cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Nyamuragira
La vulkano Nyamuragira estas unu el la plej aktivaj vulkanoj de Afriko: ekde la jaro 1882 registriĝis pli ol 35 erupcioj. Ĉe la flankoj de la vulkano ĉiam denove ekestis novaj aldonaj krateroj, kiuj ĉiuj tamen nur restis dum kelkaj jaroj.
Ogro
Ogro aŭ infanmanĝulo, en legendoj kaj rakontoj, estas monstra homo, kiu nutras sin per la karno de infanoj. En iuj rakontoj la ogroj estas nomataj "lupohomo" kvankam ili neniel rilatas kun likantropoj.
Etimologio
La vorto venis el la verko de la itala poeto Giambattista Basile (1575 - 1632). Ĝi estas derivŝĵo de "Orko", romia dio de la Infero, sed oni trovas tiun vorton ankaŭ en Orlando furioso - 1516, verko de itala poeto Ludovico Ariosto kaj ankaŭ jam en verkoj de Chrétien de Troyes (1160 - 1172).
Oni plej antikve trovas tre similan anglosaksan vorton orceanas (pron. [orkeanas]) en Beowulf, poemo verkita en la 10-a jarcento, eble eĉ pli frue), Beowulf, l. 112: "eotenas ond ylfe ond orcneas" (gigantoj, elfoj kaj orkeanoj).
La vorto iĝas pli populara en la verkoj de Charles Perrault (1628 - 1703) kaj de Marie-Catherine d'Aulnoy (1650 - 1705).
Folkloro kaj mitoj
En plejparto el la rakontoj ogroj estas grandaj, fortaj, stultaj kaj malicaj.
Tamen iuj ogroj estas riĉaj kaj potencaj, kaj havas magiajn povojn aŭ magiajn objektojn. En La malgranda Fingreto  la botojn de la ogro permesas salti sep mejlojn. La ogro en La Majstro Kato povas ŝanĝiĝi al ia ajn besto. La ogrino en La Belulino dormanta en Arbaro estas reĝedzino. (la reĝo edziĝis kun ŝi pro ŝia riĉeco).
Simboleco
Por la disĉiploj de Sigmund Freud la ogro estas la koŝmara bildo de la patro memoriganta la helenan Kronos.
En sia verko "The Uses of Enchantment: The Meaning and Importance of Fairy Tales" ("la uzoj de prisorĉo: la signifo kaj graveco de fabeloj"), Bruno Bettelheim opinias, ke la ogro estas la timigo al infanoj, kiuj havas impulson meti ĉion en sian buŝon. (La buŝa stadio de Freud) estas montrita, kiel detrua impulso, kiu devas esti venkita: tio, kio montras la venkon kontraŭ la ogro.
2596 Vainu Bappu
2596 Vainu Bappu estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la dana astronomo Richard Martin West elde la Observatorio La Silla en Ĉilio.
Nomo
Ĝia nomo honoras la baratan astrofizikiston Manali Kallat Vainu Bappu (1927 — 1982).
Pratt & Whitney
La Pratt & Whitney (P&W) estas Usona kompanio, kiu estas ĉefa fabrikanto de aviadilaj motoroj. Motoroj de Pratt & Whitney estas ofte uzataj en civila kaj milita aviadoj. Pratt & Whitney estas membro-kompanio de komuna entrepreno, International Aero Engines (IAE).
Kune kun General Electric (GE) kaj Rolls Royce (RR), Pratt & Whitney estas influa motorfabrikanto en la mondo. Nuntempe Pratt & Whitney havas fabrikojn en Columbus, Middletown, Dallas, West Palm Beach (Florido), North Berwick (Maine), kaj Bridgeport (Okcidenta Virginio). La aviadilaj fabrikantoj kiel Boeing, Airbus kaj aliaj kompanioj uzas motorojn de Pratt & Whitney.
Historio
En aprilo 1925, Frederick Rentschler, kiu antaŭe laboris en kompanio Wright Internationals, kiu estis gvidita de Fratoj Wright, volis komenci sian firmaon por aviadilaj motoroj kun siaj iamaj kolegoj, inkluzive George J. Mead. Ili persvadis ĉefecon de Pratt & Whitney Machine Tool (P&WMT), kiu estis lokita en Hartford, por ricevi financan helpon por krei novan negocon de aviadila motoro.
Post la unua mondmilito, P&WMT sciiĝis pri malkresko de enspezo el laboriloj, la ĉefa agokampo de kompanio. P&WMT permesis uzadon de registrita marko "Pratt & Whitney" kaj sian oficejon al Rentschler kaj liaj kolegoj. Tio estis komenco de Pratt & Whitney Aicraft Company. La Pratt & Whitney rapide kreskis dum la 1920-jaroj, kiam aviadindustrio rapide kreskis. Unue Pratt & Whitney fabrikis reciprokajn motorojn. La unua motoro de Pratt & Whitney, R-1340 Wasp (Radia piŝtmotoro) sukcese debutis en aviadmerkato. La motoro R-1340 estis uzita en aviadilo de usona flugistino, Amelia Earhart.
En 1929, Rentschler kunfandis Pratt & Whitney kun Boeing, fondis United Aircraft and Transport Corporation, poste iĝos generinta kompanio de Pratt & Whitney. Nun Pratt & Whitney havas 11,000 klientojn en pli ol 180 landoj.
Motoroj
La Pratt & Whitney fabrikis reciprokajn motorojn kaj jetmotorojn por multaj aviadiloj. Ekzemple, dum la dua mondmilito, ĉasaviadiloj, kiuj uzis peraeran malvarmigan motoron kiel DC-3 (R-1830), P-47 (R-2800) uzis motorojn de Pratt & Whitney.
Nuntempe Pratt & Whitney fabrikas turboventumilajn motorojn, kiuj estas uzataj en pasaĝeraviadiloj kiel A320 (V2500), aŭ ĉasaviadiloj kiel F-22 (F119). Kun GE, Pratt & Whitney disvolvigas motoran teknikon sub la komuna entrepreno "Engine Alliance".
28726 Kailey-Steiner
28726 Kailey-Steiner estas tre malgranda tre hela asteroido de la asteroida zono malkovrita la en la kadro de la astronomia kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Nomo
Ĝia nomo honoras Johann Rod Kailey-Steiner, finaliston de la Broadcom MASTERS 2013, konkurso pri matematiko kaj scienco por gestudentoj de meza lernejo, pro lia projekto pri inĝenierarto. Li estis lernanto ĉe la Grant Beacon Middle School de Denvero (Koloradio).
Linio 14 de la metroo de Parizo
La linio 14 de la metroo de Parizo estas unu el la 16 metrolinioj de Parizo, la ĉefurbo de Francio. La linio kunigas la stacion al la stacio, kaj trairas la centron de Parizo. Ĝi estas la unua pariza metrolinio, kies stirado estas tute aŭtomata. Antaŭ sia aktiviĝo en 1998, la linio estis konata laŭ la nomo de la projekto: METEOR (MET ro E st- O uest R apide ).
La linio longas kilometrojn kaj estas uzata de proksimume 62 milionoj da vojaĝantoj ĉiujare.
Bence Kónya-Ütő
Bence KÓNYA-ÜTŐ [kOnja-ytOE] rumanuja hungara aktoro. Li naskiĝis en Sfântu Gheorghe en 1987.
Kariero
Bence Kónya-Ütő finis en la aktorfako de Teatroarta Universitato sekcio Szentgyörgyi István de Târgu Mureș. Li estas aktoro de Teatro Tamási Áron de Sfântu Gheorghe.
Pinarolo Po
Pinarolo Po estas komunumo de Italio.
Béla Szász (patro)
SZÁSZ Béla (sa:s) estis hungara poeto, tradukisto, universitata profesoro, ano korespondanta de MTA (1883) naskita en Nagyenyed la 23-an de aprilo 1840 kaj mortinta en Koloĵvaro la 7-an de julio 1898. Li estis la filo de juristo, natursciencisto Károly Szász (1798 – 1853), la pli juna frato de verkisto, episkopo Károly Szász (1829 – 1905), la patro de Béla Szász (1872 – 1944).
Kariero
Szász post longa vojaĝo en eksterlando instruis en Marosvásárhely, poste de 1870 en reformita ĉeflernejo de Koloĵvaro, de 1872 en la Universitato de Koloĵvaro. Li redaktis en jaroj 1869 – 70 la ĵurnalon Székely Hírlap, poste la gazeton Kelet. Li estis ano de la Societo Kisfaludy (1868). Li tradukis la Esmond Henrik (kun sia pli aĝa frato, Károly Szász, Pest, 1862 – 63) kaj A négy György (La kvar Georgoj) (Pest, 1867) de William Makepeace Thackeray, la poemojn de Henry Wadsworth Longfellow kaj Anglia története korunkban (Historio de Anglio en nia tempo en 5 volumoj) de MacCarthy.
3963 Paradzhanov
3963 Paradzhanov estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la rusa astronomino Ljudmila Ivanovna Ĉerniĥ elde Krimea astrofizika observatorio de Nauĉno en Ukrainio.
Nordhofen
Nordhofen - prononco - estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Westerwald de la federacia lando Rejnlando-Palatinato, kaj apartenas al la komunumaro Selters. Fine de la jaro la komunumo havis 0 loĝantojn.
Bonnefond
Bonnefond estas franca komunumo lokita en la departemento Corrèze kaj en la regiono Limoĝio. Ĝi havis 137 loĝantojn laŭ censo plenumita en 2006.
La vilaĝo situas en la natura regiona parko Millevaches.
Geografio
La regiono ĉirkaŭ Ussel ĉefe konsistas el malaltaj montoj kaj altebenaĵoj : la plej alta punkto de Bonnefond situas je alteco de 924 metroj. Tie situas la fonto de la rivero Corrèze.
Historio
La departemento Corrèze estis oficiale kreita la 4-an de marto 1790 dum la franca revolucio. Bonnefond antaŭe apartenis al la reĝa provincio Limoĝio.
Okaze de la municipa baloto de 2008 venkis en la komunumo S-ro André Vitrac, kiu do fariĝis la loka urbestro.
Administrado
Bonnefond apartenas al la kantono de Bugeat, kies ĉefurbo estas Bugeat. Tiu kantono mem estas parto de la arondismento de Ussel, unu el la tri arondismentoj de la departemento Corrèze.
Longjumeau
Longjumeau [] estas franca komunumo en la departemento Essonne, en la regiono Francilio. Ĝi havis 21,510 loĝantojn en la jaro 2011.
Geografio
Longjumeau situas sude de la centro de Parizo.
Transporto
En Longjumeau troviĝas du stacidomoj: kaj. Ili ambaŭ estas haltejoj de la regiona linio RER C.
Aldone, la flughaveno Parizo-Orly troviĝas nordoriente de la urbo.
Partia kursejo de RSDLP
Sur fasado de la konstruaĵo pendas la respektiva memortabulo.
Paco de Longjumeau
Ĝuste en ĉi tiu Domo estis subskribita la Paco de Longjumeau la 23-an de marto, 1568, kiu ĉesigis la duan religian militon inter katolikoj kaj protestantoj
Preĝejo Sankta Mario (Bleicherode)
La evangelia urba Preĝejo Sankta Mario (germane: Stadtkirche St. Marien) troviĝas sur monteto en la centro de Bleicherode, Germanujo.
Longjumeau
Le Postillon de Longjumeau
komika opero 3 aktoj fare de Adolphe Adam. Libreto: Adolphe de Leuven + Léon Lévy Brunswick. La unua prezentado: la 13-an de oktobro 1836 Parizo, Opéra-Comique.
Preĝejo Sankta Mario (Bleicherode)
Historio
La unua ejo starigitis romanikstile en la 12-a jarcento. De ĉi tiu epoko konserviĝis nur parto de la kampanilo. Jam en 1411 necesis gotika novkonstruo pro la kreskinta nombro de la fideluloj. Supre de la portalo oni havas ne klare difiniblan altan reliefon kun la jardato 1411. Ĉizitaj figuroj de sanktuloj kaj konsekra kruco ankaŭ menciindas samloke. La interno estas dunava halokirko. La suda flanka navo forigitis por pligrandigo de galerio kio statike nebonis. Pro nevolita etendiĝo suden kaj prevento de terenfalo oni devis enmeti lignajn apogilojn. La altarejo laŭ floranta gotika stilo ŝajnas kvazaŭ enŝovita en la tuton kaj sep ornamripaj fenestroj lumigas la ĥorejon. Ĝi ne finiĝas (kiel ofte alie) poligonen aŭ apsiden sed per rekta muro en ties mezo troviĝas grandega ornamripa fenestro. Tio kunek un la ligna vagonvolbo super la halo donas al la kirko anglan stilon. Oni havas la impreson esti en kirkoj en Devon aŭ Cornwall.
Friedrich Knauf el Großtabarz konstruis en 1837 orgenon kun du klavaroj kej 25 registroj. Lia nevo Robert konstruis 61 jarojn pli malfrue (kiu estis transprensinta la atelieron en Bleicherode) novan instrumenton kun du klavaroj kaj novbaroka orgenfasado. El firmaa vidpunkto la instrumento memkompreneble ankaŭ ludu la rolon de publika prezentad-orgeno por interesotaj klientoj. Restaŭriĝo kompleta de la muzikilo okazis en 2013 fare de la firmao Brode el Heilbad Heiligenstadt. En la kadro ke amplekaj restaŭradlaboroj la ekstero puco purigitis kaj la kirkoturaj sontruoj ricevis persienojn.
Philosophia Botanica
Philosophia Botanica ("Botanika Filozofio", eld. 1, Stockholm & Amsterdam, 1751.) estis publikigita de la sveda naturalisto kaj kuracisto Karolo Lineo (1707–1778) kiu ege influis la disvolvigon de la botanikaj taksonomio kaj sistematiko en la 18a kaj 19a jarcentoj. Ĝi estis "la unua latina lernolibro de priskriba sistematika botaniko kaj botanika". Ĝi enhavas ankaŭ la unuan priskribon de Lineo de sia dunoma nomenklaturo.Philosophia Botanica reprezentas maturecon de la pensaro de Lineo pri botaniko kaj pri ties teoriaj fondoj, nome prilaboraĵo el ideoj unuafoje publikigitaj en sia Fundamenta Botanica (1736) kaj Critica Botanica (1737). La libro ankaŭ setlis bazan botanikan terminaron.
Eksteraj ligiloj
Elŝutebla skanaĵo de Philosophia Botanica Alirita la 2010-08-02.
Preĝejo Sankta Mario (Bleicherode)
Alifaroj en la 1970-aj jaroj
En 2019 ĝi elektitis preĝejo de la jaro fare de fondaĵo zorganta pri protektotaj monumentoj en Germanlando.
Péter Módos (luktisto)
Péter Módos [mOdoŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo Módos Péter estas hungara luktisto, olimpiano, trejnisto.
Péter Módos naskiĝis la en Szigetvár.
La Bona Renkontiĝo
La Bona Renkontiĝo, aŭ mallonge LaBoRen, estas esperantlingva podkasto de Stela Besenyei-Merger. Ĝi komenciĝis en julio 2017 kaj ĝi instruas kiel organizi Esperanto-renkontiĝojn. Ĝi estas disponebla laŭ permesilo Krea Komunaĵo Atribuite-Samkondiĉe 4.0.
Sousmoulins
Sousmoulins [] estas franca komunumo en la departemento Charente-Maritime, en la regiono Puatuo-Ĉarentoj. Ĝi havis 214 loĝantojn en la jaro 2012.
Geografio
Sousmoulins situas en la sudo de Charente-Maritime, sudoriente de Jonzac kaj  nordoriente de Bordeaux.
Maltbach
Maltbach havas diversajn signifojn:
Cigudosa
Cigudosa [ziguDOsa] estas municipo de Hispanio, en la regiono Kastilio kaj Leono, nordoriente de la provinco Sorio kaj komarko Tierras Altas (Altaj Teroj) en la nordo de la provinco.
Geografio
Ĝia municipa teritorio okupas totalan areon de 21,03 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 20 loĝantojn. Ĝi perdis loĝantojn dum la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj, kiel ja okazis en multaj loĝlokoj de la regiono, fakte perdis preskaŭ 500 loĝantojn el la 1940-aj jaroj.
Historio
La areo apartenis unue al la Regno Kastilio. En Mezepoko okazis reloĝado fine de la 10-a jarcento.
Aktualo
Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj), forstado kaj transmigra brutobredado (ŝafoj kaj bovoj). Lastatempe funkciado de servoj plej ekgravis, kune kun kultura kaj rura turismo, piedirado tra naturaj lokoj. Inter vidindaĵoj estas la preĝejo.
Pigra
Pigra estas komunumo de Italio.Val Rezzo estas komunumo de Italio. Ĝi apartenas al la regiono Lombardio kaj la Provinco Como. Fine de en la komunumo vivis. Kristana patrono estas la sanktulino Margareta de Antioĥio, kies memortago sekve estas la komunuma festotago.
Najbaras la komunumoj Argegno, Blessagno, Colonno, Dizzasco kaj Laino.
Książ
Książ (Fürstenstein) estas mezepoka kastelo en la urbo Wałbrzych (Waldenburg) de la nuna ŝtato Pollando (regiono Malsupra Silezio). Laŭ grandeco ĝi estas la tria en Pollando, post Vavelo en Krakovo (Kraków) kaj post kastelo en Malbork (Marienburg). Parto de ĝi estas atingebla de turistoj.
Historio
Ĝi estis konstruigita en la jaroj 1288-1292 de la princo Bolko la 1-a Severa el la pola dinastio Piastoj en la loko de antaŭa ligna urbo detruita de Přemysl Otakar la 2-a. Poste ĝi ofte ŝanĝis posedantojn. Je la komenco de 17-a jarcento ĝi iĝis posedaĵo de familio Hochberg. Ili alkonstruis novajn partojn de kastelo en la stilo de baroko.
En la 19-a kaj 20-a jarcentoj, la kastelon vizitis multaj famaj personoj, interalie Nikolao la 1-a, Winston Churchill, Zygmunt Krasiński kaj Izabela Czartoryska. Antaŭ la Unua Mondmilito, la familio Hochberg konstruigis ankaŭ tropikejon en apuda Lubiechów. Lasta posedanto de la kastelo de familio Hochberg estis Maria Teresa Olivia Hochberg von Pless, konata kiel princino Daisy.
Ekde la 1920-aj jaroj, la familio Hochberg havis financajn problemojn. En 1941 kastelon forprenis de ili Nazia Germanio, Organizaĵo Todt planis krei tie ĉefan sidejon de Adolf Hitler, adaptado al tiu celo detruis grandan parton de la kastelo.
Nuntempe eblas ĝin viziti. En la konstruaĵo troviĝas ankaŭ hotelo kaj restoracio.
Mandya
Mandya, laŭ kanara lingvo ಮಂಡ್ಯ estas urbego, administra centro de la samnoma distrikto Mandya en subŝtato Karnatako en sudokcidenta Barato.
Demografio
En 2011 populacio de Mandya estis. La legopovo estis 73%.
Historio
En la ĉirkaŭaĵo arkeologoj trovis malnovajn ĝainisman statuon. Mandya estis fondita en 1940.
Ekonomio
Mandya estas centro de la sukerkano-kultivado kaj ties prilaboro, tial la urbego estas nomita sukerurbo.
Klimato
Mandya situas en savanoklimato (Aw) laŭ klimata klasifiko de Köppen. Jare pluvas averaĝe po 693 mm. En septembro kaj oktobro pli ofte pluvas, en januaro kaj februaro apenaŭ pluvas. La averaĝa jara temperaturo varias inter 18-31 °C.
Trafiko
Al Mandya kuras 5 ĉefvojoj kaj kelkaj lokaj vojoj, krome traira fervoja linio funkcias. La plej proksima flughaveno funkcias en Majsuro.
Avezac-Prat-Lahitte
Avezac-Prat-Lahitte estas franca situanta en departemento Hautes-Pyrénées, regiono.
Pino sulla Sponda del Lago Maggiore
Pino sulla Sponda del Lago Maggiore estas komunumo de Italio.
Avezac-Prat-Lahitte
Ĝiaj loĝantoj nomiĝas Avezacais.
Jan Miroslav Bakalář
Jan Miroslav Bakalář-Srbecký (naskiĝis la 18-an de julio 1857 en Srbice apud Kojetín, mortis la 23-an de januaro 1935 en Podivín-Kostel) estis katolika pastro, religia publicisto kaj verkisto, kolektanto de fabeloj, propagandisto de artefarita lingvo volapuko, aŭtoro de fakaj laboraĵoj kaj gazetaj artikoloj. Sed poste li propagandis Esperanton, li estas inter delegitoj de UEA.
Li studis en gimnazioj en Kroměříž kaj Přerov, poste li eniris seminarion en Brno kaj en 1884 estis ordinita je sacerdoto. Li kapelanis en Křižanov, Jenešov kaj Bučovice, administris en Bohuslavice kaj en 1887 li fariĝis katekizisto en burĝaj kaj ĝeneralaj lernejoj en Břeclav.
Jam kiel studento li kolektis naciajn fabelojn kaj kantojn por la praga „Slavia" kaj kontribuis al la vortaro de Kott, al la gazetoj „Hlas brněnský" (Voĉo de Brno), „Komenský" (Komenio - „Pri sanga literaturo", 1881), „Literární obzor" (Literatura horizonto), „Světozor" (Mondkoncepto), „Časopis muzejního spolku olomúckého" (Gazeto de la muzea societo de Olomouc) k.a.
Plie li kontribuis al pluraj volapukaj gazetoj en Vieno, Munkeno, Londono, Torino k.a.
Gergely Leblanc
Gergely Leblanc [gergej], laŭ hungarlingve kutima nomordo Leblanc Gergely estas hungara baletisto. Lia patro estis Győző Leblanc.
Gergely Leblanc naskiĝis la  en Budapeŝto.
Biografio
Gergely Leblanc akiris baletistan diplomon en la Hungara Dancarta Altlernejo en 2011, sed li studis jaron ankaŭ en en:Royal Ballet School. Liaj pli gravaj instruistoj estis Imre Dózsa kaj Tamás Solymosi. Post la baleta diplomo li baletis en baleta branĉo de la Budapeŝta Ŝtata Operejo, kie baldaŭ estis levita titulara privata baletisto. Li ricevis premiojn inter 2011-2021.
1411
En la jaro 1411 post Kristo okazis, interalie:
Montry
Montry estas franca situanta en departemento Seine-et-Marne, regiono Francilio.
Ĝiaj loĝantoj nomiĝas Montéricultois.
Balkonas (filmo)
Balkonas - litove "balkono" - estas litova kineja filmo el la jaro 2008 de la reĝisorino Giedrė Beinoriūtė. Temas pri unua amo kaj amikeco inter du 11-jaraj infanoj. La filma premiero okazis la 16-an de oktobro 2008 en la kineja centro „Forum Cinemas Vingis“ en Vilnius.
Enhavo
En la 1980-aj jaroj en sovetunia Litovio, malgranda urbeto en la provinco, pluretaĝa slabokonstruaĵo tiutempe tipa por multaj sovetunie influitaj ŝtatoj de orienta Eŭropo:
La 11-jarulino Emilija konstatas, ke en la apuda loĝejo ekloĝas patro kun 11-jara knabo, Rolanas. Inter la infanoj, kiuj ofte staras sur la apudaj balkonoj, dividite nur per maldika betona mureto, ekestas ligo. Ili multe babilas kaj ludas ŝakon, ĉiu sur sia balkono, aŭ interbabilas en siaj ĉambroj tra la truetoj de kontaktingo, same dividite nur per maldika betona muro ... en privateco. Renkontiĝante surstrate, en la ĉeesto de aliaj, ili sentas timidon. Montriĝas ke la gepatroj de Emilija ankaŭ estas ĉe la limo de divorco - la infanoj jen havas komunan temon. Malbonŝance, Emilija falas de la balkono, ne serioze vundiĝas, sed tamen la gepatroj malpermesas al ŝi plu eliri balkonen. Tio kuraĝigas ambaŭ infanojn interkonsenti pri "vera" renkontiĝo.
Premioj
En 2009, la filmo en la kategorio mallonga filmo ricevis la litovan kino-premion "Sidabrinė gervė" ("arĝenta gruo").
Chrenovec-Brusno
Chrenovec-Brusno, hungare Tormásborosznó [tormAŝborosnO], germane Chrenowetz-Brusna estas unuigita vilaĝo kaj municipo en Slovakio.
Situo
Chrenovec-Brusno situas laŭ ĉefvojo kaj fervojoN-ro 145 Handlová-Prievidza. La lasta urbo troviĝas je 7 km-oj.
Historio
Chrenovec-Brusno naskiĝis en 1960. Tiam unuiĝis Chrenovec kaj Brusno. La plej frue  ambaŭ komunumoj  apartenis al  Princo Pribina de Nitra, post estingo de  Granda Moravio al Hungara reĝlando, al (Nyitra-a reĝa departemento, al distrikto de Privigye), poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio (Trenčín-a departamento, distrikto Prievidza). Inter 1976-1990 apuda vilaĝo Lipník ) unuiĝis kun Chrenovec-Brusno. Post la j.1993 Lipník denove apartig̑is. En 2001 vivis tie 1281 homoj, (1264 slovakoj).
Nyitratormás/Chrenovec
La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1243 en formo "Hyrenouch". En 1778 loĝis tie 181 vilaĝanoj, en 1828 186 vilaĝanoj en 27 domoj. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Nyitratormás 374 homoj, (plejparte slovakoj).
Auvernier (stacidomo)
Auvernier estas fervoja stacidomo en Auvernier, Svislando.
Listo de riveroj laŭ longo
Tio estas listo de la plej longaj riveroj sur la Tero. Ĝi inkludas riversistemojn super 1,000 kilometrojn longajn. Oni devas atenti, ke estas multaj disputoj pri la longecoj de riveroj, foje ĉar oni inkludas aŭ ne inkludas alfluantojn, foje ĉar oni inkludas aŭ ne neprecizajn longareon ĉe la ekfluo, tio estas ne klaras kie precize estas la ekfluo (foje simile pri la elfluo), kaj foje oni ne uzas la samajn mezursistemojn, kiuj ju pli precizaj des pli longaj, ekzemple je kalkuloj de meandroj, kurboj ktp. Tiele ĉe plej riveroj, diferencaj fontoj havigas konfliktajn informojn pri la longo de riversistemo. La informaro en diferencaj fontoj estas inter parentezoj.
Charles-Marie Gariel
Charles-Marie GARIEL (n. 1841 – m. 1924) estis franca medicinisto kaj profesoro pri medicina fiziko.
En 1873, li fariĝis sekretario de la Franca Asocio por antaŭenigo de sciencoj, kies prezidanto estis Henri Poincaré. En 1876, li estis membro de la societo de matematiko de Francio kaj eniris la Akademion de Medicino en 1882.
En 1879, li instruis kemion en la Nacia Lernejo de Pontoj kaj Vojoj kaj, en 1887, li estis profesoro pri medicina fiziko en la fakultato pri medicino kaj poste ties dojeno.
La ĉi supraj informoj baziĝas parte sur artikolo de la Universitato de Nancy pri Charles-Marie Gariel.
Charles-Marie Gariel pri Esperanto
Al Pierre Corret, kiu petis lian opinion, kiam li preparis sian disertacion por doktoriĝo en Medicino pri la temo “Utilité et possibilité de l'adoption d'une langue internationale auxiliaire en médecine“ (1908), Charles-Marie Gariel respondis jene :
''Vi demandas mian opinion pri demandoj, kiujn mi opinias povi resumi tiel:
''1° Ĉu estas intereso por la medicinistoj scipovi internacian helplingvon ?
Platpreso
Platpreso (aŭ ofseto) estas unu el la tri ĉefaj metodoj presi (apud konkava preso kaj konveksa preso). Ĝi estas vaste uzata presteĥniko, ĉe kiu la inko estas transmetita de plato al gumfolio kaj tiam sur la surpresatan surfacon. Fizika bazo de la teĥniko estas malsamaj surfacaj strukturoj de la presplatoj: La presanta parto de la plato altiras oleon kaj forpuŝas akvon, kaj tial alprenas la inkon, la ne presanta parto de la plato altiras akvon, kaj tial ne altiras la inkon; tielmaniere adaptitas la bildoj al sur la papero.
Charles-Marie Gariel
Charles-Marie Gariel pri Esperanto
''2° Ĉu Esperanto povas esti tiu internacia helplingvo ?
''Mi tuj konigas al vi mian opinion pri tiu temo.
''Mi ne haltos longtempe pri la utileco de lingvo, kiu estus komprenata kaj parolata de ĉiuj homoj : mi kredas ke tio estas punkto, kiun neniu kontestas. Mi tamen prezentos al vi kelkajn konsiderojn, kiuj baziĝas sur aparta vidpunkto.
''Ni konsideru kunvenon de personoj apartenantaj al tri apartaj naciecoj A, B kaj C, kaj tiaj, ke ĉiu scipovas nur sian gepatran lingvon. Por ke ĉiu el ili komprenu tion, kion diras ĉiu el la du aliaj, necesas ne malpli ol ses interpretistoj: A-B, B-C kaj C-A, kaj ses tradukoj:
''A en B, B en C, C en A,
''B en A, C en B, A en C.
''Se ĉiu el tiuj personoj scipovus nur unu saman lingvon aldone al sia gepatra, ili interkompreniĝus sen interpretisto kaj sen tradukado : la avantaĝo estas eksterduba.
''La avantaĝo estas multe pli granda se tiuj personoj apartenas al kvar naciecoj: oni agnoskas ke, en tiu kazo, necesus ne malpli ol ses interpretistoj kaj dekdu tradukoj. ''Tiu ĉi kazo ne estas malofta: en multaj internaciaj kongresoj, la akceptataj lingvoj estas la franca, la angla, la germana kaj la itala. Post komunikaĵoj aŭ diskutado, oni foje faras resumon en unu lingvo, sed mi neniam vidis ke oni faris resumojn en tri lingvoj; el tio rezultas ke ĉeestantoj ne povas scii kio estis dirita. Krome, tiuj resumoj havigas nur nekompletan ideon pri la laboro prezentita kaj pri la rimarkoj, kiujn ĝi inspiris.
''Kiom avantaĝe estus se ĉiuj komunikaĵoj estus prezentitaj en unika lingvo komprenata de ĉiuj !
''Tutsamaj rimarkoj estus fareblaj por la publikigado de libroj, revuoj, ĵurnaloj, kies disvastigo estas limigita preskaŭ nur al ilia origina lando se ne estas traduko (...). ''Post serioza studado, mi estas konvinkita ke Esperanto posedas ĉiujn ecojn, kiujn oni povas, kiujn oni devas serĉi por internacia helplingvo. Ĝi estas facile lernebla ĉar ĝia gramatiko estas tre simpla : la kreado de vortoj baziĝas sur limigita nombro de radikoj kaj prezentas grandan flekseblecon, kiu ebligas esprimi ĉiujn ideojn kaj kiu, aparte, facile kaj klare adaptiĝas al la esprimado de la sciencaj ideoj ; la sperto estas jam vaste farita pro la multaj artikoloj, kiuj jam aperis pri la plej diversaj temoj. ''Esperanto jam farus grandajn servojn se ĝi estus lingvo nur skribe uzebla; sed ne estas tiel, ĉar ĝi estas lingvo ankaŭ tre bone uzebla en konversacio : la sperto pri tio estis multfoje farita, precipe dum la grandaj esperantistaj kongresoj.
Ni povus deziri ke, kiel tio okazis iam, la rolo de internacia lingvo estu konsentita al la franca. Sed oni ne havu iluziojn pri tio : la nunaj rivalecoj inter la popoloj ne ebligas esperi ke povu esti tiel. Ni akceptu la situacion kaj, ĉar tiu solvo estas neesperebla, ni aliĝu al tiu, kiun proponas Esperanto.
Bibliografio
"Recueil des travaux scientifiques de Léon Foucault". Parizo : eld. Gauthier-Villars. Publikigita fare de Charles-Marie Gariel. 1878. 2 vol.
Diversaj artikoloj en "La Nature ", revuo de sciencoj kaj ties aplikaĵoj al la artoj kaj la industrio. Parizo : eld. Masson. 1878 :
13-a de januaro
La 13-a de januaro estas la 13-a tago de la jaro laŭ la gregoria kalendaro. 352 tagoj restas (353 en superjaroj).
Je la 13-a de januaro okazis, interalie:
Tagoj de semajno
La 13-a de januaro estas (laŭ gregoria kalendaro):
Lumsensilo
Lumsensilo aŭ laŭ la komuna ĵargono Lumkapta ĉelo, aŭ pli komplike kaj neologie Fotoreceptoroĉelo, estas speciala speco de neŭrono troviĝanta en la retino de la okulo, kiu estas kapabla je fototransmeto. La granda biologia graveco de fotoreceptoroj estas, ke ili konvertas lumon (elektromagneta ondo) en signalojn, kiuj povas stimuli biologiajn procezojn. Pli specife, fotoreceptoroproteinoj en la ĉelo sorbas fotonojn, ekigante ŝanĝon en la membranopotencialo de la ĉelo.
La du klasikaj tipoj de fotoreceptoroĉeloj estas bastonetoj kaj konusetoj, ĉiuj kontribuas al informoj uzataj de la vida sistemo por formi reprezentadon de la vida mondo, nome vidaĵo. La bastonetĉeloj estas pli mallarĝaj ol la konusetĉeloj kaj distribuantaj alimaniere trans la retino, sed la kemia procezo per kiu oni subtenas la fototransmeton estas simila. Bastonetoj estas multe pli nombraj (ĉ. 95 % de la fotoreceptoroĉeloj) ol la konusetoj; sed estas neniu bastonetĉelo en la centra parto (surfaco je 0,6 mm diametro) de la foveo. Estas tri specialigitaj sortoj de konusetoj, ĉiu estas aparte sensiva al unu el la tri koloroj: ruĝa, verda kaj blua (vidu bildon).
Tria klaso de lumkaptaj ĉeloj estis malkovrita dum la 1990-aj jaroj: nome la lumsentemaj ganglioĉeloj. Tiuj ĉeloj ne kontribuas al vido rekte, sed supozeble apogas tago-noktajn ritmojn kaj pupilan reflekson.
Ekzistas gravaj funkciaj diferencoj inter la bastonetĉeloj kaj konusetĉeloj. Bastonetoj estas ekstreme sentemaj, tiamaniere ke ili povas esti ekigataj per tre malmulto da fotonoj (preskaŭ nur unu). Pri tre malaltaj lumaj niveloj, vida sperto estas kalkulita sole de la bastonetosignalo, pro tio ke la konusetoj ne estas sufiĉe sensivaj. Tio klarigas kial koloroj ne povas esti vidataj ĉe malaltaj lumoniveloj: nur unu speco de lumkapta ĉelo estas aktiva.
József Simonfi
József SIMONFI (Simonfy) [ŝimonfi] estas rumania hungara poeto. Li naskiĝis en Zalău la 31-an de julio 1952.
Kariero
József Simonfi estis laboristo en sia naskiĝurbo, poste en Satmaro. Nuntempe li estas la dungito de Liceo Kölcsey de Satmaro.
Alvise la 1-a Mocenigo
Alvise MOCENIGO la 1-a (1507–1577) estis la 85-a doĝo de la Respubliko de Venecio, sukcedinto de Pietro Loredan inter la 11-a de majo 1570 ĝis la 4-a de junio 1577, kiam li estis sukcedita de Sebastiano Venier. Li estis klera homo kaj protektanto de la sciencoj, beletroj kaj artoj. Plurfoje li aktivis kiel diplomato kaj estis ambasadoro de Venecio apud Karlo la 5-a (1500-1558) kaj la pontificoj Paŭlo la 4-a kaj Pio la 4-a.
Dum lia ascendo, la Otomana Imperio prepariĝis por milito kontraŭ Venecio. La konflikto okazis en la 17-a de septembro 1570, kaj Venecio perdis la fortresojn de Nikozio kaj Famagusta, en la insulo de Kipro. Malgraŭ la venko de la kristana koalicio en la Batalo de Lepanto, Venecio estis devigita subskribi malfavoran pacotraktadon kun la turkoj, en la 7-a de marto1573, kaj per tio ĝi agnoskis la perdon de Kipro. En julio 1574, Henriko la 3-a (1551-1589) vizitis Venecion, tiam kiam li elvenis de Pollando por enoficiĝi en la novan tronon.
Familio Mocenigo
<Gallery> Doge_Pietro_Mocenigo.png| Pietro Mocenigo (1406-1476) Bellini, Gentile - Mocenigo, Giovanni, Doge - Museo Correr.jpg| Giovanni Mocenigo (1409-1485) Doge_Tommaso_Mocenigo.png| Tommaso Mocenigo (1343-1423) Andrea Mocenigo (1473–1542).jpg| Andrea Mocenigo (1473-1542) Alvise Mocenigo la 2-a (1626–1709).jpeg| Alvise la 2-a Mocenigo (1628-1709) Alvise Mocenigo la 3-a (1722–1732).jpg| Alvise la 3-a Mocenigo (1662-1732) Alvise IV Mocenigo.jpg| Alvise la 4-a Mocenigo (1701-1778) </Gallery>
Vidu ankaŭ
<Gallery> Giovanni Bellini, portrait of Doge Leonardo Loredan.jpg| Leonardo Loredan (1436-1521) Pope_Paul_IV.PNG| Paŭlo la 4-a (1476-1559) Self-portrait_of_Titian.jpg| Ticiano (1477-1576) Jacopo Tintoretto 027.jpg| Jacopo Sansovino (1486-1570) Palma il Giovane 007.jpg| Nicolò da Ponte (1491-1585) </Gallery> <Gallery> Jacopo_Tintoretto_037.jpg| Sebastiano Venier (1496-1578) Ritratto di Pio IV.jpg| Pio la 4-a (1499-1565) Titian_-_Portrait_of_Charles_V_Seated_-_WGA22964.jpg| Karlo la 5-a (1500-1558) Palladio.jpg| Andrea Palladio (1508-1580) Lazarus_by_Tintoretto-St_Katharinen_Luebeck_(cropped).jpg| Jacopo Tintoretto (1518-1594) </Gallery> <Gallery> Famagusta_by_Giacomo_Franco.jpg| Marcantonio Bragadin (1523-1571) Paolo_Veronese_007.jpg| Paolo Veronese (1538-1588) Henri3France.jpg| Henriko la 3-a (1551-1589) Battle_of_Lepanto_1571.jpg| Batalo de Lepanto </Gallery>
Marie Tussaud
Marie TUSSAUD (naskiĝis 1-an de decembro 1761, mortis 16-an de aprilo 1850) estis svisa modlistino de vaksfiguroj kaj fondinto de la muzeo Madame Tussauds en Londono. (panoptiko)
Ŝi lernis la metion de Phillipe CURTIUS kiu posedis propran muzeon en Parizo. Li kaj Marie Tussaud kreis vakskapojn de la viktimoj de la gilotino dum la franca Revolucio. Curtius mortis en 1794 kaj en 1802 Tussaud translokiĝis al Londono. En 1835 ŝi starigis konstantan ekspozicion de vaksfiguroj en Baker Street. La muzeo ankoraŭ ekzistas sed en 1884 translokiĝis al Marylebone Road kaj tie oni povas rigardi vivo-grandajn vaksfigurojn de famuloj kaj eminentuloj de la hodiaŭo el ĉiuj landoj.
Nuntempe la muzeo havas filiojn en Amsterdamo, Honkongo, Las Vegas kaj Novjorko.
Opole
Opole (Opole; Oppeln; Opolí) estas urbo en la sudokcidento de Pollando, kiu laŭ la stato de havis loĝantaron de urbanoj, kio egalas al loĝdenso de  homoj/km². La urbo estas la sidejo de okcidentslavaj opolanoj (kies duko el la linio de Piastoj Władysław Opolczyk fondis en 1382 monaĥejon de paŭlanoj sur Jasna Góra en Częstochowa). Ĉefurbo de silezia princlando Opolo respektive Opolo-Ratiboro, poste transprenita de Reĝlando Prusio kaj ĝis 1945 apartenanta al Germanio. Temas pri unu el historiaj ĉefurboj de Supra Silezio kaj unu el ties plej malnovaj urboj. Etimologie la nomo en slavaj lingvoj signifas najbaran komunumon. Situante meze de la regiono Supra Silezio kaj borde de la rivero Odro, la urbo estas la administra centro de provinco Opolio.
Mekanika prilaboro
La mekanika prilaboro' ĝenerale klasifikiĝas en du grandajn grupojn; ekzistas unuflanke deprenaj metodoj, per kiuj oni iom post iom deprenas materialon de pli granda peco (Vd la artikolon maŝinkonstruado) kaj aliflanke nedeprenaj metodoj, per kiuj oni principe ne deprenas materialon, sed ŝanĝas ĝian proprecon (Vd la artikolon metalurgio), ĝiajn formon (Vd la artikolon pregado) kaj/aŭ dimension.
Opole
Opole situas inter la urboj Vroclavo (Wrocław, Breslau) kaj Katowice (Kattowitz) kaj estas centro de germanlingva minoritato de la lando. Krome ĝi ankaŭ estas sidejo de katolika diocezo, do havas katolikan episkopon. En Opole troviĝas universitato (kun la unua fakultato pri katolika teologio de Pollando), teknika universitato, altlernejo pri arto kaj muziko kaj pluraj sciencaj institutoj.
Honoraj civitanoj de la urbo
Aliaj personoj ligitaj kun la urbo
Esperanto en Oppeln
Unua Esperanto-klubo estis fondita en 1908. En 1919 en Opole esperantistiĝis fratoj Fethke: Stephan (* Danzig 1901), Jan (* Oppeln 1903) kaj Edmund (* 1905). La familio Fethke translokiĝis al Bydgoszcz/Bromberg en 1921. Krome aktivis esperantistino Elżbieta Solak.
Partneraj urboj
Krome la provinco Opolio ekde februaro 1996 havas partnerajn rilatojn al la federacia lando Rejnlando-Palatinato de Germanio.
Magda Farkas
FARKAS Magda [farkaŝ] 'Magda Csáki Farkasné' estas rumania hungara pedagogino kaj psikologino. Ŝi naskiĝis en Aiud la 13-an de aŭgusto 1932 kaj mortis en Kluĵo la 19-an de januaro 2015. Ŝi estis la edzino de pedagogo Zoltán Farkas.
Kariero
Magda Farkas akiris diplomon en 1955 pri pedagogio-psikologio en Universitato Bolyai de Kluĵo. Ŝi laboris de 1955 en la universitato, de 1961 en la Padagogia Scienca Esplorinstituto, de 1975 ĝis 1988 ŝi estis ĉefesploristino en la Sociscienca Eplorcentro de la universitato de Kluĵo. Ŝia esplorkampo estis la speciala pedagogio (defektologio).
Vitória de Santo Antão
Vitória de Santo Antão estas municipo kaj grandurbo de la brazila subŝtato Pernambuko.
Geografio
Vitória de Santo Antão situas sur ebenaĵo en orienta parto de la lando. La najbaraj municipoj estas Glória do Goitá, Pombos, Moreno, Escada, Cabo de Santo Agostinho, São Lourenço da Mata. Recife (kun Atlantiko) troviĝas 45, Maceio 178, Natalo (Brazilo) 260, Salvador de Bahio 645, Teresina 896, São Luís 1172, Belo Horizonte 1608, Braziljo 1615, Belém 1638, Goiania 1789, Nova Iguaçu 1847, Rio-de-Ĵanejro 1850, Campinas 2071, Guarulhos 2086, San-Paŭlo (urbo) 2097, Curitiba 2426, Campo Grande 2489, Manaus 2792, Porto Alegre 2947 km.
Historio
La unuaj portugaloj alvenis en 1626. Baldaŭ oni okupiĝis pri sukerkanoj. La oficiala fondiĝo okazis en 1811.
Ekonomio
En plena municipo de Vitória de Santo Antão oni okupiĝas pri komerco, industrio (produktado de okulvitroj, manĝaĵoj, trinkaĵoj), agrikulturo (sukerkanoj, citronoj, brutoj).
Klimato
Vitória de Santo Antão apartenas al la tropika klimato. La averaĝa jara temperaturo estas 24 °C, ĝi ŝanĝiĝas inter 16-32 °C. Jare pluvas po 1211 mm. En ĉiuj monatoj pluvas, tamen pli ofte inter marto-aŭgusto.
Trafiko
Vitória de Santo Antão situas laŭvoje inter Recife kaj Caruaru.
Registaro de la Franclingva Komunumo
La Registaro de la Franclingva Komunumo (france: Gouvernement de la Communauté française) estas la plenuma branĉo de la Franclingva Komunumo de Belgio, kun sidejo en Bruselo. Ĝi konsistas el nombraj ministroj elektitaj de la Parlamento de la Franclingva Komunumo kaj estas estrita de la Ministro-Prezidanto. El Majo 2014 oni formis koalicion inter la Socialisma Partio kaj la Centro Demokrata Humanista; la socialistoj havas kvin ministrojn inter kiuj la Ministro-Prezidento, dum la kristan-demokratoj kvar.
Mettmann
Mettmann estas urba komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Mettmann de la federacia lando Nordrejn-Vestfalio kaj estas la administra centro de la distrikto. Fine de la urbo havis  loĝantojn.
1412
En la jaro 1412 post Kristo okazis, interalie:
Langnau
Langnau (prononcu Langnaŭ) havas plurajn signifojn:
Imre Simonfi
Imre SIMONFI [ŝimonfi] estas rumania hungara poeto, ĵurnalisto. Li naskiĝis en Bordoșiu la 10-an de decembro 1930.
Kariero
Imre Simonfi diplomitiĝis en Moskvo pri arthistorio (1954). Li estis ĵurnalisto de Művelődési Útmutató/Művelődés (1954–66), poste de Szabad Szó (1966–69) de Temeŝvaro, de Vörös Lobogó (1969–85) de Arad. Li publikigis en gazetoj Előre, Ifjúmunkás, Pionír, Falvak Dolgozó Népe, Korunk.
Veronika
Veronika estas latinigita versio de la origine grekdevena virina nomo Βερενίκη, Berenikē, signifanta alportanto de venko.
Al la nomo estas ligita, ke laŭ apokrifa skribo, Veronika estis nomo de tiu virino, kiu dum la pasiono transdonis tukon al Jesuo, laŭlegende ŝian vualon, por forviŝi de lia vizaĝo sangon kaj ŝviton, kaj laŭ mezepoka legendo (la tuko aperis en la 12-a jarcento) en la ŝtofo videbliĝis liaj vizaĝaj trajtoj. Same laŭlegende, Veronika suferis de hemofilio kaj en la momento, kiam ŝi tuŝis Jesuon, ŝi saniĝis. Pro la mezepoka legendo, la momento kiam Veronika per tuko viŝas la vizaĝon de Jesuo iĝis parto de la preĝaro Via crucis kaj de multaj bildigoj pri la vojo de Jesuo al sia krucumo. La nova testamento ne mencias ŝin.
Stoob
Situo
Stoob situas sur malebenaĵo, laŭ rojo, laŭ ĉefvojo Oberpullendorf-Eisenstadt, laŭ fervojo Sopron-Kőszeg. Oberpullendorf troviĝas 4 km-ojn.
Historio
La loko estis trovejo de fero. La unua mencio pri la setlejo devenis el 1229. La kampoj longe apartenis al ekleziejo. Ekde la 17-a jarcento la loĝantoj precipe okupiĝis pri farado de argilak potoj. En 1910 loĝis en Csáva 1395 da homoj, aŭstroj en majoritato, hungaroj en minoritato. Ĝis 1920 Csáva apartenis al Hungario, al Sopron (reĝa departemento), al distrikto de Felsőpulya, poste al Aŭstrio (dume inter 1938-1945 al Germanio).
Sabyinyo
La metrojn alta, ne plu aktiva vulkano Sabyinyo (ankaŭ literumata Sabinyo, Sabinio kaj Sabinjo) estas la plej orienta el la ok vulkanoj en la Virunga Montaro, kiuj apartenas al la Granda Rifta Valo, kiu dividas la plejan orienton de Afriko de la resta kontinento. La monto situas en triangulo inter la tri ŝtatoj Ruando, Ugando kaj Demokratia Respubliko Kongo (Kongo Kinŝasa).
Ĉe la ruanda parto de la monto ekzistas la Nacia Parko de Vulkanoj, ĉe la konga parto la Nacia Parko Virunga Montaro kaj ĉe la uganda flanko la Mgahinga Gorila Nacia Parko. La tri naciaj parkoj konatas pro la ĉi-tie vivantaj montaj goriloj, kiuj tutmonde estas en danĝero de dormorto. Ĉe la deklivoj de la monto Sabyinyo vivas grupo da goriloj, kiuj estas alkutimigitaj al turistoj kaj al kiu regule gvidiĝas malgrandaj grupoj da homaj vizitantoj. La gorila grupo laŭ la monto nomiĝas "Sabinyo" kaj gvidiĝas de 30-jara, 2 metrojn alta monta gorilo, kiu nomiĝas Guhonda kaj koresponde al sia alta aĝo havas nigran felon dorse grizecan.
Jean-Michel Lemétayer
Jean-Michel Lemétayer (naskiĝis la en Vignoc, Ille-et-Vilaine, Francio) estas prezidento de la franca federacio de la sindikatoj de agrikulturaj ekspluatantoj (france Fédération nationale des syndicats d'exploitants agricoles, FNSEA) ekde majo de 2001. Krome li estas lakto-produktanto en Vignoc en la franca departemento Ille-et-Vilaine.
Li estas ankaŭ membro de la Franca konsilejo ekonomia kaj socia, administranto de la Sopexa kaj de la banka grupo Crédit agricole. Li ankaŭ estas prezidento kaj kun-fondinto de la franca salono pri animalaj produktoj SPACE kaj prezidento de la administra konsilejo de la lernejo por agronomaj inĝenieroj de Rennes (École nationale supérieure agronomique de Rennes, ENSAR).
La, parolante pri la franca ministrino pri Agrikulturo Christine Lagarde dum elsendo de la franca radio Europe 1, li klare deklaris sian favoran inklino por Esperanto.
Carrascosa de la Sierra
Carrascosa de la Sierra [karasKOsa delaSJEra] estas municipo de Hispanio, en la regiono Kastilio kaj Leono, norde de la provinco Sorio kaj komarko Tierras Altas (Altaj Teroj) en la nordo de la provinco, kaj en la subkomarko Almarza. La loknomo Carrascosa de la Sierra estas komprenebla etimologie kiel Kverkaro de la Montaro.
Geografio
Ĝia municipa teritorio okupas totalan areon de 12,76 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 17 loĝantojn. Ĝi perdis loĝantojn dum la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj, kiel ja okazis en multaj loĝlokoj de la regiono, fakte perdis 250 loĝantojn el la 1910-aj jaroj.
Ĝi distas 27 km de Sorio, provinca ĉefurbo. Ĝi limas kun Castilfrio de la Sierra, Valtajeros, Aldealices, Magaña, Aldealseñor, La Losilla kaj Magaña.
En ĝia teritorio inklude en la Reto Natura 2000 estas la Loko de Komunuma Intereso konata kiel Oncala-Valtajeros okupanta 119 hektarojn, nome 9% de la teritorio.​ Tie eblas vidi ankaoraŭ liberajn lupojn.
Historio
La areo apartenis unue al la Regno Kastilio. En Mezepoko okazis ekreloĝado fine de la 10-a jarcento kun ebla fondo en la 16-a jarcento.
Ĝi apartenis al la Duko de Alba, kiu havis nuran privilegion nomumi urbestron. En 1836, oni nuligis la institucion Mesto, kio rezultis en ruinigo de la transmigra brutobredado, ĉefa enspezofonto de Carrascosa de la Sierra.
Aktualo
Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj), forstado kaj transmigra brutobredado (ŝafoj kaj bovoj). Lastatempe funkciado de servoj plej ekgravis, kune kun kultura kaj rura turismo, piedirado tra naturaj lokoj. Inter vidindaĵoj estas la preĝejo, la ermitejoj, la horloĝturo, la pilorio kaj diversaj tipaj konstruaĵoj. Krome estas la Dolmeno de Alto de la Tejera, sur la limo kun la teritorio de Castilfrío de la Sierra.
Bufro (fervojo)
Bufro estas konstrua parto kun puŝrisortego por moderigi la kunpuŝiĝojn de fervojaj veturiloj. La bufro bremas la veturilojn je kontrolita maniero, sed apenaŭ forprenas mekanikan energion, ĉar la aliformiĝo de la risorto estas elasta kaj sendamaĝa. Tio helpas eviti damaĝojn de la veturilo kaj de la transportataj personoj kaj objektoj.
Bufroj prezentiĝas ĉe preskaŭ ĉiuj relaj veturiloj, unuavice trajnaj lokomotivoj kaj vagonoj. Trajnaj vagonoj ĉe ĉiu fino povas havi unu centran, aŭ pli ofte du flankajn bufrojn, kaj aldone junton (kutime inter la du flankaj bufroj), per kiu ligeblas du vagonoj. Se trajna vagono ĉe ĉiu flanko nur havas unu bufron, ĝi troviĝas centre de la vagona fronto kaj malfronto – tiu konstrumodelo maloftiĝis dum la 20-a jarcento.
Laŭ la pli ofta modelo vagono en ĉiu flanko havas du bufrojn, en sama distanco de la reloj. Komence la du bufroj troviĝis proksime unu de la alia, sed komence de la 20-a jarcento oni interkonsentis pri la ankoraŭ valida internacie normigita distanco de 1750 milimetroj. La bufromezo rajtas troviĝi inter 940 kaj 1065 milimetroj super la plej supra parto de la relo.
Bufroj forestas ĉe veturiloj ekipitaj per aŭtomataj kupliloj.
Tribuno
Tribuno estas termino historie por alta podio por Roma juĝisto, poste por episkopo en la absido de baziliko, poste por galerio, malfermiĝanta alte super navo, aŭ sur ĉambrego kaj rezervita al eminentaj ĉeestantoj, por ekzemplo la diplomataj tribunoj ĉe la parlamentejo, kaj por elstara podio, plejofte kun seĝo kaj pupitro, de kie parolas oratoro, precipe politika, sed ne nur.
Laŭ Francisko Azorín tribuno estas Estrado, podio, loko starigita por oratoro. Li indikas etimologion el la latina tribunus (tribuno).
En religia arkitekturo tribuno estas alta galerio, kutime sur unua etaĝo, super la flankaj navoj de temploj, kun ties samaj longo kaj larĝo kaj malfermita al la centra navo, kie situas la ĉeestantoj. Ĝi estis uzata ĉefe en la grandaj konstruaĵoj de bizanca, romanika kaj gotika arkitekturoj. En prakristanaj bazilikoj, tribuno estis la benkaro tuj apuda al la absido.
Cerbón
Cerbón [zerBON] estas municipo de Hispanio, en la regiono Kastilio kaj Leono, nordoriente de la provinco Sorio kaj komarko Tierras Altas (Altaj Teroj) en la nordo de la provinco.
Polignac (Charente-Maritime)
Polignac [] estas franca komunumo en la departemento Charente-Maritime, en la regiono Puatuo-Ĉarentoj. Ĝi havis 159 loĝantojn en la jaro 2012.
Cerbón
Geografio
Ĝia municipa teritorio okupas totalan areon de 18,02 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 30 loĝantojn. Ĝi perdis loĝantojn dum la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj, kiel ja okazis en multaj loĝlokoj de la regiono, fakte perdis 270 loĝantojn el la 1950-aj jaroj.
Ĝi distas 46 km de Sorio, provinca ĉefurbo. La municipa teritorio enhavas la loĝlokojn Cerbón kaj Las Fuesas.
Historio
La areo apartenis unue al la Regno Kastilio. En Mezepoko okazis reloĝado fine de la 10-a jarcento.
Meze de la 19-a jarcento la municipa teritorio pliiĝis ĉar ĝi aligis Las Fuesas.
Aktualo
En la aktualo, kun la municipoj San Pedro Manrique, Villar del Río, Magaña, Oncala, Yanguas, Fuentes de Magaña, Santa Cruz de Yanguas, Vizmanos, Las Aldehuelas, Valtajeros, Valdeprado, Castilfrío de la Sierra, Estepa de San Juan, Aldealices kaj Carrascosa de la Sierra, ĝi formas la municiparon Mancomunidad de Tierras Altas de Soria.
Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj), forstado kaj transmigra brutobredado (ŝafoj kaj bovoj). Lastatempe funkciado de servoj plej ekgravis, kune kun kultura kaj rura turismo, piedirado tra naturaj lokoj. Inter vidindaĵoj estas la preĝejo de Sankta Petro.
Ĉinaj Ruĝaj Gardistoj
En Ĉinio, la ruĝaj gardistoj estis politika amas-movado de civitanoj, ĉefe junuloj kaj studentoj, promociita de la registaro de Mao Zedong, dum la kultura revolucio, inter 1966 kaj 1976.
La unuaj homoj kiuj uzis la nomon "Ruĝaj Gardistoj" estis grupo da studentoj de supera lernejo en Beijing, gvidataj de Zhang Chengzhi, kiuj nomis sin tiel en du afiŝoj, kiujn ili produktis en 1966, en kiuj ili akuzis la dirigentoj de la lernejo esti "intelekte elitismaj", kaj havi "burĝaj tendecoj". Post nelonge, grupoj da studentoj trans la tuta ĉefurbo, kaj poste trans la tuta lando, nomis isn mem la "Ruĝaj Garditoj". Tamen, la kreado de ĉi tiuj grupoj estis sufiĉe spontanea. Mao Zedong malferme aprobis, kaj instigis ĉi tiujn grupojn batali kontraŭ la "burĝaj tendencoj" ene de la komunisma partio, kaj kontraŭ la "malamikoj de la revolucio". Ŝajnas verŝajme, ke li volis uzi ilin por batali kontraŭ apartaj faksioj ene de la registaro. La politika movado komencata de Mao Zedong en ĉi tiu periodo estis nomata la "kultura revolucio".