cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Gerhard Roth
Graveco
Eĉ pli draste ol en la romanoj la eseisto Roth difinas sin kiel klerismulon pri malmodernaj kaj reakciaj evoluoj en sia patrujo (ekz. en "Der See" de 1995 aŭ, samjare, ene de la kolekto "Das doppelköpfige Österreich"). Inter 1995-2011 li publikigis la ciklon prozan Orkus kiu traktas ankaŭ malauŝtriaĵojn (al kiu apartens i.a. la menciita libro Der See). En 2014 publikigitis lia romano Grundriß eines Rätsels.
Marly-le-Roi (stacidomo)
Marly-le-Roi estas Franca stacidomo sur linio L de Transilien, situanta en komunumo Marly-le-Roi (departemento Yvelines) en regiono Francilio.
Malfermita la de "Compagnie des chemins de fer de l'Ouest", temas hodiaŭ pri stacidomo de Société nationale des chemins de fer français (SNCF).
Ĝi situas ĉe kilometra punkto (PK) de la linio St-Cloud - St-Nom-la-Bretèche (974000).
Gergely Kozma
KOZMA Gergely estis hungara unitariisma pastro, tradukisto naskita en Szentgerice la 19-an de septembro 1774 kaj mortinta en Kövend la 14-an de aŭgusto 1849.
Kariero
Gergely Kozma finis siajn studojn en Koloĵvaro kaj li fariĝis pastro de 1798, pste dekano en Szentgerice, de 1833 pastro en Kövend. Li korespondadis kun Ferenc Kazinczy. Li donacis sian riĉan bibliotekon al unitariisma kolegio de Koloĵvaro.
Frigyes Dohnányi
Frigyes Dohnányi [fridjeŝ dohnAnji], laŭ hungarlingve kutima nomordo Dohnányi Frigyes estis hungara instruisto, stenografisto, violonisto. Lia filo estis Ernő Dohnányi.
Frigyes Dohnányi naskiĝis la  en Hungara reĝlando en Szobotist (nuntempa Sobotište en Slovakio). Li mortis la en Pozsony (nuntempa Bratislavo en Slovakio).
Biografio
Frigyes Dohnányi frekventis gimnaziojn en Pozsony kaj Nagyszombat, poste li akiris pedagogian diplomon en universitato de Vieno en 1868. Post siaj studoj li instruis en diversaj urboj, ekde 1873 en Pozsony. En 1886 li eldonis propran stenografian sistemon "Panstenographia", en la sekva jaro li ricevis permeson oficiale instrui ĝin. Li eldonis pri la Panstenographia periodaĵon, kiun li redaktis 3 jarojn. En la studjaro 1897 li establis la unuan hungaran rentgenan laboratorion, kiun li profitis por medicinaj celoj. Li okupiĝis ankaŭ pri mondolingvo. Li kreis kun germano internacian lingvon "Panroma" en 1903. Li pensiuliĝis en 1905.
Lia edzino estis lerta pianisto, en Pozsony ili ofte faris koncertojn, eĉ en 1874 li akompanis Franz Liszt-on per violonĉelo.
John Anderson (esperantisto)
John ANDERSON [andersn] (naskiĝis en 1821, mortis la 27-an de marto 1922, 101-jara) estis skota esperantisto, pastro.
Dubenzofurano
Dubenzofurano estas heterocikla organika komponaĵo kies kemia strukturo estas du benzenaj ringoj fanditaj al centra furana ringo. Fizike ĝi estas volatila blanka solidaĵo solvebla en nepolaraj organikaj solvantoj.
John Anderson (esperantisto)
Li komencis lerni Esperanton 85-jara (ĉirkaŭ 1906), kaj restis entuziasma ĝis sia morto, kiam li estis la plej aĝa Esperantisto en la mondo.
Dubenzofurano
Halogenidhavaj duoksinoj kaj dubenzofuranoj estas vaste vivmediaj poluantoj kaj enviciĝas inter la plej akute toksaj komponaĵoj jam produktitaj. Halogenidhavaj duoksinoj kaj dubenzofuranoj ne estas produktitaj por komercaj celoj, ili ekaperas kiel spurpoluciantoj en certaj industriaj procezoj kiuj faras uzon el halogenidigaj reakcioj en ĉeesto de fenolaj substratoj. Klasikaj ekzemploj inkludas certajn paperblankigajn procezojn, la produktadon de acido-herbicidaj miksaĵoj de fenokso-acetata acido tia kia la "Oranĝa Agento" kaj la sintezo de la heksaklorofino longatempe uzata en antibakteriaj sapoj.
Eugene Paul Wigner
Eugene Paul WIGNER [vigner] (WIGNER Jenő Pál; 17-an de novembro 1902 en Budapeŝto - 1-an de januaro 1995 en Princeton, New Jersey) estis hungara-usona fizikisto kaj nobel-premiito pri fiziko de 1963 kun Maria Goeppert-Mayer.
RAO
La vorto havas plurajn signifojn:
Eugene Paul Wigner
Vivo kaj verko
Li vizitis kun John von Neumann la hungarian luteranan gimnazion Fasori Evangélikus Gimnázium en Budapeŝto. Wigner studis poste kemio-inĝenierecon komence en Teknika kaj Ekonomia Universitato de Budapeŝto, poste en Berlino, kie li diplomitiĝis en 1925 en la Teknika Universitato Berlino ĉe Mihály Polányi per la laboro "Formiĝo kaj disfalo de molekuloj; statistika meĥaniko kaj reakcia rapido". Li konatiĝis tie inter aliaj kun Albert Einstein kaj Leó Szilárd. En sia libertempo, li intense okupiĝis pri fiziko. Kiel vizitanto de kolokvioj de la Germana Fizika Asocio, li iĝis baldaŭ konfida pri aktualaj demandoj de la esploro kaj evoluis lia ŝato por la teoria fiziko. Li iĝis en 1926 asistento de fizikisto Richard Becker en la Teknika Altlernejo Berlino, la hodiaŭa Teknika Universitato Berlino. Pro sia juda deveno, li perdis sian profesoran laborejon en 1933 kaj elmigris al Usono. Krom du jaroj kiel fizika profesoro en la Universitato de Wisconsin-Madison, li plenumis sian akademian vivon en la Universitato Princeton kiel profesoro pri matematiko, de 1938 ĝis emeritiĝo en 1971. Li ricevis la usonan ŝtatanecon en 1937. Li konis en Princeton Frederick Seitz, pli posta prezidanto de la Nacia Akademio de la Sciencoj kaj de la Universitato Rockefeller, same John Bardeen, malkovrinton de la transistoro kaj duoblan nobel-premiiton pri fiziko.
Wigner estis scienca pioniro, kiu metis fine de la 1920-aj jaroj la fundamenton pri apliko de la grupa teorio en la fiziko. Lia prezentada teorio de la Poincare-grupo estis ankaŭ vojrompa en la matematiko. Li evoluigis kun sia hungara samlandano Leó Szilárd ankaŭ la teorion de la nuklea ĉenreakcio kaj engaĝis en la usona atombomba projekto en Los Alamos, ĉar li timis, ke Hitler konstruigus similan bombon. En la Manhattan-projekto, Wigner planis la konstruon de la unua industria reaktoro, kiu produktis plutonion kiel bombotaŭgan materialon. Kun li laboris ankaŭ la hungaroj Edward Teller, John von Neumann kaj Leó Szilárd.
Li ricevis en 1968 National Medal of Science kaj 1972 Albert Einstein Award. Li iĝis honora membro de Hungara Scienca Akademio en 1988.
Maria Goeppert-Mayer
Maria Goeppert-Mayer (28-an de junio 1906 en Kattowitz, Supra Silezio - 20-an de februaro 1972 en San Diego, Kalifornio) estis germana-usona fizikistino kaj nobel-premiito pri fiziko.
Vivo
Goeppert-Mayer naskiĝis en 1906 kiel sola infano de la pli posta pediatra profesoro Friedrich Göppert (1870–1927) kaj ties edzino, la instruistrino pri lingvoj kaj muziko, Maria Göppert. Ŝia avo estis la jura profesoro Heinrich Robert Göppert (1838–1882), ŝia praavo estis la botanika profesoro Heinrich Göppert kaj ŝia prapraavo estis jam profesoro pri farmacio. Li translokiĝis kun la gepatroj en 1910 al Göttingen. Por la gepatroj estis tiam memevidenta, ke ŝi plustudas post la abituro en 1924. Goeppert-Mayer volis unuafoje iĝi matematika instruistino, sed post tri jaroj ŝanĝis al fiziko. Ŝi doktoriĝis en 1930 ĉe la pli posta nobel-premiito Max Born.
Makalu
Makalu (oficiala ĉina transkribo al la latina alfabeto: Makaru; 马卡鲁山) estas kun alteco de s.m. la kvina plej alta monto de la mondo.
Maria Goeppert-Mayer
Vivo
Ŝi geedziĝis kun Joseph Edward Mayer (1904–1983), pli posta prezidanto de la Usona Fizika Societo (American Physical Society), kaj translokiĝis kun li al Usono. Ili havis du filojn.
Ŝi instruis – dum periodo de la Granda depresio neniu volis dungi virinon kiel profesoron – senkompensite en la Universitato Johns Hopkins (1930–1939) kaj ĉe la Universitato Columbia (1939–1946) kaj publikigis kun sia viro en 1940 la libron „Statistical Mechanics“. En la 30-aj jaroj laboris ŝi strikte kun Karl Herzfeld, ankaŭ ĉe la programo pri nukleaj armiloj. Ŝi iĝis nur ekde 1946 ordinara profesorino en la Ĉikaga Universitato.
Makalu
Flankaj pintoj
Flankaj pintoj de Makalu enstas Makalu Sudorienta Pinto kun alteco de 8010 m s.m. kaj Kangchungtse (ankaŭ Makalu 2) kun alteco de 7678 m s.m.. Al la Makalu-Masivo apartenas ankaŭ Ĉomolonzo kun alteco de 7818 m s.m.. Ĝi situas proksimume kvar kilometrojn nordoriente de la ĉefpinto kaj estas disigita de ĝi per selo kun alteco de proksimume 7200 m s.m. Pro la breĉalteco de 590 m oni konsideras Ĉomolonzon kiel sendependan monton.
Unua grimpo
La unua grimpo sukcesis la 15-an de majo 1955 frae de la francaj ŝnurkamaradoj Lionel Terray kaj Jean Couzy. Ĝi estis la 9-a de la montoj pli altaj ol 8000 m, kies pinton homoj atingis.
Mareil-Marly
Mareil-Marly estas franca komunumo en la departemento Yvelines, en la regiono Francilio.
Ĝiaj loĝantoj estas nomitaj Mareillois.
Sissi Tax
Sissi TAX (naskiĝinta en la en Köflach, Stirio) estas aŭstra verkistino aktivinta ĉe Forum Stadtpark.
Ŝi vivas ekde 1982 en Berlino. Ŝi laboris diversfake kiel unversitata lektorino aŭ eldonistino i.a.
Owschlag
Owschlag (dane: Okslev) estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Rendsburg-Eckernförde de la federacia lando Ŝlesvigo-Holstinio. Fine de la komunumo havis  loĝantojn. La teritorio estas parto de la komunumaro Hüttener Berge, administra ligo de pluraj formale sendependaj politikaj komunumoj, kun administra centro en Groß Wittensee.
Naftoesploro de Hungario
La naftokonsumo en Hungario komenciĝis meze de la 19-a jarcento. La unuaj petrolaj lampoj aperis en 1860, oni lumigis per tiuj stratojn de Peŝto ekde 1864. Ekde 1875 rapide kreskis la naftokonsumo, oni fondis en 1882 la Kőolajfinomító Társaság Rt., helpe de bankoj. La entrepreno konstruigis naftorafinejon en 1883 en Fiume, tiu rafinejo estis la unua industrigranda rafinejo de Eŭropo. Tio certigis triono de bezono de Aŭstrio-Hungario. La nafton alportis ŝipoj komence en bareloj poste la tankŝipo Etelka. Pro malkovro de nafto en Galicio, la naftorafinejo malgraviĝis.
En 1914, la Kőolajfinomító Társaság Rt. havis aliajn rafinejojn en la Monarĥio (Gravis Almásfüzitő).
Komencoj
La naftoesploro komenciĝis en Hungario en la dua duono de la 19-a jarcento, per esplorŝaktoj kaj malprofundaj boradoj. La esploron instigis ekde 1893 eĉ la hungara ŝtato, je propono de financa ministro Sándor Wekerle. Oni komisiis pri kontrolo de la esploroj la Hungaran Reĝan Geologian Instituton, gvidatan de János Böckh. La esploroj daŭris en tiamaj departementoj Zemplén, Ung, Máramaros, Szilágy, Bihar, Szatmár kaj Trencsén, sur norda flanko de Mátra, en la Muraköz kaj apud la riveroj Dráva, Száva, sed kun malgranda rezulto, sukceso. Oni minis ĝis 1905 ĉ. 4500 tunojn da nafto, sed ties 4/5 en la Muraköz kaj Kroatio, pluajn en departementoj Sáros, Zemplén, Ung kaj Máramaros. Oni minis en Derna-Tataros ekde 1889 asfalton, el kiu oni produktis 1.800 tunojn da nafto je jaro. Tiu senrezulteco instigis Böckh proponi la ŝtatajn esplorojn kaj fondi de naftosekcion de la Geologia Instituto.
Komencaj malkovroj
Oni enkondukis ŝtatan monopolon (la duan en la mondo, post Venezuelo), la leĝo deklaris, ke rilate al ĉiu naftospeco kaj tergasoj, "la esplora kaj minada rajto estas rezervita por la ŝtato". La leĝon (VI. leĝo de 1911) ellaboris Aladár Wahlner je komisio (1909) de la financa ministro. la leĝo ankaŭ okupiĝis pri koncesia rajto, transdonebla al iu ajn. La unuan koncesian rajton ricevis la Hungara Karpata Nafta AK. (Magyar Kárpáti Petróleum Rt.)
La sekva grava vento estis malkovro de la nafto kaj tergaskampo ĉe Egbell en 1914. Hugó Böck (1874-1931) uzis unuafoje por naftoesploro la (torsan, distordan) pendolon de Loránd Eötvös. Per tio komenciĝis apliko de la geofizikaj metodoj en la hidrokarbon-esploro. Pinto de la produktado estis en 1917 kun 10.400 tunoj. Oni trovis en 1918 inter la riveroj Dráva kaj Száva ĉe Bujavica tergason kaj nafton.
Inter la du mondmilitoj kaj dum la dua mondmilito
Post la pacdiktato de Trianon, la konataj karbonhidrataj kampoj venis ekster la landlimon. En la jaroj post la unua mondmilito, esploris en Hungario la filialo de Anglo-Persian Oil Company, la Hungarian Oil Syndicat, sed tiuj esploroj ne alportis sukceson. La hungara Financa ministerio jam en 1919 ofertis koncesion al Anglo-Persian Oil Company, esperante influon de britoj dum la pactraktado. Oni subskribis la koncesion en 1920, ekesploris en 1921, sed la entrepreno redonis la koncesion en 1927 pro malsukceso.
Sekva koncesio estis kontraktita kun Europena Gas and Electric Company (Eurogasco) en junio de 1933, por la tuta Transdanubio, je 40 jaroj. Ili cukcesis en 1936-37 kaj fondis en 1938 la entreprenon Magyar Amerikai Olajipari Rt. (Maort). 90 % de la akcioj posedis Eurogasco, tiel Sandard Oil Co. of New Yersey.
Danke al ŝtate apogitaj esploroj, malkovriĝis gaskampoj ĉe Őrszentmiklós kaj naftokampo ĉe Bükkszék (1937). La Magyar-Amerikai Olajipari Rt sukcese boris en 1937 ĉe Budafapuszta, per geofizikaj antaŭesploroj. Tiun malkovron sekvis trafoj ĉe Lovászi (1940), Újfalu (1941), Hahót (1942). En 1940 aperis la Magyar-Német Ásványolaj Társaság kun esplora permeso. Oni malkovris gaskampojn ĉe Tótkomlós kaj Körösszegapáti, naftokampojn en la Muraköz ĉe Petesháza kaj Alsólendva. Tiuj ne estis ekminitaj pro la milito. Ekde 1941 okazis naftominado nur en suda Zala (Budafa, Lispe); tio estis en 1937 ĉ. 1.366 tunoj, en 1943 jam 838.000 tunoj. Hungario eksportis nafton ekde 1941 al Germanio.
661
En la jaro 661 post Kristo okazis, interalie:
Naftoesploro de Hungario
Inter la du mondmilitoj kaj dum la dua mondmilito
Inter 1937 kaj 1945, tuta produktado de ĉiu puto estis 3.820.000 tunoj da nafto. La tergasa produktado estis en 1937 ĉ. 2.000.000 m3; en 1943 jam 266.000.000 m3.
Naftorafinejoj agadis sub nomo fanto Egyesült Magyar Ásványolajgyárak Rt., kiu funkciigis eĉ benzinvendejojn. Alian rafinejon funkciigis Royal Dutch-Shell en Csepel, la ŝtato en Pétfürdő (1937), Szőny (1944; Magyar Olajművek Rt.).
Post la dua mondmilito
Post la dua mondmilito, je soveta premo estis fondiat la ''Magyar-Szovjet Olaj Rt. (MASZOVOL), kiu esploris en la Granda Hungara Ebenaĵo, en la Post-Danuba regiono esploris – post ŝtatigo de MAORT en 1948-49 – la Dunántúli Állami Kőolaj Vállalat'' (DÁK). La du entreprenoj kunfandiĝis en 1952 al MASZOLAJ Rt kaj iĝis hungara posedaĵo en 1954. En 1957 fondiĝis la Országos Kőolaj és Gázipari Tröszt. En la posta tri jardekoj, okazis ĉ. 9 milionoj m da esploraj kaj malkovraj boradoj, je kies rezulto estis malkovrita ĉ. 100 hidrokarbona troviĝejo, el kiuj 10 estis grava kaj unu (Algyő) eĉ internacie grava. Ĝis la reĝimŝanĝo en Hungario, la depondatenoj de nafto kaj tergaskampoj estis severe sekretaj.
En 2000 la plej gravaj hungaraj tergaskampoj estis (laŭ graveca vico): Algyő, Hajdúszoboszló, Pusztaföldvár, Üllés mélyszint, Szank, Szeghalom, Kisújszállás-Nyugat, Lovászi, Endrőd-III., Nagykörű.
Laŭ kalkuloj en 1999, Hungario havis naftoekpluatan kapaplon je 12 jaroj (kalkulante je 1,27- miliontuna jara produktado. Oni esperas pluan 10-59- miliontunan nemalkovritan resurson.
Laŭ kalkuloj en 1999, Hungario havis tergasekspluatan produktan kapaplon je 17 jaroj (kalkulante je 3,56 milionoj da tunoj jare). Oni esperas pluan 29-93- miliontunan nemalkovritan resurson.
NGC 3464
NGC 3464 (aliaj indikoj — ESO 569-22, MCG -3-28-21, UGCA 222, IRAS10521-2047, PGC 32778) estas galaksio en konstelacio Hidro.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
(8880) 1993 FT33
(8880) 1993 FT33 estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la en la kadro de la "Enketo de Upsalo-ESO pri Asteroidoj kaj Kometoj" (angle :Uppsala-ESO Survey of Asteroids and Comets, aŭ "UESAC"), elde la Observatorio La Silla, en Ĉilio.
Kampomuso
Kampomuso estas subfamilio de malgrandaj mamuloj. Ili estas malgrandaj roduloj kiuj similas al musoj sed kun pli fortika korpo, pli mallonga hareca vosto, iom rondoforma kapo, pli malgrandaj oreloj kaj okuloj, kaj diferencformaj vangodentoj. Estas proksimume 155 specioj de kampomusoj. Tiuj formas la subfamilion de Arvikolenoj kun la lemingoj kaj la ondatroj.
Tre konata genro estas tui de Mikrotoj, nome Microtus.
Monogamaj kampomusoj, ekzemple preriaj kampomusoj, havas signife pli grandan densecon kaj distribuadon de receptoroj de vazopresino en sia cerbo kiam komparite kun poligamiaj kampomusoj. Tiuj diferencoj situas en la ventra antaŭcerbo kaj la mediaciita per dopamino rekompenca sistemo.
Kaj vazopresino kaj dopamino agas en tiu regiono por kunordigi fruktodonajn agadojn kiel ekzemple sekspariĝo, kaj reguligi selekteman alligitecon. Tiuj specispecifaj diferencoj montris korelacion kun sociaj kondutoj, kaj en monogamaj preriaj kampomusoj estas gravaj por efektivigo de parligado.
Harold Gillies
Harold Delf GILLIES (n. la 17-an de junio 1882 - m. la 10-an de septembro 1960) naskiĝis en Nov-Zelando. Li studis en Britio kaj fariĝis otorinolaringologo. Oni vaste konsideras lin la patro de plastika kirurgio.
Vivhistorio
Gillies naskiĝis en Dunedin, Nov-Zelando. Li estis la plej juna ido el la ok idoj de Robert kaj Emily Gillies. Robert Gillies estis parlamentano.
Harold Gillies studis ĉe mezlernejo Wanganui Collegiate kaj studis medicinon ĉe Kolegio Gonville and Caius, Kembriĝa Universitato en Britio, kie, malgraŭ nefacilmova kubuto (kiun li dum infaneco suferis glitante malsupren per balustrado) li estis avida sportanto. Li remis por sia kolegio, ludis golfon por Anglio kaj ludis kriketon.
Gillies geedziĝis kun Kathleen Margaret Jackson je 1911-11-09 en Londono. Ili havis kvar infanojn. Ankaŭ ilia plej juna filo Michael Thomas Gillies fariĝis kuracisto.
Gillies estis aventurema, kaj pasia homo kaj plaĉis al li trompŝerci. Li neniam ĉesis lerni kaj instrui. Dum multaj jaroj li loĝis ĉe 71 Frognal, en la kerno de la vilaĝo Hampstead, Londono. Blua ŝildo sur la antaŭa muro nun memorigas pri lia vivo kaj laboro.
Kariero
Post la universitataj studoj, Gillies laboris ĉe hospitalo de St Bartholomew en Londono. Tie li fariĝis otorinolaringologo en 1910.
Unua Mondmilito
Kiam la milito komenciĝis Gillies aniĝis en la Ruĝa Kruco. Oni sendis lin al Francio por labori kiel ĝenerala kirurgo. Li laboris por la franci-usona dentisto Valadier, evoluigante metodojn ripari makzelojn. Gillies entuziasmiĝis pri tiu laboro. Kiam li reiris al Britio, li persvadis la respondeculojn de la armeo ke valoras establi fakon por ripari la vizaĝon de vunditaj soldatoj. La fako komencis funkcii en 1916 ĉe la kembriĝa milita hospitalo ĉe Aldershot.
En 1917 lia laboro translokiĝis al Sidcup por projekcii kaj establi pli grandan fakon tie. Ĝi havis pli ol mil litojn. Tie Gillies kaj liaj kolegoj evoluigis multajn teknikojn de plastika kirurgio, operaciis pli ol 11000 fojojn je pli ol 8000 soldatoj, plejparte vunditaj ĉe la vizaĝo per kugloj. Tiu hospitalo poste fariĝis Hospitalo de Reĝino Mary.
En 1930 la registaro honoris lin per kavalireco pro lia laboro dum la milito.
Nemilita Laboro
En 1930 li invitis kuzon Archibald McIndoe kunlabori kun li kaj peti postenon ĉe la Hospitalo de St. Bartholomew. Tiam McIndoe dediĉis sin al plastia kirurgio kaj li fariĝis eĉ pli fama ol Gillies.
Dua Mondmilito
Dum la dua mondmilito Gillies estis konsultisto por la Ministro pri Sano, la Aerarmeo kaj la Mararmeo de Britio. Li organizis laborejojn por plastia kirurgio en diversaj partoj de Britio. La propra laboro daŭris ĉe Hospitalo Park Prewett, en Basingstoke. Dum tiu periodo kaj poste li trejnis pri plastia kirurgio multajn kirurgojn el diversaj partoj de la Brita Komunumo.
Pionira kirurgio por modifi homajn seksorganojn
En 1946 Gillies kaj kolego estis inter la unuaj ŝanĝi la seksorganojn de virino al viraj. En 1951 li kaj kolegoj ŝanĝis la seksorganojn de viro al virinaj. Iliaj teknikoj estis la normaj dum la postaj 40 jaroj.
Kukinsuloj
La Kukinsuloj (ankaŭ nomata Kuk-Insularo aŭ Insularo Cook) estas landinsulo kaj dependa teritorio de Nov-Zelando en Oceanio per libera asocio, konsistante el dek kvin insuloj. La tuta landareo estas 240 km2, sed la ekonomia ekskluda zono de Kukinsuloj ampleksas 1,200,000 km2 de oceano. La nomo devenas de la fama angla ekspediciisto James Cook. La plej grava industrio de Kukinsuloj estas la turismo, aliaj gravaj ekonomiaj sektoroj estas eksterlanda bankado (impostparadizo), perloj kaj eksporto de fruktoj kaj maraj varoj.
Nov-Zelando havas aŭtoritaton por la defendo kaj ekstera politiko de Kuninsuloj, la Kukinsuloj tamen realigas pli sendependan eksteran politikon lastatempe.
Ekstera politiko
La Kukinsuloj apartenas al la AKP-ŝtatoj, internacia organizaĵo de momente 77 nacioj el la regionoj Afriko, Karibio kaj la Pacifika Oceano.
Geografio
La 15 insuloj kaj du rifoj estas tiel grupigitaj:
Oktila dubromoacetato
Oktila dubromoacetato aŭ C10H18Br2O2 estas kemia kombinaĵo rezultanta el interagado de la dubromoacetata acido kun oktanolo, senkolora aŭ flaveca likvaĵo uzata en kemiaj sintezoj. Oktila dubromoacetato ne estas solvebla en akvo, sed estas solvebla en etanolo, propilena glikolo, kloroformo, eteroj, kaj oleoj.Saloj kaj esteroj de la dubromoacetata acido estas malstabilaj kaj malkomponiĝas kiam temperaturo altiĝas formantaj liberan bromon, bromoformon kaj karbonan duoksidon.
RAP
La tri-litera kombinaĵo RAP povas signifi la jenajn:
Alicia Silverstone
Alicia SILVERSTONE estas usona aktorino kaj aktivulino. Ŝi faris sian kindebuton en la agadfilmo The Crush (1993), kiu havigis al ŝi en 1994 la premion MTV Movie al la Plej Bona Elrompa Ludado, kaj ŝi elstariĝis kiel junulara idolo kiam ŝi aperis en la muzikfilmeto de "Cryin'" de Aerosmith. Ŝi steluliĝis kiel Cher Horowitz en la junulara komedia filmo Clueless (1995), kiu havigis al ŝi plurmiliondolara kontrakto kun Columbia Pictures. En 1997, ŝi stelulis en la multekosta superheroa filmo Batman & Robin, luadante la rolon de Batgirl (Vespertulino).
Silverstone ricevis nomumon por Ora Globo al la Plej Bona Aktorino en Televidseria Muzikala aŭ Komedia pro sia rolo en la mallongdaŭra serio de NBC Miss Match (2003). Ŝi plue aktorinis en kino, televido kaj teatro.
Estante vegana, Silverstone apogis aktivecon de PETA kaj publikigis du kuirlibrojn: The Kind Diet (2009) kaj The Kind Mama (2014).
RAR
La vorto havas plurajn signifojn:
671
En la jaro 671 post Kristo okazis, interalie:
Ďurkov
Ďurkov (djurkov), (hungare Györke (djorke)) estas vilaĝo en Slovakio, en Regiono Košice, en Distrikto Košice-ĉirkaŭaĵo.
Situo
Ďurkov situas laŭ rojo, laŭ flankovojoj. Košice troviĝas 14 km.
Historio
La unua mencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1272, kiam proksime de la municipo okazis batalo apud Rozhanovce. En 1672 la hungaroj malvenkis de la armeo de Habsburgoj. En 1910 loĝis en Györke 689 homoj, (330 hungaroj, 293 slovakoj, 16 germanoj). Ĝis Traktato de Trianon la vilaĝo apartenis al Hungara reĝlando, al Abaúj-Torna, al distrikto de Ždaňa, poste al Ĉeĥoslovakio, fine ekde 1993 al Slovakio. Inter 1938-1944 Györke rehungariĝis. La unua Arbitracio de Vieno deklaris, ke tiuj komunumoj, kie la hungaroj vivas en majoritato, apartenu al Hungario. En 1944 la judoj deportiĝis. En 2001 loĝis en Ďurkov 1472 homoj, (1342 slovakoj, 75 ciganoj, 25 hungaroj, 5 ĉeĥoj).
Haveno de Sevilo
La Haveno de Sevilo troviĝas je 80 kilometroj de la elfluejo de la rivero Gvadalkiviro kaj ĝi estas la sola komerca ĉerivera haveno en Hispanio. Ĝi direktas al la Mediteraneo kaj Atlantiko. La splendoro de la haveno ekiĝis en 1503 kiam establiĝis en Sevilo la "Domo de Kontraktado", danke al kiu la urbo spertis egan ekonomian kreskon kiu ne ĉesis ĝis meze de la 17-a jarcento kiam la "Casa de la Contratacion" estis translokita al Kadizo. Avantaĝiga cirkonstanco por la splendoro de la haveno estis ĝia strategia situo ĉe la centro de profitdona kaj riĉa agrikultura areo. Tiel, la olivoleo kaj vino plenigis la ŝipkelojn destine al Ameriko. El la sevila haveno foriris preskaŭ ĉiuj la malkovraj ekspedicioj de la unua duono de la 16-a jarcento: Diego de Lepe, Alonso de Ojeda, Diego de Nicuesa, Pedrarias Dávila, ktp.
Neuendorf A
Neuendorf A estas eksa administra komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Antaŭpomerio-Greifswald de la federacia lando Meklenburgo-Antaŭpomerio. Fine de 2010 la tiam ankoraŭ memstara komunumo havis 147 loĝantojn. Ekde la 1-a de januaro 2012 ĝi apartenas la la komunumo Ducherow.
Montreux-Vieux
(jen francigite, origine germane kaj alemane Altmünsterol, alemane ankaŭ Alt Menschtral) estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Haut-Rhin, en la historia kultura regiono Alzaco kaj la nuna administra regiono Grand Est ("Granda Oriento"), kaj administre apartenas al la arondismento Altkirch. Fine de en la komunumo vivis.
7046 Reshetnev
7046 Reshetnev estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la rusa astronomo Nikolaj Stepanoviĉ Ĉerniĥ elde la Krimea astrofizika observatorio de Nauĉno (Ukrainio), tiam en Sovetunio, nun en Aŭtonoma Respubliko Krimeo.
Lajos Gergely
GERGELY Lajos (gergej) estis hungara pedagogo naskita en Backamadaras la 30-an de marto 1834 kaj mortinta ?. Li estis la pli aĝa frato Sámuel Gergely.
Boccioleto
Boccioleto estas komunumo de Italio. Ĝi apartenas al la provinco Verĉelo de la regiono Piemonto. Fine de en la komunumo vivis. Kristanaj patronoj de la komunumo estas la sanktuloj Petro kaj Paŭlo.
Najbaras la komunumoj Balmuccia, Campertogno, Mollia, Rima San Giuseppe, Rimasco, Rossa, Scopa kaj Scopello.
Ortodoksa Judismo
La Ortodoksa Judismo estas unu el la grandaj branĉoj de la juda religio en la nuntempo, kune kun la konservema judismo kaj la reformisma judismo. Ĝi distingiĝas de la aliaj pro ĝia rigora aliĝo al la Halaĥo. Ĝi ne havas centran doktrinan aŭtoritatecon kio permesas al ĝi kelkajn variantojn de ĝia praktikado.
Laŭ ĝia sinteno al la nuntempa kulturo, la ortodoksa judismo neformale dividiĝas en moderna ortodoksa judismo, kiu intencas adapti ĝis certa punkto la religian observadon kaj doktrinojn al la nuna epoko, kvankam nefleksebla rilate al la halaĥo, la religia cionismo kiu ligas la ortodoksan judismon kun cionismo kaj la ĥareda judismo, kiuj malakceptas ĉion kion siaj gvidantoj konsideras kontraŭ la Torao. La ĥaredoj estas ekstrem-ortodoksaj judoj.
La doktrinaj diferencoj ne fiksiĝis ĝis la 18-a jarcento, en kiu sub la influo de la Klerismo kelkaj sektoroj de la juda komunumo malakceptis la apartigon altrudita de la konvenciaj religiaj praktikoj kaj preferis integriĝi —malgraŭ la reganta kontraŭjudismo— en la naciaj komunumoj, dubante kelkfoje pri iliaj tradicioj kaj religia kredo. La malakcepto de tiu ĉi movado difinis la ortodoksismon.
Kredo
La Ortodoksa Judismo baziĝas sur la kredo en 13 principoj de Maimonido:
Praktikado
La ortodoksa judismo ĉefe sekvas la Halaĥon aŭ juda leĝo bazata en la Talmudo kaj kodigita en la Shulján Aruj. Ili ambaŭ baziĝas en la Leĝoj de la Pentateŭko.
La ortodoksa judismo, estas la juda branĉo kiu plej sekvas la leĝojn de la perbuŝa tradicio, ĉar ili estis liveritaj de Dio, kaj el ĝi venas ĉiuj aliaj judaj leĝoj.
La virino en la ortodoksismo ludas gravan rolon, ĉar laŭ tiu skolo, la viro bezonas la virinon (kaj ne inverse), la virino konstante komunikiĝas kun Dio dume la viro devas preĝi kun 10 personoj por atingi la saman nivelon.
Vidu ankaŭ
Judaizm
Bognanco
Bognanco estas komunumo de Italio.
Alexander Turney Stewart
Alexander Turney STEWART (12-an de oktobro 1803, Lisburn, Irlando – 10-an de aprilo 1876) estis irland-devena usonano, kreinto de la unua vendeja magazinego en Usono.
Stewart elmigris en Usonon en aĝo de 15 jaroj, kie li instruis antikvan histoorion en privata lernejo. Li kelkfoje hejmenvizitis, de kie li kunportis punton kaj merceron. Li baldaŭ rimarkis, ke tio pli profitdona ol la instruado. Li malfermis en 1823 magazenon en la Broadway, kiu atentokaptiĝis ĉar Stewart estis treege atentema al la aĉetantoj. Lia baza principo estis, ke oni devas kapti ĉiun aĉetanton. Dumtempe li estis tre malatentema al la dungitoj.
Li malfermis pli kaj pli da vendejojn, dividis la magazenon je sekcioj (tuta nova metodo) kaj elpensis la montrofenestrojn por allogi la aĉetantojn.
Li konstruigis ĝis 1848 sian unuan magazenegon. Kiel plej riĉa persono de Novjorko, li ekkonstruigis en 1869 Garden City sur Long Island.
Place d'Italie
Place d'Italie (Placo de Italio) estas pariza placo situanta en la koro de la 13-a arondismento. Ĝi ŝuldas sian nomon al la apuda Avenue d'Italie, deirpunkto de Nacia Aŭtovojo 7, kiu ligas Francion kun Italio.
Historio
Antaŭ ol barono Haussmann etendis la urbolimojn, la loko apartigis Parizon disde Gentilly. En ĝi, du pavilonoj konstruitaj de Ledoux utilis por kolekti akcizojn. Tiuj pavilonoj estis bruligitaj dum la Franca Revolucio kaj detruitaj en 1877, kvankam la placo ĉesis funkcii kiel urbolimo en 1860. Tiamaniere la loko adoptis sian nunan dezajnon.
Priskribo
Place d'Italie estas ronda placo ornamita per centra fontano kaj pluraj verdaj areoj. Ĝi ankaŭ havas plurajn skulptaĵojn: unu honore al marŝalo Alphonse Juin farita de André Greck en 1983 kaj alia kiu situas en la ĝardenoj de la konstruaĵo kiu utilas kiel sidejo de la arondismenta urbodomo, verko de Ossip Zadkine.
En la suda parto de la placo estas granda vendejaro nomita Italie 2.
Aliroj
Eblas aliri la placon ĉu per iu el la tri metrolinioj (5, 6, 7) kiuj havas haltejon ĉe la stacio , aŭ uzante unu el la sekvaj itineroj:
Ŝtopteksto
En tipografio kaj grafika fasonado, ŝtopteksto estas tradicia teksto, kies propran signifon oni ignoras, uzata por ŝtopi la paĝojn aŭ tekstajn kampojn de dizajnata dokumento por elekti konvenajn grafikajn elementojn, interalie tiparon kaj la ĝeneralan aranĝon.
Tia ŝtopteksto ebligas komenci aranĝadon de dokumento antaŭ ol ties reala teksto estas disponebla; en iuj projektoj, ekz-e kiam oni ellaboras certajn TTT-paĝarojn, la «definitiva» teksto simple ne ekzistas (se temas pri enigaĵoj fare de klientoj).
Ŝtoptekston oni ankaŭ uzas en tiparaj specimenoj, por demonstri tiparojn.
Por la latinalfabetaj lingvoj okcidentaj oni kutime uzas pseŭdolatinan tekston kies unuaj vortoj estas Lorem ipsum dolor; detalojn pri tiu ŝtopteksto kaj kritikajn notojn pri ĝia maltaŭgeco por Esperanto vidu en aparta artikolo (Lorem ipsum). La samajn malavantaĝojn prezentas la ŝtopteksto Okcidentala «Li Europan lingues».
681
En la jaro 681 post Kristo okazis, interalie:
Mortoj
680'erne
Hispana literaturo de la Realismo
Inter la plej elstaraj realismaj novelistoj romanistoj en Hispanio menciindas Juan Valera, José María de Pereda, Pedro Antonio de Alarcón, Benito Pérez Galdós, Emilia Pardo Bazán, Leopoldo Alas (Clarín), Armando Palacio Valdés kaj Vicente Blasco Ibáñez. Poezia kaj teatro ne estis ĝenroj taŭgaj kaj popularaj por realismo, sed tamen populariĝis respektive Ramón de Campoamor kaj Gaspar Núñez de Arce en poezio kaj José Echegaray kaj Manuel Tamayo y Baus en teatro.
RAS
La tri-litera kombinaĵo RAS havas plurajn signifojn, inter aliaj
NGC 3465
NGC 3465 (aliaj indikoj — UGC 6056, MCG 13-8-48, ZWG 351.50, IRAS10557+7527, PGC 33099) estas galaksio en konstelacio Drako.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Kasitoj
La kasitoj estis antikva popolo en sud-okcidenta Azio, kiu estas konata pro la establo de dinastio, reganta Babilonion dum 450 jaroj, komencante de 1600 a.K. Multo estas nekonata pri la kasitoj, pri ilia kulturo kaj origino. Tamen, oni konsideras, ke ili venis en Mezopotamio de Zagros-montaro (moderna Irano). En la komenco de sia apero en Mezopotamio, la kasitoj fondis Dar Kurizgalu kiel sia ĉefurbo, je 150 km norde de Babilono. Oni pensas, ke ilia socio estis feŭda. La ĉevalo estis sankta animalo de la kasitoj kaj probable ili enkondukis ĝin en Mezopotamio. Ekzistas malmulte da informoj pri ilia arto kaj arkitekturo, kiu estis specife kasita. Plimulto, kion ili konstruadis, estis babilonstila.
Historio
691
En la jaro 691 post Kristo okazis, interalie:
Erkelenz
Erkelenz estas urba komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Heinsberg de la federacia lando Nordrejn-Vestfalio. Fine de la komunumo havis  loĝantojn.
Ĉarto de 1814
La franca ĉarto de 1814 (franclingve Charte de 1814) estas konstitucio konsentita de la franca reĝo Ludoviko la 18-a iom post lia resurtronigo. Ĝi devenas de tio, ke la Viena kongreso depostulis la redaktadon de konstitucia teksto antaŭ la resurtronigo de la burbona dinastio. La ĉarto agnoskis la rajtojn, kiujn plejmultaj ŝtatoj de Okcident-Eŭropo jam havis tiutempe, ekzemple la leĝa egaleco de ĉiuj francoj kaj ĉiuj religioj
La ĉarto kreis novan, malpli potencan statuton por la reĝo de Francio kompare kun la periodo antaŭ la franca revolucio de 1789. La ministroj tamen restis responsaj antaŭ la reĝo, kiu estis cetere la oficiala ŝtatestro kaj la estro de la armeo. Nur la reĝo rajtis proponi leĝojn, kiujn li poste sendis al unu el la du parlamentaj ĉambroj : aŭ la Chambre des pairs, aŭ la Chambre des députés.
La ĉarto restis valida dum la tuta periodo de la Resurtronigo, tio estas ĝis 1830. Poste validiĝis nova ĉarto de 1830.
La Ĉambro de la deputitoj de la departementoj, france Chambre des députés des départements (jen la preciza titolo de tiu asembleo en la ĉarto de 1814), aŭ pli kutime Ĉambro de la deputitoj estis la parlamento de Francio estigita per la ĉarto de 1814.
Béla Mátray Betegh
MÁTRAY BETEGH Béla [pr. ma:trai beteg bela] estis hungara aktoro, laborejestro, reĝisoro naskiĝinta en Kolozsvár la 19-an de marto 1846 kaj mortinta en Gödöllő la 19-an de aŭgusto 1912. Lia filino estis Erzsi Mátray.
Biografio
Béla Mátray Betegh ekde 1870 ĝis 1884 ludis en Koloĵvaro (interrompite en 1873–74 en Kassa, resp. ekde 1877 ĝis 1880 en Arad). Dum someroj li estis laborejestro en Nagybecskerek, Gyula, Nagykikinda. Ekde vintro de 1874 unue kun Antal Fehérváry, ekde vintro de 1875 kun Gyula Kovács, fine de aŭtuno de 1880 ĝis 1884 li memstare estis la laborejestro de la Nacia Teatro de Koloĵvaro. En majo-junio de 1880 li gvidis la popoldramtrupon aperinta en Vieno. En aŭtuno de 1884 li dungiĝis al Nacia Teatro (Budapeŝto), dume inter 1896 kaj 1903 li ludis kaj reĝisoris en Gaja Teatro.
Důl (distrikto Pelhřimov)
Důl (Doll) estas municipo en Ĉeĥio troviĝanta en Regiono Vysočina en distrikto Pelhřimov. Vivas ĉi tie.
Historio
La unua skribmencio pri ĝi devenas el 1542.
79333 Yusaku
79333 Yusaku estas tre malgranda, treege hela asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la de la japana astronomo Akimasa Nakamura elde la Observatorio Kuma Kogen en Kuma (gubernio Ehime, Japanio).
21375 Fanshawe
21375 Fanshawe estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la elde la Nacia Observatorio de Kitt Peak, proksime de Tucson (Arizono, Usono) en la kadro de la projekto Spacewatch.
Jaumave
Jaumave estas unu el la 43 komunumoj de la meksika subŝtato Tamaulipas, kiu situas en la norda Meksiko kun limo al Usono kaj la meksika golfo. La ĉefurbo de la komunumo estas Jaumave. La kodnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 10017.
21375 Fanshawe
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de la Fanshawe College, fondita en 1967 en Londono, Kanado, kaj kiu disvolvis apartan famon en artoj, komunikoj, desegno de pejzaĝoj kaj la gastigo de studentoj.
Jaumave
Geografio
La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 14021 loĝantojn. El tiuj estis 7094 viroj kaj 6927 virinoj. La komunumo havas surfacon de 2660,6 km². La meza alteco (de la ĉefurbo) estas 740 metroj super la marnivelo.
Klimato
En la komunumo jare falas averaĝe 1200 mm/m² de precipitaĵo. La averaĝa jara temperaturo estas 23 °C.
Sociogeografio
En la jaro 2000 en la komunumo vivis 11682 personoj, pli aĝaj ol 5 jaroj. El tiuj 2 personoj sciis paroli indiĝenan lingvon. Tio signifas ke 0,017 % de la loĝantaro en la koncerna jaro sciis paroli indiĝenan lingvon.
8615 de la loĝantoj de Jaumave en la jaro 1995 aĝis pli ol 15 jaroj. El tiuj 832 estis analfabetoj, do ne sciis legi kaj skribi. Tio signifas ke 9,66 % de la tuta loĝantaro (pli aĝa ol 15) ne sciis legi kaj skribi. Ĉe la virinoj estis 9,62 % (416 el 4289), kiuj ne sciis legi kaj skribi kaj ĉe la viroj 9,7 % (416 el 4326).
El la loĝantoj (pli aĝaj ol 5 jaroj en la jaro 1995), 9194 personoj apartenis al la katolika religio kaj 1164 personoj al la protestantisma religio. 201 personoj apartenis al aliaj religioj kaj 1123 personoj statistike apartenis al neniu religio.
Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a., (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).
Amerika blanka pelikano
La Amerika blanka pelikano, ankaŭ Ruĝbeka pelikano (Pelecanus erythrorhynchos) estas granda akvobirdo el la ordo Pelikanoformaj. Ĝi reproduktiĝas en interna Nordameriko, kaj moviĝas suden kaj al marbordoj, tiom for kiom ĝis Centra Ameriko, en vintro.
Taksonomio
La germana naturalisto Johann Friedrich Gmelin priskribis la Amerikan blankan pelikanon en 1789. La scienca nomo signifas "ruĝ-beka pelikano", el la latina vorto por pelikano, Pelecanus (blanka haro), kaj erythrorhynchos, kunmetaĵo devena el vortoj de la antikva greka nome erythros (ἐρυθρός, "ruĝa") + rynĥos (ῥύγχος, "beko").
Aspekto
La beko estas granda kaj ebena supre, kun granda gorĝosako sube, kaj, en la reprodukta sezono, estas briloranĝa same kiel la iriso, la nuda haŭtaĵo ĉirkaŭokula, kaj la piedoj. En la reprodukta sezono, estas flanka ebena karunklo sur la supra makzelo, situanta je ĉirkaŭ unu triono de la bekolongo malantaŭ la pinto. Tiu estas la ununura el la ok specioj de pelikano kiu havas bekan "kornon" (karunklo). Tiu korno falas post la birdoj pariĝas kaj okazas la ovodemetado. For de la reprodukta sezono la nudaj partoj iĝas senkoloraj, kaj la vizaĝa flava haŭtaĵo kaj la beko, la bekosako, kaj la piedoj iĝas karnoranĝecaj laŭ koloro.
Disvastiĝo kaj ekologio
Amerikaj blankaj pelikanoj nestumas en kolonioj de kelkaj centoj de paroj sur insuloj en apartaj saletaj kaj nesalakvaj lagoj de interna Nordameriko. La plej norda nestokolonio povas troviĝi sur insuloj ĉe la rapidfluoj de la Rivero de la Sklavoj inter Fort Fitzgerald (Alberto) kaj Fort Smith (Nordokcidentaj Teritorioj). Ĉirkaŭ 10-20% el la populacio uzas la areon de la Insulo Gunnison en la Granda Sala Lago de la Granda Baseno kiel reproduktejo. La plej sudaj kolonioj estas en sudokcidenta Ontario kaj nordorienta Kalifornio. Nestokolonioj ekzistas tiom for sude kiom ĝis la kantono Albany en suda Vajomingo.
Ili vintrumas ĉe la marbordoj de Pacifiko kaj de la Golfo de Meksiko el centra Kalifornio kaj Florido sude al Panamo, kaj laŭlonge de la Rivero Misisipo almenaŭ tiom for norde kiom ĝis Sankta Luiso. En vintrejoj, ili rare troviĝas en malfermaj marbordoj, kaj preferas estuarojn kaj lagojn. Ili trapasas dezertojn kaj montojn, ser evitas la malferman oceanon dum migrado. Sed disaj birdoj, ofte portataj de la fluo de uraganoj, estis vidataj en Karibio. En teritorio de Kolombio la specio estis registrita la unuan fojon la 22an de februaro de 1997, ĉe la Insulo Sankta Andreo, kien ili povus esti alportita de la Uragano Marko kiu pasis proksime en novembro de 1996. Ekde tiam, esits kelkaj observoj ŝajne apartenanntaj al tiu specio en la kontinenta tero de Sudameriko, ekz. ĉe Kalamaro.
Naturaj Amerikaj blankaj pelikanoj povas vivi pli ol 16 jarojn. En kaptiveco, la rekorda vivodaŭro estas de ĉirkaŭ 34 jaroj.
Manĝo
Malkiel la Bruna pelikano (P. occidentalis), la Amerika blanka pelikano ne plonĝas por kapti sian manĝon. Anstataŭe ĝi kaptas sian predon dumnaĝe. Ĉiu birdo manĝas pli ol 4 funtojn de manĝo ĉiutage, ĉefe fiŝoj kiaj Ciprinoformaj kiaj la Karpo (Cyprinus carpio), la Dukolora gilo (Gila bicolor obesa) kaj brilfiŝoj, Perkoformaj kiel la Sakramenta perko (Archoplites interruptus) aŭ la Flava perko (Perca flavescens), Salmonoformaj kiel la Ĉielarka truto (Oncorhynchus mykiss), Siluroformaj (katfiŝoj), kaj karangoj. Aliaj animaloj manĝitaj de tiuj birdoj estas kankroj kaj amfibioj. Birdoj nestumantaj ĉe saletaj lagoj, kie manĝo malabundas, veturas grandajn distancojn al pli bonaj manĝoteritorioj.
Reproduktado
Kiel jam notite, ili estas koloniaj reproduktuloj, kun ĝis 5,000 paroj por loko. La birdoj alvenas al la reproduktejoj en marto aŭ aprilo; nestumado komencas inter komenca aprilo kaj komenca junio. La nesto estas neprofunda depresio skrapita engrunde, sur kiu oni arigas kelkajn bastonetojn, kareksojn aŭ similajn ruberojn. Post ĉirkaŭ unu semajno de pariĝado kaj nestokonstruado, la ino demetas kutime 2 aŭ 3 ovojn, foje nur ĝuste unu, foje ĝis ses.
Ambaŭ gepatroj kovas dum ĉirkaŭ 4 semajnojn al unu monato. La junuloj elnestiĝas 3–4 semajnojn post la eloviĝo; tiam kutime nur unu el la junuloj estis survivinta en ĉiu nesto. Ili pasas la sekvan monaton en vartejo, mudante al nematurula plumaro kaj eventuale lernante flugi. Post elnestiĝo, la gepatroj zorgas siajn idojn dum tri kromaj semajnoj, ĝis la familio separiĝas fine de la somero aŭ komence de aŭtuno, kaj la birdoj ariĝas en pli grandaj grupoj en riĉaj manĝoteritorioj por preparo al migrado al la vintrejoj. Ili migras suden ĉirkaŭ septembro aŭ oktobro.
Predado
Foje, tiuj pelikanoj povas nestumi en kolonioj sur izolaj insuloj, kio ŝajne ege malpliigas la eblon por mamula predado. Specioj kiaj la Ruĝa vulpo aŭ la Kojoto prete predas koloniojn al kiuj ili povas aliri, el kiuj la lasta menciita esta la ununura konata specio kiu ĉasas plenkreskajn pelikanojn (kiuj estas tro grandaj por esti predata de plej birdopredantoj). Oni scias, ke kelkaj mevoj povas predi pelikanajn ovojn kaj idojn (kiaj la Amerika arĝentmevo, la Ringobeka mevo kaj la Kalifornia mevo), same kiel la Komuna korako. Junaj pelikanoj povas esti ĉasataj de la Granda kornostrigo aŭ de la Blankkapa maraglo. La pelikanoj reagas diference al mamulaj minacoj kaj al birdaj minacoj. Kvankam facile alproksimigebla dummanĝade, la pelikanoj povas portempe abandoni siajn nestojn se homo aŭ alia granda mamulo alproksimiĝas al la kolonio. Se la minaco estas alia birdo, tamen, la pelikanoj ne abandonas la neston kaj povas forlukti la entrudulon per bekofrapado danke al siaj konsiderinde timigaj bekoj.
Statuso kaj konservado
Tiu nearktisa specio estas protektata de la Traktato de Migrantaj Birdoj de 1918. Ĝi havas la protektan statuson de la Kalifornia Departmento de Fiŝoj kaj Ĉasado kiel Kalifornia Specio de Speciala Zorgo (CSC). Je tutmonda skalo tamen, la specio estas sufiĉe komuna kaj estas pritaksata kiel Specio Malplej Zorgiga laŭ la IUCN.
Habitatoperdo estas la plej granda konata kaŭzo de nestumada malsukceso, kaj inundo kaj sekego estas konstantaj problemoj. Hom-rilataj perdoj inkludas interplektiĝon en fiŝkapta ilaro, ĝenado pro boatado aŭ ŝtelĉasado same kiel aldona habitata degradado.
Estis markita malpliiĝo laŭ nombroj de Amerikaj blankaj pelikanoj meze de la 20a jarcento, atribuebla al troa uzado de DDT, endrino kaj aliaj klorkarbonhidrogenoj en agrikulturo same kiel disvastigata drenado kaj poluado de humidejoj. Sed la populacioj rekuperiĝis bone post pli striktaj mediprotektadaj leĝoj metitaj al efiko, kaj estas stabilaj aŭ iome pliiĝantaj nuntempe. Ĉe la 1980-aj jaroj, oni ĉirkaŭkalkulis pli ol 100,000 plenkreskuloj de Amerikaj blankaj pelikanoj ekzistantaj en naturo, kun 33,000 nestoj entute en la 50 kolonioj de Kanado, kaj 18,500 nestoj en la 14-17 kolonioj de Usono. Marborda erozio ĉe reproduktaj kolonioj restas problema en kelkaj kazoj, same kiel eventuala amasvenenado kiam oni uzas pesticidojn ĉe reproduktejaj aŭ vintrejaj lokoj.
Ukmergė
Ukmergė (ĝis 1918 Vilkmergė) estas subdistrikta komunumo, kaj ene de ĝi la plej granda urbo, en la oriento de Litovio. Ĝi apartenas al la distrikto Vilnius (Vilno), kaj troviĝas 78 kilometrojn nordokcidente de la nacia kaj distrikta ĉefurbo Vilno. Dum la jaro 2005, la komunumo havis 48 700 loĝantojn, el tio la urbo Ukmergė mem 28 700. Skribe la urbo unuafoje menciiĝis dum la jaro 1333, kaj formalajn urbajn rajtojn ĝi ricevis dum la jaro 1486.
Frua historio
Skribe la urbo unuafoje menciiĝis dum la jaro 1333. Ĝi estis esence ligna fortikaĵo kiu staris sur monteto, proksime al la kunfluejo de la riveroj Vilkmergėlė kaj Šventoji. Ukmergė eltenis atakojn de la Ordeno de germanaj kavaliroj kaj la same kavalira Livonia ordeno, kiuj asertis "per glavoj porti kristanecon al Litovio", dum la jaroj 1333, 1365, 1378, 1386 kaj 1391. Dum la lasta atako, ĝi komplete elbruliĝis kaj devis esti tute novkonstruita.
La regiono komencis akcepti kristanecon, kune kun la resto de Litovio, ekde 1386. Dum la sekva jaro, 1387, la unua kristana eklezio de la urbo konstruiĝis - unu el la plej fruaj kristanaj eklezioj de tuta Litovio. La urbo ricevis urbajn rajtojn malmultajn jarojn post la batalo de Pabaiskas de 1435 - la ekzakta dato nekonatas, kaj la unua skriba fonto, kiu nomas ĝin "urbo", estas el la jaro 1486. Reĝo Žigimantas la Maljuna poste konfirmis tiujn urbajn rajtojn.
Dum 1655, la sveda kaj rusia armeoj prirabis la urbon. Pro multaj militoj, la urba kresko kaj bonfartiĝo estis ofte bremsataj. Dum 1711 kaj 1712, la pesto mortigis grandan parton de la enloĝantaro. Dum 1792 estis renovigita la urba statuso kaj la urbo ricevis sian hodiaŭan blazonon.
Historio de la 18-a kaj 19-a jarcentoj
Dum 1795, la urbo kun la plejmulto de cetera Litovio estis aneksita de Rusio. Dum 1812, la batalo de Deltuva inter la armeoj de Francio kaj Rusio okazis proksime de Ukmergė kaj la armeo de Napoléon Bonaparte prirabis la urbon. Dum la revolto de 1831, la urbo restis sub kontrolo de litovaj rebeloj dum kelkaj monatoj, kaj dum 1863 la urbanoj denove partoprenis en revolto kontraŭ la carisma rusa regno.
Dum 1863 fabriko por alumetoj malfermiĝis en la urbo, kaj iom poste, la posta prezidento de Litovio, Antanas Smetona, naskiĝis en Užulėnis tutproksime de Ukmergė. Dum 1882 eldonejo malfermiĝis, kaj dum 1899 dek tri urbanoj severe puniĝis pro la peko distribui librojn skribitajn en la litova lingvo - severa krimo tiutempe laŭ la rusaj okupantoj.
Historio de la 20-a jarcento
Dum 1940, post la sovetunia okupo de Litovio, komenciĝis deportadoj de urbanoj al Siberio. Kiam la nazia Germana Regno atakis Sovetunion dum junio 1941, la sovetuniaj armeestroj donis instrukciojn mortigi 120 malliberigitajn litovojn antaŭ la retiriĝo de la sovetunia armeo, tamen plej multaj eskapis kaj nur ok truturiĝis ĝis morto. Post la germana invado, proksimume 10 000 el la judaj loĝantoj de la urbo estis murditaj. Dum la milito, plejgranda parto de la urbo detruigixs pro bomboj. Dum preskaŭ jardeko post kiam la sovetunia armeo reinvadis la landon, la urbanoj kunorganizis kaj partoprenis la litovan armitan reziston kontraŭ la komunistaj okupantoj. Dum 1950 la okupantoj detruigis la monumenton pri la sendependeco de Litovio, sed dum 1990 ĝi rekonstruiĝis - fakte antaŭ ol la re-sendependiĝo de Litovio estis oficiala.
Fort Fitzgerald (Alberto)
Fitzgerald, konata ankaŭ kiel Fort Fitzgerald, estas komunumo en norda Alberto (Kanado) en la municipo de Regiona Municipo de Wood Buffalo, situanta je 17 km sude de la limo kun la Nordokcidentaj Teritorioj, je 23 km sudoriente de Fort Smith. Ĝi havas populacion de 10 personoj (2008).
La komunumo ricevas telefonan servon baze en Fort Smith.
Antaŭ la etendo de fervojoservo al Hay River (Nordokcidentaj Teritorioj), ĉe la Granda Sklava Lago, ĉiu varo devis esti transportita perŝipe el aŭ al nordo el Fitzgerald al Fort Smith, por eviti kvar netrapaseblaj rapidfluoj.