cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Aljaksandr Milinkeviĉ
Vivo
La 3-an de majo 2010 anoncis starton en prezidenta baloto en Belorusio, realigota la 19-an de decembro 2010, poste tamen retiriĝis, asertante, ke ne intencas partopreni en reĝisorita de la regopovoj spektaklo.
La 10-an de oktobro 2006 estis honorigita per pola Premio je la nomo de Sérgio Vieira de Mello pro agadoj favoraj al paco. La 12-an de decembro 2006 ricevis Saĥarov-Premion, atribuatan al personoj kaj organizaĵoj aparte meritaj en batalo pri homrajtoj kaj libereco. La 1-an de decembro 2007 iĝis laŭreato de Premio je la nomo de Kazimierz Pułaski "Rycerz Wolności" (Kavaliro de Libereco) pro promocio de libereco, justeco kaj demokratio. Krome li posedas honoran distingilon "Merita por la Pola Kulturo".
Pritakso
Laŭ verkistino Svjatlana Aljeksijeviĉ, Aljaksandr Milinkeviĉ estas ekzemplo de belorusa-pola intelektulo, kies bildo ĉiam pli ofte reprezentas belorusan nacian identecon, anstataŭante tiurole la bildojn de prezidanto de kolĥozo kaj soveta gvidanto el nomenklaturo.
Privata vivo
Aljaksandr Milinkeviĉ estas edzo de Ina Kulej, havas du filojn kaj nepinon.
Preĝejo Sankta Miĥaelo (Rohr)
La Preĝejo Sankta Miĥaelo (germane: St. Michael) en Rohr (Turingio), Germanujo, estas la plej malnova kirko de Turingio. Ĝi konstruitis inter 815 kaj 824 kiel monaĥeja kirko de benediktanoj. La klostro estis filio de la Abatejo de Fulda. Ĉar ĝi malfunkcis jam ĉ. la jaro 900 la komplekso servis en la jarcentoj 10-a kaj 11a kiel reĝa palatejo. Gravis la redono de la forkaptita Oto la 3-a (Sankta Romia Imperio) fare de Henriko la 2-a (Bavario) al la imperiestrinoj Adelaido el Burgundio kaj Teofano (Sankta Romia Imperio) en la jaro 984. Dum la malfrua Mezepoko oni aldonis tie ĉirkaŭfortikaĵon kaj kreis sekve defend-preĝejon. Nur post la Reformacio ĝi iĝis simpla paroĥuja kirko.
Fortikaĵo Hohenasperg
La Fortikaĵo Hohenasperg situas sur monto Hohenasperg super la urbeto Asperg, distrikto Ludwigsburg (iom norde de Stutgarto). Kiel fortikaĵo ĝi estis grava ekde sia konstruo en 1535 ĝis la lasta sieĝo en 1693.
Geografio
La fortikaĵo situas sur izolita plata monto, 90 m super la urbeto Asperg. Laŭ geologia formacio la monto apartenas al Keŭpro (Supra Triaso).
Preĝejo Sankta Miĥaelo (Rohr)
Priskribo arkitektura
La pitoreska komplekso estas ĝis hodiaŭ la unusola granda konstruaĵo datumante el la karolida tempo en Orienta Germanujo.
Fortikaĵo Hohenasperg
Keltoj
En antaŭkristana tempo, ĉirkaŭ 500 a.K., Hohenasperg estis kelta princosidejo kun rifuĝburgo. En la regiono troviĝas pluraj keltaj tumuloformaj tomboj, kiuj ĉiuj permesas rektan rigardon al Hohenasperg.
Frankoj
Ĉirkaŭ la jaro 500 la Frankoj venkis super la Alamanoj kaj konkeris la regionon kaj faris la monton regejon kaj tribunalejon. La tiama nomo estis „Ascisberg“.
Mezepoko
Unua skriba dokumento pri Asperg datiĝas el la jaro 819, kiam grafo Gozberg donacis ĝin al monaĥejo Weißenburg en Alzaco.
Pli grandiĝas la graveco en la 13-a jarcento per fondo de urbo Hohenasperg, memstara ĝis 1909. - Urbeto Asperg en la valo ricevas siajn urborajtojn nur en 1510.
La Malliberejo
Hohenasperg fariĝis malliberejo, fifama aparte pro siaj politikaj arestitoj. Laŭ spritaĵo ĝi estas la plej alta monto de Virtembergo, car „kvankam oni povas supreniri ene de nur kvin minutoj, oni bezonas dek jarojn por reveni“. Tio aludas la kontraŭleĝan arbitrecon de enkarcerigo kaj la eblan longdaŭron de la malliberigo.
Aktuale
De 1894 Hohenasperg estas prizono por civilaj arestitoj kaj centra malsanulejo por malsanaj arestitoj en Baden-Virtembergo.
Schirmitz
Schirmitz estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Neustadt an der Waldnaab kaj en la distriktaro Supra Palatinato de la federacia lando Bavario, sude de la eksterdistrikta urbo Weiden en Supra Palatinato. Fine de la komunumo havis  loĝantojn. Samtempe la komunumo estas la administra centro de komunumaro, nomata Verwaltungsgemeinschaft Schirmitz - administra ligo de la najbaraj komunumoj Bechtsrieth, Irchenrieth, Pirk kaj Schirmitz por komuna plenumo de pluraj centraj servoj.
Kaiserjäger
La Kaiserjäger (germane: tirolaj ĉasistoj) (oficiale: Tiroler Jäger-Regimenter, regimentoj de tirolaj ĉasistoj) estis fako de infanterio de la aŭstra-hungara armeo. "Kaiserjäger" signifas ankaŭ anon de ĉi tiu fako. Ili estis rekrutataj en la alpaj regionoj de la imperio, ĉefe en Tirolo.
La Kaiserjäger estis aktivaj ekde 1815, kiam Francisko la 1-a kreas ĉi tiun fakon, ĝis 1918, kiam Aŭstrio-Hungario finiĝas per la fino de la Unua mondmilito.
55397 Hackman
55397 Hackman estas malgranda, malhela asteroido de la ĉefa asteroida zono, malkovrita la de la usona astronomo Roy A. Tucker elde ties Observatorio Goodricke-Pigott, proksime de Tucson (Arizono, Usono).
Apollo 15
Apollo 15 estis la naŭa homportanta misio en la Projekto Apollo de Usono, la kvara por surterigo sur la Luno, kaj la oka sukcesa homportanta misio. Ĝi estis la unua el kio estis nomitaj "J misioj", longaj estoj sur la Luno, kun pli granda fokuso al la scienco ol esti eble an antaŭaj misioj. Ĝi estis ankaŭ la unua misio en kiu estis uzata la Luna Ĉiaterena Vehiklo.
55397 Hackman
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de la usona aktoro kaj romanisto Eugene Allen Hackman, kiu gajnis Oskar-premion por Plej Bona Aktoro en The French Connection (1971) kaj Oskar-premion por Plej Bona Dua Rolo en Unforgiven (1992). Kun Daniel Lenihan, li kunverkis tri kaj verkis ankaŭ du romanojn sola.
Apollo 15
La misio ekis la 26-an de julio 1971, kaj finiĝis la 7-an de aŭgusto. Tiame, NASA nomigis ĝin la plej sukcesa homportanta flugo iam atingita.
Veturis per tiu kosmoŝipo kosmonaŭtoj David Scott, James Irwin, Alfred M. Worden, Richard F. Gordon, Jr., Vance D. Brand kaj Harrison Schmitt. La kosmonaŭtoj nome David Scott kaj James Irwin lasis la Falitan Astronaŭton ĉe ties surteriga loko kiel memorejo por ĉiuj usonaj astronaŭtoj kaj sovetaj kosmonaŭtoj kiuj mortiĝis en la Kosmokonkuro, kun Juri Gagarin listitaj inter 14 aliaj.
Pepingen
Pepingen (nederlande, proksimuma prononco ) estas municipo en Belgio, en la nederlandlingva provinco Flandra Brabanto kiu ĉirkaŭas la Bruselan Ĉefurban Regionon. Komence de la municipo havis  loĝantojn. Ĝi apartenas al la distrikto (aŭ arondismento) Halle-Vilvoorde.
Ekde 1977 la municipoj Beert, Bellingen, Bogaarden, Elingen kaj Heikruis apartenas al Pepingen, la ĉefa municipo.
Palopo
Palopo estas marhavena urbego en insulo Sulaveso, en provinco Suda Sulaveso en Indonezio. Palopo konsistas el 9 distriktoj.
Geografio
Palopo situas en norda parto de la insulo laŭ golfo. Provinca ĉefurbo Makassar troviĝas 252, Balikpapan 420, Bitung 743, Denpasar 835, Surabajo 950, Semarang 1168, Jogjakarto 1211, Bandungo 1458, ĉefurbo Ĝakarto 1522, Palembang 1713, Bandar Lampung 1676, Batam 1852, Pekanbaru 2119, Medano 2500, Banda Aceh 2921 kilometrojn (aere).
Historio
Palopo estis fondita ĉirkaŭ 1620, kiel parto de islama sultanlando. En la 19-a jarcento la urbeto estis centro de komerco pri kafoj kaj sklavoj. La sola okcidenta vizitanto de Palopo estis James Brook (pli posta raĝo de Saravako), kiu priskribis ĝin en la 1830-aj jaroj kiel "mizeran urbon, konsistante el proksimume 300 kadukaj domaĉoj". Nederlanda aneksado okazis en 1905, kiun sekvis la japana dominado inter 1942-1945. Palopo urbiĝis en 2002.
Religioj
Islamo (84,53%) estas la ĉefa religio en Palopo, krome ekzistas protestantismo (13,26%), katolikismo (1,45%), hinduismo (0,33%), budhismo (0,22%) kaj konfuceanismo.
Trafiko
Palopo havas trairan ĉefvojon laŭ la marbordo, krome kuras vojo al interno de la insulo. Menciindas la marhaveno kaj flughaveno.
Klimato
Palopo havas tropikan pluvarbaran klimaton (Af). En ĉiuj monatoj pluvas, resume jare 2550 mm. La averaĝa jara temperaturo estas 27 °C kaj varias inter 22-31 °C. Ne estas grandaj diferencoj inter la monatoj.
Vididindaĵoj
En Palopo troviĝas la plej malnova moskeo de la regiono.
Candlemas-insulo
Candlemas-insulo estas malgranda, senhoma insulo en la Sud-Sandviĉinsuloj. Ĝi situas proksimume tri kilometrojn for de Vindication-insulo, de kiu ĝi estas apartigita de la kanalo Nelson.
En la nordokcidenta parto de la insulo troviĝas aktiva vulkano nomita Lucifer Hill. Candlemas-insulo estas la loko, kie okazas la intrigo de romano de Ian Cameron, The White Ship (1975), pri katastrofa ekspedicio al la insulo en 1975.
Bismilah
Bismillah aŭ Basmala (arabe: بسملة) estas formulo en la araba lingvo uzata en diversaj kuntekstoj de la vivo de islamano.
La araba teksto de Bismillah estas: بسم الله الرحمن الرحيم (translit.: bismi-llāhi r-raḥmāni r-raḥīm) kaj signifas "En la nomo de Alaho, la Indulgema, la Kompatplena" aŭ "Je la nomo de Allah, la donema, la pardonema". La vorto Bismillah devas esti en la araba lingvo, kiu estas la liturgia lingvo de Islamo. La vorto Bismillah devenas el la kvar unuaj konsonantoj de la formulo.
Ĝi komencas ĉiujn suraojn (ĉapitroj) de Korano, escepte de la 9-a surao.
Rachel Bluwstein
Rachel BLUWSTEIN (Raĥel BLOVŜTEJN, 2-a de oktobro 1890 - 16-a de aprilo 1931), konata per ŝia plumnomo "Rachel" (Hebrea: רחל‎ [ʁaˈχel]) kaj en la hebrea literaturo, Rachel, la poetino (רחל המשוררת‎ [ʁaˈχel (h)am(e)ʃoˈʁeʁet])), estis unu el la plej elstaraj poetinoj en la renovigita klasika hebrea poezio.
Vivo
Rachel naskiĝis en Saratov en la Rusia Imperio, la dekunua filino de Isser-Leib kaj Sophia Bluwstein, kaj nepo de la rabeno de la juda komunumo en Kievo.
En la aĝo de 19 jaroj, Rachel vizitis Palestinon kun sia fratino survoje al Italio, kie ili planis studi arton kaj filozofion. Ili decidis resti kiel cionismaj pioniroj, lernante la hebrean aŭskultante babiladon de infanoj en infanĝardenoj. Ili ekloĝis en Reĥovot kaj laboris en la fruktoplantejoj. Poste Rachel translokiĝis al Kvutzat Kinneret ĉe la bordo de la Galilea Maro, kie ŝi studis kaj laboris en porvirina agrikultura lernejo. Tie ŝi renkontiĝis kun la ideologo de la laborisma cionismo Aaron David Gordon.
En 1913, laŭ konsilo de Gordon, ŝi vojaĝis al Tuluzo, Francio por studi agronomion kaj desegnadon. Tie ŝi ekkonis kaj enamiĝis al S-ro Michael Bernstein, juda inĝeniero, al kiu ŝi poste alparolis la poemon Zemer Noge (Laca kantado), kiu malfermiĝas per la vortoj "Ĉu vi aŭdu mian voĉon, mia malproksimulo?" Bernstein studis la internacian lingvon Esperanto, kaj dum kelka tempo ilia korespondado okazis en ĉi tiu lingvo. Sed kiam la Unua Mondmilito eksplodis, ne povante reveni al Palestino, ŝi anstataŭe revenis al Rusio, la lando de ŝia civitaneco, kie ŝi instruis judajn rifuĝintajn infanojn. En Rusio, sub la ardaj kondiĉoj de milito kaj malvarmo, ŝi suferis pro malriĉeco kaj streĉa laboro, same kiel pro la reapero de sia infana pulma malsano.
Rachel verkis la plej multajn el siaj poemoj en la lastaj ses jaroj de sia mallonga vivo, el kiuj multaj poemoj estis skribitaj pri ŝia antaŭĝojo de la tago de ŝia morto.
Poezio
Rachel verkis siajn unuajn poemojn en sia junaĝo en la rusa. Ĉi tiuj poemoj nomiĝis "La rusa kajero" kaj poste estis tradukitaj en la hebrean. Post jaroj en Eŭropo, Rachel venis al Israelo kaj komencis verki kantojn en la hebrea lingvo. La unua poemo en la hebrea estis "La tago mallumiĝis." La kanto estis dediĉita al Aaron David Gordon, kiu estis tre amata de ŝi. La plej multaj el ŝiaj poemoj estis publikigitaj en la tagĵurnalo "Davar", kaj trafis la legantaron ekde la unua momento pro sia simpla esprimo kaj elokventa lingvo.
Stilo
La verkado de Rachel estis influita de pluraj literaturaj fluoj kaj klasikaj kaj modernaj fontoj en ŝia medio, inkluzive de: la Biblio, rusa akmeismo, franca imagismo, literaturo de la klerisma movado kaj la ĵus kreita moderna hebrea literaturo de la kreivuloj ĉirakaŭ ŝi.
Krom la kantoj, kiujn ŝi verkis, Rachel ankaŭ tradukis. Ŝia verkaro inkluzivas tradukojn de la poezio de la rusa poeto Anna Aĥmatova, poemojn de Aleksandr Puŝkin, Sergej Jesenin kaj Francis Jammes, tradukon de artikolo pri la vivo de abeloj de Maurice Maeterlinck, literaturajn recenzojn, eseojn pri kulturaj temoj kaj pli. Plej multaj el ŝiaj kantoj estis verkitaj en ŝiaj postaj jaroj, esprimante profundajn sentojn pro ŝia malsano kaj sufero.
Multaj el la poemoj de Rachel estis tradukitaj al la angla, franca, germana, ĉeĥa, pola, itala, jida, kaj esperanta. Plej multaj el ili estis eldonitaj de la cionismaj junularaj movadoj antaŭ la dua mondmilito. Krome, kolektoj de ŝiaj poemoj estis diverstempe tradukitaj al serbokroata, hungara kaj slovaka, akompanataj de aldonaj klarigoj. Aldone, iuj unuopaj poemoj de ŝi estis publikigitaj en la afrikansa, araba, ĉina, nederlanda, frisa, greka, japana, portugala, rumana, hispana, ukraina, vjetnama, kaj la kimra.
En la projekto Ben-Yehuda vi povas legi la tradukon de ŝiaj poemoj en la italan. En 2002, la eŭska kantisto Benito Lertxundi tradukis la kanton de Rachel "Ŝaj" en la eŭskan, en kiu li nomiĝas Ni, Sahatsa kiel. Lertxundi eĉ prezentis la kanton en la eŭska kaj inkludis ĝin en sia albumo.
Schott AG
Schott AG estas entrepreno el Germanio kiu produktas varojn el vitro. Pri ĝi dependas la Muzeo pri vitro (germane: Glasmuseum, Schott-Villa) kiu troviĝas en Jena, Otto-Schott-Straße nr 13.
Priskribo
SCHOTT estas nuntempe internacia teknologia konzerno kun sidejo en Mainz. Ĝia lulilo estis la ateliero Glastechnisches Laboratorium, la posta Jenaer Glaswerk, kiun fondis Otto Schott en la jaro 1884-a en Jena. Ekde aŭtuno 2000 troviĝas en la plej malnova konstruaĵo de sur la entreprena areo (Tonhafenstube) moderna muzeo.
Kolektoj
Nedaŭraj ekspozicioj dediĉas sin al temoj koncernantaj la familion respektive la entreprenon: ekz. firmaohistorio, artaĵoj en la tradicio de la kolektointeresoj de Otto Schott, vitro-prilaborado ĝenerale.
NGC 4145A-1
NGC 4145A-1 (aliaj indikoj — MCG 7-25-46, ZWG 215.48, KUG 1208+400, A 1208+40, VV 814, PGC 38778) estas galaksio en konstelacio Ĉashundoj.
Ĉi tiu objekto ne estis en la originala versio de NGC-katalogo kaj estis aldonita poste.
Schott AG
Literaturo
Museumsverband Thüringen (eld.): Museen in Thüringen, Edition Leipzig 2001, ISBN 978-3-361-00612-0, p. 106
Takashi Furukawa
Takashi Furukawa (古川 隆志, n. ) estas japana futbalisto.
Li futbalis ĉe Sagan Tosu.
Švábov
Švábov (Schwabau) estas municipo en Ĉeĥio, en Moravio en distrikto Jihlava, regiono Vysočina. En la jaro vivis ĉi tie.
Historio
La unua skribmencio pri la municipo devenas el la jaro 1534.
Obergösgen
Obergösgen estas komunumo de la kantono Soloturno en Svislando. Ĝi havis 2,118 loĝantojn je la 31-a de decembro 2010 kaj apartenas al la distrikto Gösgen.
Geografio
La komunumo troviĝas inter la urboj Olten kaj Araŭo. Ĝi situas inter la rivero Aro kaj la suda flanko de la Ĵuraso. Sude de Aro tamen jam sur teritorio de la najbara komunumo Däniken, situas al nuklea centralo Gösgen. Granda parto de la rivera akvo de Aro fluas tra flanka kanalo, la tiel nomita Gösgen-kanalo, kiu pasas tra la komunuma teritorio, tiel, ke la suda duono de la komunumo fakte troviĝas sur insulo, kiu nomiĝs Schachen.
Trafiko
Tra Obergösgen pasas la kantona vojo n-ro 265, kiu kondukas sude de la rivero Aro paralele al la kantona ĉefvojo n-ro 5, kiu kondukas norde de la rivero, de Araŭo al Olten. La komunumo estas konektita al la publika transportreto per buslinio de Araŭo al Olten kaj per alia linio al Lostorf.
Historio
La unua dokumenta mencio de Gösgen datiĝas el la jaro 1161 kiel Gozequouon. En la jaro 1308 estis unuan fojon minciita Obergösgen kiel Göskon superior. En la arbaro Stöckerwald en Obergösgen estis trovita setlejo el la neolitiko kaj kelta tombomonteto kun tombournoj kaj aliaj ujoj. En Obergösgen estis la prasidejo de la Baronoj de Gösgen. Per la aĉeto de la Senjorujo Gösgen en la jaro 1458 Soloturno fariĝis posedanto ankaŭ de Obergösgen.
Esperanto-movado
Obergösgen estas la naskiĝloko de la esperantisto Siegfried Eduard Spielmann.
Montabone
estas komunumo de Italio. Ĝi situas en la provinco Asti de la regiono Piemonto. Fine de en la komunumo vivis.
Najbaras la komunumoj.
Der vierjährige Posten
Der vierjährige Posten estas unuakta kantoteatraĵo (do eta opero kun parolataj dialogoj) de Franz Schubert. La libreton, komplete skribitaj en versoj kaj planitaj por muzikigo kun recitativoj, verkis Theodor Körner por komponisto Carl Steinacker (1784-1814).
Historio de la libreto
Mallonge post lia morto ĝi aperis ankaŭ en eldono de la verkaro de Körner, el kiu Schubert ĝin konis. Kvankam la kantoteatraĵo de Schubert jam ekestis en 1815 (tiam li estis 18-jara), ĝi nur la 23-an de septembro 1896 – preskaŭ 68 post la morto de Schubert – travivis sian unua prezentadon en la kortega opero je Dresdeno (nun: Semperoper). Pli malfrue la verko spertis diversajn prilaboradojn, el kiuj tamen neniu venkis longdaure. La plej nova devenas de Irene Dische kaj Elfriede Jelinek, ĝi utiligas ankaŭ la muzikon, la kantotekstojn kaj diversajn ideojn de la libreto de la kantoteatraĵo Die Zwillingsbrüder de Schubert.
La originala libreto de Körner estis treege ofte – almenaŭ 21 fojojn – muzikigita kaj apartenis per tio al la plej sukcesaj provoj transigi la francan komikan operon en germanajn cirkonstancojn. La paciĝema konsistaĵo sekve de la liberigomilito kaj la indiko sur ti, ke sklava obeo nepre povas doni individuajn avantaĝojn al la regatoj, estas karakterizaj por la politika-socia etoso de la bidermajro.
Agado
Nun Duval estas korpe kaj anime terkulturisto. Iam li oninaŭdas, ke tiu franca trupo, al kiu li pli frue apartenis, denove estas almarŝanta. Liaj edzino kaj bopatro timas jam la plej teruran, ĉar dizertado estas ja punata per la mortpuno. Jen Duval ekhavas la savan ideon, aserti simple, ke li fidele plenumas jam ekde kvar jaroj sian servon kiel limgardisto.
Okazas tamen tute alie: la kapitano de la franca trupo ne kredas al Duval, sed metas lin antaŭ militan tribunalon. Jen subite aperas la generalo kiel deus ex machina. Ĉi tiu kredas la vortojn de Duval kaj zorgas por tio, ke li estas malrekrutigita plenhonore. Nun li povas daŭrigi sian terkulturistan vivon kaj feliĉi kun sia Käthchen.
Vojevodio Vilno
La Vojevodio Vilno - litove Vilniaus vaivadija, latine Palatinatus Vilnensis, ekde 1569 ankaŭ pole województwo wileńskie - estis administra parto de la Grandduklando Litovio respektive ekde 1569 de la Respubliko de Ambaŭ Nacioj (Pollando-Litovio). Ĝi kreiĝis en la jaro 1413 kaj ekzistis ĝis la lasta el la sume tri Dispartigoj de Pollando-Litovio, do ĝis la jaro 1795.
La administra unuo ĉiam havis la urbon Vilno en sia centro, sed la periferiaj limoj iom ŝanĝiĝis tra la jarcentoj. Meze de la 17-a jarcento ĝi ampleksis pli malpli 44 200 kvadratajn kilometrojn.
(24443) 2000 OG
(24443) 2000 OG estas tre malgranda apolona asteroido malkovrita la de la teamo de la astronomia kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Orbito
Ĝia discentra (kvazaŭ kometa) orbito tanĝas tiun de Merkuro kaj krucas tiun de Marso : ĝi estas merkurrenkonta, venusrenkonta, terrenkonta kaj marsrenkonta asteroido.
Ĝi pasas pli proksime de Marso:
Bijacovce
Bijacovce, hungare Szepesmindszent (sepeŝmindsent), germane Betendorf estas malgranda vilaĝo en Slovakio en regiono Prešov, en distrikto Levoča.
Situo
Bijacovce situas laŭ rojo, laŭ traira flankovojo. Spišské Podhradie troviĝas 4 km.
Historio
La loko estis loĝata jam dum la bronzepoko. La unua mencio devenis el 1258 en formo "terra Bech". En 1710 pesto, en 1831 ĥolero, en 1835 incendio okazis. Inter 1749-1780 stokejo pri salo funkciis tie. En 1787 oni komputis tie 75 domojn kaj 596 homojn, en 1828 84 domojn kaj 605 homojn. En 1910 loĝis en Szepesmindszent 567 homoj, (521 slovakoj, 23 hungaroj, 10 germanoj kaj aliaj). Ĝis Traktato de Trianon la vilaĝo apartenis al Szepes (reĝa departemento), al distrikto de Spišské Podhradie, poste al Ĉeĥoslovakio, fine inter la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. Komence de la ĉeĥoslovakia erao la grandbienoj disdoniĝis inter la vilaĝanoj. En 2001 loĝis en Bijacovce 818 homoj, (800 slovakoj, 14 ciganoj).
Famuloj
En la iama Szepesmindszent naskiĝis:
Károly Orzovenszky
Károly Orzovenszky [kAroj orzovenski], laŭ hungarlingve kutima nomordo Orzovenszky Károly estis hungara kuracisto, kirurgo, balneologo. Károly Orzovenszky naskiĝis la  1815 en Paks. Li mortis la 1876 en Budapeŝto.
Biografio
Károly Orzovenszky akiris kuracistan diplomon en Reĝa Universitato de Pest en 1840. Dum Hungara revolucio de 1848 li estis kuracisto-majoro apud Artúr Görgey. Post falo de la liberecbatalo li estis arestita, sed li ricevis amnestion en 1850. Ĝis 1853 li kuracadis en Pest (urbo), poste li estis nomumita balneologa kuracisto en Balatonfüred. Li enkondukis novan metodon por kuracadi per ŝlimo el Balatono.
Mankateno
Mankateno estas ilo por bloki la pojnon de krimulo, kontraŭulo aŭ malliberigindulo. Temas pri du ovoformaj feraĵoj, kunigataj de kateno aŭ simila ilo.
Sen ŝlosilo, la kaptito nur povas apartigi la manojn je kelkaj centimetroj; tio malebligas preskaŭ ĉian ajn permanan agon.
Mankatenon kutimas uzi polico, por malebligi reziston fare de krimuloj aŭ suspektitoj.
Rechenberg-Bienenmühle
Rechenberg-Bienenmühle estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Centra Saksio de la federacia lando Saksio, kaj apartenas al la geografia kaj kultura regiono Ercmontaro. Fine de la jaro la komunumo havis  loĝantojn.
Ekde la jaro 1994 Holzhau estas parto de municipo Rechenberg-Bienenmühle.
1857 Parchomenko
1857 Parchomenko estas asteroido de la asteroida zono, ano de la Flora familio, malkovrita la de la rusa astronomino Tamara Miĥajlovna Smirnova elde la Krimea astrofizika observatorio de Nauĉno.
Nomo
Ĝia nomo honoras la sovetan ukrainan astronominon Praskovija Georgijevna Parĉomenko.
Lukas Watzenrode
Lucas WATZENRODE la pli juna (naskiĝis la en Thorn; mortis la  samloke) estis Princepiskopo de Varmio kaj grava subtenanto de sia nevo Nikolao Koperniko. Lia patro, Lukas Watzenrode la pli aĝa (1400–1462) estis civitano kaj komercisto en Thorn.
La familia nomo Watzenrode, ankaŭ Watzelrode aŭ Weisselrodt,  devenas de la devenloko de la familio, Weizenrodau en Silezio.
Asahikaŭa
Asahikaŭa estas urbo sur la insulo Hokajdo, en la subgubernejo Kamikaŭa, kies ĉefurbo ĝi estas kaj kiu apartenas al la gubernio Hokajdo en Japanio. Ĝi estas la dua plej granda urbo en la insulo post Saporo. La urbo estas konata pro sia bestoĝardeno kaj pro rameno.
Luciano Asley Rocha Carlos
Luciano Asley Rocha Carlos (n. ) estas brazila futbalisto. Li ludis kiel mezkampulo. Li futbalis en la Japana Ligo ĉe Oita Trinita kaj Sagan Tosu.
Koen Lenaerts
Koen LENAERTS (20-a de decembro 1954) estas belga juristo. De 1989 ĝis 2003 li estis juĝisto en la Tribunalo de unua instanco de EU, kaj poste juĝisto (2003-2012), vicprezidanto (2012-2015) kaj prezidanto (ekde 2015) de la Kortumo de EU.
J. J. Johnson
'''James Louis „J. J.“ JOHNSON''' (* 22-an de januaro 1924 en Indianapolis, Indiana; † 4-an de februaro 2001 samloke) estis usona ĵazmuzikisto (trombono, komponado, Aranĝo (muziko)).
Vivo
En la aĝo de naŭ ĝis dek unu jaroj Johnson lernis pianludon de eklezimuzikisto; en la aĝo de 14 li eklernis trombonon. En la jaroj 1941/42 li koncertvojaĝis kun bandoj sub la estrado de Clarence Love kaj Isaac „Snookum“ Russell, kies trumpetisto Fats Navarro havis grandan influon sur la ludmaniero de Johnson. Ekde 1942 ĝis 1945 Johnson estis membro en la orkestro de Benny Goodman, kun kiu li vojaĝis, por kiu li verkis kelkajn aranĝaĵojn kaj kun kiu li ludis en multaj radiospektakloj. Lia unua sonregistrita soloo estis tiu pri Love for Sale en 1943.
Ĝis majo 1945 Johnson ludis ĉe Count Basie – plejparte en Novjorko, kien li transloĝiĝis meze de 1946, por ludi dum la venontaj jaroj kun pli malgrandaj grupoj en diversaj klubejoj kun gravuloj de bibopo kiel i. a. Bud Powell, Max Roach, Miles Davis, Fats Navarro, Charlie Parker kaj Dizzy Gillespie. Kun la naŭopo de Davis li partoprenis la surdiskigon de Birth of the Cool.
Kun la bando de Oscar Pettiford Johnson vojaĝis en 1951 tra Koreujo, Japanujo kaj la suda pacifika oceano; en 1952 li vojaĝis kun ĵazstelularo, al kiu apartenis i. a. Miles Davis. Pro sia malboniĝinta financa situacio Johnson laboris kiel inspektisto ĉe Sperry Gyroscope Company kaj prezentis tiutempe nur maloftege. Aŭguston 1954 Johnson fondis kune kun la trombonisto Kai Winding duopon nome Jay kaj Kai, kiu enigita en kvinopon restis sendifekta ĝis 1956 kaj estis ege sukcesa – kaj per tio konatigis Johnson-on al pli vasta publiko. Krom la intertempe atingita renomo kiel ĉefa ĵaztrombonisto li nun ankaŭ altiris la atenton sur sin kiel aranĝisto per sia komponaĵo Poem for Brass (alinome Jazz Suite for Brass) laŭ la stilo tria fluo. Multaj el liaj orkestritaj verkoj enhavas kaj fugatajn pasaĵojn kaj ĥoralecajn „ekstertempajn“ elementoj kaj ankaŭ konvenciajn svingofazojn.
Post la malfondiĝo de Jay kaj Kai Johnson estris sian propran kvinopon ĝis somero de 1960, vojaĝis tra Eŭropo kaj komponis grandmezurajn verkojn kiel El camino real kaj Sketch for Trombone and Band, kiuj estis unuafoje prezentataj en 1959 dum la Ĵazfestivalo en Monterey. Krome li instruis ĉe la ĵazlernejo Lenox School of Jazz en Masaĉuseco kaj verkis novan triaflua komponaĵo Perceptions por Dizzy Gillespie.
Graveco
Johnson validas kiel plej elstara trombonisto post la Dua Mondmilito, kiu ege influis multajn trombonistojn. Liaj fruaj sonregistraĵoj (proks. ĝis 1945) atestas „dikan“ sonon, iom agreseman ludmanieron samkiel imponan moveblecon kaj similas nepre al liaj fruaj modeluloj Lester Young, Roy Eldridge same kiel Fred Beckett – ĉi-lasta akcentis pli la liniajn kvalitojn de la trombono ol la efektoplenan uzadon de la glittubo.
Tra la 1940-aj jaroj Johnson evoluigis rapidecon kaj teknikan regadon de la instrumento, ke multaj aŭskultantoj de liaj diskoj tiam erare konjektis, ke Johnson ludis valvotrombonon: la alta ludrapideco de Johnson kaj la akurata klareco, kiu je tio tamen plu ekzistis, ĝis tiam validas kiel neatingitaj.
Ekde 1947 Johnson ludis per iomete pli mallaŭta sono kaj ŝparis al si fojan vibrodon por specialaj efektoj. La rezulto el tio estis seka, tamen nepre alloga sono, kiu iomete memorigas pri korno. Dum ĉi tiu periodo Johnson diligente penis transigi la specimenojn el la bibopo sur la trombonon, tiel ke liaj solooj pli kaj pli orientiĝis je rapideco kaj parkerigitaj frazaĵoj – ekz. per la diminuita kvarto (kiel bibopeca blustono). Lia ludmaniero maturiĝis tamen en la 1950-aj pli kaj pli, li nun atribuis malpli grandan signifon al formuloj kaj rapideco, sed anstataŭe al pli gamorientita, modaleca same kiel motiveca ludmaniero.
(145417) 2005 PC2
(145417) 2005 PC2 estas malgranda, malhela asteroido de la ekstera asteroida zono ano de la Hilda grupo, tie estas en orbita resonanco 3:2 kun Jupitero.
Malkovro
Ĝi estis malkovrita la en la kadro de la astronomia kampanjo Lincoln Near-Earth Asteroid Research elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Ĝia granda orbita discentreco proksimigas ĝin de la orbito de Jupitero, ĝia jupitera MOID estas 0,3980 astronomia unuo, tie estas 59,533 milionoj da km; pro tio ĝi povus esti rigardita kiel jupiterrenkonta asteroido. Tamen, ĝia orbita resonanco 3:2 kun Jupitero tenas ĝin malproksima de tiu ĉi planedo.
Lavoûte-sur-Loire
Lavoûte-sur-Loire (pli familiare nomita Lavoûte) estas franca situanta en departemento Haute-Loire, regiono Aŭvernjo-Rodano-Alpoj.
Ĝiaj loĝantoj nomiĝas Lavoutois.
Oskarshamn
Oskarshamn estas marhavena urbo en suda Svedio, borde de la Balta Maro. Ĝi apartenas al la sveda provinco Kalmar län kaj la historia provinco Smolando (Småland). La urbo estas la centro de samnoma komunumo.
Paulo Bento
Paulo Bento estas municipo en la brazila subŝtato Suda Rio-Grando, kiu havis 2.196 loĝantojn en 2010.
Petro Komestoro
Verkoj
Se lia kromnomo ligiĝas al la intenseco de lia laboro, lia tiama famo ligiĝis al teologia verko Historia scholastica [histOria skolAstika], historio pri la mondo ekde la Genezo al la kaptiteco de sankta Paŭlo en Romo: verko tiom ŝatata kaj taksata necesa ke sufiĉis skribi dicit magister in historiis (diras la majstro pri historioj) por individuigi verkon kaj aŭtoron. La verko estis dediĉita al la ĉefepiskopo de Sens, Vilhelmo Blankamano. Tiu verko, konstituita je 20 libroj, estis ege popularigita inter la klerularo kaj laikaro per traduko al diversa popolaj lingvoj kaj dialektoj.
Li pritraktis specifajn teologiajn temojn en la verkoj Sententiae de Sacramentis kaj Tractatus de eucharistia «Sentencoj pri la Sakramentoj», «Traktado pri Eŭkaristio»), dum estas diskutata lia aŭtoreco rilate aliajn verkojn, nome Allegoriae in Vetus et Novum Testamentum (Alegorioj de la Malnova kaj Nova Testamentoj), Liber Pancrisis (Antologia libro) kaj Liber de spiritu et anima (Libro pri la spirito kaj animo), atribuitaj ankaŭ al aliaj aŭtoroj kiel al Alkero el Klarvalo.
Teologio kaj stilo
Lia teologio esploras en la kontinueco de la kristana kredo; rilate manieron legi la Biblion, li akcentas la aspektojn alegoriajn. Kutime, kaj aparte en predikoj (konserviĝis 114 liaj sermonoj eldiritaj – parte kiel kanceliero - en Sankta Viktoro antaŭ studentaro kaj profesoraro), li estis subtila kaj pedanta, lia stilo simpla, instrua, kaj kompreneble en sintonio kun lia tempo.
Epitafo sur lia tombo
Epitafon diktis li mem
Estis Petro kiun ŝtono (petra) kovras,
Vivanta mi instruis kaj ne ĉesas intrui mortinta,
por ke kiuj min vidas encindrigita diru:
«ni estas kio tiu ĉi estis,
ni estos iun tagon kio tiu ĉi estas».
Theophil Großgebauer
Theophil GROSSGEBAUER (naskita la 24-an de novembro 1627 en Ilmenau, mortinta la 8-an de julio 1661 en Rostock) estis germana teologo evangelia.
Biografio
La filo de la urbestro de Ilmenau frekventis la gimnaziojn en Rudolstadt, Arnstadt kaj Stralsund kaj studis teologion en Rostock. En la 1650-a jaro Großgebauer magistriĝis sub la estrado de August Varenius kaj akceptitis en la teologia fakultato. Li famiĝis kiel hebreisto kaj fakulto pri komentoj rabenaj je la Malnova Testamento. Ĉe la Kirko Sankta Jakobo li diakoniĝis.
Inter liaj skribitaĵoj elstaras Wächterstimme aus dem verwüsteten Zion (Rostock 1661), praktika reformproponkolekto kun klaraj kalvinismaj trajtoj kiu fidas ke ordo, konstitucio kaj obeo povus solvi la mankojn en la ekleziaj strukturoj. Lia verko Praeservatif wider die Pest der heutigen Atheisten (Frankfurt am Main 1661) defendas la taŭgecon de la Biblio kontraŭ la skeptiko kontraŭkristanisma naskita dum la Renesanco. Ateismo por li estas ĉefe romkatolika fenomeno! Lia verko Treuer Unterricht von der Wiedergeburt (Frankfurt am Main 1661) centrigas en la kristana kredo renaskiĝon anstataŭ justifiko/doktrino pri pravigo. Tia renaskiĝo komprenatas ege mistike kiel la trankvilo de Dio en la animo de la homoj. Koncerne praktikajn postulojn li anticipis multon pri kio koncentriĝis ankaŭ la pietismo: eklezia obeo, ŝato de la konfesdonado memkontrolila, neglekto de la sakramentoj, konfirmacio kiel memstara decido por Dio.
La fakto de duko Hans Albrecht von Mecklenburg-Güstrow protestantiĝis laŭ la doktrino de la Reformita Eklezio en 1621 ja helpis la preferon konfesian de Großgebauer. En senpera kunteksto estas ties ŝatego de angla (anglikana kaj puritana) religia literaturo. Großgebauer tradukis en 1661 la verkon The Olde Religion (London 1628) de Joseph Hall, kiu kontraŭbatalas la romkatolikan eklezion. Lian verkon Wächterstimme Großgebauer finis per eltiraĵoj el la Book of Common Prayer.
En 1650 li edziĝis al Margaretha Stein († 1661), filino de altranga pastoro en Rostock. Lia filo Johann Valentin fariĝis profesoro kaj rektoro.
Ohanavan
Ohanavan (Օհանավան, ankaŭ transkribita kiel Oganavan) estas urbo de la provinco Aragacotno en Armenio. Ohanavan estis reloĝigita en 1828 de elmigrintoj el Muş. Proksime de la loĝloko troviĝas la monaĥejo Hovhannavank el la 13a jarcento. Kaj la urbo kaj la monaĥejo situas ĉe la gorĝo de la rivero Kasaĥo. Laŭ la censo, en 2008 ĝi havis 2114 loĝantojn.
Montacuto
Montacuto estas komunumo de Italio.
Anton Depauly
Vivo
Anton Depauly estis filo de arĥivisto Johann Depauly kaj de Elisabetha, denaska Schmid. Li iris post la morto de sia patro kiel sepdekjarulo al la Viena Akademio de Vidaj Artoj, verŝajne subtenate de sia onklo, komercisto en Mies. Post dekjara studo (desegnado kaj historia pentrado) li geedziĝis kaj patriĝis plurfoje. En Vieno li fariĝis historia kaj portreta pentristo.
Proksimume en la 1840-aj jaroj li tamen forlasis la urbon kaj revenis al siaj parencoj en sia naskiĝloko, kie li plue laboris kiel portretisto.
Lia verkado en Vieno estas ne jam dokumentita, escepte 13 komponistoportetojn en la kolekto de la Muzikasocio; la postsekvaj jardekoj de lia vivo en Bohemujo, kie jam kvar pliaj oleopentraĵoj liaj estis registritaj, ankaŭ bezonas pluan esploradon.
Joseph Sonnleithner (el fama viena familio) mendis por sia portretogalerio, poste vendita al la Societo de Muzikŝatantoj (Gesellschaft der Musikfreunde), portreton de Franz Schubert, kiu montras tiun sen okulvitroj.
James Al Hendrix
James Al HENDRIX ("Al Hendrix") estis la patro de la konata usona muzikisto Jimi Hendrix. Li mortis 82-jaraĝa je la 14-a de junio, 2006.
Li estis filo de vodevila geaktora paro, kaj pasigis la infanaĝon plejparte en Kanado. En la junaĝo li estis organta boksisto iom sukcesa.
Li ekloĝis en Seatlo ĉ. 1940, edziĝis al sia unua edzino, Lucille, en 1942, kaj la filo Jimi naskiĝis en tiu sama jaro. Li verkis libron My Son Jimi en 1999, pri sia fama filo, kiun li enkondukis en la mondon de muziko per la verkoj de Muddy Waters, Robert Johnson kaj aliaj. Li donis al Jimi lian unuan instrumenton, ukulelon, ĉ. 1955.
Post la morto de Jimi en 1970, Al Hendrix fariĝis la estrarestro de la familia firmao, Experience Hendrix. Tiu firmao, kaj li persone, implikiĝis en diversaj disputoj kun posedantoj de kopirajtoj pri la verkoj de Jimi, kaj pri la sorto de la familia hejmo, interalie. En 1995 li finfine akiris la juran rajton uzi la imagon, nomon ktp de sia filo.
Aviamotornaja (stacio)
Aviamotornaja (Авиамоторная) (ĝis 2020, Novaja, Новая) estas haltejo de Moskva fervojo, situanta inter "Sortirovoĉnaja" kaj "Andronovka" en orienta parto de Moskvo.
Apudaj stratoj: Ŝoseo Entuziastov, Aviamotornaja.
Transirejoj:
ABC-Paramount
ABC-Paramount estis la diskeldonejo de la usona radiostacio American Broadcasting Company (ABC). Fondita en 1955, ĝi ekzistis sub ĉi tiu nomo de ĝis 1966. Poste ĝi eldonis sub la nomo ABC Records.
Hispana dolaro
La real de a ocho, konata ankaŭ kiel Hispana dolaro, ok-reala monero, aŭ monero de ok (hispane peso de ocho [Oĉo], ok), estas monero el arĝento, de proksimume 38 mm de diametro, valora ok hispanajn realojn, kiu estis stampita en la Hispana Imperio post 1598. Ties celo estis korespondi al la germana talero.
La Hispana dolaro estis amplekze uzita de multaj landoj kiel internacia valuto pro sia uniformeco en standardo kaj stampaj karakteroj. Kelkaj landoj kontraŭmarkis la hispanan dolaron or ke ĝi estu uzata kiel ties loka valuto.
NGC 4145A-2
NGC 4145A-2 (aliaj indikoj — A 1208+40, VV 814, PGC 213942) estas galaksio en konstelacio Ĉashundoj.
Hispana dolaro
La Hispana dolaro estis la monero laŭ kiu baziĝis la origina usona dolaro, kaj ĝi restis valida valuto en Usono ĝis la proklamo de la Coinage Act de 1857. Ĉar ĝi estis amplekse uzita en Eŭropo, Ameriko, kaj eĉ Orienta Azio, ĝi iĝis la unua monda valuto finbe de la 18a jarcento. Krom lausona dolaro, ankaŭ aliaj ekzistantaj valutoj, kiaj la kanada dolaro, la japana eno, la ĉina juano, la filipina peso, kaj kelkaj valutoj en Latinameriko, estis dekomence bazitaj sur la hispana dolaro kaj aliaj 8-realaj moneroj. Diversaj teorioj ligiĝas la originon de la simbolo "$" al la kolonoj kaj rubandoj-strioj kiuj aperas flanke de la balzono en la hispana dolaro.
NGC 4145A-2
Ĉi tiu objekto ne estis en la originala versio de NGC-katalogo kaj estis aldonita poste.
Buchs
Buchs estas nomo de sekvaj lokoj:
Montferland
[[Media:Nl-Montferland.ogg|Montferland]] estas municipo en la regionoj Achterhoek kaj la Liemers, en la nederlanda provinco Gelderland. Laŭ la stato de en la municipo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km².
La teritorio havas komunan limon kun.
La municipo ekestis je la 1-a de januaro 2005 pro komunuma rearanĝo el la antaŭaj municipoj Bergh kaj Didam. La parto de la antaŭa municipo Bergh apartenas laŭ ĝenerala supozo grandparte al la regiono Achterhoek, la parto en la eksa municipo Didam al la regiono Liemers. Sude de la municipo situas la landlimo kun Germanio.
Centroj
Azewijn, Beek, Braamt, Didam, Greffelkamp, 's-Heerenberg, Kilder, Lengel, Loerbeek, Loil, Nieuw-Dijk, Oud-Dijk, Stokkum, Wijnbergen kaj Zeddam, inklusive de la vilaĝetoj Holthuizen, Vinkwijk kaj Vethuizen.
Kemnade
Ĉe la rivero Oude IJssel tuj apud la limo kun la municipo Doetinchem situas la Kemnade. En ĉi tiu historia konstruaĵo loĝis nombro da personoj kiuj ludis gravan rolon en la historio de Doetinchem (kaj Nederlando), kiel Carel Hendrik Verhuell kun edzino Maria Johanna de Bruijn kaj la familio Misset (konataj kiel la fondintoj de la Graafschapbode).
Ludo
Pri alia signifo, vidu Ludo (tabulludo) en angla vikipedio. Ludo estas amuza, distra kaj struktura agado, en kiu oni kutime partoprenas pro ĝojo kaj foje kvazaŭ por edukado. Ludoj ĝenerale diferencas de laboro en tio, ke por laboro oni kutime partoprenas por pago, kaj disde arto, kiu pli koncernas al fikcia esprimado de ideoj, estetikaj aŭ ideologiaj elementoj. La diferencoj ne estas klaraj, kaj multaj ludoj estas konsiderataj ankaŭ kiel laboro (kiel ĉe profesiaj ludistoj de tre popularaj sportoj aŭ de monvetado) aŭ kiel arto (kiel ĉe puzloj aŭ ludoj kun arta aspekto, kiel Maĝango aŭ Tangramo, ĉe komputilaj ludoj).
Registritaj tiom frue kiom en la jaroj 2600 a.K., ludoj estas universala parto de homa sperto kaj ekzistas en ĉiuj kulturoj. La Reĝa Ludo de Ur, Seneto, kaj Afrika semludo estas kelkaj el la plej antikvaj konataj ludoj.
Ludwig Wittgenstein
Ludwig Wittgenstein estis probable la unua akademia filozofo kiu alproksimiĝis al difino de la vorto ludo. En siaj Philosophische Untersuchungen, Wittgenstein asertis, ke la elementoj de ludoj, kiel la propra ludago, la reguloj, kaj la konkurado, ĉiuj malsukcesas taŭge difini kio estas ludo. El tio, Wittgenstein konkludis, ke la personoj aplikas la terminon ludo al gamo de malsimilegaj homaj agoj, kiuj rilatas unu al la alia nur per tio, kion oni nomus familiara simileco. Kiel la jenaj difinoj de ludo montras, tiu konkludo ne estas definitiva kaj nuntempe multaj filozofoj, kiel Thomas Hurka, opinias, ke Wittgenstein malpravas kaj ke la difino de Bernard Suits estas bona respondo al la demando.
Roger Caillois
La franca sociologo Roger Caillois, en sia libro Les jeŭ et les hommes (Ludoj kaj homoj), difinis ludon kiel aktiveco kiu devus havi la jenajn karakterojn:
Chris Crawford
La desegnisto de komputilludoj nome Chris Crawford, fondinto de la gazeto The Journal of Computer Game Design, klopodis difini la terminon ludo uzante serion de dikotomioj:
Diferenco inter ludo kaj sporto
La sporto estas aro de situacioj kaj de movo kaj de intelekto kiu diferencas disde ludo en tio ke tiu ĉi partikulare serĉas la konkurencon kun aliuloj aŭ kun si mem, postulas precizajn regulojn kaj estas instituciigita. Male la sporto povas esti pli individueca, libera, spontana kaj fizika.
Karaktero
Aparte estas konsiderinda la rolo de ludo en la animalaj socioj kaj partikulare en la konduto de la junuloj, ekzemple de katidoj, ursidoj, simiidoj ktp. Tiuokaze la ludo povas utili kiel korpekzercado kaj kapablotrejnado utila siavice por gravaj bezonoj: predado, defendado, fuĝkapablo ktp. Reciproke simile oni povus diri pri la utilo de ludo en la homara socio, ĉar kelkaj ludoj povas utili por la akiro de diversaj kapabloj: matematikaj, fizikaj ktp.
Diferenco inter ludo kaj distro
Ludo estas foje uzata kiel sinonimo de ripozo, distro, ĝojo, mallaboro, sed infanoj ludas ankaŭ por malkovri, koni sin, la aliulojn kaj sian medion. En la animaloj ne gregemaj, la ludo aperas fundamente en la infana etapo kiel lernorimedo psikomova aŭ kiel eksperimento kaj en la plenkreska etapo kiel konduto rilata al la reproduktado. En la gregemaj animaloj restas tiuj ludaj kondutoj kaj oni aldonas la sociajn ludojn asociajn al la akiro de statuso, la establado de roloj kaj la grupa rilato.
En la homa ludo intervenas ankaŭ la simbolan funkcion: intervenas en tiuj la kapablo utiligi simbolojn kaj signojn por krei kuntekstojn, antaŭvidi situaciojn, planigi la estontajn agojn aŭ interpreti la realon. La ludo favoras la procezon kulturigi kaj tiel ĝi aperas nature. La ludo estas nemalhavebla por la psikomova, intelekta, simpatia kaj socia disvolvigo, ĉar per tiu oni disvolvigas kapablojn kaj oni lernas respekti normojn kaj havi celojn.
La ludo estas rajto. Laŭ la deklaracio de la rajtoj de infanoj, adoptita en la Ĝenerala Asembleo de Unuiĝintaj Nacioj: ''La infano devas ĝui plene de ludoj kaj distroj, kiuj devas esti orientitaj al la celoj intencitaj de la edukado; la socio kaj la publikaj aŭtoritatoj klopodos promocii la ĝuon de tiu rajto. La ludo ne nur estas maniero distri sed ankaŭ la plej bona maniero lerni pere de tiu. La infanoj lernas fronti situaciojn diversajn kiujn ili devos poste fronti laŭlonge de sia vivo.
Trajtoj
Ludoj karakteras per diversaj trajtoj:
Funkcio de la ludo en la infanaĝo
La ludo estas utila kaj necesa por la disvolvigo de la infano kaj tiu estas la protagonisto. La gravo kaj la utileco de la ludo povas konduki la plenkreskuloj ekhavi la protagonistecon al la infano, nome por deziro direkti la ludon. La interveno de la plenkreskulo en la infanaj ludoj devas konsisti en jeno:
La ludo permesas al la infano:
La ludo ĉiam referencas implicite aŭ eksplicite al rilatoj inter infanaĝo, distro kaj edukado. La ludo estas aktiveco kiu havas celon en si mem; tio estas, la individuo realigas la propran aktivecon por atingi la celon, kiu estas esti plezura. La ludo havas karakteron de esenca celo kaj estas liberiga for de la konfliktoj, ĉar helpas ignori la problemojn aŭ solvas ilin. Unu de la ĉefaj karakteroj de la ludo estas la supermotivigo, kiu, klopodas fari el ordinara aktiveco aktivecon de suplementa motivigo. La frua kaj varia dediĉo al ludo kontribuas pozitive al ĉiuj aspektoj de la kresko kaj estas ligita al la kvar bazaj dimensioj de la disvolvigo de la infano kiu estas la psikomova, la intelekta, la socia kaj finfine la korinklin-emocia dimensioj.
Funkcioj de la infana ludo:
Ludoteorio
Ludoteorio estas fako de aplika matematiko kiu estas uzata en socia scienco (plej grave en ekonomio), biologio, inĝenierarto, politika scienco, komputiko (ĉefe en artefarita intelekto), kaj filozofio. Ludoteorio klopodas matematike esprimi kondutojn en strategiaj situacioj, kiam la sukceso de ĉiu elektofaranta individuo dependas de la elektoj fare de aliaj. Dekomence estigita por analizi konkuradojn kie oni bonigis sian pozicion per la kosto de alia, ĝi estis ekspansigita por studi pli grandan nombron de specoj de interagadoj, kiuj estas enklasigitaj kelkmaniere. Hodiaŭ, “ludoteorio estas unuigita kampa teorio pli la racia flanko de la socia scienco, kie 'socia' estas larĝe interpretata por enhavi ankaŭ nehomajn ludantojn (komputiloj, bestoj, plantoj)” (Aummann 1987)
Strategiaj ludoj
Jan Górowski, Adam Łomnicki, kaj Jerzy Żabowski publikigis artikolon pri prinombraj ludoj. La deziro, rego de nombraj ludoj, ofte antaŭenigas la matematikon. En tiu ĉi artikolo oni diskutas, kiel per simpla matematiko oni povas kompreni la meĥanismojn de simpla nombra ludo. Oni komencas per la plej simpla varianto de la ludo kaj poste oni traktos pli ĝeneralan varianton.
Esperanto kaj ludoj
Vidu ankaŭ Interkulturaj ludoj kaj kvizoj + 'Ludoj' sub Listo de Esperantigitaj programoj.
Ludoviko Zamemhof eble ne pensis pri ludoj sed intertempe ekzistas ludoj en Esperanto aŭ kreitaj de Esperantistoj kiel la ludo déliro LINGUO (Assimil) de Henrri-Sébastien Erhard aŭ kiel Atmalof  inventita de esperantisto D-ro Richard Sandes Forsyth.
La porinstruista retejo Edukado.net disponigas senpage plurajn materialojn por instruantoj de Esperanto, inkluzive de ludoj. En la sekcio Instrumaterialoj troveblas pli ol cent ludoj. Rajtas elŝuti la materialojn tiuj, kiuj registris kurson en kursejon, studas ĉe RITE (Reta Instruista Trejnado ĉe Edukado.net) , estas aŭtoro de ekzercoj publikigitaj en la paĝaro, aŭ kiuj subtenas finance la retejon. Disponeblas ludoj en ĉiuj niveloj - de A1 ĝis C2 - laŭ la komuna eŭropa referenckadro por lingvoj.
Tabulludoj
Tabulludoj estas parto de la Esperanto-kulturo.
LinguaPolis Esperanto
LinguaPolis kreas ludojn por lerni la plej diversajn lingvojn, interalie ankaŭ Esperanton, ĉar "ĝi estas lingvo, kiu celas unuigi ĉiujn naciojn kaj tamen restas sur neŭtrala fundamento politika kaj kultura". “Vizitante” Esperantopolon, la ludantoj ekrilatas al parolantoj de aliaj lingvoj, ekkonas diversajn kulturojn kaj tradiciojn, kaj fariĝas vere kosmopolitaj.
Ŝako
Ŝako estas konata ludo en Esperantio pro la fama de la fratinoj Polgar, amabaŭ esperantistinoj, en la mondo de ŝako.
Monopoly
Tiun tabulludon oni konstruos en Esperanto, laŭ iuj variantoj kiel urboj gravaj por la Esperanto-historio, lokaoj gravaj por la Esperanto-kulturo.
"RISKO"
Edukado.net lanĉis la klerigan ludon RISKO. Ĝi estas senpaga. Membroj de la paĝaro povas post ensaluto ludi unufoje en ĉiu tago. Tri demandoj pri Esperanto estas ĉiutage starigitaj: po unu pri lingvo, kulturo kaj movado. Nur tiuj, kiuj bone respondis al almenaŭ unu el la du unuaj demandoj, rajtos elekti halti aŭ pluludi kun la ŝanco duobligi la poentojn aŭ perdi ilin. Se oni respondos bone la trian demandon, liaj poentoj duobliĝos, sed se oni respondos malĝuste, li perdos la poentojn gajnitajn en tiu tago. Necesas respondi la demandojn ene de indikata tempolimo. La poentoj sumiĝas ĉiumonate, kaj fine de la monato edukado.net lotumas premion inter tiuj, kun la plej altaj poentoj. Estas plia premio por la absoluta gajninto de la tuta jaro. Ekde la lanĉo de la ludo en 2013 jam aliĝis al RISKO preskaŭ mil ludantoj, sed ĉiumonate ludas mezume 120 personoj. La redaktoro de Edukado.net okazigas de tempo al tempo ĉeestajn ludosesiojn de RISKO kadre de Esperantistaj aranĝoj.
"Kukumio"
Temis pri elpensita lando Kukumio, kie loĝas diversaj popoloj, kiuj havas diversajn lingvojn, kulturojn kaj historion. Tasko de la ludantoj estas reprezenti tiujn popolojn en grupoj kaj kune kun unu plia grupo (kiu reprezentas registaron) diskutante trovi solvon rilate al klerigado, amaskomunikiloj kaj financoj, taŭgan por ĉiuj popoloj. Ĝin ellaboris Konstanze Schönfeld. La ludo jam estis uzata en esperanto-renkontiĝoj sed ankaŭ ekstere de ĝi ekzemple dum la Eŭropa Junulara Evento “EYE-2016” en Strasburgo.
"Amikeco trans limoj"
Estas ĵetkuba ludo en kiu Esperanto kaj aliaj lingvoj iel havas ludan rolon. Vidu ankaŭ sub Semajno de Internacia Amikeco.
"La granda vojaĝo" (anserludo)
Kiel la unua fari prelegvojaĝon en Eŭropo, vizitante 5 klubojn.
"Vortludo"
Vortludo estas saĝtelefona ludo tute en esperanto kiu tre similas skrablon.