cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
7818 Muirhead
7818 Muirhead estas marsrenkonta asteroido malkovrita la de la usona astronomino Eleanor Francis Helin elde la Observatorio de la Monto Palomar en kantono San Diego (Kalifornio, Usono).
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de Brian K. Muirhead, mastrumanto de la fluga systemo kaj adjunkta mastrumanto de la misio Mars Pathfinder de la Jet Propulsion Laboratory. Li estis respondulo por la planado, disvolvo, testo kaj lanĉo de la kosmoŝipo Pathfinder. Pro tiu ĉefa rolo en la sukceso de la projekto Pathfinder, li fariĝis tre rekonita sciencisto en la lnformado al la publiko pri tiu rimarkinda marsa surteriĝo.
Kalle Väisälä
Kalle VÄISÄLÄ (nask. 19-an de aŭgusto 1893, mort. 16-an de septembro 1968) estis finnlanda matematikisto kaj esperantisto, ano de la familio Väisälä. Li estis profesoro en universatoj de Tartu 1919, Turku 1922 => Teknika altlernejo 1938 => Universitato de Helsinko.
Spigno Saturnia
Spigno Saturnia estas komunumo de Italio.
Kalle Väisälä
Liaj fratoj Vilho kaj Yrjö estis ankaŭ esperantistoj kaj sciencistoj. La patro kun nomo Johannes Weisell estis unu el plej konataj volapukistoj de Finnlando. La fratoj finnigis sian familian nomon.
Preĝejo Sanktaj Ĉefanĝeloj
La Preĝejo Sanktaj Ĉefanĝeloj (Սրբոց Հրեշտակապետաց եկեղեցի, transliterumita kiel Srboc Hreŝtakapetac jekegeci) ankaŭ konata kiel Deir Al-Zeitoun, estas armena preĝejo en la Armena kvartalo de la Malnova Urbo de Jerusalemo. Situanta sur la sudorienta rando de la armena kvartalo, ĝi estis fondita en la 12a jarcento. Laŭ tradicio ĉi tiu loko estis la domo de ĉefpastro Anas. Unu el la altaroj, laŭ tradicio, markas la lokon de la malliberejo de Kristo.
Ruden (Karintio)
Ruden estas komunumo de Aŭstrio. Ĝi apartenas al la federacia lando Karintio kaj al la distrikto Völkermarkt. Fine de en la komunumo vivis.
NGC 1809
NGC 1809 (aliaj indikoj — ESO 56-48, IRAS05023-6937, PGC 16599) estas galaksio en konstelacio Orfiŝo.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Konstruaĵo de Administro de la Eklezio
La Konstruaĵo de Administro de la Eklezio (KAE) estas administracia oficeja konstruaĵo de La Eklezio de Jesuo Kristo de la Sanktuloj de la Lastaj Tagoj, la kvara plej granda kristana konfesio en Usono.
Regiono (geografio)
Geografio > Regiono
Geografia regiono estas parto de lando aŭ de ia spaco, kun karakterizaj ecoj. Ekzisto kaj unueco de regionoj estas kaŭzita pro la geografiaj, historiaj, etnaj, politikaj, ekonomiaj aŭ aliaj karakteroj.
Regionoj kun speciala signifo por turismo troveblas en la artikolo turismaj regionoj.
Komparu kun
politika regiono ~ statistika regiono
Retkomikso
Retkomikso aŭ retrakonto estas bildrakonto eldonita je retejo.
Bildstrietoj, kiuj unue aperas papere kaj poste aŭ paralele en TTT, ne estas konsiderataj kiel retkomiksoj. Sed ĉar kelkaj retaj bildstrioj poste aperas papere, la transiro inter retaj kaj paperaj komiksoj estas flua. Ĉar la publikigo reta estas pli simpla kaj malpli kosta ol tiu papera, ekzistas multaj retkomiksoj, sed nur malmultaj aŭtoroj sukcesas per ili gajni monon (per reklamo, posta papera aperigo, vendo de rilataj artikloj).
Ne estas certe, kiu retkomikso estis la unua; multaj opinias, ke la serio Argon Zark! de Charley Parker, kiu aperas de 1995, do mallonge post la naskiĝo de TTT. Jam konsiderinde antaŭe, en 1986, aperis la bildstrio Shatter, kiu ja estis kreita ciferece per komputilo, sed publikigita papere.
Ĝang
Ĝang (جھنگ‎) aŭ pli longe Ĝang-Sadar estas universitata urbego en provinco Panĝabo (Pakistano), kie ĝi estas sidejo de la samnoma kantono.
Geografio
Ĝang situas laŭ orienta bordo de Ĉenabo. Fajsalabado troviĝas 76, Multano 146, Lahoro 195, Rawalpindi 267, Islamabado 280, Peŝavaro 312, Kveta 520, Sukur 521, Hajderabado 761, Karaĉio 884 kilometrojn (aere).
Historio
Proksime estis urbo Ŝorkot, kiun Aleksandro la Granda okupis en 325 antaŭ Kristo. Sub la brita dominado (1847-1947) la urboj Ĝang kaj Magjana - kuŝante du kilometrojn dise - estis komuna municipo kiel Ĝang-Magjana. Magjana estis pli grava ol Ĝang, kiu estis fondita en 1462 kaj reestablita en 1688, ĉar la inundo plene detruis la urbon. La urboduopo ricevis municipan statuson en 1867. En la nuntempaj tempj en 2014 okazis inundo.
Eduko
Ekzistas du universitataj kampusoj en Ĝang, krome multe de mezlernejoj kaj bazlernejoj.
Lule-samea lingvo
La lule-samea lingvo estas urala lingvo parolata en Svedio kaj Norvegio. La lule-samea lingvo estas la dua el sameaj lingvoj laŭ nombro de parolantoj kaj havas nuntempe ĉirkaŭ 2000 parolantojn.
Ĝang
Ekonomio
La areo ĉirkaŭ Ĝang estas ĉefe agrikultura. Akvumado per la sistemo kanalo estas uzata por kultivi tritikojn kaj kotonojn. En Ĝang estas diversaj tekstilaj uzinoj, Magjana estas lano-kolektanta centro kun manufakturoj (sapoj, ledoj, latunoj).
Klimato
Ĝang situas en duonarida klimato laŭ klimata klasifiko de Köppen (BWh) kun influo de musono. La averaĝa jara temperaturo varias inter 17-32 °C. La varmo kulminas en junio averaĝe kun iom pli, ol 40 °C. Inter decembro-februaro foje frostas. La averaĝa jara precipitaĵo estas 346 mm, en ĉiuj monatoj pluvas, tamen julie kaj aŭguste la musono portas pluvegon.
Trafiko
Ĝang kuŝas laŭ ĉefŝoseo inter Fajsalabado kaj Multano, krome estas multe da vojoj al la prosima regionoparto. En Ĝang servas la flanka fervojo Sargodha-Ĥaniual. La urbego havas ponton tra la Ĉenabo.
Kardinalo
''Tiu ĉi artikolo estas pri ekleziaj altranguloj. En matematiko la adjektivo "kardinala" kvalifikas ankaŭ multec-indikajn nombrojn.''
Kardinalo (el la latina lingvo Cardinalis, t. e., "Ĉefa") estas la plej alta religia rangotitolo en la katolika eklezio, kiun la papo povas atribui.
Komence, oni nomis kardinalo ĉiujn pastrojn de diocezo de Romo, hodiaŭ kardinaloj estas la episkopoj de ĉefaj episkopujoj en la mondo, sed ankaŭ ili ricevas "titolan" kirkon en Romo. Sed patriarkoj de orientaj katolikaj eklezioj, kiuj estas kardinaloj, ne ricevas titolan kirkon.
Kardinaloj havas specialan respondecon en la gvidado de la eklezio kaj estas (ĝis aĝo de 80 jaroj) rajtigitaj partopreni la elekton de la papo. Antaŭ (1970), ne estis tiu aĝlimo, kiu estis kreita de Paŭlo la 6-a.
Proverbo
Ekzistas pluraj proverboj pri kardinalo en la Proverbaro Esperanta de L. L. Zamenhof, inter ili :
Vortkunmeto en E
EdE-V
Vortkunmeto en E. En vortkunmetoj la ĉefa vorto staras en la fino (ĉefelemento); ĝi difinas la sencon de la vorto, kiun la antaŭe staranta elemento (flankelemento) nur klarigas, nuancigas. La ĉefelemento (ĈE) difinas ankaŭ la gramatikan vortkarakteron de la flankelemento (FE).
1. Substantiva ĈE substantivigas sian FE-on. Do: skribmaŝino estas skribomaŝino: maŝino de skribo (analizo de rilato: R); orĉeno estas: oro-ĉeno ĉeno el oro (analizo laŭ materialo: M); membroabonanto estas membro abonanto (analizo epiteta: E). Se la FE ne estas substantiva radike, ĝi substantiviĝas laŭ vortsenco: varmenergio: varmo-energio; belkulto: belokulto, voluptamo voluptoamo (amo de volupto). Do vortoj kiaj belknabino, bluokulo, ktp., ĉe kiuj la FE estus adjektiva, estas kontraŭaj al la spirito de la E-a vortkunmeto.
Tamen ekzistas kelkaj tiaj vortoj: sovaĝbesto, dikfingro, junedzo, etburĝo, ĝentilhomo. Ĉi tiuj parte imitas nacilingvajn formojn kaj estas kvazaŭ memstaraj radikvortoj, parte estiĝas per la refiksiĝo de kelkaj adjektivradikoj sovaĝ', et', jun', nov', sol' ktp.); ili estas lernendaj aparte.
2. Adjektiva ĈE same substantivigas sian FE-on, kaj rilatas al li per la prepozicio je; belriĉa: beloriĉa: riĉa je belo; drinkema: ema je drinko.
3. Verba ĈE faras el sia FE aŭ adverbon: bonfarti: bone farti ; aŭ (predikatan) adjektivon: ruĝigi: igi ruĝa; ŝtatigi: igi ŝtata.
Ĉi tiu fenomeno, nomata vortefiko, okazas same ĉe radikoj, sufiksoj kaj finaĵoj. Finaĵo a (adjektiva ĈE), se ĝi ne estas pleonasma, substantivigas sian FE: skriba estas skribo-a (rilata al skribo), ama estas amo-a, rilata al amo. Finaĵo i (verba ĈE) adverbiĝas: marteli: martele i: agi martele.
Ŝajnaj kontraŭdiroj estiĝas ĝuste per ĉi tiu okaza memstareco de la finaĵoj (v. Interelementa Rilato)
Krom la supre skizita rekta vortefiko, (iranta de dekstre al maldekstre) ekzistas ankaŭ vortefiko inversa (de maldekstre al dekstre). Ekzemple en la vorto miljaro la vorto mil postulas post si pluralon. Per tio evidentiĝas ke la finaĵo o ne povas rilati sole al la elemento jar, sed nur al ambaŭ elementoj (mil kaj jar) kune. La analizo do estos (mil jar)o aŭ ĉar mil nepre pluraligas, (mil  jaroj)o: tempo de mil jaroj.
Same: en senforta la prepozicio sen postulas post si substantivon. Ĝi do memstarigas la finaĵon a, substantivigas la adjektivan radikon fort (sen forto)a. La analizo de grandkuraĝa (ĉar adjektivo postulas post si substantivon) estos (granda kuraĝo)a: karakterizita de granda kuraĝo.
La analizo de la kunmetitaj vortoj okazas tiel, ke unue ni provas la analizon laŭ la tri vortefik-reguloj (1, 2, aŭ 3). Se tiel ni ne havas senchavan rezulton, ni memstarigas la finaĵon, kaj rilatigas la du antaŭajn radikojn inter si, kiel duoblajn flankelementojn. Ĉe tio ni esploras ankaŭ, ĉu ne ekzistas inversa vortefiko. KALOCSAY
Noto de M. C. Butler. Mi ne konsentas la malpermeson uzi la formojn „belknabino“, „bluokulo“. Ili ŝajnas al mi tute bonaj.
Vastan pritrakton pri la Vortkunmeto oni trovos en mia Lingvo, Stilo,: Formo (1932). v. Vortfarado, Kategorisufiksoj.
Ĉambro de lordoj
La House of Lords (Ĉambro de lordoj), foje konata kiel Upper House aŭ Upper Chamber (Supera ĉambro), estas la dua ĉambro de la brita parlamento, la Parliament of the United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland (Parlamento de la Unuiĝinta Reĝlando de Britio kaj Nordirlando).
Nuntempa konsisto
Nuntempe, la supera ĉambro konsistas el nomumitaj pajroj, episkopoj de la Eklezio de Anglio, kaj heredintaj nobeloj. El ĉirkaŭ 740 membroj, estas nur 26 episkopoj kaj 92 heredintuloj en la ĉambro.
La ceteraj membroj estas nomumitaj de la reĝo kiel pajroj por siaj vivtempoj. Enoficigante pajrojn, la reĝo estas instigita kaj konsilita de la ĉefministro.
Historio de la supera ĉambro
Lordoj tempecaj estis preskaŭ tute viraj heredintuloj. Lordoj spiritaj konsistis el episkopoj, abatoj kaj prioroj. Post la monaĥeja subpremito de Henriko la 8-a (Anglio) en 1539, nur restis episkopoj. En 1642, dum la interna milito, episkopoj estis tute forigitaj, kaj la tuta ĉambro ĉesis ekzisti en 1649. Tamen, ĝi estis rekreita en 1660, kaj episkopoj revenis en 1661 per la Clergy Act 1661 (Leĝo pri klerikaro). Leĝoj komencis plu restrikti la kvanton da episkopoj en la ĉambro, ekde la Bishopric of Manchester Act 1847 (Leĝoj pri episkopeco de Manĉestro).
Per la Acts of Union (Leĝoj pri unuiĝo) de Skotlando en 1707 kaj Irlando en 1800, nobeloj de tiuj landoj rajtis elekti senditojn kiuj rajtos membri la superan ĉambron. Irlandaj nobeloj ne plu membris en la ĉambro post 1922, kiam Irlando plejparte gajnis ĝian memstariĝon.
Reformo
La povo de la supera ĉambro estis limitigita de la Parliament Acts 1911 kaj 1949 (Leĝoj pri parlamento) per kiuj la Lordoj ne plu rajtas malakcepti:
En 1958, la Life Peerages Act (Leĝo pri vivtempa pajreco) permisis kreadon de vivtempaj nobeloj, viroj kaj virinoj, kiuj rajtos sidi kaj voĉdoni en la supera ĉambro sed ne havos rajton heridigi siajn titolojn. Baronino Wootton estis la unua virina pajro. En 1963, la Peerages Act (Leĝo pri pajreco) permesis al virinaj nobeloj, kaj ĉiuj skotlandaj nobeloj, membri en la ĉambro. Ankaŭ tiu leĝo permesis al heredintaj nobeloj forigi ilian nobelecon: tion faris Tony Benn ĉar li volis kandidati por la Ĉambro de komunumuloj.
Juĝeca rolo
De 1399 ĝis 2009, la Ĉambro de lordoj ankaŭ havis juĝecan rolon en Britio.
Antaŭ 1399, aŭ la reĝo aŭ la tuta parlamento servis kiel fina apelacia juĝejo. Poste, la Lordoj sole tiel servis. Tiu rolo fariĝis regulita ekde 1876, per la Appellate Jurisdiction Act 1876 (Leĝo pri apelacia instanco). Per tiu leĝo estis nomumita Lords of Appeal in Ordinary, aŭ Law Lords (Lordoj de apelacio en ordinaro, aŭ Jurlordoj) - la unuaj nomumitaj membroj de la ĉambro. Tiuj lordoj estis spertintaj kaj respektindaj juĝoj. La juĝoj rajtis voĉdoni pri leĝoj, sed malofte faris tion. Ili laboris plentempe pri juĝaj aferoj.
En 2009, ĉiuj Jurlordoj estis forigita el la parlamento por establi novan Supreme Court (Supera juĝejo) aliloke.
Confolens
Confolens - laŭ la latina vorto confluens, "kunfluo", prononco laŭ sistemo IFA [], jen france, en limoĝia komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Ĉarento (france Charente, prononco []), en la regiono Nova Akvitanio (Nouvelle-Aquitaine) kaj en la antaŭa regiono Puatuo-Ĉarentoj. Fine de en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². La urbo estas la administra centro de la samnoma arondismento Confolens, sekve havas la titolon subprefektejo, kaj ankaŭ estas la centro de la kantono  (ĝis marto 2015 ĝi estis la centro de eĉ du kantonoj, nomitaj "Confolens-nordo" kaj "-sudo").
Geografio
Confolens situas nordokcidente de Limoĝo. En la urbocentro la rivereto Le Goire dedekstre enfluas la riveron Vienne (okcitane Vinhana), kiu de tie fluas norden. En la kvartalo Saint-Germain ankoraŭ la rivereto L'Issoire enfluas la pli grandan riveron, ankaŭ ĝi dedekstre.
Malé Kosihy (Veľké Kosihy)
Malé Kosihy (hungare Kiskeszi) estas vilaĝoparto de Veľké Kosihy en Slovakio en regiono Nitra, en distrikto Komárno. Keszi (kesi) estas unu el la 7 hungaraj triboj.
Situo
la vilaĝo situis sur ebenaĵo, laŭ traira flankovojo, laŭ maldekstra bordo de Danubo. Komárno troviĝis 23 km.
Historio
La unua mencio devenis el 1272 en formo ''poss. Kyskezu''. La turkoj detruis ĝin kune kun la najbara Nagykeszi. En la 17-a jarcento la vilaĝo refondiĝis. Ofte okazis inundoj. Incendioj okazis en 1880 kaj 1892. En 1886 okazis ĥoleroj. Post unu jaro Malgranda kaj Granda Keszi unuiĝis, ĉar ili jam kontaktiĝis.
Famuloj
En la iama Kiskeszi naskiĝis hungara aktoro Ernő Király
Dénes Buday
Biografio
Dénes Buday frekventis mezlernejon en sia naskiĝurbo, jam dum la lernojaroj li provis komponadi. Li akiris diplomon en Muzikakademio de Budapeŝto), lia plej gravaj instruistoj estis János Koessler kaj Jenő Hubay. Post siaj studoj li estis komponisto de kabaredo de Endre Nagy (verkisto) (1911–1914), poste al aliaj kabaredoj. Lia unua opereto estis prezentita en 1916. Inter 1919 kaj 1924 li estis muzika dramaturgo en Vieno. Heimenveninta li okupiĝis nur pri komponadoj. Inter 1931 - 1936 li aranĝis kantistan triopon, ili estis aŭdeblaj en la Hungara Radio. Dum la 2-a mondmilito li komponadis ankaŭ patriotajn muzikaĵojn (laŭ la komunistoj ili estis kontraŭ Sovetunio), tial li estis neglektita inter 1949 - 1959. En tiu periodo li muzikadis en kafejo. Li edziĝis trifoje, sed la dua kaj tria edzino estis la sama.
(13563) 1992 UW
(13563) 1992 UW estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la japana astronomo Satoru Otomo elde Kijosato (vilaĝo de la urbo Hokuto en la gubernio Jamanaŝi, Japanio).
Plattsburgh
Plattsburgh estas urbo en orienta Usono. Ĝi apartenas al la subŝtato Nov-Jorkio kaj estas la administra centro de la ĉirkaŭa kantono Clinton. Laŭ la stato de la censo en la loĝloko vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km².
Dezső Korda
Dezső Korda naskiĝis la  en Kisbér, li mortis la  en Zuriko.
Biografio
Dezső Korda devenis el juda familio. Li frekventis mezlernejojn en Székesfehérvár kaj Budapeŝto, poste li akiris diplomon en Reĝa Teknikuniversitato palatino József en 1885. Post siaj studoj li ricevis inĝenierajn taskojn pri fervojokonstruado kaj pri Danubo. En 1887 li translokiĝis al Francio, post jaroj li estis firmaestro. Li kreis la unuan elektran aŭton kaj turnokondensilon. Li okupiĝis ankaŭ pri alojoj por elektrotekniko. Ekde 1914 li instruis en universitato en Zuriko en instrua rango privata profesoro. En Francio li ricevis Honoran legion en 1907.
(9747) 1989 AT
(9747) 1989 AT estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la japanaj astronomoj Sejĝi Ueda kaj Hiroŝi Kaneda elde la observatorio de Kuŝiro en Hokajdo (Japanio).
Joseph Smith Monumenta Konstruaĵo
La Monumenta Konstruaĵo Joseph Smith estas tiel nomata honore al Joseph Smith, Jr., la fondinto de la Movado de la Sanktuloj de la Lastaj Tagoj. Ĝi situas ĉe la angulo de Ĉefa Strato kaj Suda Templo en Sallaga Urbo. Antaŭe la Hotelo Utaho, nun ĝi estas administracia konstruaĵo. La 3-an de januaro 1978, ĝi estis aldonita al la Nacia Registro de Historiaj Lokoj kiel Hotelo Utaho.
Pierre Littbarski
Pierre Littbarski (n. ) estas germana futbalisto. Li de 1981 ĝis 1990 membris en la germana nacia teamo de futbalo. Li estis aktiva teamano kiu partoprenis en 73 matĉoj kaj atingis 18 golojn.
Hnutí Brontosaurus
Hnutí Brontosaurus (Movado Brontosaŭro) estas granda ĉeĥia asocio, kies agado koncentriĝas pri junularo. Brontosaurus estis fondita en 1974, estanta la unua tia organizo en Ĉeĥoslovakio. Ĝi estis nomita laŭ Brontosaurus, nomo kiu estis en tiu tempo ĝenerale uzita kiel sinonimo por dinosaŭro inter la ĉeĥoj. La elektita nomo estis por rememorigi la sorton de dinosaŭroj.
Oficejo de Hnutí Brontosaurus estas en Brno, sed ekzistas pli 40 lokaj organizoj, 3 regionaj centroj kaj du fakaj sekcioj. Hodiaŭ Hnutí Brontosaurus havas pli ol 1 000 membrojn. En la jaro 2014 oni festis 40 jarojn de Brontosaurus en la urbo Telč.
Agado
La societo organizas plurajn projektojn - plej ofte temas pri volontulaj projektoj, ekzemple aranĝoj kun nomo "Ferioj kun Brontosaurus" kutime okazas en iu regiono, en kiu oni bezonas ripari iun historian objekton (ekz. kastelon) aŭ marki turismajn vojojn (ekzemple en Transkarpata provinco). Oftaj estas ankaŭ semajnfinaj renkontiĝoj. Dum la renkontiĝoj oni ne nur volontule laboras, sed ankaŭ lernas pri novaj kaj interesaj aĵoj. La partoprenantoj ankaŭ ludas plurajn ludojn, do ili povas bone konatiĝi dum tiuj renkontiĝoj kaj trovi novajn amikojn.
Steffi Duna
Steffi DUNA, estis hungara aktoro, dancisto. Ŝia origina nomo estis Erzsébet Berindey, laŭ hungarlingve kutima nomordo BERINDEY Erzsébet. Steffi Duna naskiĝis la  en Budapeŝto, ŝi mortis la  en Beverly Hills, (Los Angeles, Kalifornio, Usono).
Biografio
Steffi Duna estis infana aktoro inter 1923-1925. Ŝi frekventis dancartan lernejon en sia naskiĝurbo, inter 1926- 1930 ŝi havis rolojn en Teatro Magyar, Budapeŝta Ŝtata Operejo kaj Operetoteatro (Budapeŝto). En la teatra jaro 1930 ŝi havis turneon en Berlino en la spektaklo "Die Wunderbar". En la sekva jaro ŝi dancadis en Britio, kie ŝi prenis la nomon Steffi Duna. En la malfrua 1932 ŝi ricevis filman rolon en Usono kun preskaŭ neniu kono de la angla, sed ŝi rapide lernis la lingvon. Ŝi vivis ĝismorte en Usono, kie ŝi apartenis al la elito havanta ofte filmajn rolojn. En 1935 ŝi ricevis Oskar-premion kiel la plej bona mallonga filmo "La Cucaracha", kie ŝi estis ĉefrolanto. En la sama jaro ŝi edziniĝis al aktoro John Carroll. Inter 1935 kaj 1939 ŝi apartenis al Holivudo. En 1940 ŝi denove edziniĝis al alia aktoro Dennis O'Keefe kaj ŝi plene retiriĝis de la filmoj. En 1968 ŝi vidviniĝis.
12239 Carolinakou
12239 Carolinakou estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la belga astronomo Eric Walter Elst elde la Observatorio La Silla, en Ĉilio.
Nomo
Ĝi estis nomita en omaĝo al Carolina Carreira Nakou, filino de Sandra Carreira kaj Thodoris Nakos. Tiu-ĉi laboras pri la galaksiaj ĉe la reĝa observatorio de Belgio en Uccle.
Zimbabvo
Zimbabvo (antaŭa nomo estis Rodezio) estas lando en suda Afriko. Dum la kolonia epoko estis konata kiel Rodezio. La reĝimo de la prezidento Robert Mugabe kontraŭis la reston de la povo de la iamaj posedantoj de la bienegoj de la lando, nome blankuloj kaj kontraŭstaris la premon de la okcidentaj landoj favore al tiuj, al la eksterlandaj entreprenoj kaj al la opoziciantoj.
Inter 2008 kaj 2009 eksplodis grava epidemio de ĥolero en la lando kiu januare de 2009 jam estis kaŭzinta pli ol 3000 mortintojn kaj pli ol 60 000 infektitojn. Ĝi estis la plej mortiga epidemio en Afriko ekde 1994.
Historio
La Unuflanka Deklaro de Sendependeco (UDS) estis proklamo adoptita de la ministraro de Rodezio en la 11a tago de novembro 1965, anoncante, ke Rodezio, brita teritorio en suda Afriko kiu jam regas sin mem ekde 1923, nun rigardas sin kiel sendependa suverena ŝtato. La kulmino de longedaŭra disputo inter la brita kaj rodezia registaroj koncerne la kondiĉojn sub kiuj la lasta povus iĝi plene sendependa, tio estis la unua unuflanka rompiĝo for de la Unuiĝinta Reĝlando fare de kolonio ekde la Usona Deklaro de Sendependeco antaŭ preskaŭ du jarcentoj. Britio, la Komunumo de Nacioj kaj la Unuiĝintaj Nacioj ĉiuj opiniis la UDS de Rodezio kontraŭleĝa kaj rezulte, ekonomiaj embargoj, unuafoje en la historio de la UN, estis truditaj al la forrompiĝanta kolonio. Inter preskaŭ senescepta internacia izoleco, Rodezio daŭris kiel nerekonita ŝtato kun la helpo de Sud-Afriko kaj Portugalio.
Ekonomio
Multaj landoj el subsahara Afriko estas en stato de malriĉeco. Tiele Zimbabvo suferas komence de la 21-a jarcento teruran ekonomian krizon kun nedungado de 80 % kaj oficiala inflacio de 160 000 %, kio rezultis en politika krizo kaj elmigrado de ĉirkaŭ 3 milionoj da homoj ekzemple al Sudafriko.
Ekde januaro 2009 la registaro de la lando decidis ne plu uzi nacian valuton (la zimbabva dolaro) dum daŭro de minimume unu jaro por provi kontroli la endemian inflacion, kiu atingitas 230 000 000 %. "La zimbabva dolaro ne plu estos uzita dum almenaŭ unu jaro. Ni ne intencas reenkonduki ĉi tiun valuton momente, ĉar ĝia valoro ne povas est subtenata", — deklaris la ministro pri ekonomia Planado kaj Evoluado, Elton Mangoma. Anstataŭ la nacian valuton oni permesis la uzon de kelkaj fremdaj monunuoj.
Ekstera politiko
Zimbabvo apartenas al la AKP-ŝtatoj, internacia organizaĵo de 77 landoj el la regionoj Afriko, Karibio kaj la Pacifika Oceano.
Zimbabvo en Esperanto
En la kvina kanto de la verko de Abel Montagut nome Poemo de Utnoa okazas asembleo de la Gobanoj (eksterteranoj). Tie oni akceptas, ke oni plikuraĝigu la malfortigitan Utnoan (nome la ĉefrolulo Noa) pere de la drogo anoŭdo. Inna malsupreniras kaj liveras ĝin al Noa. Je ties efiko aperas antaŭ li la poeto Valmikio kaj poste la japana pentristo Hokusajo kiuj montras al li laŭvice la enormajn atingojn de la estonta homaro, se li sukcesas savi ĝin, nome, en Azio, kaj poste venas la vico de Fidiaso, kaj poste Maria Sklodovska, kiuj montras al Utnoa la mirindaĵojn de Eŭropo. La venonta ĉiĉerono estas Akenatono kiu montras interesaĵojn el Afriko kaj poste prezentas la venontan ĉiĉeronon nome Sunĝata Kejta; tiu omaĝas la historian gravon de la areo:
Esperanto en Zimbabvo
Estas en Zimbabvo Zimbabva Esperanto-Instituto kun neformalaj rilatoj al UEA.
Heřmanov
Nomon Heřmanov havas pluraj setlejoj:
sídlo:
Naturmemorindaĵo
William Stewart Halsted
William Stewart HALSTED (n. 23-an de septembro 1852 en Novjorko; m. 7-an de septembro 1922 en Baltimore) estis usona pioniro de la scienca ĥirurgio, fondinto de la unua ĥirurgia katedro de Usono en la Universitato de Johns Hopkins en Baltimore.
Halsted finstudis en 1877, en la Novjroka Medicina kaj Ĥirurgia Altlernejo, poste studis du jarojn en Eŭropo, ĉefe en Vieno, sub gvido de Theodor Billroth. Post kiam li revenis en Novjroko, baldaŭ iĝis sukcesa kuracisto.
Li rekonis en 1881, ke oni povas reinjekti la aerplenitan sangon en la malsanulon. Li eksperimentis sur sin mem, li injektis kokainon por sendolorigi korpopartojn, sed pro io iĝis dependulo. Li saniĝis post du jaroj.
Li daŭrigis la esplorojn en Johns Hopkins kaj ellaboris novajn ĥirurgiajn metodojn por ĥirurgie kuraci la hernion, pulmokanceron, kropon, galveziko- kaj intestajn malsanojn.
Halsted enkondukis en 1890 la uzon de la maldika gumganto, kiu ne malhelpas la deziritan palposenton en la ĥirurgio. Li akcentis gravecon de la homeostazo, ekvilibrigita metabolo dum la ĥirurgia operacio. Li enkondikis en edukado de la ĥirurgaj aspirantoj la hospitalan praktikadon. Tiuj grave helpis evoluon de ĥirurgio en Usono.
Lençóis
Lençóis estas municipo en la brazila subŝtato Bahio, kiu havis 10.368 loĝantojn en 2010.
Essonnes - Robinson (stacidomo)
Temas pri stacidomo de Société nationale des chemins de fer français (SNCF) priservata de trajnoj de linio D de RER.
Ĝi situas ĉe kilometra punkto (PK) de la linio Corbeil-Essonnes - Montereau (746000).
Parlamento de la Unuiĝinta Reĝlando
La brita parlamento, la Parliament of the United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland (Parlamento de la Unuiĝinta Reĝlando de Britujo kaj Nordirlando) estas la plej supera leĝfaranta estraro de Britio. Ĝi konsistas el la House of Commons (Ĉambro de komunuloj, aŭ la Suba ĉambro) kaj la House of Lords (Ĉambro de lordoj, aŭ la Supera ĉambro), kiujn titole estras la brita reĝo, nuntempe Karlo la 3-a.
Ĝi troveblas en Londono, ĉe la palaco de Westminster, konata kiel Houses of Parliament (Ĉambroj de parlamento). Laŭ la neskribita konstitucio de Britio, la ĉefministro kaj registaro devas esti parlamentanoj, ordinare de la Komunuloj, sed kelkfoje de la Lordoj.
Vidu ankaŭ:
Anglio
La angla parlamento originas de la Witan koncilioj de la 11-a jarcento, kiuj enhavis religiajn estrojn, potenculojn kaj reĝajn ministrojn. Saksaj reĝoj konsultis tiujn konciliojn. Ekde la 13-a jarcento, senditoj de grafujoj, urboj kaj municipoj ĉestis la konsiliojn. La Magna Carta (Granda ĉarto) de 1215 limitigis la reĝpovon kaj devigis la reĝon peti parlamenton antaŭ kolekti iujn ajn impostojn. Ekde la 14-a jarcento ekaperis du "domojn" - unu enhavis senditojn kaj eknomiĝis la Commons (Komunumuloj); la alia enhavis religiajn estrojn (Lords spiritual, aŭ Lordoj spiritaj) kaj potenculojn (Lords temporal, aŭ Lordoj tempecaj), kaj eknomiĝis la Upper House (Supera ĉambro). La du ĉambroj unue amasiĝis en la halo Westminster en 1320.
Skotlando
La skotlanda parlamento fondiĝis en la 13-a jarcento. Ĝi havis necertan povon ĝis la 15-a jarcento, kiam Jakobo la 1-a (Skotlando) revenis el malliberigo en Anglio dum 1424. Ekde tiam, parlamento kelkfoje grave kontraŭis la reĝon. En la 16-a jarcento, la nobeloj de ĉiuj grafujoj gajnis rajton elekti du senditojn. La parlamento komencis fari pli kaj pli da leĝoj. En la 17-a jarcento, religiaj membroj estis forigitaj. La reĝo Karlo la 1-a konstruigis parlamentejon, kiu estis kompletita en 1639. En 1707, la skotlanda parlamento unuiĝintis kun la angla per la Act of Union 1707 (Leĝo pri unuiĝo) kaj fondiĝis la Parlamento de Britujo.
Irlando
La irlanda parlamento oficiale fondiĝis en 1297 de Sir John de Wogan por reprezenti la popolon de la Lordujo de Irlando, bazita sur angla kaj normanda konvencioj, kaj la Magna Carta.
Tamen, en 1292, neoficiala loka asembleo kolektis 10,000 pundojn per impostoj, kio estis dek-kvinono de la moveblajoj de riĉuloj. La memstaraj gaelaj reĝoj neniam agnoskis la parlamenton, kiu malgajnis aŭtoritaton dum la 14-a kaj 15-a jarcentoj. En 1494, leĝiĝis Poynings' law (Leĝo de Sir Edward Poynings) kiu submetis irlandan parlamenton al angla parlamento. Religiaj malakordoj ĝenis la parlamenton kiu daŭris sube la angloj. En la 18-a jarcento, ĝi komencis pli kontraŭi la anglan parlamenton. En 1801, la irlanda parlamento finfine unuiĝintis kun la angla per la Act of Union 1800 (Leĝo pri unuiĝo) kaj fondiĝis la Parlamento de la Unuiginta Reglando de Britujo kaj Irlando.
En 1920, la Government of Ireland Act (Leĝo pri rego de Irlando) kreis du parlamentojn, de Nordirlando kaj Sudirlando. Sudirlando memstariĝis en 1922 kiel Respubliko de Irlando kaj en 1927, la cetera brita parlamento finfine eknomiĝas la Parlamento de la Unuiginta Reglando de Britujo kaj Nordirlando.
Orgenkomponaĵoj (Bach)
Johann Sebastian Bach validas kiel unu el la plej gravaj orgenkomponistoj. Unuflanke preskaŭ ĉiuj form- kaj kompontipoj troveblas en lia ampleksa verkaro, aliaflanke multaj el la pecoj surmontras la virtuozan fugostilon de li ŝatatan.
La multfacetecon de la orgenkomponaĵoj de Bach, kiu trans longa tempo komponis por orgeno, starigas la historiistojn antaŭ multajn demandojn. Krome multaj el ĉi tiuj verkoj starigas altegajn teknikajn pretendojn al la orgenistoj, ekzemple la ses triosonatoj.
La graveco de la orgenverkoj de Bach
La „verkoj por orgeno“ estas registritaj en Bach-Werke-Verzeichnis (BWV) sub la numeroj 525 ĝis 771. Se oni flankenlasas tiujn, kiuj supozeble ne devenas de Bach, restas proksimume 220 orgenkomponaĵoj – kvinono de lia verkaro. Ĉi tiu nombro montras la gravecon de la orgeno por Bach. Instrumentaj ĥoralaranĝaĵoj, partitoj, fantazioj, preludoj, fugoj, do orgenspecifaj muzikaj formoj, konsistigis ekde frua junaĝo ĝis en la alta aĝo la bazajn elementojn de liaj komponaĵoj.
En liaj orgenkomponaĵoj Bach estis aparte influita de la nordgermana orgenskolo, do de komponistoj kiel ekzemple Dietrich Buxtehude, Nicolaus Bruhns kaj Johann Adam Reincken. Ankaŭ aliaj muzikaj stiloj, kiuj stampis lian tutan verkadon (ekzemple la itala konĉerto kaj la kortega franca ornamtradicio), ne restis sen influo sur lia orgenverkado.
La orgenmuziko de Bach estas klasifikebla en du grupojn laŭ tio, ĉu la bazo estas ĥoralo aŭ ne. Ankaŭ Bach-Werke-Verzeichnis utiligas ĉi tiun distingilon por subdivido.
Kolektoj kaj cikloj
Grandparto de la orgenmuziko de Bach baziĝas sur ĥoralmelodio. Lia procedo de ĥoralaranĝado, kiu reiras sur modelojn kiel ekz. Dietrich Buxtehude, kondukas al prefere mallongaj unuopaj movimentoj, kies formon destinas la sinsekvo de la ĥorallinioj. Bach inklinas al tio, kunporti plurajn tiaspecajn komponaĵojn, kiuj uzas malsamajn ĥoralojn, sed konvenas laŭ strukturo kaj amplekso.
Ekzemplo estas la jam en Vajmaro komencita Orgelbüchlein (BWV 599–644), laŭ Albert Schweitzer la „Vortaro de la tonlingvo de Bach“; ĝi ampleksas 46 komponaĵojn. Simile strukturitaj estas la dek ok ĥoraloj (BWV 651–668) kaj la tria parto de Clavierübung ekestintaj en Lepsiko (jen la ĥoralaranĝaĵoj estas enkadrigitaj per preludo kaj fugo E♭-maĵora – vd. malsupren).
La Ses diversmanieraj ĥoraloj (BWV 645–650), konataj sub la nomo Schüblersche Choräle, ekestis kiel kantatomovimentoj, kiujn Bach poste aranĝis kaj kunportis por orgeno.
Variacioj
Kelkfoje Bach ankaŭ kombinis plurajn variaciojn pri la sama ĥoralo al plurmovimentaj „partitoj“, ekzemple la Partite diverse sopra „Sei gegrüßet, Jesu gütig“ (BWV 768) aŭ Canonischen Veränderungen über „Vom Himmel hoch, da komm ich her“ (BWV 769), kiu apartenas al la kontrapunkta malfrua verkaro de Bach.
Libera orgenmuziko
Grandparto de la verkado de Bach por orgeno ne rilatas al ĥoralo. La plimulto el ĉi tiuj verkoj sekvas la dumovimentan strukturon el preludo kaj fugo; apartakaze Bach jen nomis la preludon ankaŭ fantazio aŭ tokato.
Tokato kaj fugo
La eble plej fama orgenverko entute estas la multludata tokato kaj fugo d-minora (BWV 565), kiu aŭ estas junaĝa verko de Bach aŭ tute ne devenas de li mem.
Preludo kaj fugo
Al la plej jofte ludataj dumovimentaj pecoj apartenas preludo kaj fugo D-maĵora (BWV 532), fantazio kaj fugo c-minora (BWV 537) kaj preludo kaj fugo C-maĵora (BWV 547). Rimarkinde ankaŭ estas la harmonie aŭdaca fantazio kaj fugo g-minora (BWV 542). Hermann Keller atribuas al preludo b-minora (el preludo kaj fugo BWV 544), „lirike dolorigan bazan karakteron“ kaj atestas al la fugo interesan evoluiron. Sub BWV 572 troviĝas la frua fantazio G-maĵora (ankaŭ nomita „Pièce d'Orgue“).
Bach mem montris sian altestimon pri preludo kaj fugo E♭-maĵora (BWV 552), presigante ĝin kiel parto de la tria parto el Clavierübung.
La Ok etajn preludojn kaj fugojn (BWV 553–560) la muzikesploro nun atribuas al unu el la lernantoj de Bach, eble al Johann Tobias Krebs aŭ ties filo Johann Ludwig Krebs.
Pasakaljo kaj fugo
La oktakta bastemo de Pasakaljo c-minora (BWV 582) estas bazo de dudek variacioj; la fugo uzas la temoduonojn kiel temo kaj kiel unua kontraŭsubjekto kaj aldonas pluan kontrapunktan temon.
Ottó Benedikt
Ottó Benedikt, laŭ hungarlingve kutima nomordo Benedikt Ottó estis hungara elektroinĝeniero, profesoro, membro (korespondanta en 1956, ordinara en 1958) de Hungara Scienca Akademio.
Ottó Benedikt naskiĝis la  1897 en Budapeŝto. Li mortis la 1975 en Budapeŝto.
Brasika rulaĵo
Brasikaj rulaĵoj estas simpla plado el folioj de blanka brasiko rulitaj ĉirkaŭ viandhaketaĵo aŭ muelita viandaĵo kutime uzata por kolbasoj. La brasikaj rulaĵoj kuiriĝas per bolado en malmulte da buljono.
Por la preparado folioj de blanka brasiko estas mallongtempe metataj en bolantan akvon, pluraj folioj estas metitaj unu super la alian, tiu tavolo estas rulita ĉirkaŭ forte spicitan viandomason de viandhaketaĵo aŭ muelita viandaĵo kun lardo, ceperoj, salo, pipro kaj laŭguste iom da majorano, la tuto estas fiksita per fadeno aŭ per ligna bastoneto. En malmulte da buljono la rulaĵoj en meza temperaturo estas boligitaj, ĝis la saŭco estas aroma kaj videble malplilikviĝis. Laŭ iuj receptoj la vianda farĉo povas enhavi ankaŭ rizon kaj la saŭco tomatopaston aŭ lardon. Ofte oni surtabligas terpomaĵon kun la rulaĵoj, aŭ senŝeligitajn terpomojn boligitajn en salakvo aŭ terpomkaĉon. En tiu formo la plado estas tipa por la mezeŭropa kaj orienteŭropaj kuirartoj aparte de Germanio kaj Pollando.
En la balkana duoninsulo kaj en Turkio brasikaj rulaĵoj estas farataj el acide marinitaj folioj de blanka brasiko, krispa brasiko aŭ vinfolioj kaj tie nomatas sarma (turke "rulaĵo").
En Germanio la plado nomatas "Kohlrouladen" (en Aŭstrio "Krautrouladen"), en Hungario "töltött káposzta", en Finnlando "kaalikääryle", en Pollando "gołąbki", en Ĉeĥio "holubky", en Litovio "balandėliai" kaj en Rusio "голубцы" (golubci) - La slavaj vortformoj kiel la litova havas la signifon "kolombetoj". La orienteŭropa variaĵo kutime ne boliĝas en buljono, sed en tomatosaŭca akvo.
Abd al-Karim Kasim
Abd al-Karim Kasim aŭ Abd al-Karim Qasim (عبد الكريم قاسم transliterumita `Abd al-Karīm Qāsim) (21a de novembro 1914 – 9a de februaro 1963), estis naciisma brigad-generalo de Iraka Armeo kiu enpoviĝis per revolucio de la 14a de julio 1958, dum kiu la monarĥio de Irako estis nuligita, kaj kun ĝi ankaŭ la Jordan-Iraka Araba Federacio. Li regadis la landon kiel ĉefministro ĝis sia elposteniĝo kaj morto dum la Ramadana Revolucio de 1963.
Dum sia regado, Kasim estis populare konata kiel al-za‘īm (الزعيم) aŭ, "La estro".
San Esteban de Zapardiel
San Esteban de Zapardiel [sanesTEban dezaparDJEL] estas municipo en la nordo de la provinco Avilo, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al komarko La Moraña aŭ Komarko de Arévalo kaj al la jurisdikcia teritorio de Arévalo, en la nordo de la provinco. San Esteban de Zapardiel estas komprenebla kiel Sankta Stefano de rivero Zapardiel.
Geografio
Ĝia municipa teritorio estas formata de unusola loĝloko, okupas totalan areon de 12,99 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 45 loĝantojn. Ĝi perdis 400 loĝantojn el la mezo de la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj. Ĝi distas 73 km de Avilo, provinca ĉefurbo.
Historio
En Mezepoko okazis reloĝado. La areo apartenis al la Regno Kastilio.
Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj) kaj brutobredado kaj rilata komercado. Lastatempe kultura kaj rura turismo ekgravis (popola arkitekturo, historia heredo, piedirado).
Tutmonda Asocio de Geinstruistoj Esperantistaj
Tutmonda Asocio de Geinstruistoj Esperantistaj, akronime TAGE, estis faka asocio de esperantistaj instruistoj.
TAGE estis fondita en 1924 dum la 16-a Universala Kongreso de Esperanto en Vieno. Ĝia gazeto nomiĝis Internacia Pedagogia Revuo.
Prezidantoj de TAGE estis:
La ĉeflaboranto kaj estro de facto de la asocio estis Pieter Korte en Nederlando ekde 1933.
TAGE estis nuligita pro naziismo kaj dua mondmilito. Hodiaŭ ekzistas Internacia Ligo de Esperantistaj Instruistoj (ILEI), fondita en 1949 pro instigo de Korte.
Biel-Benken
Pri la komunumo
Biel-Benken estas komunumo en la distrikto Arlesheim en Kantono Bazelo Kampara, Svislando. Ĝi havis 3142 loĝantojn je la 31-a de decembro 2008.
Geografio
Biel-Benken situas en la supera Leimenvalo ĉe la bordo de la rivero Birsig okcidente de la franca landlimo. La komunumo konsistas el la du lokopartoj Biel kaj Benken.
Najbaraj komunumoj
La komunumo Biel-Benken limas en okcidento al Leymen (Francio), en nordo al Neuwiller (Francio), en nordoriento al Oberwil, en sudoriento al Therwil, en sudo al Witterswil, kaj en sudokcidento al Bättwil.
Trafiko
Biel-Benken situas ĉe la tramlinio n-ro 10, kiu ligas la komunumon kun la urbo Bazelo.
Atlaso (luno)
Atlaso estas unu el la naturaj satelitoj de Saturno, kiu orbitas apud la rando de la ringo A.
Malkovro
Malkovris ĝin Richard J. Terrile, sur fotoj de Voyager 1 faritaj la
Orbito
Laŭ nuna kono, Atlaso orbitas plej proksime ekstere de la rando de la ringo A, kaj ĝi estis tempe rigardita kiel paŝtist-satelito de tiu ringo. Oni nun opinias, ke la ringo estas "gardita" de orbita resonanco 7:6 de lunoj Jano kaj Epimeteo.
En 2004, maldensa ringo portempa nomata R/2004 S1 estis malkovrata en la orbito de Atlaso.
La atlasa orbito estas perturbata de Prometeo kaj, je malpli granda grado, de Pandoro; tio, kiu estigas ekartojn de 600 km de la teoria orbito, kaj precesio de tri ĉirkaŭ tri jaroj. Ĝia orbito estas verŝajne kaosa, kiel tiuj de Prometeo kaj Pandoro.
Nomo
Ĝia maldaŭra nomo estis S/1980 S 28. La, IAU aprobis nomi ĝin laŭ la titano Atlaso, ĉar oni tiam opiniis, ke ĝi "subtenis" la saturnajn ringojn, kiel Atlaso subtenis la ĉielon.
Virt
Virt slovake kaj hungare estas malgranda vilaĝo en Slovakio en regiono Nitra, en distrikto Komárno. Longe la historia hungara nomo estis Vért.
Situo
la vilaĝo situas sur ebenaĵo, laŭ traira flankovojo, proksime de Danubo. Komárno troviĝas 16 km-ojn for.
Historio
Antaŭ la hungaroj avaroj kaj slavoj loĝis tie. La unua mencio devenis el 1256 en formo terra Werth. Ekde 1268 la vilaĝo apartenis al fortikaĵo de Komárom. La turkoj faris senhoma la vilaĝon. Poste la kampoj apartenis al la najbara Dunaradvány. La loko iĝis memstara vilaĝo en 1990. En 2001 loĝis tie 304 da homoj (204 hungaroj, 96 slovakoj). Vinkulturo estas la plej grava okupiĝo.
Henry Benjamin Hyams
Henry Benjamin HYAMS (pseŭdonime: Tagulo; naskiĝis en 1879 aŭ januaro 1880 en Hackney, mortis en 1965) estis angla arkitektura desegnisto, pentristo, esperantlingva verkisto kaj esperantisto.
Hyams kunlaboris al Internacia Socia Revuo; al Antaŭen, la organo de Libera Esperanto-Asocio por germanlingvaj teritorioj, suborganizaĵo de Sennacieca Asocio Tutmonda; kaj post la dua mondmilito al Sennacieca Revuo.
Nova Sento
En 1915 Tagulo verkis originale la romanon Nova Sento, kiu havigis al li niĉeton en la esperantlingva literatura historio, ĉar kun la antaŭmilitaj romanoj de Henri Vallienne kaj Heinrich August Luyken ĝi helpis konduki nian originalan literaturon el ĝia legoteksta junaĝo. Tagulon ĉefe inspiris liaj teozofiaj konvinkoj pri la esenco de la vivo, sed Nova Sento propagandis plurajn ideojn malpli mistikajn, kiuj poste trovis pli ĝeneralan atenton, eĉ aprobon, ekzemple la Ligo de Nacioj, malarmado, vegetarismo, socialismo kaj certaj reformoj malliberejaj, kiajn en la 1930-aj jaroj oni provis ekapliki en Sovetunio.
Entute la ismoj ŝajnas fantazie miksitaj en lia romano, sed aparte ili prezentas multon pripensindan. La animo de londona senlaborulo teozofie reenkorpiĝas sur Marson, kie Tagulo imagis sian utopion. Memorante la mizerojn, kiuj malbeligas la homan "civilizon", la reenkorpigito povas kontrastigi ilin kun la feliĉa socio, kiun la marsanoj konstruis per racia ekonomio kaj simpligita vivmaniero.
Sântana de Mureș
Sântana de Mureș [sıntana de mureŝ] (hungare: Marosszentanna [maroŝsentana]) estas komunumo en Rumanio norde de Târgu Mureș. Administre apartenas al ĝi la vilaĝoj Curteni (Udvarfalva), Bărdești (Marosbárdos) kaj Chinari (Várhegy).
Loĝantaro
En 1910 ĝi havis 1 250 loĝantojn (rumanoj, hungaroj) kaj en 1992 1 836 (rumanoj, 40 % da hungaroj).
Historio
Ĝia unua skriba mencio estas el 1332. Ĝis 1919 kaj inter 1940 kaj 1944 ĝi apartenis al Hungario (Maros-Torda).
Toledo (Minas-Ĝerajso)
Toledo estas municipo en la subŝtato Minas-Ĝerajso de Brazilo. Ĝi situas en la sudorienta regiono de Brazilo, en la mezoregiono Sul e Sudoeste de Minas kaj en la mikroregiono São Lourenço. Laŭ la stato de en la komunumo vivis   sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². El tiuj, la nombro de voĉdonrajtuloj en la municipo en estis. La teritorio havas komunan limon kun.
La loĝloko estis levita al la rango de municipo en 1841.
Medaltabelo de la Somera Olimpiko 1924
Jen la medaltabelo de la Somera Olimpiko 1924.
Noronja vireo
La Noronja vireo (Vireo gracilirostris) estas specio de birdo de la familio de Vireedoj kaj genro de Vireoj, kiuj estas malgrandaj paserinoj de Ameriko, de koloroj olivverdecaj al sablokoloraj. Tiu estas endemia de la insulo de Fernando de Noronha (18.4 km2), Brazilo. Ĝi troviĝas kiel komuna specio en arbaroj, arbustaroj kaj ĝardenoj, ĉefe kie estas mlagrandaj figarboj; ne estas en klarigataj eksarbaraj zonoj, sed ja en duarangaj arbaroj. Kvankam la lastaj enkalkuloj nombris ĝis 90 individuoj oni supozas ke la totala populacio estus ĉirkaŭ 1,000. Oni povas konsideri “Preskaŭ Minacata” specio ĉar kaze de incendio la sekva senarbarigo povus draste endanĝerigi la survivon de la specio.
Ĝi estas 14 cm longa kaj sablokolora al oliveca arborema birdo. Supraj partoj estas sablokoloraj al olivecbrunaj, iom pli verdecaj ĉe flugiloj kaj vosto. Mallarĝa sablokolora superokula strio. Sube estas palgrizeca al blanka, iom pli grizecoliveca ĉe flankoj. Beko iom svelta kaj fajna, malheleca kun rozkoloreca suba makzelo; la beka fajneco nomigas la specion en la latina scienca nomo kie gracilirostris signifas precize tion. Ĝi estas la ununura vireo en la insulo kaj la ankaŭ noronja Elaenia Elaenia ridleyana montras flugilstriojn. La kanto estas melodia “ŭiit ŭiit, ĉiŭ-ejuu, ŭut ŭít”. Ankaŭ akra noto “cĉrr”. Ĝi estas fidema kaj ne migranta, sed tre moviĝemaj enarbe.Ĝi similas al la Ĉivia vireo, sed ĝia plumaro estas ege pli senkolora kaj la beko pli longa.
Miklós Brodszky
Miklós Brodszky [miklOŝ brodski], origine ruse Николай Бродский, laŭ hungarlingve kutima nomordo Brodszky Miklós, angle Nicholas Brodszky estis rusiana-hungara-usonana komponisto.
Miklós Brodszky naskiĝis la  en Odeso (Rusa Imperio), li mortis la  en Holivudo (Los Angeles, Kalifornio, Usono).
Biografio
Miklós Brodszky estis naskita en Odeso de hungaraj gepatroj kaj li parolis hungare dum sia tuta vivo. Li frekventis komence muzikan lernejon, poste en nacia muzikejo en Budapeŝto, fine en Romo li lernis muzikon. Li vivis en Budapeŝto (1928–1929), Berlino (1929-1933), Vieno (1933–1938). En Budapeŝto li estis pianisto en kafejo, sed li ankaŭ komponadis, lia unua opereto estis prezentita en 1929. En Berlino kaj Vieno liaj komponaĵoj jam estis internacie konataj. Li vivis en Londono (1938–1949), poste en Usono, kie li estis kafeja pianisto, komponisto. Brodszky ĉiam bezonis helpon de organizantoj. Iu taksis lin "preskaŭ-analfabeto." Kvin el la komponaĵoj de Brodszky estis nomumitaj por Akademia Premio en Usono:
Maso
Ĝi ankaŭ estas mezuro de la inercio de la korpo, la rezisto al akcelado (ŝanĝo de rapideco) kiam neta forto estas aplikata. La maso de objekto ankaŭ determinas la forton de sia gravita altiro al aliaj korpoj.
Laŭlonge de la historio de fiziko, precipe de klasika fiziko, maso estis konsiderata kiel eneca propraĵo de materio, kiu povas esti reprezentita kun skalara valoro kaj kiu estas konservita dum tempo kaj spaco, restante konstanta en ĉiu izolita sistemo. Krome, la esprimo maso estis uzita por indiki du eble apartajn kvantojn: la interagado de materio kun la gravita kampo kaj la rilato kiu ligas la forton aplikitan al korpo kun la akcelo induktita sur ĝi. Tamen, la ekvivalento de la du masoj estis kontrolita en multaj eksperimentoj (jam efektivigitaj de Galileo Galilei unue).
La maso de iu korpo estas sama kie ajn ĝi estas en la universo.
En fiziko estas du manieroj ĝin difini (la ekvivalenteco de tiuj du difinoj ne estas memkomprenebla kaj nomiĝas "ekvivalentec-principo"): Ne intermiksu la mason kaj la pezon. La pezo de iu objekto mezuras la interagadon de ĝia maso kun kampo de gravito. (La pezo estas forto.)
Ilo por mezuri mason de iu objekto estas pesilo.
En fiziko, laŭ la teorio de relativeco maso povas esti konvertita en energion, kaj inverse. En relativeco la maso de korpo ne estas fiksa grando sed dependas de la rapido de la korpo relative al la observanto, kun la diferenco nekonsiderinda ĉe rapidoj multe pli malgrandaj ol la lumrapido. La masenergia ekvivalento estas la rilato inter maso kaj energio en la ripoza kadro de sistemo, kie la du valoroj diferencas nur per konstanto kaj la mezurunuoj. La principon priskribis la fama formulo de la fizikisto Albert Einstein: E = mc^2. La formulo difinas la energion E de partiklo en ĝia ripoza kadro kiel la produto de maso (m) kun la kvadratita lumrapido (c^2). La principo estas fundamenta por multaj kampoj de fiziko, inkluzive de nuklea kaj partikla fiziko.
En la norma modelo de partikla fiziko maso ne estas baza eco: ĝi estas formita por kelkaj el la elementaj partikloj kiel rezulto de reago kun Higgs-bosono, dum aliaj partikloj restas senmasaj, kaj por kompleksaj partikloj la maso ankaŭ inkluzivas la ligan energion de la partikloj.
Fenomenoj
Estas kelkaj diferencaj fenomenoj kiuj povas esti uzataj por mezuri mason. Kvankam kelkaj teoriuloj spekulativis, ke kelkaj el tiuj fenomenoj povus esti sendependaj unu disde alia, nuntempaj eksperimentoj ne trovis diferencon en rezultoj rilate al kiel ĝi estas mezurita:
La maso de objekto determinas ĝian akcelon okaze de aplikita forto. La inercio kaj la inercia maso priskribas tiun proprecon de fizikaj korpoj je kvalitativa kaj kvantitativa niveloj respektive. Laŭ la dua leĝo de Newton pri movo, se korpo de fiksita maso m ricevas unusolan forton F, ĝia akcelo a estas donita per F/m. Korpomaso determinas ankaŭ la gradon laŭ kiu ĝi generas kaj estas tuŝita de gravita kampo. Se unu maskorpo mA estas metita je distanco r (centro de maso al centro de maso) el dua maskorpo mB, ĉiu korpo estas tuŝita de altira forto Fg = GmAmB/r2, kie G = 6.67 ×10−¹¹ N⋅kg−²⋅m² estas la "universala gravita konstanto". Tio estas foje referencata kiel gravita maso. Kiam necesas distingo, la aktiva kaj pasiva gravitaj masoj povas esti distingitaj. Ripetitaj eksperimentoj ekde la 17-a jarcento pruvis, ke la inercia kaj gravita masoj estas identaj; ekde 1915, tiu observado estis aligita a priori en la egalvalora principo de ĝenerala relativeco.