cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Islama invado de Iberio
Komenco de la konkero
Muzo estis ĉirkaŭ dek kvin monatojn en Hispanio, ĝis kiam startis al Damasko, fine de 712, alvokita de la kalifo Ŭalid por montri kontojn. Antaŭ, kaj post la falo de Merido, li ankoraŭ sendis sian filon Abd-el-Aziz konkeri la duan fojon Sevilon, kiu estis insurekciinta, kio montris la malforton de la situacio de la konkerintoj. Muzo veturis kun granda parto de la riĉa reĝa trezoro visigota kaj militakiroj, krom kelkaj visigotaj nobeloj, kaj sia liberigita sklavo Tarik. En Damasko ne ricevis aprobon de la sekva kalifo, nome Sulajmano, pro la sistemo disdoni militakirojn, kaj estis dekomence kondamnita je morto kio estis ŝanĝata al la pago de granda monpuno. Ĉiukaze Muzo estis mortigita en moskeo de Damasko en la jaro 716. Tarik mortiĝis mizere.
Plifirmiĝo de la konkero
Muzo lasis regantan la armeon de Iberio sian filon Abd-el-Aziz, kiu restis en Sevilo, tiele unua ĉefurbo de Al-Andalus, kiel ŭalio. Kun li restis la granda parto de la militakiro. Kvankam parto estis dediĉata al elspezoj de administrado kaj milito, plej parto estis disdonota inter la militistoj por ties licenco fine de la kampanjo, kaj kvinono ĥums por la ĥalifo. Tiu disdonado pro longdaŭro de la konkero, ankoraŭ daŭris kelkajn jarojn.
Dume la reĝo visigota Agilo la 2-a, post rezisto de la forta atako de Tarik, pluhavis kontrolon de la aktuala Katalunio, plus de kelkaj zonoj apudaj kaj la provinco de Septimanio. La propra Arkiepiskopo de Toledo, Sinderedo, kiu estis fuĝinta el Toledo, unuiĝis al li por plifortigi ties aŭtoritatecon, pro la simbola legitimeco kiun li havis por la visigotoj. Agilo hegemoniis en precize geografie limigita areo, kio faciligis ties defendon. Krome temis pri du provincoj (parto de Iberio kaj Septimanio) kun urbanizado kaj demografio plej altaj al tiuj de la averaĝa de la totala teritorio visigota; demografio plifortigita per la enmigrado de la fuĝintoj de la invado devenantaj el aliaj zonoj de Iberio.
Abd-el-Aziz, cele akiri ekonomiajn resursojn por la kampanjoj, starigis sistemon de personaj impostoj (gizya), aŭ ĉiujara fiksa persona pago, aplikebla nur al la neislamanoj, kiu estis uzata en ĉiuj landoj konkeritaj de araboj. Tiele oni faciligis konvertojn al islamo, kaj oni akiris leĝan financon por la konkeroj sennecese de militakiroj aŭ rabadoj. Abd-el-Aziz dediĉis sin ankaŭ al nuligo de la rezistado de la centro kaj sudo de Iberio, kaj en urboj kaj en apartaj montaraj areoj, cele plifirmigi sian kontrolon en la etenda teritorio konkerita, kaj eviti danĝerajn situaciojn en la interno. Tiele dum la jaro 713 avancis tra orienta Betiko, submetinte denove Malagon kaj Granadon, sekve tra Guadix al Lorko kaj Orihuela, en la duoninsula sudoriento.
En kelkaj partoj kaj almenaŭ dekomence li subskribis interkonsentojn kun visigotaj nobeloj, kiuj poste nuliĝis kaj tiele oni faciligis la konkeron. Ekzemple, la 5-an de aprilo de 713, subskribis interkonsenton kun la grafo Teodomiro, guberniestro de Orihuela kaj de etenda ĉirkaŭo, interkonsento de la tipo nomata ‘ahd, kiu ne nuligis la posedrajton (kia la jam citita sulh), sed kiu permesis ian aŭtonomion. Tiu Teodomiro estis nobelo fame klera kaj prestiĝa militiste, kiu estis rezistinta klopodon de bizanca invado (eble de la ŝiapro kiu fuĝis el Kartago post ties konkero fare de la araboj) en la marbordo de Kartaĥena en tempo de la reĝo Egiko, antaŭa al Vitizo. Tiele sep urboj, el kiuj nune rekoneblas laŭnome Orihuela, Alikanto, Elĉo, Mula, Hellín kaj Lorko, pluhavis siajn proprajn senjorojn kaj registarojn, kaj ne estus ĝenataj por la praktiko de propra religio nek estus detruitaj ties preĝejoj. Ŝanĝe tiuj teritorioj submetiĝis al la hegemonio de la Kalifo, ĵurante fidelecon al la ŭalio, ne apogi ribelulojn kontraŭ la islama okupado, kaj pagi ĉiujaran imposton por persono neislama (gizya jam citita). Tio estis parte el produkto (tritiko, hordeo, mosto, vinagro, mielo kaj oleo) kaj parte mone nome unu dinaro (ormonero araba simila al «soldum» visigota) por persono libera, dum por sklavo oni pagis nur duone.
En Orihuela oni setligis islaman soldataron kaj oni sendis rotojn al diversaj urboj de la antikva provinco. Kartaĥena ne formis parton de tiu enklavo, kaj estis okupata rekte de la araboj, pro la gravo strategia de ties haveno. Tiu enklavo pluhavis memregadon kun Teodomiro ĝis la jaro 743; kaj estis sukcedata de sia filo Atanagildo, ĝis ties elpostenigo fare de la araba guberniestro de Al-Andalus en la jaro 756.
El tiu sudorienta areo Abd-el-Aziz direktis sin laŭ la mediteranea marbordo por kontroli ĝin, submetante Valencion kaj Sagunton. Okcidente kaj startante ankaŭ el Sevilo, en la kampanjo de la jaro 714, la propra Abd-el-Aziz submetis Onubon, kaj la nunajn portugalajn urbojn nome Faro, Bejo, Evora, Santarem kaj Lisbono; kaj akiris interkonsenton ‘ahd en ampleksa zono norde de Coimbra. Tiele oni plifirmigis ankaŭ la hegemonion en Galegio. Samjare mortis la visigotareĝo Agilo la 2-a, kiu estis sukcedita de Ardo; sed laŭ kelkaj historiistoj tiu morto okazis en la jaro 713 (eble koincide kun la araba kampanjo orienta, ĵus menciita).
Abd-el-Aziz instalis la sidejon de la araba registaro en Sevilo (post ties dua konkero). Tio rompis la tradician kutimon araban, kiel okazis ĉe Persio, Egiptio aŭ Nordafriko, malnobligi la antaŭajn ĉefurbojn kaj regi el nova centro. Tamen pro malabunda nombro de invadantoj estis malfacile konstrui novan ĉefurbon, kaj tiele kiel alternativo al Toledo oni elektis Sevilon, kiu estis estinta ĉefurbo de diversaj provincoj visigotaj, kaj kiu eĉ estis ĉefurbo de la regno iam pasinte. Tio kongruis plie kun la interkonsentisma politiko de Abd el-Aziz. Sed estis ankaŭ strategiaj tialoj, propraj de tempo de konkero: Sevilo estis havenurbo proksima al la maro kaj al la markolo tra kiu la araboj povis ricevi kromfortojn el Nordafriko plej rapide.
Per tiuj interkonsentoj kaj la disvolvigo de stabila administrado, 715 estis jaro senkampanja, kaj Abd-el-Aziz dediĉis sin al plifirmiĝo de la povo de la konkeristoj kaj oni ne kaptis novajn terojn al la reĝo visigota Ardo. Oni rekomponis kaj la armeon kaj la financojn, oni rikoltis kaj oni permesis rekuperadon kaj de la lando kaj de la invadintoj. Abd-el-Aziz edziĝis kun Egilo (citita ankaŭ kiel Egilonda), vidvino de la reĝo Rodrigo, kun kiu li havis filon, nome Asim. Konvertita al islamo (ĉu vere ĉu nur ŝajne), ŝi ŝanĝis sian nomon al Umm ‘Asim (patrino de Asim).
José O' Callaghan Martinez
José O'CALLAGHAN MARTINEZ, sacerdoto de la Kompanio de Jesuo, estis hispana papirusologo krom bibliisto kaj arkeologo.
Islama invado de Iberio
Plifirmiĝo de la konkero
Rimarkindas, ke en la tuta etendo de la arabaj konkeroj, el Panĝabo al la Pireneoj, nur en Hispanio troviĝis tia situacio de ribelo ĉu certa ĉu supozata de araba guberniestro kontraŭ la Kalifo. Eble gravis la influo de visigotoj, krom la fortaj rilatoj kun la antikva aristokratio visigota. Ankaŭ helpis certe la geografia separo. Fakte nur post kelkaj jaroj Hispanio estis la unua regiono de la «araba imperio» kiu rompis totale el la aŭtoritateco de la kalifoj kaj oni formis sendependan emirlandon.
Post tio, Ayyub restis kiel provizora guberniestro dum ses monatoj, ĝis la alveno de nova guberniestro nomumita de la Ŭalio de Ifriquiyya, plej aĝa farto de la murdito. Dum tiuj ses monatoj, ne okazis kampanjo. La nova guberniestro estis Al-Hurr (716–19), kiu alvenis al la duoninsulo kun plifortiga araba armeo. Al-Hurr konsciis, ke la araba hegemonio estis klare malforta, ĉar la araboj kaj ties berberaj monsoldatoj formis malgrandan proporcion de la hispana populacio, kaj ke la pacigo de la teritorio estis ankoraŭ surfaca. Fakte la reĝo visigota Ardo pluhavis sian povon en la duoinsula nordoriento. Pro tio, antaŭ ol rekomenci la procezon de konkero de la mankantaj teritorioj duoninsulaj, li ekĝeneraligis la instaladon de militistaj setlejoj en la jam okupitaj urboj, escepte ĉe la submetitaj per de interkonsento.
José O' Callaghan Martinez
Biografio
Li naskiĝinta en Tortosa, hispana provinco Taragono, en 1922, adheris al Jezuitoj en 1940. En 1952 li estis promociita al bakaleŭreco pri teologio kaj en 1953 doktoro pri filozofio pri literaturo ĉe la universitato de Madrido kaj pri klasika literaturo ĉe la universitato de Milano en 1960. Li profesoris ĉe diversaj eŭropaj universitatoj; en la jaroj 1961-1971 li fondis en Barcelono “Skolo por la studoj pri papirusologio; en 1971 instrucele atingis la Pontifikan Biblian Instituton de Romo. Revenante al Barcelono, li pliprizorgis sian kreitan revuon "Studia Papirologica”. Li eliris el tiu vivo la 15-an de decembro 2001.
José O’ Callaghan Martinez famis precipe pro sia aparta tezo: subtenata de profesoro Carsten Peter Thiede (ankaŭ li papirusologo kaj esploristo pri la Nova Testamento), Callaghan proponis kaj subtenis la hipotezon laŭ kiu 7Q5 (vidu la bildon ĉi-flankan), unu el la papirusaj fragmentoj de la grotoj de Qumran (la tieldiritaj manuskriptoj de la Morta Maro gastigas erojn de la versegoj 52 kaj 53 de la ĉapitro sesa de la Evangelio laŭ Marko. Se tiu estus, la evangelio de Marko estis jam redaktita en la jaroj de la detruo de Jerusalemo (70 p.K.) kiam la monaĥoj, aŭ membroj de la Jerusalem tempo, decidis kaŝi la dokumentojn en la grotoj de Qumran por ilin savi de la milita detruemo. Sed la vidpunkto de O’Callaghan trafis grandajn diskutojn kun malgranda konsento.
Islama invado de Iberio
Plifirmiĝo de la konkero
Al-Hurr, por disiĝi el la antaŭa politiko kaj esti pli centra en la duoninsulo, movis la sidejon al Kordovo en la jaro 716, kaj starigis novan imposton por neislamanoj, jam uzata en aliaj landoj okupitaj de araboj nome harag, kiu konsistis je teritoria pago, nome procentaĵo de la produkto el la tero. Tio sumiĝis al redono de pacigitaj teroj al fidelaj visigotaj nobeloj, foje iamaj opoziciantoj, kiaj Olmundo kaj Ardabasto, ŝajne filoj de Vitizo, Olmundo en la zono inter Sevilo kaj Merido, kaj Ardabasto inter la nordo de Kordovo kaj Ĥaeno. Tio permesis sekurigi ties helpon kaj kunlaboradon en la kontrolo kaj la pacigo de la visigota regno, ses ankaŭ akirigis enspezojn por la ŝtata trezoro pere de la harag. Tio helpis novajn kampanjojn kaj la administradon de la konkeristoj, krom la akiro de pliaj konvertoj de kristanoj al islamo. Oni stampis novan moneron, el oro kiaj la visigotaj, kaj en araba kaj en latina, por faciligi la ekonomion post tiom da jaroj de luktoj kaj manko de centrigita regado, krom la intensa trezorigo, normala en militaj periodoj.
Dume la reĝo visigota Ardo aŭ Ardono estis sukcedinta post Agilo la 2-a en la regado de Septimanio kaj la aktuala Katalunio, kie regis sep jarojn, el 714 al 720. Probable li ricevis helpon de frankaj nobeloj de suda Gaxulio, foje familie ligitaj al gotaj aŭ gaŭl-romiaj nobeloj de Septimanio, aŭ timantaj de la novaj invadantoj, kaj de frankaj kaj saksaj monsoldatoj. Sed la nova araba guberniestro, nome al-Hurr, plifortigita per la jam menciita politiko, realigis sinsekvajn kampanjojn, el aŭtuno de 716 kaj en la du venontaj jaroj, kontraŭ tiu visigota postrestejo. El Zaragozo atakis kaj submetis la urbojn Osko, Barbastro, Lerido, Taragono, Barcelono kaj, fine, Gerono, plej nordoriente de Hispanio. La rezisto de Taragono eble estis arda ĉar, post ties konkero, laŭdire la araboj mortigis la tutan populacion survivinta al la sieĝo, kaj detruis la urbon, inklude ties preĝejojn kaj nombrajn monumentojn.
Al-Hurr realigis kampanjon ankaŭ norde, post eniro de vaskonoj al la zono de Tudelo, por havi la ariergardon sekura en sia milito kontraŭ la reĝo visigota Ardono. Ĉirkaŭ la jaro 717 la araboj akiris kapitulacan interkonsenton kun Pamplono, urbo kiu kapitulacis kontraŭ eblo pluhavi sian lokan aŭtoritaton kaj ioman religian toleron. Tio pluis nur ĝis la jaro 732, kiam Al-Gafiqi submetis ĝin totale antaŭ eliri al Poitiers. Samjare 717 la guberniestro al-Hurr nomumis guberniestron en la Asturio Transalpina (aktuala Asturio), rezidanta en Ĥiĥono, murigita urbo komunikata ankaŭ permare.
Fino de la procezo
La kalifo Umar la 2-a, en 718, unu jaron post la komenco de lia regado, studis la eblon abandoni la konkerojn en Hispanio. Eble ĉar tiuj konkeroj havigis malabundajn enspezojn, ĉar estis multaj elspezoj por pluteni tiun nombran armeon; eble pro malproksimeco de la operacoj, kun malfacilaj komunikoj; kaj pro malforteco de la konkero. Estis gravaj la unuaj kontraŭstaroj en Iberio inter berberoj de Nordafriko, ĵus islamigitaj, kaj la araboj. Tiuj lastaj konsideris la unuajn kiel duarangaj islamanoj, kaj siavice tiuj estis ricevantaj malgrandajn partojn de la militakiroj. La ĉirkaŭ 35.000 soldatoj berberaj ne sentis sin sufiĉe bone pagataj, kaj inter 716 kaj 718 estis du novaj migradoj de berberoj al Iberio, kio pligravigis la streĉitecon inter la du grupoj de invadantoj. Fine tamen Umar la 2-a decidis restigi la arabojn en Hispanio kaj nomumi novan guberniestron, al-Samh ben Malik (718–721).
Tiu dekomence faris specon de censo aŭ registro de impostaj enspezoj, por plibonigo de la fiska sistemo. Poste faris distribuadon de militakiro, ankoraŭ nedividita. Tio celis politikan kaj psikologian efikojn, ĉar montris ke la decido de Umar resti en Iberio estas definitiva. Per tiu distribuo oni atribuis posedojn kaj havaĵojn al la publika trezoro, kaj al la konkeristoj, por trankviligi siajn kontraŭstarojn. Sed eĉ tiel oni notis la diferencan traktadon al la berberoj, kiuj devis setliĝi en la deklivaroj de la kantabraj kaj centraj montaroj, krom la andaluziaj, dum la plej fruktodonaj terenoj sudaj estis por araboj devenaj el Sirio kaj Egiptio.
Post tio pluis la milito kaj oni alvenis ĝis Septimanio printempe de 719. En la jaro 720, Perpinjano kaj Narbono estis konkeritaj, kaj oni setligis definitivan soldataron en tiu lasta urbo. Tiujare mortiĝis la lasta reĝo visigota, Ardo aŭ Ardono. Al-Samh pluigis siajn konkerojn en suda Gaŭlio, kontraŭ la malmultaj urboj ankoraŭ liberaj, atakante eĉ urbojn de aliaj regnoj kiuj estis apogintaj la visigotojn, kiaj Tuluzo en 721. Tie li estis malvenkita kaj mortigita fare de la duko Eŭdo (aŭ Eŭdes), de Akvitanio, kiu iris helpi tiun lokon.
La araba armeo elektis tie kiel guberniestro Al-Gafiqi (721–722), kiu kondukis la restojn de la armeo ĝis Narbono, evitante la atakojn faritajn el la fortikaĵo de Karkasuno, ankoraŭ nekonkerita. La "ŭalio" de Ifriqiya, Bishr Ubn Safwan, ratifis ĝin provizore, sed tiu okupis sian postenon nur dum unu jaro, kian li reorganizis la armeon kaj plifirmigis la administradon de tiom enorma teritorio. Al-Gafiqi, tamen, estis renomumita guberniestro post kelkaj jaroj, en el 730.
En 722 la "ŭalio" de Ifriqiya nomumis fine novan guberniestron, Anbasa ibn Suhaym al-Kalbi, kiu ne pluigis la militajn agadojn antaŭ ol plifortiĝi interne. Dum tri jaroj oni realigis nur malgrandajn militenirojn sub estrado de militaj subuloj. Kiel antaŭe, la komenca celo estis enspezi. La damaska kaliflando postulis, ke tiuj kampanjoj estu farataj per propra financado kaj ke ĉiukaze oni sendu enspezojn al la kalifa trezoro kaj ne inverse. Por tio, Anbasa plialtigis draste la impostojn de la populacio neislamana (la kronikoj asertas pri duobligo). Li ankaŭ plifortigis sian povon kaj kontrolon pli rektan super la zonoj kiuj estis establintaj interkonsentojn kun Abd-el Aziz: kelkaj perdis siajn aŭtonomecojn, kaj ĉiuj devis pliege pagi fiske al la araba trezoro.
Per tio ĉio, en la jaro 724 organizis fortan armeon. Ankoraŭ restis nekonkeritaj kelkaj urboj de la regno visigota, nune estrataj de la loka aristokrataro. Ĉiuj falis dum tiu kampanjo: Karkasuno, en 724, Nimes, plej malproksima punkto de la visigota hegemonio en Gaŭlio, en 725. Per tio finiĝis la konkero de la regno visigota.
Sed jam antaŭ (en nekonata dato inter 718 kaj 722, sed plej probable tiu lasta) estis eksplodinta insurekcio en Asturio kontraŭ la konkerintoj, estrata de la nobela visigoto Pelajo, kiu akiris venkon en la nomita batalo de Kovadongo. Plej probable okazis nur malgrandaj bataletoj tie tiam, kaj la konstanta konflikteco interna de Al-Andalus plifirmigis insurekcian movadon ĉe la marbordo de la Kantabra Maro. En 722, dum la regado de Anbasa, ili sukcesis fuĝigi la araban guberniestron de Asturio, kun sidejo en la marborda urbo de Ĥiĥono, kaj la araboj ne plu reregis en la areo, pli-malpli samgranda kiel la aktuala Asturio. En la unua duono de la jarcento plifirmiĝis iompostiome la regno de Asturio, al kiu sekvos poste la formo de aliaj kernoj en la orienta zono.
Historiografia polemiko
Tradicie la historio de la Islama invado de Iberio estas rakontata uzinte la fontojn de tre antikvaj kaj interesataj dokumentoj kaj el kristana kaj el islama vidpunktoj. Ekde la lasta kvarono de la 20-a jarcento kelkaj historiistoj disvastigis diferencajn teoriojn pri tiu invado kaj sekva konkero. Ĝenerale la koincido inter tiuj teoriistoj, kiaj Thomas F. Glick, «Cristianos y musulmanes en la España Medieval» (1991), Ignacio Olagüe, «La revolución islámica en Occidente» (1974) aŭ Emilio González Ferrín, de la Universitato de Sevilo, «Historia general de Al-Andalus» (2007), estas indiko ke la konkero estas pli mita ol reala, kaj ke reale kio okazis estas vera islamigo kaj arabigo, sed ne tiom pro demografia invado aŭ pro milita konkero, sed pro disvastigo de la prestiĝo de la orientaj ŝtato kaj kulturo. La tradiciaj historiistoj malakceptas tiajn teoriojn kaj defendas la certecon de realaj demografia invado kaj samtema milita konkero pli-malpli kiel rakontita en tiu artikolo.
Grigor Magistros
Grigor Magistros  (armene: Մագիստրոս Մագիստրոս; "Gregorio la magistro"; ĉ. 990-1058) estis armena princo, lingvisto, akademiano kaj publika funkciulo. Laiko de la princa familio Pahlavunidoj, kiu asertis devenon de la dinastio establita de Sankta Gregorio la Iluminanto, li estis filo de la milita komandanto Vasak Pahlavuni. Post kiam la Bizanca Imperio aneksis la Reĝlandon Anio, Gregorio daŭris kiel la guberniestro de la provinco Edeso. Dum lia ofico li aktive laboris por subpremi la Tondrakianojn, disiĝintan kristanan armenan sekton kiun la armenaj kaj bizancaj eklezioj deklaris herezaj. Li studis klerikajn kaj laikajn literaturojn, same siriajn kiel grekajn. Li kolektis ĉiujn armenajn manuskriptojn el filozofiaj aŭ sciencaj valoroj, kiuj estis troveblaj, inkluzive la verkojn de Anania Ŝirakaci kaj tradukojn de grekaj klasikaĵoj. Li tradukis plurajn verkojn de Platono.
Ĉefe inter liaj skribaĵoj estas la "Leteroj", kiuj estas ĉ. 80, kaj kiuj provizas informojn pri la politikaj kaj religiaj problemoj de la tempo. Lia ĉefa poezia verko estas longa metra rakonto pri la ĉefaj eventoj registritaj en la Biblio. Ĉi tiu laboro estis supozeble skribita en tri tagoj en 1045 laŭ peto de islama erudiciulo, kiu, post legi ĝin, konvertiĝis al kristanismo. Grigor estis preskaŭ la unua poeto kiu adoptis la uzon de rimo enkondukita en Armenion de la araboj.
Stacio Kasamatsu (Gifu)
Stacio Kasamatsu (japane: 笠松駅 [Kasamacu-eki], angle: Kasamatsu Station) estas fervoja stacio en Kasamacu, Gubernio Gifu, Japanio. La stacio servas 2 liniojn de Meitetsu: Linio Meitetsu-Nagoya (ĉefa), Linio Meitetsu-Takehana.
Francis Lalanne
Francis LALANNE, naskiĝinta la 8-an de aŭgusto 1958 en Bajono, estas franca kantisto kaj kantverkisto, aktoro, verkisto, poeto, politika aktivulo kaj komercisto. Li famiĝis pro sia fama kanzono We will meet again, voĉa bando de la filmo Le Passage, en 1986. En 1996, li pruntedonis sian voĉon al la rolulo de Quasimodo por la franca versio de La Ĝibulo de Notre-Dame de Disney-studioj. Poste, lia kariero estis markita per multaj engaĝiĝoj. Okaze de la kronvirusa pandemio, li faris rimarkojn kaj alvokis al civila malobeo. La kantisto ankaŭ parolas pri si elsendante novaĵojn pri diversaj sociaj aferoj.
Familio, trejnado, privata vivo
Naskita en la aviadilo, kiu revenigis siajn gepatrojn de Jordanio, Francis Lalanne devenis el kosmopolita familio: liaj patrinflankaj geavoj estis libanaj kaj liaj patraj geavoj estis bearnaj kaj eŭska. Lia patrino Saïde Manzor naskiĝis en Urugvajo, kaj lia patro Francis, kiu estas dudek jarojn pli aĝa ol sia edzino, estas diplomato de Unuiĝintaj Nacioj en Mezoriento. Li estas la nevo de la Ambasadoro de Urugvajo, en Libano, José Aiub Manzor, devena el Bcharré, en Norda Libano.
Francis Lalanne estas la pli maljuna frato de René Lalanne, konata kiel René Manzor (1959), reĝisoro kaj scenaristo, kaj Jean-Félix Lalanne (1962), gitaristo kaj komponisto. Li vivis dum sia infanaĝo en Mont-de-Marsan, poste vivis dek du jarojn en Urugvajo, kaj poste revenis al Marsejlo, kie li finis sian instruadon ĉe la École de Provence, jezuita establo. Francis prenis dramlecionojn ĉe la Marsejla Konservatorio. Sub la nomo "Bibi Folk", la tri fratoj Lalanne kantis en universitatoj, mezlernejoj kaj MJC-oj ĉirkaŭ Marsejlo. Francis Lalanne estis geedzita dum dek kvin jaroj al Stella Sulak, de kiu li disiĝis en 2008; ili havis tri filinojn, Éa (1994), Hélia (1995) kaj Séléna (1996), kaj filon, Néokhan (2007). Li tiam vivas kun Alice Poussin (1997), tridek ok jarojn pli juna, kun kiu li havas filinon, Léiah (novembro 2019).
HRV
La vorto havas plurajn signifojn:
Klára Ambrus
Klára Ambrus [ambruŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo Ambrus Klára estis hungardevena usonana kuracisto, infankuracisto, hematologo, profesoro, membro (ekstera (2001)) de Hungara Scienca Akademio. Ŝia denaska familia nomo estis Bayer, ŝia persona nomo en Usono estis Clara. Klára Bayer naskiĝis kiel filino de diplomato la  en Romo. Ŝi mortis la en Usono en Bufalo.
Keisuke Hada
Keisuke Hada (羽田 敬介, n. ) estas japana futbalisto.
Li futbalis ĉe Shimizu S-Pulse, Cerezo Osaka kaj Ehime FC.
Regolfiloskopo
La Regolfiloskopo aŭ Palasa filoskopo (Phylloscopus proregulus) estas specio de la genro de filoskopoj aŭ Phylloscopus lastatempe konsiderata kiel tipa genro en la propra familio de Filoskopedoj. Ĝi reproduktiĝas en suda Siberio, Mongolio kaj partoj de Tibeto kaj Ĉinio. Ĝi estas tre migranta specio kiu vintras en subtropika Azio.
Tiu estas birdo de koniferaj montararbaroj. La nesto estas konstruita en arbo. Kiel plej oarto de silviecaj birdoj, ankaŭ tiu malgranda paserino estas insektovora.
Tiu estas unu el la plej malgrandaj filoskopoj, kaj kunhavas verdecajn suprajn partojn kaj blankecajn subajn partojn kun flaveca nuanco ĉe flankoj kiel tipaj filoskopoj. Tamen tiu estas tre rimarkinda filoskopo. Dekomence ĝi havas elstarajn helflavecajn duoblan flugilstrion kaj superokulan strion, kiel la Flavbrova filoskopo, sed krome ĝi havas ankaŭ helflavecan kronostrion inter du malhelajn striojn super la superokulaj strioj, (kiel la regoledoj, kio nomigas la specion kaj en Esperanto kaj en la latina scienca nomo), kaj maloftan inter filoskopoj citronflavan pugon.
Tiu birdo ne estas timida, sed ties arborema vivostilo malfacilas ties observadon. Ĝi estas konstante moviĝanta, kaj ofte ŝvebas mallonge, kiel Regoledoj. Ties kanto estas pova kaj kanarieca.
La tre proksimaj rilataj sudaj specioj, Palpuga filoskopo (aŭ Citronpuga filoskopo), P. chloronotus, kaj Kansua filoskopo, P. kansuensis, moviĝas al pli malaltaj latitudoj vintre, sed ne migras longajn distancojn. La Simla filoskopo estas la plej okcidenta subspecio P. chloronotus simlaensis kiu povas esti io inter distinga specio kaj nevalida pro klina variado (Alström 2006 ). Tiuj 3 aŭ 4 specioj kaj la Junana filoskopo, P. yunnanensis (foje P. sichuanensis) ĵus estis unuigitaj al la Regolfiloskopo sensu lato (amplekssence).
Tiu birdo ricevas alternativan duan nomon laŭ la germana zoologo Peter Simon Pallas, kiu unuafoje priskribis ĝin.
28829 Abelsky
28829 Abelsky estas tre malgranda, treege hela asteroido de la asteroida zono malkovrita la de la teamo de la astronomia kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Nomo
Ĝia nomo honoras Julia Beth Abelsky, kiu gajnis la duan rangon en la Intel International Science and Engineering Fair de 2013 pro sia projekto pri materiala kaj biologia inĝenierarto. Ŝi estis lernantino ĉe la North Springs Charter High School de Sandy Springs (Georgio, Usono).
Acid2
Historio
Acid2 estis unue proponita de Håkon Wium Lie.
Péter Léner
Péter LÉNER, laŭ hungarlingve kutima nomordo Léner Péter estas hungara reĝisoro, altlerneja instruisto kaj teatrestro.
Acid2
Eksteraj ligiloj
Acid (Browsertests) Acid webbläsartester
Péter Léner
Péter Léner naskiĝis la 1936 en Budapeŝto.
Biografio
Péter Léner studis en Altlernejo pri Teatro kaj Filmo. Post la diplomo en 1961 li aliĝis al Nacia Teatro (Miskolc). Baldaŭe li daŭris sian karieron en Nacia Teatro (Budapeŝto), Nacia Teatro (Pécs), Nacia Teatro (Szeged) kaj en Teatro Thália (Budapeŝto). Ekde 1990 li estras Teatron József Attila kaj samtempe li instruas en la altlernejo. Li ricevis premion Kossuth en 2006, pli frue ankaŭ aliajn premiojn.
Hrušov
Hrušov povas esti:
François-André Danican Philidor
François-André Danican Philidor (naskiĝinta la 7-an de septembro 1726 Dreux - mortinta la 31-an de aŭgusto 1795 Londono) estis franca ŝakisto, muzikisto kaj muzika komponisto. Oni konsideras lin kiel la plej bonan ŝakiston de sia tempo, kvankam titolo de grandmajstro ankoraŭ ne ekzistis.
Lia libro (Analizo de ŝaka ludo) estis minimume cent jarojn konsiderata norma lernolibro pri ŝako. Ĝi registris minimume 70 eldonojn, ĝi estis tradukita en la anglan, la germanan kaj la italan lingvojn.
Philidor pasigis sian muzikan karieron kiel unu el kortegaj muzikistoj de franca reĝo Ludoviko la 15-a. Inter la jaroj 1750 kaj 1770 li estis gvidanta franca komponisto, li komponis operon kaj 21 muzikajn komediojn.
La malfermado 1.e4 e5 2.Ĉf3 d6 estas nomata laŭ li.
Armena katedralo de Kars
La Katedralo de Kars, ankaŭ konata kiel la Katedralo de la Sanktaj Apostoloj (armene: Կարսի Սուրբ Առաքելոց եկեղեցի, Karsi Surb Arakeloc jekegheci; turke: Aziz Havariler Kilisesi aŭ "Preĝejo de la Dek du Apostoloj") estas iama katedralo de la Armena Apostola Eklezio en Kars, orienta Turkio. Konstruita en la mezo de la 10-a jarcento fare de la armena bagratida reĝo Abaso la 1-a (ĉ. 928-953), ĝi estis konvertita en moskeon en 1579. En la 19-a kaj komence de la 20-a jarcento ĝi fariĝis rusa ortodoksa kaj poste armena katedralo. En 1993 ĝi denove estis konvertita en moskeon kaj nomiĝas Moskeo Kümbet (turke: Kümbet Camii, laŭvorte "kupola moskeo"). Ĝi nuntempe konsistas el parto de pli granda islama komplekso, kiu inkluzivas la Moskeon Evliya, la plej granda moskeo en Kars.
Superrigardo
Historiistoj Stepanos Asoghik, Samvel de Anio kaj Mĥitar de Ajrivank nomis la preĝejon katedralo. En armenaj fontoj de la 19-a jarcento ĝi ekkoniĝis kiel Preĝejo de Sanktaj Apostoloj.
Arkitekturo
Ĝi estas centra laŭplana kupolhava tetrakono, kaj imitas la Preĝejon de Sankta Johano, Mastara, de la 7-a jarcento. La ĉefenirejo de la katedralo estas sur la okcidenta flanko kaj ankaŭ havas du pliajn pordegojn sur la suda kaj norda flankoj. "Ĝia interna plano speguliĝas en la eksteraj volumoj. Kvar absidoj radias de centra kvadrata navero, super kiu leviĝas cirkla kupolo. Ekstere, la rektaj anguloj de la kvadrato inter la helickonkoj elstaras ĉirkaŭ tri metrojn preter la flankoj de la absidoj; interne ili estas reprezentataj per kvar duedraj anguloj, ĉiu superita per trumpo".
"Sur la arkoponto inter la dek du arkoj sur la tamburo estas dek du figuraj reliefoj starantaj. Ĉi tiuj estas ekzekutitaj en tre primitiva stilo. Laŭ J.M. Thierry, ĉi tiuj figuroj reprezentas la dek du apostolojn, kies kulto estis alportita de Bizanco en la 10a kaj 11a jarcentoj".
Forlaso kaj konvertiĝo al moskeo
La preĝejo estis verŝajne forlasita post la selĝuka konkero de Kars en 1064/1065. Oni kredas, ke la preĝejo estis "parte kovrita de tero" dum la Mezepoko.
Ĉop (stacidomo)
Ĉop (Чоп) estas fervoja stacio en Ĉop (Transkarpata provinco), urbo en Ukrainio.
Armena katedralo de Kars
Forlaso kaj konvertiĝo al moskeo
Post la konkero de grandaj partoj de Armenio, inkluzive de Kars, fare de Otomana Imperio en la 16-a jarcento la preĝejo estis transformita en moskeon en 1579  fare de Mustafa Paŝao. La moskeo Sulejman Efendi menciita de la turka vojaĝanto Evliya Çelebi de la 17-a jarcento supozeble estas la katedralo de Kars.
19a kaj frua 20a jarcento
Post la rusa kapto de Kars en 1877 ĝi transformiĝis en preĝejo de la Rusa Ortodoksa Eklezio. " Enirhaloj estis konstruitaj antaŭ la okcidentaj, nordaj kaj sudaj portaloj, kies origina strukturo estis detruita. Sakristio estis starigita sur la orienta flanko kiu kovris la tutan fasadon, kaj ene ikonostazo estis konstruita".
Dum la pli postaj stadioj de la Unua Mondmilito estis la militkampanjo en Kaŭkazio, sekvante la Oktobran Revolucion kaj la civilan militon, la rusaj trupoj forlasis la Kaŭkazon amase. En aprilo 1918 la turkoj kaptis Kars kaj la preĝejo denove transformiĝis en moskeon. Laŭ la Armistico de Mudros, la turkoj devis retiriĝi al la antaŭmilita limo. La Respubliko Armenio akiris la regadon de la urbo en 1919 kaj la preĝejo estis transformita reen al armena preĝejo.
Ekde 1920
En 1920 Kars denove falis antaŭ Turkio dum la Turka-Armena Milito. La katedralo ĉesis funkcii kiel preĝejo kaj nelonge funkciis kiel moskeo "sed baldaŭ poste, la kemalista registaro vendis ĝin. La komunumo Kars aĉetis ĝin kaj planis malkonstrui ĝin por konstrui lernejon sur la loko, sed la plano estis neniam efektivigita. En la 1950-aj jaroj la komunumo uzis ĝin por deponejo por nafto".
Ĝi funkciis kiel la Muzeo de Kars inter 1964 kaj 1978. Post kiam la muzeo translokiĝis al nova loko, la monumento restis forlasita ĝis 1993 kiam ĝi estis transformita en moskeon sub la nomo Moskeo Kümbet kaj transdonita al la Prezidanteco de Religiaj Aferoj. The Economist citis ĝian remalfermon kiel moskeon ekzemplon de ekstermado de la armena kultura heredo en Turkio. Laŭ Peter Cowe, en 1998, "la origina alta armena altaro kun la alta rusa ikonostazo de la 19-a jarcento [estis] ankoraŭ en sia loko".
En intervjuo de 2005 urbestro de Kars Naif Alibeyoğlu deklaris pri planoj restarigi la katedralon kaj aldonis, ke post renovigo "kultura centro aŭ muzeo multe pli taŭgus".
998
En la jaro 998 post Kristo okazis, interalie:
Bobrowa (Opola Provinco)
Bobrowa estas pola vilaĝo, kiu troviĝas en la Opola Provinco, Distrikto Olesno. En junio aŭ julio okazas ĉiujare internacia turniro de arbohakistoj.
Katedralo de Sankta Stefano (Vieno)
Stefana Katedralo (Stephansdom) estas la katedralo de Vieno.
La katedralo de sankta Stefano, situanta en la unua distrikto de Vieno, estas ekde 1469/1479 episkopa sidejo kaj ekde 1723 la ĉefpreĝejo de la arkiepiskopo de Vieno (kiu iĝis ĉefepiskopejo en 1722). Tiun ekkonilon de la urbo la loĝantoj nomas mallonge Steffl ([STEfl], Steĉjo).
Bobrowa
4 vilaĝoj en Pollando:
Katedralo de Sankta Stefano (Vieno)
La konstruaĵo estas 107 metrojn longa kaj 34 metrojn larĝa. Ĝi reprezentas unu el la plej grandaj gotikaj konstruaĵoj en Aŭstrio. Partoj de la malfrua romanika epoko (1230/40–1263) konserviĝis. Ekzistas kvar turoj: La plej alta estas la suda turo kun 136,4 metroj; la norda turo neniam finkonstruiĝis kaj altas nur je 68 metroj. Maldekstre kaj dekstre de la ĉefenirejo troviĝas la tielnomataj paganaj turoj kun proksimuma alteco de 65 metroj.
Dum la epoko de la Aŭstri-Hungara monarkio estis malpermesite konstrui preĝejon pli altan ol la suda turo. Tiu turo estas arkitekta majstroverko de sia tempo kaj malgraŭ sia respektinda alteco havas fundamenton apenaŭ 4 metrojn profundan. Ĝi staras komplete libere, sen ligo al la ĉefparto de la preĝejo kaj entenas 18 sonorilojn, de kiuj 13 funkcias kiel la ĉefa sonorilaro de la katedralo. Pummerin ([PUmerin]), inter la aktivaj preĝejsonoriloj de Eŭropo la dua en grandeco, troviĝas en la nordturo en renesancepoka sonorilejo.
La konstruado daŭris de la mezo de la 13-a jarcento ĝis la mezo de la 15-a jarcento. Restaĵoj de la romanika preĝejo nur plu ekzistas en la okcidenta parto. La suda turo, majstroverko de gotika ŝtonarkitekturo, ekestis inter la jaroj 1359 ĝis 1433.
Tri leĝoj de robotiko
Tri leĝoj de robotiko estas inventitaĵo de sciencfikcia aŭtoro Isaac Asimov. Tiuj leĝoj celas sendanĝerigi robotojn al homoj.
La tri leĝoj
En imagata estonteco, homformaj robotoj, kapablaj pripensi kaj fari preskaŭ ĉion, kion homoj povas fari, estos konstruataj. Kontraŭ timo de “Frankenŝtejno-sindromo” de kreaĵoj ribelantaj kontraŭ sia kreinto, tiuj robotoj estos konstruataj baze de aksiomoj, la leĝoj de robotiko.
Tiuj leĝoj ekzistas plej profunde en cerbo de robotoj, kaj neniel povas esti ŝanĝataj. Multaj romanoj kaj noveloj de Asimov, kiuj montras robotojn, oftege temas pri misinterpretado de tiuj leĝoj fare de robotoj.
Laŭ la Oxford English Dictionary (anglalingva vortaro), la novelo Liar! (“Mensogulo!”) estas la unua teksto, en kiu uziĝas la vorto robotiko (robotics). Asimov mem ne konsciis, konsiderante ke la vorto jam ekzistis, same kiel mekaniko (mechanics), hidraŭliko (hydraulics), ktp.
La Nula Leĝo
En verko de Asimov ekzistas du apartaj robotoj: R. Daneel Olivaw et R. Giskard Reventlov. Per ilia pripenso (en romano Robots and Empire), ili konkludas, ke la tri leĝoj ne estas plenaj, kaj ke robotoj ankaŭ devas protekti la tutan homaron. Ĉi tiuj robotoj vortigas la Nulan Leĝon jene.
Müncheberg
Müncheberg estas urba komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Märkisch-Oderland de la federacia lando Brandenburgio. Fine de la komunumo havis  loĝantojn.
Tri leĝoj de robotiko
La Nula Leĝo
La sekvoj de la Nula Leĝo estas egaj: ĝi permesas robotojn rekte ataki homojn, se tiuj homoj endanĝerigas la homaron. Tio ja estas la temo de la filmo I, Robot, kie robotoj logike konkludas, ke la plej grava minaco kontraŭ homo estas homo mem, kaj decidas malobservi la Unuan Leĝon por protekti homaron.
Eŭropa Federalista Partio
Ekde ĉirkaŭ 2006, ĝian anglan nomon European Federalist Party uzas la movado Europe United, kiu tamen neniel estas jura posteulo de la iama Eŭropa Federalista Partio.
En la 1980-aj kaj 1990-aj jaroj, la partio postulis enkonduki Esperanton kiel oficialan lingvon de Eŭropa Unio. En 1991, kongreso de EFP alvokis la registaron de Pollando deklari Esperanton dua oficiala lingvo de Pola Respubliko.
EPF eldonis almenaŭ du gazetojn en Esperanto:
De ambaŭ gazetoj aperis nur tre malmultaj numeroj.
EFP en Germanio
En Germanio, EFP fondiĝis la 12-an de januaro 1964 kaj partoprenis en la postaj jardekoj en kelkaj balotoj sur federacia kaj landa nivelo inkluzive de la eŭropaj balotoj 1984.
Siajn plej gravajn - kaj tamen nur tre etajn - sukcesojn ĝi atingis en la balotoj por la Germana Federacia Parlamento Bundestag en 1969 (0,2 %) kaj en la balotoj por la landa parlamento de Baden-Virtembergo en 1976 (0,7 %).
Marmande
Marmande [] estas francia komunumo kaj subprefektejo de la departemento Lot-et-Garonne, en la regiono Akvitanio. Ĝi havis 18,218 loĝantojn en la jaro 2011.
Eŭropa Federalista Partio
EFP en Germanio
Ĝi nomis sin "la sola tuteŭropa partio", kion poste asertis ankaŭ multaj aliaj partioj pri si (ekzemple la Eŭropaj Verduloj, Libertas, Newropeans aŭ Europe United).
Marmande
Geografio
Marmande situas ĉe la dekstra bordo de Garono, inter Bordeaux kaj Agen.
Eŭropa Federalista Partio
EFP en Germanio
De 1979 ĝis 1987 la partion prezidis prof. Lutz Roemheld, kiu varbis inter esperantistoj pri subteno por EFP. En sia varba filmeto por la eŭropaj balotoj 1984, EFP rekomendis Esperanton kiel duan lingvon por la eŭropanoj. En tiuj eŭropaj balotoj, EFP akiris nur 0,1 % de la voĉoj. Tamen per la televida filmeto ĝi grave helpis la germanan Esperanto-movadon; la filmeto rezultigis kelkajn aliĝojn al Germana Esperanto-Asocio.
Multaj germanaj Esperanto-grupoj helpis al EFP en la kolektado de 4 000 subtenaj subskriboj por la partopreno en la eŭropaj balotoj de 1984 kaj 1989. Ĉi-lasta partopreno tamen malsukcesis, ĉar oni malkovris, ke aktivulo de EFP falsis multegajn subtenajn subskribojn, preninte adresojn el telefonlibro.
Post tiu tempo, EFP partoprenis ankoraŭ en la balotoj por la Federacia Parlamento en 1990 (tamen nur en la balota distrikto de Göppingen, kie ĝi akiris 266 voĉojn) kaj en la balotoj por la landa parlamento de Bremen en 1991. La partio ĉesigis sian agadon en 1994 kaj malfondiĝis en novembro 1995.
Ekde 2004, kelkaj iamaj subtenantoj de EFP komencis aktivi por Eŭropo - Demokratio - Esperanto.
EFP en aliaj eŭropaj landoj
En Aŭstrio, EFP partoprenis en la balotoj por la Nacia Konsilio en 1962. En Italio, ĝi partoprenis en la eŭropaj balotoj de 1979.
Il primo re (La unua reĝo)
Il primo re (La unua reĝo) estas itala filmo, publikigita la 31-an de januaro 2019.
Ĝi estas lokita en 753 a.K., kiam laŭtradicie Romo estis fondita.
La filmo mem estas fikcia revizitado de la mito de Romulo kaj Remo.
Lingvo
La lingvo de la filmo estas pralatina, supozita versio de la latina lingvo antaŭa al la arkaika mem, parolita dum la 8-a jarcento a.K.
Ĝi estis rekreita surbaze de sciencaj esploradoj, danke al semiologoj de Universitato Sapienza, kiuj hibridigis hindeŭropajn ŝtipojn en la mankantaj punktoj.
Produktado
La filmo estis turnita nur uzante naturan lumon kaj anamorfian formaton.
Laboro de arkeologoj kaj spertuloj estis nepre necesa dum la rekonstrua proceso de urbaj instalaĵoj, antaŭaj al la fondo de Romo.
Publikigo
Origine planita por la fino de 2018, la filmo estis publikigita en Italio komence de la jaro 2019.
En la italaj kinejoj, la filmo aperis kun subtekstoj en la itala lingvo.
Subtegmento
Subtegmento aŭ subtegmentejo estas loko aŭ ĉambro troviĝanta sub la tegmento. Subtegmento povas esti loĝebla aŭ neloĝebla. Loĝebla subtegmento nomiĝas ankaŭ mansardo.
Preĝejo Sanktaj Petro kaj Paŭlo (Kisvárda)
Preĝejo Apostoloj Sankta Petro kaj Sankta Paŭlo estas romkatolika historia monumento en Hungario, en urbo Kisvárda.
Historio
La romkatolika kirko konstruiĝis onidire en 1082, en 1435 ĝi pligrandiĝis. En 1564 pro la sieĝo ĝi ruiniĝis, post la rekonstruo en 1605 ĝi bruldetruiĝis. Post 1609 la loĝantoj iĝis kalvinanoj. En 1670 la preĝejo denove bruldetruiĝis, tial la kalvinanoj konstruis lignan preĝejon en 1686 en loko de la ruina preĝejo. La restintaj katolikoj uzis nur kapelon en la burgo. La nun videbla preĝejo estis konstruita en 1788, trakonstruita en 1806. La orgeno alvenis en 1858, ĝi estis trakonstruita en 1965. La preĝejo renoviĝis ekstere en 1996, interne 1998.
Konstruaĵo
La konstruaĵo situas sola. La turo altiĝas en mezo de la fasado. La gotika sanktejo restis origina el la 15-a jarcento. bulba kupolo kovras la turon.
HTI
La vorto havas plurajn signifojn:
Stacio Orcadas
La stacio Orcadas estas argentina meteorologia stacio en Antarkto, kaj la plej frutempa senhalta stacio en la areo difinita de la antarkta traktato. Ĝi situas sur la insulo Laurie, unu el la Sudaj Orkadoj (Orcadas en la hispana), kvar metrojn super la marsurfaco kaj 170 metrojn el la marbordo. La plej proksima haveno estas Ushuaia, 1 502 kilometrojn for. La stacio disponas dekunu konstruaĵojn, kaj la loka sciencistaro ĉefe esploras kvar fakojn : kontinenta glaciologio, sismologio, bankiza glaciologio kaj meteorologio.
En 1903, la skota esploristo William Speirs Bruce unue establis Omond House, meteorologian stacion sur la insulo Laurie. Ĝi sekve estis cedita al Argentino kaj renomita.
Anthropornis
La tipa specio, Anthropornis nordenskjoldi, havis faldan kuniĝon en la flugilo, probable resto de flugantaj prauloj.
La latina scienca nomo Anthropornis estas komponaĵo de du radikoj el la antikva greka kiuj signifas respektive homo kaj birdo, do traduko estus io kia Homobirdo, alude al ties grando.
31189 Tricomi
31189 Tricomi estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la de la usona astronomo Paul G. Comba elde la observatorio de Prescott (Arizono, Usono).
Nomo
Ĝi estis nomita en memoro de la itala matematikisto Francesco Giacomo Tricomi (1897–1978), Profesoro en Torino kaj fuktodona esploristo en klasika matematika analitiko. En la 1920-aj jaroj li solvis partan diferencialan ekvacion kun ambaŭe de elipsa kaj hiperbola tipo. En la 1940-aj jaroj la ekvacio de Tricomi fariĝis la baza ilo por la modeligo de la transsona fluo.
Esperanto Antaŭen
Esperanto Antaŭen fondiĝis en aprilo 2001 kun la subteno de esploraj sciencistoj ĉe la Elektra Esplora Centro Alstom en Baden-Dättwil, Svisio, kune kun individuaj esperantistoj el kvar kontinentoj. Aldone al la manaĝerado de la Kalgaria Esperanto-Centro, ofertante kursojn de Esperanto kaj eventojn, Esperanto Antaŭen ankaŭ prizorgas la Dorothy Hawley Esperanto Library (bibliotekon de Dorothy Hawley). Vizitantoj de la biblioteko povas legi revuojn, bultenojn kaj aliaj eldonaĵojn de pli ol 30 landoj kaj centojn da libroj (plejparte donacitaj de la persona kolekto de Dorothy Hawley). La biblioteko ankaŭ enhavas malgrandan kolekton de filmoj, muzikaj kasedoj kaj kompaktdiskoj.
En 2004 Esperanto Antaŭen proponis, ke la 7a Tut-Amerika Kongreso de Esperanto venu al Kalgario en 2007.
An Uaimh Mhor
La subteretaĝo An Uaimh Mhor ( = la granda kaverno) aŭ Raitts Cave (ankaŭ nomata Lynchat) situas nordokcidente de Kingussie, proksime al la ŝoseo A9 direkte al Altaj landoj en Skotlando.
Tiu ĉi hufferforma, tipe skota subteretaĝo, estas el la malfrua ferepoko (100 ĝis 400 p.K.). Ĝiaj masivaj muroj el sekmasonaĵo, kun pli granda tavolo, rezultas en neordinare alta ejo, kiu kovriĝis grandparte per mallarĝaj, longaj platoj.
Pál Festetics (departementestro)
Grafo Pál Festetics [feŝtetiĉ], laŭ hungarlingve kutima nomordo Festetics Pál estis hungara bienulo, departementestro, sekreta konsilisto, subĉambelestro. Lia nobela antaŭnomo estis tolnai. Li estis patro interalie de Julianna Festetics, György Festetics (agronomo), Imre Festetics.
Pál Festetics naskiĝis la en Ság (Hungara reĝlando), li mortis la  en Pozsony (Hungara reĝlando). (La fontoj mencias malsamajn datenojn!)
Biografio
Pál Festetics studis en Jezuita Universitato de Nagyszombat, Vieno kaj Lepsiko. En la lasta urbo lia plej grava instruisto estis Johann Christoph Gottsched. Post siaj studoj li eklaboris en juĝejo de Kőszeg, inter 1748-1756 li estis vicdepartementestro de Sopron (reĝa departemento). En 1751 li estis ankaŭ parlamenta deputito, en la sama jaro li edziĝis. Lia edzino naskis naŭfoje. Ekde 1756 li laboris en la imperia administracio en Vieno. Post 2 jaroj li ricevis la rangon konsilisto. En 1772 li grafiĝis. Post 5 jaroj li estis nomumita ĉefdepartementestro de Baranya (reĝa departemento).
Andrej Obrezkov
Andreo OBREZKOV (Андрей Анатольевич Обрезков) estas fama rusia esperanto-kantisto. Li loĝas en la urbo Ivanovo, Rusio. Andreo Obrezkov estas lanĉanto de muzikgrupo Ekvinokso.
Andreo Obrezkov estas kolonelo de interna servo, estro de la katedro pri sociaj sciencoj en la Ivanova Instituto de la Ŝtata Kontraŭincendia Servo. Ankaŭ li estis prezidanto de Ivanova Esperanto-klubo. Andreo Obrezkov havas familion, kiu estas sufiĉe granda de rusia vidpunkto: edzino Jelena kaj Andreo edukas tri filojn: Kirill, Daniil kaj Andrej, kaj krome dum longa tempo kun ili loĝis ilia nevo Pavel.
Tiridato la arkitekto
La Tiridato la arkitekto (Տրդատ ճարտարապետ, Trdat ĝartarapet ĉirkaŭ 940 - 1020) estis la ĉefa arkitekto de la bagratidaj reĝoj de Armenio, kaj plej rimarkinde pro li elstaris pro la katedralo de Ani kaj lia rekonstruo de la kupolo de Hagia Sofia en Konstantinopolo.
Tiridato estis aktiva en Armenio antaŭ kaj post sia rekonstruo de Hagia Sophia. En 961, Aŝoto la 3-a movis sian ĉefurbon el Kars al la granda urbo Anio, kie li kunigis novajn palacojn kaj rekonstruis la murojn. La katolikoso ankaŭ translokiĝis al la distrikto Argina en la antaŭurboj de Ani, kie Tiridato kompletigis la konstruadon de la katolikosa palaco kaj la patrina katedralo de Ani. Ĉi tiu katedralo montras ekzemplon de krucforma kupola preĝejo ene de rektangula plano. Tiridato ankaŭ verŝajne dizajnis aŭ inspektis la konstruadon de Surb Nŝan (Sankta Signo, kompletigita en 991), la plej malnova strukturo ĉe la monaĥejo Haghpat.
Post granda tertremo en 989 kolapsis parte la kupolo de Hagia Sofia, bizancaj oficialuloj alvokis Tiridaton al Bizanco por organizi ĝian riparon. La rekonstruita kupolo estis kompletigita en 994. Kiel la tiutempa armena historiisto Stepanos Taroneci (Asoghik) komentis
"Eĉ [Hagia] Sofia, la katedralo, estis disŝirita de supre al malsupre. Pro ĉi tio, multaj lertaj laboristoj inter la grekoj provis plurfoje rekonstrui ĝin. La arkitekto kaj ŝtonministo Tiirdato de la armenoj ankaŭ estis tie, prezentis planon, kaj kun saĝa kompreno preparis modelon, kaj komencis entrepreni la komencan rekonstruon, tiel ke [la kirko] estis rekonstruita pli bonkore ol antaŭe."
Hiroki Kobayashi
Hiroki Kobayashi (小林 弘記, n. ) estas japana futbalisto.
Li futbalis ĉe Júbilo Iwata, Verdy Kawasaki, Consadole Sapporo, FC Tokyo, Shonan Bellmare kaj Roasso Kumamoto.
Alix de Thouars (dukino de Bretonio)
Alix de Thouars (naskiĝis ĉirkaŭ 1200, mortis la 21-an de oktobro 1221) estis la nominala dukino de Bretonio ekde 1203 ĝis sia morto.
Ŝi estis filino de Konstanca de Bretonio kaj Guy de Thouars. Konstanca mortis preskaŭ tuj post la nasko de Alix kaj ŝia ĝemela fratino Katerina. Post la morto de sia duonfrato Arturo la 1-a en 1203, Alix iĝis dukino de Bretonio, kaj Guy, regento. Sed en 1206 Filipo la 2-a (Francio) forprenis la postenon de regento por si mem. En 1213 Filipo devigis Alix edziĝi al sia kuzino Petro de Dreux, kiu iĝis regento, kaj kiu estis la reala reganto de la duklando ĝis 1237, kiam lia filo Johano plenaĝis. Alix mortis dum akuŝo en 1221.
Ŝi kaj Petro de Dreux havis du infanojn:
Bálint Kiss
Bálint KISS [kiŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo Kiss Bálint aŭ Kis Bálint estis hungara kalvinana pastro, historiisto, membro korespondanta de Hungara Scienca Akademio (1839). Lia filo estis la samnoma Bálint Kiss (pentristo).
Bálint Kiss naskiĝis la  1772 en Vésztő. Li mortis la 1853 en Szentes.
Biografio
Bálint Kiss lernis teologion en Debrecen. Li eklaboris en bazlernejo en Vésztő inter 1795-1798, poste 2 jarojn li plulernis en universitato de Jena. Dum hejmenvenado li longe ĉirkaŭrigardis, precipe en Bohemio. Li ĝismorte estis pastro de Szentes, sed li ankaŭ estis juĝisto, kaj lerneja inspektoro. Tamen lia plej grava laboro estis partopreno en esplorado de hungara prahistorio.
Cirkelo
Cirkelo aŭ radiusilo estas instrumento, nome mezurilo, por desegnado de cirklaj arkoj aŭ por markado de egallongaj distancoj (sur mapo aŭ desegnofolio).