cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Travemünde
Travemünde (germane, platgermane Travemünn) estas urboparto de la hansa urbo Lubeko (germane Lübeck) la federacia lando Ŝlesvigo-Holstinio de Germanio. La loĝloko situas ekzakte tie kie la rivero Trave enfluas la lubekan golfon de la Balta Maro. Kiel urboparto en politika senco krom la centra urbodistriko Alt-Travemünde/Rönnau, kiu ofte simple nomatas "Travemünde", ankaŭ apartenas la urbodistriktoj Priwall, Brodten, Teutendorf kaj Ivendorf. Brodten, Teutendorf und Ivendorf estas vilaĝetoj, kiuj en 1935 aldoniĝis al la teritorio de Travemünde.
Geografio
Travemünde situas proksimume 20 kilometrojn nordoriente de la urbocentro de Lubeko. La plej granda parto de la urboparto situas okcidente de la rivero Trave. La duoninsulo Priwall ĉe la orienta bordo de la rivera enfluejo en la Baltan Maron same apartenas al Travemünde.
La teritorio de la urboparto ampleksas 41,3 kvadratajn kilometrojn. En 2004 homoj vivis en Travemünde, do 337 homoj po kvadrata kilometro. La granda plimulto vivas en la centra urbodistrikto Alt-Travemünde/Rönnau - la tri vilaĝaj urbodistriktoj Brodten, Teutendorf kaj Ivendorf nur havas inter 100 kaj 300 loĝantojn. Kontraste al la statistiko de la tuta urbo Lubeko, kiu registras malaltiĝon en la nombro de loĝantoj, la loĝantaro de Travemündes inter la jaroj 1993 kaj 2003 signife kreskis.
Bosta
Bosta [boŝta], kroate Boštin estas malgranda vilaĝeto en Hungario, en regiono Suda Transdanubio, en departemento Baranya, en Distrikto Pécs.
Situo
Bosta situas sur mildaj deklivoj, laŭ traira flankovojo. Urboj Harkány kaj Kozármisleny troviĝas je 14, Siklós 15, Pécs 18, Szentlőrinc 24, Villány 25, Bóly 29 km-oj.
Historio
La unua mencio pri la vilaĝo devenis el 1192 jam ankaŭ tiam laŭ la nuna formo. Post la mezepoko la komunumo apartenis al la Osmana Imperio. Inter 1918-1921 armeo de Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj okupis la vilaĝon.
En Bosta migra poŝto servas.
Mandata Palestino
Mandata Palestino - angle mandatory Palestine - estis mandata teritorio de Granda Britio, kiu estis komisiita de la Ligo de Nacioj dum pariza packonferenco el la jaro 1917. Tiu ĉi nova grupiĝo estiĝis post la unua mondmilito kiel sekvo de falo de Osmanida Imperio.
Karel Traxler
Karel TRAXLER (naskiĝis la 19-an de junio 1914 - mortis la 30-an de majo 2012 en Příbram) estis ĉeĥa juristo kaj esperantisto, JUDr., aŭtoro de Esperanta-ĉeĥa jura vortaro kaj Ĉeĥa-esperanta jura vortaro.
Kun Esperanto li konatiĝis jam kiel gimnaziano, sed detale komencis okupiĝi pri ĝi nur post 1970 kiel membro de Esperanto-Klubo en Příbram, kie li gvidis kurson de Esperanto. Dum sia restado en Kanado (Calgary) li vizitadis lokan Esperanto-klubon, kie li kunlaboris pri la Esperanta kaj ĉeĥa partoj de plurlingva sporta vortareto, eldonita okaze de Vintraj Olimpikoj 1988 en Calgary. Antaŭ la 81-a UK en Prago 1996 li verkis por la revuo Naše rodina (Nia familio) artikolon "Úvahy o mezinárodním jazyku" (Rezonoj pri la internacia lingvo) kun precipa prezento de Esperanto. En tiu fako liaj ĉefaj verkoj estas juraj vortaroj ĉeĥa-esperanta (1986) kaj esperanta-ĉeĥa (1986), pri kiuj li povis labori danke al kompreno kaj subteno de la edzino Olga kaj filo Jiří (Georgo).
Kilometra punkto
La kilometraj punktoj de vojo estas ofte markitaj je regulaj distancoj, kaj je la nivelo de apartaj lokoj kiaj la survojaj artverkoj, per limŝtonoj aŭ per tabuloj lokitaj rande de la vojo.
Por ekzemplo dum okazaĵo (paneo, akcidento, incendio, ktp.), la PK utilas al la kompetentaj aŭtoritatoj (retzorgantoj, polico, ĝendarmoj, fajroestingistoj, sukuraj servoj) por situigi la okazaĵon kaj tiel interveni.
Fervojoj
La kilometra punkto (PK) estas uzata por rapide kaj precize montri al loko sur fervojo.
La komenco de la kilometrado estas de ĉefa stacidomo. Tiel, por ekzemplo, la grandaj stacidomoj de Parizo estis markitaj per la kilometra punkto nulo :
Tervojoj
Ankaŭ en tervoja tekniko, la PK estis uzata de la retzorgantoj, sed ofte anstataŭigita per gvidomarko (PR en Francio).
Akvovojoj
La PK, kilometra punkto, estas videbla laŭforme de limŝtonoj ebligantaj situigi ejojn sur kanalo aŭ navigebla akvofluejo. La kilometra punkto 0, aŭ PK0, troviĝas en Parizo, Kajo de Montebello, piede de la katedralo Dipatrino.
Jožin z bažin
Jožin z bažin (proksimume "Joĉjo el la marĉoj") estas kanto de ĉeĥa verkisto Ivan Mládek kaj krom sukcesoj en Ĉeĥio kaj sur Slovakio ĝi fariĝis tre populara ankaŭ en aliaj landoj, plej multe en Pollando en la jaroj 2007-2008 dank' al interreta portalo YouTube. La kanto estis unuafoje eldonita en la jaro 1977 sur albumo Nashledanou!
La komponaĵo estas parodio al mezepokaj mitoj, kie heroa kavaliro senigos foran reĝlandon de teruriga monstro kaj kiel rekompenco li ricevos princinon kaj duonon de la reĝlando. Ĉi-okaze la kanto temas pri ogro Joĵin, kiu havas sidejon en marĉoj ĉe urbo Vizovice kaj "voras ĉefe praganojn". Ĉe slivovico prezidanto de loka UAA (Unueca agrikultura kooperativo) proklamos, ke tiu, kiu senigos ilin de la ogro, tiu ricevos kiel edzinon filinon de la prezidanto kaj duonon de UAA. La heroo de la kanto, veturanta en Škoda 100, poste uzos kiel armilon pulvorigan aviadilon kaj vendos la ogron al zoo.
Internaciaj versioj
La legenda Jožin z bažin unue ensorĉigis polan publikon, nun ĝi ricevis sian version eĉ en la rusa. Muzika grupo Murzilki International eluzis la popularan melodion de la kanto de Ivan Mládek el la 70-aj jaroj kaj la melodion ĝi havigis per teksto, en kiu ĝi ŝercigas el rusa ĉefministro Vladimir Putin.
Laŭ la rusa versio Jožin devas fariĝi nova rusa prezidento. "Joĵin el marĉoj, simbolo de generacio, Joĵin el marĉoj elekto de populacio, Joĵin el marĉoj, la vivo estos pli facila. Tio estas klara al oligarĥoj, al ministo eĉ al policano: Joĵin el marĉoj estos nia nova prezidento!" finiĝas la teksto. En interreto aperis kelke da versioj de videopecoj kun Ivan Mládek en fono, sed ankaŭ kun Putin en fabriko aŭ en supervendejo.
Laŭ gazeto Komsomolskaja Pravda la komponaĵo akiris novan vivon dank' al rusaj ŝercemuloj. "La moskva grupo Murzilki International kreis aktualan tekston al malnova muziko. Ties ĉefa heroo estas la rusa ĉefministro," ĝi indikis.
Membroj de muzika grupo Metallica, basgitaristo Robert Trujillo kaj gitaristo Kirk Hammett, ludis la kanton la 2-an de aprilo 2018 enkadre de koncerto en O2 Arena en Prago.
Jožin kaj fabelo
La tridek jarojn malnova ĉeĥa furorkanto de Ivan Mládek pri Joĵin el marĉoj eksonos en angla filma fabelo Suicide Brothers. En mallume akordita okazintaĵo pri du fratoj kreos rolon de feino Keira Knightley, stelulino el Piratoj el Karibio.
La kreintoj de la filmo malkovris la kanton Jožin z bažin verŝajne sur interreto, kie la videopeco kun neforgesebla danco de Ivo Pešák indikis ĉirkaŭ dek milionojn da vizitoj. "Ni ludis tie iom je idiotoj kaj kun paso de la tempo montriĝas, ke oni verŝajne ŝatas tion," diras Mládek.
Střílky
Střílky estas municipo en Ĉeĥio en distrikto Kroměříž, en Regiono Zlín 22 km sudokcidente de Kroměříž. Vivas ĉi tie.
Historio
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1361.
Muzeo Grévin
Muzeo Grévin (Musée Grévin) estas muzeo de vaksfiguroj en Parizo, situanta sur Grands Boulevards sur la dekstra bordo de Sejno.
Ĝi enhavas proksimume 500 figurojn el vakso aranĝitajn en scenoj, kiuj iras de la historio de Francio ĝis la nuntempo. Ĝia arĥitekturo estas baroka kaj inkluzivas optikan iluzion kaj teatron.
En ĉi tiu muzeo estis unue montrita animacia filmo fare de Charles-Émile Reynaud.
Agoj de Paŭlo kaj Tekla
La Agoj de Paŭlo kaj Tekla (latine: Acta Pauli et Theclae) estas greklingva teksta tekso kompilita en 160 ĉirkaŭ, kiu rakontas elpensitajn eventojn kaj la predikon de Paŭlo de Tarso kaj de ties disciplino Tekla de Ikonio.
Settimio Fiorento Tertulliano en De Baptismo adversus Quintillam (Pri la Babto kontraŭ Kvintila 17,5) raportas ke la teksto estas kompilita ĉirkaŭ la jaro 160 de  malgrandazia presbitero, kiu post la akuzo pri fraŭdo kaj spite de lia deklaro ke tion li faris por honori Paŭlon, estis forprenita de eklezia ofico.
Vidpunkte de kanoneco, tiu teksto estas konsiderata apokrifaĵo de la Nova Testamento.
Mâsca
Mâsca [mıska] (hungare: Muszka) estas vilaĝo en Rumanio nordoriente de Arad administracie apartenanta al komunumo Şiria. En 1910 ĝi havis 1 194 loĝantojn (rumanoj, hungaroj), en 1992 1 034 (rumanoj). Ĝia unua skriba mencio estas en 1746. Ĝi apartenis ĝis 1919 al Hungario (Arad vármegye).
Agoj de Paŭlo kaj Tekla
Enhavo
La aŭtoro lokigas sian rakonton en kadro de la eventoj rakontataj en la Agoj de la apostoloj: Paŭlo estas vojaĝanta de Antioĥio al Ikonio (kiu etis efektive etapo de la unua lia vojaĝo).
Ekstere de la urbo al li estis irinta renkonten Onesiforo kun la familio, kiu lin povis rekoni pro priskribo kiu al li estis sendita per letero, gasigata en la teksto kaj fiksanta iujn karakterizojn de la sinsekvaj reprezentaĵoj de la sanktulo en la kristana ikonografio (homo malaltstatura, kalvkapa, arkoformaj kruro, robustkorpa, kunigitbrova, iom elpendnaza).
Gastigite en la domo de Onesikforo, Paŭlo tie predikis pri la abstino kaj resurekto. Junulino, pernome Tekla, aŭskultadis la vortojn de Paŭlo el la fenestro de sia domo kaj estis el ili fasciniĝinta. Lia fianĉo, Tamiri, kiu sin sentis senigita je la eblo ŝin edziniĝi, akuzis Paŭlon ĉe la urbestro, kiu lin kondamnis al skurĝado. Tekla, instige ankaŭ de ŝia patrino, estis kondamnita al bruliĝo, sed mirakla tempesto kaj tertremo donis al ŝi oportunon al fuĝo kaj rifuĝo ĉe Paŭlo: Tekla lin akompanis al Antioĥio, kie etis devigita sin defendi el la insidoj de la riĉa Aleksandro, kiu, repuŝite, ŝin akuzis ĉe la regestro: Tiu ŝian kondamnis estis vorata de sovaĝbestoj spite de la protestoj de la urbaj virinoj. Dum la atendo de la spektaklo, ŝi estis lokigita ĉe la "reĝino "Trifena", kiu estis promesinta ŝin ricevi ĉe si al sia filino aperinta dumsonĝe, por ke Tekla preĝu por ŝia transiro al paradizo.
Informite ke Paŭlo loĝis en la urbo Mira, ŝi rekrutis junulojn, vire sin vestis kaj lin atingis. Poste esprimis la proponon reveni al la naskiĝa Ikonio kaj Paŭlo konsentante proponis al ŝi tie prediki la dian vorton. En Ikonio ŝi revidis sian patrinon. Sekve ŝi translokiĝis al Seleŭkio.
(Ĉi-punkte diversaj manuskriptoj prezentas finalojn iomete malsamajn: la plej ampleksa daŭrigas rakontante kiel, lokiĝinte en groto, Tekla estis hermite travivinta kaj kolektinta ĉirkaŭ si virinan komunumon kiu imitis ŝian ekzemplon.
Post 72 jaroj de ŝiaj miraklaj sanigoj, la sanktulino, jam atinginta la naŭdekaĝon, la urbaj paganaj medicinistoj, kiuj ŝin taksis konsekrita al la diino Artemiso, sendis virojn por ke ŝi estu seksperfortita tiel ke ŝi perdus la protekton de la diino, sed la sanktulino ĉielhelpe forfuĝis el iliaj manoj malaperinte en la rokon la dekvaran de septembro.
Mezurilo
Mezuriloj estas iloj por doni ciferecan valoron al fizikaj grandoj. Ili realigas tion per komparo de la mezurenda grando kun taŭga mezurunuo. Sciencistoj, inĝenieroj kaj aliaj homoj uzas vastan vicon da mezuriloj por realigi siajn mezuradojn. La mezuriloj povas esti simplaj objektoj kiel ekzemple liniilo aŭ komplikaj aparatoj ekzemple eĥosondilo.
Agoj de Paŭlo kaj Tekla
Signifo kaj interpretoj
Spite de ĝia pruvita apokrifeco, la libro ĝuis grandan disvastigon kun diverslingvaj versioj. Ŝia kulto disvastiĝis en Malgrandazio, aparte en Ikonio, Nikomedio kaj en Seleŭkio kie sanktejo ekzistis ekde antikvaj epokoj kaj estis priskribe menciita de nobelulino Egeria en ŝia Pilgrimado de Egeria en Palestino (Peregrinatio Aetheriae 23, 4).
Mezurilo
Tempo
La tempo estas mezurata helpe de horloĝoj:
Agoj de Paŭlo kaj Tekla
Signifo kaj interpretoj
La eventaro prenis la tipan formon de greka romano de la helenisma epoko: en ĝi troviĝas la peripetioj de la juna kaj riĉa heroino, la eksterordinaraj savcelaj agadoj kaj la defendo de sia insidita ĉasteco, sed transfigurigitaj laŭ kristana vidpunkto. Fakte, ĉeloke de la ameventoj de la du protagonistoj, aperas la konvertiĝo de Tekla altirita de la predikado de Paŭlo kaj protektita per diaj intervenoj.
Mezurilo
Longo
Longomezuriloj necesas por mezuri distancon inter du punktoj de spaco. Laŭprincipe oni diferencas inter la longomezuriloj, kie la mezuro estas akirata helpe de la distanco inter du linioj (ekzemple liniilo), kaj la mezuriloj kie la mezuro akireblas helpe de la distanco inter du facoj (ekzemple arĥiva metro).
Agoj de Paŭlo kaj Tekla
Signifo kaj interpretoj
La teksto estas karakterizata per markita defendo de la ĉasteco: en Ikonio kie okazis la konvertiĝo de Tekla, Paŭlo suferas punan juĝon pro supozita sklavigo. Ĉi-kaze, se kompari la instruojn de Paŭlo, ekzemple en Timoteo 4, 1-3, kie estas decide komdamnita la rifuzo de la geedziĝo, ĉi tie okazas la kontraŭo: Paŭlo defendas la elekton de Tekla.
Samtempe ŝajnas ke la tuta rakonto supozigas pozicion de la virino malpli subordigita se komparita kun la sama de la origina kristanismo: Tekla estas sendita de Paŭlo prediki kaj konverti (kaj estas venerata en la ortodoksa eklezio kiel "protomartirino" kaj "isaapostolo", egala al la apostoloj), estas defendata de la virinoj de Antioĥio de Pisidio kaj kolektas ĉirkaŭ si virinojn de Seleuckio.
Mezurilo
Areo
Mezuriloj por determini areon estas:
Volumeno
Por mezuri volumenon precipe de likvoj estas uzataj mezurujoj: Por mezuri volumenon da fluido kiu trapasas tubon estas uzataj la sekvaj mezuriloj:
Forto
La forto estas mezurata helpe de la efiko produktita per ĝi. Kutime temas pri deformanta efiko.
Premo
Premmezuriloj estas nomataj ankaŭ manometro, kiam ĝi mezuras premon en fluido, kaj barometro kiam ĝi mezuras aerpremon.
Froto
Tribometro estas mezurilo por mezuri frofortojn.
Temperaturo
Temperaturmezuriloj estas nomataj termometroj. Ili ne vere mezuras temperaturon, sed iun econ de korpo aŭ iun efikon, kiu ŝanĝiĝas depende de la temperaturo.
Elektra tensio - kurentintenso - rezistanco
Por mezuri tiujn elektrajn grandojn oni ofte uzas tiel nomatajn plurmezurilojn, kiuj povas esti analogaj aŭ ciferecaj. Ili funcias kaj kiel tensiomezurilo (voltmetro), kaj kiel kurentmezurilo (ampermetro). Kutime oni povas uzi ilin ankaŭ por mezuri rezistancon, sed por ĉilasta tasko ekzistas ankaŭ konvenaj omometroj.
Energio
Elektra energio estas mezurata per elektronombrilo.
Ferenc Tóth
Ferenc TÓTH [tOt], laŭ hungarlingve kutima nomordo Tóth Ferenc estis hungara pastro, kalvinana episkopo. eklezia verkisto.
Ferenc Tóth naskiĝis la  1768 en Vörösberény. Li mortis la 1844 en Pápa.
Biografio
Ferenc Tóth frekventis altlernejon en Debrecen ĝis 1793, poste li estis vicinstruisto 3 jarojn. En 1800 li plulernis unu jaron en Göttingen, poste li instruis teologion en Pápa. Liaj baldaŭaj ĉefaj postenoj kaj titoloj estis:
En 1830 li doktoriĝis en Göttingen. Li fondis novan katedron en Pápa en 1834, post 4 jaroj ankaŭ presejon.
Pokrovskoje (stacio)
Pokrovskoje (Покровское) (pli frue Pokrovskaja, Покровская) estas haltejo sur la Linio MCD-2 Kursko–Riĵskij de la Moskvaj centraj diametroj en Moskvo.
Kot Abdul Malik
Kot Abdul Malik (کوٹ عبدالمالک estas urbego en provinco Panĝabo (Pakistano), en kantono de Ŝejĥupura, en distrikto de Ferozevala, tamen ĝi estas antaŭurbo de Lahoro.
Geografio
Kot Abdul Malik situas en nordorienta parto de la lando. Lahoro troviĝas 9, Muridke 12, Ŝejĥupura 16 kilometroojn.
Loĝantaro
La loĝantaro de Kot Abdul Malik duobliĝis inter 1998 kaj 2017. La meza jara kresko estas 4.4%, tre multe pli alta ol la nacia mezumo (2.4%). La loĝantoj laboras plejparte en la proksimaj fabrikoj, dum mankas granda parto de la urba infrastrukturo.
Klimato
Kot Abdul Malik situas en duonarida klimato laŭ klimata klasifiko de Köppen (BWh) kun influo de musono. La temperaturo kulminas maje kun 39 °C kaj malkulminas januare, sed neniam frostas. En ĉiuj monatoj pluvas, tamen en julio kaj aŭgusto pli ofte pro la musono.
Okulovka
Okulovka (ruse Окуловка) estas urbo en Novgoroda provinco en Rusio.
Kodo de OKATO de la urbo (en jaro 2005) estas 49228501.
La urbo estis fondita en jaro 1851 kiel loĝejo ĉe fervoja stacio.
Ĝi havas statuson de urbo ekde jaro 1965.
La interurba telefona kodo estas 81657, la enurbaj telefonnumeroj estas kvinciferaj (en jaro 2005).
La loka tempo estas la sama kiel moskva tempo (en jaro 2005).
La urbo estas ĉe rivero Peretna (Перетна).
En la urbo estas fervoja stacio (malfermita en 1851).
Departemento Morazán
Morazán estas departemento de Salvadoro situanta en la orienta regiono de la lando. Ĝia ĉefurbo estas San Francisco Gotera. Morazán havas kaj en ĝi loĝas ĉ. 181,285 personoj. Morazán estas unu el la plej malriĉaj departementoj de Salvadoro kiel konsekvenco de la enlanda milito de la 1980-aj jaroj, kiam multaj familioj forlasis la regionon.
Okulovka
En jaro 2002 la urbo havis 14,5 mil loĝantojn.
Poelchau
Poelchau' estas familia nomo de jenaj personoj:
Bruno Vogelmann
Bruno VOGELMANN ([FOgelman]; naskiĝis la en Heilbronn; mortis la 8-an de julio 2002) estis germana komercisto kaj esperantisto kaj Esperanto-vortaristo.
Vogelmann esperantistiĝis en 1926 kaj estis honora membro de Universala Esperanto-Asocio (UEA), kunaŭtoro de Internacia Komerca Ekonomika Vortaro kaj aŭtoro de La Nova Realismo (tradukita el Esperanto en 25 naciajn lingvojn). Li ankaŭ estis laŭreato de premioj Deguĉi (1992) kaj FAME (1993).
De 1963 li estis estrarano de Germana Esperanto-Asocio.
Vogelmann estis profesoro de la Teknika sektoro de AIS, San-Marino. Li kontribuis al diversaj Esperanto-periodaĵoj kiel Heroldo de Esperanto, El Popola Ĉinio, Monato k.a.
Galenberg
Galenberg estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Ahrweiler de la federacia lando Rejnlando-Palatinato. Fine de la jaro la komunumo havis 0 loĝantojn.
Hans Holbein la Maljuna
Hans Holbein la Maljuna (1465-1524) estis renesanca germana pentristo, plenumis religiajn bildojn laŭ la gotika stilo, estis la pioniro kaj ĉefa metiisto de la metamorfozo de la gotika germana arto en la renesancan stilon. Li ankaŭ ilustris librojn, kreis ksilogravuraĵojn kaj pentris vitralojn. Li estis frato de Sigmund Holbein (1470-1540), kaj patro de Hans Holbein la Juna (1497-1543) kaj Ambrosius Holbein (1494-1519). Krom la altaraj pentraĵoj, kiujn li majstre pentris, li dizajnis preĝejajn fenetrojn kaj kreis sennombrajn portretojn kiuj antaŭsignis la laborojn de sia fama filo.
Ĉefaj pentraĵoj
<Gallery> File:Ambrosius and Hans Holbein, by Hans Holbein the Elder.jpg|Liaj filoj, Ambrosius kaj Hans Holbein File:Hans Holbein d. Ä. 005.jpg| Portreto de virino File:Hans Holbein l'Ancien, Portrait de femme.jpg|Portreto de virino File:Hans Holbein d. Ä - Porträt eines Mannes.jpg| Portreto de viro, (1491) File:Hans Holbein the Elder - The Dormition of the Virgin - Google Art Project.jpg|Viglado de la Sankta Virgulino File:Hans Holbein dÄ und Werkstatt Hl Thekla.jpg|Desegno de virino File:Hans Holbein d. Ä. 022.jpg |Kristo sur la Monto de Olivarboj File:Hans Holbein d. Ä. 016.jpg|Pontio Pilato lavante al si la manojn. Hans Holbein d. Ä. 012.jpg|Reviviĝo de kristo Virgem_com_o_Menino_e_entre_Santos_e_Anjos_-_Hans_Holbein.jpg|"La virgulino kun la infano inter sanktuloj kaj anĝeloj" Hans_Holbein_d._%C3%84._005.jpg|Portreto de Katerina Schwarz Martyrium Des Hl. Sebastian (Detail) Hans Holbein.jpg|"Martireco de Sankta Sebastiano" (1516) </Gallery>
Flughaveno de Leoš Janáček Ostrava
Flughaveno de Leoš Janáček Ostrava (ĝis decembro de 2006 Flughaveno Ostrava-Mošnov) estas publika internacia flughaveno. Ĝi troviĝas 20 km sudokcidente de Ostrava inter municipoj Mošnov, Albrechtičky kaj Petřvald.
Historio
En la loko de la nuntempa flughaveno estiĝis unue en la jaro 1939 kampa flughaveno de la germana Luftwaffe por atako kontraŭ Pollando. Konstruado de daŭra flughavena areo komencis en la jaro 1956 kaj ĝi estis finita en oktobro de 1959. En la sama tempo estis al Mošnov aligvidita ĉiu trafiko el netaŭganta flughaveno en Ostrava-Hrabůvka. Civilan flugtrafikon certigis kompanio ČSA, parto de la flughaveno servis por armeaj celoj. La 21-an de aŭgusto 1968 surteriĝis sur la moŝnova flughaveno persekuta bombarda regimento (APIB) de la soveta tanka regimento kun aviadiloj Su-7B kaj konkeris la flughavenon. De tie ankaŭ ian tempo agadis sovetaj transportaj aviadiloj An-12. Por revolucio en 1989 la armea uzado de la flughaveno estis finita kaj trafikanto fariĝis Ĉeĥa administracio de flughavenoj. La 1-an de julio 2004 la moŝnova flughaveno estis transgvidita en proprumadon de Moraviasilezia regiono kaj ties trafikanto fariĝis kompanio Flughaveno Ostrava, a. s. En la jaro 2004 la flughaveno estis senigita de rajto de enirloko por farado de plantkuracistaj kontroloj, kiuj estis koncentritaj al flughaveno Praha-Ruzyně, kio limigis eblecon de ŝarĝtransporto de plant-nutraĵoj kaj furaĝoj. Tiu ĉi paŝo estis je propono de moravia deputito Zdeněk Koudelka forigita en la jaro 2006 per ŝanĝo de leĝo pri plantkuracista zorgo, kiam la flughaveno Ostrava kaj Flughaveno Brno-Tuřany fariĝis enirloko por farado de imperta plantkuracista kontrolo. Por 320 milionoj da kronoj estis konstruita nova forflugĉambrego, kiu estis malfermita la 13-an de decembro 2006. Tiun tagon hetmano Evžen Tošenovský komune kun direktoro de Flughaveno Ostrava, a. s. ankaŭ baptis la flughavenon kiel Flughaveno de Leoš Janáček Ostrava. Oni elektis el tri nomoj: Jan Amos Komenský, Leoš Janáček kaj Sigmund Freud.
Henrik Finály
FINÁLY Henrik (fina:li) estis hungara klasika filologo, universitata profesoro, ano korespondanta de la MTA (1858) naskita en Óbuda la 16-an de januaro 1825 kaj mortinta en Koloĵvaro la 13-an de februaro 1898. Li estis la patro de arkeologo Gábor Finály.
Louis Urbain Lefebvre de Caumartin
Louis Urbain Lefebvre de Caumartin (1653-1720), filo de Louis François Lefebvre de Caumartin, estis franca nobelo.
Elirinta de la alta talara nobelaro (la pra-pra-avo estis estinta intendanto de Poitou kaj prezidento de la Granda Konsilio dum la regado de Henriko la 4-a), kaj li mem estis konsilisto ĉe la parlamento de Parizo, poste Ŝtatokonsilisto kaj intendanto de financoj dum la regado de Ludoviko la 14-a.
Li estis en siaj lastaj jaroj unu de la protektantoj de Voltaire, kiu uzis ties informon por L'amour de Henri IV kaj la ideon de la Henriade.
Danke al li oni konservis la Mémoires (memoroj) de la kardinalo de Retz, kaj tiuj de Joly.
Li posedis, inter aliaj sidejoj, la kastelo de Fresne (antikva) ĉe Authon (Loir-et-Cher).
Blazono de Egiptio
La Blazono de Egiptio estis adoptita en 1958 dum la formado de la Unuiĝinta Araba Respubliko. Estas aglo de oro mikse kun sablo kie eltenas sur sia brusto blazonon kun la koloroj de la nacia flago sed vertikale. La aglo ripozas sur bendo kie legeblas la oficiala nomo de Egiptio, verkita en araba pere de kufa kaligrafio.
La bildo de la aglo, nome Aglo de Saladino baziĝas el reliefo de tiu rabobirdo sur murego de Kairo. Tamen la uzado de la aglo por emblemoj de la araba mondo estas relative ĵusa kaj poste ĝi estis adoptata ankaŭ kiel simbolo de Jemeno, Irako kaj de la Palestina Aŭtonomio (kaj, dum tempo, ankaŭ de Libio).
Pendo-preĝejo
La Kopta Ortodoksa Preĝejo de Sankta Virgulino Maria (en kopta lingvo: ϯⲉⲕⲕⲗⲏⲥⲓⲁ ⲛ̀ⲧⲉⲑⲉⲟⲇⲟⲕⲟⲥ ϯⲁⲅⲓⲁ ⲙⲁⲣⲓⲁ Ϧⲉⲛ ⲃⲁⲃⲩⲗⲟⲛ ⲛ̀ⲭⲏⲙⲓ Preĝejo de la Dipatrino Sankta Maria en Egipta Babilono), konata ankaŭ kiel la Pendo-preĝejo (en araba: الكنيسة المعلقة‎, latinigite: al-Kanīsa al-Muʿallaqa, en kopta: ϯⲉⲕⲕⲗⲏⲥⲓⲁ ⲉⲥⲓϣⲓ), estas en Kairo unu el la plej antikvaj preĝejoj en Egipto ĉar la historio de la eklezio en tiu loko datas el la 3-a jarcento. Ĝi apartenas al la Kopta Ortodoksa Eklezio de Aleksandrio.
La Pendo-preĝejo ricevas sian nomon pro sia loko sur pordego de la Babilona Fortikaĵo, nome romia fortikaĵo en Kopta Kairo (Malnova Kairo); ties navo estas pendigita super trapasejo. La preĝejo estas alirebla tra du dek naŭ ŝtupoj; frua veturantoj al Kairo nomis ĝin "la Ŝtupara Preĝejo". La tera surfaco leviĝis ĉirkaŭ ses metrojn ekde la romia periodo, kaj tiel la romia turo estas nuntempe preskaŭ enterigita subgrunde, kio limigis la vidan efikon de la iama alta loko de la preĝejo.
Braŭia lingvo
La Braŭia Lingvo, (Brahui (بروہی) aŭ  Bravi (براوِ)) lingvo, parolata de la Braŭioj, estas ĉefe parolata en Baluĉistano en Pakistano, sed ĝi estas ankaŭ parolata en Afganio kaj Irano. La redakcio 2005 de Ethnologue raportis ĉirkaŭ 2.2 milionoj da parolantoj, po 90% el kiuj rezidas en Pakistano. En Pakistano ĝi estas ĉefe parolata en la regiono Kalat de Baluĉistano.
Kvankam ĝi estas Dravida lingvo, ĝi estas peze influita de la Iranaj lingvoj parolataj en la areo, kia la Baluĉa.
La Braŭia estas ofte konsiderata kiel restaĵo de antaŭe pli vasta Dravida lingva familio, pri kiu estas hipotezata ke ĝi reduktiĝis dum invado aŭ migrado de Hindeŭropa popolo dum la Indo-Arja invada migrado. Estis ankaŭ iam-iam hipotezata, ke la Braŭia povus esti rekta heredaĵo de la civilizo de la valo Induso. Tamen, unu poluse kontraŭa vido estas, ke la Braŭioj migris norden al Baluĉistano en la 13-a aŭ 14-a jarcento aŭ ke pli malfrua enmigrado okazis post 1000 p.k.
33467 Johnlieb
33467 Johnlieb estas asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la far'de la teamo de la astronomia kampanjo « LINEAR » (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono),
Nădab
Nădab (nadab) (hungare: Nadab) estas vilaĝo en Rumanio nord-nordoriente de Arad administracie apartenanta al urbo Chişineu-Criş. En 1910 ĝi havis 2312 loĝantojn (rumanoj, hungaroj), en 1992 1865 (rumanoj, ciganoj). Ĝia unua skriba mencio estas en 1334. Ĝi apartenis ĝis 1919 al Hungario (Arad vármegye).
33467 Johnlieb
Nomo
Ĝia nomo honoras John Michael Lieb, kiu mentoris unu finalist(in)on de la Regeneron Science Talent Search de 2017, scienca konkurso por gelernantoj en lasta jaro de mezlernejo. Li estis instruisto ĉe la Roxbury Latin School de West Roxbury (Masaĉuseco).
Výčapy-Opatovce
Výčapy-Opatovce, hungare Vicsápapáti [viĉApapAti] estas unuigita vilaĝo kaj municipo en Slovakio.
Situo
Výčapy-Opatovce situas laŭ dekstra bordo de Nitra (rivero), laŭ ĉefvojo kaj fervojo Partizánske-Nitra (urbo). La lasta urbo troviĝas je 12 km-oj.)
Historio
La loko estis loĝata jam dum la neolitiko kaj bronzepoko. La Grandmoravia Regno havis tie fortikaĵon. La unua mencio okazis pri la loko en 1247. La vilaĝo formiĝis en tiu formo en 1888. Tiam la vilaĝoj menciitaj sube unuiĝis. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Vicsápapáti 1354 homoj, (hungaroj en majoritato, slovakoj en minoritato). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Nyitra (reĝa departemento), al distrikto de Nyitra, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. Inter 1960-1994 la municipo en Ľudovítová funkciis. En 2001 vivis en Výčapy-Opatovce 2118 homoj, (1959 slovakoj, 145 hungaroj).
Nyitravicsáp (Výčapy)
La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1239 en formo "Viscup". En 1787 loĝis tie 559 vilaĝanoj en 76 domoj, en 1828 622 vilaĝanoj en 90 domoj.
Nyitraapáti (Opatovce), (Opatowitz)
La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1389 laŭ tiama hungara ortografio "Apathy". En 1787 loĝis tie 331 vilaĝanoj en 47 domoj, en 1828 456 vilaĝanoj en 65 domoj. En 1796 la tutlanda geografia libro taksis la lokon duaklasa.
Famuloj
En la iama Vicsápapáti naskiĝis:
Listo de Venezuelaj esperantistoj
Jen estas listo de gravaj esperantistoj Venezuelaj:
Újezdec (Syřenov)
Újezdec estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de municipo Syřenov. Ĝi troviĝas proksimume 1,5 km sudokcidente de Syřenov. Estas ĉi tie registritaj 18 adresoj. En la jaro ĉi tie daŭre vivis.
Újezdec situas en katastra teritorio Syřenov kun areo 5,45 km².
Skipton
Skipton estas merkata urbo en la angla provinco Jorkŝiro. Laŭ la censo de 2001 ĝi havis 14,623 loĝantojn. La urbeto situas proksimume 61 kilometrojn okcidente de Jorko.
Rilatoj al Esperanto
En la urbeto funkcias Esperanto-grupo, kiu interalie en 2008 gastigis festan manĝon okaze de la centjara jubileo de la Esperanto-Federacio de Yorkshire kaj Humberside, unu el la regionaj federacioj de Brita Esperanto-Asocio. Laŭ raporto pri tiu jubileo, la urba kastelo de Skipton interalie bonvenigas gastojn per indikilo en Esperanto, kaj disponeblas esperantlingva turisma broŝuro pri ĝi.
Grove
Grove havas diversajn signifojn:
Chevilly (Loiret)
Chevilly estas franca situanta en departemento Loiret, regiono Centro-Valo de Luaro.
Ĝiaj loĝantoj nomiĝas Chevillois.
Nabi
Nabi staras por:
Nabi estas familia nomo de jenaj personoj:
Preskaŭkalva ekinopsido
Preskaŭkalva ekinopsido aŭ Echinopsis subdenudata estas plantspecio en la genro Ekinopsido el la familio de la Kaktacoj (Cactaceae). La epiteto de la specio estas el la latinaj vortoj „sub“ por sube kaj„denudata“ por nuda kaj signifas preskaŭ kalva.
Priskribo
La griz-verdaj, unuopaj plantkorpoj estas globformaj kaj je la vertoj iom kunpremitaj. La planto atingas altecon de 5 ĝis 8 cm kaj diametron de 7 ĝis 12 cm. Ĝi havs 10 ĝis 12, rektaj kaj akraj ripoj sur kiuj estas etaj, kremkoloraj oblongaj-eliptaj areoloj, kiuj distancas je 1,5 cm unu de la alia. La dornoj estas grize brunaj kaj ofte kaŝitaj en la areola lano. La staranta meza dorno estas ĝis 2 mm longa. La 3 ĝis 7 ĉe la bazo ŝeliĝinta randaj dornoj fariĝas ĝis 1,5 mm longaj.
La blankaj ĝis helrozekoloraj, mallarĝe funelformaj iom kurbiĝintaj floroj estas 17 ĝis 20 cm longaj. Ili aperas proksime de la pinto. Ili malfermiĝas nokte. La palverda flortubo fariĝas ĝis 15 cm longa kaj atingas diametron de 7 cm. La elipta ovario estas 15 mm longa kaj 8 ĝis 10 mm larĝa. Ĝiaj purpuraj skvamoj estas pintaj kaj kovritaj de longaj blankaj kaj nigraj triĥomoj. La 12 mm longa pistilo estas kiel la anteroj blanka.
Disvastigo kaj sistematiko
Echinopsis subdenudata estas disvastigata apud Angosto de Villamontes en la komunumo Entre Ríos, departemento Tarija en Bolivio en alteco de 600 m. La disvastigejo eble estas ĝis Paragvajo.
La unua priskribo okazis 1956 fare de Martin Cárdenas.
Weesp (stacidomo)
Weesp estas fervoja stacidomo situanta en urbo Weesp en Nederlando.
Paroĥo Lafayette
La paroĥo Lafayette - angle Lafayette Parish, france Paroisse de Lafayette - estas civila paroĥo de Usono en la subŝtato Luiziano, komparebla al usona kantono. La administra centro estas la urbo . La paroĥo estis fondita la.
Laŭ la stato de la jaro en la paroĥo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km².
Glärnischfirn
Priskribo
Glärnischfirn estiĝas en alteco de 2800 m sub la pintoj de la montmasivo Glärnisch kaj finiĝas oriente ĉe la kresto de Schwanden (germane Schwandengrat), de kie preskaŭ vertikala vando atingas la Lagon de Klöntal, kiun ĝi nutras per giganta akvofalo.
Dum la lastaj jaroj la glaĉero perdis multe da volumeno kaj retiriĝis forte. Pro la tutmonda varmiĝo estas antaŭvideble, ke la glaĉero post kelkaj jardekoj supozeble komplete malaperos. Sudoriente de Glärnisch situas cetere ankoraŭ du pli malgrandaj glaĉeroj, la Bächifirn kaj la Guppenfirn, kiuj ne estas rekte ligitaj kun la Glärnischfirn.
Ĉe bela vetero la Glärnischfirn estas videbla de la Quaiponto en la urbo Zuriko.
Adamov (distrikto České Budějovice)
Adamov (antaŭe Malé Hory aŭ Ungnadovské Hory, Klein Bergstadt, Adamstadl) estas municipo troviĝanta en distrikto České Budějovice en Ĉeĥio proksimume 6 km nordoriente de České Budějovice. Vivas ĉi tie.
Historio
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1554.
Olokminsk
Olokminsk (ruse Олёкминск) estas urbo en Jakutio en Rusio.
Kodo de OKATO de la urbo (en jaro 2005) estas 98241501.
La urbo estis fondita en jaro 1636.
Ĝi havas statuson de urbo ekde jaro 1783.
La interurba telefona kodo estas 41138, la enurbaj telefonnumeroj estas kvinciferaj (en jaro 2005).
Diferenco de la loka kaj moskva tempoj estas 6 horoj (en jaro 2005).
Geografiaj koordinatoj de la urbo estas.
La urbo estas sur maldekstra bordo de rivero Lena (Лена).
En jaro 1959 la urbo havis 7,6 mil loĝantojn.
En jaro 2002 la urbo havis 10 mil loĝantojn.
Filareto Kavernido
Filareto Kavernido estis la pseŭdonimo de Heinrich Goldberg, anarkiisto. Li estis idisto kiu naskiĝis 1880 en Berlino, Germanio mortis en la 16-a de majo 1933 en Dominga Respubliko. Ginekologiisto, li estis kondamnita por abortigo en Berlino. Migris al Francio (Nice post Korsiko) en 1926). En 1929 iris al Haitio post Dominga Respubliko kie li estis murdita. Kelkaj idistoj rigardas lin kiel fihomon.
Li skribis en Ido novelon La Raupo.
Messier-katalogo
La Messier-katalogo aŭ Mesiera Katalogo estas listo de 110 astronomiaj objektoj, precipe galaksioj, stelamasoj kaj nebulozoj. Tiuj objektoj estas nomataj per la majuskla litero M, sekvata de la numero en la katalogo (1–110). Kompilis ĝin la astronomo Charles Messier.
En tiu tempo inter astronomiistoj estis fiere trovi kometojn, tamen nebulozoj malhelpis al la afero pro sia aspekta simileco. Messier faris sian katalogon kiel ilon por pli facile serĉi kometojn, por pli rapide difini ke objekto ne estas kometo kaj ne perdi por ĝi tempon.
Ĉar Messier faris siajn observojn en Francio, en la norda hemisfero, la listo de objektoj inkluzivas nur objektojn videblajn el ĉi tiu regiono, kiuj situas inter la norda ĉiela poluso kaj ĉiela latitudo ĉirkaŭ 35,7 ° sudo. Kompreneble, multaj imponaj objektoj observeblaj el la suda duonglobo, kiel la granda kaj malgranda Magelana Nubo, ne estas inkluzivitaj en la listo.
Ĉiuj objektoj en la katalogo povas esti observataj per binoklo, lorno aŭ malgranda teleskopo (en bonaj videblaj kondiĉoj), kaj tial estas popularaj observaj celoj por amatoraj astronomoj. Komence de printempo, astronomoj eĉ emas fari kunsidojn "Messier Maratono", kun la celo vidi ĉiujn objektojn en la listo ene de unu nokto.
Armena lingvo
La armena lingvo (propra nomo: [Hajerēn]) estas izolita grupo apartenanta al la Hindeŭropa lingvaro. La armena estas la ŝtata lingvo de Armenio kaj de la ne agnoskita ŝtato de Arcaĥa Respubliko. La tuta nombro de parolantoj ĉirkaŭ la mondo estas ĉirkaŭ 5,9 - 6,7 milionoj da homoj. Laŭ esplorado de la Masaĉuseca Instituto de Teknologio, la armena estas unu el la 50 plej influaj lingvoj en la mondo.
Estas hipotezo ke la armena havas la plej grandan parencecon kun la greka lingvo. Kune kun kelkaj formortintaj lingvoj (friga, trakia, daka, iliria, kaj peonia), ĝi kuniĝas en la pra-balkana lingva branĉo. Kelkaj esploristoj kredas ke la hipotezo pri la proksima rilato de la greka kaj friga kun la armena ne estas konfirmita en la lingva materialo. Estas indikite, ke la friga plej proksimas al la antikvaj grekaj kaj malnovaj makedonaj lingvoj, ĉar ĝi kombinas pli da trajtoj kun la antikva greka ol kun aliaj hindeŭropaj lingvoj. Modernaj glotokronologiaj studoj faritaj de K. Atkinson, ne konfirmas la ekziston de la greka-armena lingvo.
La armena lingvo havas pli fruan genezon kompare kun la greka. La armena kiel sendependa lingvo ekzistas de la 6-a jarcento a.K. Inter la hindeŭropaj lingvoj estas unu el la plej antikvaj lingvoj. La moderna armena alfabeto estis kreita de Mesrop Maŝtoc en 405 p.K. Nuntempe, la lingvo estas reprezentita de okcident-armenaj kaj orientaj armenaj variantoj.
Dum sia longa historio, distingita en speciala hindeŭropa lingvaro, la armena lingvo poste ekkontaktis kun diversaj hindeŭropaj kaj ne-hindeŭropaj lingvoj - ambaŭ vivaj kaj nun mortintaj - prenante de ili kaj alportante ĝis hodiaŭ multe de tio kio povis konservi rektajn skribajn atestojn. En malsamaj tempoj, la hitita kaj la hurida, urarta, akada, aramea, siria, araba, parta, persa, kartvela, greka kaj latina lingvoj estis en kontakto kun la armena lingvo. Ĉi tiuj datumoj estas aparte gravaj por urartologoj, iranologoj, kartvelistoj, kiuj derivas multajn faktojn el la historio de la lingvoj, kiujn ili studas de la armena.
La armena lingvo havas unikan alfabeton. Ĝi estis kreita de Mesrop Maŝtoc en 405. Maŝtoc, kun la intenco krei la armenan alfabeton, ekzamenis kelkajn el la manuskriptoj skribitaj en fremdaj lingvoj vojaĝante al la urboj Dijabakiro, Urfa kaj Samosat, kaj malkaŝante la armenajn literojn en 405. La kreo de la alfabeto ankaŭ donis la renaskiĝon de literaturo kaj la fundamento de ora epoko en la armenlingva literaturo. La kreado de la armena alfabeto ne nur donis skribsistemon al la lingvo, sed normigis ĝin.
Magmorokaĵo
Sub magmo-rokaĵoj aŭ magmaĵoj (magmo-devenaj rokaĵoj) oni kunigas nocie en la geologio ĉiujn ŝtonaĵojn, kiuj ekestas per solidiĝo de magmo kaj do havas sian originon per procezoj en la terinterno.
La magmaĵoj estas unu el la tri ĉefgrupoj de la petrografio. La du aliaj ŝtonaĵ-grupoj, kiuj havas tre malsaman ekestohistorion kaj strukturon, estas la sediment-devenaj kaj la metamorfoz-devenaj rokaĵoj (metamorfaĵoj). Je la mineralenhavo la tri grupoj tamen povas esti similaj.
Armena lingvo
Ĉefaj dialektoj
Entuta nombro de parolantoj estas ĉirkaŭ 6,7 milionoj (en 1999), el tiuj pli ol 3 milionoj nuntempe loĝas en la Respubliko Armenio.
Enklasado
La armena lingvo similas al la greka lingvo en vortstoko (multaj similaĵoj laŭ vidpunkto de etimologia deveno). La armena ankaŭ havas multajn pruntovortojn el la irana, franca, latina kaj rusa lingvoj. La distingaĵoj de la armena lingvo estis rekonitaj de filologo Johann Heinrich Hübschmann (1875)
Magmorokaĵo
Magmaj rokaĵoj ĝenerale estas la naturaj kristaliĝoproduktoj de varmega silikata fandaĵo, la tielnomata magmo. Kiam tiu arda-fluida maso el la terinterno venas al la surfaco, oni nomas ĝin lafo. Ĉu la malvarmiĝo kaj solidiĝo de la petrofandaĵo okazas super- aŭ subtere, havas fortan influon al la kristaliĝo kaj la teksturo de la ekestantaj rokaĵoj. Pro tio oni distingas du ĝis tri petrogrupojn:
Armena lingvo
Enklasado
Ĝiaj fonologio kaj sintakso estas influitaj de la najbaraj kaŭkazaj kaj tjurkaj lingvaroj. Kelkaj dialektoj de la armena posedas ejektivojn, kio estas ne tipa por hindeŭropaj lingvoj kaj verŝajne rezultis el la influo de la najbaraj lingvoj. La akcento kutime restas sur la lasta silabo.
Magmorokaĵo
Profundo- kaj elflurokaĵoj
Magmo-devenaj rokaĵoj, magmaĵoj aŭ magmo-rokaĵoj estas rokaĵoj kiuj estiĝis el magmo de vulkanoj aŭ de la terinterno. Tio okazas pere de diferenciga kristaliĝo (kristalsistemoj) laŭ diversaj leĝoj de termodinamiko. Plutonismo pristudas la formiĝon de rokaĵoj tre profunde sub la surfaco kaj Vulkanismo pristudas la formiĝon de rokaĵoj malprofunde aŭ ĉe la surfaco de la terkrusto. La unuaj nomiĝas plutonaĵoj aŭ plutonitoj, kaj la lastaj vulkanaĵoj aŭ vulkanrokaĵoj.
Armena lingvo
Enklasado
La armena havas riĉan kazo-sistemon (7 kazoj), sed ne faras genran distingon. La plejmulto el arkaismaj sintezitaj verbformoj anstataŭiĝis per analitikaj konstruaĵoj (kun helpverbo). La konjunktivo ne plu estas uzata. La armena estas lingvo kun vortordo subjekto-predikato-objekto (SPO). La pozicio de nedifina artikolo varias inter la orient-armena kaj la okcident-armena. Oriente ĝi antaŭas, okcidente malantaŭas la substantivon.
La armena estas skribata uzante sian propran alfabeton, kiu estis kreita de cenobito Mesrop Maŝtoc. Ĝi konsistas el 38 literoj.
Magmorokaĵo
Gravaj specoj de magmaĵoj
Specifaj tipoj de magmo-rokaĵoj estas la vejno-rokaĵoj, tio estas tiuj kiuj plenigas la fendojn de antaŭaj rokaĵoj; ofte tiuj estas tre utilaj ĉar enhavas interesajn mineralojn.
Armena lingvo
Originoj
La armena estas sendependa branĉo de la hindeŭropaj lingvoj. Ĝi interesas lingvistojn pro siaj apartaj fonologiaj evoluoj en tiu familio. Armena montras pli da satemigo ol kentumigo, kvankam ĝi ne estas klasifikita kiel aparteno al iu el ĉi tiuj subgrupoj. Iuj lingvistoj provis konkludi ke armena, greka (friga) kaj hind-irana estis dialekte proksimaj unu al la alia; ene de ĉi tiu hipoteza dialekta grupo, la pra-armena situo inter la pra-greka kentum-subgrupo kaj pra-hindirana (satema subgrupo).
Magmorokaĵo
Gravaj specoj de magmaĵoj
Alia specifa tipo de magmaĵo estas la vulkanvitro, tio estas la rokoj kiuj rapidege malvarmiĝis sen tempo por kristaliĝo. Tiuj estas amorfaj rokaĵoj, kiel ekzemple obsidiano, kio estas tre nigra, brila vitro uzata eĉ ekde la prahistorio.
Aliaj tipoj de magmaĵoj estas la tofoj kaj aglomeraĵoj, kiuj kunhavas similan devenon: kiam la kratero de vulkano ŝtopiĝas pro solidiĝinta lafo, okazas eksplodo de diversaj materialoj kaj grandaj rokaĵoj kaj etaj ŝtonetoj aŭ eĉ polvo; kie falas grandaj ŝtonoj poste encementitaj estiĝas aglomeraĵoj kaj de la polvecaj eksplodaĵoj formiĝas tofoj.
Armena lingvo
Originoj
Armenio estis unulingva lando antaŭ la dua jarcento a.K. plej malfrue. Ĝia lingvo havas longan literaturan historion, kun traduko de la 5a-jarcenta biblio kiel ĝia plej malnova konservanta teksto. Ĝia vortprovizo historie estis influita de okcidentaj Meza-iranaj lingvoj, precipe parta, kaj laŭ pli malgranda kvanto de greka, persa kaj siria. Ekzistas du normigitaj modernaj literaturaj formoj, orienta armena kaj okcidenta armena, kun kiuj plej nuntempaj dialektoj estas reciproke kompreneblaj. Kvankam armenoj estis konataj en la historio multe pli frue (ekzemple, ili estis menciitaj en la 6-a jarcento a.K. Behistun-surskribo kaj en la historio Anabazo de Ksenofono), la plej malnova pluvivanta armenlingva teksto estas la 5-a-jarcenta traduko de la Biblio fare de monaĥo Mesrop Maŝtoc, kiu kreis la armenan alfabeton en 405, tiutempe ĝi havis 36 leterojn. Iuj ankaŭ atribuas al li la kreadon de la kaŭkaz-albana alfabeto. En la Anabazo, Ksenofono priskribas multajn aspektojn de la armena vivo kaj gastamo post ĉirkaŭ 401 aK. Li raportas, ke la armena popolo parolis lingvon, kiu al lia orelo sonis kiel la lingvo de la persoj.
Magmorokaĵo
Gravaj specoj de magmaĵoj
Ĝenerale la magmo-rokaĵoj, kune kun la metamorfozo-devenaj rokaĵoj, estas pli utilaj ol la sedimentad-devenaj rokaĵoj. Pro tio oni uzas ilin tre ofte en konstruado.
Armena lingvo
Fruaj kontaktoj
W. M. Austin (1942) konkludis, ke estis frua kontakto inter armenaj kaj anatoliaj lingvoj, bazitaj sur tio, kion li konsideris komunaj arkaismoj, kiel la manko de ina sekso kaj la foresto de hereditaj longaj vokaloj. Tamen, male al komunaj novigadoj (aŭ sinapomorfio), la komuna reteno de arkaismoj (aŭ simpleziomorfo) ne estas konsiderata konkluda pruvo de periodo de komuna izolita evoluo.
Magmorokaĵo
Gravaj specoj de magmaĵoj
Ekzemploj de magmo-rokaĵoj estas la batolito, la diorito, la riolito, la porfirito, la gabro, la bazalto kaj la sienito.
Armena lingvo
Fruaj kontaktoj
En 1985, la sovetia lingvisto Igor Diakonov rimarkis la ĉeeston en klasika armena lingvo de tio, kion li nomas "Kaŭkaza substrato" identigita de pli fruaj kleruloj, konsistante el pruntaĵoj de la kartvelaj kaj nordorientaj kaŭkazaj lingvoj. Notante, ke Hurid-urartaj popoloj loĝis la armenan altebenaĵon en la 2-a jarmilo a.K., Diakonov identigas en armena hurid-urarta substrato ekde terminoj sociaj, kulturaj kaj bestaj kaj plantoj kiel ałaxin "sklavino" (← Hur. Al ( l) a (e) ḫḫenne, cov "maro" (← Urart. ṣûǝ "(enlanda) maro", ułt "kamelo" (← Hurr. uḷtu), kaj xnjor "pomo (arbo)" (← Hurr. uriinzuri) ). Iuj el la esprimoj, kiujn li donas, agnoskas, havas akadan aŭ sumeran devenon, sed li sugestas, ke ili estis pruntitaj tra hurida aŭ urarta lingvoj. Pro tio, ke ĉi tiuj pruntoj ne suferas solidajn ŝanĝojn, karakterizajn por la disvolviĝo de la armena de la pra-hindeŭropa, li datiĝas sian prunton al tempo antaŭ la skribita registro sed post la pra-armena lingvo.
Pruntedonaj vortoj el iranaj lingvoj, kune kun la aliaj antikvaj raportoj kiel tiu de Ksenofono, komence gvidis lingvistojn erare klasifiki la armenan kiel iranan lingvon. Sciencistoj kiel Paul de Lagarde kaj F. Müller kredis, ke la similaĵoj inter la du lingvoj signifas, ke irana kaj armena estas la sama lingvo. La distingeco de armena estis rekonita kiam filologo Johann Heinrich Hübschmann (1875) uzis la komparan metodon por distingi du tavolojn de iranaj vortoj de la pli malnova armena vortaro. Li montris, ke la armena ofte havis 2 morfemojn por unu koncepto, kaj la ne-iranaj komponantoj donis koheran hindeŭropan koheron diferencan de la irana, kaj ankaŭ pruvis, ke la fleksia morfologio diferencas de tiu en iranaj lingvoj.
Grek-armena hipotezo
La hipotezo ke la greka estas la plej proksima vivanta parenco de la armena lingvo devenas de Holger Pedersen (1924), kiu notis, ke la nombro de grek-armenaj leksikaj vortoj estas pli granda ol tiu de kompromisoj inter armena kaj ajna hindeŭropa lingvo. Antoine Meillet (1925, 1927) plue esploris morfologian kaj fonologian kompromison, postulante, ke la gepatraj lingvoj de la greka kaj armena estas dialektoj en tuja geografia proksimeco en la pra-hindeŭropa periodo. La hipotezo de Meillet fariĝis populara post sia Esquisse (1936). Georg Renatus Solta (1960) ne tro postulas pri tia grek-armena parenceco, sed li konkludas ke konsiderante kaj la leksikon kaj la morfologion, la greka estas klare la dialekto plej proksima al la armena. Eric P. Hamp (1976, 91) subtenas la grek-armenan hipotezon, anticipante eĉ tempon "kiam ni devus paroli pri helen-armena" (signifante la postulon de greka-armena pralingvo). Armena kundividas la aŭgmenton, kaj negacion derivitan de la frazo pra-hindeŭropa lingvo * ne h₂oyu kʷid ("neniam io ajn" aŭ "ĉiam nenio"), kaj la reprezento de vortosistemaj laringoj per protetaj vokaloj, kaj alia fonologia kaj morfologiaj trajtoj kun la greka. Tamen, kiel Fortson (2004) komentas, "kiam ni atingas niajn plej fruajn armenajn registrojn en la 5-a jarcento p.K., la atesto de ia tia frua parenceco estis reduktita al kelkaj tentaj pecoj".
Grek-armen-arja hipotezo
Grek-armen-arja estas hipoteza klado ene de la hindeŭropa familio, praulo de la greka lingvo, la armena, kaj la hind-iranaj lingvoj. Grek-arj unuo estus dividita je pra-greka kaj pra-hind-irana meze de la 3-a jarmilo a.K. Implicite, pra-armena estus situanta inter pra-greka kaj pra-hind-irana, kongrue kun la fakto, ke armenoj dividas iujn trajtojn nur kun hind-irananaj (la satem-ŝanĝo) sed aliaj nur kun la greka (s> h).
Uzata kune kun la grek-armena hipotezo, la armena lingvo ankaŭ estus inkluzivita sub la etikedo Arja-Grek-Armena, dividante en pra-greka /friga kaj "Armen-arja" (praulo de armena kaj hind-irana).
Evoluo
Klasika armena lingvo (grabar), atestita de la 5-a jarcento ĝis la 19-a jarcento kiel la literatura normo (ĝis la 11-a jarcento ankaŭ kiel parolita lingvo kun malsamaj variaĵoj), estis parte anstataŭigita de Meza armena, atestita ekde la 12-a jarcento ĝis la 18-a jarcento. Faka literaturo preferas "malnovan armenan" por grabaro kiel tuto, kaj nomas kiel "klasika" la lingvon uzitan en la 5-a-jarcenta literaturo, "Post-Klasikaĵo" de la malfruaj 5-a ĝis 8-a jarcentoj, kaj "Malfrua Grabaro" tiu de la periodo kovrante la 8-a ĝis 11-a jarcentoj. Poste ĝi estis uzata ĉefe en religia kaj faka literaturo, escepte de renaskiĝo dum la frua moderna periodo, kiam oni provis provizi ĝin kiel la lingvon de literatura renaskiĝo, kun novklasikaj inklinoj, per la kreado kaj disvastigo de literaturo en diversaj ĝenroj, precipe de la Mekitaristoj. La unua armena periodaĵo, Azdarar, estis publikigita en grabaro en 1794.