cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Matty
Historio
La unua skriba mencio pri la vilaĝo devenis el 1221 laŭ tiama ortografio "Moch". Post la mezepoko la loĝantaro rifuĝis pro la turkoj al la proksima insulo. Inter 1918-1921 la serboj okupis la vilaĝon. Vilaĝservoj estas infanĝardeno, lernejo, biblioteko, kulturdomo, migra poŝto, gastejo.
Arienzo
Arienzo estas komunumo de Italio.
Aubigny-au-Bac
- jen france, prononco [] - estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Nord [], en la administra regiono Hauts-de-France (jen france, prononco [], pikarde Heuts-d'Franche) kaj en la historia regiono Nordo-Kaleza Markolo (france Nord-Pas-de-Calais ). Ene de la departemento, la komunumo apartenas al la arondismento Douai kaj al la kantono .
Laŭ la stato de en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². La teritorio havas komunan limon kun la najbaraj komunumoj.
Ĝiaj loĝantoj franclingve nomiĝas aubignois respektive aubignoises se nur temas pri virinoj.
Veselá (distrikto Semily)
Veselá estas municipo en Ĉeĥio troviĝanta en distrikto Semily, regiono Liberec. Vivas ĉi tie.
Sankta Miĥaelo en Isola
Sankta Miĥaelo en Isola aŭ en itala San Michele in Isola estas romkatolika preĝejo, en la insulo Isola di San Michele, nome malgranda insuleto inter Venecio kaj Murano, kiu iam estis hejmo de kamaldula monaĥejo (en itala: Monastero di S. Michele di Murano), sed nun estas hejmo de la ĉefa tombejo de la urbo. La monaĥejo mem estis plejparte detruita en la 19-a jarcento, sed la preĝejo restis, origine rekonstruita de Mauro Coducci en 1469-1497, el istria marmoro. Ĝi estas facile alirebla, antaŭ ĝi troviĝas stacio de la bus-ŝipeto (vaporetto).
Veselá (distrikto Semily)
Historio
La unua skribmencio pri la municipo devenas el la jaro 1654.
Sankta Miĥaelo en Isola
La preĝejo estis dediĉita al Sankta Miĥaelo, tenanto de la ŝtuparoj en la tago de la lasta juĝo, gvardiano de la dormo de la fidelaj mortintoj. La insula tombejo nuntempe inkludas la teron de iama aparta insulo de Sankta Kristoforo. Tiu preĝejo estas foje referencata kiel San Michele di Murano, kvankam fakte tiu insuleto estas aparta el la insuloj kiuj enhavas tiun urbon.
Komunumaro Gau-Algesheim
La Verbandsgemeinde Gau-Algesheim estas komunumaro en Germanio, ĉirkaŭ la urbo Gau-Algesheim. Ĝi troviĝas en la distrikto Mainz-Bingen de la federacia lando Rejnlando-Palatinato. Fine de la jaro la komunumaro havis  loĝantojn. La administrejo de la komunumaro centre plenumas iujn oficejajn servojn por la loĝantoj de ĉiuj membraj komunumoj, kiuj parte en komparo kun aliaj partoj de Germanio havas relative malmultajn loĝantojn, tial ke vivteno de administrejo kun ĉiuj servoj en ĉiu unuopa komunumo estus malekonomia.
La teritorio de la komunumaro apartenas al la geografia kaj kultura regiono Rheinhessen ("rejnlanda Hesio"), do historie apartenis al la regno Hesio (konkrete al la landgraflando Hesio-Darmstadt). La komunumaro limas al la urboj Bingen kaj Ingelheim, kaj al la komunumaroj Nieder-Olm, Wörrstadt kaj Sprendlingen-Gensingen.
André de Resende
André de Resende (1498-1573) estis dominikana monaĥo kaj patro de la portugala arkeologio, humanisto, antropologo, poeto kaj teologo. Li fakiĝis pri Antikvaj Grekio kaj Romo krom esti granda portugala pensisto kaj mentoro de la infanto Dom Duarte, 4-a Duko de Guimarães (1515-1540), filo de Emanuelo la 1-a (1469-1521), reĝo de Portugalio kaj ties edzino Maria de Hispanio (1482-1517), ankaŭ konata kiel Maria de Aragonio kaj Kastilio.
Komunumaro Gau-Algesheim
{|
André de Resende
Biografio
Andreo de Rezende estis filo de Pero Vaz de Resende kaj Ângela Leonor de Góis. Kiam li estis dujara li orfiĝis pri sia patro kaj en 1508 li studis gramatikon ĉe Stefano Kakalejro. Kiam li estis dekjara, li engaĝiĝis en la monaĥejo ĉe la Ordino de Sankta Dominiko de Guzmano, en Eboro. En 1533, ni trovas lin denove en Portugalio en la monaĥejo de Sankta Dominiko, en Eboro, tiam kiam li estis invitita por esti majstro de la infanto Dom Duarte, kiun li akceptis, translokiĝante do en la dominikanan ordinon en la situacio kiel sekulara klerikulo.
Samtempe, li okupis la seĝon pri homsciencoj en la Universitato de Lisbono kaj tiam li ekinstruis en 1537 en la Universitato de Koimbro. Andreo de Rezende probable estis pioniro pri arkeologio en Portugalio, al kiu li zorge sin dediĉis, kaj oni ŝuldas al li la unuan studon pri la epigrafaj monumentoj de la romia epoko, en Portugalio. Li profunde enradikiĝis kiel ideanto de la portugala renesanco kaj kiel disvastiganto de la latinaj kaj grekaj studoj, kiujn li lasis vastan beletran produktadon, verkitan en la latina kaj portugala.
Inter 1513 kaj 1517, li studis en la Universitato de Alcalá de Henares, kaj en la sekvanta jaro li ekstudis en Salamanko, havante kiel majstron pri la greka, latina kaj retoriko sian sampatrujnanon Aires Barbosa (1460-1540). Inter 1518 kaj 1526, li vojaĝis ĝis la sudo de Francio kaj tie li restis dujare, irante inter Marsejlo kaj Aikso Provenca, tie kie li ricevis la ordino kiel diakono. En 1529, li estis en Loveno, kie li sin donis al granda beletra aktiveco, kio kulminis kun liaj verkoj Encomium urbis et academiae Lovaniensis kaj Erasmi Encomiu, kiuj estis lanĉitaj en Bazelo, en 1531. Loveno estis belga urbo tie kie Andreo de Rezende ekkontaktis la humanismajn kurentojn, fariĝinte amiko de famaj personoj, amikoj de la pensisto Erasmo.
NGC 893
NGC 893 (aliaj indikoj — PGC 8888, ESO 298-29, MCG -7-5-17, AM 0217-413, IRAS02179-4137) estas galaksio en konstelacio Fenikso.
Wronki
En Wronki troviĝas la plej granda malliberejo en Pollando.
Historio
La unua mencio de Wronki devenas de 1251. En 1279 princo Przemysł la 2-a fondis monaĥejon. Laŭ historiistoj, Wronki ekhavis urborajtojn en tiu periodo. En 1793 la urbo iĝis parto de la germana ŝtato Prusio, dum tiu tempo ekis multaj organizacioj, interalie unu el la plej maljuna volontula fajrobrigado en Pollando, formita en 1857. En 1894 konstruiĝis malliberejo. En 1918 la urbo denove iĝis pola.
Kulturo
En Wronki estas Wroniecki Ośrodek Kultury, kiu celas disvastigi kaj protekti kulturon. En strukturo de WOK funkcias:
Sporto
La urbon reprezentas refondita en 2007 piedpilka klubo Błękitni Wronki, la antaŭanto de Amica Wronki, kiu trifoje gajnis la Polan Pokalon kaj dufoje venkis la Polan Superpokalon. Ĝi ankaŭ ludis en Ekstraklasa inter 1995 kaj 2006. En la urbo ekzistas kegloluda klubo Dziewiątka-Amica Wronki.
Pécsudvard
Pécsudvard [pEĉudvard], kroate Udvar estas malgranda vilaĝo en Hungario, en regiono Suda Transdanubio, en departemento Baranya, en subregiono de Pécs.
Situo
La vilaĝo situas sur tre mildaj deklivoj, fine de sakovojo, laŭ fervojo Pécs-Villány. Kozármisleny troviĝas 4, Pécs 11, Siklós 21, Harkány 22, Bóly 24, Villány kaj Pécsvárad po 25, Szentlőrinc 27 km-ojn.
Historio
La loko estis loĝata jam dum la kuprepoko kaj bronzepoko. Antaŭ la hungaroj romianoj vivis tie. La unua skriba mencio pri la vilaĝo devenis el 1181 laŭ tiama ortografio "Udwarch". Tiutempe la vilaĝo apartenis al fortikaĵo de Kozármisleny. Post la turka erao kroatoj kaj germanoj alvenis. Inter 1918-1921 la serboj okupis la vilaĝon. Vilaĝservo estas poŝto.
Pasado de Merkuro elde Tero de la 11-a de Novembro 2019
Merkuro pasis antaŭ Suno laŭ rigardo elde Tero la 11-an de Novembro 2019. La plena pasado, ekde la unua ĝis la fina kontaktoj, daŭris 5 horojn 28 minutojn kaj 47 sekundojn.
Gorĝo de Samario
La Gorĝo de Samario (Φαράγγι της Σαμαριάς) en la sudokcidento de la greka insulo de Kreto, longa 17 km, estas unu el la plej longaj gorĝoj en Eŭropo. Ĝi malsupreniras de ĉirkaŭ 1200m super la marnivelo ĝis la Libia Maro. En Eŭropo estas pli longaj nur la Gorĝo de Verdon en Francio (longa pli ol 20 km) kaj tiu de Tara en Montenegro (78 km).
Pasado de Merkuro elde Tero de la 11-a de Novembro 2019
La sekva pasado de Merkuro elde Tero okazos la 13-an de Novembro 2032.
Gorĝo de Samario
Geografio kaj geologio
La gorĝo serpentas de la altebenaĵo Omalos okcidente de la Blanka Montoj (Lefka Ori) ĝis la suda marbordo de Okcidenta Kreto. Ĉe la eliro de la gorĝo kuŝas la malgranda haveno kaj urbo de Agia Roumeli. Politike ĝi apartenas al la komunumo de Sfakia en la regiona distrikto de Chania.
Pasado de Merkuro elde Tero de la 11-a de Novembro 2019
Observado
La pasado estis videbla ĉie, kie en ties tempo estis tago. Konkrete temas pri:
Gorĝo de Samario
Geografio kaj geologio
La kanjono ekaperis verŝajne antaŭ du milionoj da jaroj pro tektonikaj delokiĝoj; la marnivelo ankaŭ ŝanĝis plurfoje. La akvo de la pluvaro kaj poste ankaŭ de 22 fontoj eroziis la dolomitan rokaron kreante la hodiaŭan profundan gorĝon.
Pasado de Merkuro elde Tero de la 11-a de Novembro 2019
Observado
Tempo de la kontaktoj dependas de loko de observanto sur Tero. Tamen, pro geometriaj kialoj, diferencoj inter unuopaj lokoj estas nur kelketaj minutoj. Proksimumaj tempoj estas:
Gorĝo de Samario
Historio
Dum la sendependiga lukto de la Grekoj kontraŭ la Otomana regado en la 19-a jarcento la gorĝo havis grandan strategian gravon: ĝi utilis por la ribeluloj kiel kaŝejo kaj bazo kaj neniam povis esti prenita, malgraŭ pluraj provoj.
Pasado de Merkuro elde Tero de la 11-a de Novembro 2019
Sekura observado
Rekta, neprotektita rigardado al Suno povas kaŭzi damaĝon de vidkapablo, eĉ plenan blindecon. Tial estas rekomendata uzi Sunobservajn okulvitrojn, Sunteleskopon kun bonkvalita Sun-filtrilo aŭ projekciadon al papero per teleskopo, simpla truo aŭ senluma kamero.
Gorĝo de Samario
Historio
Dum la Dua Mondmilito kaj la okupo de Kreto fare de la germana Wehrmacht je la fino de majo 1941, la greka reĝo Georgo la 2-a (Grekio) kaj la ĉefministro Emmanuil Tsunderos fuĝis tra la gorĝo al la Suda marbordo kaj de tie, kun Brita helpo, al Egiptujo. Ankaŭ la germanaj okupantoj ne sukcesis trovi partizanojn kaj rifuĝintojn en la gorĝo.
Solonópole
Solonópole estas municipo en la brazila subŝtato Cearao. Ĝia nomo estas omaĝo al Manoel Solon Pinheiro, advokato, ĵurnalisto kaj profesoro.
Gorĝo de Samario
Historio
La gorĝo de Samario estis deklarita en 1962 per reĝa dekreto Nacia Parko. Ekde 1965 neniu loĝas tie, post kiam la malmultaj loĝantoj de la vilaĝo de Samariá, en la mezo de la gorĝo, estis translokitaj.
Solonópole
Eksteraj ligiloj
Retejo de la Urbodomo de Solonópole
Popola Unio de Estonio
La Popola Unio de Estonio (estone Eestimaa Rahvaliit) estas politika partio en Estonio. Laŭ la stato de printempo 2010, ĝi estas gvidata fare de Karel Rüütli.
Gorĝo de Samario
Historio
En la jaro 1980 Grekio estis premiita de la Konsilio de Eŭropo pro siaj klopodoj pri la gorĝo.
Konforme al la tradicioj de la greka Ortodoksa Eklezio, en la Gorĝo de Samario estas deko da kapeloj en diversaj statoj.
Popola Unio de Estonio
En la parlamenta baloto 2003, la partio kolektis 64 463 voĉojn, respektive 13,0 procentaĵoj de la voĉoj, kaj 13 parlamentajn seĝojn el 101. En la parlamenta baloto 2007, la nombro de voĉoj falis ĝis 39 211 voĉojn (7.1% procentaĵoj de ĉiuj voĉoj, mslkresko je 5.9%), kaj 2 parlamentaj seĝoj en la Riigikogu, perdo de 7.Ĝi falis de la kvara plej granda al la sesa plej granda partio, superite fare de la Socialdemokratia Partio de Estonio kaj preskaŭ fare de la Estoniaj Verduloj.
Gorĝo de Samario
Flaŭro kaj faŭno
En la Gorĝo de Samario kreskas multaj specoj de arboj, inter kiuj pinoj, platanoj, cipresoj, kretaj kverkoj, aceroj. Estas ankaŭ 14 endemiaj specioj de plantoj. La gorĝo estas la lasta natura rifuĝejo de la kreta sovaĝa kapro (Kri-Kri). Proksime vivas paro de ŝafgrifoj; pli ofte videblas ansergrifoj ronde flugantaj super la gorĝo.
Klüsserath
Klüsserath estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Trier-Saarburg de la federacia lando Rejnlando-Palatinato. Fine de la jaro la komunumo havis 0 loĝantojn.
La burgo Klüsserath, ankaŭ Clüsserath, estas akvoburgo ĉe la rivero Mozelo en la komunumo Klüsserath. En Klüsserath la Frankoj posedis reĝan kronbienon, el kiu evoluiĝis en la 12a kaj 13a jarcento la akvoburgo Klüsserath. Ĝi estis la sidejo de la baronoj Kesselstatt.
Gorĝo de Samario
Turisma graveco
Pro ĝia supera natura belo la Gorĝo de Samario aparte altiras promenantojn de ĉiuj lokoj en la mondo. Ĉiun jaron, dum la tuta somera estas ĉirkaŭ 200 mil vizitantoj.
Eblas ankaŭ ŝipe atingi Agia Roumeli (ne estas vojoj taŭgaj por aŭtoj ĝis tie) kaj ekpaŝi ĝis la "fera pordego" (4 km for) aŭ preteren.
La vizito estas permesata normale nur de majo al oktobro, kaj turistoj rajtas eniri inter 06:00 kaj 15:00. La vizito estas pagenda.
Popola Unio de Estonio
Historio
La partio estis fondita la 29-an de septembro 1994 en Talino je la nomo "Estona Kampara Popola Partio" (Eesti Maarahva Erakond, EME). La 18-an de oktobro 1999 la partio estis renomita Popola Unio de Estonio. La 10-an de junio 2000 la Popola Unio kunfandiĝis kun la "Estonia Kampara Unio" (Eesti Maaliit, EML) kaj kun la "Estonia Partio de Pensiuloj kaj Familioj" (Eesti Pensionäride ja Perede Erakond, EPPE), iĝante la plej larĝa politika partio en Estonio. Post kunfandiĝo kun "Partio Nova Estonio" (Erakond Uus Eesti) en 2003 rezultiĝis plua kresko de membronombro. Laŭ la stato de printempo 2010, la Popola Unio de Estonio havas pli ol 9 000 individuajn membrojn.
La Popola Unio de Estonio estas partio luktanto por la interesoj de la agrikulture laborantaj estonoj, kun influoj de popolismo kaj socialdemokratio. Konsekvence, la partio spertis malfacilaĵojn gajni pli vastan subtenon en la pli grandaj urboj de la lando. La lastaj jaroj de al 2010-aj jaroj tamen alportis ŝanĝojn de la situacio. La reprezentiĝo de la popola unio en estonaj urboj inkluzive de la ĉefurbo Talino kaj la partio komencis pli cele alparoli aparte la ruslingvan malplimulton de la lando. Rusia Asocio de la Popola Unio fondiĝis en 2005. La partio havas junularan organizaĵon nomatan Rahvaliidu Noored (Popolunia Junularo), kiu havas proksimume 3000 membrojn.
En Eŭropa Unio la partio estas membro de la Alianco por Eŭropo de Nacioj, sed ne havas membrojn en la Eŭropa Parlamento. La oficiala organo de la unio estas nomata Hooliv Eesti ("Zorganta Estonio").
La unio estis membro de estoniaj registaraj koalicioj de 1995 ĝis 1999 kaj de 2003 ĝis 2007. Inter 2003 kaj 2005 la partio estis en registara koalicio kune kun la Estonia Reforma Partio kaj la Patrolanda Unio de Estonio. Post voĉdono de nekonfido kontraŭ la registaro de ĉefministro Juhan Parts kaj ties sekva demisio el la posteno de ĉefministro, ili partoprenis en formado de nova koalicio gvide de ĉefministro Andrus Ansip, en kiu la Patrolanda Unio estis anstataŭigita fare de la Estonia Centra Partio.
Roxxxy
Roxxxy estas la unua seks-roboto de la mondo. Ĝi havas enkonstruitan procesoron, memorilon, havas akumulatoron, servomotorojn, tuŝ- kaj premsensaj sensiloj. Ĝi pezas 60 kg, altas 170 cm, povas movi siajn membrojn.
Oni povas elekti 5 diversajn personajn rolulojn, de ĉionpreta Wild Wendy tra la modera Frigid Farrah al la patrina Mature Martha. Ties posedantoj povas interbabili pri ŝatataj temoj kiel futbalo, aŭtomobiloj.
La roboton Roxxxy inventis Douglas Hines, produktas, surmerkatigas TrueCompanion. Ĝi kostas 7000-9000 USD.
La seksroboto estas evolua paŝo de bloviga pupo tra silikona pupo ĝis la robota.
Eritreo
Geografio
La eritrea teritorio etendiĝas en subtropika klimata zono. La klimataj kondiĉoj dependas de supermara alteco de loko. Regiono ĉirkaŭ ĉefurbo situanta en alteco 2300 m havas mezproksiman temperaturon 16 °C kaj proksimume 500 mm da pluvoj dumjare. Ĉe Masavo sur marbordo de Ruĝa Maro estas mezproksimaj pojaraj temperaturoj 30 °C (ĉi tie mezurita la plej alta mezproksima temperaturo en la mondo) kaj pluvoj ĉirkaŭ 200 mm. La temperaturaj kaj pluvaj interrilatoj en la okcidentaj plataĵoj estas similaj al tiuj ĉe la marbordo. La klimato kreas du ĉefajn jarajn sezonojn - la periodo de pluvoj de junio ĝis aŭgusto kaj la sekan periodon dum la resto de la jaro.
Vegetaĵaj zonoj dependas de supermara alteco. La ĉemaraj regionoj, inkluzive de la tuta orienta duono de la ŝtato (oriente de urbo Adikejiho kaj Senafo) kreas dezertaj regionoj preskaŭ sen kreskaĵara kovro, la dezerta pejzaĝo estas ankaŭ en nordorienta limo kun Sudano. Direkte al enlando la dezerto ŝanĝiĝas en herbejkovritan savanon, kiu kreas plimulton da areo de la okcidenta parto de la lando. En pli altaj situoj de montaroj de la meza parto de la lando kaj sudoriente (sude de rivero Gaŝo) la pejzaĝo havas karakteron plejparte arbustaĵan kun escepte kreskantaj arboj. Arbaroj troviĝas sole en la plej humidaj regionoj (ili ensumigis 13,5 % da areo de la jaro en la jaro 2000) - en montaroj norde de Asmero kaj en sudokcidentaj eritreo-etiopiaj limoj apud rivero Takeze Wenz.
Loĝantaro
La loĝantaro antropologie apartenas al intermita tipo inter la blanka kaj la nigra tipoj. Ĝi estas apartigita en naŭ etnografiajn grupojn, en kiuj superas tigrinja (55 % da loĝantoj) kaj tigreja (30 % da loĝantoj).
Religio
La plej disvastiĝintaj kredoj estas kristanismo kaj islamo, ĉiun el ili konfesas proksimume 50 % da loĝantoj. Plimulto da loĝantoj apartenas al Eritrea Ortodoksa Eklezio, ekzistas ankaŭ malgrandaj grupoj de katolikoj kaj protestantoj. Islamanoj apartenas plejparte al sunaismo. Da anoj de animistaj religioj estas eta kvanto. En la lando ne estas interreligiaj disputoj.
Laŭ la Pew Research Center, en 2010, 62.9% el la eritrea populacio aliĝas al kristanismo, 36.6% sekvas islamon kaj 0.4% praktikas afrikajn religiojn. La resto observas judaismon, hinduismon, budhismon kaj aliajn fidojn (<0.1% ĉiu), aŭne estas religirilataj (0.1%). La Usona departemento de ŝtato konsideras, en 2011, ke 50% el la eritrea populacio aliĝas al kristanismo, 48% sekvas islamon kaj 2% observervas aliajn religiojn, inkludante tradiciajn fidojn kaj animismon. Ekde majo 2002, la eritrea registaro oficiale agnoskis Erirean ortodoksan eklezion (Orienta ortodoksa eklezio), Sunaan islamon, the Eritrean katolikan eklezion ( kun metropolito), and the Evangelian luteran eklezion. Ĉiuj aliaj kredoj kaj nomadoj devas esti oficiale registritaj antaŭ esti permisataj. Plie, la sistemo de la registara registra sistemo postulas al religiaj grupoj prezenti personajn informojn pri ilia membreco por esti permesata al adorado. .
La eritrea registaro estas kontraŭ, kio ŝajnas esti "reformita" aŭ "radikala" versio de jam establitaj religioj. Sekve, supozataj radikalaj formoj de islamo kaj kristaneco, la Atestantoj de Jehovo, la Bahaa Kredo, la Sepataga adventisma eklezio, kaj aliaj ne-protestantaj evangeliaj nomadoj ne estas registritaj kaj ne povas praktiki adoradon libere. Tri nomataj atestantoj de Jehovo, konsciencecaj obĵetistoj kontraŭ militservo konataj esti malliberigitaj ekde 1994 kune kun 51 aliaj.
En sia religia raporto de 2017 la Usona departemento de ŝtato inkludas Eritreon en la listo de landoj de aparta zorgo (CPC, Country of Particular Concern).
Aĝa strukturo
La aĝa strukturo respondas al la karakteristiko de evoluiĝintaj landoj: en la lando estas 45 % da loĝantoj pli junaj ol 14 jaroj, mezproksima longeco estas ĉe viroj 51,1 jaroj, ĉe virinoj 53,2 jaroj. Pojara natura kresko estas proksimume 2,5 %, la suma naskeco faras 5,61 da infano al unu virino, suĉinfana mortofteco estas proksimume 75 promilojn. (La indikoj estas taksitaj por jaro 2005.) Elspezoj por sanitara zorgo faris en la jaro 2005 5,1 % da (Bruta enlanda produkto) BEP. Da malsanuloj de aidoso estas 60.000 plenkreskuloj, kio estas 2,7 % da loĝantoj (takso el la jaro 2003). En marbordaj regionoj, sur la okcidentaj plataĵoj kaj en ĉirkaŭaĵo de urbo Kereno disvastiĝas malario. La publikan sanitaran zorgon oni donas precipe en Asmero, en la ceteraj partoj de la ŝtato ĝi estas preskaŭ nealirebla.
La 19-a jarcento
La turka potenco denove revenis komence de la 19-a jarcento, kiam okcidenton kaj mezon de Eritreo agnoskis egipta reganto Muhammad Ali (la turkan superregadon li agnoskis nur formale). Ekde duono de la jarcento en la regiono komencis plifortiĝi la ĉeesto de eŭropanoj, precipe de britoj kaj italoj. La itala potenco komenciĝis, kiam katolika pastro Giuseppe Sapetto aĉetis en 1882 de afara sultano havenon en Asebo por itala komerca kompanio. En 1885 poste egiptanoj kaj britoj transdonis Masavon al italoj. Italoj ambaŭ urbojn kunigis sub unu administradon eluzante ĥaoson en Etiopio, kiu pretedigis la regionon de la marbordo, kaj el ambaŭ urboj ĝis la jaro 1890 ili priregis teritorion de la hodiaŭa Eritreo, kie ili establis kolonion, nome Itala Eritreo. Ili nomigis la teritorion Eritreo laŭ greka malnovepoka nomo de Ruĝa Maro (erythros = ruĝa).
Komenco de la 20-a jarcento
Ĝis preskaŭ komenco de la unua mondmilito Italio kontentiĝis kun nerekta administrado pere de lokaj administrantoj. Faŝisma itala registaro (ekde la jaro 1920) komencis preni grundon por koloniaj celoj kaj en la kolonio ankaŭ forte ekkreskis nombro de enloĝiĝintaj italoj. En la jaro 1935 Italio eluzis Eritreon por ekataki kaj ekokupi Etiopion, kun kiu ĝi estis komune kun najbara Somalio kunigita en Italan Orientan Afrikon. Eniro de Italio en la duan mondmiliton kaŭzis okupon de tiuj ĉi kolonioj per brita soldataro en la jaroj 1941 – 1942 kaj Eritreo fariĝis brita protektorato.
Post la milito britoj konsideris dividi Eritreon inter Sudano (la okcidenton kaj la nordon) kaj Etiopio (la reston). UN establis esplorkomisionon por ekkoni deziron de la loĝantoj de Eritreo memo, sed ties membroj malsukcesis veni al unueca vidpunkto. La okcidentaj ŝtatoj kaj precipe Usono fine realigis pro strategiaj motivoj (vojo al Sueza Kanalo) kunigon kun Etiopio, kiu tiam estis aliancano de Usono. Eritreo formale fariĝis aŭtonoma ŝtato kun propra parlamento kunigita kun Etiopio en federacio.
Milito kaj sendependo
Sed la etiopia imperiestro Haile Selassie de komence interrompis la federalajn interkonsentojn. Eritreo estis senigita de memstaraj enspezoj en aspekto de impostoj kaj doganoj, eritreaj ĵurnaloj estis cenzurataj, la tigrinja lingvo kaj la araba lingvo estis en lernejon malpermesitaj kaj anstataŭigitaj per la araba lingvo kaj eĉ estis malpermesitaj eritreaj politikaj partioj. Finfine dum senefika rigardado de la okcidentaj ŝtatoj, timigitaj pro ĉeesto de etiopiaj soldatoj en konstruaĵo de sia parlamentejo la eritreaj deputitoj voĉdonis la 14-an de novembro de 1962 pereon de la federacio kaj la plenan kunigon kun Etiopio, kiu farigis Eritreon sia provinco.
Eritreanoj postulantaj jam fine de la Dua mondmilito la plenan sendependecon reagis per plifortigo de armigita batalo kontraŭ la etiopia registaro, kiu komencis per unuopaj agadoj jam fine de septembro de la antaŭa jaro. Dum la sekvantaj jaroj kreiĝis du rezistmovadaj organizaĵoj – muslima kaj konservativa. La Eritrea Liberiganta Fronto (ELF) kaj la kristanisma kaj marksisma Eritrea Popolliberiganta Fronto (EPF). La mondaj grandpotencoj pro kaŭzoj de siaj politikaj interesoj post stabiliĝo de la etiopia reĝimo ignoris la eritrean rezistmovadon. La milito kaj la sendependeco plifortiĝis post la jaro 1974, kiam la etiopia imperiestro Selassie estis detronigita per marksisma junto Derg. Brutaleco de nova reganto Mengistu Haile Mariam rilate al la ribelintoj gvidis al tio, ke la pripensado de preskaŭ ĉiuj eritreanoj turniĝis al subteno de la plena sendependeco. Derg postulis de Sovetunio kontraŭ la ribelintoj armean helpon en aspekto de liveroj de armiloj, sed malgraŭe ĝiaj taĉmentoj estis pli bone armigitaj, EPF (kiu el ambaŭ organizaĵoj realiĝis forpuŝinte la alian en fonejon) estis kapabla venki la registarajn soldatarojn kaj ĝis la jaro 1990 okupi 90 % da eritrea teritorio. Decidan rolon por finigo de la milito havis nova politiko de Sovetunio, kiu fine de la 80-aj jaroj rifuzis daŭrigi en la armea helpo al la etiopia registaro, kaj precipe falo de memstara regado de Mengistu Haile Mariam en majo de 1991. En Etiopio ekprenis la potencon Etiopia Popolrevolucia Demokratia Fronto, kiu konsentis kun tio, por ke EPF fariĝu dumtempa eritrea registaro.
Sendependo kaj milito kontraŭ Etiopio
La 23-an kaj la 25-an de aprilo 1993 okazis referendumo, en kiu la eritreaj balotantoj decidiĝis per plimulto da voĉoj (99,8 %) por la sendependeco de Eritreo je Etiopio. La referendumo okazis sub la antaŭvidita budĝeto kaj konsideriĝis libera kaj justa de la misio de UN-observantoj. Sendependenco deklariĝis la 27-an de aprilo 1993. La 28-an de majo de la sama jaro Eritreo estis akceptita kiel ano de Unuiĝintaj Nacioj. En sekvanta junia baloto, la ĝisnuna gvidanto de EPF Afewerki Isaias estis elektita kiel la unua prezidento de la ŝtato. EPF ŝanĝis la nomon je Popola Fronto por Demokratio kaj Rajto (PFDR) kaj ĝi fariĝis unusola laŭleĝa politika partio.
La estontecon de la nova ŝtato komplikis neklarigitaj, nemarkitaj sudaj limoj kun Etiopio. Tial estus tuj en la jaro 1993 destinita limkomisiono, por ke ĝi solvu la dislimigon de la disputeblaj teritorioj. Sed Etiopio malhelpis ties laboron kaj en la jaro 1997 ĝi silente proklamis sian pretendon (per eldono de mapoj, kiujn ĝi donis al eksterlandaj grandambasadorejoj) por teritorio etendiĝanta malantaŭ limo destinita per itala-etiopiaj kontraktoj el la komenco de la 20-a jarcento. Armigitaj bataloj eksplodis komence de majo de 1998, kiam la eritreaj armigitaj taĉmentoj ekokupis la disputeblajn teritoriojn, precipe en sudokcidento. Etiopio respondis per tankaj kontraŭatakoj kaj aviadilbombardado sur Asmero, post kio la eritrea floto bombardis nordetiopiajn urbojn Adigrat kaj Mekele. La milito disvolviĝis en tri batalfrontoj difektinte ambaŭ militantajn ŝtatojn.
El Etiopio estis forpelitaj 77.000 homoj de la eritrea origino, Eritreo perdis 19.000 soldatojn, ambaŭ landoj spite al ekonomiaj malfacilaĵoj elspezis centojn da milionoj da dolaroj por nova armea ekipaĵaro. La eritrea registaro komencis subteni Oromijan Liberigantan Fronton klopodanta pri sendependeco de oromijaj regionoj en la meza kaj la suda Etiopio, la etiopia registaro poste nerekte subtenis Eritrean Islaman Savon, la armigitan grupon, kiu krimis atencojn sur la eritrea-sudana limo. Spite al internaciaj apeloj por haltigi la batalojn Etiopio faris en majo de 2000 grandegan ofensivo, dum kiu ĝi trarompis la eritreajn liniojn, ĝi enpenetris profunden malantaŭ la limon konkerante proksimume kvaronon de la eritrea teritorio, post kio ĝi proklamis la militon finita. Eritreo troviĝis en tre peziga situacio kaj ĝi devis konsenti kun halto de la bataloj kaj kun paca intertraktado. Inter la militantaj flankoj estis destinita 25 km larĝa demilitariga zono gardata de soldatoj de OUN kaj en aprilo de 2002 estis destinita lim-arbitracia komisiono. Etiopio dekomence rifuzis ties decidojn, en novembro de 2004 ĝi tamen „en principo“ akceptis ilin, sed ĝi postulis pluajn traktadojn. Eritreo rifuzis tion, post kio Etiopio transŝovis pli proksimen al la komunaj limoj la armigitajn taĉmentojn. Eritreo kaj Etiopio dume ne revenis al la paca stato kaj minacas danĝero, ke la milito denove reeksplodos.
Politika aranĝo
Ĝis nun ne ekvalidis konstitucio (akceptita la 27-an de majo de 1997), do ŝtataj oficejoj havas formale dumtempan karakteron. La leĝdonpovon havas unukamera parlamento, Nacia Asembleo kun 150 deputitoj, kies prezidanto estas prezidento. Nuntempe iliaj anoj devenas ekskluzive el la vicoj de Eritrea Popolliberiganta Fronto (EPF). Frunte de la ŝtato staras per la parlamento elektita prezidento, kiu estas samtempe prezidanto de la registaro, kiu havas nuntempe 16 ministrojn. La registaro komune kun la regionaj guberniestroj kreas Ŝtatan Konsilataron, kies prezidanto estas prezidento. La jurisdikcio estas kvargrada: surpinte staras La plej Supera Juĝejo, sub kiu staras provincaj juĝejoj, sub ili estas distriktaj juĝejoj (nuntempe 29) kaj plej malalte staras komunumaj juĝejoj. La muslima loĝantaro estas subigita ankaŭ al Juĝejo por ŝario, kiu juĝas aferojn pri familia rajto. Ekzistas ankaŭ armeaj juĝejoj. Balot-rajton havas ĉiu loĝantaro pli aĝa ol 18 jaroj.
La leĝdopovo estas plimulte fondita laŭ la etiopia leĝaro el la jaro 1957 kun pli malfruaj ŝanĝoj, pli kompakta komerca, civitana kaj krima leĝaro ne ekzistas. Parte oni uzas ankaŭ kutiman rajton kaj la musliman rajton ŝario.
Politika situacio de Eritreo estas nekontentiga, ĝi estas simila al plimulto da afrikaj landoj; Eritreo estas nuntempe aŭtoritativa ŝtato. Popola Fronto por Demokratio kaj Rajto estas unusola permesita politika partio. Liberaj tutŝtataj parlametaj balotoj estis jam kelkfoje proklamitaj, sed ĉiam (lastfoje en decembro de 2001) ili estis prokrastitaj je necerteco. Ankaŭ la prezidentaj balotoj planitaj je decembro de 2001 dume ne okazis. En la lando estas subpremataj sendependaj komunikiloj, unusola daŭra eksterlanda ĵurnalisto, reportero de brita stacio BBC, estis devigita forlasi la landon en la jaro 2004. En la jaro 2001 la registaro finigis agadon de ĉiuj privataj presataj komunikiloj, senvualitaj kritikistoj de la registaro estas laŭ eksterlandaj observantoj tenataj senjuĝe en malliberejo, iam ankaŭ en sekretigitaj lokoj. En ŝtupareto de landoj laŭ ĵurnalista libereco Eritreo estas je la 163-a posteno (el 197). La registaro limigas vojaĝojn de fremdaj diplomatoj ekster Asmero klopodante defendi interrilatojn de la civitanoj kun fremduloj. Kontraŭ kritikistoj kaj diskonvenaj personoj oni uzas ankaŭ devigan kaj plilongigatan deĵoron en armeo. La registaro proklamis nulan toleremon de korupto, sed tiu estas malgraŭ tio grava problemo (la 107-a posteno en la mondo en 2005 en Indekso de perceptado de korupto laŭ Transparency International). Eĉ ne en religia tereno Eritreo ne estas libera – la ŝtato en majo de 2002 agnoskis sole musliman kaj kristanisman konfesiojn, ortodoksa kaj protestantisma luterana konfesioj, ceteraj religioj kaj religiaj ismoj ne estas registritaj kaj ili ne povas libere fari la religiajn ceremoniojn, ili estas devigitaj doni al la ŝtato indikojn pri siaj anoj, kiuj estas ofte malliberigataj.
Ekstera politiko
Eritreo apartenas al la AKP-ŝtatoj, la aro de momente 77 nacioj el la regionoj Afriko, Karibio kaj la Pacifiko kiuj havas asociajn komercajn rilatojn kun Eŭropa Unio.
Administra divido
Ekde kreiĝo de la itala kolonio ĝis la jaro 1996 Eritreo dividiĝis je 10 provincoj, en aprilo de 1996 ili estis anstataŭigitaj per ses novaj provincoj (zonoj): Gash-Barka (la administra regiono de Agordat), Debubawi Kayih Bahri (Suda Ruĝa Maro, la administra regiono de Assab), Maakel (Centra, la administra regiono de Asmero), Semenani Kayih Bahri (Norda Ruĝa Maro, la administra regiono de Masavoa), Ansebo (la administra regiono de Kereno) kaj Debub (Suda, la administra regiono de Adi Ugri).
Ekonomio
Eritreo estas inter la plej malriĉaj landoj de la mondo. La ekonomio, kvankam neniam floranta, estis forte difektita pro la longdaŭra milito por la sendependeco kaj la lim-milito kontraŭ Etiopio. La ekonomio ankaŭ forte dependis de Etiopio en komerco.
80% da laborkapabla loĝantaro estas okupita en agrikulturo, kiu kreas 12,4% kvoton en Malneta Enlanda Produkto (MEP). La plugebla grundo kreas 12 % da areo de la lando, ĉirkaŭ 48 % da areo estas paŝtejoj kaj herbejoj, 250 km2 (takso el la jaro 2004) oni humiligas. Oni kulturas sorpojn, maizon, tritikon, kafon, kotonon, citrusojn, bananojn kaj tabakon. Oni bredas bovbrutaron, ŝafojn, kamelojn. En ĉemaraj regionoj oni praktikas fiŝkaptadon kaj en ĉirkaŭaĵo de Dahlaka Insularo en malgranda mezuro kaptas perlojn. Provizoj de mineralmaterialoj kreas oro, kupro, zinko, ŝtonsalo, verŝajne krudnafto kaj tergaso; la mineralvejnoj estas nur esplorataj kaj ili ne estas objekto de pli ampleksa minado.
Industrio partoprenas per 25,9 % en MEP, ĝi estas kreata plejparte per prilaborado de agrikulturaj produktoj, produktado de teksaĵoj kaj konstrumaterialoj, parte ankaŭ ĥemiaj produktoj. La trian sektoron (servoj) havas en Malneta Enlanda Produkto kvoton 61,7 %. Grandan rolon rolas turismo ĉe Ruĝa Maro, precipe en Dahlakaj Insuloj, kiuj estas ŝatata celo de vizitantoj el Sauda Arabio kaj el landoj de Araba Duoninsulo, kaj riparoj de ŝipoj.
La malneta enlanda produkto faris je kapo en la jaro 2004 900 usonajn dolarojn, la suma malneta enlanda produkto en la sama jaro 4.154.000 dolarojn, la pojara alkresko estis 2,5 %. La mezproksima mezuro de inflacio estis en la jaro 2004 10 % (ĉiuj indikoj estas taksataj). Oni eksportas plejparte brutaron, sorpon, ceterajn nutraĵojn, teksaĵon kaj etindustriajn produktojn. La eksporto celas plejparte ĝis Malajzio (55,7 %), Etiopio, Sudano, Sauda Arabio, Italio. Oni importas ĉefe maŝinojn, transport-ekipaĵaron, produktojn el krudnafto, nutraĵojn kaj konsumvaron; la importo realiĝas precipe el Usono (32,3 %), Italio (15,5 %), Turkio, Granda Britio, Rusio.
50 % da loĝantaro vivas sub limo de malriĉeco (takso el 2004), mezuro de senlaboreco ne estas konata. La eksterlanda ŝuldo faris en la jaro 2000 311 milionojn da dolaroj.
Elektra energio estas produktata plejparte en akvo- kaj vent-elektrejoj, la elektron oni nek importas nek eksportas. En hejmoj oni uzas kiel brulmaterialon plejparte ligno kaj petrolo, al elektro havas aliron sole 20 % da loĝantoj, nur en pli grandaj urboj.
Fervojo
En Eritreo troviĝas unusola fervojlinio kun longeco je 338 Km (sed nuntempe nur parto je 118 Km estas funkcianta) – ĝi estas mallarĝtraka kun distanco inter reloj je 950 mm. La fervojlinio kondukas el haveno Masavo (Massawa) tra ĉefurbo Asmero kaj tra urbo Agordat ĝis urbeto Bisha en okcidenta Eritreo. Linion konstruis italaj koloniaj oficejoj, sekcio inter Massawa kaj Asmero estis konstruita en periodo de 1887 – 1911, la maksimuman longecon ĝi atingis en jaro 1932. La linio superas grandan ascendon kaj ĝi enhavas 65 pontojn kaj 30 tunelojn, do veturo estas ankaŭ turisma sperto (nuntempe la linio servas ankaŭ al tiu celo). En 1978 estis transporto en la linio haltigita, post la akiro de la sendependo okazis ties parta rekonstruo kaj en 2002 estis renovigita transporto en sekcio Massawa – Asmero, sed ekde jaro 2003 ne okazas regula transporto en la tuta sekcio, sed nur en ties partoj. En trafiko oni uzas arĥaiĝintajn dizelajn kaj eĉ ankaŭ vaporajn lokomotivojn.
Flugtransporto
Al flugtransporto servas 17 flughavenoj, el kiuj kvar havas firmigitan ekvojon. Al internaciaj flugoj servas flughaveno en Asmero. Lastatempe estis konstruita internacia flughaveno en Massawa. Kunigon kun eksterlando liveras internacia flugkompanio Eritrean Airlines (ĝis Eŭropo flugoj al Roterdamo, Frankfurto ĉe Majno kaj Romo), al la lando flugas ankaŭ kompanioj Lufthansa, Saudi Arabian Airlines, Egypt Air, Yemenia kaj British Airways. Enlandaj flugoj liveras kompanio Red Sea Air, kies malplimulta posedanto estas ankaŭ Eritrean Airlines.
Telefonoj kaj televido
Firma telefonreto estas konstruita (en uzado estas ĉirkaŭ 38 100 telefonlinioj (indiko el 2003)), sed ties dislokigo estas tre neregula, plimulto da telefonoj funkcias en Asmero. Hejmoj estas ekipitaj per telefonoj tre malmulte. Internacia komuniko eblas nur el la ĉefurbo. Ekde aprilo de 2004 disponeblas poŝtelefonreto, nombro de ties uzantoj rapide kreskas. En la lando elsendas unu (ŝtata) televidstacio (Eri TV) kaj du (de la ŝtato ankaŭ kontrolataj) radiodisaŭdigstacioj (Dimtsi Hafash kun du programoj kaj Radio Zara). Eritreo estas unusola afrika ŝtato, kie ne ekzistas privataj komunikaj rimedoj. Interreto disvastiĝas tre malrapide (ekde marto de 2000, kiel en la lasta lando de Afriko), en 2003 estis en la lando konektita 9.500 uzantoj. Konekton donas kvar kompanioj, rapideco de la konekto estas malalta (ĉirkaŭ 128 Kbps). En grandaj urboj estas interretaj kafejoj, sed ekde la jaro 2004 sub ŝtata kontrolo (enkadre de registara klopodo limigi aliron al sendependaj informfontoj).
Militaferoj
Dum la milito por la sendependo estis ĉe armiloj preskaŭ 110.000 soldatoj (3% da eritreanoj). Atinginte la sendependon, pro ekonomiaj kialoj komenciĝis limigado de la grandeco de la armeo, en 1998 ĝi havis 47.000 virojn en la armeo. La eritrea armeo havas surterajn, surmarajn kaj aerajn taĉmentojn, sed armitaj plejparte per malnova tekniko sovetidevena, rabita en bataloj kontraŭ la etiopia armeo. Armeaj elspezoj en la jaro 2004 estis 151 milionojn da usonaj dolaroj, do 13,4% de Malneta Enlanda Produkto.
Soldatdeĵoro, dum 16 monatoj, estas deviga por ĉiuj viroj en aĝo inter 18 kaj 49 jaroj.
Masivo Beaufortain
La montomasivo Beaufortain staras en la franca departemento Savojo en la nordaj Alpoj. La valo Tarentezo sude limigas ĝin, la rivero Arly oriente kaj nordoriente, kaj la Masivo Blanka Monto en ladepartemento Haute-Savoie norde kaj oriente. Laŭ geologia vidpunkto ĝi apartenas al la alpaj eksteraj masivoj, kiel suda sekvo de la Masivo Blanka Monto. Ĝi estis skulptita de la glaciejoj en plurajn krutdeklivajn valojn ĝis montpesejoj : Tarentezo atingeblas sude per Cormet de Roseland (1967 m), Cormet d'Arèches (2109 m) kaj Col de la Bathie (1889 m), Haute-Savoie norde per Col du Joly (1989 m) kaj Col du Bonhomme (2329 m) kaj la valo Arly per Col des Saisies (1633 m).
La ĉefa vilaĝo estas Beaufort-sur-Doron, kies nomo donis la masivnomon kaj ankaŭ la nomon de fama fromaĝo Beaufort fabrikita tie, en Tarentezo kaj en Maurienne. La masivo enhavas plurajn baraĵojn por elekltroprodukto (Roselend, Saint-Guérin kaj la Girotte).Menciindas ankaŭ fama norda skiejo Les Saisies, kie okazis la olimpikaj konkursoj en 1992. Beaufortain estas sovaĝa, tradicia kaj agrabla feriejo por ĉiuj, kiuj amas naturon kaj familiecan akcepton.
Bartošovce
Bartošovce (Bartosfalva [bartoŝfalva]) estas vilaĝo kaj municipo en Slovakio.
Situo
Bartošovce situas laŭ flankovojoj, laŭ fervojo Prešov-Bardejov.
Historio
La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1408. En 1427 50 kamparanaj domoj estis. En 1600 oni komputis tie 36 servutulajn domojn, kastelon, templon, lernejon kaj muelejon. En 1787 367 vilaĝanoj loĝis en 54 domoj. En 1796 laŭ la tutlanda geografia libro taksis la vilaĝon duaklasa. En 1828 301 vilaĝanoj loĝis en 39 domoj. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Bartosfalva 632 homoj, (slovakoj en majoritato, hungaroj en minoritato). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Sáros, al distrikto de Bártfa, poste jam kiel Bartošovce al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. Kolĥozo formiĝis en 1959. En 2001 vivis en Bartošovce 745 homoj, (736 slovakoj).
Julie Newmar
Julie NEWMAR estas artnomo de Julia Chalene Newmeyer (naskita 1933) usona aktorino, dancistino, kantistino, dezegnisto de subvestoj kaj granda posedantino de konstruaĵoj.
Adolf Henselt
Adolph von HENSELT (origine Georg Martin Adolph von Hänselt; * 9-an de majo 1814 en Schwabach; † 10-an de oktobro 1889 en Warmbrunn) estis germana komponisto kaj pianovirtuozo de la malfruromantikismo.
Julie Newmar
Ŝi komencis komencis sian karieron kiel baledistino. Ŝi estis ĉefa baledistino de Los Angeles Opera kiam ĝi estis nur 17-jaraĝa. Julie ankaŭ aktoris en teatro.
Adolf Henselt
Vivo
En la jaro 1817 la familio trasnloĝis al Munkeno, kie Henselt unuafoje ricevis pianoinstruon. Nur tri jarojn aĝa li eklernis violonon, en la aĝo de kvin li lernis la pianoludadon ĉe Josepha von Flad, kiu same kiel Weber kaj Meyerbeer estis lernanto de Abbé Vogler. En 1832 Henselt ricevis reĝan stipendion fare de Reĝo Ludoviko la 1-a kaj sekvis sesmonatan pianostudon en Vajmaro ĉe la lerninto de Mozart, Johann Nepomuk Hummel.
Lia unua oficiala prezentado, kiu okazis la 29-an de novembro 1832 en Munkeno, rikoltis frenezan (ap)laŭdon.
Ĝis la jaro 1834 Henselt studis kompozicion en Vieno ĉe Simon Sechter (posta instruisto de Anton Bruckner). Li restis tie du jarojn kaj evoluigis sian virtuozecon kaj teknikon. En 1836 li renkontiĝis kun Chopin en Karlsbad. Sekvis kvarjara koncertvojaĝo kiel pianisto en germanaj kaj rusaj muzikcentroj kun fabela sukceso. La kapturna nivelo de lia teknika kaj la animplena de lia prezentado estis laŭdata. Robert Schumann kaj Franz Liszt estis fervoraj pri liaj komponaĵoj.
En 1837 Henselt restis plurajn monatojn en Breslau. La 24-an de oktobro 1837 li geedziĝis en Obersalzbrunn (Silezio) kun la eksgeedziĝinta Rosalie Vogel (nask. Manger), amikino de Goethe.
En 1838 Adolf Henselt estis nomumita cara kortega pianisto de la carino kaj ĝenerala muzikinspektisto de la caraj filinedukejoj en Sankt Petersburg. Ekde ĉi tiu pozicio li laboris la sekvajn kvardek jarojn kiel instruisto en la muzikcentroj de Rusujo kaj donis al la rusa pianovirtuozeco esencajn impulsojn. Li interrompis ĉi tiun agadon per ripozaj someraj vojaĝoj precipe al Gernanujo (ĉefe al Silezio). En 1876 Henselt estis akceptata en la rusa nobelklaso.
Laŭ li nomiĝas la Adolph-von-Henselt-Musikschule en Schwabach.
Julie Newmar
Newmar debutis en kino kiel ekstra dancistino per She's Working Her Way Through College en 1952. Ŝi daŭrigis sian kinan karieron per nelistigitaj ekstraj roloj en Just for You, Call Me Madam, Serpent of the Nile, The Farmer Takes a Wife, The Band Wagon. Ŝia nomo aperis listigita unuafoje en Slaves of Babylon (1953) kaj sia unua noma rolo estis en Seven Brides for Seven Brothers (1954). Newmar ekis karieron en televido per The Phil Silvers Show en 1957. Ŝi finis la 1950-ajn jarojn per partopreno en kinaj komedioj Li'l Abner kaj The Rookie en 1959.
Ŝi aperis en Playboy en 1969.
Dum 1970-aj kaj 1980-aj jaroj ŝi aperis en televidaĵoj The Feminist and the Fuzz, Bewitched, Love, American Style, Columbo, McMillan & Wife, The Bionic Woman, The Love Boat, CHiPs, Fantasy Island, Hart to Hart inter aliaj krom kinfilmoj kiel Streetwalkin', Deep Space kaj Ghosts Can't Do It.
Ŝi estis omaĝita en titolo de filmo To Wong Foo, Thanks for Everything! Julie Newmar (1995).
En la fino de 20-a jardeko Julie Newmar aktoris en kinfilmoj Oblivion 2: Backlash kaj If... Dog... Rabbit krom en televidserio Maggie; kaj en la komenco de 21-a jarcento ŝi partoprenis en televidserioj According to Jim kaj voĉe en Batman: The Brave and the Bold. Ŝiaj lastaj laboroj estis kiel voĉaktorino en Batman: Return of the Caped Crusaders kaj Batman vs. Two-Face (2017).
Purpura koĥoao
La Purpura koĥoao (Cochoa purpurea) estas birdospecio kiu estis diverse lokita kun la turdoj de la familio de Turdedoj aŭ kun la rilataj Muŝkaptuledoj. Nuntempe oni konsideras ĝin pli proksima de tiuj lastaj, sed nur klopode.
Temas pri specio kun forta seksa duformismo, ĉar kvankam ambaŭ seksoj havas purpurajn (malhelbluajn) kapon kaj voston (la unua kun nigra traokula strizono kaj la dua kun nigra bordo) la resto de la korpa plumaro estas ege diferenca, nome ĉefe bruna ĉe ino (pli hele sube) kaj ĉefe nigreca al malhelblua ĉe masklo. Ambaŭ havas nigrajn flugilplumojn post pli hela strizono kaj nigrecajn bekojn kaj krurojn.
Guaratinga
Guaratinga estas municipo en la brazila subŝtato Bahio, kiu havis 22.165 loĝantojn en 2010.
10812 Grötlingbo
10812 Grötlingbo estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la en la kadro de la "Enketo de Upsalo-ESO pri Asteroidoj kaj Kometoj" (Uppsala-ESO Survey of Asteroids and Comets, aŭ "UESAC"), elde la Observatorio La Silla, en Ĉilio.
Nomo
Ĝi ŝuldas sian nomon al la komunumo Grötlingbo en sudo de Gotlando. Tie troviĝas Kattlunds gård, bone konservita bieno de la mezepoko ; ĝia unua konata posedanto estis Botulf Kattlund en 1412.
Harold Godfrey Lowe
Harold Godfrey LOWE naskiĝis la 21-an de novembro 1882 en Eglwys Rhos, mortis la 12-an de majo 1944. Sur ŝipo Titanic li deĵoris en funkcio de la kvina oficiro.
Lowe havis la saman karakteron kiel Lightoller. Tio estis naskita maristo. Kiam li estis dekdujara, renversiĝis kun li ŝipeto kaj li ĝisnaĝis en ŝuoj kaj vestoj preskaŭ unu kilometro al bordo. Kiam li estis dekkvarjara, lia patro laŭvorte tiris lin tra la tuta Liverpool en metilernejon ĉe ŝipfareja firmao, sed la juna Lowe proklamis, ke li laboros por neniu senpage kaj ke li volas esti por sia laboro pagata. La patro persistis pri la sia, la knabo ankaŭ kaj la rezulto estis, ke li fuĝis el la hejmo sur maron. Poste li navigaciis sur pluraj ŝipoj, velŝipoj kaj fine sur vaporŝipoj.
Jam kun kvalifiko de kapitano li transiris de Okcidentafrika deĵoro al White Star Line. Li estis dudeknaŭjara, li estis svelta, malhelhara, bone aspektanta kaj nordan Atlantikon li tranavigaciis unuan fojon.
Lermo (Burgoso)
Lermo estas urbo en Burgoso (Hispanio). Villa Ducal de Lerma (Duka Vilaĝo) estas alia nomo de la municipo, kodo INE-194. Ĝi troviĝas en la jurisdikcio de Lermo, distrikto Arlanza, provinco Burgoso, regiono Kastilio la Malnova, nuntempe memstara komunumo, kiel nomiĝas en la aktuala Hispanio la regionoj, de Kastilio kaj Leono.
Vilaĝoj
La duka vilaĝo estas la ĉefurbo de la municipo, kiu ankaŭ havas la sekvajn vilaĝetojn.
Geografia situo
Koordinatoj: 42°1'35"N 3°45'32"W
Monumentoj kaj vidindaĵoj
La kialo de la 4 turoj ĉe la palaco de Lermo, estis pro trompado de la duko al la reĝo mem. Al la dukaj palacoj estis permesitaj nur du turojn, sed la duko demandis la reĝon ĉu li povus konstrui du turojn en lia palaco, kaŝante tion ke li intencis konstrui du pliajn turojn. La reĝo koncedis la permeson, ĉar li pensis ke la duko demandis pri la du turoj kiujn li rajtis konstrui kaj ne pri du pliaj. Tial la duka palaco havas 4 turojn
Loĝantaro
1987: 2.638
1991: 2.570
1999: 2.530
2003: 2.558
Jen listo de filmoj kie Lermo estis filmscenejo
dokumenta filmo. Gajnis la premion Ora Urso de Berlinale (Berlina Internacia Film-Festivalo) en 1960.
Kergrist-Moëlou
(jen france, bretone Kergrist-Moeloù) estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Côtes-d'Armor (jen france, Aodoù-an-Arvor), “marbordoj de la lando ĉe la maro”, en la regiono Bretonio (Bretagne, Breizh). Fine de en la komunumo vivis.
Grizkapa leŭkostikto
Plenkreskulo estas bruna en dorso kaj brusto kaj ĉefe rozkolora en la resto de subaj partoj kaj flugiloj. Frunto kaj gorĝo estas nigraj kaj inter ili estas pli malpli etenda helgrizaj vizaĝo kaj nuko, kio nomigas la specion en la komuna nomo. Ili havas mallongajn nigrajn krurojn kaj longan forkoforman grizan voston. Estas granda vario laŭ kvanto de grizo en kapo el nur elokula strizono al al tuta kapopflanko inklude vangojn kaj orelareon, kaj laŭ kvanto de nigro en krono kaj gorĝo. Same pri klara kontrasta divido aŭ nuanciĝo.
Tiuj birdoj estas konstantaj loĝantaj birdoj en kelkaj insuloj kaj en la kanada Roka Montaro. Aliaj birdoj migras suden al okcidenta Usono.
Iam tiu birdospecio, la Nigra leŭkostikto kaj la Brunkapa leŭkostikto estis konsiderataj la sama specio kiel la Tundra leŭkostikto. Sed la Nigra leŭkostikto ne havas brunon en dorso kaj brusto, dum la Brunkapa leŭkostikto ne havas grizon en kapo.
(15063) 1999 AQ3
(15063) 1999 AQ3 estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la japana astronomo Takao Kobayashi elde la Observatorio de Ooizumi en gubernio Gunma (Japanio).
Granda Kolombio
Granda Kolombio (formale Respubliko de Kolombio) (1822–1830) estis mallongviva ŝtato sur loko de la iama vicreĝlando de Nova Granado. Ĝi etendiĝis sur la hodiaŭaj teritorioj de Kolombio, Panamo, Venezuelo kaj Ekvadoro. Dum la sendependeca milito kontraŭ Hispanio, revoluciaj fortoj de Simón Bolívar fondis propran registaron en 1819, en Angostura (hodiaŭ Ciudad Bolívar, Venezuelo) dum la konstituciuma kongreso. Ili difinis la finan formon de la Respubliko en 1821 dum la kongreso de Cúcuta. La ĉefurbo iĝis Bogoto, prezidento Bolívar, vicprezidento Francisco de Paula Santander. La forta, centrigita, militara registaro direktis tra regionaj vicprezidentoj, dum la prezidento Bolívar daŭrigis la militiron. Oni transformis la ŝtaton al centrigita, repezent-sistema respubliko. La konstitucio antaŭskribis duĉambran parlamenton el la tri regionoj de la respubliko.