cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
78578 Donpettit
Nomo
Ĝia nomo honoras la usonan kosmonaŭton Donald Pettit, kiu flugis en la misio STS-113 de Endeavour al la Internacia Kosmostacio, kie li pasis pli ol kvin monatojn kaj duonon kiel scienca oficisto por la Ekspedicio 6-a. Fervora amatora astronomo, Pettit registris dekduojn da astrofotografioj elde la IKS, plej notinde multenombraj fotoj kun ekspono de 30 kaj 60 sekundoj de 4 Vesta.
Hispania mararmeo
La Mar-Armeo de Hispanio estas la mara branĉo de la Armeo de Hispanio. Estas unu de la mararmeoj aktivaj plej antikvaj de la mondo. Ties komenco datas de la lastaj jaroj de la 15a jarcento kaj unuaj de la 16a jarcento, kiam la grandaj regnoj hispanaj nome Kastilio kaj Aragono unuiĝis dum la regado de la Katolikaj Gereĝoj. La Mar-Armeo de Hispanio ludis gravan rolon en la Historio de Hispanio, ĉefe je la strategaj kaj defendaj aferoj dum la epoko de la Hispana Imperio. Inter la atingoj de la Mar-Armeo de Hispanio estas la Malkovro de Ameriko, la unua ĉirkaŭnavigado fare de Juan Sebastián Elcano kaj la malkovro de la marvojo inter Azio kaj Ameriko fare de Andrés de Urdaneta. La Mar-Armeo de Hispanio estis la plej pova de la mondo el la 16a jarcento al mezo aŭ fino de la 17a jarcento kaj dum la 19a jarcento ankoraŭ estis grava, sed en 1898 suferis teruran malvenkon kontraŭ la nova mararmeo de la nova ŝtato de Usono, kio markis la dekadencon historie.
Messerschmitt Kabinenroller
La Messerschmitt KR200, aŭ Kabinenroller (kajutskutilo, aŭ eble pli bone rulkajuto), estis trirada veturilo dezajnita de la konstruanto de aviadiloj Fritz Fend kaj produktita en lia fabriko ekde 1955 ĝis 1964.
Historio
S-ro Messerschmitt, dumtempe ne permesite produkti aviadilojn, estis transiginta siajn fabrikojn al produktado de aliaj produktoj. En 1952 Fend alparolis la firmaon Messerschmitt kun la ideo produkti malgrandajn veturilojn. Bazo estis la Fend Flitzer.
La unua modelo estis la KR175, kiu havis motoron de kompanio Fichtel und Sachs. La nomo Kabinenroller signifas rulkajuto. Aparta kompanio estis fondita por la produktado, nomita Regensburger Stahl- und Metallbau GmbH.
En 1955 sekvis la modelo KR200, kiu havis pli fortan motoron kun 200 cm³. Ankaŭ kelkaj aliaj detaloj estis plibonigitaj. La prezo estis ĉ. (germanaj markoj). Dum ĝia unua jaro estis jam produktitaj ekzempleroj. Pro sia travidebla tegmento el plasto la veturilo ricevis la moknomon "Menschen in Aspik", homoj en aspiko. La konkurenca veturileto BMW Isetta ricevis la moknomon "Knutschkugel", kio signifas "suĉkisa sfero", ĉar en ĝi oni sidis unu flanke al la alia, kio estis granda avantaĝo tiurilate. Maksimuma rapideco de pli ol 90 km/h malgraŭ povumo de nur 10 ĉevalpovumoj estis atingita pro du faktoroj: la malgranda pezo kaj la tre bona fluliniformo kun tre mallarĝa front-areo. Pro tio kaj efika suspensio la Messerschmitt venkis klare dum vet-kurado kontraŭ sia konkurenco Isetta, speciale sur malbonaj vojoj, kie la Isetta havis problemojn, ankaŭ ricevante la nomon "Schlagloch-Suchgerät" {Stratotru-serĉilo).
En 1956, s-ro Messerschmitt denove ricevis permeson produkti aviadilojn kaj ne plu interesiĝis pri la veturiloj de Fend. Li vendis la fabrikon en Regensburg al Fend, kiu daŭrigis la produktadon de la KR200 kaj aliaj veturiloj.
Dum la ekonomio en Germanio bone kreskis, la intereso pri tre malgrandaj veturiloj malkreskis. La intereso moviĝis de du-radaj kaj triradaj veturiloj al pli grandaj kvar-radaj aŭtomobiloj. Dezirataj veturiloj estis tiam en Germanio minimume la Lloyd kaj VW, en Britio la Mini, en Italio la Fiat 500, en Francio la Citroën 2CV. Tial en 1964 la produktado de Messerschmitt ĉesis.
24-hora rekordo
En 1955, por pruvi la dureblecon de la KR200, Messerschmitt preparis specialan KR200 por konkeri la mondan rekordon por 24 horoj por tri-radaj veturiloj. Tiu modelo havis nur unu seĝon kaj modifitan motoron, sed la ĉasio estis seria. La rekorda kurado okazis je la aŭtokonkurejo Hockenheimring norde de Heidelberg kaj rezultigis 24 mond-rekordojn en ĝia klaso.
Vidu ankaŭ
Messerschmitt TG500
Hispania mararmeo
Ties ĉefaj aktualaj bazoj estas en Rota, Ferrol, San Fernando, Cartagena kaj Las Palmas de Gran Canaria.
Aktuale ĝi enhavas ĉirkaŭ 25.000 homojn, inklude civilulojn.
René Lagrange
René LAGRANGE (Irancy, Yonne, - Montfermeil, Seine-Saint-Denis, ) estis  franca laboristo (tajloro), sindikatisto, historiisto de la socia movado kaj patro de la elstara esperantisto Georges Lagrange.
BEP
La vorto havas plurajn signifojn:
René Lagrange
Biografio
René Lagrange naskiĝis en vinprodukta regiono Yonne kaj pro malbonaj ekonomiaj kondiĉoj en sia vilaĝo aliris Parizon kiel junulo. Tie li ekmetilernis pan- kaj kuk-faradon. Dum sia metilernado li falis en kellukon kaj de tiam havis kriplan kruron, kiu malhelpis lin dum lia tuta vivo. Li sentis sin malbela ne aminda viro kaj restis longe fraŭlo.
Dum la unua mondmilito li estis mobilizita kaj kudradis militistajn vestojn, ĉar tiu laboro estis farebla malgraŭ lia kripleco. René renkontis Madeleine Ducharne, kun kiu li edziĝis kiam ili estis preskaŭ kvardek-jaraj. Ili renkontiĝis dum sindikata mitingo, kie ili ĉiuj siaflanke reprezentis sian metion. Ili geedziĝis, ĉar Madeleine volis fondi familion. La paro ŝajnis neniam bone funkcii.
Ilia sola filo Georges Lagrange do kreskis inter kverelemaj gepatroj, kiuj vivadis en malfacilaj ekonomikaj kondiĉoj. René plej ofte estis senlabora. Dum la dua mondmilito, li ektrovis klientojn, kiuj petis lin ripari siajn kostumojn. Je la fino de la milito, li ekesperis prosperon danke al kreskanta klientaro, sed tiam lia malsana kruro infektiĝis kaj li mortis pro gangreno.
8010 Böhnhardt
8010 Böhnhardt estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la belga astronomo Eric Walter Elst elde la Observatorio La Silla, en Ĉilio.
Poráč
Geografio
Poráč situas laŭ flankovojoj. Spišská Nová Ves troviĝas je 15 km-oj.
Hiroŝima paca parko
La Hiroŝima paca parko aŭ  Hiroŝima pacmemoriga parko (広島平和記念公園; Hiroshima Peace Memorial Park) estas memorigejo pri la faligo de la unua usona atombombo sur la japanan urbon Hiroŝimo. Ĝi situas en la centro de la urbo Hiroŝimo, proksime de la nulo-punkto de la eksplodo.
Monumentoj
En la pacparko troviĝas interalie:
Poráč
Historio
La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1247, poste en 1358 laŭ tiama hungara ortografio "Veresheg". La germana loknomo aperis en 1471, la slava post 3 jaroj. Tiutempe oni minadis oron, arĝenton, kupron, poste ankaŭ feron kaj hidrargon. En la 17-a jarcento rutenoj pligandigis la malpliiĝintajn loĝantojn. En 1787 loĝis tie 612 vilaĝanoj en 93 domoj, en 1828 1017 vilaĝanoj en 140 domoj. En 1796 la tutlanda geografia libro taksis la lokon duaklasa. Ĝis 1899 la oficiala hungara loknomo estis Porács, poste ĝi rericevis sian originan hungaran nomon pro la hungariga politiko. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Vereshegy 999 homoj, (plejparte rutenoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Szepes (reĝa departemento), al distrikto de Igló, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 vivis en Poráč 1036 homoj, (688 slovakoj, 247 ciganoj, 84 rutenoj).
Gigantaj salamandroj
La gigantaj salamandroj (science Cryptobranchidae = Kriptobranĥedoj) estas familio de vostohavaj amfibioj vivantaj nuntempe nur en Usono, Ĉinio kaj Japanio. La gigantaj salamandroj povas atingi ĝis 1,8 m de longeco (Andrias davidianus).
La nomo de la familio (el la greka, kaŝitaj brankoj) montras ke la plenkreskuloj de tiuj amfiboj, kvankam ili ne retenas la infanajn brankojn, kapablas spiri subakve en simila maniero per iuj kapilaraj angioj.
La familio de la gigantaj salamandroj hodiaŭ enhavas nur 3 aŭ 4 vivantajn speciojn:
En la estinteco estis multaj pluaj specioj, kaj la gigantaj salamandroj vivis en multe pli granda areo (ankaŭ en la tuta Eŭropo).
Sondalo
estas komunumo de Italio. Ĝi situas en la regiono Lombardio kaj la provinco Sondrio. Fine de en la komunumo vivis. Najbaraj komunumoj estas Grosio, Ponte di Legno (BS), Valdisotto, Valfurva kaj Vezza d'Oglio (BS.
Kobajaŝi Takiĝi
KOBAJAŜI Takiĝi (angla transskribo Kobayashi Takiji; n. la 1-an de decembro 1903, m. la 20-an de februaro 1933) estis japana laborista (Proleta Literaturo) verkisto.
Biografio
Kobajaŝi naskiĝis en Odate, gubernio Akita, plenkreskis en Otaru, Hokkaidō. Post studado en altlernejo de Otaru (nun Universitato de Komerco de Otaru, li laboris en la loka oficejo de la Banko Takuŝoku de Hokaido. Lia plej fama verko estas la Kanikosen (Krab-kaptista ŝipo) en 1929. Ĝi rakontas pri diversaj personoj, kiuj komencas organizi unuiĝon de fiŝkaptaj laboristoj. Li membriĝis en la Japana Komunista Partio en 1931 kaj estis turmentita kaj murdita fare de la polico de Tokkō. Sed sekco de morto ne faris pri politika persekuto.
Surprize, la manga-versio de Kanikosen estis la plej bone vendata libro en 2008, en Japanio.
Verkoj
Traduko farita de Ŝimazu Jasuko kaj Hori Jasuo aperis libroforme en 2019.
Kristanigo de Rusio
Bartado de Rusio — estas kristanigo de Kieva Regno, farita je fino de 10a jarcento de princo Vladimiro la Granda. Tradicie tia ago datiĝas al 988, sed laŭ kelkaj historiistoj tiu baptado datiĝas al 990. Ankaŭ Baptado de Rusio estas proceso de kristanigo de Rusio dum 11a-12a jarcentoj.
Édouard Detaille
Jean Baptiste Edouard DETAILLE (naskiĝis la 5-an de oktobro 1874 en Parizo; mortis la 23-an de decembro 1912 en Parizo) estis franca pentristo.
Kristanigo de Rusio
Termino
En Komenca kroniko uzatas termino «baptado de Rusujo» (malnovruse: Крещенїе Рѹси [kreŝténije Rusí]).
Édouard Detaille
El familio de militistoj Edouard Detaille deziris iĝi pentristo kaj studi kun Alexandre Cabanel, sed li fine studis en la ateliero de Meissonier kaj ekspoziciis sian unuan pentraĵon en 1867. La postan jaron li ekspoziciis militistan pentraĵon pri la Franca Revolucio, Le Repos du Tambour (ripozo de la tamburisto). Tiu verko estis la unua el multaj kreitaj dum longa kaj brila kariero de historia pentristo pri prefere militistaj scenoj.
BER
La vorto havas plurajn signifojn:
Kristanigo de Rusio
Termino
En rusia historiografio de Nova tempo termino uzatas unue de Vasilij Tatiŝĉev («baptado de slavoj kaj de Rusujo») kaj de Nikolaj Karamzin («baptado de Rusio»). Kune kun ĝi en literaturo uzatas ankaŭ aliaj terminoj: «Klerigado de Rusujo», «kristanigo», «dua religia reformo de Vladimiro» ktp.
Prahistorio
Multaj aŭtoroj opinias, ke kievaj princoj Höskuldr kaj Dyr (ankaŭ nomitaj kiel Askold kaj Dir) baptiĝis en Kievo de episkopo, elsendita de Patriarĥo Fotio la 1-a je 860 aŭ de Patriarĥo Ignatio je 867-877. Ĉi-tia ago nomiĝas Unua baptado de Rusio.
Sankta Olga — avino de Vladimiro — je 957 kristaniĝis kaj faris tiel nomitan la duan baptadon de Rusio, malfermis preĝejon en Kievo. Verŝajne, ŝia edzo — princo Igor de Kievo — ankaŭ estis kristano. Laŭ Tatiŝĉev kieva princo Jaropolko — pliaĝa frato de Vladimiro — simpatiis al kristanoj.
Baptado de Vladimiro kaj de Kievanoj
Laŭ Komenca kroniko je 6496 (ĉ. 987 - 988) kieva princo Vladimiro decidis baptiĝi kiel ortodoksulo. Poste, episkopoj, elsenditaj de Patriarĥo Nikolao la 2-a, baptigis kievanojn.
Historiistoj opinias, ke je 987 kristaniĝis nur Vladimiro kaj baptado de Rusio estis je 990 (sed laŭ bizancaj kronikoj Rusio estis baptita dum regado de Höskuldr). Laŭ arabaj kaj bizanciaj kronikoj je 987 Konstantinopolo kaj Rusio organizis union kontraǔ ribelo de Varda Foka. Dum milito Vladimiro aneksis bizancan urbon Ĥersoneson kaj minacis al Konstantinopolo. Tiam li edziĝis kun Anna de Bizanco kaj, laŭ kondiĉo de pactraktato, kristaniĝis.
Baptado de aliaj rusaj princlandoj
Laŭ kronikoj, Novgorod rezistis baptadon. Je 990 episkopo Joakimo per milithelpo baptigis urbon. Rostov kaj Murom rezistis baptadon ĝis 12a jarcento. Laŭ islandaj kronikoj Polock estis baptita je 1000 de islanda vikingo-kristano Þorvaldr Kodránsson.
Civilizacia senco
Laŭ Toporov baptado de Rusio estas evento de ekumena senco.
Politika senco
Laŭ bizanca jurkonscio Bizanca Imperiestro estis defendanto de ĉiuj ortodoksaj popoloj kaj mastro de ĉiu ortodoksaj landoj. Reĝoj de aliaj ortodoksaj popoloj prenis de Imperiestro titolojn princo, arĥonto, palatino. Baptigite Rusion, Vladimiro aldonis Rusion al Bizancia regneco. Tiel, kieva princo havis titolon de palatino.
Kultura senco
Kristanigo de Rusio helpis al evoluo de arĥitekturo, presado, lingvo. Kristanigo de Rusio certe komencis likvidon de paganismo. Interese, ke princoj reprezaliis paganisman eliton, se ĝi elpaŝis kiel iniciatantoj de ribeloj aŭ separatismo.
En historio de Eklezio
Ĝis komenco de 19a jarcento ne ekzistis fako laŭ nomo Historio de Rusia Eklezio. La eventoj de 988-989 ne estis registritaj en listo de festoj de Rusia Eklezio. Bizancaj aŭtoroj ankaŭ ne skribis pri baptado de Rusio je 988, ĉar laŭ kronikoj eparĥio «Rusio» ekzistis jam ekde 860 (vidu: Unua baptado de Rusio).
Megera
Megera, el gr. Μεγαιρα, la ĵaluzema. Laŭ la Helena mitologio, ŝi estas unu el la tri Erinioj, la inferaj diinoj de la kulpo kaj puno. La mito rakontas ke ŝi estas la plej kruela el la fratinoj, ĉar ŝi havas la taskon puni la krimojn kontraŭ la geedziĝo, ĉefe tiuj de malfideleco. Oni diras ke ŝi kriegas, nokte kaj tage, ĉe la oreloj de la kulpulo lian krimon.
Monheim am Rhein
Monheim am Rhein estas urba komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Mettmann de la federacia lando Nordrejn-Vestfalio. Fine de la urbo havis  loĝantojn.
Ĝemelaj urboj
Interalie, partnera urbo estas pola urbo Malborko / Malbork.
Pitú
Pitú estas brazila pingo produktata en Vitória de Santo Antão (Pernambuko). Ĝi enhavas 40% da alkoholo.
Ĝi ekfabrikiĝis en 1938, post la fondiĝo de la firmao S. Cândido e Cia (kiu poste eknomiĝis Pitú). Tiam la firmao fabrikis vinagron kaj drinkaĵojn el ĵenipapo kaj marakuĵao krom brandon.
Nuntempe Pitú estas vendata ankaŭ en aliaj landoj (ekzemple Japanio kaj Usono krom landoj de Latinameriko kaj Eŭropo).
Yuta Abe
Yuta Abe (安部 雄大, n. ) estas japana futbalisto.
Li futbalis ĉe Sanfrecce Hiroshima, Vissel Kobe kaj Yamaguchi Teachers.
Frank Trumbauer
Frank (Frankie, Tram) Trumbauer (* 30-an de majo 1901 en Carbondale, Ilinojso; † 11-an de junio 1956 en Kansasurbo, Kansaso) estis usona ĵaz-muzikisto, kiu ludis i.a. la maloftan C-saksofonon.
Vivo kaj verkaro
Trumbauer estas konata ĉefe pro siaj sonregistraĵoj, kiujn li faris fine de la 1920-aj jaroj kune kun kornetisto Bix Beiderbecke, ekz. sian unuan furoraĵon „Singing the Blues“ de februaro 1927. Li komencis muziki en pluraj bandoj en mezokcidenta Usono, fariĝis muzika direktisto en la orkestro de Jean Goldkette kaj direktis poste propran orkestron en Sankta Luiso, en kiu ankaŭ ludis Beiderbecke. Ambaŭ ludis post ĉe, Adrian Rollini kaj ekde 1927 en la orkestro de Paul Whiteman, kie Trumbauer restis ĝis 1932, por direkti mallongan tempon propran bandon. En 1931 li lanĉis per la surdiskigo de „Georgia on My Mind“ de Hoagy Carmichael furoraĵon, kiu apartenis al la unuaj tridek en la ranglisto. Meze de la 1930-aj jaroj li kunlaboris ankaŭ kun Jack Teagarden kaj poste li havis en Kalifornio propran bandon. Dum la Dua Mondmilito li laboris kiel provpiloto. Post la milito li ludis en la orkestro de NBC, sekvis tamen karieron en la flugkontrola departemento.
Kune kun Beiderbecke, Coleman Hawkins kaj Peewee Russell li validas kiel unu el la muzikistoj, kiuj enkondukis la baladan ludmanieron en la ĵazon, kie konsiderinde distingiĝis de la ĉi tiam kutimaj pasi-ĵazaj kaj blusaj ludmanieroj. Per tio li plenumis elstaran rolon en la stilhistorio, ĉar li apartenas al la unuaj muzikistoj, kiuj enfluigis en la ĵazon influojn de la klasika eŭropa muziko, aparte de la romantisma muziko. Lia stilo memoriga je la posta malpasia ĵazo aparte influis junan Lester Young.
Smells Like Teen Spirit
Esperante: "Smells Like Teen Spirit" (angle: "Odoras Kiel Adoleska Spirito") estas kanto de la usona rok-muzika bando Nirvana kaj la komenca trako kaj ĉefa unuopaĵo el la 1991-a trarompa albumo de la bando Nevermind. Verkite de Kurt COBAIN, Krist NOVOSELIC, kaj Dave GROHL kaj produktite de Butch VIG, la kanto uzas vers-refrenan stilon, kie la ĉefa kvar-akordsekvenco uziĝas dum la enkonduko kaj refreno por krei alternantan laŭt-kaj-mallaŭtan dinamikon.
La neanticipita sukceson de "Smells Like Teen Spirit" propulsis Nevermind al la supro de la listoj je la enkonduko de 1992, ofte indikite kiel la punkto, kie alternativ-muziko eniris la ĉeffluon. "Teen Spirit" estis la unua kaj plej granda furoro de Nirvana, atinginte n-ron ses en la "Billboard Hot 100" kaj altajn poziciojn en muzik-industria listoj tutmonde je 1991 kaj 1992. La kanto ankaŭ ricevis multe da recenzaj laŭdoj, inkluzive de la supra pozicio en la Village Voice "Pazz & Jop" opinisondo de recenzistoj kaj gajni du "MTV Video Music Award"-ojn pro ĝia muzikvideo, kiu ricevis multe da eksponado en muziktelevido. La kanto nomiĝis kiel "himno por apatiaj infanoj" de Generacio Ikso, sed la bando malkomfortiĝis kun la sukceson kaj atenton si ricevis. Dum la jaroj post de la disiĝo de Nirvana, aŭskultantoj kaj recenzistoj daŭris laŭdi "Smells Like Teen Spirit" kiel unu el la plej bonegaj rok-muzikaj kantoj ĉiame.
Podůlšany
Vilaĝo Podůlšany situas en Ĉeĥio, regiono Pardubice, distrikto Pardubice, 13 km norde de la urbo Pardubice, en ebenaĵo de la rivero Elbo, ĉe la ŝoseo n-ro 333 inter Lázně Bohdaneč kaj Hradec Králové. Vivas ĉi tie.
Historio
La vilaĝo origine apartenis al la klostro de Sedlec, pli poste al monaĥejo de Opatovice.
Preĝejo
Sur rando de la vilaĝo situas pseŭdorenesanca preĝejo de Sankta Nikolao, konstruita en la jaro 1903 de J. Křička. Origine estis sur la loko ligna preĝejeto el la jaro 1665, kiun oni en la jaro 1894 transigis al etnografia ekspozicio en Prago. La nova preĝejo estas ununava kun turo en la fronto.
Aranĝaĵo estas plejparte origina el la fino de 16-a jarcento. La ĉefaltaro estas ornamita per statuoj de Sanktaj Petro kaj Paŭlo, per centra novtempa statuo kaj per gotika tomboŝtono kun surskribaĵo. La flankaj altaroj havas riĉan figuran ornamaĵon. En presbiterejo sur konzoloj estas statuoj de Sankta Adalberto, Sankta Venceslao, Virgulino Maria, Sankta Anna, Sankta Georgo kaj Sankta Marteno, sub la ĥorejo estas du okangulaj bildoj de sanktulinoj, sur ĥorejo estas bildo de Pieto el la 19-a jarcento.
Slezská Harta (Leskovec nad Moravicí)
Slezská Harta (Schlesisch Hartau) estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de municipo Leskovec nad Moravicí en distrikto Bruntál. Ĝi etendiĝas sur silezia flanko de historia landlimo de Moravio kaj Silezio, proksimume 4 km sude de Leskovec nad Moravicí en senpera najbareco de preskaŭ malaperinta Moravská Harta, dum kio per sia katastro ĝi kreas kojnon de Silezio, direktanta en la moravian teritorion.
Podůlšany
Statuo
Surrande de la vilaĝo estas valora statuo de Sankta Venceslao datita 1890.
Slezská Harta (Leskovec nad Moravicí)
Slezská Harta estas ankaŭ nomo de katastra teritorio kun areo 2,17 km².
(13854) 1999 XX104
(13854) 1999 XX104 estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la japana astronomo Takao Kobayashi elde la Observatorio de Ooizumi en gubernio Gunma (Japanio).
Tuomo Grundström
Tuomo Grundström (naskiĝinta la 22-an de decembro 1952 en Raŭmo) estas finna esperantisto kaj speciala instruisto. En la oficperiodo 2010–2013, do inter la UK 2010 en Havano kaj la UK 2013 en Rejkjaviko, li reprezente de Esperanto-Asocio de Finnlando estis membro de la komitato de Universala Esperanto-Asocio. Ĝis la jaro 1987 li estis la lasta redaktoro de la periodaĵo Esperanta Finnlando. Li loĝas en la historia centro de Raŭmo.
Slezská Harta (Leskovec nad Moravicí)
Historio
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1541.
Evoluo de nombro de loĝantoj
Nombro de loĝantoj de Slezská Harta laŭ kalkulado aŭ aliaj oficaj registroj.
10000 Myriostos
10000 Myriostos estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la usona astronomo Albert George Wilson elde la Observatorio de la Monto Palomar (Kantono San Diego, Kalifornio, Usono)
Nomo
Ĝi estis nomita la per la greka vorto por "dek-mila" : Myriostos (μυριοστός) ; en honoro de ĉiuj astronomoj, pasintaj kaj nunaj, ĉie tra la mondo, profesiaj kaj amatoraj, observantoj kaj kalkulistoj de orbitoj, kiuj kunlaboris, dum tempdaŭro de 198 jaroj, por plenumi la amasigon de 10 000 malgrandaj planedoj kun orbita determino de plej alta kvalito.
Tiu nomigo faris debaton : Kiam Plutono ne plu estis rigardita kiel planedo, estis pripensita atribui al ĝi la numeron 10000. Tiu ideo estis forlasita, kaj la nanoplanedo Plutono ricevis la numeron 134340 la.
Jean Sibelius
Johano SIBELIUS [siBEElius] (naskiĝis la 8-an de decembro 1865, mortis la 20-an de septembro 1957), vera nomo Johan Julius Christian SIBELIUS, estis finnlanda komponisto. Kune kun Johan Ludvig Runeberg li estas por la finnoj simbolo de nacia identeco. Sibelius estas la plej konata finno.
Liaj plej renomaj komponaĵoj estas verŝajne Finlandia, Valse Triste, la Violonkonĉerto, Karelia kaj la Cigno de Tuonela, movimento el lia Aro Lemminkäinen. Sed aldone li verkis multon pli, inkluzive de sep simfonioj, muziko inspirita de Kalevala, kaj 100 arioj.
113950 Donbaldwin
Nomo
Ĝi estis nomita en memoro de Donald R. Baldwin (1938–2003), kun-fondinto kaj trezoristo de la Konsorcio de Astrofizika Esploro. Li estis kerna por sekurigi la sukceson de la Sloan Digital Sky Survey.
Jean Sibelius
Lia frua vivo
Sibelius naskiĝis en svedlingva finna familio, en Hämeenlinna en la tiama Rusa Grandduka Finnlando. Tiutempe, multaj svedlingvaj finnaj familioj komencis sendi siajn infanojn al finnlingvaj lernejoj, kaj la familio Sibelius decidis same edukigi sian filon.
Reputacio disvastiĝanta
Sibelius forlasis la universitaton kaj daŭrigis siajn muzikajn studojn en Berlino kaj Vieno. En 1891 li revenis al Finnlando kaj tuj komponis Kullervo, kiel multaj postaj verkoj bazitaj je la finna nacia epopeo Kalevala.
Poste sekvis aro de eble liaj plej konataj orkestraj verkoj, kiaj Lemminkäinen (1893), En Saga (1893), muziko por la teatraĵo Reĝo Christian II (1898), kaj la renomega Finlandia, kiun li verkis en 1899.
Sibelius nun havis fortan reputacion en sia lando, kaj la Simfonio No.1 solidigis tion. Per tiu verko, lia reputacio pli kaj pli disvastiĝis, tiel ke en 1904, kiam unue aŭdiĝis lia Violonkonĉerto, ĝin dirigentis Richard Strauss.
1900 kaj poste
En la sama periodo aperis ankaŭ lia nun renoma Violonkonĉerto (1904), komence ne tre sukcesa (konata kritikisto de tiu tempo nomis gin simple "erara"), sed nun bona konata, post kelkaj ŝanĝoj. Samjare, li kun sia familio translokiĝis al la kamparo, kie li pli facile trovis inspiron por sia muziko. La domo trovis 40 km for de Helsinki, en la vilago Jërvenpää, kaj li nomis ĝin Ainola (la loko kie loĝas Aino, lia edzino).
Al Sibelius ĉiam tre plaĉis alkoholo kaj la plej bonaj havanaj cigaroj. En 1908, tamen, li lernis ke li suferas pro kancero de la gorĝo, kaj devis tuj ĉesi. Sekve, lia muzika stilo fariĝis eĉ pli maldensa, kaj malluma. La malĝoja Simfonio No.4 montras tion tre klare.
Malbonaj jaroj
Sekvis pluraj malbona jaroj por Sibelius. Malriĉa pro la Unua mondmilito, kaj devigata forlasi Ainola malfrue en la tiu milito pro komunisma provo regajni la nove sendependan Finnlandon, li tamen sukcesis verki kaj pli evoluigi sian muzikan stilon.
Tiu emo al organika unueco atingas logikan konkludon ĉe la Simfonio No.7, majstroverko kiu havas nur unu movimenton, sed kiu tenas ĉian kontraston kaj melodian evoluon kian havas pli tradiciaj simfonioj.
Silento
Post la milito, la vivo pliboniĝis por Sibelius. Li revenis al Ainola, sukcesis fini siajn lastajn du simfoniojn, kaj verkis multan muzikon por teatraĵoj, inkluzive de La Tempesto, kaj Tapiola. Li priskribis la stilon de siaj verkoj el malfrue en sia vivo (laŭ Manchester Guardian en 1958) dirante ke, dum aliaj komponistoj okupis sin farante koktelojn, li proponis al homoj puran, fridan akvon.
Sibelius nun estis finance sekura, pro pensio kiun donis al li la ŝtato pro lia kontribuo al la nacia kulturo. Tamen, post Tapiola, Sibelius muzike silentis kaj verkis nenion plu, kaj ĝis nun mankas vera klarigo. Laŭ iuj, li simple malsukcesis verki alian muzikaĵon pri kiu li povus kontenti. Laŭ aliaj, li simple elĉerpiĝis. Plurfoje oni parolis pri ebla oka simfonio, sed ĝi neniam aperis.
Li mortis ĉe Ainola la 20-an de septembro 1957). Sekvis impona funebra ceremonio ĉe Helsingin Suurkirkko, la katedralo de Helsinki, kiun ĉeestis la Finna Prezidento Urho Kekkonen. Lia edzino Aino mortis 12 jarojn poste.
BET
La vorto havas plurajn signifojn:
Piromanio
Piromanio (de la greka πυρός pyrós, "fajro" kaj μανία manía "frenezo", de tie ankaŭ fajromaniulo) laŭ la Diagnoza kaj Statistika Manlibro de Mensaj Malordoj, estas mensa malordo de la kontrolo de elanoj kaj reagoj rilata kun la okazigo de incendioj kaj la altiro al fajro. La suferanto de piromanio estas nomita piromaniulo aŭ fajromaniulo. Foje oni indikas kiel origino de la malordo la prahistorian altiron al fajrejoj en epokoj de tiaj necesoj.
La piromaniulo ne estu konfuzita kun la incendiemulo kiu estas la persono kiu intence decidas okazigi incendiojn antaŭplane, cele al ekonomia gajno (per reuzado de la bruligaĵo aŭ senbalastigo) aŭ simple por okazigi damaĝon al celita persono aŭ institucio aŭ eĉ al iu ajn (tiuokaze la mensa malordo ne celas specife fajron, sed la damaĝon mem). Tamen ambaŭ aferoj ofte rezultas en intencitaj urbaj aŭ arbaraj incendioj ege damaĝaj al posedaĵoj (fabrikoj, bienoj, domoj, bestoj ktp) kaj tro ofte al la vivo de personoj (loĝantoj, fajrestingantoj, foje eĉ piromaniuloj mem) kaj bestoj (naturo kaj brutobredado).
La piromanio formas parton de urba legendo de psikopatia triopo, kune kun nokta pismiskontrolo kaj torturado de bestoj.
Tornaszentandrás
Tornaszentandrás [tornasentandrAŝ] estas malgranda vilaĝo en Hungario, en regiono Norda Hungario, en departemento Borsod-Abaúj-Zemplén, en Distrikto Edelény.
Situo
Tornaszentandrás situas sur malebenaĵo, laŭ rojo, laŭ traira flankovojo.
Historio
La unua mencio pri la vilaĝo Szentandrás okazis en 1283. La vilaĝo estis fondita dum la mezepoko fare de germanaj-ĉeĥaj ministoj. La turkoj en 1576 bruldetruis la vilaĝon, poste ĝi estis longe senhoma. Ĝis 1950 oni minis ferojn, poste ŝtonojn.
En Tornaszentandrás migra poŝto servas.
Rikardo la 2-a (Normandio)
Rikardo la 2-a kromnomita la bonulo (france: le Bon) (naskiĝis la 23-an de aŭgusto 966; mortis en 1027 en Fécamp) estis dua duko de Normandio.
Li estis filo de Rikardo la 1-a kaj de ties edzino Gunnor. Li sukcedis kiel duko al sia patro en 996. Li defendis siajn posedaĵojn kontraŭ ribelo de kampuloj, subtenita de la franca reĝo Roberto la 2-a kontraŭ la duko de Burgonjo.
Li edziĝis ĉirkaŭ la jaro 996 al Judith, filino de la duko Konan la 1-a. Post la morto de Judith en 1017 li edziĝis al Papia.
Judith estis patrino de:
Papia estis patrino de:
Sylviane Lafargue
Sylviane Lafargue estas franca esperantistino. En la oficperiodo 2010-2013, do inter la UK 2010 en Havano kaj la UK 2013 en Rejkjaviko, ŝi reprezente de Internacia Fervojista Esperanto-Federacio estis membro de la komitato de Universala Esperanto-Asocio.
Sondrio
Sondrio estas komunumo de Italio apud la rivero de Adda. Ĝi situas en la regiono Lombardio kaj la provinco Sondrio kaj estas la provinca ĉefurbo. Fine de en la komunumo vivis. Najbaraj komunumoj estas Albosaggia, Caiolo, Castione Andevenno, Faedo Valtellino, Montagna in Valtellina, Spriana kaj Torre di Santa Maria. Kristanismaj patronoj de la komunumo estas la martiroj Gervasio kaj Protasio, kies religia memortago sekve estas la komunuma festotago. En 2007 la komumuno honoriĝis per la titolo Alpa urbo de la jaro.
Alila acetoacetato
Alila aceto-acetato estas alila estero de la acetoacetata acido, senkolora likvaĵo uzata kiel solvanto aŭ kemiaj sintezoj.
1013
En la jaro 1013 post Kristo okazis, interalie:
Andrey Gustavo dos Santos
Andrey Gustavo dos Santos (n. ) estas brazila futbalisto. Li ludis kiel mezkampulo.
Li futbalis ĉe Sanfrecce Hiroshima.
Lvov-Sandomierz Ofensivo
La Lvov–Sandomierz Ofensivo aŭ Lvov-Sandomierz Strategia Ofensiva Operaco (en rusa: Львовско-Сандомирская стратегическая наступательная операция) estis grava operaco de la Ruĝa Armeo por forpeli la germanajn trupojn el Ukrainio kaj Orienta Pollando. Lanĉita meze de julio 1944, la Ruĝa Armeo atingis siajn ĉefajn celojnĉirkaŭ fino de aŭgusto.
La ofensivo estis komponita el tri pli malgrandaj operacoj nome la jenaj:
La Lvov–Sandomierz Ofensivo estas ĝenerale subrigardata pro la enorma sukceso de la konkurence kondukita Operaco Bagration kiu okazigis la detruon de la germana Armegrupo Centra. Tamen, plej el la rimedoj de la Ruĝa Armeo kaj de la Sovetaj Aerfortoj estis dediĉitaj, ne al la Bagration-aj Belorusiaj operacoj, sed al la Lvov-Sandomierz-aj operacoj. La kampanjo estis planita kiel maskirovka (konfuziga milita strategio baze en kamuflado, ŝajnigo ktp.). Koncentrante en suda Pollando kaj Ukrainio, la sovetoj kondukis la germanajn mobil-rezervojn suden, lasante la Armegrupon Centran vundebla al la koncentrita atako. Kiam la sovetoj lanĉis sian Bagration ofensivo kontraŭ la Armegrupo Centra, tio kreis krizon en la orienta germana fronto, kio poste devigos la povegajn germanajn Panzer-fortojn reen al la centra fronto, lasante la sovetojn liberaj por atingi siajn celojn en okcidenta Ukrainio, pontoj de Vistula kaj eĉ ekatakejon en Rumanio.
BEU
La tri-litera kombinaĵo BEU havas plurajn signifojn:
4769 Kastaljo
Nomo
Ĝi ricevis la nomon de la nimfo Kastalio, kiu, laŭ la helena mitologio, ŝanĝiĝis en fonto por fuĝi la amon de Apolono. Tiun nomon jam ricevis la asteroido 646 Kastalio: oni ne konfuzu.
Orbito
Ĝia discentra orbito krucas tiujn de Marso, Tero kaj Venuso kun ne tre granda klinangulo, ĝi do estas marsrenkonta, terrenkonta kaj venusrenkonta asteroido, kaj potence danĝera objekto, ĝia orbita pasas je 0,0203 AU (3,041 milionoj da km) de tiu de Tero.
38203 Sanner
38203 Sanner estas tre malgranda, tre hela asteroido de la ĉefa asteroida zono, malkovrita la de la usonaj astronomoj Jeffrey S. Medkeff kaj David Healy elde la Observatorio Junk Bond en Sierra Vista (Arizono, Usono).
Moritz Heling
Moritz Heling (1522-1595) estis germana evangelia teologo devenanta el aristokrata malriĉigita familio. Li frekventis la lernejon en sia hejmurbo, poste li iris al Königsberg, Prusio kaj Elbing.
Biografio
En 1543 li studis en la Universitato de Wittenberg, kie li sin dediĉis precipe al Filipo Melanktono. En 1545 li iris al Halle (Saale) kiel profesoro, revenis al Wittenberg, en 1547, akiris la magistrecon la 18-an de septembro 1548 kaj poste transprenis la rektorecon de la lernejo en Eisleben.
Ĉar li estis suspektata en la majorisma disputo en 1554, li estis eksigita tie kaj revenis denove al Wittenberg. En 1555, li iris al Nurenbergo laŭ rekomendo de Melanktono, kie li fariĝis superintendanto kaj pastro en la Preĝejo Sankta Sebaldo. En ĉi tiu funkcio li partoprenis en la konfesiaj disputoj ĉirkaŭ Andreas Osiander kaj Kaspar Schwenckfeld. Li ankaŭ estis aktiva en la enkonduko pri la katekismaj lecionoj, la ordenigoj, estis aktiva en la preĝejaj vizitoj kaj partoprenis la Frankfurtan Receson en 1558. Li estis implikita en la disputoj inter Gnesioluteranoj kaj Filipistoj kaj tial li estis metita en emeritiĝon la 2-an de marto, 1575 kontraŭ lia volo. Tamen li plu laboris kaj estis aktiva kiel konsultisto en diversaj aferoj. En 1577 li estis kunaŭtoro de la Nurenberga cenzuro kontraŭ libropresado kaj implikiĝis pri la fondo kaj starigo de la Universitato de Altdorf.
Li aranĝis la stipendiojn kaj respondecis pri la librejo kaj la amasa katalogo. Kvankam li estis implikita en la solvo de la disputo pri la ideoj de Matthias Flacius en 1588, li retiriĝis el la teologiaj konfliktoj de la epoko pro la kreskanta aĝo. Heling ankaŭ kreis kronologiajn tabelojn pri la historio de la monarkio. Li estis edziĝita tri fojojn, 20 infanoj rezultis el ĉi tiuj geedziĝoj.
Verkaro
habita in schola nova Norimbergensium oppidi Altdorff, cum primo recitarentur leges scholastica, 1576
Pravy
Historio
En Pravy estis fortikaĵeto de senjoroj el Pravy. Ĝi staris sur loko de nuna domo n-ro 17, sed ĝis nun restis el ĝi nur unu kelo. La posedantoj estas konataj de la jaro 1402. En la 15-a jarcento ili sufiĉe rapide ŝanĝiĝis ĝis en la jaro 1521 ekposedis la senjorejon Vojtěch el Pernštejn, kiu la havaĵon alligis al senjorejo Pardubice. La fortikaĵeto en la 16-a jarcento neniiĝis.
Pravy estis centro de fiŝlaga mastrumado. En ĉirkaŭaĵo estis multaj fiŝlagoj: Pravka, Pustý, Obecník, Návesník, Durázka I., Durázka II., Starý, Táborský, Rokosatý, Nový, Kvítek kaj Vomlinka. El ili ĝis nun restis neniu, ĉiuj estis resekigitaj kaj ŝanĝitaj je grundoj.
1014
En la jaro 1014 post Kristo okazis, interalie:
Ghioroc
Ghioroc estas ligita al Arad per pluraj tramaj linioj.
Kalgario
Kalgario (angle: Calgary) estas urbo en la provinco Alberto, en okcidenta Kanado. Ĝi situas en la sudo de la provinco en regiono de montetoj kaj ebenoj, 80 km oriente de la Roka Montaro. Ĝi estas la plej granda urbo de Alberto kaj la tria plej granda en Kanado; ĝi estas la plej granda metropola regiono en Kanado inter Toronto kaj Vankuvero.
Kalgario estas bone konata kiel cel-loko por vintraj sportoj kaj ekoturismo, proksima al pluraj montaj ripoz-lokoj. La ekonomio de Kalgario fokusiĝas unuavice je la nafto-industrio, sed agrikulturo, turismo kaj teknologiaj industrioj ankaŭ grave kontribuas al la rapida ekonomia kreskado de la urbo. Kalgario nun havas la duan plej altan koncentriĝon de ĉef-oficejoj en Kanado. La urbo ankaŭ gastigas plurajn grandajn festivalojn ĉiujare, inkluzive de la Kalgaria Stampedo, la Festivalo de Popol-Muziko, la Lilaka Festo, kaj la dua plej granda kariba festivalo en Kanado (Carifest). Kalgario estis la unua kanada urbo, kiu gastigis la Vintrajn Olimpikojn, en 1988.
Unua setlado
Antaŭ la alveno de la eŭropanoj, la kalgaria regiono apartenis al la nigrapieduloj (Blackfoot), kies prapatroj lasis ĉi tie ŝpurojn almenaŭ 11.000 jarojn malnovajn. En 1786 la kartografo David Thompson, kiel unua eŭropa vizitanto al ĉi tiu regiono, pasigis la vintron kun grupo de pejganoj loĝantaj apud la rivero Bow. Ĝis 1860 eŭropaj setlantoj alvenis por ĉasi bizonojn.
En 1875 oni konstruis ĉi tie fortikaĵon por la Rajda Polico de la Nord-Okcidento (nun la Reĝa Kanada Rajda Polico); unue oni nomis ĝin Fortikaĵo Brisebois, laŭ la RKRP-oficiro Éphrem-A Brisebois, sed post kiam tiu oficiro kondutis en malaprobinda maniero, oni renomis la fortikaĵon Fortikaĵo Calgary en 1876. La Polico estis sendita al la okcidento por protekti la kanadajn preriojn de usonaj viski-komercistoj. La estro de la polica taĉmento, kolonelo James Macleod donis la nomon Calgary laŭ iam vizitita loko (gaele Cala-ghearraidh = strando de la paŝtejo) sur la insulo Mull en Skotlando. Kiam la Kanad-Pacifika Fervojo atingis ĉi tiun regionon, oni konstruis ĉef-stacidomon iom okcidente de Fortikaĵo Calgary, kaj ĉirkaŭ tiu fervoja centro elkreskis grava komerca kaj agrikultura centro. Kalgario oficiale korporaciiĝis kiel urbeto en 1884, kaj en 1894 Kalgario fariĝis la unua urbo en la Nordokcidentaj Teritorioj.
Gyula Földessy
Gyula Földessy [djula foldeŝi], laŭ hungarlingve kutima nomordo Földessy Gyula estis hungara literaturhistoriisto, kritikisto, tradukisto, profesoro, instruisto, membro korespondanta de Hungara Scienca Akademio (1960).
Gyula Földessy naskiĝis la  1874 en Nyíregyháza. Li mortis la 1964 en Budapeŝto.
Kalgario
Lastatempa historio
Pro tio, ke tiom da kalgarianoj dungiĝis ĉe la nafto-industrio, estis multa senlaboreco ĉi-urbe komence de la 1980-aj jaroj, kiam la nafto-industrio malmulte prosperis, sed ĝis la fino de la 80aj jaroj la urbo denove prosperis, kaj oni konstatis la valoron de pli granda diverseco, ekonomia kaj kultura. Ĉi tiu transiro de mez-granda, monokultura, preria urbo al granda, kulture diversa urbo kulminis en februaro de 1988, kiam Kalgario gastigis la 15-an Vintran Olimpikon.
Geografio kaj klimato
Kalgario troviĝas inter la montetoj antaŭ la Rok-Montaro. La urbocentro situas 1048 m super marnivelo, la flughaveno 1083 m s.m.n. Kun areo de 789 km2 Kalgario superas la grandecon kaj de Toronto kaj de Novjorko. Du riveroj trafluas la urbon: la rivero Bow estas la pli granda kaj fluas de la okcidento al la oriento, dum la rivero Elbow fluas de la sudo al la nordo ĝis kie ĝi kuniĝas kun la rivero Bow apud la urbocentro. La klimato de la regiono estas ĝenerale seka, do densa vegetaĵo troviĝas nature nur en la riveraj valoj kaj en la Provinca Parko Fish Creek, la plej granda enurba parko de Kanado.
Gyula Földessy
Biografio
Gyula Földessy frekventis universitaton en Budapeŝto. Li ekinstruis en 1900 en gimnazio. En la 1910-aj jaroj li apartenis al amika rondo de Endre Ady. Post la Hungara Sovetrespubliko li iĝis trudemerito. En 1929 li partoprenis en vortara komisiono de MTA. Post la 2-a mondmilito li iĝis honoraj gimnazia direktoro kaj universitata profesoro. Li ricevis premion Kossuth en 1951, baldaŭe aliaj 3 premiojn.
Alfred Daniel Williams King
Alfred Daniel Williams King (30a de julio 1930 – 21a de julio 1969), konata kiel A. D. King, estis la pli juna frato de Martin Luther King, la fama estro de la Afrikusona Civilrajta Movado. A. D. King estis kiel sia patro kaj frato baptisma ministro kaj aktivulo por civilaj rajtoj. Kvankam dekomence ĉirkaŭ 20a jaro li ne sekvis la eklezian vojon de la familio, poste li helpis sian patron kaj eniris en eklezio. Ĉirkaŭ 1960 li kunlaboris en la aktivismo por civilaj rajtoj kun sia frato. En 1963 en Birmingham (Alabamo) li ludis gravan rolon en la lukto de nigruloj kontraŭ rasismo ĉefe direktante ilin al neperforto.
En lastaj jaroj li suferis pro depresio kaj alkoholismo. La 21an de julio, 1969, naŭ tagojn antaŭ sia 39a naskotago, A. D. King estis trovita mortinta en naĝejo hejme. La kaŭzo de lia morto estis listita kiel akcidenta dronado.
Kalgario
Geografio kaj klimato
La granda urba tereno konsistas el interna urbo ĉirkaŭita de diversaj komunumoj de malpligrandiĝanta denseco. Malkiel en la plimulto de metropoloj, la antaŭurboj de Kalgario estas parto de la urbo mem, kun escepto de la urbetoj Airdrie en la nordo, Cochrane en la nordokcidento, Strathmore en la oriento, kaj Springbank en la okcidento. Kvankam oni ne konsideras ĝin parto de la kalgaria metropolo, la urbo Okotoks estas en nur mallonga distanco sude de Kalgario kaj funkcias kiel antaŭurbo.
La kvartaloj de Kalgario
La urbocentro de la urbo konsistas el kvin kvartaloj: Eau Claire (inkluzive la Festivalan Distrikton), la Okcidenta Finaĵo de la Urbocentro, la Urbocentra Komerca Distrikto, la Ĉina Kvartalo, kaj la Urbocentra Orienta Vilaĝo. Aparta de la Urbocentro kaj troviĝanta sude la 9a Avenuo estas la plej dense loĝata kvartalo de Kalgario, la Beltline.
Klimato
Spite la mildigan efikon de la fenoj, la temperaturoj en Kalgario vaste varias, de rekorda malalto de −45 °C en 1893 ĝis rekorda alto de +36 °C en 1919. Kalgario tamen kutime ne spertas la altajn temperaturojn kaj fortan temperatur-variadon tiom oftaj en aliaj preriaj urboj kiel Reĝino kaj Vinipego. En januaro la temperaturo kutime ne falas sub −15 °C kaj en julio kaj aŭgusto ĝi kutime ne leviĝas super 23 °C.
Kun meza humideco de 65% vintre, Kalgario havas duon-sekan klimaton similan al tiuj de aliaj urboj de la kanada prerio. Ĝi meze ricevas 413 mm da malsekeco jare, 301 mm en la formo de pluvo kaj la reston kiel neĝon; la pluvo plejparte falas inter majo kaj aŭgusto. En junio de 2005 Kalgario ricevis 248 mm da pluvo, laŭ kio tiu monato estis la plej malseka en la historio de Kalgario. Senpluveco ne estas malofta kaj povas okazi en ĉiu parto de la jaro. Pluvado iom malpliiĝas de okcidento oriente. Sekve, dum oftas arbogrupoj ĉe la okcidenta rando de la urbo, ĉe la orienta rando regas senarba prerio.
Urba vivo
La urba aspekto multe ŝanĝiĝis de post kiam la urbo grandiĝis. Oni ankaŭ pli kaj pli rekonas Kalgarion kiel unu el la kulture plej diversaj urboj de Kanado. Ĝi nun estas moderna kosmopolita urbo kiu tamen retenas multon de ĝia tradicia kulturo de hoteldrinkejoj, noktejoj, kaj hokeo. Ĝi estas konata kiel la centro de la muzik-stilo "western" kaj foje nomiĝas Nashville de la Nordo. Kiel etne diversa urbo, Kalgario ankaŭ havas plurajn mult-etnajn regionojn. Ĝi havas unu el la plej grandaj ĉin-urboj de Kanado kaj viglan "Malgrandan Italion" en la kvartalo Bridgeland. La regiono ĉirkaŭ la 17-a Avenuo Sudorienta en la kvartalo Forest Lawn tiel plenas je kulture diversaj restoracioj kaj butikoj ke oni nomas ĝin Internacia Avenuo.
Interpretaj artoj
En Kalgario troviĝas la Sud-Alberta Jubilea Aŭditorio, konstruaĵo 113.000 kvadratmetrojn granda konstruita por la interpretaj artoj, kulturaĵoj kaj komunumo. La 2.700-seĝa aŭditorio unue malfermiĝis en 1957 kaj gastigis jam centojn da muzikaloj, teatraĵoj kaj aliaj scenejaj prezentaĵoj; ĉiujare, pli ol 850 mil vizitantoj venas al la Aŭditorio. Ĝi estas la hejmo de la Alberta Baletistaro, la Kalgaria Opero, la Muzik-Festivalo Kiwanis, kaj la ĉiujaraj Memor-Tagaj Ceremonioj de la Kanada Veteranaro.
Kalgario estas ankaŭ la hejmo de la internacie konata moderna teatro-grupo One Yellow Rabbit, kiu dividas la grandegan Centron de EPCOR por la Interpretaj Artoj kun la Kalgaria Filharmonia Orkestro kaj du aliaj teatro-grupoj, Teatro Kalgaria kaj Teatro-Projektoj de Alberto. Ĉiujare okazas en ĉi tiu urbo la Internacia Film-Festivalo de Kalgario.
Muzeoj kaj galerioj
En Kalgario estas pluraj muzeoj. La plej bone konata el ili, la Muzeo Glenbow, estas la plej granda muzeo de okcidenta Kanado, kaj ĝi enhavas art-galerion. Inter aliaj muzeoj estas la plej granda ĉina kultur-centro de Nordameriko, la Kanada Olimpia Halo de Famo (ĉe la Olimpika Parko), la Milit-Muzeoj, la Muzik-Muzeo Cantos, kaj la Aero-Muzeo. Estas ankaŭ pluraj art-galerioj en Kalgario, multaj el ili ĉe Avenuo Stephen kaj la 17-a Avenuo; la plej granda el inter ĉi tiuj estas la Art-Galerio de Kalgario.
Kulturaj eventoj kaj festivaloj
En Kalgario ĉiujare okazas pluraj grandaj festivaloj kaj eventoj, inter ili la kreskanta Internacia Film-Festivalo de Kalgario, la Kalgaria Festivalo de Popol-Muziko, Karifesto, la Lilaka Festo, kaj la Ter-festo. La plej fama evento de Kalgario estas la Kalgaria Stampedo. Ĉiun julion post la granda Stampeda Parado oni prezentas internacie rekonatajn rodeo-konkursojn, ludejaron, scenejajn spektaklojn, agrikulturajn konkursojn, ekspoziciojn de la Unuaj Nacioj, kaj patkukajn manĝojn tra la tuta urbo. La Stampedo estas inter la plej grandaj kaj plej konataj festivaloj de Kanado, kun 93-jara historio. En 2005, 1.242.928 homoj aliris la giĉetojn de la Stampedejo por partopreni ĉi tiun dek-tagan konkursaron kaj ekspozicion.
Sporto
En Kalgario ankaŭ estas multaj parkoj, inter ili Provinca Parko Fish Creek, Parko Nose Hill, Parko Bowness, Parko Edworthy, la Birdorezervejo de Inglewood, Konfederacia Parko, kaj Parko de Princa Insulo; Parko Nose Hill estas la plej granda municipa parko de Kanado. Liganta ĉi tiujn parkojn kaj la diversajn kvartalojn de Kalgario estas unu el la plej vastaj retoj de biciklo-vojoj de Nordameriko.
<tr bgcolor="#ADADAD">
<tr bgcolor="#ffffff"> Calgary Roughnecks Nacia Bastonoluda Ligo Pengrowth Saddledome 2001 1
<tr bgcolor="#ffffff"> Calgary Vipers Norda Ligo (Basbalo) Stadiono Foothills 2005 0
(*) Fondita kiel Atlanta Flames en 1972.
<tr bgcolor="#ADADAD"> Klubo <td width="200px" align="left">Ligo <td width="200px" align="left">Ludejo <td width="50px" align="center">Fondita <td width="20px" align="center">Ĉampionecoj
Calgary Canucks Alberta Duonprofesia Hoke-Ligo Centro Max Bell 1971 9
Calgary Royals Alberta Duonprofesia Hoke-Ligo Olimpika Areno Patro David Bauer 1990 1
Calgary Oval X-Treme Nacia Virina Hoke-Ligo Olympic Oval 1995 4
Calgary Mavericks Kanada Rugbea Super-Ligo Kalgaria Rugbe-Parko 1998 1
Kalgaria Rapid-Sketa Asocio Rapid-Sketado Kanada Olimpika Ovalo 1990 >10
Calgary United FC Kanada Subtegmenta Futbala Ligo Stampede Corral 2007 0
Vidindaĵoj kaj vizitindaj lokoj
La Kalgaria urbocentro ofertas varian miksaĵon de restoracioj kaj drinkejoj, lokoj de kulturo, butikumejoj (unuavice, Centro TD, Centro Eaton, Avenuo Stephen kaj 17-a Avenuo), kaj publikaj komunikejoj kiel la Olimpika Placo. Inter urbocentraj lokoj tre popularaj inter turistoj estas la Kalgaria Zoo, La Mondo de Scienco TELUS, la Kongresejo TELUS, la Ĉina Kvartalo, la Muzeo Glenbow, la Kalgaria Turo, la Kalgaria Art-Galerio, la Centro de EPCOR por la Interpretaj Artoj kaj la Merkato Eau Claire. Kun areo de 10,000 m² la Devoniaj Ĝardenoj, sur la tegmento de la Centro TD (super la butikumaro), estas unu el la plej grandaj subtegmentaj enurbaj ĝardenoj de la mondo. En la Kalgaria urbocentro ankaŭ estas la Parko de Princa Insulo, urba parko tuj norde de la distrikto Eau Claire. Tuj sude de la urbocentro estas la distrikto Beltline, kiu rapide fariĝas unu el la plej dense loĝataj kaj plej aktive uzataj distriktoj de la urbo. Je ĝia kerno estas la populara 17-a Avenuo, kiu famas pro ĝiaj multaj drinkejoj, noktejoj, restoracioj kaj butikoj. Kiam la Kalgaria profesia hoke-teamo Calgary Flames partoprenis la konkurson por la Pokalo Stanley en 2004, pli ol 50.000 subtenantoj de la teamo vizitis la 17-an Avenuon ĉiuvspere, kaj pro la ruĝaj sport-ĉemizoj portitaj de la hoke-subtenantoj la avenuo ekhavis la kromnomon "la Ruĝa Mejlo". Oni facile atingas la Kalgarian urbocentron per la Kalgaria metroo, la C-Trajno.
Inter la vizitindaĵoj je la okcidenta flanko de la urbo estas la Heredaĵa Parko, kiu montras kiel oni vivis en Alberto antaŭ la jaro 1914 kaj kiu havas funkciantajn historiajn transportilojn: vaporlokomotivo, padelkola boato, kaj elektra tramo. La vilaĝo mem konsistas el diversaj konstruaĵoj, iuj rekreitaj kaj iuj translokigitaj de diversaj lokoj en suda Alberto. Aliaj vizitindaj lokoj estas la Olimpika Parko (kun la Olimpia Halo de Famo de Kanado), amuzejo Calaway Park, kaj Motorsporta Parko Race City. Krom la multaj butikumaj centroj en la urbocentro estas pluraj grandaj butikumaj centroj en la antaŭurboj; inter la plej grandaj el ĉi tiuj estas Centro Chinook kaj Southcentre en la sudo, WestHills kaj Signal Hill en la sudokcidento, Market Mall en la nordokcidento kaj Sunridge Mall en la nordoriento.
Demografio
Laŭ la federacia censo de 2001, 878.866 homoj loĝis en la Urbo Kalgario mem. De ĉi tiuj, 49,9% estis viraj kaj 50,1 estis inaj. Infanoj havantaj malpli ol kvin jarojn konsistigis 6,0% de la loĝantaro de Kalgario; por kompari, en Alberto infanoj kun malpli ol kvin jaroj konsistigas 6,2% de la loĝantaro kaj en Kanado ili konsistigas 5,6% de la loĝantaro.
Chminianske Jakubovany
Chminianske Jakubovany, hungare Jakabvágása [jakabvAgAŝa], germane Deutschjakobsdorf estas vilaĝo kaj municipo en Slovakio. En la loknomoj oni rekonas la nomon Jakobo.
Kalgario
Demografio
En 2001, 9,0% de la loĝantoj de Kalgario havis pli ol 65 jarojn (13,2% en Kanado entute); sekve la meza kalgariano havas 34,9 jarojn (la meza kanadano havas 37,6 jarojn).
Chminianske Jakubovany
Geografio
Chminianske Jakubovany situas fine de sakovojo. Prešov troviĝas je 18 km-oj.