cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
La plej belaj vilaĝoj en Italio
En 2012, la itala asocio estis unu el la fondmembroj de la internacia asocio Les Plus Beaux Villages de la Terre, privata organizo kiu kunigas kelkajn teritoriajn asociojn promociantajn malgrandajn loĝatajn centrojn de aparta historia kaj pejzaĝa intereso.
Akceptokriterioj
La kriterioj por akcepto al la asocio plenumas la sekvajn postulojn: integreco de la urbo, arkitektura harmonio, vivebleco de la vilaĝo, art-historia kvalito de la publika kaj privata konstruaĵheredaĵo,.
Iniciatoj
La asocio organizas iniciatojn ene de la vilaĝoj, kiel ekzemple: festivaloj, ekspozicioj, foiroj, konferencoj kaj koncertoj kiuj reliefigas la tradiciajn arton, arkitekturon, kulturan heredaĵon. La klubo estas la iniciatinto de multaj iniciatoj sur la internacia merkato. En 2016, la asocio faris tutmondan interkonsenton kun ENIT, por promocii turismon en la plej belaj vilaĝoj de la mondo. En 2017, la klubo subskribis interkonsenton kun Costa Crociere por la plibonigo de kelkaj vilaĝoj, kiuj estas ofertitaj al krozpasaĝeroj alvenantaj en italaj havenoj. .
Petanjci
Situo
Petanjci situas sur malebenaĵo, laŭ la aŭstra landlimo, laŭ maldekstra bordo de Muro (rivero) (kun ponto al Radenci, kie estas fervojo), laŭ flankovojoj. Murska Sobota troviĝas 10 km-ojn for.
Historio
La unua mencio devenis el 1229 en formo Pethenegh. En 1598 vivis tie Keplero dum mallonga tempo. Burgo konstruiĝis en 1621. En 1910 loĝis tie 545 da homoj, plejparte slovenoj. Ĝis fine de la 1-a mondmilito la vilaĝo apartenis al Hungara reĝlando, al Vas (reĝa departemento), al distrikto de Muraszombat, poste al Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj, ekde 1929 al Jugoslavio. En 1941 la germana armeo senbatale okupis la regionon kaj post 10 tagoj transdonis ĝin al Hungario. Ĝis 1945 tio estis parto de Hungario, ekde 1991 de Slovenio. En Petanjci longe funkcias minerala puto kun banejo. Depost 2007 Slovenio kaj Aŭstrio apartenas al interna zono de traktato Schengen, sekve la limoj ne estas gardataj, ili estas trapaseblaj senkontrole ie ajn.
Tapso
Tapso (Verbascum thapsus) estas planto el la familio Skrofulariacoj (Scrophulariaceae). La planto estas disvastiĝinta tra Eŭrazio kaj kreskas precipe en sablaj kaj kalkaj terenoj. La foliojn kaj la tigon kovras densa laneca triĥomo.
Nakanaŝi Joŝio
EdE-N NAKANIŜI Joŝio, japano, mekanika inĝeniero. Nask. 5 nov. 1899 en Wakamatu-si, Hukuoka-ken. Ĉefdir. de Budaisma Savarmeo, dir. de J. Budhana Ligo E-ista, del. de UEA kaj prez. de ES en Kisiwada Verkis: Gramatiko kaj Vortareto de E en brajlo, 1928. Red. „La Lumo Senbara“, 1925-26, „La Libero“ (prop. de B-ismo), 1930-33. - (Knw.)
Tapso
Karakterizaĵoj
La floroj estas flavaj kaj havas diametron de 1,5-3 cm. Estas kvin petaloj kiuj estas mallongaj ĉe la bazo. Estas kvin sepaloj kaj kvin stamenoj, el kiuj tri havas flavajn aŭ blankajn triĥometojn.
Ili formas densan spikon. La planto floras de julio ĝis aŭtuno.
La folioj estas dekuraj: ili etendiĝas malsupren ĝis la sekva folio. La plej malsupraj folioj havas flugilhavan petiolon.
La frukto estas kapsulo, kiu enhavas etajn semojn.
Tapso en kuracado
Jam antaŭ du mil jaroj Dioskorido rekomendis tapson por la kuracado de pulmaj malsanoj kaj ĝi estas ĝis nun uzata en kuracado de la bronkoj kaj supraj pulmo-duktoj. Ĝi estas efika en kompresoj en la kuracado de ekimozo kaj edemo kaj kiel balzamo por sanigi vundojn kaj kiel oleo el la petaloj por mildigi neŭralgion, doloron de la artikoj kaj muskoloj. Tapsa dekoktaĵo aŭ tizano efikas urinige (diureze), kontraŭdolore kaj trankvilige. Uzebla ĉe disenterio, diareo, gastrito, iktero kaj hepatito. Oni uzas ĝin ĉe malvarmumo kaj inflamoj de buŝo kaj gorĝo.
Retejoj
Mikrofotoj de Common Mullein
Floroj en Ŝvabio
Bitmono XT
Historio
La 10an de junio, 2014 Mike Hearn eldonis Bitcoin Improvement Proposal (BIP 64) (en Esperanto:  Bitmono Pliboniga Propono (BIP 64)), petanta la aldonon de " malgranda P2P protokola etendaĵo kiu elfaras UTXO lookups donita aron de outpoints."
La 27an de decembro, 2014 Hearn liberigita version 0.10 el la kliento, kun la BIP 64 ŝanĝoj. Ĝi estis celita subteni demandojn por lia Lighthouse crowdfunding platformo projekto.
La 22an de junio, 2015, Gavin Andresen eldonita BIP 101 petanta pliigon en la maksimuma bloka grandeco. La ŝanĝoj aktivigus forkon permesanta 8 MBajn blokojn (kun duobligoj ĉiu du jaroj) unufoje 75% el streĉado de 1000 minis blokoj estas atingita post la komenco de 2016.
Metakrilata anhidrido
Metakrilata anhidrido estas organika nesaturita komponaĵo rezultanta el senhidratigo de la metakrilata acido. Ĝi estas tre reakciema aciligagento kaj unumero en pluraj procezoj. Metakrilata anhidrido reakcias kun akvo por formi la metakrilatacidon kaj kontakte kun polimerizagentoj ĝi polimerizas en polimetakrilatan anhidridon.
Bitmono XT
Historio
La 6an de aŭgusto, 2015 Andresen-a BIP101 propono estis kombinita en la XT codebase.
La 15an de aŭgusto, 2015 versio 0.11 Estis liberigita al la publiko.
Determinanta la novan blokan grandecon
Bitmono XT subtenas grandan blokan grandecon. Kiel de versio 0.11 la sekvantaro estas efektivigita determini la maksimuman blokan grandecon. Tio ĉi faras la novan maksimuman blokan grandecon gamo inter 8MB kaj 8192MB dependanta sur kiam la bloko estas minis.
La tablo sub listoj la datoj kiam duobligo okazos kaj kio maksimuma bloka grandeco estas antaŭvidita ĉe tiu tempo.
Ricevo
La aŭgusto 2015 elkarcerigo de XT ricevis vastan amaskomunikilaran priraportadon. The Guardian skribis ke "bitmono estas alfrontanta civilan militon". Reason skribis ke "Bitmono XT reprezentas teknikan kaj filozofian deturniĝon." Wired skribis ke "Bitmono XT malkovras la ekstreme socian — ekstreme demokrata — underpinnings de la malferma fonta ideo, alproksimiĝo kiu faras malferman fonton tiel pli potenca ol teknologio kontrolita de iu ajn persono aŭ organizo."
Eŭzebio (papo)
Eŭzebio († la 17-an de aŭgusto 308 aŭ 309) estis en la jaro 308 aŭ 309 mallongan tempon episkopo de Romo.
Mama (Jukatanio)
Mama estas unu el la 106 komunumoj de la meksika subŝtato Yucatán, kiu estas unu el la tri meksikaj subŝtatoj sur la duoninsulo Jukatano. La ĉefurbo de la komunumo estas la samnoma Mama. La komunumo apartenas al la regiono 8 (Sur Poniente). Ĝi estas en la sudokcidenta parto de Yucatán kaj havas limojn kun Campeche kaj al la regionoj 5, 6, 7 kaj 9. La kodnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 31046.
Hilders
Hilders estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Fulda de la federacia lando Hesio. Fine de la jaro la komunumo havis  loĝantojn.
Eŭzebio (papo)
Laŭ la Liberiana katalogo de papoj li estis de la 18-a de aprilo ĝis la 17-a de aŭgusto 308 aŭ 309 episkopo de Romo. La disputo pri la reakcepto de la kristanoj, kiuj dum la persekuto per Diokleciano apostatis, komenciĝinta sub Marcelo la 1-a, sub li daŭris.
Mama (Jukatanio)
Geografio
La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 2697 loĝantojn. El tiuj estis 1275 viroj kaj 1422 virinoj. La komunumo havas surfacon de 117,5 km². La meza alteco (de la ĉefurbo) estas 24 metroj super la marnivelo.
Eŭzebio (papo)
Eŭzebio defendis la reakcepton de la apostatoj post pentofara tempo. La konflikto kaŭzis tumultojn kaj perfortojn. La imperiestro Maksencio ekzilis lin kaj lian kontraŭulon Heraklio al Sicilio, kie Eŭzebio mortis.
Mama (Jukatanio)
Klimato
En la komunumo jare falas averaĝe 73 mm/m2 de precipitaĵo. La averaĝa jara temperaturo estas 26,1 °C. Ĝenerale la klimato estas varma kaj duonhumeda. La pluva sezono ĝenerale komencas fine de majo kaj ĝi daŭras ĝis oktobro. Plej malvarmaj monatoj estas januaro kaj decembro kaj plej varmaj monatoj estas julio kaj aŭgusto.
Sociogeografio
En la jaro 2000 (laŭ INEGI) en la komunumo vivis 1715 personoj pli aĝaj ol 15 jaroj. El tiuj 1402 scipovis legi kaj skribi kaj 311 personoj estis analfabetoj. Do 18,13% de la personoj pli aĝaj ol 15 en la komunumo estis analfabetoj.
En la jaro 2000 en la komunumo vivis 2720 personoj, pli aĝaj ol 5 jaroj. El tiuj 2112 personoj sciis paroli indiĝenan lingvon. Tio signifas ke 77,6% de la loĝantaro en la koncerna jaro sciis paroli indiĝenan lingvon. La ĉefa indiĝena lingvo en Yucatán estas la jukatana majaa lingvo, ankaŭ nomita Majatano.
Nakamura Kijoo
NAKAMURA Kijoo (中村精男 [nakamura kijo-o];Hepburn-Transskribo: Nakamura Kiyoo ; naskiĝis la 19-an de aprilo 1855 mortis la 3-an de januaro 1930 ), estis meteologisto, la 3-a direktoro de Japana Centra Meteologia Observatorio (nun Japana Meteologia Agentejo) kaj la unua prezidanto de Japana Esperanto-Instituto.
Li naskiĝis en Ĉoŝu (nun Jamaguĉi). Li lernis en Ŝoka sonĵuku en sia juneco. Li laboris en　la sekcio pri geometro de la Ministerio pri Internaj Aferoj. En 1893 li iĝis doktoro pri scienco. Li verkis kelkajn artikolojn en Esperanto pri meteologiaj fenomenoj kaj pri tertremoj. Post lia morto oni eldonis en 1932 kolekton de liaj esperantlingvaj artikoloj.
Niepołomice
Niepołomice estas urbo en Malgrandopolio en Pollando. Ĝi apartenas al komunumo Niepołomice en distrikto Wielicki.
Pindo (montaro)
Pindo aŭ Pinda Montaro (Πίνδος) estas montara sistemo situanta en norda Grekujo kaj suda Albanujo. Ĝi longas ĉirkaŭ 160 km, kun maksimuma alteco de 2 637 m (Smolikas-Monto). Ĉar ĝi iras laŭlonge de la limo de Tesalio kaj Epiro, Pinda Montaro ofte estas nomata la "vertebraro de Grekujo". La montara sistemo etendiĝas ekde proksime de la grek-albanaj limoj en norda Epiro enirante la Epiran periferion - kaj Grekan Makedonujon en norda Grekujo malsupren en la nordo de Peloponezo.
Loĝantaro
Ekzistas multaj vilaĝoj en Pindo, unu el ili estante Samarina, kiu fanfaronas pri unu el la plej altaj altitudoj en Grekujo. Multaj el la vilaĝoj kiel ekzemple Perivoli inkludas komunumojn de aromanioj (vlaĥs aŭ latinide parolantaj popoloj), origine paŝtistoj kaj terkultivistoj. En la lastaj jardekoj, kelkaj vilaĝoj, kiel ekzemple Metsovo, disvolviĝis en turismajn feriejojn kun skiinstalaĵoj.
Naturo kaj bestaro
Grandaj kolonioj de birdoj de ardeoj, plataleoj, kaj pelikanoj fiŝas en la freŝaj akvoj de la montaj lagoj de la pindaj mezvarmaj koniferarbaroj kaj miksaj arbaroj. Tiu estas unu el la malmultaj areoj en Eŭropo kie la malofta krispa pelikano troveblas. Lupoj, ŝakaloj, kaj ursoj vivas en la arbaroj.
Ekologio
La arbaroj de tiu ekoregiono alfrontis multajn minacojn dum de homa historio, inkluzive de tropaŝtado, agrikulturo, kaj senarbarigo. La plej grandaj minacoj nun venas de la disvolvigo de montoturismo - kaj skistacioj. Pro la malstabileco de la grundo sur krutaj montoj, vojkonstruada kaj senarbigaj agadoj kondukis al danĝeraj terglitoj kaj la kolapso de montodeklivoj. Minado de baŭksito, tropaŝtado, kaj troa kolektado de plantoj ankaŭ minacas la altan biodiversecon de tiu ekoregiono.
Naciaj Parkoj
En la la greka sekcio de Pinda Montaro estas du naciaj parkoj.
Kumrovec
Kumrovec [kûmroʋet͡s]) estas pitoreska vilaĝo en la centra parto de Kroatio,  parto de la Krapina-Zagorje provinco, ĉe la rivero Sutla, apud la Kroatia-Slovenia limo.
Pindo (montaro)
Nacia Parko Vikos-Aoos
La Nacia Parko Vikos-Aoos troviĝas sude de la urbo de Konitsa, en la okcidenta parto de Zagori-regiono. Ĝi inkludas Tymfi-Monton, Vikos-Kanjonon kaj Aoos-Kanjonon. Ĝi estis kreita en 1973.
Kumrovec
La komunumo de Kumrovec havas 1 588 loĝantojn (2011), sed la vilaĝo mem nur 267. Kumrovec estas la naskiĝloko de marŝalo Josip Broz Tito (1892-1980), la prezidento de antaŭa Jugoslavio.
La vilaĝo estas malgranda sed ĝia populareco dum la tempo de antaŭa Jugoslavio estis granda. Ĉiuj kiuj pasis aŭ restis en Kumrovec devis viziti la domon kie Tito naskiĝis.
Pindo (montaro)
Pinda Nacia Parko
La Pinda Nacia Parko (ankaŭ konata kiel Valia Kalda) situas en malproksima areo en la nordoriento de Pinda Montaro, norde de la urbo de Metsovo kaj sude de Perivoli. La parko de proksimume 7 000 hektaroj estis establita en 1966. Ekzistas arbaroj de nigra pino kaj fago, kaj en la pli altaj partoj, balkana pino. La parko estas rifuĝejo por urso, sovaĝa kato kaj linko. La Nacia Parko estis selektita kiel ĉefa temo por du alt-valoraj moneroj de eŭrokolektantoj: la €10 grekaj "Birdoj kaj Floroj" kaj "Nigra-pinaj Arboj" memormoneroj, monfaritaj en 2007. Sur la dorsa flanko de unu el la moneroj ekzistas panorama bildo de la nigra pinoj kiuj estas komunaj en la parko.
Eksteraj ligiloj
40°N, 20.75°W
Kumrovec
Geografio
Kumrovec situas proksime de la Kroata-Slovena landimo kaj je ĉirkaŭ 45 kilometroj de la kroata ĉefurbo Zagrebo.
Etnologia Muzeo
La malnova parto de Kumrovec enhavas la Etnologian Muzeon “Staro Selo” (Malnova Vilaĝo) kun 18  tre bone konservitaj vilaĝaj domoj, montrante konstantan ekspozicion de artefaktoj rilate al la vivo kaj laboro de kamparanoj el Zagorje dum la 19-a/20-a jarcento. La rekonstruo kaj reornamado de tiuj domoj ekis en 1977. Ĝis nun 40 domoj kaj farmejoj estas renovigitaj, kio faras ke Staro Selo estas la plej vizitinda loko de tia speco en Kroatio. Vizitantoj povas vidi permanentajn etnologiajn ekspoziciojn kiel la Zagorje-stila geedziĝo, la vivo de novgeedzoj, de kanabo al tolo, forĝeja manlaboro, kartskriba manlaboro, potfarado, de greno al pano, ktp. Speciala vidindaĵo de la vilaĝo estas la naskiĝdomo de la prezidento de antaŭa Jugoslavio – Josip Broz Tito, kun monumento.
Naskiĝdomo de Josip Broz Tito
La naskiĝdomo de Josip Broz Tito (konstruita en 1860 kiel la unua brika domo en la vilaĝo) videblas en la Memora Muzeo de Marŝalo Tito, malfermita en 1953. La muzeo ankaŭ estas grava por la loka folkloro. Apud la domo estas la bronza statuo de marŝalo Tito (farita de A. Augustincic, 1948).
Famulo
En la iama Kumrovec naskiĝis prezidinto Josip Broz Tito.
KIM-11 Ĉapitro 11 : malsanoj de la sangocirkula sistemo
Ĉi tiu artikolo provizore disvolvas Ĉapitro 11 : malsanoj de la sangocirkula sistemo de prova versio 11 de la klasifiko internacia de malsanoj (KIM-11), publikigita de la Monda Organizaĵo pri Sano (MOS).
<i>Kategoristrukturo:
Imuneco (apartigilo)
Imuneco havas plurajn signifojn. Bonvolu elekti:
KIM-11 Ĉapitro 11 : malsanoj de la sangocirkula sistemo
11 kardiovaskulaj malsanoj (B..) </i>
São Jerônimo da Serra
São Jerônimo da Serra estas municipo de la brazila subŝtato Paranao, kiu taksis 11.336 loĝantojn en 2010.
Lugagnano Val d'Arda
Lugagnano Val d'Arda estas komunumo de Italio.
Dekduimamismo
Dekduimamisma Ŝijaa Islamo (Athnā‘ashariyyah aŭ Ithnā‘ashariyyah, اثنا عشرية‎) estas la plej grando branĉo de ŝijaa Islamo. La anojn de Dekduimamisma Ŝijao oni nomas "dekduimamanoj", pro ilia kredo je la dekdu konsekritaj estroj, la Dekdu Imamoj, kaj ilia kredo ke la Mahdo estos ja la reveninta Dekdua Imamo, kiu malaperis kaj estas kredata de Dekduimamanoj esti en kaŝinteco. Proksimume 85% de ŝijaanoj estas Dekduimamanoj.
Corporation Act (1661)
La Corporation Act de 1661 estis leĝa puna akto de la Parlamento de Anglio (13 Cha. II. St. 2 c. 1). Ĝi apartenis al la ĝenerala kategorio de la tiel nomitaj "Test Acts", kiuj specife celis limigi la rajtojn de ne-anglikanoj.
Ĝi estis publikigita en decembro 1661, unu jaron post la entronigo de Karlo la 2-a de Anglio. La akto malpermesis ĉiun postenon rilate al la administrado de urbo aŭ korporacio por ne-anglikanoj.
Lajos Lőrinczy
LŐRINCZY Lajos (loerinci) estis hungara ĵurnalisto, verkisto naskita en Nagyvárad la 2-an de aŭgusto 1902 kaj mortinta ?.
Kariero
Lőrinczy Lajos finis superan komercan lernejon en sia naskiĝurbo (1919) kaj li fariĝis volontula ĵurnalisto ĉe la loka gazeto Magyar Hírlap (1921), kunlaborinto de la porjunulara ĵurnalo Előre de Kluĵo (1922), unu el fondintonoj kaj ĝia sekretario de la sindikato por sportĵurnalistoj de Transilvanio kaj Banat, konsilanto de Laborĉambro de Arado, gvidinto de kultura sekcio de la OrMaP.
Zumpango (Meksikŝtato)
Zumpango estas komunumo en la meksika subŝtato Meksikŝtato (Estado de México). La ĉefurbo de la komunumo estas Zumpango de Ocampo.
Geografio
La geografia koordinatoj de la komunumo estas 19° 48′ norda latitudo kaj 99° 6′ okcidenta longitudo.
Eksteraj ligiloj
http://www.e-local.gob.mx/work/templates/enciclo/mexico/mpios/15120a.htm
Nakano Ĉuiĉiro
NAKANO Ĉuiĉiro, japano, okulisto, vicprezidanto de Kuracista Unio en Kyoto. Naskiĝis en 1813 (?), mortis en la 14-a de oktobro 1930 en Kioto. Pioniro en Kioto. Komencis Esperanton per fama koresponda kurso de George Edward Luckman Gauntlett, 1906. Nobla, bonkora, monhelpema. Li ĉiam diris: kiam mi mortos, metu Fundamenton de Esperanto sur mian bruston kaj kantu la Esperantan Himnon.
Ransomes, Sims and Jeffries Limited
Ransomes, Sims and Jeffries Limited estis grava brita agrikultura maŝinarfabrikanto kiu produktas ampleksan gamon de ĝeneralaj inĝenieraj produktoj en Ipswich, Suffolk, kiaj lokomobiloj, trolebusoj, plugiloj, gazontondiloj, kombajnoj kaj aliaj grundekipado. Ransomes ankaŭ fabrikis elektrajn motorojn de Rekta Kurento en ampleksa gamo de grandoj, kaj elektrajn ĉarelajn kamionojn kaj traktorojn. Ili fabrikis ankaŭ aviadilojn dum la Unua Mondmilito. Ties bazo, speciale formiĝis en 1845, kaj nomiĝis Orwell Works.
Medel (Lukomagno)
Medel (Lukomagno) estas komunumo de la komunumaro Cadi/Disentis kaj la distrikto Surselva en Kantono Grizono, Svislando. Ĝi havis 451 loĝantojn je la 31-a de decembro 2009.
Geografio
La komunumo Medel (Lukomagno) konsistas el preskaŭ ĉiuj vilaĝoj kaj setlejoj de la valo Medel laŭlonge, tra kiu kondukas la vojo al Lukomagnopasejo. La ĉefovilaĝo de la komunumo estas Curaglia sur alteco de 1332 m s.m. La ceteraj setleoj estas de nordo al sudo Soliva sur 1492 m s.m., Platta sur 1389 m s.m., Mutschnengia sur 1405 m s.m., Fadretsch 1278 m s.m., Baselgia 1365 m s.m., Drual 1412 m s.m., Matergia 1415 m s.m., Pardé 1400 m s.m., Fuorns 1488 m s.m., Acla 1477 m s.m. kaj Sogn Gions 1623 m s.m. Krome ekzistas diversaj ne plu loĝataj seteloj. La kulmino de Lukmanopasejo estas la akvodislimo inter Norda Maro kaj Mediteraneo.
Trafiko
Medel situas ĉe la kantona ĉefvojo n-ro 416, kiu estas la vojo de Disentis/Mustér tra Lukomagnopasejo al Biasca en Kantono Tiĉino. Sur tiu vojo cirkulas poŝtaŭtolinio al Disentis kaj dum la someraj monatoj ankaŭ al Biasca en Tiĉino. En la 1860-aj jaroj ekzistis projekto konstruii la transalpan fervojon tra Lukomagnopasejo, tiun projekton oni en la jaro 1869 cedis favore al la Gotardofervojo.
Lingvoj
La oficiala lingvo de la komunumo estas la romanĉa. Okaze de la popolnombrado de la jaro 2000 93% de la loĝantaro parolis la romanĉan.
Historio
La unua dokumenta mencio de Medel datiĝas el la jaro 1315 kiel de valle Mederis. Dum mezepoko la valo de Medel estis sub la teritoria suvereneco de la Monaĥejo Disentis. En la 15-a jarcento ekzistis en la valo ankoraŭ proksimume 60 setlejoj. Jam en la jaro 1355 la diodomanoj de la valo ricevis propran ĉefon kaj en la jaroj 1526 kaj 1643 la jurisdikcian suverencecon. En la jaro 1744 la valanoj sin liberaĉetis de la interezodevo al la monaĥejo.
Lando (franca teritorio)
Lando, pays, estas franca administra kategorio je geografia karakterizaĵo por teritorio kun « geografia, ekonomia, kultura aŭ sociala kohereco, je la nivelo de viv- aŭ labor-baseno » por esprimi « la komunecon de ekonomiaj, kulturaj kaj socialaj interesoj de siaj anoj » kaj ebligi esploron kaj efektivigon de evoluigaj projektoj. Tiu statuto estis kreita en 1995 per la orienta leĝo por teritoria aranĝo kaj evoluigo (LOADT), kromnomata Leĝo Pasqua de la 4-a de februaro 1995, plifortigita per la leĝo (LOADDT, kromnomata Leĝo Voynet) du 25 juin 1999.
Kreitaj per memvola kaj kontrakta decido de la komunumoj, la landoj kovras plej grandan parton de la franca teritorio. Malgraŭ la freŝdata kresko de la publikaj organizaĵoj por interkomunuma kooperado (EPCI) (aparte de la Komunumaroj de komunumoj), ili restas efikaj agnoskataj aktoroj de la loka evoluigo sur la franca teritorio, aparte en kamparaj areoj. <!-- L'article 51 de la loi n° 2010-1563 du 16 décembre 2010 de réforme des collectivités territoriales a supprimé la possibilité de créer de nouveaŭ pays. Ceŭ existants peuvent continuer de fonctionner grâce notamment aŭ conventions territoriales dans le cadre des Contrat de projets État-région.
Les pays peuvent être représentés et gérés sous différentes formes juridiques : syndicat mixte de pays, association, groupement d'intérêt public… Leur financement provient de la participation de leurs membres (EPCI, communes isolées) et de multiples contrats avec le département, la Région, l’État, l'Union européenne, l'ADEME…
Objectif de la création des pays
Provenant de la notion ancienne de "pays" géographique (appartenance sociale à un lieu, une vallée, une culture…), ces unités territoriales sont officialisées en 1995 grâce à la Loi Pasqua d'orientation pour l'aménagement et le développement du territoire afin de créer et promouvoir un développement global et durable du territoire concerné et de favoriser les relations entre pôles urbains et arrière-pays rural. Ils résultent d'une démarche ascendante et volontariste des acteurs locaŭ souhaitant s'unir autour d'un périmètre pertinent (bassin de vie) afin de dynamiser le territoire par de nombreŭ projets (emploi, santé, qualité de vie, tourisme, habitat, patrimoine, aménagement du territoire, environnement…).
Organisation et fonctionnement
D'abord expérimentaŭ, puis constatés par les préfectures, les pays ont depuis la loi SRU (Solidarité et Renouvellement Urbain) de décembre 2000 vocation à être reconnus par l'État dans le cadre d'une convention. Les pays actuels avaient jusqu'au 7 mai 2006 pour signer avec l'État. On a coutume d'apparenter les Contrats de Développement Durable de la Région Rhône-Alpes à des pays puisqu'ils partagent les mêmes objectifs de développement local.
Le « conseil de développement » réunit les élus et les acteurs économiques, sociaŭ, culturels ou associatifs, au sein d'un organe de réflexion sur la politique de développement du territoire à mener. Il émet des avis, des propositions et accompagne les projets. Le conseil de développement concerne également les communautés d'agglomération. La « charte de développement du pays » permet de fixer les enjeŭ et les objectifs du pays (elle agit comme la « Constitution » interne du pays).
En 2010, la loi Grenelle II ajoute que si un périmètre d'un « SCoT » (schéma de cohérence territoriale, mis en œuvre par une autre entité juridique, le syndicat mixte de pays).
Il existe aussi des pays non reconnus comme « pays Voynet », c'est-à-dire à l'échelon national, car les critères de reconnaissance sont parfois loin de ce que sont certains pays.
Les pays ont souvent a travailler conjointement et à participer à des projets avec d'autres entités que les collectivités territoriales publiques, telles que des établissements publics administratifs (EPA) nationaŭ ou régionaŭ (par exemple des universités ou instituts publics de recherche), des entités mixtes ou paritaires (par exemple des agences régionales de santé), des chambres de commerce et d'industrie, des chambres des métiers et de l'artisanat, des chambres d'agriculture, et certains partenaires économiques de portée largement supérieure au seul territoire du pays (tels que les syndicats de gestion d'installations portuaires ou aéroportaires, de gestion de grands quartiers d'affaire ou encore de zones franches, ou des grands acteurs industriels tels que les producteurs et transporteurs d'énergie, ainsi que parfois des partenaires transfrontaliers réunis avec des partenaires locaŭ dans un groupement d'intérêt européen). -->
Alzaco
Regiono Alzaco estas partigita en 2 departementoj kaj 10 landoj :
Akvitanio
Regiono Akvitanio estas partigita en 5 departementoj kaj 26 landoj.
Aŭvernjo
Regiono Aŭvernjo estas partigita en 4 departementoj kaj 13 landoj.
Malsupra Normandio
Regiono Malsupra Normandio estas partigita en 3 departementoj kaj 13 landoj (el kiuj Pays d'Alençon, kiu kovras parton de Luarlandoj) :
Burgonjo
Regiono Burgonjo estas partigita en 4 departementoj kaj 17 landoj
Bretonio
Regiono Bretonio, estas partigita en 4 departementoj kaj 21 landoj :
Ĉampanjo-Ardenoj
Regiono Ĉampanjo-Ardenoj estas partigita en 4 departementoj kaj 25 landoj
Korsiko
(malplena)
Franĉkonteo
Regiono Franĉkonteo estas partigita en 4 departementoj kaj 16 landoj :
Supra Normandio
Regiono Supra Normandio estas partigita en 2 departementoj (Seine-Maritime kaj Eure) kaj sekvantaj landoj :
Francilio
(malplena)
Langvedoko-Rusiljono
Regiono Langvedoko-Rusiljono estas partigita en 19 landoj :
Limoĝio
Regiono Limoĝio estas partigita en 16 landoj :
Loreno
Regiono Loreno estas partigita en la sekvantaj landoj :
Sudo-Pireneoj
Regiono Sudo-Pireneoj estas partigita en 32 landoj :
Nordo-Kaleza Markolo
Regiono Nordo-Kaleza Markolo estas partigita en 2 departementoj kaj 12 landoj :
Luarlandoj
Regiono Luarlandoj estas partigita en la sekvantaj landoj :
Pikardio
Regiono Pikardio estas partigita en 3 departementoj kaj 17 landoj :
Puatuo-Ĉarentoj
Regiono Puatuo-Ĉarentoj estas partigita en 4 departementoj kaj 27 landoj :
Provenco-Alpoj-Bordo Lazura
Regiono Provenco-Alpoj-Bordo Lazura estas partigita en 6 departementoj kaj 15 landoj :
Rodano-Alpoj
Regiono Rodano-Alpoj estas partigita en la sekvantaj landoj :
Le Puy-en-Velay
Le-Puy-en-Velay [lə pɥi.ɑ̃.və.lɛ] (antaŭ 1988: Le Puy, Podo ), estas belega urbo en regiono Velay, ĉefurbo de departemento Haute-Loire, kun naturaj kuriozaĵoj, baziliko, la statuo de Nia Damo de Francio, mezepokaĵoj sur la Jakoba vojo. Kadre de ĝi troveblas la lago Bouchet.
La urbo estas la naskiĝloko de:
Saimaa
Saimaa estas lago en sud-orienta Finnlando. Ĝi estas la plej granda lago de Finnlando kaj la kvara plej granda lago de Eŭropo. Ĝia areo estas proksimume 4,400 km². Saimaa etendiĝas de  Lappeenranta kaj Imatra en la sudo ĝis Savonlinna kaj Mikkeli kaj plu ĝis Joensuu en la nordo. Ne estas tute facila difini, kioj akvoareoj estas partoj de Saimaa. Saimaa havas plurajn preskaŭ apartajn lagopartojn, kiuj estas ligitaj de unu al alia per mallarĝaj lagokoloj. La bordoj de Saimaa longas entute 148 850 km kaj Saimaa havas 13 710 insulojn. Akvo de Saimaa estas normale mallumeta, sed unu de la plej grandaj lagoparto, Puruvesi, havas vere klaran akvon. Kanalo de Saimaa kontaktas Saimaan kaj Finnan golfon.
La rivero Vuoksi fluas el Saimaa al la Ladoga lago. Krome Saimaa estas ligita el Lappeenranta al Viborg kaj al la Viborga golfo ĉe Finna golfo per la Saimaa-kanalo.
En Saimaa vivas aparta subspecio de ringita puso (Pusa hispida saimensis) - speco de foko.
Siné
Siné (fakte  Maurice Albert Sinet ; n. 31-an de decembro 1928 en Parizo; m. 5-an de majo 2016 ) estis franca ilustristo kaj satiristo. Li estis redaktisto de la semajna gazeto Siné Mensuel.
Vivo
Maurice Albert Sinet portis la familian nomon de Albert Sinet, unua edzo de lia patrino. Tiu geedziĝo finiĝis en divorco. La patrino, posedanto de malgranda nutraĵvendejo, tiam geedziĝis kun forĝisto Laurent Versy, la natura patro de Maurice.
En 1942 li komencis studi kiel grafikisto en la prestiĝa École Estienne en Parizo. Li enspezis kiel kantisto en noktaj kluboj. De 1946 ĝis 1948 li estis kantisto en la grupo Les Garçons de La rue. Post lia soldatservo, li komencis desegni; li enspezis poste kun retuŝoj de erotikaj fotoj.
En 1952 unue aperis lia desegno en France Dimanche. En 1955 li estis premiita je 'Grand Prix de l'Humour Noir' (granda premio de la nigra humoro) pro lia kolekto Complainte sans Paroles (senvorta ago) Li atingis pli larĝan publikon per serio de delikataj karikaturoj de katoj, kiuj aperis en 1956 en France Soir.
Poste li ŝanĝis al L'Express kiel politika karikaturisto. Li polarizis la legantaron pro sia malakcepto de la Francia rolo en la Alĝeria milito. Li apogis ankaaŭ la opozicion kontraŭ la milito per ago: "Mi kaŝis personojn, mi faris falsajn paperojn." En tiu tempo, li laboris proksime kun la advokato Jacques Vergès kune, de kiu li tamen, jaroj poste, en 1987, distancigis sin. kiam Vergès transprenis defendan mandaton por Klaus Barbie. Siné ankaŭ iĝis akra kritikisto kaj karikaturisto de prezidento Charles de Gaulle. Al sia antipatio kontraŭ de Gaulle aldonis la fakto, ke militservo de Siné estis markita je kontraŭdiroj al liaj superuloj kaj ke al li estis kontraŭ ĉiu milita principo. Post disputoj kun Jean-Jacques Servan-Schreiber, redaktoro de L'Express, Siné en 1962 forlasis la ĵurnalon. "Mi trovis lin tro milda, same la Socialistan Partion de hodiaŭ", opiniis Siné poste.
Siné tiam alportis sian propran revuon nomitan Siné massacre sur la merkato. Liaj bonaj konektoj al alĝerianoj el tempo de la milito helpis al laboroj por la Alĝeria Nacia Petrola Kompanio Sonatrach, por kiu li desegnis de 1965 ĝis 1980. En 1968 li fondis kune kun Jean-Jacques Pauvert la revuon L’Enragé. Samtempe li desegnis por la revuo Action.
Tra sia agado por Alĝerio, li iĝis radikala rekomendanto de la palestina afero kaj radikala kontraŭulo de Israelo. En intervjuo kun Radio Carbone 14 li konfesis en 1982 fine malfermite al la antisemitismo: "mi estas antisemito, ekde Israelo ĵetas bombojn. Mi estas antisemito, kaj mi ne timas aldoni tion. Li poste pardonpetis dirante ke li estis ebria. Kritikistoj kiel ekzemple Pierre Desproges, kiuj nomis lin "la sola ekstrem-dekstrema maldekstrulo de Francio". Bernard-Henri Lévy tenis la akuzon firme, ke li reprezentas antisemitajn kaj rasismajn opiniojn.
De 1981 ĝis 2008 Siné estis desegnisto ĉe la revuo Charlie Hebdo. La eldonisto, Philippe Val, adiaŭis lin en 2008 ĉar li akuzis lin de antisemita polemiko kontraŭ la juda bofilino de la ŝtatprezidanto Nicolas Sarkozy. La Internacia Ligo kontraŭ rasismo kaj antisemitismo (Ligue Internationale Contre le Racisme et l’Antisémitisme) intervenis kontraŭ tiu polemiko kaj kontraŭ alia serio de desegnoj, kiujn oni taksis kiel kalumnion je islamaj virinoj, tio estis akuzo kontraŭ Siné. En novembro de 2009 Siné estis liberparolita ĉe la Kortumo de Apelacio en Lyon.
Vitangelo Nalli
Vitangelo NALLI (naskiĝinta en 1876; mortinta en 1932 en Genova) estis itala esperantisto kaj doktoro pri medicino. En 1903 ekpropagandis Esperanton en Palermo kaj gvidis kursojn ankaŭ ĉe la universitato. Li fondis la Sicilian Federacion Esperantan (por kies patronado li akiris altrangulojn) kaj la revuon Idealo. Li verkis gramatikon. Translokiĝinte en Tunision en 1909, li forlasis la movadon.
Siné
Vivo
Siné mortis dum la mateno de majo 5, 2016 en la Pariza hospitalo Hôpital Bichat-Claude-Bernard, pro sekvoj de pulmo-kirurgio.
Kalvinana preĝejo (Pápa)
La Kalvinana (nova) preĝejo estas religia konstruaĵo en Hungario (la plej granda preĝejo en Transdanubio), en urbo Pápa.
Historio
La reformacio atingis Pápa-n jam en la 1520-aj jaroj, en 1537 plejparto de la loĝantoj estis luteranoj, kiuj uzis la paroĥan katolikan kirkon ĝis 1580, poste la kalvinanoj uzis ĝin. Pro la kontraŭturkaj bataloj ĝi plene estis detruita, sed en 1610 oni konstruis pli novan preĝejon. En 1629 la incendio detruis ĝin. En 1660 la katolikoj trude okupis la kirkon, sed post 3 jaroj la kalvinanoj konstruis propran preĝejon. En 1718 la reĝo ordonis forpreni ĝin, la kalvinanoj povis aŭdi mesojn nur en stokejo pri agrikulturaj iloj. Ekde 1752 la kalvinanoj rajtis aŭdi mesojn ekster Pápa en vilaĝo Adásztevel. Laŭ pli nova leĝo en 1783 kun permeso la kalvinanoj konstruis preĝejon en loko de la menciita stokejo. Inter 1784 kaj 1941 tio estis oficiale la kalvinana preĝejo de Pápa. Fine de la 19-a jarcento tiu kalvinana preĝejo jam ne sufiĉis por la kredantoj, tial oni planis konstrui pli grandan. La kolektita mono senvaloriĝis dum la 1-a mondmilito, tial la plano prokrastiĝis kaj realiĝis en la 1930-aj jaroj. En 1937 la ornamita predikejo kaj la ceteraj ĉefmebloj pretiĝis. En 1959 nova orgeno ekfunkciis.
Konstruaĵo
La 2 turoj altiĝas ĉe la fronto flanke de la enirejo. La fasado estas ornamriĉa. La preĝejo havas unu ĉefnavon kaj ankaŭ malgrandan flankonavon. La internaj muroj estas blankaj laŭ la kutimo. Interne estas galerioj en 3 flankoj. En la malantaŭa parto estas la kalvinana oficejo. En la placo ĉe la preĝejo oni metis skulptaĵojn pri Petőfi kaj Mór Jókai.
Listo de la plej multekostaj pentraĵoj
Tiu estas listo de la plej altaj konataj prezoj pagitaj por pentraĵoj. La plej alta vendo en la listo (Vazo kun dekkvin sunfloroj de Vincent van Gogh) estas el 1987, kaj pli ol trioble de la antaŭa registrita prezo, nur du jarojn antaŭe, enirigis en nova epoko en pintaj pentroprezoj. Tiu vendo gravis ankaŭ ĉar estis la unua fojo ke "moderna" pentraĵo (tiukaze el 1888) iĝis la rekordo, male al antikvaj pentraĵoj kiuj ĝis tiam estis la rekordoj. Ekde tiam vendoj de la plej valoraj pentraĵoj estis kutime faritaj ĉe aŭkcioj, kaj la suba listo ankaoraŭ montras kelkajn "privatajn vendojn", kiaj ĉe la kvin plej multekostaj. La nuna rekorda prezo estis pagita por Kiam vi geedziĝos? de Paul Gauguin, kiu estis vendita kontraŭ 300 milionoj da usonaj dolaroj en 2015.
Van Gogh, Picasso, kaj Warhol
Vincent van Gogh, Pablo Picasso, kaj Andy Warhol estas klare la plej bone reprezentitaj artistoj en la listo. Dum Picasso kaj Warhol iĝis riĉuloj, Van Gogh (ŝajne) vendis nur unu pentraĵon en sia vivo, nome La ruĝa vitejo, por 400 frankoj (ĉirkaŭ 1600 usonaj dolaroj de 2011) al la impresionista pentristo kaj heredanto Anna Boch. Liaj sep pentraĵoj en la suba listo solaj estis venditaj por ĉirkaŭ 700 milionoj da usonaj dolaroj de 2012.
Listo de de la plej altaj prezoj pagitaj por pentraĵoj
Tiu listo estas ordigita laŭ inflacialĝustita valoro de konsumpreza indico en milionoj da usonaj dolaroj de Septembro 2014. Se necese, la prezo estis dekomence konvertita al dolaroj uzante la kurzon je la tempo kiam la pentraĵo estis vendita. La inflacia alĝustigo povas ŝanĝi ĉar ĵusaj inflaciindicoj estas ofte reviziitaj. Listo en alai kurzo povas esti en iome diferenca ordo pro la kurza fluktuo. Pentraĵoj estas listitaj nur unufoje, t.e. pro la plej alta prezo atingita.
Nortkerque (stacidomo)
Nortkerque estas franca stacidomo sur linio Lille -, situanta en Nortkerque, en departemento Pas-de-Calais, regiono Hauts-de-France.
Temas pri stacidomo de Société nationale des chemins de fer français (SNCF), priservata de trajnoj Hauts-de-France.
Ĝi situas ĉe kilometra punkto (PK) de la linio Lille - Les Fontinettes (295000).
Surskribo de Popo Tjehodrago
Surskribo de popo Tjehodrago (el la 12-a jarcento) estas unu el la plej malnovaj surskriboj en kroata cirila.
La surskribo estis trovita en 2003 dum arkeologia esplorado en loko de Podvornice en Lištani, en la sudokcidenta parto de Livanjsko Polje. Ĝi estis skribita en la eklezia slavona lingvo de kroata redaktado kaj en la kroata per cirila alfabeto sur bone prilaborita kalkŝtona slabo kiu funkciis kiel flanka slabo de tombo en kiu du homoj estis entombigitaj. Du tekstlinioj kun 15 slavaj leksemoj estas gravuritaj sur la plato, kiu tekstas en traduko:
Oni supozas, ke Tjehodrago estis glagolica popo, kaj tiuj ne rajtis geedziĝi laŭ la preskriboj de la Unua Laterana Koncilio. Tio tamen estis silente tolerata en periferiaj lokoj kaj tia estis la situacio en tiu regiono, dum longa tempo.
10619 Ninigio
10619 Ninigio estas malgranda malhela asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la japanaj astronomoj Tecuo Kagaŭa kaj Takeŝi Urata elde la Observatorio Gekko apud Kannami (Gubernio Ŝizuoka, Japanio).
Departemento San Martín
San Martín estas regiono de norda Peruo. Plej parto de la regiono situantas ĉe la supra parto de perua Amazona Pluvarbaro. Ties ĉefurbo estas Mojobambo kaj la plej granda urbo en la regiono estas Tarapoto.
Morfologio
La teritorio de San Martín povas esti dividata en kvar morfologiaj zonoj:
Konstitucio de la Itala Respubliko
La Konstitucio de la Itala Respubliko aŭ Itala Konstitucio (itale: Costituzione della Repubblica italiana aŭ Costituzione italiana) estas la fundamenta leĝo de Itala Ŝtato, do la supro en la hierarkio de la fontoj de juro. Ĝi estis aprobata de la Konstitucifara Asembleo de la Itala Respubliko en la 22-a de decembro, 1947, proklamata de Provizora Ŝtatestro Henriko de Nicola en la 27-a de decembro, 1947 kaj publikigata de la Officiala Gazeto de la Itala Respubliko nombro 298, speciala eldono de la 27-a de decembro, 1947. Ĝi ekvalidis en la 1-a de januaro, 1948.
Departemento San Martín
Morfologio
La rivero Huallaga estas unu el plej gravaj en la regiono. Ĝi formas, kun ties alfluantoj hidrografian sistemon kiu kolektas la tutan regionan teritorion. Pongo de Aguirre estas grava kanjono formita de la Huallaga tra la montetoj de Andoj.
Konstitucio de la Itala Respubliko
Kompono kaj strukturo
La Konstitucio estas formita de 139 artikoloj kaj parencaj alineoj dividitaj en kvar sekcioj:
São Pedro do Iguaçu
São Pedro do Iguaçu estas municipo de la brazila subŝtato Paranao, kiu taksis 6.492 enloĝantojn en 2010.
Lajos Farkas (juristo)
FARKAS Lajos (farkaŝ) estis hungara juristo, universitata profesoro, ano korespondanta de Hungara Scienca Akademio. Li naskiĝis en Bonchida novembro 1841 kaj mortis en Kluĵo la 24-an de junio 1921.
Biografio
Lajos Farkas pristudis juron en Pest (urbo) kaj inter 1869 kaj 1871 li instruis en Sibio, inter 1872 kaj 1915 en Koloĵvaro.
Dokležovje
Dokležovje [dokleĵovje], Murahely [murahej] estas vilaĝo en Slovenio, en provinco Prekmurje, en statistika regiono Pomurska, en municipo de Beltinci.
Situo
La vilaĝo situas sur malebenaĵo, laŭ maldekstra bordo de Muro (rivero), laŭ traira flanka vojo. Fervojo Murska Sobota-Ljutomer preteriras.
Historio
Ĝis fine de la 1-a mondmilito la vilaĝo apartenis al Hungara reĝlando, al Zala (reĝa departemento), al distrikto de Lendva, poste al Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj. Inter 1941-1945 Murahely denove apartenis al Hungario, ekde 1991 al Slovenio.
Revolucia debato
La tiel nomata revolucia debato (angle Revolution Controversy) estis brita publika debato pri la franca revolucio de 1789. Ĝi daŭris ekde 1789 ĝis la jaro 1795. La debato komencis pro pamfleta milito post la publikigo de verko de Edmund Burke titolita Reflections on the Revolution in France en 1790, kiu neatendite subtenis francajn aristokratojn.
Multaj verkistoj responde defendis la francan revolucion, inkluzive de Thomas Paine, Mary Wollstonecraft kaj William Godwin.
Agon-Coutainville
Agon-Coutainville [a.gɔ̃ ku.tɛ̃.vil] estas franca situanta en departemento Manche, regiono Normandio.
Agon-Coutainville situas ĉe la okcidenta marbordo de Cotentin, vidalvide de Jersey, 12 kilometrojn okcidente de Coutances.
Ĝiaj loĝantoj nomiĝas Agonais-Coutainvillais.
(14894) 1992 EA8
(14894) 1992 EA8 estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la en la kadro de la "Enketo de Upsalo-ESO pri Asteroidoj kaj Kometoj" (Uppsala-ESO Survey of Asteroids and Comets, aŭ "UESAC"), elde la Observatorio La Silla (Ĉilio).
Vedem
Vedem (ĉeĥe: ni gvidas, ni venkas) estis ĉeĥlingva literatura gazeto kreata de grupo da judaj knaboj en la koncentrejo Terezín en la jaroj 1942–1944.
Anders Sparrman
Anders Erikson Sparrman (, Tensta, Uppland – ) estis sveda naturalisto, aboliciisto kaj sekvanto de Carl Linnaeus.
Vedem
Historio de la gazeto
La gazeton verkis, redaktis kaj ilustris sole knaboj inter dekdu- ĝis dekkvin-jaraj, vivantaj en la bloko „L417“ alivorte en la „1-a knaba hejmo“, pri kiu ili aludis kiel pri „Respubliko Škid“. Tiun nomon ili prenis el libro "Škola imjeni Dostojevskogo" (Lernejo Dostojevski) – Škid – laŭ lernejo ĉe knaba orfejo en Petrogrado komence de la 1920-aj jaroj; la aŭtoroj kaj memorantoj de Respubliko Škid G. Bjelich kaj I. Pantjelejev en la tempo de verkado de la libro (1926) estis 19-jara kaj 17-jara. Enhavon de la gazeto Vedem konsistigis poemoj, eseoj, anekdotoj, dialogoj, literaturaj kritikoj, rakontoj kaj desegnaĵoj. La unuopaj ekzempleroj estis permane kopiataj kaj legataj en la barakoj ĉiuvendrede nokte. Dum certa tempo ĝi estis afiŝata sur murgazetoj, sed poste oni rezignis, ĉar minacis danĝero de inspekto flanke de SS.
Anders Sparrman
Sparrman estis la filo de pastro. Naŭjaraĝa li eniris en la Universitato de Upsalo, kie ekis medicinan studadon 14jaraĝa kaj iĝante unu el la elstaraj lernantoj el Linnaeus. En 1765 li ekveturis al Ĉinio kiel ŝipa kuracisto, revenante post du jaroj kaj priskribante animalojn kaj plantojn kiujn li trovis. En tiu ŝipveturo li trafis Carl Gustaf Ekeberg.
Vedem
Historio de la gazeto
Inspiranto de la Vedem-aŭtoroj estis ilia instruisto, 28-jara „profesoro“ Valtr Eisinger, taskita zorgi pri la knaboj en la koncentrejo. Li subtenis ilian amon al literaturo kaj instigis ilin al propra krea esprimado, al priskribado de ĉio, kion ili spertis kiel okul-atestantoj (ofte en bonhumora tono), kaj ankaŭ por vortumi iliajn esperojn por la futuro. Verŝajne sub lia influo la knaboj elektis kiel simbolon de siaj barakoj kaj de la gazeto kosmoŝipon inspiritan de Jules Verne, fluganta el la paĝoj de la libro al la steloj. Plua grava persono estis edukisto Josef „Pepek“ (= Joĉjo) Stiassny (1916–1944).
Anders Sparrman
Li ekveturis al Kabo de Bona Espero Januare de 1772 por preni postenon kiel mentoro. Kiam James Cook alvenis tie poste en la jaro komence de sia dua vojaĝo, Sparrman iĝis naturalista helpanto de Johann kaj Georg Forster. Post la vojaĝo li revenis al Kaburbo en julio 1775 kaj praktikis medicinon, elspezante sufiĉe por financi veturadon interne.
Sejŝeloj
La Sejŝeloj estas lando en la Hinda Oceano, kies teritorio konsistas el la 115 insuloj de la sejŝela arkipelago.
Vedem
Historio de la gazeto
Eisinger kaj Stiassny escepte kontribuis per enkonduka artikolo, Eisinger ankaŭ per tradukoj el la rusa, sed la enhavon mem faris la knaboj. Ili vagis tra Terezín kaj serĉis temojn. Ĉiu el la knaboj havis kromnomon, per kiu ili subskribis siajn artikolojn. La kromnomo povis estis inicialoj aŭ persona spritaĵo kiel „Bolševik“ (bolŝevisto), „Nácek“ (naciistaĉo) aŭ „Car“ (caro). De tempo al tempo la kromnomoj estis ŝanĝataj. Ekzemple unu el la fekundaj kontribuantoj Jiří Grünbaum indikis sin kiel „Medik Šnajer“ (kuracista studento Šnajer), „Socialista Šnajer“, aŭ nur „Šnajer“, laŭ momenta humoro. Nun ni konas vicon da kontribuantoj nur laŭ kromnomoj kaj ni neniam malkovros, kiu ili vere estis. Iam en 1943 deko da plej fekundaj kontribuantoj komencis nomi sin „Akademio.“
Anders Sparrman
En 1776 li revenis al Svedio, kie oni atribuis al li honoran doktorigon dum foresto. Li estis ankaŭ elektita membro de la Reĝa Akademio de Sciencoj de Svedio en 1777. Li iĝis zorganto de la naturhistoriaj kolektoj de la Akademio de Sciencoj en 1780, Profesoro de natura historio kaj farmakologio en 1781 kaj konsilanto de la Collegium Medicum en 1790. En 1787 li partoprenis en ekspedicio al Okcidenta Afriko, sed tio ne estis sukcesa.
Sejŝeloj
Geologio
El geologia vidpunkto troviĝas du tipoj de insuloj en la Sejŝeloj, grupigitaj en la Granitaj aŭ Centraj kaj la Koralaj aŭ Periferaj Sejŝeloj. Tiuj ĉi estas tiel nomataj malaltaj insuloj kiuj estas sekaj kaj malfertilaj. Granitaj oceanaj insuloj estas unikaj, kaj ne ekzistas aliloke en la mondo.
Estas 42 granitaj insuloj, ordigitaj kun malkreskanta etendaĵo: Mahé, Praslin, Sihouette, La Digue, Curieuse, Félicité, Frégate, Ste. Anne, Île du Nord/North Island, Cerf Island, Marianne, Grand Sœur/East Sister, Thérèse, Aride, Conception, Petite Sœur/West Sister, Cousin, Cousine, Long, Récif, Round (Praslin), Anonyme, Mamelles, Moyenne, Ile aŭ Vaches Marines, L'Islette, Beacon (Île Sèche), Cachée, Cocos, Round (Mahé), L'Ilot Frégate, Booby, Chauve Souris (Mahé), Chauve Souris (Praslin), Île La Fouche, Hodoul, L'Îlot, Rat, Souris, St. Pierre (Praslin), Zavé, Harrison Rocks (Grand Rocher).
Anders Sparrman
Sparrman publikis kelkajn verkojn, el kiuj la plej bone konata estas lia rakonto de liaj veturadoj en Suda Afriko kaj kun Cook, publikita kiel Resa till Goda Hopps-Udden, södra Polkretsen och omkring Jordklotet, samt Till Hottentott- och Caffer-Landen Åren 1772-1776 (1789). Li publikis ankaŭ Catalogue of the Museum Carlsonianum (1786–89), kie li priskribis multajn el la specimenoj kiujn li estis kolektita en Suda Afriko kaj en Suda Pacifiko, kelkaj el kiuj estis novaj al scienco. Li publikis ankaŭ Svensk Ornithologie (Ornitologio de Svedio) en 1806.
Vedem
Historio de la gazeto
La knaboj klopodis maksimume imiti realan gazeton inkluzive de ŝerce infikita prezo sur la koverto. La enhavo ampleksis poezion, aventurajn rakontojn, eseojn, recenzojn de libroj inkluzive de ŝatataj rubrikoj kiel „Citaĵo de la semajno“ elektita el malprudentaj eldiroj de la knaboj. Ekzemple „Medik Šnajer“ estis foje citata pro la frazo: „Mi timas paroli. Mi povus diri ian stulataĵon.“ „Embryo“ siavice deklaris: „Futbalo estas la plej bela ludo tuj post Monopolo.“
Anders Sparrman
La asteroido 16646 Sparrman portas sian nomon. La sveda romanisto Per Wästberg verkis biografian romanon pri Sparrman kiu estis publikita en angla en 2010, laŭ la titolo The Journey of Anders Sparrman. Anders Erikson Sparrman estis ankaŭ botanikisto kaj aboliciisto.
Vedem
Historio de la gazeto
En iu numero recenzo de libro La Kabano de Onklo Tom komparis sorton de nigrulaj sklavoj kun la sorto de judoj en Terezín: ĝi konstatis, ke antaŭ la deprotoj de judoj, la sklavoj estis en pli malbona situacio, ĉar iliaj familioj estis disigitaj, sed ekde la komenco de la deportoj ambaŭ grupoj suferas same. Ŝatata rubriko estis 'Vagadoj tra Terezín' de Petr Ginz, en kiuj li vizitadis diversajn institutojn de la geto kaj intervjuis la ĉeestantajn homojn. Li priskribis siajn ekspediciojn al la bakejo, akuŝejo, fajrobrigadejo kaj teruron vekanta viziton de la kremaciejo.
Konservo kaj eldono
En la jaro 1944 plejparto de loĝantoj de la bloko L417 estis deportita al gaskameroj de Aŭŝvico kaj neniu plua numero estisĝis plu. El cento da knaboj kontribuantaj al Vedem transvivis nur ĉirkaŭ dekkvin. Nur unu el ili, Zdeněk Taussig, restis en Terezín ĝis ĝia liberigo en majo 1945. Li kaŝis entute 700 paĝojn de la gazeto en forĝejo, kie laboris lia patro, kaj post landliberigo li transportis ilin al Prago.
Post la milito la strebadon eldoni Vedem malebligis la komunisma reĝimo en Ĉeĥoslovakio, sed fragmentoj estis kontrabanditaj al Parizo, kie ili presis ekzila gazeto Svědectví (= atesto). Samjare aperis en Ĉeĥoslovakio tajpita samizdata versio kaj poste denove en la 1980-aj jaroj. Tiu versio estis eksponita en Frankfurta librofoiro en la jaro 1990.
Ekstraktoj el la gazeto Vedem, ilustritaj ne nur per desegnaĵoj el la gazeto, sed ankaŭ de aliaj infanoj el Terezín, estis publikitaj kun enkonduko de Václav Havel en la jaro 1995. Redaktoroj de tiu elekto estis ankaŭ Kurt Jiří Kotouč kaj aktoro Zdeněk Ornest, du el la originaj kontribuantoj el Terezín.
Sejŝeloj
Biogeografio
Biogeografie la insularo apartenas al la madagaskara ekoprovinco de la afrotropika ekozono laŭ la tipologio de la Monda Natur-Fonduso (WWF). Ĝi ampleksas jenajn ekoregionojn : granit-sejŝelajn tropikajn humidajn arbarojn kaj aldabra-insularajn kserofitarojn ene de la tutmondaj 200-unuo "sejŝelaj kaj maskarenaj humidaj arbaroj".
Sejŝeloj estas ĉirkaŭataj de samnoma mara ekoregiono.