cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Dinosaŭra Provinca Parko
Paleontologio
Dinosaŭra Provinca Parko konservas mirinde diversan grupon de nesalakvaj vertebruloj. Inter la fiŝoj estas ŝarkoj, rajoj (kiel la durofago Myledaphus), pagajfiŝoj, arknaĝiluloj, garoj, kaj teleostoj. Inter amfibioj estas ranoj, salamandroj, kaj la formortintaj albanerpetontidoj. Inter reptilioj estas lacertoj (kiel la granda varano Paleosaniwa), vasta gamo de testudoj, krokodiluloj, kaj fiŝ-manĝanta ĥampsosaŭro (Champsosaurus).
La dinosaŭroj de la parko estas mirinde diversaj. Inter ili estas:
Familio Ceratopoj (Ceratopsia)
Familio Ankilosaŭroj (Ankylosauria)
Familio Hipsilofodontedoj (Hypsilophodontidae)
Familio Pakicefalosaŭroj (Pachycephalosauria)
Familio Tiranosaŭredoj (Tyrannosauridae)
Familio Ornitomimedoj (Ornithomimidae)
Familio Kenagnatedoj (Caenagnathidae)
Familio Troodontedoj (Troodontidae)
Necerta Klasifado
Birdoj kiel hesperornitoformaj estis en la terenoj kies faŭno konserviĝis en Dinosaŭra Provinca Parko. Tie estis ankaŭ grandegaj flugsaŭroj parencaj al kecalkoatlo (Quetzalcoatlus). Subpiede kuris marsupiuloj de familio stagodontedoj, placentuloj, kaj mult-tuberkululoj.
Naturo
La parko havas tre kompleksan ekosistemon kun nigraj poploj. Ĉirkaŭ ĝia ekosistemo estas la prerio, sed ĝi estas en si mem unika. Ĉe noktiĝo vokas korusoj de kojotoj kaj kordejloj. Oni povas vidi leporojn, cervojn, kaj antilokaprojn kiel ankaŭ sonserpentojn, kaj aliajn serpentojn. Numenioj kaj kanadaj anseroj vizitas la parkon printempe kaj somere. Iuj el la plej nordaj kaktospecioj kreskas en la parko, inter ili la pikpiro kaj la pediokakto.
Historio
Oni fondis la parkon en 1955 por festi la 50-an Jubilean Datrevenon de Alberto kun la celo protekti la fosiliejojn. La unua parkestro estis Roy Fowler, farmisto kaj amatora serĉanto de fosilioj.
Amstelveenseweg (amsterdama metrostacio)
Amstelveenseweg estas metrostacio sur la linioj 50 kaj 51 de la Metroo de Amsterdamo.
Dinosaŭra Provinca Parko
Historio
Ĝis 1985 oni devis sendi tion kion oni malkovris en la parko al muzeoj en la tuta mondo - inter ili la Reĝa Muzeo de Alberto en Edmontono - por scienca analizado kaj montrado. Tio ĉesis kiam oni malfermis la Reĝan Muzeon de Paleontologio Tyrrell, cent kilometrojn for en Provinca Parko Midland apud Drumheller.
Amstelveenseweg (amsterdama metrostacio)
Tramlinioj
16 · 24
Dinosaŭra Provinca Parko
Monda Naturheredaĵo
Unesko deklaris ĉi tiun parkon Monda Naturheredaĵo en 1979 kaj pro ĝia pejzaĝo, kaj pro la graveco de la fosilioj ĉi tie trovitaj.
Alina (filmo)
Alina estas itala filmo aperinta en 1950. Ĝi estis reĝisorita de Giorgio Pastina. Alina estis originale filmita en la itala lingvo. Rilate sian ĝenron, Alina estas rigardebla kiel drama filmo.
En la filmo interalie aperas la aktoroj Gina Lollobrigida (Alina), Amedeo Nazzari (Giovanni).
La filmo havas entutan daŭron de 90 minutoj.
Steinalm
Steinalm (laŭvorte: Ŝtona alpo) estas ŝatata ekskursocelo proksime de Saalfelden, Aŭstrio.
Situo kaj priskribo
La monta paŝtejo situas en alteco de 1268 metroj sur krutaĵo de la montoĉeno Steinernes Meer supre de Saalfelden. La aliro eblas disde la saalfelden-a urbokvartalo Bürgerau, kie ankaŭ abundas parkejoj, daŭras ĉ. unu horon. Ĝi kondukas preter Kühloch, historie interese kaverno kaj taŭgas por ĉiuj; sekve temas pri facila celo, por ĉiuj anoj de familioj. Krome Steinalm estas elirpunkto de montomigrado, ekz. ĝis la pinto de Persailhorn aŭ al Peter-Wiechenthaler-kabano. De tie eblas ankaŭ - tra danĝera pado nome Fuchssteig - iri ĝis la Ermitejo ĉe Palfen.
Steinalm situas majeste kaj aloge ĉe la suda deklivo de Steinernes Meer ofertante gastigadon; ĉiujare okazas en la kadro de la Ĵazfestivalo internacia de Saalfelden ankaŭ spektakloj tie ĉi.
Historio
La kabano starigitis en la 1869-a jaro estinte en la posedo de la Katolika Eklezio. Jarcenton poste ĝi venis en la manojn de kamparana kooperativo ŝanĝokomerce, al kiu apartenis 15 kamparanoj. Dume ĝis tiam la tuto ekskluzive uzitis ekonomie, tuj instalitis restoracieto por migremuloj. Ekde 1990 materialtelfereto tre plifaciligas la transporton de necesaĵoj supren.
En marto 2010, okaze de nova posedantoŝanĝo, oni mallonge timis ke la restoraciservoj povus ĉesi kio ne okazis.
70210 Cesarelombardi
70210 Cesarelombardi estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la elde la Observatorio San Vittore en Bolonjo (Italio).
Tufa fraterkulo
Tufa fraterkulo (Fratercula cirrhata) estas mara birdo, kiu larĝas ĉirkaŭ 30 centimetron kaj pezas ĉirkaŭ kvar trionoj de kilogramo. Ĝi estas plejparte nigra, sed kun blankaj ventro kaj vizaĝa makulo. Ĝi havas grandan bekon kaj du flavajn tufojn kape dum la reprodukta sezono.
La plejmulto da tiuj ĉi birdoj travintras mare.
Reproduktado
La reproduktado okazas sur izolaj insuloj: pli ol 25,000 paroj estis registrita en unu aro ĉe la marbordo de Brita Kolumbio. La nesto kutime estas kaverno, sed kelkfoje fendeto inter rokoj estas uzata anstataŭ. Unu ovo estas kutime demetita en junio kaj kovata de ambaŭ gepatraj birdoj dum 45 tagoj. Post 40 ĝis 55 forflugas la ido unuafoje el la nesto.
Nutraj lokoj troviĝas mare malproksime de la nestoj.
Augusto Casquero de la Cruz
Augusto CASQUERO DE LA CRUZ [kaskEro] (naskiĝis en Plasencia (provinco de Cáceres) Hispanio, 31-a de januaro 1945) estas hispana esperantisto.
Li estas oficiro de la hispana Armeo, diplomita profesoro pri Ĝenerala Baza Edukado, kaj licenciulo pri Edukado, en la branĉo de Speciala Edukado en la Komplutensa Universitato de Madrido (1985). De 1987 li laboris kiel logopedo.
Ekde la jaro 1969, kiam li esperantistiĝis, li instruis la lingvon en Madrido kaj Valencio, sed ankaŭ en aliaj landoj, kiel Slovakio, Pollando, Usono kaj dum la lastaj jaroj en Ĉinio. Li instruis Esperanton dum ses jaroj en la Fakultato pri Filologio de Valencio (Hispanio).
Augusto Casquero okupis diversajn postenojn en Esperantistaj asocioj, inter kiuj li estis Prezidanto de Madrida Esperanto-Liceo, Prezidanto de Valencia Esperanto-Federacio, prezidanto de la Loka Kongresa Komitato de la Universala Kongreso en Valencio (1993) kaj de pluraj hispanaj kongresoj. Li estis Prezidanto de Hispana Esperanto-Federacio, inter 2005 kaj 2008.
Augusto ricevis la Internacian Premion Ada Fighiera-Sikorska, en 2004, pro sia agado en la esperanto-movado.
Água Fria de Goiás
Água Fria de Goiás estas brazila municipo de la subŝtato Gojaso. Ĝi havis en 2004 ĉirkaŭ 4.722 loĝantojn.
Geografio
La distanco al la ĉefurbo Goiânia estas 286km. La najbaraj municipoj estas Planaltina, Formosa (Goiás), São João d'Aliança, Niquelândia, Padre Bernardo kaj Mimoso.
Palace Hotel (Port Townsend (Vaŝingtonio))
La Palace Hotel, aŭ Palaca Hotelo, estas hotelo, konstruita en 1889, situanta en la historia kvartalo de la frua Vaŝingtonia havenurbo Port Townsend. Komence ĝi servis grandparte kiel bordelo. En 1981 ĝi gastigis la unuan NOREKon, t.e. la regiona Esperanto-kongreseto de nordokcidenta Usono kaj sudokcidenta Kanado. La hotelo estas malnovstila, tute ne havante ekzemple lifton, kaj ĉiu el ĝiaj 26 gastoĉambroj havas unikan dezajnon, agrablaĵojn kaj ornamojn. Ĝi havas reputacion de fantomloĝata domo, t.e. oni raportis multfoje fantomojn ligitajn al kelkaj el la fruaj prostituitaj enloĝintoj.
Água Fria de Goiás
Vidu ankaŭ
Municipoj de Goiás
7799 Martinšolc
7799 Martinšolc estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la teamo de la Observatorio Kleť, apud České Budějovice en Ĉeĥa Respubliko (interalie, de Jana Tichá, Miloš Tichý kaj Zdeněk Moravec).
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de la ĉeĥa astronomo Martin Šolc, estro de 1987 de la Astronomia Instituto de la Universitato de Karolo en Prago. Li laboris pri la kosma polvo, polvo en kometoj kaj izotopoj. Li partoprenis je pritakso de la datumoj de la misioj Vega kaj Giotto al la kometo 1P/Halley en 1986 kaj 1987. Poste li kunlaboris al la projekto ISO kun la Max-Planck-Institut für Kernphysik en Heidelberg. Granda parto de lia tempo estas dediĉita al la instruado. Li ankaŭ laboris pri la historio de la ĉeĥa astronomio, kune kun sia edzino Alena Šolcová. La nomo estis proponita de la gemalkovrintoj Jana Tichá, Miloš Tichý kaj Zdeněk Moravec.
Margareta (Tirolo)
Margareta de Tirolo kaj Görz, ankaŭ (mok)nomata "Margareta Maultasch" (n. 1318 en Tirolo; m. la 3-an de oktobro 1369 en Vieno) estis la filino de duko Henriko de Karintio kaj Tirolo kaj lia edzino Adelajda de Brunsvigo, kaj estis grafino de Tirolo.
MARGARETA "MAULTASCH" LA MALBELA, UNUA FEMINISTINO?
Ĉu Margareta "Maultasch" estis facilmora virino, lerta diplomatino aŭ viktimino de politiko? La kontraŭdiraj opinioj estas travideblaj ankaŭ en ŝiaj bildoj, kiuj representas ŝin aŭ kiel bela virino aŭ malbelega kun monstra buŝo (kiel signifas ŝia moknomo). Margareta, tre juna edziniĝis kun Johano Henriko, filo de Johano de Luksemburgo, reĝo de Bohemio, kaj nepo de la imperiestro Henriko la 7-a. Ŝi repudiis sian unuan edzon. Magareta edziniĝis poste kun Ludoviko de Brandenburgo, filo de la imperiestro Ludoviko la Bavaro. Tio eksplodigis la reagon de la princepiskopo de Trento, de la Papo (kiu minacis pri anatemo) kaj de la imperiestro Karolo la 4-a, frato de la una edzo de Margareta. La imperiestro atakis la Kastelon Tirolo, proksime de Merano (kiu nun estas en Italio), sed li estis retropuŝita. Kiam, finfine, okazis la religia ceremonio, Margareta restis vidvino; ŝi rezignis siajn rajtojn, ordonante al siaj regatoj agnoski “la karajn parencojn” Habsburgo.
Literaturo
Ŝia vivo estas temo de la romano "Die häßliche Herzogin" ("La malbela dukino") de Lion Feuchtwanger de 1923.
Steffen Möller
Steffen Möller (naskiĝis la 22-an de januaro 1969 en Wuppertal) estas germana aktoro, verkisto kaj kabaredisto loĝinta kaj ludanta en Pollando. Li nun loĝas en Heidelberg.
Vivo
Steffen Möller naskiĝis kiel filo de profesoro pri teologio Christian kaj instruistino pri religio Sigrun kaj havas du pli junajn fratojn Tilman kaj Julian. Li partoprenis humanisman gimnazion en Wuppertal, kie abiturientiĝis. En la lernejo aktivis en kabaredo. Post soldatservo, en Libera Universitato Berlino studis teologion kaj filozofion. Kurson de la pola lingvo frekventis en Krakovo. Post fino de la studoj en 1994 revenis al Pollando, kie laboris unue kiel instruisto de la germana lingvo en Liceo je la nomo al Jadviga en Varsovio, kaj poste lekciisto de la germana lingvo en Varsovia Universitato.
NGC 1997
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Provinco Chimborazo
Chimborazo (Ĉimborazo) estas provinco de Ekvadoro.
Kantonoj
Kantono (Ĉefurbo)
Willem Mengelberg
Willem Mengelberg (n. 28-an de marto 1871 en Utreĥto; m. 22-an de marto 1951 en Zuort, Sent, Graubünden; fakte Joseph Wilhelm Mengelberg) estis germandevena nederlanda dirigento kaj komponisto. Kiel dirigento li faris la amsterdaman Koncertgebouw-orkestron unu el la plej elstaran tutmonde. Li direktis la prezentadon de verkoj de Gustav Mahler, Richard Strauss kaj Matthäuspassion per Bach. Dum la germana okupado de Nederlando 1940 - 1949 li estis akre kritikata de siaj samlandanoj.
Lucyna Winnicka
Lucyna Winnicka (naskiĝis la 14-an de julio 1928 en Varsovio, mortis la 22-an de januaro 2013 en Palmiry) – pola aktorino, ĵurnalistino kaj publicistino.
Vivo
Ŝi edziniĝis al Jerzy Kawalerowicz. En 1960 ĉefrolis en la filmo Patrino Johana de Anĝeloj. Mortis en Zorgo-Domo en Palmiry apud Varsovio. Entombigita en Tombejo Powązki en Varsovio.
La tri ursoj
Orbuklulino, ankaŭ konata kiel La tri ursoj estas internacie konata angla fabelo. Unuafoje ĝin (anonime) publikigis angla aŭtoro kaj poeto Robert Southey en 1837. La rakonto, jam antaŭ tiu dato, estis parto de la angla folkloro. En 1875 sub la titolo "La tri ursoj" ("Три медведя") aperis ruslingva versio de tiu ĉi fabelo en prilaborita kaj edifa formo verkita de Lev Tolstoj.
La enloĝebla zono kelkfoje nomiĝas orbuklulina zono.
Intrigo
Temas pri tri ursoj, kiuj loĝas en arbara domo. Ili kuiris kaĉon kaj, dum la kaĉo malplivarmiĝas, ili ekpromenas. Orbuklulino (kies nomo originas de la koloro de ŝia hararo), preterpasante ilian domon, vidas, ke ĝi estas malplena kaj decidas eniri. Ŝi testas la tri seĝojn, dum kio ŝi rompas unu el ili, kaj elektas la plej bonan seĝon por sidiĝi. Ŝi gustumas el la tri teleroj da kaĉo kaj formanĝas la tiun, kiu havas la plej taŭgan temperaturon. Poste ŝi provkuŝas en la tri litoj. Nur la plej bona lito kontentigas ŝiajn postulojn, kaj ŝi endormiĝas en ĝi. Kiam la ursoj revenas, ili estas ŝokitaj. Ili malkovras, ke unu el la teleroj estas malplena, ke unu seĝo estas rompita kaj ke iu dormas en unu el iliaj litoj. Pro embaraso Orbuklulino fuĝas el la domo por neniam plu reveni.
La moralinstruo de la rakonto estas pri egoismo, pri la neceso respekti propraĵon de aliaj kaj pri misuzo de gastamo.
Slovany
Slovany (hungare Turóctótfalu germane Sloben) estas vilaĝo kaj municipo en Slovakio.
Situo
Slovany situas laŭ traira flankovojo. Martin troviĝas je 18 km.
Historio
La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1252 en latina formo "terra quinque villarum". La hungara loknomo "Tothfalu" aperis en 1422, la slovaka "Zlowenec" en 1534. En 1715 38 familioj pagis impostojn. En 1785 633 vilaĝanoj loĝis en 74 domoj, en 1828 707 vilaĝanoj loĝis en 85 domoj. Ĝis 1899 la oficiala hungara loknomo estis Szlován, poste ĝi rericevis la mezepokan hungaran nomon kaj aldoniĝis la departementonomo pro la hungariga politiko. Tiutempe multaj migris al Ameriko. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Turóctótfalu 556 homoj, (plejparte slovakoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Turóc, al distrikto de Martin, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 vivis en Slovany 413 homoj, (409 slovakoj).
Philae
Philae aŭ Philæ estas egipta insulo de la Nilo, kiu estis subakvigita en la 1970-aj jaroj. Ĝis 1974 ĝi entenis la ruinojn de la temploj de antikvegipta urbo. La temploj estis translokigitaj kaj reasemblitaj inter 1974 kaj 1976 sur la proksiman insulon Agilkia. Depost la aktivigo de la Alta Baraĵo de Asuano superakviĝas nur la plejalta roka pinto de la insulo Philae.
Baños de Río Tobía
Baños de Río Tobía [BAnjos deriotoBIa] estas vilaĝo kaj municipo de Rioĥo (norda Hispanio), nome en la sudokcidenta komarko Supra Najerilla kaj precize en la nordo de ĝia norda subkomarko, nome la Cogolla kaj en la okcidento de la regiono; tamen foje ĝi estas atribuita al la pli norda Komarko de Nájera.
Geografio
Ĝi estas loĝloko kun komunikvojo al la cetero de la komarko kaj de la regiono laŭ la regiona ŝoseo LR-113 kiu kondukas norden al Nájera kaj al Bobadilla suden. Ĝi estas ĉe la meza fluejo de la Valo de la rivero Najerilla, je 578 metroj super marnivelo.
Historio
Pri ekonomio, la mezepoka institucio Mesta markis la historion de la montaro ĝis nun. La transmigra brutobredado ordigis la spacon, la uzadon kaj la vivmanieron de multaj generacioj. La brutobredado de ŝafoj estas perfekte adaptebla al la orografiaj kaj klimataj kondiĉoj de la areo, kaj krome estis ankaŭ bovoj kaj kaproj. Ŝafoj ludis gravan rolon en la florado de tekstila industrio en la areo. Sed tio ŝanĝiĝis meze de la 19-a jarcento, kiam la konkurenco de la moderna tekstila industrio de Katalunio ruinigis la lokan tekstilan industrion, tro mandependa kaj tro malmulte mekanizita (kun konsiderinda malprogreso en la adoptado de energioj alternativaj al la hidraŭlika), kaj tro for de la ĉefaj fervojoj. Pro tio fine de la 19-a jarcento la loĝantaro elmigris al novaj industriaj centroj. ​
Tiu estas unu de la komarkoj de Rioĥo kiu plej suferis la senloĝigadon pro la rura elmigrado de la 1960-aj jaroj kaj postaj. La ĉefa demografia kaj ekonomia motoro de la komarko fakte estas Baños de Río Tobía, ĉar ĝi posedas nombrajn entreprenojn de fabrikado de kolbasoj, kaj de ligno kiuj movas la ekonomion de la municipo kaj de la apudaj loĝlokoj. Tiukadre anstataŭ perdi loĝantaron, laŭlonge de la 20-aj jarcento supreniris el la mil loĝantoj ĝis la nunaj 1 583 censitaj loĝantoj.
Aktualo
Estas industrio de kolbasoj kaj pri ligno.
La loĝantaro estas tre maljuniĝinta. Vizitindaĵoj estas la preĝejo, la du ermitejoj, la Palaco Salazar, la montara pejzaĝo, ktp.
19421 Zachulett
19421 Zachulett estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la en la kadro la kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Nomo
Ĝia nomo honoras Zachary Frank Hulett, kiu gajnis la kvaran rangon en la Intel International Science and Engineering Fair de 2003 pro sia projekto en teamo pri inĝenierarto. Li estis lernanto ĉe la Mills University Studies High School de Little Rock (Arkansaso Usono).
Kantono Thurston (Vaŝingtonio)
Kantono Thurston (angle: Thurston County) estas administra unuo en mezokcidenta parto de la usona ŝtato Vaŝingtonio, situanta sude de la suda ekstremaĵo de Puĝeta Fjordo. Ĝia administra sidejo estas en Olimpio, kiu estas la plej granda urbo en la kantono kaj ankaŭ la politika ĉefurbo de la tuta ŝtato.
La kantono ampleksas surfacan areon de 2 004 km², el kio 121 km² estas akvo. La loĝantaro de la kantono nombris 234 670 laŭ la usona censo en 2000.
La parlamento de Oregona Teritorio kreis Kantonon Thurston,el parto de Kantono Lewis, la.
Vidu ankaŭ
Kantonoj de Vaŝingtonio
(15253) 1990 QA4
(15253) 1990 QA4 estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la de la usona astronomo Henry E. Holt elde la Observatorio de la Monto Palomar (Kalifornio, Usono).
Péter Beretzk
Péter Beretzk [bereck], laŭ hungarlingve kutima nomordo Beretzk Péter estis hungara kuracisto, ornitologo, profesoro.
Biografio
Péter Beretzk frekventis universitatojn en Kolozsvár (1912-1914) kaj Budapeŝto (1918–1920). Li akiris kuracistan diplomon en Scienca Universitato Pázmány Péter en 1920, poste li eklaboris en Hungaraj ŝtatfervojoj. Li estis ĉefkuracisto en 1940 en Budapeŝto. En 1948 li estis nomumita privata profesoro en Scienca Universitato de Szeged, en 1964 ordinara profesoro. Li kandidatiĝis el biologio en 1952. En 1968 li ricevis memormedalon.
Li okupiĝis multe pri ornitologio, li esploris la birdajn vivojn en Lago Fehér.
1977
1977 estis normala jaro komenciĝanta sabate (ligilo montras kalendaron).
En la jaro 1977 post Kristo okazis, interalie:
Água Limpa
Geografio
La distanco al la ĉefurbo Goiânia estas 195km. La najbaraj municipoj estas Rio Quente, Marzagão, Corumbaíba, Buriti Alegre kaj Morrinhos.
Vidu ankaŭ
Municipoj de Goiás
Joseph R. Scherer
Joseph R. SCHERER [ŝirer] (naskiĝis la en Friburgo (Svislando); mortis la  ) estis usona esperantisto kaj banksekciestro, konata pro siaj mondvojaĝoj.
Vivo
Li studis en Lucerno, sed interompis studojn por fari bankan lernotempon. Li poste laboris kiel sekretario de granda konstruista kompanio de pontoj kaj tuneloj. En oktobro 1924 li elmigris al Usono kie li laboris ĉe Union National Bank kaj en 1927 transloĝiĝis al Los Angeles.
Esperanto
En 1922 li legis artikolon en komercista gazeto pri Esperanto kaj tuj skribis al Berna Esperantisto. D-ro Spielman sendis al li germanan gramatikon kun vortaro. Li vizitis la Nurnbergan Kongreson en 1923 kaj en Oktobro de la sama jaro ricevis la diplomon de Esperanto-instruisto de D-ro Privat.
Funkcioj en la Esperanto-movado
En 1928 li fariĝis ŝtate komisiita Esperanto-instruisto ĉe la Polytechnic Evening High School kaj fondis la Esperanto-grupo de Los-Anĝeleso, de kiu li estis prezidanto de 1928 ĝis 1930. Li estis prezidanto de jaroj.
Ĉirkaŭ la mondon kun la verda stelo
De 1930 ĝis 1932 li vojaĝis kiel speciala delegito de ICK tra 41 landoj kaj faris 322 lumbildparoladojn kaj radioparoladojn. Li verkis pri tio libron „Ĉirkaŭ la mondon kun la verda stelo" (eldonitan en 1933 de Heroldo de Esperanto en Kolonjo), kiu estas grava dokumento pri la praktika valoro de Esperanto. Tiam li estis unu el la plej lertaj propagandistoj de Esperanto.
Tra Usono kun Ruliĝanta Hejmo
En 1933, kiel numero 4 de la serio Muusses Esperanto-Biblioteko en Purmerend, Nederlando, aperis Tra Usono kun Ruliĝanta Hejmo.
Postlasaĵo
La Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj en Vieno konservas postlasaĵojn de Scherer, i.a. kelkdekon da fotoj.
All About Eve
All About Eve estas usona filmo aperinta en 1950. Ĝi estis reĝisorita de Joseph L. Mankiewicz. All About Eve estis originale filmita en la angla lingvo. Rilate sian ĝenron, All About Eve estas rigardebla kiel drama filmo.
En la filmo interalie aperas la aktoroj Bette Davis, Anne Baxter, George Sanders kaj Celeste Holm.
La filmo havas entutan daŭron de 138 minutoj.
Kergelena petrelo
La Kergelena petrelo (Lugensa brevirostris) estas malgranda (36 cm longa) ardez-griza marbirdo de la familio de Procelariedoj. La specio estis priskribita kiel "taksonomia raraĵo", kaj lokita dum longa tempo en la genro Pterodroma (nome burdopetreloj) antaŭ esti disigita for en 1942 al sia propra genro Lugensa (aŭ Aphrodroma). Tiu genro ne estis amplekse akceptita ĝis 1985, kvankam sekva priserĉado subtenis ĝin. Ties pozicio ene de la Procelariedoj estas ankoraŭ pridisputata; kiam ĝi disiĝis for el la petreloj de la genro Pterodroma oni sugestis, ke ĝi povus esti membro de la grupo de la fulmaroj, dum studo de 1998 lokis la specion proksime de la grupo de la pufinoj kaj de la genro Bulweria.
La Kergelenaj petreloj reproduktiĝas kolonie en malproksimaj insuloj; estas kolonioj sur la Insulo Gough en la Atlantika Oceano, kaj sur la insulo Marion (Princ-Eduardaj Insuloj), Krozetoj kaj Kergelenoj en la Hinda Oceano. La specio ĉeestas siajn koloniojn nur nokte, kaj reproduktiĝas en nestotruoj elfositaj en malseka grundo. La nestotruoj kutime kuŝas for el la hegemonia vento. La ino demetas ununuran ovon por ĉiu reprodukta sezono; tiu estas nekutime rondoforma ĉe tiu familio. La ovo estas kovata de ambaŭ gepatroj dum 49 tagoj. La elnestiĝo okazas 60 tagojn post la eloviĝo.
48640 Eziobosso
48640 Eziobosso estas tre malgranda, neordinare hela asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la de la italaj astronomoj Piero Sicoli kaj Pierangelo Ghezzi elde la Observatorio de Sormano en Lombardujo (Italio).
Zico
Zico (n. ) estas brazila futbalisto. Li de 1976 ĝis 1986 membris en la brazila nacia teamo de futbalo. Li estis aktiva teamano kiu partoprenis en 71 matĉoj kaj atingis 48 golojn. Lia filo Arthur Antunes Coimbra Junior ankaŭ plurajn jarojn aktivis kiel profesia futbalisto.
Einar Schibbye
EdE-S
Einar SCHIBBYE [ŝIbi] (mortis la 16-an de januaro 1931, norvego, lektoro en Bergen kaj Oslo. E-isto de 1907. Fondinto kaj prez. de Societo de E-istoj en Bergen 1909-1918. Red. de „N. E-Gazeto“ 1910-1912, prez. de NEL 1913. Enkondukis kaj instruis E-on ĉe la komerca gimnazio en Bergen 1912. Reprezentis la norvegan registaron ĉe la UK 1907 kaj 1911. Multaj artikoloj.
San Lucas Zoquiápam
San Lucas Zoquiápam estas unu el la 570 komunumoj de la meksika subŝtato Oaxaca. La ĉefurbo de la komunumo same nomiĝas San Lucas Zoquiápam. La ŝlosilnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 20 234.
Sociogeografio
En la jaro 2000 (laŭ INEGI) en la komunumo vivis 6051 indiĝenoj. El tiuj 5077 aĝis pli ol 5 jaroj. Entute 5077 personoj estis dulingvaj (hispana kaj indiĝena lingvoj).
Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a., (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).
Casarabonela
Casarabonela [kasaraboNEla] estas municipo de la provinco Malago, Andaluzio, Hispanio. Ĝi estas situa en la centro de la provinco, en la komarko Sierra de las Nieves (Montaro de la Neĝoj).
Deklarita nun biosfera rezervejo fare de la Unesko kaj integrita en la Natura Parko Sierra de las Nieves kaj en tis etoso, la areo de Casarabonela jam estis loĝata ekde prahistoriaj tempoj. Estas pruvoij de tia setlado en diversaj kuŝejoj de ŝtonaj atelieroj, tombejoj kaj kavoj enhavintaj ĉiutaĝajn ilojn.
En la centro de la municipo, ĉirkaŭita de olivarbaroj kaj cerealkampoj, estas la montaro de La Robla (563 m), kiu elstaras inter pinaroj kaj la kampoj de Zalea, en la kerno de la valo de la rivero Guadalhorce. La tereno estas kalka. La ekonomio baziĝas sur agrikulturo sur terasoj kiuj produktas fruktojn kaj legomojn.
Ŝalaĥo
Ŝalaĥo (armene շալախո, azere Şələqoy kaj kartvele შალახო ŝalaĥo aŭ კინტოური kintouri) estas popoldanco de Transkaŭkazio. La versioj de ĉi danco povas multe varii laŭ la regiono. Temas pri danco en kiu du viroj celas konkeri virinon. Tamen, ĝin povas danci pli ol du homoj, viroj aŭ virinoj, liberstila kun tipaj kaŭkazaj rapidaj movoj. Sed virinoj kutime pli lirike kaj malrapide sin movas, kun rimarkindaj manmovoj. La muziko kutime estas tre rapida kaj montras la energiajn kaj rapidajn movojn de la viroj.
Distrikto Gyöngyös
La Distrikto Gyöngyös [djondjoŝ] (hungare Gyöngyösi járás) estas distrikto en Hungario, en regiono Norda Hungario, en departemento Heves. Ĝi situas parte en montaro Mátra, parte sur Granda Hungara Ebenaĵo en la okcidenta parto de la departemento (en la norda parto de Hungariio).
La distrikta ĉefurbo estas Gyöngyös, kiu estas urbo, krome estas ankaŭ alia urbo, la ceteraj 23 komunumoj estas vilaĝoj. La areo estas 750,78 km², kie loĝas 74 607 homoj. La loĝantoj okupiĝas pri agrikulturo, (vitoj, fruktoj, legomoj, tritikoj, maizoj) kaj bredadoj.
Erik Carlén
Erik CARLÉN (naskiĝis en 1906; mortis la 27-an de novembro en 1986). Li lernis esperanton en 1923 kaj tuj fariĝis aktivulo, kiu spirite, organize kaj materie forte kontribuis al la movado. Li kunorganizis la famajn preleg- kaj kursvizitojn, kiujn al Svedio faris Lakshmiswar Sinha, Andreo Cseh kaj Tiberio Morariu. Ankaŭ li mem estis aktiva kursgvidanto, kaj li aŭtoris gvidilon pri la gramatiko de esperanto por svedoj (1962).
Carlén pioniris ankaŭ kiel radiopreleganto: jam en la unua jaro de sia esperantisteco la juna gimnaziano parolis, unua en Svedio, pri esperanto per provstacio en Örebro. Se la aŭdebleco de tiu stacio atingis nur dudekon da kilometroj, 50 jarojn poste jam temis pri la tuta mondo, kiam por kelkaj jaroj li sukcesis enkonduki esperanton en la internacian religian radion IBRA.
Profesie industriisto, Carlén estis unu el la iniciatintoj de la Instituto por Esperanto en Komerco kaj Industrio, (EKI), fondita en 1963. Por la plej grava atingo de EKI, Internacia komerca-ekonomika vortaro (1974), Carlén preparis la svedlingvan parton.
Saknesta paruo
La Saknesta paruo, Eŭropa saknestulo aŭ Eŭrazia saknestulo (Remiz pendulinus) estas paserina birdo de la genro Remiz. Ĝi estas relative disvastigata tra Eŭrazio.
Aspekto
Temas pri ĝenerale helgrizeca birdo (11 cm longa) kiu montras kiel plej karaktera eco plilarĝiĝantan nigran maskon el la frunto tra la okulo malantaŭen; la supra limo montras foje iomete da bruneca nuanco. La dorso estas bruna kun ruĝecaj nuancoj kaj pli precize bruna supra dorso kun ruĝecaj nuancoj en la limo kun la helgriza kolo kaj pli malhelbrunaj plumoj en flankaj ŝultroj, kio formas trikoloran zonon. La suba dorso estas formata de nigraj plumoj kun helaj bordoj same kiel la vosto. La subaj partoj estas grizecaj, sed la supra brusto montras ruĝecbrunajn punktojn kaj la ventro flavecan aŭ okrecan nuancon. La beko estas helgriza, konusforma kaj tre akrapinta kaj la gamboj estas pli malhelgrizaj.
Junuloj estas helgrizbrunaj sen nigra masko nek bruna dorso.
Kutimoj
La voĉo estas ia “ci-ci-ci”.
Ili loĝas ĉe marĉoj, ĉeriveraj arbaroj ktp, sed ankaŭ en sekaj zonoj.
Statuso kaj disvastiĝo
Ĝi estas specio disvastigata en orienta Eŭropo el Germanio kaj Grekio orienten, krom Italio kaj plej norda, orienta kaj suda Hispanio, al Azio. Ili estas migrantaj birdoj en nordaj teritorioj, dum estas loĝantaj birdoj sude.
La Saknesta paruo havas grandan teritorion de ĉirkaŭ 1-10 milionoj da km², kaj ĉirkaŭkalkulitan populacion de 420,000–840,000 individuoj nur en Eŭropo, kaj estas pruvoj ke la populacio pliiĝas. Laŭ la IUCN Ruĝa Listo ne atingas la kriteriojn de malpliiĝo de populacio je pli da 30 % en 10 jaroj aŭ 3 generacioj kaj pro tio la spceio estas konsiderata kiel Malplej Zorgiga.
Gla
Gla (Γλα) estis grava fortika loko de la Mikena civilizo, situanta en Beotio en meza Grekio. Malgraŭ sia impresiga grandeco, dekoble pli ol tiutempaj Ateno aŭ Tirinto, Gla ne estas menciita en Iliado.
Loko
La urbo situas sur kalkoŝtona altaĵo aŭ monteto, kiu elstaris al la lago Kopaiso (nuntempe senakvigita) aŭ formis insulon en ĝi. Ebena surfaco de la altaĵo leviĝas je 38 metroj super ĉirkaŭa areo. La grandeco estas proksimume 900 x 575 metroj (en la plej larĝa loko). La origina antikva nomo de la loko ne estas konata. Ne klaras, ĉu ĝi estas unu el Beotiaj lokoj, priskribitaj de Homero. Kelkaj esploristoj supozas, ke Gla estas Arne de Homero. Scienca nomo Gla devenas de albana vorto, kiu signifas fortikaĵon. Nuntempaj lokanoj nomas tiun lokon Paliokastro ( antikva fortikaĵo).
Grandeco
Elfosadoj malkovris multajn detalojn pri la muroj de la fortikaĵo (kiuj estis ĉiam videblaj) kaj, interne, pri la ruinoj de konstruaĵoj de mikena tempo. La fortikaĵo enhavas areon de ĉirkaŭ 20 hektaroj, tio estas 10-oble pli multe ol mikenaj akropoloj de Ateno aŭ Tirinto.
Muroj
La muroj, ĉirkaŭantaj Gla, estis proksimume 3 metrojn dikaj kaj 2,8 kilometrojn longaj, fermante en si ĉ. 235 000 m2 da spaco.
Tiuj masivaj muroj estis faritaj per ciklopa masonaĵo.
En multaj lokoj ili estas konstruitaj rekte sur la krutaĵoj, kiuj formas limojn de la altaĵo. La muroj havis kvar pordegojn, kio estas nekutime granda kvanto por mikenaj fortikaĵoj: norde, okcidente, sude kaj sudoriente. Prilaboritaj deklivoj gvidis al la pordegoj. La fortikaĵo povas esti datita ĉ. 1300 a.K.
Senakvigo de Kopaiso
Granda areo interne de la muroj estas libera, tial arkeologoj opinias, ke ĝi servis kiel rifuĝejo por kamparanoj de la apudaj lokoj kaze de atakoj. Verŝajne la teritorio sub rego de Gla estis "grenejo" de la mikena mondo. Tion apogas fakto, ke Kopaiso, la plej granda lago en suda Grekio, estis senakvigita per sistemo de digoj kaj kanaloj proksimume en la sama tempo kun konstruado de Gla. La senakvigo aperigis grandan fekundan ebenaĵon. Tio estis unu el plej mirindaj atingoj de antikva inĝenierarto.
La drena sistemo ruiniĝis pro detruo aŭ nezorgado post la fino de mikena civilizo. Dum klasika antikvo la lago refoje ekzistis. Ĝi estis senakvigita duan fojon en la 19-a jarcento.
La sistemo konsistis el du grandaj kanaloj, kiuj renkontiĝis ĉ. 1 km norde de Gla. Tiuj kanaloj kune kovris pli ol 50 km de longo, kolektis akvon de riveroj Kefiso kaj Melas kaj redistribuis ilin al lokoj, kie la akvo facile povus flui al la maro.
Palaco
La plej mirinda internaĵo estas granda L-forma konstruaĵo, ofte nomata "palaco". Ĝi troviĝas en la nordo de la loko, kiu estas subdividita tie per kelkaj internaj muroj. La "palaco" situas sur artefarita teraso kaj konsistas el tri aloj. Ĉiu alo enhavas plejparte tre malgrandajn ĉambrojn, aranĝitajn en grupoj po ses kaj ligitajn per koridoroj. Ĉe la du finoj de la "L", estas aranĝoj de ĉambroj, similaj al la megaronaj kompleksoj konataj de Tirinto, mikena Dimini kaj Piloso. Tamen, manko de pluraj karakterizaj trajtoj de aliaj mikenaj palacoj, nome de "tronĉambro", ronda kameno kaj "banĉambro" lasas iom da duboj pri la difino de la strukturo kiel palaco.
Agoro
Du pliaj mikenaj arkitekturaj kompleksoj troviĝas pli sude, apud la tiel nomata "agoro", kiu estas apartigita de la "palaca areo" per muro. La du kompleksoj estas paralelaj unu al la alia (norda-suda orientiĝo) kaj havas similajn planojn. En ambaŭ, longa koridoro ligas konstruaĵojn de la nordo kaj sudo de la komplekso. Ili estas dividitaj en malgrandajn ĉambrojn. Sciencistoj ne atingis konsenton pri ilia funkcio. Supozoj inkluzivas uzon kiel kazernojn, stokejojn, distribuajn centrojn, aŭ metiejojn. La stokejan teorion subtenas malkovro de grandaj kvantoj de karbonigita greno en unu el la konstruaĵoj. Probable ĝi estis bruligita dum detruo de la ejo.
Tegoloj
Interesa karakterizaĵo de la konstruaĵoj ĉe Gla estas malkovro de tegoloj. Tio montras, ke iuj mikenaj konstruaĵoj jam havis tegolajn tegmentojn, similajn al tiuj konataj de klasika antikva tempo.
Ekzistas atestoj, ke la homa agado en Gla ne limiĝas al la Mikena periodo. Ekzemple, en la loko troveblas ceramiko de Neolitiko kaj bizanca tempo. Tamen Gla ŝajne ne estis loĝata dum la greka kaj romia periodoj.
Mandayona
Mandayona [mandaĜOna] estas municipo de Hispanio, en la Provinco Gvadalaĥaro, regiono de Kastilio-Manĉo. Aragosa estas submunicipo ene de la municipa teritorio.
Loĝantoj
La loĝanto nomiĝas mandayonense. La censita loĝantaro en 2016 estis de 326 loĝantoj kaj la denseco estas de 9,83 loĝ/km².
Situo
Mandayona situas en la nordorienta parto de Kastilio-Manĉo en la komarko aŭ distrikto Alkario en la centra parto de la Provinco Gvadalaĥaro, je altitudo de 862 m super marnivelo; je 56 km el Gvadalaĥaro, provinca ĉefurbo. La areo de ties teritorio estas de 33,18 km². La geografiaj koordinatoj estas 40°57′27″N 2°44′54″Ok.
Klimato
La mezaveraĝa temperaturo en Mandayona estas de 12,41 °C kaj jara averaĝa precipitaĵo de 449,93 mm. ​ La frostoj estas relative oftaj, kun averaĝo de 96,7 epizodoj laŭlonge de la jaro. Laŭ la klimata klasigo de Köppen Mandayona havas klimaton de tipo Csa, kun averaĝaj temperaturoj de la plej varma monato super la 22 °C.​
Historio
Post la Hispana Enlanda Milito la loĝantaro falis el pinto de preskaŭ mil loĝantoj en 1940 al 326, tio estis oni perdis pli ol 600 loĝantojn pro diversaj tialoj: nome bataloj, prizono, politika persekutado, malsato ktp. Meze de la 20a jarcento la loĝantaro de multaj vilaĝoj de la regiono atingis pinton, kaj ankaŭ ĉe Mandayona, sed poste okazis elmigrado, senloĝigo kaj maljuniĝo de la loĝantaro ĉefe dum la 1960-aj kaj 1970-aj jaroj, kaj ankaŭ ĉe Mandayona kie oni falis al la nunaj 326.
Ekonomio
Agrikulturo kaj brutobredado tradicie. Servoj kaj loĝejoj.
Ĉina saknestulo
Ĝi estas specio de la genro Remiz kiu karakteras por konstrui sakformajn nestojn kiujn ili pendigas el maldikaj kaj pendantaj branĉetoj.
La specio montras similajn karakterojn kiel la parenca specio Eŭrazia saknestulo, sed kun ne tiom koloraj markoj. Precize temas pri grizeca specio kiu montras, kiel tiu, kiel karakteran markon nigran maskon el la frunto tra la okulo, sed ĝi ne estas tiom larĝa kiom ĉe la aliaj specioj de la genro. Tamen kiel ĉe la aliaj, tiu marko estas ĉirkaŭita de pli hela nuanco ol la resto de la griza kapo. Tiu specio ankaŭ montras brunecan nuancon kiel kolumo. La resto de la plumaro estas grizbruna, se pli hela sube.
17219 Gianninoto
17219 Gianninoto estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la en la kadro de la astronomia kampanjo Catalina Sky Survey elde la Stacio Catalina de la Observatorio Steward, nord-oriente de Tucson (Arizono, Usono).
Nomo
Ĝia nomo honoras Joe Gianninoto, fervoran amatoran astronomon origine de Novjorko, poste loĝantan en Tucson (Arizono). Li fakiĝas pri sunaj observoj en blanka lumo kaj H-alfa kun la Asocio de Lunaj kaj Planedaj Observantoj.
Atlantika fraterkulo
Atlantika fraterkulo (Fratercula arctica) estas aŭko, tio estas birdo el la familio de Aŭkedoj, havanta brile koloran bekon. Temas pri la ununura specio de la genro kiu troviĝas en Atlantiko (ĉar la aliaj du specioj de la genro troviĝas en Pacifiko), do en tiu teritorio kutime oni nomas la specion ankaŭ simple per la nomo fraterkulo.
Aspekto
Atlantika fraterkulo estas 22–34 cm longa kun enverguro de 47 ĝis 63 cm kaj pezo de 320 ĝis 550 g. Tiu birdo havas rondecajn konturon kaj formon. La masklo estas iomete pli granda ol la ino. Ĝi estas ĉefe nigra supre kaj blanka sube kun griza aŭ blanka vizaĝo kaj ruĝoranĝaj kruroj. La beko estas larĝa kaj triangula kaj dum la reprodukta sezono estas briloranĝa kun blua triangula makulo bordita de flavo en la bekokomenco kaj pinta duono pli ruĝa kun fortikigaj faltoj. Antaŭ la reprodukta sezono pligrandiĝas la brilaj oranĝkoloraj bekaj tavoloj kaj poste perdiĝas. . Frapante per la beko unu la alian ili okazigas eron de la pariĝa ceremonio. together. La nigra okulo havas ruĝan okulringon kaj apudajn nigrajn makuletojn. Dum flugo ili ŝajnas havi grizajn rondajn subflugilojn (fakte precipe la malantaŭan duonon) kaj blankan korpon kun griza kolumo; ili flugas rekte malalte super la akvosurfaco. La flugiloj aspektas malfortaj, sed sufiĉas por ekflugi el klifo, tamen ili ne estas tiom taŭgaj por ekflugi ekde tersurfaco. Junuloj ne havas kolorajn bekojn, nur grizecajn same kiel la vizaĝojn. Ambaŭ seksoj estas similaj.
Medio kaj disvastiĝo
Tiuj holarktisaj birdoj reproduktiĝas en grandegaj aroj kaj havas siajn nestojn en fendetoj aŭ kavernoj.
Atlantika fraterkulo reproduktiĝas ĉe la marbordoj de norda Eŭropo, insularo Ferooj, Islando, Irlando, Skotio, Skandinavio kaj orienta Nordameriko, norde ĝis iom interne de la Arkta Cirklo, sude ĝis norda Francio kaj Majno en Usono; vintre ĝi troviĝas mare malproksime de tero en Eŭropo sude ĝis Mediteraneo kaj en Norda Ameriko ĝis Norda Karolino. Ĉirkaŭ 95 % de la fraterkuloj de Norda Ameriko reproduktiĝas ĉirkaŭ la marbordoj de Novlando. La plej granda kolonio de fraterkuloj de okcidenta Atlantiko (ĉirkaŭ pli ol 260,000 paroj) troviĝas ĉe Ekologia Rezervejo Golfeto Witless, sude de St. John's, en Novlando kaj Labradoro.
Voĉo
Atlantika fraterkulo estas tipe silenta ĉemare, escepte de kelkaj bruetoj dumflugaj. Ĝi blekas brue ĉe la reproduktaj kavernoj.
Reproduktado
Atlantika fraterkulo estas sekse matura je la aĝo de 5-6 jarojn La specio estas monogama kaj havas gepatran zorgadon. La ĉiujara demetado estas nur de ununura blanka brunmakulita ovo kaj ambaŭ gepatroj kovas kaj manĝigas la kutime solan idon. Kovado daŭras ĉirkaŭ 39-45 tagojn, kaj la ido sendependiĝas post ĉirkaŭ 49 tagoj. Tio okazas vespere kiam la ido simple flugsaltas al la maro. Sed tio ne signifas, laŭ popola kredo, ke la gepatroj abandonas la idon (tio okazas ĉe kelkaj birdoj kiel Pufinoj). Foje okazas samtempa demetado en du apudaj nestoj (Ehrlich, P., Dobkin, D., Wheye, D. 1988.)
Populacio
La fraterkularo malpliiĝis dum la 19-a jarcento pro la ĉasado de homoj por viando kaj ovoj. Nun la aro regresas pro rabado fare de grandaj mevoj kaj la enkonduko de ratoj, katoj, hundoj kaj vulpoj al kelkaj insuloj, kie okazas la reproduktado. Ekzistas reenmeto de fraterkulo laŭ projekto titolita Projekto Fraterkulo en la marbordo de Majno.
Atlantika fraterkulo povas suferi pro eventuala oleopoluado en ekstera maro, ĉar la specio estas tiom pelagia. Tiuokaze la birdoj povas ricevi toksaĵojn kiuj damaĝos renojn kaj hepaton. Tiu damaĝo povas kaŭzi perdon de reprodukta sukceso (Ehrlich, P., Dobkin, D., Wheye, D.. 1988.)
Ĉe la insulo Lundy la populacio malpliiĝis draste dum la lastaj jaroj (estas supozate, ke en 2005 la populacio konsistis el nur ĉirkaŭ du aŭ tri paroj) kiel konsekvenco de predado fare de Nigra rato (lastatempe forigita) kaj eble ankaŭ kiel rezulto de komerca fiŝkaptado de sablofiŝoj, la ĉefa predo de Fraterkuloj.
Tiuj birdoj vivas ĝis 22 jarojn.
Naturaj predantoj
Predantoj de la AAtlantika fraterkulo inkludas la specion Nigramantela mevo, kiu povas kapti fraterkulon dumfluge aŭ preni unu solan apartiĝintan el la kolonio. Arĝentmevo ne estas kapablaj ĉasi plenkreskulajn fraterkulojn, sed povas rabi ovojn aŭ idojn kaj ankaŭ ŝteli fiŝojn de fraterkulo.
Mediaj faktoroj
Atlantika fraterkulo kaj aliaj pelagiaj birdoj estas elstaraj bioindikiloj de la medio, ĉar ili estas ĉe la pinto de la manĝoĉeno oceane. Ĉar ĉefa manĝaĵo de Atlantika fraterkulo estas fiŝo, ekzistas granda risko bioakumuli pezajn metalojn el la medio. Pezaj metaloj devenas el petrolverŝado el ŝipoj kiel tiu de Prestige en la marbordo de Galegio; aŭ pro naturaj aŭ aliaj homaj kaŭzoj. Oni devas kontroli tiujn rezultojn en specioj kiel Atlantika fraterkulo per scienca analizo de ovoj, plumoj aŭ internaj membroj.
Ĉar Atlantika fraterkulo prenas plejparton de sia manĝaĵo per plonĝado, la specio dependas de mediaj kondiĉoj kiel la tajda ciklo, suprenfluoj kaj subefluoj. Oni jam pruvis, ke Atlantika fraterkulo progresas en areoj de bone miksita akvo sub la surfaco. Tiu studado indikas, ke la tutmonda varmiĝo povas ŝanĝi la tajdajn ciklojn. Se tiuj cikloj ŝanĝiĝas tro, probable Atlantika fraterkulo suferos malfacilaĵojn por trovi la manĝolokojn. Alia konsekvenco de altiĝo de temperaturo estas, ke ĉar la specio bezonas malvarmon, varmiĝo povas malpliigi la reproduktan teritorion de Atlantika fraterkulo.
Felipe Calderón
Felipe de Jesús Calderón Hinojosa Comandante Borolas (naskiĝis la 18-an de aŭgusto 1962 en Morelia, Michoacán) estas meksika advokato kaj politikisto (PAN).
Li estas membro de la partio PAN, kaj gajnis en 2006, kontraŭ Andrés Manuel López Obrador (PRD) la prezidentec-baloton.
Felipe Calderón studis ekonomikon ĉe ITAM (Instituto Tecnológico Autónomo de México, instituto teknologia aŭtonomade Meksiko) kaj estas advokato. Li studis ankaŭ administradan leĝon ĉe Universitato Harvard. Felipe Calderón poitike karieris ĉe la partio PAN, kaj iĝis ties partiestro (Presidente del Comité Ejecutivo Nacional) de 1996 ĝis 1999. En 1995 li kandidatiĝis ĉe la guberniestrobalotoj en Michoacán en (1995), sed atingis nur 25 %el la voĉoj.
Felipe Calderón estis dufoje parlamentano de la Federacia distrikto kaj de la Congreso de la Unión. En tiu lasta, li estis partiestro de la PAN-grupo. Inter 2000 kaj 2004 li estis ministro pri energio en la registaro de prezidento Vicente Fox Quesada. Felipe Calderón partoprenis la antaŭbalotoj por elekti la PAN-kandidaton por la prezidentecbalato, ekde la 23-a de oktobro 2005 li estas la oficiala kandidato de sia partio.
Bariloĉe
Bariloĉe, aŭ en hispana Bariloche, aŭ San Carlos de Bariloche estas urbo situanta en la provinco Río Negro, Argentino, kaj la ĉefurbo de la Departemento Bariloĉe.
Bariloĉe estas la turisma celo plej vizitata de tuta la Patagonio kaj tria je landa nivelo. Estas la argentina urbo plej loĝata de la Patagoniaj Andoj. Estas situanta en la Nacia Parko Nahuel Huapi, en la sudokcidento de la provinco Río Negro, ĉe la Andoj, ĉe la suda bordo de la lago Nahuel Huapi, je 832 km de Viedma.
Ties naturaj rimedoj, kiuj inkludas lagojn, arbarojn kaj montojn, kaj ties famaj skiejoj estas la ĉefaj allogoj kaj ekonomia vivrimedo de tiu urbo. Ĝi estis foje konsiderata de kelkaj fontoj kiel dua celo por skiado je monda nivelo.
Bariloĉe estas krome unu el ĉefaj sciencaj kaj teknologiaj centroj el Latinameriko.
Plej el la konstruaĵoj origine estis el ligno, laŭ konstrustilo inspirita el alpaj kaj centreŭropaj modeloj, ĉar la unuaj blankuloj kiuj setlis en la areo estis enmigrintoj de germana deveno.
Toponimio
La termino bariloche estas derivaĵo de la mapuĉa lingvo, kie la vorto vuri signifas 'malantaŭ', lof estas 'domaro' kaj ĉe estas 'homoj', kio donus laŭ la tradicia interpreto: 'homoj kiuj loĝas trans la montaro'. Tiu nomo estis uzata de la mapuĉoj kiuj loĝis en la okcidenta flanko de Andoj, kie nun estas Ĉilio, por aro de indiĝenoj kiuj loĝis ĉe la orienta flanko de la anda montaro kiuj estis same mapuĉoj.
La lasta parto de la nomo —«San Carlos»— ŝajne originiĝis el la nomo de Carlos Wiederhold, ĉilia enmigrinto de germana ascendo instalita en 1895 en la nuna centro de la urbo, kie li posedis gravan komercejon. Post la fondo de la urbo, ties nomo estis miskomprenita ĉe letero sendita al Wiederhold, pasante el Don Carlos al San Carlos, mikse tiele la nomon de la ricevonto kun la nomo de la urbo.
Rilatoj al Esperanto
En la skieja urbeto vivas respektive vivis pluraj esperantistoj, pluraj el ili germandevenaj, interalie Heriberto Reichardt (origine germane Heribert Reichardt), dum multaj jaroj la urba delegito de UEA, kaj la germandevena ĵurnalisto kaj esploristo Werner Schad (1926-2006). Heriberto Reichardt ofte supreniris proksimajn montopintojn kun la loke tre konata bariloĉa montogrimpisto Otto Meiling.
Tetuna lingvo
La tetuna lingvo (tetun en la tetuna; tétum en la portugala) estas la plej parolata nacia lingvo de Orienta Timoro kaj kunoficialas kun la portugala. La granda influo de la malaja lingvo kaj la portugala similigas ĝin al kreolaj lingvoj.
La lingvo havas ĉirkaŭ 390,000 denaskajn parolantojn (2009).
Historio
Ĝi aperis kiel kontakta lingvo en 16-a jarcento post koloniigo de Timoro fare de la portugala imperio. Estas pluraj dialektoj, sed tiu de ĉefurbo Dilo, forte influita de la portugala, havas pli da ŝancoj al diskonigo.
La portugaloj kaj ties regatoj uzis ĝin kiel komuna lingvo. Malmultaj timoranoj ŝancis akiri plenan klerecon en la oficiala portugala. Dum la indonezia okupado, la regantoj preferis ĝin al la kolonia, celante, ke timoranoj elektos la indonezian. Tamen la katolika eklezio de 1981 uzis la tetunan en mesoj.
Specimeno
Patro nia en tetuna:
Ami Aman, iha lalehan,
Tulun ema atu hahí Ita Naran;
Halo Ita Nia reinu to’o mai ami;
Haraik tulun ba ema atu tuir Ita Nia hakarak
Iha rai nu’udar iha lalehan.
Ohin Ne’e,
Haraik ai-han lor-loron nian mai ami;
Haraik perdua mai ami salan
Nu’udar ami perdua ba ema halo aat ami;
Labele husik ami monu ba tentasão,
Maibé hasai ami hosi buat aat.
Preĝejo Vizito de Maria (Pesthidegkút)
Kirko Vizito de Maria estas romkatolika historia monumento en Hungario, en Budapeŝto, en loĝkvartalo Pesthidegkút.
Historio
Laŭ esploroj en la 1970-aj jaroj arkeologoj konstatis, ke la fundamento devenas el la mezepoko. Dum dominado de turkoj la preĝejo ruiniĝis. Estis ankaŭ alia ruina preĝejo proksime, la vilaĝanoj foje-foje uzis ilin alterne. En 1749 oni metis kolonon antaŭ la kirkon. En 1752 la ruinkirko iomete renoviĝis, samtempe oni kreis paroĥon. Vera renoviĝo okazis en 1746. La ĉefaltaro kaj la predikejo estis farita en 1760. La orgeno ekfunkciis en 1991.
Konstruaĵo
La preĝejo situas sola. En mezo de la fasado troviĝas la enirejo, la plej supre la turo altiĝas. La absido estas rektangula kaj pli mallarĝa, ol la navo. La ĉefaltara pentraĵo prezentas Ave Maria-n. Aparte menciindas skulptaĵo pri Kristo vipita, oni supozas, ke ĝi venis el la pli supre menciita alia ruina kirko. Ĉe la ekstera parto de la galerio estas videbla pentraĵo pri Sankta Floriano. La bildo memorigas pri la granda incendio en 1840. Sur la plafono fresko prezentas Ĉieliron de Maria. Krom la ĉefaltaro estas flanka altaro dediĉita al Koro de Jesuo. Kermeso okazas en dimanĉo post la 2-an de julio.
Mileva Marić
Mileva MARIĆ (naskiĝis la en Titel; mortis  1948 en Zuriko) estis matematikistino, fizikistino, unua edzino de Albert Einstein.