cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Budhismo
Budhismaj pensoj pri vivo kaj morto
Laŭ budhismo, estas pluraj mondoj: nia tero, la mondo nomata Saba laŭ mahajana terminologio, laŭ theravada terminologio manussa-loka, "homa mondo", situas en la mezo inter la mondoj. Super ni estas diversaj paradizaj mondoj, kaj malsuper ni estas inferaj mondoj.
Tiu, kiu faris intence bonajn agojn dum sia vivo, renaskiĝos kiel pli feliĉa homo, aŭ kiel pli altranga estaĵo en pli agrabla mondo ("ĉielo"); kaj post multege da vivoj kaj bonfaroj povas iĝi eĉ budho (sed ne naskiĝi kiel budho, nur kiel bodisatvo). Budho ne plu mortos nek renaskiĝos, kaj ŝi/li/ĝi (budho estas super sekso kaj homeco) estas libera de ĉiaj suferoj de estaĵoj, nome naskiĝo, maljuniĝo, malsaniĝo, morto, ktp.
Polly Samson
Polly SAMSON (naskiĝinta la en Londono), estas angla romanistino kaj ĵurnalistino.
Budhismo
Budhismaj pensoj pri vivo kaj morto
Tiu, kiu faris malbonaĵon dum sia vivo, renaskiĝos kiel estaĵo pli malaltranga ol homo, ekz-e hundo aŭ ĉevalo, eĉ insekto, kaj se tiu hundo au insekto ne vivos honeste dum sia vivo, ĝi post morto renaskiĝos kiel speco de demono aŭ monstro en unu el la inferaj mondoj.
Estas grave konscii unue ke, laŭ la budhismo, nek ĉielo nek infero povas esti eterna; kaj due, ke vivo en tre agrabla medio ne nepre - fakte ĝenerale ne - nutras saĝon. Do, ĉiela vivo povas fakte esti danĝera, ĉar stultiga, kaj estas preferinde serĉi homan vivon inter saĝaj homoj. Laŭ malnovbudhisma tradicio, ne eblas iĝi arahanto aŭ budho dum ĉiela vivo, nur kiel homo.
Polly Samson
Biografio
Post maltrankvila infanaĝo, ŝi dungiĝis al eldona industrio, kie ŝi renkontis la poeton kaj aktoron Heathcote Williams, kun kiu ŝi havis sian unuan infanon Charlie en 1989. Post lia naskiĝo, Polly Samson iĝis senhejmulino kaj estis gastigata de la ĵurnalistino Cassandra Jardine
Budhismo
Gautama Siddhartha
Gautama Siddhartha (sanskrite) aŭ Gotama Siddhattha (palie), aŭ Ŝakjamunio (palie Sakyamunî, sanskrite Ŝakyamunî) (fondinto de la nuna sasanao, do de la budhismo kiel historia movado, sed laŭ budhisma tradicio el multaj budhoj kaj nur retrovinto de la darmo) iam en sia antaŭa vivo, donis - laŭ unu el multaj fabloj en la mezepoka komentario de Budhhaghosa al la libro Jātaka en la palilingva Tripitako - sian korpon al malsatega mortanta tigro por savi ĝian vivon. Kaj pro tiu bonega faro, kaj multaj aliaj, li renaskiĝis kiel pli alta estaĵo kaj fine fariĝis budho. Konforme al ĉi tiu bone konata rakonto, budhismaj bhikŝuoj kaj bonzoj foje faris sinoferon por savi la mondon. Ankaŭ vjetnamaj bonzoj faris sinbruligon dum la vjetnama milito, ne nur kiel protesto al la usona bombardado, sed ankaŭ kiel la supera sinofero por savi la homojn el la suferego. (Tiu agmaniero estis tamen kritikita de aliskolaj budhanoj, kiuj timis ke ĝi estos malbona ekzemplo; kio fakte okazis, ĉar poste plurfoje okazis sinbruligoj de ne-budhanoj sen la necesa medita antaŭpreparado multjara.)
Polly Samson
Biografio
Post disiĝo kun Heathcote Williams, ŝi renkontis David Gilmour, la gitariston kaj kantiston de la rokgrupo Pink Floyd. Ili geedziĝis en 1994. David Gilmour adoptis Charlie kaj ili havis tri aliajn infanojn: Joe (naskiĝinta en 1995), Gabriel (naskiĝinta en 1997), kaj Romany (naskiĝinta en 2002).
Budhismo
Gautama Siddhartha
Nu, oni tamen bone sciu ke la vera instruo de budhismo ne estas kredigi tiajn imagajn rakontojn. Tiu rakonto ekestis en la antikva Barato, por ilustri la meriton de malavareco - ne por doni historiajn faktojn. La budhismo instruas, ke ĉio tia estas, profunde vidite, nur iluzio; ĉio estas nenio; ne ekzistas renaskiĝo en la strikta signifo de tiu vorto (ĉar la naskiĝonto ne estas identa kun la mortinto), nek kastoj (budhismo neas kastan diskriminacion), nek superstiĉoj, nek paradizo, nek infero, nek eĉ budhoj mem. Ĉesu kredi tiujn neniaĵojn, kaj do estu savita el la suferoj de metempsikozo, eterna renaskiĝo, eterna suferado.
En la historio budhismo evoluis diversen. Unu el la skoloj, kiu evoluigis ĉi tiun ateisman tendencon de budhismo, estas Zen-budhismo.
Polly Samson
Verkoj
Polly Samson verkis mallongajn historiojn por la BBC Radio 4, kompilaĵojn "Lying in Bed" (Virago 1999) kaj "Perfect Lives", eldonita en Novembro 2010 de Virago Press, romanojn "Out of the Picture" (Virago 2000) kaj "The Kindness", eldonita en 2015, kaj kunlaboris al multaj eldonoj, interaliaj "Gas and Air" (Bloomsbury 2003), "Girls Night In" (Harper Collins 2000), "A Day in the Life" (Black Swan 2003), kaj "The Just When Stories" (Beautiful Books 2010).
Polly Samson verkis aŭ kunverkis 7 tekstojn de la 11 komunaĵoj de la albumo de Pink Floyd The division bell,. Ŝi kunverkis la tekston de la kanto "Louder than words" sur la lasta albumo The endless river. Kun la retrospektiva kredito donita al Clare Torry por la komponaĵo "The great gig in the sky", ŝi estas la sola ina kunskribanto de la diskaro de Pink Floyd.
Budhismo
Historio kaj disvastiĝo
Tri monatojn post la morto de la Budho ties disĉiploj kunvenis en Rajagarha (la nuntempa Rajgir) por la unua budhisma koncilio (sangiti ), por diskuti pri la darmo (la instruo) kaj la vinaja (la monaĥa regularo) kaj fiksi ilin laŭ la instruoj de la Budho. Alia transdono okazis buŝe. Ĉirkaŭ 100 jarojn poste okazis en Vesali la dua koncilio. Diskutitaj estis ĉefe la reguloj de la monaĥa komunumo, ĉar ĝis tiam jam estiĝis pluraj grupoj, kiuj malsame interpretis la originalajn vortojn de la Budho. Dum la dua koncilio kaj la sekvaj kunvenoj estiĝis ĝis 18 diversaj skoloj (nikaja-skoloj), kiuj malsame rilatas al la originalaj instruoj de la Budho. La du unuajn konciliojn agnoskas ĉiuj budhismaj skoloj. La sekvaj koncilioj estas akceptataj nur de iuj skoloj.
Polly Samson
Verkoj
Ŝi ankaŭ verkis tekstojn por la du lastaj albumoj de David Gilmour: On an island, en kiu oni povas aǔdi ŝin kantanta kaj piananta en la kanto "Smile" , kaj Rattle that lock.
Budhismo
Historio kaj disvastiĝo
En la 3-a jarcento a.K. kunvenis la 3-a koncilio en Pataliputra (nuntempe Patna) sub protektado de la reĝo Aŝoko kaj estrado de la monaĥo Moggaliputta Tissa. Celo estis unuiĝi pri ununura budhisma instruo. Oni volis ekskludi hereziulojn kaj malagnoski malverajn instruojn. Dum la koncilio oni tial verkis la libron Kathavatthu, kiu entenis la filozofiajn kaj skolatikajn tekstojn. Kune kun la sutapitaka, la skribitajn paroladojn de la budho, kaj la vinajapitaka, la kolekto de ordenaj reguloj, ĝi estas la en la palia lingvo verkita tipitaka (sanskrite: tripitaka, esperante: „trikorbo“, aŭ palia kanono), la plej malnova granda kompilo de budhismaj tekstoj.
Kiuŝuo
Kiuŝuo aŭ Kjuŝuo (九州 ; Kunrei: kyûsyû; Hepburn: kyūshū – «naŭ provincoj») estas la tria plejgranda insulo kaj la la 37-a plej granda insulo en la mondo. La regiono Kiuŝuo enhavas ĉirkaŭjn insulojn kiel Okinavon.
Gubernioj
La insulo enhavas la guberniojn:
Otto Jespersen
Universitata vivo
Li studis ĉe la universitato de Kopenhago kaj diplomiĝis pri la lingvoj angla, franca kaj latina. Poste li studis lingvistikon en Oksfordo.
26909 Lefschetz
26909 Lefschetz estas tre malgranda, treege hela asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la de la usona astronomo Paul G. Comba elde la observatorio de Prescott (Arizono, Usono).
Budhismo
Historio kaj disvastiĝo
Antaŭe de la disvastiĝo de Budhismo al Ĉinio en 1-a jarcento P.K., ĝi alventis en landojn kiuj havis relative malpli kompleksaj civilizacioj. Tiel ĉi, erudiciolo Steven Collins skribas prii la "kultura pakaĵo Palilingva" de Budhismo. Tio estas diri, Budhismo alvenis en Sudorienta Azion ne nur kun instruoj religiaj sed ankaŭe kun unu kompleta kultura modelo, de arto, teknologio, matematico, skriba lingvo, literaturo, kaj eĉ politiko, inter alioj. Tia modelo trovis akcepton en landoj Sudorienta Azio pli-malpli sen modifaĵo. Tamen, tia tendenco, de akcepto en tute de Budhismo Palilingva, ne daŭris en Ĉinion. Ĉar Ĉinio jam longetempe kultivis sian mem multe espriman kaj ekstreme plene dokumentitan tradicion de religio, politiko, kaj ekonomio, Budhismo unuafoje alfrontis la defion de renkonti kaj adaptiĝi al tutenova, alia, kaj forta tradicio kultura. Kiel fama ekzemplo, tradiciemensaj Konfuceistoj rezistis doni manĝaĵon, vestaĵon, kaj ŝirmejon al nekonatoj ekster la familio (tiel ĉi malsimile kun Sudorienta Azio). Tiel ĉi, en Ĉinio bezoniĝis malstreĉi la regulon tradician kio malpermesis la monaĥoj amasigi posedaĵojn. Post iom da tempo, fariĝis ofte ke komunumoj monaĥaj posedas ne nur monaĥejojn sed ankaŭe bienojn (kiojn en multaj kasoj ili luigis al aliaj homoj por mono) kaj ĉe entrepenojn (ekzemple grincilojn por grajnon kaj presilojn por fari oleon). Fakte, en Ĉinio neniu alia monaĥoj Budhistaj estis la inventintoj de la institucioj de vendi landon, elpruntedoni monon por intereso, kaj papervaluto. Tiame, ioj erudicioloj rigardas Budhismon de la Tang dinastio (ĉirkaŭ de la 6-a al la 10-a jarcento) kiel la plej frua apero de prakapitalismo en Ĉinio.
26909 Lefschetz
Nomo
Ĝi estis nomita en memoro de la usona matematikisto Solomon Lefschetz (1884–1972), profesoro ĉe la Universitato Princeton, kiu faris gravajn kontribuojn en algebra geometrio kaj algebra topologio. Poste militaj laboroj, li iĝis sperta pri ne-linearaj kaj rega teorio, farante el Princton gvidan centron en tiuj fakoj.
Budhismo
Historio kaj disvastiĝo
Nature, la procezo de adapto budhisma en Ĉinio estis reciproka kaj duon-direkta. Samtempe kiel budhismo ŝanĝis siajn kutimojn hindajn, la indiĝina ĉina kulturo ankaŭe adoptis, iom post iom, budhanajn ideojn, vortojn, kaj eĉ ĉiutagajn objektojn. (Ekzemple de la lasta tiu ĉi, oni akreditas al budhismo la enkondukon en Ĉinion de tielajn diversajn objektojn kiel la seĝo kaj teo!) Tia ĉi procezo plirapidiĝis kiam Ĉinio regiĝis de etne neĉinaj "barbaroj" de tradicie budhana centra Azio. Ne poste la Tang dinastio, Ĉinio estis plene ĉieiĝita de tielajn ideojn kiel renaskiĝo (sanskrite "samsara") en nenombreblajn, multoblajn vivdaŭrojn, kaj ankaŭ karmo (sanskrite "karma"), signifante ke ĉia ago havas neeviteble estontan efekton milionojarfore por la aginto.
Otto Jespersen
Universitata vivo
De 1893 ĝis 1925 Jespersen estis profesoro pri angla lingvo ĉe la Universitato de Kopenhago.
Kiuŝuo
Gubernioj
Kaj Okinawa situas sud-okcidente al la insulo Kjuŝuo.
Budhismo
Historio kaj disvastiĝo
Kiel forte kaj videble influis Budhismo la indiĝinan Konfuceisma tradicon, ke kelkfoje la imperiestraj aŭtoritatuloj provis subpremi ĝin, pli-malpli perforte, instigite de konservemulaj Konfuceistoj. Ankaŭe de la semprekreska riĉaĵo de la monaĥejojn, ili zorgiĝis de la mem ofendaĵo de tia ĉi instruo barbara (laŭ ilia plendoj) delokiganta la Vojon (Ĉine "Dao") propra de la patrio kaj siaj mem saĝuloj antikvaj. Tiel de la 6-a jarcento al la 10-a (t.e. antaŭe la komenco de la Song dinastio), okazis en Ĉinio kvar kontraŭbudhanaj persekutadegoj. Kiuj poŝte, neniu tia reokazis ĝis la Kultura Revoluciego Proleta (1966 al 1976), sed budhismo deposte kontinuantas ekzameniĝi kaj regiĝi de ĉia registraro sekve.
Malgraŭe ilia rivalaĵo ideologia kaj politika (kiu, oni ne povas ne diri, ekzistis multe pli en la mento konfuceisma kaj budhana), pensistoj konfuceistaj imitis konsciante kelkajn budhanajn ĉefaĵojn kaj strukturojn, precipe en ontologio kaj psikologio. Tiel, exemple, la "Novkonfuceistoj" de la Song dinastio (ĉirkaŭ la 11-a jarcento) alproprigi al si faman konceptparon de la Huayan tradicio, nome "principo" kaj "aĵo" (Ĉine "li" kaj "shi"), reinterpretante tiujn en termoj Konfuceisma-tipaj, kiel la Substanco ontologia de la Vojo aŭ naturo homara kaj la objektoj ŝarĝiĝaj kun morala signifo de la Ĉielo. Eble pli grave, tamen, Novkonfuceismo adoptis ankaŭe kelkajn teknikojn de meditato de Chan 禪 (japane "Zen") budhismo, kreante ion termitan kiel "kvieta sideco" (jingzuo 靜坐).
Francisco Asenjo Barbieri
Francisco Asenjo Barbieri (Madrido, 3-a de aŭgusto de 1823 - 19-a de februaro de 1894), estis komponisto kaj muzikologo hispana, aŭtoro ĉfe de zarzueloj.
Otto Jespersen
Interlingvistiko
Li subtenis kaj aktive evoluigis internaciajn planlingvojn kiel Esperanto kaj estis ano de la delegitaro (delegacio por alpreno de internacia helplingvo) starigita de Louis Couturat en 1900. Tiu delegitaro kreis la planlingvon Ido, kiun Jespersen entuziasme apogis. Pri Ido li diris:
Francisco Asenjo Barbieri
Konsiderata patro de la zarzuelo kaj pioniro de la hispana muziko, Barbieri estas omaĝata kiel kreinto de muzika teatro aŭtente hispana.
Otto Jespersen
Interlingvistiko
Sed jam en 1928 Jespersen evoluigis la lingvon Novial, kiun li opiniis plibonigo.
Francisco Asenjo Barbieri
Barbieri komponis ĉirkaŭ 60 zarzuelojn kaj inter ili elstaras kelkaj verkoj ege ingeniaj kaj popularaj, kiaj Jugar con Fuego (Ludi fajre, 1851), Los diamantes de la corona (La diamantoj de la krono, 1854), Pan y toros (Pano kaj taŭrludado, 1864) kaj El barberillo de Lavapiés (La barbireto de L., 1874).
Katalogo de verkoj
Jene aperas plejparto de la zarzueloj premieritaj de Francisco Asenjo Barbieri.
Otto Jespersen
Lingvistiko
Li evoluigis la teoriojn de rango kaj plektaĵo (latine nexus) en la dana lingvo en du artikoloj Sprogets logik (lingva logiko, 1913) kaj De to hovedarter af grammatiske forbindelser (la du precipaj specoj de gramatikaj interligoj, 1921). En sia teorio pri rangoj Jespersen disigis la parolpartojn de la sintakso kaj diferencigis inter primaraj, sekundaraj kaj terciaraj (unua-, dua-, triarangaj) elementoj; ekzemple en la sintagmo "bone vortigita frazo" "frazo" estas unuarangaĵo, difinata de duarangaĵo "formulita", kiu siavice estas modifata de la triarangaĵo "bone". La termino "plektaĵo" (nexus) aplikiĝas al frazoj, frazecaj strukturoj kaj frazaroj, en kiuj du konceptoj estas esprimataj en unu unuo; ekzemple "pluvis, li kuris domen". Tiu termino estas precizigita de plia koncepto nomata "junto" (angle junction), kiu reprezentas ideon esprimatan de du aŭ pli da elementoj, dum ke plektaĵo kombinas du konceptojn. Junto kaj plektaĵo pruviĝis valoraj por atentigi la lingvistikan mondon pri la koncepto de kunteksto.
Jespersen ricevis fortan agnoskon pro kelkaj siaj libroj. Lia Modern English Grammar (gramatiko de la moderna angla) koncentriĝis pri morfologio kaj sintakso. Lia Growth and Structure of the English Language (kresko kaj strukturo de la angla lingvo) estas kompleta vido pri la angla lingvo el la vidpunkto de ne-anglalingvano, de interlingvistiko kaj estas represata ankoraŭ pli ol 60 jarojn post lia morto kaj preskaŭ 100 jarojn post la unua eldono.
Kiuŝuo
Nomo
La nomo Kyūshū (japane:九州, "Naŭ Gubernioj") estas el jenaj naŭ malnovaj gubernioj.
Sankta Tereza
Sankta Tereza estas nomo de pluraj katolikaj sanktulinoj:
Preĝejo Dipatrino el Fátima (Soroksár)
Kapelo
La pastro de Soroksár (tiutempe grandvilaĝo) decidis konstrui plian kirkon en ekstera parto de Soroksár en 1929, kie jam multe da homoj loĝis. La plano fiaskis, tamen en 1944 la katolika eklezio luis loĝejon, kiu transformiĝis kapelo en la sekva jaro. La kapelo ricevis iom poste kvazaŭ paroĥan rangon, sed la komunistoj faris barojn, fine en 1951 alia kapelo ekfunkciis kun pastroloĝejo. Ekde tiam ankaŭ en la kapelo okazis mesoj. La nun videbla formo estis preta en 1958. Plenaj renovigaj laboroj okazis en 1972. Ekde 1996 ĝis estas plenrajta paroĥo Stefano la 1-a (Hungario).
Kirko
Alia pastro estis militkaptito en Sovetunio kaj li votis, ke hejmenveninta li servos al Dipatrino el Fátima. Post fiasko de la Hungara revolucio de 1956 li petis statuojn el Fátima. Ili alvenis en 1957 kaj la pastro metis ilin en ĵus konstruita kapelo, kiu iĝis pilgrimloko. En 1958 la pastro konstruis preĝejon, kiun la komunistoj malpermesis funkcii, eĉ oni trakonstruis ĝin al loĝejo. La pastro estis forigita el Soroksár. Depost fino de la socialismo en 1996 la eklezio ricevis konvenan parcelon, kie inter 2000-2002 estis konstruita moderna kirko.
Kiuŝuo
Ekozono
Biogeografie Kjuŝuo troviĝas en la Ĉin-Japana ekoprovinco de la Palearkta ekozono laŭ la tipologio de la Monda Natur-Fonduso ( WWF ).
Ferencszállás
Ferencszállás (ferencsAlAŝ) estas malgranda vilaĝo en Hungario en regiono Suda Ebenaĵo, en departemento Csongrád, en subregiono de Makó. La loknomo signifas: tranoktejo Francisko.
Situo
Ferencszállás situas sur ebenaĵo, laŭ maldekstra bordo de Maros, laŭ ĉefvojo kaj fervojo Szeged-Makó. Troviĝas Makó 10,5 km-ojn, Kiszombor 6 km-ojn, Klárafalva 2,5 km-ojn, Deszk 9,5 km-ojn for.
Historio
Fine de la turka erao la regiono senhomiĝis. Poste tabakokultivistoj konstruis sekigilojn en tiu areo, kiu havis la nomon Kukutyin [kukutjin]. Barono Ferenc Gerliczy (gerlici) aĉetis la kampojn kaj fondis tie biencentron. Tio estis ĝermo de la vilaĝo. La vilaĝnomo devenas de nomo de Gerliczy. La riverbordo apartenas al Nacia parko.
Budhismo
Festivaloj kaj praktiko
Budha Tago (palie Vesākha, sanskrite Vaiśākha) estas tradicia festo por budhanoj en malsamaj tagoj en Barato, Srilanko, Nepalo, Tibeto, Bangladeŝo, Butano, Indonezio, Filipinoj, Singapuro, Vjetnamo, Tajlando, Kamboĝo, Laoso, Malajzio, Birmo kaj en aliaj lokoj tra la tuta mondo.
Otto Jespersen
Lingvistiko
Jespersen estis la unua kiu studis la grandan vokalŝoviĝon.
Budhismo
Festivaloj kaj praktiko
Budhonasko estas budhisma festo por soleni la naskiĝon de la budho Ŝakjamunin.
Otto Jespersen
Lingvistiko
Plurfoje Jespersen estis invitita al Usono kiel gasta profesoro kaj utiligis la okazon por studi la eduksistemon de tiu lando. La angla traduko de lia danlingva membiografio tamen aperis nur en 1995.
Budhismo
Festivaloj kaj praktiko
Bodiarbo estas budhisma festo por soleni la tagon ke la budho Ŝakjamuni atingis sian bodion.
Otto Jespersen
Lingvistiko
Jespersen estis ano kaj proponanto de fonosemantiko (kiu neas aŭ relativigas la konvenciecon de lingvo), pri kiu li skribis: "Ĉu vere estas multe pli granda logiko en la mala ekstremo, kiu negas ian son-simbolecon (escepte de la malgranda klaso de evidentaj eĥoismoj kaj onomatopeoj) kaj vidas en niaj vortoj nur kolekton da hazardaj kaj neraciaj asociaĵoj de sono kaj signifo? … Ne eblas negi, ke ekzistas vortoj, kiujn ni instinkte sentas adekvataj por esprimi la ideojn, kiujn ili reprezentas."
Budhismo
Festivaloj kaj praktiko
Ĉajtjo estas budhisma preĝhalo kun stupao ĉe la fono.
Budhista flago estas flago uzata de multaj budhistoj. Ĝi signifas sensektan budhismon kaj estis kreita en la 19-a jarcento.
Budhisma templo estas kultejo por budhistoj. Bikŝuejo esta loko kie loĝas bikŝuoj kaj loko de kultado por budhistoj.
Elhejmiĝo estas budhisma rito per kiu domano forlasas sian hejmon por vivi kiel senhejma ŝramaneto ĉe samgo.
Tekstoj
La plej antikvaj tekstoj kompilantaj la instruojn de la Budho estas la Tripitako, tri korvoj kun tekstoj en Palio skribitaj sur palmfolioj, ankaŭ konata kiel la Palia Kanono. Teravada Budhismo konsideras tiujn ĉi tekstojn la nuran vere fidelan fonton de la vortoj de la Budho.
Shōbōgenzō estas la titolo plej ofte uzita por paroli pri la kolekto de verkoj de la 13-a jarcenta japana bikŝuo kaj fondinto de Soto Zen, Eihei Dōgen. Kelkaj aliaj verkoj ekzistas kun la sama titolo kaj kelkfoje ĝi estas nomita „Kana Shōbōgenzō“ por diferencigi ĝin de tiuj. La termino shōbōgenzō ankaŭ povas esti sinonimo por Budha Darmo vidita de la perspektivo de mahajana budhismo.
Skoloj kaj organizoj
Budhismo ne estas organizita per organizado hierarkia vertikala. La religia aŭtoritato baziĝas sur la sanktaj tekstoj: nome la Sutroj, kiuj estas diskursoj de Budho Gaŭtama kaj liaj disĉiploj. Krom tio, estas multnombra materialo por interpretado al kiu kontribuas instruistoj kaj gravuloj laŭlonge de la historio kiuj estis komentintaj kaj analizintaj ilin.
La monaĥa komunumo organiziĝas historie laŭ linioj de transmitado en la tempo, kaj en kelkaj skoloj la ĉenoj de rilatoj inter instruistoj kaj disĉiploj estas ŝlosilaj. La nemonaĥoj ludas alian rolon depende de la praktikado en la du grandaj branĉoj, nome Theravāda (‘skolo de la aĝuloj’) kaj Mahāyāna (‘granda vehiklo’). En la budjismo mahaĝana, la vivo de nemonaĥoj estas konsiderata tiom utila por atingi la Nirvanon kiom la vivo de monaĥoj, dum ĉe theravada oni emfazas al la vivo de monaĥoj. Laŭ alia klasigo estas tre ofta identigi trian branĉon; la Vajrayāna (aŭ Tantreca), kiu povas esti konsiderata parto aŭ dividaĵo de Mahaĝana.
Tiu religia organizado sencentrigita permesis enorman flekseblecon de vidpunktoj, variaĵoj kaj fokuziĝoj. La variantoj de budhismo estis kreitaj pere de dividaĵoj laŭlonge de la tempo de la doktrinaj diskutpunktoj, same kiel siavice pere de diversaj sociaj kaj geografiaj kuntekstoj, kiel ĉe arbo kun multaj branĉoj.
Diversaj skoloj
Yāna (Sanskrito kaj Palio por veturilo) estas metodo de spirita praktiko en budhismo kaj estas ĉefe uzita por paroli pri dividoj de pluraj skoloj de budhismo laŭ ilia tipo de praktiko.
La Dharmaguptaka (Sanskrito; ĉine 法藏部, pinjine Fǎzàng bù) estas unu el la dekok aŭ dudek skoloj de antikva budhismo, depende de la fonto. Onidire, ili originis el alia sekto, Mahīśāsaka. Dharmaguptaka havis gravan rolon en antikva Centra Azia kaj Ĉina Budhismo, kaj ilia Prātimokṣa (monaĥa regularo por bikŝuoj kaj bikŝuinoj) ankoraŭ estas uzataj en Orientaj Aziaj landoj ĝis hodiaŭ, inkluzive en Ĉinio, Vjetnamio, Koreio, kaj Japanio.
Korea budhismo distingiĝas de aliaj formoj de budhismo per sia peno solvi kion estas konsideritaj malkonsistoj en Mahajana budhismo. Koreaj bikŝuoj de frua korea budhismo kredis, ke la tradicioj, kiujn ili ricevis el fremdaj landoj estis interne malkonsistaj.
Japana budhismo estas la budhismo praktikita en Japanio ekde ĝia oficiala enkonduko en la jaro 552 K.E. laŭ la Nihon Shoki de Baekje, Koreio de bikŝuoj. Budhismo havis gravan influon ĉe la disvolviĝo de la japana societo kaj daŭras kiel influa aspekto de la kulturo ĝis hodiaŭ.
Mahajano (sanskrite kaj palie mahâyâna, "granda veturilo") estas skolo de la budhismo unue bazita sur la (nun perdiĝinta) sanskrita versio de la Tripitako, poste sur ties (ankoraŭ ekzistantaj) tradukoj ĉina (en Ĉinio, Koreio, Japanio kaj Vjetnamio) kaj tibeta (en Tibeto, Nepalo, Mongolio kaj Siberio). Grava koncepto por kompreni mahajanismon estas tiu de Bodhisatvo. Praĝnja paramito (sanskrite Prajñāpāramitā) povas esti tradukita kiel saĝperfektigado en Mahajana budhismo. Prajñāpāramitā signifas tiun perfektan manieron serĉi la naturon de realo, same kiel korpon de sutroj kaj la personigon de la koncepto en la bodisatvon konatan kiel la Granda Patrino (tibete Yum Chenmo).
Tibeta budhismo estas la formo de Budhismo en Tibeto, Mongolio kaj partoj de Ĉinio kaj Siberio; ĝin praktikas ankaŭ la kalmukoj en la eŭropa parto de Rusio kaj, ekde la fino de la 19-a jarcento, grupoj en la cetera Eŭropo kaj Ameriko. Alternative oni ankaŭ uzas la terminon Lamaismo, sed ĝi estis kontroversa kaj multaj tibettradiciaj budhanoj malakceptas ĝin.
Purlanda Budhismo (ĉine: 淨土宗, Jìngtǔzōng; 浄土仏教, Jōdo bukkyō; korea: 정토종, jeongtojong; vjetnama lingvo: Tịnh Độ Tông), konata ankaŭ kiel Amitabismo esperantlingve, estas vasta skolo de mahajana budhismo kaj unu el la plej praktikataj tradicioj de budhismo en Orienta Azio. La Pura Lando estas tradicio de budhisma instruado, kiuj koncernas la budhon Amitabo. La tri ĉefaj tekstoj de la tradicio, konataj kiel la "Tri Purlandaj Sutroj", estas la Sutro de Senfina Vivo, la Sutro de Amitabo kaj la Sutro de Kontemplado. La praktikoj kaj konceptoj koncernantaj la Puran Landon troviĝas en la baza kosmologio de mahajana budhismo kaj estas grava elemento de la mahajanaj tradicioj de Ĉinio, Japanio, Koreio, Vjetnamio, kaj Tibeto. La termino "Purlanda budhismo" referencas kaj al la soteriologio de mahajana budhismo, kiuj plej bone kompreniĝas kiel la "Purlandaj tradicioj" aŭ "Purlandaj instruado," kaj al la apartaj Purlandaj sektoj disvolviĝintaj en Japanio.
Aliaj skoloj kaj sektoj estas Mahīśāsaka, Soto, Vaĝrajano, Teravado...
Greka Budhismo aŭ Grekbudhismo estas la kultura sinkretismo inter Helenisma kulturo kaj Budhismo, kiu disvolviĝis inter la 4a kaj la 5a jarcentoj en Baktrio kaj la Hinda subkontinento, koresponde al la teritorioj de nuntempaj Afganio, Taĝikio, Hindio, kaj Pakistano. Ĝi estis kultura konsekvenco de longa ĉeno de interagado kiu ekis pro grekaj enmigradoj en Hindion el la epoko de Aleksandro la Granda kaj ties posta sekvo.
La dalita budhisma movado (konsiderata kiel Navajana, t.e. nova skolo, de iuj Ambedkaranoj) estas movado de budhisma revivigado en Barato ekde la 19-a jarcento. Ĝi ricevis sian plej substancan impeton en 1956 de la voko de B. R. Ambedkar por la konvertiĝo de dalitoj al Budhismo por eskapi socion bazitan sur kasto, kiu konsideris ilin kiel la plej malaltajn en la hierarkio. Ambedkar rigardis Budhismon kiel manieron fini la baratan kastosistemon.
La Budhana Ligo Esperantista (BLE) estas ligo de geesperantistaj budhanoj el pluraj landoj. BLE refondiĝis dum la UK en Fortaleza 2002 kaj ĝis hodiaŭ estas aktiva.
Kvanto de budhistoj en la mondo
La ĉirkaŭkalkuloj pri la nombro de budhistoj en la mondo ege varias, laŭ la diferencaj fontoj disponeblaj   kaj la plej malaltaj ĉirkaŭkalkuloj estas inter 200 kaj 330 milionoj de sekvantoj. La budhisma retejo Buddhanet konsideras ke 350 milionoj estas la cifero plej interkonsentita, kiu ne inkludas la personojn kiuj nur simpatias kun la budhismo aŭ kiuj sekvas la budhismon flanke de alia religio iel kongrua kiel taoismo, ŝintoismo aŭ kristanismo, io kio ne estas malofta. La retaĵo Adherentes.com establas la nombron de budhistoj en 375 milionoj (6 % de la tutmonda loĝantaro). En ajna el tiuj kalkuloj budhismo estas la kvara religio plej granda de la mondo post kristanismo, islamo kaj hinduismo, sekve de la tradicia ĉina religio. Aliaj kalkuloj ne tiom moderaj plialtigas la kvanton de budhistoj al 500 milionoj, sed la preciza nombro ĝenerale estas necerta kaj malfacile difinebla pro la propraj karakteroj de la budhismo kaj pro la trajtoj de la landoj kie ĝi etendiĝis.
Tio signifas ke la budhismo estas el la plej grandaj religioj de la homaro laŭ nombro de sekvantoj. Tiuj ciferoj pliiĝis konsiderinde post tiuj rekoltitaj en la 20-a jarcento, ĉefe ĉar en landoj kiel Ĉinio ekaperas informoj post ties politika malfermiĝo. Simile, en Barato okazis amasaj konvertoj al la budhismo fare de centoj da miloj da personoj apartenantaj al la kasto de la netuŝeblaj (Dalitoj) malkontentaj pri la kastoseparado oficialigita de hinduismo.
La majoritato de budhistoj estas en Azio. Por atingi tutmondan kalkulojn pli precizan, la precipa malfacilo estas ekhavi ciferon pri Ĉinio. La buddismo havas gravan historian enradikigon en tiu lando, sed ĝi estas oficiale lando de ateismo, kie krom oni praktikas popolan tradician ĉinan religion tre heterogena kaj sinkretisma kiu, inter aliaj, inkludas budhismajn elementojn, kaj kiu ofte estas listita separita.
En la landoj de Okcidento la nombro de budhistoj ege kreskiĝis en la lastaj 50 jaroj. En Okcidenta Eŭropo la budhismo havas ĉirkaŭ 20 milionojn da sekvantoj kaj ĝi estas nuntempe la 5 % de la loĝantaro. En Usono la budhismo havas grandan enplantadon kun ĉirkaŭ kvar milionoj da sekvantoj.
Alia malfacilaĵo por kalkuli la nombron de budhistoj kuŝas en la determino ĉu la nombro referencas al la personoj ekskluzive budhistaj aŭ ankaŭ al tiuj kiuj praktikas la budhismon samtempe kun alia religio sinkretike kiel okazas en Ĉinio kaj Japanio.
Kalendaro
La budhisma kalendaro estas lunsuna kalendaro uzata en la sudorientaj aziaj landoj de Kamboĝo, Laoso, Birmo kaj Tajlando, kaj, por religia kialoj, en Srilanko. La malnova budhisma lunsuna kalendaro nenie plu estas oficiala. La budhisma kalendaro de Tajlando, kiu estas reagordita Gregoria kalendaro, estas la oficiala taja kalendaro.
Enciklopedio de Esperanto
EdE-B Budhismo. Religio de almenaŭ kvinono de la loĝantaro de la tero, sur doktrinoj de paco kaj pacamo, racia pravigo de altruismo. E-grupo ĉe la Ootani B-a Univ. en Kioto de feb. 1922 ĝis marto 1926 eldonis gazeton La Paco, red. de Kozo Tanijama. En 1925 A. C. March el London kaj Edgar Grot el Riga klopodis por fondi Int. Ligon de budhanaj E-istoj, kaj proks. samtempe fondiĝis "Budhana Rondo", sed nek unu, nek la alia atingis vere int. vivon. Nur en la gazeto "Budhhism in England" aperadis Esperanta fako de tiam ĝis 1930. En januaro 1930 Budhana Ligo Esperantista ekagadis, elsendante bultenon La Budho, kiu poste fariĝis kvaronjara organo. Samjare japanoj sekvis per fondo de Japana Budhana Ligo Esperantista. BLE havas centron ĉe Geo. H. Yoxon, 8 Elmwood Drive, Heswall (Cheshire) Anglio, kaj JBLE ĉe Takakura-kaikan, Rokujo-Takakura, Kioto, Japanio. Vasta agado kuŝas antaŭ la liganoj: la traduko de la ampleksa budhana "biblio" (Tripitako) de kanonaj skribaĵoj, la enkonduko de Esperanto en budhanaj landoj, precipe pere de la misiistaj organizaĵoj kaj la konigo de la doktrinoj de Budho al la Esperantistoj de la okcidento. GEO H. YOXON.
Atentu ankaŭ pri la japana asocio Bukkyō Dendō Kyōkai, kiu eldonis esperantan version de "La instruoj de Budho (仏教聖典)" en 1983.
Universitato de Helmstedt
La Universitato de Helmstedt estis fondita en la 6-a de julio 1574, de Julio, duko de Brunsvigo-Wolfenbüttel (Julius Graf von Braunschweig-Wolfenbüttel, 1528-1589), komence kreita por trejni protestantajn klerikojn por la ŝtato ĵuse kreita. Tamen ĝi ekfunkciis nur en la 15-a de oktobro 1576. En la 3-a de oktobro 1890 ĝi estis malfermita laŭ iniciato de Johannes von Müller (1752-1809), direktoro de la publika instruado en la regno de Vestfalio. Ĝi estis la unua universitato de la duklando kaj unua protestanta universitato norde de la Sankta Romia Imperio, kiu rapide fariĝis la plej granda universitato en germana lingvo. La princoj de Wolfenbüttel tenadis la postenon kiel rektoroj, kaj la unua estis la dekdujara filo de Julio, Henriko Julio de Brunsvigo-Wolfenbüttel (Heinrich Julius von Braunschweig-Wolfenbüttel'', 1564-1613).
Komence, la universitato havis kvar fakultatojn pri teologio, juro, medicino kaj filozofio. krom la sep liberalaj artoj. La granda aŭditorio, nomata "Juleum Novum", estis starigita en 1592. En la 18-a jarcento, Helmstedt perdis sian gloron favore de la novaj universitatoj, kiel la Universitato de Göttingen.
Tamás Emőd (poeto)
EMŐD Tamás (tama:ŝ emeo:d ) estis hungara ĵurnalisto, poeto naskita en Berekböszörmény la 11-an de aŭgusto 1888 kaj mortinta en Oradea la 22-an de septembro 1938.
Biografio
Tamás Emőd studis juron en Koloĵvaro. Liaj unuaj peomoj aperis en en 1906 en gazeto A Hét. Inte 1906 kaj 1914 li estis ĵurnalisto en Nagyvárad. Li estis ano de la Holnap Irodalmi Társaság. Li estis amiko intima de Endre Ady. En 1914 li translokiĝis Budapeŝton. Li agadis kune kun Endre Nagy por la estigo de la hungara kabareto. En 1917 li estis dramaturg-sekretario de la Belvárosi Színház. Li estis artdirektoro ekde 1922 de la Andrássy úti Színház, pli poste de la Blaha Lujza Színház, inter 1925 kaj 1927 denove de la Andrássy úti Színház. En 1927–28 li direktis la teatron Új Színház. Li verkis kvazaŭ 300 kanzontekstojn kaj preskaŭ 80 unuaktajn teatraĵojn.
42795 Derekmuller
42795 Derekmuller estas tre malgranda, ne tre hela asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la en la kadro de la astronomia kampanjo OCA-DLR Asteroid Survey (ODAS) elde la Observatorio de la altebenaĵo de Calern, en Caussols (Alpes-Maritimes, Francio).
Listo de urboj de Aŭstrio
Jen listo de urboj de Aŭstrio:
Eksteraj ligiloj
אוסטריה
42795 Derekmuller
Ĝi estas en 5:9 kun la Marso kaj 7:2 kun Jupitero.
Bill of Rights (Anglio)
Bill of Rights (Leĝo de la rajtoj) (oficiale: Leĝo pri liberecoj kaj rajtoj de la ŝtatanoj, pri ordo de la tronheredado (1689)) estas plej grava baz-leĝaro de la brita publika juro kaj estis rezulto de la longa batalo inter la parlamento kaj la Stuart-dinastio. La teksto entenas la Jur-deklaron (Declaration of Rights), kies aprobo estis la antaŭkondiĉo por surtroniĝo de la oranĵa princo kaj princino (posta Vilhelmo la 3-a kaj Maria la 3-a (Anglio)).
Gravaj elementoj de la leĝaro
la leĝaro ankaŭ reguligis la tronheredadon kaj do entute firmigis la situon de la Monarĥio.
Lajos Kósa
Lajos Kósa [lajoŝ kOŝa], laŭ hungarlingve kutima nomordo Kósa Lajos estas hungara politikisto, urbestro, parlamentano, ministro.
Biografio
Li ricevis premion pri urbestro de la jaro en 2001. Li havas edzinon, kiu naskis 4 gefilojn.
ISO 3166-2:MS
ISO 3166-2:MS estas subaro de la normo ISO 3166-2 rilate Monceraton. La subaro ISO 3166-2:MS estas malplena. Angvilo estas Brita transmara teritorio. Ĝia dulitera (alpha-2) kodo laŭ la normo ISO 3166-1 estas MS, kaj neniu ĝia sub-unuo havas kodon laŭ la normo ISO 3166-2.
Ĥamovniki (distrikto de Moskvo)
La urbodistrikto Ĥamovniki (район Хамовники, latinliterigite rajon Ĥamovniki) situas en la Centra administra arondismento (Центральный административный округ, latinliterigite Centralnij administrativnij okrug) de Moskvo, en la centra urboparto. La distrikto kovras areon de 1008 hektaroj. En 2010 tie vivis loĝantoj, tio korespondas al loĝdenso de po  homoj laŭ kvadrata kilometro.
Stacio Noheĝi
Stacio Noheĝi estas stacio de Fervojo Aojmori kaj Orient-Japania Fervoja Kompanio. Ĝi lokiĝas en Noheĵi, Gubernio Aomori, Japanio.
Basmannij (distrikto de Moskvo)
La urbodistrikto Basmannij (район Басманный, latinliterigite rajon Basmannij) situas en la Centra administra arondismento (Центральный административный округ, latinliterigite Centralnij administrativnij okrug) de Moskvo, en la centra urboparto. La distrikto kovras areon de 837 hektaroj. En 2010 tie vivis loĝantoj, tio korespondas al loĝdenso de po  homoj laŭ kvadrata kilometro.
En la distrikto situas interalie la Ŝtata Teknologia Universitato "Bauman".
Grassau
Grassau estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Traunstein kaj en la distriktaro Supra Bavario de la federacia lando Bavario. Fine de la komunumo havis  loĝantojn.
Johann Mattheson
Vivo
Johann Mattheson, filo de impostokolektisto, estis universala genio de sia tempo kaj ricevis frue ampleksan edukadon kaj pri fremdaj lingvoj (la Angla, Franca, Itala kaj Latina) kaj ankaŭ sur muzika tereno (kantado, violono, orgeno kaj klaviceno). Unu el siaj instruistoj estis la orgenisto Johann Nikolaus Hanff. Iom post iom li regis preskaŭ ĉiujn muzikilojn.
Jam en la axo de naŭ jaroj li kantis akompanante sin mem per harpo. Li ludis orgenon en la preĝejo kaj estis membro de la Hamburga operĥoro. Malmultajn jarojn poste li kantis tie kiel solisto, direktis probojn kaj komponis sian unuan operon en 1699.
En la jaro 1703 li konatiĝis tie kun Georg Friedrich Händel kaj komencis kun li dumvivan amikecon. Ili interŝanĝis intensive siajn sciojn, eĉ se tio kelfoje kondukis al fortikaj konfrontadoj pri muzikaj vidpunktoj. Ekz. Matteson preskaŭ mortigis tiun en interbatiĝo dum interpretado de la opero „Cleopatra“ de Mattheson en 1704. Händel estis savata nur, ĉar granda botono deglitigis la spadon de Mattheson. Post tio ili repaciĝis. Mattheson kantis la ĉefajn rolojn de la operoj de Händel kaj direktis la verkojn de sia amiko, plej poste Händel reutiligis kelkaj verkoj partiojn eltirataj de operoj de Mattheson.
Mattheson kaj Händel aspiris la transprenon de la ofico de Dietrich Buxtehude kiel orgenisto en Lübeck, kiun tamen finfine neniu el ambaŭ alprenis – pro la kondiĉoj, al kiuj apartenis ankaŭ la edzinigo de la filino de Buxxtehude. ambaŭ revenis al Hamburgo, kie Mattheson en 1704 ricevis la postenon de legacisekretario kaj korespondanto de la Angla kortego. Tiu ĉi posteno certigis al li dum jaroj porvivaĵon kaj superan socian statuson.
Li edziĝis kun Anglino en 1709, kaj estas ebla, ke Händel ricevis decidajn kontaktojn al Britio per Mattheson.
En la jaro 1715 li iĝis muzikdirektoro ĉe la Hamburga katedralo. Tiun ĉi postenon li tenis ĝis 1728, kiam lia aŭdkapablo ege malpliiĝis. Dum sia resta vivo li estis surda.
Muzikteoria verkado
En tiu malfrua periodo li verkis muzikteoriajn skribojn kiel ekz. la „Ĝeneralbasinstruo“ 1731, Kern melodischer Wissenschafft, bestehend in den auserlesensten Haupt- und Grund-Lehren der musicalischen Setz-Kunst oder Composition, als ein Vorläuffer des Vollkommenen Capellmeisters [traktaĵo pri kompozicio], Hamburgo 1737, samkiel Der vollkommene Capellmeister [la perfekta kapelestro], 1739. Lia Grundlage einer Ehren-Pforte de 1740 estas ampleksa verko pri 149 muzikistoj, kies biografiojn li parte konis per persona kontakto. En 1761 li eldonis la Germanan tradukon de la unua Händel-biografio de John Mainwaring Memoirs of the Life of the Late George Frederic Handel, la plej unua biografio pri komponisto. Krome li speciale traktis la rilaton vorto-sono en kantvoĉa muziko kaj estis grava respegulanto de la ideoj dominantaj en sia tempo. Pro tio Mattheson estis fama ankaŭ speciale kiel muzikteoriisto. Li estas la plej fekunda teoriisto pri interpretmaniero samkiel teatra kaj harmonia stilo de la Germana barokmuziko. Kiel unua li publikis periodaĵon muzikkritikan en Germanio (Critica musica) ekde 1722 ĝis 1725.
Mattheson estis entombigita en la kripto de la St.-Michaelis-Preĝejo en Hamburgo, kie lia tomba monumento ĝis nuntempe estas publike alirebla.
Muzikaj verkoj
Mattheson estis talenta kaj diligenta komponisto: li komponis 6 operojn und sakralan muzikon, orkestroverkojn kaj ĉambromuzikon. Grandparto de liaj verkoj estas depotataj en la Hamburga urbobilioteko. Ili estis malaperinta ekde la eldepotado dum la Dua Mondmilito kaj estis redonataj en 1998 el Erevano en Armenio.
Pierre de La Rue
Pierre de la RUE (naskiĝis cirkaŭ 1460, mortis la 20-a de novembro, 1518) estis Franca-Flandra komponisto de la Renesanco. Membro de la sama generacio kiel Josquin des Prez, li rankigas kun Agricola, Brumel, Compère, Isaac, OBRECHT, kaj Weerbeke kiel gvidanta interpretanto de la Nederlanda stilo en la jardekoj ĉirkaŭ 1500.
Vivo
Li eble naskiĝis ĉe Tournai, en moderna Belgio, sed malmultaj rekordoj postrestiĝis de lia frua vivo. La unua fidinda evidento por lia agoj venas el Siena katedro en Italio, kie li dungiĝis kiel kantisto el 1483 al 1485. Post Siena, en 1492 li iris al Hartogenbosch Katedralo (en hodiaŭa Nederlando), sed la sekvonta jaro li ligis la ĉapelo de Imperiestro Maximilian. La restaĵo de lia kariero estis mezata sur Brussels, kvankam li faris at almenaŭ du vojaĵojn al Hispanio, kaj pasigis iom tempo en Mechelen, Malines, kaj ĉe Courtrai, kie li mortis. An epitafo el lia tombo en Courtrai implicas ke li eble laboris ĉe la kortoj en Francio kaj Hungario ankaŭ, kvankam ne alia evidento subtenas ĉi tiun.
Sur lia vojaĵoj al Hispanio li kunmetis multajn de la aliaj FrancoFlandraj komponistoj kiuj laboris ĉe la sama tempo (eksemple, JOSQUIN, ISAAC kaj Robert de Fèvin) kaj iliaj kunmetaĵoj eble pruvis decida sur la disvolviganta de lia stilo.
Verkado
La RUE verkis masojn, motetojn, Magnifikatojn, fiksaĵojn de la Vekriadojn, kaj ŝanconojn, kaj tuta montras pli diversecon ol preskaŭ ĉiuj de la aliaj komponistoj de lia generacio, ekscepte eble por JOSQUIN. Li ŝajnis havi komponanta muzikon por nur pri 20 jaroj, ekanta post lia revenado el Italio; ĝi estas preskaŭ malebla dati iu de lia verkoj precize, sed ili pleje konformas al la stilecaj tendencoj ĝenerala ĉirkaŭ 1500. Stilece, liaj verkoj estas pli simila ol JOSQUIN ol al iu ajn alia komponisto verkinta ĉe la sama tempo; fakte, malkorektaj atribuadoj de dubaj verkoj iris ambaŭ vojoj.
1339 Désagneauxa
1339 Désagneauxa estas malgranda, meze hela asteroido de la ĉefa asteroida zono, malkovrita la de la franca astronomo Louis Boyer elde la observatorio de Alĝero.
Nomo
Ĝia nomo derivas de tiu de la bofrato de la malkovrinto.
Cocheras (metroo de Madrido)
Cocheras (Aŭtejoj) estas stacio sur linio ML-3 de Metro Ligero Oeste, situanta apud la remizoj de Malpeza Metroo, en la plilongigo de Strato Edgar Neville, okcidente de "Ciudad de la Imagen" en Pozuelo de Alarcón.
La stacio estis malfermita la.
Rodbav
Rodbav (hungare Nádpatak, germane: Rohrbach (Şoarş)) estas vilaĝo en Rumanio nordokcidente de Făgăraş. En 1910 ĝi nombris 598 loĝantojn (germanoj, rumanoj), en 1992 295 (rumanoj, ciganoj, 12% hungaroj). Ĝi estas kuracbanejo kaj refreŝigejo. Ĝia unua skriba mencio estis en 1337 kiel ekleziejo. Ĝi estis libera saksa vilaĝo. Ĝis 1919 apartenis al Hungario (Nagy-Küküllő vármegye). Administre ĝi apartenas al Şoarş.
Sámuel Szentannai
SZENTANNAI Sámuel (sentanai) hungara ekonomia instruisto, pioniro de plibonigo de la soda humo: Székelyszentmiklós, 11-a de aŭgusto 1876 – Karcag, 22-a de januaro 1956.
Biografio
Li havigis diplomon en la ekonomia instituto de Kolozsmonostor en 1896 kaj en Nagyszentmiklós kaj post du jaroj li estis instruisto en Csák, pli poste en Losonc en la porinstruista instituto. Post la laboro en Kiskunfélegyháza kaj Székelyudvarhely ekde 1912 li estis la direktoro de agrikultura faklernejo de Karcag. Tie li komencis la plibonigon de la soda humo en 1920 kun Sigmond Elek, Ballenegger Róbert, Kreybig Lajos kaj Arany Sándor. Li aplikis unue en Hungarujo granduzinan subgrundbonigon. En la soda humo de la instrumastrumo li duobligis la mediprodukton de tritiko.
2198 Ceplecha
2198 Ceplecha estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la elde la Observatorio Oak Ridge (tiam konata sub la nomo de George R. Agassiz Station) en Harvard (Masaĉuseco).
Nomo
Ĝia nomo honoras la ĉeĥan astronomon Zdeněk Ceplecha.
Zita Páll
PÁLL Zita [pa'l] estas rumanuja hungara kritikistino, anino E-MIL. Ŝiestis naskiĝinta en 1972 en Sângeorgiu de Pădure.
Rohrbach
Rohrbach estas la nomo de la sekvantaj lokoj:
Zita Páll
Kariero
Zita Páll havigis diplomon en Universitato Babeş–Bolyai de Kluĵo pri hungara kaj angla lingvoj, estas ĉefredaktorino de literatura retgazeto Előretolt Helyőrség (Szépirodalmi páholy) (www.irodalom.org/eloretolthelyorseg).
(11869) 1989 TS2
Malkovro
Ĝi estis malkovrita la de la usona astronomo Schelte J. Bus elde la Inter-Amerika observatorio de Cerro Tololo en Ĉilio.
9372 Vamlingbo
9372 Vamlingbo estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la en la kadro de la "Enketo de Upsalo-ESO pri Asteroidoj kaj Kometoj" (Uppsala-ESO Survey of Asteroids and Comets, aŭ "UESAC"), elde la Observatorio La Silla, en Ĉilio.
Nomo
Ĝi ŝuldas sian nomon al la paroĥo Vamlingbo, en insulo Gotlando (Svedio). Tie troviĝas mezepoka kirko kaj pluraj restaĵo de la mezepoko.
Dániel Benkő
BENKŐ Dániel estis hungara fakverkisto pri agrikulturo, ano korespondanta de MTA naskiĝinta en Kézdivásárhely la 9-an de januaro 1799 kaj mortinta en Budapeŝto la 19-an de novembro 1883.
Kariero
Benkő studis en Nadjenjedo, poste en Vieno dum tri jaroj medicinon. En 1823 li iĝis bienadministranto de grafo Lajos Károlyi en Tótmegyer, en jaroj 1838-39 li instruis en ekonomia lernejo de Rohonc. Inter 1840-46 li estis inspektisto de grandbienoj de princo Pál Esterházy, poste direktisto de pluraj bienoj. Li publikis en Magyar Gazda (antaŭ 1848), Gazdasági Lapok(1854-74), Falusi Gazda (antaŭ 1858).
Karbono
Karbono (carbo: "karbo") estas kemia elemento kun simbolo C kaj atomnumero 6. Ĝi estas nemetala kaj kvarvalenta—kvar el ĝiaj elektronoj povas formi kovalentajn ligojn. Ĝi apartenas al grupo 14 de la perioda tabelo. Karbono faras nur ĉirkaŭ 0,025% de la krusto de Tero. Tri izotopoj okazas nature, 12C kaj 13C restas stabilaj, kvankam 14C estas radioaktiva kaj havas duonvivon de ĉirkaŭ 5 730 jaroj. Karbono estas unu el la malmultaj elementoj konataj ekde antikvo.
Karbono estas la 15-a plej abunda elemento en la krusto de la Tero kaj la kvara plej abunda en la universo post hidrogeno, heliumo kaj oksigeno. Pro ĝia abundeco, unika diverseco de organikaj substancoj kaj ĝia nekutima kapablo formi polimerojn je la temperaturoj pli oftaj sur Tero, tiu elemento troviĝas en ĉiu konata vivo-formo. Ĝi estas la dua plej abunda elemento en la homa korpo (ĉirkaŭ 18,5% laŭ maso) post oksigeno.
La atomoj da karbono aranĝas plurmaniere, kaj tio rezultas en diversaj alotropoj. Ĝiaj plej konataj alotropoj estas grafito, diamanto, amorfa karbono, kaj fulereno. La fizikaj ecoj de karbono vaste varias laŭ la alotropa formo. Ekzemple, grafito estas maldiafana kaj nigra dum diamanto estas tre travidebla. Grafito estas sufiĉe mola por formi strion sur papero (tial ties nomo, el la greka verbo "γράφειν" kiu signifas "skribi"), dum diamanto estas la plej dura nature okazanta materialo konata. Grafito estas bona elektra konduktanto sed diamanto estas izolaĵo. Sub normalaj kondiĉoj, diamanto, nanotuboj de karbono kaj grafeno estas la plej bonaj varmokonduktantoj de ĉiuj konataj materialoj. Sub normaj kondiĉoj pri temperaturo kaj premo, ĉiuj karbonalotropoj estas solidaj, kaj grafito estas la plej termodinamike stabila formo. Ili estas inertaj kaj bezonas altan temperaturon por reagi eĉ kun oksigeno.
La plej ofta oksidiĝa nombro de karbono en neorganikaj kombinaĵoj estas +4, dum +2 troviĝas en karbona monooksido kaj en transirmetalaj karbonilaj kompleksoj. La plej grandaj fontoj de neorganika karbono estas kalkoŝtonoj, dolomitoj kaj karbona dioksido, sed signifaj kvantoj okazas en organikaj ercoj da karbo, torfo, petrolo kaj metano-klatratoj. Karbono formas vastan nombron da kombinaĵoj, pli ol iu alia elemento, kun preskaŭ dek milionoj da kombinaĵoj konataj ĝis nun, tamen tiu nombro estas nur frakcieto de la nombro da teorie eblaj kombinaĵoj sub normaj kondiĉoj. Tial, oni priparolas karbonon kiel la "reĝo de la elementoj".
Ecoj
Inter la alotropoj da karbono estas grafito, unu el la plej molaj substancoj kaj diamanto, la plej dura natura substanco. Ĝi facile ligiĝas kun aliaj malgrandaj atomoj, inkluzive kun aliaj karbonaj atomoj kaj povas formi plurajn stabilajn kovalentajn ligojn kun taŭgaj plurvalentaj atomoj. Karbono kapablas formi preskaŭ dek milionojn da kombinaĵoj, la plimulto de ĉiuj kemiaj kombinaĵoj. Karbono ankaŭ havas la plej altan subliman punkton de ĉiuj elementoj. Ĉe atmosfera premo ĝi ne havas fandopunkton, ĉar ĝia triobla punkto estas ĉe 10,8 ± 0,2 megapaskaloj (106,6 ± 2,0 atm) kaj 4 600 ± 300 K (4 330 ± 300°C), do ĝi sublimas ĉe pli ol 3 900 K (3 630°C). Grafito estas multe pli reaktiva ol diamanto ĉe normaj kondiĉoj, eĉ malgraŭ tio, ke grafito estas pli termodinamike stabila, ĉar ties pi sistemo estas multe pli vundebla. Ekzemple, sub normaj kondiĉoj, grafito oksidiĝas de varma koncentrata nitrata acido al mielita acido, C6(CO2H)6, kiu konservas la sesangulajn unuojn de grafito dum la pli granda strukturo rompiĝas.
Karbono sublimas en karbona arko, kiu havas temperaturon de ĉirkaŭ 5 800 K (5 530°C). Tiel, sendepende de ties alotropa formo, karbono restas solida ĉe pli altaj temperaturoj ol la metaloj kun la plej alta fandopunkto, kiel tungsteno aŭ renio. Kvankam termodinamike vundebla al oksidiĝo, karbono rezistas pli efike ol elementoj kiel fero kaj kupro, kiuj estas pli malfortaj reduktantaj agentoj ĉe ĉambra temperaturo.
Karbono estas la sesa elemento, kun elektra konfiguracio de 1s22s22p2, de kiu la kvar plej eksteraj elektronoj estas valentaj. Ĝiaj unuaj kvar jonigaj energioj, 1 086,5, 2 352,6, 4 620,5 kaj 6 222,7 kJ/Mol, estas multe pli altaj ol tiuj de la pli pezaj elementoj de grupo 14. La elektronegativeco de karbono estas 2,5, signife pli alta ol la pli pezaj elementoj de grupo 14 (1,8-1,9), sed proksime al la plimulto de la apudaj nemetaloj kaj ankaŭ al iuj el la transirmetaloj de la periodoj 3 kaj 4. La kovalentaj radiusoj de karbono estas normale konsiderata kiel 77,2 pm (C-C), 66,7 pm (C=C) kaj 60,3 pm (C≡C), kvankam tiuj povas varii depende de kunordigonombro kaj de kio la karbono ligas. Ĝenerale, la kovalenta radiuso malpliiĝas kun pli malalta kunordigonombro kaj pli alta ligo-ordo.