cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Nederlandaj lingvoj
La aliaj nederlandaj lingvoj
Tamen Nederlando estas plurlingva lando. Krom la nederlanda, havas oficialan statuson ankaŭ la frisa lingvo kaj eĉ du idiomoj estas rekonitaj kiel eŭropaj regionaj lingvoj: nome la limburga kaj la nedersaksa lingvo. Ankaŭ la romaa lingvo havas oficialan agnoskon kiel minoritata lingvo, kvankam la minoritato mem oficiale ne estas agnoskita. Kaj Romaoj kaj Sintioj tamen loĝas en Nederlando jam de kelkaj jarcentoj kaj estas sendube nederlanda lingvogrupo. Tiu estas ĉefe parola sed ekzistas ankaŭ poetoj de tiuj grupoj kiuj verkas en la nederlanda. Alia etna lingvo, nome la jida jam ovas esti konsiderita kiel malaperinta sed ĝi lasis spurojn: ĝi grave influis la nederlandan lingvon, precipe ties amsterdaman dialekton. Ankaŭ kelko da romaaj vortoj jam delonge eniris en la nederlanda. Krom tiuj ĉi lingvoj kun diversaj oficialaj statusoj, en Nederlando ekzistas pluraj aliaj lingvoj kaj dialektoj. La parolantoj de la zelanda lingvo aŭ dialekto aspiris akiron de sama statuso kian jam havas kaj la limburga kaj la nedersaksa, sed tio ne estis ankoraŭ oficiale aprobita. Eblus diskuti pri la temo ĉu temas pri lingvo aŭ “nura” dialekto, samkiel kiam temas pri la limburga kaj nedersaksa. Tiuj ĉi idiomoj parolatas laŭlonge de la nederlanda-germana landlimo kaj plurloke ne estas facile diri ĉu iu dialekto apartenas al unu aŭ la alia lingvosistemo. Iusence oni povus diri ke oni parolas la nederlandan ankaŭ en Germanio aŭ inverse, germanajn dialektojn en Nederlando. Tiuj estus bergaj, neder-rajnaj, ripuaraj kaj diversaj platdiĉaj dialektoj. La nedersaksa kaj platdiĉa estas esence unusola lingvo. Ambaŭflanke de la landlimo la respektivaj naciaj lingvoj havas gravan influon sur la dialektojn, pro kio ili nuntempe ja malsamas en tiu senco ke pli taŭgas paroli pri neder-saksaj kaj german-saksaj dialektoj. Tiuj idiomoj, uzataj en nordorienta Nederlando kaj tuta norda Germanio ne evoluigis apartan formon de skribita normlingvo, kvankam ja oni verkas en ties dialektoj.
La nederlanda
La normiga nederlanda baziĝas je frankaj dialektoj de provincoj Norda kaj Suda Hollando, Utreĥto kaj okcidenta parto de Gelderlando en Nederlando kaj Brabanto en Nederlando kaj Belgio. En Belgio oni grandparte uzas la lingvon de Nederlando sed ja kun certa Brabanta nuanco kaj montrante klaran respekton por lokaj trajtoj kaj lingvaj tradicioj.
La frisa
La frisa lingvo, ja estas vera lingvo, kaj skriba kaj parola de la nederlanda provinco Frislando. Pli ol 80% de frislandanoj parolas la lingvon kaj pli ol 90% komprenas ĝin. Bedaŭrinde, malpli ol triono povas skribi la lingvon kaj eĉ malpli da frisoj ja faras tion. Nome la frisa estas grandparte parola idiomo kiu ne plene kovras ĉiujn kampojn de la publika vivo. Sed ankaŭ Frislando, eĉ se malgranda lando kun ĉ. 400.000 loĝantoj, ne estas unulingva. Esence temas pri du frisaj lingvoj: la “vera” frisa kaj la t.n. urbfrisa (Stadsfries). La urbfrisa estas fakte miksita lingvo hollanda-frisa, kiu ekestis en la plej grandaj urboj de Frislando kiel rezulto de kontakto inter la (nord)hollanda kaj la frisa. Tamen la urbfrisa estas diferenca miksita lingvo ol la samnoma okcidentfrisa hollanda dialekto (Westfries) parolata en Norda Hollando, kiu estas klare nordhollanda sed kun certa frisa subtavolo.
Simila miksita lingvo estas la dialekto de komunumo Bilt en Frislando, nome idiomo de hollandaj migrantoj en tute frisa ĉirkaŭaĵo. En sudorienta Frislando estas parolata la stelingverfa dialekto de la nedersaksa, ja ankaŭ iel mikslingvo, sed tiuokaze temas pri la kombino neder-saksa plus frisa. Similan okazon oni renkontas en la plej nordokcidenta angulo de Germanio, Orienta Frislando, kie estas parolata la orientfrisa, nome platdiĉa idiomo (nedersaksa, germania malaltsaksa) forte influita de la jam formortinta orientafrisa dialekto. Krom la orientfrisa, ekzistas ankaŭ la nordfrisa, parolata sur germaniaj insuloj de la Norda Maro (Inselfries) kaj la apuda marbordo de Slezvigio-Holstejno (Festlandfries). La tri frisaj idiomoj tiom diferencas inter si ke oni povus paroli pri tri frisaj lingvoj, aŭ eĉ pli da, se konsideri ke la insulaj dialektoj estas pluraj kaj tre malsamaj. Tamen la okcidenta frisa (do tiu en Nederlando) estas la plej aktiva.
Karibiaj lingvoj
Krom la origine “nederlandaj” idiomoj en la Reĝlando Nederlando oficialan statuson havas ankaŭ la papiamenta kaj la angla. La papiamenta estas unu el la t.n. kreolaj lingvoj, kies bazo por la vortotrezoro devenas kaj el la portugala kaj la hispana, sed la strukturo atestas pri la afrika origino de ĝia parolantaro kaj montras influon de lingvoj el Okcidenta Afriko. Tiu lingvo estas parolata en la tiel nomataj “subaventaj insuloj” aŭ ABC-insuloj (Arubo, Curaçao kaj Bonaire). En tiuj tri insuloj la lingvo nomiĝas diference (en Curaçao papiamentu; en Arubo papiamento; en Bonaire papiamen nederlande papiaments), kaj ankaŭ ekzistas du variantoj de la normlingvo, respektive ortografio (arubanoj preferas la etimologian literumadon dum en Curaçao oni uzas fonembazitan ortografion). En la ceteraj tri nederlandantilaj insuloj – nome Sint-Maarten, Sint-Eustatius kaj Saba – oni parolas specon de angladevena kreola lingvo, dum estas la angla kiu estas la oficiala lingvo tie, apud la nederlanda, kiu estas la lingvo de la registaraj instancoj.
Aliaj uzataj lingvoj
Fine, estas ankaŭ la lingvoj de ekonomiaj migrantoj kaj azilantoj, kiuj dum lastaj kvardek jaroj trovis sian hejmon en Nederlando. Ilia listo estas tre granda. En Roterdamo oni parolas ĉ. 200 diversajn lingvojn! Eble la plej gravaj kaj unu el ili estas la araba (precipe ties magreba dialekto) kaj diversaj berberaj lingvoj, inter kiuj elstaras la tamaziĥta. Tiun lingvon parolas la plej multaj el nederlandaj 300.000 marokanoj. Estas menciinda ankaŭ la turka, nome lingvo de preskaŭ 300.000 nederlandanoj. Simila cifero validas ankaŭ por surinamanoj kaj araboj, se ne estas certe kiom da ili parolas kiun el la lingvoj. Cetere, inter la “turkoj” estas granda kvanto de kurdoj, malfacile diri kiom da, sed verŝajne pli ol 50.000.
Inter aliaj migrantaj lingvoj oni povas mencii nur provizoran liston de la plej gravaj: portugala (inkluzive de portugala kreola lingvo de multaj kabverdanoj, eble ĉ. 100.000), hispana, itala, greka, la t.n. serbo-kroata en diversaj variantoj siaj: bosna, kroata, montenegra, serba. Kompreneble estas ankaŭ parolantoj de la albana, makedona, armena, kartvela kaj aliaj kaŭkazaj lingvoj. Lastatempe pli kaj pli ofte oni renkontas ankaŭ la persan, urduan kaj aliajn pakistanajn lingvojn, iujn afganajn lingvojn kiel la paŝtua aŭ daria kaj aliaj. Multnombras ankaŭ la parolantoj de tute ĵusaj novalvenintoj: poloj, rusoj, rumanoj, bulgaroj ktp. Ankaŭ skandinavoj loĝas en la lando kontribuantaj al la lingva bunto de Nederlando. Delonge kompreneble estis multaj germanoj: kun pli ol 400.000 da membroj, germanoj estas fakte la plej granda grupo de eksterlandanoj en Nederlando.
La angla en Nederlando estas parolata praktike de ĉiuj. Oni efektive uzas ĝin kiel helplingvon en multaj situacioj. Lando kiu vivas de komerco kaj sia trafiko pozicio ne povas vivi sen ĝi. Lasttempe venas en la landon tre grandaj nombroj de eŭropanoj kaj de aliaj landoj (Kanado, Usono, Brazilo ktp.), kutime alte edukitaj personoj, kiuj parolas nur angle, ĉar la nederlanda juro ne devigas ilin integriĝi kaj lerni la nederlandan. Tio okazigas maljustan situacion, ĉar alilandanoj ja devas fari tion kaj fine fariĝas bone integritaj nederlandanoj, dum la membroj de EU restas ekster la socio kun nula kono de la lingvo kaj kulturo.
La afrikansa kaj aliaj kreolaj lingvoj
La afrikansa, rilatas al la nederlanda simile kiel Ido al Esperanto. Temas pri parte kreoligita sudhollanda dialekto kiu dum lastaj cent jaroj fiksiĝis kaj evoluis kiel aparta lingvo en Sudafriko. Tiu lingvo parolatas ankaŭ en Namibio, interalie de aparta miksita etna grupo, t.n. basterdoj. Iam oni parolis la afrikansan en Zimbabvo kaj Bocvano, sed jam ne plu. Pli kaj pli da afrikansparolantoj nuntempe estas ankaŭ en Aŭstralio aŭ Kanado. La afrikansa en Sudafriko rapide malkreskas kaj malgraviĝas, malgraŭ siaj 5 milionoj da parolantoj.
La nederlanda naskis ne nur la afrikansan, sed ankaŭ plurajn aliajn kreolajn lingvojn, k.e. la tiel nomata negra hollanda (iam sur la Virgulinaj Insuloj) kaj la Berbican Hollands, kiuj nuntempe malaperis.
La nuna Novjorko iam estis Nova Amsterdamo, kaj Brooklyn estas nederlanda loko Breukelen, kaj Harlem estis Haarlem. En tiuj tempoj kiam hollandaj komercistoj interŝanĝis felojn kun indianoj estiĝis iaspeca hollanda piĝino por komuniki kun lokaj indianoj.
Resume
Do, sume, Reĝlando Nederlando havas kvar oficialajn lingvojn - nederlanda, frisa, papiamenta kaj angla - kaj tri agnoskitajn etnajn aŭ regionajn lingvojn, nome romaa, limburga kaj nedersaksa. La lastaj tri lingvoj estas ĉefe parolaj sed ili ja posedas ankaŭ interesan literaturon, sed ne unikan lingvonormon. La plej vigle vivanta kaj publike vaste uzata estas la limburga. Oficialan statuson havas ankaŭ la nederlanda gestolingvo.
(16665) 1993 XK
(16665) 1993 XK estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la de la japana astronomo Takao Kobayashi elde la Observatorio de Ooizumi en gubernio Gunma (Japanio).
Natsumi Hara
Natsumi Hara (原 奈津美 n. ) estas japana futbalisto. Ŝi en 2005 membris en la japana virina nacia teamo de futbalo.
Imre Jelenik
Imre JELENIK, laŭ hungarlingve kutima nomordo JELENIK Imre estis hungara skulptisto. Li naskiĝis en Hungara reĝlando en Marosújvár (nuntempa Ocna Mureș en Rumanio) la 15-an de januaro 1911 kaj mortis ?.
Kariero
Imre Jelenik studis inter 1930-34 en la industriarta lernejo de Budapeŝto ĉe Lajos Mátrai, Imre Simay, József Reményi.
Untervaz
Pri la komunumo
Untervaz (prononcu untrfac, en la romanĉa lingvo Vaz sut en Esperanto ankaŭ Vazo suba) estas komunumo de la komunumaro Kvin Vilaĝoj kaj la distrikto Landquart en Kantono Grizono, Svislando. Ĝi havis 2336 loĝantojn je la 31-a de decembro 2009.
Trafiko
La komunumo Untervaz situas flanke de la gravaj trafikvojoj, tamen ĝi bone atingeblas, ĉar aliflanke de Rejno pasas la kantona ĉefvojo nr-o 3/13 kaj la svisa aŭtovojo A13. Ankaŭ aliflanke de la rivero sur la teritorio de la komunumo Trimmis situas la stacio Untervaz de la trajnlinio de Retia Fervojo de Landquart al Koiro. Al la publika transportreto la komunumo estas konektita per la urba buslinio n-ro 3 de Koiro.
Historio
La unua dokumenta mencio de Untervaz datiĝas el la jaro 768 kiel Uaze. Dum mezepoko Untervaz apartenis al la episkopejo de Koiro. Nome de la episkopo ekzercis la jurisdikcion la familio Mötteli de Rappenstein en la Kastelo Neuburg. En la jaro 1519 Untervaz liberiĝis de la episkopa servuteco kaj fariĝis membro de la Supera Tribunalejo Kvar Vilaĝoj, kiu post la aliĝo de Haldenstein en la jaro 1803 alinomiĝis al Kvin Vilaĝoj.
Bathsheba Wilson Bigler Smith
Bathsheba Wilson Bigler Smith (3-a de majo 1822 – 20-a de septembro 1910) estis frua membro de la Movado de la Sanktuloj de la Lastaj Tagoj. Ŝi estis la kvara ĝenerala prezidanto de la Helpa Societo de La Eklezio de Jesuo Kristo de la Sanktuloj de la Lastaj Tagoj (Mormona Eklezio), intendantino de la Sallaga Templo, membro de la Tabulo de Direktoroj de Deseret Hospitalo (en Sallaga Urbo, Utaho) kaj gvidanto en la balotrajta movado de virino en okcidenta Usono.
Friga lingvo
Friga lingvo estas mortinta hindeŭropa lingvo parolita en Frigio (Malgranda Azio) en antikveco. Por skribi la frigan speciala formo de la greka alfabeto estis uzata.
Restis du grandaj tekstaroj en la friga: Frigajn vortojn, kaj foje eĉ frazojn, menciis kelkaj grekaj aŭtoroj.
La parenceco de la friga lingvo ne estas bone konata, foje oni ordigas ĝin apud la greka lingvo, foje kun la traka lingvo kaj la ilira lingvo. Lastatempaj trovitaĵoj ebligas paroli pri la friga kiel pri siaspeca mezumo inter la lingvoj greka kaj armena.
Ekzemplaj tekstoj (novfriga lingvo)
Ates arkia evais akenan o-lavos Midai lavaltaei vanaktei edaes. — "Ates dediĉis kaj skulptis tiun ŝtonon por Midas, protektanto de la popolo, la reĝo".
Ios ni semoun knoumane [kakon] abberet a[i]nou [m.]mon[ka]n tos ni me zemelO ke deos k./e tiE tit tetikmenos e[it]ou. — "Se iu faros malbonon al tiu ĉi tombo, estu li persekutata kaj sur la tero, kaj inter la dioj".
Daniel Erich
Daniel Erich (* 19-a de februaro 1649 en Lübeck; † 30-a de oktobro 1712 en Güstrow) estis germana orgenisto kaj komponisto.
Dum kelkaj jaroj li estis lernanto de Dietrich Buxtehude, antaŭ ol oni transdonis al li en 1679 la orgenistopostenon ĉe la parokopreĝejo en Güstrow, kie li laboris ĝis la fino de sia vivo.
NGC 1394
NGC 1394 (aliaj indikoj — PGC 13444, ESO 548-60, MCG -3-10-21) estas galaksio en konstelacio Eridano.
Kantono Marion (Iovao)
La kantono Marion (Marion County) estas unu el la 99 kantonoj de Usono en la subŝtato Iovao. Laŭ la stato de la jaro en la kantono vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². La kantona ĉefurbo estas . La kantono estis fondita la.
Kobbvatnet
Kobbvatnet estas norvega lago kiu kuŝas en municipo Sørfold en Nordland.
Hegyhátszentmárton
Hegyhátszentmárton [hedjhAtsentmArton] estas tre malgranda vilaĝeto en Hungario en regiono Okcidenta Transdanubio, en departemento Vas (Hungario), en Distrikto Körmend. La vilaĝo ricevis sian nomon pri la preĝejo Sankta Marteno. La komenca parto estas nomo de la regiono, signifanta supro de la monto.
Situo
Hegyhátszentmárton situas apud Rába kaj estas ne tro for de ĉefvojo Budapeŝto kaj Szentgotthárd. Őriszentpéter troviĝas 15, Körmend 16, Szentgotthárd 26, Szombathely 41, Budapeŝto 233 km.
Tachiratsi
Tachiratsi estis familio, kiu estris la distrikton Tachir en la maljuna Armenio de ĉirkaŭ 400 ĝis ĉirkaŭ 800.
Hegyhátszentmárton
Situo
En Hegyhátszentmárton migra poŝto servas. La vilaĝo apartenas al Nacia Parko Őrség kaj Hanság.
Kaj la mezepoka katolika preĝejo pri Sankta Marteno kaj la fortikaĵo-kastelo de Iváncy (ivanci) jam malaperis.
Tachiratsi
La estro ĉirkaŭ 451 estis Vren Tachiratsi.
Darß
Darß estas terkolo kaj nuna meza parto de duoninsulo ĉe la germania bordo de la Balta Maro inter la urboj Rostock kaj Stralsund. Ĝis la 14-a jarcento temis pri insulo: tiam la kreo de tajdofluaj fosaĵoj ligis la teritorion al la pli suda eksa insulo Fischland kaj tiun al la kontinenta parto de Germanio sude - ekestis duoninsulo "Fischland-Darß". En la 19-a jarcento plia tia fosaĵo ankaŭ ligis la pli orientan ĝistiaman insulon Zingst al la tereno Darß, tiel ke ekestis la nuna duoninsulo Fischland-Darß-Zingst, kiu dividas lagunaron nomatan "Darß-Zingster Boddenkette" sude de la maro norde.
Norde kaj okcidente la teritorio limiĝas per la Balta Maro, sude per la lagunoj "Saaler Bodden" kaj "Bodstedter Bodden", sudokcidente per la terkolo Fischland kaj oriente per la duoninsulo Zingst. Kaj inter nordo kaj sudo kaj inter oriento kaj okcidento la areo ampleksas dek ĝis dek du kilometrojn. La teritorio Darß amplekas la vilaĝojn Born auf dem Darß, Prerow, Wieck auf dem Darß kaj la vilaĝon Ahrenshoop de la komunumo Ahrenshoop: la sudaj komunumopartoj de  Ahrenshoop, Althagen kaj Niehagen, tamen apartenas al la teritorio Fischland.
Etimologio
La nomo Darß devenas de la malnovslava vorto dračĭ por dorna arbusto.
T-Butila fosfato
t-Butila fosfato aŭ tri-t-butila ortofosfato estas organika kombinaĵo rezultanta el interagado de la t-butila alkoholo kaj fosfata acido. Ĝi estas senkolora likvaĵo, nesolvebla en akvo, sed solvebla en etanolo, kloroformo kaj nepolaraj organikaj solvantoj. t-Butila fosfato posedas 12 karbonatomojn, 27 hidrogenatomojn, 4 oksigenatomojn kaj 1 fosforatomon t-Butila fosfato uzatas en kemiaj sintezoj kaj en la preparado de t-butilaj derivaĵoj.
13531 Weizsäcker
13531 Weizsäcker estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la germanaj astronomoj Freimut Börngen kaj Lutz D. Schmadel elde la Observatorio Karl Schwarzschild en Tautenburg (Germanio).
Nomo
Ĝi estis nomita en memoro de la germana fizikisto kaj filozofo Carl Friedrich von Weizsäcker (1912 — 2007), kiu kontribuis al la nuklea fiziko, kvantuma mekaniko kaj astronomio. kun Hans Albrecht Bethe, li klarigis la radiada energio de la steloj per procezo de atomkerna fuzio. Li ankaŭ disvolvis teorion pri la formiĝo de la sunsistemo.
Andrej Kurkov
Andrej Jurjeviĉ Kurkov (Андрій Юрійович Курков; Андре́й Ю́рьевич Курко́в; naskiĝinta la 23an de Aprilo 1961 en Leningrado, Rusujo) estas ukraina novelisto kiu verkas en la rusa. Li estas la aŭtoro de 13 noveloj kaj 5 porinfanaj libroj. Liaj verkoj estis jam tradukitaj al 25 lingvoj, kiaj angla, japana, franca, ĉina, sveda kaj hebrea. Li ankaŭ verkis artikolojn por diversaj publikaĵoj tutmonde.
27966 Changguang
27966 Changguang estas asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la en la kadro de la kampanjo Beijing Schmidt CCD Asteroida Programo elde la Stacio Singlong de la Observatorio de Purpura Monto, en provinco Hebejo (Ĉinio).
Nomo
Ĝia nomo "Changguang" aludas al la Instituto de Ĉangĉuno pri Optiko, fajna Maŝino kaj Fiziko de la Ĉina Akademio de Sciencoj, fondita en 1952, kie multenombraj sciencesploristoj en optoelektroniko estis edukitaj. Ĝi estis salutita kiel "la Lulilo de la Optiko en Ĉinio".
Tufoparuoj
Tufoparuoj estas la birdoj de Lophophanes, genro de birdoj de la familio de Paruedoj.
Ĝi enhavas nur la jenajn du speciojn:
Temas pri du specioj ege similaj kun tufkrestoj, hegemonio de grizbruna koloro kaj koluma marko. Tamen diferenciĝas pro kelkaj kolorproporcioj.
La Tufparuo estas specio disvastigata en Eŭropo, dum la Griza tufparuo estas disvastigata en Azio.
Pontecagnano Faiano
estas komunumo de Italio. Ĝi situas en la regiono Kampanio kaj la provinco Salerno. Fine de en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km².
Najbaras la komunumoj Battipaglia, Bellizzi, Giffoni Valle Piana, Montecorvino Pugliano kaj Salerno.
Rudolf Hess
Walter Richard Rudolf HESS aŭ HEß germanlingve, (naskiĝis la 26-an de aprilo 1894 - mortis la 17-an de aŭgusto 1987) estis grava oficisto de nazia Germanio. Li agadis kiel la ĉefa reprezentanto de Adolf Hitler ene de la nazia politika partio NSDAP. Li diris faman frazon: "Partio estas Hitlero, Hitlero estas Germanio kaj Germanio estas Hitlero!".
Pro la simileco de la du nomoj, oni ofte konfuzas Heß pri alia nazio, Rudolf Höß.
Bierpuĉo
Post malvenkinta bierpuĉo en novembro de 1923 Heß sukcesis eskapi en Aŭstrion (kun vundita Göring). Sed poste li revenis en Germanion kaj kune kun Hitlero li punatis en sama malliberejo "Landsberg am Lech" (li helpis verki la faman libron Mein Kampf).
Veno al Skotlando
Iom antaŭ milito kontraŭ Sovetunio, 10.V.1941, li meme, sen sciigi Hitleron, flugis al Skotlando per propra aviadilo por trakti pacon tie (li opiniis, ke pro arjeco de britianoj eblas, ke germanoj amikos britianojn). Li intencis renkontiĝi kun la reĝa parenco Douglas-Hamilton, ne kun Churchill. Heß ekkonis la reĝparencon dum Berlina Olimpiado de la 1936a jaro (la reĝparenco estis ankaŭe aviadilisto). Heß esperis, ke Douglas-Hamilton konsentos kontraŭi s-ron Churchill.
Göring ial eksciis pri flugo de Heß kaj provis halti lian aviadilon, sed germanaj pilotoj ne sukcesis atingi ĝin.
Heß ne sukcesis lanĉi aferon kontraŭ Churchill. Anglaj limgardistoj pafis lian aviadilon, Heß saltis paraŝute kaj arestitiĝis. Kvankam limgardistoj ne sciis, ke ili kaptis la faman Hitleran kamaradon kaj Heß mesaĝis, ke lia nomo estus Alfred Horn kaj li respondos pri siaj celoj nure al Douglas-Hamilton, Douglas-Hamilton post renkontiĝi kun Heß kaj rememori lin okazis malamiko. Douglas-Hamilton tute fidelis al Churchill kaj eĉe mesaĝis al brita estraro realan nomon de la kaptito (poste Douglas-Hamilton aktive diris, ke li neniam renkontiĝis kun Heß dum la olimpiado).
Poste
Angloj mesaĝis pri la afero tra radio, kaj liaj eksaj kamaradoj ekopiniis, ke Heß fuĝis, t.e. dizertis. Pro la aresto li poste apartenis nek la duan mondmiliton, nek aliajn agojn de nazioj. Hitlero eknomis lin malfidela, kvankam ĝise Heß estis la nura homo, kiu rajtis nomi Adolfon per "ci" (Hitler poste elektis s-ron Bormann anstataŭ lin). Al germana popolo Hitlero mesaĝis, ke Heß jame longe aspektis freneze kaj montris ĉi tion per liaj strangaj manieroj intern familio (kiuj reale estis tute laŭ naziismo).
Heß estis post milito juĝita en la nurenberga proceso, kaj kondamnita al vivlonga enkarcerigo en la malliberejo de Spandau.
Maljuneco
Li estas unu el la plej longe punataj nazioj (li mortis en la 1987-a jaro sen reliberiĝi). Pro ĉi tio li iĝis idolo por novnazioj. Post tio, ke oni liberigis Albert Speer ĉe 1966-a jaro, Heß restis nura kliento de la malliberejo. Tutan sian malliberon li fidelis naziismon kaj gardistoj vidis, ke li ofte montras Hitleran saluton kiam li estas sola en sia ĉelo. Ekzistis proponoj donaci liberon al Heß pro lia maljuneco, eĉ Miĥail Gorbaĉov provis proponi ĉi tion. Eble, ili volis eskapi idolecon de Heß. Sed ili malfruis.
Interese, ke oni ne trovis sur korpo de Hess vundojn, kiuj estis kaŭzitaj de la unua mondmilito. Pro ĉi tio eĉ aperis hipotezo, ke malvera Hess estas en malliberejo. Sed poste oni klarigis ĉi tiun okazon per tio, ke li tre speciale zorgis pri sia sano kaj uzis homeopation (nure specialaj kuracistoj kontrolis lian sanon).
Morto
Heß mortis ĉe la 17-a de aŭgusto de la 1987-a jaro, krome, ĉi tio okazis ne pro maljuneco. 93-jara maljunulo pendumis sin. Ekzistas hipotezoj, ke ĉi tio ne estis sinmortigo, ke politikistoj lin murdis kaj ŝajnigis, ke li murdis sin meme. Nature, pro ĉi tiuj hipotezoj la "idoleco" de Heß male fermiĝis, kvankam morto jam malekzistigis la sencon lukti por lia libero. Pro sia harakireska morto li iĝis ne bedaŭrenda, sed venĝenda intern ismo de novnazioj.
En la 2011a jaro politikistoj eĉe malekzistigis tombon de Heß.
Vigilio
Virgilio, ĉar dependis de subteno de konstantinopola kortego, ne firme kondamnis la monofizitismon, pro tio, li estis malŝatita de okcidenta pastraro, kaj kiam li mortis, li ne estis entombigita en Baziliko de Sankta Petro de Romo.
Ĥuĝando
Ĥuĝando estas la dua plej granda urbo en Taĝikio. Taĝike la urbo nomiĝas Хуҷанд (Ĥuĝand) respektive خجند. La angla latinliterigo estas Khujand. Ĝis la jaro 1939 la urbo estis nomata Ходжент/Ĥodĵent, de 1939 ĝis 1992 Ленинобод/Leninobod (ruse Ленинабад/Leninabad). La plej malnova nomo de la urbo estas Aleksandria Esĥatê („la plej fora Aleksandrio“). Ĥuĝando situas borde de la rivero Sirdarjo en la Fergana valo kaj havas proksimume 170000 loĝantojn.
Historio
La loĝloko en la jaro 329 a.K. estis fondita de la armeo de Aleksandro la Granda. Longe la urbo estis grava trafika nodo de la Silka Vojo. La urbo havis ŝanĝiĝantan historion de pluraj posedantoj. Longan tempon parto de la Persa Imperio, ĝi en la 8-a jarcento estis prirabita fare de la araboj kaj en la 13-a jarcento estis komplete detruita fare de la mongoloj.
Meze de la 19-a jarcento la regiono estis konkerita fare de la Rusia Imperio, kiam tiu ekde la jaro 1866 ekspansie okupis grandajn partojn de centra Azio. La komunisma ŝtato Sovetunio transprenis la heredaĵon. Kiam la sovetunia ŝtato reorganiziĝis, la urbo en 1924 unue fariĝis parto de Uzbekio, kaj en 1929 Ĥuĝand deklariĝis parto de la Taĝika Soveta Socialisma Respubliko. Nuntempe la urbo precipe estas centro de teksaĵoproduktado, kaj apartan renomon havas la prilaboro de silko.
En la sovetunia epoko en la urbo ekzistis du gulagoj. Unua gulago funkciis inter februaro 1945 kaj septembro 1957 kaj enhavis ĝis 2 300 malliberigitojn, kiuj kunlaboris en minado de uranio, dua gulago inter decebro 1947 kaj aprilo 1953 devigis ĝis 7 200 malliberigitojn konstrui loĝdomojn, stratojn kaj atomindustriaĵojn.
La en 1999 publikigita kineja filmo Luna Papa grandparte filmiĝis en kaj ĉirkaŭ al urbo. Interalie la vilaĝo en kiu komenciĝas la filmo, aparte por la filmado konstruiĝis sude de la akvobaraĵo.
Arnaud Leparmentier
Arnaud Leparmentier estas franca ĵurnalisto. Li de 2012 ĝis 2017 estis ĉefartikola direktoro de la gazeto Le Monde kaj ekde tiam estas korespondanto en Novjorko.
Studadoj
Li estas diplomita de la Altlernejo de Komerco HEC en Parizo en 1990.
Ĵurnalista kariero
Li eniris en la redakta teamo de Le Monde en 1995. Li estis korespondanto en Germanio de 1997 ĝis 2001, kaj poste oficestro de la politika oficejo en Bruselo (2001-2005). Dum la jarkvino de Sarkozy, li estis komisiita pri la politiko de Elizeo. Ekde 2012, li estas vic-direktoro de la redaktadoj, poste ĉefartikola direktoro, kaj de 2017 estas korespondanto en Novjorko.
Li laboras ankaŭ en diversaj radioj kaj televidoj (Europe I, France Inter, I-Tele).
(37300) 2001 CW32
Malkovro
Ĝi estis malkovrita la far de la teamo de la astronomia kampanjo « LINEAR » (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Katalin Bucsy
BUCSY Katalin [buĉi], barátosi estis rumania hungara operkantistino. Ŝi naskiĝis Marosújvár la 6-an de oktobro 1913 kaj mortis en Kluĵo, en junio 1997.
Kariero
Katalin Bucsy finis en 1952 en la fako de kanto en Muzika Altlernejo de Kluĵo kaj ŝi estis inter 1948-1956 anino de popoloperejo, poste ĝis 1964 de Kolozsvári Állami Magyar Opera de Kluĵo. De 1946 ŝi estis preĝej- kaj koncertkantistino. Inter 1971 kaj 1981 ŝi kantis ankaŭ popolecajn hungarajn kantojn en radioj de Rumanio kaj Hungario.
Jenő Adorján (lingvoinstruisto)
ADORJÁN Jenő (pro. adorja:n) estis rumania hungara lingvoinstruisto, tradukisto naskita en Vargyas la 9-an de aŭgusto 1886 kaj mortinta en Kluĵo la 15-an de februaro 1956.
Biografio
Jenő Adorján studis en la Universitato de Koloĵvaro kiel studento de Hugó Meltz, li daŭrigis siaj germanistikajn studojn en Jena kaj Vieno. Li prelegis en la Komerca Akademio de Koloĵvaro germanan lingvon.
Orienta administra arondismento
Orienta administra arondismento  (Восточный административный округ) estas arondismento de Moskvo, situanta en orienta urboparto.
Distriktoj
Ĝi konsistas el 16 distriktoj:
Uhlwiller
(jen france, origine germane kaj alemane, origine germane Uhlweiler, prononco - Weiler estas vilaĝeto) estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Bas-Rhin, en la historia kultura regiono regiono Alzaco kaj la nuna administra regiono Grand Est ("Granda Oriento"). Fine de en la komunumo vivis.
Nara (urbo)
Historio
Nara estis dum la Nara-epoko de 710-784 sub la nomo Heijo-kyo (ja.: ???) la ĉefurbo de Japanio. De tiu epoko estas la plejmulto de la grandaj temploj pro kiuj Nara famiĝis. Kvankam la urbo estis neglektata post la translokigo de la ĉefurbo al Kioto, la temploj tamen konservis sian potencon kaj pluvivis ĝis hodiaŭ.
Esperanto-movado
Estas gastiganto de Pasporta Servo tie.
Literaturo
Nara, la eksĉefurbo en malproksimaj tagoj, Nara Esperanto-Societo, Japana Esperanta Librokooperativo, 99 paĝoj, 2018, ISBN 9784930785701
Vidu ankaŭ
Tajheja Megalopolo
Stacio Minami-Kusatsu
Stacio Minami-Kusatsu (japane: 南草津駅 [Minami-Kusacu-eki], angle: Minami-Kusatsu Station) estas fervoja stacio en Kusacu, Gubernio Ŝiga, Japanio. La stacio servas 1 linion de JR Okcidenta: Linio Tōkaidō (ĉefa).
Bordeaux
Bordozo (Bordeaux [bordo'], Bordèu) estas la plej grava sudokcidenta urbo de Francio. Ĝi estas la ĉefurbo de la regiono Nova Akvitanio kaj la prefektejo de la departemento Gironde.
Bordeaux havas 230600 loĝantojn (france nomatajn bordelais), sed la tuta urba areo entenas proksimume 925.000. La urbo estas trafluata de la riverego Garono.
Vino
Bordeaux kaj la ĉirkaŭa regiono famas tutmonde pro iliaj vinoj aprezataj depost la 18-a jarcento.
Averaĝe la bordozaj vitejoj produktas ĉirkaŭ 700 milionojn da boteloj da Bordoza vino, game el grandaj kvantoj de vino por ĉiutaga manĝo, al kelkaj el la plej multekostaj kaj prestiĝaj vinoj en la mondo. La vasta majoritato de vino produktita ĉe Bordozo estas ruĝa (foje nomita "claret" aŭ klareto), kaj la cetero estas dolĉaj blankaj vinoj (ĉefe Sauternes), sekaj blankaj, kaj (en multe pli malgrandaj kvantoj) rosé kaj ŝaŭmvinoj (Crémant de Bordeaux). La Bordoza vino estas farata de ĉ. dek mil vinproduktejoj aŭ châteaux (laŭvorte, kasteloj), ĉefe se ili estas ligitaj al difinita bieno, dum la totala kvanto de produktantoj estas ĉirkaŭ 13 000. Aliaj ciferoj estas 116 160 hektaroj da vitejoj kaj ĉ. unu miliardo da boteloj da vino jare.
Esperanto en Bordeaux
Estas gastiganto de Pasporta Servo tie.
Sportoj
La Football Club Girondins de Bordeaux, mallonge Girondins de Bordeaux, estas la plej konata futbalklubo de la urbo Bordozo. La klubo fondiĝis la 1-an de oktobro 1881 kaj en la 2010-aj jaroj ricevis komplete novan stadionon, nomatan Matmut Atlantique, kiu konstruiĝis inter la jaroj 2012 kaj 2015, kaj solene malfermiĝis la 23-an de majo 2015. La 1-a vira teamo de la klubo konkuras en la 1-a nacia ligo de futbalkluboj, kaj en la sezono 2015-16 atingis la 11-an rangon.
17119 Alexisrodrz
17119 Alexisrodrz estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la en la kadro la kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de Alexis Rodriguez, kiu gajnis la trian rangon en la Intel International Science and Engineering Fair 2003 pro sia projekto en teamo pri inĝenierarto. Li estis lernanto ĉe la Aurea E. Quiles Claudio High School de Guánica (Porto-Riko, Usono).
Sébastien Roch
Sébastien Roch estas romano de la franca verkisto Octave Mirbeau, eldonita en 1890, sen sukceso: la temo tabua de la krimoj klerikaj kaj de la seksperfortado de adoleskantoj fare de pastroj estis tiam tro skandala, tiel ke, en la franca gazetaro, estis vera konspiro por silento.
Historio
La rakonto situantas en la religian lernejon Francisko Ksavjero, de Vannes (Bretonio), kie la romanisto pasis kvar jarojn de “infero” kaj de kie estis forpelita, je siaj dekkvin jaroj, en situacio pli ol suspektinda.
Sana kaj fortika knabo en kies korpo bolas plene la liberaj fortoj de la naturo kaj en kies virga inteligenteco ne eniris malico, la junulo Sébastien alvenas en la lernejon je siaj dekunu jaroj. Kiam li eliros, kvar jarojn poste, forpelita hontinde, ĉio estos mortita en li.
Komentoj
La anarkiisto kaj ribelema Octave Mirbeau denuncas la premon de la familio kaj de la eklezio. Tio, kion oni nomas "eduko", fakte, estas seksperfortado de la animo de la junuloj. Sébastien Roch ne estas romano de formado (Bildungsroman), sed romano de la deformado aŭ kontraŭformado.
Kompara lingvoscienco
Kompara lingvoscienco (ankaŭ kompara lingvistiko; originale kompara filologio) estas branĉo de la historio de lingvo, kiu koncernas komparadon de lingvoj por decidi pri ilia historia parenceco.
Parenceco implicas komunan originon aŭ pralingvon, kaj kompara lingvistiko celas rekonstrui pralingvojn kaj specifi la ŝanĝiĝojn, kiuj okazis en la dokumentitaj lingvoj. Por konservi klaran distingon inter atestitaj kaj rekonstruitaj formoj, komparaj lingvistoj prefiksas asteriskon al iu formo kiu ne troviĝas en travivantaj tekstoj.
La fundamenta tekniko de kompara lingvistiko estas la kompara metodo, kiu celas kompari fonologiajn sistemojn, morfologiajn sistemojn, sintakson, kaj la leksikon. Principe, ĉiu diferenco inter du parencaj lingvoj estu eksplikebla je alta nivelo de kredebleco, kaj sistema ŝanĝiĝo, ekzemple en fonologiaj aŭ morfologiaj sistemoj, estas atenditaj esti alte regulaj. Kvankam la pralingvoj rekonstruitaj per la kompara metodo estas hipotezaj, rekonstruo povas havi antaŭvideblajn povojn. La plej rimarkinda ekzemplo de tiu estas la propono de Saussure, ke la Hindeŭropa konsonanta sistemo enhavis laringalojn, specon de konsonanto atestita en neniu Hind-Eŭropa lingvo konata tiuepoke. La hipotezo estis pravigita per la malkovro de la hitita lingvo, kiu montriĝis havi precize la konsonantojn, kiujn antaŭvidis Saussure, en la ĉirkaŭaĵoj de li antaŭviditaj.
Kazoj en kiuj lingvoj estas derivitaj de tre dista pralingvo, kaj estas tiel pli diste parencaj, la kompara metodo nepraktikebliĝas. Provi parencigi du rekonstruitajn pralingvojn per la kompara metodo ĝenerale ne produktis rezultojn, kiuj estas rekontataj kun vasta akcepto. Nombro de metodoj bazitaj sur statistika analizo de vortostoko estas evoluigitaj por venki tiun limigon. La teoria bazo de tiaj metodoj estas ke leksikeroj eblas esti svatitaj sen detala rekonstruado, kaj ke kompari sufiĉe da vortoj neos individuajn neakurataĵojn.
La plej frua metodo tia estis glotokronologio, kiu proponis matematikan formulon por establi la daton, je kiu du lingvoj apartiĝis, bazita sur procento de ĉefa vortostoko da 100 (pli malfrue 200) leksikeroj, kiuj estas amikaj en la komparataj lingvoj. Glotokronologio renkontiĝis kun daŭra nekredeco, kaj malofte aplikiĝas hodiaŭ. Des pli polemika estas amasa leksika komparo, kiu malkonfesas iun kapablon datigi evoluojn, kaj simple celas montri kiujn lingvojn estas pli malkproksimaj unu al la alia, per metodo simila al tiuj uzitaj en kladistiko en evolua biologio. Tamen, ĉar amasa komparo malakuratigas la utilizon de rekonstruado kaj aliaj tradiciaj iloj, ĝi estas tute malakceptata per la majoritato de historiaj lingvistoj.
Tiaj vortostok-bazitaj metodoj nur povas establi gradojn de parenceco kaj ne povas uziĝi por derivi la trajtojn de pralingvo, krom la fakto de dividitaj leksikeroj de komparita vortostoko. Tiuj manieroj estas kontestitaj pro iliaj metodaj problemoj - sen rekonstruado aŭ almenaŭ detala listo de fonologiaj korespondoj, eblas neniu demonstro, ke la du vortoj en malsamaj lingvoj estas amikaj. Tamen, leksikaj metodoj eblas esti validigitaj statistike kaj per ilia konsekvenceco kun sendependaj trovaĵoj de historio, arkeologio, kaj loĝantara genetiko.
Estas aliaj branĉoj de lingvistiko kiu engaĝas lingvan komparadon, kiu ne estas, tamen, parto de kompara lingvistiko: Estas vasta eldonaro enhavanta lingvajn komparojn, kiuj estas konsiderata pseŭdoscienca per lingvistoj.
Referenco
Tiu ĉi artikolo estis rekte tradukita el la angla versio la 21-an de decembro, 2006.
Bon Pastor (Metroo de Barcelono)
Bon Pastor estas stacio sur linio 9 kaj linio 10 de la Metroo de Barcelono, situanta en Barcelono.
Nigrakrona batmocerko
La Nigrakrona batmocerko (Bathmocercus cerviniventris) estas afrotropisa specio de birdo de la familio de Cistikoledoj. Ĝi troviĝas en tre fragmentataj teritorioj de landoj de la Golfo de Gvineo en Afriko nome en Eburbordo, malmulte en Ganao, kaj ĉefe en Gvineo, Liberio kaj Sieraleono. Ties natura habitato estas subtropikaj aŭ tropikaj humidaj arbaroj de malaltaj teroj, marĉoj, kaj humidaj montararbaroj. La specio estas minacata pro habitatoperdo.
Tiu estas 12-13 cm longa malgranda, ruĝecbruna kaj nigra cistikoledo. Nigraj kapo (kio nomigas la specion) kaj brusto kun brunaj ventro ( kio nomigas la specion en la latina scienca nomo cerviniventris) kaj flankoj. Brunaj supraj partoj, kun malhelaj flugiloj kaj vosto. Inoj estas pli helbrunaj kun iom pli pala gorĝo, do estas iom da seksa duformismo. La voĉo estas distinga trinota, penetra, insekteca fajfo. Ili movas la voston.
Ili troviĝas en densa duaranga vegetaĵaro ĉe malgrandaj riveroj kaj rojoj ĉe variaj arbartipoj. Ili manĝas ĉegrunde, ĉiam en paroj, senvertebrulojn. Plej verŝajne ovodemetado okazas en majo.
Bükk (Nacia parko)
Nacia parko Bükk estas Nacia parko en Hungario en montaro Bükk proksimume inter 2 sidejaj urboj Miskolc kaj Eger. La Nacia parko fondiĝis en 1977. La parko prezentas dolomitan, karstan kaj kalkoŝtonan regionon kun riĉa arbaro.
Priskribo
Tiu nacia parko ne karakterizas Hungarion, tamen estas grave prezenti ankaŭ la montaran regionon. Bükk signifas hungare: fago. La plej alta montopinto estas Istállóskő (iŝtAlOŝkO) 959 m-ojn alta. En la montaro troviĝas pli ol 850 kavernoj (en kiuj kelkloke la Neandertala homo restigis postsignojn), en Hungario estas tre maloftaj akvofaloj. Centro de la parko estas altebenaĵo 800 m-ojn alta, kie 95 % estas arbaro. En la regiono nestas 90 birdospecoj.
Menciindaj komunumoj estas (krom la supre menciitaj urboj): Szilvásvárad, Felsőtárkány, Répáshuta, Bükkszentkereszt. En Erdőtelek arboreto troviĝas.
Adil Abdul-Mahdi
Adil Abdul-Mahdi al-Muntafiki (en araba:: عادل عبد المهدي المنتفكي‎, n. 1a de januaro 1942) estas politikisto de Irako kiu servis kiel Ĉefministro de Irako el oktobro 2018 ĝis majo 2020. Abdul-Mahdi estas ekonomikisto kaj estis unu el la vicprezidentoj de Irako el 2005 ĝis 2011. Li iam servis kiel ministro de financoj en la provizora registaro kaj naftoministro el 2014 ĝis 2016.
Abdul-Mahdi estis iama membro de la povega ŝijaisma partio Supera Islama Iraka Konsilio. Dumlonge kun sidejo en la najbara Irano, la grupo opoziciis la usonan administracion dum tenis fortan ligon kun la aliaj uson-apogitaj grupoj kiuj opoziciis kontraŭ Saddam Hussein, kiel la Kurdoj kaj la Iraka Nacia Kongreso.
Pingveno Pondus
Pingveno Pondus estas rolulo de dana porinfana libro, nome Pingveno Pondus, verkita kaj ilustraciita de Ivar Myrhøj en 1966. Tiu figuro estas rekonita pro la ruĝa skarpo kiun ĝi vestas ĉirkaŭ sia kolo. Myrhøj publikigis totalon de kvar libroj pri Pingveno Pondus, ĉiuj inter 1966 kaj 1969.. Pondus estis ankaŭ uzita kiel maskoto por la plej granda bako de Danio nome Danske Bank, kie oni donis Pondus-formajn ŝparujojn al infanoj ekde 1967.
La inspiro por Myrhøj pri Pondus estis Reĝa pingveno loĝanta en la Kopenhaga Bestoĝardeno. Estas du bronzaj statuoj de Pondus en Danio, unu en la Kopenhaga Bestoĝardeno, kaj alia en porpiediranta strato en Fredericia.
Laosa rokrato
La laosa rokrato (Laonastes aenigmamus) estas ronĝulo, kiun scienculoj malkovris kaj priskribis nur en 2005. Ĝi vivas en Laoso kaj ne parencas al aliaj ronĝuloj. Ĝi estas la sola reprezentanto de la familio de Diatomyidae, kies pluaj specioj formortis jam antaŭ 11 milionoj da jaroj.
Priskribo
La laosa rokrato similas al sciuro. La kruroj estas mallongaj, la vosto estas dike harkovrita. Okulfrapa estas la granda, longa, rundigita kranio. La felo estas malhelgriza aŭ nigra. Ĝi havas la korpolongon de 26 cm plus la vosto longas 14 cm. Ĝi pezas ĉ. 400 gramojn.
Disvastiĝo kaj vivmetodo
La laosa rokrato estas konta ĝis nun nur el la provinco Khammouan en suda Laoso, kie triviĝas klakŝtonoj. Ili estas verŝajne nokte aktivaj bestoj kaj manĝas foliojn, grajnojn kaj herbojn.
Oni malkovris ĝin en loka foiro.
Hegyhátszentpéter
Hegyhátszentpéter [hedjhAtsentpEter] estas malgranda vilaĝeto en Hungario en regiono Okcidenta Transdanubio, en departemento Vas (Hungario), en Distrikto Vasvár. La vilaĝo ricevis sian nomon pri la preĝejo Sankta Petro. La komenca parto estas nomo de la regiono, signifanta supro de la deklivo.
Situo
La Hegyhátszentpéter estas ne tro for de Vasvár laŭ flankovojo, kiu troviĝas 10, Körmend 26, Szombathely 38, Budapeŝto 210 km.
Historio
La unuaj mencioj okazis en 1381 en formo Zentpeturfolua, en 1404 Zedthpeterfalua, en 1450 Zenthpeterfolua.
En Hegyhátszentpéter migra poŝto servas.
Vidindaĵoj
La rombaroka katolika preĝejo omaĝe al Sankta Petro konstruiĝis en la 18-a jarcento. Alia vidindaĵo estas la vilaĝa domomuzeo.
Zombor
Zombor, hungare Zobor estas malgranda vilaĝo kaj municipo en Slovakio.
Situo
Zombor situas fine de sakovojo. Veľký Krtíš troviĝas je 22 km-oj.
Historio
La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1327. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Zobor 275 homoj, (157 da slovakoj en majoritato, 118 da hungaroj en minoritato). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko ĝis 1993. Inter 1938-1945 Zobor rehungariĝis. La unua Arbitracio de Vieno deklaris, ke tiuj komunumoj, kie la hungaroj vivas en majoritato, apartenu al Hungario. Post la 2-a mondmilito la hungaroj iĝis senrajtaj laŭ Dekretoj de Beneš. Ekde 1993 Zobor apartenas al Slovakio. En 2001 vivis tie 90 homoj, (81 slovakoj, 4 hungaroj, 2 ĉeĥoj, unusola cigano).
Flassan
Flassan (jen okcitane) povas rilati al
Zombor
Famuloj
En la iama Zobor naskiĝis hungara instruisto Lajos Rell.
John Esslemont
John Ebenezer Esslemont (19-a de majo 1874 – 22-a de novembro 1925) estis elstara bahaano kaj skota esperantisto. Li estis unu el la disĉiploj de 'Abdu'l-Bahá kaj postmorte estis titolita de  Sh o gh i Effendi kiel "Mano de la Afero de Dio". Li verkis la faman libron "Bahá'u'lláh kaj la Nova Epoko", kiu estas sinteza prezentado de la Bahaa Kredo.
Junaj Jaroj
Li naskiĝis je la 19-a de majo 1874 kiel la tria el kvar infanoj de John E. Esslemont (1859-1927) kaj de Margaret Esslemont (n. Davidson), kiuj estis tre eminenta skota familio el la regiono de Aberdeen. Pluraj liaj parencoj estis vaste konataj kaj okupis altajn postenojn. Li studis en la lernejo Ferryhill, ĉe la Kolegio Robert Gordon, kaj diplomiĝis en 1898 kun honoriga distingo en la fako de medicino kaj kirurgio ĉe la universitato de Aberdeen.
Post estadoj en Aŭstralio, Skotlando kaj Sudafriko, li en 1908 eklaboris en la sudangla urbo Bournemouth en sanatorio por kuracado de tuberkulozo. D-ro Esslemont frue fariĝis notinda fakulo de pulma medicino. Lin tamen ankaŭ interesis la ĝeneralaj medicinaj servoj kaj li kunlaboris en komitato, kiu kompilis dokumentojn poste fariĝantaj la fundamento por la reformado de la brita nacia sanservo.
Vivo de Senlaca Servado al Medicino, Esperanto kaj Bahaismo
Kvankam li estis korpe malforta, lia mensa energio estis eksterordinara. Malgraŭ plentempa laboro en la sanatorio li daŭrigis la studadon de la persa lingvo, aktivadis en lokaj kaj naciaj bahaaj agadoj, kiel sekretario de la loka Unio de la Ligo de Nacioj, kaj en la esperanta movado. Li i.a. fondis kaj prezidis la lokan Esperanto-grupon en Bournemouth kaj anis en Brita Esperanto-Asocio.
Tiu filantropo havis multnombrajn interesojn. Tiel li eklernis krom Esperanto plurajn fremdajn lingvojn kaj parolis la francan, la hispanan kaj la germanan. Ankaŭ li interesiĝis pri religiaj kredoj kaj, laŭ propra klarigo en la enkonduko al "Bahá'u'lláh kaj la nova epoko", "en decembro 1914, dank'al interparolo kun amikoj renkontiĝintaj  'Abdu'l-Bahá-on, kaj prunto de kelkaj broŝuroj, ... konatiĝis kun la bahaaj instruoj. Mi estis tuj frapita de ilia riĉeco, potenco kaj beleco. Ili imponis min kiel solvantaj la grandajn bezonojn de la moderna mondo en maniero pli perfekta kaj kontentiga ol iu ajn religia ideo, kiun mi ekkonis antaŭe."
Li entuziasme studis ĉiujn haveblajn librojn pri la nova religio kaj komencis per Esperanto korespondi kun bahaanoj en diversaj landoj. Jam post tri monatoj li faris prelegon pri la Kredo en la Teozofia Asocio de Bournemouth kaj baldaŭ poste kune kun amikino okazigis regulajn kunvenojn cele al ĝia instruado.
En 1916 li kunlabore kun konata bahaano-esperantisto, D-ro Lutfullah Hakim, tradukis en Esperanton la "Kaŝitaj Vortoj" de Bahá'u'lláh kaj jam ekverkis libron pri Bahaismo - la poste famiĝonta "Bahá'u'lláh and the New Era" ("Bahá'u'lláh kaj la nova epoko"). Ĝi, laŭ  Sh o gh i Effendi estis "la lernolibro de la Kredo". Kaj ĝi inaŭguris novan ŝtupon en la evoluo de la Bahaa Komunumo per sia sistema, klara kaj tamen facile legebla prezentado de la Kredo. Sh o gh i Effendi emfazis, ke pro la "pura intenco" de sia aŭtoro tiu libro "sola inspiros generaciojn ankoraŭ nenaskitajn".
Finaj Jaroj
En majo 1924 Esslemont krome finverkis faldfolion, kiun li ankaŭ tradukis al Esperanto, "Bahá'u'lláh kaj Lia Mesaĝo". Kaj oktobre de la sama jaro  Sh o gh i Effendi lin invitis al Ĥajfo (Israelo), por tie lin servi kiel anglalingva sekretario. Sed baldaŭ jam reatakis lin malsano. Marton li devis duone pasigi en hospitalo kaj baldaŭ poste li devis sekvi la konsilon de  Sh o gh i Effendi iri al la Nigra Arbaro, Germanio, por tie refortiĝi. Li sin tie dediĉis al la reviziado de la germanlingva eldono de sia libro.
Malgraŭ ke ankoraŭ de malforta sano li en septembro revenis al Ĥajfo, kie jam post kelkaj monatoj lin atakis apopleksio, sekve de kiu li forpasis je la 22-a de novembro 1925. Sh o gh i Effendi estis ĉe lia lito kaj superŝutis la mortinton per laŭdoj kaj honoroj pro liaj modela vivo kaj elstaraj servoj al la Kredo, i.a. per atribuo al li de la rango "Mano de la Afero de Dio". Li estas enterigita en la Bahaa Tombejo de Ĥajfo.
Placo Vendôme
La placo Vendôme estas unu el la plej famaj placoj de Parizo, karakteriza de la franca klasicista periodo. Ĝi situas en la unua arondismento de la franca ĉefurbo, norde de la Tuileries. La arkitektura strukturo de la placo estis ellaborita de Jules Hardouin-Mansart, kiu kreis en 1699 rigoran urban planon, devigan por la proprietuloj de la konstruaĵoj. Plejmulto el la fasadoj de la placoj estas rigarditaj kiel "historiaj monumentoj" de la franca ŝtato. Centre de la placo troviĝas la kolono Vendôme.
La placo ricevis la nomon "Vendôme" ekde la 18-a jarcento, kaŭze de la Hotelo de Vendôme kiu stariĝis tie. Antaŭe, ĝi nomiĝis placo Ludoviko la Granda (t.e Ludoviko la 14-a) aŭ placo de la Konkeraĵoj. Ĝi estis plie renomita placo de la Pikoj dum la franca revolucio de 1789.
890
En la jaro 890 post Kristo okazis, interalie:
NGC 1395
NGC 1395 (aliaj indikoj — PGC 13419, ESO 482-19, MCG -4-9-39, AM 0336-231) estas galaksio en konstelacio Eridano.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Nordorient-kongaj malaltaĵaj arbaroj
La nordorient-kongaj malaltaĵaj arbaroj estas tersupraĵa ekoregiono el la afrik-arbara ekoprovinco de la afrotropisa ekozono laŭ la tipologio de la Monda Natur-Fonduso (WWF). Biome la ekoregiono apartenas al tropikaj kaj subtropikaj humidaj foliarbaroj de Demokratia Respubliko Kongo kaj de Centrafrika Respubliko. Ĝi kongruas kun la tutmondaj 200-regiono nomata "nordorient-kongaj humidaj arbaroj".
Priskribo
La ekoregiono situas en la nordorienta parto de Kongo Kinŝasa kaj etendas sin en la sudorienton de Centrafrika Respubliko. La ekoregiono okupas proksimume triangulan areon kiu subtenas malaltaĵan kaj submontaran pluvarbaro-vegetaĵaron. Ĉe la norda limo la arbaro transiras al savano kaj duonarbaro. Oriente la ekoregiono limtuŝas la Albert-riftajn montarbarojn, sude kaj okcidente la limoj estas Kongo-Rivero kaj ĝiaj alfluantoj, precipe Elila-Rivero.
Klimate, la ekoregiono situas ene de la humidaj tropikoj. La jaraj averaĝaj pluvofaloj sumiĝas inter 1 500 milimetroj kaj 2 000 milimetroj. La precipitaĵo estas sezona kun klare markata seka sezono de januaro al marto. La plej alta pluvofalo okazas ĉe la pli malaltaj altitudoj de la okcidenta parto. La pluvfala niveloj malpligrandiĝas irante orienten kiam la altitudo pli altiĝas direkte al Albert-Rifto. La averaĝa jara temperaturo estas inter 27°C kaj 33°C kaj la averaĝa minimumo estas inter 15°C kaj 21°C, kun variado depende de la altitudo.
Flaŭro
Kvankam la plimulto de la areo estas kovrata per miksspecia humida ĉiamverda kaj kvazaŭ-ĉiamverda pluvarbaro, unuspecie dominata arbaro ankaŭ sufiĉe etarbarere ekzistas. La plej komuna unuspecia arbarero konsistas plejofte el Gilbertiodendron dewevrei, kiu ankaŭ konstituas tiajn arbarerojn en aliaj ekoregionoj de la Kongaj arbaroj.