cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Peter Baláž
Persona vivo
Peter Baláž estas senedzina, seninfana. La 1-an de aŭgusto 2015, dum solena fermo de la 100-a UK en Lillo, li publike sur la podio antaŭ ĉiuj kongresanoj svatiĝis (t.e. proponis edziniĝon) al sia plurjara koramikino Dorota Rodzianko, kiu lian proponon akceptis. Krome ke la geedziĝpeto estis elsendata per YouTube, pri ĝi poste informis ankaŭ kelkaj slovakiaj retgazetoj.
Laborado kaj volontulado
Post studado de la Hotela akademio en Piešťany li laboris proksimume 2 jarojn en Germanio kaj Aŭstrio.
Baláž vigle agadas precipe en internacia Esperanto-movado kaj edukaj projektoj. En 2003 li kunfondis Slovakian Esperantan Junularon kaj en la jaroj 2003-2008 estis ĝia prezidanto. En la jaro 2004 li estis elektita kiel vicprezidanto de Slovakia Esperanta Federacio. Li estas kunordiganto de E@I (ekde 2003 aktiva membro, ekde 2005 kunordiganto), estrarano de Eŭropa Esperanto-Unio (ekde 2005), iama estrarano de Vikimedio Slovakio (Wikimedia Slovenská republika) (Marto 2012 - Septembro 2012) kaj nuntempa membro de ties revizia komitato (ekde Septembro 2012). Li estas posedanto de la privata eldonejo Espero, kiu eldonas ankaŭ Esperantajn varojn. La eldonejo estas bazita en Slovakio kaj estis fondita en 2003.
Li estis prezidanto de la LKK de la 101-a UK okazinta en julio 2016 en Nitro (Slovakio).
Premioj
En la jaroj 2006-2009 kaj en 2011-2012 li estis nomumita por la internacia premio Esperantisto de la Jaro, organizata de la gazeto La Ondo de Esperanto. En 2008 li okupis la duan lokon, en 2011 la trian, kaj fine en la jaro 2012 li fariĝis laŭreato de tiu ĉi premio pro “starigo, evoluigo kaj prizorgo de gravaj retaj projektoj; modela kunlaboro kun landaj kaj Eŭropaj instancoj; okazigo de la Somera Esperanto-Lernejo kaj de la scienca konferenco KAEST; eldono de gravaj diskoj, libroj, broŝuroj kaj filmoj en/pri Esperanto; kaj pro tio, ke li sukcesas stimuli kaj (re)aktivigi multajn talentajn gejunulojn, kiuj sen tio eble perdus intereson pri Esperanto.”
En la jaro 2005 li estis elektita de estraro de Slovakia Esperanta Federacio kiel Slovakia "Esperantisto de la jaro". Lia agado estis plurfoje premiita en la Slovakia enketo "Esperanta ago de la jaro", konkrete en 2007 pro organizado de Slava Esperanta studado (poste transformiĝinta al Somera Esperanto-Studado) (SES) kaj en 2008 pro organizado de Ago-Semajno (AS).
Billie Jean
La kanto do pritemas belegan Billie Jean (she was more like a beauty queen of a movie scene "ŝi estis pli simila al belreĝino de filma sceno") kiu logas la kantiston kaj akuzas lin de patreco de ŝia fileto. Kaŭzo de ĝia furorego devas esti la temo, kiu tuŝis kaj ankoraŭ tuŝas multajn junulojn, kiam iom-post-iom evidentiĝis la pli negativaj aspektoj de la seksa revolucio de la 1960-oj kaj 1970-oj. La kanto pri kulpo/nekulpo estas paranoja inkubo kian bedaŭrinde multaj homoj spertis. Interese, virino en 2004 akuzis Jackson pri patreco de ŝia infano.
Kiu estis Billie Jean?
La knabino Billie Jean ankaŭ figuras en alia kanto de Thriller, nome "Wanna Be Startin' Somethin'" ("Volas ekigi ion"):
Kiu Billie Jean estas en la jena kanto iomete misteras, sed eble ŝi identas kun la rekantaĵa baby, "amatino", kiu estas persekutata de onidiroj kaj klaĉo.
En pluraj intervjuoj Jackson postuladis ke Billie Jean estas cent-procente fikcia persono. Tamen Quincy Jones, produktinto de Thriller, en intervjuo okaze de la speciala reeldoniĝo de la albumo en 2001 raportis ke laŭ Jackson ŝi estis knabino kiu suprengrimpis la muron ĉirkaŭ la tiama loĝejo de la stelulo kaj volis ke Jackson agnosku la patrecon de unu el ŝiaj du ĝemeloj. Kaj en la decembra eldono de la Britia muzikmagazeno Mojo Magazine 2001 artikolskribinto rivelis okazon de iama vizito ĉe Jackson: La ĵurnalisto tiam ekrimarkis foteton de juna nigrahaŭtulino, kaj demandis al Jackson ĉu jen Billie Jean. Kaj Jackson jesis tion, sed diris, ke tia ne estis ŝia vera nomo, kaj plue, ke li konservadis tiun foton por povi "tuje rekoni tiun vizaĝon, se ŝi vere iam reaperos iuloke". Laŭ la patrino de Jackson, Katherine, la infanetohava junulino estis tiom enamiĝinta kaj persekutema je Jackson, ke oni devis enhospitaligi ŝin. Laŭ peto de Katherine JACKSON do la historio pri "Billie Jean" restis nekonata - ĝis 2001. En la muzika video akompananta la kanton en 1983 kaj reĝisorita de Steve Barron, Billie Jean ne estas fizike videbla.
19872 Chendonghua
19872 Chendonghua estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la de la usona astronomo Tom Gehrels de la Observatorio de la Monto Palomar (Kalifornio, Usono) kaj de la nederlandaj geedzoj geastronomoj Ingrid van Houten-Groeneveld kaj Cornelis Johannes van Houten, de la Observatorio de Leiden (Nederlando) en la kadro de la Palomar–Leiden survey.
Ŝajna derivaĵo
En enigmarto, ŝajna derivaĵo estas vortludo kiu koncernas paron da vortoj devenantaj el du apartaj radikoj, sed kiuj ŝajnas derivi unu el la alia per enmetado de afikso.
Ŝajnaj derivaĵoj ofte estas dusencaĵoj: ekzemple, kateto (ne-hipotenuza latero de orta trilatero) estas ŝajna derivaĵo de kato (besto), sed "kateto" mem ankaŭ povas signifi "eta kato".
Male, aliaj ŝajnaj derivaĵoj konsistas el vortoj tute ne rilatigeblaj unu al la alia, kiel ekzemple meso (diservo) kaj la responda ina formo Mesino (urbo en Sicilio), kiu neniel povas signifi "ina meso" (ĉar tio ne havus sencon).
Ŝajnaj derivaĵoj en Esperanto
Pro sia riĉeco je regulaj antaŭafiksoj kaj postafiksoj, Esperanto aparte riĉas je ŝajnaj derivaĵoj.
La jenaj specoj de ŝajnaj derivaĵoj estas eblaj en Esperanto:
Krome, ankaŭ eblas la jenaj ŝajnaj derivaĵoj, por kiuj tamen nur eblis trovi ekzemplojn kie la baza vorto estas liternomo:
Teorie eblas, sed en la praktiko ŝajne ne ekzistas en la nuntempa vortostoko de Esperanto, ŝajna ĉefigo (ĉef-) kaj ŝajna obligo (-obl-).
Hustopeče nad Bečvou
Hustopeče nad Bečvou estas kampurbo troviĝanta en distrikto Přerov, Regiono Olomouc, Ĉeĥio. En la urbo vivas  kaj ties katastra teritorio havas areon 24 km² (23,94 ha). Ĝi situas en la plej orienta terlango de Regiono Olomouc, duonvoje inter Hranice kaj Valašské Meziříčí, sur la dekstra bordo de rivero Bečva en supermara alteco 275 m.
Historio
La unua skribmencio pri la munciipo devenas el la jaro 1201.
Ekde la 10-a de oktobro 2006 estis al la municipo redonita statuso de kampurbo.
La nouvelle Blanche Neige (filmo)
La nouvelle Blanche Neige (La nova Neĝblankulino) estas franca telefilmo de Laurent Bénégui elsendita unuafoje la en France 2.
Temo
Stéphane Leroy, riĉa industriisto, ĵus edziĝis kun la venena Gabrielle. Kiu, perfida, nur povas ĝojiĝi: Stéphane sinkis en komaton, kaj ŝi estas ekregonta lian imperion kaj grandan riĉecon. Tamen neatendita novaĵo ekhaltigas ŝian entuziasmon: ŝia edzo havus filinon, Blanche, kiu vivus kaŝe en pensionato por junulinoj. Kaj Blanche estus tuj festonta sian 18-an datrevenon, kio farus el ŝi teruran rivalon. Sed la naiva junulino revas nur pri Adrien Neige, vera ĉarma princo, fama fotisto. Baldaŭ postsekvata, Blanche rifuĝas en suburba loĝejo...
Jouxtens-Mézery
Jouxtens-Mézery estas komunumo en la distrikto Laŭzano en Kantono Vaŭdo, Svislando. Ĝi havis 1358 loĝantojn je la 31-a de decembro 2012.
Geografio
La komunumo Jouxtens-Mézery situas 4,5 kilometrojn nordokcidente de la kantonĉefurbo Laŭzano, al kies aglomeraĵo ĝi apartenas, sur la sudokcidenta deklivo de la montoĉeno Jorat en la Vaŭda Mezlando. La komunumo konsistas el la du vilaĝoj Jouxstens en sudo kaj Mézery en nordo de la komunumo.
La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 1,93 km², de kiuj 7,8% estas kovritaj de arbaro, 44,0% servas por agrikulturo kaj 47,7% por setlado.
Najbaraj komunumoj
La komunumo Jouxtens-Mézery limas en nordo al la eksklavo Bel-Air de Laŭzano, en nordoriento al Romanel-sur-Lausanne, en sudoriento al Prilly, en sudo al Renens, kaj en okcidento al Crissier.
Trafiko
Tra Jouxtens-Mézery pasas la kantona ĉefvojo n-ro 5 de Laŭzano al Yverdon-les-Bains. La komunuman teritorion ankaŭ trapasas la svisa aŭtovojo A9, kies plej proksima alveturejo situas 2 kilometrojn oriente de la komunumo. Pere de la mallarĝspura trama fervojlinio Laŭzano-Echallens-Bercher kaj diversaj lokaj buslinioj de Laŭzano la komunumo estas bone konektita al la publika transportreto.
Historio
La unua dokumenta mencio de Jouxtens datiĝas el la jaro 1185 kiel Jotens, kaj de Mézery el la jaro 929 kiel Masiriaco. En Mézery troviĝas la restaĵoj de signifa romia banejo kun termobanejoj. Dum mezepoko Joŭtens kaj Mézery apartenis al la katedrala kapitolo de Laŭzano. Sub la berna regado de 1536 ĝis la Helveta Revolucio de 1798 Jouxtens apartenis al la Voktejo Laŭzano, dum Mézery estis sidejo de senjora tribunalo. Ek 1798 Jouxtens.Mézery apartenis al la Distrikto Laŭzano.
Veličná
Veličná, hungare Nagyfalu [nadjfalu] estas vilaĝo kaj municipo en Slovakio. Ekde 1950 ankaŭ proksima vilaĝeto apartenas al la municipo.
Historio
La loko estis loĝata jam dum la bronzepoko. La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1272 en latina formo "Magna villa" (=granda vilaĝo). La hungara loknomo "Nagfalw" (signifanta la samon) aperis en 1420. La vilaĝo iĝis kampurbo dum regado de Sigismondo la 1-a (Sankta Romia Imperio). En 1683 unuigita armeo de poloj kaj litovoj bruldetruis la urbeton. En 1715 620 loĝantoj vivis tie, en 1778 779 loĝantoj, en 1828 1536 loĝantoj vivis en 202 domoj. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Nagyfalu 882 homoj, (plejparte slovakoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Árva (reĝa departemento), al distrikto de Alsókubin, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 vivis en Veličná 794 homoj, (792 slovakoj).
Famuloj
En la iama Nagyfalu naskiĝis János Szeberényi (superintendanto).
Károly György Rumy
Károly György RUMY [kAroj djordj rumi], laŭ hungarlingve kutima nomordo Rumy Károly György estis hungara-germana juristo, luterana pastro, instruisto, verkisto, literaturhistoriisto, profesoro. Lia nomo estis Karl Georg Rumy. Liaj pli oftaj pseŭdonimoj estis Adiaphoros, Alföldy, Drogutin, Aus Gran in Ungarn.
Károly György Rumy naskiĝis la  en Hungara reĝlando en Igló (nuntempa Spišská Nová Ves en Slovakio). Li mortis la en Esztergom.
Biografio
Károly György Rumy apartenis al la germana minoritato en Supra Hungarujo. Li frekventis liceon en Késmárk, poste kolegion en Debrecen, kie li lernis ankaŭ hungare. Ekde 1800 li studis en Gotingeno. Post 3 jaroj li ekinstruis en diversaj lokoj. En Wittenberg li doktoriĝis en 1809, poste li daŭris la instruadon en diversaj lokoj, ekzemple en Georgikon. En 1824 li katolikiĝis en Vieno. En Esztergom li instruis juron dum 2 jardekoj. Li edziĝis trifoje.
Nedamov
Nedamov (Nedam) estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de urbo Dubá. Ĝi troviĝas proksimume 1,5 km oriente de Dubá. Estas ĉi tie registritaj 40 adresoj. En la jaro ĉi tie daŭre vivis.
Nedamov estaas ankaŭ nomo de katastra teritorio kun areo 3,53 km². En la katastra teritorio Nedamov situas ankaŭ Křenov kaj Panská Ves.
Naturinteresaĵoj
Ekde la jaro 1991 estas ĉi tie proklamita naturmemorindaĵo Kamenný vrch u Křenova. En la sudan parton de la katastra teritorio trafas parto de naturrezervejo Malsekejoj de supra Liběchovka.
Aŭtokampadejo Nedamov
Aŭtokampadejo Nedamov situas sur bordo de fiŝlago Černý rybník 1,5 km oriente de Dubá ĉe ŝoseo. Kondukas al ĝi blua turisma markita vojo.
Ribelo
Ribelo estas nekaŝita perforta rezista agado fare de pluraj personoj, kaŭzita de subpremo kaj ekspluatado, kontraŭ (ofte ŝtata) potenco. Ribelantoj rifuzas obei al la registaro, al okupanto aŭ al alia aŭtoritata instanco kaj klopodas perforte forigi ĝin. Ofte ili tiucele batalas per armiloj. Ribeloj ofte celas ŝtatan sendependecon, aŭtonomion de teritorio aŭ aligon de la teritorio al alia ŝtato. Okazas ankaŭ ribeloj celantaj nur proteston kontraŭ regantoj aŭ sociaj klasoj. Ribelo ligita kun ŝanĝo de ekonomia kaj proprieta strukturo estas revolucio.
1276
En la jaro 1276 post Kristo okazis, interalie:
Rudiano
Rudiano estas komunumo de Italio.
Jan Dzierżon
Jan Dzierżon (germana skribo Johann Dzierzon) (naskiĝis la 16-an de januaro 1811 en Łowkowice (distrikto Kluczborski), mortis la 26-an de oktobro 1906 samloke) – silezia pastro, abelisto kaj sciencisto. Nomata "patro de la nuntempa abelbredado”.
Naskiĝis en pola familio setliĝinta en Łowkowice. Nomo de lia praavo Jerzy Dzierżon (1717-1800) aperas en la plej malnova pola kroniko de Łowkowice. Pastro Jan Dzierżon kultivis polecon kaj konsideris sin polo.Jan Dzierżon dum 70 jaroj sin dediĉis al abelbredado. Liaj du fundamentaj atingaĵoj estas invento de la konstru-principoj de abelujo kun movebla konstruaĵo kaj malkovro de partenogenezo. Li revoluciigis abelbredadon, signife pligrandigante produktadon de mielo gajnis la mondan famon.
Palaco Sándor (Budapeŝto)
Palaco Sándor [ŝAndor] (=Aleksandro) estas klasikisma historia monumento en Budapeŝto, en Vár (distrikto).
Historio
La palaco prenis la nomon pri familio Sándor. Tiu familio konstruis la palacon inter 1803–1806. La arkitekto estis Mihály Pollack. En 1881 la hungara ŝtato aĉetis ĝin por la aktuala ĉefministro. En fino de la 2-a mondmilito restis el la palaco nur ruino. La konstruaĵo estis renovigita ekstere en 1990, poste plene en 2002. En la sekva jaro la palaco estas sidejo de la aktuala prezidanto kaj ties ofico.
Panamkanalaj kluzoj
La kluzoj de la Kanalo de Panamo, kiuj levas la ŝipojn 25,9 m en la plej alta punkto de la Kanalo de Panamo (nome la lago Gatuno), estis tiame unu el la inĝenieraj verkoj plej grandaj siaepoke, duarange nur antaŭ aliaj etapoj de la projekto de la kanalo. Ne estis konstruaĵo el ŝtalbetono komparebla laŭgrande, ĝis la konstruado de la Akvobaraĵo Hoover en la 1930-aj jaroj. La longeco totala de la strukturoj de la kluzoj, inklude la aliron de la muroj, estas de 3 kilometroj (preskaŭ 2 mejloj).
La kluzoj, kiuj havas totalon de ses etapoj, limigas la maksimuman grandon de la larĝeco de la ŝipoj kiuj povas transiri tra la kanalo, konata kiel Panamax. Ĉiu etapo havas du ĉambrojn de kluzoj, duoblante la kapablon de trafiko funkciebla; kune levas la ŝipojn el marnivelo ĝis alto de 25,9 m (85 futoj).
La kluzoj devas esti ampleksigitaj estontece por permesi ke plia kvanto da kaj ŝipoj pli grandaj povu utiligi la kanalon.
Etna
Etno aŭ Etna (Etna, Aetna, sicilie Mongibello) estas la plej alta (3300 m) aktiva vulkano de Eŭropo. Ĝi situas tuj norde de Katanio, en la orienta parto de Sicilio, laŭ la marbordo de la Ionia maro.
Ĝi aktivas jam ekde ĉirkaŭ 500.000 jaroj. La vulkano havas ne nur unu aktivan centron, sed estigis multajn flankajn konusojn. La nunan strukturon de la monto formis du erupciaj centroj.
Nomo
La antikvaj grekoj, kiuj en la 8-a jarcento a.K. ekloĝis la apudan marbordon kaj fondis Katanion kaj Mesinon, celis per la nomo Aἴτνα komence kaj la vulkanon kaj la apudajn urbojn, inkluzive de la unua kerno de Katanio.
Verŝajne, la nomo Aἴτνα devenas de la greka vorto αἴθω, signifanta "bruli". Kelkaj fakuloj tamen subtenas alian devenon, el la fenica attuna ("forno").
Rilato al homoj
Laŭ la antikvaj grekoj, Etna estas metiejo de forĝista kaj fajra dio, Hefesto.
Erupciojn de Etna mencias jam la antikva poeto Heziodo, sed skribis ankaŭ la grekoj Pindaro kaj Esĥilo pri la fama erupcio de 475 a.K.. Oni notis ĝis 1669 entute 71 erupciojn, el kiuj la plej forta estis tiu de 1669, kiu kaŭzis morton de ĉirkaŭ 20.000 homoj. La lafo neniigis 12 vilaĝojn sur la deklivoj kaj okcidentan parton de Catania.
Oni notis 26 novajn erupciojn inter 1669 kaj 1900. En la 20-a jarcento okazis erupcioj en jaroj: 1908, 1910, 1911, 1918, 1923, 1928, 1942, 1947, 1949, 1950, 1955 kaj 1971. Post 1971, la vulkano agadis preskaŭ daŭre. Oni provis fordirekti la lafofluon unuafoje en 1669 (oni fosis kavaĵojn supre de vilaĝo) kaj en 1983 per eksplodoj.
La plej fama antikva erupcio okazis en 396 a.K., kiam la armeo de Kartago ne povis militmarŝi al Catania. En 1381, la lafofluo atingis la maron, en 1928 trafluis la fervojliniojn ĉe la montopiedo kaj kovris vilaĝon Mascali.
Naturo
La monto dividiĝas en tri ekologiajn zonojn:
Ĉe la pinto oni trovis eĉ algojn.
Monaĥejo Brou
La iama monaĥejo Brou (Église Saint-Nicolas-de-Tolentino de Brou, ankaŭ Monastère royal de Brou) de la aŭgustenana ordeno estas granda konstruaĵo de malfrugotiko en la urbo Bourg-en-Bresse en la sudoriento de Francujo. Pro sia tuta harmonia fasonado, pro la fenestroj kun interesaj historiaj kaj religiaj scenoj, pro la tombomonumentoj en la preĝeja interno kaj precipe pro siaj unikaj ŝtontajlistaj verkoj Brou estas konstruaĵo de plej alta arta kaj historia rango.
Historio
En la jaro 1504 mortis la 24-jara duko Filiberto la 2-a de Savojo, ankaŭ nomata Filiberto la Bela, pro la konsekvencoj de ĉasakcidento. Lia samaĝa edzino Margareta de Aŭstrujo, post tio elkonstruigis la malgrandan monaĥejon Brou al granda abatejo kaj maŭzoleo por Filiberto.
Fasado kaj tegmento
La triŝtupe aranĝita ĉefa fasado estas riĉe dekoraciita per flamgotikaj ornamaĵoj el plantaj strukturoj kaj per skulptaĵoj. En la arkofaco de la ĉefportalo grupiĝas ĉe-piede de la suferanta Savanto la donacinto Margareta kaj sia edzo Filiberto la Bela, kaj ĉe la meza fosto Sankta Nikolao de Tolentino, al kiu la preĝejo estas konsekrita. En la embrazuro oni rekonas la Sanktulojn Petro kaj Paŭlo. Super la ogiva arko de la portalo estas videbla kiel liberstara plastiko Sankta Andreo, patrona sanktulo de Burgonjo, kun andrea kruco.
La Tegmento estas tegita laŭ "burgonja" stilo per multkoloraj glazuritaj tegoloj en grandfacaj geometriaj ornamaĵoj.
Interno de la preĝejo
La ĥorejon de la hela, trinava baziliko separas ĥorbarilo disde la ĉefnavo. Sur la balustrado de la ĥorbarilo staras la figuroj de ses sanktuloj, inter ili la sanktulo nomdonanta por la preĝejo, Sankta Nikolao de Tolentino. La ĥorbarilo estis spaca separilo inter klekikaro kaj laikoj kaj samtempe kiel galerio por la dukino.
Ĉe-enireje de la ĥorejo troviĝas ambaŭflanka riĉorname ĉizita ĥorseĝaro de artisto Pierre Berchon, kiu bildigas maldekstre scenojn el la Nova kaj dekstre scenojn el la Malnova Testamento.
En la malantaŭo de la ĥorejo troviĝas la ĉefa rigardkaptejo: La tombomonumentoj de Margareta de Burbono, de Margareta de Aŭstrujo kaj de Filiberto la Bela. La tombomonumento de Margareta de Burbono ĉe la dekstra flankmuro estas verkita tute laŭ klasikgotika stilo: ne la individueco de la persono estas akcentita, kaj la korpaj eksteraĵojn ne gravas. Male en la malfono staras la skulpta ornamaĵo, la varia rompo de formoj, la riĉa faldaro de la vestaĵo: temas pri tipe gotika robofiguro.
Fenestroj
La brilkoloraj fenestroj devenas de metiejo en Liono. Unu fenestro en la maldekstra flankokapelo bildigas religiajn scenojn kun Jesuo, Maria, kaj Maria Magdalena. Malsupre estas enbildigitaj en la scenon ĉiukaze la gedukoj je pia sinteno. La aliaj fenestroj en la ĥoro montras kolekton de la blazonoj de ĉiuj teritorioj, kiujn la gedukoj regis.
Monaĥejo kaj muzeo
Ĝi montras inter alie: bildojn de flandraj kaj francaj pentristoj de la 16-a ĝis la 19-a jarcento. Inter ili troviĝas du historie interesaj portretoj de la nederlandano Barent van Orloy, montrantaj 15-jaran Karlon la 5-a respektive Margareton de Aŭstrujo, same kiel grandformatan bildon de Gustave Doré, unu el liaj plej gravaj verkoj.
Krom tio en la muzeo troviĝas daŭraj ekspozicioj de modernaj pentristoj, skulptistoj kaj instalaĵistoj, inter ili tiel famaj nomoj kiel Ulrich Rückriem.
Minas-Ĝerajsa Fromaĝo
Minas-Ĝerajsa Fromaĵo estas fromaĝo tradicie produktita en la brazila subŝtato Minas-Ĝerajso.
La specoj
Ĝi venas en tri specoj, nomitaj Frescal (freŝa fromaĝo), Meia-cura (iomete maturiĝinta fromaĝo) kaj Curado (maturiĝinta fromaĝo). Ekzistas ankaŭ kvara speco konata kiel Queijo Padrão (norma fromaĝo) estis evoluigita pli ĵuse kaj povas esti trovata en preskaŭ ĉiuj superbazaroj kaj legombutikoj en Brazilo. Minas-Ĝerajsa Fromaĵo estas farita de bovina lakto laŭ la tradicio. Normale ĝi estas maturigita nature en subĉielaĵo aŭ super kuiriloj por sekiĝi pere de la varmeco.
Frescal
Fromaĝo Frescal estas servita tre freŝa, proksimume 4-10 tagojn post preparo, daŭre blanka kaj delikata. La bona fromaĝo Frescal devas esti suka, mola, iomete grajneca kaj de milda gusto. Ĝi ne estas bona por kuiri.
Curado
Fromaĝo Curado estas preta por konsumo kiam la suko vaporiĝis kaj la fromaĝo solidiĝis kaj akiris flavecan nuancon. Ĝi estas iomete pli grajniganta ol la fromaĝo Frescal kaj kun pli forta gusto.
Agnosko
Laŭ IPHAN Nacia Instituto pri Historia kaj Arta Heredaĵo de Brazilo ĉi tiu fromaĝo estas agnoskata kiel ne materiala heredaĵo de la subŝtato de Minas-Ĝerajso.
Oberaula
Oberaula estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Schwalm-Eder de la federacia lando Hesio. Fine de la jaro la komunumo havis  loĝantojn.
Gábor Sipos
Gábor SIPOS [ŝipoŝ] estas rumania hungara historiisto, arkivisto, membro (ekstera (2016)) de la Hungara Scienca Akademio. Li naskiĝis en Sudurău la 30-an de oktobro 1951.
Kariero
Gábor Sipos diplomitiĝis en UBB de Kluĵo kaj doktoriĝis en Scienca Universitato de Szeged en 1998. De 1977 li estas arkivisto en Kluĵo de Erdélyi Református Egyházkerület Gyűjtőlevéltára, samtempe de 1998 instruisto en UBB, ĉefsekretario de Erdélyi Múzeum-Egyesület, de 2004 ĝia vicprezidanto, redaktoro de kajerserio Erdélyi Tudományos Füzetek.
Vladimíra Chvátalová
Vladimíra CHVÁTALOVÁ, nomata Vlaďka [vladjka] estas ĉeĥa esperantistino, iama gvidantino de la junulara esperanto-movado en Ĉeĥio kaj grava aktivulino en la internacia junulara movado.
Vlaďka Chvátalová studis inter 1992 kaj 1999 bohemistikon kaj germanistikon en la Universitato de Karolo en Prago. Ŝi esperantistiĝis en 1987 pere de koresponda kurso de ĈEA kaj ekaktivis en ĝia tiama junulara sekcio. En 1992 ŝi eniris TEJO-n, kie ŝi laboris dum pluraj jaroj: Inter 1995 kaj 1996 ŝi servis kiel volontulo en la eŭropa oficejo de TEJO, nomata BonEJO - kiu de marto 1995 ĝis julio 1997 estis la daŭrigo de la antaŭa oficejo de Germana Esperanto-Asocio kaj Germana Esperanto-Junularo en Bonno. En 1996 ŝi funkciis kiel ĉeforganizanto de la Junulara Programo de la 81-a Universala Kongreso de Esperanto en Prago. Inter 1999 kaj 2001 ŝi agadis kiel ĝenerala sekretario de TEJO. En 2002 kaj 2003 ŝi vivis dum 16 monatoj en Aŭstralio kaj laboris en la libroservo de tiea esperanto-movado. Ŝi aktivis ankaŭ en ILEI kaj en aŭgusto de 2004 kunlaboris pri okazigo de ĝia 37-a konferenco en Bratislavo. Ekde marto ĝis julio 2004 ŝi faris staĝon ĉe la Ĝenerala Direkcio por Interpretado de la Eŭropa Komisiono en Bruselo kaj poste eklaboris samloke ĉe la traduka sekcio de la Konsilio de Eŭropa Unio. Nun ŝi listiĝas kiel membro de la Internacia Rajtigita Ekzamenantaro en Belgio.
La pli juna fratino de Vlaďka, Dagmar Chvátalová, estas ankaŭ esperantistino, kiu post la retiriĝo de la generacio de sia fratino kontribuis al la refondo de la Ĉeĥa Esperanto-Junularo.
Gommersdorf
Gommersdorf (jen france, origine germane kaj alemane, prononco ) estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Haut-Rhin, en la historia kultura regiono Alzaco kaj la nuna administra regiono Grand Est ("Granda Oriento"), kaj administre apartenas al la arondismento Altkirch. Fine de en la komunumo vivis.
7989 Pernadavide
7989 Pernadavide estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la usona astronomo Schelte J. Bus elde la Observatorio de Siding Spring, apud Coonabarabran en Novsudkimrio (Aŭstralio).
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de la itala astronomo Davide Perna, post-doktora sciencisto ĉe la Observatorio de Capodimonte de la Istituto Nazionale di Astrofisica. Liaj esploroj inkludas la studon de la spektraj ecoj, rotacio kaj ena komponiĝo de la centaŭroj kaj de la.
28309 Ericfein
28309 Ericfein estas malgranda, malhela asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la de la teamo de la astronomia kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Hideaki Mori
Hideaki Mori (森 秀昭, n. ) estas japana futbalisto.
Li futbalis ĉe Sanfrecce Hiroshima, Avispa Fukuoka kaj Consadole Sapporo.
Brădești (Harghita)
Brădești (Fenyéd ) estas komunumo en Rumanio laŭ la rivero Târnava Mare nordoriente de Odorheiu Secuiesc. En 1992 ĝi havis 911 loĝantojn (99 % da hungaroj). Ĝia unua skriba mencio estas el 1532. Ĝis 1919 kaj inter 1940 kaj 1944 ĝi apartenis al Hungario, (Udvarhely vármegye). Administre apartenas al ĝi Satu Mare, Târnovița. Ĝi estas fama pro siaj pentritaj sikulaj pordegoj.
Telecí
Municipo Telecí (en traduko al Esperanto ĝi signifas Bovidaĵo) situas en Ĉeĥio, regiono Pardubice, distrikto Svitavy, en valo de Telecký potok en nordorienta submontaro de Žďárské vrchy, 10 km okcidente de urbo Polička. Al Telecí apartenas ankaŭ Nové Telecí, domaro Landráty kaj izolitaj domoj Maděra. La vilaĝo troviĝas en protektata pejzaĝa regiono Žďárské vrchy. Ĝi estas serĉata loko por "popolkabana" ripozado. Vivas ĉi tie.
Historio
La unua historie valora mencio pri vilaĝo nomata "Teletzie" estas el la jaro 1403 kaj koncernas foriron de sacerdoto el ĉi tiu paroĥejo. Tio atestas multe pli fruan prisetlon de la teritorio. Loĝantaro ĉi tie vivtenis sin per terkulturado, lignohakado kaj teksado. En la jaroj 1841 - 1934 en diversaj lokoj en la ĉirkaŭaĵo oni minis ferercon kaj per ĉevalveturiloj liveris ĝin al Kadov (18 km) por plua prilaborado. Pro malgranda enhavo da fero en la erco kaj longa transporto la minado estis haltigita.
La 27-an de oktobro 1930 en Telecí kaj ĉirkaŭaĵo okazis neĝŝtormo. Al ventego kaj akvoneĝo subiĝis granda kvanto da arboj, ankaŭ fortikaj.
Preĝejo
Sur monteto en la vilaĝo, meze de la tombejo barita per muro kun apogpilieroj, troviĝas preĝejo de Sankta Maria Magdalena, origine gotika, eble el la dua duono de 14-a jarcento. En la jaro 1881 ĝi estis rekonstruita pseŭdogotike, alkonstruita okcidenta antaŭĉambro kaj enkonstruita ĥorejo. La preĝejo estas ununava kun kvinlatere fermita pastrejo kun apogpilieroj, kun sakristio sur suda flanko de la presbiterejo kaj antaŭĉambreto sur okcidenta flanko. Fasadoj ne estas membrigitaj, en la presbiterejo kaj navo estas pintarkaj fenestroj sen cirkelaĵoj. La presbiterejo estas volbita per unu kampo de kruca volbo kaj en la fermo radiale. Kruce estas volbita ankaŭ la sakristio. Triumfa arko estas milde pinta, la navo havas platan plafonon kaj en ĝia okcidenta parto situas ligna ĥorejo.
La ekipaĵo estas pseŭdogotika el la 19-a jarcento, arte ne aparte valora.
Sonorilturo
Okcidente de la preĝejo troviĝas libere staranta prisma sonorilturo, verŝajne el la 16-a jarcento. Ĝi estas konstruita en gotika stilo, masonita kun turbalkono sur kreneloj.
Evangeliana preĝejo
Origine "tolerema" preĝejo el la jaroj 1782 - 1783. En la jaro 1890 estis plialtigita la navo kaj alkonstruita turo.
Kverko de Pajkr
Memorinda kverko de Pajkr en Telecí, kverko tigofrukta (Quercus robur), kreskas en suba parto de la vilaĝo, apud eniro de flava signaro al la valo de Svratka. Ĝia alteco estas ĉirkaŭ 25 m, cirkonferenco de la trunko 5,45 m kaj la arbo estas pli ol 300 jarojn aĝa.
Kristana Asocio de Junaj Viroj
Kristana Asocio de Junaj Viroj (KAJV), aŭ Kristana Asocio de Junaj Homoj (KAJH), estas ekumena junulara movado kun 122 landaj ligoj kaj 45 milionoj da membroj en la tuta mondo. La movado nomiĝas en angla lingvo Young Men's Christian Association (YMCA), dum en Esperanto estas uzataj ankaŭ la nomoj "Kristanaj Asocioj de Junaj Viroj" aŭ "Kristana Unuiĝo de Junaj Viroj".La unua asocio de KAJV fondiĝis de britaj protestantoj la 6-an de junio 1844 en Londono laŭ iniciativo de George Williams. Ĝi celis doni al junaj viroj en la grandurbo orientiĝon en la kredo kaj vivo. Ene de malmultaj jaroj estiĝis tutmonda movado; la diversaj landaj ligoj fondis mondan aliancon en 1855 en Parizo. En 1878, la sidejo de la monda KAJV estis establita en Ĝenevo (Svislando) fare de Henri Dunant.
La devizo de la Monda Alianco de KAJV estas "por ke ĉiuj estu unu" laŭ la Biblio (Joh 17, 21).
Damsterdiep
La Damsterdiep estas la kanalo kiu situas inter la urbo Groningen kaj Delfzijl. Ĝi nomiĝas laŭ Appingedam, de kiu la nederlanda adjektivo estas Damster ("diep" signifas kanal(et)o).
La longo de la kanalo estas 27 km kaj ĝi posedas du karakterizajn partojn. La parto de Winneweer ĝis Delfzijl estas la origina Delf, kio signifas fosita. Ĉi tiu parto originas de antaŭ la 9-a jarcento kaj havis tiam malferman ligon kun la maro. Kvankam ĉi tiu parto estas fosita ĝi, pro influo de la tajdo, ekserpentumis. Ĉe Delfzijl ekestis eĉ vera meandro, la Tuikwerderrak.
La parto de Winneweer al Groningen estas de posta dato; ĝi tial estas konsiderinde pli rekta.
Appingedam havas, por pli bona defluo de la akvo, sudan "ĉirkaŭkondukon", kun la nomo Nieuwe Diep.
La parto de la Van Starkenborghkanalo ĝis la Turfsingel en la urbo Groningen estas plenŝutita, sed havas ankoraŭ la nomon.
Inter la Damsterdiep, la Van Starkenborghkanaal kaj la Emskanalo situas la Trivojokluzo, kluzo kun tri (anstataŭ la kutimaj du) paroj da pordoj. Post la renovigo de la Oostersluis la elirejo al la origina Van Starkenborghkanaal eliras en senelireja akvo. Oni malfunkciigis la kluzon.
Por nuntempe ŝipveturi en Groningen de la Eemskanaal al la Damsterdiep oni faris novan konekton kun kluzo (la Jan B. Bronskluzo) iomete okcidente de Ruischerbrug. Pro la malprofundeco la Damsterdiep ne estas tre grava por la ŝipveturado.
Ĉe la Damsterdiep situas: Groningen, Oosterhoogebrug, Ruischerbrug, Garmerwolde, Ten Boer, Ten Post, Winneweer, Garrelsweer, Wirdumerdraai, Eekwerderdraai, Appingedam, Tuikwerd kaj Delfzijl.
Buckten
Buckten estas komunumo en la distrikto Sissach en Kantono Bazelo Kampara, Svislando. Ĝi havis 689 loĝantojn je la 31-a de decembro 2008.
Geografio
Buckten situas norde de la monto Hauenstein, kiu apartenas al la Ĵurasa Montaro, ĉe la bordo de la rivero Homburgerbach, alfluanto de Ergolz. La ĉefsetlejo etendiĝas en la valfundo laŭlonge de Homburgerbach kaj la kantona ĉefvojo n-ro 2 al la pasejo. La setlejkerno de Bukckten komplete kunkreskis kun la najbara vilaĝo Känerkinden. Al la komunumo korme apartenas en oriento al setlejoj Wannenweid kaj Wannenegg kaj en nordoriento Birch kaj Talweid.
Najbaraj komunumoj
Buckten limas en nordo al Rümlingen, en oriento al Häfelfingen, en sudo al Läufelfingen, en okciento al Känerkinden, kaj en nordokcidento al Wittinsburg.
Trafiko
Buckten situas ĉe la malnova Hauensteinlinio de la Svisaj Federaciaj Fervojoj de Sissach al Olten kaj estas servata en duonhora kadenco de la regionaj trajnlinioj S9 kaj S3.
La komunumo situas ĉe la vojo al la Suba Hauensteinpasejo. La plej proksima alveturejo al la svisa aŭtovojo A2 troviĝas proksimume 6 kilometrojn okcidente en Diegten.
Historio
La unua dokumenta mencio de Buckten datiĝas el la jaro 1266 kiel Butuchon.
En mezepoko la vilaĝo unue apartenis al la senjorujo Frohburg kaj poste en la 13-a jarcento al la senjorujo Homburg, kiu en la jaro 1305 estis aĉetita de la episkopo de Bazelo kaj en la jaro 1400 transiris al la urbo Bazelo. Ĝis la Helveta Revolucioen la jaro 1798 la vilaĝo apartenis al la voktejo Homburg. Post la Bazela Kantondisiĝo la komunumo en la jaro 1833 fariĝis parto de la nova Kantono Bazelo Kampara.
2606 Odeso
2606 Odeso estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la rusa astronomo Nikolaj Stepanoviĉ Ĉerniĥ elde la Krimea astrofizika observatorio de Nauĉno en Ukrainio.
Nomo
Ĝi ŝuldas sian nomon al la ukraina havenurbo Odeso ĉe la Nigra Maro.
Sulíkov
Sulíkov estas municipo troviĝanta en Ĉeĥio, en distrikto Blansko en Sudmoravia regiono. Vivas ĉi tie. La municipo konsistas el du partoj, la propra Sulíkov kaj vilaĝo Vřesice.
Historio
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1374.
1277
En la jaro 1277 post Kristo okazis, interalie:
Ágnes Stiller-Luzsicza
Ágnes STILLER-LUZSICSA, laŭ hungarlingve kutima nomordo Stiller-Luzsicza Ágnes estas hungara pentristo. Ŝia patro estis Lajos Luzsicza, ŝia unua edzo estis János Baksa-Soós, ŝia dua edzo estas germano.
Ágnes Luzsicza naskiĝis la en Budapeŝto.
Biografio
Ágnes Luzsicza frekventis industriartan mezlernejon en sia naskiĝurbo, kie ŝi lernis fresko- kaj mozaikoteknikojn de Ákos Birkás. Post la abituriento ŝi edziniĝis kaj la paro disidis al Okcidenta Germanio kaj akiris diplomon en Belarta Akademio (Kunstakademie) en Düsseldorf en 1977. Ŝiaj plej gravaj instruistoj estis Joseph Beuys kaj Gerhard Richter. Intertempe ŝi naskis en 1972. En nekonata jaro ŝi edziniĝis denove, baldaŭ ŝi kreas foje en Düsseldorf, foje en Budapeŝto. Krom la pentraĵoj ŝi ŝatas krei grandajn eksterajn murpentraĵojn, ceramikaĵojn, libroilustraĵojn.
Humboldt-Verein für Volksbildung
La Humboldt-Verein für Volksbildung - germane: en traduko "Humboldt-asocio por popola klerigo" - estis asocio pri popola klerigo, kiu fondiĝis en julio 1869 en la universitata urbego Breslau de Prusio, de 1871 en la Germana Regno. Dekomence la asocio komprenis sin komuna iniciato de la protestantaj, katolikaj kaj judaj urbanoj. Jam en la fonda estraro 8 el la 24 membroj estis judaj, kaj la nova asocio aparte alvokis judojn engaĝiĝi en la organizaĵo. Kiam la asocio planis grandan solenaĵon la 14-an de septembro 1869 okaze de la 100-a datreveno de la naskiĝo de Alexander von Humboldt, la solenaĵo organiziĝis tiel ke ĝi ne koliziis kun la vespere komenciĝanta juda festo Jom-Kipuro. En festa kroniko okaze de la 25-jariĝo de la asocio oni skribis en 1894, ke "tiu interkompreno de judoj, protestantoj kaj katolikoj nur eblas sur la fundamento de toleremo, kaj aparte la toleremo, ido de vera kleriĝo, estas la kredo de la Humboldt-asocio, ties respondo al la demando, kio spirite unuigas la membrojn". "Kulturbatalo" (en la Germana Regno la batalo de la ŝtate subtenita protestantismo kontraŭ la katolikaj civitanoj en la 1870-aj jaroj) "neniam plu trovos simpatiojn en Germanio", kaj "ankaŭ la venena planto de kontraŭjudismo izoligas sin kaj memdetruas sin, ĝi pli kaj pli perdas reputacion de sinceraj homoj".
En aliaj urboj de la Germana Regno ankaŭ fondiĝis sekcioj de la Humboldt-asocio, kiuj tamen restis relative malgrandaj iniciatoj, rande de la urba socia vivo. En Breslau kontraŭe ĝis la jaro 1914 preskaŭ la kompleta liberala burĝaro de la urbo kolektiĝis en la asocio. Ankaŭ ortodoksaj protestantoj en la fondojaro skeptikaj al la nova asocio ekde la 1870-aj jaroj verve engaĝiĝis en la asocio. Jam en 1876 la unuiĝo havis 723 individuajn membrojn. Ĝis la jaro 1893 la nombro altiĝis al 894, ĝis 1906 eĉ al 4525 individuaj membroj. Proksimume triono el ili estis judoj: Sekve la asocio havis pli da judaj membroj ol iu ajn juda asocio de la urbo kun escepto de la "israelida malsanula kaj flega institucio kaj entombiga societo", kiu en 1910 havis 2500 membrojn kaj kies membreco en kazo de malsaniĝo aŭ morto estis necesa. Kaj el la judoj kaj el la ne-judoj la membroj de la Humboldt-asocio venis el vasta spektro da politikaj kredoj: Inter la judoj en 1906 ekzemple membris, Hugo Schachter, la gvidanto de la urbaj cionistoj, samkiel Markus Brann, gvidanto de la juda-teologia seminario de Breslau, la liberala rabeno Jakob Guttmann samkiel lia ortodokse judisma kolego Ferdinand Rosenthal.
La Humboldt-asocio en la tuta Germana Imperiestra Regno amplekse aktivis kaj en klerigo de plenkreskuloj kaj en socia karitato. Laŭ la samepoka loka historiisto Heinrich Wendt (1889) la asocio en la urbego Breslau kaj la ĉirkaŭaĵo estis la senkonkurenca gvidanto en popola klerigado, laŭ li la asocio "kiel parto de la granda projekto de socia reformo" havis gvidan rolon "pri la diskonigo de la rezultoj de scienca esploro en vastaj, plej vastaj tavoloj de la civitanaro". La publikaĵo Schlesische Landeskunde entuziasme juĝis en 1913, ke "per la laboro de la Humboldt-asocio" en Breslau "la ĝeneralaj klerigaj interesoj flegiĝas en tiom granda multaspekteco kaj alta spirita nivelo kiom en apenaŭ alia germana urbo". La prelegoj kaj kursoj traktis la plej diversajn temojn, post la jaro 1900 eĉ kursojn pri seksa eduko, tamen dividite laŭ seksoj. Ekde la jaro 1909 la asocio ankaŭ ofertis Esperanto-kursojn; la unuan en 1909 gvidis f-ino Julie Wolfson.
Ulrike Lorenz
Ulrike LORENZ (naskiĝis en 1963 en Gera), intertempe Ulrike Rüdiger) estas germana arthistoriistino kaj muzeestrino. Ekde augusto 2019 ŝi prezidantis ĉe Klassik Stiftung Weimar.
Vivo
Originante el orforĝista familio el GDR ŝi studis inter 1983 kaj 1988 arthistorio kaj arkeologio en Lepsiko; ŝia diplomo speciale laŭditis. Doktoriĝo estis en 2000 ĉe Bauhaus-Universitato Vajmaro pri la germana-norvega avangarda arkitekto Thilo Schoder.
En 1989 ŝi komisiitis pri la novaranĝo de la muzeo ĉe Otto-Dix-domo (Gera). Duonan jaron post la inaŭguro ŝi transprenis la gvidadon de la artkolektoj ĉe Oranĝerio de Gera. Krom la trarigardo kaj novprezento de gera-a kaj turingia arta kaj arkitektura historio de la 20-a jarcento ŝi sukcesis igi la artkolektojn en Gera centro de esploroj pri Otto Dix kreante unu el la plej grandaj Dix-kolektoj malprivataj. En 2003 Lorenz krome transprenis la estradon de la Urba muzeo de Gera por kiu ŝi ordonis grandstilan restaŭradon kaj novformigon de la daŭre prezentotaj objektoj ene post la fino de GDR. Inter 2004 kaj 2008 ŝi direktorinis ĉe Kunstforum Ostdeutsche Galerie en Regensburg, estante ekde 2007 estrarĉefo de la samnoma fondaĵo.
Por la novkreo de Kunstform ŝi ricevis en 2008 la Friedrich-Baur-premion de la munkena Bavara akademio pri belaj artoj. Inter januaro 2009 ĝis la translokiĝo je Vajmaro ŝi direktorinis en Mannheim ĉe Kunsthalle Mannheim, kiu estis unu el la unuaj burĝaj kolektoj pri moderna arto en la tuta mondo. Sub ŝia estrado realiĝis kompleta novkonstruo kaj inaŭguro en 2008. Inter 2007 kaj 2009 ŝi anis ĉe la ĵurio de la fondaĵo Kulturstiftung des Bundes'', kaj inter 2010 kaj 2018 ŝi estis membro de la estrarano de la Germana muzea ligo. En majo 2014 ŝi membriĝis je Akademie der Künste en Berlino.
Skribaĵoj (elekto)
monografioj
eldonoj
Mariana fruktokolombo
La Mariana fruktokolombo, Ptilinopus roseicapilla konata surloke kiel Mŭii-mŭii en Karolina lingvo, Totot en Guam aŭ Paluman Totut en Nord-Marianoj estas eta, ĝis 24 cm longa, verda fruktokolombo indiĝena kaj endemisma en Gvamo kaj en Nord-Marianoj en la Pacifiko.
Ĝi havas purpurruĝan frunton, grizecajn kapon, dorson kaj supran bruston, dum ventro montras multkolorajn partojn, nome verda en suba brusto kaj supra ventro kaj pli flava en suba ventro, krom oranĝaj makuloj en flankoj kaj je la fino sub vosto.
La ino demetas ununuran blankan ovon. La ovo kaj posta ido estas zorgata de ambaŭ gepatroj. La dieto konsistas ĉefe el fruktoj.
(9982) 1995 CH
(9982) 1995 CH estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la japana astronomo Takao Kobayashi elde la Observatorio de Ooizumi en gubernio Gunma (Japanio).
Mariana fruktokolombo
Kulture, la Mariana fruktokolombo estas grava simbolo de la regiono. Tiu specio estas la oficiala birdo de Nord-Marianoj. . En 2005, la Mariana fruktokolombo estis dekomence elektita kiel oficiala bestoblazono de la Mikroneziaj Ludoj de 2006 okazantaj en Saipan. Tamen, la oficiala tttejo de la ludoj montras tropikbirdon el la Faetonedoj kiel oficiala simbolo anstataŭ la Mariana fruktokolombo.
La pacifika specio estas minacata de formorto pro mediperdo tra sia teritorio. Pli danĝera minaco por la Mariana fruktokolombo estas la hazarda enmeto de la Bruna arboserpento en Gvamo dum la Dua Mondmilito. La serpentoj masakris la indiĝenajn logantarojn de la insulo, kiuj tute ne kutimis pri eventualaj predantoj. Ili nun estis formortintaj el Gvamo kaj la Mariana fruktokolombo estas tre endanĝerita en aliaj insuloj de sia teritorio. La disvastiĝo de la serpentoj al aliaj Nord-Marianoj povos esti terura. Multaj bestoĝardenoj komencis reproduktajn programojn kun kaptivaj ekzempleroj. La bestoĝardeno de Sankta-Luizo havas unu el la plej sukcesaj reproduktaj programoj kun kaptivaj ekzempleroj. Tiu programo startis en 1993.
Pro la pliiĝanta mediperdo, la limigita teritorio, malmultnombra loĝantaro kaj invademaj enmetitaj specioj, la Mariana fruktokolombo estas konsiderita kiel Endanĝerita en la Internacia Ruĝa Listo de Endanĝeritaj Specioj.
Rzeczpospolita
Rzeczpospolita ([ĵeĉposPOlita] aŭ [ĵeĉpospoLIta]) estas malnovpola vorto, kiu signifas respubliko. Ĝi estas laŭvorta traduko (fakte paŭso) de la latina Res publica. Moderne oni uzas la polan vorton republika por plejparto de respublikoj, sed rzeczpospolita konserviĝis ĉe kelkaj nomoj, iel rilataj al la historio de Pollando:
Hodiaŭ la nomoj Rzeczpospolita kaj Rzeczpospolita Polska estas interŝanĝe uzataj kiel la nomoj de la pola ŝtato.
"RP" estas kutima siglo de Rzeczpospolita Polska. Antaŭ la jaro 1939 oni uzis ankaŭ la mallongigon Rzplita.
La vorton rzeczpospolita prunteprenis el la pola pluraj lingvoj de la regiono: litova Žečpospolita, belorusa Рэч Паспалітая (Reĉ Paspalitaja) kaj ukraina Річ Посполита (Riĉ Pospolita). Ĉiuj tradukoj servas en tiuj lingvoj uzatas kiel nomoj de la Respubliko de Ambaŭ Nacioj.
Pangvaoj
La pangvaoj (Pangwa aŭ ankaŭ Ekipangwa) estas etno kun aparta lingvo, kiu loĝas en la montaro Kipengere Range (Livingstone Mountains) je la orienta bordo de la Malavia Lago, en la distrikto Ludewa en la regiono Iringa en suda Tanzanio. En 2002 la pangvaoj estis taksitaj 95.000 homoj. La pangvaa lingvo apartenas al la familio de la niĝer-kongaj lingvoj.
George Borrow
George Henry Borrow estis angla verkisto, vojaĝanto kaj filologo.
De frua aĝo li amis lingvajn studojn, tiel kiel la vivojn de primitivaj popoloj. Li estis arda partiano de romantikismo kaj ŝatis praktiki rajdadon en sia libera tempo.
Zoltán Horváth (aktoro)
HORVÁTH Zoltán [pr. horva:t] estis hungara aktoro naskita en Nagyvárad la 1-an de aŭgusto 1860 kaj mortinta en Budapeŝto la 12-an de aŭgusto 1930.
(12484) 1997 FO3
(12484) 1997 FO3 estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la en la kadro de la kampanjo Lincoln Near-Earth Asteroid Research (LINEAR) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Sabbio Chiese
Sabbio Chiese estas komunumo de Italio.
Estanislao Figueras
Estanislao Figueras y Moragas (Barcelono, 1819 - Madrido, 1882) estis hispana politikisto. Li diplomiĝis en juro, en 1844 li translokiĝis al Tarragona, kie ekkarieris kiel advokato. Li aliĝis al Progresisma Partio kaj partoprenis en la liberala insurekcio de 1848. Samjare li translokiĝis al Madrido, kie li ekkontaktis kun respublikanaj politikistoj. Poste li kliniĝis al Demokrata Partio (1849), kreita pro disiĝo el la Progresisma Partio. En 1851 li estis elektita deputito de Tarragona, urbo al kiu li translokiĝis por formi parton de ties Junta Revolucionaria (Revolucia komitato), kiun li prezidis dum la politikaj eventoj kiuj enkondukis al la Progresisma Jarduo (1854-1856).
En 1855 estis elektita deputito al Parlamento, kie ĉefis la respublikan minoritaton, kaj li voĉdonis favore de la starigo de respublika reĝimo, eblo kiu ne havis la favoron de la ĉambro. Venontjare dum la preparo de la projekto de eventuala nova Konstitucio, li pledis en favoro de la malcentralizo de la ŝtato kaj de la "desamortización" (malmortigo de bienoj), sinteno kiu lin alfrontis kontraŭ la plej proksimaj sektoroj al la Katolika Eklezio.
En 1867 estis kondamnita al malliberejo, kio motivis lian fugon al Portugalio, lando de kiu li povis reveni al Hispanio danke al la triumfo de la revolucio de septembro de 1868, kiu donis komencon al la Demokratia Jarseso (1868-1874). Je sia reveno li eniris en la Federala Partio, ĉefita de Pi y Margall, kaj li fondis la ĵurnalon La Igualdad (La Egaleco), el kies paĝoj li defendis sian doktrinon federisman.
En februaro de 1873, post demizio de Amadeo la 1-a, li estis elektita «la unua Prezidanto de la Registaro de la Respubliko» fare de la Nacia Asembleo,[http://www.boe.Estas/datumoj/imagenes/BOE/1873/043/Al00495.tif Gazeto de Madrido, n.º 43, 12a de februaro de 1873, paĝ. 495] Kaj 496 Posteno kiun li okupis ĝis junio de la sama jaro, kiam la ekonomia krizo, tiel kiel la interna divido en la sino de lia propra partio kaj la supreniro de la kantonismo, motivis lian anstataŭon antaŭ Pi y Margall kaj lia fuĝo al Francio, de kie li revenis fine de la jaro por provi, sen sukceso, rekomponi la fragmentitan Federalan Partion. Malproksimigita ekde tiam de Pi y Margall kaj de lia partio, en 1880 li fondis, kun Ruiz Zorrilla, la Organikan Federalan Respublikan Partion, kies aktiveco, pro la morto de Figueras malmulte poste, estis malmulta.
Ultimo tango a Parigi
Ultimo tango a Parigi (Lasta tango en Parizo) estas itala filmo de Bernardo Bertolucci aperinta en 1972.
La nudeco kaj eksplicitaj seksscenoj inkluzivitaj en la filmo kaŭzis konfliktojn kaj internacian sensacion. La filmo estas konsiderita de multaj kiel pornografia, kaj diversaj niveloj de cenzuro estis truditaj sur ĝia projekcio en multaj landoj ĉirkaŭ la mondo.
Temo
Usona kvardekkelk-jarulo promenas tra Parizo post la sinmortigo de sia edzino. En luota apartamento de la 16-a arondismento de Parizo, apud Ponto Bir-Hakeim kaj metrostacio, li renkontas junan virinon, filinon de kolonelo kaj 20 jarojn pli junan ol li, kun kiu li ekhavas intensan, malkvietan, kurtan, tamen senesperan rilaton. Sceno kun butero fariĝos kulta.
Rybí
Rybí (Reimlich) estas municipo en Ĉeĥio, troviĝanta en distrikto Nový Jičín, en Moraviasilezia regiono. Vivas ĉi tie.
Historio
La unua skribmencio pri municipo devenas el la jaro 1411. Ekde la 1-a de januaro 1976 ĝis la 23-a de novembro 1990 la municipo estis konsisto de urbo Nový Jičín.
Olteni (Bodoc)
Loĝantaro
En 1910 ĝi havis 638 loĝantojn (hungaroj), en 1992 608 (hungaroj).
Historio
Ĝia unua skriba mencio estas en 1332 kiel ekleziejo. Ĝis 1919 kaj inter 1940 kaj 1944 ĝi apartenis al Hungario (Háromszék).
15583 Hanick
15583 Hanick estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la dum la kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de Andrea L. Hanick, finalistino de la konkurso de sciencaj mezlernejoj Discovery Young Scientist Challenge (DYSC) de 2001. Ŝi estis lernantino ĉe la Annunciation Catholic Academy de Altamonte Springs (Florido, Usono).
Svídnice
aŭ Świdnica
Hofkapelle (Vieno)
La Wiener Hofkapelle (eo: viena kortegomuzikistaro) estas viena muzikistaro, fondita en 1498. Tamen jam antaŭe en la mezepoko ĉe la kortego ekzistis abunda muzika vivo kaj eĉ instituciita muziko.
1278
En la jaro 1278 post Kristo okazis, interalie:
Hofkapelle (Vieno)
Fondado
Unuafoja laŭdokomenta menciado de muzikensemblo nome Hofkapelle de la Habsburgoj okazis en la jaro 1296 dum la regado de Albreĥto la 1-a (1287–1309). Sub Rudolfo la 4-a la ensemblo Hofkapelle estis pligrandigita.
Verŝajne jam sub imperiestro Frederiko la 3-a (1415–1493) ekzistis po unu germana kaj franca kantistaro, same kiel emsemblo da blovinstrumentistoj kaj timbalistoj. Ankaŭ la hungara reĝo Matiaso la 1-a de Hungarujo, kiu inter 1485 kaj 1490 okupis Vienon, disponis pri germana kaj franca kantistaroj en Vieno.