cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Sándor Teleki
Biografio
La guvernisto de Sándor Teleki en 1835 estis Mihály Táncsics. Post sia advokata ekzameno li studvojaĝis en Germanujo kaj en 1841 iris al Hispanujo, kie miksiĝis en karlistajn luktojn. Li revenis Germanujon kaj kun Franz Liszt travojaĝis Italujon. Li estis adepto, eĉ amiko de Sándor Petőfi, kiu kun sia edzino pasigis la mielmonaton en Koltó, en lia kastelo. En 1848 li estis ĉefkapitano de Kővár, soldato en la bataloj en la suda regiono. Lajos Kossuth sendis lin Transilvanujon, kie apud Bem kiel majoro, poste kolonelo partoprenis plurajn batalojn. Post la falo de la liberecbatalo el fortikaĵmalliberejo de Arad li fuĝis al Beogrado, poste Konstantinopolo. La reĝimo absolutisma in effigie (simbolice) pendumis lin. Pro liaj respublikaj sentimentoj Napoleono la 3-a el Parizo ekzilis lin al insuloj Jersey, poste Guernsey, kie li vivis en societo de Victor Hugo. En 1859 li distingis sin apud Giuseppe Garibaldi en Sicilio kaj Napolo. Post 1867 li revenis Hungarujon kaj vivis en sia bieno rericevita kaj publikigis memuaraĵojn.
Li estis fondantano de Hungara Historia Societo, membro de Societo Petőfi kaj membro de Societo Kisfaludy.
Verecka montpasejo
La Verecka montpasejo (hungare Vereckei-hágó, ukraine перевал Середньоверецький) estas grava montpasejo en la nordorientaj Karpatoj. Laŭ hungara historia tradicio, fontoj, tra tiu montpasejo alvenis plimulto de la madjaroj en la Karpatan basenon (895).
Situas
Ĝi situas sur spino de la nordorientaj Karpatoj, inter valoj de rivero Latorica kaj Opor (alfluanta al Strij). La montpasejo altas super la marnivelo je 841 m. Oni povas atingi la montpasejon sur malbona vojo el Niĵnij Vorota.
Historia graveco
La montpasejo estis uzata jam jarmiloj por migrado de popolo. En 895 alvenis tra tiu plimulto de la madjaroj en la Karpatan basenon. En 1241 tra tiu alvenis la mongola-tatara ĉefarmeo en la Hungaran Reĝlandon.
Dum la unua kaj dua mondmilitoj, okazis tie gravaj bataloj. La montpasejo apartenis al la Defenda linio Arpado, kies restaĵoj videblas eĉ hodiaŭ. Ekde 1980, la landa vojo ĉirkaŭas la Vereckan montpasejon.
Memoraĵoj
La landokupa statuo de la hungaroj estis starigita en 1896. Ĝi travivis la ĉeĥoslovakan periodon (1920–1939), en la dua duono de la 1940-aj jaroj, oni disbatos la memortabulojn kaj malkonstruis la tutan statuon en mezo de la 1950-aj jaroj. Parto de ĝi (obelisko) estas nun videbla en la proksima vilaĝo Tuholka, antaŭ la vilaĝa domo.
Sur la montpasejo nun troviĝas statuo, kiu memorigas pri tiuj partizanoj, kiujn ekzekutis tiuloke la la hungara armeo en 1939, post reokupo de la Subkarpata regiono fare de Hungario. Nuntempe evidentiĝis, ke la ekzekuto okazis aliloke.
Nuntempe la hungara registaro konstruigas novan miljaran statuon sur la montpasejo, sed tio ne estas finita pro aktivado de ukranaj naciistoj.
Elizabeth Taylor
Ŝi naskiĝis en Londono al usonaj gepatroj. Ŝia patrino iam estis aktorino. Kiam milito venis al Britio, la familio transloĝiĝis al Los-Anĝeleso, kie ŝia avino tiam loĝis (la familio devenas de Sankta Luiso). Eĉ kiel infano, Liza estis tre bela kaj, pro tio, ŝi fariĝis aktorino, estinte nur 10-jara. En 1942 ŝi ricevis rolon en la filmeto There's One Born Every Minute. En 1943 ŝi aperis en Lassie Come Home kaj fariĝis sukcesa aktorino. En 1944 ŝi aperis en National Velvet kaj fariĝis fama en la tuta lando. Ŝi laboris por MGM kiel dungito dum la jaroj 1943-60.
Premioj
kaj kandidatiĝis por la premio pro:
Geedziĝoj
Ŝiaj sep edzoj estis:
Ŝi eksedzigis ĉiujn, krom Michael Todd, kiu mortis dum pereo de aeroplano. Ŝi konvertiĝis al judismo, kiam ŝi edziniĝis al Eddie Fisher.
La lasta aprezata filmo, en kiu ŝi aperis estis That's Entertainment en 1974. De post 1970, la plejparto de ŝiaj filmoj ne prosperis, estinte malbonaj aŭ eĉ strangaj.
Dum la 1980-aj kaj 1990-aj jaroj ŝi batalis kontraŭ aidoso kiel aktivulo kaj donis sian nomon al parfumaĵoj.
En 1997 ŝi havis malsanan kreskaĵon en la kapo, kiun la kuracistoj sukcese fortranĉis, kaj ŝi estis dumtempe kalva.
Kvankam ŝi naskiĝis el usonaj gepatroj kaj loĝis plejparte en Usono, ŝi tamen estas brita, ne usona civitano. Ŝia plej longa edziniĝo estis al brito, Richard Burton.
Taylor altis 163 centimetrojn.
NGC 815
NGC 815 (alia indiko — PGC 906183) estas galaksio en konstelacio Baleno.
Kleve
Kleve estas urba komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la samnoma distrikto Kleve de la federacia lando Nordrejn-Vestfalio kaj estas la administra centro de la distrikto. Fine de la urba komunumo havis  loĝantojn.
Geografie la komunuma teritorio apartenas al la regiono Malsupra Rejno.
Inter la historie aparte konataj naskiĝintoj en la urbo estis la nederlanda pentristo Joos van Cleve en la 15-a jarcento.
Hurum
estas komunumo de Norvegio. Ekde la komenco de 2020 ĝi apartenas al la provinco Viken - antaŭ tio ĝi de 1919 ĝis 2019 estis parto de la historia provinco Buskerud. Laŭ la stato de en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km².
La teritorio havas komunan limon kun.
Campo Alegre de Lourdes
Campo Alegre de Lourdes estas municipo en la brazila subŝtato Bahio, kiu havis 28.090 loĝantojn en 2010.
Sułkowice
Sułkowice estas urbo en Malgrandopolio en Pollando. Ĝi apartenas al komunumo Sułkowice en distrikto Myślenicki.
Hook (filmo)
Hook (Hoko) filmita en la jaro 1991 estas filmo de reĝisoro Steven Spielberg.
Sukcesa Sanfrancisk-entreprena advokato Peter Banning fariĝis labormaniulo, streĉante sian rilaton kun sia edzino Moira kaj iliaj infanoj Jack kaj Maggie. Post promesado partopreni almenaŭ unu el la basbalmatĉoj de Jack, nome la lasta matĉo de la sezono, Petro flugas kun sia seniluziigita familio al Londono por viziti la avinon de Moira, Wendy Darling.
Stacio Kōda (Ajĉi)
Stacio Kōda (japane: 幸田駅 [Kōda-eki], angle: Kōda Station) estas fervoja stacio en Kota, Gubernio Ajĉi, Japanio. La stacio servas 1 linion de JR Centra: Linio Tōkaidō (ĉefa).
Thiverval-Grignon
Thiverval-Grignon estas franca komunumo en la departemento Yvelines, en la regiono Francilio.
Geografio
La komunumo enhavas la vilaĝon Thiverval kaj la vilaĝeton Grignon, kie situas kastelo uzata de AgroParisTech.
Heiman Blok
Heiman BLOK (naskiĝis la en Gorinchem, mortis la  en Auschwitz) estis nederlanda bankestro, instruisto ĉe la Pitmann-lernejo en Amsterdam kaj Esperanto-pioniro.
Proponita de Uitterdijk, Blok estis membro de la Lingva Komitato ekde 1910 ĝis almenaŭ 1929 (vd. tiujaran UEA-jarlibron). Li kunfondis la unuan Esperanto-grupon en Amsterdamo en 1905 kaj estis ties prezidanto, sekretario kaj kursgvidanto. Blok estis sekretario de la Nederlanda Societo Esperantista en 1907 kaj redaktoro de Amsterdama Pioniro en 1907. Li prezidis la unuan Esperanto-ekzamenon en Nederlando en 1910. Blok gvidis kursojn kaj donis publikajn lecionojn en multaj lokoj.
Pro Blok estis judo en la okupita Nederlando, la nazioj sendis lin al la koncentrejo Auschwitz dum la dua mondmilito. Tie, li estis murdita en 1942.
Tony Blair
Anthony Charles Lynton "Tony" BLAIR (naskiĝis la 6-an de majo 1953 en Edinburgh) estas brita politikisto. Ekde 1997 ĝis 2007 li estis la ĉefministro de Britio. Li estis la unua laborista ĉefministro estrante Brition tiom longe.
Vivo
Tony Blair naskiĝis en Edinburgo en Skotio, sed vivis dum sia juneco ĉefe en la nordangla Durham. Lia patro, Leo Blair, advokato, estis membro de la Konservativa Partio de Britio. Leo Blair celis kandidati por membreco en la nacia parlamento, sed suferis koratakon kiam Tony estis dekunujara.
Tony Blair edziĝis al Cherie Booth la 29-an de marto 1980. Ili havas kvar infanojn:
Li konvertiĝis al la katolika kredo (oficiale) la 21-an de decembro 2007.
Politiko
Post ricevo de sia advokata diplomo en 1975 Tony Blair anis la Britan Laboristan Partion. Li malsukcesis dum la parlamentaj balotoj de 1982 gajninte nur 10% de la voĉoj. Tamen li impresas la partiestron Michael Foot.
En 1983 li sukcesis gajni seĝon de la balotujo Sedgefield, apud Durham, kie li grandiĝis. Li estas unu el la reformantoj de la partio.
Unuaksa traktoro
Unuaksa traktoro nur havas du per benzina aŭ dizela motoro promulgitaj radoj. La maŝino estas stirata de laboristo. Unuaksuloj havas ofte ŝafto. Ofte eblas turni la stirilon je 180 gradoj, por almunti diversajn ilojn kiel ekzemple traba falĉmaŝino. Oftaj almuntiloj estas frezilo aŭ reversfrezilo, plugilo, traba falĉmaŝino, mulĉilo, bendorastilo, balamaŝino, ŝpruciloj, punmpiloj kaj unuaksaj  remorkoj, parte ankaŭ kun propra propulso (pere de  ŝafto propulsita remorka akso).
Kenta Hasegawa
Kenta Hasegawa (japane 長谷川 健太, n. 25-an de septembro 1965) estas japana futbalisto. Li de 1989 ĝis 1995 membris en la japana nacia teamo de futbalo.
Emscher
La Emscher-Zono estas regiono laŭlonge de la rivero Emscher en la orienta kaj norda Ruhr-Regiono.
Geografia situo
La Emscher fontas sudoriente de Dortmundo ĉe Holzwickede (distrikto Unna) rande de la montara ĉeno Haarstrang 160 m super la marnivelo en fontlageto. Ĝustadire ekzistas pluraj malgrandaj rojtoj, el kiuj fontas la Emscher. Tiuj enfluas la fontolageton. La akvokolekta baseno de la rivero sumiĝas plimalpli je 860 km². En sia supra parto la Emscher trafluas – apartigita de la Ruhr-valo nur per la montaraj ĉenoj Haarstrang resp. Ardey-montaro– la sudorientan parton de Dortmundo kaj tiam direktiĝas nordokcidenten. En norda Castrop-Rauxel ĝi subkveras la Rhein-Herne-Kanalon per artefarita trafluejo. Poste ĝi fluas ĝis Oberhausen preskaŭ ĉiam paralele al tiu ĉi kanalo en okcidentan direkton. Ĉe la konstruo de la kanalo oni uzis la geografion de la Emscher-valo.
En Oberhausen la rivero turniĝas nordokcidenten kaj tiam fluas ĝis sia hodiaŭa enfluejo en la Rejnon ĉe Dinslaken-Eppinghoven. Tie ĝia forfluokvanto kreskis je mezume 16 m³/s.
Unuaksa traktoro
Unuaksaj traktoroj estis tre disvastigataj en la 1950aj ĝis 1970aj jaroj. Hodiaŭ ili nur estas uzataj en ĝardenistoj kaj kaj pejzaĝistoj. . En agrikulturo ili nur estas uzata de agrikulturaj kromenspezisto.
Emscher
Historio
La nomo Emscher verŝajne havas Keltan originon. En la mezepoko la rivero estis en la supra kaj meza parto ofte natura limo de teritorioj. Norde de la rivero etendiĝis plejparte la Feŭdo Recklinghausen, sude tiu e la Graflando Mark kaj de la Abatinejo Asindo. la Emscher ankaŭ formis la sudan kaj okcidentan limon de la Graflando Dortmundo. Do laŭlonge de la Emscher staris multaj akvokasteloj, ĉe la limoj de la Graflando Dortmund observejoj.
Unuaksa traktoro
Hodiaŭ la unuaksa traktoro ankoraŭ estas uzata de ĝardenisto kaj ĝarden- kaj pejzaĝisto, en la komunuma flegadservo kaj de libertempaj agrikulturistoj. Avantaĝoj kompare al kvarradaj ettraktoroj estas la pli granda turnebleco kaj la pli malalta pezo, kiu pli zorge uzas la grundon.
Emscher
Historio
Projekto de navigebligo post plurjaraj intertraktadoj estis rifuzata fare de la Prusa reĝo Frederiko la 2-a je la 23-a de aŭgusto 1774.
Unuaksa traktoro
Farantoj de unuaksaj traktoroj estis kaj parte ankoraŭ estas: Agria, Aebi, Bucher, Bungartz, Fahr, Fortschritt, Gutbrod, Hako, Holder, Honda, Husqvarna, IRUS, Köppl, Monax, Rapid, Reform, Schmiedag, Siemens-Schuckertwerke, SOLO
Emscher
Historio
Pro tio la Emscher frue kadukiĝis al kloako kun la popola moknomo „Köttelbecke“ (fekrojo). La eta dekliveco, la ege meandra riverfluo kaj la plifrofundiĝo de la tero kaŭzata de la minado fine de la 19-a jarcento sekvigis oftajn superakvigojn, kiuj kaŭzis pro la kunportataj fekaĵoj epidemiojn. Ĉar la implikataj komunumoj kaj grandaj entreprenoj ne povis solvi la problemojn proprainiciate, estis fondata en 1899 la Emscher-Kooperativo kiel deviga ligo de komunumoj kaj entreprenoj enfluigaj poluakvojn. Ĝiaj taskoj estas la poluakvopurigo, la sekurigo de la forfluo, la protekto kontraŭ inundoj kaj riverkonservado.
Sub la egido de la Emscher-kooperativo la Emscher estis pliprofundigata je ĉ. 3 metrojn, plej parte plifirmigata kaj rektigata. Plurfoje la riverfluo estis regulata, la enbuŝiĝo en la Rejnon estis dufoje alilokata dum la 20-a jarcento: en 1910 ekde Duisburg-Alsum al (Duisburg-)Walsum kaj en 1949 al Dinslaken. Konforme al tio la Emscher dividiĝas ĉe sia malsupra fluo en Malnova Emscher, Malgranda Emscher kaj Nova Emscher. La Malnova Emscher fluas de Oberhausen tra Duisburg-Hamborn, Duisburg-Beeck und Duisburg-Alsum, la Malgranda Emscher de Oberhausen tra Duisburg-Hamborn kaj Duisburg-Walsum kaj la Nova Emscher ekde Oberhausen tra Dinslaken en la Rejnon.
Unuaksa traktoro
Vetrkurado de unuaksaj traktoroj
Dum la lastaj jaroj pli kaj pli ŝatataj estas vetruroj kun unuaksaj traktoroj.
Emscher
Historio
Ĝis antaŭ nelonge tamen ne ekzistis alternativoj al la ferma forigo de poluakvo, ĉar subteraj kanaloj pro minadaj domaĝoj regule malleviĝus. Do oni precipe provis protekti la Rejnon kaj pro tio oni ekfunkciigis tri centrajn akvopurigajn instalaĵojn ĝisfine de la 1990-aj. La kanaligita rivero endanĝerigas ĉiun, kiu hazarde aŭ intence eniĝas la riverujon pro la oblikvaj, ege glataj kaj glitigaj betonŝeloj. Ekz. la verkisto Michael Holzach, sufiĉe konata en Germanio, dronis en la Emscher ĉe la provo savi el tiu koako sian hundon.
La pasejo de la Emscher servas kiel traceo por diversaj energilinioj. Ĝis 1939 trafikis pramo por la transigado de personoj en Duisburg. Ĝi estis anstataŭigata per ponto en la jaro 1960.
Renaturigo
Kun la pleja fino de la minado en la Ruhr-regiono resp. ties nordenmigrado, minadaj malleviĝoj ne plu estas malhelpo, tiel ke oni komencis konstrui subterajn kanalojn kaj renaturigi la Emscher. Samtempe oni konstruas malcentran poluakvan klarigosistemon.
La centran konstruaĵon kadre de la renaturigo formas la Emscher-kanalo, 51 km longa betontubo, kiun oni nuntempe konstruas inter Dortmundo kaj Dinslaken. La finkonstruo de la Emscher-kanalo estas planita por 2014.
La Emscherquellhof situanta ĉe la fonto de la Emscher en 2005 estis fundamente resanigata fare de la Emscher-kooperativo kaj estas uzata por ekspozicioj kaj kiel kongresejo kaj klerigejo.
Dezső Kölber
Dezső Kölber [deĵO kolber], laŭ hungarlingve kutima nomordo Kölber Dezső estis hungara pentristo, altlerneja instruisto. Dezső Kölber naskiĝis en 1874 en Budapeŝto, li mortis en 1945 en Budapeŝto.
Biografio
Dezső Kölber frekventis mezlernejon en sia naskiĝurbo, poste li akiris diplomon en Reĝa Modela Desegna Altlernejo. Liaj plej gravaj instruistoj estis Bertalan Székely kaj Károly Lotz. Post siaj studoj li instruis en la Reĝa Industriarta Altlernejo, plej ofte li instruis la vitraloteknikon. Krom la instruado li pentradis, kreis mozaikojn kaj vitralojn. Dum la 1-a mondmilito li estis armea pentristo.
Ingoldingen
Ingoldingen estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Biberach kaj en la distriktaro Tübingen de la federacia lando Baden-Virtembergo. Fine de la komunumo havis  loĝantojn.
Xalpatláhuac
Xalpatláhuac estas unu el la 81 komunumoj de la meksika subŝtato Guerrero, kiu situas en la centra suda parto de Meksiko, ĉirkaŭ 400 km sudokcidente de la ĉefurbo Meksikurbo. La ĉefurbo de la komunumo estas Xalpatláhuac. Xalpatláhuac apartenas al la regiono La Montaña, kiu estas unu el la sep regionoj de la subŝtato Guerrero. La regiono "La Montaña" troviĝas en la orienta parto de la subŝtato. Krome dek-ok komunumoj apartenas al tiu regiono. Multaj komunumoj en tiu regiono apartenas al la plej malriĉaj komunumoj de Meksiko. Al Xalpatláhuac apartenas entute 15 tiel nomataj loĝlokoj (statistike por urboj, vilaĝoj kaj domaroj). La kodnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 12069.
Geografio
La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 12615 loĝantojn. El tiuj estis 5962 viroj kaj 6653 virinoj. La komunumo havas surfacon de 393,6 km². La meza alteco (de la ĉefurbo) estas 1540 metroj super la marnivelo.
Alcuinus
Alkvino (En la anglosaksa Ealhwine, Latine Alcuinus, 735-804) el York, estas Anglosaksa sciencisto kaj aŭtoro el la 8a jc. Laŭ la urbo, kie li mortis, foje li estas nomata Alkvino de Tours.
Biografio
Ĉirkaŭ 735 Alkvino estis naskita en la Angla urbo York, kie en 778 li fariĝis bibliotekisto de l' fama biblioteko.
Xalpatláhuac
Sociogeografio
En la jaro 2000 en la komunumo vivis 9695 personoj, pli aĝaj ol 5 jaroj. El tiuj 8962 personoj sciis paroli indiĝenan lingvon. Tio signifas ke 92,44 % de la loĝantaro en la koncerna jaro sciis paroli indiĝenan lingvon.
Alcuinus
Biografio
Li estis lerninto de Ethelbert de York. En 781, dum vojaĝo al Romo li renkontis en Parma Karolon la Grandan, kiu persvadis lin eklabori por li. Kaj efektive en 782, kune kun kelkaj samlandanoj, Alkvino iris el Anglio al la Franka Regno.
Xalpatláhuac
Sociogeografio
El la 9695 loĝantoj (pli aĝaj ol 5 jaroj en la jaro 2000), 9326 apartenis al la katolika religio. 369 personoj apartenis al aliaj religioj.
Alcuinus
Biografio
Karolo donis al li la regadon super pluraj abatejoj (interalie en Troyes kaj Ferrières). Li multe instruis, ankaŭ al Karolo mem, kaj al multaj el liaj infanoj kaj parencoj. En ĉi klera rondo pluraj alprenis kaŝnomon, Alkvino tie nomiĝis Flako (laŭ la fama Latina poeto Horacio).
Interkonsente kun Karolo, inter 790 kaj 793 li denove estis en Anglio, sed poste li restis daŭre en la Franka Regno. En 796 la abatejo de Sankta Marteno de Tours estis konfidita al li (tio ne implicas ke li mem aŭtomate estis mem benediktana monaĥo). Tie li multe kontribuis al la firmigo de l' observado de la reguloj kaj de la instruado; li formis tie grandan bibliotekon, precipe per kopiigado de famaj manuskriptoj el aliaj monaĥejoj, ekzemple el York, por tiea konservado (kaj uzado).
Depost 801 Alkvino kutime estis en Tours, kie li sin dediĉis ĉefe al studado de profana kaj de religia literaturo. Li mortis en Tours la 19-an de majo 804.
Verkoj
Alkvino estas centra figuro en la Karolida Renesanco. Li kontaktigis la Frankojn kun la Latina kulturo, kiu pluekzistadis ankoraŭ en Anglio. Lia ĉefa rolo estas en la disvastigo de kio liaepoke ankoraŭ restadis el literaturo de pli fruaj tempoj.
Kiel ia "ministro pri instruado" de Karolo la Granda li igis konservi malnovajn tekstojn, organizis lernejojn, kontrolis la nivelon de l' instruado.
De li ni posedas kelkajn komentojn pri bibliaj libroj. Lia ĉefverko estas De fide sanctae et individuae Trinitatis (pri la sankta kaj nedividebla Triunuo), kie li multe pruntas el Aŭgusteno.
Krom tio restas de li ĉirkaŭ 300 leteroj: grava fonto de informoj por tiu epoko.
Li ankaŭ postlasis kelkajn poemojn. Ankaŭ verkaĵojn por lernejoj, ekzemple gramatikon pri la Latina.
2347 Vinato
2347 Vinato estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la usona astronomo Henry Lee Giclas elde la observatorio Lowell en Flagstaff (Arizono, Usono).
Nomo
Ĝi ricevis la nomon de la hinduisma diino Vinato, unu el la dektri filinoj de Dakŝo, patrino de Aruno kaj Garudo.
Muine na gCaiseal
En la komunumo Muine na gCaiseal aŭ angle Moneygashel, apud Dowra sude de An Blaic (Blacklion)) en la graflando An Cabhán en Irlando troviĝas tri ferepokaj Dun-oj aŭ ŝtonfortesoj.
La plej granda el la tri ŝtonfortresoj la komunumo Muine na gCaiseal situas ĉirkaŭ  800 m pli norde de iama lernejo kaj estas alirebla trans 400 m fora bieno. Ĝi estas unu el la plej bone konservitaj en la sudo de la Ulster. Ĝi havas bone konservitan lintelon super la enirejo kaj eksteran ŝtonan ŝtuparon. En la interno de la konstruaĵo estas du pliaj ŝtuparoj. La ringmuro cirkaŭas areon de 25 m en diametro. La ringmuro konserviĝus parte de alteco de ĉirkaŭ 3 m. La alirebleco al subteretaĝo situas en la sudo de la ekstera bazo de la muro.
Sur altetaĵo ĉirkaŭ 450 m sudokcidente situas ruino de malgranda kaŝelo (Cashel) kun ŝvitdomo de Log Fhaoileann malantaŭ la enirejo.
Ĥorknabo
Ĥorknabo estas knaba membro de ĥoro, kutime de knaba ĥoro kies ĉiuj aliaj membroj do same estas knaboj.
En neformala lingvouzo, kaj en Esperanto kaj en pluraj aliaj lingvoj - ekzemple angle choirboy aŭ germane Chorknabe (atentu ke germane la vorto "Knabe" estas arkaiĝinta vorto, kiu do sonas eksmoda, dum en Esperanto ĝi estas normala vorto sen tia konotacio) - ĝi signas aparte bonkondutan kaj morale senriprocan personon, en la sama senco en kiu anglalingve ankaŭ boy scout (do "knaba skolto") signas personon kiu estas konsiderata honora aŭ de alta konscienco.
Historo
En la angla lingvo la vorto "choirboy", do 'ĥorknabo' (anstataŭigante la antaŭe uzitan vorton "singing boy", 'kantanta knabo') ŝajne ekuziĝis fare de la novelisto William Makepeace Thackeray (1811-1863) en la Viktoria epoko.
Dum la 19-a jarcento pli kaj pli oftiĝis ne-ekleziaj miksitaj ĥoroj el viroj kaj virinoj, kaj dum la 20-a jarcento ankaŭ ne-ekleziaj infanaj ĥoroj el knabinoj kaj knaboj. Koresponde, en tiaj modernaj ĥoroj preferatas la neŭtrala vorto "ĥorano", ĉu knaba, knabina, vira aŭ virina.
Les Bidasses s'en vont en guerre (filmo)
Les Bidasses s'en vont en guerre (La Soldatoj ekiras al milito) estas franca komedio de Claude Zidi, aperinta en 1974.
Temo
Gérard, Jean, Phil kaj Jean-Guy plian fojon estas enkarcerigitaj pro malrespekto de ordonoj. Preferante trapasi sian tempon ludante kartojn en karcero, ili estas komisiitaj iun tagon plenigi la fuel-kuvon de la kolonelo. Ili erare verŝas mazuton en la naĝbasenon. Alian tagon, ili sukcesas eskapi kaj rifuĝas en farmbieno kiun la armeo volas rekvizicii ĉar ĝi situas sur unu el ĝiaj terenoj. Ili helpas la loĝantojn antaŭ ol diri "ne" al la urbestro por ne edziĝi kun la filinoj de la farmistino...
27595 Hnath
27595 Hnath estas asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la de la teamo de la astronomia kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de Sean Michael Hnath, finalisto en 2012 de la Broadcom MASTERS, matematika kaj scienca konkurso por gestudentoj de mezlernejo, pro lia projekto pri sciencoj de la medio. Li estis lernanto ĉe la  Muhlenberg Middle School de Laureldale (Pensilvanio).
Puŝkinskaja (metrostacio en Sankt-Peterburgo)
Puŝkinskaja (Пушкинская) estas stacio de la Metroo de Sankt-Peterburgo sur Kirovsko-Viborgskaja linio, ĝi situas inter la stacioj ' kaj ' en Sankt-Peterburgo.
La nomo de la stacio aperis ĉar ĝi estas konekta al Vitebska fervoja stacidomo, la fervojo el kiu konektas Sankt-Peterburgon kun apuda urbo Puŝkin. Ambaŭ la urbo kaj la stacio ricevis siajn nomojn laŭ fama rusa poeto Aleksandr Puŝkin.
Interkonektoj
De tie ekzistas transirejo al:
BES
BES havas plurajn signifojn:
Natria hipofosfato
Natria hipofosfato, hipofosfato de natrio aŭ Na4P2O6 estas neorganika komponaĵo, natria salo de hipofosfata acido, senkolora kristalo iomete solvebla en malvarma akvo, sed malkomponiĝas en varmaj solvaĵoj. Ĝia plej stabila formo komerce trovebla estas la dekahidrata.
Tempo
La tempon malsame pririgardis malsamaj kulturoj en diversaj tempoj. En iuj religioj tempo, precipe homa tempo sur la tero, estas rigardata kiel ŝanĝo de cikloj, en kiu homoj mortas kaj renaskiĝas denove kaj denove. Iuj antikvaj grekaj filozofoj kredis, ke tempo estas iluzio, kaj realo estas senŝanĝa kaj senmova. Iuj grandaj religioj instruis, ke la tempo estis kreita kaj estas destinita por fini iun tagon en terura kulmino. Isaac Newton kredis ke tempo kaj spaco estis absoluta, ideala kaj senŝanĝa. Lia vidpunkto pri la tempo estis venkita per la teorio de relativeco de Albert Einstein.
Gyula Moravcsik
Gyula Moravcsik [djula moravĉik], laŭ la hungara skribmaniero Moravcsik Gyula (naskiĝis la 1892 en Budapeŝto, mortis la  1972 samloke) estis hungara filologo, sciencisto pri Bizanco, pedagogo, ordinara membro de Hungara Scienca Akademio (1945). Lia filo estis M. Gyula Moravcsik.
Tempo
Por sciencistoj, la mezuro de tempo inkluzivas du paŝojn: difini la precizan momenton, kiam io okazas, kaj establi standartan intervalon de tempo, ĝis kiam io daŭras. Ekzistas diversaj rimedoj kaj diversaj aparatoj por mezuri la tempintervalojn (ekz. horloĝoj, kronometroj ktp.) kaj por indiki la ĝustan tempon. Same kalendaroj utilas por havi rapidan superrigardon al la paŝo de la tempo kaj pasinta kaj estonta.
Gyula Moravcsik
Biografio
Gyula Moravcsik frekventis universitaton Reĝan Universitaton en Budapeŝto. Li ankaŭ studvojaĝis al Parizo, Romo, Munkeno. En 1914 li akiris diplomon, poste li soldatiĝis, baldaŭ li estis militkaptito en Rusio. Hejmenveninta en 1920 li instruis en gimnazio, ekde 1924 li instruis en universitato. Li partoprenis en kongresoj pri Bizanco kaj li esploris en Grekio kaj Usono. Li ricevis premion Kossuth en 1949, inter 1932-1972 ankaŭ aliajn (eĉ greka, bulgara kaj germana) premiojn. Li membriĝis ankaŭ al bulgara, bavara, orientgermana, aŭstra, serba kaj greka akademioj.
Tempo
La tempo estas la kvara dimensio kaj kvanto en kiuj okazaĵoj povas esti ordonitaj de la pasinteco tra la transiro en la estontecon,  kaj ankaŭ la mezuro de tempodaŭroj de la okazaĵoj kaj la intervaloj inter ili. Tempo estis ofte referencata kiel kvara dimensio, kun la tri spacaj dimensioj.
La tempo longe estis ĉefa fako de studo en religio, filozofio, kaj scienco, sed difinanta ĝin en maniero uzebla al ĉiuj kampoj sen cirkleco havas konstante okupitaj la akademiulojn. Tamen, diversspecaj kampoj kiel ekzemple komerco, industrio, sportoj, sciencoj, kaj la artoj ĉiuj asimilas iun nocion de tempo en iliajn respektivajn mezurajn sistemojn. Kelkaj simplaj, relative nekontestataj difinoj de tempo inkludas "tempon estas tio kion horloĝo mezuras" kio estas problemige svaga kaj mem-referenca difino kiu uzas la ilon uzita por mezuri la objekton de la difino, kaj "tempo estas kio konservas ĉion de okazo al nuno", kio estas sensubstanca signifo en foresto de la difino de samtempeco en la kunteksto de limigoj de homa percepto, observado de okazaĵoj kaj la kompreno de tiaj okazaĵoj.
Du kontrastigaj vidpunktoj ĝustatempe disigas multajn eminentajn filozofojn. Unu vido estas ke tempo estas parto de la fundamenta strukturo de la universo - dimensio sendependa de la okazaĵoj, en kiuj okazaĵoj okazas en sekvenco. Sir Isaac Newton aprobis tiun realisman opinion, kaj tial ĝi foje estas prisignita kiel Newton-a tempo. La kontraŭstara vido estas ke tempo ne rilatas al iu speco de "ujo" kie okazaĵoj kaj objektoj "moviĝas", nek al iu unuo kiu "fluas", sed ke ĝi estas anstataŭe parto de fundamenta intelekta strukturo (kune kun spaco kaj nombro) ene de kiu homoj sekvencigas kaj komparas la okazaĵojn. Tiu dua vido, en la tradicio de Gottfried Wilhelm Leibniz kaj de Immanuel Kant, diras ke tempo estas nek okazaĵo nek aĵo, kaj tiel ĝi estas ne sinmezurebla nek povas esti vojaĝata.
La tempo estas unu el la sep fundamentaj fizikaj kvantoj en kaj la Internacia sistemo de unuoj kaj la Internacia sistemo de kvantoj. La tempo kutimas difini aliajn kvantojn - kiel ekzemple rapideco - tiel difini tempon laŭ tiaj kvantoj rezultigus cirklecon de difino. Funkcia difino de tempo, en kio oni diras ke observi certan nombron da ripetoj de unu aŭ alia norma cikla okazaĵo (kiel ekzemple la trairejo de liber-svingiĝanta pendolo) konstituas unu norman unuon kiel ekzemple la sekundo, estas tre utila en la konduto de kaj progresintaj eksperimentoj kaj ĉiutagaj aferoj de vivo. La funkcia difino forlasas flankenmetite la demandon ĉu ekzistas io nomita tempo, krom la nombra agado ĵus menciita, kiu fluas kaj kiu povas esti mezurita. Enketoj de ununura kontinuumo nomita spactempo kaŭzas demandojn pri spaco kaj demandojn pri tempo, demandoj kiuj havas siajn radikojn en la verkoj de fruaj studentoj de Naturfilozofio.
Krome, ĝi povas esti ke ekzistas subjektiva komponento de tempo, sed sendepende de tio, ĉu tempo mem estas "sentita", kiel sensacio, aŭ estas juĝo, estas demando pri debato.*
Tempomezurado kaj historio
Tempomezurado, aŭ kronometrio kiel neologismo, uzas du diversajn periodoformojn: nome kalendaro, matematika ilo por organizi intertempojn, kaj la horloĝo, fizika mekanismo kiu kalkulas la tempopaŝadon. En ĉiutaga vivo, la horloĝo estas konsultata por periodoj malpli grandaj ol unu tago, la kalendaro, por periodoj pli longaj ol unu tago. Pli kaj pli, personaj elektronikaj aparatoj montras kaj kalendarojn kaj horloĝojn samtempe. La nombro (ĉu sur horloĝo ĉu sur kalendaro) kiun markas la okazon de difinita evento kiel horo aŭ dato estas atingita per kalkulado el konvencia centra referencpunkto.
Kalendaro
Kalendaro estas sistemo de kalkulado de longedaŭra tempo per divido ĝin en malgrandaj tempintervaloj: tago, semajno, monato, jaro, jarcento. Por ordigo de socia vivo en diversaj landoj oni kreis proprajn sistemojn de jarkalkulo. La vorto kalendaro devenas de latina vorto calendarium – "ŝuldlibro"; en Antikva Romo ŝuldantoj pagis procentojn en la tago de "calendae", kio signifis la unuajn tagojn de la monato. En antikva Oriento oni kalkulis la tempon laŭ ŝanĝo de reĝoj kaj dinastioj, ekzemple, en Antikva Egiptujo oni diradis: "Tio okazis en la sepa jaro de reĝado de Seniu Sert". Nova jarkalkulo komenciĝis de la ekreĝiĝo de nova Faraono aŭ dinastio. En Antikva Grekio ĉiu urbo havis sian kalkulsistemon depende de la ŝanĝoj de urbestroj. Greka historiisto Timaios tempokalkulon ligis al Olimpikaj Ludoj. Kalendaro estas ankaŭ presaĵo kiu montras tagojn de iu periodo da tempo laŭ kalendaro en la unua senco. La termino utilas ankaŭ por la farendaĵo kiu estas programita laŭ la tagoj, semajnoj ktp., tio estas la kalendaro.
Historio de la kalendaro
Inter fruaj kalendaraj sistemoj menciindas: La tradicia ĉina kalendaro estas luna-suna kalendaro kiu konsistas el jaroj (dividataj en 12 monatoj) da 353, 354 aŭ 355 tagoj kaj plilongaj jaroj (dividataj en 13 monatoj) da 383, 384 aŭ 385 tagoj. Al ĉiu jaro estas atribuita nomo kunmetita el du etimoj: la ĉiela ne tradukebla (jia, yi, bing, ding, wu, ji, geng, xin, ren, gui) kaj la tera branĉo responda al besto: zi (rato), chou (bovo), yin (tigro), mao (kuniklo), chen (drako), si (serpento), wu (ĉevalo), wei (ŝafo), shen (simio), you (koko), xu (hundo), hai (porko).
Hodiaŭ estas en uzo sekvaj modernaj kalendaroj:
La Islama kalendaro havas fortan popularan akcepton en la landoj de la Islama mondo ekzemple por la celebroj de Ramadano. Ĝi estas luna kalendaro konsistanta el 12 lunaj monatoj el jaro de 354 aŭ 355 tagoj. Kutimas dati la okazaĵojn en la plej multaj el la islamaj landoj (samtempe kun la gregoria kalendaro), kaj estas uzita fare de islamanoj por ĉie determini la bonordan tagon sur kiu festi islamajn festotagojn kaj festivalojn. La unua jaro estis la jaro dum kiu la elmigrado de la Profeto Mohamedo de Mekko ĝis Medino, konata kiel la Heĝiro, okazis.
La francrespublika kalendaro estis la plej drasta klopodo por ŝanĝi la kalendaran sistemon en Okcidenta Eŭropo. Oni intencis nuligi la aludojn al la dioj de Antikva Romo, anstataŭante tiujn aludojn per aludoj al la sezona klimato kaj vegetala ciklo, kaj oni klopodis simpligi matematike la tagonombrojn de monato al tri dekadoj anstataŭ semajnoj, do tri dekadoj de po dek tagoj.
Laŭ speco de produkto la objektaj kalendaroj dividiĝas: surtablaj, surmuraj, ŝirigaj (ni forŝiras unu folion post la alia, kiel la tagoj pasas).
Horloĝo
Horloĝo estas ilo por mezuri tempon. Multaj horloĝoj mezuras horojn kaj minutojn, aliaj mezuras ankaŭ la sekundojn aŭ pli malgrandajn unuojn, kaj iuj montras la daton aŭ la fazojn de la luno. La moderna 24-hora horloĝo estis inventita en la 15-a jarcento. Horloĝoj povas esti grandaj aŭ malgrandaj. Porteblaj horloĝoj sur la brako estas nomataj brakhorloĝoj.
Ĝis ĉ. 1970 la plej multaj horloĝoj estis mekanikaj. Poste la kostoj de la produktado de elektronikaj horloĝoj ĉiam pli reduktiĝis, kaj nun elektronikaj horloĝoj kostas malpli ol mekanikaj. Ili normale uzas kvarcan kristalon kiel oscilaĵon, por mezuri la tempon.
La plej precizaj horloĝoj uzas oscilantajn atomojn, ekzemple de cezio. En kelkaj landoj ekzistas stacioj, kiuj regule elsendas radio-signalon kun la tempo de tia horloĝo por sinkronigi aliajn horloĝojn, kiuj tiel havas similan precizecon.
Tempodilatiĝo estas la diferenco en pasinta tempo mezurita per du horloĝoj, aŭ ĉar ili havas malsamajn rapidecojn relative unu al la alia aŭ pro la diferenco en gravita potencialo inter siaj lokoj. Post kompensado de la ŝanĝiĝanta signalprokrastoj pro la ŝanĝiĝanta distanco inter la observanto kaj la kortuŝa horloĝo (t.e. la Doplera efiko ), la observanto mezuros la kortuŝan horloĝon kiel kurante pli malrapide ol horloĝoj kiuj estas en ripozo en la propra kadro de referenco de la observanto. Horloĝoj kiuj estas proksimaj al masiva korpo montros malpli forpasitan tempon ol horloĝoj kiuj estas pli for de tiu masiva korpo.
Historio de tempomezuraj aparatoj
La antikvaj civilizoj konis jam diversajn speciojn de horloĝoj. Vitruvio parolis pri akvohorloĝo aŭ klepsidro, pri aliaj el aero (vento), el suno kaj pri aliaj specoj nuntempe nekonataj. La egiptoj mezuris per akvohorloĝo la movojn de la Suno. Tiun rimedon uzis ankaŭ astronomoj por siaj observoj. La akvohorloĝoj kaj sunhorloĝoj estis inventitaj en Egipto en tempo de la Ptolemeoj.
Sunhorloĝo
Sunhorloĝo estas uzita instrumento ekde praaj tempoj por la celo mezuri la paŝon de la horoj, minutoj kaj duaj (tempo). Ili uzas la ombron projektitan de gnomono, montrilo aŭ stilo sur surfaco kun skalo por indiki la pozicion de la Suno en la taga movado. Laŭ la dispozicio de la gnomono kaj de la formo de la skalo oni povas mezuri malsamajn tipojn de tempo, estante la plej kutima la ŝajna suntempo. La scienco dediĉita ellabori teoriojn kaj kunveni konojn pri sunhorloĝoj nomiĝas gnomoniko.
Sablohorloĝo
Sablohorloĝo estas instrumento, kiu permesas mezuri intervalon de tempo per fluo de sablo aŭ alia pulvoro.
Tempadministrado
Tempadministrado estas la ago aŭ procezo de planado kaj ekzercado de konscia kontrolo super la kvanto de tempo dediĉita al specifaj agadoj, ĉefe por pliigi efektivecon, efikecon aŭ produktivecon. Ĝi estas meta-agado kun la celo maksimumi la ĝeneralan profiton de serio de aliaj agadoj ene de la lima kondiĉaro de limigita kvanto de tempo.
Tempadministrado povas esti helpata de gamo de kapabloj, iloj, kaj teknikoj uzitaj por administradi tempon kiam oni plenumas specifajn taskojn, projektojn, kaj celojn ene de difinita dato. Dekomence, tempadministrado referencas al ĝuste negocaj aŭ laboraj agadoj, sed eventuale la termino plilarĝiĝis por inkludi ankaŭ personajn agojn. Sistemo de tempadministrado estas dezajnita kombino de procezoj, iloj, teknikoj kaj metodoj. Tempadministrado estas kutime neceso en ajn projekt-administrado ĉar ĝi determinas la projektan finigon de tempo kaj agado.
Proverbo
Ekzistas pluraj proverboj pri tempo en la Proverbaro Esperanta de L. L. Zamenhof, inter ili :
Yésero
Yésero [ĜEsero] (Yesero) estas loĝloko kaj municipo de Hispanio​, en la oriento de la komarko Alto Gállego (kies ĉefurbo estas Sabiñánigo) apartenanta al la nordo de la Provinco Huesko (regiono Aragono). En la loĝloko, krom la hispanan, oni parolis variaĵon de la aragona lingvo uzitan en la okcidentaj Pireneoj.
Geografio
Ĝia municipa teritorio estas en la oriento de la komarko Alto Gállego. Ĝi limas norde kun Panticosa, oriente kun Torla, okcidente kaj sude kun Biescas. Ĝi estas borde de la rojo Sia, alfluanto de la rivero Gállego. Nature la teritorio limas norde kun la montaro Tendeñera, oriente kun la montopasejo de Cotefablo kaj sude kun la monto Erata, kaj estas ĉirkaŭita de privilegia natura heredo de arbaroj, paŝtejoj, montopintoj kaj torentoj. La monto nomita ‘Chordonal’ estas loko de intereso.
La loĝloko Yésero mem (1132 msm) estas je 80 km norde de Huesca laŭ la ŝoseo N-260a kaj poste al la A-136 suden al Sabiñánigo kaj Ŭesko, kaj laŭ la sama ŝoseo nordokcidente al Francio tra Sallent de Gállego. La ŝoseo N-260a kondukas oriente al la valo de la rivero Ara.
La loĝloko estas tipa domaro karaktera de montaro ĉe Pireneoj, kun tre deklivaj ardezaj tegmentoj kaj konustrunkaj kamenoj.
Historio
Yésero estis grava en la historia pasinteco. Ĝi estis citita por la unua fojo en 1076, sed floris fine de la 15-a jarcento, kiam ĝi estis la plej grava loko de la valo de Gavín. Ĝi aperis menciata laŭ la literumoj ESERO, IESERO, YESSERO, JESSERO kaj YESERO.
Multaj loĝlokoj de la areo perdis loĝantaron laŭlonge de la 20-a jarcento pro rura elmigrado, kaj same ĉe Yésero kie oni malaltiĝis ĝis nunaj 887 loĝantoj (2022).
Aktualo
La loka ekonomio evoluis el la tradiciaj montaraj agrikulturo kaj brutobredado (ŝafoj, kaj ĉefe bovoj) al forstado, natura, sporta, kultura kaj rura turismo. Estas interpretejo pri la tradicia ekonomia gravo de la produktado de peĉo.
Ĉefaj vidindaĵoj estas la preĝejo, montara arkitekturo, urbaj kernoj de ardezaj tegmentoj kun belaj kamenoj, la riveroj kaj la proksima akvorezervejo de Búbal ktp.
Listo de Zamenhof/Esperanto-objektoj en Nordameriko
Ĉi tiu artikolo listigas Zamenhof/Esperanto-objektojn en la kontinento Nordameriko.
Se vi konas ne registritajn ZEO-ojn, bonvolu kompletigi la artikolon.
Gvatemalo
! width=10%| Identigila kodo ! width=15%| Urbo ! width=10%| Kategorio ! width=20%| Oficiala nomo (ekde kiam) ! width=55%| Notoj
Kanado
! width=10%| Identigila kodo ! width=15%| Urbo ! width=10%| Kategorio ! width=20%| Oficiala nomo (ekde kiam) ! width=55%| Notoj
Kostariko
! width=10%| Identigila kodo ! width=15%| Urbo ! width=10%| Kategorio ! width=20%| Oficiala nomo (ekde kiam) ! width=55%| Notoj CARLOS GAGINI (1865-1925): ''EMINENTA KOSTARIKA PIONIRO KIEL FILOLOGO KAJ KULTURISTO DE LINGVO INTERNACIA ESPERANTO. MEMORIGANTE LA 75-AN DATREVENON DE LIA FORPASO: '' ''LA 31-AN DE MARTO 2000. KOSTARIKA ESPERANTO-ASOCIO.''
El Eventoj n-ro 185 : Unua E-objekto en Kostariko
''Je la unua fojo, oni inaŭguris en Kostariko (kaj verŝajne, en Mezameriko) E-objekton. Temas pri bela marmora, 60x60-centimetra tabulo, sur kiu oni legas esperantlingve: Carlos Gagini (1865-1925): Eminenta kostarika pioniro kiek filologo kaj kulturisto de Lingvo Internacia Esperanto. Memorigante la 75-an datrevenon de lia forpaso: la 31-an de marto 2000. Kostarika Esperanto-Asocio.''
''Carlos Gagini estis grava intelektulo, verkisto kaj filologo ekde la fino de la 19-a jarcento. Instruisto dum sia tuta vivo, li ja meritis de siaj disĉiploj la nomon majstro. Oni jam delonge sciis pri lia intereso rilate E-on, kiun li elstudis kelkajn jarojn antaŭ sia forpaso.''
''Nur en 1993, lokaj e-istoj Antonio Leoni de Len kaj Ŝirley Barquero serĉante pri tio "malkovris" S-inon Ana I. Silva Vargas, proksima parenco de Gagini, kiu montris kaj pruntedonis al ili nepublikigitan manuskripton de sia praŭlo kun titolo hispanlingve Cartilla Esperantista (62-apaĝa broŝureto enhavanta gramatikon, ekzercaron kaj vortareton). Ambaŭ e-istoj diskonigis baldaŭ tiun dokumenton per faka kostarika revuo.''
Kubo
! width=10%| Identigila kodo ! width=15%| Urbo ! width=10%| Kategorio ! width=20%| Oficiala nomo (ekde kiam) ! width=55%| Notoj Laŭ Esperanto en Kubo :  La 14an de julio 1990 okaze de la 75a UK en Havano, estis surmurigita memortabulo ĉe la historia konstruaĵo de “La Lonja del Comercio”. En hotelo Hanabanilla. Laŭ Esperanto en Kubo : ''Tuj post la UK okazis la 46a Internacia Junulara Kongreso en Playa Girón - inter la 22a kaj la 28a de julio [1990]- kaj samtempe, la 12a Konferenco de Internacia Ligo de Esperantistaj Intruistoj (ILEI), en hotelo Hanabanilla, kie antaŭe oni fondis Internacian Esperanto-Centron, kiu bedaŭrinde ne pluvivis, ĉefe pro tio, ke la ideo montriĝis tro revolucia kaj fariĝis nerealigebla. KEA eldonis kunlabore kun turisma entrepreno faldfolion, kiu trairis la mondon, sed reagoj ne alvenis. Tiel finiĝis bela projekto iel mortnaskita. El Esperanto en Kubo : '' Laŭ iniciato de la Provinca E-Filio en Sancti Spiritus, la 16an de novembro 2003 estis fiksita sur la muro de la domo numero 22, en la strato Plácido, memortabulo omaĝe al Julio Mangada Rosenor. La loka skulptisto Félix Madrigal akceptis la taskon pretigi la memortabulon. Kun ĉeesto de Yoandra Rodríguez Labrada (prezidantino de la Provinca E-Filio), Norberto Díaz Guevara, Norberto José Díaz, Francel Briel kaj kelkaj najbaroj, la memortabulo estis preta sur la muro, kaj tuj ĝi altiris la atenton de preterpasantoj, kiuj faris kelkajn demandojn. Informoj kaj fotoj ĉi tie
Meksiko
! width=10%| Identigila kodo ! width=15%| Urbo ! width=10%| Kategorio ! width=20%| Oficiala nomo (ekde kiam) ! width=55%| Notoj
Usono
! width=10%| Identigila kodo ! width=15%| Urbo ! width=10%| Kategorio ! width=20%| Oficiala nomo (ekde kiam) ! width=55%| Notoj ! width=20%| Poŝtkodo
Sarai
Sarai Batu, literumita ankaŭ kiel Sarái aŭ Saraj (de persa deveno, saraj "palaco" aŭ "kortego", eniris en turka en la 11-a jarcento), estis iama urbo proksima al la enfluejo de la rivero Volgo, proksime de la areo de la nuntempa Astraĥano (Astraĥana provinco de Rusio), fondita de Batu Ĥano, nepo de Ĝingis-Ĥano. Probable Batu Ĥano mem faris ĝin la ĉefurbo de la Ora Hordo, nome la okcidenta branĉo de la Mongola Imperio kiu regadis grandan parton de okcidenta Rusio kaj Cantra Azio dum la 13-a kaj 14-a jarcentoj.
Ĝi estis unu el plej grandaj urboj de la Mezepoko, kun loĝantaro ĉirkaŭkalkulita de la Brita Enciklopedio de 2005 en sescent mil loĝantoj. La urbo estis rabita de la trupoj de Tamerlano en 1395. La fortoj de Ivano la 4-a la Terura detruis finfine Sarai post la konkero de la Ĥanlando de Astraĥano en 1556.
Kongsberg
estas urba komunumo de Norvegio. Ekde la komenco de 2020 ĝi apartenas al la provinco Viken - antaŭ tio ĝi de 1919 ĝis 2019 estis parto de la historia provinco Buskerud. Laŭ la stato de en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km².
La teritorio havas komunan limon kun.
NGC 816
NGC 816 (aliaj indikoj — PGC 8152, ZWG 504.16, NPM1G +29.0076, KUG 0205+290) estas galaksio en konstelacio Triangulo.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Dukla montpasejo
Dukla montpasejo (slovake Dukliansky priesmyk, pole Przelecz Dukielska, germane Duklapass) estas grava montpasejo kaj trapasejo inter Slovakio kaj Pollando. Ĝi situas 502 m super la marnivelo kaj tiel la plej malalta montpasejo de la Norda kaj Orienta Karpatoj. Ĝia nomo venas de la pola vilaĝo Dukla. Ĝi estas alproksimebla sur vojo E371.
Ĝi gravas ankaŭ pro klimataj kondiĉoj, ĉar vintre la malvarmaj aeramasoj el Orienta Eŭropo fluas en la Karpatan Basenon tra tiu montpasejo.
75562 Wilkening
75562 Wilkening estas tre malgranda, ne tre hela asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la en la kadro de la Catalina Sky Survey : astronomia kampanjo plenumita elde la Stacio Catalina de la Observatorio Steward kaj elde la Observatorio de Monto Lemmon, proksime de Tucson (Arizono, Usono).
Nomo
Ĝi estis nomita en memoro de Laurel Wilkening (1944 – 2019), meteoristino, kiu servis en multenombraj komisionoj rilataj al la usona kosma programo. Ŝi ankaŭ servis en la superaj administracioj de pluraj grandaj universitatoj, notinde la Universitato de Arizono, kie ŝi estis ankaŭ direktorino de la Luna kaj Planeda Laboratorio.
Kleve (Dithmarschen)
Kleve estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Dithmarschen de la federacia lando Ŝlesvigo-Holstinio. Fine de la komunumo havis  loĝantojn.
Serra San Bruno
Serra San Bruno estas komunumo de Italio. Ĝi apartenas al la regiono Kalabrio kaj al la provinco Vibo Valentia. Kristanisma patrono de la komunumo estas la sanktulo Blazio, kies religia memortago sekve estas la komunuma festotago.
Swarzędz
Swarzędz (jen pole, germane Schwersenz) estas urbo en la provinco Grandpollando de Pollando. Ĝi apartenas al samnoma komunumo Swarzędz kaj estas la plej multe loĝata loko en la distrikto Poznań.
La urbo situas ĉe la pola aŭtovojo A2, proksimume 10 kilometrojn oriente de Poznano.
Casa Nova
Casa Nova estas municipo en la brazila subŝtato Bahio, kiu havis 64.940 loĝantojn en 2010.
Vilmos Bleier
BLEIER Vilmos [blejer] (naskita la en Újpest; mortinta en 1940 ) estis hungara esperantisto. Lia frato estis Béla Berceli.
Vilmos Bleier studis en teknika altlernejo, poste li laboris kiel foira komercisto, seruristo, 1924-30 administranto de HESL; de 1930 administranto, teknika aranĝanto kaj ĉefa posedanto de LM kaj AELA. Li ekesperantistiĝis en 1922, de tiam ĝis 1930 aktivulo en la laborista movado. Li aranĝis multajn kursojn kaj aŭtoris sennomajn artikolojn. En 1932-33 paroladvojaĝoj en kvar landoj. Talenta oratoro esperantista; organizanto de la literaturaj vesperoj en la UK de Kraków kaj Paris. En la esperanto movado li estas memorita kiel Redaktoro de Enciklopedio de Esperanto.
En 1928 li edziĝis, post 2 jaroj li migris al Francio. Li mortis en Parizo.
Johann Crüger
Johann Crüger (n. 9-an de aprilo 1598 en Groß Breesen ĉe Guben; m. 23-an de februaro 1662 en Berlino) estis Germana komponisto de konataj ekleziaj kantoj.
Vivo
Johann Crüger estis filo de gastejestro. Ĝis 1613 li vizitis la latinlernejon en Guben. Dum sia ĉisekva migrado trans Sorau kaj Breslau li avenis al Regensburgo, kie li ricevis unuan muzikan edukadon ĉe Paulus Homberger. Post plua migrado en1615 li atingis Berlinon, kie Crüger ĉe la gimnazio Berlinisches Gymnasium zum Grauen Kloster preparis sin al la studo de teologio. Ekde 1620 li studis teologion ĉe la universitato de Wittenberg kaj meminstrue plikleriĝis muzike. Ekde 1622 ĝis sia morto li estis dum 40 jaroj instruisto ĉe la gimnazio Zum Grauen Kloster kaj samtempe kantoro de la Nikolai-preĝejo en Berlino.
Unu el liaj filinoj edziniĝis kun la kortega pentristo Michael Conrad Hirt, kiu ankaŭ lin portretis.
Verkaro
Johann Crüger etas la kreinto de multnombraj koncertaĵoj kaj muzikpedagogiaj skribaĵoj. En 1643 li konatiĝis kaj amikiĝis kun la fama poeto de ekleziaj kantoj Paul Gerhardt, por kiu li muzikigis diversajn sakalajn kantojn. En 1640 li eldonis la plej gravan eklezian kantaron de la 17-a jarcento, Praxis pietatis melica (praktiko de la pieco per kantoj). En dua kantokolekto kun 161 antoj, el tiuj 15 de Crüger, ankaŭ enestas tri muzikigitaj poeziaĵoj de lia samregionano Johann Franck.
Ard na Croise
Ard na Croise aŭ angle Ardnacrusha estas vilaĝo kun ĉ. 900 loĝantoj en la graflando Chláir 7 km norde de Limeriko. La irlanda nomo signifas “monteto de la kruco”.
Konata estas la apuda rivera akvoenergiejo The Shannon Scheme. Ĝi estas la plej granda en Irlando.
Energiejo
La energiejo estis malfermita je la 22a de julio 1929.
35461 Mazzucato
35461 Mazzucato estas asteroido de la ĉefa asteroida zono, malkovrita la de la italaj astronomoj Luciano Tesi kaj Andrea Boattini elde la Observatorio de la Montoj Pistoiese en San Marcello Pistoiese (Italio),
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de la itala amatora astronomo Michele Mazzucato, kiu interesiĝas ĉefe pri la historio de astronomio, la geometria geodezio kaj la astrometrio de asteroidoj. Membro de pluraj sciencaj asocioj, li verkis multenombrajn artikolojn kaj librojn precipe pri geodezio kaj astronomio.
Sjarĵuk Sokalaŭ-Vojuŝ
Sjarĵuk Sokalaŭ-Vojuŝ (Сяржук Сокалаў-Воюш, Сергей Анатольевич Соколов; naskiĝinta en 1957) estas belorusa poeto, bardo kaj tradukisto.