cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Räbke
Räbke estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Helmstedt de la federacia lando Malsupra Saksio. Fine de la komunumo havis  loĝantojn.
Bestoparko Potzberg
Geografio
La bestoparko troviĝas sur la kupolo de la 562 m alta monto Potzberg, kiu apartenas al la teritorio de la komunumo Föckelberg (distrikto Kusel). Sur la kupolo de la Potzberg en rekta najbareco ekzistas konstruaĵo kun du turoj, kiuj nomiĝas „burgo“, ĉar la aspekto similas al mezepoka burgo. Sed la konstruaĵo nur estis konstruita en la dua duono de la 20s jarcento kiel hotelo.
Proksimume 5 km for de la Potzberg, estas la iama Glantalbahn (fervoja linio de la glan-valo). Hodiaŭ la reloj estas uzataj inter Altenglan kaj Staudernheim por ekskursoj sur drajzino.
Bestoparko
La parko havas grandecon de ĉ. 30 hektaroj. Videblas tie rabbirdoj, ekzemple reĝaj agloj, blankkapaj maragloj, grandaj maragloj, buteoj, nigraj milvoj, diversaj falkospecioj, andaj kondoroj, monaĥvulturoj, ansergrifoj kaj gufoj.
Krome estas tie ĉirkaŭbaraĵoj por grandaj mamuloj, ekzemple eŭropaj bizonoj, rebreditaj uroj, skotaj altaĵaj bovoj, tarpanoj, Prĵevalski-ĉevaloj aproj, Pendventra porkoj, ruĝaj ĉervoj, damaoj, makulaj cervoj kaj boacoj krome marmotoj, alpaj ibeksoj, ĉamoj kaj alkoj.
Ahuntsic (exo)
Ahuntsic estas stacio de sur linio exo5 - Mascouche, situanta en arondismento Ahuntsic-Cartierville de Montrealo. Ĝi estis malfermita la.
Florencia Peña
María Florencia PEÑA, (7-a de novembro 1974 Bonaero) estas argentina aktorino, komikistino kaj anoncistino de televido. Ŝi komencis karieron 4jaraĝa per la programo Festilindo. Ŝi estas edzino de la muzikisto Mariano OTERO kaj ili havas 2 filojn.
Teatro
Los monólogos de la vagina, Grease, Blancanieves, Confesiones de mujeres de 30, Mamá es una estrella, Shakespereando, De carne somos, Desangradas en glamour, Sweet Charity, etc…
Union List of Artist Names
La Union List of Artist Names aŭ Unia Listo de Artistaj Nomoj (ULAN) estas enreta datumbazo, estrita per la Getty Research Institute en Los‑Anĝeleso. Laŭ 2015, ĝi enhavis erojn pri artistoj. ULAN‑eroj povas inkluzivi donitajn nomojn, plumnomojn, kaŝnomojn, variajn literumojn, alilingvajn nomojn, edziĝitajn nomojn, kaj alie ŝanĝitajn nomojn. Inter ĉies ero, estas unu nomo markita kiel pliŝatata.
Riventosa
Riventosa (A Riventosa) estas franca komunumo en la departemento Haute-Corse, en la regiono Korsiko.
Ĝiaj enloĝantoj nomiĝas Riventusani.
368
En la jaro 368 post Kristo okazis, interalie:
2732 Witt
Nomo
Ĝia nomo honoras la germanan astronomon Carl Gustav Witt (1866 – 1946).
Luigi Fabbri
Luigi Fabbri (23a de decembro 1877 - 24a de junio 1935), estis itala anarkiisto, verkisto, agitanto kaj propagandisto kiu estis akuzita je defetismo dum la Unua Mondmilito. Li estis la patro de Luce Fabbri.
Naskita en Fabriano (Ankono), Italio, en 1877, Fabbri unue estis juĝita pro anarkiismaj agadoj en la aĝo de 16 en Ankono, kaj pasigis multajn jarojn enirante kaj elirante de italaj malliberejoj. Fabbri estis longa tempo kaj produktiva kontribuanto al la anarkiisma gazetaro en Eŭropo kaj pli poste en Sudameriko, inkluzive de kun-redaktada, kune kun Errico Malatesta, la gazeto L'Agitazione. Li helpis redakti la gazeton "Università popolare" en Milano. Fabbri estis delegito al la Internacia Anarkiista Kongreso de Amsterdamo en 1907. Li mortis en Montevideo, Urugvajo, en 1935.
Herencia
Herencia [erEncja] (Heredo) estas municipo de Hispanio, en la provinco de Ciudad Real, regiono de Kastilio-Manĉo.
Situo
Herencia estas situa en la suda parto de Kastilio-Manĉo en la komarko aŭ distrikto Manĉa Centro en la centra parto de la provinco de Ciudad Real, je altitudo de 642 m; je 76 km el Ciudad Real, provinca ĉefurbo. Ankaŭ je 150 km sude de Madrido kaj je 5 km de la limo kun la provinco de Toledo.
La areo de ties teritorio estas de 226.74 km².
La geografiaj koordinatoj estas 39°22′01″N 3°21′18″Ok.
Ekonomio
Agrikulturo (ĉefe cerealoj, vitejoj, olivarbaro) kaj brutobredado. Iam estis industrio de lano, silko kaj sapo. Pluas tiu lasta kaj aliaj rilataj al agrikulturo. Ankaŭ novaj industrioj kaj multaj laboristoj veturas ĉiutage al konstruado en Madrido.
Historio
La vilaĝo naskiĝis ĉirkaŭ la 13a jarcento je la konto de la Ordeno de Sankta Johano. La populacio malpliiĝis meze de la 20a jarcento.
Umbra lingvo
La umbra lingvo apartenis al la italika branĉo de la hindeŭropa lingvaro kaj kune kun la proksime parenca oska lingvo kaj kun iuj pliaj lingvoj, interalie la sud-picena, konsistigas la oskan-umbran subgrupon. La lingvo estis parolata de la umbroj, antikva popolo sur la itala duoninsulo, kiu donis sian nomon al la regiono Umbrio.
La umbra lingvo nuntempe unuavice konatas pro la "inguvinaj tabuloj" – latine tabulae Iguvinae (Iguvium estas la nuntempa urbo Gubbio): Temas pri sep tabuloj el bronzo sur kiuj estas notitaj priskriboj de religiaj ceremonioj kaj regularoj por la pastroj. La tabuloj estis skribita en variaĵo de la malnovitalika alfabeto, tre simila al la etruska alfabeto.
Galliate
estas komunumo de Italio. Ĝi situas en la provinco Novaro de la regiono Piemonto. Fine de en la komunumo vivis. Kristanaj patronoj estas la martiroj Justus kaj Aurelius, kies komuna memortago sekve estas la komunuma festotago.
Najbaras la komunumoj.
Marau
Marau estas municipo en la subŝtato Suda Rio-Grando de Brazilo. Ĝi situas en la mezoregiono Nordokcidento de Rio-Grando (portugale Noroeste Rio-grandense), kaj apartenas al la mikroregiono Passo Fundo. Laŭ la stato de en la municipo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km² - en 2010 estis 36 364 loĝantoj.
Neuzina
Neuzina, serbe Неузина, germane Nusin, hungare Nezsény [neĵEnj] estas unuigita vilaĝo en Serbio, en provinco Vojvodino, en distrikto Meza Banato, en municipo de Seĉanj.
Situo
Neuzina situas sur ebenaĵo, laŭ flankovojoj, laŭ maldekstra bordo de Timiş.
Historio
Longe estis 2 najbaraj vilaĝoj (Granda kaj Malgranda Nezsény (germane Serbisch kaj Kroatisch Neusin)). Ĝis Traktato de Trianon la vilaĝoj apartenis al Hungara reĝlando, al Torontál, poste al Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj, depost 1928 al Jugoslavio, ekde 2006 kiel Serbio. En 1941 la germana armeo okupis la komunumon ĝis 1944. En 2002 loĝis en Neuzina 1371 homoj, (680 serboj (50 %), 488 hungaroj (36 %), 95 ciganoj, 13 kroatoj kaj aliaj).
Občina Moravske Toplice
Občina Moravske Toplice estas unu el 212 municipoj de Slovenujo, lokita en la nordorienta stato de regiono Pomurska. La municipo enhavas 28 komunumojn kaj ĝia areo estas 144,5 km². Komence de 2018 tie loĝis 5826 homoj. La administra centro estas la vilaĝo Moravske Toplice.
Loko, priskribo
La apudaj municipoj estas: Občina Kobilje oriente, Občina Dobrovnik sudoriente, Občina Turnišče kaj občina Občina Beltinci en la sudo, Urba  municipo Murska Sobota en la sudokcidento, Občina Puconci okcidento, Občina Gornji Petrovci en la nordokcidento, Občina Šalovci norde. En la nordoriento estas la ŝtata limo kun Hungario.
Komunumoj
La municipo konsistas el la sekvaj 28 vilaĝoj:
Pancho Amat
Pancho Amat (esperante Panĉo Amat) estas muzikisto el Kubo. Li ludas tresijon.
Občina Moravske Toplice
Komunumoj
Andrejci, Berkovci, Bogojina, Bukovnica, Čikečka vas, Filovci, Fokovci, Ivanci, Ivanjševci, Ivanovci, Kančevci, Krnci, Lončarovci, Lukačevci, Martjanci, Mlajtinci, Moravske Toplice, Motvarjevci, Noršinci, Pordašinci, Prosenjakovci, Ratkovci, Sebeborci, Selo, Središče, Suhi Vrh, Tešanovci, Vučja Gomila
Referencoj
Statistikoj: http://www.citypopulation.de/php/slovenia-pomurska.php
Escuinapa
Escuinapa estas unu el la 18 komunumoj de la meksika subŝtato Sinaloa, kiu situas en la nordokcidenta parto de Meksiko (ĉe la pacifika oceano). La ĉefurbo de la komunumo estas Escuinapa de Hidalgo. La kodnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 25009.
Geografio
La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 49655 loĝantojn. El tiuj estis 24885 viroj kaj 24770 virinoj. La komunumo havas surfacon de 623,22 km². La meza alteco (de la ĉefurbo) estas 20 metroj super la marnivelo.
Konvento Vorau
Konvento Vorau (germane: Augustiner-Chorherrenstift Vorau, latine: Canonia Voroviensis) de la aŭgustenanoj (branĉo de la regulaj kanonikoj) troviĝas en la nordeosta parto de Stirio (Aŭstrio), en la komunumo Vorau.
Mezepoko
Origino klostra estis fonditaĵo de margrafo Otokaro la 3-a (Stirio) el la jaro 1163 kiu transdonis tiuokaze siajn posedaĵojn en nordeosta Stirio inter la regionoj Wechsel kaj Masenberg al la ĉefepiskopo salcburga. La unuaj ordenanoj venis el Salcburgo kaj Seckau. Post la detruo de la tuta konvento en la jaro 1237-a faritis rapida rekonstruo. La habsburga reĝo Rudolfo la 1-a subskribis en 1277 protektdokumenton por la konvento. Nova fajrego malfeliĉe en 1384 damaĝis multon. En 1452 cedis papo Nikolao la 5-a al la prepostoj de Vorau la eksterordan rajton porti dum festaj liturgiaĵoj pontifikajn insignojn. La romia-germana imperiestro Frederiko la 3-a proponis al la konvento en 1453 la ĝis nun uzatan blazonon kaj rajtigis la konventanojn ekipi armilejon propran. Pro la daŭra minaco turka preposto Leonardo de Horn ordonis la alikonstruon de la konvento je burgon klostran kun akvofosejo, remparo kaj levoponto.
Ĝis la neniiĝo en la 20-a jarcento
Dum la inter 1503 kaj 1505 furiozanta pestepidemio nur en la paroĥujo de Vorau mortis 800 homoj. Fare de imperiestro Maksimiliano la 1-a donitis al la konventanoj landtribunalan potencon kun pun- kaj pendumilad-privilegion. Post la morto de abato Geyers en 1542 minacitis, dum Reformacio kompleta neniiĝo klostra, ĉar restis nur ununura kanoniko. Tiu krizo finitis nur en 1544 post kiam nomumitis nova konventestro. Nova kontaĝa malsano amasa en 1598 mortigis 611 homojn. Ĝis 1635 faritis ampleksaj novkonstruoj. Por la enloĝantaro konventestro Matthias Singer provizis en 1651 modernan apotekon. Inter 1660 kaj 1662 estis novkonstruo de la kirko; la malnova estrarejo malkonstruitis en 1727 en la kuro de novkonstruo de la uesta kaj la norda sekcioj. en 1736 kalkulitis la plej alta enloĝanta numero de la konvento kun 46 anoj. En 1778 instalitis baza mezlernejo enklostre; inter 1812 kaj 1817 ekzistis surloke gimznaio kaj inter 1839 kaj 1843 privata gimnazio kun kantista trejnkursaro. La remparoj malfaritis en 1844 kaj la akvofoso parte plenigitis tiel ke la konvento pli kaj pli perdis sian imponan burgan karakteron.
Elektrismo venis enklostren en 1920. Pro financaj problemoj dum la krizaj 1920-aj jaroj de la Granda Depresio multaj artistaĵoj devis esti forvenditaj en 1924.
Tempo nacisocialisma
Post la t.n. Anschluss la klostro restis netuŝita ĝis aŭtuno 1938. En la 19.4.1940 ĉio konfiskitis kaj la tuto alinomitis Burgo Vorau. La kanonikoj devis forlasi sian konventon estontan rekte sub nacisocialisma administrado. Krom tri monakoj, kiuj rajtis resti en Vorau, ĉiuj ekziligitis, almenaŭ en alian distrikton. Loĝejon serĉi por si devis ili mem. En la 4.10.1940 ĉiuj posedaĵoj iĝis ŝtataj kaj historie estis tiam la unua fojo ekde la fondo en 1163 ke la konvento ĉesis ekzisti. En la eksta konvento malfermitis NAPOLA-elitlernejo nacisocialisma. Kaŭzoj oficialaj por tiaj barbaraj agoj estis ankaŭ riproxitaj seksperfortoj je knaboj kaj knabinoj. Preparlaboroj por tia alifunkciigo rapida estis estinta jam en la 7.5.1930. En junio/julio 1940 okazigitis manovro tutgermana NAPOLA-ana. Sed en printempo 1945, kiam la aliancanoj alproksimiĝis kaj lernantoj kaj lernigantoj de NAPOLA-Vorau kiel eble plej rapide fuĝis. Estro lernejo (meklenburgano) eĉ planis ŝanĝi la preĝejon belegan en sporthalon. kio malhelpitis ankaŭ fare de la landa konservisto Walter von Semetkowski.
Incendio 1945
En la 24.4.1945 brulkonsumiĝis partoj konventaj pro sovetia bombado. Akva malabundo kaj malnovaj estingiloj malebligis rapidan fajroestingon. Damaĝitis precipe ekonomiaj ejoj kaj turoj kelkaj. El la biblioteko translokitis multaj inkunabloj, dokumentoj kaj libroj. Altvaloraj artistaĵoj troviĝis en diversaj ejoj en Graz. Redono postmilita ne facilis. Kelkaj aferoj ĝis nun ne troveblis.
Vidindaĵoj
Estas en Vorau, antaŭ ĉio el la tempo de baroko multaj elstaraj aferoj.
Biblioteko
Gravegas la bonege konserviĝinta biblioteko de la konvento. La en 1731 finfarita salonego havas ĉ. 17.500 volumojn. Sume la monakejo havas pli ol 40 miloj da volumoj, inter kiuj estas 415 manuskripoj kaj 206 inkunabloj. Konata ege estas la t.n. Evangeliaro de Vorau (Vorauer Evangeliar) el la 12-a jarcento, la en 1467 skribita Popola biblio de Vorau (Vorauer Volksbibel( kun 550 miniaturaĵoj kaj la Manuskripto de Vorau (Vorauer Handschrift). La laste menciita estas la plej grava malnova kolekto manuskripta kun frumezgermana poezio, kvazaŭ unikaĵo. Tie estas ankaŭ la t.n. Imperiestra kroniko (Kaiserchronik), historio poetika ekde Julio Cezaro ĝis la Dua krucmilito.
Sakristio
La sakristio estas vera juvelaĵo artista de la konvento; ĝia dum 1715/16 pentrita ornamaĵo ŝuldiĝas al la konventpentristo Johann Cyriak Hackhofer, fakte temas pri ties majstroverko. Sur tri vandoj videblas, ene de simplaj iluziaj kadroj, la dolorplena rozario. Sur la kvara muro admireblas falintaj anĝeloj: tie estas, kun ĉirkaŭantaj flamoj, diablaj estaĵoj kaj aliaj loĝantoj de la inferno] kaj bildigo de personiigitaj homaj malvirtoj (maldonacemo, superbeco, drinkemeco, kalmunio. Meze de la eosta kaj tre hela plafono tronas Kristo sur ĉielarko. Ĉirkaŭ li grupiĝas sanktuloj de la [[Malnova Testamento kaj de la Nova Testamento krom venerantaj anĝeloj.
Klerigejo
Ekde 1977 havas la konventon klerigejon pri religiaj aferoj kaj sekularaĵoj. Ĝi donas lokon al spektakloj kun maksimume 250 personoj.
369
En la jaro 369 post Kristo okazis, interalie:
20th Century Studios
20th Century Studios estas la nomo de kinkorporacio. Ĝi estas unu el la ĉefaj filmstudioj situanta en la areo de Century City en Los-Anĝeleso, Usono, ĝuste okcidente de Beverly Hills. Ĉi tiu studio estis flankaĵo de News Corporation, la amaskomunikilaro kontrolita de Rupert Murdoch. La kompanio estis fondita de William Fox en 1915 kiel Fox Film Corporation. William Fox, estis pioniro en la kreado de kinejoĉenoj, komencis produkti filmojn en 1914. En la nuntempo Fox produktas grandan parton de la plej famaj filmoj kaj televidserioj de Usono kaj spektataj tutmonde.
Uganda Protektorato
La Brita Protektorato Ugando estis protektorato de la Brita Imperio el 1894 al 1962. En 1893 la Imperia Brita Orientafrika Kompanio transigis sian administraciajn rajtojn de teritorio konsistanta ĉefe el Buganda Regno al la Brita Registaro.
Ji Yun-Nam
Ji Yun-Nam (koree: 지윤남 - 志尹南 ) estas Nord-Korea profesia futbalisto de la klubo Aprilo 25 ĉe Pjongjango, Nord-Koreio. Li naskiĝis la 20-an de novembro 1976 en Pjongjango, Nord-Koreio.
Uganda Protektorato
En 1894 la Uganda Protektorato estis establita, kaj la teritorio estis etendita trans la limoj de Buganda al areo kiu iel korespondas kun tiu de nuntempa Ugando.
61 Danao
(Laŭ la PIV :
Danaidinoj : La 50 filinoj de Danao, kondamnitaj en Tartaro al plenigado de senfunda barelego.
Danae : Amantino de Zeŭso, kiu ŝin gravedigis, alprenante la formon de orpluvo.) 61 Danao estas mezgranda sed hela S-tipa asteroido de la asteroida zono.
Malkovro
Ĝi estis malkovrita la de la germana amatora astronomo Hermann Mayer Salomon Goldschmidt el sia pariza privata observejo.
Nomo
Ĝi ricevis la nomon de Danao, patrino de Perseo en la helena mitologio
La analizo de ĝia luma kurbo, en 1985 sugstis ka Danao estus duopa asteroido. La ĉefa komponanto mezuratus 85 × 80 × 75 km, la satelito 55 × 30 × 30 km, kaj estus 101 km for de la centra korpo.
Mandinga lingvaro
La mandinga lingvaro - sialingve mandingo - estas grupo de lingvoj respektive reciproke kompreneblaj dialektoj en Okcidentafriko, apartenanta al la mandea lingvaro. Ĝiaj plej konataj membroj estas la bambara, la plej parolata lingvo en Malio; la mandinka, la ĉefa lingvo de Gambio kaj grava en Gvineo, kaj la ĝula, komerca lingvo de la norda Eburbordo kaj okcidenta Burkina Faso. Plie menciiĝu la marka, parolata en Burkina Faso de proksimume 200 000 homoj.
La lingvoj de la mandinga lingvaro havas fortan parolan tradicion, sed ankaŭ skribajn formojn - adaptojn de araba kaj latina alfabetoj, kaj almenaŭ du indiĝenajn skribsistemojn.
Miren Ibarguren
Miren IBARGUREN (Donostio, 10-a de decembro 1980), estas eŭska aktorino. Ŝi komencis karieron per la programo Goenkale de Euskal Telebista, ŝi partoprenis en iuj televidoserioj kaj ŝi estis tre konata pro la rolo de Sonia en la serio  Escenas de Matrimonio.
Pál Gönczy
Pál Gönczy [gonci], laŭ hungarlingve kutima nomordo Gönczy Pál estis hungara instruisto, membro korespondanta de Hungara Scienca Akademio (1858). Pál Gönczy naskiĝis la  1817 en Hajdúszoboszló. Li mortis la 1892 en Karácsond.
Biografio
Pál Gönczy frekventis gimnazion, poste altlernejon en Debrecen. Post lernado li ekinstruis en bazlernejoj, krome li estis ĉefamilia edukisto. En 1844 li studvojaĝis en Svislando. En 1867 li eklaboris en ministerio pri religio kaj edukado. Baldaŭe li estis vicministro. Li okupiĝis ankaŭ pri botaniko, li estis ankaŭ direktoro de botanika ĝardeno de Budapeŝto. Li partoprenis en fondo de Hungara Geografia Societo.
Kenja Kolonio
La Kolonio kaj Protektorato de Kenjo estis parto de la Brita Imperio en Afriko el 1920 ĝis 1963. Ĝi establiĝis kiam la iama Orientafrika Protektorato estis transformita en Kronkolonio en 1920. Teknike la "Kolonio Kenjo" referencis al la internaj teritorioj, dum 16 kilometrojn larĝa marborda strio (teorie luprenita de la Sultano de Zanzibaro) estis la "Protektorato Kenjo" sed ambaŭ teroj estis kontrolitaj kiel unusola administracia unuo. La kolonio finiĝis en 1963 kiam nigra majoritata registaro estis elektita por la unua fojo kaj finfine deklaris sendependecon kiel Kenjo.
La Kolonio kaj Protektorato de Kenjo estis establita la 11-an de junio 1920 kiam la teritorioj de la iama Orientafrika Protektorato (escepte tiujn partojn de tiu Protektorato super kiu Moŝto la Sultano de Zanzibaro havis suvereneco) estis aneksitaj de Britio. La Kenja Protektorato estis establita la 13-an de aŭgusto 1920 kiam la teritorioj de la iama Orientafrika Protektorato kiuj ne estis ankoraŭ aneksitaj de Britio estis establitaj kiel Brita Protektorato. La Protektorato de Kenjo estis regita kiel parto de la Kolonio Kenjo pere de interkonsento inter Unuiĝinta Reĝlando kaj la Sultano de la 14-a de decembro 1895.
Someș-Odorhei
Someș-Odorhei havas fervojan stacion ĉe la linio inter Baia Mare kaj Jibou. Ĝin trairas la distrikta vojo DJ108E inter Jibou kaj Benesat.
Malhador
Malhador estas municipo en la brazila subŝtato Serĝipo, kiu havis 12.042 loĝantojn en 2010.
Pobzig
Pobzig ĝis la 1-a de januaro 2010 estis memstara komunumo en Germanio; tiam ĝi fariĝis komunumoparto de la urbo Nienburg (Saale). Ĝi troviĝas en la distrikto Salzland de la federacia lando Saksio-Anhalto. La 1-an de januaro 2009 la komunumo havis 400 loĝantojn.
15834 McBride
15834 McBride estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la de la brita astronomo David J. Asher elde la Observatorio de Siding Spring, apud Coonabarabran en Novsudkimrio (Aŭstralio).
Nomo
Ĝia nomo honoras Neil McBride, kiu laboris pri multaj aspektoj de dinamiko de la sunsistemo, inklude la formiĝon de la meteorfluoj, la interrilatoj inter asteroidoj, kometoj kaj meteoroidoj, kaj la strukturon de la transneptuna regiono.
Taraksako
Taraksako aŭ leontodo estas nomo de plurjaraj herboj (genro Taraxacum) el asteracoj, kun longa pivotradiko, kun rozeto el elbazaj, runcinetaj folioj, kun rondformaj, kavaj, senfoliaj pedunkloj. Tiuj pedunkloj portas unuopan, grandan, flavan kapitulon. La semoj havas simple harformajn semhavojn kaj ili estas bekhavaj. Ĝi estas tre ofta ĝena trudherbo, en kelkaj landoj uzata kiel salato.
Klasifikado
Tiu holarktisa genro estas taksonomie komplika, kaj iuj botanikistoj subdividas la grupon en proksimume 34 makrospeciojn, kaj ĉirkaŭ 2000 mikrospeciojn. Proksimume 235 apomiksaj kaj poliploidaj mikrospecioj estis registritaj en Britujo kaj Irlando. Iuj botanikistoj havas alian opinion kaj nur akceptas totalon de ĉirkaŭ 60 specioj.
133850 Heatherroper
133850 Heatherroper estas asteroido de la ĉefa asteroida zono, en orbita resonanco 1:5 kun la Tero.
Stradouň
Municipo Stradouň situas en Ĉeĥio, regiono Pardubice, distrikto Ústí nad Orlicí, en milde ondumita pejzaĝo inter riveroj Loučná kaj Novohradka, ĉe la ŝoseo n-ro 17 inter Chrudim kaj Zámrsk, 5 km okcidente de la vilaĝo Zámrsk. Vivas ĉi tie. En la vilaĝo eblas vidi multajn kamparanajn malnovajn bienajn domojn kun pordegaj enirejoj. Iuj estas rekonstruitaj, sed pluraj estas ne konservitaj. En la vilaĝo eblas vidi ankaŭ plurajn statuojn de hejmaj katoj antaŭ aŭ en la fenestroj de domoj.
Aŭtoŝoseo M-45
La Aŭtoŝoseo M-45 estas ĉirkaŭira aŭtoŝoseo de Hispanio konstruita en la Regiono Madrido, de regiona respondeco kiu trairas ekde la Aŭtoŝoseo M-40, ĉe la enirejo 28-B, ĝis la ĉeo de Coslada. Tie ĝi unuiĝas kun la Aŭtoŝoseo M-50. La aŭtoŝoseo ligas du naciajn ŝoseojn, nome la A-2 kaj la A-5.
(11272) 1988 RK
(11272) 1988 RK estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la usona astronomino Eleanor Francis Helin elde la Observatorio de la Monto Palomar (Kantono San Diego, Kalifornio, Usono).
Stradouň
Historio
La unua skriba mencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1160, kiam senjoro Štěpán dediĉis enspezojn de doganejo en Stradouň al monaĥejo en Podlažice. La vilaĝo tiam troviĝis ĉe unu el branĉoj de grava t.n. Trstěnická vojo inter Prago kaj Moravio. En la jaro 1304 posedis Stradouň monaĥejo en Zbraslav, al kiu dediĉis ĝin reĝo Venceslao la 2-a. Dum husanaj militoj la vilaĝon posedis la reĝa urbo Vysoké Mýto. Post husanaj militoj vendis ĝin reĝo Sigismondo al Diviš Bořek el Miletínek, sed post iu tempo akiris ĝin la urbo reen en sian tenadon. Tiel estis ĝis la jaro 1548, kiam imperiestro Ferdinando la 1-a konfiskis Stradouň kaj pluan havaĵon de Vysoké Mýto pro kontraŭstaro kontraŭ li. Pli malfrue proprumis la vilaĝon posedantoj de la sinjorejo Chroustovice, familiaroj Slavata kaj Žerotín. Ĝis tempo antaŭ la batalo sur Blanka monto estis ĉiuj posedantoj de la sinjorejo Chroustovice utrakvistoj, aŭ okaze de familiaro Źerotín unuiĝaj fratoj. Post batalo sur Blanka monto tutan sinjorejon Chroustovice aĉetis Johan Baptist Weber, kiu zorgis en ĉeĥaj landoj pri divido de konfiskita havaĵo de nekatolikaj nobeluloj kaj de aliaj posedantoj.
En la jaro 1781, kiam estis proklamita edikto pri religia toleremo, povis al siaj konfesioj publike aliĝi ankaŭ evangelianoj, se ili elektis al si unu el du tiuj eklezioj. Bedaŭrinde tio ne validis pri posteuloj de iamaj husanoj, kiuj ne volis esti anoj de tiam permesataj eklezioj. Unu el centroj de movado tiel nomataj "fantaziuloj" en regiono Vysoké Mýto fariĝis Stradouň. La movadon gvidis ĉi tie loĝanta Vojtěch Valenta, poste forĝisto el Mentour Josef Žvejkal kaj ankoraŭ pli poste vaga teksisto František Felcman. Post lia onidira arestigo kaj akcepto en pragan frenezulejon la movado malprogresadis. Malgraŭ tio daŭris en Stradouň en la dua duono de 19-a jarcenro radikalaj opinioj, oni subtenadis starigon de monumento al Jan Žižka kaj estis rememorata naskiĝdatreveno de Jan Amos Komenský. Post la unua mondmilito, en la jaro 1920, estis de radikaluloj ĉefe el Stradouň perforte elloĝigita katolika paroĥestro en Radhošť kaj enloĝigita tien paroĥestro de tiam nova Eklezio ĉeĥoslovaka husana. La preĝejo kaj paroĥestrejo estis per juĝa decido en la jaro 1923 redonita al katolika eklezio kaj aktivuloj en la afero eĉ kondamnitaj. Prezidento Masaryk fine al ili donis amnestion.
Komárom (historia departemento)
Komárom (reĝa departemento) (komArom) estis departemento en mezaa parto de la Hungara Reĝlando, germane: ''Komitat Komorn, slovake: Komárňanská župa.
Demografio
Laŭ la censo de 1880
Laŭ la censo de 1891
Laŭ la censo de 1910
Administracio
Estis 4 distriktoj:
Krome Komárom estis departementejo kaj libera reĝa urbo.
La departemento plejparte estas ebenaĵo, nur rande estas montetoj. Ĝi situas laŭ bordoj de Danubo, krome estas riveroj Vah kaj Nitra. En 895 la alvenintaj hungaroj trovis la regionon bona setlejo. Stefano la 1-a (Hungario) formis departementon en la 11-a j.c. En 1848-1849 tie okazis gravaj bataloj. La pli frue konstruitaj fortreso-ĉenoj en urbo Komárom dufoje kontraŭstaris la aŭstran sieĝon. Inter la du sieĝoj estis batalserioj laŭ la rivero Vah, kie la hungara armeo fine retiriĝis. En 1920 la teritorioj en la maldekstra Danubo-bordo iĝis ĉeĥoslovakia. Tiun sorton havis ankaŭ la departementejo. Antaŭ Berlino kaj Jerusalemo naskiĝis disdivigita urbo. Inter 1938-1945 Hungario rericevis la forigitajn teritoriojn. En Hungario la restinta parto unuiĝis kun departemento-parto Esztergom (reĝa departemento).
Stradouň
Ĉevalŝanĝejo
Domo n-ro 1 sur rando de la vilaĝo estas iama ĉevalŝanĝejo el la duono de 19-a jarcento. Ĝi estas klasikisma duetaĝa konstruaĵo kun arkaĵejo.
Malnova forĝejo
Klasikisma domo kun arkaĵejo.
Sonorilturo
Prisma sonorilturo devenas el la unua duono de 19-a jarcento.
Tombejo
En tombejo troviĝas atentinda kadavrejo.
Franz von Kalchberg
Franz von Kalchberg (naskiĝinta en la kastelo Herbersdorf proksime de Wildon en suda Stirio en la 8-a de februaro 1807, mortinta la 12-an de julio 1890 en Graz) estis aŭstra politikisto
Vivo
Kalchberg frekventis la gimnazion en Maribor antaŭ ol studi en Graz kaj Vieno jursciencojn. En 1831 li ekdeĵoris ĉe la Kortega militkonsilantaro (Hofkriegsrat) kaj responsis pri la regiono Budapeŝto. En la jaro 1838-a li fariĝis konsilisto de la landa asembleo de Stirio, en 1840 deputito. Li okupiĝis pri la rekompencoj por la grundoj eksproprietigotaj kaŭze de la konstruo de la fervojlinio Südbahn (Vieno-Triesto) engaĝiĝante por la forigo de la grundhipotekoj. Sekve li konsideritis la spirita patro de la malŝarĝo grundaro kaj antaŭulo de Hans Kudlich.
En 1848 li iĝis reprezentanto de la urbo Graz en la Frankfurta Nacia Asembleo, de kie li jam en la 13-a de junio revenis.
Kariero en Vieno
En decembro 1848 vokis lin la registarestro de la kabineto Schwarzenberg-Stadion Vienon, kie li fariĝis en la 7-a de januaro 1849 ministeria konsilisto pri komerco, metio kaj publikaj konstruaĵoj. En la 2-a de oktobro 1849 li iĝis prezidanto de la Senhipotekiga komisiono pri Stirio. Poste li ekestris en la ministerio pri komerco la sekcion pri fervojoj, poŝto kaj telegrafoj. Kiel sekciestro kaj ĝenerala direktoro de trafikoj (ekde la 9.12.1852) li modernigis ties strukturojn profunde. Li i.a. dekretis ordon por la fervojo kaj la fervojanoj.
Eksteraj ligiloj
Biografio ĉe NBD.
NGC 3919
NGC 3919 (aliaj indikoj — UGC 6810, MCG 3-30-119, ZWG 97.161, PGC 37032) estas galaksio en konstelacio Leono.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Juntopistolo
Juntopistolo aù mastikpistolo estas ilo uzita en kelkaj profesioj de konstruado ofte por fermi juntojn per mastiko aŭ alia produkto.
Ludilo
Ludilo estas objekto per kiu oni ludas. Ilin uzas ĉefe infanoj kaj maskotoj, sed ankaŭ plenkreskuloj povas amuziĝi per ludiloj. Ludi per ludiloj estas ĝuenda maniero trejni junulon por vivo en socio; kaj tion faras ankaŭ en naturo kelkaj bestoj, laŭ kiu gepatroj lernigas ekzemple ĉasadon aŭ diferencigon de manĝaĵoj. Oni uzas tre diversajn materialojn por fari ludilojn ĝuindajn de kaj junuloj kaj pliaĝuloj (ĉu por donaci ilin aŭ eĉ por ludi mem). Multaj aĵoj estas desegnitaj por utili kiel ludiloj, sed oni povas uzi ankaŭ varojn produktitajn dekomence por aliaj celoj. Ekzemple, infano povas preni ajnan aĵon el la hejmo kaj "flugigi" ĝin traaere en la intenco ke temas pri aviadilo; tiele la uzado de ludilo eĉ stimulas la imagopovon de la uzanto. Alia konsidero estas interaktiva cifereca distrilaro (kiel videoludoj kun partneroj-amikoj aŭ eĉ per cifereca dorlotbesto). Kelkaj ludiloj estas produktitaj dekomence kiel kolekteroj kaj ili celas pli la montron ol la uzadon mem.
Juntopistolo
Ofte estas uzata koloritaj silikonoj.
La ĝenerala grandeco estas 300 ml.
Ludilo
La origino de ludiloj estas prahistoria; facile oni trovis pupojn reprezentantajn infanojn, animalojn kaj soldatojn, same kiel reprezentaĵojn de iloj uzataj de plenkreskuloj ĉe la arkeologiaj lokoj kaj elfosaĵoj. Tiuj ludiloj estis faritaj ĉefe por infanoj.
Ludiloj, kaj ludo ĝenerale, estas gravaj kiam ili helpas kreskadon kaj lernadon pri la mondo ĉirkaŭa. Junuloj uzas ludilojn kaj ludas malkovri sian identecon, helpas siajn korpojn kreski forte kaj sane, lernas pri kaŭzo kaj rezulto, esploras rilatojn kaj praktikas lertecojn kiuj necesos al ili kiam plenkreskuloj. Tiuj uzas ludilojn kaj ludas laŭ maniero por formi kaj plifortigi sociajn ligojn, lerni kaj instrui, rememori kaj plifortigi la lecionojn el sia junaĝo, malkovri sian identecon, ekzerci siajn menson kaj korpon, esplori rilatojn, praktiki lertecojn kaj ornami siajn vivajn spacojn.
Postuloj pri ludiloj
Depende de la epoko kaj la sociaj situacioj, oni postulis de la ludiloj diversajn trajtojn. Lastatempe oni emfazas pri la jeno:
Super ĉio restas la ĉefa postulo de ludiloj, kiu kompreneble estas ties utilo por ludi per ĝi, distriĝi kaj amuziĝi. Kromaj utiloj pro imagopovo, tempopasigilo ktp., estu aldonaj.
Historio
Ludiloj ekzistas jam de miloj da jaroj. Oni diras, ke plej infanoj ludas per io ajn kion ili povas trovi, kiel pinostrobilojn aŭ ŝtonetojn. Dum arkeologiaj elfosadoj, oni trovis ofte pupojn, nome figuroj en formo de personaj, bestoj aŭ soldatoj, malgrandajn laborilojn ktp. Ankaŭ ludobildojn. Oni verkis pri ĉio tio en kelkaj el la plej antikvaj literaturaj verkoj. Ludiloj elfositaj el la Indusvala civilizo (3000-1500 a.K.) estas malgrandaj ĉaroj, fajfiloj kun formo de birdoj, kaj ludilaj simioj kiuj povis esti trenitaj pere de snuro.
La plej antikvaj ludiloj estis faritaj el materialoj trovitaj en naturo, kiaj ŝtonoj, bastonoj, kaj argilo. Antaŭ miloj da jaroj, Egiptaj infanoj ludis per pupoj kiuj havis perukojn kaj moveblajn membrojn kiuj estis faritaj el ŝtonoj, ceramiko kaj ligno. En Antikva Grekio kaj Antikva Romo, infanoj ludis per pupoj faritaj el vakso aŭ terakoto, bastonoj, arkoj kaj sagoj, kaj jojoj. Kiam grekaj infanoj, ĉefe infaninoj, venis al markita aĝo estis kutimo por ili proponi la ludilojn de sia infanaĝo al la dioj. Antaŭ edziĝo, junulinoj ĉirkaŭ 14-jaraĝaj proponis siajn pupojn en templo kiel riton de paŝado al plenkreskuleco.
La plej antikva konata mekanika puzlo devenas ankaŭ el Grekio kaj aperis en la 3a jarcento a.K. La ludo konsistis je kvadrato dividita en 14 partoj, kaj la celo estis kreai diversajn formojn el tiuj pecoj. En Irano "puzlofermiloj" estis faritaj tiom frue kiom ĝis la 17a jarcento a.K. La Inkaoj ekzemple havis rulan ludilon, kvankam la kulturo ne uzis la radon transportcele.
Klerismo
Ludiloj iĝis pli disvastigataj pro la ŝanĝo de moroj rilataj al infanoj enkadre de la Klerismo. Infanoj komencis esti vidataj kiel personoj en si mem, male al simplaj etendoj de siaj hejmoj kaj ke ili havas rajton flori kaj ĝui sian infanaĝon kaj sian infanecon. La vario kaj nombro de ludiloj kiuj estis fabrikitaj dum la 18a jarcento rapide plialtiĝis; John Spilsbury inventis la unuan puzlon en 1767 por helpi la infanojn lerni geografion. Li kreis puzlojn pri ok temoj - la Mondo, Eŭropo, Azio, Afriko, Ameriko, Anglio kaj Kimrio, Irlando kaj Skotlando. La baskula ĉevalo (sur lularkoj) estis disvolvigitaj samtempe en Anglio, ĉefe por riĉuloj en la ideo ke disvolvigi la ekvilibran sentokapablon ĉe infanoj estus ege utila por poste rajdi realajn ĉevalojn.
Aerbobeloj aŭ sapveziko el resto de lavakvo enhavanta sapon iĝis populara tempopasilo, kiel montras la pentraĵo La sapobobelo (1739) de Jean-Baptiste-Siméon Chardin. Aliaj popularaj ludiloj estis rulringoj, ludilaŭtoj, kajtoj, radŝpiniloj kaj pupoj. La unuaj tabulludoj estis produktitaj de John Jefferys en la 1750-aj jaroj, kiel A Journey Through Europe (veturo tra Eŭropo). Tiu ludo estis tre simila al la modernaj tabulludoj; ludantoj moviĝas laŭlonge de vojo el fako al fako laŭ la rezulto de ĵeto de ĵetkubo (kvankam oni uzis fakte multfacajn turbetojn ĉar ĵetkuboj estis konsideritaj iom maldecaj) tiele ke la veno al diversaj lokofakoj rezultis en helpo aŭ malhelpo por la sukceso de la ludanto.
En la 19-a jarcento, la emfazo estis metita al ludiloj kiuj havas edukajn celojn, kiaj puzloj, libroj (kaj specife porinfanaj libroj), kartludoj kaj tabulludoj. Ankaŭ religitemaj ludiloj estis popularaj en kelkaj landoj, kiaj modela Arkeo de Noa kun miniaturaj animaloj kaj objektoj el aliaj scenoj de la Biblio. Kun kreska prospero ĉe la meza klaso, infanoj havis pli plezuran tempon por ili, kio kondukis al aplikado de industriaj metodoj por la fabrikado de ludiloj.
Ankaŭ pli kompleksaj mekanikaj kaj optiko-bazaj ludiloj estis inventitaj. La entrepreno Carpenter and Westley ekamasproduktis la kalejdoskopon, inventita de Sir David Brewster en 1817, kaj jam estis vendintaj ĉirkaŭ 200,000 aĵojn dum tri monatoj en Londono kaj Parizo. La entrepreno kapablis ankaŭ amasprodukti magiajn lanternojn por uzado en fantasmagorio kaj en aliaj spektakloj, per disvolvigo de metodo de amasproduktado uzante kuproplatan presprocezon. Populara bildaro per lanternoj inkludis reĝajn familiojn, flaŭron kaj faŭnon, kaj geografiajn manfaritajn strukturojn el la tuta mondo. La moderna zootropo estis inventita en 1833 fare de la brita matematikisto William George Horner kaj estis popularigita en la 1860-aj jaroj. Pupoj el ligno kaj el porcelano en miniaturaj pupohejmoj estis popularaj ĉe mezklasaj junulinoj, dum knaboj ludis per rulglobetoj kaj ludiltrajnoj.
Amasa merkato
En la 20-a jarcento komencis amasa industria produktado de ludiloj en plej diversaj lokoj. La ora epoko de ludildisvolvigo estis ĉe la ŝanĝo al la 20a jarcento. Realaj kostoj plialtiĝis rapide en la okcidenta mondo, permesante eĉ al laborklasaj familioj disponigi ludilojn por siaj infanoj, kaj industriaj teknikoj de precizeca inĝenierado kaj amasproduktado povis havigi liverojn por plenumi tiun pliiĝantan peton. Intelekta emfazo estis pliiĝante lokigita al la gravo de integra kaj feliĉa infaneco por la futura disvolvigo de la infanoj. William Harbutt, angla pentristo, inventis modlopaston en 1897, kaj en 1900 komencis komerca produktado kaj uzado de tiu materialo por produkti ludilojn. Frank Hornby estis pionira inventisto en ludil-disvolvigo kaj fabrikado kaj estis responsa pro la invento kaj produktado de tri el la plej popularaj linioj de ludiloj bazitaj sur inĝenieraj principoj en la 20-a jarcento: nome Meccano, Trajnoj Hornby kaj Ludiloj Dinky.
Meccano estis modela konstrusistemo kiu konsistis el konstante reuzeblaj metalaj strioj, platoj, traboj, aksoj, radoj, kaj dentradoj, kun ŝraŭboj kaj ŝraŭbingoj por konekti la pecojn kaj ebligi la konstruadon de funkciantaj modeloj kaj mekanikaj aparatoj. Dinky Toys pioniris la fabrikadon de mulditaj ludiloj per la produktado de aŭtoludiloj, trajnoj kaj ŝipoj kaj sekve modeltrajnaj serioj iĝis popularaj en la 1920-aj jaroj. La entrepreno Britains revoluciis la produktadon de ludilsoldatoj (ankaŭ stansoldatoj) per la invento de la procezo de kava fandomuldado en plumbo en 1893 - la produktoj de tiu entrepreno restis industria standardo dum multaj jaroj.
Ankaŭ puzloj iĝis ege modaj. En 1893, la angla advokato Angelo John Lewis, verkinte laŭ la pseŭdonimo Profesoro Hoffman, verkis libron nome Puzzles Old and New (Malnovaj kaj novaj puzloj). Ĝi enhavis, inter aliaj aferoj, pli ol 40 priskriboj de puzloj kun sekretaj malfermigaj mekanismoj. Tiu libro kreskis al referenclibro por puzlaj ludiloj kaj estis tre populara tiame. La puzlo nome Tangram, origine el Ĉinio, disvastiĝis tra Eŭropo kaj Ameriko en la 19a jarcento.
Dum la Dua Mondmilito, oni kreis novajn tipojn de ludiloj tra hazarda novigo. Post klopodi krei anstataŭon por sinteza kaŭĉuko, la usonano Earl L. Warrick senaverte inventis "nutty putty" dum la Dua Mondmilito. Poste, Peter Hodgson agnoskis la potenceblon kiel infanan ludilon kaj fabrikis ĝin kiel Silly Putty. Simile, Play-Doh estis origine kreita kiel mura purigilo. En 1943 Richard James estis spertante per risorto kiel parton de sia militista esplorado kiam li vidis unu kiu izoliĝis kaj falis surgrunden. Li estis atentita per la maniero kiel ĝi ĉirkaŭfalis surgrunden. Li pasis du jarojn fin-prepaante la desegnon por trovi la plej bonan kvanton de ŝtalo kaj karbo; la rezulto estis Slinky, kiu estis venditaj en vendejoj laŭlonge de la Usono.
Celo
En kontrasto al laborilo, kiu servas por la fabrikado de aliaj aĵoj aŭ por plenumi konkretajn taskojn, la celo de ludilo troviĝas precipe en si mem kaj en la ludo mem. Ludilo utilas por amuzado, lernado. Ĝi preparas infanon al sia onta seksa kaj socia roloj, imitas la ĉirkaŭon de la infano kaj do plifaciligas ĝian komprenon. Ofte oni kun ludiloj ankaŭ dormas kaj tiam eĉ povas ludiloj funkcii kiel dormigiloj.
La uzo de ludiloj ankaŭ videblas ĉe kelkaj bestoj, kiel homedoj aŭ korvoj.
Infandisvolviĝo
Unu el plej simplaj ludiloj, serio de simplaj lignaj blokoj estas ankaŭ unu el plej bonaj ludiloj por la disvolviĝo de la menso. Andrew Witkin, direktoro de merkatiko por Mega Brands diris al la gazeto Investor's Business Daily ke, "Ili helpas disvolvigi manokulan kunordigon, matematikajn kaj sciencajn kapablojn kaj ankaŭ igas ke la infanoj iĝu kreivaj." Aliaj ludiloj kiaj rulglobetoj, resaltaĵoj, kaj pilkoj utilas al similaj funkcioj en infandisvolviĝo, permesante al infanoj uzi ties mensojn kaj korpojn por lerni pri spacaj rilatoj, kaŭzo kaj efiko, kaj al ampleksa gamo de aliaj kapabloj same kiel al tiuj menciitaj de Sro. Witkin.
Unu ekzemplo de rimarkinda maniero kiel ludiloj povas influi la infandisvolviĝon estas en argilo, koto aŭ similaj materialoj skulptigaj ludiloj kiaj Play-Doh kaj Silly Putty kaj ties hejmfaritaj similaĵoj. Mary Ucci, Eduka Direktoro de la Child Study Center de la Altlernejo Wellesley, pruvis kiel tiaj ludiloj pozitive efikas sur la fizika, kogna, emocia kaj sociaj Infandisvolviĝo de infanoj.
Ludiloj por infantoj ofte faras uzon de distingaj sonoj, brilaj koloroj, kaj unikaj teksturoj. Pere de la ludo per ludiloj infanoj ekrekonas formojn kaj kolorojn. Ripetado, kio certe amuzigegas la plej junajn infanojn, plifortigas memoron. Play-Doh, Silly Putty kaj aliaj manuzeblaj materialoj permesas al infanoj fari ludilojn de si mem.
Edukaj ludiloj por bazlernejaĝaj infanoj ofte enhavas puzlon, problem-solvajn teknikojn, aŭ eĉ matematikajn propoziciojn. Ofte ludiloj desegnitaj por pli aĝaj uzantaroj, kiaj junuloj aŭ plenkreskuloj, povas montri antaŭenirajn konceptojn. La Njutona pendolo, surtabla ludilo desegnita de Simon Prebble, pruvas la konservadon de la movokvanto kaj de la energio. Muzikiloj povas utili por progresi en muzikarto, sed ankaŭ kiel puraj ludiloj, eĉ proksime de la simple distro fari bruon, ekzemple per tamburoj, fajfiloj aŭ similaĵoj.
Ne ĉiuj ludiloj estas taŭgaj por ĉiuj aĝoj de infanoj. Kelkaj ludiloj kiuj estas merkatigitaj por specifa aĝogamo povas eĉ esti danĝeraj aŭ damaĝaj por la disvolvigo de infanoj en tiu gamo.
Socia sekso
Kelkaj ludiloj, kiaj pupoj Barbie kaj soldatludiloj, estis ofte rigardataj kiel plej akcepteblaj por unu sekso ol por la alia. Iu esploristo notis, ke "Infanoj tiom junaj kiom ĝis 18 monatoj montras sekso-stereotipajn ludilelektojn".
Tamen, kiam la okulmovado estis esplorita en junaj infanoj, knabinoj montris vidan preferon por pupo ol por ludila kamiono. Interese, la malo estis ankaŭ vero por knaboj. Tio montris ke eĉ antaŭ la ekapero de ajna memkonscio pri seksidenteco, infanoj jam preferis sekstipajn ludilojn. Tiuj klaraj diferencoj en ludilelekto estis bone establitaj ĉe infanoj de aĝo de tri.
Gepatroj tre ofte kuraĝigas siajn gefilojn partopreni en sekstipaj aktivaĵoj, kiaj pupoludado kaj engaĝiĝo en hejmzorgaj aktivaĵoj ĉe knabinoj kaj ludado per kamionoj kaj engaĝiĝo en sportaktivaĵoj por knaboj.
Tamen male, knaboj kiuj ludas per ludiloj kiuj tipe estis planitaj por knabinoj estas tre ofte malkuraĝigataj disde el maltipa ludado. Patroj estas ankaŭ plej verŝajne pretaj al plifortigo de tipa ludado kaj al malkuraĝigo disde maltipa ludado pli ol patrinoj. Tamen la ĝenerala tendenco en la fino de la 20-a jarcento kaj komenco de la 21-a estas rompi el tiu rutina tendenco, kiel necesa paŝo al rompado kontraŭ la stereotipa distribuado de roloj en la socio laŭ seksoj. Tiurilate kontribuis grandskale la anstataŭo de tradiciaj ludiloj per edukaj ludiloj, kiuj grandparte ne estas seksotipaj. Simile multaj gepatroj abandonis iaman preferon por militemaj ludiloj, kiaj soldatludiloj, arme-kamionoj, pafiloj, glavoj, ktp., kiuj ĉefe celis knabojn.
Ekonomio
Ludiloj estas granda kaj grava parto de la homa vivo, kaj tiele estas logika ke la ludila industrio havas substancan ekonomiaj efikon. Vendado de ludiloj ofte pliiĝas ĉirkaŭ ferioj kiam disdonado de donacoj estas tradicio. En la kristanisma okcidenta civilizio kelkaj el tiuj ferioj estas Kristnasko, Pasko, festoj de Patro Kristnasko kaj de Tri reĝoj ktp.
En 2005, la vendadoj de ludiloj en Usono totalis ĉirkaŭ 22.9 mil milionojn da usonaj dolaroj. Monelspezado por ludiloj inter la aĝoj de 8 kaj 12 sole proksimumis 221 milionojn da dolaroj ĉiujare en Usono. Oni ĉirkaŭkalkulis, ke en 2011, 88% el ludilvendoj estas en la aĝogrupo de 0–11 jaroj.
Ludilaj kompanioj ŝanĝas kaj adaptas siajn ludilojn por trafi la ŝanĝantajn petojn de infanoj tiele akirante pli grandajn partojn de la substanca merkato. En ĵusaj jaroj multaj ludiloj iĝis pli komplikaj per brilaj lumoj kaj sonoj kiel klopodo por allogi infanojn eliri el la televido kaj el interreto. Laŭ la prezidanto de Mattel, nome Neil Friedman, "Plinovigo estas ŝlosilo en la ludila industrio kaj sukcesis krei pintan momenton por knaboj per desegnado de ludiloj, kiuj havas amuzajn, plinovigajn trajtojn kaj inkludas novajn teknologiojn kaj engaĝigajn enhavon."
Laŭ klopodo por malpliigi kostojn, multaj amas-produktantoj de ludiloj lokigas siajn fabrikojn en areojn kie la kostoj estas pli malaltaj. Ĉirkaŭ 75% el la ludiloj venditaj en Usono, ekzemple, estas fabrikitaj en Ĉinio. Aferoj kaj eventoj kiaj energiaj interrompoj, disponeblo de krudaj materialoj, labordisponeblo, kaj altaj salajroj kiuj tuŝas areojn, kie fabrikoj situas ofte havas enorman efikon sur la ludila industrio en importantaj landoj.
Dum jaroj, multaj tradiciaj ludilfabrikantoj perdas vendojn profite al la fabrikantoj de komputilaj ludoj. Pro tio, kelkaj tradiciaj ludilfabrikantoj eniris en la kampo de elektronikaj ludoj kaj profitigis la varmarkojn, kiujn ili havas per enmeto de interagadaj etendoj aŭ interreta konekteco al ties nunaj ludiloj.
Bazaj ludiloj
El vidpunkto de evoluo de infano plej simplaj estas la plej bonaj ludiloj formeblaj, sufiĉas nura materialo: sablo, modlopasto, pasto... Sekvas simplaj kuboj, poste konstrueroj kaj diversaj specoj de "asteloj", kiuj tenas formon. La plej fama kaj tre ŝatata konstrua ludo estas Lego kiu variablas kaj flekseblas laŭ grandecoj (por kelkaj aĝkategorioj). Precipe ĉe bazaj ludoj faktas ke se oni antaŭkondukos al infano bazajn ludprincipojn, do infano mem povas amuziĝi por longa tempo kaj utiligos akiritajn kapablojn en similaj agadoj.
Modernaj ludiloj
Modernaj elektronikaj ludiloj, bestoj kaj figuroj iĝas ŝatataj precipe pro ondoj de reklamadoj. Se ili ne havas pli vastajn eblojn ludi (revestigado de pupoj, ...) do infanojn rapide enuiĝas kaj infano postulas pli modan ludilon. Ofte estas multekostaj kaj por infano havas precipe soci-psikologian efekton. Tre ofte reklamado kaj ĉefe pere de televidilo allogas la atenton de infanoj al dezirataj ludiloj.
Konstruludiloj
Konstruludiloj estas parto de serio de standardaj pecoj, kiuj permesas la konstruadon de vario de diferencaj modeloj. La pecoj evitas la komplikon de fabrikataj pecoj, kaj la postulon de speciala trejnado necesa por desegni kaj konstrui komplikajn sistemojn. Tio faras ilin taŭgaj por portempaj strukturoj, aŭ por uzado kiel ludiloj por infanoj. La pecoj uzataj nomiĝas plej ofte blokoj aŭ brikoj.
La greka filozofo Platono verkis, ke la futura arkitekto ludas je konstruaĵoj dum infanaĝo. Konstruludilo estas kolekto de separataj pecoj, kiuj povas esti kunigitaj por krei modelojn. Popularaj farotaj modeloj estas aŭtoj, kosmoveturiloj, kaj domoj. La konstruotaj aĵoj, kiuj estas konstruitaj estas foje uzataj post kompletigo, sed ĝenerale parolante, la celo estas konstrui aĵojn laŭ propra desegno, kaj malnovaj modeloj ofte estas malfaritaj kaj la pecoj estas reuzataj en novaj modeloj.
La plej malnovaj kaj, eble plej ofta konstruludilo estas serio de simplaj lignaj blokoj, kiuj estas ofte pentritaj je brilaj koloroj kaj havigitaj al infanoj kaj beboj. Konstruludiloj kiaj brikoj de Lego kaj de Lincoln Logs estas desegnitaj por iom pli aĝaj kaj estis tre popularaj en la lasta jarcento. Konstruludiloj allogas infanojn (kaj plenkreskulojn), kiuj ŝatas labori per siaj manoj, puzlo-solvantojn, kaj kazojn de imago-povo.
Kelkaj aliaj ekzemploj estas Bayko, Konstruk-Tubes, K'Nex, Erector Set, Tinkertoy, kaj Meccano, kaj ĝenraj konstruludiloj kiaj Neodimaj magnetludiloj.
Pupoj kaj miniaturoj
Pupo estas modelo de homo (ofte bebo), humanoido (like Bert kaj Ernie), aŭ animalo. Modernaj pupoj estas ofte faritaj el tolo aŭ plasto. Aliaj materialoj, kiuj estas, aŭ estis, uzataj en la fabrikado de pupoj estas semoŝeloj, osto, ŝtonoj, ligno, porcelano (foje nomataj ĉina), celuloido, vakso, kaj eĉ pomoj. Ofte homoj faris pupojn el iaj ajnaj materialoj disponeblaj al ili.
Kvankam foje intencitaj kiel ornamoj, suveniroj, aŭ kolekteroj por aĝaj infanoj kaj plenkreskuloj, plej pupoj estas intencitaj kiel ludiloj por infanoj, kutime infaninoj, por ludi per ili. Pupoj estis trovitaj en egiptaj tomboj, kiuj datas tiom frue kiom ĝis el 2000 a.K..
Pupoj estas kutime miniaturoj, sed bebopupoj povas esti de realaj grando kaj pezo. Pupo kiel remburita animalo de milda materialo estas foje nomata pluŝaĵo. Populara ludilo de tiu tipo estas pluŝa urso.
Distingo estas ofte farata inter pupoj kaj agopupoj, kiuj estas ĝenerale el plasta aŭ duonmetala konstruado kaj pozeblaj je ioma etendo, kaj ili ofte estas komercigataj pere de programoj de televido aŭ de filmoj, kiuj aperigas tiun rolulojn. Modernaj agopupoj, kiaj Action Man, estas ofte komercigitaj por knaboj, dum pupoj estas ofte komercigitaj por knabinoj.
Soldatludiloj, eble antaŭaĵoj de modernaj agopupoj, estis populara ludilo dum jarcentoj. Ili permesas al infanoj agadi bataletojn, ofte pere de milita ekipado, kaj konstrui kastelojn aŭ fortikaĵojn. Ankaŭ miniaturaj animalpupoj estas disvastigitaj, kaj infanoj ofte ludas organizante farmojn uzante animalojn kaj ekipadon centritan al ludila farmo. Tio ebligis ankaŭ aktivaĵojn proksimajn al la realaj taskoj de plenkreskuloj (gepatroj). Ankaŭ aliaj metioj tiukadre disponigis modelojn por pupoj de laboristoj, kiaj policanoj, fajrestingistoj, ĉarpentistoj, ktp.