cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Paciencluda ordigo
La kartludo
Iu disdonas la kartojn unu post alia laŭ la sekvencon de aretoj sur la tablo, konforme kun la sube menciitaj reguloj: La celo de la ludo estas fini kun la plej malgranda nombro de la aretoj. D. Aldous kaj P. Diaconis [ 1, p.414 ] proponas difini 9 aŭ malpli aretojn kiel venka rezulto por n = 52, kio havas ĉirkaŭ 5%-an probablon okazi.
La algoritmo de ordigo
Por iu n-era tabelo kaj dezirata rilato de tuteca ordo donitaj kiel enigaĵoj por ordigado, konsideru la tabelon kiel kartaron, kun la (nekonata komence) ordo statistika de ĉiu ero ludanta la rolon de ties indekso por la paciencludo. Rimarku ke la ludo neniam uzas la efektivan valoron de iu karto, krom por komparado kun la valoro de alia karto, kaj la relativa ordo de iuj ajn du tabeleroj estas konata.
Nun imitu la paciencludon, ludante per strategio avida, t.e., lokante ĉiun sekvan karton sur la plej maldekstran areton kiel eble. Tiel ĉiupaŝe, per tiu strategio, la valoroj ĉe la suproj de la aretoj pligrandiĝas, de maldekstro al dekstro. Kiam la kartaro ekelĉerpiĝas, oni povas ekstrakti la orditan sekvencon per preni de la suproj la karton de la plej malgranda valoro, unun post alia.
Priskribo de bonrendimenta realigo de la ordigo, kun funkcia tempo de la plej malbona kazo ĝis la fino de la lokado de la kartoj en aretojn (t.e., kio faras la plej malbonan kazon de kompleta ordigo de la tabelo O(n \log n)), kaj kun spaco O(n) spezita por la helpaj datumstrukturoj (uzante la arbon de van Emde Boas), aperis en artikolo de S. Bespamyatnikh kaj M. Segal [ 4, pp.7–8 ].
La algoritmo de komputado de plej longa pliiĝanta subsekvenco
Komence, plenumu la ordigan algoritmon supre priskribitan ĝis la elĉerpo de la kartaro. La rezulta nombro de la aretoj egalos la longon de plej longa pliiĝanta subsekvenco. Dum la algoritmo, kun ĉiu karto metu ankaŭ retromontrilon al la karto tiam ĉe la supro de la antaŭa areto (kies supra karto supozeble malpli valoras la nova karto, laŭ la reguloj de la konstruado de la aretoj). Fine, laŭiru la retromontrilojn ekde la supra karto de la lasta areto, por ekstrakti plej longan malpliiĝantan subsekvencon (de la fino ĝis la komenco); ties renverso estas la celo de la algoritmo por la plej longa pliiĝanta subsekvenco.
S. Bespamyatnikh kaj M. Segal [ 4, pp.3–5 ] donis priskribon de altrendimenta realigo de la algoritmo, nepostulante aldonan tempon/spacon asimptote ol la originala algoritmo de la ordigo, ĉar la kreado, la storado, kaj la trairado de la montriloj bezonas nur de lineara tempo/spaco. Ili plu montras ankaŭ kiel ekstrakti ĉiuj plej longajn pliiĝantajn subsekvencojn de samaj rezultantaj datumstrukturoj.
Historio
Laŭ D. Aldous kaj P. Diaconis [ 1, p.417 ], paciencludan ordigon kiel algoritmon por komputi la plej longan pliiĝantan subsekvencon unuafoje rekonis Hammersley [ 2 , p.362 ] , kaj A.S.C. Ross, kaj sendepende, kiel ordiga algoritmo, Bob Floyd. Unuan analizon faris Mallows [ 3  ].
Citoj
[ <cite id=AD>1 ] David Aldous and Persi Diaconis. Longest increasing subsequences: from patience sorting to the Baik-Deift-Johansson theorem. ''Bull. (new series) of the Amer. Math. Society, Volume 36'', number 4, pages 413–432
[ <cite id=Ham>2 ] J.M. Hammersley. A few seedlings of research. In ''Proc. Sixth Berkeley Symp. Math. Statist. and Probability, Volume 1'', pages 345–394. University of California Press, 1972. MR 53:9457
[ <cite id=Mal>3 ] C.L. Mallows. Patience sorting. ''Bull. Inst. Math. Appl.'', 9:216–224, 1973.
[ <cite id=BS>4 ] Sergei Bespamyatnikh and Michael Segal. Enumerating Longest Increasing Subsequences and Patience Sorting. ''Pacific Inst. for the Math. Sci. Preprints'', PIMS-99-3.
Kanaker-Zejtuno
Kanaker-Zejtuno (Քանաքեր-Զեյթուն) estas unu el la 12 distriktoj de Erevano, la ĉefurbo de Armenio. Tiu ĉi distrikto havas 810 hektarojn kaj situas norde de la urbo; en ĝi loĝas personoj. La distrikto dividiĝas en du kvartalojn: Kanaker kaj Nor-Zejtuno.
Všemily
Všemily (Schemmel) estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de municipo Jetřichovice. Ĝi troviĝas proksimume 4 km sude de Jetřichovice. Estas ĉi tie registritaj 130 adresoj. En la jaro ĉi tie daŭre vivis.
Všemily estas ankaŭ nomo de katastra teritorio kun areo 4,87 km².
Historio
La plej malnova skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1381.
Ĉevalveturilo
Ĉevalveturilo estas fare de ĉevaloj tirata duaksa tirata veturilo por transporto de ŝarĝoj aŭ personoj. En Eŭropo estis fare de brutaro tirataj veturiloj anstataŭigataj jam en už mezepoko per ĉevalveturiloj. En suda Afriko estis kontraŭe al tio oksaj veturiloj ankoraŭ fine de la 19-a jarcento grava transporta rimedo. En landoj de la tria mondo estas ĉaroj kaj veturiloj tirataj de ĉevaloj ĝis hodiaŭ vaste disvastigitaj kasj oni uzas ilin precipe en agrikulturo. Laŭ nombro de enjungitaj ĉevaloj ĝi povis esti nomita ankaŭ la veturilo mem, ekzemple "rusa trojko". Pli simpla versio de la ĉevaloj tirata unuaksa veturilo estas ĉaro aŭ kaleŝa baroŭĥo.
La ĉevalveturilo diferenciĝas de kaleŝo ĉefe per tio, ke ĝi ne havas risortaron kaj ĝi ne estas kovrita. Longan tempon la ĉevalveturiloj estis faritaj permane fare de metiistoj nomitaj ĉarfaristoj.
(19227) 1993 RH16
(19227) 1993 RH16 estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la de la belgaj astronomoj Eric Walter Elst kaj Henri Debehogne elde la Observatorio La Silla en Ĉilio.
Kantono Mingo
La kantono Mingo - angle Mingo County - estas kantono de Usono en la subŝtato Okcidenta Virginio. Ĝia administra centro estas la urbo Williamson. Ĝi estis nomita laŭ la indiana tribo Mingo, laŭ kies ĉefo Logan estas nomita la najbara kantono Logan. Fondita en 1895, ĝi estas la plej nova kantono de Okcidenta Virginio.
Laŭ la stato de la jaro en la kantono vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km².
Sirĝan
Sirĝan estas universitata urbego kaj ĉefurbo de la samnoma distrikto en la provinco Kermano de Irano. La loknomo intencas "esti lacigita de vivo" en la persa. Ĝi kutimis esti loko por ekzilitaj kondamnitoj en la pasinteco.
Geografio
Sirĝan situas sur altebenaĵo de Zagros-montaro. La urbego situas 165 kilometrojn de la provinca ĉefurbo Kermano, 257 kilometrojn de la suda marhaveno Bandar Abaso, 472 kilometrojn de Esfahano, 780 kilometrojn de la ĉefurbo Teherano, 845 kilometrojn de Maŝhado,.
Historio
Dum la Sasanida Imperio arabaj konkerintoj fondis urbon 10 kilometrojn for de la hodiaŭa urboloko en la 8-a jarcento. Baldaŭ ĝi estis centro de la regiono. La ŝtona fortikaĵo ankoraŭ en ĝiaj ruinoj estis la sidejo de Timur dum du jaroj. Forlasanta la urbon Timur plene detruis ĝin. Dum la historiaj tempoj la oficiala loknomo estis Saidabad. Sirĝan estis deklarita urbo en 1936.
Ekonomio
En Sirĝan la historia okupiĝo estis produktado de tapiŝoj kaj kultivado de pistacio. Hodiaŭ la urbego travivas grandan ekonomian kreskon. Oni establis industrian zonon apud Sirĝan. En la ĉirkaŭaĵo minejoj pri karboj, feroj, kuproj kaj oroj funkcias. En Sirĝan kampuso de la universitato de Kermano estis establita en 2010 kun 500 studantoj.
Trafiko
Sirĝan havas flughavenon kaj proksime stacidomon. La plej grava vojo kuras al Kermano.
Jagstzell
Jagstzell estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Ostalb kaj en la distriktaro Stutgarto de la federacia lando Baden-Virtembergo. Fine de la komunumo havis  loĝantojn.
Guadalmez
Guadalmez estas municipo de Hispanio, en la provinco de Ciudad Real, regiono de Kastilio-Manĉo.
Loĝantoj
Ties populacio, laŭ la censo de 2009, estas komponata de 884 loĝantoj: 448 viroj kaj 436 virinoj, kaj malpliiĝas, pro elmigrado al urboj kio okazas ankoraŭ en la unuaj jaroj de la 21a jarcento. El 1.580 loĝantoj censataj en 1930, oni alvenis al 2.432 en 1960, sed poste oni descendis el tiam al la 1.049 censataj en 2001.
Situo
Guadalmez estas municipo situa ĉe la deklivaro de Sierra Morena, en la kunfluo de tri grandaj valoj de historia tradicio brutobreda: Alcudia (en la provinco de Ciudad Real), La Serena (provinco de Badajoz) kaj Los Pedroches (provinco de Kordovo), kaj ties teritorion trapasas la rivero Guadalmez en direkto SOr-NOk, al ties kunfluo kun la rivero Zújar, kie formiĝas la fino de la enorma diglago de La Serena.
Ekonomio
Agrikulturo kaj brutobredado. Iom la sektoroj de servoj kaj konstruado.
Flaŭro
La klimato kaj grundo estas kaŭzo de vegetaĵaro specife mediteranea, kun naturaj olivujoj, naturaj pirujoj, kratago, lentisko, timiano, lavendo, cistoj kaj junipero, en la suna parto de montoj, kaj kun filikoj, arbutoj, kvarkarbaroj kaj aliaj kverkoj kaj arbustoj en la umbraj partoj de la montoj. La hegemonia arbo estas la anzino kaj ties la hegemonia arbaro, kiu estas malferma kaj etendiĝas al la tuta valo. En la randoj de la rivero kaj de la rojoj kreskas fraksenojn, poploj, salikoj, nerioj, rubusoj, junkoj, blankaj nimfeoj kaj aliaj similaj akvoplantoj.
Historio
La unuaj setlantoj estis de la Bronzepoko, ĉirkaŭ 1000 jaroj a.K., ĉar de tiam estas surrokaj pentraĵoj kaj kelkaj funebraj esteleoj, troviĝintaj ĉe la rivero, similaj al tiuj de Ekstremaduro kaj klara influo tarteza, de fino de la -9a jarcento aŭ komenco de la -8a jarcento. Pro la mineja riĉo de la komarko, la valo estis sub la influo de Tartezo, sed ankaŭ de romianoj kaj visigotoj. Sed nur en islama epoko oni konstatos denove homan eston en el valo. Al tiu etapo korespondas la kuŝejo de "La Calera", ĉe la monteto Abulagar, kie oni trovis ujon kun epigrafia dekorado kiu ripetis la vorton Al Malik (la reĝo), de klara aparteno al reĝa industrio de la periodo de Medina Azahara, tio estas, de la 10a jarcento.
Je la komenco de la kristana konkero de la komarko, la rivero Guadalmez konvertiĝas en limo inter la teritorioj kristana kaj islama, kaj estas la epoko kiam oni konstruis la kastelon de Aznaharón, ĉe la pasejo de Toledo al Kordovo kaj la kastelojn de Vioque, Chillón, Madroñiz, Santa Eufemia, Mochuelos, ktp.
Konkerita definitive la zono fare de Ferdinando la 3-a ĉirkaŭ 1227, kaj post la konkero de la urbo de Kordovo, tiuj teroj formos parton de la kordova muncipo, kaj poste estos variaj posedantoj ĝis kiam en 1370 ili estos aĉetitaj de Diego Fernández de Córdoba al Don Sancho, frato de la reĝo Henriko la 3-a. En 1375 ĝi apartenis al la familio de Fernández de Córdoba kaj post tio, la populacio kiu estis enkasteligita en Aznaharón, malsupreniros al la valo kaj organizos setlejeton nome Las Casas de Domingo Estevan, kiu poste renomiĝos Aldea de Guadarmes, kaj tiele aperis en dokumento de septembro de 1452, unuigita al la vilaĝo de Chillón.
En 1516, la posedanto Diego Fernández de Córdoba y Arellano luos al la loĝantoj la rajtojn super ĉio kontraŭ ĉiujara luprezo de 30.000 maravedoj.
La vilaĝano Juan García de la Hinojosa en 1513 akompanis al Vasco Núñez de Balboa en la malkovro de la Pacifiko.
Post la morto senfila de la lasta Markizo de Comares, Guadalmez pasos al manoj de la Dukoj de Medinaceli, kiuj en 1799 vendos sian senjorlandon de Chillón al la Regno. Dum la 19a jarcento la domaro kiu ĝis tiam apartenis al la regno de Kordovo formos parton de la nova provinco de Ciudad Real.
Finfine post malsukceso de kelkaj separatismaj iniciatoj el 1869, la domaro akiros sendependon el la vilaĝo de Chillón en 1927, kaj de tiam konstituiĝis en municipo sendependa ene de la provinco de Ciudad Real.
Mulhouse-Nord (stacidomo)
Mulhouse-Nord estas franca ranĝadstacio var-stacidomo sur linio -, situanta en  Mulhouse, en departemento Haut-Rhin, regiono Grand Est.
Temas pri stacidomo de Société nationale des chemins de fer français (SNCF).
Novembro de 2014
Jen listo de okazaĵoj en novembro 2014.
Ikuhara Kunihiko
Ikuhara Kunihiko (幾原 邦彦 [Ikuhara Kunihiko]) estas japana desegnisto kaj anime-reĝisoro. Plej fama pro sia rolo en kreado kaj reĝisorado de "Revolucia Junulino Utena" kaj ankaŭ pro la partopreno en la laboro super "Sejla Mun".
Nova vino
Nova vino aŭ plumblanka  vino  estas ankoraŭ ne preta  vino, el blankaj aŭ ruĝaj  vinberoj premita  vinbersuko, kies  alkohola fermentado ĵus komenciĝis kaj kiu ankoraŭ havas la giston, do ankoraŭ ne estas filtrita. La ankoraŭ ne filtrita vino ne estas klara kaj aspektas laktoblanke. Tial la nomo „plumblanka vino“.
Ekzistas diversaj nomoj por la nova vino. En Germanio oni distingas inter Federweißer (el blankaj vinberoj) kaj  Federroter (el ruĝaj vinberoj). En Aŭstrio oni diras Sturm kaj por la blanka kaj por la ruĝa specoj. En sudokcidenta Germanio, la germanlingvaj partoj de Svisio kaj en Sudtirolo ĝi nomiĝas Suser aŭ  Sauser, en Hesio Rauscher kaj en  Palatinato ofte  Najer Woi („nova vino“) aŭ  Bitzler. En Frankonio oni diras por la ankoraŭ dolĉa vino Bremser. En Italio ĝi nomiĝas vino nuovo („nova vino“). En Ĉeĥio oni diras burčák. En Luksemburgo ĝi nomiĝas Fiederweissen.
Vitvarioj
Precipe en frua aŭtuno la nova vino estas farata el frue maturiĝantaj vitvarioj, ekzemple el Bacchus, Ortega aŭ Siegerrebe. Poste oni povas uzi ĉiun vitvarion por fari plumblankan vinon.
Fermentado
Vinbersuko komencas rapide fermenti pro la naturaj kaj aldonitaj gistoj. Dum la fermentado la sukero (glukozo kaj fruktozo) el la beroj transformiĝas en alkoholon kaj karbonacidon. Ofte oni faras „novan vinon“ nur el vinberoj kiuj ne taŭgas por fari altkvalitajn kaj stokeblajn vinojn kun predikato.
Surmerkatigo
Ekde alkoholenhavo de 4 % oni povas vendi la novan vinon. Ĝi plufermentas ĝis la plej granda parto de la sukero estas transformita al alkoholo. Tiam ĝia alkoholenhavo estas ĉ. 11 procentoj.
Ĝuo
Laŭ la tradicio oni manĝas cepan kukon trinkante novan vinon.
NGC 942
NGC 942 (aliaj indikoj — PGC 9458, MCG -2-7-18, VV 217, ARP 309, NPM1G -11.0090) estas galaksio en konstelacio Baleno.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Bellefontaine
Bellefontaine ("bela fontano") estas la nomo de pluraj loĝlokoj franclingvaj. Interalie temas pri
Balance of Terror
Balance of Terror (Ekvilibro de Teruro) estas la dekkvara epizodo de la unua sezono de la usona sciencfikcia televidserio, Star Trek verkita fare de Paul Schneider kaj direktita fare de Vincent McEveety, ĝi unue elsendiĝis la 15-an de decembro 1966.
La epizodo estas versio de scienco-fikcio de la filmo pri submarŝipoj The Enemy Below, prezentante batalo inter la kosmoŝipo Enterprise (NCC-1701) kiel la usona destrojero kontraŭ Romulana kosmoŝipo kiel la submarŝipo.
La epizodo prezentas la fikcian rason de Star Trek, la Romulanoj. Mark Lenard, ludante la Romulan-komandanton, faras sian unuan aperon de multaj en Star Trek.
Intrigo
La ege batalema Romulana kosmoŝipo estas enirante en la teritorion de la Unuiĝinta Federacio de Planedoj. Por malpermesi tion, la Entreprise devas fari komplikan taktikan elekton.
Testuduloj
Testuduloj (Testudines) estas ordo de reptilioj, al kiu apartenas i.a. la teraj testudoj, kaj martestudoj. Foje oni ankaŭ (erare) uzas la vorton testudo, kiu estas sinonimo de la familia nomo Testudinidae kaj nomo de genro Testudo, por paroli pri ĉiuj testuduloj. En la ordo de testuduloj estas kaj vivantaj kaj formortintaj specioj; la plej fruaj testuduloj vivis antaŭ 215 milionoj da jaroj, kio signifas ke la testuduloj estas unu el la plej malnovaj reptiliaj grupoj, multe pli malnova ol la lacertuloj kaj serpentoj. Vivas ankoraŭ ĉirkaŭ 300 testudulaj specioj, iuj el ili forte endanĝerigitaj. Testuduloj estas ektotermaj.
Șemlacu Mic
Șemlacu Mic [ŝemlaku mik] (hungare: Vársomlyó, germane: Klein-Schemlak) estas vilaĝo en Rumanio oriente de Deta. Administre ĝi apartenas al la urbo Gătaia, kiu situas 10 km norde.
Testuduloj
Taksonomio
Subordo Paracryptodira (formortinta)
Șemlacu Mic
Loĝantaro
En 1910 ĝi havis 711 loĝantojn (germanoj); en 1992 195 (rumanoj).
Testuduloj
Taksonomio
.
Universitato de Sheffield
Universitato de Sheffield estas universitato en Britio. Ĝi lokiĝas en urbo Sheffield. Ĝi estis fondita en jaro 1897 surbaze de Medicina lernejo de Sheffield (fondita en 1828), Kolegio de Fert (fondita en 1879) kaj Teknika lernejo de Sheffield (fondita en 1884. Ĝi estis agnoskita kiel universitato en jaro 1905.
La latina devizo de la universitato estas rerum cognoscere causas (scii la kaŭzojn de la aferoj). Ĝi devenas de Vergilio, kiu en sia verko Georgiko versis felix qui potuit rerum cognoscere causas (feliĉa, kiu povis scii la kaŭzojn de la aferoj).
Commodore SX-64
Kvankam prezo de Commodore SX-64 estis nealta – ĉ. 1000 $, - ĝi ne havis komercan sukceson, ŝajne pro malgranda ekrano, manko de konvena baterio aŭ pro nekongruo kun arkitekturo IBM, rapide kreskanta tiutempe.
Vjetnama literaturo
Nguyen Du (1765–1820) estis vjetnama poeto kaj verkisto. Li estas fama pro La Rakonto pri Kiều, historio de bela knabino kiu vendis sin por savi sian patron. Li estas konsiderata kiel la simbolo de vjetnama literaturo.
(56996) 2000 SP307
(56996) 2000 SP307 estas malgranda malhela asteroido de la ekstera asteroida zono, ano de la Hilda grupo, tie estas en orbita resonanco 3:2 kun Jupitero.
Malkovro
Ĝi estis malkovrita la en la kadro de la astronomia kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Natria hiponitrito
Natria hiponitrito, hiponitrito de natrio aŭ Na2N2O2 estas neorganika komponaĵo, senkolora natria salo rezultanta el reakcio inter natria nitrato kaj amalgamo de Natrio/Hidrargo aŭ pere de hidroksilamina sulfonata acido kaj natria hidroksido. Kiel derivaĵo de la hiponitrita acido ĝi povas prezentiĝi sub la formoj trans kaj cis, kaj povas eksplodi kiam en seka kondiĉo. Kiel salo de malforta acido kaj forta bazo ĝi malkomponiĝas sub hejtado per liberigo de gaso nitroza oksido. Kvankam la cis-formo de la natria hiponitrito povas ekzisti, ĝi tuj malkomponiĝas per aldono de akvo.
Rainer Werner Fassbinder
Rainer Werner FASSBINDER [rajner verner FASbinder] (naskiĝis la 31an de majo 1945 en Bad Wörishofen; mortis la 10an de junio 1982 en Munkeno) estis germana reĝisoro, aktoro kaj scenaristo.
Li unue fariĝis aktoro kaj laboris en diversaj teatroj. En la jaro 1968 li kunfondis la teatran komunumon antitheater, kiu prezentis de Fassbinder mem verkitajn teatraĵojn pri aktualaj politikaj temoj. Preskaŭ sen mono, sed kun granda entusiasmo la teamo en 1969 kreis sian unuan filmon: Liebe ist kälter als der Tod, amo estas pli malvarma ol la morto. En 1971 la grupo disiĝis.
Post ne tre sukcesa agado kiel direktoro de la Frankfurta teatro Theater am Turm, li en 1975 finis sian teatran karieron, por dediĉi sin plene al la televido kaj la kino.
Rainer Werner Fassbinder mortis de trodozo da drogoj.
Eŭropanoj en Oceanio
Eŭropa esplorado kaj setlado de Oceanio komenciĝis en la 16-a jarcento, komencante per hispanaj alteriĝoj kaj vrakoj en la Marianaj Insuloj, oriente de Filipinoj. Posta rivaleco inter eŭropaj koloniaj potencoj, komercŝancoj kaj kristanaj misioj motivigis pli malproksiman eŭropan esploradon kaj finan setladon. La britoj iĝis la domina kolonia potenco en la regiono, establante setlantkoloniojn en kio poste iĝos Aŭstralio kaj Nov-Zelando, kiuj ambaŭe nun havas plimulton de eŭrop-descenda loĝantaro. Nov-Kaledonio (kaldoŝoj), Havajo, Franca Polinezio, kaj ankaŭ Norfolkinsulo, Paskinsulo kaj Gvamo havas gravajn eŭropajn loĝantarojn. Eŭropanoj restas unuaranga etno en granda parto de Oceanio, kaj nombre kaj ekonomie. La restanta konsisto, procento kaj etna kompono el la diversaj landoj kaj insularoj estas ege varia.
Nuna eŭropdevena loĝantaro en Oceanio
La totala loĝantaro de popoloj kiuj havas eŭropan praularon en Oceanio estas ĉirkaŭ 23,600,000, kun inkludo de la loĝantaro de Havajo.
Lok-Report
Lok-Report estas ĉiumonata germanlingva gazeto pri fervojaj amatoroj kaj profesiuloj. La eldonejo estas la Lok-Report-Verlag en Berlino. Ĉefa redaktoro estas Martin Stertz. En la reteja portalo oni trovas aktualan informon pri fervojoj.
Historio
Ekde pli ol 25 jaroj la gazeto informas pri la evoluado de fervojoj en long- kaj mallongdistanca trafiko, pri trafika politiko, pri privataj fervojoj kaj pri historiaj veturiloj. Oni informas ankaŭ pri fervojaj veturiloj el ĉiuj mondopartoj.
Libroj
Krom la gazeton, la eldonejo Lok-Report-Verlag eldonas multajn librojn, ankaŭ publikaĵojn pri la Germana Regna Fervojo Deutsche Reichsbahn, do la nacia fervoja kompanio en la Germana Regno kaj poste en Germana Demokratia Respubliko, pri Baltio, pri la fama germana milita lokomotivo serio 52 "Baureihe 52" aŭ gvidlibron pri vojaĝoj tra Eŭropo, aperantan ĉiun duan jaron.
36037 Linenschmidt
36037 Linenschmidt estas tre malgranda, ne tre hela asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la de la usona astronomo W. Dan Bruton kaj de ties lernanto Carlton F. Stewart elde la observatorio de la Ŝtata Universitato Stephen Austin en Nacogdoches (Teksaso, Usono)
Nomo
Ĝi estis nomita en memoro de Robb Linenschmidt (1970–1993), amiko kaj talenta kosmofluga inĝeniero, kiu volis helpi malfermi la junajn mensojn al la mirindaĵoj de la kosmo.
Grajanaj Alpoj
Geografio
La franca flanko de la Grajanaj Alpoj estas drenata de la rivero Izero (Tarentezo valo) kaj ties alfluanto Arc (Maurienne valo), kaj de Arve. La itala flanko estas drenata de la riveroj Dora Baltea, Orco kaj Stura di Lanzo, alfluantoj de la rivero Pado.
Montopintoj
La ĉefaj montopintoj estas la jenaj:
Kogel
Kogel estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Ludwigslust-Parchim de la federacia lando Meklenburgo-Antaŭpomerio, kaj apartenas al la administra komunumaro Amt Zarrentin. Fine de la komunumo havis  loĝantojn.
Jacques-Nicolas Lemmens
Jacques-Nicolas LEMMENS (* 3-a de januaro 1823 en Zoerle-Parwijs ĉe Westerlo; † 30-a de januaro 1881 en Zemst ĉe Meĥleno) estis belga orgenisto kaj komponisto.
Vivo
Lemmens ricevis unuajn lekciojn pri orgenludado de sia patro, vilaĝa orgenisto, kaj de la orgenisto de Diest, van den Broeck. Ekde 1839 li vizitis la konservatorion en Bruselo, kie lin instruis ties unua direktoro, François-Joseph Fétis. Fétis sendis Lemmens ankaŭ al Breslau, por ke li konatiĝu ĉe Adolf Friedrich Hesse kun la bacha orgenmuziko.
Post kiam li gajnintis plurajn premiojn por kompozicio, orgen- kaj pianludado (inter ili la renoma Premio de Romo por sia komponaĵo Le roi Lear), Lemmens estis ekde 1849 ĝis 1869 instruisto por orgeno ĉe la Brusela konservatorio. Al siaj lernantoj apartenis la famaj francaj orgenvirtuozoj Alexandre Guilmant kaj Charles-Marie Widor.
En 1852 Lemmens faris koncertvojaĝon al Parizo, kie li ekmirigis la publikon en la preĝejoj Saint-Vincent-de-Paul, La Madeleine kaj Saint-Eustache per siaj virtuozaj orgenkoncertoj. La plej fama orgenkomponaĵo de Lemmens estas la fanfaro D-maĵoro (vd. malsupre).
La muzika sekcio de la belga altlernejo por sciencoj kaj artoj nomiĝas laŭ li „Lemmens-Instituto“ kaj troviĝas en Loveno.
NGC 943
NGC 943 (aliaj indikoj — PGC 9459, MCG -2-7-19, VV 217, ARP 309) estas galaksio en konstelacio Baleno.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Funikularo de Likabeto
La Funikularo de Likabeto (Τελεφερίκ Λυκαβηττού) estas funikularo sur la supro de Monto Likabeto en Ateno, ĉefurbo de Grekio. Ĝi estis konstruita en la 1960-aj jaroj de la Nacia Organizo de la Turismo (EOT, Εθνικός Οργανισμός Τουρισμού) kaj estis inaŭgurita la. La finaj stacioj situas sur Strato Aristippou, en Kolonaki, kaj ĉe la Kapelo de Sankta Georgo, proksime al la supro de la monteto. Inter la finaj stacioj, la linio estas tute en tunelo.
En 2002 vasta renovigo estis realigita, implikante anstataŭigon de la motoro, de la hidraŭlikaj bremsoj, de la elektronikaj sekurecaj sistemoj, de la direktejo kaj de la du veturiloj de la funikularo. La funikularo nun funkcias ĉiutage, kun kapacito de ĉ. 400 personoj je horo.
Teĥnikaj karakterizaĵoj
La linio havas la sekvajn karakterizaĵojn:
Ĉiko
Ĉiko (Chico kaj Chico) estas municipo lokata en la kantono Buto, Kalifornio, Usono. Laŭ popolnombrado de 2010, ĝia loĝantaro estis 86,187 loĝantoj. Estas kampuso de la Ŝtata Universitato de Kalifornio, kiu troviĝas en Ĉiko.
Malatjo-Sebastio
Malatjo-Sebastio (armene Մալաթիա-Սեբաստիա -Malatia Sebastia- ) estas unu el la 12 distriktoj de Erevano, la ĉefurbo de Armenio, kelkfoje aĉe nomata Bangladeŝo ĉar ĝi estas unu el la plej malriĉaj distriktoj de la urbo. Ĝia nomo venas de Malatjo kaj Sebastio, du turkiaj vilaĝoj plejparte loĝataj de armenoj antaŭ la armena genocido. La distrikto havas areon de 2580 hektaroj kaj 140.600 loĝantojn. Ĝi situas en la sudoriento de la urbo kaj estas dividita en kvin kvartalojn: Nor-Malatjo, Nor-Sebastio, Zoravar-Antraniko, Ŝahumiano kaj Araratiano.
Ĉiko
La urbo estis fondita en 1860 de la generalo John Bidwell kaj estis integrita en 1872.
Geografio
La urbo havas aeron de 71,9 km² ties 0,04% estas konstituata da etendaĵoj da akvo. Ĝi estas lokata nordoriente de la valo de Sakramento, unu el la agrikulturaj regionoj plej riĉaj en la mondo. La urbo troviĝas oriente de Sierra Nevada kaj ĝiaj limoj trans la antaŭmonto de ĉi lasta.
La Rivero Sakramento fluadas okcidente, je 8 kilometroj el la limoj de la urbo. Ĉiko estas tranĉita per Bidwell Park, kiu vastas je 8 kilometroj ekde la centro de la urbo ĝis la orientaj montetoj.
Registaro
La konsilantoj estas :
Ekonomio
Ĉiko posedas flughavenon (Chico Municipal Airport, esperantlingve Municipa Flughaveno de Ĉiko. La kodo IATA estas CIC).
Eŭropdevenaj novzelandanoj
La termino Eŭropdevenaj novzelandanoj aŭ Pākehā (en maoria) aludas al novzelandanoj de eŭropa deveno. plej eŭropdevenaj novzelandanoj estas de britaj kaj irlandaj prauloj, kun pli malgrandaj procentoj de aliaj eŭropaj praularoj kiaj kroatoj, germanoj (inklude polojn pro la Dispartigoj de Pollando), francoj, nederlandanoj, skandinavianoj kaj sudslavoj.
Morhange
Morhange estas franca situanta en departemento Moselle, regiono Grand Est.
Ĝiaj loĝantoj nomiĝas Morhangeois.
Pujuma lingvo
La pujuma lingvo (卑南語) estas la lingvo parolata de la pujuma popolo apartenanta al la aborigenoj de Tajvano. Ĝi apartenas al la Formozaj lingvoj kiuj diferencas de la aŭstronezia lingvofamilio. La lingvo estas minacata, ĉar ĝi ne plu estas transdonata inter la novaj generacioj, sed estas parolata ĉefe de maljunuloj kaj plenkreskuloj. Krom la pli ol sep mil parolantoj, ekzistas ankoraŭ ĉirkaŭ tri mil homoj, kiuj apartenas al la puma tribo (al la pujama popolo apartenas ok subtriboj), sed por kiuj la lingvo ne estas la gepatra lingvo.
Eksteraj ligiloj
(angla) UNESCO Interactive Atlas of the World’s Languages in Danger (Unesko-mondatlaso de minacataj lingvoj en la mondo)
Gérard Haddad
Gérard HADDAD, de sefarda deveno, naskiĝinta la 21-a de junio 1940 en Tunizo, estas agronom-inĝeniero, edukita en Francio, kaj franca psikiatro, psikanalizisto kaj eseisto.
Biografio
Gérard Haddad renkontis Jacques Lacan en 1969 kaj komencis dekdujaran psikanalizon kun li, kiun li rakontis en sia libro Le Jour où Lacan m'a adopté (La tago kiam Lacan adoptis min), unu el la du maloftaj atestoj rakontantaj psikanalizon kun Lacan, la alia estas Une saison chez Lacan (Unu sezono ĉe Lacan) de Pierre Rey, raporto pri kuraco kiu daŭris dek jarojn.
Dum lia kuracado, li komencis studi medicinon kaj psikiatrion, kun la celo mem iĝi psikanalizisto.
Dum tiu ĉi vojo, li ankaŭ transiris de ateisma marksismo al la forto de la religia sento kiu enloĝis lin, rekonektante kun judismo kaj studante la fonditajn tekstojn, ĉefe la Talmudo. Kun la helpo de la Rabeno de Sarcelles Yehochoua Israel, li studos ĝin en ĝia rilato al mensaj malsanoj kio helpos kaj inspiros lin por lia medicina tezo La Nelegitima Infano.
Ankaŭ lia renkontiĝo kun Yeshayahu Leibowitz, en Israelo, influis lian karieron.
Kun sia edzino, Antonietta Haddad Pegolo, Gérard Haddad skribis Freud en Italio kaj la origina peko de Psikanalizo.
En 2003, li ricevis la premion de Œdipe salono.
Usona Enlanda Milito
En la usona prezidanta elekto de 1860 kontraŭis la Respublikana Partio kaj ties kandidato Abraham Lincoln la enkondukon de sklaveco en la teritoriojn. Lincoln venkis la baloton, sed iom antaŭ lia enoficiĝo planita je la 4-a de marto 1861, sep sklavecaj kotonaj ŝtatoj formis la Konfederacion. La unuaj ses apartigantaj ŝtatoj estis tiuj, kiuj havis la plej grandan proporcion de sklavoj en siaj loĝantaroj (entute 48,8%). La eloficiĝanta demokratia prezidanto James Buchanan, samkiel Lincoln, deklaris tian secesion kontraŭleĝa. En sia inaŭgura parolado deklaris Lincoln, ke li ne deziris iniciati enlandan militon. La ok lastaj sklavecaj ŝtatoj daŭre rifuzis aniĝon al la Konfederacio. Konfederaciaj fortoj, dume, konkeris kaj ekokupis pluraj usonajn fortikaĵojn en la teritorio, de kiu ili postulis kontrolon. Post malsukcesa packonferenco, ambaŭ partioj de tiam ekpreparis militon. Estroj de la konfederacio, konforme al la slogano "King Cotton", malĝuste planis favoran intervenon de la eŭropaj landoj pro ilia ekonomia dependeco al kotono.
Malsukcesegis kompromisi
En 1854, la Du-Partia Sistemo malfunkciĝis post la jurigo de la Kansaso-Nebrasko Akto. La Whig-Partio malaperis, kaj la nova Respublikana Partio ekestis en ĝia loko. Senbridita batalo en la Kansasa Teritorio, la paniko de 1857, kaj la atako de John Brown kontraŭ Harper's Ferry, plu pligravigis sekciajn tensiojn, kaj helpis la Respublikanoj gajni la elektojn en 1860. La prezidentigo de Abraham Lincoln, kiu renkontis oponon de sudaj sklav-posedaj partioj, kaŭzis sudan secesion el la Unio.
Dum la secesia krizo, multaj politikistoj rezonis pri nova sekcia akomodo por konservi la Union, enfokusigante specife pri la proponita "Crittenden-Kompromiso." Tamen historiistoj en la 1930-a jardeko rezonis ke la ekesto de amaso demokratio, la malfunkciĝis de la Du-Partia Sistemo, kaj pli kaj pli malica kaj malamika sekcia retoriko igis ege neprobable, se ne neeble, okazigi la kompromison de la estinteco (ekzemple la Misura Kompromiso kaj la Kompromiso de 1850). Fakte, la Crittenden-Kompromiso estis malakceptita de Respublikanoj. Unu ebla "kompromiso" estis paca secesio, akceptita de la Uniiĝinta Ŝtatoj. Tiu estas serioze diskutata en malfrua 1860—kaj subtenita de multaj kontraŭsklavecaj movadanoj—sed estis malakceptata de la konservativaj Demokratoj de James Buchanan, kaj ankaŭ de la Respublikanaj estroj.
Rajtoj de Ŝtatoj
Sudulo rezonis ke la federala registaro ne havis regpovon ĉesigi sklav-posedantojn porti siajn sklavojn en novajn teritoriojn, sed ili ankaŭ postulis federalan regpovon pri sklavoj kiuj eskapis en la Nordon. Nordanoj havis malan, sed egale memkontraŭdiran, pozicion pri tiuj ĉi aktualaĵoj.
Sklavismo kiel unu kaŭzo de la Milito
Laŭ sudaj estroj, la konservado de sklavismo gravegis. Kiel la bazo de la Suda labora sistemo, ĝi estis la kerno de la politika intereso de la regiono interne de la Unio.
Norda opozicio kontraŭ sklavismo dividiĝas inter mem-interesa kaj morala (ĉefe religia) opozicio. En la eta-produktanto ekonomio de la Nordo, libera-labora ideologio kulturis, kiu subtenis la dignon de laboro kaj okazaĵoj haveblaj de laborantaj viroj. Sklavismo estis vidata kiel nejusta konkuro por viro provinta plibonigi sin en la vivo. Sklavismo estis ankaŭ vidata kiel minaco al demokratio. Nordano kredis ke korupta riĉ-estro de riĉaj plantantoj dominis sudan politikon kaj ankaŭ nacian politikon.
Kontraŭsklaveca movado kiel kaŭzo de la Milito
De la 1830-aj jaroj, malgranda sed atentiga kontraŭsklaveca movado ekestis, estrita de Nov-Anglianoj kaj liberaj nigruloj, inkluzive de William Lloyd Garrison, Frederick Douglass, kaj Lucretia Mott. Multaj homoj norde kaj sude konsideris sklavismon kiel nedezirindan institucion, sed de la 1840-aj jaroj, la militemaj kontraŭsklavecaj movadanoj iris multe pli antaŭen, kaj deklaris ke posedanta sklavon estis terura peko, kaj ke la institucio devus esti tuj forigita. Sudanoj amare indignis pri ĉi tiu morala atako, kaj ankaŭ la stereotipa prezentado de sklav-posedano kiel senkora "Simon Legrees" (fikcia sklav-posedanto) en la ege populara (en la Nordo) romano kaj teatraĵo de Harriet Beecher Stowe, Uncle Tom's Cabin (La Kabano de Onklo Tom, eldonita en 1852). Historiistoj daŭre debatas ĉu sklav-posedantoj sentis sin kulpaj aŭ fiaj. Tamen estas neniu dubo ke la kontraŭsklavecaj atakoj kolerigis la sudanojn.
Sklavismo ne estis la origina kaŭzo de la milito, sed estis dummilite tiel proklamita en la Emancipation Proclamation (egalrajtiga proklamo) de prezidento Abraham Lincoln. La secesion instigis la zorgo de la sudanoj pri troa influo de la nordanoj, ankaŭ sed ne nur pri la demando de sklavismo. La nordo inverse timis pro la secesio perdon de potenco kaj ekonomiajn malavantaĝojn.
La milito
William Tecumseh Sherman parolis al Lincoln dum la inaŭgura semajno kaj estis "triste seniluziigita" je lia malsukceso konstati, ke "la lando dormas sur vulkano" kaj ke la Sudo estas preparanta militon. Donald konkludas, ke "Liaj ripetitaj klopodoj eviti kolizion en la monatoj inter la inaŭguro kaj la ekpafado en Fort Sumter montris, ke li aliĝis al sia ĵuro ne esti la unua kiu elverŝu fratan sangon. Sed li ankaŭ ĵuris ne kapitulacigi la fortikaĵojn. La nura solvo de tiuj kontraŭdiraj sintenoj estis por la konfederaciuloj pafi la unuan pafon; ili ĝuste faris tion."
La 15an de Aprilo, Lincoln alvokis la ŝtatojn sendi totalon de 75 000 volontulaj trupoj por rekapti la fortikaĵojn, protekti Vaŝintonon, kaj "konservi la Union", kiu en sia kompreno restis netuŝita spite la secesiajn ŝtatojn. Tiu alvoko devigis la ŝtatojn elekti flankon. Virginio secesiis kaj ricevis pro tio la premion de la proklamo de Richmond kiel konfederacia ĉefurbo, spite ties eksponon al la linioj de la Unio. Norda Karolino, Tenesio, kaj Arkansaso sekvis en la venontaj du monatoj. Secesia sento estis forta en Misurio kaj Marilando, sed ne hegemoniis; Kentukio restis neŭtrala. La atako al Fort Sumter arigis usonanojn de la nordo de la Linio Mason–Dixon al la defendo de la lando.
Dum la ŝtatoj sendis trupojn de la Unio suden, la 19an de Aprilo, en Baltimoro kontrolantoj de la fervojaj ligiloj atakis trupojn de la Unio kiuj estis ŝanĝante trajnojn. Lokaj lokanestroj poste bruligis gravajn fervojajn pontojn en la direkto al la ĉefurbo kaj la Armeo respondis arestante lokajn fukciulojn de Marilando. Lincoln suspendis la regulon de la habeas corpus kie necesos por la sekureco de la trupoj kiuj klopodas veni al Vaŝintono. John Merryman, nome funkciulo de Marilando kiu malhelpis la movadon de la usonaj trupoj, peticiis al la Ĉefa Justico de la Suprema Kortumo Roger B. Taney elsendi proklamon de habeas corpus. En Junio Taney, regante nur por la malsupra cirkvita kortumo de "ex parte Merryman", elsendis la proklamon, kiun li komprenis suspendeblaj nur de la Kongreso. Lincoln insistis per la politiko de la suspendo en elektitaj areoj.
Milita strategio de la Unio
Lincoln ekprenis plenuman kontrolon de la milito kaj konstruis la militan strategion de la Unio. Li respondis al la senprecedenca politika kaj milita krizo kiel ĉef-komandanto plenumante ankaŭ senprecedencan aŭtoritaton. Lincoln ankaŭ devis plifortigi la simpatiojn por la Unio en la limaj sklavecaj ŝtatoj kaj tenis la militon for el la konverto en internacia konflikto.
Estis klare ekde la komenco ke la dupartia subteno estis esenca al la sukceso, kaj ke ajna kompromiso aliigis frakciojn en ambaŭ flankoj de la konfliktoj, kiel la nomumo de Respublikanoj kaj Demokratoj por komandaj postenoj. La 6an de Aŭgusto, 1861, Lincoln subskribis la Leĝon por Konfisko kiu rajtigis jurajn procesojn por konfiski kaj liberigi sklavojn kiuj estis uzitaj por subteni la Konfederacion. La leĝo havis malmultan praktikan efikon, sed ĝi indikis politikan subtenon por aboli la sklavecon. En Aŭgusto 1861, Generalo John C. Frémont, nome Respublikana prezidenta nomumito de 1856, sen konsulti Vaŝintonon, elsendis militan edikton liberigantan sklavojn de la ribeluloj. Lincoln nuligis la neleĝan proklamon kiel politike tialigita kaj al kiu mankas milita neceso.
Internacie, Lincoln deziris forestigi eksterlandan militan helpon al la Konfederacio. En 1861 la Afero Trent minacis militon kontraŭ Granda Britio, la usona ŝiparmeo eksterleĝe kaptis britan poŝtoŝipon, nome Trent, sur alta maro kaj malliberigis du senditojn de la Konfederacio; Britio akre protestis dum Usono hurais. Lincoln finigis la krizon liberigante la du diplomatojn.
La Mararmea blokado estis ŝipa strategio de la Usona Unio por malebligi la Konfederacion internacie komerci. La blokado estis proklamita fare de prezidanto Abraham Lincoln en aprilo 1861, kaj postulis la kontroladon de 5 600 kilometroj (aŭ 3 500 mejloj) de atlantika kaj golfa marbordo de la Atlantika Oceano kaj la Golfo de Meksiko, inkluzive de 12 ĉefaj havenoj, precipe Nov-Orleano kaj Mobile.
La milita strategio de Lincoln celis du prioritatojn: sekurigi, ke Vaŝintono estis bone defendita kaj direkti agreseman militklopodon por tuja, definitiva venko. Ĉefaj nordaj gazetoj, tamen, postulis plie — ili esperis venkon en 90 tagoj. Lincoln ekaprezis la kritikan neceson kontroli strategiajn punktojn, kiel la rivero Misisipo. Lincoln vidis la gravon de Vicksburg kaj komprenis la neceson venki super la malamika armeo, pli ol simple konkeri teritorion.
Generalo McClellan
Post la malvenko de la Unio en la Unua Batalo de Bull Run kaj la retiriĝo de Winfield Scott, Lincoln nomumis la Maĵor-Generalon George B. McClellan kiel ĉef-generalo. McClellan tiam uzis monatojn por plani sian kampanjon de la Virginia Duoninsulo. La malrapida progreso de McClellan frustris Lincoln, same kiel lia sinteno ke ne necesas trupoj por defendi Vaŝintonon. McClellan, siavice, kulpigis la malsukceson de la kampanjo al la rezervado de trupoj por la kapitolo fare de Lincoln.
En 1862 Lincoln forigis McClellan pro la kontinua neagado de la generalo. Li plialtigis Henry Halleck en Julio kaj nomumis John Pope kiel estro de la nova Armeo de Virginio. Pope kontentigis la deziron de Lincoln antaŭeniri al Richmond el la nordo, protektante Vaŝintonon el kontraŭatako. Sed Pope estis tiam tute venkita en la Dua Batalo de Bull Run en la somero de 1862, kio devigis la Armeon de Potomako reveni por defendi Vaŝintonon.
Spite sian malkontenton pro la malsukceso de McClellan plifortigi Pope, Lincoln restarigis lin al la komando de ĉiuj fortoj ĉirkaŭ Vaŝintonon. Du tagojn post la reveno de McClellan al la komando, la fortoj de la konfederacia Generalo Robert E. Lee trapasis la riveron Potomakon en Marilandon, kio rezultis en la Batalo de Antietam. Tiu batalo, nome venko de la Unio, estis inter la plej sangelverŝaj de la historio de Usono; ĝi faciligis la publikigon de la Emancipiga Proklamo de Lincoln en Januaro.
McClellan tiam ne persekutis la retiriĝintan armeon de Lee, dum la Generalo Don Carlos Buell simile malakceptis ordonojn movi la Armeon de Ohio kontraŭ ribelajn fortojn en orienta Tenesio. Lincoln anstataŭis Buell per William Rosecrans; kaj post la meztempaj balotoj de 1862 li anstataŭis McClellan per Ambrose Burnside. Burnside, kontraŭ la prezidenta konsilo, lanĉis ofensivon trans la rivero Rappahannock kaj estis venkita de Lee en Fredericksburg en Decembro. La dizertoj dum 1863 iĝis milaj kaj eĉ pliiĝis post Fredericksburg, kaj tial Lincoln anstataŭis Burnside per Joseph Hooker.
En la printempo de 1863 Lincoln estis sufiĉe optimisma pri la rezulto de la militaj kampanjoj por pensi jam ke la militfino povas esti proksima; liaj planoj inkludis atakojn de Hooker al Lee norde de Richmond, de Rosecrans al Chattanooga, de Grant al Vicksburg, kaj ŝiparmean atakon al Ĉarlestono.
Hooker estis venkita de Lee en la Batalo de Chancellorsville en Majo, tiam li rezignis kaj estis anstataŭita de George Meade. Meade sekvis Lee norden en Pensilvanion kaj venkis lin en la Kampanjo de Gettysburg, sed poste li malsukcesis sekvi spite la postulojn de Lincoln. Samtempe, Grant konkeris Vicksburg kaj akiris kontrolon de la rivero Misisipo per kio li fortranĉis la plej okcidentajn ribelajn ŝtatojn.
Emancipiga Proklamo
La povo de la Federacia registaro por finigi la sklavecon estis limigita per la Konstitucio, kiu antaŭ 1865 delegis la aferon al la unuopaj ŝtatoj. Lincoln klopodis konvinki la ŝtatojn interkonsenti kompenson por la emancipigo de siaj sklavoj kiel repago al iliaj akcepto de la abolicio.
Kantono Monongalia
La kantono Monongalia - angle Monongalia County - estas kantono de Usono en la subŝtato Okcidenta Virginio. Ĝia administra centro estas la urbo Morgantown. Ĝia norda limo estas linio Mason-Dixon. Kun la najbara kantono Preston ĝi konsistigas la aglomeraĵon de Morgantown.
Usona Enlanda Milito
Emancipiga Proklamo
En Junio 1862, la Kongreso aprobis leĝon malpermesantan sklavecon en ĉiu federacia teritorio, kion Lincoln subskribis. En Julio, la leĝo pri konfiskoj nome "Confiscation Act of 1862" estis ekvalidigita, kio havigis kortumajn procedurojn por liberigi la sklavojn de tiuj kiuj estis kondamnitaj pro helpo al la ribelo; Lincoln aprobis la leĝon spite sian kredon ke ĝi estas kontraŭkonstitucia. Li sentis, ke tia ago povus esti farita nur ene de la militpovoj de la ĉef-komandanto, kion li planis ekplenumi. Lincoln tiam reviziis skizon de la Emancipiga Proklamo kun sia kabineto.
Kantono Monongalia
Laŭ la stato de la jaro en la kantono vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km².
Usona Enlanda Milito
Emancipiga Proklamo
Per la abolo de la sklaveco en la ribelaj ŝtatoj, tiam milita celo, la armeoj de la Unio avance suden liberigis tri milionojn da sklavoj. Enlistigi iamajn sklavojn iĝis oficiala politiko. Je la printempo de 1863, Lincoln estis preta rekruti nigrulajn trupojn en pli ol la simbolaj nombroj. En letero al la milit-guberniestro de Tenesio Andrew Johnson kuraĝigante lin fari la vojon al arigo de nigrulaj trupoj, Lincoln skribis, "La simpla vidaĵo de 50 000 armitaj kaj trejnitaj nigrulaj soldatoj sur la bordoj de Misisipo finigus la ribelon tuje". Ĉirkaŭ la fino de 1863, sub estreco de Lincoln, la Generalo Lorenzo Thomas estis rekrutinta 20 regimentojn de nigruloj el la Misisipa Valo.
Diskurso apud Gettysburg (1863)
] Lincoln diskursis en la dediĉo de la batalkampa tombejo de Gettysburg la 19an de Novembro, 1863. Per 272 vortoj, kaj tri minutoj, Lincoln difinis la militon kiel dediĉita al la principoj de libereco kaj egaleco por ĉiuj. Li deklaris, ke la morto de tiom kuraĝaj soldatoj ne estos senutila, ke la sklaveco finiĝos, kaj ke la estonteco de la demokratio estos sekurigita, ke la "regado de la popolo, fare de la popolo, kaj por la popolo ne malaperos de la tero".
Generalo Grant
La venkoj de Grant en la Batalo de Shiloh kaj en la kampanjo de Vicksburg impresis. Kun Grant je la komando, Lincoln sentis, ke la Unia Armeo povos antaŭeniri en multaj batalkampoj, kvankam inkludanta ankaŭ nigrulajn trupojn. La malsukceso de Meade kapti la armeon de Lee post Gettysburg kaj la kontinua pasiveco de la Armeo de Potomac konvinkis Lincoln promocii Grant al la rango de suprema komandanto. Grant tiam ekhavis la komandon de la armeo de Meade.
Lincoln cerbumis, ke Grant povus esti konsiderinda prezidenta kandidato en 1864. Li aranĝis pere de sendito pridemandi la politikajn intencojn de Grant, kaj tuj kiam li certis, ke li havis neniun, Lincoln promociis Grant al la ĵus revivigita rango de Leŭtenanta Generalo, rango kiu estis estinta neokupita ekde la periodo de George Washington. Rajtigo por tia promocio "kun la konsilo kaj konsento de la Senato" estis havigita per nova leĝo kiun Lincoln subskribis la saman tagon en kiu li proponis la nomon de Grant al la Senato. Lia nomumo estis konfirmita de la Senato la 2an de Marto, 1864.
Dum Grant plue malfortigis la fortojn de Lee, klopodoj por negocadi pacon startis. La konfederacia Vicprezidento Alexander H. Stephens estris grupon kiu kunsidis kun Lincoln, Seward, kaj aliaj en la nomita Konferenco de Hampton Roads, ĉe Hampton, Virginio. Lincoln malakceptis negocadi kun la Konfederacio kiel samegala. La 1a de Aprilo, 1865, Grant preskaŭ ĉirkaŭis Petersburg en sieĝo. La Konfederacia registaro evakuis Richmond kaj Lincoln vizitis la ĵus konkeritan ĉefurbon. La 9an de Aprilo, Lee kapitulacis al Grant ĉe la juĝejo Appomattox, kio oficiale finigis la militon.
Sekvoj
Mortis ĉirkaŭ 650.000 homoj en la usona enlanda milito. La militkostoj superis 8 miliardojn da dolaroj. La trupoj de la unuiĝo nombris je la fino de la milito pli ol unu milionoj da viroj, la floto 671 ŝipojn.
Post la venko de la nordo ŝanĝiĝis draste la eco kaj politiko de Usono. La iamaj idealoj de Jefferson, laŭ kiuj la konstitucio estu interpretata kiel eble plej strikte kaj laŭ kiu la centra registaro havi kiel eble plej malmulte de potenco, ne plu estis subtenataj. Kontraŭe, la potenco de la unuiĝo disvastiĝis: dek unu el la dek du unuaj konstituciaj aldonoj malfortigis la centran registaron, sed fortigis ĝian pozicion ses el la sekvaj sep konstituciaj aldonoj.
Tiu milito estigis la unuan nacian enspezimpoŝton, la unuan ĝeneralan armedevigon (flanke de la sudo) kaj pli granda potenco de la federacia justico. Samtempe pro la venko de la unuiĝo la politika supereco de la nordo kaj de la partio de la respublikanoj firmiĝis dum jaroj: la sekva demokratia prezidanto post James Buchanan (antaŭ Abraham Lincoln) estis Grover Cleveland. Li estis elektita prezidanto en 1884, tio estas preskaŭ 20 jaroj post la fino de la enlanda milito.
Per la 13-a aldona artikolo al la konstitucio kolorhaŭtaj sklavoj atingis sian liberecon; la aldonaj 14-a kaj 15-a artikoloj donis al ili la civitan rajton kaj tiun partopreni balotojn. Tamen daŭre suferis kolorhaŭtuloj en la sudo diskriminadon kaj rasdisigon, kion konfirmis la plej alta juĝejo en la kazo Plessy kontraŭ Ferguson: Separate but equal, aparte, sed egalrajte.
Nomoj por la milito
La plej ofta kaj plej neŭtrala termino por la milito usona estas simple la enlanda milito (angle: the Civil War), sed tiu nomo neniam estis oficiala. La unua leĝe oficiala nomo aperis en oficiala raporto de usona milita departemento en 1880, titolita la milito de la ribelo (the War of the Rebellion). Dum la 1920-jaroj, kongresa rezolucio deklaris la taŭgan nomon la milito inter la ŝtatoj (the War between the States), kaj multaj sudaj heredaĵaj grupoj kaj militrolistoj preferas ĉi tiun terminon.