cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Bratrouchov
Bratrouchov estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de urbo Jablonec nad Jizerou. Ĝi troviĝas proksimume 3 km oriente de Jablonec nad Jizerou sub monto Hejlov (835 m). Estas ĉi tie registritaj 130 adresoj. En la jaro ĉi tie daŭre vivis.
Bratrouchov estas ankaŭ nomo de katastra teritorio kun areo 3,68 km². Konsisto de Bratrouchov estas ankaŭ kelke da montaraj domaroj en la ĉirkaŭaĵo, ekz. Brno.
Hejmo Ĉe Ni
Sur la teritorio de Bratrouchov troviĝas moderna ekipaĵo kun aparta reĝimo celita al sociala servo por personoj kun santrafo, Alzheimer-malsano kaj diversaj tipoj de demenco.
Koen Crucke
Koen CRUCKE (naskiĝis en Gento la ) estis flandra operokantisto, sed pro la kunfandiĝo de la operodomoj de Antverpeno kaj Gento, estis maldungita (same kiel multaj aliaj personoj).
NGC 479
NGC 479 (aliaj indikoj — PGC 4905, UGC 893, MCG 1-4-31, ZWG 411.31, ARP 8) estas galaksio en konstelacio Fiŝoj.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Koen Crucke
Koen Crucke estas gejo. La 26-an de marto 2004 li edziĝis al Jan Gheysens.
Szarvas
Szarvas ([sarvaŝ], Sarvaš) estas urbo en Hungario, en regiono Suda Ebenaĵo, en departemento Békés, en Distrikto Szarvas, kies centro ĝi estas. La loknomo signifas: cervo (vidu la blazonon!).
Geografio
Szarvas situas sur ebenaĵo, laŭ maldekstra bordo de Körös, laŭ ĉefvojo Békéscsaba-Kecskemét, laŭ fervojo Mezőtúr-Orosháza. Mezőtúr 20, Orosháza 40, Békéscsaba 48, Kecskemét 74, Szeged 87, Budapeŝto 154 km.
Vidindaĵoj
Apud la riverbordo troviĝas unu el la plej gravaj hungaraj arboretoj, ene estas kastelo de Bolza. Proksime estas ventomuelejo, kiu estis onidire geografia centro de Hungara reĝlando. La menciindaĵoj apartenas al Nacia parko Körös-Mures. Aparte menciindaj estas klasikisma kastelo de Mitrovszky (mitrovski) kaj gastejo de Bárány, en kiu nun estas kuracejo. Sakralaj vidindaĵoj estas:
Tegmenta trabaro
La tegmenta trabaro estas la apoganta konstrukciaĵo de la tegmento.
En la moderna arkitekturo tiuj konstrukcioj ofte estas faritaj el betono kaj ŝtalo. Sed ĝenerale la tegmenta trabaro estas el ligno kaj faris ĝin la ĉarpentisto.
La tegmenta trabaro havas la taskon porti la tegmenttegaĵon kaj konduki la alvenantajn ŝarĝojn (de neĝo aŭ ŝtormo) al la portantaj muroj de la konstruaĵo.
Oni distingas, laŭ la statikaj bezonoj, diversajn konstrukciformojn, ekzemple la patno-tegmenton, la stegtraban tegmenton, la ĉevron-tegmenton aŭ aliajn.
Por diversaj formoj de tegmentoj rigardu sub tegmento, por konstrukcivariaĵoj sub fakterminoj de ĉarpentado.
Pavlos Gianelias
Pavlos GIANELIAS (naskiĝis 1883 – mortis marto 1978 en Liono, Francio) estis grekdevena franca esperantisto, veterano post preskaŭ 60-jara aktiveco en la loka Movado.
Kosmoobservado
Kosmoobservado aŭ Observada astronomio estas fako de astronomio, kies celo estas kolekti informojn pri la astroj, ricevante ties radiadojn : lumon, radioondojn, Ikso-radiojn... sed ankaŭ kosmajn radiadojn, neŭtrinojn kaj (eble en estonteco) gravitajn ondojn.
La observado de kosmo permesas kolekti donitaĵojn, el kiuj la ĉiela mekaniko kaj la astrofiziko konstruas teoriojn pri la universo. Aliaj observadoj permesas ĉu pravigi, ĉu malpravigi la teoriojn.
Tia astronomio baziĝas sur la uzado de instrumentoj kiuj permesas:
La tera atmosfero estas ĝeno kontraŭ la kosmoobservado: ĝi estas maltravidebla al radiadoj, krom de tiuj la videbla spektro, kaj ĝiaj turbuloj malklarigas la bildojn de astroj. Por tio estas oportuna sendi kosmoteleskopojn kaj kosmosondilojn eksteren de la atmosfero.
Athanasius Kircher
Athanasius KIRCHER, (ankaŭ: Athanasius Kircherus Fuldensis; naskiĝis la 2-an de majo 1602 en Geisa (Turingio); mortis la 27-an de novembro 1680 en Romo) estis germana jezuito kaj erudiciulo de la 17-a jarcento, kiu dum la plej longa daŭro de sia vivo instruis kaj esploris en la Roma Kolegio.
Vivo
Kirchner iĝis jezuito en 1618 kaj iĝis profesoro pri matematiko kaj filozofio, sed ankaŭ pri la lingvoj hebrea kaj siria en Würzburg. De tie li devis fuĝi dum la kruelaĵoj de la Tridekjara milito. Li estis en Heiligenstadt (1624) kaj en Avinjono antaŭ ol akompani la kardinalon Friedrich von Sachsen al Malto kaj iĝis profesoro pri matematiko kaj siria lingvo en Romo. Poste li okupiĝis ekskluzive pri hieroglifoj - li estis unu el la spiritaj patroj de Jean-François Champollion - kaj arkeologiaĵoj. Sed estis inter liaj okupoj ankaŭ aferoj medicinaj, muzikteoriaj, matematikaj, geologiaj, etnologiaj-misisciencaj.
Li verkis i.a. »Specula melitensis encyclica« (Messina 1638); »Ars magna lucis et umbrae« (Romo 1644); »Musurgia universalis« (Romo 1650); »Lingua aegyptiaca restituta« (Romo 1694); »Mundus subterraneus« (Amsterdamo 1664); »China illustrata« (Amsterdamo 1667); »Polygraphica seu artificium linguarum, quocum omnibus totius mundi populis poterit quis correspondere« (Romo 1663); »Latium, id est nova et parallela Latii, tum veteris tum novi, descriptio« (Romo 1671).
Graveco
Kirchner estis homo de klereco universala. Lia frapfrazo estis "In uno omnia" (en unu ĉio). Multaj strangaĵoj kaj flankeniĝemo (duon)scienca famigis lin kaj liajn verkojn. Priskribis liajn kolektojn antikvecajn Buonanni (Romo 1709) kaj Lattara (Romo 1773). Kirchner (re)inventis la brulspegulon kaj la magian lanternon. La de li fondita muzeo "Museum Kircherianum" ene de la Roma kolegio iĝis ŝtata en 1870. En la libro Polygraphia nova (1663) li proponis universalan lingvon de la pazigrafia tipo. Kircher bonege sciis popularigi sciencajn konojn inter la homoj.
Fonto
Meyers Großes Konversations-Lexikon, Band 11. Leipzig 1907, p. 61, kio legeblas tie ĉi interrete.
Jean-Pierre Farandou
Jean-Pierre Farandou (naskiĝis en Bordeaux) estas franca entreprenestro, prezidanto de Keolis de 2012 ĝis 2019.
Jean-Pierre Farandou estis elektita de la prezidanto de la respubliko, Emmanuel Macron, la por sukcedi al Guillaume Pepy kiel Prezidanto de la Administra estraro de Société nationale des chemins de fer français (SNCF), kun efektiva dato la.
Felix Solmsen
Felix SOLMSEN (naskiĝinta la en Piła, mortinta la  apud Bonn-Mehlem) estis germana filologo kaj fakulo pri la hindeŭropa lingvaro.
Vivo
Felix Solmsen studis en Berlino kaj Lepsiko klasikan filologion kaj komparan lingvosciencon. Inter liaj instruistoj menciindis influhave Johannes Schmidt, Karl Brugmann kaj August Leskien. La t.n. Lepsika skolo (Junggrammatiker) lernigis al Solmsen fundamenton da gravaj hindeŭropaj idiomoj dume filologio pli mergis lin en gramatikajn demandostarigojn.
Doktoriĝo sukcesis en 1886 Lepsike per la disertaĵo Sigma in Verbindung mit Nasalen und Liquiden kiu aperis en la fakgazeto "Zeitschrift für vergleichende Sprachforschung" (29, p. 59-124 kaj 329-358). Post gajno de la licencon pri gimnazia instruado (ĉe la Universitato de Halle) Solmsen malsaniĝis. Ne antaŭ 1891 li kapablis trapasi la devigan provan instruistan jarojn. Poste li laboris ĉe la Pegagogia seminario de Franckesche Stiftungen en Halle.
En 1893 li habilitiĝis ĉe la Bonna universitato; tie li komence estis privata docento pri kompara lingvoscienco antaŭ nomumiĝo je orda profesoro en la 1897-a jaro. Vokiĝojn al Groningen (1903) kaj Strasburgo (1908) li ne sekvis. En 1907 li iĝis orda profesoro en Bonn kaj en 1909 katedestro. Li mortis jam en 1911 pro falo el veturanta vagonaro.
Graveco
Solmsen antaŭ ĉio okupiĝis pri gramatiko, fonetiko kaj etimologio de la slava lingvaro, de la latina lingvo kaj de la greka.
Liaj plej gravaj skribaĵoj estis: Studien zur lateinischen Lautgeschichte (Strasburgo 1894), Untersuchungen zur griechischen Laut- und Verslehre (Strasburgo 1901) kaj Beiträge zur griechischen Wortforschung (Strasburgo 1909; apero de nur unu volumo). Postlasitaĵe troviĝis multe da prelegaj skizoj kaj kajeroj. Parton eldonis lia disĉiplo Ernst Fraenkel (Indogermanische Eigennamen als Spiegel der Kulturgeschichte, Heidelberg 1922).
Kinzenburg
Kinzenburg estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Bitburg-Prüm de la federacia lando Rejnlando-Palatinato. Fine de la jaro la komunumo havis 0 loĝantojn.
Kastelo Kromsdorf
Kastelo Kromsdorf (Schloß Kromsdorf) estas renesanca kastelo en la kvartalo Kromsdorf de Ilmtal-Weinstraße, situante ĉ. 5 kilometrojn nordeoste de Vajmaro en Germanujo. Kune kun Kastelo Tiefurt kaj Kastelo Denstedt ĝi formas trion de ĉe la rivero Ilm kuŝantaj kastelaj kompleksoj.
Konstruo
Kromsdorf estis origine kavalira sidejo troviĝanta en la zono de la hodiaŭa paroĥestrejo. En 1580 igis Georgo Alberto de Kromsdorf konstrui la nunan kastelon sude de la kirko. Kiam barono Johano Teodoro de Mortaigne, kolonelo sub vajmara servo, transprenis la kastelon en la jaro 1666, ekis la dua grava konstrufazo. Sian nunan aspekton gajnis la kastelo post alkonstruo de uesta kaj eosta aloj. Ekster tio instalitis en la ĝardenmuro niĉoj kun 64 bustetoj kiuj konserviĝis ĉiŭj.
La limo inter la tradicia kontruaĵero kaj alkonstruitaĵoj bone rekoneblas. En 1904 ekposedantis la ĉambristo Erich von Conta, malpraulo de Karl Friedrich Anton von Conta. Li malkonstruigis la ekonomiajn ejon por havigi remizon fiakran kun ĉevalejo kie poste enestis la biblioteko publika. La bazon konstruan de la kastelo li ne tuŝis, kvankam la teretaĝaj ĉambroj ja ŝanĝiĝis.
El renesanca kaj baroka tempoj
Georgo Alberto de Kromsdorf intence aliigis la kastelon kontraŭe al sia eta sidejo en la nuna paroĥestrejo por povi imprese rezidi en la alta funkcio de ĉambristo de kortegoj en Vajmaro kaj Altenburg. Pri la estingiĝo de tiu ĉi dinastieto ekzistas legendo: post malkaŝo de donacema niksino dorlotinte per mono serviston ŝi sakre malbenis la estontecon dinastian. Post la dinastifino (la lasta posedanto estis Johano Kristoforo de Kromsdorf) la kastelo pro multe da ŝuldoj venditis per aŭkcio. Aĉetantinon ĝi trovis ne antaŭ 1646, nome Anna Magdalena, vidvino de la ĉefa duka kaj saksia administranto Hans Georg von Weidenbach zu Altenburg. Ŝia origino ja estis en Kromsdorf. De la vendoprezo de 4300 guldenoj pagis la bofilo generalleŭtenanto Kaspar Kornelius Mortaigne de Potelles (Svedio) 3000 guldenojn.
Pli malfrue ricevis la kastelon ŝia filo Wolf Albrecht von Weidenbach pro la morto de la donacema sveda armeulo en 1647. Post la morto de la filo la kastelon venis en la manojn de Johann Theodor de Mortaigne, la filo de Kaspar Kornelius. Sed post ties morto dum komando de la fortreso Szeged en 1691, venditis la kastelo en 1692 al la duko Vilhelmo Ernesto (Saksio-Vajmaro).
Saksio-Vajmaro
Lia duka moŝto pro diversaj juraj kaŭzoj kaj feudaj postuloj tamen ne tuj estis plenrajta posedanto. Tamen li konstruigis fazanĝardenon kaj starigis la statuojn de Aŭroro, Junono kaj Vesta. Ankaŭ la plejmulto de la bustoj tiam kreitis. La jaroj post la morto de Vilhelmo Ernesto en 1728 malfacilis por la kastela sorto. En 1765 dukino Anna Amalia de Saksio-Vajmaro-Eisenach konsentis pri la malkonstruo de la oranĝejo ĉar nova uzo ne antaŭvideblis tiam. Volonte pasigis la anoj de la duka kortego belajn tagojn sur Kastelo Kromsdorf; tempopasigiloj estis ankaŭ teatraĵenscenigoj kaj muzikaj prezentadoj.
Havigis al si la kastelon en 1809 grandduko Karlo Aŭgusto (Saksio-Vajmaro-Eisenach) danke al § 34 de la aktoj de la Rejna Federacio. En 1833 lia filo Karlo Frederiko aliaranĝis la parkon je pezaĝĝardeno kio ĝis hodiaŭ senteblas. Riparigis li ankaŭ kelkajn el la difektaj bustoj. Por plifaciligi alvenon alkastelan li planis ankaŭ promenejon rekte disde Tiefurt al Kromsdorf; ĝi realiĝis nur en 1879. La bienojn en la ĉirkaŭaĵo submetitis al la kontrolo de la ĉambra bienego Schöndorf. Krome malkonstruitis la ekonomiaj ejoj en 1840/41 pro senutileco. Ekservis la kastelo kiel deponejo por mebloj kaj kolektoj. Okaze de la rekontruo surŝutitis la karpolageto kaj remalfermitis la suda portalo. La en la dua etaĝo troviĝantaj festaj ĉambroj ricevis survandajn tapetojn kaj belajn plafonbildojn. Alegoria plafonbildo estas de Johann Joseph Schmeller.
Post la morto de grandduko Karlo Frederiko (Saksio-Vajmaro-Eisenach) lia vidvino Maria Pavlovna Romanova inaŭguris surloke en 1859 virinan konventon. Pro tio faritis en la unua supra etaĝo etaj apartamentoj por kvar noblinoj. En la dua supra etaĝo estis la sociaj ĉambroj. La damoj utiligis la kastelon dum someraj restadoj. Karolo Aleksandro transportigis multon de la ekipaĵoj en aliajn kastelojn. La konvento funkciis ĝis 1882.
Unua kaj dua mondmilitoj
Post la morto de Karlo Aleksandro anoncitis fare de la ĉefa financministro Rothe ke la kastelo forvendotus pro manko de senchava uzo. Fakte aĉetis ĝin en 1904 post malfacilaj intertraktoj la ĉambristo Erich von Conta. Ĝis 1892 apartenis la najbara Kastelo Denstedt al la familio de sia edzino von Wegener kaj Linker von Lützenwick. Laŭdire li akiris la Kromsdorf-kastelon nur por kontentigi ŝin. Dum la Unua mondmilito nenio ŝanĝiĝis. Inter 1932 kaj 1938 Conta okazigis siajn famajn svedajn festojn enkastele kaj enparke. Post lia morto heredis la nevino Frieda von Breitenbuch.
1945 ĝis 1989
Post 1945 la komunistoj flegis aŭ ŝtatigi aŭ malkonstrui tiajn posedaĵojn. En 1946 loĝis ene rifuĝintoj kaj la kastela karaktero iĝis loĝdoma; responsis prie konfidokontraktita societo de la familio Breitenbuch. Tamen oni konstatu ke neniam en la tuta kastelhistorio uzitis la tuto tiom intense kiom post 1945. Teretaĝe poste enestis la publika biblioteko kaj knajpo. La iama abelejo iĝis en 1949 infanĝardeno kaj loĝejo. La ekstera parko (fazanejo), kies muro kvazaŭ komplete detruitis (por havigi brikojn por farmdomoj de ĵus el oriente alvenintaj forpelitaj samŝtatanoj), ekestis sportejo en 1948.
Esperon je plibonigo vekis ekinstereso de la vajmara altlernejo pri arkitekturo koncerne la kastelon, la korton kastelan kaj la kapelon (la kirketo estas la plej malnova kastelero), post kiam la loka eklezikomunumo deklaris malintereson post forigo de ambonaltaro kaj orgeno siaparte. Ekde 1975 la altlernejanoj antaŭenpuŝis funkcian malplenigon de la kastelo kaj starigon de pluklerigejo. Tamen daŭre ne mallamis la restaŭradlaboroj tiel ke la damaĝoj iĝis pli kaj pli gravaj. Ekde 1980 studentoj lertaj kaj flegemaj (iel kontraŭleĝe) ekloĝantis tie; tio toleritis pro ke ekde tiam senteblis pozitiva reviviĝo kaj konservo. La ekde 1978 oficiale planita restaŭro de la ĝardenaj plastikaĵoj neniam realigitis; la portretbustoj deponitis protektote en la iama kaleŝremizo. En 1986 oni volis ekresponsigi la komunumon pri la tuta komplekso; la tiama urbestro intencis starigi surloke renkontiĝcentron en kunlaboro kun la studentaro. La kapelo ricevis transirejon al la kastelo kaj alikonstruitis inter 1986 kaj 1988 je amatoradteatrejo. Post la Turniĝo startis vere efikaj restaŭradoj.
Stato de 2017
Kelkan tempon utiligis la restaŭritan kastelon pluraj societoj, i.a. Turingia filmburoo, la Infandomo Kreativ kaj Maria-Pawlowna-societo. La restoracio kastela kun lokaj kuirartaj ofertoj ekde marto 2017 estas fermita. Tiam nur la oficejo de advokata grupo plu uzis la komplekson.
La bustaro ŝtona
Kiam Mortaigne alifarigis en 1666 la kastelparkon li enplantigis 64 niĉojn en la murojn por loki sabloŝtonajn bustojn. Malklaras kiom da bustoj farigis Mortaigne kaj kiom lia posedanta posteulo la duko Vilhelmo Ernesto. Ŝajne pli multas la bustoj faritaj laŭ duka komisio pro ke la kvalito de la busto malsamas kaj la ŝato de la duko je tiaj kolektoj konatiĝis.
Bustofaranto ekde 1709 estis Hans Caspar Ritze; tasko de historiistoj estus eltrovi la motivojn de ĉiuj bustofarmendintoj kaj identigi ĉiujn personojn skulptitajn. Kiam la francaj trupoj enfalis en Kromsdorf ili sennazigis ĉiujn bustojn krom dekunu. Refaro estis ekde 1833 fare de la skultpisto Dupont laŭ grandduka komisio. En 1979 la stonŝkulptaĵo Stiefel ĝis 1991 konservis ĉiujn bustojn; post la restarigo tamen malĉeestis tri el sume 64. En 1995 reaperis busto de Johano Vilhelmo (Saksio-Eisenach) trovite en Jena; je Kristnasko 2002 ankaŭ busto de Bethlen Gábor revenis starinte en vajmara etĝardeno. Danke al scienca publikigado prie, en printempo 2003 povis retroviĝi la lasta busto (de imperiestro maroka) en Bad Berka-Bergern. Tio signifas ke nun la kompleta bustaro surloke ree admireblas.
La bustaro konsistas el diversaj grupoj: Ene de ambaŭ plej gravas regantoj kaj soldatargvidantoj (sume 45) dume poetoj kaj pensistoj estas nur tri. Unu virino eksplicite nomatas, nome Anna (Britio). La aliaj malviraj bustoj portas nur ĝeneralajn nomojn, ekz. Virino el la insulo Ĥio. Verŝajne iĝis en la kuro de la tempo alidediĉo ĉe kelkaj bustoj. Ene de la militrilataj uloj (sume la duono) la Tridekjara milito estas plej grava. Sekvis kvereloj en kunteksto kun Reformacio kaj Kontraŭreformacio. Modelis por Mortaigne eble la kuprogravurkolekto Teatro Eŭropa kun tiutempaj gravuloj.
Kinako
Kinako estas pulvoro el rostitaj sojfaboj.
Uzado
Miksita kun sukero oni uzas kinako-n en multaj japanaj dolĉaĵoj kiel ekzemple abekawa mochi (klasika moĉio kovrita de kinako) kaj daifuku, kiu ankaŭ estas deserto el moĉio, sed kies pasto estas miksita kun verda teo.
Oni foje parfumas lakton per kinako.
Visco
- prononco, jen itale, friule Visc -  estas komunumo en la pleja oriento de Italio. Ĝi situas en la regiono Friulo-Venecio Julia kaj, ene de ĝi, en la tradicia provinco Udine, kiu ekde aprilo 2018 ne plu estas oficiala administra unuo - nun la loko formale apartenas al administra unuo nomata ''. Fine de en la komunumo vivis. Kristana patrono estas la sankta Petro, kies memortago sekve estas la komunuma festotago. Najbaras la komunumoj Aiello del Friuli, Bagnaria Arsa, Palmanova kaj San Vito al Torre.
Buková (distrikto Trnava)
Buková (hungare Bikszárd [biksArd]) estas vilaĝo en Slovakio. La historia slovaka loknomo estis Biksárd.
Situo
Buková situas laŭ traira flankovojo inter montoj 480 kaj 767 m altaj. Trnava troviĝas je 26 km.
Historio
La loko estis loĝata jam dum la neolitiko, bronzepoko kaj ferepoko. La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1256 en formo "Byk". En 1336 la vilaĝo estis ankaŭ doganprena loko. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Bikszárd 947 homoj, (plejparte slovakoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Pozsony (reĝa departemento), al distrikto de Trnava, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 vivis en Buková 706 homoj, (698 slovakoj).
Manĵuo
La manĵuo aŭ manĝuo estas japana dolĉaĵo, konsistanta el vaporkuirita bulko kun enhavaĵo.
Priskribo
La manĵuo estas malgranda, ronda, tipe blanka kuketo el faruno, vaporkuirita. La farĉaĵo en la manĵuo estas ordinare anno de azukio; la anno estas kovrita de pasto el faruno, akvo, sukero kaj amelo, kaj poste vaporkuirita.
La manĵuo estas ordinare manĝata malvarme kun teo. Tradicie, japanoj ne manĝas deserton fine de manĝado; ili preferas kuketojn dum la posttagmezo.
Historio kaj etimologio
Origine, en Ĉinio oni tipe farĉas la vaporkuiritajn bulkojn per viando. Tamen, pro la tiama leĝe deviga vegetarismo en Japanio kaj pro budhismaj doktrinoj, la viandaj farĉaĵoj anstataŭiĝis per legomoj kaj aliaj plantaĵoj. Post jarcentoj, la dolĉa formo de manĵuo, farĉita per anno, iĝis plej ofta.
Monismo
Monismo estas la doktrino, kiun iniciatis Parmenido. Ĝi asertas, ke mondo estas nur esto kaj ĉio originas el unuujo. La monismanoj, adeptoj de monismo, kelkfoje nomiĝas monistoj.
Laŭ Parmenido ekzistas esto kaj ne ekzistas malesto. Tiu aserto estas la unua temo de monisma ontologio. Monismo de Parmenido estas opozicio de plurismo de Heraklito laŭ kiu ĉion kunigas militeco kaj ĉio estas en ĉiama movado. Laŭ Parmenido ĉion kunigas spirito (animo) kaj ĉio estas senmova. Heraklito konsentas kun opiniado laŭ sencoj, Parmenido sencojn riproĉas kaj opinias nur per sia intelekto. La diskuto inter monistoj kaj pluralistoj estas revolucio en filozofio ĉar kun tiuj diskutoj oni kreis plej gravajn flankojn de homa opinio pri la monista aŭ pluralista mondo kaj eĉ pri movo, kreanta substanco de la mondo kaj kosmogonio. Monistoj estis ankaŭ: Alkmeono el Krotono, elajistoj: Zenono el Elajo, kiu kreis la paradoksojn, kaj Meliso el Samoso. Monistoj estis ankaŭ kelkaj atomistoj kiel Leŭkipo kaj Demokrito.
Daniel Quarello
Daniel QUARELLO (naskiĝis 1904 - mortis en novembro 1977 en Buenos Aires) estis italdevena argentina esperantisto.
Li lernis Esperanton jam en 1915 kaj verkis Esperanto-lernilojn por ital- kaj hispan-lingvanoj. Lia Perfektiga Kurso; Plena Traktato pri la Sintakso (1973) ankaŭ nun estas unu el la plej bonaj internaciaj lerniloj pri la Esperanta gramatiko.
Mambo (sacerdotino)
Mambo estas honortitolo de sacerdotino en la  haitia vuduo-kredo.
Fono
En Vuduo ekzistas tri esprimoj por klerikuloj:
Taskoj
La taskoj de la mamboj estas i. a. jenaj ceremonioj, kiuj okazas subĉiele kaj en Vuduaj temploj: La taskoj povas esti pagataj aŭ nepagataj.
Dakao (rivero)
La Dakao estas rivero en Ganao en la Norda Regiono (Northern Region). Ĝi fontas proksime de la vilaĝo Gushiago proksimume 60 km nordoriente de Tamaleo kaj fluas preskaŭ laŭ sia tutlongo en suda direkto en la lagon Voltao.
La rivero Dakao fluas tra Jendio kaj post proksimume 160 km proksime de la lokoj Grube kaj Golubi enbuŝiĝas en la nordokcidentan brakon de la lago Voltao.
4522 Britastra
4522 Britastra estas malgranda malhela asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la usona astronomo Edward L. G. Bowell elde la Stacio Anderson Mesa de la observatorio Lowell, ĉ. 20 km sudoriente de Flagstaff (Arizono, Usono).
Končiny (Jablonec nad Jizerou)
Končiny estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de urbo Jablonec nad Jizerou. Ĝi troviĝas proksimume 1,5 km nordoriente de Jablonec nad Jizerou. Estas ĉi tie registritaj 13 adresoj. En la jaro ĉi tie daŭre vivis.
Končiny situas en katastra teritorio Buřany kun areo 5,12 km².
Pokalo de FIFA-konfederacioj
La Pokalo de FIFA-konfederacioj - angle FIFA Confederations Cup - estis internacia futbala turniro por naciaj teamoj, kiun organizis ĉiun kvar jarojn la Federacio Internacia de Futbalo Asocia FIFA. En ĝi rajtis partopreni la venkintaj teamoj de ĉiu el la ses futbalaj kontinentaj konkursoj: la Azia Pokalo de la konfederacio AFC, la Afrika Pokalo de Nacioj de la konfederacio CAF, la Ora Pokalo de la konfederacio CONCACAF, la Amerika Pokalo de la konfederacio CONMEBOL, la OFC Pokalo de Nacioj de la konfederacio OFC kaj la Eŭropa Futbal-Ĉampionado de la konfederacio UEFA. Aldoniĝas la aktuala venkinta teamo de la Futbala Mondpokalo kaj la nacia teamo de la gastiganta ŝtato, por altigi la nombron de teamoj ĝis ok.
Post 2005, la turniro estis okazigita en la ŝtato, kiu gastigos la matĉojn de la Futbala Mondpokalo en la sekva jaro, agante kiel provludo por la granda turniro. Brazilo gastigis la matĉojn pri la Pokalo de FIFA-konfederacioj de la 15-a ĝis la 30-a de junio 2013, kaj en ĝi la brazila nacia teamo de futbalo en la finala matĉo gajnis per 3-0 goloj kontraŭ la hispana teamo.
István Székely (kronikisto)
SZÉKELY István estis hungara kronikisto (plennome István Bencédi Székely) naskiĝinta en Bencedo inter 1500 – 1510 kaj mortinta post 1563).
Biografio
István Székely estis protestanta instruisto en Szikszó (1538), Olaszliszka (1546), predikisto en Szikszó (1548) kaj Gönc (1563). Ekde 1529 li studis en universitato Krakovo. Li estis la aŭtoro de la unua hungarlingva kalendaro kaj unua kronikisto de mondhistorio en la hungara lingvo.
Havaja kanbirdo
La Havaja kanbirdo (Acrocephalus familiaris) estas birdo de la genro Acrocephalus aŭ kanbirdoj kiuj estas brunecaj birdoj kiuj loĝas en kareksejoj kaj apartenas al la familio de Akrocefaledoj, sed iam estis inkludataj en la grupo de Silviedoj. Ĝi havis du subspeciojn, A. f. kingi kaj A f. familiaris. Tiu lasta, la Lajsana kanbirdo, formortiĝis iam inter 1916 kaj 1923. La antaŭa, la draste endanĝerita Nihoa kanbirdo, restas la unura raso, kaj loĝas la malgrandan insulon de Nihoa en Havajo. Ĝi estas la ununura silviedo de la Malnova Mondo kiu koloniigis Havajon, kvankam ne estas fosilia pruvo ke tiu specio kavis iam distribuadon ie ajn krom tiuj du insuloj.
Havajaj kanbirdoj formas longdaŭrajn parojn kaj defendas teritoriojn dum kelkaj jaroj. Teritorioj povas esti tiom grandaj kiom ĝis 0.95 ha, kvankam 0.19 – 0.40 ha estas pli oftaj. Reproduktado okazas el januaro al septembro depende de la manĝodisponeblo.
Vardzia
La Kaverno-urbo de Vardzia (kartvele ვარძია) estas kavernomonaĥejo fosita en la flanko de la monto Eruŝeli en suda Kartvelio proksime de Aspindza. Ĝi estis fondita de la reĝino Tamara de Kartvelio en 1185.
La monaĥejo estis konstruita kiel ŝirmejo kontraŭ la mongoloj kaj konsistis el ses mil loĝejoj en 13-etaĝa komplekso. La urbo inkludis preĝejon, tronsalonon, kaj kompleksan irigacian sistemon. La nura aliro al la komplekso estis tra kelkaj bone kaŝitaj tuneloj proksime de la rivero Mtkvari.
Tertremo en Samcĥe detruis ĉirkaŭ du trionojn de la urbo en 1283, montrante la kavernojn al ekstera vido kaj kolapsante la irigacian sistemon. La preĝejo estis plifortikigita kaj ekstere videbla sonorilturo estis aldonita dum la regado de Beka Jaĥeli en la 13-a jarcento.
En la nuntempo Vardzia estas grava vidindaĵo en la regiono Samcĥe-Javaĥeti de Kartvelio. La loko estas konservita de grupeto de monaĥoj kaj povas esti vizitata kontraŭ malgranda pago. Marŝrutkoj iras ĝis Vardzia ĉiutage ekde la centro de Aĥalciĥo.
Ankoraŭ cent loĝejoj kaj kelkaj haloj restas viziteblaj kaj en kelkaj tuneloj la malnovaj irigaci-sistemoj daŭre alportas trinkeblan akvon.
Cycle chic
Cycle Chic (ŝika biciklado) estas moda tendenco en popularaj grandaj urbaj centroj de Eŭropo kaj Norda Ameriko por stile bicikli   en belaj, elegantaj vestaĵoj. Cycle chic estas asociata kun la urba bicikla kulturo en multaj urboj kie la loĝantoj altgrade biciklas kiel en Amsterdamo, Antverpeno, Berlino, Berno, Kopenhago. Kun la sistemo de pruntbicikloj urbanoj pli kaj pli malkovras ke ili povas vojaĝi en kaj ĉirkaŭ la urbo facile kaj eĉ en la urbocentro kie pli kaj pli ne plu eblas veturi per aŭtoj.
Originale ĉi tiu termino estis uzata de la dana kinoreĝisoro kaj fotisto Mikael Colville-Andrsena en la 2006 jaro kiu uzis ĝin por sia blogo Kopenhago Cycle Chic. La Brita ĵurnalo "The Guardian" publikigis pri ĝi sub la titolo Two wheels (d u radoj). Ĉirkaŭ la tempo ke Mikael Colville-Andersen stampis la frazon Cycle Chic, la biciklo estis plejparte malaperinta el la publika konscio kiel transport-eblon, almenaŭ en multaj nordamerikaj urboj, kvankam tio ne estis la situacio en norda Eŭropo.
Kyocera
Kyocera (japane: 京セラ, Kyō-Sera) konata ankaŭ kiel Kyoto Ceramics (keramikaĵoj el Kioto) estas japana entrepreno fondita en 1959.
Hipoboscedoj
Hipoboscedoj aŭ en latina scienca nomo Hippoboscidae, nome laŭsmuŝoj estas necesaj parazitoj de mamuloj kaj birdoj. En tiu familio estas flugilhavantaj specioj kiuj povas flugi almenaŭ iom bone, same kiel aliaj kun nur vestigiaj aŭ tute ne flugiloj kiuj estas neflugkapablaj kaj tre apomorfaj. Kiel kutime ĉe sia superfamilio "Hippoboscoidea", plej el la disvolviĝo de larvoj okzas ene de la patrina korpo, kaj pupado okazas tuj poste.
Kyocera
Ĝia fondinto, Kazuo Inamori kreis la Kioto-premion.
Gábor Ugrin
Gábor Ugrin, laŭ hungarlingve kutima nomordo Ugrin Gábor estis hungara korusestro, mezlerneja, muziklerneja kaj altlerneja instruisto.
Gábor Ugrin naskiĝis la en Gyula, li mortis la  en Budapeŝto.
Biografio
Gábor Ugrin lernis en Szarvas, ankaŭ private ricevis muziklecionojn. Li ne povis lerni en universitato, ĉar la gepatroj ne estis laboristoj (tio estis tiam kutimo en la lando). Li iĝis faklaboristo. En 1952 li ekstudis en pedagogia altlernejo en Budapeŝto, poste li akiris diplomon en Muzikarta Altlernejo Ferenc Liszt en 1959. Liaj plej gravaj instruistoj estis Jenő Ádám, Lajos Bárdos, Pál Járdányi, György Ligeti, Erzsébet Szőnyi, József Ujfalussy kaj Zoltán Vásárhelyi. Jam dum la studentaj jaroj li instruis en gimnazioj, li fondis korusojn kaj ekde 1966 la korusoj atingis signifajn rezultojn en konkursoj. Inter 1966-2011 li instruis en muziklernejo, de 1985 ĝis la emeritiĝo en la Muzikarta Altlernejo kiel docento. En tiu periodo li fondis ankaŭ plurajn korusojn, kun kiuj li faris turneojn en Eŭropo. Li ricevis plurajn premiojn.
15007 Edoardopozio
15007 Edoardopozio estas mabone konata asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la itala amatora astronomo Vincenzo Silvano Casulli elde la Observatorio Colleverde di Guidonia en Guidonia Montecelio (Italio).
Nomo
Ĝia nomo honoras la italan biologiiston Edoardo Pozio, direktoron de esploro ĉe la Istituto Superiore di Sanità de Romo kaj direktoron de la Laboratoro de Referenco pri Parazitoj de la Eŭropa Komisiono. Li estas aŭtoro aŭ kun-aŭtoro aŭ pli ol 250 artikoloj, plejparte pri la parazitaj zoonozoj.
Benzaldehido
Benzaldehido estas organika kombinaĵo konsistante je benzena ringo kaj formiila (R-COH) substituanto. Ĝi estas la plej simpla aromata aldehido kaj unu el la plej industrie utilaj substancoj. Ĉi-senkolora likvaĵo posedas karakterizan migdalecan odoron. Benzaldehido estas la ĉefa komponaĵo en la oleo de amaraj migdaloj kaj povas ekstraktiĝi per serio da aliaj naturaj fontoj.
Sinteza benzaldehido estas odorigagento kiu imitas la migdalan ekstraktaĵon, kiu uzatas por odorigi kukojn kaj aliajn bakitaĵojn. Benzaldehido ĉeestas en la esenco de Pleurotus ostreatus. Ĉi-substanco estas iom damaĝa al okuloj kaj mukoza membrano de la spira sistemo. Pro ĝia malalta volatileco ĝiaj stimulaj efektoj ne estas sufiĉaj por kaŭzi damaĝojn.
Historio
Justus von Liebig (1803-1873) kaj Friedrich Wöhler (1800-1882), du eminentaj germanaj sciencistoj, studis la proprecojn de la amara migdaloleo kaj malkovris ke la sama grupo (benzoila aŭ C6H5CO-) senŝanĝe pasas tra varieco da reakcioj -- ĝi estas la tiam nomata "radikalo". Von Liebig kaj Wöhler estis stimulitaj de esploroj faritaj en Francio: en 1830, la kemiistoj Pierre Jean Robiquet (1780-1840) kaj Antoine Charlard (1796-1879) konvertis la oleon de amaraj migadloj en benzoata acido per oksidado.
Ili same kreis neŭtralan komponaĵon kiu malkomponiĝis al benzoata acido kaj alia kristaleca substanco kiu formis la saman acidon ekde la oleo. Ili nomis la kristalecan materialon amigdalino kaj deduktis ke la oleo estis la benzoila radikalo.
Provante sistematigi la organikan kemion, von Liebig pli malfrue disvolvis lia teorio pri la radikaloj, kiu hipoteze asertas ke organikaj komponaĵoj estas rezulto de interagoj kaj transformoj de radikaloj anstataŭ atomoj. Pli malfrue, la vorto "radikalo" estis uzata por determinado de atomo aŭ grupo da atomoj enhavante malparigitan elektronon, kaj do ĝi iĝis sinonimo de "libera radikalo", signifante "nekombinita radikalo".
En 1803, D-ro Schrader, en Berlino, malkovris ke pistitaj migdaloj liberigis "prusian acidon". La unuaj kiuj detektis la glikozidon en la substanco estis la francaj kemiistoj Robiquet kaj Charlard, en 1830. En 1837, Liebig kaj Wöhler esplori la strukturon de la komponaĵo kaj malkovris ke ĝi enhavas benzaldehidon, cianidan acidon kaj sukeron.
Malgraŭ tio, semoj de amaraj migdaloj povas konsideriĝi specialaĵo. Cianogenaj glikozidoj estas serioza problemo en pluraj ĉiutagaj manĝaĵoj en tropikaj landoj tiaj kiaj la maniokoj, batatoj, bambuoĝermoj kaj limofazeoloj.
Kunrilataj kemiaĵoj
<Gallery> Alkohol_benzylowy.svg| Benzila alkoholo Zimtaldehyd_-_cinnamaldehyde.svg| Cinamaldehido Amygdalin_structure.svg| Amigdalino Prunasin.svg| Prunazino </Gallery> <Gallery> Mandels%C3%A4ure-Enantiomere.png| Mandelata acido Benzal_chloride.svg| Benzilidena klorido Benzoin.svg| Benzoino LPAC.svg| Fenila-acetila-karbinolo </Gallery>
Kantono Ambazac
La kantono de Ambazac (france canton d'Ambazac) estas franca kantono lokita en la departemento Haute-Vienne kaj en la regiono Limoĝio. Ĝi estas unu el la 28 kantonoj de la arondismento de Limoĝo. Ĝia ĉefurbo estas Ambazac.
Toyohiro Akiyama
AKIYAMA Toyohiro (japane: 秋山 豊寛, Akiyama Toyohiro; naskiĝis la 22-an de julio 1942 en Setagaya, Tokio, Japanujo) estas iama japana televidĵurnalisto, kiu famiĝis pro sia flugo per la kosmoŝipo Sojuz al la kosmostacio Mir en la jaro 1990, kiel unua japano.
Akiyama iĝis raportisto por la japana televidentrepreno TBS (Tokyo Broadcasting System) en la jaro 1971. Inter 1967 kaj 1971 li laboris ankaŭ por la BBC World Service.
Toyohiro Akiyama edziĝis kaj havas du gefilojn.
Avenuo Montaigne
La avenuo Montaigne (franclingve avenue Montaigne) estas strato de Parizo lokita en la 8-a arondismento.
Amancey
estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Doubs, en la regiono Burgonjo-Franĉkonteo (Bourgogne-Franche-Comté, prononco []) kaj en la historia regiono Franĉkonteo. Fine de en la komunumo vivis. Administre la komunumo apartenas al la arondismento Besançon (france arrondissement de Besançon), la okcidenta parto de la departemento, kaj al la kantono .
Avenuo Montaigne
Ekzistas tie multaj butikoj kies specialecoj estas modo kaj lukso, ekzemple Christian Dior, Chanel aŭ Valentino. La avenuo cetere gastigas plurajn ĵuvelistojn kiel Bulgari, kaj la prestiĝa hotelo Plaza Athenée.
La avenuo Montaigne antaŭe nomiĝis allée des Veuves (aleo de la Vidvinoj), ĉar la funebrantaj virinoj kutimis kuniĝi tie ĝis la komenco de la 18-a jarcento. Ekde tiam, la strato alprenis la nomon de Michel de Montaigne, la fama franca verkisto de la 16-a jarcento.
Kalvinana preĝejo (Mosonmagyaróvár)
La Kalvinana kirko estas religia konstruaĵo en Hungario, en urbo Mosonmagyaróvár.
Historio
Predikisto alvenis en Magyaróvár-on en 1554, kiu disrompis monopolon de la katolika eklezio. Li fondis ankaŭ lernejon kaj presejon, sed li estis forigita post 5 jaroj, ĉar la katolika Vieno estis proksime. Eĉ la kapucenoj malpermesis al la reformatoj loĝi en la urbo. Laŭ leĝo pri artikolaj lokoj la permesata loko estis en Győrszemere. En 1870 la luteranoj konstruis propran preĝejon, kiun uzis ankaŭ la kalvinanoj. Memstara kalvinana kirko estis konstruita en 1940.
Provinco Limpopo
La Limpopo provinco estas la plej norda provinco de Sud-Afriko kaj havas ĉirkaŭ 5,3 milionojn da loĝantoj (2001). Ĉefurbo de Limpopo estas la urbo Polokwane (Pietersburg).
Antaŭe ĝi ordinare nomiĝis Norda Provinco, sed oni ŝanĝis la nomon en februaro 2002 post elektadoj okazigitaj de la provinca registaro.
Rimarkindaĵo estas Mapungubwe, la areo kie la plej malnova, oron uzanta civilizo de la provinco estis malkovrita, kelkajn jarojn pli frue. La tribo ŝajne havis fortajn ligojn kun la ruinoj kaj civilizo de Granda Zimbabvo.
La popolo de Limpopo estas relative homogena: 97% estas nigruloj, 2% blankuloj, 0,2% kolorhaŭtuloj kaj 0,2% aziandevenuloj. La plej gravaj lingvoj estas norda sota (52%), conga (22%), vendaa (16%) kaj afrikansa (2%).
La nomo Limpopo kelkfoje referencas al la rivero Limpopo. Ankaŭ la rivero Blyde estas grava geografia elemento.
Kalvinana preĝejo (Mosonmagyaróvár)
Konstruaĵo
La kirko situas en korto. Ekstera formo de la konstruaĵo imitas similajn konstruaĵojn en Transilvanio.
Jevišovka
Jevišovka (ĝis la jaro 1949 Frélichov, poste en la jaroj 1949–1950 Charvátská, Frielištof, Fröllersdorf) estas municipo en Ĉeĥio troviĝanta en Sudmoravia regiono, en distrikto Břeclav. Tra la municipo fluas samnomata rivero, kiu enfluiĝas en Dijon. Vivas ĉi tie.
Historio
La unua skribmencio de la vilaĝo estis en 1353.
Romaj elegioj
Romaj Elegioj estas poemserio kreita de Johann Wolfgang Goethe en antikva metriko kaj la lirika frukto de lia unua itala vojaĝo. La funda motivo de Romaj Elegioj estas la amrilato inter la aŭtoro kaj lia estonta edzino. La aŭtoro kantas amomiton, en kiu denove ekvivas muzike kaj plastike la amovivo, mondorigardo kaj diaro de la antikva epoko.
Bildaro
<Gallery> Dosiero:1932 Novaj libroj.jpeg|Mencio de la verko en Esperanto, 1932, paĝo 149 Dosiero:1932 La Taglibro - Romaj Elegioj.jpeg|Eldonaĵo de 1932, bindita </Gallery>
Mont-sur-Monnet
Mont-sur-Monnet (prononco "mõn sur mõNE'") estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la komunumaro Champagnole Porte du Haut-Jura, en la departemento Jura, nomita laŭ la montaro Ĵuraso kaj en la regiono Burgonjo-Franĉkonteo (Bourgogne-Franche-Comté. Fine de en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². Administre la komunumo apartenas al la arondismento Lons-le-Saunier kaj al la kantono Champagnole.
La teritorio havas komunan limon kun.
Observatorio Jarnac
La Observatorio Jarnac estas privata astronomia observatorio en Vail (Arizono, Usono) ĉirkaǔ 40 km sud-oriente de Tucson. Ĝia MPC kodo estas G92.
Minor Planet Center kreditas la observatorion de la malkovro de 131 asteroidoj inter 2004 kaj 2010, krom la malkovroj far'de la geposedantoj kaj de aliaj astronomoj. La observatorio estas kredita ankaǔ de la malkovro de la perioda kometo P/2010 E2 (Jarnac).
Natura Parko Sierra kaj Cañones de Guara
La Natura Parko Sierra kaj Cañones de Guara (Parque natural de la Sierra y Cañones de Guara, Parque natural d'a Sierra y as Foces de Guara) estas natura parko de la provinco Huesca (Aragono, Hispanio), en la komarkoj Alto Gállego, Hoya de Huesca, Sobrarbe kaj Somontano de Barbastro. Ĝi enhavas la municipojn Abiego, Adahuesca, Aínsa-Sobrarbe, Alquézar, Arguis, Bárcabo, Bierge, Boltaña, Caldearenas, Casbas de Huesca, Colungo, Huesca, Loporzano, Nueno kaj Sabiñánigo.
Ĝi ampleksas al 47 453 ha kaj periferian zonon de protektado kiu enhavas pliajn 33 286 ha, kaj tial ĝi estas la natura spaco plej granda de la regiono. Ties altitudo gamas inter 430 m ĉe la rivero Alcanadre ĝis 2 077 de la montopinto Guara.
Pro sia geologio, la parko estas loko taŭga por la praktiko de ravindescendado kaj grimpado. Menciendas pro spektakleco la ravinoj de la rivero Balcés, pli ol 20 km longa kun disniveloj super 800 m, kaj la abismo de Grallera Alta de Guara, kun 277 m de vertikala falo.
La natura parko estis deklarita la 27-a de decembro 1990 per la leĝo 14/1990 de la registaro de Aragono laŭ la nomo 'Parque de la Sierra y Cañones de Guara. Ĝi estas deklarita ankaŭ Loko de Komunuma Gravo (Lugar de Importancia Comunitaria, LIC) kaj Protektita birda areo (Zona de Especial Protección para las Aves, ZEPA).
Argumento kosmologia
Argumento kosmologia estas rezonado aranĝita por pruvi la ekziston de Dio. Ĝi konatas ankaŭ kiel “argumento de la Unua Kaŭzo” aŭ kiel la “argumento de la komencanta kreanto”
En ĝi estas subtenate ke ĉio kio ekzistas havas adekvatan kaŭzon, kiu siavice havas alian kaŭzon, kaj tiel pli ĝis kiam oni atingas la lastan aŭ unuan kaŭzon senkaŭzan, kiu ne povas esti ol Dio. La serio, fakte, de la kaŭzoj ne povas pluiri al la senfino ĉar la kaŭzo devas esti reala kiel reala estas la estaĵo bezona je kaŭzo.
Skiza historio de la argumento
Ke la harmonio kaj ordo de la kosmo altiris la atenton de antikvaj filozofoj estas atestate, en Okcidento, de la verkoj de Aristotelo kaj Platono, kiuj tamen parolas pri la mondo kiel “eternistoj”, nome kiel atribuantoj al la materio la eternecon kaj ion dian kaj farantoj ĝin animhava. Ankaŭ Plotino simpatias al tiu argumento, sed lia teleologio descendas el la fakto ke la mondo estas emanaĵo de la “Unuo”, kiu havas ĉiujn karakterizojn de la dieco. Ĉi-kaze la mondo estas kaŭzita, ja jes, sed samtempe ne distingiĝanta el la dieco. . Ne forgesentas, certe, la Biblion kiu bonege ekzaltas la verkon de Dio, en kiu eleskstere manifestiĝas liaj potenco kaj la beleco.
Tiu kosmologia argumento fascinis la Patrojn de la Eklezio Patroj de la Eklezio ĝispunkte, kvankam ofte pli supozita ol metode pritraktita, ke per ĝi ili vidis ligon kun la sento komuna de la popoloj tendence pretaj atribui al la dioj la ĉion belan. Tiu argumento plaĉis ankaŭ al la islama filozofio, al Avicenna, ekzemple, laŭ kiu, malgraŭ la distingo inter esenco kaj ekzisto, tiu lasta postulas ke la kaŭzo ekzistu kun sia efiko. Do, ĉiu efiko devas havi kaŭzon.
Epigono, kune kun Skolatikuloj, de tiu argumento estas Tomaso de Akvino, (1225-1274), eŭropa mesepoka filozofo-teologo, adaktigas la argumentadon de Aristotelo kaj Avicenna al sia kristana vidpunkto kaj konkludas ke la limigiteco, esenca kaj tempa, de la estaĵoj postulas kaŭzon ne kaŭzitan: li vidas la mondon tute kontingenca, kaj en la esto kaj en la tempo, kaj do bezonanta kaŭzon kreantan kiel unua kaŭzon, kiu siavice estas tute memsufiĉa.
Priskribo pri la argumento kosmologia
La establiĝo de la kosmologia argumento prezentiĝas tiel:
Varianto de la kosmologia argumento naskiĝis kun la eniriĝo de la teorio de Praeksplodo (Bigo Bango) Profesoro Francesco Agnoli, Scienziati, dunque credenti, pp 43 ss., Cantagalli, 2002, ISRN 978-888272-823-6. el kiu rezultas ke la mondo havis “komencon”, do implicite kaŭzon nekaŭzatan.
Obĵetoj de kritikistoj kaj respondoj de subrenantoj
Kritikistoj obĵetas:
1. «Se ĉio devas havi kaŭzon, kial Dio ne»?
Respondo: ''En ambaŭ supraj proceduroj oni konkludas por la kaŭzo nekaŭzata ĉar se ĝi ne estos ankaŭ la estaĵaro ne estus; sed ili estas! Do devas esti ankaŭ kaŭzo nebezonanta kaŭzon!''
2. "Kiel tiu kaŭzo devas esti dia? Ŝajnas taŭtologio: la kaŭzo estas dia ĉar ĝi kaŭzas kaj estas kaŭzo pro tio ke ĝi estas dia!"
La respondo estas: ''Ĉar li estas esto ne kaŭzata, kiu posedas la ekziston por si mem, el kiu dependas ĉio kaj tiu kaŭzo koincidas kun tiu de kreinto el nenio (ex nihilo)... Tio estas la nocio pri Dio ĉe kiu kaj ĉirkaŭ kiu ekzistas nur kreitaj (kaŭzitaj) estaĵoj.''
3. Klasikas la obĵeto de David Hume: "la universala koncepto pri kaŭzo, aplikata al la tuta universo, estas nocio devenanta el la unuopaj konstatoj kiuj fondiĝas sur sperto kiu estas limigita al unuopaj kazoj: kial ĝi fariĝas «apriore» universala ĝis etendiĝi ankaŭ al tio nevidebla kaj apenaŭ konceptebla?"
4. "Nu, se komencis la ekzisto de la materio, kio ekzistis antaŭe?" Respondo: ''La kritikiga demando, laŭ la subtenantoj de la valoro de la kosmologia argumento, ne havas sencon ĉar se ankaŭ la tempo estas kreita, tio signifas ke io antaŭa estas eble imagebla sed ne konceptebla.
Vidu ankaŭ
Kosmologio
Marcelo Rubens Paiva
Marcelo Rubens PAIVA (naskiĝis la, en São Paulo) estas fama brazila verkisto kaj ĵurnalisto konata pro sia aŭtobiografio Feliz Ano Velho.
Biografio
Naskiĝinta en São Paulo la, Marcelo Rubens Paiva devis transiri al Rio-de-Ĵanejro en 1966 sekve de la volonta ekziliĝo de sia patro, socialista deputito Rubens Paiva, kontraŭstaranta al la Brazila milita puĉo de 1964. En 1970, lia patro estis torturita kaj malaperis, kio konsistigis por Marcelo la unuan traŭmaton de lia juneco.
20-jaraĝa, Marcelo ekkonis la duan ŝokon de sia vivo: sekve de falo sur la fundon de lago, li vundiĝis en la 5-a kola vertebro kaj restis plurajn jarojn tetraplegiulo. El tiu travivaĵo li eltiris la rakonton Feliz Ano Velho (Feliĉan Malnovan Jaron), en kiu li rakontis ĉion kion li suferis kaj lian doloran rilaton kun la mondo. Tiu libro estis poste tradukita en multajn lingvojn kaj fariĝis furorlibro en Brazilo.
Post kiam li povis denove uzi manojn kaj brakojn, li fariĝis diplomito de Universitato de São Paulo kaj pri Literatura Teorio en Ŝtata Universitato de Campinas.
En 1986, li verkis sian 2-an romanon: Blecaute. Ekde 1989, li ankaŭ lanĉis sin en la verkadon de tekstoj por teatro. En 1990, li publikigis Ua:brari, kaj en 1992, As Fêmeas, eseo pri ina spirito.
Ekde 2009, li ankaŭ komencis reĝisori siajn teatraĵojn, kiel en 2010 O Predador Entra na Sala, kun Raul Barreto, Anna Cecília Junqueira kaj Celso Melez.
Li ankaŭ laboras por la gazeto Veja, por la magazino Vogue, por la ĵurnalo Folha de São Paulo. En 2009, lia blogo ricevis distingon Melhor Blogue de Comunicação.
Novo Nevesinje
Novo Nevesinje, hungare Botond, serbe Ново Невесиње estas tre malgranda vilaĝo en Kroatio, en distrikto Osijek-Baranja, en municipo de Petlovac.
Historio
Hungaroj alvenis en 896 kaj ili fondis ŝtaton en 1000. Post la turka erao alvenis diversaj popoloj, interalie serboj kaj germanoj. Ĝis fine de la 1-a mondmilito la vilaĝo apartenis al Hungario, al Baranya (reĝa departemento), poste al Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj, ekde 1929 al Jugoslavio. En 1941 la hungara armeo okupis la regionon kaj ĝis 1945 tio estis parto de Hungario (apartenanta al distrikto de Villány), ekde 1991 de Kroatio. En 1991 loĝis en Novo Nevesinje 115 da homoj, (serboj 104 (90 %), hungaroj 8 (7 %) kaj aliaj).
Preĝejo Marteno de Tours (Balatonudvari)
Kirko Marteno de Tours estas romkatolika historia monumento en Hungario, en vilaĝo Balatonudvari.
Historio
La origina malgranda romanika preĝejo estis konstruita iam en la 13-a jarcento. Dum la turka erao la kalvinanoj uzis la kirkon, baldaŭ la katolikoj reakiris ĝin. En la 1840-aj jaroj ĝi estis trakonstruita al klasikismo.
Konstruaĵo
La konstruaĵo situas sola en korto. La fasado estas simetria, meze la enirejo funkcias, la plej supre la kvadrata turo altiĝas. Inter la enirejo kaj la turo granda timpano etendiĝas. La navo finiĝas en orto, absido mankas. Interne estas altvalora altara bildo, kiu estas donaco de Márton Bíró en 1754. Ĝi prezentas episkopon Marteno de Tours, kiu preĝas antaŭ bildo pri Sankta Maria.
Kermeso okazas en la 11-an de novembro.
Prunus cerasifera
Prunus cerasifera estas specio de prunuso, ofte dorna arbeto kun nigretaj, ruĝaj aŭ flavaj, manĝeblaj prunoj. Ĝi hejmas el Azio kaj Balkanoj.
Sovaĝaj tipoj estas grandaj arbedoj aŭ malgrandaj arboj atingantaj 6-15 m de alteco, kun deciduaj folioj 4-6 cm longaj. En eŭropa printempo, ĝi estas unu el la plej frue florantaj arboj, ofte komencante meze de februaro. La floroj estas blankaj kaj proksimume 2 cm laŭlarĝe, kun kvin petaloj. La frukto estas drupo, 2-3 cm diametre kun flava aŭ ruĝa koloro. Ĝi estas manĝebla, kaj atingas maturecon de frua julio ĝis mez-septembro.
Tiu specio foje eskapas kultivadon kaj nature aperas preterkultiveje, kiel ekzemple en Nordameriko.
Kultivitaj mirobolanoj povas havi fruktojn, foliaron, kaj florojn en pluraj koloroj. Kelkaj specoj havas dolĉajn fruktojn kiuj povas esti manĝitaj freŝaj, dum aliaj estas acidaj kaj pli bonaj por farado de konfitaĵo.
Prunus cerasifera estas ŝatata ornama arbo por ĝardena uzo kaj pejzaĝigado, kreskigita pro sia tre frua florado. Multaj kulturvarioj estis evoluigitaj, multaj el ili selektitaj por purpura foliaro, kiel ekzemple "Atropurpurea". Tiuj purpur-foliaraj formoj ankaŭ havas malhelviolkoloran frukton, kiu donas allogan, intenskoloran konfitaĵon. Ili povas havi blankajn aŭ rozkolorajn florojn. La kulturvario "Tondronubo" havas klarruĝan foliaron kiu malheligas purpure. Aliaj, kiel ekzemple "Lindsayae", havas verdan foliaron. Kelkaj specoj de purpurfoliaj prunoj estas uzitaj por bonsajo kaj aliaj formoj de plantskulptaĵo.