cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Flugilkorno
Origino kaj historio
La flugilkorno devenas de la signalkorno. Ĝi ricevis, proks. samtempe kun la trumpeto, proks. 1830 valvojn. Antaŭe ekzistis klapokorno inventita en 1810 de Joseph Halliday. Jam en la 18-a jarcento „flugilkorno“ signifis la instrumenton de la flankestro, kies tasko esti kunordigi per siaj signaloj la diversaj flankojn (germane "Flügel") de ĉasantaro. Samtempe oni uzis ĝin en la armeo kiel signalilo. Per tio oni uzis ĝin ankaŭ en armeaj kaj marŝbandoj, kie ĝi lokis je la maldekstra flanko antaŭ la bas-flugilkornoj (tenorkornoj). Kune kun aldo-, tenor- kaj baritonkorno la instrumento prizorgas sonan larĝecon. Nuntempe ĝi estas uzata kaj en blovorkestro kiel melodihava instrumento kaj ankaŭ en ĵazo (soloe kaj en bandego) kaj foje en klasika muziko (ekz. de Igor Stravinskij kaj Ralph Vaughan Williams). Flugilkornon ankaŭ utiligis la ĉambromuziko de la 19-a jarcento.
Apartaĵoj
Je la konusa mezuro estas malfacile, enmunti agordotubon same kiell ĉe trumpeto, ĉi tiun pro tio anstataŭas kutime forŝovebla agordotubo rekte malantaŭ la buŝaĵo, fiksita per pinĉilo. La sono de flugilkorno estas pli milda ol tiu de trumpeto. Oni distingas inter ĵaz-flugilkorno kun Périnet-valvoj kaj flugilkorno de germana konstrumaniero kun turnovalvoj (ankaŭ nomata koncerta flugilkorno) ĉefe uzata por tradicia blovmuziko. Koncertaj flugilkornoj ekzistas en bohema (larĝega) kaj moravia (iomete pli mallarĝa) mezuro. La tiel nomata Kuhlo-flugilkorno estasfleksita preskaŭ cirkle, havas tre mallongan, larĝan buŝtubon, estas relative mallarĝe mezurita kaj havas agordotubon.
Konstruaj diferencoj ekzistas je flugilkornoj je buŝaĵotobo kaj buŝtubo:
Ankaŭ la sonfunelaj diametroj varias inter 140 kaj 170 mm.
Květnov (Havlíčkův Brod)
Květnov estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de urbo Havlíčkův Brod, en distrikto Havlíčkův Brod. Vivas ĉi tie. Estas ĉi tie registritaj 44 adresoj.
Květnov estas ankaŭ nomo de katastra teritorio kun areo 3,95 km².
Pfaffnau
Pri la komunumo
Pfaffnau (prononcu pfafnaŭ) estas komunumo en la distrikto Willisau en Kantono Lucerno, Svislando. Ĝi havis 2122 loĝantojn je la 31-a de decembro 2008.
Geografio
La komunumo Pfaffnau situas ĉe la trikantona punkto de Argovio, Berno kaj Lucerno inter la valoj de Wigger en oriento kaj de Rot en okcidento. Ĝi konsistas el la du vilaĝoj Sankt-Urbano kaj Pfaffnau, kiuj estas disigitaj unu de la alia per du grandaj arbaraj teritorioj, nome Kühewald kaj Sagenwald. Krom la du vilaĝoj al la komunumo apartenas tuta aro da malgrandaj setlejoj kaj izolitaj bienoj.
Najbarja komunumoj
La komunumo Pfaffnau limas en nordokcidento al Murgenthal (AG), en nordoriento al Brittnau (AG), en oriento al Reiden, en sudoriento al la eksklavo Eppenwil/Erpolingen de la komunumo Grossdietwil, en sudo al Roggliswil, kiun ĝi fakte cirkaŭas kiel duonlumo de tri flankoj, en sudokcidento al Altbüron, en sudsudokcidento al Melchnau (BE), en okcidento al Langenthal (BE), kaj en nordnordokcidento al Roggwil (BE).
Trafiko
Sankt-Urbano disponas pri haltejo ĉe la mallarĝŝpura trama fervojo de Melchnau al Langenthal. De Zofingo trafikas buslinio tra Sankt-Urbano al Pfaffnau, kaj ekzistas ankaŭ buslinio de Sankt-Urbano tra Altbüron al Zell.
Tra la komunumo pasas la kantona ĉefvojo de Reiden al Langenthal. La plej proksima alveturejo al la svisa aŭtovojo A2 situas oriente en distanco de proksimume 5 kilometroj de la vilaĝocentro de Pfaffnau en Reiden.
Historio
La unua dokumenta mencio de Pfaffnau datiĝas el la jaro 893 kiel Fafanhaa.
Vilmos Rappensberger
Vilmos Rappensberger [vilmoŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo Rappensberger Vilmos estis hungara pastro, monaĥo, instruisto, gimnaziestro.
Pfaffnau
Historio
Dum mezepoko en Pfaffnau regis la Habsburgoj. La komunumo apartenis al ties Grafejo Willisau. La malaltan jurisdikcion ekzercis la Senjoroj de Pfaffnau kaj poste la Monaĥejo Sankt-Urbano. En la jaro 1375 la soldistoj de la duko Enguerrands la 4-a de Coucy rabbruligis la vilaĝon Pfaffnau kaj la Monaĥejon Sankt-Urbano.
Vilmos Rappensberger
Vilmos Rappensberger naskiĝis la  en Hungara reĝlando en Bélabánya (nuntempa Banská Belá en Slovakio), li mortis la  en Ĉeĥoslovakio en Banská Štiavnica (nun en Slovakio).
Pfaffnau
Historio
En la jaro 1407 la urbo Lucerno aĉetis la Grafejon Willisau, kiu tiam fariĝis Lucerna voktejo. En la jaro 1798 eksplodis al Helveta Revolucio. Dum la kvin jaroj de la Helveta Respubliko la komunumo Pfaffnau apartenis al la helveta distrikto Altishofen. Per la restaŭracio de la jaro 1803 Pfaffnau estis atribuita la la nova distrikto Willisau de Kantono Lucerno.
Vilmos Rappensberger
Biografio
Vilmos Rappensberger frekventis gimnaziojn en Selmecbánya kaj Nyitra, poste li aliĝis al la piaristoj. Post la provtempoj li instruis kaj li lernis teologion. En 1871 li monaĥiĝis, en la sekva jaro li pastriĝis. Li akiris pedagogian diplomon en Reĝa Universitato de Budapeŝto en 1879, poste li instruis en diversaj piaristaj gimnazioj. Li estis nomumita gimnaziestro kaj monaĥejestro. Ekde 1876 dum libertempoj li multe vojaĝadis ĉefe en Eŭropo. Post longa instruado li pensiuliĝis en Selmecbánya, sed pro la 1-a mondmilito li denove instruis por anstataŭigi la baltalantajn instruistojn.
Pfaffnau
Monaĥejo Sankt-Urbano
La Monaĥejo Sankt-Urbano estas iama cisterciana abatejo en la samnoma vilaĝo de la komunumo Pfaffnau. Ĝi estis fondita en la jaro 1194 de monaĥoj de la alzaca Abatejo Lützel. Ĝian hodiaŭan aspekton la konstruaĵo ricevis komence de la 18-a jarcento sub la gvido de la aŭstria arkitekto Franz Beer. La monaĥeja preĝejo, kiu estis konstruita inter 1711 ĝis 1715 esta unu el la plej impresaj barokaj konstruaĵoj de Svislando. Ĉefa vidindaĵo estas la korusseĝaro konstruita inter 1700 ĝis 1707. Post la fermo de la monaĥejo en la jaro 1848 la registraro de Kantono Lucerno vendis la korusseĝaron por pagi la militŝuldojn al la venkintoj de la Apartfederacio-Milito. Nur en la 20-a jarcento la korusseĝaro povis esti reaĉetita kaj remetita en la preĝejon. En la iama monaĥejo en la jaro 1873 estis malfermita psikiatria kliniko, kiu ankoraŭ hodiaŭ ekzistas.
Zoltán Boross (advokato)
Zoltán Boross [boroŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo Boross Zoltán estis hungara advokato, muzeologo, framasono.
Zoltán Boross naskiĝis la en Rimaszécs (Hungara reĝlando, Aŭstrio-Hungario, nuntempa Rimavská Seč en Slovakio), li mortis la  en Debrecen (Hungario).
Biografio
Zoltán Boross post Traktato de Trianon restis en la nova ŝtato Ĉeĥoslovakio kiel ano de hungara minoritato. Li estis fondinta membro de hungara movado "Sarló" [ŝarlO] en 1928. Li akiris juran diplomon en universitato de Bratislavo en 1930. Li estis advokato-kandidato en Feledince, poste li akiris juĝistan-prokuroran diplomon en 1936 en Košice. Inter 1936-1945 li estis advokato kaj li defendis plej ofte hungarojn akuzitajn pro politikaj aferoj. Li estis ankaŭ framasono inter 1933–1938, krome li redaktis hungarlingvajn gazetojn en Ĉeĥoslovakio inter 1925–1938. Post la 2-a mondmilito li estis deportita al Hungario, li vivis en Földes, poste en Debrecen. Inter 1949 kaj 1967 li havis juran postenon en ŝtata entrepreno, poste li estis muzeologo ĝis 1990. Li fondis en la muzeo arkivon pri Sarló.
Ruĝa cervo
La Ruĝa cervo (Cervus elaphus) estas la due plej granda cervo-specio de la mondo post la alko.
Priskribo
Ĝi longas 1,65 – 2,5 metrojn, havas vosto je 12 – 15 centimetroj longa, altas 1,2 – 1,5 metrojn kaj pezas 100 – 250 kilogramojn. Ĝi estas ruĝbruna kun abdomeno iom hela. Ĝi portas helkoloran makulon sur la koksoj kaj malhelkoloran strion sur la dorso laŭlonge de la spino.
Taksono
Iam oni kredis ke la ruĝa cervo estis unu specio kun subspecioj en Eŭropo, Azio, kaj Nordameriko, sed lastatempaj geno-esploroj indikas ke apartaj specioj estas la Eŭropa ruĝa cervo (Cervus elaphus) priskribata en ĉi tiu artikolo, la Centrazia ruĝa cervo (Cervus affinis), kaj la Kanada cervo (Cervus canadensis) de Nordameriko kaj orienta Azio.
Kutimaro
La ruĝaj cervoj vivas en miksaj arbaroj, altmontaj arbaroj kaj herbejoj aŭ maldensaj arbetaroj. Somere ili aktivadas sur altaj montoj kun prosperaj arboj kaj vivas 3–5–ope. La cervino loĝas kune kun siaj idoj. La vircervo ĝenerale vivas sola aŭ formas kun aliaj samseksuloj grupon. Kiel plejparto de la alispecaj cervoj, la ruĝa cervo manĝas kaj trinkas akvon en frumateno kaj vespero, kaj tre viglas ĉe tagiĝo. Somere ĝi banas sin en marĉo aŭ lago. Ĝi manĝas arbofoliojn, ŝosojn kaj herbojn, ofte trinkas mineralan akvon aŭ lekas naturan salon. Ĝi estas sprita kaj lerta en kurado, havas akrajn flaradon kaj aŭdadon, sed malbonan vidadon. La vircervo defaligas kornajn vilojn en aŭgusto aŭ septembro, kaj tuj post tio li komencas serĉi por si kunulinojn. Tiam li ofte krias, kaj lia basa krio povas aŭdiĝi fore je pli ol 1 kilometro. Dum tiu tempo intensa lukto okazas inter la vircervoj. La venkinto kolektas ĉirkaŭ sin grupon da cervinoj kaj pariĝas kun ili. En majo aŭ junio de la sekvanta jaro la cervino naskas ĝenerale unu idon ĉiufoje. La gravedeco daŭras 230–240 tagojn. La ĵus naskita ido havas makulojn sur si. La juna cervino maturiĝas en la aĝo de 3 aŭ 4 jaroj, dum la juna vircervo en la aĝo de 5 aŭ 6 jaroj. Ĝenerale ili povas vivi 15–18 jarojn.
La juna korno de la ruĝa cervo estas valora ĉina drogo. Ĝia kvalito estas malpli bona ol tiu de la makula cervo, sed ĝi estas pli granda ol tiu de la lasta.
Publika transporto de Moskvo
Publika transporto de Moskvo estas urba kaj apudurba transporto de Moskvo uzebla por pasaĝeroj kaj havanta konstantajn difinitajn vojliniojn kun regula trafiko.
Metropoliteno
Metropoliteno (metroo) de Moskvo funkcias ekde kaj estas unu el plej vaste uzataj metroo-sistemoj en mondo: ĝin uzas dum diurno preskaŭ 9 milionoj da pasaĝeroj. Sistemo de Moskva metroo konsistas el unu cirkla linio kaj kelkaj radiaj linioj. En 2015 ĝi havas 197 funkciantajn staciojn. Nuntempe ekzistas ankaŭ la aparta Monorelo de Moskvo (norde de urbo). Moskva metroo estas unu el gravaj vidindaĵoj de Moskvo fama pro multaj diversmaniere kaj riĉe dekoritaj stacioj.
Fervoja transporto
En Moskvo ekzistas 9 bazaj stacidomoj:
Ĉiuj stacidomoj situas en centra parto de Moskvo. Tri stacidomoj (Leningrada, Jaroslavla, Kazana) kaj enurba fervojstacio Moskva-Kalanĉovskaja (Москва-Каланчёвская) troviĝas ĉe Komsomolskaja placo (ankaŭ "placo de tri stacidomoj"). Tie situas ankaŭ la metrostacio kaj.
De Moskvo kondukas fama Transsiberia fervojo ĝis Vladivostok (de la Jaroslavla stacidomo).
En Moskvo ekzistas "malgranda" cirkla fervoja ringo, nuntempe ne funkcianta por pasaĝeroj. La dua (granda) ringo, ĉirkaŭigas Moskvon trairante kelkajn apudmoskvajn urbojn kaj nodajn staciojn; tie uzatas lokaj elektrotrajnoj kaj kelkaj veturantaj de Moskvo.
Ambaŭ alvenaj kaj foriraj stacioj en la fama rusa ĉefurbo estis projektitaj de la fama arkitekto Konstantin Thon inter 1844 kaj 1851.
Vojaĝante Moskvon vi foriras de la stacidomo de Leningradskiy. La stacioj estis renomitaj antaŭe kaj nuntempe nomiĝas Leningradsky (ĉar la plej multaj el la trajnoj forlasantaj ĉi tiun Moskvan stacion direktiĝas al Sankt-Peterburgo, kiu antaŭe estis nomita Leningrad) kaj Moskovskij (ĉar la ĉefa direkto estas al la ĉefurbo).
La arkitektura stilo de la stacioj similas al Itala Renesanco kun grandaj teretaĝaj fenestroj kaj havas italajn detalojn same kiel pilastrojn kaj kolumnojn. Ambaŭ stacioj havas altan horloĝan turon.
La fervojaj finaj stacioj estis konstruitaj laŭ la sama projekto, do ili estas identaj kaj havas la avantaĝojn de facila navigado kaj malpli da riskoj perdiĝi. La vojaĝantoj estas invititaj rigardi la virtualajn turneajn filmetojn de la stacioj por prepari pli bone por siaj vojaĝoj.
Surtera urba transporto
En Moskvo estas multaj vojlinioj de tramoj, aŭtobusoj (la malaltplankaj LiAZ-5292 kaj LiAZ-6213), trolebusoj, bustaksioj.
La plej frua tipo de surtera transporto en Moskvo estas tramo. Tramoj aperis en Moskvo en 1899. Dekomence ili estis ĉevaltiraj, poste centre de Moskvo komencis funkcii elektraj tramoj. En 2012 ekzistas 48 tramaj vojlinioj.
Interurbaj aŭtobusoj
Apud la metrostacio  situas la centra Moskva aŭtostacidomo (Московский автовокзал), de kiu veturas busoj ĝis diversaj landoj kaj regionoj.
Krome, ekzistas multaj apartaj aŭtostacioj: kaj aliaj.
Aviado kaj flughavenoj
En 2013 funkcias flughavenoj Domodedovo, Ŝeremetjevo, Vnukovo.
Nokta transporto
Nokte metroo en Moskvo estas malfermata por 4-5 horoj kaj ne funkcias por pasaĝeroj. Pro tio dum nokta tempo funkcias kelkaj longaj itineroj de nokta surstrata transporto.
Blankkoksa cervo
La blankkoksaj cervoj vivas en montaj arbaroj kaj stepoj aŭ maldensaj arbetaroj, kun alto de 2 400-3 800 metroj super la marnivelo. Ĝi faras sezonan transloĝiĝon en perpendikulara direkto. Escepte de la pariĝa tempo, la vircervoj emas vivi grupe, kaj la cervinoj loĝas kune kun siáj idoj. Vintre ili vivas en valoj kun densaj arbaroj. Printempe ili forlasas densajn arbarojn por iri al sudaj deklivoi de montetoj, kie abundas sunlumoj. Somere ili aktivadas sur altaj montoj aŭ nordaj deklivoj de montetoj kun prosperaj arboj. Ili prenas junajn branĉojn kaj foliojn de arboj kaj diversajn herbojn kiel siajn nutraĵojn. Ili manĝas en mateno kaj, vespero. Post manĝado ili trinkas akvon aŭ lekas salon en malalta loko kun salalkala tero. Somere ili banas sin en marĉo aŭ lago. Nur la vircervo portas kornojn sur la kapo. Ĉiujare en septembro kaj oktobro ili estas en oestro, tiam vircervoj kun blekado faras inter si intensan lukton por akiri kunulinojn. Post gravedeco de 8-9 monatoj la cervino naskas 1-2 idojn en junio de la sekvanta jaro. La juna cervo sekse maturiĝas en la aĝo de 3-4 jaroj. Ilia vivo daŭras 20-25 jarojn.
La karno de la blankkoksa cervo estas manĝebla kaj ĝia felo tanebla, ĝia juna korno estas valora drogo, kaj ankaŭ ĝiaj placento, sango, reno, tendeno kaj osto estas uzeblaj por fari medicinaĵojn.
Maŭricio
Maŭricio (Mauritius, Maurice) estas lando de insuloj en la Hinda Oceano. La ĉefurbo estas Port-Luiso. La Respubliko Mauritius kunigas la insulojn Rodriges, ĉirkaŭ 560 km oriente kaj estas 104 km2 aree, la insuloj Agalega situantaj ĉirkaŭ 1,000 km norde de Maŭricio kaj Cargados Carajos je 430 km nordoriente de Maŭricio, ambaŭ kun totala terareo de 71.2 km2.
(18897) 2000 HG30
(18897) 2000 HG30 estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la en la kadro de la kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Maŭricio
Tie vivis iam la formortinta grandega nefluganta dido, kiu ne povis flugi kaj pereis, kiam homoj komencis vivi tie.
La popolo konsistas ĉefe el homoj devenaj el Barato kaj Madagaskaro. Religioj estas pluraj, sed kunekzistas harmonie.
Geografio
Maŭricio estas parto de la ekoregiono Sejŝelaj kaj maskarenaj humidaj arbaroj. Ĝi estas insulara ŝtato en la Hinda Oceano 868 kilometrojn oriente de Madagaskaro kaj 172 kilometrojn oriente-nordoriente de Reunio.
Ekstera politiko
Maŭricio apartenas al la AKP-ŝtatoj, internacia organizaĵo de momente 77 nacioj el la regionoj Afriko, Karibio kaj la Pacifika Oceano.
La lingvoj de Maŭricio
Gravaj lingvoj krom la angla kaj la franca estas:
La lingva situacio de la malgranda insulo estas tre kompleksa. La angla estas la oficiala lingvo de la parlamento, de la trafik-reguligo kaj de la lerneja administrado, sed nur 3 procentoj de la loĝantaro parolas ĝin. La franca lingvo estas la gepatra de la franc-maŭricianoj. Ĝin ankaŭ uzas la amasinformiloj. 80 procentoj de la gazetoj estas en la franca. La maŭricia kreola lingvo estas la nacia lingvo, parolata de la plimulto de la maŭricianoj. Preskaŭ la tuta loĝantaro scipovas kaj uzas la kreolan por komuniki. La plej multaj vortoj de tiu lingvo havas francan originon, pli ol 150 devenas de la angla, pli ol 50 de barataj lingvoj kaj kelkaj vortoj el la malagasa kaj el la ĉina.
Egale al multaj kreolaj lingvoj sur franca bazo, ankaŭ la maŭricia ofte kunigas artikolon kaj vorton; ekzemple: "liver" (vintro) devenas de "l'hiver" kaj la origino de "dilo" (akvo) estas "de l'eau". Prononco de kelkaj konsonantoj iom diverĝas de la franca lingvo; ekz: en "dimanche" (dimanĉo) la fina sono "ŝ" fariĝas "s" kaj en "jambon" (ŝinko) la komenca sono "ĵ" fariĝas "z".
Transporto
La Internacia flughaveno Sir Seewoosagur Ramgoolam estas la ĉefa internacia flughaveno en Maŭricio. Ĝi situas je 48 km (30 mi) de la ĉefurbo Port-Luiso. La flughaveno havas rektajn flugojn al pluraj cellokoj en Afriko, Azio kaj Eŭropo.
Hlivištia
Situo
Hlivištia situas sur malebenaĵo, laŭ rojo, fine de sakovojo. Sobrance troviĝas 7 km-ojn.
Historio
La unua mencio pri la vilaĝo devenis de 1418. En 1910 loĝis en Hegygombás 444 da homoj, (375 rutenoj, 32 hungaroj, 5 germanoj, unusola kroato). Ĝis Traktato de Trianon Hegygombás apartenis al Hungara Reĝlando, al Ung, al distrikto de Szobránc, poste al Ĉeĥoslovakio, fine ekde 1993 al Slovakio. Dum unua disfalo de Ĉeĥoslovakio en 1939 la hungara armeo okupis tiean zonon loĝatan de ankaŭ rutenoj. Tiu loko estis parto de aŭtonomio rutena kune kun iama Karpata Ukrainio. Tio apartenis al Hungario ĝis apero de Ruĝa Armeo fine de 1944. En 2001 loĝis en Hlivištia 378 da homoj, (373 slovakoj).
Luterana katedralo (Sibiu)
Luterana katedralo estas impona religia monumento historia en Rumanio, la plej alta katedralo de Rumanio kaj la plej alta mezepoka konstruaĵo de Rumanio en urbo Sibiu, en la historia urbocentro. La proksima paroĥo estas ankaŭ monumento historia. Fama estas ĝia koruso, la Bach-ĥoro sibia.
Historio
En 1520 la preĝejo konstruiĝis, sed en tiu loko estis jam romkatolika kirko el la 12-a jarcento. Laŭ alia dokumento en 1371 impona baziliko de Sankta Maria troviĝis tie, kiu ofte trakonstruiĝis, ekzemple en la jaroj 1424, 1474, 1494 kaj en 1509.
Konstruaĵo
Krom la ĉefa turo estas ankaŭ turetoj en la 4 anguloj, kiuj simbolizas la iamajn historiajn rajtojn. Antaŭ la katedralo skulptaĵo pri episkopo Georg Daniel Teutsch konstruiĝis en 1899. Estas menciinda renesanca pordo kun blazono el 1595. Interne la plej menciinda fresko pretiĝis en 1445. Slovako faris la pli novan barokan orgenon en 1671, kiu renoviĝis en 1997. En la preĝejo estas lokoj por tomboj de iamaj gravaj urbanoj.
Kapo
Kapo estas parto de korpo de bestoj, kiu portas okulojn, buŝon, nazon, orelojn kaj kiu kutime enhavas ankaŭ centron de nerva sistemo. La kaposupron oni nomas verto. Haŭto kaj hararo kovras muskolojn ligitajn al la ostoj de la kranio.
(11867) 1989 TW
(11867) 1989 TW estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la japanaj astronomoj Kenzo Suzuki kaj Toshimasa Furuta elde Tojota (gubernio Aiĉi, Japanio).
Castro de Filabres
Castro de Filabres estas vilaĝo kaj municipo de la Aŭtonoma Komunumo Andaluzio, en la provinco Almería, sude de Hispanio. Ĝi estas en la komarko Filabres-Tabernas en la centro de la provinco. La areo de la municipo estas 29 km2 kie loĝas 166 geloĝantoj, do loĝdenso estas 5.7 loĝ./km2. Castro de Filabres situas je 48 km de la provinca ĉefurbo Almería.
Demografio
Laŭ statistikoj de la andaluza registaro (SIMA, 2007) la 166 geloĝantoj de la municipo Castro de Filabres estas 82 inoj kaj 84 viroj. En la 29-kvadratkilometra teritorio estas la vilaĝo, kie loĝas 162 geloĝantoj, kaj aliaj 4 geloĝantoj loĝas dise en kamparo. Lasta konata nombro de naskiĝoj po jaro estis 0, kaj mortis 1 viro. Tiel la natura kresko estis -1 (-0.6%). La laborkapabla loĝantaro estis 60 homoj (36.1%).
Fine de la 19a jarcento estis pli ol 500 loĝantoj, poste oni falis pli kaj pli ĝis la nunaj nur iom pli ol cento. Do, manko de enspezorimedoj kaj sekva elmigrado okazigis perdon de preskaŭ kvar kvinonoj de lokanoj dum la jarcento.
Tjurkaj popoloj
La tjurkaj popoloj estas grupo de popoloj loĝanta precipe en Eŭrazio kaj parolantaj lingvon el la grupo de la tjurka lingvaro. En diversaj gradoj ili dividas historiajn kaj kulturajn komunecojn. Anoj de la tjurkaj popoloj nuntempe vivas en Azerbajĝano, Kazaĥio, Kirgizio, Turkio, Uzbekio kaj aŭtonomaj respublikoj kaj regionoj ĉefe (do ne nur) en Rusio, Ĉinio, Kartvelio kaj Ukrainio.
Malgraŭ la grandaj geografiaj distancoj inter la loĝataj teritorioj inter la tjurkaj popoloj ekzistas signifaj kulturaj kaj historiaj komunecoj; la plej grava estas la lingvoj: la turka lingvo de Turkio tre proksimas al la plej multaj aliaj tjurkaj lingvoj. La litero "j" en tjurko simple lingve diferencigu inter "turko", do parolanto de la turka lingvo, kaj "tjurko", do parolanto de iu ajn el la lingvoj strukture parencaj al la turka.
Dum la 19-a jarcento ekestis politika kaj kultura movado, kiu celas pli fortan interligon inter la tjurkaj popoloj - tiu movado nomiĝas panturkismo. La scienco, kiu okupiĝas pri la lingvoj, historio kaj kulturoj de la tjurkaj popoloj, estas la turkologio.
Land and water area (excluding Caspian Sea)
This list includes dependent territories within their sovereign states (including uninhabited territories), but does not include claims on Antarctica. EEZ+TIA is exclusive economic zone (EEZ) plus total internal area (TIA) which includes land and internal waters.
Etimologio de la vorto "turko"
La vorto "turko" oficiale unuafoje uziĝis dum la 6-a jarcento post Kristo. Ĝi priskribis la politikan ŝtaton malnov-turkan: tiu ŝtato dum la epoko antaŭ la jaro 552 historie nomiĝis kök türk („Blu-Turko(j)“) La vorto „Türk“ (en multaj lingvoj sen umlaŭtoj „Turk“) ĝis la 19-a jarcento celis ĉiujn stepajn popolojn parolantajn tjurkan lingvon.
En la tjurklingvaj ŝtatoj, aŭtonomaj respublikoj kaj regionoj pro diversaj kaŭzoj ankoraŭ hodiaŭ miksiĝas la konceptoj "turka" kaj "tjurka" - la ideo de panturkismo ankoraŭ nun ravas multajn, kaj la komuna identeco tjurka estas tiom forta, ke plej bone la propra lingvo kaj etno ne nur nomiĝu "tjurka", sed vere "turka"... Kvankam tio estas pli deziro ol realo.
Origino de la tjurkaj popoloj
La vera origino de la tjurkaj popoloj nekonatas. Konsento nur ekzistas pri tio, ke la unuaj tjurk-lingvaj popoloj vivis en la regiono Altaja en centra Azio - pli ekzakte en la regiono, kie kunfluas la riveroj Zelenga kaj Orĥon. Iom disvastiĝinte, la poploj okupis la regionon inter la montaroj Altajo kaj Sajano ĉe la nuntempa siberia-mongolia limo, Tienŝan ĉe la limo inter Kazaĥio kaj la ĉina Turkestano, Altin-Tag ĉe la nordokcidenta limo de Tibeto kaj Ĉingan en nord-orienta Ĉinio.
Religio
Nuntempe la plej multaj anoj de la tjurkaj popoloj estas islamanoj, plejmulto el ili difinas sin anoj de sunaismo. Sed inter la tjurkoj ankaŭ ekzistas anoj de aliaj religioj, ekzemple budhanoj, judoj kaj kristanoj.
Mitologio
La tradiciaj naciaj kaj kulturaj simboloj de la tjurkaj popoloj, jam dum la tempo antaŭ la transiro de plej multaj popolanoj al la islamo, estas la stelo kaj serpo-forma luno. La besto lupo, la blua koloro, fero kaj fajro estas gravaj elementoj en la mitologio de la tjurka popolaro.
Thu Bồn
Thu Bồn estas rivero en la provinco Quảng Nam, unu el la provincoj de Vjetnamio. La rivero akiras ĝian nomon apud Tân An kie la Tranh kaj la Ngang kunfluas. La Tranh estas la ĉefa fluo kio ekestas sur la monto Ngọc Linh en la huyện Đắk Glei en la provinco Kon Tum. La rivero fluas ĉe Điện Phương en la rivero Hội An.
Béla Udvaros
Béla Udvaros [udvaroŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo Udvaros Béla estis hungara reĝisoro, teatrestro. Lia origina familia nomo estis Unger, lia edzino estis Camilla Dévay, ilia filino estis Dorottya Udvaros. Béla Unger naskiĝis la  en Budapeŝto, li mortis la  en Budapeŝto.
Biografio
Béla Udvaros studis en Altlernejo pri Teatro kaj Filmo inter 1947–1949. Li estis stipendia reĝisoro de Teatro de Armeo inter 1951–1953, poste de "vilaĝteatro". En 1954 li edziĝis, lia edzino estis deklarita politika malamiko, tial ankaŭ li povis esti reĝisoro nur ĉe amatoraj teatraj trupoj en fabrikoj. Inter 1957–1974 li estis reĝisoro de Teatro de Kecskemét, dum li akiris diplomon en Scienca Universitato Loránd Eötvös en 1967. Lia sekva reĝisora stacio estis Teatro Jókai (Békéscsaba) (1974-1985), poste li pensiuliĝis. Tamen li estis migranta solisto pri literaturaj spektakloj en la lando. En 1992 li fondis teatron, kiun li gvidis kaj estis reĝisoro. Li ricevis premiojn inter 1995-2019.
Supra Baziliko de Sankta Francisko en Asizo
La Supra Baziliko de Sankta Francisko el Asizo estas la preĝejo konstruita sur tiu Malsupra, kun kiu formas la unikaĵon de la Baziliko de Sankta Francisko en Asizo, Italio.
Historio
La baziliko estis iniciatita en 1228 de papo Gregorio la 9-a kaj finita en (1253) dum la papeco de Inocento la 4-a per la laboristaro de la plej alte taksitaj arkitektoj, decoraciistoj kaj pentristoj de la epoko. La loko de la konstruo estis nomata monteto de la infero (eble pro la fakto de la ekzekutoj) kie, laŭ rakontoj de kompanuloj de Francisko, la sanktulo deziris esti entombigita: ĝuste pro tiu esprimita deziro la montento de la infero fariĝis monteto de la paradizo. Bonfaranto de Asizo ĝin donacis al la papo por ke en ĝi oni leviĝu la du bazilikoj.
La supra baziliko, kiu gravis pro la disvastiĝo de la gotiko en Italio, estis elpensita por fariĝi loko de pilgrimoj kaj de popola devoteco. Alia celo estis ligita al la ĝenerala celaro de la Eklezio kaj papeco, kiuj jam vidis en la franciskanoj, post la komenca nefidemo, la aliancanojn por plisolidigi la ligojn kun la plej humilaj sociaj tavoloj kun la Eklezio. La papoj prodigis grandajn ekonomiajn rimedojn kaj persone okupiĝis pri la laboroj, tiom ke la baziliko fariĝis speco de papa apostolpalaca kapelo, kiu ne hazarde memorigas la Sainte-Chapelle de Parizo, kie ĉeestas du samdimensiaj preĝejoj surmetitaj. La strukturo sufiĉe simpla en la unua projekto, baldaŭ estis modifita laŭ formoj pli majestaj inspiriĝantaj al la lombarda romanika arkitekturo, kun novaj gotikaj sugestioj ligitaj al la establoj starigitaj de la cistercia ordeno.
Ekstero
La ekstero, kie superregas la relativa romanika simpleco kun kelkaj gotikaj elementoj kiaj la pintarka portalo kaj apogarkoj, malsamas ol la interno, kie superregas la helbrila polikromio kaj la sveltaj gotikaj formoj. La navo dividita en kvar spanoj kun transepto kaj absido, estas ŝirmata per krucoripaj volboj. Strikta balkona koridoro kuras tutronde de la altaj muroj. La alta preĝejo ricevas lumon tra grandaj gotikaj fenestregoj kurantaj laŭlonge de la tuta alta nava kaj absida zono, al kiu aldoniĝas la lumo eniranta el la rozvitralo de la fasado.
Tiu lasta havas formon de pura simpleco, horizonte tridividita inter tri kornicoj kun konzoloj kaj kronata per triangula timpano. La portalo estas ĝemela kaj la rozvitralo duobla kaj dekoraciita per “comostilaj” marketraĵoj inter la reliefoj de la simboloj de la Evangeliistoj.
Maldekstre de la fasado oni vidas la plilongigon de la “loĝio de la Benoj”, projektita de arkitekto Valentino Martelli en 1607.
Interno
La interno estas karakterizita per unusola kvarspana navo, kun neregulaj trispana sacerdotejo kaj plurflanka absido. Subtenas la krucoripajn volbojn polistilaj pilastroj, starigitaj per kolonetoj sur kiuj apogiĝas la ripvolboj. Duonalte la muroj konkaviĝas lasante spacon por koridoro kiu trakuras la tutan navon kaj supreniras la zonon de la rozvitralo kaj transiras, tra la sacerdotejo, sub trilobaj arketoj. La spaco de la preĝejo estas vasta kaj svelta, kun eksterordinara kuniĝo inter la muraj strukturoj kaj la dekoracia alporto. La fenestregoj de la spanoj, la rozvitralo kaj la vitraĵoj de la transepto garantias fortan iluminadon, kvazaŭ en la norda gotiko, kiu kontrastas kun la duonlumo de la Malsupra Baziliko.
La ciklo de la freskoj
La internaj preĝejaj muroj estis komplete freskigitaj laŭ preciza ikonografia organika plano, ligita al la korespondo inter la ilustraĵoj de la Malnova kaj Nova Testamentoj kaj de la Agoj de la Apostoloj kun la ilustraĵoj de la Historioj de Sankta Francisko, tiel ke eblis kodigi la figuron laŭ la interpreto donita de sankta Bonaventura.
Cimabue kaj lia ateliero
La unuaj freskoj en la baziliko estis realigitaj de la plej estimata majstro tiam pentranta en Italio, Cimabue, kiu tie laboris eble ekde 1277 kun sia atelieranaro.
Temas pri scenoj kiuj estis la precipa monumento de la antaŭgiotta pentraĵaro en Italio, hodiaŭ malbone konserviĝintaj (kiuj tamen tiaj estis jam epoke de Vasari – 16-a jarcento). La scenoj legeblaj estas kadritaj per ringoj dekoraciitaj per geometriaj motivoj, anĝelaj kapetoj, grapoletoj kaj aliaj ornamaĵoj kaj homaj figuroj de altyaĝuloj. En la centra spano aperas la kvar Evangeliistoj, dum en aliaj spanoj videblas nur stelitaj ĉieloj. La “ilustraĵoj de Maria” ornamas la absidon.
La sceno plej interesa estas tiu de la Krucumo en la maldekstra transepto, kie la nombraj figuroj kun siaj korŝiraj gestoj igas kunverĝaj la liniojn de forto al Krucumito, ĉirkaŭ kiuj svarmas anĝeloj. La scenoj kadriĝas en zonoj dekoraciitaj per geometriaj motivoj, grapoletoj, foliaro kaj, foje, anĝelaj kapetoj, infanetoj, maskegoj kaj altaĝuloj. Tiaj motivoj propragiĝas ankaŭ sur la ripvolboj kaj, ĝenerale, ili konserviĝas pli bone ol la precipaj scenoj. La centra spano estas dekoraciita per la volbo de la kvar evangeliistoj, dum la aliaj havas simplan stelitaj xilitoj.
'En la maldekstra transepto troviĝas la unua de la grandaj Krucumoj kaj la Ilustraĵoj pri la Apokalipso de Johano'': <ol> Krucumo de la maldekstra transepto <li>Kristo en gloro (lunego) <li>Vizio pri la trono kaj la libro de la sep sigeloj <li>Vizio pri la anĝeloj de la kvar anguloj de la tero <li>Apokalipsa Kristo <li>Kapitulaco de Babilono <li>Sankta Johano kaj la anĝelo <li>Mikaelo kaj la drako (lunego) <li>Plenfiguraj anĝeloj (ĉe la flankoj de la kvarforo de la lunego ĉekape de la transepto, tre damaĝitaj. </ol>
'En la dekstra transepto alia Krucumo kaj la ilustraĵoj de la sanktuloj Petro kaj Paŭlo'': <ol> Krucumo de la dekstra transepto <li>''Transfiguriĝo (atribuata al la Transalpa Majstro) <li>Sankta Petro sanigas kriptulon <li>Sankta Petro sanigas malsanulojn kaj liberigas demonhavantojn <li>Sankta Luko surgenuita antaŭ trono (atribuata al la Transalpa Majstro) <li>Falo de Simono Mago <li>Krucumo de Santa Petro <li>Senkapigo de sankta Paŭlo <li>Plenfiguraj anĝeloj (ĉeflanke de kvarforo de la lunego ĉekape de la transepto. </ol>
La scenoj estas dividitaj per strioj kun vegetalaj elementoj en kiuj estas enkadritaj bustoj de anĝeloj; la bazo de la tuta transepto, kie ne koverta de la ĥorejo, montras zonon kun rondaĵoj kaj aliajn geometriajn motivojn, kiuj simulas teksan tapeton.
La sceno plej interesa estas tiu de la Krucumo en la maldekstra transepto, kie nombraj figuroj kun siaj korŝiraj gestoj igas konverĝaj la liniojn de forto en la direkto de la Krucifikso, ĉirkaŭ kiu svarmas sinsekvo de anĝeloj. La drameco de la preskaŭ kortuŝa reprezentado estas konsiderata la alvenpunkton de la franciskana medita rezonado pri la Kruco pri la temo de la Kruco dramatike aspektigata.
La transalpa majstro kaj la roma sekvulo
Pli aŭ malpli samtempe kun Cimabue laboris ĉekape de la norda transepto majstro pli evidente gotika. Eble franca aŭ angla, pro tiu difinita Transalpa Majstro. Liaj pentraĵoj estas koncentrita en zonetoj de la muro flanke de la fenestro kaj konsistas el du profetoj Jesaja kaj Davido, en la du lunegoj kun la Transfiguriĝo kaj Sankta Luko surgenuita antaŭ trono, en la maldekstra loĝieto kun bustoj de anĝeloj en klipeoj kaj grandaj figuroj de profetoj kaj anĝeloj plenfiguraj malantaŭ kolonetoj, kaj aliaĵoj.
La apartaĵoj de tiuj freskoj konsistas el la gusto eminente gotika, en epoko en kiu en Italio apenaŭ ekaperis gotikaj signoj en arkitekturo. La ekscesa gotika profilo de la pintoj desegnitaj super la arketoj de la triloboj de la loĝieto estas el si mem evidenta adhero al la gotika kulturo, same kiel la linieco de la figuroj, la volumoj finiĝantaj en pletigitaj planoj, la brila kolorio (kun superrego e la intensaj ruĝoj kaj lazuroj). Malsama el la bizanca-klasikiĝanta gusto estas krome la konstanta diferenciĝo de la fiziognomiko de la personoj, aŭ la dialogo kiu la pentrarto starigas kun la realaj arkitektecaj elementoj.
Cimabue mem akceptis konscie elementojn de tiu nova pentrarto kaj ilin efektivigis precipe en la motivoj de la dekoraciaj zonoj kun certa dezegna eleganto.
Navo
La ikonografia programo de la precipa navo estis formulita de Matteo d'Acquasparta, generalo de la franciskana ordeno en la jaroj 1287 kaj 1289: la ilustraĵoj de la Malnova kaj Nova Testamentoj estis dispoziciitaj en alta zono, apude de la fenestroj, dum la malalta zono, pli libera kaj pli proksima al la fidelularo, devis liveri spacon al la grandaj ilustraĵoj pri Sankta Francisko.
La scenaj sinsekvoj legiĝas, en la sama muro, antaŭe de dekstra flanko kaj poste de la maldekstra. La pli alta scenaro montras la ilustraĵojn de la du bibliaj Testamentoj, du scenoj por spano; multaj scenoj estas difektitaj, ankaŭ pro la tertremo de 1997.
En la dekstra muro ornamas: <ol> Disigo de la lumo el la mallumo, de (Jacopo Torriti) <li>Kreiĝo de Adamo tre damaĝata; de Jacopo Torriti) <li>Kreiĝo de Eva, de la (Majstro de la Kulturo) <li>Prapeko, tre damaĝata; de Jacopo Turriti <li>Forigo de la Paradizo (Majstro roma) <li>Luneto nelegebla, eble Laboro de la pragepatroj <li>Luneto nelegebla, eble la Ofero de Kaino kaj Habelo <li>Mortigo de Habelo nur fragmentoj, de la Majstro de Isaako) </ol>
Scenoj en la interna zono: <ol> Konstruo de la arkeo (Jacopo Torriti) <li>Tutmonda diluvo (nur fragmente, atribuata al Jacopo Torriti) <li>Ofero de Isaako (Jacopo Torriti) <li>Abrahamo vizitata de la anĝeloj (restas nur la anĝeloj, verko de Jacopo Torriti) <li>Beno de Isaako al Jakobo, de (Majstro de Isacco) <li>Esav retropuŝita de Isaako (Majstro de Isaako) <li>Jozefo mallevita en la puton (damaĝata, atribuita al Majstro de Isaako) <li>Malkovro de la pokalo en la sako de Benjamen (damaĝata, Majstro de la de Isaako) </ol>
Sur la maldekstra muro, en la pli alta zono: <ol> Anunciacio (tre damaĝata, de Jacopo Torriti) <li>Vizito de Maria (Jacopo Torriti) <li>Naskiĝo de Jesuo (Majstro de la Kulturo) <li>Adorado de la Magoj (nur fragmentoj, (Majstro de la Kulturo) <li>Prezentado al la Templo <li>Fuĝo al Egiptio (preskaŭ perdita) <li>Disputo de Jesuo kun la doktoroj, eble de la juna Giotto <li>Bapto de Kristo (juna Giotto aŭ Pietro Cavallini]]). </ol>
En la suba zono: <ol> Edziĝo en Kana Galilea (Jakopo Torriti) <li>Resurektigo de Lazaro (Jacopo Torriti) <li>Kapto de Kristo (Majstro de la Kapto) <li>Kristo priridata, difektita, eble de roma majstro <li>Kristo ascendanta al la Kalvario <li>Krucumo de Jesuo <li>Dekrucigo (juna Giotto) <li>Resurekto (juna Giotto) </ol>
Sur la kontraŭfasado fine: <ol> <li>Pentekosto (juna Giotto) <li>Sankta Petro (juna Giotto) <li>Sankta Paŭlo (juna Giotto) <li>Madono kun la Ridanta Infano (juna Giotto) </ol> Post la kompletigo de la transepto oni komencis pentri la navon per la ilustraĵoj pri la Nova Testamento kiuj videblas en la zono pli alta apud la fenestroj, nome la lunegoj. La plej alta zono de la norda flanko komenciĝas per la ilustraĵoj pri la kreo, ekde la kreio de la mondo ĝis la mortigo de Habelo. Per la ilustraĵoj pri Noa komenciĝas la ciklo de la nova homaro, akompanata de la epizodoj ligitaj al la patriarkoj Abrahamo, Jakobo kaj Jozefo.
Por tiu enterpreno estis ŝarĝitaj romaj pentristoj inter kiuj elstaris Jacopo Torriti, aktiva ene de lasta kvaro de la 3-a jarcento, kaj Filippo Rusuti. Turriti, helpita, dekoraciis la altan parton de la spano (tiu plie proksima al la altaro) kaj la volbon de la dua, post kio li estis revokita al Romo por estri aliajn papajn konstruejojn.
La roma stilo montras heredaĵon pli inklinan al klasikuloj kaj al prakristanuloj, kun solanaj figuroj, pompeca kaj tre rafinita. En la volbo de la propetantoj, Torriti enŝovis la tradician motivon de anĝeloj subtenantaj klipeojn kiuj entenas figurojn de la Virgulino, de la Elaĉetinto kaj de sankta Francisko.
Malnova kaj Nova Testamentoj
La novtestamentaj ilustraĵaj freskoj de la suda flanko, sur la alta zono, prezentas la Vivon de Kristo (ekde la anunciacio ĝis la edziĝo de Kana Galilea dum, sur kontraŭfasado brilas la Ĉieliro kaj Pentekosto. Ĉiam sur kontraŭfasado okupas spacon la medaljonoj kun la Madono kun la Ridanta Infano kaj anĝeloj, kaj plue, en la alta zono, Sankta Petro kaj Sankta Paŭlo, ĉiuj atribuataj al la juna Giotto (aŭ ĉiukaze, al la responsulo pri la franciskanaj ilustraĵoj ) en epoko tute proksima al la dekoracio de la malalta zono per la eventoj de la vivo de Sankta Francisko. La kvara spano (grave damaĝita de la tertremo de 1997) montras la volbon de la Doktoroj de la Eklezio'', unuopa sidanta kun apude skribisto: Sankta Hieronimo, Sankta Aŭgusteno, papo Gregorio la 1-a kaj Sankta Ambrozio de Milano.
La pentraj ilustraĵoj pri Sankta Francisko
La grandaj scenoj de la Historioj de Sankta Francisko plenigas la tutan centran navan zonon. Pro tio, kaj pro aliaj motivoj tiom elstariĝis la Baziliko ke la papo Nikolao la 4-a. unua franciskana papo kiu prodiĝis monon por la baziliko, per buleo de 1288 dekretis ke la baziliko estu konstituita papa kapelo, kaj, krome, ke ĉiuj oferoj donacitaj al la baziliko estu elspezitaj por la bazilika establo.
Listo de la prifranciskaj scenoj
La unuaj sep epizodoj prezentas la itineron de la konvertiĝo de la sanktulo ĝis la aprobo de la franciskana regulo. La centra grupo, konsiderata evidente la precipa, pentre priskribas la tutan disvolviĝon de la Ordeno de Sankta Francisko, ĝis lia morto. La lastaj sep estas la funebroj kaj la kanonizo de la sanktulo, inkluzive de la postmortaj mirakloj. En la unua grupo Francisko estas sen la Ordeno, en la dua li estas kun la Ordeno, en la tria estas la Ordeno kiu daŭrigas la atingojn de Francisko. <ol> Omaĝo de la simpleca homo (Legendo majora, I,1) – Ne de Giotto <li> Francisko donacas la mantelon al malriĉulo (Legendo majora, I,2). (La koloro blanka de la ĉevalo kaj de la kolonoj fariĝis nigra pro la oksidado kaŭzita de la humido) <li> Sonĝo pri la armiloj (Legendo majora, I,3) <li> Preĝo en Sankta Damiano (Legendo majora, II,1) <li> Francisko rezignas pri la teraj bonaĵoj (Legendo majora, II,1). La personoj estas dividitaj en du grupoj tre difinitaj, reprezentantaj la pasinton kaj la estonton de Francisko: la junulo estas pentrita kun la manoj levitaj al la mano de Dio kiu aperas en alto <li> Sonĝo de Inocento la 3-a (Legendo majora, III,10). Dum la sonĝo la papo vidas la humilan Franciskon kiu subtenas la bazilikon de Laterano <li> Inocento la 3-a konfirmas la franciskanan regulon (Legendo majora, III,10) <li> Apero de Francisko sur fajra ĉaro (Legendo majora, IV,4) <li> Vizio pri la tronoj (Legendo majora, VI,6) <li> Forigo de la diabloj el Areco (''Legendo majora, VI,9) <li> Francisko antaŭ la Sultano (Legendo majora, IX,8). Francisko estas submetita al la pruvo de la fajro. Antaŭ li la altvaloraj juveloj donacitaj al li far la sultano, kiujn, tamen, la fratulo rifuzas <li> Francisko ekstazas (Legendo majora, X,4) <li> Kripo de Greccio (Legendo majora, X,7). Tiu kripo reproduktas medion de la Malsupra Baziliko en Asizo spite de ĝia origino en Greccio <li>Prediko al la birdoj (Legendo majora, XII,3) <li> Morto de la kavaliro de Celano (Legendo majora, XI,4) <li> Prediko antaŭ papo [[Honorio la 3-a (Legendo majora, XII,7) <li> Sankta Francisko aperas dum la kapitolo de Arles (Legendo majora, IV,10) <li> Francisko ricevas la stigmatojn (Legendo majora, XIII,3) <li> Forpaso de Sankta Francisko (Legendo majora, XIV,6) <li> Vizioj de frato Aŭgusteno kaj de la episkopo de Asizo (Legendo majora, XIV,6) <li> Girolamo ekzamenas la stigmatojn (Legendo majora, XV,4) <li> Saluto de Klara kaj de ties kompanulinoj al Francisko (Legendo majora, XV,5) <li> Sanktproklamo de Sankta Francisko (julio 1228, papa buleo Mira circa nos) <li> Francisko aperas al papo [[Gregorio la 9-a (Legendo majora, Mir. II,1) <li> Saniĝo de la viro de Ilerda (Legendo majora, Mir. I,5) – Eble ne de Giotto, sed de la Majstro de Sankta Cecilia <li> Konfeso de resurektigita virino (Legendo majora]], Mir. II,1) – Eble ne de Giotto, se de la Majstro de Sankta Cecilia. </ol>
Vitraĵoj
La malmultaj vitraĵoj restantaj el antaŭaj preĝejoj atestas ke grisajle pentritaj vitraĵoj ekzistis en Italio jam ekde du jarcentoj. Tiuj de la Baziliko de Sankta Francisko konfirmas la praktikon de tiu arto. .
La vitraĵo de la kvartrua fenestro en la maldekstra transepto datiĝas ĉe la fino de la tria jarcento (ilutraĵoj el la Genezo, kaj sanktulinoj). La tri biforoj malantaŭ la altaro montras, de maldekstre, la “Konkordancojn inter la Malnova kaj Nova Testamentoj”, la Vivon de Jesuo, kaj la ilustraĵojn de la “Pasiono”, ĉiuj de la tieldirita Majstro de Sankta Francisko kaj dateblaj ĉe la fino de la tria jarcento. La vitraĵo de la kvartrua fenestro de la dekstra transekto montras la “Aperojn de Anĝeloj kaj de Kristo”, atribuatajn al la sama nekonata Majstro de Sankta Francisko aŭ al ties kunlaborantoj.
En la dekstra nava muro oni renkontas sanktan Franciskon, sanktan Antonion kaj ilustraĵojn pri ilia vivo sur kartonoj eble de la nekonata Majstro de Sankta Francisko aŭ eble de roma majstro. Sekvas, en la dua parto la apostoloj Bartolomeo kaj Mateo kaj ilustraĵoj pri  ilia vivo” de la nekonata “Majstro de sankta Francisko”, en la tria estas pentritaj Sanktaj Johano kaj Tomaso'', kaj en la kvara aliaj figuroj de apostoloj, ĉiuj atribuataj al francaj vetristoj
Alia preĝeja ilaro
La katedro kun “comastilaj” dekoracioj estis realigita en la 13-a jarcento kunmuntante jam uzatajn diversajn elemenojn. La ĉefaltaro, konsekrita de papo Inocento la 4-a, prezentiĝas kun spegulaĵoj marmoraj kaj “comastilaj” dekoracioj
La ligna ĥorejo de la sacerdotejo estas gotika-renesanca verko, entajla kaj intarsia, realigita de Domenico Indivini en la jaroj 1491-1501, helpata de lia frato Nikolao kaj de la fratoj Acciccaferro]] kaj de Johano el Perjakopo. Ĝi estas formita per 102 sidfakoj en kiuj brilas artaj intarsiitaj bustoj per gravaj personoj de la franciskana ordeno inkluzive de papo Siksto la 4-a.
Maldekstre de la enira portalo, sanktakvujo reiras al la fino de de 3-a jarcento. Apude de la lasta pilastro, maldekstre, estas la marmora pupitro subtenata de spiraltorditaj kolonetoj kaj figuraj de sanktuloj ene de tabernaklaj niĉoj.
Tubprovizita orgeno
En la baziliko oni instalis tubprovizitan orgenon ', konstruitan en 1982. Ĝi havas tri klavintrumenojn, ĉiu de 61 klavoj, kaj klavarpedalon de 32: kun elektra sontransmisio. La tuboj estas lokigitaj malantaŭ la ĥorejaj sidfakoj dum la konzolo kuŝas en la transepto.
Maria Magdala
Maria Magdala aŭ Maria Magdalena (aŭ simple Magdaleno aŭ Magdalena ), probable kun la signifo Maria el Magdalo, estas ĉefrolulo en la evangelioj de la kristana Biblio. Ŝi aperas kiel unu el disĉiplinoj de Jesuo, kiu ludis gravan rolon kiel atestanto de la krucumado (Johano 19:25) kaj post la releviĝo de Jesuo (Johano 20:1-2). En la tradicio de la okcidentaj Eklezioj oni foje miksas ŝian rolon kun aliaj rolulinoj de la evangelioj, pro kio ekestis granda adorado kaj en postaj etapoj aperis tre diversaj legendoj pri ŝi.
Ŝi estas konsiderata sanktulino de kristanoj, kaj ŝia festotago estas je la 22-a de julio. La nomo Magdalena estas ofta virinnomo en okcidentaj lingvoj en diversaj variantoj; ankaŭ ekzistas Magdaleno kiel vira nomo, sed malpli ofte.
Evangeliaj atestadoj pri Maria Magdala
laŭ la nomo oni konjektas ke ŝi originis de la urbo Magdalo (alie Magadan) en Galileo, apud Kafarnao.
En la Nova Testamento aperas roluloj kun la nomo Maria, kiun okcidentaj tradicioj identigas kun Maria Magdala:
Anthony Browne (verkisto)
Browne kreas fortan rakonton kun siaj akvareloj, miksante realismon kun superrealaj kaj fantastaj tuŝoj kaj humuraj vidaj efikoj. Lia lerta uzo de koloro, padronoj, kaj fonoj subtile antaŭenigas empation kun liaj protagonistoj. Goriloj aperas en multaj el la libroj de Browne, kiu asertas esti ''fascinita per ili kaj la kontrasto kiun ili reprezentas - en sia granda forto kaj mildeco. Oni opinias ilin tre ferocaj estaĵoj, sed ili ne estas tiel''.
Belga Esperanto-Instituto
Belga Esperanto-Instituto (BEI) estis kooperativa societo fondita en 1926 en la sino de la Esperanto-grupo La Verda Stelo en Antverpeno, kies celo estis la eldonado de libroj en kaj pri Esperanto. La unuaj investintoj en la societo estis Maurice Jaumotte, Frans Schoofs, Edgard De Coster, Oscar Van Schoor, Jozef Van Gulck, Caroline Nuyts-De Buyser, Hector Vermuyten, Gustave Vermandere, Louis De Hondt, Morris De Ketelaere, Charles Van der Veken, Jeanne Morrens kaj Nicolas Van Winge. La sidejo troviĝis je Kleine Hondstraat 11, Antwerpen.
Inter la plej valoraj eldonaĵoj de BEI menciindas la duparta Belga Antologio, kies flandra parto redaktis Hector Vermuyten kaj kies valona parto redaktis Maurice Jaumotte.
Ĝi estis kunfandita kun Flandra Esperanto-Instituto en la jaro 1962, kiuj pluvivis en la nova asocio sen profitdona celo Eldonejo-librejo Sonorilo.
Bildaro
<Gallery> Dosiero:1931 Inleiding Esperanto 86.jpg|Dorso de la libro Inleiding tot Esperanto (1931), katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience. Dosiero:1955 Librolisto Belga E-Instituto 1.jpeg|Librolisto de Belga Esperanto-Instituto, ĉirkaŭe de 1955, arĥivaĵo 2233#289 Dosiero:1955 Librolisto Belga E-Instituto 2.jpeg|FelixArchief, arĥivaĵo 2233#289 Dosiero:BelgaEsperantoInstituto koverto.jpg|eta|Koverto (10 x 22 cm) uzita de Belga Esperanto-Instituto </Gallery>
Monaĥejo Sankt-Urbano
La Monaĥejo Sankt-Urbano (germane Kloster St. Urban) estas iama cisterciana abatejo en la samnoma vilaĝo de la komunumo Pfaffnau en Kantono Lucerno.