cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Danioj
Unuaj kontaktoj
Pastro kun protestantisma pastoro kaj rabeno gvidis ceremonion por la viktimoj de la kraŝo el ferdeko de aviadilo rondfluganta super la valo. Venonta fremda vizaĝo apartenis al Van Stone, misiisto de usona Kristana kaj misiista alianco (KMA), kiu ĉi tien saltis per paraŝuto. Post la dua mondmilito KMA komencis kun kateĥisma laboro. Ĝi proklamis, ke ĝi havas plenan rajton el la firmamento por invado ĝis Baliem.
Unuan misiistan stacion ili fondis en Hetegima el aluvioj kaj ili nomigis ĝin transplantaĵo de usona komforto en Valon de kanibaloj. Post 7 monatoj ili konstruis alterigejon. Jam la ekspedicio de Archbold mortigis du daniojn. Turnigado je kredo estas onidire malfacila tasko, inter alia pro malemo de danioj el odoro de blankulaj korpoj. Kiam ili iris ien, la misiistoj estis postulitaj, por ke ili tenu en surventa flanko. La misiistoj proklamis, ke danioj estas "la plej malmola problemo por solvi ĝin". En 1958 ĉi tien venis katolikaj misiistoj de franciska ordeno kaj en februaro de 1960 ĉe Piramidoj ili jam bruligis religiajn objektojn. Ducent metroj longa ŝtiparo el fetiĉoj ekbrulis per flamoj. La bruligadon partoprenis 25 000 danioj, sed la kredo de antaŭuloj estas firme enradikiĝinta. En sanga milito de triboj en 1966 falis 125 viktimoj. Mallonga eksplodo de perforto evoluis longan ritan militon. Registaraj intervenoj alportis en la militojn ŝanĝojn.
Solena ritualo
Du milite kolorigitaj viroj alportas porkon al pafonto, kiu antaŭ la vira kabaneto pilamo atendas kun pafarko. Ekpafo el la pafarko rituale mortigas ĝin, sago trovis por si la vojon en la pulmon de la porko. La pafinto ekboris per la elstaranta sago en la malfortiĝanta porko, la ŝaŭmiĝinta sango fluas el la vundo. La juna belulo kun kolĉeno de ornamigaj konkoj baler ankoraŭ stariĝos sur la porkon, por ke la sango pli ŝprucu. Ili metos la estingiĝintan kreitulon per la kapo direkte al la pilamo kaj krucigos ĝiajn kruraĉojn por doni signon al spiritoj. Tiel komandas jaraj tradicioj kaj kutimoj. Altrudiĝema hundo prilekas la sangon sur la malfortiĝinta porko, al kiu ili fortranĉos ĝiajn orelojn kaj voston. La oreloj estas nepuraj, ili ne devas resti en la vilaĝo, la voston sur banana folio ili metos flanken por vilaĝestro.
Atentemo de ĉiuj koncentriĝos al batalonto, kiu havas aprajn dentegojn el la naza septo levitaj. La septo estas truigita per dorno kaj ili trapuŝas tra ĝi senĉese pli kaj pli fortajn branĉetojn, ĝis kiam la aperturo estas sufiĉe granda por la apra dentego. La harojn li havas ŝmiritaj per porka graso, el nigraruĝa diademo eliras ornamitaj plumoj, sur la verto estas hirtigita pluma ornamaĵo. Lia korpo brilas pro graso kolorigita per fulgoj, sur la kolo pendas walimo el ŝelo kaj konkoj de cipreoj, kiuj ŝirmas antaŭ malbonaj spiritoj. Ĉar konketoj el cipreoj servas kiel monunuo, la kolĉeno estas samtempe ankaŭ "monujo". La muskolojn de la brakoj emfazigas teken, braceleto el hunda hararo kaj polipodio. Sur la peniso li havas surigita botelkukurbon kaj sur ties finaĵo voston de kuskuso. La nudaj piedoj surpaŝas sur ligneton, la manoj estas tirantaj branĉon de ratano, kiu rapide glitas sur seka ligneto kun entranĉo. Post mallonga klopoda frotado komencas fumiĝi de la ligneto, plenmano da seka herbo kaptas fajrerojn. Sorĉa spirado sorĉigas unuajn malkuraĝajn flametojn, ni estas atestantoj de naskiĝo de fajro. Vojo al ties estiĝo estas malnova milojn da jaroj, ni sufiĉis forgesi ĝin. La fajro estas naskiĝanta sen civilizaj senbezonaĵoj, alumetoj ne estas bezonaj, la elemento estas sendita el ĉielo. La malsataj flamoj prilekas la porkon bruligante la haregojn. Al vorto venas bambua tranĉilo, kiu tranĉas la haŭton de la nigra porko. Ili komencas tranĉi ambaŭflanke de la buŝego, la tranĉo daŭrigas ĉirkaŭ la ventro kaj inter la kruroj ĝis la anuso. Ŝtonhakilo lerte porciumas la porkon...
Porko uam
Porko uam estas la plej grava posedaĵo, kiu mezurigas la prezon de virino. Por bona fianĉino estas ankaŭ kvin porkoj, ĉe malforta tio estas male. Pro la porkoj oni gvidas militojn. Ĉiu parto de la porko estas manĝebla, per la sango oni ŝmiras sorĉajn signojn, la vosto kaj la dentegoj servas por ornamaĵoj, la skroto kaj la peniso de virporkoj forpelas malbonajn spiritojn. Se la porkoj ne komencos ludi je bambuaj flutoj bigon, malfacile danioj povas uzi pli.
Latva lingvo
La latva lingvo estas lingvo parolata precipe inter Latvoj en Latvio, kie ĝi estas la oficiala lingvo, kaj ankaŭ de ne-Latvoj en tiu lando. La parolantaro sume inkluzivas ĉirkaŭ 1,5 milionojn da homoj.
Danioj
Mumio
Nigra fumaĵita morto estas en Jiwika, malklara atestinto de pasinteco aspektas mistere al fremduloj. Mabel Mimintok estis granda estro, tial li ricevis honoron esti mumiigita. La sekigita vizaĝo ŝajnas terurplena mieno de ekkrio. Respondoj de indiĝenoj je aĝo de la mumio diferenciĝas, la cifroj kuras ĝis tri cent jaroj. Estas malfacile demandi je la aĝo de avo homojn, kiuj mem ne scias, kiam ili naskiĝis kaj kiom da jaroj ili havas, ĉar ilia nocio pri tempo estas malsama al de aliaj popoloj.
Latva lingvo
La latva estas fleksia lingvo kun multaj analizaj formoj, tri dialektoj, kaj germana sintaksa influo. Estas du genroj en la latva. Ĉiu substantivo fleksias laŭ sep kazoj: nominativo, genitivo, dativo, akuzativo, instrumentalo, lokativo, kaj vokativo.
Danioj
Mumio
En Akima estas fumaĵita granda batalinto Ewrapak Elosarek. Lia sekigita haŭto estas kvazaŭ pergameno kun informoj de la pasinteco, nur scipovi legi en ĝi! La heroo havas la ligitajn krurojn kaj la kapon malĝoje pendigita inter la ŝultroj, eĉ ankaŭ ni povas senhonte palpi lin. Diademo kaj kolĉeno mikak estas donontaj al la vundita mumio gravecon, sed li ne estas certa nek pri sia nomo. Pluajn fumaĵitajn amikojn li havas en Musatafak, Pummo kaj pluaj vilaĝoj... La araba mumiyah – la malfeliĉo esprimas balzamitan korpon, preparita por postmorta konservado. Procedo de fumigado komenciĝas kvin tagoj post la morto. Ili kunligos la kaŭrigitan korpon de mortinto kaj alfiksos ĝin super la fajro. Ili konservas la flamoj dum la tuta semajno, poste ili fumigas ĉiun trian tagon. Sur la haŭto de la ŝveliĝanta korpo surigas pro la varmego vezikoj, kiujn ili trapikas per ratanaj dornoj liberigante la korpajn fluidaĵojn. Virinoj viŝas la korpon per herboj kaj mola ŝelo tiel, por ke nenio el la korprestaĵoj falu, ĉar poste lando englutus la animon de la mortinto. Post semajnoj de la fumigado la korpo sekiĝos je ono de sia pezo.
Latva lingvo
Historio
Ĝis la 16-a jarcento, la latva lingvo evoluis surbaze de la latgala lingvo kun influo de la kurona, la zemgala kaj selona lingvoj (ĉiuj estis baltaj).
Danioj
Tristo kaj forhakado de fingroj
Dum resto de la tago la knabino silente sidas en ŝoko kun la vundita mano supren, por ke komencu resaniĝado. Eĉ tri knabinoj perdos dum sepulto de freŝa sango unu aŭ du fingrojn. Danioj diras, ke la forhakado estas necesa por silentigi spiritojn. La virinoj havas la kripligitaj manojn por la tuta vivo, malgraŭ tio ili faras eĉ fajnajn laborojn. La indonezia registaro lastatempe malpermesas la kutimon, sed la manoj de la virinoj parolas per klara doloriga parolo. Plimulte mankas sur ili kelke da fingroj.
Fatvo
Fatvo (فتوى) (skribita eĉ en esperantaj tekstoj ofte Fatwa aŭ Fatwa-o, laŭ nacilingva modelo, eble plua esperantigo fatvao; plurale laŭ arab prononco: fatâwâ, فتاوى) estas islama juĝa ekspertizo, kiu estas eldonita de muftio (specialisto pri islama jurscienco "fikho") pri iu speciala temo. Ĝenerale, la fatvo estas ellasita pro peto de unuopulo aŭ juristo (mustafti) por klarigi la demandon. Ĉar la sunaana islamo ne havas klerikaron, ne ekzistas akceptitaj kutimoj pri tio, kiu rajtas eldoni fatvon kaj kiu ne; kelkaj islamaj eruditoj pensas sin troŝarĝitaj per petoj.
Danioj
Virinoj
La virinoj havas la eniron en viran kabaneton malpermesita, dum ceremonioj ili sidas aparte de la viroj. Sole la viroj manĝas viandon, la virinoj gustumos ĝin sole dum geedziĝo. La patrino de la fianĉino ricevos honoron akcepti porkan voston, kiu alie estas destinita por tribestro. La virino mamnutras unue infanon, poste iam ankaŭ porkidon.
Latva lingvo
Historio
La plej malnovaj ekzemploj de latvalingva skribaĵo estis el 1585-jara kateĥismo.
Danioj
Virinoj
Dum kvinjara seksa abstino la edzo alkondukas por si alian edzinon, dependas de riĉeco esprimita per kvanto de porkoj. "Patrinon" nomas infanoj ankaŭ al pluaj edzinoj de sia patro. La beleco ne estas principa dum elektado de virino, oni taksas forton kaj kapablon zorgi pri porkoj, infanoj kaj kampetoj (en vico de graveco). Ekde la kvina jaro la knabinoj komencas porti jupeton thali, kiun post la geedziĝo anstataŭos jupo de orkideaj fibroj jogal firme ĉirkaŭvolvita ĉirkaŭ la koksoj. La mamoj estas nudigitaj, la pugo neniam. Virinaj bastonoj, malmoligitaj per fajro kaj servantaj por prilabori la teron por kulturado, havas akrigitan finaĵon, por ke oni povu defendi sin per ili. La virino havas la ploron kaŝita por soliĝinta nasko kaj sepultojn, kie ili laŭ tradicio amputis ŝian artikon de la fingro. Sur la dorsoj senĉese pendas noken, reto el rulĉifitaj fibroj. Ili kolorigas ilin per flavaj kaj blankaj naturkoloroj, ruĝa momion estas el mineralo. Diademon awirihik ili finas en privateco de la kabaneto, ĉar neniu devas ekvidi tion. La reto noken estas unusola ornamaĵo, kiu en malvarmo iom varmigas. Ĝi ŝirmas la pugon de la virino antaŭ spiritoj.
Seksa vivo
''La virinoj suĉas el ni nian virecon, ilia ĉeesto pli malfortigas! Ili elsuĉos nin tute! Ni devas eviti al la virinoj!'' Tio estas la plej oftaj reagoj de la viroj je la virinoj. Seksa vivo estas unu el la plej grandaj misteroj de Gvineo, danioj ne havas grandan intereson por ĝi. Kvin jaroj post naskiĝo de infano nenia seksa vivo. Ili strikte konservis tabuon. Se virino gravediĝus pli baldaŭ, tio estus granda honto. Ne temas pri devigita celibato, kiel alie ĉe vidvinoj kaj religiaj asketoj. En Granda Valo ĉiuj konservis abstinon. Malmulte da virinoj havas pli ol du infanojn, estas ĉi tie nek antikoncipo nek abortoj nek murdoj de novnaskitoj. Okcidenta seksa libido liberiĝas per seksumado aŭ per alia malpli atrakta maniero, kvin jaroj sen seksa vivo aspektas strange. Duono de la viroj havas pli da edzinoj kaj ili povus seksumi kun alia virino. Sed la edzo pasigas plimulton da tempo kun tiu, kiu naskis al li infanon, la ceterajn li neglektas. Ne estas pli prudenta klarigo de la seksa fasto, la koteko sur la peniso kiel simbolo de sekseco trompos. Vira kabaneto pilamo ne estas kaŭzo por homoseksualeco. (Senedzinuloj iĝas sole kelkaj kripligitoj aŭ imbeciloj.) Mankas pruvoj de alia seksumado, adulto estas rara. Se ĝi malkaŝiĝos, estiĝos ĉirkaŭ ĝi tumulto, sed konfliktoj okazas malofte. Eble ili estas kutimaj, ĉiukaze sukcese kaŝataj. Interrilatoj inter la viroj kaj la virinoj estas trankvilaj, sed neniam amplenaj, karesado kun escepto de hazardaj tuŝoj ne ekzistas. Spiritoj eldevigus la seksajn paŭzojn.
Schönwalde
Schönwalde havas diversajn signifojn:
Latva lingvo
Klasifiko
La latva estas unu el du ankoraŭ ekzistantaj baltaj lingvoj, subgrupo de la hindeŭropa lingvaro. Kaj la latva kaj speciale la litova estas konsiderataj kiel la plej arĥaikaj el la ankoraŭ parolataj hindeŭropaj lingvoj. La plej parencaj aliaj hindeŭropaj lingvoj estas la slava kaj ĝermana lingvaroj.
Fatvo
Pro la multaj fatvoj, povas aperi kontraŭdiraj kaj konkuraj fatvoj.
En landoj kun islama juro, fatvojn eldonas la nacia religia gvidanto. Ofte li aŭ ŝi faras tion kun konsento de la registaro. En tiuj kazoj ĝi preskaŭ ne estas retirebla kaj havas la rangon de ŝtata leĝo.
21588 Gianelli
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de Gabrielle Alyce Gianelli, kiu gajnis la duan rangon en la Intel International Science and Engineering Fair de 2006 pro sia projekto pri kosma scienco. Ŝi ankaŭ ricevis la Premion Intel Young Scientist Award. Ŝi estis lernantino ĉe la Lake Highland Preparatory School en Orlando (Florido, Usono).
Latva lingvo
Alfabeto kaj prononco
Kiel la plejparto de hindeŭropaj lingvoj, la latva uzas modifitan latinan alfabeton kiu enhavas 33 literojn. La alfabeto, kiel Esperanto, ne uzas la literojn q, w, x, kaj y, sed ĝi aldonis la literojn ā, č, ē, ģ, ī, ķ, ļ, ņ, š, ū, kaj ž. Ō estas uzata nur en la latgala dialekto, ĉar ĝia oficiala uzo finiĝis dum la 1940-oj. Preskaŭ ĉiu fonemo havas propran literon, tial oni preskaŭ ĉiam povas scii la prononcon de vorto kiam oni legas ĝin. Nur la distingo inter /e/ kaj /ɛ/ kutime ne estas skribe notata.
Danioj
Kotekoj
La kotekoj estas unusolaj vestoj de la nudaj viroj. Tio estas ĉizitaj botelkukurboj de lagenario. Latina lagenaria malkaŝas botelon, la plej disvastigitan ujon. Oni en tuta mondo portas en ĝi akvon, sangon kaj grason, la ujo el la botelkukurbo estas nemalhavebla. Formas ĝin ŝtono, kiun oni pendigas sur kreskantan botelkukurbon. Mallarĝa aŭ larĝa, dependas de tio, kian ŝtonon oni kien pendigos. El la maturiĝinta frukto ili elprenos pulpon kaj la botelkukurbo ligneskiĝas, la koteko por peniso estas preparita. La ekara vorto koteko estas pli konata ol dania esprimo horim. La beleco estas nur demando de eleganco. La ĉi tieaj beluloj estas multe pli ornamemaj ol la virinoj, ili komplike aldonas sur la korpojn ornamaĵojn. La kapojn de batalantoj ornamas peltoj, konkoj, bestaj dentegoj kaj birda plumaro. Kolĉeno walimo el konkoj nassa havas bazon el ŝelaj fibroj, kiujn ili rulĉifigas sur la femuroj ĝis la tempo, kiam kreiĝos ŝnureto por teksado de strio. Danioj tro ofte ne lavas sin, por ke ili ne kolerigu malbonajn spiritojn en la akvo. Ili timas travadejojn en riveroj. La ornamaĵoj estas iliaj unusolaj vestoj. Ili ne ŝirmas antaŭ malvarmo, tavolo de porka graso kaj fulgoj estas sur la korpo kontraŭ ĝi. Spirito povas eniri en homon tra la anuso, tial pendas tie ŝnureto aŭ folio. La botelkukurboj surigitaj sur la peniso estas sube alligitaj ĉirkaŭ testikoj. Rektigitaj tenas ilin ŝnureto el orkideoj tirita ĉirkaŭ la talio. Ĝi diferenciĝas per longeco, formo kaj ornamaĵoj laŭ diversaj etnoj. Kelkaj kotekoj iĝas praktikaj tabakujoj, aliaj estas pentritaj kiel kristnaska ovo. La viroj demetas la kotekojn sole pisonte kaj koitonte. Kial ingoj por penisoj? Respondo de indiĝenoj estadas senruze malarmiganta: "Danioj portas tiel la kotekojn de pratempoj!"
Fatvo
En landoj, kie la ŝario ne validas, alfrontas kredantaj islamanoj ofte du kontraŭdirajn fatvojn. Tiukaze ili sekvas la propran religian gvidanton.
Latva lingvo
Konsonantoj
La literoj h kaj f aperas nur en fremdaj aŭ pruntvortoj.
Fatvo
En januaro de 2005, la iraka ŝijaa gvidanto Ali Al-Sistani eldonis fatvon pri la deviga partopreno en la parlamentaj balotoj.
Latva lingvo
Vokaloj
La latva distingas en propraj vortoj kvin vokalajn fonemojn, el kiuj // kaj // estas kutime skribataj same kiel e. Nur en tiel nomata etendita ortografio ili estas distingataj, sed malsame depende de la aŭtoroj. En pruntaj kaj fremdaj vortoj povas aldoniĝi plia vokalo //. Ĉiuj aliaj vokaloj estas anstataŭataj en la latva.
Danioj
Pli bone ne kompreni?
La rivero Baliem kun la tribo Dani estas la plej granda malkovriga sensacio de la 20-a jarcento. Reveno kontraŭ tempo tie, kie la pasinteco ankoraŭ ne finis. Nuda regno de leĝoj de ĝangalo kun mirindaj homoj en mirinda mondo. La triboj vivas milojn da jaroj izolitaj de siaj najbaroj. Apartigas ilin diversaj lingvoj kaj primitiva politiko de venĝo, en kiu ne estas spaco por pardono. Neniu eliros el la propra valo pro timo el atako. Ni klopodas ekkoni la interesajn indiĝenojn, ni lernas kompreni ilin. Iliaj ekkonoj pri ni estas idealigitaj. Tiaj ni devus esti, sed ni ne estas. Atakas milionoj da demandoj! Kelkajn forblokas lingva bariero, por aliaj ni ne trovos kuraĝon... Sed malsato pri respondoj estas grandega. Ni estas serĉantaj kaj nur iam ni estas trovantaj respondojn. Novaj veroj videbligos absurdecon de niaj malplenaj vortoj kaj gestoj. La ekkono povas havi ankaŭ amaran epiteton, ĝi kapablas ekdolori. En la fino ni defendas al vero, kiun ni tiom serĉis. Ni ne volas allasi ĝin, ni estas mienantaj, ke ni ne vidas ĝin. Iam estas pli bone ne kompreni...
Latva lingvo
Vokaloj
La vokaloj kun makrono (do ā, ē, ī kaj ū) estas prononcataj longe, kontraŭe la normalaj vokaloj estas tre mallongaj, je la vortofino oftejeg apenaŭ aŭdeblaj.
Danioj
Pli bone ne kompreni?
Ekde la malkovro de danioj ĉiu jaro fortranĉas pecon de origino. Kiam ĝi fortranĉos lastan? Antaŭ kvardek jaroj danioj ŝokis la mondon. Ni scias, kiaj ili estis, kiaj ili estas... sed kiaj ili estos?... Ĉu ili restos?
Latva lingvo
Vokaloj
La o estas prononcata en origine latvaj vortoj kiel diftongo [], en pruntvortoj plej ofte kiel [] aŭ []. Ĉar la diftongoj ne povas esti longaj aŭ mallongaj, ne ekzistas la o kun makrono en la latva skribo.
Krome mallongaj senakcentaj vokaloj povas esti reduktataj, ekz. bija „li estis“ estas prononcata [] anstataŭ []. Kaj vokaloj povas esti eĉ senvoĉaj, ekz. cilvēki estas prononcata kiel [] anstataŭ [].
Akcentado
La akcento, kun kelkaj esceptoj, estas sur la unua silabo.
Substantivoj
Laŭ Holst la latva lingvo havas ĉe ambaŭ genroj po 3 deklinaciajn klasojn, kiujn Holst distingas per markaj vokaloj, dum ke aliaj aŭtoroj malsame nombras ilin.
Ĉe virgenraj substantivoj Holst distingas la klason a, klason u kaj klason i, dum ke ĉe ingenraj li distingas la klason a, la klason e kaj la klason i. Ĉiuj klasoj havas du numerojn kaj la ses kazojn nominativo, genitivo, dativo, akuzativo, lokativo kaj vokativo. Kelkaj fontoj ankoraŭ mencias apartan instrumentalon, kiun Holst ne aparte mencias en la priskribo de la kaza sistemo. Ĝi en la singularo koincidas kun la akuzativo, dum ke en la pluralo ĝi koincidas kun la dativo.
Sano. Strategio por ŝanĝo
'Sano. Strategio por ŝanĝo' estas fakverko de Mário M. Chaves pri socia medicino eldonita de Brazila Esperanto-Ligo en 1988, kaj tradukita de Paulo Sérgio Viana el la originala portugallingva titolo Saúde: uma estratégia de mudança.
Latva lingvo
Adjektivoj
La adjektivo estas fleksiata laŭ kvin kategorioj:
Sano. Strategio por ŝanĝo
En tiu verko, la aŭtoro uzas ne nur sian longan kaj valoran sperton en la teknika helpo de Fondaĵo Kellogg kaj aliaj organoj, sed ankaŭ kaj precipe siajn multajn kontaktojn kaj partoprenojn en la pluraj ŝanĝoj, kiuj nun okazas en la mondo. Li helpas ĉiujn, fakuloj kaj nefakuloj, ordigi sian penson kaj metodigi sian agandon cele al socia sano.
Doktoro CHAVES permesis ne nur la senkopirajtan tradukon al Esperanto, sed ankaŭ la tradukojn pere de Esperanto al aliaj lingvoj.
Latva lingvo
Verboj
Laŭ Holst la verbo distingas ĉe la finitaj formoj tri personojn, du numerojn (singularo kaj pluralo), tri tempojn (prezenco, preterito, futuro) kaj du modojn (indikativo, imperativo). Komuna trajto kun la aliaj baltaj lingvoj estas, ke ĉe la tria persono ne okazas distingo laŭ la numero.
Krome ekzistas sufiĉe da infinitaj formoj, nome infinitivo, verba substantivo, formoj kun modo-similaj funkcioj kaj participoj. Laŭ Holst la kondicionalo estas infinita formo, ĉar ĝi ne varias laŭ persono nek numero.
Holst distingas tri konjugaciajn klasojn laŭ indikaj literoj:
Ekzempla teksto
La Patro Nia latve :
Korovajoj
Korowai estas etna grupo de indiĝenoj vivanta en Indonezio, en Nov-Gvineo.
Korowai (ankaŭ arbaj homoj) estas neatingeblaj, ili vivas en pluvpraarbaro tiel, kiel dioj kreis ilin, sur arbaj domoj. Ili ne volas veni en kontakton kun civilizo nek kun aliaj triboj. Povas esti da ili eble kvindek diversaj klanoj. Ilia ĉasejo en blinda parto de insulo plena de marĉoj ne kaŝas malkovritajn trezorojn. Parto de korovanoj vivas malantaŭ nevidebla limo, kiun registaro nomas Pacification Line. Ĝi estas desegnita en nenia mapo, ties proksimecon oni ekkonos laŭ fortiĝanta silento kaj kreskanta rezisto de homoj kontraŭ entruduloj. Sajakhoj kaj pluaj triboj ankoraŭ ne havas sperton kun fremduloj. La ĝangalo konas nenian pli rapidan tempon de movado ol irado. Rado ĉi tie ankoraŭ ne estis inventita. Por kio ĝi estus ĉi tie? La maldensiĝanta ĝangalo signifas forhakejon, kiun forhakis homoj. En malproksimeco aperas unua arba kabaneto! La budo estas kiel parazita epitifo surgluita sur arbo alte en arbokronoj en simbiozo de homoj kaj nuboj. Ĉe Korowai venkis la vivo alte en kronoj de praarbaraj grandeguloj. Sen ŝnuroj kaj najloj ili kapablas pendigi siajn kabanetojn el ratano kaj saguo sur arbotrunkojn. Ili malproksimiĝas al la tero, kie voras ĉion fungoj, termitoj kaj bakterioj. Ili forkuras de malamikoj kaj malariaj kuloj supren, supre estas trankvilo. Kunigilo kun la tero estas sole stango kun entranĉoj.
Kabaneto en firmamento
La mondo de Korowai estas tro fermita kaj estas malfacile kompreni al ĝi. La teritorio de arbaj homoj estas la plej sovaĝa. Provoj veni en la regionon ne estis multaj. Kelkaj finis pli antaŭe, ol ili propre komenciĝis, alie okazis limigitaj kontaktoj. Pli netrairebla ol koto kaj ĥaoso de lianoj estas densejo de sorĉoj, kulpo kaj venĝo. Ĉiu erara paŝo, malforteco kaj nefinpensita reago povas alporti morton! Korowai kaj Kombai transloĝiĝas, la kabanetoj ne estas konstruaĵo por eternaj tempoj. Ĝis arbokronoj peligas ilin timo el kuloj kaj homoj. Se ili estas en disputo, ili konstruas kabanetojn danĝere alte. Kiam la disputo egaliĝos, ili povas transloĝiĝi malpli alten. La alteco de kabanetoj malkaŝas, ĉu superas timo el homoj aŭ la naturo. En paco sinkas ankaŭ la kabanetoj. Por ĉiu estas necese forhaki en la ĝangalo forhakejon, nur kun la forhakejo naskiĝas homa ekzistado. Al najbaroj kondukas marŝo tra marĉoj kaj kreskaĵaro de galeria praarbaro. Indiĝenoj kapablas pendigi siajn loĝejojn ĝis inter nubojn, la plej alta budeto tronas eble kvardek metroj super la tero. Al normalaj mortuloj haltas spirado, tute supren grimpos sole korovanoj, al iliaj nudaj korpoj kvazaŭ mankus respekto al la vivo. Sole frenezulo aŭ akrobatistoj kuraĝos grimpi en nubojn post ili. La kabaneto sur arbo estas ankaŭ alte metita mano al fulmo.
Sylvia Hoeks
Sylvia Gertrudis Martyna Hoeks (Maarheeze, 1-an de junio 1983) estas nederlanda aktorino kaj antaŭa fotomodelo. Ŝi antaŭ ĉio estas konata pro la rolo kiel Iris Hoegaarde en la televida serio Overspel (Adulto) (2011-2015).
En 2016 ŝi internacie trarompis: ŝi rolis interalie kun Harrison Ford en la de Denis Villeneuve reĝisorita daŭrigo de la filmo Blade Runner kiu aperis en 2017.
Ivan Efremov
Ivan Antonoviĉ EFREMOV (tiel li mem preferis latinigi sian familinomon, kvankam fonetike ĝusta estus JEFREMOV; Иван Антонович Ефремов; naskita la en Virica, Sankt-Peterburga gubernio; mortinta la  estis rusa paleontologo kaj sciencfikcia verkisto. Li fondis tafonomion, la sciencon pri la ekesto de fosiloj.
En 1976 la soveta astronomo Nikolaj Stepanoviĉ Ĉerniĥ nomis asteroidon 2269 Efremiano laŭ li.
Biografio
1924 — Efremov finas mezlernejon, plenumas ekzamenojn je maristo en Petrogradaj maristaj kursoj. Vojaĝas kiel matroso en la Oĥocka maro kaj ĉe Saĥalino.
1924–1926 — Efremov estas libera aŭskultanto, poste studento de la biologia fako de la Leningrada universitato.
1925–1939 — Efremov estas ano kaj estro de multaj paleontologiaj kaj geologiaj ekspedicioj, plejparte en Siberio kaj Uralo.
1932–1935 — Efremov finas ekstere (t.e. sen vizitado de lekcioj) la Leningradan geologian instituton.
1935 — Efremov ricevas sciencan gradon «kandidato de biologiaj sciencoj» laŭ fako Paleontologio pro aro da sciencaj verkoj.
1937–1959 — Li estas estro de la laboratorio de malsupraj vertebruloj de la Paleontologia instituto de la Akademio de Sciencoj de USSR.
1941 — Efremov defendas doktoran disertaĵon Faŭno de surteraj vertebruloj de mezaj zonoj de permio de USSR. Post komenco de la Granda patriota milito Efremov estas ano de stabo pri evakuado de sciencaj valoraĵoj, poste scienca konsilisto de Urala geologia ekspedicio.
Caja de Muertos (Porto-Riko)
Isla de Caja de Muertos en hispana, insulo de Mortintujo aŭ Ĉerko, estas neloĝata insulo ĉe la suda marbordo de Porto-Riko. La insulo estas protektata kiel Naturrezervejo Caja de Muertos, naturrezervejo, ĉefe pro la trapaso de indiĝenaj testudoj. Ofte videblas marŝantoj kaj banantoj en la insulo, kiun oni povas atingi per pramo el la sektoro La Guancha de Ponce Playa.
Ivan Efremov
Biografio
1942 — Komenco de la literatura agado. Efremov komencas verki unuajn rakontojn.
1943 — Li ricevas rangon de profesoro de paleontologio.
Caja de Muertos (Porto-Riko)
Caja de Muertos situas je 8.4 km sude de la ĉeftero de Porto-Riko kaj estas parto de la submunicipo de Playa.
La insulo estas 2.75 km longa nordoriente-sudokcidente, kaj ĝis 860 m larĝa (560 m averaĝe). Ĝi havas areon de 1.54 km².
Ivan Efremov
Biografio
1945 — Efremov renkontiĝas kun fama verkisto A. N. Tolstoj. Oni elektas Efremov-on ano de la Unio de Verkistoj de USSR.
1947 — Publikiĝas sciencfikcia novelo Stelaj ŝipoj verkita en 1944 (paleontologoj trovas pruvojn pri vizito de eksterteranoj sur la Teron dum la epoko de dinosaŭroj).
1946–1949 — Efremov estas estro de paleontologia ekspedicio de la Akademio de Sciencoj de USSR en Mongolio, en la dezerto Gobio.
1952 — Efremov ricevas la Stalinan (Ŝtatan) premion pro sia scienca verko Tafonomio kaj geologia kroniko, malferminta novajn vojojn en paleontologio.
1957 — Publikiĝas famega sciencfikcia romano La nebulozo de Andromedo (utopio, priskribo de malproksima komunisma estonteco).
1957 — Efremov ricevas honoran diplomon de la Linnea societo en Londono.
1958 — Vojaĝo en Ĉinion laŭ invito de la Akademio de Sciencoj de Ĉinio.
1959 — Publikiĝas sciencfikcia novelo Cor Serpentis, aŭ La Koro de la Serpento (pri fora estonteco: teranoj unuafoje renkontas aliplanedanojn en kosmo).
1959–1972 — Pro kora malsano li ĉesigis la sciencan agadon kaj okupiĝas nur pri beletro.
1963 — Aventura kaj sciencpopulariga romano Eĝo de razilo (aventuroj en Rusio, Suda Afriko, Hindio, filozofiaj pensoj pri naturo de belo, pri internaj kapabloj de homo).
1968 — Sciencfikcia romano Horo de Bovo (utopio kaj malutopio samtempe, priskribo de senelira oligarkia socio kaj de vojoj por savi ĝin el senelirejo, filozofiaj pensoj pri socia evoluo).
1972 — Historia romano Tais el Ateno (pri antikva Helenujo).
1972 — Mortis la 5-an de oktobro.
9299 Vinceteri
9299 Vinceteri estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la usonaj geastronomoj geedzoj Carolyn S. Shoemaker kaj Eugene M. Shoemaker elde la Observatorio de la Monto Palomar (Kantono San Diego, Kalifornio, Usono).
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de Vince kaj Teri Grout, veraj amikoj de "du-kruraj" kaj "kvar-kruraj" estaĵoj. Ili estas malavaraj je sia tempo kaj helpo al ĉiuj, kiuj interesiĝas pri la sporto de hundosledo.
2152 Hanibal
2152 Hanibal estas mezgranda malhela asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la svisa astronomo Paul Wild elde la Observatorio Zimmerwald apud Berno.
Nomo
Ĝi ricevis la nomon de la kartaga ŝtatestro kaj militestro Hanibal Barka.
Torkoj de Leekfrith
La torkoj de Leekfrith (angle: Leekfrith torcs) estas kvar oraj keltaj torkoj el la Ferepoko, malkovritaj en la distrikto Leekfrith, Staffordshire, je decembro 2016 fare de du viroj per metal-detektiloj. La torkoj estas tri koltorkoj kaj unu braktorko, kiuj estis faritaj laŭ la stilo de la La-Tène-kulturo en la nuna Germanio aŭ Francio inter 400 kaj 250 a.K. Ĝi eble estas la trovo de plej antikvaj oraj juveloj en Britio.
Pilgrima kaj golgota kapelo Apoteozo de Sankta Kruco (Rakamaz)
La pilgrima kaj golgota kapelo Sankta Kruco estas sakrala konstruaĵo en urbo Rakamaz (Hungario).
Historio
Dum la mezepoko kirko funkciis en Rakamaz. Iam ĉe rando de la vilaĝo ankaŭ golgoto estis videbla. En la 17-a jarcento en la vilaĝmezo estis artefarita altaĵo, sur kiun oni konstruis dometon por ermitejo. En 1863 la dometo estis trakonstruita kapelo, sed tiam jam estis tie la golgotaj krucoj. Eble tiutempe 14 golgotaj stacioj estis metitaj ĉirkaŭ la kapelon. En la jaroj 1897 kaj 1898 la kapelo estis renovigita kaj pligrandigita. En 1944 la germana armeo detruis la kapelon, kiu estis rekonstruita ĝuste post jardeko. Plenaj renovigaj laboroj okazis en 2014.
Konstruaĵo
La kapelo situas sola sur artefarita altaĵo en herbejo. La fasado estas simetria, meze malsupre la enirejo funkcias, kiun pluvŝirmilo defendas. Pli supre estas malgranda ronda fenestro, apud la enirejo po unu mallarĝaj fenestroj. La plej supre la turo altiĝas kun piramideca turpinto.
La golgotaj stacioj estas malpenaj, ĉar ofte okazis vandalaj detruoj. Tial la staciaj bildoj estas gardataj en sekura loko, sed dum pilgrimoj ili estas remetataj.
Acacia gummifera
Acacia gummifera estas dorna arbusto el la genro Acacia, kiu kreskas en duon-dezertaj regionoj. Ĝi estas hejma en Maroko, kie kelkfoje formas etajn arbarojn ekz. proksime al El Kalaa. Tie formas arbustaron kun Euphorbia resinifera.
Priskribo
Ĝi altas 1-1,5 m, kun 1-1,5 cm longaj blankaj dornoj, kiuj estas ruĝaj june.
La folioj alterne staras, la flavaj floroj staras en globeto. La frukto estas guŝo, longas 10–17 cm, staras unuope aŭ 2-3-ope. La arbusto regeneriĝas per la grajnoj en pluvriĉa sezono.
Uzo
Ĝia ligno estas uzata kiel hejtaĵo, por tenilo de diversaj laboriloj. Ĝiajn foliojn manĝas paŝte kameloj, ŝafoj, kaproj kaj ĉevaloj. Ĝi estas tre grava por la la dezertaj nomadoj.
Rastilo
La rastilo estas agrikultura kaj hortikultura ĝardenilo konsistanta el proksimume 2 metrojn longa tenilo kun traversa bastono havanta vicon da "dentoj" aŭ "fingroj", servanta por kolekti (rasti) falĉitan herbaron, greson, fojnon aŭ ĝardenrubaĵojn, ekzemple falintajn foliojn.
Formoj
La praformo estas la fojnorastilo, kiu por la fojnorikolto jam evoluis en la romia tempo.
Por prilabori flegitajn gazonareojn plej bone taŭgas rastilo kun mallarĝe starantaj elmetalaj fingroj, kiuj kapablas kolekti ankaŭ malgrandajn aĵojn kaj samtempe vertikuti la gazonon.
Popola kulturo
Tiuj komunaj iloj asociiĝas en bonhumoraj anekdotoj kaj ŝercoj kun la bildo de neatentema homo kiu piedpremas la dentojn aŭ fingrojn de rastilo tiele ke la ekstremo de la tenilo frapas sian vizaĝon.
Kamerona Montaro
Kamerona Montaro estas unu el plej etenda montostacioj de Malajzio. Ties grando estas kvazaŭ kiel tiu de Singapuro, ĝi okupas areon de 712 km² en la Titivangsa Montaro.
Norde, ties limo tuŝas tiujn de Kelantano; okcidente, ĝi kunhavas parton de ties bordo kun Perako.
Situanta ĉe la nordokcidenta pinto de Pahango, la “Kameronoj” estas proksimume je 90 km el Ipoh aŭ je ĉirkaŭ 200 km el Kuala-Lumpuro. Ĝi estas la plej malgranda distriktaro en Pahango.
Juva
Juva estas komunumo en Finnlando en provinco Suda Savonio. Ĝia areo estas, el kio estas akvo. En la 31-a de decembro 2020 la komunumo havis 5,932 loĝantojn.
Kamerona Montaro
Ĝi konsistas el tri distriktoj, nome Ringlet (5,165 hektaroj), Tanah Rata (2,081 hektaroj) kaj Ulu Telom (63,981 hektaroj). Ties altoj gamas el 1100 m al 1600 m super marnivelo.
La areo havas diversan loĝantaron de pli ol 38,000 personoj. Ĝi konsistas el bumiputeroj (malajoj (7,321); aliaj (5,668)), malajĉinoj (13,099), malaj hindoj (6,988), nemalajoj (5,193), kaj aliaj (202). Parolataj lingvoj estas malaja, mandarina, tamila kaj angla. Islamo, Budhismo, Taoismo, Hinduismo kaj Kristanismo estas la ĉefaj religioj.
Nova Independência
(oficiale Município de) estas municipo en la subŝtato San-Paŭlio de Brazilo. Ĝi situas en la sudorienta regiono de Brazilo, en la mezoregiono Araçatuba kaj en la mikroregiono Andradina. Laŭ la stato de en la municipo vivis   sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². El tiuj, la nombro de voĉdonrajtuloj en la municipo en estis. La teritorio havas komunan limon kun.
Ferenc Karinthy
Ferenc KARINTHY ([karinti], laŭ hungarlingve kutima nomordo Karinthy Ferenc) estis hungara verkisto, tradukisto kaj dramisto. Lia patro estis Frigyes Karinthy, lia filo estas Márton Karinthy.
Ferenc Karinthy naskiĝis la 2-an de junio 1921 en Budapeŝto. Li mortis la 29-an de februaro 1992 en Budapeŝto.
Biografio
Ferenc Karinthy frekventis Scienca Universitato Péter Pázmányn en sia naskiĝurbo. En 1947 li lernis en Francio, Italio kaj en Svislando, poste li havis postenon en Nacia Teatro (Budapeŝto). Li ĵurnaladis 3 jarojn ekde 1951, poste li laboris en diversaj teatroj havanta gravajn postenojn. Li ofte vojaĝis eksterlande. Li havis 148 teatrajn debutojn, li ricevis premion Kossuth kaj ankaŭ aliajn premiojn pli frue kaj poste.
Václav Zelený
Václav ZELENÝ (27-a de aŭgusto 1825 – 5-a de aprilo 1875) estis ĉeĥa literatura historiisto kaj ĵurnalisto.
Li priskribis la vivon de Josef Jungmann en la libro Život Josefa Jungmanna (La vivo de Josef Jungmann, 1873).
Arondismento Rambouillet
La arondismento de Rambouillet estas franca arondismento en la departemento Yvelines. Ĝi okupas la sudon de la departemento kaj ĝia ĉefurbo estas Rambouillet.
Ĝi enhavas 5 kantonojn kaj 81 komunumojn, kaj ĝi havis 224,453 loĝantojn en 2010.
Ĝemelurba rozo (Erfurt)
La Ĝemelurba rozo (Erfurter Partnerschafts-Rosette) estas surpavima rozo el bronzo montranta ĉiujn 11 ĝemelurbojn de Erfurto. Ĝi troviĝas ĉe la ĉefa enirejo al la Urbodomo de Erfurto.
Priskribo
Inaŭgurits en septembro de 2000 speciala monumento antaŭ la urbodomo de la turingia ĉefurbo: la t.n. Ĝemelurba rozo dokumentas rilatojn amikajn al 11 aliaj grandurboj en la tuta mondo. Sur la bronza slabo estas ordigitaj 11 komunumoj laŭ la ĉiela direkto. Instigis ĝian faradon la tiama adjunkto pri kulturo kaj metalmetiisto Joachim Kaiser; realigis ĝin la erfurta desegnisto kaj grafikisto Jürgen Ellenberg. En majo de 2011 la metalrestaŭristo Karlheinz Hütter kaj la ŝtonskulptisto Danilo Augustin kompletigis la rozon lastfoje per la ĝemelurbo Kati.
Urboj post 1990
Post 1990 la horizonto eketendiĝis trans Eŭropon: San Miguel de Tucumán, Argentino (1993); Shawnee, Kansaso (1993); Ŝuĝoŭo, Ĉinio (2005); Ĥajfo, Israelo (2005); Kati, Malio (2011). La jam ekzistintajn kontakojn oni daŭrigis kun ŝanĝitaj fokusoj. Antaŭ ĉio la partnereco kun la germana urbo Mainz ekfloregis post la politikaj ŝanĝoj: tio havas ankaŭ historiajn kialojn ĉar la ĉefepiskopoj de Mainz dum jarcentoj regis super la urbon Erfurto.
Responsas pri la flegado de la ĝemelurbaj kontaktoj la oficistoj de la urbodoma sekcio Protokolo - Internaciaj rilatoj. Erfurto, kiun helpis en la evoluigo de interurbaj projekto post la Turniĝo la majencanoj, nuntempe mem subtenas aliajn urbojn en la serĉado de partneraj urboj kaj en la pluformado de kontakoj.
Literaturo
Steffen Raßloff: ''100 Denkmale in Erfurt. Geschichte und Geschichten. Mit Fotografien von Sascha Fromm'', (Thüringen Bibliothek. Bd. 11), Essen 2013.
Planá nad Lužnicí
Planá nad Lužnicí estas malgranda urbo de Distrikto Tábor en Ĉeĥio. Vivas ĉi tie.
Pz. VI Tiger
'''Pz. VI Tiger' estis peza tanko de la armeo Wehrmacht'' de Nazia Germanio dum la dua mondilito. Ĝi estis tre kirasita kaj havis kanonon kun kalibro 88 mm-oj. Ekzistas du versioj de la seka tanka generacio de nazioj: "Tigro-I" kaj pli peza (sed pli rompema) "Tigro-II" aŭ "Tigro de reĝo".
Kvankam Nazia Germanio konstruis nur 1350 Tigrojn-I, la tanko estas preskaŭ simbolo de la dua mondmilito. Ĝin apartenis multo da novaj teknikaj ideoj. Ekzemple, "Tigro" estas la unua tanko, kiun oni stiris per la maniero, per kiu oni stiras aŭtomobilon, oni lernis stiri "Tigron" tre rapide (sed "Tigro" ankoraŭ ne kapablis pafi dum movo).
Schloss Auerbach
Ĉe la historia "monta vojo" viciĝas multaj ruinoj de mezepokaj burgoj. La plej bone konservitaj "najbaroj" de la burgo Auerbach estas Schloss Alsbach en rekta distanco de 2,5 kilometroj norde kaj Burg Starkenburg en Heppenheim en distanco de 4 kilometroj sude.
Historio
La burgo en la 13-a jarcento, probable ekde la jaro 1222, konstruiĝis plane kaj nome de la graflando. La celo estis nekonkerebla fortikaĵo por sekurigo de la kontrolo de la sudhesiaj posedaĵoj kaj de la vojimposto sur la nord-suda komerca vojo inter Stutgarto kaj Hajdelbergo sude kaj Darmstadt kaj Frankfurto-ĉe-Majno norde. Taŭga loko estis la pinto de la "malgranda Melibokus", altaĵo tuj sude de la granda najbara monto, loko kiu dum la jarcentoj havis la nomojn Malchen kaj Malschen, Urberg kaj Auerberg. Dum la sekvaj jaroj ekestis la plej signifa fortikaĵo en la "supra graflando Katzenelenbogen". En 1247 la burgo unuafoje menciiĝis en dokumento, kaj en 1257 la unua oficiala dokumento verkiĝis en ĝi.
Inter la montoj Auerberg kaj Melibokus ekde la 11-a jarcento troviĝis kristana ermitejo proksime de fonto, konsiderata mirakle saniga. La konstruintoj de la kastelo Auerbach dum la unua duono de la 13-a jarcento apud la ermitejo konstruis kapelon, kiu iĝis kristana pilgrimejo, kiu unue nomiĝis "Zu den Einsiedeln" ("ĉe la ermitejo"), ekde "Zur Not Gottes" ("mizero de dio").
En 1479 la graflando Katzenelnbogen kaj sekve ankaŭ la kastelo Auerbac pro heredo iĝis parto de la landgraflando Hesio (Landgrafschaft Hessen). Dum la 15-a jarcento la burgo pli kaj pli perdis signifon, jam dum la Tridekjara Milito ĝi ne plu uziĝis armee. Aparte la novaj kanonoj, kiuj pafis kuglojn tra pli granda distanco kaj ebligis ataki la burgajn murojn el la ebenaĵo, dum la burganoj havis la malhelpon treni ĉiujn bezonataĵojn el la valoj al la montopinto, kaŭzis la forlason de la burgo. Dum la sekva jarcento nur la loĝantaro de la proksimaj loĝlokoj Zwingenberg kaj Auerbach en kazo de armea atako serĉis rifuĝon en la burgaj muroj, sed plej ofte sen vera sukceso: Ekzemple dum la jaro 1674 en la Franca-Nederlanda Milito (1672 ĝis 1679) la burgo estis konkerita fare de armeo sub la franca marŝalo Henri de Latour d'Auvergne, kiu masakris la tie fuĝintajn lokulojn kaj bruligis la burgon.
Dum la 18-a jarcento la historia konstruaĵo pli kaj pli disfalis. En 1820 kolapsis la norda turo de la kerna fortikaĵa parto. Sekve lokuloj komencis sekurigi la ruinojn, por bremsi plian disfalon de la konstruaĵo, kaj sub gvido de arkeologoj kaj historiistoj singarde komencis partan rekonstruon, kiu principe daŭras ĝis la nuntempo. La norda turo rekonstruiĝis pli simile al la suda turo ol en la unua versio. En 1888 en la antaŭa korto de la burgo konstruiĝis gastejo, kiu ĉiusezone akceptis vizitantojn, kiuj migre aŭ ĉevalĉare venis por admini la pitoreskajn ruinojn kaj la panoraman vidaĵon tra la rejan ebenaĵo. Elde la 1950-aj jaroj la suda turo ne plu estis grimpebla, ĉar la ligna ŝtuparo tro kadukiĝis. En 1989 kaj 1990 konstruiĝis nova panorama restoracio, kiu ofertas interalie mezepokajn festenojn en aŭtentika etoso kaj kontribuis pliigi la altirecon de la ruino. Krome plurfoje jare okazas mezepokaj kavaliraj turniroj kaj prezentoj de historia metilaborado.
En 2007 la ŝtuparo en la suda turo noviĝis, tiel ke ĝi denove publike alireblas.
Ĉe la deklivo sub la burgo ekde la jaro 1258 kultiviĝas vino. Nuntempe la vitejoj apartenas al la vita areo "Auerbacher Rott" de la vinkultiva regiono Hessische Bergstraße.
La vizito de la ruino senkostas.
Anneux
Anneux estas franca komunumo lokita en la departemento Nord kaj en la regiono Nordo-Kaleza Markolo. Ĝi havis 241 loĝantojn laŭ censo plenumita en 2004.
Geografio
Anneux situas kerne de la natura regiono Cambrésis kaj proksime al ties historia ĉefurbeto, Cambrai. La ĉirkaŭa regiono ĉefe konsistas el malaltaj ebenaĵoj kaj vastaj agroj. Cambrésis situas inter du aliaj, iom pli montetaj regionoj, nome Avesnois oriente kaj Artezo okcidente.
Movo
Movo povas esti:
Anneux
Geografio
Anneux etendiĝas sur 5,44 km².
Historio
Okaze de la municipa baloto de 2008 venkis en la vilaĝo S-ro Roger Oblez, kiu do fariĝis la loka urbestro.
Administrado
Anneux apartenas al la kantono de Marcoing, kies ĉefurbo estas Marcoing. Tiu kantono mem estas parto de la arondismento de Cambrai, unu el la 6 arondismentoj de la departemento Nord.
Mário Chaves
Mário de Magalhães CHAVES, kuracisto, naskiĝis en 1920. Li diplomitiĝis pri odontologio kaj medicino en Rio-de-Ĵanejro kaj frue fariĝis profesoro pri ambaŭ fakoj. Kiel stipendiulo de Fondaĵo Kellogg li magistriĝis pri publika sano en la Universitato de Miĉigano.
Li lanĉis pioniran kurson pri sanitara odontologio en la Universitato de San-Paŭlo, kies lernolibro fariĝis modelo por la odontologiaj fakultatoj de Sudameriko. Li plurjare agadis pri odontologio en OPS (Tutamerika San-Organizo, Vaŝingtono), kiel ties respondeculo pri sanitara odontologio en Latinameriko. Agadis plurjare pri odontologio kaj medicino en MSO (Monda San-Organizo, Ĝenevo), kie interalie li studis la dentan situacion en Afriko kaj ellaboris planon por prizorgo de denta sano en la tuta mondo. Li estis kundirektoro de ALAFO (Latinamerika Asocio de Odontologiaj Fakultatoj) kaj de FEPAFEM (Tutamerika Federacio de Asocioj de Medicin-Facultatoj). Li kundirektis Fondaĵo Kellogg, respondece pri teknika helpo al Latinameriko en ĉiuj kampoj.
Post sia emeritiĝo, Mário ankoraŭ intense laboris por la plibonigo de san-sistemoj de la tuta mondo. Tiucele li partoprenis en la Monda Konferenco okazinta en Edinburgo (1988) por restrukturi la medicinajn fakultatojn por pli bone respondi al la nunaj bezonoj kaj konceptoj, por adekvate sekvi la rekomendojn faritajn en Alma-Ata (1978) kaj por atingi iliajn celojn.
En lia longa kaj riĉa profesia kariero rezultis multaj gravaj libroj kaj artikoloj.
En Esperanto aperis lia verko
Eichholz
Eichholz signifas en la germana lingvo kverka ligno. Samtempe la esprimo signifas normiga ligno.
Geografia nomo
Ĝi estas la nomo de la sekvantaj lokoj:
Familia nomo
Ĝi estas la familia nomo de la sekvantaj personoj:
Kals am Großglockner
Kals am Großglockner estas komunumo de Aŭstrio. Ĝi apartenas al la federacia lando Tirolo kaj al la distrikto Lienz, ties orienta parto. Fine de en la komunumo vivis.
Iŝi
Iŝi estas pronomo por ina ili proponita de Kálmán Kalocsay kaj Gaston Waringhien en tria eldono de Plena Gramatiko de Esperanto (parto 1, paĝ. 72-73, alineo 46, komentario I). Ili citis la biblian tekston Mat. 28:10-11:
''Tiam Jesuo diris al ili (LA VIRINOJ): Ne timu; iru, diru al miaj fratoj, ke ili foriru en Galileon, kaj tie ili min vidos. Kaj dum ili iris...''
Kaj la aŭtoroj demandas ĉu tiu lasta ili signifas "la fratoj" aŭ "la virinoj". Kaj ili proponas por klarigo:
La pronomo ili ne montras sekson.
Laborilo
Oni nomas laboriloj (aŭ instrumento) aĵojn, kies utileco estas plifaciligi mensan aŭ fizikan taskon. Kiam ne estas dubo, oni uzas pli simple la vorton ilo, tiu lasta vorteto havanta pli larĝan signifon.
Agrikulturo, ĉarpentado
Al agrikulturaj iloj apartenas ekzemple:
Al ĉarpentadaj iloj apartenas ekzemple:
Pri aliaj fakoj, vidu la ŝablonojn suben.
Petteri Orpo
Antti Petteri Orpo (naskiĝinta la en Köyliö) estas finna politikisto kaj prezidanto de Nacia koalicio. Li estas membro de parlamento ekde 2007. Antaŭe Orpo estis ministro de agrikulturo kaj arbara mastrumado en registaro de Stubb 2014–2015 kaj ministro pri internaj aferoj en registaro 2015–2016 kaj ministro de financoj 2016–2019. En la jaroj 2012–2014 Orpo estis prezidanto de parlamentogrupo de Nacia koalicio. Pri sia edukado li estas magistro de ŝtatoscienco.
Komisiono Barroso 2
La dua Komisiono Barroso estas la dua Eŭropa Komisiono prezidata de José Manuel Durão Barroso.
Membroj
Klarigo:  [<font style="background-color:#FFE8E8">     ] Maldekstro/Socialistoj - [<font style="background-color:#DDEEFF">     ] Dekstro/Konservativuloj - [<font style="background-color:#FFFFDD">     ] Liberaluloj
Noman Çelebicihan
Noman Çelebicihan (legu Noman Ĉelebiĝiĥan; konata ankaŭ kiel ,ukraine Номан Челебіджихан, arabskribe نومان چلبى جهان‎, naskiĝis en 1885, mortis la 23-an de februaro 1918) estis elstara krime-tatara socia aganto kaj poeto, supera gvidanto de la mallonge ekzistinta Krimea Popola Respubliko, muftio de la krimeaj islamanoj.
Biografio
Noman Çelebicihan naskiĝis en la jaro 1885 en la vilaĝo Büyük Sonaq, troviĝanta en la norda parto de Krimeo. Lia patro, İbraim Çelebi, estis imamo de la loka moskeo. La bazan edukon Çelebicihan ricevis en la loka kaj en Eŭpatoria islam-lernejoj. En la jaro 1908 li alvenis en Istanbulon, kie li ricevis superajn juran kaj teologian edukojn.
Dum la vivo en Istanbulo li aktive partoprenas en la socia vivo kaj (kun)fondas kelkajn organizojn:
Post fino de la Istanbula universitato Çelebicihan daŭrigis la studadon en Sankt-Peterburgo. Post la komenco de la Unua mondmilito Çelebicihan revenas en Krimeon kaj aktive engaĝiĝas en naci-liberigan kaj politikan vivojn de krime-tataroj. Marte 1917 okazis la Unua Tutkrimea Kongreso de islamanoj, kiu formis la Provizoran Krime-Islaman plenum-komitaton; Çelebicihan estis elektita kiel ĝia prezidanto. Samtempe li estis elektita kiel muftio de krimeaj islamanoj. Danke al lia agado en Krimeo aktiviĝis la loka administrado, estis reformataj la klerigaj institucioj, estis fonditaj naciaj periodaĵoj "Millet" ("Nacio", eldonata en la krime-tatara lingvo) kaj "La voĉo de tataroj" (en la rusa lingvo). Li ankaŭ estis kunfondinto de la politika partio de krime-tataroj Milliy Fırqa (ĝi ekzistis ĝis la starigo de la soveta regado en Krimeo).
Novembre 1917 en Krimeo okazis la Unua Nacia Kongreso de krime-tataroj (Qurultay), antaŭpreparita de Noman Çelebicihan kaj liaj kunlaborantoj. La kongreso akceptis la konstitucion de la novproklamata Krimea Popola Respubliko kaj la Noman Çelebicihan estis elektita kiel la prezidanto de la nacia registaro. Kiel supera gvidanto de mallonge vivinta respubliko Noman Çelebicihan havis kaj ĉiam subtenis la ideon, ke Krimeo devas iĝi ne nur nacia ŝtato de krime-tataroj, sed paca hejmo por ĉiuj nacioj, kiuj loĝas sur la duoninsulo.
Tamen januare 1918 la trupoj de la Ruĝa Armeo starigis la sovetan regadon en Krimeo. La Krimea Popola Respubliko estis malfondita. La Noman Çelebicihan estis arestita. La 23-an de februaro samjare li estis brutale mortigita de ekzekuta plotono de Nigramara floto de Rusio, sen juĝ-proceso; lia kadavro estis ĵetita en maron.
Nova Luzitânia
Nova Luzitânia estas municipo de la brazila subŝtato San-Paŭlio, kiu taksis 3.441 loĝantojn en 2010.
Eßleben-Teutleben
Eßleben-Teutleben - prononco - estas loĝloko kaj eksa komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Sömmerda de la federacia lando Turingio, kaj ekde januaro 2019 estas parto de la urbo kaj „landa“ komunumo Buttstädt. Fine de la jaro la loĝloko havis  loĝantojn.
Zenon Klemensiewicz
Zenon Ludwik Klemensiewicz (naskiĝis la 2-an de novembro 1891 en Tarnów, mortis la 2-an de aprilo 1969 en Zawoja apud Sucha Beskidzka) - pola lingvisto, profesoro de Jagelona Universitato, membro de Pola Akademio de Scipovoj kaj Pola Scienca Akademio. Li mortis en kraŝo de pola aviadilo (en ĝis nun neklarigitaj cirkonstancoj).
Migdallakto
La migdala lakto estas trinkaĵo ellaborita surbaze de muelitaj migdaloj aŭ migdalpasto kaj akvo, uzata kaj kiel trinkaĵo kaj kiel ingredienco en kuirarto aŭ kiel anstataŭaĵo de la bestodevena lakto. Ĝi havas nek kolesterolon nek laktozon kaj havas malpli da proteinoj kaj karbonhidratoj.
Temas pri trinkaĵo kiu aperis en multaj receptoj de la Mezepoko kiel nutraĵo uzata en pladoj de Karesmo kaj en aliaj nekaresmaj preparaĵoj kiuj nuntempe prepariĝas per bovina lakto. Tiuepoke ĝi estis nomata en la latina lingvo kiel amygdalate. Ĝi estis vaste uzata en eŭropaj landoj ekde Iberio ĝis orienta Azio. Ĝi estis konata kaj aprezata same en la kristana kaj la islama kuirartoj.