cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Karaĉio
Universitatoj
Karaĉio ankaŭ gastigas multenombrajn privatajn universitatojn. La Universitato Aga Ĥan, fondita en 1983, estas la plej malnova privata eduka institucio de Karaĉio kaj unu el la plej prestiĝaj kuracaj lernejoj de Pakistano. La Indus-vala Lernejo pri Arto kaj Arĥitekturo estis fondita en 1989 kaj proponas altlernadajn programojn pri arto kaj arĥitekturo. La Universitato Hamdard estas la plej granda privata universitato en Pakistano kun fakultatoj kiuj inkluzivas orientan medicinon, kuracon, inĝenieristikon, farmacion kaj juron. La Nacia Universitato pri Komputilaj kaj Aperantaj Sciencoj, unu el plej bonaj universitatoj de Pakistano pri komputila edukado, havas du sidejojn en Karaĉio. La Universitato Bahria, fondita en 2000, estas unu el la gravaj ĝeneralaj institucioj de Pakistano kun siaj universitatejoj en Karaĉio, Islamabado kaj Lahoro oferas programojn pri Administradaj Sciencoj, Elektra Inĝenieristiko, Komputila Scienco kaj Psikologio. La Universitato S-ro Sjed pri Inĝenieristiko kaj Teĥnologio proponas programojn pri biomedicino, elektroniko, telekomunikado kaj informadiko. La Karaĉia Instituto pri Ekonomio kaj Teĥnologio (KIET) havas du sidejojn en Karaĉio. La Instituto Ŝahid Zulfikar Ali Buto pri Scienco kaj Teĥnologio, fondita en 1995 fare de la eks-Ĉefministro Benazir Buto, havas sidejon en Karaĉio. Jenas la listo pri privataj universitatoj:
Kuracado
Karaĉio estas centro de esploro pri biomedicino kun almenaŭ 30 publikaj hospitaloj, 80 registritaj privataj hospitalojn kaj 12 rekonitaj kuracaj kolegioj, inkluzive de la Hospitalo Induso, Hospitalo Sinjorino Dufferin, Karaĉia instituto pri koraj malsanoj, Nacia instituto pri kardiovaskulaj malsanoj, Civila Hospitalo, Kombinita Militista Hospitalo, PNS Rahat,[286] PNS Ŝifa, Universitata Hospitalo Aga Ĥan, Nacia Hospitalo Liakat, Postbakalaŭra Medicina Centro Ĝinah, Hospitalo Sankta Familia kaj Hospitalo Ziaudin. En 1995, la Hospitalo Ziaudin estis la situo de la unua ostmedola transplantado en Pakistano.
La Karaĉiaj urbaj aŭtoritatoj en 2017 starigis novan frua-avertan sistemon kiu atentigis urbajn loĝantojn al prognozita varmigo. Fakte, pasintece la varmigoj ofte mortigis loĝantojn de Karaĉio, sed ekde la efektivigo de la averta sistemo laŭdire neniu morto pro varmigo plu okazis. Dum la pandemio de KOVIM-19 de 2020-2021, vakcinoj estis haveblaj en ĉiuj gravaj hospitaloj.
Butikcentroj
Karaĉio gastigas la plej grandan butikcentron el Pakistano kaj pli ĝenerale de suda Azio nome «butikcentro bonŝanculo» (Lucky One Mall), kiu gastigas pli ol 200 vendejoj. Laŭ TripAdvisor la urbo eĉ enhavas la plej ŝatatan butikumadacentro el Pakistano, t.e., Butikcentro Dolmen, en Klifton, kiun priparolis ankaŭ CNN. En 2023, alia giganta butikcentra/distra komplekso nome «Butikcentro de Karaĉio» estos malfermita, troviĝonte ĉe la fundo de plej alta nuboskrapulo de Pakistano: Ikona Turo de Baria.
Muzeoj kaj artgalerioj
Karaĉio gastigas multajn el la eminentaj muzeoj de Pakistano, kiel ekzemple la Nacia Muzeo de Pakistano kaj la Palaco Mohata; la urbo ankaŭ havas plurajn privatajn artgaleriojn.
Inter la ceteraj muzeoj, indas mencii la Muzeo pri la Pakistana Mararmeo kaj la unua interaktiva scienca centro de la lando, nome Centro MagnifiScience.
La Domego Vazir (وزیر مینشن, Wazir Mansion), oficiale konata per la nomo Naskiĝloka Muzeo de Quaid-i-Azam, estas eksa familia domo en la distrikto Ĥaradar de Karaĉio, konsiderita la naskiĝloko de la fondinto de la lando, Mahometo Ali Ĝinah.
La domego de Quaid-e-Azam (Quaid-e-Azam signifas «grandan gvidanton»), ankaŭ nomata kiel domo Flagstango (Flagstaff House), estas domo-muzeo dediĉita al la vivo de Mahometo Ali Ĝinah, la fondinto de Pakistano. La domego troviĝas en Karaĉio kaj estis desegnita de brita arĥitekto Moses Somake.
Aliaj muzeoj inkluzivas la domon TDF kaj la Ŝtata Banko de la Pakistanaj Muzeo kaj Artgalerio.
Teatro kaj kino
Karaĉio gastigas kelkajn gravajn kulturajn institucioj de la lando. La Nacia Akademio pri Prezentartoj, troviĝanta en la eksa Hindu-Ĝimĥana, proponas diplomajn kursojn pri prezentartoj, inkluzive de klasika muziko kaj nuntempa teatro. Karaĉio estas la sidejo de grupoj kiel Thespianz Theater, profesia junulara senprofita prezentarta grupo, kiu interesiĝas pri teatro kaj artaj aktivecoj en Pakistano.
La jenaj estas inter la plej famaj kinejoj de la urbo: kinejo Bambino, Kinejo Kapri, Kinejo Sinepaks, Kinejo Sinegold-Pleks (urbeto Baria), Kinejo Mega Maltipleks (Millennium Mall), Kinejo Nueplex (Askari-4), Kinejo Atria Butikcentro (Sadar).
Muziko
La Tutpakistana Muzika Konferenco, rilata kun la 45-jaraĝa simila institucio en Lahoro, okazigas sian ĉiujaran muzikan festivalon ekde ĝia komenco en 2004. La Nacia Artkonsilio (Kuĉa-e-Sakafat) havas muzikajn prezentojn kaj muŝairojn.
Krimo
Foje deklarita inter la plej danĝeraj urboj el la mondo, laŭ la vero la frekvenco de perfortaj krimoj en Karaĉio ne estas tiel alta kiel en aliaj metropoloj en la mondo. Laŭ la Krima Indekso Numbeo de 2014, Karaĉio estis la 6-a plej danĝera urbo en la mondo. Ĉe la mezo de 2016, la rango de Karaĉio jam falis al 31 dank'al la novaj kontraŭkrimaj operacioj. Ekde 2018, la rango de Karaĉio falis al 50. En 2021, la rango de Karaĉio falis al 115. En 2022, la rango falis cetere al 128-an pozicio, kaj Karaĉio fariĝis pli sekura ol samregionaj urboj kiel Dako (56-a), Delhio (90-a) kaj Bengaluro (122-a).
Pro la dimensio de la urbo kaj sia granda loĝantaro, la nombro de hommortigoj estas alta kaj la hommortiga indico estas modera. Ĉiuokaze, la hommortigaj indicoj pri Karaĉio estas pli malaltaj, ekzemple, ol multaj latinamerikaj urboj, kaj en 2015 estis po ĉiu,  do pli malalta ol la hommortiga indico de pluraj usonaj urboj kiel Nov-Orleano kaj S-ta Luiso. La hommortigaj indicoj en kelkaj latinamerikaj urboj kiel Karakaso (en Venezuelo) kaj Akapulko (en Meksikio) estas en eksceso de po 100 ĉiu loĝantoj, do tre pli altaj ol la hommortiga indico de Karaĉio. En 2016, la nombro de murdoj en Karaĉio falis al 471, kaj cetere al 381 en 2017.
Je la fino de la 1980-aj kaj la komenco de la 1990-aj jaroj, Karaĉio spertis politikan konflikton dum samtempe la krimoj pliiĝis pro la alveno de armiloj el la Milito en Afganio. Pluraj el la krimaj mafioj de Karaĉio fariĝis potencaj dum la periodo en la 1990-aj jaroj priskribita kiel «la gubierno de la mafioj». Gravaj mafioj aktivaj en la urbo inkluzivis la mafion de la terenoj, la mafio de la akvaj cisternoj, la mafio de la transportoj, kaj la mafio pri sablo kaj gruzo. La plej alta indico de mortigoj en Karaĉio okazis dum la mez-1990-aj jaroj. En 1995, 1742 murdoj estis registritaj, kun maksimumo de 15 mortigoj en ununura tago.
Operacioj pri publika ordo
Karaĉio fariĝis ĝenerale konata pro siaj altaj indicoj de perfortaj krimoj, sed indicoj akre malpliiĝis post polemika subprema operacio kontraŭ krimuloj, la alveno de la politika partio MQM, kaj la Islamistaj radikaluloj iniciatita en 2013 de la Pakistanaj gardistoj. En 2015, 1040 Karaĉianoj mortis pro agadoj de terorismo aŭ aliaj krimoj, t.e., preskaŭ 50% mapli ol la 2023 mortigitaj en 2014 kaj preskaŭ 70% malpli ol la 3251 mortigitaj dum 2013, la plej alta iam ajn registrita nombro en la Karaĉia historio. Perfortaj krimoj kiel celaj mortigoj, forkaptoj por elaĉeto aŭ eldevigado, brulanta aŭ torturanta ĝis mortigo, drogoj kaj kontrabando de armiloj tre malpliiĝis post 2015. Strataj krimoj daŭre restas oftaj, kiel ekzemple elkaptado de kontantmono, telefonoj, motorcikloj kaj aŭtoj per armila forto.
Pro 650 hommortigoj en 2015, la hommortiga indico de Karaĉio malpliiĝis de 75% kompare al 2013. En 2017, la nombro de hommortigoj falis cetere al 381. Eldevigadaj krimoj malpliiĝis je 80% inter 2013 kaj 2015, dum forkaptoj malpliiĝis de 90% dum la sama periodo. En 2016, la urbo registris totalon de 21 kazoj de forkapto por elaĉeto. Teroristaj okazaĵoj falis je 98% inter 2012 kaj 2017, laŭ la Ministerio pri internaj aferoj de Pakistano. Rezulte de la pli sekura medio de la urbo, la prezoj de domegoj en Karaĉio tre altiĝis post 2015, kaj naskiĝis komercaj oportunoj por starigi luksaj restoracioj kaj kafejoj.
Etnaj konfliktoj
Kaŭze de la nesufiĉa kaj tro multekosta loĝeja infrastrukturo por sorbi kreskon de la urbo, diversaj migrantoj en Karaĉion ekloĝis en homoĝenaj kvartaloj kun la sama etnio. La 1970-aj jaroj vidis gravajn laboristajn luktojn en industrioj de Karaĉio. La perforto devenis de la universitatoj kaj disvastiĝis tra la urbo. La konflikto fariĝis precipe forta inter la partio MQM kaj loĝantoj etne Sindoj, Paŝtunoj kaj Panĝaboj. La partio kaj sia vasta reto de subtenantoj iĝis celo de la Pakistanaj sekurecaj fortoj pro la polemika «operacio purigo» en 1992, kiam ili klopodis restarigi la pacon en la urbo kiu daŭris ĝis 1994. La interetnaj konfliktoj daŭris inter grupoj de malsamaj lingvoj ĝis la fino de la 2010-aj jaroj kaj, ekde tiam, ili ne pli estis ekstremaj.
Malbonaj infrastrukturoj
Nekapablaj provizi loĝejojn al grandaj nombroj de rifuĝintoj tuj post la sendependeco, la aŭtoritatoj de Karaĉio unue eldonis permesojn al rifuĝintoj ekde 1950, kaj tio permesis al rifuĝintoj setli ĉe ajna vaka lando. Tiaj neformalaj setlejoj estas konataj kiel «katchi abadi». Ĉirkaŭ duono el la loĝantoj de Karaĉio ankoraŭ vivas en ĉi tiuj neplanitaj komunumoj, kun malmulto da stratoj kaj servoj.
Arĥitekturo
Karaĉio enhavas kolekton de konstruaĵoj kaj strukturoj de malsamaj arĥitekturaj stiloj. La urbocentraj distriktoj de Sadar kaj Klifton montras arĥitekturon de la komenco de la 20-a jarcento, kaj siaj diversaj stiloj inkluzivas la neo-klasikan konstruaĵo de KPT kaj la konstruaĵo de la Sinda Alta Kortumo. Karachi akiris siajn unuajn neo-gotikajn aŭ Hindo-gotikaj konstruaĵoj kun la kompletiĝo de la Halo Frejr, de Merkato Imperiestrino kaj de la Katedralo de Sankta Patriko. La Tudor-simila arĥitektura stilo aperis ĉe la sporta klubo de Karaĉio kaj la barka klubo. La nov-renesanca arĥitekturo iĝis populara dum la 19-a jarcento kaj estis elektita por la monaĥinejo de S-ta Josefo (de 1870) kaj la Sinda Klubo (de 1883). La klasika stilo repopulariĝis ĉe la fino de la 19-a jarcento, kaj videblas en la hospitalo sinjorino Dufferin (1898) kaj la Kantonmento Fervoja Stacio. Dum itala-similaj konstruaĵoj restis popularaj, eklektika miksaĵo nome Hindo-Saracena aŭ Anglo-Mogola komencis aperi en kelkaj lokoj. La loka komercista komunumo ekaltiris al si imponajn strukturojn. La strato Zaibunnisa en la areo Saddar (nomata «strato Elphinstone» dum la brita regado) estas ekzemplo kie la komercaj grupoj adoptis la itala-similan kaj Hindo-Saracenan stilon por montri sian konon de la okcidenta kaj de sia propra kulturoj. La Hindu Gymkhana (1925) kaj la Palaco Mohata estas ekzemploj de Mogola-reviviĝaj konstruaĵoj.
La Indus-vala lernejo pri arto kaj arĥitekturo oferas unu el la ĉefaj ekzemploj de arĥitektura konservado kaj restarigo kie tuta konstruaĵo el areo Ĥaradar de Karaĉio translokiĝis al Klifton por esti reutilizata kiel lernejo. Por translokigi tion, oni zorge forigis ĉiun pecon de ligno kaj ŝtono, stakigis ilin intertempe, ŝarĝis ilin sur la kamionojn por transportado al la Klifton, malŝarĝis kaj re-aranĝis ilin laŭ plano, ŝtonon post ŝtono, pecon post peco, ĉio dum nur tri monatoj.
Arĥitekture apartaj — eĉ ekscentraj — konstruaĵoj ekaperis tra Karaĉio. Rimarkindaj ekzemploj pri nuntempa arĥitekturo estas la sidejo de la Pakistana Ŝtata Petrolo. La urbo havas ekzemplojn pri moderna islama arĥitekturo, inkluzive de la hospitalo de la Universitato Aga Ĥan, la Granda Moskeo Ĝamia, Masĝid-e-Tuba, la Moskeo Faran, la Moskeo Baitul-Mukaram, la Maŭzoleo de Kaid, kaj la Teksaĵa Instituto de Pakistano. Unu el la unikaj kulturaj elementoj de Karaĉio estas ke la loĝejoj, kiu estas du- aŭ tri-etaĝaj, estas konstruitaj kun la fronta jardo protektita de alta brika muro. La strato I. I. Ĉundrigar prezentas gamon de altaj konstruaĵoj. La plej eminentaj ekzemploj inkluzivas la Habib Bank Plaza, la Turo UBL, la Turoj PRC, la Konstruaĵo PNSC kaj la Turo MCB. Pli novaj ĉielskrapantoj estas konstruataj en Klifton. Almenaŭ 50 konstruaĵoj de pli ol 150 metroj estis konstruataj dum 2022.
Kriketo
La historio de kriketo en Pakistano datiĝas ĉe antaŭ la naskiĝo de la lando en 1947. La unua iam ajn internacia kriketa matĉo en Karaĉio okazis la 22-an de novembro 1935 inter Sindo kaj aŭstraliaj kriketaj teamoj. La matĉon spektis 5000 Karaĉianoj. En Karaĉio ankaŭ ekzistas la tejpbalo, pli sekura kaj pli malaltekosta alternativo al kriketo.
La inaŭguran unua-klasan matĉon ĉe la Nacia Stadiono ludis Pakistano kaj Barato la 26-an de februaro 1955 kaj ekde tiam la Pakistana nacia teamo pri kriketo gajnis 20 el la 41 test matches luditaj ĉe la Nacia Stadiono. La unua Unu-taga Internacia ĉe la Nacia Stadiono okazis kontraŭ la 21-an de novembro 1980.
la Kriketa Stadiono Rafi, en konstruo en urbeto Baria, baldaŭ fariĝos la granda kriketa stadiono en Karaĉio, kun sia kapacito de pli ol spektantoj.
Aliaj sportoj
Laŭ kelkaj fontoj, estis en Karaĉio ke en 1877 la tiamaj britaj regantoj klopodis krei rularon de volanludo kaj probable la loko de la unuaj matĉoj estis Halo Frejr.
Karaĉio gastigis sep eldonojn de la Naciaj Ludoj de Pakistano, la plej lastatempan en 2007.
En 2005, la urbo gastigis la pokalon SAFF en ĉi tiu ejo, tiel kiel la Supera Futbala Ligo Geo de 2007. La populareco de golfo estas pliiĝanta, kun kluboj en Karaĉio kiel Dreamworld Resort, la golfa klubo de urbeto Baria, Hotela kaj Golfa Klubo, Arabian Sea Country Club, DA Country & Golf Club. La urbo havas servojn por gazonhokeo (Hokea Klubo de Pakistano, Hokeo kampo UBL), boksado (Sporta Komplekso KPT), skvaŝo (Skvaŝa Komplekso Ĝahangir Ĥan) kaj poloo. Ekzistas maraj kaj barkaj kluboj. La Sporta Komplekso de la Nacia Banko de Pakistano estas ejo de la unua-klasa kriketo kaj diversuza sportaj servoj en Karaĉio.
Pampigny
Pampigny estas komunumo en la distrikto Morges en Kantono Vaŭdo, Svislando. Ĝi havis 1070 loĝantojn je la 31-a de decembro 2012.
Courtételle
Courtételle (prononcu kurtetel) estas komunumo en la distrikto Delemonto en Kantono Ĵuraso, Svislando. Ĝi havis 2350 loĝantojn je la 31-a de decembro 2009.
Pampigny
Geografio
La komunumo Pampigny situas sur tavolo de la Vaŭda Mezlando proksimume 10 kilometrojn norde de la distriktĉefurbo Morges kaj 20 kilometrojn nordokcidente de la kantonĉefurbo Laŭzano. La nordan komunumolimon formas la rivero Veyron, al kiu en nordnordoriento ĉe la trilima punkto inter Mauraz, L'Isle kaj Pampigny alfluas la rojo Morand. La komunumo konsistas el la vilaĝo Pampigny kaj diversaj izolitaj bienoj kaj domgrupoj.
Courtételle
Geografio
Courtételle situas ĉe la suda flanko de la Valkaldrono de Delemonto ĉe la norda deklivo de la ĵurasa montoĉeno Le Mont, sur kies kresto sur alteco de 1133 m s.m. troviĝas la plej alta punkto de la komunumo. Tra la komunumo fluas de okcidento al oriento la rivero Sorne, alfluanto de Birs. Al la komunumo apartenas krom la ĉefvilaĝo Courtételle la vilaĝoj kaj setlejoj Courtemelon, Métairie de Chaux kaj Sainte Fontaine. La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 13,56 km², de kiuj 36% estas kovritaj de arbaro, 57% servas por agrikulturo kaj 7% por setlado.
Pampigny
Geografio
La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 11,09 km², de kiuj 35,7% estas kovritaj de arbaro, 57,9% servas por agrikulturo kaj 5,0% por setlado.
Courtételle
Najbaraj komunumoj
La komunumo Courtételle limas en nordoriento al Delemonto, en oriento al Rossemaison, en sudoriento al Châtillon, en sudo al Soulce, en okcidento al Courfaivre, kaj en nordokcidento al Develier.
Pampigny
Najbaraj komunumoj
La komunumo Pampigny limas en nordo al Mauraz, en nordnordoriento al L'Isle, en nordoriento al Chavannes-le-Veyron, en orientonordoriento al Grancy, en oriento al Cottens, en sudoriento al Sévery, en sudo al Apples, en sudokcidento al Mollens, kaj en okcidento al Montricher.
Courtételle
Trafiko
Courtételle situas ĉe la kantona ĉefvojo n-ro 18 de La Chaux-de-Fonds al Delemonto kaj disponas pri alveturejo al la svisa aŭtovojo A16. Per stacidomo ĉe la trajnlinio de la Svisaj Federaciaj Fervojoj de Glovelier al Delemonto la komunumo estas bone konektita al la publika transportreto.
Pampigny
Trafiko
Pampigny situas flanke de la gravaj aŭtomobilaj trafikvojoj. Al la komunumo kondukas diversaj flankaj vojoj de Cottens, Mauraz, Montricher kaj L'Isle. La plej proksima alveturejo al la svisa aŭtovojo A9 situas proksimume 8 kilometrojn sude de la komunumo apud Morges. Pere de la mallarĝspura trajnlinio de Apples al L'Isle la komunumo estas konektita al la publika transportreto.
Courtételle
Historio
La unua dokumenta mencio de Courtételle datiĝas el la jaro 1178 kiel Curtetele.
Pampigny
Historio
La unua dokumenta mencio de Pampigny datiĝas el la jaro 1141 kiel Pampiniaco. La komunuma teritorio de Pampigny jam estis loĝita en la romia epoko kaj dum la frua mezepoko. Dum mezepoko ĝi estis dividita al kvar feŭdoj kaj estis submetita al la Kastelo de Cossonay. En la 17-a jarcento la familio de Mestral konstruis en Pampigny kasteln, kiun al komunumo akiris en la jaro 1836 kaj utiligis ek de tiam kiel lernejo. Sub la berna regado de 1536 ĝis la Helveta Revolucio de 1798 la komunumo apartenis al la Voktejo Morges. Poste ĝi estis atribuita al la Distrikto Cossonay, kiu en la jaro 2008 surbaze de la administra reformo de 2006 estis integrita al la grandigita Distrikto Morges.
Courtételle
Historio
Kiel unu de la 13 liberaj vilaĝoj de la regno Delemonto Courtételle fariĝis en la jaro 1271 havaĵo de la Princepiskopejo Bazelo. Post la Franca Revolucio de 1792 dum unu jaro la vilaĝo apartenis al la Raŭraka Respubliko por poste aparteni de 1793 ĝis 1815 al Francio, unue kiel parto de la departemento Mont-Terrible kaj poste de la departemento Haut-Rhin. En la jaro 1815 la Viena Kongreso atribuis la regionon al la svisa Kantono Berno. Ek de la 1-a de januaro 1979 Courtételle apartenas al la nove fondita Kantono Ĵuraso.
Klára Tassy
Klára Tassy [taŝi], laŭ hungarlingve kutima nomordo Tassy Klára estis hungara pentristo, gobelinisto. Ŝia edzo estis István Eigel, ŝia geedziĝa nomo estis Eigel Istvánné, aŭ pli malofte E. Tassy Klára.
Klára Tassy naskiĝis la  en Békés (urbo), ŝi mortis la  en Budapeŝto.
Biografio
Klára Tassy frekventis gimnazion en sia naskiĝurbo, poste ŝi akiris diplomon en Belarta Altlernejo de Budapeŝto en 1948. Ŝiaj plej gravaj instruistoj estis Gyula Rudnay kaj Aurél Bernáth. En 1946 ŝi edziniĝis, pli frue en 1943 ŝi pentradis en Artistkolonio (Nagybánya). Ŝi debutis en ekspozicio en 1951. Ŝi pentradis en Badacsonyörs (1951-1954), Vörösberény (1954), Sárospatak (1956), Nagymaros kaj Hódmezővásárhely (1957-1960), fine en Budapeŝto en ateliero de Eigel.
Marino (apartigilo)
Marino estas la nomo de:
Paul Henri Thiry d'Holbach
Paul Henri Thiry d'HOLBACH (baptita la  en Edesheim, mortinta la  en Parizo) estis germana-franca verkisto kaj la "nutristo" de la enciklopediistoj laŭ la vortoj de Denis Diderot.
Agado kontraŭreligia
Inter la kontraŭreligiaj verkoj nombriĝas jenaj kelkaj furoraĵoj:
Agado porscienca
Por la natursciencoj li agis precipe per siaj plej konata libro Système de la nature (London 1770), provante doni al ili bazon metafizikan (materialisman-mekanikan). La aldona titolo ou des lois du monde physique et du monde moral klarigas bone, ke la verkinto(j) - kiel iam ĉe la etiko-libro de Spinoza - interesiĝas ne nur pri la teorioj sed sammulte pri la praktikaj konsekvencoj. La libro aperis sub la nomo de la akademiano Mirabaud kiu mortis 10 jarojn pli frue. Laŭenhave, kiel Diderot atestas, estis multe de skizoj de Mirabaud sed ankaŭ de La Grange, Naigeon kaj de aliaj.
Fonto
Meyers Großes Konversations-Lexikon, Band 9. Leipzig 1907, p. 468-469, kio legeblas tie ĉi interrete.
80 (nombro)
Okdek (80) estas la natura nombro kiu sekvas 79 kaj antaŭas 81.
La nombro 80 en la dekuma sistemo havas alternativajn formojn:
Alie
Okdek povas esti ankaŭ:
Sarandi (Suda Rio-Grando)
Sarandi estas municipo en la subŝtato Suda Rio-Grando de Brazilo. Ĝi situas en la mezoregiono Nordokcidento de Rio-Grando (Noroeste Rio-grandense), kaj apartenas al la mikroregiono Carazinho. Laŭ la stato de en la municipo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km² - en 2010 estis 21 285 loĝantoj. .
9189 Hölderlin
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de la germana poeto Friedrich Hölderlin (1770–1843), kiu vivis ĉefe en la ŝvaba urbo Tübingen. En 1795, li studis en Jena kaj tie verkis kelkajn el siaj patriotaj himnoj. Li estas unu el la plej originalaj kaj konataj reprezentantoj de la germana idealismo. Lia filozofio kaj konceptado formis multon el la poezio de la germana lingvo kaj ne estis plene estimataj ĝis la 20-a jarcento.
90 (nombro)
Naŭdek (90) estas la natura nombro kiu sekvas 89 kaj antaŭas 91.
La nombro 90 en la dekuma sistemo havas alternativajn formojn:
Oscar Wilde
Oscar Fingal O'Flaherty Wills WILDE (naskiĝis la  en Dublino; mortis la  en Parizo) estis irlanda dramverkisto, poeto kaj romanisto.
Ilk
Ilk estas vilaĝo en departemento Szabolcs-Szatmár-Bereg, en la Norda Grand-Ebenĵa regiono de orienta Hungario, en subregiono de Vásárosnamény.
Situo
Ilk situas sur ebenaĵo, laŭ flankovojoj.
Historio
La unua mencio devenis pri Ilk en 1416 en formo "Elk".
Tibor Lugosi
Tibor Lugosi naskiĝis la en Budapeŝto.
Biografio
Tibor Lugosi devenis el cigana familio. Li studis komence violonadon, poste klarnetadon. Li finstudis la konservatorion. Li estas permeshava muzikisto ekde 1968, poste li muzikadis en la plej konataj restoracioj en Budapeŝto. Post 2 jaroj li estis ano en diversaj muzikgrupoj pri popolmuziko. Ekde 1971 li ofte estas aŭdebla en popolmuzikaj programoj de Hungara Radio, iom poste ankaŭ en Hungara Televizio. Kun la orkestroj li muzikadis kun grandaj sukcesoj preskaŭ en ĉiuj landoj de la mondo. Lia repertuaro konsistas el popolmuziko kaj plej konataj klasikaj muzikoj. En 1992 kaj 1995 li fondis proprajn orkestrojn. Li ricevis premion en 1989.
Arekaloj
La arekaloj (Arecales) estas planta ordo el angiospermoj (unukotiledonoj). Tiu ordo enhavas ununuran familion (arekacoj), preskaŭ 190 genrojn kaj ĉirkaŭ 2530 speciojn,. Ĝia tipa genro estas areko.
Taksonomio
Laŭ World Flora Online kaj The Plant List (3 maj. 2020), , jen ĉi-sube la listo de la akceptitaj taksonoj, kaj ties Esperantaj nomoj :
Daoíz y Velarde
Per la nomo Daoíz y Velarde aŭ Daoíz kaj Velarde, kutime oni aludas al la kapitanoj Luis Daoíz y Torres kaj Pedro Velarde, oficiroj de artilerio de la Kazerno de Monteleón kiu aliĝis al la insurekcio de la 2a de majo de 1808 kontraŭ la francaj trupoj kaj al la grupo skulpta kiu montriĝas en la Placo de la Dua de Majo de Madrido, loko kie reale estis ilia kazerno, kaj fakte por ties honoro oni starigis obeliskon ĉe la Placo de la Lojaleco, aktuale Monumento al la Falintoj pro Hispanio.
Referencoj
http://www.alfaguara.santillana.es/libro/un-dia-de-colera-edicion-conmemorativa/1272/
Rieux-en-Cambrésis
Rieux-en-Cambrésis estas franca komunumo lokita en la departemento Nord kaj en la regiono Nordo-Kaleza Markolo. Ĝi havis 1 360 loĝantojn laŭ censo plenumita en 1999.
Geografio
Rieux-en-Cambrésis situas kerne de la natura regiono Cambrésis kaj proksime al ties historia ĉefurbeto, Cambrai. La ĉirkaŭa regiono ĉefe konsistas el malaltaj ebenaĵoj kaj vastaj agroj. Cambrésis situas inter du aliaj, iom pli montetaj regionoj, nome Avesnois oriente kaj Artezo okcidente.
Rieux-en-Cambrésis etendiĝas sur 7,66 km².
Historio
Rieux estis regita sinsekve de la sinjoroj de la familioj Saint-Aubert, Fagnœulles kaj De Sucre. Okaze de la municipa baloto de 2008 venkis en la vilaĝo S-ro Michel Moussi, kiu do fariĝis la loka urbestro.
Lokaj famuloj
Christian Bataille, franca politikisto, naskiĝis en Rieux en 1946.
Administrado
Rieux-en-Cambrésis apartenas al la kantono de Carnières, kies ĉefurbo estas Carnières. Tiu kantono mem estas parto de la arondismento de Cambrai, unu el la 6 arondismentoj de la departemento Nord.
August Wenzinger
August Wenzinger (n. 14-an de novembro 1905 en Bazelo; m. 25-an de decembro 1996 en Bazelo), estis svisa violonĉelisto, gambovjolisto, muzikpedagogo kaj dirigento. Li estis unu el la pioniroj de la historiema koncertado, kaj kiel majstro de la gambovjolo kaj kiel dirigento de barokaj orkestromuziko kaj operoj.
Vivo kaj kariero
Sian muzikan edukadon Wenzinger ricevis ĉe la konservatorio de la urbo Bazelo. Tie li studis violonĉelon ĉe Paul Grümmer, poste muzikteorion ĉe Philipp Jarnach je la altlernejo por muziko en Kolonjo kaj li sekvis privatajn lecionojn pri violonĉelo ĉe Emanuel Feuermann en Berlino.
Poste August Wenzinger ricevis postenon kiel unua violonĉelisto en la urba orkestro de Bremeno (1929-1934), poste li laboris en egala pozicio ĉe la Ĝenerala Muzik-Societo en Bazelo ĝis 1970.
Lia kreska intereso pri revivigo de la baroka repertuaro sur originalaj instrumentoj ekestis antaŭ la dua mondmilito, komence en privata rondo, la t.n. ĉambromuziko de Kabel, kiu estis subvenciita far paperfabrikisto Hans Eberhard Hoesch en Hagen (Germanio). Ofte li ankaŭ koncertis kune kun flutisto Gustav Scheck kaj klavicenisto Fritz Neumeyer en la Ĉambrotrio por Antikva Muziko, ensemblo, kiu ekzistis ekde 1935 ĝis 1965 kaj ofte sin prezentis dum la festivalo „Kasseler Musiktage“, je kies programformado Wenzinger partoprenis ekde 1933 ĝis 1954. En 1930 li kaj Gustav Scheck ankaŭ fondis la ensemblon Kammermusikkreis Scheck-Wenziger (Ĉambromuzika Rondo Scheck-Wenzinger), konsiderata kiel gvida ensemblo pri malnova muziko ĝis en la 1950-aj jaroj.
La trarompiĝo sukcesis nur dek jarojn poste. Ekde 1954 ĝis 1958 li direktis barokan muzikon per Cappella Coloniensis de la radiostacio Westdeutscher Rundfunk en Kolonjo. Per la kolonja ensemblo Wenzinger sukcesis la eniron de la historiema koncertado sur originalaj instrumentoj en la koncertejojn de Eŭropo. Eĉ en Sovetunion Wenzinger kun sia "Cappella" ricevis la unuan inviton de germana orkestro de la postmilita epoko. Inter 1958 kaj 1966 Wenzinger direktis prezentadojn de barokoperoj en Hanovro.
En 1933 Wenzinger fariĝis estro de la ĉambromuziko de Kabel, sed la grupo baldaŭ estis ĉesigita sub politika premo. Wenzinger translokiĝis al Bazelo, kie li havis komision por la instruado de violonĉelo kaj gambovjolo ĉe la novfondita Schola Cantorum Basiliensis. Estrate de li en 1968 ekestis gambovjola trio. Li estis eldonanto de versio adaptita al la baroka stilo de la solosuitoj por violonĉelo de Johann Sebastian Bach, de gambovjolaj ekzercaĵoj je du volumoj el 1935 kaj 1938 same kiel de lernkajero pri gambovjolo el 1943.
Wenzinger estis unu el la unuaj muzikistoj, kiuj faris sonregistraĵojn per gambovjolo. Li instruis multajn renomajn gambovjolistoj, inter ili Jordi Savall, kiu sukcedis lin en 1974 kiel profesoro pri gambovjolo ĉe Schola Cantorum Basiliensis. Wenzinger ankaŭ instruis ĉe la universitatoj de Harvard kaj Brandeis en Usono. En 1960 li ricevis la honordoktoran titolon de la universitato je Bazelo.
Ignác Grossmann
Ignác Grossmann [ignAc grosman], laŭ hungarlingve kutima nomordo Grossmann Ignác estis hungara fizikisto, inventisto, inĝeniero, instruisto.
Ignác Grossmann naskiĝis la  en Göncruszka. Li mortis la en Pest (urbo).
Biografio
Ignác Grossmann devenis el juda familio. Li frekventis gimnazion en Szarvas, poste li akiris pedagogian diplomon en Universitato de Karolo. Inter 1847-1851 li instruis en bazlernejo apud Győr, poste li plulernis en Joseph Industrieschule. Li instruis en juda lernejo ekde 1854, post 3 jaroj en la komerca akademio. En 1859 li inventis hidrargan aeropumpilon, sed li ne faris patenton pri tio. En 1862 li akiris postenon pri fervojaj telegrafoj. En 1865 li havis patenton pri riparado de telegrafaj linioj.
Life as We Know It
Life as We Know It (La vivo kiel ni konas ĝin) estas usona romantika komedia filmo de 2010 reĝisorita de Greg Berlanti kun la ĉefrolo de Katherine Heigl kaj Josh Duhamel.
Intrigo
Holly Berenson (Katherine Heigl) estas la ĉefo de manĝoproviza servo, bonorda, perfektema, kaj Eric Messer (Josh Duhamel) estas alloga kaj amindumema teknika direktoro pri korbopilkaj sportaj televidelsendoj. Iliaj amikoj, Peter kaj Allison organizis por ili blindan rendevuon, sed ĝi rezultis terure malbone kaj la sola afero, kiun tiuj ĉi du homoj havas komune, estas ilia antipatio unu por la alia. 3 poste, Peter kaj Allison geedziĝas kaj havas filinon nomata Sophie, Messer kaj Holly lernas pace kunvivi kaj amikiĝas, sed tamen ili mokas unu la alian.
Iu nokte Peter kaj Allison mortas en trafikakcidento, kaj la knabino provizore estas transdonita al Holly kaj Messer. Kiam la advokato de Peter legas la testamenton al ili, Messer kaj Holly malkovras ke Peter kaj Allison lasis al ili la gepatrajn rajton de Sophie kaze ke ili forestu. Por prizorgi la knabinon ili devos ĵongli inter siaj sociaj devoj kaj siaj laborŝanĝoj. Ili devos alkutimiĝi vivi sub la sama tegmento kaj trovi kion ili havas komune, alĝustigi siajn vivojn kvazaŭ ili estus familio. Ĉu tiuj du individuoj enamiĝos? aŭ ĉu ili simple dividos sian amon por sia bofilino, kiu fariĝas ilia filino?
Puente Nacional
Puente Nacional estas komunumo en la meksika subŝtato Veracruz. La ĉefurbo de la komunumo same nomiĝas Puente Nacional. La ŝlosilnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 30 134. Puente Nacional signifas en la hispana Nacia ponto.
Geografio
La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 20148 loĝantojn. El tiuj estis 9811 viroj kaj 10337 virinoj. La komunumo havas surfacon de 333.1 kvadratkilometroj. La komunumo situas je 19 gradoj kaj 20 minutoj norda latitudo kaj 96 gradoj kaj 29 minutoj okcidenta longitudo. La meza alteco estas 100 metroj super la marnivelo.
Sociogeografio
En la jaro 1995 en la komunumo vivis 19341 personoj. En la jaro 2000 temis pri 18999, do temis pri kresko / malkresko je -0.36 %. En la jaro 2000 (INEGI) en la komunumo vivis 16953 personoj, kiuj aĝis pli ol 5 jaroj. El tiuj 67 personoj parolis indiĝenan lingvon. Tio egalas al % de la loĝantoj.
Fontoj: Statistikoj de la INEGI
Eksteraj ligiloj
http://www.e-local.gob.mx/work/templates/enciclo/veracruz/municipios/30134a.htm
21408 Lyrahaas
21408 Lyrahaas estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la en la kadro la kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de Lyra Creamer Haas, finalistino en 2005 de la Intel Science Talent Search, scienca konkurso por gelernantoj en lasta jaro de mezlernejo pro ŝia projekto pri konduta kaj socia sciencoj. Ŝi estis lernantino ĉe la Illinois Mathematics and Science Academy de Aurora (Ilinojo, Usono).
Česká Lípa
Česká Lípa (Böhmisch Leipa, en jidiŝo לעיפן Lejpn aŭ לייפען Lípen, hebree לייפא Lípa ) estas urbo situanta en la norda parto de Ĉeĥio en la regiono Liberec, 63 kilometrojn norde de la ĉefurbo Prago, en valo de la rivero Ploučnice. Ĝi estas industria centro kaj fervoja vojkruciĝo kaj centro de la turisma regiono České středohoří (Bohemia mezmontaro). La urbokerno estas proklamita kiel urba monumenta zono. Vivas ĉi tie.
Historio
Origine slava vilaĝo elkreskis en marĉregiono inter fontfluoj de Ploučnice en la 10-a jarcento. En la jaro 1263 estas menciata burgo Lipá, pli malfrue, ĉe travadejo surpade ĝis Luzacio, estiĝis fortreso. Lipá estis en posedaĵo ĉe vico da nobeloj kaj sinjoroj el Lipá apartenis al la plej potencaj familioj en la lando. Jindřich el Lipá, la plej supera marŝalo de Ĉeĥa Reĝlando eminentis inter ili. Lia samtempulo Zdeněk Žitavský skribas pri li en kroniko de Zbraslav, ke eĉ la reĝo Johano de Luksemburgio obeis lin. En la jaro 1426 konkeris la urbon husanoj kaj Česká Lípa fariĝis la plej norda loko de tábor-orfa urba asocio. En la urbo sukcese evoluis metioj kaj ĝi longe apartenis inter ok plej dense loĝataj urboj en Bohemio.
Vidindaĵoj
En la historia centro konserviĝis restaĵoj de urbaj remparoj. Apud la burgo Lipý, ekde 1990 iom post iom rekonstruata kaj uzata por kulturaj celoj, troviĝas belvedero Červený dům (Ruĝa domo) en stilo de itala renesanco. En eksa aŭgustena monaĥejo, fondita en la jaro 1627 de Albrecht von Wallenstein, havas nuntempe sidejon patrujscienca muzeo, kiu estas malfermita tutjare.
El urba arkitekturo konserviĝis nur malmulte, granda parto de konstruaĵoj fariĝis viktimo de incendioj, precipe tiu en 1787. Domoj estas plejparte empiraj el tempo post la jaro 1820. Novrenesanca urbodomo el 1823 estis en 1884 alikonstruita.
26223 Enari
26223 Enari estas tre malgranda, hela asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la de la japana amatora astronomo Naoto Sato elde la privata observatorio de Ĉiĉibu (gubernio Saitama, Japanio).
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de Akihiko Enari, kiu fariĝis la la unua radio amatoro (voksigno JK1ZAM) en Japanio, kiu sukcesis kontakti la  dum la NASA-a programo "Amatora Radio ĉe la IKS".
Zoltán Páter
PÁTER Zoltán [pa:ter] estas rumania hungara matematikisto. Li naskiĝis en Târgu Mureș la 17-an de decembro 1929.
Biografio
Zoltán Páter akiris diplomon pri matematiko-fiziko en Universitato Bolyai de Kluĵo (1951); li doktoriĝis en Bukareŝto (1969). Unu lernojaron li estis asistanto en la universitato, sed oni forigis lin pro politikaj kaŭzoj. Li estis por tri jaroj laboristo, poste mezlerneja instruisto en Baraolt, pli poste en Sfântu Gheorghe, de 1970 en Pedagogia Altlernejo de la urbo ĝis ties ĉesigo (1978). Poste li denove estis mezlerneja instruisto kun interrompoj (1978/79, 1988/90) ĝis sia pensiuliĝo (1990). Inter 1990-1994 li estis instruisto de Ekumena Porkantora kaj Porinstruista Altlernejo.
Gavião Peixoto
(oficiale Município de) estas municipo en la subŝtato San-Paŭlio de Brazilo. Ĝi situas en la sudorienta regiono de Brazilo, en la mezoregiono Araraquara kaj en la samnoma mikroregiono Araraquara. Laŭ la stato de en la municipo vivis   sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². El tiuj, la nombro de voĉdonrajtuloj en la municipo en estis. La teritorio havas komunan limon kun.
Sikullando
Sikullando (Ţinutul Secuiesc, Székelyföld, Szeklerland) estas historia regiono en Rumanio situanta en la sudorienta parto de Transilvanio kun ĉirkaŭ 1700 km² teritorio, loĝata plejparte de hungaroj, en la distriktoj Harghita, Covasna, parte Mureş, parte Cluj. Ĝiaj hungarlingvaj loĝantoj nomiĝas sikuloj.
Loĝantaro
Ĝia logantaro en tri distriktoj (Harghita, Covasna, Mureş) nombras 1 miliono 112 mil 200 personojn. La konsisto de la loĝantaro laŭ nacieco surbaze de la popolnombrado en 2002 estas la jena: hungaroj 59,2%, rumanoj 36,0%, romaoj (ciganoj) 4,5%. Ĝi malplimultiĝis kompare kun la antaŭa popolnombrado far en 1992 je 59 mil 300 personoj. La loĝantaro en la historia Sikullando estas proksimume 750 mil kaj el kiuj 80% estas hungaroj.
Historio
La sikuloj koloniiĝis sur iliajn aktualajn teritoriojn ĝis la fino de la 13-a jarcento. La historia Sikullando konsistis el teritorioj nomitaj seĝo-j, hungare: szék-ek, (loko-j), rumane laŭvorte scaune, kiuj estis pli malgrandaj administraj teritorioj ol la pli malfruaj departementoj dum imperio de Aŭstrio-Hungario aŭ ol la nuntempaj distriktoj en Rumanio.
Jen ili: Telegdiszék (pli malfrue Udvarhelyszék), Csíkszék, Gyergyószék, Marosszék, Háromszék (konsistinta el Sepsi-, Kézdi- kaj Orbaiszék). Pli malfrue formiĝis en proksimo de Turda Aranyosszék (rumane Arieş Scaun). Post la formiĝo de Aŭstrio-Hungario malestiĝis tiu administra divido kaj en 1876 estiĝis anstataŭ ili "komitatoj", departementoj: Csík vármegye (departemento Ciuc), Háromszék vármegye (departemento) rumane Trei Scaune, Esperante Triseĝoj, Udvarhely vármegye (departamento Odorhei). Laŭ la pactraktato en Trianono en 1920 surbaze de la plimulto de rumanoj en Transilvanio ankaŭ Sikullandon oni juĝis al Rumanio, sed laŭ la viena decido la 30-an de aŭgusto 1940, Hungario rericevis ĝin kune kun Nord-Transilvanio escepte Aranyosszék-on. La pactraktato en 1946 en Parizo redonis ĝin al Rumanio.
Shichinin no samurai
La sep samurajoj (七人の侍 Shichinin no samurai) estas filmo de Akira Kurosawa pri historia temo.
Priskribo
Tio estas la plej konata el la filmoj kiun Kurosawa Akira realigis en 1954, kaj verŝajne la plej bonkvalita. La rakonto estas tiu de vilaĝeto en la japana kamparo de la 17a jarcento ofte atakita per rabista bando. La vilaĝanoj decidas dungi senmastrajn samurajojn por defendi la vilaĝon. Post multaj malfacilaĵoj ili dungas unue Kanbei kiu estos la samurajestro. Li elektas kvar aliajn samurajojn. Aniĝos Kacuŝiro, kiu insistas por iĝi disĉiplo de Kanbei, kaj Kikuĉijo kiu havas kampanaran devenon sed volus esti rekonota kiel samurajo. Tiu sepopo kun la kampanaroj, al kiuj ili instruos iom da batalteknikoj, fine venkos, sed kvar el ili mortos.
Super tia fono estas ankaŭ multaj paralelaj rakontoj: tiu pri la trapaso de la juna Kacuŝiro al plenkreska aĝo, tiu pri la renkonto de Kikuĉijo kun sia infanaĝo, tiu pri la edzino de la vilaĝestro, ktp. Tiel la filmo ŝajnas tre mallonga malgraŭ la tri horoj kiujn ĝi daŭras.
En tiu filmo Kurosawa ankaŭ uzas novan filmteknikon, kiel la uzadon samtempe de multaj kameraoj aŭ filmlantigado dum batalo, kiuj estas nuntempe kutimaj.
La filmo ricevis la arĝentan leonon de la festivalo de Venecio. La filmo estas ofte listigita inter la plej bonaj filmoj iame faritaj. Vidu ekzemple ĉe Sight & Sound. La filmintrigo estis ripetita en la usona vakera filmo The Magnificent Seven.
Koincido
Koincido laŭ esperantlingvaj vortaroj kiel PIV aŭ Reta Vortaro estas "hazarda kaj ofte surpriza samtempeco de okazaĵoj".
En la Esperanto-movado konatiĝis la teatra grupo Kia Koincido, kiu prenis sian nomon de ofte ripetata vortumo en la absurda teatraĵo La kalva kantistino (france : la cantatrice chauve'') de Eugène Ionesco.
Avrillé (Maine-et-Loire)
Avrillé, proponita esperantigo Avriljeo, estas franca komunumo, situanta en la departemento Maine-et-Loire, en la administra regiono Luarlandoj.
Geografio
Avrillé nord-okcidente tuŝas urbon Angers. Ĝi situas sur teritorio relative ebena, kun grundo origine arboplena kaj riĉa je ardezoj.
Avrillé situas 5 minutojn for de Angers, je 1 h 30 de Parizo per TGV, 90 km de Nantes, 120 km de Rennes, 130 km de Tours kaj 140 km de Poitiers.
Kun pli ol 13 000 loĝantoj, Avrillé estas la 4-a urbo de la departemento Maine-et-Loire.
Demografio
fonto : http://www.insee.fr/fr/ffc/docs_ffc/psdc.htm.
Aksumo
Aksumo (Axum) estas praa urbo en nordo de Etiopio kun ĉ. 40.000 loĝantoj, kiu estis iam centro de la Reĝlando de Aksumo. Ĝi estas nuntempe konata kiel turisma centro pro siaj artaĵoj.
Sur la centra placo de la urbo staras (aŭ kuŝas rompite) 126 grandegaj granitaj obeliskoj. Unu kolono el ili - kuŝanta nun — estis iam alta de 34 m, pezas pli ol 150 tunojn kaj estis la plej alta obelisko de la historio. Oni povas vidi glaptajn kaj ankaŭ orname skulptitajn kolonojn. Oni elfosis el sub la ruinoj de la praa palaco — kovrita per herbo — 27 skulptitajn ŝtontronojn. Laŭ tradicio, la preĝejo de Sankta Virdulino de Aion el la 17-a jarcento enhavas la originalajn leĝtabulojn de Moseo, kiujn kunportis al Etiopio Meneliko la 1-a, filo de reĝo Salomono kaj Reĝino de Ŝeba. En 1965, Haile Selasie la 1-a konstruigis novan preĝejon apud la malnova.
En la nuna urbo funkcias flughaveno, hospitalo, sancentro ktp..
Oriento
Kvankam orienteco estas relativa afero, oni ofte subkomprenas orienta kiel orient-eŭrazia, aŭ pli simple Azio precipe kiam temas pri kulturo.
La esprimojn "Proksima Oriento", "Meza Oriento" kaj "Fora Oriento" multaj esperantistoj konsideras evitindaj en internaciaj kuntekstoj, ĉar ili devenas de la eŭropa perspektivo, do ne estas internaciaj. Anstataŭe eblas uzi "okcidenta Azio" kaj "orienta Azio" (tia internaciigita uzo ankaŭ estas rekomendita en la Esperanta Vikipedio kaj uzata ĉe UN).
Astronomie oni vastigas la nocion "oriento" aŭ "eosto" al aliaj planedoj aŭ lunoj.
En kelkaj landoj, framasonoj nomas siajn landajn grandajn loĝiojn Oriento, kiel, ekzemple la Granda Oriento de Brazilo.
"Eosto"
Apud la Fundamenta vorto "oriento" kelkaj esperantistoj uzas ankaŭ la esprimon "eosto" (kaj simile uzas "uesto" anstataŭ "okcidento"). Tiuj du novradikaj vortoj ebligas mallongigi la kvar kompasdirektojn per kvar malsamaj literoj (E-S-U-N). tiuj du vortoj ankaŭ havas la avantaĝon, ke ili ne portas la aldonan kulturan signifon, kiun la vortoj "okcidento" kaj "oriento" havas (en la angla krom la ĉefaj "" kaj "" oni fojfoje uzas "" kaj "", do kelkaj erare pensas, ke "okcidento" kaj "oriento" estas tradukoj pli ĝuste de tiuj vortoj, ol de la ordinaraj).
Tamen tiuj du vortoj estas konsiderataj superfluaj de. La fakto, ke oni en multaj lingvoj mallongigas la kompasdirektojn per unu litero, ja devenas de tio, ke tiuj lingvoj havas malsamajn komencliterojn por tiuj direktoj. Ne ekzistas efektiva kontraŭargumento al la uzado de dulitera mallongigo en Esperanto: Or-Su-Ok-No. La vortoj "nordo" kaj "sudo" nun ankaŭ havas politikan kromsignifon, sed tio ne estu kialo por enkonduki novajn vortojn sen tiu kromsignifo.
Eibelstadt
Eibelstadt estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Würzburg kaj en la distriktaro Malsupra Frankonio de la federacia lando Bavario. Fine de la komunumo havis  loĝantojn. Samtempe la komunumo estas la administra centro de komunumaro, nomata Verwaltungsgemeinschaft Eibelstadt.
Saint-Aubert
Saint-Aubert estas la nomo de pluraj geografiaĵoj :
General Salgado
General Salgado estas municipo de la brazila subŝtato San-Paŭlio, kiu taksis 10.674 loĝantojn en 2010.
Manĝakoj
La manĝakoj estas nombre malgranda etno en la okcidentafrika ŝtato Gambio.
Le Tartuffe ou l'Imposteur
Tartufo (Le Tartuffe ou l'Imposteur) estas komedio kvinakta verkita en aleksandroj de Molière kaj premierita la 12an de majo de 1664
Vladimir Georgiev Ŝkodrov
, profesoro en la Universitato de Ŝumen kaj rektoro de la centro de formado de la Bulgara akademio de la sciencoj.
Le Tartuffe ou l'Imposteur
Intrigo
Orgono estas tre grava rolulo kiu estis falinta sub la influo de Tartufo (Tartuffe estas franclingva nomo de la trufo aŭ fungo kaŝita subgrunde), nome falsa bigoto, kiu celas alproprigi la havaĵojn de Orgono.
Vladimir Georgiev Ŝkodrov
Li malkovris plurajn asteroidojn, inter kiuj la apolonan asteroidon 4486 Mitrao kun Eric Walter Elst (Mitrao estas rigardita kiel plej komplikforman objekton de la sunsistemo).
Li estas honora civitano de la urbo Ŝumen. La asteroido 4364 Shkodrov estis tiel nomita en lia honoro.
Le Tartuffe ou l'Imposteur
Intrigo
Fakte, la nuraj kiuj ankoraŭ ne konstatis la veran naturon de Tartufo estas Orgono mem kaj Madame Pernelle, lia patrino. Tartufo troigas sian religiemon kaj iĝis spirita direktoro de Orgono. Tiu trompulo krome celas edziĝi al la filino de lia bonfaranto, kaj samtempe klopodas allogi la duan edzinon de tiu, nome Elmira, multe pli juna ol sia edzo. Senmaskigita, li klopodos profiti donacojn (subskribitaj) kiujn Orgono estis transmitinta al li por klopodi elhejmigi tiun. Li eĉ venas antaŭ la reĝo, sed tiu, arestigas Tartufon ĉar li konstatas la trompemon de Tartufo.
Batalo de Sundo
La surmara Batalo de Sound aŭ Batalo de Sundo okazis la 8an de Novembro 1658 (29a de Oktobro malnovstile) dum la Dua Nordia Milito en la kunteksto de la Dan-Sveda Milito, ĉe Sundo aŭ Øresund, ĝuste norde de la Dana ĉefurbo, Kopenhago. Svedio estis invadinta Danion kaj armeo sub estreco de Karolo la 10-a Gustavo de Svedio sieĝis Kopenhagon mem. La nederlanda ŝiparo estis sendita por eviti ke Svedio akiru kontrolon de ambaŭ flankoj de Sundo kaj tiele kontrolante aliron al la Balta Maro same kiel de ties komerco.
La nederlandanoj, sub estreco de Leŭtenant-Admiralo Jacob van Wassenaer Obdam kun Egbert Bartholomeusz Kortenaer kiel flag-kapitano, kiuj estis navigintaj al la Balta Maro en subteno de Danio, havis 41 ŝipojn kun 1413 kanonoj dum la Svedoj, sub la estreco de Super Admiralo Carl Gustaf Wrangel, havis 45 ŝipojn kun 1838 kanonoj. La nederlandanoj estis grupigitaj en tri eskadroj, dum la svedoj separis siajn ŝipojn en kvar. La sep danaj ŝipoj kun ĉirkaŭ 280 kanonoj estis nekapablaj helpi siajn nederlandajn aliancanojn pro la kontraŭaj nordaj ventoj kaj povis nur rigardi. Obdam, kiu unue ricevis tre komplikajn verkitajn instrukciojn el Granda Pensionano, Johan de Witt, iris for; dum la angloj ne intervenis. La svedoj atakis agreseme, sed malsukcesis fari tion la unuaj, ĉefe ĉar la alproksimiĝintaj nederlandanoj havis la veteran avantaĝon, pro ties situacio rilate al la ventoj. La nederlandanoj devigis la svedan ŝiparon por finigi la blokadon de la Dania ĉefurbo, ebligante ties reliveradon fare de la nederlandaj armitaj transportoŝipojn, kiuj eventuale devigis Karlon abandoni la sieĝon entute.
La svedoj perdis kvin ŝipojn en la agado kompare al nur unu nederlanda ŝipo, tamen, la restanta aliancaj ŝipoj estis pli damaĝitaj. Krome, konsiderante la iomajn malgrandajn homperdojn de la sveda ŝiparo: 1,200 kompare al 1,400 (439mortigitaj, 269 kaptitaj kaj iom pli ol 650 vunditaj aliancanoj), la batalo estis konsiderita taktika retiriĝo. Strategie, tamen, ĝi estis la ĉefa aliancana venko.
33261 Ginagarlie
33261 Ginagarlie estas malgranda, treege hela asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la de la teamo de la astronomia kampanjo « LINEAR » (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Nomo
Ĝia nomo honoras Gina Garlie, mentorinon de unu finalist(in)o de la Broadcom MASTERS de 2016, konkurso pri matematiko kaj scienco por gestudentoj de meza lernejo. Ŝi estas instruistino ĉe la Kalispell Middle School de Kalispell (Montano).
Radobica
Radobica, hungare Radóc, germane Radobitz estas malgranda vilaĝeto kaj municipo en Slovakio.
Situo
Radobica situas fine de aĉa sakovojo. Prievidza troviĝas je 27 km-oj.
Historio
La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1324 en slava formo "Radobicza". En 1828 loĝis tie 401, en 1888 393 vilaĝanoj. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Radóc 731 homoj, (plejparte slovakoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Bars, al distrikto de Oszlány, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 vivis en Radobica 589 homoj, (539 slovakoj).
Dan-Sveda Milito (1658–60)
La Dan-Sveda Milito de 1658–60 (Anden Karl Gustav-krig, Karl X Gustavs andra danska krig, Zweeds-Nederlandse Oorlog) estis milito inter Dan–Norvegio kaj Svedio. Ĝi estis pluigo de pli frua konflikto inter la du militflankoj kiu estis fininta ĝuste monatojn pli frue, post Svedio kaj Danio negocis pacinterkonsenton en Roskilde en 1658. En la rezulto de tiu konflikto, la sveda reĝo Karolo la 10-a deziris aldoni la provincon de Reĝan Prusion de Pollando al la Sveda regno, sed lia pozicio en la regiono ne estis sufiĉe forta kun la opozicio de Brandenburgo kaj de Aŭstrio. Tamen, la Danoj prokrastigis kaj plilongigis la plenumon de kelkaj punktoj de la pli frua paco; la sveda reĝo decidis uzi tiun kiel ekskuzo por ataki ambician celon: nuligi Danion kiel suverena ŝtato kaj rabadi la ĉefurbon Kopenhago. Tuja kaj decidiga venko super Danio estis tamen vidita nur kiel rimedo al pli granda fino. La porlonge celo estis militi en Eŭropo sentime al Dania intermetado.
Grejerco
Grejerco (en la franca lingvo Gruyères, en la germana lingvo Greyerz) estas historia urbeto kaj komunumo en la distrikto Grejerco en Kantono Friburgo, Svislando. Ĝi havis 1867 loĝantojn je la 31-a de decembro 2010.