cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Korvedoj
Inteligento
Nuntempa taksonomio lokigas korvedojn, surbaze de fizikaj karakteroj krom siaj cerboj (la plej disvolvigitaj inter birdoj), en la malsupra duono de paserinoj, kontraŭ pli frua teleologia klasigo kiel "plej altaj" paserinoj pro ties inteligento. Por observanto, "Dum la 19a jarcento leviĝis la kredo ke tiuj estas la 'plej antaŭaj' birdoj, surbaze de la kredo ke darvina evoluo alportas 'progreson'. En tia klasigo la 'plej inteligentaj' birdoj estis listitaj laste respegulante ties situon 'sur la pinto de la piramido'. Modernaj biologoj malakceptas la koncepton de hierarkia 'progreso' en evoluo [...]."
29750 Chleborad
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de Cary W. Chleborad, amatora astronomo, kiu disvolvis programaron de komerca precizo por regado de teleskopoj kaj observatorioj de 1998. Li estis prezidento de la Astronomia Societo de Sakramenta Valo de 1999 ĝis 2000.
Korvedoj
Inteligento
La informoj pri eksperimentoj, rakontoj, kulturaj scioj kaj aliaj detaloj pri la inteligento de korvedoj iĝis ofta temo de artikoloj.
La alia granda grupo de ege inteligentaj birdoj, Papagedoj kaj Kakatuedoj, ne estas parence rilataj al korvedoj.
Rolo en mitoj kaj kulturo
Folkloro ofte reprezentas korvedojn kiel inteligentaj, kaj eĉ mistikaj, animaloj. Kelkaj amerikaj indiĝenoj, kiel la Haidoj, kredis, ke korako kreis la Teron kaj spite esti fripona spirito, korakoj estis popularaj en totemoj, kiel kreintoj de homoj kaj lokigintoj de la suno en la ĉielon.
Diversaj Ĝermanaj popoloj ege adoris la korakon. La ĉefa dio Odino estis tiom asocia al korakoj tra la historio ke li gajnis la kromnoman "koraka dio" kaj la korvoflago estis la flago de diversaj skandinavaj estroj de la Vikinga erao. Hugin kaj Munin estis du korakoj kiuj flustris novaĵojn en ties orelojn. La Valravn estis sakra korvo kiu aperas en moderna skandinavia folkloro.
Ezopo, verkisto de la 6a jarcento a.K. de la antikva Grekio imagis korvedojn kiel inteligentajn antagonistojn en multaj fabloj. Poste, en okcidenta literaturo, popularigita de la verko de la usona poeto Edgar Allan Poe nome "La Korvo", la korako iĝis simbolo de la descendo de la ĉefa karaktero al la frenezeco.
En multaj legendoj korvoj diras la veron aŭ antaŭanoncas estontajn okazantaĵojn.
Statuso kaj konservado
Malkiel multaj aliaj birdofamilioj, la vivoforto kaj reproduktado, ĉefe ĉe multaj korvoj, plliĝis pro la homa disvolviĝo. La surviva kaj reprodukta sukceso de kelkaj korvoj kaj korakoj estas helpata de ties parenca rilataro kun homoj.
Spite la fakto ke plej parto de korvedoj ne estas minacataj (multaj eĉ pliiĝantaj danke al homa aktiveco) kelkaj specioj estas en danĝero. Ekzemple, la detruo de sudorientaziaj pluvarbaroj estas endanĝeriganta miksitajn manĝantarojn kun membroj el la familio de Korvedoj. Krome, ĉar ties habitato (vivmedio) de duonarida arbustejo estas endanĝerita ekosistemo, la Florida makisgarolo havas malgrandan kaj malpliiĝantan populacion. Kelkaj insulaj specioj, kiuj estas pli vundeblaj de enmetitaj specioj kaj de perdo de habitato, formortiĝis, kiel la Novzelanda korako, aŭ estas minacataj, kiel la Marjana korako.
En Usono la populacio de Larĝbeka korvo klare pliiĝis dum jaroj. Eblas ke la Larĝbeka korvo, pro la pliiĝanta taŭga habitato danke al homoj, forigos la speciojn de la Nordokcidenta korvo kaj de la Fiŝkorvo.
Mireș
Mireș [mireŝ] (hungare: Diófás [diofaŝ]) estas vilaĝo en Rumanio nordokcidente de Bistrița. Administre Mireș apartenas al Chiuza.
Erdőtarcsa
Erdőtarcsa [erdOtarĉa] estas malgranda vilaĝo en Hungario, en regiono Norda Hungario, en departemento Nógrád, en subregiono de Pásztó. En la loknomo erdő signifas: arbaro.
Mireș
Loĝantaro
En 1910 Diófás havis 275 loĝantojn (rumanoj); en 1992 180.
Erdőtarcsa
Situo
Erdőtarcsa situas sur ebenaĵo, laŭ traira flankovojo. Aszód kaj aŭtoŝoseo troviĝas po 16, Hatvan 17, Pásztó 26, Budapeŝto 60 km-ojn.
Mireș
Historio
Ĝia unua mencio skribe estas el 1440. Ĝis 1919 kaj inter 1940 kaj 1944 ĝi apartenis al Hungario, al Szolnok-Doboka.
Erdőtarcsa
Historio
La unua mencio devenis pri la vilaĝo el la 15-a jarcento. Vilaĝservoj estas infanĝardeno, lernejo, poŝto.
Scarborough
Scarborough estas urbo kiu situas je la bordo de la Norda maro en Yorkshire, Anglio. La moderna parto de la urbo situas je alto de 30 ĝis 70 metroj, la antikva parto, ĉe la haveno kaj protektata de roka kabo, situas je la marnivelo.
D-kvarko
En partikla fiziko, la d-kvarko estas kvarko de la 1-a generacio, kies nomo estas mallongiĝo de la angla quark down (kvarko malsupren). Ĝi estas elementa partiklo el kiuj komponiĝas la protonoj, la neŭtronoj kaj aliaj hadronoj.
Ecoj
Kiel ĉiuj kvarkoj, la d-kvarko estas fermiono de spino ½. Ĝi havas elektran ŝargon de -⅓ e kaj maso inter 4 kaj 8 MeV.c−2 (la plej malpeza el la kvarkoj post la u-kvarko).
Laŭ la norma modelo, ĝi konsistigas, kun la u-kvarko, la nukleonojn: la protono entenas du u-kvarkojn kaj unu d-kvarkon, dum la neŭtrono entenas du d-kvarkojn kaj unu u-kvarkon.
La kontraŭpartiklo de la d-kvarko estas la d-kontraŭkvarko de ŝargo +⅓ e.
La ekzisto de d-kvarkoj estis unue postulata kiam Murray Gell-Mann kaj George Zweig malvolvis la kvarkan modelon en 1964. Unua ekvido de ili okazis en eksperimento pri malelasta difuzo en SLAC en 1968.
Hadronoj
Inter la hadronoj, kiuj entenas unun aŭ plurajn d-kvarkojn, estas:
Graflando
Graflando aŭ grafujo estas teritorio, feŭdo, aŭ bieno regata de grafo aŭ grafino. Historie, kelkaj grafujoj en Eŭropo estis suverenaj, dum aliaj estis subordigitaj distriktoj de reĝlando.
Petronio (aŭtoro)
Li estis intima kunulo de la imperiestro Nerono. La historiisto Tacito nomas lin latine "arbiter elegantiae", t.e. "juĝisto de eleganteco" en la kortego de Nerono, kaj li estris la kortegajn distraĵojn. Oni kredas ke li verkis komikan romanon, nome la Satirikono pri la aventuroj de du samseksemuloj, Encolpius (Enkolpio) kaj Giton. La romano estas satira kaj ofte lasciva, kaj donas al ni konon de latina slango. La teksto estas multe perdita: restas nur fragmentoj, inter kiuj estas longa priskribo de grandega manĝ-festo de persono nomata Trimalĥio.
La influo de Petronio al Nerono ĵaluzigis Tigellinus, potenca ministro de la imperiestro. Pro tio oni akuzis Petronion pri ŝtatperfido, kaj, malferminte la vejnojn, li sinmortigis en 66 p.K.
La Satirikono inspiris filmon de Federico Fellini.
En Esperanto aperis pluraj fragmentoj el Satirikono en la traduko de Gerrit Berveling en Fonto; tiuj aperos poste en Antologio Latina volumo 3.
Vivo eterna
Vivo eterna estas karakteriza esprimo de la kristana lingvaĵo, origine ĉerpita el la evangelio de Johano (5,24; 6,53-55), kaj signifas la transcendan vivon donatan de Dio. La esprimo, do, se el si mem ŝajnas rilati al la postmorta senfina restado ĉe Dio, tamen ĝia tuja perceptigo, en la johana lingvaĵo kaj konceptaro, estas tio kion Dio nun komunikas kaj donas el sia vivo mem. Fakte, ĉar la diaj supernaturaj donacoj jam estas doto kaj heredaĵo en tiu ĉi tera vivo (kiel, laŭ Johano, la kono kaj fido je Jesuo, la ĝojo pro la certeco pri la dia amo ktp), la vivo eterna ampleksas ankaŭ la teran vivon de la kredanto pense-kore impregnita per tiaĵoj: do li jam posedas la eternan vivon!
Certe, ankaŭ hodiaŭ la frazo, materie eldirita, komunikas kaj sentigas la du signifojn, sed ĉe oreloj ne kutimiĝintaj al kristana lingvaĵo ĝi precipe reeĥas la transtempan vivon, tiun dedukteblan el komunaj onidiraĵoj kiu, tamen, ĉeestas ankaŭ en Johano mem (vidu Apokalipson 21,4). Pli instruige tion sciigas eventuala nocio pri eterneco.
Bibliografio
Latine Itale
Kompendio de la katekismo de la Katolika Eklezio.
Vidu ankaŭ
Senmorteco
Teologiaj virtoj
Graco
Piroska Szabó
SZABÓ Piroska [sabo:] estis rumania hungara redaktorino, ĵurnalistino. Ŝi naskiĝis en Ileanda la 16-an de januaro 1947 kaj mortis en Kluĵo en junio 2014.
Biografio
Piroska Szabó diplomitiĝis en 1969 pri ekonomiko kaj ŝi laboris ĉeflibrotenistino. Inter 1989 kaj 1998 ŝi estis ĵurnalistino, politika rubrikgvidantino, pli poste ĉefredaktorino de la ĵurnalo Szabadság de Kluĵo. De 1998 ĝis 2001 ŝi estis kunlaborantino-redaktorino de libroeldonejo Studium Könyvkiadó de Kluĵo.
Beauvilliers
Beauvilliers estas la nomo de pluraj artikoloj.
Amikeca Reto
La Amikeca Reto estis listo de homoj ĉirkaŭ la mondo, kiuj ne necese volis gastigi aliajn esperantistojn, sed volis kunlabori kaj interŝanĝi ideojn kun aliaj tutmonde. Ĝi similis al Pasporta Servo, sed pli emfazis la kulturan kaj edukan valoron de vizitoj; gastigantoj volonte diskutis aferojn kaj aranĝis vizitojn al laborejoj, kluboj, asocioj ktp. kaj ĝenerale enkondukis vizitantojn al sia vivmaniero.
Amikeca Reto kreiĝis en 1987 dum la 60-a SAT-Kongreso 1987 en Bulonjo ĉe Maro. Ĝi estis neprofita organizo sub la ĝenerala rego de Sennacieca Asocio Tutmonda.
26950 Legendre
Nomo
Ĝi estis nomita en memoro de la franca matematikisto Adrien-Marie Legendre (1752–1833), kiu publikigis gravajn traktatojn pri, por kiu li provizis klasigon, kaj pri nombroteorio, kie la unua li starigis la leĝon de kvadrata reciprokeco kaj donis formulon pri la disdono de la primoj.
Poiana (Turda)
Loĝantaro
En 1910 ĝi havis 1 156 loĝantojn (hungaroj, rumanoj).
Historio
Ĝia unua mencio skriba estas el 1291. En mezepoko ĝi estis sikula vilaĝo. Ĝis 1919 ĝi apartenis al Hungario (Torda-Aranyos vármegye).
Infarkto
Oni nomas infarkto  la nekrozon iskemian de organo (nome morto de histo pro manko de sango kaj sekve de oksigeno), ĝenerale pro obstrukco de arterioj, kiuj irigacias ĝin, ĉu pro elementoj en la lumo de la vaskulo, ekzemple ateromoj; aŭ pro eksteraj elementoj (tumoroj, kiuj premas la vaskulon; pro la tordo de organo; hernio de organo tra natura aŭ patologia truo; ktp). Korinfarkto okazas kiam ŝtopas arterio, kiu alportas sangon al la koro.
Infarktoj povas okazi en ĉiu ajn organo aŭ muskolo, sed la plej oftaj prezentiĝas: Kvankam la plimulto de infarktoj estiĝas pro obstrukco de arterio (brakoj, kruroj, intesto, ktp), pulmaj infarktoj povas havi originon vejnan ĉar la sango de la pulma arterio devenas rekte de la trafiko vejna tra la dekstraj kavoj de la koro kaj kapablas porti trombon de vejnoj de ekstremaĵoj aŭ abdomeno okluziante pulman arterian vaskulon.
En la konversacia lingvo, kiam oni mencias la vorton infarkton sen mencii kiun organon oni citas, oni komprenas ke oni parolas pri kor infarkto .
Karakterizaĵoj elektrokardiografiaj
Koncerne la manifestacio en la elektrokardiografio (EKG), infarkto karakteriziĝas per ILI-trisono, kvankam ĝi ne temas nepre pri linia procezo, kaj en iuj okazoj nur reprezentas kardiovaskulan problemon kaj ne genezon de infarkto:
Benino
Benino (Bénin) estas ŝtato en Okcidenta Afriko. Ĝi limas okcidente al Togolando, norde al Burkina Faso kaj Niĝero, oriente al Niĝerio kaj sude al la Gvinea Golfo. Antaŭ la jaro 1975, la lando nomiĝis Dahomeo. Tiu nomo rilatas al la tiama Reĝlando Dahomeo.
Geografio
La lando situas inter la rivero Niĝero en la nordo kaj la marborda ebenaĵo en la sudo. Ĝi longas entute 650 km kaj larĝas maksimume 320 km. La nordo konsistas plejparte el savano kaj semi-aridaj montoj. Meze de la lando troviĝas la montaro Atakora, kies plej alta punkto en Benino estas la monto Sagboroa kun altitudo egala al 658 metroj. La sudo de la lando konsistas el malalta marborda ebenaĵo kun marĉoj, lagoj kaj lagunoj kiel la lago Nokoué aŭ la laguno de Porto Novo.
La lando situas en tropika zono, la klimato estas varma kaj humida kun relative malmulte da pluvo, kvankam estas du pluvaj sezonoj (de aprilo al julio kaj de septembro al novembro).
La Nacia Parko W inkludas areojn de tri landoj, nome Niĝero, Benino kaj Burkino.
Historio
Benino estiĝis de la Reĝlando Dahomeo, afrika reĝlando lokita en la sud-okcidento de la nuna Benino inter la 17-a jarcento kaj la fino de la 19-a jarcento. Reĝlando Dahomeo kreskiĝis sur la altebemaĵo de Abomey en la komenco de la 1600-aj jaroj kaj fariĝis regiona potenco je la 18-a jarcento per la konkerado de strategiaj urboj de la Atlantika marbordo, speciale la haveno de Ouidah. Dum la plejmulta parto de la 18-a kaj 19-a jarcentoj, ĝi estis grava regiona ŝtato, kiu prosperis pro la komercado de sklavoj kun la eŭropanoj, precipe la portugaloj kaj la nederlandanoj. Ĝi estis grava loko por la traktado de la atlantikaj sklavoj, eble liverinta ĝis 20% de la sklavoj en Eŭropo kaj en Ameriko. La marbordo de la regno tiel fariĝis konata kiel la "Marbordo de sklavoj". Malnova portugala fortikaĵo, nun muzeo, en la marborda urbo de Ouidah memoras la komercon de sklavoj.
Je la mezo de la 19-a jarcento multaj brazilaj eksaj sklavoj (Aguda) establiĝis en urboj kiel Porto-Novo kaj Ouidah kie koncentriĝas la komerco. Kulture ili havis gravan influon sur la loka loĝantaro, ĉefe la joruba.
Dum la 19-a jarcento la regno disfalis tiel la francoj sukcesis en 1892 preni grandan parton de la areo sub ilia kontrolo. En 1894, la reĝlando estis integrita al la Franca Okcidenta Afriko kiel la Franca Dahomejo. De la tiama regno restas la reĝaj palacoj de Abomejo kiuj estas kultura heredaĵo de Unesko.
En 1958 la lando akiris sendependecon kiel la Respubliko de Dahomey, kaj la 1an de aŭgusto 1960 la lando fariĝis plene sendependa.
Nazanin Afshin-Jam
Nazanin Afshin-Jam (perse: نازنین افشین‌جم, n. la 11-an de aprilo 1979 en Teherano, Irano) estas iran-kanada distristo, publika parolanto kaj homrajta aktivisto. Ŝi estas iama gajninto de Miss World Canada kaj Miss World Americas kaj Miss World en la dua pozicio, kaj estis aktivulo por homaj rajtoj en sia rolo kiel prezidanto kaj kunfondinto de Stop Child Executions. Ŝi enmigris al Kanado kun sia familio en 1981. Ŝi estas edziĝinta al Peter MacKay, ekde 2013, la Ministro de Justico kaj Ĝenerala Mandatulo de Kanado.
Benino
Historio
La sekvaj dek du jaroj estis markitaj de kronika malstabileco, la eksaj koloniaj elitoj, plejparte el la Sudo, disputis pri povo. Okazis pluraj puĉoj kaj ŝanĝoj de registaro.
Brăila
Brăila [brəila] (france: Braïla) estas urbo en orienta Rumanio, proksime de Galați, 212 km nord-oriente de București. Loĝantaro: 216 mil. Haveno ĉe Danubo kaj la ĉefurbo de la samnoma distrikto (județ). Naskiĝurbo de la verkisto Panait Istrati, Iannis Xenakis kaj András Csorba.
Benino
Historio
La politika sceno estis regita de Sourou Apithy, Hubert Magiistino, kaj Justin Ahomadegbé. Ĉiu el ili reprezentis malsaman parton de la lando. Tiuj tri figuroj atingis interkonsenton en 1970 por formi prezidantan konsilion. En 1972, la prezidanta konsilio estis renversita per militista puĉo direktita de Mathieu Kérékou. Li enkondukis marksisman registaron kaj renomis la landon al Popola Respubliko de Benino en 1975.
Je la fino de la 80-aj jaroj Kérékou forlasis marksisman ideologion post ekonomia krizo kaj decidis establi denove demokration. En 1991 li perdis la prezidentajn balotojn kaj iĝis la unua nigra afrika prezidanto kiu demisiis post elektoj. Li estis postsekvita de Nicéphore Soglo. En la prezidantaj balotoj en 1996, Kérékou venkis Soglon kaj reiĝis prezidento. En la 2006-aj prezidentaj balotoj Kérékou ne estis plie elektebla kaj estis postsekvita de Yayi Boni kiu estis reelektita en 2011.
Gravaj urboj en Benino
Porto Novo estas la ĉefurbo, ĉar tie staras la sidejo de la Parlamento.
Kotonuo estas la plej granda kaj grava urbo, ĉar tie staras la sidejo de la Registaro, ĉiuj ministrejoj, ĉiuj ambasadejoj. Plie Kotonuo estas grava, ĉar estas haveno. Estas trajnlinio el Kotonuo al la nordo tra la tuta lando, trajnoj transportas nur varojn.
Ouidah situas marborde okcidente de Kotonuo. Inter la du urboj laŭ la Atlantiko troviĝas la Fiŝkaptista Strato (La Route des Pêches), kiu trairas belegajn plaĝojn. En Ouidah situas la Pordo de Ne Reveno (La Porte de Non Retour), monumento memore al la Sklava Periodo.
Abomejo (Abomey) situas proks. 100 km norde de Kotonuo. Abomejo gravas pro historiaj kialoj.
Grand-Popo estas la ĉelima urbo okcidente sur la limo al Togolando.
Lokossa, Bohicon, Savalou, Pobé, Kétou, Dassa, Savé, Parakou, Djougou, Kandi, estas aliaj beninaj urboj.
Etnoj kaj lingvoj
Ĉefaj lingvoj estas la joruba kaj la fonua kaj ene de tiu estas ekzemple la kotafonua lingvo.
Inter la etnoj de Benino troveblas
Ekstera politiko
Benino apartenas al la AKP-ŝtatoj, internacia organizaĵo de ĉi-momente 77 nacioj el la regionoj Afriko, Karibio kaj la Pacifiko. La aktuala gvida politika dokumento por la modelo de politika kunlaboro de la AKP-statoj kun la Eŭropa Unio estas la Konvencio de Kotonuo, kiu subskribiĝis en la benina urbo kaj ekde 2000 tre kundifinas la mondan interŝtatan politikon.
Benino membras en Ekonomia kaj Mona Unuiĝo de Okcidenta Afriko (Union économique et monétaire ouest-africaine) (UEMOA)
Esperanto en Benino
Esperanto estas reprezentita de pluraj asocioj.
Ekzistas Benina Esperanto-Asocio (ABE) fondita en 1983 fare de Privas Tchikpe. Ĝi havas agnoskon de la edukministrejo, do je ŝtata nivelo.
Ekzistas Asocio de Beninaj Esperantistoj (ABeE), fondita en 2000, kun rilatoj al Universala Esperanto-Asocio. Ĝi havas agnoskon je departementa provinca nivelo.
Ekzistas ankaŭ Amikeca Esperanto-Klubo kaj ILEI-sekcio kun sekciestro Karlo Alofa.
Ekzistas plie Scio Sen Bariloj (SSB) ekde 2009 fondita de Privas Tchikpe kaj Mireille Grosjean.
Christoph Mendel von Steinfels
Christoph MENDEL von STEINFELS (naskiĝinta en Mantel, mortinta la ) estis germana juristo kaj unua rektoro de la Universitato de Ingolstadt. Inter 1502 kaj 1508 li estis episkopo de Chiemsee.
Vivo
Mendel von Steinfels studis ekde 1463 ĉe la Universitato de Lepsiko kaj elektitis en la 25.7.1472 rektoro de la ĵus fondita Universitato de Ingolstadt. En 1476 li estis orda profesoro de la jura fakultato kaj reelektitis rektorecen. En 1495 li iĝis kanceliero de la Princĉefepiskopujo Salcburgo kie li fondis en 1501 minejan entreprenon kiu ekspluatis noblajn metalojn ĉe Gastein kaj Rauris; eksportato efektivigis oni ĝis Venecio.
Post la morto de la episkopo de Chiemsee, Ludwig Ebmer, lia princa kaj arkiepiskopa moŝto Leonhard von Keutschach nomumis Mendel von Steinfels ties posteulo. La papa konfirmo venis en la 18.10.1502, la ordinacio episkopa fariĝis en al 16.7.1503. Paralele restis li salcburga kanceliero.
Dum sia regado li faris plurajn procesojn pri la privilegioj ktp. Post kiam li ekskomunikis animzorganton aktivan en Sankt Johann li ekkverelis kun la preposto de la konvento de Herrenchiemsee. La tuto estis portata antaŭ la tribunalon de la Roma Rota; finfine verdikto estis farita en favoro de la preposto.
Mendel von Steinfels entombigitis en la katedralo de Salcburgo. Eklezia posteulo lia je Chiemsee iĝis Berthold Pürstinger.
8593 Angustirostris
Nomo
Ĝi ŝuldas sian nomon al la marmoranaso, kies dunomo estas Marmaronetta Angustirostris.
Konstanz (stacidomo)
Konstanz estas fervoja stacidomo en, Germanio.
Ostrolovský Újezd
Ostrolovský Újezd (ĝis la jaro 1948 Újezd Ostrolov, Aujezt Ostrolow) estas municipo troviĝanta en distrikto České Budějovice en Ĉeĥio. Vivas ĉi tie.
Historio
La unua skribmencio pri la municipo estas el la jaro 1381.
Ĉaslivci
Ĉaslivci, ukraine Часлівці, ruse Часлoвци [ĉaslovci], Császlóc [ĉAslOc] estas malgranda vilaĝo en Ukrainio, en Transkarpata provinco, en distrikto de Uĵhorodo.
Situo
Ĉaslivci situas sur ebenaĵo. Uĵhorodo troviĝas je 10 km-oj.
Canosa di Puglia
Canosa di Puglia estas komunumo de Italio. Ĝi situas en la regiono Apulio kaj en la provinco Barleto-Andrio-Trano. Najbaras la komunumoj Andrio, Barleto, Cerignola (FG), Lavello (PZ), Minervino Murge, San Ferdinando di Puglia kaj Trinitapoli.
Maigret hezitas
Maigret hezitas estas polica romano de Georges Simenon eldonita en 1968. Ĝi estis verkita inter la 24a kaj la 30-a de januaro 1968 en Epalinges (kantono de Vaud) Svislando.
En Esperanto
La verko de Georges Simenon estis tradukita de Daniel Luez kaj eldonita en Jekaterinburg en 1999, kun antaŭparolo de Aleksander Korĵekov - Jekaterinburg, Sezonoj, Serio Mondliteraturo, n°7, 1999.
Abatejo de Saalfeld
La Abatejo de Saalfeld (germane: Benediktinerabtei Saalfeld) estis grava monaĥejo benediktana en Saalfeld en Germanujo.
Historio
La eostfrankonia reĝo kaj posta imperiestro Henriko la 2-a donacis la teritorion ĉirkaŭ la 11.3.899 (provincia Salaveld), areon en la medio de la reĝa bieno nome Salavelda kun aliaj teritorioj kaj bienoj ĉirkaŭ malnova ĝermanaj kultejo kaj juĝejo ĉe Hoheneiche sur la altebenaĵoj de Saalfeld en la suda Orla-govio (in superiori sylva) kiel ankaŭ ĉirkaŭ Pflege-monto ĉe Coburg. Tio situis ĉe malnova armea kaj komerca vojo disde Saale al Majno. La donacakceptanto estis en 1012 la palatina grafo lorena Ezzo kiu kune kun la edzino kaj imperiestra filino Mathilde estu laŭkutime ekipita kaj la tuto okazis okaze de repaciĝo post malsukcesa kampanjo kontraŭ Ezzo. Al tiu ĉi donaco venis en 1016 la strategia grava komercejo kaj reĝa bieno ĉerrejna en Duisburg kaj Kaiserswerth apud Düsseldorf. La filino de Ezzo, Rycheza Lotaryńska, herede transdonis la posedaĵojn post falsigo de dokumentoj en 1056 ree al la ĉefepiskoplando de Kolonjo. La fratro de Rycheza kaj arkepiskopa moŝto Hermano la 2-a, komisiite per la sekurigo de la transpreno hereda, la saman jaron mortis.
Kiam la nova ĉefepiskopo Anno la 2-a enheredigitis en la 21.3.1063 de Rycheza mortinta en Saalfeld, li komisiis la kanonikojn de la verŝajne en 810 fondita Gertrudo-prakomunumo en Saalfeld-Graba fondi konventon aŭgustenanan sub la patroneco de Mario kaj la apostoloj Petro kaj Paŭlo. Sur bieno de ĉe Petro-klostro (kie nun estas Kastelo Saalfeld), ĉeborda altebenaĵo sude la la palatina kapelo, troviĝis ŝajne jam kirketo supre de kiu starigitis la ĉefaltaro de la nova konventa preĝejo. En 1071 Anno venigis monaĥojn el la reformitaj abatejoj en Siegburg (la iama familia burgo de Ezzo) ĉe Sankta Pantaleono de Kolonjo pri novan komencon idealisman en Saalfeld laŭ la Siegburg-reformaro (en la tradicio de la Cluny-renovigoj).
Per tio fonditis la benediktana Klostro Sanktaj Petro kaj Paŭlo. La abatejo ekipitis en 1074 per malsekulara potenco kaj ampleksaj posedaĵoj grundaj kaj ricevis konfirmiĝon en 1124 fare de papo Honorio la 2-a kaj en 1125 fare de la episkopo majenca. Rapide la loko evoluis je centro grava en tiu ĉi regiono de Turingio kaj iĝis elirpunkto de kristanigo kaj setligo regionaj. Fonditis la libera regna urbo Saalfeld mem fare de imperiestro Frederiko la 2-a ĉ. en 1180 maldepende el setlejo proksime al Hoher Schwarm. Dua vilaĝo, la fiŝkaptista domaro Altsaalfeld, troviĝis ĉe la riverbordo de Saale. Do situis la abatejo antaŭ la pordegoj de la mezepoka urbo kiu jam en 1208, post prifeŭdigo de la schwarzburg-oj, perdis la statuson de imperia senpereco; gi iĝis en 1212 feŭdajo schwarzburga.
Pri la fondo monaĥeja raportis al historiografo Lamperto el Hersfeld, kiu surloke gastis kelkajn semajnoj. Liaj kronikoj estas por multe da tempo la unua skriba fonto pri la historioj abataja kaj regiona. Pruvitis per dokumentoj ke la monaĥoj instalis prepostejojn en Koburgo (ekde 1075) kaj Probstzella (en 1116 kiel preĝejon; en 1225 kiel prepostejon). Arogis al si la konvento saalfeld-a statuson de sendependa, imperiestra princa abatejo; sekve ĝi estis ankaŭ princejo sekulara posedanta multajn teritoriojn en Turingio. En 1497 Maksimiliano la 1-a cedis al la saalfeld-anoj multon da regnaj privilegioj (regalia).
Dum Reformacio iĝis en 1526 sekulariĝo. La lasta abato Georgo de Thüna vendis aboliciitan klostron al la grafoj de Mansfeld. Post la transvendo al la Dinastio Wettin en 1532 uzis la elekto-princa administrantoj de Saksio la parte dum la kamparanaj ribeloj detruitajn ejojn kiel buroojn. Inter 1677 kaj 1720 starigitis Kastelo Saalfeld surloke; por tio eksplodigitis la ruinoj abatajaj kaj barbare eĉ la romanika baziliko en 1676.
Heterocefalo
La heterocefalo loĝas en sekaj terenoj de Kenjo, Etiopio kaj Somalio, proksime de la ekvatoro. Ĝi manĝas ĉefe radikojn kaj tuberojn (ekzemple batatojn) kaj estas rigardata kiel foriginda pro la damaĝo, kiun ĝi kreas ĉe agrokampoj.
La heterocefaloj estas preskaŭ blindaj kaj imunaj al la dolorego de brulvundoj kaj tranĉoj, sed ili havas akrajn sensojn pri aŭdo kaj flaro, kaj bone sentas tertremojn kaj premojn.
András Béres
BÉRES András [be:reŝ] estas rumania hungara universitata profesoro, politikisto. Li naskiĝis en Gurghiu la 26-an de oktobro 1942.
Biografio
András Béres diplomitiĝis pri filozofio en 1965, poste inter 1965-1970 li studis en la Altlernejo pri minado de Petroșani. Li lekcias estetikon de 1970 en la Színművészeti Egyetem Szentgyörgyi István Tagozat de Târgu Mureș. En jaroj 1997-1998 li estis ŝtatsekretario de la Ministerio pri Instruado kaj Edukado de Rumanio.
Faktoro de Boltzmann
En fiziko, faktoro de Boltzmann estas pezanta faktoro kiu difinas la relativan probablon de stato (kvantuma stato) i en multstata sistemo en varmodinamika ekvilibro je temperaturo T. Ĝi egalas al
Kie kB estas konstanto de Boltzmann,
La rilatumo de la probabloj de du statoj estas donita per la rilatumo de iliaj faktoroj de Boltzmann.
La faktoro de Boltzmann ne estas senpere probablo, ĉar ĝi ne estas ununormigita. Por ununormigi la faktoron de Boltzmann en probablon, necesas dividi ĝin per la sumo Z de la faktoroj de Boltzmann de ĉiuj eblaj statoj de la sistemo, kiu estas nomata kiel la dispartiga funkcio. Ĉi tiu donas la distribuon de Boltzmann.
De la faktoro de Boltzmann eblas derivi la statistikon de Maxwell-Boltzmann, statistikon de Bose-Ejnŝtejn kaj statistikon de Fermi-Dirako kiuj priskribas klasikajn subatomajn partiklojn kaj ankaŭ kvantumajn mekanikajn bosonojn kaj fermionojn respektive.
(14799) 1979 MS2
(14799) 1979 MS2 estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la usonaj geastronomoj Eleanor Francis Helin kaj Schelte J. Bus elde la Observatorio de Siding Spring, apud Coonabarabran en Novsudkimrio (Aŭstralio).
Beauvilliers (Yonne)
Beauvilliers estas franca komunumo lokita en la departemento Yonne kaj en la regiono Burgonjo. Ĝi havis 92 loĝantojn laŭ censo plenumita en 2006.
Piatra
Piatra [pjatra] (hungare: Kőfarka) estas vilaĝo en Rumanio sudokcidente de Bistriţa. En 1910 ĝi havis 562 loĝantojn (rumanoj, hungaroj); en 1992 551 (rumanoj). Ĝia unua mencio skribe estas en 1418. Ĝis 1919 kaj inter 1940 kaj 1944 apartenis al Hungario, (Szolnok-Doboka vármegye). Administre ĝi apartenas al Chiuza.
Serenado
Serenado (it. sereno gaja, al sereno sub serena ĉielo; ankaŭ sera vespero) estas koncerteto ludata dumnokte aŭ -vespere de libera formo, kutime prezentata kiel subĉiela koncerteto (ekzemple sub la fenestroj de iu, kiel montro de amo aŭ respekto) de distra karaktero. La termino estas dokumentebla ekde la 17-a jarcento. Sendepende de la prezentmaniero oni komprenas ekde la viena klasiko sub serenado ankaŭ suitecan instrumentaĵon kun pli granda nombro da movimentoj, je kio la nomo serenado estas uzata nur koncerne la kompozician ideon de prezentado de vespermuziko.
Demokrata Partio (Italio)
La itala Demokrata Partio estas centr-maldekstra politika partio kiu estis kreita en 2007. Ĝi estas la rezulto de la kuniĝo de la du ĉefaj centraj-maldekstraj partioj en Italio, la Demokrata Partio de la Maldekstro kaj la "Margherita". Kelkaj aliaj pli malgrandaj partioj ankaŭ fariĝis parto de la Demokrata Partio.
En oktobro 2007, la urbestro de Romo Walter Veltroni estis elektita kiel gvidanto de la partio, en malfermita elekto en kiu partoprenis tri milionoj da homoj. La Demokrata Partio prezentiĝis en la ĝeneralaj elektoj en 2008, kaj ĝi iĝis ĉefa maldekstra partio. Ĝia plej granda rivalo estas La Popolo de Libereco, la partio de Silvio Berlusconi.
Printempe en 2009, post malsukcesa regiona balotado en Sardio, Veltroni demisiis kaj la vicestro Dario Franceschini iĝis provizora estro. Novaj malfermitaj elektoj okazis la ; anoncis sian kandidatiĝon Pier Luigi Bersani, senatano kaj ĥirurgo Ignazio Marino, kaj Franceschini mem. La balotadon venkis Bersani, kiu ekde tiam rolas kiel estro de la partio. En 2013, post la "ne venko" kaj la ne okazinta elektado kiel prezidanto de la Respubliko de Romano Prodi, Bersani kaj Bindi demisiis. La 11 majo estis elektita Guglielmo Epifani kiel prezidanto de la Partio
Serenado
Evoluo
La fruaj serenadoj de la klasikismo (i.a. de Haydn, Mozart kaj Salieri) ŝatis enkonduki kelkajn blovinstrumentojn (hobojojn, fagotojn, kornojn, klarnetojn), kiuj ja taŭgas por subĉiela muzikado. Per la eniro de la serenado en la koncertodomojn – tio jam okazis je Mozart – pli kaj pli arĉinstrumentoj aldoniĝis, kiuj kreis pli orkestrecan sonbildon.
Hiperglukozemio
Hiperglukozemio aŭ hiperglukemio signifas, ke la sangosukera nivelo estas tro alta. La nivelo de sanaj homoj ne superas la 8 mmol/l (144 mg/dl) (???), ĉar la sana korpo mem ĉe tio nivelo faru sufiĉe da insulino por normaligi la sangosukeran nivelon. Ĉe diabetuloj tio ne okazas (aŭ ne okazas ĝuste aŭ adekvate). Se la nivelo fariĝas tro alta, oni povas preni kurtefikan insulinon aŭ atendi ĝis la longefika insulino fariĝos efektiva. Korpa streĉado por forbruli iom da energion ankaŭ povas helpi, sed kelkfoje ankaŭ malhelpas. Se la plialtiĝo de la sangosukera nivelo mallonge daŭras kaj ne estas tro granda, hiperglukozemio plejofte ne estas grava. Ekstremalta sangosukera nivelo aŭ se ĝi longe daŭras povas kaŭzi komaton, kiam oni ne tuj rekonas kaj pritraktas ĝin.
Serenado
Evoluo
Beethoven verkis du serenadojn por ĉambromuzika ensemblo, op. 8 por (violono, vjolo kaj violonĉelo), same kiel op. 25 por fluto, violono kaj vjolo, atribuenda al la serenadoj estas krome la trio op. 88 por du hobojoj kaj angla korno.
Hiperglukozemio
La malo de hipergluk(oz)emio estas Hipoglikemio
Serenado
Evoluo
Karakterize por pli fruaj serenadoj estis krome, ke ĉiuj instrumentoj muzikis konĉerte, tio signifas, ke la komponistoj celis ekvilibron por ĉiuj uzataj instrumentoj; ankaŭ ĉi tiun distingilon oni ne plu trovas je serenadoj ekde la klasikismo respektive la romantismo.
Beauvilliers (Yonne)
Geografio
Beauvilliers etendiĝas sur 6.21 km², kaj havis 92 loĝantojn laŭ la lasta oficiala censo, tiel ke la loka loĝdenso estas 15 homoj po kvadrata kilometro. La komunumo situas en Yonne, en la nordokcidenta parto de Burgonjo.
Historio
La departemento Yonne estis oficiale kreita la 4-an de marto 1790 dum la franca revolucio.
Okaze de la municipa baloto de 2008 venkis en la komunumo Dominique Hudry, kiu do fariĝis la loka urbestro.
Administrado
Beauvilliers apartenas al la kantono de Quarré-les-Tombes, kies ĉefurbo estas Quarré-les-Tombes. Tiu kantono mem estas parto de la arondismento de Avallon, unu el la tri arondismentoj de la departemento Yonne.
Serenado
Evoluo
Nur du tipaĵoj restis ĝis nun de la pli frua serenado: kutime ĝi havas pli movimentojn ol sonato, kaj ĉi tiuj movimentoj malvolviĝas pli minimumisme – do estas entute pli facilaj kaj liberaj ol en simfonio kaj suito. Kutime serenado havas plurajn menuetecajn movimentojn kaj kiel kerno unu aŭ du malrapidajn movimentojn. Komenco kaj fino havis kutime la movimentan formon de marŝmuziko.
Komponistoj de serenadoj
Jenaj komponistoj verkis serenadojn por diversgrandaj ensembloj kaj varia instrumentaro, ekde ĉambromuzika ĝis orkestra muzikistaro
Fontoj
Reta Vortaro, kapvorto serenado
Tiberio Morariu
Tiberio MORARIU (naskiĝis el geedziĝo de rumano kaj hungarino la 28-an de septembro 1901 en Kassa (Aŭstri-Hungario), nun Koŝice (en Slovakio) - mortis la 4-an de julio 1987 en Stokholmo, Svedio) estis rumana Esperanto-instruisto, redaktoro, kunlaboranto de diversaj gazetoj ktp. Frato de esperantistino Eugenia Morariu.
Vivo
Morariu estis esperantisto de 1921 pere de A. Cseh. De 1921 li estis sekretario de la Esperanto-klubo en Cluj, de 1923 sekretario de Rumana Esperanto-Centro (REC) en Bukareŝto (Bucureşti). En 1924 li instruis Esperanton en la policoficira altlernejo en Bukareŝto. Morariu fondis en 1924 la Rumanan Esperanto-Instituton kaj estis ĝia direktoro. Li krome estis ĉefdelegito de Universala Esperanto-Asocio (UEA) por Rumanujo.
Li gvidis Cseh-kursojn en Rumanujo, 1922-1928 kaj en Svedujo, 1928-1931, 1933. Dum la sama periodo li gvidis plurajn kursojn por instruistoj en Stokholmo, Helsingborg kaj en Danujo (Odense). Post lia edziĝo al L. Andersson, ili ambaŭ gvidis kursojn en diversaj landoj. Lian instruistan kaj propagandistan sukceson montras la datoj: 100 kursoj, ĉ. 5000 kursanoj, 200 paroladoj (15 per radio).
Morariu kunlaboris al "Esperanto Triumfonta", poste al "Heroldo de Esperanto", "Esperanto" kaj "Literatura Mondo" (originalaj noveloj, skizoj kaj tradukaĵoj). Dume aperis liaj fidelaj, artaj kaj esprimriĉaj tradukaĵoj el la rumana literaturo: Niĉjo Mensogulo (de Brătescu-Voineşti, 1927), Nobela peko (de Sadoveanu, 1929), ambaŭ premiitaj de la Akademio de Esperanto, Sonorilo kaj kanono (de Emil Isac, 1930). Li estis premiita oratoro en la Universala Kongreso 1931.
Etes
Etes [eteŝ] estas vilaĝo en Hungario, en regiono Norda Hungario, en departemento Nógrád, en Distrikto Salgótarján.
Situo
Etes situas en kaldrono sur mildaj deklivoj, laŭ flankovojoj. Rande la plej alta monto estas 399 m-ojn alta. Salgótarján troviĝas 8, Bátonyterenye 19, Pásztó 26 km-ojn.
Famuloj
En ekstera parto de Etes naskiĝis László György (aktoro) kaj kuracisto István Cserháti.
József Bölöny (politikisto)
József Bölöny [jOĵef boloni], laŭ hungarlingve kutima nomordo Bölöny József estis hungara teatrestro, parlamenta deputito, bienulo. Lia nobela antaŭnomo estis nagybölöni [nadjboloni].
József Bölöny naskiĝis la en Nagyvárad (Hungara reĝlando, Aŭstra Imperio, nuntempa Oradea en Rumanio), li mortis la  en ekstera parto de Biharugra (Hungara reĝlando).
Heede (Holstinio)
Heede estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Pinneberg de la federacia lando Ŝlesvigo-Holstinio. Fine de la komunumo havis  loĝantojn. La teritorio estas parto de la komunumaro Rantzau, administra ligo de pluraj formale sendependaj politikaj komunumoj, kies administra centro estas la urbo Barmstedt, kiu tamen mem ne apartenas al la teritorio de la komunumaro.
Lučatín
Situo
Lučatín situas laŭ dekstra bordo de Hron, laŭ traira flankovojo, apud ĉefvojo kaj laŭ fervojo Brezno-Banská Bystrica. La lasta urbo troviĝas je 15 km-oj.
21785 Méchain
21785 Méchain estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la de la ĉeĥa astronomo Miloš Tichý elde la Observatorio Kleť apud České Budějovice en Ĉeĥa Respubliko.
José Bernardo de Tagle
José Bernardo de Tagle y Portocarrero (Limo, 21-a de marto de 1779 - Kajao, 26-a de septembro de 1825), 4a markizo de Torre Tagle, plej konata kiel Torre Tagle, estis militisto kaj politikisto perua, kiu enpovigis en la registaro de Peruo kvarfoje, inter 1822 kaj 1824. Li estis la dua Prezidento de Peruo.
21785 Méchain
Nomo
Ĝi estis nomita en memoro dela franca astronomo Pierre François André Méchain (1744–1804), malkovrinto de multenombraj kometoj kaj objektoj de la profunda ĉielo. Kolego kaj amiko de Charles Messier, li multe kontribuis al la Messier-katalogo de nebulozoj. Multe el la kariero de Méchain koncernas geodeziajn mezurojn laŭ la Pariza Meridiano kun la ideo difin la metron.
José Bernardo de Tagle
Jam juna ekkonspiris favore de la Sendependigo, spite sia aparteno al la kriola nobelularo. Li estis urbestro de Limo de 1811 al 1812. Veturis en Hispanion, kaj reveninte, estis nomumita de la Vicreĝo Joaquín de la Pezuela alta funkciulo de Trujillo, kie malferme sumixgis al la patriota movado, proklamante la sendependigon de Trujillo la 29-a de decembro de 1820 en la norda urbo. Starigita la registaro de la Protektorato estrita de la Libertador José de San Martín, oni mendis al li diversajn militajn kaj administrajn funkciojn. En aŭgusto de 1823 estis nomumita de la Kongreso Prezidento de Peruo, nome la dua peruano kiu ricevis tiun titolon (la unua estis José de la Riva Agüero), dum Bolívar plenumis la militistan povon. Akuzita je konspirado favore de la hispanoj, estis elpostenigita en februaro de 1824 kaj rifuĝiĝis en la Fortikaĵo Real Felipe, lasta reĝa rifuĝejoj sieĝita de la patriotoj, kie li pereis viktimo de skorbuto.
10554 Västerhejde
10554 Västerhejde estas asteroido de la ekstera asteroida zono, malkovrita la en la kadro de la "Enketo de Upsalo-ESO pri Asteroidoj kaj Kometoj" (Uppsala-ESO Survey of Asteroids and Comets, aŭ "UESAC"), elde la Observatorio La Silla, en Ĉilio.
Orbito
Kun ĝia orbita granda duonakso de 3,201933 (kalkulata por la epoko de la ), ĝi orbitas ĉ. 289 166 km trans la konvencia limo de 3,2 AU inter la meza kaj la ekstera asteroida zono.
Nomo
Ĝi ŝuldas sian nomon al la paroĥo Västerhejde sur la okcidenta bordo de Gotlando, kies kirko de la 13-a jarcento, havas sonorilturo de tipo, normale trovebla nur en la sudaj provincoj de Svedio.
Radovan Karadžić
Radovan Karadžić (naskiĝis la 19-an de junio 1945) estas serba politikisto kaj militkrimulo, kiu estis arestita en julio 2008 pro la akuzoj pri militkrimoj dum la Bosnia milito.
Kubokedro
Kubokedro estas pluredro kun ok triangulaj edroj kaj ses kvadrataj edroj. Kubokedro havas 12 identajn verticojn, kun du trianguloj kaj du kvadratoj kuniĝantaj je ĉiu, kaj 24 identajn laterojn, kiuj ĉiu kunigas triangulon kaj kvadraton. Ĝi estas kvazaŭregula pluredro, arĥimeda solido, vertico-transitiva kaj latero-transitiva.
Izoelektra punkto
La izoelektra punkto pI estas la pH je kiu aparta molekulo aŭ surfaco ne portas entutan (averaĝan) elektran ŝargon. Molekuloj kiu estas ambaŭ-jonoj enhavas ambaŭ pozitivajn kaj negativajn ŝargojn depende de la funkciaj grupoj aktualaj en la molekulo. Ili estas afektitaj per pH de ilia ĉirkaŭaĵo kaj povas iĝi pli pozitive aŭ negative ŝargitaj pro la gajno aŭ perdo de protonoj H+.
Kubokedro
Areo kaj volumeno
La areo A kaj la volumeno V de la kubokedro de latera longo a estas:
Izoelektra punkto
La pI valoro povas ankaŭ afekti la solveblecon de molekulo je donita pH. Tiaj molekuloj havas minimuman solveblecon en akvo aŭ salaj solvaĵoj je la pH, kiu respektivas al ilia pI kaj ofte sedimentiĝas el solvaĵo. Biologiaj molekuloj, kiaj proteinoj enhavas kaj acidajn kaj bazajn funkciajn grupojn. Aminoacidoj kiu konsistigas proteinojn povas esti pozitivaj, negativaj, neŭtralaj aŭ polusaj en naturo, kaj kune doni al proteino ĝian entutan ŝargon. Je pH pli malsupra al ilia pI, proteinoj portas entutan pozitivan ŝargon; pli supre ilia pI ili portas entutan negativan ŝargon. Proteinoj povas tial esti apartigitaj laŭ siaj izoelektraj punktoj sur specifaj ĝeloj per tekniko nomata izoelektra fokusado, kiu uzas gradienton de pH, por apartigi proteinojn. Izoelektra fokusado estas ankaŭ la unua paŝo en du-dimensia ĝela elektroforezo.
Beethoven-Premio
La Beethoven-Premio (Beethovenpreis) estas premio nomata laŭ la komponisto Ludwig van Beethoven, kiu estas disdonata ekde la 19-a jarcento de diversaj institucioj. Plejparte temas pri kompozicia konkurso.
Kubokedro
Karteziaj koordinatoj
La karteziaj koordinatoj de verticoj de kubokedro de latera longo √2 centrita je (0,0,0) estas:
Izoelektra punkto
Kalkulado de pI valoro
Por aminoacido kun nur unu amino kaj unu karboksilo, la pI povas esti kalkulata el la pKa-oj de ĉi tiu molekulo.
Kubokedro
Geometriaj rilatoj
Kubokedro povas esti ricevita per preno de konvena sekco de kvar-dimensia kruco-hiperpluredro.
Izoelektra punkto
Kalkulado de pI valoro
Por aminoacidoj kun pli ol du jonigeblaj grupoj, kiaj lizino, la sama formulo estas uzata, sed la du pKa-oj uzataj estas tiuj de la du grupoj, kiuj perdas kaj gajnas ŝargon de la neŭtrala formo de la aminoacido. Lizino havas unu solan karboksilan pKa kaj du aminajn pKa valorojn (unu el ili estas sur la R-grupo), tiel plene protonigita lizino havas ŝargon +2. Por preni neŭtralan ŝargon, oni devas malprotonigi lizinon dufoje, kaj por tio uzi la R-grupan kaj aminan pKa valorojn (vidu en listo de normaj aminoacidoj).
Kubokedro
Geometriaj rilatoj
Kubokedro havas okedran simetrion. Ĝia unua steligo estas la kombinaĵo de kubo kaj ĝia duala okedro, kun la verticoj de la kubokedro situantaj je la mezpunktoj de la lateroj.
Izoelektra punkto
Kalkulado de pI valoro
Tamen, pli akurata konsiderado de ĉi tio postulas pli bonan scion de la acidaj kaj bazaj propraĵoj.
Kubokedro
Geometriaj rilatoj
La kubokedro estas rektigita kubo kaj ankaŭ rektigita okedro.
Beethoven-Premio
En Vieno la Societo de la Muzikamikoj disdonas la premion ekde 1875. En Berlino la Germana subŝtato Prusujo fondis Beethoven-Premion kiel kompozicia premio, dum kiam la urba konsilantaro en 1927 kreis Beethoven-Premion kiel konkurso por praktikantaj muzikistoj. Ankaŭ en la naskiĝurbo de Beethoven Bonn ekzistas du Beethoven-Premioj, unu estas kompozicia premio, la alia pianluda konkurso.
Carlos Taibo
Carlos TAIBO Arias (Madrido, 12a de majo 1956) estas hispana verkisto, eldonisto kaj profesoro de Administracia kaj Politika Scienco en la Aŭtonoma Universitato de Madrido.
Kubokedro
Geometriaj rilatoj
Ĝi estas ankaŭ latervertictranĉita kvaredro. De ĉi tiu konstruado ĝi havas la simbolon de Wythoff: 3 3 | 2.
Carlos Taibo
Verkoj
Carlos Taibo estas membro de la redakta konsilantaro de la reta gazeto Sin Permiso ekde ties fondo en 2006 kaj li publikigis artikolojn en gazetoj kiel ĵurnalo Público aŭ la trimonata (antaŭe ĉiumonata) gazeto "cnt". Li verkis pli ol tridek librojn en hispana kaj en galega, plej parte temantaj pri nuntempaj transiroj en centra kaj orienta Eŭropo, same kiel pri geopolitikaj aferoj de ĝenerala intereso.
Izoelektra punkto
Kalkulado de pI valoro
La pH de ĝelo estas difinita per la bufro uzata por la ĝelo. Se la pH de la bufro estas super la pI de la proteino, la proteino migras al la pozitiva poluso (negativa ŝargo estas allogata al pozitiva poluso). Se la pH de la bufro estas sub la pI de la proteino, la proteino migras al la negativa poluso de la ĝelo (pozitiva ŝargo estas allogata al la negativa poluso). Se la proteino estas kun bufro, kies pH estas egala al la pI, la proteino ne migras. Ĉi tio estas vera ankaŭ por unuopaj aminoacidoj.
Kubokedro
Geometriaj rilatoj
Diversampleksa latervertictranĉo de la kvaredro produktas pluredron kun edroj paralelaj al tiuj de la kubokedro, konkrete ok trianguloj de du ampleksoj, kaj ses ortanguloj. Kvankam iliaj lateroj estas neegalaj, ĉi tiu pluredro restas vertico-transitiva – ĝi havas la plenan kvaredran geometrian simetrian grupon kaj ĝiaj verticoj estas ekvivalentaj sub ĉi tiu grupo.
Izoelektra punkto
Ceramikaj materialoj
La izoelektraj punktoj (IEP) de metalaj oksidaj ceramikoj estas uzataj amplekse en materiala scienco en diversaj akvaj paŝoj de sintezo. Por ĉi tiuj surfacoj, prezentitaj kiel koloidoj aŭ pli grandaj partikloj en akva solvaĵo, la surfaco estas ĝenerale komprenata kiel kovrita de surfacaj hidroksilaj grupaj specoj, M-OH (kie M estas metalo Al, Si, ktp). Je pH-aj valoroj super la IEP, la dominaj surfacaj specoj estas M-O−, sed je pH valoroj sub la IEP, M-OH+ specoj dominas. Iuj proksimumaj valoroj por komunaj ceramikoj estas listitaj pli malsupre (Haruta kaj Brunelle, escepte de kie estas notite). La preciza valoro povas vaste varii, depende de pureco, fazo kaj la ceteraj ecoj de la materialo kaj ankaŭ de fizikaj parametroj kiel temperaturo. Aldone, preciza mezuro de izoelektra punktoj estas malfacila kaj postulas zorgajn teknikojn, eĉ per modernaj rimedoj. Tial, multaj fontoj ofte donas kaj citas malsamajn valorojn por izoelektraj punktoj de ĉi tiuj materialoj.
Kubokedro
Geometriaj rilatoj
La randoj de kubokedro formas kvar regulajn seslaterojn. Se la kubokedro estas tranĉita per ebeno de unu el ĉi tiuj seslateroj, ĉiu duono estas triangula kupolo; la kubokedra mem tial povas nomiĝi ankaŭ kiel triangula turnodukupolo, la plej simpla de la serio (escepte la turnodufirsto, kiu estas degenera turnodukupolo). Se unu el la duonoj turni je 60 gradoj, rezultas triangula ortodukupolo.
Ambaŭ triangulaj dukupoloj estas gravaj en sfera pakado. La distanco de la pluredra centro al ĝiaj verticoj estas egala al ĝia latera longo. Centra sfero povas havi ĝis dek du najbarojn – sferojn kun centroj je la verticoj. En edro-centrita kuba krado la eroj havas la poziciojn de kubokedraj verticoj. En seslatere pakitaj kradoj ili esti konformaj laŭ la anguloj de la triangula ortodukupolo. En ambaŭ okazoj la centra sfero havas pozicion de la pluredra centro.
La romba tridekedro estas unu el la naŭ latero-transitivaj konveksaj pluredroj, ili estas 5 platonaj solidoj, kubokedro, dudek-dekduedro, romba dekduedro kaj romba tridekedro.
Izoelektra punkto
Iuj valoroj de izoelektra punkto
Miksitaj oksidoj povas havi izoelektran punkton inter tiuj de la respektivaj puraj oksidoj. Ekzemple, estis mezurite, ke IEP estas 4.5 por sinteze preparita amorfa aluminiosilikato (Al2O3-SiO2). La esploristoj notis ke la elektrokineta konduto de la surfaco estis dominita per surfaca Si-OH speco, tiel klarigante la relative malaltan IEP. Grave pli altaj IEP valoroj (6-8) estas raportitaj por 3Al2O3-2SiO2 per aliuloj (Lewis ). Lewis ankaŭ donas, ke IEP de BaTiO3 kiel inter 5 kaj 6, dum Vamvakaki kaj aliaj donas valoron de 3, kvankam ĉi tiuj aŭtoroj notas, ke larĝaj limigoj de la valoroj estas raportitaj, kiel rezulto de restaĵo de baria karbonato sur la surfaco aŭ de TiO2-riĉaj surfacoj.
Kubokedro
Geometriaj rilatoj
Kubokedroj aperas kiel ĉeloj en tri el la konveksaj unuformaj ĉelaroj kaj en naŭ el la konveksaj unuformaj plurĉeloj.
Duala pluredro de kubokedro estas la romba dekduedro.
Izoelektra punkto
Izoelektra punkto kaj punkto de nula ŝargo
La terminoj de izoelektra punkto (IEP) kaj punkto de nula ŝargo estas ofte interŝanĝeblaj, kvankam sub certa kondiĉoj, ilia distingo povas esti bezonata.
Radovan Karadžić
Vivo
En 1995, la Internacia Tribunalo por la eksa-Jugoslavio deklaris ke li kulpis pro militkrimoj, kaj la usona registaro oferis rekompenson je 5 milionoj da dolaroj por lia kaptado. Tamen, li sukcesis pasi la venontajn 13 jarojn kaŝita de la internaciaj aŭtoritatoj, kaj li fariĝis heroo por parto de la serba loĝantaro. En julio 2008, li estis finfine arestita de la serbaj aŭtoritatoj. Oni malkovris ke li vivis en Belgrado, kie li kreskigis longan barbon kaj praktikis kiel spertulo pri dubindaj alternativaj medikamentoj, kaŝante sian veran indentecon.
La 24-an de marto 2016 oni agnoskis lin kulpa de la krimo kontraŭ la homaro kaj de la genocido en Srebrenica kaj kondamnis al 40 jaroj de mallibero.
Izoelektra punkto
Izoelektra punkto kaj punkto de nula ŝargo
Laŭ Jolivet, je foresto de pozitiva aŭ negativa ŝargoj, la surfaco estas plej bone priskribita per la punkto de nula ŝargo. Se pozitiva kaj negativa ŝargoj ekzistas ambaŭ en egalaj kvantoj, tie estas la izoelektra punkto. Tial, la punkto de nula ŝargo temas pri la foresto de ĉia surfaca ŝargo, sed la IEP temas pri stato de entute neŭtrala surfaca ŝargo. Tial la diferenco inter la du nocioj estas kvanto de ŝargoj situantaj je la punkto de entuta nula ŝargo. Jolivet uzas la apriorajn surfacajn ekvilibrajn konstantojn pK− kaj pK+ por difini la du kondiĉojn per la relativaj kvantoj de ŝargo:
Por granda ΔpK (>4 laŭ Jolivet), la dominantaj specoj estas MOH dum estas relative malmultaj specoj de ŝargoj - tiel la punkto de nula ŝargo estas taŭga. Por malgrandaj valoroj de ΔpK, estas multaj ŝargoj de malsama signo en proksimume egalaj kvantoj tiel oni parolas pri la IEP.
Kubokedro
Geometriaj rilatoj
La volumeno de la kubokedro estas 5/6 de tiu de la enmetanta kubo kaj 5/8 de tiu de la enmetanta okedro.