cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Dakaro
Esperanto en Dakaro
En oktobro-decembro 2022 en Dakaro kaj Rufisko okazis kurso de Esperanto, organizita de SEA, Afrika Komisiono de UEA kaj ILEI. La kurso celis reaktivigi la landan agadon antaŭ la 8-a Afrika Kongreso de Esperanto, kiu okazis 26-30 de decembro en Tieso (Senegalo).
Esperantistoj
kaj aliaj.
Rajnochovice
Rajnochovice estas municipo en Ĉeĥio, en Regiono Zlín, en distrikto Kroměříž. Vivas ĉi tie.
Historio
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1721.
44216 Olivercabasa
44216 Olivercabasa estas asteroido de la ĉefa asteroida zono, en orbita resonanco 1:7 kun Venuso.
Malkovro
Ĝi estis malkovrita la de la hispanaj amatoraj geastronomoj Ester Vigil kaj Ferrán Casarramona elde la Observatorio de Tejdo sur la eponima monto Tejdo (Tenerifo, Hispanio).
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de la fama hispana amatora astronomo Josep Maria Oliver i Cabasa, kunfondinto de la Astronomia Grupo de Sabadell (hispane : Agrupació Astronòmica de Sabadell) en 1960, kiun li gvidis dum pli ol 40 jaroj. La ĉefa kampo de laboro en Sabadell estas popularigi astronomion kaj studi la historion de la amatora astronomio en Hispanio.
Hans Cornioley
Hans Cornioley (1896-1977) estis idisto kaj kreanto de esperantido ide.
Zoltán Nemes
Zoltán NEMES [nemeŝ] estas rumania hungara ĵurnalisto, redaktoro. Li naskiĝis en Târgu Mureș la 22-an de decembro 1922.
Róbert Schelle
Róbert Schelle [ŝele], laŭ hungarlingve kutima nomordo Schelle Róbert estis hungara inĝeniero, kemiisto, profesoro, inventisto.
Róbert Schelle naskiĝis la  en Hungara reĝlando en Poprádfelka (nuntempa urboparto en Poprad en Slovakio). Li mortis la en Budapeŝto.
Biografio
Róbert Schelle studis laŭvice en Akademio de Selmec kaj en teknika universitato de Vieno. Post siaj studoj li instruis en la menciita akademio, sed ankaŭ interrompoj okazis. En 1878 li estis kontrolisto en fabriko pri moneroj en Körmöcbánya, inter 1881 kaj 1887 li estis analizisto de la loka minejo, poste li studvojaĝis al Germanio kaj Belgio. En 1892 li estis nomumita katedrestro. En 1912 li establis mondnivelan laboratorion. Li sukcese produktis purajn telurojn.
Mike Honda
Michael Macotto (Mike) Hyeondae (naskiĝis la 27-an de junio 1941) estas usona demokrata politikisto. Nuntempe li estas membro de la Usona Domo de Reprezentantoj por la 15-a kalifornia distrikto, kiu enhavas Silicon Valley.
Bospora Imperio
La Bospora Imperio estis antikva reĝlando ambaŭflanke de la Cimera Bosporo - la mara strato inter Azova maro kaj Nigra Maro. La reĝlando ekestis en la 5-a jarcento antaŭ Kristo el la grekaj kolonioj en la norda areo de la Nigra Maro.
Inter la jaroj 438 kaj 107 antaŭ Kristo ĝi kovris areon, kiu kovris plurajn urbojn en la oriento de la preskaŭinsulo Krimeo, la urbon Tanais ĉe rivero Don kaj la urbon Fanagoreia kaj la loĝoregionojn de pluraj skitaj kaj sarmataj triboj ĉe rivero Kuban kaj la regiono oriente de la Azova Maro.
Badín
Badín, hungare Erdőbádony [erdObAdonj], germane Scheiden [ŝejden] estas vilaĝo kaj municipo en Slovakio.
Historio
La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1232 en formo "Badun". Inter 1580-1657 la vilaĝanoj pagis imposton al la Osmana Imperio, dume en 1599 la turkoj prirabis la setlejon. En 1796 la tutlanda geografia libro taksas la vilaĝon unuaklasa. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Erdőbádony 1420 homoj, (plejparte slovakoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Zólyom (reĝa departemento), al distrikto de Besztercebánya, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 vivis en Badín 1683 homoj, (1620 slovakoj).
Helpa episkopo
Helpa episkopo estas, en la Katolika Eklezio, kaj en tiu de Prakatolika Eklezio kaj en la Eklezio de Anglio kroma episkopo asignita kiel helpo al dioceza episkopo malebligita plenumi siajn taskojn aŭ pro troa etendiĝo de la dioceza teritorio.
Pasinte la helpaj episkopoj estis nomataj ankaŭ “sufraganaj” episkopoj, tamen sen rilato al koncepto pri sufragana diocezo.
Al ili apartenas, kiel al aliaj episkopoj, la titolo de “Ekscelenco tre respektinda”. Iuj diocezoj bezonas diversajn helpajn episkopojn.
Historio
La unuaj nur titularaj episkopoj naskiĝis kun la kontraŭkristanaj persekutoj: kiam la dioceza episkopo, persekutita, estis devigita forfuĝi aŭ ekzilita, laŭ kutimo de la alia eklezio al li estis rekonata la digneco episkopa kun la titolo de episkopo “titulara”: la sama esprimo estis konservita ankaŭ por la posteuloj, kiuj, multaj, fariĝis helpaj episkopoj de diocezoj havantaj regularan episkopon.
Leĝo de necedado
Oni nomas leĝojn de necedado (angle Stand-Your-Ground-Laws) leĝojn de ĉ. 26 ŝtatoj de Usono, kiuj permesas uzi perforton ĝis mortigan, por defendi sin kontraŭ atako. Tiuj leĝoj superregas la ĝeneralan devon, cedi al atakanto, antaŭ ol oni prenas mezurojn, kiuj celas mortigi alian personon aŭ ege vundi.
Florido
Kiel unua ŝtato Florido en 2005-10-01 instalis tian leĝon. La specialaĵo de tiu leĝo estas la tiel nomata kastelo-doktrino, angle Castle Doktrin ; ĝi troviĝas en paragrafo 3 de ĉapitro 776.013 de la statutoj de Florido, angle 'Florida Statutes' (alineo 16: krimoj):
Kiel perfortan krimon (angle: forcible felony) la leĝo de Florido difinas en ĉapitro 776.08 alineo 16 perfido, pri perfido vidu sube la rimarkon, murdo, mortigo, seksa devigo, aŭtoŝtelado (angle: Carjacking), perforta enpenetro, rabo, rompoŝtelo, krimbruligo, forrabo, grava vundigo, grava persona persekutado, forrabo de aviadilo, kontraŭleĝa ĵetado metado aŭ malŝarĝado de detruantaj aĵoj aŭ bomboj kaj ĉiu alia krimo, kiu enhavas la uzon aŭ minacon per korpa perforto.
Makaronezio
Makaronezio estas biogeografia regiono, kiu konsistas el kvin insul(ar)oj en Atlantiko:
Leĝo de necedado
Florido
Staru je via grundo, angle "Stand your ground" estas permesata al ĉiu, kiu ne partoprenas en kontraŭleĝa ago kaj troviĝas je loko, kie li aŭ ŝi troviĝas laŭleĝe permesite. En tiu situacio ankaŭ mortiga perforto povas esti uzata, se la persono havas la ĝustan opinion, ke tio estas necesa por malebligi morton aŭ gravan vundigon por si aŭ aliaj, aŭ por malebligi perfortan krimon. La statutoj donas al ĉiu, kiu agis en tia ĝusta opinio civiljuran kaj kriminalan imunecon
Makaronezio
La kvin partoj ne estas tre proksimaj inter si; sed pro sia situo en Atlantiko, relative malproksime de kontinentoj, ili posedas iom similan klimaton kaj evoluigis analogaĵojn ĉe flaŭro kaj faŭno, kun endemiaj specioj.
Politike la Kanarioj apartenas al Hispanio, Kabo-Verdo sendependiĝis de Portugalio. La tri aliaj grupoj apartenas al Portugalio.
Ĉiuj makaroneziaj insuloj supozeble ekestis pro vulkana aktivado. La kolektiva nomo estas de helena origino kaj signifas "feliĉaj insuloj".
Fitogeografie, Makaronezio kongruas kun la Makaronezia Regiono, Flaŭra regiono kiu situas en la Holarkta Regno.
Leĝo de necedado
Opinioj
Multaj de la pledantoj por tiuj leĝoj, i.a. la nacia pafilo-organizo, angle National Rifle Association of America (NRA), nomigas ilin leĝoj pri staru ja via grundo, angle „Stand Your Ground“-leĝoj, ĉar ili permesas al la ŝtatanoj, defendi sian propraĵon kontraŭ atako, sen timo esti leĝe persekutita aŭ per civila proceso. Wayne LaPierre, la ĉefo de la NRA diris, ke estas ne ĝuste, ke iu, kiu estis atakita de krimuloj, duafoje estas viktimo per la leĝo
Enrique Larreta
Enrique Rodríguez Larreta (Bonaero, 4-a de marto1875- ibidem, 6-a de julio1961) estis argentina verkisto. Li estas iel reprezentanto de la modernismo en la hispanamerika literaturo. Ĝi estas konata ĉefe pro sia historia romano nome La gloria de don Ramiro.
Leĝo de necedado
Opinioj
Kritikantoj de tiuj leĝoj timas, ke tiaj leĝoj favoradas memjusticon kaj preventan uzon de pafiloj kaj per tio kondukos al kresko de mortigoj per pafiloj. Speciale ne estas diferencigo al mem provokita situacio de sindefendo. Laŭ Zach Ragbourn, parolanto de la kampanjo de Brady por prevento de pafila perforto, angle Brady Campaign to Prevent Gun Violence, leĝoj kiel tiu en Florido estu nomataj rapidpafo-leĝoj, ĉar ili permesas onin, publike komenci pafadon, simple ĉar li kredas, ke io povus okazi.
Imre Széchényi (komponisto)
Grafo Imre Széchényi [sEĉEnji], laŭ hungarlingve kutima nomordo Széchényi Imre estis aŭstrohungara aristokrato, magnato, komponisto, diplomato, parlamentano, senatano. Liaj nobelaj antaŭnomoj estis sárvári kaj felsővidéki [ŝArvAri felŝOvidEki]. Li estis nepo de Ferenc Széchényi kaj frato de Dénes Széchényi. Imre Széchényi naskiĝis la en Vieno, li mortis la  en Budapeŝto.
Leĝo de necedado
Opinioj
Pri tio vidu ankaŭ la alineon "Ne estas fortimiga efiko.."
Imre Széchényi (komponisto)
Biografio
Pro la pozicio de la familio, Imre Széchényi estis edukita en kortego de Habsburgoj kune kun Francisko Jozefo la 1-a (Aŭstrio) kaj Maksimiliano (Meksiko). Inter 1838-1843 li frekventis lernejon en Pozsony. Imre Széchényi parolis 5 lingvojn, pianludis kaj komponis muzikon. En 1845 lia komponaĵo aperis, en la sama jaro li iĝis diplomato en Romo. En 1848 li servis en Stokholmo, de 1850 ĝis 1851 en Frankfurto ĉe Majno, kie li amikiĝis kun la estonta kanceliero Otto von Bismarck. En 1852 li servis en Bruselo kaj Parizo, post 2 jaroj en Sankt-Peterburgo, kie lia amiko estis Johann Strauß (filo). En 1860 li estis nomumita ambasadoro en Napolo, en 1878 en Berlino, fine en 1892 li forlasis la diplomation kaj estis parlamenta deputito. Intertempe en 1867 li edziĝis kaj 4 filoj naskiĝis. Plej ofte li komponis danceblajn kantojn (valsoj, mazurkoj, polkoj, ĉardaŝoj) aŭ kantojn poe poemoj. Komponaĵoj de Széchényi paŝo post paŝo forgesiĝis, tamen en la frua 21-a jarcento familiano de Széchényi esploris la verkojn. Ili estis reeldonitaj, en 2016 koncerto okazis pri liaj verkoj. Grafo Széchényi ricevis aŭstran kaj prusan ordenojn.
Leĝo de necedado
Aliaj Usonaj ŝtatoj
Post Florida diversaj aliaj ŝtatoj instalis similajn leĝojn:
18861 Eugenishmidt
18861 Eugenishmidt estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la en la kadro la kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Leĝo de necedado
Aliaj Usonaj ŝtatoj
Aliaj ŝtatoj pripensas, instali proprajn leĝojn:
En kelkaj de la ŝtatoj, kiuj ediktis aŭ volas edikti leĝojn de necesado, inter aliaj Washington, Indiana kaj Georgia, jam ekzistas juĝoj pri tio. Malgraŭ tiuj ŝtatoj jam uzis la principon, ili tamen ediktis tiujn leĝojn, ĉar ili timis, ke la ĝisnuna agmaniero estas anstataŭigita per "devo al cedado". Krome tiuj ŝtatoj ankoraŭ ne havis regulojn por imuneco en siaj leĝoj pri memdefendo.
Diskuto en Usono post mortigo 2012
2012-02-26 en Florido membro de najbara gardo Zimmermann mortpafis la 17-jaraĝan afroafrikanon Trayvon Martin kiu ne havis iun ajn armilon. Zimmermann argumentis, ke li sentis sin minacata. La ŝtata advokato, Norman R. Wolfinger, rifuzis, eldoni arestordonon, ĉar laŭ lia opinio la tiam haveblaj faktoj ne sufiĉis por pruvi, ke Zimmerman agis ekster la leĝo de necedado. Kelkajn horojn post sia arestado Zimmermann estis liberigita.
Vidu la artikolon "Pafado de Trayvon Martin".
Ne estas fortimiga efiko
Studo de la Universitato A&M en Teksaso 2012-06 kritikas, ke la leĝo tute ne montras fortimigan efikon. . Kontraŭe ĉ. 500 ĝis 700 aldonaj mortigitoj estas plorindaj.
Anonco de presagentejo pri la sama studo: Kiom da viktimoj je kia flanko ne estas indikita en la anonco.
en Germanio
La germana juro pri memdefendo permesas baze ankaŭ mortigan perforton kontraŭ ĉiu nuna kontraŭleĝa atako, se ĝi estas necesa kaj nepra, ĉar ne nur temas pri la rajtoj de la atakita sed normale ankaŭ pri la defendo de la leĝa ordo.
Devo al necedado ĝenerale ne ekzistas.
La rajto de memdefendo en multaj kazoj nur valoras limigite, ekzemple, se la atakanto estas infano, ebriulo, mensmalsanulo aŭ proksima parenculo.
Specialaj situacioj en Usono
Vidu statistikojn pri morti9goj internacie.
Káposztásmegyer
Káposztásmegyer [kApostAŝmedjer] estas loĝkvartalo en Budapeŝto, apartenanta al distrikto Újpest.
Reĝinjo
Reĝinjo aŭ dragreĝino (proponita por la angla drag queen) en aktuala geja kulturo estas viro, kiu ŝatas vesti sin per stilo (reĝinjaĵo, drag) de ekstreme buntaj roboj, perukoj, ŝuoj, k.t.p., aŭ imiti famajn stelulinojn de kino kaj popmuziko, por kanti/lipsinkronizi, danci, defili, kaj/aŭ spektakli, en kabaretoj, diskotekoj, gej-fierec-defiloj, aŭ aliaj festoj.
Káposztásmegyer
Historio
La alvenintaj hungaroj en 896 jam fondis tie vilaĝon, ĉar apude estis tre grava pramo tra Danubo. La unua skriba mencio okazis en 1148. Dum dominado de turkoj la vilaĝo senhomiĝis, poste la loko estis nur feriejo. Ekde 1950 ĝi apartenas al Budapreŝto. La kvartalo konstruiĝis inter 1983-1990 laŭ betonaj elementoj kaj apartenas al la lastaj kvartaloj konstruitaj dum la socialismo.
Reĝinjo
Reĝinjoj antaŭe nomiĝis transvestuloj; sed la vorto transvestulo nun uziĝas plejparte por fetiĉo por aliseksaj vestaĵoj. Oni ne kutime reĝinjas pro kialoj de seksa plezuro. Ankaŭ, la plejparto de transvestuloj estas aliseksemaj, kvankam reĝinjoj kutime estas gejaj.
Ankaŭ, oni ofte traktas reĝinjeco kiel speco de transgenreco, kaj multaj reĝinjoj ja estas. Tamen, multaj (aparte ĉi-tiuepoke) estas cisgenraj gejoj en la cetero de siaj vivoj, dum transgenruloj estas, aŭ volas esti, tiel 24 horojn tage. Efektive, reĝinjado estas laboro aŭ hobio, ne seksa prefero aŭ orientado. Plue, la termino "virin-enpersoniganto" estas miskomprenigema. Kiel la famega usona reĝinjo RuPaul klarigis, "Mi ne enpersonigas virinojn! Kiom da virinoj, kiujn vi konas, portas sep-colajn pikkalkanumajn ŝuojn, du-futan perukon, kaj haŭtmalvastan robon?"
Káposztásmegyer
Historio
Servoj estas 3 infanvartejoj, 6 infanĝardenoj, 3 bazlernejoj, 2 mezlernejoj, biblioteko, 2 kulturdomoj, glitejo, diversaj aĉetejoj.
Reĝinjo
Reĝinjado estas parto de okcidenta geja kulturo - reĝinjoj helpis instigi la Stonewall tumultojn en 1969. En multaj lokoj "virin-enpersonigado" estis kontraŭleĝa, kiu instigis la faman reĝinjon Silvia Rivera al sugesti ke reĝinjoj portu butonon dirantan "Mi estas knabo" por ke oni ne povu akuzi ilin je enpersonigi virinojn.
Káposztásmegyer
Trafiko
Komence oni planis metroon, pri kio oni rezignis. Nova tramo ekfunkciis kun aŭtobusoj, ankaŭ la trajno havas haltejon.
Komunumoj pri Megyer en Hungara reĝlando
Megyer estis la plej grava hungara gento. En Budapeŝto troviĝas iamaj komunumoj Békásmegyer kaj Káposztásmegyer.
Reĝinjo
Kelkaj lesboj estigadas inversan performadon - "reĝĉjoj", drag kings - kiuj uzas ege stereotipajn, satire virŝovinismajn mienojn kaj personecojn.
La estetiko de reĝinjado estas bazita je tre klaŭnecaj celoj kiel humuro, satiro, fiŝercoj, k.t.p. La ideo de camp estas ankaŭ treege grava en la reĝinja stilo.
Jakab Schenk
Jakab Schenk [ŝenk], laŭ hungarlingve kutima nomordo Schenk Jakab estis hungara zoologo, ornitologo. Lia nomvarianto estis Vönöczky-Schenk Jakab. Jakab Schenk  naskiĝis la  en Hungara reĝlando en Óverbász (nuntempa Vrbas (urbo) en Serbio). Li mortis la en Kőszeg.
Biografio
Jakab Schenk studis laŭvice en Kolozsvár kaj Budapeŝto. Komence li interesiĝis pri matematiko, sed pro Ottó Herman li iĝis ornitologo. Jam antaŭ la diplomo li laboris en la ornitologia instituto, kie li estis nomumita vicinstutestro en 1927, instutestro en 1933. En 1908 li enkondukis la birdoringadon en la lando. Ekde 1912 li vivis en Ábrahámhegy, kie li verkadis artikolojn. En 1917 li sukcese strebis por la grandaj egretardeoj, kiuj ne malaperis apud Balatono.
Internacia Federacio de Bibliotekaj Asocioj kaj Institucioj
La Internacia Federacio de Bibliotekaj Asocioj kaj Institucioj (IFBAI) aŭ en angla International Federation of Library Associations and Institutions (IFLA) estas la ĉefa internacia asocio kiu reprezentas la interesojn de la personoj kiuj dependas el bibliotekoj kaj de informoprofesiuloj. Ĝi estas sendependa, neregistara, neprofita organizaĵo; IFLA estis fondita en Skotlando en 1927 kaj havas sidejon ĉe la Nacia Biblioteko de Nederlando en Hago. IFLA sponsoras la ĉiujaran Monda Kongreso de Bibliotekoj kaj Informado, por disvolvigo de universala kaj egaleca aliro al informado, ideoj, kaj laboroj por imagipovo por sociala, eduka, kultura, demokrata kaj ekonomia enpoviĝo.
IFLA estas partnero kun UNESCO, kaj kelkaj deklaroj de IFLA estis agnoskitaj kiel UNESKO-manifestoj Pluraj. IFLA estas parto de la Internacia Komitato de la Blua Ŝildo (ICBS), kiu okupiĝas por la protektado de la monda kultura heredo minacata de militoj kaj de naturaj katastrofoj.
La Internacia Standarda Bibliografia Priskribo (ISBP) aŭ internacie en angla International Standard Bibliographic Description (ISBD) estas serio de reguloj produktitaj de la IFLA por krei la bibliografian priskribon laŭ standarda, hom-legebla formo, speciale por uzo en bibliografio aŭ biblioteka katalogo.
Kernaj valoroj
La celoj estas dizajnitaj de la sekvaj kernvaloroj : - Engaĝiĝo ebligi al ĉiuj membroj de la Federacio partopreni kaj profiti de siaj agadoj sen diskriminacio pro lingvo, civitaneco, handikapo, etna origino, sekso, geografia loko, politika filozofio, raso aŭ religio.
- Subteno al la principoj de parollibereco fiksitaj en Artikolo 19 de la Universala Deklaracio de Homaj Rajtoj
- Kredo ke homoj, socioj kaj organizaĵoj bezonas publikan kaj justan aliron al informoj, ideojn kaj aliron al fikciaj verkoj por sia socia, eduka, kultura, demokrata kaj ekonomia bonfarto
- La konvinko ke aliro al altkvalitaj bibliotekoj kaj informservoj helpas garantii tiun aliron.
Fakoj
IFLA estas dividita en ok sekciojn, inter alie
Publikigaĵoj
IFLA ofte publikigas la IFLA Journal lige kun SAGE Publishing. Ĉi tiuj artikoloj prezentas kunreviziitajn eseojn kaj esplorojn por subteni bibliotekan disvolviĝon. Sekvante la valorojn de IFLA, la plimulto de artikoloj estas haveblaj en malfermita aliro por antaŭenigi la kunpartigon de scio.
Rilataj Organizaĵoj
Kompareblaj internaciaj institucioj en rilataj kampoj inkluzivas:
Internacia Konsilio pri Arkivoj (ICA) por arkivoj ,
Internacia Konsilio de Muzeoj (ICOM) por muzeoj
Internacia Konsilio pri Monumentoj kaj Lokoj (ICOMOS) por arkitekturaj monumentoj kaj artaj lokoj.
Internacia Federacio por Informoj kaj Dokumentado (FID), fondita fare de Paul Otlet en 1895 kiel la Internacia Instituto de Bibliografio, ĉesis ekzisti en 2002.
Vidu ankaŭ
Biblioteko
IEMW
Heredaĵbibiblioteko Hendrik Conscience
Kontaktlenso
La kontaktlenso estas korekta, kosmetika aŭ kuraca optika lenso kutime portata sur la korneo de la okulo. Inventinto de modernaj kontaktlensoj estas ĉeĥa sciencisto Otto Wichterle kiu ankaŭ inventis la unuan ĝelon uzitan por ilia produktado.
Kontaktlensoj kutime uzatas por la samaj ĝustigaj celoj kiel konvenciaj okulvitroj, sed ili estas malpezaj kaj praktike nevideblaj. Multaj komercaj kontaktlensoj estas koloretita per helbluo por videbligi ilin, kiam ili estas mergitaj en purigaj aŭ stokaj solvaĵoj. Iu kosmetikaj kontaktlensoj estas intence kolorigitaj por ŝanĝi la aspekton de la okulo.
Ĝenerala funkcio
La plasta lenseto per aŭtomatikaj procezoj estas farita laŭmezure kaj laŭforte. Ĝi flosas sur tavoleto da larmlikvo, sen tuŝi la korneon. La interspaco inter la lenso kaj la korneo devas fariĝi pli kaj pli granda al la rando.
Aliaj gravaj postuloj:
Tipoj
Kontaktlensoj estas krude dividitaj en duraj kaj molaj lensoj.
Duraj aŭ fasontenaj lensoj havas pli longan uzodaŭron kaj tralasas multe da oksigeno. Ĉi lasta estas pli bona por la sano de la homa okulo. Kontraŭe ili povas esti pli malkomfortaj ĉar ili estas malpli fleksiĝemaj. Cetere duraj lensoj ne plu estas farataj el la malkomforta vitroplasto. La plejmulto de la duraj lensoj havas uzodaŭron de kelkaj jaroj kaj estas relative malmultekostaj en prizorgado.
Molaj lensoj (faritaj el polimero, materialo kiu similas al perspekso kiu fariĝas fleksiĝema en kombinado kun likvo) estas pli grandaj kaj fleksiĝemaj. Estas malpli da specoj kaj mezuroj ol ĉe duraj lensoj ĉar la lenso mem adaptiĝas al la formo de la okulo. Pro la porihava strukturo la lenso ensorbas multe da akvo. La mola lenso facile sin suĉas al la okulo kaj estas komforta. Tamen ĉi tiu lenso pli rapide malpuriĝas pro la miksiĝo kun ĉiaj substancoj en la larmlikvo. Pro la prizorgado la portantoj devas pagi pli ol portantoj de duraj lensoj. Molaj lensoj devas resti malsekaj kaj do devas esti konservataj en lensolikvo alie ili duriĝas kaj povas rompiĝi.
Citrus aurantium
Citrus × aurantium estas citruso el kruciĝo inter mandarino (C. reticulata) kaj pampelmuso (Citrus maxima). Oni distingas jenajn kultivarajn grupojn:
LADA Ricksha
LADA Ricksha (Лада Рикша) estas la konceptaŭto de golfoĉaro, kreita surbaze de LADA Golf de la konzerno VAZ en la urbo Toljatti (Rusio) en 2002.
La aŭto estis prezentita en aŭtoekspozicio en Moskvo en 2002. Tio estis kvarloka golfoĉaro kun la elektra motoro PT-125 (ПТ-125) pova je 25 kvt (34 ĉevalpovoj), kio ebligis veturadon je distanco ĝis 40 km. La maksimuma rapideco estis 24 km/hore. La aŭto estis daŭrigo de la aŭtofamilio LADA Golf.
LADA Ricksha havis postan transmision. La baterioj lokiĝis sub piedoj de la pasaĝeroj, ene de aksodistanco, do pezocentro malaltiĝis, la seĝoj altiĝis. De la vento la veturantojn devis protekti ventoŝirmilo, de la pluvo — streĉebla tegmento. La dezajnisto estis Vladimir Pleŝanov.
Morro d'Oro
Morro d'Oro estas komunumo de Italio.
Pusté Čemerné
Bazaj informoj
Pusté Čemerné, hungare Márkcsemernye (mArkĉemernje) estas malgranda vilaĝo en Slovakio, en Regiono Košice, en Distrikto Michalovce.
Situo
Pusté Čemerné situas sur ebenaĵo, laŭ flankovojoj, laŭ fervojo Humenné-Michalovce. La lasta troviĝas 14 km-ojn.
Historio
La loko estis loĝata dum la neolitiko. La unua mencio pri la vilaĝo devenis de 1254 en formo "Chemernye". En 1910 loĝis en Márkcsemernye 339 da homoj, (316 slovakoj, 14 hungaroj, 8 germanoj, 1 ruteno). Ĝis Traktato de Trianon Márkcsemernye apartenis al Hungara Reĝlando, al Zemplén (reĝa departemento), al distrikto de Nagymihály, poste al Ĉeĥoslovakio, fine dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 loĝis en Pusté Čemerné 371 da homoj, (369 slovakoj).
Barthélemy Boganda
Barthélemy BOGANDA (n. la 4-an de aprilo 1910 – m. la 29-an de marto 1959) estis la ĉefa naciista politikisto de Centr-Afrika Respubliko antaŭ ties sendependiĝo, kiam tiu regiono estis konata kiel Ubangi-Ŝari kaj ankoraŭ apartenis al Ekvatora Franca Afriko, kolonia teritorio administrata de Francio. Li fariĝis la unua ĉefministro de la centr-afrika aŭtonoma teritorio.
Boganda naskiĝis ene de modesta, farmista familio, sed li estis filigita kaj edukita de romkatolikaj misiistoj. En 1938, la junulo estis ordenita kiel la unua romkatolika pastro de Ubangi-Ŝari. Dum la Dua mondmilito, Boganda plenumis plurajn misiojn, kaj la episkopo de Banguo sekve konvinkis lin komenci politikan karieron. En 1946, li fariĝis la unua ubangana membro de la Nacia Asembleo de Francio, kie li entreprenis aktivan agadon kontraŭ rasismo kaj koloniaj reĝimoj. Li tiam revenis al Ubangi-Ŝari, kie li fondis popularan movadon por kontraŭi francan koloniismon. Tiu movado sekve fariĝis la Movado por la Socia Evoluo de Nigra Afriko (MESAN), kaj ĝi rapide populariĝis inter la plej modestaj kamparanoj kaj laboristoj. La renomo de Boganda iom difektiĝis, kiam li rezignis sian sacerdotecon por edziĝi kun Michelle Jourdain, parlamenta sekretariino. Li tamen dum la 1950-aj jaroj pluadvokatis egalecon por la nigruloj de Ubangi-Ŝari, koncerne homajn rajtojn aŭ administradan traktadon.
Junaĝo
Barthélemy Boganda naskiĝis en 1910 ene de senhava farmista familio en Bobangui, granda mbakaa vilaĝo lokita en la baseno de Lobaye, ĉe la limo de la ekvatora forsto kaj proksimume 80 kilometrojn sudokcidente de Banguo. Je la epoko de la naskiĝo de Boganda, la franca komerca ekspluatado de Centrafriko spertis klimakson. Malgraŭ interrompo kaŭzita de la Unua mondmilito, ekonomiaj interŝanĝoj kun Eŭropo revigliĝis dum la 1920-aj jaroj. Francaj kompanioj kutime laborigis lokulojn per la corvée [korvE], kiu estis perioda deviga laboro rigardebla iasence kiel formo de sklaveco. Unu el la plej famaj tiaj firmaoj estis la forsta kompanio Sangha-Oubangui, kiu kolektis kaŭĉukon en la distrikto Lobaye.
Fine de la 1920-aj jaroj, la patrino de Boganda estis mortfrapita de oficistoj de la kompanio, dum ŝi estis kolektanta kaŭĉukon en forsto. Lia onklo, kies filo Jean-Bédel Bokassa poste kronigis sin kiel imperiestro de la Centr-Afrika Imperio, estis same mortfrapita ene de kolonia policejo, pro troa rezistemo al laboro. La patro de Boganda estis sorĉisto-kuracisto, kiu plurfoje plenumis kanibalajn ritualojn.
Dum liaj junaĝaj jaroj, Boganda estis filigita de katolikaj misiistoj. La juna knabo unue vizitadis lernejon en Mbaiki, la administra centro de la prefektujo Lobaye. Tiu lernejo estis kreita de la fondinto de loka poŝto, la leŭtenanto Mayer. Ekde decembro 1921 ĝis decembro 1922, li pasis du horojn ĉiutage kun Monsinjoro Jean-René Calloch, lernante legadon. Li dum la ceteraj partoj de la tago plenumis manlaboron. La 24-an de decembro 1922, li estis baptita kaj akceptita en la katolikan Eklezion : oni donis al li la nomon "Barthélemy", por honori la samnoman apostolon, kiun laŭ katolika tradicio vojaĝis tra Afriko kiel misiisto. La pastro Gabriel Herrau sendis Boganda al la katolika lernejo Betou, kaj sekve al la lernejo de la misio de Sankta Paŭlo en Banguo : la junulo tie kompletigis sian unuagradan lernejtempon sub la gvidado de Monsinjoro Calloch, kiun li poste plukonsideris kiel sia spirita patro. Al la lokaj misiistoj tre plaĉis la grandaj komprenpovo kaj pieco de Barthélemy, kaj ili do helpis lin entrepreni duagradajn studojn en la malgrandaj seminarioj de Brazavilo kaj Kisantu (administrita de belgaj jezuitoj), antaŭ ol transloĝiĝi al la granda seminario de Jaundo. Boganda finfine realigis sian longdaŭran ambicion, kiam li la 17-an de marto 1938 estis ordenita : li fariĝis la unua romkatolika pastro, kiu estis denaskulo de Ubangi-Ŝari. Li unue oficis en Banguo, Grimari kaj Bangassou. Li en 1939 deziris aniĝi al la franca armeo, sed lia peto estis rifuzita de lia episkopo : oni multe pli bezonis lin en Afriko, ĉar multaj francaj religiuloj estis jam revenintaj al Francio por partopreni la Duan mondmiliton. Boganda do oficis en pluraj lokaj misioj dum la milito.
Komenco de politika kariero kaj edziĝo
Post la Dua mondmilito, la episkopo de Banguo Monsinjoro Grandin sukcese konvinkis Boganda, ke li kompletigu sian karitatan kaj socialan agadon per politika kariero. Boganda decidis kandidatiĝi okaze de la parlamenta baloto de novembro 1946 por la Nacia Asembleo de Francio. La 10-an de novembro, li fariĝis la unua elektita ubangano de la Asembleo, post kiam li kolektis preskaŭ unu duonon de la voĉdonoj kontraŭ tri aliaj kandidatoj. Inter la rivaloj de Boganda estis la antaŭa deputito de Ubangi-Ŝari, François Joseph Reste, kiu cetere oficis kiel la ĝenerala guberniestro de Ekvatora Franca Afriko. Boganda alvenis al Parizo, surhavante sian ekleziulan vestaron, kaj prezentis sin al kolegaj parlamentanoj kiel la filo de poligamia kanibalo. Ekde la jaro 1947, Boganda entreprenis viglan politikan kampanjon kontraŭ rasismo kaj la kolonia reĝimo. Li tamen rapide ekkonsciis pri sia malgrava influo en Francio, kaj iom post iom malinteresiĝis kaj malaktiviĝis el la Asembleo. Li preferis reveni al Ubangi-Ŝari, kie li organizis popularan, malaltklasan movadon de instruistoj, kamionistoj kaj malgravaj produktistoj kontraŭ franca koloniismo, kvankam li jam antaŭe kaj sensukcese provis fondi kooperativon por afrikaj farmistoj de sia propra etno. La 28-an de septembro 1949 li fondis en Banguo la Movadon por la Socia Evoluo de Nigra Afriko (MESAN), kvazaŭreligia politika partio kaj movado, kiu celis aserti nigran homecon kaj rapide superfortiĝis en loka politika vivo. Ĝia politika ideologio estis rezumebla per la sangoa devizo "zo kwe zo", tio estas "Ĉiu homo estas persono". Fakte, Boganda plivole deziris egalan traktadon kaj homajn rajtojn por nigruloj ene de la Franca Unio ol formala sendependiĝo el Francio, almenaŭ je tiu periodo de sia vivo. Li kontribuis al la graviĝo de grandaj homamasoj (virinoj, laboristoj, malriĉaj terkulturistoj) : Boganda planis vigligi la kreemon de la ubangana popolo, tiel ke ili ludu centran rolon en la historio de sia lando.
La movado montriĝis pli populara inter vilaĝanoj ol inter urbaj evoluintoj, kiujn Boganda rigardis kiel servilajn kaj malestime kromnomis "Mboundjou-Voko" (t.e. "nigraj blankuloj"). Li krome kreis la Ubangan Liberalan Intergrupon (ILO) en 1953, kiu celis elekti egalan nombron da nigraj kaj blankaj politikistoj por nova asembleo kaj tiel establi balotkolegion por elekti ŝtatestron. La agado de MESAN maltrankviligis la francan registaron kaj la komerckompaniojn de la kotona, kafa, diamanta kaj alispecaj industrioj. La komercĉambro de Banguo estis firme kontrolita de tiuj kompanioj, kaj la membroj de la ĉambro ege bedaŭris la malaperon de deviga laboro kaj la rezultintan vekiĝon de nigra naciismo. Ili precipe abomenis Boganda, kiu laŭ ilia vidpunkto estis danĝera revoluciema demagogo kaj minaco por komerca libereco. Lokaj francaj entreprenistoj cetere fondis branĉojn de la partio RPF por kontraŭi MESAN. La forteco de la konkurenca partio Rassemblement Démocratique Africain en la aliaj tri provincoj de Ekvatora Franca Afriko ankaŭ estis rigardita de MESAN kiel minaco. El tiuj rivaloj tamen jam en 1958 restis nur etaj grupoj. La generalo Charles de Gaulle plurokaze esprimis sian simpation por Ubangi-Ŝari, kiu subtenis Liberan Francion ekde aŭgusto 1940. Li do rifuzis subteni la perfortajn komplotojn de la partio RPF kontraŭ Boganda kaj ties kunuloj. La franca ŝtatestro renkontis Boganda en Parizo en julio 1958, post kiam la ubangana pastro estis fariĝinta estro de la Grandkonsilio de Ekvatora Franca Afriko kaj ekpetis sendependiĝon. De Gaulle estis siavice gastigita en Brazavilo en aŭgusto. En Brazavilo okazis diskuto, post kiu la generalo akceptis la proponon de Boganda pri progresa sendependiĝo de la tuta Ekvatora Franca Afriko pere de nova Franca Komunumo.
La ekleziula alvokiĝo de Boganda malfortiĝis, kiam li renkontis kaj enamiĝis al juna francino, Michelle Jourdain, kiu laboris kiel parlamenta sekretariino. Ili edziĝis la 13-an de junio 1950 : Boganda estis pro tio eksigita el sia sacerdota funkcio, kaj perdis la subtenon de la loka katolika hierarkio. Michelle Jourdain poste naskis du filinojn kaj unu filon. Tiu amrilato kaŭzis malgravan skandalon en Parizo, sed nur malmulte influis la popularecon de Boganda en Ubangi-Ŝari. Li plu agadis en la Nacia Asembleo, ofte sensukcese, kontraŭ la rigorema kolonia reĝimo en Ubangi-Ŝari. Inter la plej oftaj temoj de liaj paroladoj estis arbitraj arestoj, nesufiĉaj salajroj, deviga kotonkultivado kaj la forpeligo de nigruloj el restoracioj kaj kinejoj.
Kreskanta populareco kaj subteno de aŭtonomiĝo
La 29-an de marto 1951, Boganda estis kondamnita je du monatoj en karcero, post sia aresto la 10-an de januaro pro "endanĝerigo de paco" kaj pro sia interveno en lokan vendoplacan kverelon (la tiel nomata "incidento Bokanga" en Lobaye). Lia edzino estis same kondamnita je dekkvin tagoj en karcero, sed nek ŝi nek li finfine plenumis siajn punojn. La 17-an de junio, Boganda estis ree balotita kiel deputito en la Nacia Asembleo : li sukcese kolektis 48% el la voĉdonoj, kvankam la franca administracio altrudis al li multajn obstaklojn, kaj malgraŭ forta opozicio de francaj oficiuloj, kolonianoj kaj misiistoj, kiuj anstataŭe subtenis du eminentajn francdevenajn kandidatojn. Ekde tiam, li pli kaj pli aperis kiel eksterordinare populara, kvazaŭe mesia heroo, kaj kiel la ĉefa naciisto de sia lando. MESAN fariĝis la majoritata partio en la teritoria loka asembleo en marto 1952. Boganda tiutempe dediĉis sian tempon al sia kafplantejo, al sia persona batalo por aŭtonomiĝo kaj al la disvolviĝo de siaj politikaj ideoj. En aprilo 1954 okazis en Berbérati incidento, kiu evidentigis la lertecon kaj popularecon de Boganda. Blanka konstrumetia agento, jam antaŭe admonita pro sia tro granda brutaleco kontraŭ afrikanoj, anoncis la morton de sia kuiristo kaj ties edzino. Tumulto rapide komenciĝis kaj la loka franca guberniestro sendis paraŝutistojn por kontraŭi ĝin, dum kirasitaj veturiloj patrolis en la stratoj. Boganda unue hezitis alveni al vilaĝo, kiu ne estis unu el liaj bastionoj : li tamen finfine faris la vojaĝon, kaj deklaris antaŭ la tumultuloj, ke justico montriĝos egala por nigruloj kaj blankuloj. Danke al la parolado de Boganda, la homamaso trankviliĝis kaj disiĝis.
Barthélemy Boganda ludis gravegan politikan rolon komence de la centrafrika aŭtonomiĝo (1956-1958). Li tamen restis sufiĉe konservativema, kaj cetere havis simpation por Francio, tiel ke li ne subtenis tujan sendependiĝon. Okaze de la franca parlamenta baloto de 1956, li kolektis 89% el la voĉdonoj kontraŭ alia ubangano kaj denove kritikis la kolonian reĝimon en Centrafriko : afrikaj francoj tiam komprenis, ke ne utilis kontraŭi Boganda, kaj ili do provis reamikiĝi kun li. Tiujare, kiam MESAN proprigis al si 85% el la voĉdonoj de la teritoria asembleo, Boganda konsentis pri la aldono de pluraj eŭropaj delegitoj al la balotlistoj : li kompense ricevis financan subtenon de francaj entreprenistoj, kaj li estis finfine elektita kiel la unua urbestro de Banguo la 18-an de novembro 1956. La 31-an de marto 1957, MESAN gajnis ĉiujn seĝojn de la teritoria asembleo de Ubangi-Ŝari. La 18-an de junio, Boganda estis elektita kiel prezidanto de la Granda Konsilio de Ekvatora Franca Afriko : li sekve oftfoje uzis tiun konsilion por famigi siajn ideojn pri unuigita Afriko. En majo, Barthélemy Boganda estis nomumita kiel la nova vicprezidanto de la Registarkonsilio de Ubangi-Ŝari (la prezidanto ankoraŭ restis la franca guberniestro).
Boganda estis tre pragmata politikisto : la 30-an de decembro 1957, li paroladis antaŭ la loka asembleo por reklamacii la novan Komitaton pri Ekonomia Savo, kiu konsideris kunkunan administradon de la loka ekonomio fare de francaj kolonianoj kaj de la teritoriaj konsilistoj de MESAN : tio, laŭ Boganda, estus rigardebla kiel "la unuiĝo de kapitalo kaj ubanga laboro". Sed al la ideo mankis la subteno de francaj investistoj kaj de plejmultaj ubanganoj, tiel ke li devis rezigni tiun projekton. Malgraŭ la multaj deklaroj pri sendependiĝo, kiuj tiam aperis tra la tuta franclingva Afriko, Boganda opiniis, ke sendependa Ubangi-Ŝari tre rapide spertus gravajn ekonomiajn problemojn. Li anstataŭe proponis la sendependiĝon de la tuta Ekvatora Franca Afriko kaj ties aniĝon al iu Unuiĝintaj Ŝtatoj de Latina Afriko, kiu inkludus la eksan centrafrikajn koloniojn de Francio, Belgio kaj Portugalio. Boganda do intencis, ke Ubangi-Ŝari fariĝu membro ene de tiu nova federacio. Tia federacia projekto tamen montriĝis nerealigebla, ĉefe pro regionaj rivalecoj kaj personaj ambicioj, kaj Boganda devis akcepti konstitucion nur pri Ubangi-Ŝari. Post la 1-a de decembro 1958, kiam Boganda deklaris la kreadon de sia "Centr-Afrika Respubliko", tiun nomon do ricevis nur la teritorio Ubangi-Ŝari. La 8-an de decembro oficiale aperis la unua registaro de la Centr-Afrika Respubliko, kun Boganda kiel ĉefministro. Franca guberniestro restis en la lando, sed ekde tiam estis nomita "altkomisaro". La unua leĝo publikigita de la nova registaro celis malpermesi nudecon kaj vagabondojn, kaj estis videble influita de la katolika pensmaniero de Boganda. La ĉefa farenda tasko de la registaro tamen estis la ellaborado de konstitucio, kiu estis aprobita de la asembleo la 16-an de februaro 1959 : tiu teksto, klare demokratia, estis parte influita de la franca konstitucio de 1958. Formala sendependeco estis obtenita nur poste, la 13-an de aŭgusto 1960.
Morto kaj konsekvencoj
Barthélemy Boganda devis supozeble fariĝi la unua prezidanto de sendependa Centr-Afrika Respubliko. La 29-an de marto 1959, nur kelkajn tagojn antaŭ la parlamenta baloto de 1959, li enaviadiliĝis en Berbérati por flugo direkte al Banguo. La aviadilo tamen kraŝis proksime al Boukpayanga, en la distrikto de Boda, 160 kilometrojn okcidente de Banguo. Ĉiuj aviadilanoj kaj pasaĝeroj mortis dum la akcidento. Oni neniam klare evidentigis la teknikan kialon de tiu mistera kraŝo, sed sabotado estis forte suspektita. La tuta centrafrika nacio ŝokiĝis pri la subita morto de sia plejamata estro : lia enteriga soleno okazis la 2-an de aprilo 1959 en la katedralo Dipatrino de Banguo, kien miloj da ubanganoj alvenis por esprimi sian ĉagrenon. La pariza ĉiusemajna periodaĵo L'Express, en ties eldono de la 7-a de majo, malkaŝis ke ekspertoj malkovris spurojn de eksplodaĵoj en la vestiĝo de la aviadilo. La franca altkomisaro tamen malpermesis la publikigon kaj vendon de tiu eldono en Centr-Afrika Respubliko. Multaj suspektis, ke eŭropaj entreprenistoj de la bangua komercĉambro, eble helpita de francaj spionoj, ludis rolon pri tiu akcidento. Oni eĉ ankaŭ suspektis la propran edzinon de Boganda, Michelle Jourdain : en 1959, la rilato inter la geedzoj ja difektiĝis, tiel ke Boganda konsideris forlasi ŝin kaj refariĝi pastro. Ŝi cetere subskribis gravan vivasekuron kune kun sia edzo, nur kelkajn tagojn antaŭ la akcidento. Laŭ Brian Titley, aŭtoro de Dark Age: The Political Odyssey of Emperor Bokassa ("Malhela epoko: La politika odiseado de imperiestro Bokassa"), la interveno de Michelle Jourdain en la aviadilakcidento de Boganda estas kredebla hipotezo.
Abel Goumba, la vic-ĉefministro kaj ministro pri financoj, kiun Titley priskribis kiel "inteligenta, honesta kaj forte naciista", rapide asertis sin kiel la logika posteulo de Boganda. Lia proksima konfidulo kaj kuzo, David Dacko, pli komplezema rilate al eksterlandaj interesoj, estis tamen subtenita de la altkomisaro kaj kolonelo Roger Barberot, sed ankaŭ de la komercĉambro kaj de Michelle Jourdain. Dacko do progrese malgravigis Goumba, iĝis prezidanto en 1960 kaj de 1962 tute subpremis politikan opozicion, dum MESAN fariĝis la nura politika partio de la lando. La okazaĵoj post la morto de Boganda fakte estas tipaj de la tiama ĝenerala politiko de Francio en Afriko, cele al la subtenado de komplezemaj estroj en ĝiaj eksaj kolonioj. Pro la morto de Boganda, la nova lando estis senigita je populara estro komparebla kun Félix Houphouët-Boigny aŭ Léopold Sédar Senghor. Se li estus postvivinta, eble lia prestiĝo estus sufiĉinta por ĉiamigi civilan registaron : tio tamen ne okazis, kaj la civila registaro finiĝis per la puĉo de la Sankta Silvestro de 1966, kiam Jean-Bédel Bokassa eksigis la malpopularan David Dacko.
Influo
Boganda estas rigardita ne nur kiel la heroo kaj patro de sia nacio, sed ankaŭ ofte kiel unu el la plej gravaj estroj de la sendependiĝo de Afriko. La historiisto Georges Chaffard, post lia morto, priskribis lin kiel "la plej prestiĝa kaj plej kapabla el la ekvatoraj politikistoj". Inter la variaj lokoj nomitaj omaĝe al Boganda estas avenuo en Banguo, unu el la plej grandaj lernejoj de la sama urbo, la kastelo Boganda kaj la stadiono Barthélemy Boganda. Estis plie fondita en Banguo la Nacia Muzeo Boganda, dediĉita al la arto kaj kulturo de Centrafriko. La 29-a de marto, kiu estas la tago de lia morto, fariĝis la "Boganda-tago", publika ferio. Boganda ankaŭ estis la desegnisto de la flago de Centr-Afrika Respubliko, kiun li origine intencis krei por la Unuiĝintaj Ŝtatoj de Latina Afriko.
Boganda apartenas al grupo da tiamaj afrikaj politikaj estroj, kiuj cele al la disvolviĝo de specife naciaj kulturoj estis prezentitaj (aŭ prezentis sin) kiel grandaj naciestroj, glorigitaj kaj kelkfoje eĉ diigitaj. Ili estis aklamitaj kiel la patroj de siaj nacioj, kaj oni supozis ilin sufiĉe saĝaj por plej bone kompreni la interesojn de iliaj popoloj. Inter aliaj kvazaŭheroaj figuroj estis ekzemple Léopold Sédar Senghor, Félix Houphouët-Boigny, Moktar Ould Daddah, Ahmed Sékou Touré, Modibo Keïta, Léon M'ba kaj Daniel Ouezzin Coulibaly. Boganda mem ne vere malkuraĝigis la diskoniĝon de rakontoj pri siaj supozitaj magiaj potencoj, nevenkebleco aŭ eĉ senmorteco. Iom post lia morto, granda homamaso atendis ĉe la bordo de la rivero Ubangi kaj esperis, ke Boganda aperus kaj trapaŝus la riveron. Li ne aperis, sed sufiĉe multaj homoj plukredis, ke la forpasinta politikisto tamen kapablus plenumi tian miraklan trairon. Pli ol simple populara politikisto, li estis ofte konsiderita kiel la "nigra Kristo", kiel grava religia figuro kun eksterordinaraj potencoj. Samkiel la brazavilkonga Fulbert Youlou, kiu restis pastro dum sia prezidanta mandato, Boganda ne plu okupiĝis pri siaj religiaj devoj post la komenco de sia politika kariero : li tamen multe profitis el la konsiderinda respekto, kiun lia popolo atribuis al ekleziuloj. Li sukcese kaj lerte manipulis religiajn simbolojn (ekleziula vestaro, krucoj, bapto, disĉiploj, akolitoj, ktp…) pro politikaj kialoj.
Post kiam li mortis, lia mistika legendo despli kreskis : li fariĝis nacia martiro, kaj oni ofte atribuis miraklojn al li. La Boganda-mito restas ĝis hodiaŭ tre grava kaj influa por multaj centrafrikanoj, kaj la nomo de Barthélemy Boganda estis ofte uzita de liaj posteuloj por obteni nacian unuecon, eĉ de tiuj nur tre malproksime ligitaj al li. Jean-Bédel Bokassa, kiu devenis de la sama vilaĝo kaj minoritata etno, kaj kiu estis la filo de la onklo de lia patrino, ekzemple pravigis sian puĉon per la nomo de Boganda, kaj kreis kulton de Boganda kiel fondinto de la partio kaj centrafrika ŝtato. David Dacko ankaŭ prezentis sin kiel la ideologia posteulo de Boganda dum la prezidanta baloto de 1981, fariĝante la ĉampiono de "nacia repaciĝo".
Ganimedo
Ganimedo, en la helena mitologio, estis bela juna knabo, amata kaj forrabita de Zeŭso.
Oni donis lian nomon al du ĉielaj objektoj :
Izopropila krotonato
Izopropila krotonato aŭ izopropila 2-butenato estas organika kombinaĵo rezultanta el interagado de la krotonata acido kaj izopropanolo. Ĝi estas senkolora likvaĵo, nesolvebla en akvo, sed solvebla en etanolo, kloroformo kaj nepolaraj organikaj solvantoj. Izopropila krotonato posedas 7 karbonatomojn, 12 hidrogenatomojn kaj 2 oksigenatomojn. Izopropila krotonato uzatas en kemiaj sintezoj kaj en la preparado de izopropilaj derivaĵoj.
Ostankinskij (distrikto de Moskvo)
Ostankino aŭ la Ostankina distrikto (Останкинский район) situas en la Nord-Orienta administra arondismento de Moskvo. La nomon “Ostankino” historiistoj interpretas kiel "La lasta restejo". Dum jarcentoj la areo estis kovrita per densaj, netraireblaj arbaroj, kiujn plejparte konsistigis kverkoj.
En la 18-a jarcento posedanto de la areo iĝis la grafo Nikolao Petroviĉ Ŝeremetev, al kiu plaĉis la loko pro saniga klimato kaj bela lago. Por somera restado tie li ordonis konstrui nehajtigatan palacon kaj renovigi tiean preĝejon. La ordonon perfekte realigis liaj rusaj servutuloj.
Multaj nomoj de la objektoj situantaj en Ostankino distrikto rilatas al kosmo kaj ĝia esplorado, kiun grave efektivigis rusaj scientistoj kaj konkerintoj de kosma spaco: la stratoj (La Stela Bulvardo, Akademiano Koroljov, Frederiko Cander), la hotelo “Kosmo”, la kinejo “Kosmo”, la muzeo de kosmonaŭtiko kaj la titana raketo, kies alteco superas 110 metrojn. Septembre de 2008 oni rekonstruis la muzeon mem, teritorion ĉirkaŭ la muzeo kaj aldonis multajn novajn monumentojn de kosmonaŭtoj, sciencistoj ktp.
Apud ĝi staras grandega skulptaĵo de Konstantin Ciolkovskij - fame konata rusa teoriisto verkinta komence de la 20-a jarcento pri estontaj spacaj flugoj. Li kromalie tre ŝatis Esperanton. Ankaŭ bele aspektas skulptaĵpoj de Sergio Koroljov (projektisto de la unuaj sovetiaj kosmaj ŝipoj kaj sputnikoj), Mstislavo Keldiŝ (sciencisto), Jurij Gagarin (la unua kosmonaŭto), Aleksio Leonov (la unua kosmonaŭto enirinta spacon el la kosma ŝipo), Paŭlo Beljaev (kosmonaŭto), Valentina Tereŝkova (la unua kosmonaŭtino) kaj aliaj.
La dekstra limo de la distrikto trapasas laŭ larĝa Prospekt Mira (Avenuo de Paco), kiun oni nomis tiel en 1957 omaĝe al tiama la 6-a Tutmonda Festivalo de junularo kaj studentaro.
Norde de la muzeo troviĝas grandioza monumento "Laboristo kaj Kolĥozanino" (alteco de la figuroj egalas 24 m) kreita de la eminenta rusa skulptistino Vera Muĥina. La monumento farita el brila metalo prezentis USSR-on en la pariza tutmonda ekspozicio okazinta en 1937. Ambaŭ gekamaradoj tenas enmane la krucigitajn serpon kaj martelon, kiuj estis simbolo de Sovetunio. Ĝi staras surfone de alia eksponejo revenigita Moskvon el la montreala (Kanado) ekspozicio okazinta en 1967, kiu similas la grandegan startan instalaĵon por  raketaj lanĉoj. Baldaŭ la monumento estos renovigita kaj starigita sur la novan piedestalon.
Maldekstre de la muzeo vastegan kaj ampleksan terenon (ĉ.150 ha) okupas Tutrusia Ekspozicia Centro naskiĝinta la 1-an de aŭgusto 1939, kiel Tutsovetunia Agrokultura Ekspozicio. Ĝia centra eniro tre similas al berlina Brandenburga pordego aŭ pariza Triumfa arko. Ĝin kronas same skulptaĵo prezentanta laboriston kaj kolĥozaninon (Kolĥozo signifas ruse kolektiva mastrumado aŭ kooperativo) farita el orkolora metalo.
La 16-an de junio 1959 la ekspozicio prenis alian nomon: Tutsovetunuia ekspozicio de la naciaj atingoj, per kio la soveta registaro volis aldoni ankaŭ prezentadon de industriaj atingoj. En la ekspozicio vizitintoj povis vidi, ekzameni praktike ĉiujn eksponaĵojn kaj akiri tiujn laŭplaĉe, interŝanĝi opiniojn pri modernaj teknikaj problemoj kaj elpreni plej taŭgajn rimedojn de la produktado. Tra teritorio de la ekspozicio fluas la rivereto, kiu per akvobaraĵoj faras belajn vastajn lagojn taŭgajn por boatnavigado. Multaj diversspecaj arboj kaj floroj kreas nekompareblan sanigan klimaton, tre plezuran por ripozado. Ankaŭ tion kontribuas apuda Botanika ĝardeno, kiu specialiĝas pri kultivado kaj selektado de novaj plantoj. Dum lastaj jaroj gravan parton de ties agadoj okupas diversfakaj internaciaj foiroj, inter kiuj plej fama estas la libra. Tie okazas ĉiujare ĉirkaŭ 350 prezentadoj-foiroj.
Ankaŭ tie situas la Ostankina televida centro kaj la 540-metra Ostankina turo. En la distrikto troviĝas bieno de la grafo Nikolao Petroviĉ Ŝeremetev, konstruita en la 18-a jarcento, en kiu nun funkcias tre populara historia muzeo. Tra la distrikto pasas la kvinkilometra unurela fervojo, sola en Rusio.
Tenggaroh
Tenggaroh estas aranĝita vilaĝo en Ĝohoro, Malajzio.