cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Tomaso Albinoni
Vivo
Kiel dokumentas la dediĉadoj de siaj presaĵoj, Albinoni ankaŭ interrilatis kun aliaj elstaraj personoj siatempaj, i.a. kun kardinalo Pietro Ottoboni, duko Karlo la 4a Gonzaga, grandprinco Ferdinando de Toskana, kardinalo Franĉesco Maria de Mediĉi, markizo Karlo Filipo Antonio Spinola Colonna, duko Kristiano Henriko de Watzdorf kaj markizo Don Luca Fernando Patiño. Krome Albinoni skribis la muzikon por nomfestoj de imperiestro Karlo la 6a. (Il nome glorioso in terra, santificato in cielo, 1724) kaj de sia edzino Elisabeth Christine de Braunschweig-Wolfenbüttel (Il nascimento de l’Autora, ĉirkaŭ 1710). Kontraŭe, kun siaj muzikistaj kolegoj Albinoni evidente nur malmulte interkontaktis; li ne anis la oficialajn Veneciajn muzikistajn asociojn (Arte de’ Sonadori, Società Santa Cecilia). Estas vere, ke li verkis plurajn operojn kune kun aliaj komponistoj, tamen tiujn kooperadojn verŝajne peris la teatrestro. Dokumentita estas renkontiĝo kun Johann Georg Pisendel, al kiu Albinoni dediĉis violonsonaton.
En la 1730-aj jaroj malpliiĝis la kreivaj fortoj de Albinoni iom post iom; siajn lastajn operojn li finfaris en 1734 (Candalide) kaj 1741 (Artamene). En 1743 la 72-jarulo aspiris la bone pagotan postenon de maestro di coro (ĥordirektisto) kaj kantinstruisto ĉe la Ospedale dei derelitti (Ospedaletto); sed oni dungis Nicola Porpora. La lastajn tri vivjarojn li pasigis kun tri el siaj gefiloj en pli modestaj cirkonstancoj, laste pro malsano (diabeto kaj kataro laŭ la mortanonco) enlite.
Verkaro
La prioritato de la komponado de Albinoni estas sur la terenoj opero, kantato kaj instrumenta muziko. Je la eklezimuzika sfero nur frua meso por tri senakompanaj viraj voĉoj (antaŭ 1694) kaj la titoloj de du oratorioj estas postlasita (I trionfi di Giosuè, 1703, komuna elverkaĵo kun Alessandro Scarlatti, Giovanni Battista Bononcini k.a.; Maria annunziata, 1712). Sub la nomo de Albinoni disvastigita magnifikato en g-minoro verŝajne ne devenas de li.
Operaro
Kiom da operoj komponis Albinoni ne plu ekzakte konstateblas. Komplete konserviĝis nur sep (Zenobia, regina de lmireni, 1694; Pimpinone, 1708; Engelberta, 1709; Il nascimento de l’Aurora, ca. 1710; Il nome glorioso in terra, santificato in cielo, 1724; La Statira, 1726; Il concilio de’ pianeti, 1729). El dek du operoj almenaŭ kelkaj estas traciitaj unupoaj arioj, de 38 pluaj nur la (presita) libreto, de intermezo-serio eĉ nur la titolo (Malsazio e Fiammetta, 1726). En la libreto de Candalide (1734) Albinoni etiketas tiun ĉi operon kiel sian okdekan. Se tiu ĉi indiko ne troigas, devas esti ke pluaj 23 operoj tutplene malaperis.
Kantatoj
La kantataro de Albinoni sumiĝas je 44 konataj verkoj, el tiuj 12 troviĝas en la presita kolekto Cantate da camera a voce sola op. 4 (Venecio 1702) kaj 18 en manskribaĵkolekto en la ŝtatbiblioteko de Berlino. Ĉiuj kantatoj estas verkitaj por kantvoĉo kaj baso kontinua (ĉ. tri kvaronoj por soprano, kvarono por aldo), pluaj instrumentoj aliĝas nur en la (nekomplete konservata) kantato E dove, Amor, mi guidi.
Porinstrumentaj verkoj
Ekde 1694 ĝis 1735/36 Albinoni presigis unue ĉe Sala en Venecio, ekde ĉirkaŭ 1711 ĉe oger resp. Le Cène en Amsterdamo naŭ kolektojn kun porinstrumentaj verkoj. Kvar el ili apartenas al la ĉambromuzika ĝenro (Sonate a tre op. 1, Venecio 1694; Balletti a tre op. 3, Venedig 1701; Trattenimenti armonici per camera op. 6, Amsterdam ĉirkaŭ 1711; Balletti e sonate a tre op. 8, Amsterdam 1722), la restajn kvin estas koncertkolektoj por pli granda muzikistaro(Sinfonie e concerti a cinque op. 2, Venecio 1700; Concerti a cinque op. 5, Venecio 1707; Concerti a cinque op. 7, Amsterdamo 1715; Concerti a cinque op. 9, Amsterdamo 1722; Concerti a cinque op. 10, Amsterdamo 1735/36). Kiel soloinstrumento kutime rolas la violono; ok koncertoj el op. 7 kaj 9 estas skribitaj por hobojo, ok pluaj por 2 hobojoj.
Krom la naŭ aŭtorigitaj presaĵoj dum la vivotempo de Albinoni aperis tri pliaj kolektoj kun violonosonatoj, kiujn la eldonistoj mem kompilis kaj enhavis ankaŭ verkoj neoriginaj de Albinoni (Sonate da chiesa „op. 4“ [ankaŭ nomataj pseŭda op. 4 ], Amsterdamo 1708; Sonate a violino solo e basso continuo, Amsterdamo ĉirkaŭ 1717; Six sonates da camera „op. post.“, Parizo ĉirkaŭ 1740). Kolekton da ses Sonate a tre op. 11 Albinoni eble mem donis al presado, tamen tiu verkaro neniam aperis (la manuskriptoj perdiĝis).
Kiel manskribaj instrumentaj verkoj estas tradiciitaj 9 simfonioj, 4 violonkoncertoj kaj 29 sonatoj (el tiuj tri en la aŭtografo). Plia violonkonĉerto estis detruata 1945 dum la aeratako kontraŭ Dresdeno.
Almenaŭ 26 instrumentaj verkoj, kiuj atribuiĝas al Albinoni laŭ unu aŭ aliaj fontoj, devas esti rigardata kiel dubinda por stilaj kriterioj. Al tiuj apartenas i.a. la plurfoje surdiskigita koncerto en C-maĵoro por trumpeto, 3 hobojoj kaj 2 fagotoj, la ses Sinfonie a quattro (ĉ. 1735) same kiel la plej populara verko kutime kontribuata al Albinoni, la adaĝo g-minoro por arĉinstrumentoj kaj orgeno. Ĉilasta, publikita 1958 de la Itala Albinoni-biografo Remo Giazotto, onidire baziĝas sur fragmentoj de triosonato de Albinoni, kion oni tamen ĝis nun ne povis dokumenti.
Guillermo Uribe Holguín
Li estis dungito en tiama Banko de Kolombio, kaj poste li fondis, kun du amikoj, komercan entreprenon, por kiu li devis vojaĝi tra la lando. Tamen la negocoj fine ne estis sukcesaj. Tiam li vojaĝis al Usono, kaj en Novjorko li sin vivtenis kiel muzikludanto en pordancaj orkestroj, aranĝanto kaj transskribanto de muziko por aliaj instrumentoj. El Usono li revenis al sia patrujo pro malsano de sia patro.
Tomaso Albinoni
Stilo
Kontraŭe al la virtuoza „romantika“ stilo de lia samlurbano Antonio Vivaldi, la muziko de Albinoni distingiĝas per „klasika“ eleganteco laŭsence de Arcangelo Corelli. Karakteriza estas gaja, serena etoso, longaj melodiarkoj, pulsantaj ritmoj kaj emo al ripetadoj La voĉkondukado ofte estas kontrapunkta; multaj finomovimentoj de sonatoj kaj koncertoj estas formitaj laŭ fugoformo. La solopartoj de Albinoni estas malpli postulemaj ol tiuj de Vivaldi kaj pro tio ankaŭ realigebla far‘ amatoroj; hobojosoloj ofte estas kondukataj kiel kantvoĉoj, kromatiko kaj neatendataj moduladoj nur ŝpareme aplikataj.
Guillermo Uribe Holguín
Ĉe la reveno al Kolombio, li, helpita de aliaj, revivigis la Nacian Akademion de Muziko, kiu estis en bedaŭrinda stato. Tie li instruis violonon, divolvis didaktikajn metodojn kaj organizis orkestron, embrio de la posta Simfonia Orkestro de Kolombio.
Tomaso Albinoni
Stilo
La fortoj de Albinoni baziĝas antaŭ ĉio en lia formala kaj tematika klareco kaj en lia melodia inventemo. Li ne estis grava noviganto kaj ne lasis sin influi per la tendencoj siatempaj, tamen ĝuste pro tio li evoluigis esprimplenan individuan stilon, kiu faras liajn verkojn ne-intermikseblaj ĝis nuntempe.
Signifo kaj akceptiĝo
Post lia morto la muziko de Albinoni unue forgesiĝis. Nur ekdemeze de la 20a jarcento ĝi estis remalkovrata, ĉe kio la muzikologo Remo Giazotto ludis gravan rolon (kaj pro sia Albinoni-biografio de 1945 kaj ankaŭ pro sia Adagio g-minora atribuita al Albinoni). Intertempe la plej granda parto de verkoj postlasitaj fare de Albinoni estas alireblaj en modernaj presaĵoj (kompleta eldono de la instrumenta muziko ekde 1974 aperas en la eldono Kunzelmann); sur sondisko aŭ KD escepte de op. 8 ekzistas ĉiuj instrumentaĵaj kolektoj kun opusnumeroj, serio de instrumentaĵoj sen opusnumeroj, la kantatoj op. 4 samkiel kvar el la sep opraĵoj.
Trivialaĵoj
De Albinoni kaj la naskiĝ- kaj ankaŭ sia mortodato ofte estas misindikataj. La plej ofte trovebla mortjaro 1750 klariĝas el specialaĵo de la Venecia kalendaro valida ĝis 1797, laŭ kiu la nova jaro komencis nur la 1-an de marto; la 17a de januaro 1751 en Venecio estis do ankoraŭ nombrata kiel la 17a de januaro 1750 (komparu Talbot 1980, p. 69). La falsa naskiĝdato unuan fojon aperis la 14an de junio en New Grove Dictionary of Music and Musicians (1980), kaj el tio estis transprenita en multnombrajn publikaĵojn; fakte Albinoni naskiĝis la 8an de junio kaj estis baptita la 14an de junio (komparu la citaĵon el la baptregistro ĉe Talbot 1980, p. 21).
Guillermo Uribe Holguín
En Eŭropo li studis sub gvido de pianisto Vincent d'Indy en lia Schola Cantorum. Li komencis tiam sian laboron kiel kritikisto pri muziko -per pluraj artikoloj- kaj kiel komponisto: sonatojn, kaj muziko por poemoj de Victor Hugo, Verlaine, Baudelaire, Barbusse, Paul Fort kaj aliaj.
Tomaso Albinoni
Eksteraj ligiloj
 Partituroj (Werner Icking Music Archive)
Guillermo Uribe Holguín
Ankaŭ en Parizo li ekkonis pianistinon Lucía Gutiérrez al kiu li edziĝis la 24an de februaro de 1910, antaŭ reveno al Kolombio.
Iom poste de lia reveno, li estis direktoro de la jam menciita Akademio, kaj komisiita por ellabori novan regularon por tiu organizaĵo. Li profitis la okazon por ŝanĝi la nomo de "Akademio" al "Konservatorio", por establi konskursojn kiel antaŭkondiĉo por studi tie, kaj por organizi bibliotekon. Kaj refoje li devis rekrei la orkestron, mortinta dum sia restado en Eŭropo.
En 1917 li prezentis projekton por stimuli la studadon pri muziko en Kolombio, kun konsidero, i. a., al venigo de eminentuloj el eksterlando por instrui en la Konservatorio, kaj al deviga instruo de kantado en la lernejoj.
Poste li vojaĝis denove al Eŭropo, restante etan tempon, kaj ĉe sia alveno, denove kiel direktoro de la Konservatorio, li ŝanĝis la nomon de la muzikistaro kiun li gvidis, el "Simfonia Orkestro" al "Societo de Simfoniaj Koncertoj de la Konservatorio" por limigi ĝin al apartenantoj de tiu organizaĵo.
Fine de 1932 la franca registaro ordenis lin per la Honora Legio.
Do, de 1910 al 1935, kaj denove en 1942-1944, Uribe Holguín estis direktoro de la kolombia Nacia Konservatorio, en Bogoto. Li vigligis la muzikan vivon en Kolombio per sia verkado, kaj per la fondo de Societo por Simfoniaj Koncertoj.
Karlo la 7-a (Francio)
Karlo la 7-a de Francio (naskiĝis la 22-an de februaro 1403 en Parizo; mortis la 22-an de julio 1461 en Mehun-sur-Yèvre), kromnomita Karlo la Venkanto (franclingve Charles VII le Victorieux) estis la reĝo de Francio ekde 1422 ĝis 1461. Li interalie finigis la Centjaran militon en 1453, per franca venko.
La Traktato de Arras estis subskribita en 1435 de Karlo la 7-a, kaj la duko de Burgonjo, Filipo la 3-a; ĝi finigis la kofliktojn de la Enlanda milito inter armanjakanoj kaj burgonjanoj.
Oni ĝis hodiaŭ asocias lian nomon kun la famega Johana de Arko, kiu inversis la destinon de la milito kaj ebligis la kronadon de la nova reĝo en Reims la 17-an de julio 1429.
Post sia morto Karlo la 7-a estis ofte kritikata pro tio, ke li malrapidigis la rekonkeron de Francio fare de Johana de Arko kaj forlasis ŝin post ŝia kapto en Compiègne (1430). Li tamen oficiale rehonorigis ŝin en 1456, kaj firme kontestis, ke ŝi estis herezulino. Karlo estis krome efika reĝo, kiu finpuŝis la anglojn el la reĝlando kaj restarigis fortan ekonomion danke al la reformoj de Jacques Cœur. Karlo la 7-a favoris galikanismon, kaj plifortigis la aŭtoritaton de la reĝo.
La tronon heredis alia grava reĝo, lia filo Ludoviko la 11-a.
Bobigny - Pantin - Raymond Queneau (pariza metrostacio)
Bobigny - Pantin - Raymond Queneau [bɔbiɲi pɑ̃tɛ̃ ʁɛmɔ̃ kəno] estas stacio de la Metroo de Parizo sur linio 5, situanta inter komunumoj Pantin kaj Bobigny en la kvartalo "Petit-Pantin".
Stacio
La stacio estis malfermita en 1985. Ĝi havas ununuran insulan kajon priservatan de ŝtuparoj suprenirantaj al interetaĝo, kun help-ŝtuparo fine de la kajo.
Ĝi omaĝas al franca verkisto Raymond Queneau (1903-1976), unu el la aŭtoroj kiuj famigis kompanion RATP, per Zazie dans le métro (Zazie en la metroo) kaj Exercices de style (Stilekzercoj), kies intrigo parte disvolviĝas en pariza aŭtobuso.
Carmen Consoli
Carmen CONSOLI (naskiĝis la 4-an de septembro 1974 en Katanio) estas itala kantaŭtoro. Ŝi publikigis 11 studialbumojn, unu el la plej sukcesaj, unu muzikalbumon, du realajn albumojn, kvar vidbendojn kaj 33 unuopaĵojn, vendante 2 milionojn da kopioj en Italio, atestitaj de M&D kaj FIMI per multiplatino-disko, 11 platenoj kaj du oraj atestaĵoj.
Aŭgmentativo
Aŭgmentativo (latine augmentativum, de la vorto augmen "pliigo, kresko") estas la grandiga formo de vorto. La mala formo estas la malgrandiga formo de vorto, kiu nomiĝas diminutivo.
En pluraj lingvoj ekzistas afiksoj (do prefiksoj antaŭ la vortoradiko aŭ sufiksoj post ĝi), kiuj ŝanĝas la bazan vorton al sia aŭgmentativa formo. Tamen estas pluraj lingvoj (ekzemple la germana), kiuj jes ja havas diminutivajn sufiksojn, sed ne aŭgmentativajn. En multaj lingvoj aŭgmentativaj afiksoj estas uzeblaj nur por substantivoj - male en Esperanto, kies aŭgmentativa sufikso -eg- uzeblas vere por ĉiu vortoklaso.
Esperanto
La aŭgmentativa sufikso "-eg-" en Esperanto, kiel ĉiuj esperantaj sufiksoj, metiĝas inter la vorta radiko kaj la gramatika finaĵo por la vortoklaso. La kontraŭa "malpligrandiga formo" (diminutivo) kreiĝas per la silabo -et-.
La sufiksoj ankaŭ uzeblas kiel memstara vortoradikoj (ega, ege...).
Germana lingvo
En la germana lingvo ekzistas pluraj rimedoj por anstataŭigi la mankan aŭgmentativan sufikson. Unu estas antaŭmeti silabon, ekzemple weg- ("for-"): dum essen estas "manĝi", wegessen ("formanĝi") simple estas pligravigo de la vorta signifo. Alia eblo estas antaŭ- aŭ postmeti al la kerna vorto plian, troige priskriban vorton, kiu plifortigas la signifon. "Bombenhitze" estas varmego kvazaŭ post falo de bombo, "Affenfraß" estas manĝaĉo eĉ ne prezentebla al simio, "Modezar" produktisto de modaj vestaĵoj, kiu riĉas kaj potencas simile al caro). Krome ekzistas la afikso "Un-", kiu en sia baza signifo korespondas al la esperanta afikso "mal-", do ŝanĝas la vortosignifon al sia kontraŭo. En iuj kazoj la silabo tamen uziĝas en aŭgmentativa signifo: Unzahl estas nombrego, Unsumme sumego, Unmenge kvantego aŭ Untier bestego. Rilate al iuj nombrovortoj ankaŭ la antaŭmetita silabo "Aber-" povas havi aŭgmentativan signifon: Abertausende estas multaj, multaj miloj.
Hispana lingvo
En la hispana lingvo ekzistas la aŭgmentativaj sufiksoj "-ote", "-ota", "-ón", "-ona", "-azo", kaj "-aza".
Itala lingvo
Tre disvastiĝinta la aŭgmentativo estas en la itala lingvo. Ĝi kreiĝas per la sufikso -one (maskuleno) bzw. -ona (femineno). Dum padre estas la patro, padrone estas la familia aŭ entreprena ĉefo (komparu la esperantan vorton patrono), padrona la ĉefino.
Portugala lingvo
En la portugala lingvo la plej kutima aŭgmentativa finaĵo estas -ão; laŭ gramatika senco temas pri maskulena finaĵo, sed ĝi ankaŭ uzeblas kiel aŭgmentativa sufikso por vortoj de feminena genro.
Rusa lingvo
En la rusa lingvo uzeblas pluraj sufiksoj. La plej oftaj estas
Ekzemploj: домище domiŝĉe kaj домина domina (domego) de дом dom (domo) aŭ borodiŝĉa (barbego) de boroda (barbo).
Por provizi impreson de pligrandigitaj ecoj uzeblas la sufikso -га ("-ga"). Ekzemplo: ветер ("veter", vento), ветрюга ("vetrjuga", forta vento).
Literaturo
Alterazione (linguistica)
(16297) 6346 P-L
(16297) 6346 P-L estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la de la usona astronomo Tom Gehrels de la Observatorio de la Monto Palomar (Kalifornio, Usono) kaj de la nederlandaj geedzoj geastronomoj Ingrid van Houten-Groeneveld kaj Cornelis Johannes van Houten, de la Observatorio de Leiden (Nederlando) en la kadro de la Palomar–Leiden survey.
Minsaigo
Minsaigo (民際語) estas termino en la Japana Esperanto-movado. Ĝin kreis supoze Miyamoto Masao en la 1980-aj jaroj.
Minsaigo estas kunmetita vorto el min (民, popolo aŭ civito) + sai (際, inter) + go (語, lingvo) koncernanta internacian lingvon kiu siavice estas tradukita kiel Kokusaigo, 国際語 = koku (国, nacio) + sai (際, inter) + go (語, lingvo).
Ekzemploj
Jen estas ekzemploj de klarigo per la vorto Minsaigo pri Esperanto por ne-esperantistoj kaj komencantoj.
San José de Mayo
San José de Mayo - prononco, en Esperanto San-Joseo de Majo - estas urba komunumo en Urugvajo. Ĝi estas la administra centro de samnoma departemento San José. Laŭ la stato de en la komunumo vivis.
Trikolora agelajo
La Trikolora agelajo, Agelaius tricolor, estas specio de birdo de la familio de Ikteredoj kaj genro de Agelajoj kiu enhavas nigrecajn speciojn kiuj havas kolorajn markojn en kapo aŭ ŝultroj.
Ĝi troviĝas limigita en la marbordaj areoj de pacifika marbordo de Nordameriko, el Norda Kalifornio en Usono (kun fojaj aperoj en Oregono), al supra Baja California en Meksiko.
Tiu tre socia kaj gregema birdo formas la plej grandajn koloniojn de iu ajn nordamerikaj birdoj, kun unu reprodukta kolonio ofte konsistanta el dekoj da miloj da birdoj.
La komuna nomo devenas el la distingaj blankaj strioj (anstataŭ flavaj) sub la ruĝaj ŝultromakuloj kiuj estas videblaj dum flugo aŭ memmontrado. La resto de la birdo estas nigra.
En 2006 la Trikolora agelajo estis klasita kiel Endanĝerita fare de BirdLife International. Kiel ĉe la formortinta Migrokolombo, la kolonia naturo de la Trikolora agelajo faras ĝin ege klina al formorto. Indiĝenaj herbejoj iam uzataj por nestumado kaj manĝado perdixgis pro urba kaj agrikultura disvolvigo. Birdoj adaptantaj el nestumado en agrikulturaj kampoj estis ĝenataj de rikoltado dum la reprodukta sezono.
La alvoko de tiu specio estas iom pli nazeca ol tiu de la Ruĝaflugila agelajo. Note nazeca kip kaj akra ĉek. La kanto de la masklo estas konfuzaj on-ke-kaaangh.
Saga (kantistino)
Saga (naskiĝis 1975) estas sveda blanka naciisto kantisto. Ŝi komencis kiel la kantisto por Symphony of Sorrow, sed jam estas konita por ŝia tributo al la blanka naciista razkapulo bando Skrewdriver, kaj por ŝi pli mola fizika reprezentado de la blanka potencojn mesaĝo.
Internacia Perfektiga Koresponda Kurso
Internacia Perfektiga Koresponda Kurso (IPKK) estas kurso kiu celas instrui liberan kaj krean regadon de Esperanto kaj de Esperanto-kulturo, trejni por fariĝi spertulo kaj aktivulo en la Esperanto-movado. Por la retpoŝta instruado en la kurso estas uzata la fama libro de Boris Kolker Vojaĝo en Esperanto-Lando. Perfektiga kurso de Esperanto kaj Gvidlibro pri la Esperanta kulturo. La kursanoj lernas hejme, en oportunaj tempo kaj ritmo. Tiu, kiu finis nur bazan kurson, scios Esperanton bone; tiu, kiu parolas Esperanton bone, posedos ĝin perfekte; kaj tiu, kiu parolas perfekte, regos Esperanton kiel verkisto. La unua leciono estas senpaga.
Insulo Béarra
Insulo Béarra aǔ insulo Bere estas irlanda insulo antaǔ la duoninsulo Béarra en la graflando Chorcaí. Ĝi nomiĝas oficiale ankaŭ An tOileán Mór en Esperanto "la granda insulo". Ĝi havas grandecon de ĉ. 10 km x 3 km kaj areon de 17.68 km²:sur la insulo vivas 210 ĝis 220 homoj (2012).
Laǔ la legendo la insulo ricevis sian nomon de reĝo la Mogh Nuadat, el Munster, kiu honorigas sian edzinon, Beara, la filino de Heber Mór, reĝo de Castile.
Geografio
La insulo situas inter la haveno Berehaven kaj Bantry Bay (golfo de bantry), en la okcidenta parto de la graflando Chorcaí, ĉirkaǔ 1,5 km for de la haveno de Castletownbere. Ĝi apartenas al la komunumo de Killaconenagh (Cill Eacha Naoineach): La insulon ligas du pramŝipojn, kiuj povas transporti malpezajn veturilojn. La plej alta punkto de la insulo estas Knockanallig, kun alteco de 270 m. La ĉefa haveno estas Lawrence Cove, proksime de la ĉefa vilaĝo Rerrin (Raerainn), ĉe la orienta fino de la insulo. La preĝejo kaj ties tombejo troviĝas en Ballinakilla.
Subdevidoj
Dek el la 75 domaretoj de la komunumo Killaconenagh situas sur la insulo:
Demografio
En la jaro 2012 200 homoj loĝis sur la insulo. En fruaj jaroj loĝis multe pli sur la insulo, ekzemple en la jaro 1841 estis 2 122homoj.
Historio
Sur la insulo estas fruaj ŝpuroj de homa vivado inkluzive de megalitaj tomboj kaj detruiĝis starantaj ŝtonoj. La insulo estis la posedo de la klano O'Sullivan ĝis la potenco de la gaelaj finfine finis en la jaro 1602.
Ferozevala
Ferozevala, pli malofte literumita Firozvala (فِيروزوالا estas urbego en provinco Panĝabo (Pakistano), en kantono de Ŝejĥupura, kie ĝi estas sidejo de la samnoma distrikto.
Geografio
Ferozevala situas en nordorienta parto de la lando en proksimeco de Lahoro.
Loĝantaro
La loĝantaro pliiĝis draste inter 1998 kaj 2017. La jara kresko estas de 5,0%, tre super la nacia mezumo (2,4%).
Lillian Russell
Russell naskiĝis en Clinton, Iovao, sed edukiĝis en Ĉikago. Ŝiaj gepatroj separiĝis kiam ŝi estis 18-jaraĝa, kaj ŝi translokiĝis al Novjorko kun sia patrino. Ŝi ekludis profesie ĉirkaŭ 1879, kantante por Tony Pastor kaj ludante rolojn en komedia opero, inklude verkojn de Gilbert kaj Sullivan. Komponisto Edward Solomon kreis rolojn en kelkaj el siaj komediaj operoj por ŝi en Londono. En 1884, ili revenis al Novjorko kaj geedziĝis en 1885, sed en 1886, Solomon estis arestita pro bigamio. Dum multaj jaroj, ŝi estis la plej elstara kantistino de operetoj kaj de muzika teatro en Usono, ludante kontinue laŭlonge de la fino de la 19-a jarcento.
Ferozevala
Trafiko
Ferozevala situas preter la ĉefa pakistana aŭtovojo. La plej proksima internacia flughaveno funkcias en Lahoro.
Lillian Russell
En 1899, ŝi aliĝis al la kompanio Weber and Fields' Music Hall, kie ŝi stelulis dum kvin jaroj. Post 1904, ŝi ekhavis voĉajn malfacilaĵojn kaj ŝanĝiĝis al dramaj roloj. Ŝi poste revenis al muzikaj roloj en vodevilo kaj retiriĝis el ludado ĉirkaŭ 1919. Russell geedziĝis kvarfoje, sed ŝia plej longa rilato estis kun Diamond Jim Brady, kiu eltenis ŝian ekstravagancan vivostilon dum kvar jardekoj. En postaj jaroj, ŝi verkis gazetan kolumnon, defendis la virinan balotrajton, estis popula prelegantino, kaj kontribuis al la aprobado de la restrikta enmigra leĝo de 1924.
Ferozevala
Klimato
Ferozevala situas en duonarida klimato laŭ klimata klasifiko de Köppen (BWh) kun influo de musono. La temperaturo kulminas maje preskaŭ kun 40 °C. Vintre neniam frostas. En ĉiuj monatoj pluvas, tamen en julio kaj aŭgusto pli ofte pro la musono.
21568 Evanmorikawa
21568 Evanmorikawa estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la en la kadro la kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de Evan Takashi Morikawa, kiu gajnis la duan rangon en la Intel International Science and Engineering Fair de 2006 pro sia projekto pri inĝenierarto. Li estis lernanto ĉe la High Tech High en San-Diego (Kalifornio, Usono).
Hexham
Hexham estas urbo en norda Anglio ĉe la Rivero Tyne en Northumberland. En 2001 Hexham havis 11139 loĝantojn.La anglosaksa nomo estis Hagustald.
Episkopo de Hexham
En moderna tempo, la romkatolika eklezio fondis novan, samnoman episkopujon de Hexham en 1850, renomita al episkopujo de Hexham kaj Newcastle en 1861.
Johano de Dio
João Cidade, ankaŭ konata kiel Johano de Dio, João de Deus (naskiĝis la en Montemor-o-Novo/Distrikto Évora, mortis la  en Granado) estis portugala sanktulo, soldato kaj malsanulflegadpioniro kaj -moderniganto. Lia festo estas en la 8-a de marto.
Vivo
Johano estis la ununura filo de piecaj gepatroj. Nur 8-jara li kaŝe forlasis ilin por akompani pastron, el kies buŝo li aŭdis multon miran pri la hispanaj urboj, la fortimpreso de la preĝejoj kaj la imponaj ekleziaj festoj. Dudek tagojn poste la patrino mortis ĉagreniĝanta. La patro forlasis la sekularan vivon kaj frokuliĝis ĉe la franciskanoj en la antaŭurbo de Lisbono. Johano atingis nur Oropesa, urbon en Nova Kastilio ĉe la landlimo de la hispana Ekstremaduro kie li eklaboris por administranto estanta en la servo de riĉa nobelo. Johano bone laboris kaj tre ŝatatis. Tiam Hispanio estis en milito kontraŭ Franclando; la grafo de Oropesa pretigis taĉmenton da soldatoj al kies pinto li metis Johanon Cidade. La soldata vivo ja malpurigis la amon de Johano. Maljuste li eĉ kondamnitis je morto pro supozita ŝtelo. En la lasta minuto li savitis per oficiro. Johano reiris al la grafa bieno kie li denove eklaboris.
Savita antaŭ ekzekuto
En la jaro 1529, jaro de la sieĝo de Vieno fare de la trupoj de turka sultano Sulejmano la 1-a, reĝo Ferdinando la 1-a kaj imperiestro Karlo la 5-a (Sankta Romia Imperio) unuigis ĉiujn trupojn estantajn je dispono. Denove Johano soldatis, nun en Centra Europo. Post retiriĝo de la turkoj Johano perŝipe hejmeniris ĝis la haveno de Korunjo en Galegio, ne malproksime de Santiago-de-Kompostelo. Li frekventis tiun ĉi pilgrimlokon kaj iris poste patrujon kun la decido sekvi la patran vojon kaj serĉi lokon solecan por meditado kaj pentofarado. Sekve li adiaŭis la amikojn en la hejmregiono kaj venis ĝis la kampoj de Algarvio kaj Andaluzio. En Ayamonte, ĉe la elfluo de la rivero Guadiana, li restis kelkajn tagojn en malsanulejo kaj frapiĝis per la aspekto de la malsanuloj flegataj tie. Tia mizerikorda laboro semis en lia amo allogon certan, kiun li tiam ankoraŭ ne komprenis tute. Li daŭrigis la iron en centran Andaluzion kaj venis ĝis la regiono de Sevilla kie li ekdeĵoris kiel ŝafisto ĉe riĉa damo nomita Eleonora de Zúñiga.
Tie li aŭdis la voĉon de Dio proponanta tujan transiron al Afriko por misiistado. Kiam li estis en Ĝibraltaro li renkontis portugalan nobelon kiu devis - laŭ komisio de reĝo Johano la 3-a - forlasi la kontintenton kiel malriĉulo kaj iri al Ceŭto. Al li Johano pretigis siajn servojn kiujn la forpelito kun granda ĝojo akceptis. En Ceŭto la nova ĉefo baldaŭ malsaniĝis sed la inkliniĝo de Johano antaŭ la dunganto estis senlima. Baldaŭ tiu sindoniĝo interrompitis de samlandano. Johano forlasis Ceŭton, reiris Ĝibraltaron kaj gajnis tie monon per kiu li aĉetis bildojn, preĝolibrojn kaj katekizmojn - por vendi la tuton. Baldaŭ li malfermis propran magazenon. Ĉar li ofte vendis la librojn sen lukro - kiam la aĉetemul(in)o ne havis sufiĉe da mono - Johano iĝis ankaŭ patrono de la librovendistoj kaj libropresistoj.
Renkonto de Johano de Ávila
En la jaro 1538 li setlis en Granado kaj malfermis vendejon ĉe la Elvira-pordego. Okaze de la festo de Sankta Sebastiano, kiun oni surloke pompe celebritis, Johano iris al la ermitejo sebastiana estanta sur altebenaĵo malproksime de la urbokerno. Tie li aŭskultis la plej faman predikiston de tiutempa Hispanio, Juan de Ávila. Dum la prediko Cidade tiom tuŝitis interne ke le skuighis, ekploregis kaj ĝemegis. Publike li konfesis sian ĝistiaman malbonan vivon kaj laŭte li ploris pri kompato de la ĉielaj potencoj. Eĉ pli impone li pentadis sur la urbaj stratoj skrapante la bruston, eltirante la barbon, tushegante murojn perkape, moviĝante en koto strata. La homoj pensis ke temis pri frenezulo. Hejme li prenis ĉiujn profanajn librojn kaj traŝiris ilin; la edifajn li disdonis inter la homoj. Same li faris ĉe la bildoj, la meblaro; monon kaj vestaĵojn li ankaŭ disdonis. Kvazaŭ nudulo li lasis konduki sin al Juan de Ávila por konfesado, kiu trankviligis lin kaj konsolis lin. Johano retiriĝis daŭre kun la volo batali la karnon kaj la orgojlon. Post diversaj provokaj sinmontroj publikaj li senditis al hospitaloj por frenezuloj kie li traktitis laŭ tiam normalaj sed brutalaj metodoj.
Post kelkaj monatoj li gajnis la aprezon de la gvardiantoj; Johano helpis aliajn frenezulojn kaj purigis kaj balais la ĉambrojn, flegis la vundojn. Iam li vidis antaŭ la granda pordo la funebran procesion por la imperiestrino Isabella, edzino de imperiestro Karlo la 5-a. Sub la gvido de la duko de Gandio (posta sanktulo: Francisko de Borgia!) la kadavro transportitis al la Reĝa Kapelo de Granado. Tio tiom impresis Johanon ke li deklaris ekmalĉeesto enhospitala antaŭ la malsanulejestro, kio ja okazis en la 21.10.1539 post okmonata restado. Tiam Johano havis 45 jarojn.
Post la hospitalanado
Unue Johano faris pilgrimon al Guadalupe kie li rajtis gasti en la surloka monakejo. La tagojn tieajn li pasigis per ada ricevo de sakramentoj kaj meditado. Firmite li forlasis la gracolokon; antaŭ bildon de la Virgulino li sentis ricevon de altvaloraj diaj promesoj. Li vizitis Juan de Ávila en Baeza kaj kuris instigite de li al Granado kie li perlaboris monon per vendo de en arbaro kolektitaj lignaj faskoj. Paŝon post paŝo oni atentis pri li kaj ekvidis en li patron de malriĉuloj: danke al lia prizorgado multaj familiaj povis nutriĝi. Bedaŭrinde tiutempe la mizero estis senfina, speciale post la forpelo de judoj kaj mahometanoj pro Reconquista. Iam Cidade, trairante la fiŝbazaron, ekvidis inksribaĵon "Domo luebla por malriĉuloj". Enirinte li rigardis ĝin kaj tuj iĝis luprenanto. Poste li alportis tien kiel eble plej multajn malsanulojn kaj kriplulojn. Pastro de la Reĝa kapelo donis al li mondonacon de 300 realoj. Per tiu sumo Cidade aĉetis 46 litojn komfortajn kaj aliajn meblojn necesajn. Jen la neoficiala komenciĝo de la Ordeno de Sankta Johano de Dio en 1540 en Granado.
Ĉar la postuloj monaj kreskis, dia inspiro konvinkis Johanon pri la neceso trairi stratojn kaj laŭte krii Fratoj, pro la amo Dia faru bonon al vi!. Tia almozpetado estis malkutima sed tre sukcesa. Gracon eksterordinare grandan li trovis ĉe Don Sebastian Ramirez, episkopo de Tuy kaj kanceliero en Granado: prelato kiu mortis kiel sankto. Kiam li invitis Johanon al manĝo kaj demandis lian nomon li proponis ke estontece li nomiĝu Johano de Dio. La sama persono helpis la kvazaŭ ordenanojn per disdono de puraj kaj samaj vestaĵoj. Pro la uniforma apero de la anoj de Cidade naskiĝis la ideo je fondo de kongregacio. Al ghi pluraj aliaj volis aliĝi ankaŭ. Inter la unuaj estis la malolda kastiliano Antonius Martin kaj Petrus Velasco.
Cidade dum ses jaroj estis laboranta en la domo de Velasco, kiam ekĉefepiskopis en Granado Dom Pedro Guerreno, kiu intelektuale elstaris inter la koncilianoj en Trento. Li vidis dian benon de la verkoj de Cidade, promesis al li protekton kaj financan apogon. Cidade tiamaniere povis transloki sian instituton, kio pligrandigis ankoraŭ la helpemon tiel de la nobeloj kiel de la malnobeloj. La zorgado ne plu koncernis nur malsanulojn kaj pilgrimantojn sed ĉiajn ajn mizerulojn, el ĉiuj klasoj sociaj. La modela sankteco de Cidade konvinkis eĉ la plej grandajn primokantojn kaj intrigantojn.
Morto kaj graveco
Cidade mortis elĉerpite post 12 jaroj da laboro en sia hospitalo. Okaze de malfermo de la sarkofago lia korpo trovitis sendifekta. En la 21.9.1630 li beatulitis fare de Urbano la 8-a kaj en la 19.10.1690 li sanktulitis fare de Aleksandro la 8-a. La buleon kanonizadan publikigis ties posteŭlo Inocenco la 12-a.
Fonto
Vollständiges Heiligen-Lexikon, Band 3. Augsburg 1869, p. 222-228, kio legeblas tie ĉi interrete.
HUMO
Humo estas la nomo de populara flandra semajna gazeto. Ĝi nomas sin sendependa gazeto por radio kaj televido. La vorto 'Humo' devenas de 'Humoradio', kio estis kunigo de 'humuro' kaj 'radio'. Cetere la gazeto publikigas multajn artikolojn sensaciajn.
Humoradio aperis unuafoje en la jaro 1936 kiel nederlandlingva simetriaĵo de la franclingva belga gazeto Le Moustique.
Inter 1940 kaj 1944, dum la Dua mondmilito, ĝi ne aperis. En 1958, kiam la televido ekatingis pli larĝan publikon, la gazeto estis rebaptita al Humo.
Krom raportado pri festoj, famuloj ktp, Humo fojfoje ankaŭ okupiĝas pri pli serioza esplora ĵurnalismo. La belga ministro Leo Delcroix ekzemple en decembro 1994 devis eksiĝi de sia posteno kiam Humo raportis pri lia vilao en suda Francio. Ĝi estis konstruita de laboristoj sen oficiale kontrakto. Alia furora serio de artikoloj aperis pri 'Notaris X' en 1986. Temis pri seksa misuzo de infanoj, sed finfine elŝajnis esti nevera.
Giuseppe Piazzi
Giuseppe PIAZZI (naskiĝis la 7-an de julio 1746 en Ponte in Valtellina, mortis la 22-an de julio 1826 en Napolo) estis itala astronomo, matematikisto kaj monaĥo Li fondis observatorion en Palermo, nun konata kiel Osservatorio Astronomico di Palermo – Giuseppe S. Vaiana
Vivo
En 1757, 11-jaraĝa, li komencis lernis en la seminario de Como kaj, en 1763, en la jezuita seminario de Brera en Milano. Li eniris en la ordenon de la Teatinoj je la aĝo de 18 aŭ 19 jaroj.
En julio 1770, li tenis katedron pri matematiko en la Universitato de Malto, en 1773 li instruis pri filozofio kaj matematiko en Raveno. Post mallonga restado en Kremono kaj Romo, li iris al Palermo kiel lektoro pri matematiko en la universitato de Palermo.
En 1787 li fariĝis profesoro pri astronomio, kar ricevis permeson iri al Parizo kaj Londono por plibonigi sian praktikon pri astronomio kaj akiri specialajn instrumentojn por observatorio, pri kiu li estis komisiata. Tiam li ekkonis iujn el plej famaj francaj kaj britaj astronomoj. Reveninte en Sicilion en 1789, li entreprenis la konstruon de la observatorio en 1790. La astronoma observatorio de Palermo estas finita en 1791 kaj li estis nomumita ties direktoro ĝis 1817.
Malkovro de Cereso
La, Giuseppe Piazzi, (intence precizi la pozicion de unu stelo de la katalogo de Tobias Mayer) ekvidis objekton, kiu ŝajnis al li kiel stelo. Ĉar ĝia pozicio ŝanĝiĝis, nokto post nokto, li opiniis, ke ĝi estas kometo. Kiam la matematikisto Carl Friedrich Gauss estis kalkulinta ĝian orbiton, evidentiĝis ke temas pri planedo; cetere ĝi situis tie, kie la Regulo de Titius-Bode postulis ke planedo ekzistu.
Piazzi nomiĝis ĝin "Cerere Ferdinandea" honore al la romia diino Cereso kaj al la reĝo Ferdinando la 1-a. Pro politika kialo, la omaĝon al Ferdinando la 1-a oni forgesis, kaj la planedo (pli malfrue klasifikata kiel nanoplanedo) gardis la nomon Cereso.
Stela katalogo
Piazzi komencis en 1789 establi katalogon de 7646 steloj kun tiam ankoraŭ neatingita precizio. Li studis la propran movon de la steloj rilate al Suno por precizigi la mezurojn per paralakso.
Honoroj
Li ricevis en 1803 la premion Lalande de la Franca Akademio de Sciencoj, li fariĝis ano de la Reĝa Societo de Londono la.
Post lia morto, ricevis lian nomon:
(18741) 1998 WB6
(18741) 1998 WB6 estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la de la japanaj astronomoj Sejĝi Ueda kaj Hiroŝi Kaneda elde la observatorio de Kuŝiro en Hokajdo (Japanio).
Asorti
Asorti estas familia muzika ensemblo el Litovio, konsistanta el la muzikistoj Edvardas (patro), Jelena (patrino) kaj Edgaras (filo, intertempe plenkreska) Piščikas.
Krom dum Esperanto-renkontiĝoj ekzemple en Latvio, Hispanio, Germanio, Finnlando, Svedio, Hungario kaj Belgio, la grupo profesie koncertas ankaŭ dum grandaj internaciaj muzikfestivaloj, festoj aŭ foiroj dum kiuj ili kantas kvarlingve: litove, angle, ruse kaj Esperante kaj tiele disvastigante la Esperanto-muzikon al publiko ne parolanta Esperanton. Ilia muziko sonoris dum televidaj programoj ekzemple Eurovision, X-Faktor, Du minutoj da gloro kaj aliaj.
La repertuaro estas diversstila: kontreo, bluso, folko, roko.
Eldonitaj albumoj en Esperanto:
Muŝkaptuloj
Muŝkaptuloj povas esti:
Michel Chasles
Michel CHASLES (naskiĝinta la en Épernon/Eure-et-Loir, mortinta la  en Parizo) estis franca matematikisto kaj fizikisto.
Vivo
Post frekvento de la Franca Politeknika Lernejo li virvis en Chartres kiel kambio-agento. Samloke li ricevis postenon en 1825 profesorece ironte en 1841 kiel profesoro pri geodezio kaj maŝinkonstruado al la Franca Politeknika Lernejo; en 1864 li iĝis profesoro pri supera geometrio ĉe la Akademio de Sciencoj.
Graveco
Li verkis: »Aperçu historique sur l'origine et le développement des méthodes en géometrie« (Bruselo 1837); »Traité de géometrie supérieure« (Parizo 1852); »Traité des sections coniques« (Par. 1865, Bd. 1); »Rapport sur les progrès de la géometrie« (Parizo 1871).
The Blackguard
The Blackguard (en germana: Die Prinzessin und der Geiger) (1925) estas brit-germana drama filmo reĝisorita de Graham Cutts en kiu stelulis Jane Novak, Walter Rilla, kaj Frank Stanmore.
Michel Chasles
Fonto
Meyers Großes Konversations-Lexikon, volumo 3. Leipzig 1905, p. 895-896 (tie ĉi interrete)
The Blackguard
En la fono de la Rusa Revolucio, violonisto (Rilla) savas princinon (Novak) el ekzekuto.
The Blackguard estis produktorita en la Babelsberg Studioj en Potsdam, kie Alfred Hitchcock, estante scenaristo, rigardis parton de la farado de la filmo de F. W. Murnau nome Der letzte Mann (1924). Li estis impresita per la laboro de Murnau kaj poste uzis multajn el liaj teknikoj por la scendesegnado en siaj propraj produktaĵoj.
Gerolzhofen
Gerolzhofen estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Schweinfurt kaj en la distriktaro Malsupra Frankonio de la federacia lando Bavario. Fine de la komunumo havis  loĝantojn. Samtempe la komunumo estas la administra centro de komunumaro, nomata Verwaltungsgemeinschaft Gerolzhofen.
Collinsville (Alabamo)
Collinsville estas vilaĝo en la usona ŝtato Alabamo de Usono. Ĝi apartenas al distrikto DeKalb kaj al Gadsden urbara areo.
Geografio
Collinsville situas en la Apalaĉa montaro en la suda parto de Usono, en la nordorienta parto de Alabamo. Memphis troviĝas 398, Ĉikago 858, Novjorko 1267, Los Angeles 2968 km.
Historio
Collinsville fondiĝis en la mezaj 1800-aj jaroj, kaj prenis sian nomon de unu el la fondintoj, Alfred Collins.
Trafiko
Collinsville situas apud ĉefvojo Birmingham (Alabamo)-Chattanooga (Tenesio).
Ausserdorf
Ausserdorf signifas en la germana lingvo ekxstera vilaĝo kaj estas la nomo de la sekvantaj lokoj:
Punta del Este
Punta del Este (Orienta Pinto) estas urbo kaj distrejo en la Atlantika Marbordo de la Departemento Maldonado de sudorienta Urugvajo. Ĝi situantas en la kunigo de la ŝoseo 10 kun la ŝoseo 39, rekte sudoriente de la departamenta ĉefurbo Maldonado kaj je ĉirkaŭ 140 km oriente de Montevideo. Kvankam la urbo havas tutjaran populacion de ĉirkaŭ 9,280, la somera turista eksplodo ofte plenigas la populacion al eksterordinara 450,000.
Punta del Este estas ankaŭ la nomo de la municipo al kiu la urbo apartenas. Ĝi inkludas la jenajn du zonojn: Punta del Este kaj Península (duoninsulo).
Historio
La unuaj eŭropanoj kiuj setlis ĉe kio estas nune Punta del Este estis hispanoj komence de la 16a jarcento. Tamen, la koloniigo de tiu areo fakte komencis ĉe Maldonado fine de la 18a jarcento fare de etendo de portugaloj. Punta del Este kaj ties ĉirkaŭoj (Maldonado kaj Punta Ballena ekzemple) fine de la 19a jarcento estis kilometroj de sablo kaj dunoj, sed en 1896 Antonio Lussich aĉetis 1800 hektarojn de neloĝata tereno, instalis tie botanikan ĝardenon and plantis arbojn kaj plantojn el la tuta mondo. Poste la arboj eketendiĝis de si mem, kaj nun la areo estas plenplena ĉefe el pinoj, eŭkaliptoj, akacioj kaj diversaj specioj de arbustoj.
La 5an de julio 1907, ĝi estis deklarita "Pueblo" (vilaĝo) per Leĝo 3.186. Ties statuso supreniris al "Ciudad" (urbo) la 2an de julio 1957 per Leĝo Nº 12.397.
Punta del Este gastigis Amerikan Pintokunvenon en 1967 partoprenita de la usona prezidento Lyndon Johnson. En septembro 1986, Punta del Este gastigis la komencon de la Urugvaja Rondo de negocado por internacia komerco. Tiuj negocado rezultis en kreado de la Monda Organizaĵo pri Komerco en 1994.
Pio la 6-a
Pio la 6-a (Giovanni Angelo Conte Braschi) naskiĝis la 27-an de decembro 1717 en Cesena kaj mortis la 29-an de aŭgusto 1799 en Valenco. Li estis papo ekde 1775 ĝis 1799.
Punta del Este
Klimato
Punta del Este havas mildan kazon de oceana klimato (Cfb, laŭ la Klimata klasifiko de Köppen), kun agrablaj someroj kaj freŝaj vintroj. La precipitaĵo estas distribuata tra la tutan jaron, kun averaĝo de 1,010 mm. Plej varma monato, Januaro, havas averaĝan temperaturon de 21.7 °C, kaj la plej malvarma, Julio, havas averaĝon de 11.5 °C. La averaĝa jara temperaturo estas 16.6 °C.
Pio la 6-a
Li estis elektita papo nur preskaŭ kvin monatojn post la morto de papo Klemento la 14-a, la 15-an de februaro 1775. Li estis pastro ekde 1758 kaj kardinalo ekde 1773.
La 10-an de marto 1791, respondante la deklaracion de homaj kaj civitanaj rajtoj, li skribis: Ĉu eblas elpensi iun pli grandan sensencaĵon ol tian dekreton pri egaleco kaj libereco por ĉiuj?
En la jaro 1796 la Papa Ŝtato estis okupita de francaj trupoj. La papo devis pagi milionan sumon al Francio. Kiam post tio li koaliciis kun Aŭstrio kaj Napolo, la francoj atakis denove kaj deklaris Romon respublikon la 15-an de februaro 1798. La papon oni proklamis elpelita kaj oni ekzilis lin unue al Sieno, poste al Florenco. Fine, jam malsanege oni forkondukis lin al Francio, kie li mortis dum la somero 1799.
Kantono Butler (Alabamo)
La kantono Butler - angle Butler County - estas kantono de Usono en la subŝtato Alabamo. La administra centro estas la urbo . La kantono estis fondita la.
Laŭ la stato de la jaro en la kantono vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km².
Yuki Kusano
Yuki Kusano (草野 侑己, n. ) estas japana futbalisto.
Li futbalis ĉe Yokohama FC.
Saint-Germain-sur-Ille
Saint-Germain-sur-Ille estas franca situanta en departemento Ille-et-Vilaine, regiono.
San José (Bonaera Provinco)
San José - en Esperanto San-Joseo - estas urba areo en Argentino. Ĝi situas en la Bonaera Provinco kaj en la provinca parto Almirante Brown. Laŭ la stato de en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km².
Tanya Lemani
Ŝi naskiĝis en Irano el rusaj gepatroj kaj translokiĝis al Usono 12-jaraĝa. . Dum infanaĝo ŝi lernis klasikan baledon.
Kariero
Ŝi 16-a jaraĝa ekis karieron kiel dancistino ĉe kasino Flamingo en Las Vegas. En 1964 ŝi komencis en kino per filmo A Global Affair kaj en televido per serio The Man from U.N.C.L.E..
En 1960-aj jaroj ŝi aktoris en televidserioj Burke's Law, The Wackiest Ship in the Army, I Dream of Jeannie, Get Smart, My Mother the Car, Star Trek, The Rat Patrol, It Takes a Thief, The Flying Nun inter aliaj. En kino ŝi aperis en filmoj Dead Heat on a Merry-Go-Round, Gambit, The King's Pirate, The Hell with Heroes, Big Daddy, Some Kind of a Nut kaj That Tender Touch.
Dum 1970-a kaj 1980-aj jardeko ŝi partoprenis kinfilmojn Did Baby Shoot Her Sugardaddy?, The Don Is Dead kaj Long zai jiang hu. Ŝi ankaŭ aperis en televidaĵoj Barnaby Jones, The Bionic Woman, Hart to Hart ktp.
Ŝi aperis en la fino de 20-a jarcento ĉe kinfilmo Snapdragon krom malgrandaj produktaĵoj.
Verko
Ŝi publikiĝis sian biografian libron “Have Belly, Will Travel” 2018.
Peji
Peji [peĵi], Côme [kome], Congá [konga] aŭ Popele [popele] estas altaro de afrikdevenaj religioj de Brazilo kie estas entronigitaj la simboloj aŭ idoloj de la Orixás (gedioj) en Ilê Orixá (kirko, sanktejo). En kandombleo, en tiun sanktejon nur la iniciitoj povas eniri, en umbando, tiu sanktejo estas publika.
Saint-Louis
Saint-Louis (france laŭ la kristana sanktulo Ludoviko) havas diversajn signifojn:
Corgengoux
Corgengoux estas franca komunumo situa en la departemento Côte-d'Or kaj en la regiono Burgonjo-Franĉkonteo.
Geografio
Tri riveroj trafluas sur la komunumo : la Bouzaize, la Meuzin kaj la Sereine. La komunumo enhavas la vilaĝon Corgengoux kaj la vilaĝeton Paruey.
Historio
Paruey estis granda romana vilao. La preĝejo enhavas ĉefaltaron de la 17-a jarcento.
Okaze de la eŭropaj balotoj 2004, Eŭropo - Demokratio - Esperanto ricevis 0 voĉdonon (0 %). Okaze de la eŭropaj balotoj 2009, Eŭropo - Demokratio - Esperanto ricevis 0 voĉdonon (0 %).
Vidindajoj
En Corgengoux troviĝas kruco de misio de 1808 kaj en Paruey troviĝas kruco de misio de 1933.
Koncentrejo Sachsenhausen
Sachsenhausen estis nazia koncentrejo kaj poste sovetia speciala sekreta internigejo, situanta proksime al Oranienburg, je ĉirkaŭ 25 km norde de Berlino.
Historio dum la nazia tempo
La tenejon instalis jam en la 1933 taĉmentoj de la berlina SA, do tre frue. Komence ĝi estis nomita Koncentrejo Oranienburg kaj servis kiel malliberejo por politikaj kontraŭuloj (komunistoj, socialdemokratoj ktp.); ekde 1936 laŭ ordono de Heinrich Himmler la SS pligrandigis ĝin kaj ĝi iĝis koncentrejego kun (je la fino) ne malpli ol 61 filioj por poloj, germanoj, ciganoj (ankaŭ Sintioj), britaj aviadilistoj kaj atestantoj de Jehovo. Poste ankaŭ judoj kaj sovetiaj militkaptitoj troviĝis en la koncenetrejo, kiuj devis fari devigan punlaboron ĉefe en la armila industrio. Ĝis 1945 nur 140.000 unuopuloj registriĝis, sed fakte estis verŝajne pli ol 200.000 homoj surloke.
Kopso (kooperativo)
Kopso - estas Esperant-instrua kooperativo funkciinta en Moskvo (Soveta Unio) dum perestrojko. La kooperativo estis fondita en 1988. Pri la kooperativo rakontis diversaj amasaj komunikiloj:
Koncentrejo Sachsenhausen
Historio dum la nazia tempo
La unua transporto de okupata Pollando foriris de varsovia konstruita fare de germanoj malliberejo Pawiak jam la 2-an de majo 1940. Oni direktis al ĝi 800 politikajn malliberulojn de pola intelektularo, arestitaj kadre de Intelektul-kampanjo. En Sachsenhausen estis interalie 169 profesoroj kaj sciencaj laborantoj de Jagelona Universitato kaj de AGH Universitato de Scienco kaj Teknologio en Krakovo, el kiuj 120 estis liberigitaj post persona interveno de Benito Mussolini. Inter polaj eminentuloj pereis Stefan Rowecki, komandanto de Pola Enlanda Armeo (en lia ĉelo nun troviĝas memortabulo).
En Sachsenhausen preskaŭ la tutan militon pasigis interalie estinta ĉefministro de Hispanio Francisco Largo Caballero, estinta kanceliero de Aŭstrio Kurt Schuschnigg kaj gvidanto de Organizaĵo de Ukrainaj Naciistoj Stepan Bandera.
Kopso (kooperativo)
17.10.1988 en Moskva Scienca Esperanto-klubo Scio estis pridiskutita eblo kunigi la klubon kaj la kooperativon. Celo de la kunigo estis oficialigi la klubon. Dum la diskuto estis menciite, ke el 8 anoj de kooperativo Kopso 5 estis anoj de la klubo.
Koncentrejo Sachsenhausen
Historio dum la nazia tempo
Inter malliberigitoj estis ankaŭ silezianoj – sileziaj ribelantoj antaŭmilitaj, tie venigitaj kaj murdataj dum la dua mondmilito.
Pluraj dekmiloj mortis pro la malbona higieno, turmentadoj, medicinaj eksperimentoj aŭ la provo de la funkciado de gasmortigaj veturiloj (kamionoj) en aŭtuno 1941. Poste la mortigaj veturiloj servis en aliaj naziaj koncentrejoj: Ekstermejo Chełmno kaj Majdanek. Malmultajn tagojn antaŭ la liberigo de la koncentrejo la gardantoj komencis evakui la koncentrejon al aliaj kiel koncentrejo Mauthausen-Gusen kaj Bergen-Belsen. La 22-an de aprilo 1945 la koncentrejon liberigis taĉmentoj de la Dua Varsovia Infanteria Divizio je la nomo al Jan Henryk Dąbrowski de la Pola Soldataro kaj la Ruĝa Armeo. En la koncentrejo restis nur 3000 malliberigitoj – inter ili kelkcent mortis post kelkaj semajnoj.
Kopso (kooperativo)
Inter anoj de Kopso estis Jakov Koncebovskij, Leo Vulfoviĉ, Nikolaj Gudskov, Miĥail Povorin, Stanislav Koncebovskij, Irina Gonĉarova.
Koncentrejo Sachsenhausen
Memorigloko
La registraro de GDR faris Sachsenhausen nacia memoriga areo. Du barakoj (kiel loĝis judoj) estis brulitaj en 1992 fare de radikaluloj dekstraj. Post la renovado ili gastigas daŭrajn ekspoziciojn pri la destino de judaj internigitoj kaj pri la ĉiutaga vivo de koncentrejanoj. En 2001 oni krome malfermis elmontradon pri la sovetia internigejo.
Riedt ĉe Neerach
Riedt bei Neerach
Eŝo (litero)
Eŝo (majuskle: Ʃ (en Unikodo U+01A9), minuskle: ʃ (en Unikodo U+0283)) estas litero uzata kune kun la latina alfabeto.
Ĝi estas interalie uzata kiel signo en la Internacia Fonetika Alfabeto, signifanta senvoĉan palatal-alveolaran frikativon konsonanton. En Esperanto oni skribas tiun ĉi konsonanton per la litero ŝ. Ĝi ankaŭ estas uzata en la alfabeto de kelkaj afrikaj lingvoj.
La majuskla formo de eŝo baziĝas sur la greka litero sigmo.