cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Genuo
En la anatomio genuo estas la artiko de la suba/malantaŭa membro kuniganta la femuron kun la kruro. Ĝi konsistas el du juntoj: unu inter la femurosto kaj la tibio kaj unu inter la femurosto kaj la unu inter la femurosto kaj la patelo. Ĝi estas la plej granda artiko en la homa korpo. La genuo estas movebla pivota ĉarniro, kiu premesas fleksiĝo kaj etendiĝo kune kun iometa interna kaj eksterna rotacio. Kvankam la desegno de la genuo ne ŝanĝiĝis dum epoka daŭro, ĝi estas vundebla per kaj kriza lezo kaj ek-iĝo osta artrito.
Femuro
Ĝia skeleto konsistas el nur unu osto, la femurosto.
Distrikto Uecker-Randow
La Distrikto Uecker-Randow (germane: Landkreis) situis en la sudoriento de la federacia lando Meklenburgo-Antaŭpomerio de Germanio. La urbo Pasewalk estis la administra centro de la distrikto. Sur ties areo de 1.624 km² loĝis 80.308 homoj; do meznombre 49 sur unu kvadrata kilometro. En tuta Meklenburgo-Antaŭpomerio la koncerna nombro estis 87, en Germanio 231. En la sekvanta skema mapo Distrikto Uecker-Randow estas signita per 12. Najbaraj distriktoj estis okcidente Mecklenburg-Strelitz (5), nordoriente Orienta Antaŭpomerio (Ostvorpommern, 9), en la sudo limas la brandenburgia distrikto Uckermark kaj en la oriento najbaras Pollando. La Distrikto Uecker-Randow en la nordo havis bordon ĉe laguno de la Balta Maro.
Genuo
Ĝi estas ofte grupita en tibiofemuran kaj patelofemuran komponantojn. (La fibula kunflanka ligamento estas ofte konsiderata kun tibiofemuraj komponantoj.)
Femuro
Femuro, kruro kaj piedo formas kune la tuton de la malsupra membro de homo, ankaŭ nomatan gambo.
Oni nomas femuraĵo viandoparton de la femuro de porkuira besto.
Genuo
Aliaj Prigenuaj Aferoj
Koŭtoŭi signifas saluton per genuado kaj sinklino ĝis kapo-grunda tuŝo.
Roerich
Roerich estas familionomo de multaj homoj ekz..
Piazza Armerina
Piazza Armerina estas komunumo de Italio. Ĝi apartenas al la regiono Sicilio kaj al la provinco Enna. Fine de en la komunumo vivis. Najbaraj komunumoj estas Aidone, Assoro, Barrafranca, Caltagirone (CT), Enna, Mazzarino (CL), Mineo (CT), Mirabella Imbaccari (CT), Pietraperzia, Raddusa (CT), San Cono (CT), San Michele di Ganzaria (CT) kaj Valguarnera Caropepe.
NGC 5701
NGC 5701 (aliaj indikoj — UGC 9436, MCG 1-37-42, ZWG 47.127, IRAS14368+0534, PGC 52365) estas galaksio en konstelacio Virgo.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Piri Peéry
Piri Peéry [pEri], laŭ hungarlingve kutima nomordo Peéry Piri estis hungara aktoro, verkisto, scenaristo, tradukisto. Ŝia origina nomo estis Mersich Piroska, ŝia edzo estis Antal Németh. Piri Peéry naskiĝis la  en Budapeŝto, ŝi mortis la  en Pécs.
Biografio
Piri Peéry frekventis komercan mezlernejon en sia naskiĝurbo, poste aktoran lernejon de Szidi Rákosi en 1922. Jam dum en tiu jaro ŝi debutis en malgranda teatro. En 1924 ŝi edziniĝis, poste trijara paŭzo okazis en la aktorado. Ŝi estis membro de Nacia Teatro (Szeged) inter 1928 kaj 1931, poste en pluraj teatroj, ekzemple en Teatro Belvárosi, Teatro Magyar. Ŝi estis konata, kiel la "moderna Mari Jászai, ŝi ofte havis rolojn en filmoj.
Steinbach am Wald
Steinbach am Wald estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Kronach kaj en la distriktaro Supra Frankonio de la federacia lando Bavario. Fine de la komunumo havis  loĝantojn.
Priskribo
La ŝtata agnoskita ripozumloko Steinbach am Walde troviĝas ĉe la fama migradopadego Rennsteig. La komunumo norde de la Frankonia Arbaro kun agrabla aero etendiĝas kaj dekstre kaj maldekstre de Rennsteig. La loko menciitas en 1190 unuafoje. Ĝis 1388 ĝi apartenis al la Monakejo Langheim (Lichtenfels). La posedaĵo akiritis fare de la Episkoplando Bamberg. Dum la sekularigo je la komenco de la 19-a jarcento la loko iĝis parto de Bavario. Per kunfandiĝo de la antaŭe memstaraj komunumoj Hirschfeld, Windheim, Buchbach, Kehlbach kaj Steinbach am Wald estiĝis en 1978 la nuna nova komunumo.
Vidindaĵoj
Vizitinda estas la Fortika kirko Sankta Johano la Baptisto (kelkaj partoj datumas de 1500) kaj la Kirko Santa Laŭrenco en Buchbach. Ĝi nomiĝas de ne malmultaj katedralo de la Frankonia Arbaro estante konstruita ne antaŭ 1970/71. Belegas i.a. ĝiaj gargojloj.
Ankaŭ multaj kutimoj ŝatatas kaj regule okazatas: kermesoj kun tradiciaj vestaĵ-prezentado kaj Schützen-paradoj. Ne forgesendas ĉi-kuntekste la pentekosta koncerto de lokaj muzikkluboj.
Maniero
Maniero estas:
Steinbach am Wald
Vidu ankaŭ
Rennsteigklubo 1896
San Cristóbal de Segovia
San Cristóbal de Segovia [SankrisTObal deseGObja] estas municipo en la sudoriento de la provinco Segovio, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al komarko Tierras de Segovia (Teroj de Segovio) en la sudo de la provinco. La loknomo San Cristóbal de Segovia estas etimologie komprenebla kiel Sankta Kristoforo de Segovio.
Geografio
Ĝia municipa teritorio estas formata de loĝlokoj Montecorredores, El Terradillo kaj San Cristóbal de Segovia. Ĝi okupas totalan areon de 6,35 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 3 102 loĝantojn. Ĝi ne perdis loĝantojn dum la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj, kiel ja okazis en multaj loĝlokoj de la regiono, sed male en la lastaj jardekoj ĝi fakte akiris preskaŭ 3 000 el la 1900-aj jaroj pro sia funciado kiel serva urbo de la provinca ĉefurbo.
Ĝi distas nur 5 km de Segovio, provinca ĉefurbo kaj limas kun municipoj Segovia, La Lastrilla, Trescasas, Sonsoto, Montecorredores, El Terradillo, Tabanera del Monte kaj Palazuelos de Eresma.
Historio
Estas restaĵoj de antaŭromia kaj romia epokoj. La areo apartenis unue al la Regno Kastilio. En Mezepoko okazis reloĝado.
La plej frua dokumento en kiu aperas menciita la loko montris ĝin kiel Sant Christoval aŭ aliliterume mallongige Sant Xval, kaj datas de la 1a de Junio 1247, kaj tie ĝi estis konsiderita kvartalo de la ĉefurbo Segovio.
En 1862/63 San Cristóbal estis aligita al Palazuelos laŭ la nomo San Cristóbal de Palazuelos. Ĝi sendependiĝis de la municipo Palazuelos de Eresma, kies submunicipo ĝis tiam ĝi estis, la 25an de Novembro 1999.
Aktualo
Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj, vitejoj, legomoj kaj terpomoj) kaj brutobredado (ŝafoj) kaj rilata komercado. Lastatempe funkciado kiel dormurbo kaj de servoj plej ekgravis.
De la historia pasinteco restis vizitindaj vidindaĵoj el kiuj menciindas la ermitejo. La preĝejo estas tute nova.
Faraján
Faraján estas municipo hispana de la oriento de la okcidento de la provinco Malago en Andaluzio. Nome ĉe la Valo Genal, kaj estas unu el la vilaĝoj kiuj kunformas la komarkon la Montoĉeno de Arundo, sed fakte estas ankaŭ unu el la malmultaj vilaĝoj de la areo kiuj estas sur ebenaĵo, nome sur milda monteto ĉirkaŭata de abundante vegetaĵaro.
Historio
La deveno de la municipo datiĝas el araba epoko kiam Faraján —de la araba فرحان farhān, loko kontentiga kaj plezuriga, kia la municipo granada de Farfán—, estis loko por ripozo. Post la konkero fare de kristanoj, la vilaĝo iĝis praktike abandonita kaj poste estis reloĝata de eksteraj familioj.
La deveno estas berber-araba, pri kio atestas ne nur la nomo de la vilaĝo sed ankaŭ aliaj de proksimaj bienoj. Post la konkero fare de la Katolikaj Gereĝoj la loĝantaro pluestis de moriskoj, tio estas islamanoj perforte konvertitaj al kristanismo, plej ofte nur ŝajne. Pro kio intervenis la Inkvizicio kaj komence de la 17a jarcento estis forpelitaj. Poste venis loĝantoj de ekstere kio estis bazo de la nuna loĝantaro
Le Village (Tramtransporto en Parizo)
Le Village estas haltejo de Tramvojo T1 situanta en komunumo Gennevilliers, departemento Hauts-de-Seine.
La nomo Le Village devenas de samnoma kvartalo kiu signifas La Vilaĝo, kio atestas pri ĝia antaŭa agrikultura aktiveco.
(14247) 2000 AV55
(14247) 2000 AV55 estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la dum la kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
20823 Liutingchun
20823 Liutingchun estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la en la kadro la kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de Liu Ting-Chun, kiu gajnis la unuan rangon en la Intel International Science and Engineering Fair de 2004 pro sia projekto en teamo pri sciencoj de la medio. Ŝi estis lernantino ĉe la National Taoyuan Senior High School de Taoyuan (Tajvano).
Makád
Makád (makAd) estas vilaĝo en Hungario en regiono Meza Hungario, en departemento Pest (departemento), en subregiono de Ráckeve.
Situo
Makád situas sur ebenaĵo, en Insulo Csepel, kie ĝi estas la plej suda komunumo. Ĝi ne havas fervojon, ĉefvojon, pramon, nur sakovojon el Ráckeve. Tiu lasta urbo troviĝas 9, Budapeŝto 54 km.
Historio
Pli frue hunoj kaj avaroj loĝis tie. Dum la turka erao la vilaĝo estis sultana bieno, kie la vivo ne estis kruela, tial la loĝantaro pluvuvis. La copfa kalvinana preĝejo konstruiĝis en 1806. En 1940 inundo okazis. En 1945 oni disdonis parcelojn el la grandbieno al la malriĉaj vilaĝanoj.
Apud la vilaĝo fiŝkaptista lago kaj apud-Danuba arbaro troviĝas.
Famuloj
En Makád naskiĝis lingvisto József Thury.
(116970) 2004 HJ15
(116970) 2004 HJ15 estas troja asteroido de Jupitero, malkovrita la en la kadro de la astronomia kampanjo Spacewatch elde la Nacia Observatorio de Kitt Peak proksime de Tucson (Usono).
25490 Kevinkelly
25490 Kevinkelly estas asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la de la teamo de la astronomia kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
7371 El-Baz
7371 El-Baz estas malgranda, malhela asteroido de la ekstera asteroida zono malkovrita la de la usonaj geastronomoj Eleanor Francis Helin kaj Schelte J. Bus elde la Observatorio de la Monto Palomar, (kantono San Diego, Kalifornio, Usono).
25490 Kevinkelly
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de Kevin Kelly, mentoro de unu finalist(in)o de la Intel Science Talent Search de 2009, scienca konkurso por lernantoj en lasta jaro de mezlernejo. Li instruas ĉe la Lexington High School de Lexington (Masaĉuseco).
7371 El-Baz
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de la egiptia-usona sciencisto Farouk El-Baz, fakulo pri defora sensado. Li eble estas pli konata pro sia sperteco por elekti la surteriĝan lokon de Apollo 11. Li ankaŭ trenis la kosmonaŭtojn de Apollo 15 pri geologio, certigante, ke plej science utilaj specimenoj estu revenigitaj sur Teron.
Daniel Maclise
Daniel MACLISE RAA (25a de januaro 1806 – 25a de aprilo 1870) estis irlanda pentristo de historia pentrarto, literaturo kaj portretoj, kaj ilustraciisto, kiu laboris dum sia tuta vivo en Londono, Anglio.
Kariero
Maclise ekspoziciis por la unua fojo en la Reĝa Akademio de Artoj en 1829. Iom post iom li koncentriĝis ekskluzive al historiaj temoj kaj pentraĵoj, varie porokaze al portretoj – kiel tiuj de Lord Campbell, novelistino Letitia Landon, Dickens, kaj de aliaj el siaj literaturaj amikoj. En 1833, li ekspoziciis du pentraĵojn kiuj ege pliigis lian reputacion, kaj en 1835 Chivalric Vow of the Ladies kaj Peacock havigis lian elekton kiel asociito de la Akademio, el kiu li iĝis plena membro en 1840. La venontaj jaroj estis okupitaj de longa serio de figuraj pentraĵoj, derivinte liajn temojn el historio kaj tradicio kaj el la verkoj de Shakespeare, Goldsmith kaj Lesage.
Jean-Christophe Balouet
Jean-Christophe BALOUET (12-an de novembro 1956 - 30-a de marto 2021) estis franca paleontologo. Li kunlaboris etende kun Storrs Olson de la Smithsonian Institution pri paleornitologia reserĉado ori formortintaj birdoj de Nov-Kaledonio en sudokcidenta Pacifiko.
Piedimonte Etneo
Piedimonte Etneo estas komunumo de Italio. Ĝi apartenas al la insulo kaj administra regiono Sicilio kaj al la provinco Katanio, itale provincia di Catania, sicililingve pruvincia di Catania, ekde 2015 formale nomata città metropolitana di Catania. Fine de en la komunumo vivis. Najbaraj komunumoj estas Calatabiano, Castiglione di Sicilia, Fiumefreddo di Sicilia, Linguaglossa, Mascali kaj Sant'Alfio.
Alpandeire
Alpandeire estas municipo hispana de la oriento de la provinco Malago en Andaluzio. Nome ĉe la Valo Genal, kaj estas unu el la vilaĝoj kiuj kunformas la komarkon la Montoĉeno de Arundo.
Laŭ ŝoseo ĝi troviĝas je 130 km de Malago, provinca ĉefurbo, kaj je 665 km de Madrido, ŝtata ĉefurbo. En 2008 ĝi havis 274 loĝantojn; en 2000 ĝi havis 316, nome la loĝantaro pliiĝis.
La deveno estas berber-araba, pri kio atestas ne nur la nomo de la vilaĝo sed ankaŭ aliaj de proksimaj bienoj. Post la konkero fare de la Katolikaj Gereĝoj la loĝantaro pluestis de moriskoj, tio estas islamanoj perforte konvertitaj al kristanismo, plej ofte nur ŝajne. Pro kio intervenis la Inkvizicio kaj komence de la 17a jarcento estis forpelitaj. Poste venis loĝantoj de ekstere kio estis bazo de la nuna loĝantaro.
La norda areo suferis troan arbarhakadon kaj nun estas nur makiso tie. Tamen la suda tereno estas fekunda kaj tie la loĝantoj aranĝis fruktodonajn ortojn.
Banff
Banff estas la plej granda urbeto en Nacia Parko Banff en la kanada Rok-Montaro, sekve la plej alta urbeto en Kanado. Ĝi situas super la Akvofaloj Bow proksime al la kuniĝo de la riveroj Bow kaj Spray. Banff troviĝas ĉ. 135 km okcidente de Kalgario sur la Trans-Kanada Ŝoseo. Ĝi ankaŭ estas 58 km oriente de Lake Louise. La urbo nun estas la plej okcidenta membro de la Kalgari-Regiona Partneriĝo.
Banff estas tre populara celloko por turistoj, fama kaj pro la monta pejzaĝo ĉirkaŭ ĝi kaj pro la varmaj fontoj apud ĝi. Krome Banff estas grava celloko por sportistoj kaj havas vastajn terenojn taŭgajn por migrado, montogrimpado, kaj skiado.
Estas pluraj popularaj montoj preskaŭ tuj apud la urbeto, inter ili Monto Rundle (2.949 metrojn alta), Kaskada Monto (2.998 metrojn alta) kaj Monto Norquay (2.134 metrojn alta); ĉi-lasta havas flegitajn skiejojn kaj vojojn por montobiciklado ĉe Stoney Squaw. Telfero kun pendgondoloj estas disponebla por supreniri la Monton Sulphur (2.281 metrojn alta), de kies supra stacio vizitantoj povas laŭiri lignan promenejon al Montopinto Sanson. Ankaŭ ĉe Monto Sulphur estas unu el la plej popularaj vizitindejoj, la Supraj Varmaj Fontoj de Banff. Tunela Monto - iam nomita Monto de la Dormanta Bizono (angle: Sleeping Buffalo Mountain) - kuŝas senpere apud la urbo kaj estas tre populara celo de mallongaj promenoj: oni povas atingi la supron de la monto en malpli ol duona horo.
Banff regule gastigas la faman Televidan Mond-Festivalon de Banff kaj la Banff-a Festivalo de Montaj Filmoj.
Historio
La urbon Banff fondis la Kanad-Pacifika Fervoja Kompanio en 1880 por ke ĝi servu kiel turisma celloko. Komence, la urbo situis tie kie nun estas Lago Minnewanka, kaj ĝi nomiĝis Flanktrako 29 (je la KPF-linio). Ankoraŭ troveblas restaĵoj de la apuda mineja urbo Bankhead inter Lago Minnewanka kaj la nuna loko de Banff. Ĉi tiu urbo nomiĝis laŭ la skota urbeto Banff. La Fervoja Kompanio konstruigis plurajn grandajn hotelojn laŭ la fervoja linio kaj reklamis la Hotelon Fontoj de Banff kiel internacian turisman cellokon. Banff restas unu el la plej popularaj turismaj cellokoj de Kanado. En 1985 Unesko deklaris la Nacian Parkon Banff, kiel unu el la Parkoj de la Kanada Rok-Montaro, Monda Naturheredaĵo.
Debato
Laŭ la municipo censo de 2005 8.352 banffanoj daŭre loĝis en la urbo. En ĉi tiu cifero inkluziviĝas tamen sezona "ombra" loĝantaro de 1.025 homoj. La kresko de la urbo lastatempe zorgigas mediprotektantojn, kiuj timas ke la urba kresko damaĝos al la sovaĝa naturo de la ĉirkaŭanta nacia parko. La federacia registaro jam respondis al ĉi tiuj zorgoj per limigo de urba evoluo en Banff kaj per regularo kiu permesas enloĝiĝon en Banff nur al tiuj, kiuj laboras en la urbo aŭ havas daŭran okupon en ĝi (kaj al iliaj familianoj).
Devarin
Devarin estas simpligo de Kvenja lingvo, "la plej konata artefarita lingvo", kun pli multaj parolantoj ol Esperanto, laŭ sia anonima brazila aŭtoro. Laŭ li, la kvenja lingvo estis kreata nur post multaj jaroj da studoj de J.R.R. Tolkien, male al Esperanto, kiun oni kreus preskaŭ senlabore. Sed ĉar la kvenja lingvo, tre perfekta kaj bela, estas tre malfacila ĉefe rilate al prononcado, la aŭtoro kreis Devarinon kun vortoj prenitaj el sanskrito kaj vivantaj lingvoj. Vere, Devarin estus, laŭ la aŭtoro, stumpo al posedo de vera Kvenja, kiu donos al mondo tion, kio Esperanto ne povis doni, unuecon…
Gramatiko
Laŭ la aŭtoro "ne estas malfacilaj kiel en la greka, la latina aŭ la kvenja lingvo. Sufiĉe havi ilin perkore!!!"
Kiel oni povas vidi, oni devas nur postmeti -r por formi la pluralon de kazoj.
Same kiel en Esperanto, la verboj varias nur laŭ la tempo:
Piramido de Menkaure
La piramido de Menkaure - ofte nomata piramido de Mikerinos - estas unu el la piramidoj de Gizo. Ĝin konstruigis kiel sia tombejo la egiptia faraono Menkaure (poste greke nomita Μυκερίνου, Mikerinos, tial la dua piramida nomo) proksimume inter la jaroj 2540 kaj 2520 antaŭ nia erao.
Menkaure estis la filo de la faraono Ĥafra aŭ Ĥefren, kiu antaŭ same konstruigis sian tomban piramidon en Gizo. Menkaŭre sekvis sian patron kiel reganto de Egiptio, kvankam eventuale nur post interrego de ia reganto Biĥeris, pri kiu restis apenaŭ iuj informoj. La interna kerno de la konstruaĵo estis ŝtupara piramido, kio videblas en du el la piramidaj flankoj.
Spytihněv (apartigilo)
Spytihněv povas signifi:
Enĥee Ĉimedceren
Ĉimedtseren ENĤEE (naskiĝis en 1968) estas unu el plej aktivaj Esperantistoj en Mongolio. Li tradukis la verkaĵon "Esperanto kaj 21a jarcento" de Lee Chong-Yeong el esperanto al monollingven (2002).
Skandalo Watergate
La Skandalo Watergate (1972-1974) estis usona politika skandalo kaj krizo, kiu kaŭzis abdikon de respublikana Richard Nixon usona prezidento. Oni nomis la aferon laŭ la nomo de la vaŝingtona hotelo, kie okazis la eka ŝtelenrompo en sidejon de la Demokrata Partio.
La enrompo okazis la 17-an de junio en 1972, kiam oni volis ŝanĝi nefunkciantajn spionaparatojn kaj fari kelkajn fotojn. La partoprenantoj de la enrompo iris en prizonon.
Erenhot
Erenhot, aŭ Erlian, ĉinia urbo en la dezerto Gobi en la regiono Interna Mongolio
Ĝi estas landlim-urbeto, kiu rekte interligita per internacia fervojo al najbara landlim-urbeto Zamyn Uud, kiu apartenas al Mongola teritorio. Erlian aŭ mongollingve "Ereen" devenas el mongola vorto, kiu signifas "multkolora, mikskolora" aŭ alisence: "miraĝo". La urbeto Erlian jam fondita antaŭ trideko da ajroj, sed lasttempe la urbeto Ereen pli rapide disvolviĝas kaj fariĝis unu el la plej aktiva komerca centro inter Mongolio kaj Ĉinio. Najbara landlim-urbeto Zamyn Uud same disvolviĝas.
La landlim-urbeto Ereen (Erlian urbo) kaj Zamyn Uud ĵus deklarita (depost 2000) kiel ekomomia libera zono. Nun la du urboj antaŭplanita ke, en proksimaj jaroj la landlim-urbetoj fariĝos senimposta, libera zono por industriistoj kaj komercistoj fariĝas pli favora kondiĉo.
NGC 5702
NGC 5702 (aliaj indikoj — UGC 9434, MCG 4-35-2, ZWG 134.7, PGC 52347) estas galaksio en konstelacio Bovisto.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Stilo
Vidu ankaŭ artikolon Stilo (Italio) pri komunumo en Italio.
Stilo estas specifa maniero sin teni aŭ esprimi, propra al unuopaj grupoj aŭ personoj. Stilo aparte estadas en modo kaj arkitekturo. Ankaŭ en dezajno de teknikaj aparatoj stilo estadas sufiĉe grava.
Laŭ Francisko Azorín stilo estas Karakterizaj trajtoj de verko. Li indikas etimologion el la greka stilos (grifelo, stango, kolono), kaj de tie la latina stylus. Kaj li aldonas la terminojn stilistiko, por traktato pri stiloj; stilografio, por priskribo de la stiloj de popolo, epoko, artisto; stilizi, por desegni, bildi alŭ stilo, ne laŭ naturo.
En historio diversaj stiloj sekvis unu alian, por ekzemplo en mezepoka Eŭropo romanika stilo, gotika stilo, renesanca stilo.
Aferoj tiuj, kiuj vere reprezentas la kulturon de la pasinteco estas bondataj aferoj. Ĉi tiuj aferoj estas aŭtentikaj kaj donas sencon al personoj pri kiel la vivo/stilo estis dum la periodo.
Vlad Filat
Vlad FILAT (naskiĝis en Lăpuşna, distrikto Hînceşti, Moldavio, do nun -jara) estas moldavia politikisto. Ekde la jaro 2007 li gvidas la nacian kristandemokratian partion Partio Liberal-Demokrata de Moldavio. Krome ekde la 25-a de septembro 2009 li estas la ĉefministro de Moldavio. En la parlamenta baloto de la 28-a de novembro 2010 lia partio atingis 29,4 procentaĵojn de la voĉoj kaj iĝis la dua plej forta politika partio de la lando.
Tibor Borbás
Tibor Borbás [borbAŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo Borbás Tibor estis hungara skulptisto, medalisto, instruisto. Lia filino estis Dorka Borbás. Tibor Borbás  naskiĝis la  en Budapeŝto, li mortis la  en Mezőtúr.
Biografio
Tibor Borbás frekventis mezlernejon en sia naskiĝurbo, poste li akiris diplomon en Hungara Belarta Altlernejo en 1965. Lia plej grava instruisto estis Pál Pátzay kaj Iván Szabó (skulptisto). Post la diplomo li instruis en balarta gimnazio. Ekde 1963 li ekspoziciis, post 2 jaroj li iĝis profesia skulptisto kaj medalisto. Li ricevis premion en 1980, postmortan premion en 2003. Li mortis pro aŭtoakcidento. Li havis edzinon, kiu naskis 2 gefilojn.
Olĥon
Olĥon (Ольхон, burjate: Ойхон арал Ojĥon aral) estas la plej granda insulo en la lago Bajkalo, en Siberio. Ĝi estas longa kaj  larĝa kaj havas areon. Ĝi havis 1,668 loĝantojn en 2014 kaj situas for de Irkutsk. Ĝi estas apartigita de la ĉeftero per la markoloj Maloje more (“Malgranda maro”) kaj Olĥona pordego. Oriente de la insulo troviĝas la plej profunda loko de Bajkalo:. La nomo Olĥon estas transskribo de la rusa formo Ольхон, kiu mem devenas de la burjata vorto ойхон ojĥon, kiu signifas “arbareto” aŭ “malmulte arbarkovrita”, ĉar arbaroj okupas iom pli ol trionon de la areo de la insulo.
Naturo
La naturaj pejzaĝoj en Olĥon estas diversaj: troviĝas tie stepo kun profundaj golfoj bone varmigataj somere, baltecaj sablaj strandoj kun dunoj, montetoj kaj larikaj arbaretoj laŭ bordoj, densaj arbaroj, restaĵo de abia arbaro, marmoraj rokoj kovritaj per ruĝa musko kaj marĉo plena je akvaj kreskaĵoj.
Klimato
La regionon de Bajkalo karakterizas granda suma daŭro de sunbrilo; en la insulo Olĥon estas entute 48 nubaj tagoj jare. La kvanto da jaraj precipitaĵol averaĝe ne superas 140 mm. Ĉi-rilate eblas kompari Olĥon nur kun kelkaj tre sekaj regionoj de Centra Azio. La lokaj loĝantoj uzas por kultivado artefaritan akvumadon. Alia specifaĵo de Olĥon estas erozio de grundo observata preskaŭ ĉie. Malforta kaj facile disrompeblaj grundaj tavoloj kaj oftaj ventoj kaŭzas rapidon forigon de humo kaj translokado de sablo, kio malfaciligas terkultivadon kaj povas konduki al apero de dezertaj pejzaĝoj. Proksime al la vilaĝo Ĥuĵir eblas vidi iaman arbaran zonon hodiaŭ kovritan per sablo.
La akva maso de Bajkalo influas la klimaton de la ĉeborda teritorio. Tie vintro estas pli milda kaj somero malpli varma. La alveno de printempo en Olĥon okazas 10 ĝis 15 tagojn pli malfrue ol en la apudaj regionoj, kaj aŭtuno ofte longe daŭras.
Turismo kaj transporto
Somere, multaj turistoj el Rusio kaj eksterlando vizitas la insulon. Eblas tendumi en golfetoj; la akvo tie estas plej varma en aŭgusto (ĝis 18 °C). En Olĥon apenaŭ estas danĝeraj bestoj kaj encefalitaj iksodoj. Granda parto de la insulo estas protektata kaj por restadi tie necesas permeso de la insula arbara administrejo.
En periodo de glaciiĝo aŭ degelo, la transiro plenumiĝas per la aeroglita boato Ĥivus. Somere eblas iri al la insulo ankaŭ per la dizelŝipo Kometa, kiu iras de Irkutsk al Severobajkalsk (halto en la insulo en la golfeto Zagli) kaj per la dizelŝipo Barguzin, kiu iras de Irkutsk al Ust-Barguzin (halto en la insulo ĉe strando sude de la terkapo Burĥan).
Mitaro
En burjataj mitoj kaj legendoj, Olĥon estas la loĝejo de la teruraj spiritoj de Bajkalo. Laŭ legendo, Ĥan-Ĥoto Babaj malsupreniris tien de ĉielo, sendite sur Teron de la superaj dioj. Lia filo Ĥan-Ĥubuu Nojon, kiu unua ricevis ŝamanajn kapablojn de Tengri, daŭre vivas tie en formo de blank-kapa reĝa aglo.
Alia loko sankta por burjatoj estas la plej alta monto de la insulo, Iĵimej. Onidire ie ĉe la piedo de tiu monto estas katenita senmorta urso.
Atisa
Laŭ la helena mitologio, Atisa aŭ Atiso (el la greka Aτθις, «diino de la kruta marbordo») estis filino de la aŭtoktona reĝo Kranao de Ateno, kaj eponimo de la regiono Atiko .Ŝia patrino estis Pedia, filino de la beotia reĝo Mineso, do fratinoj ŝiaj estis la princinoj Kranaa kaj Kranekma. La plimulto de la fontoj konsideras ŝin virgulino, kvankam laŭ versio menciita de Pseŭdo-Apolodoro ŝi estas, kun Hermeso, la patrino de Eriktonio, estonta reĝo de Ateno.
Olĥon
Ekologiaj problemoj
Unu en la plej grandaj ekologiaj problemoj en Olĥon estas forigo de rubo. Nuntempe oni solvas tiun problemon per rubejo apud Ĥuĵir en arbara zono. Socialaj organizoj kreis en la insulo reton de specialaj lokoj por kolekti la rubon.
Atisa
Atisa aperas ankaŭ en kelkaj genealogiaj rakontoj kiel edzino de Reĝo Amfiktiono kaj kiel origino, kun li, de la atena reĝa pradinastio. Verŝajne tiu elstara reĝo ŝanĝis la nomon de la regiono de li regata, kiu ĝis tiam nomiĝis Akteo, al tiu de lia edzino. Tamen, plia versio asertas ke tiu, kiu ŝanĝis la nomon de la lando estis ŝia patro Kranao, plendolore pro la frua morto de Atiso.
En kelkaj urboj de Grekio, oni diigis Atison kaj plenumis kultadon al ŝi, kiel duoranga orakola diino. Diversaj fontoj mencias ke Liko, la filo de Pandiono, prezidis la misterojn de Atisa en Andanio, antikva ĉefurbo de Mesenio, kaj konvinkis la reĝan familion iniciĝi en ili. La arbareto de verdaj kverkoj kie li senpekigis la iniciantojn ankoraŭ nomiĝis Atisa en la epoko de Paŭzanio.
La atisaj birdoj
La antikvaj grekoj uzis ankaŭ la nomon Atisa por priskribi la du birdojn en kiuj aliformiĝis la atenaj princinoj Filomela kaj Prokna post ilia tragika travivaĵo kun la fia Tereo. De tio venas la nuntempa nomo de la eŭropa alciono, Alcedo atthis, kaj de la genro de apodoformaj birdoj Atthis.
Honore al tiuj birdoj ricevis sian nomon la asteroido 8975 Atthis, malkovrita en 1973.
Olĥon
Fontoj
''Рябцев В. В''. Как надо себя вести, отдыхая на Ольхоне. Иркутск: Изд-во Института географии им. В. Б. Сочавы СО РАН, 2010.
Vidu ankaŭ
Insuloj en Rusio
Eksteraj ligiloj
Olĥon kaj ĝiaj vidindaĵoj
4249 Křemže
4249 Křemže estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la 29-an de septembro 1984 de la ĉeĥa astronomo Antonín Mrkos elde la Observatorio Kleť, apud České Budějovice.
Spytihněv
Spytihněv (Spitinau) estas municipo en Ĉeĥio troviĝanta en distrikto Zlín, en Regiono Zlín, 8 km sude de Otrokovice sur la dekstra bordo de rivero Moravo en valo de Malsupramoravia valego. Vivas ĉi tie.
Historio
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1131.
Transporto
Tra la municipo kondukas fervojlinio Přerov–Břeclav kaj ŝoseo I/55. Ĝis la jaro 2026 devas esti konstruita aŭtostrado D55. En la jaro 1938 estis konstruita kluzo sur Kanalo de Baťa, en la jaro 2012 poste varfo.
Alexander Roda Roda
Vivo kaj kreiva agado
Roda Roda pasigis la junulajn jarojn proksime de Zdenci, vilaĝo apud Orahovica kaj Našice. Tie estis lia patro Leopold Rosenfeld bienadministranto. La familio neoficiale nomiĝis Roda (kroate por cikonio). Kune kun la tri jarojn pli juna fratino Marie (Mi) li verkis romanojn. La gefratoj konsentis ke la aŭtora nomo estu A.M. Roda Roda por montri ke ambaŭ kune estis la kreintoj.
Post la interrompo de jurscienco-studo ĉe la Universitato de Vieno Roda Roda devigis sin je 12 jarojn daŭrantan soldatan servon kiu ekis en la 1.10.1893 ĉe la Korpusarteleriregimento en Zagrebo. En la jaro 1894 li alilokigis sin al Osijek kie li iĝis per bapto katoliko. Tie estiĝis ankaŭ la historioj Slavonische Dorfgeschichten. En 1899 lia familia nomo oficialiĝis je Roda, en 1906 je Roda Roda. La unuaj verkoj liaj aperis en 1900 en la gazeto Simplicissimus. Post pluraj disciplinaj punoj li iĝis en la rango de ĉefleŭtenanto rezervulo kaj pliintensigis la verkadon. En 1902 li priskribis la mallongan sed pasiplenan amaferon kun la furora aktorino Adele Sandrock, kiu estis dek jarojn pli maljuna ol li, en la teatraĵo Dana Petrowitsch.
Roda Roda entreprenis vojaĝojn tra tuta Balkanio, al Italujo kaj Hispanujo. En 1904 li restis en Berlino kaj en 1906 en Munkeno kien li revenis en 1920. Pro diversaj pekoj kontraŭ la oficira honoro li forpelitis el la armeo en 1907 kun perdo de la rango. El la helruĝa uniformo li farigis veston kiun li portis ofte sur scenejoj kabaredaj. Dum jardekojn ĝi iĝis tipa rekonigilo por li. En 1909 estis la premiero de la kune kun Carl Rössler verkita soldatarkomedio Der Feldherrnhügel kie primokitis la sencmalhava hierarkio armea kaj la obstineco de superaj ranguloj.
En la 11.8.1914 Roda Roda iĝis primilita raportisto por la taggazeto Neue Freie Presse verkonte ĝis 1917 pli ol 700 komentoj. Ankaŭ por la ekde 1854 en Budapeŝto aperinta germanlingva gazeto Pester Lloyd li laboris. En la 1920-aj jaroj li iĝis kabaredisto kaj verkis furorajn humurajn librojn plurajn. Lia ankaŭ gastaktoris aliloke kaj flegis bonajn kontaktojn kun multe da verkistoj, aktoroj, filmaristoj kaj da aliaj artistoj.
En 1932 aperis trivoluma verkareldono okaze de la 60-a datreveno naskiĝtaga. En la 10.5.1932 li apartenis al la grupo de demokratiaj intelektuloj akompanantaj manifestacie Carl von Ossietzky dum ties sinprezento en la prizono en la tago de ekmallibereco. Post la potencakiro de la nazioj Roda Roda translokiĝis al Graz; kelkajn tagojn malpost Anschluss li fuĝis al Svislando. En la 1.11.1940 la svisaj aŭtoritatoj postulis de li landoforlason ĝis la jarfino malpermesante ian laboron por amaskomunikiloj svislandaj. Roda Roda elmigris al Usono kie liaj klopodoj per verkado perlabori la vivon ne realiĝis.
Familio kaj honoroj
Lia fratino Gisela Januszewska deportitis en la koncentrejon Theresienstadt kie ŝi murditis. Roda Roda mortis pro leŭkemio. En 1948 lia urno transportitis al Vieno al la tombejo de Simmering; la monumenton surtomban faris Fritz Wotruba. En 1952 nomitis strato por li en la 21-a viena urbodistrikto Roda-Roda-Gasse. En Osijek staras busto de li antaŭ la biblioteko en la strato Europska Avenija. Roda Roda ankaŭ estis pasia ŝakludanto. En la ŝakludkafejo Café Stefanie li inspiritis por la skribo de la humuraĵo Das Pensionistengambit. En lia verkaro plej oftas humuraj kaj satiraj rakontoj kaj romanoj kie malmalice, kompreneme kaj ŝercete prezentatas la bunto de la aŭstria-hungaria monarkio, ofte ankaŭ ties oficiroj.
Filmigoj
Drehbuch
Literatura skizo
27096 Jelenalane
27096 Jelenalane estas tre malgranda sed treege hela asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la en la kadro de la astronomia kampanjo Lowell Observatory Near-Earth-Object Search (LONEOS) elde la Stacio Anderson Mesa de la Observatorio Lowell, sudoriente de Flagstaff (Arizono, Usono).
Alexander Roda Roda
Filmigoj
Televide
27096 Jelenalane
Nomo
Ĝia nomo honoras Jelena Lane, Kunordigantinon de Eventoj ĉe la Observatorio Lowell, kiu alportas popularigajn programojn por malbone servitaj grupoj de la komunumo. Ŝi organizas specialajn eventojn, kiuj engaĝas partenerecon kun lokalaj entreprenaĵoj kaj faciligas la luprenon de lokoj por sciencaj kunvenoj kaj aliaj funkcioj.
(16054) 1999 JP55
(16054) 1999 JP55 estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la dum la kampanjo "LINEAR" elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Alila heptanato
Alila heptanato aŭ C10H18O2 estas kemia kombinaĵo, apartenanta al la funkcia grupo de la esteroj de la heptanata acido kaj alila alkoholo, senkolora aŭ flaveca likvaĵo uzata kiel gustigagento en la nutrondustrio. Kutime ĝi estiĝas per kondensiĝa reakcio aŭ per esterigo de Fischer-Speyer kun sulfata acido kiel katalizilo. Alila heptanato estas malmulte solvebla en akvo, sed tute solvebla en alkoholo, duetila etero, kloroformo kaj plejmulto el la organikaj solvantoj.
Vesoul (stacidomo)
Vesoul estas franca stacidomo sur linio Paris-Est -, situanta en Vesoul, en departemento Haute-Saône, regiono Burgonjo-Franĉkonteo.
Temas pri stacidomo de Société nationale des chemins de fer français (SNCF), priservata de trajnoj Burgonjo-Franĉkonteo.
Ĝi situas ĉe kilometra punkto (PK) de linio Paris-Est - Mulhouse-Ville (001000).
Litertabulo
Deveno kaj disvastiĝo
Jam longe antaŭ la malkovro de libropresado ekzistis manuskriptoj, kiuj estis uzataj en lernejoj kiel unuaj legolibroj aŭ dum diservoj kiel preĝaroj. Oni supozas, ke kateĥismoj por infanoj ekzistis ekde la 8-a aŭ 9-a jarcento. Lignaj ABC-tabuletoj lernocelaj estas menciitaj en angla manuskripto el la 14-a jarcento. Ekde la fino de la 14-a jarcento estas dokumentitaj manuskriptoj pedagogiaj, kiuj komencas per kristana kruco kaj alfabeto, kaj enhavas preĝojn. . El ĉirkaŭ la jaro 1400 ekzistas ilustrita kopio de verko de Johano de Sacrobosco, kiu montras tabulon kun arabaj ciferoj.
Eble litertabuloj estas posteuloj de lernocelaj reuzeblaj vaksokovritaj tabuloj. Kiam ekzakte estis kreita la unua ABC-tabuleto estas ne konata. La plej malnovaj trovitaj lignaj tabuloj devenas de la 15-a jarcento, sed ŝajne oni raportis ankaŭ pri tre malnova ekzemplaro el plumbo. Litertabuloj estas konataj ankaŭ el la romia Britujo kaj la gaŭloromia Francujo. En antikvaj brikejoj kaj loĝejaroj troveblas tegoloj, kiuj surhavas alfabeton aŭ foje ankaŭ pli longan tekston. La tekstoj estis gratitaj en la ankoraŭ malseketan argilon antaŭ la bruligo de la tegoloj. Ŝajne laboristoj almenaŭ iomete provis lerni skribadon kaj legadon. Kiel skribis Einhard en sia Vita Karoli Magni, Karolo la Granda provis sensukcese lerni skribadon pere de tabuloj kaj papero, kiam li ne povis dormi.
Verŝajne ekzistis du variantoj el la unuaj sisteme fabrikitaj ABC-tabuloj: unu manskribita, por lerni skribadon per kopiado de la literoj, kaj alia printita por lerni legadon. Oni distingu de la litertabulo la alfabetlibron, kiu entenas kaj litertabulojn, kaj ankaŭ unuajn legolibrojn kaj lernolibrojn.
Sur postaj konservitaj tabuloj troviĝas nur la alfabeto. En pli postaj ekzempleroj kutime sekvis preĝo post la alfabeto, plej ofte la Patro nia, kiu okupis la malsupran duonon de la folio. Tiaj tabuletoj preskaŭ tute anstataŭis la antaŭajn. Plej ofte antaŭ la alfabeto estis bildigita kristana kruco.
La plej multaj litertabuloj estis el ligno kaj havis tenilon. Foje estis borita truo en la tenilon por ebligi porti la tabulon per ŝnureto aŭ fiksi ĝin al zono. En la kontinenta Eŭropo la tenilo troviĝis ofte supre aŭ flanke, en anglalingvaj landoj malsupre.
Tekstoj kaj ilustraĵoj montras, ke dum longa tempo oni uzis mallongan montrobastoneton, oston, skribilon aŭ ion similan por altiri la atenton de la infano al la literoj. . La tabuloj utilis al la infanoj verŝajne ne nur al lernado, sed ankaŭ al ludado; kaj ŝajne iuj plenkreskuloj uzis ilin por bati infanojn.
Kaj vendejoj kaj migrantaj vendistoj vendis ABC-tabuletojn. Sur bazaroj aĉeteblis krom pretaj litertabuloj ankaŭ unuopaj paperfolioj, kiuj estis gluitaj de la patrino aŭ instruisto sur la lignajn tabulojn. .
Ĉar kosto de paperfabrikado pli kaj pli malkreskis, ekde la 19-a jarcento libroj anstataŭis litertabulojn.
Kornolibroj
En anglalingvaj landoj maldika, travidebla, de metalrubandoj kaj najloj tenita plato el kornaĵo kovris la folion gluitan sur la tabulon por protekti ĝin kontraŭ malpuriĝo kaj tro rapida foruzo. Tiaj litertabuloj nomiĝas kornolibroj (angle: hornbook), kvankam ili ne estas libroj laŭ la kutima senco.
La plej malnova konservita kornolibro devenas de la mezo de la 15-a jarcento, sed kornolibroj disvastiĝis ĉefe nur je la fino de la 16-a jarcento. . De kontinenta eŭropo konatas nur unu aŭ du ekzempleroj ; tre verŝajne kornolibroj neniam disvastiĝis pli ekster Anglujo kaj Usono, al kiuj la unuaj elmigrintoj el Eŭropo kunportis ilin, sed ne mem fabrikis novajn. Krome estas konataj kelkaj skotaj tabuloj. Iuj el la pli malnovaj kornolibroj devenis de Nederlando, post kiam William Caxton spertis eksterlandan konkurencon.
Kvankam konatas ankaŭ pli grandaj ekzempleroj kaj el diversaj materialoj, la plej multaj kornolibroj mezuris nur ĉirkaŭ 7×13 cm aŭ malpli kaj estis faritaj el kverkaĵo, sur kiun oni gluis la paperon. Sur la paperon oni fiksis la kornaĵon per ĉirkaŭ 3 mm larĝan kaj unu milimetron dikan metalrubandon (kutime el kupro aŭ kupra alojo). La najloj estis preparitaj mane. Por fruaj kornolibroj la najlokapoj estis facetitaj kvarflanke al elstaraĵo, tiel ke ili protektis la kornolibron kontraŭ skrapado, kiam ĝi estis metita supron malsupren sur ion. . La metalrubendoj estis sufiĉe maldikaj por ebligi la traboradon de la najlo en la lignon sen antaŭbori truojn. Oni povis tondi ilin facile per kutima tondilo. . La prezo de kornolibro situis en la 17-a kaj komence de la 18-a jarcento inter duona penco kaj du pencoj.
La angla termino hornbook iom post iom signifis ankaŭ litertabulojn el ligno sen kornoplato, kaj krome aliajn lernilojn kiel battledores (vidu supre) kaj ĉiujn unuajn tekstojn por infanoj. . Regione ekzistis ankaŭ aliaj nomoj aŭ kromnomoj kiel horn-gig, battledore book, hornen-book, horning-book aŭ horn-bat. . El la originala signifo de la vorto estiĝis en la nuna uzo de la angla la termino hornbook kiel enkonduka aŭ baza teksto al iu temo, ĉefe rilate al juro. Hornbook law estas nomo de iu jura bazo, tiel kutime akceptata, ke ne necesas kroma klarigo.
En la pli malgrandaj lernejoj de Londono kornolibroj estis uzataj ĝis 1790 aŭ eĉ poste. Ekde 1800 ĉesis la demando pri kornolibroj; jam ĉirkaŭ dudek jarojn poste la plej multaj ĉefe en kamparaj regionoj restantaj ekzempleroj estis neniigitaj. . Unuope ekzistas ekzempleroj el la 1830-aj jaroj. .
Battledores
Varianto de la litertabuloj estiĝis en Anglujo el lignaj batmintonaj rakedoj (angle: battledores). Badmintono estis ŝatata ludo kaj de infanoj kaj de plenkreskuloj. Iuj lokaj presejoj presis sur ambaŭ flankoj de tiuj rakedoj la alfabeton, la dek ciferojn kaj bildon por ke la infanoj povu aldone (tio estas dum la ludo) lerni. La iam uzata esprimo "to know B from a battledore" signifas, ke iu estas ne tre klera. Foje oni uzas la esprimon de battledore ankaŭ por kornolibro.
Evoluo en paperfabrikado kaj presado evoluigis lernilojn ne el ligno, sed el dika papero aŭ kartono. Ankaŭ tiajn tabulojn oni nomis battledores. La litertabulojn el kartono kreis laŭ propra diro Benjamin Collins en 1746. . Laŭ siaj fakturoj, li vendis inter 1770 kaj 1780 multe pli ol 100.000 kopioj kontraŭ dek du ŝilingoj la 144-opo. La detala vendoprezo estis de du pencoj por unu. . Tamen jam multe pli frue ekzistis la alfabeto sur tabuloj el kartono; menciĝis tio jam en 1577 en Works of Sir Thomas More, Knyght, some time Lorde Chancellour of England, wrytten by him in the Englysh tonge…, p. 606). Ĉu tiuj unuaj tabuloj havis kutime tenilon aŭ ne, ne plu scieblas.
La frue menciitaj battledores estas el nederlanda papero. La antaŭflanko havis kutime protektan grizecan aŭ brunecan lakon; la malantaŭan flankon ornamis kolora motivo, kiu ie montris orajn ornamaĵojn. En postaj variantoj mankas la koloraj ornamaĵoj kaj religiaj tekstoj. Fine oni presis tekstojn ambaŭflanke. Multaj presistoj verkis battledores el kartono kaj donis al ili nomojn kiel The Royal Battledore, The London New Battledore, The New Improved Batledore, The Good Child’s Battledore aŭ The Infant’s Battledore. Ĉefe en postaj jaroj ekzistis nenombreblaj variantoj de battledores. . Miksformo inter kornolibro kaj battledore estas la New invented Horn-Book (Novinventita kornolibro) de Thomas Saints, kiu estis fabrikita kiel kornolibro, sed surhavis kaj klasikan alfabeton kun preĝo, kaj ilustritan alfabeton. .
La populareco de battledores malpligrandiĝis en la 1820-aj kaj 1830-aj jaroj. Meze de la 19-a jarcento aŭ iom poste, anstataŭis ilin plurpaĝaj kajeroj.
Materialoj
Litertabuloj el arĝento uziĝis ekzemple en nobelaj familioj kaj estas ege maloftaj. Verŝajne multaj malnovaj ekzempleroj detruiĝis por reuzi la metalon. La fakto, ke iuj el tiuj apartaj ekzempleroj montras evidentajn erarojn estas eble indico, ke kornolibroj el arĝento ne estis siaepoke maloftaĵoj.
Ankaŭ dokumentiĝis litertabuloj el fero, tamen el pli malfrua epoko.
Profunda Gorĝo
"Profunda Gorĝo", "Deep Throat", estis la kaŝnomo de la sekreta informanto por Bob Woodward, usona ĵurnalisto. Li eldonis sekretajn informojn en la afero de Watergate-skandalo, pri la partopreno, tuŝiteco de la Usona prezidento, Richard Nixon. La sekretulo estis grava informodonanto por Bob Woodward kaj Carl Bernstein, kiuj skribis la senvualigan artikolserion por la Washington Post. La skandalo kaŭzis abdikon de la prezidento kaj kondukis al enprizonigo de la Persona Estro de Blanka Domo, H. R. Haldeman, kaj de la prezidenta konsilisto John Ehrlichman.
Profunda Gorĝo estis ankaŭ nomo de siatempe tre populara pornografia filmo kaj la kaŝnomo venas el tio kaj aludas la malluman fonon de la informanto.
La ekziston de Profunda Gorĝo malkovris Woodward kaj Bernstein en la libro Homoj de la Prezidento, kiun oni filmigis kaj tiu filmo ricevis la Oskar-premion (en la filmo Hal Holbrook ludas la rolon de Profundan Gorĝon.)
provetoj
Post 30 jarojn, la identeco de Profunda Gorĝo estis unu el la plej grandaj misteroj de usona politiko kaj ĵurnalismo. Woodward kaj Bernstein insistis ke ili ne malkovros la identecon de Profunda Gorĝo ĝis li mortos aŭ li mem senvualigos sin.
Profundan Gorĝon konis nur Woodward, Bernstein kaj la tiama ĉefredaktoro Benjamin C. Bradlee ĝis 2005, kiam li senvualigis sin. Ĝis 2005, oni sciis nur, ke li estas :
Oni renkontis la sekretulon en aŭtodomoj, kiu signis la 20-an paĝon de la Woodward-a New York Times la paĝnumeron.
La 31-an de majo en 2005, W. Mark Felt, iam la 2-a homo ĉe FBI publike rekonis, ke li estis Profunda Gorĝo.
Litertabulo
Materialoj
Ekde la mezo de la 18-a ĝis la komenco de la 19-a jarcento litertabuloj el eburo kaj ostoj sufiĉe disvastiĝis. Kvankam pro la alta kosto, ili verŝajne uziĝis nur en riĉaj familioj.
Kornolibroj kun leda tegolaĵo havis kutime malpli dikan lignotabulon, kiel la kutimoj. La ledo estis fiksita sur la tabulo per varmega gluaĵo kaj la teniltegaĵo konsistis el aparta triangula ledopeco. Ornamaĵoj estis premitaj en la ledon per varmegigita metalbloko.
Ĉirkaŭ 3×3½ cm granda ekzemplero el plumbo estus, se ĝi estas vere malnova, la verŝajne plej malnova litertabulo entute.
Kiel evidentiĝas tekstoj kaj bakingoj el Anglujo kaj Nederlando, litertabuloj sur spickukoj estis tre ŝatataj. . Ankaŭ brodaĵoj kun alfabeto estas konataj.
Litertabuloj estis diverskvalitaj laŭ la prilaborado kaj la uzataj materialoj. Simplaj modeloj produktitaj grandkvante kaj malaltkoste ofte prezentis misojn. Tiel ekzemple lignotabuloj havis malsaman dikecon, malsamlarĝajn metalrubandojn kaj malbone alĝustigitajn kornaĵojn.
Formoj
Litertabuloj ekzistis en formoj ortangulaj kaj rakedecaj, sed laŭ originalaj fontoj kelkaj fruaj litertabuloj havis la formon de kristana kruco sur kiu la unuopaj literoj estis ordigitaj aŭ vertikale aŭ horizontale. Ankaŭ aliformaj ekzempleroj ekzistis (vidu la bildojn).
Ornamaĵoj
Foje ekzistas kadro kiel ornamaĵo ĉirkaŭ la teksto. Tamen tiu kadro estis ofte tute aŭ parte kaŝita de la metalrubando. Tiel eble ĝi ne utilis kiel ornamaĵo, sed kiel helplinio por munti la tabuleton.
Iuj tabuloj estas ornamitaj de gravuritaj aŭ enpresitaj motivoj sur la dorsa flanko kaj la tenilo. Ŝatataj estis florsimilaj motivoj. Sed troviĝas ankaŭ aliaj, kiel ekzemple la reĝo Karlo la 1-a surĉevala. aŭ la patrono de Anglujo sankta Georgo kun la drako. Foje oni aldonis arĝentan aŭ oran folion sur la tabuleton antaŭ presado. Orumitaj tabuletoj ne konserviĝis, sed menciiĝas en malnovaj fakturoj kaj reklamoj.
Religiaj simboloj
Kutime la unua linio de la alfabeto komenciĝis per greka kruco (malpliofte per latina kruco), al kiu tuj sekvis la unuaj literoj. Tiu unua linio, kaj de tiu la tuta alfabeto, foje kun la kruco estis nomata en la angla Criss-cross-row (linio kris-kros), en la franca Croix de par Dieu (kruco de per Dio) aŭ Croix de par Jésus (kruco de per Jesuo). Dum tempo tiuj esprimoj simple signifis iun ajn bazan konon.
La religia nocio foriĝis iom post iom. Post la reformado oni ne plu postulis krucsignadon antaŭ la legado de kornolibro. En iuj battledores la litero "X" anstataŭis la krucon. En iuj, ĉefe postaj kornolibroj, ĝi tute forfalis. La varianto senkruca estis fabrikita interalie en Skotlando kaj por la puritanaj elmigrintoj al Ameriko, kiu rifuzis bildidolanismon.
Foje sekvis la alfabeton tri triangule aranĝitaj punktoj por memorigi la junan leganton pri la triunuo.
Teksto
Plej ofte estis prezentitaj unue la minuskloj kaj sekve la majuskloj. Iuj variantoj aparte montris vokalojn kaj ties eblaj kombinaĵoj kun konsonantoj. Kutime sekvis ankaŭ "&" kaj iuj aliaj interpunkcioj.
Ofte la kornolibroj ne entenis doksologion post la preĝo sekvanta la alfabeton, laŭ la tiama praktiko de la romkatolika eklezio.
Sur iuj litertabuloj troviĝis ne nur la literoj de la alfabeto, sed ankaŭ la dek arabaj ciferoj aŭ romiaj nombroj. Laŭ samepokaj italaj kaj germanaj ilustraĵoj videblas ankaŭ tabuloj, kiuj ne surhavis alfabeton, sed nur ciferojn.
Tabulo presita en Italujo en la 16-a jarcento montras la hebrean alfabeton.
18228 Hiperenoro
18228 Hiperenoro estas troja asteroido de Jupitero ano de la Troja Tendaro, tie estas orbitanta ĉe la punkto de Lagrange L5 de la sistemo Suno-Jupitero
Litertabulo
Skribmanieroj
Verŝajne la unuaj litertabuloj estis manskribitaj, kaj daŭre kunekzistis kvankam disvastiĝis presitaj tabuloj. Oni ni scias pri manskribitaj tabuloj antaŭ la ekzisto de libropresado. Konatas tamen skribindikoj en libroj pri alfabeto, kiuj similas al litertabuloj kiel ekzemple en Calligraphia: Or the Arte of Faire Writing de David Browne, 1622.
18228 Hiperenoro
Nomo
Ĝi ŝuldas sian nomon al la troja heroo Hiperenoro (greke Ὑπερήνωρ), unu el la filoj de Pantoo kaj granda heroo de la troja milito.
Litertabulo
Skribmanieroj
La unuaj presitaj tabuloj uzis gotikajn literojn. Ĉar la litertipo Antiqua estis uzata en Anglujo ekde 1467 kaj ĝia uzo kulminis ĉirkaŭ 1580, kornolibroj kun tia skribmaniero datiĝas de la 15-a jarcento aŭ poste, sed ne antaŭe. Presejoj uzis prestipojn daŭre post la enkonduko de Antiqua kaj ĝis la 16-a kaj 17-a jarcentoj, tiel ke la datumo pro la uzata skribo ne ĉiam eblas. La lastaj en la 19-a jarcento fabrikitaj kornolibroj kaj battledores uzis litertipojn de la tipo Bodoni.
Literaturo
En la angla literaturo, ĉefe tiu de la 17-a kaj 18-a jarcentoj, okazas ofte mallongaj mencioj de litertabuloj. Pli ol dekduo de konataj aŭtoroj mencias aŭ kornolibrojn aŭ "Criss-cross-rows", inter kiuj William Shakespeare, John Locke, Thomas Carlyle, Edward George Bulwer-Lytton kaj Charlotte Brontë. En la franca literaturo la esprimo "Croix de par Dieu" troviĝas en fabelo de Jean de La Fontaine (Les Devineresses, 1668) kaj en muzika komedio de Molière (Monsieur de Pourceaugnac, 1669).