cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Pokrovskoje (Tjumena provinco)
Rivero Turo
La unua riverbenko situas apud Pokrovskoje kaj nomiĝas same — riverbenko Pokrovskij (перекат Покровский) aŭ la riverbenko Unua (перекат Первый) kiel ĝin nomas lokanoj. Kiam ŝipoj navigaciis aktive, apude situis domo de ankrobuisto (бакенщик), deponejo kaj ŝedoj. Unu kilometron for situis naftejo, de kiu laŭ subteraj tuboj venis fuelo por ŝipoj. En 1999 apude estis instalita memorkuruco omaĝe al Hermogen kun surskribo: "Ĉi tie la 16-an de julio 1918 ruĝaj sendiuloj kruele murdis episkopon Tobolskan kaj Siberian Hermogenon". Sed vandaloj rompis unue la tabulon, poste ankaŭ la krucon. En 2007 kozakoj instalis novan krucon kun ikonoj, sed ikono bildiginta Grigorij Rasputin kaj caridon Aleksej baldaŭ malaperis.
NGC 1507
NGC 1507 (aliaj indikoj — PGC 14409, UGC 2947, IRAS04019-0219, MCG 0-11-9, KARA 139, MK 1080, KCPG 97A, ZWG 392.2) estas galaksio en konstelacio Eridano.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Pokrovskoje (Tjumena provinco)
Rivero Turo
Riverbenko Bobrovskij (перекат Бобровский, do Kastora) estas konata inter lokanoj kiel la riverbenko Dua (перекат Второй) kaj situas ĉe la 23-a km, apud tereno Zaton, ĉe lago Bobrovskoje. Ĝin sekvas sablejoj, kie lokanoj ŝatas ripozi kaj fiŝkapti. Riverbenko Prorvo-Podbuliginskij (перекат Прорво-Подбулыгинский) etendiĝas de tereno Zatalica ĝis tereno Pod Kretĉatnij (Ĉe Kretĉatnij) kaj ricevis sian nomon danke al lago Niĵnaja Prorva (Malsupra Prorva) kaj vilaĝo Nikitino antaŭe nomita Podbuliga. Riverbenko Verĥne-Podbuliginskij (перекат Верхне-Подбулыгинский, do Supre-Podbuliga) situas post tereno Pod Kretĉatnij, kie Turo turnas norden. Riverbenko Podbuliginskij (перекат Подбулыгинский) situas apud pina arbaro ĉe vilaĝo Nikitino. Riverbenko la Unua Malsupre-Podbuliginskij (перекат Первый Нижне-Подбулыгинский) situas ĉe lago Samsino. Riverbenko Begilskij (перекат Бегильский) situas ĉe tereno Bagila kaj inter lokanoj estas konata kiel Titov aŭ Titovskij pro riverbenkisto Pavel Titov, kiu longan tempon laboris kaj loĝis tie. La lasta riverbenko apud la enfluejo al Tobolo nomiĝas Malsupre-Buliginskij (Нижний Подбулыгинский) aŭ la Dua Malsupre-Buliginskij (Второй Нижний Подбулыгинский). Tie, apud la enfluejo, okazis batalo inter taĉmento de Jermak kaj tataraj princoj Maitmas, Kaskara, Varvarin.
Lokanoj diris ke en la 1920-aj jaroj Turo grave ŝoviĝis dekstren dum komence de la 20-a jarcento ĝi fluis ne pli ol 30 m for de la vilaĝo kaj dum gravaj inundoj en 1914 kaj 1921 lokanoj flosis tra Pokrovskoje en boatoj kaj fiŝkaptis sur ĝiaj stratoj.
Sovetskaja
La ĉefa strato estas Sovetskaja (Soveta), kiu origine estis parto de la malnova Tobolska landvojo. Origine ĝi nomiĝis Bolŝaja (Granda), sed en 1972 estis alinomita omaĝe al la 55-a datreveno de la Oktobra revolucio.
Komence de la strato en la 1940-aj — 1950-aj jaroj estis konstruita granda draŝejo. Ĝi okupis interalie nord-orientan parton de la tombejo, kie troviĝis precipe malnovaj forlasitaj tomboj. Por ĝia konstruado estis ankaŭ detruita privata ventomuelejo de riĉa familio Mjaĉikov (Мячиковы). En la 1990-aj jaroj la draŝejo ĉesis funkcii kaj estis forlasita. En 2004 okazis granda skandalo, kiam internacia gazetaro raportis pri eventuale okazonta ekologia katastrofo pro multnombraj pesticidoj, kiuj estis forlasitaj en tiu ĉi draŝejo kaj en alia simila en vilaĝo Voroguŝino (Tobolska distrikto). Bareloj kun venenaj kemiaĵoj kuŝis ie kaj tie, ofte damaĝitaj kaj malfermitaj. La draŝejon vizitis internacia komisiono, kiun partoprenis reprezentantoj de Usono, Kanado, Norvegio, Finnlando. Nun ĉiuj konstruaĵoj malaperis, la tereno estas kovrita je herboj. La unua granda draŝejo estis konstruita fine de la 19-a jarcento cent metrojn for de la riverbordo por faciligi transportadon de greno kaj stokadon de aliaj varoj. Sed ĝi ofte estis inundata kaj fine detruiĝis.
Ĉe ambaŭ finaĵoj de la strato troviĝis pordegoj el lignaj stangoj por preventi eniron de vagantaj brutoj, bari veturadon de eksteruloj dum epidemioj kaj epizootioj ktp. En sovetia tempo infanoj foje fermis ilin, petante monerojn ĉe veturantoj, kiuj jen pagis, jen forpelis la petolulojn kaj malfermis la pordegojn memstare.
Surloke de la nuna domo N 24 troviĝis grena magazino. En sovetia tempo tie funkciis kantino.
En la domo N 28 de la 1930-aj ĝis la 1950-aj jaroj funkciis vendejo de RibKoop (fiŝkapta kooperado).
Inter la domoj N 43 kaj 47 troviĝas irejo al rivero Turo, kiu antaŭe servis kiel vojo al riverhaveno.
En la domo N 54 iam loĝis Sergej Fjodoroviĉ Antonov, sovetia ministro kaj diplomato. Li naskiĝis en Pokrovskoje la, estis laboristo en buterfarejo, poste instruis buterfaradon en Kurgano, en 1932-1937 finis la Leningradan Instituton de Inĝenieroj de Lakta Industrio kaj poste okupis plurajn altajn postenojn. En 1958-1960 li estis konsilisto-sendito en ambasadejo de Sovetunio en Ĉinio, de la ĝis la  — ambasadoro en Afganio, de la  ĝis la  — ministro de vianda kaj lakta industrioj de Sovetunio. Li estis deputito de la Supera Soveto de Sovetunio de la 7-a ĝis la 10-a periodoj (1966-1984), membro de la Centra Revizia Komisiono de KPSU (1966-1976) kaj de la Centra Komitato de Komunista Partio de Sovetunio (1976-1986). Plurfoje ordenita, li mortis la en Moskvo kaj estas sepultita en Novodeviĉje tombejo.
Surloke de la domo N 55, ĉe kruciĝo de la stratoj Sovetskaja kaj Ŝkolnaja, iam staris vilaĝa klubo. En la 1960-aj oni detruis ĝin kaj konstruis tie vastan domon kiun oni nomis la "prezidenta" председательский) — kun akvoliverado, centralizita hejtado kaj necesejo en la domo. Tie loĝis prezidantoj de la kolĥozo "Sovetskaja Sibir" (Sovetia Siberio). Poste oni konstruis pli komfortan domon kaj en tiu ĉi ekloĝis la ĉefa inĝeniero de la kolĥozo.
En la domo N 59 iam troviĝis sidejo de vilaĝa konsilio (сельсовет), longan tempon parton de ĝi okupis vendejo, en 2002-2006 tie funkciis filio de porinfana muziklernejo. Nun ĝi estas preskaŭ komplete uzata por loĝado. Inter ĝi kaj la "prezidenta" domo iam staris kerosena vendejo.
La domo N 60 havas unikan por Pokrovskoje formon de tegmento. Ĝi malofte renkontiĝas ankaŭ en apudaj vilaĝoj.
Ĉe kruciĝo kun strato Sadovaja daŭrigo de tiu lasta transformiĝas je la vojo kondukanta al rivero Turo kaj la tiel nomata nova albordiĝejo. Ĝis 2009 tie ankris motorŝipo "Keklik", priservanta areojn laŭlonge de la rivero de vilaĝo Kosmakovo ĝis Jarkovo. Vintre laŭ tiu ĉi vojo oni veturis al glacivojo, kondukanta al vilaĝoj Dulepino kaj Ĉeĉkino, kaj al urbo Jalutorovsko, kiu per tiu vojo atingeblas pli rapide. Poste la rivero ŝanĝis sian riverujon, surveturi ĝin iĝis komplike, do la vojo iras pli malsupre. Apud la malkruta malsupreniro staras la domo N 62, kie antaŭe funkciis bakejo. Dum rekonstruado por loĝejo oni trovis tie tombojn, do evidente ĝi staras surloke de malnova tombejo.
En la domo N 66 funkcias domo de kulturo, malfermita en 1997 surloke de detruita preĝejo.
Post ĝi antaŭe pasis neoficiala limo inter la supra (верхнехоньский) kaj malsupra (нижнехоньский) kvartaloj. Gejunuloj el la du areoj tradicie malamikis, do ne vizitis fremdan zonon por ne esti batitaj, sed kaze de alveno de ŝipo ili unuiĝis por ataki la fremdulojn. La limo perdis signifon nur fine de la 1970-aj jaroj.
En la domo N 67 iam loĝis familio de unu el servistoj de la malnova preĝejo.
Surloke de malplenejo, aperinta post incendio, iam staris domo en kiu loĝis pastro. En 1922-1923 en ĝi funkciis orfejo, kie trovis azilon 31 georfoj. Poste sur tiu ĉi loko oni konstruis grandan sepjaran lernejon, kie lernis infanoj el pluraj vilaĝoj, ĉar la plej proksima sepjara lernejo troviĝis en vilaĝo Jarkovo. Poste ĝin okupis vendejo de hejmaĵoj kaj laboriloj, forbrulinta komence de la 21-a jarcento.
Surloke de la domo N 71 en la 19-a jarcento staris butiko, kie en sovetia tempo sidis vilaĝa konsilio (сельсовет). Post translokiĝo de la konsilio al nova sidejo tie funkciis alkohola vendejo kaj ekde la mezo de la 1980-aj jaroj ĝin okupis Sberbanko. Post kiam la domo fine kadukiĝis oni detruis ĝin kaj konstruis la novan — haste kaj el nesekigita ligno.
Sekvas la tiel nomata Dorofejev-ponteto nomita tiel omaĝe al familio Dorofejev kies bieno iam situis apude. Ĝi iras trans unu el drenejoj, kies reto iam serpentis tra la vilaĝo kaj ĉirkaŭaĵoj forigante akvon el lokaj marĉoj. La ponteto rimarkindas pro tio, ke ĝuste ĉi tie, 108 paŝojn for de la domo de Grigorij Rasputin, en 1914 forkurante de atencinta lin Ĥionia Guseva, li haltis kaj batis ŝin per trovita subtere bastono, post kio ŝi falis vundinte sin per propra ponardo kaj estis kaptita de alkurintaj vilaĝanoj.
Surloke de la brika domo N 76 komence de la 20-a jarcento staris duetaĝa ligna domo en kiu loĝis laboristoj de Grigorij Rasputin. En sovetia tempo ĝi estis uzata kiel dua sidejo de lernejo, kie lernis du, foje tri klasoj.
Surloke de la domo N 77 staris domo de unu el pastroj de la preĝejo. En sovetia tempo ĝi estis konfiskita, poste forbrulis.
Domo N 78 staras surloke de bieno de Rasputin, sur fundamento de ilia domo. Post la morto de Grigorij Rasputin lia filo Dmitrij heredis lan domon. En 1920 ĝi estis konfiskita, la familio elloĝigita kaj ekzilita. La domo estis detruita en la 1970-aj jaroj. Kontraŭ ĝi staras la domo, en kiu en oktobro 2009 malfermiĝis nova ekspozicio de la muzeo de Grigorij Rasputin. Tio estas unu el la unuaj privataj muzeoj en Rusio kreita de geedzoj Vladimir kaj Marina Smirnov el Tjumeno. Antaŭ ĝi staras memorŝtono omaĝe al cara familio, vizitinta tiun ĉi lokon. Sur barilo pendas memortabulo pri atenco kontraŭ Grigorij Rasputin farita de Ĥionia Guseva en 1914.
Surloke de la domo N 83 en la 1920-aj jaroj funkciis la unua lernejo de kolĥoza junularo, poste vilaĝa konsilio translokiĝinta en la 1940-aj jaroj kaj ekde la 1950-aj — akcepta fako de hospitalo kie oni faris malkomplikajn operaciojn kaj akuŝojn. En la 1990-aj la kaduka konstruaĵo estis detruita.
La domo N 87 estis translokita en la 1960-aj jaroj el vilaĝo Osinovka, likvidita kiel senperspektiva. Rimarkindas ĝia tegmento elstaranta je 110 cm. Longan tempon tie loĝis Nina Semjonovna Jermoĥina, kiu kuracis per preĝoj kaj sorĉaĵoj kaj estas menciata en scienca monografio pri siberia sorĉkuracado.
La domo N 88 origine gastigis kooperativan vendejon kaj ekde la 1990-aj jaroj tiun privatan. Ĝi havis diversajn nomojn, sed pro specifa koloro lokanoj baptis ĝin "Verda" (Зелёный). Malantaŭ ĝi iam staris fajrobrigadejo.
En la domo N 92 funkcias apoteko. La domo estis konstruata longan tempon, unue de militistoj el Baltaj respublikoj, poste de kolĥozo "Sovetia Siberio". Ĝi malfermiĝis la. La apoteko priservas kelkajn vilaĝojn.
Surloke de la domo N 99 (nun malplenejo) staris duetaĝa ligna domo en kies malsupra etaĝo en 1864 malfermiĝis la Pokrovska bazlernejo (Покровское начальное училище) nomita ankaŭ Pokrovska paroĥa unuklasa lernejo (Покровская церковно-приходская одноклассная школа). Infanoj lernis po du jarojn. En 1883 instruistinoj Feona Rossomaĥina kaj Jevdokija Ubitkova estis elpelitaj pro arogaj vortoj kontraŭ la imperiestro. Samtempe kaj poste tie troviĝis ankaŭ gastejo, telegrafoficejo, radiostacio, kinejo. En la 2000-aj jaroj oni deklaris ke komence de la 20-a jarcento tie troviĝis poŝtejo en kiu Rasputin sendis telegramojn al la cara familio; la domo famiĝis, oni vizitis kaj filmis ĝin, eĉ planis muzeigi. Sed loka historiisto Igor Jastrebov asertas ke tiu ĉi konstruaĵo aperis en la dua kvarono de la 20-a jarcento dum malnova poŝtejo situis cent metrojn malsupren laŭ la sama strato.
Domo N 105 origine estis duetaĝa, sed kun tempopaso la unua etaĝo putris kaj estis forigita dum la unuan oni starigis sur ŝtonan fundamenton. Tie komence de la 20-a jarcento funkciis poŝtejo, de kiu interalie sendis telegramojn Grigorij Rasputin. Tiutempe la strato finiĝis ĉi tie, la areo estis marĉa, apude funkciis defluejo.
Post la domo N 114 komenciĝis vojo al ventomuelejo kiu staris surloke de bieno de familio Sitnikov (strato Mir 2). Komence de la 20-a jarcento tie la vilaĝo finiĝis kion markis pordego. Dekstre (nun Sovetskaja 119-125) surloke de nunaj legomejoj staris alia ventomuelejo, konstruita en sovetia tempoб, ĝiaj rompitaj muelŝtonoj plu kuŝas inter urtiko. Poste apude estis instalita dizela motoro je 100 kWt, produktinta elektron (lumigado funkciis ĝis noktomezo).
En domo N 125 troviĝas laktofabriko, konstruita en la 1960-aj jaroj post kiam forbrulis malnova fabriko ĉe la nuna strato Meĥanizatorskaja (Mekanikista).
Ĉe kruciĝo de stratoj Sovetskaja kaj Severnaja (Norda) la vilaĝo finiĝis je la 1940-aj — 1950-aj jaroj. Dekstre estis konstruita maŝino-traktora stacio (MTS), translokita tien el malnova preĝejo, kies brikoj estis uzitaj tiucele. Nun ĝi nneoficiale omiĝas "kombajna sekcio" (комбайновский цех). Malantaŭ stratokruciĝo dekstre situas parko, kreita per komunista sabato. Oni plantis tie pomarbojn, pinojn, poplojn, betulojn, tiliojn, tatarajn acerojn kaj sur soklo starigis traktoron.
Domoj N 132-150 kaj 127-129 estis konstruitaj de kolĥozo, ripara entrepreno kaj laktofabriko en la 1990-aj jaroj surloke de kolĥozaj kampoj, kie kreskis greno, terpomoj kaj maizo. Dum malsategoj de la 1930-aj kaj 1940-aj jaroj lokanoj serĉadis tie grajnojn ŝtelitajn de musoj. Por tio necesis trovi tertruon de ronĝulo kaj verŝi tien du aŭ tri sitelojn de akvo. Post kiam la ronĝulo forkuris oni fosis en tiu loko kaj elprenis la grajnojn.
Maldekstre staras duapartamenta domo, en kiu antaŭe loĝis kunlaborantoj de loka transformatorejo. Nun malnova transformatorejo servas kiel trejnejo, la nova estas konstruita apude. Surloke de enirejo al la transformatorejo en la 1960-aj — 1970-aj jaroj staris signo informanta ke ĉi tie finiĝas vilaĝo Pokrovskoje.
Areo etendiĝanta de la transformatorejo ĝis la ŝoseo plu nomiĝas Rasputin-kampoj (Распутинские поля). Pro aktiva kaj ne ĉiam pripensita grundoplibonigo en la 1970-aj — 1980-aj jaroj tiu terenoj estis inunditaj kaj grave marĉiĝis. Eble tie Grigorij Rasputin vidis Dipatrinon, kio komplete ŝanĝis lian vivon. Ĉe orienta limo de tereno Tarasovo, lime de la nuna vilaĝo Usalka je la malnova landvojo, troviĝis aliaj terenoj de Rasputin kaj Rasputin-akvoputo, detruita en sovetia epoko pro kadukeco.
Sekvas la Tjumeno — Ĥanti-Mansijsko, do la fino de la strato. Post la vojkruciĝo ĝi transformiĝas je grunda vojo laŭ kiu iam iris malnova Tobolska landvojo.
Ŝkolnaja
Strato Ŝkolnaja (Lerneja) ricevis sian nomon en 1969, kiam kolĥozo finis la konstruadon de nova lernejo. La strato estas mallonga kaj komenciĝas ĉe kruciĝo kun strato Pionerskaja, de eksa sidejo de kolĥozo "Sovetskaja Sibir" (Sovetia Siberio), kiun nun okupas la agrikultura kompanio Jasen-Agro (Frakseno-Agro). Norde de tiu sidejo komence de la 20-a jarcento staris ventomuelejo de Grigorij Rasputin, kiun heredis lia filo Dmitrij. En 1918 ĝi estis ŝtatigita. Tereno de la muelejo etendiĝis ĝis la nuna lernejo. Fine de la 1940-aj jaroj ĝi estis malmuntita.
Ĉirkaŭaĵoj
Ĉe alia flanko de la Tobolska landvojo, proksimume 20 km for de Pokrovskoje, troviĝis vilaĝo Travnaja, ne plu ekzistanta. Laŭvoje al ĝi, sub alttensiaj elektrolinioj, en areo Ljamino troviĝas Svistunov-ponto (Свистуновский мост), konstruita de loka familio Svistunov. En tiu areo estis aktive ekspluatataj arbaroj, do oni konstruis plurajn pontojn kaj kanalojn por sekigi lokajn marĉojn.
Komunaj tomboj
Dum la Rusia enlanda milito apud la preĝejo aperis komuna tombo de ruĝarmeanoj. La tombo etendiĝis de la strato al la bordo, proksimume kie nun kreskas heĝo, dividanta infanludejon kaj la klubon en strato Sovetskaja. Fine de ĝi staris ligna monumento. La tombo kaj la monumento malaperis senspure.
Sur la bordo de Turo staras monumento omaĝe bolŝevikoj, mortigitaj de blankuloj sur la tiel nomataj "mortobarĝoj". Ĝi estis starigita surloke de ilia komuna tombo. La mortobarĝoj servis kiel flosantaj prizonoj por malŝarĝi la tradiciajn prizonojn kaj ebligi evakuadon de arestitoj kaze de retiriĝo de la blankulaj trupoj. La ekzekutoj okazis ne ĉe Pokrovskoje, sed pli supre laŭ riverfluo, ĉe vilaĝoj Sozonovo kaj Motuŝi, do la forĵetitaj korpoj ofte estis alportataj de riverfluo al Pokrovskoje.
Memorkruco al Hermogen
Tobolska episkopo Hermogen (Dolganjov) estis arestita de bolŝevikoj en Tobolsko la, kiam li revenis hejmen post krucomarŝo okaze de Palmofesto. La li venis subgarde al Ekaterinburgo kaj estis metita en prizono. Venis delegacio de eparĥia kunveno, kiu alportis kaŭcion je 10 mil rubloj kaj transdonis ĝin al Pavel Ĥoĥrjakov. Sed post preni la monon li ordonis aresti la delegacianojn — Konstantin Minjatov, ĉefpastron Efrem Dolganov kaj sacerdoton Miĥail Makarov. La Hermogen, la delegacianoj kaj kelkaj aliaj arestitoj venis subgarde per trajno al Tjumeno kaj estis translokitaj al vaporŝipo "Jermak". Sekvan tagon la vaporŝipo haltis ĉe vilaĝo Pokrovskoje, kie oni transigis ĉiujn, krom la episkopo Hermogen kaj la sacerdoto Pjotr Karelin, al vaporŝipo "Oka". Baldaŭ oni surbordigis ilin kaj mortpafis.
La episkopo kaj sacerdoto estis devigitaj partopreni konstruadon de fortikaĵoj sur la ŝipo "Jermak". La je la 10-a vespere oni transigis ilin al "Oka", metis en holdo kaj la ŝipo direktiĝis al Tobolsko. Antaŭ meznokto oni kondukis sur la ferdekon unue la sacerdoton kaj ĵetis lin en la riveron kun du granitaj ŝtonoj alligitaj, kaj poste Hermogenon kiu sekvis la saman vojon. La restaĵoj de Hermogen estis trovitaj surborde apud vilaĝo Usolskoje kaj sekvan tagon kamparano Aleksej Marjanov enterigis lin surloke. La la kadavro estis elterigita kaj ekzamenita de juĝistoj de la Siberia registaro kaj transportita al Pokrovskoje, kie la  ĝin denove esploris komisiono konkludinte ke temas pri Hermogen. Post tio oni portis la korpon kun krucomarŝo al la preĝejo kaj enterigis je provizora tombo. La la kadavro estis denove elterigita kaj alportita al la preĝejo kie oni vestis ĝin per ĉefpastraj vestoj kaj poste kun plia krucomarŝo portis al vaporŝipo "Altaj". Laŭvoje al Tobolsko la ŝipo haltis ĉe la loko kie estis trovita la korpo, oni faris funebran diservon kaj instalis lignan memorkrucon kun surskribo: "Ĉi tie la 3-an de julio 1918 estis trovitaj honestaj restaĵoj de la martiro episkopo Hermogen, murdita la 16-an de junio 1918 pro la Kredo, Eklezio kaj Patrujo".
La vespere la vaporŝipo venis al Tobolsko, kie de sur haveno la korpo kun krucomarŝo estis portita al kaj ĉirkaŭ la Sofia katedralo kaj poste metita en ĝi kie ĝi troviĝis kvin tagojn. La post liturgio episkopo Irinarĥ solene sepultis ĝin en tombokelo, farita en alkonstruaĵo de Johano Krizostomo surloke de la unua tombo de Sankta Johano, metropolito la Tobolska.
Lenin
Apud la nuna klubo strato Sovetskaja en sovetia periodo staris monumento al Lenin. En la 1990-aj jaroj iu translokis la statuon nokte al la centro de la strato, kovrinte ĝin per malnova mantelo. Oni metis ĝin al deponejo de la klubo kaj dum ĝia translokiĝo al la nova sidejo ĝi perdiĝis.
Dua mondmilito
La monumento al pereintoj de la Dua mondmilito troviĝas en strato Sovetskaja. Ĝi estis inaŭgurita la omaĝe al la 40-a datreveno de la Venko. Ĝin konstruis lernantoj de la Tjumena Lernejo de Akva Transporto. Origine ĝi staris kontraŭ ligna klubo, detruita en 2000 post malfermo de novkonstruita brika klubo. En 2010 omaĝe al la 65-a datreveno de la Venko estis kreita nova monumento el marmoro, sur kiu oni skribis nomojn de ĉiuj vilaĝanoj, kiuj partoprenis la militon. Malantaŭ la monumento, surloke de la malmuntita klubo, troviĝas infanludejo, kreita en 2007. Surloke de norda alkonstruaĵo de la preĝejo oni starigis memorkrucon. La estis malfermita nova monumento el nigra marmoro, financita de deputito de la Ŝtata Dumao Nikolaj Brikin.
Valeriano (romia imperiestro)
Valeriano estis romia imperiestro kiu regis ekde 253 p.K. ĝis 260 p.K. En la tria jarcento p.K. romia imperio estis en plena krizo.
Pokrovskoje (Tjumena provinco)
Preĝejo
La unua preĝejo estis ligna kaj aperis en 1642. En 1699 oni konstruis ĝin denove, ĉar la malnova konstruaĵo kadukiĝis. En 1768 estis sanktigita nova, hejtata preĝejo. En 1812 komenciĝis konstruado de brika preĝejo kiu estis inaŭgurita en 1854. Ĝi havis du altarojn — omaĝe al la Kovrofesto kaj Nikolao de Mira.
Valeriano (romia imperiestro)
Malamikoj estis norde, kie estis germanoj kaj oriente, kie estis regno de Persio.
Pokrovskoje (Tjumena provinco)
Preĝejo
Fine de la 1920-aj jaroj en la unua etaĝo estis 18 lignaj ikonoj kun metalaj ornatoj, inter kiuj grandaj kaj adorataj ikonoj de la Savinto kaj Nikolao de Mira, kaj 40 malpli grandaj lignaj ikonoj sen ornatoj. En la supra etaĝo estis 19 lignaj ikonoj sen ornatoj.
Valeriano (romia imperiestro)
Por pli bone batali ambaŭ malamikojn, li decidis dividi romian militistaron duone: unu duonon al filo Gallieno por defendi imperioparton okcidente kaj alian duonon al si por la orientparto.
Pokrovskoje (Tjumena provinco)
Preĝejo
En la preĝejo troviĝis miraklofara ikono de Savinto la Tarĥana Nehomfarita (Спас Тарханский Нерукотворный). Ĉiun someron oni marŝis kun ĝi tra la tuta Tjumena distrikto kun religiaj kantoj kaj diservoj. La ikono aperis en jurtoj Tarĥanaj (юрты Тарханские), situinta 12 verstojn for de Pokrovskoje. Tarĥana fortikaĵo (Тарханский острог) situis ĉe rivero Tobolo, 3 verstojn supren de la enfluejo de Turo, 170 verstojn for de Tobolsko. Iam atamano Jermak Timofejeviĉ gajnis tie grandan batalon. En 1631 venintaj kozakoj establis tie la fortikaĵon kaj kapelon. Laŭ legendo al ili venis lokaj tataroj alportintaj ikonon de Savinto, kiun ili trovis sur barilo. Tataroj senskvamigis sur ĝi fiŝojn, la ikono perdiĝis, sed poste ĉiam aperis denove sur la sama barilo. La kozakoj metis ĝin al la kapelo. En 1751 la kapelo estis jam tro kaduka, do oni translokis la ikonon al la preĝejo en Pokrovskoje. En 1763 ĝi estis alportita al Tjumeno, kie ĝi troviĝis jen en la Resurekta preĝejo, jen en la monaĥejo de Sankta Triunuo kaj fine en 1849 post persistaj petoj de lokanoj estis revenigita al Pokrovskoje. En 1866 paroĥanoj de la tjumena preĝejo petis revenigi la ikonon, sed la eparĥio rifuzis ilian peton, post kio ili sin turnis al la Sankta Sinodo.
Loka historiisto Boris Kolĉanov raportis ke nord-oriente de la nuntema vilaĝo Tarĥani (Тарханы), en betula bosko estas loko kiun lokanoj nomas Atĉaul (at signifas ĉevalo, ĉaul — loko, do ĉevalejo). Lokanoj diris ke dum plugado de novaloj en la 1960-aj jaroj traktoroj eltiris tie de subtere kelkajn fortikajn trabojn — restaĵojn de la Tarĥana fortikaĵo. Apude, malantaŭ eta raveno, situas probable artefarita monteto, proksimume 500 x 100 metrojn granda nomata Spas-monto (Спас-гора, do Savinto-monto; tataroj nomas ĝin Spas-Tuba, ĉar tuba estas monto, do monto de Savinto). Ĝis la 1950-aj jaroj printempe kaj aŭguste tien venis pilgrimantoj, sed poste la aŭtoritatoj malpermesis tion. Antaŭe ĉe alia flanko de la raveno okazis foiroj kie oni vendis ŝafaĵon, vestojn, ĉevalojn, buteron, ledon ktp; tien venis ankaŭ ĉinaj negocistoj. La Tarĥana foiro okazis de la 15-a ĝis la 16-a de aŭgusto.
Valeriano (romia imperiestro)
Li militis kontraŭ persoj dum sep jaroj sukcesante haltigi ilin kaj savi limojn.
Pokrovskoje (Tjumena provinco)
Preĝejo
La preĝejo en Tarĥana fortikaĵo laŭ rememoroj havis du etaĝojn kaj feran kupolon. Ĝi estis fermita fine de la 1920-aj jaroj, komence de 1930 oni translokis ĝin al vilaĝo Jurtobor kie oni uzis ĝin kiel bazlernejon. En 1933-1934 ĝi estis translokita al vilaĝo Karabani kie ĝi gastigis lernejan metiejon. Poste ĝi estis detruita. Al paroĥo de la Pokrovska preĝejo apartenis vilaĝoj Nikitino, Usalka, Ĉebakova, Travnaja, Ŝĉuĉja, Kosmakova (ili havis kapelojn) kaj Aleksandrovka (tie estis preĝejo).
Valeriano (romia imperiestro)
Tamen, en la jaro 260 p.K (jaro ne estas certa) li kun tutaj siaj generaloj estis kaptita de Ŝapur, reĝo de Persio.
Pokrovskoje (Tjumena provinco)
Preĝejo
Sacerdoto Fjodor Ivanoviĉ Raspopov, naskiĝinta en Pokrovskoje, la estis pafekzekutita de bolŝevikoj en Turinsko kaj estis agnoskita novmartiro. Li havis 27 jarojn kaj postlasis edzinon kaj gefilojn, el kiuj la kvara naskiĝis jam post lia morto.
La preĝejo troviĝis en la strato Sovetskaja, apud la nuna vilaĝa konsilio. Fine de la 1920-aj jaroj ĝi estis fermita. En 1934 oni forigis la krucojn kaj lokis en la preĝejo maŝino-traktoran stacion. Barileto, uzata por benado de akvo, estis transformita je armaturo kaj betonita en planko ĉe la enirejo. Oni riparadis tie teknikaĵojn, stokis grenon ktp.
Valeriano (romia imperiestro)
Kio poste okazis al eksimperiestro ne estas certa.
Pokrovskoje (Tjumena provinco)
Preĝejo
En 1953 la preĝejo estis detruita. Sur ĝia loko oni konstruis lignan klubon, detruitan post malfermo de tiu brika en alia loko. En 2007 sur tiu ĉi loko aperis infanludejo kaj surloke de norda alkonstruaĵo de la preĝejo oni starigis memorkrucon.
Valeriano (romia imperiestro)
Laŭ kristiana verkisto, Lattanzio, kiu skribis "De mortibus persecutorum" ( Pri mortoj de persekutantoj), li estis uzita de persa reĝo Ŝapuro kiel ŝtupo por ekrajdi sur ĉevalo.
Pokrovskoje (Tjumena provinco)
Preĝejo
Ĝis nun estas konata nur unu foto de la preĝejo — "Vido al vilaĝo Pokrovskoje de la bordo de rivero Turo" farita de Sergej Miĥajloviĉ Prokudin-Gorskij en 1912. Tjumena pentristo Albert Mokin en la 1980-aj jaroj vizitis la vilaĝon, babilis kun lokanoj kaj poste kreis pentraĵon "La jaro 1935. Vilaĝo Pokrovskoje. Paroĥo". Sed li mem agnoskis ke la preĝejon li pentris surbaze de propra fantazio. Loka historiisto Igor Jastrebov konsideras ĝin simila al kapelo en la apuda vilaĝo Nikitina (Podbuliga).
En 2008 oni starigis krucon surloke de la konstruota Kovrofesta preĝejo. Ĝia konstruado komenciĝis somere 2010. La oni sanktigis kaj starigis kupolon el rustimuna ŝtalo kovrita per orkolora titana nitrido. La kupolo pezas kaj estis farita de kompanio "Morion" el urbo Trjoĥgornij. La preĝejo malfermiĝis en 2017 en strato Ŝkolnaja (Lerneja), 6. Dum la Kovrofesto okazas krucomarŝo kun legado de akatisto. Kermeso okazas la 14-an de oktobro.
Domo de kulturo
La domo de kulturo situas ĉe strato Sovetskaja 66. Ĝia konstruado komenciĝis fine de la 1980-aj jaroj kaj estis finita en decembro 1997. Dum ĝia konstruado oni trovis tombojn de malnova tombejo, kiu situis apud la malnova detruita preĝejo. Elprenitaj grundon oni uzis por ebenigi kavojn sur la stratoj, do homaj restaĵoj estis dislokitaj tra la tuta vilaĝo.
Ekde 1968 en la kulturdomo funkcias popola koruso, establita de Anton Bruŝkis kaj Ivan Draĉuk.
Valeriano (romia imperiestro)
Li estis la sola romia imperiestro en historio, kiu estis sklavigita.
Pokrovskoje (Tjumena provinco)
Muzeo de Grigorij Rasputin
Tio estas unu el la unuaj en Rusio privataj muzeoj. Ĝin establis la geedzoj Vladimir kaj Marina Smirnov en la domo de piloto (лоцман) Zubkov, situinta en strato Sovetskaja, kontraŭ la domo de Grigorij Rasputin. Post la revolucio la domo de Rasputin estis konfiskita kaj uzata kiel hospitalo, poste sepjara lernejo, vendejo de hejmaĵoj kaj laboriloj kaj en 1980 detruita kaj sur ĝia fundamento konstruita nova domo. Lokanoj rememoris ke dum funkciado de la lernejo, en la unua etaĝo troviĝis klasoj, en la dua — loĝejoj por lernejanoj.
La muzeo konsistas el du ĉambroj kies ekspozicio estas dediĉita al Grigorij Rasputin kaj enhavas plurajn artefaktojn kaj memoraĵojn. Malantaŭ la domo, en la korto, staras duetaĝa ligna domo de la gepatroj de Grigorij Rasputin. Ĝi estas tre kaduka kaj ne vizitata. En la korto troviĝas ankaŭ akvopoto, rusa forno kaj tradiciaj rusaj hejmaĵoj kaj laboriloj.
Valeriano (romia imperiestro)
Oni priparolas la kialojn de ĉi tiu malvenko!
Pokrovskoje (Tjumena provinco)
Muzeo de Grigorij Rasputin
Kontraŭ la muzeo, trans la strato, surloke de la origina domo de Grigorij Rasputin troviĝas parkumejo de la muzeo en kiu la estis instalita kolono kun finaĵo forme de kapelo (часовенный столп) omaĝe al la 100-a datreveno de la pereo de Grigorij Rasputin.
Historia-kultura centro "Kazanskij"
Historia-kultura centro "Kazanskij" malfermiĝis la en strato Sovetskaja, 145, sur la tiel nomataj Rasputin-kampoj. En duetaĝa ligna domo kun areo funkcias ekspozicio dediĉita al la cara familio Romanovoj kaj Grigorij Rasputin. La solenan malfermon ĉeestis Laurence Huot-Solovieff, pranepino de Grigorij Rasputin (nepino de lia plej aĝa filino Matrjona kaj leŭtenanto Boris Solovjov. La ekspozicio baziĝas sur koncepto kaj verkoj de historiisto Sergej Vladimiroviĉ Fomin kaj rakontas pri la Romanov-familio (unua etaĝo) kaj Tobolska gubernio (dua etaĝo) . Tio estas filio de la muzeo "Nia Epoko" (Moskvo), dediĉita al la familio Romanov . La konstruado komenciĝis en 2011 kaj estis iniciita de loka historiisto Igor Jastrebov, kiu iĝis ĝia direktoro.
Edukado
En strato Pionerskaja 9 troviĝas duetaĝa mezlernejo de Valentin Pavloviĉ Sokolov. Kelkdek metrojn for, je strato Pionerskaja 26 troviĝas ĝia filio, infanĝardeno "Skarlata floreto" (Аленький цветочек).
Tombejo
Malnova tombejo situas okcidente de la malnova Tobolska landvojo kaj nun vastiĝas okcidenten. Dum fosado oni ofte trovas malnovajn restaĵojn, ĉar okcidente de la ĉefa tombejo, malantaŭ divida strio el arbustoj kaj arboj, estis entombigataj viktimoj de epidemioj — tiu parto nomiĝis "ĥolera tombejo". En la tombejo oni sepultis homojn de ĉiuj vilaĝoj, kiuj apartenis al Pokrovska subdistrikto kaj ne havis proprajn preĝejojn, do el vilaĝoj Nikitina (Podbuliga), Ŝĉuĉja (Monastirskoje), Usalka (en tiu lasta poste aperis propra tombejo).
Ekonomio
20 verstojn for de la vilaĝo troviĝis Pokrovska arbara metiejo (Покровская дача), kie kamparanoj el apudaj vilaĝoj, dungitaj por certa periodo, estis farantaj elĉizitajn boatojn (бат), trogojn (корыто), brulŝtipojn kaj aliajn lignaĵojn. Plej ofte tio estis loĝantoj de vilaĝoj Iska-Ĉebakova kaj Komarica, venantaj post Baptofesto kaj laborantaj unu jaron kontraŭ 25-30 rubloj.
La precipa fiŝkaptejo en Pokrovska subdistrikto estis konsiderata vilaĝo Iska-Ĉebakova, situinta 35 verstojn for. Al ĝi kondukis vojo laŭ marĉoj, do atingi ĝin eblis nur piede aŭ per boato. Inter plej bonaj fiŝkaptejoj estis ankaŭ enfluejo de Turo al Tobolo, situanta nord-oriente. Pri la fiŝkaptado ofte okupiĝis kooperaj brigadoj (артель).
En februaro 1933 al la vilaĝo venis la unua traktoro Fordson. Sekvis SĤTZ, SĤTZ-NATI, Universal, Stalinec-60 kaj aliaj. En 1934 en Pokrovskoje estis establita maŝina-traktora stacio (MTS) kun 20 traktoroj. Surbaze de ĝi aperis lernejo de mekanikistoj, kie estis instruataj traktoristoj. En 1939 la Pokrovska MTS estis la plej granda en Jarkova distrikto kaj posedis 40 traktorojn, 19 semomaŝinojn, 49 plugilojn, 13 kulturmaŝinojn, 6 diskajn erpilojn kaj 18 kombajnojn.
La surbaze de MTS estis establita la Pokrovska Riparo-Teknika Stacio (RTS). La diferenco estis ke MTS estis la posedanto de la teknikaĵoj dum RTS nur priservis la teknikaĵojn kies posedantoj estis kolĥozoj. La ĝi estis transformita je la Jarkova sekcio de la entrepreno Selĥozteknika. En 1963 ĝi estis alinomita je la Jarkova distrikta unuiĝo Selĥozteknika. En 2001 ĝi estis likvidita.
Aktuale en la vilaĝo funkcias kelkaj agrikulturaj entreprenoj. La plej grandaj estas Pokrovskoje kaj Jasen-Agro (Ясень-Агро, do (Frakseno-Agro)), el kiuj lasta konsistas el kelkaj kompanioj. Jasen-Agro estis fondita en 2003 kaj apartenas al loka familio Tabanakov. Ĝi havas dekmilojn da hektaroj, plantas grenon kaj legomojn, bredas milojn da brutoj, posedas laktan kaj viandan fabrikojn, bakejojn, reton de vendejoj "Pokrovskij", benzinstacion ktp.
En kulturo kaj arto
Al muzeo de Grigorij Rasputin estas dediĉita mallonga eseo de Irina Ĵgurova "Pokrovskoje. La fonto de la vero" (Покровское. Источник правды), publikigita en Interreto en 2014.
Sunŝu Ao
Sunŝu Ao (孫叔敖, ĉirkaŭ 630, ĉirkaŭ 593 a.K.) estis ĉina hidraŭlika inĝeniero kaj politikisto. Li estis kortega ministro kiu servis por la administracio de la reĝo Ĵuang de Ĉu dum la Orienta Dinastio Zhou. Dum sia registara kariero, Sunŝu Ao ricevis informon ke la reĝo Ĵuang, ke lli estis promociinta lin al la rango de Ĉefministro en Ĉu. Sunŝu Ao ricevis kelkajn taskojn de la ŝtato, kaj pro granda akvorezervejo en teritorio de la nuntempa provinco Anhujo, kaj projekto por irigacio de agrikulturo, kion li estis establintaj, li estis konsiderita kiel la unua konata hidraŭlika inĝeniero de Ĉinio.
Dubliners
Dubliners (Esperante Dublinanoj) estas kolekto de 15 historietoj publikigita de James Joyce en 1914. Ili celis esti senbrida kaj satira priskribo de la malsupra klaso irlanda vivinta en kaj ĉirkaŭ Dublin en la komencaj jaroj de la 20-a jarcento. En tiuj historioj Joyce, poste agnoskota kiel pioniro de "konscio-fluaĵa" verkado, uzas kompare realisman stilon por atingi palpeblan, tamen atentokaptan priskribon de karakteroj. La historioj ekestis je tempo, kiam irlanda naciismo kulminis kaj serĉo pri naciaj identeco kaj celo furoris; Irlando, je vojforko de historio kaj kulturo, estis skuata de diversaj konverĝaj ideoj kaj influoj. Tiuj historioj ŝajnas bildigi, ofte senflate, la konfliktojn generitajn de tiuj influoj en la vivoj de dublin-aj urbanoj. Multaj roluloj de Dubliners poste reaperos en roletoj en la novelo Ulysses de Joyce.
La historietoj
La historietoj estas divideblaj laŭ la homaj aĝoj kaj situacioj, kiujn ili traktas:
La unuajn 14 historietojn Joyce verkis en aŭ antaŭ 1905; la lastan en 1907. Sed Joye ne trovis eldoniston ĝis 1914, ĉar multaj timis, ke iuj dublin-anoj tro klare rekonu sin mem en la karakteroj de la historioj.
Sardona-Glaĉero
Sardona-Glaĉero (germane Sardonagletscher en la alemana lingvo ankaŭ nomata Chligletscher) estas restaĵo de valglaĉero en la Glarusaj Alpoj en Kantono Sankt-Galo, Svislando.
Priskribo
Sardona-Glaĉero situas sur la teritorio de la komunumo Pfäfers. Ĝi estiĝas sub la pinto de Piz Sardona je alteco de 2900 m s.m. Piz Sardona (aŭ germane Surenstock, alteco 3056 m.s.) situas sur la limo inter Kantono Sankt-Galo kaj Kantono Glaruso. La glaĉero fluas je la orienta flanko de la montopinto ĝis al alteco de proksimume 2600 m kun deklivo de ĝis 30%. Konsiderante la aktualan rapidan retiriĝon oni devas kalkuli, ke la glaĉero ĝis post inter 10 kaj 20 jaroj komplete fordegelis kaj malaperis.
Elfluanto
La glaĉero nutras la montarriveron Calfeis. Tiu alfluas tra la Calfeis-Valo al la rivero Tamina, kiu post trafluo de Gigerwald-Lago kaj la Tamina-Valo en Bad Ragaz alfluas al Rejno.
Monda Naturheredaĵo
Saronda-Glaĉero apartenas kiel parto de Piz Sardona al la Svisa Tektonika Areno Sardona, regiono kiu estis la 7-an de julio 2008 akceptita kiel Monda Naturheredaĵo de UNESKO.
Gizi Bajor
Gizi BAJOR, hungare Bajor Gizi estis elstara hungara aktorino. Gizi Bajor naskiĝis, kiel Beyer Gizella la 19-an de majo 1893 en Budapeŝto. Ŝi mortis la 12-an de februaro 1951 en Budapeŝto.
Biografio
Gizi Bajor frekventis aktoran ĉeflernejon inter 1911-1914. Poste ŝi debutis en Nacia Teatro (Budapeŝto) kaj escepte 2 jarojn ŝi ĉiam aktoradis tie. En 1920 ŝi edziniĝis, post 7 jaroj ŝi eksedziniĝis. Baldaŭe ŝi havis laŭvice 2 edzojn. En 1944 ŝi malkovris homojn por eviti la deportadojn. Ŝi ricevis premion Kossuth en 1948, pli frue kaj poste ankaŭ aliajn premiojn.
Santa Rosa (Metroo de Barcelono)
Santa Rosa estas stacio sur linio 9 de la Metroo de Barcelono, situanta en Santa Coloma de Gramenet.
Pesac
Pesac (pesak) (hungare: Pészak, germane: Pesak) estas vilaĝo en Rumanio sudoriente de Sânnicolau Mare. Administre ĝi apartenas al Periam.
Loĝantaro
En 1910 ĝi havis 2986 loĝantojn (rumanoj, germanoj, ciganoj, hungaroj); en 1992 1983 (rumanoj).
Historio
Ĝia unua mencio skribe estas en 1399. Ĝis 1919 ĝi apartenis al Hungario, (Torontál).
Son Masayoshi
SON Masayoshi(Transskribado Hepburn), (Japane: 孫正義 [son masajoŝi] ; Koree: 손정의; naskiĝis la 11-an de aŭgusto 1957) estas Japana negocisto, entreprenisto. Li estas fondinto de SoftBank-grupo, prezidanto de SoftBank, prezidanto de SoftBank Telecom, prezidanto kaj CEO de SoftBank Mobile, posedanto de Fukuoka SoftBank Hawks.
Laŭ Forbes en 2010, lia neta aktivo estas 5.6 miliardoj da usonaj dolaroj, kaj li estas la 4-a plejriĉa Japano.
Son Taizō estas lia plijuna frato.
Kokin-kokidoj
La Kokin-kokidoj aŭ en angla Hen and Chicken Islands (kutime konataj kolektive kiel la Hen and Chickens) estas insuloj kiuj kuŝas oriente de la Nordaŭklanda Duoninsulo ĉe la marbordo de norda Novzelando. Ili kuŝas 12 km oriente de Bream Head kaj je 40 km sudoriente de Whangarei.
Historio
Tiuj insuloj ricevis nomon el la kapitano James Cook, kiu unue el eŭropanoj vidis la insulojn en 1769. Oni sugestis, ke tiu nomo estis inspirita de malnova nomo por la stelaro kutime konata kiel Plejadoj (kaj nome Matariki inter Maorioj).
Historio de SAT
La historio de SAT estas priskribita en diversaj studoj pri la pasinteco de la laborista kaj esperantista asocio Sennacieca Asocio Tutmonda. Ĝi estas grava temo en la historio de la laborista esperantista movado dum la tempo inter la unua mondmilito kaj nun. Ĉi tiu artikolo ĉefe temas pri la antaŭmilitaj jaroj kaj la studoj de libertempa historiisto Gerrit Paulus de Bruin.
Skota Nacia Portretgalerio
La Skota Nacia Portretgalerio (Scottish National Portrait Gallery) estas artgalerio lokita ĉe Queen Street en Edinburgo, Skotlando. Ĝi entenas nacian kolekton da portretoj : la pentraĵoj portretas precipe, sed ne ekskluzive, skotajn eminentulojn. La instituto krome gastigas la skotan nacian fotokolekton.
Historio de SAT
Kunteksto de la naskiĝo de SAT
La laborista esperantista movado ekzistis jam antaŭ la unua mondmilito, dum kiu ĝi perdis multajn gravajn aktivulojn. En 1919 ĝi reekvivis. En tiu jaro grupo da francaj laboristaj esperantistoj, inter kiuj Eŭgeno Lanti, faris la unuajn paŝojn por restarigi la internacian kontakton. Reeldoninte la gazeton Le Travailleur Espérantiste, ili aperigis en ĝi esperantlingvan rubrikon sub la titolo Esperantista Laboristo, kiu post mallonga tempo elkreskis al memstara monata gazeto. Plie ili revivigis la asocion Liberiga Stelo kaj konformis ĝian statuton al la novaj cirkonstancoj.
Skota Nacia Portretgalerio
La portretgalerio troviĝas ene de ruĝa, gotikstila konstruaĵo, desegnita de Robert Rowand Anderson kaj konstruita inter 1885 kaj 1890, laŭ la modelo de la palaco de la Dogoj en Venecio. La galerio estis fondita de la gazetaferisto John Ritchie Findlay, proprietulo de The Scotsman, kaj ĝi malfermis en 1889.
Listo de verkoj
La kolekto entenas interalie la portretojn de :
Historio de SAT
Kunteksto de la naskiĝo de SAT
En Esperantista Laboristo la redaktoro, Lanti, publikigis serion da artikoloj, poste eldonitaj kiel broŝuro sub la titolo For la Neŭtralismon!, en kiu li detale pritraktis la organizan demandon kaj konkludis ke:
Ĉi tiuj ideoj renversis multajn el la ĝistiamaj perceptoj pri la tutmonda organizado, tamen iom post iom ilin akceptis la plej aktivaj kaj plej klarvidaj laboristaj esperantistoj. Liberiga Stelo gajnis membrojn en multaj landoj kaj la kreskanta influo de Esperantista Laboristo, kiu depost oktobro 1920 estis ĝia oficiala organo, plifortigis ĝian pozicion. En aŭgusto 1921 okazis en Prago ĝia unua kongreso kun preskaŭ 80 partoprenantoj de 15 nacioj: inter ili estis: Lucien Banmer, Konrad Deubler, Robert Guiheneuf, P. Kockeritz, Lanti, L. Revo. Laŭ decido de ĉi tiu kongreso Liberiga Stelo alinomiĝis Sennacieca Asocio Tutmonda (SAT) kaj ĝia organo Sennacieca Revuo. La gvidadon oni komisiis al la ĝistiama estraro de Liberiga Stelo, kies ĉefaj funkciuloj estis: Banmer, sekretario, Glodeau, kasisto kaj administranto, Lanti, redaktoro kaj gvidanto. La celon de la asocio oni formulis jene: "La membreco de SAT estas individua; lokajn aŭ landajn sekciojn ĝi ne havas. Karakteriza trajto el la organizformo de SAT estas, ke ĝia gvidinstanco, nun nomata Ĝenerala Konsilantaro, elektata de la tuta membraro, ne reprezentas landojn aŭ naciojn, sed t. n. sektorojn. Por eviti naciisman influadon en la gvidado oni dividis la tersurfacon laŭ arbitraj partoj: sektoroj (nun laŭ meridianaj horzonoj) kaj po unu reprezentanto de ĉiu sektoro konsistigas la konsilantaron. Ĉi tiu elektas inter si la estraron de la asocio, kiun ĝi helpas kaj konsilas. De 1933 ankaŭ la estraro estas elektata de la tuta membraro kaj estos en la konsilantaro ankaŭ reprezentantoj de la LEAoj, kiu subskribis la Konvencion kun SAT, v. poste)."
La unua jardeko: kresko kaj maturiĝo
En 1922 aperis unuafoje la Jarlibro, kiu enhavante la adresojn de ĉiuj membroj, ebligas al SAT-anoj interrilati unu kun la aliaj kaj efektivigi la reciprokan servadon, al kiu devigas la SAT-membreco. Sekvintan jaron SAT havis jam pli ol du mil membrojn. Sennacieca Revuo eliris regule kaj kreskis laŭ amplekso kaj kvalito. La plimultiĝo de la administra laboro necesigis dungi salajratan oficiston. Ĉi tiun funkcion ekplenumis en la mezo de 1923 Richard Lerchner, Lepsiko. En 1924 la membronombro estis 2404, kaj en 1925 ĝi atingis 2705. Tiutempe estis malpermesite al SAT-anoj esti membro de t. n. neŭtralaj Esperanto-organizoj, ekde 1925 la tiurilata statutartikolo estas malpli severa.
Kunlaborantoj de la SAT-organoj estis interalie Léon Bergiers, Gerrit Paulus de Bruin, Josef Burger, Ernest Drezen, K. Frodinĝ, D. Dambe, Imre Baranyai, Vsevolod Ivanov, J. Jurista, K. Johanson, N. Krassovski, Maksim Krjukov, Eŭgeno Lanti, C. F. Magashazi-Hochhauser, Eŭgeno Miĥalski, H. Muravkin, M. Muribo, Neniu, Hermann Remers, Otto Maschl, V. Riedel, Sergej Rublov, G. Saville, Mark Starr, E. Spiridoviĉ, Senheredigito (pseŭdonimo de P. Kökeritz), Stebek kaj Johan Weinhengst.
Tria gazeto estis La Lernanto, aldono de Sennaciulo kaj de kelkaj LEA-organoj, kiu en 1928-1930 havis la eldonkvanton de 10.000 ekzempleroj. En 1930 estis eldonita Sennacieca Pedagogia Revuo, redaktita de Howard Stay, presata en Moskvo. Eliris nur 4 n-roj (148 p.).
Ne ĉiuj SAT-anoj konsentis pri la taskoj de SAT, pri ĝia starpunkto, organizformo, taktiko ktp. Sekve de tio aperis kelkfoje proponoj pri ŝanĝoj en statuto. Plej radikala tia propono estis tiu de kelkaj sovetiaj SAT-anoj, inter kiuj Ernest Drezen, Adam Jodko, N. Incertov, B. Modenov, P. Robicsek, pri aliĝo de SAT al la Komunista Internacio. Kiam en la 3-a SAT kongreso en Cassel (nun Kassel) (1923) montriĝis, ke ĝi ne havis ŝancon esti akceptata, oni reprenis ĝin. Ĉi sama kongreso rekomendis la starigon de fakoj (sekcioj) kaj frakcioj, por ebligi praktikan laboron en fakaj, profesiaj kaj partiaj rondoj. Stariĝis iom post iom sekcioj de edukistoj, junuloj, sportuloj ktp. La plej aktivaj sekcioj disponis pri propra „Paĝo“ en la asocia organo. Speciale la Edukista Sekcio, gvidata de Marcel Boubou, faris gravan kaj modelan laboron. La frakcioj ĉefe laboras por kaj per Esperanto en partiaj rondoj kaj instancoj. Ekzistis anarkiista, komunista, sennaciista kaj socialista frakcioj.
En 1924-1925 SAT travivis malgrandan krizon. Anarkiistaj SAT-anoj, inter kiuj J. Migny, A. Bolle kaj A. Lewin, estis malaprobantaj, ke en SAT-organoj ne povas aperi artikoloj kontraŭ Sovetio, kontraŭ la komunismo, starigis propran organizon, la Tutmondan Ligon de Esperantistaj Senŝtatanoj (TLES) kaj eldonis dumonatan gazeton Libera Laboristo. Sennaciulo, la oficiala organo de SAT, ĉefe pro la tre aktiva kunlaboro de komunistaj kaj sovetiaj SAT-anoj kaj pro manko de alitendencaj kunlaborantoj aspektis iom unutendenca kaj kaŭzis malkontentecon ĉe parto de la SAT-anaro. Krome estis en SAT bataleto sur lingva kampo pro la troa uzado de novaj vortoj kaj de sciencaj afiksoj, kaj pro la eksperimentado kun novaj formoj kiel "morge" (morgaŭ), "balde" (baldaŭ), "konfero" (konferenco), "difero" (diferenco) kaj similaj.
Ĉi tiuj faktoj kaŭzis ian maltrankvilon ĉe la anoj, kiu esprimiĝis per multaj proponoj pri reorganizo, pri aliigo de la strukturo ktp. La 5-a SAT kongreso en Vieno, 1925, pritraktis ĉi tiun situacion, fiksis la ĝustan linion kaj restarigis la ekvilibron. Ĝi ankaŭ malaprobis la eksperimentadon kun lingvaj novaĵoj en SAT-organoj. Post tiu ĉi kongreso la redaktadon de Sennaciulo prizorgis redakcia komisiono, konsistanta el diverstendencaj SAT-anoj en Leipzig. Tio daŭris ĝis la mezo de 1926, kiam Lanti dum kelka tempo provizore prizorgis la redaktadon. Post malagrablaj spertoj kun aliaj redaktoroj, fine Norbert Barthelmess venis Parizon kaj de tiam ĉi tiu, sub gvidado de Lanti, redaktis Sennaciulon.
Ĉar ne estas eble el Sovetio rekte transsendi kotizojn kaj abonmonojn al la administrejo, funkciis tie kiel agentejo komence La Nova Epoko kaj poste la Centra Komitato de la Sovet-respublikara Esperantista Unio (CK SEU).
En 1926-1927 SAT havis kelkajn malfacilaĵojn pro stagno en la mon-transsendo el Sovetio tiel ke Sennaciulo povis aperi nur ĉiudekkvartage je 12 paĝoj. Monkolektado okaze de la kvinjara ekzisto de SAT helpis venki ĉi tiun krizeton. En 1927 ekfunkciis Gazetar-Servo, gvidata de Otto Bässler, kiu havigis informojn kaj novaĵojn al multaj naciaj laboristaj gazetoj. Dum unu jaro 1929-1930 ĝi havis propran paĝon en Sennaciulo. En la dua jarkvino SAT progresis pli rapide ol antaŭe. En 1929-1930 Sennaciulo aperis ĉiusemajne en 12 paĝoj; kiam eliris ĝia 300-a numero ĝi havis pli ol 4200 abonantojn. Tiutempe la membraro superis la nombron 6500, el kiu ĉirkaŭ triono estis en Sovetio. Cetere en tiu nombro ne estas enkalkulitaj la membroj en Hungario, Italio kaj Rumanio, kie estas malpermesite esti membro de SAT. Komparante la membro-nombrojn de la plej gravaj landoj kun tiuj de la LEA-oj, oni konstatas, ke en 1929-30 en Aŭstrujo la nombro de SAT-anoj estis preskaŭ 20% de la kvanto da LEA-anoj, (270-14001, en Francio iom pli ol 40% (370-850), en Germanio 50% (1800-3500), en Nederlando 40% (140-350), en Sovetio 50% (2000-4100), en Svedio 20% (220-1060). Tute alia estis la proporcio en Britio, tie estis 426 SAT-anoj kaj 160 LEA-anoj.