elirojn el ternestoj per mikso de grundo kaj siaj propraj fekaĵoj. Familioj de marmotoj kunkuŝas proksime unu apud la alia por konservi varmon kaj komencas hiberniĝon, dum kiu ilia kora ritmo malkreskas ĝis 5 batoj po minuto, tempo de spiro ĝis 1–3 spiroj po minuto kaj la korpa temperaturo iĝas preskaŭ sama kiel temperaturo de aero. Se la aera temperaturo en ternesto iĝas pli malvarma ol 0 °C (la fandopunkto de akvo) la tempo de koro kaj spirado kreskas iomete por eviti frostiĝon. Iam la alpaj marmotoj mortas pro malsato dum hiberniĝo, se ili elĉerpas energian risurcon de siaj laminoj de graso, kolektitaj dum somero. Tio pli ofte okazas kun junuloj, kiuj ne havis sufiĉan tempon por furaĝi kaj estas ĝenerale pli malgrandaj kaj malgrasaj.
Interagoj kun homoj
Kvankam nun ne minacataj kiel specio, pasinte la alpaj marmotoj estis vaste ĉasataj kaj buĉataj je grandaj kvantoj por uzo en tradicia medicino. Onikrede, ilia graso helpas kontraŭ simptomoj de reŭmatismo se enfrotata en la haŭton. Tio ĉi ne plu estas agnoskata far oficia medicino, sed ĉaso de marmotoj ĝis nun iam okazas kiel sporta ĉasado. Tio ĉi estas danĝera por la specio ĉar marmotoj reproduktigas relative malrapide. Iuj subpopulacioj estas en danĝero de formorto, ekzemple tiuj en Ĵuraso kaj en Germanio. Populacio de alpaj marmotoj en Rodna estas tre malgranda kaj endanĝera pro ŝtelĉasado.
Măguri (Măguri-Răcătău)
Măguri (Măguri-Răcătău) [məgurj] (hungare Szamosfő samoŝfoe:) estas vilaĝo en Rumanio sudokidente de Cluj-Napoca. En 1910 ĝi nombris 1 567 loĝantojn (rumanoj), en 1992 1 033. Ĝia unua skriba mencio estis en 1805. Ĝis 1919 apartenis al Hungario (Kolozs vármegye). Administre ĝi apartenas al Măguri-Răcătău.
Argentinaj Fervojoj
La fervoja argentina reto, kun 47 059 km de vojoj, iĝis iam unu el plej grandaj de la mondo, kaj plu estas la plej etenda de Latinameriko kaj la oka plej etenda de la planedo. Ĝi havis ĉirkaŭ 100 000 km de reloj, sed la nuligo de vojoj kaj la apogo al la transportado peraŭta malpliigis ĝin pli kaj pli. Posedas kvar diferencajn larĝojn de trako kaj konektojn kun Paragvajo, Bolivio, Ĉilio, Brazilo kaj Urugvajo.
La disvolvigo de la fervoja argentina reto estis farata dekomence per argentinaj kapitaloj, kaj poste alixgis ankaŭ britaj kaj francaj hegeaonie. Rilata ties etendo grandkvante kun la rureksporta modelo ekonomia baze sur la produktado agrikultura kaj brutobredada de la Pampo, estas tie kie koncentriĝas la plej kvanto de fervojo. Ĝi sekvas radiadan skemon perkiu la ĉefaj linioj kunfluas en la urbo Bonaero.
La argentina ŝtato ankaŭ ludis gravan rolon en la etendigo de la fervoja reto pere de la nomitaj ferrocarriles de fomento (helpaj fervojoj), nome linioj kie ne estis ekonomia profito por la privata investo. Granda parto de kio poste estos la Fervojo Generalo Belgrano, la plej etenda de la reto, konstruiĝis tiele je la konto de la ŝtata entrepreno Ferrocarriles del Estado.
Hășdate
Hășdate estas nomo de pluraj lokoj en Rumanio:
Jeníkovice
Jeníkovice povas situi en:
Pengkalan Kubur
Pengkalan Kubor aŭ Pengkalan Kubur estas malajzia limurbo sur la Malajzia-Tajlanda limo en la ŝtato de Kelantan. Trans la Rivero Golok estas la tajlanda urbeto de Tak Bai en provinco Narathiwat, Suda Tajlando.
Geografio-Loko
Pengkalan Kubor estas situanta ene de la distrikto de Tumpat.
Pengkalan Kubor estas unu el la ĉefurbo de subdistrikto (Daerah) en Distrikto Tumpat. La Distrikto de Pengkalan Kubor havas oficejon por administrado, kies estro estas Pejabat Penggawa.
En Distrikto de Pengkalan Kubor oni havas multajn interesajn lokojn ekzemple Tengku Anis InfoGallery.
Ĉe la Pengkalan Kubor Urbo oni havas senimpostan areon varvendejan, plejparte vestaĵojn, piedveston kaj kuirilaron ĉe tre akcepteblaj prezoj kiuj altiras multajn turistojn. Havas taksihaltejojn, busostaciojn kaj tiel plu. El Tumpat urbeto al Pengkalan Kubor urbeto distas proksimume sep kilometrojn kaj el Kota Bharu urbetcentro ĉirkaŭ dudek tri kilometrojn.
Demografio
La distrikto de Pengkalan Kubor havas proksimume 30,000 loĝantojn.
Naoto Arai
Naoto Arai (新井 直人, n. ) estas japana futbalisto.
Rantau Panjang
Rantau Panjang estas urbeto kaj ankaŭ parlamenta balota distrikto en Kelantan kiu situas proksime de la Malajzio-Tajlanda Limo.
Geografio-loko
Trans la limo estas Sungai Golok, Tajlando.
Bankoj en Rantau Panjang inkludas Maybank, Bank Simpanan Nasional kaj Agro Bank Malaysian.
Garlandus Compotista
Garlandus Compotista, ankaŭ konata kiel Garland la Komputisto, estis frua mezepoka logikisto, astronomo kaj matematikisto de la 11-a jarcento ĉe lernejo de Lieĝo. Malmulte estas konata de lia vivo; la Dialectica eldonita sub lia nomo de L. M. De Rijk estas nun ofte atribuita al Gerlandus de Besançon (frue 12a jarcento). Gerlandus estis plej konata pro sia Computus Gerlandi, kalkulo kiu estis pli kompleksa kaj preciza ol tiuj uzitaj en la Frua mezepoko. Uzanta pli ĝustajn matematikajn kaj astronomiajn metodojn Garlandus ŝanĝis la taksojn por la Dato de naskiĝo de Jesuo.
Haywards Heath
Haywards Heath estas urbo en la tradicia graflando Sussex de Anglio, 19 kilometrojn norde de Brajtono. Ĝi situas en la administra regiono Sud-orienta Anglio, kaj ekde 1974, kiam la tradicia graflando dividiĝis, apartenas al la administra unuo okcidenta Susekso (West Sussex). Laŭ la censo de 2001 la urbo havis loĝantojn.
Spojlero
Spojlero estas aŭtomobila parto kiu plibonigas la firmtenon kaj vojtenadon aŭ stabilecon de aŭtomobilo. La nomo venas de la angla verbo to spoil kun la signifo "ĝeni" aŭ "malhelpi".
La spojlero ĝenas la aerfluon, tiel ke la aŭto per tiu fluo povas kaŭzi negativan leviĝon, ankaŭ nomata malsuprenforto. Pro tio la aŭto povas teni pli bonan vojtenadon aŭ stabilecon. Spojleroj povas troviĝi fronte aŭ malfronte sur la aŭto.
Fakte spojlero nur havas senson dum altaj rapidecoj (kiel ĉe Formulo 1). Sur ordinara vojo la funkciado de ĝi estas neglektebla. Tie la spojlero nur uzatas kiel iaspeca statusa simbolo aŭ ornamaĵo sur la aŭto.
Spojleroj ankaŭ uzatas sur kamionoj por redukti la fueluzadon.
Iștihaza
Iștihaza [iŝtihaza] (hungare: Istvánháza [iŝtva:nhaza]) estas vilaĝo en Rumanio sude de Luduș kaj administracie apartenas al la komunumo Ațintiș.
Gerstenberg
Gerstenberg estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Altenburger Land de la federacia lando Turingio. Fine de la komunumo havis  loĝantojn. La teritorio estas parto de la komunumaro Pleißenaue, administra ligo de pluraj formale sendependaj politikaj komunumoj.
Iștihaza
Loĝantaro
En 1910 ĝi havis 474 loĝantojn (hungaroj) kaj en 1992 (rumanoj, 93 % da hungaroj.
Historio
Ĝia unua skriba mencio estas el 1383. Ĝis 1919 ĝi apartenis al Hungario (Alsó-Fehér).
Ĉirkaŭnavigado
Ĉirkaŭnavigado (laŭvorte, "navigado de cirkonferenco") referencas al veturado de la tuta vojo ĉirkaŭ insulo, kontinento, aŭ (plej ofte) la tuta planedo Tero.
La unua tutmonda Ĉirkaŭnavigado en la historio estis tiu de la ekspedicio de Magelano kaj Elkano kiu ŝipveturis el Hispanio en 1519 kaj revenis en 1522 post trapasi la Atlantikon, la Pacifikon kaj la Hindan oceanojn.
Nacia teamo
La nacia teamo, foje ankaŭ selektitaro, reprezentas ĉe internaciaj sportaj konkursoj sian landon, kaj estas oficiala elekto de sportistoj kies konsiston difinas la landa asocio pri tiu sporta fako.
Ĝenerale, ĉiun suverenan ŝtaton reprezentas nur unu nacia teamo, sed ekzistas esceptoj pro historiaj-politikaj kaŭzoj. Tiel ekzempel la monda asocio pri futbalo, FIFA, havas 207 anojn, dum ekzistas nur 194 suverenaj ŝtatoj (por Unuiĝinta Reĝlando ekzistas naciateamo de Anglio, Kimrio, Skotlando kaj Nord-Irlando; kaj por Hispanio la naciateamo de Katalunio), pluaj ekzemploj estas por la Okcitanio kaj Nov-Kaledonio, kiu apartenas al Francio kaj la Tibeta de la ekzilita tibeta registaro.
4559 Strauss
4559 Strauss estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la germana astronomo Freimut Börngen elde la Observatorio Karl Schwarzschild, en Tautenburg (Germanio).
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de la aŭstra komponisto Johann Strauß (filo) (1825–1899).
Nuño Gómez
Toponimio
La termino "Nuño Gómez" komponas de persona nomo sekve de familinomo. La etimologio de la homa nomo Nuño estas sensolva. Olivart proponas diversajn eblojn: nome varianto de la latina Nonnius 'monaĥo' aŭ Nonius 'naŭa', de la ĝermana Nunno, aŭ, plej probabla, de la eŭska Muño 'monteto'.
Pri Gómez, estas patronomo de ĝermana deveno el termino guma 'homa estaĵo', 'homo'.
La vilaĝa nomo fundamentus sur tiu de la posedanto aŭ unua loĝanto de la loko. Aliaj fontoj ondikas ke ĝi korespondus al nomo de konkerinto kastilia de deveno de visigotoj kiu probable akompanis en la reconquista al reĝo Alfonso la 6-a.
Loĝantoj
La loĝanto nomiĝas Nuñogometero. La censita populacio en 2011 estis de 181 loĝantoj kaj la denseco estas de 10,65 loĝ/km².