cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Monto Hármashatár
Priskribo
Ĝenerale la monto estas kruda, tial ne (aŭ malofte) estas loĝata. Plej ofte arbaro (kverkoj, karpenoj, pinoj) kovras ĝin, tamen la supro estas nur herbejo. La panoramo estas belega, estas videbla eĉ Pilis kaj Börzsöny. La monto estas ŝatata celloko de turistoj. Sur la montopinto trairas tutlanda turista vojo nomata pri bluo. Preskaŭ ĉe la pinto antenoj altiĝas, krome iom pli malsupre alta turo situas por la policaj dissendoj. Preskaŭ ĉe la pinto restoracio funkcias. La monto havas ankaŭ kavon (162 metrojn longa). Ĉe piedo de la monto flughaveno pri glisiloj funkcias.
Monda Cionisma Organizaĵo
La oficiala linio de la Monda Cionisma Organizaĵo estas donita de la "Programo de Jerusalemo". En la retejo de la Usona Cionisma Movado vi povas legi la lastan version de la programo, akceptita en 2004. (en la angla).
Post la kreado de la ŝtato de Israelo, la Monda Cionisma Organizaĵo perdis multon de ĝia graveco, kaj nun ĝi ne plu ludas tiel gravan rolon por judoj trans la mondo.
Centra Reto
Centra Reto estas la retejo, kiu formas la ĉefan sistemon de TEJO por interna kunlaborado. Ĝi estas kreita en 2018 de TEJO-volontulo Mia Nordentoft.
Ĝi provizas aŭtomatan cirkulerosistemon por la komitato kaj enhavas liston de aktivuloj.
La kodo de la retejo troviĝas ĉe GitHub kaj estas disponebla laŭ la MIT-permesilo.
Jean Joseph Amat
Jean Joseph AMAT (naskiĝis la 17-an de aŭgusto 1779, mortis la 23-an de julio 1848) estis franca politikisto. Jean Joseph estis la filo de Claude-Simon Amat, kiu estis deputito en la leĝfara asembleo en 1791.
Profesie advokato en Gap, li fariĝis urbestro de tiu komunumo en 1816 kaj sekve deputito de la departemento Hautes-Alpes en la periodo de la Resurtronigo kaj de la julia monarkio, de 1827 ĝis 1831. Li estis centra-dekstra politikisto.
Sulavesa akcipitraglo
La Sulavesa akcipitraglo aŭ Sulavesa nizaglo, Nisaetus lanceolatus (iam lokigita en Spizaetus), estas mezgranda, proksimume 64 cm longa, senkresta bruna rabobirdo de la familio de Akcipitredoj. Plenkreskuloj havas ruĝecbrunajn, tre markatajn kapon kaj brustoplumojn, malhelbrunajn flugilojn kaj nigrostriecan blankon sube. Junulo havas blankajn kapon kaj subajn partojn.
(15895) 1997 JJ15
(15895) 1997 JJ15 estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la de la belga astronomo Eric Walter Elst elde la Observatorio La Silla en Ĉilio.
Sulavesa akcipitraglo
Sulavesa akcipitraglo estas endemia de Indonezio distribuata en pluvarbaroj de Sulaveso kaj ties satelitaj insuloj de Buton, Muna, Banggai kaj Sula. Ties dieto konsistas ĉefe el birdoj, lacertoj, serpentoj kaj mamuloj.
Disvastigata tra ties habitata teritorio, la Sulavesa akcipitraglo estas pritaksata kiel Malplej Zorgiga en la IUCN Ruĝa Listo de Minacataj Specioj. Ĝi estas listata en la Apendico II de CITES.
2NE1
2NE1 (투애니원 Tuaeniwon, to anyone, twenty-one) estas muzika grupo de Sud-Koreio. Ilia stilo konsideratas esti parto de la ĝenro K-popo, mallonge por «korea popmuziko». Ĝiaj kvar membroj estas Bom, Dara, CL kaj Minzy.
France Football
France Football (FF) estas fama sporta revuo kiu, ĉiujare ekde 1956, kun comisio de ĵurnalistoj alĵuĝas plurajn premiojn, inter kiuj la Eŭropa futbalisto de la jaro.
Fondita en 1946 ĝi estas heredanto de Football (publikigita inter 1927-1944).
Ora Stelo
De 1992-1993 estas aparta premio pri la goluloj.
Sankta Romia Imperio
La Sankta Romia Imperio aŭ Sankta Romia Regno, ekde ĉirkaŭ 1450 la Sankta Romia Imperio de Germana Nacio (Heiliges Römisches Reich Deutscher Nation, Sacrum Romanum Imperium Nationis Germanicae), en Skandinavio ofte nomata "German-Romia Imperio", en Germanio mem "la unua" aŭ "malnova imperio" estis la multetna komplekso sed plejparte ĝermana, okcident- kaj centr-eŭropa imperio kreita, ekde kiam la papo kronis Karolon la Grandan en la jaro 800. Post divido inter liaj filoj, fondis la Sanktan Romian Imperion Oto la 1-a en 961. La imperio ĉesis ekzisti en 1806 pro premo de Napoleono, kiam la imperiestro Francisko la 2-a rezignis sian pozicion (iom kompensitan per la fakto, ke li estis ekde 1804, imperiestro Francisko la 1-a de Aŭstrio). Tio signifas, ke ĝi daŭris el la Mezepoko ĝis la komenco de la Moderna epoko ĝis 1806. La plej granda teritorio de la imperio post 962 estis la Reĝlando Germanio, kvankam ĝi inkludis ankaŭ la teritoriojn de la Reĝlando Bohemio, la Reĝlando Burgonjo kaj la Reĝlando Italio same kiel nombrajn aliajn teritoriojn.
Ĉernivca Universitato
Ĉernivca nacia universitato nome de Jurij Fedkoviĉ (Чернівецький національний університет імені Юрія Федьковича) estis fondita en 1875 laŭ ukazo de aŭstra imperiestro Franco Jozefo. Dekomence la germana estis oficiala stud-idiomo, poste la rumana kaj la ukraina. En 1989 la universitato estis honorigita per la nomo de Jurij Fedkoviĉ, de 2000 per la aldona titolo "nacia".
Sankta Romia Imperio
La 25an de decembro 800, Leono la 3-a kronis la frankan reĝon Karlo la Granda kiel imperiestro, revivigante la romian titolon en Okcidenteŭropo post pli ol tri jarcentoj. La titolo daŭris en la karolida familio ĝis 888, post kio ĝi estis kontestita fare de la regantoj de Italio en serio de enlandaj militoj ĝis la morto de la lasta itala postulanto, Berengaro, en 924. La titolo estis revivigita en 962 kiam Oto la 1-a estis kronita imperiestro, igante sin kiel la posteulo de Karlo la Granda kaj komencante kontinuan ekziston de la imperio dum pli ol ok jarcentoj. Kelkaj historiistoj nomas la kronadon de Karlo la Granda la origino de la imperio, dum aliaj preferas la kronadon de Oto la 1-a kiel ĝian komencon. Akademiuloj ĝenerale konsentas, aliflanke, en rilatigado de evoluo de la institucioj kaj principoj konsistante en la imperio, priskribante laŭpaŝan supozon de la imperiestraj titolo kaj rolo.
Ĉernivca Universitato
La universitato en Ĉernivco, Ukrainio, posedas faman bibliotekon fonditan en 1852 kiu nun enhavas 2,6 milionojn da ekzempleroj, inter kiuj eĉ libroj de la 13-a jc. En la universitato aktivis multaj famaj scienculoj, verkistoj, komponistoj. Ĝi troviĝas ĉe Koncjubinskogo-strato; rektoras s-ro Roman Petriŝin.
Historio
La institucio estis establita en 1875 sub la nomo de Francisko-Jozefo-universitato surbaze de teologia altlernejo. La instrulingvo estis la germana, kun apartaj sekcioj por rumana kaj ukraina lingvoj kaj literaturoj. Dum la aŭstria dominado, la universitato havis tri fakultatojn: ortodoksa teologio, juro kaj filozofio. Dum tiu periodo, la studentaro konsistis el proksimume 20-25% rumanoj kaj ukrainoj, la plej multaj el la studentoj estis germanlingvanoj (judaj kaj nejudaj).
Sankta Romia Imperio
Nomo kaj ĝenerala koncepto
La Imperio estis konsiderata de la Romkatolika Eklezio kiel nura jura sukcedanto de la Romia Imperio dum la Mezepoko kaj komenco de la moderna epoko. Ekde Karolo la Granda, la regno estis referencata simple kiel la Romia Imperio. La termino sacrum ("sankta", en la senco "konsekrita") en konekto kun la mezepoka Romana Imperio estis uzata dekomence en 1157 kun Frederiko la 1-a Barbarossa ("Sankta Imperio"): la termino estis aldonita por montri la ambicion de Frederiko la 1-a dominadi Italion kaj la Papecon. La esprimo "Sankta Romia Imperio" estas registrita ekde 1254 antaŭen.
Ĉernivca Universitato
Historio
La malfermo de la Universitato de Ĉernivco havis fortan pozitivan rolon pri rumanoj, eĉ se la kursoj fariĝis en la germana. Kelkaj junuloj ne plu iris studi Vienon aŭ en aliajn eŭropajn urbojn, sed povis fari tion hejme en Bukovino. Krome, junuloj el Moldavio, Besarabio kaj de la Malnova reĝlando de Rumanio pretis volonte studenti tie ĉi. Junaj studentoj de la tri ortodoksaj distriktaroj danubmonarkiaj venis al la ĉernivca fakultato pri ortodoksa teologio (metropolitujoj de Bukovino kaj Dalmatio, Transsilvanio kaj de Sremski Karlovci), same kiel el najbaraj ortodoksaj landoj (Rumanio, Serbio, Bulgario kaj Rusio).
Sankta Romia Imperio
Nomo kaj ĝenerala koncepto
La preciza esprimo "Sankta Romia Imperio" ne estis uzita ĝis la 13-a jarcento, antaŭ kiu la imperio estis referencata varie ĉu kiel universum regnum ("la tuta regno", male al la regionaj regnoj), ĉu imperium christianum ("kristana imperio"), aŭ Romanum imperium ("Romia imperio"), sed la imperiestra legitimado ĉiam restis en la koncepto de translatio imperii ("transigo de regado") ke li tenas supreman povon hereditan el la antikvaj imperiestroj de Romio.
En dekreto sekve de Dieto de Kolonjo en 1512, la nomo estis ŝanĝita al Sankta Romia Imperio de Germana Nacio (Heiliges Römisches Reich Deutscher Nation, Sacrum Imperium Romanum Nationis Germanicæ), esprimo por la unua fojo uzita en dokumento en 1474. La nova titolo estis adoptita parte ĉar la Imperio estis perdinta plej grandan parton de siaj teritorioj en Italio kaj Burgundio sude kaj okcidente ĉirkaŭ la 15-a jarcento, sed ankaŭ por emfazi, ke la nova gravo de la Germanaj Imperiaj statoj por regadi la Imperion pro la Imperia Reformo. La hungara nomo "Germana Romia Imperio" (Német-római Birodalom) estas la mallongigo de tio.
Je la fino de la 18-a jarcento, la esprimo "Sankta Romia Imperio de la Germana Nacio" forfalis el oficiala uzado. Kontraŭ la tradicia vidpunkto pri tiu nomo, Hermann Weisert argumentis en studo pri imperia titolaro ke, spite la postulojn de multaj lernolibroj, la nomo "Sankta Romia Imperio de Germana Nacio" neniam havis oficialan statuson kaj indikas, ke dokumentoj estis tri dek fojojn verŝajnaj ignori la nacian sufikson same kiel inkludi ĝin.
Ĉernivca Universitato
Historio
Post la dissolvo de Aŭstrio-Hungario 1918 tuta Bukovino estis integrita en la Reĝlandon de Rumanio. Tiam la nomo altlerneja ŝanĝiĝis kaj la institucio nomis sin por reĝo Karlo la 1-a (rumane: Universitatea Regele Carol I din Cernăuți). De 1919 ĝis 1940, la strukturoj universitataj estis plejparte rumanigitaj. En 1920 ekzistis tie 1.671 studentoj. En 1933 frekventis la universitaton 3247 studentoj el kiuj estis 2117 rumanoj, 679 judoj, 199 germanoj, 155 ukrainoj, 57 lazoj, 26 moskvanoj kaj 4 el aliaj etnoj. Tiam la rumana historiisto naciema Ion Nistor rektoris dum longa tempo.
Sankta Romia Imperio
Nomo kaj ĝenerala koncepto
En fama studo pri la nomo, la politika filozofo Voltaire rimarkis sardone: "Tiu korpo kiu estis nomita kaj kiu ankoraŭ nomas sin mem la Sankta Romia Imperio estis absolute nek sankta, nek romia, nek imperio."
Ĉernivca Universitato
Historio
En 1941 Gh.-Asachi-Politekniko de Iași translokigitis Ĉernivcon. Sekve tri fakultatoj politeknikaj ekfunkciis, nome pri elektromekaniko, industria ĥemio kaj konstruartoj. La 10-an de januaro 1942 komenciĝis la kursoj de la tri fakultatoj kiuj funkciis normale ĝis la 18-a de marto 1944, kiam pro la proksimeco de la fronto oni rifuĝis je Turnu-Severin.
Sankta Romia Imperio
Nomo kaj ĝenerala koncepto
David S. Bachrach opiniis, ke la Otonaj reĝoj, ĉefe Henriko la 1-a kaj Oto la Granda, fakte konstruis sian imperion (kiu iĝis la hegemonia ŝtato de Okcidenta Eŭropo, kun la ĉefa rolo de la Reĝlando Germanio) sur la bazo de militista kaj burokrata aparataro same kiel sur la kultura heredo devena de la Karolidoj, kiuj siavice heredis ĝin el la fina Romian Imperio:
Bachrach argumentas, ke la Otona imperio ne estis arkaika regno de primitivaj germanoj, eltenita nur per personaj rilatoj kaj kondukita per la deziro de gravuloj akiri kaj dividi la militakirojn inter ili (kiel asertis Timothy Reuter), sed anstataŭe, estis elstaraj pro siaj kapabloj amasi prilaboritajn ekonomiajn, administraciajn, edukajn kaj kulturajn rimedojn kiujn ili uzis en la servo de sia enorma militmaŝino.
Ĉernivca Universitato
Historio
La hodiaŭa ukraina universitato funkcias ĉefe en la iama loĝejo de la metropolito de Bukovino kaj Dalmatio en Ĉernivco. Tiu ĉi ensemblo konstruitis inter 1864 kaj 1882, surbaze de la planoj de la ĉeĥa arĥitekto Josef Hlávka.
Sankta Romia Imperio
Nomo kaj ĝenerala koncepto
Ĝis la fino de la 15-a jarcento, la imperio estis teorie komponita de tri ĉefaj blokoj – nome Italio, Germanio kaj Burgonjo. Poste teritorie nur la Reĝlando Germanio kaj Bohemio restis, dum la Burgonjaj teritorioj pediĝis kaj iris al Francio. Kvankam la italaj teritorioj estis formale parto de la imperio, tiuj teritorioj estis ignoritaj en la Imperia Reformo kaj disiĝis en nombraj de facto sendependaj teritoriaj unuoj. La preciza statuso de Italio ege variis laŭlonge de la 16-a ĝis la 18-a jarcentoj. Kelkaj teritorioj kiel Piemonto-Savojo iĝis pli kaj pli sendependaj, dum aliaj iĝis pli dependaj pro la malapero de la regantaj nobelaj familioj kio rezultis en la fakto, ke tiuj teritorioj ofte falis sub dominioj de la Habsburgoj kaj iliaj novaj branĉoj. Sen kalkuli la perdon de Franĉ-Konteo en 1678, la eksteraj limoj de la Imperio apenaŭ ŝanĝiĝis post la Paco de Vestfalio – kiu agnoskis la ekskludon de Svisio kaj de Norda Nederlando, kaj la Francian protektoraton super Alzaco – ĝis la dissolvo de la Imperio. Je la fino de la Napoleonaj militoj en 1815, plej granda parto de la Sankta Romia Imperio estis inkludita en la Germana Konfederacio, kun la ĉefaj esceptoj de la Italaj ŝtatoj.
Karolida periodo
Kiam la Romia povo en Gaŭlio dekadencis dum la 5-a jarcento, lokaj ĝermanaj triboj elprenis la kontrolon. Fine de la 5-a jarcento kaj komence de la 6-a jarcento, la Merovidoj, kun Klodvigo la 1-a kaj liaj posteuloj, plifirmigis la Frankajn tribojn, etendis sian hegemonion super aliaj kaj akiris kontrolon de norda Gaŭlio kaj mezo de la regiono de la rivervalo Rejno. Meze de la 8-a jarcento tamen Merovidoj estis reduktitaj al nuraj figuroj, kaj la Karolidoj estritaj de Karolo Martelo, iĝis la de facto regantoj. En 751, la filo de Martelo nome Pipino iĝis Reĝo de la Frankoj, kaj poste ricevis la sankcion de la Papo. La Karolidoj retenis fortan aliancon kun la Papeco.
Ĉernivca Universitato
Nunaj fakultatoj
Ĉe Jurij-Fedkoviĉ-universitato troviĝas ankaŭ ;a germanlingva Centro Gedankendach apogite fare de Goethe-Institut.
Sankta Romia Imperio
Karolida periodo
En 768, la filo de Pipino nome Karolo la Granda iĝis Reĝo de la Frankoj kaj eketendis vastan ekspansion de la regno. Li finfine aligis la teritoriojn de nuntempaj Francio, Germanio, norda Italio, Nederlandoj kaj plue, ligante la Frankan regnon kun la Papaj teritorioj.
Kvankam la konflikto pri la kosto de la Bizanca dominado delonge daŭris en Italio, politika rompo ekokazis en 726 pro la ikonoklasteco de la imperiestro Leono la 3-a Isaŭro, en kio la papo Gregorio la 2-a vidis la lastan en serio de imperiaj herezoj. En 797, la Orienta Romia Imperiestro Konstantino la 6-a estis elpostenigita el la trono fare de sia patrino Irene kiu deklaris sin mem Imperiestrino. Ĉar la Latina Eklezio agnoskis nur masklan Romian Imperiestron kiel ĉefo de la Kristanujo, la papo Leono la 3-a serĉis novan kandidaton por la posteno, ekskludante konsultadon kun la Patriarko de Konstantinopolo.
La bona servo de Karolo la Granda al la Eklezio en lia defendo de la Papaj posedaĵoj kontraŭ Lombardoj faris lin la ideala kandidato. Kristnaske de la jaro 800, la papo Leono la 3-a kronis Karolon la Grandan kiel imperiestro, restaŭrante la titolo en la Okcidento por la unua fojo en ĉirkaŭ tri jarcentoj. Tio povas esti konsiderata kiel simbolo de la papeco turnante sin el la dekadenca Bizanca Imperio al la nova povo de karolida Francio. Karolo la Granda adoptis la formulon Renovatio imperii Romanorum ("renovigo de la Imperio de Romianoj"). En 802, Irene estis elpostenigita kaj ekzilita fare de Nikeforo la 1-a kaj ekde tiam estis du Romiaj Imperiestroj.
Post Karolo la Granda mortis en 814, la imperia krono pasis al lia filo, Ludoviko la Pia. Post la morto de Ludoviko en 840, ĝi pasis al lia filo Lotaro, kiu estis estinta lia kunreganto. Je tiu epoko la iama teritorio de Karolo la Granda estis dividita en kelkaj subteritorioj (laŭ la decidoj de la traktatoj de Verdun, Prüm, Meerssen kaj Ribemont), kaj laŭlonge de la fino de la 9-a jarcento la titolo de imperiestro estis disputita de la karolidaj regantoj de la Okcidenta Franka Regno aŭ Okcidenta "Francia" kaj la Orienta Franka Regno aŭ Orienta "Francia", kun unue la okcidenta reĝo (Karolo la Senhara) kaj poste la orienta (Karolo la Dika), kiu por mallonge reunuigis la imperion. En la naŭa jarcento, Karolo la Granda kaj liaj sukcedantoj promociis la intelektulan revivadon, konata kiel la Karolida renesanco. Kelkaj, kiel Mortimer Chambers, opinias, ke la Karolida renesanco ebligis la postajn renesancojn (eĉ kvankam je la komenco de la deka jarcento, la revivigoj jam estis malpliiĝinta).
Post la morto de Karolo la Dika en 888, la Karolida Imperio disiĝis, kaj neniam restaŭriĝis. Laŭ Regino de Prüm, la partoj de la regno "produktis reĝetojn", kaj ĉiu parto elektis reĝeton "el siaj internaĵoj". En tiu epoko, tiuj kronitaj kiel imperiestroj fare de la papo kontrolis nur teritoriojn en Italio. La lasta tia imperiestro estis Berengaro la 1-a, kiu mortis en 924.
Post-karolida orienta Franka Regno
Ĉirkaŭ la jaro 900, la aŭtonomaj ĝermanaj duklandoj de Orienta "Francia" (nome Frankonio, Bavarujo, Ŝvabujo, Saksujo, kaj Lotaringo) reaperis. Post kiam la karolida reĝo Ludoviko la 4-a mortis nelasante posteulon en 911, Orienta "Francia" ne turniĝis al la karolida reganto de Okcidenta "Francia" por rekonstrui la regnon, sed anstataŭe elektis unu el la dukoj, nome Konrado de Frankonio, kiel Rex Francorum Orientalium (Reĝo de Orientaj Frankoj). Sur sia mortolito, Konrado lasis la kronon al sia ĉefa rivalo, nome Henriko la Birdisto de Saksujo (r. 919–36), kiu estis elektita reĝo en la Dieto de Fritzlar en 919. Henriko malakceptis batalĉeson kun kavaleriaj Madjaroj, kaj en 933 li atingis unuan venkon kontraŭ ili en la Batalo de Riade aŭ Merseburgo.
Henriko mortis en 936, sed liaj posteuloj, la Liudolfa (aŭ Otona) dinastio, plue regis la orientan regnon aŭ Reglando Germanio dum preskaŭ unu jarcento. Post la morto de Henriko la Birdisto, Otono, lia filo kaj deklarita sukcedanto, estis elektita reĝo en Aĥeno en 936. Li superis serion de ribeloj fare de pli juna frato kaj de kelkaj dukoj. Post tio, la reĝo sukcesis kontroli la nomumon de dukoj kaj ofte ankaŭ uzis episkopojn en administraciaj aferoj. Li anstataŭis estrojn de plej granda parto el la Orientaj Frankaj duklandoj per siaj propraj parencoj. Samtempe, li ege zorgis eviti, ke membroj de lia familio kontraŭu liajn reĝajn privilegiojn.
Formado de la Sankta Romia Imperio
En 951, Oto (aŭ Otono) venis helpi Adelaidon, vidvinan reĝinon de Italio, venki super siaj malamikoj, edziĝis al ŝi, kaj ekregis super Italio. En 955, Oto venkis definitive super Madjaroj en la Batalo de Augsburg aŭ de Lechfeld. En 962, Oto estis kronita imperiestro fare de la papo Johano la 12-a, tiel interplektante la aferojn de la germana regno kun tiuj de Italio kaj de la Papeco. La kronado de Oto kiel imperiestro markis la germanajn reĝojn kiel sukcedantoj de la Imperio de Karolo la Granda, kiuj pere de la koncepto de translatio imperii (transigo de la povo), konsideris sin kiel sukcedantoj de Antikva Romio. La florado de artoj startinta je la regado de Oto la Granda estas konata kiel Otona Renesanco, centrita en Germanio sed okazanta ankaŭ en Norda Italio kaj Francio.
Oto kreis la imperian eklezian sistemon, ofte nomita "Otona eklezisistemo de la Regno", kiu ligis la grandajn imperiajn preĝejojn kaj ties reprezentantojn al la imperia servo, tiel havigante "stabilan kaj longdaŭran kadron por Germanio". Dum la Otona epoko, imperiaj virinoj ludis elstarajn rolojn en politikaj kaj ekleziaj aferoj, ofte kombinante siajn funkciojn kiel religiaj estroj kaj konsilistoj, regentoj aŭ kunregantoj, notinde ĉe Matilda de Ringelheim, Edgita, Adelaido de Italio, Teofano, Matilda de Quedlinburg.
En 963, Oto elpostenigis la tiaman papon, Johanon la 12-an, kaj elektis Leonon ka 8-an kiel nova papo (kvankam kaj Johano la 12-a kaj Leono la 8-a postulis la papecon ĝis 964 kiam Johano la 12-a mortis). Tio aparte revivigis la konflikton kun la Orienta Imperiestro en Konstantinopolo, speciale post la filo de Oto nome Oto la 2-a (r. 967–83) adoptis la kromnomon imperator Romanorum (imperiestro de la romianoj). Krome, Oto la 2-a formis geedzan ligojn kun Oriento kiam li edziĝis al la Bizanca princino Teofano. Ilia filo, Oto la 3-a, surtroniĝis estante nur tri-jaraĝa, kaj devis suferi povoluktadon kaj serion de regentejoj ĝis sia plenaĝeco en 994. Ĝis tiam, li restis en Germanio, dum elpostenigita duko, nome Krescentio la 2-a, regis super Romo kaj parto de Italio, elmontrante sin anstataŭ li.
Oto mortis juna en 1002, kaj estis sukcedita de sia kuzo Henriko la 2-a, kiu centriĝis en Germanio. La diplomataj aktivecoj de Oto la 3-a (kaj de sia mentoro la papo Silvestro) koincidis kun kaj faciligis la kristanigon kaj la etendon de la Latina kulturo en diversaj partoj de Eŭropo. Ili aligis novan grupon de nacioj (ĉefe slavaj) en la kadro de Eŭropo, kaj ilia imperio funkciis, kiel kelkaj notis, kiel "Bizanceca prezidenteco super familio de nacioj, centrita en la papo kaj en la imperiestro en Romo". La frua morto de Oto tamen faris sian regnon "la rakonto de ege nerealigita potencialo".
La Sankta Romia Imperio finfine estis komponita de kvar reĝlandoj. Tiuj reĝlandoj estis jenaj:
Protestanta Reformacio kaj Renesanco
La imperia reformo estis la provo entreprenata ripetfoje en la 15-a kaj 16-a jarcentoj, adapti la strukturon kaj la konstitucian ordon de la Sankta Romia Imperio de Germana Nacieco al la necesoj de frumoderna ŝtato, doni al ĝi unuecan regadon aŭ sub stata aŭ imperiestra superregado kaj forigi la juran malsekurecon. Aldone la imperiaj statoj certigis al si kundecidorajton en imperiaj aferoj, krome ankaŭ la kompetentecoj de la imperiestro devis estis limigitaj.
Imperiestroj
Titolo estis Romia Imperiestro aŭ pli malfrue Imperiestro de la Sankta Romia Imperio aŭ Sankta Romia Imperiestro. Origine ekde la kronado de Karolo la Granda por esti imperiestro, kronado de la papo okazanta en Romo estis antaŭkondiĉo. Pro tio multaj fruaj regantoj neniam iĝis "Imperiestro", ĉar por la kronado reganto devis iri al Romo, kio povis esti longa, damĝera kaj malfacila vojaĝo. Ĝenerale oni rigardas la regadon de Oto la 1-a kiel propran komencon de la Sankta Romia imperio, sed tiu nur estis klasifikado fare de historiistoj, ĉar ne estis klara entranĉo. Ekde la 12-a jarcento kronado de la papo ne estis kondiĉo por esti "Imperiestro".
La imperiestroj estis elektitaj de 7 princoj-elektistoj.
Heredaĵo
La nomo esprimis la aserton, ke tiu imperio estis la heredanto de la siatempa Romia imperio; la saman aserton faris, ĝis la falo de Konstantinopolo en 1453, ankaŭ la Bizanca imperio. Ironie, neniu el tiuj du imperioj inkluzivis la urbon Romo mem, regata rekte de la papo kaj, dum la jaroj 756 ĝis 1870, ĉefurbo de la Eklezia ŝtato.
Strukturo
La imperio estis strukturo sufiĉe loza, precipe post 1648. Ĝi havis nek centran registaron, nek ĉefurbon, kaj Voltaire diris, ke la "Sankta Romia imperio" estas "nek sankta, nek romia, nek imperio". Kvankam la reĝoj de la unuopaj germanaj landoj estis, oficiale, subuloj de la imperiestro, kiu estis samtempe reĝo de Aŭstrio, tio neniel malhelpis militojn inter, ekzemple, Prusio kaj Aŭstrio. Kiam Svedio dum la 17-a jarcento konkeris kelkajn nord-germanajn urbojn, tiuj urboj tamen ne eliris el la imperio; ili havis do duoblan jurisdikcion.
La imperia dieto, germane Reichstag, latine Dieta Imperii, estis la asembleo de la imperiaj statoj de la Sankta Romia Imperio, konsiderebla kiel antaŭulo de parlamento en modernaj ŝtatoj. La imperia dieto evoluis ekde la 12-a jarcento el senregulaj kortegaj tagoj kaj en 1495 fariĝis fiksita institucio de la imperia konstitucio, kiu kontraŭpezis la centraligitan potencon de la imperiestro.
Teritorioj
Imperia grafo estas alta alitipa posteno. Dum Truchsess aŭ seneskalo estas titoloj pli malaltarangaj.
Perovskito
Perovskito estas mineralo kun formulo CaTiO3, do kalcia-titanata oksid-mineralo. Ĝin malkovris Gustav Rose en 1839 en la Uralo kaj nomis ĝin laŭ mineralogo Lev Aleksejeviĉ Perovskij (1792–1856).
Societo de la Cincinatuloj
La Societo de la Cincinatuloj estas historia organizaĵo kun branĉoj en Usono kaj Francio fondita en 1783 por pluhavi la idealojn kaj membrecon de la oficiroj de la Usona Milito de Sendependeco kaj por premi la usonan registaron honori la postulojn faratajn de la oficiroj kiuj batalis por la usona sendependeco. Nune en sia tria jarcento, la Societo estas neprofita historia, diplomatia, kaj eduka organizaĵo kiu helpas publikan intereson en la Usona Revolucio pere de sia biblioteko kaj muzeokolektoj, ekspozicioj, programoj, publikaĵoj kaj aliaj aktivaĵoj. La nomo devenas el rememoro de la romia heroo Cincinato, kiu laŭlegende preferus serenan privatan laboron al ŝtataj honoroj, kaj kies samtempuloj  "ĉion forlasis por defendo de la patrio". La unuaj membroj samtempe apartenis kaj kontribuis al la Usona Filozofia Societo.
Perovskito
Ĝi povas esti uzebla por produktado de lum-eliganta diodo, dielektriko aŭ sunĉelo.
Sendrata telefono
La aparato konsistas el du partoj (la bazo kaj la aŭdparolilo), same kiel la ordinaraj fiksaj telefonoj, la diferenco kuŝas en tio, ke la ligo inter ambaŭ partoj ne uzas dratojn sed ondojn, je difinita frekvenco. La aŭdparolilo, kiu preskaŭ ĉiam ankaŭ kunportas la klavaron kaj eventuale ekranon, aspektas kiel la "vera telefono", tre simila al poŝtelefono, dum la bazo aspektas nur kiel "telefoningo", tiu lasta tamen ne lokebla ie ajn, ĉar ligita al la kutima lineo.
Oni povas telefoni per tiaj aparatoj ĝis ĉirkaŭ 30 metroj for de la bazo.
Ekzistas variantoj, kunigantaj ordinaran telefonon kaj sendratan. Oni povas do telefoni jen de la bazo, jen de la kunportebla parto.
Post disetendiĝo de la poŝtelefonoj, la sendrataj telefonoj iom regresis, eĉ malaperis.
Környe
Bazaj informoj
La vilaĝo situas laŭ flankovojoj, laŭ fervojo Tatabánya-Kisbér. Troviĝas Tatabánya 5 km-ojn for.
Historio
La komunumo estis loĝata dum la neolitiko kaj bronzepoko, la romianoj konstruis Castrum nomata Quirinum (fortikaĵon). La unuaj skribitaj memoraĵoj devenas el 1328 en formo Kernye. Dum la turkoj la vilaĝo senhomiĝis, kiu poste refondiĝis en 1745 fare de germanoj. Templo konstruiĝis en 1757, kiu neniiĝis pro incendio en la 19-a jarcento. En tiu jarcento la vilaĝo prosperis, formiĝis lernejo, infanĝardeno, banko, poŝto, vilaĝdomo, observatorio. En 1902 la fervojo atingis la vilaĝon, post jardeko komenciĝis la karbominado, muelejoj funkciis. En 1947 parto de la germaneco estis deportita al Germanio. Kolĥozo kaj ŝtata bieno formiĝis en 1949.
17984 Ahantonioli
17984 Ahantonioli estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la en la kadro la kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de Alexandra Hope Antonioli , kiu gajnis la unuan rangon en la Intel International Science and Engineering Fair de 2003 pro sia projekto pri biokemio. Ŝi estis lernantino ĉe la Butte High School de Butte (Montano, Usono).
Ranspach (stacidomo)
Ranspach estas franca stacidomo sur linio -, situanta en  Ranspach, en departemento Haut-Rhin, regiono Grand Est.
Temas pri stacidomo de Société nationale des chemins de fer français (SNCF), priservata de trajnoj Grand Est.
Provinco Kabindo
Ne miskomprenu kun Kabinda kaj Cabinda! Kabindo (Cabinda, antaŭe nomata "portugala Kongo") estas 18-a provinco kaj eksklavo de Angolo, kiu daŭrigas malnovan lukton por sia sendependeco. Ĝia statuso estis disputita de pluraj politikaj organizaĵoj en la teritorio. La ĉefurbo estas ankaŭ nomata Cabinda (Kabinda urbo). La provinco estas disigita en kvar municipoj: Belize, Buco-Zau, Cabinda kaj Cacongo.
Ranspach (stacidomo)
Ĝi situas ĉe kilometra punkto (PK) de la linio Lutterbach - Kruth (130000).
Provinco Kabindo
Kabindo posedas iujn el la plej grandaj surmaraj naftaj rezervujoj en la mondo. Ĝi estis integritaj en Angolo kiel ĝia eksklavo kaj provinco en 1975, malgraŭ la malakcepto de ĉiuj politikaj organizoj de Kabindo. Vidu ankaŭ Etnaj fonoj por mem-determinado.
Geografio
Kabindo estas disigita de la resto de Angolo pere de mallarĝa teritoria strio apartenanta al la Demokrata Respubliko Kongo, kiu limas la provincon je la suda kaj la oriento. Kabindo limas ankaŭ la Respublikon de Kongo kaj la Atlantikan Oceanon okcidente. Apuda al la marbordo troviĝas kelkaj de la plej grandaj surmaraj naftaj rezervujoj en la mondo. Nafta esplorado komencis en 1954 kun la Cabinda Gulf Oil Company, kiam la teritorio estis sub portugala regado.
Moderna Kabindo estas la rezulto de fuzio de tri reĝlandoj: N'Goyo, Loango kaj Kakongo. Ĝi havas areon de 7,290 km2.
Kabinda situas norde de la resta teritorio de Angolo, ĉe la marbordo de la Atlantika Oceano en okcidenta Afriko. Ĝia teritorio kovras 7.270 kvadratajn kilometrojn. Ĉefurbo kaj ankaŭ plej grava haveno de la provinco estas la samnoma urbo Kabindo, dua grava urbo estas Malembo.
La provinco de la resta teritorio de Angolo estas dividita pere de mallarĝa strio de Kongo Kinŝasa, kiu tiel havas aliron al la Atlantika Oceano. La interkonsento pri la limoj fontas de la tri historiaj reĝlandoj Loango, Ngojo kaj Kakongo kaj dum la jaro 1885 fiksiĝis kadre de la Kongo-konferenco en Berlino. Kongo Kinŝasa ankaŭ estas la najbara ŝtato oriente. Nordokcidente kaj nordoriente Kabindo limas al Kongo Brazavila.
Loĝantaro
La loĝantaro preskaŭ ekskluzive apartenas al la bantua popolo de kongoj, kiuj sialingve nomas sin bakongo. Dum la jaro 2007 en Kabindo vivis proksimume 300 000 homoj. La nombro de loĝantoj rapide kreskis en la postaj jardekoj : laŭ censo en 2014 ĉirkaŭ 716 076 loĝantojn kaj laŭ oficiala takso en 2019 jam 824 143 loĝantojn. Laŭ statistiko de la Usona Federacia Registaro (1988) la provinco kalkulis nur 147 200 loĝantojn kun proksima egalnombra kampara kaj urba loĝantaroj. Aliaj taksas la nombron je 400 000 .Proksimume unu triono de la loĝantoj estintus rifuĝintoj vivantaj en la Demokrata Respubliko Kongo. Tamen, post kiam la paca interkonsento en 2007, rifuĝintoj komencis reveni al siaj hejmoj.
Lingvoj
En Kabindo oni parolas plurajn lingvojn kiel la fjota [kabinda aŭ ibinda] kaj la konga. La oficiala lingvo estas la portugala.
Ekonomio
Sub portugala regado, Kabindo estis grava agrikultura kaj forstumada centro. La ĉefurbo de la teritorio estis portugala administracia kaj serva centro kun haveno kaj flughaveno.
Portugala Kongo
Portugalaj esploristoj, misiistoj kaj negocistoj alvenintaj ĉe la rivero Kongo en la mezo de la15-a jarcento, faris kontakton kun la manikonga popolo. La manikonga popolo kontrolis multe de la regiono pro partnereco kun pli malgrandaj reĝlandoj, kiel la reĝlandoj de Ngojo, Loango kaj Kakongo kiuj situis en la hodiaŭa provinco Kabindo.
En la daŭro de la jaroj, la portugaloj, nederlandanoj kaj angloj kreis komercajn oficejojn, tendarojn por ekspluatado de arbaroj kaj malgrandajn entreprenojn por ekspluatadi palmoleon en Kabindo. Komerco daŭrigis kaj la eŭropa ĉeesto kreskis, kiu rezultis en konfliktoj inter la rivalaj koloniaj potencoj.
Dum la jaroj 1853 kaj 1854 portugaliaj senditoj en tri okazoj akceptis kabindajn princojn kaj nobelojn. La trian fojon ili akceptiĝis kiel ambasadoroj de sia lando per 21 honorigaj salutaj kanonopafoj. Per tri sinsekvaj kontraktoj per kunlaboro inter Portugalio kaj Kabindo dum la jaroj 1883, 1884 kaj 1885 la teritorio Kabindo fine iĝis portugala protektejo. La internacia Kongo-konferenco de 1885 en Berlino konfirmis tiun statuson.
Por malaltigi la administrajn kostojn de siaj transmaraj teritorioj, la Registaro de Portugalio dum la jaro 1956 decidis regi la protektejon Kabindo kaj la transmaran provincon Angolo per komuna guberniestro, kiel praktikis ankaŭ la Registaro de Francio rilate al la komuna regado de Gabono, Kongo, Centra Afriko kaj Ĉado kiel "Franca Ekvatora Afriko", aŭ la Registaro de Belgio rilate al la komuna regado de Kongo, Ruando kaj Burundio.
Post la Traktato de Simulambuco en 1885 Kabindo fariĝis protektorato de la portugala kolonia imperio kaj kabindaj sendependecaj movadoj konsideras la okupadon de la teritorio fare de Angolo kontraŭleĝa. Dum la Angola Enlada Milito, plejparte finita en 2002, armita lukto daŭrigis en la eksklavo de Cabinda [Citaĵo ?] kaj iuj proklamis sendependan Respublikon Kabindo, kun oficejoj en Parizo [Citaĵo ?].
Post sendependeco de Angolo
Origine oni planis transformi Kabindon de la kolonia statuso al la statuso de sendependa ŝtato, sed dum la proceso de sendependiĝo de Angolo tiu lando postulis la teritorion por si kaj dum novembro 1975 armee okupis ĝin. Dum la sekvaj jaroj ripete okazis armitaj konfliktoj inter la angola armeo kaj kabindaj sendependismaj grupoj, aparte de Frente para a Libertação do Enclave de Cabinda (FLEC, "Fronto por la Liberigo de la Enklavo de Kabindo"). Dum la jaro 1974 Kabindo akceptiĝis de la Organizaĵo por Afrika Unueco kiel 39-a ŝtato de Afriko, kiu estu malkoloniiginda. La de la separatistoj deklarita "Respubliko Kabindo" estas membro de la "Organizaĵo de Nereprezentitaj Nacioj kaj Popoloj" (angla mallongigo UNPO).
Etnaj fonoj por mem-determinado
La argumentoj por mem-determinado estas bazitaj sur kultura kaj etna fonoj de Kabindo. Antaŭ la Traktato de Simulambuco, tri reĝlandoj ekzistitis en kio estas hodiaŭ la provindo Kabindo: Kakongo, Ngojo kaj Loango. La kabindanoj apartenas al la bakonga etna grupo kies lingvo estas la (ki)konga. La bakonga popolo ankaŭ formas la plimulton de la loĝantaro de la provincoj Uíge kaj Zaire de Angolo. Tamen, malgraŭ ĉi tiu komuna genealogio, la kabindanoj evoluigis tre malsaman kulturon kaj klarajn variantojn de la konga lingvo. La por-sendependisma movado Fronto de Liberigo de Enklavo de Kabindo (FLEC) daŭre luktas ankoraŭ por sendependigi ĉi tiun teritorion.
En aprilo 1997, la sendependisma registaro de Kabino aliĝis al la Organizaĵo de Nereprezentitaj Nacioj kaj Popoloj (UNPO), demokrata kaj internacia organizaĵo kies membroj estas indiĝenaj loĝantaroj, disputitaj teritorioj, malplimultoj kaj sendependaj ŝtatojn aŭ teritorioj. Tiu membreco estis interrompita en 2011.
En 2010 ĝi ankaŭ fariĝis membro de la Organizaĵo de emerĝantaj Afrikaj Ŝtatoj (OEAS).
Bibliografio
(portugala) Orlando Castro, Cabinda – Ontem protectorado, hoje colónia, amanhã Nação (Kabindo, protektorato hieraŭ, hodiaŭ kolonio, morgaŭ nacio).
Leányvár
Geografio
La vilaĝo situas sur deklivoj de Pilis (montaro), laŭ ĉefvojo kaj fervojo Budapeŝto-Dorog. La lasta troviĝas 6 km-ojn for.
György Székely (historiisto)
György Székely [djordj sEkej], laŭ hungarlingve kutima nomordo Székely György estas hungara historiisto, profesoro, ordinara membro de Hungara Scienca Akademio (1985).
Leányvár
Historio
La komunumo estis loĝata dum la romianoj. La unua mencio devenis el 1270. Iam fortikaĵo konstruiĝis kaj ankaŭ klostro por abatinoj en la 13-a jarcento. Post jarcentoj ambaŭ iĝis kvazaŭ unueca, tial la vilaĝnomo "fraŭlinofortikaĵo". La turkoj faris senhoma la vilaĝon, poste germanoj refondis ĝin. En 1946 parto de la germaneco estis deportita al Germanio.
György Székely (historiisto)
György Székely naskiĝis la  1924 en Budapeŝto.
Leányvár
Historio
Vidindaĵo estas klasikisma katolika preĝejo omaĝe al Elizabeto de Hungario de 1823.
György Székely (historiisto)
Biografio
György Székely frekventis universitaton en Budapeŝto inter 1942-1946. Post la diplomo komence li estis oficisto, ekde 1949 li eklaboris en historia instituto, poste li ekinstruis en Universitato de Budapeŝto. En 1953 li estis vicdekano, en 1956 katedrestro, inter 1955-1962 vicrektoro, inter 1969-1975 dekano. En 1973 li doktoriĝis antaŭ la akademio. En 1982 li estis nomita ĉefdirektoro de muzeo. Li pensiuliĝis en 1994. Li okupiĝis ekzemple pri historioj de urboj kaj universitatoj. Li ricevis polan kaj 2 hungarajn premiojn.
11339 Orlík
11339 Orlík estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la ĉeĥaj astronomoj Miloš Tichý kaj Zdeněk Moravec elde la Observatorio Kleť, proksime de České Budějovice en Ĉeĥa Respubliko.
Nomo
Ĝi ŝuldas sian nomon al la gotika kastelo Orlík, konstruita sur duoninsulo en la rivero Vultavo en la 13-a jarcento kaj rekonstruita en novgotika stilo dum la 19-a jarcento fare de la familio Schwarzenberg. Dum la dua duono de la 20-a jarcento, tiu kastelo estis ĉirkaŭita de akvobaraĵo
Sacred Harp
Sacred Harp (t.e. Sankta Harpo, kiu tradicie aludas la homan voĉon) estas usona muzika tradicio, muzika movado ankaŭ internacie kreskanta, kaj la titolo de la ĉefaj kantlibroj uzataj en tiu movado.
L. L. Zamenhof
L. L. Zamenhof (naskita kiel Лейзеръ Заменговъ (Lejzer Zamengov) kaj oficiale nomita Лазарь Марковичъ Заменгофъ (Lazar Markoviĉ Zamengof);    esperante, tradicie konata kiel Ludoviko Lazaro Zamenhof aŭ Lazaro Ludoviko Zamenhof; malofte Zamenhofo) estis la iniciatoro (iniciatinto) de la lingvo Esperanto. Laŭ profesio li estis okulkuracisto kaj estis 14-foje kandidatigita por la Nobel-premio pri paco. Li naskiĝis la en Bjalistoko (siatempe en la Rusia Imperio) kaj mortis la  en Varsovio.
Sacred Harp
Sacred Harp: la tradicio
Sacred Harp estas subspeco de la fasola formnotacia muzika tradicio de kantlernejoj. Tipa muziko de Sacred Harp enhavas disajn agord-harmoniojn en tri aŭ kvar voĉaj partoj aparte presitaj. La kantantaro kantas ĝin laŭte en kvarlatera "kava kvadrato", voĉe celante la centron de la kvadrato, kie staras gvidanto. La tekstoj de la kantoj plejparte estas kristanaj religiaj tekstoj diversspecaj (psalmoj, himnoj ktp).
L. L. Zamenhof
Unuaj jaroj 1859-1885
Zamenhof naskiĝis en Ulica Zielona 6, en la urbo Bjalistoko, kiu situis tiam en la Rusa Imperio (nun en Pollando). Lia naskiĝtago estis la 3-a de decembro laŭ la julia kalendaro, la 15-a de decembro laŭ la gregoria kalendaro kaj la 19-a de kislevo laŭ la juda-hebrea kalendaro.
Li estis filo de lingvoinstruisto Mordeĥaj Zamenhof (kiu ruse preferis Marko) kaj Rozalia (naskita Sofer). Lia familio estis judoj el la Granda Duklando de Litovio, sed ne konsideris sin litovlingvanoj. Liadire, li estis "ruslanda hebreo".
Sacred Harp
The Sacred Harp: la libroj
La tradicio kaj movado de Sacred Harp komenciĝis kiam eldoniĝis 262-paĝa kantlibro, redaktita de B. F. White kaj E. J. King, The Sacred Harp, en 1844. King mortis nelonge post la eldono, sed White daŭre redaktis la libron, aperigante reviziojn en 1850, 1859, kaj 1869, kiam la libro pligrandiĝis al 477 paĝoj. White mortis en 1879 ne fininte kvaran revizion. La eldono de 1869 daŭre uziĝis ĝis la fruaj jaroj de la 20-a jarcento, kiam aperis pluraj novaj redaktoj, i.a. de W. M. Cooper, de J. L. White, kaj de J. S. James. La verkoj de White ne multe populariĝis, sed tiuj de Cooper kaj de James fariĝis la unuaj eldonoj de du konkurencaj "Sacred Harp"-oj. Nuntempe la James-linion reprezentas la plej vaste uzata libro, tiu de Denson 1991. La versio de Cooper estas plurfoje reviziita, plej laste en 2012, kaj tre popularas precipe en Florido, partoj de Alabamo, kaj Teksaso. Grupoj en la movado Sacred Harp kantas ankaŭ el aliaj libroj, sed la "Sacred Harp"oj de Denson 1991 kaj Cooper 2012 esence unuigas ilin.
Fontoj
La artikolo estas bazita sur informoj en la angla Vikipedio.
L. L. Zamenhof
Unuaj jaroj 1859-1885
Lia patrino parolis al li en la jida lingvo, lia patro en la rusa , en kiu okazis ankaŭ la instruado de Zamenhof. Li iam diris, ke li ŝatas la rusan super ĉiuj aliaj lingvoj, sed pli poste li konfesis, ke la «ĵargono» (t.e. la jida) estas plej kara al lia koro. En letero de la 8-a de marto 1901 (al Th. Thorsteinsson) Zamenhof skribis: "Mia gepatra lingvo estas la rusa; sed nun mi parolas pli pole..." Kiel sian familian lingvon ili deklaris la rusan (ref?). Al siaj gefiloj hejme li parolis pole (ref?) (aŭ ruse, ref?). Krome li lernis frue la germanan kaj la francan, la hebrean, cetere en la lernejo la malnovan grekan, latinan kaj anglan. Laŭ propra eldiro, li estus flue parolanto de la pola, rusa kaj germana, iom malpli bone de la franca. Ŝajne li ankaŭ havis iom da scioj en la hispana, litova kaj en Volapuko.
Oni diras ke Zamenhof havis etan siblo-problemon ("z-balbuton").
Li studis medicinon en Moskvo (1879-1881 ) kaj Varsovio (1881-1885). Li fakuliĝis pri okulkuracado interalie en Vieno.
Komence Zamenhof estis rusema, sed pro la pogromoj de 1881/82, kiuj erupciis post la murda atenco kontraŭ caro Aleksandro la 2-a, li aliĝis al la frua cionisma movado, alvokante la judojn elmigri komune al alia lando por krei judan ŝtaton. Komence li pensis pri iu loko en Ameriko, poste pri Palestino. En 1885 jam li trovis ke la celo de cionismo – juda hejmlando en Palestino – ne estus realisma: la hebrea lingvo, laŭ li estus mortinta, la nacia sento inter judoj estus erare taksata, kaj plej grave Palestino estus por la tuta judaro tro malgranda. Ĝi povus akcepti maksimume du milionojn da judoj, kaj la cetera homamaso restus ekstere. Anstataŭe li prefere vidis la estonton de la judoj sekurigita en mondo, kie la religiaj kaj lingvaj bariloj estus detruitaj aŭ preterpasitaj. Tio gvidis lin denove al la internaciisma ideo. Nun la lingva flanko de lia strebado fariĝis la lingvo Esperanto, la idea flanko la "homaranismo".
Esperanto (1885-1917)
Lia unua planlingva projekto, Lingwe uniwersala, estis preta jam en la komenco de la vintro 1878, kiam Zamenhof estis ankoraŭ gimnaziano. Dum sia naskiĝtaga festo de tiu jaro, je la 17-a de decembro (nova stilo), li kantis kun siaj amikoj kanton en tiu lingvo (al tio rilatas la Zamenhof-tago). En la jaro 1881 li aranĝis novan projekton, kaj en 1885, kiam li kuraciste eklaboris en Veisiejai (Litovio), li havis pli-malpli preta tiun projekton, kiun li publikigis en 1887 – Esperanton.
La 26-an de julio 1887 li povis eldoni la Unuan Libron danke al la financa helpo de la patro de Klara Zamenhof (naskita Silbernik), al kiu li edziĝis samjare je la 9-a de aŭgusto. En tiu periodo naskiĝis liaj du unuaj gefiloj, Adamo (1888) kaj Zofia (1889); ambaŭ fariĝis kuracistoj. En 1904 venis ankoraŭ lia dua filino, Lidja.
Profesia okupo
Esperante trovi pli bonan laboron Ludoviko Zamenhof en Oktobro 1893 venis al Grodno, kie li malfermis oftalmologian kabineton en la loĝejo numero 4, ĉe la strato Policejskaja. La loĝejo estis subluata de la germandevena Luiza Rachmanin.
Zamenhof, kiu ne posedis tiam proprajn nemoveblaĵojn, loĝis kune kun sia edzino — Klara Aleksandrovna (naskita en Kaunas, kie ŝi finis la gimnazion) kaj kun du infanoj: Adamo kaj Sofia, kiuj lernis hejme. Lia edzino ne laboris. Ili deklaris ke ili apartenas al la burĝaro, estas moseanoj kaj kiel sian familian lingvon ili deklaris la rusan (ref?). La paro Zamenhof dungis du servistinojn: 23-jaran polan ĉambristinon Zofia Antonovna Barancewicz, kamparaninon el eksnobela familio el la distrikto de Sokółka, kiu forlasis la servon en 1895. La dua servistino estis 37-jara kuiristino, vilaĝanino, katolikino, el la vilaĝo Suchowola.
En Grodno Zamenhof ne nur havis sian privatan kuracistan praktikon, sed ankaŭ aktivis en la Kuracista Asocio de Grodna Gubernio. Li ankaŭ estis helpjuĝisto (arbitro) en la Departementa Juĝejo en Grodno. Laŭ esploroj de bjelorusa historiisto F. Ignatowicz, Ludoviko “partoprenante la juĝprocesojn distingis sin per siaj principeco kaj severeco”. En 1889 la doto de lia edzino estis foruzita, pro Esperanto kaj ĉar Zamenhof devis helpi al sia patro. Zamenhof devis rekomenci kuracadi, sed havis longan tempon malfacilecon trovi sufiĉe da laboro (resp. pagantaj pacientoj) por vivteni sin, kaj devis dum kelkaj jaroj iom reteni sin de Esperanto. Zamenhof forlasis Grodnon en oktobro kaj antaŭ la 8-a de novembro 1897 li loĝis en Varsovio, strato Dzika 9, en la malriĉa hebrea kvartalo. Nur ĉirkaŭ la jaro 1900 li iom pli bonfartis finance.
Ekde ĉirkaŭ la sama tempo Esperanto pli sukcesis, en okcidenta Eŭropo, kaj kiel kunlaboranto de La Revuo kaj verkanto por Hachette-eldonejo li enspezis por veturi al la Universalaj Kongresoj (UK). La unua UK, en la franca Bulonjo-ĉe-maro, estis lia unua libertempo depost dudek jaroj, opiniis lia frato Leon. Zamenhof vizitis ĉiujn UK-ojn kaj foje ankaŭ banlokojn en Germanio kaj Aŭstrio-Hungario.
La unua mondmilito trafis lin, kiam li vojaĝis al Parizo por la deka UK en 1914. Ĉar Germanio kaj Ruslando estis militantaj nun unu kontraŭ la alia, li ne povis reveturi. Pere de dusemajna vojaĝo skandinavia li reatingis Varsovion. En Varsovio li okupiĝis precipe pri tradukado, de Andersen-fabeloj kaj ankaŭ partoj de la malnova testamento. Pro malsano li devis ĉesi kuracadi, kaj lia filo Adamo transprenis la kuracejon.
La morto kaptis lin, la 14-an de aprilo 1917 (la 22-an de Nisano 5677, laŭ la juda kalendaro). La entombigo de L. L. Zamenhof okazis la 16-an de aprilo. Li jam de ĉirkaŭ 1900 estis suferanta je malforteco de la koro kaj manko de pulso en la piedoj.
Homaranismo
Zamenhof ankaŭ havis klarajn ideojn pri kiel homoj devus interagi unu kun la alia. Tiuj ideoj estas konataj kiel Homaranismo, kiu emfazas la egalecon de ĉiuj homoj kaj religioj kaj strebas al neŭtrala, ĝenerala homa etiko.
Komence li parolis pri Hilelismo (laŭ la rabeno Hilel), tiel la titolo de anonima broŝuro el 1901. En 1906 liaj ideoj eknomiĝis Homaranismo. Alia fonto pri liaj ideoj estas eseo verkita por neesperantista Kongreso de rasoj en Londono (1911); oni povas mencii ankaŭ la eseon Esenco kaj estonteco de la ideo de Lingvo Internacia de 1900.
Principe, Zamenhof deziras ke la nacioj malaperu kaj ke ĉiuj homoj havu unu komunan lingvon kaj komunan bazan kredon pri "plej alta estaĵo". Foje li tamen iomete kamuflas tion, kaj ankaŭ la propagando por Esperanto asertis kutime ke Esperanto ne forigu jam ekzistantajn lingvojn. Laŭ la dogmoj de homaranismo, ekzemple iu lando havu neŭtralan nomon (Peterburglando anstataŭ Ruslando) kaj apartenu al ĉiuj loĝantoj samrajte. Ĉiu havu la rajton uzi private iun lingvon preferatan, sed kun aliaj homoj kaj kun institucioj oni parolu home-neŭtralan lingvon. Religie, homoj restu ĉe sia religio laŭdezire, sed tiuj apartaj religiaj dogmoj ne rajtas kontraŭdiri al scienco.
Overwatch
Overwatch (laŭvorte: "Superrigardo") estas pafada videoludo kreita de Blizzard Entertainment. La ludo estis anoncita la 7-an de novembro, 2014 dum "Blizzcon 2014" kaj ĝia beta versio debutis la 27-an de oktobro, 2015.
L. L. Zamenhof
Homaranismo
Eĉ inter esperantistoj homaranismo restis nesukcesa, kaj nuntempe nur tre malmultaj nomas sin homaranismanoj. Interalie Louis de Beaufront akre rifuzis ĝin, kaj Emile Javal pli diplomatie avertis Zamenhofon, ke ĝi ne havas sukceso-ŝancon en Francio kaj malutilos al Esperanto.
Overwatch
Roloj
La roluloj de Overwatch estas dividitaj en kvar grupojn: ofensivan, defendan, tankan kaj apogan. Ĉiu heroo havas unikajn lertaĵojn laŭ sia rolo.
Ludantoj povas ŝanĝi sian rolulon (kaj sian rolon) post la morto dum ludado.
Ludreĝimoj
Overwatch estas konita ĉar estas videoludo kiun oni devas labori skipe. Ĉiu teamo konsistas de maksimume ses anoj.
Overwatch havas kvar ludreĝimojn:
L. L. Zamenhof
Homaranismo
Alvoko al diplomatoj estis Post la Granda Milito, aperinta en 1915. En ĝi, Zamenhof alvokis konsideri en la pac-intertraktadoj post la (unua) mondmilito la rajtojn de minoritatoj.