cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Aodh Rua Ó Dónaill
Aodh Rua Ó Dónaill (angle Red Hugh O'Donnell; 1572 – ) estis unu el la plej kolorplenaj figuroj de la historio de Irlando. Kun sia aliancano, Aodh Mór Ó Néill, li estris la naŭjaran militon por la libereco de Irlando de Anglio en 1594 ĝis 1603.
Kiel 14-jara junulo li estis kaptita de la angloj, kaj tenata dum kvin jaroj en la malliberejo de la Kastelo de Dublino,ĝis li eskapis kaj fariĝis ĉefo de sia klano en Tír Chonaill, angle Donegal, la nord-okcidenta parto de Irlando. Lia ankaŭ havis la anglan titolon Earl of Tyrconnell. Ekzistas anglalingva filmo pri lia vivo, "The Fighting Prince of Donegal", la batalanta princo de Donegal.
Post la malvenko de la irlandanoj li iris al Hispanio peti helpon de la hispana reĝo, sed baldaŭ mortis en Madrido je la aĝo de 29. Neniam estis pruvo pri tio, sed multaj suspektis ke angla sekreta agento venenigis lin, kaj fakte agento nomita Blake iris al Madrido en tiu tempo, kun la intenco "mortigi O'Donnell".
NGC 5136
NGC 5136 (aliaj indikoj — IC 888, MCG 2-34-15, ZWG 72.70, ARAK 416, IRAS13223+1359, PGC 46905) estas galaksio en konstelacio Virgo.
25112 Mymeshkovych
25112 Mymeshkovych estas asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la fare de la teamo de la astronomia kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de Marina Juriivna Meŝkoviĉ (angla transskribado : Maryna Yuriivna Meshkovych), kiu gajnis la duan rangon en 2008 en la Intel International Science and Engineering Fair pro sia projekto en teamo pri kemio. Ŝi estis lernantino ĉe la Kemia kaj Ekologia Liceo de Dnipro, Ukrainio
Portorikaj sekaj arbaroj
La portorikaj sekaj arbaroj estas tersupraĵa ekoregiono el la kariba ekoprovinco de la neotropisa ekozono laŭ la tipologio de la Monda Natur-Fonduso (WWF). Biome la ekoregiono apartenas al tropikaj kaj subtropikaj sekaj foliarbaroj kiuj situas en sudokcidenta kaj orienta Porto-Riko kaj en la ofŝoraj insuloj.
Priskribo
La portorikaj sekaj arbaroj vegetas en areoj kiuj ricevas jare malpli ol 1000 mm da precipitaĵo. Multaj el la arboj estas deciduaj, faligante siajn foliojn dum la seka sezono kiu normale daŭras ekde decembro ĝis julio.
Sekaj arbaroj ekzistas en du areoj en la insulo de Porto-Riko – laŭlonge de la suda marbordo de la insulo (en la seka pluvombro de Centra Montaro) kaj en la nordorienta angulo de la insulo apud Fajardo, kie la kombinaĵo de malalta altitudo kaj fortaj ventoj ekde la oceano (pasato) rezultas en sekan medion. Sekaj arbaroj ankaŭ ekzistas sur la najbaraj ofŝoraj insuloj de Vieques, Culebra, Mona, Monito, Desecheo, Caja de Muertos kaj Cayo Santiago.
La plej granda parto de la studaĵoj enfokusigis la sudan marbordon – preskaŭ nenio estas publikigita pri la nordorienta seka arbaro. Studaĵoj rilate al ofŝoraj insuloj estas limigitaj al listoj de specioj kaj kvalitaj priskriboj de la vegetaĵaro.
Flaŭro
Porto-rikaj sekaj arbaroj (kiel ĝenerale karibaj sekaj arbaroj) konsistas el malaltaj (kutime <5 m), arbedecaj arboj. La kanopeo estas ĉefe ĉiamverda (superregata de Gymnanthes lucida (eŭforbiacoj) sur kalkoŝtonaj grundoj), dum la plej alta tavolo estas konsiderinde pli sek-sezone decidua.
Kvankam la plejmulto de la arbaroj estas neniigitaj por agrikulturo antaŭ la 40-aj jaroj, iuj arbareroj ankaŭ nuntempe restas. Areoj kiuj estis uzataj por produktado de lignokarbo aŭ de palisoj, rapide (en 50 jaroj) restariĝis tiele, ke ili ne diferencas de multe pli maljunaj arbaroj.
Krome, vastaj areoj de sekundara arbaro estas restariĝintaj sur abandonitaj agrikultaraj terenoj. Malsame nur limigite uzitaj, iuj arbaroj je abandonitaj agroj havas malpli da specioj ol naturaj arbaroj. Ilia vojo al restarigo restas necerta.
La plej bona ekzemplo de sekaj arbaroj en Porto-Riko (kaj verŝajne, en tuta Karibujo) estas la Ŝtata Arbaro de Guánica (Bosque Estatal de Guánica) apud la urbo Guánica. En tiu ĉi arbaro oni faris la plimulon de la studaĵoj pri la sekaj arbaroj.
Palatina Biblioteko (Parmo)
La Palatina Biblioteko (Biblioteca Palatina) estas publika biblioteko situanta en la urbo Parmo, Italio. La biblioteko situas en la Palazzo della Pilotta kaj estas loĝigita en la sama konstruaĵo kiel la "Galleria nazionale", la "Teatro Farnese" kaj la "Museo archeologico nazionale". La biblioteko estas nomita laŭ Apollus Palatinus kies templo ekzistis sur la Palatina Monteto dum la Romia Imperio.
Distrikto Lezhë
La distrikto Lezhë (Rrethi i Lezhës) estas unu el 36 distriktoj de Albanio. Ĝi estas parto de la samnoma provinco Lezhë. Administra centro estas la, ankaŭ samnoma, urbo Lezhë. ISO-kodo kaj samtempe ankaŭ regiona aŭtokodo de la distrikto estas la dulitera kodo <tt>LE</tt>.
Palatina Biblioteko (Parmo)
Tiu ĉi biblioteko ne estu konfuzita kun la Bibliotheca Palatina en Hajdelbergo, kiu estis transdonita en 1623 al la Vatikana Biblioteko.
Nomoj de la Biblioteko
La Palatina Biblioteko estis fondita en 1761. La biblioteko estis origine nomita la "Reĝa Biblioteko de Parmense" (Reale Biblioteca Parmense). Dum la napoleona periodo en Italio (1815-1796) ĝi estis nomita la "Imperia Biblioteko" (Bibliothèque Imperiale) kaj la "Biblioteko de la Urbo de Parmo" (Bibliothèque de la Ville de Parme). Dum la regado de Maria Luiza, la Dukino de Parmo (la dua edzino de Napoleon Bonaparte) en Parmo ĝi estis nomita la "Dioceza Biblioteko" (Biblioteca Ducale) kaj finfine, post la unuigo de Italio ĝi estis nomita la "Nacia Biblioteko" (Biblioteca Nazionale).
Historio
Dum la Dua Mondmilito, en aprilo-majo 1944, Parmo estis bombita fare de la Reĝa aerarmeo (Britio). La biblioteko estis malbone difektita fare de la bombado kaj perdis 21 000 librojn kaj manuskriptojn al la rubo.
La Hebreaj Manuskriptoj
La biblioteko enhavas proksimume 1,600 antikvajn hebreajn manuskriptojn kolektitajn fare de Giovanni Bernardo de Rossi, kristana akademiulo (eble de juda deveno, mortis en 1831) de la Biblio, hebrea gramatiko, kaj manuskriptoj. Interalie, li skribis informojn en katalogolibro pri la multaj manuskriptoj kiujn li vidis en bibliotekoj ĉirkaŭ la mondo, kaj kelkajn el kiuj li aĉetis. Inter ili ekzistis tiuj manuskriptoj kiuj jam ne ekzistas, kaj estis plejparte perditaj en la holokaŭsto, sed lia propra kolekto pluvivis sendifekta.
Veneno
Veneno estas minerala, vegetaĵa aŭ animala substanco, aŭ miksaĵo de substancoj, kapabla modifi, difekti kaj eĉ mortigi vivantajn ĉelojn, histojn, organojn, aŭ entute vivulojn.
En biologio, ĉasveneno estas likvo sekreciata de iuj bestoj per speciala glanda aparato, inokulata per piko aŭ mordo kaj havanta tiujn samajn efikojn.
La sama aŭ simila substanco, depende de la uzo kaj kvanto (aŭ dozo) povas esti drogo, kuracilo (medikamento, farmako; aŭ narkotilo, t.e. dormigilo) aŭ veneno.
Venenigo, veneniĝo, toksado, toksiĝo aŭ toksigo estas procezo kiu konsistas en volonta aŭ nevolanta ekspono, engluto, injekto aŭ enspiro de toksa substanco se tiu estas de kemia kompono, ĉar se temas pri natura komponaĵo, tio estas nomata troa engluto; kaj tio validas por ajna substanco ĉu natura, kemia, procezita aŭ kreita.
Popola signifo de la vorto
Venena karaktero estas karaktero kiu estas plena je hato, rankoro, maliceco kaj deziras malbonon al aliaj.
Venena ĉarmo indikas iu kiu posedas danĝeran kaj fascinan allogecon, kiu celas ame kaj sorĉe damaĝi aliajn.
Proverbo
Ekzistas pluraj proverboj pri veneno en la Proverbaro Esperanta de L. L. Zamenhof, inter ili :
Literaturo
HAUGER, Rudi. Kio estas veneno? IKU-prelego dum la UK 1990 en Havano. En: Scienca Revuo, vol. 41, n-ro 157 (1990), pp. 45-87 online
Károly Nyári
Károly Nyári [kAroj njAri], laŭ hungarlingve kutima nomordo Nyári Károly estas hungara ĵazpianisto, kantisto, komponisto. Károly Nyári naskiĝis la en Győr.
Biografio
Károly Nyári frekventis muziklernejon en sia naskiĝurbo, li aĝis 13, kiam li atingis la unuan lokon en pianokonkurso. Li maturiĝis en konservatorio de Budapeŝto, lia ĉefinstruisto estis János Gonda. Li komencis koncerti sola ekde 1986 en Nederlando kun plenaj sukcesoj. Fine li akiris ankaŭ nederlandan ŝtatanecon. Baldaŭ li koncertis ankaŭ en Hungario. Lia unua muzikdisko aperis en 1998. Li fondis ĵaztriopon en 2005, kiu estis pligrandigita en 2016. Li havas edzinon, kiu naskis 3 gefilojn. Li ricevis premiojn inter 2002-2018.
Heksila valerato
Heksila valerato aŭ heksila pentanato estas kemia kombinaĵo, apartenanta al la funkcia grupo de la esteroj de la valerata acido kaj heksila alkoholo. Heksila valerato estas senkolora likvaĵo kun agrabla odoro, uzata kiel gustigagento kaj odorigagento en la nutrondustrio kaj en la fabrikado de kosmetikaĵoj kaj farmaciaĵoj. Kutime ĝi estiĝas per kondensiĝa reakcio aŭ per esterigo de Fischer-Speyer kun sulfata acido kiel katalizilo. Heksila valerato estas malmulte solvebla en akvo, sed tute solvebla en alkoholo, duetila etero, kloroformo kaj plejmulto el la organikaj solvantoj. Heksila valerato reakcias kun fortaj oksidigagentoj kaj fortaj bazoj kaj posedas antifungajn kaj antibakteriajn proprecojn.
Fontamara
Fontamara estas la nomo de fikcia vilaĝo en Abruco kaj scenejo de romano de la itala verkisto Ignazio Silone. La libro ekestis en 1930 en svisa ekzilo kaj aperis en 1933 kiel traduko en Svislando. En 1961 Silone adaptis la tekston de la libro.
(15983) 1998 WM1
(15983) 1998 WM1 estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la de la japana astronomo Takao Kobayashi elde la Observatorio de Ooizumi en gubernio Gunma (Japanio).
Sibbesse
Sibbesse estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Hildesheim de la federacia lando Malsupra Saksio. Fine de la urbo havis  loĝantojn.
Samtempe la loĝloko estas la administra centro de komunumaro, nomata Samtgemeinde Sibbesse, do de libervola ligo de pluraj administre principe sendependaj komunumoj, kiuj tamen decidis komune plenumi iujn administrajn taskojn kaj servojn. Membroj de la komunumaro estas la komunumoj Adenstedt (kun la komunumopartoj Sellenstedt kaj Grafelde), Almstedt (kun Segeste), Eberholzen, Sibbesse (kun Hönze, Möllensen kaj Petze) kaj Westfeld (kun Wrisbergholzen).
Spas-pontoj (Moskvo)
Spas-pontoj (Спасские мосты) estas du apudaj aŭtomobilaj pontoj trans rivero Moskva. Ili apartenas al Moskva ĉirkaŭiganta aŭtovojo kaj situas ĉe nord-okcidenta limo de Moskvo, kie rivero Moskva enfluas en la urbon. La pontoj estis nomitaj de la proksime situanta malnova vilaĝo Spas.
La unua el la du pontoj estis konstruita en 1962. La duan oni malfermis post 35 jaroj, en 1997.
Lubitino (setlejo)
Lubitino estas urbotipa loĝloko en la Novgoroda provinco, Rusio; la administra centro de la distrikto Lubitinskij.
Historio
Ĉe Lubitino situas multaj arkeologiaj objektoj, eksterordinare dense koncentritaj en sufiĉe malgranda loko. En la setlejo kaj ties plej proksima ĉirkaŭaĵo troviĝas pli ol 200 diversaltaj (ĝis 8 – 10 metroj) tumuloj. Inter ili estas unikaj objektoj: la grupo el 47 tumuloj kune, kies alto estas ĝis 9 metroj; la plej longa tumulo en la arbara zono, kiu etendiĝas je 156 metroj. Simila amaso da tumuloj kaj aliaj arkeologiaj objektoj ekzistas nenie en la Novgoroda provinco, nek en la tuta nord-okcidento de Rusio.
En la 9-a – 10-a jarcentoj la slavaj setlejoj apud nuntempa Lubitino estis centro de la granda regiono, nomata Pomostje. Tiu etendiĝis laŭ meza fluo de Msta. La setlejoj ĉe Lubitino estis centro, el kiuj princoj kolektis tributojn de la regiono. Situanta ĉe la komercaj vojoj, same kiel Novorodo, tiu centro dum kelka tempo evoluis same, kaj eble povus esti alternativo por Novorodo, sed tio ne okazis. En kronikoj oni mencias ĉe 947 la militiron de princino Olga al la bordoj de Msta, kaj Pomostje fariĝis Novgoroda posedaĵo. En la loko de Lubitino plu ekzistis nur vilaĝoj.
Loĝlokon pogost Prokopjevskij, situantan tie, kie nun estas Lubitino, estis menciita en la jaroj 1581 – 1583, post la anekso de Novgoroda lando fare de la Grandprinclando Moskvo, kiam moskvanoj inventaris la novan posedaĵon.
En 1927 la vilaĵo Beloje fariĝis adminisra cenro de la distrikto Beljskij. La oni alinomigis la vilaĝon al Lubitino (kaj, respektive, la distrikto fariĝis Lubitinskij). La Lubitino ricevis la statuson de urbotipa loĝloko.
Vidindaĵoj
En Lubitino troviĝas la parko-muzeo, nomata "Slava setlejo de la 10-a jarcento", kiu estas kopio de tia setlejo, konstruita per teknikoj de la 10-a jarcento. Apude troviĝas multaj arkeologiaj objektoj de la 5-a — 11-a jarcentoj, pro kio tie estis fondita arkeologia rezervejo, kies dimensioj estas ĉirkaŭ 3,5 х 10 km. La "Slava setlejo" troviĝas sur la tereno de la arkeologia rezervejo, kaj la tuta rezervejo ricevis la nomon "Slava setlejo".
En Lubitino situas la preĝejo de la Endormiĝo de la Dipatrino, konstruita en 1832. Ĝia arkitekturo estas malordinara por rusiaj preĝejoj. La preĝejo troviĝas sur la blazono de Lubitino.
8330 Fitzroy
8330 Fitzroy estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la belga astronomo Henri Debehogne elde la Observatorio La Silla en Ĉilio.
Nomo
Ĝi estis nomita en memoro de la brita vicadmiralo Robert FitzRoy (1805–1865), hidrografiisto kaj meteologiisto, li estis kapitano de la HMS Beagle, sur kiu Charles Darwin voyaĝis tra la mondo kiel natursciencisto. FitzRoy estis guberniestro de Nov-Zelando (1843 - 1848) kaj en 1854 establis kaj estris tion, kio nun estas la Brita Meteologia Oficejo.
Konstanteno la 7-a (Bizancio)
Konstanteno la 7-a, latine Constantinus Porphyrogenitus, greke Konstantinos Porphyrogennetos bzw. Κωνσταντινος Πορφυρογεννητος; "Naskiĝinta en purpuro", tio estas kiam lia patro (Leo la 6-a) estis jam imperiestro (* 905 en Konstantinopolo; † samloke), bizancia imperiestro inter 913-959.
Konstanteno estis de 913 ĝis 944 kunimperiestro de sia bopatro Romano la 1-a, sed tiu forigis lin el la potenco.
Liaj verkoj kaj kunverkoj informas pri gravaj datenoj pri la Bizanca imperio kaj pri la najbaraj regionoj. Lia verko, la De administrando imperio („La administrado de la Imperio”) okupiĝas pri la slavaj kaj turkaj popoloj, kaj plej grava fonto pri la hungara prahistorio.
Lia plej longa verko estas la De ceremoniis aulae Byzantinae (Pri ceremonioj de la bizanca kortego).
Lia kromnomo Porphürogennétos (pupurnaskiĝinto) aludis, ke ankaŭ li naskiĝis en la purpura ĉambro de la imperiestra palaco.
Kurt Knispel
Kurt Knispel (20-an de septembro 1921 Salisfeld / Salisov, Ĉeĥoslovakio – 30-an de aprilo 1945 en Urbau / Vrbovec, tiam Regna govio Malsupra Danubio, Nazia Germanio) estis germana tanka aso en periodo de la dua mondmilito.
Milita kariero
Li naskiĝis sur teritorio de Ĉeĥoslovakio. Kiam Sudetio estis en la jaro 1938 aneksita, li akiris germanan ŝtatanecon. Li ellernis aŭtomekanikisto kaj aŭtune 1940 li enpaŝis en germanan armeon. En batalagadoj li atingis 168 konfirmitajn venkojn, el tio 42 kiel komandanto de tanko kaj 126 kiel tanka pafisto. Pluaj 27 venkoj ne estis oficiale konfirmitaj.
Pro sia propravola nerespektado de ordonoj li havis oftajn konfliktojn kun superuloj kaj tute li eliris el imagoj de naziaj kapuloj pri milita heroo, do eĉ spite al siaj sukcesoj li etis fare de siaj superuloj en certan mezuron nerimarkata. Li estis malgrandfigura, ofte li portis pli longajn harojn kaj barbojn ol permesis soldataj normoj. Somere 1942 li eĉ en Krakovo pugnofrapis oficiron de Einsatzgruppe, kiu torturis sovetan kaptiton. Onidire nur liaj batalaj faroj kelkfoje savis lin antaŭ kampa juĝejo.
Li mortis la 18-an de aprilo 1945 pro sekvoj de vundoj suuferitaj duum germanaj defendbataloj en suda Moravio. Li estas sepultita en tombejo de germana kampa bandaĝejo en Vrbovec. En aprilo de 2013 liaj korprestaĵoj estis en tiu ĉi loko trovitaj kaj indentigitaj. La 12-an de novembro 2014 liaj korprestaĵoj estis metitaj en sekcio de germana milita tombejo en Centra tombejo en Brno komune kuun 41 pluaj germanaj falintaj soldatoj en diversaj anguloj de Moravio kaj Silezio.
Ivana Trump
Ivana Marie TRUMP (naskita Ivana Marie Zelníčková la, mortinta la 14-an de julio 2022) estis ĉeĥe naskita uson-enmigrinta manekeno kaj verkisto. Ŝi estis konata ĉefe kiel la unua edzino (1977–1992) de sia dua edzo, Donald Trump kaj la patrino de tri el liaj kvin idoj (Donald la juna, Ivanka, kaj Eric). Ŝia unua edzo estis Alfred Winklmayr (1971–1973 aŭ 1976), kaj post Trump (kies familian nomon ŝi plu tenas) sekvis Riccardo Mazzucchelli (1995–1997) kaj Rossano Rubicondi (2008–2009).
Ŝi naskiĝis en la moravia urbo Zlín. Ŝi ricevis universitatan gradon (magistran) pri Korpa trejnado de la praga Universitato de Karolo. Ŝi forlasis Ĉeĥoslovakion kaj transloĝiĝis al Montrealo, kaj poste migris al Novjorko por reklami la montrealan Olimpikon. Tie ŝi ekkonis kaj edzigis s-ron Trump.
Fonto
Bazita sur la angla artikolo.
Brunkrona lanio
La Brunkrona lanio aŭ Bruna lanio, Lanius cristatus estas malgranda paserina birdo kiu apartenas al plej tipa genro Lanius de la familio de Laniedoj. Ĝi troviĝas ĉefe en Azio. Ĝi formas superspecion kun la tre proksimaj Ruĝdorsa lanio, L. collurio, kaj la Izabela lanio, L. isabellinus. Kiel ĉe plej parto de aliaj lanioj, ĝi havas distingan nigran "maskon" traokulan. Ĝi troviĝas ĉefe en malferma arbustaro, kie ĝi ripozas sur pintoj de dornaj arbustoj serĉe de predoj. Kelkaj populacioj de tiu disvastigata specio formas distingajn subspeciojn kiuj reproduktiĝas en moderklimata Azio kaj migras al siaj vintraj teritorioj en tropika Azio. Ili troviĝas foje kiel vagantoj en Eŭropo kaj Nordameriko.
Aspekto
Tiu lanio estas ĉefe bruna en supraj partoj, kiel ties nomo sugestas, kaj ties vosto estas rondoforma. La nigra masko povas esti pli pala vintre kaj havas blankan superokulan strion super tiu. La subaj partoj estas kremokoloraj kun blanka gorĝo, kaj ruĝecaj flankoj kaj ventro. La flugiloj estas brunaj kaj ne havas blankajn flugilstriojn malkiel aliaj lanioj.
Inoj havas fajnan skvamecon sube kaj ilia masko estas malhelbruna kaj ne estas tiom markata kiom ĉe masklo.
Subspecio lucionensis havas grizan kronon nuance al la brunaj supraj partoj kaj la pugo aperas pli ruĝeca ol la resto de supra dorso.
Distribuado
La nomiga formo reproduktiĝas en norda Azio el Mongolio al Siberio kaj vintras en Suda Azio, Birmo kaj la Malaja duoninsulo. La raso confusus priskribita el la sama regiono ne estas bone markata sed havas pli ampleksan blankan superokulan strion kaj pli palajn suprajn partojn kaj estas foje inkludata en la nomiga populacio.
Varászló
Varászló [varAslO] estas malgranda vilaĝo en Hungario, en regiono Suda Transdanubio, en departemento Somogy, en Distrikto Marcali.
Brunkrona lanio
Distribuado
Subspecio superciliosus (foje nomata Japana lanio) reproduktiĝas en la insuloj de Saĥalino, Kuriloj kaj Japanio kaj vintras en Hajnano, Sumatro, Javo, kaj la Sundoj. Subspecio lucionensis, foje konata kiel Filipina lanio, reproduktiĝas en Koreio kaj orienta Ĉinio kaj vintras ĉefe en Tajvano, Filipinoj sed ankaŭ ĉe la Andamanoj kaj en duoninsula Barato.
Varászló
Situo
Varászló situas sur ebenaĵo, laŭ traira flankovojo. Zalakaros troviĝas 19, Nagykanizsa 21, Marcali kaj Csurgó po 17 km-ojn. La vilaĝo preskaŭ kontaktiĝas kun Nemesdéd.
Brunkrona lanio
Distribuado
Tiu specio estas rara en Eŭropo kaj oni konstatis vagantojn en Usono kaj Kanado.
Kutimaro kaj ekologio
La Brunkrona lanio estas migranta specio kaj ringostudoj montris ke ili havas grandan fidelon al siaj vintraj teritorioj, kaj revenas al la samaj lokoj ĉiuvintre. Ili ekmarkas siajn vintrajn teritoriojn tuj post ties alveno kaj ties laŭta babilemaj aŭ vibrantaj alvokoj estas distingaj. Birdoj kuj alvenas frue kaj markas teritoriojn ŝajne havas avantaĝon super tiuj kiuj alvenas poste al vintraj areoj. La tempo de ties migrado estas tre regula kun alveno por vintro en Barato septembre kaj eliro en aprilo. Dum la vintra periodo, ili suferas antaŭmigradan plumoŝanĝon.
La reproduktaj habitatoj inkludas tajgon, arbarajn al duondezertajn kie ili konstruas neston en arbo aŭ arbusto, kie la ino demetas 2-6 ovojn.
Ili manĝas ĉefe insektojn, ĉefe lepidopterojn. Ili tipe serĉas predon el ripozejo kaj ekflugas suben surgrunden por kapti ilin.
Kalia ftalimido
Kalia ftalimido aŭ C8H4KNO2 estas organika komponaĵo komerce disponebla en la produktado de aminoj laŭ la Sintezo de Gabriel. Ili estas palflavaj kristaloj preparataj per aldono de varma solvaĵo de ftalimido al solvaĵo de kalia hidroksido kie la dezirata produkto precipitiĝas. Ftalimido de kalio estas kemia reakcianto uzata en organikaj sintezoj.
Philippe Caubère
Philippe CAUBÉRE (21an de Septembro, 1950, Marsejlo, Francio) estas fama franca kina aktoro, verkisto kaj produktoro.
Kariero
Inter 1970 kaj 1977, li estis unu de la pilieroj de la Théâtre du Soleil direktita de Ariane Mnouchkine en kiu li partoprenis en la spektakloj 1789, 1793 kaj l'Âge d'or, poste en la filmo Molière, en kiu li ludas la titolrolon kaj en Dom Juan de la sama aŭtoro.
Post partopreno en la Atelier Théâtre Jean Vilar de Louvain-la-Neuve, direktita de Armand Delcampe en 1978-79, en kiu li ludis en Lorenzaccio de Alfred de Musset en la festivalo de Avignon kaj Les Trois Sœurs (la tri fratinoj) de Ĉeĥov kun reĝisorado de Otomar Krejča, li turnis sin al verkado. El improvizoj membiografiaj reĝisoritaj de Jean-Pierre Tailhade kaj de Clémence Massart, li kreis en Julio 1981 en la Festivalo de Avignon La Danse du diable, «komikaj kaj fantasta peco» pri sia patrino kaj sia infanaĝo en Marsejlo.
Le Roman d'un acteur (La romano de aktoro), al kiu li dediĉos la 10 venontajn jarojn, estas monumenta membiografia verko, kiun li verkis, surscenejigis kaj ludis kun la kunlaborado de Clémence Massart, Véronique Coquet (kun kiu li fondis en 1985 la produktoran kompanion La Comédie nouvelle) kaj Pascal Caubère (lia frato). Komponita de dek unu spektakloj de po tri horoj, ĝi rakontas la vivon de la juna Ferdinand Faure - alter ego de Caubère mem - ekde lia alveno al la théâtre du Soleil ĝis lia decido verki kaj produkti li mem siajn spektaklojn.
Romanco
Romanco estas kombino metrika devena de Hispanio kiu konsistas el serio sen preciza nombro da versoj enhavantaj ok silabojn, el kiuj la paraj versoj prezentas serion de vokala rimo kaj la neparaj restas senrimaj. Se la versoj havas malpli ol ok silabojn, la komponaĵo nomiĝas romanceto. Se la serio havas nur kvar versojn, nomiĝas koplo, tiele vera romanco havu almenaŭ ses versojn, normale iom pli.
5864 Montgolfier
5864 Montgolfier estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la usona astronomo Norman G. Thomas elde la Stacio Anderson Mesa de la observatorio Lowell apud Flagstaff (Arizono, Usono).
Nomo
Ĝi estis nomita en memoro de la fratoj Montgolfier. La francaj industriestroj (paperfabrikantoj) Joseph Montgolfier (1740–1810) kaj Étienne Montgolfier (1745–1799) estis inventistoj de la varmaerbalono en 1783.
Ernst Kliemke
Ernst KLIEMKE [klimke], (pseŭdonimo: Heinrich Nienkamp; naskita la ; mortinta la en Berlino) estis frua germana esperantisto kaj doktoro pri juro.
Li laboris kiel ĉefoficisto ĉe Deutsche Bank. Multajn jarojn li vojaĝis en orienta Afriko, parolis kun la indiĝenoj en ilia lingvo. Li estis pacifisto kaj adepto de Bahaismo.
Oni entombigis lin en la 1-a Urba Tombejo en la Berlina kvartalo Schöneberg.
Inter 1904 kaj 1914 li estis samtempe unu el la du direktoroj de la jenaj kompanioj
Ekde 1912 Kliemke povis publikigi kelkajn tekstojn en la revuo "Der Vortrupp. Halbmonatsschrift für das Deutschtum unsrer Zeit", kiu estis interalie eldonita de Hans Paasche. Li estis oficiro kaj servis ekde 1904 en orienta afriko. Li kritikis la severan kolonian politikon en afriko kaj povis forlasis la militservon en 1909. Kun la edzino Ellen Witting, filino de la bankisto Richard Witting kaj nevino de la publicisto Maximilian Harden, li vivis apud lago Viktoria de 1909 ĝis 1910.
La komenco de la Unua Mondmilito estis la fino de la komercaj aktivecoj kaj Kliemke eklaboris kiel libera verkisto.
Li lernis Esperanton pli frue kaj aktivis en la berlina grupo. Ekde 1910 ekzistas tekstoj favore al Esperanto de li.
En 1926 li estis en Usono okaze de kongreso kaj vizitis Esperanto-Monumenton en la ĝardeno de Tobias Siegel. Ekzistas foto en la Aŭstra Nacia Biblioteko
Poemoj
Willst du todt sein für die Mitwelt,
Um der Nachwelt Dank zu finden?
Nimmer duften dir die Kränze,
Die sich um den Grabstein winden.
Darum stirb nicht um zu leben,
Sondern lebe bis zum Sterben,
Und die Sorge um die Zukunft
Überlasse deinen Erben.
Saŭropodoj
Saŭropodoj estas infraordo de dinosaŭroj, kiuj apartenas al la subordo Saŭropodomorfoj de la ordo Saŭriskioj. Ili vivis dum la ĵurasia kaj kretacea epoko. Ili estas konataj pro siaj rekordaj longecoj de korpo kaj kolo. Fama ekzemplo de saŭropodo estas diplodokoj.
Ernst Kliemke
ALLOSTIS
(estas Ernst Kliemke): Die Tugend des Genusses. Costenoble. 1904 Jena
Saŭropodoj
Grandeco
En Ĵuraso (Francujo), oni trovis piedsignajn spurojn kun diametro inter 1,50 kaj 2 metroj.
10200 Quadri
10200 Quadri estas malgranda malhela asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la itala astronomo Vittorio Goretti elde la Observatorio de Pianoro, ĉ. 17 km sude de Bolonjo en Emilio-Romanjo (Italio).
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de la itala amatora astronomo kaj instruisto pri astronomio Ulisse Quadri, aŭtoro de artikoloj kaj tekstoj pri scienco kaj matematiko por infanoj. Li interesiĝas pri astrometrio kaj fotometrio de malgrandaj korpoj, sunhorloĝoj, kaj komputado. Li estas unu el la fondintoj de la Observatorio Bassano Bresciano, li planis kaj konstruis la mekanisman parton de ties aŭtomata robota teleskopo.
Grizkrona lanio
La Grizkrona lanio (Lanius collurioides) estas malgranda paserina birdo kiu apartenas al plej tipa genro Lanius de la familio de Laniedoj. Ĝi troviĝas en Sudorienta Azio nome en Bangladeŝo, Kamboĝo, Ĉinio, Barato, Laoso, Birmo, Tajlando kaj Vjetnamio. Ties natura habitato estas subtropikaj aŭ tropikaj humidaj arbaroj de malaltaj teroj kaj montararbaroj.
Foje oni konsideris ĝin kiel formanta superspecion kun la Bejdorsa lanio, L. vittatus, kaj separus ilin geografie la rivero Bramaputro. Oni agnoskas du subspeciojn, nome: collurioides, 1831 – reproduktiĝas en Birmo (suda al centra Tenasserim), suda Ĉinio (okcidenta kaj centra Junano orienten al suda Guizhou kaj sudokcidenta Guangdong), nordokcidenta kaj okcidenta Tajlando, Laoso, orienta Kamboĝo kaj norda Vjetnamio, kaj nigricapillus Delacour, 1926 – sudcentra kaj suda Vjetnamio (suden el ebenaĵo Da Lat).
Ĝi estas malgranda lanio tre grandkapa kun tre grizaj krono kaj nuko. Kial aliaj lanioj, ankaŭ tiu havas larĝan nigran traokulan maskon. La dorso estas tre bruna kaj kontrasta inter la griza krono kaj la nigrecaj flugiloj kaj vosto. Siavice la nigra masko ege kontrastas kun tre blankaj subvango kaj gorĝo. La subaj partoj estas blankecaj kun nuanco bruneca ĉefe en flankoj kio iĝas pli forta en suba ventro. La beko estas mallonga, larĝa ĉebaze kaj hokoforma en pinto de supra makzelo, kiel ĉe aliaj lanioj.
Malá Franková
Malá Franková (hungare Kisfrankvágása [kiŝfrankvAgAŝa], germane Kleinfrankenau) estas vilaĝo kaj municipo en Slovakio.
Geografio
Malá Franková situas en valo de rojo, fine de sakovojo el Veľká Franková. Kežmarok troviĝas je 37 km.
An Spidéal
An Spidéal (irlandlingve kaj oficiale An Spidéal, angle Spiddal) estas urbeto ĉe la okcidenta marbordo de Irlando, 20 km. okcidente de Galway/Gaillimh. La totala nombro da loĝantoj estas 1.356 (2006). En An Spidéal, la irlanda estas la ĉefa lingvo (Gaeltacht, irlandlingvejo). Infanoj venas sekve de ĉiuj lernejoj en Irlando al An Spidéal por plilerni la irlandan.
NGC 5137
NGC 5137 (aliaj indikoj — ZWG 72.71, PGC 46907) estas galaksio en konstelacio Virgo.
An Spidéal
Vidu ankaŭ
Gaoth Dobhair
NGC 5137
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Ciré-d'Aunis
Ciré-d’Aunis [] estas franca komunumo en la departemento Charente-Maritime, en la regiono Puatuo-Ĉarentoj. Ĝi havis 1,176 loĝantojn en la jaro 2010.
Geografio
Ciré-d’Aunis situas proksimume norde de Rochefort kaj  sudoriente de La Rochelle.
Dennis di Cicco
Dennis DI CICCO (naskiĝis en 1950) estas usona amatora astronomo, kiu vivas en Nov-Anglio (Usono). Li malkovris multnombraj asteroidojn elde sia propra observatorio en Sudbury (Masaĉuseco, Usono), kies MPC kodo estas 817.
Li estas la ĉefredaktoro de la revuo Sky & Telescope, kies li estis ano de la redakta teamo ekde 1974. Liaj ĉefaj temoj de intereso estas la astronomia foto kaj la historio de astronomia foto, la farado de teleskopo kaj la kosmoobservado.
Je la jaroj 1978 - 1979 li estis la unua, kiu sukcesis foti la analemon, farinte 48 apartajn fotojn de Suno sur unu sola filmo, ĉiuj je la sama horo dum periodo de 12 monatoj ; la rezulto estas "8-forma" kurbo, montrante la diversajn ŝajnajn poziciojn de Suno laŭ la diversaj momentoj de la jaro. La projekto estas priskribita en la numero de junio 1979 de "Sky & Telescope."
Jestřabí
Jestřabí estas municipo en Ĉeĥio troviĝanta en distrikto Zlín, en Regiono Zlín en valo de rivero Vlára, proksimume 5,5 km sudokcidente de Brumov-Bylnice, 9 km sud-sudokcidente de Valašské Klobouky kaj 28 km sudoriente de Zlín. Vivas ĉi tie.
Tibor Fátyol
FÁTYOL Tibor [fa:tjol] estas rumania hungara komponisto, verkisto pri muziko. Li naskiĝis en Kluĵo la 9-an de oktobro 1935.
Biografio
Tibor Fátyol akiris diplomon pri muzikkomponado-dirigado en Muzikarta Ĉeflernejo Gheorghe Dima de Kluĵo. De 1959 li estis folklorista kaj muzika gvidanto de Popolensemblo Ciocîrlie, muzikredaktoro, de 1978 artsekretario de Artemsemblo Maroŝo de Târgu Mureș. Li komponis baletojn, simfoniojn, kamermuzikon, popolmuzikreverkaĵojn.
Izogloso
Izogloso (ἴσος «egala» + γλῶσσα «parolo, lingvo») estas linio sur lingva mapo, indikanta limojn de iu lingva fenomeno.
Ekzemple la izogloso kentum/satem en la hindeŭropa lingvaro.
Izoglosoj povas indiki limojn de uzado de vortoj, intonaciaj fenomenoj, fonetikaj fenomenoj ktp. Same ili povas marki areojn ene de lingvaro, lingvo, dialekto ktp.
Sara Montiel
María Antonia Abad Fernández, konata en la artaj medioj kiaj Sara Montiel (Campo de Criptana, Ciudad Real, 10-a de marto de 1928 kaj mortis en Madrido je 8-a de aprilo de 2013); aktorino de kino kaj kantistino hispana.
Sara Montiel estis unu el la plej belaj aktorinoj de la hispana kino, danke al roloj melodramaj kaj seksalloga kanto- kaj vesto-manieroj. Ŝi estis sukcesa komerce ĉefe en la jardekoj de la 1950-aj jaroj kaj 1960-aj jaroj kaj protagonistis aŭ partoprenis en ĉirkaŭ 60 filmoj, el kiuj kelkaj ege monproduktaj internacie. Ŝi sukcesis ankaŭ en Hollywood, kie ŝi laboris ĉe inter aliaj Gary Cooper, Burt Lancaster, Joan Fontaine, Mario Lanza, Vincent Price, Charles Bronson...
Ŝia unua grava rolo estis en Locura de amor (1948), sukceso de Juan de Orduña protagonistigita de Aurora Bautista kaj Fernando Rey, kaj poste La mies es mucha, Pequeñeces kaj El capitán Veneno (1951) de Luis Marquina, protagonistigita de Fernando Fernán Gómez.
En la merkato holivuda ŝi ludis rolojn de hispandevenaj pasiaj virinoj dum la 1950-aj jaroj. Poste revenis al Hispanio kie ludis kaj kantis en la filmo El último cuplé (1957) de Juan de Orduña, unu el ŝiaj plej famaj sukcesoj, pro sia bastona kaj susura kantostilo. Dum la 1970-aj jaroj kaj la hispana transiro, kiu estis komencigo de pli seksomontra kinepoko, Sara Montiel abandonis la kinludadon kaj koncentriĝis en kantado.
Ŝajne ŝi havis ege multnombran amvivon.
Orune
- jen itale, sarde Orùne aŭ Urùne - estas komunumo de Italio. Ĝi apartenas al la insulo kaj administra regiono Sardio kaj al la provinco Nuoro. Fine de en la komunumo vivis. Kristana patrono estas la sankta, kies memortago sekve estas la komunuma festotago.
Najbaraj komunumoj estas Benetutti (SS), Bitti, Dorgali, Lula, Nule (SS) kaj Nuoro.
Saint-Savinien-sur-Charente (stacidomo)
Saint-Savinien, plennome Saint-Savinien-sur-Charente estas franca stacidomo sur linio Nantes-Orléans -, situanta en Saint-Savinien, en departemento Charente-Maritime, regiono Nova Akvitanio.
Temas pri stacidomo de Société nationale des chemins de fer français (SNCF), priservata de trajnoj Nova Akvitanio.
Ĝi situas ĉe kilometra punkto (PK) de la linio Nantes-Orléans - Saintes (530000).
Juhan Liiv
Juhan LIIV (naskiĝis la en Alatskivi; mortis la  en Kavastu-Koosa) estis estona poeto.
Camillo Golgi
Camillo GOLGI (Corteno, 7 julio 1843 – Pavio, 21 januaro 1926) estis itala kuracisto, biologo, patologiisto, sciencisto kaj Nobel-premio. Pluraj anatomiaj kaj fiziologiaj aĵoj havas lian nomon; inter ili la aparato de Golgi (aŭ Golĝi-aparato).
Vivo
Camillo Golgi naskiĝis en julio 1843 en la vilaĝo de Corteno, en la provinco de Breŝo (Lombardio), Italio, kie lia patro estis kuracisto. La vilaĝo estas nun nomata Corteno Golgi en lia honoro. Golgi studis ĉe la Universitato de Pavio kaj magistriĝis en 1865. En 1877 li edziĝis al Evangelina Aletti; ili ne naskos gefilojn.
Li uzis grandan parton de sia laboro en la studado de la centra nerva sistemo. En la lasta duono de la 19-a jarcento la teknikoj por kolorigi histojn estis maltaŭgaj por la nerva histo. Laborante kiel ĉefa kuracisto en psikiatria hospitalo en Abbiategrasso, li eksperimentis impregnon de nerva histo per metalo, plej ofte arĝento. Li eltrovis metodon por kolorigi malgrandan kvanton da ĉeloj hazarde en la tuta histo. Tio ĉi ebligis lin vidi unuafoje la vojojn de la nervaj ĉeloj en la cerbo. Li nomis sian eltrovon la "nigra reago" (itale: reazione nera), kvankam poste ĝi estis alinomita "metodo de Golgi".
Golgi malkovris ankaŭ la sensoran organon de tendenoj, kiu nun portas lian nomon (receptoro de Golĝi). Li studis la vivciklon de Plasmodium kaj rilatis la tempojn de diversaj malariaj febroj kun la diversaj vivcikloj de la specioj de plasmodioj. Per sia koloriga metodo, Golgi malkovris en 1898 ene de la ĉeloj la aparaton poste nomatan Golĝi-aparaton. Li estas ankaŭ fama por siaj malkovroj pri rena fiziologio.
En 1876 Golgi iĝis profesoro en la Universitato de Pavio; en 1893 li iĝis rektoro de la sama universitato.
En 1900 li estis nomita senatanon de la itala reĝo Umberto la 1-a.
En 1906, kune kun Santiago Ramón y Cajal, li ricevis la Nobel-Premion pri Fiziologio aŭ Medicino por siaj studoj pri la strukturo de la nerva sistemo.
En 1913 li iĝis fremda membro de la Reĝa Nederlanda Akademio de Artoj kaj Sciencoj.
Golgi mortis en Pavio, Italio, la 21an de januaro 1926.
Heinrich Anton de Bary
Li estis patro de la fitopatologio.
Vivo
Li iĝis doktoro en Berlino en 1853. Lia tezo estas "De plantarum generatione sexuali".
Great Bookham
Great Bookham estas urbeto en Surrey, Anglio, inter Guildford kaj Leatherhead. En 2011 la loĝantaro estis 5596.
Gil Parrondo
Manuel Gil Parrondo y Rico-Villademoros (n. Luarca, Asturio; 17-a de junio de 1921), arta kinreĝisoro hispana. Li komencis sian karieron kun Luis Pérez Espinosa, por kiu li kunlaboris en trideko de filmoj. Li ankaŭ partoprenis en fimoj holivudaj kiaj Doctor Zhivago, Patton kaj Nicholas and Alexandra (pro tiuj du lastaj li ricevis oskarpremiojn).
Partoprenis en la unua hispana filmo kiu atingis oskarpremion: nome Volver a empezar.
Gylfi Þ. Gíslason
'''Gylfi Þ. Gíslason ''' (Gylfi Þorsteinsson Gíslason) (7-a de februaro 1917 - 18-a de aŭgusto 2004) estis islanda profesoro pri ekonomio kaj politikisto kaj ministro, interalie instruadministro dum 15 jaroj. Li estis partiestro de la Popolpartio inter 1968-1974.
Lia filo estis politikisto Vilmundur Gylfason.
Distrikto Librazhd
La distrikto Librazhd (Rrethi i Librazhdit) estas unu el 36 distriktoj de Albanio. Ĝi estas parto de la provinco Elbasan. Administra centro estas la samnoma urbo Librazhd. ISO-kodo kaj samtempe ankaŭ regiona aŭtokodo de la distrikto estas la dulitera kodo <tt>LB</tt>.
Laŭ takso de 2010 de la Albania Instituto pri Statistiko en la distrikto vivas 63 192 loĝantoj.
São Patrício (Gojaso)
São Patrício estas municipo de la brazila subŝtato Gojaso, kiu taksis 1.991 loĝantojn en 2010.
Dottikon
Pri la komunumo
Dottikon estas komunumo en la distrikto Bremgarten de Kantono Argovio, Svislando. Ĝi havis 3136 loĝantojn je la 31-a de decembro 2008.
Geografio
De la komunuma areo de 3,89 km², 0,88 km² estas kovritaj de arbaro kaj 1,12 de setlejoj. La plej alta punkto de la komunumo situas sur 549 m s.m. en loko kiu nomiĝas Dreihägen, kaj la plej malalta punkto je 406 m s.m. ĉe la muelejo Tieffurt apud la bordo de la rivero Bünz.
Najbaraj komunumoj
La komunumo Dottikon limas en nordokcidento al Othmarsingen, en nordoriento al Hägglingen, en sudoriento al Wohlen, en sudo al Villmergen, kaj en okcidento al Hendschiken im Westen.
Trafiko
La stacidomo de la Svisaj Federaciaj Fervojoj fakte situas sur la teritorio de la najbara komunumo Villmergen. Ĝi estas servata de la grava fervojlinio de al. Ekzistas diversaj lokaj buslinioj al Wohl, Hägglingen kaj Lencburgo.
La plej proksimaj alveturejo al la nacia svisa aŭtovojo A1 troviĝas en distanco de proksimume 3 km en Lencburgo kaj Mägenwil.
Historio
La unua dokumenta mencio de Dottikon datiĝas el la jaro 1179 kiel Totinchon.
Inter 1611 kaj 1613 la regiono suferis pro pestepedemio kaj en la jaro 1656 dum la 1-a Milito de Villmergen la vilaĝo Dottikon estis komplete detruita.
B. Johss. Klingenberg
'''B. Johss. Klingenberg''', norvego, infanteria kapitano, pacifisto. Mortis 28 apr. 1920. E-isto de 1911. Prez. de EK en Oslo 1912. Estrarano de NEL 1912-13. Verkis kaj eldonigis kelkajn E-aĵojn, precipe kun pacifista enhavo, en la gazeto Intermita Sciigo, 1972-17.
Takaŝima
Takaŝima (高島市 [Takaŝima-ŝi], Hepburn: Takashima-shi, Kunrej: Takasima-si) estas urbo situanta en suda parto de Gubernio Ŝiga en Japanio.
Rasak
Rasak aŭ Rasac  (eble el keĉua por bufo) estas monto en la montaro Huayhuash en okcidentcentra Peruo, parto de Andoj. Ĝi havas pintan alton de 6 017 m,  kvankam aliaj fontoj citas alton de 6 040 m. Rasak estas longa, relative larĝa monto en la okcidenta bordo de la montaro Huayhuash, tra la glaĉero el la plje alta pinto en la montaro, Yerupajá. Kvankam ĝi estas 6,000 metra monto, la larĝa konturo de Rasak aspektas nana kompare al Yerupajá.
Rolulo
La rolulo estas ĉiu el la homaj aŭ simbolaj estaĵoj, kiuj aperas en verko ĉu literatura, teatra aŭ kina. La fikcia rolulo estas mensa konstruaĵo prilaborita pere de lingvaĵo. La literatura rolulo, kiel koncepto strukturisma, restas senmova, kaj reduktiĝas al aro de karakteroj aŭ necesa funkcio en la disvolvigo de la agado.
552 Siegelinde
552 Siegelinde estas granda malhela asteroido de la ĉefa asteroida zono.
Rolulo
Antagonisto laŭ PIV estas aktiva, principa kontraŭulo. Tio estas en rakontologio, kaj ĝenerald en ajna historia, mita aŭ fikcia okazo, estas la rolulo, persono aŭ ties grupo, foje eĉ institucio, kiu intervenas en historio, kaj kiu reprezentas la opozicion al protagonisto aŭ heroo kontraŭ kiu tiu devas fronti.
552 Siegelinde
Malkovro
Ĝi estis malkovrita de la germana astronomo Max Wolf la elde la Nacia Observatorio de Hejdelbergo - Königstuhl.
Rolulo
Persono kaj rolulo
En multaj lingvoj la vorto rolulo devenas de la vorto persono, termino de greka deveno, πρόσωπον, kiu signifis aktora masko, aŭ teatra rolulo.
552 Siegelinde
Nomo
Ĝia nomo inspiriĝis de tiu de "Siegelinde", rolulino en la opero Die Walküre de Richard Wagner.
Rolulo
Persono kaj rolulo
La literatura kritikistaro faras klaran distingon inter personoj kaj roluloj, diferencigante inter realaj personoj kaj literaturaj roluloj. La persono apartenas al la reala mondo, dum la literatura rolulo estas nur fikcio, vortoj sur papero kiuj sugestas mensajn imagojn, kvankam tiuj povas esti bazitaj sur ekzistantaj aŭ ekzistintaj realaj personoj, ekzemple la rolulo de Simón Bolívar en La generalo en sia labirinto (la antaŭa ligo kondukas al la artikolo pri la persono, ne pri la rolulo).
Laŭ Karl Marx kaj aliaj aŭtoroj, persono estas la intima realo, la totalo de la aŭtenta estaĵo, kiu kaŝiĝas ene de la rolulo, kiu estas nur fikcia imago kiun la mondo surmetas al oni, kiun oni inventas kaj oferas al la resto de la mondo.
La konstruo de literaturaj roluloj
Cervantes, "la plej genia de la ingeniuloj", konstruas siajn rolulojn uzante ilin, kiu difiniĝas laŭ tio dirata aŭ farata de ili, aŭ pere de la aliaj roluloj, kiuj elsendas juĝaĵojn kaj opiniojn pri siaj kunuloj, difinante sin ili meme; krome, la rakontisto oferas priskribojn de fizikaj kaj moralaj kvalitoj de tiuj roluloj, kaj rakontas ilian agadon.
La aŭtoro konstruas la rolulon, dekomence, kiel asertas la kovrilpaĝo de la unua Kiĥoto: “El ingenioso hidalgo don Quijote de la Mancha, compuesto por Miguel de Cervantes” (komponita de), sed la aŭtoro insistas pri la neevitebla respondeco de la legonto kiu komprenos kaj komprenu la libron je sia propra kompreno, tio estas, kiu konstruos sian propran Kiĥoton.
"Cervantes ne oferas rolulojn, sed la eblon konstrui vivojn... ĉar li sciis havigi diskursajn materialojn tiajn ke ili petas, ke mi demandu al mi pri la kaŝitaj motivoj de la roluloj, kaj kiuj permesas al mi, aŭ akceptas, aŭ simple devigas ke oni konstruu al ili vivon kiu elstaras el la limoj de la vorta teksto. (Carroll Johnson)
Roluloj en universala literaturo
La kritikistaro de poezio kaj fikcio aludas al la "dua memo" kreita de la aŭtoro kaj tra kio la rakonto estas rakontita. La atribuoj kaj sintenoj asociaj kun la rolulo estas komprenataj kiel separataj el la aŭtora intenco, kvankam kompreneble povas fakte esti ia koincido inter ambaŭ. Ekzemple, en la romano de Fjodor Dostojevskij nome Leteroj Elsubteraj (ĝenerale konsiderata kiel la unua ekzistadisma romano), la rakontisto ne devus konfuziĝi kun la propra Dostojevskij mem, spite la fakton, ke Dostojevskij kaj lia rakontisto povas aŭ ne kunhavi multe komune. Tiusence, la rolulo estas ĉefe grava ilo por atingi partikularan mondkoncepton. Alia ekzemplo de tiu fenomenono povas troviĝi en la romano de Brett Easton Ellis nome American Psycho, la historio de psikopata murdisto loĝanta en Novjorko, kiu estas sukcesa, kvankam iom perdita, dumtaga stabano de Wall Street. La verko estas socia satiro, kaj kvankam povas esti multo de aŭtora intenco, la rolulo de Patrick Bateman (la unuapersona rakontisto de la romano) ne devus esti konfuzita kun la aŭtoro mem.
En ambaŭ ekzemploj, la rolulo estas aktiva partoprenanto en la historio kiun oni rakontas — ĝi estas lia propra historio — sed tio ne estas nepre la okazo. Ĉe alia ekzemplo el la verko de Dostojevskij, la rakontisto de La fratoj Karamazov ne estas aktiva partoprenanto en la historio, sed tamen prezentas klaran vidpunkton sur la eventoj. Per aliaj vortoj, la nevidebla kaj ĉioscianta rakontisto de la romano de Dostojevskij donas al la leganto la impreson preni difinitan sintenon al la okazaĵoj, kvankam subtilan, kaj ĉefe pro la nuancoj de la priskriboj kaj la frazaro.
Fine, la 20a jarcento havigis al oni multajn intermezajn instancojn. Ekzemplo estas la romano de William Faulkner nome Dum mi agonias, historio rakontita entere laŭ la internaj monologoj de dekkvin diversaj unuapersonaj rakontistoj, kaj tio el la sama nombro de diferencaj vidpunktoj. Alia ekzemplo de nedifinita rilato inter rakontisto, ĉefrolulo kaj roluloj — eble la plej elstara ekzemplo de la anglalingva literaturo — povas troviĝi en la romano de James Joyce nome Uliso. Tie oni trafas ekzemplojn de rekta unuapersona rakontado, triapersona rakontado miksita kun unuapersona flukso de konscio, dekduoj da paĝoj de katekismaj demandoj kaj respondoj, superrealisma teatra epizodo kun dialogo kaj teatraj indikoj, kaj fine la fama etendita unuapersona konscifluo aŭ monologo kiu finigas la libron.
Por resumo, rolulo povas, larĝe parolante, esti komprenata kiel la "organizanta konscio" de la rakonto. Tio klare diferencigas ilin el roluloj, eĉ prilaboritaj, kiuj ne kondukas la vidpunkton de la leganto pri la eventoj.
Charles Dickens kaj William Blake, ekzemple, havis progresemajn sintenojn pri la malfacilaĵoj de la laboristaj klasoj dum la Viktoria Britio kaj la sekvaro de la industria revolucio en la samtempa Britio, respektive, kaj iliaj sintenoj speguliĝis klare en ilia verkaro. Sed aliaj kazoj ne estas tiom klaraj. Oni ne scias multe pri la vivo de Thomas Pynchon, sed liaj libroj, ĉefe Gravity's Rainbow, akiris simbolan statuson en la moderna okcidenta literaturo. Plie, se la interpretadon de verko oni konsideras kiel fundamente la procezon de deĉifrado de la persona sento de aŭtoro pri diversaj temoj — klopodo kompreni la mens auctoris (menso de aŭtoro) — tiam oni povus argumenti, ke tiu literatura kritiko tiele degeneriĝas en ia falsa psikoanalizo, ne lasante lokon por konsidero de la propraj verkoj.
Roluloj aŭ roloj en psikologio
La rolulo estas ankaŭ la masko aŭ aspekto kiun iu prezentas al la ekstero. Ĝi povas aperi en sonĝoj sub diversaj aspektoj (vidu Carl Jung kaj lian psikologion). Grave, la rolulo, uzata en tiu senco, ne estas pozo aŭ ia intenca misreprezentado de la memo al aliuloj. Plie, estas la memo kiel memkonstruita, kaj povas ŝanĝi laŭ la situacio kaj la kunteksto.
La rolo en desegnado
Ĉe desegnado, rolo estas ideo kiu konsistas el aĵo rilata al dezirata uzanto aŭ ĉiutaga konsumanto kaj ties kutimbildoj, uzante specifan detalojn, ne ĝeneralaĵojn. Tre populara aĵo estas la 'persona afiŝo' kiu estas kutime prezentita kun foto kaj teksto.
Roluloj ĉe komunikostudoj
Ĉe tiu fako pri komunikado, rolulo estas termino uzata por priskribi la versiojn de la memo, kiujn ĉiu individuo posedas. Tiuj kutimoj estas elektataj laŭ la dezirata impreso, kiun la individuo deziras krei dum interagado kun aliaj homoj. Tiele, roloj prezentataj al aliaj homoj varias laŭ la socia medio kie la rolulo enkadriĝas, ĉefe pri la rolo prezentata antaŭ aliaj, kiu diferenciĝas el la individua persono, kiu prezentiĝas, kiam tiu estas sola.
Laga Distrikto
La Laga Distrikto (Lake District) estas nacia parko en la provinco Kumbrio en la nordokcidento de Anglio. Ĝi estas unu el dek tri naciaj parkoj en Britio.
Ĝi estas monta regiono. Ĉiuj montpintoj en Anglio pli altaj ol 900 metroj super marnivelo situas en ĉi tiu areo. La plej alta montpinto en Anglio estas la pinto de Scafell Pike (978 m).
São Miguel do Araguaia
São Miguel do Araguaia, esperante Sankta Mikaelo de Aragvajo, estas municipo de la brazila subŝtato Gojaso, kiu enhavis 22,294 loĝantojn en 2010.
Laga Distrikto
La Laga Distrikto havas 16 lagojn. La plej konataj estas: Windermere (14,7 km²), Coniston Water, Ullswater, Thirlmere, Derwent Water kaj Bassenthwaite-Lago.
São Miguel do Araguaia
Historio
La regiono de Sankta Mikaelo ekis kreski en 1952, kun la alveno de José Pereira do Nascimento, Lonzorick Belém kaj Ovídio Martins de Souza, kiuj celis disvolvi agrikulturajn projektojn. Tiutempe la vilaĝo estis nomita de vojaĝantoj Povoado da Ponta da Linha, ĉar ĝi estis tie la fino de la vojo ankoraŭ.
Laga Distrikto
La klimato estas humida: Multe pluvas kaj neĝas. Vivrimedoj estas ŝafobredado kaj forstokulturo. Ankaŭ turismo jam ekde longa tempo estas grava ekonomia faktoro.