cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Taschen
Laŭ la stato fine de la jaro 2012 la eldonejo per tutmonde pli ol 20 milionoj da grandformataj artaj libroj estas la tutmonde gvida eldonejo ĉi-speca. Ekzistas branĉoj en Germanio, Usono, Britio, Francio, Hispanio, Japanio kaj Honkongo. En 11 mondaj metropoloj ekzistas propraj eldonejaj librovendejoj. Por plia internacia distribuo de la produktaĵoj la firmao kompreneble intense kunlaboras kun alilandaj eldonejoj kaj tial prezentiĝas en internaciaj librofoioj kiel ekzemple la frankfurta librofoiro en Germanio.
Jenő Vámos
Jenő Vámos [vAmoŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo Vámos Jenő estis hungara redaktoro. Lia origina familia nomo estis Wiener.
Jenő Wiener naskiĝis la en Miskolc, li mortis la  en Budapeŝto.
Biografio
Jenő Vámos devenis el juda familio. Li akiris bestokuracistan diplomon en Veterinara Altlernejo de Budapeŝto en 1904. Li fondis veterinaran gazeton en 1909, kiun li redaktis. Li kontribuis ankaŭ en alia gazeto. En 1918 li aliĝis al politika rondo de Oszkár Jászi, li estis respondeculo pri reformo pri bienoj. Post fiasko de la Hungara Sovetrespubliko li rifuĝis al Vieno, kie li akiris plian bestokuracistan diplomon en 1920. Li hejmenvenis en la sekvanta jaro kaj li verkis sociologiajn-agronomiajn studojn. Li edziĝis en 1905, la geedza paro kalvinaniĝis en 1932.
Gusztáv Laczó
LACZÓ Gusztáv [pr. laco:] estis rumanuja hungara aktoro naskiĝinta en Ineu (Bihor) la 23-an de februaro 1936 kaj mortinta en Oradea la 26-an de aprilo 1990.
Kariero
En 1959 li dungiĝis en Oradea, poste inter 1968 kaj 1969 li ludis en la teatro Sepsiszentgyörgyi Tamási Áron Színház de Sfântu Gheorghe kaj ekde 1969 ĝis 1977 en la teatro Temesvári Állami Csiky Gergely Színház de Temeŝvaro, fine li revenis Oradean.
23791 Kaysonconlin
23791 Kaysonconlin estas asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la de la teamo de la astronomia kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Nomo
Ĝia nomo honoras Kayson Levi Conlin, finaliston de la scienca konkurso por mezlernejoj The Discovery Channel Young Scientist Challenge (DCYSC) de 2007 pro lia projekto pri inĝenierarto. Li estis lernanto ĉe la Rocky Mountain Middle School de Heber City (Utaho).
Dorothy Day
Dorothy DAY, (8-a de novembro 1897 – 29-a de novembro 1980) estis usona ĵurnalisto, socia aktivulo, kaj katolika konvertito.
Dorothy Day famiĝis post sia konverto. Ŝi dekomence vivis bohemiecan vivostilon antaŭ iĝi katolika. Tiu konverto estis priskribita en ŝia membiografio, The Long Loneliness (La longdaŭra soleco).
Ankaŭ la socia aktivismo de Day estis priskribita en ŝia membiografio. En 1917 ŝi estis enprizonita kiel membro de la pacisma sufrageta grupo de Alice Paul nome Silent Sentinels. En la 1930-aj jaroj, Day laboris kun aktivulo Peter Maurin por establi la movadon nome Katolika Laborista Movado, pacista movado kiu kombinas rektan helpon por malriĉuloj kaj senhejmuloj pere de senperforta rekta agado. Ŝi praktikis civilan malobeon, kio kondukis al aldonaj arestoj en 1955, 1957, kaj eĉ en 1973 je aĝo de sepdek-kvin.
Day estis ankaŭ aktiva ĵurnalisto, kaj priskribis sian socian aktivismon en siaj verkoj. Kiel parto de la movado Catholic Worker Movement, Day kunfondis la gazeton Catholic Worker (katolika laboristo) en 1933, kaj funkciis kiel ties eldonisto el 1933 ĝis sia morto en 1980. En tiu gazeto, Day defendis la katolikan ekonomikan teorion de distribuismo, kiun ŝi konsideris trian vojojn inter kapitalismo kaj socialismo. Ŝia aktivismo kaj verkado havigis al ŝi tutlandan reputacion kiel politike radikala, eble la plej fama radikalo en la historio de la usona katolika eklezio.
La vivo de Dorothy Day estis inspiro por la Katolika Eklezio. Nome la papo Benedikto la 16-a uzis la historion de ŝia konverto kiel ekzemplo pri "vojo al fido... en nereligiita medio." La papo Francisko inkludis ŝin en mallonga listo de ekzemplaj usonanoj, kune kun Abraham Lincoln, Martin Luther King, Jr., kaj Thomas Merton, en sia diskurso ĉe la Usona Kongreso. La katolika eklzio malfermis proceduron por ebla kanonizo, kiu estis akceptita de la Apostola Seĝo por priserĉado. Pro tio, la Eklezio aludas al ŝi per la titolo Servisto de Dio.
Emma Schweiger
Emma Tiger SCHWEIGER (naskiĝis en Los-Anĝeleso, Kalifornio, do nun -jara ) estas germana aktorino kaj la filino de Til Schweiger.
Vivo
Emma Schweiger estas la plej juna filino de la germana aktoro Til Schweiger kaj la usona mododezajnistino Dana Schweiger. Ŝi havas tri gefratojn: Valentin (frato), Luna kaj Lilli Schweiger (fratinoj).
Ágnes T. Czene
Ágnes T. Czene [Agneŝ tE cene], laŭ hungarlingve kutima nomordo T. Czene Ágnes estas hungara pentristo.
Emma Schweiger
Vivo
En kineja filmo ŝi unuafoje aktoris en aĝo de kvin jaroj: en la tiujare plej sukcesa germania kineja filmo Keinohrhasen ("senorelaj leporoj") ŝi ravis en la rolo de la knabineto Cheyenne-Blue. Ankaŭ en la daŭrigo Zweiohrküken ("duorelaj kokidoj" - ambaŭ filmtitoloj aludas al strangaj memkudritaj infanludiloj) ŝi havas tiun rolon. En la filmo Männerherzen ("viraj koroj") de la sama jaro ŝi videblas en flanka rolo apud sia patro kaj la aktoro Christian Ulmen.
Ágnes T. Czene
Ágnes T. Czene naskiĝis en 1941 en Budapeŝto.
Biografio
Pri lernejaj jaroj de Ágnes T. Czene mankas informoj, ŝi lernis la pentradon hejme en la familio. Ŝi pentradas aĵpentraĵojn (diversajn florbukedojn), ili estas vendeblaj. Laŭ la priskribo "siringoj, tulipoj, hiacintoj, rozoj k. a. formas ŝiajn sonĝojn". Pli malofte ŝi pentradas pejzaĝojn, kie ŝi uzas riĉe la kolorojn. Ŝi evitas ĉiuspecajn abstraktismojn.
Emma Schweiger
Vivo
Sian unuan ĉefan rolon la knabino havis en 2011 en la kineja filmo Kokowääh, denove flanke de sia patro - la filmo esence profitas de ŝia infana ĉarmo kaj memfido. En somero 2011 ŝi ĉefrolis en la televida filma komedio Und weg bist du ("Kaj for estas vi"). Same ekde la jaro 2011 ŝi kun siaj du fratinoj prezentas la pribestan germanlingvan televidan serion Die Pfotenbande ("la bestopieda bando").
En 2011 ŝi nomumiĝis por la infana kina premio Nickelodeon Kids' Choice Awards pro sia rolo en la filmo Kokowääh.
Mallumidoj
Mallumidoj aŭ Jami no Macuei (japane: 闇の末裔, angle Descendants of Darkness) estas japana mangao kaj animeo. La aŭtorino de la mangao estas Joko Macuŝita kaj la reĝisorino de la animeo estas Hiroko Tokita. La mangao nombras 12 volumojn kaj la animeo 13 epizodojn. Herooj en Mallumidoj estas la ŝinigamioj.
Resumo
Jami no Macuei temas pri la ŝinigamioj. Ili estas dioj de morto en Japanio. Ilia tasko estas gvidi homajn animojn post ilia morto al la tero de mortintoj (Meifu). Laŭ la mangao kaj la animeo iuj animoj ne volas delasi la Teron kaj la ŝinigamioj devas serĉi kaj porti ilin al Meifu. La historio rakontas pri diversaj okazoj de ĉi tiuj agadoj.
Lajos Láng
Kariero
Inter 1809 kaj 1815 li estis infanaktoro en Pest. Poste unue li ludis en la vaganttrupo de sia patro Ádám János Láng, poste li memstariĝis.
781
En la jaro 781 post Kristo okazis, interalie:
Stacio Himeji
Stacio Himeji (japane: 姫路駅 [Himeĝi-eki], angle: Himeji Station) estas fervoja stacio en Himeĝi, Gubernio Hjogo, Japanio. La stacio servas 4 liniojn de JR Okcidenta: Linio Sanyō (ĉefa), Linio Bantan, Linio Kishin, Ŝinkanseno Sanyō.
Lipogramo
Lipogramo estas literatura teksto en kiu oni komplete evitas unu specifan literon, ekz-e iu teksto en kiu aperas neniu "R". Lipogramoj estas konataj jam ekde la antikvo ĝis nun. La angla romano Gadsby de Ernest Vincent Wright el 1939 enhavas neniun literon "E", same la franca romano La Disparition de Georges Perec el 1969.
Pli ekstremaj formoj de lipogramoj evitas plurajn literojn samtempe, ekz-e en Unuvokalismo oni uzas nur unu solan vokalon.
Unuvokalismo
Unuvokalismoj ekzistas en multaj lingvoj. Ekz-e jena angla duverso de C. C. Bombaugh:
Vaste konata kaj profunde analizita estas la germana poemo "ottos mops" (la mopso de Otto) de Ernst Jandl, kiu uzas nur "o".
Eszperente
Eszperente (el la hungara: eszperente, prononcu: esperente) estas tipa hungara lingva ludo, en kiu oni devas formi sencohavajn frazojn, sed uzante nur la vokalon „e”. (Kompreneble tiu lingva ludo ne estas limigita al la hungara lingvo.)
Eszperente aperas ofte por difini konatajn konceptojn. Ekz.:
Unu el la plej riĉaj kolektoj de eszperente-difinoj troveblas en la libro "Sicc – Szórakoztató időtöltések, cseles csalafintaságok" verkita de József Grätzer (kiu cetere estis persona sekretario de la lanĉinto de la lingvo, Frigyes Karinthy).
Kiel variaĵoj de la ludo estas konataj ankaŭ „aszparanta” kaj „oszporonto”, en kiuj oni rajtas uzi nur la nomdonantajn vokalojn.
Nov-Asiria Imperio
La Nov-Asiria Imperio estis Ferepoka Mezopotamia imperio, kiu ekzistis inter la jaroj 911 kaj 609 a.K.,  kaj iĝis la plej granda imperio de la mondo ĝis tiu epoko. La Asirianoj perfektigis la fruajn teknikojn de imperia regado, multaj el kiuj iĝis normigaj en postaj imperioj, kaj estis, laŭ multaj historiistoj, la unua reĝa imperio en la historio. La Asirianoj estis la unuaj kiuj uzis armojn el fero, kaj iliaj trupoj uzis novajn, efikajn militotaktikojn.
Post la konkeroj de Adad-nirari la 2-a fine de la 10a jarcento a.K., Asirio aperis kiel la plej pova ŝtato en la mondo ĝis tiame, kaj dominis la teritoriojn de la Antikva Proksima Oriento, Orienta Mediteraneo, Malgranda Azio, Kaŭkazio, kaj partojn de la Araba Duoninsulo kaj Nordafriko, eklipsante kaj konkerante rivalojn kiel Babilonio, Elam, Persio, Urartu, Lidio, la Medoj, Frigoj, Cimeroj, Israelo, Judujo, Fenicio, Ĥaldujo, Kanaano, la Kuŝita Imperio, la Araboj, kaj Egiptio.
La Nov-Asiria Imperio sukcedis al la Malnov-Asiria Imperio (ĉ. 2025–1378 a.K.), kaj al la Meza Asiria Imperio (1365–934 a.K.) de la Fina Bronzepoko. Dum tiu periodo, la Malnova Aramea lingvo estis farita oficiala lingvo de la imperio, kun la Akada.
Post la morto de Asurbanipal en 631 a.K., la imperio ekdisiĝis pro mortiga kaj senfina serio de enlandaj militoj ene de la propra Asirio. En 616 a.K., Kjaksaro reĝo de Medoj kaj de Persoj faris aliancojn kun Nabopolasaro reganto de Babilonianoj kaj Ĥaldeoj, kaj ankaŭ kun Skitoj kaj Cimeroj kontraŭ Asirio. Je la falo de Harran (609 a.K.) la Babilonianoj kaj Medoj venkis super Asiri-Egipta alianco, post kio Asirio mem jam ne plu ekzistis kiel sendependa ŝtato. Malsukcesa klopodo rekonkeri Harran estis la fino de la Asiria Imperio. Kvankam la imperio falis, la historio de Asirianoj pluis; estas ankoraŭ Asirianoj loĝantaj en Irano, Irako kaj aliloke nuntempe.
Internacia Esperanto-Sumoo
Internacia Esperanto-Sumoo estas speco de legado-konkurso de Esperantaj libroj.
Historio
La Internacia Esperanto-Sumoo estis iniciatita de s-ro HORI Jasuo (Japanio) en septembro 2009. Komence li prove okazigis ĝin nur por japanoj, sed konstatinte, ke ĝi estas tre utila por ĉiuj esperantistoj, li okazigis ĝin internacie en marto 2010. Poste 6 fojojn ĉiujn jaron krom en marto 2011 pro la Japana Katastrofo. En septembro 2018 okazis la 54-a konkurso kaj la totala sumo de la partoprenintoj estas 8705. Ĝis nun la plej granda nombro de partoprenantoj estis 385 en majo 2017 el 31 landoj. La progreso de la Sumoo videblas en la suba diagramo:
Villanueva de la Condesa
Villanueva de la Condesa [biljaNŬEba delakonDEsa] estas municipo en la nordo de la provinco Valadolido, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al komarko Tierra de Campos en la nordo de la provinco. Villanueva de la Condesa estas etimologie rilatebla al Nova Vilaĝo de la Grafino.
Internacia Esperanto-Sumoo
Formato
Partoprenantoj decidas, kiun libron kaj kiom da paĝoj tage ili legos, kaj tiun informon ili sendas al s-ro Hori, kaj li faras liston de la partoprenantoj.
Villanueva de la Condesa
Geografio
Ĝia municipa teritorio estas formata de unusola loĝloko, okupas totalan areon de 11,37 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 58 loĝantojn. Ĝi perdis loĝantojn el la 1950-aj jaroj pro migrado al urbaj areoj. Ĝi distas 76 km de Valadolido, provinca ĉefurbo.
László Gábor (arkitekto)
László Gábor naskiĝis la  1910 en Debrecen. Li mortis la 1981 en Budapeŝto.
Manĝokooperativo
Per Manĝokooperativo (internacie anglalingve Foodcoop) oni komprenas organizitan grupon de homoj, kiuj kuniĝas por aĉeti ekologiajn manĝaĵojn en granda kvanto kontraŭ malpli alta prezo. Tio povas funkcii kiel alternativo al la industria distribuado de manĝaĵoj. Krome ĝi povas utili kiel alternativo ankaŭ ekde la vidpunkto de kapitalismo kaj ties eblaj anstataŭoj.
Villanueva de la Condesa
Geografio
La tereno konsistas el stepaj cerealkampoj, kie eblas trovi ekzemplerojn de stepobirdoj kiaj otidoj, Tetrax tetrax kaj Otis tarda, burinoj, Burhinus oedicnemus, pterokloj, cirkuoj ktp.
Manĝokooperativo
Historio
La unua manĝokooperativo malfermis en Novjorko Usono en 1973 - Park Slope Food Coop En Francio la unua estas La Louve en Parizo (2016)
Panoramo Mesdag
Panoramo Mesdag estas cilindroforma panorama pentraĵo de proksimume 14 metrojn alta kaj kun cirkonferenco de 120 metroj. La pentraĵo, unu el la plej malnovaj panoramoj el la 19-a jarcento de la mondo, estas panoramo de la Norda maro, la dunoj, Hago kaj Scheveningen. Ĝi apartenas al la Pintcento de la regna Monumenta prizorgado el 1990 en Hago, Nederlando.
Ĝi estas pentrita en 1881 de Hendrik Willem Mesdag, fama pentristo el la Haga skolo. Li estis specialigita en la pentrado de marvidaĵoj. Lia edzino Sientje Mesdag-van Houten kaj la pentristoj Théophile de Bock, George Hendrik Breitner kaj Bernard Blommers ankaŭ grave kontribuis al la pentrado.
Villanueva de la Condesa
Historio
Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj) kaj brutobredado (ŝafoj, porkoj) kaj rilata komercado. Lastatempe kultura kaj rura turismo ekgravis (popola arkitekturo, historia heredo, piedirado).
De la historia pasinteco restis vizitindaj vidindaĵoj el kiuj menciindas la preĝejo de Sankta Petro, de la 16-a jarcento, kun mikso de gotika kaj mudeĥara stiloj. Sur monto de iama kastelo estas rigardejo kaj ene iamaj vinkeloj, nun distrejoj aŭ stokejoj.
Internacia Esperanto-Sumoo
Formato
Dum 15 tagoj averaĝe unu partoprenanto legas 70 paĝojn. En septembro 2018, la nombro de la partoprenantoj estis 336, do ili entute legis pli ol 23 520 paĝojn. Dum la pasintaj 10 jaroj 8 705 homoj partoprenis, do ili legis entute 609 350 paĝojn, egale al 3 046 libroj kun 200 paĝoj.
Treia (Italio)
Treia estas komunumo de Italio. Ĝi apartenas al la provinco Maĉerato kaj la regiono Markio.
Internacia Esperanto-Sumoo
Formato
Multaj libroj longe kuŝas ĉe libroŝrankoj hejme aŭ en Libroservo de UEA. Sed Esperanto-Sumoo helpas legadon de libroj, do helpas librovendejojn, landajn asociojn, verkistojn kaj eldonistojn. Tiamaniere la Sumoo multe kontribuas al librovendado kaj librokulturo en Esperantujo.
Post legado, multaj homoj verkas recenzojn, kiuj aperas en nia retejo.
Organizado
Nun la partoprenantoj estas preskaŭ 350, do unu homo ne povas administri ĝin. Ni havas internacian teamon, kiu konsistas el 15 homoj el Japanio, Turkio, Pollando, Italio, Vjetnamio, Francio, Barato, Nepalo, Brazilo, Koreio, Ĉinio kaj Hungario. Ili laboras, ricevante rezultojn de siaj prizorgatoj, farante statistikon pri la legitaj libroj kaj respondecante pri la retejo kaj diplomoj.
En novembro 2014 la estraro de la Internacia Ligo de Esperantistaj Instruistoj (ILEI) decidis agnoski kaj morale apogi la Esperanto-Sumoo-n, ĉar tiu agado bonege kongruas kun la celoj de ILEI.
László Gábor (arkitekto)
Biografio
László Gábor frekventis universitaton en Budapeŝto, poste li eklaboris en 1933. Li interesiĝis ankaŭ pri pentrado, tial foje li faris afiŝojn kaj diversajn desegnaĵojn. Post la 2-a mondmilito li partoprenis en rekonstruado de ruinaj konstruaĵoj, krome li faris konvenajn novajn domegojn. En 1948 li eklaboris en la ministerio, sed en la sekva jaro li ekinstruis en la universitato, kie li atingis la rangon vicrektoro. Li emeritiĝis en 1981. Li ricevis premiojn en 1963 kaj 1965.
Neregula satelito
En astronomio, neregula satelito estas natura satelito kiu posedas grandan orbiton, kun rimarkinda inklinacio, kaj, tre ofte, grandan discentrecon kaj, foje, retrogradan direkton. Oni kredas, ke tiaj satelitoj estis kaptitaj de siaj planedoj, malsimile al regulaj satelitoj, kiuj kreiĝis ĉe la planeda ĉirkaŭaĵo.
Ekde 1997 estis eltrovitaj pli ol naŭdek neregulaj satelitoj orbitantaj la kvar gasgigantojn (Jupitero, Saturno, Urano kaj Neptuno). Antaŭ 1997 estis konataj nur dek neregulaj satelitoj, inter kiuj menciindas Febo, la plej granda neregula satelito de Saturno, kaj Himalio, la plej granda neregula satelito de Jupitero.
15695 Fedorshpig
15695 Fedorshpig estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la rusa astronomo Nikolaj Stepanoviĉ Ĉerniĥ elde la Krimea astrofizika observatorio de Nauĉno, (en tiama Sovetunio, nun en Rusio).
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de Fjodor Ivanoviĉ Ŝpig, kvalifikata fakulo pri ekonomiko kaj prezidanto de la amatora asocio de futbalo en Ukrainio. Li promocias la disvolviĝon de la sporto kaj sanan stilon de vivo inter adoleskantoj en Ukrainio.
Nausitz
Nausitz estas loĝloko kaj eksa komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Kyffhäuser de la federacia lando Turingio, kaj ekde januaro 2019 estas parto de la urba komunumo Roßleben-Wiehe. Fine de la jaro la loĝloko havis  loĝantojn.
Fontainebleau - Avon (stacidomo)
Fontainebleau - Avon estas franca stacidomo sur linio Paris Gare de Lyon -, situanta en komunumo , departemento Seine-et-Marne, regiono Francilio.
Temas pri stacidomo de Société nationale des chemins de fer français (SNCF), priservata de trajnoj sur linio R de Transilien. Ĝi priservas komunumojn de Fontainebleau kaj Avon.
Ĝi situas ĉe kilometra punkto (PK) de la linio Paris-Lyon - Marseille-St-Charles (830000).
Béla Lőcsei
Béla Lőcsei [lOĉei], laŭ hungarlingve kutima nomordo Lőcsei Béla estis hungara kemiisto, profesoro.
Béla Lőcsei naskiĝis la  en Miskolc. Li mortis la en Budapeŝto.
Biografio
Béla Lőcsei akiris kemian diplomon en Hungara Reĝa Teknika kaj Ekonomia Universitato József en 1943. Post siaj studoj li laboris en diversaj uzinoj, fabrikoj. En 1949 li akiris postenon en kemia esplora instituto, en 1953 li ekhavis pli altan postenon en simila instituto. Ekde 1956 instruis en Kemia Universitato de Veszprém, kie en 1966 li estis nomumita titulara profesoro. En 1958 li kandidatiĝis. Inter 1975 kaj 1981 li estis institutestro. Li okupiĝis pri vitroj. Li ricevis medalon en 1970.
Szántód
Situo
La vilaĝo situas sur ebenaĵo, Laŭ suda bordo de Balatono, laŭ ĉefvojo, aŭtoŝoseo M7 kaj fervojo Budapeŝto-Zagrebo. Szántód havas la plej gravan pramon de Balatono. Escepte la glacian periodon ofte funkcias la pramo al Tihany, ĉar ĉi tie estas striktaĵo de la lago. Siófok troviĝas 16, Tab 23 km-ojn.
Historio
La unua mencio devenis el 1055 en formo "koku zarma". La kampoj apartenis al abatejo de Tihany. Loko "Szántódpuszta" (puszta signifas: pusto) (koordinatoj: 46.8666/17.9148) apartenas al la municipo, kie bienocentro formiĝis. La municipo nue en 1997 fondiĝis, pli frue la komunumo apartenis al Zamárdi. Vilaĝservoj estas kuracejo, poŝto, biblioteko.
Famuloj
En Szántód naskiĝis Tibor Tüskés.
Grafenschachen
Grafenschachen [grafenŝaĥen], hungare Árokszállás [AroksAlAŝ], estas komunumo de Aŭstrio. Ĝi apartenas al la federacia lando Burgenland kaj al la distrikto Oberwart. Komence de la jaro en la komunumo vivis  loĝantoj.
Situo
Grafenschachen troviĝas laŭ rojo, ĉe vojkruciĝo de 2 flankovojoj, ĉefvojo A2 (E59) preteriras.
Historio
La loko estis loĝata jam dum la ŝtonepoko, bronzepoko kaj ferepoko. Ankaŭ romianoj havis tie vilaĝon. La unua mencio okazis en 1358 en formo "Grofunsah". En 1910 vivis tie 1163 homoj (1096 germanoj, 20 hungaroj, 7 slovakoj kaj aliaj). Ĝis Traktato de Trianon Árokszállás apartenis al Hungara reĝlando, al Vas (reĝa departemento), poste al Aŭstrio, inter 1938-1945 al Germanio. En 2001 vivis en Grafenschachen 1177 homoj (1146 germanoj, 8 hungaroj, 5 kroatoj, 4 ciganoj kaj aliaj).
Pădurenii (Mintiu Gherlii)
Pădurenii (Mintiu Gherlii) [pədurenij] (hungare: Coptelke) estas vilaĝo en Rumanio sudoriente de Dej. En 1910 ĝi nombris 499 loĝantojn (rumanoj), en 1992 152. Ĝia unua skriba mencio estis en 1424. Ĝis 1919 kaj inter 1919 kaj 1944 apartenis al Hungario (Szolnok-Doboka vármegye). Administre ĝi apartenas al Mintiu Gherlii.
Hispana koloniado de Ameriko
eta|250px|Mapo diakronika kiu montas la areojn de Ameriko kiuj en iu momento apartenis al la [[Hispana Imperio.
Friedrich Chrysander
Karl Franz Friedrich Chrysander (naskiĝis la 8-an de julio 1826, mortis la 3-an de septembro 3 1901) estis germana muzikhistoriisto, muzikkritikisto kaj eldonisto, kies eldono de la verkoj de Georg Friedrich Händel kaj eseoj pri multaj aliaj komponistoj donis al li la renomon esti pioniro de la muzikscienco en la 19-a jarcento.
Biografio
Naskita en Lübtheen en la grandduklando Meklenburgo-Schwerin, Chrysander estis filo de muelisto. En 1853 li doktoriĝis pri filozofio en la universitato de Rostock. Liaj studoj fokusiĝis pri muziko, kaj li komencis profesie eldoni muziknotojn de klasikaj komponistoj, parte de de la verkoj de Georg Friedrich Händel. Krome, li interalie konatiĝis pro remalkovro kaj aĉeto de la originala notaro de la Meso en B minora de Johann Sebastian Bach, kiun li malavare je sama prezo pluvendis al la Reĝa Biblioteko en Berlino. Alia fokuso estis, en kunlaborado kun Johannes Brahms, eldonado de la kolektita notaro de klavicena muziko de François Couperin la Aĝa, eldonita de 1871 ĝis 1888. Li mortis en Bergedorf, tiam memstara komunumo, kiu nun estas parto de Hamburgo.
Hispana koloniado de Ameriko
Komenciĝante kun la alveno en 1492 de Kristoforo Kolumbo, dum preskaŭ kvar jarcentoj la Hispana Imperio disetendiĝis laŭlonge de la plej granda parto de nuntempa Centrameriko, insuloj en Karibio, kaj Meksiko; multe de la resto de Nordameriko inkluzive de la sudokcidento, sudo, kaj la okcidenta marbordo de Usono; kaj postulita teritorio en nuntempa Brita Kolumbio, Kanado; kaj usonaj ŝtatoj Alasko, Vaŝingtonio, kaj Oregono; kaj la duonokcidento de Sudameriko. En la komenco de la 19-a jarcento la ribelaj movadoj gvidis al la sendependeco de la plej multaj hispanaj kolonioj de Ameriko, krom por Kubo kaj Puerto-Riko, prirezignita en 1898 pro la Hispana-usona milito, kune kun Gvamo kaj Filipinoj en Pacifiko. La perdo de Hispanio de tiuj lastaj teritorioj metis finon al la hispana koloniado en Ameriko. Tamen, la kultura influo daŭre restas.
Peter Hofmann (apartigilo)
Peter Hofmann estas la nomo de jenaj personoj:
Vidu ankaŭ:
Just Christian Stuß
Just(us) Christian STUSS (naskiĝinta la en Ilfeld, mortinta la  en Waltershausen) estis germana klasika filologo, verkisto kaj animzorganto.
Vivo
Estante filo de la ilfeld-a vicrektoro Johann Heinrich Stuß li transloĝiĝis en 1728 Gotaon. Ĉar tie ekdeĵoris lia patro ĉe Ernestinum-gimnazio. Justus eĉ private instruitis fare de Friedrich Albrecht Augusti antaŭ mem iĝi lernantno ekde 1736 ĉe Ernestinum. Gravis ankaŭ la influo de Johann Michael Heusinger koncerne intereson pri la Grek-romia antikvo. Filologion krom teologio li studis ekde 1741 ĉe la Universitato de Göttingen. Danke al gepatra perado li akcepttis en la filologia seminario de Johann Matthias Gesner kaj iĝis ankaŭ membro de la societo Deutsche Gesellschaft je Göttingen. En 1745 li iĝis privata instruisto de nobelo je Cadenberge. Reveno Gotaon estis en 1747 kie li estiĝis, laŭ volo de duko Frederiko la 3-a (Saksio-Gotao-Altenburg), ĉefo de la servistoj. Sed Stuß jam jaron pli malfrue retroviĝis universitate en Göttingen kie li magistriĝis danke al la skribaĵo ''Philosophemata quaedam de fide ad librum IV. Academicorum Ciceronis''. Astitis la bakalaŭriĝon lia reĝa moŝto Georgo la 2-a (Britio).
Ankoraŭ en aŭtuno 1748 Stuß fariĝis dua vicrektoro ĉe Pädagogium-lernejo en Ilfeld kaj en 1752 unua vicrektoro. Post la morto de sia edzino li decidis pli dediĉi sin al teologiaj temoj. Ordinacio lia faritis en Gotao kaj en la 12.4.1761 li nomumitis garnizona predikisto. En 1766 li iĝis paroĥestro en Molschleben kaj jen 1772 paroĥestro kaj superintendanto en Waltershausen.
Paron
Paron estas franca komunumo lokita en la departemento Yonne kaj en la regiono Burgonjo. Ĝi havis 4460 loĝantojn laŭ censo plenumita en 2008.
Geografio
Paron etendiĝas sur 10.51 km², kaj havis 4460 loĝantojn laŭ la lasta oficiala censo, tiel ke la loka loĝdenso estas 424 homoj po kvadrata kilometro. La komunumo situas en Yonne, en la nordokcidenta parto de Burgonjo.
Historio
La departemento Yonne estis oficiale kreita la 4-an de marto 1790 dum la franca revolucio.
Okaze de la municipa baloto de 2008 venkis en la komunumo S-ro Bernard Chatoux, kiu do fariĝis la loka urbestro.
Administrado
Paron apartenas al la kantono Sens-Ouest, kies ĉefurbo estas Sens. Tiu kantono mem estas parto de la arondismento de Sens, unu el la tri arondismentoj de la departemento Yonne.
Kravato
Kravato (el la franca: cravate) estas eta koltuko, kiun oni nodas antaŭ la kolo, kutime sub kolumo de ĉemizo.
Aspekto
Kravatoj estas faritaj ne nur el ŝtofo, kiel teksaĵoj aŭ trikaĵoj el silko, lano, kotono, nilono, ... sed ankaŭ el aliaj materioj kiel ekzemple ledo, kanabo aŭ ligno, eĉ el metalo, vitro aŭ malmolaj plastoj.
La larĝo dependas de la modo, kiel ankaŭ la koloroj, desegnaĵoj.
Tradicie kravato estas vira vestero, sed ankaŭ virinoj foje portas kravatojn.
Etimologio
Ŝajnas, ke la franca vorto cravate devenas de la kroata. La kroataj militistoj dungitaj de Ludoviko la 13-a en la 17-a jarcento kutimis porti koltukojn noditajn ĉirkaŭ la kolo. Fakte oni trovas menciojn de la vorto cravate jam el la 14-a jarcento, kaj en Francio kaj en Italio, ĉefe en la verkoj de Eustache Deschamps. "Kroata" en la kroata lingvo skribiĝas Hrvat kaj ties prononco similas multe al la franca cravate. Do eble la vesto de tiuj soldatoj modiĝis tiam denove la kravaton.
Historio
La kravatomodo ŝajne ekis en Eŭropo dum la 17-a jarcento. Tiam la kravato anstataŭigis ĵabotojn el punto, kiuj estis multe pli volumaj kaj certe malpli komfortaj. Tiuepoke la kravato estas kutime larĝa rubando el kotono aŭ lino ornamita de puntaĵoj. Tiun rubandon oni volvas ĉirkaŭ la kolo kaj nodas ĝin antaŭe, pendigante la du finojn antaŭe.
Dolné Naštice
Dolné Naštice, hungare Alsóneszte [alŝoneste], germane Unternastitz estas malgranda vilaĝeto kaj municipo en Slovakio. Dolné, alsó kaj unter signifas: suba.
Situo
Dolné Naštice situas laŭ rojo, laŭ flankovojoj, laŭ fervojo Partizánske-Bánovce nad Bebravou. La lasta urbo troviĝas je 3 km-oj.
Historio
La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1295 laŭ tiama hungara ortografio "Nesthe". En 1784 loĝis tie 229 vilaĝanoj (27 familioj) en 27 domoj, en 1828 290 vilaĝanoj en 30 domoj. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Alsóneszte 415 homoj, (plejparte slovakoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Trencsén (reĝa departemento), al distrikto de Bán, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 vivis en Dolné Naštice 428 homoj, (425 slovakoj).
Le Mesnil-Auzouf
Le Mesnil-Auzouf estas malaperinta franca situanta en departemento Calvados, regiono Normandio.
Ĝi nun formas parton de Dialan sur Chaîne.
Ĝiaj loĝantoj nomiĝas Mesnil-Ursins.
Assis (mezoregiono)
La mezoregiono de Assis estas unu de la 15 mezoregionoj de la brazila subŝtato de San-Paŭlio. Ĝi enhavas 35 municipojn kuniĝantas en 2 mikroregionoj.
Listo de telefonaj kompanioj
Sekvas listo de famaj telefonaj kompanioj:
Arnage
estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Sarthe, en la administra regiono Luarlandoj. Ene de la departemento, la komunumo apartenas al la arondismento Le Mans, kaj al la kantono . Ĝiaj loĝantoj en la franca kutime nomiĝas arnageois.
Laŭ la stato de en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². La teritorio havas komunan limon kun la najbaraj komunumoj.
Empire State Building
La Empire State Building estas ŝtalbetona artdekora nuboskrapulo en Novjorko kun 102 etaĝoj, kun alto de 381 m, kun bazo de preskaŭ unu hektaro. La konstruo troviĝas en Meza Manhatano, ĉe la angulo de Fifth Avenue (5a Avenuo) kaj la Strato 34-a. Ĝi estis desegnita de la arkitektura firmao Shreve, Lamb & Harmon kaj finkompletigita en 1931 kaj estis siatempe la plej alta nuboskrapulo (anstataŭante la Chrysler Building). Ĝi estis ĝis 1954 plej alta konstruaĵo de la mondo, aŭ ĝis 1972, ĝis malfermo de World Trade Center. Oni ekipis ĝin en 1950 per televida anteno, altigante ĝin ĝis 449 m. La konstruaĵo havas tegmentan alton de 380 m kaj staras totale 443.2 m alte, inklude ties anteno. La nomo estis derivita el "Empire State", kromnomo de Novjorkio, kio estas de nekonata origino.
Post la eventoj de 11-a de septembro 2001 ĝi iĝis denove plej alta konstruaĵo de Novjorko kaj nun la dua plej alta nuboskrapulo de Usono post la 443 m alta Willis-Turo en Ĉikago. Fakte ĝi estis denove la plej alta konstruaĵo de Novjorko ĝis la nova One World Trade Center preterpasis ĝin ankoraŭ dum konstruo en aprilo 2012. En 2019, la Empire State Building estas la sepa plej alta konstruaĵo en Novjorko, nome sesa plej alta kompletita nuboskrapulo en Usono kaj la 45a plej alta en la mondo. Ĝi estas ankaŭ la sesa plej alta strukturo en Ameriko.
La loko de la Empire State Building, en la kvartalo "Midtown South" (Suda Mezurbo) sur la okcidenta flanko de la Kvina Avenuo inter Okcidente la 33a kaj 34a Stratoj, estis origine parto de farmo en la komenco de la 18-a jarcento, poste iĝis la loko de la hotelo Waldorf–Astoria en 1893. En 1929, Empire State Inc. akiris la lokon kaj faris planojn por konstrui tie nuboskrapulon. La desegno por la Empire State Building estis ŝanĝita dekkvin fojojn ĝis oni certis, ke ĝi estos la plej alta konstruaĵo en la mondo. La konstruado startis la 17an de marto, 1930, kaj la konstruaĵo malfermiĝis dektri kaj duono monatojn poste nome la 1an de majo, 1931. Spite la reklamadon pri la konstruado de la domego, iliaj posedantoj malsukcesis profiti ĝis komenco de la 1950-aj jaroj. Tamen, ekde ties malfermigo, la arkitekturo "Art Deco" de la konstruaĵo kaj la subĉiela observejo estis populara allogaĵo, kaj ĉirkaŭ 4 milionoj da turistoj el la tuta mondo vizitis la rigardejojn de la 86a kaj de la 102a etaĝoj de la konstruaĵo ĉiun jaron.
La Empire State Building staras ene de unu mejlo de aliaj turismaj altiraĵoj de "Midtown" (Mezurbo) kiel la Granda Centra Stacidomo, la Pensivania Stacidomo, la Madison Square Garden, Koreatown (Koreurbo), kaj la Placo Macy's Herald Square.
La Empire State Building estas usona kultura ikono kaj tiel ĝi aperiss en pli ol 250 televidaj programoj kaj filmoj ekde la apero de la filmo King Kong en 1933. Kiel simbolo de Novjorko, la turo estis nomita kiel unu el la Sep Mirindaĵoj de la Moderna Mondo fare de la usona "American Society of Civil Engineers". La Empire State Building kaj ties teretaĝa interno estis desegnita kiel urba mejloŝtono fare de la komitato New York City Landmarks Preservation Commission, kaj tio estis konfirmita kiel tia fare de la stabanaro New York City Board of Estimate. Ĝi ankaŭ estis deklarita Nacia Historia Loko en 1986, kaj estis rangigta en la nombro unua en la Listo de Usona Favorita Arkitekturo de la Usona Instituto de Arkitektoj en 2007.
Loko
La tereno estis origine parto de la farmo de Mary kaj John Murray sur la monteto Murray. La plej frua registrita grava agado sur la loko okazis dum la Usona Milito de Sendependeco, kiam la trupoj de la generalo George Washington retiriĝis el la Britoj post la Batalo de Kip's Bay. En 1799, John Thompson (aŭ Thomson; depende de la fonto) aĉetis 20-akrean terenon kio estus limigita de nuntempaj Avenuo Madison, 36a Strato, Sesa Avenuo kaj la 33a Strato, tuj norde de la farmo Caspar Samler. Li pagis totalon de 482 Britaj pundoj por la tereno, ekvivalento al ĉirkaŭ 2,400 dolaroj de tiu epoko, aŭ ĉirkaŭ 38,226 pundoj (47,565 dolaroj) de la aktualo. Kelkaj fontoj diris, ke tiu aĉeto estis farita per 2,600 dolaroj. Oni diris, ke Thompson estis vendinta la farmon al Charles Lawton por 10,000 dolaroj (egale al 275,287 dolaroj de nuntempe) la 24an de septembro, 1825. La kompletaj detaloj de tiu vendo estas neklaraj, ĉar partoj de la dokumentoj kiuj atestis pri la vendo poste perdiĝis. En 1826, John Jacob Astor el la elstara familio Astor aĉetis la teron el Lawton kontraŭ 20,500 dolaroj. Kelkaj fontoj diras, ke la farmo eble estis aĉetita de Charles Lawton kontraŭ 10,000 dolaroj en 1825 kaj de la filo de John Jacob Astor nome William Backhouse Astor Sr. en 1827, sed aliaj diras, ke John Jacob aĉetis la farmon de Thompson rekte en 1826. Tio miksas la aĉeton fare de John de la tuta tereno kun la posta aĉeto fare de William de duona intereso kio inkludis la terenon kie nune estas la Empire State Building. La Astor-oj aĉetis ankaŭ terpecon el la familio Murray. La filo de John Jacob nome William Backhouse Astor Sr. aĉetis duonintereson en la propraĵo kontraŭ 20,500 dolaroj la 28an de julio, 1827, nome terpecon de la Kvina Avenuo el la 32a al la 35a stratoj.
La 13an de marto, 1893, la nepo de John Jacob Astor Sr nome William Waldorf Astor malfermis la Hotelon Waldorf sur la loko kun la helpo de hotelisto George Boldt. La 1an de novembro, 1897, la kuzo de Waldorf nome, John Jacob Astor la 4-a, malfermis la 16-etaĝan Hotelon Astoria sur apuda loko. Kune, la kombinitaj hoteloj havis totalon de 1,300 dormoĉambroj kio faris ĝin la plej grandan hotelon en la mondo tiame. Post la morto de Boldt, komence de 1918, la hotelo estis aĉetita de Thomas Coleman du Pont. Ĉirkaŭ la 1920-aj jaroj, la hotelo estis aktualigita kaj la elegantuloj de Novjorko translokiĝis multe pli for norden el la 34a Strato. La familio Astor decidis konstrui anstataŭigan hotelon pli en la urbon, kaj vendis la hotelon al Bethlehem Engineering Corporation en 1928 kontraŭ 14–16 milionoj da dolaroj. La hotelo kiu estis sur la loko kie nune estas la Empire State Building fermiĝis la 3an de majo, 1929.
Planoj
Bethlehem Engineering Corporation origine intencis konstrui 25-etaĝan oficejaran konstruaĵon sur la loko de la hotelo Waldorf–Astoria. La kompania prezidanto, Floyd De L. Brown, pagis 100,000 dolarojn el la 1 miliono da dolaroj de pagopromeso postulita por ekkonstrui sur la turo, kun la promeso ke la diferenco estu pagita poste. Brown prunteprenis 900,000 dolarojn el banko, sed poste malplenumis la pagon el la prunto.
La tereno estis tiam revendita al Empire State Inc., nome grupo de riĉaj investistoj inter kiuj Louis G. Kaufman, Ellis P. Earle, John J. Raskob, Coleman du Pont kaj Pierre S. du Pont. La nomo venis el la subŝtata kromnomo "Empire State" por Novjorkio. Alfred E. Smith, iama Guberniestro de Novjorkio kaj kandidato al la usona prezidenteco kies kampanjo de 1928 estis administrita de Raskob, estis nomumita kompaniestro. La grupo aĉetis ankaŭ apudan terenon por ke ili havu la 2 akreojn necesajn por la tura bazo, kaj tiel la kombinita areo estis 130 m larĝa por 61 m longa. La entreprenaro Empire State Inc. estis anoncita al la publiko en aŭgust 1929.
Empire State Inc. kontraktis kun William F. Lamb, de la arkitektura firmo Shreve, Lamb and Harmon, por krei la konstrudesegnojn. Lamb produktis la planojn de la konstruaĵoj en ĝuste du semajnoj uzinte la pli fruajn desegnojn de la firmao por la Reynolds Building de Winston-Salem, Norda Karolino kiel la bazo. Konkurence, la partnero de Lamb Richmond Shreve kreis "apartajn diagramojn" de la projektaj postuloj. La juraj postuloj de la "1916 Zoning Act" devigis Lamb desegni strukturon kiu havigu recesojn rezulte en tio ke la malsupraj etaĝoj estu pli grandaj ol la supraj etaĝoj. Tiel, la turo estis desegnita el supre malsupren, kio havigas al ĝi aspekton de "krajono".
La origina plano de la konstruaĵo estis 50 etaĝoj, sed tio poste pliiĝis al 60 kaj poste al 80 etaĝoj. Limigoj pri alteco estis aprobitaj por najbaraj konstruaĵoj por certigi, ke la kvindek pintaj etaĝoj de la planita 80-etaĝa, 300 m alta konstruaĵo havu nemalhelpitajn vidaĵojn de la urbo. The New York Times laŭdis la proksimecon de la loko al la publika transporto, kun la stacio Brooklyn–Manhattan Transit de la 34a Strato kaj tiu de la "Hudson and Manhattan Railroad" de la 33a Strato nur unu domblokon for, same kiel la stacio Pensilvania du domblokojn for kaj la Granda Centra Stacidomo naŭ domblokojn for kiel la plej proksimaj. Ĝi laŭdis ankaŭ la 280,000 m² de proponita grundospaco apud "unu el la plej aktivaj partoj de la mondo".
Kiam la planoj por la Empire State Building estis finigotaj, aperis intensa konkurenco en Novjorko por la titolo de "plej alta konstruaĵo en la mondo". Kaj la konstruaĵo de 40 Wall Street (tiam la Banko de Manhatano) kaj la Chrysler Building en Manhatano sopiris por tiu distingo kaj estis jam konstruataj kiam komenciĝis la laboro en la "Empire State Building". Tiu "Kurkonkurenco al la ĉielo", "Race into the Sky", kiel la populara gazetaro nomis ĝin tiam, estis reprezenta de la enlanda optimismo de la 1920-aj jaroj, nutrita de la konstrueksplodo en la plej gravaj urboj. La turo de 40 Wall Street estis reviziita, en aprilo 1929, el 260 m al 282 m kio faris ĝin la plej alta en la mondo. La Chrysler Building aldonis sian 56 m ŝtalan pinton al sia tegmento en oktobro 1929, tiele portante ĝin ĝis alto de 319 m kaj tiele ege superante la alton de la konstruaĵo de 40 Wall Street. La disvolvigisto de Chrysler Building, nome Walter Chrysler, konstatis, ke ankaŭ la alto de lia turo superos tiun de la "Empire State Building", ordoninte sian arkitekton, William Van Alen, ŝanĝi la originan tegmenton de Chrysler el senpinta kupolo de romanikeca arkitekturo al mallarĝa ŝtala spajro. Raskob, sopirante, ke la "Empire State Building" estu la plej alta de la mondo, reviziis la planojn kaj aldonis kvin etaĝojn kaj spajron; tamen, la novaj etaĝoj devis esti retiritaj pro la projekciita ventopremo de la etendigo. La 18an de novembro, 1929, Smith akiris areon en 27a–31a Okcidente de 33a Strato, per kio li aldonis 23 m al la larĝo de la proponita loko por la oficejaro. Du tagojn poste, Smith anoncis la ĝisdatigitajn planojn por la nuboskrapulo kiuj inkludis rigardejon sur la tegmento de la 86a etaĝo je alto de 320 m, pli alte ol la 71a-etaĝa rigardejo de Chrysler.
Tiel la 1,050-futa "Empire State Building" estus nur 1.2 m pli alta ol la Chrysler Building, kaj Raskob timis, ke Chrysler povas klopodi "fari trikon kiel kaŝi stangon en la spajro kaj poste starigi ĝin en la lasta minuto." La planoj estis reviziitaj unu lastan fojon en decembro 1929, por inkludi 16-etaĝan, 61 m metalan "kronon" kaj aldonan 68 m ankrejan maston intencitan por aerŝipoj. La tegmentalto tiam estis jam 380 m, kio faris ĝin la plej alta konstruaĵo en la mondo pro multege, eĉ sen kalkuli la antenon. La aldono de la aerŝipa stacio signifis, ke alia etaĝo, nume la 86a etaĝo, devas esti konstruita sub la krono; tamen, malkiel ĉe la spajro de Chrysler, la masto de la "Empire State" utilos por praktika celo. La fina plano estis anoncita al la publiko la 8an de januaro, 1930, ĝuste antaŭ la ekkonstruo. The New York Times informis, ke la spajro estis frontanta kelkajn "teknikajn problemojn", sed ili "ne estis pli grandaj ol tiuj espereblaj sub tia nova plano." Tiam la bluepresaĵoj por la plandesegnoj de la konstruaĵo estis trapasintaj ĝis dekkvin versioj antaŭ ili estis aprobitaj. Lamb priskribis la aliajn specifojn kiujn li estis ricevinta por la fina, aprobita plano jene:
Konstruo
La konstruaĵon planigis la borsa spekulisto kaj fondinto de la entrepreno General Motors John Jacob Raskob, kiu komisiis la arkitekton William F. Lamb pri la planado. Tiam Raskob kredis je ĝenerala riĉiĝo de ĉiu. Kiam la borso kolapsis en oktobro 1929, ĉesis ankaŭ la konstruoj. Sed la konstrulaboroj de Empire State Building komenciĝis en marto de 1930 kaj pli frua guberniestro de Novjorko kaj prezidanto de Empire State Corporation Alfred E. Smith metis ceremonie la bazan ŝtonon en septembro 1930.
La malkonstruo de la malnova hotelo Waldorf–Astoria ekis la 1an de oktobro, 1929. Malmunti la iaman konstruaĵon estis peniga laboro, ĉar la hotelo estis konstruita uzante pli rigidajn kaj fortikajn materialojn ol antaŭaj konstruaĵoj. Krome, la granito, lignotabuloj kaj "'valoraj' metaloj [de la malnova hotelo] kiel plumbo, latuno kaj zinko" ne estis tiam tre demanditaj de la industrio, kio rezultis en problemoj por ilia malaperigo. Plej el la ligno estis amasigita sur amasejo en la apuda 30a Strato aŭ estis bruligita en marĉo aliloke. Multo de la aliaj materialoj kiuj estis forminta la malnovan hotelon, kiel granito kaj bronzo, estis forĵetita en la Atlantika Oceano apud Sandy Hook, Nov-Ĵerzejo.
Oni subskribis kontrakton pri la struktura ŝtalo en la 12a de januaro, 1930, kaj la elfosado de la loko startis dek tagojn poste nome la 22an de januaro, antaŭ la malnova hotelo estis komplete detruita. Du dekdu-horaj vicoj, konsistantaj el po 300 homoj, laboris kontinue por elfosi la 17 m fundamenton. Malgrandaj pilieraj truoj estis elfositaj en la grundo por esti hejmo de la cementaj bazoj kiuj estos subtenantaj la ŝtaltrabaron. Elfosado estis preskaŭ kompleta komence de marto, kaj la konstruado de la domego mem startis la 17an de marto, tiel ke la konstruistoj metis la unuajn ŝtalajn kolonojn sur la finkompletigitan bazon antaŭ la cetero de la bazo estis finigitaj. Ĉirkaŭ tiu tempo, Lamb faris gazetaran konferencon pri la planoj por la konstruado. Li priskribis reflektajn ŝtalpanelojn paralelajn al la fenestroj, la fasado de grandaj blokoj el kalkoŝtono de Indianao kiu estis iomete pli multekostaj ol pli malgrandaj brikoj, kaj la liniojn kaj konturojn de la turo. Kvar kolosaj kolonoj, intencitaj por la instalado en la centro de la konstruloko, estis liveritaj; ili estis subtenontaj kombinitan mason de 4,500,000 kg kiam la konstruaĵo estos finigita.
La struktura ŝtalo estis antaŭmendita kaj antaŭfabrikita antaŭvide de revizio de la urba regularo de konstruado kiu estus permesinta al la struktura ŝtalo de la "Empire State Building" subteni 18,000 pundojn por kvadrata colo (120,000 kPa), el 16,000 pundoj por kvadrata colo (110,000 kPa), tiele malpliigante la kvanton da ŝtalo necesa por la konstruaĵo. Kvankam la regularo pri 18,000-psi estis seklurece aprobita en aliaj urboj, la novjorka urbestro Jimmy Walker ne sprobis tiujn novajn kodojn en leĝo ĝis la 26 de marto, 1930, ĝuste antaŭ la ekkonstruado. La unua ŝtala kadraro estis instalita la 1an de aprilo, 1930. El tie, la konstruo laŭiris rapidan ritmon; dum unu etendo de 10 labortagoj, la konstruistoj starigis dekkvar etaĝojn. Tio eblis pere de preciza kunordigo de la konstruplanado, same kiel pro la amasproduktado de komunaj materialoj kiel fenestroj kaj spandreloj. En unu okazo, kiam liveristo ne povis akurate havigi malhelan marmoron de Hauteville, Starrett ŝanĝis al uzado de marmoro Rose Famosa el germana ŝtonminejo kiu estis aĉetita specife por havigi al la projekto sufiĉan marmoron. La konstrulaboro okazis ĉe industria flubendo. En Pittsburgh oni produktis 50.000 ŝtalapogilon, kun tolero de 3 mm, kaj liveris ilin en 8 horoj al la konstruejo. En la interno oni instalis relparojn por facila transporto de materialoj. Post unu jaro kaj 45 tagoj oni komencis konstrui la etaĝojn, averaĝe po 4,5 en ĉiu semajno.
Ĉirkaŭ la 20a de junio, la subtena ŝtalstrukturo de la nuboskrapulo estis jam starigita ĝis la 26a etaĝo, kaj ĉirkaŭ la 27a de julio, la duono de la ŝtalstrukturo estis kompletigita. Starrett Bros. kaj Eken baraktis por konstrui po unu etaĝon tage por rapidigi la konstruadon, celo kiun ili preskaŭ atingis per ritmo de 4 1⁄2 etaĝoj por semajno; antaŭ tio, la plej rapida ritmo de konstruado por domego de simila alto estis estinta de 3 1⁄2 etaĝoj por semajno. Dum la konstruado progresis, la finaj desegnoj por la etaĝoj estis desegnitaj el la teretaĝo supren (male al la ĝenerala desegno, kiu estis estinta el la tegmento malsupren). Kelkaj el la niveloj estis ankoraŭ atendantaj finan aprobon, kaj kelkaj ordonoj venis nur unu horon antaŭ la planfinigo. La 10an de septembro, kiam la ŝtalvorko estis preskaŭ finkompletigita, Smith metis la angulŝtonon de la konstruaĵo dum ceremonio en kiu partoprenis miloj da personoj. La ŝtono enhavis skatolon kun tiutempaj objektoj kiel ekzemplero de New York Times de la antaŭa tago, serion de usona valuto kun ĉiuj pecoj de moneroj kaj monbiletoj stampitaj en 1930, historio de la loko kaj de la konstruaĵo, kaj fotoj de personoj partoprenintaj en la konstruado. La ŝtala strukturo estis pintigita je 319 m la 19an de septembro, dekdu tagojn post la limdato kaj 23 semajnoj post la ekkonstruo. Laboristoj starigis flagon pinte de la 86a etaĝo por marki tiun mejloŝtonon.
Poste, la laboro de la interno kaj de la kroniga masto komenciĝis. La ankreja masto pintis la 21an de novembro, du monatojn post la ŝtalverko estis kompletigita. Dume, la laboro en muroj kaj interno estis progresanta je rapida ritmo, kaj la eksteraj muroj estis konstruitaj ĝis la 75a etaĝo kiam la ŝtalverko estis konstruita ĝis la 95a etaĝo. La plej parto de la fasado estis jam finigita meze de novembro. Pro la alto de la domego, ŝajnis malfacile havi multajn liftojn aŭ grandaj liftobudojn, kaj tial la konstruistoj kontraktis kun la liftentrepreno Otis Elevator Company la konstruadon de 66 veturilojn kiuj povas iri je 366 m/min, kio estis la plej granda liftomendo ĝis tiam en la mondo.
Aldone al la tempolimigo kiun la konstruistoj havis, estis ankaŭ spacolimigoj ĉar la konstrumaterialoj devis esti rapide liveritaj, kaj la kamionoj bezonis malŝarĝi tiujn materialojn sen ŝtopi la trafikon. Tio estis solvita per la kreado de provizora vojo por la kamionoj inter la 33a kaj la 34a stratoj, kaj poste stokante la materialojn en la unua etaĝo de la konstruaĵo kaj eĉ sur la bazo. Betonmiksiloj, brikamasoj kaj ŝtono hejmis ene de la konstruaĵo certigis, ke la materialoj povas rapide ascendi kaj sen endanĝerigi aŭ malhelpi la bonfarton de la publiko. Foje, ĉirkaŭ 200 kamionoj faris materialliveradon en la konstruejo ĉiutage. Serio de transigaj kaj starigaj arganoj, metitaj sur platformoj starigitaj apud la konstruaĵo, liftis la ŝtalon rekte el la kamionoj subeb kaj instalis la trabojn sur la koncernaj lokoj. La "Empire State Building" estis strukture kompletigita la 11an de aprilo, 1931, nur dekdu tagojn post la planita dato kaj 410 tagojn post la ekkonstruado. Al Smith frapis la finan niton, kio estis farita el solida oro.
Lewis Hine faris multaj fotojn el la konstruado, dokumentante ne nur la laboro mem sed ankaŭ havigante rigardon al la ĉiutaga vivo de la laboristoj de tiu epoko. La fotoj de Hine estis uzitaj etende de la gazetaro por publikigi ĉiutagajn informajn artikolojn. Laŭ la verkisto Jim Rasenberger, Hine "grimpis sur la ŝtalejo kun la ferlaboristoj kaj pendis el argana kablo centojn da futoj super la urbo por foti, kiel neniu estis farante tion iam ajn (aŭ ekde tiam), la kapturnigan laboron el la nuboskrapulaj konstruistoj". Laŭ vortoj de Rasenberger, Hine turnis tion kio estis dekomence mendo por "korporacia grimpotasko" en "kortuŝa arto". Tiuj bildoj estis poste organizitaj en sia propra kolekto. Rigardantoj de la fotoj estis kaptitaj per la enorme vertikala alto je kiu la ŝtallaboristoj laboras. La gazeto New York verkis pri la ŝtallaboristoj: "Kiel malmultaj araneoj ili teksis, ŝpinante fabrikon da ŝtalo kontraŭ la ĉielo".