cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
10994 Fouchard
Nomo
Ĝia nomo honoras Marc Fouchard, profesoron ĉe la Laboratorio de Astronomio de la Universitato de Lille kaj kunlaboranto ĉe la Institut de Mécanique Céleste et de Calcul des Éphémérides (Instituto de Ĉiela Mekaniko kaj Kalkulo de Efemeridoj, IMCCE, Francio), fakulo pri la dinamiko de la long-periodaj kometoj.
Levente Szente B.
Levente SZENTE B. [sente] rumania hungara poeto, ĵurnalisto. Li naskiĝis en Drobeta-Turnu Severin la 21-an de septembro 1972.
Kariero
Levente Szente B. laboras en Cristuru Secuiesc, li estas redaktoro-raportisto de la loka kablotelevido Hargita Line. De 1998 li estis redakcikomitatano, inter 2000–2002 ĉefredaktoro de la gazeto Kisváros.
75971 Unkingalls
75971 Unkingalls estas asteroido de la ĉefa asteroida zono, proksima de la orbita resonanco 8:3 kun Jupitero.
Malkovro
Ĝi estis malkovrita la en la kadro de la astronomia kampanjo Catalina Sky Survey, elde la Stacio Catalina de la Observatorio Steward kaj elde la Observatorio de Monto Lemmon, proksime de Tucson (Arizono, Usono).
Nomo
Ĝi estas nomita en memoro de la usona amatora astronomo Albert (« Unk ») Ingalls (1888–1958), kiu helpis sian patron por konstrui amatorajn teleskopojn en Usono en la 1920-aj jaroj, malfermante novan eraon en amatora astronomio. Li publikigis multenombrajn artikolojn en Scientific American kaj estis eldonisto de Amateur Telescope Making, responsulo de la konstruo de miloj da teleskopoj.
Kosmoteleskopo Spitzer
La kosmoteleskopo Spitzer ( Spitzer Space Telescope aŭ SST) estas kosma observejo dediĉita al infraruĝa radiado. Ĝi estis lanĉita de NASA la kaj orbitas ne la Teron, sed la Sunon.
Flago de Saint-Barthélemy
Flago de Saint-Barthélemy konsistas el la blazono de la insulo centrita sur blanka kampo. Kvankam uzita sur la insulo, ĝi havas neniun oficialan statuson. Ĉar Saint-Barthélemy estas transmara kolektivo de Francio, ĝia oficiala flago estas la franca trikoloro.
Kosmoteleskopo Spitzer
La teleskopo komence havis la pli teknikan nomon Space Infrared Telescope Facility (SIRTF; = Kosma Infraruĝa Teleskop-Instalaĵo). La NASA ŝanĝis la nomon al Spitzer, laŭ la astrofizikisto Lyman Spitzer, kiu kiel unua proponis la konstruadon de kosmoteleskopoj.
La teleskopo havas spegulon kun diametro de 85 cm. Por eviti misformiĝon pro temperaturaj diferencoj kaj precipe por minimumigi infraruĝan radiadon de la spegulo mem ĝi estis malvarmigata al 5,5 K.
NASA antaŭvidis, ke SST funkciu almenaŭ kvin jarojn. Dum tiu tempo la teleskopo pli kaj pli distanciĝis de Tero. En majo 2009 finkonsumiĝis la malvarmigilo (likva heliumo), tiel ke la temperaturo de la spegulo altiĝis al 31 K kaj la plej long-onda el la tri sensiloj ne plu estas uzebla. La du aliaj sensiloj ankoraŭ funkcias.
Adonija
Adonija estis filo de Reĝo David kaj Ĥagit kiu konspiris celante preni la tronon kiam lia patro estas proksima de l' morto. Ebjatar, la pastro, kaj Joab, la estro de l' armeo helpadis lin. Kiam Salomono, apogata de pastro Cadok, la profeto Natan kaj la fortuloj de David, fariĝis reĝo li mortigis Adonija'n. (1 Reĝoj 1, 5 - 2, 25)
Dersim-masakro
La Dersim-masakro aŭ Dersim-ribelo okazis en 1937 kaj 1938 en Dersim, nun nomata Provinco Tunceli, en Turkio. Ĝi estis la rezulto de turka kampanjo kontraŭ la Dersim-ribelo de lokaj etnaj malplimultoj kontraŭ la Resetliga leĝo de 1934 de Turkio. Miloj de alevi-tribaj kaj zaza-tribaj kurdoj mortis kaj multaj aliaj estis interne delokigitaj pro la konflikto.
La mortigoj estis kondamnitaj fare de kelkaj kiel etnocido aŭ genocido kaj defenditaj fare de aliaj kiel legitima armea ago. La 23-an de novembro 2011, turka ĉefministro Recep Tayyip Erdoğan pardonpetis pro la masakro, priskribante ĝin kiel "unu el la plej tragediaj okazaĵoj de nia lastatempa historio".
Ribelo en Dersim
En 1934, Turkio pasis resetligan leĝon, direktita por asimilado de etnaj minoritatoj ene de la lando. Ĝiaj iniciatoj inkludis la nevolan translokon de homoj ene de la lando, kun la celo de antaŭenigado de kultura homogeneco. En 1935, la Tunceli-leĝo estis pasita por uzi la resetligan leĝon por la ĵus nomumita regiono de Tunceli, antaŭe konata kiel Dersim kaj loĝita fare de kurdoj. Tiu areo havis reputacion por esti ribelema, estis sceno de dek unu armitaj konfliktoj dum la antaŭaj 40 jaroj.
Sekvante publikajn kunvenojn en januaro 1937, estis skribita protestletero kontraŭ la leĝo kaj estis sendita al la loka guberniestro. Laŭ kurdaj fontoj, la sendintoj de la letero estis arestitaj kaj ekzekutitaj. En majo, grupo de lokaj homoj embuskis polic-konvojon responde, nome la unua ago de la loka konflikto.
Ĉirkaŭ 25 000 trupanoj estis deplojitaj por estingi la ribelon. Tiu tasko estis konsiderinde kompletigita je la somero kaj la gvidantoj de la ribelo, inkluzive de triba gvidanto Sayiid Riza, estis pendigitaj. Tamen, grupo de ribelantoj daŭre rezistis kaj la nombro da trupoj en la regiono estis duobligitaj. La metodoj uzitaj fare de la armeo estis brutalaj, inkluzive de la amasmortigo de civiluloj, la detruado de hejmoj kaj la deportado de homoj el malpli malamikaj areoj. La areo ankaŭ estis bombita el la aero. La ribelantoj daŭre rezistis ĝis la regiono estis pacigita en oktobro 1938.
Nombro de la murditoj
La samtempaj britaj kalkuloj estis je 40.000, kvankam historiistoj sugestas ke tiu figuro povus esti troigita. Laŭ diversaj kalkuloj, totala nombro de mortoj povas esti de 7.594 ĝis 13.000. Ĉirkaŭ 3.000 homoj estis perforte deportita de Dersim.
Konferenco de 2008 organizita fare de la kurda PEN atingis la konkludon ke Turkio estis kulpa de genocido, taksante ke 50.000-80.000 estis mortigitaj en la sekvo de la Dersim-ribelo.
Polemiko pri genocido
Multaj kurdoj kaj kelkaj etnaj turkoj pripensas la okazaĵojn kiuj okazis en Dersim por konsistigi genocidon. Eminenta propagandanto de tiu vido estas la akademia İsmail Beşikçi. Laŭ internacia juro, oni argumentis, ke la agoj de la turkaj aŭtoritatoj ne estis genocido, ĉar ili ne estis direktitaj por ekstermado de homoj, sed por resetligo kaj subpremado. Akademiuloj, kiel ekzemple Martin van Bruinessen, anstataŭe parolis pri etnocido direktita kontraŭ la lokaj lingvo kaj identeco.
En marto 2011, turka tribunalo decidis ke la agoj de la turka registaro en Dersim ne povus esti konsideritaj genocido laŭ la leĝo, ĉar ili ne estis direktitaj sisteme kontraŭ iu etna grupo.
Registara pardonpeto
La 23-an de novembro 2011, turka ĉefministro Recep Tayyip Erdoğan pardonpetis en nomo de la ŝtato pro la Dersim-masakro dum televidigita renkontiĝo de sia partio en Ankaro. Liaj komentoj estis pinte direktitaj ĉe opozicia ĉefo Kemal Kılıçdaroğlu (mem alevi-kurdo). Erdogan memorigis sian spektantaron ke la partio de Kemal Kılıçdaroğlu, la CHP, estis en povo dum la masakro, tiam la sola partio de Turkio. Li priskribis la masakron kiel "unu el la plej tragediaj okazaĵoj de nia proksima historio" dirante ke, dum kelkaj serĉis pravigi ĝin kiel legitiman respondon al okazaĵoj sur la loko, ĝi estis en realo "operacio kiu estis planita paŝon post paŝo".
Ekzistis konjekto en la turka gazetaro ke la pardonpeto de Erdoğan eble estos antaŭludo al pardonpetoj por aliaj okazaĵoj en turka historio, kaj ke liaj komentoj eble estis intencitaj por defendi kontraŭ akuzoj de hipokriteco en lia kritiko je homrajtaj misuzoj fare de siria gvidanto Baŝar al-Asad.
Paul Williams
Paul WILLIAMS estas angla komponisto kaj pianisto. Williams komponadas por gravaj internaciaj eldonfirmaoj, inkluzive de Carlin Music, Sound Stage, Parry Music kaj Zomba Production Music kun pli ol 1300 titoloj publikigitaj. Liaj komponaĵoj varias el horora, tra romantika, alta teknologio. Paul ankaŭ laboris ĉe BBC-Radioj 1 & 2 kun multaj gravaj produktoraj listigoj.
Nuntempe vivanta en Cheam, Surrey, proksime al Londono, Paul pasigas la plej grandan parton de sia tempo verkante kaj registrante.
Paulus Merula
Paulus van Merle (1558-1607) estis germana juristo, historiisto, bibliotekisto, geografo, filozofo, oratoro, poeto, historiisto kaj filologo. En 1597, li estis nomumita eksterordinara profesoro pri historio en la Universitato de Lejdeno, postenon, kiun li akumulis kune kun tiu de bibliotekisto en la akademia biblioteko. Li publikigis diversajn historiajn verkojn, inkluzive de Vita Erasmi (1607) kaj Cosmographiae generalis libri III (1605), tamen li plej famiĝis pro siaj juraj proceduroj en la verko Maniere van procederen in civiele zaken (1592).
Vidu ankaŭ
<Gallery> Brielles_-_Vue_g%C3%A9n%C3%A9rale.jpg| Angelus Merula (1482-1557) Descrittione_di_M._Lodouico_Guicciardini_patritio_fiorentino_di_tutti_i_Paesi_Bassi_1567.jpg| Lodovico Guicciardini (1521-1589) Anonyme - Jacques Cujas - cour d’appel de Toulouse.jpg| Jacques Cujas (1522-1590) Juste Lipse.jpg| Justus Lipsius (1547-1606) Arnoldus_Buchelius_(1614).jpg| Arnoldus Buchelius (1565-1641) Rostock asv2018-05 img29 University.jpg| Johann Huswedel (1575-1651) Petrus_Scriverius_1576-1660.png| Petrus Scriverius (1576-1660) Michiel_Jansz_van_Mierevelt_-_Hugo_Grotius.jpg| Hugo Grotius (1583-1645) Portrait_-_Caspar_Barlaeus_-_Jacob_Buys.jpg| Caspar van Baerle (1584-1648) Acta Eruditorum.jpg| J. F. Gleditsch (1653-1716) Christian-Gottfried-Jöcher.jpg| Christian Gottlieb Jöcher (1694-1758) Ernst Peter Johann Spangenberg (1784-1833).jpg| Ernst Spangenberg (1784-1833) </Gallery>
Sennevoy-le-Haut
Sennevoy-le-Haut estas franca komunumo lokita en la departemento Yonne kaj en la regiono Burgonjo. Ĝi havis 78 loĝantojn laŭ censo plenumita en 1999.
Geografio
Sennevoy-le-Haut etendiĝas sur 8.84 km², kaj havis 78 loĝantojn laŭ la lasta oficiala censo, tiel ke la loka loĝdenso estas 8.8 homoj po kvadrata kilometro. La komunumo situas en Yonne, en la nordokcidenta parto de Burgonjo.
Historio
La departemento Yonne estis oficiale kreita la 4-an de marto 1790 dum la franca revolucio.
Okaze de la municipa baloto de 2008 venkis en la komunumo S-ro Jean-Louis Maronnat, kiu do fariĝis la loka urbestro.
Administrado
Sennevoy-le-Haut apartenas al la kantono de Cruzy-le-Châtel, kies ĉefurbo estas Cruzy-le-Châtel. Tiu kantono mem estas parto de la arondismento de Avallon, unu el la tri arondismentoj de la departemento Yonne.
Gavrilov Posad
Gavrilov Posad (Гаврилов Посад) estas urbo en Ivanova provinco en Rusio. Ĝi estis fondita en 1434 kaj ekhavis statuson de urbo en 1789. En 1959 la urbo havis 6.7 mil loĝantojn; en 2002 estis 7.2 mil.
Kodo de OKATO de la urbo (en jaro 2005) estas 24203501.
La interurba telefona kodo estas 09355, la enurbaj telefonnumeroj estas kvinciferaj (en jaro 2005).
La loka tempo estas la sama kiel moskva tempo (en jaro 2005).
Geografiaj koordinatoj de la urbo estas:.
La urbo estas ĉe enfluo de rivero Vojmiga (Воймига) en riveron Irmes (Ирмес) (kiu enfluas riveron Nerl (Нерль)). En la urbo estas fervoja stacio.
Melibokus
La monto Melibokus, esperante Meliboko, altas 517,40 metrojn kaj situas rande de la montaro Odenwald en suda Hesio, Germanio.
Geografio
La monto troviĝas je la okcidenta rando de la montetaro Odenwald en la regiono "Bergstraße", inter Darmstadt norde kaj Heidelberg sude. Longdistance ĝi videblas el la vasta rejna ebenaĵo. Sur siaj nordaj flankaj montetoj staras la kastelo Alsbach, sur la iom pli suda najbara monto "Auerberg" (339,7 m) la kastelo Auerbach. Piede de la montoj situas la komunumoj Alsbach-Hähnlein kaj Zwingenberg.
La vojo la la montopinto estas komplete asfaltita kaj spronas multajn stortemajn biciklistojn "konkeri" ĝin (mezume 8,2 % da ascendo sur vojo de 4,8 km).
Dolné Kočkovce
Dolné Kočkovce (hungare Alsókocskóc [alŝOkoĉkOc]) estas vilaĝo kaj municipo en Slovakio.
Melibokus
Montopinto
Pinte de la Melibokus troviĝas radiostacio de la usona armeo momente ne uzata. Apud ĝi troviĝas turisma panorama turo kaj gastejo, sed ambaŭ nur sporade (ofte semajnfine) malfermatas. Eta natura platformo sur la montopinto servas al spertaj kajtoflugistoj, kiuj ekflugas de tie suben en la rejnan ebenaĵon.
Juilly (Seine-et-Marne)
Juilly estas franca situanta en departemento Seine-et-Marne, regiono Francilio.
Dolné Kočkovce
Situo
Dolné Kočkovce situas laŭ maldekstra bordo de Váh, laŭ ĉefvojo, aŭtovojo kaj fervojo Bratislavo-Púchov. La lasta urbo troviĝas nur je 1 km.
Historio
La unua mencio okazis pri la preĝejo en 1332 en formo "Hoczak", pri la vilaĝo en 1407 laŭ tiama hungara ortografio Alsow Hochk. En 1784 loĝis tie 277 vilaĝanoj (54 familioj) en 50 domoj, en 1828 362 vilaĝanoj en 53 domoj. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Alsókocskóc 576 homoj, (plejparte slovakoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Trencsén (reĝa departemento), al distrikto de Ilava, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 vivis en Dolné Kočkovce 1169 homoj, (1158 slovakoj).
NGC 2440
NGC 2440 (aliaj indikoj — PK 234+2.1, ESO 560-PN9) estas planeduma nebulozo en konstelacio Pobo.
Melibokus
Historiaj mencioj
Dum la unua postkrista jarcento, la antikva greka sciencisto Ptolemeo en sia verko Geografio (2-a libro, 10-a ĉapitro) kaj la romia klerulo Plinio la pli maljuna en sia verko Naturalis Historia ("naturhistorio") menciis monton Μηλίβοκον (Mēlíbokon), kion oni mezepoke identigis kun la - laŭ la silueto de la montaro Odenvaldo aparte alta - monto kaj nomis ĝin Melibokus, kvankam laŭ novaj teorioj Ptolemeo kaj Plinio eble celis la montaron Harco, multe pli norde.
Juilly (Seine-et-Marne)
Ĝiaj loĝantoj nomiĝas Juliaciens.
NGC 2440
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Melibokus
Panoramo
Panoramo de la pinto de monto Melibokus, montrante de maldekstro al dekstro la komunumojn Zwingenberg, Alsbach, Bickenbach kaj Seeheim-Jugenheim. Centre videblas kastelo Alsbach.
Teknobrego
Teknobrega (portugale: tecnobrega aŭ tecno brega) estas stilo de brazila muziko aparte populara en norda Brazilo. La portugala esprimo brega estas tradukebla kiel bombastaĉa, simbolas en Brazilo tamen ankaŭ malbonan guston. Sian originon teknobrego havas en Belemo, ĉefurbo de la federaciero Parao. La metropola regiono de Belemo estas ĝis nun la pezocentro de la teknobrega medio, kie ĝi estas produktata kaj aŭdata precipe en la mizerkvartaloj de la regiono. Tutmonde teknobrego famiĝis precipe pro siaj produktadaj kaj disvendometodoj, kiuj rezignas ĉian aŭtororajton.
Muziko
Teknobrego evoluis proksimume ekde la jaro 2000, havas tamen per brega pop antaŭulon. Male al brega pop en teknobrego tamen sinteziloj kaj drumomaŝino ludas centran rolon. Krom tio oni uzas la teĥnikon de muzika specimenado. La influoj de regiona, tradicia muziko el la amazona regiono estas grandaj, jen aparte nomendas karimboo, siriao kaj lambado. La plimulton el la teknobregaj kantoj produktas diskĵokeo en simplaj hejmaj sonregistrejoj.
Přeborov
Přeborov estas municipo en Ĉeĥio. Ĝi situas en Sudbohemia regiono, distrikto Písek. Vivas ĉi tie.
Historio
La vilaĝo apartenis al posedaĵo de Monaĥejo Milevsko. En la jaro 1575 la viaĝo estis vendita fare de imperiestro al Kryštof el Švamberk kaj ĝi estis alvicigita al senjorujo Zvíkov.
Brembate di Sopra
Brembate di Sopra estas komunumo de Italio. Ĝi situas en la provinco Bergamo de la regiono Lombardio. Fine de en la komunumo vivis. Najbaras la komunumoj Almenno San Bartolomeo, Barzana, Mapello, Ponte San Pietro kaj Valbrembo. Kristana patroneco estas la doktrino de ĉielenpreno de Maria, kies memortago sekve estas la komunuma festotago.
5495 Rumyantsev
5495 Rumyantsev estas malgranda malhela asteroido de la ekstera asteroida zono, malkovrita la 6-an de septembro 1972 de la ukraina astronomino Ljudmila Vasilievna Ĵuravljova elde la Krimea astrofizika observatorio de Nauĉno (en tiama Sovetunio, poste en Ukrainio, nun en Respubliko Krimeo, Rusio).
Ĝia nom honoras la rusan grafon Nikolaj Petroviĉ Rumjancev (cirile : Николай Петрович Румянцев, 1754–1828), ministron pri komerco de 1802 al 1811, ministron pri eksteraj aferoj de 1808 al 1812, Ŝtatan kancelieron de 1810 al 1812 kaj prezidenton de la Ŝtata Konsilantaro de Rusio de 1810 al 1812. Li kolektis grandan kvanton da libroj, manuskriptoj, mapoj, raraj moneroj. Tiu kolekto iĝis pli malfrue la bazo de la Ŝtata Rusa Biblioteko.
Li estis grava helpanto por la tiamaj rusaj esplorvojaĝoj ; pro tio oni donis lian nomon ankaŭ al pluraj specioj de floroj kaj unu de lepidoptero.
Unión de Tula
Unión de Tula estas unu el la 126 komunumoj de la meksika subŝtato Jalisco. La ĉefurbo de la komunumo estas Unión de Tula. La ŝlosilnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 14 110.
Geografio
Unión de Tula apartenas al la regiono Sierra de Amula kiu situas relative okcidente interne de la subŝato. Al tiu regiono apartenas entute 11 komunumoj. La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 13133 loĝantojn. El tiuj estis 6214 viroj kaj 6919 virinoj. La komunumo havas surfacon de 334,07 km². La meza alteco estas 1340 metroj super la marnivelo. La meza jara temperaturo estas 21,2 C. En la komunumo estas 817,5 mm da precipitaĵo jare.
Sociogeografio
En la jaro 1995 (laŭ INEGI) en la komunumo vivis 4369 viroj pli aĝaj ol 15 jaroj. El tiuj 3875 scipovis legi kaj skribi kaj 489 viroj estis analfabetoj. Do 11.19 % de la viroj estis analfabetoj. En la sama jaro en la komunumo vivis 4927 virinoj pli aĝaj ol 15 jaroj. El tiuj 4498 sciis legi kaj skribi kaj 426 virinoj estis analfabetoj. Do 8,65 % de la virinoj estis analfabetoj. En 1995 en Unión de Tula vivis 13056 personoj kiuj aĝis pli ol 5 jaroj. El tiuj estis 8 indiĝenoj. Tio signifas ke 0,061 % de la loĝantaro en la koncerna jaro estis indiĝenoj.
Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a., (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).
85293 Tengzhou
85293 Tengzhou estas asteroido de la ĉefa asteroida zono ne malproksima de la orbita resonanco 1:3 kun Marso.
Malkovro
Ĝi estis malkovrita la en la kadro de la astronomia kampanjo Beijing Schmidt CCD Asteroida Programo elde la Stacio Singlong de la Astronomia Observatorio de Beijing, en provinco Hebejo (Ĉinio).
Nomo
Ĝi ricevis la nomon de la urbo Tengzhou (ĉine: 滕州, Téngzhōu), en la suda parto de la provinco Ŝandongo, kies historio aĝas 7300 jarojn.
Rio do Prado
(oficiale Município de) estas municipo en la subŝtato Minas-Ĝerajso de Brazilo. Ĝi situas en la sudorienta regiono de Brazilo, en la mezoregiono Vale do Jequitinhonha (foje esperantigita: Valo de Ĵekitinjonja) kaj en la mikroregiono Almenara (esperante: Aŭmenara). Laŭ la stato de en la municipo vivis   sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². El tiuj, la nombro de voĉdonrajtuloj en la municipo en estis. La teritorio havas komunan limon kun.
Vidu ankaŭ
<!-- Probable utilas ankoraŭ ion reenmeti de la antaŭa, tro mallonga teksteto, plej bone per enporto en vikidatumojn:
Rio do Prado (Hjudoprado) estas brazila municipo.
College Republicans
La College Republican National Committee (CRNC) estas nacia organizo por kolegiaj kaj universitataj studentoj kiuj subtenas la Respublikanan Partion de Usono. La organizo estas konata kiel aktiva rekruta ilo por la Respublikana Partio kaj produktis multajn elstarajn Respublikanajn kaj konservativajn aktivistojn kaj enkondukis pli da membroj en la Respublikanan partion ol iu ajn alia organizo en la nacio.
La organiza strukturo multe ŝanĝiĝis ekde ĝia fondo en 1892. Fondita kiel organizaĵo por la Respublikana Nacia Komitato, la kolegiaj respublikanoj nun funkcias kiel sendependa 527a grupo. Post kiam la Juna Respublikana Nacia Federacio estis formetita de la kolegio Respublikana organizo en 1972, la grupoj funkcias sendepende unu de la alia.
Sándor Szilágyi (historiisto)
SZILÁGYI Sándor (sila:dji) estis hungara historiisto, akademiano naskita en Koloĵvaro la 20-an de aŭgusto 1827 kaj mortinta en Budapeŝto la 12-an de januaro 1899. Li estis la filo de historiisto Ferenc Szilágyi.
Biografio
Sándor Szilágyi pristudis juron kaj filologion en Koloĵvaro. Dum la revolucio (1848-1849) en Pest li estis kunlaboranto de Pesti Hírlap kaj Életképek. En 1852 li estis matematikinstruisto en Kecskemét, ekde 1853 en Nagykőrös. Ekde 1878 li estis direktoro de la Universitata Bilioteko de Budapeŝto. Ekde 1875 li redaktis la revuojn Századok, poste Történeti Tár (1878) kaj la serion Hungaraj Historiaj Biografioj (1885). Li eldonis la serion Erdélyi Országgyűlési Emlékek (Transilvanujaj Landkunvenaj Memoraĵoj) (1540 – 1699), li redaktis la dekvoluman Magyar nemzet története (Historio de hungara nacio).
Horoj (mitologio)
Horoj (helene Ὥραι, Hōrai, latine  Horae ) estis en la helena mitologio filinoj de la plej alta dio Zeŭso kaj de la diino de justeco Temiso. Ili estis diinoj de jarsezonoj kaj de la bona ordo en naturo kaj socio.
Sándor Szilágyi (historiisto)
Biografio
Li estis membro de Hungara Scienca Akademio.
Horoj (mitologio)
Ilia nombro en la fontoj diferencas. Kiel diinoj zorgantaj pri ordo en naturo, do antaŭ ĉio pri bona ŝanĝado de jarpartoj kaj ĝustatempa kresko de floroj kaj fruktoj, oni kutime nomas du:
Laŭ aliaj fontoj helpis pri punado de malbonaj faroj:
Horoj estas nomataj kiel vartistinoj de diinoj, tuj post ilia naskiĝo, ekzemple ĉe Hera aŭ ĉe Afrodito. Kiam ili kreskis, Horoj helpis vestigi kaj ornami ilin. Horoj ankaŭ gardis pordegojn de Olimpo. Ili estis estaĵoj afablaj al homoj kaj al dioj.
Gorge de Loup (stacio en Liono)
Gorge de Loup (Gorĝo de Lupo) estas stacio sur linio D de la Metroo de Liono, ĝi situas inter la stacioj ' kaj ' en Liono. Ĝi estis malfermita la.
Publika sekureco
Publika sekureco, (ĉeĥe Veřejná bezpečnost, mallongigite kiel VB, slovake Verejná bezpečnosť, VB) estis konsistero de Korpuso de nacia sekureco, kiu plenumis agadojn, kiujn en la demokratiaj ŝtatoj kutime plenumas polico.
Pereo de Publika sekureco
Diference de Ŝtata sekureco, kiu pereis per ordono de ministro de enlando de Richard Sacher la 1-an de februaro 1990, estis Publika sekureco surbaze de leĝo "Pri Polico de Ĉeĥa respubliko" n-ro 283/1991 Sb. el la tago 21-an de junio 1991, ŝanĝita la 15-an de julio 1991 en Policon de Ĉeĥa respubliko, per simila leĝo de Slovaka Nacia Asembleo en Polican korpuson de Slovaka respubliko kaj per leĝo de Federacia Asembleo 333/1991 en Federacian polican korpuson kaj Korpuson de Burga polico.
Ranga markigo de la membroj de VB
La membroj de VB portis uniformojn en verda koloro (krom la kvindekaj jaroj kaj la sesdekaj jaroj, kiam estis uzataj la uniformoj bluaj) kun epoletoj laŭ la soveta modelo en ruĝa koloro, sur kiuj estis indika rango kaj skribaĵo SNB (en Slovakio ZNB).
Nomo Hideo
Nomo Hideo (野茂 英雄) (n. 31-an de aŭgusto 1968) estas retiriĝinta japana basbalisto. Li ludis el 1990 al 1994 ĉe la Kintetsu Buffaloes ("Bubaloj") de la Japana ligo. Poste li iĝis la unua japana basbalisto dungita en la usonaj Grandaj Ligoj de Basbalo ĉe Los Angeles Dodgers en 1995.
Filipovka
Filipovka (Philippsthal) estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de municipo Višňová en distrikto Liberec. Ĝi troviĝas proksimume 2,5 km norde de Višňová. Kondukas tra ĉi tie fervojlinio Liberec–Zawidów. En la jaro 2011 estis ĉi tie registritaj 15 adresoj. En la jaro ĉi tie daŭre vivis.
Filipovka situas en katastra teritorio Andělka kun areo 9,66 km².
Settignano
Settignano estas frazione (submunicipo) sur monteto nordoriente de Florenco, Italio. La malgranda borgo Settignano portas familiaran nomon ĉar produktis tri skulptistojn de la Florenca Renesanco, nome Desiderio da Settignano kaj la fratoj Gamberini, plej bone konataj kiel Bernardo Rossellino kaj Antonio Rossellino. La juna Mikelanĝelo loĝis kun skulptisto kaj lia edzino en Settignano — en farmo kiu estas nune "Villa Michelangelo" — kie lia patro posedis ŝtonminejon de marmoro. En 1511 alia skulptisto naskiĝis tie, nome Bartolomeo Ammannati. La bonkvalitaj marmorminejoj de Settignano produktis tiun serion de skulptistoj.
Aliflanke ankaŭ famaj verkistoj loĝis en Settignano, kiel Giovanni Boccaccio, Niccolò Tommaseo, Mark Twain, Gabriele d'Annunzio ktp.
30306 Frigyesriesz
30306 Frigyesriesz estas asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la de la usona astronomo Paul G. Comba elde la observatorio de Prescott (Arizono, Usono).
68730 Straizys
68730 Straizys estas asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la de la litovaj astronomoj Kazimieras Černis kaj Justas Zdanavičius elde la Observatorio de Molėtai (Molėtai, Litovio).
San Simón Zahuatlán
San Simón Zahuatlán estas unu el la 570 komunumoj de la meksika subŝtato Oaĥako (Oaxaca). La ĉefurbo de la komunumo same nomiĝas San Simón Zahuatlán. La ŝlosilnumero de la komunumo laŭ la nacia geografia instituto INEGI estas 20 352.
Geografio
San Simón Zahuatlán apartenas al la distrikto Huajuapam al kiuj apartenas entute 28 komunumoj. Ĝi situas en la miŝteka regiono de Oaĥako (regiono Mixteca), kiu apartenas al la nordokcidenta parto de la subŝtato. La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 2481 loĝantojn. El tiuj estis 1241 viroj kaj 1240 virinoj. La komunumo havas surfacon de 35,72 kvadratkilometroj. La meza alteco estas 1620 metroj super la marnivelo.
Sociogeografio
En la jaro 2000 (laŭ INEGI) en la komunumo vivis 1775 indiĝenoj. El tiuj 1356 aĝis pli ol 5 jaroj kaj estis dulingvaj (hispana kaj indiĝena lingvoj).
Fontoj: Statistikoj de la nacia geografia instituto INEGI pri la censo de 2005 (hispane: Conteo de Población y Vivienda de 2005).
Camargo (Chihuahua)
Camargo estas unu el la 67 komunumoj de la meksika subŝtato Chihuahua, kiu situas en norda Meksiko kun limo al Usono. La ĉefurbo de la komunumo estas Santa Rosalia de Camargo. La kodnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 08011.
Geografio
La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 47209 loĝantojn. El tiuj estis 23196 viroj kaj 24013 virinoj. La komunumo havas surfacon de 16,066.00 km². La meza alteco (de la ĉefurbo) estas 1220 metroj super la marnivelo.
Klimato
En la komunumo jare falas averaĝe 200,0 mm/m2 de precipitaĵo. La averaĝa jara temperaturo estas 17,0 °C.
Tempozono
La komunumo, kiel la tuta subŝtato apartenas al la tempozono UTC -7 (Monta Tempo – Tiempo de la Montaña). Al tiu tempozono la subŝtato Chihuahua nur ŝanĝis en 1998. Antaŭe ĝi apartenis al la centra tempo (UTC -6).
Sociogeografio
Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a., (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).
Nord-Trøndelag
Nord-Trøndelag ("Norda Trøndelag") estis provinco de meza Norvegio, lime de Nordland, kaj Sør-Trøndelag (do Suda Trøndelag). En 2002 en ĝi loĝis homoj, aŭ  de la tuta loĝantaro de Norvegio. Areo estis. La regurbo estis Steinkjer.
Genealogia arbo de la grekaj dioj
En kelkaj nomoj, kiel "Harmonio", ŝi ne estas nur la diino de Harmonio, sed la Harmonio mem diigita.
Markita estas la dek du olimpaj Dioj kaj tiuj dioj, kiuj iam regis la mondon.
Hrobice (distrikto Pardubice)
Municipo Hrobice situas en Ĉeĥio, regiono Pardubice, distrikto Pardubice, en ebenaĵo apud rivero Elbo, 7 km norde de urbo Pardubice, proksime de ŝoseo n-ro 37 inter Pardubice kaj Hradec Králové. Vivas ĉi tie. En distanco de 2 km norde de la vilaĝo estas karba elektrejo kaj regiona termocentralo Opatovice. En la vilaĝo estas ekzerca centro por saltrajdaj ĉevaloj. Sportan rajdadon entreprenas ankaŭ "Stalo Hasák". Proksime de Hrobice estas moderna akvopreparejo de Vodovody a kanalizace Pardubice (Akvokondukiloj kaj kanalizoj Pardubice), kiu liveras akvon en akvokondukilan sistemon de la regionoj Pardubice kaj Hradec Králové. En la vilaĝo estas negranda alkoholfarejo.
Baroch
Sude, proksime de la vilaĝo, estas Ŝtata natura rezervejo Baroch proklamita en la jaro 1998. La teritorio ampleksas 31,39 ha, el tio ĉirkaŭ 27 ha estas senalflua fiŝlago plejparte surkreskita per kano kaj tifao kaj 4 ha de torfmarĉejo. La lokalejo estas protektata pro apero de multaj raraj botanikaj specioj, ekzemple Marĉa epipakto (Epipactis palustris), vipurlango (Ophioglossum vulgatum), Karnokolora orĥido (Dactylorhiza incarnata), hidrokotilo (Hydrocotyle vulgaris) kaj aliaj, kaj multaj raraj zoologiaj specioj - amfibioj, reptilioj kaj mamuloj. Sed ĉefe ĝi estas signifa nestejo de 83 birdaj specioj, ekzemple de Griza ansero (Anser anser), Platbeka anaso (Anas platyrhynchos), Kana lokustelo (Locustella luscinioides) kaj signifa vivejo por pliaj 73 birdaj specioj.
Tůň u Hrobic
Proksime de la vilaĝo estas natura memorindaĵo Tůň u Hrobic (Profundaĵo apud Hrobice), kiu estas malnova riverbrako de Elbo kaj ĝi prezentas reston de estinta apudelba pejzaĝo. Ĝi ampleksas 2,59 ha kaj estis proklamita en la jaro 1982.
Gavrilov-Jam
Gavrilov-Jam (Гаврилов-Ям) estas urbo en Jaroslavla provinco en Rusio.
Kodo de OKATO de la urbo (en jaro 2005) estas 78212501.
La urbo estis fondita en jaro 1545.
Ĝi havas statuson de urbo ekde jaro 1938.
La interurba telefona kodo estas 08534, la enurbaj telefonnumeroj estas kvinciferaj (en jaro 2005).
La loka tempo estas la sama kiel moskva tempo (en jaro 2005).
Geografiaj koordinatoj de la urbo estas: latitudo 57°18' norde, longitudo 39°51' oriente.
La urbo estas ĉe rivero Kotorosl (Которосль) (kiu enenfluas en riveron Volgo.
En la urbo estas fervoja stacio.
En jaro 1959 la urbo havis 21.3 mil loĝantojn.
En jaro 2002 la urbo havis 19.1 mil loĝantojn.
Villatoro
Villatoro [biljaTOro] estas municipo en la centro de la provinco Avilo, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al Komarko de Avilo kaj al la jurisdikcia teritorio de Avilo, en la centro de la provinco. La loknomo Villatoro estas komprenebla kiel Vilaĝo de taŭro alude al "verracos" de vetonoj trovitaj en la teritorio. Nun estas kelkaj en la placo kaj en la blazono kaj flago.
Geografio
Ĝia municipa teritorio okupas totalan areon de 56,02 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 159 loĝantojn. Ĝi perdis 800 loĝantojn el la komenco de la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj. Ĝi distas 42 km de Avilo, provinca ĉefurbo.
Ĝi limas kun Villanueva del Campillo, Vadillo de la Sierra, Poveda, Casas del Puerto, Pradosegar, Muñotello, Villafranca de la Sierra (eksklavo), Cepeda la Mora kaj Mengamuñoz. Tra la teritorio fluas la rivero Adaja. La Montopasejo de Villatoro je 1386 m super la marnivelo estas ligilo de la Valo Amblés kun la Valo Corneja (Valdecorneja), laŭ la nacia ŝoseo 110 kiu estas komunikilo de Casas del Puerto kaj Villatoro, kaj jurisdikcia limo intar ambaŭ municipoj; temas pri la natura pasejo inter la masivo de La Serrota kaj la Montaro de Avilo.
Historio
Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj) kaj brutobredado kaj rilata komercado. Lastatempe kultura kaj rura turismo ekgravis (popola arkitekturo, historia heredo, piedirado).
Greil Marcus
Greil MARCUS (naskiĝis en San-Francisko, la 19-an de junio 1945) estas usona verkisto, muzikĵurnalisto kaj kultura kritikisto. Li estas rimarkinda pro produktado de sciencaj kaj literaturaj eseoj kiuj lokigas rokmuzikon en pli ampleksa kadro de kulturo kaj politiko.
Erzsébet Kékedy
Erzsébet KÉKEDY [ke:kedi] estas rumania hungara kemiistino, universitata lekciistino. Ŝi naskiĝis en Koloĵvaro la 12-an de marto 1919. Ŝi estas la edzino de kemiisto László Kékedy. Li estas la patrino de kemiisto, universitata instruisto László Kékedy Nagy.
Kariero
Erzsébet Kékedy akiris diplomon pri kemio en la Universitato de Koloĵvaro (1942), kaj ŝi doktoriĝis en 1944. Ŝi lekciis en la sama universitato ĝis sia pensiuliĝo (1976).
Tirano (apartigilo)
La vorto Tirano signifas:
Rob Moerbeek
Ekde 2001 li reprezentas Ligon Internacian de Blindaj Esperantistoj en la Komitato de UEA. Li agadas ankaŭ pri nefumismo en la UEA-fakasocio TADEN (Tutmonda Asocio de Esperantistaj Nefumantoj). Li estis privatdocento pri Esperanto ĉe la Universitato de Amsterdamo en la jaroj 1978–1998.
Saint-Mard (Seine-et-Marne)
Saint-Mard estas franca situanta en departemento Seine-et-Marne, regiono Francilio.
Ĝiaj loĝantoj nomiĝas Mardochiens.
Elektrizo
Elektrifikigo - Elektrizo estas procedo de reguligo aŭ ŝanĝo de principo de sistemo tiel, por ke ĝi uzu al sia agado elektran energion.
Elektrizo de fervojo
Elektrizo de fervojo (en la pasinteco oni uzis la terminon elektrifigo de fervojo) estas procedo, kiam fervojo estas ekipata per firmaj trakciaj ekipaĵoj, kiuj servas por tensigo de movigaj veturiloj per elektra energio. La fervojo, kiu estas ekipita per tiuj ĉi elementoj, nomiĝas elektrizita fervojo.
Inter firmaj trakciaj ekipaĵoj apartenas:
Flago de Gvadelupo
La neoficiala flago de Gvadelupo, regiono kaj transoceana departemento de Francio situanta en Karibio, ekzistas en du variaĵoj: ambaŭ supre havas tri orajn francajn liliojn sur blua fono, kaj sube bildigas oran sunon sur verda branĉo. Unu variaĵo sube havas nigran fonon, la alia, fakte flago de la gvadelupa urbo Pointe-à-Pitre, sube ruĝan fonon. Aparte de tio, la emblemo de Gvadelupo estas blanka kampo sur kiu estas metita emblemo montranta sunon kaj birdon sur verda kaj blua kvadrato. Sub la emblemo aperas la nomo "Regiono Gvadelupo" emfazita en flava.
La Popola Unio por la Liberigo de Gvadelupo proponis nacian flagon tre simila al tiu de Surinamo. Tamen, oficiale la franca trikoloro estas la nacia flago uzata en Gvadelupo.
Kalĥaso
Kalĥaso (helene Κάλχας, latine Calchas) estis en la helena mitologio filo de Testoro. Li estis profetanto en aĥaja militistaro antaŭ Trojo. Dia donaco de profetarto estis en antikva mitologio alte aprezata, estis konsiderata scienco kaj arto de unuagrada graveco. Profetantoj estis ĝenerale respektataj kaj admirataj. Ankaŭ Kalĥaso, kiel la armea profetanto apartenis inter la plej respektataj anoj de la milita konsilantaro. En longe pasintaj tempoj dioj intervenis en batalojn, aperis la dian volon per diversaj signoj, ekzemple per naturfenomenoj kiel fulmoj, tondroj, sendis al mortidevuloj sonĝojn, kies signifon oni devis ĝuste klarigi kaj laŭ tio proponi solvojn. Ĝuste tio estis tasko de profetantoj.
Kiamaniere Kalĥaso fariĝis profetanto de la grekaj militistaroj ne estas konata. Sed Homero prezentas, ke li konis "pasintaĵojn, estantaĵojn kaj estontaĵojn" kaj kapablis klarigi ankaŭ la plej nekompreneblajn fenomenojn aŭ eventojn. Oni ankaŭ diras, ke li estis demandata en tre seriozaj momentoj. Konataj estas aparte tiuj ĉi orakoloj:
Tamen la elstara profetanto Kalĥaso unu orakolon ne komprenis bone, kaj tio fariĝis por li fatala. Tiu orakolo diris, "ke li ne renkontu profetanton, kiu superigu lin". Kalĥaso komprenis, ke li neniam renkontos tian homon. Sed ĝi estis averto. Kiam li revenis el la milito, li renkontis profetanton de Argonaŭtoj Mopson, kaj tiu en profetanta konkurso Kalĥason venkis. Kalĥaso pro tio mortis de afliktiĝo.
Iuj fontoj sciigas, ke renkontiĝo de ambaŭ profetantoj okazis en Malgranda Azio, en Kilikio. Tra ĉi tie verŝajne Kalĥas iris returne en sian patrujon.
Kresido estis lia filino.
Bufalà (Metroo de Barcelono)
Bufalà estas estonta stacio sur linio 1 de la Metroo de Barcelono, situanta en Badalona.
Réka Kinga Dunkler
DUNKLER Réka Kinga estas rumanuja hungara teatra artsekretariino, dramaturgiino naskita en Braŝovo la 31-an de julio 1976.
Kariero
Ŝi finis en 1999 la fakon pri teatroscienco de la Universitato Babeş-Bolyai de Kluĵo kaj ŝi dungiĝis al la Temesvári Állami Csiky Gergely Színház kiel dramaturgiino, artsekretariino, poste ekde 2000 ŝi estas artkonsulantino, dramaturgiino de la Tomcsa Sándor Színház Odorheiu Secuiesc.
Kagero (rivero)
Kagero (Kagera, Akagera) estas rivero en orienta Afriko.
Kagero fontas en Burundo kaj konsistigas la limojn inter Ruando/Tanzanio kaj Tanzanio/Ugando. Ĝi fluas, proksime de Bukoba, en la Viktorian Lagon, el kiu fluas la Blanka Nilo. Ĉar Kagero estas la plej granda nutranto de la Viktoria Lago, ĝi estas konsiderata fonta rivero de Nilo. Ĝia longo estas ĉirkaŭ 850 km. Se oni konsideras nur la parton ekde la enfluo de Ruvuso, estas 400 km.
Post tiu alfluo ĝi formas akvofalon de 15 metroj, la akvofalon Rusumo, kiu malebligas ŝiptrafikon (Rusumo estas la nomo de la apuda ruanda provinco). Sube de la akvofalo la rivero denove estas navigebla; transiras ĝin tie grava ponto inter Ruando kaj Tanzanio. Post 180 km ĝi atingas la trilandan punkton inter Ruando, Tanzanio kaj Ugando; tie ĝi kurbiĝas orienten ("norda kurbiĝo"). Iom poste ĝi foriras de la landlimo (tie difinita per la latitudo 1° S) dekstren kaj trafluas la tanzanian regionon Kagera, al kiu ĝi donis la nomon. 40 km norde de urbo Bukoba ĝi eniras la Viktorian Lagon. Ĝia vojo de la norda kurbiĝo longas ĉirkaŭ 270 km.
Kagero altas 1.290 metrojn ĉe akvofalo Rusumo kaj 1.134 ĉe sia enfluo en la Viktorian Lagon.
Leffrinckoucke
- prononco laŭ sistemo IFA [], jen france, origine nederlande respektive flandre Leffrinkhoeke - estas komunumo de Francio kadre de la historia pejzaĝo Franca Flandrio, Frans-Vlaanderen respektive Flandre française, borde de la Manika Markolo. Ĝi situas en la departemento Nord [], en la administra regiono Hauts-de-France (jen france, prononco [], pikarde Heuts-d'Franche) kaj en la tradicia regiono Nordo-Kaleza Markolo (france Nord-Pas-de-Calais ). Ene de la departemento, la komunumo apartenas al la arondismento Dunkerque kaj al la kantono .
Ĝiaj loĝantoj france nomiĝas leffrinckouckois.
I Love Lucy
I Love Lucy (Mi amas Lunjon) estis usona komedia televidserio farita de la Columbia Broadcasting System dum la dekjaro 1950.
Historio
Riĉardo estas la estro de kubana muzikistaro en Novjorko. Lia edzino, kiu estas maltalenta, havas aspiron fariĝi stelulino ofte kun humoraj rezultoj.
Lichtensteig
Lichtensteig estas historia urbeto en la elektodistrikto Togenburgo, Kantono Sankt-Galo, Svislando. Ĝi havis 1923 loĝantojn je la 31-a de decembro 2007.
Geografio
Lichtensteig situas norde de Wattwil, ĉe la orienta bordo de la rivero Turo en la centro de Togenburgo, kies malnova historia ĉefurbo ĝi estas. Ĝia historia urbokerno konservis sian mezepokan karakteron.
Historio
La unua skriba mencio de Lichtensteig datiĝas el la jaro 1228 sub la nomo Liehtvnsteige, kiel fortikaĵo de la grafoj de Togenburgo. En la jaro 1400 Lichtensteig ricevas la privilegiajn rajtojn kiel urbo (bazara rajto, propra administracio kaj tribunalo). Ek de la aĉeto de Togenburgo fare de la Princabatejo Sankt-Galo en la jaro 1468 ĝis la Helveta Revolucio en la jaro 1798, Lichtensteig estis la sidejo de la princabata voktejo Togenburgo. La princabato Ulrich Rösch konfirmis en la jaro 1469 la kvar liberecleterojn de Lichtensteig. Dum la tempo de la Helveta Respubliko de 1798 ĝis 1803 Lichtensteig apartenis al la Kantono Säntis. Ek de 1803 ĝi estas komunumo de la tiam fondita Kantono Sankt-Galo.
Ek de 1863 Lichtensteig estis la sidejo de la Togenburga Banko, kiu en la jaro 1912 kun la Banko en Vinterturo kuniĝis al la Svisa Bank-Asocio, kiu siavice per transpreno de la Svisa Bank Unio en la jaro 1998 fariĝis UBS AG, kiu estas hodiaŭ la plej granda banko de Svislando kaj unu el la plej grandaj de la mondo.
András Borbély
András BORBÉLY. [borbEj] hungara poeto, redaktoro. Li naskiĝis en Remetea (Rumanujo) en 1982.
Kariero
András Borbély akiris diplomon en Universitato Reformita Gáspár Károli de Budapeŝto en 2009. De 2006 li estas fondanto-ĉefredaktoro de revuo Új Nautilus, de 2009 prozredaktoro de revuo Napút.
Genetika kodo
Proteinoj plenumas multajn malsamajn biologiajn funkciojn. Ili estas la fundamentaj unuoj de tiel diversaj strukturoj kiel haroj, muskoloj kaj enzimoj. Proteinoj nepras por preskaŭ ĉiuj korpaj funkcioj; cetere, ili havas grandan specifecon. La sekreto de tia specifeco kuŝas en la maniero per kiu aminoacidoj kunligiĝas por formi specifan sinsekvon en polipeptido.
La sinsekvo de bazoj en la DNA-molekulo enhavas la genetikan informon necesan por ordoni la sintezon de ĉiuj proteinoj. La genetika kodo (aŭ gena kodo) esprimas tiun sinsekvon.
4700 Carusi
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de la itala astrofizikisto Andrea Carusi, en dankemo por liaj studoj pri la dinamiko de la kometaj orbitoj kaj la identigo de la asteroidaj familioj.
Genetika kodo
Kodonoj
La literoj de la genetika kodo respondas al la bazoj laŭlonge de la grandega DNA-molekulo. La mamuta varieco de bazo-sinsekvoj en DNA provizas preskaŭ senliman sistemon por la stokiĝo de informoj. Oni taksas ke ordinara homa ĉelo enhavas sufiĉan informon por plenigi 20.000 plenformatajn librojn.
Ĉar nur 4 bazoj (ACGT, t.e.: Adenino, Citozino, Guanino, kaj Timino) ekzistas en DNA, ĉiuj vortoj de la genetika kodo devas esti esprimitaj per kombinoj de nur 4 literoj. Almenaŭ 20 "vortoj" estas bezonataj por esprimi unike ĉiun el la 20 aminoacidoj trovataj en proteinoj. Por havi 20 vortojn por la kodo, ĉiu aminoacido bezonus vorton enhavantan ne malpli ol 3 literojn. (Se la vortoj konsistus el unusola litero, nur 4 aminoacidoj povus esti unike esprimataj. La uzo de 2-literaj vortoj permesus 42, aŭ nur 16 unikajn vortojn. La uzo de 3-literaj vortoj permesus 43, aŭ 64 unikajn vortojn, kiuj estas pli ol sufiĉaj.) Suba tabelo donas la 3-literajn kodajn vortojn (kodonojn) por mRNA. Rememoru: en RNA, uracilo (U) anstataŭas la timinon (T) de DNA.
Oni deĉifris la genetikan kodon per aldono de artaj mRNAoj al ĉelaj ekstraktoj, kaj la posta determinado de la strukturo de iu ajn nove sintezita proteino. En klasika eksperimento de tia tipo, raportita en 1961, usona biokemiisto M. Nirenberg uzis la artefaritan mesaĝan poliuridilan acidon, kiu entenas la ripetan bazosinsekvon UUU. Li izolis la nove formitan proteinon kaj identigis ĝin kiel polifenilalaninon. Tio implicis ke la mRNA-kodono por fenilalanino estas UUU.
Pluraj interesaj faktoj pri la genetika kodo estis el trovitaj.
Koda degenereco (ambigueco)
La plejparton de la aminoacidoj reprezentas pli ol unu kodono, kondiĉo konata kiel koda "degenereco".
Ĉi tiu termino ne necese implicas ĥaoson aŭ konfuzon, ĉar ankaŭ videblas en la listo pri kodonoj por RNA, ke neniu kodono reprezentas pli ol unu aminoacidon.
Ankaŭ la genetika kodo estas nesurkuniĝa, kio signifas ke la bazoj de najbaraj kodonoj de RNA ne funkcias en ambaŭ kodonoj. Tiel, bazosinsekvo de GCAAUG, kiu reprezentas alaninon (GCA) kaj metioninon (AUG), ne povas ankaŭ reprezenti glutaminon (CAA) aŭ asparaginon (AAU). Interese, la genetika kodo estas sen-koma; tio estas, neniu interpunkcia signalo estas deviga por indiki la finon de unu kodono kaj la komencon de la sekvanta kodono en la sinsekvo.
La N-formila grupo blokas la amino-grupon de la metionino tiel ke la kresko de la ĉeno povas partoprenigi nur la karboksilon, kaj tial povas okazi en ununura direkto. Enzima disfendo deprenas la tutan N-formilmetioninon disde la finpreta proteino.
Sensignifa kodono
Tri el la 64 genetikaj kod-vortoj (UAG, UAA, UGA) ne reprezentas iun ajn sciatan aminoacidon; tial oni nomis ilin sensignifaj kodonoj.
Nun oni scias ke ili estas halt-signaloj, kiuj haltigas la sintezon de proteinoj kaj tiel ĉesigas la kreskon de proteinaj ĉenoj.
La kodonoj estas idente samaj en homoj, kojlobaciloj, kobajoj kaj tabak-plantoj. Ege probablas, ke la aminoacidaj kodonoj estas la samaj por ĉiuj vivantaj specioj. La sekva listo estas resumo de la ĝeneralaj trajtoj de la genetika kodo.
Nordland
Geografio
Nordland estas longa kaj mallarĝa. De la plej suda komunumo (Bindal) al la plej norda (Andenes) estas 800 km. La okcidenta marbordo havas multajn fjordojn. La plej konata verŝajne estas Vestfjorden, kiu vere ne estas fjordo, sed maro inter Lofoten kaj la kontinento. Sude de Bodø troviĝas Saltstraumen, kaj en Lofoten troviĝas Moskenesstraumen.
Tipa por Nordland estas la krutaj montoj proksime de la maro, kun preskaŭ ebena kampo inter maro kaj monto. Estas multaj da insuloj, miloj da ŝeroj. Ofte troviĝas valoj interne de la fjordoj (aŭ la fjordoj en la realo daŭrigas la valojn), kutime kun rivero tra la valo. Mo i Rana kaj Mosjøen troviĝas en tiaj valoj.
La glaĉero Svartisen, la lago Røssvatnet, la fjordo Tysfjorden, la rivero Vefsna kaj la montoj Oksskolten kaj Stetind ankaŭ estas menciindaj. La arkta cirklo trairas Nordland je la monto Saltfjellet.
Kalkoŝtono kutimas en Nordland, pro tio troviĝas multaj kavernoj. La plej fama estas Grønligrotta en Rana. Marmoron oni trovis en pluraj lokoj, kaj oni eksportas marmoron de Fauske al la tuta mondo.
Klimato
Nordland havas mildan klimaton konsiderante la latitudo. La plej okcidentaj insuloj havas meztemperaturon je 0 °C vintre, dum en la valoj pli interne estas pli malvarmaj.
Noktomeza suno
La pli norda parto de Nordland havas noktomezan sunon dum la somero. Dum kelkaj semajnoj en la vintro oni tute ne havas sunon. Teorie, la pli suda parto de Nordland havas tri horojn da suno je vintra solstico, tamen pro la montoj oni ne vidas ĝin.
Rekordoj de serpentoj
Rekordoj de serpentoj
La plej malgranda serpento
Eble la plej malgranda terserpenteto, apartenanta en familion leptotiflopidedoj (Leptotyphlops bilineata), kiu troviĝas nur sur insulo Sankta Lucio, Martiniko kaj Barbadoso. Tiu ĉi serpenteto, kiu havas neevoluintajn okulojn kaj rozkoloran haŭton, estas simila pli al lumbriko ol al serpento. Ŝajnas, ke ĝia maksimuma longeco nur malofte superos 10 cm.
La plej longa serpento
Rekorda longeco (verkontrolita fare de fakuloj) de dum la plej longa serpento ĉasita en la naturo estas 9,76 m. Tenas ĝin pitono (Python reticulatus), mortigita en la jaro 1912 sur insulo Celebes. La plej longa bredata en kaptitejo estas denove pitono. En zoo en Pittsburgh ili bredis serpenton de nomo "Monstro", kiu atingis longecon 9,15 m. Zoologia kompanio en New York jam antaŭ multaj jaroj skribis rekompencon 5000 dolarojn por tiu, kiu alportos serpenton pli longan ol 10 m. Ĝis hodiaŭ neniu anoncis sin por tiu ĉi bela sumo.
La plej longa venena serpento
La plej longa venena serpento estas kobro (Ophiophagus hannah) el Sudorienta Azio. En la jaro 1930, ekzemplero bredata en londona zoo atingis grandecon 5,71 m, dum pezo preskaŭ 12 kg. Tajpano (Oxyuranus scutellatus), kvankam laŭ antaŭaj fontoj oni indikis ĝian kutiman longecon pli ol 4 metroj, fakte artingas mezproksime nur ĉirkaŭ du, malofte ĝis 2,5 m. Maksimume verkontrolita longeco de tajpano estis 276 cm, neoficialaj fontoj indikas preskaŭ pli ol 3 metroj.
Evolue la plej malnovaj serpentoj
Inter evolue la plej malnovaj kaj la plej primitivaj serpentoj en la planedo apartenas reprezentantoj de leptotiflopidedoj (Leptotyphlopidae), tiflopidedoj (Typhlopidae), cilindrofidedoj (Cylindropheidae) kaj eblas diri ankoraŭ boadedoj (Boidae) kaj pitonedoj (Pythonidae).
La plej malnova konata serpento
La plej malnova konata serpento estas surtera specio konata sub nomo Lapparentophis defrennei, kiu vivis sur teritorio de hodiaŭa norda Afriko antaŭ 150 - 100 milionoj da jaroj. Pluan rekordon tenas mara specio de serpento Simoliophis, kiu aperis proksimume antaŭ 100 milionoj da jaroj kaj priloĝis maran fundon en ĉirkaŭcaĵo de Eŭropo kaj norda Afriko. Poste la evolua vico estas interrompita kaj pluaj trovitaĵoj devenas nur el tempo multe pli malfrua, proksimume antaŭ 65 milionoj da jaroj.