cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
2582 Harimaya-Bashi
2582 Harimaya-Bashi estas malgranda, ne tre hela asteroido de la asteroida zono, malkovrita la 26-an de septembro 1981 de la japana astronomo Tsutomu Seki elde Geisei en la Gubernio Koĉi (Japanio).
Nomo
Ĝi ricevis la nomon de la Harimaya Ponto (Harimaya-Bashi, 播磨屋橋 en japana lingvo), ruĝa ponto en la urbo Koĉi konstruita en la Edo-epoko.
Hidrolândia (Gojaso)
Hidrolândia estas municipo de la brazila subŝtato Gojaso, kiu taksis 17.398 enloĝantojn en 2010.
Ljudmila Novak
Ljudmila NOVAK (naskiĝis la en Mariboro) estas slovena politikistino kaj inter la jaroj 2004 kaj 2009 estis deputito en la Eŭropa Parlamento. Ŝi membras en la Kristana Popola Partio Nova Slovenio, kiu aliĝis al la Eŭropa Popola Partio de la Eŭropa Parlamento. Dum la periodo de ŝia membreco en la Eŭropa Parlamento, ŝi partoprenis la Komisionon pri Kulturo kaj Edukado. Ekde la jaro 2008 ŝi estas la prezidantino de sia partio.
Akihisa Sonobe
Akihisa Sonobe (園部 晃久, n. ) estas japana futbalisto.
Li futbalis ĉe Urawa Reds.
Rochdale
Loĝantaro - 207,000 (1997)
Areo -
Loka regado kaj administrado en Britio
16996 Dahir
16996 Dahir estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la en la kadro la kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Nomo
Ĝia nomo honoras Roberto Daniel Dahir, kiu gajnis la duan rangon en la Intel International Science and Engineering Fair 2003 pro lia teama projekto de inĝenierarto. Li estis lernanto ĉe la E.P.E.T. No 6, de Realicó, (Pampa Provinco, Argentino).
Tverjaj kareloj
Tverjaj kareloj estas grupo da kareloj, kiuj loĝas en Tverja provinco kaj en apudaj provincoj en Rusio. Tiuj kareloj fuĝis el teritorio okcidente kaj norde de Ladoga lago, okupita de Svedio en 1617 kaj ekloĝis apud urbo Tverj. La ĉefa kialo de la fuĝo estis ortodoksa religio, kiun la svedoj provis ŝanĝi al luterana kaj la pezaj impostoj pagotaj al la Sveda krono. Rusio promesis liberigon el impostoj.
En 1926 ilia nombro estis pli ol 100.000. Laŭ popolnombrado en 1939 en Tverja (Kalinina) provinco loĝis 119 957 kareloj.
Inter 1937 kaj 1939 ekzistis aŭtonoma distrikto de Tverjaj kareloj, kies ĉefurbo estis Liĥoslavl.
Post la dua mondmilito la kareloj komencis asimiliĝi al rusoj.
Laŭ popolnombrado en 1989 en Tverja provinco loĝis 23 200 kareloj, el kiuj 54,4 % indikis la karelan kiel gepatran lingvon. En 2002 la nombro de tverjaj kareloj estis 14 600, sed neoficiale la nombro estas taksata pli alta.
6879 Hjogo
6879 Hjogo estas malgranda malhela asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la japana astronomo Kazuyoshi Ito elde la Observatorio de Sengamine sur la monto Sen (japane : 千ヶ峰, Sen-ga-mine) en gubernio Hjogo (Japanio).
Nomo
Ĝi ricevis la nomon de la gubernio Hjogo, kie staras la monto Sen inter la komunumoj Taka kaj Kamikaŭa.
Olginate
Olginate estas komunumo de Italio. Ĝi apartenas al la regiono Lombardio kaj la provinco Lecco [Leko]. Fine de en la komunumo vivis. Kristana patrono estas la sanktulino Agnes de Romo, kies memortago sekve estas la komunuma festotago.
Najbaras la komunumoj Airuno, Brivio, Calolziocorte, Galbiate, Garlate, Valgreghentino kaj Vercurago.
Jupitero (planedo)
Jupitero estas la kvina planedo de la Sunsistemo laŭ distanco ekde la Suno, kaj la plej granda. Ĝi havas la nomon de la romia reĝo de la dioj, Jupitero.
Ĝia astronomia simbolo estas.
Videbla per nuda okulo en la nokta ĉielo, Jupitero estas la kvara plej brilanta objekto post Suno, Luno kaj Venuso (kvankam de tempo al tempo Jupitero aperas malpli brila ol Marso).
En la jupiteraj superaj tavoloj blovas fortegaj ventoj (samkiel sur la aliaj gasgigantoj), en iuj lokoj rapidaj je ĉirkaŭ 360 km/h, de tempo al tempo eĉ 600 km/h. La konata Granda Ruĝa Makulo estas regiono de alta premo, kiu ekzistas de almenaŭ 300 jaroj.
Komponiĝo
La alta atmosfero de Jupitero komponiĝas, en nombro da atomoj, el 93 % da hidrogeno kaj 7 % da heliumo. En maso, estas 75 % da hidrogeno por 24 % da heliumo. La restanta 1 % venas de spuro de aliaj elementoj en kemiaj kombinaĵoj: metano, etano, vaporo de akvo, amoniako, oksigeno, hidrogena sulfido, fosfino kaj neono.
Skopytce
Historio
La unua skribmencio pri la municipo devenas el la jaro 1368.
Kantono Dole-Sud-Ouest
La kantono Dole-Sud-Ouest (prononcu " Dol-Sud-Uest") (france canton de Dole-Sud-Ouest) estas franca kantono, kiu situas en la departemento Jura kaj en la regiono Franĉ-Konteo. Ĝi estas unu el la 10 kantonoj de la arondismento de Dole. Ĝia ĉefurbo estas Dole.
Komunumoj
Apartenas al la kantono Dole-Sud-Ouest la jenaj 8 francaj komunumoj, plus parto de la urbo Dole :
Jupitero (planedo)
Komponiĝo
De niaj bildoj de Jupitero, ni nur povas vidi la suprajn nubojn, ne la firman malsupraĵon.
Zonoj de nuboj videblaj en la bildoj de Jupitero estas zonoj de ventoj. Klaraj nuboj estas pli altaj, malklaraj nuboj estas pli malaltaj (de la nuboj videblaj).
La plej fama ŝtormo sur Jupitero estas la Granda Ruĝa Makulo, malkovrita de Cassini en la 17-a jarcento. Ĝi estas 12 000 km · 25 000 km, la grandeco de du Teroj, kaj estas pli alta ol la ĉirkaŭaj nuboj.
Simile al Saturno, Jupitero havas ringojn, sed ili estas tiel maldikaj kaj mallumaj, ke ili ne estis malkovritaj ĝis robotoj vizitis la planedon. La ringoj de Saturno estas pli dikaj kaj estas faritaj el glacio, kiu brilas en la sunlumo.
Observado
Jupitero videblas nokte de la Tero per nura okulo. Pro sia maksimuma heleco de -2,94 Jupitero estas la kvara plej hela objekto de la ĉielo (post la Suno, la Luno kaj Venuso). Tial ĝi jam estis konata en la antikvo.
Unu el la unuaj homoj, kiuj observis Jupiteron per lorno estis Galileo Galilei en 1610. Tiam li malkovris la kvar plej grandajn jupiterajn lunojn Ganimedo, Kalisto, Iono kaj Eŭropo. Tial tiuj kvar lunoj estas nomataj ankaŭ la galileaj lunoj. La satelitoj videblas kiel kvar blankaj punktoj apud Jupitero; ili ĉirkaŭiras la planedon sufiĉe rapide. De unu nokto al alia, Io preskaŭ komplete ĉirkaŭiras Jupiteron. Eblas observi ilin malaperi en la ombro de la planedo kaj reaperi denove.
Je la ĝis la 22-a, fragmentoj de la kometo Shoemaker-Levy 9 koliziis al Jupitero. La efikaĵoj de la kolizio estis videblaj ankoraŭ du jarojn poste. Krateroj de similaj kolizioj estas videblaj sur la surfacoj de Ganimedo kaj Kalistoo.
Funkcio
Jupitero ludas esencan funkcion en la Sunsistemo. Ĉar ĝi estas pli masa ol ĉiuj aliaj planedoj kune, ĝi estas esenca parto de ekvilibro de masoj de la Sunsistemo. Per sia maso, Jupitero stabiligas la asteroidan zonon. Sen Jupitero, laŭstatistike Teron kolizius ĉefzonaj asteroidoj post ĉiuj 100 000 jaroj kaj Tero estus malloĝebla. Pro tio la ĉeesto en planedsistemo de planedo simila al Jupitero supozeble estas kondiĉo por vivo sur planedoj pli proksimaj al stelo. Sed iuj sciencistoj opinias, ke ĉi tiu hipotezo estas malvera.
Lars Roberg
Lars ROBERG (Stokholmo 4a de januaro 1664 – Upsalo 21a de majo 1742) estis sveda kuracisto.
Jupitero (planedo)
Kulturhistorio
Pro sia heleco la planedo Jupitero estis konata jam en antikvo. La nomo Jupitero devenas de la praa hindeŭropa *dyeu peter, kio signifas dio-patro.
Lars Roberg
Roberg estis la filo de la reĝa apotekisto Daniel Roberg, matrikulita en la Upsala Universitato kiel junulo en 1675, kaj foriris por longa eksterlanda veturado en 1680 al Germanio, Francio kaj Anglio, dum kiu li studis en Vitenbergo kaj Leiden. Post mallonga hejma restado, li revenis al Leiden kaj tie li kompletigis sian doktorecon pri Medicino en 1693.
Li iĝis profesoro de Medicino ĉe la Upsala Universitato en 1697 kaj restis tie ĝis 1740. Li fondis la Nosocomium academicum, kiu iĝis poste la Upsala Akademia Hospitalo, en 1708.
Lars Roberg estis instruisto de Karolo Lineo kaj de Peter Artedi, inter aliaj.
9925 Juliehoskin
9925 Juliehoskin estas tre malgranda hela asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la usona astronomo Schelte J. Bus elde la Observatorio de Siding Spring, apud Coonabarabran en Novsudkimrio (Aŭstralio).
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de Candace Julie Hoskin. direktorino de la kolekto da meteorŝtonoj por la Smithsonian Institution. Ŝi estas responsulino pri la bonteno de la kolekto kaj disponigas la specimenojn por la esploristoj, kiun studas la devenon kaj evoluon de la asteroidoj.
St Helens
St Helens [sejnt helenz] estas kaj grandurbo kaj metropola distrikto en la graflando Merseyside, parto de la angla regiono North West England.
Geografio
St Helens troviĝas en la okcidenta parto de Anglio. Liverpool estas 11, Manĉestro 37 km.
Historio
Pli frue keltoj kaj romianoj loĝis tie. La latina loknomo estis Coccium. La unua mencio okazis en 1552, sed la loko estis konata jam en 1086. En 1556 oni malkovris karbon, sed la minado nur baldaŭe komenciĝis. En 1757 oni liveris karbojn en nova kanalo. Tiutempe oni malkovris ankaŭ sablon, el kio oni produktis vitron. En 1830 jam fervojo trafikis. La iama vilaĝo ricevis urborangon en la 19-a jarcento, en 1868 oni elektis anojn por municipo. En 1992 oni fermis la minejojn.
Oliva Gessi
Oliva Gessi estas komunumo de Italio.
Vegetala reproduktado
Vegetala reproduktado estas la produktado de novaj individuoj aŭ idoj en plantoj, kiuj povas esti plenumitaj per seksa aŭ neseksa reproduktado. Seksa reproduktado produktas idojn per la fuzio de gametoj, rezultigante idojn genetike diferencajn de la generinto aŭ generintoj. Neseksa reproduktado produktas novajn individuojn sen la fuzio de gametoj, genetike identaj al la gepatraj plantoj kaj unu la alian, krom kiam mutacioj okazas. En semplantoj, la idoj povas esti enpakitaj en protekta semo, kiu estas utiligita kiel agento de disvastigo.
Oferverŝo
Oferverŝo, estas termino asociita al ceremonio per kiu, en la antikvaj epokoj, oni efektivigis la ritan aspergon per vino, trinkaĵo, nutra likvaĵo, aŭ citrusa esenco sur tero aŭ sur apartaj situoj aŭ objektoj, steleo aŭ manfaritaĵo, kiel ofertaĵo al la dio, aŭ al aliaj neteraj entoj aŭ al forpasintoj. Temis pri sankta ago komuna al multaj antikvaj kulturoj, inkluzive tiu hebrea, kiu revestis rolon tute apartan en tuta la mediteranea mondo kaj Proksima Oriento.
Lokoj, likvaĵoj kaj ujoj
La likvaĵo estis verŝita sur ion kio havus sanktan aŭ simbolan valoron kiel altaron aŭ stelaon. En tiuj kiel en aliaj kazoj, la preferata loko de la ofero estis altaro, aŭ la porforpasinta stelao.
Diversaj likvaĵoj povis esti uzataj: oftis vino kaj akvo kaj trinkaĵoj foje ankaŭ besta sango; kaj la ofero estis ĉiam adresita al entaĵoj supernaturaj.
Oferverŝo en la diversaj kulturoj
Se ĉiuj kulturoj oferversas per komuna denominatoro, ĉiu el ili havas ankaŭ siajn apartaĵojn.
Tekstaj kaj vazaj fontoj de la greka mondo
Oftas la referencoj al la kutimo de la oferverŝoj en la greka mondo, atestataj jen en ka greka vaza pentrarto jen en la teksoj atingintaj nian epokon. Eŭripido, ekzemple, en siaj Bakĥantinoj, priskribas la sekvojn de la ekskludo de iuj diaĵoj el la oferverŝaj ritoj. Estas temo de la diversaj grekaj tragedioj. Variaĵo de substancoj, miellakta miksaĵo, sed ankaŭ vino, akvo, hordea faruno; «fumantan sangon» utiligas Odiseo por alvoki la kunfluon de la animoj, dum la fama malsupreniro al la Hadeso:
La oferverŝo estis krome grava ero de la simpoziaj praktikoj, kiel la primicofero gvidata per precizaj normoj, foje sugestistaj de la diaĵoj mem kaj akompanataj de tipaj alvokoj.
Ĉe certaj kulturoj teksoj atestas la kutimon de la ofero de la iloj utiligitaj por la oferverŝo per gesto de rita depono. Ekzemplo troviĝas en priskribo kiuj Herodoto faras pri la pekliberiga ora pokalo oferita de Kserkso la 1-a al la maro en la kunteksto de la konsekro de la ŝipponto sur la Helesponto kaj kiel pekliberiga gesto pro la skurĝado al ĝi trudita.
Ennormigo pri tiu rita gesto estis en la 15-a jarcento malkovrita en la gubiaj tabuloj
Judismo
La praktiko de la oferverŝo oftas en la hebrea kaj kristana testamentoj.
En sia Epistolo al la Romanoj, Ignaco el Antioĥio komparas la martiron de kristanoj al oferverŝo.
Ŝintoismo
En Ŝintoismo, la praktiko de la oferverŝo kaj trinkaĵo donacita estas nomata (eble) Unicode|mǐ jǐu (laŭlitere: Trinkaĵo de la dioj). En la ceremonioj en la ŝintoistaj temploj estas kutime utiligita la porcelanaj sendekoraciaj pokaloj.
Aliaj projektoj
KOMUNEJO:
Resznek
Situo
Resznek situas sur ebenaĵo, laŭ flankovojoj. Rédics (kie estas la plej proksima fervojo) troviĝas 7, Lenti 8, Őriszentpéter 24, Letenye 38, Zalaegerszeg 42 km-ojn.
Historio
La unua skriba mencio pri la vilaĝo devenis el 1282 en formo "Reznuc". Vilaĝservo estas migra poŝto. La municipa administracio en Rédics funkcias.
Cueva de Ágreda
Cueva de Ágreda [KŬEba deAgreda] estas municipo de Hispanio, en la regiono Kastilio kaj Leono, en la nordoriento de la provinco Sorio kaj en la komarko Tierra de Ágreda en la nordoriento de la provinco. La loknomo Cueva de Ágreda estas komprenebla etimologie kiel Groto de Ágreda, alude al Ágreda, nome la komarka ĉefurbo.
Geografio
Ĝia municipa teritorio okupas totalan areon de 30,00 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 67 loĝantojn. Ĝi perdis loĝantojn dum la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj, kiel ja okazis en multaj loĝlokoj de la regiono, fakte perdis 310 loĝantojn el la 1950-aj jaroj.
Ĝi distas 60 km de Sorio, provinca ĉefurbo. Ĝi limas kun la provinco Zaragozo kaj estas iom oriente el Ólvega.
En ĝia teritorio inklude en la Reto Natura 2000 estas la Loko de Komunuma Intereso konata kiel Sierra del Moncayo, okupanta 1 138 hektarojn, nome 51 % de la teritorio kaj la Birdoprotekta Areo ZEPA konata kiel Sierra del Moncayo, okupanta 1 238 hektarojn, nome 41 % de la teritorio. Krome estas Akceptejo por Vizitantoj kaj Muzeo pri Vespertoj.
Historio
La areo apartenis unue al la Regno Kastilio. En Mezepoko okazis reloĝado fine de la 11-a jarcento.
Laŭlonge de la 20-a jarcento okazis forta elmigrado.
Inaciolândia
Inaciolândia estas municipo de la brazila subŝtato Gojaso, kiu taksis 5.699 loĝantojn en 2010.
Megatherium americanum
Megatherium americanum (en latina: el grekaj radikoj mega, granda kaj therium, besto) estas specio formortinta de mamuloj placentaj kaj sendentaj de la ordo Pilosa kiu vivis dum la Pleistoceno (ekde antaŭ 15 milionoj da jaroj) en Ameriko, kaj pli precize certe en la argentinaj pampoj kie oni trovis la ĉefajn konatajn skeletojn. Ĝi estas formortinta ekde antaŭ 9.000 jaroj, kaj oni supozas, ke ties plej proksima parenco vivanta estas la bradipoj. Ĝi estis priskribita en 1796 de Georges Cuvier.
Karakteroj
Plenkreskulo superis la 6 metrojn el kapo al vosto kaj estis preskaŭ 2 m el grundo al dorso. Ĝi havis ostojn pli fortikajn ol tiuj de elefanto, korpon tre grandan kaj kapon relative malgrandan, sen dentoj aŭ dentegoj, sed kun 4 mueldentoj ĉiuflanke de ambaŭ makzeloj kiuj kreskis kontinue, sen emajlo kaj kun formo prisma. Per tiuj ili muelis branĉojn, foliojn, fruktojn kaj florojn, sed ili uzis ankaŭ ungojn por elfosi la teron serĉe de radikoj kaj tuberoj. Ties enorma korpo estis kovrita el densa hararo kies koloro variis laŭ aĝo kaj sekso. Ĝi havis mallongajn krurojn, tre grandajn piedojn, fortikajn krifojn kurbecajn kaj voston de 50 cm de diametro en komenco. El tio kion oni deduktas el ties grando kaj soleca kutimaro, ĝi ne estis arbarloĝanto kaj manĝis dum sinteno sur siaj malantaŭaj kruroj. Tamen ĝi kutimis al piedirmaniero de kvarpiedulo apoge sur fingrartikoj.
Ŝanĝoj inter la malnovnordlanda kaj islanda lingvoj
Laŭ libro Unua Gramatika Tezo la plej frua malnovnordlanda lingvo en Islando, aŭ praislanda, posedis la jenajn vokalojn:
Antaŭaj.......................Postaj ..............rond..................rond Altaj.....i...y.......................u Mezaj...e...ø......................o Malaltaj.æ.............a..........ǫ
Ĉiu vokalo povis esti mallonga, longa, aŭ longa kaj naza. Longecon oni markis skribe per ´. La mallongaj æ kaj e tre frue kunfandiĝis al e, verŝajne jam dum la 10-a jarcento, dum longaj á kaj ǫ´, longaj nazaj ó, kaj ó, kunfandiĝis al á kaj ó, respektive, dum jarcentoj 11-a kaj 12-a. Dum tiu lasta jarcento ankaŭ malaperas la distingo inter nazaj kaj buŝaj longaj vokaloj, la longaj nazaj vokaloj perdas sian nazecon kaj unuiĝas kun siaj buŝaj kuzoj. Ĉi-antaŭaj ŝanĝoj verŝajne ankaŭ okazadis en la Norvega Norena, kaj do povas esti nomitaj "komun-norenaj" sonŝanĝoj. Tiuj ŝanĝoj influis la tiaman ortografion kaj la modernan Norenan normaligitan ortografion uzatan de sciencistoj: la signoj æ´ kaj ǫ´ eluziĝis, ĉar longa ó, ĝenerale samis kun á kaj do skribatis tiele, dum æ post la e-iĝo de sia mallonga vario nur povis longi, kaj do ne plu bezonis sian diakriton. La iama nazeco neniam estas montrata en normaligita ortografio, nek prononcata dum moderna laŭtlego de Norenaj tekstoj.
Tio lasas nin kun la vokaloj de la Klasika Norena: a, á, e, é, i, í, o, ó, u, ú, y, ý, æ, ø, Œ/ø´, o, plus la neŝanĝiĝintaj diftongoj au, ei, ey.
Poste, sole en Islando, la vokala sistemo pluŝanĝiĝis: Tiu lasta punkto tamen ne signifas ke malpliiĝis la nombro da fonemoj, ĉar okazis aro da sonŝanĝoj, kiuj plej markas la Islandan kiel alian lingvon ol la Norena: Krom la menciitaj malaperoj de ǫ, ø kaj Œ kaj la enkonduko de ö, tiujn ŝanĝojn tute ne respegulis la ortografio, kial modernaj islandanoj povas sufiĉe senprobleme legi la antikvajn sagaojn. (Fakte oni longe skribis "je" por "é", sed é reenkondukiĝis per ortografia reformo en 1929. Per alia reformo en 1974 oni anstataŭigis la antikvan z (c/ts, ds, ðs) per laŭmodernprononcan s.)
Do la vokalaro de la Moderna Islanda jenas: a, e, i, í, o, (y, ý,) ö, plus diftongoj á, æ, au, é, ei (ey), ó
En la konsonantaro okazis nur etaj ŝanĝoj, interalie:
En la fleksia sistemo ĉiuj kategorioj konserviĝis ĝis hodiaŭ, krom dualo ĉe la personaj pronomoj (1-a kaj 2-a personoj), kiu fariĝis ordinaraj pluraloj, dum la iamaj pluraloj postvivas kiel tre solenaj varioj. Ĉe la substantivoj kaj verboj certaj vortoj iris de unu kategorio al alia, kaj certaj kategorioj malaperis aŭ plisimpliĝis. Ekzemple la iama singulara fleksio de vera "esti" estis em, es, est ("mi, vi, ĝi estas"), sed ĝi nun estas er, ert, er. La mezpasivaj verb-finaĵoj -s(k) kaj -m(k) anstataŭiĝis per -st dum Mezepoko. Dum la frua Mezepoko la artikoloj hinn, hin, hit > hið sufiksiĝis al vortoj kaj fariĝis difinaj artikoloj. Malsame ol ĉe la Skandinavaj lingvoj la Islanda neniam evoluis nedifinan artikolon.
Kamení
Kamení estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de municipo Pěnčín en distrikto Liberec. Ĝi troviĝas proksimume 3 km norde de Pěnčín. En la jaro 2011 estis ĉi tie registritaj 15 adresoj. En la jaro ĉi tie daŭre vivis.
Kamení estas ankaŭ nomo de katastra teritorio kun areo 2,5 km². En la katastra teritorio Kamení situas ankaŭ Albrechtice, Červenice kaj Zásada.
Historio
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1677. En la jaroj 1869–1950 al la municipo apartenis ankaŭ vilaĝo Albrechtice.
Oldham
Oldham [OŬLD'm] estas kaj urbo kaj metropola distrikto en la angla regiono North West England.
Loĝantaro – (1997)
Areo – 141 km²
Vidu ankaŭ
Loka regado kaj administrado en Britio
8739 Morihisa
8739 Morihisa estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la japana astronomo Takao Kobayashi elde la Observatorio de Ooizumi en gubernio Gunma (Japanio).
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de Morihisa Suzuki, profesoro en Universitato de Hiroŝimo. Krom siaj propraj esploroj pri petrologio, li uzas por siaj kursoj pri terscienco, ŝtonojn kaj meteorŝtonojn, kiujn li mem kolektis en Antarkto. Tiu efika maniero uzi la rilaton inter kosmo kaj tero rezultis en la instruado de multaj kaj bonegaj instruistoj pri scienco
Sudokcident-ghataj montaraj pluvarbaroj
La sudokcident-ghataj montaraj pluvarbaroj estas tersupraĵa ekoregiono el la hinda ekoprovinco de la orientalisa ekozono laŭ la tipologio de la Monda Natur-Fonduso (WWF). Biome ĝi apartenas al tropikaj kaj subtropikaj humidaj foliarbaroj kaj al montaraj herbejoj kaj arbustaroj de suda Barato. Ĝi kovras la sudan parton de Okcidentaj Ghatoj en Karnatako, Keralao kaj Tamilnado, je altitudoj super 1000 metroj. La ekoregiono estas parto de la tutmondaj 200-regiono sudokcident-ghataj humidaj arbaroj kaj de la biodiverseco-riĉaĵejo Okcidentaj Ghatoj kaj Sri-Lanko. La montaraj pluvarbaroj estas pli malvarmetaj ol la malalt-altitudaj sudokcident-ghataj humidaj deciduaj arbaroj, kiuj ilin ĉirkaŭas.
Priskribo
La ekoregiono estas la plej specio-riĉa en duoninsula Barato, kaj hejmigas multajn endemiajn speciojn. Ĝi kovras areon de 22 600 kvadrataj kilometroj. Estas taksita ke du trionoj de la originaj arbaroj estis senarbigataj, kaj nur 3 200 kvadradaj kilometroj, aŭ 15% de la sendifekta areo, estas protektata.
La suda parto de Okcidentaj Ghatoj ampleksas la plej altajn pintojn en la montaro, speciale Anamudi-Monto en Keralao, je altitudo de 2 695 metroj. La Ghatoj kaptas la humideco-ŝarĝitajn musonajn ventojn el la Araba Maro, kaj la averaĝa jara precipitaĵo superas 2 800 mm. La nordorienta musono ekde oktobro ĝis novembro kompletigas la sudokcidentan musonon de junio ĝis septembro. La sudaj Okcidentaj Ghatoj estas la plej humida parto de duoninsula Barato, kaj estas ĉirkaŭataj de pli sekaj ekoregionoj al oriento kaj al nordo.
Flaŭro
La malvarmeta kaj humida klimato, alta precipetaĵo, kaj variado de mikroklimatoj kaŭze de diferencoj je altitudo kaj elmetado subtenas abundajn kaj diversajn arbarojn; 35% de la plantospecioj estas endemiaj en la ekoregiono. Humidaj montaraj arbaroj estas la ĉefa biotopa tipo. La montaraj ĉiamverdaj arbaroj subtenas grandan diversecon de specioj. Ĝenerale la arboj konstituas kanopeon je 15 ĝis 20 m, kaj la arbaroj estas mult-etaĝaj kaj riĉaj je epifitoj, speciale orkidoj. Karakterizaj kanopeaj arboj estas Cullenia exarillata, Mesua ferrea, Palaquium ellipticum, Gluta travancorica, kaj Nageia wallichiana. Nageia estas podokarpa konifero kun originoj en la praa superkontinento  Gondvano, de kiu Hindujo estis antaŭe parto, kaj iom da aliaj plantoj en la ekoregiono havas gondvanajn originojn. Aliaj ĉiamverdaj arbospecioj de montarbaro inkluzivas Calophyllum austroindicum, Garcinia rubro-echinata, Garcinia travancorica, Diospyros barberi, Memecylon subramanii, Memecylon gracile, Goniothalamus rhyncantherus, kaj Vernonia travancorica.
La alia ĉefa biotopa tipo en la ekoregiono estas la ŝola-herbeja masivo, kiu troviĝas je altitudoj de 1 900 ĝis 2 220 m. Ŝola estas kripla arbaro, kun supra etaĝo de arbetoj, ĝenerale Pygeum gardneri, Schefflera racemosa, Linociera ramiflora, Syzygium spp., Rhododendron nilgiricum, Mahonia  nepalensis, Elaeocarpus  recurvatus, Ilex denticulata, Michelia nilagirica, Actinodaphne  bourdellonii, kaj Litsea wightiana. Sub la supra etaĝo estas malalta subarbaraĵo kaj densa arbustara stratumo. Tiuj ŝola-arbaroj estas alternataj de montaraj herbejoj, karakterizitaj de frosto- kaj fajrorezistaj poacoj, specioj kiel Chrysopogon zeylanicus, Cymbopogon flexuosus, Arundinella ciliata, Arundinella mesophylla, Arundinella tuberculata, Themeda tremula, kaj Sehima nervosum.
Faŭno
La ekoregiono enhavas ankaŭ riĉan faŭnon, kiu estas ankaŭ riĉa je endemioj: el specioj de mamuloj, 10 estas endemiaj, kun 42 % el fiŝoj, 48 % el reptilioj kaj 75 % el amfibioj. El 309 specioj de birdoj, 13 estas endemiaj.
La ekoregiono subtenas la plej grandan baratan populacion de Azia elefanto, same kiel populaciojn de minacata tigro (Panthera tigris), leopardo (Panthera pardus), hinda urso (Melursus ursinus), gaŭro (Bos gaurus), kaj montara kuono  (Cuon alpinus). La malofta kaj endemia nilgiritrago (Hemitragus hylocrius) estas limigita al  400 km larĝa strio de ŝola-herbeja mozaiko, ekde Nilgiri-Montetoj en la nordo  de Aŝambu-Montetoj en la sudo. La leonovosta makako (Macaca silenus) kaj nilgiria makako (Semnopithecus johnii) estas endanĝerigataj primataj specioj.
90 el la 484 barataj reptiliaj specioj estas endemiaj en la ekoregiono, kun ok endemiaj genroj (Brachyophidium, Dravidogecko, Melanophidium, Plectrurus, Ristella, Salea, Teretrurus, kaj Xylophis). Preskaŭ 50% el la 206 barataj amfibiaj specioj estas endemiaj al ekoregiono, kun ses endemiaj genroj (Indotyphlus, Melanobatrachus, Nannobatrachus, Nyctibatrachus, Ranixalus, kaj Uraeotyphlus).
113394 Niebur
113394 Niebur estas
Nomo
Ĝi estis nomita en memoro de la usona astrofizikistino Susan Niebur (1973–2012), iama sciencistino de la Programo Discovery ĉe la NASA, kiu kontribuis al la politiko de kosmaj sciencoj. Ŝi fondis la retejojn Women in Planetary Science kaj Toddler Planet.
Autlán de Navarro
Autlán de Navarro estas unu el la 124 komunumoj de la meksika subŝtato Jalisco. La ĉefurbo de la komunumo same nomiĝas Autlán de Navarro. La ŝlosilnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 14 015.
Geografio
Autlán de Navarro apartenas al la regiono Costa Sur. Al tiu regiono apartenas entute ses komunumoj. La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 53269 loĝantojn. El tiuj estis 25967 viroj kaj 27302 virinoj. La komunumo havas surfacon de 962,9 km². La meza alteco estas 900 metroj super la marnivelo. La meza jara temperaturo estas 23,5 C. En la komunumo estas 719,8 mm da precipitaĵo jare.
Sociogeografio
En la jaro 1995 (laŭ INEGI) en la komunumo vivis 14892 viroj pli aĝaj ol 15 jaroj. El tiuj 13980 estis alfabetoj kaj 891 analfabetoj. Do 5.98 % de la viroj estis analfabetoj. En la sama jaro en la komunumo vivis 16047 virinoj. El tiuj estis 15074 alfabetoj kaj 953 analfabetoj. Do 5,94 % de la virinoj estis analfabetoj. En 1995 en Autlán de Navarro vivis 42680 personoj kiuj aĝis pli ol 5 jaroj. El tiuj estis 50 indiĝenoj. Tio signifas ke 0,117 %en la koncerna jaro de la loĝantaro estis indiĝenoj.
Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a., (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).
Inspector Gadget (televidserio, 1983)
Inspector Gadget estas sciencfikcia komedia animacia televidserio de DIC Entertainment, origine kreita en la angla. Ĝi havas du sezonojn, la unua kreita kune kun Nelvana. La serio origine elsendiĝis de 1983 ĝis 1986, per Syndication Broadcast ĉe Usono kaj en France 3 ĉe Francujo en franca dublado.
De 2015 ĝis 2018, DHX Media kreis sekva serio per komputilanimacio. Ĝi aperis en Netflix tutmonde.
Intrigo
Polica Inspektisto Gadget (GA-ĝit) provas malhelpi Doktoron Claw (kla) kaj lia malbon-organizaĵon, MAD. Inspektisto Gadget havas lian nomon, ĉar li havas multon da aparatoj en sia korpo, ekzemple helikopterecajn flugilojn en sia kapo, kaj poŝlampon en sia fingro. gadget estas la angla vorto por ĉi tiaj aparatoj. Fojfoje tiuj "gaĝetoj" funkcias, fojfoje ne. Pro tio, Gadget ne povas malhelpi MAD sole.
Bonŝance, la 10-jara nevino de Gadget, Penny (PE-ni), kaj ŝia hundo, Brain (brejn), afable sekvas Gadget por protekti lin. Penny ankaŭ malŝaltas la aparatojn de MAD per sia komputil-libro. Sed post kiam MAD estas venkita, Gadget ĉiam estas atribuata kiel la sola homo kiu malhelpis ĝin, malgraŭ la helpo de Penny kaj Brain.
13843 Cowenbrown
13843 Cowenbrown estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la en la kadro de la kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de C. Owen Brown, kiu mentoris unu finaliston en 2002 de la konkurso de sciencaj mezlernejoj Discovery Channel Young Science Challenge. Brown instruis ĉe la Alexandria Country Day School de Alexandria (Luiziano, Usono).
Tamás Lőrincz
Tamás Lőrincz [tamAŝ lOrinc], laŭ hungarlingve kutima nomordo Lőrincz Tamás estas hungara luktisto, kvarfoja olimpiano, olimpika kaj monda ĉampiono. Lia frato estis Viktor Lőrincz.
naskiĝis la en Cegléd.
Biografio
ricevis premiojn inter 2007-2021. Lia edzino naskis du gefilojn en 2017 kaj 2019.
Progvanilo
Progvanilo aŭ Proguanil, konata ankaŭ kiel klorgvanido kaj kloroguanido, estas medikamento uzata por trakti kaj eviti malarion. Ĝi estas ofte uzata kun klorokino aŭ atovakvono. Se uzata kun klorokino la kombino traktos mildan klorokinrezistan malarion. Ĝi estas englutita.
Flankaj efektoj estas diareo, konstipo, haŭtoerupcioj, hararperdo, kaj juko. Ĉar malario tendencas esti pli akra dum gravedo, la profito tipe superas la riskon. Se uzata dum gravedo ĝi estu enhavata kun foliata acido. Ŝajne ĝi estas sekua por uzado dum mamnutrado. Progvanilo estas konvertita de la hepato en ties aktiva metabolito, ciklogvanilo.
Progvanilo estis studita almenaŭ ekde 1945. Ĝi estas en la listo de esencaj medikamentoj de la Monda Organizaĵo pri Sano. En Usono kaj Kanado ĝi estas disponebla nur kombinata kiel atovakvono/progvanilo.
3953 Perto
3953 Perto estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la usona astronomo Edward L. G. Bowell elde la Stacio Anderson Mesa de la observatorio Lowell apud Flagstaff (Arizono, Usono).
Nomo
Ĝi ricevis la nomon de Perto, ĉefurbo de Okcidenta Aŭstralio, en omaĝo al la Observatorio de Perto.
(78159) 2002 NA28
(78159) 2002 NA28 estas malgranda ne tre hela asteroido de la ekstera asteroida zono, ano de la Hilda grupo, malkovrita la en la kadro de la astronomia kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la observatorio de la Laboratorio Lincoln en Socorro (Nov-Meksiko, Usono).
Saint-Rémy-en-Comté
estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Haute-Saône (prononco [],, arpitane Hiôta-Sona), en la regiono Burgonjo-Franĉkonteo (Bourgogne-Franche-Comté, prononco []) kaj en la historia regiono Franĉkonteo. Fine de en la komunumo vivis. Administre la komunumo apartenas al la arondismento Vesoul (france arrondissement de Vesoul), la suda kaj okcidenta parto de la departemento, kaj al la kantono .
Digoin (stacidomo)
Digoin estas franca stacidomo sur linio Moulins - Mâcon, situanta en Digoin, en departemento Saône-et-Loire, regiono Burgonjo-Franĉkonteo.
Temas pri stacidomo de Société nationale des chemins de fer français (SNCF), priservata de trajnoj Burgonjo-Franĉkonteo.
886 Washingtonia
886 Washingtonia estas meze granda, malhela asteroido de la ĉefa asteroida zono.
Malkovro
Ĝi estis malkovrita la de la usona astronomino Margaret Harwood elde la Observatorio Maria Mitchell de Nantucket (Masaĉuseco, Usono), sed la malkovro ne estis tuj agnoskita pro la tiamaj antaŭjuĝo kontraŭ la virinoj.
La, la asteroido estis sendepende remalkovrita elde Vaŝingtono de la usona astronomo George Henry Peters, kiu estis oficiale kreditita de la malkovro.
Nomo
Ĝia nomo honoras la unuan prezidanton de Usono George Washington, kiu donis sian nomon ankaŭ al la urbo de la (dua) malkovro, Vaŝingtono.
16997 Garrone
16997 Garrone estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la en la kadro la kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Dévanos
Dévanos [DEbanos] estas municipo de Hispanio, en la regiono Kastilio kaj Leono, en la nordoriento de la provinco Sorio kaj en la komarko Tierra de Ágreda en la nordoriento de la provinco.
(85822) 1998 XC17
(85822) 1998 XC17 estas malgranda, meze hela troja asteroido de Jupitero, malkovrita la en la kadro de la astronomia kampanjo OCA-DLR Asteroid Survey (ODAS) elde la Observatorio de la altebenaĵo de Calern, en Caussols (Alpes-Maritimes, Francio).
Dévanos
Geografio
Ĝia municipa teritorio okupas totalan areon de 16,36 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 79 loĝantojn. Ĝi perdis loĝantojn dum la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj, kiel ja okazis en multaj loĝlokoj de la regiono, fakte perdis preskaŭ 400 loĝantojn el la 1930-aj jaroj.
(85822) 1998 XC17
Ĝi estas ano de la tiel nomata « Greka Tendaro », tie estas, ke ĝi orbitas, kun iom granda orbita klineco, en la najbaraĵo de la punkto de Lagrange L4 de la sistemo Suno-Jupitero.
Dévanos
Geografio
Ĝi distas 63 km de Sorio, provinca ĉefurbo. Ĝi limas kun Rioĥo iom norde de Ágreda.
En ĝia teritorio inklude en la Reto Natura 2000 estas la Loko de Komunuma Intereso konata kiel Cigudosa-San Felices, okupanta 1 065 hektarojn, nome 65 % de la teritorio.
Historio
La areo apartenis unue al la Regno Kastilio. En Mezepoko okazis reloĝado fine de la 11-a jarcento.
Laŭlonge de la 20-a jarcento okazis forta elmigrado.
Aktualo
Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj), manĝoproduktado kaj transmigra brutobredado (ŝafoj kaj bovoj). Lastatempe funkciado de servoj plej ekgravis, kune kun kultura kaj rura turismo, piedirado tra naturaj lokoj. Inter vidindaĵoj estas la preĝejo, la ermitejo, palaco de la Grafoj de Villarrea, tradicia arkitekturo kaj tiel plu.
Ferenc Finkey
Ferenc Finkey [finkei], laŭ hungarlingve kutima nomordo Finkey Ferenc estis hungara juristo, profesoro, membro ordinara de Hungara Scienca Akademio (1929).
Ferenc Finkey naskiĝis la  1870 en Sárospatak. Li mortis la 1949 en Sárospatak.
Longfingra certio
La Longfingra certio aŭ Arbara certio, Certhia familiaris, estas eta paserina birdo konata ankaŭ kiel Eŭrazia certio, Komuna certio aŭ en la Brita Insularo kie ĝi estas la ununura vivanta membro de tiu genro, simple certio aŭ arbogrimpulo. Ĝi estas simila al aliaj arbogrimpuloj, kaj havas subenkurbecan bekon, markitajn brunajn suprajn partojn, blankecajn subajn partojn kaj longajn rigidajn vostoplumojn kiuj helpas ĝin grimpi supren la arbotrunkojn. Ili povas esti facile distingeblaj el la simila Mallongfingra certio, kiu kunhavas multe de ties teritorio en Eŭropo, danke al la diferencaj kantoj.
La Longfingra certio havas 9 aŭ pliajn subspeciojn kiuj reproduktiĝas en diversaj partoj de sia teritorio en moderklimata Eŭrazio. Tiu specio troviĝas en ĉiaj arbaroj, sed kie ĝi koincidas kun la Mallongfingra certio en okcidenta Eŭropo ĝi troviĝas plej ofte en arbaroj de koniferoj aŭ je pli altaj altitudoj. Ili nestumas en arbokavaĵoj aŭ malantaŭ arboŝeleroj kaj akceptas ekzemperojn de la enmetita Giganta sekvojo kiel nestolokoj kie ili estas disponeblaj. La ino ĝenerale demetas 5 aŭ 6 rozkolormakulitajn blankajn ovojn en la kovrita nesto, sed ovoj kaj idoj estas minacataj de atakoj de pegoj kaj mamuloj, inklude sciuroj.
La Longfingra certio estas insektomanĝanto kaj suprengrimpas arbotrunkojn kvazaŭ muso, serĉe de insektoj kiujn ĝi plukas el fendoj en arboŝelo per sia maldika kurveca beko. Ili poste flugas al la bazon de alia arbo per specifa vaganta flugmaniero. Tiu birdo estas solema vintre, sed multaj formas komunajn ripozejojn dum malvarma vetero.
Aspekto
Similaj laŭ aspektoj, ĉiuj arbogrimpuloj estas etaj birdoj kun striitaj kaj punktomarkitaj brunaj supraj partoj, ruĝecaj pugoj kaj blankecaj subaj partoj. Ili havas longajn subenkurbecajn bekojn, kaj longajn rigidajn vostoplumojn kiuj havigas al ili apogon dum ili suprengrimpas arbotrunkojn serĉe de insektoj.
La Longfingra certio estas 12.5 cm longa kaj pezas 7.0 al 12.9 g. Ili havas tre brunajn suprajn partojn tre markitajn de nigro, sablokoloro kaj blankeco, kaj tre brunan voston. La ventro kaj flankoj estas nuancokrecaj. Ambaŭ seksoj estas similaj, sed junuloj havas pli senkolorajn suprajn partojn ol plenkreskuloj, kaj ties subaj partoj estas blankecaj kun malhela punktetado ĉe flankoj.
La kontaktalvoko estas tre silenteca, mallaŭta kaj altatona sit, sed plej distinga alvoko estas penetranta crii, foje ripetata kiel serio de notoj. La maskla kanto komencas per srrih, srrih sekvata laŭvice de kelkaj babilecaj notoj, pli longa descenda murmuraĵo kaj fajfo kiu falas kaj poste leviĝas.
La teritorio de la Longfingra certio koincidas kun tiuj de aliaj kelkaj arbogrimpuloj, kiuj povas prezenti lokajn identigoproblemojn. En Eŭropo, la Longfingra certio kunhavas multe de sia teritorio kun la Mallongfingra certio. Kompare al tiu specio, ĝi estas pli blanka sube, pli bruna kaj pli punkteca supre, kaj havas pli blankan superokulan strion kaj iom pli mallongan bekon. Vida identigo, eĉ kun la birdo enmane, povas esti neebla pro manko de nekonfuzigaj markoj. Kantanta arbogrimpulo estas pli facile identigebla, ĉar la Mallongfingra certio havas distingan serion de regulaj nesekvaj notoj laŭsone tre diferencaj el la kanto de la Longfingra certio; tamen oni scias, ke ambaŭ specioj povas kanti la kanton de la alia.
Tri himalajaj iamaj subspecioj de la Longfingra certio estas nuntempe konsiderataj kiel plena specio nome Hodgsona certio, ekzemple de BirdLife International, sed se ili estas ankoraŭ konsiderataj kiel subspecioj de la Longfingra certio, ili devas esti distingitaj el tri aliaj sudaziaj arbogrimpuloj. La senmarka vosto de la Longfingra certio diferencigas ĝin el la Himalaja certio, kiu havas distingan striecan vostobildon, kaj ties blanka gorĝo estas evidenta diferenco el la Sikima certio. La Nepala certio estas pli malfacile separebla el la Longfingra certio, sed ĝi havas pli kontrastajn cinamokolorajn, pli ol sablokolorajn, flankojn.
La nordamerika Amerika certio neniam estis detektita en Eŭropo, sed aŭtunaj vagantoj estus malfacile identigeblaj, ĉar tiam ili ne kantas, kaj la alvoko de la amerika specio estas ege simila al tiu de la Longfingra certio. Laŭ aspekto tiu amerika Bruna certio estas pli kia la Mallongfingra certio ol kia la Longfingra certio, sed vaganto povus esti neidentigebla pro simileco inter la tri specioj.
Taksonomio
. La Longfingra certio estis unuafoje priskribita laŭ sia nuntempa scienca nomo de Linnaeus en lia Systema Naturae en 1758. La dunoma nomo devenas el la greka kerthios, eta arboloĝanta birdo priskribita de Aristotelo kaj aliaj, kaj de la latina familiaris, familiara aŭ komuna.
La Longfingra certio apartenas al la norda grupo, kun la nordamerika Bruna certio, C. americana, la Mallongfingra certio, C. brachydactyla, de okcidenta Eŭrazio, kaj, se ĝi estas konsiderata separata specio, la Hodgsona certio, C. hodgsoni, el la suda bordo de Himalajo.
Estas 9 al 12 subspecioj de Longfingra certio, depende de la taksonomia vidpunkto, kiuj estas ĉiuj ege similaj kaj ofte interreproduktiĝas en areoj kie iliaj teritorioj koincidas. Estas ĝenerala klino laŭ aspekto el okcidento orienten tra Eŭrazio, kaj la subspecioj iĝas pli grizaj supre kaj pli blankaj sube, sed tiu tendenco invertiĝas oriente de la Rivero Amuro. La nuntempe agnoskitaj subspecioj estas la jenaj:
Distribuado kaj habitato
La Longfingra certio estas la plej disvastigata membro de sia genro, kiu reproduktiĝas en moderklimataj arbaroj de Eŭrazio el Irlando tra Skandinavio, centra kaj orienta Eŭropo, Turkio, suda Siberio al Manĉurio kaj Japanio. Tiele ties teritorio estas multe pli ampleksa ol tiu de la parenca Mallongfingra certio, kiu loĝas nur ĝis orienta Eŭropo. Ili preferas maturajn arbojn, kaj en plej parto de Eŭropo, kie ili kunhavas teritorion kun la Mallongfingra certio, ili kutime troviĝas ĉefe en arbaroj de konifero, ĉefe piceo kaj abio. Tamen, kie ili estas la ununuraj arbogrimpuloj, kiel en eŭropa Rusio, aŭ la Brita Insularo, ili preferas larĝafoliajn aŭ miksitajn arbarojn prefere anstataŭ koniferoj.
La Longfingra certio estas nemigrantaj en pli mildaj okcidento kaj sudo de sia reprodukta teritorio, sed kelkaj nordaj birdoj moviĝas suden vintre, kaj individuoj kiuj reproduktiĝas en montaroj povas descendi al pli malaltaj altitudoj vintre. Vintraj movoj kaj postreprodukta disigo povas vagantigi birdojn for de la kutima teritorio. Vintraj migruloj de aziaj subspecioj estis konstatitaj en Suda Koreio kaj Ĉinio, kaj la nomiga formo estis konstatita okcidente de sia reprodukta teritorio tiom malproksime kiom ĝis Orkadoj, Skotio. La Longfingra certio estis kiel vaganto ankaŭ en la Kanalinsuloj (kie la Mallongfingra certio estas la loĝanta specio), Majorko kaj la Ferooj.
Statuso
Tiu specio havas etendan teritorion de ĉirkaŭ 10 milionoj de km2. Ili estas granda populacio, inklude ĉirkaŭ 11 al 20 milionoj de individuoj nur en Eŭropo. Populacia tendenco ne estis kontrolita, sed oni supozas, ke la specio ne alproksimiĝis al la sojlo de la populacimalpliiĝaj kriterioj de la IUCN Ruĝa Listo (malpliiĝo de pli da 30% en 10 jaroj aŭ 3 generacioj). Laŭ tiuj kialoj tiu specio estas taksita kiel Malplej Zorgiga.
Ĝi estas komuna tra multe de sia teritorio, sed en la plej nordaj areoj ĝi estas rara, ĉar ĝi estas sensiva al akraj vintroj, ĉefe se la manĝaĵo estas malhelpita de glacio en arboj aŭ frosta pluvo. Ĝi estas nekomuna ankaŭ en Turkio kaj la Kaŭkazo. Okcidente de sia teritorio ili disvastiĝis al la Foraj Hebridoj en Skotio, poste pli norde al Norvegio, kaj unuafoje reproduktiĝis en Nederlando en 1993.
Reproduktado
La Longfingra certio reproduktiĝas post la unua jaro, kaj nestumas en arbofendoj aŭ malantaŭ arboŝeleroj. Kie estas, la enmetita nordamerika Giganta Sekvojo estas la preferata nestarbo, ĉar oni povas facile elfosi nestokavaĵon en ties milda arboŝelo. Foje ili uzas ankaŭ fendojn en konstruaĵoj aŭ muroj, kaj ankaŭ artefaritajn nestoskatolojn aŭ tegmentorandojn en koniferaj arbaroj. La nesto havas bazon de bastonetoj, pinpingloj, herberoj aŭ arboŝelo, kovritan de pli milda materialo kia plumetoj, lano, musko, likeno aŭ araneretoj. En Eŭropo, la ino demetas tipe 5 aŭ 6 ovojn el marto al junio, sed en Japanio 3 al 5 el majo al julio. La ovoj estas blankaj kun etaj rozecaj punktetoj ĉefe en la larĝa pinto, 16 al 12 mm kaj pezas 1.2 g el kio 6% estas ŝelo. Nur la ino kovas la ovojn dum 13–17 tagoj ĝis kiam la nefrumaturaj lanugaj idoj eloviĝas; poste ili estas manĝigataj de ambaŭ gepatroj, sed kovataj nur de la ino, dum pliaj 15–17 tagoj antaŭ elnestiĝo. Junuloj revenas al nesto dum kelkaj noktoj post elnestiĝo. Ĉirkaŭ 20 % de paroj, ĉefe sude kaj okcidente zorgas duan ovodemetadon.
Predantoj de arbogrimpulaj nestoj kaj idoj inkludas la speciojn de Granda buntpego, Rufa sciuro kaj malgrandaj Musteledoj, kaj predado estas ĉirkaŭ trioble pli alta en fragmentitaj arbarzonoj ol en ampleksaj zonoj de arbaroj (32.4% kontraŭ 12.0% en malpli fragmentita arbaro). La indico de predado pliiĝas laŭ la kvanto de arbarbordo ĉe la nestoloko, kaj ankaŭ la esto de apuda agrikultura zono, en ambaŭ kazoj probable pro alta grado de predado fare de musteledoj. La survivindico de junuloj de tiu specio estas nekonata, sed 47.7% de plenkreskuloj survivas ĉiun jaron. La tipa vivdaŭro estas de du jaroj, sed la maksimuma konstatita aĝo estas de 8 jaroj kaj 10 monatoj.
Nutrado
La Longfingra certio tipe serĉas senvertebrulojn sur arbotrunkoj, komence ĉe la arbobazo kaj suprenirante laŭ spirala irmaniero helpe de la rigidaj vostoplumoj. Malkiel sitoj, ili ne malsupreniras kapaltere, sed ili flugas al la bazo de alia apuda arbo. Ili uzas sian longan maldikegan bekon por elpreni insektojn kaj araneojn el la fendoj de la arboŝelo. Kvankam kutime ili troviĝas sur arboj, ili eventuale predas ankaŭ sur muroj, sur grundo aŭ inter falitaj pinpingloj, kaj povas aldoni ankaŭ kelkajn konifersemojn al sia dieto en pli malvarmaj monatoj. Ili profitas sian malgrandecon vintre ĉar ili povas viziti la plej malgrandajn fendojn kie insektetoj kaŝiĝas kaj tiele ili povas pluteni sian insektobazan dieton.
La ino de Longfingra certio manĝas ĉefe en la supraj partoj de la arbotrunkoj, dum maskloj uzas la plej malsuprajn partojn. Studo en Finnlando trovis, ke se la masklo malaperas, la senpara ino manĝas je pli malaltaj lokoj, pasas malpli da tempo je ĉiu arbo kaj havas pli mallongajn monĝomomentojn ol para ino.
Tiu birdo povas foje kuniĝi al manĝantaroj de miksitaj specioj vintre, sed ŝajne ili ne kunmanĝas same kiel la akompanantaj paruoj kaj regoloj, sed povas ĝuste profiti la kroman vigladon de la aro. La grupoj de Ruĝa formiko kunhavas la saman habitaton kun la arbogrimpuloj, kaj manĝas ankaŭ senvertebrulojn sur arbotrunkoj. La finnaj priserĉantoj trovis, ke kie formikoj estis manĝintaj, restis pli malmultaj artropodoj, kaj la masklaj arbogrimpuloj pasas pli mallongan tempon ĉe tiuj trunkoj jam vizititaj de formikoj.
Kutimaro
Kiel malgranda arbarbirdo kun kamufla plumaro kaj silenteca alvoko, la Longfingra certio estas facile preterkonstatata dum ĝi saltetas kvazaŭ muso supren vertikalan trunkon, progrese laŭ mallongaj saltetoj, uzante siajn rigidajn vostoplumojn kaj ampleksajn piedojn kiel apogilojn. Tamen ĝi ne estas timidaj kaj estas ege indiferentaj al la homesto. Ili havas distingan vagantecan kaj ondecan flugmanieron, alterne flugilfrapojn kvazaŭ de papilioj kun side-slips and tumbles. Ili estas vagemaj aŭ migrantetecaj birdoj kiuj povas flugi ĉu tage ĉu nokte, sed la longo de la movoj estas kutime maskita de la loĝantaj birdoj. Ili estas solecaj vintre, sed dum malvarma vetero ĝis dekduo aŭ plie da birdoj povas ripozi kune en taŭga ŝirmita fendo.
Visitación Padilla
Visitación PADILLA (naskiĝis en Talanga, Francisco Morazán, mortis  en Comayagüela, Centra Distrikto, Honduro) estis instruistino kaj feminisma aktivulino. Padilla organizis mutualajn asociojn de Honduro, fortigis la kontraŭ-alkoholajn ligojn kaj estis fervora organizantino por la rajtoj de honduraj virinoj.
Vivo
Visitación Padilla Irías, naskiĝis en la vilaĝo Ojo de Agua, jurisdikcio de la komunumo de Talanga, Departemento Francisco Morazán, en la Hondura Respubliko. Ŝiaj gepatroj estis S-ro Hilario Padilla kaj S-ino Guadalupe "Lupe" Irías. Ŝi transloĝiĝis al la ĉefurbo Tegucigalpo, kie ŝi akiris sian Instruistan ateston pri Primara Edukado en 1909, poste en 1913 ŝi partoprenis la fondon de la “Ateneo de Honduras” kune kun literaturistoj Rafael Heliodoro Valle kaj Froylán Turcios, fariĝante konata per siaj organizaj kvalitoj. En 1917 ŝi estis fondinto de la gazeto de liberala tendenco “Juan Rafael Mora” en urbo Tegucigalpo.
Dum la interna milito de 1924, Padilla manifestiĝis en skriba formo, en la Boletín de la Defensa Nacional, en tiu sama jaro ŝi fondis la "Sociedad Cultural Femenina", en kiu ŝi gvidis grandan grupon de virinoj de la tegucigalpa socio, tiu grupo en 1926 ricevis de la registaro de Doktoro Miguel Paz Barahona, per dekreto la “tagon de patrinoj”.