cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Josep Pla
Verkaro
Rakontoj: Coses Vistes (Aĵoj Videblaj, 1925), Llanterna Màgica (Magia Lanterno, 1926), Relacions (Rilatoj, 1927) estas karakterizitaj per rakonta prozo sed sugestas kaj skizas aliajn ĝenrojn kiuj poste estus tre fundamentaj en lia laboro. La vida amarga (La amara vivo), El carrer estret (La mallarĝa strato, 1952) kaj Aigua de mar ( Marakvo ) estas pli postaj rakontoj.
Taglibroj kaj memoroj: La taglibro donas al Pla grandan liberecon en la uzo de la kombinita uzo de malsamaj ĝenroj: la persona taglibro, la priverko, la rakonto, la dialogo, la personaj pripensoj, la konsilo al la leganto, la portreto kaj la analizo de la kutimoj de nacioj kaj popoloj. El quadern gris (la griza kajero) estas ĵurnalo kiu establis la statuson de Pla. Ĝi ne estas aŭtentika taglibro, sed "literatura" taglibro, verkita post tempo. La ĉefaj temoj en la taglibro estas la pejzaĝo kaj geografio de la Emforde-regiono (lia hejmprovinco), la priverko de la ĉiutaga vivo kaj la obsedo de la aŭtoro-rakontanto pri verko. Aliaj ŝajne aŭtobiografiaj verkoj estas: Girona (Ĝirono, 1952), Primera volada (Unua flugo), Notes Disperses (Dispertaj Notoj), Notes del capvesprol (Notoj en la Vespero, gajninto de la Premio Urbo de Barcelono por 1979) kaj Notes per a. Silvja (Notoj al Silvja).
Antropologia eseo (Eseo pri Dogano): Els pagesos (La Kamparanoj, 1952), El pagès i el seu mon (La Kamparano kaj Lia Mondo) kaj Les hores (La Horoj, 1953).
Biografio: Vida de Manolo (Vivo de Manolo, 1928), Santiago Rusiñol i el seu temps (Santiago Rusiñol kaj lia tempo, 1955), Francesc Cambó Francesc Cambó, 1928-1930), Homenots (grandaj tipoj), Retrats de passaport (pasporto). fotoj), Tres senyors (tri sinjoroj).
Vojaĝrakontoj: Les Illes (La Insuloj), Viatge a la Catalunya Vella (Vojaĝo en Malnova Katalunio), Italia i el Mediterrani (Italio kaj Mediteraneo), Les Amèriques (Ameriko: Du Kontinentoj), Sobre París i França (Pri Parizo kaj Francio), Cartes de កា (Leteroj de malproksime, 1947), Israelo, 1957 (Israelo 1957, eldonita 1958).
En la unuaj jaroj de la frankisma reĝimo, kaj pro la absoluta malpermeso de eldonado en la kataluna lingvo, li publikigis la jenajn verkojn en la hispana: Guía de la Costa Brava (Gvidisto de la Costa Brava, 1941), Las ciudades del mar (Urboj de la Maro, 1942), Viaje en Busus (Vojaĝo per Buso, 1942), estas konsiderata unu el liaj plej gravaj verkoj, kaj pruvas sian brilan majstradon de la hispana, Rusiñol y su tiempo (Rusiñol kaj lia tempo, 1942), El pintor Joaquin. Mir (La pentristo Joaquin Mir, 1944), Un señor de Barcelona (Sinjoro el Barcelono, ​​1945), La huida del tiempo (Spertita de Tempo, 1945) Iom poste, en 1947, kiam la cenzuro permesis al li fari tion, li revenis al eldonado en la kataluna: Cadaqués (Cadaques, unu el liaj plej sukcesaj libroj). Inter 1950 kaj 1956 li publikigis kelkajn el siaj plej konataj verkoj kiel: El carrer estret (La Mallarĝa Strato), Girona (Ĝirono) kaj Cartes d'Italia (Leteroj el Italio) en la eldonejo Selecta.
Ekde 1956, li komencis kolekti kaj redakti kune kun la eldonejo Selecta de Joseph Maria Crozet la unuan parton de "ĉiuj liaj verkaĵoj", kiu nombris 29 volumojn kaj en kiuj li komencis eldoni siajn mirindajn portretojn nomitajn Homenots (grandaj tipoj). En 1962, la kunlaboro inter li kaj Crozet finiĝis, kaj post pluraj jaroj sen redaktoro, en 1966 li revenis al la projekto "Ĉiuj Siaj Verkaĵoj", eldonita de Destino, redaktita de Josep Vergés. La unua volumo en la nova definitiva eldono de ĈSV estis verko kiu ankoraŭ ne vidis la lumon, El quadern gris (La Griza Kajero), taglibro verkita en la fruaj 1920-aj jaroj (poste reverkita kaj signife vastigita), kaj kiu estis turnopunkto en la literatura referenco al Pla. La kritika laŭdo kaj sukceso kiun la verko ricevis inter la legantaro instigis Verges daŭrigi eldonadon de ĈSV, kiuj nuntempe nombras 46 volumojn, inkluzive de manuskriptoj kiuj ankoraŭ ne vidis la lumon, kiel ekzemple: Notas para un diario (Notoj por taglibro), verkita en la mez-1960-aj jaroj. Tiu ĉi verko estis la objekto de la plej multaj el la sagoj de kritiko, pro la tro da libereco kiun Vergés prenis sur sin por enkonduki ŝanĝojn kaj korektojn en la teksto, por tiel diri, (verŝajne por ŝpari al la leganto certajn malglatajn trairejojn). Kun la emeritiĝo de Josep Vergés, Frank Keerl estis nomumita por gvidi la eldoniston kiu serĉis eltiri ekonomiajn profitojn el la verkaĵoj anstataŭe de igi ilin haveblaj al esploristoj aŭ transdoni ilin al la Josep Pla Societo.
Kvankam li ne verkis teatraĵojn, lia vivo kaj laboro donis inspiron por gravaj teatraj verkoj, kiel: Ara que els ametllers ja estan batuts (Nun kiam la migdalarboj estas batitaj), surscenigita en 1990, en kiu Joseph Maria Plotats kunvenis la portreton. de Pla el collage de liaj notoj. kaj La increíble história del Dr. Floit & Mr. Pla (The Unbelievable Story of Dr. Floit and Mr. Pla) produktaĵo de la grupo Els Joglars surscenigita en 1997, kiu rekreas la konatajn rolulojn de Stevenson, en kiu d- ro Jekyll kaj sinjoro Hyde alprenas la bildon de kataluna industriisto. imbuita de strebo akiri riĉaĵon kaj post tio li trinketas el la postrazilo "Floyd", li iĝas intelekta, sentema kaj klera verkisto, alinome Josep Pla kaj enkorpigas valorojn kontraŭajn al tiuj de la komercisto.
Ekde lia morto, lia iom liberala iom konservativa pensado, demandanta kaj senpartia, plena de ironio kaj saĝo estas viva kaj trafa pli ol iam ajn, kvankam liaj verkoj iras kontraŭ la fluo de la kultura starigo hodiaŭ, ankoraŭ daŭre vidas la lumon de novaj. eldonoj de liaj libroj, kaj la hispana recenzo same kiel La kataluna revuo finis laŭdi lin kaj unuanime difinis lin kiel unu el la grandaj hispanaj verkistoj de la 20-a jarcento.
Medianeira
Medianeira estas municipo de la brazila subŝtato Paranao, kiu taksis 41.830 loĝantojn en 2010.
Dolany (distrikto Pardubice)
Municipo Dolany situas en Ĉeĥio, regiono Pardubice, distrikto Pardubice, 12 km norde de urbo Pardubice. Vivas ĉi tie. Proksime de la vilaĝo estas kelkaj grandaj sablejoj. La estintaj akvoplenaj sablejoj estas uzataj por banado, surakvaj sportoj kaj ankaŭ kiel fonto de trinkakvo.
Historio
En lokoj, kie nun troviĝas vilaĝo Dolany en antaŭhistoriaj tempoj estis granda marĉejo, kiu etendiĝis de nuntempaj Opatovice nad Labem ĝis Lázně Bohdaneč. Tamen pri ekzisto de iama setlejo en lokoj de la nuna vilaĝo atestas trovo de amaso da bronzaj braceletoj. Ekesto de nuna vilaĝo datiĝas ĉirkaŭ la jaro 1073, malgraŭ la unua skriba mencio pri Dolany estas el la jaro 1228, kiam donacis ĝin senjoro Mikuláš al la monaĥejo de Opatovice. Post detruo de la klostro havigis al si la vilaĝon Diviš Bořek el Miletínek, poste posedis ĝin princoj de Minsterberg kaj pli malfrue Vilém el Pernštejn. Fine estis Dolany havaĵo de la Ĉeĥa reĝa kamero.
Preĝejo
Novromia preĝejo de Sankta Adalberto el la jaro 1913 estis konstruita koste de civitanoj, kiuj monkolektis tutan sumon. Projektis ĝin arĥitekto Božek Dvořák el Pardubice. Konstruado realiĝis rapide. La 13-an de julio estis konsekrita kaj enmasonita baza ŝtono kaj jam la 30-an de septembro estis instalita kruco sur pinton de la turo, en novembro estis instalita turhorloĝo kaj en la januaro 1914 oni unuafoje sonoris. Ankaŭ ĉiuj internaj aranĝaĵoj - statuo de Virgulino Maria, predikejo, la ĉefaltaro estis kreitaj kaj instalitaj rapide, multaj civitanoj donacis al la preĝejo diversajn eĉ multekostajn artaĵojn kaj la 5-an de julio 1914 estis la preĝejo solene konsekrita. Nelonge post tiam eksplodis la unua mondmilito.
Kapeleto
Baroka kapeleto de Sankta Floriano estas el la 18-a jarcento kaj kun kvar ĉirkaŭaj arboj kreas belan dominanton de la vilaĝo.
Tombejo
La loka tombejo estis konstruita en la jaro 1902. Sur ĝi estas granda ŝtona krucifikso de Josef Svatoň kaj tombeja kapelo kun tureto kaj sonorilo.
Monumento al la falintoj
Monumento al la falintoj en la 1-a mondmilito estis solene malkovrita en la jaro 1920
Baza Lernejo
La origina lernejo ekestis komence de la 19-a jarcento. La konstruaĵo estis ligna kaj staris proksime de la nuna preĝejo. En la jaro 1876 estis konstruita nova masonita lernejo kun du lernoĉambroj, sed pro gravaj konstrumankoj ĝi devis esti rekonstruata. Definitive ĝi estis finita nur en la jaro 1890. En la jaro 1973 pro manko de lernantoj estis la instruado finita kaj en estinta lernejo nun estas antaŭlernejo, vilaĝoficejo kaj biblioteko.
Connie's Inn
Connie's Inn, nome Trinkejo de Connie aŭ Konnitrinkejo, estis noktoklubo en Harlemo, Novjorko, establita en 1923 fare de Conrad (Connie) Immerman en partnereco kun siaj fratoj, George kaj Louie Immerman. Enmigrintoj el Germanio, la fratoj Immerman funkciigis en Harlemo delicatessen manĝovendejon kaj riĉiĝis per kontraŭleĝa drinko-kontrabando. Ties klubo estis situanta ĉe la 2221 de la Sepa Avenuo kun la 131a Strato el 1923 ĝis 1934. Tie ludis ekzemple Louis Armstrong, Fats Waller, Wilbur Sweatman, Peg Leg Bates, Bricktop kaj Fletcher Henderson. Malkiel ĉe la Cotton Club, la Connie's Inn prezentis nur afrik-usonajn ludantoj, sed ĝi ne limigis sian publikon al nur blankuloj. Membroj de la Ziegfeld Follies, la heredantino Gertrude Vanderbilt, kaj nombraj aliaj venis el urba centro por ĝui la spektaklojn de Connie's Inn kaj estis foje influa por sendi siajn revuojn al Broadvajo.
En la komencaj de la 1930-aj jaroj, la Immerman-oj translokiĝis Connie's Inn al urbocentra loko. Tie, ili produktis unu el siaj lastaj grandaj revuoj, nome Stars Over Broadway (steloj super Broadvajo), kun Billie Holiday kaj Bessie Smith.
Ringonatriko
Ringonatriko (Natrix natrix) estas senvenena serpento el la familio Natrikenoj (Natricidae). La genro Natriko longtempe estas konsiderata kiel apartenanta al la familio de Kolubredoj (Colubridae). La ringonatriko inter 1826 kaj 1907 estis metata en la genro Tropidonotus, kaj la nomo Tropidonotus natrix ofte aperas en malnova literaturo.
Vivo kaj morto
En goo, ŝtongrupo vivas kiam ĝi estas kaptebla neniel. Ŝtongrupo mortos kiam oni ne povas savi ĝin.
Mortinta ŝtongrupo estos forigata de la ludtabulo nur fine de la partio. Tiajn ŝtonojn oni konsideras kiel vere kaptitaj ŝtonoj.
Ŝtongrupo estas neniam kaptebla, eĉ ĉirkaŭita de malamika formacio, kiam enhavas almenaŭ du realajn okulojn. Praktike, sufiĉas ke tiu ŝtongrupo havu la eblecon enhavi ilin.
Per la supra bildo oni montras vivantajn ŝtonarojn kiuj enhavas po du realaj okuloj.
Ĉiuj malrealaj okuloj situantaj inter realaj okuloj funkcias kvazaŭ tiuj estus ankaŭ realaj, ĉar malamiko ne povas detrui ilin.
Intersekcoj markitaj per 'a' estas malrealaj okuloj funkciantaj kvazaŭ realaj.
Epimeteo (luno)
Epimeteo estas unu el la naturaj satelitoj de Saturno. Ĝi dum longa tempo estis konfuzita kun Jano, ĉar ambaŭ sekvas preskaŭ saman orbiton.
Malkovro
Epimeteo estis verŝajne observita unuafoje de Audouin Dollfus la, sed li opiniis observi Janon. Richard L. Walker, la 18-an de decembro de la sam jaro, observis ĉu Janon, ĉu Epimeteon. Sed tiam, oni kredis ke estis nur unu luno, oficiale: Jano.
En oktobro 1978, Stephen M. Larson kaj John W. Fountain determinis ke la observoj de 1966 estis klarigeblaj nur se estus du objektoj sur la sama orbito.
Tion konfirmis aliaj observoj (la lasta, far de Dale P. Cruikshank la ) kaj, la fotoj far de Voyager 1 kaj la teamo de Stephen M. Larson, John W. Fountain, Bradford A. Smith kaj Harold J. Reitsema.
Ĉiuj tiuj homoj povas esti dirataj malkovrintoj de Epimeteo.
Orbito
Epimeteo kaj Jano (eble eroj de unu sama objekto, kiu disiĝis pluraj miliardoj da jaroj antaŭ) estas "kun-orbitaj" satelitoj: pli precize, la radiusoj de iliaj orbitoj diferencas de ĉirkaŭ 50 km. la pli interna luno trakuras pli rapide sur sia orbito, nome la ekstera. Proksimume ĉiuj kvar jaroj, ili proksimiĝas unu de la alia; pro ilia reciproka altiro, tiu kiu estas "antaŭ" estas bremsita, kaj, perdinte energion malsupreniras sur pli internan orbiton. Reciproke, la luno "malantaŭa" estas plirapidigata, ricevas energion kaj supreniras sur eksteran orbiton.
Tiel, ambaŭ satelitoj interŝanĝas iliajn orbitojn, la lasta interŝanĝo okazis en januaro 2010.
En la orbito de Jano kaj Epimeteo, la sondilo Cassini malkovris en 2006 maldensan ringon, larĝa je ĉirkaŭ 5000 km. Ĝi povas veni de polveroj elĵetitaj de la lunoj pro meteoroidaj frapoj.
Aspekto
Epimeteo estas neregula objekto. Ĝia malgranda denso pensigas, ke ĝi estas glacia kaj porhava. Ĝia surfaco montras kraterojn, el kiuj du ricevis la nomojn de Polukso kaj Helaira.
Nomo
En 1983 ĝi ricevis la nomon de Epimeteo, titano kaj frato de Prometeo.
Robert Lefkowitz
Robert Lefkowitz (naskiĝis la 15-an de aprilo 1943, en Novjorko) estas usona kuracisto. La 10-an de oktobro 2012 li kun Brian Kolbika estis honorigita per duono de la Nobel-premio pri kemio pro ilia esplorado de la proteino-G-ligataj ricevantoj.
Li unue laboris kun β-adrenalinoricevanto kaj poste li konstatis ke proteino-G-ligataj ricevantoj rolas en multaj aliaj meĥanismoj.
Malhada
Malhada estas municipo en la brazila subŝtato Bahio, kiu havis 16.014 loĝantojn en 2010.
Efim Feofanoviĉ Spiridoviĉ
Efim Feofanoviĉ SPIRIDOVIĈ (naskiĝis en 1891; mortis en 1958) estis belorusa kaj sovetia esperantisto.
Li laboris kiel ĵurnalisto (de 1918) kaj instruisto-lektoro pri politika ekonomio kaj ekonomia geografio. De 1931 li estis scienca laboranto de Moskva kaj Ĥarkova scienc-esploraj institutoj de lingvoscienco. Li esploris la teorion de internacia helpa lingvo laŭ marksisma vidpunkto. Li estis aŭtoro de rusa-esperanta vortaro, 1926 kaj 1928, grava studo ruslingva Lingvoscienco kaj lingvo internacia, 1931, aperinta ankaŭ en japana traduko de Ooŝima Joŝio, kaj multaj artikoloj samtemaj en SEU-gazeto, Sennacieca Revuo, La Nova Etapo. Li aliĝis al la Lingva Komitato en 1929.
Laŭ Nikolaj Stepanov, Spiridoviĉ mortis en 1958 en siberia maljunulejo, post multjara restado en punlaborejo.
Spirita juvelaro
EdE-S
Spirita juvelaro estis katolika preĝlibro, tradukita el la nederlanda de P. Pastro. La libro estis eldonita dufoje de Romen Ruremondo. La unua eldono aperis en 1910 kun 291 paĝoj kaj la dua en 1912, kun 292 paĝoj.
Nogales (Arizono)
Nogales estas urbo en la pleja sudo de la subŝtato Arizono de Usono. Ĝi situas ĉe la internacia limo de Usono kaj Meksiko, najbaras al la samnoma urbo Nogales (Sonora), kaj la du loĝlokoj kune konsistigas la plej grandan internacian urbon de la uson-meksika limo. La usona intersubŝtata aŭtovojo 19 venanta el nordo finiĝas en la urbo, kaj sekve tra ĝi fluas signifa parto de la uson-meksika trafiko. La urbo estas la administra centro de la arizona kantono Santa Cruz.
Ĉar multaj lokanoj el la regiono Ekstremaduro, Hispanio, elmigris al Hispanameriko dum la 16a kaj 17a jarcentoj, kelkaj lokoj tie nomiĝas same Nogales (Juglandarboj), kiaj ĉe Nogales (Arizono) kaj Nogales (Sonora).
Siegfried Eduard Spielmann
Siegfried Eduard SPIELMANN [ŝpilman] (naskiĝis la en Obergosgeno) estis svisa esperantisto, doktoro de politikaj kaj ekonomiaj sciencoj, revizoro de internacia poŝtmandatoj en pensio.
Li havis instrudiplomon pri la lingvoj franca, itala kaj angla. Kiel demokrato, li ĉiam partoprenis la land- kaj urbopolitikan agadojn.
Li estis esperantisto de 1910. De 1913 li konstante propagandis Esperanton kaj gvidis kursojn, ankaŭ superajn. Li faris dekon da publikaj paroladoj por Esperanto en Berno kaj en aliaj svisaj urboj. Li estis prezidanto de Esperanto-Societo en Berno kaj eksprezidanto kaj honora prezidanto de ILEPTO, kiu sub lia prezido kaj kunlaborado de la fratoj Pierre kaj Robert Julien Filliatre kreskis multe. Li varbis kiel kolektivan membron la Internacion de PTT. Li estis poŝtestro de la Universala Kongreso de Esperanto en 1913 en Berno; krome li partoprenis 8 Universalajn Kongresojn. Li verkis gvidlibreton kaj gvidfoliaron pri Svisujo; ambaŭ ilustritaj kaj oficialaj, 1923 kaj 1925. Li redaktis depost 1928 ĉiusemajnan Esperanto-Angulon en svisa PTT- kaj doganfaka personara gazeto. Oftaj propagandaj artikoloj.
NGC 2132
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
1914
1914 estis normala jaro komenciĝanta ĵaŭde (ligilo montras kalendaron). En la jaro 1914 okazis interalie:
Sassello
Sassello estas komunumo de Italio.
Gorgio
Gorgio, Gorgias el Leontinojo (Γοργίας ὁ Λεοντῖνος)- greka filozofo, retoristo, erististo, la plej grava sofistoj kune kun Protagoro. Kvankam li estis sofisto, li ĉefe okupiĝis pri parolteorio kaj instruis retorikon. Opiniata kiel unua nihilisto.
Li devenis de Leontinojo (hodiaŭ Lentini), estis lernanto de Empedoklo kaj la instruisto de Isokrato. En aliaj tekstoj estis menciitaj aliaj nomoj de studentoj kiel Periklo, Polus kaj Alcidamas (en Suido), Kritias, Alkibiado kaj Tucidido (en la verkadoj de Philostratus). Li mortis en Lariso en Tesalio.
Lia ĉefa aserto je rekono estas ke li transplantis retorikon de sia indiĝena Sicilio al Atiko, kaj kontribuis al la disvastigo de la atika dialekto kiel la lingvo de literatura prozo.
Ontologio kaj sciteorio
Li estis aŭtoro de verko Pri naturo aŭ pri malesto. En ĝi li agnoskas:
Laŭ li nenio estas ĉar filozofoj povas diskuti pri estebleco de esto kiel pri unua, multa, kreiĝanta, senŝanĝema. Tial ne estas esto sed nenio.
Oni ne povas koni eston ĉar homo ne konadas eston sed la prezenton de esto. Ekzemple homo povas imagiĝi flugantan homon. Tia homo ne ekzistas tial homo ne povas same koni eston eĉ se ĝi estus. Tial oni ne povas same esprimi, ekkomuniki eston ĉar simbolantaj vortoj kiuj eston esprimas povas esti alie ricevita per ricevanto.
Tiel Gorgio kreis unuan filozofion konstruitan sur transcendeco.
Derivaĵoj de liaj asertoj
Retoriko estas uzata kiel ilo por persvadi homon pri certa vero, kaj ĉar ekzistas neniu valoro en fakte dirado de la vero, ĉar la vero mem estas neatingebla, la uzo de retoriko kaj distordo de la vero ricevas sian valoron. Finfine, la maniero kiel la aferoj estas prezentitaj estas pli grava ol la enhavo kaj la vero. Tio estas parto de la kritiko, kiun li ricevis de Platono en la Gorgia Dialogo.
Relativismo, kiu signifas ke ĉio estas relativa; Ĉiu persono estas skalo por ĉio, inkluzive de moralaj kaj ŝtataj aferoj; Tial, ne ekzistas "taŭga" aŭ "natura" reĝimo kaj ne ekzistas supera okupo super la alia, krom en la mezuro, ke ili estas pli utilaj.
Etiko
La etiko de Gorgio estas agnoskanta kiel etiko situacia. Ĝi estas la unua formo de nihilismo. Gorgio opinis ke antaŭaj filozofoj prokrastadis la tempon por koni la eston ĉar esto ne estas. Tial oni devas okupiĝi pri etiko.
Gorgio tial okupiĝis pri simplaj faktoj, situacioj de vivo kaj politiko. Laŭ li devoj ŝanĝas rilate al socia situacio, momento, aĝo. Tial la unu faro povas esti same bona kaj malbona. Gorgio opinis ke sperto estas la vojo por profito tial multuloj opinias lin kiel empiristo.
Retoriko
Gorgio estis aŭtoro de la manlibro por retoriko- Scipovo retorika- kiun oni lasis. Filozofoj tial konkludas ke Gorgio opinis ke ĉian pravon oni povas atingi per bona retoriko. Pri filozofio kaj persono de Gorgio okupiĝis ankaŭ Platono en siaj dialogoj.
Calvados
Calvados (franca elparolo: []) estas departemento de la franca regiono Normandio. Ĝi etendiĝas sur kaj havis 689,945 loĝantojn en 2013.
Ĝia plej granda urbo estas Caen. Aliaj urboj estas Bayeux, Lisieux, Vire Normandie, Falaise, Hérouville-Saint-Clair. La departemento havas 621 komunumojn.
Geografio
Calvados estas parto de la regiono Normandio. Ĝi estas lima de la departementoj Eure oriente, Orne sude kaj Manche okcidente. Norde estas la Manika Markolo.
La Pointe du Hoc (franca prononco: [pwɛ̃t dy ɔk]) estas promontoro kun 30 m alta klifo superrigarde al la Manika Markolo sur la nordokcidenta marbordo de Normandio.
Peter Jenner
Peter Jenner, naskiĝinta en 1943, estas angla impresario. Li okupiĝis pri la rokgrupo Pink Floyd dum ĝia frua kariero, kaj poste pri Syd Barrett, T. Rex, Ian Dury, Roy Harper, The Clash, kaj aliaj artistoj. Li freŝe multe engaĝiĝis pri la debatoj pri la kopirajtoj en muzika industrio.
Calvados
Historio
La departemento estis kreita dum la Franca Revolucio, je la 4-a de marto 1790, per uzado de la leĝo de la 22-a de decembro 1789, el parto de la provinco de Normandio. Oni pensis nomi ĝin Malsupra Orne (Orne-Inférieure), antaŭ ol elekti la nunan nomon.
Je la 6-a de junio 1944, dum la dua mondmilito, alvenis tra la plaĝoj de Calvados anglaj, usonaj, kanadaj, polaj kaj francaj militistoj. Dum la sekvaj monatoj, ili liberigis la nordan parton de Francio.
Gangstero
Gangstero, laŭ PIV, estas ano de bando da krudaj, perfortemaj krimuloj, ekspluatantaj neleĝajn profitofontojn en grandaj urboj. Kelkaj bandoj estas konsiderataj parto de organizita krimo. Bandoj de gangsteroj havigas nivelon de organizado kaj de rimedoj kiuj eltenas multe pli grandajn kaj pli kompleksajn krimajn transagadojn ol individua krimulo povus atingi. Gangsteroj estis aktivajn dum multaj jaroj en landoj tra la tuta mondo.
Kelkaj gangsteroj, kiaj Al Capone iĝis fifamaj. Gangsteroj estas temoj oftaj ĉe multaj romanoj kaj filmoj, partikulare de agado okazinta ĉirkaŭ la periodo inter 1920 kaj 1990, kaj ĉefe nur ĝis la mezo de la jarcento, kio okazigis apartan ĝenron kaj de literaturo kaj de kinarto, nome nigra kino aŭ romano, respketive.
En apartaj kulturoj kiaj Japanio, Ĉinio, tiu tipo de roluloj, kaj realaj inspiraĵoj, montras specifajn trajtojn.
Ophiocordycipitaceae
Estas ankaŭ anamorfaj genroj : Tolypocladium, Hirsutella ...
Preĝejo Sankta Nikolao (Milbitz)
Bela protestantismo vilaĝa Preĝejo Sankta Nikolao (germane: Dorfkirche St. Nikolaus) troviĝas en Milbitz, urbokvartalo de Königsee, Germanujo.
Historio
La unua kirko konstruitis en 1340. Malcertas ĉu ĉe la en 1603 menciita Nikolao-kirko temas ankoraŭ pri la mezepoka konstruaĵo aŭ pri jam posteula versoi. La nuna starigitis inter 1760 kaj 1786; la aranĝo de la interno komenciĝis en 1774 daŭronte ĝis 1794. Temas pri hala kirko kun triflanka altareja finiĝo kaj alta uesta turo kun okangula spajro kaj lanterno. Interne troviĝas du galerioj seninterrompe ĉirkaŭantaj. Eoste unuiĝis la ambona altaro kun al sakristio.
Ĝi estis iam sub patroneco de Maria Magdala komence; en 1603 inverse jam temis pri Nikolao-kirko. La lasta konstruo eblis danke al fondaĵoj de duko Ludoviko Guntero kaj la princino; ĉefkonstruisto estis la ĉarpentisto Elle el Martinroda.
La orgeno etendiĝas je du galerioj; ĝi faritis fare de la loka orgenfaristo Johann Daniel Schulze, avo de la famega Johann Friedrich Schulze.
Gregorio la 10-a
Gregorio la 10-a (naskiĝis en 1210 en Piacenza, Italio kiel Tebaldo Visconti; mortis la 10-an de januaro 1276 en Arezzo) estis papo ekde 1271 ĝis sia morto en 1276.
Beatulo en la katolika eklezio; festotago: 10-a de januaro.
Transglobe Expedition
La Transglobe Expedition (Transmonda Ekspedicio) estis la unua ekspedicio kiu faris cirkaŭpolusan navigadon, veturante la mondon "vertikale" traveturante ambaŭ polusojn uzante nur surfacan transporton.
Starte en 1979 el Greenwich en Unuiĝinta Reĝlando, aventuristoj Sir Ranulph Fiennes kaj Charles R. Burton iris suden, alvenante al la Suda Poluso la 17an de decembro 1980. Dum la venontaj 14 monatoj, ili iris norden denove, atingante la punkton de la Norda Poluso la 11an de aprilo 1982. Veturante suden denove, ili alvenis denove al Greenwich la 29an de aŭgusto 1982.
30194 Liamyoung
30194 Liamyoung estas tre malgranda treege hela asteroido de la asteroida zono malkovrita la en la kadro de la astronomia kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de Liam Hayden Young, finalisto de la Broadcom MASTERS de 2014, matematika kaj scienca konkurso por gestudentoj de mezlernejo, pro lia projekto pri scienco de la medio. Li estis lernanto ĉe la Classical Academy de Colorado Springs (Koloradio).
Battista Cadei
Battista CADEI (naskiĝis la 24-an de junio 1937, mortis la 7-an de julio 2022) estis itala katolika pastro kaj esperantisto.
Insulo Signy
Historio
La insulon malkovris James Weddell (ĉ. 1823-1825), nomumis ĝin en 1912–13 la norvega kapitano Petter Sørlle post sia edzino Signy Sørlle. La norvega balenĉasa entrepreno Tønsbergs Hvalfangeri A/S establis tie en 1920–21 balenĉasan stacion sur Signy, kiu estis uzata dum la someraj monatoj ĝis la malfruaj 1920-aj jaroj.
Battista Cadei
Li sacerdotiĝis en 1963. En la 1980-aj jaroj li estis redaktoro de la Esperanto-elsendoj de Radio Vatikana kaj de Espero Katolika.
Li abunde tradukis el la itala al Esperanto. En 2006 aperis liaj tradukoj de La gefianĉoj de Alessandro Manzoni (495 p., Serio Oriento-Okcidento 41) kaj de la encikliko Deus caritas est.
Insulo Signy
Historio
En 1947 Britujo tie establis esploran stacion Signy, kiu servis ĉefe kiel meteologia stacio. Ĝi iĝis pli poste unu el la plej gravaj stacioj de Britujo, pri biologiaj esploroj.
Floro kaj faŭno
La insulo konsistas ĉefe el metamorfa rokaro. Sur la insulo kovas 17 birdospecioj, krom tio vivas tie tri fokospecioj. Krom multaj algoj kaj likenoj, ekzistas ankaŭ du florplantoj: la antarkta hargreso (Deschampsia antarctica) kaj la antarkta perloradiko (Colobanthus quitensis).
Esaias Reusner
Esaias Reusner (* 29-a de aprilo 1636 en Löwenberg en Silezio, † 1-a de majo 1679 en Berlino) estis Germana liutisto kaj komponisto.
Li estis rigardata kiel unu el la plej bonaj liutovirtuozoj de sia tempo kaj estis unu el la unuaj eminentaj majstroj de la liutsuito en Germanio.
19458 Legault
19458 Legault estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la de la franca amatora astronomo Michel Bœuf elde la observatorio de Les Tardieux, proksime de Martigues (Francio).
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de la franca amatora astronomo Thierry Legault, kiu faris mirindajn alt-distingokapablajn astronomiajn bildojn. Li estas ano de la franca astronomia asocio "AUDE" ("Association des Utilisateurs de Détecteurs Électroniques")
Patara
Graveco
Patara estis unu el la plej gravaj urboj en Likio kaj la plej grava haveno en ĉi tiu regiono. Sub la nomo Pttara, la urbo probable estis fondita de likioj, eĉ se posta greka tradicio atribuas la fondon al Pataros, filo de Apolono. Apollon Patroos havis kulton kun orakolo en Patara. Patara ankaŭ stampis sian portreton sur moneroj en la helena civilizo.
Historio
Malgrandaj trovaĵoj pruvas prahistorian setlejon de la posta Patara jam en la tempo de la ĥalkolitiko kaj la frua bronzepoko. Ĝi esence limiĝis al la Tepecik, la monteto nordoriente de la interna haveno. Arkitekturaj restaĵoj sur la Tepecik devenas de la 7-a Jarcento a.K.
Ekde la tempo de Aleksandro la Granda, Patara apartenis al la influkampo de la helenismaj imperioj kaj estis grava mararmea bazo en la Diadoĥaj Militoj. Ptolemeo la 2-a provizore renomis ĝin Arsinoe.
Artemidoros rangigis la urbon inter la ses plej gravaj urboj de la Lika Ligo. En romiaj tempoj Patara prenis gvidan pozicion en Likio. Ĝi estis la ĉefurbo de la provinco Likio kaj sidejo de la guberniestro de la provinco Likio kaj Panfilio.
La apostolo Paŭlo restis dum sia tria misia vojaĝo (53–58 p.K.) en Patara. Laŭ la historio de Apostoloj, li venis de Rodiso per ŝipo al Patara, kie li daŭrigis sian vojaĝon al Fenicio sur alia ŝipo.
Laŭ tradicio en la 3-a jarcento p.K. la estonta episkopo Nikolao de Mira naskiĝis en Patara. Dum la lasta persekuto kontraŭ kristanoj, la provinca guberniestro en 312 p.K. ordonis, ke la episkopo Methodios de Olympos estu ekzekutita en Patara.
Osmeredoj
Eperlanoj – pli precize nesalakvaj eperlanoj aŭ tipaj eperlanoj por distingi ilin el la rilataj Argentinedoj, Batilagedoj kaj Retropinnedoj – estas familio de malgrandaj fiŝoj, nome Osmeredoj (el Osmeridae) el la ordo de Osmeroformaj, troviĝantaj en oceanoj Atlantiko kaj Pacifiko. Ili estas komunaj en la Grandaj Lagoj de Nordameriko, kaj en lagoj kaj maroj de la nordaj partoj de Eŭropo, kaj naĝomovas laŭ grandaj fiŝaroj laŭlonge de la marbordo dum ties printempa migrado al siaj ovodemetaj riveretoj. La Delta eperlano, Hypomesus transpacificus, troviĝas en la Sakramento Delta de Kalifornio kaj estas endanĝerigita specio.
Ĝi estas unu el malmultaj fiŝoj kiujn sportaj fiŝkaptistoj rajtas retumi, uzante manretojn, ĉu ĉe la marbordo aŭ ĉe la riveretoj. Kelkaj sportaj fiŝkaptistoj ankaŭ glacikaptas eperlanojn. La kaptitaj osmeredoj estas ofte frititaj kaj manĝitaj tutaj.
28508 Kishore
28508 Kishore estas asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la de la teamo de la astronomia kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Nomo
Ĝia nomo honoras Kishore Balasubramanian, kiu gajnis la duan rangon en la Intel International Science and Engineering Fair de 2011 pro sia projekto pri medicino kaj sano. Li lernis ĉe la Klein Oak High School de Spring (Teksaso, Usono).
Militkaptito
Militkaptito estas soldato aŭ militisto, tenita fare de la malamiko post esti kaptita dum armita konflikto inter landoj, aŭ senpere post ĝi.
Internaciaj konvencoj reguligantaj traktadoj kun kaptitoj (nuntempe ĉefe la 3-a ĝeneva konvencio el la 12-a de aŭgusto 1949) krom alia destinas, ke militkaptitoj ne devas esti torturataj nek murdataj, kaj specifikas informojn, kiujn la kaptito estas devigita sciigi al malliberigantoj: nomo, dato de naskiĝo, rango kaj deĵornumero.
Kiel militkaptitoj oni konsideras personojn de tiuj ĉi kategorioj:
Ankaŭ ĉiujn ceterajn personojn, kiuj faris militagadojn, estas necese okaze de duboj konsideri kiel militkaptitojn, ĝis kiam apartenanta juĝo ne decidis pri ilia statuto. La militkaptitoj subiĝas al la potenco de ŝtato, kiu militkaptis ilin, ne al personoj aŭ armeaj taĉmentoj, kiuj militkaptis ilin.
Militprizono (ofte ankaŭ malliberejo por militprizonuloj) estas ejo por la enfermado de malamikaj luktintoj kaptitaj de militanta potenco dum militepoko.
Kaptitula interŝanĝo estas interkonsento inter oponanta flankoj en konflikto liberigi kaptitojn: militkaptitoj, spionoj, ostaĝoj, ktp. Foje, ankaŭ mortintaj korpoj estas interŝanĝitaj.
István Bittó
BITTÓ István (n. 3-an de majo 1822, Sárosfa, departemento Pozsony [hodiaŭ Slovakio] – m. 7-an de marto 1903, Budapeŝto) estis hungara politikisto, ĉefministro de Hungario de la 21-a de marto 1874 ĝis la 2-a de marto 1875.
Li estis filo de vicprefekto de departemento Bratislavo. Li studis juron, poste eklaboris ĉe departemento Moson. Oni elektis lin en 1848 parlamentano. Post malvenko de la hungara revolucio de 1848, li elmigris, sed jam en 1851 oni permesis al li la hejmenvenon. Tiam li setlis en Somogy kaj mastrumis bienon. Li iĝis denove parlamentano en 1861 kiel fidulo de Ferenc Deák. Oni elektis lin en 1869 al vicprezidanto de la parlamento, en 1870 al prezidanto de la financa komisio kaj ka viena hungara delegitaro. Li laboris en la registaroj de Gyula Andrássy, poste de Menyhért Lónyay kiel justicministro (1871–72). Post lia abdiko, oni elektis lin al prezidanto de la parlamento.
Je komenco de la 1870-aj jaroj, la Deák-partion trafis grava politika kaj ekonomia krizo, la registaron de József Szlávy minacis jam bankroto. La reganta partio ricevis kun humiligaj kondiĉoj ŝtatprunton., tiel ĝia situo ŝanceligis. Bittó formis en marto de 1874 unupartian registaron. Tion ebligis, ke li sukcese varbis por la financministra posteno la renoman fakulon (de la mez-maldekstro) Kálmán Ghyczy, kiu sukcese stabiligis la ekonomian situon de la lando. Bittó komencis traktadojn kun Kálmán Tisza pri unuigo de la Deák-partio kaj la mez-maldekstro. Post kiam Tisza rifuzis la t.n. „bihar-an programon” (bihari program), kiu rifuzis la komunajn aŭstrajn-hungarajn instituciojn, Bittó abdikis la 2-an de marto 1875. La du partioj sekvatage unuiĝis kaj formis la Liberalan partion, kiu regis la landon dum tri jardekoj.
Bittó agadis ĝis 1899 kiel parlamentano, poste kiel membro de la pajroĉambro.
NGC 2133
NGC 2133 (alia indiko — ESO 57-SC46) estas malfermita stelamaso en konstelacio Tablomonto.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Kanaanidoj
La kanaanidoj (aŭ kanaananoj) estas la plej malnovaj konataj loĝantoj de la biblia lando Kanaano en la regiono de Palestino kaj suda Sirio, ĉefe antaŭ la apero de la izraelidoj dum la 13-a jarcento a.K..
Post la setlado de la izraelidoj en la regiono dum pluraj jarcentoj izraelidoj kaj kanaanidoj paralele vivis sur la sama teritorio, kaj dividiĝis pere de la religio, ĉar la izraelidoj adoris la judan dion Javeo kaj la kanaanidoj flegis kulton de la dio Baal. Dum la jarcentoj la izraelidoj konkeris ĉiam pli da tereno, kaj interalie okupis la teritorion de Jerusalemo, sed sendepende la du paralelaj malsamaj kredoj pluekzistis. Dum la ekzisto de la du ŝtatoj Israelo kaj Judio, aparte post la streboj pri unuiĝo de la du ŝtatoj sub la reĝoj Davido kaj Salomono, la miksiĝo de la du kulturoj ne plu eviteblis. En la nordo de Palestino la bronzoepoka kulturo de la kanaanidoj, en kiu la virinoj havis gravan socian rolon, pluvivis ĝis granda parto de la ferepoko.
Laŭ novaj arkeologiaj esploroj, interalie de la israelaj arkeologoj I. Finkelstein kaj N. A. Silberman, la diferenco inter la izraelidoj kaj kanaanidoj ne estis aparteno al diversaj etnoj, sed al diversaj vivstiloj (urbe centreca en la ebenaĵo kun intensa agrikulturo, kaj duonnomada vilaĝa vivado en la montaro). Tio korespondas al la proksima lingva simileco inter trovitaj izraelidaj kaj kanaanidaj skribaĵoj.
Canaan
Spite la vivon!
Spite la Vivon!, subtitolita Mezgajaj poemoj originalaj kaj parodiaj estas 110-paĝa poemaro originale Esperantlingve verkita de Mișu Beraru. Ĝi aperis en Kluĵo ĉe Bibliofila en la jaro 1928.
Rio dos Sinos
Rio dos Sinos estas rivero en Brazilo 190-kmn longa.
Nuntempe ĝi tre suferas pro ekologiaj problemoj, kiel malpuraj alfluoj, troa fiŝkaptado, kaj industria poluo. Ĝiaj akvoj ne estas trinkeblaj.
Ĝi trairas, inter aliaj, la urbon Canoas.
Janet Jackson
Janet Damita Jo JACKSON (naskiĝis la 16-a de majo 1966 en Gary, Indianao) estas usona kantistino kaj aktorino. Ŝi estas fratino de Michael Jackson kaj de La Toya Jackson.
Berke
Berke (mongole: Berx, malfacile) (naskiĝis post 1205; mortis en januaro 1267) estis unu el la ĉefaj ĥanoj de la Ora Hordo inter 1256/7 kaj 1267.
Li estis filo de Djötchi, nepo de Ĝingis-Ĥano kaj frato de Batu, Orda et Chayban.
Li estis la kvara ĥano de la Blua Hordo de 1257 ĝis 1267, posteulo de sia efemera nevo Ulaqtchi.
Ŝtatoj de Savojo
Historio
La Ŝtatoj de Savojo progresive konsistis, per etendiĝaj periodoj, sed ankaŭ per malkreskoj, ĝenerale profite al Francio.
La 1-a ĉefurbo de la Ŝtatoj de Savojo estis Montmélian, forlasita por Chambéry en 1295.
En la reĝado de Amedeo la 8-a (1391-1439), la Ŝtatoj de Savojo tre kreskis. En 1416, Amedeo akiris la dukan titolon, kaj samtempe la rektan apanaĝon de Piemonto, de la imperistro Sigismondo.
Kurt Eisner
Kurt EISNER, naskita la en Berlino, murdita la  en Munkeno (de Anton Arco-Valley), estis germana socialisma politikisto, ĵurnalisto kaj verkisto.
Li estis membro de SPD, ekde 1917 de USDP. Historian signifon li akiris kiel gvidanto de la novembra revolucio de 1918 en Bavario, kaj kiel unua ĉefministro de la Popola Ŝtato de Bavario, proklamita de li post la unua mondmilito. La revolucio malmultajn semajnojn post lia murdiĝo kondukis al la fondo de la (mallongdaŭra, de aprilo ĝis majo 1919) Munkena Soveta Respubliko.
Dietado
Dietado estas la praktiko manĝi laŭ regulita maniero por malpliigi, teni aŭ pliigi korpan pezon.
Ofte oni kombinas dietadon kun fizika ekzercado por perdi pezon.
La vorton dietado oni ne miksu kun la vorto dieto, kio estas (laŭ PIV) nutromaniero, obeanta difinitan regularon.
Historio
William Banting popularigis unu el la unuaj pezoperdigaj dietoj en la 19-a jarcento.
Unu el la unuaj dietikistoj estas la angla kuracisto George Cheyne. Li mem suferis je trodikecego kaj konstante manĝis grandajn kvantojn de manĝaĵoj kaj trinkaĵoj. Li ekis senviandan dieton, manĝis nur lakton kaj legomojn, kaj rapide regajnis sian sanon. En 1724 li publikigis la verkon An Essay of Health and Long Life, en kiu li konsilas fizikan ekzercadon, freŝan aeron kaj evitadon de luksaj manĝaĵoj.
La unua populara dieto estis "Banting", nomita laŭ la anglo William Banting. En 1863 li verkis la libreton Letter on Corpulence, Addressed to the Public, kiu enhavis konkretan planon por la dieto kiun li sukcese sekvis. Li emfazis evitadon de sukero, amelo, biero, lakto kaj butero. La pamfleto de Banting estis populara kaj dum postaj jaroj estis uzita kiel bazo por modernaj dietoj.
Kalwang
Kalwang - germana prononco pli-malpli - estas komunumo de Aŭstrio. Ĝi apartenas al la federacia lando Stirio kaj al la distrikto Leoben. Fine de en la komunumo vivis.
Osikov
Osikov (hungare Oszikó [osikO], germane Oßikau [osikaŭ]) estas vilaĝo kaj municipo en Slovakio.
Situo
Osikov situas laŭ mildaj deklivoj, laŭ flankovojoj (ĉefvojo kaj fervojo preteriras). Bardejov troviĝas je 15 km.
Béla Wenckheim
Barono WENCKHEIM Béla (n. 16-an de februaro 1811, Körösladány– m. 7-an de julio 1879, Budapeŝto) estis hungara reformema, liberala politikisto, ĉefministro de Hungario en 1875 dum ok monatoj.
Li devenis el aristokrata familio de departemento Békés, lia aptro (barono József Wenckheim) estis ĉefprefekto de Arad. Li studis juron en Peŝto kaj jam en aĝo de 19 jaroj akiris advokatan diplomon. Unu jaron poste, li iĝis jam departementa vic-notario, poste juĝisto en la apelacia kortumo, en aĝo de 26 jaroj jam vicprefekto de departemento Békés. Li estis en la departemento porparolanto de la liberalismo. Kiel elektita departementa deputito, li partoprenis en la aprlamento de 1839–40, kie li aliĝis al la reforma partio. Li estis dum la parlamento de 1843–44 same departementa delegito, sed li tie baldaŭ abdikis pri posteno en la malpupra ĉambro kaj pluagadis en la supra ĉambro. Li iĝis en 1848 ĉefprefekto de departemento Békés kaj ĉefkortegisto de palatino Stefano. Dum la hungara revolucio de 1848, li organizis taĉmenton, tiel li devsui elmigri post malvenko de la revolucio. Li poste ricevis amnestion kaj hejmenvenis.
Wenckheim agadis ekde 1862 denove kiel ĉefprefekto de departemento Békés, li politikumis post la ellaso de la „oktobra diplomo” en la Deák-partio. Post la aŭstra-hungara interkonsento (1867), li laboris en al Andrássy-registaro dum du jaroj (1868–69) kiel ministro pri internaj aferoj. Li estis dum la registaroj de Andrássy, Lónyai, Szlávy kaj Bittó (1871-1879) ministro al la reĝo. Post la unuiĝo de la Deák- kaj la mez-maldekstra partio, la reĝo nomumis lin provizore ĉefministro. Lia oficado daŭris de la 21-a de februaro 1875 ĝis 20-a de oktobro. Lin sekvis István Tisza kiel ĉefministro, sed li retenis la ministran postenon al reĝo.
22784 Theresaoei
22784 Theresaoei estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la en la kadro la kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de Theresa A. Oei , finalistino de la The Discovery Channel Young Scientist Challenge (DCYSC) de 2006, scienca konkurso por lernantoj de mezlernejo, pro ŝia projekto pri sciencoj de la medio. Ŝi estis lernantino ĉe la Oei Home School de Hebron (Konektikuto).
Emil Keres
Emil KERES [kereŝ], hungare Keres Emil estis hungara aktoro, teatrestro.
Emil Keres naskiĝis la 9-an de julio 1925 en Szombathely kaj mortis la 2-an de aprilo 2016 en Budapeŝto.
Biografio
Emil Keres finis la studadon en aktora akademio en 1950, poste li komencis sian karieron en diversaj teatroj. Inter 1954-1956 li jam estris teatron en Szolnok. Baldaŭe foje li estis aktoro, foje teatrodirektoro. Lia voĉo ofte estis aŭdebla en Hungara Radio. Li emeritiĝis en 1985, tamen foje li aktoradis ankaŭ poste. Li ricevis premion Kossuth en 1965, pli frue kaj poste ankaŭ aliajn premiojn.
Ĥrono
Ĥrono (de la antikva greka Χρόνος, ‘tempo’; kaj de la latina Chronus) laŭ la helena mitologio kaj antaŭsokrataj filozofoj, estis la personigo de la tempo. Li ankaŭ ricevis la nomojn Eono aŭ Ajono (Αίών, ‘eterna tempo’).
Tempodio
Li ŝpruciĝis el Ĥaoso dum la origino de la universo, kaj en la grekaj mitoj li estis la dio de la Temp-aĝoj (de la Ora ĝis la Bronza) kaj de la Zodiako. Senkorpa kaj abstrakta, li tamen similis serpenton kun tri kapoj: homa, taŭra kaj leona. Li kaj Ananko (Neevitebleco) kuniĝis spirale ĉirkaŭ la Origina Ovo, ĝis kiam ĝi dividiĝis en tri partojn: Tero, Maro kaj Ĉielo, kreante tiel nian ordigitan mondon.
Laŭ la orfea tradicio, Ĥrono estis filo de Gaja, aŭ de Hidroso (la origina Oceano) kaj Tesiso (la unua Tetiso). Kun Ananko li naskis Ĥaoson, Eteron, Erebon kaj eble Faneson. Aliaj tradicioj asertas ke li ankaŭ estas la patro de la Horoj kaj, kun Niksa, de Hemera.
85199 Habsburgo
85199 Habsburgo estas asteroido de la ĉefa asteroida zono en orbita resonanco 9:4 kun Jupitero.
Ĥrono
Ĥrono kaj Krono
Kutime oni konfuzis Ĥronon (personigo de la temp-pasado) kun Krono (Κρόνος), reĝo de la titanoj kaj dio de la homa tempo (de la kalendaro, la sezonoj, rikoltaj tempoj, ktp). Tiu lasta estis filo de Urano kaj Geo, kaj patro de Zeŭso.
85199 Habsburgo
Malkovro
Ĝi estis malkovrita la de la germanaj astronomoj Freimut Börngen kaj Lutz D. Schmadel elde la Observatorio Karl Schwarzschild en Tautenburg (Germanio).
Ĥrono
Ĥrono kaj Krono
Tiu konfuzo devenas de la streboj, dum la helena epoko, por analizi mitojn laŭ ilia etimologio, kaj kutimas ĉe postaj verkistoj. Pro tio, multaj enciklopedioj kaj studoj miksas ambaŭ diojn aŭ simple ignoras Ĥronon kiel apartan personigon.
85199 Habsburgo
Nomo
Ĝi ŝuldas sian nomon al la Kastelo Habsburgo (aŭ Habichtsburg : « Akcipitra Kastelo ») en la sviso kantono Argovio, praula sidejo de la eŭropa dinastio Habsburgoj, kiuj reĝis dum 1000 jaroj. Ilia potenco kulminis kun la imperiestro Karlo la 5-a (1500–1558).
Ĥrono
Ĥrono en astronomio
Influitaj de orientaj tradicioj, grekoj donis tiun nomon al la planedo Saturno (tiel nomita siavice de la romianoj). Laŭ ili, Ĥrono estis la plej malproksima dio-planedo, kaj unu el la sep videblaj ĉielobjektoj. Ĝia videbla tempo estas la plej longa (30 jaroj), do ili pensis ke Ĥrono estis la gvidanto aŭ patro de la tempo kaj pro tio oni prezentis lin maljuna kaj kun longa blanka barbo.
85199 Habsburgo
Nomo
La nomo estis proponita de la unua malkovrinto.
Burgonjo-Franĉkonteo
Burgonjo-Franĉkonteo (Bourgogne-Franche-Comté, prononcu [burgonj frãŝkõte]) estas de la regiono el orienta Francio. Ĝi estis kreita de teritoria reformo de Francaj Regionoj en 2014 per kunigo de Burgonjo kaj Franĉkonteo.
Esperanto en Burgonjo-Franĉkonteko
La unua esperantisto en Burgonjo-Franĉkonteo estis Alice Roux en 1896. Gabriel Chavet fondis la unuan esperantistan grupon en Louhans en 1897. En 1908 la federacio de la esperantistaj grupoj burgonjaj fondiĝis. En 1911 la federacio de la esperantistaj grupoj burgonjaj iĝis la federacio esperantista de "Bourgogne" kaj "Jura" kaj ĝi gastigis la grupon de Lons-le-Saunier. La Nacia Esperanto-Muzeo fondiĝis en Gray en 1976. Jura-Esperanto fondiĝis en Besain en 2006 kaj iĝis Dole-Esperanto en 2015.
(129583) 1997 SV14
(129583) 1997 SV14 estas
troja asteroido de Jupitero, malkovrita la 28-an de septembro 1997 en la kadro de la astronomia kampanjo Spacewatch elde la Nacia Observatorio de Kitt Peak proksime de Tucson (Usono).
Forcepso
Forcepso estas mantenebla, ĉarnirumita instrumento uzata por ektenado kaj tenado de objektoj. Forcepso estas uzata kiam fingroj estas tro grandaj por ekteni malgrandajn objektojn aŭ kiam multaj objektoj devas esti tenitaj el antaŭo dum la manoj kutimas elfari taskon. La esprimo "forcepso" preskaŭ estas uzata ekskluzive ene de la medicina kampo. Ekster medicino, homoj kutime nomas forcepson risortaj pinĉiloj, fukoj, agrafoj aŭ krampoj. Estas multaj tipoj de forcepsoj ĉefe laŭ ties multdiversaj celoj.
(129583) 1997 SV14
Ĝi orbitas ĉe la punkto de Lagrange L4 de la sistemo Suno-Jupitero, do estas ano de la tiel nomata «Greka Tendaro».
Péter Rudolf
Péter Rudolf, laŭ hungarlingve kutima nomordo Rudolf Péter estas hungara aktoro, voĉoaktoro, reĝisoro. Péter Rudolf naskiĝis la  1959 en Budapeŝto.
Biografio
Péter Rudolf frekventis gimnazion, poste Teatran kaj Filman Altlernejonn en Budapeŝto. Jam dum la lernojaroj li ricevis rolojn en filmoj. Inter 1983-1998 li estis membro de teatro Vígszínház, poste li estas libera aktoro. Li havas edzinon kun 3 gefiloj. Li ricevis premion Kossuth en 2013, pli frue ankaŭ aliajn premiojn.
3864 Søren
3864 Søren estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la de la dana astronomo Poul Jensen elde la Observatorio Brorfelde en la dana municipo Holbæk.
Ĝi ricevis la viran antaŭnomon "Søren" en honoro de Søren Augustesen, filo de Karl Augustesen, kolego de la malkovrinto.
Oksaloacetata acido
Oksaloacetata acido estas kristaleca organika kombinaĵo kun kemia formulo HO2CC(O)CH2CO2H. En la formo de ties konjuga bazo, ĝi estas peranto de multenombraj procezoj okazanta en besta organismo. Ĝi partoprenas en pluraj procezoj pri: glukoneogenezo, ciklo de ureo , Glioksilata ciklo , aminoacida sintezo , sintezo de grasacidoj kaj en la ciklo de la citrata acido.
Proprecoj
La oksaloacetata acido suferas sinsekvajn malprotonigojn por estigi la duoblan anjonon:
'''HO2CC(O)CH2CO2H −O2CC(O)CH2CO2H  +  H+ ... pKa = 2.22'''
'''−O2CC(O)CH2CO2H −O2CC(O)CH2CO2−  +  H+  ... pKa = 3.89'''
En pli alta pH, la enolizebla protono joniĝas:
La enolaj formoj de la oksaloacetata acido estas aparte stabila, tiom ke la du taŭtomeroj posedas malsimilajn fandopunktojn (152 °C por la izoformo cis kaj 184 °C por la izoformo trans).
Biosintezo
La oksaloacetata acido troviĝas en pluraj formoj en naturo. La ĉefa akireblaĵo estas pere de oksidado de la maldekstrorotacia Maleata acido, katalizita de la maleata malhidrogenazo. Ĝi estiĝas el la kondensiĝo de Piruvata acido, gvidata per la hidrolizo de la ATP:
CH3C(O)CO2− + HCO3− +  ATP      −O2CCH2C(O)CO2− +  ADP  +  Pi
Okazanta en la meozofilio de plantoj, ĉi-procezo plenumiĝas pere de la fosfoenolpiruvata acido , katalizita de la piruvata karboksilazo. La oksaloacetata acido estas ankaŭ estigebla pere de malkomponiĝo de la aspartata acido.
Biokemiaj sintezoj
La oksaloacetata acido estas peranto en la ciklo de la citrata acido, kie ĝi reakcias kun acetil-KoA por formi citraton, katalizita de la citrata sintazo. Ĝi ankaŭ partoprenas en la glukoneogenezo, ciklo de ureo , Glioksilata ciklo , aminoacida sintezo , kaj sintezo de grasacidoj. Oksaloacetata acido same estas potenca inhibanto de la Komplekso 2 aŭ sukcenata malhidrogenazo.