cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Valbuena de Duero
Geografio
Valbuena estas inter Pesquera de Duero kaj Olivares de Duero laŭ la ŝoseo VP-3001; paralele kaj meandre fluas la rivero Doŭro kaj trans ĝi denove paralele estas la ŝoseo A-11 inter Quintanilla de Arriba kaj Quintanilla de Abajo.
Historio
La areo apartenis unue al la Regno Leono kaj poste al la Regno Kastilio. En Mezepoko okazis reloĝado.
Aktualo
Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj, vitejoj, legomoj kaj terpomoj) kaj brutobredado (ŝafoj) kaj rilata komercado. Lastatempe kultura kaj rura turismo ekgravis (popola arkitekturo, historia heredo, piedirado).
De la historia pasinteco restis vizitindaj vidindaĵoj el kiuj menciindas la preĝejo, la ermitejo, restaĵoj de iama murego kaj ĉefe la Monaĥejo de Sankta Maria de Valbuena.
Monaĥejo de Sankta Maria de Valbuena
La Monaĥejo de Sankta Maria de Valbuena estas en San Bernardo, kiu esta submunicipo de Valbuena de Duero. Ĝi estis fondita en la 12-a jarcento ligita al Katalunio kaj Francio. Historie ĝi estis grava cistercia centro el kiu dependis multaj aliaj monaĥejoj en Iberio. Ĝi posedis etendajn cerealkampojn, muelejojn, vitejojn, gregojn, arbarojn, herbejojn, fiŝkaptejojn, salejojn ktp. Dum la Hispana Enlanda Milito estis koncentrejo de la frankisma partio. Nun estas muzeo kaj luksa hotelo.
Nun la komplekso konsistas el preĝejo, klostro, gastejoj, dormejoj ktp. En la preĝejo elstaras retabloj kaj kapeloj en kiuj rimarkindas romanikaj murpentraĵoj. La klostro estas duetaĝa, kun koridoroj, ekspoziciejo, kaj aliaj kutimaj monaĥejaj instalaĵoj.
Peter Hall
Peter Geoffrey Hall OBI, FBA (Hampstead, Londono, 19a de marto 1932 - 30a de julio 2014) estis fakulo pri urboplanado kaj geografo. Li prezidis la Katedron Bartlett de Urboplanado kaj Regenerado de la UCL Bartlett Faculty of the Built Environment, University College, de Londono kaj estis prezidanto de la Town and Country Planning Association kaj de la Regional Studies Association. Krome, li estis direktoro kaj fondinto de la akademia gazeto Regional Studies.
Agnoskita internacie pro siaj verkoj kaj studoj en la kampoj de ekonomiko, demografio, kulturo, regiona geografio kaj administrado, Hall estis dum multaj jaroj konsilisto de sinsekvvaj britaj registaroj. Li estis konsiderata la “patro” de la koncepto de Urban Enterprise Zone (urba entreprenzono).
José Antônio Martins Galvão
José Antônio Martins Galvão (n. ) estas brazila futbalisto. Li ludis kiel atakanto.
Li futbalis ĉe Sanfrecce Hiroshima kaj Ventforet Kofu en Japanio kaj União São João, Paraná, Sanfrecce Hiroshima, Santos, Atlético Mineiro, São Caetano kaj Bahia en Brazilo.
.se
.se estas interreta nacia domajno de plej alta nivelo por Svedio.
Rondeshagen
Rondeshagen estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Duklando Lauenburg de la federacia lando Ŝlesvigo-Holstinio. Fine de la komunumo havis  loĝantojn. Rondeshagen estas parto de la komunumaro Berkenthin, administra ligo de pluraj najbaraj formale sendependaj politikaj komunumoj.
(18073) 2000 CB82
(18073) 2000 CB82 estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la en la kadro de la kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Vasil Simonenko
Simonenko Vasil ukraine Василь Симоненко (1935-1963) - ukraina poeto kaj ĵurnalisto, aganto de ukraina rezist-movado. En 1957 diplomoĝis pri ĵurnalismo en Kijiva Universitato, laboris en redakcioj de multaj provincaj gazetoj en Ĉerkasa provinco. Pro lia 'ne-kunlaboranta sinteno' multaj liaj verkoj aperis eksterleĝe aŭ eksterlande. Granda parto de lia literatura heredaĵo malaperis.
En 1962 kune kun Alla Gorska kaj Lesj Tanjuk li trovis enterig-lokojn de multaj ukrainoj, mortigitaj de KGB, post kio li estis terure batita kaj mortis 28-jaraĝa en 1963.
Liajn verkojn esperantigis Danielo Kolker (Tra la Soveta Ukrainio, 1968, 1) kaj Volodimir Pacjurko.
Adaptación cinematográfica
El director ucraniano Aleksandr Zherebko, después de haber formado un tándem creativo con Angelina Dyatlova, creó una adaptación de la poesía "No viniste de un cuento de hadas o un sueño" (Ukrainian: “Ти до мене прийшла не із казки чи сну”) de Vasyl Symonenko.
Américo de Campos
Américo de Campos estas urbo de la brazila subŝtato San-Paŭlio. Emancipita en 1927, la municipo taksis 5.706 loĝantojn en 2010.
Kazuma Irifune
Kazuma Irifune (入船 和真, n. ) estas japana futbalisto.
Li futbalis ĉe Sanfrecce Hiroshima kaj Tokushima Vortis.
140 Siwa
140 Siwa estas granda malhela, ne tre rapide rotacianta asteroido de la asteroida zono.
Malkovro
Malkovris ĝin la aŭstria astronomo Johann Palisa, la elde la Observatorio de Pula (tiam en Aŭstrio-Hungario, nun en Kroatio).
Eksteraj ligiloj
Lista de asteroidi
Origina mito
Origina mito estas mito kiu celas priskribi la originon de kelkaj karakteroj de la natura aŭ socia mondo. Unu tipo de origina mito estas la kosmogonia mito, kiu priskribas la kreadon de la mondo. Tamen, multaj kulturoj havas storiojn pri kosmogonia mito, kiu priskribas la originon de naturaj fenomenoj kaj de homaj institucioj ene de antaŭekzistanta universo.
Ĉe klasikaj studoj, la vorto aition (el la Antikva greka αἴτιον, "kaŭzo") estas foje uzata por mito kiu klarigas originon, partikulare kiel objekto aŭ kutimo aperis.
Ellerspring
La monto Ellerspring apud Winterbach en la rejnlando-Palatinata distrikto Bad Kreuznach estas kun alteco de la plej alta monto en Soonwald, parto de la mezmontaro Hunsrück.
Situo
La monto Ellerspring situas en nordokcidento de la distrikto Bad Kreuznachpreskaŭ en la centro de la naturparko Soonwald-Nahe. La monto estas sur la teritorio de la komunumo Winterbach. La vilaĝa preĝejo estas 4,6 km sudsudoriente de la montopinto. Ĉirkaŭ 1 km nordokcidente de la pinto situas je la rivereto Gräfenbach kaj fontas la rivereto Lametbach. Proksimas la vilaĝoj Argenthal, Riesweiler kaj Tiefenbach, Sargenroth kaj Mengerschied. Proksimas ankaŭ la vilaĝoj Spabrücken kaj Münchwald oriente kaj Gebroth sudsudoriente Winterbach kaj Ippenschied. Tie fontas sur alteco de 529 m super marnivelo la alfluanto Ellerbach de la Nahe, kiu donis la nomon al la monto. Iom nordoriente de la pinto situas la pinto Ödesborner Höhe (alteco 641,1 m) kun la la Hölzenkopf (alteco de 604,8 m). Sudsudorienta montosprono estas la Odstein (alteco de 51,0 m) kaj oriente Steineberg (alteco 563,0 m).
Frakciejo de la Turingia Landa Parlamento
La Frakciejo de la Turingia Landa Parlamento estas la plej malnova el tri konstruaĵoj, el kiuj konsistas la komplekso de la Landa Parlamento de Turingio. Ĝi troviĝas en la Arnstädter-strato en Erfurto kaj enhavas la oficejon de ĉiuj frakcioj.
Priskribo
La konstruaĵo konstruitis inter 1936 kaj 1939 (inaŭguro en majo 1939) en la novklasikisma arkitekturstilo fare de la arkitektoj Arthur Reck kaj Wilhelm Pook laŭlonge de la tiama Hindenburg-strato. Unue ĝi gastigis la administradejon de la prusa registardistrikto Erfurto antaŭ sia utiligo fare de la turingia landa administracio kaj (ekde 1952) fare de la distrikta administracio (kiam estis nuligitaj la landoj en la sovetie okupita zono). En 1990 tie ekloĝis la Landa parlamento.
Montrilo politika
La konstruo estis estinta ankaŭ politika signo: Prusio montris tiel, ke Erfurto estas prusa urbo kaj neniam apartenu al iu turingia lando (kion ripetfoje estis postulintaj diversaj iniciativoj). Intence oni imitis la stilon de Karl Friedrich Schinkel mem kaj ornamis la konstruaĵon nur konservative-sobre. Ĉar la ununura alogilo de la 100 metrojn longa fasado en la direkto de Arnstädter-strato estas granddimensia kolona grupo antaŭ la enirejo.
La longa serio da lukarnoj fronte kaj poste, kiu malavantaĝe modifis la arkitekturan tuton, devenas el la GDR-tempo. Sur la firsto estas nun la plej supra parto de moderna lifto.
NGC 4922-1
NGC 4922-1 (aliaj indikoj — UGC 8135, IRAS12590+2934, MCG 5-31-99, VV 609, ZWG 160.96, DFOT 294, KCPG 363A, PGC 44896) estas galaksio en konstelacio Berenica Hararo.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Lajos György Mátrai
Lajos György Mátrai [lajoŝ djordj mAtrai], laŭ hungarlingve kutima nomordo Mátrai Lajos György estis hungara skulptisto, altlerneja instruisto. Lia origina familia nomo estis Muderlak, lia filo estis Lajos Mátrai.
Lajos György Mátrai naskiĝis la  en Pest (urbo), li mortis la  en Budapeŝto.
Biografio
Lajos György Mátrai estis helpanto en arkitektaj ornamaĵoj de Hungara Scienca Akademio. Li lernis skulptadon private ĝis 1867, poste li lernis lignoskulptadon en Vieno. En 1868 li lernis en akademio en Parizo, sed pro la milito li devis reveni al Vieno, kie li faris stukojn. En 1878 li revenis en Parizon, intertempe li edziĝis. Li havis gravan laboron en Munkeno: li faris ornamaĵojn de kastelo de Ludoviko la 2-a (Bavario). Ekde 1880 ĝismorte li instruis en la ĵus fondita Reĝa Industriarta Lernejo. Krom la instruado li kreis monumentojn, statuojn, skulptaĵojn.
Matt Stone
Matthew „Matt“ Richard STONE (naskiĝinta la en Houston, Teksaso) estas usona aktoro, scenaristo, produktisto kaj reĝisoro. Li estas konata kiel kreinto de la televida serio South Park, kiun li produktis kune kun sia amiko Trey Parker.
The Chronicles of Narnia: Prince Caspian (filmo)
The Chronicles of Narnia: Prince Caspian (Esperante: La Kronikoj de Narnio: Princo Kaspiano) estas usona filmo de Andrew Adamson aperinta en 2008.
Rakonto
En la reala mondo, unu jaro forpasis depost la fino de La Leono, la Sorĉistino, kaj la Ŝranko. Ni retrovas la kvar infanojn (Lucy, Edmund, Susan kaj Peter) en Anglio, dum ili iras al siaj respektivaj lernejoj por la nova lerno-jaro. Tamen ili estas subite aspiritaj, kaj jen troviĝas en insulo, kiun ili neniam vidis antaŭe. Esplorante la insulon, ili malkovras palacon, kie ili estis gereĝoj dum la pasinto. Tempo efektive pasas pli rapide en Narnio ol en la reala mondo. Ĉirkaŭ 1300 jaroj forpasis. Ili tiam ekscias kio okazis dum ilia foresto: Narnio estis «civilizita», magio preskaŭ malaperis, plejmultaj bestoj ne plu parolas. Tamen kelkaj nanoj kaj parolantaj bestoj vivas kaŝitaj. Por reordigi ĉion, necesus redoni al Princo Kaspiano lian tronon, kiu estis uzurpita de lia onklo, Reĝo Miraz, kiu regas kiel despoto la Telmarinojn kaj la tuton de Narnio.
Defendkoridoro
Defendkoridoro aŭ parapeta irejo estas ĉe fortifikitaj instalaĵoj, ekzemple burgoj, fortifikaĵoj, defendpreĝejoj kaj fortifikitaj monaĥejoj, la supra fino de la defenda muro aŭ de defendturo en formo de koridoro por la defendantoj. Ĝi povas esti el ligno aŭ el ŝtono. En malgrandaj romiaj kastrumoj la defendkoridoro konsistas nur el sur la mura interna flanko surŝutita remparo. La defendkoridoroj laŭlonge de urba murego nomiĝas ankaŭ gardistokoridoro.
Ida (filmo)
Ida estas pola filmo farita en 2013 de Paweł Pawlikowski.
Antaŭ sia definitiva monaĥiniĝo, orfino Anna ekscias de sia onklino ke ŝi envere estas judino Ida Lebenstein. Ŝiaj gepatroj estis dum la nazia tempo unue kaŝitaj de najbaroj sed poste tamen murditaj. Anna kaj Wanda traveturas Pollandon, serĉante sian historion. Wanda fine mortigas sin, kaj Anna unue ekdubas sed poste tamen elektas la monaĥinan vivon.
"Ida" estis pola propono por Oskar-premio de 2014 en kategorio "fremdlingva filmo" kaj ricevis ĉi tiun premion la 22-an de februaro 2015.
Kritikaj rimarkoj
Pli ol 50 mil personoj (stato laŭ la 23-a de februaro 2015) subskribis proteston direktitan al Pola Instituto de Filma Arto, konstatinte mankon de necesaĵoj por eksterlanda spektanto kaj fantazion flanke de scenaristo kaj reĝisoro, kio falsigas la historion kaj abomenas Pollandon.
Pontivy
(jen france, bretone Pondi) estas komunumo de Francio. La ĉefurbo de la samnoma arondismento de Pontivy situas en la departemento Morbihan (jen france, Mor-Bihan), en la regiono Bretonio (Bretagne, Breizh). Fine de en la komunumo vivis.
Ĝiaj loĝantoj en la franca estas nomataj Pontivyens kaj Pontivyennes.
Situo
Pontivy situas ĉe la kunfluejo de du ĉefaj kanaloj de la bretonia centro, la kanalo de Blavet (kanalizita marrivero) kaj la kanalo inter Nantes kaj Brest (supera riverparto de Blavet kaj rivero Doré, integritaj en la kunliga kanalo inter riveroj Oust kaj Blavet).
Historio
La monaĥo fariĝinta poste sankta Ivi fondis Pontivy en la 7-a jc. Li konstruigis ponton sur la rivero Blavet, kiu donis sian nomon al la urbo Pond Ivy (pond estas la bretonlingva vorto por « ponto »).
La nuna kastelo estis konstruita de Johano la 2-a de Rohan inter 1479 kaj 1485 proksimume sur la loko de malnova kastelo. Kiam la vicgrafoj de Rohan estis adoptintaj la protestantan Reformacion, la kapelo de la kastelo fariĝis unu el la maloftaj lokoj de reformacia kulto en Bretonio. La kastelo estis mallongtempe okupita de la hispanaj trupoj fine de la 16-a jc, ĉar la guberniestro de Bretonio (Philippe-Emmanuel de Lorraine, duko de Mercœur, ano de la familio Guise), kiu rifuzis agnoski la protestanton Henriko la 4-a kiel regon de Francio, vokis helpon de la reĝo de Hispanio. La reformacia kapelo refariĝis katolika, kiam la familio Rohan ĉesis estis protestanta (kun la geedziĝo de la dukino protestanta Margarita, kun la katolika siro Chabot). Sekve de restaŭroj en la 20-a jc, tiu kapelo reiris en 1972 al la reformacia kulto (reformacia eklezio de Francio). Kulto okazas tie ĉiujare en Septembro.
Pontivy estas konata ankaŭ por okazaĵoj rilataj al la ribelo de la ruĝĉapuloj en 1675.
Dum la revolucio, la urbo entuziasme akceptis la unuajn novaĵojn, kiuj sekvis la kunvenon de la ĝenerala Asembleo de 1789 : kunveno de la tria ordeno kaj de la klerikaro en konstitucianta Asembleo en 1789, kaj poste la okupo de la fortreso Bastille. Tiu entuziasmo apogeis en la, tago de la festo de la federacio.
Dum la tuta revolucia jardeko, ĝi restis respublika insulo sieĝata de kamparoj kaj vilaĝoj favoraj al la vendeanoj, sub la estrado, aparte de Pierre Guillemot, kromnomata "la reĝo de Bignan". La, ĝi estis atakata de la ribelantoj, sed defendata de la respublikanoj, aparte de la distrikta administranto Victor Guépin : por tiu venko, Pontivy estis citata en la tagordo de la Konvencio. Ekzekucioj okazis dum la terora periodo, la gilotino estis instalita sur la placo de Martray. Ekde Junio 1793, Victor Guépin kaj pluraj el ties kolegoj anoncis favoron por la Ĝirondanoj kaj estis arestitaj en 1794. La urbo tiam estis sub la estrado de la komisiito Prieur de la Marne. Ili tamen evitis la gilotinon kaj estis liberigitaj en Novembro 1794.
La napoleona periodo : 'Napoléonville' (Napoleonurbo)
Napoleono Bonaparte projektis doni al Pontivy egan gravecon centre de Bretonio (vidi similan kazon de La Roche-sur-Yon, Napoléon-Vendée (Napoleon-vendeo), en la departemento Vendée) : li deziris fari de tiu urbo kun « en paco, la centron de granda komerco, kaj en milito, gravan militan centron ». Ekde la 18-a de Brumero XII, ĝi ricevis la nomon 'Napoléonville'. Por la unua konsulo, la celo estis pacigi kaj civiligi regionon, kiu travivis multajn civilajn tumultojn de pli ol dek jaroj. La prefekto Jullien organizis la novan arkitekturon de la urbo. La unua ŝtono estis starigita la, kun lia ĉeesto. Pontivy fariĝis moderna urbo, kun larĝaj stratoj pavimitaj kaj agrabligitaj per ĝardenoj. Multaj stratoj ricevis la nomon de notindaj okazaĵoj aŭ de personoj de la Unua Imperio. Imperia liceo estis kreita en 1808 : la tria bretona liceo post tiuj de Rennes (1803) kaj de Nantes (kreita en 1803, sed malfermita en 1808) ; la liceo de Pontivy tiam estis por la departementoj Morbihan kaj Finistère. La kavaleria kvartalo estis finita en 1811, la malliberejo en 1813, la urbodomo estis finita en 1834, la subprefektejo en 1839 kaj la justica palaco en 1846. Al la monumentaj konstruaĵoj aldoniĝis vastaj burĝaj loĝejoj. La komunumo, tre malvasta, estis pligrandigita dank'al la aneksado de Stival kaj de partoj de la najbaraj komunumoj.
La urbo petis (sen sukcesi) nomiĝi « Bourbonville » sub la unua Restaŭro (1814-1815). Ĝi reprenis la nomon Pontivy post la definitiva reveno de Ludoviko la 18-a, poste denove « Napoléonville » sub Napoleono la 3-a. Ekde 1870 la urbo retrovis sian originan nomon.
Atenco damaĝis en la 1930-aj jaroj la monumenton de la bretona-anĝevia federacio, kiu celebris la kunvenon de revoluciaj delegitoj de la du provincoj en 1790. La atenco estis postulata de bretona aŭtonomisma sekreta grupo Gwenn-ha-du (Blanka kaj nigra, koloroj de Bretonio), kiu detruis ankaŭ statuon antaŭ la urbodomo de Rennes kaj perturbis la viziton de la prezidanto de la respubliko metante bombon sur la fervoja linio, sur kiu devis iri lia trajno. Estas frazo en la teksto gravurita sur la monumento, diranta 'agnoskante ke ni estas nek bretonoj, nek anĝevianoj, sed francoj', kiu kolerigis la naciistojn. La monumento estis restaŭrita, male al la statuo en Rennes, kiu iom insultis Bretonion (Bretonio estis prezentata kiel humila virino surgenua antaŭ Francio, prezentata kiel reĝa moŝtino, la tuto por simboli la unuiĝon de la du landoj en 1532).
Fine, en Pontivy aperis por la unua fojo, la, la akronimo FLB ( 'Front de libération de la Bretagne', Fronto por la Liberigo de Bretonio), uzata por subskribi la aŭtonomismajn skribojn sur la ŝoseoj.
Arkitekturo
La urbo enhavas plurajn monumentojn klasitajn historiaj, kinejon, festejon, noktoklubon, bovlingon, bibliotekon kaj multajn aliajn kulturajn lokojn. plie, ĉiujare okazas poluraj muzikfestivaloj. Sed oni povas ankaŭ preferi promenadi laŭ la bordoj de la rivero Blavet.
Somere, la urbo malfermiĝas al turistoj, interesataj pri la mezepoka kastelo de la fino de la 15-a jc, parte restaŭrita, kun ĉiujare somera ekspozicio kaj dum la tuta jaro verko de la japana artisto Koki Watanabe, nuntempa artverko, kiu estas parto de la festivalo pri la arto en la kapeloj.
La arkitekturo de Pontivy estas duepoka : la placo de Martray, la strato de Fil kaj la strato de Pont staras kore de la mezepoka akso, kie troviĝas, laŭ pavimitaj stratetoj, kelkaj domoj kun ligna strukturo datiĝanta de Mezepoko. La parto de la urbo konstruita en la Imperio forte kontrastas al la mezepoka kvartalo, kun siaj rektaj stratoj kaj siaj instituciaj konstruaĵoj, kiaj la kazerno, la liceo Joseph Loth (1803), la urbodomo kaj la juĝejo, kiuj frontas unu al la alia trans la paradplaco ( Place d'armes) (nun placo Aristide-Briand, ofte nomata 'la Plaine'), estas laŭ klasika arkitekturo.
Poste sekve de la energikrizo la konstruaĵoj simpliĝis en strategio de ZUP (Prioritate urbanizota areo).
Lokoj kaj monumentoj
Pontivy havas grandan konstruheredaĵon. 98 konstruaĵoj estis registritaj en la datumbazo 'Mérimée' el kiuj 18 estas klasitaj monumentoj historiaj.
Eventoj
Kelkaj eventoj okazas ĉiujare :
Ekonomio
La urbo troviĝas en la centro de la ĉefa nord-suda vojo de Bretonio, kunliganta la bordajn areojn de Morbihan kaj de Côtes-d'Armor.
Grava agro-nutra industrio disvolviĝis ĉirkaŭ la urboj Pontivy kaj Loudéac.
Plie, Pontivy estas administracia kaj komerca poluso.
Notinda esta la graveco de la duagrada kaj supera edukado.
La urbo disponas ankaŭ pri delegacio de la komerca kaj industria ĉambro de Morbihan.
Garnizona urbo
Militaj unuoj, kies garnizono estas aŭ estis en Pontivy:
Ĝemeliĝoj
Pontivy estas ĝemeliĝis kun :
8242 Joshemery
8242 Joshemery estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la usona astronomo Schelte J. Bus elde la Observatorio de la Monto Palomar en kantono San Diego (Kalifornio, Usono).
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de Joshua P. Emery, spektroskopiisto ĉe la Departemento pri Tera kaj Planeda Sciencoj de la Universitato de Tenesio. Li fakiĝis en la interpreto de la termika infraruĝa elsendo de la asteroidoj, kun ĉefa intereso pri la.
Poté
estas municipo en la subŝtato Minas-Ĝerajso de Brazilo. Ĝi situas en la sudorienta regiono de Brazilo, en la mezoregiono Vale do Mucuri kaj en la mikroregiono Teófilo Otoni. Fondita en 1938, laŭ la stato de en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². El tiuj, la nombro de voĉdonrajtuloj en la municipo en estis. La teritorio havas komunan limon kun.
Tihamér Gyarmathy
Tihamér GYARMATHY [djarmati], hungare Gyarmathy Tihamér estis hungara avangarda pentristo. Lia filino estis Ágnes Gyarmathy.
Tihamér Gyarmathy naskiĝis la 1915 en Pécs. Li mortis la 2005 en Budapeŝto.
Biografio
Tihamér Gyarmathy frekventis ĉeflernejon inter 1933-1937, kie li lernis pentradon de János Vaszary. Poste li studvojaĝis al Italio, Francio kaj Germanio, kie li konatiĝis kun Piet Mondrian kaj Hans Arp. Hejmenveninta depost 1948 pro dominado de komunistoj li ne ricevis artajn eblecojn, tial li devis labori kiel simpla laboristo. En la 1960-aj jaroj li denove rajtis pentradi kaj ekspozicii, eĉ ankaŭ eksterlande. En la sekva jardeko li denove studvojaĝis eksterlande. Li ricevis premion Kossuth en 1990, precipe pli frue ankaŭ aliajn (eĉ eksterlandajn) premiojn.
(12875) 1998 QA2
(12875) 1998 QA2 estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la en la kadro de la programo Near Earth Asteroid Tracking (NEAT) elde la stacio de Maui de la reto GEODSS de la United States Air Force sur la monto Haleakala (Havajo, Usono).
Cuptoare-Secu
Cuptoare-Secu (kuptoare seku; hungare: Kuptore-Szekul) estas vilaĝo en Rumanio sudokcidente de Caransebeş. En 1910 ĝi havis 1407 loĝantojn (rumanoj, germanoj, ĉeĥoj, italoj); en 1992 941 (rumanoj, 19 % germanoj). Ĝia unua mencio skriba estas en 1673. Ĝis 1919 apartenis al Hungario (Krassó-Szörény vármegye). Administre ĝi apartenas al Reşiţa.
Ĝis 1862 Cuptoare kaj Secu (Kemenceszék) estis apartaj vilaĝoj; ili estis kunigitaj sub la hungara nomo Kuptore-Szekul.
11434 Lohnert
11434 Lohnert estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la germana astronomo Karl Wilhelm Reinmuth elde la Nacia Observatorio de Hejdelbergo - Königstuhl (Germanio).
Nomo
Ĝi estis nomita en memoro de la germana astronomo kaj psikologo Karl Julius Lohnert (1885–1944), kiu estis helpanto de Max Wolf de 1905 ĝis 1907 kaj malkovris kvar asteroidojn kun malgranda numeroj. Lohnert studis psikologion en Leipzig kaj akiris sian doktorecon gvidite de Wilhelm Wundt, li honoris sian mentoron per la nomo de 635 Vundtia.
La nomo estis proponita de Lutz D. Schmadel.
David Harvey
David HARVEY (1935 en Gillingham, Kent, Anglio) estas brita geografo kaj teoriulo de social-marksisma tendenco. Ekde 2001, estas profesoro pri antropologio kaj geografio en la City University de Novjorko (CUNY) kaj membro Miliband Fellow de la London School of Economics.
Li estas unu de la akademiaj geografoj plej cititaj kaj aŭtoro de nombraj artikoloj kaj libroj de granda influo en la disvolvigo de la moderna geografio. En 2007, la analizistoj de Thomson Reuters inkludis lin en sia listo de la dudek akademiuloj plej cititaj en la Homaj Sciencoj. Li memdifinas sin kiel «ruĝa urboplanisto» kaj asertas intenci «krei stomakdoloron al la bestio de kapitalismo».
.sg
''Ĉi tiu artikolo estas pri domajno de la alta nivelo. Pri la aliaj signifoj de la dulitera kombino vidu apartigilon Sg''.
.sg estas interreta nacia domajno de la alta nivelo de Singapuro.
Karaĉajevsk
Karaĉajevsk (Карачаевск) estas urbo en Karaĉajio-Ĉerkesio en Rusio.
.sg
Eksteraj ligiloj
Toppdomän
Karaĉajevsk
Kodo de OKATO de la urbo (en jaro 2005) estas 91405.
Ĝi havas statuson de urbo ekde jaro 1929.
La urbo antaŭe estis nomita kiel: La nuna nomo venas de la etnonomo de karaĉajoj.
La interurba telefona kodo estas 87879, la enurbaj telefonnumeroj estas kvinciferaj (en jaro 2005).
La loka tempo estas la sama kiel moskva tempo (en jaro 2005).
Akihiro Sato
Akihiro Sato (佐藤 昭大, n. ) estas japana futbalisto.
Karaĉajevsk
La urbo estas en Norda Kaŭkazo, ĉe rivero Kuban (Кубань), ĉe enenfluo en ĝin de rivero Teberda (Теберда).
En jaro 1959 la urbo havis 9,6 mil loĝantojn.
En jaro 2002 la urbo havis 22,1 mil loĝantojn.
3477 Kazbegi
3477 Kazbegi estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la dana astronomo Richard Martin West elde la Observatorio La Silla en Ĉilio.
Nomo
Ĝi ŝuldas sian nomon al la monto Kazbek, neaktiva vulkano alta de 5 047 m en Kartvelio.
5049 Sherlock
5049 Sherlock estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la usona astronomo Edward L. G. Bowell elde la Stacio Anderson Mesa de la observatorio Lowell apud Flagstaff (Arizono, Usono).
Nomo
Ĝia nomo aludas al la fikcia detektivo Sherlock Holmes, ĉefa rolulo de la verko de Arthur Conan Doyle.
92579 Dwight
92579 Dwight estas asteroido de la ĉefa asteroida zono, en orbita resonanco 1:2 kun Marso.
Malkovro
Ĝi estis malkovrita la de la usona astronomo Marc W. Buie elde la Inter-Amerika observatorio deCerro Tololo en Ĉilio.
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de Edward (Ed) Joseph Dwight Jr., la unua afrik-usona kandidata kosmonaŭto. Li servis en la Usona Aerarmeo kiel provpiloto antaŭ servi en la Lernejo de provpilotoj de la Usona Aerarmeo. Post deirinte el la Usona Aerarmeo, li fariĝis influa skulptisto kaj aŭtoro.
Trey Parker
Randolph Severn „Trey“ PARKER la 3-a (naskiĝinta la en Conifer, Colorado) estas usona aktoro, scenaristo, produktisto kaj reĝisoro. Li estas konata kiel kreinto de la televida serio South Park, kiun li produktis kune kun sia amiko Matt Stone. Kiel muzikisto li estas aktiva en la rokbando DVDA kaj komponas verkojn por South Park.
NGC 4922-2
NGC 4922-2 (aliaj indikoj — UGC 8135, MCG 5-31-99, ZWG 160.96, VV 609, KCPG 363B, PGC 86794) estas galaksio en konstelacio Berenica Hararo.
Ĉi tiu objekto ne estis en la originala versio de NGC-katalogo kaj estis aldonita poste.
Tomasz Lipiński
Tomasz Lipiński (naskiĝis la 21-an de aŭgusto 1955 en Varsovio) estas pola kantisto, muzikisto, fondinto de la muzikaj grupoj: Tilt, Brygada Kryzys, Fotoness.
Judgment at Nuremberg
Judgment at Nuremberg estas usona jurtema filmo de 1961 reĝisorita de Stanley Kramer, verkita de Abby Mann en kiu stelulis Spencer Tracy, Burt Lancaster, Richard Widmark, Maximilian Schell, Werner Klemperer, Marlene Dietrich, Judy Garland, William Shatner, kaj Montgomery Clift. La agado okazas en Nurenbergo en 1948, kaj priskribas fikcian version de la Proceso al Juĝistoj de 1947, nome unu el la dekdu usonaj militprocesoj kiuj okazis ene de la nomitaj Postaj Nurenbergaj Procesoj.
La filmo centriĝas al milita tribunalo estrita de Juĝisto Dan Haywood (Tracy), antaŭ kiu kvar germanaj juĝistoj aŭ advokatoj (kompare kun la 16 defendantoj de la vera Proceso al Juĝistoj) estas akuzitaj pro krimoj kontraŭ la homaro pro sia impliko en malhumanaĵoj fifaritaj dum la Naziisma reĝimo. La filmo temas pri nebatalaj militkrimoj kontraŭ la civila loĝantaro, la Holokaŭsto, kaj ekzamenas la geopolitikan kompleksecon de la epoko post la Dua Mondmilito dum la historiaj Nurenbergaj procesoj. Pli frua versio de la historio estis elsendita kiel televida epizodo de Playhouse 90. Schell kaj Klemperer ludis la samajn rolojn en ambaŭ produktaĵoj.
En 1993, Judgment at Nuremberg estis selektita por konservado en la Usona Nacia Filmoregistro de la Kongresa Biblioteko kiel "kulture, historie aŭ estetike grava".
Distrikto Krems-Land
La Distrikto KREMS-LAND (germane: Bezirk Krems-Land) troviĝas en la centra parto de la aŭstria federacia lando Malsupra Aŭstrio. Distrikta ĉefurbo estas Krems an der Donau. Areo: 923,95 km², loĝantaro: 55.622 (en 2011).
Brda (rivero)
La Brda estas ekde Bydgoszcz parto de la interligo inter la riveroj Odro kaj Vistula. Aliaj partoj de ĉi tiu interligo estas la malsupra fluo de la Warta, la Noteć kaj la Bydgoszcz-kanalo. Tiu akvovojo estas ŝipveturebla por la CEMT II klaso kun limigita enakva profundo.
La buŝo de la rivero troviĝas apud Brdyujście, orienta urboparto de Bydgoszcz.
Seeg
Seeg estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Ostallgäu (Orienta Algovio) kaj en la distriktaro Ŝvabio de la federacia lando Bavario. Fine de la komunumo havis  loĝantojn. Samtempe la komunumo estas la administra centro de komunumaro, nomata Verwaltungsgemeinschaft Seeg.
Brda (rivero)
Koordinatoj:
(145493) 2005 WA7
(145493) 2005 WA7 estas asteroido de la ekstera asteroida zono en orbita resonanco 3:2 kun Jupitero, tie estas ano de la Hilda grupo.
Malkovro
Ĝi estis malkovrita la 21-an de novembro 2005 en la kadro de la astronomia kampanjo Catalina Sky Survey elde la Stacio Catalina de la Observatorio Steward, proksime de Tucson (Arizono, Usono).
Stacio Ōmijingūmae
Stacio Ōmijingūmae (japane: 近江神宮前駅 [Ōmiĝingūmae-eki], angle: Ōmijingūmae Station) estas fervoja stacio en Ocu, Gubernio Ŝiga, Japanio. La stacio servas 1 linion de Elektra Fervojo Keihan: Linio Keihan-Ishiyama-Sakamoto.
Shinichiro Kuwada
Shinichiro Kuwada (桒田 慎一朗, n. ) estas japana futbalisto.
Li futbalis ĉe Sanfrecce Hiroshima kaj Fagiano Okayama.
Menyhért Tóth
Menyhért TÓTH [menjhErt tOt], hungare Tóth Menyhért estis hungara pentristo.
Menyhért Tóth naskiĝis la 1904 en Szeged, li mortis la  1980 en Budapeŝto.
Vivo
Menyhért Tóth frekventis bazlernejon en Miske. Inter 1930-1935 li studis en Reĝa Belarta Altlernejo de István Réti kaj János Vaszary (pentristo). Inter 1945-1958 li estis simpla laboristo. Li plej ofte pentradis sola. Li ricevis premion Kossuth post la morto en 1976, en 1976 ankaŭ alian premion.
Ronneburg (Hesio)
Ronneburg estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Main-Kinzig de la federacia lando Hesio. Fine de la komunumo havis  loĝantojn.
.th
.th estas interreta nacia domajno de plej alta nivelo por Tajlando.
Eksteraj ligiloj
Toppdomän
Majaoj
La majaoj estas indiĝena popolaro de Centra Ameriko, kiu ĝuis tre gravan civilizacion inter la 3-a kaj la 10-a jarcento. Ĝi okupis grandan areon inter la nuna sudo de Meksiko (precipe Jukatano, sed ankaŭ Campeche, Quintana Roo, Chiapas kaj Tabasco), Gvatemalo, Belizo kaj okcidento de Honduro kaj Salvadoro.
La majaa kulturo estis civilizacio mezamerika kiu disvolviĝis en la menciitaj areoj, enhavantaj pli ol 300 000 km². Ĝi hegemoniis laŭlonge de pli ol du jarmiloj en nombraj socikulturaj aspektoj kiel ekzemple pro sia skribsistemo, unu el la malmultaj skribsistemoj plene disvolvigitaj en la Antaŭkolumba Ameriko, pro sia arto, arkitekturo, mitologio kaj rimarkindaj sistemoj de nombrosistemo, same kiel en astronomio kaj matematiko.
Dum la forma periodo, antaŭ la jaro 2000 a.n.e., startis la disvolvigo de la agrikulturo kaj la populacio fariĝis malnomada setliĝante en la unuaj domaroj. En la periodo antaŭklasika (ĉirkaŭ la jaro 2000 a.n.e. ĝis la jaro 250 a.n.e.) disvolviĝis la unuaj kompleksaj socioj kaj oni ekkultivis la bazajn nutraĵojn de la majaa dieto: nome maizo, fazeolo, kukurboj kaj kapsiketoj. La unuaj majaaj urboj disvolviĝis ĉirkaŭ la jaro 750 a.n.e. Ĉirkaŭ la jaro 500 a.n.e. tiuj urboj posedis jam monumentan arkitekturon, enhavante grandajn templojn kun fasadoj de stuko. La glifa skribmaniero uziĝis ekde la 3-a jarcento a.n.e. En la malfrua antaŭklasika disvolviĝis grandaj urboj en la Petena Baseno, kaj ekzemple Kaminaljuyu atingis elstarecon en la gvatemala altebenaĵo. Ekde ĉirkaŭ la jaro 250 a.n.e., la klasika periodo estis markita grandmezure per la starigo de monumentoj skulptitaj uzante la datojn de longdaŭra kalkulo. En tiu periodo disvolviĝis granda nombro de urboŝtatoj ligitaj inter si per kompleksa komercreto. En la malsupraj majaaj teroj aperis du grandaj rivalaj potencoj, nome Tikal kaj Calakmul. Okazis ankaŭ fremda interveno en la majaa dinastia politiko de la urbo Teotiŭakano de la centro de Meksiko. En la 9-a jarcento okazis ĝenerala politika falo en la majaa centra regiono, kiu okazigis enlandajn militojn, abandonon de la urboj kaj loĝantarajn translokigojn (amasa migrado) al la nordo. Dum la postklasika periodo aperis Chichén Itzá en la nordo, kaj okazis la ekspansio de la kiĉea regno en la Gvatemala Altebenaĵo. En la 16-a jarcento finfine alvenintoj de la Hispana Imperio konkeris la mezamerikan mondoregionon, kaj post longa serio de militkampanjoj la lasta majaa urbo perdis sian suverenecon en 1697.
La politika povo dum la klasika periodo centriĝis en la koncepto de la «dia reĝo», kiu agis kiel peranto inter la mortontoj kaj la supernatura medio. La monarkio estis kutime hereda kaj patroflanka, kaj la povo pasis al la unuenaskito, kvankam foje ankaŭ virinoj plenumis la povon kiel regentoj de siaj neplenkreskaj filoj aŭ eĉ pro propra rajto. La majaa politiko estis dominata per sistemo de patroneco, kvankam la preciza politika kompono de regno variis el urboŝtato al urboŝtatoj. Ĝenerale ĉiu domaro havis tribestron, kiu respondecis antaŭ regiona senjoro (Ajaŭ) superkontrolita de dieca senjoro (Kuhul Ajaŭ) kaj en kelkaj okazoj kiel ĉe Tikal, estis eĉ supera reganto (reĝo de reĝoj) nome Kalomté. Ĉirkaŭ la malfrua klasika periodo, la aristokrataro estis konsiderinde pliigita kaj estis limigita la ekskluziva povo de la dieca reĝo.
La majaa civilizacio disvolvigis formojn de arto tre prilaboritaj kaj nekonataj de samtempaj kaj samkontinentaj kulturoj uzante kaj longdaŭrajn kaj nedaŭrajn materialojn, kiel ligno, jado, obsidiano, ceramiko, monumentoj el ĉizita ŝtono, stuko kaj murpentraĵoj fajne kreitaj.
En la majaaj urboj la urbocentro estis okupita de kompleksoj kaj ceremoniaj kaj administraj, ĉirkaŭita de neregula etendo de loĝejaj kvartaloj. Ofte la diversaj partoj de urbo estis konektitaj per ŝoseoj. La ĉefa arkitekturo de la urbo estis komponita de palacoj, piramidecaj temploj, ceremoniaj pilkludejoj, kaj strukturoj linigitaj por la astronomia observado. La majaa elito scipovis kaj lego kaj skribi, kaj disvolvigis kompleksan sistemon de glifa skribmaniero, nome unu el la plej antaŭenirintaj el la Antaŭkolumba Ameriko. La majaoj gravuris sian historion kaj ritan sciaron en libroj en formo de ekranego, el kiuj restis nur tri ekzempleroj kun senduba aŭtenteco, la cetero estis detruita de la hispanaj konkistadoroj. Ekzistas ankaŭ granda nombro de ekzemploj de majaaj surskribaĵoj en la steleoj kaj la ceramiko. La majaoj disvolvigis kompleksan serion de interplektitaj ritaj kalendaroj, uzis la matematikon kaj estis unu el la unuaj popoloj kiuj uzis la eksplicitan nulon en la tuta mondo. La majaoj praktikis la homajn oferojn kiel parto de sia religio.
Erao antaŭklasika
La plej fruaj arkeologiaj trovaĵoj estas el Cuello, Belizo, kaj datumitaj je ĉirkaŭ 2000 jaroj a.K.. Oni supozas disiron el tiu unua loko norden, al la golfo de Meksiko. En Copán, Honduraso, trovaĵoj estas datumitaj je 1100 a.K. Tiam estis fondita ankaŭ la urbo Lamanai, kiu pro daŭra loĝado dum ĉirkaŭ 3000 jaroj, estas unu el la plej longe uzitaj majaaj urboj. Cahal Pech estis fondita ĉirkaŭ 1000 a.K. kaj loĝata ĝis ĉirkaŭ la jaro 700 p.K..
Inter 900 kaj 400 a.K. preskaŭ la tuta majaa regiono estis priloĝata kaj la diversaj urboj komercis unu kun la aliaj. Unuaj trovaĵoj el Tikal, Gvatemalo, estas datumitaj je la 7-a jarcento a.K. kaj ĉe la golfo de Meksiko la unuaj ŝtonaj temploj estis konstruitaj ĉirkaŭ 500 a.K.. Inter la unuaj majaaj urbegoj estas El Mirador (ĝis 16 km²) kun la plej alta (nun konata) piramido (72 m) kaj Nakbe en la nuna Gvatemalo.
Pro la granda kresko de la popolo inter 400 a.K. kaj 250 p.K. la majaaj centroj pligrandiĝis kaj ekis reĝeco.
Erao klasika
La klasika periodo estas difinita grandmezure kiel periodo en kiu la majaoj de la malsupraj teroj starigis datitajn monumentojn, uzante la longdaŭran kalendaron. ​ Tiu periodo markis la hegemonion de la konstruado grandskale kaj de la urbanizado, la realigon de monumentaj subskribaĵoj, kaj montris gravajn intelektan kaj artan disvolvigojn, ĉefe en la sudaj malsupraj teroj. ​
La unua datita majaa steleo (292) estas trovita en Tikal. En la jaro 562 ekis granda milito inter Calakmul kaj Tikal. Chichén Itzá estis fondita ĉirkaŭ 650.
Wilhelm Pertsch
Wilhelm PERTSCH (naskiĝis la 19-an de aprilo 1832 en Coburg, mortis la 17-an de aŭgusto 1899 en Gotha) estis germana orientalisto.
Majaoj
Erao klasika
La klasika majaa civilizo konsistis el multaj urboŝtatoj, el kiuj ĉiu havis sian propran estron kaj administrantojn. Per disvastigo tra la tuta jukatana duoninsulo la kulturo de la majaoj atingis sian kulminon dum la epoko inter la jaroj 600 kaj 900 kiam estis fonditaj interalie Uxmal kaj Coba.
Aliaj gravaj urboj estis Tazumal, Tikal, Calakmul, Bonampak kaj Quiriguá. Multaj urboj estis ligitaj per digo-vojoj. Iuj el la urboj havis pli ol 10 000 loĝantojn kaj estis do pli grandaj ol la tiamaj pli grandaj eŭropaj urboj. La plej grandaj urboj havis el 50 000 ĝis 120 000 loĝantojn kaj estis konektitaj per retoj de duarangaj urboj. ​
Klasikaj centroj de tiu epoko estas ankaŭ Bonampak, Calakmul, Caracol, Xunantunich, Lubaantun, Copán, Dos Pilas, Nakum, Naranjo, Palenque, Rio Azul, Tikal, Yaxchilán kaj Yaxha.
Kolapso de la majaaj centroj
Jam dum la 9-a jarcento en kelkaj majaaj centroj de la suda malalta regiono, kaj poste en la tuta regiono de la centra Jukatanio rapide malkreskis la popolnombro. Multaj urboj estis forlasitaj, la akvumsistemoj disfalis kaj al aktiveco transiris norden. Post la mezo de la 10-a jarcento ne plu estis konstruataj monumentaj steleoj en la tuta malalta regiono. La kolapso de la majaa socio estas daŭra temo de fakaj kaj popolaj diskutoj. Du elstaraj elirpunktoj estas jenaj: ekologiaj kaj ne-ekologiaj kaŭzoj.
Wilhelm Pertsch
Vivo
La patro de Pertsch estis juristo sed mortis tre frue. Tiom pli intima estis la rilato al la patrino daŭrinta dum la tuta vivo: ĉar la patrino mortis nur kelkajn jarojn antaŭ Pertsch.
Post sukcese trapasita abiturienta ekzameno ĉe la gimnazio de Coburg ĉe pasko 1850 li dediĉis sin en Berlino al la studo de orientalaj lingvoj por kiuj li jam antaŭe ekflamiĝis. Tre fascina estis lia instruisto Albrecht Weber, kun kiu li baldaŭ amikiĝis. Lia kunstudento estis la fama sanskritisto kaj lingvisto William Dwight Whitney.
Majaoj
Postkolapsa epoko
Post la abandono de la ĉefaj urboj de la klasika periodo, grava, sed mulpte pli malgranda, restado de majaoj okazis en la postklasika periodo, koncentre ĉefe proksime de la permanentaj fontoj de trinkakvo.
En la periodo inter la jaroj 900 kaj 1511 troviĝas en la majaa arkitekturo pli kaj pli da toltekaj ecoj. La diferenco klare videblas en la apuda bildo el Chichén Itzá kompare al la piramido en Tikal (vidu la supran bildon). Postkolapsaj centroj estas interalie Coba, Chichén Itzá, Ek Balam, Mayapan, Tulúm kaj Uxmal.
Wilhelm Pertsch
Vivo
La unua frukto de la apenaŭ 20 jarulo estis publikigo de moderna sanskrita teksto ĉe la eldonejo F. Dümmler kun angla traduko: temis pri la kroniko de bengala dinastio de la reĝoj de Navadvipa. Tiu laboraĵo furoris eĉ en Barato. La sekvintan jaron aperis en la 3-a volumo de Weber's Studien listo de la verskomencoj de la libro Riksamsita. Post plua semestro por aŭdi prelegojn de Rudolf von Roth en Tübingen Pertsch revenis Berlinon kaj dokrotiĝis per la eldono de Upalekha, de kramapatha libellus (kie temas pri artefarita recitado de Rigveda).
Majaoj
Periodo de kontakto kaj konkero fare de hispanoj (1511-1697)
En 1517, hispana karavelo vrakis en la Kariba Maro, kaj ĉirkaŭ dekduo da survivantoj surteriĝis sur la marbordo de Jukatano. Ili estis kaptitaj de majaoj, kaj la plej parto estis buĉitaj, kvankam du sukcesis fuĝi. Ekde 1517 ĝis 1519, tri hispanaj ekspedicioj sendepende esploris la marbordojn de Juaatano kaj Tabasco, kaj en tiu laste menciita teritorio en 1519 eniris en serio de bataloj kontraŭ la majaaj loĝantoj, el kiu elstaris la Batalo de Centla kontraŭ la majaaj ĉontaloj de Potonchán, kiu estis la unua granda batalo de hispanoj en tio kio poste estos Nova Hispanio.
Wilhelm Pertsch
Vivo
Pertsch komencis fari studvojaĝojn al Parizo, Londono kaj Oksfordo por kolekti tie materialojn por kritika eldono de teksto apartenanta al la nigra Jadsurveda (Tai-Hiriga-Aranyaka). Reveninte al Coburg li petis la permeson labori ĉe la Duka biblioteko de Gotha havanta la plej grandan amsaon da orientalaj manuskriptoj tiutempe.
Agadoj en Gotha
En la 1.2.1855 Pertsch ekdeĵoris tie kaj restis ĝis la morto. La tiama bibliotekestro Ewald tuj ekkonis la valoregon de Pertsch kaj peris dungon en statuso oficista. Ĉar la plejmulto de la trezoraĵoj en Gotha estis en la lingvoj araba, osmana kaj persa la hindaj studoj de Pertsch iĝis duarangaj.
Majaoj
Periodo de kontakto kaj konkero fare de hispanoj (1511-1697)
Post la falo de la ĉefurbo de aztekoj, nome Tenoĉtitlano, en 1521, Hernán Cortés sendis sian kapitanon Pedro de Alvarado al la teritorio de la nuna Gvatemalo kun 180 homoj de kavalerio, 300 soldatoj de infanterio, 4 kanonoj kaj miloj da indianaj militistoj aliancanoj de la centro de Meksiko; ili alvenis en Soconuskon en 1523. Alvarado konkeris la ĉefurbon de la kiĉea regno nome Kumarkaj, en 1524. Tuj poste, la hispanojs estis invititaj kiel aliancanoj al Iksimĉe, la ĉefurbo de la kakĉikela regno. La bonaj rilatoj ne daŭris multe pro la troaj impostaj postuloj en oro fare de la hispanoj, kaj la urbo estis abandonita kelkajn monatojn poste. Al tio sekvis la falo de Zakuleu, la ĉefurbo de mam-oj, en 1525. Francisco de Montejo kaj lia samnoma filo Francisco de Montejo, lanĉis longan serion de kampanjoj kontraŭ la urboj de majaoj de la duoninsulo Jukatano en 1527, kaj fine ili kompletigis la konkeron de la norda parto de la duoninsulo en 1546. Nur la regnoj de majaoj de la baseno de Peteno restis sendependaj. En 1697, Martín de Urzúa atakis la ĉefurbon Itzá, Nojpeteno, kio finis en la falo de la lasta majaa urbo sendependa.
Persistado de la majaa kulturo
La konkero fare de hispanoj eliminis la plej parton de la difinaj trajtoj de la majaa civilizacio, ĉar la misiistoj kiuj akompanis tiujn ekspediciojn plej ofte vidis ilin kiel baro al sia laboro de kristanigo. Tamen, multaj domaroj de majaoj restis malproksime de la hispanaj vicreĝaj aŭtoritatoj, kaj grandmezure ili plue restis kontrolante siajn proprajn aferojn. La majaaj ruraj komunumoj, kaj la kerna familio, plutenis sian tradician ĉiutagan vivon. La kultivo de bazaj nutraĵoj, kiel maizo kaj fazeoloj, pluis, kvankam la agrikultura produktado pliboniĝis pro la enkonduko de laboriloj el ŝtalo. Pluis la produktado de tradiciaj metioj, kiel tekstila, ceramika kaj kestoproduktado. La komunumaj bazaroj kaj la komerco de lokaj produktoj pluis multan tempon post la konkero. La vicreĝlanda administracio profitis el la tradicia ekonomio cele al la kolektado de impostoj per ceramiko, kotono ktp. La religiaj kredoj kaj praktikoj kaj la majaaj lingvoj persistis, kaj nun milionoj da parolantoj de majaaj lingvoj loĝas en la teritorio en kiu ties prauloj disvolvigis sian civilizacion.
Wilhelm Pertsch
Agadoj en Gotha
Jam post la apero de la unuaj volumoj la famo de Pertsch elstaris kaj sciencakademioj en Berlino, Leipzig kaj Göttingen nomumis Pertsch sia membro. Ankaŭ la Reĝa biblioteko en Berlino komisiis lin katalogigi parton de siaj manuskriptoj; la volumoj 4 kaj 6 de la berlina katalogo estis de Pertsch. Krome Pertsch ordigis multon de la orientalaj moneroj el berlinaj muzeoj.
Majaoj
Direĝaj urboj en la pluvarbaro
Rimarkinda pri ruinejoj de la majaa kulturo estas la granda nombro de religiaj konstruaĵoj. La religio kaj ties administrantoj (pastroj ktp.) ŝajne ludis gravegan rolon en la vivo de la malnovaj majaoj. Tiatempe la urboŝtatoj estis ĉefe estritaj de reĝoj, kiuj ne ĉiam havis la plej altan, tamen tre gravan religian oficon. Prezentaĵoj montras tamen, ke ĉefe ankaŭ regnestroj kaj altaj nobeloj de la majaoj devis submeti sin al la ofte kruelŝajnaj ritoj.
Tempoj kaj kosmo
Simile al aliaj mezamerikaj popoloj ankaŭ la majaoj opiniis la tempon cikleca. Ritoj kaj ceremonioj estis ligitaj al astronomaj kaj teraj cikloj de la naturo. Ĉiam revenantaj procedoj estis sisteme observitaj kaj notitaj en diversaj majaaj kalendaroj. La tasko de la majaaj pastroj estis interpretado de la cikloj, kion ili faris interrilatigante diversajn ciklojn (kalendaraj mezuroj). Laŭ iliaj diroj, la tempo de la kvina suno, t.e. la epoko kiun ni nun travivas, finiĝos ka 23-an de decembro 2012 per ĉion forglutanta inundego. Renaskiĝo de la kosmo sekvos tiun katastrofon.
Wilhelm Pertsch
Agadoj en Gotha
Ofte ofertis oni postenojn glorplenajn kaj bone salajritajn al Pertsch, kiujn li tamen rifuzis. En Gotha li iĝis en 1879 ĉefbibliotekisto kaj en 1883 direktoro de la kolektoj de Kastelo Friedenstein. Ankaŭ en Gotha li ordigis la enhavojn de la monera kabineto. Numismatike Pertsch entuziasmiĝis same pri romiaj kaj helenaj moneroj, ne nur pri orientalaj.
Majaoj
Tempoj kaj kosmo
Multo el la religiaj tradicioj de la majaoj estas ankoraŭ science pridiskutata, sed ŝajnas certe, ke la majaoj imagis la kosmon (almenaŭ) trinivela, t.e. la malsupra mondo, la tero kaj la ĉielo.
Dioj kaj oferoj
Kiel ĉe aliaj mezamerikaj kulturoj, ankaŭ ĉe la majaoj la homa sango havis specifan rolon. Altrangaj famuloj ekzemple gajnis sangon, ekzemple tirante dornajn fadenojn tra lipojn aŭ langon aŭ pikante la penison per eĥinaj dornoj. La doloriga afero de tiaj praktikoj ŝajne donis altan religian valoron. Prezentaĵoj ofte ligas la sangoferon al tiel nomata viziserpento, sed ĉu tio estas indiko, ke la sangoperdo ebligas religiajn viziojn, ne klaras ĝis nun. Laŭ la majaoj, la sango estis la ejo de la animo kaj de la vivoforto; la animon mem oni imagis aera aŭ fumeca. Tial oni kaptis la sangon per paperbendoj, kiuj poste estis bruligitaj. La majaa religio estis politeisma, la dioj estis kiel homoj mortemaj.
Wilhelm Pertsch
Graveco kaj karaktero
Menciindas el liaj pli etaj skribaĵoj lingvikaj la priskribo de Pali-manuskripto ene de Gurupujakaumudi, festskribitaĵo honore al A. Weber kaj eseo pri la araba traduko de Amrakunda en festa esearo eldonita omaĝe al lia instruisto R. Roth. Multnombraj krome estis liaj laboroj por kolektoj de la societo Deutsche Morgenländische Gesellschaft kaj en la gazeto Orient und Occident.
Majaoj
Dioj kaj oferoj
La oferoj ekzistis, kiel ankaŭ ĉe la aztekoj kaj aliaj mezamerikaj religioj, ne nur por plezurigi la diojn, sed fakte temis pri oferservo de la homoj, kiuj tiel, iel vivigis la diojn. Tial klariĝas prezentaĵoj majaaj, kiuj montras reĝojn portante diajn bebojn. Samtempe oni bildigis la diojn kiel maljunegaj estuloj.
Wilhelm Pertsch
Graveco kaj karaktero
Sed ne nur kiel fakulo li faris mirindaĵojn, li ankaŭ spertis sur la kampoj de botaniko, entomologio, historio ktp. Kiel ĉefbibliotekisto en Gotha li zorgis ke ĉiuj interesiĝantoj havu aliron al la libre kaŝitaj konoj.
Majaoj
Dioj kaj oferoj
Ĉe la majaoj homoferoj estis kutimaj. La manieroj mortigi la viktimojn estis ege variaj: fortranĉo de la kapo, dronigo (ekzemple en cenotoj), pendumo, ŝtonumo, venenigo, viva entombigo, ... unu el la plej kruelaj mortigmanieroj estis, kiel ĉe la aztekoj, la distranĉo de la ventro kaj la eltiro de la ankoraŭ batanta koro. Tio estas dokumentita ĉefe pri la postklasika erao danke al ritaj aĵoj. Oni oferis kaj militkaptitojn kaj membrojn de la sama tribo, eĉ el la nobeloj. La kondiĉoj pri kiu estis kiam, kiel kaj kie oferita, ankoraŭ ne estas konataj.
Wilhelm Pertsch
Graveco kaj karaktero
Ankaŭ lia ĝentileco kaj modesteco plaĉis al oni. Ŝatante la naturon li trapasis la feriojn somerajn en la Turingia Arbaro, ofte en Oberhof kaj Neustadt am Rennsteig. Li edziniĝis dufoje kaj havis tri filojn, el kiuj unu iĝis filologo, unu forstisto kaj la tria juristo. Lia tomboŝtono troviĝas ekde 1951 sur la Ĉeftombejo de Gotha.
Majaoj
Politiko kaj socio
La politikaj sistemoj estis ege diversaj laŭ regiono, epoko kaj popolo aŭ eĉ urbo. Ekzistis heredaj reĝujoj, ankaŭ inaj regnestroj, nobelaj registaroj kaj grupaj registaraj, kiel la "ligo de Mayapan", kiuj iom similas al la komercrespublikoj grekaj.