cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Calatayud
Vidindaĵoj
Estas du gravaj arkeologiaj kuŝejoj nome tiu de keltiberoj de Valdeherrera kaj tiu de romianoj de Bílbilis. Inter aliaj monumentoj estas la Pordegoj Terrer, de Soria kaj de Zaragoza; la Kapelo de la Virgulino Karmen; la Palaco de la barono Warsage, poste konvertita en kultura centro; la Ermitejo de la Virgulino de Konsolo, iama sinagogo, kun gravaj artaĵoj; Sankta Benedikto, konstruaĵoj de la 16-a jarcento de stilo barok-mudeĥara, aktuale hotelo kaj kulturejo; Ermitejo de Sankta Roĥo, de la 16-a jarcento; Kapelo de la Virgulino Karmen; la Palaco de la Komunumo, kie kunsidis la reprezentantoj de la Komunumo de Calatayud; Taŭrludejo; iama sukerfabriko de 1899, Katalogita Havaĵo; Muzeo de Calatayud, en la iama konvento de Karmelalinoj; Muzeo de La Dolores (vidu sube ĉe Kuriozaĵoj); krucmonumentoj konsiderataj Havaĵoj de Kultura Intereso.
Kuriozaĵoj
De la epoko de la napoleonaj militoj naskiĝis la legendo de fama urbanino nome Dolores. De tie venas diraĵoj, kantoj kaj ŝercoj kiujn dekomence la urbanoj malakceptis kaj nune ja kiel bonhumoraĵoj. La plej konata vortumado estas "Se vi iras al Kalatajudo, demandu pri Dolores, kiun kantaĵo mortigis".
(65150) 2002 CA126
(65150) 2002 CA126 estas troja asteroido de Jupitero malkovrita la de la teamo de la astronomia kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la observatorio de la Laboratorio Lincoln en Socorro (Nov-Meksiko, Usono).
Ĝi estas ano de la grupo da korpoj kiuj orbitas en la ĉirkaŭaĵo de la punkto de Lagrange L4 de la sistemo Suno-Jupitero, tiel nomata « Greka Tendaro ».
Bussi sul Tirino
Bussi sul Tirino estas komunumo de Italio.
Valvo (tubsistemo)
Valvo estas hidraŭlika meĥanismo uzata kiel regelemento servanta por regadi fluon aŭ premon de likvo aŭ gaso. Estas multaj tipoj de valvoj:
Cileno (luno)
Cileno estas malgranda natura satelito de la planedo Jupitero.
Ĝin malkovris, en 2003, teamo el la Universitato de Havajo estrata de Scott Sheppard; ĝi tiam ricevis la provizora nomo S/2003 J 13. Dum marto 2005 la Internacia Astronomia Unio oficiale nomis ĝin kiel Cileno, persono el la helena mitologio, filino de Zeŭso.
Cileno rivoluas ĉirkaŭ Jupitero malantaŭen, kaj anas la lunaron de Pazifao, kiun konsistigas malantaŭenirantaj, neregulaj satelitoj kiuj orbitas inter 22,8 kaj 24,1 milionoj da kilometroj for de Jupitero, kaj kies orbita inklinacio valoras inter 144,5° kaj 158,3°.
Marteno la 1-a (Aragono)
Marteno de Aragono (n. la 29-an de julio 1356 - m. la 20-an de januaro 1410), konata kiel La Plejaĝa, la Homa, la Eklezia, estis reĝo de Aragono, Valencio, Sardio, kaj Korsiko kaj grafo de Barcelono de 1396 kaj reĝo de Sicilio de 1409 (kiel Marteno la 2-a). Li estis la lasta rekta posteulo en legitima virlinio de Vilfredo la Harplena kaj per li la regado sur Barcelono venis al la fino.
Marteno estis dua filo de Petro la 4-a de Aragono kaj sia tria edzino Leonora de Sicilio, Marteno geedziĝis en 1372 kun Maria de Luna, filino de Don Lope, per ĉi tiu geedziĝo naskiĝis la unua filo kaj heredanto Marteno la Juna.
Troja ĉevalo (komputiko)
Troja ĉevalo (trojan horse) estas, en komputiko, speciala komputila programo kiu pretendas fari certan utilon, sed reale faras la malon, kiel permesi al fremdulo aliri la komputilon kaj legi aŭ ŝanĝi informojn. Kelkfoje la uzanto rimarkas tion sed ne ĉiam. Spionprogramo (spyware) estas ekzemplo de programo kiu tiel funkcias.
Estas rare akiri trojan ĉevalon en sian komputilon simple per vizitado de retejo, kvankam tio povas okazi. Plejofte ĝi estas alfiksita al io kio estas elŝutata. Kutime ili ligas sin al dosieroj de muziko, tapeto, fonoj, ludoj, kaj speciale al plenumeblaj dosieroj (.exe) ktp.
Trojaj ĉevaloj (en komputiko) estas tre diversflankaj kaj do tre popularaj. Tial malfacilas listigi trajtojn de ĉiu speco de troja ĉevalo. Plej multaj trojaj ĉevaloj estas dezajnitaj por regi komputilon, ŝteli datumojn, spioni uzantojn aŭ meti pli da malica programaro en la komputilon de viktimo.
Ekzistas programoj por porteksi sin kontraŭ tiaj atakoj. Unu el la plej konataj estas Malwarebites.
Vidu ankaŭ
Sekurado de Informacioj
Fraŭdo
Bobby Hackett
Robert Leo Hackett, nomita Bobby Hackett (naskiĝis la 31-an de januaro 1915 en Providence, Rod-Insulo; motis la 7-an de junio 1976 en Chatham, Masaĉuseco) estis usona ĵaza trumpetisto, kornetisto kaj gitaristo.
Vivo kaj verkado
Hackett validas kiel plej grava trumpetisto de la postvenantaro de Bix Beiderbecke kaj validis pro sia milda sono en la 1930-aj jaroj kiel „nova Bix“: Ekzemple Benny Goodman dungis lin aparte por sia koncerto en Carnegie Hall de 1938, por interpreti la popularan I'm coming, Virginia de Beiderbecke el 1927. Lin mem tamen tedis ĉi tiuj komparoj – li rigardis kaj nomis sin disĉiplo de Louis Armstrong.
Hackett alkreskis kiel unu el naŭ gefratoj en Providence. Li jam ludis gitaron kaj violonon, kiam li en la aĝo de 12 jaroj ricevis sian unuan korneton. Li prezentis en la dancejoj de Rod-Insulo kaj en loka ĉina restoracio. En 1932 li estis unuan fojon dungita en bando, nome en tiu de Herbie Marsh, tiam plejparte kiel gitaristo (kiam li provis ludi korneton, onidire hotelmastrumisto minacis fini la dungitecon de la bando). En 1933 Hackett laboris kun Pee Wee Russell. Komence de la 1940-aj jaroj li eniris post la malsukceso de sia propra bandego en financajn malfacilaĵojn kaj krom tio pro lipaj problemoj li ne plu povis ludi blovinstrumenton. Glenn Miller helpis lin, enprenante lin 1941–1942 kiel gitaristo en sian orkestron, kie li estas aŭdebla ankaŭ per kelkaj mallongaj trumpetsolaĵoj. En la filmo The Glenn Miller Story li improvizis pri A String of Pearls, per tio li estas ankaŭ aŭdebla en famiĝinta solaĵo sur la sukcesa disko de Miller. Post subigo de siaj almetproblemoj li ludis en la 1940-aj jaroj denove ĉefe korneton, interalie ĉe Louis Armstrong kaj en la radio-orkestro de ABC.
En la 1950-aj jaroj li surdiskigis por Jackie Gleason kelkajn el ties fonmuzikajn albumoj kun sentoplene interpretitaj baladoj kaj arĉorkestro. Li ludis kaj svingon kaj ankaŭ diksilandon, foje eĉ bibopon, kaj daŭrigis sian karieron ĝis sia morto. En 1971 li transloĝiĝis ekde Novjorko al West Harwich en Kabo Cod, post kiam li antaŭe jam estis ludinta en hotelo en Hyannis. En la 1970-aj jaroj li vojaĝis kun George Wein kaj Dizzy Gillespie en Japanujo kaj Eŭropo. Li muzikis ankaŭ en propra sesopo kun Zoot Sims kaj fondis propran diskeldonejon. Krom tio la muzikisto ofte gastmuzikis ĉe la „Colorado Jazz Parties“ kaj en la hoteloj en Cape Cod, kie li en 1976 mortis pro koratako.
Hackett apartenas al la muzikistoj de tradicia ĵazo, kiujn ankaŭ ŝatis ĉefaj muzikistoj de pli moderna jazo, ekzemple Dizzy Gillespie. Kvankam li nomis sin disĉiplo de Armstrong (kaj ĉiam ankaŭ postludis pecojn de sia idolo), lian lirikan, teneran ludmanieron influis tutklare Beiderbecke kaj la proksimume samaĝa Bunny Berigan. Al liaj daŭraj atingaĵoj apartenas la sonregistraĵoj kun Jack Teagarden el la kvindekaj jaroj, ekzemple la klasikaĵo „New Orleans“.
Săsar (rivero)
Săsar [səsar] estas rivero en la rumana distrikto Maramureș, dekstra flankrivero de Lăpuș. Ĝi longas 32 kilometrojn kaj fluas pli-malpli de oriento al okcidento.
Antaŭ sia enfluo en la riveron Lăpuș, okcidente de Baia Mare, ĝi formas lagon tri kilometrojn longan.
Tendumo
Tendumo aŭ kampadumo (en multaj lingvoj camping, el la latina: campus, kampo) estas formo de turismo. La feriantoj tranoktas en tendoj, ruldomoj aŭ kampadveturiloj. Celo de la tendumantoj estas kutime naturproksima, neluksa, ripoziga feriado.
Tendumo establiĝis komence de la 20-a jarcento kaj nuntempe disvastiĝis multe. Tra la tuta mondo troveblas tendumejoj aŭ kampadejoj, ofte en pejzaĝe belaj lokoj, kiel naciaj parkoj. Tranoktado en tendumejoj estas kutime malpli multekosta ol en hoteloj.
En la plej multaj eŭropaj landoj ne plu permesatas tendumi sovaĝe, t.e. ekster tendumejoj.
Ekipaĵo
Kutime oni uzas por tendumo kaj migrado:
Grand' Place (Lille)
La Granda Placo de la urbo Lille, ekde septembro 1944 nomata Placo de Generalo De Gaulle, estas urba publika spaco de la urbo Lille en la departemento Nord kaj de la regiono Nordo-Kaleza Markolo de Francio. La loko estas tipa "Granda Placo" karakteriza por multaj urboj de la iama "Suda Nederlando" respektive Flandrio (vidu por komparo ekzemple la artikolon pri la Granda Placo de Bruselo).
Precipe ĝi ekestis en la 14-a jarcento. Tiam la loka rivero Deûle estas kanaligita, la grundo de la placo estis ebenigita kaj pavimita por krei foirejon. En la 17-a jarcento, la konstruo de la komerca borso dividis la antaŭan foirejon al "Granda Placo" kaj "Malgranda Placo" (nun "Teatra Placo").
Kadre de la sieĝo de Lille en 1792, parto de la Francaj Revoluciaj Militoj, la loka kirko Saint Étienne de la placo estis detruita kaj neniam poste restarigita. Kvindek jarojn post tiu sieĝo, meze de la placo estis starigita memoreja Kolono de la Diino. Post la Dua Mondmilito, la placo estas renomita en honoro de Charles de Gaulle. La lokuloj tamen daŭre nomas la lokon "Granda Placo" («Grand' Place») aŭ, pli malofte, "Placo de la Diino" («place de la Déesse»).
68 (nombro)
Sesdek ok (68) estas la natura nombro kiu sekvas 67 kaj antaŭas 69.
La nombro 68 en la dekuma sistemo havas alternativajn formojn:
Konsilio de nacia sekureco kaj defendo de Ukrainio
Konsilio de nacia sekureco kaj defendo de Ukrainio (Рада національної безпеки і оборони України, РНБО) estas konstitucia korpo funkcianta ĉe la prezidento de Ukrainio kreita por kunordigi aferojn de nacia sekureco kaj defendo. La Konsilio funkcias surbaze de la artikolo 107 de la Konstitucio de Ukrainio. La 21-membra Konsilio inkluzivas, interalie, la Ĉefministron, la Ministron de Defendo, la Ministron pri Eksteraj Aferoj, la Ministron pri Internaj Aferoj, la Ĝenerala Prokuroro, kaj la estro de la Sekureca Servo de Ukrainio. La korpon gvidas la prezidanto, kiu aprobas ĝian konsiston. La graveco de la Konsilio signife pliiĝis dum la milito kun Rusio, precipe dum la prezidanteco de Volodimir Zelenskij ― la decidoj de la Konsilio postulas la konsenton de du trionoj de ĝiaj membroj kaj tiam estas aprobitaj per prezidanta dekreto, kiu provizas pli rapidan manieron ol en la kazo de decidoj faritaj de la parlamento.
68 (nombro)
Pri la nombro 68
La atomnumero de Erbio.
La numero de la franca departemento Haut-Rhin.
Vidu ankaŭ
Majo de 1968 (Francio)
(82105) 2001 FG26
(82105) 2001 FG26 estas marsrenkonta asteroido malkovrita la de la teamo de la astronomia kampanjo Lincoln Near-Earth Asteroid Research elde la observatorio de la Laboratorio Lincoln en Socorro (Nov-Meksiko, Usono).
Ĝia discentra orbito ekstere malproksime tanĝas tiun de Marso. Ĝia marsa MOID estas 0,255889 astronomia unuo, tie estas 38,280 milionoj da km.
Bucheggberg
Bucheggberg (en la alemana lingvo Buechibärg) estas malalta montoĉeno en la Svisa Mezlando en la kantonoj Soloturno kaj Berno.
18826 Leifer
18826 Leifer estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la en la kadro la kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Bucheggberg
Geografio
La plej granda parto de la montareto kongruas praktike kun la teritorio de la distrikto Bucheggberg, al kiu la montoĉeno donas sian nomon. Ĝia plej alta pinto Flüeli situas norde de la komunumo Biezwil kaj atingas altecon de 673 m s.m. La montoĉeno etendiĝos de la bordo de la rivero Aro okcidente de Lüsslingen sudokcidenten ĝis norde de Lyss. Ĝian nordorientan kaj nordan limon formas la rivero Aro, ĝan sudokcidentan limon la rivero Limpach. En sudoriento la limon formas la Malnova Aro.
Hano la Granda
Hano la Granda estis riĉa aristokrato el Kartago de la 3-a jarcento a.K. Li posedis grandajn teritoriojn en Magrebo kaj gvidis la kartagan frakcion, kiu kontraŭis daŭrigi la batalon kontraŭ Romo dum la unua punika milito. Li preferis daŭre konkeri terojn en Nordafriko anstataŭ efektivigi ŝipan militon kontraŭ Romo, kiu ne havigus al li personajn avantaĝojn. Liaj interesoj rekte alfrontis tiujn de la kartaga generalo Hamilkar Barka. Hano elmuntis la maran kartagan floton en la jaro 244 a.K., Donante tempo al Romo por rekonstrui sian floton kaj fine venki super Kartago en la jaro 241 a.K.
Bucheggberg
Geografio
Krom Flüeli pintoj estas Hubel (654 m s.m.), Horad (657 m s.m.), Chalgen (660 m s.m.) kaj Schöniberg (654 m s.m.).
18826 Leifer
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de Andrew Michael Leifer, kiu gajnis en 2003 la trian rangon en la Intel International Science and Engineering Fair pro sia projekto en teamo pri matematiko ; li ankaŭ ricevis la unuan rangon en la Memoria Premio Karl Menger de la American Mathematical Society. Li estis lernanto ĉe la Fairview High School de Boulder (Koloradio, Usono).
Hano la Granda
Post la milito li rifuzis pagi la militsoldulojn dungitajn de Hamilkar. Ribelo ekis, konata kiel la Milito de la solduloj, kaj Hano ekkomandis la armeo npor sufoki ĝin. Lia provo ne sukcesis kaj li redonis la komandon al Hamilka. Fine, ambaŭ kunlaboris por venki la ribelulojn en la Bagradas Rivero en 238 a.K.
Bucheggberg
Geologio
La montaro konsistas plejparte el terciaraj molasosedimentoj, kiuj estis alportitaj de la alpaj riveroj antaŭ 22 ĝis 30 milionoj da jaroj kaj tiam denove per riveroj elfositaj. Dum la glaciepoko la Rodanglaĉero kaj la Arglaĉero modelis la kamparon.
Hano la Granda
Lia kromnomo, "La Granda", ŝajne estis atribuita al li pro siaj konkeroj en Afriko. Li daŭre kontraŭis la konflikton kun Romo, kiu nepre engaĝigis marameajn koliziojn. Dum la Dua Punika Milito, li gvidis la por-romian frakcion en Kartago, kio malfaciligis sendi plifortikigojn al la filo de Amilkar, Hanibalo, post lia venko ĉe la Batalo de Cannas.
Post la kartaga malvenko ĉe la batalo de Zama (202 aK), li estis inter la senditaj ambasadoroj por negoci pacon kun Romo.
Bucheggberg
Loĝantaro
Bucheggberg estas kovrita de malgrandaj kamparaj setlejoj kaj restis agrikultura regiono maldense loĝata.
Trafiko
Fervojlinio pasas nur en nordokcidento, temas pri la fervojlinio de Soloturno al Zollikofen. En nordo estas aliro al la nacia aŭtoŝoseo A5. La vilaĝoj en la montaro mem estas konektitaj nur per flankaj stratoj kaj atingeblas per diversaj lokaj bus- kaj poŝtaŭtolinioj.
Historio
En la regiono de Bucheggberg jam en la ŝtonepoko setlis homoj, kaj estis faritaj ankaŭ diversaj trovaĵoj el la romia epoko. La nomo aperas unuan fojon en dokumento de la jaro 1175 kiel Boucecca. En mezepoko la regiono estis regita de la Grafoj de Buchegg, kies regejo estis parto de la kampargrafejo Burgonjo. En la jaro 1391 la regejo Buchegg estis akirita de la urbo Soloturno, kiu ĝin transformis al la voktejo Bucheggberg. Ĝis la Helveta Revolucio la malalta jurisdikcio estis ĉe Soloturno, dum la alta jurisdikcio troviĝis ĉe la berna kampartribunalo en Zollikofen. Dum la tempo de la Helveta Respubliko la regiono apartenis parte al la tiama distrikto Biberist, ek de la jaro 1803 ekzistas la hodiaŭa distrikto Bucheggberg, kiu grandparte kongruas kun la teritorio de la montoĉeno.
Ĝubao
Loĝantaro
Loĝantara evoluo:
Loĝantaro: la popolo barioj estas la plej forta grupo de Ĝubao, ĉirkaŭ duono de la urbo estas katolika.
Historio
La 12-an kaj 13-an de junio 1947 en la urbo okazis Konferenco de la Sudana Administrado, kiu historiiĝis kiel Ĝubao-konferenco. En tiu konferenco la britoj kaj la reprezentantoj de Nord-Sudano decidis pri reunuiĝo de la lando, sen partopreno de la sud-sudanaj reprezentantoj.
La 8-an kaj 9-an de julio 1965 okazis en Ĝubao la t.n. Ĝubao-masakro. Oni tiam murdis 1400 homojn, inter ili reprezentantojn de la sud-sudana elito.
La 2-an de februaro 1977, ribelis la registaraj trupoj en Ĝubao.
Ĝis 2004 okazis tie bataloj, sed post la armistico, la regiono estis transdonita al la Liberiga Armeo de la Sudana Popolo (SPLA). Post morto de John Garang, gvidanto de SPLA, la loĝantoj de la urbo murdis 13 arabojn en la urbo kaj multajn forpelis.
Ĝubao estas ĉefurbo de 2011.
Famuloj
Tie estas entombigita John Garang.
John Russell
John RUSSELL, 1a Grafo Russell, OĜ, RSL (18a de Aŭgusto 1792 – 28a de Majo 1878), konata laŭ sia nobela titolo Lord John Russell antaŭ 1861, estis ĉefa politikisto Whig kaj Liberala kiu servis kiel Ĉefministro de Unuiĝinta Reĝlando dufoje dum la komenco de la Viktoriana epoko.
Li estis konata kiel polemikisto en la Parlamento dum la jaroj de la etendon de libereco. Sed liaj praktikaj atingoj ne estis tiom sukcesaj. Lia politika teorio derivas el la Glora Revolucio (1688-1689). Li devis elturniĝi en la malfaciloj de la Granda malsatego en Irlando. Lia partio ruiniĝis dum sia potenco.
Komunumoj de Morbihan
Jen listo de la 261 komunumoj de la franca departemento Morbihan, laŭalfabete. (CAL) Kunurba komunumo de Lorient, kreita en 2000.
(CAB) Kunurba komunumo de La Baule-Escoublac, kreita en 2003. (plejparte en Loire-Atlantique)
Brazila Konstitucio de 1988
La brazila konstitucio de 1988 estas la baza teksto, kiu determinas la rajtojn kaj devojn de civitanoj kaj politikaj institucioj de Brazilo. Ĝi estis verkita dum la procezo de redemokratiigo en la lando, post la fino de la militreĝimo (1964-1985), kaj tial ĝi estas konata kiel Constituição Cidadã (civitana konstitucio). Ĝi estis la rezulto de vasta debato kiu daŭris pli ol jaron kaj simbolis la komencon de la tiel nomata Nova República (nova respubliko).
La fina teksto de la konstitucio estis aprobita de Ulysses Guimarães, prezidanto de la konstitucifara asembleo, kaj proklamita la 5-an de oktobro 1988. Ĝi enhavas 250 artikolojn kaj estas la plej granda konstitucio ellaborita en la brazila historio.
La teksto produktita de la debato okazigita de la konstitucifara asembleo estis konsiderata sufiĉe progresinta pri aferoj, kiuj ampleksas la rajtojn de civitanoj kaj malplimultoj ekzistantaj en la lando. Tio estis la rezulto de vasta socia mobilizado, kiu aktive partoprenis en la procezo de redaktado de la konstitucio.
Publio Rupilio
Publio Rupilio (latine, Publius Rupilius) Estis romia politikisto kaj militisto, konsulo en 132 a.K. kune kun Publio Popilio Lenas. Dum la politika necerteco post la morto de Tiberio Sempronio Grakĥo, Rupilio kaj lia kolego gvidis la ŝtaton montri ekstreman severecon kontraŭ la subtenantoj de la malfrua tribuno. Tiun saman jaron li estis sendita al Sicilio, kie li subpremis la sklavan ribelon konatan kiel la unua servuta milito, gvidita de Eŭnoo. Kiel rekompenco por ĉi tiu operaco, reveninte al Romo, li akiris la honorojn de triumfo.
Dum 131 a.K. restis kiel prokonsulo de la insulo kaj, kun la helpo de dek komisaroj nomumitaj de la Senato, faris plurajn reformojn en la registaro de la provinco, proklamita en la provinca leĝo konata kiel Lex Rupilia, kvankam ĝi ne estis leĝo mem.
Rupilio estis persekutita kaj kondamnita, kune kun lia iama kolego Popilio en 123 a.K. pro la kruela persekutado de la politikaj aliancanoj de Tiberio Grakĥo. Lia puno, aldonita al la fiasko de lia frato en la konsulaj elektoj (malgraŭ la subteno de Skipio Emiliano) probable kaŭzis lian antaŭtempan morton.
Cuno Hoffmeister
. Li fondis la Observatorion de Sonneberg.
Li estis filo de la posedanto de fabriko de ludiloj en Sonneberg (Saksio-Meiningen). Infano, li interesiĝis pri steloj kaj, 13-jaraĝa, li ricevis sian unuan teleskopon per kiu li iĝis fervora amatora astronomo.
Ĉar sia patro perdis plejparto el sian monon en 1914, Cuno Hoffmeister devis resigni sian lernadon kaj eniri en staĝo en la patran fabrikon, sed li dauriĝa siajn astronomiajn observojn. Dum la unua mondmilito, la fabrikado de ludiloj paŭzis ; li havis en 1915 oportunecon dejori kiel helpanto instruanto en la observatorio Dr. Remeiis en Bamberg. En 1920 li reprenis sciencan lernadon ĝis bakalaŭra diplomo. Li eniris en la universitaton de Jena kaj ricevis sian doktorecon en 1927.
Dum tia tempo li komenci konstruigi tion, kiu iĝis la Observatorio de Sonneberg.
Universidad Nacional Autónoma de México
La Universidad Nacional Autónoma de México (mallonge UNAM; "Nacia Aŭtonoma Universitato de Meksiko") estas unu el la plej malnovaj universitatoj de la amerika kontinento. Ĝi estas la plej granda kaj plej renoma de la latin-amerikaj landoj.
Cuno Hoffmeister
En 1930 kaj 1933 li faris ekspediciojn en la Kariban Maron, kaj inter 1937 kaj 1960 iris plurfoje observi la ĉielon de la suda duonsfero elde Sud-Afriko kaj Namibio.
Universidad Nacional Autónoma de México
La ensemblo de konstruaĵoj, sportejoj kaj senkonstruaĵaj arealoj de la Ciudad Universitaria (universitata urbo) en 2007 estis akceptita en la listo de la Monda heredaĵo de UNESKO.
Fondo
La la (posta) reĝo Filipo la dua fondis nome de sia patro (Karolo la 5-a) la Real y Pontificia Universidad de México. La ĝi estis inaŭgurata de vicreĝo Luis de Velasco de Novhispanio en strato Calle de San Ildefonso en Centro Histórico ("Historia centro") de Meksikurbo. En 1865 la universitato estis malfondita de la meksika imperiestro Maksimiliano, sed la refondita kiel Universidad Nacional de México laŭ ordono de Porfirio Díaz kiel Universidad Nacional de México.
Cuno Hoffmeister
Li restis ĝis sia morto direktoro de la observatorio de Sonneberg, kiu, post la dua mondmilito dependiĝis al la Scienca akademio de GDR.
Universidad Nacional Autónoma de México
Fondo
Post la magraj jaroj de la revolucio la universitato reestabliĝis kiel institucio depost 1920. Kompletan aŭtonomion ĝi atingis nur post la unua striko de studentoj kaj profesoroj en 1929. (Pliaj strikoj okazis en 1936 kaj 1944.)
Antal Ligeti
LIGETI Antal estis hungara pentristo naskita en Nagykároly la 10-an de januaro 1823 kaj mortinta en Budapeŝto la 5-an de januaro 1890. Lia nepino estis Margit Madarász.
Cuno Hoffmeister
Malkovroj
Li malkovris ĉirkaŭ 10 000 variantajn stelojn kaj plurajn asteroidojn sur prenitaj elde la observatorio de Sonneberg. Li kunmalkovris la kometon C/1959 O1 kaj katalogis la meteorfluojn.
Universidad Nacional Autónoma de México
Fondo
En 1954 ekfunkciis la nova „universitata urbo“ Ciudad Universitaria en la sudo de Meksikurbo.
Antal Ligeti
Biografio
Ligeti estis komercisto. En 1845 en Italujo li lernis pentradon ĉe Károly Markó. Post tiam li vojaĝis Palestinon kaj al Proksiman Orienton. Reveninte en 1861 oni nomumis lin konservisto de bildarejo de Hungara Nacia Muzeo. Li estis subtenanto de Mihály Munkácsy kaj Géza Mészöly. Liaj ĉefaj kreaĵoj troviĝas en la ĉambroj de la MTA kaj estas en la propraĵo de la Hungara Nacia Galerio.
Cuno Hoffmeister
Malkovroj
Oni donis lian nomon al:
Amber Lee Ettinger
Amber Lee ETTINGER (naskiĝis la en Hazleton, Pensilvanio) estas usona aktorino kaj modelo. Ŝi akiris landan kaj mondan konatecon en 2007 sub la nomo Obama Girl en serio de videofilmetoj, en kiu ŝi apogis Barack Obama dum la usona prezidenta elekto de 2008.
Biografio
Ettinger havas germanan kaj irlandan devenon. Ŝi studis ĉe Fashion Institute of Technology en Novjorko vestaĵan kaj modan dizajnon kun la celo, iam evoluigi propran modan linion (stilon). Ŝi estis elektita al Miss New York City en aŭgusto de 2003. Krom tiuj ŝi aperis en muzikvideo kiel dancistino, aperis sur kovrilpaĝo de Maxim kaj Playboy.
Ŝi akiris en 2007 landan kaj eĉ parte internacian sukceson per la kanto kaj interreta video "I Got a Crush…On Obama".
Rostova provinco
Rostova provinco (Ростовская область) estas provinco en suda parto de Rusio ĉe granda navigebla rivero Don.
Gravaj urboj
Danke al oportuna situo ĉe la gravaj transportadaj vojoj kaj en la delogne ekspluatata karbo-mineja regiono, la provinco havas multajn urbojn. Inter la plej gravaj estas:
Vérteskethely
Vérteskethely (vErteŝkethej) estas vilaĝo kun titolo vinvilaĝo en Hungario en regiono Meza Transdanubio, en departemento Komárom-Esztergom, en subregiono de Kisbér. Vértes estas nomo de la monto.
Situo
La vilaĝo situas sur deklivoj inter montoj Vértes kaj Bakony, laŭ traira flankovojo, ĉefvojo Székesfehérvár-Kisbér preteriras. La lasta urbo troviĝas 5 km-ojn for.
Historio
La komunumo estis loĝata dum la ferepoko, poste alvenis romianoj kaj avaroj. La unua mencio devenis el 1250. Ekde 1332 la foirotago iĝis mardo. La turkoj faris senhoma la vilaĝon. En 1738 grafo Esterházy akiris la kampojn kaj la vilaĝo renaskiĝis. En 1952 kolĥozo formiĝis. La vilaĝo apartenas al vinoregiono Ászár-Neszmély.
Politiko de Afganio
Hamid Karzai estis deklarita la unua iam demokratie elektita ŝtatestro de Afganio en 2004, kaj venkis en dua kvinjara regotempo en 2009. La Nacia Asembleo estas la nacia leĝofara organo de Afganio. Ĝi estas duĉambra organo, komponita el la Domo de la Popolo kaj la Domo de Aĝuloj. La unua leĝofara organo estis elektita en 2005 kaj la nuna en 2010. Membroj de la Suprema Kortumo estis nomumitaj de la prezidento por formi tribunalon. Entute, tiu nova sistemo havigos novan serion de politikaj faktoj por disigo de povoj kiu estis tute nova en la lando.
Seksto Pompeo
Seksto Pompeo Magno Pio (latine Sextus Pompeius Magnus Pius, ĉirkaŭ 65-35 a.K.) estis romia militisto de la fina periodo de la Romia Respubliko, kaj la lasta opozicio, kiun la Dua Triumviraro havis en siaj provoj regi la Respublikon.
Oruro (urbo)
Oruro estas grandurbo, municipo kaj diocezo en Bolivio. Ĝi estas administra centro de Oruro.
Geografio
Oruro situas en montaro en la meza kaj okcidenta partoj de Bolivio. Cochabamba (urbo) troviĝas 125, La-Pazo 196, Potosí (urbo) 231, Sukro 232, Trinidad (Bolivio) 425, Tarija (urbo) 466 km.
Historio
La tiama Real Villa de San Felipe de Austria fondiĝis en 1606 pro la proksimaj minejoj pri arĝentoj. La loknomo estis prenita de la hispana reĝo, sed la indiĝenaj triboj uzis la loknomon Uru-Ururo, kiun baldaŭe la hispanoj transprenis. En 1789 aperis Virgulino de la Candelaria. La arĝentoj elĉerpiĝis, sed en la 19-a jarcento oni minadis stanojn, fine ankaŭ tio elĉerpiĝis. Pro la ĉiujaraj karnavaloj la turismo evoluis.
Klimato
En Oruro la averaĝa temperaturo varias inter 4-19 °C. La varmo kulminas en januaro averaĝe 25 °C. La malvarmo kulminas en junio averaĝe -9 °C. Jare oni mezuras precipitaĵojn po 360 mm. La pluvo kulminas en januaro.
Trafiko
El Oruro ĉefvojoj kuras al La-Pazo, Ĉilio, Sukro kaj Cochabamba.
Liptova Esperanto-klubo
Liptova Esperanto-klubo estas unusola E-klubo en Liptov-regiono, ( Slovakio ). Ĝi estis fondita post malapero de Esperanto-kluboj en Liptovský Hrádok, Liptovský Mikuláš kaj Ružomberok en la jaro 1993 (21.11.). Ĝin kunfondis Darina Hofereková, Marta Kepeňová, Dušan Kostolný, Miloslav Rybín , Vladimír Surovček, Ján Vajs. Agadkampoj de la klubo estas turismo, literatura verkado (originala kaj traduka), ekspozicioj, diversaj naciaj kaj internaciaj renkontiĝoj kaj propagacio de Esperanto. Sidejo de la klubo estis Domo de Matica slovenská en Liptovský Mikuláš. Nuntempa prezidanto de la klubo estas Vladimír Škuta.
Eldona agado
kune kun Biblioteko de Gašpar Fejérpataky-Belopotocký en Liptovský Mikuláš
Turisma agado
De la jaro 1983 ĉiujare organizas LEK renkontiĝon de Esperantaj turistoj kaj vojaĝantoj sub la nomo Poludnica.
Naciaj renkontiĝoj
La renkontiĝo okazis ekde vendredo ĝis dimanĉo, de la 31-a de majo ĝis la 2-a de junio 2013 en la urbo Liptovský Mikuláš. La renkontiĝo okazis sub la demanda slogano „QUO VADIS ESPERANTO EN SLOVAKIO?“. Estis simbola, ke respondo estis serĉata en Liptovský Mikuláš en la jaro 2013, ĉar en tiu ĉi urbo antaŭ 300 jaroj estis pendmortigita slovaka nacia heroo Juraj Jánošík. Per lia morto malaperis popola ribelo en Slovakio.
Klubaj renkontiĝoj
Tago de Esperanto-libro estis organizita de la klubo dum solena renkontiĝo honore al naskiĝtago de L. L. Zamenhof en decembro kaj havas karakteron de diskuto pri elektita libro. La renkontiĝon kunorganizas la klubo kune kun Biblioteko de Gašpar Fejérpataky-Belopotocký en Liptovský Mikuláš. Ĝis 2009 okazis diskutoj pri jenaj libroj:
Brulilo de Teclu
La brulilo de Teclu (nomita laŭ ĝia inventisto Nicolae Teclu) estas malgranda gasbrulilo, uzata por varmigi en laboratorio. Kiel la brulilo de Bunsen ĝi ensuĉas la necesan aeron per la principo de la pumpilo de Venturi, sed la formo de ĝia brultubo (kameno) estas alia. La brulilo de Teclu ensuĉas la aeron de malsupre. La suba ekstremaĵo de la tubo estas konusa, ĝia diametro pligrandĝas. Tiamaniere la brulgaso kaj la aero pli bone miksiĝas kaj la temperaturo de la flamo iĝas pli alta. La larĝo de la fendo, tra kiu eniras la aero en la tubo, povas esti ŝanĝata per turnebla rado.
21674 Renaldowebb
21674 Renaldowebb estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la en la kadro la kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Hubel
Hubel havas plurajn signifojn:
Ventilla (metroo de Madrido)
La stacio estis malfermita la.
Regiona Konsilio de Alzaco
La Regiona Konsilio de Alzaco estas la Asembleo, kiu regas la francan regionon Alzaco. Ĝi estas nun prezidata de Philippe Richert (UMP), elektita la. Ĝi konsistas el 47 membroj (29 por Bas-Rhin kaj 18 por Haut-Rhin). ĝi kunvenas ekde 2005 en la regiondomo situanta norde de Strasbourg, sur la placo Wacken, fariĝinta placo Adrien Zeller en septembro 2010 honore al la iama prezidanto de la regiono.
En la dua balotvico
La estraro konsistas el :
Birmenstorf
Birmenstorf estas urbo komunumo en la distrikto Baden de Kantono Argovio, Svislando. Ĝi havis 2490 loĝantojn je la 31-a de decembro 2008.(Ne miksu Birmenstorf en Kantono Argovio kun Birmensdorf en Kantono Zuriko!)
Geografio
La komunumo Birmenstorf situas ĉe la orienta bordo de la suba parto de la rivero Reuss. Al la komunumo apartenas krom la ĉefvilaĝo Birmenstorf mem la setlejoj kaj vilaĝetoj Lindmühle, Muntwil, Müslen kaj Oberhard kaj diversaj nove konstruitaj kvartaloj.
69 (nombro)
Sesdek naŭ (69) estas la natura nombro kiu sekvas 68 kaj antaŭas 70.
La nombro 69 en la dekuma sistemo havas alternativajn formojn:
Birmenstorf
Trafiko
La komunumo situas ĉe la kantona ĉefvojo de la alveturejo de la svisa aŭtovojo A1 en Dättwil (urbo Bade al Brugg kaj estas ligita al la publika trafikreto per du poŝtaŭtolinio, unu tra Baden al Würenlos, la alia al la stacidomo Mellingen-Heitersberg.
Historio
La unua dokumenta mencio de Birmenstorf datiĝas el la jaro 1146 kiel Birbovermesdorf.
En mezepoko Birmenstorf estis posedaĵo de la Monaĥejo Königsfelden. Post la konkero de Argovio fare de la Svisa Ĵurkomunumo en la jaro 1415 Birmenstorf fariĝis ĉefvilaĝo de la samnoma voktejo de la Grafejo Baden sub la komuna regado de la tiamaj membroj de la Svisa Ĵurkomunumo. En la jaro 1798 post la Helveta Revolucio Birmenstorf dum kvin jaroj estis komunumo de la tiama Kantono Baden, kaj en 1803 per la restaŭracio ĝi fariĝis komunumo de la distrikto Baden de la hodiaŭa Kantono Argovio.
En la jaro 1528 triono de la loĝantaro fariĝis reformita, dum la cetera parto restis katolika, kio kondukis al diferencoj inter la vilaĝanoj. La Kirko Sankt-Leodegar estis ĝis 1935, kiam la katolikoj konstruis propran preĝejon, komune uzata, nome ke en la dimanĉmatenoj unue oni celebris katolikan meson kaj poste reformitan diservon. La apogiloj de la benkoj estis moveblaj, tiel ke katolikan meson oni povis celebri kun rigardo al la katolika altaro kaj reformitan diservon kun rigardo al la predika pupitro.
Feichten an der Alz
Feichten an der Alz estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Altötting de la federacia lando Bavario. Fine de la komunumo havis  loĝantojn.
Baptisto
Baptisto povas havi diversajn signifojn. Plej grave, ĝi povas signifi
Cagnano Amiterno
Cagnano Amiterno estas komunumo de Italio. Ĝi situas en la regiono Abruco kaj la provinco de La-Aglo.
Marignier (stacidomo)
Marignier estas franca stacidomo sur linio -, situanta en  Marignier, en departemento Haute-Savoie, regiono Aŭvernjo-Rodano-Alpoj.
Temas pri stacidomo de Société nationale des chemins de fer français (SNCF), priservata de trajnoj Aŭvernjo-Rodano-Alpoj kaj Léman Express (L3).
Ĝi situas ĉe kilometra punkto (PK) de la linio La Roche-sur-Foron - St-Gervais-les-Bains-Le Fayet (895000).
Heidenburg (Pfälzerwald)
La Heidenburg, Heidenschlösschen aŭ Heidenschloss, estas la ruino de ringremparo je la orienta deklivo de la Palatinata Arbaro en la urbo Neustadt ĉe la Vinstrato, germana federacia lando Rejnlando-Palatinato.
Mihály Schoretits
Mihály Schoretits [mihAj ŝoretiĉ], laŭ hungarlingve kutima nomordo Schoretits Mihály estis hungara kuracisto, profesoro. Lia familia nomo foje aperis kiel Shoretits.
Mihály Schoretits naskiĝis la  1741 en Horvátzsidány (laŭ alia informo en Cinfalva  (nuntempa Siegendorf en Aŭstrio). Li mortis la  1786 en Buda.
Matozinhos
(oficiale Município de) estas municipo en la subŝtato Minas-Ĝerajso de Brazilo. Ĝi situas en la sudorienta regiono de Brazilo, en la mezoregiono Metropolitana de Belo Horizonte kaj en la mikroregiono Sete Lagoas. Laŭ la stato de en la komunumo vivis   sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². El tiuj, la nombro de voĉdonrajtuloj en la municipo en estis. La teritorio havas komunan limon kun.
Ĉefministro de Unuiĝinta Reĝlando
La Ĉefministro de Unuiĝinta Reĝlando estas la estro de la registaro de Unuiĝinta Reĝlando. La Ĉefministro (en angla Prime Minister, neformale mallongigita kiel PM, aŭ ĈM) kaj la Kabineto (konsistanta el plej aĝaj ministroj, plej el kiuj estas registaraj departamentestroj) estas kolektive respondecaj pri ties politikoj kaj agadoj antaŭ la Monarko, antaŭ la Parlamento, antaŭ ilia politika partio kaj laste antaŭ la voĉdonantaro. Tiu posteno estas unu el la Grandaj Postenoj de la Ŝtato.
Liz Truss, estro de la Konservisma Partio, estis nomumita de la Reĝino la 6-an de septembro 2022. Post ŝia demisio, Rishi Sunak anstataŭis ŝin la.
Q-eksponenta funkcio
Difino
La q-eksponenta funkcio e_q(z) estas difinita kiel
kie [n]_q! estas la q-faktorialo kaj
estas la q-serio. Tio ke ĉi tio estas la q-analogo de la eksponenta funkcio sekvas de propraĵo
kie la derivaĵo maldekstre estas q-derivaĵo. La pli supra egalaĵo estas facile kontrolebla per konsidero q-derivaĵo de la unutermo
Ĉi-tie, [n]_q estas la q-krampo.
Propraĵoj
Por reela q>1, la funkcio e_q(z) estas tuta funkcio de z. Por q<1, e_q(z) estas regula en disko |z|<1/(1-q).
Rilatoj
Por q<1, funkcio kiu estas proksime rilatanta estas
Ĉi tie, E_q(t) estas speciala okazo de baza supergeometria serio:
Taguaí
(oficiale Município de) estas municipo en la subŝtato San-Paŭlio de Brazilo. Ĝi situas en la sudorienta regiono de Brazilo, en la mezoregiono Assis kaj en la mikroregiono Ourinhos. Laŭ la stato de en la municipo vivis   sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². El tiuj, la nombro de voĉdonrajtuloj en la municipo en estis. La teritorio havas komunan limon kun.
Lăpuș (rivero)
Oni proponis, ke la nomo devenas de la latina lapis (ŝtono) aŭ de la hungara lápos (marĉa regiono).
Gerolamo Cardano
Ĝerolamo KARDANO (naskiĝis la 24-an de septembro, 1501 en Pavio, mortis la 21-an de septembro, 1576 en Romo) estis itala kuracisto, matematikisto, inventisto de kardan-krado, imaginara nombro kaj astrologo, inter la plej grandaj kleruloj siatempe.
Kardano publikigis pli ol 100 librojn dum sia vivo. En multaj fakoj li estis pioniro. Tiel lia laboro en baza algebro servis kiel bazo por la plua disvolviĝo de la studfako ĝis la disvolviĝo de abstrakta algebro de la fino de la 18a jarcento.
Lia persona vivo estis mizera, kaj malgraŭ la granda profesia respekto, kiun li ricevis, li konis seniluziiĝojn de sia geedzeco kaj infanoj. Lia vetludmanio igis lin forlasi sian sciencan laboron por longaj periodoj.
Kariero
Kardano akiris medicinan edukadon en la universitatoj de Pavia kaj Padovo, kaj medicino estis konsiderata lia ĉefa praktika areo dum lia scienca kariero. En 1525 li doktoriĝis pri medicino kaj petis esti akceptita kiel membro de la Medicina Lernejo de Milano. Lia peto estis malakceptita, kaj pro la fifamo, kiun li gajnis kiel malfacila homo, kaj pro siaj dubindaj originoj. Li provis malfermi klinikon en vilaĝo proksime de Padovo, sed ne gajnis sufiĉe da mono por subteni sian familion. Poste, Kardano provis esti akceptita dufoje pli en medicina fakultato sed denove estis malakceptita. En la procezo, li publikigis libron, en kiu li atakis la lernejon. Li estis finfine ricevita tie en 1539, per premo de liaj subtenantoj, kaj komencis okupiĝi pri kuracista esplorado kaj instruado. En 1536 li publikigis libron, "Pri la Malĝustaj Kuracaj Praktikoj de Kuracistoj en Lastatempaj Generacioj", en kiu li akre atakis la profesian konduton de siaj kolegoj en la profesio. En 1539 li estis akceptita en la Asocio de Kuracistoj, kaj en 1543 li estis nomumita profesoro pri medicino en la Universitato de Pavia.
Kardano estis la unua, kiu verkis kuracistan priskribon pri tifo. Li ankaŭ skribis pri sifiliso, kaj estis unu el la antaŭuloj de diagnoza teorio surbaze de la vizaĝaj trajtoj de Cesare Lombroso.
Kiel filozofo, Kardano kredis je la tutecon de la universo, kaj ke la homo estas mikrokosmo. Inter liaj plej konataj filozofiaj libroj estas "Pri naturo" kaj "Pri la precizeco de aferoj".
Algebro
La plej granda famo de Kardano venis de lia laboro kiel matematikisto. En lia libro Ars magna (La Granda Arto), publikigita en 1545, Cardano resumis sian laboron en algebro, kaj ĉefe lia elpensaĵo de ĝenerala metodo solvi du tipoj de ekvacioj, de la tria kaj de la kvara grado.
Probablokalkulo
Kardano estis hazardludanto, kiu kutimis fari longajn feriojn de sia scienca laboro por fari vetludojn. En la procezo, li disvolvis la fundamentojn de teorio de probabloj, kiujn li prezentis en sia libro "La Libro de Bonŝanco kaj Ludoj" (latine: Liber de ludo aleae), kiu estis kompletigita en 1563 sed eldonita jarcenton poste, en 1663. La libro konsistas el 32 ĉapitroj - la unuaj ĉapitroj estas dediĉitaj al konsiloj por ludantoj en kartludoj kaj ĵetkuboj. Ili ankaŭ inkluzivas priskribon de oftaj trompaj metodoj. En la sekvaj ĉapitroj, Kardano provas montri la regulojn, kiuj regas la hazardludojn, kaj montras, ke ĝi ne dependas nur de la hazardo, sed ke ĉiu evento en la ludo havas kalkuleblan probablon.
Fino
En 1570 Cardano estis arestita pro akuzo de herezo post kalkulo de la horoskopo de la Jesuo Kristo. Li estis liberigita post pluraj monatoj, sed lia statuso kaj aŭtoritato publikigi librojn estis nuligitaj. En liaj lastaj tagoj Kardano loĝis en Romo, kaj ricevis monhelpon de la Papo, kiu ĵus antaŭe juĝis lin.
Tata (Hungario)
La artikolo traktas ankaŭ eksvilaĝon Agostyán!
Tata (Dotis) estas urbo kun titolo vinvilaĝo en Hungario, en regiono Meza Transdanubio, en departemento Komárom-Esztergom, en Distrikto Tata, kies centro ĝi estas.
Situo
Tata situas sur ebenaĵo, laŭ ĉefvojo Tatabánya-Komárom, aŭtoŝoseo M1 inter Vieno-Budapeŝto preteriras.
Historio
Ĉe piedo de la montaro Gerecse, sur ambaŭ bordoj de Öreg-tó (Olda aŭ granda lago) taŭga ankaŭ por velado, kaj ĉirkaŭ la malnova fortikaĵo elformiĝis el tri urbetoj (nome Tata, Tóváros kaj Váralja) unu el la plej belaj urbetoj de Norda Transdanubio.
Boniches
Boniches [boNIĉes] estas municipo de Hispanio, en la Provinco Kvenko, regiono Kastilio-Manĉo.
Tata (Hungario)
Historio
Tata apartenis al la grandbieno (latifundium) de la familio Csák (ĉAk) ekde la 11-a jarcento ĝis 1326, kvankam ĝi estis reĝa havaĵo. La konstruado de la fortikaĵo okazis dum la regado de la Anjou-devena reĝo Ludoviko la Granda (1342-1382). Dum mallonga tempo ĝin posedis la palatino István Lackffy (1388-1397). Post ties ekzekuto pro ŝtatperfido Tata iĝis denove reĝa bieno. Ĝi estis la ŝatata restadejo de reĝo Sigismundo. Ĉitempe elformiĝis la kvar-angula fortikaĵo kun internaj turoj. Post la morto de reĝo Sigismundo, ekde la jaro 1388, la kolonio estinta “civitas” (blazonhava urbo) komencis rapide perei en la manoj de István Rozgonyi. En 1463 reĝo Matiaso la 1-a Hunyadi reaĉetis la urbon kaj la kadukiĝantan fortikaĵon. Krom la kastelo en Visegrád, Tata estis lia ŝatata loko de ĉasado kaj ripozejo. Post la katastrofe perdita batalo ĉe Mohács (1526), dum la 145-jara turka regado ĝi ofte ŝanĝis estron. Fine en 1683 la turka veziro Kara Mustafa, marŝanta por sieĝi Vienon, eksplodigis la fortikaĵon.
La novtempa disvolviĝo de la urbo komenciĝis en 1727, kiam grafo József Eszterházy aĉetis la bienon. Famaj arkitektoj: Jakab Fellner, Antal Schweiger; inĝenieroj: Sámuel Mikoviny, Ferenc Bõhm kreis la barokan etoson de la urbo, konstruante domojn, kastelon, preĝejojn ktp. Ankaŭ nuntempe tiuj malnovaj konstruaĵoj kaj la muelejoj funkciigataj per akvo ekkaptas pleje la intereson de la vizitantoj. Tata zorge konservas kaj gardas la memoraĵojn de la iamaj hungaraj reĝoj. En la fortikaĵo-kastelo troviĝas nun la Muzeo de Domokos Kuny, kie videblas ankaŭ trovejoj el-antaŭ de la hungara patrujkonkero. En la malnova sinagogo estas montrataj kopioj de antikvaj statuoj. Famaj estas la vazoj de la potfaristoj de Tata kaj la artaĵoj de la esperantistaj pentristoj de la urbo. Ĉe la lagobordo funkcias la trejnejo de la altkvalitaj sportistoj pretiĝantaj al la olimpiko. Ĉe Kalvaria monteto, sur kiu staras kapelo kaj akvoturo, estis konstruata Subĉiela Geologia Muzeo, la vera Ĵurasa Parko, laŭ iniciato kaj projekto de geologo-akademiano József Fülöp, kun sikula pordego kiel enirejo.Tie oni povas studi tavolaron de Transdanuba Mezmontaro, preskaŭ identa al tiu de la Sudaj Alpoj: • blanka, malfru-triasa kalkoŝtono de Dachstein (en kiu disvolviĝis karstaj grotoj), • rozkoloraj, ĵurasaj kalkoŝtonoj (de “kondensita” sedimentiĝo), • verdec-griza, fru-kretacea sabloŝtono. La mez-ĵurasajn radiolaritojn (fajroŝtonojn) ekspluatis jam la neolitikaj homoj. La vizitantoj povas ekkoni ankaŭ kelkajn mineralajn krudaĵojn, kaj eĉ preni el ili provpecojn.
Boniches
Loĝantoj
La loĝanto nomiĝas bonichero. La censita loĝantaro en 2016 estis de 148 loĝantoj kaj la denseco estas de 1,38 loĝ/km².
Tata (Hungario)
Agostyán
Apuda vilaĝeto Agostyán [agoŝtjAn] aliĝis al Tata en 1985. Tie funkcias arboreto. Komence de la 21-a jarcento ekovilaĝo formiĝis.
Esperanto
Estas delegito de UEA kaj gastiganto de Pasporta Servo tie.
Boniches
Situo
Boniches estas situanta en la orienta parto de Kastilio-Manĉo en la komarko aŭ distrikto Serranía Media-Campichuelo kaj Serranía Baja en la orienta parto de la Provinco Kvenko, je altitudo de 1,026 m super marnivelo. La areo de ties teritorio estas de 53,02 km². La geografiaj koordinatoj estas 39°57′07″N 1°37′27″Ok.
Trapasas ties teritorion la rivero Cabriel.
Historio
Oni trovis restaĵojn de Kuprepoko kaj murpentraĵojn. En epoko de Romia Imperio oni ekspluatis forstadon, minadon kaj salproduktadon. Estas aludoj de araba epoko. Kaj pli klare jam komence de la 13a jarcento kadre de la kristana "Reconquista".
La vilaĝo ŝajne ne multe suferis pro la Milito de hispana sukcedo aŭ pro la Milito de Hispana Sendependiĝo. Sed post la Unua Karlisma Milito oni multe suferis pro banditismo kaj la cetero de la Karlismaj Militoj. Dum la Hispana Enlanda Milito estis gerilanoj en la areo.
Post la Hispana Enlanda Milito la loĝantaro falis, tio estis oni perdis loĝantojn pro diversaj tialoj: nome bataloj, prizono, politika persekutado, malsato ktp. Meze de la 20a jarcento la loĝantaro de multaj vilaĝoj de la regiono atingis pinton, kaj ankaŭ ĉe Boniches ĝis pli ol 700 loĝantoj, sed poste okazis elmigrado, senloĝigo kaj maljuniĝo de la loĝantaro, kaj ankaŭ ĉe Boniches kie oni venis al la nunaj 148.
Post la Hispana Transiro al demokratio la urbestro estis ĉiam de dekstra partio.
Ekonomio
Agrikulturo (fruktarboj kaj vitejoj) kaj brutobredado tradicie. Forstado gravas aparte por produktado de rezino. Servoj kaj loĝejoj. Estas belaj naturaj vidindaĵoj en la areo, montaraj kaj riveraj pejzaĝoj.
Christian Gottfried Struensee
Christian Gottfried STRUENSEE (naskiĝinta la en Fehrbellin-Walchow, mortinta la  en Halberstadt) estis germana pedagogo reformema.
Vivo
La filo de la predikisto Michael Struensee pasigis la junajn jarojn pro la frua morto patra en malriĉeco sed ĝuis la helpon de mecenatoj. Tial li ankaŭ rajtis frekventi la Stephaneum-gimnazion en Halberstadt, kies vicestro Johann Heinrich Prielmeyer, disĉiplo de August Hermann Francke, inspiris lin science. En 1737 Struensee ekstudis en Halle (Saale), precipe filozofion. Li estis homo interesa kiu sukcesis kombini la spiriton de malradika pietismo kun por pedagogiko gravaj impulsoj elĉerpitaj el la moderna germana filozofio. Inter 1741 kaj 1747 li deĵoris ĉe la Instituto pedagogika de la monaĥejo surmonta apud Magdeburg (Pädagogium des Klosters Berge). Surloke li influitis ege per la estrado de abato Steimnetz, kiu trejnis lin priinstruiste.
En novembro 1747 Struense vokitis kiel kolega estro ĉe Stephaneum kie li fruktodonege laboris dum 12 jaroj. Liaj instruaj fakoj ampleksis ĉiujn lingvojn kaj sciencojn. Tamen la ĉefa fokuso metitis de li je la malnovajn lingvojn. Post la morto de la lernejestro Wurzler, fariĝis Struensee mem ĉefo lerneja en la jaro 1759-a: la instituto ŝuldiĝis al li siajn plej gravajn reformojn kaj modernigon. Li enkondukis ekzemple la faksistemon ankaŭ por la lingvoj kaj pligrandigis la nombron de horoj instruaj por la lingvoj helena kaj germana. La nombro de la lernigistoj plialtiĝis krome, kiel ankaŭ de la fakoj kaj de la devigaj lernadhoroj. La disciplino ja kreskis kaj internejo krome fonditis.
Verkiste li ankaŭ aktivis: li tradukis i.a. partojn el la Malnova Testamento. Private li edziĝis 48-jara al la vidvino Katharina Hessel; li havis du duongefilojn.
Fonto
Artikolo "Struensee, Christian Gottfried" fare de Arthur Richter, en: Allgemeine Deutsche Biographie (eldonis Historische Kommission bei der Bayerischen Akademie der Wissenschaften), vol 36 (1893), p. 644–645, kio relegeblas tie ĉi interrete.
Basilius Amerbach la Maljuna
Basilius Amerbach la Maljuna (1488-1535) estis svisa libristo, latinisto, hebreisto, helenisto, dua filo de Johann Amerbach (1440-1513) kaj frato de Bonifacius Amerbach (1495-1562) kaj Bruno Amerbach (1484-1519). Komence li studis en la Latina Lernejo de Selestato inter majo 1497 kaj la 21-a de aprilo 1500, kune kun sia frato Bruno.
Vivo
Poste li studis en la Universitato de Bazelo kaj Universitato de Parizo. Erasmo de Roterdamo laŭdis lin pro liaj konoj pri lingvaĵoj kaj Henricus Glareanus (1488-1563) kredis lin fakulo pri la latina, la greka kaj la hebrea. Kune kun sia pli maljuna frato li bakalaŭriĝis en 1505 kaj ricevis sian majstrecon en aprilo 1506. En majo 1507 komencis studi juron kaj estis lernanto de Ulrich Zasius (1461-1536) en la Universitato de Frajburgo, sed eventuale li lasis la universitaton sen doktoriĝo. Kiam adoleskulo, li ofte estis malsana kaj lia patro intencis ke li studus religion ol juro. Post la morto de sia patro li laboris kune kun Johann Froben ĉirkaŭ 1514, sed li ne ŝatis labori tie pro tio ke mankis al Frobeno universitata titolo.
Kamenný Újezd (distrikto České Budějovice)
Kamenný Újezd (popole Kameňák, Steinkirchen) estas municipo troviĝanta en distrikto České Budějovice en Ĉeĥio proksimume 9 kilometrojn sudokcidente de České Budějovice. Vivas ĉi tie.
Historio
La unua skribmencio pri la municipo estas el la jaro 1263.