cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Marcus Gross
- prononco, naskiĝis la 28-an de septembro 1989 en Görlitz - estas germana kanuisto. Li interalie - tiam 25-jara - partoprenis en la Somera Olimpiko 2016 de la 5-a ĝis la 21-a de aŭgusto 2016 en Rio-de-Ĵanejro (Brazilo). Tie li la 18-an de aŭgusto atingis oran medalon pri konkurso de 1000 metroj en vira dupersona kajako kun la teamano Max Rendschmidt. Du tagojn pli poste, la 20-an de aŭgusto, la du akiris plian oran medalon pri konkurso de sama distanco en kvarpersona kajako kun la pliaj teamanoj Tom Liebscher kaj Max Hoff.
Hispanio en la Vintra Olimpiko 1972
La entute unuan vintran olimpikan medalon por la hispana teamo, tuj oran, atingis la alpa skiisto Francisco Fernández Ochoa en slalomo. Oni en Hispanio honorigis lin per bronza statuo kaj per sporta komplekso en Madrido, kiu ricevis lian nomon. Kunordigis la teamon la Hispana Olimpika Komitato, fondita en 1912.
Amara (Euskotren)
Amara estas stacio sur linioj E1, E2, E5 de la Metroo de Donostio, situanta en Donostio.
Ábel Szocska
[soĉka], laŭ la hungarlingve kutima nomordo kaj kun la origina persona nomo Szocska Antal Ábel, ukraine Авель Сочка estas hungara grek-katolika pastro, baziliana monaĥo, episkopo. Lia prenita monaĥa nomo estis Ábel ekde 1995.
naskiĝis en Vinogradov (Sovetunio, nuntempa Vinohradiv en Ukrainio).
Association aéronautique et astronautique de France
La Association aéronautique et astronautique de France (3AF) estas tutmonda institucio laboranta pri la diversaj aspektoj de kosmovojaĝado. Ĝi estis fondita en 1971.
Akademiuloj, produktproduktantoj, servaj provizantoj, kaj aliaj tutmondaj civilaj kaj armeaj aerspacaj profesiuloj estas reprezentitaj ĉe 3AF. La ĉefsidejo de la organizo estas en Parizo.
Hispanio en la Vintra Olimpiko 1998
Kunordigis la teamon la Hispana Olimpika Komitato, fondita en 1912.
Patrick Doyle
Patrick Doyle (naskiĝis en Suda Lanarkshire, Skotlando, do nun -jara) estas  skota filmomuzika komponisto de irlanda deveno.
Doyle kreis la muzikon de filmoj por famaj reĝisoroj inkluzive de Robert Altman, Ang Lee, Alfonso Cuarón, Mike Newell, Brian De Palma, Chen Kaige, Amma Asante, Régis Wargnier kaj Kenneth Branagh.
Hispanio en la Vintra Olimpiko 1984
Kunordigis la teamon la Hispana Olimpika Komitato, fondita en 1912.
Carcarès-Sainte-Croix
(jen france, okcitane Carcarèrs e Senta Crotz) estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Landes (jen france, okcitane Lanas), en la regiono Nova Akvitanio (Nouvelle-Aquitaine, prononco [], do, Nòva Aquitània, Akitania Berria). Fine de en la komunumo vivis. Administre la komunumo apartenas al la arondismento Dax (france arrondissement de Dax, okcitane Arrondiment de Dacs) kaj al la kantono .
Hispanio en la Vintra Olimpiko 2006
Kunordigis la teamon la Hispana Olimpika Komitato, fondita en 1912.
Hispanio en la Vintra Olimpiko 2002
Kunordigis la teamon la Hispana Olimpika Komitato, fondita en 1912.
Hispanio en la Vintra Olimpiko 2014
Kunordigis la teamon la Hispana Olimpika Komitato, fondita en 1912.
Hispanio en la Vintra Olimpiko 2018
Kunordigis la teamon la Hispana Olimpika Komitato, fondita en 1912.
Hispanio en la Vintra Olimpiko 2010
Kunordigis la teamon la Hispana Olimpika Komitato, fondita en 1912.
Le Taillan-Médoc
estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Ĝirondio (france Gironde [] respektive okcitane kaj gaskone Gironda), en la administra regiono Nova Akvitanio (france Nouvelle-Aquitaine [], okcitane kaj gaskone Nòva Aquitània) kaj en la tradicia, historia regiono Akvitanio (france Aquitaine [], okcitane kaj gaskone Aquitània). Ene de la departemento, la komunumo apartenas al la arondismento Bordozo (france Bordeaux, okcitane Bordeus), la centra parto, kaj al la kantono .
Laŭ la stato de en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². La teritorio havas komunan limon kun la najbaraj komunumoj.
Hispanio en la Vintra Olimpiko 2022
La katalunino Queralt Castellet atingis arĝentan medalon en neĝtabulado. Kunordigis la teamon la Hispana Olimpika Komitato, fondita en 1912.
Estibeaux
(jen france, okcitane Estivaus) estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Landes (jen france, okcitane Lanas), en la regiono Nova Akvitanio (Nouvelle-Aquitaine, prononco [], do, Nòva Aquitània, Akitania Berria). Fine de en la komunumo vivis. Administre la komunumo apartenas al la arondismento Dax (france arrondissement de Dax, okcitane Arrondiment de Dacs) kaj al la kantono .
Saint-Aubin-de-Médoc
estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Ĝirondio (france Gironde [] respektive okcitane kaj gaskone Gironda), en la administra regiono Nova Akvitanio (france Nouvelle-Aquitaine [], okcitane kaj gaskone Nòva Aquitània) kaj en la tradicia, historia regiono Akvitanio (france Aquitaine [], okcitane kaj gaskone Aquitània). Ene de la departemento, la komunumo apartenas al la arondismento Bordozo (france Bordeaux, okcitane Bordeus), la centra parto, kaj al la kantono .
Saint-Vincent-de-Paul (Gironde)
Saint-Vincent-de-Paul estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Ĝirondio (france Gironde [] respektive okcitane kaj gaskone Gironda), en la administra regiono Nova Akvitanio (france Nouvelle-Aquitaine [], okcitane kaj gaskone Nòva Aquitània) kaj en la tradicia, historia regiono Akvitanio (france Aquitaine [], okcitane kaj gaskone Aquitània). Ene de la departemento, la komunumo apartenas al la arondismento Bordozo (france Bordeaux, okcitane Bordeus), la centra parto, kaj al la kantono .
Laŭ la stato de en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². La teritorio havas komunan limon kun la najbaraj komunumoj.
Floirac (Ĝirondio)
Floirac estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Ĝirondio (france Gironde [] respektive okcitane kaj gaskone Gironda), en la administra regiono Nova Akvitanio (france Nouvelle-Aquitaine [], okcitane kaj gaskone Nòva Aquitània) kaj en la tradicia, historia regiono Akvitanio (france Aquitaine [], okcitane kaj gaskone Aquitània). Ene de la departemento, la komunumo apartenas al la arondismento Bordozo (france Bordeaux, okcitane Bordeus), la centra parto, kaj al la kantono .
Laŭ la stato de en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². La teritorio havas komunan limon kun la najbaraj komunumoj.
Ĉeĥoslovakio en la Vintra Olimpiko 1928
La ĉeĥoslovakia germano Rudolf Burkert en skikurado kontribuis la unuan bronzan medalon por la landa teamo.
Imre Zoltán
Imre Zoltán, laŭ la hungarlingve kutima nomordo Zoltán Imre estis hungara ginekologo, altlerneja instruisto. Lia frato estis László Zoltán.
naskiĝis en Budapeŝto, li mortis  en Budapeŝto.
Biografio
maturiĝis en gimnazio en sia naskiĝurbo, poste li akiris medicinan diplomon en Scienca Universitato Péter Pázmány en 1933. Post la diplomo li estis praktikanto, ekde 1941 asistanto en la ginekologia kliniko. Li gvidis la klinikon ekde 1947. Li kandidatiĝis en 1952, li doktoriĝis en 1961 antaŭ la Hungara Scienca Akademio. Ekde 1970 li gvidis ankaŭ la koncernan instituton. Li estis dekano inter 1963-1967, rektoro inter 1967-1973 de Budapeŝta Medicina Universitato. Li pensiuliĝis en 1981. Li edziĝis en 1938. Li ricevis premiojn inter 1948-2001.
Ĉeĥoslovakio en la Vintra Olimpiko 1976
La ĉeĥoslovaka glacihokea teamo kontribuis la arĝentan medalon - ĝi nur venkiĝis per la sovetunia teamo.
Castelnau-Chalosse
(jen france, okcitane Castèthnau de Shalòssa) estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Landes (jen france, okcitane Lanas), en la regiono Nova Akvitanio (Nouvelle-Aquitaine, prononco [], do, Nòva Aquitània, Akitania Berria). Fine de en la komunumo vivis. Administre la komunumo apartenas al la arondismento Dax (france arrondissement de Dax, okcitane Arrondiment de Dacs) kaj al la kantono .
Castel-Sarrazin
(jen france, okcitane (Los) Sarrasins) estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Landes (jen france, okcitane Lanas), en la regiono Nova Akvitanio (Nouvelle-Aquitaine, prononco [], do, Nòva Aquitània, Akitania Berria). Fine de en la komunumo vivis. Administre la komunumo apartenas al la arondismento Dax (france arrondissement de Dax, okcitane Arrondiment de Dacs) kaj al la kantono .
Donzacq
(jen france, okcitane Donzac) estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Landes (jen france, okcitane Lanas), en la regiono Nova Akvitanio (Nouvelle-Aquitaine, prononco [], do, Nòva Aquitània, Akitania Berria). Fine de en la komunumo vivis. Administre la komunumo apartenas al la arondismento Dax (france arrondissement de Dax, okcitane Arrondiment de Dacs) kaj al la kantono .
Mogán
Mogán [moGAN] estas urbo kaj municipo apartenanta al la provinco Las Palmas, en la regiono Kanarioj. Ĝi etendiĝas sur la sudokcidenta parto de la insulo Gran Canaria. La loknomo Mogán estas devena el Guanĉoj, eble kun referenco al abundoj de plantoj asteriskoj aŭ pulikarioj.
Temas pri unu de la turismaj municipoj plej gravaj de la insulo, kun kelkaj strandoj kaj loĝejkvartaloj dediĉitaj al tiu sektoro. ​ Ĝi estas la dua plej etenda municipo de la insulo post nur San Bartolomé de Tirajana.
Gelsa
Gelsa [ĤELsa] estas municipo de Hispanio, en la centra parto de la komarko Ribera Baja del Ebro kies ĉefurbo estas Quinto. Ĝi estas en la oriento de la Provinco Zaragozo (regiono Aragono).
Mogán
Geografio
La municipa teritorio limas kun tiuj de La Aldea de San Nicolás (oriente), Tejeda (norde) kaj San Bartolomé de Tirajana (okcidente).
Gelsa
Geografio
Gelsa estas municipa teritorio en la centra parto de la komarko Ribera Baja del Ebro, kie ĝi okupas teritorion sude de tiu de Pina de Ebro, oriente de Quinto kaj norde de Velilla de Ebro. La areo estas tute ĉe la valo de la rivero Ebro sur la maldekstra bordo interne de meandro.
Mogán
Geografio
La municipa ĉefurbo, nome la urba kerno, estas je 255 m.s.m., kaj la plej alta loko estas 1 573 m.s.m. en Montaña de Alsándara. La municipa teritorio deklivas el nordokcidentaj altaĵoj ĝis la marbordo.
Gelsa
Geografio
La loĝloko Gelsa mem estas je 45 km sudoriente de Zaragozo, provinca kaj regiona ĉefurbo kaj je nur 5 km de la komarka ĉefurbo, Quinto, je la maldekstra bordo de la rivero Ebro. Ĝi estas sur 147 msm. La loĝloko mem estas konektita per loka vojo kun Velilla de Ebro sude kaj kun la nacia ŝoseo N-2 inter Bujaraloz nordoriente kaj Zaragozo nordokcidente.
Historio
La loknomo Gelsa devenas de la romia kolonio Lepida Celsa, unua romia kolonio fondita ĉe la valo de la rivero Ebro, origine setlejo de iberoj nome Kelse. Kvankam la ĉefa kerno estis en teritorio de la apuda Velilla de Ebro, probable ĝi etendiĝis ankaŭ ĝis la nuntempa Gelsa, kiel ŝajne atestas trovoj de tomboj; en Celsa oni stampis monerojn. En tempo de Aŭgusto Cezaro ekdekadencis la kolonio profite al Caesaraugusta, nuntempa Zaragozo.
Mogán
Historio
Post la konkero de la insulo kaj ĝia aligo al Kastilio en 1483, oni havigis la areon al la distrikto de Telde. Dekomence kultivado estis malmulta, nur en la meza fluejo de torentoj, dum la marbordo apenaŭ estis loĝata pro timo al piratoj. En la 17-a jarcento iĝis konfliktoj inter terkulturistoj kaj brutobredistoj, kaj en la 18-a jarcento kontraŭ apudaj municipoj de kiuj dependis la teroj. Mogán sendependiĝis en 1815.
Gelsa
Historio
Estis iam setlejo de araboj, kiuj lasis irigacian reton kaj urban modelon. Post la konkero en la 12-a jarcento fare de kristanoj granda parto de loĝantaro estis mudeĥaroj kaj poste moriskoj, kiuj estis forpelitaj el 1610, kio rezultos en ekonomia kaj demografia krizo. La teritorio de Gelsa estis konkerita el islamanoj fare de Petro la 1-a post la konkero de Barbastro. En 1210, Petro la 2-a donis Gelsa kiel senjorlando, kun aliaj lokoj de la baroneco de Quinto, al la familio Torrella Ortiz, kiu vendis ilin al grafo Lope de Luna en 1358. En 1431, la senjorlando ekapartenis al Juan de Funes; la oka senjoro, nome Antonio de Funes, konstruigis la palacon de la placo.
Eysines
estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Ĝirondio (france Gironde [] respektive okcitane kaj gaskone Gironda), en la administra regiono Nova Akvitanio (france Nouvelle-Aquitaine [], okcitane kaj gaskone Nòva Aquitània) kaj en la tradicia, historia regiono Akvitanio (france Aquitaine [], okcitane kaj gaskone Aquitània). Ene de la departemento, la komunumo apartenas al la arondismento Bordozo (france Bordeaux, okcitane Bordeus), la centra parto, kaj al la kantono .
Laŭ la stato de en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². La teritorio havas komunan limon kun la najbaraj komunumoj.
Gelsa
Historio
Pascual Madoz, en sia Diccionario geográfico-estadístico-histórico de España de 1845, konfirmas la ekzistadon de teksejoj kaj muelejoj. Dum la 19-a jarcento, Pina suferis la konsekvencojn de la militoj.
Mogán
Demografio
La municipo havis 20 572 loĝantojn je 2021, estante la 15a en la provinco kaj la 9a en la insulo.
Saint-Louis-de-Montferrand
estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Ĝirondio (france Gironde [] respektive okcitane kaj gaskone Gironda), en la administra regiono Nova Akvitanio (france Nouvelle-Aquitaine [], okcitane kaj gaskone Nòva Aquitània) kaj en la tradicia, historia regiono Akvitanio (france Aquitaine [], okcitane kaj gaskone Aquitània). Ene de la departemento, la komunumo apartenas al la arondismento Bordozo (france Bordeaux, okcitane Bordeus), la centra parto, kaj al la kantono .
Mogán
Demografio
Historie el ĉirkaŭ 5 000 loĝantoj en la 1970-aj jaroj oni kreskiĝis ĝis nunaj pli ol 20 000 loĝantoj, tio estas oni kvarobligis la populacion.
Gelsa
Historio
Gelsa demografie kreskiĝis fakte jam ekde la dua duono de la 19-a jarcento. Dum la unua jaro de la Hispana Enlanda Milito funkciis en la loko kolektiva komunumo ligita al la hegemonio de anarkiistoj en la fronto de Aragonio].
Saint-Louis-de-Montferrand
Laŭ la stato de en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². La teritorio havas komunan limon kun la najbaraj komunumoj.
Mogán
Teritoria organizado
Mogán dividiĝas en la jenaj entoj kaj loĝlokoj kun korespondaj kernoj:
Gelsa
Historio
Laŭlonge de la 20-a jarcento kelkaj loĝlokoj de la areo perdis loĝantaron, kaj ankaŭ en Gelsa oni malaltiĝis el 2 070 loĝantoj en 1900 ĝis nunaj 976 (2022) pro malproksimeco al la ĉefurbo.
Mogán
Ekonomio kaj vidindaĵoj
Fine de la 18-a kaj komence de la 19-a jarcento la valo de Mogán bazigis sian ekonomion en agrikulturo kaj brutobredado por viveltenado. Fine de la 19-a jarcento, Mogán suferis krizon, same kiel la tuta insulo, pro agrikulturaj malfacilaĵoj, troa fiska premo, administracia misordo kaj ŝuldoj ĉe lokaj pruntistoj. Multaj lokanoj elmigris ĉefe al Ameriko kaj precize al Kubo. Tio ŝanĝiĝis kiam angla entrepreno enkondukis kultivojn de tomatoj kaj bananoj, al kio aldoniĝis industrio de fiŝosaligo.
Premio Aŭstrio por eŭropa literaturo
La Aŭstra Premio por Eŭropa Literaturo (Österreichischer Staatspreis für Europäische Literatur) estas literatura premio aljuĝita fare de la Aŭstra Edukministerio kaj la Artoj al eŭropaj verkistoj. La premio estis fondita en Vieno en 1965. Flanke de la premio estas gratifiko de 25 mil eŭroj (ekde 2007).
Gelsa
Ekonomio
Tradicia bazo de ekonomio estis agrikulturo, brutobredado, kaj sekva nutrindustrio, krom ekstera dungado. Nune gravas ankaŭ natura, kultura kaj rura turismo. Ĉefa industrio estas de gipso.
Mogán
Ekonomio kaj vidindaĵoj
Aktuale en agrikulturo gravas ankaŭ aliaj tropikaj kultivoj kiel mangoj, avokadoj, kaj gujavoj, krom la moderklimataj oranĝoj. Fiŝkaptado plue estas grava enspezofonto. Tamen ekde la 1970-aj jaroj turismo, ĉefe pro la strandoj, estas plej grava rimedo en la municipo. Mogán havas 43 956 turismajn loĝejajn lokojn, kio estas 25,65% de la totalo de la insulo. El tio, 16 440 estas en hoteloj kaj 27 516 eksterhotele​, kie gastas turistoj diversdevenaj, sed ĉefe el Germanio, Britio kaj Nordio. La sportaj havenoj havigas oportunojn por tre diversaj maraktivecoj, dum ankaŭ la montaj areoj ebligas aliajn naturajn sportojn.
Gelsa
Ekonomio
El vidindaĵoj menciindas la moriska kvartalo kun popola arkitekturo, la trinava preĝejo, la ermitejo, la urbodomo, dompalaco kaj naturaj lokoj ĉe la riveroj.
Mogán
Ekonomio kaj vidindaĵoj
Estas multaj vidindaĵoj en la municipo.
Ogre (rivero)
Ogre estas rivero en Latvio, kiu longas 188 kilometrojn kaj enfluas la Daŭgavon en ŝtato urbo Ogre. Fluas tra distriktoj Madona, Cēsis kaj Ogre. Riverdeklivo 222 m (1,18 m/km), averaĝa trafluo en la muŝo 17,9 m³/s, maksimumo 177 m³/s, minimumo 2,1 m³/s. Parte la rivero apartenas al la Natura Parko de Ogre Valo kaj en Vecpiebalga protektita pejzaĝa areo.
Vojo
La fonto de Ogre situas en Vidzeme Centra Altebenaĵo. Komence de la kurso Ogre ricevas la akvojn de Piebalga montetaj lagoj tra mallongaj alfluantoj, inkluzive de la akvoj de grandaj Vecpiebalga lagoj (Inesis, Alauksts) tra Sustala rivereto. La rivero serpentiĝas laŭ sia tuta longo. Ĝis Ērgļi Ogre serpentumas tra valo aŭ intermonto kun krutaj deklivoj, ĉi tie ĝi estas la plej rapida. Dolomitoj en multaj lokoj sur la bordoj. Post la buŝo de Līčupe rivero, la krizhelpo pasas en la malaltebenaĵon de Centra Latvio (Viduslatvijas zemiene). La dolomitigita sabloŝtona nudroko de Kalnrēži proksime de Rembate kaj la Ogre dolomitklifo proksime de la antaŭa Ogre kartonfabriko estas protektitaj geologiaj objektoj. Dum la tuta sezono Ogre povas esti boatita de la antaŭa Ogre hidrelektra centralo (proksime de iama Baltava fervoja stacio), ĉe la plej alta akvonivelo de Ērgļi, sed eĉ de Inesis tra Sustala aŭ lago Lielais Līdēris. La subaĵo de urbo Ogre estas inundita de la Ogre rivero dum printempaj inundoj.
En Ogre baseno estas 98 lagoj kun totala areo de 31,3 km², ĉirkaŭ triono de la basena areo estas kovrita de arbaroj. Ĉe la buŝo de Daŭgavo situas Ogre insulo. En la rivero troviĝas ezokoj, perkoj, plotoj, malpli oftaj siluroj kaj trutoj ; en la supra kurso de la rivero ankaŭ bramoj, tinkoj, lojtoj, angiloj, kankroj. Proksime de Ogresmuiža estas unu el la plej granda cikonia nesta kolonio en Latvio.
Bouliac
- jen france, okcitane respektive gaskone Boliac - estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Ĝirondio (france Gironde [] respektive okcitane kaj gaskone Gironda), en la administra regiono Nova Akvitanio (france Nouvelle-Aquitaine [], okcitane kaj gaskone Nòva Aquitània) kaj en la tradicia, historia regiono Akvitanio (france Aquitaine [], okcitane kaj gaskone Aquitània). Ene de la departemento, la komunumo apartenas al la arondismento Bordozo (france Bordeaux, okcitane Bordeus), la centra parto, kaj al la kantono .
Laŭ la stato de en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². La teritorio havas komunan limon kun la najbaraj komunumoj.
Biaudos
(jen france, okcitane Biudòs) estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Landes (jen france, okcitane Lanas), en la regiono Nova Akvitanio (Nouvelle-Aquitaine, prononco [], do, Nòva Aquitània, Akitania Berria). Fine de en la komunumo vivis. Administre la komunumo apartenas al la arondismento Dax (france arrondissement de Dax, okcitane Arrondiment de Dacs) kaj al la kantono .
Ĉeĥoslovakio en la Vintra Olimpiko 1992
La teamo konsistis el 74 atletoj, kio estis la plej granda nombro de ĉeĥoslovaks teamo. Estis la lasta fojo ke Ĉeĥoslovakio partoprenis la Vintrajn Olimpikojn, ĉar la ŝtato disiĝis al Ĉeĥio kaj Slovakio kaj ambaŭ landoj membrigis siajn sendependajn teamojn al la Vintra Olimpiko 1994. Vidu pri tio la paĝojn
Clermont (Landes)
Clermont (jen france, okcitane Clarmont) estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Landes (jen france, okcitane Lanas), en la regiono Nova Akvitanio (Nouvelle-Aquitaine, prononco [], do, Nòva Aquitània, Akitania Berria). Fine de en la komunumo vivis. Administre la komunumo apartenas al la arondismento Dax (france arrondissement de Dax, okcitane Arrondiment de Dacs) kaj al la kantono .
Cínovec
Cínovec (antaŭe Cinvald, Zinnwald) estas montara domaro en Ĉeĥio, en Ercmontaro, en distrikto Teplice en Regiono Ústí nad Labem, situanta sur ŝtatlimo de Ĉeĥio kun Germanio en supermara alteco 835 metroj. En la jaro ĉi tie daŭre vivis, la domaro estas administra konsisto de urbo Dubí.
La hodiaŭan Cínovec kreas antaŭa domaro Zadní Cínovec (Hinterzinnwald). La alia vilaĝo, Přední Cínovec (Vorderzinnwald), situis proksimume 5 kilometrojn oriente kaj post la dua mondmilito kaj ellandigo de germanoj ĝi estis neniigita. Parto de Cínovce sur la germana flanko estas enmembrigita en eksan municipon Zinnwald-Georgenfeld, la loka parto de urbo Altenberg.
Minado de stano
Cínovec estis devene kreata de aro da ministaj dometoj. La plej malnova parto de la eksa domaro estis Přední Cínovec, kies komencoj tuaŝas ĝis la 12-a jarcento (precizan jaron de la estiĝo de municipo tamen estas nekonata). Cínovec komencis iom post iom estiĝadi per tio, ke ĉi tien enpenetris ministoj el la proksima Krupka, por ke ili trovu vejnojn de stano (cín). Kiel Cínovec estis tial markata la tuta regiono norde de Krupka ĝis Moldava. La unua skribmencio pri Cínovec falas en la jaron 1378.
Ĉar la limo inter Saksio kaj Bohemio en Ercmontaro estis en mezepoko neunusignifa kaj ĝi ofte ŝanĝiĝis, ĝi estis surbaze de Traktato de Cheb la 25-an de aprilo 1459 firme destinita. Parto de Cínovec tiel troviĝis sur la germana flanko (temas pri la hodiaŭa Zinnwald-Georgenfeld, la loka parto de urbo Altenberg). La limo destinita en Cheb estas preskaŭ en neŝanĝiĝinta aspekto valida ĝis hodiaŭ kaj ĝi enviciĝas tiel al la plej malnovaj ĝis hodiaŭ validaj, fare de la interkonsento limigitaj, limlinioj en Eŭropo.
Ekde duono de la 15-a jarcento la minado akiris senĉese pli grandan signifon kaj ĉi tieaj vejnoj fariĝis por la minejurbo Krupka grandan konkurencon. Dum la tridekjara milito la minado estis interrompita. Post ĝia finigo ĝi estas denove renovigita kaj spite al kelke da fluktuoj ĝi daŭrigis ĝis la 20-a jarcento. Pase de la jarcentoj Cínovec fariĝis tre nombra municipo kaj ĝia signifo kreskis per tia maniero, ke en la jaro 1885 estis al ĝi donita statuso de minejurbo. Inter ambaŭ militoj oni ĉi tie faris nur retenigaj laboroj kaj la minado estis haltigita. Post anekso de Sudetio fare de Germanio la minejo estis ankoraŭ pli profundigita kaj estis konstruita nova reguligejo de ercoj. En la jaro 1945 falis la mienjo al nacia entrepreno Rudné doly Příbram, en kies proprumado ĝi restis dum kelke da malgrandaj ŝanĝoj ĝis sia plena fermo en la jaro 1990.
Finigo de la minado de stanovolframaj ercoj en la jaro 1990 prezentas en la historio de Cínovec grandan rompon. La domaro iom post iom elhomiĝis kaj ĝi fariĝis pli refreŝigeja regiono, kies servojn uzas precipe vizitantoj el la najbara Germanio.
Transporto
Tra la domaro kondukas ŝoseo I/8, la eksa E55, kiu en la municipo transiras en la najbaran Germanion, kie ĝi plu daŭrigas sub markigo B 170.
Memorindaĵoj
Baroka preĝejo de Ĉielpreno de Virgulino Maria, konstruita en la jaroj 1729 ĝis 1732, situas en suba parto de la vilaĝo ĉe baniĝejo apud ĉeĥa-germana landlimo. Ĝi estas allogaĵo de la domaro (ĉirkaŭita de malnova montara tombejo). La preĝejo estas hodiaŭ fermita kaj mesojn oni ĉi tie faras nur tute escepte. En la pasinteco ĉi tie estis tri sonoriloj de Valentin Lišák el la jaro 1732, kiuj estis konfiskitaj dum la unua mondmilito.
Oriente de la vilaĝo troviĝas naturmemorindaĵo Cínovecký hřbet.
Gaas (Landes)
Gaas (jen france, okcitane Gars) estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Landes (jen france, okcitane Lanas), en la regiono Nova Akvitanio (Nouvelle-Aquitaine, prononco [], do, Nòva Aquitània, Akitania Berria). Fine de en la komunumo vivis. Administre la komunumo apartenas al la arondismento Dax (france arrondissement de Dax, okcitane Arrondiment de Dacs) kaj al la kantono .
Roa (Burgoso)
Roa estas loĝloko kaj municipo en la sudokcidento de la provinco Burgoso, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al la komarko Ribera del Duero.
Geografio
Ĝia municipa teritorio okupas totalan areon de 48,92 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 2 196 loĝantojn. Ĝi perdis preskaŭ 400 loĝantojn ekde la 1980-aj jaroj pro migrado al urbaj areoj, kiel ja okazis en multaj loĝlokoj de la regiono.
Ĝi distas 84 km de Burgoso, provinca ĉefurbo.
Historio
La areo apartenis unue al la Regno Kastilio. En Mezepoko okazis reloĝado fine de la 9-a jarcento, kaj fondo en la jaro 912.
En 1295 la reĝino Violante de Aragono, vidvino de Alfonso la 10-a, ordonis la konstruadon de la muregoj de Roa, same kiel la proceduron por realigi la vinber-rikolto. La muregoj havis ses pordegojn. En la 15-a jarcento Henriko la 4-a donacis la urbon al sia favorito don Beltrán de la Cueva.
En 1517 mortis en Roa la kardinalo Cisneros, survoje al renkontiĝo kun la nova reĝo Karlo la 1-a de Hispanio.
La 19an de Aŭgusto 1825 estis ekzekutita sur la placo de la loko Juan Martín El Empecinado pro ordono de la absolutisma reĝo Fernando la 7-a.
Estis fervojo kaj fervoja stacidomo el 1895 ĝis 1985.
Aktualo
Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj, vitejoj), kaj brutobredado (ŝafoj). Lastatempe plej ekgravis kultura kaj rura turismo, ekzemple piedirado tra naturaj lokoj. Inter vidindaĵoj menciindas la preĝejo, la ermitejoj, la ponto, memormonumentoj ktp.
Gamarde-les-Bains
(jen france, okcitane simple Gamarde) estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Landes (jen france, okcitane Lanas), en la regiono Nova Akvitanio (Nouvelle-Aquitaine, prononco [], do, Nòva Aquitània, Akitania Berria). Fine de en la komunumo vivis. Administre la komunumo apartenas al la arondismento Dax (france arrondissement de Dax, okcitane Arrondiment de Dacs) kaj al la kantono .
Lamberto Dini
Lamberto DINI (la 1-an de marto 1931) estas itala politikisto kaj ekonomikisto. Li estis la 51a Ĉefministro de Italio de 1995 ĝis 1996 kaj ministro pri eksteraj aferoj de 1996 al 2001.
30278 Gazeas
30278 Gazeas estas mezgranda, hela asteroido de la ĉefa asteroida zono proksima de la orbita resonanco 1:5 kun la Tero kaj en resonanco 12:5 kun Jupitero.
Nomo
Ĝia nomo honoras la grekan astrofizikiston Kosmas Gazeas, de la Nacia kaj Kapodistria Universitato de Ateno, Grekio. Li kontribuis al la studo pri plej malnovaj asteroidoj, al scienca popularigo kaj publika engaĝiĝo rilate al sienco pri sunsistemo.
Candresse
(jen france, okcitane Candressa) estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Landes (jen france, okcitane Lanas), en la regiono Nova Akvitanio (Nouvelle-Aquitaine, prononco [], do, Nòva Aquitània, Akitania Berria). Fine de en la komunumo vivis. Administre la komunumo apartenas al la arondismento Dax (france arrondissement de Dax, okcitane Arrondiment de Dacs) kaj al la kantono .
Biarrotte
(jen france, okcitane Biarròta) estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Landes (jen france, okcitane Lanas), en la regiono Nova Akvitanio (Nouvelle-Aquitaine, prononco [], do, Nòva Aquitània, Akitania Berria). Fine de en la komunumo vivis. Administre la komunumo apartenas al la arondismento Dax (france arrondissement de Dax, okcitane Arrondiment de Dacs) kaj al la kantono .
Andor Szécsény
[sEĉEnj], laŭ la hungarlingve kutima nomordo Szécsény Andor estis hungara kirurgo, altlerneja instruisto.
naskiĝis en Fadd, li mortis  en Budapeŝto.
Biografio
maturiĝis en gimnazio en Nagykőrös, poste li akiris medicinan diplomon en Scienca Universitato Péter Pázmány en 1944. Post la diplomo li eklaboris en hospitalo en Budapeŝto, pli poste li soldatiĝis en milithospitalo. Plej laste li estis militkaptito, tamen li faris kirurgiajn laborojn en usona hospitalo en Germanio. Hejmenveninta en 1946 li eklaboris en kirurgia kliniko kaj post 2 jaroj li akiris kirurgian diplomon, en 1959 pulmokirurgian diplomon. Li kandidatiĝis en 1961 antaŭ la Hungara Scienca Akademio. Li estis altigita docento en 1965, profesoro en 1970, klinikestro, ankaŭ institutestro ekde 1975. Li estis rektoro de Universitato Semmelweis inter 1979-1985. Li pensiuliĝis en 1990. Li ricevis premiojn inter 1951-1990.
(152931) 2000 EA107
(152931) 2000 EA107 estas tre malgranda, tre hela terrenkonta, venusrenkonta kaj merkurrenkonta atona asteroido.
Ecoj
Ĝi estas de spektra klaso "Q", meze inter la klasoj "S" kaj "V", tie estas " ŝtonan " asteroidon kies surfaco entenas ĉefe silikatojn de fero kaj de magnezio, kun spektra deklivo, kiu indikas la ĉeeston de metaloj. La korpoj de klaso "Q" estas proksimaj de la meteorŝtonoj kun ordinaraj kondritoj.
Lazarus Chakwera
Lazarus CHAKWERA, teologo kaj politikisto, estas prezidanto kaj ministro pri defendo de Malavio ekde 28.6.2020. Li apartenis al parlamento de sia lando en 2014–2019. Li estas ankaŭ ĉefo de Suda Afrika Evolua Komunumo. Ekde 1989 ĝis 2013 li estis prezidanto de Asembleoj de Dio de Malavio.
(152931) 2000 EA107
Orbito
Ĝia discentra orbito krucas tiujn de la Tero kaj de Venuso, kaj ekstere tanĝas tiun de Merkuro. Ĝia granda orbita klineco tenas ĝin malproksima de la Tero kaj de Merkuro sed ĝia malsuprenira nodo estas proksima de la venusa orbito.
Cagnotte
(jen france, okcitane Canhòta) estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Landes (jen france, okcitane Lanas), en la regiono Nova Akvitanio (Nouvelle-Aquitaine, prononco [], do, Nòva Aquitània, Akitania Berria). Fine de en la komunumo vivis. Administre la komunumo apartenas al la arondismento Dax (france arrondissement de Dax, okcitane Arrondiment de Dacs) kaj al la kantono .
Aldearrodrigo
Aldearrodrigo estas municipo de la provinco Salamanko, en la aŭtonoma komunumo Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al la Jurisdikcia teritorio de Salamanko en la nordo-centro de la provinco kaj al la Municiparo Comarca de Ledesma. Aldearrodrigo estas tradukebla etimologie al Domaro de Rodrigo.
Ĝia municipa teritorio estas formata de unusola loĝloko, okupas totalan areon de 8,41 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2017, ĝi havis 148 loĝantojn. Ĝi perdis ĉirkaŭ 300 loĝantojn ekde la mezo de la 20-a jarcento pro la migrado el ruraj zonoj al urboj. Ĝi distas 25 km de Salamanko, provinca ĉefurbo. La rojo Rivera de Cañedo kaj la valo kiun ĝi formas determinas la pejzaĝon de Aldearrodrigo, separante la cerealkampojn de la sudo disde la kverkarbaraj montoj de la nordo. Kvankam ties akvokvanto estas malgranda aktuale, la amplekso de la valo sugestas, ke iam estis pli granda rivero. La nomo de Rivera de Cañedo referencas al la abundo kanejoj kaj kareksejoj kiuj estas taŭgaj hejmoj de akvobirdoj.
Ĝi fondiĝis komence de la 13-a jarcento. En postaj jarcentoj suferis pro militoj kun najbara Portugalio kaj ĉefe dum la Hispana Milito de Sendependigo.
La tradiciaj agrikulturo (cerealoj, paŝtaĵoj) kaj brutobredado (bovoj kaj ŝafoj en kverkaroj) lastatempe iom dekadencis, sed pluas. Lastatempe rura turismo ekgravis.
La urbestro estas de dekstra partio PP.
Krišjānis Kariņš
Krišjānis KARIŅŠ (naskiĝinta en 13-a de decembro 1964) estas ĉefministro de Latvio ekde 2019. Antaŭe li estis ministro pri ekonomio kaj membro de Eŭropa Parlamento en 2009–2019. Li apartenis antaŭe al partio Jaunais Laiks (Nova Tempo) kaj poste al Vienotība (Unueco); nuntempe li apartenas al la partio Nova Unueco (latve: Jaunā Vienotība). Liaj gepatroj eskapis al Usono, kie Krišjānis naskiĝis.
Nacia Al-Farabi Universitato de Kazaĥio
La Nacia Universitato Al-Farabi de Kazaĥio (kazaĥe : Ál-Farabı atyndaǵy Qazaq Ulttyq Ýnıversıteti) estas nacia esploruniversitato, kiu situas en Almato, Kazaĥio. Ĝi estas unu el la plej grandaj universitatoj en la lando, kaj ricevis sian nunan nomon jaron post la kazaĥa sendependiĝo laŭ la orienta filozofo kaj akademiulo Al-Farabi. La Universitato ankaŭ estas konata sub la mallongigioj KazGU aŭ KazNU.
La universitato estis fondita en 1934 kiel la Kazaĥa Ŝtata Universitato.
Cauneille
(jen france, okcitane Caunelha) estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Landes (jen france, okcitane Lanas), en la regiono Nova Akvitanio (Nouvelle-Aquitaine, prononco [], do, Nòva Aquitània, Akitania Berria). Fine de en la komunumo vivis. Administre la komunumo apartenas al la arondismento Dax (france arrondissement de Dax, okcitane Arrondiment de Dacs) kaj al la kantono .
Nacia Al-Farabi Universitato de Kazaĥio
En QS World University Rankings de 2020, la Nacia Al-Farabi Universitato de Kazaĥio estas vicigita je la 207-a loko tutmonde kaj estas konsiderata kiel unu el la plej bonaj universitatoj en la mondo kaj viciĝas je la 207-a loko igante ĝin la plej altranga kazaĥa universitato.
Inter la famaj studentoj de la universitato troviĝas Bakhytzhan Zhumagulov, edukministro de Kazaĥio, Zhanseit Tuimebayev, eksministro pri edukado de Kazaĥio kaj iama ambasadoro en Rusio, la verkistino Aigul Kemelbaeva kaj German Kim, estro de la Sekcio de Koreaj Studoj kaj unu el la plej elstaraj internacie agnoskitaj akademiuloj de Koryo-saram (lit. korea homo, koree: 고려사람).
Vidu ankaŭ
Aigul Kemelbaeva
Doazit
(jen france, okcitane Doasit) estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Landes (jen france, okcitane Lanas), en la regiono Nova Akvitanio (Nouvelle-Aquitaine, prononco [], do, Nòva Aquitània, Akitania Berria). Fine de en la komunumo vivis. Administre la komunumo apartenas al la arondismento Dax (france arrondissement de Dax, okcitane Arrondiment de Dacs) kaj al la kantono .
Gratifiko (mono)
Gratifiko (aŭ foje alparolita simple monsubvencio) estas mono donita de unuo, ofte publika korpo, bonfara fondaĵo aŭ speciala gratifiko-institucio al individuo aŭ alia korpo (kutime neprofitcela organizaĵo, foje komerco aŭ loka administracio) por specifa celo rilata al la publika utilo. Male al pruntoj, monaj gratifikoj ne estas redonitaj.
La gratifiko estas mona kontribuo. La persono aŭ ento, kiu asignas la gratifikon, funkcias kiel la donacanto de la gratifiko al la gratifikanto. Ekonomiaj unuoj kiel ekzemple kompanioj aŭ privataj domanaroj rajtas ricevi monajn gratifikojn. La gratifikoj povas esti donitaj kun kondiĉa repago aŭ tute sen kondiĉoj.
Aldeatejada
Ĝia municipa teritorio estas formata de la loĝlokoj Aldeatejada, El Soto, Finca La Cordillera, Las Peñas, Los Hoyos, Otero Vaciadores, Porquerizos, Salvadorique, Sanchoviejo kaj Vistahermosa krom la senhomejoj Montalvo Mayor, Montalvo Primero, Teso del Cercado kaj Villa Benito, okupas totalan areon de 31,51 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2017, ĝi havis 2 210 loĝantojn. Ĝi akiris ĉirkaŭ 1 300 loĝantojn ekde la mezo de la 20-a jarcento pro la migrado el ruraj zonoj al urboj kaj ĝis proksimeco al la provinca ĉefurbo. Ĝi distas nur 6 km de Salamanko, provinca ĉefurbo.
Ĝi fondiĝis komence de la 13-a jarcento. En postaj jarcentoj suferis pro militoj kun najbara Portugalio kaj ĉefe dum la Hispana Milito de Sendependigo. En 1626 okazis inundo de la rivero Tormes, kiu damaĝis domojn kaj la preĝejon.
La tradiciaj agrikulturo (cerealoj, paŝtaĵoj) kaj brutobredado (bovoj kaj ŝafoj en kverkaroj) lastatempe iom dekadencis, sed pluas. Lastatempe rura turismo ekgravis kune kun loĝejoj por ĉefurbaj loĝantoj (dormurbo).
La urbestro estas de dekstra partio PP.
Bonnegarde
(jen france, okcitane Bonaguarda, "bona gardejo") estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Landes (jen france, okcitane Lanas), en la regiono Nova Akvitanio (Nouvelle-Aquitaine, prononco [], do, Nòva Aquitània, Akitania Berria). Fine de en la komunumo vivis. Administre la komunumo apartenas al la arondismento Dax (france arrondissement de Dax, okcitane Arrondiment de Dacs) kaj al la kantono .
Giovanni Spadolini
Giovanni SPANDOLINI (la 21-an de junio 1925 – la 4-an de aŭgusto 1994) estis respublikana itala politikisto. Li estis la 44a Ĉefministro de Italio de 1981 al 1982 kaj la intertempa Prezidanto de Italio en 1992.
Massimo D'Alema
Massimo D'ALEMA (la 20-an de aprilo 1949) estas itala politikisto. Li estis la 53a Ĉefministro de Italio de 1998 ĝis 2000. Poste li estis duvica ĉefministro kaj ministro pri eksteraj aferoj de 2006 ĝis 2008.
Ciriaco De Mita
Ciriaco Luigi De MITA (la 2-an de februaro 1928 – la 26-an de majo 2022) estis itala politikisto. Li servis kiel la 47a Ĉefministro de Italio de 1988 al 1989. Li estis membro de la eŭropa parlamento de 2009 al 2013.
Capbreton
(jen france, okcitane Capberton aŭ Cap Berton) estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Landes (jen france, okcitane Lanas), en la regiono Nova Akvitanio (Nouvelle-Aquitaine, prononco [], do, Nòva Aquitània, Akitania Berria). Fine de en la komunumo vivis. Administre la komunumo apartenas al la arondismento Dax (france arrondissement de Dax, okcitane Arrondiment de Dacs) kaj al la kantono .
La banurbo situas ĉe la Atlantika Oceano, havas vastajn plaĝojn kaj estas parto de la pejzaĝo Arĝenta marbordo.
San Millán de Lara
San Millán de Lara [SanmiLJAN deLAra] estas loĝloko kaj municipo en la sudoriento de la provinco Burgoso, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al la komarko Sierra de la Demanda.
Geografio
Ĝia municipa teritorio okupas totalan areon de 33,62 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 69 loĝantojn. Ĝi perdis pli ol 30 loĝantojn ekde 1991 pro migrado al urbaj areoj, kiel ja okazis en multaj loĝlokoj de la regiono.
Ĝi distas 45 km de Burgoso, provinca ĉefurbo.
Historio
La areo apartenis unue al la Regno Kastilio. En Mezepoko okazis reloĝado fine de la 9-a jarcento.
Aktualo
Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj, vitejoj), kaj brutobredado (ŝafoj). Lastatempe plej ekgravis kultura kaj rura turismo, ekzemple piedirado tra naturaj lokoj. Inter vidindaĵoj menciindas la preĝejo.
Ali Smith
Ali SMITH (naskita en 1962) estas skota verkisto kaj dramisto.
Vivo
Smith estis naskita en Inverness al laboristaj gepatroj. Ŝi studis ĉe Universitato de Aberdeen kaj tiam ĉe Newham College ĉe Universitato de Kembriĝo, sed ne kompletigis ŝiajn doktorajn studojn. Ŝi laboris kiel preleganto ĉe la Universitato de Strathclyde ĝis ŝi kontraktis kronikan lacecsindromon kaj estis plentempa verkisto ekde tiam. Krome, ŝi skribas kolumnojn por la The Guardian kaj la literatura semajnĵurnalo The Times Literary Supplement.
En 2007 Smith estis elektita kiel membro de la Reĝa Societo de Literaturo.
En 2019, ŝi ricevis honordoktorecon de Universitato de Newcastle.
Smith ĝis nun publikigis kvin kolektojn de rakontoj, dek romanoj kaj sep teatraĵoj. Tri el ŝiaj verkaĵoj estis prioritatitaj por Premio Booker kaj multaj el ili gajnis plurajn aliajn lokajn premiojn.
Agrikultura socio
Agrikultura socio estas socio kies ekonomio baziĝas sur terkultivado. Tio signifas ke terkultivado estas la ĉefa fonto de riĉo, kvankam ankaŭ aliaj formoj de laboro normale ekzistas. Ili kutime evoluas el ĉas-kolektaj kaj hortikulturaj socioj kaj el ili povas evolui industriaj. Agrikulturaj homaj socioj ekzistas en diversaj lokoj de la mondo de antaŭ 10 000 jaroj. Ili estas la plej bone atestita sociekonomia strukturo en la historia registraro, kompare al ĉas-kolektaj socioj, kiuj abundis sed normale ne evoluigis skribsistemojn, kaj industriaj, kiuj produktas abundajn registrojn sed ekekzistis nur lastatempe.
Agrikulturiĝo
La transiro al agrikulturo, nomata Neolitika Revolucio, okazis sendepende plurajn fojojn. Hortikulturo kaj agrikulturo kiel homaj vivmanieroj evoluis unue antaŭ 10 000 ĝis 8 000 jaroj en la Fekunda Duonluno de Sudokcidenta Azio La kaŭzoj de la evoluo de agrikulturo estas debatataj, sed eble inkludis klimatan ŝanĝon aŭ la deziron akumuli profitan kvanton da nutraĵo por konkurenca donacado. Tiu evoluo certe okazis tra longa transira periodo, kiam iuj plantoj estis kultivataj kaj aliaj kolektataj en la sovaĝejo. Krom en la Fekunda Duonluno, agrikulturo aperis jam ĉirkaŭ 6800 a.K. en Orienta Azio (rizo) kaj pli malfrue en Centra kaj Suda Ameriko (maizo kaj kukurbo). Malintensa agrikulturo verŝajne sendepende evoluis ankaŭ en Hindujo (rizo) kaj Sudorienta Azio (taro). Tamen kompleta dependo de aldomigitaj plantoj kaj bestoj, kun nutre sensignifa kontribuo de sovaĝajoj en la dieto, verŝajne ne okazis antaŭ la Bronzepoko.
En agrikulturaj socioj, la rilato inter medio kaj socia komplekso malplisimpliĝas. Unu teorio estas ke agrikulturistoj pli regas sian vivmedion kaj estas malpli regataj de ĝi, do iliaj teknikaj trajtoj estas malpli determinataj de naturo Alia malsama teorio estas ke agrikulturoj fariĝas pli grandaj kaj la kostoj de vara kaj homa transporto malpliiĝas, do la sociaj karakteroj malpli dependas de loka medio sed integrigas naturan influon de pli granda kaj diversa regiono. Sed mediaj faktoroj ankoraŭ grave rolas en la strukturo kaj historio de agrikulturaj socioj. Ekzemple, la grando de politikaj unuoj dependas de la facilo de transportado, grandaj urboj pli ofte aperos ĉe komercaj vojnodoj, kaj la demografia historio de socio estas influata de malsanoj.
Ĝis la lastaj jardekoj fakuloj rigardis la transiron al agrikulturo kiel nepre progresa: oni lernis ke planti semojn kreskigas plantojn, kio pliebligis nutri sin, kio estigis pli grandajn loĝantarojn, fiksitajn bienajn kaj urbajn loĝejojn, pli abundan libertempon, kaj tial fakiĝon, skribadon, teknologian progreson, kaj civilizecon. Nun estas klare ke la adopto de agrikulturo okazis malgraŭ iom da malavantaĝoj. Arkeologiaj esploroj montris ke sano plimalboniĝis en populacioj kiuj ekkultivis cerealojn, reatingonte sian antaŭan nivelon nur en la moderna epoko. Oni povas atribui tion parte al la disvastiĝo de infektoj en densaj urboj, sed precipe al malpliboniĝo de dieta kvalito kiu akompanis intensan kultivadon de cerealoj. Multaj socioj restis ĉas-kolektaj ĝis tre lasta tempo, konsciante pri la ekzisto kaj metodoj de agrikulturo, sed malvolante praktiki ĝin. Multaj teorioj estas proponitaj pri faktoroj kiuj estus devigintaj onin ekpraktiki agrikulturon, ekzemple media aŭ loĝnombra premo.
Industriiĝo
Industriaj socioj, difinitaj kiel socioj, el kies socianoj malpli ol duono okupiĝas rekte pri agrikulturo aŭ ĉas-kolektado, komencis aperi pro la Komerca kaj Industria Revolucioj kiuj ekis en la mediteraneaj urbocivitoj inter 1000 kaj 1500, fine de la Mezepoko. La komencaj evoluoj situis ĉirkaŭ norda Italujo, en la urbocivitoj Venecio, Florenco, Milano, kaj Ĝenovo. Jam ĉirkaŭ 1500, kelkaj el tiuj urbocivitoj verŝajne plenumis la kriterion, ke pli ol duono de la socianoj praktiku neagrikulturan profesion, kaj fariĝis socioj komercaj. Tiuj civitoj estis malgrandaj kaj forte urbaj, importis multe da nutraĵo, kaj fariĝis komercaj kaj fabrikaj centroj ĝis grado tre malsimila de tipaj agrikulturaj socioj.
Sekvis kaj ankoraŭ daŭras la evoluo de industria teknologio, la apliko de mekanikaj energifontoj al ĉiam pliiĝantaj produktaj taskoj. Ĉirkaŭ 1800 la agrikulturistaro de Britujo estis malkreskinta ĝis proksimume triono de la loĝantoj. Meze de la 19-a jarcento ĉiuj landoj de Okcidenta Eŭropo kaj Usono en Ameriko havis pli ol duone neagrikulturan loĝantaron. Tamen la Industria Revolucio tute ne komplete anstataŭigis agrikulturajn sociojn per industriaj. Efektive, ankoraŭ nur malplimulto de la homaro apartenas al industria socio, kvankam la plejparto de agrikulturaj socioj akiris agnoskendan industrian sektoron.
La praktiko de selekta plantoplibonigo, plibonigita mastrumo de grundaj nutrosubstancoj, kaj pliefikigita kontraŭbatalado de trudherboj ege pliigis poareajn produktadon. Mekanizado, aparte la ekuzo de traktoroj, samtempe malpliigis la bezonon de laboristoj por la malfacilaj taskoj de semado, rikoltado, kaj draŝado. Tiuj taskoj iĝis fareblaj kun rapido kaj skalo apenaŭ imageblaj antaŭ mekanizo. La teknikaj progresoj rezultigis pliefikiĝon de agrikulturo, kiu malpliigis la proporcion de la loĝantaro, kiu devas labori en agrikulturo por nutri la ceteron. Tamen malpli riĉaj landoj ĝenerale havas malpli altan produktadon ol riĉaj ĉar mankas la plej progresintaj scienca, kapitala, kaj teknologia bazoj. Pli da homoj tutmonde okupiĝas pri agrikulturo ol io alia kiel ĉefa ekonomia aktiveco, kvankam ĝi konsistigas nur 4% el la tutmonda malneta produktado.
Demografio
La precipa demografia sekvo de agrikulturiĝo estis daŭrigo de jam ekzistanta tendenco al plidensiĝo de la loĝantaro kaj pligrandiĝo de loĝocentroj. Tamen, la kaŭza ligo kun kresko de vilaĝoj estas pli sekure asertebla ol kun la ĝenerala kresko de loĝdenso. Brutoj konkurencas kun homoj por la samaj nutraĵoj, do ties aldomigo kontraŭefikis al plidensiĝo, kaj en iaj naturmedioj evoluinta hortikulturo ebligas nutri pli da homoj en kvadrata kilometro ol agrikulturo.
Sen konsidero de eventuala efiko al averaĝa loĝdenso, agrikulturo permesis pli urban populacion ol hortikulturo pro du kaŭzoj. Unue, la averaĝa produktado de laboristo kreskis, do pli da homoj estis liberigitaj por urbaj fakokupoj. Due, ebliĝis pli bona transportado kaj tere kaj mare, per kiu urboj de miliono aŭ pli da loĝantoj povis provizi sin, interalie Romo, Bagdado, kaj la ĉinaj ĉefurboj. Romo, ekzemple, importadis grenon kaj aliajn pograndajn varojn per mara transportado sur Mediteraneo el Sicilio, Nord-Afriko, Egiptujo, kaj Gaŭlujo por nutri loĝantaron eĉ laŭ modernaj normoj grandan.
La populacioj de agrikulturaj socioj fluktuadis ĝis konsiderinda grado sub kaj super la malrapide kreska tendenco pro malsategoj, epidemioj, kaj politika malpaco. Ŝajne almenaŭ la pintaj loĝdensoj estis tiel altaj, ke ne eblus okupi ĉiujn socianojn per produkta laboro je tiutempe ekzistanta teknologio. Sekvis maltusaj krizoj, maltrodungo, kaj malpliboniĝo de vivkvalito por kamparanoj kaj malaltaklasaj urbanoj.
Socia strukturo
En tipaj agrikulturaj socioj, sociaj klasoj estas ekstreme distingitaj kaj socia moveblo mankas. Ĉar tero estas la ĉefa fonto de riĉo, sociaj hierarkioj evoluas surbaze de terposedo. La sistemo de sociaj tavoloj estas dominata de tri paralelaj kontrastoj: inter la rega klaso kaj la homamasoj, inter la urba malplimultoj kaj la kampara plimulto, kaj inter la klera malplimulto kaj la malklera plimulto. Tio rigidigas kulturan dividon inter la elito kaj la malelito de agrikultura socio pli grandan ol ĝia malsamo de aliaj agrikulturaj socioj.
Le terposedanta tavolo tipe kunigas regajn, militajn, kaj religiajn instituciojn por pravigi kaj trudi sian dominon, kaj kreas kompleksajn fasonojn de konsumado. Sklaveco, servuteco, aŭ peoneco ofte trafas la primarajn produktantojn. Registoj mastrumas sian regejon ne nome de komuna bono or aŭ publika intereso, sed kiel propraĵon pri kiu ili rajtas laŭvole disponi. Kastosistemoj kiel la barata estas tipaj de agrikulturaj socioj kaj gvidas rigidan senton de devo kaj disciplino. La valorigo de persona libero en la moderna Okcidento okazis kiel reago kontraŭ la kruta kaj rigida tavolsistemo de agrikulturaj socioj dum la la transiro de tiaj socioj al industriaj.
Ekologio
En agrikulturaj socioj la ĉefa energifonto estas planta biomaso. Tial ili, kiel ĉas-rikoltaj socioj, dependas de naturaj fluoj de energio deveninta de la Suno. Iliaj karakteroj estas dependo de eksteraj energiaj fluoj, malalta energidenso, kaj malmulta transformeblo inter formoj de energio. Energio radiita de la suno estas kaptata kaj ŝanĝata en kemian formon primare de planta fotosintezo. Homoj havigas al si la energion de la plantoj aŭ prilaborante ilin aŭ post sekundara transformo fare de bestoj. Malsame de ĉas-kolektistoj, agrikulturistoj utiligas regadon de la naturaj energifluoj kiel sian bazan strategion. Tiucele ili kultivas vivajn organismojn, kiujn ili transformas en nutraĵojn, laborilojn, kaj konstrumaterialojn. Krome, mekanikaj aparatoj povas esti uzataj por utiligi la energion de ventaj aŭ akvaj fluoj. La kvanto de uzebla energio estas limigita pro la energia maldenso de suna radiado kaj la malefikeco de teknologio.