cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Søren Kierkegaard
Nomo
Lia nomo en dana skribiĝas Søren, tio estas 'Severino'. La familinomo signifas laŭlitere 'ĝardeno de la preĝejo' (Kierke, 'Preĝejo'; Gaard, 'ĝardeno'), sed ankaŭ 'tombejo', ĉar tiutempe la korto de preĝejoj utilis tiele.
Unuaj jaroj (1813–1841)
Søren Kierkegaard naskiĝis en riĉa familio de Kopenhago. Lia patro, Michael Pedersen Kierkegaard, estis tre religia homo. Li estis konvinkita, ke li ricevas la koleron de Dio, kaj pro tio neniu el liaj filoj vivos trans la aĝo de Kristo, 33 jaroj. Li pensis, ke liaj pekoj, kiel maldecdiri la nomon de Dio en sia junaĝo aŭ eble gravedigi la patrinon de Kierkegaard ekster geedziĝo, estis punmeritaj. Kvankam multaj el liaj sep filoj vere mortis junaj, lia antaŭdiro rezultis erara kiam du el ili superis tiun aĝon. Sur tiu frua enkonduko al la koncepto de peko kaj en la rilato inter patro kaj filo enradikiĝis la fundamentoj de granda parto de la verkaro de Kierkegaard (ĉefe de Timo kaj tremo). La patrino de Kierkegaard, Anne Sørensdatter Lund Kierkegaard, ne estis menciata rekte en liaj libroj, kvankam ankaŭ ŝi influis super liaj malfruaj verkoj. Spite la religia melanĥolio kiun foje suferis la patro, Kierkegaard kaj li estis tre ligitaj. Kierkegaard lernis esplori la regnon de sia imago pere de serio da ekzercoj kaj ludoj kiujn ambaŭ praktikis kune.
La patro de Kierkegaard mortiĝis la 9-a de aŭgusto de 1838, je aĝo de 82 jaroj. Antaŭ sia forpaso, li petis al Søren, ke li pastriĝu. La religia vivo de lia patro estis ege influinta super Søren kaj li sentis sin deviga plenumi lian deziron. Du tagojn poste, la 11-a de aŭgusto, Kierkegaard skribis: «''Mia patro mortiĝis merkrede. Mi ege deziris, ke li vivu kelkajn jarojn pliajn kaj mi vidas lian morton kiel la lastan memoferon kiun li faris pro mi; ...li mortiĝis por mi cele ke, se eble, mi povu iĝi ankoraŭ io. De ĉio kion mi heredis el li, lia memoro, lia transfigura portreto... estas plej prezata de mi, kaj mi atentos konservi lian memoron kaŝitan save el la mondo''».
Kierkegaard ĉeestis la Lernejon de Civitana Virto, elstare en latina kaj historio. Li plustudis teologion en la Universitato de Kopenhago, sed tie li inkliniĝis plie al filozofio kaj literaturo. En la universitato, Kierkegaard verkis sian prelegon, Pri la koncepto de ironio en konstanta referenco al Sokrato, kiu estis konsiderata de la fakuloj de la universitato kiel elstara verko kaj bone pensita, kvankam li ekscesis iomete je literatura por esti filozofa tezo. Kierkegaard ricevis la titolon la 20-a de oktobro de 1841 per Magistri Artium, kiu estis la plej alta konsidero. Per la familia heredo, Kierkegaard povis financi sian edukon, elspezojn kaj kelkajn publikaĵojn de siaj unuaj verkoj.
Regine Olsen (1837–1841)
Alia grava aspekto de la vivo de Kierkegaard (ĝenerale konsiderita kiel tiu de plej granda influo super li) estis la rompo de lia fianĉigo kun Regine Olsen (1822—1904). Kierkegaard ekkonis na Regine la 8-a de majo de 1837 kaj tuje allogiĝis je ŝi, same ŝi je li. En siaj Taglibroj Kierkegaard verkis pri sia amo por Regine:
Ci, suverenino de mia koro, gardita kiel trezoro en la plej profundo de mia brusto, en la kompleto de mia penso, tie... nekonita diaĵo! Ho, mi povas vere kredi la rakontojn de poeto, sed kiam oni vidas unuafoje la objekton de onia amo, oni imagas kion vidis longe, ke ĉiu amo kiel ĉiu kono estas rememoro, ke ankaŭ amo havas siajn antaŭdirojn en la individuo. ... Mi kredas, ke mi devus posedi la belon de ĉiuj belulinoj por povi desegni belon egalan al tiu via; ke mi devus navigi ĉirkaŭ la tuta mondo por povi trovi la lokon kiu mankas al mi kaj al kiu indikas la plej profunda mistero de mia kompleta estaĵo, kaj tujtuje vi estas tiom proksima je mi, plenigante mian spiriton tiom pove ke mi glorias kaj sentas, ke estas bone esti ĉi tie.
Antal Gyurits
GYURITS Antal (djuriĉ) estis hungara sciencdiskoniganta kaj pedagogia verkisto, tradukisto, instruisto, stenografisto naskita en Szombathely la 23-an de majo 1819 kaj mortinta en Satmaro la 1-an de majo 1892.
Biografio
Antal Gyurits studis juron de 1834 en la universitato de Pest (urbo), li havigis kvalifikon de advokato en 1848 de instruisto en 1850. De 1859 ĝis 1890 li estis gimnazia instruisto en Satmaro. Li tradukis el helena kaj latina lingvoj, verkis lernolibrojn. Li priokupiĝis ankaŭ natursciencojn kaj belestristikon. Li redaktis la verkon Magyar helyesírás szabályai (Pest, 1855). Lin interesis ankaŭ la stenografio. Dum la landkunveno de Pozsony en 1843 li jam stenografis, de 1847 ĝis la fino de la landkunsido de 1849 li laboris kiel oficiala stenografisto. En informilo titolita A gyorsírásról elméleti és gyakorlati tekintetben (Pozsony, 1844) li prezentis la staton de la stenografio en Hungario.
Søren Kierkegaard
Regine Olsen (1837–1841)
Poste la geedzoj Schlegel translokiĝis transmaren, kaj je la reveno de Regine, Kierkegaard jam estis mortinta. Regine Schlegel vivis ĝis 1904 kaj ŝi estis entombigita proksime de Kierkegaard en la tombejo Assitens.
Unuaj verkoj (1841–1846)
Kvankam Kierkegaard verkis dum sia junaĝo kaj universitata epoko kelkajn artikolojn pri politiko, virinoj kaj distro, multaj fakuloj konsideras, ke la unua elstara verko de la aŭtoro estas ĉu lia universitata tezo, Pri la koncepto de ironio en konstanta referenco al Sokrato, prezentita en 1841, ĉu lia majstroverko, Ĉu tio ĉu alia, publikita en 1843. Ĉiukaze, ambaŭ kritikis gravajn figurojn de la okcidenta filozofa penso (na Sokrato kaj na Hegel, respektive), montris la unikan verkostilon de Kierkegaard kaj montris maturecon rilate la verkojn de lia junaĝo. Ĉu tio ĉu alia  estis verkita ĉefe dum la estado de Kierkegaard en Berlino kaj finita en 1842.
Samjare de la publiko de Ĉu tio ĉu alia, Kierkegaard malkovris, ke Regine fianĉiĝis kun Johan Frederik Schlegel. Tio kortuŝis profunde lin kaj liajn postajn verkojn. Unuflanke el Timo kaj tremo, publikita fine de 1843, oni povas dedukti, ke 'Kierkegaard esperas, ke per dia agado Regine revenu al li'. Ripeto, publikita la saman tagon de Timo kaj tremo pritraktas pri juna ĉevaliro kiu forlasas sian amatinon. Kelkaj tiamaj verkoj enhavas similajn nuancojn pri la rilato Kierkegaard-Olsen.
Aliaj tiamaj gravaj verkoj fokusigas la kritikon de Georg Wilhelm Friedrich Hegel kaj kunformas bazon por la ekzistada psikologio. Filozoferoj, La koncepto de anksieco kaj Etapoj de la vojo de la vivo pritraktas la pensojn kaj sentojn kiujn individuo povas fronti en la vivo. Eble la plej kuraĝa atako al hegelismo estas en Nescienca konkluda aldonaĵo al la "Filozoferoj" kie oni pridiskutas la gravon de la individua subjektiveco kiel vero kaj oni respondas al la hegela aserto, ke "Ĉio racia estas reala kaj ĉio reala estas racia".
La plejparto de verkoj de tiu periodo estis filozofaj kaj verkiĝis sub pseŭdonimoj kaj malrekte, reprezentantaj diversajn vidpunktojn kaj vivmanierojn. Ĉiukaze, Kierkegaard publikigis ankaŭ teologiajn sermonojn verkitajn sub sia propra nomo. Kierkegaard verkis tiujn sermonojn por klarigi filozofiajn aspektojn de la verkoj verkitaj sub pseŭdonimoj, por diskuti teologiajn aspektojn de tiuj kaj por klerigi la leganton.
La afero de La korsaro (1845–1846)
La 22-a de decembro de 1845, Peder Ludvig Møller publikigis artikolon kritikante Etapoj de la vivvojo. La artikolo resumis negative Etapoj, sed montris malmulte da kompreno de la verko. Møller ankaŭ kontribuis en La korsaro (Corsaren), dana gazeto kiu primokis riĉulojn aŭ gravulojn. Kierkegaard respondis cele defendi sian verkon, primoki na Møller kaj malestimi la revuon, kolerigante la eldoniston, Meïr Aaron Goldschmidt.
La nuraj du artikoloj kiujn Kierkegaard verkis responde na Møller estis Agado de vaganta estetikisto kaj La dialektika rezulto de afero de literatura politiko. En la unua li fokusiĝis je insulto al Møller kaj respondo al ties kritiko. La dua estis atako al La korsaro kie Kierkegaard petis malferme esti satirita.
Pri publikaĵo kiel La korsaro, kiu ĝis nun estis legata de multaj kaj ĉiutipaj personoj kaj la rezulto kiun ĝuis, esence, esti ignorata, malestimata kaj neniam respondita, uniko kiu restus por esprimi ties literaturan kaj moralan kvaliton — respegulata en la investo kiun tiu publikaĵo per malgrandega kapablo kaj ekstrema klopodo serĉis fari — estus ke iu malmortigita kaj laŭdita de tiu publikaĵo petus esti insultita de tiu... Ĉu mi povus esti insultita? — la persona domaĝo esti malmortigita de La korsaro estus simple troe.
Laŭlonge de la venontaj monatoj, La korsaro akceptis la oferon de Kierkegaard «esti insultata» kaj realigis serion de atakoj per kiuj ili primokis liajn aspekton, voĉon kaj kutimojn. Dum monatoj li suferis pro persekutado surstrate. En artikoleto de 1846, Kierkegaard longe kaj detale eksplikas sian atakon kontraŭ Møller kaj La korsaro, kaj rakontas ankaŭ ke tiu atako igis lin abandoni sian aktivecon kiel verkisto.
La tagoj de mia aŭtoreco forpasis, laŭdata estu Dio. Oni permesis la eblon konkludi ilin al mi mem, pro esti kompreninta kiam taŭgus finigi ilin, kaj tuj post la publikigon de Ĉu tio ĉu alia, kion mi dankas al Dio. Tio, fojon plian, ne estas kiel homoj vidus ĝin, kvankam per paro da vortoj mi povus pruvi ĝin. Mi konas mian verkon sufiĉe kaj mi vidas ĝin ordigita. Sed tio doloris al mi; mi sentas la impreson, ke mi devus esti pardonpetinta pro tio; sed oni lasu ĝin. Se mi nur povus sukcesi esti pastro. Ĉiukaze, granda parto de mia nuna vivo povas kontentigi min: mi spiros pli libere nun, per permeso de iu eventuala literatura verko dum mia libera tempo.
Dua periodo (1846–1853)
Aliaj verkoj fokusiĝis sur la surfaceco de «la amaso» kiu limigas kaj subpremas la individuon. La libro pri Adler pritraktas la deklaron de la pastro Adolf Peter Adler esti havinta sakran rivelon kaj esti kondamnita al ostracismo kiel konsekvenco de tio.
Kiel parto de sia analizo de la publiko, Kierkegaard pritraktis la decadencon de la kristana eklezio, ĉefe la Eklezio de la Dana Popolo. Kierkegaard opiniis, ke la kristanismo «perdis la vojon» de la kristana fido. La kristanismo en tiu periodo ne atentis, misatentis aŭ «falsa laŭdis» la originan kristanan doktrinon. Kierkegaard sentis sian tiumomentan devon informi aliulojn pri la ombroj de la nomita «kristana vivo». Li verkis diversajn kritikojn al tiutempa kristanismo kiel la Kristanaj sermonoj, La verkoj de amo kaj Edifaj sermonoj.
La mortiga malsano estas unu el la plej konataj verkoj de tiu epoko de Kierkegaard, kaj kvankam kelkaj filozofoj kaj psikologoj ateaj tiutempaj malatentis kion Kierkegaard sugestis kiel fido, lia analizo de la naturo de la Ekzistada angoro estas unu el la plej gravaj kontribuoj tiutemaj kaj influis postajn filozofajn konceptojn, kiel la ekzistada kulpo de Heidegger kaj la malbona fido de Sartre.
Ĉirkaŭ 1848 Kierkegaard ekatakis literature la Eklezion de la Dana Popolo per libroj kiel Praktiko de la kristanismo, Por la memesploro kaj Juĝu vi mem!, kie klopodas esprimi la veran naturon de la kristanismo, kun Jesuo kiel modelo.
Atako kontraŭ kristanaro (1854–1855)
La lastaj jaroj de Kierkegaard karakteriĝis pro akra kaj konstanta atako kontraŭ la Eklezio de la Dana Popolo per artikoloj publikitaj en La patrio (Fædrelandet) kaj serio de broŝuroj publikitaj de li mem kaj titolita La momento (Øjeblikket). Kierkegaard decidis agadi dekomence post prelego de Profesoro Hans Lassen Martensen, kie tiu nomis ties ĵus forpasintan antaŭanton Episkopon Jakob P. Mynster «atestanto de la vero, unu el la aŭtentaj atestantoj de la vero». Kierkegaard estimis na Mynster, sed konsideris, ke ties koncepto de kristanismo estis hominteresa, pli ol diinteresa, kaj por li neniamaniere estis la vivo de Mynster komparebla al tiu de «atestanto de la vero».
Antaŭ la publikigon de la deka ĉapitro de La momento, Kierkegaard svenis surstrate kaj estis enhospitaligita. Tie li estis unu monaton, kaj dume li malakceptis ricevi la asiston de pastro, kiun Kierkegaard konsideris simplan funkciulon kaj ne serviston de Dio. Li diris al Emil Boesen, amiko de la infanaĝo, kiu estis pastro kaj registris la konversaciojn kun Kierkegaard, ke sia vivo estis granda kaj nekonata sufero, kaj ke kio ŝajnis al aliuloj vanto ne estis vere tio.
Kierkegaard mortiĝis en la hospitalo Frederiks post tiu monato. Li estis enterigita en la tombejo Assintens en la zono de Nørrebro de Kopenhago. En la funebro de Kierkegaard lia nevo Henrik Lund protestis pro la fakto, ke lia onklo estas enterigita de la oficiala eklezio, se li klarigis dumvive, ke li volas malproksimiĝi el ĝi. Lund poste estis monpunita pro tio.
Pensaro
Kierkegaard estis nomita filozofo, teologo, patro de la ekzistadismo, literatura kritikisto, humoristo, psikologo kaj poeto. Du el liaj plej konataj ideoj estas «subjektiveco» kaj la salto de fido, kio estas lia koncepto de kiel la individuo fidas je Dio aŭ kiel persono agas je amo. Tio ne estas racia decido, ĉar estas transracia favore de io pli eksterordinara: la fido. Krome li konsideris, ke fidi estis samtempe dubi. Ekzemple por fidi je Dio, oni devus ankaŭ dubi pri ties ekzisto; la dubo estas la racia parto de la pensaro de la persono, sen tiu la fido ne havus realan substancon. La dubo estas esenca elemento de la fido, fundamento. Alimaniere dirite, kredi aŭ fidi je la ekzisto de Dio sen esti iam dubinta pri tio, ne estus fido kiu meritus la penon. Ekzemple oni ne bezonas fidon por kredi ja al ekzisto de krajono aŭ tablo, ĉar oni povas vidi ilin.
Kierkegaard elstarigis ankaŭ la gravon de la egoo, kiel de la rilato inter la egoo kaj la mondo, fundamente sur la pripenso kaj la internenrigardo de la egoo. Li asertis en Nescienca konkluda aldonaĵo al la "Filozoferoj" ke "subjektiveco estas vero" kaj "vero estas subjektiveco". Tio rilatas al la distingo inter kio estas objektive certa kaj la subjektiva rilato de individuo (kiel indiferento aŭ engaĝiĝo) kun tiu vero. La homaro kiu iamaniere kredas la samajn aferojn povas sperti tre diference tiujn kredojn. Du individuoj povas kredi, ke estas multe da malriĉaj homoj kiuj bezonas helpon, sed eble tiu kono igas nur unu el ili helpi tiujn.
Ĉiukaze, Kierkegaard pridiskutas ĉefe la subjektivecon rilate la religiajn aferojn. Kiel menciite, li asertas, ke dubo estas elemento de fido kaj ke ne eblas atingi objektivan certigon pri religiaj doktrinoj kiel la ekzisto de Dio aŭ la vivo de Kristo. Oni povas esperi nur la konkludon ke probable la religiaj doktrinoj estas certaj, sed se persono kredus tiujn doktrinojn nur je tiu grado ke probable ili estas certaj, tiu absolute ne estus vere religia. La fido konsistas je la subjektiva rilato de totala kompromito kun tiaj doktrinoj.
La tri ekzistadismaj rondoj
Ĉe la bazo de lia pensado estas la supozo, ke homo havas la kapablon elekti sian vivmanieron. Kierkegaard kalkulas tri manierojn, aŭ laŭ sia diro - la tri "ekzistadismaj rondoj" - la estetikan rondon, la etikan rondon kaj la religian rondon. La sinteno de Kierkegaard al la tradicio de okcidenta filozofio, kaj precipe al la tiel nomata "nova", estas ambivalenca. Unuflanke lia instruado estas rekta daŭrigo de ĝi, adoptante filozofiajn temojn, bazajn konceptojn kaj pensmanierojn. Aliflanke lia penso multmaniere estas ribelo en la historio de okcidenta penso. La plej evidenta esprimo de ĉi tiu ribelo estas en la sinteno de Kierkegaard al la tiutempa influa kaj grava filozofo Friedrich Hegel.
Kierkegaard adoptas de Hegel la dialektikan pensmanieron tamen ne kiel metafizikan principon aŭ kiel metodon por klarigi mondajn fenomenojn kaj spiritajn tendencojn, sed kiel rimedon por kompreni sian subjektivan ekziston. La plej granda parto de lia kritiko pri Hegel rondiris ĉirkaŭ la nepersona kaj konjekta dimensio de la penso de Hegel, kiu celas esprimi la "absolutan spiriton", dum la konkreta pensulo mem, Hegel ĉi-kaze, ne havas piedtenejon en ĝi. Tio estas, Kierkegaard klopodis krei filozofion de "lumturo" super "filozofio de la ebura turo", tio estas transdoni la plej grandan parton de la okupo al subjektiveco.
La estetika rondo
La rondo de estetika ekzisto karakteriziĝas per vivo, en kiu la emfazo estas tuja ellasado kaj provizo de homaj bezonoj, ĉiakondiĉe kaj ĉiakoste. Niaj elektoj en la vivo tiamaniere devas esti determinitaj per konsideroj de plezuro, kontento, intereso kaj feliĉo, kaj ne per moralaj konsideroj, kiel lojaleco, respondeco, devo aŭ moralo.
En la verko Ĉu tio ĉu alia, Kierkegaard prezentas iujn el la avantaĝoj de ĉi tiu speco de vivo kaj ankaŭ la probleman naturon de ili. Unuflanke, Kierkegaard klarigas, ĉi tiu vivo estas saturita de ekscito kaj granda energio. Aliflanke, la plezuro en ĉiu fizika sperto estas portempa kaj post tio estas sento de sateco kaj malkontento. Por reakiri la saman plezuron, necesas "kontinue levi la sojlon" ĉiufoje, kaj pliigi la dozon de fizikaj spertoj. Kierkegaard rimarkas, ke en ĉi tiu vivo estas elstara elemento de frustriĝo, rezulte de tio, ke ĉiuj fizikaj plezuroj estas pasemaj. La bezono de tuja kaj permanenta kontento kondukas al enuo, rezultanta de ripeto de stimuloj kaj provoj realigi alian kontenton. La "estetika homo" ankaŭ estas en konstanta danĝero de provoj de memkonscio, kiuj kondukos lin al sento de sentaŭgeco kaj de esti sencela en lia vivo, kaj tiel li devas trovi manieron signife postuli siajn plezurojn, por atingi mensan kontenton, kaj ne nur fizikan. En sia priskribo de Don Juan, kiu reprezentas la "estetikan homon", Kierkegaard prezentas la rektan rezulton de ĉi tiu vivmaniero - deprimo kaj malespero.
Anstataŭe, Kierkegaard enkondukas la esprimon "salto de fido", kiu priskribas la provon de la "estetika persono" redoni signifon al sia vivo. Pro la frustriĝo kaj malespero, kiuj rezultas de la estetika ciklo de vivo, la homo sin turnas al alia vivmaniero.
La etika rondo
La rondo de etika ekzisto karakteriziĝas per ekzameno de persona konduto laŭ raciaj kaj ĝeneralaj principoj. En ĉi tiu vivmaniero la gvidlinio ne estas persona plezuro sed morala devo. Ĉi tiu koncepto, en kiu Kierkegaard karakterizas la etikan personon, estas prenita rekte de Kantiana etiko, kaj la juĝo pri la koncepto pri devo estas elkreskaĵo de la teorio de Kant. La etika persono devas plenumi sian devon laŭ la kategoria imperativo - li devas agi kvazaŭ la praktika regulo de liaj agoj estus natura leĝo. Kierkegaard, male al Kant, ne interesiĝas pri la demando, kial ĉi tiu ordo validas, sed temas nur pri ĝia priskribo.
La religia rondo
En la religia vivociklo la koncepto de devo estas konservita, sed direktita en alia direkto. La subjekto, kiu jam plenumis la kriteriojn de universala racia moralo, malkovras, ke tio ne sufiĉas. Por maturiĝi li devas rompi preter la etika al la absoluta, la Universala. Li devas stari sola antaŭ la absoluto, trakti la aflikton kaj decidi, kiu li estos. La ciklo de fido estas karakterizita per silento, ĉar homo ne povas konsulti kun aliaj pri la plej gravaj decidoj en sia vivo, cetere tiuj decidoj ofte povas vundi la plej proksimajn homojn. Kvankam Kierkegaard estas teologo, lia pensado ne limiĝas al religiuloj. Krom silento kaj aflikto, la rondo de fido ankaŭ estas karakterizita per senfina rezigno, etika prokrasto, kredo je la absurdo, kaj la paradokso de fido, al kiu estas dediĉita la libro de Kierkegaard, "Timo kaj tremo". En ĉi tiu libro, Kierkegaard ilustras la staton de fido per la ekzemplo de Abraham en la tempo de la ordono de la ofero de Isaako. Unuflanke Abraham devas oferi sian filon, kaj kiel la "Kavaliro de Kredo" (kiel lin nomas Kierkegaard) li devas plenumi la ordonojn de Dio. Aliflanke, Abraham ne kapablas klarigi al sia edzino Sara kaj sia ĉefdomano Eliezer la ordonon, kiun li ricevis, kaj kial li sekvas ĝin. Ĉiu provo ekscii kun aliaj, ĉu la ago, kiun li estis plenumonta, estis inda, ĵetus Abrahamon reen en la etikan stadion. En ĉi tiu ekzemplo, Kierkegaard pruvas, ke la cirklo de fido postulas la retiriĝon de etiko, aŭ la retiriĝon de moralo. Ĉar Abraham havas privatan rilaton kun Dio, li ne povas konsulti aliajn, kiuj ne havas similan rilaton al Dio. En multaj pli da ekzemploj en ĉi tiu libro, Kierkegaard pruvas, ke la dilemo alfrontata de la ĉefrolulo aŭ heroino, paroli aŭ silenti, montras la rondon, en kiu li aŭ ŝi estas nuntempe. Alia karakterizaĵo de la rondo de fido estas la kredo je absurdo - laŭ Kierkegaard, Abraham estas la kavaliro de fido, ĉar li rezignis la aferon plej altvaloran por li pro kredo, ke Isaak ekzistus en lia mano. Tial li ne miras kaj ne embarasiĝas kiam la dekreto estis nuligita. Abraham kredis je la absurdo. Kierkegaard mem malobservis geedzecan promeson al sia amanto Reĝino kaj kiam li volis reveni al ŝi, ŝi jam estis edziĝinta al alia. La kredo, ke li tamen atingos ĝin, estas kredo pri la absurdo. La kredo de Maria, la patrino de Jesuo, ke la frukto de ŝia utero estas Dio, estas kredo al la absurdo.
Stilo de verkado
En siaj verkoj Kierkegaard havas tre malsaman aliron al la skribmetodo de la filozofoj, kiuj lin antaŭis. Kierkegaard ofte preferas prezenti eblan pozicion kaj ĝiajn implicojn anstataŭ pravigi ĝin surbaze de logikaj argumentoj. Lia skribmetodo defias la pozicion de Hegel, ke ĉiu konflikto inter malsamaj konceptoj povas esti dialektike efektivigita kaj sintezita laŭ pli granda mezuro. Kierkegaard argumentas, ke la Hegel konfuzas la mondon de konceptoj, universale ekzamenindan, kun la homa kondiĉo, kiu estas unika al ĉiu homo kaj malfermita al liaj decidoj, laŭ lia volo. La rolo de la filozofo, laŭ Kierkegaard, ne estas instrui kiel agi, sed klarigi kiajn elektojn ni ja havas kaj kiajn estas la malsamaj signifoj de ĉiu ebleco. Unu el la aferoj, kiuj karakterizas Kierkegaard pro ĉi tiu pozicio, estas la uzo de paroloj de malsamaj figuroj kaj sub malsamaj plumnomoj, kun ĉiu figuro reprezentanta malsaman pozicion, kiu similas al la dialogoj aperantaj en la greka filozofio.
Malrekta komunikado kaj aŭtoreco sub pseŭdonimo
La duono de la verkaro de Kierkegaard estis verkita uzante diversajn pseŭdonimojn kiujn li mem kreis por reprezenti diferencajn pensmanierojn. Tio formis parton de la malrekta komunikado de Kierkegaard. Ekzemple ĉe La vidpunkto de mia verko kiel aŭtoro, Kierkegaard verkis tiele por eviti, ke lia verko estus pritraktata kiel filozofa sistemo kun sistema strukturo. En Vidpunkto..., Kierkegaard verkis: "En la verkoj verkitaj sub pseŭdonimo ne estas eĉ unu vorto vere mia. La unika opinio kiun mi havas pri tiuj verkoj estas tiu kiun mi povas formi kiel tria persono; eĉ ne unu kono pri ties signifo, krom kiel leganto; eĉ ne unu privata rilato kun ili."
Kierkegaard uzis la malrektan komunikadon por malfaciligi scii ĉu li vere defendis la vidpunktojn prezentitajn en lia verkaro. Li esperis, ke la legantoj simple legu la verkojn tiajn kiaj ili estas, sen atribui al ili iun aspekton de lia vivo. Kierkegaard ankaŭ ne volis, ke liaj legantoj pritraktu liajn verkojn kiel aŭtoritata sistemo, sed ke ili klopodu interpreti tiujn ili mem.
Takahiro Ogihara
Takahiro Ogihara (japane 扇原 貴宏, n. ) estas japana futbalisto. Li en 2013 membris en la japana nacia teamo de futbalo.
Domnonia
Domnonia estis antikva kelta regno en la nuna Bretonujo.
Domnonia estis ankaŭ foje uzata por indiki la samepokan regnon Dumnonia en suda Anglujo.
Etimologio
La nomo Domnonia devenas de la dumnonioj (latine: dumnonii, kiuj loĝis en la sudokcidenta parto de Anglujo, antaŭ kaj dum la romia periodo. La nunaj regionoj nomiĝas Devon kaj Kornvalo.
Rilatoj inter Domnonia kaj Dumnonia
Eĉ elmigrantoj el Kimrujo kaj Irlando, kiuj deziris establiĝi en Armoriko, trairis Dumnonian laŭ la vojo de la sanktuloj, pri kiu oni parolas en la vojaĝo de sankta Samsono.
Antaŭ Henriko la 8-a, la abatejo Notre Dame de Beaufort en Bretonujo posedis paroĥojn en la bretona Goelo kaj la brita Devon.
Limoj de la regiono
Laŭ Joël Cornette ŝajnas, ke Bretonujo estis dividita en tri regionoj ekde la duono de la 6-a jarcento: Domnonia, Bro-Gerne kaj Bro-Wened. Domnonia enhavis la tri episkopujojn de Bro-Gerne: Bro-Sant-Brieg, Bro-Sant-Malo, Bro-Zol. Post 530, ĝi inkludis ankaŭ la episkopujon Bro-Leon
(36425) 2000 PM5
(36425) 2000 PM5 estas troja asteroido de Jupitero, kiuj orbitas proksime de la punkto de Lagrange L5 de la sistemo Suno-Jupitero. do en la tiel nomata « Troja Tendaro ».
Domnonia
Regantoj
Laŭ la hagiografoj kaj historiistoj Rigualo estis la unua princo de Domnonia ĉirkaŭ la jaro 500. Li estis Dux Brittonum, regante du regionojn laŭlonge de la du bordoj de la Maniko.
(36425) 2000 PM5
Malkovro
Ĝi estis malkovrita la de la italdevena usona astronomo Paul G. Comba elde la observatorio de Prescott (Arizono, Usono).
Heinrich Kramer
Heinrich KRAMER (nask. ĉ. 1430; mortis ĉ. 1505) estis germana dominikano kaj la aŭtoro, kune kun kelkparte alia dominikano Johann Splenger, de Malleus maleficarum. Kramer preferis latinigi sian nomon en Henricus Institor, havis aventuran vivon krom stranga personeco. Post studoj pri filozofio kaj teologio li en 1473 estis nomumita de siaj superuloj inkvizitoro por la suda Germanio, tasko poste konfirmita de la papo Siksto la 4-a (1471-1484). Estis ambigua persono, kiu ofte konfliktis kun la leĝo.
En 1473 oni lin enkarcerigis pro lia fizika oponado kontraŭ la imperiestro Frederiko la 3-a; en 1475, dum okaza loĝado en Romo, du liaj konfratuloj lin akuzis pri ŝtelo, sed li ili kontraŭakuzis pri malfamigo; en 1482 estis akuzita en Aŭgusta pro nerajta alproprigo pri porindulgenca mono: li evitis areston kaj fuĝis al Bohemio, kie sukcesis elektiĝi superulo de la dominikana frataro de Sélestat. Motivinte per bezono de mono por batali herezojn, inter kiuj “certaj virinoj kiuj neis la kredon”, insiste petis kaj sukcesis, por havigi al si la monon necesan al sia plano kontraŭ la sorĉistinoj, ke la papo koncedu indulgencon por ĉiuj pagantaj vizitantoj de lia monaĥejo: postulo kiu montras lian ekintereson pri sorĉistinoj. Siksto la 4-a lin subtenis en la lukto kontraŭ la herezoj, sed la profito el la indulgencoj estis mizera kaj sekve Kramer plendis enŝtelante, ke la virinoj neantaj la katolikan kredon malmulte interesas Romon!
Kaj ekis lia sorĉistinpersekuto. En 1484 li sciis ke la estraro de la urbo Ravensburgo estis akuzinta du virinojn pri sorĉado. Li tuj alkuris al la loko, najbare de la Konstanca lago, prezentis la papan dokumenton de sia tasko al la funkcio de Inkvizitoro, ricevis permeson enketi demandante rekte la virinojn, deklaris ke ili estas vere hereze impregbitaj kaj ilin transdonis al la sekulara povo por la ekzekuto brulŝtipara. Sed kiam li pretendis etendi sian sanspecan kontrolon en najbaraj urboj, spertis oponon de sacerdotoj kaj episkopoj: pro tio li helppetis de la nova papo Inocento la 8-a (1484-1492), kiu, ĉe la komenco de sia papado emis kontentigi ĉiujn, konvinkiĝis verke de Kramer ke en la suda Germanio svarmis danĝera “sorĉistina sekto”.
Kaj tiel rajtiĝis brulŝtiparo por sorĉistinoj ĉar tiu papo per buleo “Summis desirantes efektibus” (Dezirante kun supera ardo) koncedis al Kramer trakti sorĉistaron kaj magiistaron kiel herezulojn: Kramer, do, povis persekuti per ekleziaj punoj kaj ekskomuniko, sed devigite ilin transdoni al la sekulara tribunalo, kiu de ĉiam brulstiparumas siainiciate herezulojn. Kramer agadis diversloke, interalie en Tirolo, kie tamen episkopoj malhelpis la efektiviĝon de liaj sentencoj kaj devigis lin forturni sian akrecon; kaj tiam li ekverkis libron kiu fakte eniris en la deponejo de la monda literaturo kiel la verko plej stranga, malsana, perversa kaj malpura neniam skribita, superita nur post kvarcent jarojn de Mein Kampf, tio estas Malleus maleficarum (La martelo kontraŭ la sorĉistinoj). Li ĝin siaelspeze presigis ĉe presejo de Spira. Por plej estimigi la verkon li kvazaŭpreface antaŭmetis la ĵusan papan buleon kvazaŭ por pensigi ke la papo aprobis lian pensadon, nome ke eĉ la papo kredis ke la sorĉistoj vere fizike kaj korpe damaĝas; kaj aldonis ok opiniojn de teologoj laŭ kiuj vere ekzistus damaĝantaj sorĉistaĵoj. (Parenteze diratu ke estis la unua fojo en kiu iu papo, kiel per la supra buleo, montris opinion pri ekzisto de vera damaĝanta sorĉistino).
La sukcesoj de la libro ne koincidas kun la sukcesoj de la inkvizitoro: fakte li estis multeloke refuzita de la ekleziaj kaj civilaj aŭtoritatoj: Tirolo, Norimbergo, Bohemio kaj Moravio estas etapoj kie lia juĝaro momente venkis sed kie poste la juĝisto devis malhisis sian standardon. Historiisto pri la fenomeno, en elstara eseo Die Papste und die Hexen (La papoj kaj la sorĉistinoj) asertas ke en Germanio kun Kramer praktike malaperis la inkvizicio, nome la kondamnoj bedaŭrinde daŭris ja jes, sed preskaŭ ekskluzive sentence de ŝtataj tribunaloj.
En la eklezio, Kramer restis preskaŭ solitara, stranga ulo, kiu nun sukcesis elkapti, kvankam en momenta, sed fatala, cirkonstanco, la konfidon de papo ĵus elektita. Sed la granda sorĉistinpersekuto, kiun la fratulo volis konduti tutesole, bedaŭrinde estis apenaŭ komencita. Hodiaŭ li estas enkalkulita inter la sukcesaj frenezuloj: kaj tio sen pretendo juĝi lian personan konsciencon.
Szendrő
Situo
Szendrő situas sur malebenaĵo en valo (ĝuste tie estas striktaĵo, kiu donas al la loko strategian avantaĝon), laŭ ĉefvojo Sajószentpéter-Slovakio, laŭ fervojo Miskolc-Tornanádaska. Edelény troviĝas 15, Miskolc 42, Budapeŝto 208 km.
Historio
La komunumo estis menciita unufoje en 1317. Dum la 14-a jarcento grava fortikaĵo konstruiĝis, kiun Francisko Rákóczi la 2-a eksplodigis en 1707. La vilaĝo iĝis kampurbo en 1544, inter 1613-1680 departementejo, inter 1615-1930 distriktejo, en 1996 urbo. La fervojo konstruiĝis en 1896. En 2010 inundo okazis.
Unuforma bariteco
En matematiko, baritaj funkcioj estas funkcioj por kiu ekzistas suba baro kaj supera baro, en aliaj vortoj, konstanto kiu estas pli granda ol la absoluta valoro de ĉiu valoro de ĉi tiu funkcio. Se konsideri familion de baritaj funkcioj, ĉi tiu konstanto povas varii inter funkcioj de la familio. Se eblas trovi unu konstanton kiu baras ĉiujn funkciojn, ĉi tiu familio de funkcioj estas unuforme barita.
Pli detale, se estas familio de funkcioj kie Y estante aro de reelaj aŭ kompleksaj nombroj, tiam ĉi tiu familio estas unuforme barita se ekzistas  tia ke por ĉiu i\in I kaj ĉiu x\in X la neegalaĵo veras.
Marteno de Brago
Marteno de Brago estis kristana verkisto, devena el Panonio kaj setliĝinta en Portugalio.
Biografio
Ne multe oni scias pri la vivo de ‘’’’Marteno de Brago’’’’, (iam Brakara -Portogalio), kies merito ŝuldiĝas al la konservado kaj pliriĉiĝo de la kultura heredaĵo de la Alta Mezepoko en tempo de intelektula disperdiĝo. Li naskiĝis en Panonio kaj fariĝis monaĥo dum pilgrimo al Palestino. El tiu loko li iris al Galegio (ibera romia provinco) kune kun iuj iberaj pilgrimantaj monaĥoj. Tien li alvenis en 550 kaj en la Ibera duoninsulo fondis diversajn monaĥejojn, sed estis devigita batali kontraŭ la paganismon de Sueboj, kiuj tiam okupis Galegion kiu tiam inkluzivis la nordon de Portugalio kun granda parto de Asturio kaj de Provinco Leono, dum aliaj Sueboj jam kristaniĝis. Dum la regno (550-559) de Karariako kaj, tre eble, ankaŭ dum la regno de Teodemaro (559-570), lia posteulo, danke al la influo de Marteno, la popolo konvertiĝis al la katolikismo, ĉesigante tiel la tensiojn sekve de konvertiĝo al arianismo de reĝo Remismondo (459-469). Komence de la regno de Teodemaro la tuta sueba popolo konvertiĝis al katolikismo kune kun li, eble per la influo de Sankta Marteno, kiu intertempe estis elektita episkopo de Brago, kaj per la apogo de la papo Pelagio la 1-a (papo de 556 ĝis 561), kunvokis (561 la unuan koncilion de Brago, kiu daŭris ĝis 563, kies dekretoj estis aprobitaj de papo Johano la 3-a. Liaj grandaj kvalitoj de virta homo, atestataj ankaŭ de Gregorio de Tours, kaj pasio por Seneko la pli juna influis tiom liajn verkojn kiom lian konduton.
Verkoj
Marteno de Brago famas pro sia libro De correctione rusticorum (Pri erudiciigo de rustikuloj), kie li eksponas la malfacilaĵojn spertitan de la Eklezio en la enplantado de kristanismo en la okcidento de Ibera Duoninsulo, kaj pro la Seneca de copia verborum (aŭ Formula Vitae honestae, au ankaŭ De quattuor virtutibus) opiniata verko de Seneko la pli juna en Mezepoko. Li verkis krome traktatojn De Ira kaj De Paupertate (Pri Kolero, Pri Malriĉeco). Tiuj tekstoj, kune kun la Formulae, enhavas tre malmulte da novaĵo, se ili, male, ne estas rekte kopiitaj el Seneko. Ilia graveco rezidas en la rolo ludata por savi el la malmemoro iujn fundamentajn nociojn, rilatajn al la digneco de la morala vivo kaj al la absoluta valoro de la virto. Tuta sian mensan akrecon Marteno de Brago verŝas tamen en la ellaboradon de De Universalibus et Praedicabilibus (Pri la universalaĵoj kaj predikebloj) en kiu proponas solvon, eble iomete apartan, al la problemo de la universalaĵoj, tiel kiel ĝi estas prezentata en la Isagogo de Porfirio.
Celante establi ĉu la universalaĵoj ekzistas disigite el la objektaj aĵoj aŭ unuigitaj al ili, li refutas la unuan per argumento de lingvista tipo, tiel aŭdaca kiel malkutima tiun epokon. Aserti ke la universalaĵoj ekzistas disigite el la aĵoj, subtenas Marteno, egalvaloras ilin meti en la analoga kondiĉo de la ideoj de Platono, kiuj ĝuas sendependan ekziston rilate la konkretaj aĵoj. Se oni sekvas la platonan koncepton, rezultus ekzistanta ideo individua kaj absolute unika (kiel la ideo de bono, de esto aŭ belo) por ĉiu universala predikeblo. Se oni akceptas tion, rezultos evidente ke, laŭ niaj lingvaj konvencioj, la terminoj indikantaj la universalaĵojn (ekz: "bono", "esto", belo") estus tutokaze propraj nomoj ĉar indikantaj objekton absolute unikan kaj individuan (oni vidu la ideon de bono, esto kaj belo), kiel okazas por la terminoj "Sokrato" aŭ "Monto Olimpo". Ĉar propra nomoj, la universalaĵoj devas esti skribitaj majusklitere: sed ne okazas tiel, kaj estante dia la origino de nia lingvo (li aludas precipe al la lingvoj de l revelacio), estas nedubeblaj la sekvoj sur tio kion la diaj terminoj indikas. Marteno, tiupunkte, sin sentas devigata forlasi la unuan tezon: la universalaĵoj ne povas ekzisti en si mem, sed ili povas ekzisti nur ĉar indikantaj la unuopajn objektojn.
Tiu argumentado, kiu moviĝas el lingva esencalismo de religia tipo, estos forgesita kaj preskaŭ perdiĝos ĝia patreco el Marteno de Brago. Sed antaŭ ne longe ĝi altiris la atenton de iuj filozofoj de la lingvaĵo, kiuj vidis en ĝi antaŭaludon de la emo de la analiza filozofio solvi la ontologiajn problemojn startante el la lingvistika uzo de la vortoj.
Lingvoekonomiko
Lingvoekonomio estas ekaperanta studokampo rilate al temaro kiel ekzemple la efiko de lingvaj kapabloj pri enspezoj kaj komerco, la kostoj kaj avantaĝoj de lingvoplanaj elektoj, konservo de malplimultaj lingvoj, ktp. Ĝi ankaŭ rilatas al analizo de lingvopolitiko.
La esplortereno de lingvoekonomiko bone resumeblas en recenzo pri la libro 'Lingvo kaj ekonomiko' de la germana socilingvisto Florian Coulmas: ĝi diskutas "la multajn vojojn laŭ kiu lingvo kaj ekonomio interrilatas, kiel ekonomiaj evoluoj influas la aperon, disvastiĝon aŭ malpliiĝon de lingvoj; kiel lingvaj kondiĉoj faciligas aŭ malhelpas la ekonomian procezon; kiel multlingvismo kaj socia abundo estas interilatitaj; kiel kaj kial lingvo kaj mono plenumas similajn funkciojn en modernaj socioj; kial la disponeblo de norma lingvo estas kompara avantaĝo; kiel la neegala distribuo de lingvoj en plurlingvaj socioj zorgas por ekonomia malegaleco; kiel la ekonomia valoro de lingvoj povas esti taksita; kial lingvoj havas internan ekonomion kaj kiel ili adaptas al la postuloj de la ekstera ekonomio. Lingvisto Florian Coulmas montras kiel lingvo estas la rimedo de komerco, valoraĵo en ĝi mem kaj foje baro al komerco". La libro "Taal is business" de Frieda Steurs donas superrigardon pri la povo de lingvo, pri la sociaj kaj ekonomiaj aspektoj de lingvo kaj pri la efiko de lingvo sur la ekonomio kaj la socio.
La libro de Michele Gazzola kaj Arne Wickström: "The Economics of Language Policy" (La ekonomiko de lingvopolitiko) donas ampleksan superrigardon pri la esplortereno de lingvoekonomio kaj multlingvan bibliografion kun 500 titoloj.
Galluccio
Galluccio estas komunumo de Italio.
NGC 1129
NGC 1129 (aliaj indikoj — PGC 10959, UGC 2373, MCG 7-7-4, ZWG 539.124, VV 85, ZWG 540.6) estas galaksio en konstelacio Perseo.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
László Kiss (politikisto)
László Kiss [lAslO kiŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo Kiss László estis hungara instruisto, parlamenta deputito, urbestro.
Koserow
Koserow estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Antaŭpomerio-Greifswald de la federacia lando Meklenburgo-Antaŭpomerio. La teritorio estas parto de la insulo Usedom en la Balta Maro, kaj administre apartenas al la komunumaro Amt Usedom-Süd. Fine de la komunumo havis  loĝantojn.
László Kiss (politikisto)
László Kiss naskiĝis la en Kaposvár.
Biografio
László Kiss maturiĝis en mezlernejo en sia naskiĝurbo en 1997, poste li akiris pedagogian diplomon en Scienca Universitato Loránd Eötvös en 2004. Li instruis en gimnazio en Budapeŝto inter 2004-2006, poste li havis postenon en la eduka ministerio (2006-2010), pli poste inter 2010-2018 li denove instruis en mezlernejo en Gyál. Intertempe en 2008 li akiris plian diplomon en Teknika kaj Ekonomia Universitato de Budapeŝto kaj en 2017 juran diplomon en Kalvinana Universitato Gáspár Károli. Li okupiĝis pri la konstitucio kaj internacia juro. Lia edzino naskis filon.
Politika vivo
Jam en 1996 li aliĝis al Hungara Socialista Partio. Ekde 2008 li estis funkciulo en Budapeŝto. Inter 2006-2014 li estis urbestrarano de Óbuda, inter 2014–2018 li estis tre aktiva parlamentano, en 2019 li estis elektita urbestro de Óbuda. En 2020 li forlasis sian partion.
Kvadrata formo
En matematiko, kvadrata formo estas homogena polinomo de grado 2 de iu kvanto de variabloj.
Kvadrataj formoj de unu, du, kaj tri variabloj estas donitaj kiel:
Ekzemple,
estas kvadrata formo de la variabloj x kaj y.
Beowulf
Beowulf estas malnova epopeo en Anglosaksa lingvo aŭ Antikva Anglalingvo. Kun 3182 linioj ĝi estas la plej granda verko en tiu lingvo. La poemo estas sentitola en la manuskripto, tamen ĝi fariĝis konata kiel Beowulf (la ĉefa figuro de la rakonto) ekde la 19-a jarcento. La manuskripto estis skribita ĉirkaŭ la 10-a jarcento sed eble verkiĝis pli frue.
3102 Krok
3102 Krok estas tre malgranda kaj malrapide rotacianta amora marsrenkonta asteroido. Ĝi sufiĉe proksimiĝas la orbiton de Tero por esti rigardita kiel terrenkonta asteroido, sed ne trairas ĝin.
Beowulf
En la poemo Beowulf, heroo de la Geata nacio, batalas kontraŭ tri antagonistoj - Grendel, kiu detruas la palacon Heorot; la patrino de Grendel; kaj (post kiam li estas iĝinta reĝo) drakon. La drako mortvundis lin, kaj oni entombigis lin en tumulo. Tiuj eventoj okazis en la 5-a kaj 6-a jarcentoj.
3102 Krok
Malkovro
Ĝi estis malkovrita la de la slovaka astronomo Ladislav Brožek elde la Observatorio Kleť apud České Budějovice en Ĉeĥio.
Beowulf
Kvankam la personoj de la poemoj estis paganoj, kaj ege gravas la koncepto de la fatalo, la verko enhavas kristanajn elementojn.
3102 Krok
Orbito
Kelkaj tagoj post ĝia malkovro, la, ĝi pasis al 0,198844 AU (29,747 milionoj de km) de nia planedo.
Beowulf
Pri la nomo
La nomo de la heroo estas Beowulf, kiu signifas "abeloj-lupo", kaj estas maniero de diri "urso", en la senso de "abeloj-malamiko" aŭ "abeloj-atakanto". Tiu speco de manieroj de nomi tion estas nomita kennings en anglalingvo el islandalingvo kenning (sg.) kenningar (pl.), kiuj signifas "konadoj" kaj estas tre oftaj en la antikva ĝermana literaturo.
Kvadrata formo
La koeficientoj estas eroj de ringo.
3102 Krok
Nomo
Ĝi ricevis la nomon de la legenda reĝo de Bohemio Krok, patro de la princino Libuše, mita praulo de la dinastio de la Přemyslidoj.
Kvadrata formo
Noto ke kvadrata funkcio (parto kvadrata ekvacio de unu flanko de la egaleco, se la alia flanko estas nulo) ne nepre estas kvadrata formo, ĉar kvadrata funkcio ne nepre estas homogena polinomo.
Ĉiu ne ĉie nula kvadrata formo de n variabloj difinas (n-2)-dimensian kvadrikon en projekcia spaco. Tiel eblas bildigi 3-dimensiajn kvadratajn formojn kiel konikoj.
Kantabra Montaro
Geografio
Ĝi okupas partojn de la aŭtonomaj komunumoj Galegio, Asturio, Kastilio kaj Leono, Kantabrio kaj Eŭskio: nome tion, al kio oni donas la nomon Verda Hispanio. Ĝi estas la dividilo inter la ĉe-mara kaj malseka Kantabra Kornico kaj la pli arideca Norda Altebenaĵo.
La suda akvokolekta areo de la ĉi-montaj riveroj, konsistanta el ebenaĵo en la nordo de Kastilio kaj Leono, ne estas kruta, tamen tiu norda ja estas tia pro la proksimeco de la maro. En la nordo kurtaj kaj torentecaj riveroj kun forta erozi-povo fluas tra V-formaj valoj. En la plej altaj lokoj (ĉefe en Asturio, okcidenta Kantabrio kaj nordaj Leono kaj Palencia) la montoj altas super 2.000 metroj. La plej alta monto estas Torrecerredo (2.648 m), en Picos de Europa, kaj la plej profunda kavaĵo estas la kavo-sistemo de Trave, la plej profunda en Hispanio kaj la sesa en la tuta mondo. La lastaj reliefaj modifiĝoj okazis dum epoko Terciaro, ĉefe sur sedimentoj estiĝintaj dum Mezozoiko. En la tuta montaro ankaŭ abundas trajtoj karstaj kaj glaciaraj.
Vento el oceano blovas kontraŭ la montoĉeno, supreniras, malvarmiĝas kaj kondensiĝas. Pro efekto de feno okazas multaj precipitaĵoj (eĉ ĝis 2 000 mm jare) kaj la vento sekve avancas senakve suden, kie estiĝas arida klimato.
Flaŭro
La falfoliaj arboj abundas, kiel eŭropaj fagoj en ombrecaj areoj kaj kverkoj (tigfrukta, petra kaj pirenea kverkoj) en subsunaj areoj. Rimarkindas, ke preskaŭ ne estas arbaroj de pinofitoj. Super 1 800 metroj la plej abundaj vegetaĵoj estas betuloj, makisoj kaj herbecaj plantoj, ĉefe paŝtejoj el graminacoj uzitaj de brutbredistoj.
Patro Brown
Patro Brown, literatura personulo de “Patro Brown” estas sacerdoto de la katolika eklezio kaj detektivo, protagonisto de diversaj krimfikcioj de la brita verkisto Gilbert Keith Chesterton diverslingven tradukitaj. Cecil Bean esperantigis novelaron pri ĉi tiu pastro-detektivo, Pastro Brown (angle Father Brown) sub la titolo La naiveco de pastro Brown.
Prezento de la rolulo
La unua apero de Patro Brown okazis en la rakonto «La blua kruco» dum vaporŝipo albordiĝas al Harwich kaj tiel estas priskribita de Chesterton:
«Pastro romkatolika, stature tre malalta, devenanta el vilaĝeto de Essex. [...] Tiu pastreto estis ĝuste la esenco de la ebenoj de Essex: li havis vizaĝon rondan kiel la pastobuletoj de Norfolk, la okulojn senkolorajn kiel la Norda Maro kaj portadis diversajn nigrapaperajn pakaĵojn, kiujn li ne sukcesadis teni unuigitajn [...] Li kunportis grandan ombrelon kiu daŭre faladis el liaj manoj; ŝajnis ke li ne sciis kiu estas la parto de la bileto konservenda por la reveno.»
En 1911, la rakonto aperis en angla revuo kaj poste en la kolekto La senkulpeco de Patro Brown (The Innocence of Father Brown), kaj estis la unua aliro tra la publiko de longa kaj sukcesa kaj feliĉiga serio. Chesterton diros en sia biografio ke la unua karakterizo de Patro Brown estas ne havi karakterizojn: «lia graveco, ne notiĝis grava»; lia konsiderinda kvalito, ne esti konsiderinda, lia tre ordinara eksteraĵo el si mem celis esti kontraste kun liaj atento kaj inteligento nesuspektataj.
Kvadrata formo
Asociita dulineara funkcio
Se en la ringo la valoro 2 estas inversigebla, kio estas ke \frac{1}{2} povas esti kalkulita (ekzemple, super kampo de karakterizo ne egala al 2), estas unu al unu interrilato inter kvadrataj formoj kaj simetriaj dulinearaj funkcioj, en ĉi tiu ĉirkaŭteksto ofte nomataj kiel simple simetriaj formoj. Ili estas tial ofte konfuzitaj, kiel en integralo kvadrataj formoj (vidui pli sube). Tamen, ili estas malsamaj konceptoj, kaj la distingo estas ofte grava.
Patro Brown
Prezento de la rolulo
Pastro Brown ekzistis vere. Li nomiĝis Pastro John O'Connor kaj estis sacerdoto katolika naskiĝinta en familio de la verda Irlando. John O'Connor, parokestro de Sankta Cuthbert, renkontita en vintra posttagmezo de 1903 en Yorkshire: li estas priskribita kiel homo malalta, kun dolĉa vizaĝo kaj modesta aspekto. Komence impresis lin, per kiu takto kaj humuro la irlanda katolika pastro akiris sian respektindan pozicion en la protestanta socio de Yorkshire.
Chesterton allasas ke Patro O'Connor estis la intelektula inspiranto de la rakontoj pri Patro Brown «kaj ankaŭ de aliaj aferoj pli gravaj». La renkonto estis tiel surpriza kaj decida por la vivo de Chesterton ke li tiel skribos tiun vesperon:
«[...] Se tiam oni dirintus al mi ke dek jarojn poste mi estus fariĝinta mormona misiisto en la Kanibala Insularo, mi tiam tiom surpriziĝus, kiom se oni aludintus ke, post dekkvin jaroj, mi estus farinta mian ĝeneralan konfeson kaj estus ricevita en la Eklezio kiun li servadis.»
Kvadrata formo
Asociita dulineara funkcio
Intuicie, simetria formo estas ĝeneraligo de xy, dum kvadrata formo estas ĝeneraligo de x^2, kaj unu povas pasi inter ĉi tiuj tra la polarizaj identoj.
Grutas-Parko
La Grutas-Parko (Grūto parkas) estis iniciatita de la litova entreprenisto Viliumas Malinauskas kaj malfermiĝis la 1-an de aprilo 2001. Intertempe la parko estas turista magneto.
Ĝi troviĝas proksime de la litova turisma urbo Druskininkai en la sudo de Litovio. En la parko troviĝas impresa nombro da skulptaĵoj el la tempo de la sovetia okupo de Litovio, kiuj estis forigitaj de siaj originaj pozicioj en la urbocentroj, sed ĉi-tie "rubaĵigitaj" kaj - meze de pina arbaro, en por propagandaj statuoj intence groteske stranga ĉirkaŭaĵo - restarigitaj.
Patro Brown
Prezento de la rolulo
Efektive pastro O'Connor ne havis ĉiujn la karakterizojn de la fikcia Patro Brown priskribita kiel hometo distriĝema kaj malzorgema eĉ se intuicia kaj genia. Fakte Chesterton precizigas ke John O'Connor reale havis neniun el tiuj eksteraj karakterizoj: li ne estis distriĝema, sed delikata; li ne estis malzorgema kaj embarasita, sed sagaca; ne nur tio, sed havis aspekton de persono amuza kaj amuziga. Irlandano sentema kaj spirite vigla kun profunda ironio kaj kun iometa kapablo incitiĝi «karakteriza de lia raso».
Kvadrata formo
Asociita dulineara funkcio
Por donita kvadrata formo Q, la asociita simetria formo aŭ asociita dulineara funkcio B estas
Ĉi tio respektivas al
Male, por donita dulineara funkcio D (kiu ne nepre estas simetria), oni ricevas kvadratan formon R per
Se komponi ĉi tiujn du operaciojn se starti de kvadrata formo
aŭ de simetria dulineara funkcio
Patro Brown
Aspektoj de lia detektiveco
Se komparata kun la fikciaj detektivoj de la sama epoko, de Lebranc kaj de Conan Doyle ekzemple, la detektivo de Chesterton distingiĝas de Sherlock Holmes kaj Arsèn Lupin pro inklino al “malkovro de animaj movoj de nobleco en la mortigintoj”; li serĉas la veron de la koro; li ne serĉas precipe scii kiu estas la kulpulo, sed kio estas la kulpulo aŭ kiel kio lin movis; li provas funkciigi la virtojn de la homo. La vero de la krimo ne estas la armilo, la impulso, la cirkonstacoj, estas li pli ol la krimulo kio lin interesas, eĉ pli, la dramo de la libero kaj de la graco kiuj fundas la homon en la grandeco de la humaneco. (Jean-Robert Armogathe, en Avvenire de 5a de majo 2010)