cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Busswil ĉe Melchnau
Trafiko
Busswil ĉe Melchnau situas komplete flanke de la gravaj trafikvojoj. Al la komunumo kondukas du flankaj vojoj de la kantona vojo de Langenthal al Melchnau kaj mallarĝa kurboriĉa vojo de Madiswil. La plej proksima alveturejo al la svisa aŭotvojo A1 situas proksimume 14 kilometrojn norde apud Rothrist. La komunumo Busswil ĉe Melchnau estas konektita al la publika transportreto per la buslinio de Langenthal al Melchnau. Inter Busswil kaj la iama tramhaltejo de Melchnau la uzado de la buso estas dank al la komunuma ĝeneralpago senpaga por ĉiu.
Historio
La unua dokumenta mencio de Busswil datiĝas el la jaro 1194 kiel Bouswillare. Dum mezepoko bienposedantoj en Busswil estis lokaj senjoraj familioj, inter ili la Senjoroj de Langenstein, kiuj en la jaro 1194 donacis bienon en Busswil al la Monaĥejo Sankt-Urban, ankaŭ la Monaĥejo Sankt-Galo posedis bienojn en Busswil. Ĝis la reformacio Busswil apartenis al la grandparoĥo Grossdietwil, ek de la reformacio al la paroĥo Melchnau. Kiel parto de la Senjorujo Grünenberg en la jaro 1480 Busswil fariĝis havaĵo de la urbo Berno, kiu ĝis atribuis al la tribunalo de Melchnau kaj la kamparvoktejo Aarwangen. Dum la tempo de la Helveta Respubliko de 1798 ĝis 1803 Busswil apartenis al la distrikto Langenthal. En 1803 ĝi estis atribuita al la distrikto Aarwangen, kiu en la jaro 2010 estis integrita al la administra distrikto Supra Argovio.
Hervé Marly
Hervé Marly estas aŭtoro de tabulludo.
Las Plassas
Las Plassas - jen itale, sarde Is Pràtzas - estas komunumo de Italio. Ĝi apartenas al la aŭtonoma regiono Sardio, situas en la suda parto de la insulo kaj ekde aprilo 2021 estas parto de la refondita administra unuo provinco Mez-Kampidano (Medio Campidano, Campidanu de Mesu). Antaŭe ĝi kvin jarojn estis parto de la provinco Sud-Sardio kaj antaŭ 2016 apartenis al la tiam malfondita sama provinco Mez-Kampidano. Laŭ la stato de en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². Najbaraj komunumoj estas Barumini, Pauli Arbarei, Tuili, Villamar kaj Villanovafranca.
Kristana patrono de la komunumo estas la sankta, kies memortago sekve estas la komunuma festotago.
Habsburgo AG
Geografio
La vilaĝo Habsburgo situas oriente de la monto Wülpelsberg sur kies pinto situas la prakastelo de la Habsburgoj. La norda flanko de Wülpelsberg deklive falas al la valo de la rivero Aro (rivero), dum oriente kaj sude etentiĝas iomete oblikva altebenaĵo kun la nomo Birrfeld.
Najbaraj komunumoj
La komunumo Habsburgo limas en nordo al Brugg, en oriento al Hausen, en sudo al Scherz, kaj en okcidento al Schinznach-Bad.
Trafiko
La komunumo Habsburgo situas flanke de la trafikvojoj. Ĝi atingeblas per loka trafikvojo ek de Brugg kaj Scherz, sur kiu ankaŭ cirkulas poŝtaŭto, kiu konektas la komunumon al la publika trafikreto.
La nacia svisa aŭtovojo A3 pasas en tunelo kun longeco de 1,2 km sub la komunumo. La plej proksima alveturejo al ĝi troviĝas en distanco de proksimume 4 km en Brugg.
Historio
La unua dokumenta mencio de Habsburgo datiĝas el la jaro 1027 kiel Habesbur kaj Habesburch.
Diversaj trovaĵoj indikas, ke en la loko jam en la bronzepoko kaj dum la tempo de la romianoj setlis homoj. Proksimume en la jaro 1020 Radbot, Grafo de Kletgovio, konstruigis la kastelon sur la monto Wülpelsberg, kiu laŭ la legendo portis la nomon Habichtsburg (en Esperanto: Akcipitro-Kastelo) kaj kiu poste fariĝis la prakastelo de la dinastio de la Habsburgoj. Kiam la Habsburgoj fariĝis grava reganta dinastio, la kastelo ne plu taŭgis kiel familia sidejo kaj estis pruntedonita al servantoj.
En la jaro 1415 la bernanoj konkeris Argovion kaj forĉasis la Habsburgojn el sia pralando. La loko ricevis plurfoje novajn posedantojn kaj falis en la jaro 1528 sub la administrado de la kamparvokto de Königsfelden. En marto 1798 Argovio estis liberigita dum la Helveta Revolucio de la berna servuteco kaj ek de tiam la vilaĝo Habsburgo apartenas al la nove fondita Kantono Argovio.
Walcote
Walcote estas vilaĝo en la angla graflando Leicestershire. Ĝi situas ĉe la A4304 vojo ĉirkaŭ 3 kilometoj oriente de la urbo Lutterworth kaj du kilometroj oriente de la vojkruciĝo 20 de la M1 aŭtovojo. Ĝi estas la ĉefa setlejo en la civila paroĥejo de Misterton with Walcote kaj formas parton de la distrikto Harborough.
Naskiĝintoj
William Masters naskiĝis tie en 1831.
Eksteraj ligiloj
Koordinatoj: 52.448°N, -1.166°W
Brdo
Nomon Brdo portas pluraj lokoj:
municipoj kaj partoj de municipoj:
montoj:
Turbenthal
Turbenthal estas komunumo en la distrikto Vinterturo, Kantono Zuriko, Svislando. Ĝi havis 4050 loĝantojn je la 31-a de decembro 2007.
Geografio
Turbenthal situas en la Tössvalo en la Zurika Oberlando. La komunumo kun 25,07 km² estas laŭteritorie unu el la plej grandaj zurikaj komunumoj. Al ĝi apartenas entute 10 vilaĝoj, nome Hutzikon, Landenberg (kie troviĝas la Ruino Breitenlandenberg, Neubrunn, Oberhofen, Ramsberg, Schmidrüti, Seelmatten, Steinenbach, Tablat kaj Turbenthal.
En oriento sur la limo kun la turgovia komunumo Bichelsee-Balterswil situas la lageto Bichelsee.
Trafiko
Turbenthal troviĝas ĉe la trajnlino de la iama Tössval-Fervojo, kiu nuntempe apartenas al la Svisaj Federaciaj Fervojoj kaj sur kiu linio nuntempe cirkulas la regiona trajnlinio S26 de la Zurika Trafik-Unio.
Vidindaĵoj
Sur monteto supre de la vilaĝo situas la Burgruino Schauenberg.
Preĝejo Sankta Kruco (Miercurea Ciuc)
Preĝejo de Sankta Kruco estas romkatolika preĝejo en Rumanio, en urbo Miercurea Ciuc, kie ĝi estas la plej malnova romkatolika preĝejo.
Turbenthal
Historio
Unua skriba mencio de la komunumo datiĝas el dokumento de la Monaĥejo Sankt-Galo el la jaro 825 post Kristo sub la nomo Turbatuntale.
Preĝejo Sankta Kruco (Miercurea Ciuc)
Historio
La paroĥo fondiĝis en 1751, la preĝejo pretiĝis post 7 jaroj. En 1784 defenda muro konstruiĝis. En 1916 la paroĥo cindriĝis pro incendio.
Konstruaĵo
La preĝejo havas unusolan turon sub la ĉefenirejo. La konstruaĵo mem estas oficiale Monumento historia. Por la hodiaŭa loĝantaro tiu malgranda preĝejo ne sufiĉis, tial apude konstruis provizoran lignan preĝejon (tiu jam malkonstruiĝis), poste en la komenco pli grandan preĝejon.
Turbenthal
Historio
Ĝis la mezo de la 15-a jarcento Turbenthal estis posedaĵo de la Grafoj de Kiburgo kaj poste Habsburgoj kaj fariĝis en la jaro 1452 per la vendo posedaĵo de la urbo Zuriko.
En la jaro 1930 la dek municipoj Hutzikon, Landenberg, Neubrunn, Oberhofen, Ramsberg, Schmidrüti, Seelmatten, Steinenbach, Tablat kaj Turbenthal estis kunigitaj al la hodiaŭa politika komunumo Turbenthal.
Naoki Arimura
Naoki Arimura (有村 直紀, n. ) estas japana futbalisto.
Li futbalis ĉe Cerezo Osaka.
Guðmundur Bjarnason
Guðmundur Bjarnason  (Guðmundur Kristján Bjarnason) (naskiĝinta la 9-an de oktobro 1944) estas islanda politikisto, kiu havis la postenojn de diversaj ministroj.
NGC 5037
NGC 5037 (aliaj indikoj — MCG -3-34-29, IRAS13123-1619, PGC 46078) estas galaksio en konstelacio Virgo.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Ingibjörg Sólrún Gísladóttir
Ingibjörg Sólrún Gísladóttir  (naskiĝinta la 31-an de decembro 1954) estas islanda politikistino, kiu estis urbestro de Rejkjaviko 1994-2003 kaj oficis de 2006 ĝis 2009 kiel eksteraferministro. Ŝi estas partiestro de la Alianco ekde 2005.
Ingibjörg aktivis en la Virina partio kaj estis parlamentano 1991-1994.
En 1994 la centraj kaj maldekstraj partioj en la rejkjavika urbestraro decidis kunigi en la tiujara voĉdonado por klopodi rompi la preskaŭ seninterrompitan urbestraran plejparton de la Sendependecpartio ekde ĝia ekesto en 1930. Ingibjörg Sólrún Gísladóttir unuanime elektiĝis kiel la urbestra kandidato de la kunlaborantaj partioj. Ŝi estis sukcesa, kaj reelektiĝis en 1998 kaj 2002. Estis ĝenerala opinio ke la populareco de Ingibjörg Sólrún mem tre grave kontribuis al la sukceso de la multpartia kunlaboro.
Kiam ŝi kanditatiĝis kiel parlamentano en 2005 por la intertempe fondita Alianco, ŝi estis devigita rezigni kiel urbestro, ĉar la aliaj partioj partoprenantaj en la urbestra kunlaboro (Progrespartio kaj Maldekstraj verduloj) opiniis ke la urbestro de tiu kunlaboro de tri partioj ne povus esti ano de iu unu de la tri.
Preskaŭ samtempe kun la komenco de la financa krizo en Islando, ŝi diagnostiĝis kun cerba tumoro. Intertempe troviĝis ke temas pri bonema tumoro. Tamen, ŝi decidis ne esti ministro en la mallongtempa registaro de ŝia partio kaj Maldekstraj verduloj (plifruigata parlament-voĉdonado okazos en printempo 2009).
8-a de marto 2009 Ingibjörg anoncis ke ŝi nek volas daŭri sian partiestrecon post la venonta ĉefkunveno de la Alianco (kiam okazos estrarelektoj) fine de marto, nek kandidatiĝas por la parlamentvoĉdonado en la printempo 2009 pro sanaj kialoj. Unu semajno antaŭe ŝi rezistis al premo rezigni kaj ne kandidatiĝi pro la financa krizo, kaj anoncis ke ŝi partoprenos en la enpartia kandidatlistordiga voĉdonado en ŝia elekto-distrikto.
Suona
La suona (唢 唢 aŭ 呐 呐, nome 嗩 嗩 aŭ 吶 吶, ), nomata ankaŭ laba (喇叭) aŭ haidi (海笛) estas ligna blovinstrumento kun duobla anĉo simila al ŝalmo de la Hanoj de Ĉinio.
Priskribo
Ĝi havas altan kaj tre akutan sonon kaj estas uzata ofte de la ensembloj de tradicia ĉina muziko, partikulare de tiuj kiuj ludas subĉiele. Temas pri grava instrumento por la tradicia popola muziko de la nordo de Ĉinio, partikulare ĉe la provincoj Ŝandongo kaj Henano, kie dum multa tempo estis uzata por festoj aŭ por militaj celoj. Ĝi krome estas uzata por nuptoj, funebroj kaj procesioj kombine kun ŝengoj, gongoj, tamburoj kaj aliaj instrumentoj. Tiuj ensembloj de vento kaj perkuto ricevas la nomon de ĉuida aŭ guĉui. Konata versio de la suona estas la ĉina korneto, instrumento kiu estas tre uzata kiel melodia elemento nepra por la "konga santiaga", tipo de popolmuziko same nepra por popolaj festoj en la orienta regiono de Kubo, kies ĉefurbo estas Santiago de Cuba, kaj de tie ties nomo "santiaga".
Ĉaka ortalo
La Ĉaka ortalo, Grizkola ortalo (laŭ la latina scienca nomo Ortalis canicollis]) aŭ Ĉaka ĉaĉalako surloke estas specio de birdo de la familio Kracedoj kiu estas parenca de la aŭstralaziaj nestamasuloj.
Disvastiĝo kaj vivejo
Ĝi troviĝas en Argentino, Bolivio, Brazilo, Paragvajo, kaj Urugvajo. Ties natura biotopo estas subtropikaj aŭ tropikaj sekaj arbaroj kaj humidaj arbaroj de malaltaj teroj.
Aspekto
Temas pri grizecbruna kokeca birdospecio pli malhela (bruna) ĉe kapo, kolo, dorso, flugiloj kaj vosto, kaj pli hela ĉe ventro kaj ruĝecbruna ĉe suba ventro. La beko kaj la kruroj esta flavecaj. Estas brilruĝaj ĉirkaŭokula nuda (senpluma) haŭtaĵo kaj mentona sako.
Kutimaro
Tiu neotropisa specio vivas en grandaj grupoj, ripozas sur arbobranĉoj kaj estas bruema. Foje alvokas samtempe multaj ekzempleroj, kaj tio estas aŭdata el distanco de ĝis 2 km; la masklo elvokas per registro de unu okono pli malgrave ol la ino. Kiam ili kantas grupe, malfacilas distingi kiom da ili kantas. Humore lokanoj distingas onomatopee: masklo "quiero matar" (mi volas murdi), ino "quiero casar" (mi volas edziniĝi).
Parencaj de kokoj, ĉiuj ortaloj estas troe ĉasataj. Ili vivas kaj surgrunde kaj en arboj, kaj manĝas foliojn, fruktojn, semojn, florojn, raŭpojn, lacertojn. Kaze de sekego, multaj arboj senfoliiĝas kaj floras (kiaj Vitex cymosa), kaj tiam tiuj ĉaĉalakoj estas observeblaj dum ili manĝas florojn kie koko ne atingas. La semoj plej ofte trapasas la digeston sen putriĝi, pro tio la specio funkcias kiel arbodisvastigantoj.
La ino demetas 4 ovojn, kiuj estas kovataj dum 28 tagoj. Du tagojn post eloviĝo, la idoj ekhavas plumojn.
Pro la formo de la flugiloj, relative malgrandaj kaj rondoformaj, ili bezonas intense flugilfrapadi por trapasi malfermajn areojn. Spite tion, ili trapasas riverojn senprobleme.
La specio estas minacata pro habitatoperdo.
Subspecioj
Estas du agnoskitaj subspecioj:
Rot an der Rot
Rot an der Rot estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Biberach kaj en la distriktaro Tübingen de la federacia lando Baden-Virtembergo. Fine de la komunumo havis  loĝantojn.
Gondeville
Gondeville estas malaperinta franca situanta en departemento Charente, regiono Nova Akvitanio.
Ĝiaj loĝantoj nomiĝas Gondevillois.
Ĝi nun formas parton de Mainxe-Gondeville.
25058 Shanegould
25058 Shanegould estas asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la de la aŭstralia astronomo John Broughton elde la Observatorio de Reedy Creek en Ora Marbordo (Kvinslando, Aŭstralio).
Nomo
Ĝi estis nomata en honoro de la aŭstralia sportnaĝistino Shane Gould, gajnintino de tri oraj medaloj, krom unu arĝenta kaj unu bronza je la Somera Olimpiko 1972 de Munkeno. Ŝi havas la distingon esti la ununura naĝanto, vira aŭ ina, kiu venkis la mondajn rekordojn samtempe ĉe la kvin distancojn de libera naĝo.
(54401) 2000 LM
(54401) 2000 LM estas tre malgranda, meze hela terrenkonta kaj marsrenkonta amora asteroido malkovrita la de la teamo de la astronomia kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la Laboratorio Lincoln en Socorro (Nov-Meksiko, Usono).
Orbito
Ĝia klinata orbito pasas prokime de tiu de Marso, ĝia marsa MOID estas 0,0700419 AU (10,478 milionoj da km):
Kontraŭe ĝi ne multe prokimiĝas al la Tero, ĝia tera MOID estas taksata, laŭ la fontoj, inter 0,354667 kaj 0,355041 AU (inter 53,057 kaj 53,113 milionoj da km):
Leimen
Leimen estas urbo en la germana lando Baden-Virtembergo, situante en la distrikto Rhein-Neckar kaj en la distriktaro Karlsruhe. Fine de la komunumo havis  loĝantojn. Ĝi situas tuj sude de la urbo Hajdelbergo.
Geografio
Leimen havas areon de 20,64 km² kaj siuas en la sudokcidenta parto de Germanio.
4163 Saaremaa
4163 Saaremaa estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la finnlanda astronomino Liisi Oterma elde la Observatorio de Iso-Heikkilä en Turku.
Nomo
Ĝi ŝuldas sian nomon al la estona insulo Saaremaa en la Balta maro. Tie, 2500 jaroj antaŭ, ferometeorito alfrapis, kreante lagon profundan de 16 m kaj ok aliajn pli malgrandajn kraterojn (vidu ankaŭ 4227 Kaali).
Oni ne konfuzu kun 1012 Sarema.
Charles Goodyear
Charles GOODYEAR (naskiĝis la 29-an de decembro 1800 en New Haven (Konektikuto) (Usono) kaj mortis en Novjorko la 1-an de julio 1860) estis usona kemiisto.
Li estas fama pro la eltrovo de vulkanizado, kiu estas la fundamento de la industria uzo de la gumo.
Bedaŭrinde por li, Thomas Hancock (brita kemiisto, 1786-1865) prenis patenton pri tiu procezo 8 semajnoj pli frue, kaj Charles Goodyear nenion enspezos de sia eltrovaĵo.
Ruinigita, li mortis la 1-an de julio 1860 kaj estas entombigita en Grove Street Cemetery en New Haven.
La usona firmao pri pneŭoj Goodyear Tire & Rubber neniel rilatas kun Charles Goodyear nek kun lia familio.
Elegia distiko
Elegia distiko (el la greka lingvo διστιχον – unuigo de partetoj δισ - dufoje - kaj στίχος - vico, roto; latine: disticus) estas kunaĵo de du versoj, nome unu heksametro kaj alia pentametro, uzata precipe en la elegia poezio de la klasika greka-latina epoko.
La elegia distiko estas formita de du versoj, unu ekzametro kaj la alia pentametro. Se distika povas esti ĉiu strofo konfekciita laŭ la antikva metriko, komponita per du versoj, nun oni aludas al la elegia distiko.
Tendaro
Tendaro estas kampadejo, kies loĝejoj, medicinaj kaj porkorpaj zorgejoj kaj provizejoj konsistas el tendoj.
Ĉiu speco de kampadejo povas estis instalata kiel tendaro, plejofte oni ligas kun la termino ferian kampadejon, en kiu junuloj restas dum sia libertempo. Aliaj kampadejoj ofte konceptitaj kiel tendaroj estas:
La avantaĝo de tendaro estas ĝia rapida starigebleco. Jam mallonge post katastrofoj oni povas konstrui tendarojn kun provizo- kaj dormotendoj. Oni povas rapide ŝanĝi ĝian grandon, etendon kaj lokon.
Elegia distiko
Dekomence tiu distiko ornamadis per malgrandaj skribaĵoj objektojn (vazaro, devotaĵoj, tombojn...) de la ĉiutaga vivo, poste fariĝis vera kaj propra poezia formo.
Tendaro
Tendaroj havas plejofte sanitarajn instalaĵojn rande de la placo kaj en malfronta pozicio al la ĉefa ventdirekto. Ne ĉiam porteblaj necesejoj estas je dispono, pro tio oni ankaŭ devas konstrui simplajn tertruojn kun pluraj sidlokoj („tondrotraboj“) aŭ fekbudoj kun unuopaj sidlokoj. Depende de la speco de tendaro ankaŭ ekzistas malsanulo-tendoj same kiel kuir- kaj manĝotendoj. Tendaroj ofte ankaŭ havas kunvenejoj je taŭga, centra loko.
Okopa remboato
Okopa remboato aŭ okremista boato (mallonge nur okopa aŭ okremista) en rem-sporto estas nomo por ĉiu boato, kiu estas antaŭenigita de ok personoj. Okopa ĉiam havas stiriston. Do entute naŭ personoj sidas en la boato. La mallongigo por la unuremila okopa estas 8+.
Elegia distiko
Elegia distiko en la klasika literaturo
En la latina poezia arto la distiko estis famege uzata de Gajo Valerio Katulo kaj de Albio Tibulo. Tiu lasta estis majstro pri la elegia distiko kaj alestigis internajn rimojn en la pentametro. Sekve Publio Ovidio Nazono poetis en ĉiuj siaj verkoj per elegiaj distikoj, krom en la Metamorfozoj kaj en la poemeto Halieutica, dum ankaŭ Marcialo stampis siajn epigramojn per distika metro.
Okopa remboato
En la eventoj de la monda rema federacio FISA partoprenas nur unuremilaj okopaj. Ĝi estas kune kun la solopa la plej grava kategorio de la remsporto kaj la plej rapida el ĉiuj olimpikaj kategorioj. La okopa estas olimpika kategorio ekde la dua olimpiko en 1900. Por viroj ankaŭ ekzistis malpeza kategorio.
Kiel en ĉiu pluropa boato, bona remteĥnika akomodo inter ĉiuj boatanoj estas pli grava ol persona forto.
Elegia distiko
Skandado de elegia distiko
- U | - U | - || - u u | - u u | -
Okopa remboato
Priskribo
Laŭ FISA la minimuma pezo estas 96 kg por eviti tro multekostajn boatojn. FISA ankaŭ postulas, ke okopaj boatoj devas esti dividebla por transporto. Neniu el la partoj devas esti pli longa ol 11,9 m. Reguloj por la longeco aŭ larĝeco ne ekzistas. Ili estas proksimume 17 ĝis 18 m longa kaj 50 ĝis 60 cm larĝa ĉe la akvosurfaco. La mezuroj dependas de la pezo de la remistoj. Boatoj por pli pezaj remistoj estas pli longaj kaj larĝaj ol boatoj por malpezaj remistoj.
Elegia distiko
Skandado de elegia distiko
O numquam pro me satis indignate Cupido → hekzametro
O in corde meo desidiose puer, → pentametro
Okopa remboato
Priskribo
Ĉar ĝi estas unuremila boato, ambaŭ flankoj havas po kvar elstarilojn. La sportistoj remas alterne triborde kaj baborde. Tradicie la remestro remas per baborda remilo. Nuntempe oni aranĝas la elstarilojn laŭ la individua lerteco, do la remestro ankaŭ povas remi per triborda remilo. Kelkfoje oni uzas la italan elstarilan aranĝon. Ĝi estas aranĝo, en kiu la du mezaj remistoj remas per samflankaj remiloj, por ke la boato ne zigzagu. Ĉe la boatokapo devas troviĝi blanka globo el masiva gumo, kiu preventas tro fortan damaĝon en okazo de kolizio. Ankaŭ tie troviĝas tenilo de la startnumero por regattoj.
La stiristo de la okopa sidas ĉe la boatovosto, ĉar kuŝa sidloko ĉe la boatokapo, kiel en la kvaropa aŭ duopa kun stiristo, estas malpermesata. Krom stiri la boaton per rudro ĉe la stabiligilo, la stiristo ankaŭ okupas sin pri la taktiko. Por esti facile komprenebla por ĉiu boatano, modernaj boatoj havas laŭtparolilan aparaton.
Krom la olimpika unuremila okopa ankaŭ ekzistas duremila okopa. Oni povas uzi la saman korpon, se oni uzas respektivajn elstarilojn. Konkursoj por duremila okopa preskaŭ ne ekzistas.
Olimpiko
Kune kun la solopa la okopa estas la plej grava kategorio de la olimpika remkonkurso. Ĝi unuafoje okazis dum la dua olimpiko en 1900 por viroj kaj ekde tiam en ĉiu olimpiko. Dum la unua olimpiko la remkonkursoj ne okazis pro tro forta vento. En 1976 la virinaj remkonkursoj debutis. Ankaŭ por ili la okopa estas ekde tiam parto de ĉiu olimpiko. Ekde la Olimpiko 1912 en Stokholmo la viroj remas 2.000 m (krom 1948) kaj ekde 1988 ankaŭ la virinoj (antaŭe 1.000 m).
Monda ĉampionado
En la neolimpikaj jaroj la monda ĉampionado estas la plej grava konkurso. Ĝi unuafoje okazis 1962 por viroj kaj ekde 1974 ĉiujare kaj por virinoj. Por viroj ekzistis malpeza kategorio. La vego longas 2.000 m.
Elegia distiko
Skandado de elegia distiko
Quid me, qui miles numquam tu signa reliqui, → ekzametro
Lædis, et in castris vulneror ipse meis? → pentametro.
Mezepoka elegio
Diversaj kristanaj verkistoj, tiuj kiuj sin esprimis poezie, uzis en elegioj la distikon pli/malpli laŭ la metriko de klasikuloj. Ekzemple Maksimiano, Venancio Fortunato himnis tiumetrike dum Alkuino kaj Venerinda Bedo plezuriĝis per tiu versigo. Ofte oni vidas en la ŝtonoj de katedraloj epitafojn kun tiustilaj versoj.
La latina  De tribus puellis (pri la tri junulinoj) de la 12-a jarcento, vaste konata kaj tradukita al diversa vulgaraj lingvoj, estas tipa mezepoka elegia distiko, ĉi-foje en teatra dramo.
Zsuzsa Nyertes
Biografio
Zsuzsa Nyertes akiris diplomon en Teatra Akademio en sia naskiĝurbo en 1983. Ŝi tuj aliĝis al trupo de Teatro Vidám en Budapeŝto, kiun ŝi ne forlasis. Ŝi ludas precipe en kabaretojn kaj muzikalojn. Krom la teatro ŝi estas videbla en la televizio, eĉ en distraj programoj. Ŝi aĝis 42, kiam ŝi nudiĝis en Playboy. Ŝi verkas ankaŭ poemojn, eĉ ŝia poemaro jam aperis. Ŝi ricevis premiojn en 2009, 2014, 2015.
Elegia distiko
Mezepoka elegio
Spertuloj kaj fakuloj trovas spurojn de la elegia metriko ankaŭ en himnoj kaj Sekvencoj de la okcidenta kristana liturgio.
Zsuzsa Nyertes
Biografio
Ŝi havas edzon, ŝi naskis filinon en 1993.
Elegia distiko
Mezepoka elegio
Certe la stilo elegia daŭris longatempe (ekzemple en John Milton, kelkaj verkis rekte en la latina kiel nederlandano latinigito Johannes Secundus, kiu stilis laŭkatule en sia Liber Basiorum (libro de la kisoj).
Plendo
Plendo laŭ PIV estas
Elegia distiko
Moderna literaturo
Giosue Carducci, itala poeto (1835-1909) spure de aliaj antaŭaj poetoj, transigis la distikon en la italan metrikon kombinante, por la ekzametro, prefere sepsilabon paroksitonan (antaŭlaste akcentita) kun naŭsilabo paraksitona, kaj, por la pentametro, sepsilabon aŭ kvinsilabon paroksitonan kun sepsilabo paroksitona. Liaj Odi barbare, fakte, estas strebo anstataŭi la “kvantan” metrikon en tiu akcenta itala.
Plendo
Juro
Aparte en jura lingvaĵo plendo ĉe kortumo estas grava ago protesti kontraŭ sentata maljusto.
Medicino
En medicino la vorto foje uzatas por la ĉefa simptomo, kiu atentigas pacienton pri malsano kaj kiu instigas la pacienton konsulti kuraciston kun la peto forigi la ĝenan fenomenon.
Elegia distiko
Moderna literaturo
Nivele de teknika ellaborado tio altiris admiron, sed la malfacileco aŭskultigi la pezon (longa/kurta ktp), kiuj en preskaŭ ĉiuj modernaj okcidentaj lingvoj perdiĝis, lasis ĝuste tiun admiron ĉe la tre aparte kulturitaj personoj.
Vidu ankaŭ
Latina literaturo
Plendo
Ekzemplaj citaĵoj
Ekzemplaj citaĵoj pri la vortuzo el la frua literaturo de Esperanto estas:
Vidu ankaŭ
la artikolojn ĝemo, lamento, vekrio, sopiro, ploro kaj protesto.
Elegia distiko
Vidu ankaŭ
Greka literaturo
Ĉefverkoj de la literaturo
Bibliografio
^ A. W. Bulloch (1985). "Hellenistic poetry". In P.E. Easterling; Bernard M.W. Knox (eds.). The Hellenistic Period and the Empire. The Cambridge History of Classical Literature. Cambridge: Cambridge University Press. pp. 1–81. doi:10.1017/CHOL9780521210423.019. ISBN 0-521-35984-8.
Lei
Pri la aliaj signifoj de LEI rigardu en LEI.
estas komunumo de Italio. Ĝi apartenas al la insulo kaj administra regiono Sardio kaj al la provinco Nuoro. Laŭ la stato de en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². Kristana patrono estas la sankta Simono Petro, kies memortago sekve estas la komunuma festotago.
Najbaraj komunumoj estas Bolotana kaj Silanus.
József Szentpétery (juvelisto)
József Szentpétery [jOĵef sentpEteri], laŭ hungarlingve kutima nomordo Szentpétery József estis la plej eminenta hungara juvelisto-oraĵisto en la 19-a jarcento. Lia familia nomvarianto estis Szentpéteri.
József Szentpétery naskiĝis la  1781 en Hungara reĝlando, en Rimaszombat (nuntempa Rimavská Sobota en Slovakio). Li mortis la 1862 en Pest (urbo).
Biografio
József Szentpétery komencis lerni la metion en 1794 precipe en Vieno. En 1810 li membriĝis en gildo de juvelistoj en urbo Pest. Lia prezenta majstroverko nun troviĝas en kalvinana preĝejo de Szilvásvárad. Komence li vivis en malriĉeco. Baldaŭe li membriĝis al juvelistaj gildoj de Vieno kaj Besztercebánya, eĉ li apartenis al artistoj en Parizo. Li strebis por abolado de gildoj kaj por alta edukado de laboristoj. Liaj verkoj estas videblaj parte en kalvinanaj preĝejoj, parte en diversaj muzeoj. En 1964 en Budapeŝto okazis ekspozicio pri liaj verkoj.
Manuel Marín
Manuel MARÍN (naskiĝis la 21-an de oktobro 1949 en Ciudad Real, mortis la 4-an de decembro 2017 en Madrido) estis hispana politikisto. Li interalie estis komisionano kaj vicprezidanto en la Eŭropa Komisiono Santer, kiu gvidis la Eŭropan Union de la 23-a de januaro 1995 ĝis la 15-a de marto 1999. En la Eŭropa Komisiono, li prezidis la fakojn Eksteraj rilatoj, rilatoj kun la regionoj Mediteraneo, Latina Ameriko kaj Meza Oriento. Post la demisio de la komisiono Santer, li provizore gvidis la komisionajn laborojn ĝis elekto de nova Eŭropa Komisiono Prodi. Jam antaŭe, li estis komisionano en la unua periodo de la Eŭropa Komisiono Delors inter la jaroj 1985 kaj 1989 kun la fako kunlaboro kaj evoluo. Dum la sekva dua periodo de la Eŭropa Komisiono Delors, inter la jaroj 1989 kaj 1993, li respondecis pri la sama fako, kaj pri la tria periodo de la komisiono Delors inter la jaroj 1993 kaj 1995 tutsame. Manuel Marín estis membro de la socialisma partio PSOE de Hispanio.
En 2000 li elektiĝis membro de la hispana parlamento Congreso de los Diputados; de 2004 ĝis 2008 li estis ties prezidanto.
Tujono
Artemiso estis la nomo de la greka ĉasdiino al kiu la absinto, ĉefa ingredienco de la drinkaĵo, estis foroferita laŭ ĝia natura formo, sen la aldono de kolorigiloj, nur kun alkoholo farita el cerealoj krom la herboj Artemisia absinthium, fenkolo kaj la anizo el unua kvalito.
Kvankam ĝi estas pli bone konata kiel kemia substanco en la absinta drinkaĵo, antaŭnelongaj studoj malkaŝis ke la absinto enhavas nur etajn kvantojn da tujono, do, estas neprobable ke la tujono respondecas pri la supozeblaj halucinaj efektoj de la absinto.
Fontoj
Tujono ekzistas en multenombraj plantoj, tiel kiel en arboj de la genro tujo, el kie ĝi prenis la nomon; Cupressus nootkatensis, kelkaj juniperoj, Artemisia vulgaris, Origano, Oficina salvio, Tanacetum vulgare kaj pli rimarkinde en la Artemisia absinthium.
Historio
Dro. Pierre Ordinaire (1741-1819) estis franca kuracisto, kiu, vivinte en Svisio, oni kreditas pri la kreado de eliksiro alte alkohola: la absinto. La drinkaĵo estas miksaĵo da herboj kaj populariĝis en Francio inter la 19-a kaj 20-a jarcentoj pro ties vasta uzo inter la parizaj artistoj. Ĝi estis malpermesita en 1915, sed, nuntempe ĝi reviviĝas en la tuta Eŭropo pro tio ke la Eŭropa Unio ree rajtigis la komercon kaj distribuadon de la likvoro.
La longa vojaĝo de la tujono komencis antaŭ multaj jaroj,en 1845, kiam ĝi estis unuafoje izolita el la absintoleo, sed, ĝis tiu epoko tre bone akceptita. En 1864, Dro. Valentino Magnano (1835-1916) komencis studi la alkoholaĵon kaj la oleo de la absintoplanto. Dro. Valentino komencis arestante du kobajojn ene de vitrokaso kun du ujoj: unu enhavante alkoholon kaj alia kun absintoleo. La unua kobajo kun alkoholaĵo nur fariĝis ebria dum la alia ekspociita al la absinto komencis senti konvulsiojn. Ĉi-tiu eksperimento konvinkis Magnanon ke la absinto estis pli danĝera ol la pura alkoholaĵo, sed multaj restis skeptikaj.
Eventuale, tujono estis izolita kiel la kaŭzanto de ĉi-reakcioj. Magnan plu studis 250 alkoholtrouzantojn kaj li konstatis ke tiuj kiuj drinkis absinton senkonsciiĝis kaj sentis halucinaĵojn. Sub la lumo de la modernaj evidentaĵoj, tiuj konkludoj estas kontesteblaj, pro tio ke ili baziĝas sur la nekompleta komprenado de aliaj komponaĵoj kaj malsanoj, kaj nebuligitaj pri la kredo de Magnano ke la alkoholo kaj la absinto estis degenerantaj la francan popolon. Post kiam la absinto estis malpermesita, la esploroj ne plu okazis ĝis la jardeko 1970, kiam la brita scienca ĵurnalo "Nature" publikigis artikolon komparante la molekula formulo de la tujono al tiu de la kvarhidrokanabinolo, pli konata kiel THC, la ĉefa psikoaktiva substanco trovata en la la kanabo, kaj supozeble kondutante sin laŭ sama maniero en la cerbo, elĉenigante la miton ke la tujono estis iu kanabinoido.
Reakcioj
Tujono tute diferenciĝas el la kamforo kaj la fenĉono en la formiĝo de aldona produkto kun la sulfita acido. Kun la hidroksolamino, ĝi estigas okzimon kiu fandiĝas je 54 °C-55 °C korespondanta al la beta-tujono, dum la okzimo de la alfa-tujono estas likvaĵo. Laŭ Otto Wallach (1847-1931), kiam la tujono reakcias kun la "fosfora kvinklorido", la kristaleca okzimo ŝanĝas al izookzimo kiu fandiĝas je 90 °C, kaj kiam varmigita kun alkohola solvaĵo de sulfata acido ĝi fariĝas karvakrilamino. Kun la duonkarbazido, la alfa-tujono estigas duonkarbazonon kiu fandiĝas inter 186 °C kaj 188 °C. Same ekzistas ia amorfa modifaĵo kiu fandiĝas inter 174 °C kaj 175 °C, kaj kiu povas spontanee ŝanĝiĝi en pli stabila romba formo kiu fandiĝas inter 170 °C kaj 172 °C.
Sub reduktigo la tujono transformiĝas en tuĵila alkoholo (C10H18O). Kiam oksidigita kun kalia permanganato, tujono estigas saturitan ketonacidon (C10H16O3), konata kiel tuĵaketonata acido, kiu fandiĝas inter 75 °C kaj 76 °C. Kiam varmigita aŭ vakue distilita, ĝi facile ŝanĝiĝas en la nesaturita beta-tujaketonata acido kiu fandiĝas inter 78 °C kaj 79 °C. Kiam reakcianta kun la hipobromita acido la koresponda dukarboksilata acido estiĝas, el kiu la alfa-acido fandiĝas je 141.5 °C kaj la beta-acido inter 116 °C kaj 118 °C.
Plantoj kiuj enhavas tujonon
<Gallery> Illicium_verum_2006-10-17.jpg| Pimpinella anisum Artemisia_absinthium_P1210748.jpg| Artemisia absinthium Artemisia tilesii (7833472536).jpg| Artemisia tilesii Artemisia_vulgaris_-_K%C3%B6hler%E2%80%93s_Medizinal-Pflanzen-016.jpg| Artemisia vulgaris Cupressus_nootkatensis_5879.JPG| Cipresacoj Artemisia_dracunculus1.jpg| Estragono Juniperus_communis_cones.jpg| Junipero Rosmarinus_officinalis_-_K%C3%B6hler%E2%80%93s_Medizinal-Pflanzen-258.jpg| Oficina rosmareno Salvia_officinalis0.jpg| Oficina salvio Origanum_vulgare_-_harilik_pune.jpg| Origano Illustration_Tanacetum_vulgare0.jpg| Tanacetum vulgare Thuja_standishii.jpg| Tujo </Gallery> </Center>
Izomeroj de la tujono
<Gallery> Geranial_Citral_A.svg| Geranialo Fenchon_Enantiomers_Structural_Formulae.png| Fenĉono Camphor_Enantiomers_V.1.svg| Kamforo Carveol.png| Karveolo Piperitone 3D.png| Piperitono Pulegone 3D.png| Pulegono </Gallery> </Center>
Vidu ankaŭ
<Gallery> Absinthe-glass.jpg| Absinto Cedre-large.jpg| Cedro Cedrol 2D.png| Cedrolo Semicarbazide.png| Duonkarbazido Semicarbazone.png| Duonkarbazono (+)-(1R,2R,4S)-alpha-Fenchol (CAS 2217-02-9) Structural Formulae.png| Fenĉolo Fenchon_Enantiomers_Structural_Formulae.png| Fenĉono Phosphorus-pentachloride-3D-balls.png| Fosfora kvinklorido Hydroxylamine 3D.png| Hidroksolamino Hypobromous-acid-3D-vdW.png| Hipobromita acido Cannabis_sativa_Koehler_drawing.jpg| Kanabo (S)-Carvone.svg| Karvono Tetrahydrocannabinol.svg| Kvarhidro- kanabinolo Macro_cannabis_bud.jpg| Mariĥuano Ketoxime.svg| Okzimo Thujene3D.png| Tujeno Thujyl alcohol 2D.png| Tujila alkoholo Koehler1887-PimpinellaAnisum.jpg| Pierre Ordinaire (1741-1819) Justus_von_Liebig_NIH.jpg| Justo de Libiko (1803-1873) %C3%89tienne_Carjat,_Portrait_of_Charles_Baudelaire,_circa_1862.jpg| Charles Baudelaire (1821-1867) %C3%89douard_Manet-crop.jpg| Édouard Manet (1832-1883) Edgar_Degas_self_portrait_1855.jpeg| Edgar Degas (1834-1917) Valentin_Magnan.jpg| Valentin Magnan (1835-1916) Allium_sativum_Woodwill_1793.jpg| Friedrich Semmler (1836-1931) Netsurf17_-_Paul_Verlaine.png| Paul Verlaine (1844-1896) Otto Wallach 1910.jpg| Otto Wallach (1847-1931) Vincent_van_Gogh_-_Self-Portrait_-_Google_Art_Project_(454045).jpg| Vincent van Gogh (1853-1890) Kondakov,_Ivan_Lavrent%27evich.jpg| Ivan Kondakov (1857-1931) Photolautrec.jpg| Henri de Toulouse-Lautrec (1864-1901) Lev_Chugaev.jpg| Лев Чугаев (1873-1922) </Gallery> </Center>
Kolumbarbulo
La Kolumbarbulo (Psilopogon pyrolophus) estas birdospecio de la familio de Aziaj barbuloj aŭ Megalaimedoj. La barbuloj estas grupo de preskaŭpaserinaj birdoj kun tutmonda tropika distribuado. Ili ricevas tiun familian nomon pro la bridoj aŭ harecplumoj kiuj ĉirkaŭas iliajn fortikajn bekojn. Tiu ĉi specio estas monotipa (ununura specio) ene de la genro Psilopogon.
Temas pri birdo ĝenerale verdeca, pli hela kaj flaveca en brusto kaj ventro ol en pli malhelverdaj flugiloj, dorso, femuroj kaj vosto. Ili montras ege rimarkindan buntan kapon kun multaj diverskoloraj partoj, nome nigreca kolumo el la supra brusto al la nuko, kio nomigas la specion. Sur ĝi antaŭe estas mallarĝa flava gorĝostrio kiu markas la helverdan mentonon kaj la helgrizajn vangojn. Ĉirkaŭ la okuloj estas ĝis naŭ diferenckoloraj partoj, kiuj vere buntigas tiun parton: nome la nigreca nukoparto de la kolumo sekvas antaŭen al la frunto, sed tiu sekvo interrompiĝas inter la frunto kaj la krono per horizontala helgriza strio kiu iras de helverda brovo al la kontraŭa. La nigra areo de la frunto sekvas suben inter la beko kaj la okuloj ĉirkaŭante la bekobazon; krome ĉirkaŭ la malhelgrenatkolora okuliriso estas grizeca okulringo kie elstaras flava marko supre kaj blanka marko sube. La kruroj estas grizecaj kaj la beko eburkolora, sed kun griza ringo en la duono kaj montrante klare la bridoplumojn.
Tiu ĉi specio troviĝas en Indonezio, Malajzio kaj Tajlando. Ilia natura habitato estas la subtropikaj aŭ tropikaj humidaj arbaroj de malaltaj teroj kaj subtropikaj aŭ tropikaj humidaj montetoj.
<br style="clear:both">
Valea Mare (Băbeni, Vâlcea)
Valea Mare [valja nmare] estas vilâgo en la rumana distrikto Vâlcea. Administre ĝi apartenas al la urbo Băbeni, kiu situas du kilometrojn norde.
Valea Mare (komunumo, Vâlcea)
Valea Mare situas 7 kilometrojn nord-oriente de Bălcești, sur la maldekstra (orienta) bordo de la rivero Cerna. La distrikta vojo DJ643B ligas la partojn de la komunumo. Per la komunuma vojo DC68 atingeblas la alia bordo de Cerna kaj la nacia vojo DN65C.
Konduto
En psikologio, antropologio kaj biologio, konduto estas la agoj aŭ reagoj de objekto aŭ organismo rilate al la medio kaj al ties stimuloj. Laŭ PIV, konduto estas maniero, laŭ kiu oni kondutas kaj konduti estas agi iamaniere en siaj rilatoj kun aliaj homoj. Konduto povas esti konscia aŭ senkonscia, malkaŝa aŭ kaŝa, publika aŭ privata, libervola aŭ nelibervola.
La scienco kiu studas la konduton kaj la animalan kondutaron aŭ kutimaron estas la etologio kaj la sciencio kiu studas la konduton el la vidpunkto de la evoluo estas la kondutekologio. Se temas pri la homa konduto, oni parolas precipe pri la agoj aŭ reagoj de individuo rilate al alia aŭ al la socio.
Difinoj
La konduto de la specioj estas studata de la etologio kiu formas parton kaj de la biologio kaj de la eksperimenta psikologio. En psikologio, la termino aplikiĝas nur rilate al animaloj kun kogna sistemo sufiĉe kompleksa.
En sociaj sciencoj la konduto inkludas krom psikologiajn aspektojn, ankaŭ genetikajn, kulturajn, sociologiajn kaj ekonomiajn aspektojn.
En popola parolmaniero, ne en scienca parolmaniero, la termino "konduto" havas difinan konotacion. Personon, inklude socian grupon, kiel sumo de personoj, oni difinas kaj klasigas laŭ ties kondutojn, eble pli ol laŭ ties ideoj, kaj tio jam utilas por fiksi la esperojn tiurilate.
Ĉi-sube, kelkaj difinoj de la koncepto de «konduto», elprenitaj de la nuntempa scienca literaturo:
Oni observu, ke tiuj diversaj difinoj ne referencas entute la saman aferon, verŝajne ĉar ili estis difinitaj el ekstera sinteno rilate al la studata objekto, kaj ke iliaj aŭtoroj devenas el diferencaj sciencaj fakoj.
Centra problemaro de la koncepto
La ĉefaj faktoroj de vivulo kiuj estas rekte rilataaj kun tiu movkapablo estas: la organizado, la movado, la limo kaj la organismo. La organizado estas ĉefa kaj fundamenta faktoro de vivulo: ĉiu vivulo estas strukturo tre organizita. La misorganizado okazigas la morton. La organizita movado evitas la morton. La movado estas alia fundamenta faktoro de vivulo: preskaŭ ĉiuj elementoj de viva strukturo estas en konstanta movado. La movoĉeso okazigas la morton. La limo same estas fundamenta faktoro de vivulo: ĉiuj vivuloj havas eksterajn limojn kaj ofte nombrajn internajn limojn. La nuligo de limoj okazigas la morton. La organismo estas vivanta strukturo nur per la ekzisto de limoj kaj de organizitaj movadoj.
Biologio
Pli larĝa difino de konduto, aplikebla al plantoj kaj al aliaj organismoj, estas simila al la koncepto de "fenotipa plastikeco". Ĝi priskribas konduton kiel respondo al evento aŭ mediŝanĝo dum la daŭro de la vivo de individuo, diference el aliaj fiziologiaj aŭ biokemiaj ŝanĝoj kiuj okazas pli rapide, kaj ekskludante ŝanĝojn kiuj estas rezulto de disvolvigo (ontogenezo).
Kondutoj povas esti denaskaj aŭ lernitaj el la medio.
Homa konduto
Oni kredas, ke la homa konduto estas influita de la endokrina sistemo kaj de la nerva sistemo. Plej ofte oni kredas, ke la komplekseco en la konduto de organismo estas rilata al la komplekseco de ties nerva sistemo. Ĝenerale, organismoj kun pli kompleksaj nervaj sistemoj havas pli grandan kapablon por lerno novajn respondojn kaj tiel alĝustigi ties konduton.
Adapta konduto
Adapta konduto estas konduto kiu ebligas personon (kutime uzata en la kunteksto de infanoj) vivi en sia socia ĉirkaŭaĵo kun plej granda sukceso kaj laŭeble malmultaj konfliktoj kun aliaj. La termino uzatas en la areoj de psikologio kaj edukado. Adapta konduto rilatas al ĉiutagaj kapabloj aŭ taskoj kiujn la "averaĝa" persono kapablas plenumi.
Kontraste, maladapta konduto estas speco de konduto, kiu estas ofte uzata por redukti sian anksion, sed la rezulto estas malfunkcia kaj neproduktiva. Ekzemple, eviti situaciojn ĉar iu persono havas nerealismajn timojn povas komence redukti la anksion de la persono, sed ĝi ne helpas mildigi la realan problemon longtempe. Maladapta konduto estas ofte utiligita kiel indikilo de mensa malsano aŭ misfunkcio, ĉar ĝia taksado estas relative libera de subjektiveco. Tamen, multaj kondutoj konsiderataj moralaj povas esti maladaptaj.
Konduto ĉe vivularoj
Inter la ses regnoj aktuale agnoskitaj (animaloj, fungoj, vegetaloj, protistoj, arkeoj, bakterioj), oni observas kondutojn esence ĉe animaloj, kaj, pli limigite, ĉe protistoj. Tamen, kelkaj kazoj de movoj specife organizitaj por agi en la ekstero de la organismo povas esti observataj ankaŭ en la aliaj regnoj.
Konduto ĉe plantoj
La vegetala konduto estas fenomeno tre limigita. La vegetala movado dependas esence el la hidrodinamika mekanismo de la turgeco. «Variado de turgeco de ĉeloj tre lokigitaj de nombraj plantojn produktas movon de organoj, kiel la fermado de petaloj de floroj (lilio) aŭ de folioloj (diversaj papilionaceoj, aŭ, pli spektakle, la sensitivo), aŭ la movoj de la stamenoj (ordinara berberiso), aŭ la movado de la tentakul-kaptiloj de folioj de murdoplantoj ktp.» (Dauta J. 1999).
Ĉe vegetaloj, la tipa ekzemplo de movoj specife organizaj kun funkcio rilata al la medio estas la movoj por fermo de la kaptiloj de la karnovoraj plantoj (dioneoj, drozeroj ktp.). Ĉe la Muŝkaptulo (Dionaea muscipula), tiu mekanismo funkcias pere de tri malgrandaj haroj kiuj troviĝas sur la ventra parto de la folio. Kiam insekto venas sur la ventra surfaco de la muŝkapta dioneo kaj tuŝas unu de tiuj malgrandaj haretoj, elektra signalo estas sendita, kio okazigas la fermon de la planto en malpli ol unu sekundo. La agitado de la insekto helpas la kompletan fermadon de la planto kaj la sekrecion de la digestenzimoj kiuj permesos mortigi kaj digesti la insekton. Detala klarigo kaj animacia prezentaĵo de la strukturoj kaj de la funkciantaj mekanismoj en tiu konduto de predado estas disponeblaj sur la retejo www.carnibase.com. Ĉe la Rondfolia drozero (Drosera rotundifolia), la bordo kaj supra flanko de la folioj estas komponitaj de ruĝecaj haretoj kiuj estas trempitaj je viskoza, gluiĝema substanco nomita "mucilago". Tiu sekrecio altiras la insektojn kaj kiam ili ekripozis sur la folioj, tiuj estas kaptitaj de la gluiĝema substanco. La agitado de la insekto kiel barakto por liberiĝi okazigas la fermon de la folio, pro la movado de la haretoj kiuj direktas sin al la insekto.
La reago de la plantoj fronte al sona stimulado
Pluraj sciencistoj interesiĝas pri la demando ĉu kelkaj specioj de plantoj povus reagi al la sono kaj pri kiuj estus la efikoj rezultintaj. Inter la studitaj plantoj estas troveblaj Chrysanthemum callus, nome specio de krizantemo. Ĉe tiu specio, la sciencistoj povis observi pliiĝon de la ĉela aktiviteco pro la efiko de sono. Tio supozigas pliigon de la enirado de jonoj H+ en la ĉeloj. Tiu aktiveco ludas multnombrajn rolojn kiel la kresko kaj la reago al la mediaj stimuloj. Kontraste, kiam oni direktas la sonon rekte sur la pumpiloj (suĉiloj) kiuj permesas la eniradon de jonoj H+, oni povis noti, ke la ĉela aktiveco malpliiĝas. Oni povas tial kompreni, ke la ĉela aktiveco rilatas al serio de biokemiaj ragoj, ofte helpitaj de jonoj Ca2+. Krome, oni pruvis, ke la ĉela aktiveco estas tre sensiva al la koncentrado de jonoj Ca2+ kaj ke tiu koncentrigo pliiĝas pro la efiko de sono. Tial, je pli granda estas la koncentrado en jonoj Ca2+, des pli granda estas la enirado de la jonoj H+ en la ĉeloj. Tial, oni povas kompreni ke, ĉe Chrysanthemum callus, la sono stimulas la pliigo de la jonoj Ca2+, kio helpas la pliigon de la ĉela aktiveco de la planto.
Tiu reago estis observata ĉe aliaj tipoj de plantoj, kiel ĉe Desmodium gyrans. Ĉe tiu planto, ĝia ĉela aktiveco okazigas pliigon de la eniro de akvo en la ĉeloj, kio helpas la movadon de ĝiaj malgrandaj flankaj folioj. Tial, oni povas kompreni, ke ĉe tiu plantospecio, la sono permesas la movadon de ĝiaj malgrandaj flankaj folioj pro la fakto ke la ĉela aktiveco, pliiĝanta pro sona stimulo, helpas la eniron de akvo en la ĉeloj kaj ke tiu eniro permesas la movadon de la folioj.
La tialoj kiuj klarigas la movadon de la folioj fronte al la sonstimuloj ĉe kelkaj plantoj restas ankoraŭ ne komplete solvitaj ĝis nuntempe. Kelkaj sciencistoj studas tiun demandon por klopodi trovi respondon. Pluraj hipotezoj estis disvastigitaj por klarigi tiun fenomenon. Inter ili unu el la plej oftaj asertas, ke la movado de la folioj fronte al sonstimulo estus defendorimedo kontraŭ la herbovorulo. Ĉe la sensitivo (Mimosa pudica), la folioj refaldiĝas kiam ili estas tuŝataj kaj tio malpliigas la surfacon de la folio, kio faras tiun malpli manĝinda por la herbovoruloj. Ĉe la diversaj specioj de poploj, la folioj moviĝas je la plej malgranda brizo. Tio helpus la forigon de la herbovoraj insektoj kiuj manĝas la foliojn de la planto kaj faligus ilin surgrunden. Eĉ se ili ne falas, la movado de la folioj povus interrompi la manĝadon fare de la insektoj. Krome, la ripeta movado de la folioj povus malkuraĝigi la herbovorajn insektojn veni sur la folioj. Tial, oni povas kompreni per tiuj supraj ekzemploj ke la movado de la folioj estas bona rimedo por protekti sin fronte al la herbovorado. Tial, ne estas malfidinda hipotezo kredi, ke la movado de la folioj fronte al sonstimulo estus defendorimedo fronte al la herbovorado. Por ekzemplo, la bruo de la flugiloj de insekto okazigus la movadon de la folioj de la planto, evitanta tiel ties veno. Tamen, la sciencistoj devas pluigi siajn esplorojn por determini la precizan tialon de la movado de la folioj fronte al sonstimuloj.
Konduto en psikologio
Teknike, en psikologio, la konduto difiniĝas laŭ du manieroj:
Ad libitum
Ad libitum povas rilati al:
André Luís Neitzke
André Luís Neitzke (n. ) estas brazila futbalisto.
Konduto
Konduto en psikologio
La konduto en homa estaĵo individua (kaj ĉe aliaj organismoj kaj eĉ mekanismoj) enkadriĝas ene de klaso, el kiu kelkaj konduteroj estas oftaj, dum kelkaj maloftaj.
André Luís Neitzke
Li futbalis ĉe Cerezo Osaka kaj Tokushima Vortis.
Konduto
Konduto en psikologio
La ĝeneralaj teorioj kiuj klopodas klarigi pri la deveno de la konduto agresema/violenta en la homa estaĵo, povas aplikiĝi por klopodi komprenigi la violentan kondutaron de la geknaboj en la lernejo. Ĉiuj tiuj alproksimiĝoj grupiĝas en du grandaj linioj teoriaj: la teorioj aktivaj aŭ denaskaj kaj teorioj reaktivaj aŭ mediaj. La teorioj aktivaj aŭ denaskaj konsideras, ke la agresemo estas organika aŭ denaska komponanto de la individuo, elementa por ties procezo por adaptiĝo; ekde tiu perspektivo oni konsideras, ke la agresemo havas pozitivan funkcion kaj ke la laboro de edukado konsistas fundamente en la kanaligo de la esprimeco al kondutoj socie pli akcepteblaj. Aliflanke, la teorioj reaktivaj aŭ mediaj elstarigas la rolon de la medio kaj la gravon de la procezoj de lernado en la violenta konduto de la homa estaĵo.
Kutimaro
La konduto de biologia specimeno estas formata de modeloj de stabila kondutaro, perita de la evolucio, ŝirmita kaj pluigita de la genetiko. Tiu konduto manifestiĝas tra ties adaptaj kvalitoj, ene de kunteksto aŭ komunumo. Ĝi estas fizika observebla indikilo de la internaj procezoj de la individuo.
Psikosociaj aspektoj
La socia akceptado de konduto estas taksita de la sociaj normoj kaj regulita de variaj rimedoj de socia kontrolo. La konduto de la personoj estas studata de variaj fakoj, inklude la psikologion, la sociologion kaj la antropologion en la kazo de la homa konduto, kaj la etologion kiu ampleksigas ties studadon al la tuta animala regno.
Konduta genetiko
Konduta genetiko studas la rolon de mediaj kaj genetikaj influoj sur la konduto, kun subfakoj specializitaj en la fokuso al la konduta genetiko ĉu de homoj ĉu de animaloj. Krom uzado de metodologioj por kompreni la naturon kaj devenon de la individuaj diferencoj de la konduto, la fako de la konduta genetiko estas tre interfaka kaj al ĝi kontribuas sciaro de biologio, neŭroscienco, genetiko, epigenetiko, etologio, psikologio kaj statistiko. Krome, la konduta genetiko estas asociata kun la debato inter "naturo kaj eduko".
NGC 5038
NGC 5038 (aliaj indikoj — MCG -3-34-31, IRAS13123-1541, PGC 46081) estas galaksio en konstelacio Virgo.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Konduto
Konduto de la sociaj sistemoj
La socia strukturo estas la modelo de rilatoj, sintenoj kaj nombro de personoj kiuj formas la socian organizadon de loĝantaro, ĉu de malgranda grupo ĉu de tuta socio. La rilatoj okazas ĉiam kiam la personoj implikiĝas en modeloj de interagado kontinua relative stabilaj. La sintenoj (socia statuso) konsistas en lokoj rekonataj en la reto de sociaj rilatoj kiuj kunportas esperojn de konduto, nomataj roloj. Normoj kaj reguloj estas metitaj por garantii, ke oni vivu laŭ la alto de la esperoj de la socia rolo, kaj oni aplikas kaj pozitivajn kaj negativajn punojn por sekurigi ke tiuj estu plenumataj. La normoj kaj reguloj estas la esprimo observebla de la valoroj de socia sistemo partikulara. La roloj, normoj kaj valoroj devas integriĝi en sistemo por ke tiu estu komplete funkciema.