cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Vegetarismo kaj religio
Islamo kaj vegetarismo
Ĉe Islamo ŝatantoj de vegetarismo ŝatas citi diversajn epizodojn de la pensaro kaj agaro de Mohamedo kiel lian kompaton al la kondiĉo de bestoj. Ekzemple, fojon li preferis tranĉi sian mantelon anstataŭ veki katon dormantan surrande de tiu lia vestaĵo. Krome li malpermesis enpafi birdojn. Li, oni diras, provis evoluigi la kutimojn de sia popolo al vegetarismo... Laŭ Mahomedo, la bestoj havas animon: ili ne estas niaj sklavoj, sed kreaĵoj kiujn Dio konfidis al ni kaj pri kiuj ni devas respondi en la juĝtago.
En ĉio tio oni travidu la inviton ŝpari, kiom plej eble, vivulojn!
En la tradicio de sufoj estas estimata, kaj foje praktikata, vegetarismo.
Tamen ne multe vigliĝas la inklino al vegetarismo inter la islamanoj.
Heraklo
Heraklo aŭ Herkulo (greke: Ἡρακλῆς, Hēraklēs, tiu, kiu gajnis la gloron per Hera; latine: Hercules, kaj de tie ankaŭ la formo Herkuleso ) estis duondio en la helena mitologio. Li eble estas pli konata per sia latina nomo Herkulo. Filo de Zeŭso kaj Alkmeno trompita de la dio, kiam li simulis esti ŝia edzo por amori kun ŝi. La ĵaluza diino Hera malamis Heraklon, atesto de la edza adulto kaj plurfoje provis lin mortigi. Ekde sia infaneco la duondio montris sian forton.
Estante junulo li defendis sian urbon Tebon kontraŭ malamikoj, kaj kiel premio la reĝo de Tebo donis sian filinon Megara al li kiel edzinon. Hera frenezigis lin kaj atingis, ke li murdu du filojn per siaj propraj manoj. Li klopodis liberiĝi de sia peko per la famaj dek du laboroj.
Genealogia arbo
Aniketo (malnovgreke Ἀνίκητος - Anikétos) estas en greka mitologio filo de Heraklo kaj lia edzino Hebo, filino de la dio Zeŭso kaj diino Hera.
Vivo
La sekva rakonto de la vivo de Heraklo estas tiu de la helena mitologio.
Naskiĝo de la duondio
La patrino de Heraklo nomiĝis Alkmeno. Ŝi estis la nepino de Perseo, kaj la edzino de Amfitriono, reĝo de Tirinto, en Argolando. Iun nokton, Zeŭso prezentis sin sub la mensoga aspekto de Amfitriono kaj amoris kun Alkmeno. Por resti kun ŝi dum longa nokto, li petis de Helioso ke li ne leviĝu dum tri tagoj. Fine de la nokto revenis la edzo kaj ŝi amoris ankoraŭ kun li. Ŝi estis naskonta du filojn, unu el homo kaj unu alia el dio.
Kaj post naŭ tagoj kaj noktoj de sufero, laŭ la ordono de Ilitio, fine naskis la du infanoj de Alkmeno, Alcido kaj Ifiklo. Tiu nomo Alcide devenas de Alceo, la filo de Androgeo, kiu estis la avo de la infano.
La bebo Alcido
Ĉar ŝi timis Heran, Alkmeno forlasis Alcidon en dezerta loko apud Tebo. Tien alvenis Hera kaj Atena. Atena petis de Hera, ke ŝi bonvolu mamnutri la bebon. Tiom forte li eltiris lakton el la mamoj per siaj manoj, ke la lakto spruĉis en la ĉielon kaj tiel aperis la Lakta Vojo.
Iun alian tagon, Hera sendis du gigantajn serpentojn en la lulilon , kie dormis la du fratoj. Iphiklo tuj kriis pro teruro, sed Alcido prenis la du bestojn, nodis ilin kaj sufokis ilin per siaj manoj. Ekde tiu momento, oni nomis lin « Heraklon ». Tiu vorto signifas « gloro de Hera », ĉar danke al ŝi, li iĝis fama por la unua fojo.
Luciano Lai
La asteroido 11100 Lai estis nomita en lia honoro.
Heraklo
Junaĝo de Heraklo
En Tebo, kiel princo li estis vartita kaj plej amata de siaj gepatroj. La filo de Hermeso instruis al li luktarton. La filo de Hippalos montris militarton kaj Eurytos la arkpafadon.
Linos provis instrui muzikon sed ne sukcesis. Iun tagon Linos batis lin. Tuj respondis Heraklo frakasante la citron sur la kapon de la profesoro kaj mortigante lin. Juĝita li estis sed ne kondamnita pro necesa sindefendo.
Tamen la patro sendis tiun junan deliktulon varti brutaron en la kamparon ĉe la reĝo Thespios. Tie li renkontis Teutaros, kiu instruis al li sekretajn teknikojn de arkpafado.
Unuaj heroaĵoj
Kiam li estis dek ok jaraĝa, Heraklo estis preskaŭ du metrojn alta kaj bela junulo kun grandaj okuloj. Li tiam plenumis siajn unuajn heroaĵojn.
Per luktado
Li mortigis sian unuan leonon per klabo, kiam li vartis la brutaron. Li senhaŭtigis la felon kaj kovris sin per ĝi, revenante hejmen.
Per amo
La reĝo Thespios havis kvindek filinojn. Laŭ la malsamaj rakontoj, Heraklo amoris kun ĉiuj, aŭ dum la sama nokto, aŭ dum kvindek noktoj. Li havis kvindek infanojn nomitaj la Thespiades. Kvardek unu el ili fundis kolonion en Sardujo, kiam ili estis plenkreskuloj.
Per milito
Pro tiom da kuraĝo, la dioj donacis al li plurajn armilojn. Hermeso donacis glavon, Apolono arkon kaj sagojn, Hefesto oran kirason kaj Atena militmantelon. La reĝo de Tebo, Kreono, donacis sian plej maljunan filinon Megara al Heraklo kaj sian plej junan filinon al Iphiklo.
Unuaj problemoj
Tamen en Argolando la kuzo Eŭristeo aŭdis pri la heroaĵoj kaj ĵaluzis pro tio. Li sendis mesaĝistojn por peti, ke li venu servi en sian landon. Heraklo hezitis. Tiam Hera frapis lin per mensmalsano.
Li mortigis siajn infanojn. Kiam li resaniĝis, li estis senespera. Li decidis eliri el Tebo kaj viziti la reĝon Thespios por esti purigita de siaj krimoj. Poste li iris al Delfo aŭskulti la konsiliojn de la Orakolo. Ŝi konsilis al li iri al Tirinto kaj obei Eŭristeon dum dek du jaroj. Tiam komenciĝis la longa periodo de lia vivo, kiam li plenumis la dek du laborojn.
La dek du laboroj
Eŭristeo kaj Hera deziris, ke Heraklo malsukcesu: tia deziro de homo kaj dio generis la dek du laborojn.
Timo kaj hororo subas ĉiun el la rakontoj. Tamen ne mankas ankaŭ ironio, ekzemple kiam Eŭristeo kuris por kaŝi sin en terkruĉon ĉiufoje, kiam Heraklo revenis kun mortigita monstro.
Ekspedicioj de Heraklo
Post la dek du laboroj, li ekspediciis milite kontraŭ malamikaj popoloj.
Kontraŭ Piloso
Neleo estis la filo de Pozidono, reĝo de Piloso. Post la morto de Ifito, li rifuzis purigi Herkulon. Unu el la dek du filoj de Neleo, nomita Periklimenoso, kapablis ŝanĝi en plurajn formojn, tiele serpenton aŭ abelon aŭ aglon. Tamen Heraklo sukcesis mortigi lin. Li ankaŭ mortigis la tutan familion krom Nestoro, kiu estis vartita ekstere.
La tri aliaj edzinoj de Heraklo
Doloraj estis la sekvantaj jaroj de sia vivo.
Dejaniro
Kiam li vizitis la Inferon por revenigi Cerberon surteren, li renkontis Meleagron kaj amikiĝis kun li. Li promesis al li, ke li edziĝos kun ties fratino Dejanire. Sed ankaŭ la dio Aĥeloo amis la princinon kaj ŝajnigis esti virbovo por lukti kontraŭ Heraklo. Heraklo venkis kaj edziĝis kun Dejaniro. Li translokiĝis al Calydon. De Dejaniro li havis filon Hilo.
Sed dum bankedo juna servisto verŝis sur la manojn de Heraklo la akvon por lavi piedojn. Heraklo ekkoleris kaj batis la serviston, kiu mortis.
Li decidis foriri for de Calydon kun siaj edzino kaj filo por ekloĝi en Tesalio, kie regis lia kuzo Ceikso. Pro tio ili devis transiri la riveregon Evenos. La centaŭro Nezo ordinare, kontraŭpage, portis la vojaĝantojn trans la riveregon surdorse. Herkulo decidis naĝi kaj lasis sian edzinon kun Nessos.
Sed dum la transiro Nessos perfortis la edzinon. Aŭdante ŝin krii Heraklo streĉis sian arkon kaj mortigis Nezon. Tamen, antaŭ ol morti, Nezo diris al Dejaniro ke, se ŝi deziras konservi la amon de Heraklo, ŝi miksu iom da spermo kun sia propra sango kaj konservu tiun filtraĵon.
Iole promesita de Eŭritos
Kiam li estis adoleskanto Heraklo lernis la arkpafadon kun Eŭritos, la plej fama arkpafisto en sia tempo. Kelkajn jarojn poste, Eŭritos decidis edzinigi sian filinon Iole. Pro tio li organizis konkurson, kaj promesis Iole al la plej forta spertulo. Heraklo gajnis la konkurson. Sed Eŭritos hezitis doni sian filinon al iu persono, kiu antaŭe murdis siajn edzinon kaj infanojn. Do, li rifuzis. Heraklo furioziĝis, ŝtelis la ĉevalojn de Eŭritos kaj reiris al Tirinto.
Sekvis lin la filo de la reĝo, Ifito, por repreni la bestojn. En Tirinto, Heraklo vidis lin, kondukis lin al la plej alta turo de la urbo kaj de tie defaligis lin. Ifito mortis.
Li bedaŭris pro tio, iris aŭskulti la orakolon al Delfo. Ŝi konsilis al la pekulo, ke li vendigos sin kiel sklavon, kaj donos la prezon de la vendado al la infanoj de Ifito. Li do fariĝis sklavo ĉe la reĝino Omphale.
Omfalo, por kiu li fariĝis sklavo
Omfalo estis reĝino de Lidio. Sur tradiciaj pentraĵoj, la reĝino sidas surtrone, tenante klabon en sia mano, portante surkape la felon de la leono de Nemeo; ĉe ŝiaj piedoj genuas Heraklo, ŝpinante lanon per ŝpinbastono.
Tamen, dum tiu periodo, li plenumis kelkajn heroaĵojn. Li kaptis la du vojŝtelistojn de la regiono de Efezo. Li ligis ilin al stango kaj portis ilin kun kapojn turnitaj teren. Tiel li reportis ilin al la palaco de Omfalo. Sed dum la vojaĝo ili miris pri la kreskantaj haroj de la postaĵo de Heraklo. Kiam ili haltis je la palaco, ili parolis pri tio al Heraklo. Tio ridigis lin kaj li lasis ilin liberaj. Poste ili estis denove kaptitaj. Ĉifoje Heraklo ŝanĝigis ilin en simiojn kaj forlasis ilin sur insulo apud Napolo.
Poste li decidis puni la terkultiviston Syleus. Tiu ĉi kutimis devigi vojaĝantojn plugi liajn vinberejojn. Poste li kutimis mortigi ilin. Heraklo ŝajnigis peti dungadon, detruis la vinberejojn kaj mortigis la terkultiviston kaj ties familion. Post tri monatoj, Omfalo decidis liberigi lin. Ŝi amoris kun li kaj naskis sian filon Lamos.
Fino de la vivo
La urbo Trachis troviĝis en centra Grekujo, piede de la monto OEta. La reĝo estis Ceikso, nevo de Amfitriono. Li bonvole gastigis Heraklon, la edzinon kaj la filon. Dum pluraj jaroj ili vivis tie kaj Dejanire naskis kvar aliajn infanojn. Sed Heraklo ne forgesis, ke Eŭritos rifuzis doni sian filinon Iole. Herkulo organizis grandan ekspedicion kun pluraj armeoj. Li mortigis Eŭritos kaj revenigis Iole en sian domon.
Kiam Dejaniro vidis Iole, ŝi ĵaluzis kaj timis pri la amo de Herkulo. Ŝi memoris pri la filtraĵo de Nessos, elverŝis iom sur la mantelon, kaj kovris Herkulon per ĝi.
Apenaŭ ĝi tuŝis Herkulon, ĝi vunbrulis ties haŭton. Tiom suferis la heroo... li petis, ke oni bonvolu mortigi lin. Dejaniro komprenis la mensogon de Nessos kaj punigis sin per memmortigo.
Heraklo supreniris laŭ la monto OEta. Kelkaj amikoj konstruis ŝtiparon. Supre, ili metis la felon de leono, la klabon kaj Heraklo etendiĝis mem. Li ordonis, ke oni ekbruligu la fajron kaj tiel mortis.
Proverbo
Ekzistas proverbo pri Herkulo en la Proverbaro Esperanta de L. L. Zamenhof :
Ronco
Ronco estas la nomo de la sekvantaj lokoj:
Lajos Katona
Lajos Katona
Zoltán Kádár
KÁDÁR Zoltán [ka:da:r] estas rumanuja hungara pupdizajnisto, grafikisto naskita la 15-an de septembro 1935 en Oradea.
Sammy Babitzin
Sammy Babitzin (naskiĝis la 11-an de julio 1948 en Helsinko, mortis la 29-an de aprilo 1973 en Jyväskylä) estis finna kantisto. Li iĝis konata speciale kante Daa da daa da. Li mortis 24-jara je trafika akcidento.
Kimmo Kinnunen
Kimmo KINNUNEN (naskiĝis la 31-an de marto 1968 en Äänekoski) estas finna lancoĵetisto. Li venkis mondĉampionecon en 1991 en Tokio kaj ricevis arĝenton en mondĉampioneco 1993. Lia propra rekordo estas 90,82. Kvankam li ricevis oran kaj arĝentan medalojn en mondĉampioneco, li neniam venkis en finna ĉampioneco. Ankaŭ lia patro Jorma Kinnunen (1941–2019) kaj frato Jarkko Kinnunen (1970–2019) estis lancoĵetistoj. Ankaŭ filo de Kimmo Kinnunen, nome Jami Kinnunen (naskiĝinta 1995), ĵetas lancon.
Dubaja Urbocentro
La Dubaja Urbocentro, en angla Downtown Dubai, iam konata kiel Downtown Burj Dubai, en araba داون تاون دبي, estas grand-skala, miks-cela disvolviga komplekso ankoraŭ disvolvigata en Dubajo, Unuiĝintaj Arabaj Emirlandoj. Ĝi estas hejmo de kelkaj el la plej grandaj kaj gravaj mejloŝtonaj lokoj kiel Burĝ Ĥalifa, Dubai Mall, kaj la Dubaja Fontano. Ĝi kovras areon de 2 kvadrataj kilometroj, je ĉirkaŭkalkulita kosto de 20 mil milionoj da usonaj dolaroj (73 mil milionoj da emirlandaj dirhamoj) je finkompletigo kaj je 2017, havis 13,201 loĝantojn.
Tiu areo estas laŭlonge de la Avenuo Ŝejĥo Zajed, tra Alŭasl, nome komunumo en la nordokcidento de Dubajo. Ĝi limas sude kun la Business Bay kaj nordoriente kun la Financcentra Ŝoseo, kiu apartigas ĝin el Zabil Dua kaj Komerca Centro Dua.
Araba loka malaltnivela stilo de arkitekturo estas en la Malnova Urbo, dum altnivelaj nuntempaj kontruaĵoj dominas la ceteron de la areo. Dubaja Urbocentro proponas ampleksan gamon de altnivelaj hoteloj kiel Address Downtown, Vida Downtown, Al Manzil Downtown, same kiel de distrejoj kiel luksega araba bazaro, nome Suk Al Bahar kaj 3.5 km-longan strion de restoracioj kaj kafejoj sur la Bulvardo Ŝejĥo Mohammad bin Raŝid. Suk Al Bahar havas ĉirkaŭ 100 vendejojn kaj ĉirkaŭ 20 restoraciojn, kafejojn kaj vendejarojn apudajn al la Dubaja Fontano.
Hanson
Hanson estas anglalingva familia nomo. La etimologia signifo estas "filo de Hans" (Hans estas ĝermana mallongigo de la persona nomo Johano), kaj la skandinavia familiaj nomoj Hansson en la sveda lingvo respektive Hansen en la dana, norvega kaj sveda lingvoj havas ekzakte la saman etimologian signifon.
Ofte la vorto sen aldona mencio de persona nomo aludas al la usona popmuzika grupo Hanson (muzikgrupo) fondita en 1992.
Stansstad
Stansstad estas komunumo en Kantono Nidvaldo, en Centra Svislando. Ĝi havis 4,518 loĝantojn je la 31-a de decembro 2008.
Geografio
Stansstad situas ĉe la bordo de la Kvarkantona Lago, kaj ambaŭflanke de ties flanka baseno Lago de Alpnach. Ĉe la alfluo de la Lago de Alpnach al la Kvarkantona Lago troviĝas tri paralelaj pontoj tra la lago por la fervojo, aŭtovojo kaj kantona ĉefvojoj. Oriente de la komunumo situas la monto Bürgenstock. Tra la komunumo fluas malnova brako de Engelberger Aa, kiu post la korekto en la 16-a jarcento estis alidirektita al Buochs. Al la komunumo apartenas krom la ĉefvilaĝo Stansstad mem la vilaĝoj Obbürgen situanta sur teraso de Bürgenstock, Fürigen ĉe la bordo de la Golfo de Stansstad, kaj Kehrsiten ĉe la kabo norde de Bürgenstock.
La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 17,11 km², de kiuj 49,9% estas kovritaj de arbaro, 33,8% servas por agrikulturo kaj 14,9% por setlado.
Najbaraj komunumoj
La komunumo de Stansstad limas en nordo aliflanke de la Kvarkantona Lago al Meggen (LU), en nordnordoriento ankaŭ aliflanke de la lago al Weggis (LU), en nordoriento al eksklavo de la urbo Lucerno norde de Bürgenstock, en oriento al Ennetbürgen, en sudoriento al Stans, en sudo al Ennetmoos, en okcidento al Alpnach (OW), en nordokcidento al Hergiswil, kaj en nordnordokcidento aliflanke de la lago al Horw (LU).
Trafiko
Tra Stansstad pasas la mallarĝŝpura fervojlinio de Lucerno al Engelberg. La komunumo estas elirpunkto de diversaj poŝtaŭtolinioj kaj grava haltejo de la ŝipoj sur la Kvarkantona Lago. La komunumo disponas pri propra alveturejo al la svisa aŭtovojo A2, kiu pasas tra ĝia teritorio. De Kehrsiten funikularo suprenkondukas al Bürgenstock.
Historio
La hodiaŭa politika komunumu estis fondita 1850 surbaze de la nova kantona konstitucio, kiun la Kantono Nidvaldo devis akcepti post la akcepto de la nova federacia konstitucio de Svislando en la jaro 1848.
Santana do Livramento
Santana do Livramento, prononco: /sɜ̃ˈtɜ̃.nɐ dʊ.li.vɾaˈmẽ.tʊ/, en Esperanto: Santana-do-Livramento, estas municipo de la brazila ŝtato (aŭ federaciero) Suda Rio-Grando, kiu havis 82.464 loĝantojn en 2010. Ĝi situas en la mezoregiono Sudokcidento de Rio-Grando (portugale Sudoeste Rio-grandense).
El Brujo
La Arĥeologia komplekso El Brujo, norde de Trujillo, en Provinco La Libertad, Peruo, estas antikva monumento de la moĉea kulturo.
Huaca El Brujo kaj Huaca Cao Viejo estis konstruitaj fare de la moĉeoj inter 0-600 p.Kr. Huaca Cao Viejo famas pro ties polikromaj reliefoj kaj murpentraĵoj kaj pro malkovro de tombo de Señora de Cao, la unua konata guvernistino en Peruo.
La lokoj estis malfermitaj por la publiko en majo de 2006, la muzea malfermo estis planita je 2007.
Seppo Räty
Seppo Räty (naskiĝinta la 27-an de aprilo 1962) estas finna lancoĵetisto. En mondĉampioneco li ricevis oron en 1987 en Romo kaj arĝenton en 1991 en Tokio. En olimpiaj ludoj li ricevis arĝenton en Barcelona kaj bronzon en Seulo kaj Atlanta. Räty estas unu de tri finnoj, kiuj ricevis medalon en tri olimpiaj ludoj. En 1991 Räty plibonigis la mondrekordon tri fojojn. En eŭropa ĉampioneco en 1994 li ricevis arĝenton.
Izopropila propionato
Izopropila propionato aŭ C6H12O2 estas kemia kombinaĵo, apartenanta al la funkcia grupo de la esteroj de la propanata acido kaj izopropanolo. Izopropila propionato estas senkolora likvaĵo kun fruktodoro, alte brulema kies vaporoj estas pli densaj ol la aero, uzata kiel gustigagento kaj odorigagento en la nutrondustrio kaj en la fabrikado de kosmetikaĵoj. Kutime ĝi estiĝas per kondensiĝa reakcio aŭ per esterigo de Fischer-Speyer kun sulfata acido kiel katalizilo. Izopropila propionato estas malmulte solvebla en akvo, sed tute solvebla en alkoholo, duetila etero, kloroformo kaj plejmulto el la organikaj solvantoj. Izopropila propionato reakcias kun fortaj oksidigagentoj kaj fortaj bazoj.
Ĉeljabinsk
Ĉelabinsko (Челябинск) estas urbo en Rusio, ĉefurbo de Ĉelabinska provinco. Ĝi estis fondita en la jaro 1736 la 13-an de septembro kiel fortikaĵo kaj havas statuson de urbo ekde 1787.
La urbo estas sur orienta deklivo de suda Uralo, ĉe rivero Miass (Миасс) (baseno de rivero Obj). Alto super la nivelo de maro estas ĉirkaŭ 200 m.
En 1959 la urbo havis 689 mil loĝantojn. En 2002 la urbo havis 1077,2 mil loĝantojn kaj estis la oka plej granda urbo en Rusio.
Ĉelabinsko estas grava centro de maŝinkonstruado (produktado de agrikultura tekniko ktp.), metalurgio kaj transporto: ĝi havas fervojan stacion (malfermitan en 1892), du busstaciojn kaj flughavenon. Dum kelkaj lastaj jardekoj, metroo estas konstruata, sed ĝis nun ne pretas eĉ unu stacio.
Historio
La urbo estis fondita kiel fortikaĵo en la jaro 1736. En 1892 la vivo tie draste ŝanĝiĝis, ĉar tra Ĉelabinsko ekiris trajnoj al Siberio. La urbo iĝis grava transportada nodo. La loĝantaro de la urbo pliiĝis trioble inter 1897 kaj 1917. Ĉelabinsko ricevis kromnomon «Ĉikago de la Uralo».
Kresko de industrio estis ĉefe ligita kun la Dua mondmilito, kiam kelkaj gravaj fabrikoj estis translokigitaj ĉi tien el eŭropaj regionoj.
Herbrechtingen
Herbrechtingen estas urba komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Heidenheim kaj en la distriktaro Stutgarto de la federacia lando Baden-Virtembergo. Fine de la komunumo havis  loĝantojn.
Ĉeljabinsk
Historio
La 15-an de februaro 2013 eksplodis meteoro super la Ĉelabinska provinco, kiu kaŭzis damaĝojn en la urbo.
Leszek Kołakowski
Leszek Kołakowski (legu: leŝek koŭakovski) (naskiĝis la en Radom, mortis la  en Oksfordo) estis unu el la plej gravaj polaj filozofoj de la 20-a jarcento. Li estis ankaŭ eseisto, historiisto de filozofio kaj publicisto.
La vivo
Dum la junaĝo li ellernis multe da lingvoj legante literaturon verkitan en ili. Tiumaniere, legante verkon Historio de Kristo de Giovanni Papini, tradukitan al Esperanto, li eksciis ankaŭ Esperanton. Poste en sia parolo pri Esperanto en antologio pole nomata "Esperanto? Wypowiedzi wybitnych polskich intelektualistów", Leszek Kołakowski asertis opinii pozitive pri Esperanto kaj pri ĝia ideo nomante la lingvon "valora utopio de popola frateco".
Ĉeljabinsk
La loĝantaro
La loĝantaro de Chelyabinsk laŭ la censo de la Rusia Imperio en 1897 estis nur 20 mil da homoj. De 1926 la populacio triobligis kaj sumiĝis al 59 mil. En la postmilitaj jaroj, kiam la multo de civitanoj estis evakuitaj al la Uralo kaj Siberio,kaj pli frue ekde la industriigado dum la 1930-aj jaroj kaj post la konstruado de la plej grandaj entreprenoj de metalurgio kaj mekanika inĝenierado, kaj kemia kaj aliaj industrioj, kiuj provizis la liveradon de militaj maŝinoj al la fronto de la bataloj  dum la militaj jaroj, kaj krome liverado de agrikulturaj maŝinoj, la loĝantaro pliigis pli ol 10-obliĝis kaj konsistis  de 1959 jam 689 mil da homoj. La rapida disvolviĝo de Chelyabinsk en la post-militaj jaroj kondukis al rapida kresko de la loĝantaro:je la 13-a de oktobro 1976, la miliona loĝanto de la urbo estis naskita. Por preskaŭ tri jarcentoj, la loĝantaro de Ĉeljabinsk kreskis pli ol 1080-oble. Kaj se la unuaj loĝantoj de la gvattura fortikaĵo estis Kozakoj de pluraj nacioj, de la 21-a jarcento la urbo estas loĝata de reprezentantoj de proksimume cent diversaj popoloj.
Leszek Kołakowski
La vivo
Leszek Kołakowski estis asistanto kaj lernanto de Tadeusz Kotarbiński. Kołakowski estis la plej grava pola marksisma filozofo de la jaro 1966, membro de Pola Unuiĝinta Laborista Partio (Polska Zjednoczona Partia Robotnicza, mallongigo PZPR) ekde 1947 ĝis 1966, fama figura en tiutempa varsovia publika vido. Kołakowski ankaŭ estis poste direktoro de marksisma-leninisma katedro en Varsovia universitato, tamen li perdis poste tiun pozicion pro sia kritiko de pola ŝtato kaj postveninte devis forvojaĝi eksterlanden.
Ĉeljabinsk
La loĝantaro
Laŭ la tutlanda censo de 2010, la plej multnombraj estas: Rusoj — 936,5 mil (86,53%), Tataroj − 54,.4 mil (5,03%), Baŝkiroj — 33,7 mil (3.11%), Ukrainoj — 15,6 mil (1.44%), Germanoj — 7,1 mil (0.65%), Belorusoj — 4 mil (0,37%), Armenoj — 3.7 mil (0,34%), Mordvoj — 3,.1 mil (0.29%), Taĝikoj — 3 mil (0,27%), Kazaĥoj-2,9 mil (0,.26 %).
Leszek Kołakowski
La vivo
En emigracio Kołakowski komencis proksimiĝi al Kristana penso. Post mallonga loĝado en Parizo, li veturis al Anglujo. Li skribis eseon "Tezoj pri espero kaj senespero" kiun oni publikigis en pariza revuo Kultura kaj kiu kreis intelektualan fundamenton de komunista opozicio.
En Anglujo Kołakowski ankaŭ komencis prelegi en Oksforda Universitato. Poste li prelegis ankaŭ en universitatoj en Yale, New Heaven, Berkeley kaj Chicago en Usono.
Ĉeljabinsk
Industrio
En Ĉelabinsko nuntempe funkcias kelkaj industriaj entreprenoj, interalie:
Movade
Nuntempe en Ĉelabinsko loĝas kelkaj membroj de REU. Jam de kelkaj jaroj okazas ĉiujara kurso por komencantoj baze de Ĉelabinska ŝtata universitato.
Leszek Kołakowski
La vivo
En 1991 Kołakowski estiĝis efektiva membro de Pola Scienca Akademio. En 2003 jaro li estis honorita per Kluge Prizo.
Verko
Kołakowski okupiĝis pri politika filozofio. Li interesiĝis plej pri socialismo. Li volis konsciigi homaron pri malbono kaj nesekureco de socialismo ekzemple en manifesto "Kio estas socialismo" en pola komunisma revuo "Po Prostu" en 1956. Tre ofte en siaj verkoj Kołakowski agis kiel historikisto de filozofio (Jednostka i nieskończoność. Wolność i antynomie w filozofii Spinozy) kaj hermeneutikisto. En Pollando li batalis kun socialismo ĉefe per aluzioj (Świadomość religijna i więź kościelna). Tre ofte Kołakowski estis ateistema ("Se Dio ne ekzistas, ĉion povas homo"). Leszek Kołakowski estas ankaŭ fama pola fabelisto (li skribis fabelojn, ekzemple "Kto z was chciałby rozweselić pechowego nosorożca" kaj "13 bajek z królestwa Lailonii") tamen eĉ liaj fabeloj estis rigardataj de pola komunista estraro kiel asertantaj socialismajn ideojn.
Matmatah
Historio
Ĉio komenciĝis en kafejoj en Brest, kie Stan kaj Sammy muzikas sub la nomo Tricards Twins. Kiam ili renkontis Fanch kaj Eric, ili fondis la nunan grupon kun la nomo Matmatah. Ĝi venas el Tunizia urbo kie Stan estis dum libertempo.
En 1997, Matmatah faras sian unuan kompaktdiskon kun la titoloj Lambe An Dro kaj Les Moutons. Sukceso venis en Brest, poste en Bretonio kie ili koncertis multe. En la sama jaro, la grupo ricevis la premion de la malkovro je la Printemps de Bourges.
La Ŭaŝ
La Ouach aŭ la Ŭaŝ estas la unua disko kaj eble la plej konata de la grupo. En 1998, en Keltaj landoj, estis kultura ondo kiu superabundis en orientaj landoj de Eŭropo. La Uwaŝ aperis en tiu kunteksto. Estas tre vigla disko kiu kongruas kun la nova energio de la grupo.
La kanto L'apologie (La Apologio) rakontas pri la malpermesado de la kanabo flanke de la Francaj aŭtoritatoj. La kantaristo invitis multfoje la publikon, fumi dum la koncertoj, sed ili haltis, ĉar poste ili devintus pagi 15.000 frankojn.
Rebelote
Ĝia diko aperis dum la jaro 2001. Principe la grupo kantas france sed aperas kelkaj titoloj kun anglan tekstoj. Tiu ĉi temas iom pri la problemoj ke la grupo recevis pro la Kanto la apologio dum koncertoj.
...And Times Goes Friendly
En 2006, la membroj de la grupo kantas 6 novajn kantojn. La muzikvideo de la muzikaĵo "Comme Si De Rien N'était", farita de Christophe Acker, estis videbla sur la muzikaj televidoj.
La Cerise
La disko alvenis la 5-an de marto 2007. Ĝi ekzistas en simpla kaj dua versio. La dua versio enhavas koncerton en la koncertejo Olympia dum la antaŭa koncert-programo.
Belin
Belin (hungare: Bölön boeloen) estas komunumo en Rumania okcidente de Sfântu Gheorghe. Administre apartenas al ĝi Belin-Vale.
Historio
Ĝia unua mencio estas en 1334. Ĝis 1919 kaj inter 1940 kaj 1944 ĝi apartenis al Hungario (Háromszék).
Romuald Szeremietiew
Romuald SZEREMIETIEW (naskiĝis la 25-an de oktobro 1945 en Olmonty, proksime al Bjalistoko) estas pola politikisto, publikigisto, doktoro habilita de militistiko, eksa oficiro de Pola Militistaro, parlamentano de la 3-a kadenco, estinta vicministro kaj plenumanta devojn de ministro pri nacia defendo, universitata lekciisto.
Vivo
En 1972 Romuald Szeremietiew finis leĝon en Universitato de Vroclavo. En 1995 doktoriĝis surbaze de laboraĵo Kierowanie obronnością Rzeczypospolitej Polskiej (Gvida defendado de Pola Respubliko) ĉe Strategia-Defenda Fakultato en Akademio de Nacia Defendo; habilitiĝis samfakultate pri la temo O bezpieczeństwie Polski w XX wieku (Pri sekureco de Pollando en la 20-a jarcento) ses jarojn pli poste. De la 90-aj jaroj laboris en la Akademio kaj estis dungita ĉe Krakova Supera Lernejo.
En la periodo de Pola Popola Respubliko estis membro de Stronnictwo Demokratyczne (Demokratia Partio) ĝis 1970 kaj de Stowarzyszenie "Pax" (Asocio "Paco") ĝis 1976, kunsidis en Vojevodia Nacia Konsilio en Leszno. Li aktivis en opoziciaj organizaĵoj. En 1979 estis unu el kunkreintoj de Konfederacio de Sendependa Pollando, kiun li forlasis en 1985, fondante sian partion. Inter la jaroj 1981 - 1984 estis malliberigita pro tiu ĉi aktivado kaj liberigita danke al amnestio.
Ekstremofilo
Ekstremofilo (el latina extremus signifanta "ekstrema" kaj antikva greka philiā (φιλία) signifanta "amo") estas organismo kiu viglas en fizike aŭ geokemie ekstremaj kondiĉoj kiuj estas malutilaj al plejmultaj vivuloj sur Tero. En kontrasto, organismoj kiuj vivas en pli moderaj medioj povas esti nomataj mezofiloj aŭ neŭtrofiloj.
Romuald Szeremietiew
Vivo
En la registaro de Jan Olszewski estis en 1992 nomumita vicministro pri defendo. Li apartenis al kunfondintoj de Ruch dla Rzeczypospolitej (Movado por la Pola Respubliko) partio organizita de la estinta ĉefministro. En la jaroj 1997–2001 kadre de Akcja Wyborcza Solidarność estis parlamentano, elektita en distrikto Radom. Fine de la kadenco estis neasociita deputito.
En la registaro de Jerzy Buzek denove iĝis vicministro pri defendo. Li estis tamen suspendita kaj poste maldungita de la funkcio pro publikaĵo en Rzeczpospolita akuzanta lin pri korupto. La proceso daŭris de 2005 ĝis 2008 kiam la juĝo senkulpigis lin. Novembre 2010 Romuald Szeremietiew estis ankaŭ senkulpigita de akuzo pri malkaŝo de ŝtata sekreto.
Ekstremofilo
Atributoj
Laŭ astrofizikisto Steinn Sigurdsson, "Oni trovis vivkapablajn bakteriaj n sporojn kiuj havas 40 milionojn da jaroj — kaj oni scias ke ili estas hardiĝintaj al radiado." Iuj bakterioj troviĝis loĝantaj en la malvarmo kaj mallumo en lago entombigita unu kilometron profunda sub la glacio en Antarkto, kaj en la Mariana Tranĉeo, la plej profunda loko en la oceanoj de Tero. Iuj mikroorganismoj troviĝas viglaj en rokoj ĝis 580 metroj sub la marfundo sub 2,600 metroj da oceano, apud la marbordo de la nordokcidenta Usono. Laŭ unu el la esploristoj, "Oni povas trovi mikrobojn ĉie — ili estas ekstreme adaptivaj al kondiĉoj kaj supervivas ie ajn ili estas." Kerna al ekstremofila adaptado estas ilia aminacida enhavo, influanta la kapablecon de iliaj proteinoj faldiĝi sub diversaj kondiĉoj. Ŝlosila por ekstremofila adaptado estas ĝia aminoacida kompono, kio tuŝas la proteinfaldan kapablon sub partikularaj kondiĉoj.
Romuald Szeremietiew
Vivo
Oktobre 2008 iĝis profesoro kaj gvidanto de leĝa katedro en Eksterloka Fakultato de Katolika Universitato Lublina en Stalowa Wola, kaj oktobre 2010 iĝis samloke fakultata dekano de Leĝo kaj Sciencoj pri Mastrumado.
En 2010 strebis por ofico de prezidanto de Varsovio kiel sendependa kandidato, unu jaron poste balotis senrezulte al Senato.
Ekstremofilo
Atributoj
Tom Gheysens, en Universitato Ghent en Belgujo, kaj kunlaborantoj prezentis esploradon kiu montris, ke sporoj de specio de Bakterio Bacillus travivis kaj restis vivipovaj post varmiĝo al temperaturo 420 °C.
Klasifikoj
Ekzistas multaj klasoj de ekstremofiloj kiuj vivas ĉirkaŭ la globo, ĉiu rilatas al kiel ties ekologia niĉo malsamas de mezofilaj kondiĉoj. Ĉi tiuj klasifikoj ne estas ekskluzivaj. Multaj ekstremofiloj falas sub multaj kategorioj kaj estas klasifikitaj kiel plurekstremofiloj. Ekzemple, organismoj vivantaj en varmaj rokoj profunde sub la surfaco de Tero estas termofilaj kaj barofilaj, ekzemple Thermococcus barophilus. Plurekstremofilo loĝanta ĉe la pinto de monto en la Atakama-Dezerto povus esti radiorezista kserofilo, psiĥrofilo kaj oligotrofo. Poliekstremofiloj estas konataj pro sia kapableco toleri kaj altan kaj malaltan pH-niveloj.
En astrobiologio
Astrobiologio estas la studo de la deveno, evoluo, distribuado kaj estonteco de vivo en la universo: ekstertera vivo kaj vivo sur Tero. Astrobiologio utiligas fizikon, kemion, astronomion, sunan fizikon, biologion, molekulan biologion, ekologion, planedan sciencon geografion kaj geologion por esplori la eblecon de vivo sur aliaj mondoj kaj helpi rekoni biosferojn kiuj eble diferencas de tio sur Tero. Astrobiologiistoj precipe interesiĝas studi ekstremofilojn, ĉar multaj tiaj organismoj eble kapablas survivi en medioj similaj al tiuj konataj kiuj ekzistas sur aliaj planedoj. Ekzemple, analogaj dezertoj de Antarkto estas malŝirmitaj al danĝera UV-radiado, malalta temperaturo, alta sala koncentriĝo kaj malalta minerala koncentriĝo. Ĉi tiuj kondiĉoj estas similaj al tiuj sur Marso. Tial, trovinte realigeblajn mikrobojn en la subsurfaco de Antarkto sugestas ke eble estas mikroboj supervivantaj en endolitaj komunumoj kaj vivantaj sub la Marsa surfaco. Esploro indikas ke estas neverŝajne ke Martaj mikroboj ekzistas ĉe la surfaco aŭ malprofunde, sed eble troviĝas ĉe profundoj de ĉirkaŭ 100 metroj.
Lastatempa esplorado pri ekstremofiloj en Japanio temis pri vario de bakterioj inkluzivantaj Escherichia kojlobaciloj kaj Paracoccus denitrificans sub kondiĉoj de ekstrema gravito. La bakterioj estis kultivataj dum ili estis rapide rotaciataj en ultracentrifugilo, por atingi 403.627 g (t.e. 403.627-oble la gravito de Tero). Paracoccus denitrificans estis unu el la bakterioj kiuj ne nur survivis sed ankaŭ ĝiaj ĉeloj forte kreskis en ĉi tiuj kondiĉoj kiuj estas kutime trovitaj nur en kosmaj medioj, ekzemple sur masivaj steloj aŭ en la ŝokaj ondoj de supernovaoj. Analizo montris ke la malgrandeco de prokariotaj ĉeloj estas havenda por sukcesa kresko sub hipergravito. La esploro havas implicojn por la farebleco de panspermio.
Je 26 de aprilo 2012, sciencistoj raportis ke likeno supervivis kaj montris rimarkindajn rezultojn sur la adaptokapablo de fotosinteza aktiveco ene de la simulado dum 34 tagoj sub Marsaj kondiĉoj en la Marsa Simulada Laboratorio (MSL) funkciata de la Germana Aerospaca Centro (DLR).
Je 29a de Aprilo 2013, sciencistoj ĉe Rensselaer Politeknika Instituto, financata de NASA, raportis ke, dum kosmoflugo sur la Internacia Kosmostacio, mikroboj ŝajne adaptiĝis al la kosma medio en maniero "ne observita sur Tero" kaj en maniero kiu "povas kaŭzi pliigojn en kreskado kaj virulenteco".
Je 19a de majo 2014, sciencistoj anoncis ke multenombraj mikroboj, ekzemple Tersicoccus phoenicis, eble estas harditaj al metodoj kutime uzitaj en kosmoŝipaj asembleaj puraj ĉambroj. Oni nuntempe ne scias ĉu tiaj harditaj mikroboj povus toleri kosman vojaĝadon kaj estas sur la roboto Curiosty nun sur la planedo Marso.
Je 20a de aŭgusto 2014, sciencistoj konfirmis la ekziston de mikroorganismoj vivantaj unu kilometron sub la glacio de Antarkto.
Je septembro 2015, sciencistoj de CNR-Nacia Esplora Konsilio de Italio raportis ke S.Soflataricus estas kapabla supervivi sub Marsa radiado ĉe ondolongo kiu estas konsiderata ekstreme mortiga al plejmultaj bakterioj. Ĉi tiu eltrovo estas grava ĉar ĝi indikas ke ne nur bakteriaj sporoj, sed ankaŭ kreskantaj ĉeloj povas esti rimarkinde harditaj al forta UV-radiado.
Ekzemploj
Novaj subtipoj de ekstremofiloj estas identigataj de tempo al tempo, kaj la subkategoria listo por ekstremofiloj kreskas laŭe. Ekzemple, mikroboj vivas en la likva Asfalta Lago en Trinidado. Esploro indikas ke ekstremofiloj loĝas en la asfalta lago en nombroj inter 106 al 107 ĉeloj/gramo. Ĝis antaŭnelonge tolero al boro estis nekonata, sed forta borofilo estis eltrovita, je la lastatempa izolado de Bacilo boroniphilus. Studi ĉi tiujn borofilojn eble helpos klarigi la mekanismojn de kaj bora tokseco kaj bora manko.
Industriaj uzoj
La termoalkalifila katalazo, kiu ekigas la malkomponigo de hidrogena peroksido al oksigeno kaj akvo, estis izolita de la organismo, Thermus brockianus, trovita en Yellowstone Nacia Parko de esploristoj de la Idaho Naciaj Laboratorioj, Usono. La katalazo funkcias en la temperatura amplekso 30 °C al super 94 °C kaj pH 6–10. Ĉi tiu katalazo estas treege stabila kompare al aliaj katalazoj ĉe altaj temperaturoj kaj pH. En relativa studado, la katalazo de T. Brockianus elmontris duoniĝan tempon 15 tagoj je 80 °C kaj pH 10 dum katalazo generita de Aspergillus niger havis duoniĝan tempon 15 sekundoj sub la samaj kondiĉoj. La katalazo havos aplikojn por forigo de hidrogena peroksido en industriaj procezoj, ekzemple por blankigi paston kaj paperon, blankigi tekstilaĵojn, pasteŭrizi manĝaĵojn kaj purigi la surfacon de manĝaĵa pakumo.
DNA-modifantaj enzimoj, ekzemple Taq DNA-polimerazo kaj kelkaj bacilaj enzimoj uzataj en klinika diagnozado kaj likvigo de amelo, estas produktataj komerce de pluraj bioteknikaj firmaoj.
DNA-transigo
Pli ol 65 prokariotaj specioj estas konataj kiel nature kompetentaj por genetika transformo, la kapableco translokigi DNA de unu ĉelo al alia ĉelo sekvita de integrigo de la donacita DNA en la kromosomon de la ricevinta ĉelo. Pluraj ekstremofiloj estas kapablaj efektivigi specio-specifa DNA-translokigon, kiel priskribite sube. Tamen, ne estas ankoraŭ klare kiom ofta tia kapablo estas inter ekstremofiloj.
La bakterio Deinococcus radiodurans estas unu el la plej radiorezistaj organismoj konataj. Ĉi tiu bakterio ankaŭ povas supervivi malvarmon, senakviĝon, vakuon kaj acidon kaj tial estas nomita poliekstremofilo. D. radiodurans estas kompetenta fari genetikan transformon. Ricevantaj ĉeloj estas kapablaj ripari DNA-difekton en transforma DNA de donacanto kiu estis UV-priradiita tiel efike, kiel ili riparas ĉelan DNA kiam la ĉeloj mem estas priradiitaj. La ekstrema termofila bakterio Thermus thermophilus kaj alia rilata Thermus specio estas ankaŭ kapablaj de genetika transformo.
Halobacterium volcanii, treege halofila (salecotolera) arĥio, estas kapabla de natura genetika transformo. Citoplasmaj pontoj formiĝas inter ĉeloj kiuj ŝajne estas uzataj por DNA-translokigo de unu ĉelo al alia en ajna direkto.
Sulfolobus solfataricus kaj Sulfolobus acidocaldarius estas hipertermofilaj arĥeoj. Malŝirmado de ĉi tiuj organismoj al la DNA-difektantaj agentoj UV-priradiado, bleomicino aŭ mitomicino C kaŭzas speciospecifan ĉelan agregadon.
UV-kaŭzita ĉela agregado de S. Acidocaldarius mediacias kromosoman markinterŝanĝon kun alta ofteco. Rekombinaj rapidoj superas tiujn de netraktitaj kulturoj je ĝis tri ordoj de grandeco. Frols k. a. kaj Ajon k. a. hipotezis ke ĉela agregado plibonigas speciospecifan DNA-translokigon inter Sulfolobus ĉeloj por ripari difektitajn DNA per homologa rekombinado. Furgono Wolferen k. a. notis ke ĉi tiu DNA-interŝanĝa procezo povas esti gravega sub DNA-difektantaj kondiĉoj kiel altaj temperaturoj.
Oni ankaŭ sugestis ke DNA-translokigo en Sulfolobus povas esti frua formo de seksa interrilatado simila al la pli bone studitaj bakteriaj transformaj sistemoj kiuj uzas speciospecifan DNA-translokigon, kiu kondukas al homologa rekombina riparo de DNA-difektoj (vidu Transformon (genetiko)).
Ekstraĉelaj membranaj veziketoj (MV) eble estas enplektititaj en DNA-translokigo inter malsamaj specioj de hipertermofilaj arĥeoj. Oni montris ke kaj plasmidoj kaj virusaj genaroj povas esti translokigitaj de MV. Precipe, horizontala plasmida translokigo estis dokumentita inter la hipertermofilaj specioj Thermococcus kaj Methanocaldococcus, respektive apartenantaj al la ordoj Thermococcales kaj Methanococcales.
Listo de urboj de Hungario
La listo enhavas 328 hungarajn urbojn laŭ 2009-07-01. Ĉiuj departementaj centroj samtempe estas subregionaj centroj, krome havas la rajton departementa rajto. Aparte la listo ne enhavas tion.
Flago de Ruanda respubliko
Je la 1-a de marto 1961 Malio forigis simbolon Kanga de la flava parto de sia flago, kiu ekidentis kun tiu de Ruando. Por eviti tion, la Ruanda registaro aldonis grandan, nigran R al la centro de la Ruanda flago. Pli poste la saman jaron oni interŝanĝis la verdan kaj ruĝan partojn, akirinte la faman flagon kiu restis uzata ĝis oktobro 2001:
Siatempe, tiu flago estis la ununura nacia flago enhavanta literon. Post la terura Ruanda genocido de aprilo 1994 oni ŝanĝis ĝin al la nuna flago la 25-an de oktobro 2001, reprezentante pacon inter hutuoj kaj tutsioj:
Robin Chassagne
Robin CHASSAGNE (naskiĝis en 1962) estas franca amatora astronomo, profesie komputilan inĝenieron de la franca meteologia servo Météo-France en insulo Reunio, kie li konstruis sian privatan Observatorion Ste Clotilde, elde kiu li malkovris pluran supernovaojn.
Minor Planet Center kreditas lin de la kunmalkovro de la asteroido 93102 Leroy en 2000 kun Christophe Demeautis.
La asteroido 15037 Chassagne estis nomita en lia honoro.
Tasilin-Aĝer
Tasilin-Aĝer estas 500 km longa montaro en Alĝerio, ĉe la Saharo (de N 26°20’ Or 5°00’ ĝis N 24°00’ Or 10°00’). Ĝia plej alta pinto estas Adrar Afao (N 25°10’ Or 8°11’) kun 2158 m. La rokaĵo de la montaro estas sabloŝtono, kies erodiĝo rezultis interesajn montoformojn. Danke al la alteco, kaj la akvodepona propreco de la rokaĵo, la plantaro estas pli riĉa ol tiu en la ĉirkaŭa dezerto. En la maloftaj, duonarbaroj kreskas endemiaj specioj, ekz. la sahara cipreso kaj sahara mirto.
Famaj desegnaĵoj
La montaro mondfamas pro la tie trovitaj kavernaj pentraĵoj, kiuj aperas sur listo de la Mondaj Heredaĵoj. Tiuj desegnaĵoj estiĝis en epoko, kiam la klimato estis pli humida kaj sur loko de la dezerto ekzistis savano. La unua pentraĵoj estis pretigitaj en la 5-9 jarmiloj a.K.. kaj prezentas ĉasadojn, ĝirafojn, gazelojn, kiuj dumtempe malaperis el la areo. Oni pretigis la pentraĵojn per pulvorigita ardezo, ovoblanko, kolorigaĵoj (flava, bruna, ruĝa).
Oni nomas la duan epokon „rondkapa”, ĉar oni desegnis relative grandajn kapojn, ornamitajn per kornoj aŭ plumkrono. La sekvan epokon karakterizas figurigo de bovoj kaj signifas aperon de la brutobredado. Aperas eĉ ĉiutagaj aŭ kultaj scenoj.
Maschito
Maschito estas komunumo de Italio. Ĝi apartenas al la regiono Basilikato kaj al la provinco Potenza. Fine de en la komunumo vivis. Najbaraj komunumoj estas Forenza, Ginestra, Palazzo San Gervasio kaj Venosa.
Tasilin-Aĝer
Famaj desegnaĵoj
En la sekva epoko, oni povas senti influon de la egipta arto. Oni povas rimarki tatuaĵojn sur la bildoj. Post tio okazis dekliniĝo en la figurigoj. Pro la malboniĝanta klimato, formigris la triboj, la desegnoj estis forgesitaj.
La pentraĵojn publikigis Henri Lhote en la 1850-aj jaroj. La pentraĵoj kaj la Nacia Parko Tasilin-Aĝer nun estas protektita aro de la Monda Heredaĵo. Unesko estas signinta la Nacian Parkon kiel biosferan rezervejon.
Pál Fodor
Pál FODOR estas rumania hungara inĝniero, politika malliberulo. Li naskiĝis en Budapeŝto la 29-an de junio 1903 kaj mortis en Hunedoara la 11-an de aŭgusto 1966. Li estis la patro de inĝeniero, politikisto, urbestro de Târgu Mureș Imre Fodor.
Kariero
Pál Fodor estis inĝeniero pri vojo, fervojo kaj ponto, prezidanro de Departemento Csík de Erdélyi Magyar Gazdasági Egyesület. Post la dua mondmilito li faris rilate la interŝanĝon de loĝantaro inter Rumanio kaj Hungario por solvi la problemon de nacimalplimutaro detalan planon kaj tion priparolis kun episkopo Áron Márton. La 7-an de julio 1957 oni arestis lin en Ĉikŝomjo kaj kondamnis lin al 25 jara deviglaboro kaj havaĵkonfiskado laŭ akuzo de komploto kontraŭ la ŝtato. Li liberiĝis la 28-an de julio 1964. Li loksidiĝis en Hunedoara kaj mortis pro autoakcidento. Li estis entombigita en Ĉikŝomjo.
6391 Africano
6391 Africano estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la usona astronomino Eleanor Francis Helin elde la Observatorio de la Monto Palomar (Kantono San Diego en Usono).
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de la usona astronomo John L. Africano (1951–2006) de la Air Force Maui Optical and Supercomputing observatory (AMOS). Li ludis gravan rolon en la programo JPL / AMOS de observo de terrenkontaj kaj aliaj interesantaj asteroidoj.
Slovenská Ľupča
Slovenská Ľupča, hungare Zólyomlipcse, [zOjomlipĉe], germane Windischlipsch estas vilaĝo kaj municipo en Slovakio. La historiaj loknomoj estis slovake ĝis 1927 „Zvolenská Ľupča“; germane Slowakisch Liptsch; hungare ĝis 1882 Tótlipcse (aŭ pli simple Lipcse).
Situo
Slovenská Ľupča situas laŭ dekstra bordo de Hron, laŭ ĉefvojo kaj fervojo Brezno-Banská Bystrica. La lasta urbo troviĝas je 10 km.
Historio
La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1250 en formo "Lypcsa". La setlejo formiĝis parte apud la fortikaĵo kaj apud la monaĥejo. Inter 1306-1314 Mateo Csák havis la fortikaĵon. La vilaĝo urbiĝis en 1340, kiel grava minista urbo. La privilegioj estis liberaj voĉdonadoj pri juĝisto kaj pastro, bazarado kaj sendoganeco. En la 1440-aj jaroj la husanoj dominadis tie. En 1679 pro pesto 700 loĝantoj mortis. En 1697 paperofarejo ekfunkciis. En 1828 loĝis tie 1301 urbanoj en 180 domoj. Post jardekoj la urbo perdis sian rangon, tamen diversaj uzinoj fondiĝis. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Zólyomlipcse 1754 homoj, (slovakoj en majoritato, hungaroj en minoritato). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Zólyom (reĝa departemento), al distrikto de Besztercebánya, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio.
Vidindaĵoj
• luterana novgotika preĝejo de 1874 • fortikaĵo (hodiaǔ ruina) sur montopinto 375 m-ojn alta, • burgo aǔ kastelo, nun en posedo de fero-fabriko Podbrezová • monaĥejo – nun lapidario (arkeologia parko - bildo mankas) • romkatolika gotika templo de La plej Santa Triuno ( sur fotografaj̑o, c̑irkaǔ 1370 ), en 1615 renesanciĝis • urbodomo de 1659 • kolono pri Maria el la 18-a jarcento memore al la pesto (bildo) • tilio memore al Matiaso Korvinus
Famuloj
En la iama Lipcse mortis hungara palatino Ferenc Wesselényi.
Edward L. G. Bowell
Edward L. G. BOWELL (naskita en 1943 en Londono) estas usona astronomo.
Li lernis en la Lernejo Emanuel, la University College de Londono, kaj la Universitato de Parizo.
Li malkovris grandan nombron da asteroidoj, iuj en la kadro de LONEOS, aliaj per siaj propraj serĉoj antaŭ la komenco de LONEOS.
Li kunmalkovris la periodan kometon 140P/Bowell-Skiff kaj la neperioda kometon C/1980 E1.
La asteroido 2246 Bowell estis nomita en lia honoro.
Pelechov
Nomon Pelechov havas pluraj setlejoj:
Grandfolia svitenio
Grandfolia svitenio (Swietenia macrophylla), estas plantospecio el la familio de meliacoj. Ĝi estas unu el la du specioj kiuj produktas la veran mahagono-lignon, la alia estante Swietenia mahagoni.
Konservado
Ekzistas uzolimigo en la areoj kie tiu neotropisa specio estas indiĝena (Centra kaj Sudameriko kaj Karibujo) ĉar la specio estas listigita fare de la Vaŝingtona Speciprotekta Konvencio kiel endanĝerigata kaŭze de habitatodetruo. Indiĝena mahagono de grandfolia svitenio estis komerce nedisponebla ekde la malfruaj 1990-aj jaroj.
Disvastiĝo
Ĝi estas indiĝena en Belizo, Bolivio, Brazilo, Kolombio, Kostariko, Dominiko, Ekvadoro, Salvadoro, Franca Gujano, Gvadelupo, Gvatemalo, Gujano, Honduro, Martiniko, Meksiko, Moncerato, Nikaragvo, Panamo, Peruo, Sankta Lucio, Sankta Vincento kaj la Grenadinoj, kaj Venezuelo.
Kultivado
Ekde la restriktoj pri arbarekspluatado de tiu arbo en ĝiaj indiĝenaj vivejoj, ĝi estis enkondukita en pluraj aziaj landoj en plantejomedioj. La mahagona ligno kreskigita en tiuj aziaj plantejoj estas la plej grava fonto de internacia komerco de vera mahagono. Male al mahagono de ĝiaj indiĝenaj lokoj, plantejomahagono kultivita en Azio ne estas komerce limigita. Gravaj aziaj landoj kiuj kreskigas grandfolian svitenion estas Barato, Indonezio, Bangladeŝo, Fiĝioj, Filipinoj kaj kelkaj aliaj kun Barato kaj Fiĝioj estante la plej gravaj mondoliverantoj. Tiu arbospecio prezentas sufiĉe rapidan kreskadon.
Kiel invada specio
Grandfolia svitenio povas iĝi invada specio se enkondukite en tropikaj landoj kie ĝi ne estas indiĝena. La arboj havas neniujn naturajn malamikojn en iliaj novaj vivejoj kaj kreskas tre rapide. Semoj ŝosas en altaj nombroj kaj toleras pli variajn lumcirkonstancojn ol tiuj de indiĝenaj plantoj, estiĝante densajn arbarojn de grandfoli-sviteniaj arboj kie neniu alia vegetaĵaro povas kreski, kaŭzante severan ekologian interrompon. Ĝi estas invada specio en Filipinoj. En Srilanko ĝi estas invada specio en la Arbara Rezervejo Udavatakele kie ĝi laŭgrade disvastiĝas, kvankam ne tiel rapide kiel la balzama miroksilo (Myroxylon balsamum).
Anestezologio
La anestezologio (de la vorto anestezo, origine de la malnovgrekaj vorteroj „mal-, ne“ kaj  „percepto“) estas medicina scienca fako, kiu traktas la metodojn de sendolorigo (anestezo), de intensa medicino, doloroterapio (algeziologio) kaj de urĝeca medicino.
Post la universitata studo de medicino, la kuracistoj specialiĝantaj pri anestezologio laboras pri la fako dum pluraj jaroj kaj pluedukiĝas, ĝis ili fine povas nomi sin "faka kuracisto pri anestezologio" aŭ mallonge anestezisto.
Babilono
La ĉefa fundamento por la Babilona ekonomio estis komercvojoj inter Persa Golfo kaj Mediteraneo, same kiel la evoluinta agrokulturo de la Eŭfrata valo. Babilono estas konata laŭ sia amplekso kaj arkitekturo de la periodo de Nebukadnecaro 2-a, en la 6-a a.K., kiu kovris areon ĉirkaŭ 10 kv.km kaj estis la plej granda urbo de la mondo.
Babilona zigurato, plej probable, estis la bazo por la biblia legendo pri la Babela turo. Ziguratoj estis templo-turoj, tre impresaj konstruaĵoj de sia tempo, kiuj superis 50 metrojn en alteco. La alia konata arkitekturaĵo de Babilono estas la Pendĝardenoj de Semiramisa, kiuj estas unu el la sep mirindaĵoj de la antikva mondo.
La 5-an de julio 2019, Babilono estis enskribita en la monda heredaĵo-listo de Unesko.
Aliaj lokoj de la urbo
Zigurato Etemenanki
Templo Esagilo
Gravuloj
Beroso la ĥaldeo