cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Doctor Coss
Geografio
La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 1639 loĝantojn. El tiuj estis 849 viroj kaj 790 virinoj. La komunumo havas surfacon de 664,6 km². La meza alteco (de la ĉefurbo) estas 110 metroj super la marnivelo.
Klimato
En la komunumo jare falas averaĝe ne konata mm/m² de precipitaĵo. La averaĝa jara temperaturo estas 24 ĝis 44 °C.
Sociogeografio
En la jaro 2000 en la komunumo vivis 1907 personoj, pli aĝaj ol 5 jaroj. El tiuj 1 personoj sciis paroli indiĝenan lingvon. Tio signifas ke 0,05 % de la loĝantaro en la koncerna jaro sciis paroli indiĝenan lingvon.
En Doctor Coss loĝis en la jaro 2000 1573 personoj, kiuj aĝis pli ol 15 jaroj. El tiuj 1458 scipovis legi kaj skribi, sed 111 personoj estis analfabetoj. Laŭ procentoj 7,07 % de la personoj pli aĝaj ol 15 ne scipovis legi kaj skrbi. Inter la viroj 7,7 % ne scipovis legi kaj skribi kaj inter la virinoj estis 6,39 %.
El la loĝantoj (pli aĝaj ol 5 jaroj en la jaro 2000), 1564 personoj apartenis al la katolika religio kaj 204 personoj al la protestantisma religio. Neniu apartenis al la judisma relegio kaj 139 personoj statistike apartenis al neniu religio.
Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a., (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).
Daĉnoje (metrostacio en Sankt-Peterburgo)
Daĉnoje (Дачное) estas iama stacio de la Metroo de Sankt-Peterburgo. Ĝi ekzistis inter jaroj 1966 kaj 1977 kiel fina stacio de Kirovsko-Viborgskaja linio. Ĉar Daĉnoje dekomence estis konsiderata portempa stacio, oni konstruis ĝin surtere kaj ĝia platformo estis kurtigita kaj povis akcepti nur 5 vagonojn (ekde la 1970-aj jaroj ĉiuj trajnoj de Peterburga metroo havas po 6 vagonoj). La stacio estis eksdatigita per la nuna fina segmento de Kirovsko-Viborgskaja linio kun la stacioj ' kaj ' kaj fermita la saman tagon kiam tiu segmento inaŭguriĝis.
Concha Méndez
Concepción MÉNDEZ Cuesta (Madrido, 27a de julio 1898 - Meksikurbo, 7a de decembro 1986), plej konata kiel Concha Méndez [KONĉa], estis hispana verkistino de la Generacio de la 27a, ​ konata ĉefe pro sia poezia verkaro. Ŝi estas ofte enmetita en aparta listo de verkistinoj en grupo nomita Las Sinsombrero (La Senĉapelulinoj). ​
Biografio
Concha Méndez, la plej aĝa el dek unu gefratoj, naskiĝis en mezriĉa familio de konservativa tendenco rilate al la edukado de la filoj. Tial ŝi ricevis en franca lernejo ian indirektitan katolikan edukadon, kiun ŝi tute ne ŝatis kaj kies influo konserviĝas en ŝiaj unuaj verkoj. La gepatroj provis nuligi ŝian lernemon, kaj malpermesis al ŝi daŭrigi la studadon post la plej baza instruado. Sed ŝi estis maltrankvila, liberala kaj riskema. Tial ŝi forlasis la gepatran hejmon, pro la plezuro ekkoni la mondon.
Inter 1929 kaj 1931 ŝi vojaĝis al Britio kaj Argentino kun samila liberiĝa celo. En Bonaero ŝi ekkonis alian virinon, Consuelo Berges, hispanan verkiston kaj ĵurnaliston, kiu estos poste fama kiel tradukisto, kaj fama poetinon Alfonsina Storni. Ankaŭ ambaŭ rezignis je la vivo de tradicia virino, kaj la triopo emis esprimi per siaj verkoj la malfacilon esti virino en vir-regata mondo.
La respublikaj 1930-aj jaroj kaj ekzilo
En 1931 Manuel Altolaguirre (malaga poeto kaj presisto) kaj ŝi konatiĝis pere de García Lorca kaj geedziĝis la sekvan jaron. Kune ili kreis la presejon La Verónica, kaj eldonis la gazeton Héroe (Heroo), kiu listigis inter siaj kontribuantoj famajn verkistojn kiel Juan Ramón Jiménez, Miguel de Unamuno, Pedro Salinas kaj Jorge Guillén. Kune kun sia edzo, ŝi kunlaboris en la disvastigo de la verkaro de la Generacio de 1927 pere de gazetoj kiel Poesía (Poezio) kaj Caballo verde para la poesía (Verda ĉevalo por la poezio), kie kunlaboros ankaŭ la fama ĉilia poeto Pablo Neruda.
Dum la milito, ambaŭ geedzoj metis sin je la flanko de la Respubliko, kio devigis ilin, kiam la situacio iĝis mortoriska, serĉi rifuĝon en aliaj landoj: Belgio, Britio, Francio kaj finfine Kubo, kie ŝi renkontiĝis kun aliaj ekzilitaj intelektuloj, inter kiuj María Zambrano. Kvankam la du virinoj jam estis konatiĝintaj en Madrido, ili vere ree pliamikiĝis en Havano, post la malfacila sperto de la milito. En 1944 ŝi kaj la edzo alvenis al Meksiko, kie ili divorcis el la edzo, kiu poste pereis en trafikakcidento. Ekde tiam, ŝi mergiĝis en deprimon, percepteblan en ŝia verkaro. Ŝia pesimismo trovis esprim-manieron en la konsiloj de María Zambrano. Ŝi nenion publikigis inter 1944 kaj 1979. Kvankam ŝi vizitis Hispanion en 1966, Concha restis en Meksikio ĝis sia morto en 1986. En 1991 aperis ŝiaj Memorias habladas, memorias armadas (Parolaj memoroj, armitaj memoroj), transskribaĵo el registritraj sonbendoj, kiujn ŝia nepino Paloma Ulacia Altolaguirre pretigis por publikigo.
NGC 1956
NGC 1956 (aliaj indikoj — ESO 16-2, AM 0522-774, PGC 17102) estas galaksio en konstelacio Tablomonto.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Marcelinho Carioca
Marcelinho Carioca (n. ) estas brazila futbalisto. Li de 1998 ĝis 2001 membris en la brazila nacia teamo de futbalo.
Hautmont (stacidomo)
Hautmont estas franca stacidomo sur linio -, situanta en  Hautmont, en departemento Nord, regiono Hauts-de-France.
Temas pri stacidomo de Société nationale des chemins de fer français (SNCF), priservata de trajnoj Hauts-de-France.
Ĝi situas ĉe kilometra punkto (PK) de la linio Creil - Jeumont (242000).
Unterpetersdorf
Unterpetersdorf, kroate Donji Petrštof, hungare Alsópéterfa [alŝOpEterfa] estas ne memstara, malgranda vilaĝo en Aŭstrio, en federacia lando Burgenlando, en distrikto de Oberpullendorf, en municipo de Horitschon.
Situo
Unterpetersdorf situas sur deklivoj kaj troviĝas de Oberpullendorf je 12 km-oj.
Historio
La unua mencio okazis en 1245 en latina formo "Usque domum Petri". En 1910 vivis tie 539 homoj, (plejparte germanoj). Ĝis 1921 Alsópéterfa apartenis al Hungara reĝlando, al Sopron (reĝa departemento), al distrikto de Felsőpulya, poste al Aŭstrio (inter 1938-1945 al Germanio).
15248 Hidekazu
15248 Hidekazu estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la japanaj astronomoj Kin Endate kaj Kazurō Watanabe elde la observatorio de Kitami en Abaŝiri-subgubernio (insulo Hokajdo).
Nomo
Ĝia nomo honoras Hidekazu Yamato, kiu interesiĝis pri astronomio pro evento, al kiu li partoprenis je la aĝo de 26 jaroj. Foti kampojn da steloj estas lia persona plej ŝatata aktivo.
Faxe
La komunumo Faxe en Danio en sia nuna formo ekestis komence de la jaro 2007 kadre de administra reformo de la lando, per unuigo de la ĝistiamaj komunumoj Faxe, Haslev kaj Rønnede. La 1-an de januaro 2008 la nova administra unuo havis 29.180 loĝantojn. La komunuma teritorio situas sur la insulo Sjælland kaj estas parto de la – ankaŭ dum 2007 nove kreita – samnoma administra regiono Sjælland. Administra centro de la komunumo estas la loĝloko Haslev.
Geografio
Komence de 2007 mezuroj montris, ke la altejo Kobanke proksime de Rønnede, kies pinto situas je 122,9 metroj super la marnivelo, estas la plej alta natura punkto de la insulo Sjælland. Antaŭe oni atribuis tiun titolon al la altejo Gyldenløves Høj, kiu tamen nur altas 121,3 metrojn.
Berrocalejo de Aragona
Berrocalejo de Aragona [berokaLEĥo dearaGOna] estas municipo en la centroriento de la provinco Avilo, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al Komarko de Avilo kaj al la jurisdikcia teritorio de Avilo, en la centro de la provinco. Berrocalejo signifas rokareton.
Geografio
Ĝia municipa teritorio okupas totalan areon de 9,01 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 49 loĝantojn. Ĝi perdis 200 loĝantojn el la mezo de la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj. Ĝi distas 9 km de Avilo, provinca ĉefurbo.
Ĝi limas kun Tolbaños, Ávila kaj Mediana de Voltoya.
Historio
En Mezepoko okazis reloĝado. La areo apartenis al la Regno Kastilio.
Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj) kaj brutobredado kaj rilata komercado. Lastatempe kultura kaj rura turismo ekgravis (popola arkitekturo, historia heredo, piedirado).
Marolles
Marolles povas esti:
Lakitelek
Lakitelek estas grandvilaĝo kun titolo vinvilaĝo kaj banloko en Hungario, en regiono Suda Ebenaĵo, en departemento Bács-Kiskun, en subregiono de Kecskemét. Telek signifas parcelo.
Situo
Lakitelek situas sur ebenaĵo, laŭ dekstra bordo de Tiso kune kun ponto al Tiszaug, laŭ ĉefvojo Kecskemét-Békéscsaba, laŭ fervojo Kiskunfélegyháza-Szolnok, fine iam estis fervojo tra la Tiso al Kunszentmárton. Budapeŝto troviĝas 120 km-ojn for.
Historio
La loko estis loĝata jam dum la kuprepoko, bronzepoko, ferepoko. Antaŭ la hungaroj keltoj, sarmatoj kaj avaroj vivis tie. Abatejo fondiĝis en 1075. Dum la turkoj la vilaĝo restis viva. Depost la 19-a jarcento pro la kanaligado la Tiso fluas iomete for de la grandvilaĝo, sed restis iama riverbranĉo, kiun la publiko nomas morta Tiso. En 1897 fervojo ekfunkciis el Kecskemét (jam malkonstruita), poste konstruiĝis la ceteraj fervojaj linioj. Preĝejoj katolika en 1927, kalvinana en 1929 konstruiĝis. Memstara vilaĝo formiĝis el farmoj en 1950. Dum la socialismo kolĥozo pri Sparko (=periodaĵo de Lenino) funkciis. La loĝantaro okupiĝas pri agrikulturo.
Ĉirkaŭaĵo de morta Tiso havanta la nomon Tőserdő estas Nacia parko, ene troviĝas termala banejo.
Lulilo de demokratio
En 1987 en granda korto de instruisto pri hungara lingvo Aleksandro Lezsák faris grandan tendon, kien li invitis 150 da demokratoj. Ili fondis kvazaŭpartion MDF (=Madjara Demokrata Forumo), en 1990 ili venkis la parlamentan balotadon. Apud la grandvilaĝo ili konstruis popolan edukejon.
Mineralakvoj
Oni profitas la mineralakvojn nomataj Aqua-Perla, Mineralis 305 kaj Kun-aqua
István Ferenczes
FERENCZES István, originala nomo Ferencz Salamon István, István FERENCZ S., rumania hungara poeto, ĵurnalisto, redaktoro naskita en Păuleni-Ciuc la 1-an de januaro 1945.
Biografio
La liceon István Ferenczes finis en Lugoj, la altlernejon en fako pri biologio en Kluĵo (1964–67). Li instruis en Lunca de Jos (1962–64) kaj en sia naskiĝvilaĝo (1967–68). Inter 1968–75 li estis kunlaboranto de la ĵurnalo Hargita, inter 1975–78 fakdirektanto de Agronom-domo, inter 1978–90 ĵurnalisto de Falvak Dolgozó Népe. Inter 1990–95 kunlaboranto de RMDSZ en Miercurea Ciuc. Ekde 1997 ĝis 2010 li estis direktoro, ĉefredaktoro de revuo Székelyföld. Ekde 2004 li estas ano de prezidantaro de Hungara Verkistfederiĝo, ekde 2005 ano de Magyar Művészeti Akadémia.
Nándor Hérics
Nándor Hérics [hEriĉ], laŭ hungarlingve kutima nomordo Hérics Nándor estas hungara grafikisto.
Nándor Hérics naskiĝis la en Kisbér.
Biografio
Nándor Hérics studis private de Károly Kerti en Tata (Hungario), krome li havis diplometon pri montrofenestristo. Li vizitis ankaŭ belartajn liberajn lernejojn en Budapeŝto. Ekde la malfruaj 1970-aj jaroj li vivis en Budapeŝto kaj laboris en firmao pri foiroj. En 1990 li establis propran firmaon pri grafikaĵoj. Li kreas diversajn grafikaĵojn, pentraĵojn, lumantajn skulptaĵojn (plej ofte el neonlampoj). Li ricevis premiojn inter 1973-2018.
Thubten Gyatso
Thubten Gyatso (ཐུབ་བསྟན་རྒྱ་མཚོ་) estas la 13-a Dalai-lamao. Li naskiĝis la 12-an de februaro 1876 kaj mortis la 17-an de decembro 1933. Li estas la ununura Dalai-Lamao ricevi la kromnomon "granda" kune kun la kvina Dalai-Lamao Ngawang Lobsang Gyatso.
Oni ŝuldas al li leĝarojn por kontraŭi subaĉetojn kaj mallicaĵojn inter oficialulojn. Li kreis novan impostan sistemon kaj policanaron. Pro siaj adaj kontaktoj kun fremdaj landoj, li enkondukis kelkajn novajn teknologiojn kiel elektro, telefono kaj la unua motorveturilo. Ankaŭ disciplinon li restaŭris en la monaĥa vivmaniero kaj strebis forpreni monaĥan decidpovon kaj transdoni ĝin al aliuloj.
Li estas precipe fama pro la antaŭdiraĵo kiun li esprimis iom antaŭ sia morto, kaj kiu poste riveliĝis tute vera:
Antonín Novotný
Antonín NOVOTNÝ (naskiĝis la 10-an de decembro 1904 en Letňany apud Prago, mortis la 18-an de januaro 1975 en Prago) estis la sepa en la vico prezidento de Ĉeĥoslovakio. Li prezidentis de 1957 ĝis 1968.
1887
1887 estis normala jaro komenciĝanta sabate (ligilo montras kalendaron).
En la jaro 1887 post Kristo okazis, interalie:
Turismo de Azerbajĝano
La sektoro turisma estas tre grava por la ekonomio de Azerbajĝano. La abundo de naturaj kaj kulturaj allogaĵoj igas ĝin ekzota kaj altira turisma destino por multaj vizitantoj. La lando estis tre konata turisma celo en la jardeko 1980, tamen, la Milito en Montara Karabaĥo, dum la jardeko 1990 paralizis la turisman industrion kaj negative damaĝis la bildon de Azerbajĝano kiel turisma lando. .
Ne estis ĝis la jaroj 2000-2009 kiam la turisma industrio denove komencis vigliĝi kaj rekuperi sin. En tiuj ĉi jaroj la lando spertis altan kreskadon de la nombro de vizitoj kaj tranoktadoj de turistoj el multaj landoj kvankam ankoraŭ la plimulto de la turistoj venas de Rusio.
La Registaro de Azerbajĝano disvolvigas Azerbajĝanon kiel altkvalita turisma loko. Temas pri nacia strategio por igi la turismon unu el la ĉefaj kontribuantoj al la nacia ekonomio.
Svatobořice-Mistřín
Svatobořice-Mistřín (Swatoborschitz-Mistersing) estas municipo en distrikto Hodonín, en Sudmoravia regiono en Ĉeĥio situanta 4 km sudokcidente de Kyjov. La municipo konsistas el du partoj, Svatobořice kaj Mistřín. Vivas ĉi tie.
Historio
Mistřín estas menciata en la jaro 1228 kiel posedaĵo de monaĥejo Velehrad.
Gergely Attila Zaránd
Gergely Atilo Zaránd [gergej atila zarAnd], laŭ hungarlingve kutima nomordo Zaránd Gergely Attila estas hungara teoria fizikisto, profesoro, membro (korespondanta (2016) de Hungara Scienca Akademio.
Gergely A. Zaránd naskiĝis la  en Budapeŝto.
Biografio
Li havas edzinon, kiu naskis kvarfoje. Li ricevis diversajn stipendiojn, ekde 1999 diversajn premiojn. Li okupiĝas ĉefe pri solid-stata fiziko.
Irana Soveta Respubliko
La Irana Soveta Respubliko aŭ Persa Socialisma Soveta Respubliko estis soveta respubliko ĉe la Kaspia Maro, establita en 1920 en la nordpersa provinco Gilano kaj la antikva regiono Tabaristano (la nunaj iranaj provincoj Mazandarano kaj Golestano). Foje ĝi ankaŭ nomatas Sovetrespubliko de Gilano.
Antaŭhistorio
Kadre de la Junpersa revolucio (1905-1911), dum 1909 en la urbo Raŝto aperis la unua persa traduko de la Komunista Manifesto. Ekde 1915 agadis en nordirano la ĝangali-ribeluloj de Ĥano Mirza Kuĉek, kiuj estis aktivaj jam inter 1905-1911. Ili forpelis per germana kaj osmana helpo dum la unua mondmilito la trupojn de la cara Rusio kaj la kozak-brigadon de Reza Ŝaĥ Pahlavi.
Ĝis 1917, Kuĉek kun 3 000 ĝangali-ribeluloj ekregis tutan Gilanon, kiam post la venko de la oktobra revolucio, la fortirintaj rusoj lasis siajn armilojn por la ribeluloj. Anstataŭ la rusoj alvenis la britoj, kiuj apogis la blankan generalon Denikin. Generalo Dunsterville kaj siaj Dunsterforces venkis la ĝangaliojn en 1918. Ĥano Kuĉek rekonis la britan regon, sed ne la centran registaron de Tehrano. Kiam Persio en 1919 - post protektorata traktato kun Britio - iĝis militirejo kontraŭ Sovetia Rusio, la britaj, persaj trupoj forpelis la ĥanon al Sovetia Azerbajĝano.
Respublika kontraŭregistaro en Gilano
Per la kontraŭatako de la Ruĝa Armeo en 1920, okazis kontraŭbrita ribelo en norda Irano. En junio de 1920, oni fondis la Komunistan partion de Irano (pli poste Tudeh-partio) sub gvido de ekstrem-maldekstra Piŝevari kaj socialista ĉefskretario Agajev. La unuiĝintaj fortoj de ĝangalioj kaj la KP per rusia helpo la 5-an de junio 1920 konkeris la urbon Raŝton kaj la provincon Mazandaranon, kaj proklamis la Persan Socialistan Sovetrespublikon, apogitan fare de la rusia kaspia floto kaj 2 000 ruĝ-gvardianoj sub rusia militara guberniestro. Aldone oni establis Iranan Ruĝan Armeon, kies komandanto iĝis ĥano Ehŝanollaĥ.
Post retiro de la rusiaj fortoj, la 21-an de julio 1920 sukcese puĉis Ehŝanollah per helpo de Piŝevari kaj gvidis militiron kontraŭ Teherano, kiuj kaŭzis gravajn perdojn. Fine de 1920, la kozakaj brigadoj de Tehrano (helpe de la brita armeo) denove okupis Raŝton.
En la ekzilo (en Bakuo) splitiĝis la Komunisma Partio de Irano, post kiam la rusoj anstataŭigis Piŝevari per iama socialdemokrata Hajdar Ĥan Amu Ogli. Nur en majo 1921 unuigis la fortojn Ehŝanollah, Kuĉek kaj Hajdar. En junio de 1921 Ehŝanollah militiris kun 2 000 homoj kontraŭ Tehrano, sed la plej granda parto de la irana ruĝa armeo iĝis neniigitaj.
La revolucia soveto ekskludis lin la 30-an de julio 1921 kaj la 4-an de aŭgusto Kuĉek kaj Hajdar denove okupis Raŝton, sed la 3-an de novembro 1921, la registara armeo reokupis la urbon. Oni detranĉis la kapon de Mirza Kuĉek kaj portis ĝin al Tehrano. Ĥano Ehŝanollaĥ fuĝis al Sovetunio, la ĝangalioj ne agadis plu.
Autonomia movado en Azerbajĝano
La 7-an de aprilo 1920, la rusia ruĝa armeo enmarŝis eĉ Iranan Azerbajĝanon, kie la 23-an de junio 1920, en Tabriz establiĝis sovetrespubliko. Ĝi ekzistis nur ĝis 14-an de septembro 1920.
Ipolyszög
Ipolyszög [ipojsog] estas malgranda vilaĝo en Hungario, en regiono Norda Hungario, en departemento Nógrád, en Distrikto Balassagyarmat.
Geografio
Ipolyszög situas en valo de Ipoly laŭ la slovaka landlimo laŭ flankovojo kaj fervojo.
Historio
En 1331-oni menciis en tiu loko fortikaĵon, kiu estis fifama pro la oftaj rabadoj. Fine ĝi apartenis al la reĝo, sed ankŭ poste okazis diversaj tragedioj, fine oni malkonstruis la burgon. Dum apero de la turkoj ĝi jam estis nur ruino. La vilaĝo mem longe ne estis menciita. La unua loknomo estis Riba, kiu signifas slave fiŝon. Ipolyszög en 1973 unuiĝis kun Balassagyarmat, sed en 2002 la vilaĝo rericevis la sendependecon. En Ipolyszög migra poŝto servas.
Albert Speer
Albert SPEER (n. 19-an de marto 1905, Mannheim, Baden, Germanio - m. 1-an de septembro 1981, Londono, Britio) estis germana arkitekto kaj nazia oficisto, ĉefarkitekto de Adolf Hitler (1933–45) kaj ministro pri armado kaj munici-prizorgo (1942–45). Li estis kondamnita en la Nurenberga proceso.
Li studis en teknikaj universitatoj de Karlsruhe, München kaj Berlino kaj ricevis funkcian permeson kiel arkitekto en 1927. Li aŭdis parolon de Hitler fine de 1930 dum Berlina grand-asembleo kaj fervore aliĝis al la nazia parto en januaro de 1931.
Oni kondamnis lin al 20jara prizono en Nurenbergo, la puno realiĝis ĉe la prizono de Spandau komplete. Post lia liberiĝo en 1966, li verkis kelkajn librojn (ĉe la prizono restis nure unu prizonulo, Rudolf Heß).
Socia teorio
La originoj de socia teorio estas malfacile skizeblaj, sed la indikoj ofte revenas al Antikva Grekio. El tiuj fondoj en Okcidenta filozofio leviĝis la teorio de la socia kontrakto de la Klerismo, la sociologia pozitivismo, kaj la moderna sociscienco. Nuntempe, 'sociscienco' estas uzata kiel ombrela termino por referenci al sociologio, ekonomiko, politika scienco, jurfilozofio, kaj aliaj fakoj. Socia teorio estas interfaka kaj desegnas ideojn el kampoj tiom diversaj kiaj antropologio kaj komunikilaj studoj. Socia teorio de neformala naturo, aŭ aŭtoreco bazita ekster akademia socia kaj politika scienco, povas esti referencata anstataŭ "socia kritiko" aŭ "socia komentario". Simile, "kultura kritiko" povas esti asocia kaj kun formalaj kulturaj kaj literaturaj sciencoj, same kiel kun aliaj ne-akademiaj aŭ ĵurnalismaj formoj de verkado.
Socia teorio kiel distinga fako aperis en la 20a jarcento kaj estis tre asocia al koduto de kritika pensaro, baze sur racio, logiko kaj objektiveco, kaj la deziro por konaro tra aposterioraj metodoj de malkovro, pli ol apriora metoda tradicio. Kun tio mense facilas ligigi socian teorion al pli profunda filozofia studo por certigi la respondecon de ĉiu homo.
István Szondy
István Szondy [iŝtvAn sondi], laŭ hungarlingve kutima nomordo Szondy István estis hungara moderna pentatlonisto, skermisto, rajdisto, olimpiano, olimpika kaj dufoja monda ĉampiono, trejnisto, sportinstruisto.
naskiĝis la en Berettyóújfalu, li mortis la  en Budapeŝto.
Biografio
akiris trejnistan diplomon en Gimnastika Altlernejo de Budapeŝto en 1950. Inter 1952-1956 li estis ankaŭ trejnisto en Budapeŝto. En 1956 post la Olimpiko li disidis al Okcidenta Germanio, kie li estis trejnisto ĝis 1999, poste li pensiuliĝis. Ekde 2000 li vivis denove en Hungario. Li havis edzinon. Li ricevis hungarajn premiojn en la fruaj 1950-aj jaroj kaj en 2016.
Sap
Sap (hungare Szap (ambaŭ prononcoj sap)) estas vilaĝo en Slovakio en regiono Trnava, en distrikto Dunajská Streda. La slovaka vilaĝonomo inter 1948 kaj 1990 estis Palkovičovo.
Historio
La unua mencio pri la vilaĝo devenis de 1255. Ekde 1455 la kampoj apartenis al fortikaĵo de Pozsony. En 1910 loĝis en la vilaĝo 645 da homoj, plejparte hungaroj. Ĝis 1919 ĝi apartenis al Győr (reĝa departemento), al distrikto de Csilizköz, poste al Ĉeĥoslovakio. Inter 1938-1945 la vilaĝo rehungariĝis. La unua Arbitracio de Vieno deklaris, ke tiuj komunumoj, kie la hungaroj vivas en majoritato, apartenu al Hungario. Post la 2-a mondmilito la hungaroj iĝis senrajtaj laŭ Dekretoj de Beneš ĝis 1948. En 2001 loĝis tie 541 da homoj (520 hungaroj kaj 13 slovakoj).
NGC 1957
NGC 1957 (aliaj indikoj — NPM1G -14.0249, PGC 17427) estas galaksio en konstelacio Leporo.
Élisabeth Gille
Filino de Michel Epstein, inĝeniero en fiziko fariĝinta bankestro, de rusia deveno, kaj de la romanistino Irène Némirovsky, de ukrainia deveno, Élisabeth Gille, kromnomata Babet en sia infanaĝo, naskiĝis en Parizo je la printempo 1937. Ŝia pliaĝa fratino, Denise, naskiĝis en 1929. Kun la celo protekti ilin de eventualaj bombadoj, timataj post la militdeklaro, la gepatroj Epstein decidis konduki siajn du filinojn ekster la ĉefurbo ekde la. Élisabeth kaj Denise estis tiam lokataj ĉe la patrino de sia nutristino, en Issy-l'Evêque, en Saône-et-Loire. Iliaj gepatroj ilin retrovis tie en 1941 kaj, dum unu jaro, la familio vivis en la Hôtel des Voyageurs de Issy-l'Évêque, kie loĝis ankaŭ soldatoj kaj oficiroj de la Wehrmacht, antaŭ ol ili luis domon en la vilaĝo. Dum tiu tuta periodo, la geedzoj Epstein portis la flavan stelon. La, Irène Némirovsky estis arestita de francaj ĝendarmoj, por esti deportata al Auschwitz, kie ŝi mortis de tifo post unu monato. En oktobro, Denise, Élisabeth kaj Michel estis kondukitaj al la Kommandantur, kie oficiro komprenigis al ili ke necesas fuĝi. Michel Epstein estis arestita, post malmulta tempo, kaj mortis gasvenenite ekde sia alveno al Auschwitz komence de novembro: antaŭe li havis la tempon konfidi al siaj filinoj kelkajn paperojn de familio, fotojn kaj juvelojn, same kiel la multvaloran kajeron de ilia patrino, kiu enhavas neeldonitajn manuskriptojn, el kiuj Suite française, publikigotan pli ol duon-jarcenton poste, en 2004. La du knabinoj estis lokitaj ĝis sia plenaĝo, unue sub la kuratoreco de Albin Michel, poste de lia bofilo Robert Esmenard (kiu gvidis eldonejon ekde 1943 kun André Sabatier), de kiu ili malkovris ja poste la malavarecon kiu ebligis ilian postvivadon.
Kisköre
Kisköre [kiŝkore] estas urbo en Hungario, en regiono Norda Hungario, en departemento Heves, en Distrikto Heves. Kis signifas en la loknomo: malgranda.
Situo
Kisköre situas sur ebenaĵo, laŭ dekstra bordo de rivero Tiso, laŭ flankovojoj, laŭ fervojo Kál-Kisújszállás, kie konstruiĝis akvorezervujo nomata Tiso-lago en 1973. Ĉe la komunumo estas pontoj fervoja kaj voja tra Tiso.
Famuloj
En Kisköre naskiĝis ekonomikisto Aladár Sipos.
Verrijn Stuartweg (amsterdama metrostacio)
Verrijn Stuartweg estas metrostacio sur la linio 53 de la Metroo de Amsterdamo.
301
En la jaro 301 post Kristo okazis, interalie:
Burgo de Esztergom
Burgo de Esztergom [estergom] estas grandparte detruita burgo en Hungario, en urbo Esztergom, sur monteto 50 metrojn alta laŭ la Danubo.
Historio
La fortikaĵo estis konstruita en la 10-a jarcento, kiu en la sekva jarcento jam estis rezidejo de la reĝo. La nuntempe videblaj partoj estis konstruitaj grandparte dum regado de Béla la 3-a. La unua sieĝo okazis en 1242: la tataroj ne povis okupi ĝin. Karolo la 1-a (Hungario) konstruis ornamajn partojn. La turkoj okupis la fortikaĵon en 1543. Poste foje la hungaroj, foje la turkoj havis ĝin. Dum la sieĝo en 1594 mortis renesanca poeto Bálint Balassi. Fine la kristana armeo (precipe poloj okupis la fortikaĵon en 1683. La lasta sieĝo okazis dum liberecbatalo de Francisko Rákóczi la 2-a.
Scenaranĝaĵo
Scenaranĝaĵo estas unuflanke la optika formado de scenejo, aliaflanke ties materialo, do ĉiujn instalaĵoj, pentraĵoj kaj kulisoj samkiel la scenmaŝinaro, el kiu konsistas scenaranĝaĵoj. Ili estas uzataj por teatraj kaj operaj prezentadoj, muzikaloj, koreografioj, rendimentoj kaj filmoj.
Laŭ bezono kaj formo de la prezentado ili havas diversajn funkciojn: ekde ilustra dekoracio, kiu ofte ilustras tekstojn, trans subjektiva arkitekturo, kiu prosperigas kaj influas scenajn fariĝojn, ĝis al spacoinstalaĵo, kiu ebligas scenan grupigon. Je tio scenaranĝaĵo povas difini la scenan agadon space (ĉambro, urboplaco, pejzaĝo ktp.) kaj tempe (historia, samtempa ktp.).
Scenaranĝaĵoj estas koncipitaj de scenaranĝistoj kaj kontrolataj dum la realigo. Ĉe pli grandaj teatrejoj oni produktas ilin en propraj metiejoj, por pli malgrandaj teatrejoj, kiuj ne disponas pri propraj metiejoj, aŭ por apartaj prezentadoj kiel instalaĵoj en la publika spaco laboras metiistoskipoj aparte kunmetitaj.
Doctor González
Doctor González estas unu el la 51 komunumoj de la meksika subŝtato Nuevo León, kiu situas en norda Meksiko, inter la subŝtatoj Coahuila kaj Tamaulipas. La ĉefurbo de la komunumo same nomiĝas Doctor González. Al Doctor González apartenas entute 96 tiel nomataj loĝlokoj (statistike por urboj, vilaĝoj kaj domaroj). La kodnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 19016.
Geografio
La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 3092 loĝantojn. El tiuj estis 1571 viroj kaj 1521 virinoj. La komunumo havas surfacon de 701,8 km². La meza alteco (de la ĉefurbo) estas 360 metroj super la marnivelo.
Sociogeografio
En la jaro 2000 en la komunumo vivis 2683 personoj, pli aĝaj ol 5 jaroj. El tiuj 4 personoj sciis paroli indiĝenan lingvon. Tio signifas ke 0,15 % de la loĝantaro en la koncerna jaro sciis paroli indiĝenan lingvon.
En Doctor González loĝis en la jaro 2000 2028 personoj, kiuj aĝis pli ol 15 jaroj. El tiuj 1904 scipovis legi kaj skribi, sed 176 personoj estis analfabetoj. Laŭ procentoj 8,45 % de la personoj pli aĝaj ol 15 ne scipovis legi kaj skrbi. Inter la viroj 10,37 % ne scipovis legi kaj skribi kaj inter la virinoj estis 6,42 %.
Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a., (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).
Marco Antônio da Silva
Marco Antônio da Silva (n. ) estas brazila futbalisto. Li en 1990 membris en la brazila nacia teamo de futbalo.
Zoltán Feicht
Zoltán Feicht [fejĥt], laŭ hungarlingve kutima nomordo Feicht Zoltán estas hungara dancisto, baletisto, koreografo.
Zoltán Feicht naskiĝis la en Budapeŝto.
Gyula Mészöly
Gyula Mészöly [djula mEsoj], laŭ hungarlingve kutima nomordo Mészöly Gyula estis hungara biologo, profesoro, instruisto, membro ordinara de Hungara Scienca Akademio. Gyula Mészöly naskiĝis la 1910 en Suhopolje (nuntempe en Kroatio). Li mortis la 1974 en Kecskemét.
Biografio
Gyula Mészöly frekventis universitaton en Budapeŝto. Li komencis labori en Érd, sed ekde 1936 li instruis en Baja. Tie krom la instruado li formis eksperimentan areon por kreskaĵoj ekde 1941. Post la 2-a mondmilito li daŭris la esploradon ankaŭ en Kecskemét kaj Cegléd. Li precipe okupiĝis pri tomatoj. Inter 1957–1972 li estis parlamentano. Ekde 1967 li instruis en universitato. Li ricevis premion Kossuth en 1956, poste ankaŭ aliajn premiojn kaj medalojn.
Jadraque
Jadraque [ĥaDRAke] estas municipo de Hispanio, en la Provinco Gvadalaĥaro, regiono de Kastilio-Manĉo. Estas du domaroj nome Jadraque mem kaj Castilblanco de Henares.
Toponimio
Etas toponimo de araba deveno: "Xadraq".
Loĝantoj
La loĝanto nomiĝas jadraqueño [ĥadraKEnjo]. La censita loĝantaro en 2016 estis de 1 497 loĝantoj kaj la denseco estas de 38,47 loĝ/km².
Situo
Jadraque situas en la nordorienta parto de Kastilio-Manĉo en la komarko aŭ distrikto Alkario en la nordo de la sudokcidenta kvarono de la Provinco Gvadalaĥaro, do en ties centro, je altitudo de 830 m super marnivelo; je 48 km nordoriente el Gvadalaĥaro, provinca ĉefurbo. La areo de ties teritorio estas de 38,91 km². La geografiaj koordinatoj estas 40°55′36″N 2°55′25″Ok.
Situa sur la valo de la rivero Henares, ĝia monumenta kastelo havigas belan vidaĵon de la valo kio konvertas ĝin en turisma haltejo deviga en La Alcarria. Je 4 km de la vilaĝo, troviĝas Castilblanco de Henares, submunicipo de la municipo de Jadraque.
Historio
En la ĉirkaŭaĵoj de tiu municipo okazis, en la unua duono de la 15-a jarcento renkonto cele al batalo de la kastilia kaj aragona armeoj dum la regado de Johano la 2-a de Kastilio kaj de lia kuzo Alfonso la 5-a de Aragono. La batalo, finfine, povis esti evitata danke al la interveno de la kastilia reĝino Maria de Aragono, edzinreĝino de Johano la 2-a kaj fratino de Alfonso la 5-a.
Post la Hispana Enlanda Milito la loĝantaro falis el pinto de pli ol 2 000 loĝantoj en 1950 al 1 497 (en 1860 estis 2 384 loĝantoj), tio estis oni perdis pli ol 500 loĝantojn pro diversaj tialoj: nome bataloj, prizono, politika persekutado, malsato ktp. Meze de la 20a jarcento la loĝantaro de multaj vilaĝoj de la regiono atingis pinton, kaj ankaŭ ĉe Jadraque, sed poste okazis elmigrado, senloĝigo kaj maljuniĝo de la loĝantaro ĉefe dum la 1960-aj kaj 1970-aj jaroj, kaj ankaŭ ĉe Jadraque kie oni falis al la nunaj 1 497.
Histori-arta heredo
En la urba kerno elstaras: la preĝejo de la 17-a jarcento, kiu enhavas pentraĵon Kristo kolektante siajn vestojn, de Francisco de Zurbarán, kaj skulptaĵon atribuitan al Pedro de Mena. La domego de la Ursulinoj, kiu servis de rifuĝejo en 1808 al la politikisto de la Klerismo, Jovellanos, kaj al la pentristo Francisco de Goya. Alia domego, malsimila, estas tiu de la Inkvizicio, en la ĉefa placo kaj kun la blazono de la institucio parte detruita. En la ĉirkaŭoj, la ĉefa monumento estas la menciita Kastelo de Jadraque aŭ Kastelo de la Cido. Alia interesa komplekso estas la Sanktejo de Nia Snjorino de Valbuena.
Ekonomio
Agrikulturo kaj brutobredado tradicie. Servoj kaj loĝejoj.
Iwuy (stacidomo)
Temas pri stacidomo de Société nationale des chemins de fer français (SNCF), priservata de trajnoj Hauts-de-France.
Ĝi situas ĉe kilometra punkto (PK) de la linio Busigny - Somain (250000).
Mortigado de Atocha en 1977
La Mortigado de Atocha en 1977 [atOĉa] estis atenco terorisma ? fare de ekstremdekstro okazinta en la centro de Madrido nokte la 24-an de januaro 1977, kiam la restaĵoj de la frankisma reĝimo estis rezistanta kontraŭ la stabiligo de la demokratio. Tiu atenco markis la hispanan transiron dum la nova demokratia epoko post la morto de la diktatoro Francisco Franco.
Grupo de ekstremdekstruloj eniris en oficejo de advokatoj pri laborjuro de Comisiones Obreras (CC.OO.) kaj aktivuloj de la Partido Comunista de España (PCE), ankoraŭ neleĝaj en la lando, situa ĉe la numero 55a de la strato de Atocha [atOĉa], kaj pafis kontraŭ tiuj kiuj ĉeestas, tiele murdante 5 personojn kaj vundante 4 aliajn. La murditoj estis la advokatoj Enrique Valdevira Ibáñez, Luis Javier Benavides Orgaz kaj Francisco Javier Sauquillo Pérez del Arco; la studento pri juro Serafín Holgado de Antonio; kaj la oficisto Ángel Rodríguez Leal. La pafintoj ne fuĝis el Madrido ĉar opiniis, ke ili estas protektitaj de la mafio de la ĝistiama Sindikato de Transporto de la Frankismaj Vertikalaj Sindikatoj, kiu ĵus estis suferinta strikon organizitan de tiu sindikato al kiu apartenis la atencitoj. La enterigo de la murditaj advokatoj estis unu el la plej amasaj manifestacioj de la komenco de la demokratio en Hispanio kaj utilis kaj por unuigi la disajn fortojn demokratiajn kaj por plifortigi la komunisman tendencon kiu (spite neleĝo) aperis libere en tiu evento.
La Juĝistaro la 4an de marto de 1980 konsideris ke la akuzitoj Francisco Albadalejo (sekretario de la Vertikala Sindikato de Privata Transporto de Madrido kaj ligata al FE de las JONS), José Fernández Cerrá, Carlos García Juliá kaj Leocadio Jiménez Caravaca formis "aktivisman kaj ideologian grupon, defendanto de politika radikala kaj totalisma ideologio, malkongrua kun la institucia ŝanĝo okazinta en Hispanio". Oni kondamnis, inter aliaj, José Fernández Cerrá kaj Carlos García Juliá je totalo de 193 jaroj prizone, kaj Francisco Albadalejo, je totalo de 73 jaroj. Kelkaj el la kondamnitoj mortis en prizono, aliaj fuĝis, el kiuj unu reprizoniĝis en Bolivio, dum pri la alia nenion oni scias.
Pri tiu afero la kinisto Juan Antonio Bardem reĝisoris la filmon Siete días de enero ("sep tagoj de januaro", 1979).
Radio Radicale
Radio Radicale - itale, do Radikala Radio - estas la oficiala radiostacio de la Radikala Partio en Italio. Ĝi estis fondita en la 1970-aj jaroj, kune kun plia stacio nomata "Radio libere".
Ĝi estas tute libera de komerca reklamo kaj estas parte financyta de la partio, tamen la plej granda parto de la financoj venas de la itala registaro per interkonsento por la dissendado de parlamentaj kunsidoj.
Malgraŭ ke ĝi estas oficiala organo de politika partio, granda parto de la elsendoj estas rektaj elsendoj de parlamentaj debatoj de la Ĉambro de Deputitoj de Italio kaj de la Italia Senato.
Alia granda parto de la elsendotempo uzatas por rekte informi pri la kongresoj de italaj politikaj partioj de ĉiuj politikaj direktoj, de la ekstrema dekstro ĝis la maldekstro.
Mihály Wándza
Mihály Wándza [mihAj vAnca], laŭ hungarlingve kutima nomordo Wándza Mihály estis hungara pentristo, aktoro, reĝisoro, teatrestro, la unua hungara teatra dekoraciisto. Liaj familiaj nomvariantoj estis Vándza, Wántza, Vándza. Mihály Wándza naskiĝis la  en Habsburga Imperio en Transilvanio en Perecsen, li mortis la  en Hungara reĝlando en Miskolc.
Biografio
Mihály Wándza frekventis kalvinanan kolegion en Kolozsvár, poste pentristan akademion en Vieno. Li lernis ankaŭ teatroarton de Emanuel Schikaneder. En 1808 li hejmenvenis kaj li okupiĝis pri teatroj. Post 2 jaroj li establis teatron en Kolozsvár en maneĝo. Ekde 1812 li iĝis migranta aktoro en Hungara reĝlando, post jaroj li jam estis teatrestro-reĝisoro en Debrecen, poste en aliaj urboj. Li mem pentris la dekoraciojn, kulisojn kaj li verkis (kelkfoje tradukis) ankaŭ teatraĵojn. Ekde 1820 li vivis en Miskolc, kie li plej ofte pentradis, sed li kreis dekoraciojn al la loka teatra trupo. En 1828 li ekspoziciis en Pest (urbo). Inter 1830-1848 li pentradis en Pest, poste li revenis al Miskolc. Li havis edzinon, kiu naskis filon.
Ian Hodder
Ian Hodder (naskiĝis la 23-an de novembro 1948 en Bristol, Britio) estas brita arkeologo. Li instruas en la Universitato Stanford en Usono.
Li ĉefe laboris pri la 9.000 jarojn maljuna neolitika urbo Çatal Höyük en Turkio kaj estas la estro de la arkeologia projekto, kies celo estas konservi la ejon kaj prezenti ĝin al la publiko.
Tippu Tip
Tippu Tip, Tippu Tib aŭ Tippo Tip (naskiĝis en 1837, mortis la ), vera nomo Hamad bin Muḥammad bin Jumah bin Rajab bin Muḥammad bin Sa‘īd al-Murghabī (arabe: حمد بن محمد بن جمعة بن رجب بن محمد بن سعيد المرجبي‎) estis svahila-zanzibara sklavkomercisto. En la regiono de Afrikaj Grandaj Lagoj li estis konata kiel Tippu Tip, laŭ la sono, kiun faris liaj pafiloj. Li estis eburkomercisto, esploristo, kultivejo-posedanto kaj guverniestro, kiu laboris por la sultanoj de Zanzibaro. Li ankaŭ vendadis sklavojn por kariofilo-kultivejoj en Zanzibaro. Tippu Tip gvidis multajn komercajn ekspediciojn en Centra Afriko, kie konstruadis komercocentrojn kaj malmultekoste aĉetadis eburon de la lokanoj.
Li renkontis kaj helpis al multaj esploristoj de Afriko, interalie Henry Morton Stanley kaj David Livingstone.
Marilyn vos Savant
Marilyn vos Savant ( /<span title="/ˌ/ secondary stress follows">ˌ v <span title="/ɒ/ short 'o' in 'body'">ɒ s s <span title="/ə/ 'a' in 'about'">ə <span title="/ˈ/ primary stress follows">ˈ v <span title="/ɑː/ 'a' in 'father'">ɑː n t /   ; naskiĝis la 11-an de aŭgusto 1946) estas usonano kiu estas konata por havi la plej altan registritan intelektan kvocienton laŭ la Guinness-libro de rekordoj, nome konkurenca kategorio kiun la publikaĵo de tiam retiris. Savant estas gazeta kolumnisto, verkisto, preleganto, kaj dramisto. Ekde 1986, ŝi skribis "Ask Marilyn", nome dimanĉa kolumno en gazeto Parade kie ŝi solvas enigmojn kaj respondas demandojn pri diversaj temoj.
Barker-levilo
La Barker-levilo (ankaŭ nomita Barker-maŝino) estas pneŭmatika relajso ene de la traktilaro, kiu estas uzata je la orgenkonstruo.
Ĝenerale des pli grandaj fortoj efikas sur mekanika traktilaro kaj do sur la klavon, ju pli grande estas la orgeno. Por povi ludi ankaŭ grandajn orgenoj, oni evoluigis diversajn ilojn, kiuj malpliigas la premon, kiun la ludanto influas sur la klavon. La angla ogrenfaristo Charles Spackman Barker (1807–1879) evoluigis en 1832 sian „pneŭmatikan maŝinon“, poste nomata Barker-levilo, kiun kiel unua orgenfaristo enmetis Cavaillé-Coll en siajn verkojn. La unua Barker-maŝino estas ĉe la organo de la Baziliko de Saint-Denis (1840).
Dum la ludado la klavarpremo ne rekte malfermas la tubovalvon, sed valvon en kroma ventokesto, la t.n. ludventokesto. La per tio elfluanta aero plenblovas malgrandan laborbalgon, kiu sekve tiras la tontraktilon. La avantaĝo de malpli granda prempunkto tamen sekvigas, ke la tono eksonas kun ioma prokrasto. Krome en komparo kun aliaj ludhelpiloj k.e. la antaŭvalvo perdiĝas la rekta ligo inter klavo kaj valvo.
Helmut Klünder
Ek de sia 18-a vivjaro li aktivis en Germana Esperanto-Junularo (GEJ), kiam li elektiĝis "Distrikta Delegito", do "parlamentano" de GEJ. Jarfine de 1969 li elektiĝis vicprezidanto de GEJ. Kiam la elektita prezidanto de GEJ post 4 semajnoj demisiis, li transprenis la prezidantecon. Paske de 1970 li eniris la estraron de Germana Esperanto-Asocio (GEA), kie li dum 7 jaroj reprezentis la junularan organizon. Helmut Klünder restis prezidanto de GEJ ĝis la jarfino de 1974. Dum la lasta jaro de la prezidanteco (1974) okazis la Internacia Junulara Kongreso (IJK) de TEJO en Münster. Helmut Klünder estis komitatano de TEJO de 1970 ĝis 1978.
Li restis post la fino de sia aktivado en GEJ en diversaj funkcioj en la estraro de GEA. De 1983 ĝis 1989 li estis prezidanto de Germana Esperanto-Asocio (GEA). En tiu periodo li draste simpligis la statuton kaj enkondukis la membroadministradon per komputilo surbaze de datumbaza sistemo, kiun verkis d-ro Rudolf Fischer.
Dum lia prezidanteco survojiĝis sukcesa Esperanto-renkontiĝo: Printempa Semajno Internacia (PSI) (ek de 1985). IF komenciĝis kadre de la Internacia Seminario de GEJ kiel titolo por kelkaj programeroj por mezaĝuloj, trifoje ek de 1979/80. Post kelkjara paŭzo jarfine de 1987 estiĝis memstara aranĝo sub la nomo "IF", kiun ĉeforganizis Hans-Dieter Platz), komence komisie de GEA.
En la aĝo de 41 jaroj li post 19-jara estraraneco en GEJ kaj GEA retiriĝis el ĉiuj funkcioj de GEA por transdoni la laboron al pli junaj personoj. De 1999 li kunlaboris en la organiza teamo de PSI. En 2011 li elektiĝis honora membro de Germana Esperanto-Asocio.
Li estis edzo de Elisabeth Klünder (forpasinta en 2002). Ilia komuna filino Laura Klünder estas denaska Esperanto-parolanto, same kiel Helmut Klünder mem kaj lia patrino (la unua esperantisto en la familio estis la avo). Memore al sia edzino li fondis la Elisabeth Klünder Fondaĵon ("Elisabeth Klünder Stiftung").
Ŝtatigo
Ŝtatigo aŭ naciigo aŭ ŝtatproprigo estas jure la forpreno de la privata posedaĵo fare de la ŝtato. Ĝi okazas sen aŭ kun kompensado, akomponante ofte per socialisma, komunisma ideo resp. argumento.
La unua amasa ŝtatigo okazis post la rusia revolucio de 1917, post kiam en 1918 la bolŝevika potenco ŝtatigis la industriajn entreprenojn, bankojn, asekurajn kompaniojn ks. Sekva amasa ŝtatigo okazis inter 1945 kaj 1950 dise en Eŭropo, eĉ en Francio, Britio, kie oni ŝtatigis minejojn, elektran, trafikan branĉojn.
La ŝtatigo ofte celas ekonomian sendependiĝon (naftoindustrio en 1939 en Meksiko, en 1951 en Irano, diversaj industriaj branĉoj en Kubo en 1960). La ŝtatigo de la Sueza kanalo kondukis al milita interveno en 1956. La UN akceptis rezolucion en 1974 pri Ĉarto de ekonomiaj juroj kaj devoj de la ŝtatoj (Charter of Economic Rights and Duties of States), por obstakli la senbridan ŝtatigon.
Ŝtatigo en Hungario
Post 1945 okazis grandamasa, senkompense ŝtatigo. La 1-an de januaro 1946 estis ŝtatigitaj la minejoj, jarfine la kvar plej gravaj fabrikoj (Rimamurányi Vasmű, Weiss Manfréd Művek, Ganz Vállalatok, Magyar Vagon- és Gépgyár). Ĝis 1948 ĉiu lernejo, bankoj, ludomoj, industria fabriko kun pli ol 100 laboristoj. En 1949 okazis ŝtatigo de ĉu entrepreno kun pli 10 laboristoj, naciigo de la entreprenoj, eksterlande posedataj. Ĝis komence de la 1960-aj jaroj okazis kolektivigo (ne ŝtatigo) de la agroj, sed okazis jam pli frue ŝtatigo de bienegoj.
Post realveno de la kapitalismo en 1990 en Hungarion, la ŝtataj posedaĵoj estis pli kaj pli forvendataj por repagi la financan ŝuldon de la hungara ŝtato.
Konveksa aro
En eŭklida spaco, objekto estas konveksa se por ĉiu paro de punktoj en la objekto, ankaŭ ĉiu punkto en la rekta segmento kiu kunigas la unuaj du punktojn estas en la objekto. Objekto kiu ne estas konveksa estas nomata kiel ne konveksa aŭ konkava.
La zaporoĵaj kozakoj skribas leteron al la turka sultano
La zaporoĵaj kozakoj skribas leteron al la turka sultano (al Mehmedo la 4-a) estas pentraĵo de Ilja Repin.
Konveksa aro
estas en C. En aliaj vortoj, ĉiu punkto sur la streko konektanta punktojn x kaj y estas en C. Ĉi tio implicas ke konveksa aro estas koneksa.
La zaporoĵaj kozakoj skribas leteron al la turka sultano
Historia fono
Mehmedo la 4-a volis etendi sian imperion en 1675 je teritorio de la zaporoĵaj kozakoj. Antaŭ ol militiri, li sendis leteron – laŭ kutimo de la epoko – al gvidanto de la kozakoj, petante ilian cedon kaj proponante indulgan traktadon okaze de senbatala cedo. La sultano listigis siajn pompajn, orientajn titolojn.
La kozakoj respondis per kruda, vulgara letero, en kiu ili tuŝis ĉiun titolon de la sultano. Ĉu la turka sultano fakte ricevis la leteron aŭ tiu estis nur sarkasma ridindigo de la letero, hodiaŭ jam ne estas pruvebla. La originala letero ne postrestis, nur kopioj.
Tiel respondis la kozakoj (la teksto estis tradukita el la hungara, kaj tute malsamas al la angla kaj germana versioj; gravas la stilo):
Konveksa aro
Aro C estas absolute konveksa se ĝi estas konveksa kaj ekvilibra.
La konveksaj subaroj de R (la aro de reelaj nombroj) estas simple intervaloj de R.
Ekzemploj de konveksaj subaroj de eŭklida 2-spaco estas triangulo kaj la 2-dimensia unuobla pilko. Ekzemploj de nekonveksaj aroj subaroj de eŭklida 3-spaco estas steloj.
Ekzemploj de konveksaj subaroj de eŭklida 3-spaco estas la arĥimedaj solidoj, la platonaj solidoj kaj la 3-dimensia unuobla pilko. Ekzemploj de nekonveksaj aroj subaroj de eŭklida 3-spaco estas la pluredroj de Keplero-Poinsot.
Propraĵoj
Se S estas konveksa aro, por (ĉiu, iu) en S, kaj ĉiuj nenegativaj nombroj  tiaj ke, la vektoro
estas en S. Vektoro de ĉi tiu speco estas sciata kiel konveksa kombinaĵo de.
La komunaĵo de ĉiu kolekto de konveksaj aroj estas konveksa, do la konveksa subaroj de reela aŭ komplekso vektora spaco formas plenan kradon. Ĉi tio ankaŭ signifas ke por ĉiu subaro A de la vektora spaco ekzistas la plej malgranda konveksa aro kiu enhavas na A. Ĉi tiu enhavanta aro estas nomata kiel la konveksa koverto de A, kaj la koverto estas komunaĵo de ĉiuj konveksaj aroj enhavantaj ne A.
Fermitaj konveksaj aroj povas esti priskribitaj kiel komunaĵoj de fermitaj duonspacoj (fermita duonspaco estas aro de punktoj en spaco, ĉiu el kiuj situas en certa hiperebeno aŭ je unu certa flanko de ĉi tiu hiperebeno). Klaras ke ĉi tia komunaĵo de duonspacoj estas konveksa, kaj fermiĝi, ĉar eroj de la kombinaĵo estas konversaj kaj fermitaj. Por pruvi tion ke ĉiu konveksa aro povas esti prezentita kiel ĉi tia komunaĵo, bezonatas la apoga hiperebena teoremo en tiu formo ke por ĉiu donita fermita konveksa aro C kaj punkto P ekster ĝi, ekzistas fermita duonspaco H tia ke ĝi enhavas ne C kaj ne enhavas na P. La apoga hiperebena teoremo estas speciala okazo de la Hahn-Banaĥa teoremo de funkcionala analitiko.
Stelo-konveksaj aroj
Estu C reela aŭ kompleksa vektora spaco. C estas stelo-konveksa se ekzistas x_0 en C tia ke la rekta streko de x_0 al ĉiu punkto y en C estas enhavita en C. De ĉi tie konveksa aro estas ĉiam stelo-konveksa sed stelo-konveksa objekto estas ne ĉiam konveksa.
En neeŭklida geometrio
La difino de konveksa aro kaj konveksa koverto etendas al neeŭklida geometrio per difino de geodezie konveksa aro kiel tiu kiu) enhavas la geodeziajn strekojn kunigantajn ĉiujn du punktojn en la aro.
Ĝeneraligita konvekseco
La nocio de konvekseco en la eŭklida spaco povas esti ĝeneraligita per modifo de la difino en iu aspekto. La komuna nomo "ĝeneraligita konvekseco" estas uzata, ĉar la rezultantaj objektoj havas certajn propraĵojn de konveksaj aroj.
Perpendikulara konvekseco
Ekzemplo de ĝeneraligita konvekseco estas perpendikulara konvekseco aŭ orta konvekseco.
Aro S en la eŭklida spaco estas perpendikulare konveksa aŭ orte konveksa, se ĉiu streko paralelo al iu el la koordinataj aksoj konektanta du punktoj de S kuŝas entute en S. Eblas pruvi ke komunaĵo de ĉiu kolekto de orte konveksaj aroj estas orte konveksa. Iuj aliaj propraĵoj de konveksaj aroj estas validaj same bone.
Abstrakta (aksioma) konvekseco
La nocio de konvekseco povas esti ĝeneraligita al aliaj objektoj, se certaj propraĵoj de konvekseco estas elektitaj kiel aksiomoj.
Donita aro X, konvekseco super X estas kolekto \mathcal{C} de subaroj de X kontentigantaj jenajn aksiomojn:
La eroj de \mathcal{C} estas nomataj kiel konveksaj aroj kaj la paro (X, \mathcal{C}) estas nomata kiel konvekseca spaco. Por la ordinara konvekseco, la unuaj du aksiomoj veras, kaj la tria unu estas bagatela.
Ekzistas ankaŭ la alternativa difino de abstrakta konvekseco, pli konvena al diskreta geometrio.
Saint-Agnant-près-Crocq
Saint-Agnant-près-Crocq estas franca komunumo lokita en la departemento Creuse kaj en la regiono Limoĝio. Ĝi havis 202 loĝantojn laŭ censo plenumita en 2006. La komunumo apartenas al la natura regiona parko Millevaches.
Funikularo de Liono
Funikularo de Liono (Funiculaire de Lyon) prezentas la aron de funikularoj ekzistintaj sur la teritorio de Liono: pro ĝia malebena topografio, la urbo posedis ĝis kvin funikularoj, kunligantaj la malaltajn kvartalojn al tiuj de la montetoj de Fourvière kaj La Croix-Rousse.
Saint-Agnant-près-Crocq
Geografio
Saint-Agnant-près-Crocq etendiĝas sur 25,51 km², kaj havis 202 loĝantojn laŭ la lasta oficiala censo, tiel ke la loka loĝdenso estas nur po 8 homoj laŭ kvadrata kilometro. La vilaĝo situas en Creuse, kiu estas kampara, maldense loĝata franca departemento en la nordokcidenta parto de la Centra Masivo.