cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Prenila klorido
Prenila klorido aŭ prenila klorido estas organika kombinaĵo apartenanta al la familio de la kloridoj, rezultanta el interagado de la klorigo kaj izopreno. Prenila klorido estas senkolora likvaĵo, nesolvebla en akvo sed solvebla en alkoholoj kaj aliaj nepolaraj organikaj solvantoj. Prenila klorido prezentas prenilan grupon ligitan al klora anjono. Ĝi konsistas je 5 karbonatomoj, 9 hidrogenatomoj, 1 kloratomo kaj posedas antifungajn kaj antimikrobajn proprecojn.
Imre Naphegyi
Imre NAPHEGYI [naphedji] hungara verkisto, pentristo, skulptisto. Li naskiĝis en Koloĵvaro la 12-an de februaro 1912 kaj mortis en Winnipeg, (Kanado) septembro 1997.
Gvarano
Gvarano el la portugala guaraná [ɡwaɾɐˈna]), (Paullinia cupana, sin. P. crysan, P. sorbilis) estas grimpplanto en la familio de Sapindacoj, apartenanta al la amazona baseno kaj precipe ofta en Brazilo. Guarana havas grandajn foliojn kaj arojn da floroj kaj estas plej konata pro la semoj de ĝiaj fruktoj, kiuj estas proksimume la grandeco de kafosemo.
Kiel dieta suplemento aŭ herbaĵo, gvaranaj semoj estas efika stimulilo: ĝi enhavas ĉirkaŭ duoble la koncentriĝon da kafeino trovita en kafosemoj (ĉirkaŭ 2-4,5% da kafeino en guaranaoj semoj, kompare al 1-2% por kafosemoj). La aldonaĵo gajnis konatecon pro sia uzo en energiaj trinkaĵoj. Kiel ĉe aliaj plantoj produktantaj kafeinon, la alta koncentriĝo de kafeino estas defenda toksino, kiu forpuŝas plantomanĝantojn de la bero kaj ĝiaj semoj.
La koloro de la frukto varias de bruna ĝis ruĝa kaj ĝi enhavas nigrajn semojn parte kovritajn de blankaj ariloj. La kolora kontrasto kiam la frukto estas disfendita estis komparita kun la aspekto de okulgloboj kaj fariĝis la bazo de devenmito ĉe la Sateré-Maûe'-homoj.
Historio kaj kulturo
La vorto gvarano devenas de la gvarania vorto guara-ná, kiu havas sian originon en la Sateré-Maûe-vorto por la planto, warana, kiu en la gvarania signifas "frukto kiel la okuloj de la homoj" aŭ "okuloj de la dioj".
Gvarano ludas gravan rolon en Tupia kaj Gvarani-kulturo. Laŭ mito atribuita al la Sateré-Maûe'-tribo, la malsovaĝigo de gvarano originis de diaĵo mortiginta karan vilaĝan infanon. Por konsoli la vilaĝanojn, la bonvola dio eltiris la maldekstran okulon de la infano kaj plantis ĝin en la arbaro, rezultigante la sovaĝan variaĵon de gvarano. La dio tiam deŝiris la dekstran okulon de la infano kaj plantis ĝin en la vilaĝo, estigante hejmigitan gvaranon.
La gvaranioj faras tizanon per senŝeligado, lavado kaj sekigado de la semoj, sekvitaj per muelado de ili en delikatan pulvoron. La pulvoro estas knedita en paston kaj tiam aliformita en cilindrojn. Ĉi tiu produkto estas konata kiel gvarana pano, kiu estas raspita kaj poste mergita en varman akvon kune kun sukero.
Aspekto kaj ŝelo
Gvarano estas ligna planto; ĝi kreskas kiel grimpanta arbedo aŭ liano, kiu povas atingi altojn ĝis 12 metroj en naturaj tropikaj lokoj. La ŝelo estas komence brunece mole harplena kaj baldaŭ kalviĝas. Nur en Paullinia cupana var. sorbilis ĉeestas ĉiroj, ili situas en la foliaj aksoj.
Folioj
La alterne aranĝitaj folioj longas 20 ĝis 35 centimetrojn kaj dividiĝas en petiolo kaj folia klingo. La petiolo kaj foliaj rakioj estas supre kanelformaj, konveksaj kaj iomete striitaj. La ledeca, kalva, nepinia folia klingo enhavas kvin 10 ĝis 20 cm longajn kaj 4,5 ĝis 9 cm larĝajn foliajn sekciojn. La supraj foliaj sekcioj estas longformaj kaj la malsupraj - ovformaj. La fina flugfolio havas pintan aŭ preskaŭ kojnoforman bazon kaj ĉe la flankaj folietoj ĝi estas rondeta ĝis pli malpli tigforma. La folia rando estas pli malpli klare ĝis apenaŭ rekoneble segildenta. La stipuloj longas 2 ĝis 3 milimetrojn.
Infloresko kaj floro
Gvarano estas monoika. Kelkaj floroj grupiĝas kune flanke, fine aŭ ĉe la komencitaj ĉiroj en racemaj infloreskoj. Povas esti infloreska tigo. La infloreska akso havas diametron de ĉirkaŭ 2 mm. La brakteoj estas alenformaj kun longo de 1 ĝis 1,5 mm. La 4 ĝis 5 mm longaj floraj tigoj estas dividitaj sub sia mezo.
La relative malgrandaj unuseksaj floroj estas zigomorfaj kaj kvinoblaj kun duobla perianto. La kvin liberaj sepaloj estas preskaŭ membranecaj kaj ĉirkaŭ 3 mm longaj. La kvin blankaj petaloj estas longformaj kun longo de ĉirkaŭ 5 mm. La ok stamenoj konsistas el mole harplena stameno kaj nudaj anteroj. Estas ia nektara disko ĉe la bazo de la ovario. La kalva ovario estas triĉambra.
Fruktoj kaj semoj
La ĉe fruktomaturiĝo 6 ĝis 8 mm longa tigata, septicida, 2 ĝis 3,5 cm longa, profunde incizita, triera kapsula frukto ĉe maturiĝo oranĝruĝiĝas, malfermiĝas parte kaj enhavas nur unu ĝis tri semojn. La ĉirkaŭ 12 mm longaj, nudaj, nigraj ĝis verdetaj semoj havas blankan sarkoteston en sia bazo. La fendita frukto kun sia semo en ĝi aspektas kiel okulo, kaj legendoj de la indiĝenaj popoloj estas ligitaj al ĝi.
Ekologio
Okazas alogamio kaj la polenadon faras abelojn de la genroj Melipona kaj Apis.
La semoj estas disvastigataj nature de grandaj birdoj. La semoj normale perdas jam post tri tagoj sian ĝermipovon kaj ne toleras sekiĝon nek froston. La ĝermodaŭro povas superi 100 tagojn.
Sistematiko kaj disvastiĝo
La unua priskribo de Paullinia cupana okazis en 1821 de Karl Sigismund Kunth en Alexander von Humboldt, Aimé Bonpland kaj Karl Sigismund Kunth: Nova Genera et Species Plantarum, 4-a eldono, volumo 5, p. 117–118. Tiu de Humboldt kaj Bonpland kolektita tipomaterialo surhavas la surskribon: „''Crescit in ripa obumbrata fluminis Orinoci, prope S. Fernando de Atabàpo. Floret Majo''“.
De Paullinia cupana ekzistas du variaĵoj:
Paullinia cupana var. cupana ne havas male al Paullinia cupana var. sorbilis ĉirojn, la folioj estas pli forte lobitaj kaj la floroj kaj fruktoj estas pli grandaj.
Komponantoj
Laŭ la Datenbanko pri Biologia Magneta Resonanco, gvaranino (pli konata kiel kafeino) troviĝas en gvaranasemoj kaj estas identa al kafeino derivita de aliaj fontoj, kiel kafo, teo kaj mateo. Gvaranino, teino kaj mateino estas ĉiuj sinonimoj de kafeino kiam la difinoj de tiuj vortoj inkluzivas neniujn ecojn kaj kemiaĵojn de siaj gastigantaj plantoj krom kafeino.
Naturaj fontoj de kafeino enhavas tre diversajn miksaĵojn de ksantinaj alkaloidoj krom kafeino, inkluzive de la koraj stimuliloj teofilino, teobromino kaj aliaj substancoj kiel polifenoloj, kiuj povas formi nesolveblajn kompleksojn kun kafeino.
La ĉefaj naturaj fenoloj trovitaj en gvarano estas (+) - kateinino kaj (-) - epikatekino.
La suba tabelo enhavas partan liston de iuj kemiaĵoj troveblaj en semoj de gvarano, kvankam aliaj partoj de la planto povas enhavi ilin ankaŭ en diversaj kvantoj.
Sekureco
En Usono, gvaranaj fruktopulvoro kaj semekstrakto ne estis difinitaj por statuso kiel "ĝenerale agnoskataj kiel sekuraj" (GRAS) fare de la Administracio pri Manĝaĵoj kaj Medikamentoj,(FDA) sed prefere estas aprobitaj kiel manĝaĵaj aldonaĵoj por gustigaj (sed ne ne-gusto) uzoj.
Trinkaĵoj
Brazilo, la tria plej granda konsumanto de nealkoholaj refreŝigaĵoj en la mondo, produktas plurajn nealkoholaĵojn el la dispremitaj semoj de gvarano, kaj kiujn ili uzas kiel kafo. Fermentita trinkaĵo ankaŭ pretiĝas el gvaranaj semoj, manioko kaj akvo. Paragvajo ankaŭ estas produktanto de gvaranaj nealkoholaĵoj kun pluraj markoj funkciantaj en sia merkato. Gvarana trinkaĵo estas nealkoholaĵoj enhavantaj gvaranan ekstrakton, vaste uzata en Brazilo, Peruo kaj Paragvajo. En Brazilo estas diversaj markoj da refreŝigaĵoj (nomitaj Gvaranaoj) kies baza komponanto estas gvarana ekstrato, kun granda debito, êc pli granda ol Kokakolao. Gvarano ne estas tre disvastigita en Japanio ĝenerale sed ĝi estas unike populara en Hokajdo tiel ke oni povas aĉeti ĝin en ĉiu oportuna butiko.
W. G. Sebald
Wilfried Georg SEBALD (naskiĝis la 18-an de majo 1944 en Wertach; mortis la 14-an de decembro 2001 en Norfolk, Anglujo) estis germana verkisto.
Vivo
Sebald naskiĝis en bavara regiono Allgäu. Lia patro estis soldato en germana armeo, kiu renkontis lian patrinon dum la preparoj por la atako kontraŭ Pollando. Poste, Sebald diris en intervjuo ke pro tio, oni povus nomi lin "produkto de la faŝismo". Kvankam li ne malamis siajn gepatrojn, li multe suferis pro la silentemo de siaj gepatroj kaj ties generacio pri kio okazis dum la milito.
Je la fino de la 60-aj jaroj li iris al Britio por ekstudi kaj en 1970 li iĝis profesoro pri germanistiko en la universitato de Norwich. Li verkis diversajn sciencajn eseojn pri germana literaturo kaj fondis centron por la tradukado de germanaj verkoj. Nur en meza aĝo li komencis verki literature. Li mortis pro aŭtoakcidento.
Verkoj
La verkaro de Sebald estas malgranda sed rimarkinda. En siaj verkoj li esploras la limon inter fikcio kaj realeco.
La personoj en liaj verkoj estas ĝenerale elmigrintoj, ĉefe kun juda fono. Ofte la romanaj karakteroj estas bazitaj sur vere ekzistantaj homoj. Ili ĉiuj havas kaŝistan historion, kaj devas alfronti sian personan memoron. En siaj rakontoj, Sebald malkovras tiujn forgesitajn historiojn. Ofte, vojaĝo tra la memoro kombiniĝas kun fizika vojaĝo laŭ koncernaj lokoj, konstruaĵoj, landoj.
Dum la temoj de liaj libroj estas ofte sufiĉe pezaj (Dua mondmilito, Holokaŭsto) Sebald havas maldirektan, preskaŭ leĝeran stilon. Liaj personoj ŝajnas vivi en ambaŭ nuntempo kaj pasinteco, kaj melanĥolio kaj retiriĝo en memoroj estas gravaj elementoj en liaj verkoj. Sebald estis iom kritikita pro la fakto ke li kiel nejudo verkis pri judoj, sed la maniero en kiu li faras tion estas malsensaciema kaj respektoplena.
Sebald mem diris ke li ne kapablas verki dialogojn; li apenaŭ uzas citilojn en siaj tektstoj. En la libro Austerlitz, la samnoma ĉefrolulo rakontas sian vivon al sennoma rakontanto, en kiu ni povas rekoni Sebald mem. Tio ofte rezultas en jentipaj frazoj: "...diris iu, diris aliulo, diris Austerlitz...". Lia lingvouzo estas iom malmoderna. Alia grava elemento en la verkaro de Sebald estas ke li ilustras siajn libroj per (ŝajne) aŭtentikaj fotoj, bildoj, enirbiletoj ktp. Tio grandigas necertecon ĉe la leganto pri la realeco de la rakonto.
En sia libro Luftkrieg und Literatur, Sebald akre kritikis la manieron en kiu speciale verkistoj sed fakte la tuta germana popolo sin okupis pri la detruaj bombadoj de germanaj urboj je la fino de la milito. Laŭ li, literaturo havas gravan rolon plenumante devojn kiun la historia scienco ne povas plenumi: rakonti personajn historiojn.
Le Bras de Fer - Évry Génopole (stacidomo)
Le Bras de Fer - Évry Génopole estas franca stacidomo sur linio D de RER, situanta en komunumo (departemento Essonne), regiono Francilio.
Temas pri stacidomo de Société nationale des chemins de fer français (SNCF). La nomo Le Bras de Fer devenas de la samnoma kvartalo en Évry.
Ĝi situas ĉe kilometra punkto (PK) de la linio Grigny - Corbeil-Essonnes (988000).
Aeschi ĉe Spiez
Aeschi ĉe Spiez (germane Aeschi bei Spiez) estas komunumo en Kantono Berno, Svislando. Ĝis la 31-a de decembro 2009 ĝi apartenis al la malnova distrikto Frutigen, kaj ek de la 1-a de januaro 2010 ĝi estas parto de la nova administra distrikto Frutigen-Suba Simme-Valo. Ĝi havis 1957 loĝantojn je la 31-a de decembro 2007.
Geografio
La komunumo Aeschi ĉe Spiez situas sur teraso super la Lago de Thun ĉe la nordorienta deklivo de monto Niesen, al kies pinto kondukas funikularo ek de la komunuma parto Mülenen. Al Aeschi apartenas krom Aeschi la vilaĝoj kaj setlejoj Aeschiried, Heustrich-Emdtal, Mülenen kaj Alpen en Suld-Valo.
Najbaraj komunumoj
Aeschi limas en nordo al Spiez, Krattigen kaj Leissigen, en oriento al Saxeten kaj Lauterbrunnen, en sudo al Reichenbach en Kander-Valo, kaj en okcidento al Wimmis.
Trafiko
La vilaĝo Mülenen situas ĉe la trajnlinio de Berno-Lötschberg-Sempiono-Fervojo, de kie ankaŭ la funikularo kondukas al la kulmino de Niesen. Loka buso konektas la ceteran komunumon kun la stacidomo en Mülenen kaj kun Spiez.
Ĉeĥa arto
Gotiko
Gotikaj majstroj estas kutime anonimaj, ne estas eĉ konate, kia estis ilia nacieco. Kutime ili estas nomataj laŭ la loko, kie restis ilia ĉefa verko. Majstro de Vyšší Brod - Majstro de Třeboň - Majstro Theodoriko -Majstro de Litoměřice
Baroko
Václav Hollar - Karel Škréta - Jan Kupecký - Petr Brandl - Václav Vavřinec Reiner
Rokoko
Sola rokoka reprezentanto en Ĉeĥio estis Norbert Grund
Nacia renaskiĝo
František Tkadlík - Antonín Machek - Antonín Mánes - Josef Navrátil - Josef Mánes -Karel Purkyně - Jaroslav Čermák - Soběslav Hippolyt Pinkas - Viktor Barvitius
Pejzaĝistoj
Adolf Kosárek - Antonín CHITUSSi - Julius Mařák
Generacio de Nacia Teatro
Mikoláš Aleš - František Ženíšek - Vojtěch Hynais - Václav Brožík
Jarcentŝanĝa generacio
Alfons Mucha - Luděk Marold - František Kupka - Jan Preisler - Miloš Jiránek - Ludvík Kuba - Max Švabinský
Pentristoj de eskapaj humoroj kaj koloroj
Antonín Slavíček - Antonín Hudeček - Oldřich Blažíček - Otakar Nejedlý - Jan Trampota
Modernistoj
Bohumil Kubišta - Emil Filla -  Antonín Procházka -  Linka Procházková -  Otakar Kubín -  Vilém Nowak -  Vincenc Beneš -  Josef Čapek -  Rudolf Kremlička -  Václav Špála -  Jan Zrzavý -  Václav Rabas -  Karel Boháček -  Vlastimil Rada -  Vojtěch Sedláček -  Jan KOJAN -  Alois Moravec -  Václav Vojtěch Novák -  Jaroslav Grus -  Bohumír Dvorský -  Pravoslav Kotík - Karel Holan -  Miloslav Holan -  Jan Rambousek -  Václav Mašek -  Jindřich Štźrskź -  TOYEN -  Josef Šima -  František Foltýn -  Alois Wachsmann -  František Muzika - František Tichý -  Jan Bauch -  Karel Černý -  Bohdan Lacina -  Zdeněk Sklenář -  František Gross -  František Hudeček -  Kamil Lhoták -  Karel Souček -  Josef Liesler - František Jiroudek -  Arnošt Paderlík -  Jan Slavíček -  Vojtěch Tittelbach -  Vladimír Sychra -  Richard Wiesner -  Josef Brož -  Adolf Zábranský
Ilustristoj kaj karikaturistoj
Adolf Kašpar - V. H. Brunner -  Zdeněk Kratochvíl -  Josef Lada -  František Bidlo -  Antonín Pelc -  Karel Svolinský -  Eduard Milén -  Cyril Bouda -  Antonín Strnadel - Jiří Trnka -  Zdeněk Seydl -  Ota Janeček -  NEPAKTA -  Věroslav Berger -  Mirko Hanák -  Zdeněk Burian -  Miroslav Troup -  Adolf Born - Zdeněk Mézl
Arthur Bálint
BÁLINT Arthur [ba:lint] estas rumania hungara filmreĝisoro, kameristo. Li naskiĝis en Zetea en 1970.
Ĉeĥa arto
Pluaj pentristoj
Václav Švejcar - Jan Bochenek - František Roman Dragoun - Václav Lamr
Arthur Bálint
Biografio
Arthur Bálint diplomitiĝis en 2001 en Budapeŝto en la Altlernejo de Teatra kaj Filomarto, poste en 2009 en Universitato Hyperion de Bukareŝto. Li estis unu el la gefondintoj de Transilvania Hungara Filmligo
Tenesio
Ties loĝantaro estis de 5 689 283 personoj (en 2000).
Ties plej granda urbo estas Nashville. Aliaj urboj estas jenaj:
2360 Volgo-Don
2360 Volgo-Don estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la rusa astronomino Tamara Miĥajlovna Smirnova elde la Krimea astrofizika observatorio de Nauĉno en Ukrainio.
Nomo
Ĝia nomo celebras la Volgon-Donan Kanalon Lenin (cirile Волго-Донской судоходный канал имени В. И. Ленина), kanalo longa de 101 km kiu ligas la riverojn Volgon kaj Donon. Ĝi permesas de 1952 la navigadon inter la Kaspia Maro kaj la Azova Maro.
Lanvellec
(jen france, bretone Lanvaeleg) estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Côtes-d'Armor (jen france, Aodoù-an-Arvor), “marbordoj de la lando ĉe la maro”, en la regiono Bretonio (Bretagne, Breizh). Fine de en la komunumo vivis.
Muhammad Ali Jinnah
Muhammad Ali Jinnah (en la urdua محمد علی جناح, naskiĝinta Mahomedali Jinnahbhai; 25a de decembro 1876 – 11a de septembro 1948) estis advokato, politikisto, kaj la fondinto de Pakistano. Jinnah estis estro de la Tuthindia Islama Ligo el 1913 ĝis la Pakistana sendependiĝo en la 14a de aŭgusto 1947, kaj estis Pakistana unua Ĝenerala Guberniestro el la sendependiĝo ĝis sia morto, post kio venis al la posteno Ĥaŭaĝa Nazimuddin. Li estas adorata en Pakistano kiel Quaid-i-Azam (en urdua قائد اعظم, «Granda Estro») kaj Baba-i-Qaum (بابائے قوم, «Patro de la Nacio»). Lia naskotago estas celebrata kiel nacia feritago en Pakistano.
Gibbsa neegalaĵo
Estu
diskreta probablodistribuo. Tiam por ĉiu la alia diskreta probablodistribuo
jena neegalaĵo veras
kun egaleco se kaj nur se
por ĉiuj i.
La diferenco inter la du kvantoj estas la negativo de la diverĝenco de Kullback-Leibler aŭ relativa entropio, tiel la neegalaĵo povas ankaŭ esti skribita kiel
Pruvo
sufiĉas al pruvi la frazon uzante la naturan logaritmon (ln). Por la natura logaritmo veras
por ĉiuj x kun egaleco se kaj nur se x=1.
Estu I signifi la aro de ĉiuj i por kiu pi estas ne nulo. Tiam
Do
kaj tiam bagatele
pro ke la dekstra flanko ne kreskas, sed la maldekstra flanko povas kreski aŭ povas resti la sama.
Por egaleco necesas:
Ĉi tio povas okazi se kaj nur se
por ĉiuj m=1,...,n.
La rezulto povas alternative esti pruvita per neegalaĵo de Jensen aŭ logaritma suma neegalaĵo.
Korolario
La entropio de P estas barita per:
La pruvo estas bagatela - simple meti q_i = 1/n por ĉiuj i.
Conca dei Marini
Conca dei Marini estas komunumo de Italio, borde de la Mediteranea Maro. Ĝi apartenas al la regiono Kampanio kaj la provinco Salerno. Fine de en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km².
Najbaras la komunumoj Amalfi kaj Furore.
627 Charis
627 Charis estas granda malhela asteroido de la ĉefa asteroida zono, malkovrita la de la germana astronomo August Kopff elde la Nacia Observatorio de Hejdelbergo - Königstuhl.
Nomo
Ĝia nomo, "Charis", referas al la greka nomo : "Χάριτες", de la Gracioj de la helena mitologio.
Hotelo Ritz (Parizo)
La fasadon oni ŝuldas al Jules Hardouin-Mansart. Danke al César Ritz kaj al la ĉefkuiristo Auguste Escoffier, la hotelo rapide fariĝis simbolo de lukso, diligentita servico kaj prestiĝa kuirarto. Ĝi estas famkonita de la gravuloj el la tuta mondo, kaj kelkaj el la plej luksaj ĉambroj estis nomitaj laŭ famaj loĝintoj : inter tiuj ĉi, oni povas mencii Ernest Hemingway, Francis Scott Fitzgerald, Marcel Proust, Eduardo la 7-a de Britio, Rudolph Valentino, Charlie Chaplin, Greta Garbo kaj kompreneble la modistino Coco Chanel, kiu loĝis en la hotelo dum pli ol tridek jaroj.
NGC 1077B
NGC 1077B (aliaj indikoj — PGC 10465, NGC 1077-2, MCG 7-6-68, ZWG 539.95) estas galaksio en konstelacio Perseo.
Ĉi tiu objekto ne estis en la originala versio de NGC-katalogo kaj estis aldonita poste.
Kurteno de la Jerusalema Templo
Tiu enorma kaj tre arte ellaborita kurteno efektive hormanis la indikatan postenon de la Salomano Templo, detruita de babilona armeo kaj de la dua – heroda – Templo. Kutime tiu kurteno estis hebree dirita “Parokhet”.
La vualoj-kurtenoj en la Templo vere estis du, unu staris antaŭ la Altaro de la Incenso, kien la sacerdotoj aliradis ĉiutage; la alia dividis la zonon rezervitan al la sacerdotoj el tiu de la Sankta de la Santaĵoj, en kiun povis eniri nur la Supera Sacerdoto unufojon jare en la Tago de la Espiazioneààà. Estis tiu lasta la kurteno kiu rompiĝis. Kaj la sacerdotoj de la korto de la incenso ĝin trovis dividita en du, de la alto al la malalto. Sed la surprizo staras en la fakto ke temis pri drapo enorma. Alta kvazaŭ 20 metrojn kaj dika 10 centimetrojn. Diras historiisto Jozefo Flavio ke eĉ ne forto de du ĉevaloj, unu dekstre kaj la alia maldekstre, sukcesus ĝin disŝiri.
La templa kurteno kaj la Evangelioj
Marko 15, 38: “Kaj la kurteno de la sanktejo disŝiriĝis en du pecojn de supre ĝis malsupre”. Luko 23, 45: “kaj la kurteno de la sanktejo disŝiriĝis en la mezo”. Mateo 27, 51: “kaj jen, la kurteno de la sanktejo disŝiriĝis en du de alto al malalto”.
Ĉu vere okazis tiu rompo?
Ĉar la evento estas registrita de la tri sinoktikoj, kvankam kune kun elementoj eble nur kapablaj montri la enormecon de la morto sur kruco de la Difilo, bibliistoj ĝenerale inklinas por la historieco de la rakontaĵo. Tamen ne mankas malsame opiniantoj.
Shusaku Nishikawa
Shusaku Nishikawa (japane 西川 周作, n. ) estas japana futbalisto. Li de 2009 ĝis 2016 membris en la japana nacia teamo de futbalo.
Lisieux
Lisieux estas urbo de Francio, situanta en la departemento Calvados, en la regiono Normandio.
La nomo venas de gaŭla tribo, kiu loĝis en la regiono: la Lexovii. Lisieux estas la plej grava urbo de Pays d'Auge. La urbo estas tutmonde fama pro la sanktulino, kiu loĝis ĉi tie, nome sankta Tereza de Lisieux. La urbo havis sur areo de.
Famuloj
Krom Tereza de Lisieux kaj ŝiaj gepatroj, notindas la jenajn:
Traduko
Traduko aŭ tradukado estas transigo de teksto el unu lingvo al alia, por konigi la tekston al homoj, kiuj ne scias la lingvon de la originalo. Alia vortumo kio estas traduko tekstas jene : 'la komunikado de la senco de fontlingva teksto per ekvivalenta cellingva teksto'. La komitato de la Internacia Federacio de Tradukistoj (FIT) deklaris difini "Tradukon" kiel "disvastigo de kultura heredaĵo en ŝanĝiĝanta epoko" kiel la temon por la Internacia Traduka Tago en 2018, cele al reciproka respekto en la ŝanĝiĝanta mondo kaj diskonigo de la "Internacia Jaro de Indiĝenaj Lingvoj" de UN en 2019.
Dum interpretado sendube antaŭdatiĝas al skribado, traduko komenciĝis nur post la apero de skriba literaturo; ekzistas partaj tradukoj de la sumera Epopeo pri Gilgameŝ (ĉ. 2000 a.K.) en sudokcidentaziaj lingvoj de la dua jarmilo a.K.
Assaurovo (distrikto Dmitrov)
Assaurovo (Ассаурово) estas vilaĝo en distrikto Dmitrov, Moskva provinco, Rusio. En 2010 ĝi havas 75 loĝantojn (laŭ tutrusia popolnombrado).
Novoĉerkasskaja (metrostacio en Sankt-Peterburgo)
Novoĉerkasskaja (Новочеркасская) estas stacio de la Metroo de Sankt-Peterburgo sur Laĥtinsko-Pravobereĵnaja linio, ĝi situas inter la stacioj ' kaj ' en Sankt-Peterburgo. Ĝia antaŭa nomo estis Krasnogvardejskaja.
Lombardoj
La lombardoj aŭ langobardoj - latine langobardi - estis antikva ĝermana popolo. En la 1-a jarcento p.K. la lombardoj loĝis apud la rivero Elbo. Post longa migrado ili troviĝis en Panonio kaj Noriko, kie imperiestro Justiniano la 1-a permesis al ili setli en 548.
En 568, sub la regado de Alboino, ili eniris nordan Italujon, kie ili fondis reĝlandon kun ĉefurbo Pavio.
Traduko
Pro la postuloj de komerca dokumentaro sekva al la Industria revolucio kiu komenciĝis en la mezo de la 18-a jarcento, iuj tradukoj specialaj fariĝis formaligitaj, kun diligentaj lernejoj kaj profesiaj unuiĝoj.
Lombardoj
Ili poste penetris en centran kaj sudan Italujon, escepte de Pentapolo, la Papaj Ŝtatoj kaj la sudaj marbordoj, kiuj restis bizancaj.
Post la morto de Alboino (ĉ. 570) kaj la mallonga regno de Klefo la ŝtato disiĝis laŭ 36 duklandoj. La duklandoj Spoleto kaj Benevento en suda Italujo sendependiĝis. En 584 la lombardaj nobeloj elektis Aŭtaron, filon de Klefo, reĝo. Reĝo Liutprando (712-744) fortikigis la reĝlandon per leĝoj kaj rekonkeris Spoleto-n kaj Benevento-n.
Papo Stefano la 2-a alvokis la frankan reĝon Pipinon la Malaltan por helpo. La frankoj venkis la lombardojn. Karolo la Granda estis denove helpa al la papo, invadis Lombardujon kaj estis kronata reĝo de la lombardoj en Pavio en 774.
La lombardoj lasis sian nomon al la okcidenta parto de norda Italio kaj al la nuntempa italia regiono Lombardio.
Traduko
Ĉar tradukado postulas longan tempon, ekde la 1940-aj jaroj inĝenieroj penis aŭtomatigi tradukadon (maŝintradukado) aŭ meĥanike helpi la homan tradukiston (komputilizita tradukado). La populariĝo de la Interreto kreskigis tutmondan merkaton por tradukaj servoj kaj faciligis lingvolokalizon.
Tradukoscienco studas interkonsenton kun la sistema studo de la teorio, la priskribo kaj la apliko de tradukado.
Afanasovo (distrikto Dmitrov)
Afanasovo (Афанасово) estas vilaĝo en distrikto Dmitrov, Moskva provinco, Rusio. En 2010 ĝi havas 12 loĝantojn (laŭ tutrusia popolnombrado).
Traduko
Difinoj
Jen kelkaj aliaj difinoj laŭ pluraj aŭtoroj, kiuj pliprecizigas la koncepton:
"Tradukado estas la transigo de la sama semantika arkitekturo el unu poetiko en alian poetikon. La semantiko konserviĝas, la poetiko kreiĝas denove."(Alfonso Reyes)
"Traduki estas anstataŭigi la gramatikon kaj leksikon de la origina (fonta) lingvo per la ekvivalentaj gramatiko kaj leksiko de la cela lingvo, kun responda anstataŭigo de la fonetiko kaj grafiko de la origina lingvo per la fonetiko kaj grafiko de la cela lingvo". (J. C. Catford)
"Traduki estas produkti en la cela lingvo la naturan ekvivalenton kiel eble plej proksiman de la mesaĝo de la origina lingvo, unue laŭ signifo, kaj poste laŭ stilo." (Eugene Nida)
Tipoj de tradukoj
Faka traduko transigas tekstojn sciencajn kaj teknikajn, por ili gravas precizeco kaj ili efikas ĉefe al la racio. La fakaj tekstoj esprimas sin per difinoj, nocioj kaj terminoj, tial la tradukisto bezonas scii la fakon kaj terminaron en ambaŭ lingvoj, inter kiuj li tradukas. Esprimado de sentoj ne tiom gravas.
Beletra (literatura) traduko transigas al alia lingvo beletraĵojn, eseojn, kritikojn, ofte ankaŭ filozofiajn kaj religiajn tekstojn. Literatura teksto distingiĝas per originala aŭtora stilo kaj forta estetika kvalito, kiu klopodas efiki je fantazio kaj emocioj. La tradukisto devas peri ne nur ideojn kaj priskribojn, sed ankaŭ la menciitajn originalecon kaj estetikon. Granda procentaĵo de la beletraj tradukoj en la mondo estas farataj pere de pontolingvo pure pro la fakto ke simple ne estas sufiĉe da tradukistoj kiuj povus fari la laboron tradukantaj ekzemple inter la lingvoj japana al hungara aŭ kazaĥa al sveda.
Parola tradukado
Parola traduko de prelegoj, debatoj, konferencoj, filmoj, intervjuoj, vizitoj ktp ricevas ankaŭ la ambiguan nomon interpretado (por komparo, vidu artikolon interpretado). La profesiuloj de ĉi tiu fako nomiĝas interpretistoj aŭ, en certaj lokoj kaj epokoj, drogmanoj (aŭ dragomanoj).
Aŭtomata tradukado aŭ perkomputila tradukado
Vidu artikolon: Maŝintradukado.
István Győri Illés
GYŐRI ILLÉS István (djoe:ri ille:ŝ) estis rumania hungara/hungara verkisto, ĵurnalisto naskita en Zilah la 9-an de majo 1872 kaj mortinta en Budapeŝto la 11-an de marto 1970.
Traduko
En Okcidento
Diskutoj de la teorio kaj praktiko de traduko datas reen en antikvon kaj spektaklajn rimarkindajn kontinuecojn. La antikva greka lingvo karakteriziĝis inter "metafrazo" (laŭlitera tradukado) kaj parafrazo. Tiu distingo estis adoptita fare de angla poeto kaj tradukisto John Dryden (1631-1700), kiu priskribis tradukon kiel la prudentan miksadon de du reĝimoj de vortumado en kiuj oni elektas, en la cellingvo, "ekvivalentojn", aŭ similaĵojn por la esprimoj utiligitaj en la fontlingvo:
István Győri Illés
Biografio
István Győri Illés faris dum la unua mondmilito frontservon kaj siajn ĉi-rilatajn verkojn li aperigis en volumo Beszélnek a halottak (La mortoj parolas) (1917). Dum la hungara konsilantara respubliko li estis ruĝsoldato. De 1919 ĝis 1940 li vivis en Rumanio. Li estis kunlaboranto de gazetoj de Oradea, de Kluĵo. Lia opereto Szultána havis pli ol ducent spektaklojn en la scenejoj de Transilvanio. Inter 1940 kaj 1944 li estis malliberigita pro sia maldekstra politika konduto. De 1945 li laboris en Budapeŝto.
Traduko
En Okcidento
Dryden avertis, aliflanke, kontraŭ la licenco de "imito", t.e., de adaptita traduko: "Kiam pentristo kopias de la vivo ... li havas neniun privilegion por ŝanĝi ecojn kaj trajtojn ...
Tiu ĝenerala formulado de la centra koncepto de traduko - ekvivalenteco - estas same adekvata kiel io kio estis proponita ekde Cicerono kaj Horacio, kiu, en la Romo de la 1-a jarcento a.K., fame kaj laŭlitere avertis kontraŭ tradukado "de vorto por vorto" (verbum pro verbo).
Malgraŭ foja teoria diverseco, la fakta praktiko de traduko apenaŭ ŝanĝiĝis ekde antikvo. Krom kelkaj ekstremaj metafrazuloj en la frua kristana periodo kaj la Mezepoko, kaj adaptaĵoj en diversaj periodoj (aparte antaŭ-klasika Romo, kaj la 18-a jarcento), tradukistoj ĝenerale montris prudentan flekseblecon en serĉado de ekvivalentoj - "laŭvorte" kie eblis, parafraze kie necese - por la origina signifo kaj aliaj decidaj "valoroj" (ekz., stilo, versoformulado, konkordo kun muzika akompano aŭ, en filmoj, kun paroladaj artikulaciaj movadoj) kiel determinite de kunteksto.
Ĝenerale, tradukistoj serĉis konservi la kuntekston mem reproduktante la originan ordon de sememe'oj, kaj tial vortordo - kiam necese, reinterpretante la faktan gramatikan strukturon, ekzemple, per ŝanĝado de aktiva voĉo ĝis pasiva voĉo, aŭ inverse. La gramatikaj diferencoj inter "fiks-vortordaj" lingvoj (ekz. la angla, franca, germana) kaj "liber-vortordaj" lingvoj (ekz., greka, latina, pola, rusa) estis neniu malhelpo en tiu rilato. La specialaj sintaksaj (frazaranĝaj) karakterizaĵoj de la fontlingvo de teksto estas adaptitaj al la sintaksaj postuloj de la cellingvo.
Kiam al cellingvo mankis esprimoj kiuj estas trovitaj en fontlingvo, tradukistoj pruntis tiujn esprimojn, tiel riĉigante la cellingvon. Dankon en granda iniciato al la interŝanĝo de paŭsaĵoj kaj pruntvortoj inter lingvoj, kaj al ilia importo de aliaj lingvoj, ekzistas malmultaj konceptoj kiuj estas "netradukeblaj" inter la modernaj eŭropaj lingvoj.
Ĝenerale, ju pli granda la kontakto kaj interŝanĝo kiuj ekzistis inter du lingvoj, aŭ inter tiuj lingvoj kaj tria, des pli bonege estas la rilatumo de metafrazo por parafrazi tion kio povas esti uzita en tradukiĝado inter ili. Tamen, pro ŝanĝoj en ekologiaj niĉoj de vortoj, ofta etimologio foje misinformas kiel gvid al fluo signifanta en unu aŭ la alia lingvo. Ekzemple, la angla actual ne devus esti konfuzitaj kun la parenca franca actuel ("nuna", "aktuala"), la pola aktualny ("nuna", "aktuala", "topika", "ĝustatempa", "realisma"), la sveda aktuell ("topika", "aktuale de graveco"), la rusa актуальный ("urĝa", "topika") aŭ la nederlanda actueel ("nuna").
Se traduko estu arto, ĝi estas neniu facila. En la 13-a jarcento, Roger Bacon skribis, ke se traduko devas esti vera, la tradukisto devas scii ambaŭ lingvojn, same kiel la sciencon pri kiu li devas traduki; kaj trovante, ke malmultaj tradukistoj faris tion, li volis forigi tradukon kaj tradukistojn entute.
Por plenumi la postulojn de la tradukisto estas fakto ke neniu vortaro aŭ tezaŭro iam povas esti tute adekvata gvidilo en tradukado. La skota historiisto Alexander Tytler, en sia Eseo pri la Principoj de Tradukado (1790), emfazis ke diligenta legado estas pli ampleksa gvidilo al lingvo ol estas vortaroj. La sama punkto, sed ankaŭ inkluzive de aŭskultado al la parola lingvo, pli frue havis, en 1783, farita de la pola poeto kaj gramatikisto Onufry Andrzej Kopczyński.
La speciala rolo de la tradukisto en socio estas priskribita en postmorta eseo de 1803 fare de "La Fontaine de Pollando", nome la katolika Primato de Pollando, poeto, enciklopediisto, verkinto de la unua pola romano, kaj tradukisto de la franca kaj la greka, Ignacy Krasicki:
Skizo pri historio de tradukado
Historie tradukado staris centre en tutmondaj potencrilatoj. La romia verkisto Horacio uzis la vorton interpres kun la signifo "interpretisto, tradukisto". Fruaj latinidaj lingvoj havis vortojn, kiuj signifis "traduki en vulgaran lingvon": en la franca, enromacier; en la itala, vulgarizzare kaj romanzare; kaj en la hispana romaçar. Vortoj kiel "traduki", "traduk(ad)o" kaj "tradukisto", en latinidaj lingvoj naskiĝis en la 16a jarcento, el la latina translatio (transigo).
En Eŭropo kaj Azio oni komencis traduki filozofiajn kaj beletrajn verkojn, kaj la arto traduki disvolviĝis precipe en religiaj centroj nome kristanaj monaĥejoj, samkiel aliaj libro-rilataj taskoj. Danke al tiuj tradukoj, ekzemple, la grekaj filozofio kaj mitologio estis diskonigataj per latina lingvo por aliaj popoloj. En tiu epoko la tradukarto estis kvazaŭ nova aventuro ankoraŭ naskiĝanta, kaj tial ofte la tradukaĵoj estis malbonaj aŭ tiom liberaj ke oni ne konsideris malfido la reverkadon de libro sen detale sekvi la fluon de la originalo. Ekzistis, ekzemple, "laŭliteraj" tradukaĵoj el latina kiuj plimalpli konservis la latinan sintakson, anstataŭ ol respekti la sintakson propran de la cela lingvo. Kaj inverse.
Nur kiam la tradukantoj komencis analizi sian taskon, estis skribataj la unuaj verkoj pri tradukarto, kaj ankaŭ dulingvaj kaj plurligvaj vortaroj. En pluraj lokoj ankaŭ komenciĝis la trejnado de profesiaj tradukistoj.
La Tradukskolo de Toledo aŭ Toleda Lernejo de Tradukistoj (hispane: Escuela de Traductores de Toledo) estas la nomo kiu ofte priskribas la grupon de akademiuloj kiuj laborante kune en la grandurbo de Toledo dum la 12-a kaj 13-a jarcentoj, tradukis multajn el la filozofiaj kaj sciencaj verkoj de klasika araba, de klasika greka, kaj de antikva hebrea. La skolo kaj lernejo trairis du nuancitajn periodojn apartigitajn antaŭ transira fazo. La unua estis gvidita fare de ĉefepiskopo Rajmondo de Toledo en la 12-a jarcento, kiu helpis la tradukon de filozofiaj kaj religiaj verkoj, plejparte de klasika araba en la latina. Dum la epoko de la reĝo Alfonso la 10-a dum la 11-a jarcento, komencis periodo kiam tradukoj jam ne celis la latinan kiel la fina lingvo, sed reviziita versio de la kastilia, certigante tiel la fundamentojn de la moderna hispana lingvo.
Post la tradukado de filozofio kaj beletro, komenciĝis la tradukado de sciencaj kaj teknikaj verkoj. Ankaŭ la volo disvastigi religion puŝis la arton traduki.
Eŭropa Societo por Tradukaj Studoj
La Eŭropa Societo por Tradukaj Studoj (EST) estas internacia ne-profitcela organizaĵo kiu antaŭenigas esploron pri tradukado, interpretado kaj lokaĵigado. La celoj de la Societo kiel deklarita en ties Konstitucio estas jenaj:
La retejo pri rimedoj de la Societo (ekstera ligilo) inkluzivas ligilojn al listoj de konferencoj, asocioj de tradukistoj, retaj revuoj, esplorgrupoj, institucioj pri trejnado de tradukistoj, retaj bibliografioj kaj filmitaj intervjuoj kun tradukakademiuloj. La retejo ankaŭ donas ligilojn al esploroj en tradukaj studoj kaj al reta kolekto de konsiloj kaj gvidlinioj por junaj esploristoj.
Tradukado de beletraĵoj
Kulturo de tradukado senĉese formas la lingvon laŭlonge de la tempo. Tradukado ofte estas interkultura ekzerco dum kiu oni estu konscia pri kulturaj kuntekstoj.
Literatura traduko transigas al alia lingvo beletraĵojn, eseojn, kritikojn, ofte ankaŭ filozofiajn kaj religiajn tekstojn. Literatura teksto distingiĝas per originala aŭtora stilo kaj forta estetika kvalito, kiu klopodas efiki je fantazio kaj emocioj. La tradukisto devas peri ne nur ideojn kaj priskribojn, sed ankaŭ la menciitajn originalecon kaj estetikon.
Esperanto-tradukoj
Male kiel okazas en aliaj tradukaj literaturoj kie tradukistoj tradukas el fremda lingvo al sia propra lingvo, Esperantaj tradukistoj ordinare tradukas el sia denaska lingvo. La Esperanta tradukisto do pli bone scias, kion la fontoteksto volas komuniki.
El konataj Esperantigitaj literaturaj verkoj menciindas ekzemple La oldulo kaj la maro de Hemingway, La Mastro de l' Ringoj de John Ronald Reuel Tolkien, Cent jaroj da soleco de Gabriel García Márquez, La lada tambureto de Günter Grass, La Libro de la mirindaĵoj de Marco Polo aŭ granda familia sagao de Cao Xueqin Ruĝdoma sonĝo. Por infanoj ekzistas krom Asteriks aŭ Tinĉjo ankaŭ Esperantigita Pipi Ŝtrumpolonga kaj la tuta novelaro Muminvalo fare de la Suoma aŭtorino Tove Jansson; la tekstoj de iuj tradukoj atingeblas ankaŭ enrete.
La unuaj provoj traduki literaturaĵojn en Esperanton havis plej ofte la karakteron de lernejekzerco; la verkintoj sendis siajn manuskriptojn al Zamenhof (tiam ĉefredaktoro de La Esperantisto) kiu, antaŭ ol aperigi ilin en la gazeto, korektis erarojn stilajn kaj gramatikajn. Multaj el la regulaj kontribuantoj al la gazeto dum tiu periodo (1889-95) iĝis ĝenerale konataj pro sia tradukagado; inter ili troviĝis Antoni Grabowski, Edgar von Wahl, Vasilij Devjatnin, Abram Kofman kaj Ludwig Emil Meier.
Ĝis 1904 aperis libroforme nur malmultaj tradukoj, ĉar la Esperanto-publiko estis tro malgranda. Plej interesaj el la ĝis tiam aperintaj verkoj estas: La Gefratoj (Goethe) kaj La neĝa blovado (Puŝkin) de Antoni Grabowski; Hamleto (Shakespeare) de Ludwik Lejzer Zamenhof; Demono (Lermontov) kaj Boris Godunov (Puŝkin) de Vasilij Devjatnin; Iliado (Homero) kaj Kain (George Byron) de Abram Kofman; Princino Mary (Lermontov) de Edgar von Wahl. En tiu tempo oni plej ofte tradukis el la lingvoj rusa, pola kaj germana: afero klarigebla per tio, ke tiuj estis la gepatraj lingvoj de la plimulto de Esperantistoj.
Kun la plivastiĝado de la Esperanto-movado kaj la sekva plioftiĝo de internaciaj renkontiĝoj, plivastiĝis kaj plioftiĝis ankaŭ la tradukoj el la naciaj literaturoj. Sur la titolpaĝoj aperis novaj nomoj: Frederic Pujulà i Vallès, Vicente Inglada Ors, Clarence Bicknell, Boris Kotzin, Paŭlo Lengyel, Hector Hodler, Samuel Meyer, Eugène Noël, Achille Motteau, Roksano (Jeanne Flourens), Hilda Thisell, Henri Vallienne. Plimultiĝis klasikaj verkoj el la okcidenteŭropaj literaturoj; reprezentiĝis Shakespeare per La ventego (tradukis Achille Motteau), Julio Cezaro (Daniel Henry Lambert), Makbeto (Lambert); Lord Macauley - Horacio (Bicknell); Tennyson - Gvinevero (Bicknell); Molière - L'Avarulo (Meyer), Edziĝo kontraŭvola (Dufeutrel), Don Juan (Boirac), Georgo Dandin (Z); Conscience - Blinda rozo (van Melckebeke kaj van Hove), Rikke - Tikke - Tak (Maria Elworthy-Posenaer), Kion patrino povas suferi (Frans Schoofs); Racine - Athalie kaj Esther (Noei), Prévost - Manon Lescaut (Vallienne); Goethe - Ifigenio en Taŭrido (Z); Schiller - La Rabistoj (Z), Wilhelm Tell (L. E. Meier); Grimm - Elektitaj fabeloj (Kabe). Krome aperis pluraj verkoj (verketoj) de Musset, Maupassant, Balzac, Vigny, kaj aliaj tiaj mondkonataj verkistoj.
La alfluo de ĉi tiu flanko neniel ĉesigis la orienteŭropan agadon; tie aktivis: Zamenhof mem (La revizoro de Gogol, Marta de Orzeszkowa), Grabowski (verkoj de Slowacki kaj Sienkiewicz), Kabe (Pola Antologio kaj verkoj de Sierozewski, Orzeszkowa, Prus, Reymont kaj Turgenev), kaj Devjatnin (verkoj de Puŝkin, Gogol, Krilov). Ankoraŭ maloftis verkoj el la literaturoj hispana, hungara, itala, sveda, dana kaj japana; aliflanke ne mankis tradukoj el la klasikaj lingvoj - latina, greka, hebrea. El la lasta Zamenhof tradukis jam antaŭ la mondmilito la pliparton de la Malnova Testamento.
Malgraŭ la plivastiĝo de la Esperantistaro, ankoraŭ persistis en tiuj rondoj la ĝenerale malaprobinda kutimo traduki el lingvoj fremdaj al la tradukantoj. En la fruaj tagoj tiu kutimo estis almenaŭ tolerinda, ĉar kondiĉita de la eksteraj cirkonstancoj, sed oni rajtas bedaŭri, ke ankaŭ post ŝanĝo de la cirkonstancoj, kelkaj personoj ne limigis sian laboron al tiu kampo, sur kiu ili estis nedubeble plej fidindaj. El la malmultaj, kiuj sukcese kontraŭagis tiun principon, Grabowski elstaras pro sia poemaro El Parnaso de l' popoloj, kiu enhavas krom poemoj originalaj ankaŭ tradukojn el tridek lingvoj.
Antaŭ la eksplodo de la unua mondmilito aperis la jenaj verkoj diverskiale interesaj:
Wilhelm Herrmann (teologo)
Vivo
Herrmann iĝis en 1874 privata docento en Halle (Saale) kaj en 1879 orda profesoro pri sistema teologio en Marburg. Malgraŭ pluraj aliaj logaj postenofertoj li restis fidela al la marburga altlernejo. En 1889/90 li iĝis ties rektoro. Okaze de la 70-a datreveno naskiĝtaga oni aljuĝis al li la honoran doktorecon la jurscienca fakultato de Marburg. Li pli disvolvigis la teologian direkton de Albrecht Ritschl pri sistemeco sub speciala atento de etikaj problemoj.
Traduko
Noto kaj referencoj
En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Translation en la angla Vikipedio, listo de aŭtoroj.
Wilhelm Herrmann (teologo)
Fonto
Meyers Großes Konversations-Lexikon, Band 9. Leipzig 1907, p. 234-235, kio legeblas interrete tie ĉi.
Strato Faubourg-Saint-Honoré
La strato Faubourg-Saint-Honoré (aŭ franclingve rue du Faubourg-Saint-Honoré) estas strato de Parizo. Ĝi situas en la 8-a arondismento.
Kvankam ĝi ŝajnas relative senkaraktera (precipe en komparo kun la proksima avenuo de la Elizeaj Kampoj), la strato estas ofte rigardita kiel unu el la plej laŭmodaj stratoj de la tuta mondo, danke al la ĉeesto de preskaŭ ĉiuj ĉefaj modaj firmoj.
Alfonso la 6-a de Leono kaj Kastilio
Alfonso la 6-a de Leono (1040 – Toledo, 1-a de julio de 1109), nomata ankaŭ la Kuraĝulo (Bravo), estis reĝo de Leono (1065–1109), de Galegio (1071–1072; 1072–1109) kaj de Kastilio (1072–1109).
Surtroniĝo
Kiel dua vira filo de la reĝo de Leono kaj grafo de Kastilio, Ferdinando la 1-a, kaj de la reĝino Sanĉa de Leono, al Alfonso ne korespondis heredi. Tamen en 1063 Ferdinando la 1-a konvokis kortegon por diskonigi sian testamenton per kiu, laŭ navara leĝo, decidis disdonigi siajn posedaĵojn inter siaj gefiloj tiele:
(47343) 1999 XL45
(47343) 1999 XL45 estas marsrenkonta asteroido malkovrita la en la kadro de la astronomia kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Ĝia orbito ekstere malproksime tanĝas tiun de Marso. Ĝia marsa MOID estas 0,257422 AU, aŭ 38,510 milionoj da km.
Boulogne-sur-Mer
Boulogne-sur-Mer [ bulonjsyrmer ] (esperantigite Bulonjo ĉe maro ) estas urbo en la Nordo de Francio, en la departemento Pas-de-Calais (= Kaleza Markolo, 62), kaj la regiono Hauts-de-France, ĉe la Maniko, je la elfluejo de rivero Liane.
Vidindaĵoj
La malnova centro, tutĉirkaŭita per siaj malnovaj remparoj, kiujn oni povas piede surrondiri, meze de ĉi kvartalo la katedralo (vidu foto supre). Ekstreme de la remparocirklo: la malnova fortreso, kie nun troviĝas muzeo, entenante interalie plenan kolekton da egiptaj antikvaĵoj.
Apud Boulogne staras kolono por memori la Tendaro de Boulogne, establita de Napoléon Bonaparte cele invadi Brition, kion li fine ne faris. Sed la memoraĵo de tiu aranĝo restas, kaj estas nun preteksto por granda ĉiujara napoleona renkontiĝo da historio-fervoruloj el pluraj landoj (inkluzive de Britio!) kiuj venas vestitaj per la samaj militistaj uniformoj de la epoko, kaj bivakantaj en sama maniero kiel la tiamaj soldatoj, fari ŝajnigon de tiama batalo; tio estas la plej fama turisma evento de la urbo.
1905
Boulogne estis la urbo de la 1-a Universala Kongreso inter 7 kaj 12-a de aŭgusto, kiun ĉeestis 688 Esperantistoj el 20 landoj. Tie estis konsentite la Deklaracio pri Esperanto.
1931
Inaŭguro de la placo Zamenhof antaŭ la stacidomo ().
1987
Bulonjo gastigis la 60an kongreson de SAT. Inaŭguro ĉe la placo Zamenhof de la monumento Zamenhof, kun la busto de L.L. Zamenhof, la kreinto de Esperanto.
2005
Memorfeste al la centjariĝo de la historia evento de 1905, la Nordfrancia Esperanto-Federacio (kune kun aliaj organizaĵoj kiel Espéranto-France kaj la SAT-Amikaro) organizis en 2005, de vendredo la 25-a ĝis merkredo la 30-a de marto, okaze de sia ĉiujara federacia kongreso, internacian amikecan renkontiĝon, Boulogne 2005 , kiu konsistis el pluraj membrokunvenoj de Esperanto-asocioj, prelegoj (interalie de Claude Piron kaj Ulrich Lins) kaj debatoj, Pasko-meson parte en Esperanto, ktp. La malfermsoleno okazis en la sama teatro kie okazis tiu de 1905 kaj la parolado de L. L. Zamenhof estis denove eldirita. La postaj paroladoj de la ĉeestantaj politikistoj estis ĉiuj pli-malpli simpatiaj je Esperanto (unu estis nete favora je ĝi kaj ties enkonduko sine de la eŭropuniaj laborseancoj). Antaŭ la kongreso okazis simpozio en la loka universitato, organizita de UEA, pri la historio de la Universalaj Kongresoj.
Têtes Raides
Têtes raides (eo:Duraj Kapoj) estas franca rokenrola kaj populara muzika grupo, kiu miksas muzikon, teatron, pentradon kaj modernan cirkon.
Historio de la grupo
La grupo estis kreita en 1984 en Pariza antaŭurbo, kun la nomo de Red Ted. Ĝi prenis la nomon Têtes Raides en 1987, kvankam la unuaj diskoj de la grupo montras ambaŭ nomojn.
Je la origino, la grupo estis plu elektriko, influita kun la sceno punko. La alveno de Anne-Gaëlle, violonĉelistino kun klasika instruiĝo, sur la tria albumo (Les oiseaux) signalas gravan ŝanĝon en la muzika universo de la grupo.
Triumfa arko
Triumfa arko (latine arcus aŭ fornix triumphalis) estas pordegoforma konstruaĵo ne ligita al alia konstruaĵo, kiu origine stariĝis en la Romia Imperio honore al triumfantaj imperiestroj aŭ armeestroj.
Antikva epoko
Nuntempe ankoraŭ ekzistantaj triumfaj arkoj en Romo estas, krom la ruinoj de la triumfa arko de Drusus, tiuj de Tito en la areo Forum Romanum, de Septimo Severo same en la foruma areo, kaj de Konstantino apud la Koloseo. Aliaj konstruaĵoj de tiu speco estas honoraj arkoj kiel tiu de Galieno, trairaj arkoj kiel tiu de la dio Jano en la areo Forum Boarium aŭ urbopordegoj kiel la Dolabella-arko.
Komence de la dua-jarcenta p.K venko-pordegoj komencis esti konstruitaj por festi eventojn, kiuj ne nepre estis bataloj aŭ venkoj. La Arko de Venko en Ankono, kiu memorigas la konstruadon de la haveno en la urbo fare de imperiestro Trajano, estas ekzemplo de ĉi tiu tipo de arko. Iuj arkoj estis starigitaj kiel propaganda ilo festanta la regnpovecon de la imperiestro, kaj aliaj laŭ loka iniciato kiel esprimo de dankemo kaj lojaleco al la roma imperiestro. La triumfarko ankaŭ funkciis kiel strata fono, limŝtono en la urba spaco kaj kelkfoje kiel limo de la urbo. En aliaj eventoj provizoraj triumfarkaj pordegoj estis konstruitaj, por provizora uzo, kaj malmuntitaj poste (vidu triumfarko en Parizo).
Dum la jaro 1986 la restaĵoj de la ĝisnun plej norda konata romia honora arko trovatis en la germana urbo Majenco.
Moderna epoko
Ekde la 18-a jarcento ekestis interalie du triumfaj arkoj de Parizo (Arc de Triomphe de l'Étoile, de 1836, kaj du Carrousel, 1809), de Milano (Arco della Pace, 1838), Innsbruck (Triumphpforte, 1765), Potsdamo (Brandenburga pordego, 1770), Munkeno (Siegestor, "venka pordego", 1852), Bukaresto (Arcul de Triumf), Vác, en la Jubila Parko de Bruselo, Arko de Triumfo en Madrido, kaj en aliaj lokoj. Ĉiuj tiuj triumfaj arkoj dekoriĝas per riĉaj ornamoj, aparte per reliefoj.
Kristanaj preĝejoj
En la malnovkristanaj kaj armenaj baziliko triumfa arko estas la arko antaŭ la sanktejo (latine sanktuarium), en la gotika kristana preĝejo la arko inter navo kaj korusejo, super kiu kutime estas statuo aŭ pentraĵo de la "triumfanta savanto" Jesuo, aŭ en kiu, simbole por Jesuo venkinta la morton, pendas granda kruco nomata "triumfa".
Conca della Campania
Conca della Campania estas komunumo de Italio.
László Gerőcs
László Gerőcs [lAslO gerOĉ], laŭ hungarlingve kutima nomordo Gerőcs László estis hungara matematikisto, instruisto.
Biografio
László Gerőcs maturiĝis en 1970, poste li akiris diplomon en Scienca Universitato Loránd Eötvös en 1975. Post siaj studoj li ekinstruis en gimnazio en Pilisvörösvár, post jaroj jam en sia naskiĝurbo. En 1982 li doktoriĝis en la universitato, ekde la sekva jaro li instruis en gimnazio, kiu estas ligata al la universitato. Li verkis pli ol 40 librojn pri matematiko, nature ankaŭ artikolojn. Inter 1995-2000 li gvidis programon pri matematiko en Hungara Televizio. Li ricevis premiojn inter 2000-2011. Li edziĝis en 1976, poste 2 filoj naskiĝis.