cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
František Vymazal
Vivo
Li vivis modeste kaj malriĉe, neniam edziĝis, estis severa al si mem. La lingva pedagogio estis lia granda hobio, al kiu li plene dediĉis sin. Kvankam ateisto, li estimis kristanismon kiel filozofian-kulturan sistemon kaj ofte uzis bibliajn citaĵojn. En 1916 li estis enkarcerigita, ĉar pro sia surdeco li ne aŭdis, ke oni ludas la aŭstrian himnon, kaj ne honoris ĝin. Li korespondis kun gravaj personoj, ekz. kun la poeto Josef Svatopluk Machar.
Li kreis grandan vicon de lingvaj lernolibroj por memlernantoj, t.n. serion „facile kaj rapide“. Sur nur kelkaj paĝoj la studento trovis praktikajn frazojn, kiujn li aŭ ŝi devis parkeri. Inter la multaj lingvoj (angla, bulgara, cigana, franca, germana, greka, hebrea, hispana, hungara, kroata, latina, litova, nederlanda, praslava, rumana, rusa, slovaka, slovena, sveda, turka, ukraina) aperas ankaŭ volapuko kaj Esperanto. Pri volapuko li verkis sub pseŭdonomo Ivan Ivanovič kaj ĉar li ankoraŭ ne konis Esperanton, li konkludas, ke la plej bona internacia lingvo estus la angla kun fonetika ortografio.
Liston de liaj 152 verkoj vi trovos en la ĉeĥa Vikipedio. Estas inter ili ankaŭ libroj pri geometrio, ortografio, historio. En reta Enciklopedio de Brno aperas ankaŭ lia portreto.
Apoteko bazarplaca (Saalfeld)
La Apoteko bazarplaca (germane: Marktapotheke) de Saalfeld, Germanio, troviĝas en la urba centro, sur la bazarplaco. Ĝia pli malnova nomo estis Hofapotheke (kortega apoteko). Hodiaŭ ĝi estas la sidejo de Ŝparkaso. Laŭ Ludwig Bechstein situis tie ĉi iam monaĥinejo.
Historio
Princo-elektisto Frideriko la 1-a de la Saksio permesis en la jaro 1426-a starigi aĉethalon ĉe la centra bazarplaco por la komercado de hejmaj kaj eksterlandaj varoj. Sekve la urbo aĉetis la ejon en 1468. Mallonge pli malfrue konstruitis la apuda trabfakaĵo de la Supra urbodomo kaj baldaŭ la du konstruaĵoj unuigitis. Ŝanĝoj profundaj estiĝis ĝis la jaro 1500 (novaj ĉambroj, volbaĵoj, murotrarompoj) kaj multaj romanikstilaj partoj forigitis. La komercisto Binsttiel akiris en 1543 la tutan komplekson kaj en 1587 Fidejustus Reinecker. Li estis la unua apotekisto posedanta la domon. Erasmus Boner transprenis la koncesion de Reinecker en 1541; repartigo de la ejoj iĝis en 1569/60. Balthasar Kamsdorf posedis eĉ du apotekojn ekde 1682 kaj nomumitis "Kortega apotekisto". Li vendis la grundon al la Windorf-oj kaj en 1800 transprenitis ĝi fare de August Hartmann.
Arkitekturo
Romanika turo-konstruaĵo starigitis ne multe post 1180, la fondojaro de la urbo: do temas pri la plej malnova administrejo de la urbo. Tiu urbodomo de ĉe la Fiŝbazar-placo havis kvadraton kelon kun almenaŭ du aliaj pli supraj etaĝoj. Super portalo romanika troviĝis du fenestretoj kupolitaj. La ĉefa etaĝo alireblis ueste per liberaera ŝtuparo.
Literaturo
Dehio, Georg: ''Handbuch der deutschen Kunstdenkmäler. Thüringen'', Deutscher Kunstverlag 2003, ISBN 3-422-03095-6, p. 1060-1061
Bofflens
Bofflens estas komunumo en la distrikto Vaŭda Nordĵuraso en Kantono Vaŭdo, Svislando. Ĝi havis 185 loĝantojn je la 31-a de decembro 2012.
Geografio
La komunumo Bofflens situas sur la tavolo inter la ebenaĵo de la rivero Orbe en okcidento kaj la suda piedo de la Ĵurasa Montaro en oriento. en oriento de la komununumo etendiĝas la arbara Kresto Crêt des Fives. La komunumo konsistas el la vilaĝo Bofflens kaj pluraj izolitaj bienoj.
La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 4,22 km², de kiuj 21,8% estas kovritaj de arbaro, 72,3% servas por agrikulturo kaj 5,7% por setlado.
Najbaraj komunumoj
La komunumo Bofflens limas en nordoriento al Agiez, en sudoriento al Arnex-sur-Orbe, en sudokcidento al Croy, en okcidento al Romainmôtier-Envy, kaj en nordokcidento al Bretonnières.
Trafiko
Tra Bofflens pasas la kantona ĉefvojo n-ro 130 de Orbe trans la montopasejo Pétra Félix al L'Abayye ĉe la bordo de la Lago de Joux. La plej proksima alveturejo al la svisa aŭtovojo A1 situas proksimume 6 kilometrojn oriente de la komunumo oriente de La Sarraz. Pere de poŝtaŭtolinio de Orbe al Vaulion la komunumo estas konektita al la publika transportreto.
Historio
La unua dokumenta mencio de Bofflens datiĝas el la jaro 1007 kiel curte Bofflenis. sur la komunuma teritorio estis trovitaj objektoj el la Hallstatt-epoko kaj la La-Tène-epoko kaj tombokampoj el la frua mezepoko. Dum mezepoko post diversaj donacoj la tuta vilaĝo apartenis al la Monaĥejo Romainmôtier. Dum la berna regado de 1536 ĝis la Helveta Revolucio de 1798 la komunumo apartenis al la Voktejo Romainmôtier. Post la revolucio ĝi apartenis ĝis la 31-a de decembro 2007 al la Distrikto Orbe, kiu tiam surbaze de la administra reformo de 2006 estis integrita al la nova Distrikto Vaŭda Nordĵuraso.
Rozkruca Ordeno, AMORC
La Rozkruca Ordeno (1) – konata internacie sub la siglo AMORC [amork] (Antiquus Mysticusque Ordo Rosae Crucis, signifante Antikva kaj Mistika Ordeno de la Rozkruco) – estas internacia filozofia, inica kaj tradicia organizaĵo, kiu gardas kaj daŭrigas la esoteran, mistikan scion, kiun inicitoj transdonas jam de antikvaj tempoj. La Ordeno helpas homojn esplori la misterojn de la vivo, pli profunde koni sin mem, vivi en pli granda harmonio kun la Kosmo kaj aliaj homoj, kaj ekkoni la naturajn leĝojn kaj principojn necesajn por fariĝi majstroj en la Sankta Templo (fizika korpo) kaj laborantoj en la Dia Laboratorio (Naturo). AMORC estas nek religia nek politika organizo – ĝian membraron konsistigas viroj kaj virinoj de la plej diversaj religioj, politikaj ideologioj, filozofioj, rasoj, naciecoj kaj vivmanieroj.
La nomo "rozkruca" devenas de la oficiala simbolo de la Ordeno, rozo sur kruco. La rozkruca kruco ne estas religia simbolo kaj neniel rilatas al la kristana kruco – efektive, la krucosimbolo estis uzata jam dum jarcentoj antaŭ la apero de Kristanismo, i.a. en Egiptio (la Eklezio ne adoptis la krucon oficiale ĝis la 4-a j.c. – la simbolo de prakristanoj estis fiŝo). En rozkrucismo, la kruco reprezentas la fizikan homkorpon, dum la rozo reprezentas la disvolviĝantan animon. Do, la rozkruca simbolo klare ilustras la esencan duecon de la homo kaj la iom-post-ioman evoluon de la homa animo.
Antikvaj originoj
Kiel la vorto "antikva" en AMORC sugestas, rozkruca filozofio havas siajn originojn en la antikvaj misterskoloj - pli precize, en tiuj de antikva Egiptio. En la misterskoloj, kleraj mistikuloj kunvenis por esplori kaj studi la misterojn de la universo, la naturo kaj la homo. Kompreneble, pro la seriozeco de la aferoj studataj oni severe ekzamenis kandidatojn antaŭ ol enlasi ilin. Dum la komencaj jarcentoj ĉi tiuj misterskoloj evoluigis sistemojn de inicado - tiel ke kun la progreso de la studoj, studentoj estis inicitaj en laŭgrade pli altajn gradojn de mistika scio. Ĉi tiuj inicoj estis pli-malpli ritaj dramoj, kiuj vivece bildigis esoterajn principojn al la studentoj.
Ĉirkaŭ la jaro 1500 a.K. faraono Tutmosis la Tria unuigis la diversajn egiptajn misterskolojn en unu ordenon kun komuna regularo. Ĉirkaŭ jarcenton poste, faraono Amenhotep la Kvara estis inicita en ĉi tiun sekretan ordenon.
La esoteraj instruoj kaj idealoj tiel inspiris la faraonon, ke li oficiale kaj publike proklamis la ekziston de unusola dio – Atono, la Suno (kredo, kiu ĝis tiam estis unikaĵo de inicitoj) – tiel fondante la unuan oficialan monoteisman religion. Amenhotep eĉ ŝanĝis sian nomon por honori la unusolan Dion – li do poste estis konata kiel Akenatono, kiu signifas "servanto de Atono" (2) (pli detale – en Kontakto numero 196, 2003:4). Post la morto de Akenatono, la teba pastraro, bedaŭrinde, restarigis la malnovan politeisman religion. Lia kontribuo al la evoluo de religio tamen estis gravega.
Enkonduko en Eŭropon
Fruaj helenaj filozofoj, kiel, ekzemple, Taleso kaj Pitagoro, estis inicitaj en la esoterajn skolojn en Egiptio, kaj poste enkondukis rozkrucan filozofion en Grekion (do, efektive, en okcidentan civilizacion).
Dum la regado de Karolo la Granda, la franca filozofo Arnaud enkondukis rozkrucismon en mezepokan Francion, de kie ĝi disvastiĝis tra Okcidenta Eŭropo. Kompreneble, en tiu epoko de superstiĉoj, malklereco kaj maltoleremo, la Rozkruca Ordeno devis kaŝi sin sub diversaj nomoj, kaj adeptoj devis vuali la mistikajn instruojn per riĉa simbolismo kaj kaŝi ilin en alĥemiaj formuloj, kabalaj simbolaroj, ritoj de kavaliraj ordenoj kaj en la kantojn de trobadoroj (3).
Aparte gravan rolon en la evoluo de rozkruca filozofio en la Mezepoko ludis la Templanoj kaj eĉ pli, la alĥemiistoj. Dum la tempoj de la krucmilitoj, la Templanoj havis rektan kontakton kun la orientaj misterskoloj kaj tiel fariĝis perantoj de la antikva esotera scio. Mezepokaj alĥemiistoj ricevis alĥemiajn sciojn de arabaj kleruloj, kiuj, feliĉe, konservis la mistikajn instruojn, hereditajn de la helenoj, dum la ĥaoso reganta en Eŭropo post la kolapso de Romio. Sed malkiel la kliŝaj prezentoj en popularaj literaturo kaj filmoj, ne ĉiuj alĥemiistoj praktikis materian alĥemion (la transformado de malnoblaj metaloj, ekzemple, de plumbo, en oron per multetapaj procezoj) – iuj praktikis spiritan alĥemion, t.e. la penado transformi la bazajn homajn ecojn en noblajn virtojn kaj manifesti la latentan diecon en homoj. Ĝuste tiu ĉi spirita alĥemio fariĝis grava parto de la rozkruca tradicio.
La Renesanco kaj Christian Rosencreuz
Dum la revekiĝo de la kultura kaj intelekta vivo de la Renesanco komenciĝis nova etapo en rozkruca historio. En la jaroj 1614, 1615 kaj 1616 estis eldonitaj la rozkrucaj manifestoj Fama Fraternitatis, Confessio Fraternitatis kaj Nuptiae Chymicae (Ĥemia Geedziĝo), respektive, sub la pseŭdonimo Christian Rosencreuz (aŭ ROSENCREUTZ, prononcata kristjan rozenkrojc; ĉi-lasta vorto en la germana lingvo estas samsona kun la vorto por "rozkruco"). Kvankam li estis vere nur alegoria persono, kiu reprezentis la mistikan idealon kaj la reaktiviĝon de la Ordeno (4), la publiko plejparte interpretis la rakontojn vortvorte, kredante, ke Christian Rosencreuz ekzistis, kaj ke li efektive fondis la Ordenon. Tio, plus la fakto, ke en tiu epoko la Ordeno fariĝis publike konata kiel la Ordeno de la Rozkruco, kontribuis al la miskredo, ke la rozkruca movado aperis nur en la 16-a jarcento.
La Ordeno en Ameriko kaj H.S. LEWIS
Ĉirkaŭ 1693 Johannes KELPIUS, grandmajstro de rozkruca loĝio en Eŭropo, organizis grupon da eŭropaj rozkrucanoj por vojaĝi al Ameriko kaj tie fondi kolonion laŭ plano priskribita de Francis Bacon [BEJKON] en lia verko Nova Atlantido. En 1694 ili alvenis en Pensilvanion kaj ekloĝis apud Filadelfio. En 1732 plia rozkruca komunumo estis fondita en okcidenta Pensilvanio. Rozkrucanoj de ĉi tiuj komunumoj multe kontribuis al la progreso de artoj, sciencoj kaj filozofio.
Pro tio ke, laŭ la tradicia regulo, la Rozkruca Ordeno en Ameriko devis en 1801 malaktiviĝi, jam en 1909 venis la tempo, ke la Ordeno denove aktiviĝu en Norda Ameriko (kvankam dum la Ordeno estis neaktiva en Ameriko, ĝi tamen aktivis en diversaj eŭropaj landoj). En tiu jaro usona filozofo D-ro Harvey Spencer Lewis [harvi spenser ljuis] vojaĝis al Francio, kie li, post la necesaj instruado, preparado kaj ekzamenado, estis inicita en la Rozkrucan Ordenon. Poste la gvidantoj de la Rozkruca Ordeno komisiis D-ron LEWIS revigligi la Ordenon en Norda Ameriko.
En 1927 oni translokis la sidejon al San-Joseo, Kalifornio, kie ĝis nun troviĝas granda rozkruca centro, Rozkruca Parko, kun egiptologia muzeo, planetario, laboratorioj, rozkruca universitato, templo k.a.
En 1934 en Bruselo la FUDOSI (Fédération Universelle des Ordres et des Socétés Initiatiques – Universala Federacio de Inicaj Ordenoj kaj Societoj) – ligo (nun ne plu ekzistanta) de tradiciaj inicaj ordenoj, kies celo estis gardi la aŭtentikan esoteran tradicion kontraŭ trompaj imitantoj kaj disskismiĝo – deklaris AMORC-on la sola heredanto de la aŭtentika rozkruca tradicio.
Dum sia mondkongreso en 2001 en Gotenburgo, Svedio, AMORC prezentis al la publiko novan manifeston, Positio Fraternitatis Rosae Crucis, dokumento kiu priskribas la sintenon de la Ordeno rilate la nunan staton de la mondo kaj ĝian esperon por la estonteco.
Organiza Strukturo
La nuna AMORC konsistas el pluraj grandloĝioj (distriktoj) tra la mondo. Unu grandloĝio servas membrojn de unu lingvogrupo (ekzemple, la Franclingva Grandloĝio prizorgas ĉiujn franclingvajn landojn kaj ĉiujn francparolantojn). Ĉiun grandloĝion estras grandmajstro. Ĉiu grandmajstro membras en la Plej Supera Konsilio, kiu elektas la Imperatoron (6) – la gvidanton de la tutmonda Rozkruca Ordeno. Ĉiu grandloĝio siavice havas ene de sia teritorio lokajn filiojn nomatajn loĝioj, kapituloj kaj pronaosoj (loĝio estas la plej granda loka grupo; kapitulo – mezgranda, kaj pronaoso – plej malgranda). En ĉiuj ĉi tiuj lokaj filioj, membroj povas kunveni por aŭskulti prelegojn, kune studi kaj mediti kaj interdiskuti; en loĝioj ankaŭ aliaj ceremonioj estas plenumataj.
La unueca internacia strukturo garantias al membroj de ĉiuj grandloĝioj, ke ĉie en la mondo la instruoj, servoj kaj ceremonioj estas samaj, kaj ke estas observataj la samaj mistikaj kaj humanaj idealoj de la Rozkruco.
Instruo, Inico, Vivo
Ĝis la 20-a jarcento ĉiuj rozkrucaj studentoj ricevis lecionojn parole en loĝioj. Tamen tiu ĉi sistemo ne estis oportuna por homoj loĝantaj malproksime de loĝio. Do, en 1917 D-ro LEWIS enkondukis sistemon de korespondaj lecionoj nomataj monografioj. Ĉi tiu sistemo montriĝis ne nur praktika, sed ankaŭ efika, kaj post la Dua mondmilito ĉiuj grandloĝioj adoptis ĝin.
Nuntempe la rozkruca instruprogramo konsistas el kvar sekcioj: novica, neofita, inicita (konsistanta el naŭ gradoj) kaj iluminita (konsistanta el tri gradoj).
Kiel la originoj de la Ordeno mem, la originoj de la rozkrucaj instruoj kuŝas en antikveco. Sed tra la jarcentoj rozkruca filozofio evoluis laŭ la evoluo de homa konscio. Inter la multegaj filozofoj, sciencistoj, artistoj k.a. kleruloj, kies scioj kontribuis al la rozkruca tradicio, kelkaj estas: L. da Vinĉi, F. BACON, Kartezio, Paskalo, Spinozo, Lejbnico, Neŭtono, N. ROERICH [RJORIĤ], B. Franklin k.a. Ankaŭ nun la rozkrucaj instruoj evoluas laŭ novaj sciencaj malkovroj kaj la ĝenerala evoluo de la homa konscio.
Hipodamo
Hipodamo (el la greka, ĉeval-dresisto) estas la nomo de diversaj roluloj de la helena mitologio:
Rozkruca Ordeno, AMORC
Instruo, Inico, Vivo
La temaro de la rozkrucaj instruoj estas tiel vasta, kiel la vivo mem. Kelkaj ekzemploj de gravaj temoj estas: strukturo de materio, fazoj de homa konscio, originoj de vivo, metafizika kuracado, la homa aŭro kaj psikaj centroj, evoluo de la homa animo, morto kaj postmorta vivo, karmo kaj reenkarniĝo, konceptoj pri Dio, teknikoj de meditado kaj diversaj aliaj temoj rilataj al mistikismo, filozofio kaj spiriteco. Krome, lecionoj enhavas ankaŭ diversajn ekzercojn kaj eksperimentojn, kies celo estas disvolvi mensajn kaj psikajn kapablojn.
La rozkrucaj instruoj, tamen, tute ne estas dogmaj - oni admonas la studenton esti ĉiam "vivanta demandosigno" kaj obei unue al la plej grava majstro - la Interna Majstro (8).
La Rozkruca Ordeno tamen ne estas simple filozofia skolo - ĝi estas ankaŭ tradicia inica ordeno. Jam de la originoj de rozkrucismo en antikva Egiptio inicado ĉiam ludis esencan rolon en la Ordeno. Kvankam la valoro de inico estas malfacile klarigebla per vortoj, tamen eblas diri, ke ĝi havas tri tradiciajn funkciojn: prepari studentojn por la venonta grado de studoj; malkaŝi specifan parton de la rozkruca tradicio al ili; kaj igi ilin aŭskulti la voĉon de la animo. Studentoj povas sole plenumi inicojn hejme, aŭ esti inicita kun aliaj studentoj en loĝia ceremonio.
Sendube, dum la 20-a jarcento teknologio progresis pli ol iam ajn antaŭe en la historio de la mondo. Ni nun posedas la teknologion, kiu ebligas nin komunikiĝi kun homoj en aliaj mondpartoj ene de kelkaj sekundoj... Sed ni posedas la teknologion ankaŭ tute neniigi la homaron kaj ruinigi la planedon. Estas evidente, se rigardi la eventojn de la pasinta jarcento kaj de la nuna mondo, ke le evoluo de teknologio jam preterpasis la evoluon de la kolektiva homa konscio – ja ege timiga situacio...
Ĉefa kaŭzo de tiu ĉi malekvilibro inter la evoluoj de konscio kaj teknologio estas neglektado de la spirita aspekto de la homo. La Rozkruca Ordeno helpas homojn reakiri ekvilibron inter korpo, menso kaj animo – inter fizika vivo, intelekta vivo kaj spirita vivo. Necesas unue krei pacon kaj harmonion ene de la individua homo por ke povu estiĝi paco en la tuta mondo.
Ni staras nun je la komenco de la 21-a jarcento – estas nun nia decido, ĉu ĝi estos pli paca, spirita, humana kaj lumoplena, ol la antaŭa...
(aperis unue en Kontakto numero 205, 2005:1; verkita de Joel Amis)
Esperante
La Regado de la vivo. AMORC. 1993. 35 paĝoj. 2,10 EUR. Bv. mendi ĉe la Libroservo de UEA.
Radha Mitchell
Biografio
Kiel multaj junaj aŭstralaj aktoroj, Radha Mitchell komencis sian akoradon en la sukcesa sapopero Neighbours. Tie ŝi ludis en 1994 la paraŝutan instruistinon Cassandra Rushmore, antaŭ kio ŝi ludis en 1996 ĝis 1997 la studentinon Catherine O'Brien. Post ludo en halivudaj filmoj, kiel Pitch Black (2000), Phone Booth (2002) kaj Finding Neverland (2004), Mitchell estis telefonita fare de Woody Allen per poŝtelefono kaj ofertis la ĉefrolon en la komedio Melinda and Melinda. Ŝi pensis pri ŝerco, ĝis kiam ŝi ricevis la tekston.
ISO 3166-2:MM
ISO 3166-2:MM estas subaro de la normo ISO 3166-2 rilate Birmon (la oficiala nomo estas Mianmaro). La kodojn havas sep regionoj, sep substatoj kaj la ĉefurba teritorio. Ĉiu kodo konsistas el du partoj, apartigitaj per streketo. La unua estas <tt>MM</tt>, la ISO 3166-1 dulitera (alpha-2) kodo de Birmo. La dua parto estas du ciferoj:
Haussy
Haussy estas franca komunumo lokita en la departemento Nord kaj en la regiono Nordo-Kaleza Markolo. Ĝi havis 1 547 loĝantojn laŭ censo plenumita en 2006.
Geografio
Haussy situas kerne de la natura regiono Cambrésis kaj proksime al ties historia ĉefurbeto, Cambrai. La ĉirkaŭa regiono ĉefe konsistas el malaltaj ebenaĵoj kaj vastaj agroj. Cambrésis situas inter du aliaj, iom pli montetaj regionoj, nome Avesnois oriente kaj Artezo okcidente.
Historio
Okaze de la municipa baloto de 2008 venkis en la vilaĝo S-ino Annie Rosselle, kiu do fariĝis la loka urbestro.
Monumentoj
La preĝejo Saint-Pierre estis konstruita en 1849 laŭ nov-romanika stilo.
Lokaj famuloj
La franca politikisto Pierre Mauroy enloĝiĝis en Haussy en la jaro 1936, kiam li estis okjara. Lia patro estis la direktoro de la vira lernejo.
Administrado
Haussy apartenas al la kantono de Solesmes, kies ĉefurbo estas Solesmes. Tiu kantono mem estas parto de la arondismento de Cambrai, unu el la 6 arondismentoj de la departemento Nord.
Ŝubra
Ŝubra (arabe شبرا; ankaŭ Ŝoubra aŭ Ŝobra) estas unu el la plej grandaj distriktoj de Kairo kaj administre estas dividita je tri partoj: Shubra, Road El Farag kaj El Sahel.
vidu ankaŭ
Ŝubra al Ĥejma
Kantono Henry (Alabamo)
La kantono Henry (Henry County) estas kantono de Usono en la subŝtato Alabamo. La administra centro estas la urbo . La kantono estis fondita la.
Laŭ la stato de la jaro en la kantono vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km².
Ödön Schulhof
Ödön Schulhof [ŝulhof], laŭ hungarlingve kutima nomordo Schulhof Ödön estis hungara kuracisto, profesoro, balneologo, radiologo, reŭmatologo. Lia frato estis Vilmos Schulhof, lia filino estis Kató Rényi.
Ödön Schulhof  naskiĝis la  en Budapeŝto. Li mortis la en Budapeŝto.
Biografio
Ödön Schulhof devenis el juda familio. Li akiris medicinan diplomon en Reĝa Universitato de Budapeŝto en 1918. Post siaj studoj li laboris en la kliniko pri internaj malsanoj, poste en Berlino. Ekde 1923 li laboris en balneologia instituto en Hévíz kiel radiologo, sed li laboris ankaŭ private. En la vintraj sezonoj – kiam oni ne banadis en Hévíz (lago) – li laboris en diversaj medicinaj lokoj de Budapeŝto. Li multe strebis por profiti la kuracakvojn en la medicino. En 1946 li estis nomumita privata profesoro en la menciita universitato, en 1949 li iĝis institutestro de balneologia esplora instituto, kiu estis ankaŭ hospitalo. En 1953 li kandidatiĝis, en 1973 li pensiuliĝis. Li ricevis premiojn kaj memormedalon.
La Nova Realismo (libro)
La "nova realismo" estas filozofia mondkoncepto bazita sur realismo, laŭ kiu ekzistas ekstera mondo sendepende de nia konscio. La vivmaksimo de la nova realismo estas: "Agu tiel, ke la celdirekto de via volo estu ĉiam en harmonio kun la konservado kaj suprenevoluo de la vivo!".
Reagoj en Esperantujo
La libro ricevis abundon da favoraj reagoj en Esperantujo - ne nur el Eŭropo kaj Ameriko, sed ankaŭ el Ĉinio kaj Japanio. Pri tiu favora akcepto atestas ankaŭ la fakto, ke la aŭtoro ricevis pro ĝi la premion Deguĉi en 1992 kaj la FAME-premion en 1993.
La pozitivajn reagojn la libro dankas al la fakto, ke la nova realismo estas proksima al la mondobildo de multaj esperantistoj: Ĝi klopodas trovi kompromison inter religio kaj ateismo, ĝi kontraŭas dogmojn kaj emfazas la gravecon de toleremo, de ekologio kaj de scienca esplorado.
Kritiko
Unu el la bazoj de la nova realismo estas la konvinko, ke seriozaj kredantoj kaj seriozaj ateistoj esence kredas la samon. Tamen ne ĉiu kredanto aŭ ateisto povas konsenti pri tiu ĉi konvinko.
Laŭ la nova realismo povus ebli, ke eble iutage ni plene komprenos la mondon kaj la sencon de la vivo, dum nuntempe multaj filozofoj ne dividas tian optimisman sintenon.
El scienca vidpunkto, oni povas kritiki, ke Vogelmann mencias multajn tezojn sen klopodi pruvi ilin (ekzemple la aserton, ke Jesuo “intencis nek starigi dogmojn nek fondi eklezion”). Foje li simple nomas homojn, kiuj havas aliajn opiniojn ol li, “dogmuloj”, kaj rifutas iliajn opiniojn nur per tio, ke dogmoj ja estas forigendaj.
Vogelmann parolas pozitive pri gentekniko (“genetika inĝenierio”) kaj emfazas, ke ni “devas favori la sciencon por sekurigi per novaj konoj la disvolviĝon kaj disvastigon de pli altaj vivoformoj” (tezo 38 de la nova realismo). Per tio, li montras inklinon al transhumanismo. Sed multaj kontraŭuloj de la nova realismo ne ŝatas tian troan fidon al la scienco.
Reagoj ekster Esperantujo
La libro La Nova Realismo aperis origine en la germana lingvo en 1988 sub la titolo Der Neue Realismus. La aŭtoro tradukis ĝin al Esperanto (1-a eldono 1989, 3-a eldono 1998). El Esperanto, ĝi estis tradukita al almenaŭ 29 pliaj lingvoj; ĝi aperis libroforme en almenaŭ 21 lingvoj. Verŝajne ĉiujn ĉi eldonojn kaj tradukojn la aŭtoro mem financis. Li dissendis la libron al famuloj kaj povis publikigi ankaŭ kelkajn favorajn opiniojn de neesperantistaj famuloj. Tamen ekster Esperantujo la libro kaj la preciza mondkoncepto ne ricevis multan atenton kaj certagrade forgesiĝis; eĉ la germana originalo postlasis nur tre malmultajn spurojn en interreto.
Ĝangalo (retportalo)
Ĝangalo E-Portalo estis esperantlingva interreto-portalo, kiu funkciis de januaro 2003 ĝis maksimume majo 2008. Brazilano Flavio Rebelo estris ĝin. Ĝi publikigis ĉiutagajn mondajn novaĵojn kaj Esperanto-novaĵojn, kaj disponigis plurajn aliajn servojn: Blogaron, babilejon, la kanalon Voĉoj (kie ĉiu povas publikigi siajn Esperanto-novaĵojn) kaj multajn aliajn.
Historio
Ĝangalo aperis en la reto en januaro 2003. Ene de kelkaj semajnoj ĝi iĝis tre konata en la interreta Esperantujo pro la regula apero de mondaj novaĵoj (en la unua jaro averaĝe kvar ĉiutage), kaj pro la poste aperantaj aldonaj servoj.
En decembro 2004 la portalo kolapsis dum du semajnoj pro la kreskegantaj alklakoj.
La portalo decidis renovigi sian aspekton en 2005 kaj la nova aspekto aperis komence de junio de 2005. Antaŭ la apero dum 2 monatoj ne funkciis la portalo.
La nova pli alloga portalo kostis pli ol la antaŭa. Tial la redaktistaro decidis ke por kelkaj servoj oni devas pagi. Oni povis iĝi abonanto, kaj tiel ĝui ĉiujn pagendajn servojn (ekzemple blogo). La ĉiutagaj novaĵoj daŭre legeblis senpage.
Krom la novaĵ-bendo Ĝangalo.com enhavis ankaŭ blogaron, forumon, kolekton de ligoj kaj multajn aliajn servojn. Ĝangalo.com estis ankaŭ promociejo de Internacia Televido.
Vendopropono, malsukceso
Post la rekono de malsukceso, Flavio Rebelo, administranto kaj posedanto de la portalo, pretis vendi ĝin ĝis decembro 2006. Ankaŭ la vendoprovo ne sukcesis.
Dume la evento-sciiga ĉefa parto ne plu estis renovigita, sed en la blogaro aperis novaj enskriboj. La situo de la portalo estas iom nebula ankoraŭ en marto de 2007. Estis anoncite ke la retportalo refunkcios en septembro 2007, sed neniaj novaj mesaĝoj de la "nova administranto de Ĝangalo" sekvis la unuan anoncadon.
Ĝangalo tute malaperis en majo 2008. Ĉirkaŭ la fino de 2008, Ĝangalo anstataŭiĝis per retpaĝo pri Janusz Korczak nur en la portugala lingvo. .
Nunonia
Komence de februaro de 2012 esperantisto Cândido Ruiz, kunlaboranto de Flavio Rebelo, publike anoncis planon lanĉi la 24-an de februaro 2012 kun Rebelo novan portalon, nomatan Nunonia, kiu fariĝu anstataŭanto de Ĝangalo. La retejo tamen fermiĝis post nur dumonata funkciado, la 23-an de aprilo 2012, laŭdire pro malapero de la redaktisto Ruiz kaj pro seniluziiĝo pri la esperanto-movado fare de Rebelo, kiu tiuokaze anoncis sian "oficialan" kabeon.
Hradce
Historio
La unua skribmencio pri la municipo estas el la jaro 1375.
Albert Roussel
Vivo
Roussel, filo de riĉa industriisto, perdis siajn gepatrojn jam infanaĝe. Li alkreskis unue ĉe sia avo, urbestro de Tourcoing, kaj poste ekde 1880 ĉe sia onklino. Kvankam li jam kiel infano montris muzikemon kaj du jarojn sekvis muzikinstruon ĉe Collège Stanislas en Parizo, li decidiĝis por la mararmeo kaj eniris en 1887 kiel kadeto en la École Navale, kiun li forlasis en 1889 kiel leŭtenanto. Sed ankaŭ dum sia mararmea tempo, kiu kondukis lin ĝis Orienta Azio, li tenis sian intereson pri muziko kaj faris unuajn komponprovojn.
En 1894 Roussel eksiĝis el ofico kaj komencis muzikstudon ĉe Eugène Gigout. En 1898 li ŝanĝiĝis al Schola Cantorum, novfondita de Vincent d'Indy, je kiu li ekde 1902 ĝis 1914 tenis profesorpostenon por kontrapunkto. En 1902 ankaŭ ekestis lia unua grava komponaĵo, pianotrio op.2, al kiu sekvis en 1906 la unua simfonio Le poème de la forêt, ekestinta el unuopaj simfoniaj poemoj, kaj en 1908 la unua violonsonato. Ĉi tiuj „fruaj“ komponaĵoj (la komponisto jam estis meztridekjarulo) ankoraŭ montras klare la ciklan formon propaganditan de César Franck kaj d'Indy.
En 1908 Roussel geedziĝis kun Blanche Preisach en 1909 vojaĝadis longtempe kun ŝi tra Barato kaj Sud-Orienta Azio. Liaj tieaj impresoj respeguliĝas en la abunda orkestrosuito Évocations (1910-11) kaj en la operbaleto Padmâvatî (1914-18). Ili apartenas al la dua kreofazo de Roussel, kiu estis influita de la impresionismo, precipe de la stilo de Maurice Ravel. Impresionisma ankaŭ estas lia plej populara komponaĵo, baleto Le festin de l'araignée (La festeno de la araneo), kolorriĉa rakonto pri vivo kaj morto en la insektomondo.
Kvankam pro sanaj kaŭzoj ne rezervisto, Roussel servis dum la unua mondmilito, post agado ĉe Ruĝa Kruco, ekde 1915 kiel transportoficiro, ĝis kiam januare 1918 oni deklaris lin militmaltaŭga. Li retiriĝis por ripozo al Perros-Guirec en Bretonio, finis tie Padmâvatî kaj verkis en la jaroj 1919 ĝis 1921 sian duan simfonion. Ĝi validis kiel malfacile alirebla, kaj la publiko ĝin bruske forrifuzis je la unua prezentado en 1922. Poste Roussel en sia tria kreofazo sin turnis al pli malpeza, klara novklasikismo.
Cuijk
Cuijk [kejk] estas municipo en la provinco Nord-Brabanto en Nederlando.
Albert Roussel
Vivo
En 1922 Roussel aĉetis domon en Vasterival ĉe Varengeville ĉe la normanda marbordo. Malgraŭ sia malstabila sano lia kreoforto estis nevenkita; ekestis nun pianokonĉerto (1927), du pluaj simfonioj (1930 kaj 1934), simfonieto (1934), violonĉelo-konĉerteto (1936), la baletoj Bacchus et Ariane (1930) kaj Aenéas (1935) samkiel grava ĉambromuziko. En 1929 okaze de sia sesdeka naskiĝtago li estis solenata en Parizo per granda Roussel-festivalo kiel unu el la gvidaj francaj komponistoj. Malgraŭ sia individua stilo li prilaboris la novajn samtempajn tendencojn en sia verkaro kaj estis admirata de la pli junaj komponistoj kiel Francis Poulenc, Sergej Prokofjev kaj Bohuslav Martinů.
Cuijk
La municipo Cuijk estos aboliciita je la 1-a de januaro 2022. Ĝi tiam estos parto de la nova municipo Land van Cuijk, kun Boxmeer, Mill, Sint Hubert kaj Sint Anthonis. Eble Grave ankaŭ estos parto de ĉi tio en la proksima estonteco.
Albert Roussel
Vivo
Je streĉita sano kaj elĉerpita de diversaj organizaj agadoj somere 1937 li serĉis ripozon en Royan kajmortis tie je koratako. Laŭ propra deziro oni entombigis lin sur la tombejo de Varengeville.
Ĉirkaŭfermejo
Ĉirkaŭfermejo estas la inter du muregoj situanta malfermita arealo, kiu servas al la defendado. Instalaĵoj kiel ĉirkaŭfermejoj estis konstruitaj en mezepoko kaj en la nova epoko por plifortigi burgojn kaj urbomurojn.
Ĉirkaŭfermejo de burgo
La plej multaj ĉirkaŭfermejaj instalaĵoj estis konstruitaj pli poste ĉirkaŭ la pli malnova burgmuro.
Ĉirkaŭfermejo antaŭ urba pordego
La ĉirkaŭfermejo antaŭ urba pordego estas ejo inter la ĉefa pordego kaj antaŭpordego de mezepoka pordega instalaĵo. La urbopordegoj ofte havas la formon de pordega turo. Oni konstruis antaŭ la ĉefa turo duan (tiel nomata instalaĵo de duobla turo), kelfoje ankaŭ trian pordegon. Antaŭ la turomuro oni konstruis duan muron kun antaŭpordego. Atakanto, kiu konkeris la antaŭpordegon estis en la malvasta ejo de la ĉirkaŭfermejo. Ili povas esti venkitaj facile. Simile estas barbakano, kiu havas plian fosaĵon antaŭ la ĉefa muro. La ejo inter la muroj estis en pacaj tempoj ofte uzataj por teni dombestojn aŭ uzata kiel ĝardeno.
Evoluo
La Krak des Chevaliers de la Malta ordeno estas tipa burgo de la krucistoj. Ĉi tie oni jam konstruis tuj post 1170 unuan malvastan ĉirkaŭfermejon.
Duoblaj ringmuroj en Kimrujo de la 13a jarcento
La kimraj burgoj Harlech Castle kaj Beaumaris Castle (1295 komencitaj, kaj finkonstruitaj poste) havas duoblan defendmuron. La ekstera fortikaĵo en Beaumaris kun la rondaj murturoj estas tre malsimplaj kaj kompareblaj kun la “krak des Chevaliers”.
Ekzemploj de mezepokaj ĉirkaŭfermejoj
Urbaj fortikaĵoj:
burgojn:
Viktor Bauma
BAUMA Viktor estis hungara inĝeniero pri minejo naskiĝinta en Koloĵvaro la 1-an de novembro 1892 kaj mortinta en Budapeŝto la 29-an de aŭgusto 1964.
Kariero
Bauma estis ekde 1918 ĝis 1945 ĉefinĝeniero ĉe karbominejoj, ekde 1949 ĝeneraldirektoro de la Entrepereno pri Miksa-mineralminado, ekde 1951 teknika sekciestro. Li estis ano de la Komitato Mineja de MTA. Li publikis fakartikolojn en la Bányászati és Kohászati Lapok.
Hefersweiler
Hefersweiler - proksimuma prononco - estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Kusel de la federacia lando Rejnlando-Palatinato, kaj ekde julio 2014 apartenas al administra Lauterecken-Wolfstein kreita el du antaŭaj grupiĝoj de najbaraj komunumoj. Fine de la jaro la komunumo havis 0 loĝantojn.
Konverĝa evoluo
Konverĝa evoluo priskribas la akiron de samaj biologiaj trajtoj en nerilataj stirpoj aŭ specioj.
Flugilo estas klasika ekzemplo de konverĝa evoluo ĉe agado. Kvankam ties lasta komuna antaŭulo ne havis flugilojn, birdoj kaj vespertoj povis kaj kapablis flugi. La flugiloj estas similaj laŭ konstruo, pro la fizikaj postuloj kiujn la flugilformo bezonas plenumi. Simileco povas esti eksplikita pro komunaj prauloj, dum evoluo povas funkcii nur je kio jam ekzistas - tiel flugiloj estis modifitaj el membroj, kiel pruvas ties osta strukturo.
Simileco povas deveni ankaŭ se precizaj organismoj okupas similan ekologian niĉon - tio estas, distinga vivovojo. Klasikan komparon oni faras inter la marsupia faŭno de Aŭstralio kaj la placentaj mamuloj de la Malnova Mondo. Ambaŭ stirpoj estas kladoj - tio estas, ili kunhavas komunan praulon kiu apartenas al sia propra grupo, kaj estas pli proksime rilataj unu al alia pli ol iu ajn klado - sed tre similaj formoj evoluis en ĉiu izolita populacio. Multaj "korpoplanoj", ekzemple sabrodentaj katoj kaj flugosciuroj, evoluis sendepende en ambaŭ populacioj.
La trajtoj starigitaj pere de konverĝa evoluo estas nomitaj per la termino analogiaj strukturoj, kontraste kun la homologiaj strukturoj, kiuj havas komunan originon. Vespertaj kaj pterodaktilaj flugiloj estas ekzemploj de analogiaj strukturoj, dum la vesperta flugilo estas homologia al homaj kaj alimamulaj supraj membroj, kunhavinte praulan staton spite servi por diferencaj funkcioj. Simileco pro konverĝa evoluo, sed kun sendependa origino estas nomita Homoplazio. Simileco pro komuna antaŭulo estas nomita Homologio kaj ne estas kaŭzata de konverĝa evoluo.
Konverĝa evoluo estas simila al, sed distingebla el, fenomenoj de evolua ŝanĝaro kaj paralela evoluo. Evolua ŝanĝaro priskribas kiel sendependaj specioj akiras similajn karakterojn pere de sia evoluo en similaj ekosistemoj, je diferencaj epokoj: ekzemple la dorsaj spinoj de la formortintaj fiŝosaŭroj kaj ŝarkoj. Paralela evoluo okazas kiam du sendependaj specioj evoluas kune je la sama tempo en la sama ekospaco kaj atingas similajn karakterojn - ekzemple formortintaj praĉevaloj kaj paleoteroj.
Gravo
La grado je kiu konverĝo influas la produktojn de evoluo estas temo de populara polemiko. En sia libro "Wonderful Life", Steven Jay Gould asertas, ke se la vojo de la vivo estus refunkciigita, vivo povus sekvi tre diferencan vojon. Simon Conway Morris komentas tiun aserton per defendo de la ideo, ke konverĝo estas hegemonia forto en evoluo, kaj ke ĉar la sama mediaj kaj fizikaj kondiĉoj agadas super vivularo, estas akurata korpoplanon al kiu vivo neevitebla evoluas, kun evoluo trafante inteligenton - trajto de primatoj, korakoj kaj delfenoj - je iu grado. Konverĝo estas malfacile kalkulebla, kaj pro tio ne eblas objektive solvi tiun temon.
Ekzemploj
Unu el la plej fama ekzemplo de konverĝa evoluo estas la kameraa okulo de la cefalopodoj (ekz. kalmaroj) kaj de vertebruloj (ekz. mamuloj). Ties lasta komuna praulo havis ĉiukaze tre simplan lumkaptilon, sed la procezo kondukis al progresa prilaborado de tiu strukturo ĝis la efika kameraa okulo - kun unu subtila diferenco; la cefalopoda okulo estas laŭ la mala direkto, kun sango kaj nervoj enirantaj el malantaŭo de la retino, pli ol la antaŭo kiel ĉe vertebruloj. La simileco de la strukturoj ĉe alaij aferoj, spite la komplika naturo de la organo, bildigas kiel estas kelkaj biologiaj defioj (vido) kiu havis akuratan solvon. Tamen, evolua historio povas agadi kiel malhelpo, kaj plej parto de artropodoj (ekz insektoj) havas diferencan formon de okulo, la komponita okulo. Tio estas ne tiom utila kiom la kameraa okulo ĉe multaj aspektoj, ĉefe pri grando kaj rezolucio. Artropodoj malsukcesis evoluigi kameraan okulon ĉar ne eblas havi ĝin sen malaltigi sian vidkvaliton, kaj evoluo ne havas kapablon antaŭvidi aŭ antaŭenigi planojn.
Serranía Alta
La Serranía Alta (Alta Montaro) estas unu el la kvin komarkoj laŭ kiuj la "Diputación Provincial" (provinca municiparo) de la provinco Kvenko dividas ĝin, ene de la regiono "aŭtonoma komunumo" Kastilio-Manĉo, Hispanio. Ĝi troviĝas nordoriente de tiu provinco, formante kun la Serranía Media-Campichuelo y Serranía Baja la komarkaron Serranía de Cuenca, kiu siavice troviĝas kadre de la montaro Iberia Sistemo.
Ĝi estas la kvenka komarko pli malgranda laŭ areo kaj loĝantaro. Kun totalo de 2,535 loĝantoj kaj denseco de nur 2,30 loĝ/km² ĝi estas unu el la teritorioj plej senhomaj de Hispanio.
Municipoj
Ĝi estas komponita de 19 municipoj, el kiuj preskaŭ 70% havas malpli ol 100 loĝantoj kaj neniu el ili havas pli ol 500 loĝantoj, kio faras ke ĝi estas unu el la plej senhomaj kaj senstrukturaj komarkoj de Hispanio. Krom ties malgranda loĝantaro la municipaj teritorioj estas mez-grandaj, kio faras ke ĝi estas teritorio kin denseco tre malalta, nome demografie preskaŭ dezerta.
3649 Guillermina
3649 Guillermina estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la elde la Observatorio Félix Aguilar, en la provinco de San Juan (Argentino).
Nomo
Ĝi ricevis la virinan antaŭnomon "Guillermina" en omaĝo al Guillermina Martin de Cesco, edzino de la argentina astronomo Carlos Ulrrico Cesco kaj patrino de la alia astronomo Mario Reynaldo Cesco. Ŝi estis la unua enskribita en la Lernejo de Astronomio de La Plata kaj kunlaborantino de Felix Aguilar.
10555 Tagaharue
10555 Tagaharue estas asteroido de la ekstera asteroida zono, malkovrita la de la japanaj astronomoj Kin Endate kaj Kazuro Watanabe elde la observatorio de Kitami en Abaŝiri-subgubernio (insulo Hokajdo).
Pro la granda duonakso de ĝia orbito : 3,203929 (kalkulata por la epoko de la ), ĝi orbitas 587 841 km trans la konvencia limo de 3,2 AU inter la meza kaj la ekstera asteroida zono.
Nomo
Ĝia nomo honoras Harue Taga, astronomian konservistinon de la Municipa Planetario de Ĉiba. Ŝi ludas gravan rolon kiel gvidantino de la planetaria komunumo.
16414 Le Procope
16414 Le Procope estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la de la belga astronomo Eric Walter Elst elde la Observatorio La Silla en Ĉilio.
Nomo
Ĝi ŝuldas sian nomon al la Kafejo Procope en Parizo. Dum li vivis supre de tiu kafejo, la germana pentristo kaj amatora astronomo Hermann Mayer Salomon Goldschmidt malkovris 14 novajn asteroidojn dum 1852 - 1861. La kafejo, verŝajne la plej malnova en Parizo, estis establita de Francesco Procopio Dei Coltelli en 1686.
American Airlines
American Airlines estas unua kompanio, kiu uzita komputeran rezervaĵan sistemon por administri flugojn. La sistemo SABRE estas kreita en 1960. Nuntempe Sabre sistemo iĝis baza modelo por administra sistemo de multaj komputeraj sistemoj.
Historio de Tibeto
La historio de Tibeto, antaŭe reĝlando de malfacila eniro tra montaro (himals, en nepala lingvo), strategia lando inter Ĉinio kaj Barato, estas malfacila historio kun longaj periodoj de izoliteco.
Prahistorio
Fakte Tibeto estis nomita iam ekde la 2-a jarcento en geografio de Ptolemeo laŭ la nomo βαται, greka transkribo de Bod, sia loka nomo, kaj antaŭe reĝlando deZhang Zhung (okcidenta Tibeto) aperis iam ekde la 1-a jarcento en Ŝijsi laŭ Ŝantong (单同), la lando vere aperis en historio en la 7-a jarcento pro la sendo en Ĉinion de ambasadoro de imperiestro (Namri Songtsen, 601-629).
18924 Vinjamoori
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de Anant Vinjamoori, kiu gajnis la trian rangon de la Intel International Science and Engineering Fair de 2003 pro sia projekto pri bestoscienco. Li estis lernanto ĉe la Parkway Central High School en Chesterfield (Misurio, Usono).
Imre Tóth (teatrestro)
Imre Tóth [tOt], laŭ hungarlingve kutima nomordo Tóth Imre estis hungara aktoro, reĝisoro, teatrestro, altlerneja instruisto. Lia patro estis József Tóth (aktoro). Imre Tóth naskiĝis la  en Pest (urbo), li mortis la  en Leányfalu.
Biografio
Imre Tóth frekventis lernejon por aktoroj inter 1873–1876 en sia naskiĝurbo, poste li eklaboris en Nacia Teatro (Budapeŝto). Li iĝis subreĝisoro en 1884, reĝisoro en 1893, ĉefreĝisoro post 2 jaroj, dume li ricevis malgrandajn aktorajn rolojn. Li meritis la titolon "eterna membro" de la Nacia Teatro en 1907, en la sekva jaro li estis nomumita teatrestro. En 1916 li forlasis la teatron kaj li instruis plu en Teatra Akademio. En 1917 li ricevis la titolon kortega konsilisto, en 1896 signifan premion.
Departemento Arekipa
Arequipa, Arekipa aŭ Arekipo, estas departemento de Peruo situanta en la suda parto de la lando. Ĝi havas pli ol 528 km de marbordoj al la Pacifiko — la plej etenda regiona marbordo — kaj limas kun la departementoj Ika, Ajakuĉo, Apurimako, Kusko, Puno kaj Mokegua. La marborda zono estas unu el la plej sekaj partoj de la perua marborda dezerto, dum la interna anda regiono prezentas krutajn valojn kaj kanjonojn.
La 16,6% de la ŝosereto en la departemento estas asfaltita, kaj Arekipa, Karavelio, Kamanao kaj Caylloma estas la provincoj kun plej alta procentaĵo de tiu tipo de areo. Tiu estas la dua departemento plej interkonektita per telekomunikado, post Limo, ĉar ĝi havas 111,2 mil liniojn de fiksa telefonado, kun teledenseco de po 9 linioj por ĉiuj 100 loĝantoj kaj denseco de 31,84 nefiksaj linioj por ĉiuj 100 loĝantoj.
Carhuasanta [karŭaSANta] estas malgranda rivero situa en la Departemento Arekipa kaj konata ĉefe kiel riverfonto de la rivero Amazono.
Stacio Tsukigaseguchi
Stacio Tsukigaseguchi (japane: 月ケ瀬口駅 [Cukigaseguĉi-eki], angle: Tsukigaseguchi Station) estas fervoja stacio en Minamijamaŝiro, Gubernio Kioto, Japanio. La stacio servas 1 linion de JR Okcidenta: Linio Kansai (ĉefa).
Cassano delle Murge
Cassano delle Murge estas komunumo de Italio. Ĝi apartenas al la regiono Apulio kaj al la provinco Bari. Fine de en la komunumo vivis. Najbaraj komunumoj estas Acquaviva delle Fonti, Altamura, Grumo Appula, Sannicandro di Bari kaj Santeramo in Colle.
Men at Work
Men at Work estis aŭstralia muzika grupo influita de regeo, kies internaciaj sukcesoj estis en la 80-aj jaroj. Ili konsistis sole el aŭstraliaj artistoj kaj solenis grandajn sukcesojn kun kanto "Land Down Under".
Mordva lingvaro
La mordva lingvaro estas aro de lingvoj de mordvoj, kiu kune kun la maria lingvo apartenas al tiel nomata Volgia grupo de la Finnoperma lingvaro.
Al la lingvaro apartenas du nun ekzistantaj lingvoj: erzja lingvo kaj mokŝa lingvo. Ili parolatas en kelkaj landoj de Rusia federacio, aparte Mordvio, sed ankaŭ Tatario, Ĉuvaŝio, Baŝkirio, Niĵnij-Novgoroda, Orenburga, Penza, Rjazanja, Samara, Saratova, Tambova kaj Uljanovska oblastoj. Ambaŭ mokŝa kaj erzja lingvoj havas ofician statuson en Mordovio kune kun la rusa. Laŭ raportoj de rusa/pola lingvisto kaj politikisto de la 16-a jarcento, knjazo Andrej Kurbskoj, kaj ankaŭ laŭ travivantaj toponimoj, la nun formortinta meŝĉera lingvo ankaŭ apartenis al mordva lingvaro.
Nombro de parolantoj
La lingvojn de mordva lingvaro parolas kelkaj diversaj etnoj: erzjoj, mokŝoj, ŝokŝoj, terjuĥanoj kaj karatajoj, sed ofte oni nomas ilin ĉiujn per unu ĝenerala termino "mordvoj". El tio devenas kutima miskompreno ke ĉiuj el ili parolas la saman "mordvan" lingvon, kaj eĉ dum censoj la parolantoj ofte mencias ke ili parolas "la mordvan". Tio ĉi estas eraro, ĉar la erzja kaj la mokŝa estas tre distingaj lingvoj kun malsamaj gramatikaj kaj leksikaj ecoj, pro kiuj en multaj okazoj ili eĉ ne estas interkompreneblaj.
Laŭ Rusia censo de jaro 2002, 614 260 homoj menciis ke ili parolas "mordvan, mokŝa-mordvan aŭ erzja-mordvan" lingvon. 843 350 homoj difinis sian etnon kiel "mordvoj", el kiuj 49 624 nomis sin mokŝoj kaj 84 407 nomis sin erzjoj. .
Laŭ Rusia censo de jaro 2010, 392 941 homoj menciis ke ili parolas la "mordvan", 36 726 homoj la "erzja-mordvan" kaj 2025 la "mokŝa-mordvan" lingvojn. 744 237 homoj difinis sian etnon kiel "mordvoj", el kiuj 4767 nomis sin mokŝoj kaj 57 008 erzjoj.
Laŭ tiaj rezultoj oni povas diveni la tutan kvanton de parolantoj de la mordva lingvaro, sed malfacilas eltrovi, kiom el ili parolas la erzjan kaj kiom la mokŝan.
Laŭ la paĝaro Ethnologue mokŝa-parolantoj nombras 296 904 homoj, kaj erzja-parolantoj 517 575 en la mondo, el kiuj 440 000 estas en Rusio. Laŭ paĝaro Joshuaproject, mokŝa-parolantoj nombras 294 000 homoj, erzja-parolantoj 416 000 en Rusio kaj 469 000 en la mondo. .
Dialektoj
[[Dosiero:Moksha-Erzya-Shoksha dialects in Mordovia map.svg|thumb|400px|Mapo de disvastigo de dialektoj de la mokŝa kaj la erzja lingvoj en Mordvio.
]]
La erzja kaj la mokŝa lingvoj estas konsiderataj sufiĉe lingvistike distingaj por estis traktataj kiel apartaj lingvoj. Ambaŭ de ili tamen havas iun kvanton de dialektoj kaj "interlektoj", t.e. intermediaj lingvaĵoj inter la du.
Erzja lingvo:
Mokŝa lingvo:
Skribsistemo
La unua skribsistemo por mordvaj lingvoj aperis en la 18-a jarcento surbaze de cirila alfabeto. Dum la historio estis proponitaj kaj almenaŭ parte akceptitaj kelkaj aliaj variantoj de skribsistemo, unu el kiuj, enkondukita en la 1930-aj jaroj, estis latinida. Nuna alfabeto de ambaŭ mokŝa kaj erzja lingvoj estas tute kongrua kun rusa alfabeto sen iuj aldonaj aŭ mankataj literoj. Pro tio ĝi ne ĉiam plene reprezentas mordvan fonologion.
Vilmos Schulhof
Vilmos Schulhof [vilmoŝ ŝulhof], laŭ hungarlingve kutima nomordo Schulhof Vilmos estis hungara kuracisto, balneologo, reŭmatologo. Lia frato estis Ödön Schulhof.
Vilmos Schulhof naskiĝis la  en Budapeŝto. Li mortis en julio de 1944 en la koncentrejo (ekstermejo) en Auschwitz (Aŭŝvico).
Biografio
Vilmos Schulhof devenis el juda familio. Li frekventis gimnazion en sia naskiĝurbo, poste li akiris medicinan diplomon en Reĝa Universitato de Budapeŝto en 1897. Post siaj studoj li laboris komence en Berlino, poste en Budapeŝto. Inter 1901 kaj 1905 li laboris en balneologia hospitalo en sia naskiĝurbo, poste en Hévíz. En 1911 li establis privatan balneologian instituton. En 1944 li estis deportita, poste li estis viktimo de la holokaŭsto en la koncentrejo en Auschwitz (Aŭŝvico).
Ekonomio de publika bono
Ekonomio de publika bono (originale en la germana ), estas ekonomia projekto malfermita al entreprenoj kaj iniciatita de la aŭstra ekonomikisto Christian Felber, kiu penas enkonduki kaj evoluigi veran daŭrigeblan ekonomion kaj realan alternativon al la financaj merkatoj en kiu nepre devas partopreni entreprenoj.
Origino de la projekto de la Ekonomio de Publika Bono
La precedencoj datiĝas el 31-a de oktobro 2008, tago en kiu Christian Felber kune kun Frank Crüsemann, Ulrich Duchrow, Heino Falcke, Kuno Füssel, Detlef Hensche, Siegfried Katterle, Arne Manzeschke, Silke Niemeyer, Franz Segbers, Ton Veerkamp kaj Karl Georg Zinn subskribis la deklaron . En la jaro 2009 Felber kunfondis  (Movado Aŭstrujo), kaj en 2010 komencis la projekton Demokratia Banko.
En 2010, kun grupo de entreprenistoj, Felber komencis la praktikan disvolvon de la modelo de Ekonomio de Publika Bono aŭ Ekonomio de la Komuna Bono, kiel reala alternativo al la merkata kapitalismo kaj al la laŭplana ekonomio.
Juraj principoj de la Ekonomio de Publika Bono
Laŭ Felber, multaj konstitucioj kaj leĝoj enkorpigas la principon ke ekonomiagado servu la ĝeneralan intereson kaj, ĝenerale, la publikan aŭ komunan bonon (‘’’’ angle kaj ‘’’’ germane). Tiel, ekzemple, la bavara Konstitucio en Artikolo 151 deklaras: