cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Vlingo
Tempa Tenso
a1 tsiun2 zag4 djin3. SUBJ reĝo LONGDISTANCE terni La reĝo ternis antaŭlongtempe aŭ ternos postlongtempe.
a1 tsiun2 fliop4 zag4 djin3. SUBJ reĝo PASINTE LONGDISTANCE terni La reĝo ternis antaŭlongtempe.
Spaca Tenso
Se oni volus esti specife pri la spaca tenso, ekzistas adverboj, kiuj antaŭas la verbon. Kombinaĵoj de tiuj ĉi kun aliaj adverboj estas eblaj.
a1 tsiun2 me4 djin3. SUBJ reĝo ĈI TIE terni La reĝo ternas ĉi tie.
a1 tsiun2 vuing4 djin3. SUBJ reĝo LONGDISTANCE terni La reĝo ternas tre for de ĉi tie.
a1 tsiun2 zon4 djin3. SUBJ reĝo LONGINTERVALE terni La reĝo ternas surlongvoje.
Verba Aspekto
Aspektaj markiloj, kiel adverboj, antaŭas la verbon por priskribi la agon.
a1 tsiun2 fliop4 ke4 djin3. SUBJ reĝo PASINTE MALKRESĈENDE terni La reĝo ternegis, ternis, ternetis.
a1 tsiun2 fliop4 die4 djin3. SUBJ reĝo PASINTE HAZARDE terni La reĝo ternis trafe maltrafe.
Verba Modo
Imperativan modon aŭ ordonon indikas la markilo au1 ĉe la frazfino. Ĝentilan peton indikas la markilo ei1.
mia3 au1! manĝi IMPERATIVE Manĝu!
mia3 ei1! manĝi PETE Bonvolu manĝi!
a1 gleib2 mia3 au1! SUBJ ni manĝi IMPERATIVE Ni manĝu!
a1 mion2 mia3 au1! SUBJ li/ŝi manĝi IMPERATIVE Li/Ŝi manĝu!
Komplimento
Netransitivaj verboj, kiel vlu3 ('esti') kaj aum3 ('iĝi'), kiuj prenas substantivan komplimenton, uzas la komplimentan markilon u1.
a1 og2 aum3 u1 ple2. SUBJ viro iĝi KOMPL araneo La viro iĝas araneo.
a1 og2 vlu3 u1 ple2. SUBJ viro estas KOMPL araneo La viro estas araneo.
u1 ple2 a1 og2 vlu3. KOMPL araneo SUBJ viro esti La viro estas araneo.
a1 mion2 nuob3 o1 og2 u1 ple2. SUBJ li/ŝi konsideras OBJ viro KOMPL araneo Li/Ŝi konsideras la viron araneo.
a1 mion2 txuong3 o1 kli2 u1 vlaid5. SUBJ li/ŝi pentri OBJ domo KOMPL purpura Li/Ŝi pentras la domon purpura.
Verba Voĉo
Vlingo havas 5 gramatikajn verbajn voĉojn: 'La kato manĝas' (aktiva), 'La fiŝo estas manĝata' (pasiva), 'La viro manĝigas la katon' (kaŭzativa), 'La kato nutras sin' (refleksiva), 'La katoj nutras unu la alian' (reciproka).
Ajna adjektiva (kiel tuong5 - blua) povas konvertiĝi al 'statverbo' (kiel al tuong3 - blui).
a1 og2 tuong3. SUBJ viro blui La viro bluas / estas blua.
a1 og2 duob4 tuong3 o1 kli2. SUBJ viro KAŬZ blua OBJ domo La viro bluigas la domon.
Participoj kaj Gerundioj
[TENSO]+[ASPEKTO]+[VOĈO]+radiko. (Oni uzu tonon 1, escepte de la radiko.)
dein3 a1 ngium1-djin5 tsiun2. ekzisti SUBJ KONTINUE-terni reĝo Ekzistas ternanta reĝo.
dein3 a1 zod1-lia5 gio2. ekzisti SUBJ PASIVE-kaŝi ringo Ekzistas la kaŝata ringo.
dein3 a1 dlaung1-zod1-lia5 gio2. ekzisti SUBJ ESTONTE-PASIVE-kaŝi ringo Ekzistas kaŝota ringo.
Verba Serio
Sekvo da verboj, ĉiuj el kiuj havas la saman subjekton, estas ofta strategio.
a1 og2 nguig3 plap3 biab3 mia3. SUBJ viro iri aĉeti veni manĝi La viro eliris pro aĉeti ion kaj alportis ĝin revenante por manĝi.
Aro da simultanaj agoj eblas.
a1 og2 ngiab3 diu3 klop3 nguig3. SUBJ viro hasti kuri vojnodi iri La viro haste kuris transirante.
Vortkunmetaĵo
(a) La elementoj estas malaj en signifo unu la alian.
juong1-tloi2 (nokto kaj tago) txuak1-ze2 (patro kaj patrino) foip1-nung5 (nigra kaj blanka)
(b) La elementoj estas de similaj specoj.
dluam1-pui2 (tabloj kaj seĝoj)
(c) La unua elemento plu difinas la duan.
tun1-ngiu2 (lernej-estro) taud1-og2 (medikament-viro) fueg1-ip2 (dento-doloro)
(d) La multoblaj atributoj estas maldekstre grupantaj.
saim1-tseg1-glie1-txiog2 ((olda libro) amo) persono oldlibroamantulo
Nomoj
Propraj nomoj aŭ terminoj, ankaŭ fremdaj terminoj kaj pruntaĵoj, antaŭiĝas per la nommarkilo tu1 kaj traktiĝas strukture kiel vortkunmetaĵoj. Ene de nomo, individuaj silaboj povas aŭ ne povas havi semantikan valoron; ili povus esti simple fonetikaj.
tu1 txa1-li2 da1-uin2 Charles Darwin
a1 tu1 bob2 nguig3 ueg1 tu1 pa1-li2. SUBJ NOMO Bob iri al NOMO Parizo Bob iras al Parizo.
a1 oid2 dlaim3 tu1 pa1-li4. SUBJ amiko paroli NOMO Parize La amiko parolas Parizmaniere.
Se oni preferas, la fremda vorto aŭ vortgrupo povas uziĝi fontlingve.
nguig3 ueg1 tu1 Paris. iri al NOMO Parizo (Mi) iras al Parizo.
La nommarkilo povas antaŭi tutan vortgrupon.
tu1 tseg2 saub1 dzeit5 txa2 NOMO libro de magia rito La Libro de Magiaj Ritoj
La nommarkilo utilas por prunti el aliaj lingvoj.
tu1 si1-pa1-get1-ti2 spaghetti (spageto)
a1 oid2 dau3 o1 tu1 ka1-la1-te2. SUBJ amiko praktiki OBJ NOMO karateo Amiko praktikas karateon.
a1 oid2 tu1 ka1-la1-te3. SUBJ amiko NOMO karatei Amiko karateas.
Demandaĵo
La demanda markilo mo1 finas demandan frazon.
a1 tu1 bob2 nguig3 mo1? SUBJ NOMO Bob iri DEMAND Ĉu Bob iras?
a1 diop2 nguig3 mo1? SUBJ kiu iri DEMAND Kiu iras?
Ekkriaĵo
Ekkriaj frazoj povas finiĝi per la fortiga ekkria markilo mak1 aŭ la moliga ekkria markilo lei1.
puip5! Bona!
puip5 mak1! Bona! (forte)
puip5 lei1! Bona! (mole)
Topiko
Ofta frazŝablono estas havi topikon, vorto aŭ vortgrupo malsama ol la subjekto, apartan de la komento. La topika markilo estas za1.
za1 ban2, a1 gleib2 ploi4 mia3. TOPIK manĝaĵo, SUBJ ni morgaŭ manĝi Pri la manĝaĵo, ni manĝos ĝin morgaŭ.
a1 gleib2 ploi4 mia3, za1 ban2. SUBJ ni morgaŭ manĝi, TOPIK manĝaĵo Pri la manĝaĵo, ni manĝos ĝin morgaŭ.
za1 glu5 kiu2, dein3 gain4. TOPIK granda birdo, ekzisti multe Pri la grandaj birdoj, ekzistas multe.
Verba Nominaligo
La markilo sup1 nominaligas verbon.
buang3 a1 sup1 bli3 o1 dzik5 plak2. malfacili SUBJ NOM lerni OBJ fremda lingvo Lerni fremdan lingvon estas malfacile.
vlu3 u1 plua2 a1 sup1 vlie3 a1 mion2. esti KOMPL piano SUBJ NOM voli SUBJ li/ŝi Kio li/ŝi volas estas piano.
Nombroj
xua1-buim1-moi1-nau1-plaig1-txod1-klub1-pliak1-bliut1-plau1-gi5 unu miliardo naŭ milionoj dudek ok mil kvarcent sep 1 009 028 407
gliag1-tsoin1-bliut5 tri el kvar tri kvaronoj
vek1 uziĝas por decimaloj.
plaig1-txod1-bliut1-vek1-nuin1-gi5 dudek kvar decimalo ses sep 24,67
Ordinaloj formiĝas per la adverbo mun4 ('orde'):
mun4 gi1-txod1-gliag5 ORDE sep-dek-tri 73a
Vetero
sui3. Pluvas.
dued3. Sunas.
lid3. Neĝas.
Salutoj
Ajna bonhumora vorto povas uziĝi por ambaŭ salutoj kaj malsalutoj.
bien3! Esperas!
Stacio Kawasaki-Daishi
Stacio Kawasaki-Daishi (japane: 川崎大師駅 [Kaŭasaki-Dajŝi-eki], angle: Kawasaki-Daishi Station) estas fervoja stacio en Kvartalo Kaŭasaki, Kaŭasaki, Gubernio Kanagaŭa, Japanio. La stacio servas 1 linion de Korporacio Keikyū: Linio Keikyū-Daishi.
Ñu
Ñu [nju] (gnuo) estas grupo de ŝtonroko/progresiva roko kun influo de folk-metalo hispana estrata de la kantisto kaj flutisto José Carlos Molina, inspirata en la muziko de grupoj rokenrolaj kiaj Focus aŭ Jethro Tull kaj ties estro, Ian Anderson. Ĝi ludis gravan rolon en Hispanio dum la epoko de la Madrida Movida kaj influis sur postaj grupoj kiaj Mägo de Oz aŭ Saurom.
La deveno de la grupo estas de 1975 kiam José Carlos Molina kaj Rosendo Mercado ŝanĝis la nomon de Fresa, en kies grupo elstaris la drumisto Fermín Galán Lerena, kontraŭ tiu de Ñu.
Krinolino
Krinolino estas vestero kiun virinoj portis ekde la 1840-aj jaroj por doni al la formo de la vestaro daŭre pli vastan ('virinecan') sonorilformon.
Ñu
La nomo de Ñu ŝajne plendis por la hispana litero Ñ ĉar tiuepoke preskaŭ neniu grupo de rokenrolo faris kantojn en la hispana en Hispanio kaj ankaŭ pro tio ke la nomo "videblis grande" en koncertaj afiŝoj.
Krinolino
Historio
Dum la kuro de la 19-a jarcento la modo por la virino daŭre fariĝis pli mallarĝa kaj streĉa en la talio kaj pli vasta je la suba parto. Por realigi tion pli kaj pli da subjupoj estis portataj, sed post longa tempo tio fariĝis tre peza. La solvo estis la krinolino, kiu estis portata sub la jupoj. Krinolino estis kaĝokonstruaĵo el suplaj ŝtalaj ringegoj kiuj de la talio pendis suben. Tio estis pli malpeza ol la antaŭaj subjupoj, kiuj havis la saman funkcion. Tial ili povis havi enormajn proporciojn. Grandaj kvantoj da ŝtofo, plenaj de rubandoj, bantoj, strioj kaj floroj necesis por aspekti laŭmoda. En tia jupo kelkfoje oni uzis 40 metrojn da ŝtofo.
Ñu
La foriro de Rosendo Mercado, por devigo al milita servo kaj poste por fondi la mitan grupon Leño lasis José Carlos Molina kiel ununura grupestro.
Navigilo
Navigilo estas aparat(ar)o per kiu oni povas ricevi instrukciojn (vide aŭ/kaj aŭde) pri la itinero al iu vojaĝocelo. Tiuj sitemoj povas esti enkonstruitaj (ĉefe en aŭtoj), aŭ esti manportebla sistemo. Krom tio poŝkomputiloj kaj poŝtelefonoj povas esti taŭgaj por funkcii kiel navigilo.
Nuntempe la sistemoj plejofte uzas la usonan GPS sistemon, sed aliaj sistemoj estas konstruataj inter aliaj la eŭropa sistemo Galileo.
Konataj varomarkoj estas TomTom, Garmin, Mio Technology, Medion, ViaMichelin, Pioneer, Alturion, Navigon, MapSonic kaj VDO Dayton. Sygic havas aplikaĵon kiu estas instalebla sur poŝkomputilo aŭ poŝtelefono.
La voĉo povas esti en diversaj lingvoj (virina aŭ vira), por la TomTom ankaŭ haveblas voĉo en Esperanto. Ĝi elŝuteblas el la komuna dosiero de TomTom aŭ el suba retejo.
Albach
La Albach estas dekstra alfluanto de la Mozelo en la germana distrikto Trier-Saarburg, Rejnlando-Palatinato.
Ĝi estas 17,037 km langa kaj havas akvokolektan basenon de 38,268 km². Ĝia germana kodo por fluantaj akvoj estas 2634.
Maldekstra alfluanto de la Albach estas Mausbach kun longeco de 6,098 km kaj akvokolekta baseno de 11,145 km². Dekstra alfluanto estas  riolo el la plej profunda bosko“ (germane „Bach aus den Unterste Büsch).
La Albach fontas ĉe Körrig en Sargovio, kaj fluas norden tra la komunumoj Fisch (Saargau) kaj Mannebach. Poste ĝi trafluas la Nittela arbaro. En Tawern alfluas Mausbach kaj ĉe Wasserliesch enbuŝiĝas la Albach rn s Mozelo.
De la fonto ĝis la enbuŝiĝo de Mausbach la rivero Albach havas la nomon Mannebach.
Hans Mattsson
Hans MATTSSON (n. la 23-an de decembro 1832 - m. la 5-an de marto 1893) estis sveddevena, usona politikisto. Li elmigris el Skåne, en suda Svedio, al Nord-Ameriko en 1851, kaj enloĝiĝis en la kantonon Goodhue, en Minesoton. Li fariĝis distingita kolonelo dum la Usona Enlanda Milito (1861-65), kaj iĝis en 1869 la ŝtatsekretario de Minesoto.
Mattsson revenis al Svedio kiel reprezentanto de la minesota agentejo pri elmigrado en 1867 kaj 1868 por rekruti kolonianojn, kion li faris sukcese. Li denove kaj plurfoje revenis en la 1870-aj jaroj, sed tiufoje komisiite de la Norda Pacifika Fervojo. Li priskribis siajn vizitojn en siaj memuaroj, titolitaj Reminiscences ("Rememoraĵoj"), kiuj estis eldonitaj en 1891 en la angla kaj la sveda. En sia verko, Mattsson konsideras la socian snobismon de sia malnova patrolando laŭ sarkasma vidpunkto.
Preĝejo Ĉieliro de Maria (Vasvár)
La preĝejo (laŭ fontoj ofte kapelo) Ĉieliro de Maria estas romkatolika historia monumento en urbo Vasvár.
Konstruaĵo
La preĝejo situas sola en la tombejo. La fasado estas simetria, meze la pordo troviĝas, la plej supre la nealta kvadrata turo altiĝas. La turopinto estas bulboforma. La absido estas kvazaŭ kubo, sed iomete pli malalta kaj mallarĝa, ol la navo. La absidotegmento estas ŝela. Ĉe la fino de la navo malgranda sakristio (ankaŭ kuboforma) aliĝas al la navo kaj absido. Leopold Kupelwieser pentris la ĉefaltaran bildon en 1846.
Kermeso okazas la 15-an de aŭgusto aŭ en la plej proksima dimanĉo.
Maros
Maros estas la hungara nomo de
Alajos Batthyány
Grafo Alajos Batthyány [alajoŝ batjAnji], laŭ hungarlingve kutima nomordo Batthyány Alajos estis hungara pastro, monaĥo, ĉambelano, politikisto, oficiro. Lia grafa nobela antaŭnomo estis németújvári.
Alajos Batthyány naskiĝis la  1750 en Polgárdi. Li mortis la 1818 en Debrecen.
Biografio
Alajos Batthyány lernis teologion en Nagyszombat, dum li aliĝis al la jezuitoj en 1767. Post 2 jaroj li forlasis la ordenon kaj li iĝis soldato. Post jaroj li estis ankaŭ parlamenta deputito en la supera ĉambro, li strebis por la egaleco kaj kontraŭ la ordenoj. Li sekvis politikojn de Montesquieu kaj Jean-Jacques Rousseau.
Zoltán Fábry (verkisto)
Zoltán FÁBRY [fAbri], hungare Fábry Zoltán estis hungara kaj slovaka verkisto.
Zoltán Fábry naskiĝis la 10-an de aŭgusto 1897 en Hungarujo, en Stósz nuntempa Štós Slovakio. Li mortis la 31-an de majo 1970 en Štós Ĉeĥoslovakio.
Biografio
Zoltán Fábry frekventis gimnazion en Rozsnyó (nuntempa Rožňava) inter 1908-1915, poste li batalis en la 1-a mondmilito. Li frekventis universitaton en Budapeŝto, poste li hejmenvenis en la nova ŝtato Ĉeĥoslovakio. Tie li komencis verkadi kaj redaktadi en diversaj revuoj, ekzemple en Genius kaj Periszkop. Dum la 2-a mondmilito li dufoje estis arestita. Baldaŭe li apartenis al kremo de hungarlingva literaturo en Ĉeĥoslovakio.
Bikovo (stacio)
Bikovo (Быково) estos haltejo sur la Linio MCD-3 Leningradsko-Kazanskij de la Moskvaj centraj diametroj en Bikovo.
Bufroŝtono
Bufroŝtono, radbufro aŭ raddistancilo estas konusforme rondeca konstruelemento el ŝtono aŭ el alia materialo por protekti la konstruaĵoeĝojn, pordegoveturejojn aŭ tunelportalojn kontraŭ damaĝoj fare de radoj. Ofte estis grandaj konusformaj elementoj, kiun oni enkonstruis ĉe domanguloj. Oni preferis malmolajn ŝtonojn (rokaĵo), por protekti la molajn ŝtonojn de la konstruaĵo (ekzemple sabloŝtono). Sen protekto de la bufroŝtono la feraj radoj de kaleŝo rapide estus detruintaj la muron.
14310 Shuttleworth
14310 Shuttleworth estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la elde la Observatorio Boyden, nord-oriente de Bloemfontein (Liberŝtato, Sud-Afriko).
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de la sudafrika kosmoturisto Mark Shuttleworth, unua afrika kosmonaŭto.
Bufroŝtono
Ankaŭ speciale protektindajn objektojn sur stratoj aŭ placo protektis bufroŝtono. Minimume ekde la romia epoko tiaj protektiloj estis uzataj. Ekzemplo estas la distanckolumno rande de antikva stratfragmento ĉe Donnas.
Raddistancigiloj el la epoko de romaniko kaj gotiko grandparte ne estas ornamitaj, same dum postaj epokoj de kampara arĥitekturo. Ekde la renesanco ĉe urbaj kaj senjoraj konstruaĵoj komenciĝis la kutimo ornamigi la objektojn.
Hodiaŭ oni ofte alkonstuas bufroŝtonojn el betono antaŭ pordego por protekti la pordegojn kontraŭ ŝarĝkamionoj. Parte aparta ŝtalkonstruaĵo uzeblas kiel raddistancigilo.
Specialaj formoj
En aŭto-riparejoj kaj aŭtolavejoj estas similaj konstruaĵoj por gvidi la aŭton. La veturŝpuroj al la lubrika ŝakto aŭ al la aŭtolavejo estas borderitaj per L- aŭ T-formaj ŝtalprofiloj. Ili altas kelkajn centimetrojn kaj gvidas la radojn en la ĝustan pozicion.
Ekzemploj de bufroŝtonoj
Speciala tipo de bufroŝtono troviĝas en la urbeto Waldkirchen en la Bavaria Arbaro. Ĉizitaj figuroj estas el granito. Troviĝas tie la „Ĉiama novedzo“, lia edzino „Gretel“, la „gastejestro“, la „foirjuĝisto“ kaj „la foirvirino“. Waldkirchen havas la kromnomon „Radabweiser-Stadt im Bayerischen Wald“ (esperante: raddistancigila urbo de la Bavara Arbaro).
Historiaj bufroŝtonoj troviĝas en tuta Eŭropo. Speciale ofte ili ankoraŭ estas en kamparana arĥitekturo. Komence de la 20-a jarcento oni ofte malkonstruis ilin en urboj, ĉar la veturiloj fariĝis pli kaj pli larĝaj kompare kun la ĉevalaj ĉaroj de la pasinteco. Ilian funkcion pli kaj pli transprenas mekanika, hidraŭlika kaj elektronika gvidsistemoj de la ŝpuro.
Kampara komunumo de Viipuri
La kampara komunumo de Viipuri estas eksa komunumo de Finnlando en suda Karelio en cedita areo. La komunumo estis fondita en 1869. Ĝi situis apud urbo Viipuri (jen finne, svede Viborg) sur bordo de Viborga Golfo, kiu apartenas al orienta parto de Finna Golfo. La kirkvilaĝo de la komunumo estis Ihantala. Ĝi preskaŭ tute pereis dum la vintra milito. La 31-an de decembro 1939 la komunumo havis 19 842 loĝantojn. Ĝia terareo estis 	585,89 km². La enlandakvoareo estis 28,04 km². Post la daŭriga milito la loĝantaro de la komunumo estis movita plejparte al Uusimaa al Kampara komunumo de Hyvinkää, Kampara komunumo de Lohja, Nurmijärvi, Tuusula kaj Vihti.
Vilaĝoj de Kampara komunumo de Viipuri estis Ahokas, Alasommee, Alasäiniö, Haankylä (ankaŭ Haka), Hapenensaari, Hämäläinen, Ihantala, Juustila (ankaŭ Juustilanjoki), Jyrkilä, Järvelä, Kaipola, Karppila, Kaukola, Kiiskilä, Kilpeenjoki, Kilpeenjoki–Sydänmaa, Kilpeenjoki–Vakkila, Konkkala, Korpelanautio, Kurikkala, Kähäri, Kärki, Kärstilä, Lahti, Lavola, Leppälä, Lihaniemi, Lyykylänjärvi, Mannikkala, Mälkki, Naulasaari, Nikoskela, Nuoraa, Näätälä, Pakkainen, Parkaus, Perojoensuu, Pien-Merijoki, Pietilä, Pihkala, Piispansaari, Porkansaari, Rapattila, Rasalahti, Repola–Lyykylä, Repola–Tervajoki, Rikkola, Ryysylä, Rääsiälä, Saarela, Samola, Savolainen, Suur-Merijoki, Suurpero, Tali, Terävälä, Tikkala, Tirhiä, Uskila, Uusikartano, Vahvaniemi, Vatikivi, Ventelä, Ykspää, Ylivesi, Yläsommee kaj Yläsäiniö.
La kampara komunumo de Viipuri apartenis al la gubernio Viipuri.
Claude Pinoteau
Claude PINOTEAU (naskiĝis la 25-an de majo 1925 en Boulogne-Billancourt, mortis la 5-an de oktobro 2012 en Neuilly-sur-Seine) estis franca reĝisoro kaj scenaristo. Li mortis pro kancero.
Blufrunta blua muŝkaptulo
La Blufrunta blua muŝkaptulo (Cyornis hoevelli) estas birdo de la familio de Muŝkaptuledoj kaj de la genro Cyornis aŭ de Bluaj muŝkaptuloj kiu laŭnome enhavas speciojn de tre bluaj maskloj ĉefe en la supraj partoj kun brunaj inoj. Ĝi estas endemia de Indonezio. Ties natura habitato tie estas subtropikaj aŭ tropikaj humidaj montararbaroj.
La masklo de tiu specio estas blua supre kun helbrila nuanco en frunto kio nomigas la specion, kvankam tiu karaktero ja estas komuna al multaj aliaj specioj de la genro. La vizaĝo ĉirkaŭ la okulo ĝis la beko kaj la flugilbordoj estas nigrecaj. La brusto kaj ventro estas tre oranĝaj kiel ĉe aliaj specioj samgenraj, sed malkiel ĉe la proksime parencaj la Hainana blua muŝkaptulo kaj la Blubrusta blua muŝkaptulo, kiuj havas bluajn brustojn. Nur la suba ventro estas grizeca. La beko estas nigra kaj longa, iom hokoforma en la supra makzelo, larĝa ĉebaze kaj kun kekaj harplumetoj ĉirkaŭ la bekobazo.
Claude Pinoteau
Li estis la frato de Jack Pinoteau kaj de Arlette Merry. Ilia patro, Lucien, estis reĝisoro.
Biografio
Li komencis kiel akcesoraĵisto kaj inspektoro, poste fariĝis help-reĝisoro ekde 1948, notinde de Jean Cocteau (Les Parents terribles), Jean-Pierre Melville (Les Enfants Terribles), Henri Verneuil (Un singe en hiver) kaj de Claude Lelouch (L'Aventure, c'est l'aventure). Li atendis ĝis 1973 por reĝisori sian unuan longdaŭran filmon, Le Silencieux, kun Lino Ventura, kiu fariĝis sukceso.
Post Le Silencieux, li denove alvokis Lino Ventura trifoje por La Gifle, L'Homme en colère kaj La Septième Cible. Krom policaj filmoj aŭ trileroj, Claude Pinoteau filmis komediojn kiel La Gifle, kiu ricevis premion Louis-Delluc, Le Grand Escogriffe kaj ĉefe du epizodojn de La Boum, kiu rivelinte Sophie Marceau, fariĝis tiam grandegaj popularaj sukcesoj.
Dum la 1990-aj jaroj, li turnis sin al drama ĝenro per La Neige et le Feu kaj Les Palmes de monsieur Schutz.
En 2005, li realigis por televido dokumentan filmon dediĉitan al Abbé Pierre. En 2008, li ricevis la 1-an premion Henri-Langlois de urbo Vincennes.
Claude Pinoteau estas entombigita en Tombejo Saint-Vincent en la 18-a arondismento de Parizo.
Novoŝaĥtinsk
Novoŝaĥtinsk (ruse Новошахтинск) estas urbo en Rostova provinco en Rusio.
Kodo de OKATO de la urbo (en jaro 2005) estas 60430.
La urbo estis fondita en jaro 1939 surbaze loĝlokoj Kominternovskij (Коминтерновский) (kiu estis fondita komence de la 20-a jarcento kiel loĝejo ĉe minkampo) kaj Molotovskij (Молотовский).
Ĝi havas statuson de urbo ekde jaro 1939.
La interurba telefona kodo estas 86369, la enurbaj telefonnumeroj estas kvinciferaj (en jaro 2005).
La loka tempo estas la sama kiel moskva tempo (en jaro 2005).
Geografiaj koordinatoj de la urbo estas.
La urbo estas ĉe fervoja stacio Miĥajlovo-Leontjevskaja (Михайлово-Леонтьевская).
En jaro 2002 la urbo havis 101,1 mil loĝantojn.
Gechingen
Gechingen - prononco - estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Calw kaj en la distriktaro Karlsruhe de la federacia lando Baden-Virtembergo. Fine de la komunumo havis  loĝantojn.
La reliefo de la komunumo kaj cirkaŭaĵo estas tre monta. Por tio ekzemple biciklo estas praktike neuzebla.
Proksimaj fervojaj stacioj (kaj komunumoj pli grandaj): Calw 9 km, Böblingen 17 km, Gärtringen 9 km. Publika transporto: aŭtobuso nro 763 inter Böblingen kaj Calw, cirkulado dufoje en horo el lundo ĝis vendredo, unufoje en horo sabato kaj dimanĉo. Proksima ĉefaŭtovojo A81 al distanco 10 km, kunligo sude de Gechingen, proksime de Gärtringen.
Novoĉerkassko
Novoĉerkassko (Новочеркасск) estas urbo en Rostova provinco en Rusio.
Kodo de OKATO de la urbo (en jaro 2005) estas 60427.
La interurba telefona kodo estas 86352, la enurbaj telefonnumeroj estas kvinciferaj (en jaro 2005).
Historio
La urbo estis fondita en jaro 1805 kiel ĉefurbo de donaj kozakoj. Ĝis 1805 la ĉefurbo de kozakoj estis Ĉerkassk (nun Staroĉerkassk, en la rusa Malnova-Ĉerkassk) situanta apud rivero Don. Ĝi suferis preskaŭ ĉiuprintempe de daŭraj inundoj. Pro tio la atamano (komandanto) de kozakoj Matvej Ivanoviĉ Platov petis permeson de caro Aleksandro I. transloki la kozakan ĉefurbon. Baldaŭ venis en Ĉerkassk-on la generalo-inĝeniero Devolan kun komisio de la caro elekti kune kun Platov la novan lokon de urbo kaj prezenti la planon de konstruota urbo. Ili kun komisiono elektis lokon je ĉirkaŭ 20 km norde de Ĉerkassk, sur altaĵo apud Aksaj, riverbrako de Don. Je la 30-a de majo 1805 estis celebrita la fondado de la urbo. La triumfa transloko okazis je la 9-a de majo 1806.
La plej fama evento en postaj jaroj estis ribelo de laboristoj en Novoĉerkassko de soveta potenco en 1962.
Loĝantaro
Ĝi havas statuson de urbo ekde jaro 1805. En jaro 1959 la urbo havis 123 mil loĝantojn.
En jaro 2002 la urbo havis 170,8 mil loĝantojn.
Klerigado, scienco kaj kulturo
En la urbo loĝas ĉirkaŭ 23000 studantoj, proksime ĉiu kvina loĝanto de la urbo estas studanto.
Vidindaĵoj
En Novocherkassko estas proksimume 200 monumentoj de historio kaj arkitekturo, inkluzive de 9 federaciaj, proksimume 60 regionaj kaj pli ol 100 de loka graveco.
Preĝejoj
Palaco Atamanskij en Novocherkassk estas monumento de la civila arkitekturo de la XIX jarcento. Ĝi estis konstruita en 1863 en Alexander ĝardeno. Restis en la Palaco de la king dum sia vizito al Novocherkassk.
Japana Ruĝa Kruco
La Japana Ruĝa Kruco - japane 日本赤十字社, laŭ sistemo Hepburn Nippon Sekijūjisha, prononco - estas societo de humanitara helpo en Japanio, kies celo estas provizi nacian krizan, katastrofan, ambulancan kaj sango-bankan servon. La societo membras en la Internacia Federacio de Societoj de Ruĝa Kruco kaj Ruĝa Krescento, internacie kunlaboras tie kun aliaj internaciaj societoj de humanitara helpo kaj precipe kun la aliaj naciaj asocioj de la federacio. Ĝia sidejo estas en, kaj kiel la nuntempa prezidanto funkcias .
Dubová (Nemecká)
Dubová (hungare Garamszentmiklós) estas parto de municipo Nemecká en Slovakio, en Regiono Banská Bystrica, en Distrikto Brezno. La historia hungara loknomo estis Dubova aŭ Dubovo.
Situo
Dubová situas en valo laŭ bordo de Hron, laŭ ĉefvojo Banská Bystrica-Brezno. La lasta urbo troviĝas 19 km.
Historio
La unua mencio pri la vilaĝo devenis el 1332. La komunumo formiĝis el iama bienocentro. En 1828 loĝis tie 358 homoj en 49 domoj. En 1910 loĝis en Garamszentmiklós 447 homoj, (plejparte slovakoj). Ĝis Traktato de Trianon la vilaĝo apartenis al Hungara reĝlando, al Zólyom (reĝa departemento), al distrikto de Brezno, poste al Ĉeĥoslovakio, inter 1938-1945 kaj ekde 1993 al Slovakio. Dum la 2-a mondmilito rafinejo ekfunkciis, kiun oni disbombardis. Poste ĝi rekonstruiĝis. En 1960 Dubová perdis la memstarecon kaj iĝis parto de Nemecká.
Péter Váczy
Péter Váczy [vAci], laŭ hungarlingve kutima nomordo Váczy Péter estis hungara historiisto, profesoro, artokolektisto, membro (korespondanta en 1940, ordinara en 1990) de Hungara Scienca Akademio. Lia nobela antaŭnomo estis márkcsemernyei [mArkĉernjei].
Péter Váczy naskiĝis la  1904 en Hungara reĝlando en Ruttka (nuntempa Vrútky en Slovakio). Li mortis la 1994 en Budapeŝto.
Biografio
Péter Váczy doktoriĝis en Universitato Pázmány Péter en 1928, poste li plulernis en Vieno, Parizo, Londono, Romo, Zuriko. Li eklaboris en Hungara Nacia Muzeo, poste en la tutlanda arkivejo. Li ekinstruis en la universitato en Budapeŝto, sed kelkajn jarojn li instruis ankaŭ en Universitato Kolozsvár tiam apartenanta al Hungario. Inter 1949-1961 li estis katedrestro, poste li laboris en la universitata biblioteko. Lia artkolektaĵo estas videbla en Győr. Li ricevis premion en 1933.
Transkarpata provinco
La Transkarpata provinco (Kárpátalja, Закарпатська область) estas la plej okcidenta provinco de Ukrainio.
Historio
En 895 la hungaraj gentoj trairis la Karpatojn kaj okupis la Karpatan basenon kaj tie setlis. Tiu regiono ne havanta apartan nocion apartenis al Supra Hungarujo. Ekde 1397 are alvenis rutenoj. Post la mezepoko Hungario dispartiĝis. La nocio aperis tiutempe en latina nomo Partium [parcium] (=partoj), ĉar pro interkonsento 4 reĝaj departementoj Ung, Bereg, Ugocsa kaj Máramaros aldoniĝis al Transilvanio, poste al Habsburgoj. Dum la jaroj 1919 ĝis 1938 ĝi apartenis per decido laŭ interkonsento de Sevreso al Ĉeĥoslovakio, poste al Hungario, depost la 2-a mondmilito al Sovetunio, fine al Ukrainio. En 1919 tiu landparto situis proksimume inter Uĵ kaj Tiso. En 1945 la Ruĝa Armeo deportis 40000 da hungaroj, el ili mortis 25000. Tiam kun 30 da vilaĝoj Transkarpata provinco pligrandiĝis ĉe valo de Uĵ.
La teritorio limas okcidente kun Slovakio, sude kun Hungario kaj Rumanio kaj norde kun la Lviva kaj Ivano-Frankivska provincoj de Ukrainio. Sude estas la Karpata baseno, norde la montaro Karpatoj. La plej signifa rivero estas Tiso ĉe limoj kun Hungario. Oni parolas ĉi tie plimulte ruse, sed loĝantoj ne estas rusoj, sed rutenoj. Ilia eklezio estas ortodoksa. La regiono estas proporcie turisme alloga klopodante altiri pli da turistoj pro evoluo de infrastrukturo. En politiko aperas senĉese pli fortaj postuloj de aŭtonomio.
Castanhal
Castanhal estas municipo, universitata grandurbo kaj diocezo de la brazila subŝtato Parao. Ĝi apartenas al la urbaro de Belém. La loknomo signifas portugale: arabaro de ordinara nuksarbo (simila arbo estas en Eŭropo la kaŝtano).
Attila Zoller
Attila Cornelius Zoller (* 13-an de junio 1927 en Visegrád, Hungarujo; † 25-an de januaro 1998 en Townshend, Vermonto) estis hungara ĵazmuzikisto.
Castanhal
Geografio
Castanhal situas en norda parto de la lando laŭ la marborda ebenaĵo. Belém troviĝas 65, São Luís 428, Teresina 706, Manaus 1361, Braziljo 1611, Natalo (Brazilo) 1495, Recife 1626, Maceió 1639, Salvador de Bahio 1662, Goiânia 1716, Belo Horizonte 2116, Campo Grande 2251, Campinas 2404, Nova Iguaçu 2435, Rio-de-Ĵanejro 2455, Guarulhos 2470, San-Paŭlo (urbo) 2477, Curitiba 2686, Porto Alegre 3215 km.
Attila Zoller
Vivo kaj verkado
Une Zoller lernis ludi violonon, kontrabason kaj flugilkornon, antaŭ ol li definitive sin turnis al gitaro. Lia koncertkariero komencis en la ĵazklubejoj de Budapeŝto post la fino de la Dua Mondmilito. Li forlasis Hungarujon en 1948 cele al Vieno mallonge antaŭ la fermado de la Fera Kurteno. Post kunmuzikado kun pianistino kaj akordionistino Vera Auer (ĝis 1954) kaj koncertvojaĝoj kun Joe Zawinul li iris al Germanujo, kie li komence laboris kun Dave Amram, Albert Mangelsdorff kaj Jutta Hipp, poste kun Hans Koller kaj Oscar Pettiford. En 1959 li enmigris en Usonon, kie li kune kun Ornette Coleman kaj Don Cherry lernis ĉe somera Ĵaz-Lernejo je Lenox. Tie Zoller ekhavis kontakton kun pli libera ĵazo.
Castanhal
Historio
Castanhal estis oficiale fondita en 1932, tiam oni konstruis fervojon inter Belém-Bragança. La laboristoj komencis ekloĝi ĉirkaŭ la stacio. Lokaj kamparanoj komencis vendi siajn produktojn ĉe la nova merkato. La fervojo estis fermita en 1964. La diocezo estis fondita en 2004.
Attila Zoller
Vivo kaj verkado
En la bandetoj de Benny Goodman, Chico Hamilton, Stan Getz kaj Herbie Mann Zoller ludis, antaŭ ol li fondis proprajn grupojn kun Don Friedman, Dave Pike, Herbie Hancock, Ron Carter kaj Lee Konitz. Aldone ekestis surdiskigoj kun Klaus Doldinger. Ekde 1965 Zoller pli sin dediĉis al libera ĵazo, ne sen ankaŭ transprenoj aliajn tendencojn de la malfruaj sesdekaj jaroj. Ĉiam hungareca popolmuzika influo estis aŭdebla. Krom tio Zoller renomiĝis per filmmuzikoj por la filmado de Das Brot der frühen Jahre (Heinrich Böll) kaj de Katz und Maus (Günter Grass) same kiel per ĵaza-lirika projekto de Joachim Ernst Berendt (kun Emil Mangelsdorff, Peter Trunk kaj Klaus Weiss) same kiel kun recitisto Gert Westphal. En 1979 kaj 1980 li faris tri diskojn kun duopo-registraĵoj kun Jimmy Raney, modelulo de Zoller pri gitarludo.
Castanhal
Ekonomio
Castanhal - pro ĝia oportuna geografia loko - fariĝis grava komercopunkto pri manĝaĵoj kaj agrikulturaj produktoj (cerealoj, maizoj, maniokoj, piproj, palmoleoj). Ekzistas ankaŭ energifirmaoj, industriaj fabrikoj pri botoj, metalurgiaĵoj.
Attila Zoller
Vivo kaj verkado
En la Vermonta Ĵaz-Centro, fondita de li en 1972, lernis i.a. Pat Metheny sian metion. Zoller ankaŭ evoluigis sonprenilo por la elektra gitaro por la etikedo Shadow same kiel gitarojn kunlabore kun la firmaoj Framus kaj Höfner. Ĉi-unua havas en sia programo gitarmodelon laŭ Attila-Zoller nome Framus AZ, kiun ankaŭ Zoller mem ludis.
Castanhal
Eduko
En Castanhal funkcias ok mezlernejoj kaj tri universitatoj.
Klimato
En Castanhal la klimato estas ekvatora tropika, kiel en Amazonio.
Trafiko
Castanhal estas ligita al Belém, aliflanke al la marbordo per federacia aŭtovojo BR-316.
Kantono Morgan (Kentukio)
La kantono Morgan - angle Morgan county - estas kantono de Usono en la subŝtato Kentukio. Laŭ la stato de la jaro en la kantono vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². La kantona ĉefurbo estas . La kantono estis fondita la.
Karl Friedrich Kurz
Karl Friedrich KURZ (pron. KURC), (n. 23-an de septembro 1878 proksimie de Freiburg, Bremgarten, Markgräflerland en Germanio; m. 26-an de junio 1962) estis verkisto germana-svisa-nederlanda.
Infanaĝe li kun siaj gepatroj translokighis al Baselo. Li volis iĝi pentristo kaj sinregistris en la akademio de Karlsruhe.
Sed la okazoj lin igis verkisto. Li vagis tra multaj mondopartoj Orienta Azio, Japanio, poste ekloĝis en Norvegio. Tie ĉi li verkis rakontojn en germana lingvo. Krom la verkisto HAMSUN lin influis en la fjordoj de Sogn kaj Sunnfjord la naturo kaj la vivo de la loĝantaro.
Liaj verkoj estis sukcesoj kaj grandnombre vendataj. 1934 li ricevis la Grandan Ŝiller-premion de la Svisia Ŝiller-fondaĵo Zuriko.
Unue li vivis proksime de Solund, poste apud Vadheim en Sognefjord, translokiĝis 1924 al Vårdal (Dalsfjorden) en Sunnfjord, kie li vivis ĝis 1950; tiam li forlasis sian familion kaj fortranslokiĝis al Nessjøen (Sotra) en Hordaland. Tie li restis ĝis la morto.
Preskaŭ ĉio de liaj postlasitaj notaĵoj perdiĝis.
Lia tombo estas en la tombejo de Holmedal (Dalsfjorden), Sunnfjord.
Fontoj
Norvald TVEITT: »Fra gull til grønne skoger« - (»From gold to green forests« (vd. Erik Grant Lea)).
Intervjuoj kun loĝantoj de Vårdal, Sunnfjord kaj Nessjøen, Sotra v/ Frode Inge HELLAND.
Rekta demokratio
Rekta demokratio, kontraste al reprezenta demokratio, estas demokratia sistemo, en kiu la popolo ne nur elektas siajn reprezentantojn, sed pere de voĉdonoj ankaŭ rajtas decidi pri konstituciaj amendoj, leĝoj kaj eĉ materiaj decidoj. La plej konata ekzemplo por rekta demokratio estas Svislando, kies popoliniciativrajto estas esenca elemento de la politiko.
En sia plej radikala formo la bazo de socio (la civitanoj) aŭ de societo, asocio ktp. (la membroj), anstataŭ elekti reprezentantojn, diskutas kaj decidas rekte kaj senpere mem. Oni tiam parolas pri bazdemokratio. Tian politikan sistemon konas en Svislando multaj komunumoj je komunuma nivelo kaj ankoraŭ du kantonoj nome Apencelo Interna kaj Glaruso je kantono nivelo. La kunveno leĝodono de tiuj kantonoj nomigas landkomunumo (germane Landsgemeinde).
Trilemo de demokratia reformo
Teoriistoj pri demokratio identigis trilemon kaŭzitan de la ekzisto de tri dezirindaj ecoj de ideala sistemo de rekta demokratio, kiuj emas veni ĉiuj samtempe. Tiuj tri ecoj estas partopreno, pripensado kaj egaleco.
Por tio ke la sistemo respektu la principon de politika egaleco, aŭ ĉiu bezonas esti aliĝinta, aŭ oni bezonas ke iuj homoj estu hazarde elektitaj por partopreni la diskuton. Laŭ la difino uzata de esploristoj kiel, estas formo de rekta demokratio kiu plenumas la postulon pri pripensado kaj egaleco sed ne helpas aligi ĉiujn kiuj deziras partopreni la diskuton. Partoprena demokratio, laŭ la difino de Fishkin, allasas inkludan partoprenon kaj pripensadon, sed je la kosto de egaleco, ĉar se vasta partopreno estas allasata, sufiĉaj risurcoj malofte estos disponeblaj por rekompenci homojn kiuj oferas sian tempon por partopreni la diskuton. Rezulte partopreni emas personoj kun forta intereso ke la demando estu solvita, kiuj ofte ne reprezentas la tutan loĝantaron. Fiŝkin argumentas ke hazarda ĉerpo estu uzita por elekti malgrandan sed reprezentan grupon de homoj el la ĝenerala publiko.
Aŭtonoma Universitato de Barcelono
La Aŭtonoma Universitato de Barcelono (en latino: Autonoma Vniuersitas Barcinonensis, en kataluna kaj oficiale: Universitat Autònoma de Barcelona kaj en la hispana: Universidad Autónoma de Barcelona (konata kiel la UAB)) estas publika universitato de Katalunio, Hispanio, kreita en 1968. La plej parto de ties lernejoj kaj ekster-akademiaj centroj estas en la Kampuso de Bellaterra (nomo kiu estas ankaŭ uzata populare por aludi al la Universitato) situa en Cerdanyola del Vallès, (Provinco Barcelono). Ĝi havas lernejojn ankaŭ en Sabadell, San Cugat del Vallés, Manresa kaj en la urbo mem Barcelono. Ĝi havigas servojn por 37 166 lernantoj pere de la laboro de 3 262 profesoroj. Ĝi disponas de loĝeja komplekso de 812 apartamentoj, nome Universitata Urbo, situa en la kampuso mem, kun enhavkapablo por 2 193 personoj kaj komunikiloj per trajno kaj per ŝoseo, je 25 minutoj for de la urbocentro de Barcelono. Temas pri unu el la universitatoj plej elstaraj en la hispana universitataro laŭ plej parto de akademiaj hispanuniversitataj klasigoj. Ĝi formas parton de la Reto de Universitatoj Instituto Joan Lluís Vives kaj estas aliĝinta al la Konferenco de Rektoroj de la Hispanaj Universitatoj.
Stacio Shakudo
Stacio Shakudo (japane: 尺土駅 [Ŝakudo-eki], angle: Shakudo Station) estas fervoja stacio en Kacuragi, Gubernio Nara, Japanio. La stacio servas 2 liniojn de Kintetsu: Linio Kintetsu-Minami-Ōsaka, Linio Kintetsu-Gose.
Malvaloj
La malvaloj (Malvales) estas planta ordo el la dukotiledonaj angiospermoj. Tiu ordo enhavas 10 familiojn, ĉirkaŭ 350 genrojn kaj preskaŭ 5900 speciojn,. Ĝia tipa genro estas malvo.
Karakterizaĵoj
La folioj staras dise, la foliangioj disvojas polmoforme. Ili ofte havas stipulojn, sed tiuj ne estas okulfrapaj. Oftas la stel- aŭ penikforma pileco.
La floroj estas duseksaj, kun plej ofte radia simetrio, la petaloj lokiĝas en la floro helice, kio estas videbla eĉ ĉe duonmalfermita floro. Ili havas 5 sepalojn kaj 5 petalojn. Multaj stamenoj teorie lokiĝas en du rondoj, sed la ekstera ofte elfalas, la internaj stamenoj multobliĝas eksteren (centrifuge). La filamentoj ofte grupiĝas (grupaj stamenoj) aŭ kunkreskas al tubeto, kiu ĉirkaŭas la pistilon. La stiluso estas longa, la ovario estas suprastara, la placentacio de la ovuloj estas centra-angula.
Ili ofte akumulas laktosukon aŭ mukomaterialojn.
Občina Štore
Občina Štore estas unu el 212 municipoj en Slovenio. Ĝi situas en la Regiono Savinj. La municipo konsistas el 12 kovrante areon de 28,1 km². Komence de 2018 tie loĝis 4257 homoj. Administra centro de la municipo estas la vilaĝo Štore.
Loko, priskribo
La Rivero Voglajna fluas proksime al la norda rando. La ĉefa ŝoseo 107 kaj la fervoja linio de Celje al Šentjur pasas paralele al la rivero.
La rivervalo estas la alteco de proksimume 350-400 m. Sude, la alteco de la pejzaĝo leviĝas preskaŭ ĝis 800 m.
La apudaj municipoj estas: Občina Šentjur en la nordo kaj oriento, Občina Laško en la sudo al sudokcidento, Urba municipo Celje en la okcidento kaj nordokcidento.
Komunumoj
La municipo konsistas el la sekvaj 12 vilaĝoj:
Draga, Javornik, Kanjuce, Kompole, Laška vas pri Štorah, Ogorevc, Pečovje, Prožinska vas, Svetina, Svetli Dol, Šentjanž nad Štorami, Štore
Referencoj
Statistikoj: http://www.citypopulation.de/php/slovenia-savinjska.php
Geografia loko: http://www.geopedia.si/#T1257_F408:127_x525049.562_y117162.6985_s13_b4
Itápolis
(oficiale Município de) estas municipo en la subŝtato San-Paŭlio de Brazilo. Ĝi situas en la sudorienta regiono de Brazilo, en la mezoregiono Araraquara kaj en la samnoma mikroregiono Araraquara. Laŭ la stato de en la municipo vivis   sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². El tiuj, la nombro de voĉdonrajtuloj en la municipo en estis. La teritorio havas komunan limon kun.
Landsberg
Landsberg havas diversajn signifojn:
Ampuero
Ampuero [amPŬEro] estas municipo en nordorienta Kantabrio, Hispanio, en la komarko Asón-Agüera.
Geografio
Ĝi limas kun Limpias, (Angustina) Liendo, Ruesga, Voto, Guriezo kaj Rasines. Ĝi estas je 55 km de Santandero.
Demografio
Por areo de 32,34 km² estas 4 368 loĝantoj (laŭ censo de 2021). Tiuj 4 368 loĝantoj estas distribuataj en jenaj loĝlokoj: Ahedo,  Alisas, Ampuero (ĉefurbo), La Aparecida, La Bárcena, Bernales, Bulco, El Camino, Cerbiago, Coterillo, Las Entradas, Las Garmillas, Hoz de Marrón, Marrón, El Perujo, Pieragullano, Rascón, Regada, Rocillo, Santisteban, Solamaza, Tabernilla, Udalla kaj Vear de Udalla.
Ampuero kreskiĝis ĉefe ĝis la mezo de la 20-a jarcento, kaj poste stabiliĝis.
Ekonomio
Ĉirkaŭ 7,7 % de la municipa laboristaro dediĉas sin al la unuaranga sektoro, 16,6 % al konstruado, 31,7 % al industrio kaj 44 % al sektoro servoj.
Heredo
De ĝia heredo elstaras tri Havaĵoj de Kultura Intereso, nome:
Estas Havaĵo de Loka Intereso, kiu estas la preĝejo de Sankta Maria, kaj la tipa popola arkitekturo montara kun domoj kun balkonegoj, rigardejoj kaj ŝtonpavimitaj stratoj.
Krome, estas katalogitaj havaĵoj nome jenaj: Forĝejoj praindustriaj.
-aĉ-
La esperantlingva sufikso "-aĉ-" malbonigas la signifon de iu vorto. La afiksoj "-aĉ-" kaj "fi-" uzatas iom similcence: Oficiale, "-aĉ-" estas uzata por esprimi pri malbona kvalito aŭ uzebleco de la koncerna objekto. Aliflanke, la antaŭafikso (prefikso) "fi-" estas uzata por esprimi ion nemoralan aŭ laŭsocie nefarindan. La deveno de '-aĉ-' estas de la itala lingvo. Similaj afiksoj en aliaj lingvoj estas: en la franca la afikso -âtre (marâtre bopatrinaĉo (malbona bopatrino), duonpatrinaĉo (malbona duonpatrino), patrinaĉo (malbona patrino)) kaj en la itala la afikso -acci- (scarpa ŝuo — scarpaccia ŝuaĉo). La afikso -aĉ- estis oficialigita en 1909 en la Unua Oficiala Aldono al la Universala Vortaro de Esperanto.
Vidu ankaŭ
Sprachaufbau des Esperanto Esperanto vocabulary
El Pinós
El Pinós estas hispana municipo kiu apartenas al Valencia Komunumo kaj lokas en okcidento de provinco Alikanto. Tiu limas al Murcia Regiono, ĝia surfaco konsistas el 126,48 km2 kaj estis loĝata de 8025 personoj en 2020. Kaj la katalunlingva loknomo El Pinós kaj la hispanlingva loknomo Pinoso estas oficialaj, kaj fakte la loĝantaro mem estas duone katalunlingva kaj duone hispanlingva.
Saxton Payson
Saxton PAYSON (naskiĝis la 26-an de septembro 1842 en Groton de Massachusetts - mortis la 22-an de septembro 1932) estis usona esperantista verkisto kaj tradukisto.
El Pinós
La malmulta nekultivita areo montras nur iome da izolaj pinoj, resto de iamaj arbaroj, el kio derivas la loknomo, kaj estas ankaŭ kelkaj kverkoj kaj aliaj gravaj plantospecioj kiel sparto, rosmareno kaj timiano. ​ La bazo de la loka ekonomio estis vitoj.
Saxton Payson
En sia juneco operkantisto, ekde 1882 fabrikisto de pianoj, ekde 1906 prezidanto de pianofabrika kompanio.
Esperanton li eklernis en la jaro 1910, ekde 1919 aperas liaj tradukoj. Inter la jaroj 1918-1921 li laboris kiel prezidanto de EANA, poste estis proklamita ĝia honora prezidanto.
En la originalan literaturon de Esperanto li enskribiĝis kiel 87-jarulo per novelo Juneco kaj Amo, legendo pri amaventuroj de pentristo, priskribanta urbokvartalojn, markanalojn kaj sunsubiĝon en Venecio. Lia alia originala rakonto La Fantoma Edzino estas sentimentala rakonto parolanta pri homo, kiu tiom sopiris pri sia mortinta edzino, ke ŝi kvazaŭ revenis, kaj li mem sub ŝia gvido mortas kaj foriras en la regnon de feliĉo.
Pli multaj estas liaj tradukoj el la angla literaturo, precipe de Mabel Wagnalls, sed ankaŭ de Kirchner, Giesy, Moffet, Haggard kaj Roe. La rakonton Thais de Anatole France li esperantigis el angla traduko.
David C. Jewitt
Liaj studoj temas pri la kometoj, la transneptunaj objektoj la naturaj satelitoj de Jupitero kaj la formiĝo de la sunsistemo.
Li malkovris aŭ kun-malkovris plurajn el la naturaj satelitoj de Jupitero, Saturno, Urano kaj Neptuno en kunlaboro kun Scott S. Sheppard
Li malkovris ankaŭ, kun Chadwick A. Trujillo kaj Jane X. Luu, la transneptunan objekton (19308) 1996 TO66
La asteroido 6434 Jewitt tiel nomiĝis en lia honoro.
Vihorlat
Vihorlat povas esti en Slovakio:
Občina Grosuplje
Občina Grosuplje estas unu el 212 municipoj en Slovenio. Ĝi situas en la Regiono Osrednjeslovenska. Ĝi estas unu el 25 municipoj en la regiono. La municipo konsistas el 66 komunumoj kaj ĝia tuta areo estas 133,8 km². Komence de 2018, estis 20.672 homoj. Administra centro de la municipo estas la urbo Grosuplje.
Loko, priskribo
Apudaj municipoj estas: Urbo municipo Ljubljana en la nordo, Obcina Ivančna Gorica en la oriento, Občina Videm en la sudo, Občina Velike Lašče en la sudokcidento, kaj Občina Škofljica en la okcidento.
La norda parto de la municipo pasas tra la A2-ŝoseo de Ljubljana oriente al Novo Mesto kaj pli malproksime al Kroatio.
En Grosuplje, funkcias fervoja stacio de kiu linio kuras: norde al Ljubljana, oriente al Novo Mesto kaj sude al Kočevje.
Langeln
Langeln havas diversajn signifojn:
Elfstedentocht
La Elfstedentocht [elfstEdentoĥt] (dekunu urba veturo) estas proksime 200 kilometroj longa sketoveturo sur naturglacio. Leeuwarden, la ĉefurbo de la provinco Frislando en Nederlando, estas delonge la forir- kaj alvenloko. Krom la “elfstedentocht” sur naturglacio, ankaŭ estas i.a. vetbicikla-, rem- kaj motorcikla “elfstedentocht”.
La veturo kondukas la partoprenantojn tra la dekunu urboj en Frislando kiuj iam ricevis urborajtojn; de Leeuwarden (frise: Ljouwert) al Sneek (Snits), IJlst (Drylts), Sloten (Sleat), Stavoren (Starum), Hindeloopen (Hylpen), Workum (Warkum), Bolsward (Boalsert), Harlingen (Harns), Franeker (Frjentsjer), Dokkum kaj denove returnen al Leeuwarden.
Ĉiu partoprenanto ricevas dum la aliĝo stampkarton. En la suprenomitaj dukunu urboj kaj en du sekretraj lokoj estas kontrolstacioj. Tie la konkurs- kaj plezurveturantoj devas montri iliajn stampkartojn kiuj poste estas –per mane- stampitaj. Ĉiu partoprenanto ricevas la "Elfstedenkruisje"-n (medalo en la formo de kruceto) nur se ĉiuj stampoj estas sur la karto kaj li/ŝi antaŭ meznokte transiras la finan linion en Leeuwarden.
Konata trapasejo de la “Elfstedentocht” estas Bartlehiem kie la sketistoj dufoje preteriras, survoje de Franeker al Dokkum kaj returne el Dokkum al Leeuwarden.
Kiam okazas la “Elfstedentocht”, centmiloj da spektantoj spitas la malvarmon kaj kuraĝigas la sketantojn.
Nikolao la Diakono
Nikolao, prozelito el Antioĥio, estis unu el la unuaj sep diakonoj de la kristanismo, tutekzakte de la historie unua kristana komunumo, kunvenanta en Jerusalemo.
Elfstedentocht
Historio
Ekde 1909 nur 15 veraj “Elfstedentocht”-oj (sur sketiloj) okazis. La lasta estis je la 4-a de januaro 1997. La gajnintoj de la veturoj estis:
(*) Post la dividitaj venkoj en 1933 kaj 1940, la organizantoj malpermesis tiun fenomenon. Jan van der Hoorn, Aad de Koning, Jeen Nauta, Maus Wijnhout kaj Anton Verhoeven malobeis tiun regulon kiam ili kune kiel la unuaj transpasis la finan linion. Ili estis elkonkursigitaj kaj oni ne proklamis alian gajninto.
Nikolao la Diakono
La kristana eklezio de la mezepoko polemike kaj malapreze ligis al tiu nomo la akuzon pri nedeteniĝemo, nome kontraŭleĝa geedzeco, konkubeco kaj similaj pekoj kontraŭ la klerikulara devigo respekti senedzecon.
Elfstedentocht
Historio
En 1985 virinoj por la unua fojo povis partopreni en la konkurso. Tiam la unua alveninta virino estis Lenie van der Hoorn; en 1986 tiu estis Tineke Dijkshoorn; en 1997 Klasina Seinstra. Ekde la sekvonta veturo estos aparta konkurso por virinoj. Tiam por la unua fojo ankaŭ estos oficiala gajnintino.
Nikolao la Diakono
Fono
La sesa ĉapitro de la Agoj de la Apostoloj (vidu sube) rakontas pri malkonsento, kiu ekestis en la eklezio de Jerusalemo ĉirkaŭ du jarojn post la Ĉieleniro de Kristo. La "helenistoj", do judaj kristanoj influitaj de la greka kulturo, de la komunumo estis riproĉintaj la "hebreojn", do judajn kristanojn, kiuj uzis la hebrean biblion, ke iliaj vidvinoj estas ne sufiĉe atentataj en la ĉiutaga komunuma servado. Tio instigis la apostolojn, enoficigi por tiu tasko sep virojn, kiujn la kunveno elektis. Ili estis: Stefano, Filipo, Proĥoro, Nikanoro, Timono, Parmenaso [foje ankaŭ esperantigata simple Parmeno] kaj Nikolao (Ago 6,1-6). Tiujn virojn kaj iliajn posteulojn la komunumo nomis "diakonoj", post kiam la sankta Paŭlo en siaj leteroj por ili uzis tiun nomon.
Elfstedentocht
La vetero dum la Elfstedentocht
La plejmulto de la vintroj dum la Elfstedentocht estis malvarmaj aŭ malvarmegaj, sed tio malmulte diras pri la vetero je la tago de la evento kaj la kvalito de la glacio. Antaŭ ĉio vento kaj neĝo povas fari ĝin tre malagrablan kaj ankaŭ post venta kaj ŝanĝiĝema frostperiodo la kvalito de la glacio estas nedezirinda.
Ankaŭ dum la veturo de la 12-a de februaro 1929 la temperaturo variis inter -18 °C en la mateno kaj -8 °C en la posttagmezo kun severa nordorienta ventego, sed tiam la glacio estis pli bonkvalita. La veturo je la 30-a de januaro 1940 tra la neĝkovrita pejzaĝo estis tre peza pro la ŝtorma orienta vento, la modera ĝis severa frosto la polvoneĝo. Ankaŭ je la 14-a de februaro 1956 la veturo estis malfacila pro la malebena glacio kun multaj fendoj kaj la severa neĝblovado, pro kio la trako estis tre mallarĝa.