cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Masakro de Bolonjo
Curiosità
Per ricordare la strage la ricostruzione della stazione ha previsto il mantenimento del buco nel muro causato dall'esplosione nella sala d'aspetto: la fenditura è infatti tutt'oggi presente e visibile, così come parte del pavimento originale. Inoltre il settore ricostruito presenta l'intonaco esterno liscio e non "bugnato" come tutto il resto del fabbricato, questo perché sia immediatamente riconoscibile e più visibile. Ancora, è stato mantenuto intatto uno degli orologi nel piazzale antistante la stazione ferroviaria, quello, visibile nella foto, che si fermò ed è ancora fermo alle 10.25.
-->
Fruktarbeja Lago
Fruktarbeja Lago (Orchard Lake) estas mez-ampleksa enlanda lago, de 795 akreoj (3,2 km²).
Ruĝaj Brigadoj
La Ruĝaj Brigadoj estis itala terorisma movado kreita de Alberto Franceschini kaj Renato Curcio en 1970, kiu difinis sin mem kiel komunisma movado. Ĉi tiu grupo estis plej aktiva dum la sepdekaj jaroj, kiam ĝi mortigis, vundis aŭ forrabis milojn da homojn, kiujn ĝi konsideris reprezentantojn de la politika aŭ ekonomia povo. Ĝia celo estis provoki komunisman revolucion en Italio. La Ruĝaj brigadoj estis venkitaj de la ŝtato dum la okdekaj jaroj, sed dum la lastaj jaroj kelkaj terorismaj agoj estis faritaj de homoj kiuj asertas ke ili apartenas al "nova" movado de la ruĝaj brigadoj.
Ideologio
La ruĝaj brigadoj volis provoki aŭ komenci komunisman revolucion en Italio, por krei "diktaturon de la proletaro". Ili volis atingi tion per armita lukto kontraŭ la ŝtato. Ili ne kredis ke eblis ŝanĝi la socian sistemon uzante la sistemojn de tradicia politikado, kaj ili vidis progresemajn politikistojn kaj parlamentanojn kiel malamikojn de la revolucio. Pro tio ili ĉiam estis kontraŭ la sindakatoj kaj la Itala Komunisma Partio, kiu estis reprezentata en la parlamento kaj kontraŭis perforton kontraŭ la ŝtato. Aliflanke la Itala Komunisma Partio, kiu havis milionojn da sekvantoj en tiu epoko, ĉiam subtenis la ŝtaton kontraŭ la ruĝajn brigadojn. La Ruĝaj brigadoj vidis sin mem kiel la veraj heredantoj de la tradicio de la rezisto movado kontraŭ la nazioj kaj la faŝistoj en la dua mond-milito.
Historio
La ruĝaj brigadoj estis kreitaj cirkaŭ 1969 de grupo da junuloj, ofte universitataj studentoj aŭ laboristoj. La unuaj kontraŭleĝaj agoj de la Ruĝaj brigadoj okazis en la komenco de la sepdekaj jaroj, kiam ili provis timigi la estrarojn de fabrikoj en la nordo de Italio, bruligante la automobilojn de gravaj direktoroj aŭ eĉ forrabante ilin por kelkaj horoj. En 1974 la brigadistoj forrabis la magistraton Mario Sossi, kiu faris esploradojn pri ekstremismaj maldekstraj organizaĵoj kun la celo helpi ke ili estu arestitaj. Post nelonge Sossi estis liberigita, ĉar la ŝtato promesis liberigi kelkajn maldekstrajn ekstremistojn kiuj troviĝis en la malliberejo. Kelkajn monatojn poste la polico arestis Renato Curcio kaj Alberto Franceschini, la du historiajn gvidantojn de la organizaĵo. La ruĝaj brigadoj provis malebligi la proceson kontraŭ Curcio, mortigante unu el liaj advokatoj. En 1975, la brigadoj atakis la malliberejon kie Curcio estis tenata kaj sukcesis liberigi lin. Post 11 monatoj, la polico denove arestis Curcio.
La forrabo kaj mortigado de Aldo Moro
La plej frapa kaj konata ago de la ruĝaj brigadoj certe estis la forrabo de Aldo Moro, tre grava kristan-demokrata politikisto kaj eksa ĉef-ministro de Italio. Moro estis forrabita la 16an de marto 1978, kiam la brigadistoj atakis lian automobilon en Romo kaj mortigis la ses policistojn kiuj protektis lin. Moro estis kaŝita en apartamento en Romo dum 55 tagoj kaj poste mortigita. Dum lia mallibereco, Moro skribis multajn leterojn al lia partio kaj al lia familio, kiuj estis publikigitaj. Eĉ la papo petis ke la ruĝaj brigadoj liberigu Moro. La registaro tamen refuzis interkonsenti kun la teroristoj, kiuj en la fino ne havis elekton krom mortigi lin. Lia korpo estis trovita en automobilo la 8an de majo 1978. La itala publika opinio estis ŝokita, kaj la plej multo de la popolo montris ke ĝi firme kontrauis la ruĝajn brigadojn. La 24-an de januaro 1979, la ruĝaj brigadoj moritigis Guido Rossa, laboriston en fabriko de Genova kiu denunicis alian laboristo n kiu disdonis propagandon de la ruĝaj brigadoj en la fabriko. Rossa estis membro de la komunisma partio kaj de la sindikato. 250 000 homoj partoprenis en lia funebra ceremonio. La plejmulto de la laboristoj estis ŝokitaj kaj koleraj, kaj post tiu barbara ago verŝajne kiun ajn subtenon la brigadistoj havis inter la laboristoj kolapsis. Dum la postaj jaroj, la brigadoj mortigis aŭ vundis multajn gravajn personecojn, inkluzive de la ĵurnalisto Indro Montanelli, kiu estis nur vundita. Ili ankaŭ sukcesis forrabi usonan generalon en 1982, sed la polico poste liberigis lin. Dum ĉi tiu periodo, la organizaĵo dividiĝis, ĉar multaj membroj estis kontraŭ la perforta kaj ekstrema vojo elektita de Mario Moretti, la estro de la organizaĵo de post la aresto de Curcio.
Biblioteko de Pergamo
La Biblioteko de Pergamo (Βιβλιοθήκη της Περγάμου) estis granda kaj grava biblioteko en la helenisma mondo, kiu estis konstruita en la Akropolo de la urbo Pergamo, la ĉefurbo de la regno de Pergamono.
Ruĝaj Brigadoj
La forrabo kaj mortigado de Aldo Moro
Dum la komenco de la okdekaj jaroj, la ruĝaj brigadoj perdis multe da membroj kaj da kapablo, kaj la polico sukcesis aresti multajn el ili, dum aliaj eskapis eksterlanden. Je la fino de la okdekaj jaroj, la ruĝaj brigadoj en la praktiko ĉesis ekzisti.
Estrela Dalva
(oficiale Município de) estas municipo en Brazilo. Ĝi apartenas al la mikroregiono Cataguases (esperante: Katagŭazjs) kaj al la mezoregiono Zona da Mata (esperante Zono de la Ĝangalo) de la brazila subŝtato Minas-Ĝerajso. Laŭ la stato de en la komunumo vivis   sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². El tiuj, la nombro de voĉdonrajtuloj en la municipo en estis. La teritorio havas komunan limon kun.
Ruĝaj Brigadoj
La "novaj" ruĝaj brigadoj
En 1999 Massimo D'antona, kiu laboris kiel konsilisto ĉe la ministerio de laboro, estis mortigita sur strato de Romo. Grupo kiu nomis sin mem "la ruĝaj brigadoj" anoncis ke ĝi respondecis pri la murdo. Tamen, estas konsiderate tre malverŝajne ke ili havas ligojn kun la ruĝaj brigadoj de la sepdekaj jaroj. En 2002, la sama grupo mortigis Marco Biagi, konatan ĵuriston kiu laboris por la registaro. En 2003, du membroj de la "novaj" ruĝaj brigadoj estis haltigitaj de la polico en trajno, kaj respondis pafante. Mortis policisto kaj unu el la du teroristoj, dum la alia estis arestita kaj deklaris sin mem "politika malliberulo".
Teorioj pri la Ruĝaj Brigadoj
Ĉiam estis tre popularaj teorioj en Italio, laŭ kiuj la Ruĝaj Brigadoj estis helpataj aŭ almenaŭ ne malhelpataj de la italaj aŭ/kaj la usonaj sekretaj servoj, ĉar ili volis ke iliaj agoj donu malbonan impreson pri la maldekstro ĝenerale. Laŭ multe da observantoj, la Itala Komunisma Partio perdis multe da populareco kaj da voĉdonoj pro la agoj de la ruĝaj brigadoj: kvankvam ili mem ĉiam kondamnis la terorisman organizaĵon, parto de la itala publika opinio konsideris ilin kiel aliancanojn de la teroristoj.
Nettilling
Nettilling estas malvarma purakva lago situanta proksime al la suda fino de Bafina Insulo en Nunavuta Teritorio (Kanado). La lago estas en la Granda Ebeno de Koukdjuak je 280 km nordokcidente de Iqaluit.
Estrela Dalva
La loĝloko estis levita al la rango de municipo en 1954.
Biblioteko de Pergamo
Ĝi estis fondita ĉirkaŭ 200 a.K, sub la regado de la attilida dinastio, kaj enhavis ĉirkaŭ 200 000 rulaĵojn, kio igis ĝin unu el la plej grandaj bibliotekoj de sia tempo; ĝi eĉ konkuris kun la granda biblioteko de Aleksandrio pri la grandeco kaj kvalito de la libraro.
Ĝi apudis la templejon, estis ankaŭ altlernejo kaj samtempe reĝa biblioteko, do ia oficiala ŝtata biblioteko. La biblioteko de Pergamo famiĝis pro du eroj: la konstruaĵo estis modelo por pli postaj bibliotekaj konstruaĵoj. Ĝi enhavis plurajn tenejojn, prezentoĉambron kaj antaŭan kolumnohalon 70 metrojn longa.
Interalie, en ĝia kolekto troviĝis iuj manuskriptoj de Aristotelo.
La Biblioteko de Pergamo ankaŭ enkondukis pergamenon kiel kutiman materialon por skribaĵoj (tial en la latina la vorto por rulaĵo estas: pegamenum). Laŭ antikvaj fontoj, kiam la ptolemea Egiptio malpermisis kaj ĉesigis la eksporton de papiruso al la regno de Pergamo, tiam la urbanoj uzis streĉitan kaj sekigitan bestan haŭton kiel volvlibrojn por iliaj volvlibroj kaj libroj.
Nettilling
Tio estas la plej granda lago sur insulo en la tuta mondo.
Nottjärn
Nottjärn estas malgranda lago ĉe la urbo Ludvika en Svedio. Ĝi estas populara loko por naĝado en somero.
Espera Feliz
(oficiale Município de) estas municipo en la subŝtato Minas-Ĝerajso de Brazilo. Ĝi situas en la sudorienta regiono de Brazilo, en la mezoregiono Zona da Mata (esperante Zono de la Ĝangalo) kaj en la mikroregiono Muriaé. Laŭ la stato de en la komunumo vivis   sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². El tiuj, la nombro de voĉdonrajtuloj en la municipo en estis. La teritorio havas komunan limon kun.
Zenodoto
Zenodoto (Ζηνόδοτος; naskiĝis ĉirkaŭ -325; mortis en -260) estis helena filologo kaj klerulo el Efezo.
En -284 li iĝis unua estro de la granda Biblioteko de Aleksandrio.
Sub lia estreco ekis la eldono de grekaj epoj kaj liriko. Li ankaŭ publikigis vortaro pri Homero kaj provis rekonstrui la originalan tekston de la Iliado kaj Odiseado per kolekto de malnovaj manuskriptoj kaj propraj modifoj. Li tiel kreis subpartigon de la du verkoj en po 24 kantoj, kiuj estas konservitaj ĝis nun.
Zenodoto laboris ankaŭ pri revizioj de la verkoj de la grekaj poetoj Heziodo, Pindaro kaj Anakreo. Li estis la inventinto de la tekstokritiko.
Näsijärvi
Näsijärvi estas lago en suda Finnlando. Näsijärvi estas la plej granda lago en la areo Tampere. Ĝi havas areon de. Urbo Tampere situas inter lagoj Näsijärvi kaj Pyhäjärvi kaj estas rapida torento de akvo tra la urbo de lago Näsijärvi. La akva kvalito de la lago estas plibonigita ĉar la arbara industrio malgrandiĝis la kvanton de uzo de akvo.
La asteroido 1534 Näsi estas nomita laŭ la lago.
Apolono de Rodoso
Apolono de Rodoso (aŭ de Rodiso) (Ἀπολλώνιος Ῥόδιος [apolOnios rOdios], t.e. Apolono Rodosa) (naskiĝis en -295; mortis en -215) estis greka poeto kaj erudiciulo.
Li verŝajne naskiĝis en Aleksandrio kaj estis tie lernanto de Kalimako de Cireno. Lia ĉefverko estas la skribado de la mito pri Argonaŭtoj, pri kiu jam Homero skribis kaj kiu originis eble dum la 14-a jarcento a.K..
Paasselkä
Paasselkä (pli frue Paasivesi) estas ovalo-formita lago formita en influa kratero en Suda Savonio, Finnlando.
Federico Jiménez Losantos
Federico Jiménez Losantos naskiĝis en 1951 en Teruel, ĵurnalisto kaj verkisto de Hispanio.
Direktoro kaj prezentanto de la matena programo La Mañana ('La mateno') en la hispana radio COPE, nuntempe unu el la plej popolaj programoj. Li skribas ankaŭ artikolejojn eb El Mundo ('La mondo'). Eldonisto kaj kunlaboranto de la interreta ĵurnalo Libertad digital kaj la revuo La ilustración Liberal.
Juneco
Lia patro kaj patrino estis ŝu-isto kaj instruistino, respektive. Dankon al stipendio li povis studi en la mezlernejo, kie liaj instruinstoj estis, inter aliaj la politikisto kaj kantaŭtoro José Antonio Labordeta kaj la verkisto José Sanchis Sinisterra – kaj poste, la du unuaj jaroj pri Filozofio en Zaragozo.
En 1971 li iris Barcelonon por daŭrigi lia universitato kaj ĝin fingis tie.
Kantraŭfrankismo kaj maldekstra partoprenado
Dum la frankismo, li partoprenis en maldekstraj kontraŭfrankisma neleĝaj organizoj, kaj kunlaboris kun kelkaj revuoj kaj artaj grupoj de ekstrema maldekstra, ĝis la fino de la 70-a dekjaro, tiam li moderiĝis post vojaĝo al Ĉinio, dum li vidis faktoj ne kongruaj kun lia ideologio.
ABC kaj Antena3
En 1982, li iris loĝi en Madrido kaj ekslaboras en El País por labori en Diario 16, samtempe li instruas literaturo en mezlernejo. Unu jaro poste, li ĉefiĝis pri la opicio en tiu ĵurnalo, kaj opiniartikolisto en Cambio 16. En 1987 li eklaboris kiel opiniartikolisto por ABC.
Je la komenco de la 90-a jardeko li eklaboris en la radio Antena 3, kaj poste, kiam la privataj televidoj komencis elsendi en Hispanio, en la televidnovaĵoj de Antena 3 televido kiel politika komentisto. Samtempe, li konservis sian kolumnon en ABC, kaj kunlaboris en noktaj radiaj programoj.
En 1992, la grupo de komunikado Antena 3 (partoprenis Antena3 Radio kaj Antena3 Televido) estis aĉtetita de Grupo Prisa.
Palićko
Palićko (Палићко језеро, Palićko jezero, Palicsi-tó) estas lago lokigita je 8 km de Subotica, proksime de urbo Palić en Serbio. Ĝi estas unu el la plej belaj en sia regiono. Ĝi kovras areon de 3.8 km². La averaĝa profundo de la lago estas 2 m, kaj estas parceloj de fiŝo en ĝi.
Ptolemeo la 2-a
Ptolemeo la 2-a aŭ Ptolemeo la 2-a Filadelfo (Πτολεμαίος Φιλάδελφος, greke: „gefratamanto“; naskiĝis en -308, mortis la 29-an de januaro -246), filo de Ptolemeo la 1-a kaj Berenike la 1-a, estis de -285 ĝis -246 reĝo de Egiptio en la greka romia epoko. Li edziĝis al sia fratino Arsinoe la 2-a, kaj fondis la historian urbon Filadelfio.
Post lia morto, la alnomo "Filadelfo" (lia fratino-amanto) estis aldonita al lia nomo kiel signo ke Arsinoe la -2a, lia dua edzino, estis lia fratino de lia patro kaj de lia patrino.
Li estis konata kiel klerulo kun granda avido pri la skriba vorto, sed ankaŭ pro sia emo virinumi, kaj pro sia riĉeco, kiu superis la trezorojn de iu ajn reĝo de lia tempo kaj eĉ estis komparita de tiu de reĝo Salomono. Male al lia patro, kiu estis granda militisto kaj komandanto en la armeo de Aleksandro la Granda, Ptolemeo la 2-a estis hedonisma Filadelfo, kiu detenis sin de batalo kun siaj soldatoj kaj komandantoj.
Li traktis ekonomian politikon bazitan sur agrikultura teknologio, kiu establis infrastrukturon por agresema ekstera politiko por la ekspansio de lia regno kaj la defendo de Egiptio. Li ankaŭ establis la kulton de Aleksandro la Granda kaj vastigis ĝin por si mem, sia familio kaj sia tuta dinastio.
Dum sia regado, Ptolemeo Filadelfo faris kelkajn militojn, inkluzive de la Unua Siria Milito kaj la Karmonida Milito, en kiuj estis esprimita la unika ekstera politiko de Ptolemeo. Aliflanke, en la Dua Siria Milito, estis emfazita la malforto de Egiptio sub Ptolemeo.
Ŝajne la nomita Kanalo de Faraonoj eble estis finigita en la Ptolemea periodo sub Ptolemeo la 2-a, kiam grekaj inĝenieroj solvis la problemon nuligi la diferencon en alto inter la du ekstremoj danke al kluzoj.
Ponto (lago)
Tiu ĉi artikolo estas pri lago; ekzistas artikolo pri ponto kiel voja konstruaĵo.
Ponto estas 347-akrea (1,4 km²) lago situanta je 2 mejloj (3,2 km) norde kaj je 8 mejloj (13 km) oriente de Backus en Minesoto, Usono.
Otsego
Otsego estas malgranda lago situanta en la kantono Otsego de la subŝtato Nov-Jorkio en Usono kaj estas fonto de rivero Susquehanna. Cooperstown (Nov-Jorkio), la administra centro de ka kantono, situas je la suda fino. La Ŝtata Parko Glimmerglass situas ĉe la nordorienta bordo.
La lago estis konata al James Fenimore Cooper kiel Glimmerglass kaj estis ĉefa esprimilo en kelkaj el liaj romanoj, inkluzive de The Pioneers (1823), La lasta el la Mohikanoj (1826) kaj The Deerslayer (1841), en kiuj oni povas trovi menciojn de tiaj konataj lokoj kiel la Koncilia Roko, antikva sankta kunvenejo de lokaj indianoj, kaj la Droninta Insulo.
Otsego estas 9 mejlojn (14,5 km) longa. Ĝi estas geologie rilatanta al la Fingraj Lagoj.
Kalimaĥo
Kalimaĥo de Cireno (greke: Καλλίμαχος / Kallímakhos; naskiĝis ĉirkaŭ -305 en Cireno; mortis ĉirkaŭ -240) estis helena poeto en Aleksandrio.
Laŭ iaj malfruaj fontoj, li unue instruis beletron en Eleusis apud Ateno; poste li estis vokita al Aleksandrio de Ptolemeo la 2-a kaj instruis poezion en la muzeo. Inter liaj disĉiploj estis Apolonio el Rodiso kaj Aristofano de Bizantio.
Li iĝis bibliotekestro de Aleksandrio post la morto de Zenodoto, sed daŭrigis sian instruadon. Papiruso pri ĉiuj bibliotekestroj ne mencias lian nomon. Do, eble Kalimaĥo estis arkivisto. Li verkis la unuan katalogon pri la greka literaturo, la Pinakes, ofte citita verko.
Verkoj
Kalimaĥo estas plej bone konata pro siaj epigramoj, mallongaj poemoj skribitaj sur tomboŝtonoj. Li verkis ankaŭ literaran himnaron, versan mitaron kun la titolo Aitia (Originoj), kolekton de jambaj poemoj, kaj mitologian eposeton kun la titolo Hekalo. Proze li verkis la unuan bibliografian katalogon de la tuta greka literaturo, titolitan Pinakes (Tabuloj).
Ekzemplo de la epigramoj de Kalimaĥo estas:
Kiu signifas: "Tie ĉi Saono Dikonido el Akanto dormas sanktan sonĝon; ne diru ke la bonuloj mortas."
Oulujärvi
Oulujärvi (svede Ule träsk) estas la kvara plej granda lago en Finnlando, de 930 km². Ĝi situas en la nordo-centra regiono de la lando kaj el ĝi elfluas rivero Oulujoki, kiu fluas nordokcidenten de la lago al la Botnia golfo. Kromnomo de la lago estas "Kainuu maro", ĉar ĝi estas ĉirkaŭbarita per municipoj Kainuu.
Manamansalo estas la plej granda insulo de Oulujärvi. Ärjänsaari kaj Kaarresalo estas aliaj insuloj de Oulujärvi.
Pilota kratero
Pilota kratero estas aerŝtona kratero en la Nordokcidentaj Teritorioj, Kanado, apud kaj norde de limo de Alberto kaj proksime de Fort Smith. Ĝi estas de 6 kilometroj en diametro kaj la aĝo estas pritaksita kiel 445 ± 2 milionoj de jaroj (supra Ordovicio).
En la kratero estas Pilota Lago, freŝakva lago kiu kovras 43 kvadratajn kilometrojn kaj estas 90 metrojn profunda.
Pielinen
Pielinen (ankaŭ Pielisjärvi, sed Pielisjärvi (eksa komunumo) estas ankaŭ eksa komunumo de Finnlando) estas la kvina plej granda lago de Finnlando. Ĝi kovras areon de 894,21 km² en la Norda Karelia regiono je alto de 93,7 m super la marnivelo. La lago havas longon de 100 km kaj larĝon de 10 km.
Je la norda fino de la lago estas urbo Nurmes. La Nacia Parko Koli situas je la okcidenta bordo de la lago, la urbo Lieksa estas je la orienta bordo.
La asteroido 1536 Pielinen estas nomita laŭ la lago.
Roza Lago
Roza Lago estas plurtavola lago situanta en Parko Gatineau en Kebekio (Kanado). La surfaco de la akvo estas profunde verda pro la abundeco de algoj en la akvo. La lago estas en danĝero de plantoziĝo pro homaj agadoj. La parka estraro malpermesas baniĝi en la lago, konduki dombestojn proksime de ĝi, foriri de la ligna promenejo kaj enĵeti ŝtonojn.
Historio
La loka nomo (angla, franca) de la lago estas Pink kaj devenas de tiunoma familio de irlandaj setluloj, kiuj en 1826 tie senarbigis terenon por bieneto. La laŭvorta signifo de la angla vorto pink estas "rozkolora", pro tio ekestis la nompropono "Roza Lago", kvankam la lago ne havas rilaton al tiu koloro.
Volofa lingvo
La volofa lingvo estas lingvo de la atlantika subgrupo de la niĝerkonga lingvaro. Ĝi estas parolata ĉefe en Senegalo, Gambio kaj Maŭritanio.
Laŭ IFA
Laŭ la volofa ortografio, du samaj konsonantoj unu post la alia estas duopigita konsonanto. Ĉiuj plozivaj, nazaj kaj lateralaj povas esti duopigitaj. Tamen, la q ĉiam estas duopigita, sed ĝi ĉiam estas skribita tiel, kiel simpla konsonanto.
Laŭ esperantaj prononckutimoj
p, b, t, d, k, g, m, n, r, f, s kaj l estas prononcataj kiel en Esperanto.
x estas prononcata ĥ.
w estas prononcata ŭ.
y estas prononcata j.
c estas proksimume prononcata ĉ.
j estas proksimume prononcata ĝ.
ñ estas proksimume prononcata nj.
q estas k prononcata je la gorĝfundo. Ĝi estas la araba ﻕ aŭ la hebrea ק.
ŋ estas n prononcata je la malantaŭo de la buŝo. Ĝi estas la ng en la angla parking.
La antaŭnazaloj devas esti prononcataj tiel, kiel unu nura konsonanto.
Laŭ IFA
Laŭ la volofa ortografio, du samaj vokaloj unu post la alia estas longa vokalo. La à estas aa (longa a) antaŭ antaŭnazala aŭ duopigita konsonanto. La ë neniam estas longa.
Laŭ esperantaj prononckutimoj
i, u kaj a estas prononcataj kiel en Esperanto.
e estas e prononcata per la buŝo tre malfermita. Ĝi estas la franca è.
é estas e prononcata per la buŝo pli fermita ol la antaŭa. Ĝi estas la franca é.
o estas o prononcata per la buŝo tre malfermita.
ó estas o prononcata per la buŝo pli fermita ol la antaŭa.
ë estas centra vokalo, ne ekzistas en Esperanto.
Puruvesi
Puruvesi estas lago en orienta Finnlando en municipoj Kerimäki, Kesälahti kaj Punkaharju. Konata pro ĝia pura akvo. Ĝi estas estimita kiel 7-a plej pura granda lago sur la planedo kaj havas unike bonan subakvan videblecon, facile ĝis 6 ... 10 metroj de surfaco dum kvietaj kaj sunaj tagoj.
Esperanto (restoracio)
Esperanto estas la nomo de diversaj restoracioj en la mondo. Estas rimarkinde, ke plej multaj servistoj kaj eĉ estroj de la restoracioj apenaŭ scias, ke Esperanto estas neŭtrala internacia lingvo. Ofte la posedantoj de restoracioj kun la nomo "Esperanto" tute ne estas konataj kiel esperantistoj, sed ŝajne elektis la nomon pro ĝia ekzoteco.
Restoracio Esperanto kun stelo
En Stokholmo ekzistis restoracio kaj drinkejo kun la nomo "Esperanto" inter la jaroj 2005 kaj 2018. Tiu restoracio estis rangigita kiel unu el la plej altkvalitaj en la lando. Ĝi ricevis unu stelon en la prestiĝa restoracia gvidlibro Michelin. Ekzistis tiam en Svedio naŭ restoracioj kiuj havis unu tian stelon kaj nur unu sola kun du steloj.
La manĝo-spionoj de Michelin vizitis la restoracion Esperanto en Stokholmo dufoje dum la jaro 2006. La duan fojon ili malkaŝis sin post la vizito, kaj jam tiam la ĉefo de la restoracio eksuspektis, ke povos aperi stelo en la sekva eldono de la gvidlibro. La la libro estis publikigita, kaj efektive montriĝis, ke Esperanto iĝis la deka restoracio en Svedio kun Michelin-stelo.
Restoracio Esperanto en Stokholmo ne taŭgis por malriĉuloj - ĝi tute ne funkciis dum la lunĉ-horoj, kaj vespere ĝi proponis du plenajn menuojn inter kiuj la gastoj devas elekti. Ĉiuj ĉirkaŭ la sama tablo devis mendi la saman menuon. La menuo ŝanĝiĝis regule, kaj ĝi ne estis tradukita al Esperanto.
La restoracio Esperanto dekomence ricevis grandan atenton en la svedaj amaskomunikiloj, ĉar ĝiaj kuiristoj jam antaŭe estis premiitaj kiel la steloj de la jaro de prestiĝa sveda gvidlibro pri restoracioj, kaj la tute nova restoracio estis taksata kiel la tria plej bona en la lando. En 2013 kaj 2014 ĝi taksiĝis kiel la plej bona. En 2018 ĝi tamen bankrotiĝis.
La ĵurnaloj menciis la nomon de la restoracio sen komento. Ĝia elekto estis inspirita de la romano La alkemiisto de Paulo Coelho.
Eksteraj ligiloj
Restoracioj kun la nomo "Esperanto" ekzistas interalie en
Ekzistas kromaj hoteloj kun la nomo "Esperanto", en Germanio, Pollando kaj Senegalo.
Vikipedio mencias ankaŭ barko-restoracion kun tiu nomo en Brazilo.
Raystown Lago
Raystown estas lago en departemento Huntingdon, Pensilvanio.
Ruĝa Krutaĵa Rezervujo
Ruĝa Krutaĵa Rezervujo (Red Bluff Reservoir) estas rezervujo sur rivero Pecos je 40 mejloj (64 kilometroj) norde de Pecos, Teksaso, Usono.
Biblioteko de Aŝurbanipal
La biblioteko de Aŝurbanipal aŭ biblioteko de Ninivo estis la plej granda skribaĵaro de la malnova Oriento kaj estas unu el la plej gravaj trovaĵoj de la asiriologio. La argiltabuletaro enhavas multegajn informojn pri la kulturoj de Mezopotamio kaj multe helpis por deĉifri kaj kompreni la kojnoskribon.
La biblioteko enhavis pli ol 25,000 argiltabuletojn. Ĝi estis la plej granda kolekto de skribaĵoj de la antikva oriento.
Enhavo
Aŝurbanipal kunigis bibliotekon, kiu reprezentis la tutan scion de sia tiama tempo.
Magio
Granda parto de la verkoj temis pri magio kaj kredoj. Ankaŭ granda parto de la medicinaj verkoj havis fortan magian karakteron.
Scienco
Troviĝas multaj verkoj pri matematiko, astronomio, filozofio, filologio, historio.
Epikaj kaj poeziaj verkoj
Kiel ekzemple kopio de la fama rakonto pri Gilgameŝ, kantoj, preĝoj, poezio.
Juro, ekonomiko
Juraj dokumentoj, ekonomiaj kaj administraj tekstoj, prelegoj, politikaj notoj, listoj de reĝoj. Kaj inter tiuj, kopio de la kodekso de Hamurabi.
Lingvoj
La tekstoj estas skribitaj en diversaj lingvoj, kiel la : Multaj tekstoj ekzistas kaj en la sumera kaj en la akada lingvo, inter ili enciklopediaj verkoj kaj vortaroj.
De unu teksto ekzistas ses kopioj. Tio estis granda helpo dum la deĉifrado. La biblioteko de Ninive estas la plej granda kolekto de akada literaturo.
Kreado
Ĝia kreado originas rekte de la asira reĝo Aŝurbanipal (Aššur-bani-pal). Li havis grandan personan intereson pri skribitaj tekstoj. Jam liaj antaŭuloj Tiglat-pileser la 1-a kaj Sargon la 2-a fondis malgrandajn palaco-bibliotekojn. Sed Aŝurbanipal sendis skribistojn en la diversajn partojn de sia reĝlando por tie fari kopiojn de ĉiuj tekstoj; aŭ li mendis kopiojn de la arkivoj de la temploj, ekzemple en Babilono), kiujn la sacerdotoj poste faris kaj sendis al Ninive. Kelkfoje dum siaj militoj li konfiskadis kompletajn kolektojn de argiltabuletoj kaj transportigis ilin al sia ĉefurbo. Ĉiam li zorgis pri plilarĝigo de sia biblioteko.
Administrado
Multnombraj leksikaj listoj kaj komentoj pruvas, kiom oni zorgis pri arkivado kaj prilaborado de la tekstoj kaj kiom oni zorgis pri la pristudado de skribado kaj lingvoj. Oni same zorgis pri ordigo en la biblioteko. Ĉiu tabuleto ricevis la nomon de Aŝurbanipal, kaj en la kolofonoj (fine de la teksto) estis enskribita la originalaj tabuloj, laŭ kiuj estis verkita la kopio.
Novakiraĵoj estis detale menciitaj. La biblioteko entenis iam cent kodeksojn (per vakso tegitaj faldeblaj tabuloj, surskribeblaj plurfoje), kiel videblis el mencioj, sed bedaŭrinde neniu el tiuj tabuloj estis konservita.
Sekvaj efikoj
Nur pro la eksterordinara intereso de Aŝurbanipal estis savitaj gravaj verkoj de la kojnoskriba literaturo. En kelkaj kazoj la multe pli malfruaj tekstoj estas nur per kopioj el lia biblioteko transigitaj al ni.
Persona intereso
Aŝurbanipal sin laŭdegis, ke li kiel sola asira reĝo kapablis legi kaj skribi la kojnoskribon. Pri si mem li skribis: ''„Mi lernis tion, kion la saĝa Adapa donis, alproprigis al mi la sekretan trezoron, la tutan arton de tabuleto-skriba arto, mi estas sperta pri la scienco de la astrologio, de la antaŭsignoj en la ĉielo kaj sur la tero. Mi diskutas en la komunumo de la sciencistoj, mi interpretas kun plej spertaj hepatinterpretistoj. Mi povas solvi komplikajn, netravideblajn taskojn de divido kaj multobligo, mi legis komplike skribitajn tabuletojn en malfacila sumera lingvo kaj malfacile deĉifrebla akada lingvo. Mi komprenas la enhavon de skribitaj ŝtonoj de la tempo antaŭ la diluvo, kiuj estas [al aliaj] tute nekompreneblaj."
Ankaŭ liaj reĝaj tekstoj distingiĝas per eksterordinara kvalito.
Elfosado
La kerno de la kolekto de argiltabuletoj estis elfosita en la 19-a jarcento en la nordokcidenta palaco de Ninive kaj nun estas en la Brita Muzeo. Ĝis nun sciencistoj laboras pri la ordigo de fragmentoj, kaj ties deĉifrado.
Rogen
Rogen estas lago lokigita ĉefe en Härjedalen, Svedio kun malgranda porcio krucanta la norvegian limon. Ĝi estas la deirpunkto de Svedia plej longa rivero, Klarälven.
En Norvegio, Rogen kuŝas en Nacia Parko Femundsmarka en municipo Engerdal, departemento Hedmark kaj municipo Røros, departemento Sør-Trøndelag.
Roxen
Roxen estas mez-ampleksa lago en suda centra Svedio, oriente de lago Vättern, parto de akva vojo Motala ström kaj Göta-kanalo. Sude de lago Roxen estas urbo Linköping.
Brazilaj heredaj provincoj
La heredaj provincoj, aŭ kapitanlandoj (capitanias hereditárias portugallingve) estas sistemo de teritoria administrado de Portugalia imperio, komence en insuloj de Atlantiko. Post en Brazilo. Komencis en la 15-a kaj daŭris ĝis la 18-a jarcento, kiam estintigis ĝin la Markizo de Pombal en 1759. Oni nomas ilin "capitanias" ("kapitanlandoj"), ĉar liaj regantoj ricevis titolon "capitão mor" ("granda kapitano").
Komenco
La sistemo de heredaj provincoj komencis en Madejro kaj Kabo-Verdo, ekis en Brazilo per dono de Insulo de São João (nun Fernando de Noronha), per reĝa ĉarto de Emanuelo la 1-a (1495-1521), de la 16-a de februaro de 1504, al Fernão de Noronha, aĉetanto de kontrakto de ekspluato de brazil-arbo (Caesalpinia echinata). La provinco de São João neniam estis okupita kaj ne havis loĝantoj, sed la idoj de Noronha, ĝis João Pereira Pestana, heredis la titolon rilate al la provinco ĝis 1692.
La Leĝo Castanheira
La malsukceso de ekspedicioj de Cristóvão Jacques, la diplomatia konflikto, kiu ekaperis en tiu tempo, kaj la atako de francaj korsaroj en Brazila maro, devigis la koloniigon de Brazilo de portugalia registraro.
Portugalio havis tre malmultan monon, pro tio la Grafo de Castanheira havis ideon apliki sistemon de heredaj provincoj al Brazilo. La portugalia reĝo donis 15 provincojn de 1534 ĝis 1536. Tiuj provincoj estis rektaj strioj de Atlantiko ĝis la lineo kreita de Traktato de Tordesillas.
La Heredaj Provincoj
La 12 provincestroj, nomataj "capitães mores" (grandaj kapitanoj), estis homoj el malalta nobelaro de Portugalio. El kiuj, sep luktis en Afriko kaj Hindujo, kvar estis funkciuloj de kortego kaj unu estis Martim Afonso de Sousa.
Administro de heredaj provincoj
La provincestro okupis la plej alta rango en sia provinco, li devis kolonizi ĝin per sia monrimedoj kaj rajtis ricevi impostojn, sed ne posedis la teron. La reĝo, kiam kreis provincon, donas la li ĉarton nomita Carta Foral, speco de konstitucio.
La provincestro povis heredigi la provincon al siaj idoj, sed ne povis vendi ilin. Li povis rezervi al si bienon kun 10 leŭgoj kvadrataj apud marbordo. Li devis fondi vilaĝojn kaj donis terojn al kiuj deziris kulturigi ilin. Li havis ĉiujn povojn, eĉ por komdano al mortpuno. Li rajtis ankaŭ sendi 30 sklavojn po jaro al Eŭropo.
Provincestro rajtiĝis ricevi impostojn je 10% sur agrikulturo, sed impostoj pri metaloj kaj arbaroj apartenis al reĝo.
Aliaj heredaj provincoj
Aliaj provincoj estas kreitaj poste. Johano la 3-a (Portugalio) donis en 1539, la insula provinco Trindade, al Belchior Carvalho, sed tiu provinco ne estis okupita.
La reĝo aĉetis la provincon Baía de Todos os Santos, por krei tie ŝtatan kolonian registraron.
Oni ankoraŭ kreis en 1556 la provincojn Itaparica (al António de Ataíde) grafo de Castanheira) kaj Capitania do Paraguaçu.
Unua parto de Capitania de São Vicente, estis ekspropriita al ŝtato kaj oni renomis al Capitania Real do Rio de Janeiro.
Oni renomis la Capitania de Itamaracá al Capitania da Paraíba en 1574.
En 17-a jarcento, oni kreis aliajn heredajn provincojn:
Malkreo de la sistemo de heredaj provincoj
Tiu sistemo de heredaj provincoj neniam bone funkciis kaj estis danĝera al unuiĝo de kolonio, sekve, ĉiam oni pensis malkrei ĝin. La Markizo de Pombal en 1759 fakte estintingis ilin, la oficiala malkreo okazis en la 28-a de februaro 1821 kiam la reĝo Johano la 6-a, igis ilin en normalajn provincojn.
Røssvatnet
Røssvatnet (Reevhtse en samea lingvo) estas lago kaj rezervujo en Norvegio en la departemento Nordland. Ĝi estas setlejo de homoj ekde la Ŝtonepoko.
Boacolago
Boacolago (Reindeer Lake) estas lago en centra Kanado situanta sur limo inter nordorienta Saskaĉevano kaj nordokcidenta Manitobo, kun la pliparto en Saskaĉevano. La nomo de la lago verŝajne estas traduko de ĝia algonkina nomo. Ĝi estas la dua plej granda lago en Saskaĉevano kaj la naŭa plej granda en Kanado.
Nigroblankpuga kalidro
La Nigroblankpuga kalidro, Aphriza virgata aŭ Calidris virgatus, estas eta fortika vadbirdo aŭ kalidro de la familio de Skolopedoj kaj ordo de Ĥaradrioformaj. Ĝi estis kutime klasita kiel specio de propra genro nome Aphriza virgata, sed lastatempe pli nunaj datumoj sugestis, ke ĝi estas pli proksima genetike kun la Granda kalidro kaj kun la Grandega kalidro kaj pro tio estu inkludita en Calidris (Thomas et al., 2004). Krome la Grandega kalidro ŝajnas multe pli granda, pli longbeka kaj iome pli malhela Nigroblankpuga kalidro.
Aspekto
Tiu birdo estas mezgranda- 22 ĝis 26 cm longa- kaj havas mallongan malhelan bekon -escepte suba mandiblo ĉebaze kio estas flaveca-, flavajn krurojn kaj nigran rubandon ĉe la fino de blanka pugo. En breda plumaro, ĝi havas malhelajn striojn en brunecaj kapo kaj brusto kun malhelaj punktoj en ties blankaj subaj partoj; la supraj partoj estas malhelaj kun ruĝeca koloro en dorso kaj flugiloj kaj blanka strio supre dumfluge. Okuloj estas nigraj kaj ringokuloj blankaj. Birdoj en vintra plumaro kaj neplenkreskuloj estas ĉefe grizaj en supraj partoj kaj brusto kaj blankaj en subaj partoj kun striado. La ino estas iomete pli granda.
Disvastiĝo
Ties reprodukta medio estas roka tundro en Alasko kaj la Jukono. Tiuj birdoj migras al la marbordoj de la Pacifiko de Norda Ameriko kaj Suda Ameriko, el suda Alasko ĝis Fuegio, ĉefe en ties okcidentaj marbordoj, sed kelkaj ankaŭ en orienta marbordo de Argentino. Oni supozas loĝantaron de 80,000 birdoj.
Kutimoj
La ino demetas 4 brunflavecajn ovojn en surplanka truo kovrita de likenoj kaj planta materialo. Ambaŭ gepatroj zorgas la idojn, kiuj manĝas ili meme. Dum reproduktado, tiu specio manĝas ĉefe insektojn, kelkajn semojn. Dum aliaj sezonoj ili manĝas ĉefe marplantan materialon el Porphyra columbina, moluskojn kaj krustulojn kiujn ili trovas laŭ la onda linio en rokaj marbordoj kie kutime troviĝas laŭ etaj aroj, ofte kun ŝtonturnuloj, Arenaria interpres. Tiu specio manĝas ĝis kiam venas ondo, tiam saltas kaj atendas haltoflugante ĝis kiam la ondo foriras kaj la birdo alteriĝas denove.
Kanto estas fajfa ti ti ti.
Referencoj
Kroma Materialo
Sacrower
Sacrower estas germania lago en la norda parto de Potsdamo en Brandenburgio.
Baĥĉisaraja distrikto
Geografio
La pli granda parto de la distrikto estas okupita de Krimea montaro; nur la plej okcidenta parto, kie la distrikto tuŝas la Nigran maron, estas ebena. La diferencoj inter la altoj en la distrikto atingas 1000 metrojn.
La klimato estas sekeca, varma; la plej granda kvanto de hidrometeoj falas vintre kaj aŭtune.
La riveroj de la distrikto ne estas grandaj absolute, sed tamen estas relative multakvaj kompare al la aliaj riveroj de Krimeo. Inter la plej grandaj eblas mencii la riverojn Almo, Kaĉo, Belbeko, la Nigra. En la distrikto estas kelkaj akvorezervujoj.
En la distrikto troviĝas parto de la Krimea montara rezervejo, kelkaj aparte gardataj teritorioj (la Granda kanjono de Krimeo kaj Kaĉa kanjono) kaj multaj natur-monumentoj.
Ekonomio
La ĉefa branĉo de la ekonomio estas agrikulturo: en la distrikto estas tre evoluigita hortikulturo (pomarboj, pirarboj, ĉerizarboj, persikarboj, abrikotarboj) kaj vinber-kultivado. Aparte signifa estas kultivado de esenc-portaj plantoj (lavendo, salvio, rozujo k. a.). La ĉefaj specoj de bestobredado estas porkobredado, ŝafobredado kaj abelbredado.
Transporto
Tra la distrikto pasas la fervojo Simferopolo-Baĥĉisarajo-Sebastopolo. Multas la aŭtovojoj; per la busa trafiko la distrikto estas ligita al ĉiuj aliaj partoj de Krimeo. Flughavenoj kaj mar-havenoj mankas.
Socia vivo
En la distrikto estas multaj mez-lernejoj, faka lernejo kaj teknika lernejo. En la loĝloko Nauĉno troviĝas Krimea astrofizika observatorio (apartenanta al Ukrainia Nacia Akademio de Sciencoj). Aldone en la distrikto troviĝas kelkaj turismaj bazoj.
Turismaj vidindaĵoj
La plej popularaj historiaj vidindaĵoj estas:
Krome, oni povas mencii la plej grandan naturan vidindaĵon de la distrikto — la Grandan kanjonon de Krimeo.
Administracia divido
En la Baĥĉisaraja distrikto estas unu urbo (Baĥĉisarajo), 3 urbotipaj loĝlokoj (Kujbiŝevo, Nauĉno kaj Poŝtovo) kaj 81 vilaĝ(et)oj. Ĉiuj ĉi loĝlokoj estas unuigitaj en 1 urban municipon (kiu inkluzivas la urbon Baĥĉisarajo kaj la loĝlokon Nauĉno) kaj 17 komunumojn.
Oni rimarku ankaŭ, ke la loĝlokoj Staroselje (Salaĉik) kaj Podgornoje (Eski-Jurt), kiuj antaŭe estis apartaj loĝlokoj, nun estas konsiderataj kiel partoj de Baĥĉisarajo.
Ronda Lago
Ronda Lago estas la pli malgranda de la du lagoj en Ŝtata Parko Verdaj Lagoj apude kaj oriente de Sirakuso en departemento Onondaga en Nov-Jorkio en Usono. (Verda Lago estas la pli granda.) Ambaŭ estas plurtavolaj lagoj, kio signifas ke nek aŭtune nek printempe okazas miksado de surfacaj kaj fundaj akvoj. Tiaj lagoj havi altan potencialon por indiki antikvajn plantojn kaj bestojn. Ĉi tiu lago estas nekredeble profunda (180 futoj) por ĝia malgranda amplekso (38 akreoj), kaj pro ĉi tio, kaj relativa foresto de la vento, la akvaj tavoloj en ĉi tiu lago ne miksiĝas kaj nerenversiĝas.
Owasco
Owasco estas la sesa plej granda kaj la tria plej orienta el la Fingraj Lagoj de Nov-Jorkio, Usono.<!-- Owasco, (aspektanta, rigardanta) sudo.]]
La lago estas dek unu mejloj (17 km) longa kaj urbo Auburn estas situita je la norda fino kaj prenas ĝia trinkakvo de la lago. La lago (mensogoj, mensogas, kuŝas) tute en la randoj de _Cayuga_ Departemento. Ĝiaj larĝaj limigoj de duona mejlo je ĝia suda fino al unu mejlo proksima la norda trinkmono. Owasca plej profunda punkto estas 177 (futo, piedoj), havas volumeno de 212 biliono (galjonoj, galjonas), kaj havas akvodislimo de 208 kvadratmejloj. _Owasco_'s surfaco estas malglate 712 (futo, piedoj) pli supre marnivelo, (funkciigis, regita) per akvobaraĵo sur la laga (elfluejo, konektingo), situita en urbo _Auburn_.
Situita je la suda fino de la lago estas la hamleto de (Akvofalo, Falakvo, Kaskado), kiu konsistas de komunaĵo de dometoj, Suda Bordo _Marina_, kaj restoracio, (Akvofalo, Falakvo, Kaskado) (Krado, Kradrostilo).
Owasco estas bonega (aliformigo, ripozo) makulo. Ĉar ĝi estas pli malgranda kaj pli malprofunda ol multaj aliaj Fingraj Lagoj, ĝiaj akvoj varmigi multa pli rapide, (do, tiel) (naĝado, naĝanta), (skiado, skianta), kaj boatanta estas populara. Je la laga norda fino estas _Emerson_ Parko, departementa parka esprimanta plaĝo kaj boato lanĉi. La laga nordorienta angulo estas hejmo al la privata _Owasco_ Jaĥta Klubo, fundamentis en 1889.
_Owasco_ havas relative granda _catchment_ areo, (komparita, komparis) al ĝia entute volumeno. Malverŝajne multaj de la aliaj Fingraj Lagoj, ĝi estas preskaŭ plene ĉirkaŭbaris per agrikultura lando (do, tiel) la lago estas aparte _vulnerable_ al altaj niveloj de (nitrogeno, azoto) de bieno kuri-for. Ĝi estas ankaŭ malantaŭen laŭ la fluo de la vilaĝoj de Moravio kaj  _Locke_. Ĉi tiu havas kreita markita (multigi, pligrandiĝo) en _milfoil_ kaj alia lago (trudherbo, sarki) kresko kaj afektis oksigenaj niveloj en la lago. _Sewage_ _treatement_ uzita akvo de du komunaĵoj (fluas, fluoj) enen la lago, kiu estas ne ekranblokita kun tia rigora regas kiel najbaranta Skaneateles, kiu havas la _purest_ akvo de ĉiuj Fingraj Lagoj.
Eksteraj ligiloj
-->
Sarsang
Sarsang (Сарсангское водохранилище, Սարսանգի ջրամբար, Sərsəng su anbarı) estas granda lago en Montara Karabaĥo, Azerbajĝano formita de akvoelektra akvobaraĵo.
Sigöldulón
Sigöldulón estas rezervujo en Islando, ankaŭ sciata kiel Krókslón.
Schaalsee
Schaalsee estas lago en Germanio kun areo 24 km². Ĝi formas parton de limo inter Ŝlesvigo-Holstinio kaj Meklenburgo-Antaŭpomerio.
Sarez
Sarez estas lago en montaro Pamir en Taĝikio. Montoj ĉirkaŭ la lago estas de alto de proksimume 2416 m super la laga nivelo.
Randsfjorden
Randsfjorden estas la kvara plej granda lago de Norvegio kun areo de 138 km2. Ĝia volumeno estas taksata je iom super 7 km3, kaj ĝia plej granda profundo estas 120 metroj. La lago estas 135 metrojn super marnivelo. Ĝi situas en la departemento de Oppland kaj limas la municipojn Gran, Jevnaker, Nordre Land kaj Søndre Land en la distriktoj Land kaj Hadeland. El ĝi fluas rivero Randselva. Kvankam la termino fjordo kutime priskribas salakvan fjordon, Randsfjorden estas reale purakva lago kun mallarĝa formo, kun ĉefa akso proksimume nord-suda.
La Islanda kronikisto Snorri Sturluson raportis, ke Halfdan la Nigra, patro de la unua Reĝo de Norvegio, vojaĝis sur la glaciiĝinta lago reirante hejmen de vizito al Hadeland. Vojaĝante per ĉevala glitveturilo li falis tra la glacio kaj dronis; iu estis borinta akvotruon en la glacio por trinkigi bovojn, kaj la varma fekaĵo de la bovoj malfortigis la glacion.
En moderna tempoj oni konstruis plurajn golfejojn rande de la lago.
Sandsvatn
Sandsvatn estas la plej granda lago sur insulo Sandoy kaj la tria plej granda en Ferooj, havanta areon 0,8 km² kaj profundon 5 metroj.
Sandsvatn estas lokigita en valo inter Skopun kaj Sandur, apude kaj norde de la lasta sur Vojo 30. Je la norda fino de la lago estas la insula lerneja centro kaj "arbara kultivejo, kiu estis forte damaĝita en 1988 per uragano.
La lago estas riĉa en truto, laga truto kaj salmo.
Schluchsee
Schluchsee estas rezervujo en la distrikto Breisgau-Hochschwarzwald, sudoriente de Titisee en la Nigra Arbaro proksime de Freiburg, Germanio. La lago estas uzata ĝenerale por banado kaj velado kaj estas ĉirkaŭata per sablaj plaĝoj. Borde de ĝi situas pluraj loĝlokoj, interalie la samnoma administra komunumo Schluchsee.
Barbara Strozzi
Barbara STROZZI, nomata ankaŭ Barbara Valle (naskiĝis la 6-an de aŭgusto 1619 en Venecio, mortis la 11-an de novembro 1677 en Padovo) estis itala kantisto kaj komponisto de la baroko.
Barbara Strozzi estis virtuoza kantistino kaj ege talenta komponisto naskita en Venecio en 1619. Ŝia patrino estis domlaboristino en la domo de Giulio Strozzi, kiu estis, plej probable, la patro de Barbara.
Giulio Strozzi estis elstara venecia poeto kaj eldonisto de tekstoj de opero. Tre juna, Barbara montris sian mirindan muzikan kapablon per sia rimarkinda voĉo.
Vivo
Barbara estis la adoptita filino kaj eble la ne legitima filino de Giulio Strozzi. Ŝia adoptopatro fondis en 1637 la "Accademia degli Unisoni" de li fundita, kie ŝi estis invitata deklami kaj kanti siajn proprajn komponaĵojn. Ŝi muzikigis tekstojn de sia patro kaj de aliaj membroj de Veneciaj akademioj.
Ŝi studis kompozicion ĉe Francesco Cavalli kaj Marco Antonio Cesti. Post la morto de sia patro ŝi verŝajne estis devigata transvivi per sia laboro kiel komponisto. Ĝis antaŭ nelonge oni kredis, ke Strozzi estis amoristino aŭ demimondulino, ĉar ŝi estis fraŭlina kaj laŭraporte ŝia rilato al la amikoj de ŝia patro estis malĉastaj. Tamen evidentas, ke finfine tri el ŝiaj kvar gefiloj havis la saman patron (Giovanni Paulo Vidman), kio indikas, ke li estis ŝia amoranto aŭ amato, dum kiam li ankoraŭ vivis. Post lia morto verŝajne Strozzi subtenis sin per ruzaj investoj ŝiaj komponaĵoj. kvankam ŝi dediĉis siajn publikaĵojn al diversaj gravaj personoj inkluzive Ferdinando la 2-a de Aŭstrio kaj Sophia, dukino de Brunsvigo kaj Luneburgo, ne evidentas, ke tiuj ĉi "patronoj" rekte subtenis ŝin.
Estis Giulio Strozzi kiu rekonis kaj kultivis la eksterordinaran talenton de Barbara kiel kantistino kaj komponisto. Li aranĝis por ke ŝi ricevu lecionojn de kanto kaj komponado, kun unu el la plej influaj veneciaj komponistoj de opero de tiu tempo, Francesco Cavalli.
Ŝi kreskis en la monda ĉefurbo de la opero; en la domo de fama verkisto; meze de kantistoj kaj komponistoj kaj lernante de la plej bonaj muzikistoj, do ŝiaj eksterordinaraj naturaj kapabloj rapide disvolviĝis.
Giulio Strozzi organizis privatajn koncertojn en sia hejmo, por ke oni aŭdu la kantojn kaj la verkojn de Barbara, kiu kantis antaŭ pluraj veneciaj verkistoj.
Kiam ŝi estis 15-jaraĝa, ŝi estis jam priskribita kiel "la virtuoza kantistino de Giulio Strozzi" (la virtuosissima cantratrice di Giulio Strozzi).
Li uzis siajn rilatojn por antaŭenigi la estontan karieron de Barbara, komencante kiam ŝi atingis la deksesan jaraĝon. Nekapabla edzinigi ŝin pro manko de sufiĉa doto, li instigis ŝin kanti kaj komponi.
Barbara prenis la familinomon Strozzi, kiam ŝi atingis 18 jarojn.
En 1637 Giulio Strozzi fondis la muzikan branĉon de la literatura akademio. Tiu muzika akademio estis prezidata de Barbara mem. Ŝi estis inteligenta, edukita kaj konscia pri sia talento; ŝi kantis dum la kunvenoj sed eĉ, ŝi sugestis temojn por diskuto pri kiuj la membroj ekzercis siajn debatajn kapablojn. Barbara ne hezitis esprimi siajn vidpunktojn malgraŭ la atendo de ina modesteco. Ankaŭ, ŝi estis la persono dediĉita al la eldonado de la verkoj de diversaj membroj de la grupo.
Kiam ŝi aĝis 25 jarojn, post la naskiĝo de ŝia tria infano, Barbara publikigis sian “Unua(n) Libro(n) de Madrigaloj” en 1644. La volumo enhavas madrigalojn por du aŭ kvin voĉoj verkitaj laŭ tekstoj de Giulio Strozzi.
Ŝi bone konsciis la specialajn defiojn esti virina kantverkisto, kaj tio estas eksplicite klara en la antaŭparolo, en kiu ŝi skribis: “Kiel virino, mi zorgas pri la publikigo de ĉi tiu verko. Espereble ĝi estos savita sub ora kverko kaj ne en danĝero de la glavoj de kalumnio, kiuj jam altiriĝis por batali kontraŭ ĝi”.
Okazis ke ŝia alta posteno en la Akademio ebligis, ke ŝi ankaŭ estis atakata. Eĉ iam iu, per anonima manuskripto, denuncis ŝin kiel korteginon. Tio vekis plurajn aliajn malagrablajn kaj eksplicitajn kalumniojn de kritikistoj. Malgraŭ ke tio ne estis pruvita, Giulio Strozzi ne silentigis la akuzon. Laŭ kelkaj esploristoj, farante tiamaniere, li sekvis la malnovan kaj ja klasikan nocion, ke nur "malpura" virino povus esti intelektulo.
Por aserti tion la esploristoj prenis la portreton de Barbara: la plej frapa aspekto de ĉi tiu portreto estas la esprimo de la modelo; ŝi havas, kiel diras Anna Beer, "lacan rigardon al la mondo”. La juna virino, kiu ĉi tie, ankoraŭ ne estas dudekjaraĝa, de vitraj, malgajaj okuloj kontrastas kun ŝia seksumita portreto.
La naskiĝo de la tria infano de Barbara kaj ŝia unua publikaĵo, koincidis kun la periodo, dum kiu Ĝiulio avide promociis sian novan protektinon Anna Renzi, dum Barbara forestis kun siaj infanoj. Eble ĉi tiu unua eldono estis parte la plano de Barbara por resti grava en la okuloj de Strozzi kaj konservi lian patronecon kaj subtenon, sed ŝi malsukcesis.