cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Kalvinana preĝejo (Zsujta)
Konstruaĵo
La kirko situas sola en korto, sed en la korto alia profana domo funkcias. La fasado estas simetria. La enirejo funkcias en flanko de la turo. La absido estas pli larĝa, ol la turo. La absido estas kvarlatera kaj pli mallarĝa, ol la navo, apude malgranda sakristio etendiĝas. La navo, absido kaj sakristio havas plejparte mezepokajn fenestrojn. La internaj mebloj estis pli modernaj ekde la 18-a jarcento.
Cerbu
Cerbu (ĉerbu) (hungare:Bucsumcserb) estas vilaĝo en Rumanio administre apartenanta al Bucium.
Mülheim (Mozelo)
Mülheim estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Bernkastel-Wittlich de la federacia lando Rejnlando-Palatinato. Fine de la jaro la komunumo havis 0 loĝantojn.
Ato (SI)
Ato- estas prefikso uzata antaŭ unuoj kaj signifanta "triilionono" (10−18), ĝia simbolo estas: a.
Cefeo
Cefeo, reĝo de Etiopio
Li estis filo de la egiptia aŭ etiopia reĝo Belo kaj de Ankinoo aŭ Sido, do fratoj siaj estis Egipto kaj Danao, respektivaj reĝoj de Egiptio kaj Libio. Tamen, kelkaj versioj asertas ke li estis filo de Fenikso. Cefeo iĝis reĝo de la cefenoj, popolo kiun la plejmulto de la verkistoj situas ĉe la nuna Etiopio, sed ankaŭ ĉe la bordo de la rivero Eŭfrato aŭ Jopo, la nuntempa Jafo (Palestino).
Li edziĝis al Kasiopeo, kaj estis patro de Andromedo. Kune kun ili, Cefeo ĉefrolas la miton pri Perseo, kiun oni de tiam rememorigas per atribuo de konstelacioj ĉe la norda duonsfero; Cefeo, Andromedo, Kasiopeo, Pegazo, Perseo, Keto, ktp. La rakontaro ofte priskribas Cefeon kiel malforta homo, kiu ĉiam obeas la volon de sia orgojla edzino. La poeto Arato (2-a jarcento a.K.) montras lin kun ambaŭ mano etenditaj, kiel petego por ke la gedioj kompatu lin kaj lian popolon.
952
En la jaro 952 post Kristo okazis, interalie:
Cefeo
Cefeo, reĝo de Etiopio
Kasiopeo tiel fanfaronis pri sia beleco kaj tiu de sia filino ke ŝi eĉ asertis esti pli belaj ol la nereidinoj. Ĉiu tiuj mara diaĵoj plendis antaŭ Pozidono, kiu pune inundis la landon kaj sendis teruran monstron por ke ĝi katastrofu tra la marbordo. Kiam Cefeo konsultis la orakolon de Amono, ĝi respondis ke la nura maniero liberiĝi de tiu puno estis oferi la princinon Andromedon al la monstro. Do, oni molĝoje katenigis ŝin al roko kaj atendis la alvenon de la estaĵo.
Tamen, la heroo Perseo estis preterpasonte tiun lokon kaj rimarkis la aferon. Li konsultis al Cefeo, kaj petis al li permeson edziĝi al Andromedo se li sukcesos mortigi la monstron. Cefeo akceptis, malvolonte kaj nur por savi la princinon, pro tio ke ŝi jam estis promesita al lia onklo Fineo aŭ Agenoro. Do Perseo rajdis Pegazon kaj atakis la monstron per sia falĉilo, senkapigis ĝin kaj poste stonigis ĝin per la terura rigardo de la gorgono Meduzo. Li dankis la helpon de la gedioj per oferado de bovido, bovino kaj taŭro al Ateno, Hermeso kaj Zeŭso, respektive.
Cefeo kaj Kasiopeo nur devige akceptis la geedziĝon de Perseo kaj Andromedo, sed la nupto-festo subite ĉesis pro la alveno de la armeo Agenoro, kiu pledis por sia rajto edziĝi al la princino. Kasiopea (kiu tre eble estis tiu, kiu informis Agenoron pri la okazintaĵoj) kaj Cefeo apogis lin, kaj petis la morton de Perseo. Dum la posta batalado, multaj soldatoj de Agenoro mortis fare de Perseo, sed ilia alta nombro faris lin malkaŝi denove la kapon de Meduzo kaj stonigi Agenoron kaj lian ceterajn apogantojn. .Kas Pozidono enmetis Cefeon kaj Kasiopeon surĉielen, en konstelacioj kiu primokas Kasiopeon (ŝi aperas ligita al paliso kaj dum kelkaj monatoj jare aperas invertite. Ateno faris same al Andromedo, sed ĉi foje kiel premio pro tio ke ŝi obstine pledis por edziniĝi al Perseo malgraŭ la volo de siaj gepatroj. La spuroj de ŝiaj katenoj ankoraŭ videblas en klifo de Jopo.
Post la morto de Cefeo kaj foriro de Perseo al Serifo, la tronon de la cefenoj heredis Perseso, filo de Perseo kaj Andromedo, do nepo de sia antaŭlo.
Cefeo, reĝo de Tegeo
Alia reĝo same nomita estis Cefeo, filo de Aleo, reĝo de Arkadio, kaj de Neero aŭ Kleobulo, do frato de Likurgo, Amfidamo, Alcidico kaj Aŭgo. Cefeo famis pro tio ke li akompanis Jasonon en lia ekspedicio al Kolĉido, do li estis unu el la argonaŭtoj.
Cefeo heredis la tronon de Tegeo, en Arkadio, de sia patro. Li havis dekdu filojn (inter ili, Eropo ) kaj almenaŭ tri filinoj: Steropo, Eropo (amantino de Areso) kaj Antinoo.
Kiam Heraklo pretigis sian atakon al Lakonio venĝeme kontraŭ la filoj de Hipokoonto, li petis helpon al Cefeo kaj al liaj filoj. La tegea reĝo komence rifuzis, pro timo al ebla invado de la argolandanoj se li foriras sian urbon. Sed Heraklo donis al Steropo buklon de gorgono en hidrio, kiu havis magian povon: se oni levigas ĝin trifoje sen rigardi antaŭen, ĉiuj la malamikoj forfuĝos. Pensante ke per tio la urbo restos protektita, Cefeo kaj siaj idaro konsentis pri interveni en la milito, sed ĉiuj (aŭ Cefeo ka deksep el sia filoj) trovis morton dumbatale.
Verŝajne, la urbo Caphyae ricevis sian nomon de ĉi tiu Cefeo.
Cefeo, filo de Likurgo
Cefeo estis ankaŭ filo de la reĝo Likurgo, kiu partoprenis la ĉasadon de la Kalidonia apro. Li kaj Anceo komence rifuzis partopreni la ĉasadon pro tio ke virino (Atalanto) ĉeestis, sed Meleagro sukcesis konvinki lin per minaco ĉesigi la ĉasadon. Ateno multe amis tiun heroon, kaj donacis al li haron de la Meduzo, kiu verŝajne malvenkebligis lin.
Tamen, la plejmulto de la verkistoj identigas tiun rolulon kun la antaŭe priskribita.
Cefeo, filo de Geo
Laŭ J.F.M. Noël, Cefeo estis ankaŭ filo de la tera diino, kaj de Ponto, protogena personigo de la Oceano.
Portus Cale
Portus Cale (Latinigita versio por "Haveno de Kale", origina kelta nomo Callaici, Cale) estis iama urbo kaj haveno en areo de nuntempa norda Portugalio, en zono de nuntempaj urboj Porto kaj Vila Nova de Gaia. La nomo de la tiama urbo eventuale influis fakte la nomon de posta lando Portugalio.
Ankaŭ la origino de la hispanlingva nomo Galicia (Calecia, Gallaecia, nome Galegio) povas esti trovita en la radiko cale, kiu aperas ankaŭ en vortoj kiel kallaikoí kaj galaicos. Multaj fakuloj kredas, ke la origino de la nomo de la popolo Galaicos estis en la areo ĉirkaŭ la enfluejo de la rivero Doŭro al Atlantiko kaj la romianoj poste uzis tiun nomon por referenci al ĉiuj kelt-parolantaj popoloj de kastrumoj de la nordokcidento de la Iberia Duoninsulo, nome areo kiun ili nomis Gallaecia.
En nuntempaj Irlandgaela kaj Skotgaela, la vorto por haveno estas respekitive caladh kaj cala.
Stacio Shin-Hashima
Stacio Shin-Hashima (japane: 新羽島駅 [Ŝin-Haŝima-eki], angle: Shin-Hashima Station) estas fervoja stacio en Haŝima, Gubernio Gifu, Japanio. La stacio servas 1 linion de Meitetsu: Linio Meitetsu-Hashima.
HAN
La vorto havas plurajn signifojn:
Vonsano
Vonsano (원산시･ Wŏnsan-si) estas ĉefurbo de Kangŭon, Nord-Koreio. Ĝi situas en nord-orienta parto de Nord-Koreio. La urbo havas 8 distriktojn kun totala areo de 269 km² kaj 331,000 loĝantoj en 2000. Wonsan troviĝas ĉe la okcidenta bordo de Japana maro. Wonsan estas industria urbo, alie estas milita haveno. La urbo havas ekspresajn vojojn kaj fervojojn kondukantajn sud-okcidenten al Pjongjango kaj suden al Kŭmgang Monto. Neregula navig-linio interligis la urbon kun la japana havenurbo Niigata. Ŭonsan malfermas sian pordon al eksterlandanoj kiel internacia turisma urbo. Ĉiujare ĝi akceptas multajn ĉinajn turistojn.
Kaŭkazio
Teritorio
Areo de la regiono estas ĉirkaŭ 400 mil kvadrataj kilometroj, kie loĝas pli ol 30 milionoj da homoj. Centra akso de la regiono estas montara ĉeno de Granda Kaŭkazo, kiu dividas ĝin je du partoj — Norda Kaŭkazio kaj Suda Kaŭkazio, kaj prezentas naturan limon inter modera kaj subtropika klimataj zonoj. Geografie al Kaŭkazio apartenas ankaŭ nordorienta parto de Turkio en la sudo kaj parto de Rostova provinco kaj Kalmukio — regionoj de Rusio.
Naturo
Naturo de Kaŭkazio estas tre diversa. Ĉi tie originale kombinas sekecaj pejzaĝoj kaj humidaj subtropikoj. Tian najbarecon de varmaj maroj kaj glaciaj montoj vi trovos tre malofte. Pro la grava biodiverseco de la regiono, la organizaĵo Naturprotekto Internacie (Conservation Internacie) indikis ĝin kiel biodiverseco-varmpunkton. Fitogeografie, Kaŭkazio estas aparta flaŭra provinco el la Ĉirkaŭboreala Regiono de la Holarkta Regno.
Multaj kaŭkazaj montopintoj estas kovritaj de eterna neĝo kaj glacio. Kelkaj el ili — Elbruso (5642 m), Diĥtaŭ (5205), Ŝĥara (5068), Kazbek (5033) — superas okcidenteŭropan Blankan Monton laŭ alteco.
Riveroj
Riveroj de Kaŭkazio apartenas al la Kaspia lago, la Nigra kaj la Azovaj maroj. Plimulto de ili ne taŭgas por navigado, escepte de Mtkvari (Kura), Kuban kaj Rioni. Sed ili estas uzataj por irigacio, lignoflosado kaj konstruado de elektrocentraloj. Ĉefaj riveroj de Kaŭkazio estas: Kura (Mtkvari, 1364 km), Kuban (906), Kuma (802), Terek (623), Rioni (327).
Lagoj
Kaŭkaziaj lagoj estas negrandaj, sed estas gravaj kiel naturaj akvorezervejoj, kiuj permesas reguligi akvonivelon en riveroj kaj pligrandigi fiŝan riĉecon. La plej granda el lagoj estas Sevan. Dank’ al pitoreska naturo multaj lagoj fariĝis lokoj de turismo kaj ripozo.
La grandega salakva lago Kaspio en pluraj lingvoj estas nomata „maro“ (la Kaspia maro) kaj havas plurajn ecojn de maro. Kaspio estas la orienta limo de Kaŭkazio. Ĝi havas grandan signifon por fiŝkaptado, naftoproduktado, transportado.
Politika mapo
Nun teritorio de Kaŭkazio estas en konsisto de 4 sendependaj ŝtatoj, membroj de internaciaj organizoj kiel UN: Kartvelio (69,7 mil kv. km), Armenio (29,8), Azerbajĝano (86,6) kaj Rusio (254,3). Krom tiuj kvar ekzistas ankoraŭ tri neagnoskitaj aŭ nur parte agnoskitaj memregataj ŝtatecaj teritorioj: Abĥazio (8,6 mil kv. km), Montara Karabaĥo (4,4) kaj Sud-Osetio (3,9).
Rusia Federacio estas prezentita en Kaŭkazio de jenaj administraj subjektoj: Krasnodara regiono (76,0 mil kv. km), Stavropola regiono (66,5), Adigeio (7,6), Karaĉajio-Ĉerkesio (14,1), Kabardio-Balkario (12,5), Nord-Osetio (8,0), Inguŝio (4,6), Ĉeĉenio (15,9), Dagestano (50,3). Ene de Rusio ekzistas teritoriaj disputoj inter Nord-Osetio kaj Inguŝio, inter Inguŝio kaj Ĉeĉenio.
Loĝantaro
Laŭ sia etna konsisto Kaŭkazio estas ege komplika kaj bunta regiono. Ĉi tie oni parolas pli ol 40 lingvojn. Plimulto de kaŭkazianoj apartenas al eŭropa antropologia raso. Pli ol duono de la loĝantaro estas kristanoj (ĉefe ortodoksuloj), aliaj — islamanoj. Laŭ lingva klasifiko kaŭkazianoj dividiĝas jene:
Malgraŭ la etna, religia kaj lingva diverseco, kaŭkazianojn forte ligas politikaj kaj ekonomiaj interesoj, ankaŭ komuna historia sorto, komunaj longedaŭraj bataloj kontraŭ eksteraj invadantoj kaj certe, simileco de kulturoj kaj kutimoj. Speciale similas la muzika, la danca kaj la vesta kulturoj, similas etiketoj kaj moralaj normoj.
Al la beleco de Kaŭkazia naturo, al la vivo kaj moroj de ĝiaj loĝantoj estas dediĉitaj multaj literaturaĵoj, menciindas: Kaŭkazio - verkaĵo de A. Dumas (Patro), poemo de Puŝkin Kaŭkazia kaptito, romano de Lermontov Heroo de nia tempo, romanoj de Tolstoj La kozakoj kaj Haĝi Murad.
Urboj
Pli ol duono de kaŭkazianoj loĝas en urboj. La plej alta procento de urbanoj estas en Nord-Osetio — 68% kaj en Armenio - 66%, la plej malalta — en Dagestano 39%. Tri kaŭkaziaj grandurboj havas pli ol unu miliono loĝantoj (Baku, Tbilisi, Erevan), 10 urboj - pli ol 200 mil loĝantoj, 8 - pli ol 100 mil loĝantoj kaj 15 - pli ol 50 mil loĝantoj.
Jen la plej gravaj urboj: Baku, Tbilisi , Erevano , Krasnodar , Grozno , Soĉi , Vladikavkaz , Stavropol , Maĥaĉkala , Ganĝa , Nalĉik , Gjumri , Kutaisi.
Urboj en Kaŭkazio aperis en diversaj tempoj kaj kondiĉoj. El ekzistantaj urboj la plej antikvaj estas: Erevan (estas konata de 782 jaro a.K. kiel urarta fortikaĵo Erebuni), Kutaisi (estas konata de 6 jc a.K. kiel ĉefurbo de legenda Kolĥetia reĝlando sub la nomo Aia), Vani (malgranda urbo en okcidenta Kartvelio), Dioskuriada (nuntempa Soĥumi), Pasis (nuntempa Poti), Barda (ĉefurbo de Kaŭkaza Albanio) ka. Nordkaŭkaziaj urboj estas sufiĉe junaj — aperis en 17-18 jarcentoj, ekskluzive de kelkaj situantaj ĉe la bordo de la Nigra Maro kaj Kaspio.
Ekonomio
Kaŭkazio estas riĉa je naturaj krudaĵoj: nafto (Baku, Grozno, Majkop), gaso (Krasnodara kaj Stavropola regionoj), fero (Daŝkesan), volframo kaj molibdeno (Tirniauz), zinko kaj plumbo (Sadon), mangano (Ĉiatura). Nun oni efektivigas projektojn por konstruado de petrolo- kaj gasoduktoj de Mezazio kaj Kaŭkazio al Okcidento.
Krasnodara kaj Stavropola regionoj estas ĉefaj produktantoj de greno kaj legomaro, subtropikaj zonoj de Kartvelio kaj Azerbajĝano - de citrusoj, teo kaj vinbero. Armenio specialiĝis pri konstrumaterialoj kaj preciza industrio. Rustavi kaj Sumgajt estas novaj urboj, konstruitaj dum sovetaj tempoj kun industria profilo: metalurgio, kemio. Montaraj regionoj okupiĝas ĝenerale pri brutbredado.
Ĉe la bordoj de Nigra maro situas gravaj havenurboj Batumi, Poti, Novorosijsk, de kie efektivigas ĉefaj komercaj rilatoj kun fremdlandoj. En Kaŭkazio troviĝas multaj naturaj rezervejoj, ankaŭ gravaj kurortzonoj - nordkaŭkaziaj mineralakvoj (Pjatigorsk kaj Kislovodsk), ĉenigramara bordregiono (inter Anapa kaj Batumi) k.a. Ĝi prezentas centron de turismo kaj alpinismo.
Historio
Kaŭkazio ofte figuris en la legendoj de antikva Grekio; Prometeo estis alĉenita al Kaŭkaza monto, kaj Jason kaj liaj Argonaŭtoj serĉis la Oran ŝafofelon ĉe kolĥoj. Persoj, ĥazaroj, araboj, hunoj, mongoloj, turkoj multfoje invadis regionon, kio kaŭzis ĝian etnan, religian kaj lingvan kompleksecon. Vidu artikolon Aleksandraj Pordoj.
Rusoj aperis ĉi tie dum 18-19aj jarcentoj post serio de militoj kun Persio kaj Turkio. La popoloj de Kartvelio kaj Armenio, plejparte kristana, akceptis Rusan hegemonion kiel protekto de Osmana imperio. En Azerbajĝano, Dagestano, kaj la historia regiono de Ĉerkesio, la popolo estis ĝenerale islama. Ili amare batalis kontraŭ rusa penetro kaj estis trankviligitaj nur post la Ŝamila ribelo.
Post la disfalo de Sovetunio, sudkaŭkaziaj nacioj (Kartvelio, Armenio, Azerbajĝano) sendependiĝis, kio estis komenco de kelkaj perturboj kaj armitaj ribeloj. Kaŭkazio estas vojkruciĝo de geopolitikaj interesoj kaj regiono de nesolvitaj etnokonfliktoj (Ĉeĉenio, Abĥazio, Karabaĥo, Sud-Osetio).
Căptălan
Căptălan [kəptəlan] (hungare: Maroskáptalan, germane: Kirchenschatz) estas vilaĝo en Rumanio oriente de Ocna Mureş. En 1910 ĝi havis 597 loĝantojn (rumanoj, hungaroj); en 1992 396 (rumanoj, 11% hungaroj). Ĝia unua mencio skribe estas en 1597. Ĝis 1919 apartenis al Hungario, (Alsó-Fehér vármegye). Administre ĝi apartenas al Noşlac.
Traĥito
Traĥito, de la greka vorto τραχύς (traĥis'), kiu signifas "malglata", estas speco de vulkana roko. Ĝi unuafoje priskribiĝis per la franca mineralogo Alexandre Brongniart en 1813 kaj ankaŭ ricevis sian nomon de li.
Kemie traĥito identas al la plutonito sienito, petro ekestinta en granda profundo per la kristaliĝo de magmoj. Temas pri ties ekvivalento kristaliĝinta ĉe la tersurfaco. La kvanto de SiO2 estas inter 57,6 kaj 69 procentaĵoj laŭ pezo kaj do pli malalta ol tiu de riolito. La kvanto de la alkaloidoj Na2O kaj K2O estas pli ol 7 procentaĵoj laŭ pezo.
Feldmarŝalo
Feldmarŝalo, Kampomarŝalo, aŭ simple Marŝalo (en Sovetunio, Rusio, ktp.) aŭ Feldmarŝalo Generalo (en Germanio kaj Aŭstrio) estas la plej alta rango en la armeoj de multaj landoj de la mondo.
La origino de la vorto estas en la antikva germana : marahscale - "tiu kiu estas sur la ĉevaloj" (marah signifas ĉevalo, kaj skalko signifas servisto. Tial, la "en respondeculo de la kavalerio" kiam rilatante al la kavalerio, altranga pozicio en la domanaro de reĝo, princo, aŭ nobelulo en la Mezepoko. Poste la nomo signifis la Ĉef-komandanto de la militfortoj.
Ĝenerale, la rango ricevas al generaloj de la terarmeo nur; Kiam generalo de la mararmeo aŭ de la aerarmeo ricevas tiun rangon, ĝi estas nomita Fleet Admiral (Ŝipara admiralo) kaj Marshal of the Royal Air Force (Marŝalo de la aerforto) respektive. Tamen, al kelkaj el la komandantoj de la germana aera forto, la Luftwaffe, estis premiitaj la rango de Feldmarŝalo en Dua Mondmilito.
La rango de feldmarŝalo, kiu estas pli alta ol la rango de generalo, estas kutime donita nur en tempo de milito. En la usona armeo ekzistas rango ekvivalenta al feldmarŝalo nomita Generalo de la Armeo, kaj en malpli oficialaj terminoj: Kvinstela Generalo (laŭ la rangosimbolo).
En la Armitaj Fortoj de Rusia Federacio, la ekvivalenta rango estas nomita Marŝalo de la Rusa Federacio, kiu anstataŭigis la rangon de Marŝalo de Sovetio en la Ruĝa Armeo kaj estis aljuĝita nur unufoje ĝis nun, al Defendministro Igor Sergejev.
Francisco Navarro Villoslada
Francisco Navarro Villoslada, (Viana (Navaro), 9-a de oktobro de 1818 - Viana, 29-a de aŭgusto de 1895), romanisto kaj eseisto hispana de ideologio tradiciisma kaj karlisma.
Biografio
Li studis filozofion kaj teologion en la Universitato de Santiago de Compostela kaj juron en Madrido. En 1840 li estis redaktoro de La Gaceta, kaj alta funkciulo en Alavo kaj poste en la Ministerio de Internaj Aferoj. Li estis kutima kunlaboranto de diversaj ĵurnaloj: El Correo Nacional (1838-1839), El Español (1845-1847), El Padre Cobos (1854-1855), kaj redaktoro de la Semanario Pintoresco (1846), El Siglo Pintoresco (1845-1847), La España (1848), El Parlamento, La Fe kaj La Ilustración Católica. En 1860 li fondis El Pensamiento Español, defendanto de la katolika tradiciismo. Li suferis malliberigon de kelkaj monatoj pro artikolo per kiu li kontraŭis al Ruiz Zorrilla, kiu estis ordoninta la inventaron de juveloj de la preĝejoj. Li estis deputito kaj senatano el la Tradiciisma Partio, kaj ĉirkaŭ 1871 li iĝis sekretario de la pretendento don Carlos.
Axutoro de romanoj de historia fono kiel Doña Blanca de Navarra (1847), Doña Urraca de Castilla (1849) kaj Amaya o los vascos en el siglo VIII (1879, kvankam jam per eroj el 1877 al 1879 en La Ciencia Cristiana), la romano per kiu li famiĝis, kaj kiu elstarigas la protagonismon de la eŭskoj en la lukto kontraŭ la islamo: laŭ Navarro post la disfalo de la visigota ŝtato la eŭskoj aliĝas al la kristanismo por kontraŭi la islamanojn kaj reloĝigis teritoriojn de Kastilio.
Famis la serio de artikoloj titolita Textos vivos publikita en El Pensamiento Español, kontraŭ la universitata heterodoksismo, kiu inkludis kritikojn kaj de materiismo de Pedro Mata kaj de spiritismo progresisma kraŭsisma de la inspiranto de la Institución Libre de Enseñanza, Julián Sanz del Río. Gumersindo Laverde rekomendis ĝin en 1877 al sia disĉiplo Menéndez Pelayo.
3319 Kibi
3319 Kibi estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la japanaj astronomoj Hiroki Kosaj kaj Kiiĉiro Furukaŭa (aŭ Kiichiro Hurukawa) elde la Stacio Kiso de la observatorio de Tokio sur la Monto Ontake (Gubernio Nagano, Japanio).
Hirzel
Pri la komunumo
Hirzel estas komunumo en la distrikto Horgen en Kantono Zuriko, Svislando. Kun 1889 loĝantoj je la 31-a de decembro 2007 ĝi apartenas al la pli malgrandaj komunumoj de la distrikto.
Geografio
Hirzel situas sur la dorso de la montoĉeno Zimmerberg, flanka moreno, de la iama Lindtglaĉero kiu formis la tipan pejzaĝon plene de etaj montetoj.
Najbaraj komunumoj
La komunumo Hirzel limas en nordo al Horgen, en oriento al Wädenswil, en sudoriento al Schönenberg, en sudo al Menzingen (ZG), kaj en okcidento al Neuheim (ZG).
Trafiko
Sur la teritorio de la komunumo troviĝas la montpasejo Hirzel, kiu ligas Wädenswil kun la Sihlvalo. Super la pasejo kondukas poŝtaŭtobuslinio, kiu apartenas la Zurika Trafik-Unio. La plej proksima alveturejo al la svisa aŭtovojo A3 situas oriente en Wädenswil.
Historio
La unua dokumenta mencio de Hirzel datiĝas el la jaro 1269 kiel Hirsol. Dum mezepoko tra Hirzel pasis grava komerca pado inter Zuriko kaj Ŝvico kaj ankaŭ pilgrima vojo. En la jaro 1550 Hirzel fariĝis parto de la kamparvoktejo Wädenswil. Inter 1616 ĝis 1617 la urbo Zuriko konstruigis sur la loko de la malnova Sankt-Nikolaa Kapelo novan preĝejon. Hirzel fariĝis sendependa politika komunumo la 13-an de majo 1773.
Elstaraj personecoj
Hirzel estas konata en la mondo, ĉar tie naskiĝis kaj pasigis sian infanecon la fama svisa verkistino Johanna Spyri (1827-1901). Ŝia romanfiguro Heidi, havas forte aŭtobiografiajn trajtojn, kaj do evidente la vilaĝo de Heidi kiun multaj serĉas en Kantono Grizono aŭ en la Kantono Berno reale estis Hirzel en la Kantono Zuriko. En Hirzel troviĝas Spyrimuzeo.
Esperanto en Hirzel
Okaze de la apero de la Esperanto-traduko de Dietrich Michael Weidmann de la dua volumo de la Heidi-romano de Johanna Spyri, "Heidi povas apliki", kion ŝi lernis, Esperanto-Societo Zuriko kaj Svisa Esperanto-Societo organizos la 2-an de julio 2016 en la Johanna-Spyri-Muzeo en Hirzel orientsvisan regionan Esperanto-renkontiĝon.
Guaíba (akvokorpo)
Lago Guaíba, ankaŭ nomita Rio Guaíba, estas akvokorpo en la ŝtato Rio Grande do Sul, inter la Delta do Jacuí kaj Lagoa dos Patos. Ĝi situas en la metropola regiono Porto Alegre, lima al la urboj Porto Alegre, Eldorado do Sul, Guaíba, Barra do Ribeiro kaj Viamão.
La lago havas grandan median, ekonomian kaj histori-kulturan gravecon por la regiono. Nuntempe, la akvoj de la lago havas multoblajn uzojn, kiel ekzemple akvoprovizado, diluo de kloakaĵo (kiel ekzemple kloakaĵo), distro, fiŝkaptado kaj navigacio (ŝarĝo kaj publika transporto), krom esti parto de la vida identeco de la regiono. La lago estas administrita fare de la Guaíba Lake Basen Committee. La Guaíba estas la ĉeffonto de akvoprovizado en la ĉefurbo de Suda Rio-Grando ekde sia fondo en la frua 18-a jarcento. Ĝia 1941 inundo postlasis plurajn stratojn en Porto Alegre subakve dum tagoj.
Geografio
Lago Guaíba estas malprofunda kaj malferma surfaca akvokorpo, kun enfluo (historia mezumo) de 780 m³/s (kun specifaj okazaĵoj superantaj 3,000 m³/s). Ĝi estas nutrata ĉefe de la riveretoj Jacuí (84,6%), Sinos (7,5%), Caí (5,2%) kaj Gravataí (2,7%), krom pluraj riveretoj sur ĝiaj bordoj, kiel la Arroio Dilúvio. Tiuj ĉi riveroj fluas en la Delton Jacuí, formante la lagon Guaíba, kiu banas la municipojn Porto Alegre, Eldorado do Sul, Guaíba, Barra do Ribeiro kaj Viamão. De Guaíba, la akvoj iras al Laguna dos Patos kaj, en sinsekvo, al Atlantiko.
La Guaíba havas areon de 496 km², maksimuman longon de 50 km (inter la Jacuí Delta kaj la ellasejo al Laguna dos Patos ) kaj ŝanĝiĝema larĝo, inter 900 m (ĉe la alteco de la Gasometro ) kaj 19 km ( sude de la lago). La Guaiba estas en la koordenatoj 30° 9′ 22″ S, 51° 16′ 35″ W.
Roland Lindblom
Roland LINDBLOM (naskiĝis la, mortis la ) estis sveda esperantisto, Honora Membro de UEA. Li estis edziĝinta al la korea-sveda esperantisto Boo Mee Kim-Lindblom.
Eh (armena litero)
Eh, է en la armena ([ɛː]), estas la 7-a litero de la armena alfabeto. Ĉi tiu estas unu el la tri "e" ekzistantaj en la armena. Ĝi sonas kiel Ե jeĉ (kiam jeĉ troviĝas ene de vorto). Antaŭ la reformo de la armena ortografio en 1923 en la tiama Armena Soveta Socialisma Respubliko, ĉi tiu litero estis multe uzata en la orient-armena lingvo sed nuntempe ĝia uzo estas tre limigita. Ĝi pli videblas en la konjugacio de la verbo esti kaj transkriboj de nomoj aŭ vortoj kiuj komenciĝas per E. Tamen, la armena diasporo kiu ne akceptis la reformon daŭre uzas ĝin kiel tradicie.
Roland Lindblom
Esperanto-movado
Roland Lindblom esperantistiĝis en la aĝo de 16 jaroj. Pro instigo de Lindblom fondiĝis diversaj Esperanto-kluboj. En 1950 li estiĝis prezidanto de la distrikta sekcio por Okcidenta Svedio de Sveda Esperanto-Federacio. Lindblom estis kunfondinto de Sveda Esperantista Junulara Unuiĝo, kiu naskiĝis en la jaro 1958, kaj estis ties vicprezidanto.
En la jaro 1974 li fariĝis vicestrarano de Sveda Esperanto-Federacio, post kiam li jam du jarojn antaŭe helpis en la protokolado. En 1976 li fariĝis estrarano kaj fine en 1978 prezidanto de la sveda landa asocio.
Ekde 1953 Lindblom estis vicdelegito kaj ekde 1957 delegito de UEA, al kiu li membriĝis en 1953. De 1978 ĝis 1986 kaj de 1992 ĝis 2001 li estis komitatano de UEA kaj de 2007 ĝis 2010 li servis en ĝia Estraro. Li estis prezidanto de la LKK-oj de la Universalaj Kongresoj en Stokholmo (1980, 65-a UK) kaj en Gotenburgo (2003, 88-a UK).
Lindblom reprezentis Universalan Esperanto-Asocion en du Unesko-konferencoj en Stokholmo: en 1978 pri informado kaj en 1998 pri kulturo. En 1998 li reprezentis la asocion ĉe konferenco de ISO en Stokholmo.
Honora Membro de UEA
La 20-an de julio 2013 la Komitato de UEA en sia unua sesio kadre de la 98-a UK de Esperanto en Rejkjaviko elektis lin kune kun Biruta Rozenfelde kaj Hallgrímur Sæmundsson kiel Honoran Membron de Universala Esperanto-Asocio.
Nacia Parko Sekvoja
La Nacia Parko Sekvoja – Sequoia National Park - situas en la suda parto de la montaro Sierra Nevada, en la oriento de la ŝtato Kalifornio en Usono. La parko ekfunkciis dum la jaro 1890 kiel dua nacia parko de Usono, post la Nacia Parko Yellowstone. La parka areo kovras ... kvatratajn kilometrojn, kaj ĝia reliefo inkluzivas diferencon de ... metroj inter la plej malalta kaj plej alta punkto de la parko. Parto de la nacia parko kaj de la montaro Sierra Nevada estas la monto Mount Whitney (4418 metroj super la marnivelo), la plej alta monto de Usono ekster la ŝtato Alasko.
La parko troviĝas tuj sude de al Nacia Parko Reĝa Kanjono kaj fakte la du parkoj konsistigas unuecan arbaran teritorion – ili estas komune administrataj kaj ofte kune nomataj "Naciaj Parkoj Sekvoja kaj Reĝa Kanjono" (angle Sequoia and Kings Canyon National Parks).
La nacia parko plej famas pro siaj gigantaj sekvojaj arboj, inter kiuj estas la arbo "generalo Sherman", la plej granda arbo tutmonde. Multaj el tiuj arboj kune kreskas en la "giganta arbaro" (angle Giant Forest), kiu sume enhavas kvin el la dek plej grandaj arboj tutmonde (kalkulante laŭ la ligna volumeno de la arboj).
Vizitado
La plej multaj vizitantoj eniras la parkon tra la suda enirejo proksime de la urbeto Three Rivers, piede de la monto Ash, en alteco de ... metroj super la marnivelo. Tie troviĝas ekologia sistemo el arbaroj de bluaj kverkoj, herbejoj kaj malkrutaj riveraj valoj. Pli profundiĝante en la parkon, en pli granda alteco la pejzaĝo iĝas pli montare arbara, kaj dominas koniferoj. Inter la montaraj pinoj kaj sekvojoj, ĝis la fino de printempo kaj komenco de somero videblas restoj de vintra neĝo, kiuj post degelo malkovrigas etajn interarbajn herbejojn. En tiuj pli altaj partoj de la parko multas cervoj, sciuroj kaj amerikaj nigraj ursoj, kiuj jam nemalofte ŝtelis manĝaĵojn el aŭtoj enŝlosite lasitaj de senatentaj vizitantoj.
8087 Kazutaka
8087 Kazutaka estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la japanaj astronomoj Kin Endate kaj Kazuro Watanabe elde la observatorio de Kitami en Abaŝiri-subgubernio, Hokajdo.
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de Kazutaka Kato, direktoro de la Planetario de Hiroŝimo. Li estis prezidanto de la Astronomia Socio de Hiroŝimo de 1975 ĝis 1980 kaj estis fama pro sia entuziasmo por prezenti la universon al ĝenerala publiko per facile kompreneblaj vortoj. Liaj kontribuoj al la Socio iris de planado de teleskopoj al diskutoj pri astrofizikaj malkovroj.
Andromeda
Plie la mitologia Andromedo inspiris verkojn kaj artistojn aparte en sciencfikcio, operojn, teatraĵojn, pentraĵoj kaj filmojn (ekz. Eŭripido, Pierre Corneille, Ivan Efremov, Michael Crichton kaj Gustave Doré).
István Holocsy
István Holocsy naskiĝis la  en Nový Život, li mortis la  en Komárno.
Nigraventra stepkoko
La Nigraventra stepkoko (Pterocles orientalis) estas mezgranda birdo de la familio de Pterokledoj.
Disvastiĝo kaj subspecioj
La nomiga raso reproduktiĝas en la Ibera duoninsulo, nordokcidenta Afriko, la Kanarioj, Turkio, Kipro kaj Israelo. La orienta formo P. o. arenarius (Pallas, 1775) troviĝas en Kazaĥio, okcidenta Ĉinio, suda Irano, Afganio kaj Pakistano. Ĝi estas parte migranta, kun kelkaj birdoj translokiĝante el centra Azio al Pakistano kaj norda Barato vintre.
Aspekto
La Nigraventra stepkoko estas 33–39 cm longa kun enverguro de 70–73 cm kaj pezo de 300-450 g. La masklo havas grizajn kapon, kolon kaj bruston. La ventro estas nigra tre kontraste inter la blanka subvosto kaj helbruna bendo en subbrusto. La supraj partoj estas orbrunaj kun pli malhelaj markoj. Krome li havas maldikan nigran strion inter la bruna bendo kaj la supra brusto griza kaj avelkoloran gorĝon (foje la tutan subvizaĝon). La ino havas pli brunaj kaj fajne markitaj supraj partoj, kapo kaj brusto.
La orienta raso estas pli pala kaj fortika ol la P. o. orientalis. Maskloj havas pli flavajn suprajn partojn kaj pli grizajn subajn partojn ol la okcidenta formo. Inoj estas pli blankaj sube.
Tiu pteroklo havas etajn kolombecajn kapon kaj kolon, sed sufiĉe fortikan korpon. Ĝi havas longajn pintajn flugilojn kaj rapidan rektan flugon. Dumfluge la specio estas facile rekonebla pro kontrasto inter la hela subkorpo kaj la nigra ventro unuflanke kaj inter la helaj subflugiloj kaj siaj nigraj pintoduonoj aliflanke.
Kutimoj
Tiu gregema palearktisa specio reproduktiĝas en sekaj malfermaj ebenaĵoj kaj similaj medioj, sed malkiel la Blankventra stepkoko ĝi evitas areojn tute senvegetalajn. La nesto estas grunda truo en kiu la ino demetas tri verdecajn ovojn kun kamufligajn markojn. Ambaŭ seksoj kovas (la masklo dumnokte), sed nur la masklo alportas akvon en la brusta plumaro. La idoj rapide elnestiĝas kaj ekmanĝas, ili dependas de la patro nur por trinki.
Aroj flugas al akvejoj mateniĝe kaj se tro varmas ankaŭ krepuske. Ili manĝas semojn kaj ĉefe grejnojn ekzemple en terkulturejoj.
La voĉo estas milda ĉuurrr rrrr-rrrr.
Masayuki Miyazawa
Masayuki Miyazawa (宮澤 将之, n. ) estas japana futbalisto.
Li futbalis ĉe Yokohama Marinos.
Veselin Topalov
Veselin TOPALOV, (bulgara Веселин Александров Топалов) estas bulgara ŝakisto, grandmajstro kaj FIDE mondĉampiono en 2005-2006, post kio malvenkis kontraŭ Vladimir Kramnik. Li estis en la unua rango dum totalo de 27 monatoj en sia kariero. Li estas inter grandaj majstroj kiaj Garry Kasparov, Anatoly Karpov, Bobby Fischer, kaj Magnus Carlsen.
Eksteraj ligiloj
Veselin Topalov rekordo ĉe OlimpBase
VOL
La vorto havas plurajn signifojn:
Kantono Wayne (Indianio)
Kantono Wayne aŭ angle Wayne County estas kantono en la usona ŝtato Indianao. Ĝia administra centro estas la urbo Richmond.
Dum la jaro 2000 la kantono havis 71.097 loĝantojn.
Nivelo
Nivelo povas referenci al:
953
En la jaro 953 post Kristo okazis, interalie:
Nimbo
Nimbo, aŭ aŭreolo, estas krono de lumradioj, cirklo aŭ disko de lumo, kiu ĉirkaŭas personon en arto. Ili estas uzataj en la ikonografio de multaj religioj por indiki sanktecon de gravaj figuroj, kaj en diversaj periodoj estis uzitaj ankaŭ ĉe bildoj de regantoj aŭ herooj. En la religia arto de Antikva Grekio, Antikva Romo, Hinduismo, Budhismo, Islamo kaj Kristanismo, inter aliaj religioj, sanktaj personoj estis montritaj havantaj nimbojn kun la formo de cirkla brilo, aŭ flamoj ĉe la Azia arto, ĉirkaŭ la kapo aŭ ĉirkaŭ la tuta korpo — tio lasta estas ofte nomata mandorlo. Nomboj aperas en preskaŭ ajna koloro aŭ kombino de koloroj, sed plej ofte ili estas montritaj kiel orkoloraj, flavaj aŭ blankaj por reprezenti lumon aŭ ruĝaj por reprezenti flamojn.
Laŭ Francisko Azorín nimbo estas ''Rondaĵo servanta kiel hela fono de la kapo de iaj ikonoj. Cirklo havanta gravuritan gradaron, tre uzata de topografiaj instrumentoj. Li indikas etimologion el la latina nimbus'' (nubo, aŭreolo).
Laŭ NPIV, nimbo estas ankaŭ difrakta lumringo en nebulo.
Kasko
Kasko estas metala aŭ leda kapŝirmilo por soldatoj, ministoj, konstrulaboristoj, motorciklantoj kaj aliaj kontraŭ mekanikaj efikoj. Ĝis la novepoko ĝi uzatis nur ĉe la soldatoj.
La kaskoj pretiĝis origine el ledo, kupro, bronzo, fero aŭ ŝtalo, sed ankaŭ el forigitaj teksaĵoj aŭ eĉ oro. Hodiaŭ la kaskoj produktiĝas el rezistokapabla plastomaterialo, ekz. kevlaro.
Oni dividas la kaskojn laŭ uzo
<!--
Hinweis: Nach der Form des Helmes sind einige Berge benannt, unter anderem der markante 2433-m-Gipfel (Karnische Alpen) zwischen Ost- und Südtirol.
Frühe Helme
eta|Spitzhelm, 8. Jh. v. Chr., Bronze Es ist davon auszugehen, das die Menschen bereits seit vor- und frühgeschichtlicher Zeit versucht haben, die empfindliche Kopfpartie vor Waffenwirkung zu schützen. Dabei dürfte man Kopfbedeckungen aus verstärkten Textilien, Fell, Leder und Ähnlichem verwendet haben. Die ältesten erhaltenen Helme stammen aus dem sumerischen Kulturkreis. Die Sumerer benutzten seit Anfang des 3. Jahrtausend v.Chr. schlichte Bronzehelme die über einen Ohrenschutz verfügten, Stirn und Gesicht aber ungeschützt ließen. Für Angehörige der sumerischen Oberschicht wurden offenbar Helme aus Gold angefertigt. In derselben Epoche dürften auch die Ägypter Bronzehelme verwendet haben, zudem kamen Kopfbedeckungen aus verstärktem Leinen zum Einsatz. Die ersten Eisenhelme wurden wahrscheinlich seit dem 14. Jahrhundert v.Chr. von den Hethitern verwendet. Von den schlichten, konischen Helmen der Hethiter wurden manche offenbar mit Hörnern versehen. Auch die Dorer, die seit dem 12. Jahrhundert v.Chr. in das heutige Griechenland vordrangen, benutzten Eisenhelme. Die dort vorherrschende mykenische Kultur verwendete noch Bronzehelme, zudem kamen Lederhelme zum Einsatz, an deren Außenseite die Zähne von etwa 30-40 Ebern angebracht waren und die deshalb Eberzahnhelme genannt werden.
Antike griechische Helme
Durch die Einwanderung der Dorer wurde im griechischen Kulturkreis die Eisenzeit ausgelöst, doch fertigten die Griechen noch jahrhundertelang Helme aus Bronze. Es entstanden verschiedene Helmarten, die nach der jeweiligen griechischen Region benannt sind, in der sie zuerst gebräuchlich wurden. Bei dem korinthischen Helm handelt es sich um den wohl bekanntesten griechischen Helmtypus. Er entstand zu Beginn des 7. Jahrhunderts v.Chr. und wurde aus einer einzigen Bronzeplatte geschmiedet. Der korinthische Helm richtete sich stark nach der menschlichen Schädelform und schützte mit seinen Backenstücken und dem Nasenteil einen Großteil des Kopfes. Aus dem korinthischen Helm entwickelte sich der chaldikische Helm, der seinem Träger ein größeres Blickfeld ließ. Beide Helmarten ließen sich leicht bis zur Stirn zurückziehen, um in einer Gefechtspause ein uneingeschränktes Blickfeld und eine ungehinderte Atmung zu ermöglichen. In der Mitte des 4. Jahrhunderts v.Chr. kam im griechischen Kulturkreis der böotische Helm auf, der vom Gesicht nur die Stirn schützte und das Sichtfeld nicht einschränkte. Da für die Reiterei eine ungehinderte Sicht wichtiger war als für die in einer dichten Phalanx kämpfenden Hopliten, wurde der böotische Helmtypus bei ihr schnell beliebt.
Römische Helme
Die Helme der Römer wurden in der frühen römischen Geschichte stark von anderen Kulturen beeinflusst, besonders von der etruskischen, keltischen und griechischen. Varianten des chaldikischen Helms waren bei den Römern üblich, sowie schlichte konische Helme. Zu Zeiten der späten Römischen Repulik kamen konische Helme mit großem Nackenschirm, angedeutetem Stirnkamm und flexiblen Backenstücken auf, die bis zum Ende des Römischen Reiches von den meisten Legionären getragen wurden. Die Römer scheinen als erstes Volk dazu übergegangen zu sein, spezialisierte Helmarten anzufertigen, insbesondere für Gladiatorenkämpfe. Der bekannteste Gladiatorenhelm ist der des so genannten Myrmillo. Dieser Helm besitzt einen großen Stirn- und Nackenschutz und einen gitterartigen Gesichtsschutz. Zudem ist er mit einem großen Kamm ausgestattet, der mit einer Helmzier versehen werden konnte.
Völkerwanderung und Frühmittelalter
Der dominierende Helmtypus dieser Zeit war der von den Sarmaten eingeführte Spangenhelm, der sowohl bei Römern und Byzantinern als auch bei den germanischen Völkern rege Verbreitung fand. Dieser Helm bestand aus 3-6 durch einen Stirnreif fixierten Metallbügeln. Die Lücken zwischen Stirnreif und Metallbügeln wurden mit Metallplatten verschlossen. Ein Spangenhelm der über ein Nasenstück verfügt, wird als Nasalhelm bezeichnet. Spangenhelme verfügten oftmals über flexible Backenstücke und einen Nackenschutz aus Kettengeflecht. Skandinavier, Rus und Angelsachsen verwendeten zum Teil Spangenhelme mit einem speziellen Augenschutz (Brillenhelm), auch ein Gesichtsschutz aus Kettengeflecht oder eine anthropomorphe Gesichtsmaske (Maskenhelm) war gebräuchlich. Der Spangenhelm und seine Unterarten blieben das ganze Frühmittelalter hindurch der wichtigste europäische Metallhelm.
Hochmittelalterliche Helme
Im Hochmittelalter wurde die Schmiedekunst verbessert, so dass ab dem 10. Jahrhundert n.Chr. konische Helme mit Nasenschutz auftauchten, die aus einer einzigen Eisenplatte gefertigt wurden. Zudem wurde es üblich, Spangenhelme und auch Helme aus einer Platte mit einem Nasenstück zu versehen, das zum unteren Ende hin immer breiter wird. Dieser hochmittelalterliche Nasalhelm wird manchmal fälschlicherweise als Normannenhelm bezeichnet, obwohl er im Hochmittelalter in Europa weit verbreitet war. Im 12. Jahrhundert traten neben den konischen Nasalhelm zylindrisch geformte Helme. Diese Helme besaßen zunächst auch ein Nasenstück, das schnell von einem fixierten Visier mit Seh- und Luftschlitzen verdrängt wurde. Daraus entwickelte sich der Topfhelm, der im Laufe der Zeit der Schädelform leicht angepasst wurde und deshalb nicht mehr zylindrisch war. Etwa zur selben Zeit entstanden Helmarten wie der schlichte Eisenhut mit breiter Krempe und die dem Schädel angepasste Beckenhaube die bis auf das Gesicht den gesamten Kopf schützte und oftmals unter dem Topfhelm getragen wurde. Der Topfhelm blieb bis in das 14. Jahrhundert hinein der effektivste Kopfschutz des europäischen Ritters.
Helme des Spätmittelalters und der frühen Neuzeit
In der Mitte des 14. Jahrhunderts entwickelte sich aus der schlichten Beckenhaube die so genannte Hundsgugel mit spitz zulaufender Glocke und einem langen, hundeschnauzeartigen Visier. Die Hundsgugel wurde meistens durch ein Kettengeflecht zum Schutz von Hals und Nacken ergänzt und bot eine bessere Sicht und besseren Schutz als der Topfhelm. Zudem wurden spezielle Turnierhelme geschmiedet, wie zum Beispiel der Froschmaulhelm der über zehn Kilogramm wiegen konnte. In der ersten Hälfte des 15. Jahrhunderts kamen Helme wie der Armet und der Schaller auf, welche die Hundsgugel verdrängten. Der Armet umschloss den gesamten Kopf und besaß ein hochklappbares Visier. Aus dem wegweisenden Armet sollte später der geschlossene Helm hervorgehen. Der stromlinienförmige Schaller entstand aus dem Eisenhut und wurde durch einen am Brustpanzer befestigten Kinn- und Halsschutz vervollständigt. In der Mitte des 15. Jahrhunderts kam in Italien die Barbuta auf, die ganz im Sinne der Renaissance an den antiken korinthischen Helm erinnert. Zu Beginn des 16. Jahrhunderts entstand der geschlossene Helm, bei dem das Visier und der Kinnschutz an der selben Stelle seitlich am Helm fixiert waren. Der geschlossene Helm wurde schnell zum wichtigsten Kopfschutz der schweren Reiterei und existierte in mehreren Varianten.
Im weiteren Verlauf des 16. Jahrhunderts kamen schlichtere Helme auf, die zumeist vom Fussvolk verwendet wurden. Dazu zählten der Birnhelm mit hoher, spitz zulaufender Glocke und schmaler Krempe und der Morion mit an Vorder- und Hinterseite spitz zulaufender Krempe und mit hohem Kamm in seiner bekanntesten Variante. Da die Schlachten im Laufe des 16. Jahrhunderts immer stärker von Formationskämpfen und Sichteinschränkungen durch Pulverdampf geprägt wurden, wählten viele Reiter ab der Mitte des Jahrhunderts die offene Sturmhaube als Kopfschutz. Die Sturmhaube verfügte über einen Nacken- und Wangenschutz und einen Augenschirm. Diesen Helm gab es als Variante mit einem nach unten aufklappbaren Visier. Der geschlossene Helm wurde bis in das 17. Jahrhundert hinein verwendet, da er den besten Schutz bot, doch wurden Helme die eine uneingeschränkte Sicht garantierten immer gebräuchlicher. In der ersten Hälfte des 17. Jahrhunderts wurden fast nur noch Varianten der Sturmhaube und der aus Ungarn stammenden Zischägge verwendet, die ebenfalls über Nacken- und Wangenschutz sowie einen Augenschirm verfügte. In der zweiten Hälfte des 17. Jahrhunderts kamen Rüstungen fast gänzlich außer Gebrauch, und somit auch Helme. Als Ausnahme lassen sich die schweren Helme nennen, die von manchen Sappeuren bei Belagerungen getragen wurden. Auch die Reiterei hielt vereinzelt am Tragen eines Helmes fest, doch geschah dies eher aus repräsentativen Gründen. Im 18. Jahrhundert ging man vereinzelt dazu über, bei der Brandbekämpfung Helme zu tragen. Die Österreicher trugen speziell im Kampf gegen die Türken bis zum Ende des 18. Jahrhunderts schwere Helme.
Helme der Neuzeit
eta|Badische Pickelhaube
Militär
Während der napoleonischen Kriege wurden repräsentative Helme wie der Tschako in allen europäischen Armeen gebräuchlich. Einige Jahrzehnte später wurde in Preußen die aus Leder bestehende Pickelhaube eingeführt, die aber eher dekorativen Zwecken diente. Die britischen Kolonialtruppen gingen im 19. Jahrhundert dazu über, Tropenhelme zu verwenden. Diesem Beispiel folgten unter anderem die USA, die ihre auf den Philippinen stationierten Soldaten seit dem Ende des 19. Jahrhunderts ebenfalls mit derartigen Helmen ausstatteten.
In der Nachkriegszeit ging man schnell dazu über, die verschiedensten Kunstfasern für die Herstellung von Helmen zu verwenden. Die bekannteste dieser Fasern ist Kevlar, welches man bei manchen Helmen auch für spezielle Gesichtsmasken verwendet. Auch Panzerglas wird zum Schutz des Gesichts verwendet, vor allem von Sondereinheiten der Polizei. Die heutige Entwicklung geht hin zu einem hochtechnisierten, multifunktionalen Helm mit integriertem Funkgerät, Infrarotsicht und Schutz vor biologischen und chemischen Waffen.
Zivil
Jahrtausendelang wurden Helme in erster Linie zum Schutz vor Waffeneinwirkung getragen, doch seit dem Zeitalter der Industrialisierung ist die Zahl an spezialisierten Helmen gewaltig gestiegen.
In Folge des rapide gestiegenen technologischen Fortschritts und der immer zahlreicher werdenden Freizeitmöglichkeiten entstanden im 19. und vor allem im 20. Jahrhundert Taucherhelme, Feuerwehrhelme, Sturzhelme (Integralhelme), Helme speziell für diverse Sportarten und viele weitere.
Literatur
Siehe auch: Helm (Wind) -->
Odenbach
Odenbach - proksimuma prononco - estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Kusel de la federacia lando Rejnlando-Palatinato, kaj ekde julio 2014 apartenas al administra Lauterecken-Wolfstein kreita el du antaŭaj grupiĝoj de najbaraj komunumoj. Fine de la jaro la komunumo havis 0 loĝantojn.
Richnava
Richnava (hungare Rihnó germane Reichenau in der Zips) estas vilaĝo kaj municipo en Slovakio.
Situo
Richnava situas laŭ maldekstra bordo de Hornád, fine de tre mallonga sakovojo, laŭ fervojo Margecany-Spišská Nová Ves. Krompachy troviĝas je 4 km.
Historio
La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1246 laŭ tiama hungara ortografio "Rihno". La apuda fortikaĵo menciiĝis en 1405, kiun Johano Jiskra okupis en 1444, fine en 1462 Matiaso la 1-a reokupis. En 1787 loĝis tie 436 vilaĝanoj en 61 domoj, en 1828 407 vilaĝanoj en 56 domoj. En 1831 la vilaĝo estis unu el la centroj de ribelo nomata ĥolero. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Rihnó 688 homoj, (plejparte slovakoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Szepes (reĝa departemento), al distrikto de Gelnica, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 1945 la faŝistoj bruldetruis la vilaĝon. En 2001 vivis en Richnava 1850 homoj, (1332 slovakoj, 486 ciganoj).
Kvariliono
Kvariliono estas miliono da triilionoj, 1024, aŭ (24 nuloj).
Notu, ke kvadriliono kaj ankaŭ usona quadrillion kaj simila vorto en kelkaj aliaj lingvoj estas nur 1015, Esperanta duiliardo.
Respubliko de Sieno
La Respubliko de Sieno (Repubblica di Siena, Respublica Senensis) estis historia ŝtato konsistanta de la urbo de Sieno kaj ties ĉirkaŭa teritorio en Toskanio, centra Italio. Ĝi ekzistis dum pli ol 400 jaroj, de 1125 al 1555. Dum ties ekzisto, ĝi laŭpaŝe vastiĝis tra suda Toskanio kaj fariĝanta unu el la gravaj ekonomiaj potencoj de la mezepoko kaj unu el la plej grava komercaj, financaj kaj artismaj centroj en Eŭropo.
De 1287 ĝis 1355, dum la regado de la Noveschi, la Respubliko spertis periodon de granda politika kaj ekonomia grandeco: novaj konstruaĵoj estis komisiita, inkluzive de la Katedralo de Siena, la Palazzo Pubblico kaj granda parto de la urbaj ĉirkaŭmuroj kompletiĝis. Ĉi tiu registaro estas fakte difinita de historiistoj kiel la "bona "administrado".
Kombinaĵo de ekonomia malpliiĝo, incitita de la Nigra Morto kaj politika malstabileco finfine gvidis al ties ensorbo fare de la rivala Respubliko de Florenco dum la itala Milito de 1551–1559. Malgraŭ rezistado dum 18 monatoj, ĝi fine kapitulacis la 21-an de aprilo 1555, markanta la finon de la respubliko.
Gábor Rácz (emajlisto)
Gábor Rácz [rAc], laŭ hungarlingve kutima nomordo Rácz Gábor estas hungara emajlisto.
Nacia Parko Reĝa Kanjono
La Nacia Parko Reĝa Kanjono – Kings Canyon National Park - situas en la suda parto de la montaro Sierra Nevada, en la oriento de la ŝtato Kalifornio en Usono. La parko ekfunkciis dum la jaro 1940 kaj kovras 187 329 hektarojn.
Gábor Rácz (emajlisto)
Gábor Rácz naskiĝis la en Budapeŝto.
Nacia Parko Reĝa Kanjono
La parko troviĝas tuj norde de la Nacia Parko Sekvoja kaj fakte la du parkoj konsistigas unuecan arbaran teritorion – ili estas komune administrataj kaj ofte kune nomataj "Naciaj Parkoj Sekvoja kaj Reĝa Kanjono" (angle Sequoia and Kings Canyon National Parks).
Samkiel la pli suda Nacia Parko Sekvoja, ankaŭ tiu-ĉi nacia parko famas pro siaj gigantaj sekvojaj arboj. Tra la parko fluas la suda kaj meza branĉoj de la "reĝa rivero" Kings River, kaj la suda branĉo de la "sankt-joakima rivero" San Joaquin River. Kaj la suda kaj la meza branĉo de la reĝa rivero havas impresajn kanjonojn. Unu parto de la kanjono de la suda branĉo, nomata "Reĝa Kanjono", donas sian nomon al la tuta parko. Laŭ la Guinness-libro de mondaj rekordoj, la "Reĝa Kanjono" estas la plej profunda kanjono de Usono, kun maksimuma profundeco de 2 500 metroj. Tiu kanjono, kaj la loĝita areo Cedar Grove, estas la solaj partoj de la parko, kiuj aŭte atingeblas.
Gábor Rácz (emajlisto)
Biografio
Gábor Rácz devenis el artista familio kaj interesiĝis pri emajloj ekde 1968. Li akiris diplomon en Industriarta Altlernejo en 1974. Lia ĉefinstruisto estis Imre Schrammel. Post siaj studoj li kreas emajlojn en propra ateliero, ofte al eklezioj. Li gvidis kursojn pri emajlotekniko en Budapeŝto (2014) kaj Großlittgen-Himmerod (2016). Li edukas 5 filojn.
Langon (Ĝirondio)
Langon - jen france, prononco [], okcitane respektive gaskone Lengon - estas francia komunumo kaj subprefektejo de la departemento departemento Ĝirondio (france Gironde [] respektive okcitane kaj gaskone Gironda), en la administra regiono Nova Akvitanio (france Nouvelle-Aquitaine [], okcitane kaj gaskone Nòva Aquitània) kaj en la tradicia, historia regiono Akvitanio (france Aquitaine [], okcitane kaj gaskone Aquitània). Ene de la departemento, la komunumo apartenas al la samnoma arondismento Langon kaj al la kantono .
Langon
Langon estas la nomo de pluraj komunumoj en Francio.