cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Historio de Bretonio
Armoriko
Dum la gaŭla epoko, oni ne jam parolis pri Bretonio. La aktuala bretona teritorio estis parto de Armoriko, vasta federacio de gaŭlaj gentoj kuniĝintaj sub la oficiala esprimo "armorika konfedero", kiu entenis Bretonion, Normandion (la nunaj departementojn Manche, Orne, Calvados, Eure, Seine-Maritime) kaj Anĵuon (Sarthe, Mayenne kaj ties limteritorioj). Armoriko kaj Bretonio tiel signis du malsamajn teritoriojn, malgraŭ oftaj konfuzoj.
Ŝajnas ke la Venetoj aparte impresis Cezaron:
Venetio tiam estis potenca kaj influa ĉemara civito (kiel pli malfrue Venecio aŭ Saint-Malo) de komercistoj kaj ŝipistoj, havigis al si senaton kaj estis fama pro sia organizado. La venetoj komercis multe inter Britio kaj Italio, kie ili aĉetis oleon kaj vinon por ilin konvoji armoriken kaj anglien, kie ili vendis interalie armorikajn peklaĵojn kaj viandon jam famajn kaj franditajn en Romo kaj britajn stanon, plumbon kaj kupron. La nomo "Venetio" evidente rilatas al la urbo Vannes (Gwened en la bretona lingvo), ĉirkaŭ kiu tiu gento loĝis, sed ankaŭ pli surprizinde al la havenurbo Venecio.
Aliaj gaŭlaj gentoj, kiel la Piktonoj, finfine alianciĝis kun la romianoj por ĉesigi la venetan regadon. En 56 a.K., la marŝipoj de Cezaro pereigis la venetan floton. Oni forpafis la parlamentanojn kaj vendis virinojn kaj infanojn kiel sklavoj.
En 380 p.K., la tutpotencaj romianoj kreis ampleksan soldatan komandon, la tractatus armoricanus et nervicanus, kiu entenis konsiderindan nombron de gentoj okcidente de linio strekita inter la departementoj Pas-de-Calais kaj Gironde.
Enmigrado de la britonoj
Kunvokitaj de la romianoj, britonaj kontingentoj forlasis Brition kaj elŝipiĝis ĉe la armorikaj marbordoj, por ilin defendi kontraŭ ĝermanaj piratoj, kiuj plagis la loĝantojn ĉe la manika markolo. Poste, la brito-romianoj antaŭenriris enlanden por subpremi la ribelojn de la tieaj bagaŭdoj.
Kiam la lastaj romiaj legioj forlasis Brition en 411, ili konfidis la insulan defendeon al la brito-romianoj. Baldaŭe, kaledonidevenaj piktoj kaj precipe hibernidevenaj irlandanoj rabatakis la popolojn en Kimrio. Samtempe establiĝis en la orienta Britio ĝermanaj gentoj, interalie engloj kaj saksoj, kiuj forpelis britonojn okcidenten. Eĉ ŝajnas ke la irlandaj ekspedicioj estis unu el la ĉefaj kaŭzoj por la elmigrado de britonoj al la kontinenta Armoriko. Organizitaj en klanoj, ili venis de la okcidenta Britio, interalie de Devon kaj Kornvalo, sub la direktado de laikaj kaj religiaj ĉefoj. Tiuj invadintoj organiziĝis laŭ siaj tradiciaj kutimoj kaj la romia vivmaniero rapide stompiĝis. Oni kredas ke la alvenintoj estis dividitaj en klanoj aŭ gentoj, kies membroj kuniĝis pro parenceco aŭ pro samideaneco. Ŝajnas ke privataj proprietaĵoj ne ekzistis, la bienoj estis mastrumitaj far la kolektivo ene de la klano. Ankaŭ la romia juro estis forlasita profite al la kelta.
La bretonaj klanĉefoj transdonis siajn nomojn al multnombraj lokoj kaj urboj, kies literumo estis modifita de latina (kristana) kaj, pli freŝdate, de franclingva influo. Ankaŭ la sep originaj diocezoj: Bro Dreger, Bro Kernev, Bro Leon, Bro Sant-Brieg, Bro Sant-Maloù, Bro Wened, Bro Zol, estis nomitaj laŭ la baptonomoj de tiuj religiaj estroj. La vorto Breizh (Bretonio en la bretona) estis sendube unue eldirita dum tiu epoko.
La bretonoj establiĝis enlanden, sed daŭre veturis surmare, kiu tiam ne estis limsimbolo sed kvazaŭa "aŭtovojo", kie tre facilis moviĝi.
Ŝajnas ke ĉirkaŭ 600 p.K. la enmigradoj finiĝis.
Situacievoluo en Britio
Ĉar kaj historio de Britio kaj historio de Bretonio estas proksime kunligataj dum tiu epoko, indas rakonti kio okazis trans la maniko.
Post la foriro de la romianoj, la brito-romianoj milite batalis kontraŭ la saksoj sub la estrado de la militsenjoroj devenintaj de la romiigita aristokrataro. La ununura individuo, kiu lasis postsignojn en la historio nomiĝis Ambrosius Aurelanius. Ankaŭ li batalis sur la kontinento interalie kontraŭ frankoj kaj visigotoj.
Tiuj eventoj naskis la miton de Cadwaladr kaj Emrys inter la kimroj kaj la arturan legendon ĉe la bretonoj.
Sude, iom post iom, la praangloj, la saksoj, la jutoj, la frisoj kaj la frankoj multnombre establiĝis.
La batalo de Deorham (577), rompis la povekvilibron kaj la saksaj reĝlandoj grade ekekspanciis okcidenten, apartigante la britonojn en rezistpoŝoj, kiuj fine fariĝis Kornvalo kaj Kimrio. Norde, la kunfandiĝo de la piktoj, de la irlanda reĝlando Dál Riata kaj de la nordaj britonaj triboj konsistigis Skotlandon.
Sude, la praanglosaksaj reĝlandoj ekunuiĝis, ĝis fine la dana kaj normanda okupacio kununuigis ĉiujn.
Bretonoj kaj Merovidoj
Antaŭ la 8-a jarcento, la kontinenta bretona teritorio entenis nur la okcidentan parton de la nuna Bretonio. Rennes kaj Nantes estis frankaj grafurboj, poste unuigitaj en la Markioj de Bretonio, por protekti la frankan reĝlandon kontraŭ bretonaj ekspedicioj.
Konsistigo de la bretona reĝlando
La rilatoj inter bretonoj kaj frankoj estis daŭre kaj senĉese militemaj. La keltoj estas famaj por esti kverelema kaj obstinema popolo, kaj tio ne akordiĝis kun la franka politiko celanta disvastigon de ĝia regareo. En 753, Pepeno la Malalta sturmas la urbon kaj rekaptas la povon en Gwened (Vannes), urbo daŭre tre grava, de kiu baldaŭ disvastiĝos la unuiĝa fenomeno, kiu rezultos en la formiĝo de bretona reĝlando. Pepeno devigis la bretonojn pagi tributon, sed tiu ĉi neniam estos pagita. Ade dum la 8-a kaj 9-a jarcento, la frankoj formis ekspediciojn Bretonien cele al restarigo de bonordo. Karolo la Granda neniam eniris la bretonan teritorion sed lia filo Ludoviko la Pia militis kontraŭ Morvan, estro de Gwened kaj lin mortigis. La franka grafo Lambert anstataŭiĝis lin per viro, kiun li tute fidis : Nevenoeo. Tiu ĉi restis lojala al sia suzereno kaj fariĝis duko de Bretonio. Sed ekde la morto de Ludoviko, Nevenoeo montriĝis memgvidanta.
19-a kaj 20-a jarcentoj
En 1870 okazis la skandalo de la bivako de Conlis. Armeo konsistigita en Bretonio, kiu timigis la francan registaron, estis forlasita en teruraj sanitaraj kondiĉoj.
Sendependismo
La unua mondmilito estis aparte malfeliĉa por bretonoj, ĉar ĉirkaŭ 240 000 rekrutoj pereis inter 1914 kaj 1918, t.e. laŭ la historiisto Jean Markale proporcio de 1/8 dum la averaĝo en Francio estis je 1/4. Tiu kutimo, kiun havus la franca armeo, sendi frontlinien soldatoj de regionaj minoritatoj, kies majoritato ne parolis la francan estis malbone travivita en Bretonio. Krome, la movado de bretonaj viroj por la bezonoj de la milito plirapidigis la procezon de malbretoniĝado al trudita franciĝado.
Tio, inter aliaj kialoj, pliakrigis la rankoron de bretonaj patriotoj, jam ardigitaj pro politiko de lingvocido koncerne ilian lingvon kaj de minimumigo kaj malestimo koncerne ilian kulturon. Dum la malfrua 19-a kaj la tuta 20-a jarcento, kovis en Bretonio movadoj, kiuj postulis memdeterminon aŭ aŭtonomecon por la tuta teritorio. Tiaj postuloj plifortiĝis, kiam en 1941 la franca registaro konkretigis projekton ekpensitan en 1917: la kreadon de francaj administraj regionoj, kaj la divido de Bretonio. La nova administra regiono kuŝis sur la kvar kvinonoj de Bretonio, eksigante la sudokcidentan departementon Loire-Inférieure (kies nomo poste ŝanĝiĝis al Loire-Atlantique aŭ Liger-Atlantel), kiu kuniĝis kun la najbaraj Luarlandoj pro area ekvilibro inter regionoj. Ŝprucoskribaĵoj aperis sur muroj aŭ pontoj, kiel "Bretonio ne ekzistas sen Loire-Atlantique" kaj teroristaj agoj dise okazis dum pluraj jardekoj.
Post 1944, la bretona sendependisma movado estis plenmezure miskreditigita pro la kunlaborado de kelkaj el la sendependistaj elstaraj figuroj (kiel interalie Roparz Hemon kun la Nazioj, kiu okupis Bretonion, kiel la plejparton de Francio, dum la Dua Mondmilito. Tamen, ankaŭ pluraj bretonaj sendependistoj partoprenis la rezistadon. Bretonio ludis aparte gravan rolon en la rezistado pro sia proksimeco al Britio, sia relative malebena pejzaĝo kaj siaj gravaj kaj multnombraj havenoj.
Elmigrado
La postmilita Bretonio suferis amasan elmigradon. Precipe la kamparo estis delasita por urbegoj kiel Parizo aŭ Rennes, kie ŝancoj dungiĝi estis pli fortaj. Bretonio akiris famon de postresteco, pro la ĝenerale subevoluinta ekonomio kaj strukturaro. En 1950, kelkaj potenculoj sukcesis federi bretonajn politikajn kaj asociajn premgrupojn, kiuj sufiĉe influis la registaron por malenklavigi Bretonion kaj impulsi ties ekonomion. Depost tio, gravaj industriaj ŝanĝoj okazis ĉie en la duoninsulo; ĉu bonaj aŭ ne, tio dependis de la vidpunkto.
Kultura renoviĝo
La 1950-oj kaj 1960-oj estis tempo de renoviĝo kultura kaj muzika en Bretonio, kiu grade plibonigis sian reputacion, ne nur ĉe turistoj, sed ankaŭ ĉe la bretonoj mem. Oni kreis kaj disvolvigis la bagadoù, oni relanĉis la kan ha diskan kaj la keltan harpon; bretona lukto (Gouren) refariĝis laŭmoda. Privataj bretonlingvaj lernejoj kiel Diwan aperis, malgraŭ la ne- aŭ eĉ malhelpemo de la francaj aŭtoritatoj. Dum la 1970-oj, la kantisto kaj muzikisto Alan Stivell internacie famiĝis kaj kantis en la bretona (kelkfoje en la angla aŭ la franca). Cirkloj de profesiaj dancistoj multiplikiĝis kaj la renkontiĝoj Fest-noz (noktotempa festo) aŭ Fest-deiz (tagotempa festo) fariĝis popularaj, precipe dumsomere.
Dum la fino de la 1990-aj kaj la komenco de la 2000-aj jaroj, Bretonio reorumis sian festeman reputacion, estante la hejmolando de la du plej grandaj tri-tagaj festivaloj de Francio: la Festivalo de la Vieille-Charrues kaj la Festivalo de la Terre-Neuvas.
Protestoj
Dum la 1960-oj, Électricité de France (franca nacia elektroproviza kompanio) starigis eksperimentan atomcentralon en Brennilis, Menez Are. Ĝi ne plu funkciis depost 1985, kaj estis malkonstruata de 1997. Ĝi estos tute malkonstruita en 2016, kvankam la afero malfruiĝas. Temas pri la unua atomcentralo malkonstruata en Francio.
En februaro kaj marto 1980, la loĝantaro de Plogoff en la ekstremokcidenta Pointe du Raz amase manifestaciis kontraŭ la projekto de konstruo de nova atomcentralo en ilia komunumo, spite al la paraŝutistoj kaj helikopteroj senditaj de la franca registaro. Pro venonta prezidenta baloto, pluraj kandidatoj promesis la haltigon de la projekto. La protestantoj ricevis pravigon, kiam François Mitterrand ekprenis povon en 1981.
En majo 1968, Rennes, urbo de multnombraj studentoj fariĝis la batalkampo de strikoj kaj protestoj gravaj por Francio. En marto 1972, uzinaj laboristoj en Saint-Brieuc ekstrikis por obteni plipagon. La striko daŭris ok semajnojn. En printempo 2006, la impona studenta protesto kontraŭ la Unuadungkontrakton komenciĝis pliparte en Rennes, kies juna loĝantaro estis proporcie la plej granda en Francio.
Marpoluoj
La 12-a de decembro 1999, la petrolŝipo Erika, ŝarĝita de 37.000 tunoj da peza mazuto, pereis viddistance la bretona marbordo kaj kreai abomenindan poluon. 400 km de marbordo estis mazutitaj pro la petrola fluso inter Finistère kaj Charente-Maritime. Inter 150.000 kaj 300.000 birdoj, inter ili 80% de la longbekaj urioj mortis sekve de la katastrofo. Simila petrolŝiprompo okazis en 1978, kiam la Amoco Cadiz pereis norde de Bretonio.
Eksteraj ligiloj
Bretagne Bretagne Bretaña
Fockendorf
Fockendorf estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Altenburger Land de la federacia lando Turingio. Fine de la komunumo havis  loĝantojn. La teritorio estas parto de la komunumaro Pleißenaue, administra ligo de pluraj formale sendependaj politikaj komunumoj.
Osa de la Vega
Osa de la Vega estas municipo de Hispanio, en la Provinco Kvenko, regiono de Kastilio-Manĉo.
Loĝantoj
La loĝantoj nomiĝas osenses. La censita populacio en 2013 estis de 590 loĝantoj kaj la denseco estas de 11,13 loĝ/km².
Situo
Osa de la Vega estas situanta en la orienta parto de Kastilio-Manĉo en la komarko aŭ distrikto Kvenka Manĉo en la sudokcidenta parto de la Provinco Kvenko, je altitudo de 764 m. La areo de ties teritorio estas de 53.01 km². La geografiaj koordinatoj estas 39°39′41″N 2°45′27″Ok.
Historio
Romano de Ramón J. Sender nome El lugar de un hombre (La loko de homo, 1939) kaj filmo de Pilar Miró El crimen de Cuenca (La murdo de Kvenko), estis bazitaj sur teruraj okazitanĵoj el 1910 kiam malaperis pastisto kaj oni akuzis du kamparanojn de Osa de la Vega pri ties murdo, oni torturis kaj oni kondamnis ilin je multaj jaroj de karcero; post jaroj aperis la falsa "murdito", kiam la akuzitoj estis jam liberigitaj. En Belmonte okazis la torturoj, ĵuĝo kaj kelkaj karcerjaroj.
Ekonomio
Agrikulturo kaj brutobredado tradicie. Servoj kaj loĝejoj.
Triteismo
La termino estis uzita kaj akiris teknikan sencon dum Mezepoko en kristana medio por indiki la doktrinon de tiu kiu, tiom puŝis la distingon de tri personoj de la kristana Sankta Triunuo ke aperis pluraj Dioj anstataŭ unusola Dio en tri Personoj egalaj kaj distingitaj. Tiu doktrino estis de ĉiam juĝata hereza.
Pri tiu herezo estis admonita kaj malkonfesita en diversaj regionaj koncilioj teologon Goteskalkon (ĉirkaŭ 800 – 869).
Pri ĝi estis akuzita monaĥon teologon Roscelino el Compiègne (Compiègne, 1050 – Besançon, 1120), kiu pro sia ekstrema nominalismo difinis la komunan konotacion de dieco de la triunuaj personoj kiel "simplan voĉan" senenhavon, do preskaŭ nenion komunan. Lia doktrino estis cenzurita en la regiona koncilio de Soissons (1002) kaj Roscelino estis devigita ĝin forĵuri.
Komunumo Wronki
Komunumo Wronki - urba-kampara komunumo en Distrikto Szamotulski en Pollando. La komunumo situas en Grandpollanda provincio, antaŭe dum la jaroj 1975-1998 en Piła provincio.
Triteismo
Jam en la ortodoksa oriento subtenis triteismon, konsekvencan kaj intencan, Johano Filopono kaj Stefano Gobaro en 6-a jarcento.
Komunumo Wronki
La komunumo enhavas 48 setlejojn (inkluzive 22 vilaĝojn). Administra sidejo estas en Wronki.
Strukturo de areo
Laŭ datumoj de 2002, la komunumo Wronki havas areon de 302,07 km², inkluzive:
La komunumo faras 26,98% de areo de Distrikto Szamotulski.
Demografio
Laŭ datumoj de la 30-a de junio 2009 :
Vilaĝoj
Biezdrowo, Chojno, Chojno-Błota (inkluzive: Chojno-Błota Małe, Chojno-Błota Wielkie), Chojno-Młyn, Ćmachowo, Głuchowo, Jasionna, Kłodzisko, Lubowo, Marianowo, Nowa Wieś, Obelzanki, Pakawie, Popowo, Pożarowo, Rzecin, Samołęż, Stare Miasto, Stróżki, Wartosław, Wierzchocin, Wróblewo.
Aliaj setlejoj
Aleksandrowo, Bielawy, Borek, Bąbrówka, Dębogóra, Głuchowiec, Gogolice, Huby-Oporowo, Józefowo, Karolewo, Kobus, Krasnobrzeg, Lubowo Drugie, Lutyniec, Łucjanowo, Maszewice, Mokrz, Nadolnik, Nowy Kraków, Olesin, Olin, Pierwoszewo, Piła, Pustelnia, Samita, Smolnica, Szklarnia, Szostaki, Tomaszewo, Warszawa, Winnogóra, Zdroje.
Najbaraj komunumoj
Chrzypsko Wielkie, Drawsko, Lubasz, Obrzycko, Ostroróg, Pniewy, Sieraków, Wieleń.
Orgono
La orgono estas la energio de kosma vivo, fundamente la kreanta potenco konata ekde pratempo de personoj kiuj estas en kontakto kun naturo kaj antaŭsentita de natur-specialistaj sciencistoj, sed ekde nun fizike identigita kaj klarigita. Orgonon unue priskribis Doktoro Wilhelm Reich (1884-1957) kiu precizigis nombregon el ĝiaj fundamentaj propraĵoj. Ekzemple, orgon-energio radias el ĉiu vivanta kaj nevivanta substanco kiun ĝi ŝargas. Plie, ĝi facile povas penetri ĉiujn materiajn formojn, kvankam kun pli aŭ malpli da rapideco. Ĉiu materio, altirante aŭ sorbante ĝin, forĵetante aŭ reflektante ĝin, agas super orgono. Orgono videblas, mezureblas kaj foteblas. Estas reala energio, fizika; ne estas metafizika aŭ hipoteza potenco.
Orgono ekzistas ankaŭ en libera formo en atmosfero kaj en spaca malpleno. Ĝi eksciteblas, subpremeblas kaj spontane pulsantas, t. e. dotita de ŝvela kaj streĉa povo. La orgona ŝargo ene de ie aŭ io tempe varias, ĝenerale cikl-maniere. Orgono ĉefe estas allogita per vivantaj estaĵoj, per akvo kaj per si mem. Orgona energio povas, sen iu dubo, elflui kiel fluo el ie ĝis aliloke en atmosfero, sed ĝenerale sekvas orient-okcidentan fluon kun tera rotacio, sed iom pli rapide ol tiu-ĉi. Estas la mez-medio (trao) dotita de ĉieestado, estas kosma oceano de dinamika, movanta energio kiu interligas fizikan universon en iu ĉiomo; ĉiuj vivantaj kreaĵoj, meteorologiaj sistemoj kaj ĉiuj planedoj reagas pro ĝiaj pulsoj kaj ĝiaj movoj.
Orgono estas ligita al aliaj energiaj formoj sed tre malsimilas al ili. Ĝi povas provizi magnetan ŝargon al magnet-feraj kondukiloj, sed ĝi ne estas mem magneta. Same, ĝi povas doni elektrostatikan ŝargon al izolaĵoj sed ĝi ne estas pli elektrostatika propradire. Ĝi reagas, kiam ĝi proksime estas kun radi-aktivaj materioj aŭ potenca elektromagnetismo per grava malordo, kiu tre similas al protoplasmo incitata. Ĝi detekteblas per gejgeraj komputiloj aparte adaptitaj. Orgono estas ankaŭ la tramedio - traaĵo - tra elektromagnetikaj perturbadoj transsenditas laŭ la malnova koncepto de etero, kvankam ĝi ne estas nature elektromagneta mem.
Fluoj de orgon-energio en tera atmosfero kaŭzas ŝanĝojn en aer-cirkulado; funkcioj de orgona atmosfero bazigas formiĝon de eventualaj ŝtormoj kaj influas aer-temperaturon, aer-premon kaj aer-malsekecon. Funkcioj de energio el kosma orgono aperas laborantaj en spaco kie ili tuŝas gravitajn kaj sunajn fenomenojn. Tamen, energio libera de pezo, orgono estas nenio el ĉi fizik-mekanikaj faktoroj nek eĉ ilia sumo. Propraĵoj de orgona energio elvenas pli el la vivo mem ; en tio ĝi tre proksime similas al malnova nocio de viva potenco, aŭ de "élan vital". Tamen, male de ĉi malnovaj nocioj, orgono malkovritis kiel ĉeestanta kun senmaso formo en atmosfero kaj spaco. Estas la kosma viva energio, ĉefa, primara tiel ke ĉiuj aliaj energiaj formoj al ĝi estas nature akcesoraj.
En vivanta mondo, orgonenergiaj funkcioj estas la bazo de pli grandaj vivprocesoj: la pulsado, la elfluo kaj la tenso de biologia orgono decidas movojn, aktojn kaj agmanieron de protoplasmo kaj histoj, kiel ankaŭ la potenco de "bio-elektraj" fenomenoj. Iu emocio estas la fluo kaj la refluo, la ŝarĝiĝo kaj la malŝarĝiĝo de orgono ene de organisma membrano, tute kiel vetero estas fluo kaj refluo, ŝarĝiĝo kaj malŝarĝiĝo de orgono ene de atmosfero. Tiom organismo kiom klimato eĥas al ĉefa karaktero kaj stato de viva energio. La funkcioj de orgonenergio travideblas tra la integro de la kreado, en mikroboj, en animaloj, ŝtormaj nuboj, ciklonoj kaj galakcioj. La orgonenergio ne nur ŝargas kaj movas naturan mondon ; ni mergatas en orgona oceano, kiel fiŝo en akvo. Ankaŭ plie: ĝi estas trao kiu plendonas emocion kaj percepton, tra kiu ni estas kunligitaj kun kosmo kaj parencitaj kun ĉio kio vivas.
Premio Juno
La Premioj Juno (angle "Juno Awards"; france "Prix Juno") estas la kanada premiaro ĉiujare aljuĝataj al la plej bonaj muzikistoj kaj muzikaj grupoj en tiu lando. La premiaro en 1970 ekestis el la antaŭaj muzikpremioj Gold Leaf Awards, kiuj estis okazigitaj per muzikindustria magazino nomata RPM (mallonge por Records, Promotion, Music - "diskoj, varbado, muziko") fondita en 1964. En 1975 fondiĝis nacia institucio Canadian Academy of Recording Arts and Sciences (CARAS, "kanada akademio de registraj artoj kaj sciencoj"), nelaste por administri la ĉiujarajn premiojn Juno. La premioj honorigas artajn kaj teknikajn prezentojn de ĉiuj stiloj de kanada muziko. Ekde la jaro 1978 la akademio ĉiujare aldonas aldonan premion Canadian Music Hall of Fame por honorigi la vivoverkon de unuopaj muzikistoj - la honorigitoj de tiu aldona premio ankaŭ prezentiĝas en la festa ceremonio de la premio Juno, aldone al la "Juno-premiitoj".
Sokol (stacio de Moskva metroo)
Sokol ("Falko", Сокол) estas stacio de Metroo de Moskvo sur Zamoskvoreckaja linio, ĝi situas inter la stacioj ' kaj ' nord-okcidente de Moskvo.
Historio
La stacio estis malfermita en 1938.
Wojciechów (Distrikto Lwówecki)
Wojciechów [elparolu: vojcieĥuv] estas vilaĝo en Pollando en Malsupra Silezio en Distrikto Lwówek Śląski en Komunumo Lubomierz en izera montetaro ĉe rivero Oldza.
La unua priskribo pri Wojciechów devenas el la jaro 1305. Ĝis la jaro 1945 ĝi nomiĝis Ullersdorf. La vilaĝo hodiaŭ daŭre havas mezepokan strukturon de domoj. Centre de la vilaĝo troviĝas el la 15-a jarcento preĝejo patronata de “Sankta Bartolomeo”. Ĝi estis radikale alikonstruita en la jaroj 1786-89 en baroka stilo. Ĝi estas ununava konstruaĵo kun turo de suda flanko. Ene troviĝas tri barokaj altaroj, ŝtona baptujo el 1788, oleopentraĵoj de “Vojo de la Kruco” el la dua duono de la 18-a jarcento, kaj en sakristio malfruegotika, ligna skulptaĵo de “Madono kun Infano”. Krome de preĝejo en Wojciechów troviĝas la 30 da pentaj krucoj kaj kolonaj kapeletoj el la 18-a jarcento kaj la 19-a jarcento.
Křakov
Křakov estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de municipo Mířkov, en distrikto Domažlice. Ĝi troviĝas proksimume 2 km sudoriente de Mířkov. Estas ĉi tie registritaj 19 adresoj. En la jaro ĉi tie daŭre vivis.
Křakov estas ankaŭ nomo de katastra teritorio kun areo 4,98 km².
7573 Basfifty
7573 Basfifty estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la brita astronomo Brian G. W. Manning elde la observatorio de Stakenbridge, apud Stourbridge (West Midlands, Unuiĝinta Reĝlando).
Nomo
Ĝi estis nomita okaze de la 50-jara jubileo de la "Birminghama Astronomia Societo" (BAS), fondita en 1950. En la angla, "kvindek" estas dirita "fifty".
Lumpio
Lumpio aŭ Printemporulo estas manĝaĵo kiu origine venas el Ĉinio sed ankaŭ estas surtabligata en Indonezio, Vjetnamio kaj Tajlando. Ĉiu lando havas siajn variantojn de la lumpio. Plejofte oni manĝas ĝin kiel antaŭmanĝo aŭ hastmanĝo.
Origino
La indonezia vorto "lumpia" venas de "Lun Pia" 潤餅, kio proksimume signifas molan patkukon en la minnana dialekto.
Lumpioj apartenas al la tradicioj de la ĉina novjaro, la plej grava festotago de la jaro, ĉe kiu oni ankaŭ festas la komencon de la printempo. Ekster Ĉinio ofte troviĝas la vorto por printempo en la nomo de la lumpio. Ĝi simbolas la silkraŭpon kiu ĉirkaŭ tiu tempo eloviĝas.
Konsisto de la manĝaĵo
Ĝi konsistas el longforma sako farita el maldika membrano de pasto kun en ĝi legomoj (ekz. bambuŝosoj, brasiko, mungidoj), salikokoj, viando, planta oleo, omletstrioj kaj spicoj. Oni kunfaldas la paston kiel koverto kaj fritas ĝin en oleo. Kompreneble ankaŭ eblas fari vegetarajn lumpiojn.
Jean Racine
Jean RACINE (naskiĝis en 1639 en La Ferté-Milon, mortis la 21-an de aprilo 1699 en Parizo) estis tragedia franca poeto kaj dramverkisto de la 17a jarcento, samtempulo de Ludoviko la 14-a kaj de Molière.
Orfo li estas akceptata de religiulinoj de Port-Royal, kie li ricevas jansenistan edukon. Li unue provis agordigi siajn literturojn ambiciojn kun religia vojo. Poste li dediĉis sin al teatro. Li prezentas La Tebaido (la Thébaïde, 1664), poste Aleksandro la Granda (Alexandre le Grand, 1665), Ĉi tiu tragedio establis la statuson de Racine kiel posteulon de Corneille, sed sian famon li ŝuldas al la granda sukceso de Andromaka (Andromaque, 1667) kiam li lernis la regulojn de la klasika verkado de Boileau. Li poste prezentas Britannicus (1669), Berenica (Bérénice, 1670), Bajazet (1672), Mitridato (Mithridate, 1673), Ifigenia en Aulido (Iphigénie en Aulide, 1674), Fedra (Phèdre, 1677).
Nomumita historiografo de la reĝo, reakordiĝinta kun la Jansenistoj, li tiam rezignas pri teatro. Sed laŭ peto de Mme de Maintenon, li plu verkas por la lernantoj de Saint-Cyr la bibliajn tragediojn Ester (Esther, 1689) kaj Atalia (Athalie, 1691). La teatro de Racine montras la pasion kiel fata forto kiu detruas kiun ĝi posedas. Realigante la idealon de la klasika tragedio li prezentas agadon simplan klaran kies cirkonstancoj fontas de la pasio mem de la personoj. Racine ankaŭ verkis unu komedion La pledistoj (Les Plaideurs, 1668), sprita kritiko de la juristaj moroj.
Ernest Charles Jean-Baptiste Dumas
Ernest Charles Jean-Baptiste Dumas (1827-1890) (n. en Parizo, 🇫🇷, 26-a de februaro 1827 - m. en Parizo, 🇫🇷, en la 27-a de februaro 1890) estis franca politikisto, parlamentisto kaj filo de la kemiisto Jean-Baptiste Dumas. Li estis omaĝita kiel Kavaliro de la Honora Legio (1858).
Jean Racine
Racine daŭre verkis novan tragedion ĉiujare kaj en 1673 estis elektita membro de la Franca Akademio. En 1677, la tragedio Fedra estis enscenigita, konsiderita la ĉefverko de Racine.
Preĝejo Johano Baptisto (Uraiújfalu)
La preĝejo Johano Baptisto estas romkatolika preĝejo en Hungario, en vilaĝo Uraiújfalu, ĝis 1969 en memstara vilaĝo Szentivánfa.
Historio
La romanika kirko estis konstruita en la 13-a jarcento. En la 1360-aj jaroj oni pentris freskojn, ili estis restaŭritaj en 2012. Supozeble tiutempe oni konstruis la turon. Dum la kontraŭturkaj bataladoj ankaŭ la reformacio disetendiĝis, same en Szentivánfa. Pro la baldaŭa kontraŭreformacio la katolikoj rericevis la preĝejon, sed sen paroĥa statuso. Ĉirkaŭ en 1770 la kirko barokiĝis, krome oni konstruis sakristion kaj kapelon. István Dorfmeister (1729) pentris la ĉefaltaran bildon en 1779. En 1930 kaj 1996 oni malkovris la menciitajn freskojn.
Konstruaĵo
La konstruaĵo situas sola, apude estas ŝtona kruco. La fasado estas simetria, meze funkcias la enirejo. Super la enirejo la turo altiĝas. La navo finiĝas en kvadrata absido, kiu estas pli mallarĝa kaj pli malalta. La absido kontaktiĝas kun la sakristio kaj kapelo, ambaŭ havas apartajn enirejojn. Interne estas videblaj freskoserioj pri Tri reĝoj kaj Mirakla fiŝkaptado.
Kermeso okazas en la 24-an de junio.
Cosești
Cosești [koseŝtj] (hungare: Kosesd, germane: Widderdorf) estas komunumo en Rumanio okcidente de Deva. En 1910 ĝi havis 261 loĝantojn (rumanoj); en 1992 87 (rumanoj). Ĝia unua skriba mencio estas el 1733. Ĝis 1919 ĝi apartenis al Hungario (Hunyad vármegye). Administre ĝi apartenas al la komunumo Lăpugiu de Jos.
Tra Cosești pasas la fervoja linio inter Simeria kaj Lugoj; la plej proksimaj haltejoj estas en Holdea kaj Ohaba.
14504 Tsujimura
14504 Tsujimura estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la japana astronomo Takao Kobayashi elde la Observatorio de Ooizumi en gubernio Gunma (Japanio).
Nomo
Ĝi estis nomita en memoro de Tamiyuki Tsujimura (1928–1998), ano de la teknika estraro de la observatorio de la Universitato de Tokio. Li dediĉis sin al la disvolvo de la instrumentaron de la stacioj de Ikoma kaj Oda.
Chotča
Situo
Chotča situas laŭ rojo, laŭ traira flankovojo. Stropkov troviĝas je 5 km.
Historio
La unua mencio okazis pri la rojo en 1269 en formo "Hutcha", pri la vilaĝo en 1379. En 1492 la pola armeo prirbis la vilaĝon. En 1600 oni komputis tie 24 domojn. En 1869 361 vilaĝanoj loĝis en la vilaĝo. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Hocsa 335 homoj, (slovakoj en majoritato, germanoj kaj rutenoj en minoritato). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Zemplén, al distrikto de Stropkov, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 vivis en Chotča 572 homoj, (549 slovakoj, 12 rutenoj).
János Récsei
RÉCSEI János (re:ĉei) estis hungara reformita pastro, fondusfarinto naskita en Debreceno la 2-an de aŭgusto 1754 kaj mortinta en Érbogyoszló la 15-an de aprilo 1836.
Biografio
János Récsei studis en Debreceno, poste de 1782 ĝis 1787 en Utrecht. Li estis pastro de 1787 en Tiszaderzs, de 1792 ĝis 1810 en Székelyhíd, de 1814 ĝis sia morto en Érbogyoszló. En 1821 per sia fonduso je 17 mil forintoj li fondis la unuan katedron pri hungara lingvo en la reformita kolegio de Debreceno kaj li heredigis sian riĉan bibliotekon al kolegio.
Makatjo
Makatio (tagale: Makati; hispane: Macati) estas metropolo kaj universitata urbo en Filipinoj, en insulo Luzono, apartenanta al Manila Metropolo. La urbo estas financa centro de Filipinoj. Dum la hispana erao la loknomo estis la pli longa San Pedro de Macati (esperante: Sankta-Petro-de-Makatio), kie "cati" signifas: tajdo.
Geografio
Makatio situas sur ebenaĵo, en norda parto de la lando en centro de Manila Metropolo inter Manilo kaj Taguig.
Historio
La hispanoj fondis Makation en 1578 en marĉa tero. Baldaŭe 2 imponaj preĝejoj konstruiĝis. En 1900 Usono akiris la urbeton, poste la japanoj okupis ĝin en 1942. En 1901 municipo formiĝis. En la 1950-aj jaroj la setlejo laŭplane etendiĝis. En 1995 Makatio oficiale aliĝis al Manila Metropolo. En la 1980-aj jaroj Makatio estis unu el la luliloj de ribelo kontraŭ la diktaturo de prezidanto Ferdinand Marcos.
Klimato
En Makatio jare pluvas po ĉirkaŭ 2083 mm. En ĉiuj monatoj pluvas, sed precipe inter junio-decembro. La temperaturo estas sufiĉe konstanta, kiu varias inter 21-32 °C.
Ipolydamásd
Ipolydamásd [ipojdamAŝd] estas malgranda vilaĝo en Hungario en regiono Meza Hungario, en departemento Pest, en Distrikto Szob. Ipoly estas hungara nomo de Ipeľ.
Geografio
Ipolydamásd situas laŭ maldekstra bordo de rivero Ipel, laŭ traira flankovojo, for de ĉefvojo kaj fervojo. Szob troviĝas 6, Vác 34, Budapeŝto 69 km.
Historio
La unua skriba mencio estis en 1262 en formo Damas. En la 14-a jarcento fortikaĵo konstruiĝis. La turkoj faris ruina la fortikaĵon kaj senhoma la vilaĝon. Poste ankaŭ la turkoj konstruis fortikaĵon iomete for kaj apude naskiĝis nova vilaĝo. Pro la konstantaj bataloj ankaŭ tiu fortikaĵo ruiniĝis. En 1690 multe mortis pro pestoj, poste slovakoj alvenis. En 1920 la komunumo trovis sin ĉe la nova landlimo.
En Ipolydamásd migra poŝto servas.
Preĝejo Emeriko de Hungario (Sáska)
La preĝejo Emeriko de Hungario estas romkatolika historia monumento en Hungario, en vilaĝo Sáska.
Historio
Laŭ onidiro en tiu loko kapelo funkciis, kiun la tataroj detruis en 1242. En la saman lokon oni konstruis la nun videblan preĝejon en 1250. Laŭ la onidiro dum la konsekro partoprenis Béla la 4-a (Hungario). En 1548 la turkoj bruldetruis la vilaĝon, baldaŭ ĝi estis senhoma. En 1759 jam loĝis tie vilaĝanoj, tiutempe la kirko estis renovigita, oni trovis barokajn partojn el tiu epoko. Flóris Ferenc Rómer faris notojn kaj skizojn pri la preĝejo.
Konstruaĵo
La preĝejo situas en rando de la vilaĝo en korto. Antaŭ la preĝejo skulptaĵo estas videbla. Iam estis defenda muro ĉirkaŭ la preĝejo, sed nun nur kelkaj spuroj restis. En la fasado la kvadrata turo plene reliefas. Rande po unuj pilieroj apogas la turon. Inter la pilieroj estas la enirejo tra la turo. Supro de la turo estas piramido el ŝtonoj. La absido estas rektangula kaj sakristio aliĝas al tio kun ekstra enirejo. Sur la ekstera muro estas videbla restaĵo pri fresko.
Kermeso okazas en la 5-an de novembro.
Danilovo (Ĥust)
Danilovo estas vilaĝo en Ukrainio, en Transkarpata provinco, en distrikto de Ĥust.
Situo
Danilovo situas laŭ rojo, laŭ flankovojoj.
Historio
La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1390. En 1910 vivis en Husztsófalva 888 loĝantoj, (545 rutenoj, 259 germanoj, 84 hungaroj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Máramaros, al distrikto de Huszt, poste al Ĉeĥoslovakio. En 1939 la plej orienta regiono de disfalanta Ĉeĥoslovakio deklaris malgrandan sendependan respublikon Karpata Ukrainio kun ĉefurbo de la proksima Ĥust. Poste Hungario okupis la respublikon kaj tuj aranĝis aŭtonomion, kies apartaĵo estis ankaŭ Danilovo. Ekde 1945 ĝi apartenis al Sovetunio, fine ekde 1991 al Ukrainio.
Die Ärzte
Die Ärzte ( germane por "La Kuracistoj") estas krom "Die Toten Hosen" unu el la plej famaj punkrokaj muzikgrupoj el Germanio.
Historio
Ili ekigis sian aktivecon komence de la 1980-aj jaroj. La du fondaj membroj Farin Urlaub kaj Bela B. Felsenheimer ankoraŭ hodiaŭ apartenas al Die Ärzte, dum Sahnie post la unuaj muzikalbumoj forlasis la grupon. Nova basisto iĝis Hagen Liebing. Sed je la tiama kulmino de sia sukceso en 1989, la grupo malfondiĝis. Sekvis kvarjara paŭzo dum kiu – pro la enorma populareco – reaperis malnovaj kantoj el elĉerpitaj diskoj sur KD.
En Esperantujo, la grupo La Kuracistoj reludas kantojn de Die Ärzte kun esperantigitaj tekstoj. Krome Stephan Schneider verkis Esperanto-version de la kanto "Punk ist..." kun la nomo "Esperanto 'stas".
Zita
La gloso Zita povas signifi la jenajn:
La origino de specioj
La teorio prezentita en la libro diras ke la diversaj organismoj sur la Tero estiĝis kaj daŭre estiĝas per malgrandaj kaj laŭgradaj ŝanĝoj, kiuj akumuliĝas tra la generacioj per mekanismo de natura selektado. Ĝuste ĉi tiu mekanismo klarigas la grandan diversecon de specioj kaj varioj (subspecioj) en la besta kaj planta mondo. La esprimo "natura selektado" indikas ke ekzistas neniu dia interveno en tiu procezo, nek progresema evoluo direkte al perfektigita aŭ pli bona organismo. Laŭ la teorio, malgrandaj ŝanĝoj en malsamaj organismoj de la sama specio aŭ specio estas oftaj. Per la mekanismo de natura selektado, nur tiuj ŝanĝoj, kiuj profitigas la organismon, estas konservitaj kaj disvolvitaj en la kadro de la "milito por ekzisto" - la konstanta milito de la organismoj en naturo por rimedoj kaj reproduktado. Darwin provis montri, ke ĉiuj specioj devenas de komuna prapatro, kiuj ŝanĝoj kiuj venis per natura selektado dum miloj da generacioj alportis ilin al sia moderna stato.
Herrerías
Tiu municipo estas riĉa en grotoj kaj posedas unu de eksterordinara valoro: nome la groto El Soplao, kunhavita kun la najbaraj municipoj Rionansa kaj Valdáliga.
La origino de specioj
En la scienca komunumo, la libro ricevis multe da diskonigo tuj post sia eldono. Tamen, komence ĉi tiu teorio estis nur unu, eĉ se centra, inter diversaj sciencaj teorioj koncerne la formadon de la diversaj specioj sur la Tero. Nur la komenco de la 20-a jarcento la teorio fariĝis la bazo de la akceptita evoluteorio en la moderna scienco. De socia vidpunkto, ĝi estis unu el la unuaj scienclibroj, kies diskuto iris preter la limoj de la scienco sole, kaj tio estas ĉar ĝi levis demandojn pri moralo, religio, socio kaj ekonomia politiko.
Herrerías
Geografio
Ĝi limas norde kun Val de San Vicente kaj San Vicente de la Barquera, sude kun Lamasón kaj Rionansa, oriente kun Valdáliga kaj okcidente kun Peñamellera Baja (Asturio). Ĝi estas ĉe la okcidenta marbordo de la regiono, kvankam ĝi mem ne havas marbordon, kaj ene de la baseno de la rivero Nansa.
La municipa ĉefurbo estas loĝloko Bielva.
Demografio
Por areo de 40,34 km² estas 589 loĝantoj (laŭ censo de 2021). Pro la perdo de loĝantoj pro rura amasmigrado la municipo perdis mil loĝantojn ekde la 1950-aj jaroj.
La 589 loĝantoj (2021) estas distribuataj en:​
La origino de specioj
Historio
Li verkis la libron depost 1837, kiam li revenis de ĉirkaŭmonda vojaĝo per la ŝipo HMS Beagle, sed ne eldonis ĝin ĝis li ricevis leteron en 24-a de novembro 1859 de alia biologo kun la sama teorio: Alfred Russel Wallace.
Herrerías
Historio
La plej frua mencio al loĝloko de tiu municipo datas de la jaro 951, en dokumento referenca al la Monaĥejo de Sankta Marteno de Turieno en kiu oni parolas pri donaco en Camilianes, tio estas, Camijanes. Aliaj loĝlokoj aperas en aliaj mezepokaj dokumentoj: nome Bielva, Cabanzón, Cades kaj Casamaría. En tiu epoko ekdisvolviĝis en la zono la forĝejoj kiuj uzis la movemergion de la rivero Nansa, kaj de tiu aktiveco deriviĝis la nomo de la municipo. La loĝlokoj de Herrerías estis de sistemo behetría, laŭ la Libro de las Merindades de Castilla (1351), kio signifas, ke kelkaj el ili rajtis elekti senjorojn libere.
La origino de specioj
Historio
La libro estis publikigita en ses eldonoj, kun totalo de 18,000 ekzempleroj. Ĝi estis tradukita en 11 lingvojn dum la vivo de Darwin, kaj ekde lia morto estis tradukita en 18 pliajn lingvojn.
Herrerías
Ekonomio
Tradicie, la ekonomia agado de la municipo estis agrikulturo kaj brutobredado, sed translokiĝis al turismo. Ĉefaj altiraĵoj estas la apuda Nacia Parko Picos de Europa kaj la kuirarta turismo. Pli precize gravaj vizitindaĵoj estas la turo de Cabazón, la tipa granstokejo surfosta Panera de Cades, forĝejoj kaj tradicia arkitekturo.
La origino de specioj
Enhavo
Darwin esprimis la malsuprajn ideojn per simpla, sed kompakta diagramo. Estas la sola ilustraĵo en la libro, sed ĝi enhavas tiom da informoj, ke li plurfoje referencas ĝin en malsamaj partoj de la libro. La horizontalaj strioj indikas la tempon, sed ne estas specifa skalo, ĉar ne ĉiu organismo same rapide evoluas. La majusklaj literoj estas specioj en iu genro kaj la punktolinioj estas la variaĵoj, kiuj disbranĉiĝas. Estas klare kiel la plejparto de la variaĵoj formortas kaj ke nur kelkaj pluevoluas ĝis la fino de la diagramo. Ankaŭ klaras ke la distanco inter la specioj je la fino estas multe pli granda ol je la komenco. Tio estas interesa afero, ĉar la novaj specioj, kiuj devenas de unu genro, nun estas tiom diversaj ke oni nomus ilin familio se oni ne sciis pri la historio.
Ĉapitro 1 - "La ŝanĝo en malsovaĝaj kondiĉoj": En ĉi tiu ĉapitro, Darwin detaligas la ŝanĝojn, kiujn bestoj kaj plantoj travivas en malsovaĝaj kondiĉoj. Darwin asertas, ke ĉi tiuj ŝanĝoj estas efektivigitaj per longa, ripeta procezo elekti la detalojn dezirataj de homo por iu celo. En ĉi tiu ĉapitro, li prezentas la bazon por la centra analogio, kiun li traktas en la unuaj ĉapitroj - natura selektado faras al organismoj en naturo tion, kion bredistoj kaj farmistoj faras al la diversaj organismoj sub malsovaĝaj kondiĉoj.
Ĉapitro 2 - "Varioj en Naturo": Ĉi tiu ĉapitro traktas plejparte la grandan diversecon kiu ekzistas en la naturo, kaj la malfacilecon distingi inter "variaĵoj" kaj "specioj" de malsamaj organismoj. Darwin asertas ke tia granda malfacileco, kiu estas grandega defio por ĉiuj natursciencistoj, estas tie kaj por defii la koncepton de la "permanenco de specioj" (fiksismo), kaj por subteni la "laŭgradan ŝanĝon" kiu formas la bazon de lia teorio.
Ĉapitro 3 - "La Milito de Ekzisto": En ĉi tiu ĉapitro, Darwin prezentas la kialon malantaŭ sia metodo de natura selektado: la organismoj estas ĉiuj interdependaj. Estas supervivbataloj inter la specio kaj ene de ĉiu specio, lukto por reproduktado kaj lukto kontraŭ la malfacilaĵoj prezentitaj de la kondiĉoj de la naturo, kiel klimato. Vivo en la naturo estas konstanta lukto por la supervivo de ĉiu vivestaĵo. Li atentigas, ke se ni ne rekonas la militon de ekzisto, "en niaj okuloj, la tuta natura ekonomio kun ĉiuj faktoj pri distribuo, malofteco, ofteco, reno, ŝanĝebleco estos kiel nubo, kiu ne estas plene komprenita.".
Ĉapitro 4 - "Natura selektado aŭ supervivo de la plej taŭga": En ĉi tiu ĉapitro, Darwin prezentas la principon de natura selektado, kaj provas montri kiel tiu principo povas klarigi diversajn fenomenojn observitajn en la naturo. Darwin asertas ke "natura selektado" konservas la ŝanĝojn kiuj estas utilaj al la organismo inter ĉiuj tiuj ŝanĝoj kiuj aperas en organismoj en naturo. Utila ŝanĝo helpas la individuon pluvivi, kaj tiel tiuj utilaj ŝanĝoj estas konservitaj. Darwin ankaŭ rilatas al "seksa selektado", kiu konservas la ŝanĝojn kiuj profitigas la organismon en konkuro kun siaj propraj specioj por reproduktado. Tiel Darwin:"'Ĉu ni povas dubi (se ni memoras, ke la nombro da naskiĝoj estas multe pli granda ol la nombro kiu povas resti vivanta), ke individuoj kiuj havas la plej etan avantaĝon super aliaj havos la plej bonajn ŝancojn resti vivantaj kaj establi sian specion?' — La Origino de Specioj, p. 152"Ĉapitro 5 - "La Leĝoj de Variado": En ĉi tiu ĉapitro, Darwin priskribas la principojn kiuj kondukas al la malgrandaj ŝanĝoj kiuj estas "materialo en la mano de natura selektado". En ĉi tiu ĉapitro, multaj principoj estas prezentitaj, kiuj ankaŭ estis uzataj de Lamarck - la principo de uzo/neuziĝo kaj heredo de akiritaj trajtoj. Ankaŭ, Darwin substrekas ke la ŝanĝo de la specio dependas de du aferoj: la naturo (kapablo) de la ŝanĝo de la specio mem, kaj la mediaj kondiĉoj. Sed antaŭ ĉio, Darwin zorgas emfazi la nescion de ĉiuj natursciencistoj en la kampo de la leĝoj de variado, kaj traktas multajn el siaj ideoj kiel nurajn hipotezojn: "Ĝis nun mi foje parolis kvazaŭ la ŝanĝoj... venis de ŝanco. Kaj estas klare, ke tio estas tute malĝusta esprimo, sed ĝi servas kiel klara agnosko de nia nescio pri la kialo de ĉiu individua ŝanĝo.".
Ĉapitroj 6-9 - Malfacilaĵoj en teorio. En tiuj ĉapitroj, Darwin rilatas al la obĵetoj atenditaj ekesti al sia teorio, kaj ofertas siajn respondojn al ili antaŭtempe. Darwin elektis trakti la malfacilaĵojn al kiuj li havas respondon, kaj lasis diversajn demandojn nesolvitaj - kaj de la kampo de scienco, kiel ekzemple la demando de heredeco, kaj de la kampo de teologio. La ĉefaj malfacilaĵoj, kiujn Darwin ja referencas, rilatas al perfekteco kaj komplekseco: la klaraj ekzemploj, kiujn li aludis, estas la kompleksa strukturo de la okulo, kaj la perfekteco per kiu mielabeloj konstruas siajn kahelojn el ili — laŭ la plej ekonomia maniero ebla el matematika vidpunkto. La demando, kiun li levas, estas "kiel disvolviĝis tia perfekta kaj kompleksa organo/instinkto". Dum ĉi tiuj tri ĉapitroj, Darwin uzas pensajn eksperimentojn kaj similajn fenomenojn, kiuj ekzistas en la naturo, por montri kiel eblas, ke per malgrandaj kaj laŭgradaj ŝanĝoj, organoj kaj instinktoj ankaŭ povas disvolviĝi al perfekteco. Perfekteco, laŭ Darwin, ne estas principe diferenca de evoluo al pli kaj pli altaj niveloj:"'...kaj se tiaj ŝanĝoj estas utilaj al besto per ŝanĝoj en vivkondiĉoj, tiam la malfacileco de la ideo de komplika kaj perfekta formado de okulo ne devus esti konsiderata kiel subfosanta la fundamentojn de nia teorio, kvankam ĝi estas blokita de nia imago' — La Origino de Specioj, p. 124"Alia malfacilaĵo al kiu Darwin referencas estas la foresto de mezaj formoj, "mankantaj vertebroj". Li atribuas la foreston de tiuj al la malriĉeco de individuoj kiuj konsistigis la mezajn formojn, same kiel la nekompletecon de la fosilia stokregistro kiu ekzistis en tiu tempo.
Ĉapitroj 10-14: En ĉi tiuj ĉapitroj, fenomenoj estas priskribitaj en diversaj kampoj, kiujn la teorio povas klarigi: en geologio, en la demando pri la geografia distribuo de la diversaj specioj, en morfologio, en embriologio, kaj pli.
Ĉapitro 15: "Ripeto kaj Subskribo". La resumo de Darwin de la asertoj kiujn li faris en la libro.
Baubigny
Baubigny estas franca komunumo situa en la departemento Côte-d'Or kaj en la regiono Burgonjo-Franĉkonteo.
La origino de specioj
Enhavo
DArwin resumas sian verkaĵon per la jena tre fama lasta aserto:"”Estas grandiozeco en ĉi tiu perspektivo de la vivo, kun ĝiaj pluraj povoj, kiu originale enspiriĝis en kelkajn formojn aŭ unu; kaj en tio, ke dum ĉi tiu planedo estis orbitanta laŭ la fiksa leĝo de gravito, de tre simpla komenco, senfinaj formoj, plej belaj kaj plej mirigaj, evoluis, kaj estas evoluantaj.”"Do la ĉefa mesaĝo, kiun Darwin volas komuniki temas pri neevitebleco. Same kiel la kompleksaj orbitoj de planedoj estas la neeviteblaj konsekvencoj de simplaj leĝoj, ankaŭ evoluo estas kompleksa rezulto de simplaj leĝoj. Se oni havas eĉ tre simplan organismon, kiu povas reprodukti sin kun vario, la leĝoj de evoluo aplikiĝas kaj la organismo povas evolui en sennombraj direktoj.
Baubigny
Geografio
La komunumo enhavas la vilaĝetojn Baubigny, Bel-air, Dracy, Evelle kaj Orches. Dracy estas detruita ekde la 15-a jarcento.
La origino de specioj
Bibliografio
Esperanta eldono
Eksteraj ligiloj
</Br>
Doniben Jimenez Jaramillo
Doniben JIMENEZ JARAMILLO (naskiĝis la 6-an de junio 1991) estas kolombia esperantisto. Li estis estrarano de TEJO ĝis la 2-a de februaro 2018.
Nuntempe li estas la prezidanto de Kolombia Esperanto-Ligo.
Chemillé
Chemillé estas malaperinta franca komunumo, situanta en la departemento Maine-et-Loire, en la administra regiono Luarlandoj.
Ĝi nun formas parton de Chemillé-en-Anjou.
Geografio
Ĝi situas sude de la departemento, inter Anĝevo kaj Ĉoleto.
Distancoj : 30 min el Anĝevo (37 km), 1 h el Nanto (departemento Loire-Atlantique), 20 min de Ĉoleto.
Historio
Chemillé, kun sia ĝardeno de kuracplantoj, precize el tio estas la franca ĉefurbo de la kuracplantoj, pli aparte pro la kamomilo. Notindas, ke la nomo Chemillé devenas de la latina nomo "Camilliacus Villa" : tiu nomo indikas gaŭlo-romian bienon posedatan de senjoro nomita Camille kaj havas neniun rilaton kun la nomo kamomilo.
Eksa fortikigita urbo en Mezepoko, Chemillé estas kontruita en formo de amfiteatro ĉe la bordo de rivereto Hyrôme, enflurivero de la rivereto Layon. La malnovaj muregoj estis detruitaj dum la francaj militoj pri religio en la 16-a jarcento, tiel malfermante la urbon al interŝanĝoj, al la foiroj kiuj naskis ĝian famon de grava komerca centro.
Demografio
En 1900, Chemillé enhavis iom pli ol 4 300 loĝantojn.
fonto : http://www.insee.fr/fr/ffc/docs_ffc/psdc.htm.
Owerri
, laŭ loka lingvo Owèrrè estas metropolo, ĉefurbo de subŝtato Imo Ŝtato, universitata urbo kaj ĉefdiocezo en Niĝerio.
Geografio
situas sur ebenaĵo en la sudorienta sekcio de la lando.
Historio
Owerri estis provizora ĉefurbo de Biafro en 1969.
Ekonomio
Ĉirkaŭaĵo de Owerri kultivas agrikulturajn produktojn, kiel ekzemple maniokojn, maizojn, kaŭĉukojn kaj palmogrenojn.
Trafiko
havas enlandan flughavenon kaj internacian kargoflughavenon. Ĉefvojoj kuras al Asaba, Port Harcourt kaj Aba (Niĝerio), krome estas 2 malpli gravaj vojoj al aliaj direktoj.
Esperanto
En la urbo loĝas unu el gvidantoj de la Niĝeria esperanto-movado Prince Henry Ozoemena Ogúinye.
3552 Don Kiĥoto
3552 Don Kiĥoto estas malgranda malhela marsrenkonta amora asteroido, de la subklaso Amora IV.
Malkovro
Ĝia tre discentra kaj klinita orbito sugestas, ke ĝi estas "estingita kometo", tie estas kerno de kometo perdinte siajn vaporiĝemanj materialonj. Kometa aktiveco (hararo) estis malkovrita per la Kosmoteleskopo Spitzer, kiu observis elsendo de infraruĝa radiado je 4.5 um de CO2.
Ĝi estas rigardita kiel potence danĝera asteroido kvankam ĝia nuna orbito ne kondukas ĝin tre proksimen de tero.
Ĝia afelio kondukas ĝin pli malproksimen ol la orbito de Jupitero, kiun ĝi sufiĉe alproksimiĝas por esti klasifikata kiel Jupiterrenkonta asteroido. Pro tio ĝi suferas perturbojn de la gravita altiro de Jupitero, kiuj povus, en fora estonto, forpeli ĝin el la Sunsistemo.
Alekšince
Alekšince, hungare Elecske [eleĉke], germane Alaxinetz [alaksinec] estas vilaĝo kaj municipo en Slovakio.
Historio
La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1156 en formo "Alexu". En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Elecske 949 homoj, (slovakoj en majoritato, hungaroj en minoritato). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Nyitra (reĝa departemento), al distrikto de Galgóc, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 vivis en Alekšince 1664 homoj, (16322 slovakoj).
Traktato de Parizo
Traktato de Parizo rilatas al pluraj traktatoj, kiuj okazis en Parizo:
Ionia modalo
Historio kaj uzado
La ionia gamo ekestis en antikva Grekujo kaj estis komence kromata variaĵo de la malnova hipofrigia modalo. Ekzemploj por uzado de la ionia modalo estas la kristnaska kanto Vom Himmel hoch, da komm ich her de Martin Luther, 1539 aŭ la popolkanto Drei Laub auf einer Linden (1540).