cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Brook Taylor
Vivo
Taylor studiis matematikon en Cambridge. En 1708 li elvolvigis solvon por la problemo de la oscilado. Lia ĉefa verko Methodus incrementorum directa et inversa (Metodo de senpera kaj inversa inkrementado) en la jaro 1715 enketis la metodon de la finiaj diferencoj, pri singularaj solvoj de diferencialaj ekvacioj kaj, unuafoje en la historio de la matematiko, pri la oscila kordo sur la baza de meĥanikaj principoj. Plue ĝi enhavis la serion de Taylor de derivebla funkcio, kiun li trovis en la 1712-a jaro. Joseph-Louis Lagrange cetere rimarkis la bazmetan signifon por la deriva aritmetiko.
Kiel genia artisto li ankaŭ skribis pri la fundamentoj de la lineara perspektivo en la jaro 1715, kaj priskribis unue la principon de la fuĝpunkto. Laŭ li, estas nomigitaj la serio de Taylor kaj la teoremo de Taylor, kun kiu oni povas kontinue deriveblan funkcion videbligi per potenca serio kaj alproksimigi per polinomoj.
Taylor estis tempe sekretario de la Reĝa Societo de Londono.
Hermeneŭtiko
Gerog Gadamer
Unu el fundamenaj problemoj de la hermeneŭtiko plurestas doni objektivecon al la interpreto donita, sendepende de tiu, kiu efektivigas la interpreton kaj de la kunteksto, en kiu okazas tiu interpretado. Fundamentas tiusence la kontribuoj de Hans-Georg Gadamer. Klasifiki la hermeneŭtikon kiel filozofian metodon estas nur parte ĝuste. Eblas ankaŭ ontologia aliro. La origina nocio de la termino, kutimiĝinta en la klasika teologia doktrino efektive intencis la hermeneŭtikon kiel teknikon de la ĝusta ekzegezado de la Sanktaj libroj (ekzemplo estu la uzo iuj de ĝi faras la tradicio luterana)
Tamen, la aŭtoro, kiu pli multe kontribuis al la vastiĝo de la termino, ĝuste Gadamer, ekde la unuaj paĝoj de sia precipa verko, Vero kaj metodo, metis en klareco kiel la hermeneŭtiko celis, pliradike, riveli la karakteron universan (aŭ ĉeestan en ĉiuj kampoj de la scio) de la fenomeno de la kompreno kaj, korelative, de la esploro – por tion diri per la terminoj de Immanuel Kant – pri la kondiĉoj de ĝia ebleco, aŭ pri la transsendaj strukturoj, kiuj igas ĉiam nova la genezon de la homa penso.
En aliaj verkoj Gadamer disvolvis la nesupereblan staton de la antaŭkompreno de la interpretisto, kio laŭ li ne estis sufiĉe konsiderita de klerismo.
La penso de Gadamer pri la hermeneŭtiko multe influis ĉiujn teritoriojn de la disciplinoj tradicie difinitaj kiel “homaj sciencoj”: el la literatura kritiko al la prijura interpretado. En tiu lasta kampo, aparte, ĝi produktis rezultojn preskaŭ revoluciajn kompare kun la tradicio de pozitivismo kaj idealismo.
La teknikoj de la hermeneŭtiko
En la interpreto pri teksto la hermeneŭtika vidpunkto konsideras kion la lingvaĵo diras, sed ankaŭ kion ĝi antaŭsupozas, ne diras, implicas...
Se oni referencas al sankta teksto, la metodologio por ekstrakti aŭ atingi la tekston metas almenaŭ du problemon:
Necesas do klariĝi pri kiuj devas esti la teknikoj de la hermeneŭtiko. La lingvaĵo mem de la arto – intencita kiel inspiro kaj produkto – estas io, kio ekscesas la limojn de la komprenebleco:
Kazoj plej famaj
La aplikaĵoj plej tipaj de la hermeneŭtiko estas tiuj rilataj al Sanktaj libroj. Tamen povas esti konsideritaj kazoj famaj pro hermeneŭtika malfacileco ankaŭ la penso de Aristotelo, precipe en ties rilatoj kun la mezepokaj fundamentoj de la kristanaj filozofio kaj teologio, la penso de Makiavelo kaj ties funkcio en la disvolviĝo de la politika scienco, la penso de Karl Marx grandparte nekonata al la marksistoj de la Oktobra Revolucio de (1917) kaj la penso de Antonio Gramsci, precipe rilate al la mesaĝo lanĉita en la Kajeroj el la karcero.
Encsencs
Encsencs [enĉenĉ] estas vilaĝo en Hungario, en regiono Norda Ebenaĵo, en departemento Szabolcs-Szatmár-Bereg en subregiono de Nyírbátor.
Situo
Encsencs situas sur ebenaĵo, fine de mallonga sakovojo. Nyírbátor troviĝas 9, Nyíradony 22, Mátészalka 28, Nagykálló 30 km-ojn.
Historio
La unua mencio devenis el 1321 laŭ tiama hungara ortografio "Enchenck", kiel ekleziejo. Post la mezepoko la kampoj apartenis al historiaj familioj Gabrielo Bethlen, Stefano Báthory kaj aliaj. En 1944 la alveninta Ruĝa Armeo deportis vilaĝanojn al gulago. Vilaĝservoj estas infanĝardeno, lernejo, biblioteko, kuracejo, bestkuracisto, poŝto, futbalejo, pafejo.
Centrafrika arbarnajtingalo
La Centrafrika arbarnajtingalo (Stiphrornis sanghensis) estas malgranda paserina birdo kiu estas endemia de sudokcidenta Centrafrika Respubliko, sed eble ankaŭ en apudaj partoj de DR Kongo, Kameruno kaj Respubliko Kongo.
Tiu specio aŭ subspecio estas konata nur el Pluvarbara Rezervejo de Dzanga-Sangha (3,359 km²) en la Prefekturo de Sangha-Mbaèré en sudokcidenta Centrafrika Respubliko, kie ĝi estas komuna ambaŭflanke de la Rivero Sangha. Tiu teritorio eble etendas al orienta Kameruno, norda Kongo kaj nordokcidenta Demokratia Respubliko Kongo (Beresford kaj Cracraft 1999). Ĝi estis kolektita nur en 1996 kaj 1998, kaj oni bezonas pluajn studojn por konfirmi ties konservajn postulojn kaj distribuadon.
Ĝi estis malkasita nur en 1996, kaj science priskribita en 1999. Kiam estis agnoskata kiel specio de IUCN, ĝi estis konsiderata sen sufiĉa pruvigo kaj pro sekvaj rekomendoj de la Taksonomia Laborgrupo de BirdLife, IUCN nune konsideras ĝin kiel subspecio de S. erythrothorax. Ĝi estis priskribita kiel komuna.
28128 Cynthrossman
28128 Cynthrossman estas tre malgranda tre hela asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la de la teamo de la astronomia kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Netřebice
Nomon Netřebice portas pluraj setlejoj:
Montetaro Gödöllő
Montetaro Gödöllő estas geografia unuo en Hungario en departemento Pest. Ĝi estas trapaso inter Cserhát (iomete Börzsöny) kaj Granda Hungara Ebenaĵo. La montetaro etendiĝas ĝis rando de Budapeŝto, kie la alteco jam atingas Monton Gellért.
Komunumoj
La plej grava urbo estas Gödöllő. Aliaj komunumoj: Gyömrő, Csomád, Isaszeg, Maglód, Erdőkertes, Kistarcsa, Mende, Vácegres, Mogyoród, Úri, Veresegyház, Pécel, Őrbottyán, Szada, Valkó, Kerepes.
Castigaleu
Castigaleu estas loĝloko kaj municipo de Hispanio, en la sudorienta centro de la komarko Ribagorza (kies ĉefurbo estas Graus) apartenanta al la nordoriento de la Provinco Huesko (regiono Aragono).
Geografio
Ĝia municipa teritorio estas en la sudorienta centro de la komarko Ribagorza, borde de la rivero Cajigar, okcidente de la rivero Noguera Ribargorzana kiu faras limon inter Aragono kaj Katalunio.
Ĝi limas norde kaj oriente kun Monesma y Cajigar, sude kun Tolva kaj okcidente kun Lascuarre kaj Isábena. Oni parolas variaĵon de la kataluna. Aktuale la municipo estas formita per la jenaj loĝlokoj: Castigaleu (municipa ĉefurbo), San Lorenzo (je malpli ol 700 m de preskaŭ senhomejo Almunia de San Lorenzo, apartenanta al Tolva), Santas Masas kaj La Almella.
La klimato estas malvarma, nome montara.
La loĝloko Castigaleu mem kiel sidejo de la municipo (836 msm) estas je 111 km oriente de Huesca. Ĝi estas komunikata laŭ la ŝoseo A-2613 okcidente kun Lascuarre, laŭ ŝoseo HU-V-9321 sude kun Tolva kaj per loka ŝoseo norde kun Monesma y Cajigar.
Historio
Laŭ Ubieto Arteta, Castigaleu estis menciita por la unua fojo en 1042. En 1322 ĝi aliĝis al la Graflando Ribagorza.​ San Lorenzo estis menciita en 1209.
Komence de la 19-a jarcento la tuta komarko estis damaĝita pro la franca invado. En 1808, dum la Milito de Hispana Sendependigo, la francaj trupoj rabadis la preĝejon. En 1834 oni kreis propran municipon. ​
Transsekseco
La fakvorto transsekseco rilatas al tiuj personoj, kiuj sentiĝas apartenantaj al kontraŭa sekso kaj deziras la fizikaspekton koresponanta al la sekso kiun ili sentas kiel propra. Por atingi vivmanieron kohera kun sia sento kaj por atingi la fizikaspekton el tiu sekso, kiun ili sentas propra, ili povas uzi medikamentojn, hormonojn kiuj virseksigos aŭ inigos sian aspekton, aŭ subiĝi kirurgion. Ĝi povas kunporti grandan rifuzon por vivi kun la seksorganoj kiujn ili havas ekde sia naskiĝo, aŭ por la deziro havi generilojn, kiuj alkordiĝus kun sia seksa identeco.
Castigaleu
Historio
Dum la Hispana Enlanda Milito la loĝloko suferis pro operacoj kadre de la atakoj de la respublikanoj klopode al konkero de la provinca ĉefurbo Ŭesko kaj fina kontraŭatako de frankistoj kiu rezultis en homamasa fuĝado de respublikanoj kaj de militrifuĝintoj en direkto al Francio. Ĉefaj damaĝoj okazis en la preĝejo kaj arkivoj. Tiuepoke la municipo eldonis proprajn monbiletojn.
Multaj loĝlokoj de la areo perdis loĝantaron laŭlonge de la 20-a jarcento pro rura elmigrado, kaj same ĉe Puente de Montañana kie oni malaltiĝis ĝis nunaj 88 loĝantoj (2022).
Transsekseco
Nuntempe kelkaj esploristoj pri neŭroscienco kaj genetiko ŝajne trovis kelkajn paŭtoj de la transseksuloj kiuj fizike diferencantas ilin de la ceteraj homoj. Tiele, grupo de 54 genoj povas kaŭzi banon de hormonoj kontraŭaj de sia genetika sekso. Ĉi tiu bano estus kaŭzanta, ke kelkaj zonoj de la cerbo de la transseksuloj disvolvas sammaniere ĉe la kontraŭa sekso tiel, kiel oni jam determinis eksperimentante. Ŝajne ekzistus ennaskita antaŭdispono por esti transseksulo. La familia aŭ socia etoso de la infano ne povus ŝanĝi tion, sed nur modifi aŭ subpremi sian manifestadon.
Castigaleu
Aktualo
La loka ekonomio evoluis el la tradiciaj agrikulturo kaj brutobredado (ŝafoj kaj bovoj) al natura, sporta, kultura, montara kaj rura turismo ĉefe rilate al la montaro.
15495 Bogie
15495 Bogie estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la aŭstralia astronomo John Broughton elde la Observatorio de Reedy Creek en Ora Marbordo (Gold Coast, Kvinslando, Aŭstralio).
Nomo
Ĝi estis nomita en memoro de la usona aktoro Humphrey Bogart (1899–1957), kiu aperis en Broadway kaj estis la stelulo de multenombraj holivudaj filmoj. Ofte ludinte en rolo de malmilda ulo, Bogart gajnis la Oskar-premion de pli bona aktoro en 1951 kaj estis elektita kiel vira stelo de la 20-a jarcento fare de la American Film Institute en 1999.
Castigaleu
Aktualo
Ĉefaj vidindaĵoj estas la jenaj fakte en Castigaleu:
Krome preĝejo kaj ermitejo en San Lorenzo.
Transsekseco
Transseksulo ofte apartigas al pliprecize parto de la difino de la vorto transgenrulo - iu kiu sentas, ke li aŭ ŝi naskiĝis ano de la malĝusta sekso laŭ sia socia sekso.
Baria antranilato
Baria antranilato aŭ baria 2-amino benzoato estas organika kombinaĵo apartenanta al la familio de la organikaj saloj, rezultanta el interagado de la antranilata acido kaj baria hidroksido. Baria antranilato estas blanka solidaĵo, nesolvebla en akvo sed solvebla en alkoholoj kaj aliaj nepolaraj organikaj solvantoj. Baria antranilato prezentas antranilatan grupon ligitan al baria grupo. Ĝi konsistas je 14 karbonatomoj, 12 hidrogenatomoj, 4 oksigenatomoj, 1 nitrogenatomo kaj posedas antifungajn kaj antimikrobajn proprecojn.
Transsekseco
Ĝi povas ankaŭ pli precize signifi transgenrulo kiu jam havis parton aŭ tuton de transseks-terapion, inkluzive de hormonoj, plastika ĥirurgio, kaj seksoŝanĝ-operacio.
Seksgenraj vortoj por transseksaj homoj
Transseksaj homoj plej ŝatas alparoliĝi (aŭ priparoliĝi) kun la pronomoj de siaj celataj sociaj seksoj. Ekzemple, transseksa viro estas homo kiu naskiĝis korpe kiel virino, sed tamen sin identigas kiel viron kaj iĝas aŭ iĝos sociale vire, kaj havas aŭ havos viran korpon. Transseksuloj kelkfoje referenciĝas per "naskita-al-celata" seksaj vortoj. "Ina-al-vire" por transseksa viro aŭ "Vira-al-ina" por transseksulino. Ĉi tiuj vortoj ege helpas al oni por preventi konfuzon, ĉar por kelkaj homoj "transseksa virino" estas 'ino kiu iĝas viro', kaj por aliaj homoj "viro kiu iĝas virino." Oni emas diri la vortoparojn "trans(seks)a viro" por "in-al-vira" transseksulo kaj "trans(seks)a virino" por "vir-al-ina" transseksulon, kaj emas ne diri "transviro"-n aŭ "transvirino"-n, ĉar ĉi lastaj ŝajnigas ilin kiel anojn de iuj apartaj, fremdaj seksoj anstataŭ kiel viroj kaj virinoj, kiuj estas ankaŭ transaj. Eĉ pli bone estas simple nomi ilin "viroj" kaj "virinoj," ĉar la plimulto ne volas voki atenton al sia transsekseco, precipe ne ĉiam kaj ĉie. Senzorga "elŝrankigo" de transseksuloj, kiuj ne volas tion, ja povas endanĝerigi iliajn vivojn.
Dum kelkaj transseksuloj sin sentas partoprentantaj de la GLAT-komunumo, aliaj ne konsentas. Transseksaj homoj ofte sentas, ke genra identado kaj seksa orientiĝo malsamas. Transseksaj viroj kaj transseksaj virinoj povas esti kaj samseksemaj kaj aliseksemaj, samkiel netransseksuloj, kaj oni uzas la vortojn kiuj apartenas al la celata sekso de tiu homo. Ekzemple, homo kiu biologike naskiĝis vire, sed sin identigas kiel virino, kaj nur emas al viroj, diros, ke ŝi estas aliseksema. Ekzaktsame, homo kiu naskiĝis biologike ine kaj sin identigas kiel viro, kaj nur emas al viroj diros, ke li estas samseksema. Transseksaj homoj, samkiel ĉiuj aliaj homoj, povas esti kaj ambaŭseksemaj kaj neseksemaj.
ICD-11 kaj DSM-V
En DSM-IV "transsekseco" ŝanĝiĝis al "seksa identa obstrukco," kaj poste en DSM-V ĝin anstataŭis "genra disforio" por emfazi, ke seksa transiĝo ne estas psika malsano sed kuraco por malsano. Alivorte la malsano estas la malbonega sento (disforio), kiun sentas transseksuloj antaŭ seksa transiĝo. La laŭnorma kuraco por tiu disforio estas sukcesa seksa transiĝo, t.e. hormonterapio kaj, kiam indikita, kirurgio por kuraci disforion pri la korpo, plus socia akceptiĝo kiel ano de sia interna sekso. Laŭ faktopapero pri DSM-V, la ĉefa kialo por la daŭra ĉeesto de genra disforio en listo de psikiatriaj diagnozoj estis la bezono por medicina kodo, sen kiu oni ne povas ricevi hormonterapion aŭ kirurgiojn.
Estas planite, ke en ICD-11 (eldonota en 2018) la diagnozo ne plu estos psikiatria kaj moviĝos al kategorio pri "medicinaj kondiĉoj pri seksa sano." La kontinua ĉeesto de diagnozoj pri genra disforio dum infanaĝo estas polemika kaj pridisputata de la ICD-11-a komitato.
Kompreneble stigmato kaj socia malakcepto, kaŭzitaj de miskomprenoj pri la naturo de genra disforio, malhelpas la kuracadon de transseksuloj, kaj eble tio estas unu kialo por movi ĝin el la kategorio de psikaj malsanoj.
Transsekseco en diversaj kulturoj
Transsekseco estas transkultura fenomeno, ĉar etnografiaj raportoj de la tuta mondo malkaŝas fenomenojn pri seksa ŝanĝo en multaj kulturoj kaj ĉe multaj diversaj popoloj. Estas multaj kulturoj mondskale, kiuj agnoskas diversmaniere ‘trian genron’. Ekzemple pluraj usonindiĝenaj kulturoj kredas je ‘duspirituloj’, kiuj havas kaj iĉajn kaj inajn kvalitojn kaj plenumas specialan rolon en sia socio. En Barato, Pakistano, kaj Bangladeŝo ‘hiĝroj’ estas iĉseksuloj, kiuj adoptas inajn genrorolojn kaj vestaĵojn, kaj konsideras sin kiel membron de ‘tria genro’.
Azio
Tajlando: transsekseco estas relative akceptita fenomeno en tiu lando. Oni tie indikas transseksulojn per la esprimo kathoey (taje: กะเทย, prononcu [kà.tʰɤːj] ), koncepto kiu devenas de la khmera lingvo. Ankaŭ la termino phet thee sam ("la tria sekso") estas uzata. Ĉe okcidentaj seksturistoj la termino ladyboy ("virino-knabo") estas uzata, sed tajaj transseksuloj ne identigas sin tiel. Tajaj kathoey-aktivuloj formale petis la registaron enkonduki trian seksokategorion en la tajlanda pasporto, aldone al la "maskla" kaj "ina".
Irano: kvankam samseksemaj interrilatoj estas kontraŭleĝaj (mortpuneblaj) kaj ankaŭ transsseksuloj estis komence persekutitaj kaj devige traktitaj kun masklaj hormonoj, tamen sekskorektigaj operacioj estas permesataj, ĉar en 1987, post aktiva kampanjo de la transseksa Maryam Hatoon Molkara, la islama gvidanto Ajatolo Ĥomejni proklamis fatvon en kiu li formale aprobis transseksecon permesante seksoŝanĝajn operaciojn kiel resanigilo por "diagnozitaj transseksuloj". Transsekseco estas hodiaŭ viditaj de la iranaj regantoj kiel legitima fenomeno, kiu ne estas kontraŭa al la Korano. En la konservativa irana socio, tamen, restas granda manko de komprenemo por tiu fenomeno.
En Pakistano kaj Bangladeŝo hiĝroj estas oficiale agnoskataj de la registaro kiel parto de 'tria genro'. Ili estas konsiderataj kiel nek viro nek virino. Ankaŭ en Barato, transseksaj individuoj estas agnoskataj kiel parto de tria genro kaj tiel oficiale leĝe protektitaj.
Nord-Amerko
Depost 2016 la usona ŝtato Oregon (samkiel Aŭstralio, Germanio kaj Barato) agnoskas trian genron/sekson, "neŭtralan" sur la administra kampo.
Latin-Ameriko
En oktobro de 2009 la nacia senato en Urugvajo unuanime aprobis leĝproponon, danke al kiu transseksuloj povos ŝanĝi sian nomon en ĉiuj oficialaj dokumentoj, de naskiĝatestoj al pasportoj, por reflekti la sekson de sia elekto. Dokumentoj reflektantaj la originalan sekson kaj nomon estos arkivitaj kaj ŝanĝitaj. La ŝanĝo de sekso kaj nomo eblas por homoj super 18 jaroj kaj 5 jaroj devas pasi antaŭ ol kandidato povas peti alian ŝanĝon.
Ekvadoro: tie la polico aktive kontraŭbatalas transseksulojn, samkiel travestuloj n kaj gejojn.
Trombas
Trombas estas municipo de la brazila subŝtato Gojaso, kiu taksis 3.452 loĝantojn en 2010.
Kuničky
Kuničky estas municipo troviĝanta en distrikto Blansko, Sudmoravia regiono, Ĉeĥio. Vivas ĉi tie.
Historio
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1378.
Vera Csapody
Vera Csapody [ĉapodi], laŭ hungarlingve kutima nomordo Csapody Vera estis hungara botanikisto, instruisto, grafikisto, muzeologo. Ŝia nobela antaŭnomo estis fejéregyházi.
Biografio
Vera Csapody post la abituriento en 1908 ŝi akiris pedagogian diplomon en Scienca Universitato Pázmány Péter en 1913, poste ŝi restis en la universitato kiel helpisto. Ekde 1913 ŝi instruis en gimnazio, inter 1936 kaj 1948 ŝi estis lernejestro. Ŝi doktoriĝis en 1932 en Szeged. Post la ŝtatiĝo de la lernejoj ŝi eklaboris en muzeo, ŝi partoprenis en kolektado de kreskaĵoj ne nur enlande, sed ankaŭ eksterlande. Ŝi pensiuliĝis en 1966, tamen ĝis 1972 ŝi partoprenis plu en la laboro.
Ekde la 1910-aj jaroj ŝi ankaŭ pentradis, eĉ ŝi partoprenis en ekspozicioj. Foje Sándor Jávorka vidis ŝian akvarelon kaj li konatiĝis kun Csapody, fine ili laboris kune dum 4 jardekoj. Ŝi pentris pli ol 12 mil da akvareloj pri kreskaĵoj al 20 botanikaj libroj. Ŝi pentris ankaŭ inkajn desegnaĵojn pri kreskaĵoj. Ŝi ricevis premiojn ekde 1965, la lastan postmorte en 2000.
Monteiro
Monteiro estas municipo kaj urbo en la brazila subŝtato Paraibo, kiu havis 30.852 loĝantojn en 2010.
Niederhofen
Niederhofen estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Neuwied de la federacia lando Rejnlando-Palatinato. Fine de la jaro la komunumo havis 0 loĝantojn.
NGC 3301
NGC 3301 (aliaj indikoj — NGC 3760, UGC 5767, MCG 4-25-35, ZWG 124.45, IRAS10341+2208, PGC 31497) estas galaksio en konstelacio Leono.
Ĉi tiu objekto estas en NGC-katalogo kelkfoje, kun indikoj NGC 3301, NGC 3760.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Carlos Casares
Carlos Casares Mouriño [karlos kasares moŭrinjo] (naskiĝis en Oŭrenso en 1941, mortis en Vigo en 2002), estis galega verkisto en la galega.
Vivo
Kiel trijara infano li translokiĝis al Xinzo de Limia, kie la patro ricevis laborlokon kiel bazlerneja instruisto. Lia infanaĝo disvolviĝis tie kaj en diversaj aliaj ruraj lokoj, kaj dank' al tio li konatiĝis kun la kamparo kaj spertis fortan ligon al la galega lingvo.
Li studis filozofion kaj beletron kaj specialiĝis pri latinida filologio en la Universitato de Santiago-de-Kompostelo. Tie li konatiĝis kun intelektuloj kiel Ramón Piñeiro, kiu influis lin. En 1967 li publikigis sian unuan libron, la novelaron Vento ferido (Vundita vento). En 1969 li eklaboris kiel instruisto en la mezlernejo de Viana do Bolo, sed li havis problemojn kun la direktoro, ĉar li faris kelkajn aktivaĵojn neplaĉajn al la politika reĝimo de Franco. Li estis eksigita kaj, pro interveno de la rektoro de la Universitato de Santiago, estis al li malpermesite instrui ie ajn en Galegio.
En 1971, en trajno el Oŭrenso al Santiago, li konatiĝis kun sveda junulino, Kristina Berg, kaj ili geedziĝis samjare. Tial Carlos ofte vizitis Svedion, kies socio estis draste malsama al tiu de Galegio. En Svedio naskiĝis liaj du filoj.
En 1974 li sukcesis ĉe laborkonkurso por fariĝi mezlerneja instruisto pri hispanaj lingvo kaj literaturo kaj eklaboris en Cangas do Morrazo. Baldaŭ poste li estis oficiale enketita kune kun Xesús Alonso Montero kaj aliaj, ĉar li apogis la plendantajn provizorajn instruistojn.
Li verkis biografiojn de diversaj galegaj verkistoj kaj galegigis, interalie, la verkojn La eta princo de Antoine de Saint-Exupéry (en 1972), Skaraboj flugas vespere, de la sveda aŭtorino Maria Gripe (en 1989) kaj La oldulo kaj la maro, de Ernest Hemingway (en 1998).
En Esperanto
En Beletra Almanako 30 (oktobro 2017) aperis la novelo "La knabino de la cirko", el Vento ferido, en traduko de Suso Moinhos.
En 2019 la esperantigo de la novelaro Vundita vento estis publikigita ĉe Espero (tradukis Suso Moinhos).
Premioj kaj agnoskoj
Carlos Casares ricevis diversajn literaturajn premiojn: Premion de la Kritiko de galega prozo (1975), Premion Antón Losada Diéguez (1987), Premion Ánxel Fole (1991) k.a. Krome, kvin publikaj lernejoj en Galegio havas lian nomon, same kiel kvar placoj, sep stratoj kaj du parkoj. En 2017 oni dediĉis al li la Tagon de la Galega Beletro.
Cezara sekco
Cezara sekco (latine ), ankaŭ cezara operacio, estas plej ofta uzata metodo de peroperacie farata nasko, dum kiu estas al infano malfermita vojo el la korpo de patrino per kirurgia sekco.
Kiam estas necese fari la cezaran sekcon?
Tiu ĉi maniero de nasko estas uzata sole tiam, se la nasko gvidita per normala maniero povus endanĝerigi la patrinon aŭ la infanon.
Ofta komplikaĵo de la normala nasko estas koksa situo de la infano, kiam la infano ne kuŝas en utero per la kapo suben al la koksa elirejo, sed male per piedetoj aŭ pugeto.
Oni devas uzi la cezaran sekcon ankaŭ tiam, kiam la infano kuŝas transverse al naskovojoj (la t.n. transversa situo) kaj ne eblas fari turnon. Tiu ĉi stato povas esti ankaŭ malbonigita pro krevo de placenta membrano kaj pro forfluo de placenta akvo, do estas senprokraste necese fari naskon per la cezara sekco por konservi la vivon de la patrino kaj la de infano.
Kaŭzo por la nasko per la sekco estas ankaŭ diversaj gravaj malsanoj de la patrino kiel grava diabeto aŭ eklampsio, kiu montriĝas per abrupta plialtiĝo de sangopremo, senkonscio kaj gravaj spasmoj. Nuntempe oni faras krom tio ankaŭ naskon per la sekco tiam, kiam temas pri plurnombra gravedeco. Neceseco de la nasko per la imperiestra sekco estas en plimulto da kazoj eble destini ankoraŭ antaŭ estiĝo de naskodoloroj.
Sed povas okazi, ke la komplikaĵoj estiĝos aŭ oni ekkonos ilin nur en la paso de la nasko kaj la imperiestra sekco poste estas farenda kiel sav-operacia interveno por savi la vivon.
Verŝajneco de la cezara sekco estas des pli granda, ju pli estas la patrino – unuenaskontino – pli aĝa. La unuenaskontino pli aĝa ol 32 jaroj apartenas por akuŝisto jam inter maljunajn naskontinojn. En tiuj ĉi kazoj estas pli bone fari tiun ĉi intervenon kiel planatan operacion ol alpaŝi al ĝi nur post elĉerpantaj provoj je nasko per la normala vojo.
Kiel oni faras la cezaran sekcon?
La operacio farita de akuŝisto daŭras proksimume unu horon, sed dum tio estas necese, por ke la infano estu naskita proksimume dum kvin minutoj.
Dum la operacio oni kirurgie malfermos ventran muron kaj uteron, post la nasko de la novnaskito estas forigita placento kaj estas artefarite plilarĝigita natura naskokanalo, por ke ses semajnoj post la nasko pasu same kiel ĉe la normala nasko.
Kiaj komplikaĵoj povas okazi?
Por la patrino ekzistas dum la cezara sekco principe la samaj riskoj, kiajn kunportas kun si ĉiuj operacioj en la plena narkozo: problemoj kun sangocirkulado, perdoj de la sango aŭ infektoj. Same povas okazi diversaj komplikaĵoj ankaŭ ĉe la infano. Dum la normala nasko okazas al elpuŝado de placenta akvo el la pulmo per premo en proporcie mallarĝa naskokanalo. Tiu ĉi paso dum la cezara sekco ne okazas kaj tial la spirado de la novnaskito estas malfaciligita. Ankaŭ povas okazi inhibo de la spirado de la infano pro narkotaĵoj, kiuj devis esti donitaj al la patrino dum la operacio.
Sed hodiaŭ rilate al pli bonaj eblecoj de la farado de narkozo, pro uzo de antibiotikoj kaj rimedoj subpremantaj kreadon de sangokoagulaĵoj, la riskoj de la nasko per la imperiestra sekco estas nur tre malgrandaj. En tre multaj kazoj, se ne okazus solvo finigi la gravedecon per la cezara sekco, povus esti tre grave endanĝerigita la vivo de la patrino kaj de la infano. Nombro de infanoj kun daŭraj sekvoj je la sano, kaŭzitaj pro malfacila spontanea nasko malkreskis.
2567 Elba
2567 Elba estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la astronomoj Oscar Pizarro kaj Guido Pizarro elde la Observatorio La Silla, en Ĉilio.
Nomo
Ĝi ricevis la virinan antaŭnomon "Elba" en honoro de Elba Aguilera de Pizarro, patrino de la malkovrintoj.
Joshua Prince-Ramus
Joshua PRINCE-RAMUS (aŭ Joshua RAMUS) (naskita la ) estas la fondinto kaj estro de la arkitektura firmao REX, kiun li estris kiel usonan filion de OMA, la nederlanda firmao de Rem Koolhaas, ĝis ĝi memstariĝis kiel REX en 2006. La nomo de la firmao estas mallongigo de "Re-appraisal of architecture" (Re-aprezo de arĥitekturo). Inter liaj konataj konstruaĵoj troviĝas la Teatro Dee kaj Charles Wyly en Dalaso, Vakko Fashion Center en Istanbulo, la Muzeo Munch en Oslo, kaj la Seatla Centra Biblioteko en Seatlo. Li aktivas kiel prelegisto en TED.
Distribuo (apartigilo)
Ĝeneralsence, distribuo havas la jenan sencon: "disdono al ĉiu parton de io laŭ ties destino" ; sed laŭ la fakoj, ĝi havas malsamajn signifojn.
Klejto la Iliria
Klejto (Κλεῖτος aŭ CleitusP; regis ĉ. 335 – 295 a.K. ) estis reĝo de Ilirio de la Dardania Ŝtato atestita en 335 a.K. Klejto estis la filo de Bardilis kaj la patro de Bardilis la 2-a.
Klejto estis la genio malantaŭ la bone strukturita Iliria Ribelo de 335 a.K. Klejto ventis en interkonsento kun la Ŝtatoj de la Taulantioj sub Glaŭkias kaj de la Aŭtariatoj sub Pleŭrias. Klejto estis konkerinta kaj fortikigintaj la urbon Pelion kaj atendis la alvenon de la trupoj de Glaŭkias. Tamen, Aleksandro alvenis sur la scenejo la unua kaj blokadis Klejton ene de la urbaj muregoj. Glaŭkias venis por helpo de Klejto, kaj la Macedonaoj devis retiriĝi. Aleksandro revenis kun plia ekipado kaj liveraĵoj kaj lerte forigis la armeon de Glaŭkias el la ĉirkaŭaj altaĵoj, evitante ke Klejto engaĝiĝu kun Glaŭkias.
Post tritaga batalpaŭzo, Aleksandro trovis ke la kampadejo de Taulantioj estis sengardaj kaj nuligis la Ilirianojn sub la kovro de la nokto. Klejto sukcesis fugi kaj teni sian tronon, probable kiel vasalo sub la Macedonia Regno.
Sahara leporhundo
La Sahara leporhundo estas raso de hundo, origino undefined, kaj.
Ĝi apartenas al la grupo de leporhundoj.
Titanomyrma
Titanomyrma estis genro de prahistoriaj gigantaj formikoj. La plej lasta specio malkovrita, nome T. lubei, estis priskribita en 2011, kiam 49.5-milion-jara fosilia flugilhava reĝinformiko, komparebla laŭgrande al kolibroj, estis trovita en Vajomingo, Usono. Tiu estis la unua fosilio de giganta formiko trovita en la Okcidenta Hemisfero. La esto de Titanomyrma en Nordameriko estas konsiderata indikilo de "la unua konstatita trans-Arkta disigo de termofila [varmema] insektogrupo". Alia fosilia specio de tiu genro, nome T. gigantea, estas la plej granda konata fosilia aŭ nuntempa specio de giganta formiko en la mondo.
Banjas
Banjas (aliaj formoj estas Banyas aŭ Banias (hebree: בניאס; arabe بانياس) estas orienta alfluanto de Jordano same nomo de komunumo ĉe la riverfonto, la antikva Caesarea Philippi. Banjas estas ankaŭ la nomo de la naturrezervejo, kiu ĉirkaŭas la fonton, la antikvajn elfosaĵejojn kaj la duonan riverfluon.
Ĝenerale
Banjas situas ĉe piedoj de la Hermonmontaro, ĉe norda fino de la Golano. Proksime al Banjas iras la israela origina limo. La sekva plej granda israela urbo estas Kirjat Ŝmona, ĉ. 15 kilometrojn okcidente.
Etimologio
La nomo „Banias“ reiras al la greka vorto Paneas, sed tio transformiĝis en la araba al Banjas. La nomumo „Paneas“ aludas je tio, ke sur tiu loko ekzistis en la helenisma antikvo grava sanktejo por Pajno, kiu estis establita sur loko de la pli frua adorejo de dio Baal.
Konrado de Hanstein
Konrado de HANSTEIN (naskiĝinta ĉ. 1500 en Bornhagen, sur Burgo Hanstein, mortinta la verŝajne en Majenco) estis germana nobelo kaj imperiestra oficiro, kiu ricevis fortimpresam tombon en la Katarino-kirko de Oppenheim.
Vivo
Li originas el la eichsfeld-a dinastio de la senjoroj de Hanstein estante filo de Caspar de Hanstein, chefadministranto de Lüneburg, kaj de Ulcke Ellica de Pappenheim. Konrado studis ĉe la Universitato de Erfurto kaj iĝis frue soldato. En 1531 li estis inter la unuaj eichsfeld-aj nobeloj reformacio-emaj.
Unue Hanstein servis sub landgrafo Filipo la 1-a (Hesio). Li ekz. batalis en 1534 en Virtembergo kontraŭ la aŭstra guberniestro Filipo (Pfalz-Neuburg), kie la hesia landgrafo - post la Batalo de Lauffen reregantigis la forpelitan dukon virtembergan Ulrich. Poste Hanstein estis ĝis 1537 kavaleria oficiro en Danio. Post repaciĝo internpolitika kaj la agnosko de reĝo Kristiano la 3-a li revenis patrujen.
Pasporto de la 1.8.1537 titolis lin imperiestra leŭtenanto. Estante kolonelo kaj imperiestra militkonsilisto li servis por Karolo la 5-a en la Ŝmalkalda milito. Dum la t.n. Princa ribelo la protestanto Konrado von Hanstein defendis, laŭ komisio imperiestra, la protestantan sed imperiestro-obeeman urbon Frankfurto ĉe Majno kontraŭ trupoj protestantaj el Saksio kaj Hesio. Tiam Hanstein modernigis ene de rekorde mallonga tempo la ĉirkaŭfortikaĵon frankfurtan, surŝutigis provizorajn bastionojn kaj forigis kelkajn gotikajn turospajrojn por ebligi liberan pafadon al la propraj pafilegoj. La sieĝo frankfurta finiĝis en la 2.8.1552 per la Traktato de Passau.
En Majenco li malsaniĝis kaj mortis la sekvan jaron. Entombigo lia estis en Oppenheim. En la tiea Katarino-kirko oni starigis por li lindegan tombon kun plena figuro de natura grando de oficiro en imperiestra kiraso kaj kun abunde ondanta barbo; laŭdire kreis la tuton la majenca skulptisto Dietrich Schro. Malhelpinte la marodon kaj elbrabadon de la urbo li honoritis jam en la 19-a jarcento per stratnomo Hansteinstraße en la frankfurta nordo.
Edzino lia estis Margareto de Hardenberg el Malsupra Saksio. Jam en 1543 li estis akirinta la iaman Kastelon Oberellen en Turingio kiun transprenis liaj idoj kaj heredantoj: samloke estiĝis la dinastia ĉefrezidejo. En 1547 li posedantis ankaŭ enfeŭdigite la burgon en Volkerode kie videblas hodiaŭ ankoraŭ lia blazonoŝtono.
Seatla Centra Biblioteko
En la unua etaĝo troviĝas kolekto de materialoj en "lingvoj mondaj", kaj tie oni konservas kelkdek librojn en Esperanto.
En 2007, la Usona Instituto de Arĥitektoj (AIA) post balotado listigis la konstruaĵon kiel la 108-a el 150 plej ŝatataj konstruaĵoj en Usono; la sola alia listero en Seatlo estis la basbalejo Safeco Field.
Huldenberg
Huldenberg (nederlande, proksimuma prononco ) estas municipo en Belgio, en la nederlandlingva provinco Flandra Brabanto kiu ĉirkaŭas la Bruselan Ĉefurban Regionon. Komence de la municipo havis  loĝantojn. Ĝi apartenas al la distrikto (aŭ arondismento) Loveno.
Ekde 1977 la municipoj Loonbeek, Neerijse, Ottenburg kaj Sint-Agatha-Rode apartenas al Huldenberg, la ĉefa municipo.
Blanka merĝo
La Blanka merĝo (Mergellus albellus) estas sola birdospecio de la genro Mergellus el la anasedoj (Anatidae). Alia sistematiko aldonas ĝin al la genro Mergus kiel Mergus albellus. Temas pri malgranda anaso, kiu estas iome intermeza inter la tipaj merĝoj (Mergus) kaj la klanguloj (Bucephala). Tiu genro estas distinga (kvankam tre rilata) kaj povus fakte esti pli proksima al la klanguloj. La Blanka merĝo interreproduktiĝas kun la Orokula klangulo (B. clangula).
Kombajoj
La Kombajoj estas Papua popolo de Melanezio kiu loĝas en la indonezia provinco Papuo en Okcidenta Nov-Gvineo. Oni ĉirkaŭkalkulas inter 5000 kaj 6000 kombajoj.
La Kombajoj ĝenerale loĝas en kabanoj, kaj ĉiu klano loaĝs en granda arbodomo, kvankam plej parto de agado estas farata ekstere. Ili defendas sin per sagoj kaj pafarkoj. En kelkaj areoj de la arbaro, oni ne konstruas arbokabanojn por homoj sed por spiritoj.
Por vivtenado, la Kombajoj ĉasas porkojn kaj aliajn arbarajn animalojn, fiŝkaptas, manĝas larvojn de skaraboj kaj plantojn kaj saguon (amelo) el Sagua palmo. La Kombajoj ofte uzas hundojn por helpi la serĉadon kaj mortigon de predataj animaloj. La Kombajoj kuiras viandon varmigante ŝtonojn en fajro, volbas la viandon en grandaj folioj kaj metas la varmajn ŝtonojn supre, ĝis la viando estas kuirita. Por fiŝkaptado venenas akvejojn per toksaj radikoj. Ĉar manĝaĵoj estas abundaj en la arbaro, oni ne stokas.
Blanka merĝo
Distribuado
La Blanka merĝo estas specio al kiu aplikiĝas la Agreement on the Conservation of African-Eurasian Migratory Waterbirds (AEWA). Ĝi ne estas konsiderata minacata fare de la IUCN.
Aspekto
Ĝi longas 34-44 cm, pezas 500-800 gr, la enverguro estas 55-70 cm. Sur suba parto de la beko troviĝas etaj, pintaj dentosimilaĵoj, la supra parto estas milde hoka. Tiuj helpas kapton de la fiŝoj. La specio havas relative mallongan bekon, hokoforman pinte kaj kun segilformaj bordoj, kio helpas ĉe fiŝkaptado dum plonĝado.
Temas pri specio ku klara seksa duformismo. La masklo de Blanka merĝo, kun sia aspekto de 'rompita glacio', estas nekonfuzebla, kaj aspektas tre blankanigra dumfluge. Pli precize la masklo estas ĉefe tre blanka kun elfrunta densa kresto kaj fajnaj nigraj strioj (unua el superorelo al nukoflankoj, dua al meza brusto kaj tria inter brust kaj ventro). Li havas ankaŭ nigran bridomakulon el la bekobazo al ĉirkaŭokulo. La beko estas griza. La subaj partoj estas bankaj, la flankoj helgrizaj kaj la vostareo malhelgriza. Dumfluge videblas nigra dorso kun blankaj dorsoflankoj kiel ĉe la Orokula klangulo, sed diference el tiu en la malhelaj flugiloj estas blankaj nur la duarangaj kovriloj kaj ne la duarangaj flugoplumoj.
La ino havas brunan kapon, pli malhela ĉe brido, anstataŭ la maskla nigra makulo, kun tre blanka kaj kontrasta en subvango kaj gorĝareo; la resto de la kropo estas helgriza. Dumfluge ŝi montras similan flugilbidon kiel ĉe la masklo; sed la blankaj makuloj de ambaŭ seksoj estas pli ovalformaj ol ĉe la Orokula klangulo, kie estas pli angulaj. La eklipsa plumaro de la masklo similas al tiu de la ino, tio estas bruna kapo kun blanka subvango kaj griza korpo, kaj tiele ambaŭ povas esti konfuzataj kun samuloj de Jamajka anaso, sed la eklipsuloj de Blanka merĝo, havas pli helajn frunton, antaŭkronon kaj bruston ol la ino.
Kutimaro
Ĝi nutras sin montre el akvaj insektoj, larvoj, en aliaj sezonoj kaptas-manĝas etfiŝojn (8-16 cm ), damaĝante iomete tiele la produktadon de la artefaritaj fiŝlagoj. Temas pri timida specio, kiu ekflugas kaxze de ĝenado.
Ĝi nestas maje sur arbar-kovritaj insuloj de lagoj, la neston ĝi metas en kavon de arbotrunkoj (plej ofte malnovaj nestoj de pegoj) kaj remburas ĝin per plumoj. Ĝi kovas 6-9 kremokolorajn ovojn dum 30 tagoj. La birdidoj forlasas la neston jam 24-36 horoj post la naskiĝo. En la kovado kaj edukado de la idoj partoprenas nur la femalo.
Taksonomio kaj evoluo
Sennoma maranaso el fosilio, konata el humero trovita en kuŝejo de Meza Mioceno ĉe Sajóvölgyi (fina Badeniano, antaŭ 13–12 milionoj da jaroj) de Mátraszõlõs, Hungario, estis atribuata al Mergus. Tamen kelkaj fakuloj inkludis la Blankan merĝon tien, kaj sekve la osto estus pli taŭge atribuata al Mergellus—ĉefe ĉar ĝi estas pli simila al Blanka merĝo ol al restoj de Bucephala trovitaj samloke. Oni asertas foje ke la fosilio de Mátraszõlõs estas tro malnova por reprezenti iun ajn el la modernaj maranasaj genroj, sed ŝajne tiuj estis tre distingaj eĉ jam tiam.
Oni scias, ke la vivanta specio ekzistas ekde antaŭ ĉirkaŭ 2 al 1.5 milionoj de jaroj, kiel konfirmita de fosilioj el plej komenca Pleistoceno trovitaj en Anglio.
Vetoo
Vetoo estas jura ago, per kiu instanco minoritata aŭ ne ĝenerale decidrajta malhelpas aŭ blokas la efektivigon de iu decido. Vetoo estas konservema rimedo, ĉar ĝi favoras la konservon de la aktuala stato kontraŭ ŝanĝoj.
Kie decidoj okazas per voĉdono, vetoo estas pli forta rimedo ol kontraŭvoĉo. Povas okazi, ke veto-rajta partio voĉdonas kontraŭ iu decido, sed pro respekto al la majoritata volo aŭ alia kialo ne vetoas.
En kelkaj okazoj veto-rajto ne estas absoluta, sed nur malfaciligas decidojn. Ekzemple en Usono la prezidento povas per vetoo bloki leĝon de la parlamento, sed tiu ĉi povas per du-triona plimulto (en ambaŭ ĉambroj) superi la vetoon. Tiu vetoo do efikas nur kontraŭ simpla plimulto. Alia speco estas la suspenda vetoo, kiun havas ekzemple la prezidentoj de Francio kaj Italio; ĝin la parlamento povas nuligi en dua voĉdono eĉ per simpla plimulto.
Historio
En antikva Romio veto-rajton posedis la popolaj tribunusoj; ili rajtis nuligi decidojn eĉ de la senato aŭ de aliaj tribunusoj, kiam ili opiniis, ke decido malutilas la rajtojn de la popolo. Latine tiu ĉi rajto nomiĝis ius intercessionis = rajto de interveno.
Ekzemploj
Eble la plej konata veto-rajto ekzistas en la Konsilio pri Sekureco de Unuiĝintaj Nacioj, kie ĉiu ajn el la konstantaj membroj havas la rajton vetoi ajnan decidon, eĉ se ĉiuj aliaj membroj favoras decidon.
Eŭropa Unio antaŭ la Traktato de Lisbono faris uniajn decidojn nur unuanimajn; do ĉiu membro-ŝtato havis veto-rajtojn.
En Belgio ĉiuj leĝoj bezonas la aprobon de la reĝo, kiu do havas efektivan veto-rajton. En 1990 reĝo Baldueno la 1-a pro religiaj kialoj rifuzis aprobi leĝon pri aborto. Tiam la parlamento deklaris la reĝon dumtempe nekapabla regi, transprenis liajn funkciojn, mem aprobis la leĝon kaj poste redeklaris la reĝon kapabla. La belga vetorajto do ne estas absoluta, ĉar la parlamento povas fakte nuligi ĝin, kvankam certe hezitas tion fari.
En Finnlando la prezidanto de la respubliko havas vetoan rajton, sed ĝi estas precipe simbola rajto, ĉar la parlamento (eduskunta/riksdagen) povas tuj trakti kaj akcepti la leĝon do, ke ĝi realos nedependante el la prezidanto. Dum la duonprezidanta sistemo (1919–2000) la prezidanto de la respubliko Finnlando havis pli fortan vetoan rajton: la parlamento povis trakti leĝon, kiun li malakceptis, denove nur malantaŭ la sekvanta parlamenta baloto. Krome, la parlamento povis, alimaniere ol nuntempe, akcepti leĝon ankaŭ tiel, ke ne difinis, kiam la leĝo iĝos valida, kaj se en tia kazo la prezidanto akceptis leĝon, li ankaŭ decidis, kiom la leĝo realos. Konata ekzemplo pri tio estas pri templokoj de sanktaj tagoj: En 1972 la parlamento decidis por ke nerompitaj kvintagaj laborsemajnoj en Finnlando pliiĝos, ke ĉieliro kaj epifanio estos ekde 1973 ĉiujare sabate kaj anstataŭ la pentekosta lundo estos ekde jaro 1973 pentekosta sabato. Prezidanto Urho Kekkonen akceptis tion. En 1986 la parlamento decidis, ke pentekosto fariĝos unutaga jubileo kaj la ĉieliro kaj la epifanio ricevos denove sian tradician tempan lokon. Prezidanto Mauno Koivisto akceptis la leĝon, sed decidis, ke ĝi realos nur en la jaro 1992.
16954 Annikamorgan
16954 Annikamorgan estas meze granda, meze hela asteroido de la asteroida zono malkovrita la en la kadro de la kampanjo "LINEAR" elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Ĝi estas en orbita resonanco 1:7 kun Venuso.
Nomo
Ĝia nomo honoras Annika Lee Morgan, plej bonan en ŝia kategorio, kiu gajnis la unuan rangon en la Intel International Science and Engineering Fair de 2019 pro sia projekto pri biokemio. Ŝi estis lernantino ĉe la Joel Barlow High School de Redding (Konektikuto, Usono).
NGC 3302
NGC 3302 (aliaj indikoj — ESO 437-7, MCG -5-25-20, AM 1033-320, PGC 31391) estas galaksio en konstelacio Pumpilo.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Stadiono Geoffroy Guichard
La Stadiono Geoffroy Guichard, aŭ franclingve Stade Geoffroy-Guichard, estas la plej granda stadiono en la urbo Sankta-Stefano (Saint-Étienne) de Francio: ekde la jaro 1998 ĝi povas gastigi 42 000 spektantojn dum futbalaj aŭ rugbeaj maĉoj. La stadiono estis inaŭgurita la 13-an de septembro 1931, kaj poste renovigita kaj ampleksigita en 1938, 1957, 1986, 1984 kaj 1998. Ĝi interalie gastigis matĉojn de la Eŭropa Futbala Ĉampionado 1984 kaj de la Futbala Mondpokalo 1998, kaj aktuale estas unu el dek eventejoj de la Eŭropa Futbala Ĉampionado 2016.
Kutime la stadiono gastigas la hejmajn matĉojn de la loka futbalklubo AS Saint-Étienne. Sian nomon la stadiono havas pro la komercisto Geoffroy Guichard, kiu fondis la vendejaron Casino. La futbalklubo origine estis sportejo por dungitoj de la vendeja ĉeno, kaj la stadiono situas sur tereno kiu antaŭ estis posedaĵo de la vendeja konzerno.
Krom futbalo, la stadiono kapablas enteni aliajn sportajn konkuradojn, kaj povas okazigi koncertojn kaj grandajn spektaklojn.
Emma de Waldeck-Pyrmont
Emma princino de Waldeck kaj Pyrmont (1858 - 1943) estis la dua edzino de Vilhelmo la 3-a de Nederlando kaj la patrino de reĝino Vilhelmina.
Post la morto de Vilhelmo la 3-a en 1890 ŝi fariĝis ĝis 1898 regentino por sia filino. Emma konsideris ke estas tre valore publike elpaŝi kaj vojaĝis en 1891 kaj 1896 kun Vilhelmina tra ĉiuj provincoj de Nederlando. Tiel ŝi pligrandigis la popularecon de la reĝa familio kiu sub reĝo Vilhelmo la 3-a (kromnomata "Reĝo Gorilo") atingis sian malkulminon.
Orienta arbarnajtingalo
La Orienta arbarnajtingalo (Stiphrornis xanthogaster) estas malgranda specio de birdo troviĝanta je malaltaj niveloj en arbaroj de Kameruno kaj Gabono al DR Kongo kaj Ugando.
Ĝi estis konsiderata subspecio de S. erythrothorax ĝis 1999, kiam oni rekomendis, ke ĝi estu traktata kiel separata specio. IUCN kaj kelkaj aliaj fakuloj ne agnoskas la disigon, kaj sekve ĝi ne estis agnoskita kiel specio separata el S. erythrothorax. Tamen ĝi estis priskribita kiel ofta al surloke abunda, kaj oni ne povas konsideri ĝin kiel minacata kategorio.
Rockeskyller Kopf
Rockeskyller Kopf (elparolu: rokeskIler kopf) estas 554.6 m alta monto apud Rockeskyll en Rejnland-palatinata distrikto Vulkaneifel en la germana mezmontaro Eifel. Ĝi estas estinginta vulkano. La vulkankomplekso el la kvaternaro aĝas ĉirkaŭ 360.000 jaroj. Hodiaŭ ĝi estas naturmonumento.
Situo
La monto situas en la Naturparko Vulkaneifel. Ĝia pinto estas ĉirkaŭ 1 km okcidente de Rockeskyll, 1 km oriente de Bewingen ĉirkaŭ 1,6 km sudoriente de Dohm-Lammersdorf. Je la orienta flanke preterfluas la rivereto Kaulbach. Ĝi estas la dekstra fontrojo de la sudoriente fluanta Hangelsbach, kiu enfluas sudoriente de la monto proksime de Pelm en la la sudokcidente ĝis sude de ĝi fluanta rivereto Kyll.
Entre Rios
Entre Rios estas municipo en subregiono Xanxerê, subŝtato Sankta Katarino, Brazilo. Ĝi havas 2.804 loĝantojn en 105,167 km² (26,7 loĝ./km²). Laŭ brazilaj padronoj, ĝi estas tre riĉa municipo.
Club Atlético Vélez Sarsfield
La klubo fondiĝis la 1-an de januaro 1910 je la nomo Club Atlético Argentinos de Vélez Sarsfield. En 1913 la nomo mallongiĝis al Club Atlético Vélez Sarsfield. Sian nomon ĝi havas honore al la politikisto kaj juristo Dalmacio Vélez Sarsfield, kiu verkis la konstitucion de Bonaero kaj kunlaboris en la kreo de la unua civila leĝaro de Argentino.
Ekde la 2009 la unuan viran teamon de la klubo trejnas Ricardo Gareca. Inter la jaroj 1989 kaj 1992 li mem estis profesia futbalisto en la klubo, kaj 20 jarojn pli poste revenis kiel trejnisto, komencigante aparte sukcesan ĉapitron de la teamo: en 2009 kaj 2011 la teamo gajnis la nacian ĉampionecon (Clausura) kaj en 2010 atingis la vicĉampionecon (Apertura).
Terrotacio
La rotacio de la Tero estas unu el la movoj de la Tero kiu konsistas en la turniro ĉirkaŭ ties propra akso. La Tero turniras el okcidento al oriento, same kiel la cetero de planedoj de la Suna Sistemo (kun la escepto de Venuso). Konsiderante la punton de la norda poluso kiel vidpunkto, la Tero turniras laŭ kontraŭkorloĝa direkto. Kompleta turniĝo rilate al fiksa stelo daŭras 23 horojn, 56 minutojn kaj 4 sekundojn. Tiu movo evidentiĝas pere de la pendolo de Foucault kies konsiderinda amaso pendas el punkto je granda alto por sendependigi sian movon disde la propra movado de terrotacio, tio estas, de la planko, kvankam oni ne povas sendependigi absolute de la movado de la punkto de la tegmento el kiu ĝi pendas.
La linia rapideco de rotacio de la Tero estas de 1600 km/h aŭ 465,1013 m/s ĉe ekvatoro, kaj tiu valoro malpliiĝas kiam oni alproksimiĝas al unu el la polusoj kie la valoro estas nulo. Laŭlonge de milionoj da jaroj la rotacio ege bremsiĝis pro gravita interagado kun la Luno. Tamen, kelkaj okazaĵoj grandproporciaj, kiel la Tertremo en Hinda Oceano en 2004 akcelis la rotacion je tri mikrosekundoj. La postglacia alĝustiĝo, survoje ekde la lasta glaciepoko, ŝanĝas la distribuon de la teramaso kaj sekve modifas la inercimomanton kaj, pro la leĝo de konservado de la angula movokvanto, ŝanĝas ankaŭ la rotacian periodon.
Liro (muzikilo)
La antikva kordinstrumento liro (greke lύρα) originas el la 9-a jarcento a.K.. Kontraste al la citro, kun kiu ĝi parencas kaj foje malfacile diferencigeblas, ĝi tendence pli malgrandas kaj ne havas "piedon" (bazon) por mem stari, se ne ludate. La nombro de kordoj de la liro ŝanĝiĝis dum la jarcentoj de komence 3 ĝis 4 al poste 7 aŭ malofte 8 kordoj.
Zvěrotice
Zvěrotice (Swierotitz) estas municipo de Ĉeĥio troviĝanta en distrikto Tábor, en Sudbohemia regiono. En ĉi tie vivis.
Liro (muzikilo)
Liroj ekzistis en du diversaj konstrumanieroj:
La liro en antikva Grekio konsideriĝis inventaĵo de la dio Hermeso, kiu donacis ĝin al sia dia frato Apolono. En la helenismo ĝi estis simbolo de la poetoj kaj filozofoj, el kio poste ekestis la vorto "liriko".
Zvěrotice
Memorindaĵoj
Al Zvěrotice apartenas Zátiší, la loka arbaristejo. Inter lokaj memorindaĵoj apartenas Muelejo de Záruba.
Liro (muzikilo)
El la antikvaj muzikiloj liro kaj citro poste ekestis diversaj formoj de harpoj. Ambaŭ muzikilojn, kaj liro kaj citro, do eblas konsideri "pra-harpo".
Trindade (Gojaso)
Trindade estas brazila municipo kaj urbego de la subŝtato Gojaso. Ĝi estas fama pro la religiaj festadoj en julio kaj nun estas la tria plej grava pilgrimejo en Brazilo.
Geografio
Trindade situas en meza parto de la lando. La distanco al la subŝtata ĉefurbo Goiânia estas 30 km. La najbaraj municipoj estas: okcidente: Santa Bárbara de Goiás nordokcidente: Goianira norde: Caturaí oriente: Goiânia sudokcidente: Campestre de Goiás sudoriente: Abadia de Goiás sude: Guapó.
Historio
En tiu loko en 1840 oni trovis argilan medalionon pri Sankta Triunuo kaj Sankta Maria. Baldaŭ oni konstruis kapelon. En ĉiu jaro okazas pilgrimado, konata ankaŭ festivalo, kiu daŭras dek kvin tagojn kaj altiras laŭtaksan populacion de unu miliono da vizitantoj. Trindade urbiĝis en 1943.