cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Mohammad Reza Ŝafii Kadkani
Piednotoj (kursivaj notoj estas de poeto mem)
(4) "renda"* = En irana mistikismo karakterizas tiun, kiu laŭŝajne estas malbona aŭ faras malbonon, sed vere estas bona homo kaj faras bonon. Ties signifo tre vastas kaj diversas, kaj i.a. inkludas la jenajn (kaj iam kelkajn kune): kuraĝa, sagaca, subtila, kaŝema, ruza, diboĉema, liberema, … Do, rendulo povas esti: bonulo, kuraĝulo, libertino, diboĉulo, …
(5) “Al renduloj soifantaj, akvon neniu disdonas …” el gazalo de Hafizo (1320-1389).
(6) ''“Ho vi, sterilaj arboj! Kaŝitas viaj radikoj en diboĉada ter’!'' Eĉ unu valora burĝono, ne povas elkreski sur vi.” El poemo de M. Omid, pseŭdonimo de Mehdi Aĥavan Sales (1928-1990), la nura nuntempa poeto, kiun oni entombigis ĉe maŭzoleo de Ferdousio (940?-1020?).
(7) El gazalo de Moŭlana, Rumi (1207-1273).
Fontoj
Tiu ĉi artikolo, originale verkita en Esperanto, unue aperis en Irana Esperantisto, n-ro 12, jaro 4, Somero 2005, 56 p., p. 26-27.: Sur Nejŝaburaj aleoj far Ahmad Reza Mamduhi. Jen ties fontoj:
1- ŜAFII KADKANI, M.R. Dar kuĉe-baghaje Nejŝabur (Sur nejŝaburaj aleoj), Tehrano: Tus, 1978 (7-a eld.), (1-a eld. 1971), 83 p., p. 21-24.
2- www.iranyellowpages.net/en/about_iran/culture/poets/iranian_poetry02.shtm
La martirigo de dek miloj (Durero)
La martirigo de dek miloj estas olea pentraĵo de Albrecht Dürer, datita el 1508 kaj nune en la Muzeo de Arthistorio de Vieno, Aŭstrio. Ĝi estas subskribita en kartuŝo kiu pendas el bastono portata de la memportreta figuro de la artisto en la centro, per diraĵo Iste fatiebat Ano Domini 1508 Albertus Dürer Aleman.
Saint-Savinien
Saint-Savinien [] estas franca komunumo en la departemento Charente-Maritime, en la regiono Puatuo-Ĉarentoj. Ĝi havis 2,432 loĝantojn en la jaro 2010.
La martirigo de dek miloj (Durero)
Historio
La pentraĵo estis mendita de Frederiko la 3-a de Saksio por la Preĝejo de Ĉiuj Sanktuloj en Vitenbergo. Frederiko estis patrono de Durero el 1496. Li mem elektis la temon, ĉar lia kolekto de relikvoj inkludis kelkajn el la Dekmil martiroj. Durero estis uzanta la saman temon por lignogravuraĵo ĉirkaŭ dek jarojn antaŭe (vidu maldekstre), sed en la nova verko li nuligis kelkajn makabrajn detalojn kiel la torturo de la episkopo Akacio, kies okuloj estis boritaj per borilo. Tiu sceno estis anstataŭita per krucifikso dekstre kaj per la montro de la episkopo katenita malantaŭ ĝi. La verko estis ripete menciita en la leteraro inter la artisto kaj Jakob Heller el Frankfurto. Durero ricevis 280 florenojn por tiu laboro.
Saint-Savinien
Geografio
Saint-Savinien situas ĉe la dekstra bordo de la rivero Charente, oriente de Rochefort kaj  norde de Saintes
La martirigo de dek miloj (Durero)
Priskribo
La pentraĵo prezentas la legendan martirigon de dek mil kristanaj soldatoj buĉitaj en Monto Ararat fare de la Reĝo de Persio, Ŝapur la 1-a, laŭ ordono de la Romia imperiestro Hadriano aŭ Antonino Pia, aŭ, laŭ aliaj fontoj, Diokleciano.
Durero pentris nombrajn diversajn martirigajn scenojn ene de arbaro kun klaraĵoj kaj klifoj. En la fono estas krucifiksoj, senkapigoj, martelfrapadoj. La persa reĝo estis portretita kiel Otomana sultano, ĉevalrajde dekstre. Ankaŭ la ekzekutistoj vestas rimarkindajn otomanajn vestojn. En la fono estas prizonuloj kiuj piediras al klifo el kiuj ili estas forĵetitaj suben kontraŭ rokoj kaj dornaj arbustoj, same kiel scenoj de bataloj, ŝtonumadoj kaj frapado per grandaj klaboj.
Centre de la homamasa sceno, rimarkinde vestitaj nigre, estas du roluloj kiuj piediras trankvile, ŝajne nekonsciaj pri la hororo ĉirkaŭ ili: unu estas la memportreto de Durero mem (tenante sian subskribon), dum la alia estai lia amiko kaj humanisto Conrad Celtes, kiu estis mortinta kelkajn monatojn antaŭ la realigo de la pentraĵo.
21642 Kominers
21642 Kominers estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la en la kadro la kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de Scott Duke Kominers, kiu, en 2005, gajnis la duan rangon en la Intel International Science and Engineering Fair pro sia projekto pri matematiko. Li estis lernanto ĉe la Walt Whitman High School de Bethesda (Marilando, Usono).
Tibor Benkő
Tibor Benkő  naskiĝis la  en Nyíregyháza.
Biografio
Tibor Benkő akiris diplomon en Soldata Altlernejo en 1979. Post la diplomo li servis laŭvice en Kiskunhalas, Székesfehérvár, Kiskunhalas, Debrecen, Székesfehérvár. Li profundigis siajn studojn en Leningrado (1985–1988), Usono (2000–2001), Universitato Reĝo Sankta Stefano (2004–2006), Nacia Universitato pri Publikaj Servoj (2007–2010). En 2010 li estis nomumita gvidanto de la hungara armeo, en 2018 ministro pri defendo. Li havas edzinon, kiu naskis dufoje. Li ricevis hungarajn armeajn premiojn kaj francan Honoran legion.
Šávoľ
Šávoľ, (ŝAvoj) hungare Füleksávoly estas malgranda vilaĝo en Slovakio, en Regiono Banská Bystrica, en Distrikto Lučenec.
Situo
La vilaĝo situas en valo de rojo, laŭ traira flankovojo, laŭ fervojo Lučenec-Fiľakovo. La lasta troviĝas 4 km-ojn for.
Historio
La vilaĝo estis loĝata dum la neolitiko. La unua mencio pri la vilaĝo devenis el 1337. La kampoj longe apartenis al fortikaĵo de Fülek. Inter 1554-1594 la regiono apartenis al la Turka Imperio. En 1910 loĝis tie 450 da homoj, (plejparte hungaroj). Ĝis 1919 la vilaĝo apartenis al Nógrád (reĝa departemento), al distrikto de Fülek, poste al Ĉeĥoslovakio. Inter 1938-1944 la vilaĝo rehungariĝis. La unua Arbitracio de Vieno deklaris, ke tiuj komunumoj, kie la hungaroj vivas en majoritato, apartenu al Hungario. Post la 2-a mondmilito la hungaroj iĝis senrajtaj laŭ Dekretoj de Beneš. En 2001 loĝis tie 560 da homoj, (471 hungaroj, 79 slovakoj).
Antoine Henri Becquerel
Antoine Henri BECQUEREL en esperanto ankaŭ Antonio Henriko BEKERELO (naskiĝis je la 15-a de decembro 1852 en Parizo, mortis je la 25-a de aŭgusto 1908 en Le Croisic) estis franca fizikisto.
En la jaro 1896 li hazarde malkovris radioaktivecon, dum li esploris la fluorecon en uraniaj saloj. Kune kun la geedzoj Marie kaj Pierre Curie li daŭrigis la esploradon de tiu ĉi fenomeno. En 1903 la tri sciencistoj estis honorataj per la Nobel-premio pri fiziko.
Li apartenis al la patrona komitato de Internacia Scienca Asocio Esperanta (ISAE), kies prezidanto estis generalo Hippolyte Sebert.
Distrikto Sarpang
Sarpang (dzonke གསར་སྤང་རྫོང་ཁག་) estas unu el la 20 distriktoj de Butano. Ĝi kovras areon de 22.640 km² kaj en 1985 ĝi havis 111.213 personojn. La ĉefurbo estas Sarpang.
Loĝlokoj
Sarpang estas dividita en 14 loĝlokoj:
Johano Krizostomo
Johano Krizostomo aŭ Sankta Johano la Orbuŝa, foje ankaŭ Sankta Johano la Orbuŝulo (349–407, greke Ἰωάννης ὁ Χρυσόστομος) estis episkopo de la 4-a kaj 5-a jarcentoj en Sirio kaj Konstantinopolo. Li estas konata pro elokventeco de siaj predikoj, kaj denuncado de misuzo de aŭtoritateco en la Eklezio kaj la Romia Imperio tiame.
Vivo
En Antioĥio li baptiĝis, dekok-jara, en 372. Poste li estis monaĥo, kaj dum du jaroj ermito. En 381, do post naŭ jaroj, li diakoniĝis kaj en 386, pastriĝis. Dum dek du jaroj li predikadis en Antioĥio kaj sekve, de 398 ĝis 404, estis ĉefepiskopo de Konstantinopolo.
Tie li reformadis inter la klerikularo, riĉuloj kaj potenculoj. Tial oni persekutis, eksigis kaj ekzilis lin. Li mortis dumvojaĝe en sian duan ekzilejon, la, pro elĉerpiĝo, kion oni ja intencis. Liaj lastaj vortoj estis: "Dio estu laŭdegata pro ĉio!"
Verko
Li estas la aŭtoro de multaj eminentaj verkoj kaj majstro de la ekumena eklezio. Lia lingvaĵo estas fama pro sia helena beleco, pura klareco, potenca per metaforoj, kaj samtempe tre kortuŝa. Pro tio li ricevis la nomepiteton la Orbuŝa aŭ la Orbuŝulo (greke ο Χρυσόστομος, Ĥrisostomos)
Cetere li ankaŭ estas tre konata pro «La dia liturgio de Johano la Orbuŝa».
Avira
estas germania softvara firmao, provizanta kontraŭvirusilajn programojn, do sekurecon de komputiloj kontraŭ damaĝaj programoj. Ĝia ĉefsidejo estas en, ĉe la federacia lando Baden-Virtembergo apud la Bodenlago.
Vranové 1.díl
Vranové 1.díl estas maldekstraborda parto de vilaĝo Vranové kaj parto de municipo Malá Skála en distrikto Jablonec nad Nisou en Ĉeĥio. Ĝi troviĝas proksimume 1,5 km sude de Malá Skála sur maldekstra bordo de rivero Jizera. En la jaro 2011 estis ĉi tie registritaj 166 adresoj. En la jaro ĉi tie daŭre vivis.
Vranové 1.díl situas en katastra teritorio Vranové I kun areo 1,08 km².
Historio
La unua skkribmencio pri vilaĝo Vranové devenas el la jaro 1382.
Puka Pukara
Puka Pukara (puka "ruĝa", pukara "fortreso" ) estas Inkaa ruino apud Cuzco. La nomo signifas "ruĝa fortreso".
Dueré
Dueré estas urbo kaj municipo en la brazila subŝtato Tokantinso, kiu havis 4.592 loĝantojn en 2010.
Silogismo
Klarigo
La silogismo (el la greka συλλογισμός, syllogismòs, formta ade σύν, syn, "kune", kaj λογισμός, logismòs, "konkludo, inferenco": tial, "kunĉenita rezonado") estas tipo de demonstracia rezonado kiun estis teorigita unufojon de Aristotelo, kiu startinte el tri tipoj de terminoj: "maĵora" (kiu funkcias kiel predikato en la konkludo), "meza" kaj "minora" (kiu en la konkludo funkcias kiel subjekto) klasifikitaj surbaze de la rilato “entenanto-entenato”, atingas konkludon kunigante la suprediritajn terminojn tra mallongaj formuladoj (premisoj).
La formo de silogismo plej komuna estas la kategoria silogismo (kutime por silogismo oni intencas la kategorian silogismon). br> La propozicioj kiu komponas la kategorian silogismo povas esti: La pozicio de la termino meza en la du premisoj determinas la figuron de la silogismo: Aristotelo de ili klasifikis tri, sed la skolastikuloj aldonis la kvaran. La formo de la propozicioj entenataj en la silogismo determinas ĝian moduson; skolastika logiko klasifikis la silogismajn modusojn uzate la unuan aŭ la duan vokalo (respektive se universala aŭ parta) de la verboj affirmo kaj nego (aserto kaj nego).
Thomas Platter la Juna
Thomas PLATTER la juna (1574-1628) estis svisa botanikisto, medicinisto, filo de la humanisto Thomas Platter la Maljuna kun lia edzino Esther Gross, duonfrato de Felix Platter (1536-1614) kaj patro de la fizikisto Felix Platter (1605-1671). Li renomiĝis pri siaj rakontoj en sia vojaĝlibro al pluraj eŭropaj landoj. Laŭ historiistoj, la datumigo de la verko Julio Cezaro de Shakespeare eblis dank'al al liaj vojaĝpriskriboj al Londono. En siaj rakontoj li ankaŭ komentis ke la tobako-fumo estas tiel noca "ke la homvejnoj de la fumanto estos plena de fulgoj tiel kiel en kameno post kiam li mortos".
Silogismo
Klarigo
Dua pli signifa ekzemplo povas esti:
Thomas Platter la Juna
Biografio
Lia patro Tomaso Platero la Maljuna (1499-1582), profunde interesita pri muziko kaj teatro, estis direktoro en lernejo de Bazelo kaj regule enscenigas teatraĵojn kies aktoroj estis liaj lernantoj. Tomaso la 1-a eble uzis taglibrojn el aliaj fontoj por kompili sian tre konatan membiografion, en 1572, kaj lia plej maljuna filo Felix Platter reviziis liajn raportojn en 1612.
Silogismo
Klarigo
La meza termino estas la elemento danke al kiu okazas la unuigo kaj funkcias kiel kunligo inter la aliaj du; tio pro la motivo ke la meza termino (besto) unuflanke estas inkluzivita en la maĵora termino (mortema) kaj aliflanke inkluzivas en si la minoran terminon (homo).
Thomas Platter la Juna
Biografio
Sekvante ĉi-familian tradicion, Tomaso la 2-a, kiu estis akuta kaj fidinda observanto, kompilis detalan taglibron pri siaj vojaĝoj tra Eŭropo. Kiel edukita liaepoka observanto, li diligente priskribis nekonatajn morojn, kaj kiel edukita kuracisto li havis viglan intereson pri spektakloj kun medicinaj inklinoj, inklude de la aktivecoj de ĉarlatanoj.
Silogismo
Klarigo
Silogismo estas konsiderita valida se ĝi estas laŭlogike valida. La valido de silogismo ne dependas de la vero de la asertoj kiuj ĝin komponas. Tiel ke silogismo: estas valida ankaŭ se la frazoj, kiuj ĝin konsistigas ne estas veraj. Metodo, aŭ raspa difino, kiu ofte uzatas, estas diri: "silogismo estas valida se ĉiuj samformaj silogismoj kiu entenas propoziciojn verajn konkludas ĝuste". Tiu metodo tamen ne havas prilogikan dignecon, ĉar, spite de ĝia funkcieco, utiligas neniun logikon. Silogismo aranĝita per propozicioj ĉiuj veraj povas esti rekonata nevalida ankaŭ se vera.
Arielo (luno)
Arielo estas unu el la ĉefaj naturaj satelitoj de la planedo Urano. Ĝin malkovris la brita astronomo William Lassell la, samtempe kiel Umbrielo.
Thomas Platter la Juna
Biografio
Kiel observogusta dependanto, Platero ne ŝparis siajn klopodojn por detale priskribi la apartajn interesojn de sia duonfrato Felikso, kiu ekprenis lian edukon, financante liajn studojn kaj vojaĝojn, kaj ankaŭ heredis la amon de ilia patro al reprezentartoj.
Silogismo
Klarigo
Ekzemple: Tia silogismo difektas per manko de logiko ankaŭ se ĉiuj ĝiaj propozicioj estas veraj, kaj tion eblas kompreni simple per rezonado: la dioj estas senmortemaj (frazo vera) diras ke dioj apartenas al la kategorio de la senmortuloj. Pri tiu kategorio ni scias nenion kaj nenio diras ke ĝi estas formita nur de dioj. La homoj ne estas dioj (vera) sed tio ne ekskludas la fakton ke ili povus esti senmortemaj spite de iliaj restado en la kategorio de nedioj. Substance, la valido de silogismo estas inrinseka karakterizo de la logiko kiu en ĝi estas kunnatura. Ne necesas refoje fari ĝis kiam evidentiĝas ke el du propozicioj veraj elfluas unu malvera, por montri la nevalidecon, sed sufiĉas studi atente la aferon kaj evidentigi la nelogitecon, kiel pruvite en la antaŭa ekzemplo.
Thomas Platter la Juna
Biografio
Reirinte al Bazelo, lia naskiĝurbo, en 1600, li ricevis sian doktoriĝon pri medicino kaj post la morto de sia frato Felikso, en 1614, li sukcedis al sia frato kiel profesoro pri anatomio kaj botaniko. En 1625, li ekprenis la katedron pri praktika medicino.
Arielo (luno)
La sistemo de Urano estis ĝis nun vizitita nur de la usona kosmoesplorilo Voyager 2, dum januaro 1986.
Silogismo
Klarigo
La dinamikoj de la logiko de silogismoj estas akordigeblaj kun tiuj de la kondiĉoj Necesaj kaj Sufiĉaj, gvidosignoj de la moderna logiko. Se unu de la premisoj estas malvera, la konkludo estas necese malvera; male, la vero de ambaŭ ne kuntrenas ke la konkludo estas vera. Se, tamen, la silogismo estas valida, el du premisoj veraj elvenas konkludo vera. Se ambaŭ estas malveraj kutime la konkludo estas malvera, sed foje povas esti hazarde vera (ekz: ĉiuj homoj estas birdoj, ĉiuj birdoj estas mamuloj, do ĉiuj homoj estas mamuloj)
Kombina kalkulo
Eta resuma aludo al kombina kalkulo por determini la eblaj silogismoj. La tipoj de silogismoj eblaj estas, laŭ analizantoj de la homa lingvaĵo, 256: estas, fakte, tri sendependaj propozicioj, ĉiu el kiuj povas ricevi kvar malsamajn formojn por totalo de 4×4×4 kombinaĵoj (x4 figuroj). La figuro estas determinita de la pozicio de la meza termino, kiu estas koncepto ĉeesta en ambaŭ premisoj. La modusoj validaj tamen estas nur 19, nome 4 modusoj (Barbara, Celarent, Darii, Ferio) perfektaj (kiujn Aristotelo difinis memevidentaj) de la silogismo de la unua figuro kaj aliaj 15 pri kiuj eblas pruvi la validecon pere de la tri reguloj de konvertago aŭ la reductio ad impossibile (redukto al la neebleco).
István Kiss (historiisto)
Biografio
Li studis filozofion kaj juron en la Universitato de Budapeŝto. En 1904 li havigis diplomon de jurdoktoro. En 1906 li estis ĉefarkivisto en Győr. En 1921 li iĝis universitata privatinprofesoro. En 1914 oni nomumis lin pensiula ordinara profesoro. En 1918 li estis prezidento de Székely Nemzeti Tanács. En 1931–32 li estis rektoro de la universitato de Debrecen.
Turtmann-Glaĉero
Priskribo
Turtmann-Glaĉero havas sian originon ĉe la nordokcidenta flanko de la Bishorn je proksimume 4150 m s. m. Unue la glaĉero fluas nordookcidenten. Ĝi estas disigita de la Brunegg-Glaĉero per la kresto de Stierberg (3507 m. s. m.) kaj ĝian nordan flankon formas la montoj Diablons (3592 m s. m.). En la malsupra parto la glaĉero havas ankoraŭ larĝecon de 600 m. Parto de Brunegg-Glaĉero tie alfluas al Turtmann-Glaĉero. La glaĉerlango finiĝas nuntempe je proksimume 2240 m m. m. Ĝia elfluanto estas la rivero Turtmänna kiu alfluas tra la Turtmann-Valo Rodanon.
Altmontarturismo
Je alteco de 3256 m s. m. ĉe la okcidenta glaĉerbordo ĉe la kresto je la flanko de la Valo de Annivers troviĝas la Tracuit-Kabano, kabano de la Svisa Alpismo-Klubo (SAC). La kabano estas elirejo por la grimpado de Bishorn kaj de Weisshorn (monto).
Dáka
Dáka estas malgranda vilaĝo en Hungario, en regiono Meza Transdanubio, en departemento Veszprém, en Distrikto Pápa.
Historio
La unua mencio devenis el 1351. Vilaĝservoj estas infanĝardeno, poŝto.
Kosmostacio
La kosmostacioj estas grandmasaj kosmoveturiloj kun vivtena sistemo. Ili diferencas de la kosmoŝipoj, ke ili ne estas konvenaj por surteriĝo kaj ne havas propran propulsian sistemon, nur kelkajn malgrandajn manovrajn movilojn. Ili ne kapablas fari gravajn manovrojn, por tio necesas kosmoŝipoj.
Per ekuzo de kosmostacioj, eblis fari longtempajn eksperimentojn por analizi la efikojn de la longtempa kosmoflugo kaj fari eksperimentojn rilate al vivscienco, astronomio, terobservado, materialscienco.
Ekde la flugo de Sojuz-11 (Saljut 1), ĉiu temporekordo estis atingita en kosmostacioj. La nuna rekordo de homa kosmorestado estas 437,7 tagoj, kiun atingis Valerij Poljakov rusa kosmonaŭto en la kosmostacio Mir, inter la 8-a de januaro 1994 kaj 22-a de marto 1995.
Pluevoluita versio de la kosmostacioj estas la kosmourboj, en kiuj aperas artefarita gravito kaj homoj povas restadi tie dum jaroj. Tiuj urboj aperas nur kiel planoj.
Datumoj de la loĝataj kosmostacioj
1 - ĝis 31-an de decembro 2004 2 - Post fino de la konstruo
18786 Tyjorgenson
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de Tyler Lee Jorgenson, kiu gajnis en 2003 la trian rangon en la Intel International Science and Engineering Fair pro sia projekto pri scienco de la medio. Li estis lernanto ĉe la Buena High School en Ventura (Kalifornio Usono).
Lannemezan
Lannemezan estas franca situanta en departemento Hautes-Pyrénées, regiono.
Ĝiaj loĝantoj nomiĝas Lannemezanais.
Singuilucan
Geografio
La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 13143 loĝantojn. El tiuj estis 6373 viroj kaj 6770 virinoj. La komunumo havas surfacon de 334,1 km². La meza alteco (de la ĉefurbo) estas 2640 metroj super la marnivelo.
Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a., (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).
Historio de Esperanto (Korĵenkov)
Monato-recenzanto Reinaldo Marcelo Ferreira opiniis ke la verko "ne havas la malkaŝigan karakteron de La danĝera lingvo de Lins, nek ties analizemon de faktoj kaj cirkonstancoj, sed ĝia aŭtoro bone dokumentis sian verkon (pri kio atestas la bibliografia listo kaj notoj)" [...]. En medio fojfoje iom sekteca, en kiu individuoj tendencas diigi siajn elstarajn personojn kaj atingojn, bonvenas sobraj prezentoj de historiaj faktoj."
Lesoto en la Olimpikoj
Sportista teamo de en la Olimpikoj unuafoje en 1972 kaj kontinue ekde la jaro 1980 ĝis inkluzive la olimpiko de 2020, pro la kronvirusa pandemio prokrastita al somero 2021, partoprenis en ĉiuj someraj eldonoj de la sporta evento. En vintraj olimpikoj ankoraŭ neniam estis Lesotaj partoprenantoj.
La teamo ĝis la stato de somero 2022 ankoraŭ neniam atingis olimpikan medalon.
Kunordigas la teamon la Lesota Olimpika Komitato.
Castalla
Castalla estas hispana municipo lokanta en provinco Alakanto kaj en komarko L'Alcoià. Ĝi havas etendon de 114,6 km2. Ĝia loĝantaro konsistis je 10124 personoj en la jaro 2019.
Listo de urboj en Ukrainio
Noto:
''Laŭ konsilo vikipedia pri geografiaj nomoj la nomo de subŝtato estu esperanta, nomo de urbo tamen nur tiam havu esperantan formon, se tiu formo estas vere vaste uzata. El la 25 subŝtatoj de Ukrainio 22 havas la nomon de urbo en sia nomo, do havas sencon ke tiuj 22 urboj rajtu je esperanta lokonomo (alikaze ekzistus "regiono Zaporiĵa" kun finaĵo -a, sed la substantivo estus "Zaporiĵja" kun finaĵo -ja [ne -o] = laŭ transskribo el la ukraina). Iuj kromaj urboj kiel Sebastopolo, Simferopolo kaj Jalto estas tradicie esperantaj (kaj la tri ekzemploj ankaŭ estas rete uzataj: ĉiuj laŭ serĉo per Google aperas en pli ol 50 paĝoj), tial ke ili restas esperantaj... kaj esperanta restas Ĉernobilo triste konatigita pro la nuklea katastrofo de 1986. ''
Urboj laŭ nombro de loĝantoj
La plej granda urbo de Ukrainio, la ĉefurbo Kievo, kun antaŭurboj dum januaro 2005 havis 3,015,108 loĝantojn. Pliaj grandaj urbaj centroj (urboj+antaŭurboj) estas Ĥarkivo kun 1,604,875 loĝantoj, Donecko kun 1,502,840 loĝantoj, Dnipro kun 1,418,140 loĝantoj kaj Odeso kun 1,137,839 loĝantoj (ĉiam dum januaro 2005). Pli-malpli 20 procentoj de ĉiuj homoj en Ukrainio loĝas en tiuj kvin urbegoj.
La unua sekva tabelo enhavas ĉiujn urbojn kun pli ol 100,000 loĝantoj. Estas listigitaj la nomoj en Esperanto kaj en la ukraina, la nombro de loĝantoj laŭ nombradoj dum la jaroj 1989 kaj 2001 kaj takso pri la proksimuma nombro por 2005, kaj la administra unuo, al kio apartenas la urbo: Kievo estas sendependa urbo, kaj la resto de la lando estas dividita en 24 provincoj, kiuj nomiĝas "область". La nombroj de loĝantoj en la sekva tabelo nur kalkulas la verajn urbojn, ne la antaŭurbojn.
Noaa epoko
La Noaa (laŭ la nomo de la marsa regiono Noachis Terra, kio signifas "lando de Noao") estas geologia sistemo kaj frua tempoperiodo sur la planedo Marso karakterizita per altaj proporcioj de alfrapoj fare de meteoritoj kaj asteroidoj kaj la ebla esto de abunda surfacakvo. La absoluta aĝo de la Noaa epoko estas necerta sed probable korespondas al la lunaj periodoj Prenektaria ĝis frua Imbria de antaŭ 4100 ĝis 3700 milionoj da jaroj, dum la intertempol konata kiel la Malfrua Intensa Bombardado. Multaj el la granda frapbasenoj sur la Luno kaj Marso formiĝis en tiu epoko. La Noaa epoko estas iom egalvalora al la Hadea kaj frua Arkeano, nome eonoj de la Tero kiam la unuaj vivoformoj ŝajne aperis.
33599 Mckennaloop
Nomo
Ĝia nomo honoras McKenna Kristin Loop, kiu gajnis la duan rangon en la Intel International Science and Engineering Fair de 2016 pro sia projekto pri energio. Ŝi estis lernantino ĉe la Arizona College Preparatory- Erie de Chandler (Arizono, Usono).
Distrikto Trongsa
Trongsa (dzonke ཀྲོང་གསར་རྫོང་ཁག), estas unu el la 20 distriktoj de Butano. Ĝi troviĝas en la geografia centro de la lando. Trongsa etendiĝas sur 1.470 km² kaj en 1985 tie loĝis 26.017 personoj. Ĝia ĉefurbo estas Trongsa.
Loĝlokoj
Trongsa estas dividita en kvin loĝlokoj:
Katedralo Sankta Mikaelo (Alba Iulia)
Katedralo de Sankta Mikaelo kaj Sankta Kruco estas romokatolika katedralo en Rumanio, en la urbo Alba Iulia.
Historio
La fondiĝo de la episkopejo okazis en 1009, la refondiĝo en 1714. Post la fondiĝo prakristana baziliko konstruiĝis, kiun baldaŭe la paganoj detruis. La dua, pli granda konstruaĵo fariĝis supozeble dum regado de Ladislao la 1-a (Hungario). La tataroj detruis ĝin en 1241. Poste ĝi rekonstruiĝis, parte, kiel gotika preĝejo, sed tuj poste la saksoj faris la detruojn en 1277. Denova rekonstruo kaj denova detruo okazis fare de turkoj en 1439. János Hunyadi apogis la rekonstruon. La detruoj ripetiĝis en 1601 fare de rumanoj kaj post 2 jaroj fare de Habsburga armeo, poste denove fare de la turkoj en 1658.
La konstruaĵo estas Monumento historia. Estas en la katedralo entombigita la hungara episkopo Imre Ónodi Czudar. Kermesoj okazas en la 28-an de junio kaj en la 12-an de septembro.
Konstruaĵo
La predikejo restis el la 16-a jarcento. La sanktejo estas grandparte baroko. Diversaj sarkofagoj troviĝas en la ĉefkatedralo, kiuj estas malplenaj pro la oftaj detruoj kaj raboj. La plej malnovaj freskoj venis el la 16-a jarcento (Sankta Andreo, Sankta Jakobo).
En la katedralo estas entombigitaj la hungaraj episkopoj János Antalfi, György Mártonffy, Antal Bajtay, Gergely Sorger kaj Adolf Vorbuchner.
Prociono (genro)
Prociono (Procyon) estas genro de ĉiomanĝantaj mamuloj, kiuj havas maskosimilan malhelan makulon ĉirkaŭ la okuloj kaj ĉe la vangoj. Ĝi enhavas tri speciojn:
Galŝtono
Galŝtono estas malmola, kristaligita produkto de la galo. Galŝtonoj estas rezulto de misekvilibro de solveblaj materialoj en la galo. Se la galŝtono troviĝas en la galveziko oni parolas pri galvezikŝtonoj (Cholezystolithiasis). Se ĝi troviĝas en la galdukto (Ductus choledochus) temas pri galduktŝtono (Choledocholithiasis).
Galŝtonoj estas oftaj kaj plej ofte ne kaŭzas doloron. Se tamen galŝtonoj blokas sin ili povas okazigi akrajn kolikojn kaj inflamojn (Cholezystitis).
Károly Nagy
Károly Nagy
10512 Yamandu
10512 Yamandu  estas malgranda malhela asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la usona astronomo Schelte J. Bus elde la Inter-Amerika observatorio de Cerro Tololo en Ĉilio.
Nomo
Ĝi estis nomita en memoro de la urugvaja amatora astronomo Yamandu Alejandro Fernandez (1927 – 2010), komunikisto, konstruinto de teleskopoj kaj observinto de, stelaj kaŝadoj, novaoj kaj kometoj.
Stacio Hagiharatenjin
Stacio Hagiharatenjin (japane: 萩原天神駅 [Hagiharatenĝin-eki], angle: Hagiharatenjin Station) estas fervoja stacio en Higaŝi-ku, Sakaj, Gubernio Osaka, Japanio. La stacio servas 1 linion de Elektra Fervojo Nankai: Linio Nankai-Kōya.
Hektora mezoplodo
La Hektora mezoplodo (Mesoplodon hectori), estas malgranda mezoplodo kiu vivas en la Suda Hemisfero. Tiu baleno estas nomita laŭ Sir James Hector, nome fondinto de la kolonia muzeo en Wellington, Novzelando. La specio estis rare vidita en la naturo.
Kelkaj informoj supozeble referitaj al tiu specio, speciale junuloj kaj maskloj, rezultis bazitaj sur misidentigitaj specimenoj de Perina mezoplodo - speciale ekde kiam la maskla plenkreskulo de Hektora mezoplodo estis nur pli ĵuse priskribita.
Taksonomio
La angla taksonomiisto John Edward Gray por la unua fojo nomis la specion Berardius hectori en 1871, baze sur specimeno (masklo 2.82 m) kolektita en la golfo Titahi, Novzelando, en Januaro, 1866. La venontan jaron, 1872, angla anatomiisto William Henry Flower metis ĝin en la genro Mesoplodon, dum en 1873, la skota sciencisto James Hector asignis la saman specimenon al la specio M. knoxi. La specio restis en la genro Mesoplodon ĝis 1962, kiam Charles McCann, zoologo pri vertebruloj en la Dominion Museum en Wellington, argumentis, ke la specio reprezentis nur junulon de Berardius arnuxi. La fakuloj pri bekobalenoj Joseph Curtis Moore (1968) kaj J. G. B. Ross (1970) malakceptis tiun designadon, argumente ke M. hectori estas valida specio. Specimenoj de masklaj plenkreskuloj el la 1970-aj kaj 1980-aj jaroj konfirmis la specifan statuson de la specio.
Fizika priskribo
Kun maksimuma longo de ĉirkaŭ 4.2 m (1.9 m dumnaske), kaj kun ĉirkaŭkalkulita pezo de ĉirkaŭ 1 tuno (1.032 tunoj), la Hektora mezoplodo estas unu el la plej malgrandaj el la bekobalenoj. Ĝi estas konata el nur kelkaj surstrandigitaj animaloj kaj ununura konfirmita vidaĵo de junulo ĉe Okcidenta Aŭstralio. La Hektoraj bekobalenoj estas malhelgriz-bruna dorse, pli palaj ventre. Unusola ina specimeno trovita en Argentino estis helgriza dorse kaj blanka ventre. Individua masklo priskribita en la sama studo havis kelkajn cikatrojn kaj dentomarkojn trovitaj dise sur siaj dorso kaj flankoj. Inter-specia maskle-maskla interagado estas eble la tialo de tiaj markoj. Aldone, ovalformaj blankaj cikatroj en la ventra parto de tiu maskla specimeno estis verŝajne okazigitaj de mordoj el ŝarkoj de la specioj de la genro Isistius. Alia unusola specimeno de maskla plenkreskulo havis blankan bekon kaj blankon en la antaŭa parto de la kapo, kun blankaj, liniaj cikatroj trakrucantaj ties korpon, dum la junulo vidita ĉe Okcidenta Aŭstralio havis maskon kovrantan ties okulojn kaj etende al ties melono kaj beka supro. La melono, kiu ne estas tre elstara, deklivas tre krute al la mallonga beko. La dorsa naĝilo estas triangula al iomete hokoforma, malgranda kaj rondoforma pinte. La ĉefa bordo de la dorsa naĝilo kuniĝas al la korpo laŭ akra angulo.
Tija
Tija (ጢያ, anglalingve latinliterigata Tiya) estas urbo en Etiopio, sude de Adis-Abebo, proksime de la urbo Melka Aŭaŝ kaj de la kraterlago Hare Ŝetan.
Tija famiĝas pro la steleoj enlistigitaj en la Mondan Kulturheredaĵon de UNESKO en 1980, kiuj indikas la lokon de amastombejo. Ĝi estas la plej grava el la 160 ĝis nun malkovritaj arkeologiejoj en tiu regiono.
La ejo konsistas el 36 unuopaj ŝtonaj monumentoj, el kiuj 32 estas kovritaj de simboloj de malnova etiopa kulturo. La signifo de la simboloj ankoraŭ ne klaras nuntempe.
Eksteraj ligiloj
TTT-ejo de UNESKO rilate al Tija
Rozario
La rozario estas populara preĝo inter katolikoj kaj sanktuloj. Kvankam preĝado per globetaro inter katolikaj kaj ortodoksaj kristanoj estas tradicio antikva, la moderna katolika rozario, evoluinte ekde la 13-a jarcento, estis disvastigita de la dominikanoj en la 15-a jarcento. La jena artikolo pritraktas ĉi tiun rozarion.
La preĝo konsistas de parto voĉa kaj parto mensa:
<ul> En la parto mensa oni meditas pri unu el la 20 misteroj de la vivo de Maria kaj Jesuo.
Post la meditado sekvas la parto voĉa: oni preĝas unu Pater Noster -on (ĉe la granda aŭ aparta globeto -- globeto B en la bildo) kaj tiam dek Ave Maria -ojn (ĉe la dek malgrandaj globetoj -- la globetoj de A en la bildo). Ĉiu globeto havas propran preĝon kaj oni moviĝas ronde de la globetaro, globeto post globeto.
Ĉi tio estas la esenca rozario, sed ĉiu lando kaj epoko variigas ĝin kun aldonaĵoj, precipe kun komencaj kaj finaj preĝoj.
Ekzemple, en la usona vario, oni diras (vidu la bildon ĉisupre):
Post la Gloria Patri , iuj diras ankaŭ la O Bone Jesu, preĝo kiu devenas de la apero de Maria ĉe Fatima.
La Misteroj
Unuj preĝas ĉiujn misterojn po tago, aliaj nur unu po tago, sed pli tipe oni preĝas kvin misterojn (unu triono de la tuta originala rozario) po tago. Ĝis 2002, ekzistis nur 15 misteroj. La Kvin 'Lumajn' Misterojn inicis la Papo Johano Paŭlo la 2-a en oktobro 2002, por festi la Jaron de la Rozario, oktobro 2002 ĝis oktobro 2003.
Atmel
estas usona komputika firmao, kiun en 2016 transprenis la konzerno Microchip Technology. Ĝi produktas duonkonduktantoj por komputiloj kaj aliaj elektronikaj aparatoj. La antaŭa ĉefsidejo kaj nuna sidejo estas en (Kalifornio). La ĉefsidejo kaj estas parto de la tiel nomata Silicia Valo.
Chevaigné (stacidomo)
Chevaigné estas franca stacidomo sur linio -  - Saint-Servan, situanta en  Chevaigné, en departemento Ille-et-Vilaine, regiono.
Qenqo
Qenqo estas malgranda sed interesa ruino de Inkaa imperio apud Kusko (hispane Cuzco). En siaj rokoj estas fositaj multaj tuneloj, kaj ĉizitaj religiaj simboloj.
Fátima (Tokantinso)
Fátima estas urbo kaj municipo en la brazila subŝtato Tokantinso, kiu havis 3.805 loĝantojn en 2010.
Saint-Jean-de-Liversay
Saint-Jean-de-Liversay [] estas franca komunumo en la departemento Charente-Maritime, en la regiono Puatuo-Ĉarentoj. Ĝi havis 2,422 loĝantojn en la jaro 2010.
Telefona kodo
Telefona kodo (ĉe internaciaj numeroj ankaŭ telefona landokodo), alternative telefona antaŭkodo aŭ telefonprefikso estas sinsekvo de ciferoj, kiujn oni endonas antaŭ la individua parto de la telefona numero por elekti certan lokon. Tiu loko normale estas iu geografia loko aŭ regiono (kiam oni telefonas al fiksa telefono), se oni telefonas al alia poŝtelefona reto, tiam oni uzas kodon de tiu poŝtelefona reto. Krome, ekzistas specialaj telefonaj servoj kun kromaj kodoj (ekzemple publikaj inform-servoj, telefonaj servoj de entreprenoj, urĝaj advokataj servoj, servoj de aŭtomobilaj kluboj ktp. Ĉe tiuj servoj la numero ne indikas certan geografian lokon, sed estas uzata por klare apartigi pagatajn numerojn de la nepagataj. Krome, en kelkaj landoj (ekzemple Germanio) ekzistas specialaj kodoj, rezervitaj por Voice-over-IP-alvokoj.
Saint-Jean-de-Liversay
Geografio
Saint-Jean-de-Liversay situas en la nordo de Charente-Maritime, inter La Rochelle kaj Niort.
Telefona kodo
Historio de telefonaj kodoj
Historie la telefonaj antaŭkodoj aperis pro tio, ke telefonaj retoj ĉiam estis konceptitaj por certaj limigitaj lokoj. Se du telefonaj retoj havis almenaŭ parte koincidantan numeran spacon, tiam telefonaj numeroj ne plu estis malambiguaj. Ofte tiaj "supernumeroj" estis uzataj por Routing (por alvoki certan homon ene de entepreno kun tiu "ekstera" numero). Ekde 1964 la telefonaj kodoj estas normigataj de la Internacia Telekomunika Unio (ITU).
Chevaigné (stacidomo)
Ĝi situas ĉe kilometra punkto (PK) de linio Rennes - St-Malo-St-Servan (441000).
9321 Alexkonopliv
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de la usona sciencisto Alex Konopliv de la Jet Propulsion Laboratory, fakulo pri la determino de gravitaj kampoj de la sunsistemaj objetoj pri kiuj datumoj estis ricevitaj elde orbitantaj kosmosondiloj. Lia determino pri la gravita kampo de Marso helpis plurajn kosmajn misiojn.
Telefona kodo
Historio de telefonaj kodoj
Ekde tiam en multaj landoj la telefona kodo konsistas el tiel nomata "cifero por indiki la konekto-direkton" kaj la kodo mem. Ekzemple, se oni volas telefoni ene de Germanio al Hamburgo, do oni devas endoni "040". En tiu numero la unua nulo estas tiu cifero, kiu indikas la interurban konekto-direkton, la sekvantaj "40" estas kodo de Hamburgo.
Por internaciaj telefonaj landokodoj ekzistas alia konekto-direkta sinsekvo, por la plimulto de landoj tiu estas "00" aŭ "+".
Landoj kun deviga uzo de telefonaj kodoj kaj sen kodoj
En Svisio (ekde marto 2002), Francio (1999), Danio, Italio, Belgio (ekde Julio, 2000), Ĉeĥio, Grekio, en Pollando (ekde decembro 2005) kaj en Hispanio estas enkondukita deviga uzo de telefona kodo, eĉ se oni telefonas ene de la sama loko. Avantaĝo de tiu metodo estas tio, ke oni tiam havas 11 procentaĵojn da kromaj numeroj (ĉar la ciferon "0" oni tiam povas uzi rekte post la kodo). Krome oni povas uzi la numerojn kun alia komenco ol 0 por specialaj servoj kaj poŝtelefonoj. La eksploda kresko de tiaj numeroj verŝajne en plej multaj kazoj estis la ĉefa kaŭzo por la decido.
Ĉefministro de Alberto
La ĉefministro de Alberto (angle Premier of Alberta) estas la ĉefministro de la kanada provinco Alberto. Li aŭ ŝi estas la estro de la provinca registaro. La nuna ĉefministro de Alberto ekde la estas.
Telefona kodo
Landoj kun deviga uzo de telefonaj kodoj kaj sen kodoj
En Estonio oni abolis kodojn, oni simple devige aldonis "0" al ĉiuj telefonaj numeroj. Ankaŭ tie oni povas kunpreni numerojn se oni translokiĝas ene de la lando.
En Hungario la tumeroj de fiksaj telefonoj konsistas el 6 ciferoj, escepte Budapeŝton, kie ili estas 7-ciferaj. La regionaj kodoj estas duciferaj, escepte Budapeŝton, kies kodo estas 1. La hungaraj telefonaj kodo troveblas en la Listo de urboj de Hungario.
Krome estas specialaj prefiksoj:
Eksteraj ligiloj
Specife pri iuj landoj:
Ĝenerala Datum-Protekta Regularo
La Ĝenerala Datum-Protekta Regularo (mallonge ĜDPR aŭ angle GDPR) (EU) 2016/679 estas reglamento (eŭropa leĝo) en EU-juro pri datumoprotektado kaj privateco por ĉiuj individuoj ene de Eŭropa Unio. Ĝi ankaŭ pritraktas la eksportadon de personaj datumoj ekster la EU. La ĜDPR celas ĉefe doni regadon al civitanoj kaj loĝantoj super siaj personaj datumoj kaj simpligi la reguligan medion por internacia komerco unuigante la reguligon ene de EU.
Historio
La GDPR estis adoptita la 27-an de aprilo 2016 kaj fariĝis deviga la 25-an de majo 2018, post dujara transiro. La ĜDPR anstataŭas la Datumprotektan Direktivon el la jaro 1995. Ĉar la ĜDPR estas reglamento kaj ne direktivo, ne necesas plia interveno de naciaj instancoj; la reglamento estas tuj deviga kaj aplikebla.
Joe Cocker
Joe Cocker, OBE (naskiĝis, mortis ) estis angla rok/blusa kantisto kiu fariĝis populara en la 1960-aj jaroj, kaj estis plej multe konata pro sia raŭka voĉo kaj siaj versioj de popularaj kantoj, interalie tiuj de The Beatles.
, Joe Cocker mortis el pulma kancero hejme en Crawford (Kolorado) je la aĝo de 70 jaroj.
Elif
Intrigo
Melek estis la servistino kiu enamiĝis de Kenan Emiroğlu, la unue naskita de la familio por kiu ŝi laboras. Kenan ankaŭ enamiĝis de ŝi, sed lia patrino ne akceptis la rilaton de sia filo kaj forigis la gravedan junan Melek. La servistino kredis ke Kenan forlasis ŝin, kaj li neniam sciis pri la gravedo. La filino de ambaŭ, Elif, naskiĝis dum ŝia patro edziĝis kun alia virino, Arzu.
Melek komencas rilaton kun Veysel, malbona viro, perforta ludanto kiu intencas vendi la malgrandan Elif por pagi siajn ŝuldojn el la ludoj. La juna patrino decidas savi sian filinon kaj lasas ŝin al la prizorgo de Ayşe, unu el la servistinoj de la palaceto Emiroğlu.
Lastomír
Situo
Lastomír situas sur ebenaĵo, laŭ dekstra bordo de Laborec, laŭ traira flankovojo, aŭtoŝoseo preteriras. Michalovce troviĝas 5 km-ojn.
Historio
La unua mencio pri la vilaĝo devenis de 1288 en formo "Lezthemer". En 1831 multaj partoprenis en ribelo ĥolero. Ekde 1832 sukerofabriko funkciis tie. En 1866 pro ĥolero mortis 130 da loĝantoj. Fine de la 19-a jarcento multaj migris al Ameriko. En 1910 loĝis en Lasztomér 1290 da homoj, (1060 slovakoj, 184 hungaroj, 46 germanoj). Ĝis Traktato de Trianon Lasztomér apartenis al Hungara Reĝlando, al Zemplén (reĝa departemento), al distrikto de Nagymihályi, poste al Ĉeĥoslovakio, fine dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. Post la 2-a mondmilito la hungaroj iĝis senrajtaj laŭ Dekretoj de Beneš. En 2001 loĝis en Lastomír 1166 da homoj, (1112 slovakoj, 38 ciganoj, 9 ĉeĥoj, po 2 hungaroj kaj rutenoj, 1 ukraino).
Paul Krugman
Paul Robin KRUGMAN /ˈkɹuːɡmən/ (naskiĝis la ) estas usona ekonomikisto, kolumnisto, intelektulo kaj aŭtoro. Li estas profesoro pri ekonomiko kaj internaciaj aferoj ĉe Princeton Universitato, profesoro ĉe la London School of Economics, kaj kolumnisto por New York Times. En 2008 Krugman gajnis la Nobelpremion pri Ekonomiaj Sciencoj pro sia analizo de komerco-skemoj. Krugman estas konata en la mondo de la universitatoj pro lia laboro en internacia ekonomiko, interalie komerco-teorio, ekonomia geografio kaj internaciaj financoj.
Silene stenophylla
Malkovro de frostigitaj restaĵoj
En 2007, oni malkovris frostigitajn semojn de S. stenophylla en la Kolima regiono de Siberio, kie la planto ankoraŭ floras. Uzante radiokarbona datumado, oni taksis la aĝon de la semoj inter 20 000 kaj 40 000 jara, do el la epoko Pleistocena. Oni kredis ke tersciuroj enterigis la semojn. La embrioj estis difektitaj, eble pro la agado de la sciuroj.
Regenerado
En 2012, rusaj sciencistoj sukcesis generi novajn plantojn el placenta materialo frostigita antaŭ pli ol 30 000 jaroj. La regenerado ne estas sendepende konfirmita ĝis nun.
Distrikto Ĵemgang
Ĵemgang (dzonke གཞལམ་སྒང་རྫོང་ཁག Zhemang) estas unu el la 20 distriktoj de Butano. Ĝi etendiĝas sur 2.579 km² kaj en 1985 ĝi havis 44.516 loĝantojn. La ĉefurbo estas Ĵemgang.
Loĝlokoj
Ĵemgang estas dividita en 8 loĝlokoj:
Silene stenophylla
Regenerado
<!-- In 2012, a team of scientists from The Institute of Cell Biophysics of the Russian Academy of Sciences successfully regenerated specimens from fruit that had been frozen for 31,800±300 years according to radiocarbon dating. The accomplishment has not yet been independently verified, and previous claims of ancient regeneration have often not held up under scrutiny. If proven, the accomplishment would represent the oldest plant material brought back to life, surpassing the previous record of 2000 years set by date palm seeds. The team, led by David Gilichensky, used material found in about 70 ancient hibernation burrows made by ground squirrels in the genus Urocitellus and located at Duvanny Yar, near the bank of the lower Kolyma River. The burrows were found 20–40 meters below the present day surface. "The fossil burrows and their content have never been defrosted since burial and simultaneous freezing," writes the scientific team. It is believed that the fruit froze almost immediately after burial, possibly due to local climate change. More than 600,000 fruit and seeds are located at the site.
Initially the researchers attempted to germinate mature seeds recovered from the fruit. When these attempts failed, they turned to the fruit itself and were able to grow adult plants from placental tissue. The team grew 36 specimens from the tissue. The plants looked identical to modern specimens until they flowered, at which time the petals were observed to be longer and more widely spaced than modern versions of the plant. Seeds from the ancient plants germinated at a 100% success rate, compared to 90% for modern plants. The reasons for the observed variations are not known.
According to Robin Probert of the Millennium Seed Bank, the demonstration is "by far the most extraordinary example of extreme longevity for material from higher plants" to date. It is not surprising to find living material this old, but is surprising that viable material could be recovered, she adds. The Russian scientists speculate the tissue cells are rich in sucrose which act as preservatives. They also note that damaging gamma radiation was unusually low for its age and is comparable to levels observed in 1300 year old seeds proven to germinate. Probert hopes that the techniques developed in the resurrection of Silene stenophylla may one day be used to resurrect extinct species.
CBC News called the regeneration "a major breakthrough in permafrost research." Paleontologist Grant Zazula, who has previously disproven claims of ancient regeneration, remarked "this discovery raises the bar incredibly in terms of our understanding in terms of the viability of ancient life in the permafrost." He added that there is "no doubt in his mind" that the claim is legitimate. -->
Oahaka ajmofilo
La Oahaka ajmofilo (Aimophila notosticta) estas specio de birdoj de la familio de Emberizedoj kaj genro de Ajmofiloj, kiu enhavas speciojn kun rimarkindaj kapobildoj. Ĝi estas malgranda birdo endemia de la altaj teroj de la centro de la suda meksikia subŝtato de Oaxaca, prononce [oahAka], kie ĝi loĝas en sekaj arbaroj kaj dornarbustaroj. Ĝi estas minacata pro habitatoperdo. Ĝi estas eble la specio kun distribuado plej limigita el la tuta genro Aimophila.
Chlum (distrikto Rokycany)
Chlum estas municipo situanta en distrikto Rokycany en Ĉeĥio proksimume 22 km norde de Rokycany kaj 10 km norde de Radnice. Vivas ĉi tie. La municipo situas sur altaĵo super la kruta dekstra bordo de rivero Berounka.
Historio
La unua skribmencio pri la vilaĝo estas el la jaro 1379.
Listo de usonaj ŝtataj birdoj
Tio ĉi estas Listo de usonaj ŝtataj birdoj'' kiel nomita de la parlamento de ĉiu stato. La elekto de ŝtataj birdoj komencis en 1927, kiam la parlamentoj de Alabamo, Florido, Majno, Misurio, Oregono, Teksaso kaj Vajomingo elektis iliajn ŝtatajn birdojn. La lasta ŝtato kiu elektis ĝian birdon estis Arizono en 1973, kvankam la Orienta blubirdo venkis super la Migra turdo en ŝtatampleksa enketo antaŭe.
Pura matematiko
Pura matematiko estas la branĉo de matematiko kiu ne nur provas solvi problemojn el aliaj sciencoj, sed ĉefe provas etendigi la matematikon mem. Ĝi estas la kontraŭparto de aplika matematiko.
Ministroprezidanto de Prusio
La posteno de Ministroprezidanto (Ministerpräsident), aŭ ankaŭ Ĉefministro, de Prusio ekzistis laŭ unu formo aŭ alia el 1702 ĝis la nuligo de Prusio en 1947.
Historio de la posteno
Dum la Reĝlando Prusio la Ministroprezidanto funkciis kiel Ĉefministro de la Reĝo, kaj prezidis la Landtag (nome la Prusia parlamento establita en 1848). Post la Unuigo de Germanio en 1871 kaj ĝis la falo en 1918, la posteno de Prusia Ministroprezidanto estis plenumita ex officio de la Kanceliero de la Germana Imperio, komence el la regado de Otto von Bismarck.
Glashütte (Saksio)
Glashütte estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Saksa Svislando-Orienta Ercmontaro de la federacia lando Saksio. Fine de la jaro la komunumo havis  loĝantojn.
Asmero
Asmero estas la ĉefurbo de Eritreo kun 500 000 loĝantoj.
Asmero estis ĝis 1880-aj jaroj nur vilaĝeto kaj iĝis tiam - sub imperiestro Yohannes la 4-a kaj Ras Alula - ĉefurbo de la etiopia provinco Hamasen. En 1889 la areon okupis la italoj, kiuj la vilaĝon igis en 1900 anstataŭ Massawa ĉefurbo de itala kolonio Eritreo.
Asmero havas unu universitaton.
Endre Sándor
Endre Sándor [ŝAndor], laŭ hungarlingve kutima nomordo Sándor Endre estis hungara fizikisto.
Endre Sándor naskiĝis la  en Keszthely. Li mortis la en Londono.
Biografio
Endre Sándor frekventis gimnazion en sia naskiĝurbo, universitatojn en Budapeŝto, Heidelberg kaj Pisa. Dum la 2-a mondmilito li instruis en armea akademio en Esztergom, poste li iĝis militkaptito, sed li estis interpretisto. En 1947 li hejmenvenis kaj li tradukis libron pri atomfiziko. Li laboris en fizika instituto en Budapeŝto. En la frua 1956 vizitis Kambriĝon, kie li ricevis ankaŭ inviton. Li hejmenvenis kaj post la Hungara revolucio de 1956 li forlasis la landon kaj en 1960 li denove doktoriĝis. Li esploris en Londono, poste li okupiĝis pri junaj fizikistoj. Laŭ sia volo li estis entombigita en sia naskiĝurbo.
Santa Cruz de Moya
Santa Cruz de Moya [SANta KRUZ de MOja] estas municipo de Hispanio, en la Provinco Kvenko, regiono de Kastilio-Manĉo. La kerno de Santa Cruz de Moya kuŝas sur la deklivo kiu descendas el la kastelo al la valo de la rivero Turia. Proksime estas du aliaj domaroj: nome Las Rinconadas (Anguletoj) kaj La Olmeda (Poplejo). Pli malproksime estas tria: nome Las Higueruelas (Figarbetoj).
Situo
Santa Cruz de Moya estas situanta en la orienta parto de Kastilio-Manĉo en la komarko aŭ distrikto Serranía Media-Campichuelo kaj Serranía Baja en la plej orienta parto de la Provinco Kvenko ĉe la limo kun la provincoj Teruel kaj Valencio, je altitudo de 763 m super marnivelo; je malpli ol 12 km el Kvenko, provinca ĉefurbo. La areo de ties teritorio estas de 110,75 km². La geografiaj koordinatoj estas 39°57′22″N 1°15′31″Ok.
Historio
Tuj post la Hispana Enlanda Milito okazis gerilo en la areo kaj poste la loĝantaro falis, tio estis oni perdis loĝantojn pro diversaj tialoj: nome bataloj, prizono, politika persekutado, malsato ktp. Meze de la 20a jarcento la loĝantaro de multaj vilaĝoj de la regiono atingis pinton, kaj ankaŭ ĉe Santa Cruz de Moya, sed poste okazis elmigrado, senloĝigo kaj maljuniĝo de la loĝantaro, kaj ankaŭ ĉe Santa Cruz de Moya; sed poste la proksimeco al la ĉefurbo rekuperis la loĝantaron al la nunaj 248.
Ekonomio
Agrikulturo (olivarboj kaj migdalarboj) kaj brutobredado tradicie. Servoj kaj loĝejoj, krom rura turismo.
Chevaigné
Chevaigné estas franca situanta en departemento Ille-et-Vilaine, regiono.
Ĝiaj loĝantoj nomiĝas Chevaignéens.
Markovce
Bazaj informoj
Markovce, hungare Márk estas malgranda vilaĝo en Slovakio, en Regiono Košice, en Distrikto Michalovce.
Situo
Markovce situas sur ebenaĵo, laŭ rojo, laŭ traira flankovojo. Michalovce troviĝas 22 km-ojn.
Historio
La unua mencio pri la vilaĝo devenis de 1281. En 1910 loĝis en Márk 597 da homoj, (573 slovakoj, 24 hungaroj). Ĝis Traktato de Trianon Márk apartenis al Hungara Reĝlando, al Zemplén (reĝa departemento), al distrikto de Nagymihályi, poste al Ĉeĥoslovakio, fine dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 loĝis en Markovce 760 da homoj, (670 slovakoj, 17 ĉeĥoj, 12 ciganoj, 3 ukrainoj).