cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Rocroi
Historio
Inter la vilaĝoj lokiĝantaj sporade ĉirkaŭ ĝi, oni povas atenti du farmobieno-grupojn, kiujn oni nomas Les Hongreaux (lez ongro'). Ĝi nekontraŭstareble rememorigas pri la franca nomo de la hungaroj: Les Hongrois (lez ongroa'). Ĉu tiu ardena vilaĝo konsistanta el apenaŭ kvindek domoj, malantaŭ ĉies dorso, povas rilati al la hungaroj? Por respondi ni devas retrorigardi en la 18-an jarcenton, kiam la "kuruca" militestro ("kurucoj" estis liberecobatalantoj kontraŭ la aŭstra imperi(estr)o en Hungario) Antal Esterházy fuĝis en 1713 en Francion, kune kun Francisko Rákóczi la 2-a. Lia filo, Bálint József Esterházy proponis ofere al la franca reĝo Luizo la Dek-kvina, ke li varbos husaran regimenton, konsistantan el kvar batalionoj, el hungaraj soldatoj transilvaniaj. La nova kavaleria formacio, permesita.de la reĝo, enmarŝis la urbon Rocroi je la 27-a de januaro 1735. Ekde tiam ĝi estis nomata Regimento "Esterházy". Ĝi ekzistas ankaŭ nun: estas ĝi la dua franca husara regimento, kiu garnizonas en la Pireneoj.
József Bálint edzinigis la sud-francan grafidinon Philippine de la Nougaréde de La Garde, de ŝi naskiĝis filo en 1740, nomata László Bálint. La dekjara filo iris en la kortegon de la lorena princo Stanislao eksa reĝo de Pollando, kiel paĝio, kaj jam 12-jara li ricevis subleŭtanto-rangon en la stabo de la hungardevena franca generalo Bercsényi. Li partoprenis en la sepjara milito, pro sia braveco li fariĝis vickolonelo en la armeo de Bercsényi, poste li varbis novan husara regimenton, kiu nuntempe estas la tria franca husara regimento. Ankaŭ ĝi garnizonas en Rocroi.
Al la hungara militisto oni preskaŭ surverŝe donadis distingojn, titolojn, brilajn postenojn. Interalie la reĝo nomumis lin guberniestro de Rocroi. Tiutempe la nord-franca urbeto estis vera hungara kolonio. Ne estis mirige do, ke tiuj lokoj, kie la hungaraj soldatoj bredis siajn ĉevalojn, la tieaj francaj kamparanoj nomis Hongreaux [ongro']. Supozeble ankaŭ, ĉar la husaroj batalis rajdante nur sur kastritaj ĉevaloj kaj en la franca oni nomas kastritan ĉevalon hongrais [ongre'].
Unu jaron post la eksplodo de la franca revolucio Bálint József Esterházy fuĝis al Akeno kaj de tie al Pollando. Tie li mortis je la 23-a de julio 1805, en sia bieno, ricevita de Katerina la Dua, en Gródek. Li malaperis, sed postrestis ĝis nun la memoro pri la husaroj en Rocroi.
12138 Olinwilson
12138 Olinwilson estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la usona astronomo Tom Gehrels, de la Observatorio de la Monto Palomar (Usono) kaj de la nederlandaj geedzoj geastronomoj Ingrid van Houten-Groeneveld kaj Cornelis Johannes van Houten, de la Observatorio de Leiden (Nederlando) en la kadro de la Palomar–Leiden survey.
Ĵinsekikogen
Ĵinsekikōgen-urbeto (神石高原町 ;[ĵinseki-kōgen-ĉō]) estas urbeto de la Gubernio Hiroŝima. Ĝi naskiĝis pro unuiĝo el la urbetoj Juki, Sanŭa, Ĵinseki kaj la vilaĝo Tojomacu kaj ekestis je la 5-a de novembro, 2004.
György Pólya
György Pólya [djordj pOja], laŭ hungarlingve kutima nomordo Pólya György, angle George Polya estis hungara-usona matematikisto, fizikisto, profesoro, membro honora de Hungara Scienca Akademio (1976). Lia patro estis Jakab Pólya, lia frato estis Jenő Pólya.
György Pólya naskiĝis la  1887 en Budapeŝto. Li mortis la 1985 en Palo Alto.
Teknikumo
Teknikumo, teĥnikumo aŭ industria lernejo estas faka mezlernejo, pli praktika ol gimnazio, sed pli teoria ol metilernejo.
György Pólya
Biografio
György Pólya devenis el juda familio. Li frekventis universitaton en sia naskiĝurbo, poste en Vieno, Göttingen, Parizo, fine li doktoriĝis en 1912 en Budapeŝto. Li ekinstruis en universitato de Zuriko en 1914, baldaŭe en Universitato Stanford en 1940. Li pensiuliĝis en 1953. Li okupiĝis ekzemple pri kibernetiko, sed la plej grava estas, ke li kreis heŭristikon.
Teknikumo
Ekzemple en elektroteknika teknikumo estas ĉefa fako teorio de elektrotekniko kaj elektroniko, la studado finiĝas per abiturienta ekzameno kaj la lernantoj kutime daŭrigas studadon ĉe la elektroteknika fakultato por fariĝi elektro-inĝenieroj. Slojdo ĉe teknikumo estas kutime duhora dum semajno, la instruado estas ĉefe teoria kiel ĉe gimnazio, sed anstataŭ humanismaj fakoj (filozofio, historio) oni emfazas industriajn fakojn (elektrotekniko, kemio).
Male ĉe elektroteknika metilernejo estas emfazata la praktiko: lernantoj alterne lernas unu semajnon en la lernejo, unu semajnon laboras en laborejo, ili lernas ripari maŝinojn, meti konduktilojn, instali ŝaltilojn, luti kaj veldi, segi kaj fajli k.s.
Amatus Van der Biest-Andelhof
Amatus VAN DER BIEST-ANDELHOF estis flandra belgo kaj doktoro. Li naskiĝis en 1850 kaj mortis la en Antverpeno.
Pioniro, estis vicprezidanto de Antverpena Grupo Esperantista, prezidanto de Belga Ligo Esperantista (BLE), direktoro kaj redaktoro de Belga Esperantisto kaj prezidanto de "La Sepo por la Sepa", la Loka Kongresa Komitato de la Universala Kongreso en 1911. Ano de la Lingva Komitato.
Pluraj tradukoj liaj aperis en Belga Esperantisto kaj kelkaj eniris la Belgan Antologion (1928).
Willem van der Biest estis lia filo.
Bildaro
<Gallery> Dosiero:1911 (3)-Sepestro & sepestrido (Posenaer).jpeg|Subskribo kaj skribo de Amatus van der Biest-Andelhof en notlibro de Maria Posenaer, dum la Universala Kongreso de Esperanto en Antverpeno en aŭgusto 1911. Dosiero:Slipo Van der Biest-Andelhof.jpeg </Gallery>
Inzlingen
Inzlingen estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Lörrach, en la Regiono Alta Rejno-Konstanca Lago kaj en la distriktaro Freiburg de la federacia lando Baden-Virtembergo. Fine de la komunumo havis  loĝantojn.
Eric S. Raymond
Eric S. Raymond [erik rejmond] aŭ esr (naskiĝis la en Bostono, Masaĉuseco) estas (kune kun Richard Stallman) inter la plej vaste konataj proponantoj de la Libera Programara Movado.
Li kreis la esprimon "Malferma Fonto" por ke Libera programaro aperu malpli danĝera al komercaj firmaoj. Li estas la verkisto de la fama artikolo, La Katedralo kaj la Bazaro (angle The Cathedral and the Bazaar), en kiu li pridiskutas la organiz-metodojn de la Linuks-kerna projekto, kontraste de tiuj de la tekstredaktilo Emakso.
Li ankaŭ interesiĝas pri politiko, defendante anarkokapitalismon kaj la uzon de armiloj de ĝenerala civilularo.
Słomniki
Słomniki estas urbo en la administra provinco Malgrandpollando de Pollando. Ĝi apartenas al komunumo Słomniki en distrikto Krakova. Fine de en la urbo vivis.
Artigues (Var)
Artigues (jen france, okcitane Artiga) estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Var, en la regiono Provenco-Alpoj-Bordo Lazura (Provence-Alpes-Côte d'Azur, okcitane Provença-Aups-Còsta d'Azur). Fine de en la komunumo vivis.
Staiti
Staiti estas komunumo de Italio.
Courcelles-sur-Nied (stacidomo)
Courcelles-sur-Nied estas franca stacidomo sur linio -, situanta en  Courcelles-sur-Nied, en departemento Moselle, regiono Grand Est.
Temas pri stacidomo de Société nationale des chemins de fer français (SNCF), priservata de trajnoj Grand Est.
Ĝi situas ĉe kilometra punkto (PK) de linio Réding - Metz-Ville (140000).
Joker
Joker filmita en la jaro 2019 estas filmo de reĝisoro Todd Phillips.
La filmo ricevis ĝenerale pozitivajn recenzojn de kritikistoj, pro la ludado de Fenikso, la reĝisorado de Phillips, la vida stilo, redaktado, partituro, kaj kinematografio. Tamen, ĝia malhela tono, portretado de mensmalsano, kaj manipulado de perforto disigis opiniojn kaj generis aferojn de inspira realviva perforto. La filmo estis biletvendada sukceso kaj metis rekordojn por oktobraj publikigoj. Ĝi atingis pli ol 1 miliardon da usonaj dolaroj.
La filmo, bazita sur roluloj de DC Comics, estas ĉefrolulita de Joaquin Phoenix kiel Joker kaj havigas historion de alternativa deveno de la rolulo. La agado okazas en 1981, kaj sekvas Arthur Fleck, nome malsukcesa kaj komediema klaŭno kies descendo al la frenezeco kaj la nihilismo inspiras violentan kontraŭkulturan revolucion kontraŭ la riĉuloj en fikcia dekadenca urbo Gotham City.
Malhela skolopo
La Malhela skolopo, Scolopax saturata, estas mezgranda vadbirdo de la genro Scolopax, familio de Skolopedoj, kiun nomigas la genro, kaj ordo de Ĥaradrioformaj, karakterizita de longa mallarĝa beko kaj kamufla malhelbruna plumaro. Ĝi estas pli malgranda ol la Eŭrazia skolopo kaj havas multe pli malhelan plumaron.
Tiu specio limiĝas en malsekaj montaraj arbaroj de Sumatro, Javo kaj Novgvineo. Ĝi nestumas en muskolito en hela subplanko. Ĝi montras flugajn parigadajn ceremoniojn kiel la Eŭrazia skolopo, sed la krioj estas malsamaj. Ĝi povas esti sufiĉe maltimida.
La subspecio S. s. rosenbergii (Schlegel, 1871), troviĝas en Novgvineo kaj foje ricevas statuson de aparta specio.
Referenco
Shorebirds de Hayman, Marchant kaj Prater, ISBN 0-7099-2034-2
Jenő Király
Jenő KIRÁLY [kirAjj] hungara pentristo. Li naskiĝis en Koloĵvaro en 1885 kaj mortis en Hajdúböszörmény en 1958. Jenő Király frekventis inter 1904-1908 Artaltlernejon de Budapeŝto. En 1908 kiel stipendiulo estadis en Italujo, poste plurfoje en Aŭstrujo. En 1909 li akiris diplomon de desegninstruisto kaj li loksidiĝis en Hajdúböszörmény. Lia lasta sola ekspozicio okazis en 1952. Unu de liaj pentraĵoj troviĝas en Hungara Nacia Galerio de Budapeŝto. Li kreis ankaŭ ekslibrisojn.
Yasutoshi Miura
Yasutoshi Miura (japane 三浦 泰年, n. 15-an de julio 1965) estas japana futbalisto. Li en 1993 membris en la japana nacia teamo de futbalo.
NGC 836
NGC 836 (aliaj indikoj — PGC 8304, ESO 544-17, MCG -4-6-12, NPM1G -22.0047) estas galaksio en konstelacio Baleno.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Lavrentij Berija
Lavrentij Pavloviĉ BERIJA (ლავრენტი ბერია; naskiĝis la en Merheuli apud Soĥumi, Gubernio Kutaiso, Rusia Imperio, nuntempe Kartvelio, mortis la, en Moskvo) estis soveta politikisto, inter 1938 kaj 1953 gvidanto de la sovetia sekretservo.
Li naskiĝis en Merheuli, proksime de Suĥumo, en Abĥazio (Kartvelio) kiel membro de la mingrela tribo. Berija plenkreskis en kartvela ortodoksa familio, lia patro estis terkultivisto. Lia patrino estis religia virino, kiu vidviniĝis antaŭ ol geedziĝi kun la patro de Berija.
Li membriĝis en la Komunista Partio en 1917 aŭ 1919. Li estis gvidanto de ĈEKA en Kartvelio inter 1921 kaj 1931. Li estis unua sekretario de la Kartvela Komunista Partio ĝis 1938, poste ĝis 1946 gvidanto de NKVD. Berija ricevis la titolon marŝalo en 1945. Li estis inter 1946 kaj 1953 vic-ĉefministro, en 1953 ŝtatdefenda kaj internafera ministro.
Lasta jaro, 1953
Post la morto de Stalin, li estis unu el la kvar plej gravaj personoj de la Sovetunio (krom Malenkov, Ĥruŝĉov kaj Molotov).
Berija liberigis multajn viktimojn de la stalinaj reprezalioj, sed liaj kontraŭuloj akuzis pro tio pri tio, ke li volis kaŭzi kaoson, por ke pli poste aperu kiel forta ordofaranto.
Lia stelo subenfalis fine de junio 1953, kiam li perdis la potencon pro la Berlina ribelo. La 26-an de junio 1953, en la kunsido de la Centra Komitato de la KPdS oni nomis lin „kapitalista agento” kaj deprenis ĉiujn liajn oficojn, kaj marŝalo Georgij Ĵukov kun aliaj ĉefoficiroj tuj arestis lin. Pravda publikigis la areston nur la 10-an de julio 1953. Oni ekzekutis lin tiujare, en decembro.
Onidire, li volis oferti Orientan Germanion (por neŭtrala Germanio) kaj mildigi kontrolon de la orient-eŭropaj komunistaj landoj, kompense por forta okcidenta ekonomia helpo.
Laŭ historiistoj, la enpotencigo de la milda hungara komunisto Imre Nagy en 1953 estas dankebla al Berija (kaj Malenkov), dum la subenfalo de Berija kondukis al la reveno de la ŝtonstalinisma Mátyás Rákosi en 1955.
Faka sukceso de Berija estas akiro de sekreto de la atombombo fine de la 1940-aj jaroj, danke al superspionoj kiel la geedza paro Rosenberg, aŭ fizikistoj Klaus Fuchs kaj Theodore Alvin Hall.
Wolfgang Biehler
EdE-B
Wolfgang	BIEHLER (biler), aŭstrogermano, d-ro fil., lingvo-instr. privata en Graz. Nask. 5 majo 1892 en áslav (nun en  SR). E-isto de 1921. Sekr. de ES Stirio de 1931. Depost 1926 kunlaboranto de Aŭ. E-isto, rec. kaj trad. multajn verkojn: premiita ĉe Int. Floraj Ludoj.
10776 Musashitomiyo
Nomo
Ĝi ricevis la nomon de la Musaŝitomijo, aŭ amura gasterosteo (dunomo Pungitius sinensis) : fiŝo longa je ĉirkaŭ 5 cm, konata ĉar konstruas neston de la formo de birda nesto. Trovebla nuntempe nur en la rivero Kumagaja, la fiŝo estas protektata de la japanoj kaj nomita "natura trezoro".
Frostigita manĝaĵo
Frostigita manĝaĵo estas manĝaĵo konservita per frostigo en la nutraĵindustrio. La frostigo malhelpas plimultiĝon de la bakterioj kaj - kompare al alt-temperaturaj konservadaj metodoj (konfitado)- rezervas ankaŭ necesajn elementojn vitaminojn en la manĝaĵoj, ĉefe en la vegetaĵoj.
Oni uzas la manĝaĵ-frostigon en malvarmaj regionoj ekde jarcentoj. La frostigo disvastiĝis nur post apero de la meĥanikaj frostigaj metodoj, kaj aparatoj. En 1880 - hazarde - frostis ŝipkargo da viando, kiun oni liveris de Aŭstralio al Britio. La konservado sukcesis tiel bone, ke oni tuj ekuzis la metodon por la longdistancaj transportoj.
Oni eksperimentis la frostigan metodon por pluaj manĝaĵoj. Plej avantaĝa temperaturo estas la –18 °C aŭ malpli, kio okazas en hejmaj frostigujoj. Oni "frostigas" la frukton ofte en siropon aŭ per solida sukerkovraĵo, por fermi de la aero tiel protekti ĝin de la oksidado kaj de la sekiĝo.
En la frostiga industrio, oni frostigas la manĝaĵojn per ventolilo-cirkuligita malvarma aero, aŭ per meto sur frostigitan surfacon (pri enpakita manĝaĵo).
La liofilizado de manĝaĵo signifas ties sekigon per frostigo kaj dehidratigo pro la sublimado de la enhava akvo.
Rapidoj de frostigado
La kvalito de frostigita produkto dependas de la rapido, laŭ kiu ĝi estas frostigita. Ju pli rapida estas la frostigo, des pli malgrandaj estas la frostigitaj kristaloj, des pli bona estas la kvalito, kaj des pli longtempe konservebla estas la aĵo en frostujo. Tia rapido difiniĝas per minimuma distanco inter surfaco kaj la interna sojla punkto, pri kiu la temperaturo pasas de 0 °C al –15 °C dum specifa tempo:
Mouans-Sartoux (stacidomo)
Temas pri stacidomo de Société nationale des chemins de fer français (SNCF), priservata de trajnoj Provenco-Alpoj-Bordo Lazura.
Ĝi situas ĉe kilometra punkto (PK) de linio Cannes-la-Bocca - Grasse (944000).
Courcelles-sur-Nied
Courcelles-sur-Nied estas franca situanta en departemento Moselle, regiono Grand Est.
Ĝiaj loĝantoj nomiĝas Courcellois.
Miroslav Malovec
Miroslav MALOVEC (naskiĝis la 8-an de decembro 1953 en Brno), kromnomata Mirek, estas ĉeĥa esperantisto, redaktoro de Starto (organo de Ĉeĥa Esperanto-Asocio), iama kronikisto de Ĉeĥa Esperanto-Junularo, fondinto de la Ĉeĥlingva Vikipedio kaj aktiva kontribuanto de la Vikipedio en Esperanto. Krome li estas honora membro de ĈEA.
Esperanto-literatura agado
Sian poresperantan laboron li komencis per instruado en SET Lančov, lektorado de korespondaj kursoj kaj kiel membro de ekzamena komisiono de ĈEA. Por ekzamenotoj li publikigis koncizan Gramatikon de Esperanto (1988). Kun Zdeněk Rusín li tradukis romanon de František Kožík pri Komenio Lumo en tenebroj (1992), kun Jiří Patera rakontojn de Jaroslav Hašek Ne nur soldato Švejk (1994), kunlaboris ĉe novaj vortaroj por la publiko (Kraft-Malovec: Esperanta-ĉeĥa vortaro, 1995, Kraft: Ĉeĥa-esperanta vortaro, 1998) kaj ĉe broŝuro de fundamentoj de la ĉeha lingvo por eksterlandaj esperantistoj (Chrdlová-Malovec: Baza ĉeha konversacio, 1996), kiu estis tradukita ankaŭ en la anglan, germanan, francan, italan kaj rusan lingvojn. El Esperanto en la ĉeĥan li tradukis kun Václav Pecák filozofian verkon de Bruno Vogelmann Nova realismo (1996).
La menciitajn publikaĵojn eldonis la firmao KAVA-PECH en Dobřichovice, kun kiu M. Malovec kunlaboras redaktore ankaŭ ĉe preparo de publikaĵoj de aliaj aŭtoroj kaj tradukistoj, ekz. Milito kontraŭ Salamandroj de Karel Čapek (1994), Propra biografio de Karolo la 4-a (1994), Aŭdienco de Václav Havel (1996), Badenlanda legendaro de Benoît Philippe (1998) kaj La Besto de Vakareso de Joseph d'Arbaud (1998).
Kune kun Jaroslav Mráz li tradukis kaj redaktis libron de Věra Ludíková Ekaŭdi la animon (1998), preparis por publikigo aliajn tradukojn de Jaroslav Mráz (el Věra Ludíková, Zdenka Bergrová kaj Jiří Karen).
Li enĉeĥigis el Esperanto verkon de Detlev Blanke pri interlingvistiko. Por Taglibro de mia frato de Chava Pressburger li esperantigis du poemojn de Petr Ginz. En 2008 li kontribuis al la 3-a numero de la Beletra Almanako.
Partoprenis en En la mondon venis nova lingvo, festlibro por Ulrich Lins.
Komputila kaj cetera esperanto-agado
Gravan parton de lia laboro konsistigas enkomputiligado de manuskriptoj, postlasitaj de forpasintaj esperantistoj. Sisteme li enkomputiligis la verkojn de Josef Vondroušek, Miloš Lukáš, František Omelka kaj unuopajn verkojn de aliaj esperantistoj, interalie teknikan vortaron de iama scienc-teknika sekcio de ĈEA. Pro arkivaj celoj ankaŭ malnovajn esperantlingvajn publikaĵojn, kiuj restis nur en kelkaj ekzempleroj.
Hajdúdorog
Hajdúdorog [hajdUdorog] estas urbo en Hungario, en regiono Norda Ebenaĵo, en departemento Hajdú-Bihar, en Distrikto Hajdúböszörmény. La urbo estas ankaŭ sidloko de grekokatolika eparĥio.
Situo
Hajdúdorog situas sur ebenaĵo, laŭ flankovojoj, aŭtoŝoseo M3 estas ne tro for, laŭ fervojo Tiszalök-Debrecen. Hajdúnánás troviĝas 6, Újfehértó 14, Hajdúböszörmény 17, Tiszalök 27, Debrecen 37, Hajdúszoboszló 45, Budapeŝto 206 km.
Miroslav Malovec
Komputila kaj cetera esperanto-agado
En interreto li kontribuas al la enciklopedio Vikipedio (ĉefe Vikipedio en Esperanto), preparis retpaĝojn por Starto kaj Dio Benu, starigis retpaĝon de ĉeĥaj Esperanto-verkistoj kaj de faka literaturo. Plie li laboras en la kluba komitato de Brno (biblioteko, bulteno), kaj en la pedagogia kaj ekzamena komisionoj kaj la sekcio de informadiko de ĈEA.
Persona vivo
Mezlerneja abituriento, en civila vivo li laboris dudek jarojn kiel teknika normigisto en konstruejo de komputila tekniko. Nun li laboras kiel vendisto de elektronikaj krompartoj por radioamatoroj en vendejo de Jaromír Buček (1951-2021) kaj vivas en Brno.
Hajdúdorog
Historio
La setlejo estis loĝata dum la bronzepoko kaj de sarmatoj kaj avaroj. La komunumon mencias unuafoje skriba dokumento el 1301, en 1332 estas eklezia vilaĝo laŭ la nomo Dorogegyháza (egyház=eklezio). Dum la turkoj la vilaĝo pluvivis. Stefano Bocskay proklamis ĝin hajduka urbo en 1605, sekve alvenis hajdukoj precipe el Sud-Hungario. Ili estis grekokatolikaj (ortodoksaj), kies katedralo konstruiĝis en la 17-a jarcento. La komunumo estas la unusola grekokatolika episkopejo de Hungario.
Centre de la urbo formiĝis sentineloturo, apude fortresopreĝejo, pli fore 4 bastionoj kaj muroj.
La komunumo estis kampurbo ekde 1632 ĝis 1886. Hajdúdorog reurbiĝis en 1989.
Ekvacio de Lotka-Volterra
La ekvacio de Lotka-Voltarre aŭ reguloj de Lotka-Volterra ankaŭ Lotka-Volterra-leĝoj aŭ nur Volterra-reguloj estas tri reguloj por kvanta priskribo de la populacia dinamiko en la rabobesta-preda rilato.
La tri bazaj reguloj estis ellaboritaj en 1925 kaj 1926 samtempe kaj sendepende unu de la alia, fare de aŭstra-usona matematikisto Alfred James Lotka kaj itala matematikisto kaj fizikisto Vito Volterra.
La reguloj priskribas evoluon de du populacioj en granda areo, se nur ili konkuras kaj sendepende de aliaj mediaj faktoroj.
Laŭ la unua regulo, la malpliiĝo de la rabobestoj sekvas fazomalfrue malpliiĝon de la predo. Laŭ la dua regulo, la populacinombra averaĝo estas konstanta en longa tempo kaj sendependas de la periodaj ŝanĝiĝoj. Laŭ la tria regulo, la predopopulacio kreskas pli forte ol la rabobesta populacio.
Tiuj reguloj estas teoriaj kaj priskribas idealan staton kun du konkuraj populacioj, inter predo kaj predanto. La regulojn klarigas, ke la predobestoj estas plantovorantoj, pli nombras ol predanto kaj naskas ĝenerale tro da idoj kaj pli ofte ol la karnovora predanto. Se la rabobestoj malpliiĝas pro manko de predo, kompreneble malkreskas eĉ nombro de la predoj kaj tiel poste eĉ nombro de la rabobestoj. Tio kaŭzas periodajn ŝanĝiĝojn.
Chip kaj Dale
Ĉip kaj Dejl, angle Chip 'n Dale estas duopo de animeaj sciuroj kreitaj de Walt Disney Company. Iliaj nomoj estas kalemburo bazita sur la nomo "Chippendale" (vidu Thomas Chippendale).
Iliaj nomoj estas prenitaj laŭ teraj tamiasoj (Tamias sibiricus).
Provinco Isik-Köl
La provinco Isik-Köl (aŭ Issyk Kul, Kol respektive Köl, aŭ regiono respektive oblasto Isik-Köl, komparu la artikolon pri la neologismo oblasto - kirgize Ысык-Көл областы ["Isik-Köl oblasti"], ruse Иссык-Кульская область ["Issyk-Kulskaja oblast"]) estas unu el sep provincoj, kiuj aldone al la du eksterprovincaj urboj Biŝkeko kaj Oŝ administre dividas la teritorion de la ŝtato Kirgizio.
La provinca areo kovras 43 100 kvadratajn kilometrojn, kaj en 2009 en la provinco vivis 437 200 konstantaj loĝantoj. Ĉefa urbo - administre, komerce kaj kulture - estas Karakol. La provinco najbaras (laŭ horloĝa direkto) al la provinco Almato de Kazaĥio norde, la kirgiziaj provinco Ĉuj kaj provinco Narin okcidente respektive sudokcidente, kaj al la aŭtonoma regiono Ŝinĝango en Ĉinio sudoriente.
Geografio
La nordo is dominita fare de la okul-forma lago Isik Kul (respektive Issyk Kul, Kol aŭ Köl), kiu donis sian nomon al la provinco. La lago kaj la tuta provinca nordo estas ĉirkaŭita fare de la krestoj de la montaro Tianŝan: la montaroj Kungej Alatau ("suna" Alatau) norde kaj Terskej Alatau ("ombra" Alatau) sude. En la suda parto de la provinco abundas montaj herbejoj uzataj por somera paŝtado de bredataj bestoj. La plej altaj montopintoj de la montaro Tianŝan, el ili la monto Ĥan Tengri, situas en al pleja oriento de la provinco.
La plej granda parto de la provinca loĝantaro vivas ĉirkaŭ la lago, aparte en la urboj Balikĉi proksime de la okcidenta laga finaĵo, kaj la provinca ĉefurbo Karakol proksime de ĝia orienta finaĵo.
Turismo
La provinco, kiu iom similas la Alpojn en Eŭropo aŭ la regionon Kolorado en Usono, povus esti aprezata turisma celo, se ne estus ĝia subevoluita infrastrukturo kaj kreskiĝanta konflikto inter kirgizaj naciistoj kaj frakcioj pri regiona sendependeco - tiuj konfliktoj ekzemple en decembro 2008 mortigis 39 civitanojn. Ĝis nun tial la regiono estas vizitata precipe fare de lokuloj kaj malmultaj pli aventuremaj internaciaj turistoj, kiuj uzas la hotelojn kaj restoraciojn en la sovetunia epoko konstruitajn ĉirkaŭ la lago.
Distriktoj de la provinco
La provinco estas administre dividita en 5 distriktojn:
Stalettì
Stalettì estas komunumo de Italio.
Sándor Erkel
Sándor Erkel [ŝAndor], laŭ hungarlingve kutima nomordo Erkel Sándor estis hungara dirigento, helpekzercisto, komponisto, operejestro, kvara filo de Ferenc Erkel. Sándor Erkel naskiĝis la  en Buda, li mortis la  en Békéscsaba.
Bahaa Sankta Familio
Tradukita el la angla artikolo de WIKIPEDIA titolita "Bahá'u'lláh’s Family".
Aliancoblazono
Ekzistas du formoj de la kombino de du ŝildoj, la alianco en fendita ŝildo ŝildo aŭ kiel du apudigitaj ŝildoj sub blazonsupro. La pli rangalta ŝildo (de la vira geezdopartnero, de la dinastio aŭ de la episkopo) troviĝas heraldike dekstraflanke, do ekde la rigardanto maldekstraflanke kaj prezentas la blazonsupron.
Bahaa Sankta Familio
Bahá'u'lláh (arabe: بهاء الله, t.e."Gloro, Splendoro, Lumo de Dio") estis la fondinto kaj la profeto de la Bahaa Kredo. Li naskiĝis en Teherano (Ṭihrán), ĉefurbo de Persujo, je la 12-a de novembro 1817 (2-a de Muḥarram 1233 p.H.). Lia nomo estis Mírzá Ḥusayn 'Alí Núrí kaj Li estis le filo de persa noblulo Mírzá Buzurg de Núr (en la provinco de Mázindarán), kiu estis la Veziro de la Ŝaho, kaj de lia edzino  Kh adíjih Kh ánum. Li fariĝis elstara babano kaj fondis la Bahaa Kredon, deklarante en 1863 Sian mision kiel "Tiu, Kiu Dio malkaŝos" anoncita de la Báb.
Imran Farooq
Doktoro Imran FAROOQ (naskiĝis la ; mortis la ) estis pakistana politikisto kaj fama membro de la movado Muttahida Qaumi (MQM) kaj fondinto de la parlamento de Pakistano.
Bahaa Sankta Familio
Titoloj de Liaj Gefiloj
Unu el la titoloj de Bahá'u'lláh estas Sadratu'l-Muntahá (arabe : "la netranspasebla arbo". Rilate al tio, Bahá'u'lláh titolis Siajn gefilojn jene :
Imran Farooq
Murdo
Oni trovis lin murdita ĉe lia ekzila hejmo en norda Londono posttagmeze la 16-an de septembro 2010.
La polico diris, ke oni alvokis ilin al Green Lane, kvartalo Edgware de la londona urbodistrikto Barnet, ĉirkaŭ 17:30 BST (brita somera tempo; 16:30 UTC). Ili trovis viron, poste identigita kiel Farooq, kiu suferis plurajn tranĉilvundojn. Malgraŭ provoj revivigi lin, Farooq estis deklarita morta je 18:37 BST.
Bahaa Sankta Familio
Titoloj de Liaj Gefiloj
Liaj filoj ricevis la titolon A gh ṣán (arabe : "Branĉoj"), kies singulara formo estas  Gh uṣn. Tri el Liaj filoj ricevis aparatan titolon :
Liaj filinoj ricevis la titolon Afnán (arabe : "Folioj"). Tiun titolon oni ne devas konfuzi kun tiu (Afnán) donita de Bahá'u'lláh al la patrina parencaro de la Báb, kiu estas tradukita "Branĉetoj" kaj estis adoptita de ĝia idaro kiel kromnomo. Tiel la plej majuna filino de Bahá'u'lláh, Bahíyyih (Fáṭimih), ricevis la titolon de la "Plejgranda Folio Sankta".
Dum Sia vivo, kiam Bahá'u'lláh parolis pri Sia plej maljuna filo ‘Abbás, Li uzis titolojn kiel Sirru'lláh ("Mistero de Dio"), aŭ Sarkár-i-Áqá (la "Mastro"). Post la forpaso de Bahá'u'lláh, Lia filo ‘Abbás adoptis la titolon ‘Abdu'l-Bahá ("Servanto de Bahá").
Bahá'u'lláh ne donis al Sia idaro iun ajn senperan rajton je la posedaĵoj de aliuloj, kontraste kun Ŝijaismo, en kiu siyyid (vira praido de la Profeto Muḥammad pere de Lia filino Fáṭimih) ĝuas apartajn rajtojn financajn. (>>noto:2)
Ásíyih Kh ánum (titolita de Bahá'u'lláh : Navváb)
Ŝiaj gefiloj estas :
Bahíyyih Kh ánum
"Vere, Ni altigis vin al rango plej elstara inter la virinoj, kaj donaci al vi en Mia kortego tian staton kian neniu virino superis." (Bahá'u'lláh, citita en « The Bahá’í World'', vol. V, p. 171)
Aliaj
Navváb naskis almenaŭ tri aliajn filojn, sed malmulton oni scias pri ili ĉar ili mortis infanaĝe :
Fáṭimih Kh ánum (titolita de Bahá'u'lláh : Mahd-i-'Ulya)
Ŝiaj gefiloj estas :
Samadíyyih
Oni scias tre malmulton pri ŝi. Tio konata estas:
Díyá'u'lláh
(alia literumo: Zíyá'u'lláh)
Rilative malmulton oni scias pri Díyá'u'lláh, tiel li estas malfacile rakonti lian vivon. Sed tamen oni scias ke :
Badí'u'lláh
Malfacile estas kunigi informojn pri Badí'u'lláh, ĉar oni scias tre malmulton pri li. Tamen :
Aliaj
Mahd-i-'Ulya naskis almenaŭ du aliajn gefilojn :
Gawhar Kh ánum
Gawhar estis la tria edzino de Bahá'u'lláh. Oni diras, ke ili geedziĝis en Bagdado kelkajn tempojn antaŭ Li deklaris Sian Mision. Kiam Bahá'u'lláh foriris el Bagdado en 1863, ŝi restis kun sia filino por vivi ĉe sia frato Mihdíy-i-Ká sh áni. Poste, kiam ŝi estis vojaĝanta por rekuniĝi kun Bahá'u'lláh kaj la familianoj, oni diras, ke ŝi estis kaptita kune kun aliaj kredantoj kaj restis dum pluraj jaroj inter la bahaanoj refuĝintaj en Musúl. Ŝi poste iris al Akko laŭ la instrukcioj de Bahá'u'lláh. (>>noto:9)
Gawhar eble estis la servistino de la unua edzino de Bahá'u'lláh, kiam Li edziniĝis kun ŝi. (>>noto:10)
La patrino kaj la filino estas ambaŭ konsideritaj kiel "interlig-rompantoj" post la morto de Bahá'u'lláh. Gawhar mortis dum la misio de `Abdu'l-Bahá, do inter 1892 kaj 1921.
Ŝia filino estis :
Furuw gh iyyih
Oni scias relative malmulton pri ŝi, tiel ke estas malfacile verki raporton pri ŝia vivo. Tamen estas konite ke :
Poligamio
La fakto, ke Bahá'u'lláh havis tri edzinojn dum Lia religio instruas la monogamion, estis kaŭzo de kritikoj. Necesas apartigi la faktojn de la opinioj :
"Portempa Geedziĝo" Formala
Juan Cole opinias, ke la tria kaj lasta edziĝo de Bahá'u'lláh kun Gawhar Kh ánum estus formala "Portempa Geedziĝo" mut`ah, kiel decas laŭ la ŝijaisma tradicio al servistino vivanta en la hejmo de viro, ĉar Gawhar Kh ánum transloĝiĝis en la hejmon de Bahá'u'lláh por servi al Ásíyih Kh ánum. (sen referenco…). Pravigo de tiu opinio estus, ke Gawhar ne akompanis Bahá'u'lláh-on dum Lia ekzilo tiel intime kiel faris Liaj du aliaj edzinoj.
Bahaa Apologio
La ĝenerala vidpunkto de la familianoj de Bahá'u'lláh kaj de la nuntempaj bahaanoj estas, ke ĉiuj edzinoj estis laŭleĝaj kaj egalrajtaj. La demandon, pri kiel tio konformiĝas kun la religia leĝo, respondis la Universala Domo de Justeco per du leteroj, en kiuj ĝi citas dufoje la Gardanton  Sh o gh i Effendi :
Peleliu
Peleliu (aŭ Beliliou) estas insulo en la insulando Palaŭo. Peleliu formas, kun du malgrandaj insuloj nordoriente, unu el dek ses subŝtatoj de Palaŭo. La insulo famis kiel loko de la Batalo de Peleliu en la Dua Mondmilito.
Peleliu estas proksimume 10 kilometrojn nordoriente de la insulo Angaur kaj 40 kilometrojn sudokcidente de la insulo Koror. Peleliu havas totalan areon de 13 km². Je 2000, estis ĉirkaŭ 571, kio faras ĝin la tria plej loĝata subŝtato de Palaŭo. Plej el la loĝantaro de la insulo loĝas en la vilaĝo Kloulklubed kiu estas la subŝtata ĉefurbo en la nordokcidenta marbordo.
7°N, 134.25°W
Blankaj kolombianoj
Blankaj kolombianoj estas kolombiaj descendantoj de Eŭropo kaj Mezoriento. Laŭ la censo de 2018, 87,58% de la populacio estas mestizoj aŭ blankoj. Aliaj fontoj deklaras ke blankuloj konsistigas la dua plej grandan etnon en la lando, post mestizoj, kun proporcio de 20% de la loĝantaro de Kolombio.
Gyula Walter (episkopo)
Gyula Walter [djula valter], laŭ hungarlingve kutima nomordo Walter Gyula estis hungara pastro, episkopo, kanoniko, abato.
Gyula Walter naskiĝis la  1855 en Hungara reĝlando en Selmecbánya (nuntempa Banská Štiavnica en Slovakio). Li mortis la 1929 en Esztergom.
Coignières (stacidomo)
Coignières estas franca stacidomo sur linio N de Transilien, situanta en Coignières, en departemento Yvelines, en regiono Francilio.
Temas pri stacidomo de Société nationale des chemins de fer français (SNCF).
Ĝi situas ĉe kilometra punkto (PK) de la linio Paris-Montparnasse - Brest (420000).
Ĵazesploro
Ĵazesploro estas la scienca analizo de ĵazo kaj ĝia socia-kultura medio.
Dénes Molnár
MOLNÁR Dénes estis hungara grafikisto, karikaturisto naskita en Vădaș la 22-an de julio 1947 kaj mortinta en Târgu Mureș la 19-an de februaro 2000. Li estis la patro de grafikisto Dénes Molnár D. kaj de pentristino Krisztina Molnár.
Biografio
Dénes Molnár finis la belartan sekcion de liceo de Târgu Mureș en 1966. Inter 1971 kaj 1975 li studis en Belarta Altlernejo Nicolae Grigorescu de Bukareŝto. Li estis instruisto de sia iama liceo. Krome karikaturoj li ilustris ankaŭ librojn kaj faris ekslibrisojn, pentris paŝtelojn.
Ĵazesploro
Purajn jardekojn la sistema okupiĝo pri ĵazo estis afero de (muzik)sciencaj malfakuloj. Charles Delaunay kompilis la unuan diskografion taŭgan por muziksciencaj celoj; kontribuaĵojn al la  historio de ĵazo komence ankaŭ verkis ĵazŝatantoj kaj ĵazĵurnalistoj. La ĵazkritiko provis identigi ĵazstilojn kaj alordigi muzikistojn al tiuj.
Nur foje okazis esploroj pri ĵazmuziko ene de la muzikscienco. Tion ekzemple reprezentas la verkoj de Jan Slawe, Alfons M. Dauer kaj Gerhard Kubik. Nur ekde la fino de la 1960-aj jaroj, proksimume samtempe kun ĝia eniro en la (nordamerikan kaj poste ankaŭ eŭropan) altlernejaron, aparte en la muzikaltlernejojn, oni povas paroli pri scienca ĵazesploro. La fondado de pli grandaj arĥivoj kaj esplorejoj kun propraj traktaĵo-serioj esence kontribuis al regula scienca interŝanĝo pri ĵazmuziko.
Metilernejo
Metilernejo estas mezgrada faka lernejo, kutime por adoleskantoj, kiuj lernas sian estontan metion. Tia lernejo emfazas signifon de la praktiko, tial la instruado estas egale dividita inter teorio en la klasĉambro kaj praktiko en la laborejo (diference de la teknikumo, kie la teorio alte superas). Metilernanto bezonas esti precipe mane lerta.
SAP SE
La SAP SE ( Systems, Applications, and Products in Data Processing) estas la plej granda en eŭropo, kaj la kvara plej granda en la mondo, datumbazestra sistemo de komputila programaĵo. La sidejo de SAP SE estas lokita en Walldorf, Germanio.
La kompanio estis fondita en 1972 en Weinheim de kvin programistoj, kiuj estis iamaj laboristoj de usona komputila kompanio, IBM. Tiuj laboristoj kreis frimaon sub la nomo SAP (Systemanalyse und Programmentwicklung). Ĝia kerna produkto estas programoj por la organizo de la kompleta negoca procezaro de entreprenoj, inkluzive de librotenado, loĝistiko kaj dungitara administrado. Kune kun sistemo Oracle, La sistemo de SAP estas plimulte uzataj en la mondo.
En 2014, SAP AG sanĝis ĝian nomon el SAP AG (Aktiengesellschaft) al SAP SE (Societas Europaea), kiu regulas kaj aktivas en Eŭropunio.
Antaŭtraktilo
Antaŭtraktilo estas komputila programo, akceptanta donaĵojn (enigatajn datumojn) kaj pretiganta ilin por plua prilaboro per alia programo (ekz-e por prilaboro per tradukilo). Ekz-e la programlingvoj C kaj C++ premisas la antaŭtraktilon CPP, kiu kutime estas enkostruita en ilian tradukilon, sed ankaŭ disponeblas aŭtonome.
Sándor Csikesz
Sándor Csikesz [ŝAndor ĉikes], laŭ hungarlingve kutima nomordo Csikesz Sándor estis hungara kalvinana pastro, altlerneja instruisto. Sándor Csikesz naskiĝis la en Drávafok, li mortis la  en Debrecen.
Biografio
Sándor Csikesz frekventis mezlernejojn en Siklós kaj Kecskemét, poste li studis juron en Kecskemét, teologion en Reĝa Universitato de Budapeŝto, fine en la lernojaro de 1908 li estis en universitato de Berlino. Hejmenveninta li estis pastro en Cegléd, inter 1911 kaj 1924 en Csányoszró. Dum la 1-a mondmilito li verkis kalvinanajn legaĵojn por la soldatoj kaj li estis ankaŭ armea pastro. En 1922 li instruis ankaŭ en kolegio de Debrecen, ekde la sekva jaro li instruis teologion en Universitato István Tisza. Li neniam edziĝis.
NGC 837
NGC 837 (aliaj indikoj — PGC 8297, ESO 478-10, MCG -4-6-11, AM 0207-224, IRAS02079-2239) estas galaksio en konstelacio Baleno.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Artignosc-sur-Verdon
(jen france, okcitane Artinhòsc) estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Var, en la regiono Provenco-Alpoj-Bordo Lazura (Provence-Alpes-Côte d'Azur, prononcata, okcitane Provença-Aups-Còsta d'Azur). Fine de en la komunumo vivis.
Mirtacoj
La mirtacoj (Myrtaceae) estas planta familio el la dukotiledonaj angiospermoj. Tiu familio apartenas al la ordo mirtaloj (Myrtales). Ĝi enhavas ĉirkaŭ 140 genrojn kaj preskaŭ 6000 speciojn,. Ĝia tipa genro estas mirto
Tiuj plantoj plejparte hejmiĝas en Aŭstralio (ĉirk. 85 specioj) kaj en tropika Ameriko.
Taksonomio
Laŭ World Flora Online kaj The Plant List (8 jun. 2020), , jen ĉi-sube la listo de la akceptitaj taksonoj, kaj ties Esperantaj nomoj :
Rekordo
Vidu ankaŭ artikolon Opel Rekord pri la alia temo.
La esprimo rekordo (el la latina recordari = memorigi, atenti) signifas kvantigitan valoron de plenumo, kiu estas pli bona ol ĉiu alia inter la konkursantoj.
Ĝenerale sporto estas afero aŭ okupiĝo tute dediĉita al akirado de rekordoj.
Ekzemple la mondrekordo de la 100-metra kurado signifas tiun plej mallongan tempon, dum kiu iu finkuras tiun vegon. Krom la mondrekordo ekzistas landaj aŭ olimpikaj rekordoj.
Turkio en Esperanto
Marjorie Boulton, en sia mikspota libro Faktoj kaj fantazioj, dediĉas ties 17an ĉapitron "Atingoj en alta aĝo" al komentoj pri rekordoj atingitaj de maljunuloj.
Elemento
Laŭ plej ĝenerala kompreno elemento estas ĉiu el la konsistigaj eroj de tuto.
La vorto havas pli specifan difinon, se oni parolas pri:
13405 Dorisbillings
13405 Dorisbillings estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la kanada amatora astronomo Gary W. Billings elde Kalgario en Alberto (Kanado).
Germana Doganunio
La ekonomia unuiĝo de Germanio antaŭis la politikan unuigon de Germanio en 1871 sub gvido de Prusio. Partoprenis en ĝi la plej multaj germanaj ŝtatoj kiuj membris en la Germana Federacio, tamen kun la grava escepto de Aŭstrio.
13405 Dorisbillings
Nomo
Ĝia nomo honoras Doris Billings (naskitan Dora Kawchuk), patrinon de la malkovrinto. Iuj el liaj unuaj memoroj estas ŝia interesiĝo por la kosmo.
Kino
Kino (oficiala vorto) estas arto de kinematografio (el la antikva greko “κίνημα” (movo) kaj “γράφειν” (skribi)). Kinematografio estas resuma nomo por ĉiuj agadoj rilataj al kamerao, filmo kaj filmado (produktado de filmoj, metodoj kaj procedoj de filma teĥniko, organizado de distribuo, vendado). Kameraado estas fako pli speciala rilatante al la laboro de kameraisto.
La vorto "kinematografio" estas uzata ankaŭ pri filmoj kaj registrado de rapidaj movoj kun alta bilda frekvenco (ekz. por esplorado de eksplodoj).
Laŭ Francisko Azorín, kinematografo estas Aparato por projekcii moviĝantajn bildojn sur ekranon. Li indikas etimologion el la greka kinema + graphos (mova bildo). Kaj li aldonas la terminojn kinematografejo aŭ kinejo por Salono, teatreto, loko por projekciaj spektakloj; kinetofono, por parolanta filmo.
Fiziologia efekto de movo
Kinematografio estas bazita sur la biologia neperfekteco de la homa organismo, precipe en vidkapablo, kiun kaŭzas la t.n. inerto de la homa okulo. Tiu ĉi fiziologia neperfekteco poste kaŭzas, ke rapida alternado de projekciataj bildoj dum tre mallonga tempa periodo montriĝas al la cerbo pere de la optika nervo kiel neinterrompita agado (la bildo ne ŝiriĝas kaj ĝi estas perceptata per la cerbo kiel kontinua movo). Tiu ĉi interesa fiziologia fenomeno estas hodiaŭ uzata ne nur en klasika kinematografio, sed ankaŭ dum spektado de televidilo kaj bildoj vidigataj per komputila ekrano. Filmoj utiligas tiun efekton, projekciante pli ol 10 bildojn sekunde (kutime 24), kio kreas en la cerbo iluzion de movado (en televido: 25 bildoj sekunde).
Eksperimenta kinarto
Eksperimenta kinarto, aŭ pli simple eksperimenta kino, estas tiu kiu ampleksigas aŭ movas la limojn de la konvencia esprimaniero de la kinarto kaj ĉefe de la rakonta kino tradicie strukturita ĉirkaŭ historia intriga rakonto, respektante eble nur la skeleton de scenaro, uzante novajn rimedojn por esprimi kaj sentigi emociojn, espertojn, sentojn, mondorigardojn, kritikojn al la propra kinarto ktp. En multaj filmoj, la rakonto permesas vojon al eksperimentoj de tipo forma, kaj oftas la uzado de plastikaj aŭ ritmaj rimedoj, ligite al la traktado aŭ manipulado de la figuro aŭ la sono.
Kinaj profesioj
La filmindustrio aŭ kinindustrio konsistas el la teknologiaj kaj komercaj rimedoj de filmofarado, t.e., filmoproduktorado, filmo-studioj, kinematografio, animacio, filmoproduktado, scenarverkado, antaŭ-produktado, postproduktado, kinfestivaloj, distribuado; kaj aktoroj, kino-reĝisoroj kaj alia filmteama laboristaro.
La iluzioj aŭ vidotrukoj uzitaj en kino, televido, teatro, videoludoj, kaj similaj industrioj simulilaj de imagitaj okazaĵoj en rakonto aŭ virtuala mondo estas tradicie nomitaj specialaj efektoj.
Figuranto aŭ statisto estas terminoj uzataj en la medio de spektakloj por la persono sen kategorio de aktoro kiu aperas nur fone kaj ne parolas en aŭdebla dialogo.
Duvin
Pri la komunumo
Duvin estas komunumo de la komunumaro Lumnezia/Lugnez kaj la distrikto Surselva en Kantono Grizono, Svislando. Ĝi havis 88 loĝantojn je la 31-a de decembro 2009.
Geografio
Duvin situas sur roka teraso ĉe la sudorienta flanko de la valo Lumnezia. Al la komunumo apartenas krom la vilaĝo mem la setlejoj Saulzas, Bual kaj Valla.
Najbaraj komunumoj
La komunumo Duvin limas en nordoriento al Pitasch, en sudoriento kaj sudo al Safien, en okcidento al Suraua, kaj en nordokcidento al Cumbel.
Trafiko
Duvin situas komplete flanke de la gravaj trafikvojoj. La komunumo atingeblas per vojo, kiu en Peiden Bogn deflankiĝas de la vala vojo de Ilanz al Vals. De Peiden Bogn poŝtaŭtolinio kondukas al Duvin.
Historio
La unua dokumenta mencio de Duvin datiĝas el la jaro 840 kiel Auna. Dum la 13-a jarcento en Duvin la episkopejo posedis feŭdajn bienojn. Gix 1371 Duvin estis voktejo de la Baronoj de Belmont kaj ek de 1390 de la Grafoj de Sax-Misox. En la jaro 1538 Duvin sin liberaĉetis de la feŭdoj episkopaj kaj formis najbararon kun Uors kaj Tersnaus. Kiam ekzakte Duvin aliĝis al la reformacio ne estas konata. En la jaro 1578 Duvin estis la unuan fojon menciita kiel reformita komunumo. En la jaro 1851 Duvin estis kadre de la nova administra ordo de Kantono Grizono kiel sola reformita komunumo atribuita al la komunumaro Lumnezia/Lugnez. Nuntempe okazas studoj pri eventuala kunfando de la komunumoj de la valo al unusola komunumo.
3768 Monroe
3768 Monroe estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la 5-an de septembro 1937 de la sud-afrika astronomo Cyril V. Jackson elde la Observatorio de la Unio en Johanesburgo.
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de la usona kantistino kaj aktorino Marilyn Monroe (1926–1962).
Traverŝilo
Traverŝilo estas tipo de kribrilo, uzata dum kuirado por apartigi likvon de solido. Kutime ĝi estas farita el malpeza metalo, kiel aluminio aŭ maldika rustimuna ŝtalo, sed ankaŭ el plasto. Traverŝilo havas multajn etajn truojn kiuj lasas pasi la likvon kaj retenas la solidaĵon. Ĝi ofte havas la formon de volbo kaj posedas piedo(j)n por stabile stari.
(155789) 2000 TD9
Malkovro
Ĝi estis malkovrita la en la kadro de la astronomia kampanjo Lincoln Near-Earth Asteroid Research (LINEAR) elde la observatorio de la Laboratorio Lincoln en Socorro (Nov-Meksiko, Usono).
Stefanaconi
Stefanaconi estas komunumo de Italio.
Katalin Dér
Katalin Dér, laŭ hungarlingve kutima nomordo Dér Katalin estas hungara klasika filologo, altlerneja instruisto.
Katalin Dér naskiĝis en 1949 en Budapeŝto
Biografio
Katalin Dér studis en Scienca Universitato Loránd Eötvös inter 1967-1972, baldaŭ ŝi akiris plian teologian diplomon en 1994 en Katolika Universitato Péter Pázmány. Inter 1972-1974 ŝi estis universitata bibliotekisto, poste ŝi instruis en Universitato Loránd Eötvös. Ekde iam ŝi estas kolego de katolika radio. En nekonata jaro ŝi kandidatiĝis al Hungara Scienca Akademio.
Universitato de Strathclyde
La Universitato de Strathclyde estas en Glasgovo, Skotlando. Temas pri unu el sume tri urbaj universitatoj: la aliaj du estas la Universitato de Glasgow kaj la Kaledonia Universitato de Glasgovo. Ĝi estis fondita en 1796. La universitata rektoro estas Jim McDonald.
Senad Čolić
Senad ČOLIĆ (naskita en 1944) estas bosna diplomita inĝeniero pri elektrotekniko, manaĝero de elektroindustria kompanio ĝis emeritiĝo (2010) kaj Esperanto-aktivulo.
Movado
Čolić esperantiĝis en 1962. Li estis estrarano kaj prezidinto de Esperantista Ligo de Bosnio kaj Hercegovino, estrarano kaj ĝenerala sekretario de TEJO (1967-1973) kaj eksa komitatano de UEA. Li kunfondis la humanitaran societon „Espero“ (1996) kaj la profesian oficejon ELBH (1974). Li ankaŭ estis kunorganizinto de multaj internaciaj kaj landaj kongresoj, simpozioj, konferencoj, renkontiĝoj ktp.
Verkado
Čolić estis redaktoro de gazetoj kaj tradukinto/redaktinto de pluraj eldonaĵoj de la eldonejo „elbih“ (Sarajevo). En 2001 aperis vortaro bosna-Esperanto kaj Esperanto-bosna, kiun li kunaŭtoris.
Yasuhito Endo
(laŭ sistemo Hepburn, en Esperanto Jasuhito Endo, japane 遠藤保仁, n. 28-an de januaro 1980) estas japana futbalisto. Ekde 2002 li membras en la japana nacia teamo de futbalo.
Ontologia diferenco
Ontologia diferenco estas lokucio pere de kiu, en filozofio, oni indikas la diferencon kiu distingas la Eston el la Ento
Aliflanke, laŭ Heidegger, jam de longe, precipe pro la evoluiĝo de la metafiziko, la pensado peerdis la kapablon meti la atenton sur tia diferenco; homo emas, do, konsideri la Eston kiel puran kaj simplan nenion (pozicio kiu identiĝas kun neniismo). Sekvas, el tio, la redukto de la Ento mem al pura-ĉeesto, nome al objekto de nepravigita manipulado flanke de la homo kiu, se tiel diri, foriĝas el la “konsisto” allasante sian ekziston al la sentaŭgeco. Reale, ankaŭ la homo mem estas Ento, por pli ĝuste diri “esti tie-nun”, nome Ento en kiu la Esto "ĉeestas"; la kapablo pensi la ontologian diferencon akiras, do, nepran gravecon ankaŭ por la homo mem vidpunkte de propra ekzistenciala kondiĉo.
Villeneuve-Loubet-Plage (stacidomo)
Temas pri stacidomo de Société nationale des chemins de fer français (SNCF), priservata de trajnoj Provenco-Alpoj-Bordo Lazura.
Ĝi situas ĉe kilometra punkto (PK) de linio Marseille-St-Charles - Vintimille (frontière) (930000).
Zálesí (Javorník)
Zálesí (ĝis la jaro 1948 Valdek, Waldek, Zalesie) estas domaro (loka parto) de urbo Javorník en Ĉeĥio. Ĝi troviĝas en montaro Riĥleba montaro, 6 km sudokcidente de Javorník. Vivas ĉi tie.
Historio
Zálesí estiĝis dum la dua frue novepoka koloniigo farita de vroclavaj episkopoj en la 16-a jarcento; ĝi estas menciata unuafoje en la jaro 1562 (sub nomo Waldeg) kaj en la jaro 1585 ĉi tie jam estis 25 kamparanaj kaj 5 ĝardenistaj mastrumejoj. Nur ĝis fino de superulara administrado en la jaro 1850 ĝi apartenis al senjorujo Jánský Vrch de la vroclava episkopejo. En la vilaĝo ekzistis voktejo, sed ne feŭda kiel en vico da aliaj vilaĝoj en Jeseník-regiono. En la jaro 1637 estis ĉi tieaj loĝantoj liberigitaj de korveo. En la jaro 1751 estis en la vilaĝo konstruita preĝejo de sankta Barboro, apud kiu estis en la jaro 1785 establita eĉ romkatolika paroĥejo. Post tio, kiam la vilaĝo aperis en la jaro 1742 sur ŝtatlimo kun Prusio, nombro de ties loĝantoj ĝis la 19- jarcento ne plialtiĝis. La lokuloj vivtenis sin apud malmulte profitdona agrikulturo precipe per arbara mastrumado kaj per hejma ŝpinado de lino. En la jaro 1831 vizitis la vilaĝon epidemio de ĥolero.
En la 19-a jarcento ekzistis en Zálesí du kalkofarejoj, sed kiuj post la jaro 1900 pereis. Minejo por kalkoŝtono ĉesis esti uzata dum la unua respubliko, bazalta minejo en la 50-aj jaroj de la 20-a jarcento. Provoj mini ferercon komence de la 20-a jarcento ne estis sukcesaj. Sed somere de 1957 estis sur deklivoj de monto Prostřední vrch trovita vejnoj de uraninito, kiujn komencis en la jaro 1958 mini entrepreno Jáchymovské doly-závod Javorník. Iom post iom estis konstruitaj tri enkondukaj galerioj malfermantaj tri suprajn min-etaĝojn kaj senelirejan kavon al pli profundaj 4-a kaj 5-a etaĝoj. La vejno estis post dek jaroj de minado taksita kiel nebilanca kaj la minado estis en la jaro 1968 finita. Sume ĉi tie estis minitaj 405,3 tunojn da urania erco.
La limregiona situo de Zálesí bremsis ties evoluon jam ekde la jaro 1742, kaj des pli prefere dum komunista reĝimo en Ĉeĥoslovakio. Post la dua mondmilito ĝi estis nur malmulte alloĝiginta kaj ĝi subiĝis al iom post ioma pereo. Anstataŭ 91 domoj kalkulitaj en la jaro 1811 kaj 108 domoj en la jaro 1930 ili estas sole (en 2001) en la vilaĝo nur 25. Jam en la jaro 1950 la ĝisnun memstara vilaĝo estis alligita kiel domaro al municipo Travná kaj komune kun ĝi en la jaro 1960 alligita al Javorník. En la jaroj 1976-2002 - la tempo de la plej granda redukto de loĝantaro - Zálesí estis eĉ ne indikata kiel ties loka parto.