cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Angurio
Uzoj
En Brazilo, ĝi estas vaste konsumata en la nordorienta kaj norda regionoj en populara kuirarto. Stufaĵoj el angurioj kaj viandpecoj, angurioj kaj salikokoj en palmolea stufaĵoj oftas. Ĝi ankaŭ povas esti farĉita,samkiel en la araba kuirarto. La folioj estas manĝeblaj. Ili povas esti rikoltitaj en ajna grandeco, sed la malgrandaj estas pli molaj. La anguriaj folioj konsistigas la plimulton de la biomaso de la planto kaj ĝia uzo havas grandan ekonomian kaj nutran intereson, ĉar tiu parto de la planto riĉas je klorofilo, nutraĵoj kaj fibroj, ĝenerale ĝi estas aliformita en manĝaĵon. La saltita folio havas guston similan al tiu de spinaco sed ĝia konsistenco estas malpli glata, lasante en la buŝo malpezan kaj plaĉan brulan sensacion similan al tiu de amazonia ==jambuo.== Se oni volas forigi ĉi tiun efikon, la folioj devas esti vaporitaj dum 10 ĝis 15 minutoj aŭ saltitaj dum ĉirkaŭ 10 minutoj. Junaj folioj ankaŭ povas esti uzataj, ĉar ili estas pli molaj. Vaporitaj aŭ brezitaj folioj povas esti manĝataj kiel salato aŭ uzataj kiel kompletigo en pastoj por bakaĵoj. La folioj ankoraŭ povas esti aldonitaj al supoj kaj buljonoj. Ili povas anstataŭigi brasikon en la klorofila suko kirlitaj en likvigilo kun pomaj pecoj por ĉerpi riĉan organikan komponaĵon.
Nutra valoro
Angurio estas planto riĉa je Zinko, grava mineralo por la bona funkciado de ĉiuj korpaj histoj kaj por la metabolo de sukero kaj proteinoj, estante tre utila por preventi problemojn en prostato, redukti kolesterolajn deponaĵojn, resanigi internajn kaj eksterajn vundojn, krom forigi blankajn makulojn sur la ungoj. Ĝi ankaŭ estas fonto de kalcio, fosforo, fero, natrio, magnezio, vitamino C, vitaminoj B kaj beta-karoteno (pre-vitamino A).
Folt
Folt (hungare: Folt, germane: Foldt) estas vilaĝo en Rumanio oriente de Deva laŭ Mureș (rivero). En 1910 ĝi havis 322 loĝantojn (rumanoj, hungaroj); en 1992 194 (rumanoj). Ĝia unua mencio skribe estas en 1316 en formo Folth. Ĝis Traktato de Trianon ĝi apartenis al Hungario, al Hunyad. Administre ĝi apartenas al Rapoltu Mare.
Famuloj
En Folt naskiĝis la hungara ministro pri defendo József Somkuthy.
Moringo
Moringo (Moringa) estas la sola genro de familio Moringacoj (Moringaceae) kun 13 specioj. La botanika nomo venas el la barata Malankara- (Malabar-)-regiono uzata nomo por specio Moringa oleifera: „Moringo“.
Priskribo
La plantaj specioj estas falfoliaj, malgrandaj arbustoj aŭ arboj kun sukulentaj, tubero- aŭ rapoformigaj radikoj aŭ „botelarboj“ kun sukulentaj, ŝveliĝintaj (dikiĝintaj) trunkoj. Ili entenas en la sukulentaj partoj sinapolean glikozidon, kiu odoras forte kiel armoracio. La arbustaj formoj havas nur tre malmultajn branĉojn, kiuj resekiĝas dum la seka periodo, sed en humida sezono rapide kreskas el la rezervaj radikoj. La tenilaj folioj turniĝas konforme al la suno kaj estas 2-3-foje kunmetitaj kun plenrandaj, ofte kun etaj folieroj.
La infloreskoj estas panikloj kaj konsistas el multaj floroj. La ambaŭseksaj, kvinnombraj floroj estas zigomorfaj malforte ĝis forte. La kalikoj estas taso- aŭ tuboformaj. La kvin kalikaj folieroj malsamas. La frukto estas kapsulo, la grajnoj entenas 30-50% de oleo.
Moringo estas ekstreme tolera al sekeco kaj ties folioj estas riĉaj je proteinoj, necesaj aminoacidoj. Tiel oni povas la foliojn uzi kiel furaĝon por la bestoj.
La 13 specioj estas la jenaj:
Carbó
Carbó estas unu el la 72 komunumoj de la meksika subŝtato Sonora, kiu estas la dua plej granda subŝtato de Meksiko kaj situas en la plej norda parto, kiu limas al Usono. La ĉefurbo de la komunumo estas Carbó. La kodnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 26020.
Geografio
La komunumo havis en 2010 (lasta popolnombrado de la INEGI) 5347 loĝantojn. El tiuj estis 2854 viroj kaj 2493 virinoj. La komunumo havas surfacon de 1692,7 km². La meza alteco (de la ĉefurbo) estas 470 metroj super la marnivelo.
Klimato
En la komunumo jare falas averaĝe 294 mm/m² de precipitaĵo. La averaĝa jara temperaturo estas 24 °C.
Sociogeografio
En la jaro 2000 (laŭ INEGI) en la komunumo vivis 3206 personoj pli aĝaj ol 15 jaroj. El tiuj 2958 scipovis legi kaj skribi kaj 246 personoj estis analfabetoj. Do 7,67 % de la personoj pli aĝaj ol 15 en la komunumo estis analfabetoj.
Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a., (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).
13063 Purifoy
13063 Purifoy estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la elde la Nacia Observatorio de Kitt Peak, proksime de Tucson (Arizono, Usono) en la kadro de la projekto Spacewatch.
Nomo
Ĝia nomo honoras la usonan testpiloton Dana D. Purifoy de la Dryden Flight Research Center (nun Neil A. Armstrong Flight Research Center) de la NASA en Edwards (Kalifornio). Li kumulis 4400 horojn de flugo en pli ol 75 diversaj tipoj de aviadiloj.
Sándor Giesswein
GIESSWEIN Sándor, Aleksandro Giesswein, 1856–1823, estis hungara doktoro, prelato, pacifisto, esperantisto kaj politikisto. Krom teologiaj studoj li okupiĝis multe pri filologio, sociologio ktp, kaj estis pioniro de pacifismo, feminismo kaj de aliaj sociaj reform-klopodoj. Li estis parlamentano por kristan-socialistaj partio de Hungario. Li naskiĝis la 4-an de februaro 1856 en Tata, kaj mortis la 15-an de novembro 1923 en Budapeŝto.
Giesswein estis esperantisto kaj estis de 1911 prezidanto de la Hungarlanda Esperanto-Societo ĝis sia morto. Li pledis kelkfoje por Esperanto en la parlamento – la unuan fojon en 1911 – kaj dum la universalaj kongresoj de Esperanto en Antwerpen 1911 kaj Krakow 1912 li reprezentis la hungaran ministron de la edukado. Dum kelkaj kongresoj li celebris meson kaj predikis esperante. Li faris paroladojn pri Esperanto en multaj hungaraj urboj kaj estis en la gvidantaro de internaciaj esperantosocietoj.
Dum la unua mondmilito Giesswein fervore subtenis la kontraŭmilitan movadon. Laŭ EdE, dum sia lasta vespero li instruis Esperanton al sia parencino.
NGC 5171
NGC 5171 (aliaj indikoj — UGC 8476, MCG 2-34-20, ZWG 72.89, PGC 47339) estas galaksio en konstelacio Virgo.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Joan Gili-Norta
Joan GILI-NORTA (naskita la en Barcelona; mortinta la  ) estis kataluna esperantisto kaj komercisto.
Li estis esperantisto de 1909. Li fondis la lokan Esperanto-grupon Barcelona Stelo, estis prezidanto de Kataluna Esperantista Federacio, ĉefa subtenanto de Kataluna Antologio ktp. Li skribis kelkajn amuzajn teatraĵojn pri Esperanto, kiuj siatempe estis tre ofte reprezentataj en katulunaj grupoj.
Elek Gozsdu
GOZSDU Elek [goĵdu] estis hungara verkisto, advokato, reĝa ĉefprokuroro naskita la 28-an de novembro 1849 en Ercsi kaj mortinta la 26-an de majo 1919 en Temeŝvaro. Lia kuzo estis Manó Gozsdu.
Kerasto
Kerasto ankaŭ nomita en greko κεράστης kaj Cerastes en Latino aŭ Carastes estas serpento.
Priskribo
La kerasto estas la plej fleksebla el tutaj la serpentoj, tiel fleksebla ke ŝajnas ne havi vertebraron. Ĝi havas du kornojn tre similaj al tiuj de ŝafo, ankaŭ povas havi kvar duo de kornetoj. La kerasto sin kaŝas singardeme en la sablo vidiganta siajn gekornojn; do, la bestoj, pensanta ke la kornojn apartenas al cervo, sin alproksimigas al ĉasi ĝin kaj tie ĉi mem estas manĝinta de la serpento.
Aliaj referencoj
Isidoro el Sevilo skribis: "Cerastes serpento estas nomita, kiu en kapo havas kornojn similajn al tiuj ŝafaj; ĉar kerata la grekoj nomas la kornojn: kelkfoje tiuj estas kvarobligitaj kornetoj, kiujn parade montras, kiel logaĵo, allogas volontaj bestoj apud ĝin. Do tutan ĝian korpon kovras kun sablo, montranta neniom spuron, escepte por tio parto kiu kaptas la bestojn kaj birdojn allogitajn. Ankaŭ estas pli fleksebla ol la aliaj serpentoj, do ŝajnas ke vertebraron ne havus."
Leonardo el Vincio skribis: "Ĝi havas kvar movajn kornetojn; do, kiam ĝi volas manĝi, ĝi kaŝas tutan sian korpon sub folioj escepte tiujn ĉi konetojn kiuj, ĉar ili moviĝas, ŝajnas al la birdoj esti vermetoj ludantaj. Do ili tuj subiras por kapti ilin kaj la Cerastes'' subite plektas sin ĉirkaŭ la predojn kaj ĉirkaŭas kaj manĝas ilin.
Meudon-Val-Fleury (stacidomo)
Meudon-Val-Fleury estas franca stacidomo sur branĉoj C5 kaj C7 de linio C de RER, situanta en komunumo Meudon, en departemento Hauts-de-Seine, regiono Francilio.
Most
Most estas urbo en nord-orienta Bohemio (Ĉeĥio) kun. La regiono riĉas je bruna karbo, industrio metalurgia, kemia, petrokemia, tekstilia, poligrafia. Termoelektrejo en proksima Komořany. Fama aŭtomobila vetkurejo. Slavoj tie loĝas ekde la 6-a jarcento, en la 12-a jarcento foireja vilaĝo, post 1230 burgo Landeswarte. La dekana domo devenanta el la 14-a jarcento transportita en 1975 al alia loko.
Meudon-Val-Fleury (stacidomo)
Temas pri stacidomo de Société nationale des chemins de fer français (SNCF).
Kesznyéten
Bazaj informoj
Kesznyéten (kesnjEten) estas vilaĝo en Hungario, en regiono Norda Hungario, en departemento Borsod-Abaúj-Zemplén, en subregiono de Tiszaújváros.
Meudon-Val-Fleury (stacidomo)
Ĝi situas ĉe kilometra punkto (PK) de la linio Invalides - Versailles-Rive-Gauche (977000).
Kesznyéten
Situo
Kesznyéten situas sur ebenaĵo, laŭ maldekstra bordo de Sajó, fine de longa sakovojo. Tiszaújváros troviĝas voje 21 (aere nur 6), Miskolc 30 km-ojn.
Most
La kialo por tiu transporto estas la defosata karbo, pro kiu oni detruis (escepte de la dekana preĝejo) la tutan urbon kaj konstruis alian kelkajn kilometrojn for.
La nomo de la urbo signifas en le ĉeĥa lingvo "ponto". Ankaŭ la germana nomo de la urbo, "Brüx" [briks], deriviĝas de la germana vorto "Brücke" = ponto.
Fervoja transporto
Most estas fervoja nodo. Tra urbo kondukas linio numero 130 de Chomutov al Ústí nad Labem. Krome komencas en Most jenaj linioj:
Thizy
Thizy estas la nomo de pluraj artikoloj.
Most
Urba transporto
Inter Most kaj Litvínov ekzistas trama linio, kiu konektas ambaŭ urbojn.
Esperanto
En Most naskiĝis Božena Vlčková.
Chřiby
Chřiby (legu ĥrĵibi) estas malgranda montaro en Ĉeĥio, en la okcidenta parto de la Karpatoj. Ĝi situas en orienta Moravio, inter urbo Kyjov en Sudmoravia regiono kaj municipo Kvasice en Regiono Zlín. Longo estas ĉirkaŭ 35 km kaj la plej granda larĝo estas 10 km. Areo de Chřiby kovras ĉirkaŭ 335 km². La plej alta monto estas Brdo (587 m s. m.). Ĥarakteriza por Chřiby estas trimonto Buchlov, Modla ("Barborka") kaj Holý kopec. Sur la meza monto situas burgo Buchlov.
Alceu Rodrigues Simoni Filho
Alceu Rodrigues Simoni Filho (n. ) estas brazila futbalisto.
Li futbalis ĉe Kashiwa Reysol, Consadole Sapporo kaj Montedio Yamagata.
Maalula
Maalula aŭ Malula, Malulo (arabe معلولا, aramee : ܡܥܠܐ maʿlā, 'enirejo') estas komunumo nordoriente (ĉ. 56 km) de Damasko en Sirio, en Qalamun-montaro. La loĝantoj de Maalula parolas la aramean lingvon, laŭ ties novokcidenta dialekto.
La plimulto de la kristanoj apartenas al la melkita grek-katolika eklezio. La komunumo estas konata en Mez-oriento pro sia soleneco de kruc-starigo la 14-an de septembro.
En Maalula troviĝas kristana preĝejo, kiu estas onidire la plej malnova en la mondo. Ĝi konstruiĝis jam kelkajn jarojn post la krucumo de Jesuo Kristo. Specifaĵo de tiu preĝejo estas la altarplato en formo de pagana ofera altaro. La lokon vizitas ĉiuj kristanaj kredkonfesuloj el Sirio kaj Libano. Inter la pilgrimantoj estas ankaŭ multaj sunaismaj islamanoj.
En la ĉirkaŭaĵo oni kultivas fruktarbojn, precipe pomarbojn.
Zanan (revuo)
Zanan antaŭenigis virinajn rajtojn dum 16 jaroj kaj sume aperis 152 numeroj de la revuo.
Zanan koncentrita sur la koncernoj de iranaj virinoj kun islama punkto de vido kaj havis intencojn protekti kaj antaŭeniganta iliajn rajtojn Tamen, la ĉiumonata revuo elprovis la politikajn akvojn kun ties maltrankvila priraportado de reforma politiko, hejma fitrakto kaj sekso. Artikolaj temoj kovris polemikajn aferojn de hejma perforto al plasta kirurgio. Ĝi argumentis ke seksa egaleco estis islama kaj ke religia literaturo estis misinterpretita kaj misalproprigita de mizoginoj. Mehangiz Kar, Shahla Lahiji kaj Shahla Sherkat, la redaktoroj de Zanan, gvidis la debaton pri la rajtoj de virinoj kaj postulis reformojn. La gvidantaro ne respondis sed, por la unua fojo ekde la revolucio, ne silentigis la movadon.
En januaro 2008 la irana reĝimo sub prezidento Mahmoud Ahmadinejad ordonis la malaperigon de la revuo ĉar ĝi "endanĝerigas la spiritan, mensan kaj intelektan sanon de ties legantaro kaj minacas la psikologian sekurecon de la socio", asertante ke ĝi portretis virinojn en "nigra taglumo"
Relanĉo kaj interrompo
En junio 2014, Zanan estis relanĉita de ties originala fondinto .La revuo estis renomita Zanan-e Emruz (Hodiaŭaj virinoj) kun ambaŭ presita kaj reta eldonoj. La eldonado de la revuo estis denove interrompita en 2015. La interrompo rilatis al la eldono de speciala numero en kiu estis priparolata diversaj aspektoj de konkubineco fare de ne-geedzitaj paroj, nomata "blanka geedziĝo" en Irano [en Francio la blanka geedziĝo ('mariage blanc ') signifas geedziĝo sen amoro] - praktiko kiun Ajatolo Ali Khamenei kondamnis. La speciala numero de la revuo estis kaptita de la internacia gazetaro kaj de la BBC kiu publikigis artikolon pri la praktiko de sigheh kaj la raportado pri ĝi fare de la revuo Zanan.
Eksteraj ligiloj
Farideh Farhi, The Attempted Silencing of Zanan, Informed Comment: Global Affairs, la 1-an de februaro 2008,
Amal Hamada, Zanan: An Iranian Reformist Women's Magazine, IslamOnline, la 17-an de februaro 2004,
89664 Pignata
89664 Pignata estas asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la en la kadro de la astronomia kampanjo Asiago-DLR Asteroid Survey elde la observa stacio de Asiago Cima Ekar, apud Asiago en Italio.
Nomo
Ĝi estas nomita en honoro de la itala astronomo Giuliano Pignata, ano de la Asiago-DLR Asteroid Survey, kiu kerne kontribuis al la etalonado kaj la adapto de la ŝargkuplita aparato al la teleskopo. Lia ĉefa esplora intereso estas nun la supernovaoj, sed li ĉiam serĉas asteroidojn en bildoj de la enketo pri supernovaoj.
Censerey
Censerey estas franca komunumo lokita en la departemento de Côte-d'Or en regiono Burgonjo-Franĉkonteo.
Geografio
Censerey etendiĝas sur kaj havis  loĝantojn laŭ la lasta oficiala nombro de, tiel ke la loka loĝdenso estas po 0 homoj kilometre alt du.
La komunumo ampleksas la vilaĝon Censerey kaj la vilaĝetojn Chappe, Chelsey ktp ...
Najbaraj komunumoj
Ĝiaj najbaraj komunumoj estas.
Ekonomio
La firmo Fichot fabrikas tegmentojn. Interalie en 2015-2016 ĝi refaritis la tegmenton de la preĝejo Sankta Petro en Villiers-en-Morvan.
Okazoj
Ĉiujjare septembre okazas en la vilagxeto Chappe cxevala konkurso.
(14126) 1998 QZ90
(14126) 1998 QZ90 estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la dum la kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
3493 Stepanov
3493 Stepanov estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la rusa astronomo Nikolaj Stepanoviĉ Ĉerniĥ elde la Krimea astrofizika observatorio de Nauĉno en Ukrainio.
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de la ukraina-soveta astronomo kaj astrofizikisto Vladimir Jevgenjeviĉ Stepanov (cirile Владимир Евгеньевич Степанов, 1913–1986), fakulo pri observo de la Suno.
Piscinas
Piscinas - jen sarde kaj ankaŭ itale - estas komunumo de Italio. Ĝi apartenas al la regiono Sardio kaj ekde aprilo 2021 al la provinco Sulcis Iglesiente. Fine de en la komunumo vivis. Najbaraj komunumoj estas Giba, Masainas, Santadi, Teulada (CA), Tratalias kaj Villaperuccio.
La komunumo inter 2005 kaj 2015 apartenis al tiam malfondita provinco Carbonia-Iglesias kaj post tio de januaro 2016 ĝis aprilo 2021 apartenis al la provinco Sud-Sardio. Tiam tamen la malnova provinco reestiĝis, nur ricevis la novan nomon provinco Sulcis Iglesiente. Tiu provinco kovras kompare malgrandan teritorion en la sudokcidenta angulo de la insulo Sardio.
Marjovskij (distrikto)
La distrikto de Marjovo aŭ Marjovskij distrikto (Марёвский район) estas distrikto de la Novgoroda provinco, Rusio. La administra centro de la distrikto estas la vilaĝo Marjovo. La loĝantaro de la distrikto en 2020 estis 4042 homoj.
Geografio
La distrikto de Marjovo situas sude de la Novgoroda provinco. La areo de la distrikto estas 1818,70 km². Arbaroj okupas preskaŭ 75 procentojn (1361,5 km²) da la distrikta areo, marĉoj – preskaŭ 8 (142,23 km²) procentojn.
Sturmo
Sturmo laŭ esperantlingvaj vortaroj kiel PIV aŭ Reta Vortaro estas "ordinare amasa, impeta atako" respektive "ago de tiuj, kiuj kurante aŭ alsaltante atakas". En multaj armeoj ekzistas apartaj taĉmentoj por sturmado, kies soldataj anoj sekve nomatas "sturmantoj". Temas pri origine armea nocio, kiu tamen transpreniĝis ankaŭ al aliaj kuntekstoj, aparte al la antaŭaj ludantoj en futbalo, kiuj nomatas aŭ - kompare kun la tiufunkciaj soldatoj - "sturmantoj" aŭ neologisme "avanuloj".
Marjovskij (distrikto)
Geografio
Nord-oriente kaj norde la distrikto de Marjovo najbaras kun la distrikto de Demjansk, nord-okcidente – kun la distrikto de Staraja Russa, okcidente – kun la distrikto de Poddorje, sud-okcidente – kun la distrikto de Ĥolm, sude kaj sud-oriente – kun la Tverja provinco.
La plej granda rivero de la distrikto estas Pola.
Klimato
En la distrikto de Marjovo la averaĝa temperaturo de januaro estas −8,5 °C, la averaĝa temperaturo de julio estas +17,1 °C. La minimuma temperaturo, registrita en la distrikto, estas −50 °C.
Simboloj
La blazono de la distrikto de Marjovo estis oficiale aprobita la kaj en la Rusia ŝtata heraldika registro ricevis la numeron 603. La blazono estas ruĝa ŝildo, sur kiu malsupre estas blua akvo, sur ĝi tri verdaj montetoj kaj tri arĝentaj turoj, unuigitaj per same arĝenta palisaro. En la supra maldekstra angulo situas ora providenca okulo, turninta al la meza turo kun tri oraj lumoj. La meza turo havas malfermitan pordegon.
Nigra jakuo
La Nigra jakuo (Chamaepetes unicolor) do ankaŭ Unukolora jakuo estas specio de birdo de la familio de Kracedoj kiu parencas al nestamasuloj de Aŭstralazio. Oni ne konas subspeciojn.
Distribuado, habitato kaj statuso
Ĝi troviĝantas en Kostariko kaj okcidenta Panamo. Ties natura habitato estas subtropikaj aŭ tropikaj humidaj montararbaroj. La specio estas minacata pro habitatoperdo. Tiu especio estis listita kiel Preskaŭ Minacata ĉar ĝi okupas malgrandan teritorion, kie ĝi estas minacata pro ĉasado kaj limigita habitato, habitatoperdo kaj degradado.
Aspekto
Ĝi estas inter 62 kaj 69 cm longa. La plumaro estas nigra,, brila en dorso kaj nebrila ventre. La nuda (senpluma) vizaĝo kaj la bekobazo estas bluaj kaj brilaj, la irisoj kaj kruroj estas ruĝaj.
Biologio
Ĝi loĝas en arbaroj de montaroj ĝis 1.000 msm. Ili manĝas fruktojn de palmoj kaj laŭroj. Ili nestumas en kanopeo kaj la ino demetas du ovojn inter februaro kaj junio.
Narkotaĵo
Narkotaĵo povas signifi:
Fornădia
Fornădia [fornədia] (hungare: Fornádia, germane: Fornaden) estas vilaĝo en Rumanio nordokcidente de Deva. En 1910 ĝi havis 616 loĝantojn (rumanoj); en 1992 312 (rumanoj). Ĝia unua mencio skribe estas en 1330. Ĝis 1919 apartenis al Hungario, (Hunyad vármegye). Administre ĝi apartenas al Şoimuş.
Ruderatshofen
Ruderatshofen estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Ostallgäu (Orienta Algovio) kaj en la distriktaro Ŝvabio de la federacia lando Bavario. Fine de la komunumo havis  loĝantojn.
Barbara Wachowicz
Barbara WACHOWICZ (naskiĝis la 18-an de majo 1937 en Podlaĥio -- mortis la 7-a de junio de 2018) estis pola verkistino, aŭtorino de biografioj de grandaj poloj, fotistino kaj scenaristino. Honora civitano de Varsovio, Płońsk kaj Węgrów.
Vivo
Filino Zenon Wachowicz. Diplomitino de Ĵurnalisma Fkultato de Varsovia Universitato, kaj ankaŭ de la Studumo pri Historio kaj Teorio de Filmo en la Ŝtata Teatra kaj Filma Altlernejo en Lodzo.
Verkistino, kiu promocias polan patriotismon, honoron kaj noblecon. Ŝi verkis pasiigajn rakontojn pri la vivo, verkado, amo kaj sekretoj de Grandaj Poloj: Frédéric Chopin, Tadeusz Kościuszko, Adam Mickiewicz, Juliusz Słowacki, Henryk Sienkiewicz, Melchior Wańkowicz, Stefan Żeromski, Eliza Orzeszkowa. Kaj ankaŭ pri la plej eminentaj siluetoj de la pola skoltismo kiel Aleksander Kamiński kaj herooj de la ribelanta Varsovio: Jan Rodowicz, Jan Mazurkiewicz, Krystyna Krahelska, Alina Janowska.
Ŝi kreis filmajn kaj televidajn scenarojn, radio-disaŭdigojn, ekspoziciojn, scenajn spektaklojn (ekz. "Polaj kristnaskaj vespermanĝoj" 1988).
Membrino de la Asocio de Polaj Verkistoj kaj de la Societo de Aŭtoroj ZAiKS (Asocio de Aŭtoroj kaj Scenejaj Komponistoj).
Flago de Valgamaa
La flago de Valgamaa konsistas el du egalaj larĝaj horizontalaj duonoj de koloro, la supra duono estas blanka kaj la suba verda (Pantone 355C). En la centro de la blanka duone estas blazono de Valgamaa, kiu estas blua kaj griza.
Mary Gillett
Mary C. GILLETT [gilet] (naskiĝis la en Banbury kaj pasigis la plejparton de sia vivo tie) estis angla subtenantino de Esperanto. Ŝi estis kvakerino kaj edziniĝis je John P. Gillett, membro de la urba magistrato. Ŝi amis pentradon kaj ĝardenkulturon kaj malavare subtenadis dum multaj jaroj la Esperanto-movadon nacian kaj internacian.
Flago de Valgamaa
Flaga larĝeco kaj longeco rilatumo estas 7:11 kaj la normala grandeco estas 105x165 cm. La normala grandeco de la blazono sur la flago estas 40 cm.
Mary Gillett
La Enciklopedio de Esperanto de 1934 honore mencias ŝin, tamen per erareta familia nomo "Gillette", sed en pluraj jarlibroj de UEA ŝia nomo dokumentiĝis en la ĝusta formo "Gillett".
Thizy (Yonne)
Thizy estas franca komunumo lokita en la departemento Yonne kaj en la regiono Burgonjo. Ĝi havis 156 loĝantojn laŭ censo plenumita en 1999.
Historio
La departemento Yonne estis oficiale kreita la 4-an de marto 1790 dum la franca revolucio.
Administrado
Thizy apartenas al la kantono de Guillon, kies ĉefurbo estas Guillon. Tiu kantono mem estas parto de la arondismento de Avallon, unu el la tri arondismentoj de la departemento Yonne.
NGC 5172
NGC 5172 (aliaj indikoj — UGC 8477, MCG 3-34-41, ZWG 101.57, IRAS13268+1718, PGC 47330) estas galaksio en konstelacio Berenica Hararo.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Tódor Kovács
KOVÁCS Tódor (kováĉ), hungaro, pens. ŝtata fervojoficisto; instruisto de stenografio. Naskiĝis en la 31-a de decembro 1879 en Jászberény. Esperantisto de 1904 kaj eklaboris por Esperanto en Fiume (nun en Italujo). Multaj paroladoj kaj artikoloj, propagando inter la stenografoj kaj fervojistoj. En 1929 broŝuro pri Esperanto ĉe la fervojoj. Redaktoro de eta gazeto Revuo, 1932-33.
László Acsay
László Acsay [lAslO aĉai], laŭ hungarlingve kutima nomordo Acsay László estis hungara arkitekto, politikisto, parlamentano. Lia nomo estis en Usono Acsay Leslie, lia frato estis Tihamér Acsay.
László Acsay naskiĝis la  en Hungara reĝlando en Munkács (nuntempa Mukaĉeve en Ukrainio), li mortis la  en Novjorko.
Biografio
László Acsay frekventis gimnazion en Budapeŝto, poste li akiris arkitektan diplomon en Reĝa Teknikuniversitato palatino József en 1929, fine li doktoriĝis en Scienca Universitato Péter Pázmány. Dum la studentaj jaroj li partoprenis en la studentaj movadoj kaj li aliĝis al etbienula partio. Li laboris en la ĉefurba municipo inter 1930 kaj 1941 poste pro la kontraŭjudaj leĝoj li trudemeritiĝis. En 1945 li estis elektita parlamenta deputito. Li daŭris la laboron en la ĉefurba arkitekto kaj li havis ankaŭ postenojn en la partio. En 1947 li denove estis elektita parlamentano, tamen la komunistoj false neniiĝis la mandaton. Evidentiĝis, ke en Hungario okazos diktaturo, tial li kun sia edzino translokiĝis al Usono, kie li partoprenis en la hungara movado kaj li kontribuis arktektajn artikolojn angle.
Lia edzino estis Lujza Székely.
Joaquín Moreira Giner
D-ro Joaquín MOREIRA GINER [ĥoakin' morejra ĥiner'] estis urugvaja esperantisto.
Li lernis Esperanton en 1923 kaj kunorganizis la 1-an Sudamerikan Esperanto-Kongreson. Li estis prezidanto de UES.
Márcio Araújo
Li futbalis ĉe Kashiwa Reysol.
Dezdemono (luno)
Dezdemono estas interna satelito de Urano.
Malkovro
Malkovris ĝin Bradford A. Smith sur kliŝaĵo farita la de la kosmosondilo Voyager 2. Ĝi estis la sesa uranluno malkovrita en 1986, kaj do ĝia maldaŭra nomo estis  S/1986 U 6.
Nomo
Kiel volas la tradicio, ĝi ricevis nomon devenan el la verkaro de William Shakespeare. Dezdemono (angle, Desdemona) estas la edzino de Otelo en "Otelo, aŭ la Maŭro de Venecio".
Ecoj
Kiel tiu de Kordelio, la Dezdemona orbito, pli malalta ol la sinkrona orbito, estas nestabila pro la tajda forto. Eblas, ke Dezdemono kolizius Kresidon aŭ Julieton en la venontaj 100 milionoj da jaroj, falus sur Uranon aŭ diseriĝus, naskante novan ringon.
La griza koloro de Dezdemono kaj ĝiaj orbitaj parametroj proksimigas ĝin de ok aliaj lunoj, kiujn oni grupigas en la porcia grupo.
András Gombola
András GOMBOLA rumania hungara skermisto, aŭtobiografiisto. Li naskiĝis en Satmaro la 16-an de februaro 1976.
Kariero
András Gombola komencis drinki kiel 17-18 aĝulo kaj fariĝis alkoholisto. Post la plenumo de militservo en Rumanio li translokiĝis en Hungarion, pli poste reen en Kluĵon. Li estis kuracita trifoje en la Terapia Hejmo de Ozd. Li estis kiel skermisto plurfoja ĉampiono.
Siegmundsburg
Siegmundsburg estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Sonneberg de la federacia lando Turingio. La 30-an de junio 2006 la komunumo havis 241 loĝantojn.
Boris Kotzin
Boris KOTZIN (naskiĝis en 1887 en Kovno, mortis en 1958 en Moskvo ) estis hebrea soveta esperantisto, kaj ĵurnalisto-redaktoro, kaj nevo de L. L. Zamenhof.
Kotzin verkis la plej kompletan kritikon kontraŭ Ido: Historio kaj teorio de Ido, 1913, kiu aperis ankaŭ en germana traduko en 1915. En 1920 Kotzin enkondukis Esperanton en Soveta Sindikato de Artistoj kaj en ties organo  Rabis. Li estis membro de Centra Komitato de Sovetrespublikara Esperantista Unio de 1926 ĝis 1928.
Elvira Lindo
Elvira LINDO GARRIDO (Cadiz, 23-a de januaro 1962) estas hispana verkistino.
Ŝi iris al Madrido kiam ŝi havis 12 jarojn kaj studis ĵurnalismon en Universidad Complutense de Madrid. Ŝi laboris por Hispana Nacia Radio kaj poste por kelkaj eldonaĵoj.
Ŝia plej konata verko estas Manolito Gafotas. Ŝi loĝas en Novjorko kun sia filo kaj sia edzo, la verkisto Antonio Muñoz Molina.
Distrikto Sarandë
La distrikto Sarandë (Rrethi i Sarandës) estas unu el 36 distriktoj de Albanio, en la pleja sudo de Albanio. Ĝi estas parto de la provinco Vlorë. Administra centro estas la samnoma urbo Sarandë.
ISO-kodo kaj samtempe ankaŭ regiona aŭtokodo de la distrikto estas la dulitera kodo <tt>SR</tt>. Laŭ takso de 2010 de la Albania Instituto pri Statistiko en la distrikto vivas 48 474 loĝantoj.
La distrikta teritorio situas borde de la Ionia Maro, parto de la Mediteraneo. Proksime de la marbordo troveblas la grekia insulo Korfuo. Al la distrikto interalie ankaŭ apartenas la arkeologia loko Butrint, monda kulturheredaĵo de Unesko.
Narkotado
Narkoti signifas meti en staton de ĝenerala anestezo, t.e. de artefarita dormo kun malpliiĝo de unu aŭ pluraj funkciaj aktivecoj (de la korpo). Tia artefarita dormo poste estas nomata narkozo.
Narkotan substancon oni nomas narkotaĵo aŭ, pli klare, narkotilo.
Atalaia (Alagoaso)
Atalaia estas municipo de la brazila subŝtato Alagoaso, kiu taksis 44.322 loĝantojn en 2010.
Oktila salikato
Oktila salikato aŭ  C15H22O3 estas kemia kombinaĵo, apartenanta al la funkcia grupo de la esteroj de la salikata acido kaj oktila alkoholo. Oktila salikato estas senkolora senodora likvaĵo, uzata kiel gustigagento kaj odorigagento en la nutrondustrio kaj en la fabrikado de kosmetikaĵoj kaj farmaciaĵoj. Kutime ĝi estiĝas per kondensiĝa reakcio aŭ per esterigo de Fischer-Speyer kun sulfata acido kiel katalizilo. Oktila salikato estas malmulte solvebla en akvo, sed tute solvebla en alkoholo, duetila etero, kloroformo kaj plejmulto el la organikaj solvantoj. Oktila salikato reakcias kun fortaj oksidigagentoj kaj fortaj bazoj kaj posedas antifungajn kaj antibakteriajn proprecojn.
Flago de Pärnumaa
La flago de Pärnumaa konsistas el du egalaj larĝaj horizontalaj duonoj de koloro, la supra duono estas blanka kaj la suba verda (Pantone 355C). En la centro de la blanka duone estas blazono de Pärnumaa, kiu estas nigra urso kun ruĝaj elementoj sur flavan fonon.
Flaga larĝeco kaj longeco rilatumo estas 7:11 kaj la normala grandeco estas 105x165 cm. La normala grandeco de la blazono sur la flago estas 40 cm.
Tumulo
Tumulo estas amaso aŭ monteto el tero kaj ŝtonoj konstruita sur tombo (aŭ tomboj).
Laŭ Francisko Azorín tumulo estas Surtomba monteto. Li indikas etimologion el la latina tumulus (tumulo).
Pro sia konstrua diligenteco bela ekzemplo troviĝas en Schwalmstadt, la t.n. Tumulo de Wiera.
Tombo
Laŭ Francisko Azorín tombo estas Kavaĵo por mortintojn [tiele]. Li indikas etimologion el la greka tumbos (tombo), kaj de tie la latina tumba. Kaj li aldonas la terminon tombejo.
Priskribo
Ofte tombon markas tomboŝtono. Ĝi povas havi tegmenton, murojn kaj eĉ pordon (se uzata por pli ol unu korpo).
Escepte de ĝia enirejo, tombo povas kuŝi plene aŭ parte sub la tero, en tombejo, kirko (kristana preĝejo) aŭ ĉi ties kripto.
En tomboj arĥeologoj povas trovi objektojn kun interesaj informoj pri la vivo kaj kulturo de homoj de iama tempo.
En pluraj religioj, oni kredas ke la korpo devas konserviĝi kompleta por renaskiĝo aŭ reviviĝo de la animo.
Proverbo
Ekzistas pluraj proverboj pri tombo en la Proverbaro Esperanta de L. L. Zamenhof, inter ili :
Gantopupo (Interreto)
Gantopupo, aŭ virtualulo estas uzantokonto en Interreto uzata por trompo aŭ manipulado. La angla termino devenas de la vortkombino  kies signifo estas «ŝtrumpeta marioneto». Komence la termino temis pri tiuj personoj, kiuj ŝajnigas esti aliaj personoj kaj parolas kun aŭ pri si.
Nuntempe ĉi tiu termino inkludas ajnan uzon de interretaj uzantokontoj, kiu intence konfuzas homojn. Ekzemple, gantopupoj povas esti kreataj por reklami kompaniojn, por manipuli la opinion de retkomunumo , por ĉirkaŭiri forbaron en TTT-ejo. Uzo de pseŭdonimo kaj kreo de gantopupo estas malsamaj nocioj. Gantopupo prezentas sin kiel personon neniel rilatan al koncerna homo (kvankam envere ili estas la sama persono). En multaj interretaj komunumoj oni forbaras gantopupojn.
Historio
La unua dokumente konfirmita uzo de la angla termino okazis la 9-an de julio 1993. Tamen antaŭ 1996 oni en Uzreto uzis tiun vorton ege malofte.
La vorto ĉeestas en la. Laŭ ĉi tiu vortaro, gantopupo estas persono, kiel agojn kontrolas iu alia. La vortara artikolo enhavas ligilon al.
Foje aperas recenzoj fare de verkistoj pri iliaj propraj verkoj. kaj recenzis siajn librojn sub pseŭdonimoj. Same faris.
La 21-an de oktobro 2013 la Fondaĵo Vikimedio kondamnis pagatan redaktadon de Vikipedio fare de gantopupoj, kaj du tagojn poste malpermesis redaktadon de Vikipedio fare de la kompanio Wiki-PR. En aŭgusto kaj septembro 2015 la Fondaĵo denove trovis gantopupojn, konatajn kiel Orangemoody.
Ĉirkaŭiro de forbaro
Unu el la kaŭzoj uzi gantopupojn estas forbaroj, malpermesoj aŭ aliaj sankcioj. Iuj homoj povas provi ĉirkaŭiri forbaron per kreo de nova uzantokonto.
Falsado de voĉdono
Gantopupoj povas influi rezultojn de enketadoj farataj en Interreto. Krome gantopupoj povas interveni diskuton, kreante iluzion de subteno de ies opinio (ankaŭ tiam, kiam voĉdono ne okazas). Tia maniero de manipulado ricevis la nomon «atako de Sybil».
Gantopupoj estas uzataj por gerila merkatiko. Merkatikisto kreas unu aŭ kelkajn uzantokontojn, per ĉiu el ili verkataj estas mesaĝoj kiuj rakontas pri avantaĝoj de iu varo, laŭdas iun aŭ alian libron aŭ ideologion.
Gantopupoj sub falsa flago
Gantopupoj estas uzataj kiel maniero agi sub falsa flago. Uzanto kreas tian gantopupon kaj verkas per ĝi mesaĝojn kontraŭajn al sia opinio. Tamen tiaj mesaĝoj servas ne por pruvi la kontraŭan vidpunkton, sed nur por misprezenti ĝin kiel stultan. Finfine tio povas rezulti, ke oni subtenos la vidpunkton de tiu uzanto. Tiaj gantopupoj ofte kondutas malracie, malklere aŭ fanatike, uzas facile refuteblajn tezojn. Rezulte malhonorataj estas raciaj argumentoj kontraŭ la vidpunkto de la uzanto-«gantopupestro». Tiaj gantopupoj kondutas simile al interretaj troloj.
Foje okazas, ke iu kreas trolon, kiu en siaj vortoj sekvas iun aŭ alian pozicion sed estas direktata fare de uzanto kiu kontraŭas tiun pozicion. Mesaĝoj de tia trolo estas dediĉitaj al la deklarita vidpunkto kaj kvazaŭ celas influi la opinion de la grupo. Tamen ofte menciataj estas problemoj de tiu vidpunkto. La vera celo de la trolo estas semi timon, malcertecon kaj dubojn en la komunumo.
«Viandpupo»
La angla vorto laŭvorte signifas «viandpupo» kaj estas uzata por aĉiga priskribo de konkreta konduto de iuj homoj. La termino estis uzata jam antaŭ la disvastiĝo de Interreto. Ekzemple, ĝi estas renkontebla en la sciencfikcia rakonto de Ursula K. Le Guin «La taglibro de la rozo» (1976). En la romano de William Gibson (1984) ĉeestas la vortkombino. Redaktantoj de Vikipedio nomas tiel novan redaktanton, se ili opinias ke tiu estas kaŝe ligita al iu jama redaktanto. Tiu nova redaktanto estas reala persono (ekzemple amiko de jama redaktanto), kiu estas uzata fare de alia redaktanto kaj pro tio similas al gantopupo.
La recenzisto en la revuo   verkis satiran terminaron dediĉatan al kritiko de Vikipedio. Tie li interpretis la vorton kiel «persono kiu malkonsentas kun vi».
András Schiffer
András Schiffer [andrAŝ ŝifer], laŭ hungarlingve kutima nomordo Schiffer András estis hungara advokato, parlamenta deputito. András Schiffer naskiĝis la en Budapeŝto.
Gantopupo (Interreto)
«Viandpupo»
Kelkaj aliaj fontoj priskribas la vortojn kaj  kiel sinonimojn. Ekzemple, laŭ unu reta enciklopedio, «viandpupo» «publikigas komentojn en blogoj, vikioj kaj aliaj retejoj por igi interesiĝon pri io en la komunumo».
Juraj postsekvoj de uzo de gantopupoj
En 2008 en Misurio (Usono) la 49-jara estis juĝata pro kreo kaj kontraŭregula uzo de uzantokonto ĉe. Ŝi pretendis esti 16-jara knabo kaj konatiĝis kun la 13-jara, kiu konfliktis kun ŝia filino. Kiam la virtuala knabo ĉesis interkomuniki kun, ŝi suicidis. estis konsiderita kiel kulpa pri provizo de malveraj informoj kaj malobservo de la uzreguloj de. Tamen poste la verdikto estis abolita.
En 2014 la Distrikta kortumo de Florido (Usono) malpermesis uzon de gantopupoj kaj rezoluciis, ke falsigo de identecoj estas kontraŭleĝa konduto.
Reklamado
En 2007 oni eltrovis, ke la ĝenerala direktoro de, afiŝis ĉe  mesaĝon kiu reklamis lian kompanion kaj rakontis pri malfacila estonteco de ĝia konkuranto, ; li ne menciis, ke li havas rilaton al. Post ekiĝo de disputo asertis, ke neniu el liaj agoj malobservas leĝojn.
Biasaj recenzoj pri libroj kaj filmoj
La komputila paneo ĉe Amazon.com en 2004 helpis eltrovi ke kelkaj aŭtoroj verkadis recenzojn pri siaj libroj. Ekzemple,, aŭtoro de la romano «» (1963) ofte verkis falsajn reagojn pri siaj libroj, taksante ilin je kvin steloj.
La brita verkisto konfesis en 2012 ke li uzis gantopupojn por laŭdi siajn librojn. Li asertis ke «tion faras ĉiuj». Li konstruis «reton de fikciuloj» kelkajn el kiuj administris liaj amikoj, ili diskutadis librojn kaj interkomunikis kun. Samjare la brita verkisto konfesis uzon de gantopupoj; per ili li verkis laŭdan reagon pri ĉiu sia romano kaj foje kritikis aliajn aŭtorojn.
Direktoro pri merkatiko de Sony elpensis recenziston kiu rekomendis filmojn de  (parto de Sony). Tiuj «rekomendoj» estis uzataj en reklamo.
Komentoj en blogoj
La usona ĵurnalisto estis suspendita disde publikigo en sia blogo ĉe la retejo de  ĉar li konfesis ke li mesaĝis tie kaj en aliaj retejoj per gantopupoj.
Pál Bodor (teatromecenato)
BODOR Pál estis rumanuja hungara teatromecenato naskiĝinta en Koloĵvaro la 5-an de aŭgusto 1873 kaj mortinta en Budapeŝto en decembro 1944.
Kariero
Li estis inter 1920 kaj 1926 unu el la plej gravaj mecenatoj de la hungarlingvaj teatroj de Transsilvanujo. Kiel ĝenerala direktoro de la Agroŝparkasejo de Târgu Mureş li donacis gravajn sumojn al subteno de la hungarlingva teatroarto en la urbo. Oni elektis lin honormenbro de la Aktorligo de Transsilvanujo kaj Banato la 19-an de novembro 1923. En 1926 li translokiĝis en Hungarujon kaj fondis la Sanatorion Siesta en Budapeŝto.
]
Flago de Raplamaa
La flago de Raplamaa konsistas el du egalaj larĝaj horizontalaj duonoj de koloro, la supra duono estas blanka kaj la suba verda (Pantone 355C). En la centro de la blanka duone estas blazono de Raplamaa, kiu estas ruĝa, blua, kaj flava kun grizan krucon.
Flaga larĝeco kaj longeco rilatumo estas 7:11 kaj la normala grandeco estas 105x165 cm. La normala grandeco de la blazono sur la flago estas 40 cm.
Shu Abe
Shu Abe (阿部 嵩, n. ) estas japana futbalisto.
Li futbalis ĉe Kashiwa Reysol, Avispa Fukuoka, Zweigen Kanazawa kaj FC Machida Zelvia.
Distrikto Pukë
La distrikto Pukë (Rrethi i Pukës) estas unu el 36 distriktoj de Albanio. Ĝi estas en. Administra centro estas la, ankaŭ samnoma, urbo Pukë. ISO-kodo kaj samtempe ankaŭ regiona aŭtokodo de la distrikto estas la dulitera kodo <tt>PU</tt>.
Laŭ takso de 2010 de la Albania Instituto pri Statistiko en la distrikto vivas 24 323 loĝantoj.
Lunteren
Lunteren estas vilaĝo en Gelderlando, Nederlando. Ĝi havas trajnstacidomon, kiu estas inter Amersfoort kaj Ede.
Ĝi ankaŭ estas konata ĉar la geografia centro de Nederlando situas nordoriente de la vilaĝo.
1937 Lokarno
1937 Lokarno estas malgranda, meze hela asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la svisa astronomo Paul Wild elde la Observatorio Zimmerwald apud Berno.
Nomo
Ĝi ŝuldas sian nomon al la svisa urbo Lokarno.
Johano Mario Miĥaelo Kowalski
Johano Mario Miĥaelo KOWALSKI (pole Jan Maria Michał Kowalski, oficiale nur Jan Kowalski; naskiĝis la en Latowicz, Pollando; mortis la  en germana amasmurdejo Schloss Hartheim (plej probable gasumita) en Alkoven, distrikto Eferding, Supra Aŭstrio) - ĉefepiskopo de la kristana mariavita religio, mistikulo, tradukisto, publicisto.
Li loĝis en Płock, Pollando. Laŭ lia ordono ĉiuj mariavitaj pastroj devas posedi Esperanton kaj en ĉiuj mariavitaj lernejoj Esperanto estis instruata. Post lia morto la mariavita eklezio tuj nomis lin sanktulo, martiro kaj doktoro de la eklezio.
Post morto de la fondintino Feliksa Kozłowska kolektis kaj eldonis ŝiajn revelaciojn.
NGC 5173
NGC 5173 (aliaj indikoj — UGC 8468, MCG 8-25-5, ZWG 246.3, NPM1G +46.0259, PGC 47257) estas galaksio en konstelacio Ĉashundoj.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Bácovice
Historio
La unua skribmencio pri la municipo devenas el la jaro 1379.
Vivostilaj malsanoj
Vivostilaj malsanoj, nomitaj ankaŭ malsanoj de civilizo, povas esti difinitaj kiel malsanoj ligitaj kun propraj vivostiloj kaj partikulare de riĉuloj. Neniu el tiuj malsanoj estas netranspaseblaj malsnoj. Ili estas okazigitaj de manko de fisika aktiveco, nesana manĝokutimo, drinkado, droguzado kaj tabakfumado, kio povas konduki al korvaskula malsano, koratako, obezeco, diabeto tipo 2 kaj pulmokancero. La malsanoj kiuj ŝajnas pliiĝi en frekvenco laŭ landoj iĝas pli industriigitaj kaj la homoj vivas plu estas la Alzheimer-malsano, la artrito, la aterosklerozo, la astmo, la kancero, la kronika hepatomalsano aŭ cirozo, la kronika obstrukca pneŭmonopatio, la kojlito, la agaciĝa intesta sindromo, la diabeto tipo 2, la korvaskula malsano, la hipertensio, la metabola sindromo, la kronika renmalordo, la ostoporozo, la plurkista ovarsindromo, la koratako, la deprimo, la obezeco kaj la vaskula demenco.
Vivostilaj malsanoj povus havi efikon sur la laborforto kaj la kosto de la sanzorgo. Trakti tiujn netranspaseblajn malsanojn povas esti multekoste. Povas esti kritika por la sano de la paciento povi ricevi unuarangan preventon kaj identigi fruajn simptomojn de tiuj netranspaseblaj malsanoj. Oni supozas, ke tiuj vivostilaj malsanoj pliiĝos laŭlonge de la jaroj se la homoj ne plibonigos sian vivostilon.
Kelkaj fakuloj indikas distingon inter malsanoj pro vivodaŭro kaj malsanoj pro civilizo aŭ malsanoj de bonfarto. Kelkaj malsanoj, kiel diabeto, kario kaj astmo, aperas je pli grandaj proporcioj en junaj populacioj kiuj vivas en "okcidenta" vojo; ilia pliiĝanta frekvenco ne estas rilataj al aĝo, kaj tiel la terminoj ne povas esti akurate uzataj interŝanĝeble por ĉiuj malsanoj.
Fluorita acido
Fluorita acido estas unubaza fluora oksoacido klasigita kiel acido de Brønsted, pro tio ke ĝi donas hidrogenon al iu akceptanto. Ĝi konsistas je du atomoj da oksigeno, unu fluoratomo kaj unu hidrogenatomo. La molekulo de la fluorita acido aranĝatas kiel HOFO, do, tiu molekulo estas escepto pri la regulo, kie oni metas la plej negativan atomon en la fina parto de la molekulo. Pro ĝia malstabileco ĝi uzatas kiel katalizilo en pluraj reakcioj. Kelkaj kloridoj de la fluorita acido uzatas kiel elektrofilaj purigiloj.
Vidu ankaŭ
<Gallery> Acetyl_chloride.svg| Halogenido Hexafluoroacetone_3D.png| Heksafluoro acetono Hexafluorobenzene_3D_spacefill.png| Heksafluoro benzeno Hexafluoroethane_3D_ball.png| Heksafluoroetano Trifluoroacetic_acid.svg| Trifluoroacetata acido </Gallery> </Center>
Palárikovo
Palárikovo, hungare Tótmegyer, estas vilaĝo en Slovakio, en Regiono Nitra, en Distrikto Nové Zámky. La slovaka nomo ĝis 1948 estis Slovenský Meder, poste nomiĝis pri slovaka dramisto Ján Palárik Palárikovo.
Situo
La vilaĝo situas sur ebenaĵo, fine de ĉefvojo el Šurany, laŭ fervojo Budapeŝto-Vác-Bratislava. La ĉefurbo troviĝas 88 km-ojn, Nové Zámky 12 km-ojn for.
Historio
La unua mencio devenis el 1248 en formo Meger pri la komunumo. Ĝi estis nomo de la plej granda hungara tribo, pli konata en skribmaniero magyar (=madjaro). Laŭ la restaĵoj la vilaĝo havis preĝejon en la 12-a j.c. En 1910 loĝis tie 3603 da homoj (2602 slovakoj, 956 hungaroj). Ĝis 1919 la vilaĝo apartenis al Nyitra (reĝa departemento), al la distrikto Érsekújvár. Poste la regiono iĝis parto de Ĉeĥoslovakio. Post la 2-a mondmilito multe da hungaroj estis deportitaj al Sudetoj, krome estis ankaŭ loĝantarŝanĝo. La restaĵo iĝis senrajta laŭ Dekretoj de Beneš. En 2001 loĝis tie 4359 da homoj (4215 slovakoj, 93 hungaroj).
Ĝermolisto de litovaj esperantistoj
Severija Marija Banaitytė
Severija Marija BANAITYTĖ estas litova esperantistino kaj komence de la 2020-aj jaroj studentino. La 8-an de septembro 2022 ŝi estis inter la kunfondantinoj kaj unu el kvar unuaj estraraninoj de Litova Esperanta Junulara Organizo (ŝi iĝis revizoro), por savi la reprezentadon de TEJO en Litovio, ĉar la antaŭa landa sekcio de TEJO, Litova Esperantista Junulara Ligo, estis jam en procezo de burokrata likvidiĝo.
Jūratė Bušienė
Jūratė BUŠIENE estas litova esperantistino ekde la 1990-aj jaroj vivanta en Rigo, Latvio. En la 1970-aj kaj 1980-aj jaroj ŝi estis inter la signifaj motoroj de la junulara Esperanto-klubo Juneco, tiam ankoraŭ laŭ la denaska nomo Jūratė Baronaitytė antaŭ la edziniĝo. Ankaŭ en Latvio ŝi partoprenas la lokan Esperanto-vivon.
Marijus Dilba
Marijus DILBA en parto de la 1990-aj kaj la 2000-aj jaroj estis gvidanto de la junulara Esperanto-klubo Juneco en Vilno.
Virginija Gurskienė
Virginija estas litova esperantistino. Laŭ la stato de 2023 ŝi apartenas al la estraro de Litova Esperanto-Asocio.
Arvydas Kasperiūnas
Arvydas KASPERIŪNAS estas litova esperantisto vivanta en Vilno, kiu en la 1980-aj kaj 1990-aj jaroj estis inter la signifaj motoroj de la junulara Esperanto-klubo Juneco, kaj daŭre aktivas en la loka Esperanto-movado. Dumtempe li laboris kiel membro de la loka stabo de la Monda Banko en Litovio.
Aleksej Viktoroviĉ Ketric
Leŭtenanto Aleksej Viktoroviĉ KETRIC estis inter la pioniraj esperantistoj en Kaŭno komence de la 20-a jarcento. Li mortis en 1911.
Vida Kulikauskienė
Vida KULIKAUSKIENĖ estas litova esperantistino, naskiĝinta la 27-an de marto 1965 en malgranda vilaĝo en la nuna Kampara komunumo Panevėžys, do nun -jara. Ŝi finis studojn en la Vilna Universitato kaj nun laboras kiel programistino en la urbo Panevėžys.
Ŝi konatiĝis kun Esperanto estante 10-jaraĝa knabino. En patra libroŝranko ŝi trovis malgrandan verdan libreton: litovan-esperantan vortaron de Stasys Sabalis, eldonitan en 1960. Tio estis la unua konatiĝo kun esperantaj vortoj kaj gramatiko, kreado de vortoj tiam ŝajnis al ŝi kiel ludo. Post la mezlernejo ŝi ekstudis en la matematika fakultato de la Vilna Universitato. Komence de la jaro 1984 tie estis organizita elementa Esperanto-kurso de la junulara Esperanto-klubo Juneco. La Esperanto-kurso estis populara inter la studentoj: post tri monatoj atestilojn ricevis pli ol 40 novaj esperantistoj, inter ili ankaŭ Vida. Vera aliĝo al Esperanto-agado okazis nur post pli ol 20 jaroj en 2006. Ekde tiam ŝi aktivis en la urba klubo „Revo“ de Panevėžys kaj pli kaj pli ankaŭ en la nacia asocio .. Laŭ la stato de 2023 ŝi apartenas al la estraro de Litova Esperanto-Asocio.
Eidmantė Lileikytė
Eidmantė LILEIKYTĖ estas litova esperantistino kaj komence de la 2020-aj jaroj studentino. La 8-an de septembro 2022 ŝi estis inter la kunfondantinoj kaj unu el kvar unuaj estraraninoj de Litova Esperanta Junulara Organizo (ŝi iĝis kasisto), por savi la reprezentadon de TEJO en Litovio, ĉar la antaŭa landa sekcio de TEJO, Litova Esperantista Junulara Ligo, estis jam en procezo de burokrata likvidiĝo.
Ramūnas Narbutas
Ramūnas Narbutas estas litova esperantisto vinanta en Kaŭno. Komence de la 1990-aj jaroj li estis inter la motoroj de la tiam nova Litova Esperantista Junulara Ligo. Laŭ la stato de 2023 li apartenas al la estraro de Litova Esperanto-Asocio.
Asta Nastaravičiūtė
Asta NASTARAVIČIŪTĖ estas litova esperantistino. Laŭ la stato de 2023 ŝi kiel respondeca sekretariino apartenas al la estraro de Litova Esperanto-Asocio.
Ernesta Piečiūtė
Ernesta PIEČIŪTĖ estas litova esperantistino. Laŭ la stato de 2023 ŝi kiel laboras kiel sekretariino en la centra oficejo de Litova Esperanto-Asocio en Kaŭno.
Algimantas Piliponis
Algimantas PILIPONIS estas litova esperantisto. Laŭ la stato de 2023 li apartenas al la estraro de Litova Esperanto-Asocio.
Arimantas Račkauskas
Arimantas RAČKAUSKAS estas litova esperantisto. Laŭ la stato de 2023 li apartenas al la estraro de Litova Esperanto-Asocio.
Stanislovas Raulynaitis
Stanislovas RAULYNAITIS estas litova esperantisto. Laŭ la stato de 2023 li apartenas al la estraro de Litova Esperanto-Asocio.