cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Nedvězí
Historio
La komunumon Nedvězí ĉirkaŭas Monteto de Libra, Monteto de Navrátil kaj Monteto de Kukla. Sur verto de Monteto de Libra situas domaro n-ro 1, kiu nomiĝas bieno de Libra. Ĝi inspiris verkistinon Teréza Nováková por skribi romanon "Na Librově gruntě" (Sur la grundo de Libra, 1901), kiu priskribas vivon de ĉi tiea popolo en la 19-a jarcento kun ĝiaj malfacilaĵoj kaj originaj kutimoj, aparte eventojn en la jaro 1848 en kamparo kaj problemojn ĉirkaŭ nuligo de servuta laboro.
En la vilaĝo estas domo de meteorologia stacio, nur unu en distrikto Svitavy, kiu ĉiutage sendas raportojn pri mezurado de veterstato.
Popola arĥitekturo
En la vilaĝo estas kelkaj objektoj de popola arĥitekturo, ĉefe bienoj de Polička-tipo.
Germencik
Germencik estas urbo en Turkio. Ĝi apartenas al la provinco Aydın kaj al la Egea regiono de Turkio, la sudokcidenta parto de la lando.
Palouse (regiono)
La Palouse estas regiono, kiu troviĝas en la nordokcidentaj usonaj subŝtatoj de Vaŝingtonio, Idaho kaj Oregono. La regiono karakteriziĝas de ventoblovitaj montetoj kaj agrikulturo, kiu produktas tritikon kaj guŝojn.
Ranrupt
(jen france, origine germane kaj alzace, prononco ) estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Bas-Rhin, en la historia kultura regiono regiono Alzaco kaj la nuna administra regiono Grand Est ("Granda Oriento"). Fine de en la komunumo vivis.
Subud
Subud estas internacia spiriteca asocio, kiu ekestis en Indonezio dum la 1920-aj jaroj kiel movado fondita fare de Muhammad Subuh Sumohadiwidjojo. La Subud-organizaĵo ekzistas por interkonekti homojn praktikantaj la "spiritan trejnadon" konatan kiel Latihano, kiu laŭ Muhammad Subuh estu rekta vojo ricevi gvidon de la "forto de dio" aŭ "la granda forto de vivo".
La Subud-movado ne rigardas sin religio kaj estas malferma al ĉiu homo pli ol 17-jara. Membroj laŭ propra volo povas aŭ ne povas havi ligon al religio.
La movado estis enkondukita al la okcidento - unue al Britio, de tie al la resto de Eŭropo kaj Norda Ameriko - ekde la la jaro 1954 helpe de interalie Husein Rofé kaj John Bennett. Muhammad Subuh vidis la nunan epokon kiel "epoko de realeco", epoko en kiu necesas pruvoj ĉar la homoj ne plu kredas simplajn asertojn. Subud tamen laŭ li ne estas nova instruo aŭ religio, sed la Latihano estas la "pruvo" pri kiu la homoj serĉas, pruvo pri kio estas skribita en la grandaj religioj kaj pri kio li mem instruis. Dum 1957 li faris prelegan vojaĝon tra multaj landoj kaj disvastigis la Subud-idearon praktike tra la tuta mondo. Nun ekzistas aktivaj grupoj en pli ol 70 ŝtatoj de la mondo. Estas estimate ke nuntempe la asocio havas tutmonde proksimume 10.000 membrojn..
La "spirita trejnado" (Latihano)
La centra praktiko de Subud estas la latihan kejiwaan (indonezie, laŭlitere "spirita trejnado" ) aŭ simple "Latihano". Ĝenerale, dufoje ĉiusemajne Subud-membroj iras al siaj lokaj centroj por partopreni en grupa Latihano. Viroj kaj virinoj praktikas la latihanon en malsamaj salonoj.
La evento okazas en spaca kaj nemeplita salono. Post periodo de paca kunsidado, la grupo de ĉeestantaj Subud-membroj tipe demandiĝas fare de "helpanto" stariĝi kaj senstreĉiĝi. La helpanto tiam anoncas la komencon de la Latihano.
En la sprita trejnado, la Subud-membroj estas konsilataj ne antaŭatendi ion specifan aŭ fari ion ajn krom "kio kreiĝas de interne". Estas konsilate ne fokusiĝi pri iu ideo aŭ reciti iun mantron, ne miksi iujn aliajn aktivecojn kiel meditado aŭ prenado de drogoj, sed simple esti preta akcepti la "volon de dio". Estas konsilate ne atenti la aliajn en la salono, ĉiu praktikas sian propran Latihanon. Dum la spirita trejnado, povas esti ke la praktikantoj senintence moviĝas, faras sonojn, iras, dancas, saltas, ridas, ploras aŭ preĝas. La sperto tre varias laŭ la individuo.
Multaj Subud-membroj kredas ke tiu sperto, kiu venas de interne de ĉiu praktikanto de la Latihano, se la persono kapablas ricevi ĝin, provizas ĝin per io momente bezonata en la persona vivo. Komence, por iuj, la Latihano povas ŝajni kvazaŭ "purigo" kiu kreas spacon por pli profunda ricevo. Laŭ multaj praktikintoj ĝi "pluefikas" longe post la trejnado. Pere de regula praktikado de la propra Latihano, homo povas sperti personan ŝanĝon kaj pluevoluon en variaj aspektoj de la ĉiutaga vivo.
Kvankam la latihano povas esti praktikata individue hejme, Subud-membroj estas kuraĝigitaj praktiki ĝin grupe, se eble. Multaj membroj spertis ke plej bonas komence praktiki ĝin dufoje ĉiusemajne. Poste, kiam oni mem povas fidinde mem trovi la momenton por fini la spiritan trejnadon, eblas aldoni trian ĉiusemajnan sesion hejme.
Rilatoj al Esperanto
Konatas almenaŭ unu aktiva Subud-membro, kiu ankaŭ parolas Esperanton: Rainer Gilhofer aparte kiel junulo dum la 1990-aj jaroj aktive subtenis la lokan Esperanto-movadon de la urbo Bonno en okcidenta Germanio - kune kun interalie Klaus Dahmann, Horst Gruner, Remi Rudaitytė kaj Thomas Pusch.
Boris Grabovskij
Boris Pavloviĉ Grabovskij (ukraine: Бори́с Па́влович Грабо́вський, Boris Pavloviĉ Hrabovskij, ruse preskaŭ same Борис Павлович Грабовский, sole la litero "ь" estas diferenco, naskiĝis la 26-an de majo 1901, mortis la 13-an de januaro 1966) estis sovetia inĝeniero de ukraina deveno kiu inventis unuan plene elektronikan televidilon (vidbenda elsenda tubo kaj videoricevilo) kiu estis montrita en 1928 en Taŝkento. En 1925, unu el la pioniroj de televido Boris Rosing konsilis kaj helpis lin en Samara peti pri patento (eldonita sub No 5592) de plene elektronika televidilo nomita Telefot. Boris estas la filo de la ukraina poeto Pavlo Grabovskij.
Nguyễn Minh Triết
Nguyễn Minh Triết (naskiĝis en la distrikto Bến Cát, Franca Hindoĉinio, do nun -jara) ekde la 27-a de junio 2006 estas la prezidanto de Vjetnamio. Li elektiĝis fare de la Nacia Asembleo de Vjetnamio per 464 voĉoj (94 procentaĵoj) tiun tagon. Antaŭe li estis la gvidanto de la reganta Komunista Partio de Vjetnamio.
La posteno de prezidanto de Vjetnamio estas ceremonia: ne li, sed la ĉefministro superrigardas la ĉiutagan laboron de la registaro. Aktuala ĉefministro de Vjetnamio, same ekde la 27-a de junio 2006, estas la politikisto Nguyễn Tấn Dũng.
(14943) 1995 VD19
(14943) 1995 VD19 estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la en la kadro de la Beijing Schmidt CCD Asteroida Programo elde la Stacio Singlong de la Observatorio de Purpura Monto, en provinco Hebejo (Ĉinio).
Muhammad Subuh Sumohadiwidjojo
Muhammad Subuh Sumohadiwidjojo, mallonge nomita Bapak (naskita en 1901 sur la insulo Java en Nederlanda Hindio; mortinta en 1987), estis spiriteca gvidanto en Indonezio.
Kiel juna viro Muhammad Subuh asertis esti ricevinta serion da intensaj spertoj. Li kredis, ke ili donis al li kontakton kun spirita energio de pli alta forto. Dum la 1930-aj jaroj, li konvinkiĝis ke estas lia tasko transdoni tiun spiritan energion - kiun li nomis indonezie latihan kejiwaan, en traduko "spirita trejnado" aŭ mallonge Latihano - al aliaj, sed ke li ne serĉu iujn homojn sed simple atendu tiujn kiuj demandos pri ricevo de la energio.
Dum la jaro 1956, Pak Subuh estis invitata al Anglio fare de John Bennett, kaj multaj okcidentanoj aliĝis al la spiriteca movado kiu alprenis la nomon Subud. Dum 1957 li faris prelegan vojaĝon tra multaj landoj kaj disvastigis la Subud-idearon praktike tra la tuta mondo. Nun ekzistas aktivaj grupoj en pli ol 70 ŝtatoj de la mondo. Estas estimate ke nuntempe la Subud-movado havas tutmonde proksimume 10.000 membrojn.
Kiam li mortis dum la jaro 1987, restis multaj paroladoj sonregistritaj, filmitaj kaj skribitaj, kiujn anoj de la Subud-movado plu atentas.
Kantono Calumet
Kantono Calumet - angle Calumet County - estas kantono en la usona subŝtato Viskonsino. Ĝia ĉefurbo estas la urbo Chilton. Laŭ la stato de la jaro en la kantono vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². La kantono estis fondita la. Sian nomon la kantono havas laŭ la franca vorto por la indiana ceremonia pacopipo.
Svojšín
Svojšín (Schweißing) estas municipo en Ĉeĥio, en distrikto Tachov en Regiono Plzeň. Vivas ĉi tie.
Historio
La unua skribmencio pri la municipo devenas el la jaro 1177.
Korsika leporo
La Korsika leporo (Lepus corsicanus) estas specio de mamulo de la ordo de lagomorfoj de la familio de Leporedoj indiĝena de Italio kaj de la insulo de Korsiko (Francio). Ĝi loĝas en habitatoj de mediteranea arbaro, en altitudoj de ĝis 1.500 m. Ĝia situacio estis damaĝita de la enmeto en ĝiaj habitatoj de la Eŭropa leporo (Lepus europaeus), ne nur pro la konkurenco sed ankaŭ ĉar la enmetita specio portas malsanojn kiuj mortigas ekzemplerojn de L. corsicanus.
Gabrielle Russier
Gabrielle Russier [ɡa.bʁi.jɛl ʁy.sje] estas instruisto diplomita pri homa scienco naskita je la 29a aprilo 1937 en Parizo (Francio) kaj mortinta je la 1a septembro 1969 en Marseille (Francio). Sekve de amrilato kun unu el siaj lernantoj, Christian Rossi, tiam 16-jaraĝa, ŝi estas kondamnita al unu prokrasta jaro de mallibereco pro forkaptado kaj forigado de neplenaĝulo el ties gepatroj, kaj memmortigas en sia loĝejo en Marseille.
Ŝia historio inspiris multajn artaĵojn kiel la filmon de André Cayatte, Mourir d'aimer (Morti pro ami) en 1971, la kantojn Gabrielle de Serge Reggiani en 1970, Des fleurs pour Gabrielle (Florojn por Gabrielle) de Anne Sylvestre kaj Mourir d'aimer (Morti pro ami) de Charles Aznavour en 1971, kaj ankaŭ la televidfilmon de Josée Dayan, Mourir d'aimer (Morti pro ami) en 2009, kiu estos kritikita de la roluloj de tiu afero.
Juneco kaj studoj
Gabrielle Russier naskiĝas en 1937 de René Russier, advokato pri kriminala juro en Parizo, kaj de Marjorie, mormona usonano suferanta pro multloka sklerozo. Ŝi ne havas gefratojn. Ŝi studas en la liceo por junulinoj Victor-Duruy. Ŝi poste studas homan sciencon en Parizo kaj renkontiĝas kun Michel Nogues en la universitata loĝejo en Antony (Francio). Ĉi tiu estas inĝeniero, specialisto pri nuklea fisio. La paro edziĝas unu jaro poste, en 1958. Gabrielle Russier tiam estas havanto de frua diplomo pri homa scienco.
Profesia kariero
Sia edzo estas dungita de General Electric por la anteno de Kazablanko en Maroko, kie, fine de 1959, Gabrielle Russier naskas ĝemelojn: Joël-on kaj Valérie-on. Ŝi petas kaj ekhavas postenon de profesoro en la liceo Moulay Abdallah. Ŝi ricevas laŭdan raporton de la inspektisto, kiu ebligas al ŝi fariĝi instruisto.
Michel Nogues ekhavas postenon de inĝeniero en Cadarache (Bouches-du-Rhône, Francio). Gabrielle provizore revenas al la hejmo de siaj gepatroj en Parizo, antaŭ ol la paro ekloĝas, somere de 1961, en Aix-en-Provence (Francio). Gabrielle aliĝas al la universitato de Aix-Marseille por pretiĝi al la konkurson de la Instituto pretiganta al mezlernejo. El 500 kandidatoj, ŝi atingas la 13an rangon kaj fariĝas profesoro.
Ŝia paro difektiĝas kaj Michel foje sin montras perforteme kontraŭ Gabrielle. Ili disiĝas kaj ŝi sole edukas siajn du infanojn en loĝejo norde de Marseille pretigante plenan diplomon pri homa scienco. Ŝi tiam havas Antoine Raybaud-on kiel instruiston. Raymond Jean regas ŝian diplomon. Ŝi ekhavas la honorojn "Tre bone" pro memuaro pri "Romana tempo kaj gramatika tempo".
Ŝi atingas la 15an rangon de la skriba parto de la diplomo pri homa scienco sed, lacega, ŝi malsukcesas la parolan parton. Ŝi tiam estas reasignita al la franca ministerio pri edukado. Ŝi ne estas sendita al la liceo de Nîmes danke al la lerteco de sia onklino en la ministerio. Ŝi estas asignita al la liceo Saint-Exupéry. Ŝi tie estas rimarkita pro sia pedagogia fervoro. Ŝi kondutas lernantaron al teatro kaj poste al skiejo ferie en marto 1968.
Renkontiĝo kaj kunigo, 1968
Ŝi renkontiĝas kun Christian Rossi, naskita en januaro 1952, kiam ĉi tiu estas 15-jaraĝa kaj kies gepatrojn ŝi konas. Tiuj estas, la patrino, profesoro pri la mezepoka franca, kaj la patro, profesoro pri filologio. Ili kunestas despli ke Gabrielle Russier estas tre fervora en ilia 5a mezlerneja klaso, kiu arigas siajn lernantojn pri la franca, la latina kaj la greka. Ili ankaŭ kunestas dum la manifestacioj fine de majo 1968 en Francio.
Gabrielle kaj Christian komencas amrilaton kiam li finontas la 5an mezlernejan klason. La gepatroj de la junulo, Mario kaj Marguerite Rossi, instruistoj en la universitato de Aix-en-Provence, tuj kontraŭstaras la amrilaton. Dum la somera ferio, Christian al ili anoncas, ke li petveturontas kun amiko el sia liceo al Italio kaj al Germanio. Gabrielle Russier tiam sekvas Christian-on, kiu estas aĝa je 16 jaroj kaj duono, en tiujn du landojn.
Alvoko al juĝisto, oktobre 1968
Kiam li revenas al lernejo, la gepatroj de Christian petas, ke li ĉesu la amrilaton sed li rifuzas kaj enloĝiĝas ĉe Gabrielle. Je la 15a oktobro 1968, la gepatroj alvokas juĝiston por infanoj. Ĉi tiu starigas interkonsenton: sendi la junulon kiel internulon al la liceo de Argelès (Francio), dum lasi Gabrielle-on skribi al li kaj lin renkonti je la tago de ĉiuj sanktuloj. Sed la leteroj de Gabrielle estas interkaptitaj kaj tial Christian minacas memmortigi. Dum ŝi venas por lin preni, ĝendarmoj arestas Gabrielle-on. Je la 16 novembro, Christian hejmfuĝas kaj estas gastigata de amiko el sia liceo. Gabrielle venas kun li. 15 tagoj poste, la patro de Christian plendas ĉe justico pro forkaptado kaj forigado de neplenaĝulo el ties gepatroj.
Mallibereco, decembre 1968 et aprile 1969
La juĝisto Bernard Palanque alvokita dum li ne deĵoris ĉar la afero estas taksita "tikla", akuzas Gabrielle Russier-on pro forigado de neplenaĝulo el ties gepatroj kaj ordonas, ke ŝi eniru la malliberejon des Baumettes (Marseille) unuafoje en decembro 1968. Christian Rossi petas helpon al la juĝisto por infanoj tiel, ke ŝi estas liberigita 5 tagoj poste. Christian estas alilokita al la liceo Thiers en Marseille kaj ricevas ordonon ne plu alproksimiĝi al Gabrielle ekster antaŭdeciditaj horaroj. Li ekhavas loĝejon, kie li devas esti ĉiutage je la 19a. Li eltenas la unuajn monatojn kaj ĉeestas kursojn.
La gepatroj de Christian Rossi decidas aliloki lin al pluraj institutoj kaj poste internigas lin al la psikatria kliniko L'Émeraude, kie li spertas dormterapion (per sedativoj oni dormigas kuracaton po pli ol 10 horojn ĉiutage dum pluraj tagoj) dum 3 semajnoj, antaŭ ke li iras ripozi ĉe sia avino. Malgraŭ tiuj okazaĵoj Gabrielle kaj Christian denove renkontiĝas kaj Christian fine hejmfuĝas. Je la 14a aprilo 1969, Gabrielle denove estas malliberigita, unue dum kelkaj tagoj, poste dum 5 semajnoj inter la 25a aprilo ĝis la 13a junio 1969 pro esti rifuzinta riveli, kie kaŝiĝas Christian. Ŝi fine restos mallibera dum 50 tagoj.
Je la 23a junio, la universitato de Aix-en-Provence rifuzas la kandidatecon de Gabrielle pri posteno de asistanto pri lingvistiko.
Ŝonga lingvo
Ŝonga (Shangawa, Shanga, Shongawa) estas mandea lingvo de Niĝerio. Estis 6,000 indiĝenaj parolantoj en 2012. Tamen laŭ etneco estis 20,000 ŝongaoj en 2010.
Gabrielle Russier
La proceso de julio 1969
Je la 10a julio 1969, Gabrielle aperas antaŭ la tribunalo pri kriminaleco de Marseille, sen publiko ĉeestanta. La prokuroro de la respubliko postulas 13 monatojn da senprokrasta mallibereco, kvankam li emfazas la profesiajn kvalitojn de la akuzito. Je la sekva tago, ŝi estas kondamnita al 12 monatoj da prokrasta mallibereco, al monpuno de 1 500 frankoj kaj al 1 simbola franko pro damaĝkompenso al la gepatroj. Post kiam Georges Pompidou estas elektita kiel prezidanto de la Franca Respubliko en 1969, la franca parlamento pretigas leĝon pri amnestio, kiu koncernus la kondamnon de Gabrielle kaj permesus al ŝi teni ŝian oficon sed, por tion preventi, la magistrataro alvokas apelacion a minima (t.e celante pligravigi ies punon, kiun oni taksas ne sufiĉa), pro la premo de la akademio de Aix, reprezentita de la rektoro Paul Frank.
La anstataŭulo Jean Testut ne emas alvoki apelacion pri la amnistiebla kondamno de Gabrielle Russier sed devas konformi al la instrukcioj de la ĝenerala prokuroro, Marcel Caleb. Li tamen defendas la vidpunkton de sia superulo :Devante aperi en oktobro antaŭ la apelacia kortumo de Aix-en-Provence, ŝi vidas la situacion kiel obstinecon de Institucio. Ŝi tiam skribas:Eksuferante deprimon, ŝi estas metita en la hospicon La Recouvrance, en Boulin (Hautes-Pyrénées, Francio), kiun ŝi forlasas je la 31a aŭgusto 1969.
Ŝia patro dungis lertan advokaton, Majstro Albert Naud, vane. Gabrielle unuafoje provas memmortigi aŭguste 1969.
Memmortigo, septembre 1969
Gabrielle Russier memmortigas je la 1a septembro 1969 veneniĝante per gaso, post esti kalfatrinta ĉiujn aerelirejojn kaj esti preninta barbituratojn, en sia loĝejo en la Résidence Nord de Marseille.
Ŝia funebro estas solenita de la pastoro Michel Viot, kiu en sia prediko deklaras:Ŝi estas entombigita en la tombejo Père-Lachaise en Parizo.
Christian Rossi
La gepatroj de Christian Rossi internigas lin al psikiatra hospitalo. Post sia eliro, li estas gastigita kaj kaŝita de la pastoro Michel Viot ; kaj februare 1970, li klarigas la aferon al gazetaro:Kaj li konsentas je la 1a septembro 1971 intervjuon al la ĵurnalo Nouvel Observateur :
Reago de Georges Pompidou - Peticio de Nobel-premiitoj
Tiel citante Paul Éluard-on kaj liajn versojn pri la razitaj inoj dum la liberigo de Francio. Li tiam foriras el la ĉambro, kie okazas la gazetara konferenco.
Je la 25a novembro 1969, la gazeto Le Monde anoncas, ke peticio estas ĵus prezentita antaŭ la franca ministro pri Justico, René Pléven. Tiu peticio ĉefe malgloras "obstinecon, kiu kongruas kun tiu de la inkviziciaj monaĥoj". Ĝi estis subskribita de multaj francaj famuloj el ĉiuj fakoj, inter ili la Nobel-premiitoj Jacques Monod, François Jacob, Alfred Kastler, kaj ankaŭ la ĵurnalisto André Frossard.
Influo super socio
Kvin tagoj post ŝia morto, la franca kinisto Jacques Deray anoncas sian intencon fari filmon, kiu rakontas la historion de Gabrielle Russier, dirante al gazetaro:
Laŭ Jacques Deray, ĉi tiu okazaĵo aspektas kiel antikva tregedio. Ĉio kongruas: la okazaĵoj de majo 1968, la ama renkontiĝo inter du homoj, la sinteno de la universitatuloj, la sinteno de polico, de la kortumo, de la familiaruloj.
La skandalo kaj la memmortigo de Gabrielle Russier emocias la kantiston Charles Aznavour, kiu tuj eklaboras kanton. Poste André Cayatte faras en 1970, la filmon Mourir d'aimer (Morti pro ami), inspirita de la skandalo, en kiu Bruno Pradal rolas Christian Rossi-on. Annie Girardot aperas en la titolpaĝo de la franca gazeto L'Express de la 15a februaro 1971, post la publikigo de la filmo, kiu ekas polemikon sed kiu iom post iom atingas sukceson, kun 5,9 milionoj da spektantoj en kinejoj. La kanto de Aznavour Mourir d'aimer (Morti pro ami), post kiam la kinisto permesis al li uzi la saman titolon, publikigitas samtempe.
Televidfilmo de Josée Dayan elsendita en 2009, kun Muriel Robin kaj Sandor Funtek, estas akre kritikita de la eksa pastoro Viot, kiu taksas ke ĝia mesaĝo misbildigas la amon inter instruisto kaj ties lernanto.
En 2017, post la elekto kiel prezidanto de la Franca Respubliko de Emmanuel Macron, kiu 15-jaraĝe travivis amrilaton kun Brigitte Trogneux, instruisto 24-jare pli maljuna ol li, kaj fariĝos ŝia edzo, opinia artikolo de Libération havas kiel titolon La Revanche de Gabrielle (La Reveno de Gabrielle), emfazante la similecon inter la du historioj, kun 50 jaroj inter ili.
Esperanto en Azio kaj Oceanio
Esperanto en Azio kaj Oceanio estas Esperantlingva bulteno de la Azia-Oceania Komisiono de UEA (KAOEM). Ĝi aperas kvarfoje jare, nun eldonita en Tokio, Japanio.
István Szentgyörgyi (aktoro)
SZENTGYÖRGYI István [pr. sentdjoerdji] estis hungara aktoro naskiĝinta en Diósjenő la 20-an de februaro 1842 kaj mortinta en Kluĵo la 19-an de oktobro 1931.
Biografio
István Szentgyörgyi studis en Debrecen, en 1859 li estis kantoro-instruisto en Alsódabas. En 1861 kontraŭ la malfavora opinio de sia patro li aliĝis al trupo de Endre Latabár en Kassa, poste al Népszínház de György Molnár en Buda kaj inter 1869–1871 li fariĝis trupano de Lajos Károlyi en Pécs. En printempo de 1871 li komencis sian karieron seninterompan de sesjardeko en Koloĵvaro kaj li leviĝis inter la plej elstarajn hungarajn aktorojn de sia tempo.
Podturen
Podturen, hungare Bottornya estas vilaĝo kaj samtempe centro de municipo en Kroatio, en distrikto Međimurje. Ankoraŭ 5 vilaĝoj apartenas al la municipo.
Tăutelec
Tăutelec (tautelek) (hungare Hegyköztóttelek) estas vilaĝo en Rumanio nordoriente de Oradea. En 1910 ĝi nombris 544 loĝantojn (hungaroj), en 1992 250 (hungaroj). Ĝi estis unue menciita skribe en 1272. Ĝi pereis dum la turka submetiĝo kaj estis senloĝita ankaŭ en la 18-a jarcento. Ĝis 1919 kaj inter 1919 kaj 1944 apartenis al Hungario (Bihar vármegye). Administre ĝi apartenas al Cetariu.
Podturen
Situo
La komunumo situas sur ebenaĵo, laŭ dekstra bordo de Muro (rivero), kiu estas samtempe limo de Slovenio, laŭ flankovojoj. Ĉakovec troviĝas 14, Zagrebo 100 km-ojn for.
Historio
Dum la mezepoko fortikaĵo konstruiĝis nomata Turen aŭ Turnlein. La posedantoj estis familio Cillei. En 1910 loĝis en la komunumo 2042 da homoj, (kroatoj). Ĝis fine de la 1-a mondmilito la vilaĝo apartenis al Hungario, al Zala (reĝa departemento), al distrikto de Csáktornya, poste al Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj, ekde 1929 al Jugoslavio. En 1941 la germana armeo okupis la regionon el Hungario kaj post 10 tagoj transdonis al Hungario. Ĝis 1945 tio estis parto de Hungario, ekde 1991 de Kroatio.
Markvartovice
Markvartovice estas municipo de Hluĉinio en Ĉeĥio, en Moraviasilezia regiono, en distrikto Opava. Vivas ĉi tie.
Historio
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1377, kiam Markvartovice-on havis en posedaĵo certa Rosat, arbaristo de opavaj princoj Hanuš kaj Mikoláš. La vilaĝo troviĝas en montetriĉa tereno en nordorienta rando de distrikto Opava.
Memorindaĵoj
Kapelo – frue baroka kapelo de La plej sankta Triopo el la 2-a duono de la 17-a jarcento. La kapelo estis dum la dua mondmilito bombardita, tial ĝi estis post la jaro 1945 renovigita.
Vogtlandbahn
Vogtlandbahn GmbH estas germana fervoja transportisto kun sidejo en Neumark en Saksio, kiu estis fondita en jaro 1998 kaj de jaro 2004 apertenas sub kompanio Arriva. Komence Vogtlandbahn havis trajnojn en distrikto Vogtland, sed hodiaŭ oni povas uzi trajnojn de tiu ĉi kompanio ankaŭ en Bavario, Turingio aŭ inter Zwickau kaj Mariánské Lázně /Karlovy Vary. Unufoje dum tago la kompanio ofertas ankaŭ konekton de Adorf al Berlino kaj reen. Sub nomo Trilex la kompanio de decembro 2010 havas trajnon inter Liberec kaj Seifhennersdorf/Rybniště tra Zittau kaj Varnsdorf.
Trajnkompletoj
Vogtlandbahn uzas ĉefe trajnkompletojn Siemens Desiro kaj RegioSprinter.
Gurmaoj
La gurmaoj estas etno en la sudoriento de Burkino - la iama reĝlando Gurmaio (alia nomo: Gulmu) respektive la hodiaŭaj provincoj Gnagno (Gnagna), Gurmaio (Gourma), Komanĝoario (Komandjoari), Kompiengo (Kompienga) kaj Tapoo (Tapoa) - samkiel en la nordaj Benino, Ganao kaj Togolando.
Multaj gurmaoj ankoraŭ flegas sian tradician religion, sed ankaŭ ekzistas kristanoj kaj muslimoj inter ili.
La gurmaa lingvo estas parenca kun la morea kaj mosia lingvoj.
Brita Honkongo
Brita Honkongo aŭ en angla British Hong Kong kaj en ĉina 英屬香港 referencas al urbo Honkongo kiel kronkolonio kaj poste kiel Britdependa Teritorio sub brita administrado el 1841 al 1997 (eksklude la epoko de la japana okupado el 1941 al 1945). Ĝi venis al brita kontrolo kiel rezulto de la Unua Milito pro opio. Tiele la britoj sekurigis sian komercon tie.
Marozia
Marozia (ankaŭ: Mariuccia; naskiĝinta la ĉirkaŭ en 892, mortinta post 932) estis itala regantino.
Vivo
Ŝi estis amatino de papo Serĝo la 3-a, ebla patrino kaj avino de du papoj (Johano la 11-a kaj Johano la 12-a) regante kelkan tempon super Romon kaj la Papan ŝtaton. Papon Johano la 10-an ŝi arestigis en la Kastelo de Sankta Anĝelo en 928, kie li murditis en 929. Ŝia (el la unua geedzeco) filo Alberiko incitis ribelon kontraŭ ŝi. Detaloj pri ŝia morto ne konatas.
Fonto
Meyers Großes Konversations-Lexikon, Band 13. Leipzig 1908, p. 345, kio legeblas tie ĉi interrete.
Danny Kaye
Vivo
Kaye naskiĝis en Broklino, Novjorko kiel David Daniel KAMINSY al judaj enmigrintoj de Ukrainio. Li akiris sian unuan sperton en distrado en la Borsht Belt - la areo de judaj gastejoj en la Katskil-Montaro en Nov-Jorkio.
En 1935 li ĉefrolis por la unua fojo en mallonga filmo, Moon Over Manhattan, kaj estis subskribita kiel komikulo en serio de mallongaj filmoj en kiuj li pozis kiel rapidparolanta rusa enmigrinto.
En 1941 li aperis en Broadway en la muzikalo Lady in the Dark de Ira Gershwin kaj Kurt Weill. Lia rolo en la muzikalo estis superforta profesia sukceso, kaj precipe memorinda estas la kanto Ĉajkovskij, en kiu li listigis, en mallonga tempodaŭro, grandan nombron da nomoj de rusaj komponistoj (kaj pseŭdo-komponistoj).
Giresun
Giresun estas urbo en norda Turkio. Ĝi estas la administra centro de samnoma provinco Giresun, kaj situas en la Nigramara regiono de la lando, sude de la Nigra Maro. La urbo estas ĉirkaŭita de la Foliarbaroj apud Nigra Maro kaj de Kolĉido.
Danny Kaye
Filma stelulo
La unua plenlonga filmo en kiu li ĉefrolis estis Up in Arms de 1944, adapto de muzikalo kun Eddie Cantor. Samuel Goldwyn provis konvinki Kaye havi plastikan kirurgion sur ŝia nazo (por ke li aspektu "tro juda"). Kaye rifuzis, sed jesis oksigeni lian hararon, kiu donis al li ruĝecan harkoloron. Kaye iĝis filmstelulo, kaj liaj mallongaj filmoj estis kunkudritaj en plenlongan filmon, The Birth of a Star, fare de la konkurantoj de Goldwyn, kiuj posedis la eldonrajtojn.
Kaye ĉefrolis en serio de filmoj post tiu sukceso, kaj estas precipe memorita por la kantoj "Tambolina Tambolina" kaj "The Ugly Duckling" de la filmo Hans Christian Andersen. Lia edzino, Sylvia Fine, verkis kelkajn el liaj kantoj en ĉi tiuj kaj aliaj filmoj. La listo de liaj filmoj dum lia kariero inkluzivas dekduojn da filmoj en kiuj li aperis kiel dancisto, orkestra dirigento kaj akrobato. Unu el liaj konataj pecoj estas la peco "La Violono", en kiu li dialogas kun la orkestro imitante muzikinstrumentojn en konataj klasikaj pecoj.
Preter lia kina aktorado, Kaye ankaŭ prezentiĝis kiel distristo kaj registris programojn por radio kaj televido, inkluzive de gasta apero por The Muppet Show en 1978.
Humanitara agado
Kaye estis aktiva kadre de sociaj aferoj kiel ambasadoro de UNICEF kaj volontulis por aperi antaŭ infanoj en malsanulejoj.
Noematopasigrafilalio
Noematopasigrafilalio (Noématopasigraphilalie) estas projekto de apriora lingvo proponita de monaĥo Dumont de Bonneville, fine de la 18-a jarcento. Ĝi estas provo transformi la pasigrafion de Maimieux (de Joseph De Maimieux) en parolatan lingvon (pasilalio). Ĝi havas rilaton al Pasitelegrafio.
Bibliografio
Dumont de Boneville, F. M. Noematopasigraphilalie ou methode complete de pasigraphilalie d'apres le systeme de pasigraphie de M. de Maimeŭ Paris: 1799.
Paŭlo Debenham
Paŭlo Debenham estas 228-paĝa romano de Heinrich August Luyken, originale Esperantlingve verkita. Ĝi eldoniĝis en la jaro 1912 ĉe Brita Esperanto-Asocio en Londono. Ĝi estis cenzure malpermesata en la cara Ruslando.
Dolívka
Dolívka estas domaro en Ĉeĥio, parto de municipo Předhradí en distrikto Chrudim. Ĝi troviĝas proksimume 2 km sudokcidente de Předhradí. En la jaro 2011 ĉi tie estis registritaj 6 adresoj. En la jaro 2011 ĉi tie daŭre vivis neniu loĝanto.
Dolívka situas en katastra teritorio Předhradí u Skutče kun areo de 8,33 km².
Ratzwiller
(jen france, origine germane kaj alzace Ratzweiler, prononco - "Weiler" estas vilaĝeto)  estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Bas-Rhin, en la historia kultura regiono regiono Alzaco kaj la nuna administra regiono Grand Est ("Granda Oriento"). Fine de en la komunumo vivis.
Trzebinia
Trzebinia estas urbo en Malgrandopolio en Pollando. Ĝi apartenas al komunumo Trzebinia en distrikto Chrzanowski.
Bandar-e Anzali
Bandar-e Anzali aŭ Bandar-e Enzeli aŭ Haveno Anzali (, Bandar-e Pahlavi (perslingve: بندر پهلوی) antaŭ la Irana revolucio estas urbego, havenurbo kaj ripozloko en norda Irano, en Provinco Gilano laŭ bordo de la Kaspia maro. La urbego estas ĉefurbo de la samnoma distrikto. En la loknomo Bandar signifas: haveno, tial la pli mallonga nomformo estas Anzali.
Geografio
Bandar-e Anzali konstruiĝis sur du sablaj duoninsuloj, ĉe la Mordab-laguno. La haveno troviĝas inter la du duoninsuloj. Proksima metropolo estas Raŝto.
Historio
Bandar-e Anzali estas malnova urbo en la antikva Irano. Longe ĝi estis sekura haveno por komercŝipoj kaj fiŝkaptistaj boatoj. En 1919 dum la kolapso de la kontraŭsoveta (blanka) rusa armeo dek ok el liaj ŝipoj serĉis rifuĝon en Anzali. En la sekva jaro la sovetia floteto de dek tri ŝipoj faris surprizatakon en Anzali, konkerante la britan garnizonon kaj la dek ok blankajn rusajn ŝipojn. La sovetianoj (ruĝuloj) deklaris la Gilanan Sovetan Respublikon, kiu falis en 1921. La havenurbo prenis la nomon Pahlavi en 1935. Dum la 2-a mondmilito en 1942 evakuita pola trupo ŝipe alvenis al Anzali.
Ekonomio
Bandar-e Anzali ankaŭ hodiaŭ estas la plej granda kaspia haveno de Irano. La varma kaj humida vetero permesis al tiu regiono kultivi rizojn kaj teojn. La urbego estas centro de produktado pri kaviaroj, tio estas plene ŝtatmonopolo.
Klimato
Bandar-e Anzali havas la plej humidan klimaton en Irano, havante mediteranean klimaton. Jare estas precipitaĵo po 1853,5 mm. En ĉiuj monatoj pluvas, tamen inter septembro-decembro pli ofte.
Trafiko
Bandar-e Anzali havas trairan vojon, kiu sekvas la marbordon, estas elbranĉiĝo al la meza landparto. Estas bona ligo aŭtovoje kun Mazenderano, Azerbajĝano kaj Teherano. La urbego estas ligita per du pontoj al la proksima insulo.
Vauvert (stacidomo)
Vauvert estas franca stacidomo sur linio -, situanta en  , en departemento Gard, regiono.
Temas pri stacidomo de Société nationale des chemins de fer français (SNCF), priservata de trajnoj.
Ĝi situas ĉe kilometra punkto (PK) de linio St-Césaire - Le Grau-du-Roi (819000).
1434 Margot
1434 Margot estas malgranda, ne tre hela asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la rusa astronomo Grigorij Nikolajeviĉ Neujmin elde la Simeiza observatorio en Krimeo.
Nomo
Ĝia nomo, "Margot", honoras (laŭ Lutz D. Schmadel ) Gertrud Margot Görsdorf. Tiu nomo estis proponita de la germana astronomo Wilhelm Gliese, kiu estis ŝia amiko kaj lernej-kamarado.
(14952) 1996 CQ
(14952) 1996 CQ estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la en la kadro de la Beijing Schmidt CCD Asteroida Programo elde la Stacio Singlong de la Observatorio de Purpura Monto, en provinco Hebejo (Ĉinio).
Höhenkirchen-Siegertsbrunn
Höhenkirchen-Siegertsbrunn estas komunumo en Germanio, pli ekzakte en la distriktaro Supra Bavario de la federacia lando Bavario. La komunumo troviĝas en la distrikto München, kiu je tri kvaronoj ĉirkaŭas la urbon Munkeno, kaj en vasta senco konsideratas antaŭurbo de ĝi. Fine de la komunumo havis  loĝantojn.
Göcek
Göcek estas urbo en provinco Muğla en Turkio. Ĝi apartenas al la Egea regiono de Turkio, la sudokcidenta parto de la lando.
Manzano
- jen itale, friule Manzan - estas komunumo en la orienta parto de norda Italio, proksime je la limo al Slovenio. Ĝi situas en la regiono Friulo-Venecio Julia kaj, ene de ĝi, en la tradicia provinco Udine, kiu ekde aprilo 2018 ne plu estas oficiala administra unuo - nun la loko formale apartenas al administra unuo nomata ''. Fine de en la komunumo vivis. Kristana patrono estas la sankta Valenteno de Terni, kies memortago sekve estas la komunuma festotago. Najbaras la komunumoj Buttrio, Corno di Rosazzo, Pavia di Udine, Premariacco, San Giovanni al Natisone kaj Trivignano Udinese.
8695 Bergvall
8695 Bergvall estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la en la kadro de la "Enketo de Upsalo-ESO pri Asteroidoj kaj Kometoj" (angle :Uppsala-ESO Survey of Asteroids and Comets, aŭ "UESAC"), elde la Observatorio La Silla, en Ĉilio.
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de Nils Bergvall, astronomo en la Observatorio de Upsalo. Li studas la evoluon de la galaksioj kaj interesiĝas ankaŭ pri muziko.
3704 Gaoshiqi
3704 Gaoshiqi estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la elde la Observatorio de Purpura Monto, apud Nankingo (Ĉinio).
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de Gao Shiqi (ĉine : 高士其, 1905–1988) rigardita kiel fondinto de la scienca popularigo en Ĉinio.
(12024) 1996 YN2
(12024) 1996 YN2 estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la japana astronomo Takao Kobayashi elde la Observatorio de Ooizumi en gubernio Gunma (Japanio).
Mihály András Sarkadi
Mihály András SARKADI [sarkadi] estis rumania hungara teknidesegnisto, grafikisto kaj amatora pentristo. Li naskiĝis en Reșița la 27-an de novembro 1927 kaj mortis samloke la 19-an de aŭgusto 2004.
Kariero
Mihály András Sarkadi estis grafikisto, karikaturisto, redaktoro de gazeto Délnyugat inter 1994 kaj 1997 aparinta en Reșița.
46568 Stevenlee
Nomo
Ĝia nomo honoras Steven (Steve) Lee, iaman noktan helpanton ĉe la Angla-Aŭstralia Teleskopo dum du pasintaj jardekoj. Li estis ankaŭ aktiva amatora astronomo kaj konstruanto de teleskopoj, verkante teknikajn artikolojn pri tiu temoj kaj kuraĝigante la interesojn en la amatora komunumo. Li pervide malkovris la kometon C/1999 H1 (Lee).
Uileacu de Munte
Uileacu de Munte [ujljaku de munte] (hungare Hegyközújlak hedjkoeze:puj:lak) estas vilaĝo en Rumanio nordoriente de Oradea. Administre ĝi apartenas al Cetariu.
Logantaro
En 1910 ĝi nombris 1 127 loĝantojn (hungaroj), en 1992 555 (98% hungaroj).
Historio
Ĝi estis unue menciita skribe en 1291. Ĝis 1919 kaj inter 1919 kaj 1944 apartenis al Hungario (Bihar).
Preĝejo Sankta Andreo (Szentendre)
La preĝejo Sankta Andreo estas romkatolika historia monumento en urbo Szentendre (Hungario), en loĝloko Izbég.
Historio
Serbaj rifuĝintoj en 1738 konstruis ortodoksan kirkon dediĉitan al Sankta Spirito. Precipe depost naskiĝo de Jugoslavio la serboj grandparte hejmenvenis, la kirko ne estis uzata. En 1948 la katolika eklezio aĉetis ĝin, poste tuj oni konstruis krucnavon, moŝtan kapelon kaj aliajn necesajn instalaĵojn. En 1977 la turo estis renovigita. En 2003 la preĝejo ricevis paroĥan rangon.
Konstruaĵo
La konstruaĵo situas sola en korto. La fasado estas simetria, meze la kvadrata turo altiĝas kaj iomete reliefas. La absido estas plurlatera. La benkoj estis portitaj en 1951 el ĝuste tiam detruita preĝejo en Budapeŝto. Tiutempe estis pentritaj la freskoj fare de Ernő Jeges. La altarbildo prezentas Sanktan Andreon kun Sankta Petro kaj Johano Baptisto.
Kermeso okazas en la sekva dimanĉo depost 30-a de novembro.
Puka-Puka
Puka-Puka havas elipsan formon. Ĝi longas 6 km kaj maksimume larĝas 3,3 km. La laguno estas pleniĝinta per silto kaj fariĝis tre malgranda.
La malaltaj koraloj insuloj estas sekaj kaj tre maldense loĝataj. Laŭ la censo de 2012, la tuta populacio nombras 166. La ĉefvilaĝo estas Te One Mahina, kun proksimume 110 loĝantoj.
Malsame ol la ceteraj Tuamotuoj, la enlanda lingvo, pukapukaa, estas markiza.
Historio
Puka-Puka estis la unua insulo de la Tuamotuoj viditaj de la hispana ekspedicio de Ferdinand Magellan je la 21-a de januaro 1521, kaj enmapigita kiel San Pablo ĉar oni malkovris ĝin je la tago de la konvertiĝo de Sankta Paŭlo. Kune kun Flint Insulo (nomita Tiburones) oni nomis ilin Islas Infortunadas (hispane: Nefortunaj Insuloj).
Nederlandaj esploristoj Jacob le Maire kaj Willem Schouten venis al Puka-Puka je la 10-a de aprilo 1616 dum ilia Pacifika vojaĝo. Ili donis al la atolo la nomon "Honden Eylandt" ("Hunda insulo").
Puka-Puka flughaveno inaŭguriĝis en 1979.
Roĝero de Breteuil (2-a grafo de Hereford)
Roĝero de Breteuil (n. antaŭ 1057, m. post 1087) estis la 2-a grafo de Hereford, Anglio. Li iĝis grafo en 1071 post la morto de Vilhelmo FitzOsbern (1-a grafo de Hereford).
Li estis de normanda deveno. Liaj rilatoj kun Vilhelmo la Konkerinto estis iom tiklaj. En 1075, malgraŭ la malpermeso de la reĝo, li edzinigis sian fratinon al Ralph de Gael, grafo de Norfolk. La du grafoj komplotis kaj ribelis, kune kun aliaj nobeloj, kontraŭ Vilhelmo. Inter la ribelantoj estis Waltheof, grafo de Northumbria, kiu forlasis la konspiron kaj malkaŝis la komploton al Lanfranc. Tiu urĝis Roĝeron reomaĝi al Vilhelmo, kaj fine ekskomunikis lin. Kiam Roĝero penis transiri la riveron Severn kun sia armeo, por kuniĝi kun la soldatoj de Ralph de Gael, li estis haltigata de armeo sub Wulfstan (episkopo de Worcester) kaj lojaloj nobeloj.
Sekvis proceso antaŭ la reĝa konsilio. Li estis senigata de siaj bienoj kaj rango, kaj kondamnata al dumviva malliberiĝo. Tamen post la morto de Vilhelmo en 1087 li liberiĝis.
Li havis du filojn, Roĝeron kaj Reginald.
Vauvert (Gard)
Vauvert estas franca situanta en departemento Gard, regiono.
Ĝiaj loĝantoj nomiĝas Vauverdois.
Akvomuelejo
Akvomuelejo estas muelejo kiu konvertas la fluadon de rojo aŭ rivero pere de akvorado al rotacia energio, kiu povas esti utiligata por muelado de greno aŭ por presado de oleo.
Akvomuelejoj povas esti dividitaj laŭ tipo de akvorado en:
9517 Niehaisheng
9517 Niehaisheng estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la elde la Observatorio de Purpura Monto, apud Nankingo (Ĉinio).
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de la ĉina kosmonaŭto (aŭ "tajkonaŭto") Nie Haisheng (ĉine : 聂海胜, Niè Hǎishèng). Li ekflugis kun Fei Junlong en la kosmoŝipo Shenzhou 6 la kaj alteriĝis la. Li ankaŭ flugis sur Shenzhou 10 al la kosmostacio Tiangong 1.
16516 Efremlevitan
16516 Efremlevitan estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la de la rusa astronomino Ljudmila Ivanovna Ĉerniĥ elde la Krimea astrofizika observatorio de Nauĉno, (en tiama Sovetunio, nun en Rusio).
Nomo
Ĝi estis nomita en memoro de Efrem Pavloviĉ Levitan (cirile : Ефрем Павлович Левитан, 1934–2012), vaste konata rusa instruisto, sciencisto, verkisto, ĵurnalisto kaj vic-eldonisto de la revuo Земля и Вселенная (Tero kaj Universo). Dum 55 jaroj, li popularigis astronomion per libroj, artikoloj kaj lekcioj.
Valglaĉero
Valglaĉero estas glaĉero kun relative limigita glacikolektoregiono respektive nutra regiono, kies ofte giganta glaĉerlango sin movas sub la influo de la gravito malsupren tra valo. Kaj la kvanto de la degelakvo kaj la flurapideco de la gaĉero varias dum la sezonoj. Maksimuman flurapidecon valglaĉeroj atingas somere. Kontrasto al valglaĉero estas ebenaĵglaĉero kaj enlanda glacio respektive glaĉerŝildo.
Kvazaŭ prototipo de glaĉero
Kvankam valglaĉeroj reprezentas nur proksimume 1 % de la glaĉerigita areo de la tero, ili estas pro sia impona aspekto por laiko kvazaŭ la prototipo de glaĉero. La proporcio de la valglaĉero estas relative alta en montaroj ekster la polusaj regionoj. Kiam la nutra regiono de valglaĉero estas sufiĉe granda kaj glaciprodukta, tiam la frunto de valglaĉera glaĉerlango povas troviĝi konsiderinde sub la klimata glaĉerlimo.
Tipaj valglaĉeroj
Tipaj valglaĉeroj estas ekzemple en Svislando Granda Aleĉglaĉero, Morteratsch-Glaĉero aŭ Unteraar-Glaĉero. Ankaŭ ekster la polusaj regionoj valglaĉeroj povas havi gigantajn dimensiojn, kiel ekzemple Fedĉenko-Glaĉero kun longeco de 78 km en Pamiro aŭ Kahiltna-Glaĉero sur Mount McKinley en Alasko kun longeco de 77 km aŭ Baltoro-Glaĉero sur Karakorumo kun longeco de proksimume 57 km.
19-a de marto
La 19-a de marto estas la 78-a tago de la jaro (la 79-a en superjaroj) laŭ la gregoria kalendaro. 287 tagoj restas.
Je la 19-a de marto okazis, interalie:
Tagoj de semajno
La 19-a de marto estas (laŭ gregoria kalendaro):
Natria cianoborohidrido
Natria cianoborohidrido, cianoborohidrido de natrio aŭ NaBH3CN estas kemia neorganika kombinaĵo, senkolora salo aŭ blanka amorfa substanco, kies kontakto kun atmosfero devas evitiĝi pro ĝia troa higroskopeco.
Ĝi estas tre solvebla en polaraj solvantoj, specife la protonaj, tiel kiel akvo, alkoholoj, aminoj kaj Kvarhidrofurano (KHF), sed ne solvebla en etero aŭ hidrokarbonidoj. Pro ĝia higroskopeco, ĝi eksplode reakcias kun akvo liberigante kaj bruligante hidrogenon. Natria cianoborato estas neakordigebla kun fortaj acidoj, akvo kaj fortaj oksigagentoj.
Uzoj
Natria cianoborohidrido uzatas kiel selektiva reduktagento en la sintezo de farmaciaĵoj. Ĝia speciala reduktiga propreco rezultas el ĝia rimarkinda rezistemo al hidrolizo. Ĝi estas stabila eĉ sub pH 3 en akvo kaj metanolo, ĝia rapido pri hidrolizo estas malpli ol tiu de NaBH4 per faktoro de 108. Reakciemo kaj stereoselektemo dependas senpere de la naturo kaj acideco de la solvaĵo.
En polaraj neprotonaj solvantoj tiel kiel heksametil-fosfata triamido (HMPT) aŭ DMSO ĝi reduktas alifatajn halogenidojn kaj tolueno-sulfonatojn al la korespondaj hidrokarbonidoj. Malsupere al tiuj kondiĉoj aliaj redukteblaj funkciaj grupoj tiel kiel epoksidoj, ketonoj kaj aldehidoj ne estas tuŝataj. Kombinita kun ZnII, natria cianoborohidrido maloksigenigas kelkajn aldehidojn kaj ketonojn sub tre mildaj kondiĉoj (20 horoj en meditemperaturo en duklorometano).
Liutprando el Kremono
Liutprando el Kremono (itale: Liutprando di Cremona, latine: Liutprandus Cremonensis; naskiĝinta ĉirkaŭ la jaro 922, mortinta en 927) estis itala historiografo kaj romkatolika episkopo.
Serbonnes
Geografio
Serbonnes etendiĝas sur 9.93 km², kaj havis 520 loĝantojn laŭ la lasta oficiala censo, tiel ke la loka loĝdenso estas 52 homoj po kvadrata kilometro. La komunumo situas en Yonne, en la nordokcidenta parto de Burgonjo.
Historio
La departemento Yonne estis oficiale kreita la 4-an de marto 1790 dum la franca revolucio.
Okaze de la municipa baloto de 2008 venkis en la komunumo S-ro Jacques Dautun, kiu do fariĝis la loka urbestro.
Administrado
Serbonnes apartenas al la kantono de Sergines, kies ĉefurbo estas Sergines. Tiu kantono mem estas parto de la arondismento de Sens, unu el la tri arondismentoj de la departemento Yonne.
Liutprando el Kremono
Vivo
La filo el nobela lombarda klano studis ĉe la kortego de reĝo Hugo de Italujo en Pavio kaj ekdeĵoris, post la forpelo de Hugo (945), por ties posteulo Berengaro la 2-a (Italio). La nova suvereno sendis lin en 949 por diplomati al Konstantinoplo. Poste ili malamikiĝis; Liutprando iris al Germanujo kaj sekvis imperiestron Oton la 1-an dum militiro italujena. Li fariĝis episkopo de Kremono. Nova legateco en Konstantinoplo ĉe imperiestro Nikeforo la 2-a (968) havis la ideon peti edzinigon de bizanca princidino por Oto la 2-a. Sed la plano fiaskis. En 970 li estis la lastan fojon menciita.
Verkista agado
Lia verko »Antapodosis« (laŭvorte: "venĝo" - en ĝi li ege kritikis Berengaron kaj ties edzinon Willa) kovras la tempon de inter 886 kaj 949; ĝi verkitis inter 958–962. En ses libroj rakontatas gravaj okazaĵoj en Germanujo, en Bizancio kaj aparte en Italujo - malgraŭ certa neprecizeco la verko estas stile tre viva kaj plena de anekdotoj, citaĵoj el klasikaj verkistoj el la Antikveco, do abunda fonto pri moroj kaj pensmanieroj tiutempaj.
Krome li verkis: »De rebus gestis Ottonis Magni imperatoris« (960–964), en lingvo pli digna kaj objektiva, krome: »De legatione Constantinopolitana« (ĝis la forlaso de la insulo Korfuo, 7.1.969), satiro malica pri la bizanca kortego.
Germana marko
La germana marko estis la valuto de Germanio antaŭ la enkonduko de la eŭropa valuto eŭro. Ĝia kodo laŭ ISO 4217 estas DEM. Centono de la valuto estis la pfenigo (Pfennig), kredeble la sola Esperanto-vorto komenciĝanta per «pf».
La marko cirkulis de la ĝis la. Je la ĝi anstataŭis la markon de GDR; antaŭe ĝi estis la oficiala pagilo de tiama (okcidenta) Federacia Respubliko Germanio kaj de la okcidentaj sektoroj de Berlino. Por distingi ĝin de la GDR-a marko germanoj ofte nomis ĝin «D-Mark». La kutima mallongigo ne estis la ISO-a «DEM», sed la pli konciza «DM».
La oficiala kurzo de la marko al la eŭro estis definitive fiksita al 1 EUR = 1,95583 DEM.
Ekde la enkonduko de la eŭro je la la marko ne ekzistas kiel memstara valuto, sed estas nedecimala subunuo de la eŭro. Moneroj kaj biletoj restis oficia pagilo ĝis la kaj povas elŝangŝiĝi nefinie apud la germana federa banko aŭ ĝiaj lokaj filioj.
La DM estis ankaŭ ofica monunuo en Kosovo kaj Montenegro, kaj en tuta orienteŭropa regiono kiel neoficiala pagilo preferita kontraŭ la usona dolaro. La konvertebla marko de Bosnio-Hercegovino kaj la bulgaria levo estis ligita al la marko per kurso 1:1, kaj nun havas (ŝtate garantite) la saman kurzon rilate al la eŭro.
Stampejoj
La markaj moneroj — kaj nun la germanaj eŭro-moneroj — estas signitaj kun letero laŭ ĝiaj stampejoj:
Eŭropa leporo
La Komuna leporo aŭ Eŭropa leporo (Lepus europaeus) estas specio de mamulo de la ordo de lagomorfoj de la familio de Leporedoj kiu troviĝas inter la plej tradicia ĉasceloj. De deveno de stepoj, ĝi abundas ĉefe en malfermaj agrikulturaj zonoj, kaj en ebenaĵoj kaj en altebenaĵoj kaj, escepte, ankaŭ en arbaroj de ia etendo aŭ eĉ en montoj.
Ekzistas en tuta Eŭropo escepte en la nordo de Skandinavio, de granda parto de Iberio kaj de kelkaj insuloj de la Mediteraneo. Tiu palearktisa leporo troviĝas ankaŭ en la nordo de Afriko kaj en la okcidenta parto de Azio. Ĝi estis enmetita en Nordameriko kaj en Sudameriko, en Siberio, en Aŭstralio kaj en Novzelando. Lastatempe ĝi disvastiĝas ĉefe en la teritorioj de la landoj de eks-Sovetunio.
Diference de la kuniklo, la leporo kaŝiĝas en neprofundaj tunelnestoj, ĉar ĝi havas kamuflan koloron, inter malhelflava, grizeca kaj helbruna kun miksitaj nuancoj kio utilas por kaŝi sin ĉe seka herbaro. For de la reprodukta sezono, ĝi vivas solecaj. La reproduktado daŭras de januaro ĝis oktobro, kaj la idoj naskiĝas vidkapablaj kaj havantaj hararon.
Gölbaşı (Ankara)
Gölbaşı estas urbo kaj distrikto en provinco Ankara en Turkio.
Libera federacia respubliko Bovina monto
Libera federacia respubliko Bovina monto (ĉeĥe: Svobodná spolková republika Kraví hora) estas recesista mikroŝtato fondita en municipo Bořetice en distrikto Břeclav.
Historio
Fondinto de la respubliko asertas, ke la unuajn ideojn pri fondo de la ŝtato li havis jam en la 1980-aj jaroj, sed nur en la jaro 2000 okazis ilia efektivigo. La 12-a de novembro 2000 estis samtempe kun baloto en Senaton kaj regionajn reprezentejojn ankaŭ elektitaj reprezentantoj de la ŝtato. Samtempe ankaŭ okazis proklamo de la respubliko. Samtempe estis ankaŭ eldonitaj pasportoj, poŝtmarkoj kaj diversaj propagaj afiŝoj.
Aranĝo
La federacia respubliko konsistas el tri partoj – Eksterlando (malantaŭ limo de la katastra teritorio Bořetice), Aluminioj kaj Bovina monto. Tiu estas el ili la plej granda. Kontraŭ tio la konstitucio de la respubliko notas kiel partoj de la federacia respubliko Aluminioj, Supra kaj Malsupra freid kaj Eksterlando.