cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Akvofalo de Kmeť
Akvofalo de Kmeť (Kmeťov vodopád) estas akvofalo en valo Nefcerka (Dolina Nefcerka), kiu estas flanka valo de Kôprová dolina (: Aneta valo) en montaro Altaj Tatroj en distrikto Poprad en Slovakio. Ĉi valo troviĝas malantaŭ de monto Kriváň. Sur la teritorio de valo troviĝas nacia natura rezervejo. Tuta teritorio apartenas al urbo Vysoké Tatry kaj troviĝas sur la teritorio de Nacia parko Vysoké Tatry, kiu estas la plej malnova nacia parko en Slovakio. La akvofalon kreas Torento de Nefcerka (sk:Potok Nefcerka), kiu apartenas al riverbaseno de Váh kaj estas en la alteco 1425 m.s.m. Alteco de akvofalo estas 80m kaj ĝia larĝeco sur la trafaleĝo estas 1,5m. Ĝi ne falas rekte sed en du ŝtupoj sur fendo en rokaĵo kaj sur kelkaj sojletoj. Rokaĵo en kiu estas kreita akvofalo estas granodiorito. La akvofalo falas tra sojlo de lageto kaj ĝi estis kreita post la retiriĝo de glaciaro en la montaro post la fino de lasta glaciepoko.
Aliro
Nuntempe akvofalo estas ne alirebla por vizitantoj pro la naturprotekto.
Fredenbeck
Fredenbeck estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Stade de la federacia lando Malsupra Saksio. Fine de la komunumo havis  loĝantojn. Ĝi konsideriĝas parto de la metropola regiono Hamburgo. Samtempe la komunumo estas la administra sidejo de samnoma komunumaro, germanlingve nomata Samtgemeinde Fredenbeck.
Fredersdorf-Vogelsdorf
Fredersdorf-Vogelsdorf estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Märkisch-Oderland de la federacia lando Brandenburgio. Fine de la komunumo havis  loĝantojn.
Tümer Metin
Tümer Metin estas turka ekse profesia futbalisto. Li naskiĝis en Zonguldak, do nun estas -jara. En sia kariero li profesie ludas futbalon en la unua vira teamo de la klubo Beşiktaş Jimnastik Kulübü kaj Fenerbahçe Spor Kulübü, kaj la grekiaj urboj Lariso (Tesalio, 2009-2011) kaj Kerkira (insulo Korfuo, 2011). Krome Tümer Metin inter la jaroj 2003 kaj 2009 estis membro de la turka nacia teamo de futbalo, interalie konkuranta pri la Eŭropa Futbal-Ĉampionado 2008, kie la teamo atingis la duonfinalon kaj do trian pozicion inter la eŭropaj naciaj teamoj pri futbalo.
(6555) 1989 UU1
(6555) 1989 UU1 estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la japana astronomo Takuo Kojima elde Ĉijoda (gubernio Gunma, Japanio).
Princess Bee
Princess Bee (vera nomo Benedetta Paravia), estas pop kaj R&B kantistino/kantverkistino, soprano, filantropistino kaj produktorino. Ŝi naskiĝis en Italio, sed ŝi estas bone konata ankaŭ en la Mezoriento pro sia humanitara penado.
Ŝi estas aŭtoro-prezentistino kaj produktanto de "Saluton Dubajo", transversa amaskomunikila formato, en kiu ŝi intervjuis 24 emiratajn kaj internaciajn virinojn kun la celo doni voĉon al la ina komunumo kaj malkaŝi la amon kaj dankemon de la civitanoj ĉirkaŭ la Reganto de Dubajo.
Ŝi havas haŭtmakulon (aŭ "beleca signo") sur ŝia maldekstra vango apud la nazo.
Monto Herzl Plaza
Monto Herzl Plaza estas centra ceremonia placo en Monto Herzl en Jerusalemo. La placo estas uzata por la malfermfesto de Israela sendependectago ĉiujare. Sur la norda flanko de la placo estas la tombo de Theodor Herzl, la fondinto de la moderna politika cionismo. La placo estas la plej alta punkto de Monto Herzl en la centro de la nacia tombejo. La 18-an de aprilo 2012, dum la provludoj por la ceremonio de la nacia tago, elektra lanterno falis. Tio okazigis morton de unu soldato kaj pafvundo de sep aliaj soldatoj. La soldato estis entombigita en la armea tombejo proksime.
Thomas Horsfield
Thomas Horsfield (12a de majo 1773 – 24a de julio 1859) estis usona kuracisto kaj naturalisto kiu laboris etende en Indonezio, priskribante nombrajn speciojn de plantoj kaj animaloj el la regiono. Li estis poste zorganto de la Muzeo de la Orienthindia Kompanio en Londono.
Bérurier Noir
La Berurier noir aŭ Berurier nigra estis franclingva punko-muzika grupo dum la 1980-aj jaroj. Homoj kiuj parolas pri tiu grupo diras Les Bérus aŭ la beru.
Tiu grupo estas unu el la plej konataj en Francio, ĉar la muzikistoj estis simboloj dum la 1980-aj kaj 1990-aj por esti referenco de la punk-muziko.
Thomas Horsfield
Komenco
Horsfield naskiĝis en Bethlehem, Pensilvanio, kaj studis medicinon ĉe la Universitato de Pensilvanio. Li estis nepo de Timothy Horsfield, Sr. (1708- 1773), kiu naskiĝis en Liverpool kaj elmigris al Novjorko en 1725. Moviĝinte en 1725 al Novjorko, li kaj lia frato Isaac starigis buĉejon. La familio Horsfield konvertiĝis el la Eklezio de Anglio al Moravianismo, Protestanta alnomigo kun forta emfazo sur edukado. En 1748 li postulis permeson por ekloĝis en Bethlehem, Pensilvanio. Li tamen movis nur sian familion al Bethlehem kaj li aliĝis al ili nur la venontan jaron. Kiam estis kreata la kantono Northhampton en 1752, li iĝis juĝisto fare de la Guberniestro Hamilton. En 1763 li iĝis kolonelo de la trupoj kiuj defendis la limojn kontraŭ la indianaj atakoj. Unu el ties filoj, nome Joseph Horsfield estis delegito en la Pensilvania konvencio kiu ratifis la Federan Konstitucion. La avo Horsfield estis amiko de Benjamin Franklin kaj estis menciata en ties aŭtobiografio. La patro de Horsfield estis Timothy Horsfield, Jr. (mortiĝis la 11an de aprilo, 1789) kaj edziĝis al Juliana Sarah Parsons de Filadelfio en 1738. Thomas Horsfield naskiĝis en Bethlehem la 12an de majo, 1773. Li iris al lernejo de Moravianoj en Bethlehem kaj Nazareth. Li prenis intereson en biologio kaj faris farmacian studon kun Dro. Otto (probable John Frederick Otto KD, de Nazareth). En 1798 li gradiĝis en medicino el la Universitato de Pensilvanio, kaj lia tezo temis pri efikoj de venena hedero.
Bérurier Noir
Unua tempo
La grupon (konsistanta el Olaf, Pierrot k François) formiĝis en 1978 kun la nomo « Bérurier », honore al samnoma persono, adjunkto de la komisaro San-Antonio de la libroj Frédéric Dard. Lian stilon de muziko inspiras "Métal Urbain" : unu voco, unu plateno kaj elektrika gitaro.
Dum la unuaj jaroj, la « Bérurier » ŝangis ofte sian nomon : ĝi nomiĝis « Bérurier rebelle », « Bérurier Véritable », « Bérurier Army », « Bérurier Moine », « Béruriers UTDM », « Bérurier Fighter », « Peste », « Barbelés », « Poli-Mili »…
Guarda
Guarda estas la nomo de la sekvantaj lokoj:
Thomas Horsfield
Veturoj en Azio
En 1790 li akceptis postenon kiel kuracisto en la ŝipo China, komerŝipo kiu estis navigonta al Javo. Li pasis tra Batavio kaj prenis grandan intereson en plantoj de medicina valoro. En 1801 li kandidatiĝis kiel kuracisto ĉe la Nederlanda Kolonia Armeo en Batavio. Dungita tie, li interesiĝis pri flaŭro, faŭno kaj geologio de la regiono. La Brita Orienthinda Kompanio ekkontrolis la insulon el nederlandoj en 1811, kaj Horsfield ekkolektis plantojn kaj animalojn je la konto de la guberniestro kaj amiko Sir Thomas Stamford Raffles. En 1816 Javo estis redonita al la nederlandoj kaj Horsfield moviĝis oriente al Sumatro. En 1819 li abandonis la insulon pro malsano kaj revenis en Londonon per la ŝipo Lady Raffles.
Anglio
Reveninte en Londonon, Horsfield plukontaktis kun Sir Stamford Raffles kaj iĝis zorganto de la muzeo de la Orienthinda Kompanio ĉe strato Leadenhall, Londono, kie laboris kun Charles Wilkins. Li restis en tiu posteno, poste kiel ĉefzorgisto, ĝis sia morto la 24an de julio, 1859. Horsfield interesiĝi en geologio, botaniko, zoologio same kiel entomologo. Li estis influata de William Sharp Macleay kaj ties kvineca sistemo de klasigo. Li estis membro de la Reĝa Societo de Londono (1828) kaj membro de la Linea Societo (1820), kies vicprezidento li iĝis poste. Horsfield iĝis helpa sekretario de la Zoologia Societo de Londono ĉe ties kreado en 1826. En 1833, li estis fondinto el kio iĝis Reĝa Entomologia Societo de Londono. Li estis elektita membro de la Reĝa Societo en 1828. Horsfield mortis hejme en Camden Town kaj estis entombigita ĉe la Moraviana Tombejo en Chelsea.
Publikitaj verkoj
Horsfield verkis Zoological Researches in Java and the Neighbouring Islands (1824). Li ankaŭ klasigis nombrajn birdojn kun Nicholas Aylward Vigors, ĉefe ĉe ties A description of the Australian birds in the collection of the Linnean Society; with an attempt at arranging them according to their natural affinities (Trans. Linn. Soc. Lond. (1827)). Kun la botanikistoj Robert Brown kaj John Joseph Bennett li publikis Plantae Javanicae rariores (1838–52).
Horsfield estas rememorata en la nomoj de nombraj animaloj, kiaj la jenaj:
La standarda aŭtora mallongigo Horsf. estas uzata por indiki tiun individuon kiel aŭtoro dum citado de botanika nomo.
3557 Sokolsky
3557 Sokolsky estas asteroido de la ekstera asteroida zono, ano de la Hilda grupo.
Malkovro
Ĝi estis malkovrita la de la rusa astronomo Nikolaj Stepanoviĉ Ĉerniĥ elde la Krimea astrofizika observatorio de Nauĉno en Ukrainio.
Nomo
Ĝia nomo honoras la rusan astronomon kaj ĉiela mekanikisto Andrej Georgieviĉ Sokolskij (cirile Андрей Георгиевич Сокольский).
Formortinta en naturo
Formortinta en naturo (FN) aŭ laŭ la angla nomo Extinct in the Wild (EW) estas konservostatuso atribuita al specioj aŭ pli malaltaj taksonoj, kies unikaj konataj vivantaj membroj estas tenataj en kaptiteco aŭ kiel naturigita populacio for de ties historia teritorio.
Ekzemploj
Ekzemploj de specioj aŭ subspecioj kiuj estas formortintaj en naturo estas la jenaj:
Reenmeto
Reenmeto aŭ Reenkonduko estas la intenca liberigo de ekzempleroj de ia specio al la naturo en zonoj kie iam loĝis tiu specio, sed kiu malaperis pro nombro de tialoj, el kaptiteco aŭ relokigitaj el aliaj areoj kie la specio ankoraŭ survivas. Tio kutime rilatas al specioj kiuj estas endanĝeritaj aŭ eĉ formortintaj en naturo.
13033 Gardon
13033 Gardon estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la belga astronomo Eric Walter Elst elde la Observatorio La Silla (Ĉilio).
Nomo
Ĝi ŝuldas sian nomon al la franca rivero Gardon aŭ Gard, kiu fontas el la montoj de Cévennes. Akvuminte Saint-Jean-du-Gard kaj Alès en la la departemento Gard, la rivero finas sian vojaĝon de 133 km al Rodano. La romia akvedukto Pont du Gard krucas tiun riveron.
Spiritisma Vojaĝo en 1862
Spiritisma Vojaĝo en 1862 ( Voyage Spirite en 1862) estas verko, kiu konsistas el i.a. modelo de statuto por spiritismaj societoj, raportoj kaj paroladoj de Allan Kardec okaze de 6-semajna vojaĝo, kiun li entreprenis tra Francio en 1862 kun la celo “instrui, kie estos necese, kaj ankaŭ instruiĝi.” Dum tiu vojaĝo li vizitis dekojn da spiritismaj societoj.
Nombronomo
baza regulo pri formado de nombronomoj
En la nomo de la numeralo la sinsekvo de la vortoj estas la sama kiel la sinsekvo de la ciferoj de la nombro (en pluraj lingvoj estas interŝanĝitaj la unuoj per la dekoj).
La nulo ne estas uzata en la nomformado, sed por redoni la ekzaktan grandecon necesas ĝustamaniere intermeti la fundamentajn numeralojn: mil, cent kaj dek.
La vortoj por grandegaj nombroj estas miliono, miliardo, k.t.p.
Hermo
En la Antikva Grekio, hermeso (en antikva greka ἕρμα, plurale ἕρμαι hermai) estis piliero kvadrata aŭ ortangula el ŝtono, terakoto aŭ bronzo — nome stipito— sur kiu oni metis buston, plej ofte de la dio Hermeso, plej ofte kun barbo, simbolo de fizika forto, kaj kies bazo estis ornamita per faluso en erektiĝo, simbolo de vireco kaj preteco al armoj.
Oni diskutas ĉu ili estis tiel nomitaj ĉar la kapo de Hermeso estis la plej ofta aŭ pro sia etimologia rilato kun la greka vorto ἕρματα (‘ŝtonblokoj’), ĉar origine ili ne precize referencis al Hermeso.
Oni uzis kiel limŝtonoj por indiki kaj limigi ŝoseojn kaj landlimojn, kaj marki la limojn de la propraĵoj, kvankam ili havis ankaŭ apotropaisman funkcion, tio estas, por malproksimigo de tio malica, ĉu spirito, kontraŭaĵo aŭ malamiko. En Ateno ili estis metitaj eksterdome por allogi bonan sorton. Ĉiu kvartalo havis hermeson, kaj oni konservas ujojn kun pentraĵoj kiuj montras privatajn oferojn faritajn en ili.
Jenő Dsida
Jenő DSIDA (jenOE dĵida) estis rumanuja hungara poeto kaj tradukisto, ĵurnalisto naskita en Satmaro la 17-an de majo 1907 kaj mortinta en Kluĵo la 7-an de junio 1938.
Hermo
Laŭ Francisko Azorín hermeso estas Simpla piedestalo, ofte stipiteforma, kronita per busto de Merkuro, alnomita Hermeso, aŭ alia diaĵo: tre uzata ĉe la grekoj. Li indikas etimologion el greka Hermes, propra nomo de dio, filo de Zeŭso.
Jenő Dsida
Biografio
Jenő Dsida akiris abiturientan diplomon en Satmaro, post kiam li pristudis juron en Universitato Regele Ferdinand de Kluĵo, sed li ne finis tion. De 1927 li fariĝis redaktoro de Pásztortűz. De oktobro de 1928 ĝis somero de la sekvanta jaro li estis ĉehejma instruisto ĉe la baronfamilio Huszár en Abafája. En 1929 li fariĝis ano de Kemény Zsigmond Társaság. En 1930 li partoprenis la fondadon de revuo Erdélyi Fiatalok. De 1934 li redaktis la gazeton Keleti Újság. En 1937 li edziĝis kun Melinda Imbery.
Fontaine-Notre-Dame
Fontaine-Notre-Dame estas la nomo de pluraj geografiaĵoj.
János Árpád Kazinczy
János Árpád KAZINCZY [kazinci] hungardevena franca skulptisto. Li naskiĝis en Temeŝvaro la 20-an de julio 1945. Li estas la filo de skulptisto János Antal Kazinczy. Li vivas en Vaqueyras.
Kariero
La familio Kazinczy forlasis Rumanujon en 1956, Hungarujon en 1957. Ili vivis en Vieno, poste en Nurenbergo, pli poste en Parizo, kie li studis en Nacia Altlernejo de Belartoj.
Linio 6 (metroo de Madrido)
La linio 6 estas la ununura cirkla linio de la metroo de Madrido, kaj ĝi vertebrigas la sistemon, faciligante la trairon inter la periferiaj lokoj kaj tiel evitas la radiecon se ĝi mankus. Ĝi konsistas el 28 stacioj kun kajoj el 115 metroj, ligitaj per da fervojoj en tunelo el larĝa kalibro. Ĝi permesas ŝanĝi trajnon dufoje al ĉiuj linioj de la reto (kaj eĉ tri en la linioj 3 kaj 4) krom la linioj 8 kaj 11, kiuj ekiĝas el la cirkla linio sed ne estas en ĝi, kaj de la periferiaj (kiaj la linio 12 kaj tiuj de la Leĝera Metroo).
Ĉar konstruita por la ŝanĝo de trajnoj kun multaj aliaj linioj kaj por trairi tutan centran zonon de la urbo, plena je deklivoj, estas unu el la unuaj linioj, kune kun la linio 5, kiu konstruiĝis je granda profundeco, por ke ĝi ne suferu grandajn niveldiferencojn en sia trairo. En ĝia trairo troviĝas kelkaj el la grandaj interŝanĝejoj konstruitaj dum la lastaj jaroj:, , kaj. Kaj la ligoj kun la trajna sistemo "Proksimaĵoj Madrido" (Cercanías) de, kaj  kiu estas ankaŭ la Aŭtobusa Suda Stacidomo de Madrido.
Pola landvojo n-ro 14
La pola landvojo n-ro 14 (DK14) estas landvojo, kiu kunigas Łowicz kun Walichnowy. Ĝia celo estas kunigado de urboj de urbaroj de Łódź, kaj ankaŭ kunigado ili kun vojoj ĝis Varsovio kaj kun vojoj ĝis Wrocław. Parto de 14 inter Stryków kaj Łowicz estas nun ankaŭ kunigilo inter aŭtoŝoseo kaj  laŭlonge trako
Jean Arp
Hans Jean ARP (naskiĝis la 16-an de septembro, 1886, mortis 7-an de junio, 1966) estis germana-franca skulptisto, pentristo kaj poeto.
Hans Arp naskiĝis en Strasburgo. La filo de Alzaca patrino kaj ne-Alzaca Germana patro, li naskiĝis dum la periodo post la Franca-Prusa Milito kiam la regiono nomiĝis Alzaco-Loreno (germane: Elsass-Lothringen, france: Alsace-Lorraine) post kiam ĝi estis redonita al Germanio de Francio. Post la reveno de Alzaco al Francio ĉe la fino de la Unua mondmilito fine de la jaro 1918, kiam Hans Arp estis 32-jara, franca leĝo determinis, ke lia nomo devis iĝi Jean.
En 1904, lasinte la artan lernejon Kunstgewerbeschule en Strasburgo, Arp iris al Parizo kie li eldonis sian poezion por la unua fojo. De 1905 ĝis 1907, li studis ĉe la Kunstschule, Vajmaro, Germanio kaj en 1908 li reiris al Parizo, kie li vizitadis la Académie Julian. En 1915, li ekloĝis en Svislando por profiti la svisan neŭtralecon. Pli malfrue, Arp rakontis, ke kiam li estis avizita prezenti sin al la germana ambasadorejo, li evitis konskripcion: li prenis la dokumentaron, kiun oni donis al li, kaj sur la unuan formularon, skribis la daton. Tiam li skribis la daton sur ĉiun alian formularon ankaŭ, kaj poste desegnis linion sub ili kaj zorge adiciis la numerojn. Tiam, li demetis siajn vestaĵojn kaj iris submeti sian dokumenton. Oni diris al li, ke reiru hejmen. Plurfoje li estis gasto en la Monte Verità, kunvenejo de la anoj de la vivreforma movado, parto de la urbo Askono, en la kantono Tiĉino de Svislando.
Arp estis fondinta membro de la Dada movado en Zuriko en 1916. En 1920, kun Max Ernst kaj la sociala agitanto Alfred Grünwald, li fondis la Kolonjan Dada-grupon. Tamen, en 1925 lia verko ankaŭ aperis en la unua ekspozicio de la superrealista grupo ĉe la Galerie Pierre en Parizo.
Dum la jaroj 1930-aj kaj ĝis la fino de sia vivo, li skribis kaj eldonis tezojn kaj poezion. En 1942, li fuĝis el sia hejmo en Meudon por eskapi la Germanan okupacion kaj loĝis en Zuriko ĝis la fino de la milito.
Arp vizitis Novjorkon en 1949 por sola ekspozicio ĉe la Galerio Buchholz. En 1950, li estis invitita fari reliefon por la Universitato Harvard en Kembriĝo, Masaĉuseco kaj ankaŭ estis komisiita fari murpentraĵon ĉe la konstruaĵo de Unesko en Parizo. En 1954, Arp gajnis la Grandan Prezon por Skulptaĵo ĉe la Venecia Bienalo.
En 1959, oni prezentis retrospektan ekspozicion de lia verko ĉe la Muzeo de Moderna Arto en Novjorko, sekvita de ekspozicio ĉe la Musée national d'Art moderne en Parizo en 1962.
La Musée d'art moderne et contemporain loĝigas multe da liaj pentraĵoj kaj skulptaĵoj.
Lia unua edzino, artistino Sophie Taeuber-Arp, mortis dum la milito kaj poste li edziĝis kun la kolektantino Marguerite Hagenbach. Arp mortis en Bazelo, Svislando.
Maurice Tillet
Maurice TILLET (23-an de oktobro 1903, Rusia imperio — 4-an de septembro 1954, Rusio) estis franca monda ĉampiono en spektakla luktado.
Biografio
Tillet naskiĝis en 1903 en Rusia imperio, kie lia patro laboris kiel fervojista inĝeniero. Li estis kapabla junulo, verkis poemojn, aktoradis, parolis plurajn lingvojn. Jam junaĝe aperis ĉe li simptomoj de akromegalio. Tiu endokrinologia malsano kaŭzas multoblan produktadon de kreska hormono kaj neordinaran trokreskon de la ostaro (karakterize la vango-ostoj, sed ankaŭ pliaj ostoj). Pro lia malsano, lia aspekto estis eksterordinara. Li servis plurajn jarojn en la francia mararmeo, kie li laboris kiel inĝeniero. Li translokiĝis en Usonon, kie eklaboris kiel spektakla luktisto, sub artista nomo „Franca Anĝelo”. Post la debuto, li iĝis tiel populara, ke aperis multaj Anĝel-imitistoj inter la luktistoj. Lia plej grava sukceso okazis en 1944, kiam li en Boston venkis Steve Casey kaj akiris tiel mondĉampionan titolon.
Tillet vivis sola, fore de la homoj kaj mortis en aĝo de 51 jaroj pro kormalsano. La spektakla ludisto Bobby Managoff petis Tillet antaŭ ties morto, por ke li rajtu pretigi gipsan premaĵon pri ties vango. Tillet jesis, tiel oni pretigis tri premaĵojn. Unu el ili videblas nun en la York Barbell Building, York, Pensilvanio.
Wall Street
Wall Street  (aŭ esperantigebla al murstrato) estas strato en Novjorko, sur insulo Manhatano, en la centro de la tiel nomata financa kvartalo. Ĉe ĝia numero 11 troviĝas la novjorka akcia borso New York Stock Exchange, konsiderata la plej grava de la mondo. La nomo de la strato iĝis sinonimo de tiu borso.
En la 17-a jarcento la strato markis la nordan randon de la nederlanda setlejo Nov-Amsterdamo. Je tiu rando staris de 1652 muro el traboj kaj ŝtonoj, kiu donis al la strato la nomon. La britoj, kiuj en 1664 konkeris la setlejon, en 1699 detruis la muron, sed la nomo restis.
Ĉe numero 26 de la strato estas la "Federacia Halo" (Federal Hall), kiu en 1789/90 estis sidejo de la Usona Kongreso.
Irfan Horozoviĉ
Irfan HOROZOVIĈ (bosne HOROZOVIĆ; naskita la en Banja Luka) estas novelisto, poeto kaj dramverkisto de Bosnio kaj Hercegovino. Li estas unu el la plej eminentaj verkistoj de porinfanaj kaj porjunulaj libroj de sia lando.
Post abiturientiĝo en Banja Luka li studis komparan literatursciencon, jugoslaviajn literaturojn kaj la serbokroatan lingvon en la Universitato de Zagrebo. Li apertenas al la bosna popolo kaj vivas en Sarajevo.
Instituto de la Araba Mondo
La Instituto de la Araba Mondo (Institut du Monde Arabe) (IMA) situas en Parizo kaj celas antaŭenigi komprenon inter la franca kaj la araba mondo.
La instituto havas kiel ĉefajn celojn: disvolviĝon kaj profundigon de la studoj, scio kaj kompreno de la Araba Mondo, ĝia lingvo, ĝia civilizo kaj ĝia deziro al disvolviĝo, akceladon de kultura interŝanĝo, komunikado kaj kunlaboro inter la araba kaj la franca mondo, precipe rilate al la kampoj de scienco kaj teĥnologio kaj establi rilatojn inter la araba mondo kaj Francio same kiel Eŭropo. Ĝi respondecas pri la dialogo inter Francio kaj Egiptio, Alĝerio, Barejno, Ĝibutio, Irako, Jemeno, Jordanio, Kataro, Komoroj, Kuvajto, Libano, Libio, Maroko, Maŭritanio, Omano, Palestino, Sauda Arabio, Somalio, Sudano, Sirio, Tunizio, Unuiĝintaj Arabaj Emirlandoj kaj la Ligo de Arabaj Ŝtatoj.
La konstruaĵo
La Instituto de la Araba Mondo estas konstruaĵo dezajnita de Jean Nouvel kaj malfermita en 1987. Ĉi tiu franca arĥitekto gajnis la konkurson, kie oni serĉis projekton krei kulturan centron, kiu proksimigu la araban kaj francan kulturojn. Ĝi situas sur, apud la rivero Sejno. Unu el ĝiaj ĉefaj ecoj estas la «senlima» spaco kreita de la aro de lumoj, ombroj, reflektoj kaj vitraloj, kiujn Nouvel lerte starigis en sia verko. La fotoelektraj ĉeloj en la vitraloj sur la suda fasado estas unu el la plej frapaj elementoj en la konstruaĵo.
Prezidantoj
La nuna prezidanto estas la franca politikisto Renaud Muselier.
Kaamelott : Premier Volet
Kaamelott: Premier Volet estas franca filmo skribita kaj reĝisorita de Alexandre Astier, publikigita je 2021-07-21. Tiu filmo estas la unua el planita trilogio. Temas pri pluigaĵo de televidserio Kaamelott kreita de Astier mem.
Fobio
Fobio (de la greka φόβος "timo") estas abnorma, persista timo de situacioj, objektoj, agadoj aŭ personoj. La ĉefa simptomo de tiu ĉi afekcio estas malmodera kaj malracia deziro eviti la timatan objekton. Fobiulo estas homo kun tia psika perturbo, nome homo kun psika perturbo, karakterizata de intensa angoro rilate lok-situacion, socian situacion aŭ difinitan objekton, kun deviga emo tion eviti kaj kun sento de la malplivaloro, ekz. gejfobiulo, aerofobiulo, akvofobiulo, seksofobiulo, anglofobiulo, esperantistofobiulo, ktp.
La vorto fobio estas ankaŭ uzata en ne-medicinaj sencoj por ĉiaj antipatioj. Aperis alta nombro de neologismoj kun sufikso -fobio, kiuj ne estas fobio laŭ la klinika senco, sed pli vere priskribas negativan sintenon al io.
Diversaj fobioj
Al la plej konataj fobioj apartenas ekzemple
Fobioj povas temi eĉ pri diversaj mensaj konceptoj kaj preskaŭ ne rilati al iuj fizikaj objektoj. Ekzemplo de tiaj fobioj estas:
Schweizer Fernsehen
Schweizer Fernsehen aŭ SF (esperante "Svisa Televido") estas la nacia televido de germana lingvo kaj romanĉa lingvo en Svisujo.
Kune kun Svisa Radio DRS la SF estas ekde 1-a januaro 2011 la firmao Svisa Radio kaj Televido SRF) germane: Schweizer Radio und Fernsehen (SRF). La SRF estas ankaŭ firmaa parto de SRG SSR (Schweizerische Radio- und Fernsehgesellschaft), de svisa radio- kaj televidasocieto.
BAFTA
BAFTA (The British Academy of Film and Television Arts, Brita akademio de filmaj kaj televidaj artoj) estas brita organizaĵo, kiu disdonas premiojn ĉiujare dum speciala ceremonio, por filmo, televido, porinfanaj filmo kaj televido, kaj amasmedio.
BAFTA estis kreita en 1947 kiel The British Film Academy. En 1958, la Akademio kuniĝis kun The Guild of Television Producers and Directors kaj ili kune formis The Society of Film and Television, kiu poste fariĝis "The British Academy of Film and Television Arts" en 1976.
La ĉefoficejo de BAFTA troviĝas en Piccadilly en Londono, kaj ĝi ankaŭ havas malpli grandajn oficejojn en Norda Anglio, Skotlando, Kimrio, Novjorko kaj Los-Anĝeleso (Kalifornio).
La Akademiaj premioj havas la formon de teatra masko dezajnita de usona skulptisto Mitzi Cunliffe, kiu estis mendita de "The Guild of Television Producers and Directors" en 1955.
Araneofobio
Araneofobio (greke αραχνοφοβία) estas vaste disvastiĝinta kaj ĝenerala konata fobio, kiu rezultas en patologia timo de araneoj fare de la fobiulo.
Ehndorf
Ehndorf estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Rendsburg-Eckernförde de la federacia lando Ŝlesvigo-Holstinio. Fine de la komunumo havis  loĝantojn. La teritorio estas parto de la komunumaro Meza Holstinio (germane Amt Mittelholstein), administra ligo de pluraj formale sendependaj politikaj komunumoj, kun administra centro en Hohenwestedt, kiu kovras la sudan parton de la distrikta teritorio.
Ĥustec
Ĥustec estas malgranda, ne memstara vilaĝeto en Ukrainio, en Transkarpata provinco, en distrikto de Ĥust, en municipo de Kopaŝnovo.
48.24389°N, 23.48278°W
Situo
Ĥustec situas en valo de rojo laŭ flankovojoj.
Monoszló
Monoszló [monoslO] estas vilaĝo kun titolo vinvilaĝo en Hungario, en regiono Meza Transdanubio, en departemento Veszprém, en Distrikto Balatonfüred.
Situo
Monoszló situas en kaldrono, laŭ traira flankovojo. Badacsony troviĝas 18, Tapolca 19, Balatonfüred 25, Ajka 28 km-ojn.
Historio
La unua mencio devenis el 1252. Post la mezepoko la turkoj faris senhoma la vilaĝon. La loĝantoj okupiĝas precipe pri vinkulturo. En Monoszló migra poŝto servas.
Izobutila nitrito
Izobutila nitrito aŭ C4H9NO2 estas kemia kombinaĵo, apartenanta al la funkcia grupo de la esteroj de la nitrita acido kaj izobutila alkoholo. Izobutila nitrito estas senkolora, brulema kaj toksa likvaĵo kun agrabla odoro, analiza reakciaĵo uzata en kemiaj sintezoj kaj en la fabrikado de kosmetikaĵoj kaj farmaciaĵoj. Kutime ĝi estiĝas per kondensiĝa reakcio aŭ per esterigo de Fischer-Speyer kun sulfata acido kiel katalizilo. Izobutila nitrito estas malmulte solvebla en akvo, sed tute solvebla en alkoholo, duetila etero, kloroformo kaj plejmulto el la organikaj solvantoj. Izobutila nitrito reakcias kun fortaj oksidigagentoj kaj fortaj bazoj. Nitritaj esteroj malkomponiĝas per varmigo en karbona duoksido, akvo, nitrogena oksido kaj nitrogena oksido.
Listo de la prefektoj de la Franca departemento Vosges
Listo de la prefektoj de la Franca departemento Vosges ekde 1800.
Apocalypse Now
Apocalypse Now (anglalingve signifas Apokalipso nun) estas 1979-a filmo pri la Vjetnama Milito, direktita de reĝisoro Francis Ford Coppola. Ĝi rakontas pri kapitano de la usona armeo kiu devas eniri ĝangalon por mortigi fak-militista kolonelo, kiu estas laŭdire freneza. La filmo estas ofte pripensata kiel vojaĝo en la mallumon de la homa psiĥo.
La filmo estas ĉefe bazita pri la romaneto Heart of Darkness ("Koro de mallumo") de Joseph Conrad.
Aperis en la filmo steluloj Martin Sheen, Marlon Brando, Dennis Hopper, Robert Duvall, Laurence Fishburne, Harrison Ford kaj aliaj.
Premioj
Wins
Walmart
Wal-Mart Stores Inc. estas dismonda aganta usona varokomerca konzerno. Wal-Mart regas grandan parton de la usona merkato kaj estas la plej forta entrepreno je debito de 486 miliardoj da usona dolaro (2016).La firmao estas ofte kritikata pro la senkompataj metodoj (malpermeso de sindikatoj, tro malaltaj salajroj) kontraŭ la laboristoj, alliverantoj.
Historio
La nomo venas el la fondinta nomo Sam Walton (Walton's Mart = Vendejo de Walton). En 1962 malfermis Sam Walton la unuan Wal-Mart. Nur post 4 jaroj, la firmao iris al la borso. La granda kresko okazis nur ekde 1987, kiam Wal-Mart malfermis sian unuan supermarketon sub la nomo Hipermarketo (de) Usono, kun dekobla venda surfaco ol ĝis tiam kutima. La unua filialo krom Usono estis malfermita en 1991, en Meksiko. La firmaa centro troviĝas en Bentonville, Arkansas. La konzerno sukcesas en Kanado, en Meksiko ĝi iĝis marketa gvidanto (reganto) kaj eĉ en Britio kreskis al la dua plejgranda konzerno post Tesco.
Wal-Mart regas grandan parton de usona personvara komerco kiel supre menciite, kaj oni aŭguras por Wal-Mart ĝis 2010 la jaran debiton de 500 md. USD. La konzerno laborigas pli ol 1,6 milionojn da dungitoj (2004).
IUED
IUED estas franca mallongigo por la svisa Instituto universitata de studoj de evoluo, - en franca lingvo: L'Institut universitaire d'études du développement (IUED,iuéd) IUED, - fondita en 1961).
Fuzio de IUED kaj de IUHEI kun nova nomo IHEID
IUHEI estas franca mallongigo por la frua malnova svisa Institut de hautes études internationales (IUHEI), en internacia lingvo: Instituto de altaj studoj internaciaj. IUED kaj IUHEI havas kune la novan nomon IHEID.
Zsófia Alberti
Zsófia Alberti [ĵOfia], laŭ hungarlingve kutima nomordo Alberti Zsófia estas hungara aktoro, voĉoaktoro. Ŝia familia pli frua nomo estis Szabó, ŝia persona nomvarianto estis Zsófi.
Zsófia Alberti naskiĝis la en Tata (Hungario).
Makulpipilo
La Makulpipilo (Pipilo maculatus) estas granda specio de birdoj de la familio de Emberizedoj kaj amerika genro de Pipiloj, kiu enhavas pliajn 7 aŭ 8 speciojn. La taksonomio de la pipiloj estis ĵus pridisputata en la lastaj jardekoj, kaj iam tiu birdo kaj la proksima Ruĝokula pipilo estis konsiderataj ununura specio, nome Ruĝecflanka pipilo. Arkaika nomo por la Makulpipilo estas la Oregona pipilo (Pipilo maculatus oregonus).
La formo kiu reproduktiĝas en Insulo Socorro estas multe pli malgranda ol aliaj ruĝflankaj pipiloj, kaj havas grizajn suprajn partojn. Ĝi estas foje disigata kiel Sokora pipilo, Pipilo socorroensis
Aspekto
Plenkreskuloj havas ruĝecajn al ruĝecbrunajn flankojn, blankan centran ventron kaj longan nigrecan voston kun blankaj bordoj. La okuloj estas ruĝaj (ege kontrastaj ĉe la nigra kapo) kiel ĉe la proksima parenca la Ruĝokula pipilo. Ili havas blankajn punktomakulojn endorse kaj ankaŭ blankajn flugilstriojn. La blankaj markoj nomigas la specion kaj laŭ la komuna nomo kaj la latina scienca nomo. Maskloj havas nigrecajn kapon, supran bruston, suprajn partojn kaj voston; tiuj partoj estas brunaj aŭ grizaj ĉe inoj. La kruroj estas rozkoloraj kaj la beko brilnigra.
Ili havas rondoforman, diketan korpon, ventumilforman voston, kaj mallongan dikan bekon.
Kutimaro
Nordokcidentaj birdoj migras orienten al la centraj ebenaĵoj de Usono, ĉefe al nordokcidentaj centraj Grandaj Ebenaĵoj. En aliaj areoj, kelkaj birdoj povas moviĝi al pli malaltaj lokoj vintre.
Ties reprodukta vivejo estas ĉaparalo, arbustaro aŭ arbustaj areoj de okcidenta Nordameriko. Tiu birdo interreproduktiĝas kun la Kolumpipilo kie ties teritorioj koincidas en sudokcidenta Meksiko.
Ili nestumas ĉu surgrunde aŭ malalte en arbustoj, ĝis pli da 1.5 m supergrunde. La ino konstruas la neston dum ĉirkaŭ 5 tagoj. Ĝi estas diketa kaj farita el folioj, arboŝeleroj, bastonetoj, herbotigoj kaj herboj, kovrita per pinpingloj, ŝiritaj arboŝeleroj, herboj kaj foje haroj.
Oni demetas almenaŭ du ovarojn, konsistantajn je po 3 al 5 ovoj, ĉiusezone. La ovokonkoj estas grizecaj aŭ kremoblankecaj, foje kun verdeca nuanco, kun ruĝecbrunaj punktoj kiuj povas formi kronon. Nur la ino kovas la ovojn dum 12 al 14 tagoj; elnestiĝo okazas post 10 al 12 tagoj. Nestoj estas foje parazitataj de molotroj.
La alvoko povas esti pli akra kaj pli varia ol tiu de la Ruĝokula pipilo.
Bidunoj
Bidunoj (بِدون ; Bidūn arabe: بدون جنسية‎, "sennacieca"), ankaŭ alilingve Bidoun, Bidoon, Bedun ) estas socia grupo de sennaciecaj homoj en la araba mondo, en la landoj apartenantaj al la Golfa Koopera Konsilo. La vorto devenas de la araba bidūn dschinsiyya (بدون جنسية ) . La esprimo kaj fenomeno ĉefe rilatas al Kuvajto, la Unuiĝintaj Arabaj Emirlandoj kaj Barejno Sauda Arabio kaj Kataro.
Kvankam multaj bidunoj estas nomadaj beduenoj, la du terminoj klare diferencas.
La unuaj bidunoj estis araboj, kiuj antaŭ 1920 ne povis registriĝi kiel civitanoj pro analfabeteco, senhejmeco, malriĉeco kaj manko de aliro al registaraj instancoj. La nesekuritaj limoj de Kuvajto ankaŭ kontribuis al la sennacieco de iuj enmigrintoj. La bidunstatuso estas heredata, ili rajtas nek militservi nek akiri posedaĵojn. En la Unuiĝintaj Arabaj Emirlandoj, kie ili konsistas el kvarono de la loĝantaro, ili ne rajtas akiri stirpermesilon, iri al lernejo, geedziĝi aŭ ricevi sanasekuron.
Kuvajto
Regule nomata "kontraŭleĝaj loĝantoj" de la registaro, estas oficiale 100 000 bidunoj en Kuvajto, kvankam aktivuloj diras, ke la loĝantaro estas pli granda.
Ilia kompleksa jura situacio devenas de la kreado de la kuvajta ŝtato en la 1960-aj jaroj. Nomadaj dum la tuta vivo, ili ne respondis al la alvokoj de la novkreitaj instancoj, por registru sin mem kiel civitanoj kaj ekde tiam ili estis rifuzitaj la kuvajtan naciecon.
Pro ilia jura stato, ilia aliro al bazaj civilaj kaj homaj rajtoj kiel sano, edukado, geedzeco, naskiĝo kaj morto, por nur mencii kelkajn, estas signife limigita.
Kvankam la bidunoj asertas ke ili estas indiĝenoj de la golfa ŝtato, kaj ke plimulto el ili havis dum sia tuta vivo neniun hejmon krom en Kuvajto, la kuvajta registaro asertas, ke multaj estas civitanoj de aliaj ŝtatoj, kiuj forlasis siajn realajn naciecojn esperante profiti de la malavara sociala monhelpa sistemo de Kuvajto.
Kataro kaj Barejno
Kiel najbara Kataro, kiu enkarcerigis bidunojn, ankaŭ Barejno havas ankaŭ kelkajn sennaciecajn homojn, el kiuj iuj estis disidentoj.
Vidu ankaŭ
Kuvajto
Barejno
Sauda Arabio
Unuiĝintaj Arabaj Emirlandoj
Saint-Quentin-de-Caplong
- jen france, prononco [], okcitane respektive gaskone Sent Quentin de Cablong - estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Ĝirondio (france Gironde [] respektive okcitane kaj gaskone Gironda), en la administra regiono Nova Akvitanio (france Nouvelle-Aquitaine [], okcitane kaj gaskone Nòva Aquitània) kaj en la tradicia, historia regiono Akvitanio (france Aquitaine [], okcitane kaj gaskone Aquitània). Ene de la departemento, la komunumo apartenas al la arondismento Libourne (aŭ Liborna) kaj al la kantono .
Laŭ la stato de en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². La teritorio havas komunan limon kun la najbaraj komunumoj.
Zavar
Zavar, (ankaŭ hungare) estas vilaĝo en Slovakio.
Famuloj
En Zavar naskiĝis hungara reĝa juĝisto György Mailáth (1786).
Siraj-ud-Daulah
Mirza Muhammad Siraj ud-Daulah (en Urduo میرزا محمد سراج الدولہ, en Bengala: নবাব মীর্জা মোহাম্মেদ সিরাজ উদ-দাউলা), plej komune konata kiel Siraj ud-Daulah (1733 – 2a de julio 1757), estis la lasta sendependa Naŭabo de Bengalio. La fino de lia regado markis la komencon de la ragado fare de la Brita Orienthinda Kompanio super Bengalio kaj poste super preskaŭ la tuton de Suda Azio.
Siraj sukcedis sian patrinan avon, nome Alivardi Ĥan kiel Naŭabo de Bengalio en Aprilo 1756 je aĝo de 23. Perfidita de sia propra onklo nome Mir Jafar, tiam komandanto de la Bengala Armeo, Siraj malvenkis ĉe la Batalo de Palaŝi la 23an de junio 1757. La trupoj de la Brita Orienthinda Kompanio estritaj de Robert Clive venkis kaj la administrado de Bengalio falis en la manojn de la Kompanio.
5345 Boynton
5345 Boynton estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la usona astronomo Schelte J. Bus elde la Observatorio de Siding Spring, apud Coonabarabran en Novsudkimrio (Aŭstralio).
Nomo
Ĝia nomo honoras William V. Boynton, profesoro pri kosmokemio kaj geokemio en la Universitato de Arizono.
Fredesdorf
Fredesdorf estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Segeberg de la federacia lando Ŝlesvigo-Holstinio. Fine de la komunumo havis  loĝantojn. La teritorio estas parto de la komunumaro Leezen, administra ligo de pluraj formale sendependaj politikaj komunumoj.
Yatate
Yatate (japane: 矢立) estas persona aro pipforma uzita en mezepoka Japanio. Ĝi estas ujo kun parto por inkoplena kotono kaj alia por peniko kaj foje papertranĉilo.
Yatate signifas litere "sagosubtenaĵo" (ya - "sagoj", tate - "subtenaĵo"). La nomo devenas de la fakto, ke tradicie bushi uzis la inkoŝtonon en la fundo de la sagujo.
Dum la Kamakura-epoko (1185-1333) aperis la ideo plenigi kotonpecon de inko. Tiel sufiĉas tuŝi la kotonon per la peniko por povi tuj skribi. Metante la kotonon en inkujon (sumi tsubo), oni povis transporti uzopretan inkon sen danĝero elverŝi ĝin.
La unuaj yatate-oj similis al eŭropaj skribilujoj; la pipformo estis eltrovita por transporti pli da inko. Oni portis ĝin metita en la obi-on.
Je la fino de la Edo-epoko aperis varianto de la lasta modelo, kie la inkujo estas ligita al penikujo de ĉeneto, kaj la yatate estis tiel uzata kiel netsuke por fiksi ĝin ĉe obi.
Rimarkinda eco de malfruaj yatate-oj estas ke ili estas el speciala alojo el oro kaj kupro, shakudo, kiu estas belege malhelruĝa.
La Châtre
La Châtre [] estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Indre, en la regiono Centro-Valo de Luaro (Centre-Val de Loire, prononco [). Fine de en la komunumo vivis. Administre la komunumo estas la centro de samnoma arondismento La Châtre kaj ankaŭ de samnoma kantono .
Geografio
La Châtre situas ĉe la rivero Indre, inter Montluçon kaj Châteauroux.
Gruo (birdo)
Gruo (Grus) estas genro de migrantaj birdoj el la ordo de la Gruoformaj kaj familio de Gruedoj. Oni uzas tiun nomon “gruo” ankaŭ por la aliaj specioj de la grueda familio kiuj ne estas la genro “Grus”.
Specioj de gruoj
kun ĉiuj propraj kapo-koloroj (el TTT-ejo earthlife.net):
Aspekto
Gruo estas migra birdo el la ordo de gruoformaj birdoj (vadbirdoj) kun longaj maldikaj kruroj kaj kolo; longa, pinta beko kaj mallonga posta piedfingro. Ili estas similaj al cikonioj, sed tiuj estas silentaj escepte dum renkonto ĉenesta kaj gruoj estas laŭtege bruantaj birdoj.
Kutimoj
La grua grupo flugas en karakteriza V-formo (kojnoforme) kaj malsimile al similaj – sed ne rilataj – ardeoj, ili flugas kun rektaj koloj kaj ne falditaj. Multaj specioj faras specialajn kaj bruajn pariĝadajn ceremoniojn. Ili pariĝas porvive. Multaj migras longajn distancojn. Specioj de varmaj regionoj ne migras. Ili estas sociaj birdoj, kiuj ariĝas kutime. Voĉo estas laŭtega alvoko aŭdebla de kilometroj. Ili estas oportunemaj manĝantoj ĉar ĉanĝas dieton laŭ sezono: ili povas manĝi tiom etajn ronĝulojn, fiŝojn kaj ranojn, kiom grenon kaj berojn dum somero kaj aŭtuno.
Griza gruo
La plej konata specio estas Griza gruo, Eŭrazia gruo, komuna, ordinara aŭ kutima gruo: Grus grus. Ĝi nestas en la norda parto de Eŭrazio. La eŭropaj gruoj travintrumas en Hispanio kaj en Nord-Afriko ofte en la valo de Nilo. Ĝi vivas en grandaj marĉoj. La nestumejon ili vizitas aprile, maje kaj la gruino konstruas grandan neston el fragmito kaj aliaj akvoplantoj. Ĝi demetas plej ofte 2 grizverdajn, malhele makulitajn ovojn. La idoj eloviĝas post 29–30 tagoj. La korpolongo de la gruo estas 105–120 cm; ĝi nutras sin per plantoj, sed ofte manĝas insektojn, helikojn, malofte etajn vertebrulojn. Temas pri protektita birdo.
Mitoj kaj tradicioj
Grubeleco kaj ties spektaklaj dancoj igis ilin simbolajn birdojn ekde pratempo. Esta grumitoj en tiom apartaj regionoj kiel Egea Maro, Suda Arabio, Japanio kaj India Nordameriko. En norda Hokkajdo, ainaj virinoj, kies kulturo estas pli propra el Siberio ol japana, dancis grudancon kiu estis fotita en 1908 de Arnold Genthe. En Koreio, grudanco estis dancata en korto de templo Tongdosa ekde dinastio Sila.
La greka vorto por gruo estas Γερανος (Geranos), de kie venas la nomo de floro geranio. Gruo estis omena birdo. En la rakonto de Ibiko kaj la gruoj, ŝtelisto atakis Ibikon (poeto de la 6a jarcento a.k.) kaj abandonis lin kiel mortintan. Ibiko alvokis preterpasantan gruaron kiu persekutis la murdiston ĝis teatro kie ŝvebis super li ĝis kiam li per kulposento konfesis.
Plinio la Maljuna verkis, ke la gruoj komisias noktogardiston dum dormado. Tiu ĉi prenas ŝtonon enbeke por ke tiu falu se la birdo dormiĝas kaj vekigu ĝin. Aristotelo priskribis grumigradon al valo de rivero Nilo. Li kontraŭas rakonton, ke gruoj povas engluti tuŝoŝtonon per kiu oni kontrolu orkvaliton. Tamen en la bazo de tiuj du rakontoj povas esti la fakto, ke gruoj povas engluti, kiel aliaj birdoj, digestajn ŝtonojn, kiuj poste povos estis vomataj en lokoj, kie ili estus raraj.
Gruoj estas bonomenaj en Japanio, kiel simbolo de longviveco kune kun pino, bambuo kaj testudo. En feŭda Japanio gruoj estis protektataj de regantaj klasoj kaj zorgataj de kampuloj. Post la 19a jarcento tio perdiĝis kaj gruoj preskaŭ ekstingiĝis. Japanio nomigis sateliton tsuru (gruo). Se iu faldas 1000 gruojn laŭ stilmetodo de origamio, laŭ tradicio, sandeziro plenumiĝos. Post la morto de Sadako Sasaki tio rilatas ankaŭ al pacdeziro.
Por tradiciaj ĉinoj “ĉielaj gruoj” (tian-he) aŭ “vunditaj gruoj” (xian-he) estis mesaĝistoj de sageco. Legendaj saĝuloj Taoistoj estis transportitaj tra ĉielaj mondoj surdorse de gruoj.
Esperantistoj sciu, ke la de ili bone konata vorto "kongreso" devenas de la latina congruere, kiu mem devenas de la emo grua pri kuniĝi en grupoj!
Jean-Baptiste Rousseau
Jean-Baptiste ROUSSEAU (naskiĝinta la en Parizo, mortinta la  en Bruselo) estis franca verkisto.
Vivo
La filo de ŝuflikisto, kiu zorgis pri profunda kleriĝo de la ido, tre frue furoris per forme perfektaj poeziaĵoj sed precipe ankaŭ per obscenaj epigramoj. En 1697 li iris kiel sekretario de la marŝalo de Tallard al Anglujo. Li trovis mecenatecon bonvolan ĉe la financa direktoro Rouillé kaj ĝuis de bona renomo en la parizaj nobla socio. Sed lia nesanigebla vaniteco kaj nevinkebla inklino je primokado kaj satiro baldaŭ detronigis lin. Pro ege akraj anonimaj atakoj kontraü certaj personoj, al kiuj li imputis la malsukceson de siaj inter 1694-1700 enscenigitaj komedioj, Rousseau devis forlasi Franclandon.
Graveco
Unue li iris en Svislandon ĉe la francan ambasadoron Du Luc, poste li akompanis princon Eŭgeno de Savojo al Vieno kaj setlis finfine en Bruselo. Rousseau, kiuj ankoraŭ en la 18-a jarcento taksitis unu el la plej grava lirikisto, en la 19-a jarcento tro malaltrangitis. Ĉar en ĉio koncere fromon, harmonion, ritmoriĉecon, elegantecon, esprimopurecon Rousseau estis eksterordinara. Sed verdire la pensoj de liaj odoj kaj epistoloj ofte estas enuigaj kaj pro troo da mitologiaj aludoj mamlhelaj ege. Nur liaj epigramoj apartenas al la plej bonaj siaspece: en ili Rousseau tre mallonge kaj trafe senvualigis multajn homojn.
La unua komentita eldono Œuvres lyriques eldonitis en Parizo en 1852 fare de Manuel.
Fonto
Meyers Großes Konversations-Lexikon, Band 17. Leipzig 1909, p. 197, kio legeblas tie ĉi interrete.
Vácrátót
Vácrátót [vAcrAtOt] estas vilaĝo kun titolo vinvilaĝo en Hungario en regiono Meza Hungario, en departemento Pest, en Distrikto Vác.
Situo
Vácrátót situas sur ebenaĵo laŭ traira flankovojo, urboj Veresegyház kaj Vác estas proksime.
La unua krio (filmo)
La filmo
La unua krio montras dek naskoj tra la mondo kaj vizito de la plej granda akuŝejo en Vjetnamio, kie naskiĝas 120 beboj ĉiutage. La ruĝa fadeno de la rakonto estas kompleta suneklipso.
Vácrátót
Vidindaĵoj
En 1746 preĝejo, en 1872 kastelo kun parko de grafo Vigyázó (vidjAzO) konstruiĝis. La parko iĝis botanika ĝardeno (arboreto) de Hungara Scienca Akademio.
La unua krio (filmo)
La filmo
La naskejoj tute diversas: naĝejo kun ĉeesto de delfenoj, siberia malsanulejo, niĝera dezerto, hinda urbego, usona hejmo, amazona praarbaro ktp. Malofte ĉeestas kuracisto dum la evento, foje akuŝistino. Elektoj de la naskokondiĉoj estas aŭ libervolaj aŭ altruditaj.
Kastelo Weißenburg
Kastelo Weißenburg (Burg Weißenburg) estas altaĵburgo en Weißen, kvartalo de Uhlstädt-Kirchhasel en Germanujo. Ĝi kuŝas sur rokaĵo tre proksima de la rivero Saale.
Historio
Supozatas ke la komplekso iĝis ĉ. 1248 en kunteksto kun heredaĵdivido de la senjoroj de la Askanoj (linio Vajmaro-Orlamünde). La malnova dinastia sidejo estas sendube aĵo el la 13-a jarcento. Ĝi venis en 1344 en la manojn de margrafo Frederiko la 2-a (Meißen. Grafo Henriko la 4-a (Orlamünde) ricevis per vendokontrakte dumvivan rajton je loĝado.
Norda mutuo
Distribuado
Tiu specio troviĝantas en norda Brazilo, orienta Kolombio, okcidenta Gujano, kaj suda Venezuelo. Ties natura habitato estas subtropikaj aŭ tropikaj malsekaj arbaroj de malaltaj teroj.
Oni ne konas subspeciojn.
David Mentelli
David Mentelli (Mandelli Dávid; supozeble 1780, Pozsony Bratislavo], Hungara reĝlando — 22-a de decembro 1836, Parizo, Francio) estas hungara kaj franca filologo, sciencisto kun tragedia kaj stranga sorto, kromnomita «Hungara Diogeno».
Cinklosomatedoj
La Cinklosomatedoj estas familio el la ordo de la Paseroformaj birdoj, subordo kantbirdoj. Ĉiuj specioj vivas en Aŭstralio aŭ sur sudokcidentaziaj insuloj.
David Mentelli
Biografio
Mentelli devenis de judaj gepatroj. Studis en 1799 en la Praga, kaj ekde 1800 en la Berlina universitato, lernis filozofion kaj teologion, kaj speciale donis sin al lernado de lingvoj. Jam ĉi tie li komencis sekvi vivmanieron de izoliĝintaj mezepokaj sciencistoj. En 1805 en Offenbach li estis hejma instruisto. Per la ricevita salajro li ekvojaĝis al Parizo por viziti la. Postaj informoj pri lia vivo estas tre malabundaj.
Norda mutuo
Trajtoj
Averaĝe ili estas 84 cm longaj. La plumaro estas bluecnigra, kun helbrunaj flankoj, ventro kaj vostopinto. La beko estas ruĝa kaj iome kurba. La kruroj estas oranĝkoloraj.
David Mentelli
Erudicio kaj scienca agado
En 1827 en Parizo lin hazarde renkontis la hungara vojaĝisto kaj verkisto Ferenc Tessedik, samjare elektita kiel membro de la franca. Li verkis sciigon pri li en la hungara revuo (1829, XI).
Norda mutuo
Ekologio
Ili vivas en malseka ĝangalo aŭ ĉerivera arbaro, en paroj, solaj aŭ en malgrandaj grupoj.
David Mentelli
Erudicio kaj scienca agado
Tiam Mentelli jam estis ega scianto de lingvoj eŭropaj kaj orientaj. Li parolis la francan kaj anglan sen eĉ malgranda akĉento. Same senriproĉe li sciis la latinan, novan kaj antikvan grekan, araban, persan, italan kaj hungaran, bonege posedis slavajn lingvojn kaj sanskriton. La ceterajn famajn lingvojn li estis komprenanta, kaj en la ĉina prosperis tiom, ke sciis ĉirkaŭ tri mil hieroglifojn.
Pri lia vivo en la Arsenalo publikigis artikolon en la franca revuo  (1837, № 1).
Kastelo Weißenburg
Historio
En 1529 Frederiko de Thüna alikonstruigis la burgon je komforta loĝkastelo. Lia blazonoŝtono supre de la portalo memoras tion. Postmorte (antaŭ 1536) la posedaĵaro tre pliampleksigita venis en la manojn de la filoj; almenaŭ la kastelo mem restis ankoraŭ dum pli ol 150 jaroj en la proprieto de la thüna-anoj, laste kune kun la senjoroj de Lengefeld, kiuj estante schwarzburg-aj vasaloj grundhavantaj en la regiono de Rudolstadt, Saalfeld kaj Leutenberg.
David Mentelli
Erudicio kaj scienca agado
Lin priskribis hungara juristo kaj verkisto en la rakonto «Hungara Diogeno el Parizo».
Mentelli prezentas per si ekzemplon de kreema persono rifuzinta por scioj laikajn bonaĵojn.
Morto
La 22-an de decembro 1836 Mentelli venis al Sejno por plenigi per akvo du kruĉojn, sed falis en la riveron kaj dronis.
Kastelo Weißenburg
Historio
Inter 1707 kaj 1761 nur la senjoroj de Lengefeld proprietulis; sed pro amortizo de ŝuldoj ili perfortitis vendi la burgon. Kun ili estingiĝis la longa serio de posedantoj de la feŭdaĵo Weißenburg, ĉiuj el la loka nobelaro. Charlotte von Lengefeld, la posta edzino de Friedrich Schiller, ja deklaris sian nostalgion je la perdita posedarĵaro familia en vortoj pri sia junulechejmo Heißenhof en Rudolstadt: ''Ich stand Stunden lang an meinem Kammerfenster, sah in die dunklen Fenster des Turms (der Stadtkirche) hinein, hörte den Glocken zu…. Mein Horizont war frei. In der Ferne sahen wir schöne Berge und ein altes Schloß auf dem Berge liegen, das so oft das Ziel meiner Wünsche war…''