cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Kristana teologio
La skolastikisma teologio
Disĉiplo de Alberto estis Tomaso de Akvino, kiu sammaniere, antaŭ la avanco de la araba aristotelismo kiu ŝajnis detrui aŭ igi dubajn la ĉefpunktoj de la kristana kredo, pruvis ke tiu lasta havis nenion timindan ĉar la veroj de la racio ne povas esti kontrastantaj kun tiuj de la revelacio, estantaj ambaŭ emanado de la sama Dio.
Laŭ Tomaso ne eblas kontrasto inter fido kaj racio, pro kiu ofte la racio povas atingi la samajn verojn entenatajn en la Biblio; ekzemple, oni povas atingi la konon pri la ekzisto de Dio kaj per la fido kaj per la racio kaj la observo bazata sur la sensoj. Same kiel sia majstro, ankaŭ Tomaso provis akordigi la kristanan revelacion kun la doktrino de Aristotelo, kiu, startinte el la studo pri la naturo, intelekto kaj logiko, estis eliginta konojn ĉiam pli validajn kaj universalajn, facile asimileblajn flanke de la kristana teologio, ĉar la objektiva vero, same kiel cetere jam instruis la sama greka filozofo, estas tia ĝuste pro tio ke ĝi restas ĉiam egala ĉiuepoke kaj ĉiuloke. Tiel okazas, ekzemple, en la naturaj sciencoj, por kiuj ekzistis la ĉiama transiro el la potenciala stato al la reala stato per kiu strukturiĝas hierarkie la mondo laŭ ascenda skalo kiu el la plantoj iras al la bestoj, kaj el tiuj al la homoj, ĝis la anĝeloj kaj al Dio, kiu kiel senmova motoro de la universo kaŭzas ĉiujn naturajn procezojn. La anĝelaj inteligentoj ĝuas intuician sciokapablon kaj superan, kiu permesas al ili senpere kompreni tion al kio ni, male, alvenas pere de la ekzerco de la racio.
La fundamenta verko de Tomaso de Akvino, la Summa Theologiae (Sumo de teologio), estis de li konceptata sammaniere kiel la procezo por la konstruo de la grandaj Eŭropaj katedraloj: kiel la teologio celas igi travideblaj al la racio la fundamentojn de la fido, tiel la arkitekturo, aparte tiu de la romanikaj preĝejoj de la 12-a jarcento, fariĝis koletktiva instrumento por la eduko de la popolo kaj ties partopreniĝo al la vero revelaciita.
Fontanelle
Fontanelle estas komunumo de Italio.
Kristana teologio
La skolastikisma teologio
Dum Tomaso tiel kontribuis al la renaskiĝo kaj disvastiĝo de Aristotelismo en la kristana Eŭropo, lia samtempulo Bonaventura el Bagnoregio estis la plej fama elstarulo de la novplatona fluo. En la rezonado de Bonaventura, certaspekte spegula al tiu de Tomaso, ne troviĝas monumentaj arkitekturoj, sed la prefero por mistika sento inspiriĝinta al la religieco de Sankta Francisko el Asizo. En li restis centra la aŭgustena temo de la dia ilumino kvankam rezervita nur al la spiritaj homoj. Laŭ Bonaventura fakte, dum la sentebleco estas instrumento taŭga por la animo, kiu pere de la empiria realo alvenas al la formulado de universalaj konceptoj, por la kompreno de la spiritaj principoj necesas la ilumina dia Graco.
”Kiuj ajn estus la internaj dispozicioj, tiuj havas neniun povon sen la helpo de la dia Graco. Sed tiu estas koncedita nur al tiuj kiuj ĝin petas (...) kun fervora preĝo. Estas la preĝo la principo kaj la fonto de nia leviĝo (...) Tiel preĝante, ni estas iluminitaj en la kono pri gradoj de ascendo al Dio”.
La vojo de la ilumino estas tiu kiu kondukas al intelekte percepti esencojn eternajn, kaj eĉ al iuj permesas alproksimiĝi al Dio. La ilumino gvidas ankaŭ la homan agadon ĉar nur ĝi determinas la sinderezon, nome la praktika dispozicio al la bono. Konserviĝas en la Bonaventura sistemo, koniga kaj morala valoro de la ideala platona mondo sed ĉio estas transformita de la religia neceso de la ascendo de la homo al Dio.
(8427) 1997 TH17
(8427) 1997 TH17 estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la japanaj astronomoj Yoshisada Shimizu kaj Takeŝi Urata elde Observatorio de Naĉikacura en gubernio Ŭakajama (Japanio).
Kristana teologio
La skolastikisma teologio
Dum Tomaso kaj Bonaventura instruis precipe en Parizo, aliaj skoloj kreskis en renomo, kiel tiuj de Oksfordo kaj Kolonjo (Germanio). La plej fama majstro de Oksfordo estis Roger Bacon, franciskana fratulo, kiu profitante de la distingo enkondukita de aristotelanoj inter scienco kaj fido, teoriis pri du diversaj fontoj de scio: la racio, kiu tamen ĉiam baziĝas sur senpera scio, kaj intuicio, kiu male atingas rekte el la datenoj. Tiu lasta povas esti kvalite mistika se estas koncernataj teologiaj veroj de la Revelacio, aŭ eksperimenta se estas koncernataj veroj de la natura mondo. La distingo inter tiuj du medioj, kiu estis anticipita, en certaj ĝiaj disvolviĝoj, ankaŭ ĉe la skolo de Chartres, laŭlonge de la tempo tendencos pliinflui.
Richard Hirsch
Richard HIRSCH (naskiĝis 1924 - mortis la ) estis germana esperantisto, emerita oficisto, honora membro de UEA.
Kristana teologio
Krizo de la Skolastikismo
La disputo pri la universalaĵoj estis jam trovinta solvon en la kompromiso ellaborita de Alberto la Granda kaj Tomaso de Akvino, subtenantoj de la modera realismo, laŭ kiu la universalaĵoj povas esti prnsitaj:
Richard Hirsch
Lerninte la lingvon en 1948, li iĝis UEA-delegito en 1953, gvidis LKK de landa E-kongreso (1961), aktivis en la regiona movado. Ekde 1973, kiam li elektiĝis ĝenerala sekretario de Germana E-Asocio, lia nomo sinonimas kun preskaŭ ĉiu administra kaj organiza laboro en GEA. Li estis komitatano de UEA (1973-1989) kaj volontule (1977-1989) administris la Delegitan Reton, prizorgis Societon Zamenhof kaj Fondaĵon Canuto. Hirsch estis dum pli ol 20 jaroj kotizperanto de UEA (lia edzino estis la ĉefdelegito). En 1993 li estis nomumita honora membro de UEA.
Kristana teologio
Krizo de la Skolastikismo
En la disputo tamen enŝoviĝis la skota teologo Duns Skoto, kiu enkampigis la problemon de la 'haecceitas, nome de la esenco kiu determinas la apartan objekton en certa maniero (hic et nunc = tie-ĉi kaj nun) iganta ĝin "tiu ĉi". Pri la universalaĵoj kiuj estas ĉe la origino de unuopaj realaĵoj, laŭ Skoto, oni povas diri nenion, estante neeble establi la kialon de ilia “esti tiaj kaj ne malsame”. Tiamaniere, Duns Skoto substrekis ankaŭ la aspekton apofatan kaj nekonatan de Dio, subtenante la ekziston de intrinseka limo en ĉiu homa scio: se la logiko volas esti konsista, ĝi devas rezigni esplori tion kio pro sia naturo ne povas havi racian respondon. Skoto asertas, tamen, sur la spuroj de Parmenido, la neceson de ekzisto de la Esto, sed la neeblecon igi necesa la enhavon, nome doni al ĝi predikaton racie pruveblan.
Tiel malfermiĝis la vojo al substanca malkonfido en la kapablo de la homa racio esplori la misterojn de la fido, dum la karaterizo precipa de la mezepoka filozofio estis ĝuste la asimilo de Dio en la logiko, pro la fakto ke Dio en la Evangelio prezentiĝis kiel Logos (Logika Principo).
Skoto aparte estas asertanto de la doktrino de volismo, laŭ kiu Dio estus animita de volo nekomprenebla kaj arbitra, tute senligita de raciaj kriterioj kiuj limigus lian liberon. Tiu pozicio havis kiel konsekvencon la kreskantan fideismon, nome la blinda fido en Dio, nome nemotivita per argumentado.
Al fideismo adheris precipe Vilhelmo el Okam, epigono de penso-fluo favora al nominalismo, ene de kiu li aŭdacis negi al la Eklezio la rolon de mediacio inter Dio kaj la homoj. Baziĝante sur sia koncepto scio-reduktisma (sur kiu prenas justiĝon kaj viglecon la lia fama razilo), Okam kritikis la konceptojn de kaŭzeco kaj de substanco, de li juĝataj “metafizikaj”, favore de empiria esplora alproksimiĝo al la scio. Dedukante el la filozofio de Skoto, Okam asertis ke Dio ne kreis la mondon “per intelekto kaj volo” kiel instruis Tomaso de Akvino, sed “per sola volo”, kaj tial arbitre kaj senleĝe kaj senregule. Kiel Dio, ankaŭ la kreitulo estas tute libera kaj nur tiu libero povas fondi la moralecon de la normo, kies savo tamen estas frukto nek de antaŭdestinismo nek de liaj bonagadoj. Estas nur la dia volo kiu determinas, laŭ maniero tute nekonebla, la destinon de la unuopa homa estulo.
En Germanio, dume, Majstro Eckhart metis la bazojn de la germana spekulativa mistikismo, akceptante, el sia flanko, la misteran kaj neesploreblan karakteron de Dio, kaj ellaborante negativan teologion radike apofatan. Laŭ Eckhart, Dio generas sin mem kaj sian filon en la homoj, per ago kreiva daŭra kaj seninterrompa. El tio lia instruo celanta al la zorgo de la animo kaj al la kontempla preĝo.
“La okulo, en kiu mi vidas Dion, estas la sama okulo, per kiu Dio min vidas; mia okulo kaj la okulo de Dio estas unusola okulo kaj unusola kono”; “Kiu realigis Dion sentas la guston de ĉiuj aĵoj en Dio” .
Humanisma renaskiĝo de la teologio
En la 14-a jarcento la realisma fluo kaj tiu nominalisma jam akcentis ĉiam pli siajn diverĝojn, ĝis origini du distinktajn penso-fluojn, kiuj disŝiris skolastikismon, en ĝi generante veran krizon kiu estis pliakrigita pro la elstariĝo de pli da aŭtonomio el la Eklezio pro la “avinjona ekzilo”. La unikaj rezonadoj en la realisma kampo konsistis, ekzemple, en reformuladoj de la antaŭa teologio bazita sur la Principo de aŭtoritateco.
Kun la humanisma renaskiĝo oni komencis spiri novan etoson danke precipe al la iniciato de la teologo Nikolao el Kuzo (1401 – 1464) kiu provis krei sintezan punkton inter la du teologiaj fluoj. Li, fakte, profitane de la “Dokta nescio antaŭ Dio akordigis la argumentan metodon de skolastikismo kun la ekstrema apofatismo de la malfruaj novplatonistoj: reirinte al Sokrato, li asertis ke la vera saĝulo ne estas tiu kiu posedas la veron, sed tiu kiu konscias pri sia nescio, kaj konscias pri siaj limoj. Ne eblas, fakte, esti konsciaj pri sia nescio sen esti jam travidinta kio estas tio kion oni ne scias. La absoluta nescianto, inverse, havas eĉ ne konscion pri sia nescio.
La homa scio estas ĉiam konjekta, tamen Dio ne estas tute nekonata, sed kontraŭe li reflektiĝas en la homo, kiu estas mikrokosmo, nome miniatura dio. Ekzistas nome korespondo inter la intelektaj strukturoj diaj kaj tiuj homaj, kun plue inter tiuj kaj la objektivigita inteligento de la kosmo. Dio estas la implicatio (implikiĝo) de la Esto, dum la universo estis lia plej granda eksplodo. Temas pri Dio konceptata dinamike, kiu kaŝiĝas (Deus absconditus) originante la mondon, sed al kiu oni povas leviĝi danke de la intelekto intuicia, kiu reprezentas la "dian" dimension de la homo, distingitan el la racio: malsame ol la racia logiko, kiu, fakte, estas limigita de la principo de nekontraŭdiro, la intelekto povas atingi kaj intuicii la Unu, nome la komuna radiko de ĉio kio post sia aperiĝo en la mondo aperas male kontraŭdira al la simpla racio, sukcesante unuecigi la ĝian multoblecon pere de tiu coincidentia oppositorum («koincido de la kontraŭoj) kiu ĝuste estas propreco de Dio.
'''“[La intelekto] havas kun la vero rilaton similan al tiu de la plurlatero (plurangulo) kun la cirklo: la enskribita plurlatero, kiom pli da anguloj posedu tiom pli similos al cirklo, sed neniam la unua fariĝas egala al la dua, ankaŭ se en ĝi senfine pliiĝos la nombro de anguloj, kondiĉe ke ĝi ne solviĝu en identeco kun la cirklo. (De docta ignorantia, I, 2-10)” ''.
Per Nikolao el Kuzo la kristana teologio komencis interesi ankaŭ mediojn ne klerularajn, kaj orientiĝis al decida reveno kaj al la platona-aŭgustena tradicio kaj al tiu aristotela, ankaŭ se Aristotelo aperis malpli inspirinta. Marsilio Ficino, titolinte sian plej faman verkon Theologia platonica, unuigis Kristanismon kaj Platonismon en iu “pia filozofio” kontraŭa al pensfluoj ateismaj kaj materialismaj. La animo, laŭ Ficino, ne estas simpla formo de la korpo, sed estas ankaŭ senmortema, ĝia funkcio estas enkarniĝi por unuigi la spiriton kaj la korpecon, Dion kaj la materion, kiuj reprezentas la duajn ekstremojn de la universo.
”[La animo] … estas tia ke ĝi kolektas la aĵojn superajn sen neglekti la malsuperajn... Pro natura instinkto ĝi ascendas alten kaj descendas malalten. Kaj kiam ĝi ascendas, ne preterlasas tion kio situas malalten kaj kiam descendas, ne neglektas tion kio elstaras; fakte, se ĝi preterlasus ekstremon, glitus direkte al la alia kaj ne plu ĝi estus copula del mondo (kopulo de la mondo). (Marsilio Ficino, Theologia Platonica).
Kiel en Kuzano, la homa animo estas imago de sia kreinto, ĝi troviĝas en la centro de tiu cirkula movo pere de kiu Dio dissemiĝas puŝite de sia senfina amo.por poste veki en la homoj la deziron rekuniĝi al Li.
Al la tradicio novplatonisma kuniĝis ankaŭ Johano Piko de la Mirandolo, tiun tamen, akordigante kun aristotelismo kaj kun aliaj kulturaj kaj religiaj elementoj, kiel kun hermetikismo kaj juda kabalo, puŝite de idealo de universala konkordo. Ne mankas en Piko substreko pri la centreco de la homo, kiun Dio dotis per la digno de la libera artefikado de sia destino, ĉar li ne estas nek besto nek anĝelo, sed povas fariĝi aŭ unu aŭ alia per la kultivado de “ĉiuspecaj semoj” ĉeestaj en li.
'''“Establis, fine, la Perfekta Farinto ke al tiu al kiu nenion povis donaci el sia estu komuna ĉio kion li jam unuope asignis al la aliaj. Tial li konceptis la homon kiel faritaĵon nature nedifinitan kaj, lin metinte en la koron de la mondo. tiel li al li parolis: “Mi, ho Adamo, donis al vi nek determinitan lokon. nek propran aspekton, nek ajn specifan vian prerogativon, por ke [...] ĉion laŭ via deziro kaj via konsilo vi akiru kaj konservu. La limigita naturo de la aliaj estas entenata ene de leĝoj de mi establitaj.Vi male ĝin determinos sen esti devigata de iu ajn baraĵo, laŭ via arbitrio, al kies povo vi vin forlasos”. (Johano Piko de la Mirandolo, Oratio de hominis dignitate).” '''
Startinte, male, el pozicioj malpli doktrinaj kaj pli koncernaj al la elekto de la praktika konduto, Erasmo de Roterdamo sin proponis reformi la eklezion kaj la teologion por ilin venenigi al la kristanismo de la originoj. Ankaŭ Erasmo havis ĉiukaze en grava konsidero la klasikajn valorojn de li resumitajn en la idealo de la 'humanitas, nome de la greka "filantropio" (amo por la homaro), kiu laŭ li devis esti akordigita kun la pietas (pieco), centra nukleo de kristanismo, kiu devis baziĝi sur fido radikita en la eno de la animo. Li predikis religian toleron kiu rezignu la persekuton kontraŭ la herezulo kaj akraj disputoj doktrinaj.
Por reformi kaj purigi la vivon de fido, Erasmo ellaboris ĝeneralan projekton de religia reformo fondita sur kultura eduko, celanta eltrovi rimedon kontraŭ la risko de skolastika teologio, kiu al li ŝajnis pompe vestita tra disputoj senutilaj kaj foraj el la la kristana praktiko. Lia projekto tamen malsukcesis fronte al la fulma evento de la protestanta reformo de Lutero, kontraŭ kiu Erasmo kontraŭeme decidis kolizii rilate la decidan temon de la kunnaska libero en la homo.
Reformacio kaj kontraŭreformacio
Ricevinte la influojn de nominalismo kiu dominis la universitaton de Erfurto, Marteno Lutero algluiĝis al laŭlitera interpreto de iuj pasaĵoj de Sankta Paŭlo, kiel la jena: “Ni do konkludas, ke homo praviĝas per fido, ekster la faroj de la leĝo.”.
Lutero eltiris el tio la sekvon laŭ kiu nur danke al la fido, donita de la dia graco, eblus la savo. Li fakte intencis “justigita” laŭlitere (= iustum facere): do, esti igitaj justaj el la maljusta laŭnatura stato pro la origina peko. Do, rezultis Serva libera volo nome la neado de la libera volo. Lia doktrino, devenigita grandparte el tiuj de John Wyclif kaj de Jan Hus, faris, do, lin iniciatinto de reformo provizita per la jenaj karakteroj: Lutero igis sian la doktrinon de la Antaŭdestinismo laŭ la iuj interpretaj linioj ĉeestaj en la teologio kiu de Sankta Paŭlo etendiĝis ĝis Sankta Aŭgusteno. Li rifuzis ĉiun enmiksiĝon de la greka filozofio, ne nur tiu de Aristotelo, sed ankaŭ tiu de Platono. La Sanktaj Skriboj fariĝis por li unika fonto de la teologio. Tamen la epigonoj de la Reformacio, inter kiuj elstaras Filipo Melanktono zorgis pri doktrina sistemado de liaj tezoj ĝuste profitante de la klasika kaj humanista filozofio. Ekzemple, la Augsburga konfesio de Melanktono estas ĝis hodiaŭ konsiderata unu el la bazaj tekstoj de la protestantaj eklezioj de la tuta mondo.
Kun al Lutera Reformo Eŭropo ekfajriĝis per serio da doktrinaj disputoj kiuj rompis la unuecon de la okcidenta kristanaro. Vane Erasmo engaĝiĝis reunuigi la rompaĵojn, subtenante ke la libera volo estis tute febligita sed ne detruita pro la origina peko, kaj tamen ke sen minimumo da libera volo en la homo la justico kaj la mizerikordo de Dio fariĝas sensencaj. Liaj kritikoj al Lutero sintezeblas en jenaj punktoj, de li subtenataj en verko De libero arbitrio (Pri la libera volo):
Lutero al li respondis en la verko De servo arbitrio en kiu eksplikis ke la homo povas havi certan liberon en malsuperaj medioj, sed estas ĉiam Dio, tiu absconditus (kaŝita) de la Okama tradicio, kiu lin pelas en la direkton de la damniĝo aŭ de la saviĝo. Tiu lasta kondiĉo por li estas pli grava ol ĉiu ajn libero.
Por ripari la perdon de la fidelulara unueco, kaj realigi tiujn procezojn de renovigo, kiuj ĉiukaze estis jam vekiĝintaj en la eklezio, iniciatis ekzemple Girolamo Savonarola aŭ la sama Erasmo de Roterdamo. La esprimo plej signifa de la kontraŭreformacio okazis en la Koncilio de Trento, kiu establis la jenajn doktrinajn punktojn:
Estis fonditaj novaj religiaj ordenoj, inter kiuj la kompanion de Jesuo iniciate de Ignaco Lojola. Tiu ĉi ellaboris, spertante en sia persono, apartan metodon de preĝado kaj kontemplado, bazitan sur la juĝkapablo: temis pri serio da spiritaj ekzercoj (Ejercicios espirituales) fonditaj sur la 2-a epistolo al la korintanoj de Paŭlo el Tarsio: «ekzamenu vin mem... provu vi mem (2kor 13,5) . Jezuitoj kontribuis al la naskiĝo de tiu teologia movado konata kiel Dua skolastiko, kiu sin proponis revivigi la mezepokan penson de Tomaso de Akvino, krom tiun grekan de Aristotelo, kaj subordine ankaŭ tiun de Platono. La precipa elstarulo de la nova skolastiko estis Francisko Suárez. Interalie, ankaŭ Tereza el Avilo kontribuis al la reformiga aktiveco en la Eklezio, plifortigante la rolon de la meditado kaj interna koncentriĝo, en kiu la ekstazo ne devas esti kontempla sperto celanta sin mem, sed funkcia al la aktivado.
Molinismo kaj Jansenismo
La molinisma pozicio aparte baziĝis sur la jenaj punktoj:
Jansenismo, male, opiniis ke la homo estas koruptita pro la karna voluptemo kaj ke sen la dia graco li estis destinita “peki” kaj plenumi la malbonon; tiu korupto estas herede transdonita. La centra punkto de la sistemo de Sankta Aŭgusteno kuŝis, laŭ Jansenio, en la esenca diferenco inter la dia reĝimo de la graco antaŭ kaj post la falo de Adamo. En la momento de la kreado Dio estus dotinta la homon per plena libera volo kaj per la “graco sufiĉa”, sed tiu ĝin estis perdinta per la origina peko. Tiam Dio estus decidinta donaci, pere de la morto kaj resurekto de Jesuo Kristo, “gracon efikan” al la homoj antaŭdestinitaj, igitaj justuloj per la fido kaj per la konduto. La problemo alestigis serion da disputaro inter la religiuloj de Port-Royal kaj la molinistaj jezuitoj, pacigita per la papa formularo Regiminis apostolicis.
Al jansenismo adheris interaliaj Blaise Pascal, aŭtoro de la Pensées, per kiuj li celis krei grandan Apologion de Kristanismo. La teologio de Pascal, encentrita sur profunda analizo pri la homa kondiĉo, rilatas precipe al la dia vero revelaciita de Jesuo Kristo. '''”[...] Ni navigas en vasta maro, ĉiam malcertaj kaj malstabilaj, skuitaj de unu loko al la alia. Kiu ajn marroko al kiu oni provas alkroĉiĝi por resti firme, forvaporiĝas kaj nin forlasas kaj, se ni ĝin postkuras, ĝi forkuras el nia preno, elglitas el nia mano kaj fuĝas per eterna fuĝo. Por ni nenio stabilas". (Blaise Pascal, Penséés, 72).'''
La mizero de la homo, laŭ Pascal, konsistas en la malĉeesto de Dio; lia naturo falis el senmorta kaj dia naturo en kiu li estis naskiĝinta pro la origina peko. nur la senfina pleneco de la religio povas plenigi la senfinan vakuon de la homa vakuo, kaj, inter la multaj, nur la kristana religio sukcesas esprimi la senton de duonebleco kaj kontraŭdiro en kiu baraktas la homa estulo. Polemikante kontraŭ Kartezio, li rimarkigis la malsamon inter iu Dio pensita nur kiel Arkitekto de la universo, kiel mekanika Ento, kaj ne kiel libera Ento, Patro de la homoj kaj nia Savanto, kiu aktivas en la historio per amo.
Ĉe la geometria spirito (esprit géométrique), la homo posedas spiriton de faineco (esprit de finesse), sen kiu li povos koni, sed ne senti Dion, la Dion de Abraham. de Izaak kaj de Jakobo.
''“La koro havas siajn kialojn kiujn la racio ne konas [...] Mi diras ke la koro amas nature la universalan eston, kaj amas nature sin mem, [...] kaj malmoliĝas kontraŭ unu kaj alia, laŭ sia kaprico. (Blaise Pascal, Pensèès, 277)''.
La fido, laŭ Pascal, naskiĝas ankaŭ el la praktiko de eksteraĵoj: kiu ne kredas praktiku la ritojn kaj la sakramentojn laŭlonge de kelke da tempo ĝis kiam fine la fido mem renaskiĝu ne pro la fakto ke la fido estus frukto de la kutimo, sed pro tio ke la kutimo kaj humilo antaŭvojas al la fido.
Teologio en la moderna penso
La pensado de Pascal prezentis novan manieron koncepti la teologion post kiam la Reformacio estis kriziginta la penssistemojn skolastikajn kaj la renesancajn restartojn. Tiuj estis ĉiukaze trovintaj lastan eferveskon en Tommaso Campanella (1568-1639), kiu estis kuniginta la realismon de Tomaso de Akvino kun la aŭgustenismo, ilin akordigante kun aparta vizio triunua de Dio kiu sin esprimas en la tri “primecoj”: Posse (Povi), Nosse (Koni), Velle (Voli) (=Povo, Saĝo, Amo). Ili estas partopregnitaj de Dio al ĉiu kreitaĵo, sed estas al la homo, farita laŭ lia bildo, ke Dio decidas komplete reveliĝi pere de la memkonscio. Repreninte Aŭgustenon, Campanella rimarkigus jenon: ankaŭ kiu asertas scii nenion havas tamen konscion pri si, kaj tial scias kio estas la scio kaj la vero, ĉar alie li ne estus konscia ke mem ilin ne konas. El tio sekvas ke “scii” estas “Esti”, nome la scio estas tuja kondiĉo pri la produktiĝo de la realo. La rekupero de la memkonscio povas okazi nur pere de la religio, kiun Campanella opiniis kunnatura en la homo kaj tial ankaŭ en optiko naturalisma; en sia utopio de la Civito de la Suno li ĝin vidis realigita en Kristanismo laŭ tuta ĝia aŭtenteco, engaĝiĝante en apologetika defendo de la Katolika Eklezio kaj glorado de Jesuo Kristo, reĝo de la universo kaj Racio enkarniĝinta.
Ryuolivier Iwamoto
Ryuolivier Iwamoto (岩元 颯オリビエ, n. ) estas japana futbalisto.
Kristana teologio
Teologio en la moderna penso
La tasko fondi aŭtonomion de la racio intense okupis, interaliajn, Kartezion, kiu sin igi porparolanto de mekanikisma vizio de la naturo eĉ pli radika. Engaĝiĝinte serĉi la metodon tra kiu pasigi ĉiun supozitan veron, li baziĝis sur Cogito ergo sum (mi pensas, do mi estas) por atingi la pruvon ke Dio ekzistas kiel garantianto de la metodo. Lia koncepto, al kiu Pascal riproĉis la ekspluaton de Dio “por ke la mondo estu tuŝita”, enaŭguris la manieron pensi tipan de deismo, nome de religieco kiu baziĝante sur la racio pretendas tute flankenlasi ĉiun pozitivan revelacion. Ankaŭ Locke, spite de sia kontraŭeco al Kartezio, ĉipunkte konsentis kun ĝi; kiel konvinkita nominalisto, li juĝi senfundamentaj la ideoj de esenco kaj substanco, kaj ne deveneblaj rekte de la sperto. Kontraŭ la diversaj provoj abolicii la tradician metafizikon reagis Gottfried Leibniz, kiu, profitante de la novplatonisma kaj aristotela teologio, rezonadis pri la defalo de mekanikismo; provante samtempe forlasigi la deistan religian pensvidpunkton de Spinozo, li ĝin ricevis en optiko pli kristianigita, taŭga por akordigi la spinozan “unuecon” kun la plurisma realo kiu gardu la liberan volon de la unuopuloj. La Esto estas por Leibniz dividita en sennombraj monadoj, aŭ "centroj de forto" similaj al la aristotelaj entelekioj, kiuj tamen estas koordinataj de Dio laŭ certa 'harmonio antaŭfiksita, esprimo prenita el la skolastika teologio.
Ryuolivier Iwamoto
Li futbalis ĉe Júbilo Iwata, Vanraure Hachinohe kaj Gainare Tottori.
Kristana teologio
Teologio en la moderna penso
'''”Nu tiu forto estas io malsama el la grando, el la figuro kaj movo:kaj el tio oni povas dedukti ke ĉio kion oni konas pri la korpoj ne konsistas nur je la ekstera dimensio, kiel subtenas modernuloj. Tio nin devigas reallasi tiujn formojn kiujn ili formetis. (Disputatio Metaphysica de Principio Individui (= Parolado pri Metafiziko), XVIII). '''
Dio estas la supera monado kaj kolektas en si mem, en sia persona apercepto la unuopajn vidaĵojn de ĉiuj aliaj monadoj. Fondinte la Teodiceon, nome tiu ero de la teologio celanta la studon ekde la dia justico ĝis la ĉeesto de malbono en la mondo, Leibniz teoriis ke Dio estas absolute libera en sia aktiveco, tamen ke Lia krea agado ne estas la rezulto de kaprica ago; Dio elektis krei la plej perfektan el la eblaj mondoj pro morala postulo. Temas, tial, pri racieco pli alta ol tiu simple mekanika, kiu estigas celismon en kiu ankaŭ la malbono trovas sian pravigon:kiel elementon kiu, spite de ĉio, kontribuas al la bono kaj finfine konkludiĝas en tiu lasta.
Al la tradicio novplatonisma–aristotela reiris ankaŭ Giambattista Vico, laŭ kiu la transiro el la penso al la esto ne povas okazi per racia impulso-metodo kiel en Kartezio, sed nur per senpera vojo per meteso = partopreno kaj la mimezo = imitado de la dia menso, en kiu troviĝas la eternaj ideoj, kaj kiu en Vico ŝajnas paŭsi tiun de Plotino: ĝi, fakte, pro la libera volo de la homoj, ne povas foje malpermesi la regreson kaj malraciecon. Se gvidita de la Providenco, la racio povas aspiri al la Scienco kaj al la Vero pri Dio, primus Factor (unua Faranto), “Amplekso de ĉiuj kaŭzoj”. '''El tio ĉio pridiskutita en tiu ĉi libro, konkludendas fine ke tiu Scienco senpercepte kuntrenas la studon pri la pieco. '''
El malsama vidpunkto, male, la empiriisto George Berkeley sin proponis defendi la kristanajn valorojn: startinte el la ekstrema nominalismo, li alvenis al pozicioj idealismaj negante konsiston ankaŭ al la materia realo, ĉar ĝin li taksis senprava abstraktaĵo. Estas Dio kiu naskigas en ni la impreson de la perceptoj: ne ekzistas do alia realo ekstere de tiu spirita dia ĉar esse est percipi.
Antaŭ la skeptika konkludo al kiu finiĝos anglosaksa empiriismo kun David Hume, Immanuel Kant opiniis, surspure de Galilei, ke la medio de la religio estus malligenda el tiu scienca. Konceptinte la eston kiel simplan kvanton kaj ne kiel predikaton, en la Kritiko de la pura racio, li interpretis la kosmon sammaniere kiel mehanismon subiigtan al la leĝoj de homa penso laŭ kiu ĉiu realaĵo por povi esti konata devis antaŭe aliri partopreni en nia sperto. Dio, tial, ne povante esti spertita, estis similigita al pura regulanta idealo, kiu en la Kritiko de la pratika racio fariĝis psikologia postulo metenda inter la Postulatoj de la etika agado, kun la rolo doni kompenson al la surteraj maljustaĵoj. Kant estis substance deisto kiu provis racie ekspliki la dogmojn de kristanismo, de li taksata la unika religio kiu povus eniri la sulkon naturalisman (Vidu. Kant de La religio en la limoj de la pura racio). Li ekzemple similigis la originan pekon al la homa inklino libervole agadi kontraŭ la natura morala leĝo.
Se dumepoke de klerismo oni vidis ĝeneralan adheron al deismo de la Kanta tipo, romantikismo, male, malfermiĝis al forta reago kontraŭ tiu pensado. Johann Georg Hamann malkovris la postulon de intima kaj persona rilato kun Dio, kiu sin esprimas en la lingvaĵoj kiel la poezio. Laŭ Goethe, la naturo, anstataŭ esti muta mekanismo, restas male la “vivanta vesto de la diaĵo”. Fichte, unua pioniro de la germana idealismo, spite de sia adhero al la strukturo de la Kanta kritikismo, alproksimiĝis ĉiam pli al mistika-religia koncepto, ĝis interpreti sian idealismon sublume de la Prologo de Johano: la ”Mi absoluta”, kiu malsame ol en Kant estis laŭ li la fundamento ne nur de la scio, sed ankaŭ de la Esto, estis de Fichte similigita al Dio Patro kiu sin rivelas pere de Logos, nome de la Saĝo pri kiu dispozicias la homo. Tiu scio, tamen, ne perceptigas la Absoluton mem, tiel ke oni povus dedukti ĉiun alian realon, alimaniere idealismo estus kreanto, ĉar koincidus kun la kreiva ago de Dio. La filozofio, male, limiĝas rekonstrui per teoria vojo la kondiĉojn de produktiĝo de la realo. La Logos pri kiu parolas la Evangelio laŭ Johano estas nur la fenomena manifestacio de Dio, kiel cetere instruis la negativa teologio de novplatonismo: nur en la morala agado, kaj do en la fido, idealismo trovas sian fundamenton rivelante sian superecon kompare kun realismo, sed ĝuste pro tio ĝi devas ŝipperei, trans sin mem, en la Unu absoluta, situinta transe de ĉiu scio.
Sekvinte Fichte, kaj forpuŝinte la filozofiajn akirojn de Jacobi kaj Schleiermacher bazitajn sur pura fideismo, kiu refutas la racion, Friedrich Schelling provis pliesplori la strukturon de la Absoluto. Inspiriĝinte al novplatonismo, Schelling vidis en la Naturo la “finitan spegulon de la senfinulo”, do la vivantan organismon kiu evoluas ekde malsuperaj gradoj ĝis akiri la memkonscion en la homo: koncepto tiu tute opona al mekanikismo kaj parte ricevita de la Kanta Kritiko de la Juĝo.
Juda tombejo (Parktombejo Huttrop)
La juda tombejo sur la Parktombejo troviĝas sur la Parktombejo de la urbo Essen en la kvartalo Huttrop.
Kristana teologio
Teologio en la moderna penso
'Mi neniam intencis scii kion precize Kant estis intencinta diri per sia filozofio, sed nur tion kion li devintus diri laŭ mia vidpunkto, se vere li volis doni intiman koheron al sia filozofio. (Schelling, Panoramo de la pli ĵusa filozofia literaturo'''.
Juda tombejo (Parktombejo Huttrop)
Historio
Jam en la mezepoko judoj vivis en Essen. En la 19-a kaj precipe en la frua 20-a jarcentoj la juda loĝantaro konsiderinde kreskis.
Kristana teologio
Teologio en la moderna penso
Akordiginte kritikismon kaj dogmismon, Schelling albordiĝis subteni ke Dio estas Maldiferenco de Spirito kaj Naturo, trapenetrita de poluso kiu Lin prezentas foje transcendan foje imanentan. La Absoluto povas esti komprenita nur trans la racia mediacio, pere de intelekta intuicio, aŭ en la estetika momento de la arto: koncepto tiu tute opona al tiu hegela laŭ kiu, male, la racio mem estas Absoluta, atribuanta al si la rajton establi tion kio estas reala kaj ne, surbaze de logika-dialektika interago de tezo kaj antitezo kaj sintezo.
Juda tombejo (Parktombejo Huttrop)
Historio
La juda tombejo situas en la sudokcidento de la Parktombejo en Essen-Huttrop kaj estas uzata ekde 1931 ĝis nun. Ĉi tiun momenton ekzistas 335 tombŝtonoj. Memorŝtono memorigas pri la persekutoj dum la epoko de la naziismo. Aparte starigitaj estas sur la norda areo proksimume 36 tomboŝtonoj de la pli malnova iama juda tombejo ĉe Lazarettstraße. La funebrohalo en la najbara Schulzstraße ekestis en 1931 lige kun la instalado de la tombejo. Arĥitekto Hermann Finger el Essen planis ĝin. Post la Dua Mondmilito la arĥitektoj Ernst Knoblauch kaj Eberhard Haakshorst alikonstruis ĝin. Ekde 1986 ĝi staras sub monumentprotekto. La tombejo estas ĉirkaŭbarita kaj sekurigita per pikdrato.
Kristana teologio
Teologio en la moderna penso
Enkampigo de la ekzisto estis efikigita ĝuste de Søren Kierkegaard kiu admirante Sokraton kaj Jesuon Kriston substrekis la malsamecon, inter la kategorioj universalaj de la logiko, kaj la individua dimensio de unuopa homo, nereduktebla al la racia penso kaj trovanta sian propran kondiĉon de aŭtenteco nur antaŭ Dio. Kierkegaard rimarkigis la paradoksecon kaj la sencon de risko proprajn de la fido: la valoro de tiu esence konsistas en la elekto, generanta la senton de angoro. Kierkegaard baziĝis sur la ekzemplo de Abraham, kiu elmetita al elprovo, akceptas kontraŭ ĉiu raciemo plenumi la oferon de la filo Isaak, altirita unike de la fido en Dio. La religia vivo estas tia ĝuste pro tio ke ĝi iras transen de la devigoj de la etiko mem, ordonante tion kio al nia morala sento ŝajnas skandala; sed en la momento mem en kiu oni decidas tute sin konfidi al Dio, oni redonas signifon novan kaj pli plenan al onia agado.
Inaŭgurante per sia Ekzistadismo novan tipon de eksperimenta teologio bazita sur la studo de la tri ekzistoproblemoj kiujn la homo povas trairi dumvive, Kierkegaard reasertis plurfoje ke la transiro de unu al la alia ne okazas per dialektika neceso, kiel sugestite de la filozofio de Hegelo: tiu lasta opiniis povi pacigi la kontraŭdirojn de la realo en la abstrakta logiko de et et (kaj kaj), dum laŭ Kierkegaard ili estas ŝiritaj de drama aut aut (aŭ aŭ), per kiu Hegelo taksis sanigita la kontraŭdiroj de la realo en la dialektika abstrakta logiko de la tezo kaj antitezo kiuj trovas ĉiam sian solvon en la fina sintezo antaŭ kiu la homo estas metita por sperti la sencon de la limo kaj de la angoro, kiu unika, tamen, fine povas lin liberigi de la enuo kaj de la tento «neelekti» en kiujn falas tiu kiu restas fiksita en la fazo hedonisma-estetika.
Nuntempa teologio
Schelling kaj Kierkegaard reprezentas la kristanan reagon kontraŭ la filozofia sistemo ĉioentena de Hegelo, kiu senigante la transcendecon je la teologio estis solvinta ĉiun metafizikan problemon ene de la logika-imanenta horizonto de la realo. Liaj sekvuloj dividiĝis inter la dekstra hegela unuflanke, komvinkita ke Hegelo estis filozofie enkadriginta kaj konfirminta la esencajn konceptojn de Kristanismo, nome la senmorteco de la animo, Dio kiel persono, la Triunuo, kaj aliflanke la hegela maldekstra, kies elstaruloj opiniis, male, ke la hegela Absoluta Spirito havus nenion koncerne la kristanajn dogmojn, se konsideri ke Hegelo mem ŝajnis interpreti tiujn lastajn simbolforme. Inter ili elstaris Ludwig Feuerbach, kiu, kvankam ekzaltante ateismon kiel liberigan irvojon celantan novan humanismon, vidis en kristanismon pozitivan enhavon taŭgan por konduki al la vera esenco de la homo, estante la kristana Dio nenialio ol la «dezirego de la koro», nome la projekcio de la homa deziro, remalkovrinda kaj reversinda el teologio al antropologio. Alia elstarulo de la hegela maldekstro estis Karl Marx, kiu male absolutigante la historion aperte akuzis la teologion kiel kulturan superstrukturon alieniĝon kiu obskurus la veran kaj objektivan socian konsciencon kiun la homo havus pri si kiel historia individuo.
Saint-Vivien-de-Médoc
Saint-Vivien-de-Médoc - jen france, prononco [], okcitane respektive gaskone Sent Bebian de Medòc - estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Ĝirondio (france Gironde [] respektive okcitane kaj gaskone Gironda), en la administra regiono Nova Akvitanio (france Nouvelle-Aquitaine [], okcitane kaj gaskone Nòva Aquitània) kaj en la tradicia, historia regiono Akvitanio (france Aquitaine [], okcitane kaj gaskone Aquitània). Ene de la departemento, la komunumo apartenas al la arondismento Lesparre-Médoc kaj al la kantono .
Kristana teologio
Nuntempa teologio
Ekde la dua duono de la 19-a jarcento la kristana teologio suferis ankaŭ la atakojn de pozitivismo, kiu elstarigis la scienconn al supera scio-kriterio, kapabla dikti leĝon en ĉiuj kampoj, inkluzive de tiu moralo kaj religia. Alividpunkte, Nietzsche negis ke ekzistus referencaj superaj valoroj, motivo pro kiu kristanismo kun sia metafizika teologio estus esprimo de volo de potenco, originanta el substanca baza neniismo. El siaj flankoj, ankaŭ la novaj sciencoj kiel la sociologio, la psikoanalizo freŭda, antropologio evoluciisma, estis portantoj de ateisma vidpunkto, konceptante la religion kiel rezulton de sociaj kaj psikologiaj mekanismoj. Okazis ke por respondi al tiuj minacoj papo Leono la 13-a per la encikliko Aeterni Patris de 1879, iniciati movadon de reveno al la tomisma filozofio, kiu estis tial dirita novtomismo aŭ novskolastikismo. El ĝi startis la nuntempa katolika teologio, kiu tial alprenas la formon de respondo al la okcidenta krizo de la sistemo de la kristanaj valoroj.
Saint-Vivien-de-Médoc
Laŭ la stato de en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². La teritorio havas komunan limon kun la najbaraj komunumoj.
Kristana teologio
Nuntempa teologio
La plej elstaraj novskolastikulo de la 20-a jarcento estis aparte Jacques Maritain kaj Etienne Gilson, kiuj sin proponis revalorigi la metafizikan teologion kun ĝia transcenda horizonto, ĝin defendante el negativaj juĝoj disvatigitaj de pozitivismo. Aliflanke ili batalis idealismajn instancojn ĉar ekscese encentritajn sur la subjekto proprajn de la filozofioj de Kartezio kaj de Immanuel Kant, favorante revalorigon de realismo. La novaj teologoj ĝenerale sin montris pli inklinaj al komparo kun la kritikoj de Feuerbach ol kun tiuj de Marx, kies ateismo estis taksata derivaĵo de Feuerbach: ili provis montri la neopinieblecon de la premiso de Feuerbach laŭ kiu ''necesas negi Dion por ke plenumiĝu la libero de la homo. Estis krome reĵetata ĉiu formo de Modernismo teologia kiu celu krei kompromison inter kristanismo kaj herezo de la moderna epoko.
Saint-Vivien-de-Médoc
Geografio
Saint-Vivien-de-Médoc situas en la nordo de la duoninsulo Médoc, ĉe la maldekstra bordo de la estuaro Ĝirondo.
Kristana teologio
Nuntempa teologio
Rilate filozofion Martin Heidegger, kvankam adaptiĝinte al la radikala kritiko de Nietzsche al la okcidenta metafiziko, vidis en la volo de potenco la plenumiĝon de tiu sama metafizika kaj neniisma sinteno celanta antropomorfigi la Eston, kiu jam en Hegelo laŭ li estis atinginta sian kulminon.. Negante la eblon pri "natura teologio", Heidegger opiniis ke la filozofio devas utili nur por ĉirkaŭlimigi la spacon de la sankta, sed nenimaniere povas okupiĝi pri fido pro la risko redukti Dion al filozofia nocio: la teologio laŭ li estas «scienco pri tio kio estas revelaciita en la fido, nome pri kio estas kredata». Heidegger, tial, alproksimiĝis al la teologio negativa de novplatonaj mistikuloj, aparte rilate tion koncernantan la temon de la lasta Kristreveno, kiu konceptas Dion kiel absconditus (Dio kaŝita), sed kiu aktualiĝas en la historio, “donante” sin mem tra la Tempo. Kaj la momento de tiu manifestiĝo kaj samtempe retiriĝo estas identigita ĉe Heidegger kiel ereignis (evento). La homo estas projekto mallevita en la ekziston kiu havas la devon gardi kaj riveli la Eston¸ afero pri kiu oni jam perdis la senton pro la manipolado de la ento farita de la tekniko, kaj kiun, kiel en Kierkegaard, nur la angoro de la aŭtenta dimensio de la elekto povas konsenti retrovi.
Protestanta teologio
Intertempe, en la protestanta medio, post kiam en 19-a jarcento venkis la tieldirita liberala teologio, formulita de aŭtoroj kiel Ritschl, Harnack, Troeltsch, kiuj emis prezenti kristanismon kiel la plej altan realigon de ĉiuj kulturaj realaĵoj de la homo, oni vidis en la 20-a jarcento radikalan renverson de tiu perspektivo iniciate de Karl Barth, laŭ kiu Dio estas la Tutaliulo kompare kun ĉiu realo pure homa. La substancaj diferenco kaj alieco inter la “sankta” kaj “profana”, savo kaj damno, fido kaj racio, estas la bazo de lia dialektika teologio, laŭ kiu la nura maniero paroli pri Dio konsistas en lin lasi paroli pere de la Skriboj. Tiamaniere Barth senigis je signifo la saman homan eventon, opiniante ke la interveno de la Graco dependus de nepenetrebla volo de Dio, fortirita el ĉiu kunteksto.
Malsame ol Karl Barth, kiu reduktis Dion al pura neado de ĉiu “homa esplora enketo”, Paul Tillich subtenis ke la alieco inter la homo kaj Dio ne devas esti radikaligita. sed konceptita kiel reciproka rilato; la teologio estas laŭ li pozicio “landlima”, kiu vidas Dion kiel la “profundecon de la Esto” kaŝita ene de la diversaj homaj kulturaj dimensioj. Laŭ Tillich, la Dio de Abraham, Isaak kaj Jakobo koincidas kun la Dio de la filozofoj.
Irinte trans Barth, Dietrich Bonhoeffer, el kies verko ricevis impulson la protestanta teologio de la dua postmilito, subtenis ke en tiuj niaj tagoj bezonas konsciiĝi pri la definitiva malapero de la sento de la sankta, sed ke ne estis la kristana Dio kiu mortis, sed la Dio de la religio kaj de la sanktaj falsbrilaĵoj fariĝinta jam neproponebla. Profitante de li, ankaŭ aliaj teologoj rekonis la aspektojn pozitivajn de la sekularigo, konsideritaj rezulto de la fakto ke Dio, prezentiĝinte kiel simpla homo en Kristo, estis unue senvestiĝinta el sia dieco. Al tiu teologia teorio apartenas kaj «teologoj de la sekularizado» kiel Harvey Cox kaj John Robinson, kaj la tieldiritaj «teologioj de la morto de Dio» kiel Thomas Altizer, William Hamilton, Paul Van Buren, kiuj ekzaltante la homecon de Kristo alvenis ĝis minimumigi la diecon.
Katolika teologio
Pli atenta la la tradicio estis la katolika teologio, kiu malsame ol tiu protestanta ne prezentas izolitajn elstarajn personojn, sed skolojn kaj pensofluojn. La problemoj prefere alfrontitaj koncernas la neprecon renovigi la bildon de la Eklezio kie loko de la ĉeesto de Kristo en la Eŭkaristio, studon pri la Revelacio kiu plivivige koncernu la kerigman teologion, kaj la rilaton inter Dio kaj la teraj dimensioj de la historio. Krom la jam cititaj Maritain kaj Gilson, kiuj sin esprimis favore de humanista kristanismo, Yves Congar proponis Eklezion pli savan komunumon ol institucion. Malproksimiĝinte en la reganta tomisma orientiĝo, Pierre Teilhard de Chardin ptovis krei sintezon inter la kredo en la fizikaj leĝoj de la kosmo kaj de la evoluismo, kaj la fido en Dio.
Aliaj esploroj kiel tiuj de domenikano Marie-Dominique Chenu, de Karl Rahner, partiano de «antropologia vojturno», de Hans Urs von Balthasar, kiu instigis la Eklezion renoviĝi, preparis la etoson al la Dua Vatikana Koncilio, etoso kiu registrigis ardan debaton pri la temoj de la rilato de la teraj realaĵoj kun la problemoj de la sekularigo, krom peli ĉiam pli al ekumenismo. Al substreko pri la eskatologia karaktero de kristanismo kontribuis la tieldirita «teologio de la espero», kiu faris propraj elementojn politikajn kaj utopiajn; al ĝi sekvis, kun malsamaj starigoj de problemoj, la teologio de liberigo, naskiĝinta en Sudameriko, kiuj kuŝiĝis sur grandparto de la ideologia aparato marksisma, kaj la nigra teologio afrika.
Teologiaj fakoj
La nuntempa kristana teologio subdividiĝas kaj organiziĝas laŭ diversaj fakoj, kiujn pritraktas kaj disvolvas la fundamentajn kaj tradiciajn traktatojn.
Kutime en teologiaj altaj ternejoj, la kvin precipaj teologiaj fakoj estas:
La kvin brakoj povas plisubdividiĝi jene:
6050 Miwablock
6050 Miwablock estas malgranda amora asteroido, malkovrita la elde la Nacia Observatorio de Kitt Peak (Arizono, Usono), en la kadro de la projekto Spacewatch.
Ĝi estis unue nomita "6050 Moritablock" en honoro de Miwa Morita-Block, astronoma observantino kaj programistino por Spacewatch. Ŝi kreis TTT-ejon pri la rapidmovaj objektoj, kiu permesis, ke bonvolemaj amatoraj astronomoj malkovru novajn el la Spacewatch-aj mozaikaj bildoj en preskaŭ reala tempo.
Tiu nomo estis poste korektita en 6050 Miwablock.
Speicher (stacidomo)
Speicher estas fervoja stacidomo en Speicher, Svislando.
6050 Miwablock
Orbito
Ĝi estas marsrenkonta kaj teknike terrenkonta asteroido, sed ĝia orbito ne trairas tiun de Tero.
Ĝi estus iom pli danĝera por Marso : la ĝi pasis al 0,07266 AU (10,870 milionoj da km) de Marso kaj, la  ĝi pasos al 0,03222 AU (4,820 milionoj da km) de ĉi-tiu planedo.
Eurville (stacidomo)
Eurville (plennome Eurville-Bienville) estas franca stacidomo sur linio -, situanta en  Eurville-Bienville, en departemento Haute-Marne, regiono Grand Est.
Temas pri stacidomo de Société nationale des chemins de fer français (SNCF), priservata de aŭtoĉaroj Grand Est.
Ĝi situas ĉe kilometra punkto (PK) de la linio Blesme-Haussignémont - Chaumont (020000).
NGC 6845D
NGC 6845D (aliaj indikoj — ESO 284-8B, A 1957-47B, PGC 63978) estas galaksio en konstelacio Teleskopo.
(7523) 1991 PF18
(7523) 1991 PF18 estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la usona astronomo Henry E. Holt elde la Observatorio de la Monto Palomar en kantono San Diego (Kalifornio, Usono).
(7524) 1991 RW19
(7524) 1991 RW19 estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la usona astronomo Henry E. Holt elde la Observatorio de la Monto Palomar en kantono San Diego (Kalifornio, Usono).
Péter Janesch
Péter Janesch [janeŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo Janesch Péter estas hungara arkitekto, ordinara membro de Literatura kaj Arta Akademio Széchenyi (2016).
Datoj de la hungara Esperanto-movado
La datoj de la hungara Esperanto-movado artikolo pli detale pritraktas la movadajn eventojn en Hungario. Ĉi tiu subpaĝo apartenas al la artikolo Hungaria Esperanto-Asocio.
Péter Janesch
Péter Janesch naskiĝis la en Budapeŝto.
Datoj de la hungara Esperanto-movado
Klarigo
Tutlanda asocio de la hungarlandaj esperantistoj ekzistis ekde 1902, sed la fondoj ripetiĝis en 1907, 1912 kaj en 1960. Pro diversaj kialoj, sed ĉiufoje, nova asocio estis kreita, tamen eĉ ne estis demando, ke vere nova asocio formiĝus. Vere la jura statuso havas sian propran signifon kaj historion, sed troemfazo de tio estas ne pli, ol nura superfluaĵo. cetere estas fakto, ke la asocio estis en la 1950-aj jaroj en la plej malstabila jura pozicio. Tamen estis pli gravaj tiuj internaj ŝanĝoj, reorganizoj, kiujn indikis akcepton de la nova aŭ esence nova statuto, sed tiuj ŝanĝoj estis faritaj en la spirito de kontinueco de la movado (1906, 1911, 1960, 1987, 2006). La nomo-ŝanĝoj estis nur bagatelaj. Krome, ne estas senvaloraj korekti multajn erarajn datojn rilatajn al la nomŝanĝoj. La nomoj de la asocio en kronologia ordo estas jenaj:
Péter Janesch
Biografio
Péter Janesch akiris diplomon pri arkitekturo pri internaj spacoj en Arta Altlernejo Moholy-Nagy en 1979. Liaj plej gravaj instruistoj estis Péter Reimholz, Ferenc Vámossy kaj György Szrogh. Li studis en Katolika Teologia Akademio (1982-1983) kaj arkitektura majstrolernejo (1984-1986). Li studvojaĝis al Ĉinio en 1986, poste li estis prezentisto en la majstrolernejo. En 1987 li akiris kvalifikan arkitekturan diplomon. En 1989 li establis propran firmaon, kie li daŭre laboras. En 2005 li akiris sciencan gradon DLA. Li ricevis premiojn inter 2002-2011.
Datoj de la hungara Esperanto-movado
Klarigo
1. Societo de Hungaraj Esperantistoj la 2-a de marto 1902 – la 24-a de aprilo 1906
2. Hungara Esperantista Asocio la 24-a de aprilo 1906 – la 25-a de majo 1911
Rodrigo Tiuí
Rodrigo Tiuí (n. ) estas brazila futbalisto.
Datoj de la hungara Esperanto-movado
Klarigo
3. Hungarlanda Esperanto-Societo (HES) la 25-a de majo 1911 – 195?
4. (Organizaĵo de) Tutlanda Esperanto Konsilio la 18-a de septembro 1955 – la 30-a de oktobro 1960
Rodrigo Tiuí
Li futbalis ĉe FC Gifu kaj Fukushima United FC.
Datoj de la hungara Esperanto-movado
Klarigo
Estas demando, kiam kaj kial paŭzis agadon de la asocio? Tia paŭzo okazis ĉiam pro premoj, eksteraj, soci-politikaj kialoj. Okazis trifoje tia funkcia paŭzo, kies kaŭzoj estis: la milita situacio inter 1916-1917, alveno de la totalisma faŝismo en 1944, fine la stalinisma diktaturo en la fruaj 1950-aj jaroj. Pri la lasta estas la plej falsaj informoj kaj miskomentoj.