cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Fergana valo
Loĝantaro
La loĝantaro de la valo estas kulture multfaceta. Krom uzbekoj, kirgizio, taĝikoj kaj tataroj tie vivas anoj de granda parto de la etnaj malplimultoj de Centra Azio. Ripete dum la lastaj jardekoj en la regiono okazis armitaj konfliktoj, kiel fine de la 1980-aj/komence de la 1990-aj jaroj, kaj en printempo 2010 (vidu konflikto de 2010 en suda Kirgizio).
Historio
La fergana valo havas longan historion. La arkeologie dokumentitaj spuroj de setlado estas el la meza bronza epoko. Precipe en la nordokcidenta parto troviĝis multaj spuroj de setlado kaj nekropoloj. La homoj de tiuj loĝlokoj bredis brutojn kaj prilaboris metalojn. Ĉirkaŭ la jaro 1500 antaŭ nia erao la mezbronzepoka Andronovo-Tazabagĝab-kulturo estis anstataŭigita pere de la malfrubronzepoka Ĉust-kulturo, kies anoj kultivis grenojn kaj legomojn. Ĉirkaŭ la jaro 900 antaŭ nia erao ekestis la Eĝlatan-kulturo, baptita laŭ samnoma fortikita urbo.
En la frua ferepoko en la valo ekestis la regno Dajuan, konata pro altevoluigitaj agrikulturo kaj bredado de ĉevaloj. Ĉirkaŭ la jaro 329 antaŭ nia erao Aleksandro la Granda konkeris la valon, en la 3-a jarcento antaŭ nia erao ĝi iĝis parto de la helenisma regno Baktrio. En sekvaj jarcentoj ĝi regiĝis fare de diversaj etnoj, ĝis en la 6-a jarcento la armeo de la Bluturka Regno (Göktürk) konkeris ĝin.
De la valo la armeo de Babur, posteulo de Timur, ekvojis al konkero de Barato kaj la fondo de la Mogola Imperio.
Ekde la 18-a jarcento la valo estis la centro de la Ĥanlando Kokando kun rezidejo en la samnoma urbo Kokando. La Ĥanlando en la 19-a jarcento iĝis signifa teritoria ŝtato, kiu situis en rekta najbareco al la Emirlando Buĥaro kaj iĝis ties plej forta konkuranto.
Ekonomio
Precipaj ekonomiaj branĉoj estas akvuma agrikulturo (granda, suda kaj norda fergana kanalo, la kultivo de kotono, fruktoj, rizo, vinberoj, minado, kaj en la moderna epoko malpesa kaj peza industrioj). Pro la kaprica fiksado de respublikaj limoj en la stalinisma Sovetunio en la valo ekde tiam gravaj trafikaj vojo estas interrompataj fare de ŝtataj limoj.
Internacia Liberecana Solidareco
Internacia Liberecana Solidareco estis internacia anarkiismema reto kun ĝis ĉirkaŭ 20 partoprenantaj organizoj el Norda kaj Suda Ameriko, Eŭropo, Mezoriento, kaj Afriko komence de la 21a jarcento (proksimume inter 2001 kaj 2005).
Laŭ ties retejo, "Projektoj de Internacion Liberecana estas malfermaj al anarkiistoj, anarkisindikatistoj, revoluciaj sindikatanoj, kaj klare kontraŭ-ŝtatistoj, nepartiaj sociaj organizoj kiuj funkciu laŭ liberecanaj principoj". Tiuj projektoj ĉefe konsistis el subteno de variaj praktikaj iniciatoj en Sudameriko kiaj fondo de presejoj kaj komunumaj domoj, kaj, pli amplekse, la lukto kontraŭ la ekonomia tutmondigo.
Ties kreado estis dekomence malakceptita de la Internacia Laborista Asocio, kiu akuzis lae iniciatintojn pri reformismo kaj pro esti portanta konfuzon kaj dividon inter anarkiistoj.
Ties iama retejo malaperis kaj la reto jam ne plu aktivas. Multaj el la anarkiismaj politikaj organizoj kiuj estis membroj nuntempe kunlaboras en la projekto Anarkismo.net.
La plus haute marche (filmo)
La plus haute marche (La plej alta ŝtupo) estas franca telefilmo de David Delrieux aperinta en 2002. Ĝi estas la 18-a filmo (sezono 6 - epizodo 3) en la serio "Joséphine, ange gardien" (Joséphine, gardanĝelo) de TF1.
Temo
Joséphine estas sendita en klubon de ritma gimnastiko inter malgrandaj ĉampioninoj. Tiuj dekkelk jaraj knabinoj trairas intensan trejnadon esperante iam supreniri la plej altan ŝtupon de la podio. Unu el ili, Aurélie, estas erare akuzita ke ŝi sabotis iun akcesoraĵon kiun ŝia rivalo, Ève, estas uzonta dum la selekto por eniri la teamon de Francio. Ŝi tuj estas forpelita el la klubo, kaj katastrofite, vidas ĉiujn siajn ŝancojn de promesplena kariero neniigitaj. Por Ingrid, ŝia trejnistino kaj eksa Olimpika ĉampionino, ankaŭ temas pri jaroj da strebado kondukantaj al nenio. Joséphine ekenketas kaj post nelonge malkovras ke malnova afero oponas Ingrid al Kalina, trejnistino de Ève.
René Crevel
René CREVEL (naskiĝis la 10-an de aŭgusto 1900, mortis la 18-an de junio 1935) estis verkisto engaĝinta kun la superrealisma movado.
Naskiĝinta al familio de pariza burĝaro, Crevel studis Anglan ĉe la Universitato de Parizo. Li renkontis André Breton kaj kuniĝis la superrealisma movado en 1921. Li estis ekskludita el la movado en 1925. Tiam li verkis romanojn, ekzemple Mon corps et moi ("Mia Korpo kaj Mi"). En 1926 li estis diagnozita kun tuberkulozo. La ekzilo en 1929 de Lev Trockij konvinkis lin rekuniĝi kun la superrealistoj. Restinta fidela al André Breton, li luktis pliproksimigi la komunistojn kaj superrealistojn.
Crevel memmortigis kun venena gaso la nokto de 17-a Junio, 1935, ĉal la aĝo de 35, post li lernis, ke li suferis de rena tuberkulozo.
Toru Hasegawa
Toru Hasegawa (長谷川 徹, n. ) estas japana futbalisto.
Li futbalis ĉe Nagoya Grampus kaj Tokushima Vortis.
Bellegarde-sur-Valserine
Bellegarde-sur-Valserine (prononcu: [Belgard-sür-Valsørin]) estas malaperinta franca komunumo en la departemento Ain, de la regiono Aŭvernjo-Rodano-Alpoj.
Ĝi un formas parton de Valserhône.
Ĝi situas sur la dekstra bordo de Rivero Rodano, ĉe la kunfluo de rivero Valserine, Tiu rivero estas tie pli mallarĝa, ĉar paro de ĝia akvo enprofundiĝas sub la porhavan rokon (oni nomas tion La Perdoj de Valserine). Tio permesis pli facile trapasi, kaj sekve estis strategia pasejo.
La kulmino de la komunumo estas ĉe la deklivo de monto "Grand Crêt d'Eau" al alteco de 1542 m.
La urbo estas ariĝo de pluraj vilaĝoj:
La najbaraj komunumoj estas okcidente kaj norde :Châtillon-en-Michaille; oriente: Lacran kaj Léaz; sude, trans rivero Rodano: Eloise kaj Saint-Germain-sur-Rhône; sud-okcidente: Billiat kaj Villes.
Trafiko
estas grava SNCF-a fervoja stacidomo, kie haltas la TGV-oj Parizo-Ĝenevo kaj Montpeliero-Ĝenevo, kaj TER al Liono,, ...
La 9-an de majo 2003 brulego detruis parton de la stacidomo. La trafiko daŭrigas per provizoraj konstruaĵoj. Nova stacidomo tiel nomata "fr:Pôle multimodal de Bellegarde-sur-Valserine" estas konstruata kaj malfermos en 2010.
Trapasas la urbon la aŭtoŝoseo A 40, kies viadukto vidiĝas de malproxime.
Monumento
La kastelo de Musinens situas norde de la urbo. Ĝi entenas kvadratan turon de la 13-a jarcento, ĉefan konstruaĵon kun ŝraŭb-ŝtuparo de la 15-a jarcento kaj fortikaĵojn.
Muzeo Heidecksburg (Rudolstadt)
La Turingia landa muzeo Heidecksburg (Thüringer Landesmuseum Heidecksburg) troviĝas sur la kastelo Heidecksburg en Rudolstadt. Ĝi nombriĝas al la plej imponaj barokaj kasteloj de Germanlando.
Historio kaj priskribo de la kastelo
Situante sur monteto la kastelo estas kvazaŭ de longe videbla krono de la eksa rezideja urbo. De 1571-1918 la kastelo servis kiel rezidejo de la grafoj kaj postaj princoj de Schwarzburg-Rudolstadt. La loko kiel ankaŭ la burgo tamen multe pli aĝas. La iama burga komplekso de la grafoj de Orlamünde (13-a jarcento) aĉetitis fare de la grafoj de Schwarzburg en la jaro 1334-a. Per la uzo rezideja ekde 1571 estiĝis en Rudolstadt impona triala renesancstila kastelo.
Incendio de 1735 detruis grandparte la alojn nordan kaj okcidentan. Tio ebligas nove konstruigi la okcidentan alon laŭ la barokaj teknikoj kaj pli akcentuigi la reprezentadan volon de la princoj. Por tio venigis princo Friedrich Anton (1692-1744) la saksian ĉefarkitekton Johann Christoph Knöffel (1686-1756) el Dresden, kiu specialiĝis pri sobra malfrubaroka konstruadstilo. La ambicia konstruprogramo de la arkitekto pro finance malbonaj statoj de la rudolstadt-a kortego apenaŭ ne povis realiĝi - kaj fine kondukis al rompo inter arkitekto kaj princo. Kiam montriĝis en 1742 zorgovekaj damaĝoj de la muraĵoj kaj la organizo de la aranĝo de la internaĵoj lamis, oni vokis el Vajmaro la konatan arkitekton Gottfried Heinrich Krohne (1703-56) kiu unue nur kontrolu la tuton. En 1743 oni nomumis lin princa ĉefarktekto kaj ekprizorgigis lin la finkonstruadon; paralele ne neglektitis la ekipaĵoj de la ĉambroj. Li ŝanĝis la planoj de Knöffel ankaŭ koncerne la internon kaj sukcese enkondukis gajan rokokaĵoj laŭ sudgermana modelo. La konstruo de la nordaj, verdaj ĉambroj faritis ĝis 1770 fare de Peter Caspar Schellschläger (post la morto de Krohne, sed laŭ ties planoj).
Spegula kabineto
La impona spegula kabineto de ĉ. 1720 nombriĝas inter la plej fruaj en Germanujo kaj konservitis eĉ en origina stato. Survandaj speguloj pligrandigas optike la ĉambron kaj multobligis iluziige la altvalorajn orient-aziajn porcelanaĵojn. Danke al ilia delikata volbo intence iĝas ludo per deformaj kaj grimacaj efektoj. Lakvandtapiŝoj laŭ ĉina maniero alternis kun stukaĵoj kaj spegulniĉoj. La kara planko kun marketraĵo montras la blazonon de Schwarzburg.
Ruĝa salono
La t.n. Ruĝa salono servis por aŭdiencoj. La dekoraciaj pentraĵoj faritis de la saksa kartega pentristo Christian Wilhelm Ernst Dietrich (1712-74). La plafonaj stukaĵoj de 1742/43 estas de Giovanni Batista Pedrozzi (1710-78). Princo Johann Friedrich komisiis en 1744 Lorenz Deisinger (1701-88) fari la freskaĵon de la plafono (alegorio de la Virto).
Marmora galerio
Per la marmora galerio faritis prestiĝa enirejo al la festosalono kaj samtempe unuigilo al la loĝejoj. Iam estis la plano pentri galerion de la dinastiaj prauloj. Sed finfine la du kortegaj penetristoj Johann Christian Heintze kaj Carl Christian Reinthaler estis komisiitaj pentri grandegajn surtolajn bildojn montrantajn enloĝantojn de ĉiuj kontinentoj antaŭ idealaj pejzaĝoj. La malhela panelo el ligno kaj la griza-blua planko el kalko substrekas ankoraŭ la dignecon de la ĉambro.
La kabineto de la naturaĵoj
La naturhistoria muzeo fonditis jam en 1757 kaj troviĝis unue en la urba kastelo Ludwigsburg. En 1918 ili alvenis kun la historia meblaro al la Kastelo Heidecksburg. Ekde la komenco de la kolektado ne ekzistis iuj limoj koncerne la specojn de flaŭro kaj faŭno respektive de geologiaj fenomenoj (mineralogiaĵoj, ŝtonoj, fosilioj ktp.). Memkompreneble la kolektoj furoris en la tuta lando: ili nombris nuntempe ĉ. 150000 objektojn. Apartenas al ili ankaŭ faka biblioteko kum 10000 volumoj, kies nombro kontinue pligrandiĝas danke al interŝanĝoj kun aliaj similaj institucioj ene kaj ekstere de Germanujo.
En la gapdeponejo videblas i.a. (remburitaj) mambestoj, birdoj, insektoj kiel ankaŭ herbario kaj kolekto de insektoj.
La kulturhistoria kolekto
Post la ĉeso de la konstitucia monarkio en la 23-a de novembro 1918 krom la kasteloj ankaŭ partoj de la princaj kolektoj ŝtatigitis (la t.n. Princo-Günther-Fondaĵo). Laŭ la volo de la lasta princo, Günther Victor la tuto estu konservita por pli alta interesigo pri artoj, sciencoj aŭ metioj. Sed ne nur atestiloj de princa kolektado-manio tie ĉi enkorpigitis sed ankaŭ objektoj kaj dokumentoj el la privata vivo de la princa familio.
Senchavan kompletigon la kolekto gajnis per la objektaro de la en 1950 nuligita Muzeo de Rudolstadt pri antikvaĵoj. Ĝi dokumentas la vivon de la burĝaro, de la metiistoj kaj de la kamparanoj en la iama princolando. Ankaŭ partoj de la iama sinagogomuzeo troviĝas tie ĉi.
Speciala sekcio estas dediĉita al la moneroj, kiuj bone informas pri la evoluo de monostampado en la princolando per siaj pli ol 1500 pecoj.
Aparta sekcio etnologia (antaŭ ĉio kun orientaziaj artaj kaj kulturaj pecoj de la 18-a ĝis la 20-a jarcentoj) estis privata donaco de 1938.
Artokolektoj
Kvankam la grafoj/princoj de Schwarzburg-Rudolstadt neniel povis milite egali aliajn dinastiojn en la Germana Regno, ili furoris en fortimpresado laŭ franca modelo per la aranĝo de kasteloj, parkoj, ĝardenoj kaj oranĝerioj. Sekve tiu koncentriĝo pri la belaj flankoj de nobeleco iĝis la fundamento de la kolektoj sur la Heidecksburg-kastelo. Ekde la 17-a jarcento montritis la kolektoj ofte nur por ceremonia sinprezento. Hodiaŭ fokuso de la pentraĵoj estas pri la verkoj de la 18-a kaj de la 19-a jarcentoj. Videblas verkoj de gravegaj artistoj kiel ekzemple de: Justus Junker, Johann Alexander Thiele, Carl Hummel, Caspar David Friedrich, Max Liebermann. Inter la grafikaĵoj plej valoras folioj el al 16-a jarcento, i.a. de Albrecht Dürer, Erhard Schön kaj Hans von Kulmbach.
Rokokaj maketoj
Ekde junio 2007 Rudolstadt kaj la germana muzeomondo pliriĉiĝis per alia atrakcia celo: eblis akiri por la kastelo la unikan elmontradon Rokokaj maketoj - Kasteloj de la benata insulo (Rococo en miniature - Die Schlösser der gepriesenen Insel). Kun neimagebla precizeco la artistoj Gerhard Bätz kaj Manfred Kiedorf kreis la maketajn konstruaĵojn kun detalegaj internoj (en skalo de 1:50). Kreitis per temporaba laborego kvin kasteloj, ĉ. 2000 figuroj kaj miloj da ekipaĵeroj.
La origino de la du fikciaj reĝolandoj Dionujo kaj Pelarujo estis antaŭ pli ol 50 jaroj. La du artistoj elpensis kiel junuloj bizaran rolludon, kiun ili evoluigis ĝis la perfekteco. Estiĝis sumo de artaĵoj impresega koncerne abundon kaj amon al la detaloj. Malfermiĝas al la vizitantoj universo ekscita kaj buntega. Fascinigite oni estas forkondukita per la maketaĵoj en fremdan mondon. Ĉiam refoje eblas malkovri novajn malgrandaĵojn magie elpensitajn kaj perfekte realigitajn. Tio montras ankaŭ la profundajn konojn de la du kreintoj pri la barokaj arkitekturo kaj kostumado kiel ankaŭ pri la ĉekortega vivo.
Armilaj kolektoj
En Rudolstadt troviĝas (ankoraŭ) la riĉega kolekto de armiloj el Kastelo Schwarzburg. Estas planoj transloki la armilojn reen al la origina burgo kio imageblus farebla post finrestaŭrado de la historia arsenalo de sur la Schwarzburg. La plej altvaloraj aĵoj estas pafiloj el la 15-a jarcento, glavoj de la glavoforĝistoj de Passau, etkalibraj kanonoj el la atelieroj de Endres Pegnitzer la maljuna el Nürnberg de 1522, intarsie ornamitaj ĉasarmiloj kaj spadoj el Toledo, Solingen kaj Milano.
Alia atrakcio estas la t.n. Profunda puto (60 metroj) ĉe la enirejo de la norda alo. En la Galerio Kortega kuirejo spekteblas alternantaj nedaŭraj ekspozicioj.
La kastela biblioteko
En la supra etaĝo de la norda kaj de la okcidenta aloj estas la biblioteko. Imitante la parte tradiciitan ekipaĵon el al 18-a jarcento, oni remalfermis la restaŭritajn ĉambrojn en 1992. Kiel tipa biblioteko de la epoko de la Racionalismo ĝi unuigas la historian bibliaron kaj daŭre aktualigitan stokon de libroj kun moderna literaturo, de gazetoj kaj almanakoj. La ĉ. 5000 volumoj estas - post sinanonco - je la dispono al ĉiu esploranto kaj hobia libroŝatanto.
Sigur Rós
Sigur Rós [SI-ur roŭs] estas islanda postroka-muzikgrupo, kiu sin 1994 en Rejkjaviko fondis. Ĝiaj sferaj sonoj populariĝis dum unu jardeko en Eŭropo.
Parto de la filmmuziko de Englar Alheimsins (eo.: Anĝeloj universaj) de Friðrik Þór Friðriksson originas de Sigur Rós; la cetero de Hilmar Örn Hilmarsson. Ankaŭ por la filmo Vanilla Sky (eo.: Vanilĉielo) ili disponigis unu kanton.
La muzikgrupo estis nomita laŭ la fratino de Jónsi, kiu naskiĝis je la tago de la muzikgrupfondo kaj nomiĝas Sigurrós.
Sub kontrakto estas Sigur Rós ĉe la eldonejo Smekkleysa/Bad Taste.
Jónsi, la kantisto de la muzikgrupo, kantas parte islande (Ágætis Byrjun), sed ankaŭ parte vonlande (von signifas islande: espero), tiu estas mem elpensita lingvo (Ekzemple sur la albumo  ).
Sigur Rós ludis iom da tempo en la antaŭprogramo de la muzikgrupo Radiohead. Stilistike ili estas plej trafe alordigeblaj al la ĝenro postroko aŭ etosa muziko.
Anoj
Komence estis Águst la drumisto. Li forlasis 1998-e la muzikgrupon, kio preskaŭ kaŭzis la malfondon de la grupo.
Muziko
La muziko de Sigur Rós estas plena de sferaj, parte melankoliaj melodioj. La falseta kantado de Jónsi kaj lia speciala gitarludmaniero (li uzas violonĉelan arĉon por la gitaro) unikigas la muzikon.
Kiel la plej nova disketo Ba Ba Ti Ki Di Do montras, Sigur Rós verŝajne sur la venontaj albumoj estos ofte aŭdebla kun elektronaj muzikiloj (samplilo, drumkomputilo).
Hubert Schiefelbein
Vivo
Schiefelbein pasigis la junulajn jarojn sub tre modestaj kondiĉoj kaj frekventis la lokajn baz- kaj mezlernejon. Pro malsukcesa fuĝo en 1945 li laboris en Pollando ĉe farmbieno kaj bakejo ĝis 1947. En julio 1947 li venis al Germanujo. Inter 1948 kaj 1950 li trejniĝis kiel ĉarpenisto en Greifswald. Inter 1950 kaj 1953 li finfaris la faklernejon pri aplikita arto en Wismar en la fako de lignoskulptato. Ĉe la Altlernejo pri bildiga kaj aplikita artoj ĉe Berlin-Weißensee li studis inter 1953 kaj 1958 plastikarton ĉe Heinrich Drake kaj diplomiĝis. En 1958 li iĝis membro de la Ligo de bildigaj artistoj de GDR. Ĝis vokiĝo kiel docento pri konstruplastikarto en 1965 je la vajmara altlernejo pri arĥitekturo kaj konstruado (la nuna Bauhaus-universitato) li laboris kiel liberprofesiulo en Berlino. Li posteulis profesoron Siegfried Tschierschky kiu estis pioniro de trarompplastikaj vandoj sur arĥitekturaj fasadoj. Prelegade kaj esplorade li kontinuigis ties agadojn. En 1969 Schiefelbein iĝis profesoro en Vajmaro ĉe la arĥitektura fakultato: li restis katedestro ĝis retiriĝo en la jaro 1992-a. Krome li estis en Vajmaro inter 1976 kaj 1979 estro de la scienca fako de bildigado kaj skizado kaj inter 1979 kaj 1991 ĉefo de la artista sekcio.
En fokuso de liaj kreitaĵoj estas la homo kun siaj ĝojoj, suferoj, angoroj, esperoj, la rilatoj inter la homoj kaj la dependo de sociaj postuloj. Schiefelbein estas kunedzina, havas du infanojn kaj loĝas ekde 1994 en Neubukow.
Betonformŝtonoj
Hubert Schiefelbein evoluigis multajn betonelementojn, kiuj ne nur dekoraciajn sed ankaŭ bonfunkciajn postulojn plenumu. Rilate la dekoraciojn la elementoj post turno permesis kaj multajn kombinojn kaj belajn lumajn/ombrajn ludojn. Ili neniam estis konkretaj aĵoj por ke oni ne perdigu la simbolajn valorojn.
La plej bona gamo atingeblas per malsimetriaj altranĉitaj eroj kun malsimilaj trarompoj. Sub vidpunkto bonfunkciada estas la elementoj tiel aranĝitaj ke la vandmalfermoj gvidis la vidon diagonale en la spacoprofundecon por enlasi sufiĉe da lumo dum samtempa protekto kontraŭ ĝenanta gapado de ekstere. Krome ĝi havu sufiĉe da starosekureco. Danke al ilia dekoraĵa karaktero kaj la principo seria la trarompplastikaj vandoj kvazaŭ peradis inter la monumenta arto kaj la seria konstrumetodo kontruibuante vole malvole ege je la publika aspekto de arĥitekturo orientgermana. Trajto tipega por la planoj schiefelbein-aj estas la kurbiĝanta trarompo, la oblikva, konveksa aŭ konkava konduko tra kuboj. Ĉiu vando farita de Schiefelbein havas pro la malsimetria faro de la konstrueroj aŭtomate ĉiam du malsimilaj aspektoj.
Por Schiefelbein gravis akcenti la fortecon de la materialoj, precipe de vandoj ĉar la arĥitekturo mem pli kaj pli kunmetiĝis el supraĵaj elementoj. Ĉe slabokonstruaĵoj la profundeco de la konstrukorpuso ofte tute neglektitis. La kunlaboro kun la pejzaĝarĥitekto Erhard Kister de loĝejkonstru-kombinato en Erfurto ebligis al la artisto skizi konkretajn aĵojn por modernaj erfurtaj loĝadzonegoj kaj ofte ankaŭ realigi la tuton. Poste liaj aĵoj uzitis pluse en aliaj urboj de GDR.
1963 ĝis 1990: eseoj en fakgazetoj
Kunsterziehung, Bildende Kunst, Wissenschaftliche Zeitschrift der Hochschule für Architektur und Bauwesen (HAB) Weimar
Listo de urboj de la Demokratia Respubliko Kongo
Jen listo de la plej grandaj urboj de la Demokratia Respubliko Kongo:
Enzo Jannacci
Enzo Jannacci (3-a de junio 1935 - 29-a de marto 2013) estis itala kantaŭtoro.
Biografio
Enzo Jannacci naskiĝis en Milano en 1935. Studento pri muziko, li studentiĝis ĉe la Milana Konservatorio, kiel pianisto. Ankaŭ studis medicinon, kaj studentiĝis ĉe la Università degli Studi di Milano, en 1967.
Oribe Niikawa
Oribe Niikawa (新川 織部, n. ) estas japana futbalisto.
Li futbalis ĉe Nagoya Grampus kaj FC Ryukyu.
Johano Georgo la 2-a (Saksio-Eisenach)
Johano Georgo la 2-a (* 24-an de julio 1665 en Friedewald; † 10-an de novembro 1698 en Eisenach) estis duko de Saksio-Eisenach kaj devenis de la ernestana linio de la nobelfamilio Wettin.
Johano Vilhelmo naskiĝis kiel filo de duko Johano Georgo la 1-a de Saksio-Eisenach kaj ties edzino Johanna von Sayn-Wittgenstein. Post la morto de sia patro li fariĝis en 1686 reganta duko de Saksio-Eisenach. La 20-an de septembro 1688 li geedziĝis en Kirchheim kun Sophie Charlotte (1671–1717), filino de duko Eberhardo la 3-a de Württemberg.
Li mortis ne havanta gefilojn en la aĝo de 33 jaroj pro variolo; post lia morto pro tio lia pli juna frato Johano Vilhelmo heredis la dukan tronon.
Kalia tioglikolato
Kalia tioglikolato aŭ C2H3KO2S estas kalia salo de tioglikolata acido, blanka aŭ flaveca solidaĵo, kiu havas fortajn reduktajn proprecojn, kaj, kune kun la tioglikolata acido, ĝi estigas metalajn kompleksaĵojn ĉefe kun fero partoprenante en formulaĵoj por metalpurigiloj.
Eszter Csákányi
Eszter CSÁKÁNYI [ester ĉAkAnji], hungare Csákányi Eszter, Esperante Ester Csákányi estas hungara aktorino. Ŝia patro estis elstara aktoro László Csákányi.
Eszter Csákányi naskiĝis la 1953 en Budapeŝto.
Biografio
Eszter Csákányi devenis el juda familio. Kiel infanino, ŝi komencis sian aktoran karieron en 1963. Baldaŭe ŝi frekventis aktoran lernejon de Nacia Teatro (Budapeŝto). En 1973 ŝi aliĝis al Teatro Csiky Gergely (Kaposvár), inter 1992–2002 al Teatro Katona József. Ŝi neniam edziniĝis. Ŝi ricevis premion Kossuth en 2006, pli frue kaj poste ankaŭ aliajn premiojn.
Řetechov
Řetechov estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de urbo Luhačovice en distrikto Zlín. Ĝi troviĝas proksimume 14,5 km nordoriente de Uherský Brod. Řetechov oriente limas kun katastro de municipo Pozlovice kaj Podhradí, sude kun Ludkovice, norde kun municipo Provodov kaj okcidente kun domaro Pradlisko. En la jaro 2011 ĉi tie estis registritaj 74 adresoj. En la jaro ĉi tie daŭre vivis.
Řetechov estas ankaŭ nomo de katastra teritorio kun areo 5,3 km².
Historio
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1412.
Metila antranilato
Metila antranilato aŭ metila 2-aminobenzoato estas kemia kombinaĵo, apartenanta al la funkcia grupo de la esteroj de la antranilata acido kaj metanolo, senkolora likvaĵo kun fruktodoro kaj amara gusto, uzata kiel odorigagento. Kutime ĝi estiĝas per kondensiĝa reakcio aŭ per esterigo de Fischer-Speyer kun sulfata acido kiel katalizilo. Metila antranilato estas malmulte solvebla en akvo, sed estas solvebla en alkoholo, duetila etero, kloroformo kaj plejmulto el la organikaj solvantoj.
Sérandon
Sérandon estas franca komunumo lokita en la departemento Corrèze kaj en la regiono Limoĝio. Ĝi havis 347 loĝantojn laŭ censo plenumita en 2007.
Geografio
Sérandon etendiĝas sur 34,48 km², kaj havis 347 loĝantojn laŭ la lasta oficiala censo, tiel ke la loka loĝdenso estas 10 homoj po kvadrata kilometro. La vilaĝo situas en Corrèze, kiu estas kampara, maldense loĝata franca departemento en la nordokcidenta parto de la Centra Masivo.
La Dordogne formas la limon de la komunumo kun la Cantal.
La regiono ĉirkaŭ Ussel ĉefe konsistas el malaltaj montoj kaj altebenaĵoj : la plej alta punkto de Sérandon situas je alteco de  metroj.
Historio
La preĝejo datiĝis de la 12-a jarcento.
La departemento Corrèze estis oficiale kreita la 4-an de marto 1790 dum la franca revolucio. Sérandon antaŭe apartenis al la reĝa provinco Limoĝio.
Okaze de la municipa baloto de 2008 venkis en la komunumo S-ino Huguette Martinerie, kiu do fariĝis la loka urbestro.
Administrado
Sérandon apartenas al la kantono de Neuvic, kies ĉefurbo estas Neuvic. Tiu kantono mem estas parto de la arondismento de Ussel, unu el la tri arondismentoj de la departemento Corrèze.
Landokodoj
La internacia normo ISO 3166 donas duliterajn, triliterajn kaj triciferajn kodojn al sendependaj landoj kaj (kelkaj) dependaj teritorioj. Sube jen listo de la nunaj duliteraj kodoj.
Por alternativaj nomoj de la landoj vidu la apartan artikolon pri landonomoj.
La normo ISO 3166-2 fiksas kodojn por sub-unuoj (regionoj, provincoj, subŝtatoj) ene de landoj. ISO 3166-3 estas normo pri kodoj de eksaj suverenaj landoj.
Listo de 3-literaj kodoj estas en artikolo 3-literaj kodoj de ISO 3166-1.
Paul Éluard (Tramtransporto en Parizo)
La nomo Paul Éluard estas tiu de najbara strato, omaĝe al franca poeto Paul Éluard (1895-1952).
NGC 5224
NGC 5224 (aliaj indikoj — MCG 1-35-9, ZWG 45.30, NPM1G +06.0389, PGC 47884) estas galaksio en konstelacio Virgo.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Monte Carasso
Monte Carasso estas komunumo de la komunumaro Tiĉino kaj la distrikto Belinzono en Kantono Tiĉino, Svislando. Ĝi havis 2725 loĝantojn je la 31-a de decembro 2011.
Geografio
Monte Carasso situas ĉe la okcidenta bordo de la rivero Tiĉino (rivero), okcidente de la kantonĉefurbo Belinzono, al kies aglomeraĵo ĝi apartenas. La komunumo konsistas el la vilaĝoj Monte Carasso kaj Orenno en la valo, Gaggio, San Bernardo kaj Pietino sur la deklivo supre de Orenno, kaj la setlejo Mornera sur alteco de 1347 m s.m. ĉe la finhaltejo de la funikularo.
La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 9,64 km², de kiuj 63,2% estas kovritaj de arbaro, 9,5% servas por agrikulturo kaj 8,3% por setlado.
Najbaraj komunumoj
La komunumo Monte Carasso limas en nordo al Preonzo, en nordnordoriento al Gorduno, en oriento al Belinzono, en sudo al Giubiasco, en okcidento al Sementina, kaj en nordokcidento al Cugnasco.
Trafiko
Tra Monte Carasso pasas la kantona ĉefvojo n-ro 13 de Belinzono al Locarno. Tra la komunumo okcidente de la rivero la svisa aŭtovojo A2, kies plej proksima alveturejo Belinzono-Nordo situas 3 kilometrojn nordoriente de la komunumo en Arbedo-Castione. Pere de la loka busreto de Belinzono la komunumo estas konektita al la publika transportreto. Funikularo kondukas de la vilaĝocentro al Mornera.
Historio
La unua dokumenta mencio de Monte Carasso datiĝas el la jaro 1348 kiel Monte Carassio. Dum mezepoko Monte Carasso apartenis al la Grafejo Belinzono, kaj estis ĝis 1634 parto de la paroĥo Belinzono kaj havis reprezentanton en la konsilio de Belinzono. En la jaroj 1853-1854 ĉe la norda limo de la komunumo laŭlonge de la rojo Sementina estis je ordono de la generalo Guillaume-Henri Dufour konstruita parto de la fortikaĵo Fortini della Fame. La celo de la projekto estis unuflanke la konstruo de defendosistemo kontraŭ eblaj atakoj de la Reĝolanto Lombardio-Venecio kaj aliflanke por laborigi tiĉinajn rifuĝintojn el Lombardio.
Ruppertsberg
Ruppertsberg - proksimuma prononco - estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Bad Dürkheim de la federacia lando Rejnlando-Palatinato. Fine de la jaro la komunumo havis 0 loĝantojn.
apartenas al komunumaro, do administra ligo de pluraj najbaraj, formale sendependaj politikaj komunumoj, germane nomata Verbandsgemeinde Deidesheim.
Biomimetiko
Biomimetiko estas la imitado de la modeloj, sistemoj, kaj elementoj de la naturo cele al solvi kompleksajn homajn problemojn Rilata fako estas bioniko.
Vivantaj organismoj adaptas siajn strukturojn kaj materialojn tra geologia tempo per natura selektado. Biomimetiko kondukas al novaj teknologioj inspiritaj de biologiaj solvoj ĉe makro- kaj nano-skaloj. Dum historio homoj observas la naturon por serĉi solvojn al problemoj. La naturo jam solvis teknikajn problemojn, ekzemple mem-resanigaj kapabloj, tolero kaj rezisto kontraŭ mediaj fortoj, hidrofobeco, mem-konstruado, kaj kapti sunenergion.
Teknologioj inspiritaj de biologio
Oni povas apliki biomimetikon al multaj kampoj. Pro la diverseco kaj la komplekso de biologiaj sistemoj, la nombro da trajtoj imiteblaj estas vasta. Oni provas evoluigi aplikaĵojn el teknologioj kiuj eble iĝos komerce utilaj. La leĝo de Murray, per kiu oni kalkulas la optimuman diametron de vaskulo, estas reformulita por kalkuli per simplaj ekvacioj, la diametron de tuboj kiu donas inĝenieran sistemon kun minimuma maso.
Moviĝkapablo
Fasoni flugilon de aviadilo kaj flugteknikojn estas inspiritaj de birdoj kaj vespertoj. La aerodinamika formo de la rapidega trajno serio 500 Ŝinkanseno estas bazita sur la beko de la birdo alciono.
Biorobotoj bazitaj sur la fiziologio kaj metodoj de la moviĝo de la vertebruloj inkluzivas la BionicKangaroo kiu moviĝas kiel kanguruo, konservante energion el unu salto kaj transigante ĝin al la sekva salto. Kamigami Robots, infana ludilo, imitas la moviĝon de blato kurante rapide trans endomaj kaj eldomaj surfacoj.
Biomimetika arkitekturo
Vivantaj estaĵoj adaptiĝas al la konstante ŝanĝiĝanta medio per mutacio, rekombiniĝo kaj selektado. La kerna ideo de la biomimetika filozofio estas ke la loĝantoj en la naturo, inkluzivante bestojn, plantojn, fungojn kaj mikrobojn, havas la plejan sperton solvi problemojn, kaj jam trovis la plej taŭgajn metodojn daŭri sur planedo Tero. Simile, biomimetika arkitekturo serĉas solvojn por daŭrigi sian ĉeeston en la naturo.
Dum la 21-a jarcento okazas grandskala malŝparado energion, pro malefikaj konstruaĵaj dezajnoj, aldone al trouzado energion dum la funkciada fazo de ĝia vivciklo. Paralele, modernaj progresoj en fabrikaj teknikoj, komputila bildigo, kaj simulado, kreis novajn eblecojn imiti la naturon en diversaj arkitekturaj skaloj. Rezultas rapida kreskado pri originalaj dezajnaj metodoj kaj solvoj por kontraŭi energiajn problemojn. Biomimetika arkitekturo estas unu el multaj interfakaj aliroj al daŭripova dezajnado kiu sekvas principaron anstataŭ stilistajn kodojn, irante preter uzi la naturon kiel inspiron por la estetikaj komponantoj de konstruita formo, sed anstataŭe celi uzi la naturon por solvi problemojn pri la funkciado de la konstruaĵo kaj konservi energion.
Apartaĵoj
La termino Biomimetika Arkitekturo referas al la studado kaj aplikado de konstruaj principoj trovitaj en naturaj medioj kaj specioj, kaj transformiĝas en la dezajnado daŭripovajn solvojn por arkitekturo. Biomimetika arkitekturo uzas la naturon kiel modelon, mezuron kaj mentoron por atingi arkitekturajn solvojn je diversaj skaloj, kiujn inspiras naturaj organismoj kiuj jam solvis similajn problemojn en la naturo. Uzi la naturon kiel mezuron referas al uzi ekologian normon mezuri daŭrigeblon, kaj la efikecon de homfaritaj novaĵoj, dum la termino mentoro referas al lerni el naturaj principoj kaj uzi biologion kiel inspiran fonton.
Biomorfa arkitekturo, ankaŭ nomita biodekoracio, aliflanke, referas al uzi formalajn kaj geometriajn elementojn trovitajn en la naturo, kiel fonton de inspiro por estetikaj apartaĵoj en dezajnita arkitekturo, kaj ne necese havi nefizikajn aŭ ekonomikajn funkciojn. Historia ekzemplo de biomorfa arkitekturo datas al la egipta, greka kaj romia kulturoj, uzante arbajn kaj plantajn formojn en la ornamado de strukturaj kolumnoj.
Proceduroj
En biomimetika arkitekturo, oni povas identigi du procedurojn: la desuba aliro (biologio puŝas) kaj desupra aliro (teknologio tiras). La limo inter la du aliroj estas svaga, kaj fasonistoj povas transiri inter la du, depende de la okazo. Biomimetikan arkitekturon ĝenerale faras interfakaj teamoj, en kiuj biologoj kaj aliaj natursciencistoj kunlaboras kun inĝenieroj, materialsciencistoj, arkitektoj, dezajnistoj, matematikistoj kaj komputikistoj.
En la desupra aliro, oni serĉas biomimetikajn novaĵojn por jam ekzistantaj evoluigoj sukcese establitaj en la merkato. La kunlaborado koncentriĝas sur la plibonigo aŭ plua evoluigo de ekzistanta produkto.
Ekzemploj
Esploristoj studis la kapablon de termitoj konservi preskaŭ konstantan temperaturon kaj humidecon en sia teramaso, en Afriko, malgraŭ eksteraj temperaturoj kiuj varias inter 1.5 °C kaj 40 °C. Esploristoj komence skanis termitejon kaj kreis tridimensiajn bildojn pri la strukturo, kiu povas influi la konstruadon de homaj konstruaĵoj. La Eastgate Centre, mezalta oficeja konstruaĵaro en Harare, Zimbabvo, restas malvarma sen klimatizado kaj uzas nur 10% de la energio de kutimaj konstruaĵoj samgrandaj. Esploristoj inspiritaj de la natura ventolado en termitejoj dezajnis duoblan fasadon kiu reduktas la kvanton de varmo kiu eniras la konstruaĵon. Sciencistoj imitis la porecon de termitejaj muroj dezajnante fasadon kun duoblaj paneloj kiuj povas redukti radiantan varmon kaj pliigi forigon de varmo per la spaco inter la du paneloj. La suma malvarmiga ŝargo je la energio konsumata reduktiĝis je 15%.
Tia fasado povas fluigi aeron per la Venturi-efekto kaj daŭre cirkuligas leviĝantan aeron en la ventoluma spaco. Oni observis signifan varmtransigon inter la ekstera muro de la konstruaĵo kaj aero fluanta preter ĝi. Oni ankaŭ studis la subterajn tunelojn de nigravostaj cinomusoj (Cynomys ludovicianus). Tiuj ronĝuloj kreas sistemon de tuneloj, tiel ke aero fluas tra la tuneloj por malvarmigi ilin. Por instigi aercirkuladon, cinomusoj konstruas tunelojn kun la enirejo kaj elirejo ĉe malsamaj altoj. Eĉ eta vento kreas zonon de alta premo apud la malpli alta malfermaĵo, tiel tirante aeron en la tunelon. Ĉe la pli alta malfermaĵo de la tunelo, aliflanke, troviĝas malalta premo kiu suĉas aeron el la tunelo.
Sciencistoj ĉe la Universitato de Ŝanhajo kopiis la kompleksan mikrostrukturon de argila kondukila reto en la termitejo por imiti bone regi humidon.
En struktura inĝeniertekniko, la Svisa Federacia Instituto de Teknologio (EPFL) enkorpigis biomimetikajn trajtojn en adaptiva tensiintegreca ponto. Ĝi povas diagnozi sin kaj ripari sin.
La aranĝo de la folioj de plantoj adaptiĝas por pli bone kolekti sunajn radiojn. Kiam polenanta besto eksidas sur tubsimila parto de la floro Strelitzia reginae, tiu parto kurbiĝas. Sciencistoj ĉe la Universitatoj de Freiburg]] kaj Stuttgart analizis tion, kaj tiam kreis senartikan ŝirmilon kiu povas reagi al sia medio.
Alia senartika biomimetika sistemo estas Flectofold. Ĝiajn kreintojn inspiris la kaptila sistemo de la karnovora planto Aldrovanda vesiculosa.
Strukturaj materialoj
Oni bezonas novajn strukturaj materialojn kiuj estas malpezaj sed povas havi esceptajn kombinaĵojn de rigideco, forto, kaj rezisto.
Biomorfa mineraligo estas tekniko kiu produktas materialojn, kun morfologio kaj strukturo simila al tiujn de naturaj vivantaj organismoj, uzante biostrukturojn kiel ŝablonojn por mineraligo. Kompare al aliaj metodoj por produkti materialojn, biomorfa mineraligo estas facila, ekologie sendanĝera kaj ekonomia.
Postaj studoj demonstris la produktadon de koheraj kaj memsubtenantaj makroskopaj histaĵoj kiuj imitas vivantan histon presante dekmilojn da heterologaj pikolitraj gutetoj en programe difinitaj, tridimensiaj, milimetroskalaj geometrioj. Oni ankaŭ strebas imiti la perlamoton en artefaritaj komponaĵoj uzante fande deponan modeligon kaj la helicoidaj strukturoj de la klaboj de salikoketoj en la fabrikado de speciale kapablaj karbonfibraj-epoksiaj komponaĵoj.
Oni ankaŭ utiligas diversajn establitajn kaj novecajn aldonantajn fabrikajn metodojn, ekzemple PolyJet-presadon, rektan inkskribadon, 3-D magnetan presadon, plurmaterialan magnete asistata 3-D presadon kaj magnete asistata muldado por imiti la kompleksajn mikroskalajn arkitekturojn de naturaj materialoj, kaj por etendi la amplekson por estontaj studoj.
La silko de araneoj estas pli fortika ol Kevlaro uzata en kuglorezista veŝto. Inĝenieroj principe povus uzi tian materialon, se oni povus projekti ĝin por sufiĉe longa vivdaŭro, por paraŝutaj ŝnuroj, suspensipontaj kabloj, artefaritaj ligamentoj por medicino, kaj aliaj celoj. La memakrigajn dentojn de multaj bestoj oni kopiis por fari pli bonajn tranĉajn ilojn.
Novan ceramikaĵojn kiuj elmontras gigantan elektran histerezon oni realigis.
Neŭronaj komputiloj
Neŭronaj komputiloj kaj sensiloj estas elektraj iloj kiuj kopias la strukturon kaj funkcion de biologiaj neŭronoj por komputi. Unu tia ekzemplo estas la eventa kamerao en kiu nur la bilderoj kiuj ricevas ŝanĝitan signalon ĝisdatiĝas al nova stato. Ĉiuj aliaj bilderoj restas konstantaj ĝis ŝanĝita signalo riceviĝas.
Aŭtonoma riparo de materialoj
En ĝeneralaj biologiaj sistemoj, materialo riparas sin per kemiaj signaloj eligitaj ĉe la situo de rompiĝo, kiuj instigas sisteman reagon, kiu transportas riparilojn al la rompiĝo, tiel akcelante aŭtonoman riparon. Por montri la uzadon de mikrovaskulaj retoj por aŭtomata riparado, esploristoj evoluigis mikrovaskulan tego-subtavolan arkitekturon, kiu imitas homan haŭton. Evoluis bioinspiritaj, memsanigaj, strukturaj, koloraj hidroĝeloj, kiuj daŭrigas la stabilecon de inversopala strukturo kaj ĝiaj rezultaj strukturaj koloroj. Evoluis memriparanta membrano, inspirita de rapidaj memriparaj procedoj en plantoj, por pneŭmataj, malpezaj strukturoj, ekzemple kaŭĉukaj boatoj aŭ Tensairity-konstruaĵoj. La esploristoj aplikis maldikan, molan, ĉelan, poliuretan-ŝaŭman tegon sur la interno de teksaĵa subtavolo, kiu fermas la fendon, se la membranon oni pikas per pikaĵo. Memsanigaj materialoj, polimeroj kaj kunmetitaj materialoj kapablas ripari fendon, produktiĝis baze de biologiaj materialoj.
La memriparaj proprecoj estas atingeblaj rompante kaj reformante hidrogenajn ligojn je cikla streĉo de la materialo.
Surfacoj
Materialo kiu imitas proprecojn de ŝarka haŭto celas ebligi pli efikan movadon tra akvo. Oni strebis krei teksaĵon kiu imitas la haŭton de ŝarko.
La biomimetikon de surfaca tensio oni esploras por teknologioj kiel hidrofoba aŭ hidrofila tegoj kaj mikroaktivigiloj.
Malseka adhero
Iuj amfibioj, ekzemple la hilo kaj la arba salamandro, povas adheri al, kaj moviĝi trans, malseka aŭ eĉ inunditaj medioj sen fali. Tiaj organismoj havas piedfingrajn kusenetojn kiuj estas daŭre malsekaj pro muka sekrecio el glandoj kiuj malfermas al kanaletoj inter epidermaj ĉeloj. Ili adheras al kongruaj surfacoj per malseka adherado kaj ili kapablas grimpi sur malsekaj rokoj eĉ kiam akvo fluas trans la surfaco. La tegaĵo de pneŭo estas inspirita de la piedfingraj kusenetoj de hiloj (ranoj).
La mitulo povas facile adheri al surfacoj sub la maro sub la severaj kondiĉoj de la oceano. Mituloj uzas fortikajn fadenojn por adheri al rokoj en la intertajda zono de ondobalaata plaĝo, malebligante ke ili estu forigataj age de fortaj maraj kurentoj. La proteinoj de la piedo de la mitelo alligas la fadenojn al la rokoj, boatoj kaj preskaŭ iu ajn surfaco en la naturo. Tiuj proteinoj enhavas miksaĵon de aminoacidaj reziduoj kiu estas speciale adaptita por adheri. Esploristoj kopiis kaj simpligis la kemion kiun uzas la mitelpiedo por superi la inĝenieran problemon pri malseka adhero, kreante kunpoliamfolitojn, kaj unukomponantan gluon kiu havas eventualecon utiliĝi en nanoteknologio.
Seka adhero
Kruraj alligaj kusenetoj de pluraj bestoj, inklude de insektoj (ekz-e la skarabo kaj la muŝo), araneoj kaj lacertoj (ekz-e la geko) kapablas alligi al diversaj surfacoj kaj uziĝas por moviĝi, eĉ sur vertikalaj muroj aŭ trans plafonoj. Alligaj sistemoj de tiuj organismoj havas similajn strukturojn ĉe siaj terminalaj elementoj kontaktaj, kiuj nomiĝas aristo. Tiaj biologiaj ekzemploj inspiris produkti grimpivajn robotojn, botojn kaj bendon. Oni ankaŭ produktis sintezajn aristojn por sekaj adherantoj.
Optiko
Biomimetikaj materialoj pli kaj pli gajnas atenton en la kampoj de optiko kaj fotoniko. Malmulton oni scias pri fotonikaj kaj biomimetaj produktoj inspiritaj de plantoj aŭ bestoj. Tamen, kompreni kiel la naturo fasonis tiajn optikajn materialojn per biologiaj rimedoj meritas pluan studadon kaj eble kondukos al pliaj komercaj produktoj.
Inspiras fruktoj kaj plantoj
La frukto de Elaeocarpus angustifolius ankaŭ havas strukuran koloron, kiu venas de la specialaj ĉeloj nomitaj irizosomoj kiuj havas tavolaran strukturon. Similaj irizosomoj troviĝas en Delarbrea michieana fruktoj.
En plantoj, tavolaraj strukturoj troviĝas ĉe la surfaco de folioj (sur la epidermo), kiel en Selaginella willdenowii aŭ en specialaj intraĉelaj organeloj, la tielnomataj irizoplastoj, kiuj situas en la ĉeloj de la supra epidermo. Ekzemple, la pluvarbaraj plantoj Begonia pavonina havas irizoplastojn en la epidermaj ĉeloj.
Strukturaj koloroj ankaŭ troviĝas en pluraj algoj, ekzemple en la ruĝalgo Chondrus crispus (Irlanda musko aŭ karagena musko).
Inspiras bestoj
Struktura kolorado produktas la ĉielarkajn kolorojn de sapvezikoj, la flugilojn de papilioj kaj la skvamojn de multaj skaraboj. Fazapartigon oni uzis por fabriki ultra-blankajn dispersajn membranojn el polimetilmetakrilato, imitante la skarabon Cyphochilus. Oni povas fasoni LED-lampojn imitante la aranĝon de skvamoj sur la abdomeno de lampiroj, plibonigante ilian efikecon.
La flugiloj de papilioj de la genro Morpho estas strukture koloritaj kaj tio produktas vervan bluon kiu ne varias laŭ la vida angulo. Eblas imiti tiun efekton per diversaj teknologioj. La fabrikanto de aŭtomobiloj, Lotus Cars, asertis ke ili evoluigis farbon kiu imitas la strukturan bluan koloron de la Morpho-papilio. En 2007, Qualcomm, usona kompanio kiu fabrikas duonkonduktilojn, fabrikas interferometran modulan ekranon, "Mirasol", uzante Morpho-ecan optikan interferon. En 2010, la modistino Donna Sgro faris robon el Morphotex de Teijin-fibroj, netinkturita teksaĵo el strukture koloritaj fibroj, imitante la mikrostrukturon de la skvamoj de Morpho-papilio.
Canon Inc., en sia struktura tego SubWavelength uzas kojnaformajn strukturojn samgrandajn ol la ondolongo de videbla lumo. La kojnoformaj strukturoj kaŭzas kontinue ŝanĝiĝantan refraktan indicon dum lumo moviĝas tra la tego, signife reduktante lensan flagron. Tio imitas la strukturon de la okulo de noktopapilio. Famuloj kiel la fratoj Wright kaj Leonardo da Vinci provis kopii la flugadon de birdoj. Penante redukti aviadilan bruon, esploristoj rigardis la antaŭan eĝon de strigaj plumoj, kiuj havas aron de aletoj aŭ skapoj adaptitaj por dispersi aerodinamikan premon kaj provizi preskaŭ silentan flugadon al la birdo.
Aliaj uzoj
Iuj klimatiziloj uzas biomimetikon pri siaj ventumiloj por pliigi aeran fluadon kaj malpliigi povokonsumadon.
Iuj teknologiistoj konjektis, ke la funkciado de vakuolaj ĉeloj estas uzeblaj por fari tre adapteblajn sekurecajn sistemojn. "La funkciado de vakuolo, biologia strukturo kiu gardas kaj akcelas kreskadon, iluminas la valoron de adaptiĝemo kiel gvida principo por sekureco." La funkcioj kaj signifo de vakuoloj estas fraktalaj nature, la organelo havas nenian bazan formon aŭ grandecon; ĝia strukturo varias laŭ la bezonoj de la ĉelo. Vakuoloj ne nur izoligas minacojn, entenante se necese, eligante rubon, daŭrigante premon — ili ankaŭ helpas la ĉelon skaligi kaj kreski. Johl argumentas ke tiuj funkcioj necesas por fasoni ajnan sekurecan sistemon. La Ŝinkanseno, Serio 500 uzis biomimetikon por redukti energikonsumadon kaj bruon, dum pliigante la komforton de pasaĝeroj. Rilate vojaĝadon en la kosmo, NASA (usona organizo pri kosma eksplorado) kaj aliaj kompanioj strebas evoluigi svarmecajn kosmajn senpilotajn aviadilojn, inspirite de abelaj kondutmanieroj, kaj teraj senpilotaj aviadiloj fasonitaj laŭ dezertaj araneoj.
Aliaj teknologioj
La potenca forpeliva ŝprucaĵo de la grundoskarabo inspiris svedan kompanion evoluigi nebuletan teknologion, kiu, ili asertas, havas malaltan karbonefikon (kompare al aerosolaj nebuletoj). La skarabo miksas kemiaĵojn kaj eligas sian ŝprucaĵon tra direktebla ajuto ĉe la ekstremaĵo de sia abdomeno, brulante kaj konfuzante la viktimon.
Plejmultaj virusoj havas eksteran kapsulon kies diametro estas 20 ĝis 300 nm. Virusaj kapsuloj estas rimarkinde fortikaj kaj kapablas kontraŭstari temperaturojn ĝis 60 °C; ili estas stabilaj tra la pH-gamo 2—10. Virusaj kapsuloj estas uzeblaj por krei nanoilajn komponantojn, ekzemple nanodratojn, nanotubojn kaj kvantumajn punktojn. Tubformaj virusaj partikoj, ekzemple la tobaka mozaika viruso estas uzeblaj kiel ŝablonoj por krei nanofibrojn kaj nanotubojn, ĉar kaj la internaj kaj la eksteraj tavoloj de la viruso estas ŝargitaj surfacoj, kiuj povas nukleigi kristalan kreskadon. Tio montriĝis per la produktado de nanotuboj el plateno kaj oro, uzante TMV kiel ŝablonon. Oni montris ke mineraligitaj virusaj partikloj povas elteni diversajn pH-valorojn mineraligante la virusojn per diversaj materialoj, ekzemple silicio, plumba(II) sulfido, kaj kadmia sulfido (CdS) do tial ili povas servi kiel utilaj portantoj de materialo. La sfera planta viruso en:cowpea chlorotic mottle virus (CCMV) (cowpea estas Vigna unguiculata, kloroza jaspeca viruso) havas interesajn etendajn proprecojn en medioj kie pH > 6,5. Super tiu pH, 60 sendependaj poroj, kun diametro ĉirkaŭ 2 nm, komencas interŝanĝi substancon kun la ĉirkaŭaĵo. Eblas uzi la strukturan transiron de la virusa kapsido en biomorfa mineraligo por selekta alprenado kaj deponado de mineraloj, regante je la pH de la solvaĵo. Eblaj aplikaĵoj inkludas uzi la virusan kaĝon por produkti uniformajn (laŭ formo kaj grando) kvantumpunktajn, duonkonduktantajn nanopartiklojn, per serio de pH-lavadoj. Tio estas alternativo al la apoferitino-kaĝa tekniko aktuale uzata por sintezi uniformajn CdSe-nanopartiklojn. Tiaj materialoj estas uzeblaj por celite liveri medikamenton, ĉar partikloj ellasas enhavon je elmeto al specifaj pH-niveloj.
Saito Tume
SAITO Tume - (Saitô ) japane 斉藤ツメ hepburne Saitō Tsume elparolita kiel [cume] - estas japana esperantistino. En la oficperiodo 2013-2016, ŝi estas reprezentantino de Japana Esperanto-Instituto en la komitato de Universala Esperanto-Asocio.
(8290) 1992 NP
(8290) 1992 NP estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la de la geastronomoj Eleanor Francis Helin kaj L. Lee elde la Observatorio de la Monto Palomar (Kantono San Diego, Kalifornio, Usono).
Frazo (apartigilo)
Frazo havas plurajn signifojn:
Bern Tiefenau (stacidomo)
Bern Tiefenau estas fervoja stacidomo en Berno, Svislando.
James Orton
James Orton (21a de aprilo 1830, Seneca Falls (Novjorkio) – 25a de septembro 1877, Lago Titikaka, Peruo) estis usona naturalisto kiu kontribuis multe al kono de Sudameriko kaj ĉefe de la Amazona baseno.
Biografio
En 1867 li vizitis Sudamerikon estre de ekspedicio de studentoj de la Williams College. Tiam li trapasis la kontinenton el Kito, la rivero Napo, kaj la Amazonio, malkovrante la unuajn fosiliojn kiuj troviĝis en la valo de tiu lasta rivero. Li faris duan veturon en 1873, kaj trapasis el Parao, tra Amazonio al Lima kaj al Lago Titikaka. Tie li mortiĝis en 1876 dum sia lasta ekspedicio survoje al Punio.
Orton estis konsiderata ĉefa fakulo pri geologia kaj fizika geografio de la okcidenta marbordo de Sudameriko kaj de Amazonio. Neniu post Alexander von Humboldt kontribuis tiom multe al kono de tiu mondoregiono. Li estis membro de sciencaj societoj en Usono kaj en Eŭropo, kaj verkis artikolojn pri natura historio de Sudameriko.