cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ŝtato
Ŝtatlimoj
Ŝtatlimo estas limo, kiu definas internan teritorion de ĉiu ŝtato. Ĝi estas difinita pere de traktato kaj en tereno ĝi poste estas markita per limŝtonoj, kolonoj aŭ bolardoj. La ŝtatlimoj eblas en plejparta plimulto de landoj oficiale transpaŝi nur en lokoj markitaj kaj al tio destinitaj kiel limpasejoj.
Ŝtatlimoj povas esti aŭ naturaj (orografiaj), kondukantaj ekz. sur montodorsoj aŭ tra akvofluoj, aŭ artefaritaj (geometriaj), kiuj kondukas senrilate al naturobstakloj. Tio povas okazi ekz. post fino de milito (limojn de Hungario destinis Trianona traktato kiel rezulton de milita malvenko de Hungara reĝlando, simile estis kreita zono en Kipro). La artefaritaj ŝtatlimoj iam kondukas eĉ tra urboj.
Ŝtatisto
ŝtatisto aŭ ŝtatreprezentanto estas politikisto aŭ gvidanto en organizaĵo, kies okupo estas la administrado kaj gvidado de la ŝtato kaj kiu kutime havis longan kaj respektatan karieron ĉe la nacia aŭ internacia nivelo. Ĉi tiu titolo estas asociita kaj kun elektitaj oficistoj de ĉiuj tavoloj de la loĝantaro kaj kun partiestroj kaj politikistoj; kaj al tiuj, kiuj havas postenojn kaj laborojn nomumitajn de la ŝtato, kaj eĉ specialiĝis pri sia laboro, kiel diplomatoj, kiuj okupiĝas pri la administrado de eksterlandaj rilatoj inter ilia lando kaj eksterlandoj. La demando ĉu aparta persono estos difinita kiel ŝtatisto aŭ ne estas ofte subjektiva afero kaj dependas ĉefe de la opinio kaj perspektivo de la difinita persono.
Haddis Alemayehu
Haddis ALEMAYEHU (ሀዲስ ዓለማየሁ) (Debre Markos, 15-a de oktobro 1910 - 6-a de decembro 2003) estis Etiopia verkisto kaj politiko.
Oroszlány
Oroszlány [oroslAnj] estas urbo en Hungario, en regiono Meza Transdanubio, en departemento Komárom-Esztergom, en Distrikto Oroszlány, kies distrikta ĉefurbo ĝi estas. La loknomo laŭvorte signifas rusa filino, sed verŝajne sen litero y-no signifas leono.
Geografio
Oroszlány situas sub montaro de Vértes, laŭ flankovojoj, fine de fervojo el Tatabánya, kiu urbo estas 16 km-ojn.
Historio
Pli frue en la komunumo loĝis avaroj. La unua skriba mencio devenis el 1383. En 1536 jam troviĝis fortikaĵo. La turkoj detruis kaj senhomigis la setlejon. En 1701 slovakoj refondis ĝin, post unu jaro luterana preĝejo konstruiĝis. En 1930 komenciĝis minado de terkarbo. En 1954 Oroszlány iĝis urbo, eĉ tiel nomata socialisma mina urbo. En 1994 preĝejo omaĝe al Sankta Jozefo konstruiĝis. Vidindaĵo estas la akvoturo. En 2011 tertremo okazis sen gravaj damaĝoj.
Famuloj
En Oroszlány naskiĝis:
Malnova Hyksos
Malnova Hyksos estas arta lingvo kreita de Boudewijn Rempt kaj aliaj anoj de grupo Queest. Estas lingvo kreita por fikciaj parolantaj drakoj. La gramatiko estas interesa sed ne tre fantazia. Sintakso SVO, vortprovizo apriora.
Ekzemplo:
Nekonsenta forigo de kondomo
Nekonsenta forigo de kondomo (angle "stealthing"), estas la praktiko de forigo de kondomo dum seksumado sen konsento, kiam la sekspartnero nur konsentis pri kondomprotektita sekso. Viktimoj estas eksponitaj al eblaj sekse transdonitaj malsanoj (veneraj malsanoj) kiel ekzemple HIV/aidoso, aŭ nedezirataj gravedecoj. Tia konduto povas esti do rigardita kiel stupro aŭ seksperforto, kaj foje kiel formo de reprodukta devigo. Aktuale en 2020, ĝi estas puninda kiel formo de seksperforto en kelkaj landoj, kiel ekzemple Germanio kaj Britio.
En marto 2023, 28-jara viro en Nederlando estis kondamita pro sekrete forigo de la kondomo malgraŭ ke ili eksplicite interkonsentis ne havi sekskuniĝon sen tio. La viro ne povas esti kondamnita pro seksperforto, ĉar la leĝo en Nederlando ne kovras penetron sen kondomo dum ekzistis interkonsento por la penetro en si mem. La viro estis kondamnita al tri jaroj da enprizonigo kaj pago de €1000-monpuno.
Ankaŭ intence difekti kondomon antaŭ aŭ dum sekskuniĝo povas esti referencita kiel "nekonsenta forigo", nekonsiderante kiu difektis la kondomon.
Nossikon
Nossikon estas iama civilmunicipo kaj kvartalo de la urbo Uster. Ĝi havis proksimume 5 loĝantojn je la fino de 2008 kaj kovras areon de proksimume 5 km².
Geografio
Nossikon situas sudokcidente de la kastela monteto kaj la moteto Tämbrig, en distanco de proksimume 1,5 km de la urbocentro de Uster. Oni de Nossikon havas belan vidon al la lago Greifensee kaj la montoĉeno Pfannenstil. Nossikon konsistas el la malnova kerno kaj ĉirkaŭ ĝi diversaj novaj kvartaloj. En la sudo de Nossikon troviĝas naturprotekta zono Verenetorain kaj Brunnacher, tra kiu fluas la rojo Klusbach, kiu en Riedikon kuniĝas kun Tüfenbach kaj tiam alfluas al la lago.
Trafiko
Nossikon estas konektita al la publika transportreto per la du buslinioj 813 kaj 814, kiuj en cirklo de la stacidomo de Uster unu tra Kirchuster, Nossikon kaj Oberuster reen al la stacidomo kaj la alia laŭ la inversa vojo konektas la kvartalon kun la urbocentro. La plej proksima alveturejo al la svisa aŭtovojo A53 situas oriente en Oberuster en distanco de 1 km.
Infrastrukturo
En Nossikon troviĝas Volg-Supermerkato kaj la restoracio Krone kun kegloludejo, kiuj formas la ekonomian kaj kulturan centron de la kvartalo.
Suchá Rudná
Suchá Rudná (antaŭe ankaŭ Suchý Zejf, Dürrseifen, Sucha Rudna) estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de municipo Světlá Hora en distrikto Bruntál. Ĝi troviĝas proksimume 3 km nordokcidente de Světlá. Vivas ĉi tie.
Suchá Rudná estas ankaŭ nomo de katastra teritorio kun areo 11,02 km².
Historio
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la 1-a de oktobro 1405 en dividanta dokumento, kiun Bruntál kun ties administra unuo kaj profitoj dividis inter si kaj Johano la 2-a kaj Mikolao, opava-ratiborzaj princoj. Suchá Rudná estas al la jaro 1880 menciata kiel Dürzejf, poste ĝis la jaro 1945 kiel Suchý Zejf.
Loĝantaro
En Suchá Rudná estas registritaj 97 adresoj, 60 daŭre loĝataj kaj 37 refreŝigejaj objektoj. Dum popolnombrado en la jaro 2001 ĉi tie estis kalkulitaj 49 domoj, el tio 24 daŭre loĝataj.
Padelŝipo
Padelŝipo aŭ Padelvaporŝipo estas ŝipo kiu estas propulsata per padelrado.
Padelŝipoj ekestis en la komenco de la 19-a jarcento pro la veno de la vapormaŝino. Ekzistas du tipoj: la unua tipo havas ŝipmeze je babordo kaj tribordo padelradon; la alia tipo havas ununuran padelradon je la pobo. Usonaj padelŝipoj plejofte havas padelradon je la pobo; Eŭropaj plejofte ambaŭflanke.
Kontraŭe al ŝiphelico la padelradoj malhelpas la alkajiĝon kaj la (mal)ŝarĝadon pro kio tiu ŝiptipo fariĝis ekskutima. Ankaŭ la padelŝipoj estas malpli taŭgaj en la marmezo: ĉar la padelradoj pro la ondoj alterne pli profundaj, aŭ malpli profundaj kuŝas en la akvo. Pro tio la ŝipo havas ŝanceliĝan (2 radoj) aŭ skuan (1 rado) propulson.
La Gajulo
La Gajulo, unu el la lingvaj serioj (Eldono E) de la gazeto Paustians Lustige Sprachzeitschrift, de la hamburga eldonejo Gebrüder Paustian (Fratoj Paustian).
Iniciatita en 1923 kaj redaktita de Karl Minor, la gazeto celis germanlingvan publikon, kiu deziris praktikon de la respektiva lingvo per anekdotoj kaj spritaj kelkfrazaj rakontetoj, kun bildoj. Tial la gazeto havis la moton Sie lachen und lernen (Vi ridas kaj lernas).
Estas certe, ke almenaŭ 12 numeroj aperis en la Esperanta serio, dum aliaj serioj ekzistis ankoraŭ en la 1930-aj jaroj. En la 1950-aj la tekstoj en la angla kaj la franca plu aperis, en sama serio.
Unuopa prezo en la unua jaro de la Esperanta eldono - 50 oraj pfenigoj.
1375 Alfreda
1375 Alfreda estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la belga astronomo Eugène Joseph Delporte elde la Reĝa observatorio de Belgio en Uccle.
Ĝi ricevis la antaŭnomon de unu amiko de la malkovrinto.
Oberuster
Oberuster (prononcu obərustə; en la alemana lingvo: Oberuschter; en Esperanto ankaŭ Supra Uster) estas kvartalo kaj iama civila komunumo de la komunumo kaj urbo Uster en la distrikto Uster, Kantono Zuriko, Svislando. Ĝi havis proksimume 5000 loĝantojn je la 31-a de decembro 2008.
Geografio
Oberuster situas ĉe la bordo de la rivero Ustermer Aa okcidente de la urbocentro de Uster en la tiel nomita Aa-Valo. En sude la kvartalon limigas la monteto Tämbrig, de kies pinto kun alteco de 522 m s.m. estas bela rondvido al la tuta urbo Uster, al la lago Greifensee kaj la tuta Glatt-Valo.
Blazono
La blazono de Oberuster estas arĝenta arbo eltondita sur blua fono. Ekzistas nur unu dokumento pri la blazono, nome bildo super la pordo de la malnova baza lernejodomo en Oberuster. La originalaj koloroj estas malcertaj, ĉar la blazono dum renovigo de la domo estis pentrita, la arbo per verda, la trunko per bruna kaj la kampo per blua koloro, kio tamen ne povas esti korekta laŭ heraldiko. La urbestraro de Uster decidis la 13-an de julio 1976 oficiale pri la arĝenta arbo sur blua grundo.
Trafiko
Oberuster estas konektita al la publika transportreto per la du lokaj buslinioj 813 kaj 845 de la loka busreto de la urbo Uster. Ek de komenco de 2014 la busoj cirkulas ĉiun kvaronhoron. Tra Oberuster kondukas la kantona ĉefvojo de Uster tra Aathal al Wetzikon, kaj sur ĝia teritorio situas la alveturejo Uster-Okcidento al la svisa aŭtovojo A53. Kvankam trajnlinio de Svisaj Federaciaj Fervojoj pasas tra Oberuster, la kvartalo ne disponas pri propra stacidomo. La fervojlinio tranĉas Oberuster en du partojn. En Oberuster ekzistas kvar samnivelaj fervojtransirejoj, kiuj estas gravaj trafikobstakloj.
Infrastrukturo
Oberuster disponas pri supermerkato de Coop, bakejo, poŝtoficejo kaj pluraj restoracioj. En Oberuster ekzistas primara lernejo, infanĝardeno, infanvartejo kaj la maljunulejo Rosengarten, futbalplaco kaj la aventurludejo Holzwurm (en Esperanto: Lignovermo). Ekzistas kvartala asocio, kiu organizas diversajn publikajn festojn kaj la festadon de la 1-a de aŭgusto sur Tämbrig. En la kvartalo situas ankaŭ la urba oficejo por azilpetantoj. Tra Oberuster pasas la Insdustrilernopado Zurika Oberlando, sur kiu pluraj interesaj objektoj situas en Oberuster.
Historio
Dum romia epoko en la hodiaŭa kvartalo Oberuster kruciĝis la vojoj de la Glatt-Valo al la Zurika Oberlando kaj de Vinterturo al la Lago de Zuriko.
La unua dokumenta mencio de Oberuster datiĝas el la jaro 1325 laŭ listo (hodiaŭ perdita) de la feŭdoj de la Habsburgoj al la Senjoroj de Rapersvilo.
Oberuster estis la kerno de la unuaj setlejoj sur la teritorio de la hodiaŭa urbo Uster. Grandaj partoj de la teritorioj en Oberuster apartenis al la Monaĥejo Ruti, la centro de la komunumo mem tamen plejparte estis posedaĵoj de liberaj kamparanoj, fakte tute nekutima afero en mezepoko. La plej malnova konstruaĵo de la hodiaŭa Oberuster estas fabrikkonstruaĵo nomita Öle (en Esperanto Oleejo). Ĝi servis de 1636 ĝis 1884 kiel premilejo por kolzo kaj aliaj produktoj. Poste ĝin tansprenis la ŝpinejo Huber kiel laborejo.
Víti
Víti (laŭvorte: infero) estas lageto en la kaldero de la vulkano Askja en Islando.
Oberuster
Esperanto-Movado
En Oberuster vivas la aktuala kunprezidanto de Svisa Esperanto-Societo, Dietrich Michael Weidmann kaj troviĝas la sidejo de lia Esperanto-tradukentrepreno Allsprachendienst Esperanto GmbH.
Víti
La lago formiĝis kune kun la situanta je kelkaj metroj lago Öskjuvatn rezulte de forta vulkana erupcio en 1875.
Surfaco de la lago situas je sub la nivelo de la kaldero. La lago havas diametron ĉirkaŭ kaj profundas je ĉirkaŭ.
En la akvo estas multe da sulfuro. Temperaturo de la akvo varias inter 20 kaj.
Ovodento
Ĉe kelkaj ovodemetaj animaloj, la Ovodento estas malgranda, akra, krania elstaraĵo uzata de idaro por rompi aŭ ŝiri la ovoŝelon dum eloviĝo. Ĝi estas en multaj birdoj kaj reptilioj, kaj estas similaj strukturoj ĉe monotremoj, eleŭterodaktilaj ranoj, kaj araneoj.
Kelkaj lacertoj kaj serpentoj disvolvigas veran denton kiu estas forigita post uzado; alaij reptilioj kaj birdoj ĝenerale disvolvigas similan epiderman kornon kiu estas reprenita aŭ forfalas.
Dębica
Dębica estas urbo en la provinco aŭ historie vojevodio Antaŭkarpatio en Pollando. Ĝi apartenas al samnoma komunumo Dębica kaj estas la administra centro de la ankaŭ samnoma distrikto Dębica. Fine de en la urbo vivis.
Kekĉia lingvo
La kekĉia lingvo apartenas al la majaa lingvaro. Ĝi estas parolata de Kekĉioj, indiĝena etno en Gvatemalo, Salvadoro kaj Belizo (Mezameriko). Entute pli ol 823 500 kekĉioj vivas en tiuj tri landoj:
Hemau
Hemau estas urba komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Regensburg kaj en la distriktaro Supra Palatinato de la federacia lando Bavario. Fine de la komunumo havis  loĝantojn.
Adrian Frutiger
Adrian FRUTIGER (naskiĝis la 24-an de majo <time class="nowrap date-lien bday" datetime="1928-05-24">1928 en Unterseen kaj mortis la  <time class="nowrap date-lien dday" datetime="2015-09-10">10-an de septembro 2015 (87-jara) en Bremgarten ĉe Berno ) estis svisa tipografo, kreinto de tiparoj kaj de markemblemoj. Li estis unu el la plej kompetentaj kreintoj de la svisa tipografio.
Biografio
Adrian Johann Frutiger naskiĝis en la Kantono Berno, en Svislando. Lia patro estis manteksisto. Li iam diris ke, tre frue en la vivo, li komprenis ke lia mondo estos dudimensia kaj, 16-jara, li sciis ke li dediĉos sin al laboro nigra-blanka. Post metilernado kiel kompostisto ĉe la libro- kaj artpresejo Otto Schlaefli en Interlaken, li studis skulptarton, ilustrado n kaj gravuradon inter 1948 kaj 1951 en  la Zurika Kunstgewerbeschule (lernejo pri aplikataj artoj) ĉe Alfred Willimann kaj Walter Käch. Tie li lernis ankaŭ kaligrafion. Frutiger komence laboris kiel grafikisto en Zuriko.
En 1952 Charles Peignot dungas lin kiel kreanton de tiparoj en la grava tiparfandejo Deberny & Peignot en Parizo, kie li laboris kun Ladislas Mandel, Albert Boton kaj aliaj. Peignot ebligis al Frutiger la familiariĝon kun la fotokompostilo Lumitype. Komence de la 1960-aj jaroj Adrian Frutiger fondas sian propran atelieron kun André Gürtler kaj Bruno Pfäffli. Inter 1957 kaj 1967 li okupas la postenon de arta direktoro en la eldonejo Hermann. Li longtempe kunlaboris kun la societo Linotype, kiu kontribuis al la sukceso de siaj tiparoj. Dum pluraj jaroj li instruis en la parizaj lernejoj École Estienne kaj École Nationale Supérieure des Arts Décoratifs. De 1992 li vivis en Bremgarten apud Berno.
Li ĉefe kreis la tiparojn Méridien, Univers (lanĉitaj en 1957 kaj kiuj famigis lin tutmonde), Avenir, Frutiger, Centennial,Versailles, Iridium, Serifa kaj eĉ OCR-B por aŭtomata tekstorekono.
La tiparo mendita por la indikŝildoj de la flughaveno Roissy-Charles de Gaulle, kiun la mendintoj baptis Frutiger post interkonsento kun la kreinto. Tiu skribo estas ankaŭ uzita por la turismaj indikŝildoj de la francaj aŭtovojoj kaj, ekde 2002, la varianto ASTRA-Frutiger estis adoptita por ĉiuj strataj trafiksignoj en Svislando. Ilia granda kvalito konsistas el multnombraj kaj subtilaj optikaj ĝustigoj por optimumigi la legeblecon.
Tutkomence de la 1970-aj jaroj li kreis la tiparon Métro, por la reto de parizaj komunumaj transportoj. Ĉi tiu alfabeto, kiel tiu de Roissy, estas adapto ĝisdatigita de la tiparo Univers — unu el la latinaj tiparoj plej uzataj tutmonde —, kiun li trovis tro ligita al la1960-aj jaroj.
En intervjuo publikigita en Neue Zürcher Zeitung en 1994 Frutiger malkaŝis, ke li perceptas 1,5 % de la vendoprezo de iuj liaj tiparoj. Li konfesas sin senpova fronte al la piratado de iuj el liaj kreaĵoj kaj resigne konsideras ĉi tiun imiton kiel formo de flatado.
Tiparoj desegnitaj de Adrian Frutiger
La sekvaj tiparaj familioj estis kreitaj de Adrian Frutiger:
Apollo • ASTRA Frutiger Standard • ASTRA Frutiger Autobahn • Avenir • Avenir Next • Breughel LT • Linotype Centennial • Linotype Didot • Egyptienne F • Frutiger • Frutiger Serif • Frutiger Stones • Frutiger Symbols • Frutiger Next (en kunlaboro kun Erik Faulhaber) • Glypha • Herculanum • Icone LT • Iridium LT • Meridien • Nami • OCR-B • Ondine • Pompeijana • President • Roissy • Serifa • Univers • Vectora • Versailles • Westside.
Maratona naĝado
Maratona naĝado estas klaso de naĝado en maroj, lagoj aŭ riveroj, difinita per longdistancoj (almenaŭ 10 kilometroj) kaj tradiciaj reguloj bazitaj en naĝado tra la Manika Markolo. Male al maratonaj piedvetkuroj, kiuj havas specife difinitan distancon, maratonaj naĝadoj varias laŭ distanco. Tamen unu ofte uzita minimuma difino estas 10 kilometroj, la distanco de la maratona naĝokazaĵo ĉe Olimpikoj.
Kiel en ĉiu naĝado tra naturaj akvejoj, tajdoj, surfacaj fluoj kaj vento estas ĉefaj determinantoj de finaj tempoj. Por difinita kurso, ĉi tiuj faktoroj povas varii draste de tago al tago, farante ĉiajn konkludojn pri atleta kapablo en malsamaj tagoj sensencaj.
Unu el la plej fruaj maratonaj naĝadoj estis plenumita en 1875 de la brita kapitano Matthew Webb, kiam li fariĝis la unua persono, kiu naĝis trans la Manika Markolo. Simile, eble la plej fama maratona naĝado de ĉiuj tempoj estis plenumita en 1926 de germandevena usonanino Gertrude Ederle, kiam ŝi fariĝis, je aĝo de 19 jaroj, la unua virino, kiu naĝis trans la Manika Markolo.
La "Trikrono de Malferma Akva Naĝado" inkluzivas tri el la plej konataj maratonaj naĝadoj: (1) 34 kilometroj trans la Manika Markolo, (2) 32,3 kilometroj inter Katalina Insulo kaj la ĉeftero de suda Kalifornio en Usono, kaj (3) 45,9 kilometroj ĉirkaŭ la Manhatana Insulo en Novjorko, Usono.
Nigrakapa silvio
La Nigrakapa silvio aŭ Velurkapa silvio, Sylvia melanocephala, estas komuna kaj disvastigata specio de birdo de la familio de Silviedoj kaj de ties plej tipa genro nome Sylvia aŭ silvioj, kiuj estas grizecaj aŭ grizecbrunaj insektovoruloj. Ĝi estas indiĝena el la regionoj de la Mediteraneo.
Aspekto
La kanto de la Nigrakapa silvio estas rapida kaj sonorileca, kaj estas tre karaktera de la areo de la Mediteraneo kie tiu birdo reproduktiĝas.
Distribuado kaj ekologio
Ĝi reproduktiĝas en plej sudaj areoj de Eŭropo kaj ĝis Azio en Turkio kaj orienta fino de la Mediteraneo. Tiu malgranda paserina birdo, malkiel plej parto de silvioj, kaj eble pro sia tiom suda distribuado, ne estas migranta, sed kelkaj birdoj vintrumas en norda Afriko, kaj ĝi venis iam kiel vaganto tre for de la reprodukta teritorio, tiom for kiom ĝis Britio.
Tiu estas birdo de malferma kamparo kaj terkultivejoj, kun arbustoj por nestumado. La nesto estas konstruita en malalta arbusto aŭ rubuso. La ino demetas 3-6 ovojn. Kiel plej parto de silvioj, ankaŭ tiu estas insektovora, sed ĝi manĝas ankaŭ berojn kaj aliajn mildajn fruktojn.
Sistematiko
Kune kun la Tamariksilvio ĝi formas superspecion. Ambaŭ havas blankajn subvangajn areojn kaj helajn gorĝojn, kaj krome nigrajn kapon ĉe masklaj plenkreskuloj, krom nudajn okulringojn. La Barbstria silvio, kiu ŝajnas la plej proksima parenco de la superspecio, havas nigrajn gorĝon kaj bruston kaj malhelgrizajn supran kapon ĉe maskloj, sed aliflanke kunhavas tiujn karakterojn. Tiuj tri specioj estas rilataj al la malhelgorĝa superspecio konsistata el la Nigragorĝa silvio kaj la Cipra silvio, kiu kunhavas ankaŭ la blankajn subvangajn areojn kun nigreco supre.
Tiu birdo povas esti konsiderata superspecio, dividata en la okcidenta Sylvia melanocephala kaj la Sylvia momus el pli aridaj regionoj de Mezoriento kaj apuda Afriko.
Subspecioj
La geografia variado en la Nigrakapa silvio konformiĝas iamaniere kun la Regulo de Gloger, kvankam ne tiom forte kiom ĉe aliaj tipaj silvioj. La valideco de leucogastra kaj norissae ne estas akceptata de kelkaj fakuloj, kaj valverdei estis priskribita nur ĵuse. Aliflanke, leucogastra povus esti pli ol unu subspecio.
Komunumoj de Seine-Maritime
Jen listo de la 745 komunumoj de la franca departemento Seine-Maritime, laŭalfabete.
Ĉinĉeros
Ĉinĉeros aŭ en la hispana Chincheros kun sama prononco estas urbo en suda Peruo, ĉefurbo de la samnoma provinco en la regiono Apurimako.
Ĝi itauntas ĉe altebenaĵo de Andoj je alto de 3762 m kaj je 65 km el Ajakuĉo kaj mezvoje inter Kusko kaj Urubamba. Iam ĝi estis grava centro de la administrado de Inkaoj.
¡Cu-Cut! incidento
Antaŭaj faktoj
La anoj de la Hispana Armeo estis ofta celo de la redaktistoj de ¡Cu-Cut! ĉar la Hispana Armeo fariĝis malmoderna kaj difektita institucio. Krome, sento regis en Barcelono kiu rigardis la Hispanan Armeon kiel la brakon de centra kaj subprema registaro. Generalo Valeriano Weyler kaj la rolo de la Hispana Armeo en la dolora malvenko en Kubo estis oftaj temoj de la revuo.
Kantono de Crocq
La kantono de Crocq (france canton de Crocq) estas franca kantono lokita en la departemento Creuse kaj en la regiono Limoĝio. Ĝi estas unu el la 12 kantonoj de la arondismento de Aubusson.
¡Cu-Cut! incidento
La bildstrio trovita en numero N-o 204
¡Cu-Cut! Temo n-ro 204, publikigota la 23-an de novembro 1905, prezentis satiran bildstrion desegnitan de Joan Junceda titolitan kun ŝerco kiu referencis la konfrontiĝon inter katalunistoj kaj lerroux-istoj kaj ridindigis la lastatempajn armeajn malvenkojn de la hispana armeo. La bildstrio, "Ĉe la Frontón Condal", prezentis du virojn konversaciante. Unu viro diras: "Kion oni festas ĉi tie, kun tiom da homoj?" La aliaj respondas, "La Bankedo de Venko". La viro demandanta tiam diras, "Pri venko? Ho bone, ili devas esti kamparanoj".
Kantono de Crocq
Komunumoj
Apartenas al la kantono de Crocq la jenaj 14 francaj komunumoj :
¡Cu-Cut! incidento
La bildstrio trovita en numero N-o 204
Laŭ ĵurnalo La Vanguardia, je la 9:30 p.m. la 25-an de novembro, ĉirkaŭ 300 oficiroj de la barcelona garnizono kolektiĝis en Plaça Real (placo Real), direktiĝis al la ¡Cu-Cut! redakcio, detruis kaj ekbruligis ĝin. Tio estis ĉe la gazetaro kaj biblioteko Bagunyà sur la strato Avinyó, kie estis la redakcioj de la porinfana revuo En Patufet kaj la gazeto La Veu de Catalunya.
Reagoj
Sekvante la atakon, la registaro suspendis la publikigon de la revuo. La sekva numero, n-ro 205, estis publikigita nur la 28-an de aprilo 1906. Dum tiu ĉi tempo, la ¡Cu-Cut! redaktisto, Josep Baguñà, provis daŭrigi la publikigon de la revuo sub malsama nomo. Baguñà uzis Garba, revuon pri arto kaj literaturo redaktita de Joan Maragall, Víctor Català kaj Josep Pijoan por pluigi ¡Cu-Cut! materialon. Garba n-ro 11 havis malsaman formaton kaj inkludis kelkajn sekciojn kun enhavo preskaŭ identa al ¡Cu-Cut!. Tion rimarkis la guberniestro de Barcelono, kiu tuj suspendis ankaŭ tiun revuon.
Kvankam la atako kaŭzis la kreadon de Solidaritat Catalana, politika koalicio en Katalunio, ĝi ekbruligis senton de solidareco kun la atakantoj en la cetero de Hispanio. Tamen, la registaro de prezidanto Eugenio Montero Ríos decidis puni la atakantojn antaŭ la krizo. La opozicio de reĝo Alfonso la 13-a al tiu iniciato kaŭzis la eksiĝon de Ríos. Li estis sukcedita fare de Segismundo Moret, kiu suspendis la konstituciajn garantiojn en Barcelono kaj, kune kun la ministro Álvaro de Figueroa y Torres, efektivigis la Leĝon de Jurisdikcioj, kiu favoris la militistaron.
Attila Bartis
Biografio
La familio de Attila Bartis en 1984 translokiĝis en Budapeŝton. Ĝisnuna estis lia plej granda sukceso la romano A nyugalom (La kvieto), aperinta en 2001. El tiu romano li verkis dramon titolitan Anyám, Kleopátra (Mia patrino, Kleopatra) prezentita en 2003 en la Nacia Teatro de Budapeŝto reĝisorita de Dezső Garas en ĉefrolo kun Dorottya Udvaros. Laŭbaze de romano Róbert Alföldi reĝisoris filmon same en ĉefrolo kun Dorottya Udvaros.
¡Cu-Cut! incidento
Katalunismo kaj hispana militistaro
Rilatoj inter la hispana militistaro kaj katalunismo estis profunde negativaj. En majo 1905, la por-kataluna sendependec-ĵurnalo La Tralla publikigis specialan numeron festantan la sendependecon de Kubo por kiu la direktoro de la ĵurnalo, Josep Maria Folch i Torres, kune kun tri redaktistoj, estis procesigitaj.
Aŭtoroj asertis, ke la ¡Cu-Cut! incidento markis la revenon de militarismo en hispana politiko post periodo de civilregado. La atako kontraŭ ¡Cu-Cut! atestis la revenon de la militistaro kiel premgrupo en la politika sfero. En tiu okazo, ĝi agis kontraŭ tio, kion ĝi konsideris kiel separisma minaco kiu estis troe tolerita fare de la registaro, laŭ multaj oficiroj tiutempe.
Turi
Turi estas komunumo de Italio. Ĝi apartenas al la regiono Apulio kaj al la provinco Bari. Fine de en la komunumo vivis. Najbaraj komunumoj estas Casamassima, Conversano, Gioia del Colle, Putignano, Rutigliano kaj Sammichele di Bari.
Prosíčka (Koberovy)
Prosíčka estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de municipo Koberovy en distrikto Jablonec nad Nisou. Ĝi troviĝas proksimume 1,5 km nordokcidente de Koberovy. En la jaro 2011 estis ĉi tie registritaj 22 adresoj. En la jaro ĉi tie daŭre vivis.
Prosíčka situas en katastra teritorio Vrát kun areo 2,34 km².
Historio
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1615.
Bosko de Boulogne
La Bosko de Boulogne (bois de Boulogne) estas parko lokita en Parizo. Ĝi troviĝas en la 16-a arondismento de la franca ĉefurbo.
La bosko kovras vastan areon (proksimume 846 hektaroj) okcidente de Parizo, kaj konsistigas unu el la plej gravaj "pulmoj" de la ĉefurbo. Ĝi estas multe pli granda ol la Central Park de Novjorko aŭ ol Hyde Park en Londono. Antaŭ homa aranĝo, anstataŭ la bosko ekzistis la forsto de Rouvray.
Kore de la bosko, oni povas viziti la parkon de Bagatelle, sed ankaŭ menaĝerion aŭ vintroĝardenojn. Sed la bosko de Boulogne estas ankaŭ famkonata pro la nokta ĉeesto de prostituitinoj.
La Ĝardeno de alklimatiĝo (Jardin d'acclimatation [ʒaʁdɛ̃ daklimatasjɔ̃]) estas 20 hektarojn vasta amuzparko por infanoj kun bestoĝardeno, kaj aliaj allogaĵoj lokita en la norda parto de la Bosko de Boulogne.
Monda marŝo kontraŭ infanlaboro
En 1998 okazis la Monda marŝo kontraŭ infanlaboro - france marche mondiale contre le travail des enfants, hindie ग्लोबल मार्च अगेंस्ट बाल श्रम, angle Global March Against Child Labour. Ĝi mestis organizita de la Sudazia Koalicio pri Infana Sklaveco (angle South Asian Coalition on Child Servitude, SACCS), kiu komencis organizi tiajn marŝojn en Barato ekde 1993 por batali kontraŭ infanlaboro, per la denunco de infanlaboraj kondiĉoj. La organizantoj savis infanojn el laborejoj, kie ili dungiĝis, igis ilin aperi antaŭ la amaskomunikiloj kaj organizis tiujn marŝojn en Barato, por fari sian agon pli videbla.
La tutmonda marŝo okazis inter januaro kaj junio 1998, kunigante infanlaboristojn de diversaj landoj, lokajn plenkreskulajn aktivulojn kaj aktivulojn el okcidentaj landoj. La celo estis altiri televidan famon, por atesti pri la vivkondiĉoj de la infanlaboristoj kaj por unuigi la malsamajn ativulojn pri la temo (ne-registaraj organizaĵoj, sindikatoj, interalie infansindikatoj, asocioj pri infanaj rajtoj). Partoprenantoj trairis entute cent landojn por atingi Ĝenevo, kie okazis la konferenco de la Internacia Organizo de Laboro. Post tio, el la projekto iĝis daŭra reto de ne-registaraj organizaĵoj, sindikatoj, interalie infansindikatoj, asocioj pri infanaj rajtoj kaj engaĝitaj individuoj, kiu aparte en la jubileoj de la marŝo, en 2003, 2008, 2013 kaj aktuale en 2018 aparte rememorigis pri la evento.
8613 Cindyschulz
8613 Cindyschulz estas malgranda malhela asteroido de la asteroida zono, proksima de la orbita resonanco 1:3 kun Marso.
Malkovro
Ĝi estis malkovrita la de la usonaj geastronomoj Eleanor Francis Helin kaj Schelte J. Bus elde la Observatorio de la Monto Palomar, en kantono San Diego (Kalifornio, Usono).
Nomo
Ĝia nomo honoras Cindy Kaye Schulz, kontribuantinon de la misio Lucy de la NASA al la kiel Teknika Estrino kaj eldonistino pri propono, Arkitektino de Misio kaj Akordo de Instrumentoj kaj Responsulo pri Riskoj.
Pajares de los Oteros
Pajares de los Oteros [paĤAres delosoTEros] estas municipo de la provinco Leono, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al komarko Esla-Campos, en la sudoriento de la provinco kaj en la historia areo Los Oteros. Pajares de los Oteros estas komprenebla etimologie kiel Pajlstokejoj de la Montetoj.
Cinque Terre Sciacchetrà
Ŝaketrao, en itala Cinque Terre Sciacchetrà estas dolĉa vino produktita en la provinco La Spezia, en Ligurio. Ĝi estis protektita per Denominazione di origine controllata (DOC), ekde 1973 kaj produktita en la marbordaj areoj de la Cinque Terre. Ĉi tiu nomo estas postulita de la kvin vilaĝoj Riomaggiore, Manarola, Corniglia, Vernazza, Monterosso al Mare, kiuj ankaŭ produktas Cinque Terre DOC kun la samaj vinbervariantoj. La Sciacchetrà, el la vitejoj de la Nacia Parko Cinque Terre, estis rekonita kiel Presidio de Slow Food.
Pajares de los Oteros
Geografio
Ĝia municipa teritorio estas formata de la loĝlokoj Fuentes de los Oteros, Morilla de los Oteros, Pajares de los Oteros, Pobladura de los Oteros, Quintanilla de los Oteros, Valdesaz de los Oteros kaj Velilla de los Oteros, okupas totalan areon de 61,82 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 232 loĝantojn. Ĝi perdis ĉirkaŭ 1 500 loĝantojn el la mezo de la 20-a jarcento pro la migrado el ruraj zonoj al urboj.
Cinque Terre Sciacchetrà
Ĝi estas sekvinbera vino produktita el vinberoj devenantaj de la famaj terasoj. Krom pro ĝia miljara historio ĝi estas konata kaj estimata tra la tuta mondo.
Pajares de los Oteros
Geografio
Ĝi distas 44 km de Leono, provinca ĉefurbo. Ĝi limas kun Cubillas de los Oteros, Gusendos de los Oteros, Corbillos de los Oteros, Cubillas de los Oteros, Matadeón de los Oteros, Fresno de la Vega, Valencia de Don Juan kaj Villabraz.
Cinque Terre Sciacchetrà
La esprimo "Sciacchetrà" (aŭ Sciachetrà), per kiu ĝi estas surmerkatigita kaj nun konata ĉie, estas atestita nur de la fino de la 19a jarcento. Ŝajnas, ke unu el la unuaj, kiuj uzis ĝin, estis la pentristo Telemaco Signorini, kiu, en sia memoraĵo Riomaggiore, rememorante la multajn somerojn pasigitajn en la vilaĝo de la Cinque Terre, diras ke "en septembro, post la rikolto, la plej bonaj vinberoj estas etenditaj al la suno por akiri sciaccatras".
Pajares de los Oteros
Historio
En Mezepoko okazis reloĝado. La areo apartenis al la Regno Leono.
Cinque Terre Sciacchetrà
Etimologio: la vorto devenas de la liguria verbo «sciacàa» (elp. ŝakaa, = dispremi), uzata por indiki la vinberpremadon.
Historio
Ekde la jaro 1100, la kultivado de la vinberujo disvolviĝis sur terasoj konstruitaj de homo kaj subtenataj de sekaj ŝtonaj muroj. .
Pajares de los Oteros
Historio
Tradiciaj enspezofontoj estas agrikulturo (vitejoj kaj vinproduktado, poste maizo kaj aliaj irigaciaj cerealoj) kaj brutobredado. Lastatempe kultura kaj rura turismo plie ekgravis (popola arkitekturo, historia heredo, piedirado). En la municipa teritorio de Pajares de los Oteros estas la privata Flughaveno Los Oteros - Rogelio Fernández.
Pont-sur-Yonne
Geografio
Pont-sur-Yonne etendiĝas sur 13.9 km², kaj havis 3123 loĝantojn laŭ la lasta oficiala censo, tiel ke la loka loĝdenso estas po 225 homoj laŭ kvadrata kilometro. La komunumo situas en Yonne, en la nordokcidenta parto de Burgonjo.
La urbeto estas trafluata de la rivero Yonne.
Cinque Terre Sciacchetrà
Historio
Komence de 20a jarcento, la filoksero alvenis en Cinque Terre, la regiono ne havis komunikilon kun la cetero de la provinco. La detruo de la vitejo kaŭzis la kolapson de la loka ekonomio kaj la elmigradon de la vilaĝanoj de Cinque Terre, kiuj vivis sole de siaj vitoj.
Auður Ava Ólafsdóttir
Auður Ava Ólafsdóttir (Rejkjaviko, 1958) estas islanda verkistino.
Cinque Terre Sciacchetrà
Historio
La vitoj estis anstataŭigitaj per hibridoj. Sed multaj terasoj ne estis rekondukataj al kultivado. Dum la jaroj 1960 ĝis 1980, demografia malkresko pro grava elmigrado de la loĝantaro serĉante pli bonajn vivkondiĉojn, kaŭzis novan forlason de la terasoj de Cinque Terre.
Pont-sur-Yonne
Historio
La departemento Yonne estis oficiale kreita la 4-an de marto 1790 dum la franca revolucio.
Cinque Terre Sciacchetrà
Historio
Malgraŭ akiro de la DOC-nomo, en la dato 29 majo 1973, la Sciacchetrà ne estis surmerkatigita ĝis 1985.
Pont-sur-Yonne
Historio
Okaze de la municipa baloto de 2008 venkis en la komunumo S-ino Jeanine Domat, kiu do fariĝis la loka urbestro.
Administrado
Pont-sur-Yonne estas la ĉefurbo de la kantono de Pont-sur-Yonne. Tiu kantono mem estas parto de la arondismento de Sens, unu el la tri arondismentoj de la departemento Yonne.
Cinque Terre Sciacchetrà
Orografio
La pejzaĝo estas karakterizita per mallarĝa terstrio inter la Mediteranea Maro kaj la montokresto, kiu disigas ilin de la Val di Vara kaj la Golfo de La Spezia. La montara areo paralelas al la marbordo kaj inkluzivas malaltajn altecajn pintojn kiel Monto Malpertuso (815 metroj) aŭ Monto Vè (486 metroj), sed proksime al la maro, kaŭzante signifan kliniĝon. Sur ĉi tiuj nivel-diferencoj, la terasoj, kie oni kultivas la vinberojn, kovras linian distancon de preskaŭ kilometroj kaj areon de ĉirkaŭ hektaroj. Vitejoj troviĝas nur sur tiuj, kiuj estis konstruitaj sur Macigno, Canetolo kaj Monte Veri.
Klimato
La Cinque Terre havas tre mildan mediteranean klimaton danke al la ĉeesto de la Apeninoj, kiu havigas ŝirmon kontraŭ la nordaj ventoj. Kiel la cetero de la Riviero, ĉi tio estas regiono de Ligurujo, kie la plej altaj temperaturoj estas registritaj dum la monatoj de julio kaj aŭgusto kaj la vintraj temperaturoj estas pli mildaj ol mezumo. La pluvoj ĝenerale estas mallongdaŭraj, kutime aŭtune kaj printempe.
Prezento
Bona parto de la Nacia Parko Cinque Terre estas kovrita preskaŭ tute de vinberejoj de DOC Cinque Terre (150 ha). Klasifikita kiel endanĝerigita de Unesko, Unuiĝintaj Nacioj por Edukado, Scienco kaj Kulturo, post la iom-post-ioma forlasado de kultivitaj terasoj, la restarigo de ĉi tiu vinkultura regiono estis subtenata de la parka administracio, kiu organizas laborojn ĉiujare. La savado postulas kaj solidigon kaj rekonstruadon de la sekaj ŝtonaj muroj, kiuj subtenas la vinberejojn. Ĉi tiu loko estas parto de la monda heredaĵo de la homaro ekde 1997.
Produktad-areo
Ĝi estas produktata en la kvin vilaĝoj alkroĉitaj al la monto supre aŭ laŭlonge de la riveretoj: Monterosso, Vernazza, Corniglia, Manarola kaj Riomaggiore, sed la produkta areo etendiĝas al Tramonti di Biassa kaj Tramonti di Campiglia, vilaĝetoj de La Spezia.
Vito-variantoj per kiuj oni rajtas produkti ĝin
Tamen oni emas preferi la vinberon Bosco, ĉar la ŝelo de ĝiaj beroj estas pli rezistema kaj tial pli bone pretas sin sekigi sen rompiĝi.
Por rajti la nomon, la vinoj devas veni de vitejoj situantaj nur sur monta tereno. Sur ĉi tiuj krutaj, rokaj, aridaj kaj malbone irigataj deklivoj, la faskoj neniam estas tre grandaj kaj la beroj enhavas malmulte da suko. Eksponiĝo al forta sunbrilo kaj ventoj faras necesa pritranĉi la rebon sufiĉe malalte. Ĝi estas veturata per pergoloj altaj je unu metro kaj la laboro kutime okazas kaŭrante.
Ĉi tiu pergoletta (pergola) konduto, specifa termino kaj metodo de Cinque Terre, evitas akvan streson kaj foliajn brulvundojn pro ŝprucaĵo kaj salo. Tamen iuj vinkultivistoj komencas plenumi siajn vinberejojn laŭ vicoj, sed tio signifas, ke oni devas starigi irigacian sistemon. Akvo estas alportata surloke per tuboj, kies instaladon financas la socia kantino (kunlabora kelo).
La specifoj estas esence la samaj kiel por la Cinque Terre blanka, krom la stadioj tuj post la rikolto.
La sola ebla struktura interveno por modernigi vinkultivadon estis la kreado de monorelo en 1980. Ĝi estis la Asocio de Vitistoj, fondita en 1973, kiu efektivigis ĉi tiun infrastrukturon kadre de la Cooperativa Agricola. Servante por transporti materialojn kaj homojn, ĝi donis novan impeton al vinkultivado. Je 16 kmlonga, la monorelo situas sur la plej krutaj kaj malproksimaj deklivoj. La malgrandaj dentradaj trajnoj, loke nomataj  trenino , kiuj uzas ĝin, estas pelataj de malgranda termika motoro kaj permesas al la vinberoj malsupreniri senpene al la keloj. Sed eĉ hodiaŭ, depende de la loko de la reboj,.
Vinigado
Ĉiu familio produktis malgrandan kvanton, kiu estis uzata por mejloŝtonaj eventoj kiel naskiĝo, geedzeco aŭ morto. Ĝi estis uzata kiel donaco por danki kaj honori la famulojn (kuracisto, advokato, pastro, ktp) aŭ por peti favoron. Dum la rikolto, la vinberoj estis elektitaj. Ĝi verŝajne havis altan koncentriĝon de sukero, kiun indikis la koloro de la beroj kun oraj nuancoj. Post la rikolto, la grapoloj estis sekigitaj ĝis la fino de novembro. Nuntempe la sekiga procezo komenciĝas kiam la vinberoj atingas la plej altan maturecon kaj la beroj komencas perdi sian akvon. Ili estas sekiĝitaj sur ventolitaj subtenoj. La surpajligigo daŭras ĝis la koncentriĝo de sukeroj en la vinberoj atingas alkoholan potencialon de almenaŭ 17%.
Ĉi tiu surpajligigo daŭras ĉirkaŭ du monatojn kaj la rikolto perdas 2/3 de sia volumo. Dum ĉi tiu tuta tempo, la vinberoj estas protektitaj de la suno per baŝoj, kio permesas pli bonan koncentriĝon de acidoj kaj sukeroj (proksimume 400 g/l). Fermentado estas tre malrapida, pro ĉi tiu alta sukera enhavo, kiu bremsas la agadon de la gistoj. Kiel ĉiuj pasintaj vinoj, la finita Sciacchetrà havas sukeran enhavon de almenaŭ 14 g/l. Ĝia alkoholnivelo estas 17% el kiuj almenaŭ 13,5% akiris.
Unu litro da Sciacchetrà estas produktata per premado de sekvinberoj ekvivalentaj al dek kilogramoj da freŝaj vinberoj. Estas produktitaj 2,367 hektolitroj de Sciacchetrà.
Listo de la produktistoj
Passito "Cinque Terre Sciacchetrà" povas esti surmerkatigita nur post la unua de novembro de la jaro post la rikolto.
La rezervo "Cinque Terre Sciacchetrà" ne povas esti metita sur la merkaton antaŭ la unua de novembro de la 3a jaro post la rikolto. La Schiacchetra Riserva povas esti maturigita aŭ en rustorezistaŝtalaj kuvoj, en kunmetaĵa vetroresina tipo kuvo, aŭ en kverkaj bareloj.
Historio
Vidu: Cinque Terre DOC
Antaŭ la nuna specifo, ĉi tiu DOC estis:
La antaŭa regulo de 1973 dispoziciis:
Rekomenditaj kombinaĵoj
Ĝi povas esti parigita kun fromaĝoj aŭ desertoj.
Niederbuchsiten
Pri la komunumo
Niederbuchsiten estas komunumo en la distrikto Gäu en Kantono Soloturno, Svislando. Ĝi havis 961 loĝantojn je la 31-a de decembro 2010.
Geografio
Niederbuchsiten situas en la centro de la distrikto Gäu sudo de la rivero Dünnern.
Najbaraj komunumoj
La komunumo Niederbuchsiten limas en nordo al Oberbuchsiten, en oriento al Neuendorf, en sudo al Wolfwil, kaj en okcidento al Kestenholz.
Historio
La unua dokumenta mencio de Niederbuchsiten datiĝas el la jaro 1040 kiel vico Buxita. En la jaro 1416 Niederbuchsiten fariĝis posedaĵo de Berno. En la jaro 1463 la senjoreco pri Niederbuchsiten transiris al Soloturno kaj ĝi fariĝis parto de la Supra Distrikto de la Voktejo Bechburg, kies tribunalejo estis Oensingen.
21926 Jacobperry
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de Jacob P. Perry, finalisto en 2005 de la scienca konkurso por mezlernejoj The Discovery Channel Young Scientist Challenge (DCYSC) pro lia projekto pri inĝenierarto. Li estis lernanto ĉe la Winans Elementary School de Livingston (Montano)
Ostermundigen
Ostermundigen estas urbo en Kantono Berno, Svislando. Ĝi havis 14866 loĝantojn je la 31-a de decembro 2007, kiu nombro kreskis al 15438 ĝis la 31-a de decembro 2010. Ĝis la 31-a de decembro 2009 Ostermundingen apartenis al la iama distrikto Berno. Ek de la 1-a de januaro ĝi estas parto de la nove kreita administra distrikto Berno-Mezlando, kies ĉefurbo ĝi fariĝis.
Geografio
Ostermundigen situas oriente de la federacia urbo Berno ĉe la piedo de la Monto de Ostermundigen.
Najbaraj komunumoj
La komunumo Ostermundigen limas en nordo al Ittigen kaj Bolligen, en oriento al Stettlen, en sudo al Muri ĉe Berno, kaj en okcidento al la urbo Berno.
Trafiko
La stacidomo de situas ĉe la fervojlinio de Berno al Interlaken kaj Brigo. La urbo ankaŭ estas servata de la loka tram- kaj busreto de la urbo Berno.
Tra Ostermundigen pasas la nacia aŭtoŝoseo A6 de Berno al Thun.
Historio
La unua dokumenta mencio de Ostermundigen datiĝas el la jaro 1239 Osturmundingun. Ĝis 1982 Ostermundigen estis kvartalo de Bolligen.
Personecoj
Hermann Hesse vivis ek de 1912 dum kelkaj jaroj en Ostermundigen.
Sankt-lukaj kserofitaroj
Priskribo
La sankt-lukaj kserofitaroj kovras areon de 3 900 kvadrataj kilometroj en la suda pinto de la subŝtato de Suda Malsupra Kalifornio, apud la urbo Cabo San Lucas. La kserofitaroj etendiĝas ekde la marbordo ĝis altitudo de 250 metroj, kie ekas la laguna-montaraj sekaj arbaroj.
Minacoj
La ekoregiono estas endanĝerigata kaŭze de paŝtado de brutaro kaj ĉasado de karnomanĝuloj.
Ŝlesvigo-Holstinio
Ŝlesvigo-Holstinio limas norde al Danio, sude al Hamburgo kaj Malsupra Saksio, kaj sudoriente al Meklenburgo-Antaŭpomerio.
Ĉefurbo estas Kiel, aliaj urboj estas Flensburg, Husum, Lubeko, Geesthacht, Schleswig. Al Ŝlesvigo-Holstinio ankaŭ apartenas la insulo Helgoland.
Ciklopentanono
Ciklopentanono estas cikla ketono, senkolora travidebla organika komponaĵo kun kvazaŭa piprodoro kaj ĝiaj vaporoj estas pli pezaj ol la aero. Industrie ĝi estas produktata per hejtado de la adipata acido al 285-290°C en ĉeesto de baria hidroksido. Ciklopentanono estas peranto uzata en la produktado de sintezaj rezinoj, kaŭĉukoj, insekticidoj, pesticidoj, biologiaĵoj kaj farmaciaĵoj.
Per hidrogenigo ĝi povas estigi duoblan ciklopentanolon kaj kun posta senhidratigo ĝi produktas la 2,2-kvarmetileno-ciklopentanonon. Ĝi uzatas kiel solvanto por la epoksaj inkoj kaj kiel farbo-forigilo por tinkturoj kaj lakoj. Ciklopentanono estas ordinara antaŭanto de parfumoj, ĉefe tiuj rilatitaj al la jasmeno kaj la jasmono.
Ekzemploj inkludas la 2-pentil-ciklopentanono kaj la 2-heptil-ciklopentanono. Ĝi estas multuza sinteza peranto, kaj estas antaŭanto de la ciklopentobarbitalo. Ciklopentanono uzatas ankaŭ en fabrikado de la ciklopentilamino, la pesticido pentikurono kaj la pentaetilciklanono (CAS numero 15301-52-7).
Kunrilataj kemiaĵoj
<Gallery> 2-methyl,5-ethyl-cyclopentanone.png| Metil-etil-ciklopentanono 2,5-Dimethyl-cyclopentanone.png| Dumetil-ciklopentanono 2-Methyl-cyclopentanone.png| Metil-ciklopentanono Isophorone_V.1.svg| Izoforono 2,Benzyl-cyclopentanone.png| Benzil-ciklopentanono 2,5-Diphenyl-cyclopentanone.png| 2,5-Dufenil-ciklopentanono Furan_(vzorec).svg| Furano Thiophen.svg| Tiofurano Cyclopal.svg| Ciklopentobarbitalo (Z)-3-methyl-2-(pent-2-en-1-yl)cyclopent-2-enone_200.svg| Jasmono Pencycuron.svg| Pencikurono Pentethylcyclanone.png| Pentetilciklanono </Gallery>
Numidedoj
La Numidedoj (Numididae) estas familio de birdoj de la ordo Kokoformaj, kvankam kelkaj fakuloj (ekzemple la American Ornithologists' Union) inkludas la numidojn kiel subfamilio, Numidinae aŭ Numidenoj, de la familio Fazanedoj. La numidoj estas indiĝenaj de Afriko, sed la Kaskonumido estis enhejmigita, kaj tiele kaj sovaĝiĝintaj kaj natur-tipaj birdoj estis enmetitaj aliloke.
Taksonomio kaj sistematiko
Tio estas listo de numidaj specioj, prezentita en taksonomia ordo.
Priskribo
Tiu familio de insekto- kaj semo-manĝantaj, grundo-nestumantaj birdoj similas al perdrikoj, sed kun kapoj sen plumoj, kvankam ambaŭ membroj de la genro Guttera havas distingan nigran kreston, kaj la Vulturnumido havas lanugan brunan makulareon ĉe nuko. Plej specioj de numidoj havas malhelgrizan aŭ nigrecan plumaron kun densaj blankaj punktoj, sed ambaŭ membroj de la genro Agelastes ne havas punktojn (same kie kelkaj aldomigitaj variantoj de la Kaskonumido). Dum kelkaj specioj estas relative bone konataj, la Plumonumido kaj la du membroj de la genro Agelastes restas relative malmulte konataj. Tiuj grandaj birdoj estas 40–71 cm longaj, kaj pezas 700–1600 g.
Kutimaro kaj ekologio
La specioj el kiuj venas la informo estas normale monogamaj, kaj pariĝas porvive; tamen oni registris eventualajn esceptojn ĉe la Kaskonumido. Ĉiuj numidoj estas sociemaj, kaj tipe vivas en malgrandaj grupoj.
Distribuado kaj habitato
Numidas specioj troviĝas tra sub-Sahara Afriko, kelkaj preskaŭ en la tuta teritorio, aliaj pli surloke, kiaj la Plumnumido en okcident-centra Afriko kaj la Vulturnumido en nordorienta Afriko. Ili loĝas en duonmalfermaj habitatoj kiaj savanoj aŭ duondezertoj, dum kelkaj, kiaj la Nigra numido, ĉefe loĝas en arbaroj.
La Kaskonumido estis aldomigita kaj enmetita for de sia natura teritorio, ekzemple en suda Francio (kie ili estas konataj kiel pintade), Karibio, Usono kaj Barato, kie ĝi estas bredata por manĝo.
Bredata numido
Numidoj havas longan historion de aldomigo, ĉefe ĉe la Kaskonumido; en Unuiĝinta Reĝlando ili estas konataj kiel "gvinekokoj". La junuloj (nome "keets" angle) estas tre malgrandaj naske. Tiuj numididoj estas tenitaj en granda skatolo en de la hejmo ĝis ili estas ĉirkaŭ sessemajnaĝaj, antaŭ esti movitaj al pli taŭga bredejo. Ili manĝas pedikojn, vermojn, formikojn, araneojn, herbosemojn, kaj iksodojn kiam ili liberas, aŭ ili povas manĝi kokajn ŝelerojn (nome tipo de komerca birdomanĝo) kaze de esti enmetitaj en kaĝoj. La kuirita viando de numido similas al tiu de kono laŭ teksturo, kun gusto inter koko kaj meleagro. Ties viando estis komparita ankaŭ al tiu de fazano, nur kaze de pli sustancaj. La numido estas konsiderata malhela viando, kio faras ĝin alloga por gustoriĉaj pladoj. Numidoj estas foje uztaj ankaŭ por kontroli iksodojn.
Radioprogramado
Dum la frua epoko de radiofonio kutime regis ekvilibro de komedio, dramo, novaĵo, muziko kaj sporta raportado. Usona radioprogramado inkluzivis la plej faman holivudan talenton de la epoko. Radiofoniaj popularaj dramoj (angle: soap operas) ekis en Usono en 1930 kun Painted Dreams (Pentrataj sonĝoj). Kvankam la plejparta uzado de radiofonio estis por parolata distraĵo, la Grand Ole Opry, kiu en 2006 estis la plej longdaŭra radioprogramo, havis (kaj havas) la fokuson je elsendado de kontrea muziko (country music) ekde la eko en 1925.
Dum la malfruaj 1940-oj kaj fruaj 1950-oj televido forprenis la popularecon de radiofonia komedio, dramo kaj varieteoj. En la malfruaj 1950-oj, radiofonia elsendado prenis la kutiman formon, kiun ĝi havas hodiaŭ — kun forta fokuso je muziko, novaĵo, kaj sporto, kvankam dramon eblas aŭdi plu, speciale en la BBC.
En Britio dum la 1950-oj radiofonia elsendado estis superregata de la institucio BBC. Ŝatantoj de rok- kaj pop-muziko, malkontentaj pri la elsendado de la BBC, ofte aŭskultis la anglalingvan Radion Luksemburgio (angle: Radio Luxembourg). Dum la post-1964-a epoko, okcidenteŭropa apudborda radiofonio (kiel Radio Caroline, elsendanta de ankrataj ŝipoj aŭ enmare forlasitaj fortikaĵoj) helpis plenumi la postuladon je pop- kaj rok-muziko. La BBC lanĉis sian propran pop-muzikan stacion, BBC Radio 1, en 1967.
Lastatempe estis reviviĝo de intereso pri tio, kio nun nomiĝas la "ora epoko de radiofonio" kaj transvivantaj radioprogramoj interŝanĝiĝas kaj kolektiĝas en bobeno-al-bobena, kaseda, KD-a, kaj MP3-a formatoj.
Majaa lingvaro
La majaaj lingvoj estas lingvofamilio komunike uzata de la majaoj en la kultura regiono de Mezameriko. Inter la lingvoj ekzemple estas la jukatana majaa lingvo (memnomigo: Màaya t'àan (Mayathan), hispane: Maya yucateco), parolata sur la jukatana duoninsulo, en la nordo de Belizo kaj la nordo de Gvatemalo, la teneka parolata precipe en la federaciaj ŝtatoj de San Luis Potosí kaj Veracruz samkiel (malpli multnombre) en Tamaulipas​, kaj aliaj.