cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Atleto
En Antikveco atleto estis konkuristo, kiu partoprenis la olimpikon. Dum la 5-a jarcento a.K. la batalludo iĝis pli kaj pli profesia en Grekio, kaj atletiko iĝis lerteco, kies ellernado kaj praktiko postulis specifan vivmanieron kaj obeis apartajn regulojn.
En Romio aperis la unuaj en Grekio dungitaj atletoj en 186 a.K.. Dum la roma imperiestreco atletoj estis organizitaj en gildoj, kiuj ekzistis en preskaŭ ĉiuj grandaj urboj de la imperio. En Romo mem, atletaj konkursoj iĝis pli kaj pli ŝatataj.
Nuntempaj atletoj estas profesiaj sportistoj (praktikante iun sporton, kaj ne necese pri atletismo) kun specifa vivomaniero kaj trejnmetodoj. Ili estas subtenitaj de tuta prizorgantaro, inter ili: trejnisto, masaĝistoj, helpantoj, kuracistoj, psikologoj ktp.
Preĝejo Vizito de Maria (Mernye)
La preĝejo Vizito de Maria estas romkatolika Monumento historia en Hungario, en vilaĝo Mernye.
Historio
Laŭ preĝejlisto el 1332 jam estas legebla Mernye, supozeble la kirko konstruiĝis en la 13-a aŭ 14-a jarcentoj. Dum dominado de la turkoj la kirko ruiniĝis. En la 1760-aj jaroj oni konstruis pli novan, jam barokan konstruaĵon, - ŝajnas - oni uzis la restintajn partojn. En 1790 kapelo estis alkonstruita. La orgeno estis farita en 1888. La orgeno estas aŭdebla ekde 1899. En la 1970-aj jaroj la planko iomete malleviĝis ĉe la altaro. Arkeologoj trovis dupartan kripton. En la unua kuŝis karmelana monaĥo kun alto 230 centimetrojn (!), en la alia estis multe da ostoj el la turka erao.
Konstruaĵo
La preĝejo staras sola en mezo de la vilaĝo laŭ la ĉefvojo sur monteto inter arboj. La fasado estas simetria, meze la enirejo estas videbla, la plej supre la kvadrata turo altiĝas. La navo finiĝas kun plurlatera sanktejo. Interne la ornamriĉa predikejo kaj la mebloj estis faritaj en la 1760-aj jaroj. Ankaŭ la freskoj estas menciindaj.
Malantaŭ de la preĝejo staras 3 golgotaj krucoj faritaj en 1824.
Kermeso okazas en la 2-an de julio.
Komunisma Partio de Usono
La Komunisma Partio de Usono aŭ en angla Communist Party USA (CPUSA) estas komunisma politika partio en Usono, kaj estas la plej granda komunisma partio en la lando. Fondita en 1919, ĝi havas longan, komplikan historion kiu estas tre rilata al la historioj de similaj komunismaj partioj tutmondaj kaj de la laborista movado en Usono.
Dum la unua duono de la 20a jarcento, la Komunisma Partio estis tre influa forto en variaj luktoj por demokratiaj rajtoj. Ĝi ludis gravan rolon en la usona laborista movado el la 1920-aj jaroj al la 1940-aj jaroj, kun grava partopreno en la fondo de plej el la sindikatoj de la lando (kion poste uzos la leĝo McCarran pri interna sekureco por elpeli ties komunistajn membrojn) dum ĝi iĝis konata ankaŭ ĉar luktis kontraŭ rasismo kaj por integrado en laborlokoj kaj komunumoj dum la hegemonio de la leĝaro nomita Jim Crow aŭ rasa segregacio. Historiisto Ellen Schrecker konkludas ke jardekoj de ĵusa studado montras "pli nuancan portreton de la partio kiel kaj stalinisma sekto ligita al malhumana reĝimo kaj la plej aktiva organizo ene de la Usona Maldekstro dum la 1930-aj jaroj kaj '40-aj".
Aŭguste de 1919, nur monatojn post ties fondo, la Komunisma Partio deklaris 50,000 al 60,000 membrojn. Membroj laŭdire inkludis ankaŭ anarkiistojn kaj aliaj radikalaj maldekstruloj. Kontraste, la pli modera Socialisma Partio de Usono havis 40,000 membrojn. La sekcioj de la Internacia Laborista Ordo de la Komunisma Partio dume organizis por komunismo ĉirkaŭ lingvaj kaj etnaj konsideroj, havigante interhelpon kaj skizante kulturajn aktivaĵojn al membraro de IWO kiu atingis ĝis 200,000 maksimume.
Historio
La partio estis fondita aŭguste 1919 fare de maldekstraj ekstremistoj el Socialisma Partio de Usono. Fine de 1921 aliĝis al Tria Internacio. En la 20-aj jaroj komunistoj okupiĝis pri kreo de sindikatoj. Daily Worker estis la gazeto de la partio kiu estis fondita en 1924. Ekde 1929 la partio funkcias sub la nuna nomo.
Fine de la 20-a jaroj komenciĝis ĝia stalinismigo. Oni forigis politikistojn ne aprobantaj Kominternon, adeptojn de trockiismo kaj de Nikolaj Buĥarin. Dum la Granda Depresio la partio engaĝiĝis favore al senlaboruloj. Tiutempe oni malkaŝe anoncis bezonon forigi kapitalismon kaj enkonduki sovet-similan reĝimon. Komence de la 30-aj jaroj la gvidadon transprenis Earl Browder, revanta pri Soveta Ameriko kun malfondo de ĉiuj partioj kaj subigo de amaskomunikiloj sub kontrolo de registaro. Post malvenkaj prezidentaj balotoj komunistoj kondamnis New Deal kaj Franklin D. Roosevelt estis nomita de ili "socialfaŝisto".
En 1939 la gvidantaro apogis pakton Ribbentrop-Molotov kaj forlasis kontraŭfaŝismon. Komencis novan kampanjon de atakoj al Roosevelt kaj kontraŭstaris al usona helpoprogramo al Aliancanoj. Tion oni oficiale senkulpigis per pacismo. Tiaj agoj kaŭzis foriron de plimulto da liberalaj medioj. Jaron poste Earl Browder startis en prezidenta balotado. Pro malpermeso vojaĝi tra la lando, lia kampanjo limiĝis al skribaj deklaracioj kaj distribuo de surbendigitaj alparoloj. Komunista kandidato gajnis nur 46 mil voĉojn. Samjare la partio oficiale rezignis el membreco en Kominterno (taktika paŝo).
Post atako de Germanio al Sovetunio la usona publika opinio komencis favore rigardi al komunismo. Komunisma Partio de Usono revenis al la taktiko de Popola Fronto kaj apogis Roosevelt. En 1942 nombro de partimembroj atingis 85 mil. Fine de la dua mondmilito porkomunistaj sindikatoj nombris pli ol miliono da membroj. En 1944 Earl Browder anoncis, ke estas ebla paca kunekzistado de komunismo kaj kapitalismo. La opinioj kaj agoj de Browder estigis maltrankvilon inter usonaj komunistoj kaj eksterlandaj. En 1945 li estis forigita de la posteno. Lia posteulo iĝis William Foster. Du jarojn poste Browder estis forigita de la partio (post pli frua lia kritiko flanke de sovetaj politikistoj).
Wiliam Foster gvidis la partion en fideleco al stalinisma doktrino. Pruvoj de spiona agado de la membroj favore al Sovetunio inklinis prezidenton Harry Truman al agado kontraŭ komunistoj. En 1948 gvidantoj de la partio estis malliberigitaj. Dum la korea milito la registaro enkondukis plurajn kontraŭkomunistajn leĝojn. La partio restis laŭleĝa, sed marĝeniĝis kaj izoliĝis. Meze de la 50-aj jaroj nombro de ĝiaj membroj falis sub 12 mil.
Post la hungara revolucio de 1956 kaj invado en Ĉeĥoslovakio vicojn de la partio forlasis parto de ties membroj. Ili tiel protestis kontraŭ strikte porsoveta politiko de la gvidantaro. Moralon de la membroj negative influis ankaŭ referaĵo Pri la kulto de personeco kaj ĝiaj konsekvencoj de Nikita Ĥruŝĉov kaj malkaŝo de la krimoj de stalinismo.
En 1959 fronte de la partio ekstaris Gus Hall, strikte porsoveta politikisto kaj ortodokse marksisma–leninisma. En la 60-aj kaj 70-aj jaroj aktivuloj de la partio partoprenis kontraŭmilitan movadon kaj la afrousonan, tamen sen signifa rolo ĉe maldekstrularo. Hall trifoje provis starti en prezidenta balotado en 1968, 1972 kaj 1976. En la 80-aj jaroj li kritikis eŭrokomunismon kaj reformojn de Miĥail Gorbaĉov. Fine de la 80-aj jaroj nombro de la membroj falis sub 10 mil. En 1991 Hall apogis sensukcesan aŭgustan puĉon. Reformacia frakcio de komunistoj forlasis tiam strukturojn de la partio. En 2000 Gus Hall mortis. Nova gvidanto de la partio iĝis Sam Webbu. La partio tiam nombris malpli ol 2 mil membroj.
Esperanto- komunistoj  en Usono   starigis ret -pagharon  -  malmultaj ankau aktivis en SAT
Eksterlanda apogo
Agadon de la partio sekrete financis registaro de Sovetunio, kiu en 1988 transdonis 3 milionojn da usonaj dolaroj.
Francis Parker Yockey
Francis Parker Yockey (18-an de septembro, 1917 – 16-an de junio, 1960) estis usona advokato, politika filozofo kaj polemikisto ĉefe konata pro sia nov-Spenglerana libro, Imperium: La Filozofio de Historio kaj Politiko, eldonita sub la plumnomo Ulick Varange en 1948. Ĉi tiu libro, priskribita en sia enkonduko kiel "daŭrigo" al La Subiro de Okcidento de Spengler, argumentas favore al la kreiĝo de totalisma vojo surbaze de kulturo, cele de plukonservi la Okcidentan kulturon, kaj oferas samtempan akran kaj profundan kritikon kontraŭ kapitalismo kaj komunismo.
Leonard Feather
Leonard Geoffrey FEATHER (* 13-an de septembro 1914 en Londono; † 22-an de decembro 1994 en Los-Anĝeleso, Kalifornio) estis brita ĵazmuzikisto, ĵazĵurnalisto kaj -kritikisto, komponisto, produktisto kaj ĵazhistoriisto, kiu verkis interalie por la ĵazrevuo Down Beat kaj konatiĝis per multaj ĵazlibroj.
Vivo
Ekde 1943 Feather estis redaktisto ĉe Esquire Magazine kaj kolumnisto por la revuoj Metronome, Down Beat, Playboy (ekde 1959 li estis ties ĉefredaktisto), por Los Angeles Times kaj por Jazz Times. Konata estis la „Blindfold Test“, kiun li enkondukis en 1946 ĉe Metronome: li prezentis al ĵazmuzikisto dum intervjuo muzikon, kiun tiuj devis alordigi al la ĵustaj aŭtoroj. Ili aperis ekde 1951 regule en Down Beat. En 1960 Li transloĝis al Los-Angeleso. 1972–1974 li instruis ĉe la Universitato de Loyola kaj 1987–1988 ĉe la Universitato de Kalifornio ĉe Los-Anĝeleso. En la radio li dum jaroj anoncis la muzikprogramon de Voĉo de Ameriko.
Leonard Feather verkis la akompantekstojn por miloj da ĵazaj sondiskoj kaj estis longan tempon la ĉefa ĵzkritikisto. Ekde 1967 li tenis ankaŭ televid-elsendon Feather on Jazz. Li estas ankaŭ konata kiel verkinto de multaj libroj pri ĵazo kaj aparte de sia ĵaz-konsultlibro, por kies verkado li regule dissendis demandilojn al muzikistoj.
La filino de Feather estas ĵazkantistino kaj kantoverkistino Lorraine Feather (* 1948).
Diskografio
Feather ludis interalie kun Louis Armstrong, Barney Bigard, la Marsala Band kaj Sarah Vaughan. Liaj propraj bandoj nomiĝis Ye olde english swynge band, Esquire all americans kaj Playboy Jazz All Stars.
Chicxulub Pueblo
Chicxulub Pueblo estas unu el la 106 komunumoj de la meksika subŝtato Yucatán, kiu estas unu el la tri meksikaj subŝtatoj sur la duoninsulo Jukatano. La ĉefurbo de la komunumo estas la samnoma Chicxulub Pueblo. La komunumo estas parto de la regiono 6 "Influencia Metropolitana" ("influ-zono metropola"). Tiu regiono de Yucatán estas la regiono kun plej multaj loĝantoj. Ĝi limas norde al la Meksika Golfo, okcidente al la regiono 7 "Litoral Oriente" ("marbordo orienta") kaj oriente al la regionoj 3, 4 kaj 5. Sude ĝi limas al la regiono 8 "Sur Poniente" ("sudokcidenta"). La ŝlosilnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 31020. Tie antaŭ proksimume 65,5 milionoj da jaroj falis granda meteorito kiu rezultigis grandegan alfrapan krateron kaj kaŭzis tutmondan ekologian katastrofon, kiu transiris en amasan formortadon.
Klimato
En la komunumo jare falas averaĝe 24,9 mm/m2 de precipitaĵo. La averaĝa jara temperaturo estas 26,5 °C. Ĝenerale la klimato estas varma kaj duonhumeda. La pluva sezono ĝenerale komencas fine de majo kaj ĝi daŭras ĝis oktobro. Plej malvarmaj monatoj estas januaro kaj decembro kaj plej varmaj monatoj estas julio kaj aŭgusto.
Sociogeografio
En la jaro 2000 (laŭ INEGI) en la komunumo vivis 2397 personoj pli aĝaj ol 15 jaroj. El tiuj 2080 scipovis legi kaj skribi kaj 315 personoj estis analfabetoj. Do 13,14% de la personoj pli aĝaj ol 15 en la komunumo estis analfabetoj.
En la jaro 2000 en la komunumo vivis 3503 personoj, pli aĝaj ol 5 jaroj. El tiuj 525 personoj sciis paroli indiĝenan lingvon. Tio signifas ke 15% de la loĝantaro en la koncerna jaro sciis paroli indiĝenan lingvon. La ĉefa indiĝena lingvo en Yucatán estas la jukatana majaa lingvo, ankaŭ nomita Majatano.
Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a., (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).
Karnovoruloj
Karnovorulo signife 'karnomanĝanto' aŭ 'karnomanĝulo' (en latino, caro signifas 'viando' aŭ 'karno' kaj vorare signifas 'vori') estas organismo kiu atingas sian energion kaj nutropostulojn el dieto konsistanta ĉefe aŭ nur el animala histo, ĉu pere de predado aŭ kadavromanĝado. Animaloj kiuj dependas nur el animala viando por siaj nutropostuloj estas nomataj nepraj karnovoruloj dum tiuj kiuj ankaŭ konsumas ne-animalan manĝon estas nomataj nenepraj karnovoruloj. Ankaŭ ĉiomanĝantoj konsumas kaj animalan kaj ne-animalan manĝon, kaj krom la plej ĝenerala difino, ne estas klara difinita proprocio de planta respektive al animala materialo kiu distingu nenepran karnovorulon el ĉiomanĝanto. Karnovorulo kiu staras pinte de la manĝoĉeno ricevas la terminon de pinta predanto.
Plantoj kiuj kaptas kaj digestas insektojn (kaj, foje, aliajn malgrandajn animalojn) estas nomataj karnovoraj plantoj. Simile, fungoj kiuj kaptas mikroskopajn animalojn estas ofte nomataj karnovoraj fungoj.
928 Hildrun
928 Hildrun estas mezgranda, malhela asteroido de la ĉefa asteroida zono, malkovrita la de la germana astronomo Karl Wilhelm Reinmuth elde la Nacia Observatorio de Hejdelbergo - Königstuhl.
Nomo
Ĝi estis nomita "Hildrun", virina antaŭnomo sen precizita kialigo.
CRS
La vorto havas plurajn signifojn:
Stratford (Ontario)
Kiam la areo unuafoje estis setligita en 1832, la loĝloko kaj la apuda rivero estis nomitaj laŭ Stratford-upon-Avon en Anglio, fama pro la dramverkisto William Shakespeare. La urbo estas la administra centro de la distrikto. Stratford ricevis la statuson de urbo (angle town) en 1859 kaj la statuson de grandurbo (angle city) en 1886. La unua urbestro estis John Corry Wilson Daly kaj lia nuna posteulo estas Dan Mathieson.
La cigno iĝis la simbolo de la urbo. Ĉiujare 24 blankaj kaj 2 nigraj cignoj estas liberigitaj en la riveron Avon.
Partneraj urboj
La tri partneraj urboj de Stratford en Ontario estas:
Uboldo
Uboldo estas komunumo de Italio.
Krak des Chevaliers
Nomo
La nomo Krak devenas el la malnovsiria lingvo kaj verŝajne signifas "fortikaĵo". Eble tamen la nomo ankaŭ fontas el la greka vorto ĥaraks, signifanta "palisaro" aŭ "remparo". La kromnomo des Chevaliers devenas el la franca kaj ĝi signifas kavalira, apartenanta al kavaliroj. La tuta nomo de la burgo do estas tradukebla kiel fortikaĵo de kavaliroj.
Situo
La burgo situas en Homsa breĉo, oriente de urbo Tripolo, 65 km okcidente de urbo Homs kaj proksime de limoj kun Libano. Administre ĝi falas sub administran regionon Homsa guberniero. Ĝi situas survoje el Antioĥio ĝius Bejruto kaj al Mediteraneo. Ĝi estis parto de reto de fortikaĵoj, kiun konstruis krucistoj por defendi sian senjorujon antaŭ muslimoj. Krak des Chevaliers gardis vojon al la maro, sed el tiu ĉi bazejo la defendantoj de la burgo havis sub kontriolo regionon de Homsa lago en oriento, pro kio ili povis kontroli fiŝkaptadon kaj vidi la muslimajn soldatarojn venantaj el siria enlando.
Scharmer
Scharmer [SĤARmer] (groninge: Schaarmer) estas vilaĝo en la komunumo Midden-Groningen kaj Groningen en la nederlanda provinco Groningen.
La vilaĝo situas inter Harkstede kaj Kolham sur la sablodorso sur kiu situas preskaŭ ĉiuj vilaĝoj de la regiono Duurswold. La nomo Scharmer verŝajne estas koruptiĝo de Skiramere (schier meer), kun la signifo klara akvo. Tio indikas la akvoriĉan ĉirkaŭaĵon. Scharmer apartenis al la plej malaltaj partoj de Duurswold: dum la kristnaskinundo de 1717 en Scharmer 25 domoj detruiĝis, kvankam apenaŭ estis domoj en la malalta ekstera areo.
Naturrezervejo Marĉoj Macquarie
La Naturrezervejo Marĉoj Macquarie (Macquarie Marshes Nature Reserve estas natura humidejo kaj rezervejo situanta ene de la Marĉoj Macquarie, en la regiono laŭlonge de malsupra rivero Macquarie en nordokcidenta Novsudkimrio, Aŭstralio, je ĉirkaŭ 600 km nordokcidene de Sidnejo.
Hungara Muzeo pri Metia Arto
La Hungara Muzeo pri Metia Arto (Magyar Iparművészeti Múzeum) estas muzeo en Budapeŝto, kiu prezentas artajn verkojn iam destinitajn por praktika ornama celo ("aplikata arto"). Ĝia hungara nomo laŭvorte signifas hungara industri-arta muzeo. La konstruaĵo estas historia monumento.
Historio
La muzeo estis fondita en 1873, kiam dum la Monda Ekspozicio en Vieno Hungario akiris, laŭ parlamenta decido el 1872, objektojn de aplikata arto je 50.000 forintoj. La unua ekspoziciejo por tiuj objektoj kaj pliaj akiraĵoj estis ŝtuparejo de la Hungara Nacia Galerio, poste la Malnova Galerio de Artoj. Propran konstruaĵon la muzeo ricevis en 1896; ĝin konstruis, pro gajno en konkurso, Ödön Lechner kaj Gyula Pártos. La inaŭguro okazis la daton. Dum la 2-a mondmilito kaj Hungara revolucio de 1956 la muzeo ricevis multe da pafoj. Interne trovis lokon ankaŭ Hungara Reĝa Desegnista Edukejo ĝis 1954.
En la muzeo okazas dumtempaj ekspozicioj laŭtemaj. Ĝia biblioteko ampleksas 50.000 volumojn kaj troviĝas en la unua etaĝo.
Elektitaj membroj
La muzeo situas en la 9-a distrikto de Budapeŝto (Ferencváros (distrikto), strato Üllői 33–37).
Bihar
Bihar estas
Bihar krome estis
Absoluta majoritato
Okaze de baloto, por akiri absolutan majoritaton necesas havi pli ol 50 % de la esprimitaj voĉoj (t.e. nenulaj validaj voĉoj) por persono, partio, asocio, ktp.
Valida voĉo
Voĉo estas konsiderata valida se ĝi estas donita laŭ la balota regularo, por la montritaj identigaj paperoj (por ekzemplo "identiga karto") por la balotmaniero (por ekzemplo : uzo de balotbudo) kaj por konduto de balotanto en la balotejo kaj por la balotilo (neniu streko, neniu skribo, neniu desegno, ktp.)
Balota regularo
Pluraj landoj havas regularon (aŭ kodon), kiu regas balotojn per difino de balotproceduroj por la organizado de balotoj (balotanonco, anonco de kandidatoj, afiŝado, kampanjotempo, balota horaro, formo de balotiloj, konduto de balotantoj, ktp.)/
Ĝi precizigas ankaŭ kiel balotejo devas esti regata (ĉeestaj personoj ekzemple), kiel balotantoj voĉdonas (balotbudo, validaj identigaj paperoj, ktp) :
Vlieter
La Vlieter estas parto de la Vadomaro, laŭlonge de la Afsluitdijk en Nederlando, proksimume ses kilometroj oriente de Den Oever.
La Vlieter estas la loko kie la du partoj de la Afsluitdijk en 1932 kuniĝis por fermi la digon. Tie oni konstruis monumenton. Parkadejo kaj promenponto interligas ĝin kun la aŭtovojo. En 2007 tie oni konstruis statuon de Cornelis Lely.
En 2009 la loko fariĝis naturrezervejon protektata de la ministerio de Agrikulturo, Naturo kaj Nutraĵoprovizado, kiu je la 28-a de oktobro 2009 anoncis ke la Vlieter, ĉe la Vadomaro, estis protektata areo de 143 hektaroj. por la disvolviĝo de mitulbenkoj.
Trouville-sur-Mer
Trouville-sur-Mer estas franca situanta en departemento Calvados, regiono Normandio.
Ĝiaj loĝantoj nomiĝas Trouvillais.
Heather Locklear
Heather Deen LOCKLEAR (25a de Septembro 1961) estas usona aktorino fama pro sia rolo kiel Amanda Woodward en televida serio Melrose Place (1993–1999), pro kiu ŝi ricevis kvar sinsekvajn nomumojn por Ora Globo al Plej Bona Aktorino en Televidseriaj Dramoj. Ŝi estas konata ankaŭ pro sia rolo kiel Sammy Jo Carrington en televidserio Dynasty el 1981 ĝis 1989, ŝia unua grava televidrolo, kio komencis longdaŭran kunlaboradon kun produktoro Aaron Spelling.
Aliaj elstaraj televidroloj estis Oficiro Stacy Sheridan en televidserio de T. J. Hooker (1982–1986) kaj Caitlin Moore nome Spin City (1999–2002), pro kiu ŝi ricevis du pliajn nomumojn por Ora Globo, tiam al Plej Bona Aktorino en Televidseriaj Muzikalaj aŭ Komediaj. Ŝi havis ripetan rolon en televida serio de kanalo TV Land Hot in Cleveland kaj ĉefan rolon en dram-komedia televidserio de TNT nome Franklin & Bash en 2013. Inter ŝiaj kinroloj estas la scienc-fikcia agadfimo Firestarter (1984), la agadkomedia Money Talks (1997), la real/animacia komedio Looney Tunes: Back in Action (2003) kaj la amafera komedio The Perfect Man (2005).
8789 Effertz
8789 Effertz estas malgranda, malhela asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la usonaj geastronomoj Eleanor Francis Helin kaj Schelte J. Bus elde la Observatorio de la Monto Palomar, en kantono San Diego (Kalifornio, Usono).
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de Mark Joseph Effertz, kiu kontribuis al la NASA-a misio Lucy al la kiel Inĝeniero pri Operacioj de Kosmoveturila Misio.
Ignacy Matuszewski
Ignacy Hugo Stanisław MATUSZEWSKI (naskiĝis la en Varsovio, mortis subite la  en Nov-Jorko) estis pola politikisto, publicisto, diplomato, trezor-ministro de la Dua Pola Respubliko, diplomita kolonelo de Pola Soldataro, soldato de militista rekognosko, membro de Internacia Olimpika Komitato.
Filo de samnoma patro, konata literatura kritikisto, adepto de Józef Piłsudski, en grupo de la plej proksimaj. Bapto-patro de Matuszewski estis Bolesław Prus.
Vivo
Ignacy Matuszewski studis filozofion en Jagelona Universitato, arkitekturon en Milano, juron en Dorpat kaj agrikulturon en Varsovio.
Komence de 1918 estis de bolŝevikoj kontumace kondamnita al morto – responde al la verdikto, la 18-an de februaro 1918 fronte de pola taĉmento konkeris Mińsk Litewski, forigante de la urbo bolŝevikan garnizonon. La 20-an de februaro iĝis komandanto de la urbo. Kondamnita al mortpuno ankaŭ de germanoj, foriris al Kievo.
Matuszewski opiniis, ke Pollando ne povas militi kun Germanio pro ties granda armea supereco – antaŭ septembro de 1939 ripetis – dum tri monatoj ni certe malgajnos la militon ĝisoste. Li ankaŭ profetis pafmortigon de Pollando flanke de du agresantoj – Germanio kaj Sovetunio.
Septembre 1939 kune kun Henryk Floyar-Rajchman organizis kaj evakuis 75 tunojn da oro el rezervoj de Pola Banko tra Rumanio, Turkio, Sirio ĝis Francio, kie estis transdonita al Registaro de Pollando en ekzilo. Forpuŝita de registaro de generalo Władysław Sikorski de la ŝtata servo. Post kapitulaco de Francio (junio 1940) forveturis tra Hispanio, Portugalio kaj Brazilo al Usono, kiun atingis septembre 1941.
Kontraŭulo de la politiko de Władysław Sikorski rilate al Sovetunio, rezultanta de la pakto Sikorski-Majski, kiun kontraŭbatalis. Kunorganizanto (kune kun Wacław Jędrzejewicz kaj Henryk Floyar-Rajchman) de la Nacia Komitato de Poldevenaj Amerikanoj, kaj de la Instituto de Józef Piłsudski en Ameriko. Organizatoro de la pola publika opinio en Usono kontraŭa al politiko de cedoj rilate el postuloj de Stalin.
Edzo de Halina Konopacka, ora olimpika medalistino.
Preĝejo Patrono de Hungaroj (Keszthely)
Preĝejo de Patrono de Hungaroj, hungare: Magyarok Nagyasszonya estas romkatolika historia monumento en Hungario, en Keszthely, laŭ la ĉefplaco. La hungaroj uzas ankaŭ la simplan nomformon főtéri templom (=ĉefplaca templo).
Historio
En Keszthely en 1385 franciskanoj alvenis, kiuj konstruis la kirkon kaj la apudan monaĥejon ekde la sekva jaro. Tamen arkeologoj trovis en 1957 en la sama loko pli malnovan kapelon. La kirko mem konstruiĝis iterrompe, la sanktejo kaj la sakristio estas pli malnova, ol la navo. En la 1550-aj jaroj ĝi estis trakonstruita burgo pro la kontraŭturkaj bataladoj. En 1723 la franciskanaj monaĥoj revenis, ili komencis la rekonstruadon, krome ili alkonstruis kapelon de Sankta Anna. Spite tion en 1788 ili estis forigitaj, la monaĥejo iĝis kazerno. En 1799 György Festetics (politikisto) akiris la preĝejon kaj li faris la preĝejon paroĥa preĝejo de la urbeto, krome premonstratoj alvenis. En 1878 denove okazis trakonstruo, tiam konstruiĝis la nun videbla novgotika turo. En 1896 denove oni trakonstruis la preĝejon. En 1904 incendio okazis, poste tuj kaj ankaŭ en 1970 renovigoj okazis. La orgeno estis konstruita en 1905, en 1974 ĝi trakonstruiĝis. En 1945 la turo grandparte detruiĝis.
Konstruaĵo
La preĝejo situas en stratoangulo kune kun la monaĥejo kaj la bladaŭa gimnazio. La fasado komenciĝas per la kvadrata turo, iom malantaŭe situas la monaĥejo. Ĉe la piedo de la turo la ĉefenirejo funkcias, pli supre impona fenestrorozo estas videbla, sed ĝuste super la pordo estas mozaiko pri Sankta Maria kun Jesuo. La sanktejo estas okangula kaj ĝi kontaktiĝas al la navo 3 anguloj. Interne plejparto de la mebloj estis faritaj post 1904. La gotikaj freskoj restis el la 14-a jarcento. Ili estas la pej grandaj restintaj gotikaj freskoj en Hungario.
Kermeso okazas en la 8-an de oktobro.
C/1910 A1
Kometo C/1920 A1, ankaŭ konata kiel la Granda Januara Kometo de 1910 aŭ Tagluma Kometo aperis en januaro, 1910. Ĝi estis videbla nudokule kiam estis malkovrita, kaj multaj homoj malkovris ĝin samptempe. Pro sia brileco, ĝi eklipsis Venuson, kaj tre certe temas pri la plej brila kometo de la dudeka jarcento.
Malkovro
La kometo ekbrilis subite kaj estis unue videbla nur de la suda duonhemisfero. Granda kvanto da homoj postulis al si la malkovron de la kometo, sed oni pensas ke estis unue observita de la diamantaj ministoj el Transvalo la 12-an de julio, 19010; kiam la kometo atingis videblan magnitudon de -1.
La unua astronomo kiu studis ĝin estis Robert T. A. Innes ĉe la Transvala Observatorio la 17-an de januaro.
La kometo atingis sian perihelion la 17-an de januaro kaj estis videbla nudokule eĉ dumtage. Dum la sekva perihelio ĝi estis malpli brila, sed fariĝis bela vidindaĵo ĉe la norda duonhemisfero dum krekusko.
Kometo Halley kaj la Tagluma Kometo
La jaro 1910 kaptis la atencon de la medioj por la antaŭvidita reveno de la Kometo Halley, kies perihelio estis antaŭvidita por la 20-a de aprilo. La apero de la Tagluma Kometo iuj monatoj antaŭe estis surprizo, kaj kaŭzis grandan impreson al la ekspekta publiko; kiam la kometo Halley revenis denove en 1986 multaj homoj kiuj asertis vidi ĝin en la antaŭa perihelio vere parolis pri la Tagluma Kometo.
Juan Antonio Samaranch
Juan Antonio SAMARANCH ([ Ĥŭan Antonjo Samarank], katalune Joan Antoni Samaranch i Torelló ; naskiĝis la 17-an de julio 1920 en Barcelono, mortis la 21-an de aprilo 2010 en Barcelono) estis hispana sportoficialulo.
Li estis prezidanto de la Internacia Olimpika Komitato inter 1980 kaj 2001.
Politika kariero en Hispanio
Samaranch komencis sian politikan karieron dum la diktaturo de la generalo Francisco Franco. Li estis magistratano en la urbodomo de Barcelono. Li poste estis ŝtatsekretario pri sporto, deputito en la nedemokrataj Kortesoj, kaj prezidanto de la Deputitaro de la provinco de Barcelono, antaŭ ol fariĝi vicprezidanto de IOK en 1974. En 1977 li estis nomumita ambasadoro en Sovetio, kie li akiris gravajn politikajn kontaktojn.
En 1991 li estis nomumita Markizo de Samaranch.
Prezidanteco de la IOK
Sub lia prezidanteco, multe kreskis la profesieco de la Olimpikaj Ludoj, kun la partopreno de profesiaj sportistoj. La Ludoj fariĝis pli konkuraj kaj pli spektaklecaj, kun pli da ekonomiaj interesoj.
En 1992 estis plenumita lia revo pri la okazigo de la Olimpikaj Ludoj en Barcelono.
En 1999 li devis fronti diversajn skandalojn en la nomumo de sidejoj.
En 2001 li decidis ne plu aspiri al la prezidanteco. Lin sukcedis Jacques Rogge, kaj Samaranch estis nomata Dumviva Honora Prezidanto.
Samaranch spertis korproblemon la dum vojaĝo al Monako. Li forpasis en 2010.
Abela danco
La abela danco estas grava komunikilo de la mielabeloj. Per la danco ili transdonas diversajn informojn pri nutraĵfontoj. Unue la danco anoncas la ekziston de granda nutraĵfonto, due estas komunikita la odoro de tiu nutraĵo kaj trie la lokalizo de la nutraĵo.
Kiam revenas abelo post nutraĵserĉado, ĝi komunikas al la aliaj abelujanoj per la danco kie ĝi trovis nutraĵon (nektaro, poleno, mielroso aŭ akvo). Tamen nur grandaj nutraĵfontoj estas indikitaj per dancoj.
East Rutherford (Nov-Ĵerzejo)
East Rutherford estas areo en la kantono Bergen en la usona ŝtato Nov-Ĵerzejo. Ĝi laŭ censo plenumita en 2000 havis 8 716 loĝantojn. East Rutherford estas proksima ĉirkaŭurbo de Novjorko, okcidente de Manhatano.
Mezopotamiaj Marĉoj
La Mesopotamiaj Marĉoj estas humideja regiona areo situanta en suda Irako kaj parte en sudokcidenta Irano. Historie la marĉoj, plejparte komponitaj de la apartaj sed apudaj Centraj Marĉoj, Hawizeh kaj Hammar, kiu estis la plej granda humideja ekosistemo de okcidenta Eŭrazio. Ĝi estas malofta akveca pejzaĝo en la dezerto, disponigante vivejon por la Marĉaj araboj kaj por gravaj populacioj de faŭno. Drenado de partoj de la marĉoj komenciĝis en la 1950-aj jaroj kaj daŭre tra la 1970-aj jaroj por repreni terojn por agrikulturo kaj naftoprospektado. Tamen, en la finaj 1980-aj jaroj kaj 1990-aj jaroj, dum prezidanteco de Saddam Hussein, tiu laboro estis vastigita kaj akcelita por elmeti ŝijaistojn el la marĉoj. Antaŭ 2003, la marĉoj estis drenitaj je 10% el ilia origina grandeco. Post la falo de la reĝimo de Saddam en 2003, la marĉoj parte renormaliĝis sed arida periodo kune kun kontraŭflua digokonstruo kaj aliaj operacioj en Turkio, Sirio kaj Irano malhelpis la procezon.
Kriptaj specikompleksoj
En biologio, Kripta specikomplekso estas grupo de specioj kiuj plenumas la biologian difinon de specio — tio estas, ke ili estas izolaj reprodukte disde aliaj specioj — sed ne estas distingeblaj morfologie. La unuopaj specioj ene de la komplekso povas esti separataj nur uzante informon nemorfologian, kia analizoj de sekvenco de ADN, bioakustiko, aŭ pere de la studoj de historio de la vivo. Povas, sed ne nepre, esti parapatriaj, ofte simpatriaj, kaj foje alopatriaj.
Simila koncepto rilata estas tiu de superspecio.
Dobreşti
Dobreşti estas nomo de pluraj lokoj en Rumanio.
Gastejo The White Swan (Monmouth)
La Gastejo The White Swan (The White Swan Inn, Tafarn yr Alarch Gwyn) White Swan Court, Church Street, Monmouth, Monmouthshire, sud-orienta Kimrio estas antaŭa diliĝenca gastejo el la 18-a jarcento. La konstruaĵo estas listigita Grado II* ekde la. Ĝi estas unu el la 24 vidindaĵoj de la Monmouth Heritage Trail.
Historio
La konstruaĵo estas tri-etaĝa, kun elstara korbelfenestro sur la teretaĝo, kaj farbita per blanka stuko kiu datiĝas el la frua 19-a jarcento. Estis pli frua gastejo, the Swan and Falcon (la Cigno kaj Falko), en ĉi tiu loko, el almenaŭ 1709, sed en 1774 ĝi estis konata kiel the White Swan (la Blanka Cigno). La gastejo, kaj ĉirkaŭa korto, estis rekonstruitaj en 1839, sekvante la redisvolviĝon de Priory Street, rekonstruado al kiu la laborema arĥitekto de Monmouth George Vaughan Maddox kontribuis. Ĝi havis enirejon por diliĝencoj el Priory Street kiam la nova preterpasejo estis konstruita, kaj tiu arkopasejo ofertas unu enirejon al tio kio nun estas White Swan Court, kun la alia enirejo el mallarĝa Church Street. La nomo verŝajne referencas al Mary de Bohun, kiu naskis la estontan reĝon Henriko la 5-a en Kastelo de Monmouth - ŝia emblemo estis katenita cigno.
The White Swan estis alproprigita per loĝasigno fare de Trupo de la 12-a Reĝaj Lancistoj kiam la procesoj kontraŭ Ĉartismo okazis en la Shire Hall en 1840. Ĉi tiu evento kaŭzis grandan konsterniĝon inter la "respektinda popolaro" de la urbo kiu timis revolucion kaj pensis ke la Lancistoj estis tie por protekti ilin. La hotelo daŭris ĝis la malfruaj 1950-aj jaroj, kaj ĝia plumba signo de cigno estis ankoraŭ videbla ĉi tie ĝis kiam ĝi estis forŝtelita antaŭ kelkajn jarojn. Nun, la korto ofertas agrablan butikaron, lunĉejon kaj kafej-drinkejeton. Sur Church Street, indas noti la iom nekutiman korbelfenestron en la apoteko ĉe la eniro al White Swan Court, pri kiu la "poeto laŭreato" John Betjeman diris "ĝi neniam estu malkonstruita".
Kuirejo
Kuirejo estas ĉambro en hejmo aŭ restoracio kiu estas uzata por la preparado de manĝaĵo. Moderna kuirejo ofte havas kuirejstablon, lavujon por freŝa akvo, fridujon por teni manĝaĵon malvarme, kaj fornon por kuiri manĝaĵon, ktp.
Kuirejo eble ankaŭ povas esti provizejo de gravaj kuiraj bezonaĵoj. Potoj, kaseroloj, kribriloj kaj aliaj ujoj estas ofte troveblaj en kuirejo. Variaj iloj estas uzitaj en kuirejo, kiel kulero, miksilo, kirlilo kaj tranĉilo. Oni povas teni manĝaĵon en ŝranko aŭ sur breto.
Profesiulo kiu laboras en kuirejo estas kuiristo.
Aŭstralia blanka ibiso
La Aŭstralia blanka ibiso (Threskiornis molucca), estas vadbirdo de la familio de ibisoj nome Treskiornitedoj. Ĝi estas disvastigata tra multe de Aŭstralio. Ĝi havas ĉefe blankan plumaron kun nuda (senpluma), nigra kapo, longa subenkurba beko kaj nigraj kruroj.
Taksonomio
Ĝi estis dekomence priskribita de Georges Cuvier en 1829 kiel Ibis molucca. Ĝi estis konsiderata parto de superspecia komplekso kun la Afrika blanka ibiso (T. aethiopicus) de Afriko, kaj la Nigrakapa ibiso (T. melanocephalus) de Azio. Ties statuso en la komplekso dubiĝis laŭ la jaroj. Multaj pli malnovaj gvidlibroj aludis al la birdo kiel specio T. molucca, ĝis kompleta revizio de plumarbildoj fare de Holyoak en 1970. Holyoak notis la similecon inter la tri specioj kaj ke la aŭstralia taksono similis al T. aethiopicus en plenkreskula plumaro kaj al T. melanocephalus en junula plumaro. Li proponis, ke ĉiuj estu konsiderata parto de ununura specio T. aethiopicus. Tio estis ĝenerale akceptata de la scienca komunumo ĝis la plumarstudo de Lowe kaj Richards en 1991. Ili denove rekomendis la agnoskon de molucca je specia nivelo. Tio estis subtenata de studo pri kromosomoj kiu klarigis, ke ĉiu el la tri specioj havas diferencan kariotipon. La Aŭstralia blanka ibiso estis de tiam konsiderata plena specio de plej fakuloj.
Aspekto
La Aŭstralia blanka ibiso estas ĉirkaŭ 65–75 cm longa kaj havas tre nigrajn senplumajn kapon kaj kolon (la tutan kolon, ankaŭ malantaŭe, malkiel ĉe la Dornakola ibiso kiu havas blankan subnukon) kaj longan nigran subenkurban bekon, kiu estas ĉirkaŭ 16.7 cm ĉe masklo, kaj malpli ĉe la ino. Estas iome da seksa dimorfismo laŭ grando, ĉar la iome pli fortika masklo pezas 1.7–2.5 kg kompare kun la 1.4–1.9 kg de la ino. La korpa plumaro estas blanka kvankam ĝi povas iĝi brunecmakula. Internaj duarangaj plumoj montriĝas kiel puntecaj nigraj 'vostoplumoj'. La supra vosto iĝas flava kiam la birdo estas reproduktulo. La kruroj kaj piedoj estas malhelaj kaj videblas ruĝa haŭtaĵo subflugilo. Nematuruloj havas pli mallongajn bekojn. La kapo kaj kolo estas kunplumaj ĉe junuloj.
La Aŭstralia blanka ibiso kutime elsendas malagrablan fiodoron. Tiu ne estas priskribita kiel putriĝinta, sed kiel strnaga odoro ege malinda kaj distinga.
La alvoko estas longa grakado.
La Aŭstralia blanka ibiso atingas seksan maturecon en 3 jaroj, kaj povas atingi 28 jarojn de aĝo.
Disvastiĝo kaj vivejo
Tiu aŭstralazia specio estas disvastigata en orienta, norda kaj sudokcidenta Aŭstralio. Ili loĝas en marĉaj humidejoj, ofte ĉe malfermaj herbejoj kaj iĝis komuna en orientaŭstraliaj marbordaj urbaj parkoj kaj rubejoj de urbaj areoj de Wollongong, Sidnejo, Perto, la Ora Marbordo, Brisbano kaj Townsville. Historie ĝi estis rara en urbaj areoj; la unua ŝanĝo estis notita post sekego kondukis birdojn orienten fine de la 1970-aj jaroj. La urba populacio plie pliiĝis post periodo de sekego en 1998.
Estis ĵusa polemiko ĉu konsideri ilin kiel plago aŭ eble kiel endanĝerita specio. Birdoj en turismaj areoj de Sidnejo kiaj la Haveno Darling, la Reĝaj Botanikaj Ĝardenoj aŭ la Parko Centennial havis problemojn pro ties forta fiodoro. Populacioj el la du laste menciitaj areoj estis selekte forpelitaj. Tiuj birdoj estis konsiderataj kiel problema specio ankaŭ en Viktorio kiel rezulto de ties kadavromanĝa agado, disigante rubon el rubujoj kaj rubejoj dume. Oni scias, ke ili povas preni sandviĉojn el kampomanĝuloj. Tia kutimaro, kune kun ties emo konstrui nestojn en "netaŭgaj" lokoj, kaj konkurenco kun hejmkaptivaj animaloj, kondukis al elpelo de plusaj birdoj el Rifuĝejo Healesville al Sale. Tamen la birdoj revenis post kelkaj tagoj.
Reproduktado
La reprodukta sezono varias laŭ la lokoj ene de Aŭstralio, ĝenerale aŭgusto al novembro sude, kaj februaro al majo, post la humida sezono, norde. La nesto estas neprofunda telerforma platformo el bastonetoj, herbo aŭ kareksoj, situa en arboj kaj ĝenerale ĉe akvejo kia rivero, marĉo aŭ lago. Ibisoj komune nestumas ĉe aliaj akvobirdoj kiaj egretardeoj, ardeoj, plataleoj aŭ kormoranoj. La ino demetas 2 al 3 blankecajn ovojn grandajn 65 mm × 44 mm. La ovaro estas poste kovata dum 21–23 tagoj. Idoj estas nefrumaturaj, tio estas, ili estas nudaj (senplumaj) kaj helponecesaj naske, kaj nur post 48 tagoj elnestiĝas.
Natalee Holloway
Natalee (Ann) HOLLOWAY (naskiĝis je la 21-a de oktobro, 1986), el Mountain Brook, Alabamo, Usono, malaperis je la 30-a de majo, 2005 dum finstuda vojaĝo en Arubo. Holloway oficiale restas mankanta ĝis la hodiaŭa tago kvankam, laŭ arubaj aŭtoritatuloj, ŝi verŝajne mortis. La malapero kaŭzis gazetaran sensacion en Usono, Arubo kaj Nederlando. Je la 3-a de februaro 2008 la nederlanda krimĵurnalisto Peter R. de Vries dum duhora televidelsendo (al kiu spektis pli ol 7 milionoj da nederlandanoj) donis novajn detalojn pri ŝia malapero.
Biharia
Loĝantaro
En 1910 Bihar nombris loĝantojn (hungaroj); en 1992.
Historio
Ĝi estis unue menciita skribe en 1067. Ĝis 1919 apartenis al Hungario, Bihar (reĝa departemento). Hungare la nomo de la komunumo kaj la nomo de la departemento estas la sama. En la 11-a jarcento troviĝis terfortikaĵo en la komunumo, Stefano la 1-a (Hungario) nomumis ĝin departementejo de Bihar.
Oberschweinbach
Oberschweinbach estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Fürstenfeldbruck kaj en la distriktaro Supra Bavario de la federacia lando Bavario. Fine de la komunumo havis  loĝantojn. La komunumo apartenas al administra komunumaro, nomata Verwaltungsgemeinschaft Mammendorf, kiu krome konsistas el la najbaraj komunumoj Adelshofen, Althegnenberg, Hattenhofen, Jesenwang, Landsberied, Mittelstetten kaj Mammendorf.
Katolika Eklezio
La Katolika Eklezio estas la plej granda kristana eklezio en la mondo. . Ĝi konsistas el 24 proprajuraj eklezioj, kiuj ĉiuj agnoskas la episkopon de Romo, la papon, kiel posteulon de Sankta Petro kaj ĉefon de la tuta katolika episkoparo. El tiuj proprajuraj eklezioj, unu, la plej granda, nomata la Latina Eklezio, estas okcidenta; la aliaj estas orientaj. La membraro loĝas precipe en Eŭropo, Ameriko kaj Centra Afriko.
La baza kredo de la Katolika Eklezio estas resumita en la Kredo Nicea. La baza moralo estas la Dekalogo de Moseo, komprenita laŭ la klarigoj de Jesuo Kristo en la evangelioj, kaj interpretita laŭ la tradicio de la Eklezia hierarkio. La ĉefa preĝo estas la Patro Nia, tiu kiun instruis Jesuo mem kaj kiu resumas la kristanan fidon. Unu de la plej popularaj formoj de preĝado estas la rozario.
Laŭ si mem, la Katolika Eklezio estas tiu eklezio, kiun Jesuo Kristo fondis, kiel li promesis al Sankta Petro:
Kiel posteulo de Sankta Petro, la papo havas en la episkoparo aŭtoritaton analogan al tiu de Petro en la apostolaro (la ĉefaj disĉiploj de Jesuo), kaj la eklezio, kies surtera ĉefo li estas, ekzistas sen interrompo de la tempo de Jesuo kaj konservas la veron kaj spiritan potencon de Jesuo per siaj tradicio kaj la sakramentoj.
Tradicio skribita sub la apostoloj fariĝis la Nova Testamento, la kristana parto de la Biblio. Ĉi-tiu parto de tradicio estas tre grava, sed ĝi ne estas la tuto. Ekzemple, la Biblio diras malmulte eksplicite pri rito, monogamio, abortigo, dimanĉa meso, la Triunuo, Sankta Maria, ktp. Tradicio oficiale klarigita kaj difinita kiel doktrino (kutime por batali kontraŭ herezo) fariĝas dogmo. Dogmo estas difinita de la papo aŭ de koncilio (kunveno de la papo kaj episkopoj). Kiam la papo oficialege asertas dogmon, li ne povas erari, laŭ la katolika tradicio.
Nomo
La greka vorto καθολικός (katholikos) signifas "universala" aŭ "ĝenerala" kaj estas ekvivalenta al καθόλου (katholou), kuntiriĝo de la frazo κατὰ ὅλου (kata holou), "laŭ la tutaĵo". La vorto estis unue uzata por priskribi la Eklezion en la frua 2-a jarcento. Post la Orienta-Okcidenta Skismo de 1054, la eklezioj kiuj restis en komuneco kun la Roma Seĝo (la diocezo de Romo kaj ĝia episkopo, la Papo, la ĉefpatriarko) estis konataj kiel "katolikaj", dum la Orientaj eklezioj kiu malakceptis la aŭtoritaton de la papo ĝenerale estis konataj kiel "Ortodoksaj". Post la Reformacio en la 16-a jarcento, la Eklezio "en komuneco kun la Episkopo de Romo" uzis la terminon "katoliko" por distingi sin mem de la diversaj protestantaj grupoj kiuj disiĝis de ĝi. La nomo "katolika eklezio" aperas en la titolo de la Katekismo de la katolika eklezio. Ĝi estas ankaŭ la termino kiun uzis Paŭlo la 6-a ĉe la subskribo de la dek ses dokumentoj de la Dua Vatikana Koncilio.
La nomon "katolika" tamen alpropriigas ankaŭ aliaj Eklezioj, ĉefe ortodoksaj, kiuj ne akceptas la uzon nur por tiuj en komunio kun la Sankta Seĝo de Romo. Tial, aldono de la vorto "Roma" servas por distingi. La Katolika Eklezio, kiu ĝenerale nomas sin simple "katolika", kelkfoje aldonas la adjektivan vorton "Roma", kiel en dokumentoj kiaj la enciklikoj Divini illius Magistri de Pio la 11-a kaj Humani generis de Pio la 12-a kaj en komunaj deklaroj subskribitaj de Benedikto la 16-a kun Ĉefepiskopo de Canterbury Rowan Williams je la 2006 kaj Patriarko Bartolomeo la 1-a el Konstantinopolo je la  2006, kaj de kelkaj episkopaj konferencoj. Sed tiuj ĉi dokumentoj ne koncernas orientajn katolikajn ekleziojn. Ili jam havas eklezian komunumon kun latina eklezio. En la Katekismo de Papo Pio la 10-a la Eklezio estis nomata "Romana".
Precipe en landoj de meza kaj orienta Eŭropo, oni kelkfoje, eĉ en ŝtataj dokumentoj, uzas la esprimon "romkatoliko" por indiki katolikon de la latina eklezio, kaj "grekkatoliko" pri membro de bizanca orienta katolika eklezio. Tia uzo ne troviĝas en dokumentoj de la Sankta Seĝo.
Primitiva Kristanismo
Laŭ sia doktrino, la Romkatolika Eklezio estis fondita de Jesuo Kristo mem. La Nova Testamento registras la agadon kaj instruadon de lia grupo kaj lia elektado de la dek du apostoloj, kaj li donis al ili aŭtoritaton daŭrigi la laboron. Katolikoj kredas, ke Jesuo nomumis Simonon Petron kiel la gvidanton de la apostoloj per proklamado "sur tiu roko mi konstruos mian eklezion... mi donos al vi la ŝlosilojn de la regno de la ĉielo...". Katolikoj kredas, ke la alveno de la Sankta Spirito sur la apostoloj, en okazintaĵo konata kiel Pentekosto, markis la komencon de la publika ministerio de la eklezio. Ĉiuj laŭregule konsekritaj episkopoj ekde tiam estas konsiderataj la posteuloj de la apostoloj.
La tradiciaj rakontoj diras, ke Petro fondis la kristanan komunumon de Romo, kie li servis kiel la unua episkopo kaj konsekris Linon kiel posteulo kaj tiel ekis la vicon de papoj. Elementoj de tiu tradicia rakonto kongruas kun la ankoraŭ ekzistanta historia indico kiu inkludas la verkadojn de sankta Paŭlo, de pluraj fruaj ekleziestroj (inter ili Klemento la 1-a) kaj ian arkeologian indicon. Kelkaj historiistoj de kristanismo asertas, ke la Romkatolika Eklezio povas esti spurata al la konsekro de Jesuo al Petro, aŭ ke Jesuo ne fondis eklezion en sia vivdaŭro sed disponigis kadron de kredoj, dum aliaj ne faras juĝon ĉu la eklezio estis fondita aŭ ne de li, sed malkonsentas kun la tradicia vidpunkto, ke la papado devenis de Petro. Tiuj asertas, ke Romo eble ne havis episkopon ĝis kiam la apostolo maljuniĝis kaj sugestas, ke la papado eble estis aldonita de la tradicia rakonto de la primitiva eklezio.
Dum la 1-a jarcento, la apostoloj vojaĝis ĉirkaŭ la mediteranea regiono fondante la unuajn kristanajn komunumojn aŭ ekleziojn, pli ol 40 el kiuj estis establitaj antaŭ la jaro 100. De 58 granda kristana komunumo ekzistis jam en Romo<ref[>http://www.la-historia.com.ar/historia_roma154.asp ]. La evangelioj de la Nova Testamento indikas, ke la plej fruaj kristanoj daŭre observis plurajn tradiciajn judajn leĝojn. Paŭlo ankaŭ direktis la evangeligadon de ne-judaj homoj, ekigante cirkumcid-polemikojn ĉe la Apostola koncilio. En tiu koncilio, Paŭlo argumentis, ke cirkumcido jam ne estis necesa, kiel dokumentite en la Agoj de la Apostoloj (ĉapitro 15). Tiu pozicio estis vaste apogita kaj estis resumita en letero cirkulinta en Antioĥio.
Primitiva kristanismo akceptis plurajn romiajn praktikojn, kiel ekzemple antikvan sklavecon, kampanjante unuavice por humaneca traktado de sklavoj sed ankaŭ admonante sklavojn por konduti konvene al siaj majstroj. Frue kristanoj rifuzis oferi oferaĵojn al romiaj dioj aŭ adori romiajn regantojn kiel dioj kaj estis pro tio persekutataj. . La unua okazo de persekutado gvidita de la Romia Imperio kontraŭ kristanoj okazis en la 1-a jarcento en Romo sub Nerono. Poste tiaj persekutadoj okazis sub diversaj imperiestroj ĝis la granda persekutado de Diokleciano kaj Kajo Galerio, konsiderata kiel lasta provo malaperigi kristanismon. La nomoj de la mortigitoj estis kompilitaj de la eklezio en la unuaj listoj de martiroj.
Tamen la frua eklezio daŭre disvastiĝis, kaj evoluis kaj laŭ doktrinaj kaj strukturaj manieroj. Ekde la unua jarcento la episkopo de Romo ĝuis ian agnoskon, sed ĝenerale estis konsiderata kiel unu el inter la ĉefepiskepejoj. Ĝi emis aserti sian doktrinan aŭtoritaton ĉar ĝi kredis, ke la apostoloj Petro kaj Paŭlo gvidis la eklezion tie. La apostoloj fondis ekleziojn ankaŭ en aliaj urboj en la orienta regiono, kaj ties posteulo ĝuis similan rekonon. En la 2-a jarcento, skribaĵoj de eminentaj instruistoj difinis katolikajn ideojn en plena opozicio al Gnostikismo. Aliaj verkistoj, kiel ekzemple Klemento la 1-a kaj Aŭgusteno de Hipono, influis la evoluon de ekleziaj instruo kaj tradicioj. Tiuj verkistoj kaj aliaj estas kolektive konataj kiel ekleziaj patroj. La Eklezio evoluigis la praktikon de renkontiĝo en "sinodoj" (koncilioj) por certigi, ke ĉiuj internaj doktrinaj diferencoj estu rapide solvitaj, kio faciligu ampleksan doktrinan unuecon ene de kaj inter la ĉefaj eklezioj. La koncepto de la supereco de la roma episkopo estis ĉiufoje pli rekonita de la eklezio minimume en la 2-a jarcento, kvankam disputoj pri ĝiaj implicoj finfine kondukis al pli postaj skismoj. La skisma Donatismo estis kreita en Norda Afriko en 311 en disputo pri la aŭtoritato de episkopoj kaj postvivinta ĝis la araba konkero en la 7-a jarcento.
Kristanismo estis enleĝigita en 313 sub la Edikto de Milano de Konstantino kaj deklarita la ŝtata religio de la Imperio en 380. Post ĝia leĝigo, kelkaj doktrinaj disputoj kondukis al la alvoko de koncilioj. La doktrinaj formuliĝoj rezultiĝantaj el tiuj koncilioj estis pivotaj en la historio de kristanismo. La unuaj sep ekumenaj koncilioj, de la Unua koncilio de Niceo (325) ĝis la Dua koncilio de Niceo (787), serĉis atingi la ortodoksan konsenton kaj establi unuigitan kristanaron. En 325, la Unua koncilio de Niceo kunvenis en respondo al la pliiĝo de Arianismo, la kredo ke Jesuo ne ekzistis eterne sed estis dia estaĵo kreita kaj tial malpli grava ol dio la Patro. Kun la intenco grupigi la bazajn dogmojn de la kristana kredo en formulo, la koncilio promulgis kredaron, kiu fariĝis la bazo de kio nun estas konata kiel la Kredo Nicea. Krome, ĝi dividis la eklezion en geografiajn kaj administrajn areojn nomatajn diocezoj. La Koncilio de Romo en 382 establis la unuan Biblian kanonon, kiam ĝi enlistigis la tradiciajn librojn de la malnova kaj nova testamentoj. La Koncilio de Efeso en 431 kaj la Koncilio de Kalcedono en 451 difinis la rilaton de la dia kaj homa naturoj de Kristo en la disputo kun Nestorianismo kaj Monofizitismo.