cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Stepan Rudanskij
Stepan RUDANSKIJ ukraine Степан Руданський ( ) estis ukraina poeto. Naskiĝis en Podolio en la familio de la pastro. Lernis en Podolia seminario. Pro la konflikto kun la patro li translokoĝis en Peterburgo, kie lernis en Medicina akademio. Tie konatiĝis kun la verkoj de Ivan Kotlarevskij, Taras Ŝevĉenko, kun ukrainaj verkistoj, kiuj eldonis revuon "Osnova". La unuaj verkoj publikigis en 1859 en Peterburgo. De 1861 laboris kiel kuracisto en Jalto, Krimeo. Tie ekinteresiĝis pri arkeologio kaj etnografio. Verkis poemojn, kantojn kaj humur-versojn (ukraine - spivomovka). Mortis en Jalto pro ftizo, enterigita en Masandra tombejo.
Liajn poemojn esperantigis Andreo Rogov, Vladimir Samodaj, Volodimir Pacjurko, Kris Long.
Eszter Herold
Eszter Herold [ester], laŭ hungarlingve kutima nomordo Herold Eszter estis hungara dancisto, koreografo, instruisto.
Eszter Herold naskiĝis la en Győr.
Biografio
Eszter Herold maturiĝis en gimnazio loke, kie ŝi komencis lerni ankaŭ dancteknikon. Ŝi plulernis la dancon en Merzig helpe de stipendio kaj ŝi multe lernis de Peter Uray kaj William Fomin. Ŝi studis ankaŭ en Scienca Universitato Loránd Eötvös. Tiutempe ŝi jam faris koreografiajn laborojn se ne paroli pri la dancoprezentoj. Ekde 2002 ŝi instruis en arta mezlernejo en Győr. Ŝi ricevis festivalajn premiojn.
La Profesoro (filmo)
La Profesoro (The Professor) estas usona komedia filmo farita ĉe la Chaplin Studios por la Unua Nacia Filmkompanio kun ĉefrolo de Charlie Chaplin en jaro 1919. Tamen, la filmo neniam estis publikigita aŭ eĉ kompletigita. Chaplin rezignis produktadon post finado de nur unu sceno. La resto de filmo estas inkludita en Unknown Chaplin kaj en almenaŭ unu el la Limelight DVD-eldonaĵoj.
20379 Christijohns
20379 Christijohns estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la en la kadro la kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de Christine Elizabeth Johns, finalistino en 2004 de la Discovery Channel Young Science Challenge (DCYSC), scienca konkurso de mezlernejoj, pro ŝia projekto pri plantoscienco kaj bestoscienco. Ŝi estis lernantino ĉe la Providence Christian School de Cape Coral (Florido, Usono).
Glan (Nahe)
La Glan estas 90 km longa rivero en Sarlando kaj Rejnlando-Palatinato. Kiel plej gra londa flankrivero de la rivero Nahe ĝi deakvigas la plej grandan areon dekstre de la rivero. Ĝia eksterordinare granda akvokolekta areo de 1201 km² venas de tio, ke la Nordpalatinata Montlando gvidas preskaŭ ĉiuj akvejoj de la regiono al la Glan.
Rivervojo
La rivero fontas sur la monto „Höcherberg“ en la urboparto Höchen de la urbo Bexbach en la distrikto Saarpfalz. Jam post du km ĝi enfluas apud Waldmohr Rejnlando-Palatinato. En Palatinato ĝi trafluas Bruchmühlbach-Miesau, kie enfluas de dekstre la la rojon Kohlbach. En Elschbach enfluas la Ohmbachkaj turnas sin en markanta duobla meandro apud Gries en la Nordpfälzer Bergland (Nordpalatinata Montlando). Trafluante tiun regionon norden ĝi pasas Nanzdietschweiler, Glan-Münchweiler, Altenglan kaj Ulmet. Tie ĝi ŝanĝas sian direkton al nordoriento. La rivereton trafluas Offenbach-Hundheim, kie de dekstre enfluas la rivereto Talbach kaj Lauterecken, kie de dekstre enfluas la rivereto Lauter („Waldlauter“). Same de dekstre enfluas post 6 km apud Odenbach la rivereto Odenbach. Atinginte la regionon „Hunsrück-Nahe“ la Glan trafluas la urbeton Meisenheim, antaŭ ĝi apud Odernheim de dekstre enfluas la riveron Nahe.
Nomo kaj historio
La nomo „Glan“ venas de la kelta kaj probable signifas „hela, klara, brila, fluanta“; ankaŭ la silabo „glan“ troviĝas en la nomo de la kelta akvodio “Glanos“.
Laŭlonge de la rivero Glan iris malnova komerca strato de la sudokcidento en la valo de la rivero Nahe, kiu atingas la Rejnon en Bingen. Krome la rivero formas en la unua jarmilo la sudorientan limon de la Hunsrück-Eifel-Kulturo. Tiam tie loĝis keltojn. Poste venis la romianoj.
Ekde 1890 la Glantalbahn (fervoja linio en la Glan-valo) estis konstruata kiel strategia fervojo por transporti la trupojn al la franca landlimo. La linio ne plu funkcias komplete ekde la 1960aj jaroj. Ekde 1986 la fervoja linio nur funkcias inter Glan-Münchweiler kaj Altenglan.
De 1834 (sur la teritorio de la Princlando Lichtenberg) aŭ de 1866 (sur la teritorio de la Oberamt Meisenheim) ĝis 1945 laŭlonge de la Glan inter Niederalben–Odernheim troviĝas la limo inter la bavara Palatinato kaj la Rejnprovinco, kiu apartenis al Prusio.
Turismo kaj vidindaĵoj
eblas kanui sur parto de la rivero. Sur la iama trako de la fervoja linio inter Altenglan kaj Staudernheim eblas veturi per drezino. La Glan-Blies-vojo, bicikla vojo, sekvas la riveron de la fonto ĝis la enfluejo.
de Meisenheim kun multaj malnovaj konstruaĵoj, interalie kastela preĝejo, la iama sinagogo, la urbodomo kaj la stacidomo, krome la restaĵoj de la urbomuro kun la Bürgerturm (burĝa turo).
Vitkultivado
Ĝis post la Dua Mondmilito vitoj estis kultivataj sur la akraj deklivoj ĉe la meza kaj malsupra partoj de la rivero.
Omaĝo
Omaĝo laŭ difinoj de esperantlingvaj vortaroj kiel PIV aŭ Reta vortaro estas kaj
Tia donaco ne nepre devas esti transdono de materia objekto. Ekzemple ankaŭ la okazigo de celebraĵo povas esti omaĝo al elektita honorigato, aŭ kultura verko kiel libro aŭ filmo povas esti deklarata omaĝo al tia persono.
Claviceps nigricans
Claviceps nigricans estas fungo el la ordo Hipokrealoj. Ĝia koloro estas nigra. Ĝi estas holarkta enlande en Eŭropo, Japanio kaj Nordameriko.
Priskribo
Konidioj longas ĉirkaŭ 9 X 5 µ. La askosporoj longas ĉirkaŭ 1 x 80-90 µ.
Gastigantaj kreskaĵoj
Eleocharis uniglumis, Eleocharis palustris, Scirpus sp estas gastigantoj.
Natura abundeco
Ekzemple, uranio havas tri nature okazantajn izotopojn: 238U, 235U kaj 234U. Iliaj respektivaj NA estas 99,2745%, 0,72% kaj 0,0055%. Ekzemple, se 100000 uraniaj atomoj estis analizataj, oni devus atendi trovi proksimume 99274 238U atomojn, 720 235U atomojn kaj 6 234U atomojn. Ĉi tio estas ĉar 238U estas multe pli stabila ol 235U aŭ 234U, kiel la duoniĝotempoj de ĉiu izotopoj estas 4,468×109 jaroj por 238U kompare al 7,038×108 jaroj por 235U kaj 245500 jaroj por 234U.
Tamen, la natura abundeco estas influita ankaŭ de probablo de kreado de donita izotopo en nukleosintezo. Ekzemple ĉe samario, la radioaktivaj 147Sm kaj 148Sm estas multe pli abundaj ol stabila 144Sm.
Por radiogeneritaj nuklidoj la natura abundeco estas influita de produktado de donita izotopo per disfalo de la aliaj radioaktivaj nuklidoj, ekzemple ĉe izotopoj de plumbo.
Dekliniĝoj de natura abundeco
Oni konkludis el el studo de suno kaj meteoritoj ke nia suna sistemo estis komence preskaŭ homogena je izotopa komponaĵo. Dekliniĝoj de la (evoluanta) galaksia averaĝo, specimeno de kiu estis prenita en la loko kaj tempo de formiĝo de la suna sistemoj, povas ĝenerale esti eksplikitaj per izotopa frakciigo kaj iuj nukleaj disfalaj kaj konvertiĝaj procezoj. Estas ankaŭ indikaĵo de injektoj de mallongdaŭraj (nun estingintaj) izotopoj de apudaj supernovaaj eksplodoj kiuj povis ekigi kolapson de la antaŭsuna nebulozo. De ĉi tie dekliniĝoj de natura abundeco sur tero estas ofte mezurita en partoj por mil (elmilo aŭ ) ĉar ili estas malpli grandaj ol unu centono (%).
La sola escepto al ĉi tio estas la antaŭsunaj grajnoj trovitaj en primitivaj meteoritoj. Ili ĉirkaŭiris la homogenigadon, kaj ofte portas la nuklean subskribon de specifaj nukleosintezaj procezoj en kiuj iliaj eroj estis faritaj. En ĉi tiaj materialoj, dekliniĝoj de la tera natura abundeco estas iam pli grandaj ol 100-foje.
Pisano
estas komunumo de Italio. Ĝi situas en la provinco Novaro de la regiono Piemonto. Fine de en la komunumo vivis. Kristana patrono estas la sanktulo, kiu memoriĝas dum la komunuma festotago la 2-an de aŭgusto.
Najbaras la komunumoj.
(126719) 2002 CC249
(126719) 2002 CC249 estas granda transneptuna objekto malkovrita la de la usona astronomo Marc W. Buie elde la Nacia Observatorio de Kitt Peak, sud-okcidente de Tucson (Arizono, Usono).
Por Michael E. Brown, ĝi eble estas nanplanedo kun taksata diametro de 213 km.
Orbito
Ĝia estas en orbita resonanco 2:1 kun Neptuno, ĝi do estas tvotino.
Ĝi pasos ĉe sia perihelio la.
Bourdic
(jen france, prononco, okcitane Bordic) estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Gard, en la regiono Okcitanio (Occitanie [ɔksitaˈni], Occitània [utsiˈtanjɔ], Occitània [uksiˈtanjə]). Fine de en la komunumo vivis.
Bressuire (stacidomo)
Bressuire estas franca stacidomo sur linioj -,  -  kaj Neuville-de-Poitou - Bressuire, situanta en  Bressuire, en departemento Deux-Sèvres, regiono Nova Akvitanio.
Grek-kalabra lingvo
La grek-kalabra lingvo ankaŭ konata kiel grika lingvo estas greka lingvo rimarkinde malsama al la moderna greka kiu apartenas al la grek-itala lingvogrupo el la modernaj grekaj lingvoj. Ekzistas du ĉefaj subvariantoj de la grika: La du grekitalaj lingvoj kutime estas nomataj sub sama nomo "Κατωιταλιώτιικα o kato-italiótika, kies signifo estas ‘malalt-itala lingvo’, tamen, la grekkalabria estas nomata de siaj parolantoj kiel grika.
Lingvo en danĝero
En la Ruĝa libro de la Unesko pri lingvoj endanĝerigitaj, menciiĝas la grek-kalabria kune kun la grekanika, kaj cetere Euromosaic ĝin analizas kaj agnoskas ĝin kiel minoritata lingvo en danĝero en la Eŭropa Unio.
Ankaŭ ĝi estas menciita de Ethnologue kiel dialekto de la moderna greka. La konkludoj de Ethnologue estas iom dubigaj, ĉar ĉi tiu lingvo evoluis paralele kaj malkune el la mezepoka greka lingvo (aŭ eĉ el la malnovgreka lingvo) kaj pro tiu ĉi kialo ĝi povas esti konsiderata kiel frata lingvo de la moderna greka aŭ kiel dialekto de ĝi.
Tiu ĉi versio de la greka lingvo neniam spertis signifan kreskon dum sia historio, kaj ĝi estis ĉiam nur uzata dum ĉiutagaj aferoj, sen grava uzado en literaturo, administrado aŭ ekleziaj aferoj. Konsiderante ĉiujn ĉi elementojn, la ekspasio de la grekkalabria kiel dialekto kaj ne kiel lingvo temas pri ĝia manko de prestiĝo kaj ne lingvistikaj kialoj.
Nuna situacio
Nuntempe la grekkalabria lingvo estas parolata en naŭ urboj de la eta teritorio de la suda ekstremo de Kalabrio nomata Bovezio, kiuj estas Bova Superiore (ĉefa loĝloko kiu nomigas la teritorion), Roghudi, Gallicianò, samkiel Chorìo di Roghudi, Bova Marina, kaj en la urbo Regio de Calabria en la kvartaloj San Giorgio Extra kaj Rione Modena.
Ekzistas ankaŭ informoj kiuj diras ke centoj da parolantoj ankaŭ troviĝas en la kvartaloj Arangea kaj Sbarre, en Regio de Calabria, kaj malpli granda kvanto en Melito di Porto Salvo, precipe danke al la elmigrado el Roghudi kaj Chorìo post la inundoj okazintaj en 1971.
Ĉirkaŭ 2.000 personoj parolas ofte kaj komprenas la lingvon kaj aliaj 3.000 personoj ĝin komprenas kaj parolas, kaj estas ilia gepatra lingvo, sed ne estas la ĉiutaga lingvo, kaj nur 50 el ili estas malpli ol 35jaraĝa, malgraŭ la penoj de kulturaj asocioj kaj administraj agentejoj.
En Bova nuntempe multaj studas la modernan grekan anstataŭ ol grika.
Komparo kun la reĝja dialekto, la itala kaj la greka lingvoj
Jen ero el la popola rakonto "L'asino e il lupo" (La azeno kaj la lupo):
<div style="float:left; width:25%; padding:1px; background: #f5f8ff; border: 1px solid blue; margin-left:15px; margin-right:15px;margin-bottom:15px; text-align:center; font-size: small"> (Itala lingvo)
L'asino e il lupo
Un mattino un asino pascolava beato in un prato d'erba tenera su un piano tra due montagne. Nelle vicinanze scorreva un ruscello, producendo un allegro mormorio con la sua acqua fresca e limpida
Lu sceccu e lu lupu
Nu jornu, i matina, nu sceccu pasciva cuntentu erba frisca 'nta nu chianu ammenzu a li muntagni. Ddha 'nta li vicinanzi ncera un gadduni chi scindendu, mandava na musica duci cu la so poca acqua frisca e pulita.
<div style="float:left; width:25%; padding:1px; background: #f5f8ff; border: 1px solid blue; margin-left:15px; margin-right:15px;margin-bottom:15px; text-align:center; font-size: small"> (Kalabria greka lingvo)
Mia mera, asce purrì, ena gadàro evoscevvje charapimèno, chorto chlorò sce ena mmali mesa sta vunà. Ecì condà iche era rrìaci pu trèchonda èsteddhe mia mùsica glicìa me to lìgo nerò frisco ce catharò.
<div style="float:left; width:25%; padding:1px; background: #f5f8ff; border: 1px solid blue; margin-left:15px; margin-right:15px;margin-bottom:15px; text-align:center; font-size: small"> (Greka lingvo)
Ένα πρωί, ένα γαϊδουράκι βοσκούσε χλωρό χόρτο, ευτυχισμένο σ' ένα λιβάδι ανάμεσα στα βουνά. Εκεί κοντά είχε μία ρεματιά που παρήγε ένα γλυκό μουρμούρισμα με τα δροσερά, πεντακάθαρα νερά της.
<div style="float:left; width:25%; padding:1px; background: #f5f8ff; border: 1px solid blue; margin-left:15px; margin-right:15px;margin-bottom:15px; text-align:center; font-size: small"> (Latinigita greka)
O gáidaros kai o lýkos
Éna proí, éna gaïduráki voskúse jloró jórto, eftyjisméno s' éna livádi anámesa sta vuná. Ekí kondá íje mía rematiá pu paríge éna glikó murmúrisma me ta droserá, pendakáthara nerá tis.
Listo de francaj ministroj pri buĝeto
Tiu artikolo listigas la francajn ministrojn aŭ subministrojn pri buĝeto.
Ferenc Szegedy
Ferenc Szegedy [segedi], laŭ hungarlingve kutima nomordo Szegedy Ferenc estis hungara politikisto, direktora membro de Hungara Scienca Akademio (1830).
Ferenc Szegedy naskiĝis en 1787 en Ötvöspuszta. Li mortis la 1848 en Vieno.
Biografio
Ferenc Szegedy frekventis lernejon en Vieno. En 1809 li batalis kontraŭ Napoleono en Győr. Inter 1815 - 1819 li estis subdepartementestro de Zala (historia departemento). Post jaroj li apartenis al la opoziciuloj. Inter 1825 - 1827 li estis parlamenta deputito. Baldaŭe li estis membro de la supera juĝejo, poste li estis laŭvice ĉefdepartementestro de Szabolcs kaj Verőce. Pro akuta malsano fine li rezignis pri ĉiuj postenoj.
Iridacoj
La iridacoj (Iridaceae) estas planta familio el angiospermoj (unukotiledonoj). Tiu familio apartenas al la ordo asparagaloj (Asparagales). Ĝi enhavas ĉirkaŭ 80 genrojn kaj pli ol 2300 speciojn, , inter kiuj irido (la tipa genro), krokuso kaj safrano, aŭ ankaŭ gladiolo.
Taksonomio
Laŭ World Flora Online kaj The Plant List (5 maj. 2020), , jen ĉi-sube la listo de la akceptitaj taksonoj, kaj ties Esperantaj nomoj :
Duedra angulo
En geometrio, duedra angulo estas la angulo inter du ebenoj.
La duedra angulo de du ebenoj povas esti vidata per rigardo al la ebenoj laŭ ilia linio de komunaĵo. La duedra angulo \phi_{AB} inter ebenoj A kaj B estas la angulo inter ilia du normala unuoblaj vektoroj kaj
Duedra angulo povas esti signa nombro; ekzemple, la duedra angulo \phi_{AB} povas esti difinita kiel la angulo tra kiu ebeno A devas esti turnita ĉirkaŭ ilia linio de komunaĵo por koincidi kun ebeno B. Tial,. Por precizeco, oni devus precizigi uzon de la angulo aŭ ĝia suplemento, pro du turnoj rezultiĝas je koincido de la ebenoj.
Alternativaj difinoj
Pro tio ke ebeno povas esti difinita en kelkaj vojoj (per vektoroj aŭ punktoj en ĝi, aŭ per normala vektoro), estas kelkaj ekvivalentaj difinoj de duedra angulo.
Ĉiu ebeno povas esti difinita per du ne-samrektaj vektoroj situantaj en la ebeno; la vektora produto de la du vektoroj donas la normalan vektoron al la ebeno. Tial, duedra angulo povas esti difinita per kvar, duope ne-samrektaj vektoroj.
Oni povas ankaŭ difini la duedra angulo de tri ne-samrektaj vektoroj, kaj  (montritaj en ruĝa, verda kaj blua, respektive, en figuro 1). La vektoroj kaj  difinas la unuan ebenon, kaj  kaj  difinas la duan ebeno. La duedra angulo korespondas al ekstera sfera angulo (figuro 1), kiu estas bone-difinita kaj signuma.
kie la du-argumenta funkcio atan2 zorgas ankaŭ pri signumo de sia rezulto.
Duedraj anguloj en pluredroj
Duedra angulo estas la ena angulo je latero kie du najbaraj edroj kuniĝas. Angulo egala al 0 respektivas al tio ke la edraj normalaj vektoroj estas kontraŭparalelaj kaj la edroj interkovras unu la alian (kaj tiel la pluredro estas degenera pluredro). Angulo egala al 180 gradoj respektivas al tio ke la edroj estas paralelaj (simile al tio en kahelaroj). Anguloj pli granda ol 180 gradoj ekzistas en nekonveksaj partoj de pluredroj.
Ĉiu duedra angulo en latero-transitiva pluredro havas la saman valoron.
Vidu ankaŭ en tabelo de pluredraj duedraj anguloj.
Yoshikazu Suzuki
Yoshikazu Suzuki (鈴木 良和, n. ) estas japana futbalisto.
Li futbalis ĉe Shonan Bellmare kaj Mito HollyHock.
Juillé (Charente)
Juillé estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Ĉarento (france Charente, prononco []), en la regiono Nova Akvitanio (Nouvelle-Aquitaine) kaj en la antaŭa regiono Puatuo-Ĉarentoj. Fine de en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². Administre la komunumo apartenas al la arondismento Confolens (prononco []) kaj al la kantono .
95 Aretuzo
Nomo
Ĝi ricevis la nomon de la nereidino Aretuzo, kiu aperas en pluraj rakontoj de la helena mitologio.
Eskima Komunumo
Eskima Komunumo (Inuit Ataqatigiit en la groenlanda) estas politika partio de Groenlando de socialisma orientiĝo.
Historio
Dum la leĝdonaj elektoj en Groenlando de la 15a de novembro 2005 ĝi atingis 22,6 % el la voĉdonoj, rikoltante 7 el la 31 sidejoj de la Groenlanda parlamento, la Inatsisartut. De 2005 al 2009, li regis Groenlandon flanke de la partio socia-demokrata Siumut.
Dum la fruaj elektoj de la 1a junio 2009, Eskima Komunumo atingis 43,7 % el la voĉoj, duoble la rezulto kiun ĝi havis dum la konsulto de 2005. Ĝi disponas nun de 14 sidejoj sur 31 al la Parlamento por la daŭro de la parlamenta periodo, fariĝante tiel la unua politika partio de la insulo. Lia estro, Kuupik Kleist, fariĝas sekve Ĉefministro la 21an de junio 2009.
Bragassargues
(jen france, okcitane Bragaçargues) estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Gard, en la regiono Okcitanio (Occitanie [ɔksitaˈni], Occitània [utsiˈtanjɔ], Occitània [uksiˈtanjə]). Fine de en la komunumo vivis.
Víno (Slezské Rudoltice)
Víno (Weine) estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de municipo Slezské Rudoltice en distrikto Bruntál. Ĝi troviĝas proksimume 1,5 km sude de Slezské Rudoltice. Vivas ĉi tie. Konsisto de Slezské Rudoltice la antaŭe memstara municipo Víno fariĝis la 22-an de aŭgusto 1951.
Listo de kunprincoj de Andoro
Jenas listo de kunprincoj de Andoro, la malgranda ŝtato inter Hispanio kaj Francio.
Princlando de Andoro estis fondita je 1278 kiel parto de unio inter episkopo de Urgell kaj grafo de Foix. Ambaŭ ekestis princoj de Andoro. Je 1479 grafo de Fois iĝis reĝo de Navaro kaj je 1589 - reĝo de Francio. Ekde 1589 reganto de Francio kaj episkopo de Urgell komune estas kunprincoj de Andoro.
1278-1396
Episkopoj de Urgell | grafoj de Fois
1396
Reĝo de Aragono
Víno (Slezské Rudoltice)
Víno estas ankaŭ nomo de katastra teritorio kun areo 3,73 km².
Listo de kunprincoj de Andoro
1396-1512
Episkopoj de Urgell | grafoj de Fois kaj reĝoj de Navaro (ekde 1472)
1512-1513
Reĝo de Aragono
1513-1792
Episkopoj de Urgell | reĝo de Navaro (1513-1589); reĝo de Francio kaj Navaro (1589-1792)
Víno (Slezské Rudoltice)
Loĝantaro
En Víno estas registritaj 12 adresoj: ĉiuj daŭre loĝataj objektoj. Dum popolnombrado en la jaro 2001 ĉi tie estis kalkulitaj 14 domoj (12 en Víno, 2 en Pelhřimovy), el tio 4 daŭre loĝigitaj.
4987 Flamsteed
4987 Flamsteed estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la elde la Observatorio de Perto en Bickley (Okcidenta Aŭstralio).
Listo de kunprincoj de Andoro
1792-1806
Episkopoj de Urgell
1806-nun
Episkopoj de Urgell | Reganto de Francio
4987 Flamsteed
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de la brita astronomo John Flamsteed (1646–1719), la unua kiu observis Uranon sed li konfuzis ĝin kun stelo. Li estas ĉefe konata pro la stela nomaro de Flamsteed kiu kompletigas la nomaron de Bayer.
Houston (Teksaso)
Hustono,    Hjustono,   aŭ Houstono (angle Houston [HJUstn]) estas urbo en Teksaso, Usono, fondita de la fratoj Allen kaj nomita honore al Sam Houston, militestro en la milito kontraŭ Meksiko por la usoneco de Teksaso. Houston estis la ĉefurbo de Teksaso ĝis 1830 (Aŭstino nun estas la ĉefurbo).
Geografio
Houston estas la tria plej granda urbo de Usono, kun proksimume 2,5 milionoj da loĝantoj. Estas pli ol 4,5 milionoj da personoj, kiuj loĝas en la aglomeraĵo, la Metropola Regiono (Houston Metropolitan Area). Houston kovras ĉirkaŭ 1500 km2 kaj ĝi estas la plej granda usona urbo, kiu ne havas terzonajn leĝojn.
Industrio
Houston estas mondkonata pro sia nafta industrio kaj sia ŝip-kanalo. Houston estas la tria plej uzata usona marhaveno.
Pseŭdonomo
Houston estas ankaŭ konata per la nomo "Bayou City".
Astronomio
Troviĝas en Houston ankaŭ la kosmocentro de NASA (Nasa Johnson Space Center), la Reliant Astrodome, kaj Rice-Universitato.
Veturilo
La ĉefa flughaveno estas "George Bush Intercontinental Airport" (IAH), nomita laŭ George H. W. Bush.
Pola rapidvojo S5
Pola rapidvojo S5 estas planata pola rapidvojo el Nowe Marzy (A1) al Wrocław, kaj poste ĝis landlima trairejo en Boboszów.
André Dussollier
André DUSSOLIER (naskiĝis la en Annecy, Francio) estas franca aktoro.
NGC 4318
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Ŝlako
Ŝlako estas vitreca kromprodukto derivita el la fandado de la erco por purigi la metalojn. Ĝi povas esti konsiderata mikso de metalaj oksidoj; tamen, ĝi povas enhavi metalajn sulfidojn kaj atomojn en formo de elemento. Kvankam la ŝlako kutime estas uzata kiel mekanismo por forigo de restoforĵetaĵoj en la fandado de metalo, ĝi povas utili ankaŭ por aliaj celoj, kiel helpo en la kontrolo de la temperaturo dum la fandado kaj minimumigi la reoksidigon de la fina likva metalo antaŭ la enmeto en la muldilon.
En la naturo, la mineraloj de metaloj kiel fero, kupro, aluminio kaj aliaj metaloj estas troveblaj plej ofte en malpura stato, ofte oksiditaj kaj miksitaj kun silikatoj de aliaj metaloj.
La procezoj de fandado kaj feraj kaj neferaj produktas diferencajn ŝlakojn. Por ekzemplo, la fandado de kupro kaj plumbo, nefera, estas dezajnita por forigi la feron kaj la silicon kiuj kutime estas en tiuj mineraloj, kaj estas separita en formo de ŝlako bazita sur fera silicio. Aliflanke, la ŝlako de la ŝtalproduktejoj, en kiuj oni produktas feran fandadon, ferrosa, estas dezajnita por minimumigi la perdon de fero kaj tiele ĝi enhavas ĉefe kalcion, magnezion kaj aluminion.
La ŝlako havas multajn komercajn uzojn kaj rare estas simple forĵetata. Ofte ĝi estas reprocezata por apartigi alian metalon kiu restas. La restintaĵoj de tiu rekuperado estas reuzataj kiel balasto por la fervojo kaj kiel sterko. Ĝi estas uzata ankaŭ kiel metalo por pavimo kaj kiel malmultekosta kaj longdaŭra formo fortigi la klinajn murojn de la moleoj por bremsi la movofrapon de la mar-ondoj.
Bibliografio
Roy, D.M. (1982). "Hydration, structure, and properties of blast furnace slag cements, mortars, and concrete". ACI Journal Proceedings. 79 (6).
Miristila benzoato
Miristila benzoato aŭ benzoato de tetradekilo estas kemia kombinaĵo, apartenanta al la funkcia grupo de la esteroj de la benzoata acido kaj miristila alkoholo. Miristila benzoato estas senkolora solidaĵo, uzata kiel gustigagento kaj odorigagento en la nutrondustrio kaj en la fabrikado de kosmetikaĵoj kaj farmaciaĵoj. Kutime ĝi estiĝas per kondensiĝa reakcio aŭ per esterigo de Fischer-Speyer kun sulfata acido kiel katalizilo. Miristila benzoato estas malmulte solvebla en akvo, sed tute solvebla en alkoholo, duetila etero, kloroformo kaj plejmulto el la organikaj solvantoj. Miristila benzoato reakcias kun fortaj oksidigagentoj kaj fortaj bazoj kaj posedas antifungajn kaj antibakteriajn proprecojn.
40230 Rožmberk
40230 Rožmberk estas asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la de la ĉeĥa astronomo Miloš Tichý elde la Observatorio Kleť, proksime de České Budějovice en Ĉeĥio.
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de la familio Rožmberk, unu el la nobelaj familioj de Bohemio, kiu ludis gravan rolon en la ĉeĥa historio de la 13-a jarcento ĝis 1611. La anoj de la familio grande influis la disvolvon kaj la aspekton de sia teritorio: Sudbohemio.
Schiers (komunumaro)
La komunuaro Schiers (prononcu ŝirs, en romanĉa lingvo circul Aschera) estas administra unuo de Kantono Grizono kaj parto de la distrikto Prättigau/Davos. Ĝi havis 4325 loĝantojn la 31-an de decembro 2009. Ĝia ĉefloko estas Schiers.
Geografio
La komunumaro Schiers situas en la suba parto de Pretigovio (germane Prättigau), kiel nomiĝas la valo de la rivero Landquart, ambaŭflanke de la valo.
Trafiko
Tra la komunumaro Schiers pasas la kantona ĉefvojo n-ro 28 de Landquart al Davos kaj la al ĝi paralela linio de Retia Fervojo. La flankaj valoj atingeblas per diversaj poŝtaŭtolinioj.
Komunumoj de la komunumaro Schiers
La komunumaro Schiers konsistas (stato en 2011) el 2 komunumoj, el kiuj Schiers estas la pli granda. Jen la listo:
Historio
La komunumaro Schiers estiĝis el la malnova tribunalkomunumo Schiers 1851 surbaze de la tiama leĝo pri la nova administra ordo de Kantono Grizono kaj estis atribuita al la distrikto Unterlandquart. La distrikto Unterlandquart estis dissolvita finde de 1986 kaj ek de la 1-a de januaro 1987 la komunumaro Schiers apartenas al la distrikto Prättigau/Davos.
Universitato de Hanovro
La Universitato de Hanovro aŭ plennome Universitato "Gottfried Wilhelm Leibniz" de Hanovro - germane Universität Hannover aŭ plennome Gottfried Wilhelm Leibniz Universität Hannover - estas la universitato en la urbo Hanovro en norda Germanio. Ĝi fondiĝis en 1838, kaj rapide fariĝis unu el la plej signifaj universitatoj de norda Germanio. En la vintra semestro 2014/15 la universitato havis proksimume 25 700 studentojn - en la federacia lando Malsupra Saksio laŭ la nombro de studantoj nun temas pri la dua plej granda universitato, post la tradicia Universitato de Göttingen.
Josef Ŝemer
Josef ŜEMER, literumata ankaŭ Josef Shemer kaj kromnomata Josi, en la hebrea יוסף שמר (naskiĝis la 14-an de aŭgusto 1950, mortis la 29-an de marto 2012 en Tel-Avivo) estis juda israela esperantisto kaj emerita bankisto.
Esperanto-agado
Esperanton li lernis en la aĝo de 16 jaroj. En la jaroj 2001-2008 li estis prezidanto de Esperanto-Ligo en Israelo kaj poste ĝis sia morto ĝia sekretario kaj kasisto. Dum multaj jaroj li redaktis la gazeton Israela Esperantisto. En la Loka Kongresa Komitato de la 85-a UK en Tel-Avivo li funkciis kiel sekretario. En Tel-Avivo li estis ankaŭ delegito de UEA kaj gvidis la lokan Esperanto-klubon kaj ties mardajn kunvenojn.
Judaj ŝercoj
Josef Ŝemer famiĝis inter esperantistoj pro judaj anekdotoj, da kiuj li dum la jaroj 2008-2011 dissendis retpoŝte al centoj da amikoj (ĉirkaŭ 400 ŝercoj, po kelkaj semajne). Per tiaj anekdotoj li regule kontribuadis ankaŭ al la revuo La Ondo de Esperanto.
Zamenhofa tago 2009
La 24-an de septembro 2009 li helpis disvastigi alvokon al esperantistoj ke ili amase proponu al la interreta serĉilo Google omaĝi tiujare je la 15-a de decembro (Zamenhofa tago) la 150-an naskiĝdatrevenon de L. L. Zamenhof per speciala emblemo. Li tamen mem publike agnoskis ne esti la iniciatinto de tiu kampanjo, kvankam tiun rolon oni al li ofte emis aljuĝi.
Morto
Li frue emeritiĝis en junio 2008, sed baldaŭ poste oni konstatis ĉe li la sangoĉelan malsanon MDS (kodo D46 laŭ ICD-10). En februaro 2012 li estis operaciita, sed post rapida resaniĝo lia stato severe malboniĝis. Post reenhospitaligo Josef Ŝemer mortis la 29-an de marto 2012 en la aĝo de 61 jaroj kaj estis entombigita la sekvan tagon en la tombejo Kirjat-Shaul. Sur lia tomboŝtono estas engravurite en Esperanto: "La koro de la Esperanto-Movado en Israelo — amata tra la tuta mondo".
His Musical Career
His Musical Career (Ankaŭ konata kiel "Musical Tramp") estas Usona komedia muta filmo el 1914 farita de Keystone Studios kie ĉefrolas Charlie Chaplin.
Sinoptiko
Charlie kaj lia partnero devas liveri pianon al 666 Prospect St. kaj reakiri unu de 999 Prospect St.
The Seattle Times
The Seattle Times estas ĉiutaga ĵurnalo eldonata en Seatlo. Fondite en 1891, ĝi estas la sola granda taggazeto en Seatlo, la plej abonata/vendata en Vaŝintonio, kaj la dimanĉa eldono estas la plej vendata en nordokcidenta Usono. La konkurencinta Seattle Post-Intelligencer estas ekde 2009 nur reta eldonaĵo.
Raportistoj por The Seattle Times ricevis 10 premiojn Pulitzer, plej laste en 2015 pro raportado pri la granda montdekliva glitfalo de 2014 en Oso ; en 2012 pro esplorĵurnalismo pri la vaŝintonia rekomendo uzi metadonon kiel sendolorigilon en ŝtataj prizorgejoj por malsanuloj kaj maljunuloj ; kaj en 2010 pro ampleksa raportado pri la mortigo de kvar policanoj en kafejo en Lakewood (antaŭurbo de Takomo) kaj la sekva serĉado kaj pafmortigo de la murdinto, Maurice Clemmons.
Referencoj
La artikolo estas bazita sur la angla Vikipedio.
Arondismento Chinon
Arondismento Chinon ( arrondissement de Chinon) estas franca arondismento lokita en la departemento Indre-et-Loire kaj en la regiono Centro-Valo de Luaro. Ĝia ĉefurbo estas Chinon.
Geografio
La arondismento nombris 86,172 loĝantojn en 2011, en 2019 estis 103 524. La areo de la arondismento ĝis la rearanĝo de 2015 grandis 1,694 km², ekde tiam temas pri 2 296 km².
Kantonoj
La arondismento konsistas el 4 kantonoj:
Ighișu Nou
Ighișu Nou (igiŝu) (hungare: Szászivánfalva, germane: (Sächsisch-)Eibesdorf) estas vilaĝo en Rumanio sude de Mediaș. En 1910 ĝi havis 1.273 loĝantojn (germanoj, rumanoj, ciganoj); en 1992 1.328 (rumanoj). Ĝia unua mencio skriba estas en 1305. Ĝis 1919 ĝi apartenis al Hungario (Nagy-Küküllő vármegye). Administre ĝi apartenas al Mediaș.
Fonto
Ĝis 1925 la vilaĝo nomiĝis rumane Ighișul săsesc aŭ Ibisdorful săsesc, germane Sächsisch-Eibesdorf.
Bornila formiato
Bornila formiato aŭ C11H18O2 estas kemia kombinaĵo, apartenanta al la funkcia grupo de la esteroj de la formiata acido kaj borneolo, senkolora oleeca likvaĵo kun balzama odoro, uzata kiel odorigagento kaj gustigagento en la fabrikado de parfumoj, kaj kosmetikaĵoj. Kutime ĝi estiĝas per kondensiĝa reakcio aŭ per esterigo de Fischer-Speyer en ĉeesto de sulfata acido kiel katalizilo. Bornila formiato estas nesolvebla en akvo, sed solvebla en alkoholo, duetila etero, kloroformo kaj en la plejmulto el la organikaj solvantoj.
Bornila formiato reakcias kun acidoj kaj alkoholoj liberigante grandan kvanton da energio kaj varmo. Fortaj oksidigaj acidoj povas kaŭzi eksplodan reakcion sufiĉe altan por ekbruli la produktojn de la reakcio. Granda amaso da varmo ankaŭ liberiĝas per interagado de la estero kun kaŭstikaj solvaĵoj. Formiato de bornilo estas modere toksa per ingestado kaj irita per haŭtokontakto. Kiam varmigita ĝi malkomponiĝas eligante akrajn kaj iritigajn fumojn.
Reinbek
Reinbek estas urba komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Stormarn de la federacia lando Ŝlesvigo-Holstinio. Fine de la komunumo havis  loĝantojn.
Ricardo Martinelli
Ricardo Alberto MARTINELLI BERROCAL(nask. 11-a de marto 1952 en Panamurbo, Panamo) estas politikisto kaj entreprenisto Panamana kaj la nuna prezidanto de Panamo. Li prezentiĝis en 2004, sed li malvenkis ĉar atingis nur 5,03 % de la voĉoj, dum denove prezentita en 2009 li atingis la 60,3 % de la voĉoj kaj estis proklamita prezidanto.
Homa naturo
Homa naturo estas esprimo enhavanta komplekson de konceptoj kiuj provas respondi al la demando: homo, kiu vi estas? Eblas ke la respondo, unuavide, aperu simpla kaj facila, sed se apenaŭ oni ekkonsideras, ekzemple, naziismon kaj marksismon kaj kristanismon ktp, tuj oni komprenas, ke la respondo al tiu demando ne povas esti unusenca kaj foje svagsenca. La unuaj du, kvankam malsamaj, havas la saman koncepton pri homa naturo, sed ambaŭ ne akceptas eĉ ĝin batalas la kristanan koncepton aŭ tiun, implicitan, de multaj tradicioj kaj filozofioj. Se poste iu konsideras la interferon de neŭrosciencoj, kies scienculoj, foje, enkondukas en la difinon pri la homa naturo elementojn foje helpantajn kaj foje senrajtajn kvazaŭ la homa naturo estus ĉerpebla kaj analizebla el la fizikaj aspektoj kaj funkcioj de la cerbo, oni vidas ke ne eblas ĉiekonsentita difino.
Diversaj difinoj
Sed alvenis la tieldirita postmoderna epoko kie la koncepto pri la homa identeco ekŝanĝiĝis ĝis perdi sian Konstantan konsiston. La homa naturo, do, fariĝis io modifebla, io programebla. Ekzemple, la persono, kaj do ĝia homa naturo, ne ekzistus antaŭ kaj sendepende de siaj rilatoj (kaj do, se la rilatoj ne ekzistas aŭ ne povas ekzisti, la homa naturo ne ekzistas; aŭ la koncepto mem de homa naturo, kaj persono, estus io konvencia sen substanco subbaza, aŭ la homo estas tiu kiu projetas kaj planas sian estan naturon . Marŝas tra tiuj konceptoj iuj eroj de psikologismoj, praksismo, iuj Strukturalismoj, sciencismoj varispecaj, pozitivismo, iuj idealismoj, iuj ekzistadismoj subtenantoj de la absoluta aŭtonomio de la homo kiu multe allogas ĉar lasas impreson pri nova memregeco. El tio kompreneblas ke ankaŭ la submetiĝo antaŭ la natura morala leĝo ŝanĝiĝas kaj lastfine nuliĝas kaj eĉ la etiko  fariĝas netrovebla kaj neaktualebla.
Kontraŭas tiun novan konceptadon, el kiu impetas nova antropologio kaj novaj rilatoj en la socioj, precipe filozofioj nemateriismaj kaj intelektuloj el religiaj medioj; kaj inter la religioj, distingiĝas kristanismo precipe en la katolika versio (vidu katolikan socialam doktrinon): intelektuloj kaj sciencistoj el tiu lasta branĉo ne neas ke nivele de biologiaj kaj moraj aspektoj en la “homa naturo” io modifeblas kaj evolueblas, sed la metafizika, kiu ne rimarkiĝas en la fizika aspektaĵaro de la homo, nukleo konstituanta la fundon kaj fonton de la homaj persono kaj digneco ne estas io je dispono de la homo mem.
Certe, kristanoj estas antaŭgvidataj de la biblia koncepto laŭ kiu homo estas bildo de Dio. Kaj kiel tiu dia bildeco estas io sciebla sed ne videbla, tiel ankaŭ la homa naturo ne estas io elŝutebla el homaj kondutoj, sed nur deduktebla per la racia rezonado, pro tio dirita “metafizika”. La materiaj kaj fizikaj kaj kondutaj kaj psikologiaj aspektoj, objektoj de la antropoligiaj sciencoj, povas helpi la komprenon de la homa naturo, sed ne laŭvole starigi ĝian esencon.
Se ilistri tion per opinio de fama intelektuloj, jen Jürgen Habermas kiu tiurilte skribis: “la problemo de homa identeco estas hodiaŭ centra kiel tiuj etikaj. La demando pri la homa estaĵo estas decida, kaj tio vidiĝas el la provo detrui la koncepton mem de persono”
(17957) 1999 JE29
(17957) 1999 JE29 estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la en la kadro de la kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Dudince
Dudince (Gyűgy) estas urbo kaj banloko en Slovakio. Tio estas la malplej granda urbo en Slovakio, elserĉata de turistoj.
Situo
La urbo situas en valo, parte sur ebenaĵo, laŭ ĉefvojo kaj fervojo Šahy-Zvolen.
Historio
La regiono ekde 1920 apartenis al Ĉeĥoslovakio. Inter 1938-1945 la vilaĝo rehungariĝis. La unua Arbitracio de Vieno deklaris, ke tiuj komunumoj, kie la hungaroj vivas en majoritato, apartenu al Hungario. Ekde 1966 oni konstruis imponajn hotelojn kaj feriajn domojn. La vilaĝo urbiĝis en 1989. En 2001 loĝis en la urbo 1500 da homoj, precipe slovakoj.
Ne menciita vidindaĵo estas katolika preĝejo el 1994.
Esperanto
En la urbo naskiĝis kaj loĝis Ernesto Váňa.
NGC 4319
NGC 4319 (aliaj indikoj — NGC 4345, UGC 7429, MCG 13-9-25, ZWG 352.29, IRAS12195+7535, PGC 39981) estas galaksio en konstelacio Drako.
Ĉi tiu objekto estas en NGC-katalogo kelkfoje, kun indikoj NGC 4319, NGC 4345.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Álvaro Obregón (Michoacán)
Álvaro Obregón estas komunumo en la meksika subŝtato Michoacán. La ĉefurbo de la komunumo same nomiĝas Álvaro Obregón. Ambaŭ havas sian nomon por honorigi la historian meksikan politikiston Álvaro Obregón.
La ŝlosilnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 16 003.
Geografio
La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 18696 loĝantojn. El tiuj estas 8691 viroj kaj 10005 virinoj. La komunumo havas surfacon de 162.64 kvadratkilometroj.
Sociogeografio
En la jaro 2000 (INEGI) en la komunumo vivis 17046 personoj, kiuj aĝis pli ol 5 jaroj. El tiuj 20 personoj parolis indiĝenan lingvon. Tio egalas al 0.12 % de la loĝantoj.
Entute 12 001 personoj (en 2000) aĝis pli ol 15 jaroj. El tiuj personoj 10 089 estis alfabetoj kaj 1 896 analfabetoj. Tio signifas ke 15.80 % de la loĝantaro de la jaro 2000 estis analfabetoj.
Fontoj: Statistikoj de la INEGI
Eksteraj ligiloj
http://www.e-local.gob.mx/work/templates/enciclo/michoacan/mpios/16003a.htm
Buková hora (Bohemia mezmontaro)
Alirebleco
De stacidomo en Malé Březno sur fervojlinio n-ro 073 el Střekov ĝis Děčín kondukas al montopinto de Buková hora proksimume 5,5 km longa blue markita turisma vojo. Simila distanco dividas la montopinton de Buková hora de stacidomo en Těchlovice sur ruĝa marko, kiu poste daŭrigas tra Zubrnice kaj pluaj partoj de Bohemia mezmontaro.
Pereintaj municipoj
Vagado sur blua marko tra okcidenta direkto de deklivo de Buková hora el Malé Březno direkte all ties montopinto estas samtempe vojo sur historio de ĉi tieaj pereintaj municipoj: Vitín, Velké Stínky, Stará Homole kaj Načina.
Akva fluanto
Sur deklivo de Buková hora fontas rojo Bobří potok.
A Marina di Sant'Ambrosgiu (stacidomo)
A Marina di Sant'Ambrosgiu (A Marina di Sant'Ambrosgiu), antaŭe nomita Club-Med Cocody, estas franca haltejo sur linio -, situanta en  Lumio, en departemento Haute-Corse, regiono Korsiko.
Temas pri stacidomo de Chemins de fer de la Corse (CFC).
Ĝi situas ĉe kilometra punkto (PK) de la linio Ponte-Leccia - Calvi (ligne de la Balagne) (996000).
Pundra Regno
Pundra (konata ankaŭ kiel Paundraka, Paundraĝa, Purnio ktp.) estis antikva regno dum la fino de la Veda epoko en la Hindia Subkontinento, bazita sur la teritorioj de nuntempaj Okcidenta Bengalo, Bangladeŝo kaj Purnio (nune en Biharo, Barato). Reĝo de Pundra defiis Vasudeva Kriŝna imitante liajn atributojn. Li nomiĝis Paundraka Vasudeva. Li estis poste mortigita de Vasudeva Kriŝna en batalo. La fondintoj de kvin orientaj regnoj, kiuj estis: Ango, Vanga, Kalinga, Pundra kaj Suhma, kunhavis komunan praulon.
Galila Tamarhan
Galila Tamarhan (aŭ Tamruhan) al-Habaŝija (en araba: جليلة تمرهان‎ / latinliterumite: Jalīlah Tamarhān; m. 1863) estis medicina praktikantistino en la 19a jarcento en Otomana Egiptio. Ŝi estis unu el la plej fruaj virinoj kiuj subskribis siajn artikolojn en araba gazetaro, kontribuante per "artikoloj al medicina magazino nomata Ĝaasub el-Tib (Medicinestro) en la 1860-aj jaroj". Finkompletinte siajn studojn en 1847 je infanvartista lernejo de Abu Zaabal, ŝi estis nomumita de tiu kiel helpantino de lernejestrino, kaj estis promociita en 1857 al la posteno de ĉef-instruistino, kiun ŝi tenis ĝis sia morto.
Piscina
Piscina estas komunumo de Italio. Ĝi apartenas al la regiono Piemonto kaj al la provinco Torino, kiu ekde la 1-a de januaro 2015 havas la nomon metropola urbo Torino. Fine de en la komunumo vivis. Najbaraj komunumoj estas Cumiana, Pinerolo, Frossasco, Airasca kaj Scalenghe.
Endre Czeglédy
CZEGLÉDY Endre (cegle:di) estis hungara inĝeniero, tribunala aŭtentiga fakulo, parlamentano naskita en Nagyszalonta la 30-an de novembro 1874 kaj mortinta en Budapeŝto la 19-an de septembro 1965.
Nutraĵo
Nutraĵo estas iu elemento aŭ kemiaĵo necesa por la metabolo de organismo. Ses grupoj da nutraĵoj ekzistas; tri donas energion al organismo kaj tri subtenas aliajn metabolajn funkciojn de korpo. Iuj nutraĵoj estas esencaj, ĉar ili ne povas esti sintezata en korpo, kaj oni nepre havigu ĝin de manĝaĵoj.
Proverbo
Ekzistas pluraj proverboj pri nutr(aĵ)o en la Proverbaro Esperanta de L. L. Zamenhof, inter ili :
Modesto (Kalifornio)
Modesto estas grandurbo en Usono, en subŝtato Kalifornio, en la kantono Stanislaus. Ĝi estas administra centro de la kantono.
Historio
Modesto fondiĝis en 1870 kiel fervoja haltejo. En 1884 ĝi iĝis jam urbeto, la loĝantoj okupiĝis pri agrikulturo.
Industrio
Modesto estas hejmo de la plej granda vinfarejo en la mondo: "E & J Gallo Winery" fondita en 1933. Oni okupiĝas ankaŭ pri nutraĵoj (laktaĵoj, migdaloj, juglandoj) kaj bredado de brutoj kaj kokoj.
Klimato
En Modesto la temperaturo averaĝe varias inter 10-25 °C. La varmo kulminas en julio foje kun 45 °C, inter oktobro-marto foje frostas. Jare pluvas po 335 mm. La pluvo kulminas en januaro, inter julio-aŭgusto praktike ne pluvas.
Trafiko
El Modesto aŭtoŝoseoj kaj apude trajnoj kuras al Stockton kaj Fresno. La urbego havas kantonan (malgrandan) flughavenon.
Famuloj
En Modesto naskiĝis
Ante litteram
Ante litteram, adverba latina lokucio (“antaŭ la litero”, intencita, tamen, kiel “antaŭ la didaskalio” por indiki la provan presaĵon kiun oni faris antaŭ ol presi la didaskalion ) estas uzata por difini gravulojn, pensfluojn kiuj anticipas karakterizojn de kulturaj, historiaj aŭ sciencaj movadoj plenmanifestiĝantaj en postaj epokoj.
96 Eglo
96 Eglo estas granda kaj malhela asteroido de la asteroida zono, ĝi estis malkovrita la de la franca astronomo Jérôme Eugène Coggia en la observatorio de Marsejlo (Francio).
En la helena mitologio, pluraj virinoj aŭ nimfoj portis la nomon de Eglo, inter tiuj : unu najado, patrino de la Gracioj ; unu el la heliadinoj, fratino de Faetono ; unu el la hesperidinoj ; la filino de Asklepio ...
Ighișu Vechi
Ighișu Vechi [igiŝu vekj] (hungare: Oláhivánfalva, germane: Eibesdorf) estas vilaĝo en Rumanio sudoriente de Mediaș. Administre ĝi apartenas al Bârghiș.
Loĝantaro
En 1910 ĝi havis 897 loĝantojn (rumanoj, germanoj, hungaroj); en 1992 378 (rumanoj).
Tutmonda Marshall-Plano
Tutmonda Marshall-Plano (Global Marshall Plan) estas iniciativo, kiu celas disvastigi la koncepton de ekologi-sociala merkata ekonomio kaj subtenas la Jarmilajn Evoluigajn Celojn de la Unuiĝintaj Nacioj. Ĝi originas el la libro "Earth in the Balance" ("Tero en ekvilibro") de Al Gore el la jaro 1992.
Famaj subtenantoj de la iniciativo estas krom Al Gore i.a. Muhammed Yunus, Hans-Dietrich Genscher, Ernst Ulrich von Weizsäcker kaj Jane Goodall. Unu el la ĉefaj aktivuloj de la iniciativo estas Franz Josef Radermacher.
Morinĥuro
Morinĥuro (mongole морин хуур, burjate хур aŭ моринхур), ankaŭ nomita Matoŭĉino '(de ĉina 馬頭琴) estas arĉa kordinstrumento de mongola deveno, kiun oni uzas en Mongolio, Interna Mongolio kaj Burjatio. Ĉiuj nomoj de la instrumento en ĉiuj lingvoj signifas samon: instrumento kun ĉevala kapo. Vere, la pinto de kolo instrumenta tradicie estas farata en formo de ĉevala kapo. Morinĥuuro devenas de ŝjiĉjino, la antikva arĉa muzikilo de Ŝji-popolo. De la sama muzikilo devenas la Huĉjinoj, kiuj tre popularas en Ĉinio, sed morinĥuuro ŝajne estas alia branĉo de evoluo. En Siberio ekzistas parenca instrumento igilo (altaje икили, tuve игил aŭ игиль, ĥakase ыых). Bharata ravanastro ankaŭ estas iom parenca.
Konstruo
Morinĥuuro havas kvarangulan trapezan lignan sonkeston, de kiu supra parto estas tradicie farita el ledo. Nun oni ofte faras sonkestojn tute el ligno kaj iam eĉ aldonas resonilajn truoj de f-formo, kiel en violono. La kolo ne havas fretojn kaj sur ĝia pinto estas figuro kun formo de ĉevala kapo. La vorto morin (морин) mongole signifas ĉevalo. La tuta longo de instrumento estas ĉ. 100–110 cm.
La kordoj estas streĉitaj sur la kolo. Ilin oni faras laŭ rigoraj reguloj. Morinĥuuro havas du kordojn - la vira kaj la ina. Ambaŭ kordoj estas faritaj en haroj de ĉevalo. Por vira kordo oni uzas ekzakte 130 harojn el vosto de virĉevalo, kaj por la ina 105 harojn el vosto de ĉevalino. La sona distanco inter kordoj estas kvaro, kvankam eble en oldaj tempoj oni uzis kvinon. La arĉo estas arka en formo, kaj la haroj estas netensiaj.
Morinĥuuron on ludas sidante, kun la sonkesto tenanta inter kruroj kaj la kolo preskaŭ vertikala. Same kiel en la huĉjinoj, oni ne premas kordojn al la kolon kaj regulas la altecon de sono tenante la kordojn inter fingroj de maldekstra mano. Per dekstra mano la muzikisto regulas tension de la arĉo kaj do la tembron de la instrumento.
Uzo en besta psikologio far farmistoj de Gobio
En la Mongolia Gobio morinĥuuro havas alian gravan uzon. Kiam ino de dromedaro naskas idon, ŝi foje malakceptas ĝin pro diversaj naturaj stresoj. Pro tio mongolaj kamel-farmistoj lernis uzi morinĥuurajn melodiojn de speciala malalta harmonio, nomitajn "Ĥuusloĥ" por resanigi la inon. Tiuj ĉi melodioj havas hipnotan efikon al dromedaroj kaj ebligas la kamelinon readopti sian idon. Uzo de muziko por kuraci streson de inoj de iu ajn bruto estas vaste uzata praktiko de diversaj diversaj nomadaj civilizacioj tutmonde kaj multaj diversaj instrumentoj uziĝas tiucele, sed farmistoj de Mongolia Gobio uzas nur morinĥuurojn por siaj kameloj. La praktiko estas bone dokumentita en internacie konata dokumenta filmo nomita "InGen Egshig" far Badraa J. En 1986 ĝi gajnis Grandan Premion de 1988 Moskva Internacia festivalo kaj estis ankaŭ rekreita en 2003 far direktoro Byambasuren Davaa kun titolo Rakonto pri la ploro de kamelo. Ĝi estis nomumita por 2005 Akademia Premio por la plej bona Dokumentalo.
Videa Ekzemplo
Morinĥuuristo Urtnasan ludas Mongolan kanton Er Bor Ĥartsaga en familia rondo
Nóra Szőnyi
Nóra Szőnyi [sOnji], laŭ hungarlingve kutima nomordo Szőnyi Nóra estas hungara baletisto, baletoinstruisto.
Nóra Szőnyi naskiĝis la  en Budapeŝto.
Biografio
Nóra Szőnyi aĝis 4, kiam ŝi komencis lerni baleton. Ŝi akiris diplomon en Ŝtata Baleta Instituto en 1972 (ŝia majstro estis György Lőrincz), poste ŝi plulernis jaron en Leningrado. Hejmenveninta ŝi aliĝis al baleta grupo de Budapeŝta Ŝtata Operejo. En 1975 ŝi atingis la titolon privata dancisto. En 1983 ŝi akiris pedagogian diplomon, ekde 1988 ŝi instruas baleton. En 1989 ŝi forlasis la aktivan baleton. En 1998 ŝi estis nomumita docento. Ŝi ricevis premiojn en 1980 kaj 1985.