cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Vilém Konecchlumský z Konecchlumí
Vilém Konecchlumský z Konecchlumí (* 1551 – 21-a de junio 1621, Prago) estis kavaliro el familio Konecchlumskidoj el Konecchlumí kaj unu el ekzekutitaj 27 "ĉeĥaj" senjoroj, dum Ĉeĥa nobelara ribelo li plenumis funkcion de nobelara komisaro.
Kiel milita komisaro li gvidis militiron de landa preteco el čáslava kaj chrudima regiono kontraŭ Vieno. Li negocis favore al la nobelara ribelo pri subteno de la sileziaj nobelaroj.
Li estis arestita fare de regiona hetmano dum restado ekster Prago. La eksterordinara tribunalo kondamnis lin al ekzekuto en Malnovurba placo komune kun pluaj "ĉeĥaj" senjoroj. Sur eŝafodo li eniris kiel la sesa el kavalira stato kaj kiel la naŭa en la suma vico. La korpo eĉ kun la kapo ili transdonis al lia familio, kiu sepultis lin kun ĉiuj religiaj ceremonioj.
En la jaro 1907 estis ĉe Konecchlumí konstruita tumulo por memoro de tiu ĉi loka plej fama naskiĝinto.
Tomasz Gollob
Tomasz Robert GOLLOB (naskiĝis la 11-an de aprilo 1971 en Bydgoszcz) – pola skoriisto. Aktuala individua kaj teama mondĉampiono. Sian karieron komencis en 1988 en Sporta Klubejo Polonia en Bydgoszcz (pli frue okupiĝis pri motokroso). Personeco de la Jaro 2010 de Internacia Federacio de Motorciklado. Distingita de Komandora Kruco de la Ordeno de Polonia Restituta.
Nederlanda guldeno
La guldeno estis dum 723 jaroj, de 1279 ĝis januaro 2002, la nederlanda monunuo kaj leĝa pagilo (ĝis la 28-a de januaro 2002). Post tio ĝi estis anstataŭigita per la monunuo de la EU, eŭro. La valoro de la guldeno estis 0,45378 eŭroj.
Batalo de Antietam
Post persekuti Konfederacian Gen. Robert E. Lee en Marilandon, la Majora Generalo George B. McClellan de la Unia Armeo lanĉis atakojn kontraŭ la armeo de Lee, en defensivaj pozicioj ĉe Antietam Creek. Mateniĝe la 17an de Septembro, Maj. Gen. la korpuso de Joseph Hooker faris fortan atakon al la maldekstra flanko de Lee. Atakoj kaj kontraŭatakoj forblais la maizkampoj (Cornfield) de Miller, kaj la lukto baraktis ĉe la preĝejo Dunker. La atakoj de la Unio kontraŭ Sunken Road finfine aringis la centron de la Konfederaciuloj, sed la avantaĝo de la federaciuloj ne estis profitita. Posttagmeze, la Unia korpuso de la Maj. Gen. Ambrose Burnside eniris en agado, kaj kaptis ŝtonponton super la rivereto Antietam Creek kaj antaŭeniris kontraŭ la dekstro de la Konfederaciuloj. Je ŝlosila momento, la konfederacia divizio de la Maj. Gen. A. P. Hill alvenis el Harpers Ferry kaj lanĉis surprizan kontraŭatakon, kiu retirigis reen Burnside kaj finigis la batalon. Kvankam supernombrita du al unu, Lee uzis siajn tutajn fortojn, dum McClellan sendis malpli ol tri kvaronoj de sia armeo, kio ebligis Lee lukti la Federalulojn ĝis batalhalto. Dum la nokto, ambaŭ armeoj plifirmigis siajn liniojn. Spite la grandajn perdojn, Lee plue bataletis kontraŭ McClellan dum la 18a de Septembro, kvankam jam movanta sian vunditan armeon suden de la rivero Potomako.
McClellan estis haltiginta la invadon de Lee en Marilandon, sed lia armeo estis suferinta pli fortajn perdojn, kaj Lee kapaablis retiri sian armeon reen al Virginio sen interfero. La malakcepto de McClellan persekuti la armeon de Lee kondukis al lia forigo el la komando fare de la Prezidento Abraham Lincoln en Novembro. Kvankam la batalo estis taktike senvenka, la konfederaciaj trupoj devis retiriĝi la unuaj el la batalkampo kaj abandonis sian invadokolopodon, kio konvertis tion en strategia venko de la Unio. Tia preskaŭvenko havigis al Lincoln fidon por anonci sian Emancipiga Proklamo, kiu liberigante pli ol 3.5 milionojn da sklavoj en la Konfederaciaj ŝtatoj, startigis la procezon de emancipigo por la ceteraj personoj konsiderataj, jure, kiel sklavoj ene de Usono, kaj farante tion, li malkuraĝigis, ke la brita kaj franca registaroj, kiuj estis tre kontraŭaj al la sklaveco, kaj fakte estis jam abolintaj sklavecon antaŭ la Usona Enlanda Milito, agnosku la Konfederacion.
Redondo Beach
Redondo Beach - pli origine hispanece aŭ pli anglece  - estas feriejo kaj banloko en okcidenta Usono. Ĝi situas en la Kantono Los-Anĝeleso de la subŝtato Kalifornio, borde de la Pacifika Oceano. Kun la apudaj urboj Hermosa Beach kaj Manhattan Beach temas pri unu el la tiel nomataj "plaĝaj urboj" ĉe la suda golfeto de Los-Anĝeleso.
Historio
En tiu loko vivis homoj jam antaŭ jarmiloj. Hispanoj alvenis kaj loĝis tie en la 16-a jarcento. Ili okupiĝis precipe pri bredado. En la 20-a jarcento oni ekokupiĝis precipe pri feriantoj, akvosportantoj kaj oceane banantaj homoj de la regiono.
Famuloj
En Redondo Beach naskiĝis hungara naĝila naĝisto Gergő Kosina.
Partio de la Laboranta Popolo
La Partio de la Laboranta Popolo (hispane: Partido del Pueblo Trabajador), ankaŭ konata kiel PPT, estas politika partio de Porto-Riko. La partio estis fondita la 5-am de decembro 2010 en San-Juano, ĉefurbo de la lando. La celo estas ĉefe defendi la laboristajn pretendojn. Tamen, la partio estas ankaŭ feminisma, defendas la medion, la agrikulturon kaj la pretendojn de la GLAT. La GLAT nomas la komunumon de gejoj, lesbaninoj, ambaǔseksemuloj, transgenruloj kaj transseksuloj. La ideologia inspiro estas laborista kaj popola demokratio. La sekvantoj de la Partio de la Laboranta Popolo estas nomitaj hispane pepeteros aǔ pepeteras.
Prezidanto
La prezidentino de ĉi tiu partio estas la profesorino Anneliesse Sánchez. Aliaj gravaj gvidantoj estas Eva Ayala, Pedro Muñiz, Alvin Couto de Jesús kaj Ineabelle Colón.
Kandidatoj
La naciaj kandidatoj estas:
Aliaj kandidatoj estas:
Ferenc László (sportĵurnalisto)
LÁSZLÓ Ferenc (la:slo:) estis sportĵurnalisto, redaktoro naskita en Kluĵo la kaj mortinta en Segedo la.
Kariero
Ferenc László finis la fakon pri rumana-hungara lingvoj en 1970 en Târgu Mureş, poste la fakon pri hungara kaj germana lingvoj en Kluĵo. Li estis ekde 1950 la sportredaktoro de ĵurnalo Igazság, rubrikgvidanto, ĉefkunlaboranto ekde 1956, gvidinto de sportelsendoj de Radio de Kluĵo en hungara lingvo (1954-69), ekde decembro 1989 sportredaktoro de Szabadság, kiel same de la radio.
Logiko
Logiko (malnovgreka λογικὴ τέχνη arto de rezonado, tio de λόγος [LOgos] vorto, diraĵo; racio) estas branĉo de filozofio, kiu okupiĝas pri racia rezonado. Ĝi povas esti konsiderata ankaŭ fako de matematiko kaj de komputiko. Tradicie ĝi estas dividita en du ĉefajn branĉojn: la dedukta logiko kaj la indukta logiko. Tamen, la vorto logiko plej ofte signifas nur deduktan logikon, ĉar multaj modernaj logikistoj ne konsentas, ke indukta logiko apartenas al logiko. La resto de ĉi tiu artikolo temas nur pri dedukta logiko (de nun simple nomata logiko).
Logiko estas la studo de la valideco de argumentoj. Argumento konsistas el du partoj: la premisoj kaj la konkludo. Ĝi estas nomata valida, se la vereco de la premisoj entenas la verecon de la konkludo. Oni povas diri ankaŭ, ke ĝi estas valida, se estas neeble, ke la konkludo malveras kiam la premisoj veras.
Logikistoj uzas aron de specialaj simboloj por pli preciza reprezento de asertoj, ĉar ordinara lingvaĵo ĉiam estas iom malpreciza. Ekzemploj de tiaj signoj estas → ("entenas", "nur se"), ∧ ("kaj"), ∨ ("aŭ"), ∃ ("ekzistas"), ∀ ("ĉiuj") kaj ordinaraj literoj (a,b,c,...; P,Q,R,...). Permesitaj kombinoj de tiaj simboloj nomiĝas formuloj.
La ĉefaj branĉoj de logiko estas la asertologiko kaj la predikata logiko. La predikata logiko estas etendiĝo de la asertologiko, ĉar ĝi aldonas pliajn logikajn simbolojn, sed ankoraŭ povas esprimi ĉiujn formulojn de la asertologiko. Eblas krei eĉ pli ampleksajn logikajn sistemojn, kiel la epistema logiko aŭ la modala logiko, sed ili estas pli disputeblaj.
Logiko estis studita en kelkaj antikvaj civilizoj, kiaj Grekio, Hindio, kaj Ĉinio. En Okcidento, logiko estis establita kiel formala fako fare de Aristotelo, kiu donis al ĝi fundamentan lokon en filozofio. La studo de logiko estis parto de la klasika trivium, kiu inkludis ankaŭ gramatikon kaj retorikon. Logiko estis poste etendita de Al-Farabi kiu kategoriis ĝin en du separitaj grupoj (ideo kaj pruvo). Poste, Aviceno revivigis la studon de logiko kaj disvolvis rilatojn inter tempo kaj ties implicon. En Oriento, logiko estis disvolvigita fare de Hinduoj, Budhistoj kaj Ĝajnistoj.
Alian specon de logiko difinis Lewis Carroll en siaj verkaĵoj La Ludo de Logiko kaj Simbola Logiko, kun ekzemploj kaj ekzercoj. Ofte menciita logika problemo estas la problemo pri la Aktuala reĝo de Francio.
Etimologio kaj signifoj
La vorto «logiko» derivas de la antikva greka λογική logikḗ, kiu signifas «havanta racion, intelekta, dialektika, argumenta» kiu siavice derivas el λόγος (lógos), «vorto, penso, ideo, argumento, racio aŭ principo».
En konversacia lingvaĵo, esprimoj kiel «logiko» kaj «logika pensaro» aldonas ankaŭ kroman sencon pri komparita «flanka pensaro», farante la enhavon de la aserto kohera en kunteksto, ĉu de la diskurso ĉu de teorio de la scienco, aŭ simple kun la kredo aŭ "evidentoj" transdonitaj per la kultura tradicio.
Same ekzistas la koncepto sociologia kaj kultura de logiko kiel por ekzemplo «sporta logiko», kiu ĝenerale povus esti konsiderata kiel «ĉiutaga logiko» - konata ankaŭ kiel «logiko de la komuna senco». En tiuj fakoj la «logiko» kutime havas lingvan referencon en la pragmatiko.
Tiukadre argumento havas sian «logikon» kiam ĝi iĝas konvinka, racia kaj klara; definitive kiam ĝi plenumas funkcion de efikeco. La kapablo pensi kaj esprimi argumenton tiel korespondas al la retoriko, kies rilato kun la vero estas probabla rilato.
Inferenco
Inferenco estas procezo konkludi surbaze nur de tio, kion oni jam scias. Inferencon oni studas en pluraj malsamaj kampoj.
La inferenco estas la procezo per kiu oni derivigas konkludojn el premisoj. Kiam propozicio sekvas el aliaj tiel, oni diras, ke tiuj implicas tiun. La inferenco estas la celo de tradicia esploro de la logiko (same kiel la materio estas la celo de la kemio kaj la vivo estas de la biologio). La logiko esploras la fundamentojn per kiuj kelkaj inferencoj estas akcepteblaj, kaj aliaj ne. Kiam inferenco estas akceptebla, tio okazas pro ties logika strukturo kaj ne pro la specifa enhavo de la argumento aŭ de la uzita lingvaĵo. Pro tio oni konstruas formalajn sistemojn kiuj kaptas la esencajn faktorojn de la deduktoj kiel ili aperas en la natura lingvo.
Valideco
Ekzemploj de argumentoj dedukte validaj estas la jenaj: Por ke argumento estus dedukte valida, ne estas bezonata ke la premisoj aŭ la konkludo estu veraj. Oni postulas nur, ke la konkludo estu logika konsekvenco de la premisoj. La formala logiko postulas nur kondiĉan rilaton inter la premisoj kaj la konkludo. Tio estas: ke se la premisoj estas veraj, tiam ankaŭ la konkludo estas vera (tia estas la semantika karaktero de la nocio de logika konsekvenco); aŭ alternative: ke la konkludo estu deduktebla el la premisoj kongrue kun la reguloj de logika sistemo (tia estas la sintaksa karaktero de la nocio de logika konsekvenco). Se argumento, krom esti valida, havas verajn premisojn, tiam oni diras, ke ĝi estas ĝusta.
La esprimoj de kiuj dependas la valideco de la argumentoj estas nomataj logikaj konstantoj, kaj la logiko studas ilin pere de formalaj sistemoj.
Paralogismo
Paralogismo, aŭ pli konversacie falsaĵo, estas aserto, rompanta principojn de logika pruvo. Ĉar nur al malmultaj homoj tio estas unuavide evidenta, la paralogismoj estadas ŝatata parto de argumentado, propagando, insinuado kaj manipulado. La paralogismojn kaj iliajn diversajn specojn diferencigis jam Aristotelo. La falsa dilemo kaŭzas impreson, ke ekzistas nur du, tri aŭ alia limigita nombro da ebloj, dum fakte estas pli vasta vico da ili. Argumento alparolanta nescion asertas, ke la nepruvebleco de iu eldiraĵo signifas, ke validas malo. Oblikva areo asertas, ke enpraktikigo de dispono kondukos al ankoraŭ plua, kaj tio en sia sekvo kaŭzos la tutan ĉenon de ju pli des pli malmulte verŝajnaj sekvoj, kiuj kaŭzos totalan katastrofon. Kunigita demando estas demando fakte enhavanta du demandojn tiel, ke kia ajn respondo venigos la respondonton en nedeziratan situacion; ĝin ŝatas precipe juristoj. Evitiga manovro temas pri forkonduko de atentemo de la kerno de la afero al apudaĵoj.
En logiko, falsaĵo estas argumento kiu ŝajnas valida, sed fakte ĝi ne estas tia. Kelkaj falsaĵoj estas farataj intencitaj por persvadi aŭ manipuli aliulojn, dum aliaj estas farataj senintence pro malzorgo aŭ nescio. Foje la falsaĵoj povas esti tre subtilaj kaj persvadaj, pro kio oni devas zorge atenti por povi detekti ilin.
Ke argumento estas falsema ne implicas, ke iliaj premisoj aŭ konkludo estas same falsaj nek ke ili estas veraj. Argumento povas havi verajn premisojn kaj konkludojn kaj eĉ tiel esti falseca. Kio faras falseca argumenton estas la nevalideco de la argumento per si mem. Fakte, inferenci ke propozicio estas falsa ĉar la argumento kiu enhavas ĝin por konkludo estas falsema estas en si mem falsaĵo konata kiel argumentum ad logicam.
La studo de la falsaĵoj datas almenaŭ ĝis Aristotelo, kiu en siaj Περὶ σοφιστικῶν ἐλέγχωνen; lat.: De sophisticis elenchis; esperante: sofistaj refutoj, identigis kaj klasigis dektri klasojn de falsaĵoj. Ekde tiam oni aldonis al la listo centojn de aliaj falsaĵoj kaj oni proponis variajn sistemojn de klasigo.
La falsaĵoj estas interesaj ne nur por la logiko, sed ankaŭ por la politiko, la retoriko, la juro, la scienco, la religio, la ĵurnalismo, la merkatiko, la kino kaj, ĝenerale, por ajna fako en kiu la argumentado kaj la persvado estu de speciala gravo.
Falsaj novaĵoj estas skribitaj kaj publikigitaj kutime kun la intenco misfamigi por damaĝi agentejon, enton, aŭ personon kaj/aŭ gajni finance aŭ politike, ofte uzante sensacian, malhonestan, aŭ tute fabrikitan titolojn por pliigi legantaron.
Paradoksoj
Paradokso esta esprimita opinio kontraŭa al komune akceptita, kaj tial ŝajnanta ofte absurda, kvankam ĝi povas finfine montriĝi ĝusta, trafa aŭ prava. Paradokso (de la latina paradoxa, ‘la malo de la komuna opinio’) estas ideo logike kontraŭdira aŭ opozicia al tio konsiderata vera fare de la ĝenerala opinio. Estas konsiderata paradokso ankaŭ propozicio laŭŝajne falsa aŭ kiu iras kontraŭ la komuna saĝo, sed kiu ne enhavas logikakn kontraŭdiron, male al sofismo kiu nur ŝajnas esti valida rezonado. Kelkaj paradoksoj estas rezonadoj laŭŝajne validaj, kiuj eliras el premisoj śajne veraj, sed kuj kondukas al kontraŭdiroj aŭ situacioj kontraŭaj al la komuna senco. En la retoriko, pardokso estas stilfiguro kiu konsistas en la uzado de esprimoj aŭ frazoj kiuj implicas kontraŭdiron. La paradoksoj estas stimulo por la meditado kaj ofte la filozofoj uzas ilin por montri la kompleksecon de la realo. La paradokso permesas montri ankaŭ la limojn de la homa kompreno; la identigo de paradoksoj bazitaj sur konceptoj kiuj laŭŝajne aspektas facilaj kaj raciaj helpis gravajn progresojn en sciencoj, filozofio kaj matematiko.
Gallipoli (Italio)
Gallipoli estas komunumo de Italio. Ĝi apartenas al la administra regiono Apulio (itale Puglia) kaj al la provinco Leĉo (itale Lecce). Laŭ la stato de en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². Kristana patrono estas la sankta, kies memortago sekve estas la komunuma festotago.
Logiko
Vero
La ofte komprenita kontraŭo de vero estas malvero aŭ falso, kiu, ekvivalente, povas ankaŭ preni logikan, faktan, aŭ etikan signifon. La koncepto de vero estas diskutita kaj disputita en pluraj kuntekstoj, inkluzive de filozofio kaj religio. Multaj homaj aktivecoj dependas el la koncepto, kie ĝia naturo kiel koncepto estas supozita prefere ol esti temo de diskuto; tiuj inkludas la plej multajn (sed ne ĉiujn) el la sciencoj, juro, kaj ĉiutagecon.
Gallipoli (Italio)
Najbaraj komunumoj estas.
Logiko
Vero
Diversaj teorioj kaj vidoj pri vero daŭre estas diskutitaj inter akademiuloj, filozofoj, kaj teologoj. Lingvo kaj vortoj estas rimedoj per kiuj homoj peras informojn unu al la alia; kaj la metodo uzita por determini kio estas "vero" estas nomita kriterio de vero. Ekzistas malsamaj asertoj en tiaj demandoj pri kio konsistigas veron: kiuj aĵoj estas verportantoj kapablaj je esti veraj aŭ falsaj; kiel difini kaj identigi veron; la roloj kiujn kred-bazita kaj empirie bazigita scio ludas; kaj ĉu vero estas subjektiva aŭ objektiva, relativa aŭ absoluta valoro.
La demando pri kio estas bonorda bazo por decidado pri kiel vortoj, simboloj, ideoj kaj kredoj povas konvene esti konsideritaj veraj, ĉu de ununura persono aŭ de tuta socio, estas traktita per la kvin plej multe ĝeneralaj substantivaj teorioj, nome koresponda teorio, koher-teorio, konstruktiva teorio, interkonsenta teorio kaj pragmata teorio. Ĉiu teorio prezentas perspektivojn kiuj estas vaste kunhavitaj fare de publikigintaj akademiuloj.
Historio
Logiko derivas el la greka vorto logos, origine kun signifo "vorto" aŭ "parolo", sed rezulte en "penso" aŭ "rezonado". En Okicdenta Mondo, logiko estis por la unua fojo disvolvigita de Aristotelo, kiu nomis la subjekton 'analizo'. La Aristotela logiko iĝis amplekse akceptita en scienco kaj matematiko kaj restis en ampleksa uzado en Okcidento ĝis la komenco de la 19-a jarcento. La aristotela sistemo de logiko estis responsa pri la enkonduko de la "hipoteza silogismo, de la tempa modala logiko, kaj de la indukta logiko, same kiel pri influa vortotrezoro kiel ĉe terminoj, predikabloj, silogismoj kaj propozicioj. Estis ankaŭ la rivala stoikisma logiko.
En Eŭropo dum la fino de la Mezepoko, gravaj klopodoj estis faritaj por montri, ke la ideoj de Aristotelo estas kongrueblaj kun tiuj de la kristana religio. Dum la Meza mezepoko, logiko iĝis grava fokuso de filozofoj, kiuj engaĝiĝis en kritikaj logikaj analizoj de filozofiaj argumentoj, ofte uzante variaĵojn de la metodologio de skolastikismo. En 1323, la influa verko de Vilhelmo de Okhamo nome Summa Logicae estis publikigita. Ĉirkaŭ la 18-a jarcento, la strukturita alproksimiĝo al argumentoj estis degenerinta kaj ekvalidiĝinta, kiel priskribis Holberg en sis satira teatraĵo Erasmus Montanus.
Ĉina logikista filozofo Gongsun Long (ĉ. 325–250 a.n.e.) proponis la paradokson "Unu kaj unu ne povas iĝi du, ĉar neniu el ili iĝas du." En Ĉinio, la tradicio de fakula esplorado pri logiko, tamen, estis subpremita fare de la Qin dinastio laŭ la leĝisma filozofio de Han Feizi.
En Hindio, la Anviksiki skolo de logiko estis fondita de Medhātithi (ĉirkaŭ la 6-a jarcento a.n.e.). Plinovigoj en la skolastika skolo, nomita Njaja, pluis el antikvaj tempoj en la komenco de la 18-a jarcento fare de la skolo Navja-Njaja. Ĉirkaŭ la 16-a jarcento, ĝi disvolvigis teoriojn similajn al la moderna logiko, kiel la ideoj de Gottlob Frege pri "distingo inter senco kaj referenco de propraj nomoj" kaj lia "difino de nombro", same kiel la teorio de "restriktaj kondiĉoj por universalaĵoj" antaŭante sin al kelkaj el la disvolvigoj en la moderna aroteorio. Ekde 1824, la hindia logiko altiris la atenton de multaj okcidentaj fakuloj, kaj havis fortan influon sur gravaj logikistoj de la 19-a jarcento kiel Charles Babbage, Augustus De Morgan, kaj George Boole. En la 20-a jarcento, okcidentaj filozofoj kiel Stanislaw Schayer kaj Klaus Glashoff esploris la hindian logikon pli etende.
La silogisma logiko disvolvita de Aristotelo hegemoniis en Okcidento ĝis la mezo da la 19-a jarcento, kiam la intereso en la fundamento de matematiko stimulis la disvolvigon de simbola logiko (nune nomita matematika logiko). En 1854, George Boole publikigis The Laws of Thought (Pensoreguloj), enkondukante simbolan logikon kaj la principojn de tio kio estas nuntempe konata kiel Bulea logiko. En 1879, Gottlob Frege publikigis Begriffsschrift, kiu inaŭguris modernan logikon per la invento de kvantigila notacio, rekongruigante la Aristotelan kaj la Stoikisman logikojn en pli larĝa sistemo, kaj solvante problemojn por kiuj la Aristotela logiko estis nepova, kiel por la problemo de multobla ĝeneraligo. El 1910 ĝis 1913, Alfred North Whitehead kaj Bertrand Russell publikigis Principia Mathematica pri la fundamento de matematiko, en klopodo derivi matematikajn verojn el aksiomoj kaj reguloj de inferenco en simbola logiko. En 1931, Gödel levis seriozajn problemojn kun la fondiisma programo kaj logiko ĉesis fokusi al tiaj aferoj.
La disvolvigo de logiko ekde Frege, Russell, kaj Wittgenstein havis fortan influon sur la praktiko de filozofio kaj la perceptita naturo de filozofiaj problemoj (vidu artikolojn analiza filozofio) kaj filozofio de matematiko. Logiko, speciale propozicia logiko, estas plenumita en komputilaj logikaj cirkvitoj kaj estas fundamenta en komputa scienco. Logiko estas ofte instruata de universitataj departementoj pri filozofio, sociologio, reklamado kaj literaturo, ofte kiel deviga studobjekto.
Klasigo de la subfakoj de logiko kaj rilataj fakoj
Ekzistas multaj manieroj por klasigi la diversajn specojn de logiko, ĝiajn subfakojn kaj ĝiajn rilatajn temojn, laŭ diversaj kriterioj kiuj konsideras ties ecojn. Inter la aŭtoroj kiuj prilaboris klasigojn menciindas: Susan Haack, Nicholas Rescher, Dov M. Gabbay, Franz Guenthner, Maria Luisa Dalla Chiara, Francisco Miró Quesada, kaj Newton C. A. da Costa.
Sekve estas ampleksa klasigo, bazita parte en klasigo fare de Nicholas Rescher, sed eksplikindas ke:
1. Baza logiko
2. Metalogiko
3. Matematikaj disvolvoj (parto de Matematika logiko)
4. Sciencaj disvolvoj kaj aplikoj
Charles Gerhardt
Vidu ankaŭ
<Gallery> dosiero:Michel_Eug%C3%A8ne_Chevreul.jpg| Michel-Eugène Chevreul (1786-1889) dosiero:Friedlieb_Ferdinand_Runge.jpeg| Friedlieb Runge (1795-1867) dosiero:Jean_Baptiste_Andr%C3%A9_Dumas.jpg| Jean-Baptiste Dumas (1800-1884) dosiero:Justus_von_Liebig_NIH.jpg| Justus von Liebig (1803-1873) dosiero:Otto_Linn%C3%A9_Erdmann.png| Otto Linné Erdmann (1804-1869) dosiero:Auguste_Laurent2.JPG| Auguste Laurent (1807-1853) dosiero:Charles-Adolphe_Wurtz.jpg| Charles-Adolphe Wurtz (1817-1884) dosiero:Hermann_Kolbe2.jpg| Hermann Kolbe (1818-1884) dosiero:Williamson_Alexander_W.jpg| Alexander Williamson (1824-1904) dosiero:Frkekul%C3%A9.jpg| August Kekulé (1829-1896) dosiero:Felix-Pisani.jpg| Félix Pisani (1831-1920) dosiero:Felix_Hoffman.jpg| Felix Hoffmann (1868-1946) </Gallery> <Gallery> dosiero:Quinine-3D-balls.png| Kinino dosiero:Quinoline_chemical_structure_part1.png| Kinolino dosiero:(%C2%B1)-Chloroquine_Enantiomers_Structural_Formulae_V.1.svg| Kloroĥino dosiero:Aspirin-3D-vdW.png| Aspirino </Gallery>
Chantek
Chantek (naskita je la 17-a de decembro 1977 ĉe Yerkes Regional Primate Research Center en Atlanta en Georgio) estas vira orangutango, kiu havas multajn intelektajn kapablojn, inkluzive de gestlingvo. Li estis instruita de antropologo d-ro Lyn MILES. Chantek havas vort-provizon de pli ol 300 vortoj kaj komprenas anglan parolon kaj gestajn vortojn. Li ankaŭ faras kaj utiligas ilojn, faras artaĵojn kaj muzikon, ktp.
Kserkso la 1-a (Persio)
Kserkso la 1-a (malnovpersa: 𐎧𐏁𐎹𐎠𐎼𐏁𐎠, Xšayār̥šā, ankaŭ Khshayārsha; klasika greka: Ξέρξης; ĉirkaŭ 518 – aŭgusto 465 a.K.), ofte nomita Kserkso la Granda, estis la kvara Ŝahanŝaho de la Aĥemenida Imperio, kiu regis ekde 486 ĝis 465 a.K. Li estis la filo kaj posteulo de Dario la Granda (522 a.K.–486 a.K.), kaj lia patrino estis Atosa, filino de Ciro la Granda (550 a.K.–530 a.K.), la fondinto de la Aĥemenida Imperio. Kiel lia patro, li regis la imperion ĉe ĝia teritoria maksimumo. Li invadis Grekion kaj venkis batalon de ĉe Termopiloj, sed malvenkis la militon. Li regis de 486 a.K. ĝis sia murdo en 465 a.K. el la manoj de Artabano, la komandanto de la reĝa gardistaro. Li estis de Aĥemenida dinastio.
Kserkso la 1-a estas rimarkinda en okcidenta historio pro sia dua persa invado de Grekio en 480 a.K. Lia armeo provizore kaptis kontinentan Grekio norde de la Istmo de Korinto ĝis iliaj perdoj ĉe Salamino kaj Plateo jaron poste renversis tiujn gajnojn kaj decide finis la duan invadon. Tamen Kserkso sukcese disbatis ribelojn en Egiptio kaj Babilono. Kserkso ankaŭ kontrolis la kompletigon de diversaj konstruprojektoj ĉe Suzo kaj Persepolo.
Oni identigas Kserkson kun la reĝo Aĥaŝveroŝ en la biblia Libro de Ester, kiun kelkaj kleruloj, inkluzive de la germana filologo kaj eklezihistoriisto Eduard Schwartz, la kleriko kaj akademiano William Rainey Harper — ambaŭ nun forpasintaj — kaj la biblia akademiano Michael V. Fox konsideras kiel historia romano. Tamen estas nenio kiu proksimas al ĝenerala konsento pri kiu historia evento disponigus la bazon por la rakonto. Laŭ W.S. McCulloiugh, “Povas ekzisti iu fakta nukleo subtenante la rakonton pri Ester, sed la libro en sia estanta formo montras tiajn malprecizaĵojn kaj faktokonfliktojn ke oni devas priskribi ĝin kiel historia fikciaĵo.”
Vickers Vimy
La Vickers Vimy estis malpeza brita bombaviadilo dum la unua mondmilito (en 1917/1918).
Ĝin planis Vimy von R. K. Pierson - por atingi celojn en Germanio - kaj konstruis la Vickers Company. La unua flugo okazis la 30-an de novembro 1917. Oni povis uzi nur kelkajn el ili pro finiĝo de la milito, en Francio. Post la milito, Vimy estis transformita al civilaviadilo kaj ricevis la nomon Vimy-Commercial.
Historio
Vimy estis uzata en proksima Oriento inter 1919–1925, en Nord-Irlando ĝis 1929. La civila tipo Vimy-Commercial estis produktita ekde 1919, ĉefe por eksporto. Ĉinio ekz. mendis en aprilo de 1922 100 aviadilojn, sed la kontrakto ne estis komplete plenumita.
La Vimy-Commercial flugis unuafoje de Joy Green Airfield en Kent la 13-an de aprilo 1919 kun la armea signo K107. Vimy-Commercial ricevis poste la civilan registran nomumon G-EAAV.
Rekordflugoj
Oni sukcesis atingi per Vimy distancajn flugojn kaj rekordojn, inkluzive de la unua senhaltan transatlantikan flugon de okcidento al oriento. John Alcock kaj Arthur Whitten Brown ekflugis la 14-an de junio 1919 de Novlando kaj surteriĝis la 15-an de junio 1919 en marĉo de Irlando, nazon en la marĉon. Ilia aviadilo nun estas ekspoziciita en London Science Museum. Ross Smith kaj Keith Smith flugis 1919 en pluraj paŝoj de Londono al Aŭstralio. La 4-an de februaro 1920 flugis Pierre van Ryneveld kaj Quintin Brand de Londono al Sud-Afriko. Steve Fossett flugis per postkonstruita Vimy en 2005 tra la Atlantiko.
Kapelle
Kapelle estas urbo kaj municipo en la nederlanda provinco Zeeland.
Lingvokapabloj de simioj
Etologio > Lingvaĵo
Bailleul-Sir-Berthoult
Bailleul-Sir-Berthoult estas franca situanta en departemento Pas-de-Calais, regiono Hauts-de-France.
Ĝiaj loĝantoj nomiĝas Bailleulois.
Distrikto Kemecse
La Distrikto Kemecse [kemeĉe], (hungare Kemecsei járás) estas distrikto en Hungario, en regiono Norda Ebenaĵo, en departemento Szabolcs-Szatmár-Bereg. Ĝi situas sur ebenaĵo en la meza kaj nordokcidenta partoj de la departemento (en la nordorienta parto de la lando).
La distrikta ĉefurbo estas Kemecse, kiu estas urbo, krome estas ankaŭ alia urbo, la ceteraj 9 estas vilaĝoj.
La areo estas 246,41 km², kie loĝas 22 185 homoj. La loĝantoj okupiĝas precipe pri agrikulturo, (pomoj, terpomoj) kaj bestobredadoj.
Historio
Simila distrikto „Distrikto Nyírbogdány” funkciis jam pli frue ĝis 1956. Najbaraj distriktoj transprenis la administradon, fine la distrikta sistemo ne funkciis en Hungario inter 1983-2013.
Rahman Baba
Rahman Baba aŭ pli oficiale Abdur Rahmān Bābā (1653–1711) (عبدالرحمان بابا), aŭ Rahmān Bābā (رحمان بابا), estis fama Paŝtuna Sufia Derviŝo kaj poeto el Peŝavaro en la Mogola Imperio (en moderna Ĥajber-Paŝtulando, (ĤP) Pakistano). Li, kun la nuntempa Ĥuŝal Ĥattak, estas konsiderata unu el la ĉefaj popularaj poetoj inter la paŝtunoj en Pakistano kaj Afganio. Lia poezio esprimas la pacan mistikan flankon de la loka kulturo kiu iĝas pli kaj pli minacata de malpli tolerantaj interpretoj de Islamo.
Herakleo (apartigilo)
Herakleo povas signifi tre diversajn aferojn:
Lucie, postrach ulice
Lucie, postrach ulice (esperante Lucie, hororo de la strato) estas porinfana ĉeĥoslovaka televidserio el la jaro 1980; tiam oni ĝin spektigis en okcidenta Germanio. En Ĉeĥoslovakio ĝi unuan fojon estis videbla 1984, kiel filmo.
Magneta apartigilo
Hidraŭliko > Hidraŭla meĥanismo
Yrouerre
Yrouerre estas franca komunumo lokita en la departemento Yonne kaj en la regiono Burgonjo. Ĝi havis 197 loĝantojn laŭ censo plenumita en 2008.
Lucie, postrach ulice
Ĝi konsistas el ses partoj, kiujn scenaris Jindřich Polák kaj Ota Hofman. La agojn de la aktoroj kompletigas du animaciaj kneditaj skulptaĵoj el modlopasto, nomataj "Frederiko kaj Frederiko".
Magneta apartigilo
Magneta apartigilo estas apartiga purigilo, en kiu feromagnetaj malpuraĵoj estas apartigataj per magneta kampo.
Lucie, postrach ulice
Rakonto kaj personoj
Lerneja komencantino Luci Kraŭze (rolo Luzie Krause; aktorino: Žaneta Fuchsová, posta nomo Žaneta Tomášková) havas la lastajn tagojn ĝis komenco de lernejado kaj sentas enuon. Ŝi deziras aniĝi en la kliko de Osvald Riĥter (rolo Oswald Richter, aktoro: Michael Hofbauer), sed tio nur realigeblas per elteno de diversaj kuraĝo-testoj. Unu el tiuj testoj estas ŝteli ion en grandmagazeno. Ŝi ŝtelas pakaĵon da knedaĵo. Tiu knedaĵo estas magia, estas du vivantaj kneditaj skulptaĵoj, Frederiko kaj Frederiko (»Friedrich & Friedrich«, laŭ la nomo de la fabriko): unu granda kaj oranĝkolora, la alia malgranda kaj verda. Ili kapablas ŝanĝi sian formon, imiti baldaŭ tion baldaŭ ion alian, sed kion ili plej bone kapablas estas krei kaoson.
Yrouerre
Geografio
Yrouerre etendiĝas sur 14.28 km², kaj havis 197 loĝantojn laŭ la lasta oficiala censo, tiel ke la loka loĝdenso estas po 14 homoj je kvadrata kilometro. La komunumo situas en Yonne, en la nordokcidenta parto de Burgonjo.
Historio
La departemento Yonne estis oficiale kreita la 4-an de marto 1790 dum la franca revolucio.
Okaze de la municipa baloto de 2008 venkis en la komunumo S-ro Maurice Pianon, kiu do fariĝis la loka urbestro.
Administrado
Yrouerre apartenas al la kantono de Tonnerre, kies ĉefurbo estas Tonnerre. Tiu kantono mem estas parto de la arondismento de Avallon, unu el la tri arondismentoj de la departemento Yonne.
Habrovany (distrikto Ústí nad Labem)
Habrovany (Habrowan) estas municipo en Ĉeĥio. Ĝi troviĝas en distrikto Ústí nad Labem en Regiono Ústí nad Labem. Vivas ĉi tie.
Nothoprocta
Nothoprocta estas genro de birdoj apartenanta al la familio de Tinamedoj. Ili loĝas en arbustaro, herbejo kaj malferma arbaro en okcidenta Sudameriko, ĉefe en Andoj. Ili estas malbonaj flugantoj kaj pasas plej el sia tempo surgrunde. Ties dieto inkludas semojn kaj insektojn. Ili nestumas surgrunde, kie la ino demetas brilajn ovojn. La ovoj estas kovritaj per plumoj kiam eventuala predanto najbaras.
Ili estas mezgrandaj tinamoj, 26 al 36 cm longaj. Ili havas fortajn krurojn kaj sufiĉe longan, subenkurbajn bekojn. La plumaro estas ĉefe grizbruna kun interplektitaj nigraj, blankaj kaj sablokoloraj markoj. La birdoj havas laŭtajn, fajfajn alvokojn.
Specilisto
Estas almenaŭ ses specioj en la genro. Sepa specio, nome Kalinovskia tinamo, Nothoprocta kalinowskii, estas foje agnoskita sed ĝi estas plej verŝajne juna sinonimo de Nothoprocta ornata branickii, subspecio de la Ornamtinamo. La SACC decidis forigi la Kalinovskian tinamon, la 14an Feb 2007.
Etimologio
Nothoprocta derivas el du malnovaj vortoj, nothos greka vorto signifanta falsa, kaj prōktos signifanta malantaŭo aŭ vosto. Tiu kombino de vortoj probable rilatas al la fakto ke la vosto estas malgranda kaj kovrita per korpaj plumoj, kaj tiele ŝajnas falsa.
Okcident-sudana savano
La okcident-sudana savano estas tersupraĵa ekoregiono el la sahela-sudana ekoprovinco de la afrotropisa ekozono, laŭ la tipologio de la Monda Natur-Fonduso (WWF). Biome la ekoregiono apartenas al tropikaj kaj subtropikaj herbejoj, savanoj kaj arbedaroj de Okcidentafriko. Ĝi estas parto de la tutmondaj 200-regiono "sudanaj savanoj".
Priskribo
Norde ĝi limtuŝas la sahelan savanon de akacioj kaj la inunditan savanon de la landinterna delto de Niĝer-Bani, oriente la makizan mozaikon de Mandara kaj la orient-sudanan savanon, sude la gvinean arbaran-savanan mozaikon, la jos-altebenaĵan arbaran-herbejan mozaikon kaj la orient-gvineajn arbarojn. Plie, en lia interno troviĝas enklavo de la inundita savano de Lago Ĉad.
Estas ebenaĵo, kun altitudo inter 200 kaj 400 metroj. La klimato estas tropika, kun sezonoj kiuj estas tre netaj. La seka sezono daŭras pluraj monatoj, dum kiuj la plimulto de la arboj perdas siajn foliojn kaj la herboj sekiĝas.
Flaŭro
Estas seka savano arboriĉa, konsistanta precipe el grandaj arboj kaj el altaj penisetoj de la specio purpura peniseto (Pennisetum purpureum).
Faŭno
Kvankam postvivas diversaj specioj de la grandaj mamuloj en la ekoregiono, tamen iuj estas minacataj de formorto.
La okcidenta subspecio de la giganta taŭrotrago (Taurotragus derbianus derbianus) nur postvivas en Senegalo kaj Malio. Ankaŭ la populacioj de jenaj specioj estas reduktitaj : la hiena likaono (Lycaon pictus), la leono (Panthera leo), la leopardo (Panthera pardus), la gepardo (Acinonyx jubatus), la afrika elefanto (Loxodonta africana), la okcidenta ĝirafo (Giraffa camelopardalis peralta), la ĉevala hipotrago (Hippotragus equinus) kaj la afrika bubalo (Syncerus caffer).
Endemiismo
Nur du endemiaj mamulospecioj estas sciataj, Crocidura cinderella (sorikedoj) kaj Lemniscomys linulus (musedoj), ok reptilioj kaj tri amfibioj.
Minacoj kaj konservado
La ekoregiono estas krize endanĝerigata. Ĝi estas tre degradita pro la homaj agadoj (agrikulturo, arbara incendio, senarbarigo, ĉasado...). La grandaj bestoj estas dekumitaj de la ĉaso. Nur 6,7% de la ekoregiono estas protektata, kaj eĉ en granda parto de la protektataj areoj la protekto ne estas adekvata.
Groitzsch
Groitzsch - prononco - estas urba komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la en aŭgusto 2008 fondita distrikto Leipzig de la federacia lando Saksio, kaj antaŭe estis parto de la tiutempa distrikto Leipziger Land. Fine de la komunumo havis  loĝantojn.
Carlsbad (Kalifornio)
Carlsbad estas grandurbo, konata laŭmara banloko en Usono, en subŝtato Kalifornio, en Kantono San Diego.
Geografio
Carlsbad situas laŭ Pacifiko en la sudokcidenta landparto de Usono, en la sudokcidenta parto de la subŝtato. Vista (Kalifornio) troviĝas 9, Oceanside (Kalifornio) 10, San Diego 56, Los-Anĝeleso 140 km. La marbordo estas tie 11 kilometrojn longa.
Historio
La plej frue indianoj vivis en tiu areo. En la 1880-aj jaroj iama maristo John Frazier havis puton, eĉ la trajno haltis tie. Tiu puto donis bonan mineralan akvon, tial la kreskiĝinta urbeto prenis la nomon "Karlsbad" laŭ banloko-urbo en Bohemio (nuna Karlovy Vary). La loĝantoj komencis kulturi diversajn fruktojn, aliaj profitis la akvon.
Trafiko
El Carlsbad aŭtoŝoseoj kaj fervojoj kuras al Los-Anĝeleso kaj San Diego, krome estas aŭtoŝoseo al Escondido.
Klimato
Carlsbad situas en subtropika aŭ mediteranea klimato laŭ klimata klasifiko de Köppen. La temperaturo averaĝe varias inter 12-20 °C. La varmo kulminas en septembro kun rekordo 42 °C, la malvarmo kulminas en januaro kun rekordo -7 °C. Jare pluvas po 283 mm.
János Palczer
János PALCZER [palcer] estas rumania hungara fakverkisto pri turismo kaj geografio. Li naskiĝis en Salonta la 10-an de marto 1932.
Malemort-sur-Corrèze
Malemort-sur-Corrèze estas franca komunumo lokita en la departemento Corrèze kaj en la regiono Limoĝio. Ĝi havis 7 174 loĝantojn laŭ censo plenumita en 2007.
Geografio
Malemort-sur-Corrèze etendiĝas sur 16,51 km², kaj havis 7 174 loĝantojn laŭ la lasta oficiala censo, tiel ke la loka loĝdenso estas 434 homoj po kvadrata kilometro. La vilaĝo situas en Corrèze, kiu estas kampara, maldense loĝata franca departemento en la nordokcidenta parto de la Centra Masivo.
La komunumo troviĝas en la geografia baseno de Brive-la-Gaillarde, en la sudokcidenta parto de la departemento.
Historio
La departemento Corrèze estis oficiale kreita la 4-an de marto 1790 dum la franca revolucio. Malemort-sur-Corrèze antaŭe apartenis al la reĝa provinco Limoĝio.
Okaze de la municipa baloto de 2008 venkis en la komunumo S-ro Jean-Jacques Pouyadoux, kiu do fariĝis la loka urbestro.
Administrado
Malemort-sur-Corrèze estas la ĉefurbo de la kantono de Malemort-sur-Corrèze. Tiu kantono mem estas parto de la arondismento de Brive-la-Gaillarde, unu el la tri arondismentoj de la departemento Corrèze.
Colibi
Colibi (kolibi) (hungare:Székás, germane: Zeckesdorf) estas vilaĝo en Rumanio sudokcidente de Blaj. En 1910 ĝi havis 393 loĝantojn (rumanoj), en 1992 93. Ĝia unua mencio estas en 1805. Ĝis 1919 ĝi apartenis al Hungario (Alsó-Fehér vármegye). Administre ĝi apartenas al Ohaba.
Anno Hideaki
ANNO Hideaki (庵野秀明 [Anno Hideaki]) estas japana reĝisoro de animeoj kaj filmoj. Li estas vegetarano. Anno Hideaki edziĝis kun manga-verkistino Anno Mojoko en 2002. Liaj laboroj diferencas per realeco, viveco kaj realeca montro de emocioj. Lia plej fama laboro estas "Neon Genesis Evangelion". Anno Hideaki laboras en la anime-studio "Gainax".
Varmotransigilo
Hidraŭliko > Hidraŭla meĥanismo
Varmotransigilo estas elemento destinita por transigi varmon de unu al alia substanco, en hidraŭlaj aplikadoj plej ofte el oleo al akvo aŭ aero.
10587 Strindberg
10587 Strindberg estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la belga astronomo Eric Walter Elst elde la Observatorio La Silla, en Ĉilio.
Nomo
Ĝi estis nomita en memoro de la sveda verkisto August Strindberg (1849–1912), kiu faris gravan kontribuojn al la naturalisma, simbolisma kaj ekspresionisma teatro. Liaj verkoj inkludas Röda Rummet ("La Ruĝa Ĉambro", 1879), Fröken Julie ("Fraŭlino Julie", 1888) kaj Dödsdansen ("La Danco de Morto", 1900).
Albertas
Albertas estas litovlingva vira persona nomo. Temas pri variaĵo de la germana nomo Albert, en Esperanto Alberto respektive de la pli frua ĝermana formo Adalbert. .
Milito kaj paco (Prokofjev)
Milito kaj paco (Op. 91) (Война и мир, Vojna i mir) estas opero en du partoj (Epigrafo kaj 13 scenoj), foje aranĝita kiel kvin aktoj, de Sergej Prokofjev al rusa libreto de la komponisto kaj Mira Mendelson, bazita sur la romano Milito kaj paco de Lev Tolstoj. Kvankam la verko de Tolstoj estis klasita kiel romano, la Franca invado al Rusio de 1812 estis bazita sur real-vivaj eventoj, kaj kelkaj real-vivaj personoj aperas kiel roluloj kaj en la romano kaj en la opero, ekz. Princo Miĥail Kutuzov kaj Napoleono Bonaparte.
Ginosa
Ginosa estas komunumo de Italio. Ĝi situas en la regiono Apulio kaj la provinco de Taranto.
Dezső Ákos Hamza
Dezső Ákos Hamza [deĵO Akoŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo Hamza Dezső Ákos (tamen laŭ pli mallonga formo Hamza D. Ákos) estis hungara-brazilana reĝisoro, scenaristo, produktoro, pentristo, skulptisto.
Dezső Ákos Hamza naskiĝis la  en Hódmezővásárhely, li mortis la  en Jászberény.
Biografio
Dezső Ákos Hamza studis pentradon de István Csók, skulptadon de Zsigmond Kisfaludi Strobl en Reĝa Belarta Altlernejo. Li akiris diplomon en 1924, post 2 jaroj li ricevis stipendion kaj li vivis en Parizo 11 jarojn. En 1929 li jam memstare ekspoziciis, tamen en Parizo precipe li partoprenis en filmaj produktoj. En 1933 li edziĝis, post 4 jaroj en Budapeŝto li estis unu el la fondintoj de filma produktejo. Dum la nazia erao li partoprenis en la rezista movado. Inter 1949 kaj 1953 li laboris en Francio kaj Italio, poste en Brazilo. En la lasta lando li okupiĝis ĉefe pri pentrado kaj skulptado. En 1987 li revizitis Hungarion, post 2 jaroj li jam denove vivis en sia naskiĝlando.
Li ricevis 2 brazilajn premiojn, fine hungaran premion en 1988. Li postlasis 200 pentraĵojn kaj 9 skulptaĵojn al estonta muzeo de Jászberény.
Antal László (arkitekto)
LÁSZLÓ Antal [la:slo:] estis rumanuja hungara arkitekto. Li naskiĝis la 12-an de decembro 1891 en Gyergyószentmiklós kaj mortis la 7-an de oktobro 1971, Gheorgheni. Li estis la patro de inĝeniero pri kemio Antal László.
Oineo
Oineo (helene Οἰνεύς, latine Oineus) estis en la helena mitologio reĝo de la urbo Kalidono (ĉe nuna Mesolongi) en suda Etolio-Akarnanio, sur la norda bordo ĉe okcidenta fino de la Korinta Golfo, filo kaj sekvanto de la reĝo Portaono.
La reĝo Oineo pli ol per siaj agoj famiĝis pro siaj posteuloj. Kun sia edzino Altaia naskigis filinon Dejaniron, kiu pli malfrue fariĝis la dua edzino de la heroo Heraklo, kaj filon Meleagron. Kun la dua edzino Periboio li havis filon Tideon, kiu pli poste fariĝis patro de la heroo Diomedo.
Unu ago de li, pli bone dirite neglekto, influis sorton de multaj homoj. Okazis, ke en certa jaro ĉe oferoj al dioj forgesis la reĝo oferi al la diino Artemiso. Tiu grave ofendiĝis kaj sendis en la regionon grandegan apron, kiu detruadis pejzaĝon kaj priminacis ĉion vivan. La reĝo sendis ĉiuflanken mesaĝistojn kaj invitis la plej bravajn batalantojn ĉasi ĝin. Aliĝis multaj, inter ili:
Partoprenantoj de la ĉaso unue naŭ tagojn festenis kaj jam tie komencis opinikontrastoj - kelkaj ne volis ĉasi kune kun la virino. Samtempe Atalanton ekamis reĝa filo Meleagro (malgraŭ li estis tiutempe jam edziĝinta kun Kleopatra), problemojn faris ankaŭ du Centaŭroj Hilaio kaj Eako, kiuj kune provis seksataki Atalanton, sed ŝi faligis ilin per sagoj. Pliaj kvereloj komenciĝis tuj post kiam oni timigis la apron. Furioziĝinta apro disŝiris ventron de Eako kaj ekscitiĝinta Peleo mortigis Eŭritionon per lanco, kiu mortigu la apron. La unuan trafon kontraŭ apro havis Atalanta, post pli longa batalo donis finan baton Meleagro.
Kaj kvereloj daŭrigis plu, ĉar Meleagro donacis apran haŭton al Atalanta pro la unua trafo, kio iritiĝis Meleagrajn onklojn, kiuj pretendis la haŭton al si okaze, ke ne volus ĝin Meleagro mem. Tio Meleagron tiel furiozigis, ke li en kolero ambaŭ mortigis. Kiam oni alportis la kadavrojn en domon kaj reĝino Althaia ekvidis, ke ŝia propra filo mortigis ŝiajn fratojn, ĵetis en fajron ŝtipon, kiun ĉe naskiĝo de Meleagro alportis sortfeinoj kaj destinis, ke li vivos tiel longe, ĝis kiam la ŝtipo forbrulos. En tiu ĉi momento eksentis Meleagro en internaĵo fajron kaj post momento mortis. Lia patrino kaj edzino onidire poste pendmortigis sin.
45073 Doyanrose
45073 Doyanrose estas asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la de la usona astronomo John Ruthroff elde Indianapolis (Indianao, Usono)
Nomo
Ĝi estis nomita en memoro de Doyan Rose Ruthroff (1923–1974), patrino de la malkovrinto. " Memoru, ke mi estas ĉiam kun vi ĝis la fino de la tempo. "
Richard Harder
Richard HARDER (naskiĝinta la en Tetenbüll, mortinta la  en Zürich) estis germana klasika filologo. Patro lia estis evangelia pastoro; li nuptis en 1924 Mathilde Panizza (divorco en 1941), kun kiu li havis du filinojn.
Vivo
Post frekvento de la humanisma gimnazio Kieler Gelehrtenschule en Kilo Harder komence studis teologion en Hajdelbergo. Post la Unua mondmilito li studis klasikan filologion ĉe Werner Jaeger en Kilo kaj ĉe Ulrich von Wilamowitz-Moellendorff en Berlino. Tie ĉi li doktoriĝis en 1924 post kiam li estis laborinta intertempe ĉe bibliotekoj en Italujo. Disertacia temo estis komentita eldono de la pitagorea pseŭdoepigrafio de Ocellus Lucanus.
En 1925 Harder ekredaktistis ĉe la ĵus fondita fakgazeto "Gnomon" kiun li treege influadis. Habilitiĝo sukcesis en 1927 en Hajdelbergo - ĉe Otto Regenbogen pri la cicerona Somnium Scipionis - al kio sekvis ankoraŭ samjare vokiĝo al la Universitato de Königsberg. Pli malfrue li iris kun orda profesoreco Kilon (1930), Munkenon (1941) kaj en 1952, post intertempa senlaboreco pro imputoj koncerne pornaziisman sintenon, al Münster (Vestfalio) kie li ĝismorte deĵoris kun multa sukceso.
Graveco
Harder regis la tutan klasikan filologion tekstkritikante, tekstplibonigante, eldoniste, interpretiste. Liaj laboraĵoj ampleksas la tre longan kaj diversan kamparon de antikva literaturo disde Homero kaj la malnovaj epopeoj tra liriko, tragedio, komedio, Platono ĝis la filozofio de helenismo kaj de Cicerono. Ĉi-kuntekste ankaŭ Johann Wolfgang von Goethe traktitis de li (Kleine Schriften, 1960).
Inter liaj ĉefaj esplorfokusoj menciindas la filozofio de Plotino: la tiesaĵojn li bonege tradukis malfermante al la germanlingva publiko la okulojn antaŭ tiu ĉi grava pensanto de la tria jarcento. Krom la sciencaj nocioj laŭdindas tie ĉi ankaŭ elstaregaj tradukaj kreemo kaj atingo (kvin volumoj 1930–37; nova prilaboro de la unua volumo kun komentoj en 1956). Dua grava esplorkampo estis la greka epigrafio. Tamen neniam restis epigrafiko por Harder simpla tekniko sed konsideritis epigrafo kvazaŭ ĝi estu senpera ponto de la nuna tempo al la ĉiutaga vivo kaj kulturo de la malnovaj grekoj. Harder ĝenerale kapablis elĉerpi el filologio konkretajn ecojn de grekaj spirito kaj menso. Bedaŭrinde plua publikiga etendiĝo ĉi-rilate pro frua morto ne plu faritis. Kelkajn spurojn por tiaj projektoj tamen troviĝas ĉe la ravigaj skribaĵoj Eigenart der Griechen kaj Einführung in die griechische Kultur (1962). Danke al multo da novaj aspektoj kaj al prezenta precizeco ili sendube iĝis klasikaĵoj ene de la skribaĵaro de germanaj klasikaj filologoj.
Fonto
Schadewaldt, Wolfgang, "Harder, Richard" ĉe: Neue Deutsche Biographie 7 (1966), p. 665-666 (tie ĉi interrete)
Ferenc Kövessi
Ferenc KÖVESSI [koeveŝi], laŭ hungarlingve kutima nomordo Kövessi Ferenc estis hungara plantfiziologo, biologo, universitata profesoro naskita en Érolaszi en 1875 kaj mortinta en Budapeŝto la 13-an de januaro 1945.
Biografio
Ferenc Kövessi komencis siajn studojn en la ekonomia instituto de Debreceno, li daŭrigis en Sorbono en Parizo, kie li doktoriĝis en 1901. Tie kaj en Budapeŝto li studis ankaŭ fizikon, kemion kaj matematikon. De 1904 li instruis en la katedro pri botaniko de Akademio de Selmec, poste en Sopron (1919), pli poste en la Teknika kaj Ekonomia Universitato de Budapeŝto palatino József (1934) plantfiziologion kaj patologion.
Viola (koloro)
Viola, aŭ violkolora, estas la komplementa koloro de flavo. El la videbla spektro, tiu koloro rilatas al ondolongoj inter 380 nm kaj 440 nm. Violan koloron oni ekhavas miksante farbojn ruĝan kaj bluan. La vortoj "viola" kaj "violkolora" devenas de la nomo de la floro violo.
Tre similaj al la viola koloro estas la koloroj malva (miksaĵo de viola kaj roza) kaj purpura (miksaĵo de viola kaj ruĝa).
En diversaj kolormodeloj oni reprezentas la violan koloron jene:
József Jakovits
József Jakovits [jOĵef jakoviĉ], laŭ hungarlingve kutima nomordo Jakovits József estis hungara-usona pentristo, grafikisto, skulptisto. Lia edzino estis Júlia Vajda (pentristo). József Jakovits naskiĝis la  en Budapeŝto, li mortis la  en Budapeŝto.
Biografio
József Jakovits devenis el juda familio. Li estis laboristo en fabriko en sia naskiĝurbo inter 1935 kaj 1944. Li edziĝis en 1945 al pentristino, la geedza paro en 1948 jam kune ekspoziciis. En la sama jaro la ateliero estis forprenita (tio estis ŝtatiĝo). Inter 1950-1955 li laboris en Pupteatro (Budapeŝto) kaj tie li ricevis ĉambreton, kie li povis krei skulptaĵetojn. Inter 1955-1958 li laboris en Teatro Kisfaludy, inter 1965-1987 li vivis en Novjorko, kie plej ofte li pentradis. En 1985 li ricevis la usonan ŝtatanecon, tamen post 2 jaroj li hejmenvenis. Li ricevis premion en 1990.
Picolisp
PicoLisp estas libera dialekto de Lisp. Ĝi ruleblas sur GNU/Linukso kaj aliaj Poziksaj operaciumoj.