cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Dufenilmetilpiperazino
Dufenilmetilpiperazino aŭ C17H20N2 estas kemia kunmetaĵo kaj piperazina derivaĵo. Ĝi havas piperazinan ringon kun benzidrilan (difenilmetilan) grupon ligitan al unu el la nitrogenoj. Dufenilmetilpiperazino uzatas kiel herbicidaj, anti-fungaj, anti-helmintaj kaj anti-inflamaj proprecoj. Sennombraj derivaĵoj de la dufenilmetilpiperazino estas drogoj farmaciaj, anti-histaminaj kaj analgeziaj.
Mortinta lingvo
Mortinta lingvo estas tiu lingvo kiu jam estas plu la gepatra lingvo de neniu. Post tiu momento, la lingvo jam ne sekvas la normalan vojon de evoluo kaj disvolvigo kio okazas laŭlonge de la tempo ĉe la vivantaj lingvoj.
Kaŭzoj de la malapero de lingvoj
Ekzistas multaj kaŭzoj pro kiuj lingvo povas malaperi, kaŭzoj kiuj ne ĉiam estas sendependaj. Ekzemplo estas la hispana konkero de granda parto de Ameriko, kie malsanoj unuiĝintaj al perforto kaj sklaveco masakris la karibanojn, kvankam la lingvo sukcesis pluvivi ĝis 1920.
La moderna krizo
Oni supozas, ke unu homa lingvo mortas ĉiun duan semajnon pro morto de ties lasta parolinto. Sciencistoj supozas, ke estas ĉirkaŭ 6.000 vivantaj lingvoj en la mondo, de kiuj oni supozas, ke ĉirkaŭ 90% malaperos, en la venontaj du aŭ tri jarcentoj. Nur en Nordameriko jam estis malaperintaj en la lastaj jaroj 51 indiĝenaj lingvoj. Evidente la sociologiaj konsekvencoj de la ekonomiaj procezoj kiuj malpliigis la izolecon de malproksimaj komunumoj kaj devigis milionojn de personoj forlasi siajn etajn lokajn komunumojn por elmigri al grandaj urboj kontribuis grave al forlaso aŭ malpliigo de lingvoj de lokaj niveloj favore aliajn pli disvastigitajn, je skalo sen antaŭaĵoj en la historio de la homaro.
Oni konsideras, ke la supervivo de lingvo estas minacata kiam la geinfanoj jam ne lernas ĝin kiel gepatra lingvo.
Ĵusaj movadoj klopodas intenci la konservadon de tiu heredaĵo, ĉu klopodante la reenmeton, ĉu fiksante la lingvan enhavon. Tamen, la dokumentado de la lingva varieco laŭ la propra lingvo estas nekapabla haltigi la sociekonomiajn procezojn kiuj enkondukas al forlaso aŭ malpliiĝo de la minacataj lingvoj. Ĉe la lingvoj de kiuj ne estas jam vivantaj parolantoj, la analizoj de antikvaj dokumentoj estas la ununura eblo rekonstrui kiun havas la lingvistoj. Por lingvoj malaperontaj (kiu havas malmultajn parolantojn estas nomata foje mikrolingvo) aŭ tiuj kiuj havas multan dokumentaron perskribe, la barakto fokusiĝas ĉe la kreado de vortaroj, gramatikoj kaj sonaj surbendigoj por konservi la plej grandan kvanton da informoj eblan. La plej granda problemo estas manko de mono kaj de sperta fakularo. Krome la plejparto da lingva tasko estas farata plej ofte surbaze de vivantaj lingvoj, pro kio estas pridiskutebla la valoro de scienca uzo de la materialoj pri malaperintaj lingvoj.
"Klasikaj" mortintaj lingvoj
La latina, la klasika greka kaj la sanskrito estas lingvoj plej ofte konsiderataj mortintajn lingvojn. Tamen, kelkaj fakuloj asertas, ke ili ne estas tiaj se konsideri, ke kelkaj fakoj aŭ sciencoj ankoraŭ uzas grandan kvanton de ties vortaroj kaj ke ekzistas ankoraŭ multaj personoj kapabaj paroli ilin kiel dua lingvo, sed oni dubas, ke ekzistas parolantoj de tiuj lingvoj kiuj povus juĝi la gramatikecon de kelkaj esprimoj.
Ekzemple la latina estas la oficiala lingvo de la katolika eklezio. Laŭ artikolo de Pierre Georges en sia kroniko de Le Monde, la latina pliriĉiĝis per ĉirkaŭ 60.000 vortoj kaj novaj esprimoj en la lastaj jarcentoj. Kiel ekzemploj li mencias vis atomica por "atompovo", res inexplicata volans por "Nifo", ktp. La latina pluestis uzata en sciencaj kaj filozofaj tekstoj multe post ties morto, eĉ ĉirkaŭ la 19-a jarcento.
Laŭ Paul Valéry nur post la Unua Mondmilito la kono de la klasika greka ĉesis esti kutima en Francio inter edukitaj personoj. En lia junaĝo ne estis raraĵo vidi mezulon legi Tucididon en la originala teksto.
Tiu tipo de "vivo" eblis por eta nombro de lingvoj asociaj al kulturo kun sufiĉa prestiĝo kaj kiu permesu la pluhavon de la lingvo por la scienca, jura aŭ eklezia uzoj. Pro eklezia uzo estis ekzemple konservitaj la slavona, la avesta, la kopta, la sanskrita, la geeza, ktp.
Mortontaj lingvoj estis uzitaj foje en la ĉifrado de komunikado.
Tre ofte oni pridiskutas la temon ĉu utilas la studado aŭ aplikado de antikvaj lingvoj. Estas argumentoj poraj kaj malporaj.
Reveno kaj supervivo de lingvoj
Pri endanĝerigitaj lingvoj, oni realigis diversajn klopodojn konservi kelkajn ne tre disvastiĝintajn lingvojn, ĉu sukcesete ĉu malsukcese.
Estas sukcesa ekzemplo la finna en Finnlando, kiu estis restarigita kaj helpita kiel oficiala lingvo de la registaro post la sendependiĝo. La lingvo estis minacata de la prestiĝo de la sveda, kiu aktuale estas kroma oficiala lingvo de la lando. Malpli gravaj sukcesoj estas tiuj de la eŭska kaj de la bretona, kiuj havas pli da parolantoj en 2004 ol en 1954, kvankam la estonteco de ambaŭ lingvoj ankoraŭ ne estas sekura.
La ekzemploj estis eŭropaj, kies parolantoj posedas materialajn resursojn por defendi siajn gepatrajn lingvojn. En la kazo de lingvoj de malriĉaj landoj, aŭ kies parolantoj estas marĝenigitaj, la konservado komplikiĝas multe. Simple oni ne disponas el la necesa mono por oferi la samajn eblecojn kiujn havas la parolantoj de prestiĝaj lingvoj: lerneja sistemo, televido, gazetaro, libroj, Interreto, laboro, ktp.
Listo de mortintaj lingvoj
Kelkaj de la plej gravaj mortintaj lingvoj estas listigitaj sube.
Inter la antikvaj:
Agoncillo
Agoncillo [agonZIljo] estas urbo kaj municipo de Rioĥo (norda Hispanio), nome en la norda Komarko de Logronjo kun ĉefurbo en la provinca kaj regiona ĉefurbo Logronjo, je kies oriento estas Agoncillo kaj tial funkcianta kiel ĉeurbo kaj dormurbo. La loknomo Agoncillo estas etimologie komprenebla kiel diminutivo de antikva setlejo de keltiberoj nomita Egón kiu estis proksime. La municipo estas komponita de Agoncillo, la kvartalo Recajo kaj la senjoma loko San Martín de Berberana. LA Flughaveno de Logroño-Agoncillo, nura en la regiono kun apenaŭ flugtrafiko, estas ene de la municipa teritorio. La municipo disponas ankaŭ de du trajnstacioj kaj unu kroma haltejo, kaj por ŝoseoj estas aliro al la aŭtovojo AP-68.
Mortinta lingvo
Listo de mortintaj lingvoj
Inter la ĵusaj:
Agoncillo
Geografio
Ĝi estas je 14 km de la centro de la rioĥa ĉefurbo kaj je 159 km de Zaragozo. Agoncillo estas komunikata kun la tuta bordo de la rivero Ebro pere de la nacia ŝoseo A-68 (iama N-232), krom konekto kun la aŭtoŝoseo AP-68. La komunikado fervoja funckias per branĉo Castejón-Miranda de Ebro de la fervojo Castejón-Bilbao de Adif, pere de haltejo en Agoncillo por veturantoj kaj poŝto kaj trajnstacio en la kvartalo Recajo por veturantoj kaj varoj, kio ebligas komunikadon de Agoncillo kun Zaragoza, Castejón, Logroño, Miranda de Ebro, Vitoria, Burgos kaj Valladolid.
Mortinta lingvo
Endanĝerigitaj Amerindiaj lingvoj
Multnombraj Amerikaj lingvoj malaperis ekde la 16-a jarcento, sed la tendenco akceliĝis draste en la 20-a jarcento. Praktike ne estas lando de Ameriko kie ne estas indiĝenaj lingvoj minacataj. Ekzistas almenaŭ ĉirkaŭ 170 kiuj estas krite minacataj. Kelkaj el ili eble jam estis formortintaj en 2005, ĉar la lastaj kalkuladoj de kontaktoj kun parolantoj estas foje de antaŭ eĉ 20 jaroj.
Agoncillo
Geografio
El terreno es sedimentario por la confluencia de los ríos Ebro y Leza.
De los 34,73 km² de superficie (3.473 Ha), 1.682 hectáreas son terrenos cultivables, con 552 de regadío y 1.130 de secano. La superficie urbana comprende la villa de Agoncillo, el poblado de Recajo y los caseríos y bodegas de la Atalayuela y el Olivar y el exclave de San Martín de Berberana que se encuentra entre los municipios de Arrubal y Alcanadre
En 1953 se segregó del municipio de Agoncillo, para formar un municipio independiente, la villa de Arrúbal, un pueblo de colonos que compraron las tierras que trabajaban y que eran propiedad del Marqués de Santillana. Se interrumpió la continuidad del municipio de Agoncillo, que ahora tiene un exclave con las tierras y casar de San Martín de Berberana.
Historio
Oni trovis restaĵojn de romia epoko ekzemple de tiama ŝoseo, kaj pli interese tombejo sur monteto Atalayuela (pli ol 420 msm) kiu enhavis restaĵojn de ĉirkaŭ 60 personoj disponitaj en fetusa sinteno kun kapo orientita suden, kun necesaĵoj de la nomita Kulturo de sonorilformaj pokaloj datita en la Eneolitiko (ĉirkaŭ 2000 - 1500 a.n.e.).
En 1334, Alfonso la 11-a, nome la Justiciero, reĝo de Kastilio kaj Leono, estante en Agoncillo, ordonis senkapigi Juan Alfonso de Haro, senjor de Kameroj, akuzita je perfido pro instigo al ribelo al Don Juan Manuel kaj al Juan Núñez de Lara la 4-a, kaj pro alpropigo de fonduso por alveni kun siaj trupoj al la sieĝo de Ĝibraltaro, al kiu la senjoro de Kameroj ne venis. La ekzekuto de Juan Alfonso de Haro okazis en Agoncillo.
Aktualo
La rura elmigrado okazis ĝenerale en multaj apudaj loĝlokoj laŭlonge de la 20-a jarcento, sed en Villamediana de Iregua tute male, pro proksimeco al la provinca kaj regiona ĉefurbo kaj al la ĉefaj komunikvojoj oni plialtiĝis el 944 loĝantoj ĝis 2 285 en 1950, sed poste sendependiĝis Arrúbal kaj oni plialtiĝis ĝis milo en la 1970-aj jaroj, kio iom post iom stabiliĝis.
La ekonomio estis bazata ĉefe sur la brutobredado, agrikulturo kaj turismo. Lastatempe ĝi funkcias kiel dormurbo de la provinca kaj regiona ĉefurbo.
Vizitindaĵoj estas la preĝejo, Muzeo Würth La Rioja de nuntempa arto, la restaĵoj de eble romia ponto super la rivero Leza, la kastelo Aguas Mansas, ermitejo, arkeologia kuŝejo ktp.
Turklingva Vikipedio
Forbaro
Ekde la 29a de Aprilo 2017 ĝis la 15a de Januaro 2020 la registaro de Turkio forbaris aliron de Turkio al ĉiuj lingvaj versioj de Vikipedio.
Grava birda areo de Arnhem-Altebenaĵo
La Grava birda areo de Arnhem-Altebenaĵo  ampleksas multon de la altaĵa kaj tre dispecetigita grejso-altebenaĵo kiu karakterizas centran Arnhemlandon en Supra Pinto de Norda Teritorio en Aŭstralio.
Priskribo
La limoj de la Grava birda areo kun areo de 22 000 kvadrataj kilometroj estas ĉefe difinitaj per la etendo de la vegetaĵaro apta por Amytornis woodwardi (maluredoj). La plej grava biotopo por tiuj birdoj estas nuda rokaĵo kaj Triodia-gresoj (poacoj). Alia vegetaĵaro inkludas musonan savanan duonarbaron kaj pluvarbareretojn, speciale tiujn superregatajn de la endemia arbo Allosyncarpia ternata. Ĉirkaŭ kvarono de la GBA-o situas ene de Nacia parko Kakaduo; suda flanka parto troviĝas en Nacia parko Nitmiluko, kun multo de la resto en la Indiĝena Protektejo Vardekeno (angle : Wardekken).
Birdoj
La altebenaĵo estas identigita kiel GBA-on far Birda Vivo Internacie ĉar ĝi subtenas la tutan populacion de Amytornis woodwardi, kaj plimulton de la populacioj de Meliphaga albilineata (melifagedoj), avelbrusta rokarkolombo (Petrophassa rufipennis) kaj la lokajn subspeciojn de nigradorsa fruktokolombo (Ptilinopus cinctus) kaj Philemon buceroides (melifagedoj). Ĝi ankaŭ subtenas populaciojn de aŭstralia trielo (Burhinus grallarius), Psitteuteles versicolor kaj Platycercus venustus ([papagedoj]]), Pitta iris (pitedoj), la melifagedojn Lichenostomus unicolor, L. flavescens, Ramsayornis fasciatus, Certhionyx pectoralis, Philemon argenticeps, la estrildedojn Poephila personata kaj P. acuticauda, kaj Colluricincla woodwardii (Colluriciclidae).
Horní Jindřichov
Rumburk 2-Horní Jindřichov situas en katastra teritorio Horní Jindřichov kun areo 7,00 km².
Historio
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1446.
Valéria Hidvéghy
Valéria Hidvéghy [hidvEgi], laŭ hungarlingve kutima nomordo Hidvéghy Valéria estis hungara aktoro. Ŝia origina familia nomo estis Hoecker ĝis la studentaj jaroj, ŝia dua edzo estis Gabriel Pascal. Valéria Hidvéghy naskiĝis la  en Budapeŝto, ŝi mortis la  en Palm Beach Garden (Florido, Usono).
Biografio
Valéria Hidvéghy frekventis katolikan gimnazion, poste ŝi akiris pedagogian diplomaton, fine aktoran diplomon en Teatra Akademio en 1938. Dum la studentaj jaroj ŝi estis figuranto en filmoj, eĉ ŝi havis teatrajn rolojn. Post siaj studoj ŝi havis rolojn en Gaja Teatro kaj en aliaj teatroj. Inter 1940 kaj 1944 ŝi havis signifajn filmajn rolojn eĉ ĉefrolojn. En 1945 ŝi edziniĝis al bienulo, sed post 2 jaroj ŝi disidis al Londono, kie ŝi denove edziniĝis. Oni scias pro publikigita letero, ke Hidvéghy impresis formon de Eliza de Pygmalion-My Fair Lady. En 1955 ŝi vidviniĝis, ŝi denove edziniĝis, sed en 1991 ŝi denove vidviniĝis.
27-a de januaro
La 27-a de januaro estas la 27-a tago de la jaro laŭ la gregoria kalendaro. 338 tagoj restas (339 en superjaroj).
Adolf Claus
Kvankam li faris multajn studojn pri la plateno, lia laboro tuŝis ĉefe la organikan kemion. Interalie, li plenumis esplorojn pri la benzeno, la alkaloidoj, la halogenidoj, kaj la derivaĵoj de la kinolino. Li estas ankaŭ tre konata pro la sintezo de la "fenazino", en 1872, krom aliaj ciklaj kombinaĵoj. Kiel teoriulo, li pritraktis multajn tiamajn gravajn demandojn, kelkaj el ili polemikaj, tia kia la heksagona strukturo de la benzeno (1867) kaj la studo pri la heterociklaj kombinaĵoj. Li ankaŭ studis la kondensitajn ringojn de la naftaleno, antraceno kaj fenantreno.
27-a de januaro
Je la 27-a de januaro okazis, interalie:
Adolf Claus
Biografio
Li estis lernanto de Hermann Kolbe (1858-1861) en la "Universitato de Marburgo", kie li eniris por studi Medicinon, sed la lecionoj de Hermann Kolbe turnis lian atenton al kemio. En 1862, li ricevis sian doktorecon el Friedrich Wöhler, en la Universitato de Göttingen.
27-a de januaro
Tagoj de semajno
La 27-a de januaro estas (laŭ gregoria kalendaro):
Adolf Claus
Biografio
Dum kelka tempo li laboris kiel asistanto de Lambert Heinrich von Babo (1818-1899) en la "Universitato de Frajburgo", tie kie li en 1867, iĝis asocia profesoro, en 1875 plena profesoro pri kemio kaj teknologio kaj post la emeritiĝo de Babo li iĝis direktoro de la kemia instituto. Claus renomiĝis pro sia centripeta formulo de la benzeno, tamen li estis la unua kiu uzis la vorton "valento" en kemio.
Kune kun siaj multaj studentoj, Claus publikigis preskaŭ 400 dokumentojn pri organika kemio. Somere de 1891, Claus komencis serion da kritikaj artikoloj pri la teorioj de Julius Lothar Meyer (1830-1895) kaj Arthur Rudolf Hantzsch (1857-1935) rilate al la strukturoj de la "benzildioksimoj" kaj "hidrazonoj", en kiu li kontraŭmetis dirante ke tiuj izomeroj estis strukture identaj. Ĝis la fino de sia vivo, Claus defendis sian strukturan formulon de la benzeno kontraŭ reprezentado de siaj rivaluloj nome August Kekulé, Albert Ladenburg (1842-1911), James Dewar (1842-1923), Adolf von Baeyer (1835-1917), krom aliaj. En 1865, Kekulé proponis sian heksagonan ringstrukturon por la benzeno, kiel solvoprovo por la distribuado de la kvar valentoj al ĉiu karbonatomo en la benzena ringo. Kekulé sugestis aranĝon per alterne simplaj kaj duoblaj ligiloj.
La ĉeesto pri la duobla reakcio estis dubinda, ĉar la benzeno ne elmontris la tipajn aldonreakciojn de la duoble ligitaj karbonaj kombinaĵoj. Alternativaj strukturoj al tiuj de Kekulé aperis tuj kiam ĝi estis publikigita. En 1866, Claus prezentis sian diagonalan formulon. En siaj ambaŭaj alternativoj, ĉiu karbonatomo estis ligita al tri aliaj, tiamaniere ke la duoblaj ligiloj ne estis necesaj.
Józef Chodźko
Józef Chodźko (naskiĝis la 19-an de decembro 1800 en Krzywicze, Minska regiono, mortis la 5-an de marto 1881 en Tbilisi) – pola topografo kaj geodeziisto en la rusa servo, esploranto de Kaŭkazio, generalo-leŭtenanto en la armeo de la Rusia Imperio.
Adolf Claus
Biografio
La strukturo de Claus estis forta rivalo de tiu el Kekulé. Kekulé mem asertis ke la strukturo de Claus estis brila, kaj Baeyer agnoskis ke ĝi solvis kelkajn demandojn, inklude de tiuj kiuj la formulo de Kekulé ne sukcesis klarigi. En 1890, Claus provis akordigi siajn ideojn al tiu de Kekulé sugestante ke la internaj kemiaj ligiloj de la benzeno estas malstabilaj kaj facile formas duoblajn aŭ diagonalajn ligilojn, dependante de la aparta kemia ŝanĝo okazinta.
Stacio Fuse
Stacio Fuse (japane: 布施駅 [Fuse-eki], angle: Fuse Station) estas fervoja stacio en Higaŝiosaka, Gubernio Osaka, Japanio. La stacio servas 2 liniojn de Kintetsu: Linio Kintetsu-Ōsaka, Linio Kintetsu-Nara.
Adolf Claus
Biografio
Claus estis forte interesita pri la teoriaj demandoj de la organika kemio kaj grande kontribuis per la disvolvado de multaj dokumentoj rilate al la strukturaj teorioj. Li estis forte kritika al la stereokemiaj vidpunktoj de van 't Hoff, asertante ke la formuloj ilustrantaj la aranĝojn de la atomoj en la spaco estis tro hipotezaj. Dum la 1890-aj jaroj li skribis plurajn dokumentojn pri la aplikadoj de la stereokemiaj ideoj far Arthur Hantzsch (1857-1935) rilate al la izomerio de la oksimoj.
Józef Chodźko
En la jaroj 1816–1821 studis ĉe Universitato Vilno. Estis membro de akademiaj patriotaj organizaĵoj. Post eksplodo de la novembra ribelo estis devigita forlasi Vilnon kaj veturi al sudo de Rusio, de kie iris al Moldavujo kaj Valaĥio.
Kiel geodeziisto komencis labori sub ordonoj de Tenner en apudbaltaj gubernioj. En 1840 Chodźko estis direktita Kaŭkazion al Tbilisi, kie eklaboris en Kaukazia Taĉmento Militista-Topografia, estanta parto de la rusa Kaŭkazia Korpuso. En la jaroj 1847–1853 laboris en Kurlando, en Suda Kaŭkazio, Armenio, Norda Kaŭkazio (1859–1866). Li gvidis geodeziajn kaj geografiajn esplorojn de la Kaŭkazio, kies rezulto estis la unua geografia priskribo kaj triangulado. Li estis unua polo (kaj unu el unuaj eŭropanoj), kiu eniris la montpinton Ararato (la 18-an de aŭgusto 1850). Ĉi tie li mezuris intensecon de gravita altiro kaj kiel la unua atentis pri t.n. deflankiĝoj de la vertikalo. Militservon finis en 1867.
En 1853 avancis ĝis rango de generalo-majoro, kaj en 1862 iĝis generalo-leŭtenanto de la cara armeo. En 1868 distingita per ora medalo de Rusa Geografia Societo pro triangulado de Kaŭkazio. Tio estis la unua en historio de la Rusia Imperio kazo de distingo de estinta politika ekzilito pro meritoj al la scienco. Li ricevis ankaŭ la rusan Ordenon de Blanka Aglo. Estis honora membro de Rusa Geografia Societo.
Li verkis kelke da laboraĵoj pri geodezio kaj militista topografio.
Monto Gellért
Monto Gellért hungare Gellért-hegy estas kalkoŝtona monto en Budapeŝto tute apud Danubo.
Historio
Episkopo Gerardo laŭ la legendoj de ĉi tie estis rulita en la Danubon en najlita barelo. Pli frue dum la pagana erao la monto havis la nomon Kelen.
Vidindaĵoj
La plej bona panoramo al Budapeŝto ĝueblas sur la Monto Gellért. Ĝi estas relative malalta (235 m), sed vide de Pest, pro siaj rokoj kaj krudaj deklivoj ŝajnas multe pli granda ol ĝi vere estas. La monton kvazaŭ kronas Citadelo konstruita post la liberecbatalo en 1848, kiel kazerno. Dum la pasintaj jardekoj ĝi estis transdonita pli kaj pli al turistoj.
Sur elegantaj ŝtuparoj eblas surgrimpi ĝin de Erzsébet-ponto. Survoje ni povas ripozi ĉe balkonoj de skulptaĵo de Sankta Gerardo, kies pompon akcentas la duondronde aranĝitaj kolonoj malantaŭ ĝi kaj antaŭ ĝi videblaj artefaritaj akvofaloj.
Turistoj povas atingi la supron per urbaj aŭtobusoj.
Thomirey
Thomirey estas franca komunumo lokita en departemento Côte-d'Or en regiono Burgonjo-Franĉkonteo.
Historio
La unua dokumenta mencio de Thorey datiĝas el la jaro 1235 kiel Thameré.
Dum la 19-a jarcento estis tie ferominejo.
Arkitekturaj vidindaĵoj
Oni konstruis en nur unu domo kaj la preĝejon kaj la paroĥetrejon. Ankaŭ oni konstruis en nur unu domo kaj la urbodomon kaj la lernejon.
En la komunumo estas tri krucoj de vojo.
Linköping
Linköping estas urbo en la sveda provinco Östergötlands län kaj la historia provinco Östergötland de suda Svedio. La urbo estas la centro de samnoma komunumo.
Kalvinana preĝejo (Mezőkovácsháza)
La kalvinana preĝejo estas sakrala monumento historia en urbo Mezőkovácsháza, en iama vilaĝo Reformátuskovácsháza (Hungario).
Barbara (pariza metrostacio)
Barbara (kies provizora nomo estis Verdun-Sud) estas nova stacio sur linio 4 de la Metroo de Parizo kiu estis plilongigita de  ĝis. Ĝi situas inter Montrouge kaj en departemento Hauts-de-Seine. Ĝi estis malfermita la. La nomo Barbara estas omaĝo al kantistino.
Kalvinana preĝejo (Mezőkovácsháza)
Historio
Post dominado de turkoj nur neloĝataj kampoj restis tie. Novaj loĝantoj, ĉefe kalvinanoj alvenis en 1815 el Supra Hungarujo. Ili havis pastron dekomence, tial ili konstruis paroĥon. Tamen la kirko estis konstruita nur inter 1896-1898. La orgeno estis kreita en 1899. En fino de la 2-a mondmilito la turpinto estis detruita, renovigita en 1966. Inter 1993-1999 la kirko estis plene renovigita.
Konstruaĵo
La konstruaĵo situas sola inter arboj. La fasado estas simetria, meze la kvadrata turo altiĝas, kie 3 sonoriloj loĝas. Meze porĉo reliefas.
Nikolaj Leskov
Nikolaj Semenoviĉ LESKOV (Николай Семёнович Лесков; naskiĝis la en vilaĝo Goroĥovo, Orlova gubernio, Rusia Imperio, mortis la  en Sankt Peterburgo. Li estas elstara rusa verkisto, etnografo kaj bona spertulo pri la rusa vivmaniero.
34202 Sionaprasad
34202 Sionaprasad estas asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la en la kadro de la astronomia kampanjo « LINEAR » (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Barbara (pariza metrostacio)
Stacio
Tiu nova stacio situas sub Avenuo de Stalingrad en Bagneux, inter stacio ' kaj nova stacio ', tio estas inter fuorto de Montrouge kaj Pariza tombejo de Bagneux.
34202 Sionaprasad
Nomo
Ĝia nomo honoras Siona Prasad, kiu gajnis la duan rangon en la Intel International Science and Engineering Fair de 2017 pro sia projekto pri terscienco kaj scienco de la vivmedio. Ŝi estis lernantino ĉe la Thomas Jeﬀerson High School for Science and Technology de Alexandria (Virginio).
Barbara (pariza metrostacio)
Stacio
La linio estas subtera kaj la ĉefa alirejo al la stacio situas ĉe angulo de Avenuoj de Verdun kaj Henri Ginoux (komunumo Montrouge). Dua alirejo estis kreita ĉe angulo de Avenuo de Stalingrad kaj Avenuo du Colonel-Fabien (komunumo Bagneux).
La biletvendejo troviĝas en la ĉefa enirejo sur la stratnivelo. Grandkapacitaj rapidegaj liftoj ebligas aliri al meza nivelo super la kajoj.
Nikolaj Leskov
Biografio
En 1841 - 1846 li frekventis lokan gimnazion, kiun li ne sukcesis fini kun konvena atestilo. Ekde 1846 li servis kune kun la patro en la kriminala ĉambro de Orjol urbo kiel skribisto.
Post subita morto de la patro Nikolaj en 1848 translokiĝis al Kievo, kie servis lia onklo kiel profesoro de la loka Universitato. Tie li ekservis en tiea filio de la Ŝtata Financa Ĉambro kiel kontoristo. Ĝis 1856 daŭris lia kariero kaj tiam li eksiĝis en la alta 12-a rango - Registara sekretario.
Ekde 1857 li laboris kiel makleristo en negoca firmao, kiun estris Alexander Scott, edzo de lia onklino. Kelkjare Leskov vojaĝis tra la tuta Rusio por vendi varojn kaj samtempe observi kutiman vivon de la popolo.
Literatura kariero
En 1862 - 1869 Leskov estis kunlaboranto de revuo "La Norda Abelo", kiu eldonis multajn liajn verkojn sub pseŭdonimo M.Stebnicki. Ankaŭ li tiam multe vojaĝis tra Eŭropo plenuminte komision de la redaktisto kaj tradukis en la rusan lingvon kelkajn verkojn de famaj tieaj verkistoj.
En 1875 Leskov elveturis eksterlanden por la dua fojo. Li estis tute seniluziiĝinta en siaj religiaj kredoj kaj post reveno li verkis kelkajn satirikajn rakontojn pri la klerikaro. Du jarojn poste lia romano "La Klerikaro" plaĉis al la imperiestrino Maria Aleksandrovna. Leskov tuj iĝis membro de la eduka fako en la Ministerio pri Registara Propraĵo.
En 1881 li verkis unu el siaj plej famaj libroj, "La historio de straba Maldekstrulo de Tula kaj la Ŝtala Pulo", en kiu rusa lertulo sukcesis subforĝi la ŝtalan pulon faritan en Anglio. Du jarojn poste li retiriĝis de registara servo.
En sia malfrua prozo, li kritikis la tutan rusan politikan sistemon. Tial li devis eldoni siajn verkojn en provincaj flugfolioj, ĵurnaloj kaj revuoj. Li ofte subskribis ilin per diversaj pseŭdonimoj, kvankam li ne havis iun permanentan.
Nikolaj Leskov mortis en St-Peterburgo post nova paroksismo de astmo, kiu turmentis lin dum la lastaj kvin jaroj de lia vivo. Li estas enterigita en la Volkovskoje tombejo.
Familio
En 1850 Leskov edziĝis al la filino de riĉa kieva komercisto. La geedziĝo estis tro rapida kaj ĝin ne aprobis multaj parencoj. Ties unua filo Mitja mortis frue kaj iliaj interrilatoj grave malvarmiĝis. En 1866 naskiĝis ties dua filo Andrej, kiu poste verkis biografion de sia patro.
"Katerina Izmajlova"
Opero "Katerina Izmajlova" estas unu el ĉefverkoj far Dmitrij Ŝostakoviĉ elstara soveta komponisto. Ĝi baziĝas sur novelo far Nikolaj Leskov Damo Makbeto de mcenska distrikto ( «Ле́ди Макбе́т Мце́нского уе́зда»).
Filmadaptoj de verkoj de Leskov
Ekzistas filmo de Andreo Vajdao baze de Damo Makbeto de mcenska distrikto titolita Siberia damo Makbeto.
Geranila glutarato
Geranila glutarato aŭ C25H40O4 estas kemia kombinaĵo, apartenanta al la funkcia grupo de la esteroj de la glutarata acido kaj geraniolo. Geranila glutarato estas senkolora likvaĵo, uzata kiel gustigagento kaj odorigagento en la nutrondustrio kaj en la fabrikado de kosmetikaĵoj kaj farmaciaĵoj. Kutime ĝi estiĝas per kondensiĝa reakcio aŭ per esterigo de Fischer-Speyer kun sulfata acido kiel katalizilo. Geranila glutarato estas malmulte solvebla en akvo, sed tute solvebla en alkoholo, duetila etero, kloroformo kaj plejmulto el la organikaj solvantoj. Geranila glutarato reakcias kun fortaj oksidigagentoj kaj fortaj bazoj kaj posedas antifungajn kaj antibakteriajn proprecojn.
Börcs
Situo
La komunumo situas laŭ aŭtoŝoseo M1 inter Budapeŝto-Vieno kaj ĉefvojo Győr-Sopron laŭ la rojo Rábca. Győr troviĝas 14, Budapeŝto 134 kilometrojn.
Historio
Dum la mezepoko la vilaĝo estis sentinelo de Győr, tial oni formis helpe de la preĝejo fortikaĵeton. en 1590 la germanoj forbruligas la komunumon, poste la turkoj samon faris en 1594. En 1876 inundo okazis. En 1955 kolĥozo pri Orospiko formiĝis.
Vidindaĵoj
Vidindaĵoj estas la katolika kaj luterana preĝejoj.
Famuloj
En Börcs naskiĝis Béla Varga (politikisto).
Marius
Marius povas esti
Bligny-lès-Beaune
Bligny-lès-Beaune estas franca komunumo situa en la departemento Côte-d'Or kaj en la regiono Burgonjo-Franĉkonteo.
Geografio
Bligny-lès-Beaune enhavas la vilaĝon Bligny-lès-Beaune kaj la vilaĝeton Curtil.
La komunumo havis proksimume 300 loĝantojn en 1285 kaj 850 en 1842.
Historio
La preĝejo datiĝas de la 11-a jarcento. De tia epoka estas ankaŭ la turo kaj la Ĥorejo. En 1584 kaj en 1594, la kalvina landsenjoro de Tailly agresis la vilaĝon; en 1584 li detruis la kapelon de la Rèpe kaj en 1594, li detruis la navon de la kirko. La familio Richard de Bligny posedis la kastelon de Bligny ĝis 1794.
La fratinoj de la "providence" zorgis pri la instruo de la knabinoj dum la 19-a jarcento (ĝis 1902). La 18-an de juno 1940, la germana armeo okupaciis Bligny. Ĝi forlasis la urbon la 6-an de septembro 1944.
Esperanta vivo
Okaze de la eŭropaj balotoj, Eŭropo - Demokratio - Esperanto ricevis 2 voĉojn en 2004 (0,68%) sed 0 voĉdonon en 2009 kaj en 2014.
Orientaj Hindioj
Orientaj Hindioj estas historia nomo de la insularo, kiun hodiaŭ plejparte konsistigas Indonezio. Pli vastasence, la esprimo inkluzivas ankaŭ la regionon de suda kaj sudorienta Azio, inkluzive de Brita Hindio.
Arturo Márquez
Arturo MÁRQUEZ (naskiĝis en Álamos, Sonora) estas renoma meksika komponisto de orkestra muziko, kies kapablo integri elementojn de meksika kaj kuba muzika stilo en siaj verkoj estas aprezata. Aparte, lia serio de Danzones, komencita en la fruaj 1990-aj jaroj, kontribuis al lia internacia reputacio per Danzón no. 2.
Pipinidoj
La Pipinidoj estas membroj de dinastio de la franka nobelaro de Aŭstrazio el kiuj pluraj nomiĝis Pipino.
Striktasence la termino montras al membroj de la familio de Pipino de Landen laŭ agnata linio, tio estas originantaj de li laŭ viroj. Sekve de la geedziĝo de la arnulfida Ansegiselo kun la pipinida Begga, la Arnulfidoj estas kelkfoje nomitaj malĝuste Pipinidoj. La prestiĝo de la familio de Pipino de Landen influis al la Arnulfidoj, kiuj prenis el la personaj nomoj de la Pipinidoj nomojn por la membroj de sia familio venantaj de tiu geedziĝo kaj do kognate de la Pipinidoj. Tiel, Ansegiselo nomis sian filon Pipino. La potenco akirita de Pepino el Herstal aldonita al sia patrina heredaĵo estis je la origino de la surtroniĝo de sia idaro kun Pipino la pli juna ĝis 751. Tiu fakto aldoniĝas por atribui la nomon Pipinidoj al la Arnulfidoj kiuj de ili orignas nur kognate.
Ekde Karolo Martelo, la Arnulfidoj venantaj de la Pipinidoj estis nomitaj Karolidoj.
Originoj
Neniu tiutempa dokumento mencias la nomon de la gepatroj de Pipino la Maljuna, kaj la Vita Garitrudis abbatissae Nivialencis redaktita en la 7-a jarcento diras nur ke lia origino estas tiel fama ke neniu en Eŭropo ignoras la nomon kaj la gloron de liaj prauloj.
Pepino el Herstal aŭ Pipino la Juna
Pepino de Herstal ne estas vera pipinido, sed arnulfido : li estas filo de Ansegiselo kaj de Begga, tiu ĉi estis la fratino de Grimoaldo. Ekde Pepino el Herstal, la arnulfidoj sin deklaris pli el pipinida linio ol el arnulfida linio, donante pli da personaj nomoj el la pipinida dinastio (Pipino, Grimoaldo, Karolo, Karlomano) ol el la arnulfida dinastio.
Attila László (aktoro)
LÁSZLÓ Attila (pr. la:slo:) estas hungara aktoro naskita en Rupea, (Rumanio) la 1-an de junio 1985.
Biografio
La familio de Attila László translokiĝis en Hungarion en 1990. Li finis en la aktoruniversitato de Budapeŝto, kie li studis en klaso de Gábor Zsámbéki kaj Sándor Zsótér.
Ŝelaĵo
Ŝelaĵo, laŭ PIV estas "ŝelsimila tegaĵo el tabuloj ks: ŝelaĵo de betona muro." Ŝelaĵo estas la sistemo de muldiloj ĉu provizoraj ĉu permanentaj uzataj por formigi betonon, cementon kaj aliajn materialojn similajn kiel premteron antaŭ tiuj solidiĝu.
Vebero
La vebero (mallonge: Wb) estas la mezurunuo de magneta flukso laŭ la sistemo internacia de unuoj.
Transformita al aliaj unuoj:
La vebero estas nomata omaĝe al Wilhelm Eduard Weber, germana fizikisto.
NGC 2949-1
NGC 2949-1 (aliaj indikoj — ZWG 92.25, PGC 27579) estas galaksio en konstelacio Leono.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Listo de urboj de Kamboĝo
Jen listo de urboj de Kamboĝo laŭ la loĝantaronombro:
Altstätten SG
Altstätten SG estas urbo en la elektodistrikto Rejnvalo, Kantono Sankt-Galo, Svislando. Ĝi havis 10,654 loĝantojn je la 31-a de decembro 2007.
Geografio
Altstätten situas en la Sanktgala Rejnvalo, okicente de la rivero Rejno en vasta ebenaĵo, oriente de la apencela montetkamparo. Al Alststätten apartenas ankaŭ la municipo kaj enklavo Lienz kun Plona sude de Rüthi SG kaj norde de Sennwald, kaj ankaŭ la municipoj kaj setlejoj Hub, Kobelwies, Ruppendörfli kaj Oberbüchel.
Najbaraj komunumoj
La urbo Altstätten limas en nordo al Oberegg (AI), en nordoriento al Marbach, en oriento kaj sudo al Oberriet, en sudokcidento al Eichberg, en okcidento al Gais (Ar), kaj en nordokcidento al Trogen (Ar).
La eksklavo Lienz krome limas en nordo al Oberriet, en nordoriento al Rüthi, en oriento al Feldkirch (Aŭstrio), en sudoriento al Ruggell (Liĥtenŝtejno), en sudo al Sennwald, kaj en okcidento al Rüte (AI).
Trafiko
Altstätten situas ĉe la rejnvala linio de Svisaj Federaciaj Fervojoj de Rorschach al Buchs SG, kaj estas finhaltejo de linio de la Apencelaj Fervojoj al Sankt-Galo. La komunumo disponas pri alveturejo al la svisa aŭtovojo A13 de Sankt-Margreto tra Koiro al Belinzono.
Historio
Unuaj setlejoj en Altstätten ekzists jam en la ŝtonepoko antaŭ pli ol 5500 jaroj. En la jaro 853 la nomo Altstätten aperis unuan fojon en dokumento. La nomo signifas en la germana lingvo "malnova setlejo", kio indikas, je jam tiam temis pri malnova homa setlejo. Laŭ tiu unua dokumento, kiu menciis la nomon de la urbo, tiam la Monaĥejo Sankt-Galo posedis vastajn bienojn tie. En la sekvaj jardekoj en Alstetten estiĝis fermita bienregejo, en kiuj majoroj (germane Meier) el la malalta servo nobelaro de la Princabatejo Sankt-Galo ekzercis la jurisdikcion. Por defendi sian regejon kontraj la Grafoj de Montfort je la orienta bordo de Rejno, la abato Berĥtoldo de Falkenten sekurigis la bienojn per ringomuro kaj koncedis al la loko la rangon de urbo en la jaro 1298 post kristo.
Henri de Tonti
Henri de Tonti (Gaeta, Reĝlando de Napolo, 1649 aŭ 1650 - Mobile, Franca Luiziano, 1704) estis itala esploristo, soldato kaj peltkomercisto kiu estis je la servo de Francio kiu estas memorata pro partopreno en la ekspedicio de 1682 de René Robert Cavelier de La Salle, la unua kiu trairis entute la riveron Misisipon. La leteroj kaj taglibroj de Tonti estas valora fonto por studi tiujn esplorekspediciojn.
Kiam La Salle revenis al Francio en 1683, li lasis Tonti zorge de Fort Saint Louis, en la rivero Ilinoiso. Li rezignis la kontrolon de la loko dum ioma tempo favore de Louis-Henri de Baugy, pro ordonoj de la guberniestro de la Nova Francio, Louis de Buade de Frontenac. Tri jarojn poste, sciante, ke La Salle reveni esplori la Misisipon, el la golfo de Meksiko, iris al sudo pro propra iniciato por klopodi renkonti La Salle en lia ascendo. Li ne trovis tiun, sed li atingis la golfon de Meksiko antaŭ reveni. Li lasis homojn ĉe la enfluejo de la rivero Arkansaso por establi komercejon kiu poste estos la historia urbo Arkansas Post.
Okcidenta Makedonio
Okcidenta Makedonio (greke Δυτική Μακεδονία, Ditikí Makedonía) estas unu el la 13 administraj regionoj de Grekio. Ĝi konsistigas la okcidentan parton de la greka Makedonio.
Ĝi dividiĝas en kvar provincojn ("prefektujojn", νομοί - nomí):
3200 Faetono
3200 Faetono estas malgranda, ne tre hela apolona asteroido, kun tre discentra orbito. Ĝi estas, inter la ĝis nun numerotitaj asteroidoj, tiu kiu plej proksimiĝas al Suno: 20,9 milionoj da kilometroj; pro tio ĝi ricevis la nomon de Faetono, filo de la suna dio Helios en la helena mitologio.
Pediatrics
Pediatrics estas kolege reviziita gazeto de la Usona Pediatria Akademio. En la inaŭgura eldono de januaro 1948, la unua ĉefredaktisto de la gazeto, Hugh McCulloch, esprimis la vidadon de la gazeto: "La enhavo de la gazeto estas ... intence ampleksigi la bezonojn de la tuta infanaro je fiziologia, mensa, emocia kaj socia strukturo. La sola vorto, Pediatrio, estis elektita por indiki ĉi tiun katolikan intencon."
3200 Faetono
Malkovro
Ĝi estis malkovrita la de la astronomoj John K. Davies kaj Simon F. Green sur bildoj senditaj de la infraruĝa kosma observatorio IRAS. Estas la unua asteroido malkovrita per bildoj elde artefarita satelito.
Pediatrics
Pediatrics estis kontinue publikigita fare de la Akademio ekde januaro 1948.
3200 Faetono
Orbito
Ĉar ĝia granda duonakso estas pli granda ol tiu de la tera orbito kaj ĝia perihelio, pli granda ol 1,017 AU, ĝi estas klasifikata apolona asteroido, kaj oni suspektas ĝin esti ano de la palasa familio.
Ĝia perihelio estas ene de la orbito de Merkuro kaj ĝia afelio forkondukas ĝin eksteren de la marsa orbito. Ĝi do estas merkurrenkonta, venusrenkonta, terrenkonta kaj marsrenkonta asteroido. Pasante je perihelio, ĝia teperaturo atingas ĉ. 1025 kelvinoj.
Eco
Ĝia orbito similas tiun de kometo, kvankam oni neniam observis kometan hararon nek voston. Malgraŭ tio la usona astronomo Fred Whipple konstatis, nelonge post ĝia malkovro, ke la orbitaj elementoj de Faetono kongruas kun tiu de la Geminidoj, meteorfluo videbla en la mez-decembro. Alimaniere dirita, Faetono estas la fonto de la meteoroidoj Geminidoj.
Estas opinita ke Faetono estus "estingita kometo", tie estas kometo kies vaporiĝemaj materialoj de longe forvaporiĝis. Tamen, studoj per la NASA-a satelito STEREO montris voston da polvo kaj, en 2010 estis detektita elĵeto da polvo el la asteroido. Verŝajnas, ke la suna varmigo krakigas la asteroidan surfacon, kaj la premo de radiado disblovas la tiel produktitan polvon.
Ĝia spektra tipo F (subtipo de la tipo B) kongruas kun la komponiĝo de kometa kerno.
Proksimaj pasoj
La ĝi pasis al 0,03839 AU (5,743 milionoj da km) de Tero kaj la  ĝi pasos al 0,01981 AU (2,964 milionoj da km) de nia planedo.
Cyril Robert Brosch
Cyril Robert BROSCH (IFA: //, esperantigita kiel Kirilo; Wertheim, ) estas germana esperantisto, lingvisto kaj esperantologo. Ekde 2016, li estas ano de la Akademio de Esperanto.
Biografio
Li naskiĝis en Wertheim kaj loĝis dum sia infaneco en la proksima vilaĝeto Dertingen. Li studis hindeŭropan lingvosciencon kaj filologion de la malnova oriento en Würzburg kaj Berlino (temo de la magistra laboraĵo: "Kunmetaĵoj kaj kunmetaj derivaĵoj en la hitita lingvo", 2008), kie li doktoriĝis en 2011 (temo: "Pri la esprimo de lokaj rilatoj en la hitita lingvo el kompara vidpunkto", publ. 2014). Krome li estis partoprenanto de la Interlingvistikaj Studoj en Poznano (temo de la diplomlaboraĵo: "Vortfarado el la vidpunktoj de la hindeŭropista lingvoscienco kaj de Esperantologio"), kie li en 2015 ankaŭ instruis. Lin ĉefe okupas interlingvistiko, esperantologio, gramatiko kaj tipologio.
Li estas vicprezidanto de Gesellschaft für Interlinguistik. Komence de 2016, li aniĝis en la Akademio de Esperanto por 3-jara oficperiodo. En 2019 li estis reelektita al la akademio por 9-jara oficperiodo.
Li partoprenis en la faro de la libro Language Policy and Linguistic Justice en 2018. En 2022 Brosch verkis kune kun profesorino Sabine Fiedler grandan verkon en la angla lingvo pri Esperanto, Esperantujo kaj la roloj kiujn ILo povus plenumi mondskale. Ĝi titoliĝas Esperanto – Lingua Franca and Language Community (=Studies in World Language Problems, 10), Amsterdam/Philadelphia, eldonejo J. Benjamins
Planlingvoj
En 1999 kaj 2000 Brosch publikigis du planlingvo-projektojn privatajn: Ludlange kaj S'nôke. Ludlange ('ludo' + 'lingvo') estas aposteriora aŭtonoma fleksia/aglutina lingvoprojekto, kiun li ne plu evoluigas. Patro nia en Ludlange komenciĝas: Musye Pate, kye tu say in siele, tuye nome santigaytye soy. S'nôke havas 2 genrojn kaj ĝia alfabeto havas 40 literojn. La nombroj 1–10 en S'nôke estas î, bî, pê, fâ, dî, tê, thâ, gî, kê, khâ.
Esperanto
En 2016, li elektiĝis ano de la Akademio de Esperanto por 3-jara oficperiodo. En 2019, li rekandidatiĝis kaj elektiĝis por 9-jara oficperiodo.
Ploučnice
La rivero ĉeĥe nomata Ploučnice, germane Polzen longas 102 kilometrojn kaj situas en la nordo de Ĉeĥio, en la historie ĝis la dua mondmilito grandparte germanlingva regiono Sudetio. La rivero fluas el fonto flanke de la monto Ještěd (Jeschken) apud la vilaĝo Hoření Paseky (Oberpassek) ĝis enfluejon en la riveron Elbo apud la urbo Děčín. Alfluoj estas la rivereto Panenský potok (Jungfernbach) en la municipo Mimoň kaj Svitávka (Zwittebach) en Heřmaničky.
Kromosomo 8
Kromosomo 8 estas unu el la 23 paroj de kromosomoj en homoj. Homoj normale havas du kopiojn de ĉi tiu kromosomo. Kromosomo 8 enhavas ĉirkaŭ 145 milionojn da bazaj paroj (la konstruanta materialo de DNA) kaj reprezentas inter 4,5 kaj 5,0% de la totala DNA en ĉeloj.
Ĉirkaŭ 8% de ĝiaj genoj estas implikitaj en cerba disvolviĝo kaj funkciado, kaj ĉirkaŭ 16% estas implikita en kancero. Unika trajto de Kromosomo 8 estas regiono de ĉirkaŭ 15 megabazoj kiu ŝajnas havi altan mutacian kvanton. Ĉi tiu regiono montras signifan diverĝon inter homo kaj ĉimpanzo, sugestante, ke ĝia mutacio kontribuis al la evoluo de la homa cerbo.
Lüssow (apud Stralsund)
Lüssow estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Antaŭpomerio-Rügen de la federacia lando Meklenburgo-Antaŭpomerio. Administre ĝi apartenas al la komunumaro Amt Niepars de pluraj proksime kunlaborantaj najbaraj komunumoj. Fine de la komunumo havis  loĝantojn.
Ottó Rappaport
RAPPAPORT Ottó (naskiĝis en Oradea la, mortis en Tel-Avivo la ) estis rumania hungara publicisto, kritikisto kaj teatra reĝisoro. Ekde 1974 li loĝas en Israelo.
Biografio
Ottó Rappaport abiturientiĝis en sia naskiĝurbo (1940). Dum la dua mondmilito li estis laborservulo. Li estis interna kunlaboranto de gazeto Egység (1946-49), li publikis kritikojn en gazetoj Utunk, Igaz Szó, Korunk, Új Élet, Vörös Lobogó, Igazság, Előre. Li estis reĝisoro de teatroj de Kluĵo, Târgu Mureş, Arad (1949-69). En Israelo li estis interna kunlaboranto de Új Kelet (ekde 1974), ĝia ĉefredaktoro (1976-90). En Tel-Avivo li estis ĉefredaktoro ekde 1988 de la hungarlingva literatura, arta kaj socia revuo Kútfő.
Harry Mulisch
Harry MULISCH (naskiĝis la 29-an de julio 1927 en Harlemo, mortis la 30-an de oktobro 2010 en Amsterdamo) estis nederlanda verkisto. Lia verkaro, konsistanta el romanoj, dramoj, eseoj, raportoj kaj poezio, estas forte influita de la Dua mondmilito. Oftaj temoj estas kulpo kaj repaciĝo.
Li grave influis la nederlandan literaturon post la Dua Mondmilito. Mulisch ne nur ricevis pli malpli ĉiujn nederlandajn literaturajn premiojn, sed ankaŭ plurajn alilandajn. En 1977 la reĝino ordenigis lin "Kavaliro de la Ordeno de Oranje-Nassau" pro liaj literaturaj meritoj, en 1997 eĉ "Komandoro en la Ordeno de la Nederlanda Leono".
La amsterdama urba universitato en 2007 donis al li pro liaj filozofiaj verkaĵoj honoran doktorecon.
Ĉar lia verkaro helpis plifirmigi la ligojn inter Nederlando kaj Germanio, en 2002 la Germana registaro donis al li la "Bundesverdienstkreuz".
En oktobro 2006 la planetoido 10251 ricevis la nomon Mulisch.
József Hullai
József Hullai [jOĵef], laŭ hungarlingve kutima nomordo Hullai József estis hungara luktisto, olimpiano, trejnisto.
naskiĝis la en Kecskemét, li mortis la  en Kecskemét.
Biografio
havis 3 gefilojn, krome li edukis ankaŭ 2 duonfilojn. Li ricevis premion de la urbo en 1994.
Eupilio
Eupilio estas komunumo de Italio. Ĝi apartenas al la regiono Lombardio kaj la Provinco Como. Fine de en la komunumo vivis. Kristana patrono de la komunumo estas la Sankta Georgo, kies memortago, la 23-a de aprilo, sekve estas la komunuma festotago. La loĝloko situas inter la du sudaj branĉoj de la lago de Como, 11 kilometrojn de ties bordo, ĉe la du lagetoj Lago del Segrino norde kaj Lago di Pusiano sude.
József Hullai
Sporta kariero
estis luktisto en sia naskiĝurbo. Li estis hungara junulara ĉampiono trifoje, poste hungara plenkreska ĉampiono same trifoje. Li estis partoprenanto sen medalo en mondĉampionumo en 1950. Precipe li konkursis en klasik-stila luktado.
Eupilio
Najbaras la komunumoj Erba, Longone al Segrino kaj Pusiano.
Sándor Kibédi Varga
Sándor Kibédi Varga
Juĝisto
Li decidas ekzemple
Juĝisto estu neŭtrala persono, kiu senpartie ekkonu la veron kaj kondutu juste kontraŭ ĉiu. En la trovo de la decidoj li estas ligita al leĝoj, la konstitucio, al sia konscienco kaj la homaj rajtoj.
Proverbo
Ekzistas proverboj pri juĝisto (juĝanto) en la Proverbaro Esperanta de L. L. Zamenhof :
(15408) 1997 WU21
(15408) 1997 WU21 estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la japana astronomo Takao Kobayashi elde la Observatorio de Ooizumi en gubernio Gunma (Japanio).
NGC 2949-2
NGC 2949-2 (aliaj indikoj — ZWG 92.25, PGC 27579) estas galaksio en konstelacio Leono.
Ĉi tiu objekto ne estis en la originala versio de NGC-katalogo kaj estis aldonita poste.
Nagano (apartigilo)
Nagano povas esti:
Santiago Nejapilla
Santiago Nejapilla estas unu el la 570 komunumoj de la meksika subŝtato Oaĥako (Oaxaca). La ĉefurbo de la komunumo same nomiĝas Santiago Nejapilla. La ŝlosilnumero de la komunumo laŭ la nacia geografia instituto INEGI estas 20 479.
Sociogeografio
En la jaro 2000 (laŭ INEGI) en la komunumo vivis 4 indiĝenoj. Ĉiuj el tiuj 4 aĝis pli ol 5 jaroj kaj estis dulingvaj (hispana kaj indiĝena lingvoj).
Fontoj: Statistikoj de la nacia geografia instituto INEGI pri la censo de 2005 (hispane: Conteo de Población y Vivienda de 2005).
30406 Middleman
30406 Middleman estas malgranda, hela asteroido de la asteroida zono malkovrita la en la kadro de la astronomia kampanjo "LINEAR" elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de Elaine Middleman, mentorino de unu finalist(in)o de la Intel Science Talent Search (STS) de 2015, scienca konkurso por gelernantoj en lasta jaro de mezlernejo. Ŝi estis instruistino ĉe la Castilleja School de Palo Alto (Kalifornio).
Teknosfero
Teknosfero estas la teĥnikaĵaro, kiu subtenas la evoluon de la homa socio, evoluas analogie al la biosfero, kaj interagas kun ĝi.
Lili Elbe
Lili ELBE (1882 - 1931) estis la unua transvirino kiu estis operaciita. Ŝi naskiĝis kiel viro en Danio kiel Einar Mogens Wegener. Estante sukcesa artisto, post la unuaj operacioj 1930 ŝi formale alprenis la nomon Lili Elbe, kvankam jam antaŭe en la 1920-aj jaroj Einar prezentis kaj vestis sin kiel virino.
Einar kaj Gerda
Einar konatiĝis kun Gerda Gottlieb, poste Gerda Wegener, ĉe la Kopenhaga Artista Akademio kaj ili geedziĝis en 1904. Einar kaj Gerda laboris kiel ilustriistoj, Einar specialiĝis pri pejzaĝa pentrado. Ili travojaĝis Italion kaj Francion kaj setlis en Parizo en 1912, kie Einar/Lili jam malferme montris sin kiel virino kaj Gerda kiel aktiva lesbiano.
Lili
Lili Elbe "naskiĝis" post kiam Gerda petis ŝin vestiĝi en virinaj vestoj por modeli ilin. Einar sentis sin komforta en tiu stato. En ĉ. 1913 malkaŝiĝis por la publiko, ke la inspira modelo estis fakte Einar.
Post tio, Einar prezentis, vestis sin kiel virino en la 1920-aj kaj 30-aj jaroj kaj gastigis en sia domo kiel Lili Elbe.
Einar/Lili vojaĝis en 1930 al Germanio por operaciumado. La unua operacio forigis la testikojn, la dua de majo 1930 la penison kaj oni samtempe transplantis ovariojn de 26-jara virino. La 3-a kaj 4-a operacioj forigis la ovariojn. La 5-a operacio transplantis al ŝi uteron de virino. Ŝi mortis tri monatojn poste pro imuneca komplikaĵoj de la lasta operacio. Ŝi estas entombigita en Dresdeno.
Iri al Canossa
La esprimo iri al Canossa naskiĝis reference al la humiliĝo de Canossa kaj eniris en la komunan uzon en diversaj lingvoj kiel en tiu germana: "nach Canossa gehen", aŭ en angla: "go to Canossa", aŭ franca: "aller à Canossa".
Etimologio
La esprimo fontas el la konata historia epizodo kaj signifas "humiliĝi, fleksiĝi antaŭ malamiko, repreni sian diritaĵon, agnoski esti erarinta, submetiĝi”, kies modelo estas la okazintaĵo ĉe la kastelo de Canossa dum la rigida vintro de 1077 kiam imperiestro Henriko la 4-a atendis tri tagojn kaj tri noktojn, senŝue kaj vestite per nura froko,antaŭ ol esti ricevita kaj pardonita de la papo Gregorio la 7-a post propetado de Matilda de Toskanio. Sed la konflikto inter la du, la investitura konflikto, baldaŭ remalfermiĝis.
Citaĵoj
En la 19-a jarcento la esprimo ricevis politikan signifon, ĉar eksignifis la submetiĝon de Germanio al fremda povo kia la Apostola Seĝo.
Saint-Antonin-sur-Bayon
(jen france, okcitane -) estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Bouches-du-Rhône (franca elparolo: [], "Riverbuŝoj de Rodano", okcitane Bocas de Ròse), en la regiono Provenco-Alpoj-Bordo Lazura (Provence-Alpes-Côte d'Azur, prononcata, okcitane Provença-Aups-Còsta d'Azur). Fine de en la komunumo vivis.