cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Dezerto
Militoj
Multaj jarcentoj poste, dum ambaŭ mondmilitoj okazis batalado en la dezerto. En la Unua Mondmilito, la Otomanaj Turkoj batalis kontraŭ la Britia regula armeo en kampanjo kiu etendiĝis al la Araba Duoninsulo. La Turkoj estis venkitaj de la Britoj, kiuj ĝuis la apogon de neregulaj arabaj fortoj kiuj celis al ribelo kontraŭ la Turkoj en Heĝazo, ku famiĝis en la verko de T.E. Lawrence nome Sep pilieroj de saĝeco.
En la Dua Mondmilito, la Okcidenta Dezerta Kampanjo startis en Itala Libio. Militoj en la dezerto havigis grandajn eblojn por taktikoj kiuj uzas la grandajn malfermajn spacojn sen la malhelpoj de perdoj inter civiluloj. Tankoj kaj kirasvehikloj kapablis veturi grandajn distancojn senprobleme kaj por eviti tion oni metis teraj minoj en grandaj nombroj. Tamen, la grando kaj akreco de la tereno okazigis, ke ĉiuj liveraĵoj necesaj estu alportitaj el tro fore el grandaj distancoj. La venkintoj en batalo avancus kaj tiel iliaj provizoĉenoj devis necese iĝi pli delonge, dum la venkita armeo povis retiriĝi, regrupiĝi kaj rehavi liveraĵojn. Pro tiaj tialoj, la frontlinio moviĝis reen tra centoj de kilometroj dum ambaŭ flankoj perdis kaj reakiris momenton. Ties plej orienta punkto estis El Alamein en Egipto, kie la Aliancanoj ege venkis super la fortoj de la Akso en 1942.
En kulturo
La dezerto estas ĝenerale konsiderita kiel nefekunda kaj malferma pejzaĝo. Ĝi estis portretita de verkistoj, filmo-faristoj, filozofoj, artistoj kaj kritikistoj kiel loko de ekstremoj, nome metaforo por nur morto, milito aŭ religio el la primitiva pasinteco aŭ senhoma estonteco.
Estas etenda literaturo pri la temo de dezertoj. Frua historia rakonto estas tiu de Marko Polo (ĉ. 1254–1324), kiu veturis tra Centra Azio al Ĉinio, trapasante nombrajn dezertojn en sia dudekjara veturado. Kelkaj rakontoj havigas vivecajn priskribojn de dezertaj kondiĉoj, kvankam ofte rakontoj de veturoj tra dezertoj estas interplektitaj kun reflekto, kiel ĉe la grava verko de Charles Montagu Doughty nome Travels in Arabia Deserta (1888). Antoine de Saint-Exupéry priskribis kaj sian flugadon kaj la dezerton en Terre des hommes (Tero de homoj) kaj Gertrude Bell veturis etende en la Arabia dezerto en la komenca parto de la 20a jarcento, kaj iĝis fakulino pri la temo, verkante librojn kaj konsilojn al la Britia registaro pri la traktado kun Araboj. Alia virina esploristo estis Freya Stark kiu veturis sola en Mezoriento, vizitante Turkion, Arabion, Jemenon, Sirion, Persion kaj Afganion, kaj verkis ĉirkaŭ dudek librojn pri siaj espertoj. La germana naturalisto Uwe George pasigis kelkajn jarojn vivante en dezertoj, registrante siajn espertojn kaj esploradon en sia libro, In den Wüsten dieser Erde (En la dezertoj de tiu Tero).
La usona poeto Robert Frost esprimis siajn krudajn pensojn en sia poemo, Desert Places, kiu finas per la strofo "They cannot scare me with their empty spaces / Between stars – on stars where no human race is. / I have it in me so much nearer home / To scare myself with my own desert places."
Desierto (Dezerto) estas franc-meksika trilera filmo de 2015 de drama temaro, reĝisorita de Jonás Cuarón kaj stelulita de Gael García Bernal. La agado okazas en dezerto inter Meksiko kaj Usono, kaj temas pri drama aventuro de eksterleĝaj migrantoj persekutitaj de sadisma murdisto.
Prisma (horloĝo)
Prisma estas nederlanda varomarko de horloĝoj.
En 1948 la marko estis enkondukita en Nederlando. Pograndisto unue organizis konkurson por tio, ĉe kiu oni povis elpensi nomon.
Kontraŭe al multaj konataj markoj kiel Casio aŭ Bulova Prisma-horloĝoj estas fasonitaj en Nederlando kaj poste fabrikitaj en altkvalitaj produktejoj en la Fora Oriento. Kompreneble sur la ciferplato oni surskribas la markonomon Prisma.
Hodiaŭ Prisma estas internacie konata horloĝomarko kiu ankaŭ estas vendata en la eksterlando, kvankam la plej granda merkato restas Nederlando.
Por promocio de la marko Prisma kontaktis la nederlandan prezentistinon Irene Moors. Tio koncernis la kolekton kiel tuto, kaj por ŝia "propra" horloĝo kiu estis disvolvita fare de la firmao kun la prezentistino. Parto de la enspezo de tiu horloĝo iris al, de Moors elektita, karitata organizaĵo: la Ruĝa Kruco.
Enikő Szöllőssy
Enikő Szöllőssy [enikO solOŝi], laŭ hungarlingve kutima nomordo Szöllőssy Enikő estas hungara skulptisto, medalisto. Enikő Szöllőssy naskiĝis la en Budapeŝto.
12262 Nishio
12262 Nishio estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la japanaj astronomoj Kin Endate kaj Kazuro Watanabe elde la observatorio de Kitami en Abaŝiri-subgubernio (insulo Hokajdo).
Enikő Szöllőssy
Biografio
Enikő Szöllőssy studis en la lernojaro 1959 en la Industriarta Altlernejo, poste ŝi akiris diplomon en Hungara Belarta Altlernejo en 1965. Ŝiaj plej gravaj instruistoj estis Miklós Borsos, Iván Szabó (skulptisto) kaj Pál Pátzay. Inter 1975 kaj 1983 ŝi apartenis la skulptista grupo de Dunaújváros, poste al pluraj aliaj artistaj grupoj. En 1982 ŝi havis stipendion en Wolverhampton, en 1995 en Romo. Ŝi ricevis premiojn inter 1967-2016.
12262 Nishio
Nomo
Ĝia nomo honoras Tomoaki Nishio, iaman eldoniston de Gekkan Tenmon Guide, la japana ĉiumonata revuo pri astronomio. Li estis poste ĉefredaktoro de revuo por ceramikistoj.
János Pirk
János Pirk [jAnoŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo Pirk János estis hungara pentristo, grafikisto, membro de Societo de Pentristoj de Nagybánya. János Pirk  naskiĝis la  en Galánta (Hungara reĝlando, nuntempa Galanta en Slovakio), li mortis la  (laŭ alia informo la 1-a de marto) en Szentendre.
Biografio
János Pirk ŝatis desegnadi jam frue. En somero de 1921 li lernis pentroteknikon en Artistkolonio de Baia Mare de János Thorma, poste same tiel en la sekvaj someroj. Li akiris diplomon en Reĝa Belarta Altlernejo de Budapeŝto en 1933. Lia ĉefinstruisto estis István Réti. Helpe de stipendioj en 1931 li studvojaĝis en Parizo, post 2 jaroj kaj en 1936 al Italio. Tiutempe laŭ la eblecoj li pentradis en la menciita artistkolonio, depost 1944 en Artistkolonio (Szentendre). Li ricevis premiojn inter 1958-1984. Lia plej ŝatata temo estis la laborista kamparano, krome li pentradis aĵpentraĵojn kaj pejzaĝojn kaj kreis grafikaĵojn. Li havis edzinon.
Litornitedoj
Litornitedoj aŭ Lithornithidae estas formortinta klado de fruaj paleognataj birdoj. Ili estas konataj el fosilioj datantaj el Supra Paleoceno tra Meza Eoceno de Nordameriko kaj Eŭropo. Ĉiuj estas nune formortintaj.
Senmakula koncipiĝo
Senmakula Koncipiĝo esprimas la katolikan dogmon, ke Sankta Maria estis koncipita sen la prapeko, do male al ĉiuj aliaj homoj neniam estis peka. La dogmon promulgis papo Pio la 9-a je la 8-a de decembro 1854 en sia mesaĝo Ineffabilis Deus (ne [plene] komprenebla Dio):
La tago de la promulgo, la 8-a de decembro, estas nun la katolika festo de la Senmakula Koncipiĝo. Hispanaj konkeristoj donis al pluraj urboj la nomon "Concepción" (= koncipiĝo).
Cidade Gaúcha
Cidade Gaúcha estas municipo de la brazila subŝtato Paranao, kiu taksis 11.067 loĝantojn en 2010.
Bíňovce
Biňovce, hungare Binóc, germane Binowetz estas malgranda vilaĝeto en Slovakio.
Historio
La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1330. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Binóc 598 homoj, (plejparte slovakoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Pozsony (reĝa departemento), al distrikto de Trnava, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 vivis en Biňovce 667 homoj, (662 slovakoj).
Famuloj
En la iama Binóc naskiĝis hungara ministro Mihály Dömötör.
William Kwong Yu Yeung
William Kwong Yu YEUNG (ĉine 楊光宇, naskiĝis en 1960 en Honkongo) kromnomita ankaŭ Bill YEUNG, estas kanada, ĉindevena amatora astronomo.
Li enmigiris en Kanadon en 1987 kaj observas elde observatorioj en Kanado kaj Usono : Li komencis en la Observatorio Rock Finder (UAI-kodo 652) en Kalgario (Alberto, Kanado) kaj iris en la Observatorion Desert Beaver (UAI-kodo 919) en Eloy (Arizono, Usono), poste li konstruis sian propran Observatorion Desert Eagle (UAI-kodo 333) en Benson (Arizono, Usono).
Li estas unu el plej abundaj malkovrintoj de asteroidoj : laŭ Minor Planet Center li malkovris 2049 numerotitajn asteroidojn inter 1994 kaj 2014, el kiuj 2 kunmalkovritaj kun Jim Riffle ; li malkovris ankaŭ la kometon 172P/Yeung.
Li estas konata ankaŭ kiel malkovrinto de la objekto J002E3, kiun oni kredis esti asteroideto en orbito ĉirkaŭ Tero, sed estis identigita kiel la tria etaĝo de la lanĉo-veturilo Saturn 5 de la misio Apollo 12.
La asteroido 40776 Yeungkwongyu, malkovrita de Roy A. Tucker, estis nomita en lia honoro.
Holzheim am Forst
Holzheim am Forst estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Regensburg kaj en la distriktaro Supra Palatinato de la federacia lando Bavario. Fine de la komunumo havis  loĝantojn.
NGC 386
NGC 386 (aliaj indikoj — PGC 3989, MCG 5-3-57, 4ZW 38, ZWG 501.88, Z 0104.8+3205, ARAK 27, VV 193, NPM1G +32.0045, ARP 331) estas galaksio en konstelacio Fiŝoj.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Városföld
Városföld (vAroŝfold) estas vilaĝo en Hungario, en regiono Suda Ebenaĵo, en departemento Bács-Kiskun, en subregiono de Kecskemét. La nomo signifas urbokampo.
Situo
La vilaĝo situas sur ebenaĵo, laŭ ĉefvojo, aŭtoŝoseo kaj fervojo Budapeŝto-Szeged. Kecskemét troviĝas 10, Budapeŝto 100 km-ojn for.
Historio
En la mezepoko la neloĝataj kampoj apartenis al Kecskemét. La Habsburgoj en 1699 forpelis la turkojn. La nomo aperis en dokumentoj en la 17-a jarcento. Formiĝis vico da farmoj, krome oni profitis la kampojn paŝtejo. La vilaĝo naskiĝis en 1952.
Hulfteggpasejo
Hulfteggpasejo estas montpasejo en la Antaŭalpoj inter Togenburgo en Kantono Sankt-Galo kaj la Tössvalo en Zurika Oberlando en Kantono Zuriko. La pasejo estas la akvodislimo inter la riveroj Töss kaj Turo.
Priskribo
La paseja vojo komenciĝas en Steg (komunumo Fischenthal) sur alteco de 699 m s.m.. La vojo unue pasas la valon de fontrivero de Töss preter la setlejo Fuchsloch kaj tiam grimpas en 3 serpentokurvoj al la pasejkulmino sur alteco de 954 s.m., kiu situas komplete sur la teritorio de Kantono Sankt-Galo en distanco de 4 km de Steg. En du serpentkurvoj la vojo tiam denove malsupren kondukas al ĝia finpunkto en Mühlrüti (komunumo Mosnang) sur alteco de 758 m s.m. en distanco de 3 km de la pasejkulmino respektive 7 km de la elirpunkto en Steg.
Trafiko
La pasejvojo estis finkonstruita en la jaro 1867. De Bütschwil poŝtaŭtolinio kondukas al la pasejkulmino.
Turismo
La pasejkulmino estas elirpunkto de biciklaj vojoj al la montoj Hörnli kaj Schnebelhorn. Sur la pasejkulmino situas la gastejo Hulfteggpass, kiu estas ŝatata ekskurscelo de biciklistoj kaj motorbiciklistoj.
Historio
La unua dokumenta mencio de la pasejo Hulftegg datiĝas el la jaro 1656 kiel Hulfteren. En la 18-a kaj 19-a jarcentoj la pasejo havis signifon por la bovkomerco kaj kotontransporto. La vojo kun longeco de 10 kilometroj kaj larĝeco de 5 metroj estis malfermita en la jaro 1867 post trijara konstrutempo, 37 jarojn post la lanĉo de la projekto.
Esperanto-movado
En la paseja restoracio okazis komence de la 20-a jarcento diversaj Esperanto-kunvenoj. La 28-an de majo 2016 Svisa Esperanto-Societo revenis al la restoracio sur la pasejkulmino por sia 113-a ĝenerala kunveno.
La 7- an de septembro 2016 grupo de esperantistoj plantis tie arbon.
Mihály Gribóczi
Mihály Gribóczi [mihAj gribOci], laŭ hungarlingve kutima nomordo Gribóczi Mihály estis hungara pastro, monaĥo, profesoro.
Mihály Gribóczi naskiĝis la  1625 en Bereg en Szundákfalva (nuntempa nomo ne estas konata). Li mortis la 1690 en Nagyszombat.
Biografio
Mihály Gribóczi aĝis 18, kiam li aliĝis al la jezuitoj. Li akiris filozofian (komprenu sciencajn) kaj teologian diplomojn. Post siaj studoj li instruis en pluraj urboj, post jaroj li estis lernejestro laŭvice en Sopron, Nagyszombat, Kassa. Li estis rektoro en Jezuita Universitato de Nagyszombat en la lernojaroj 1690/91, 1674/75–1677/78, 1668/69–1671/72.
Échenans
estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Doubs, en la regiono Burgonjo-Franĉkonteo (Bourgogne-Franche-Comté, prononco []) kaj en la historia regiono Franĉkonteo. Fine de en la komunumo vivis. Administre la komunumo apartenas al la arondismento Montbéliard (france arrondissement de Montbéliard), la norda kaj orienta parto de la departemento, kaj al la kantono .
Kehrig
Kehrig estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Mayen-Koblenz de la federacia lando Rejnlando-Palatinato. Fine de la jaro la komunumo havis 0 loĝantojn.
Saint-Denis (Italio)
Saint-Denis estas komunumo de Italio. Ĝi situas en la italaj regiono kaj provinco Aosta Valo, grandparte loĝata de franclingvanoj. Fine de en la komunumo vivis. Najbaraj komunumoj estas Antey-Saint-André, Chambave, Châtillon, Pontey, Torgnon kaj Verrayes.
Kristana patrono estas la sankta, kies memortago sekve estas la komunuma festotago.
Provitamino
Provitamino estas substanco, kiu en la korpo povas iĝi vitamino. La termino previtamino estas sinonimo. Ekzemple, "Provitamin B5" estas nomo por pantenolo, kiu en la korpo iĝas vitamino B5 (pantotenata acido).
La esprimo "provitamino" estas uzata kiam estas dezirinde etikedi substancon kun malmulte da vitamina agado, sed kiu povas esti konvertita al aktiva formo per normalaj metabolaj procezoj. Ekzemple, "provitamo A" estas nomo por β-karoteno, kiu havas nur ĉirkaŭ 1/6 de la biologia agado de retinolo (vitamino A); la korpo uzas enzimon por konverti β-karotenon en retinolon. En aliaj kuntekstoj, kaj β-karoteno kaj retinolo estas simple konsiderataj kiel malsamaj formoj (vitaminoj) de vitamino A.
Brzeszcze
Brzeszcze estas urbo en Malgrandopolio en Pollando. Ĝi apartenas al komunumo Brzeszcze en distrikto Oświęcimski.
Theodoros Katsanevas
Theodoros KATSANEVAS, greke Θεόδωρος Κατσανέβας (naskiĝis la 13-a de marto 1947 en Ateno - 8-an de majo 2021), estis greka politikisto. Li estis parlamentano de la socialdemokrata PASOK-partio en 1989-2004. En majo 2013 li fondis la partion Drakmo Greka Demokratia Movado Kvin Steloj kiu postulas la reenkondukon de la greka monunuo drakmo.
Katsenavas famiĝis internacie en januaro 2014 ĉar li komencis juran proceduron kontraŭ greka vikipediisto. La vikipediisto estis skribinta en la koncerna artikolo en la greka konatan okazon el la persona historio de Katsenavas. La bopatro, nome la eksa ĉefministro Andreas Papandreu, diris en sia testamento pri Katsenavas ke tiu estas 'hontindaĵo por la familio'.
Abraham Goldfaden
Abraham GOLDFADEN (hebree kaj jide: אברהם גולדפדן, Avrum Goldnfoden, germane Abraham Goldfaden ("Abrahamo Orfadeno"), ankaŭ Avram Goldfaden kaj Abraham ben Ĥajim Lippe Goldfaden, ruse Абрам Гольдфаден, naskiĝinta la 24-an de julio 1840 en Starokostjantiniv, nuna Ukrainio, tiam en la juda setla zono de la Rusia Imperio; mortis la 9-an de januaro 1908 en Novjorko) estis juda verkisto kaj komponisto, kiu kreis tekstojn kaj en la hebrea kaj en la jida lingvoj.
Li konsideriĝas la fondinto de la moderna, profesieca jida teatro, por kiu li aktivis kiel aŭtoro, aktoro, reĝisoro, dekoristo kaj direktoro. Lian edukon forte influis lia instruisto Abraham Ber Gottlober, kiu mem estis elstara verkisto kaj en la hebrea kaj en la jida lingvoj.
Vivo
En sia naskiĝloko Goldfaden ne nur ricevis profundan edukon pri la Talmudo kaj la hebrea lingvo, sed ankaŭ lernis la rusan kaj germanan lingvojn kaj pliajn ne-judismajn lernejajn fakojn.
Por eviti la devigan militservon en la armeo de la Rusia Imperio, li en aĝo de 15 jaroj sendiĝis al ŝtata lernejo, kaj la juda verkisto Abraham Ber Gottlober (1810–1899) iĝis lia instruisto.
En 1865 Goldfaden publikigis unuan kolekton de siaj hebreaj kantoj, kaj en la posta jaro sekvis unua kolekto de jidaj kantoj sub la titolo Dos Jüdele ("la judeto"). En 1875 li teamiĝis kun samklasano, Isaak Joel Linetski (1839–1915), kiu tradukis la interreligian dramon "Natan la saĝulo", "Nathan der Weise" de Gotthold Ephraim Lessing el la germana en la jidan, kaj kun li en Lvivo publikigis humuran ĵurnalon de la titolo Der alter Jisrolik, kiu tamen nur vivis mallongan tempon. En 1876 en Ĉernivco same sendukcese eldonis la germanlingvan gazeton Bukowinaer Israelitische Volksblatt ("Bukovina Isaelida Popola Folio").
Post la milito Goldfaden en 1879 revenis al la Rusia Imperio, konatiĝis kun Mendale Lilienblum kaj kun aliaj jidaj verkistoj, kaj kun granda sukceso en Odeso, Ĥarkivo, Minsko, Moskvo, Sankt-Peterburgo kaj aliaj urboj realigis jidajn teatraĵojn.
La 14-an de septembro 1883 la registaro de la Rusia Imperio pro timo de tiu nova amaskomunikilo, sed ankaŭ pro premo de ortodoksaj judoj, malpermesis teatraĵojn en la jida lingvo. Sekve multaj aŭtoroj kaj aktoroj elmigris al okcidenta Eŭropo kaj norda Ameriko: interalie en Parizo, Londono kaj Novjorko fondiĝis jidaj teatroj. Goldfaden en Varsovio klopodis realigi la surscenigon de teatraĵoj en la germana lingvo, sed la sukceso estis tre modesta, kaj tial li en 1887 elmigris al norda Ameriko. En 1887 li vivis en Novjorko, iom iom da tempo estis eldonist de la german- kaj jidlinga publikaĵo Jiddische Illustrierte Zeitung ("jida ilustrita gazeto"), sensukcese en 1890 revenis al Eŭropo, tie povis daŭrigi siajn antaŭajn sukcesojn kaj gvidis scenejajn prezentojn de siaj teatraĵoj en Londono, Parizo, Lvivo, Vieno kaj Bukaresto.
Arta signifo
La unuaj teatraĵoj de Goldfaden havis forte satirajn trajtojn. Ekzemplo de tiu epoko estas la verkaĵo Der Fanatik oder di cvej Kuni Lemels („la fanatikulo aŭ la du nelertuloj“) de 1880, adaptaĵo de la satira komedio Les précieuses ridicules ("la ridindaj valoraĵoj") de Molière.
En la 1880-aj jaroj, impresita per la pogromoj de la jaro 1881 sekve de la atenco kontraŭ caro Aleksandro la 2-a, liaj teatraĵoj iĝis pli dramecaj. La teatraĵo Bar Koĥba (1883), kiu priskribas la lastan sensukcesan judan ribelon kontraŭ la romianoj (de 132 ĝis 135 de nia erao), varbas favore al la burĝonanta cionismo.
Post la morto de Theodor Herzl en 1904 Goldfaden verkis sian lastan teatraĵon Ben Ami („filo de mia popolo“), kiu havis sian scenejan premierojn malmultajn tagojn antaŭ la morto de Goldfaden. Temas grandparte pri adapto de la cionisma romano Daniel Deronda de George Eliot, kies scenaro tamen estas translokigata al Odeso: la angla aristokrato, kiu admiras la judan popolon skuitan per pogromoj, en la verkaĵo de Goldfaden iĝas rusa barono.
Kvankam li mem ne ludis muzikan instrumenton kaj nek sciis legi nek skribi muzikajn notojn, li mem provizis multajn el siaj poemoj per melodioj, el inter kiuj kelkaj restis popularaj – ekzemple la lulila kanto Rosinkes mit Mandlen, "sekvinberoj kun migdaloj", vidu la eksteran ligilon sube).
Feŭdo Recklinghausen
La feŭdo Recklinghausen estas historia germana teritorio apartenanta al la elektoepiskopujo de Kolonjo. La germana nomo estas Vest Recklinghausen, kie la esprimo Vest povas signifi
Abraham Goldfaden
Arta signifo
Goldfaden verkis pli ol 60 teatraĵojn, kiuj ne ĉiuj publikiĝis kaj laŭ kritikistoj havis parte altan, parte nur de malaltan literaturan valoron. Sed ili tra generacioj de juda teatra vivo flegiĝis kaj iĝis parto de la konstanta kolekto de scenejaj verkoj de la teatro en jida lingvo.
Feŭdo Recklinghausen
La riveroj Emscher kaj Lippe formis la naturan limon al la graflando Mark kaj al la abatinejo Asindo en la sudo kaj al la princepiskopejo Monastero en la nordo. En la oriento fortikaĵoj inter Lippe kaj Emscher ŝirmis la limon al la regna urbo Dortmund. En la okcidento la Kolonja arbaro kaj la erikejo de Kirchhellen formis la liman al la duklando Kleve. La feŭdo proksimume kongruas kun la teritorio de la hodiaŭa distrikto Recklinghausen. Al la feŭdo krome apartenis partoj de la hodiaŭaj urboj Gelsenkirchen, Oberhausen kaj Bottrop. La sude de la Emscher situanta urbo Castrop-Rauxel kaj la norde de la Lippe situantaj partoj de la urbo Dorsten kaj Haltern am See tamen ne apartenis al Vest.
Historio
Menciite unuafoje en la jaro 1228 la feŭdo estis posedaĵo de la elektoepiskopujo de Kolonjo. La Kolonja gubernatoro rezidis en Herten. Ekde 1446 ĝis 1576 la feŭdo estis garantiposedaĵo de la nobelo de Gemen, ekde 1492 de la grafoj de Holstein-Schaumburg.
Administre la feŭdo subdividiĝis plej malfrue ekde 1600 en la orienta supra feŭdo, plue administrata ekde Recklinghausen kaj en la okcidentan malsupra feŭdo administrata ekde la urbo Dorsten. Al la supra feŭdo apartenis la urbo kaj la paroko Recklinghausen kaj la paroĥoj Datteln-Ahsen kaj Datteln, Haltern am See-Flaesheim kaj -Hamm-Bossendorf, Castrop-Rauxel-Henrichenburg, Herten, Horneburg, Oer, Recklinghausen-Suderwich, Waltrop kaj Westerholt. Al la malsupra feŭdo apartenis la urbo kaj la paroko Dorsten kaj la parokoj Bottrop, Gelsenkirchen-Buer, Gladbeck, Gelsenkirchen-Horst, Kirchhellen, Marl, Oberhausen-Osterfeld kaj Marl-Polsum.
La esprimo Vest (feŭdo) ankoraŭ nuntempe estas uzata, ekzemple por
Basilius Besler
Basilius Besler (1561-1629) estis germana apotekisto, eldonisto, botanikisto kaj kuracisto, fondinto de la Botanika Ĝardeno de Eichstätt kiu famiĝis post tiu laboro, kaj estis komisiita de la episkopo Johann Konrad von Gemmingen pri iu katalogo de ĉiuj plantoj de ties ĝardeno, tasko kiun li prenis dekses jarojn por kompletigi.
Objektivismo (poezia skolo)
Objektivismo estis duageneracia skolo de anglalingva modernisma poezio. Ties poetoj estis ĉefe usonanoj influitaj, inter aliaj, de Ezra Pound kaj William Carlos Williams. La ĉefaj principoj de objektivisma poetiko, laŭ Louis Zukofsky, estis traktado de la poemo kiel objekto kaj emfazo sur sincero, inteligento kaj la povo de la poeto rigardi la mondon klare. Kvankam la nomo similas al tiu de la filozofia skolo de Ayn Rand, la du movadoj ne estas ligataj kaj, fakte, estas fundamente malsamaj.
La kerna grupo konsistis de usonanoj Zukofsky, Williams, Charles Reznikoff, George Oppen kaj Carl Rakosi, kaj la brito Basil Bunting. Poste alia usona poeto, Lorine Niedecker, asociiĝis kun la grupo. Multaj aliaj poetoj inkluziviĝis en fruaj publikaĵoj sub la objektivisma rubriko sen havi la samajn sintenojn pri poezio de la kerna grupo. Kvankam tiuj poetoj ĝenerale sufris kritikan neglekton, precipe en siaj fruaj karieroj, kaj multaj el ili rezignis dumtempe pri poezio, ili eventuale fariĝis tre influaj al postaj generacioj de verkistoj, kiuj verkis laŭ la tradicio de anglalingva modernisma poezio.
Sesa
Sesa [SEsa] estas loĝloko kaj municipo de Hispanio, en la sudo de la komarko Hoya de Huesca (kies ĉefurbo estas la provinca ĉefurbo mem nome Ŭesko) apartenanta al la okcidenta parto de la Provinco Huesko (regiono Aragono).
Geografio
Ĝia municipa teritorio estas en la sudo de la komarko Hoya de Huesca. Ĝi estas ĉe la rivero Guatizalema sudoriente de la provinca kaj komarka ĉefurbo. La municipa teritorio limas kun tiuj de Salillas, Novales kaj Tramaced.
La loĝloko Sesa mem (437 msm) estas je 22 km sudoriente de Huesca inter Novales nordokcidente kaj Huerto sudoriente.
Historio
Plej frua mezepoka mencio estas de inter januaro kaj februaro de la jaro 1104, en la kunsido inter la episkopo de Huesca kaj la abato de Montearagón. ​ En oktobro 1103 la reĝo Petro la 1-a de Aragono donis al la katedralo de Huesca la kastelon de Sesa. La ekzistado de mezepoka kastelo atestas pri mezepoka gravo de la loko.
Jam en romia epoko oni stampis monerojn (oni trovis maalmultajn) en la monerstampejo de Sesars. Islamanoj florigis la areon per instalado de irigacia reto kaj linio de defendaj kasteloj. Tamen la kastelo ruiniĝis laŭlonge de la jarcento ĝis fina nuligo fine de la 20-a jarcento. Ekde la konkero de la kastelo de Sesa en 1103 fare de Petro la 1-a konserviĝis multa dokumentaro ĉe la "cartulario" de la episkopeco de Huesca. La loĝantaro restis islama dum generacioj. En tiamaj dokumentoj aperas konstante islamaj nomoj en vend-aĉetaj operacioj, kiaj Alboacir-Albinceid, Ablazbaĉ, ben-Massot kaj Abdalá. ​ Dum la 12-a jarcento oni redaktis diversajn dokumentojn pri la impostopagado.
En 1592 kaj 1650 okazis intervenoj de la Inkvizicio. Meze de la 17-a jarcento okazis epidemio de pesto.
La Enlanda Milito estis sangelverŝa en la areo pro la atakoj de la respublikaj fortoj kontraŭ la provinca ĉefurbo Huesca, kiu estis kontrolita de la insurekciuloj ekde la komenco de la milito.
Multaj loĝlokoj de la areo perdis loĝantaron laŭlonge de la 20-a jarcento pro rura elmigrado, kaj same ĉe Sesa akrigita pro la detruo de la milito: oni malaltiĝis el 836 loĝantoj en 1910 ĝis nunaj 160 loĝantoj (2022).
Aktualo
La loka ekonomio evoluis el la tradiciaj agrikulturo (migdaloj, olivarboj kaj fruktarboj) kaj brutobredado (ŝafoj, porkoj, kortobirdoj kaj bovoj) al irigaciaj kultivoj, plus natura, kultura kaj rura turismo.
Ĉefaj vidindaĵoj estas la preĝejo, la ermitejo, gotika fontano je 1 km kaj ekstere naturaj lokoj.
Mapo
Mapo (aŭ geografia karto) estas cifereca aŭ analoga inform-komunikilo, kiu montras (laŭ skalo, ĝenerale) objektojn kaj procedojn kiuj havas rilaton al spaco. Oni utiligas grafikan signosistemon kaj klarigas la mapon per ŝlosilo de la uzitaj simboloj. Cifereca mapo permesas la utiligon de aliaj, ekz. bildaj kaj sonaj komunikiloj kaj la interagan komunikadon kun la uzanto.
Mapo bildigas spacorilatajn datenojn kaj spacajn interrilatojn, kiujn oni povas nur malfacile vortumi. La celo estas faciligi al homoj la komprenon. Ofte la orientiĝon de la rigardanto plifaciligas koordinatsistemo. Kolekton de mapoj en unu volumo oni nomas atlaso.
Mapo kutime intencas redoni la surterajn objektojn laŭeble precize. Sed ĉar la terglobo estas globa, ne ebena, oni ne povas fidele prezenti ĉiujn el la longo, direkto, vasteco ktp. kune. Pro tio oni uzas diversajn metodojn de projekcio. Estas ankaŭ mapoj, kiuj entute ne intencas doni surterajn mezurojn, sed nur la konektecon de iuj objektoj (landlimoj, fervojaj stacidomoj ktp).
Mapoj rilatas plej ofte al Tero aŭ partoj de Tero (de la tersurfaco), sed ankaŭ aliaj kosmaj objektoj, kiel Luno kaj Marso, estas objektoj de mapoj.
Mapotipoj
Monda mapo aŭ Mondomapo estas mapo de la tuto de la surfaco de la Tero. Mondaj mapoj formas distingan kategorion de mapoj pro la problemo de projekcio.
Trezora mapo estas mapo markita per la loko de kaŝita trezoro. Tiuj mapoj estas grava komponanto en la intrigoj de aventuro kaj suspenslibroj, kaj precipe libroj ligitaj al piratoj.
Historio de mapoj
La unuaj mapoj ne konserviĝas ĉar temis pri provizoraj desegnoj sur sablo aŭ aliaj portempaj materialoj. En insuloj Marŝaloj indiĝenoj skizis pramapojn per konkoj sur palmobranĉoj. Ankaŭ inter prapentraĵoj estas maposkizoj. Eble egiptanoj faris mapojn sur papiro, kio evidente perdiĝis. En 1963 oni malkovris en Anatolio pentraĵon kiu ŝajne montras konstruaĵojn kaj proksiman vulkanon; ĝi datiĝus el 6300 a.K. En Babilonio oni faris mapojn de terenoj sur argilo por kovri impostojn. La greka Taleso el Mileto estis la unua certa kartografo kiu mapis la tiaman konatan mondon (Mediteraneo) kun duobla grando en la akso orient-okcidenta ol en nord-suda. Poste Eratosteno kaj Hiparko plibonigis tiun sciencon. En la sama epoko ankaŭŭ ĉinoj mapis. Ĉirkaŭ la jaro 150 Ptolomeo verkis sian Geografion kun mapoj kiuj perdiĝis, sed liaj precizaj priskriboj ebligis postajn mapistojn rekonstrui lian mapon kiu estis presita en la 15a jarcento (ŝajne Kristoforo Kolumbo posedis kopion).
La plej malnova konata mapo
Teamo de arkeologoj, estrita de Pilar Utrilla, malkovris ŝtonan tabulon en kaverno en Abauntz en la regiono Navaro, norda Hispanio, en 1993. Ili prilaboris ĝin por 15 jaroj por purigi ĝin kaj deĉifri la diversajn liniojn sur ĝi antaŭ ol anonci la trovaĵon. Ili kredas ke sur la ŝtono troviĝas la plej malnova konata reprezentaĵo de pejzaĵo. Ĝia aĝo estas ĉirkaŭ 13660 jaroj. Ĝia grando estas ĉirkaŭ 17 x 12 x 2 cm. Gravuroj en la surfaco ŝajne montras montojn, riverojn, kaj zonojn taŭgajn por furaĝado kaj ĉasado. La pejzaĝo montrita konformas al la nuna ĉirkaŭaĵo de la kaverno en kiu ili trovis ĝin. Ĝi eĉ montras gregojn de ibeksoj sur monto videbla el la kaverno mem. Eble homoj uzis la mapon por ilustri rakontojn, aŭ por plani ĉasadon. Du fotoj de la mapo estas publikigitaj.
Ciferplato
Ciferplato estas parto de horloĝo kiu precize indikas la subdividon de la tempo.
Multaj klasikaj ciferplatoj kun romiaj ciferoj ne havas "IV" sed "IIII". Tio estas ĉar pro kaŭzo de simetrio oni faras 3 grupojn de 4 ciferoj: I, II, III, IIII; V, VI, VII, VIII; IX, X, XI, XII.
Oficiale ĝi devus esti I, II, III; IV, V, VI, VII, VIII; IX, X, XI, XII. sed tiam la nombroj en la grupoj estas malsamaj.
La plej granda ciferplato de Eŭropo estas sur la Sankta Petrokirko en Zuriko. Ĝi havas diametron de 8,7 metroj.
Noto
La termino ciferplato estas ankaŭ uzata pri mezuriloj aŭ aliaj aparatoj, sur kiuj estas surskribitaj ciferoj.
Rulseĝa biciklo
Rulseĝa biciklo estas kombinaĵo de biciklo kaj rulseĝo. Ĝenerale, la rulseĝo-uzanto sidas antaŭe. Alia persono biciklas kaj stiras.
Johann Jacob Baeyer
Joseph Jacob BAEYER (naskiĝinta la en Müggelsheim apud Köpenick, mortinta la  en Berlino) estis germana geodeziisto.
Vivo
Baeyer partoprenis libervole la kampanjojn de 1813, 1814 kaj 1815 kaj okupigitis en Koblenz, poste en Erfurto, per topografiaj laboroj. Li karieris en 1821 kiel generalstabano. Inter 1831–36 li estis komisaro generalstaba ĉe la mezuroj de Friedrich Wilhelm Bessel en Orienta Prusio por unuigi la prusajn kaj la rusajn triangulado-laborojn.
Aliaj verkoj (elekto)
Inter la aliaj verkoj de Baeyer menciindas:
Fonto
Meyers Großes Konversations-Lexikon, Band 2. Leipzig 1905, p. 260-261, kio legeblas tie ĉi interrete.
Oficiroj de Titanic
Ferdekaj oficiroj estis sur Titanic sep, tri el ili en funkcio gardantaj oficiroj (la ĉefa, la unua kaj la dua oficiroj) kaj kvar pli junaj oficiroj (la tria, la kvara, la kvina kaj la sesa oficiroj). Ilia labortempo estis organizita laŭ divido de la tuta tago je ses kvarhoraj sekcioj, la t.n. gardadoj. Ekde la 8-a horo matene ĝis la 12-a horo tio estis "antaŭtagmeza" gardado, ekde la 12-a ĝis la 16-a horo "posttagmeza", ekde la 16-a ĝis la 20-a horo "hunda" gardado, ekde la 20-a ĝis la 24-a horo "la unua", ekde la 24-a ĝis la 4-a horo frumatene "meza" aŭ "tombeja" kaj ekde la 4-a ĝis la 8-a horo "matena" aŭ ankaŭ "kafa" gardado. Ilian komencon anoncis ok ekbatoj sur sonorilo lokigita en navigacia ponteto, poste la sonorilo eksonis ankoraŭ ĉiun duonhoron kaj la tutan horon.
Komune kun la nova gardista oficiro deĵoris ankaŭ unu el la pli junaj oficiroj. Estis kutimo, ke la gardanta oficiro havis sian postenon sur alventa flanko kaj la pli juna oficiro sur postventa flanko de la navigacia ponteto, por ke estu senĉese certigita kontrolo sur ambaŭ flankoj de la ŝipo. La pli juna oficiro plenumis deĵorante vicon da taskoj, inkluzive de observado de deklinĝo de kompaso, li priservis la telefonon, li zorgis pri la stirilo kaj okaze de bezono li foriris doni anoncon al la kapitano. Lia ĉefa devo estis faciligi al la gardanta oficiro, je kiu konsistis la plena respondeco kaj kies atentemo ne estis pezigota aŭ distrota per duaspecaj taskoj.
Akiri postenon de oficiro sur unu el grandaj transatlantikaj vaporŝipoj estis sopiro de tiuj plej kapablaj kaj la plej talentemaj junaj viroj de brita komercŝiparo. La juna maristoj tial klopodis el ĉiuj fortoj eminentiĝi kaj ili klopodeme laboris, por ke ili atingus la sopiratan celon. Post kelke da jaroj de laborego, plimulte sur velŝipoj, ili faris suboficirajn ekzamenojn, poste en iu el pormaristaj lernejoj ili studis matematikon, surmaran astronomion, naŭtikon kaj navigadon. Sekvis plua restado sur maro kaj farado de oficiraj ekzamenoj. Nur poste eblis pripensi, denove post pretendeman ekzamenoj, pri akiro de kapitana patento, kiu al sia portanto konfesis rajtigon komandi sur maro.
La kapitano kaj la sep oficiroj, kiuj alternis sur la ponteto de Titanic dum ties virgulina navigacio, sendispute apartenis al elito de la brita komercŝiparo. Grandaj ŝipposedejoj kiel Cunard aŭ White Star Line bone sciis, ial ili faras ties severan elekton metante tiel altajn postulojn je komandontoj kaj oficiroj de siaj poŝtaj kaj pasaĝeraj ŝipoj. Bonaj salajroj, enviinda manĝaĵo, grandspacaj kajutoj kaj regulaj libertempoj, tio estis sole unu, tiu pli hela flanko de la deĵoro sur transatlantikaj vaporŝipoj. Ekzistis ankoraŭ alia flanko, malpli brila. Pretendoj je rezistemo de la oficiroj kaj ŝarĝo, pro kiu estis dum navigacio sur frekventataj nordatlantikaj linioj ekspoziciata ilia nerva sistemo kaj psiko, estis grandegaj kaj sole tiuj plej fortaj povis elteni.
Colombo (Paranao)
Colombo estas urbego kaj municipo de la brazila subŝtato Paranao. Ĝi apartenas al urbaro de Curitiba. Ĝi apartenas al tiuj urboj, kiuj estis nomitaj pri Kristoforo Kolumbo.
Geografio
Colombo situas sur altebenaĵo en suda parto de la lando. Curitiba troviĝas 15, San-Paŭlo (urbo) 329, Guarulhos 340, Campinas 343, Campo Grande 514, Porto Alegre 563, Nova Iguaçu 651, Rio-de-Ĵanejro 664, São Gonçalo 688, Belo Horizonte 808, Goiânia 958, Braziljo 1065, Salvador de Bahio 1770, Maceió 2249, Teresina 2349, Recife 2446, São Luís 2588, Natalo (Brazilo) 2633, Belém 2652, Manaus 2723 km.
Historio
Historio de Colombo komenciĝis inter la jaroj 1860 kaj 1880 kun daŭraj alvenoj de polaj, italaj, germanaj, francaj, svisaj kaj aliaj agrikulturaj enmigrintoj. Ĉefe pro la italoj la tieaj kampoj iĝis signifaj vitejoj kun vinkavernoj. La bieno formiĝis al vilaĝo, poste urbo. Post la 1-a mondmilito en Colombo ankaŭ la industrio aperis.
Klimato
Colombo situas en subtropika klimato. La averaĝa jara temperaturo estas 18 °C. Averaĝe pluvas jare inter 1400-1500 mm. En ĉiuj monatoj pluvas.
Trafiko
Colombo estas ligita al Curitiba per ĉefvojo, krome estas nur flankovojoj al la regiono. En la urbego aŭtobusoj trafikas.
NGC 387
NGC 387 (alia indiko — PGC 3987) estas elipsa galaksio en konstelacio Fiŝoj.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
János Asbóth
Biografio
Asbóth komencis studi en la teknikuniversitato de Pest (urbo), sed pro suspekto pri komploto en 1863 estis alstarigita antaŭ milittribunalon. En 1866 en Parizo li enpaŝis la Klapka-legion. Inter 1867–72 li laboris en diversaj oficejoj, ekde 1879 en ministerio por eksterlandaj aferoj. En 1872 li estis la ĉefkunlaboranto de gazetoj Kelet Népe, de Magyarország de Budapeŝto. Inter 1887–1901 li estis deputito de hungara landkunveno. Li estis plurfoje en Afriko, Bosnio-Hercegovino. En la lastaj jardekoj de la 20-a jarcento lia romano Álmok álmodója (Sonĝanto de sonĝoj) estis taksata kiel ĉefverko de hungara literaturo.
Cianorte
Cianorte estas municipo de la brazila subŝtato Paranao, kiu taksis 69.731 loĝantojn en 2010.
Melchior Franck
Melchior Franck (* ĉirkaŭ 1580 en Zittau; † la 1-an de junio 1639 en Coburg) estis evangela Germana komponisto je la stilŝanĝigo de la malfrua renesanco al la frubaroko.
Vivo
En 1603 Melchior Franck ekdeĵoris kiel kortegokapelestro ĉe duko Johann Casimir en Coburg, kaj tiun ĉi postenon li posedis dumvive.
Post multaj sortobatoj kiel la mortoj de siaj gefiloj kaj edzino, la mizero de la Tridekjara Milito kaj la morto de duko Johann Casimir, Franck mortis en malriĉeco.
Verkoj
Melchior Franck staras je la stilŝanĝiĝo de la malfrua renesanco (ekzemple reprezentata de Giovanni Pierluigi da Palestrina, Thomas Tallis kaj Orlando di Lasso) al frubaroko. Li apartenas al la stila medio de Michael Praetorius, Melchior Vulpius kaj Leonhard Lechner. Claudio Monteverdi kaj Heinrich Schütz apartenis al liaj samtempanoj.
Franck kreis ampleksan komponan verkaron, kiu plejparte aperis presita kaj estis tajlita de baroka princkortego.
La verkaro de Franck ampleksas sakralan muzikon en la Germana kaj Latina lingvojn, precipe por la uzado en la evangela diservo. Multnombraj motetoj, psalmomuzikigoj kaj aliaj eklezimuzikoj konserviĝis. Konataj estas ekzemple la kvarvoĉaj Gemmulae Evangeliorum, ankaŭ eldonitaj kiel Deutsche Evangeliensprüche für das Kirchenjahr[Germanaj evangeliaj diraĵoj por la eklezia jaro], de 1623, kelkaj ĥoraloj samkiel la kanono Da Pacem Domine (origine enskribaĵo en gastolibro).
Franck samkiel komponis profanan voĉkantan muzikon. Liaj multnombraj profanaj kantaroj havas rilate al la tekstoj (montaj serioj, kavalierkantetoj, kvodlibetoj, amaj kaj aliaj popolkantoj, kantoj laŭ la Itala modelo ktp.) ankaŭ literaturan signifon.
Krome Franck kreis instrumentan muzikon, ekz. danckomponaĵojn.
La popolkanto Ach Tannenbaum, praversio de la amkanto „O Tannenbaum“, kiun oni pli poste transversis al populara kristnaskokanto O Tannenbaum, estas atribuita al li.
Efiko
Liaj samtempuloj kiel Johann Staden kaj Valentin Dretzel ŝatis Franck kiel „berümbter Meister“ [fama majstro]. Liaj instrumentaj verkoj estis gravaj por la evoluo de la Entwicklung orkestra suito.
Cent jaroj post lia morto Franck estis forgesita. Lian verkaron oni nur remalkovris fine de la 19-a jarcento kaj en la 20-a jarcento. Ankaŭ ĉitempe grandan parton de lia verkaro konas nur specialistoj.
Álora
Álora estas municipo en la hispana provinco Málaga en la regiono Andaluzio kun areo de 170 km².
En 2007 Álora havis 13 307 loĝantojn.
La stacidomo de Álora situas je la fervojo Málaga-Córdoba
En la municipo situas la vilaĝo El Chorro kun la fama kanjono kun ponto nome Caminito del Rey.
Brzeziny
Brzeziny estas urbo en la administra provinco Lodzio de Pollando. Ĝi apartenas al samnoma komunumo kaj estas la administra centro de la ankaŭ samnoma distrikto Brzeziny. Fine de en la urbo vivis.
Helen Wills
Helen WILLS (naskiĝis la 6-an de oktobro 1905 en la urbeto Centerville, nun parto de la urbo Fremont de Kalifornio, mortis la 1-an de januaro 1998, ankaŭ konata sub ŝiaj edziĝintaj nomoj Helen Wills Moody kaj Helen Wills Roark) estas usona eksa mondfama tenisistino.
Holzkirch
Holzkirch estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Alb-Donau kaj en la distriktaro Tübingen de la federacia lando Baden-Virtembergo. Fine de la komunumo havis  loĝantojn.
Helen Wills
Ŝi famiĝis pro plenumo de naŭ jaroj en la pinta pozicio en virina teniso: 1927–33, 1935 kaj 1938. Ŝi gajnis 31 turnirajn titolojn en la kvar tutmonde pintaj tenisturniroj, nomataj Granda Ŝlemo (turniroj de unuopaj, duopaj kaj miksduopaj matĉoj) dum sia kariero, inkluzive de 19 unuopaj titoloj.
Étrappe
estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Doubs, en la regiono Burgonjo-Franĉkonteo (Bourgogne-Franche-Comté, prononco []) kaj en la historia regiono Franĉkonteo. Fine de en la komunumo vivis. Administre la komunumo apartenas al la arondismento Montbéliard (france arrondissement de Montbéliard), la norda kaj orienta parto de la departemento, kaj al la kantono .
Bill Gates
William Henry GATES, III, pli bone konata kiel Bill GATES [gejts] (naskiĝis la 28-an de oktobro 1955) estas la kunfondinto (kun Paul Allen) de la firmao Mikrosofto.
Li estis unuenaskito kaj nura filo en familio de bonfama juristo el Seattle. Lia patrino ankaŭ okupis altan pozicion en la socio. Li havis du pli junajn fratinojn. En 7-a klaso Bill entuziasmiĝis pri komputiloj kaj revis iĝi profesoro pri matematiko.
Bill kun sia lerneja kunulo Paul Allen tiom entuziasmiĝis pri procezo, ke li pasigis tutan tempon antaŭ komputilo. Laŭ vortoj de Allen ili restis en lernejo ĝis la 4-a horo matene kompilante programojn kaj pasigis ripozajn tagojn antaŭ komputilo.
Je aĝo de 15 jaroj Gates kaj Allen iĝis entreprenistoj. Ili skribis programon por regulado de trafiko kaj fondis entreprenon por disvastigo de la programo. La entrepreno nomiĝis "Traf-O-Data" [Tref-O-Dejta]. Ili laborakiris 20 000 dolarojn kaj forlasis lernejon. Aĝe de 17 jaroj Gates jam famiĝis kaj ricevis oferton krei programan staplon por distribuo de energio de digo de Bonnevill.
Li kun Allen kreis la firmaon de softvaro Microsoft je la 4-a de aprilo de 1975, kiam li ankoraŭ estis studento en la Universitato de Harvard. En 1976, li forlasis la universitaton kaj translokiĝis al Albuquerque, sidejo de Altair, por pakti la cedon de programo Basic.
En 1980, li sukcesis vendi al IBM la operaciuman sistemon DOS, sed konservis la rajtojn pri ĝia uzado. Tiu ĉi estas la bazo de lia enorma riĉaĵo.
Je la fino de la dua jarmilo, la programoj de Microsoft (baze Windows kaj la programaro Office) estas la plej uzataj en la komputiloj de la tuta mondo.
Bill Gates estas en la nuna momento la homo plej riĉa el la mondo. Laŭ la jara listo de la revuo Forbes, lia riĉaĵo estas ĉ. 56.000 milionoj da usonaj dolaroj (2007)
La firmao estis akuzita je monopolaj agadoj, ĉefe pro la konekso de la ceteraj programoj al la sistemo Windows. Aliflanke ĝi estas ofte kulpigita pri kopiado de ideoj unue disvolvitaj de aliaj kompanioj.
Je la 15-a de junio 2006, Microsoft anoncis, ke Gates ne plu partoprenus aktive en la ĉiutaga laboro de la kompanio, por dediĉi sian tempon prefere al la agado de sia fondaĵo, la Fondaĵo Bill kaj Melinda Gates.
Nippon Hōsō Kyōkai
Pri aliaj signifoj, vidu NHK
San Martín de Pusa
San Martín de Pusa estas municipo de Hispanio, en la Provinco de Toledo, regiono de Kastilio-Manĉo. Fine de en la komunumo vivis. Kristanisma patrono de la komunumo estas la sanktulo Marteno de Tours, kies religia memortago sekve estas la komunuma festotago.
Toponimio
Dekomence tiu vilaĝo estis konata kiel "El Pozuelo" (la puteto) pro puto kiu havigis el akvo. Pro reloĝigo la nova vilaĝo aperis okcidente de la antaŭa kaj nomiĝis "San Martín de Valdepusa" (Sankta Marteno) pro preĝejo dediĉata al Marteno de Tours kaj pro la senjoro de Valdepusa, posedanto de la teroj. En 1517 oni ekperdis la nomon de "Pozuelo", kaj restis tiu de la Sanktulo.
Loĝantoj
La loĝanto nomiĝas Sanmartileño. La censita populacio en 2011 estis de 847 loĝantoj kaj la denseco estas de 8,14 loĝ/km².
Situo
San Martín de Pusa estas situanta en la okcidenta parto de Kastilio-Manĉo en la komarko aŭ distrikto La Jara en la sudokcidenta parto de la provinco de Toledo, je altitudo de 507 m; je 71 km el Toledo, provinca kaj regiona ĉefurbo. La areo de ties teritorio estas de 104 km². La geografiaj koordinatoj estas 39°46′59″ N 4°37′57″ Ok.
Ekonomio
Agrikulturo kaj brutobredado tradicie.
Historio
En 1357 setlis la senjorlando de Valdepusa en teroj de Talavera fare de Petro la 1-a. La teritorio jam estis iam loĝata almenaŭ en epoko de visigotoj kaj poste de islamanoj. Post la kristana konkero kaj reĝa dono de la senjorlando, jam estis setlantoj ekde la 12a jarcento en la areo konata kiel "El Pozuelo" (puteto), kie oni starigis la unuajn domojn. El 1425 al 1430 oni reloĝigis la areon per anoj de Bernuí, kiuj post sekego devis eliri el sia vilaĝo, sed la nova vilaĝo estis konstruita pli okcidente kaj la nova loĝantaro de Pozuelo translokiĝis al la nova domaro de San Martín, kaj realigis verkon por liverado de akvo el la antikva puto ĉirkaŭ 1550, kiam ĉiuj setlis definitive en San Martín.
Meze de la 20-a jarcento la populacio atingis ĝis 2,218 loĝantojn, sed poste okazis elmigrado, senloĝigo kaj maljuniĝo de la populacio, kiu preskaŭ trioniĝis al pli da 800.
Christia Mantzke
Christia MANTZKE (naskiĝis en la jaro ??? en Los Angeles, Kalifornio, Usono) estas usona kantistino.
Fordismo
La vorto Fordismo rilatas al Henry Ford, kiu inventis la amasproduktadon kaj perfektigis la ĉenan labormetodon en la komenco de la unua mondmilito (1914). Li enkondukis tiujare la tagan salajron de 5 usonaj dolaroj por faklaboristoj (ĝis tiam 2,34), la okhoran labortagon, kvintagan laborsemajnon (ĝis tiam 6) do la kvardekhoran laborsemajnon. Li volis produkti la plej bonajn aŭtomobilojn per la plej bonaj laboristoj. Kvankam la financa mondo kritikis lin li ne dekliniĝis, sed ne permesis interbabili la laboristojn apud la rulbendo kaj kontraŭis eĉ la sindikatan movadon.
Li enkondukis multajn prezomalaltigajn teknikajn inventaĵojn, novan surmerkatigan metodon (re-venda ĉeno). Unue li aplikis tiun metodon en sia fabrikoj de aŭtomobiloj. Poste, la metodo disiĝis al tuta usona industrio.
Henry Ford reinterpretis la taylorismon kaj kreis metodon, en kiu la homa fiziologio estis pli respektita kaj laboristoj ne estis plu rigardataj kiel mallaboruloj, sed devis ricevi monan stimulon al laboro. La komuna punkto de du sistemoj estas la celo kreskigi la produktadon danke al du precipoj: la divido de l' laboro en unu parto vertikala (separado inter konceptado kaj realigo) kaj en unu parto horizonta (partigo de taskoj), kaj l'apero de la ĉeno de muntaĵo (kaj do de l' laboro en ĉeno). La sekvoj de tiuj precipoj estis, do, la kresko de produktado kaj de la produktiveco, sed ankaŭ de kresko de la konsumado, malkresko de kustoj de produktado (per ŝparo de laborforto kaj areo de fabriko), malkvalitiigo de metia laboro, pli bona kontrolo de la administracio de l' laboro pli kaj pli ripeta kaj monotona, kaj standardizado de la produktoj.
La amasproduktado de la Fordismo estis unu el la kaŭzoj de l' Granda depresio. Sed, la Fordismo havis pli de avantaĝojn ol malavantaĝojn kaj travivis la Grandan Depresion kaj la Dua mondmilito ĝis la krizo de 1973. Post la apero de la ekonomika modelo de Fleksebla akumulo, la Fordismo ne povis resisti al novaj problemoj de produktado kaj estis anstataŭigita de post-Fordismo aŭ toyotismo.
Aldous Huxley en la romano Brave New World kritikis la fordismon. En la romano, Ford fariĝis dio de nova religio la Fordismo.
Marko Naoki Lins
Marko Naoki LINS, germano, naskiĝis la 10-an de oktobro 1973 kiel filo de japana patrino kaj germana patro, la esperantisto Ulrich Lins.
La magistro pri historio aktivis en la Esperanto-movado de Kolonjo kaj en la Germana Esperanto-Junularo, kie li estis estrarano kaj prezidanto. De 2001 ĝis 2003 krome li oficis kiel estrarano de TEJO pri rilatoj kun UEA. Li estis direktoro de la Brusela Komunikadcentro de Eŭropa Esperanto-Unio ĝis aprilo 2005 kaj dum iom pli ol jaro estis dungito de Monato. Poste li eniris la diplomatian servon kaj plurajn jarojn laboris en Kievo. Laŭ la stato de 2016 li estas kultura respondeculo en la germana ambasadejo en Kopenhago.
Chopinzinho
Chopinzinho estas municipo de la brazila subŝtato Paranao, kiu taksis 19.673 loĝantojn en 2010.
Moderna greka
La moderna greka estas konsiderata la lasta etapo en la evoluo de la greka lingvo, kaj ĝi korespondas al la variaĵo de tiu lingvo parolata ekde la Moderna Epoko ĝis la nuntempo. Oni uzas simbole kiel naskodato la jaron de la Sieĝo de Konstantinopolo (1453), kvankam tiu dato ne kongruas kun klara lingva limo kaj multaj de la modernaj fonetikaj trajtoj de la lingvo jam estis aperintaj antaŭ jarcentoj. Dum granda parto de tiu tempo, ekzistis situacio de diglosio, kun diversaj dialektoj parolataj je regionaj niveloj kune kun arkaikaj skribitaj formoj. Dum la 19a kaj 20a jarcentoj estis grava polemiko lingva ĉirkaŭ la variaĵo populara aŭ demotiko (dimotikí) kaj tiu klera arkaikema (kazarévusa). La moderna aktuala greka estas bazata sur la demotika variaĵo kaj ĝi estas la oficiala lingvo de Grekio kaj Kipro.
Save the Children
Save the Children [Savu la infanojn] estas internacia neprofita organizo, kiu sin dediĉas al infanoj, suferintaj nuntempe pro tertremo, uraganoj, aidoso, nutraĵa krizo; pli frue pro militoj.
Ekzistas 27 „Save the Children” organizoj en la International Save the Children Alliance, agadante en pli ol 111 landoj (agadejoj.)