cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Francisco Oller
Dediĉaĵoj
La urbeto de Cataño en Puerto-Riko, nomis gimnazion pro li kaj la Urbo de Novjorko renomis la Publikan Lernejon 61-an en la Bronkso Publika Lernejo Francisco Oller. Ankaŭ estas Biblioteko Francisco Oller ĉe la Escuela de Artes Plasticas (Lernejo de Plastikaj Artoj) en San Juan. La Muzeo Francisco Oller, kie multaj artistoj, kiel Tomas Batista, ekspozicias iliajn artaĵojn, troviĝas en la Urbo de Bayamon, Puerto-Riko kaj en Bufalo, Nov-Jorkio estas Arta Muzeo de Francisco Oller kaj Diego Rivera.
Annamária Albu
ALBU Annamária, Domokos estas rumanuja hungara aktorino naskita en Covasna la 10-an de septembro 1965.
Kariero
Ekde oktobro 1990 ŝi ludis en Figura Stúdió Színház de Gheorgheni kaj ekde 1994 en teatro Sepsiszentgyörgyi Tamási Áron Színház. En 1992 en Jászberény ŝi studis en Kontakt Danckurso.
Eksteraj ligiloj
]
Kirchzarten
Kirchzarten estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Breisgau-Hochschwarzwald, en la Regiono Suda Supra Rejno kaj en la distriktaro Freiburg de la federacia lando Baden-Virtembergo. Fine de la komunumo havis  loĝantojn.
Rilatoj al Esperanto
En Kirchzarten kreskis la esperantisto Bernd Finger.
84118 Bracalicioci
84118 Bracalicioci estas asteroido de la ĉefa ekstera asteroida zono, proksima de la orbita resonanco 2:7 kun la Tero.
Malkovro
Ĝi estis malkovrita la 3-an de septembro 2002 de la itala astronomo Fabrizio Bernardi elde la Stacio de Campo Imperatore de la Observatorio de Abruco (L'Aquila, Italio).
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de Davide Bracali Cioci, ĉiela mekanikisto diplomigita de la Universitato de Pizo. Li provizis gravan kontribuon en la disvolvo de programaroj por kosma dinamiko, precipe rilate al la asteroidoj kaj aktivoj de superrigardo de alfrapoj.
József Jelitai
József Jelitai [jOĵef], laŭ hungarlingve kutima nomordo Jelitai József estis hungara instruisto, profesoro. Lia origina familia nomo estis Woyciechowsky ĝis 1932.
József Jelitai naskiĝis la  en Budapeŝto. Li mortis la en Budapeŝto.
Biografio
József Jelitai (Woyciechowsky) devenis el pola nobela familio. Li frekventis gimnazion en sia naskiĝurbo, poste li akiris pedagogian diplomon en Reĝa Universitato de Budapeŝto en 1912. Post siaj studoj li instruis matematikon, fizikon kaj stenografion en gimnazioj. Li estis nomumita privata profesoro en Scienca Universitato Tisza István en 1938, en 1942 en Scienca Universitato Pázmány Péter. Li multe okupiĝis pri la hungara matematikohistorio. Li mortis pro akcidento postlasanta edzinon.
Ĥulo
Ĥulo, kadavromanĝulo, gulo aŭ algulo (arabe, الغول, 'Al-ghuûl') estas demono, kiu devenas el islamo kaj antaŭislama araba religio. Laŭlegende, ili loĝas en tombejoj aŭ dezertoj kaj manĝas homan karnon. En moderna fikcio, ĝi ofte aperas kiel vivmortinta monstro.
Ĥulo estas transformanta kadavro, kiu loĝas en la dezerto. Ĝi povas montriĝi kiel besto, precipe kiel hieno. Ĝi forlogas vojaĝantojn en la dezerto. Ĝi mortigas kaj manĝas ilin. Ĉi tiu kreitaĵo ĉasas junajn infanojn, rabas tombojn, kaj manĝas kadavrojn.
Zonotrichia
Zonotrichia (esperante zonotriĥoj aŭ plumzonuloj) estas genro al kiu alpartenas kvin plumzonuloj de la familio de la Pasereledoj. De tiu familio kvar plumzonuloj estas nordamerikaj, krome la Ruĝkola plumzonulo (Zonotrichia capensis), kiu vivas en altaj teroj el sudorienta Meksiko ĝis Fuegio en Argentino kaj en Hispaniolo.
La kvin plumzonuloj estas:
Tiuj birdoj havas brunajn kun nigra strieco dorsojn kaj kapojn distinge bildomarkitajn. Iliaj nestoj estas faritaj per planta materialo kovrita per pli fajnaj herboj de la inoj sur la grundo en arboj, arbetoj aŭ eĉ en truoj ĉe muroj. La ino demetas brunmakulitajn verdecbluajn aŭ verdecblankajn ovojn, kiujn nur ŝi kovas dum 12-14 tagoj. La masklo helpas en idomaĝigado.
Plumzonuloj aŭ zonotriĥoj manĝas semojn, grenojn, insektojn kaj araneojn.
Elektrodo
Elektrodo estas fina elemento de elektraj sistemoj aŭ maŝinoj, elektra konduktilo. Ĝi sendas aŭ prenas elektrajn ŝargojn de ĉirkaŭaĵo. Pozitiva elektrodo estas anodo, kaj negativa elektrodo estas katodo. Elektronaj tuboj kun tri elektrodoj nomiĝas triodoj, kaj kun kvin elektrodoj nomiĝas pentodoj.
San Baltazar Chichicápam
Geografio
San Baltazar Chichicápam apartenas al la distrikto Ocotlán al kiuj apartenas entute 20 komunumoj. Ĝi situas en la regiono Centro (ankaŭ nomata Valles Centrales), kiu estas en la centro de la subŝtato Oaxaca. La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 2716 loĝantojn. El tiuj estis 1262 viroj kaj 1454 virinoj. La komunumo havas surfacon de 100.79 kvadratkilometroj. La meza alteco estas 1540 metroj super la marnivelo.
Sociogeografio
En la jaro 2000 (laŭ INEGI) en la komunumo vivis 2592 indiĝenoj. El tiuj 2405 aĝis pli ol 5 jaroj. Entute 2405 personoj estis dulingvaj (hispana kaj indiĝena lingvoj).
Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a., (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).
Franciszek Dionizy Kniaźnin
Li estis membro de la ordeno de Jezuitoj ekde 1764, kaj post ĝia nuligo — sekretario de la princo Adam Kazimierz Czartoryski kaj instruisto de liaj filoj.
Li estis unu el la unuaj kolektistoj de belorusa folkloro. Lia poemo en la belorusa "Krosenki" ("Кросенкі") estis kantita de belorusaj farmistoj kiel popola kanto.
Hünfelden
Hünfelden estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Limburg-Weilburg de la federacia lando Hesio, kaj krome apartenas al la distriktaro Gießen, la centra parto de la federacia lando. Fine de la jaro la komunumo havis  loĝantojn.
Tzucacab
Tzucacab estas unu el la 106 komunumoj de la meksika subŝtato Yucatán, kiu estas unu el la tri meksikaj subŝtatoj sur la duoninsulo Jukatano. La ĉefurbo de la komunumo estas la samnoma Tzucacab. La komunumo apartenas al la regiono 9 "Sur". La regiono "Sur" limas al la meksika, federacia subŝtato Campeche (okcidente) kaj al Quintana Roo (oriente). Krome norde ĝi limas al la regiono 8 "Sur Poniente" kaj al la regiono 5 "Centro Sur". La kodnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 31098.
Geografio
La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 13564 loĝantojn. El tiuj estis 6900 viroj kaj 6664 virinoj. La komunumo havas surfacon de 693 km². La meza alteco (de la ĉefurbo) estas 36 metroj super la marnivelo.
Klimato
En la komunumo jare falas averaĝe 108,4 mm/m2 de precipitaĵo. La averaĝa jara temperaturo estas 25,8 °C. Ĝenerale la klimato estas varma kaj duonhumeda. La pluva sezono ĝenerale komencas fine de majo kaj ĝi daŭras ĝis oktobro. Plej malvarmaj monatoj estas januaro kaj decembro kaj plej varmaj monatoj estas julio kaj aŭgusto.
Korfpilkado
Korfpilkado aŭ nederlanda korbopilkado estas pilka sporto, tre simila al korbopilkado, eltrovita en Nederlando en 1902. La nederlanda nomo korfbal tradukiĝas laŭvorte per «korbo-pilko».
Tzucacab
Sociogeografio
En la jaro 2000 en la komunumo vivis 12577 personoj, pli aĝaj ol 5 jaroj. El tiuj 6926 personoj sciis paroli indiĝenan lingvon. Tio signifas ke 55,1% de la loĝantaro en la koncerna jaro sciis paroli indiĝenan lingvon. La ĉefa indiĝena lingvo en Yucatán estas la jukatana majaa lingvo, ankaŭ nomita Majatano.
Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a., (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).
Korfpilkado
Historio
Nico Broekhuysen, amsterdamana instruisto serĉis ludon por siaj gelernantoj. En 1902, li ekkonis la «ringball» (simila al «netball») en Svedio. Hejmen revenante, li inspiriĝis el ĝi. Pro ĝia origino, tiu sporto ludiĝas ĉefe en Nederlando, kaj Flandra Belgio. Ĝia ĉefa eco kuŝas en ĝia nepra geeco: kvar viroj kaj kvar virinoj en ĉiu teamo. Ĝi estis prove ludita en olimpikoj de 1920 (Antverpeno) kaj 1928 (Amsterdamo). La internacia federacio de Korfpilkado (FIK) naskiĝis en 1928. Ĝi arigas 51 federaciojn komence de la 21a jarcento. Korfpilkado enlistiĝis en la Mondaj Ludoj ekde 1985. La monda ĉampionado okazas ĉiun kvaran jaron ekde 1978. En ĝi, regas Nederlando kaj Belgio...
Reguloj
Korfpilkado ludiĝas jen interne (40 m x 20 m) jen ekstere (60 m x 30 m) sur tereno disigita en du zonoj. En ambaŭ zonoj, troviĝas fosto, 3,5 m alta, ekipita ĉe la supro per korbo cilindroforma, kaj sen fundaĵo. La pilko similas tiun de l' futbalo. La du teamoj konsistas el ok ludantoj, po du viroj kaj po du virinoj en ambaŭ zonoj (atako kaj defendo). Post ĉiuj du goloj (enkorbigoj), oni interŝanĝas la rolojn (atakantoj iĝas defendantoj kaj reciproke). La regularo malpermesas: En la unuaj tempoj, la teamoj konsistis el 12 teamanoj, kaj kiel por netball, la tereno estis disigitaj en tri zonoj.
(10826) 1993 SK16
(10826) 1993 SK16 estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la usona astronomo Henry E. Holt elde la Observatorio de la Monto Palomar (kantono San Diego, Kalifornio, Usono).
DOCSIS
DOCSIS (Data Over Cable Service Interface Specification) estas normo kiu difinas la regulojn kaj protokolojn de interfacoj, de komunikado kaj agordo por sistemoj de transporto de datumoj kaj aliro al Interreto uzantaj la malnovajn retojn de televido per samaksa kablo. Ĝi ebligas aldoni transigon de datumoj, kun granda rapido, al ekzistantaj sistemoj de kabla televido.
DOCSIS estas uzata de multaj operatoroj de kabla televido por provizi aliron al Interreto super sia ekzistanta hibrida infrastrukturo HFC (Hybrid fiber-coaxial, "Hibrida fibro-samaksa kablo") kiu estas aŭ estis uzata por kabla televido.
Coldeportes
Coldeportes - mallongigo de Colombia (Kolombio) kaj deportes (sportoj), plennome hispane ekde la 3-a de novembro 2011 Departamento Administrativo del Deporte, la Recreación, la Actividad Física y el Aprovechamiento del Tiempo Libre, do "departamento administra de sporto, ldistriĝo, fizika aktiveco kaj uzo de libera tempo", ĝis tiu dato pli koncize Instituto Colombiano del Deporte, do "instituto kolumbia de sporto", estas la nacia registara departamento de sporto en kaj por Kolombio. Ĝi subtenas, planas kaj organizas la naciajn aktivecojn de sporto kaj sporta eduko. Ekzemplo de pli-ol-nacie grava aktiveco estis la subteno de la Mondaj Ludoj de 2013 en Santiago de Cali, kies investan buĝeton de 59 milionoj da usonaj dolaroj, disponigitan de la kolombia registaro, administris la departamento. La plejmulto de la mono estis investita en sportejoj. Al tiu kapitalo oni aldonis investon el privataj entreprenoj.
SuZy
SuZy (Istanbulo, 1961) estas turka-israela kantistino en Ladino.
Figline Vegliaturo
Figline Vegliaturo estas komunumo de Italio. Ĝi situas en la regiono Kalabrio kaj en la provinco Cosenza. Kristana patrono de la komunumo estas Johano la Baptisto.
Kapaŭskultiloj
Kapaŭskultiloj aŭ kapaŭdiloj estas paro de transduktiloj, kiuj ricevas elektran signalon el muzika aŭ sona ludilo aŭ ricevilo kaj uzas parolilojn proksime de la oreloj por konverti la signalon en aŭdeblajn sonondojn.
Oni uzas la aparaton ankaŭ por malebligo de aliro de bruego en la orelojn, do la aparato servas kiel ŝirmilo de aŭdkapablo, ekz. en bruega medio.
Ekzistas la jenaj specoj de aŭskultiloj:
La unuaj kapaŭskultiloj aperis en la merkato en 1910.
Loránd Jendrassik
Loránd Jendrassik [jendraŝik], laŭ hungarlingve kutima nomordo Jendrassik Loránd estis hungara kuracisto, profesoro, fiziologo.
Loránd Jendrassik naskiĝis la  en iama vilaĝo Alsó-Pakony (nun urboparto de Ócsa). Li mortis la en Budapeŝto.
Biografio
Loránd Jendrassik akiris medicinan diplomon en Reĝa Universitato de Budapeŝto en 1918. Post siaj studoj li laboris en Budapeŝto en fiziologia instituto, poste li plulernis helpe de stipendioj en Leiden kaj Berlino. Inter 1925 kaj 1940 li estis laboratoriestro en kliniko de Pécs. En la loka universitato li estis nomumita privata profesoro en 1927, titulara eksterordinara profesoro en 1936. Inter 1940-1945 li estis katedrestro kun titolo publika ordinara profesoro en Universitato Kolozsvár (tiam apartenanta al Hungario). Post la 2-a mondmilito ĝis 1950 li estis senranga medicina esporisto, poste ĝis la pensiuliĝo en 1966 li instruis en rango profesoro en Budapeŝto en la universitata fiziologia instituto. En 1931 li ricevis premion, en 1969 li doktoriĝis antaŭ la Hungara Scienca Akademio.
NGC 604
NGC 604 estas parto de galaksio en konstelacio Triangulo.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
580 Seleno
580 Seleno estas granda, meze hela asteroido de la ĉefa asteroida zono, malkovrita la de la germana astronomo Max Wolf elde la Nacia Observatorio de Hejdelbergo - Königstuhl.
Nomo
Ĝi ricevis la nomon de Seleno, helena diino de la Luno. Tiu nomo estis eble inspirita de la provizora nomo : 1905 SE.
La kvina de majo (poezio)
La kvina de majo estas odo verkita de Alessandro Manzoni en 1821, okaze de la morto de Napoleono Bonaparte, kiu estis ekzilita sur la insulo de Sankta Heleno. Ĝi estas la plej konata poeziaĵo verkita de Manzoni.
En la versaĵo, rapide verkita en tri tagoj post la ekscio pere de la Gazzetta di Milano de la 16a de julio 1821 pri la cirkonstancoj de la morto de Napoleono, la verkisto reliefigas la batalojn kaj la grandfaroj de la eksa imperiestro sed ankaŭ la homan fragilecon kaj la Dian mizerikordon.
El Puerto de Santa María
El Puerto de Santa María estas urbo de Hispanio, apud la rivero Guadalete en la provinco Cádiz, Hispanio.
Nicolás Gómez Dávila
Nicolás GÓMEZ Dávila (18 majo 1913 – 17 majo 1994) estis eminenta kolombia verkisto kaj ĉampiono de reakciisma socia politika teorio.
La famo de Gómez Dávila ekestis disvastigita nur en la lastaj malmultaj jaroj antaŭ lia morto, precipe pere de germanaj tradukoj de liaj laboroj. Li estis unu el la plej radikalaj kritikantoj de moderneco, kaj lia laboro konsistas preskaŭ tute de aforismoj kiujn li nomis "escolios" ("glosoj").
Biografio
Gómez Dávila estis kolombia scienculo kiu neniam deĵoris ĉe ajna universitata posteno. Anstataŭe li restis plejparte el sia vivo ene de sia cirklo de amikoj kaj ene de la muroj de sia biblioteko. Li apartenis al la supraj cirkloj de la kolombia socio kaj estis edukita en Parizo. Pro damaĝa pneŭmonito, li restis proksimume du jarojn ĉe hejmo kie li estis instruita de privataj instruistoj kaj disvolvis tutvivan amon por klasika literaturo. Li neniam, tamen, ĉeestis universitaton. Dum la 1930-aj jaroj li revenis de Parizo al Kolombio, kaj neniam vizitis Eŭropon denove, escepte de dum ses-monata restado kun sia edzino en 1948. Li elkonstruis grandegan bibliotekon enhavanta pli ol 30 000 volumoj. En 1948 li helpis fondi la Andan Universitaton en Bogoto.
En 1954, la unua volumo de la verkaĵoj de Gómez Dávila estis eldonita de lia frato, kaj temis pri kompilaĵo de notoj kaj aforismoj sub la titolo Notas I – kies dua volumo neniam estis aperinta. La libro restis preskaŭ nekonata ĉar nur 100 kopioj estis presitaj kaj ĉi tiuj estis prezentitaj kiel donacoj al liaj amikoj. En 1959, li verkis malgrandan libron de eseoj sub la titolo de Textos I (tekstoj) (denove, dua volumo neniam estis eldonita). Ĉi tiuj eseoj pritraktas bazajn konceptojn de lia filozofia antropologio, samkiel lian filozofion de historio, ofte en literatura stilo plena de metaforoj. En ĉi tiuj eseoj, li unue elparolas sian intencon krei "reakcian flikaĵaron" ĉar realaĵo, li diris, ne povas esti reprezentita en filozofia sistemo.
De ĉi tiu decido rezultis lia forta kritiko ne nur de la maldekstra flanko sed ankaŭ de dekstrulaj kaj konservativaj politikaj praktikoj, eĉ kvankam liaj eksplicite reakciaj principoj montras kelkajn similecojn kun konservativaj vidpunktoj. Lia skeptika antropologio baziĝas sur proksima esplorado de Tucidido kaj Jakobo Burckhardt samkiel lia aserto de hierarĥiaj strukturoj de ordo sur socio, ŝtato kaj eklezio. Gómez Dávila emfaze kritikis la koncepton de la suvereneco de la homoj kiel malpravan diigon de la homo kaj malakcepton de la suvereneco de Dio. Li estis same profunde kritika pri la Dua Vatikana Koncilio kiun li vidis kiel profunde problemigan adaptiĝon al la mondo. Li precipe mallaŭdis la detruon de la latina liturgio en la rom-katolika eklezio en la maldormo de la Koncilio. Simile al Juan Donoso Cortés, Gómez Dávila kredis ke ĉiuj politikaj eraroj fine estis rezulto devenanta de teologiaj eraroj. Tial lia penso povas esti priskribita kiel formo de politika teologio.
La modernaj ideologioj kiel liberalismo, demokratio kaj socialismo, estas la ĉefaj celoj de la kritikoj de Gómez Dávila, ĉar li perceptis la mondon influitan de ĉi tiuj ideologioj kiel dekadenca kaj korupta.
Gómez Dávila pridiskutis ampleksan aron de temoj; filozofiaj kaj teologiaj demandoj, problemoj de literaturo, arto kaj estetiko, filozofio de historio kaj la skribo de historio. Li utiligis literaturan metodon de mallongega kaj tranĉa sinimpona beleco, kun granda sentemo por aferoj de stilo kaj tono. La plej elstara metodo kiun li perfektigis estas la  escolio  (gloso) kiun li uzis por prikomenti la mondon, precipe en la kvin volumoj de Escolios de un texto implícito (1977; 1986; 1992) kiun li eldonis ekde la 1970-aj ĝis la 1990-aj jaroj kaj kiu konstituas lian majstroverkon. Li kreis "la reakciulon" kiel lian senduban literaturan maskon kaj enpersonigon kaj konvertis ĝin en distinga formo pensi pri la moderna mondo. En sia plej lasta laboro li provis difini la "reakciulon" kun kiu li identigis sin je aserta vojo, poziciigante lin sur loko ie preter la tradicia dekstra-maldekstra diĥotomio. Surbaze de katolika tradiciismo influita de la intelekta sfero de Nietzsche kaj aliaj li kritikis modernecon kaj vidis sian laboron kiel tiun de neŭtrala anonimulo por "vero kiu ne mortos".
Kirchzell
Kirchzell estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Miltenberg de la federacia lando Bavario. Fine de la komunumo havis  loĝantojn. Ĉirkaŭ la jaro 1200 en la komunuma teritorio ekestis burgo Wildenberg, en kiu la mezepoka trobadoro kaj poeto Wolfram von Eschenbach kreis grandan parton de sia versa romano Parzival.
Oisterwijk
Oisterwijk ( [ˈoːstərˌʋɛik] estas municipo kaj grandurbo en la Suda Nederlando.
La loĝantarcentroj estas Heukelom, Moergestel, kaj Oisterwijk. La publika transportado okazas ĉefe el trajna stacidomo Oisterwijk.
Oisterwijk ricevis grandurbajn rajtojn en 1230. Parto de municipo de Oisterwijk inkludas la "Oisterwijkse bossen eno vennen" (la lagoj kaj arbaro de Oisterwijk) kaj la "Kampinan". Ambaŭ estas naturrezervejoj de elstara natura beleco. La rezervoj estas posedataj kaj konservita fare de la "Vereniging Natuurmonumenten" (Naturo-Monumentoj).
Basolio
La Basolio (Басо́ля aŭ basy aŭ basetla) estas kordinstrumento de Ukrainio kaj Polujo.
Ĝi havas du, tri, kvar aŭ kvin kordojn.
Mikstat
Mikstat estas urbo en Grandpollando en Pollando. Ĝi apartenas al komunumo Mikstat en distrikto Ostrzeszowski.
Aŭtrigonoj
Aŭtrigonoj estis antaŭromia tribo establiĝinta en la nordo de la Iberia duoninsulo, en la nuna Hispanio.
La unua mencio pri la aŭtrigonoj estis farita de Tito Livio, en la jaro 76 a. K. Strabono mencias ilin en sia libro Geographika, libro III, ĉap. 3, s. 7, sub la nomo allótrigones, eble adaptante la nomon al greka vorto pli familiara por li kiu volas diri 'fremduloj'.
Romiaj historiistoj kiel Pomponio Mela kaj Plinio la Maljuna situigas ilin en la nordo de la nuna provinco Burgoso (Briviesca), proksime de la romia ŝoseo, dum Plinio la Maljuna, ĉirkaŭ la jaro 77 p. K., citis «inter la dek urboj de la aŭtrigonoj Tritium (Monasterio de Rodilla) kaj Virovesca (Briviesca) kiel ĉefurbo de la aŭtrigonoj». Ptolomeo situigas ilin inter la riveroj Asón kaj Nervión kaj indikas ke ilia teritorio limis kun tiu de la karistioj oriente kaj kun tiu de la kantabroj okcidente. Rilataj popoloj estis ankaŭ amanoj, varduloj kaj morekanoj.
La aŭtrigonoj probable estis kelta popolo, la nomoj de iliaj urboj kiel Uxama Barca aŭ tiuj kun la finaĵoj -briga indikas keltan originon. Ankaŭ la hindeŭropaj toponimioj de la riveroj Nervión kaj Burzaco, la antroponimoj, la arkeologiaj spuroj, iloj, armiloj, ujoj, spuroj de la kastroj, loĝejoj, fortikaĵoj, enterig-sistemoj, kaj aliaj situigas ilin inter la kulture kelktaj popoloj, kvankam kun evidenta diferenco rilate al la keltiberoj.
Homokmégy
Homokmégy (homokmEdj) estas malgranda vilaĝeto en Hungario, en regiono Suda Ebenaĵo, en departemento Bács-Kiskun, en subregiono de Kalocsa. Homok signifas sablo.
Bazaj informoj
Homokmégy situas sur ebenaĵo, laŭ traira flankovojo.
Historio
La unua mencio devenis el 1198. La turkoj faris senhoma la regionon. Poste la kampoj apartenis al Kalocsa. Formiĝis senfina vico da farmoj. En 1898 fondiĝis Homokmégy el la foraj farmoj. El la vilaĝo disiĝis Öregcsertő kaj iĝis memstara vilaĝo en 1915. El Homokmégy disiĝis ankaŭ Kiscsertő (kiŝĉertO) (=malgranda Csertő) en 1922 kaj aliĝis al Öregcsertő.
Vilaĝservoj estas lernejo, infanĝardeno, biblioteko, kuracejo, dentokuracejo, apoteko.
Trolebusa transporto en Bakuo
Historio
La unua trolebusa linio estis malfermita la. Ĝi estis longa, kaj estis priservata de 15 trolebusoj. La plejparto de la disvolviĝo okazis inter la 1960-aj kaj 1970-aj jaroj; en la unua duono de la lasta jardeko, la sistemo havis 10 liniojn.
En la malfrua 1988-a jaro, la sistemo atingis maksimuman longecon de, kun 32 itineroj. Ĝi ankaŭ ampleksis iujn najbarajn lokojn. En 1991, ĝi ankoraŭ havis 32 itinerojn, kaj da kontaktaj lineoj.
Post la kolapso de Sovetunio, oni ne donis ŝancon al la trolebusa sistemo adaptiĝi al merkata ekonomio kaj fariĝi profita. La lasta ekspluatata vojo, n-ro 16, estis fermita la, kaj malmuntita baldaŭ poste.
Veturanta materialo
De la malfruaj 1960-aj jaroj, la sistemo estis priservata de "Škoda 9Tr", de 1979 estis "Škoda 9TrH", kaj de 1982, "Škoda 14Tr".
Dum la 1980-aj jaroj, la floto estis ankaŭ pligrandigita de "Ziu-9" konstruitaj en Sovetunio.
Deponejoj
La sistemo havis du deponejojn. La origina deponejo estis ĉe Darnagul (Дарнагюль), kaj dua estis malfermita ĉ. 1987, kiam la origina deponejo iĝis nekapabla akcepti la kreskantan floton de la sistemo.
Filandari
Filandari estas komunumo de Italio.
Miklós Jancsó (aktoro, verkisto)
JANCSÓ Miklós (janco:) etas rumanuja hungara verkisto, aktoro. Li naskiĝis en Kluĵo la 12-an de aŭgusto 1946 kaj li mortis la 17-an de julio 2017. Li estis membro de E-MIL. Li estis la filo de literaturhistoriisto Elemér Jancsó, edzo de aktorino Rozália Rekita kaj la patro de poetino Noémi Jancsó kaj de Hajnal Jancsó.
Biografio
Miklós Jancsó finis en 1968 siajn studojn en la Marosvásárhelyi Színművészeti Intézet, ĝis 2001 li estis aktoro en la Kolozsvári Állami Magyar Színház. Ekde 1996 li instruis parolteknikon en la filologia fakukltato de la Universitato Babeş–Bolyai kaj en la Protestanta Teologio. Ekde 2000 li estis Domus-stipendiulo. En 2004 li doktoriĝis pri filologio. Ekde 2006 li estas universitata adjunkto de la Universitato Babeş–Bolyai.
Salmbach
(jen france, origine germane kaj alemane, prononco ) estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Bas-Rhin, en la historia kultura regiono regiono Alzaco kaj la nuna administra regiono Grand Est ("Granda Oriento"). Fine de en la komunumo vivis.
Ĉina Akademio pri Sciencoj
La Ĉina Akademio pri Sciencoj aŭ Ĉinia Scienca Akademio (中国科学院), estas ĉina esplorinstituto. Ĝi havas historiajn originojn en la Academia Sinica (中央硏究院) dum la respublika epoko, antaŭe ankaŭ konatis per tiu nomo, kaj estas la nacia akademio por la naturaj sciencoj de la Popola Respubliko de Ĉinio. Ĝi funkcias kiel la nacia scienca pensfabriko kaj akademia reganta estraro, disponigante konsilajn kaj taksadajn servojn pri aferoj devenantaj de la nacia ekonomio, sociologio, kaj scienco kaj teknologia progreso. Ĝi havas sian ĉefsidejon en la okcidenta urba distrikto de Pekino, kun branĉaj institutoj tra la tuta kontinenta Ĉinio. Ĝi ankaŭ kreis centojn da komercaj entreprenoj, el kiuj Lenovo estas unu el la plej famaj.
Aktuale
La :
Baisieux (stacidomo)
Baisieux estas franca stacidomo sur linio -, situanta en  , en departemento Nord, regiono Hauts-de-France.
Temas pri stacidomo de Société nationale des chemins de fer français (SNCF), priservata de trajnoj Hauts-de-France.
Ĝi situas ĉe kilometra punkto (PK) de la linio Fives - Baisieux (269000).
12099 Meigooni
12099 Meigooni estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la en la kadro de la kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Nomo
Ĝia nomo honoras David Nima Meigooni, finaliston de la Intel International Science and Engineering Fair 2002 pro lia projekto pri biokemio. Li estas lernanto ĉe la Paul Laurence Dunbar High School en Leksingtono (Kentukio, Usono).
Flago de Israelo
La flago de Israelo (hebree דגל ישראל, Degel Jisrael; arabe علم إسرائيل ) estis adoptita la 28-an de oktobro 1948, kvin monatojn post la establo de la Israelo. Ĝi prezentas bluan stelon de Davido sur blanka fono, inter du horizontalaj bluaj strioj. La israela flaga leĝo diras, ke la oficiala grando estas 160 cm x 220 cm, tial la proporcio estas 8:11, tamen oni uzas variajn proporciojn kaj 2:3 estas ofta.
Deveno
La bluaj strioj reprezentas la taliton, la tradician judan preĝtukon. La stelo de Davido estas komune agnoskata simbolo de la juda popolo kaj de judismo.
La izraelidoj uzis bluan kolorigilon nomitan tĥelet, kiu eble estis farita de la mara heliko Murex trunculus. Ĉi tiu kolorigilo estas tre grava por kaj juda kaj nejudaj tiutempaj kulturoj, kaj estis uzata de reĝoj kaj riĉuloj por vestaĵoj, kurtenoj, ktp.
En la Biblio, Dio ordonis, ke la kvastoj (cicit) de izraelidoj havu unu fadenon kolorigitan de tĥelet, ke ili povu rigardi ĝin kaj memoru ĉiujn la ordonojn de Dio, kaj faru ilin. Iam dum la fino de la talmuda erao (500-600 K.E.), la industrio kiu produktis la kolorigilon malaperis, kaj ĝi fariĝis pli kaj pli rara; finfine, la juda komunumo perdis la tradicion de kiu specio de marisko estis la fonto de la kolorigilo. Pro tio, ke judoj ne povis fari la ordonon, ili poste havas nur blankajn kvastojn, sed kiel memorigilo de la ordono, judoj ordinare havas bluajn aŭ purpurajn striojn en la tuko de sia talito.
La ideo, ke la blua kaj blanka koloroj estas la naciaj koloroj de la juda popolo esprimiĝis frue de Ludwig August von Frankl (1810–94), aŭstria juda poeto. En sia poemo, "La koloroj de Judujo", tiu verkis (germane): Anlegt er, wenn ihn Andacht füllt
Die Farben seines Landes;
Da steht er beim Gebet verhüllt,
Weiß schimmernden Gewandes.
Den Rand des weißen Mantels breit
Durchziehen blaue Streifen,
Sowie des Hohenpriesters Kleid
Die blauen Fädenschleifen.
Die Farben sind's des theuren Lands,
Weißblau sind Juda's Grenzen:
Weiß ist der priesterliche Glanz,
Und blau des Himmels Glänzen. En Esperanto: Li portas, kiam preĝo plenigas lin,
La kolorojn de sia lando.
Jen staras li, volvite de preĝo,
En scintilanta blanka robo.
La orloj de la blanka robo
Estas kronitaj per larĝaj bluaj strioj;
Kiel la robo de la ĉefpastro,
La bluaj fadenrubandoj.
Ĉi tiuj estas la koloroj de la amata lando:
Blua kaj blanka estas la limoj de Judujo;
Preparante por la Unua Cionisma Kongreso en Bazelo in 1897, Wolffsohn skribis: "Kiu flago pendos en la kongresa halo? Tiam ideo venis al mi. N havas flagon—kaj ĝi estas blua kaj blanka. La talito (preĝtuko) kun kiu ni volvas nin kiam ni preĝas: tio estas nia simbolo. Ni elprenu ĉi tiun taliton el ĝia sako kaj disvolvu ĝin antaŭ la okuloj de israelo kaj la okuloj de ĉiuj nacioj. Do mi elektis bluan kaj blankan flagon kun la stelo de Davido pentrita sur ĝi. Tiel la landa flago, kiu pendis sur Kongresa Halo, estiĝis." Morris Harris, membro de Nov-Jorko Hovevej Cion, uzis sian vendejeton por dezajni taŭgan standardon kaj ornamaĵojn por la okazaĵo, kaj ties patrino Lena Harris kudris la flagon. La flago havs du bluajn striojn kaj grandan bluan stelon de Davido en la mezo, la koloroj blua kaj blanka elektitaj de la dezajno de la talito. La flago nomiĝis la falgo de Ciono. Ĝi akceptiĝis kiel la oficiala cionisma flago ĉe la Dua Cionisma Kongreso en Svislando en 1898 kaj leviĝis kun flagoj de aliaj nacioj ĉe la Monda Festo gastiganta la Someran Olimpikon 1904 de unu el la konstruaĵoj ĉe la Ekspozicio Vendo de Luiziano, kie grandaj cionismaj kunvenoj okazis. La rasaj Nuremburgaj Leĝoj enleĝigitaj de nazia germanio en 1935 referencis la cionisman flagon kaj asertis, ke la judoj ne povas montri la germanajn flagon aŭ kolorojn sed povas montri la "judajn kolorojn".
Je la 14a de oktobro 1948 la flago de la cionima organizaĵo adoptiĝis kiel la oficiala flago de la Ŝtato de Israelo.
Kritikado
La Alta Sekvanta Komitato por Arabaj Civitanoj de Israelo kritikis, ke la landaj simboloj de Israelo, inkluzive la flago, estas oficiala biaso por la juda plimulto. Tamen, multaj aliaj landoj havas religiajn simbolojn sur sia flago, ekzemple islamajn simbolojn sur la flagoj de Arĝerio, Turkio, kaj Pakistano, aŭ kristanaj simboloj sur la flagoj de skandinaviaj landoj, Grekio, Svislando, kaj Britio.
Baze de la landlimoj de la promesita lando en Genezo, palestinanoj inkluzive Jaser Arafat kaj Hamas estas asertintaj, ke la du bluaj strioj de la israela flago reprezentas la riveroj Nilo and Eŭfrato, kaj ke Israelo deziras finfine konkeri ĉiom el la tero inter la riveroj. The Ĉarto de Hamas asertas "Post Palestino, la cionistoj deziras pligrandiĝi de Nilo ĝis Eŭfrato", kaj en 2006, estro de Hamas Mahmoud al-Zahar eldonis postulon, ke Israelo ŝanĝu sian flagon pro tiu ĉi kialo. Responde al ĉi tiuj asertoj, araba verkisto Saqr Abu Fakhr skribis, ke la temo de "Nilo ĝis Eŭfrato" estas populara miskompreno pri judoj, kiu malgraŭ havi nenian bazon kaj malagraŭ la havebleco de abunda kontraŭanta pruvaĵo, daŭre ripetiĝas en la araba mondo. Kritiko de ĥaredoj, la plej striktaj ortodoksaj judoj, devenas de tio, ke ili kontraŭstaris fruan cionismon kaj eĉ malpermesis la stelon de Davido, origine religia simbolo, kiu fiiĝis pro la adopto de la Monda Cionisma Organizaĵo. Simile, nuntempaj gvidantoj kiel rabeno Moses Fajnstajn diris ke la israela flago estas "stulta kaj sensignifa aĵo" kaj malkuraĝigis montri ĝin en sinagogoj, kaj la Ĥazon Iŝ verkis, ke preĝi en sinagogo kiu havis israelan flagon estas evitenda eĉ kiam ne ekzistas alia sinagogo en la ĉirkaŭaĵo. La eksa Sefarda Ĉefrabeno de Israelo Ovadja Josef ankaŭ malpermesis la flagon en sinagogoj, dirante ke ĝi estas "memorigaĵo de la agoj de malbonfarantoj", kaj rabeno Joel Tajtelbaŭm nomis ĝin "flago de herezo" kaj taksis ĝin idola kultado. Malgraŭ leĝa devo (ekde 1997), ke ĉiuj lernejoj kiuj ricevas monon de la registaro montru la israelan flagon, ĥaredaj judoj ĝenerale ne faras tion.
(19193) 1992 DK6
(19193) 1992 DK6 estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la en la kadro de la "Enketo de Upsalo-ESO pri Asteroidoj kaj Kometoj" (Uppsala-ESO Survey of Asteroids and Comets, aŭ "UESAC") elde la Observatorio La Silla (Ĉilio).
Nirvana
Nirvana estis Usona rokmuzika grupo kiu komencis en 1987. Ilia kanto "Smells Like Teen Spirit" de la albumo Nevermind alportis por la muzikgrupo multan sukceson en la 1990-aj jaroj, vulgarigis iun ĝenron de roko nomita grunĝo.
Klara Zamenhof
Klara Zamenhof, edzino de L. L. Zamenhof. Naskiĝis kiel f-ino Silbernik (en Esperanto ŝia denaska familia nomo foje estas literumata "Zilbernik") la 5-an de oktobro 1863 en Kaŭno, mortis la 6-an de decembro 1924 en Varsovio. Senhezite fordonis sian tutan doton por la eldono de la Unua Libro, 1887. Estis ĉiama kunlaboranto kaj helpanto de la edzo, ofte plenumis liajn administrajn kaj sekretariajn taskojn. Ankaŭ post la morto de Zamenhof aktive partoprenis la movadon. Danke al ŝia kunhelpo, fondiĝis la Esperanta-Rondo Konkordo en Varsovio. Krom tiu en San Francisko 1915, ŝi ĉeestis ĉiujn UK ĝis la Viena 1924, kiu estis ŝia lasta renkontiĝo kun la Esperantistaro.
Nirvana
La grupo malfondiĝis post la morto de Kurt Cobain en 1994.
Klara Zamenhof
Ŝia frato, Joseph Silbernik, estis dum multaj jaroj aktiva esperantisto en Usono kaj UEA-delegito. La plej aĝa infano Adamo Zamenhof pereis en la la Eksterordinara Ekstermiga Agado en 1940 kaj la du pli junaj filinoj Zofia kaj Lidja Zamenhof ambaŭ en la ekstermejo Treblinka.
Bazita sur la teksto de E. W. en Enciklopedio de Esperanto.
Klara "Kejla" Zamenhof, naskita Zilbernik (1863-1924). Filino de Aleksandro (Sender) Lejbovich Silbernik kaj Goda Mejerovna Silbernik. Esperantistiĝis en 1887 aŭ pli frue. "Mia edzino plej fidele kaj plej sindone partoprenis en ĉiuj suferoj kaj malagrablaĵoj, kiujn Esperanto donis en la unuaj jaroj" (Ludoviko Zamenhof).
Bildaro
<Gallery> Dosiero:Klara_Zamenhof.jpg|Foto de la juna Klara Zamenhof. Dosiero:Grob Klary Zamenhof-Grave of Klara Zamenhof.JPG|Tomboŝtono de Klara Zamenhof. Dosiero:1911 01-Klara Zamenhof (Posenaer).jpeg|Subskribo kaj skribo de Klara Zamenhof en notlibro de Maria Posenaer, dum la Universala Kongreso de Esperanto en Antverpeno en aŭgusto 1911. </Gallery>
6489 Golevka
6489 Golevka estas tre malgranda, meze hela, marsrenkonta kaj terrenkonta apolona asteroido, ankaŭ ano de la alinda familio.
Malkovro
Ĝi estis malkovrita la de la usona astronomino Eleanor Francis Helin elde la Observatorio de la Monto Palomar (kantono San Diego en Usono).
En 1995 ĝi estis observita per radaro elde tri radaraj observatorioj : Goldstone en Kalifornio, la Radioteleskopo Eŭpatorio RT-70 de Eŭpatorio en Krimeo (ankaŭ transskribita "Evpatoria") kaj la Kosma Centro de Komuniko de Kaŝima en Japanio. Per la komencaj literoj de ĉi-tiuj tri nomoj, estis komponita ĝia nomo : Golevka.
Ecoj
Radaraj observoj montris, ke Golevka estas malgranda objekto : 0,35 × 0,25 × 0,25 km kaj havas tre malglatan, neregulan formon, kiu aperas malsimila laŭ la angulo de observo.
Inter 1991 kaj 2003, precizaj radaraj observoj montris ke la efiko Yarkovsky estiĝis orbitan ŝanĝon de 15 km, tio, kiu permesis taksi la mason (2,10 × 1011 kg) kaj la denson (2,7 ± 0.5 g/cm³) de la objekto.
Ĝia orbito krucas tiujn de Marso kaj tanĝas tiun de la Tero kun malgranda klinangulo kiu faras de ĝi potence danĝeran objekton, kvankam probablo de kolizio kun iu ajn planedo estas neglektinda por la naŭ venontaj jarcentoj.
Tiu orbito estas tre simila kun tiu de 4179 Tutatiso pri discentreco, granda duonakso kaj klinangulo. Tutatiso estas tamen pli bone konata pro ĝia alproksimiĝo de 2004.
Hungen
Hungen estas urba komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Gießen de la federacia lando Hesio. Fine de la jaro la komunumo havis {{nombro|{{Metadatumoj pri nombroj de loĝantoj en Hesio|06531008}}} loĝantojn.
Nacia Legado
Nacia Legado (pole: Narodowe Czytanie) estas pola socia kampanjo populariganta konatecon de la nacia literaturo, en kiu ampleksaj fragmentoj de la verkoj estas publike legataj, ankaŭ en amaskomunikiloj; komencita en 2012.
Historio
La kampanjo estis komencita en 2012 okaze de 200-jariĝo de Dua Pola Milito kaj franca invado al Rusio de Napoleono Bonaparte, dum kiu okazis priskribita en Sinjoro Tadeo de Adam Mickiewicz la lasta armita posedopreno en Litovio. Organizita de prezidanto de Pollando Bronisław Komorowski, laŭ ideo de Agnieszka Celeda, estinta vicdirektorino de TVP Kultura. Oni deziris, ke la nacia literaturo estu objekto de ne nur lerneja legado, sed ankaŭ ĉeesta en la socia vivo. La publika legado okazis en dekoj da lokoj kun partopreno de aŭskultantoj.
En 2013 partoprenis jam loĝantoj de pli ol 700 lokoj. Prezidenta kancelario preparis specialan stampon kaj afiŝon de Piotr Młodożeniec.
La tria legado okazis jam en pli ol 1500 lokoj.
La kvara en 2015 okazis sub patroneco de prezidenta paro Andrzej Duda kaj Agata Kornhauser-Duda. Oni preparis pli mallongan adapton de la romano. Krom stampo kaj afiŝo aperis reklambendoj. Partoprenis pli ol 1600 lokoj.
Okazintaĵoj
Dum laŭvicaj prezentoj de la kampanjo Nacia Legado oni legis jenajn verkojn de polaj literaturistoj:
Dubai Ports World
Ĝi mondkonatiĝis en 2006, kiam la entrepreno aĉetis funkciigajn rajtojn de 6 havenoj en Usono. DP World aĉetis tiujn rajtojn de la brita Peninsular and Oriental Steam Navigation (P&O) je 6,8 miliardoj da usonaj dolaroj.
Ĉar la politikistoj kaj publika premo en Usono protestis kontraŭ la aĉeto kaj kongresanoj ne volis akcepti la kontrakton, DP World transdonis la funkciigajn rajtojn al usonaj entreprenoj.
Marie Břehová
Marie BŘEHOVÁ, fraŭline Kubáčová (naskiĝis la 18-an de junio 1935 mortis la 15-an de septembro 2016) estis ĉeĥa esperantistino, kiu esperantigas modernajn ĉeĥajn aŭtorojn.
Ŝi laboris kiel farmacia laborantino en Olomouc. Tie ŝi eklernis Esperanton en 1953.
Por sia plezuro ŝi komencis esperantigi modernan literaturon, precipe el Bohumil Hrabal (rakontojn Belnostalgio, Strata lumigado, Morto en familio, Armagedon, Naŭzita distribuilo, Buĉista belulino, Aŭto Škoda 430, La flava birdo, Budeto el frondoj, Kiam la mastro mortas, ploras ankaŭ brutaro, Ruĝa trifolio, La gimnazianino, Ĉiun tagon miraklo, Morto en familio, Dividita loĝejo, La muso ŝtelis al infano suĉbuleton, Severe observitaj trajnoj), Ota Pavel (Oni povas vin eĉ mortigi, Karpoj por Wermacht, Longa mejlo, Kiel ni kun paĉjo nutris angilojn, Oraj angiloj, Kunikloj kun saĝaj okuloj, Pumprdentlich, En sveda deĵoro, La plej multekosta en centra Eŭropo, Morto de belaj kapreoloj), Karel Čapek (Prujno, La ora tero, Aŭtuno, Praha en neĝo, Pentekosta, Fine de vintro, Papilio dum vintro, La vojo hejmen), Josef Čapek (Kiam la vojo estas glita) kaj Jan Werich (Fimfárum, Pri la fiŝisto kaj lia edzino, Plenumita sonĝo, Reĝino Trotilo la unua, Nur kiam forfalos la foliaro de la kverko, Pri la fiŝisto kaj lia edzino). La tradukoj restas arkivitaj en manuskriptoj, nur du rakontoj el Čapek aperis en eksterlandaj gazetoj (Fine de vintro en Vekilo, La vojo hejmen en La Espero el Koreio).
San Baltazar Loxicha
Geografio
San Baltazar Loxicha apartenas al la distrikto Pochutla al kiuj apartenas entute 14 komunumoj. Ĝi situas en la regiono Costa, kiu apartenas al la sudokcidenta parto de la subŝtato Oaxaca. Jam la nomo en la hispana (costa = marbordo) diras ke tiu regiono estas relative proksime al la marbordo. Ĉiuj distriktoj de tiu regiono limas al la pacifiko. La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 2751 loĝantojn. El tiuj estis 1303 viroj kaj 1448 virinoj. La komunumo havas surfacon de 58.69 kvadratkilometroj. La meza alteco estas 970 metroj super la marnivelo.
Sociogeografio
En la jaro 2000 (laŭ INEGI) en la komunumo vivis 670 indiĝenoj. El tiuj 496 aĝis pli ol 5 jaroj. Entute 496 personoj estis dulingvaj (hispana kaj indiĝena lingvoj).
46731 Prieurblanc
Nomo
Ĝi estis nomita en memoro de Pierre Prieur-Blanc (1921–2002), unu el la tri homoj, kiuj partoprenis al la konstruo de la koronografia stacio de la Observatorio de Parizo sur la Pic de Château Renard en Saint-Véran (Hautes-Alpes, Francio).
Rosa Bonheur
Rosa Bonheur, denaske Marie-Rosalie Bonheur (naskiĝis la 16-an de marto 1822, mortis la 25-an de majo 1899) estis franca bestartistino, realisma pentristo kaj skulptisto. Kiel pentristo ŝi iĝis fama ĉefe pro du majstroverkoj: Labourage nivernais, kiu estis unuafoje ekspoziciita ĉe la Salono de 1848, kaj estas nune en la Musée d'Orsay en Parizo, priskribas teamon de oksoj plugantaj kampon dum atento fare de kamparanoj antaŭ vasta paŝtisma pejzaĝo; kaj Le marché aux chevaux, kiu estis ekspoziciata ĉe la Salono de 1853 (finigita en 1855) kaj estas nune en la Metropola Muzeo de Arto, en Novjorko. Bonheur estas amplekse konsiderata la plej fama ina pentristo de la 19a jarcento.
Lilli Palmer
Lilli PALMER, aŭ realnome: Lilli Marie PEISER (naskiĝis la 24-an de majo 1914, mortis la 27an de januaro 1986) estis germana aktorino.
Naskiĝinte en Posen (nuntempe: Poznan en Pollando), ŝi pasigis sian junaĝon en Berlino, kie ŝi ankaŭ akiris instruadon pri aktorado. En Darmstadt ŝi en 1933 unuafoje aperis sursceneje, sed jam mallonge poste la juddevena aktorino devis fuĝi de la nazioj: unue al Francio kaj poste al Britio, kie ŝi ricevis siajn unuajn filmrolojn.
En 1943 ŝi edziniĝis al la brita aktoro Rex Harrison, kun kiu ŝi du jarojn poste transloĝiĝis al Usono. Ŝi daŭrigis sian karieron en la Broadway-teatro kaj en Hollywood, sed la geedzeco disiĝis kaj ŝi revenis al Germanio en 1954. Kun sia dua edzo Carlos Thompson ŝi vivis ĉefe en Svislando.
Rekreskanta krudmaterialo
Rekreskantaj krudmaterialoj aŭ renovigeblaj krudmaterialoj estas organikaj krudmaterialoj, kiu venas el agrikulturo kaj arbara mastrumado kaj de la homo uzata ekster la uzo kiel nutraĵo kaj besta furaĝo.
Plej gravas la uzado de krudmaterialo de planta deveno respektive biogenaj ruboproduktoj. Tiuj materialoj oni uzas kaj por gajni energion kaj por uzi la materialon. La energia uzado okazas kaj en fluida formo (biofuelo), en firma formo (biogena brulaĵo), kaj en gasa formo (biogaso). La ŝtofa uzado konsistas el la farado de teknikaj oleoj, tekstilaĵoj, fibroj, plastoj, bazaj kemiaĵoj kaj liaj produktoj. Por energia uzo kultivataj plantoj nomiĝas energiplantoj, plantoj por ŝtofa uzo estas industriplantoj.
Historio
Jam longe antaŭ la invento de la esprimo rekreskanta krudmaterialo krudmaterialoj de besta kaj planta deveno gravas por la homo. Jam ekde jarmiloj oni uzas ledron kaj bestaj kaj plantaj fibroj kiel vestaĵj kaj ligno kiel brulaĵo. Ĝis la Industriigado en la 19a jarcento rekreskantaj krudmaterialoj estis la plej grava energifonto (brulligno, lignokarbo) kaj la plej grava krudaĵliiveranto por la kemia kaj farmacia industrio (ekzemple balenoleo). Kune kun la industriigado unue la signifo de karbo kiel energiliveranto kreskis. En la 20a jarcento nafto fariĝis pli kaj pli aplikata, precipe pro la malmultekosta ekspluatado. De ĉ. 1950 nafto fariĝis la dominata energifontokaj krudmaterialo por la kemia industrioe (petrokemio). La strebado al nacia aŭtarkio pere de sintezo kaj la uzo de naturaj krudmaterialoj ludis gravan rolon en la industria historio de Germanujo, ĝi estis la centra temo de la nacisocialista esplorpolitiko. La esprimo „rekrskanta krudmaterialo“ kreiĝis en la jaroj 1973/74 kaj 1979/81 sekve de la pli alta prezo por la nafto kaj la naftokrizo.
Kategorioj de rekrskantaj krudmaterialoj
Oni distingas inter krudmaterialoj por energiaj kaj pli valora ŝtofa uzo. Ĉe la energia uzo gravas la energia enhavo de la materialo kaj ĉe la ŝtofa uzo la kemia konsisto kaj aliaj ecoj. Ĉe kaskada uzo la ŝtofa kaj energia uzo povas esti kombinebla. Ekzemplo estas la bruligado de uzita ligno. Ankaŭ ĉe la ŝtofa uzo eblas uzi la energienhavon de la kromproduktoj.
Ŝtofe uzataj rekreskantaj krudmateialoj
Sekvas la plej gravaj kategorioj de la rekreskantaj krudmaterialoj. Ĉar la energia uzo ofte estas kombinebla kun la ŝtofa uzo ĝi ankaŭ estas parte indikita
Ligno
La plej grava kaj plej ofta rekreskanta krudmaterialo estas ligno. Ĝin la homoj jam uzis ekde la pratempo. Ekzemple en Germanujo arbaro kovras en la jaro 2002 surfacon de 11,1 milionoj da hektaroj, kiu egalas al unu triono de la surfaco de tiu lando. La aliaj rekreskantaj krudmaterialo kovras areon de ĉ. 2 milionoj da hektaroj, kiu egalas ĉ. 17 procentoj de la agra areo de Germanujo en 2008.
Ligno kaj estas uzata kaj kiel materialo por konstrui (konstruligno) kaj fari meblojn, respektive kiel krudmaterialo por fari celulozon kaj paperon, kaj uzi energie kiel brulaĵo.
Parte eblas plurfoja uzado (kaskada uzado), ekzemple per reciklado de uzita ligno por fari tavollignon aŭ uzi malnova ligno por ricevi energion.
Lignosimilaj meterialoj kiel bambuso, fragmito kaj pajlo estas uzata por kovri tegmentojn. El ratano kaj vimeno estas uzataj por fari korbojn kaj meblojn.
Naturfibroj
Vidu la ĉafartikolo fibroplantoj Naturfibrojn oni ricevas post grandaj elspezoj el tiel nomataj fibroplantoj. La plej grava fibra kudmaterialo estas kotono, kiu estas kulivata en ĉiu tropa kaj subtropa regiono de la mondo. Kotono estas bezonata precipe por fari vestaĵojn kaj aliaj tekstilaj aĵoj. Krome oni bezonas ĝin por fari neteksaĵon kaj fadenoj. Similajn uzojn ankaŭ havas lano, kiu grandparte venas de ŝafoj, sed ankaŭ de aliaj dombestoj kiel lamo, alpako aŭ angorakuniklo. Krome besta fibro ankaŭ estas silko, kiuj ankaŭ estas uzata por teksilaĵoj.
Gravaj fibroplantoj de la mezvarmaj zonoj estas lino kaj kanabo. Iliaj bastfibro]j estas uzeblaj por fari tekstilaĵojn. el kanabo-fibroj oni faras specialajn papaerojn, ĉefe [[cigaredapero. Krome kanabo estas uzata por fari izolmaterialon kaj kombinitaj materialojn.
Fibroj de tropika deveno estas juto, abako], [[kokoso|kokosfibro, kopro, sisalfibro kaj kenafo. Ili havas similan uzon. Abako estas ankaŭ uzebla por fari ŝnurojn, ĉar ĝi estas akvorezista. [[Bambuso]-kaj lignofibroj ankaŭ estas uzata por kombinaj materialoj.
Plantoleoj
Vidu la ĉefartikolon plantoleo
Plantoleoj estas uzebla ergergie, sed ankaŭ ŝtofe. La plej granda parto estas uzata por fari biobrulaĵon, kiel plantolea brulaĵo kaj biodizelo. En Eŭropo biodizelo estas farata precipe al kolzooleo. Internacie precipe al palmoleo kaj sojoleo.
Plantoleoj estas uzataj en la oleokemio kiel krudmaterialo por diversaj pruduktoj. Ekzemple kokosoleo kaj palmoleo estas uzataj por tensidoj (ekzemple sukertensidoj), kiuj estas uzataj en lavdetergentoj, sed nakaŭ por fari kosmetikaĵoj kaj medikamentoj. Por farboj, printfarboja kaj lakoj plantoleoj estas uzataj antaŭ ĉio kiel aditivoj kaj ligiloj. Kromaj produktoj estas la plankkovraĵo linoleumo, por tio antaŭ ĉio estas uzata linoleo, sed ankaŭ faktiso kaj kauĉuko.
Sukero kaj amelo
La plej granda parto de la teknika amelo estas uzata en paperindustrio paperamelo.Kiel kemia krudmaterialo amelo estas uzata por fari lavaĵon kaj purigaĵojn, organikajn acidojn, farmaciaĵojn kaj kometikaĵojn. Amelo ankaŭ estas bezonata por fari bioplaston, kiel termoplasta amelo. Ankaŭ nedirekte post fermentanta (bioteknika) transformiĝo de amelo aŭ sukero el oni povas fari bioplastojn, kiel polilaktido (PLA) kaj polihidroksilbuteracido (PHB). Sukero ankaŭ estas uzata en la konstrukemio kiel betonaldonaĵo..
Grandaj kvantoj de sukero kaj amelo estas uzataj por fari bioetanolo. Gravaj produktantaj landoj estas Brezilo kaj usono. En la [sukerindustrio]] de Brazilo duono de la rikoltata sukerkano estas bezonata por fari bioetanolon.
Kemiaj kaj farmaciaj krudmaterialoj
El kelkaj plantoj kaj bestoj estas gajnata enhavosubstancojn kaj materialojn de specialaj ecoj. Al tiaj materialoj apartenas kaŭĉuko, rezino kaj vaksoj, taninoj, diversaj farbaĵoj kaj krudmaterialoj por la farmacia industrio. Kaŭĉuko estas natura elastomero, kiu devenas precipe de la laktosuko de la sudamerika kaŭĉuka arbo (Hevea brasiliensis). Tinkturaj plantoj liveras farbaĵojn por kolorigi teksaĵojn kaj aliajn farbaĵojn.