cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Genera Plantarum
Lineo establis la sistemon de dunoma nomenklaturo pere de la disvastiga akceptado de lia listo de plantoj en la eldono de 1753 de Species Plantarum, kiu estas nune konsiderata ekpunkto por ĉia botanika nomenklaturo. Genera Plantarum estis integra parto de tiu unua mejloŝtono al universala standardigita biologia nomenklaturo.
Parola veziko
Parola veziko estas spaco en bildo uzita por skribi la parolojn de la roluloj. Origine rondaj (jen kial veziko) ili nun povas aspekti ajnformaj. Vezikoj estas ekipitaj per "vosto" kiu direktiĝas al la parolanto. Tiu vosto, pinta kiam temas pri laŭtparolaj vezikoj (LV) konsistas el serio da veziketoj kiam temas pri nur mens-parolaj vezikoj (MV).
Zygmunt Rumel
Zygmunt Jan RUMEL, pseŭdonomoj Mały, Krzysztof Poręba (naskiĝis la 22-an de februaro 1915 en Petroburgo, murdita nokte de la 10-a ĝis la 11-a de julio 1943 apud vilaĝo Kustycze (Volinio) estis pola militisto, komandanto de la 8-a Volinia Areo de Kamparanaj Batalionoj, oficiro de Pola Enlanda Armeo. Poeto, aŭtoro i.a. de la poemo "Rok 1863" (La jaro 1863) kaj versaĵo titolita "Dwie matki" (Du patrinoj).
Parola veziko
Pensa veziko
Pensa veziko estas spaco en bildo uzita por skribi la pensojn de la roluloj. Diference el Parola veziko, ĝi ne estas rekte ligita al la figuro de la rolulo sed ĉenita per serio da globuletoj.
Zygmunt Rumel
Vivo
Komence de julio 1943 li ricevis ordonon interparoli kun loka komandantaro de Ukraina Ribela Armeo en Volinio. Rumel staris fronte de delegitaro celanta haltigon de la volinia masakro kaj interkonsenton pri komuna kun ukrainoj batalo kontraŭ germanoj. Rezigninte pri armita gardantaro en la gesto de bona volo Zygmunt Rumel iris la 10-an de julio 1943 al ĉefa loka komandejo de Sekureca Servo de Organizaĵo de Ukrainaj Naciistoj kune kun Krzysztof Markiewicz kaj Witold Dobrowolski. Ili tri estis tie arestitaj kaj mortigitaj. Laŭ familiaj rakontoj de pola poetino, verkistino kaj tradukistino Anna Kamieńska, la murdo estiĝis pere de disŝiro de ĉevaloj. Jarosław Iwaszkiewicz rememorigante morton de la juna poeto skribis: ''Li estis unu el diamantoj, per kiu oni pafis kontraŭ malamiko. Tiu ĉi diamanto povus ekbrili per unuaranga brilo''.
Venontan tagon la 11-an de julio Ukraina Ribela Armeo komencis ĉefan fazon de la volinia masakro - planatan genocidon de la pola loĝantaro en Volinio.
...And His Mother Called Him Bill
… And His Mother Called Him Bill estas ĵaza muzikalbumo de Duke Ellington, surbendigita dum kvar registradoj ekde la 28-a de aŭgusto 1967 ĝis la 15-a de novembro 1967 kaj kaj publikigita ĉe RCA Victor en la jaro 1968. Ĝi estas omaĝo al Billy Strayhorn, la plej intima kunverkanto de Ellington, kaj estis verkita tri monatojn post lia morto. La albumo enhavas aron da strejhornaj komponaĵoj, inter ili „Rain Check“ kaj „Day Dream“ kaj alia pecoj, kiujn ĝis tiam la Orkestro Duke Ellington neniam estis surdiskigintaj.
Lajsana albatroso
La Lajsana albatroso, Phoebastria immutabilis, estas granda marbirdo kiu loĝas en Norda Pacifiko. Tiu malgranda albatroso (kompare kun samfamilianoj de la familio de Diomedeedoj) nome dukolora meveca membro de la grupo de la albatrosoj estas la dua plej komuna marbirdo en Havajo, kun ĉirkaŭkalkulata populacio de 2.5 milionoj da birdoj, kaj estas nune pliiganta (aŭ eble re-pliiganta) sian teritorion al novaj insuloj. La Lajsana albatroso estis dekomence priskribata kiel Diomedea immutabilis fare de Lionel Walter Rothschild, en 1893, baze sur specimeno el la Lajsana Insulo.
Aspekto
La Lajsana albatroso estas averaĝe 81 cm longa, kaj havas enverguron de 195 al 203 cm. Maskloj, kiuj pezas 2.4 al 4.1 kg, estas pli grandaj ol inoj, kiuj pezas 1.9 al 3.6 kg. Tiu albatroso havas nigrec-grizajn supraflugilojn, dorson, supran pugon, kaj voston, kaj ties kapo, malsupra pugo, kaj subaj partoj estas blankaj. Ĝi havas nigran makulon ĉirkaŭ la okulo, kaj ties subflugila bildo varias inter individuoj, ĉar kelkaj havas pli mallarĝajn nigrajn bordojn kaj varieblajn kvantojn de nigro en subflugilaj kovriloj. Fine ties beko estas rozkoloreca kun malhela pinto. Junuloj havas grizan bekon kaj malhelan supran pugon. Ili ne havas reproduktan plumaron.
La Lajsana albatroso estas kutime facile identigebla, en la Norda Pacifiko estas simple separi ĝin el la aliaj relative komunaj albatrosoj, nome la nigra Nigrapieda albatroso. Ĝi povas esti distingita el la tre rara Mallongvosta albatroso pro ties tutmalhela dorso kaj plia malgrando. La plumaro de la Lajsana albatroso estis komparata al tiu de mevo, nome dukolora kun malhelgrizaj dorso kaj flugiloj, kaj blankaj subaj partoj kaj kapo.
Distribuado kaj habitato
La Lajsana albatroso havas ampleksan teritoriojn tra la Norda Pacifiko kun 16 nestolokoj. Ĉirkaŭ 99.7% el la populacio troviĝas en la Nordokcidentaj Havajaj Insuloj. Ties ĉefaj reproduktaj kolonioj estas en la Havajaj Insuloj, nome ĉe la insuloj de Midvejo kaj Lajsano. Malgrandaj populacioj troviĝas en la Boninoj ĉe Japanio, la Francfregataj Sablejoj, kaj ili ekkoloniigis insulojn ĉe Meksiko, kiaj la Insulo Guadalupe kaj aliaj en la Insuloj Revillagigedoj. For de la reproduktaj areoj ili teritorias amplekse el Japanio al la Beringa Maro kaj sude ĝis 15°N.
Kutimaro
La Lajsana albatroso estas kutime silentema birdo, sed foje ili povas esti observataj elsendantaj longajn sonojn kiel "muu", descendajn henojn, aŭ krakadoj. Inoj de Lajsana albatroso pariĝas porvive, tiele ili povas kunlabori por idozorgado. Ino de Lajsana albatroso konata kiel "Wisdom" (saĝo) estas la plej aĝa konata natura birdo en Usono aŭ eĉ la Norda Hemisfero. "Wisdom" estis ringita de priserĉisto de United States Geological Survey en 1956, kaj en Februaro de 2013 ĝi estis vidata idozorgade novan idon en Midvejo. Ĉar Lajsanaj albatrosoj ne povas reproduktiĝi ĝis ili estas kvinjaraĝaj, ĉe 2013 "Wisdom" estis ĉirkaŭkalkulita kiel almenaŭ 62jaraĝa kaj la plej aĝa konata natura birdo en la mondo.
Reproduktado
La Lajsana albatroso estas kolonia, kaj nestumas sur disaj malgrandaj insuloj kaj atoloj, ofte en grandaj nombroj, kaj konstruas diferencajn stilojn de nestoj depende el la ĉirkaŭoj, game el simplaj truoj en sablo al nestoj uzante vegetaĵaron. Lajsanaj albatrosoj havas longdaŭran reproduktan ciklon, kaj reproduktiĝas ĉiujare, kvankam kelkaj birdoj saltas jarojn. Junuloj revenas al la kolonio tri jarojn post elnestiĝo, sed ili ne pariĝas la unuan fojon ĝis ili estas sep aŭ ok jarojn aĝaj. Dum tiuj kvar aŭ kvin jaroj ili formas parligojn kun partnero kiujn ili retenos porvive. Pariĝado konsistas ĉefe en prilaboritaj 'dancoj' kiuj havas ĝis 25 ritajn movojn. Foje la birdoj formas samseksajn parojn konsistajn el du inoj. Tio estis observita en la kolonio de la havaja insulo Oahu, kie la seksa proporcio de maskloj al inoj estas 2 al 3. Nepariĝintaj inoj pariĝas inter ili kaj reproduktiĝas sukcese. Tiuj ovoj estas ofte patrigitaj de pariĝintaj maskloj, kiuj "trompas sian edzinon".
Oni scias, ke la Lajsana albatroso kaj la Nigrapieda albatroso povas hibridiĝi. Kiel ĉe ĉiuj albatrosoj, ankaŭ la Lajsana albatroso estas longviva birdo. La plej aĝa konata vivanta birdo, nome ino Wisdom, estas almenaŭ 62jaraĝa. Ŝi ĵus elovigis sanan idon kiu eble estas ŝia 35a. La plej longa vivodaŭro konfirmita por natura marbirdo estis reprodukta masklo de Lajsana albatroso kiu estis ringita antaŭ 53 jaroj. Aliaj albatrosoj povus egali aŭ eĉ superi tiun rekordon sed estas malmultaj konfirmoj de tre aĝaj albatrosoj.
Manĝo
La Lajsana albatroso manĝas ĉefe cefalopodojn, sed ankaŭ povas manĝi fiŝojn, krustulojn, kaj aliajn senvertebrulojn.
Konservado
La IUCN klasis la Lajsanan albatroson kiel vundebla pro drastaj malpliiĝoj en populacioj; tamen ĵusaj studoj montris, ke la populacio eble rekuperiĝas. La Lajsana albatroso, nome komuna specio, ne ankoraŭ rekuperiĝis el ampleksa ĉasado kiu okazis komence de la 1900-aj jaroj, kiam plumokolektantoj mortigis multajn centojn da miloj, kaj forigis iin el la Vejkinsulo kaj el la Jonstonatolo. Tiu amasbuĉado kondukis al klopodoj por protekti la specion (kaj aliajn) kio kondukis eventuale al la protektado de la Nordokcidentaj Havajaj Insuloj. La specio estas ankoraŭ vundebla por multhokadaj fiŝkaptejoj, kaj la ingesto de flosantaj plastaĵoj. Sovaĝiĝintaj katoj predas nestantajn birdojn kaj idojn ĉe kelkaj el la novkoloniigitaj insuloj. En kelkaj lokoj formikoj el la genro Pheidole estas minaco al junaj albatrosoj.
La Lajsana albatroso havas loĝan teritorion de 38,800,000 km² kaj reproduktan teritorion de 3,500 km² kun populacio de 1,180,000 maturuloj ĉirkaŭkalkulitaj en 2006. Midvejo, Lajsano, kaj la Francfregataj Sablejoj havas pli ol 90% de la reproduktaj paroj nome 551,940. Boninoj havas 23 parojn kaj en ĉebordaj insuloj de Meksiko estas ĉirkaŭ 400 paroj nome 337 paroj en Insulo Guadalupe. La nordokcidentaj Havajaj Insuloj suferis malpliiĝon de 32% ĉe reproduktuloj el 1992 al 2002. Tamen, la lastaj tri jaroj vidis rekuperon kiu stabiligis la periodon inter 1992 kaj 2005. Tiu specio estis formortigita el Vejkinsulo, la Jonstonatolo, kaj Insulo Toriŝima. La populacio de Meksiko pliiĝantis el ties komenco.
Iam plumokolektado estis ĉefa minaco, kun altamaraj trenretoj; tamen ambaŭ haltiĝis, scepte kelkaj malgrandaskalaj kontraŭleĝaj trenretaj agadoj. Nunaj minacoj estas la multhokadaj fiŝkaptejoj.
Midvejo
Plumbovenenado estas mortiganta milojn da Lajsanaj albatrosoj ĉiujare en Midvejo, parto de la Nacia Marmonumento de Nordokcidentaj Havajaj Insuloj kreita de Prezidento George Bush en Junio de 2006, kaj nune konata kiel Nacia Marmonumento Papahanaumokuakea. La Lajsana albatroso estis tutmonde listita kiel vundebla al formorto fare de la Internacia Unio por la Konservo de Naturo, kaj estas speciala speciejo en Midveja Nacia Naturrifuĝejo en la ĵus starigita Nacia Monumento.
"Lajsanaj albatrosidoj nestumantaj ĉe 90 konstruaĵoj lasitaj tie de la [usona] mararmeo ingestas plumbo-bazajn farberojn. Tio kaŭzas rimarkindajn altajn plumbokoncentrojn en ties sango, konduke al drastaj neŭrologiaj malsanoj, kaj eventuale morto," diris George Fenwick, Prezidento de American Bird Conservancy. "Necesas federalaj fondusoj urĝe por purigi tiun venenon por protekti la Lajsanan albatroson same kiel estontajn vizitantojn al la nova Nacia Marmonumento."
Sciencaj studoj montris ke la idoj de Lajsana albatroso manĝas plumbo-bazajn farberojn elpelitajn el 95 malnovaj konstruaĵoj de la insulo; kaj ĝis 10,000 idoj, aŭ 5 % el la elnestiĝantaj idoj, povas mortiĝi ĉiujare pro ekspono al plumbo-bazaj farbo. Multaj Lajsanaj albatrosidoj kiuj nestumas je kvin metroj de la konstruaĵaj strukturoj montras kondiĉon referencita kiel "droopwing" (flugilfalo) kiu komune manifestiĝas pro la albatrosida nekapablo por levi siajn flugilojn, kiu pluas surgrunde rezulte en rompitaj ostoj kaj malfermaj vundoj. Albatrosidoj kun flugilfalo neniam kapablos flugi, kaj mortiĝos pro malsatego aŭ senakvigo. Ankaŭ aliaj albatrosidoj en proksimeco al la konstruaĵoj suferas damaĝajn efikojn el la plumboekspono. Tiuj idoj havas sangajn plumbokoncentrojn kiuj kaŭzas imunologiajn, neŭrologiajn, kaj renajn malkapablojn, signife en malpliiĝo de ties eblojn survivi.
La Usona Ministerio pri Enlandaj Aferoj (DOI en angla) ĉirkaŭkalkulas je 5.6 milionoj da usonaj dolaroj estas necesaj por purigi la venenan plumbofarbon el Midvejo. La 95 konstruaĵoj, posedo de la federala registaro, devas esti forigitaj el ĉiu plumbobaza farbo, kaj la sablareoj ĉirkaŭ tiuj malnovaj konstruaĵoj devas esti zorgege kribrita por forigi la plumbobazajn farberojn. Kiam la stabanaro de American Bird Conservancy prezentis la danĝeregon de tiu kreskanta minaco al jam endanĝerita birdospecio al funkciuloj de DOI, tiuj respondis, ke la nova Nacia Marmonumento de la Nordokcidentaj Havajaj Insuloj ne havas federalajn fondusojn dediĉitajn al tiu operaco. Plie la funkciuloj de DOI asertis, ke la nuna federala buĝeto por la tuta nacia naturrifuĝeja sistemo estus nesufiĉa por eviti la kontinuan ingeston de plumbobazaj farberoj fare de la Lajsanaj albatrosidoj.
Cressé
Cressé [] estas franca komunumo en la departemento Charente-Maritime, en la regiono Puatuo-Ĉarentoj. Ĝi havis 220 loĝantojn en la jaro 2012.
Geografio
Cressé situas en la oriento de Charente-Maritime, nordoriente de Cognac.
Poleno
La formo, grando, konstruo ofte karakterizas speciojn, tiel oni povas tion uzi por identigi speciojn, aŭ plejofte nur genrojn, pere de polenoj (tio helpas la arĥeologion, esplorojn de krimago, ankaŭ en la esploroj pri la Mortotuko de Torino tio utilis.).
Poleno ofte kaŭzas alergion.
Vidu ankaŭ
Eksteraj ligoj:
Stefan Rehrl
Stefan REHRL (naskiĝinta la en Obertrum am See, mortinta la  en Kitzbühel) estis aŭstra teologo, romkatolika pastro kaj profesoro.
Vivo
Post sacerdota ordiniĝo en julio 1935 en Salcburgo li helppastris inter 1936 kaj 1938 en Mayrhofen/Distrikto Schwaz, poste ĝis 1945 en Langkampfen/Distrikto Kufstein. Post habilitiĝo en 1955 pri Johano Duns Skoto (temo: Grundlegung der Moral bei Johannes Duns Scotus) li profesoris inter 1965 kaj 1983 ĉe la fakultato pri teologio de la Salcburga universitato. Li estis ano de la refonda generacio de la altlernejo salcburga. Tiel en 1967/68 li rektoris kaj denove en 1970/71.
Blanzy (stacidomo)
Blanzy estas franca stacidomo sur linio -, situanta en  Blanzy, en departemento Saône-et-Loire, regiono Burgonjo-Franĉkonteo.
Temas pri stacidomo de Société nationale des chemins de fer français (SNCF), priservata de trajnoj Burgonjo-Franĉkonteo.
Ĝi situas ĉe kilometra punkto (PK) de la linio Le Coteau - Montchanin (769000).
ISO 639-3 s
!saa !sab !sac !sad !sae !saf !sag !sah !saj !sak !sam !san !sao !sap !saq !sar !sas !sat !sau !sav !saw !sax !say !saz !sba !sbb !sbc !sbd !sbe !sbf !sbg !sbh !sbi !sbj !sbk !sbl !sbm !sbn !sbo !sbp !sbq !sbr !sbs !sbt !sbu !sbv !sbw !sbx !sby !sbz !sca !scb !sce !scf !scg !sch !sci !sck !scl !scn !sco !scp !scq !scs !scu !scv !scw !sĉ <span id=sĉ> !sda !sdb !sdc !sdd !sde !sdf !sdg !sdh !sdi !sdj !sdl !sdm !sdn !sdo !sdp !sdr !sds !sdt !sdu !sdx !sdz !sea !seb !sec !sed !see !sef !seg !seh !sei !sej !sek !sel !sen !seo !sep !seq !ser !ses !set !seu !sev !sew !sey !sez !sfs !sfw !sga !sgb !sge !sgg !sgh !sgi !sgl !sgm !sgo !sgp !sgr !sgt !sgu !sgw !sĝ <span id=sĝ> !sgz !sha !shb !shc !she !shg !shh !shi !shj !shk !shl !shm !shn !sho !shp !shq !shr !shs !sht !shu !shv !shw !sĥ <span id=sĥ> !shy !shz !sia !sib !sic !sid !sie !sif !sig !sih !sii !sij !sik !sil !sim !sin !sip !siq !sir !sis !siu !siv !siw !six !siy !siz !sja !sjb !sjd !sje !sjg !sjk !sjl !sjm !sjn !sjo !sjp !sjr !sjs !sjt !sju !sjw !ska !skb !skc !skd !ske !skf !skg !skh !ski !skj !skk !skl !skm !skn !sko !skp !skq !skr !sks !skt !sku !skv !skw !skx !sky !skz !slb !slc !sld !sle !slf !slg !slh !sli !slj !slk !sll !slm !sln !slp !slq !slr !sls !slt !slu !slv !slw !slx !sly !slz !sma !smb !smc !smd !sme !smf !smg !smh !smj !smk !sml !smm !smn !smo !smp !smq !smr !sms !smt !smu !smv !smw !smx !smy !smz !sna !snb !snc !snd !sne !snf !sng !snh !sni !snj !snk !snl !snm !snn !sno !snp !snq !snr !sns !snu !snv !snw !snx !sny !snz !soa !sob !soc !sod !soe !sog !soh !soi !soj !sok !sol !som !son !soo !sop !soq !sor !sos !sot !sou !sov !sow !sox !soy !soz !spa !spb !spc !spd !spe !spg !spi !spk !spl !spm !spo !spp !spq !spr !sps !spt !spu !spx !spy !sqa !sqh !sqi !sqm !sqn !sqo !sqq !sqs !sqt !squ !sra !srb !src !srd !sre !srf !srg !srh !sri !srj !srk !srl !srm !srn !sro !srp !srq !srr !srs !srt !sru !srv !srw !srx !sry !srz !ssb !ssd !sse !ssf !ssg !ssh !ssi !ssj !ssk !ssl !ssm !ssn !sso !ssp !ssq !ssr !sss !sst !ssu !ssv !ssw !sŝ <span id=sŝ> !ssy !ssz !sta !stb !stc !std !ste !stf !stg !sth !sti !stj !stk !stl !stm !stn !sto !stp !stq !str !sts !stt !stu !stw !sua !sub !suc !sue !suf !sug !suh !sui !suj !suk !sul !sum !sun !suq !sur !sus !sut !suu !suv !suw !sŭ <span id=sŭ> !suy !suz !sva !svb !svc !sve !svk !svr !svs !svx !swa !swb !swc !swe !swf !swg !swh !swi !swj !swk !swl !swm !swn !swp !swq !swr !sws !swt !swu !swv !sww !swx !swy !ŝc <span id=ŝc> !ŝe <span id=ŝe> !ŝg <span id=ŝg> !ŝk <span id=ŝk> !ŝl <span id=ŝl> !ŝm <span id=ŝm> !ŝn <span id=ŝn> !ŝo <span id=ŝo> !ŝr <span id=ŝr> !ŝs <span id=ŝs> !ŝu <span id=ŝu> !ŝw <span id=ŝw> !sya !syb !syc !syi !syk !syl !sym !syn !syo !syr !sys !syw !sza !szb !szc !szd !sze !szg !szk !szl !szn !szp !szv !szw
Deza (Sorio)
Deza [DEza] estas municipo de Hispanio, en la regiono Kastilio kaj Leono, en la provinco Sorio kaj en la komarko Campo de Gómara en la oriento de la provinco.
Geografio
Ĝia municipa teritorio okupas totalan areon de 118,15 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 211 loĝantojn. Ĝi perdis loĝantojn dum la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj, kiel ja okazis en multaj loĝlokoj de la regiono, fakte perdis 1 400 loĝantojn el la 1930-aj jaroj.
Ĝi distas 53 km de Sorio, provinca ĉefurbo. La municipa teritorio enhavas loĝlokojn Deza, La Alameda kaj Miñana. Ĝi limas kun Miñana, La Alameda, Cihuela, Torrijo, Bijuesca, Bordalba kaj Torlengua. Fakte ĝi estas ĉe la limo kun la provinco Zaragozo, Aragono.
Historio
Estas restaĵoj de Neolitiko, de Bronzepoko, de epoko de visigotoj. Estis strategia loko en epoko de Al Andalus kaj poste en limo inter Kastilio kaj Aragono. La areo apartenis unue al la Regno Kastilio. En Mezepoko okazis reloĝado fine de la 10-a jarcento. Tamen restis araba loĝantaro kaj tradicia dediĉo al ceramiko.
Mali-habito
La mali-habito (angle : mallee) estas la kreskaĵa arbeda habito de iuj  eŭkalipto specioj kiu vegetas kun multaj tigoj ekde subgrundaj lignotuberoj, kutime ĝis alteco de ne pli ol dek metroj. Ĝi estas plej kutima ĉe plantoj de la genro eŭkalipto, multaj el kiuj nature kreskas mali-habite,  kaj iuj kiuj ekkreskas kiel unuoblaj arboj dekomence sed restariĝas mali-forme se forbrulite ĝis la grundo per arbara incendio. Ĝi ankaŭ okazas ĉe la parencaj genroj Corymbia kaj Angophora. Oni ankaŭ povas paroli pri mali-specioj aŭ individuaj plantoj kun mali-habito.
Mali-eŭkaliptoj estas la superreganta vegetaĵaro tra duonaridaj areoj de Aŭstralio kun sufiĉe regula vintra precipitaĵo. Ene de tiu areo, ili konstituas vastajn duonarbarojn kaj arbedarojn kovrante pli ol 250  000 kvadratajn kilometrojn. Do mali-eŭkaliptaj duonarbaroj kaj arbedaroj estas konsiderataj kiel unu el la ĉefaj vegetaĵaro-asocioj.
Vaste disvastigitaj mali-specioj inkludas :
Leipoa ocellata (angle : malleefowl, megapodedoj)  estas birdo karakteriza de tiu vivejo.
Ekzemplo de mali-eŭkalipto el alt-precipitaĵa areo estas la malofta Eucalyptus luehmanniana.
Olmeneta
Najbaras la komunumoj Casalbuttano ed Uniti, Castelverde, Corte de' Cortesi con Cignone, Pozzaglio ed Uniti kaj Robecco d'Oglio.
Monaĥejo de la Reĝaj Senŝuistinoj
La Monaĥejo de la Reĝaj Senŝuistinoj, en hispana monasterio de Nuestra Señora de la Visitación, situanta en Madrido, Hispanio, plej konata kiel Descalzas Reales (Reĝaj Senŝuistinoj) estas monaĥejo de enfremitaj monaĥinoj, klaraninoj, fondita en 1559 de Johanino de Aŭstrio, vidvino de la princo Johano Manuel de Portugalio, fratino de la reĝo de Hispanio Filipo la 2-a kaj patrino de la estonta reĝo portugala Sebastiano la 1-a. Ĝi troviĝas situanta en kerna centro de Madrido: nome ĉe la aktuala Placo de las Descalzas (Senŝuistinoj), zono tre proksima al la Sunpordo.
Temas pri klasikisma konstruaĵo de la 16a jarcento kiu gastigas interne gravajn artaĵojn. Parto de la monaĥejo estas aktuale dediĉita al muzeo vizitebla.
Nicolò Barbaro
Nikolao Barbaro (1420-1494) (naskiĝis en Venecio, en la 1420 - mortis en Venecio, en la 1494) estis kirurgo kaj kronikisto kiu famiĝis kiel okulatestanto de la Sieĝo de Konstantinopolo, en la 29-a de majo 1453. Li lasis ampleksan kaj signifoplenan raporton pri la renverso de la urbo, kiu estas unu el la plej multevaloraj fontoj de kontribuaĵoj de la italoj, ĉefe de la venecianoj, en la defendo de la urbo.
3954 Mendelssohn
3954 Mendelssohn estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la germana astronomo Freimut Börngen elde la Observatorio Karl Schwarzschild, en Tautenburg (Germanio).
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de la germana komponisto Felix Mendelssohn Bartholdy (1809–1847)
Kalia tiofosfato
Trikalia tiofosfato estas trikalia salo de H3PSO3, neorganika salo de fosforo uzata en la produktado de insekticidoj, pesticidoj, herbicidoj kaj fungicidoj. Per varma malkomponado tiofosfatoj produktas toksajn gasojn de fosforo, kalio kaj sulfuro. La substanco estas rapide absorbida de la haŭto kaj ĝi estas uzataj dome por kompleta elradikigo de malsanoj.
Teskánd
Teskánd [teŝkAnd] estas vilaĝo en Hungario, en regiono Okcidenta Transdanubio, en departemento Zala, en Distrikto Zalaegerszeg.
Situo
Teskánd situas sur mildaj deklivoj, laŭ rojo, laŭ flankovojoj, fervojo Slovenio-Zalaegerszeg preteriras. La lasta urbo troviĝas 7, Körmend 27, Pacsa kaj Vasvár po 28 km-ojn.
Historio
La unua skriba mencio pri la vilaĝo devenis el 1271 laŭ tiama hungara ortografio "Tuskánd". Vilaĝservoj estas infanĝardeno, lernejo, kuracejo, apoteko, poŝto, lerneja naĝejo, municipa administracio.
Mattsee
Mattsee estas komunumo de Aŭstrio. Ĝi apartenas al la federacia lando Salcburgio kaj al la distrikto Salzburg (germane Bezirk Salzburg-Umgebung aŭ simple Flachgau). Komence de la jaro en la komunumo vivis  loĝantoj.
En Mattsee troviĝas kanonikejo. Kanoniko estis i.a. la konata regionhistoriisto Josef Lahnsteiner ekde 1933.
30562 Güttler
Malkovro
Ĝi estis malkovrita la en la kadro de la astronomia kampanjo Lowell Observatory Near-Earth-Object Search (LONEOS) elde la Stacio Anderson Mesa de la Observatorio Lowell, sudoriente de Flagstaff (Arizono, Usono).
Nomo
Ĝia nomo honoras Carsten Güttler, administranton de projekto por la fotiloj OSIRIS de la misio Rosetta ĉe la Max-Planck-Instituto por esploro pri la Sunsistemo de Göttingen, Germanio. Lia esploro inkludas la fizikajn ecojn de la polvo en kometoj, analizita per laboratoriaj eksperimentoj.
Kantono Henderson
La nomo Kantono Henderson - angle Henderson County - povas rilati al la jenaj kantonoj de Usono:
Kavalo (provinco)
Kavalo (Καβάλα respektive Νομός Καβάλας - Nomós Kavalas) ĝis administra reformo efektivigita komence de 2011 estis unu el la 51 grekaj provincoj ("prefektujoj", kiuj greke nomiĝas Νομός, do "nomos"). Ĝi kovras areon de kaj dum la jaro 2005 havis 147,884 loĝantojn. Ĉefa loĝloko estas la samnoma urbo Kavalo. La teritorio apartenas al la administra regiono ("periferio") Orienta Makedonio kaj Trakio. Al la provinco apartenas la insulo Tasos en la Egea Maro. La plej alta monto de la provinco estas la Pangaion kun alteco de metroj en la okcidento de la provinco, kaj la dua plej alta monto apartenas al la montaro Ipsario sur la insulo Tasos.
Zásada (Pěnčín)
Zásada (Zasada) estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de municipo Pěnčín en distrikto Liberec. Ĝi troviĝas proksimume 2,5 km norde de Pěnčín. En la jaro 2011 estis ĉi tie registritaj 11 adresoj. En la jaro ĉi tie daŭre vivis.
Diplodocus
Diplodocus (el greka "duobla trabo"), esperante diplodoko, estas genro de dinosaŭroj de la subordo saŭropodoj kaj familio de diplodokedoj, kiuj vivis fine de la geologia periodo Ĵurasio, antaŭ proksimume 150 ĝis 147 milionoj da jaroj, nome dum la Kimeriĝano kaj Titoniano, kie nun estas Nordameriko.
Ĝeneralaĵoj
La unuaj fosilioj estis malkovritaj en 1877 de S. W. Williston. La genra nomo, stampita de Othniel Charles Marsh en 1878, estas la formo en novlatina deriva de la greka διπλόος (diploos) "duobla" kaj δοκός (dokos) "trabo", reference al la formo de la ostoj laŭlonge de la suba parto de la vosto. Tiuj ostoj estis supozataj nuraj de Diplodocus, tamen oni amlkovris ilin ankaŭ ĉe aliaj membroj de la familio de la diplodokedoj kaj en saŭropodoj nediplodokedoj kiaj la Mamenchisaurus.
Vivis kie nun estas la okcidento de Nordameriko dum la periodo Supra Ĵurasio. La Diplodocus estas unu el plej komunaj dinosaŭroj de la supra parto de la Kuŝejo Morrison, nome sekvenco de maraj kaj aluviaj tavoloj el ĉirkaŭ 150 al 147 milionoj da jaroj. La Kuŝejo Morrison montras etoson kie hegemoniis gigantaj saŭropodoj kiaj Camarasaurus, Barosaurus, Apatosaurus kaj Brachiosaurus krom la Diplodocus.
La Diplodocus estas inter la dinosaŭroj plej facile identigeblaj, pro sia klasika formo, kun longaj kolo kaj vosto kaj kvar fortikaj kruroj. Dum multaj jaroj, ĝi estis la dinosaŭro plej granda konata. Ties grando eble malhelpis la predantojn Allosaurus kaj Ceratosaurus kies restoj estis trovitaj en la samaj tavoloj, kio sugestas, ke ili kunekzistis kun la Diplodocus.
Castilnuevo
Castilnuevo [kastilNŬEbo] (Nova Kastelo) estas municipo de Hispanio, en la Provinco Gvadalaĥaro, regiono de Kastilio-Manĉo.
Loĝantoj
La loĝanto nomiĝas castilnovense [kastilnoBENse]. La censita loĝantaro en 2016 estis de 8 loĝantoj kaj la denseco estas de 0,41 loĝ/km².
Situo
Castilnuevo situas en la nordorienta parto de Kastilio-Manĉo en la komarko aŭ distrikto Senjorlando de Molina-Alto Tajo en la orienta parto de la Provinco Gvadalaĥaro, je altitudo de 1079 m super marnivelo; je 145 km el Gvadalaĥaro, provinca ĉefurbo. La areo de ties teritorio estas de 19,54 km². La geografiaj koordinatoj estas 40°48′56″N 1°51′23″Ok.
Historio
Post la Hispana Enlanda Milito la loĝantaro falis el pinto de 2,289 loĝantoj en 1950 al 1,940, tio estis oni perdis pli ol 300 loĝantojn pro diversaj tialoj: nome bataloj, prizono, politika persekutado, malsato ktp. Meze de la 20a jarcento la loĝantaro de multaj vilaĝoj de la regiono atingis pinton, kaj ankaŭ ĉe Castilnuevo, sed poste okazis elmigrado, senloĝigo kaj maljuniĝo de la loĝantaro ĉefe dum la 1960-aj kaj 1970-aj jaroj, kaj ankaŭ ĉe Castilnuevo kie oni falis al la nunaj 200.
Ekonomio
Agrikulturo kaj brutobredado tradicie. Pensioj de emerituloj.
Ayotlán
Ayotlán estas unu el la 124 komunumoj de la meksika subŝtato Jalisco. La ĉefurbo de la komunumo estas Ayotlán. La ŝlosilnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 14 016.
Sociogeografio
En la jaro 1995 (laŭ INEGI) en la komunumo vivis 9615 viroj pli aĝaj ol 15 jaroj. El tiuj 7943 estis alfabetoj kaj 1665 analfabetoj. Do 17.32 % de la viroj estis analfabetoj. En la sama jaro en la komunumo vivis 10743 virinoj. El tiuj estis 8755 alfabetoj kaj 1978 analfabetoj. Do 18,41 % de la virinoj estis analfabetoj. En 1995 en Ayotlán vivis 29576 personoj kiuj aĝis pli ol 5 jaroj. El tiuj estis 6 indiĝenoj. Tio signifas ke 0,02 %en la koncerna jaro de la loĝantaro estis indiĝenoj.
Savoyeux
estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Haute-Saône (prononco [],, arpitane Hiôta-Sona), en la regiono Burgonjo-Franĉkonteo (Bourgogne-Franche-Comté, prononco []) kaj en la historia regiono Franĉkonteo. Fine de en la komunumo vivis. Administre la komunumo apartenas al la arondismento Vesoul (france arrondissement de Vesoul), la suda kaj okcidenta parto de la departemento, kaj al la kantono .
Ayotlán
Sociogeografio
Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a., (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).
Rastislav Šarišský
Rastislav ŠARIŠSKÝ, nomata Rasťo [rastjo] (naskiĝis la 12-an de januaro 1977 en Levoča), estas slovaka esperantisto, eksaktivulo de la Slovakia Esperanta Junularo kaj nuntempa aktivulo de la Slovakia Esperanta Federacio.
Nuntempe li vivas en Bratislavo, kie li laboras kiel informadikisto en la ŝtata Literatura informa centro (Literárne informačné centrum). Antaŭe li mallonge laboris en la Oficejo por publika provizado kaj en la Elektroteĥnika fakultato de la Universitato de Žilina en Žilina, kie li en 2000 finstudis pri teĥnika funkciado de telekomunikoj.
Li estas aktiva ankaŭ kiel kreisto de retpaĝaroj kaj amatora verkisto de sciencfikcia literaturo. Li interesiĝas ankaŭ pri filozofio. Por Esperanto li ekaktivis en julio de 2002. Kiel kunfondinto kaj aktivulo de la Slovakia Esperanta Junularo li okupiĝas precipe pri publika informado pri Esperanto kaj Esperanto-aranĝoj, kaj pri verkado kaj tradukado de tekstoj, kiuj multnombre aperas interalie en la retpaĝaro de la organizo.
La 26-an de majo 2007 dum la kongreso de SKEF en Martin oni elektis lin kiel prezidanton de tiu ĉi landa asocio de UEA en Slovakio. En 2010 en Trenčianske Teplice li fariĝis ĝia vicprezidanto.
Blanzy
Blanzy estas franca situanta en departemento Saône-et-Loire, regiono Burgonjo-Franĉkonteo.
Ĝiaj loĝantoj nomiĝas Blanzynois.
Marcelo Trivisonno
Marcelo Trivisonno (n. ) estas argentina eks-futbalisto. Li ludis kiel defendanto kaj lia unua klubo estis Rosario Central.
Li futbalis ĉe Urawa Reds.
Fuentecantos
Fuentecantos [fŭenteKANtos] estas municipo de Hispanio, en la regiono Kastilio kaj Leono, en la provinco Sorio kaj en la komarko Campo de Gómara en la oriento de la provinco. La loknomo Fuentecantos estas etimologie komprenebla kiel Fontano de Ŝtonoj. Simila loknomo estas en Fuente de Cantos, Provinco Badajoz.
Jesuo Kristo
Jesuo Kristo (ישוע, Iesus Christus; Ιησους Χριστος ) estas laŭ kristana kredo la Mesio kaj filo de Dio sendita de Dio por la savo de ĉiuj homoj. Jam la unuaj kristanoj esprimis per la nomo "Jesuo Kristo" ("Jesuo la Mesio") sian kredon ke la historia persono Jesuo de Nazaret estas la Savanto de Dio promesita en la Malnova Testamento.
Fuentecantos
Geografio
Ĝia municipa teritorio okupas totalan areon de 8,82 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 66 loĝantojn. Ĝi perdis loĝantojn dum la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj, kiel ja okazis en multaj loĝlokoj de la regiono, fakte perdis preskaŭ 200 loĝantojn el la 1910-aj jaroj.
Belarta rikolto
Belarta rikolto estas serio de kajeroj publikigata de la novjorka eldonejo Mondial. En ĝi aperas la “Premiitaj verkoj de la Belartaj konkursoj de Universala Esperanto-Asocio’’. Ĝis nun aperis jenaj kajeroj:
Mozarlândia
Mozarlândia estas municipo de la brazila subŝtato Gojaso, kiu taksis 13.404 loĝantojn en 2010.
Fuentecantos
Geografio
Ĝi distas 14 km de Sorio, provinca ĉefurbo. Ĝi limas kun Fuentelsaz de Soria, Buitrago, Garray kaj Velilla de la Sierra.
Jesuo Kristo
Fidindaj historiaj informoj pri la vivo de Jesuo mankas, sed multaj rakontoj pri lia vivo estas kolektitaj en kvar evangelioj: la unuaj kvar libroj de la Nova testamento de la kristana Biblio.
Kinnunen
Kinnunen estas orientfinna familinomo. Ĝi estas vere ordinara speciale en nordaj partoj de Norda Savonio kaj Meza Finnlando kaj en sudaj partoj de Kainuu. Same ol multaj aliaj orientfinnaj familinomoj kun sufikso -nen ĝi estas vere malnova nomo.
Fuentecantos
Historio
En la Censo de Pecheros de 1528 oni registris 19 pecheros, tio estas impostopagantaj familioj.
Aktualo
Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj), kaj transmigra brutobredado (ŝafoj kaj bovoj). Lastatempe funkciado de servoj plej ekgravis, kune kun kultura kaj rura turismo, piedirado tra naturaj lokoj. Inter vidindaĵoj estas la preĝejo, tradicia arkitekturo kaj tiel plu.
Kálmán Tompa
Kálmán Tompa, laŭ hungarlingve kutima nomordo Tompa Kálmán estis hungara aktoro, teatrestro. Lia origina familia nomo estis Droppa, lia filo estis Béla Tompa.
Kálmán Tompa naskiĝis la  en Sajókövecses (Hungara reĝlando) (nuntempa Štrkovec (distrikto Rimavská Sobota) en Slovakio), li mortis la  en Szombathely.
Biografio
Kálmán Tompa akiris diplomon en Teatra Lernejo en 1889, poste li aliĝis al trupo de Székesfehérvár. En la teatra jaro 1893 li apartenis al trupo en Debrecen, inter 1893–1898 al trupo de Arad (urbo), inter 1898–1904 al trupo de Kolozsvár. Inter 1906 kaj 1911 li apartenis al malgranda (jam ne ekzistanta) teatro en Budapeŝto, poste li estis teatrestro en diversaj urboj. Ekde 1915 li batalis en la 1-a mondmilito. En 1920 li pensiuliĝis. li verkis kelkajn poemojn kaj teatraĵojn.
Frapilo
Frapilo estas i.a. martelo kiu frapas kontraŭ la interno de sonorilo. Ĝi ofte estas el metalo. Dum entombigoj ĝi ofte estas ĉirkaŭvolvita per ledo por produkti pli obtuzan sonon; en kelkaj lokoj anstataǔ tio, okazas pli lanta ritmo en sonorilado. Lignaj frapiloj estas uzataj dum la ludado sur sonbovloj kaj cimbaloj.
Jesuo Kristo
La nomo
Jesuo venas el la latina Iesus, kiu siavice venas el la greka Iesous (Ιησους). La helena formo estas transliterumado de la aramea nomo Jeŝua (ישוע) /jeŝua/, mallonga formo de hebrea Jehoŝua (יהושע) /jehoŝua/, kiu signifas "la Sinjoro estas savanto" aŭ "Jehovah savas".
La titolo Kristo venas, tra Latino, el la helena Ĥristos (Χριστος), kiu signifas unktita. La helena formo estas laŭvorta transskribaĵo de Messiah el la hebrea maŝijaĥ (משיח) aŭ aramea m'ŝiĥa (משיחא).
En la araba lingvo, Jesuo estas rekonata de islamanoj kiel profeto nomata Isa bin Marjam (عيسى بن مريم = Isa filo de Marjam), kaj de arabaj kristanoj kiel Jasu' al-Masih (يسوع المسيح, "Jesuo la Mesio").
Jesuo parolis la aramean, kiu tiam estis komuna lingvo en Galileo kaj Judeo; sekve dum sia vivo li estis konata kiel Jeŝŭa. Li verŝajne parolis ankaŭ la komercan helenan, kaj liaj studoj pri skribaĵoj igis lin familiara kun la hebrea.
Nekonataj jaroj
La nekonataj jaroj de Jesuo (ankaŭ nomata silentaj jaroj, perditaj jaroj, aŭ mankantaj jaroj) ĝenerale rilatas al la periodo inter lia infanaĝo kaj la komenco de lia ministerio (instruoj kaj paroloj), periodo ne priskribita en la Nova Testamento. La koncepto "perditaj jaroj de Jesuo" estas kutime renkontita en esotera literaturo (kie foje ankaŭ aperas lia ebla post-krucuma aktivado) sed ne estas kutime uzita en pli scienceca literaturo, ĉar oni supozas, ke Jesuo probable laboris kiel ĉarpentisto en Galileo, almenaŭ parte kun Sankta Jozefo, de la aĝo de dek du ĝis tridek, do la jaroj ne estis "perditaj jaroj", kaj supozeble li mortis sur Kalvario. En la malfrua mezepoka periodo, aperis Artur-legendoj, en kiuj la juna Jesuo estis en Britio. En la 19-a kaj 20-a jarcento aperis teorioj, laŭ kiuj inter la aĝoj de 12 kaj 30 Jesuo vizitis Kaŝmiron, aŭ studis kun la esenoj en la Judea dezerto. Modernaj gravaj kristanaj kleruloj ĝenerale malakceptas tiujn teoriojn kaj asertas, ke nenio estas konata ĉirkaŭ tiu tempoperiodo en la vivo de Jesuo. La uzado de la koncepto "perditaj jaroj" en la "svena hipotezo" sugestas, ke Jesuo postvivis sian krucumon kaj daŭrigis sian vivon. Ĉi tio, kaj la rilata vido, ke li evitis krucumon entute, okazigis plurajn spekuladojn pri kio okazis al li en la supozitaj ceteraj jaroj de sia vivo, sed ĉi tiuj tute ne estas akceptitaj de gravaj fakuloj.
Mirakloj
Jesuo, laŭ siaj sekvantoj, faris miraklojn, allogis sekvantojn for de rabena judismo, instruis novan leĝon kaj religion, kaj eĉ antaŭdiris sian morton. Estante minaco kontraŭ institucia juda religio kaj Romio, li aperis antaŭ Poncio Pilato, la Romia aŭtoritato de Judio (reginte en la jaroj 26-36), kaj, verdiktita kulpohava, estis mortigita sur kruco fare de soldatoj de Romio. Li estis mortigita je la tago antaŭ Pasko (grava Juda festo je la komenco de printempo) ĉirkaŭ la jaro 33 por krimoj kontraŭ la judaj religiaj kredoj aŭ la romia ŝtato. Kiam li mortis, laŭlegende kaj laŭ la skribaĵoj, la ĉielo estis mallumigita.
Resurekto
Esploristoj de tiu tiom antikva epoko pridemandas sin kiel tia fiaskema juda profeto fariĝis fondinto de monda religio. La decida fakto estas ke liaj sekvantoj kredis, ke Jesuo leviĝis el la mortintoj. Tamen, nur kristanaj fontoj raportis pri tio, kaj eĉ ili ne raportas pri ia ajn postmorta apero antaŭ nekredantoj (escepte de la raporto de la evangelio de Petro, evangelio ne akceptita de kristanoj). Oni eble povus argumenti ke la kristana kredo pri la resurekto ne nur estas afero de fido, sed ankaŭ estas racia argumento por ĝia historieco.
Laŭ la raporto de la Biblio, la postmortaj aperoj emis okazi je tagiĝo aŭ krepusko al sekvantoj en loko izolita (ekz., la tombo, serurita ĉambro, strando aŭ vojo malplena kaj senhoma).
La resurekto
La supozata resurekto de Jesuo estas atestata de ĉiuj novtestamentaj dokumentoj kaj kanonaj kaj apokrifaĵaj. La resurekto de Jesuo, kvankam en tradicioj foje nekoheraj, komenciĝas el la konstato de tombo malplena. El la kritika analizo de la Evangelioj oni akiras la evidenton, ke la resurekto estis la unua nukleo de la predikado de la unua prakristana komunumo.
En la sekvo kaj disvastigo de la kristanismo tra la tuta mondo, la resurekto de Jesuo estas la kerno de la pruvo ke Jesuo estas Dio, laŭ la teologio de kristanoj. Kongrue, unu el la du ĉefaj festaroj kaj ceremoniaroj en la liturgio kaj ritaro de kristanismo, nome la Sankta Semajno (rememore de la morto kaj de la resurekto de Jesuo) estas festata tra la tuta mondo kristana, same kiel la Kristnasko rilate al la nasko de la infano Jesuo.
Interpreto
Notu: laŭ kristanismo, Dio estas unu sed ankaŭ tri: li estas tri personoj en unu substanco: La Patro, Dio kiel la ĉiopova kreanto de tero kaj ĉielo; La Filo, Dio kiel homo, kiel Jesuo mem; kaj La Spirito Sankta, Dio kiel spirito kiu eniras en la koron de kredanto kaj donas gracon por fidi kaj bonagi. Ĉi tio estas la mistero de La Sankta Triunuo.
Laŭ la Nova testamento, Jesuo neniam klare diris, ke li estas Dio aŭ la Filo de Dio. Li neniam eĉ nomis sin Jesuo —anstataŭe li uzis la kuriozan titolon, Filo de Homo. Aliflanke, li ne korektis aŭ neis la uzadon de Filo de Dio kaj agas kiel Dio, ne kiel homo: ekzemple, li pardonis pekojn kaj piediris sur la maro en raportita supozita miraklo. Lia dieco estas manifestita ne tiom per diro sed per ago.
"Tute Dio, tute homo": en la fruaj jarcentoj, multe da herezoj temis pri la dieco kaj homeco de Jesuo kaj la preciza rilato inter la duopo. Finfine, je la 4-a jarcento, la tiama Kristana Eklezio asertis, ke Jesuo estas, de nasko, tute homo kaj tute Dio, ke li enhavas du naturojn (dia kaj homa) sed estis nur unu persono. Sed kvankam li estis tute homo, li estis naskita sen la originala peko de Adamo (la unua homo laŭ judismo, kristanismo kaj islamo), do sen naturo pekema.
Al kristanoj, Sankta Paŭlo, kiu verkis preskaŭ duonon de la Nova Testamento, estas la precipa interpretisto de Jesuo. Resumo de la kristana kredo pri Jesuo estas en La Kredo Nicea.
Laŭ la judoj, Jesuo estis falsa kaj blasfemanta profeto kiu sorĉis kaj logis judojn for de judismo. Kvankam ili atendis la Kriston anoncitan de siaj profetoj, ili kredis, ke la Kristo estus reĝo karna kaj politika kiu venkus kaj regus la mondon en epoko de paco, tute malsimile al Jesuo. La titolo Kristo devenas de la greka vorto ĥristos, nome la oleo metita sur nova juda reĝo dum lia entroniĝo.
Laŭ la gnostikoj, Jesuo estis nek Dio nek homo sed Sendinto de Lumo de Dio. Kaj ne de la juda Dio aŭ la katolika Dio, kiu estis dio pretenda, sed de la vera Dio. La misio de Jesuo ne estis morti por la homaj pekoj, sed por transdoni al oni sekretan scion, (greke, gnosis), por liberigi onin de iluzio kaj de ĉi tiu koruptita mondo. La ĉefa evangelio de la gnostika Jesuo estas la evangelio de Tomaso, kiu estis verkita en la 1-a aŭ 2-a jarcento. La unuaj komentarioj pri la evangelio de Johano estis gnostikaj, tial gnostikismo estas tre frua kaj eble radikala formo de kristanismo.
Laŭ gnostikismo, Jesuo nur ŝajne suferis kaj mortis sur la kruco. Tial lia resurekto ne estis neatendita.
Laŭ la islamanoj, Jesuo, nomigita Isa en la araba, estis sankta profeto de Dio, faris miraklojn, estis naskita fare de la virgulino Marjam per la spirito de Dio, sed li nek estas Dio aŭ filo de Dio nek estis najlita al kruco. Li estas menciita en la Korano kune kun Moseo, Abrahamo, Noa, Mohamedo, ktp, kiel profeto, kaj estas tute homa kiel ili. Ekzemple, Jesuo, kiel Moseo, povis fari miraklojn ĉar Dio donis la potencon al li —ne ĉar li estis Dio mem. La kristanoj ne komprenis tion kaj faris lin dio.
Kiel la kreskinta miskompreno (= judismo) pri la mesaĝo de Moseo necesigis la alvenon de Jesuo, tiel la kreskinta miskompreno (= kristanismo) pri la mesaĝo de Jesuo necesigis la alvenon de Mohamedo, la fina profeto. Pri la kruco kaj resurekto, laŭ la Korano, Jesuo nur ŝajnis morti sur la kruco kaj poste Dio levis lin al si.
Laŭ la bahaanoj, Jesuo estis unu el la naŭ ĉefaj Mesaĝistoj de Dio, tiu por la epoko de la Romia Imperio, kaj ĝis la revelacio laŭ Mahometo. Bahaanoj akceptas la eldirojn de Kristo pri Sia Dieco, sed interpretas ilin laŭ la koncepto de "Manifestiĝoj de Dio". Li estis perfekta spegulo de Dio, manifestante la Diajn atributojn kaj Volon, tamen ne la Dia Esenco Mem. Li estas Fondinto de la Kristana Kredo. Laŭ bahaanoj, Li estis Manifestiĝo de Dio, naskiĝis de virgulino, kaj faris miraklojn. Tamen, ili kredas ke Lia postmorta reviviĝo post krucumado devas esti interpretita metafore. Li venis duan fojon en Bahá'u'lláh, la Manifestiĝo por tiu ĉi epoko (mil jarojn) kaj Promesito de ĉiuj antaŭaj religioj.
Laŭ la modernistoj, Jesuo eble eĉ ne ekzistis sed estis nur mito inventita de fiŝkaptistoj kaj kredita de naivaj kamparanoj. Aŭ eble Jesuo fakte ekzistis kaj estis saĝa homo, sed li certe ne faris miraklojn aŭ resurektis el la mortintoj kaj tial ne estis Dio veninta al tero. Modernismo estas materiisma en filozofio kaj tial kredas ke miraklo estas malebla. Tial ĝi kredas, ke la kristana rakonto pri Jesuo necese malpravas iele. (Legu la tezon de Hume kontraŭ mirakloj en Ĉapitro 10 de Pri Homa Kompreno ). Unu el la plej kleraj versioj de la modernisma Jesuo estas tiu de usona profesoro John Dominic Crossan en lia verko de 1991 nome The Historical Jesus ("La Historia Jesuo").
Moderna ekzegezo
Malsame ol la tradicia ekzegezo, hodiaŭ oni malpli atentas pri la kompilado de sintezo de la diversaj evangelioj por konstrui la vivon de la historia Jesuo; oni preferas konsideri ĉiun unuopan evangelion por determini la personecon de la aŭtoro kaj ties subkuŝantan teologion, la komunumon kaj la skolon el kiuj la teksto produktiĝis.
El tiuj apartaj kritikoj, la historiistoj konkludas per tiu skalo de certecoj: kelkaj fervore defendas la nulon de probableco ke ia Jesuo vere ekzistis, aliaj akceptas la tuton de la evangelioj: inter la 0 kaj 100 de akceptebleco svarmas varia percenteco de historieco. Kaj la figuro de Jesuo estas varie interpretita. Naskiĝis du centraj skoloj: la mita kaj la kritika.
La moderna esploro, kiu emas integrigi la histori-kritikan metodon per la sinturno al aliaj metodologioj uzitaj en aliaj sciencoj kiel tiuj sociologiaj, antropologiaj, psikologiaj, metas apartan emfazon en la evidentigo de la hebreeco de Jesuo. Alia karakterizo estas la plilarĝigo, internacia kaj plurkonfesia, de la esplorado, en kiu jam elstaras la bibliaj fakoj de la centoj da katolikaj priteologiaj universitatoj, krom tiuj protestantaj kaj aliekleziaj.
Mita kaj la kritika teorio
La Jesuo historia estas juĝata tute elpensita: li estas pura elpensaĵo (ekzemple Michel Onfray). Aliaj opiniis, ke la fontoj ne permesas ekspliki la naturon de lia personeco kaj historio. Al tiuj lastaj iuj teologoj, precipe protestantaj, (vidu ĉe Rudolf Bultmann) respondis, ke por la kredo ne necesas fundamento historia. Sinteze:
por la skoloj “kritika” kaj “mita”, la resurekto ne okazis aŭ ne gravas scii ĉu ĝi okazis: ĝi fontas el misinterpreto, bonafide, fare de la kristana komunumo:
- laŭ la “kritika” skolo la eraro naskiĝis en la unua komunumo (la apostola) kiu miskomprenis la faktojn viditajn;
- laŭ la “mita” skolo la eraro naskiĝis en la dua kristana komunumo (la greka eksterpalestina) kiu miskomprenis la dirmanierojn hebreajn/arameajn uzitajn de la apostoloj.
Ambaŭ hipotezoj, celantaj savi la bonan fidon de la kristana komunumo, estus la unikaj eblaj, ĉar la eraro povis okazi nur en unu el la du komunumoj. Sekve la miso ne plu eblis ĉar:
- la greka lingvo ne plu forgesiĝis; kaj
- en la Nova Testamento, post la kodigo en la kanono, ne povis enkromiĝi aliaj misinterpretoj, se konsideri, ke ĝi estas la plilongigo de la komunumo kiu ĝin legadis.
Jesuo helenisma heroo
Tiu teorio estas subtenata ekzemple de Gregory J. Riley.
Jesuo revoluciulo
Estas ankaŭ interpreto, kiu vidas Jesuon kiel revoluciulo en la senco, ke lia predikado kaj amasformado iel minacis la stabilecon de la politik-religia koalicio inter la juda regado kaj la romia potenco, pro kio fakte li estus estinta mortigita. Subtenis tion, ekzemple Robert Eisenman kaj S. G. F. Brandon kaj politikaj sektoroj kiuj faris Jesuon genia kompanulo amasmovanto.
Jesuo majstro de saĝo
Jesuo estus estinta nur saĝulo. Iniciatintoj: John Dominic Crossan, Robert Funk, Burton Mack, Stephen J. Patterson inter aliaj.
Samopinias la aŭtoroj de la juda skolo de la Nova Testamento, kiuj trovis profundan similecon inter la “prisaĝula” doktrino de Jesuo kaj la pensostilo de Talmudaj midraŝoj. Jesuo komenciĝis esti vidata, male ol en la Talmudoj, kiel “Nia frato Jesuo”.
Jesuo inspiriĝinta
Individue inspirite el alto kiel multaj saĝuloj. Tion argumentas Marcus Borg, Stevan Davies, Geza Vermes inter aliaj.
Jesuo profeto de la socia ŝanĝebleco
Proponas tion Richard Horsley, Maccoby, Theissen inter aliuloj.
Jesuo apokalipsa profeto
Jesuo anoncintus la proksiman mondan katastrofon kiel purigan intervenon de Dio. Epigonoj de tiu teorio: Bart Ehrman, Paula Fredriksen, Gerd Lüdemann, John P. Meier, E. P. Sanders inter aliuloj.
Jesuo la savanto kiel Sendito de Dio
Temas pri la tradicia vidpunkto de la kristanaj eklezioj. Tio estas, la fontoj diras ekzakte kion diras la ĉiama kredago de la kristanaj eklezioj. Sed ĉi kaze la tekstoj estas tutkritike elstuditaj de kompetentuloj de multnombraj kristanaj universitatoj kaj akademioj. La konkludoj pruvus, ke la deduktaĵoj de la kristanaj fontoj ne kontraŭas, ankaŭ sen ĝin pravigante, la premisojn de la kredagon.
Demandoj al Jesuo
Laŭ ĵusaj enketoj, cititaj de diversaj ĵurnalaj fontoj, jen serio de demando kiujn hodiaŭaj junuloj almetus antaŭ Jesuo se eblus lin renkonti. Temas pri demandoj koncernantaj teologiajn kaj filozofiajn problemojn teoriajn kaj universe eternajn: "Kial la morto? Kia la senco de la vivo? De kie la malbono kaj sufero? Kio post la morto? Kial ni estis enmondigitaj?".
Kiel oni vidas, neniu el la demandoj koncernas la historian teran vivon de Jesuo, lian predikadon, lian anoncon, lian vivpraktikon, lian pasionon, morton kaj resurekton. Ĉu el tio dedukteblas, ke la enkarniĝo kaj la dieco de Jesuo ne plu interesas? Ĉu manko de percepto ke tiuj lastaj Jesuaj karakterizoj estas la bazo de la eventualaj respondoj al tiuj eternaj demandoj? Jen demandoj kiujn faras al si mem kelkaj esploristoj.
Fontoj
La evangelio de Tomaso ankaŭ eble devenas de la 1-a jarcento (sed ankaŭ eble de la 2-a), sed la Katolika Eklezio ne ĝin rekonis kiel vera evangelio kaj tial la katolika Biblio ne enhavas ĝin.
Ekzistas ankaŭ aliaj evangelioj, ekzemple tiuj de  Petro ,  Filipo ,  Maria  kaj  Hebreoj , el kiuj oni nur havas erojn, sed ili ŝajne estis verkitaj en la 2-a jarcento aŭ poste. Kleruloj rekonstruis el la evangelioj de Mateo kaj Luko la perditan Q Evangelio ; kaj el Johano, la perditan Evangelion de Signoj . Ili eble estis verkitaj dum 50-70.
La precipaj fontoj el la 1-a jarcento laŭ jardekoj:
La Didakeo kaj 1 Klemento ne aperis en kristanaj biblioj post la 4-a jarcento. 1 Klemento estas letero de Klemento (papo 88–97) al la eklezio de Korinto. La Didakeo estas la baza instruo de Jesuo kaj liaj apostoloj.