cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Trumpeto
Mezepoko kaj renesanco
La trumpeto pluestis uzata en bataloj kaj ceremonioj multe post la disigo de la uzintaj prapopoloj. En la mezepoko, per instrumentoj fabrikitaj el alojoj de metaloj, oni eknotis distingon inter du branĉoj de latunaj blovinstrumentoj kun cilindra tubo: nome tiuj kiuj poste evoluos al trumpetoj kaj idoj, konata kiel hela, kaj tiuj kiuj derivos al la trombonoj kaj parencoj, nomita buccina.
Dekomence la hela estis rekta kaj longa tubo, sed por faciligi ties transporton, oni mallongigis la instrumenton duobligante la tubon spirale, kio ricevis la nomon de klariono.
Ankaŭ la islamo kontribuis per variaj instrumentoj, la saracenaj trumpetoj estis uzataj de islamanoj ekde epoko tre antikva. Tiuj nomiĝis al-nafir aŭ saracena korno, kiu en Hispanujo ricevis la nomon de añafil, kiu estis rekta blovinstrumento, kies sono produktiĝis per la vibrado de la lipoj de la ludisto sur buŝaĵo kun formo de malgranda funelo. Tiu tipo de instrumento enkadriĝas ĝenerale ene de la grupo de la nomitaj «naturaj kornoj», ĉar ĝi havas nek truojn, nek klapojn nek alian konstruelementon kiu povas ŝanĝi la tonalton aŭ la sonkoloron. Ĝi estis uzata ĉefe por milita uzado.
Dum tiu epoko la trumpeto akiris popularecon pro sia granda sonoreco. Ĝi estas la instrumento preferata de la nobelaro. La trumpetistoj kaj timbalistoj ludis en solenaĵoj, kaj ĝuis sociajn postenojn pli altajn ol la resto de la muzikistoj. La trumpeto konstituas nepran elementon por transmiti ordonojn en la batalkampo aŭ en la kastelo kaj tuj komencos realigi distrajn funkciojn por la nobelaro. Tio rezultos en la nasko de trumpetoj por milito kaj de trumpetoj por kortego aŭ ĉambro.
Kuriozaĵo menciinda estas, ke dum la mezepoko la muzikistoj estis konsiderataj «ne honorindaj». La eklezio ne havigis al ili la sakramentojn kaj nur se ili eniris al la servo de nobelo aŭ al la servo de urbo ili povis atingi la rangon de honorinduloj.
La antikvaj trumpetoj estis afritaj el fandita bronzo aŭ el pladoj de fajna fero, estis rektaj kaj ties buŝaĵoj estis elstaraĵo ĉe la pinto de la tubo farita por apogi la lipojn. Fine de la 14-a jarcento la trumpeto ĉesis esti rekta, kaj ekhavis dekomence la formon de litero so (S) por fari ilin pli manovreblaj kaj poste ili ekhavis la nunan formon kun cilindra tubo en la du trionoj de sia longo kaj plilarĝigon en la lasta triono por formi la funelon. Paralele al tiu evoluo aperis la trumpeto de glit-pecoj kiu estas la antaŭaĵo de la trombono. Tiu konsistis en plilongigo de la buŝaĵo en la unua tubo de la instrumento; tiele la buŝaĵo restis fiksa kaj la resto de la instrumento malproksimiĝis aŭ proksimiĝis. Diversaj versioj ricevis la nomojn trumpeto de glit-pecoj, duobla trumpeto aŭ trombono, inter aliaj nomoj.
La granda graveco de la trumpeto en la mezepokaj instrumentaroj videblas en la fakto, ke el 42 instrumentistoj aliritaj al la kortego de Henriko la 8-a de Anglio, 14 estis trumpetistoj.
Baroko
La nomata natura trumpeto estis la instrumento por kiu verkis Claudio Monteverdi, Jean-Baptiste Lully, Henry Purcell, Johann Sebastian Bach kaj Georg Friedrich Händel: temas pri trumpeto elfarita el metalo kaj de moderna formo (cilindra sekcio ĝis la funelo kiu plilarĝiĝas iompostiom), sed kiu povis elsendi pro la premo de la aero nur la naturajn harmoniaĵojn de la fundamenta sono kiu estas determinata de la longo de la tubo (teorie, tiu longo estu 2,34 m). La natura trumpeto estis agordita en C, plej ofte en D (foje en F en Germanujo en la 18-a jarcento). Ties klara kaj penetra sonoreco, brilega, perfekte adaptita al la ludado subĉiele, faris ke oni transpaŝis ties limigojn alten, pro kio estas multaj pasaĵoj, kiuj - eĉ ludataj per klapohavaj modeloj - pluŝajnas de nekredebla malfacilo. La naturaj trumpetoj luditaj are en fanfaroj estis identaj, tio estas, ĉiuj el ili estis en la sama tonaleco: la muzikisto, kiu ludis la supran parton, uzis buŝaĵon pli malgrandan, kio faciligas la sonigon de pli altaj suprotonoj. La aktuala trumpeto de kavalerio estas natura trumpeto.
Oni uzis dum la 17-a kaj 18-a jarcentoj, kaj en Italujo kaj en Germanujo, la vorton clarino por nomi la naturan trumpeton malgrandan adaptitan al registro alta, kaj poste, iom post iom, ĝi finfine aplikiĝis al ĉiu ajn voĉo verkita en tiu registro por trumpeto de orkestro. Eĉ ĉe verkoj de Bach kaj Händel, la partoj korespondaj al clarino estis ludataj per malgranda trumpeto agordita en D, kvankam la instrumento aperas la unuan fojon klare montrita en la partituro de la opero Orfeo de Monteverdi.
En tiu sama periodo, Purcell ofte uzis la trumpeton. En sia opero Dioclesian, unu trumpeto kaj unu voĉo de kontraldo kantas duope. Liaj komponoj kutime estis destinataj laŭ la tiama kutimo al John Shore, trumpetisto de la kortego kaj membro de familio de trumpetistoj kiu estis fama dum tuta jarcento. En tiu sama epoko la pli multaj germanaj komponistoj enigis la trumpeton en la orkestrajn ensemblojn.
Händel, tuj poste, verkis partojn tre altajn kaj brilajn por tiu instrumento, kiaj sia «Let the bright seraphim» (en Ŝimŝono) kaj «The trumpet shall sound» (en Mesio). Händel indikis en la partituro «Clarino I, Clarino II kaj Prinzipale», kio pruvas ke tiuepoke ankoraŭ pluestis la sama distribuado por la instrumentistoj kiujn oni uzis en la orkestraj komponaĵoj de la epoko de Monteverdi. Ankaŭ Bach komponis por la trumpeto partojn tre ellaboritajn, kaj ĝenerale, en registro pli alta ekzemple en la meso en b-minoro, "Dona nobis pacem". La ludado de tiuj pasaĵoj pli ellaboritaj kaj tiom altaj eblis, ĉar la instrumentistoj specialiĝis depende de la karakteroj de la pasaĵoj, kelkaj por altaj pasaĵoj kaj aliaj por malalttonaj trumpetovoĉoj. Tiel la instrumentisto, kiu devis ludi clarino, ludis nur la plej altajn pasaĵojn, pro kio tiuj pasaĵoj rezultis pli facile ludeblaj.
Händel kaj Bach tiam komponis muzikon, en kiu oni donis la ĉefan rolon al la trumpeto, kaj post ili ekis periodo de dekadenco de la trumpeto, en kiu ĝi estis subgradigita al duaranga rolo. La trumpeto iĝis harmonia instrumento de basaj kaj spacecaj notoj, kaj de tempo al tempo, en ajn parto de la perkutado, ĉar ĉiam venis laŭ fortissimo en la finaj partoj de la movimentoj de, por ekzemplo, Mozart. Ĉe Beethoven, la trumpeto reakiris ian forton kune kun la timbaloj, sed ne tiun esperatan.
Nuntempo
La trumpeto en la 20-a jarcento estis instrumento elstara en multaj kaj diversaj muzikaj stiloj. Ĝi troveblas en ajn koncertejo ĉu kiel soloista aŭ kun aliaj instrumentoj aŭ en ajn ĵazklubo.
Nuntempe, la trumpete uzeblas en preskaŭ ĉiuj formoj de muziko, inklude la klasikan, ĵazon, rokan, bluson, popon, skaon, funkon, mambon, guaraĉon, merengon, kumbion, salson kaj polkon.
Famaj trumpetistoj
Elstaraj trumpetistoj de ĵazo estas ekzemple la jenaj:
En kulturo
En la Malnova Testamento (Jos 6,6-20) trumpetoj ludas gravan rolon: la israelidoj uzis trumpetojn aŭ trombonojn dum la sieĝo de Jeriĥo, kies mult-decibela sono ruinigis la muron de la konkerota urbo.
En helena mitologio, Klio ofte tenas trumpeton.
Trumpet (Trumpeto) estas komenca romano de la skota verkisto kaj poeto Jackie Kay. Ĝi prezentas la vivon kaj morton de fikcia ĵaz-artisto, Joss Moody, tra la rigardoj de liaj familio, amikoj kaj eksteruloj.
La trumpeto de la cigno (angle The Trumpet of the Swan) estas romano por junaj plenkreskuloj de la usona verkisto E. B. White de 1970. La rakonto havas fortan aludon al la tiama ĵaza usona trumpetisto Louis Armstrong.
Flumeri
Flumeri estas komunumo de Italio.
Aramo la 1-a
Aramo la 1-a Keŝiŝian (armene: Արամ Ա. Քեշիշեան, arabe: ارام اول كشيشيان ; naskiĝis la 8-an de marto 1947 en Bejruto, Libano ), estis la estro de la Katolikosejo de la Granda Domo de Kilikio de la Armena Apostola Eklezio ekde 1995 kaj li loĝas en Antelias, Libano. Li estis prezidanto de la Centra Komitato de la Monda Konsilio de Eklezioj ekde 1991.
NGC 1107
NGC 1107 (aliaj indikoj — PGC 10683, UGC 2307, MCG 1-8-6, ZWG 415.13) estas galaksio en konstelacio Baleno.
Sommer (2008)
Sommer – Für die große Liebe musst du kämpfen - en Esperanto "somero (por la granda amo necesas batali)" - estas germania kineja filmo produktita dum la jaro 2007, kiu en kinejoj videblas ekde la 17-a de aprilo 2008.
NGC 1107
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
12158 Tape
12158 Tape estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la 29-an de septembro 1973 de la usona astronomo Tom Gehrels, de la Observatorio de la Monto Palomar (Usono) kaj de la nederlandaj geedzoj geastronomoj Ingrid van Houten-Groeneveld kaj Cornelis Johannes van Houten, de la Observatorio de Leiden (Nederlando) en la kadro de la "Dua Enketo pri Trojanoj" (Second Trojan Survey).
9871 Jeon
9871 Jeon estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la japanaj astronomoj Tetsuya Fujii kaj Kazuro Watanabe elde la observatorio de Kitami en Abaŝiri-subgubernio (Hokajdo).
Sommer (2008)
Enhavo
La 17-jarulo Tim Winter jam vivis en pluraj landoj - lia patro estas piloto kaj regule ŝanĝis la laborlandon. Nun la patro ne povas preni la filon kun si, kaj Tim devas translokiĝi de la urbego Berlino al la eta insulo Amrum de nordokcidenta Germanio en la Norda Maro, kie loĝas la avino. Li konsideras sin maltima grandurbano kaj opinias la etan mondon de la insulo tute maltaŭga medio por si.
9871 Jeon
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de Jeon San-Woon, historiisto pri koreaj astronomio kaj teknologio. Li estis prezidento de la Korea Societo de Historio kaj Scienco. Li ankaŭ estis invitita profesoro en la Universitato de Kioto en Japanio kaj en la Universitato Yonsei (Sud-Koreio)
Sommer (2008)
Enhavo
Tuj post la alveno lia havas unuan konflikton kun loka samaĝulo, kiu nomiĝas Lars kaj estas la donĵuana gvidanto de la insula junularo. Tim volas protekti la iom diketan junulon Eric de la atakoj de Lars kaj lia amikaro, estas puŝita de Lars tra vitro de montrofenestro - kaj estas kondamnita pagi 1600 Eŭrojn da rekompenso. Ne havante tiom da mono, li serĉas laboron kaj dungiĝas kiel helpanto sur rajda bieno. Tie li renkontiĝas kaj enamiĝas al la knabino Vic (Victoria), kiu same ekŝatas lin, sed dum pli ol du jaroj estas la amikino de la loka "princo" Lars. La du amikiĝas, konfidas al si siajn malperfektajn erojn el la familiaj historioj, kaj aprezas la reciprokan sinceron, kiu kontrastas kun la fanfaronemo de Lars kaj lia amikaro. Klaras ke per tiu enamiĝo la konfliktoj inter la preskaŭplenkreskuloj nur komenciĝas...
Temas pri romantika komedio, kies baza rakonto unuarigarde ŝajnas tre simpla, sed kiu tamen havas ĉarmon de junula filmo kun multaj amuzaj dialogoj. Aparte la juna aktoro Jimi Blue Ochsenknecht brilas en rolo de komence iom aroganta, sed fine malperfekta kaj sincera juna simpatiulo.
12158 Tape
Nomo
Ĝia nomo honoras la usonan matematikiston Walter Tape, de la Universitato de Alasko Fairbanks. Per sia libro Atmospheric halos, li faris elstaran kontribuon al la popularigo de tiuj belaj fenomenoj.
Kamenka (distrikto Dmitrov)
Kamenka (Каменка) estas vilaĝo en distrikto Dmitrov, Moskva provinco, Rusio. En 2010 ĝi havas 718 loĝantojn (laŭ tutrusia popolnombrado).
Blake kaj Mortimer
Blake kaj Mortimer estas bildstrio de Belgio kreita de Edgar Pierre Jacobs. La unua aventuro de la du britaj herooj, Le secret de l'espadon, estis lanĉita en la unua numero de la revuo Tintin en 1946. Poste venis Le mystère de la grande pyramide, La marque jaune, L'énigme de l'Atlantide, S.O.S. Météores, Le piège diabolique, L'affaire du collier kaj Les 3 formules du professeur Sato (unua parto). Bedaŭrinde, E.P. Jacobs mortis antaŭ la finpretigo de la dua parto de ĉi tiu aventuro, kaj la dua parto estis findesegnita de Bob de Moor. Kelkajn jarojn poste, la serio estis relanĉita, kun du teamoj : Jean Hamme kaj Ted Benoit (L'affaire Francis Blake, L'étrange rendez-vous), kaj Yves Sente kaj André Juillard (La machination Voronov, Les sarcophages du 6ème continent).Dum siaj aventuroj, Sir Francis Blake, oficiro de la Britaj sekretaj servoj kaj Philip Mortimer, sciencisto, fakulo pri nuklea fiziko, ofte devas batali kontraŭ la fifama kolonelo Olrik. La mikso inter scienco kaj fantazio, la preciza desegnarto de Jacobs estas la ĉefaj kialoj por la sukceso de tiu serio.
György Kozma
György Kozma [djordj], laŭ hungarlingve kutima nomordo Kozma György estas hungara grafikisto, verkisto, aktoro, kantoro. Lia familia nomvarianto estis Kecskeméti Kozma, liaj pseŭdonimoj estis Úri Kozmosz, Közmagyar, Geo Cosmos.
György Kozma naskiĝis la  en Budapeŝto.
Biografio
György Kozma devenis el juda familio. Li maturiĝis en gimnazio en sia naskiĝurbo en 1972, poste li studis estetikon en Scienca Universitato Loránd Eötvös inter 1973-1979. Interrompe en 1974 li disidis kaj studis aktorteknikon en Sorbonne, sed post jaro li malsaniĝis kaj li hejmenvenis. Inter 1974-1984 li estis aktiva en filmoj kiel aktoro kaj scenaristo. Ekde 1978 liaj kritikoj aperis en gazetoj, ekde 1984 ankaŭ noveloj kaj grafikaĵoj. En la teatra jaro 1980 li estis aktoro kaj dramaturgo en Teatro Kisfaludy. Li instruis en Universitato Loránd Eötvös inter 1982–1985, en Juda Universitato (Budapeŝto) inter 2001–2010. En 1990 li havis stipendion en universitato en Jerusalemo. Inter 1994-1999 li havis postenon en Hungara Televizio. Li kontribuis ankaŭ angle ekde 2005. Li akiris kantoran diplomon en 2015, post 2 jaroj li iĝis emerita kantoro kaj subrabeno. Li havis 2 gefilojn.
Boba
Boba estas vilaĝo en Hungario en regiono Okcidenta Transdanubio, en departemento Vas (Hungario), en subregiono de Celldömölk. Boba estas malofta virina nomo.
Geografio
Boba situas sur ebenaĵo, laŭ flankovojoj. Boba estas fervoja nodo al Balatono, Celldömölk kaj Veszprém. Marcal preterfluas. Celldömölk troviĝas 8 km-ojn.
Foz do Jordão
Foz do Jordão estas municipo de la brazila subŝtato Paranao, kiu taksis 5.414 loĝantojn en 2010.
Aleksandr Samedov
Aleksandr Samedov aŭ plennome Aleksandr Sergejeviĉ Samedov (Александр Сергеевич Самедов, Aleksandr Səmədov, angle latinliterigata Aleksandr Sergeyevich Samedov) estas rusia-azerbajĝana futbalisto (la patro estas azerbajĝana kaj la patrino rusia). Li naskiĝis en Moskvo, do nun estas -jara.
Li inter la jaroj 1995 kaj 2000 futbale edukiĝis en la klubo Spartak Moskvo, de 2001 ĝis 2005 pasigis siajn unuajn profesijan jarojn tie kaj ekde la jaro 2017 denove profesie ludas futbalon en la unua vira teamo de la klubo. Krome li ekde la jaro 2011 estas membro de la rusia nacia teamo de futbalo. Kadre de ĝi li kunkonkuras pri la Futbala Mondpokalo 2018 en Rusio. Matĉe li en la nacia teamo de 2018 rekoneblas per la numero "19".
Valea Lungă Română
Valea Lungă Română [valja lungə romınə] (hungare: Bégahosszúpatak) estas vilaĝo en Rumanio nord-nordoriente de Lugoj. Administre ĝi apartenas al Coşteiu.
Loĝantaro
En 1910 ĝi havis 567 loĝantojn (rumanoj, hungaroj); en 1992 152.
Historio
Ĝia unua mencio skribe estas en 1510. Ĝis 1919 ĝi apartenis al Hungario, (Krassó-Szörény).
Kaporki (distrikto Dmitrov)
Kaporki (Капорки) estas vilaĝo en distrikto Dmitrov, Moskva provinco, Rusio. En 2010 ĝi havas 14 loĝantojn (laŭ tutrusia popolnombrado).
Kálmán Záborszky
Kálmán Záborszky [zAborski], laŭ hungarlingve kutima nomordo Záborszky Kálmán estas hungara dirigento, violonĉelisto, instruisto, lernejestro, ordinara membro de Hungara Arta Akademio. Lia patro estis hu:Záborszky József.
naskiĝis la en Budapeŝto.
Biografio
maturiĝis en sia naskiĝurbo, poste li akiris diplomon en Muzikarta Altlernejo Ferenc Liszt en 1972. Liaj plej signifaj instruistoj estis Antal Friss, András Mihály kaj Frigyes Sándor. En la sekva lerneja jaro li studis en de:Universität für Musik und darstellende Kunst Wien de en:André Navarra. Jam inter 1968–1988 li estis helpekzercisto de lerneja orkestro, sed li instruis ankaŭ inter 1974–1981 en Pécs kaj en la ĉefurbo. Inter 1981–1988 li estis dirigento de oratoria koruso, poste li estis ĉefdirigento de muziklerneja orkestro. Inter 1991-2014 li estis gvidanto de la muziklernejo. Somere li ofte gvidis kursojn eksterlande. Li ricevis premiojn inter 1990-2018, en 2023 premion Kossuth. Li havis edzinon kaj ili vivis en Üröm (tuj apud Budapeŝto).
Bernard Madoff
Bernard L. MADOFF (naskiĝis la en Novjorko en juda familio, mortis la ) estis usona negocisto kaj fondinto-prezidanto de unu el la ĉefaj investaj entreprenoj de Wall Street : Bernard L. Madoff Investment Securities LLC. La 11-an de decembro 2008, Madoff estis arestita kaj ekzamenita fare de la FBI pro realigo de fraŭda financa muntaĵo (Ponzi-ĉeno, speco de friponaĵo per piramida vendado), kiu eble rezultigis perdon de 50 miliardoj da usonaj dolaroj. Se tiu suma malprofito estos konfirmita, estos la plej granda financa perdo estigita de fraŭdoj aŭ mistaksoj de financaj laboristoj, en la ĝisnuna historio.
Biografio
Aŭtodidakta entreprenisto (li rezignis siajn jurajn studojn), en 1960 Madoff kreis, je sia 22-a jaraĝo, propran investo-entreprenon per 5000 USD.
Bernard L. Madoff Investment Securities LLC iĝis unu el la ĉefaj investo-entreprenoj en Wall Street. Madoff estis tre aktiva en la National Association of Securities Dealers (NASD), borsa organizaĵo de mem-regulado. Lia entrepreno estis unu el la kvin entreprenoj plej aktivaj en la disvolviĝo de la Nasdaq kaj Madoff portempe estis prezidanto de la konsilio de la direktoroj. En la jaroj 1990-1991, li estis la Nasdaq-prezidanto.
La 11-an de decembro 2008, li estis arestita de la FBI kaj ekzamenita pro fraŭdo. Povas esti, ke li uzis sian famon por krei spekuladan investan fonduson administratan de paralela entrepreno, kiun li estis kreinta. Tiu fonduso administris investaĵojn nur por 11 ĝis 25 klientoj, laŭ la Securities and Exchange Commission. En tiuj investintoj troveblas pluraj eksterlandaj bankoj, kiaj Natixis kaj Société générale (ambaŭ francaj), kaj ankaŭ Banco Santander (Hispanio) kaj HSBC.
Povas esti, ke la fonduso amasigis grandegajn perdojn kaj Madoff, per sistemo de piramida vendo Ponzi-ĉeno pagis la interezojn de la unuaj investintoj per la mono investita de la lastaj investintoj. Sekve de la financa krizo de aŭtuno 2008, iuj klientoj deziris repreni siajn investaĵojn kaj tio disfaligis la sistemon.
Bernard Madoff estis liberigita kontraŭ garanti-mono de 10 milionoj da usonaj dolaroj kaj riskas 20 jarojn da malliberigo kaj monpunon de 5 milionoj da usonaj dolaroj.
En junio 2009, Bernard Madoff estis kondamnita al 150 jaroj en malliberejo. Li mortis en malliberejo la.
Investintoj tuŝitaj pro la fraŭdo
Laŭ la gazeto The Wall Street Journal, la investintoj kun plej grandaj perdoj estus :
La aliaj perdoj varias inter 100 milionoj kaj 1 miliardo da usonaj dolaroj, kaj rilatas al Natixis SA, Carl J. Shapiro, Royal Bank of Scotland Group PLC, BNP Paribas, BBVA, Man Group PLC, Reichmuth & Co., Nomura Holdings, Maxam Capital Management, EIM SA, kaj AXA SA. Estus ankaŭ 23 perdoj inter 1 kaj 100 milionoj da dolaroj.
Teorio de kaoso
En matematiko kaj fiziko, la teorio de ĥaoso aŭ teorio de kaoso aŭ ĥaosoteorio aŭ kaosoteorio traktas la konduton de certaj nelinearaj dinamikaj sistemoj, kiuj estas tre sentemaj rilate al komencaj kondiĉoj. Ili montras fenomenon nomatan kaoso. Inter la ecoj de ĥaoso-sistemoj, priskribitaj ĉi-sube, estas sentemo al komencaj kondiĉoj (populare nomataj la papilia efiko). Pro tiu sentemo, la konduto de sistemoj, kiuj montras ĥaoson, ŝajnas esti hazardaj, kvankam la modelo de la sistemo estas determinisma en la senco, ke ĝi estas bone difinita kaj enhavas neniajn hazardajn parametrojn. Ekzemploj de tiaj sistemoj inkluzivas la atmosferon, la sunsistemon, platan tektonikon, turbulentajn fluojn, ekonomion, kaj loĝantaran kreskon.
La sistemoj, kiuj montras matematikan ĥaoson, estas determinismaj kaj tial iasence bonordaj; ĉi tiu teknika uzo de la vorto kaoso estas malsama al ordinara lingvaĵo, kiu pensigas pri plena malordo. [Vidu la artikolon sur mitologia kaoso por diskuto pri la origino de la vorto en mitologio, kaj alia uzoj.] Rilata kampo de fiziko nomata teorio de kvantumaj kaosoj studas ne-determinajn sistemojn, kiuj sekvas la leĝojn de kvantummekaniko.
Kaosa dinamiko
Por ke dinamika sistemo estu klasifikita kiel kaosa, laŭ la plejmulto de sciencistoj ĝi devas havi jenajn propraĵojn:
Sentkapablo al komencaj kondiĉoj signifas, ke du punktoj en tia sistemo povas moviĝi en vaste malsamaj trajektorioj en ilia faza spaco, eĉ se la diferenco inter iliaj komencaj konfiguroj estas tre malgrandaj. La sistemoj kondutas idente nur se siaj komencaj konfiguroj estas precize samaj.
Sentkapablo al komencaj kondiĉoj estas populare konata kiel la "papilia efiko", sugestanta, ke la klakado de papiliaj aloj povus krei liliputajn ŝanĝojn en la atmosfero, kiuj povis tra la tempo kaŭzi, ke okazu tornado. La klakantaj aloj prezentas malgrandajn ŝanĝojn en la komenca kondiĉo de la sistemo, kiuj kaŭzas ĉenon de eventoj kondukante al grandskalaj fenomenoj. Se la papilio ne klakus siajn alojn, la trajektorio de la sistemo povus sekvi vaste malsamus.
Topologie miksanta signifas, ke la sistemo evoluos tra tempo tiel ke iu ajn donita regiono aŭ malfermita aro de ĝia faza spaco povos parte interkovri iun ajn alian donitan regionon. Ĉi tie, "miksanta" estas reale intencita konformi al la norma intuicio: la miksado de kolorigitaj farboj aŭ fluaĵoj estas ekzemplo de kaososistemo.
Altenaĵoj
Iuj dinamikaj sistemoj estas kaosaj ĉie (vidu ekz. en difeomorfio de Anosov) sed en multaj kazoj kaosa konduto estas trovata nur en subaro de faza spaco. La kazoj de pleja intereso estiĝas kiam la kaosa konduto okazas sur altenaĵo, ĉar tiam granda aro de komencaj kondiĉoj kondukos al orbitoj, kiuj konverĝas al ĉi tiu kaosa regiono.
Facila maniero bildigi kaosan allogaĵon estas komenci per punkto en la baseno de allogaĵo de la allogaĵo, kaj tiam simple grafike prezenti ĝian sinsekvan orbiton. Pro la topologia transitiveca kondiĉo, tio probable produktos bildon de la tuta fina allogaĵo.
Ekzemple, en sistemo priskribanta pendolon, la faza spaco povus esti du-dimensia, konsistanta el informo pri pozicio kaj rapido. Oni povus grafike prezenti la pozicion de pendolo kontraŭ ĝia rapido. Pendolo ripozanta estos grafike prezentita kiel punkton, kaj iu en perioda moviĝo estos grafike prezentita kiel simplan fermitan kurbon. Kiam tia grafika prezento formas fermitan kurbon, la kurbo estas nomita orbito. Nia pendolo havas malfinian nombron da tiaj orbitoj, formantaj krajonon de nestitaj elipsoj ĉirkaŭ la fonto.
Adrada de Haza
Adrada de Haza [aDRAda deAza] estas vilaĝo kaj municipo, kodo-003, situanta en la provinco Burgoso, memstara komunumo Kastilio kaj Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al la distrikto Ribera del Duero, en la jurisdikcio de Aranda de Duero. La municipo troviĝas je 110 km de la ĉefurbo. La municipo havas kiel maksimume 1.200 loĝantojn kio kontrastas kun la 385 registritojn laŭ la registrado en 2000. Ĝi havas areon de 10,28 km².
Teorio de kaoso
Strangaj allogaĵoj
Dum la plejparto de la moviĝo-tipoj supre menciitaj estigas tre simplajn allogaĵojn, kiaj punktoj kaj cirklecaj kurboj nomitaj limigo-cikloj, kaosa moviĝo estigas tion, kio estas nomata strangaj allogaĵoj, allogaĵoj, kiuj povas havi grandajn detalon kaj kompleksecon. Ekzemple, simpla tri-dimensia modelo de la Lorenz-a vetera sistemo estigas la faman Lorenz-an allogaĵon. La Lorenz-a allogaĵo estas eble unu el la plej vast-konataj kaososistemaj figuroj, kredeble, ĉar, ne nur ĝi estis unu el la unuaj, sed ĝi estas unu el la plej kompleksaj kaj kiel tia estigas tre interesan ŝablonon kiu aspektas kvazaŭ la aloj de papilio. Alia tia allogaĵo estas la Rössler-a Mapo, kiu spertas periodo-du duobligantan vojon al kaoso, kiel la logistika mapo.
Adrada de Haza
Tiu loĝloko formis parton de la Comunidad de Villa y Tierra de Aza, kaj dependis jurisdikcie de Aza ĝis 1738, kiam kun Filipo la 5-a ĝi aĉetis sian sendependecon el Aza, kvankam ankoraŭ dependa de la grafo de Miranda (del Castañar) kaj duko de Peñaranda de Duero ĝis la 19-a jarcento kiam oni nuligis la senjorlandojn.
Ĝi perdis pli ol 500 loĝantojn ekde la 1950-aj jaroj pro migrado al urbaj areoj, kiel ja okazis en multaj loĝlokoj de la regiono.
Teorio de kaoso
Strangaj allogaĵoj
La teoremo de Poincaré-Bendixson montras, ke stranga allogaĵo povas ekesti nur en kontinua dinamika sistemo se ĝi havas tri aŭ pli da dimensioj. Tamen, neniu tia limigo aplikiĝas al diskretaj sistemoj, kiuj povas montri strangajn allogaĵojn en du aŭ eĉ unu dimensiaj sistemoj.
Historio
La radikoj de la teorio de kaoso datiĝas de ĉirkaŭ 1900, en la studoj de Henri Poincaré pri la problemo de la moviĝo de tri objektoj en reciproka gravita allogaĵo, la tiel-nomita tri-korpa problemo. Poincaré trovis, ke povas esti orbitoj kiuj estas neperiodaj, kaj tamen ne eterne pligrandiĝantaj nek proksimiĝantaj fiksan punkton. Postaj studoj, ankaŭ pri la temo nelinearaj diferencialaj ekvacioj, estis plenumita de George David Birkhoff, Andrej Kolmogorov, Mary Cartwright, J. E. Littlewood, kaj Stephen Smale. Krom Smale, ĉi tiuj studoj estis ĉiuj rekte inspirita de fiziko: Kvankam kaosaplaneda moviĝo ne jam estas observita, eksperimentistoj jam renkontis turbulecon en fluaĵa moviĝo kaj neperioda oscilado en radiaj cirkvitoj sen la helpo de teorio por klarigi kion ili vidas.
La teorio de kaoso progresis pli rapide post la jarcentmezo, kiam por unua fojo iĝis evidenta al iu sciencistoj, ke lineara teorio, la tiame plej akceptata sistem-teorio, simple ne povas klarigi la observitan konduton de certaj eksperimentoj kiel tiu de la logistika mapo. La ĉefa katalizilo por la evoluo de la teorio de kaoso estis la elektronika komputilo. Multo el la matematiko de kaos-teorio utiligas la adan ripetadon de simplaj matematikaj formuloj, kio devus esti maloportuna por faro permana. Elektronikaj komputiloj faris ĉi tiajn ripetitajn kalkulojn oportunaj. Unu el la plej fruaj elektronikaj ciferecaj komputiloj, ENIAC, estis uzata por ruli simplajn veterajn prognozmodelojn.
Frua pioniro de la teorio estis Eduardo Lorenz kies interesiĝo en kaoso estiĝis hazarde pro lia laboro super vetera prognozado en 1961. Lorenz uzis bazan komputilon, Royal McBee LGP-30, por ruli sian veteran simuladon. Li deziris denove vidi certan vicon de datumoj, kaj por ŝpari tempon li restartis la simuladon meze de ĝia rulo. Li tion povis per enigado de printaĵo de la datumoj korespondantaj al kondiĉoj meze de lia simulado kiun li kalkulis jam la antaŭan fojon.
Yoshisuke Ueda sendepende identigis kaosan fenomenon kiel tia per uzo de analoga komputilo en la 27-a de novembro, 1961. La kaoso eksponata de analoga komputilo estas vere natura fenomeno, kontraste al tiuj esploritaj per cifereca komputilo. La kontrolanta profesoro de Ueda, Hayashi, malkredis je kaoso tra la tuta sia vivo, kaj tial li malpermesis al Ueda publikigi sian konstatan ĝis 1970.
La termino kaoso kiel ĝi estas uzata en matematiko estis inventita de la aplik-matematikisto James A. Yorke.
La havebleco de pli malmultekostaj, pli povaj komputiloj arĝigas la aplikeblon de kaos-teorio. Nun, kaos-teorio daŭras esti tre aktiva areo de esplorado.
Matematika teorio
Matematikistoj inventis multajn aldonajn manierojn fari kvantecajn propoziciojn pri kaosaj sistemoj. Ĉi tiuj inkluzivas:
Minimuma komplekseco de kaosasistemo
Multaj simplaj sistemoj povas produkti kaoso ankaŭ sen uzado de diferencialaj ekvacioj, kiel ekzemple la logistika mapo, kiu estas diferenca ekvacio (ripeteca rilato), kiu priskribas loĝantaran kreskon tra tempo.
Eĉ la evoluo diskretaj sistemoj, kiel ĉelaj aŭtomatoj, povas peze dependi sur komencaj kondiĉoj. Stephen Wolfram estas esplorinta ĉelan aŭtomatadon kun ĉi tiu propraĵo, nomita de li regulo 30.
Apliko
Ĥaosoteorio estas aplikata en multaj sciencaj disciplinoj: matematiko, fiziko, komputiko, ekonomiko, inĝenierado, financo, politiko, loĝantara dinamiko, psikologio, robotiko, kaj tiel plu.
Sergej Merkurov
Sergej Dmitrjeviĉ Merkurov (ruse: Серге́й Дми́триевич Мерку́ров, 7an de novembro 1881 - 8an de junio 1952) estis eminenta sovetia skulptisto-monumentisto de greka-armena deveno. Li estis Popola Artisto de Sovetunio, akademiano ĉe la Sovetia Akademio de Artoj, kaj direktoro de la Puŝkina Belarta Muzeo de 1944 ĝis 1949. Merkurov estis konsiderita la plej granda sovetia mastro de postmortaj maskoj. Li estis la skulptisto de la tri plej grandaj monumentoj de Josif Stalin en Sovetunio.
Li estis la kuzo de Georgij Gurĝijef, mistika kaj spirita instruisto.
Jülich
Jülich (en malnova germana skribmaniero: Guelich aŭ Gülich, nederlande: Gulik, france: Juliers) estas urba komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Düren de la federacia lando Nordrejn-Vestfalio. Fine de la komunumo havis  loĝantojn.
Sinuso (biologio)
Sinusoj (latine sinus paranasales) estas strukturoj, enostaj faciaj kavaĵoj, apud nazo. La sinusoj estas:
Tiuj sinusoj, veraj aneksaĵoj de la nazkavoj, komunikiĝas kun tiuj ĉi pere de duktoj aŭ truoj; kaj sekve ofte inflamiĝas ĉe nazmalsanoj. Karia supra molaro povas kaŭzi maksilan sinusiton. Sinusito, konata ankaŭ kiel sinusinfekto aŭ nazosinusito, estas inflamo de sinusoj rezulte en simptomoj. Oftaj signoj kaj simptomoj estas dikigo de naza mukozo, ŝtopita nazo, kaj doloro ĉe la vizaĝo. Aliaj signoj kaj simptomoj povas esti febro, kapdoloro, malgrandigo de flarsento, gorĝodoloro, kaj tuso.
Plena indukto
Forta indukto, ankaŭ sciata kiel plena indukto, estas varianto sur la principo de matematika indukto. La indukta hipotezo, anstataŭ estante simple
estas
Ĉi tiu estas klare pli forta hipotezo, de ĉi tie la nomo forta indukto. Tio kio estas demonstrebla per regula indukto estas demonstrebla ankaŭ kun forta indukto.
Aliflanke ĝi postulas nur la enkondukon de nova propozicio Q(n) kiu estas la konjunkcio de la P(m) por 0 ≤ m ≤ n por skribi argumenton de forta indukto kiel kutima indukto. Ĉi tio estas iam farita implice, kiel ĉe minimuma kontraŭekzemplo de argumento per kontraŭdiro.
Pavel Ŝumilov
Pavel Nestoroviĉ Ŝumilov (Павел Несторович Шумилов) estis veterano de la rusia kaj sovetunia Esperanto-movadoj, sed ankaŭ de la komunisma partio de Sovetunio. Li memstare lernis Esperanton, kiam li estis 15-jara kaj tuj praktike uzis ĝin. En 1905 kaj 1917 li partoprenis la tri tiutempajn revoluciojn en Rusio kaj estis aktiva batalanto de la Ruĝa Armeo dum la enlanda milito. Post la frakaso de la Blanka Armeo de Aleksandr Kolĉak en 1920, li finis la militistan karieron je la rango de komandanto. Poste li komencis lerni en fakultato por laboristoj, en teknologia instituto kaj sekve laboris kiel respondeca funkciulo en ministerioj.
Dum parto de la 1920-aj kaj 1930-aj jaroj li estis ĝenerala sekretario de la Sovetlanda Esperantista Unuiĝo, kiu malaperis en la stalinisma "Granda Purigo" de 1937 pro enkarcerigo aŭ murdo de plej multaj el siaj gvidantoj, sed malgraŭ malhelpoj de la ŝtata registaro ne estis formale malfondita. En 1956 iamaj aktivuloj de SEU klopodis reaktivigi ĝin: Post la 20-a Kongreso de la komunisma partio de Sovetunio en februaro 1956 aperis ideo oficialigi la renaskiĝantan Esperanto-movadon. Konsultinte la Centran Komitaton de la komunisma partio de Sovetunio la aktivuloj organizis refondan kunvenon, kiu okazis la 5-an de majo 1956 en klubejo "Idealo" (Moskvo) kun ĉirkaŭ 150 partoprenantoj. Dum la kunveno estis restarigita SEU kaj elektita ties organiza komitato. La komitaton eniris prezidanto Jevgenij Bokarjov, Pavel Ŝumilov kun Nikolaj Danovskij kaj Semjon Podkaminer kiel tri vicprezidantoj, kaj aliaj aktivuloj. Tamen, malgraŭ konfirmo de moskva urbestraro, la regiona sekretario de partia komitato A. Nikiforov sukcesis nuligi la decidojn. Poste 42 ĉeestintaj komunistoj-esperantistoj ricevis partiajn skoldojn, kaj multaj el ili pro la partia premo forlasis la Esperanto-movadon.
Kontraŭe al aliaj esperantistoj, Ŝumilov laŭ la ĝis nun kolektitaj informoj nek en 1937 nek en 1956 estis signife punita pro sia esperantisteco, sed male pro sia partia engaĝigo estis honorita de la sovetia registaro per la ordeno "Ruĝa Stelo". En la 1-a numero 1973 de la revuo Paco aperis nekrologo de N. Sulje el Moskvo pri lia forpaso.
Filtrilo de Fréchet
En matematiko, filtrilo de Fréchet aŭ kunfinia filtrilo estas koncepto en ordoteorio.
Se X estas malfinia aro, la filtrilo de Fréchet sur X, estas la aro de ĉiuj subaroj de X havantaj finian komplementon en X.
Ekzemple, sur la aro N de naturaj nombroj, la aro
kio estas aro B = {An : n∈N} konsistanta el aroj de naturaj nombroj pli grandaj ol donita natura nombro An = {m : m∈N, m>n}, estas filtrila bazo de Fréchet, kio estas ke la filtrilo de Fréchet sur N konsistas el ĉiuj superaroj de eroj de B.
(16632) 1993 OH4
(16632) 1993 OH4 estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la de la belga astronomo Eric Walter Elst elde la Observatorio La Silla en Ĉilio.
Hideto Takahashi
Hideto Takahashi (高橋 秀人, n. ) estas japana futbalisto. Li de 2012 ĝis 2013 membris en la japana nacia teamo de futbalo.
Komařice
Komařice (Komářice, Komarschitz) estas municipo troviĝanta en distrikto České Budějovice en Ĉeĥio proksimume 8 km nordokcidente de Trhové Sviny kaj 12 km sudoriente de České Budějovice. Vivas ĉi tie.
Historio
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1278.
Partoj de municipo
Municipo Komařice konsistas el kvar partoj sur tri katastraj teritorioj
Sigismondo (Sankta Romia Imperio)
Sigismondo de Luksemburgo (naskiĝis la 14-an aŭ en Nurenbergo, mortis la  survoje al Hungario) de la luksemburga dinastio estis imperiestro de la Sankta Romia Imperio (1433 - 1437).
Sindromo de Guillain-Barré
La sindromo de Guillain-Barré-Strohl, ofte mallongita kiel Guillain-Barré aŭ GBS, estas rapide ekestante muskola malforto, kio povas rezulti kiam la imuna sistemo difektas la ekstercentran nervan sistemon. Laŭtipe la unuaj simptomoj estas perturboj en sentado kiel malpligrandigo de la refleksoj aŭ doloro kune kun parezo (parta perdo de motoraj kapabloj aŭ muskola malforto), komencante en la piedoj kaj manoj, sed ofte propagiĝante al la brakoj kaj la supra korpo ĝis la implikiĝo de ambaŭ flankoj; la simptomoj disvolviĝas dum nuraj horoj ĝis kelkaj semajnoj. Kvankam plejofte la suferantoj resaniĝas en kelkaj monatoj, ekzistas seriozaj formoj de la malsano. Dum la akuta fazo, la inflamiga malsano povas esti vivminaca, kaj ĉirkaŭ 15 procentoj el la pacientoj disvolvas malfortecon de la spirantaj muskoloj, kaj sekve de tio ili bezonas mekanikan ventoladon. Iuj estas tuŝitaj de ŝanĝoj en la funkcio de la aŭtonoma nerva sistemo, kiuj povas konduki al danĝeraj eksternormoj en korbata ofteco kaj sangopremo. Pro la preskaŭa malapero de poliomjelito, GBS fariĝis la ĉefa kaŭzo de akuta molaĉa mjelito tutmonde. Nuntempe oni konsideras ĝin unu el la ĉefaj krizoj en neŭrologio.
Listo de flughavenoj de Tanzanio
La Flughavenoj de Tanzanio estas klasitaj en kvar kategoriojn de la Tanzania Flughavena Aŭtoritato (angle Tanzania Airport Authority). En la unua kategorio troviĝas nur la Internacia Flughaveno Julius Nyerere, nomita laŭ Julius Nyerere.
Ĉiuj flughavenoj el la dua kategorio havas pavimitan kurejon, krome kelkaj el kategorio 3.
NGC 1108
NGC 1108 (alia indiko — PGC 10633) estas galaksio en konstelacio Eridano.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Biciklokroso
Biciklokroso (el la angla cyclo-cross, kiu venas el Bicycle + Cross Country) aŭ bicikla trakampa konkursado estas lerteca kaj kuraĝeca sporto farata per biciklo sur malfacila tereno (kio ofte devigas la konkurencantojn elrajdi kaj kunporti la biciklon) kaj diversa. Ĝi konsistas plej ofte je konkurenco laŭ kurejo, kie okazas kelkajn turnojn. Ĝi naskiĝis komence de la 20a jarcento en Eŭropo. Plej elstaraj atletoj tiufake estas el Ĉeĥio, Belgio, kaj Nederlando. Tiu sporto estas internacie administrata de la Internacia Biciklada Unio.
Flago de Belorusio
La nacia flago de Belorusio estis oficiale adoptita la 7-an de junio 1995. La dizajno de la flago korespondas al modifo farita al la flago de la Belorusa Soveta Socialisma Respubliko inter 1951 kaj 1991, jaro kiam estis proklamita la sendependeco de Belorusio kaj estis establita la flago. Ĝi estis nuligita en 1995, sed ĝi daŭre estas uzata de opoziciaj grupoj al la registaro de Aleksandro Lukaŝenko, kaj ili konsideras la nuligon kontraŭleĝa.
La ruĝo reprezentas la pasintan historion de la lando kaj pro ĝia uzado en la belorusaj milicoj dum la batalo de Grunwald kaj de la Ruĝa Armeo. Verdo reprezentas esperigan estonton de Belorusio kaj ĝiaj arbaroj.
Ĉe la his-flanko troviĝas dekoracia dizajno kreita en 1917 de Matrena Markeviĉ kiu estas uzita por la dekoraciado de floroj kaj plantoj. Ĝi reprezentas la kulturon kaj unuecon de la belorusoj.
Anne Igartiburu
Anne IGARTIBURU VERDES (Elorrio, Biskajo, 16-a de februaro 1969) estas eŭska prezentistino de televido de Goiena Telebista, Euskal Telebista, Telecinco kaj TVE.
Vladimir Gabulov
Vladimir Gabulov aŭ plennome Vladimir Borisoviĉ Gabulov - cirile Владимир Борисович Габулов, osete Гæбулты Борисы фырт Владимир, Gæbulty Borisy fyrt Vladimir, angle latinliterigata Vladimir Borisovich Gabulov - estas rusia futbalisto de oseta deveno. Li naskiĝis en Mozdok, Nord-Osetio, do nun estas -jara.
Ekde la jaro 2018 li profesie ludas futbalon en la unua vira teamo de la klubo Club Brugge de Flandrio. Krome li ekde la jaro 2007 estas membro de la rusia nacia teamo de futbalo. Kadre de ĝi li interalie kunkonkuras pri la Futbala Mondpokalo 2018 en Rusio. Matĉe li en la nacia teamo de 2018 rekoneblas per la numero "20".
Giles Leigh Browne
Giles Leigh BROWNE (braŭn), anglo. Naskiĝis en Londono, en la 26-a de julio 1883, mortis en la 21-a de februaro 1919. Esperantistiĝis en 1903. La unuan tagon de lernado faris publikan paroladon en Esperanto. La unua Esperanto-instruisto sub la "London County Council". Klera lingvisto kaj poeto: trad. Esperanten el multaj lingvoj. Dum la milito unu el la registaraj cenzuristoj por Esperanto. Sciis 24 lingvojn; sur lia leterpapero ili aperis en trikolumna listo, kaj sube: "Skribu prefere en Esperanto".
EdE-B
Nota bene (slovakia gazeto)
Nota bene estas stratgazeto eldonata ekde septembro 2001 de la slovakia neregistara organizo Proti prúdu (signifas: kontraŭ (la) fluo).
La gazeto estas helpo al senhejmuloj. Vendonto (persono sen hejmo) unue registriĝas, ricevante legitimilon, kiun ŝi/li devas videble surhavi dum la vendado. Sekve ŝi/li aĉetas gazetojn kontraŭ duono de la vendoprezo (nuntempe 0,70 EUR) kaj vendas ilin en sia difinita vendoloko (publika loko ekzemple sur strato aŭ placo) kontraŭ la plena vendoprezo (nuntempe 1,40 EUR), konservante la diferencon por si (kelkajn unuajn gazetojn ŝi/li ricevos senpage ĉe registrado, tial komence oni bezonas neniun monon).
La gazeto komence estis vendata nur en Bratislavo, sekve ĝi disvastiĝis ankaŭ en ceterajn slovakiajn urbojn, ekzemple Banská Bystrica, Kežmarok, Košice, Malacky, Nitra, Nové Zámky, Piešťany, Poprad, Prešov, Senica kaj Trnava.
Nota bene estas monatgazeto. Dum ĝia historio okazis provoj pri dusemajna periodo, kiu tamen ne sukcesiĝis kaj la gazeto revenis al monata periodo.
La nomo Nota bene devenas el la latina kaj signifas "notu bone".
Nota bene anas en International Network of Street Papers (Internacia reto de stratgazetoj).
Opatița
Opatița [opatica] (hungare: Magyarapáca, germane: Ungarisch-Opatitz) estas vilaĝo en Rumanio ĉe la urbo Deta. Administre ĝi apartenas al Deta.
Loĝantaro
En 1910 ĝi havis 944 loĝantojn (rumanoj, hungaroj); en 1992 632 (rumanoj, 2 % da hungaroj).
Historio
Ĝia unua mencio skriba estas el 1333. Ĝis 1919 ĝi apartenis al Hungario (Temes vármegye).
Majaa kalendaro
La majaa kalendaro estas la grupiga nomo kiun ricevas aro da kalendaroj kreitaj de la majaa civilizo. La bazo de tiu ĉi kalendaro, laŭ kelkaj fakuloj pri la temo, venas de kulturoj pli antikvaj kiel la olmeka. Laŭ aliaj, la origino estas en la komenco mem de la majaa civilizo; sed ne ekzistas scienca certeco pri tio. La majaa kalendaro mem konsistas el tri malsamaj tempokalkuloj, kiuj funkcias samtempe: La Sankta aŭ Tzolkin, konsistanta el 260 tagoj, la Civita aŭ Haab, kiu konsistas el 365 tagoj, kaj la Longa Kalkulado, nomata Baktuno, konsistanta el 144000 tagoj.
Kiel aliaj antaŭkolumbaj kalendaroj la majaa estas cikla, ĉar la kalkulo de la samaj datoj kaj jarserioj ripetiĝas. Jen ekzemplo por pli bona kompreno: en la gregoria aŭ okcidenta kalendaro la dato 4-a de aŭgusto 1990 kaj la 20-a jarcento kalkuliĝas nur unufoje sed en la majaa ĝi denove estos kalkulata en la komenco de nova ciklo. En la longa kalkulado la tempo komenciĝas la 13-an de aŭgusto 3114 a.K., kaj finiĝos en la dato 13.0.0.0.0, tio estas, la 21-an de decembro 2012 p.K. komencante novan ciklon post tiu dato. Pluraj hodiaŭaj homoj kredas ke ĉe la fino de la kalendaro okazas la mondfino.
La majaa sacerdota kasto nomita Ah Kin, kiu perfektigis la kalendaron, posedis kompleksajn matematikajn kaj astronomiajn konojn kiujn ili interpretis laŭ sia religia kosmovizio. Ili interpretis la komencantajn jarojn, la venontajn kaj la homan destinon.
Stacio Tsujidō
Stacio Tsujidō (japane: 辻堂駅 [Cuĝidō-eki], angle: Tsujidō Station) estas fervoja stacio en Fuĝisaŭa, Gubernio Kanagaŭa, Japanio. La stacio servas 1 linion de JR Orienta: Linio Tōkaidō (ĉefa).
Karcevo (distrikto Dmitrov)
Karcevo (Карцево) estas vilaĝo en distrikto Dmitrov, Moskva provinco, Rusio. En 2010 ĝi havas 6 loĝantojn (laŭ tutrusia popolnombrado).
Artjom Dzjuba
Artjom Dzjuba aŭ plennome Artjom Sergejeviĉ Dzjuba - prononco laŭ sistemo IFA, cirile Артём Сергеевич Дзюба, angle latinliterigata Artem Sergeyevich Dzyuba - estas rusia futbalisto. Li naskiĝis en Moskvo, do nun estas -jara.
Ekde la jaro 2015 li profesie ludas futbalon en la unua vira teamo de la klubo Zenit Sankt-Peterburgo. Krome Artjom Dzjuba ekde la jaro 2011 estas membro de la rusia nacia teamo de futbalo. Kadre de ĝi li kunkonkuras pri la Futbala Mondpokalo 2018 en Rusio. Matĉe li en la nacia teamo de 2018 rekoneblas per la numero "22".
Aro-teoria limeso
En matematiko, la limeso de vico de aroj A1, A2, .... Ĝi estas aro kies eroj estas difinitaj per la vico per iu el la du ekvivalentaj manieroj:
kaj
Se ĉi tiuj du aroj estas egalaj, tiam ili estas la aro-teoria limeso de la vico.
Helene Deutsch
Helene DEUTSCH (denaske Rosenbach; 9a de oktobro 1884 – 29a de marto 1982) estis poldevena usona psikoanalizisto kaj kolego de Sigmund Freud. Ŝi fondis la Vienan Psikoanalizan Instituton. En 1935, ŝi venis en Kembriĝon (Masaĉuseco), kie ŝi dediĉis sin al tia praktiko. Deutsch estis unu el la unuaj psikoanalizistoj kiuj specializiĝis en virinoj. Ŝi estis membro de la Usona Akademio de Artoj kaj Sciencoj.
Kariero
Junaĝe, Helene entreprenis defendon de socialismaj idealoj kun Herman Lieberman, pola politikisto. Ilia rilato daŭris pli ol dek jaroj. Ŝi iris kun li al la Internacia Socialisma Konferenco en 1910 kaj renkontis kun la majoritato de ŝlosilaj socialistaj figuroj, kiel kun la karismaj virinoj Angelica Balabanoff kaj Roza Luksemburgo.
Deutsch studis medicinon kaj psikiatrion en Vieno kaj Munkeno. Ŝi iĝis disĉiplo kaj poste helpanto de Freud, kaj iĝis la unua virino kiu priokupiĝis serioze por la psikologio de virinoj. Post la junula amafero kun la socialista estro Herman Lieberman, Helene edziniĝis al Dro. Felix Deutsch en 1912, kaj post nombraj naturaj abortoj, naskis filon, Martin. En 1935, ŝi fuĝis el Nazia Germanio, enmigrante en Kembriĝon (Usono). La edzo kaj la filo de Helene Deutsch sekvis ŝin unu jaron poste, kaj ŝi laboris tie kiel prestiĝa psikoanalizisto ĝis sia morto en Cambridge en 1982.
Dezső Zágoni
Dezső ZÁGONI [za:goni] rumania hungara ĵurnalisto, redaktoro. Li naskiĝis en Magyarpécska la 26-an de septembro 1891 kaj mortis la 23-an de julio 1939 en Budapeŝto.
Kariero
Dezső Zágoni instruis unu jaron en Lugos. Post reveno el la unua mondmilito li envolviĝis en politikon, poste mastrumadis en Beiuș. En 1929 li aperigis la semajngazeton Vidéki Magyarság, kiu en 1930 unuiĝis kun Magyar Szó de Oradea, kies li iĝis respondecredaktoro. Post ties ĉeso li kunlaboris kun gazeto Nagyvárad de 1931, poste redaktis la gazeton Függetlenség (dec. 1932–marto 1933) Pli poste li estis kunlaboranto de gazetoj Brassói Lapok, Keleti Újság, Nagyváradi Napló.
Jacob Leendert Bruijn
Jacob Leendert BRUIJN (naskiĝis la  en Haarlemmermeer, mortis la  en Leiden) estis nederlanda esperantisto kaj librotenisto.
Bruijn esperantistiĝis en 1896 kaj estis pioniro de la laborista Esperanto-movado en Nederlando. Li estis redaktoro de Internacia Socia Revuo de 1910 ĝis 1911 kaj La Holanda Pioniro de 1912 ĝis 1913. De 1911 ĝis 1914 li estis direktoro de la Ĝenerala Librejo "Espero", de 1914 ĝis 1922 de Centra Esperanto-Librejo. Li estis membro de la Gazetar-klubo. Bruijn estis iniciatinto de Nederland-Esperanto kaj ĝia redaktoro de 1918 ĝis 1919. En 1920, li estis la sekretario kaj kasisto de la 12-a Universala Kongreso de Esperanto en Hago.
22473 Stanleyhey
22473 Stanleyhey estas malgranda, malhela asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la de la teamo de la kampanjo Spacewatch elde la Nacia Observatorio de Kitt Peak, proksime de Tucson (Arizono, Usono).
Kikino (distrikto Dmitrov)
Kaikino (Кикино) estas vilaĝo en distrikto Dmitrov, Moskva provinco, Rusio. En 2010 ĝi havas 17 loĝantojn (laŭ tutrusia popolnombrado).
Gunsbach
Gunsbach (jen france, origine germane Günsbach) estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Haut-Rhin (Supra Alzaco), kiu apartenas al la historia regiono Alzaco kaj al la en 2016 kreita administra regiono Grand Est. Krome ĝi administre apartenas al arondismento Colmar-Ribeauvillé / Colmar-Rappoltsweiler, al kantono Wintzenheim / Winzenheim kaj al komunumaro nomata valo de Munster. La komunumo etendiĝas sur kaj havis  laŭ la lasta oficiala nombro de.
Ĝiaj loĝantoj nomiĝas france Gunsbachois kaj germane Günsbacher.
Alila fenoksoacetato
Alila fenoksoacetato aŭ C11H12O3 estas kemia kombinaĵo, apartenanta al la funkcia grupo de la esteroj de la fenokso-acetata acido kaj alila alkoholo. Alila fenoksoacetato estas senkolora likvaĵo kun agrabla odoro, uzata kiel gustigagento kaj odorigagento en la nutrondustrio kaj en la fabrikado de kosmetikaĵoj kaj farmaciaĵoj. Kutime ĝi estiĝas per kondensiĝa reakcio aŭ per esterigo de Fischer-Speyer kun sulfata acido kiel katalizilo. Alila fenoksoacetato estas malmulte solvebla en akvo, sed tute solvebla en alkoholo, duetila etero, kloroformo kaj plejmulto el la organikaj solvantoj. Alila fenoksoacetato reakcias kun fortaj oksidigagentoj kaj fortaj bazoj kaj posedas antifungajn kaj antibakteriajn proprecojn. Krom tio ĝi uzatas kiel konservaĵo.
Foglianise
- prononco - estas komunumo de Italio. Ĝi situas en la regiono Kampanio kaj la provinco Benevento. Fine de en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². Kristana patrono estas la sankta Roĥo, kies memortago sekve estas la komunuma festotago.
Najbaras la komunumoj Benevento, Castelpoto, Cautano, Torrecuso kaj Vitulano.
Pardilla
Pardilla [parDIlja] estas vilaĝo kaj municipo, kodo-253, situanta en la provinco Burgoso, regiono Kastilio kaj Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al la distrikto Ribera del Duero, en la jurisdikcio de Aranda de Duero.La municipo troviĝas je 143 km de la ĉefurbo tra la Norda Aŭtoŝoseo de Madrido al Iruno. Ĝi havas 130 enloĝantojn.
Historio
La areo apartenis unue al la Regno Kastilio. En Mezepoko okazis reloĝado fine de la 9-a jarcento.