cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Historio de Gronlando
Kulturoj Dorset kaj Thule
Probable, kiam vikingaj koloniistoj alvenis al Gronlando, ili ne renkontis iujn nativulojn. Inuitoj de malfrua Dorset-kulturo probable establiĝis antaŭ ili, sed tiu popolo okupis la ekstreman nordokcidenton de Gronlando, fore de la vikingaj kolonioj lokitaj ĉe la marbordoj en sudoriento. Ekzistas arkeologiaj evidentaĵoj, kiuj postulas iujn kontaktojn inter tiu kulturo kaj la islandaj koloniistoj. Ĉi tiu kulturo malaperis en komenco de 13-a jarcento, preskaŭ en la sama tempo kiel vilaĝoj de la vikingoj en okcidentaj bordoj. En regiono de Dorset-kulturo ekzistas arkeologiaj signoj de inter 4 kaj 30 nomadaj familioj, kiuj kunvenis periode.
Ĉirkaŭ 1200 sur Gronlando establiĝis alia arkta kulturo - la Thule-inuitoj. Ili alvenis de la okcidento apartenis al sama popolgrupo kiu alvenis 200 jarojn antaŭe al Alasko. Ili loĝis pli sude ol la kulturo Dorset, okupante ampleksaj areoj apud la marbordoj de okcidento de Gronlando. Ili estas la prauloj de nunaj Gronlandaj inuitoj. La Thule-inuitoj estis spertaj ĉasistoj kaj povis ĉasi preskaŭ iu ajn besto en tero kaj maro, inkluzive eĉ grandaj balenoj. Malsimile al Dorset, ili scipovis uzi hundojn por tiri sledojn kaj povis ĉasi per pafarkoj. Inuitoj de Thule-kulturo kutimis stoki grandajn kvantojn de nutraĵoj por eviti la malsaton dum vintro. Fruaj Thule-inuitoj evitis altajn latitudojn, kiujn ili atingis nur post alveno de novaj migrantoj el Kanado en la 19-a jarcento.
La naturo de kontakto inter Thule, Dorset kaj vikinga kulturoj estas necerta, sed verŝajne ĝi inkludis interŝanĝojn de varoj. Ankaŭ eblas, ke postaj Thule-inuitoj traserĉis forlasitajn vikingajn vilaĝojn por valoraĵoj. En Dorset-areo neniuj komercaĵoj de vikinga origino estas trovitaj - nur kelkaj "ekzotaj" aĵoj kiuj povas esti iu rara donaco aŭ milittrofeo. Iuj vikingaj eposoj parolas pri armitaj konfliktoj inter vikingoj kaj inuitoj, kiuj povis esti instigitaj fare de ambaŭ flankoj. Tiuj konfliktoj verŝajne kontribuis al malapero de la norvegoj kaj Dorset-inuitoj el Gronlando, sed apenaŭ tio estis plej grava kialo. Senrigarde kio estas la kialo de tiu malapero, Thule-kulturo verŝajne estis pli persistema kontraŭ ĝi, ĉar ĝi ne malaperis el Gronlando kaj travivis ĝis nun.
Dana koloniado
En 1536, Danlando kaj Norvegio kuniĝis oficiale, kaj plejparto de novaj koloniistoj venis el Norvegio. Tamen, Gronlando estis konsiderata kiel dana dependeco kaj ne norvega. Eĉ kiam estis preskaŭ neniu kontakto inter Danio kaj la insulo, la dana reĝo ade deklaris la insulon en lia potenco. En 1660-aj jaroj tiu aserto estas markita per inkludo blanka urso en dana blazono. Dum la 17-a jarcento, anglaj, holandaj, francaj, eŭskaj, germanaj kaj dana-norvegaj ŝipoj ĉasis balenojn apud Gronlando, prilaboris la balenajn korpojn ĉe Gronlandaj marbordoj kaj kolektis puran akvon sur la insulo, sed ili ne kreis iujn permanentajn vilaĝojn. Poste, Danio establis monopolon por balenĉaso en tiu regiono kaj malpermesis agadon de iuj alilandaj ŝipoj.
En 1721, al Gronlando alvenis kunigita komerca kaj religia ekspedicio de norvega misiisto Hans Egede. La ekspedicio strebis ekscii, ĉu iuj eŭropanoj ankoraŭ loĝas sur la insulo, kaj se jes, ĉu ili agnoskis la protestantan eklezian reformon aŭ daŭre estas katolikoj. La ekspedicio ankaŭ estas parto de dana koloniado de la Ameriko. Post tio, iom post iom, Gronlando malfermiĝis al la komerco por Danio kaj iĝis fermita zono por la aliaj landoj. Ĉi tiu nova koloniado havis centron en urbeto Godthåb ("Bona Espero"), lokita en la sudokcidenta marbordo. Kelkaj inuitoj kiuj loĝis proksime al la kolonio estis konvertitaj al la kristana kredo. En la sudo de Gronlando dum ioma tempo ankaŭ ekzistis germana kristana misio.
En komenco de 19-a jarcento, Gronlando restis senhoma en latitudoj super 81° N. La solaj vizitantoj en tiu zono estis la ĉasistoj, kiuj konstruis rifuĝojn por loĝi dum ĉasado kaj revenis suden poste. La situacio ŝanĝiĝis en mezo de la jarcento pro la enmigro de inuitaj familioj el Kanado, kiuj establiĝis en tiu zono. La lastaj tiaj grupoj alvenis al Gronlando en 1864. Dum la sama periodo, la nordokcidentaj bordoj iĝis malpli loĝataj pro efektoj Islanda erupto Lakagígar el jaro 1784.
Inter 1862 kaj 1863 en Gronlando unuafoje okazis demokrataj elektoj de regionaj reprezentantoj, kaj en 1911 oni kreis du Landsting-ojn (landkonciloj) - unu por la nordo kaj alia por la sudo. La koncilioj restis apartaj ĝis komenco de jaro 1951. Tamen, la gravaj decidoj por la insulo daŭre venis el Kopenhago, kie la Gronlandanoj ne havis iun reprezenton.
En fino de 19-a - komenco de 20-a jarcento Usonaj esploristoj, inkluzive Robert Peary, esploris nordajn partojn de Gronlando. Peary vere estis unua neinuito kiu malkovris ke Gronlando estas insulo kaj kreis mapon por nordaj bordoj. Poste esplora laboro de Peary estis uzata fare de Usona registaro por subteni ĝiajn teritoriajn postulojn koncerne Gronlando.
Strategia graveco
Post kiam Norvegio akiris sendependecon en 1905, ĝi rifuzis akcepti la dana regno super Gronlando, kiun multaj norvegoj konsideris Norvega posedo. En 1931 norvega balenisto Hallvard Devold laŭvole okupis neloĝatan orientan bordon de Gronlando. Post tio, la okupacio estis apogita fare de la Norvegia registaro. Sed du jarojn poste, la Permanenta Juĝo de Internacia Justeco decidis la problemon favore al la danoj.
Dum la Dua mondmilito, kiam Germaniaj nazioj okazigis militooperaciojn apud Gronlando, Henrik Kauffmann, la dana ambasadoro en Usono (kiu jam rifuzis agnoski la germanan okupon de Danlando), subskribis je 9-a de aprilo 1941 traktaton kun Usono, permesante al ĝiaj armitaj trupoj starigi militbazojn en Gronlando. Pro la malfacilaĵoj, kiujn Danlando trafis regante la insulon dum la milito, kaj pro la prosperita eksporto (ĉefe de kriolito), Gronlando komencis ĝui preskaŭ tute sendependan statuson. La provizado de nutraĵoj estis garantiitaj fare de Usono kaj Kanado.
Dum la Malvarma milito, Gronlando ekhavis ĉefan strategian gravecon, ĉar ĝi kontrolis parton de nefrostantaj maraj vojoj de Sovetaj arktaj havenoj kaj al Atlantika Oceano. Ankaŭ, ĝi estis bona bazo por la observado de eblaj uzoj de transkontinentaj balistikaj misiloj, kiuj, plej atendende, devis trapasi super la Arkto. Pro geopolitika utileco de Gronlando, Usono eĉ proponis aĉeti ĝin de Danlando por $100,000,000, sed Danlando neis.
Mariusz Błaszczak
Mariusz Błaszczak (naskiĝis la 19-an de septembro 1969 en Legionowo) – pola politikisto, aŭtonomisto, laŭ edukiteco historiisto. De 2005 ĝis 2007 ĉefo de la Kancelario de Ĉefministro, en 2007 senpostena ministro en la registaro de Jarosław Kaczyński, de 2015 ministro pri internaj aferoj kaj administrado en la registaro de Beata Szydło, parlamentano por Sejmo de la 6-a, 7-a kaj 8-a kadencoj, en la jaroj 2010–2015 prezidanto de Parlamenta Klubo de Juro kaj Justeco.
Historio de Gronlando
Strategia graveco
En 1951 la traktaton de Kauffman oni anstataŭigis per nova traktato, kiu ebligis Usonon krei militbazojn permanente. En nordokcidento de la insulo Usono kreis permanentan aerbazon, kiu baziĝis en Thule (nun Qaanaaq). En 1953, kelkaj inuitaj familioj estis devigitaj forlasi iliajn hejmojn kaj transloĝiĝi en Danlandon por liberigi spacon por pligrandigo de tiu ĉi bazo. Tial la bazo iĝis fonto de konfliktoj inter dana registaro kaj la Gronlandanoj. La konflikto kreskis en 21-a de januaro 1968, kiam okazis nuklea akcidento: la bombaviadilo B-52 tenante kvar hidrogenajn bombojn frakasis apud la bazo kaj grandaj kvantoj de plutonio eskapis sur la glacion. Kvankam plejparto de plutonio estas rekolektita, la nativuloj ankoraŭ plendas pri misformoj en bestoj pro radiado.
Mariusz Błaszczak
Vivo
Filo de Lucjan kaj Danuta Błaszczak. Li finis studojn en Historia Fakultato de la Universitato de Varsovio kun profesia titolo de magistro pri historio (1994). Ankaŭ finis postdiplomajn studojn pri teritoria aŭtonomeco kaj loka disvolvo (1997) kaj en Supera Lernejo de Entrepreno kaj Administrado je la nomo al Leon Koźmiński pri administrado (2006).
Vilmos Aurél Scherffel
Vilmos Aurél Scherffel [vilmoŝ ŝerfel], laŭ hungarlingve kutima nomordo Scherffel Vilmos Aurél estis hungara apotekisto, muzeestro, profesoro. Lia familia nomvarianto estis Scherfel. Lia filo estis Aladár Scherffel.
Mariusz Błaszczak
Vivo
Mariusz Błaszczak apartenis al Sendependa Asocio de Studentoj kaj Asocio de Katolika Akademia Junularo. Membro de Konsento-Centro, poste aliĝis al Juro kaj Justeco. Estrarano de mazovia regiono kaj politika konsilio de la partio.
Post studoj laboris en aŭtonomeca administrado de Urb-Oficejo Legionowo. En la jaroj 2002–2004 anstataŭanto de la urbestro de kvartalo Wola. Decembre 2004 iĝis urbestro de Mezurbo. Fine de oktobro 2005 ĉefministro Kazimierz Marcinkiewicz enpostenigis lin kiel ĉefon de Kancelario de la Prezidanto de Ministra Konsilio. La funkcion plenumis ankaŭ en la registaro de Jarosław Kaczyński ĝis la 4-a de novembro 2007. En la jaroj 2006–2007 kunsidis en mazovia sejmeto. Marte 2007 estis nomumita senpostena ministro en la registaro de Jarosław Kaczyński. Septembre de la sama jaro malnomumita kune kun nomumo al ŝtat-sekretario en la Kancelario de Ĉefministro. En samjara parlamenta voĉdono gajnis mandaton de parlamentano. Marte 2009 iĝis gazetara ombudsmano de la parlamenta klubo de Juro kaj Justeco kaj aŭguste 2010 prezidanto de la parlamenta klubo de la sama partio. En 2015 denove elektita al Sejmo. Novembre de la sama jaro nomumita ministro pri internaj aferoj kaj administrado en la registaro de Beata Szydło.
Vilmos Aurél Scherffel
Vilmos Aurél Scherffel naskiĝis la  en Hungara reĝlando en Felka (nun urboparto de Poprad en Slovakio). Li mortis la en Felka.
Dezső Irányi
Dezső Irányi [deĵO irAnji], laŭ hungarlingve kutima nomordo Irányi Dezső estis hungara notario, juĝisto, ĵurnalisto, membro de Societo Dugonics. Lia origina nomo estis Iritz Dávid ĝis 1891, lia pseŭdonimo estis Rodódi Dendron.
Dávid Iritz naskiĝis la en Hódmezővásárhely, li mortis la  en Szeged.
Biografio
Dezső Irányi devenis el juda familio. Li maturiĝis en kalvinana gimnazio en sia naskiĝurbo, poste ekde 1879 li studis juron en Reĝa Universitato de Budapeŝto. Post la diplomo li estis kandidato pri advokato kaj subnotario en Hódmezővásárhely. Depost ekzameno en 1892 li estis notario en Szeged, post 3 jaroj subjuĝisto. Pli frue jam ekde 1883 li kontribuis en lokaj gazetoj, poste jam en tutlandaj gazetoj. Li edziĝis en 1892.
Historio de Gronlando
Loka regado
La kolonia statuso de Gronlando estas levita en 1953, kaj ĝi estas konvertita en integra parto de dana reĝlando kun reprezentado en la Folketing. Danlando ankaŭ startis programon por havigi medicinajn servojn kaj edukon al la gronlandanoj. Rezulte, granda parto de loĝantaro transloĝiĝis al la urboj. Ĉar plimulto de gronlandanoj estas fiŝkaptistoj kiuj ne tre sukcesis trovi laboron en urboj, la senlaboreco pliigis, samkiel aliaj sociaj problemoj.
Kiam Danlando ekpartoprenis en eŭropaj interrilatoj kiuj pli poste konvertiĝis en la Eŭropa Unio, ili produktis novajn problemojn kun la eksa kolonio. Gronlandanoj suspektis ke la doganaj limigoj de la Eŭropa Unio estus malutilaj por ilia komerco, plimulto de kiu okazas kun ne-Eŭropaj landoj kiel Usono kaj Kanado. Kiam Danlando, inkluzive Gronlando, aliĝis al la Unio en 1973 (kvankam la 74% de groenlandanoj voĉdonis kontraŭ tio en referendumo), multaj loĝantoj opiniis ke ilia reprezentado en Kopenhago ne estis sufiĉa kaj postulis la memmastrumadon. La Folketing donis sian konsenton por loka Registaro de Gronlando en 1978, kaj en komenco de 1979. En 23-a de februaro 1982, per 53% de voĉdonoj, la gronlandanoj voĉdonis eliri el la Eŭropa Unio, kaj tiu decido efektiviĝis en 1985. Ĝis nun Gronlando estas la sola aŭtonoma regiono de Eŭropo kiu propravole apartiĝis de la Unio.
Memreganta Gronlando plejparte baziĝas je inuita nacio. Oficiaj danaj nomoj de lokoj estas anstataŭigata per la nomoj el inuita lingvo. Godthåb, la centro de la dana civilizacio en la insulo, nun nomiĝas Nuuk, la ĉefurbo de preskaŭ sendependa Gronlanda registaro. En 1985 estas kreita la Flago de Gronlando, kiu havas la saman kolorgamon kiel la Dana flago, sed aspektas tute alie. Tamen, la movado por tuta sendependiĝo ankoraŭ ne gajnis grandan forton.
Internaciaj interrilatoj, antaŭe manipulitaj fare de Danlando, estas nuntempe plejparte funkcio de loka registaro. Post forlaso de la Eŭropa Unio, Gronlando subskribis specialajn interkonsentojn kun ĝi. Ankaŭ la Gronlanda registaro aliĝis al malpli grandaj organizaĵoj, aparte kun Islando kaj Ferooj, kaj kun inuitoj de Kanado kaj Rusio. Ankaŭ, Gronlando estas unu el fondintaj membroj de ekologia organizaĵo de la Arkta Konsilo (1996). Restarigo de malnova traktato el jaro 1951 inter Danlando kaj Usono ĉi-foje okazas kun partopreno de Gronlanda loka registaro. Gronlandanoj proponis konverton de Thule Aerbazo en internacian stacion por observo de satelitoj sub kontrolo de Unuiĝintaj Nacioj.
La moderna teknologio faris Gronlandon pli atingebla, interalie pro la aviado. Tamen, la ĉefurbo Nuuk ankoraŭ ne havas internacian flughavenon. Unuaj televido-stacioj de Gronlando estas kreitaj en 1982.
La 25an de novembro de 2008 okazis referendumo por pliampleksigi la memregadon. Se tiu procezo pludaŭros, la celo estus konvoki novan referendumon inter 2016 kaj 2020 pri la aprobo de totala sendependo. 65 % de la voĉdonintoj jesis kaj la aprobo devos esti agnoskata de la parlamentoj gronlanda kaj dana; poste la insula registaro ricevos pliajn regorajtojn kaj la kontrolon de enormaj naturaj resursoj (petrolo, gaso, oro, uranio, zinko kaj plumbo).
Alain Lipietz
Alain LIPIETZ (naskiĝis la en Charenton-le-Pont) estas franca inĝeniero, ekonomikisto kaj politikisto.
Li anas la Eŭropan Verdan Partion kaj ties nacian branĉon en Francio, La Verduloj (Les Verts). Dum du sinsekvaj oficperiodoj (1999 ĝis 2004 kaj 2004 ĝis 2009) li estis membro de la Eŭropa Parlamento, kaj apartenis al la parlamenta Frakcio de la Verduloj kaj Eŭropa Libera Alianco (Verduloj/ELA).
Pietranico
Pietranico estas komunumo de Italio.
Junulara Eŭrovido-Kantokonkurso 2020
La 18-a Junulara Eŭrovido-Kantokonkurso okazis je la 29-a de novembro 2020 en la venka lando de la pasinta eldono, do Pollando en Varsovio.
Le Coup de sirocco (filmo)
Le Coup de sirocco (Blovo de ŝiroko) estas franca filmo de Alexandre Arcady aperinta en 1979.
Temo
En 1962, Albert Narboni, nutraĵ-vendisto feliĉa vivi en la urbo Tadjira, estas devigita ekziliĝi en Francion kun sia familio, post la milito kaj sendependiĝo de Alĝerio.
Nikolao Antonoviĉ Puŝin
Nikolao Antonoviĉ Puŝino (Николай Антонович Пушин) estis rusa-jugoslava kemiisto kaj universitata profesoro, la unua kiu produktis aluminion per elektrolizo en Rusio en epoko kie Rusio konsumadis tunojn da aluminion el eksterlando. Nikolao Puŝino estis voĉo kiu kriis en la koron de la rusa administrantaro por veki la landon por la produktado de ĉi-metalo.
Vivo
En 1909, post defendi sian doktoriĝan tezon en la Lomonosova Universitato de Moskvo, Puŝino doktoriĝis pri kemio kaj nomumiĝis profesoro en la universitato. Li profesoris pri Neorganika Kemio kaj Fiziko-kemio, samkiel Teoria kaj Aplikata Elektrokemio. Tiuepoke, li esploris pri la eltiro de la aluminio per elektrolizo de fandita aluminia oksido. En 1913, li unue produktis 400 gramojn da aluminio el rusa erco, kiu donis al li la Premion Iljenkov. Li iĝis membro de la Instituto pri Inĝenierado kaj kun-publikigisto de la Komunikaro de la Kemia Societo. Inter siaj lernantaro oni troviĝas Ilja Grebenŝikov (1887-1953), la elektrometalurgiisto Maximilian Maksimenko (1878-1942) kaj Pjotr Fjodoroviĉ Antipin (1890-1960).
En 1914, Nikolao Puŝino deklaris: "Rusio konsumas 80 mil tunojn da aluminio ĉiujare, sed ne produktas ununuran gramon de la ĉi-metalo kaj aĉetas la tutan aluminion el eksterlando". En 1920, malgraŭ la kontinueco de la civila milito, la rusa estraro fine ekkomprenis la grandegan amason da energio necesa por generi industrian krekson kaj disvolvon ene de ĝia senmezura teritorio. Antaŭ tia situacio, la rusa gubernio instalis la Ŝtatan Komitaton por Elektrigo de Rusio (GOELRO), kiu rezultis en la konstruado de generigaj stacioj de hidroelektro sur la rusaj riveroj. Oni decidis konstrui aluminiajn fandejojn apud akvofaloj por ke ili havu konsumantojn por la generita energio. Tiele farinte, la aluminio estis uzata kaj por militaj kaj civilaj bezonoj.
Aspekto
En lingvoscienco, aspekto estas maniero prezenti agon esprimitan per verbo: ĉu resume, kiel unu tuton (kaj ofte resumeblan per ĝia rezulto); ĉu kiel daŭran procezon en ties evoluo; ĉu kiel ripete okazantan fenomenon.
Kontraste al la tempo, kiu karakterizas la agon el ekstere, rilatigante ĝin al aliaj agoj eksteraj, la aspekto esprimas la propran, internan staton de la ago, kiel ekz-e ties komenco (li ekparolis), aŭ atingo de la rezulto (li trovis la solvon) aŭ la daŭro (li serĉis la solvon).
Historio
Antikvaj hindaj lingvistoj kiel Yāska kaj Paninio estas la unuaj konataj sciencistoj, kiuj konsciis pri aspekto. Ankaŭ antikvaj eŭropaj gramatikistoj havis konceptan komprenon pri aspekto en la latina kaj malnovgreka lingvoj. La moderna okcidenta lingvistika tradicio malatentis la konceptojn pri aspekto de la hindoj kaj de siaj eŭropaj antaŭuloj, kaj remalkovris tiun fenomenon nur en la 19-a jarcento per analizado de la slavaj lingvoj.
Moderno
Gramatika aspekto estas malfacile distingebla de gramatika tempo ĉar ambaŭ esprimas informon pri la tempo de okazo. Kutime lingvistoj konsideras, ke gramatika tempo esprimas komparon inter la tempo de la okazo kaj iu alia tempo, plej ofte tiu de la parolo, sed aspekto esprimas alispecajn tempajn informojn pri la ago mem, interalie daŭron, ofton, kaj kompleton. Tempo esprimas tempan kiamon, aspekto esprimas tempan kielon.
Oni nepre devas distingi inter aspekto kiel semantika (signifeca) fenomeno kaj kiel morfologia (formeca) fenomeno. La formaj markilaroj de aspekto kaj tempo en iu lingvo povas esti apartaj, miksitaj, aŭ tute samaj. En la semantika aspekto de frazo rolas ne nur la morfologia aspekto de la verbo, sed ankaŭ ties leksika aspekto (propra tempa signifkaraktero), kaj ecoj de la komplementaj substantivoj.
En Esperanto des pli malfacilas distingi aspekton kaj tempon ĉar la lingvo havas nur unu fleksian markilaron (la vokal-alternon i-a-o) por esprimi temprilatajn fenomenojn, ĉu ili interpretiĝas kiel tempaj en la strikta senco aŭ kiel aspektaj. Aspektaj distingoj estas fleksie esprimeblaj nur ĉe la t.n. kunmetitaj verboformoj, konsistantaj el participo kun finitiva formo de esti. Ekzemple, Mi manĝas kaj Mi estas manĝanta estas same nuntempaj formoj, sed la dua donas kroman informon, ke la ago manĝi havas daŭran-progresan aspekton. Gramatika aspekto en aliaj lingvoj povas esprimi ankaŭ tion, kion Esperanto esprimas per derivaj afiksoj en vortoj kiel ekmanĝas, manĝadas, aŭ per aldonitaj adverboj kiel plu aŭ jam.
Aliaj lingvoj uzas la samajn rimedospecojn por esprimi aspekton kiel Esperanto - fleksion, derivon, kaj aldonajn vortojn - sed en multaj lingvoj, malsame de Esperanto, la uzo de tiuj markiloj estas deviga, dum strikte tempaj markiloj ne estas devigaj. Ekzemple, la kiĉea lingvo en Gvatemalo uzas fleksiajn prefiksojn k- kaj x- por marki malkompletan kaj kompletan aspekton, kaj la ĉina normlingvo havas aspektajn markilojn -le 了, -zhe 着, zài- 在, kaj -guò 过 por marki la perfektivan, daŭrostatan, daŭroprogresan, kaj spertan aspektojn, kaj krome markas aspekton per adverboj. La angla lingvo havas kaj temposistemon kaj pli devigan markadon de aspekto ol Esperanto; ekzemple, oni ĉiam devas esprimi la progresan aspekton per frazoj kiel I am eating (laŭvorte "Mi estas manĝanta"), dum I eat (laŭvorte "Mi manĝas") estas limigita al neprogresaj signifoj.
Aspekto en diversaj lingvoj de la mondo
En iuj lingvoj (la slavaj, la malnovgreka, la ĉina) aspekto estas markita malimplice, kaj sekve estas kategorio gramatika. En multaj aliaj lingvoj ĝi estas esprimata per specialaj tensoj, aŭ simple subkomprenata; se ĝi estas nur subkomprenata, ĝi estas kategorio pure semantika.
En la lingvoj slavaj la aspekton oni esprimas leksike: verbo per si mem estas perfektiva (rezultverbo, ekz-e найти, t.e. fin-trovi) aŭ neperfektiva (daŭrverbo, ekz-e находить — trovi (la ago ne estas finita)) — samkiel substantivo havas genron inan, viran aŭ neŭtran. Ofte oni formas diversaspektajn verbojn per afiksoj, proksimume kiel en Esperanto (kanti → ekkanti, manĝi → finmanĝi, doni → donadi). Oni povas nomi tion leksika aspekto.
En la lingvoj okcidentaj la aspekton povas esprimi iuj tensoj, precipe la pasinttempaj; en tiaj okazoj la aspekto estas do parto de la konjugacio. Similan fenomenon oni povas observi en la kompleksaj tensoj esperantaj:
La problemo pri la aspekta valoro de la participoj en Esperanto estas konata kiel ata-ita-diskuto.
Ĵedajo
Ĵedajo (originale anglalingve: jedi [ĝedaj]) estas paca batalanto de la fikcia universo de Stelaj Militoj, kreita de George Lucas. La Ĵedajoj estas la ordo de tiuj batalantoj, multfoje nomataj kavaliroj, kiu regis la helan flankon de la Forto, grava koncepto de tiu fikcio. Tiuj aliaj uloj uzintaj la malhelan parton de la Forto oni nomas Sitoj.
Originoj de la ordeno
La Kavaliroj Ĵedajoj estis ordeno de uloj, kiuj havis kapablon tuŝi kaj labori kune al la Forto, forigante la Malhelan Flankon. La ordeno estis kreita dekmiloj da jaroj antaŭ la ascendo de la Galaksia Imperio. Multaj antikvaj aŭ kvazaŭlegendaj organizoj antaŭis la Ĵedaja Ordeno, kiel la Ordeno de Dai Bendu aŭ la Akademio Chatos, sed estas eble ke neniu konekso ekzistas inter ili. Sam-maniere, la planedo, kie naskiĝis la ordeno, estas nekonata. Estas kelkaj kandidatoj, inter konataj planedoj kiel Coruscant, Ossus, Corellia kaj Utapau, kaj mistikaj aŭ perditaj planedoj kiel Had Abbadon kaj Ondos. Malgraŭ tio, oni scias, ke la plej bonaj kaj plej saĝaj filozofoj, religiuloj kaj luktantoj kuniĝis en iu specifa planedo antaŭ multe da tempo por diskuti kaj paroli pri siaj elpensaĵoj kaj eltrovaĵoj, konserninte la enigman kaj mistikan Forton, kaj ke tiuj uloj fine disvolvis kaj kreis la Ĵedajan Ordenon. Komence la Ĵedajoj estis ordeno kontemplema kaj studema. Tamen post kelke da tempo ĝi prenis rolon pli aktivan en galaktikaj aferoj, fine centraligante sin en planedo Coruscant, post la terura Ruusa Batalo.
"Dum pli ol mil generacioj, la Kavaliroj Ĵedajoj defendis pacon kaj justecon en la Malnova Respubliko. Antaŭ la malluma epoko. Antaŭ la Imperio". — Obi-Wan Kenobi (4-a filmo)
Por fariĝi Ĵedajon oni bezonis la plejan sindevontigon kaj lertan menson. La vivo de Ĵedajo estis plena je sinoferoj. Tiuj infanoj, kiuj montris iun kapablon uzi la Forton, estis forprenintaj post siaj naskiĝoj, plej bone post la infano finis sian mamnutradon, por trejni en la Ĵedaja Templo en Coruscant, kie la ordeno havis sian sidejon. Liaj vivoj for de la trejnoj estis vivataj en simpleco, sekvante la Ĵedajan Kodon, kio malpermesas materialismojn kaj emociajn koralligojn. La trejno estis gvidata de spertaj kaj respektegindaj Ĵedajoj, ĝis la lernanto havus sufiĉan kontrolon de la Forto por komenci sian vojon kiel Ĵedajo. Kelkfoje estis esceptoj, kiel en la trejno de Anakin Skywalker, sed la Ĵedajoj pensis, ke liaj tradiciaj metodoj bone funkcius, kaj ili malamis metodajn ŝanĝojn.
La Ĵedaja Ordeno
Dum jarcentoj la grupo de filozofoj, kiuj poste fariĝus Ĵedajoj, studis kaj admiris la misterojn kaj sekretojn de tiu sfero de energio nomita Forto. Post longa tempo, kelkaj membroj de tio grupo lernis kiel regi la Forton kaj komencis uzi siajn ĵus-lernitajn povojn kaj kapablecojn por fari la bonon, helpante tiujn kiujn bezonis. Dum la miloj da jaroj, kiuj sekvis, la Ĵedajoj laboris kiel protektantoj de la Galaksia Respubliko. Obeante sian propran Ĵedajan Konsilanaron kaj agante laŭ la juĝa departemento de la kabineto de la Superega Kanceliero, la Ĵedajoj fariĝis protektantoj de la paco kaj de la justeco en la galaksio.
La Ĵedajoj, krom lukti kontraŭ krimuloj tra la galaksio kaj pacigi galaksiajn disputojn, ankaŭ laboris kiel pacperantoj, protektantoj kaj instruistoj. Pro la honora saĝo kaj la epikaj desafioj de la Ĵedajoj, ili fariĝis legendoj en la Galaksio. Portante lumsabrojn kaj uzante la Forton, la Ĵedajoj plenumis siajn taskojn honore kaj sindediĉe, eĉ ŝajnigante nevenkeblaj personoj. Sed la nevenkeblo estis nur iluzia. La Ĵedajoj ofte mortis, defendante liberecon kaj justecon.
Dum la epoko de la Imperia Ascendo (Episodo II), dek mil Ĵedajoj oficiis en la Respubliko kaj defendis sian vastan teritorion. Ili rekonis potencialajn rekrutojn ekde infaneco, generale dum la unuaj ses monatoj de siajn vivojn (tio dependis, ĉar ne estis facile trovi personojn kun la Forto en tuta Galaksio). Infanoj, kiuj havis la Forton kaj estis akceptitaj de la Ĵedaja konsilantaro, komencis siajn trejnojn. Infanoj pli maljunaj, se rekonitaj tro malfrue kiel sentivaj al la Forto, generale ne estis akceptitaj de la konsilantaro; la Ĵedajoj kredis ke kolero kaj timo en infanoj plej maljunaj farigis ilin tro impreseblaj al la Malhela Flanko. Do, ne estis saĝa ilin trejni.
Dum la Ribela Epoko, ekstermado de la Ĵedajo estis kompleta. Ĉiuj la sentivuloj al la Fortoj estis mortigitaj aŭ malvirtigitaj de la Malhela Flanko kaj komencis servi la Imperiestro. Uloj sentivaj al la Forto, kiel Luke Skywalker kaj Lea Organa, estis apartigitaj kaj kaŝitaj de siaj familioj. Tiuj uloj plej potencaj en la Forto, kiel Obi-Wan Kenobi kaj Majstro Yoda, saĝe kaj intense malaperis kaj restadis kaŝitaj.
Dum la Epoko de la Nova Ĵedaja Ordeno, Luke Skywalker trejnis preskaŭ 100 novajn Ĵedajojn kaj estas eble ke li identigis preskaŭ 12 novajn Ĵedajojn kaj persone komencis iliajn trejnojn. Famaj uzantoj de la Forto kiel Mara Jade Skywalker, Corran Horn kaj Kyle Katarn helpis Skywalker trejni kaj kunordigi la agadon de tiuj Ĵedajoj, dum novaj lernantoj kiel la gefiloj de Hans Solo kaj Ganner Rhysode ŝajnis kiel bonegaj estontaj Ĵedajoj.
La Ĵedaja Kodo
Ne ekzistas emocio, nur la paco.
Ne ekzistas nescio, nur la kono.
Ne ekzistas kaoso, nur la harmonio.
Ne ekzistas morto, nur la Forto.
La filozofio konata kiel la Ĵedaja Kodo estis kreita por atentigi la junajn lernantojn kontraŭ la malhela flanko de la Forto. Ĝi estis instruita de la Ĵedaja Konsilantaro al cent-miloj da Ĵedajoj dum miloj da jaroj; Obi-Wan Kenobi kaj Majstro Yoda instruis pecojn de tiu filozofio al Luke Skywalker; Luke Skywalker do transigis sian konon al siaj lernantoj en la nova Ĵedaja Akademio, kiun li mem kreis en Yavino 4.
La Ĵedaja Kodo donas simplajn instruojn al tiuj personoj, kiuj povas kontroli la Forton. Ĵedajo neniam uzas la Forton celante mem-profiton. Kontraŭe, bona Ĵedajo devas uzi ĝin por kreskigi sian konon kaj klerecon. Kolero, timo, agreseco kaj aliaj negativaj sentoj kondukas personojn al la Malhela Flanko de la Forto. Pro tio, la Ĵedajoj estas instruataj agi nur kiam ili sentas sin pace rilate al la Forto.
La Ĵedajoj estas stimulitaj trovi ne-perfortemajn solvojn ĉiam, kiam eblas. Ili devas agi saĝe, utiligante persvadon kaj konsilojn kaj ne la Forton aŭ perforton. Nur kiam ĉiuj pacaj solvoj malfunkcias, aŭ kiam ili devas savi vivojn, devas la Ĵedajo sin turni al batalo. Ĵedajo devas fojfoje lukti por solvi kelkajn danĝerajn situaciojn. Kvankam la batalo estas, kelk-foje, la plej bona solvo, Ĵedajo neniam devas provi ĝin kiel sian unuan elekton.
Pro sia konekso al la Forto, la Ĵedajoj sentas ĝian elfluon kaj uzas ĝian energion. Kiam ili tion faras, ili fojfoje sentas perturbojn en la Forto. Tiuj perturboj povas indiki la ĉeeston de ulo Fort-potenca ĉirkaŭe, aŭ fortajn emociojn, kiuj sin reradias en la Forto, kiel okazis kiam la planedo Alderaano estis detruita de la Stelo de l´ Morto. Fojfoje, tiuj perturboj rezultigas senton urĝecan aŭ antaŭavertojn, kiuj instigas la Ĵedajojn iri al lokoj, kie oni bezonas ilian helpon.
Interpretante la Ĵedaja Kodo
En sia plej baza nivelo, la Kodo estas principaro, kiu instruas pri kiuj virtoj devas esti valorigitaj kaj kiujn malvirtojn oni devas eviti. La Ĵedajaj instruistoj petas, ke la lernantoj havu ĉiam la Kodajn principojn en siaj mensoj.
La unua regulo estas: "Ne ekzistas emocio; nur paco". Estas klara kontrasto: petas, ke oni distingu kaj apartigu la konfuzajn pensojn emociajn el la klara, paca meditado, kompreneble, merita kvalito.
Tamen se tiun pacon oni sentas, simple ĉar oni ne atentigis pri ia afero, kiu povus okazigi emocian reagon en Ĵedajo, do tio ne estas paco, sed nescio. Pro tio, la Ĵedaja kodo havas la duan regulon: "Ne ekzistas nescio, nur kono".
Tio instruas al la Ĵedajoj, ke ili devas kompreni ĉiujn situaciojn – principe antaŭ iliaj agoj – por eviti juĝecajn erarojn. Sed koni ion bone povas okazigi alian malbonaĵon. Koncentriĝo tro densa (blindiga) povas okazigi radikalismon (kiu povas nubigi la menson). Tial ekzistas la tria regulo: "Ne ekzistas pasio, nur sereneco". Koni personojn objektive estas koni personojn, kiel la Forto ilin konas. Sed la lernantoj argumentas, ke la nura vera objektiveco estas la neekzistado – la morto. Tial ekzistas la kvara regulo: "Ne ekzistas la morto, nur la Forto". La Forto konas ĉion objektive; ĝi serenas kaj ne estas perturbita de emocioj.
Tiel la Ĵedaja Kodo instruas, ke antaŭ agi Ĵedajo devas pensi pri kio estas la volo de la Forto. Se Ĵedajo kapablos agi senemiocie, saĝe kaj serene, do li agas laŭ la Forto.
La strukturo de la Ĵedaja Ordeno
La Ĵedaja Ordeno estas ordeno hierarkia. Ĝia strukturo troviĝas malsupre:
Ĵedajaj Povoj
La Ĵedajoj povas lerni diversajn povojn, studante la Forton, kiel ekzemple legi pensojn aŭ eĉ trovi ulon en aliaj planedoj. La plej oftaj povoj estas:
La armilo de la Ĵedajoj: la lumsabro
La lumsabro devas esti konstruita de la Ĵedajo mem, kiel testo de siaj kapablecoj. Ĝi estas antikva teknologio; la lerta skermado de la lumsambro estas la marko de trejnita Ĵedajaj Kavaliroj. La sabro povas tranĉi ĉion, escepte aliajn lumsabrojn, energiajn sferojn kaj la neordinaran minaĵon nomita Kortosiso. La farado de lumsabroj daŭras multaj tagoj; la komponantoj estas la Ĵedajo kaj la Forto, kiuj devas fariĝi unu sola esenco. Ĝenerale (kiam oni sukcesas harmonii la kristalojn) la procedo daŭras unu monato, sed kelkaj lertaj majstroj kapablas krei siajn lumsabrojn en malmultaj horoj.
La sabro povas esti Blua, Verda, Viola, Oranĝa aŭ Flava. La Sitoj uzas ruĝ-kolorajn lumsabrojn. La Sabroj havas bazan kaj simplan strukturon, kvankam multaj el ili estis personigitaj de siaj Ĵedajaj kreintoj. Ĉar la pura energio de la lameno ne havas mason, la ondo de la arko elektromagneta kaŭzas fortan efekton giroskopan, kiu malfaciligas la uzadon de la lumsabro. Ĝia funkciado estas regita de malsimpla principo pri kontrolita energio. Ĝi necesas fokusajn elementojn generitajn de naturaj kristaloj, kiuj ne povas esti facile sintetizitaj (escepte per sekretaj teknikoj de la uzado de la Forto aŭ per la Sita Alkemio). Lumsabro devas esti muntita mane, ĉar ekzistas precizaj formuloj por korekte liniigi la malregulajn kristalojn. Malgranda eraro liniiga malfunkciigos la sabron.
Kiam ili komencas sian trejnadon, Padavanoj ricevas sabron aleator-koloran. Ĉirkaŭ 4 mil jaroj antaŭ la Batalo je Javino (Yavin), la koloro de la sabroj dum komenco de trejno ne estis aleatora: ĝi jam reflektis klinon de la lernantoj por esti Sentineloj, Defendantoj aŭ Konsulantoj. Kiam ili atingas Kavaliran nivelon, Ĵedajoj finfine estas preta por krei sian propran sabron kaj modifi koloron de sia lameno, ĉu li dezirus. La plej grava testo por ke la Padavano fariĝu Ĵedajon estas ke li kreu sole sian propran lumsabron. Antaŭ tio, tamen, ili devas sole trovi kristalon propran al sia sabro. La koloroj estas persone elektitaj. Kelkaj simple ŝatas ian koloron, sed aliaj elektas koloron, kiu plej bone simboligas sian klason en la Ĵedaja Ordeno:
Ĵedaja Religio
En 2001 ankaŭ deklaris sin “Ĵedajoj” 70 mil personoj en Aŭstralio, 53 mil en Novzelando kaj 20 mil en Kanado.
Merkato (revuo)
La Merkato (ISSN 0941-9306) estas revuo de la Internacia Komerca kaj Ekonomia Federacio (antaŭe Internacia Komerca kaj Ekonomia Fakgrupo, IKEF). Komence (de 1984 ĝis numero 26, aprilo 1989) la titolo estis Laŭokaza Novaĵletero. Ekde la numero 27, julio 1989, la titolo iĝis La Merkato.
Ĝi komence aperis kvarfoje jare, poste dufoje kaj fine nur unufoje. La lasta numero (100) aperis en aprilo 2011.
Ekde marto 2020 la kompleta kolekto estas rete konsultebla.
Isku Areena
Isku Areena estas stadiono en Lahtio, Finnlando. Ĝi estas ĉefe uzata por glacihokeo kaj ĝi estas la hejmstadiono de Lahti Pelicans. Ĝi malfermiĝis en 1973 kaj nomiĝis ĝis 2005 Lahden jäähalli. Ĝi povas gastigi 5330 personojn. Ĝi estis uzata kiel la kongresejo de UK 2019.
Radlická (Praga metroo)
Radlická estas stacio de Metroo en Prago sur Linio B, malfermita en jaro 1988.
Alfred Russel Wallace
Alfred Russel WALLACE (kelkfoje esperantigita: Alfred Rasel Ŭalas'; naskiĝis la 8-an de januaro 1823 en Usk, Monmouthshire, Kimrio; mortis la 7-an de novembro 1913 en Broadstone, Dorset, Anglio) estis brita naturisto, esploristo, kaj biologo. Li estas konata pro sendepende ellabori la teorion de evolucio per natura selektado. Wallace faris ampleksan kampan laboron, identigis la faŭnan disigon nomitan la Wallace Linio, kaj estis konsiderita la plej elstara spertulo de la 19-a jarcento pri la geografia distribuado de bestospecioj, igante kelkajn nomi lin la patro de biogeografio, aŭ pli specife de zoogeografio.
Vivo kaj kariero
Li konatiĝis kiel instruisto (1844–45) kun Henry Walter Bates, kiu direktis lian atenton al la insektoj. Ili partoprenis kune en ekspedicio en la Amazonio (1848). Wallace aperigis en 1853 la libron A Narrative of Travels on the Amazon and Rio Negro. Dumvoje el Sudameriko, lia ŝipo sinkis kaj tiel la kolektaĵoj, notoj perdiĝis krom tiuj, kiujn li jam pli frue sendis al Anglio.
Wallace esplorvojaĝis inter 1854 kaj 1862 la Malajan duoninsulon, por trovi novajn pruvojn por sia evolua teorio. Li verkis en la insulo Borneo (1855), en Sarawak la verkon On the Law Which Has Regulated the Introduction of New Species.
Heredo
Laŭ konsiloj de la fama geologo Siro Charles Lyell kaj la fama botanikisto de Siro Joseph Hooker, oni laŭtlegis studlaborojn de Wallace kaj teorion de Darwin kiel komunan artikolon en la kunsido de la Linné-asocio, la 1-an de julio, 1858.
Ĉar li simile pensadis pri la evoluo kiel Darwin, la mondo ligas la nomon de Darwin al la evoluo. Tio okazis, ĉar Darwin pli detale ellaboris sian teorion kaj li atingis akcepton de la teorio.
La brita registaro donis al li en 1910 la Honorordenon. Wallace estis fervora apoganto de la ŝtatproprigo de la agroj kaj la egalrajtigo de la virinoj.
(16370) 1981 DA2
(16370) 1981 DA2 estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la de la usona astronomo Schelte J. Bus elde la Observatorio de Siding Spring, apud Coonabarabran en Novsudkimrio (Aŭstralio).
Arbeit macht frei
Arbeit macht frei (Laboro liberigas) estas frazo, kiu konatiĝis ĉefe kiel super-enireja skribaĵo ĉe koncentrejoj.
Deveno
Nesciatas, kiel la frazo emiĝis en naziismaj cirkloj, sed oni ree uzis ĝin en kontraŭjudismaj cirkloj.
Uzo en koncentrejoj
En la naziaj koncentrejoj la pordega superskribaĵo estis cinika priskribo de la ŝajniga edukcelo de la ejoj, kiuj fakte estis kreitaj laŭ la principo neniigo per laboro.
La historiisto Harold Marcuse konsideras, ke la unua uzanta la devizon estis la unua SS-komandanto de la koncentrejo Dachau, Theodor Eicke.
Aldone al tiu ĉi pordega superskribaĵo en iuj koncentrejoj, inter kiuj Dachau, Sachsenhausen kaj Neuengamme, estis afiŝita bone videble jena parolo de Heinrich Himmler: ''Ekzistas vojo al libero. Ĝiaj mejlŝtonoj nomiĝas: obeemo, laboremo, honesto, ordo, puro, malebrio, vero, sinoferemo kaj amo al patrujo!''
Auschwitz (Aŭŝvico)
Ĉe la pordego de la koncentrejo koncentrejo Aŭŝvico 1 troviĝas la skribaĵo „Arbeit macht frei“ kun la litero B kapomalsupre. Iamaj malliberuloj el Aŭŝvico raportis, ke temis pri sekreta protesto de la malliberulo Jan Liwacz, kiu devis realigi interalie tiun feraĵon laŭmende de la SS.
La originala aĵo estis ŝtelita frumatene la 18-an de decembro 2009. Ĝi estis rapide anstataŭigita per kopio. Oni trovis la ŝtelitan surskribon kelkajn tagojn poste, en tri partoj.
Buchenwald
La unua koncentrejo kun alia surpordega skribaĵo estis la koncentrejo Buchenwald. Ĝia skribaĵo anoncis Jedem das Seine (Al ĉiu la sia), kiu en la latina versio suum cuique estis la devizo de la prusaj monarkoj.
Kanto Arbeit macht frei
La malliberigitaj artistoj Jura Soyfer kaj Herbert Zipper en 1939 en la koncentrejo Dachau verkis kontraŭnazian kanton Arbeit macht frei ("Dachau-kanto").
29690 Nistala
29690 Nistala estas tre malgranda meze hela asteroido de la asteroida zono malkovrita la en la kadro de la astronomia kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de Akhil Nistala, kiu gajnis en 2013 la duan rangon en la Intel International Science and Engineering Fair pro sia projekto pri matematiko. Li estis lernanto ĉe la Novi High School de Novi (Miĉigano, Usono).
Caroline Lucas
Caroline LUCAS (naskiĝis la ) estas brita politikistino. Ŝi membras en la Eŭropa Verda Partio kaj en ties nacia branĉo Verda Partio de Anglio kaj Kimrio (Green Party of England and Wales respektive Plaid Werdd Cymru a Lloegr). Ekde la 1999 ŝi senĉese, dum la tri oficperiodoj, estas membro de la Eŭropa Parlamento kaj apartenas al la parlamenta Frakcio de la Verduloj kaj Eŭropa Libera Alianco (Verduloj/ELA).
Spanair
La entrepreno Spanair estas hispania respektive kataluna flugkompanio kun sidejo en L'Hospitalet de Llobregat proksime de Barcelono. Ekde la 1-a de majo 2003 ĝi estas membro de la flugkompania alianco "Star Alliance". La kompanio laŭ la stato de aŭgusto 2010 ĉiujare transportas proksimume 10,2 milionojn da pasaĝeroj kaj disponas pri 45 regulaj pasaĝeraj aviadiloj.
La flugoj de la kompanio havas la IATA-mallongigon JK; la ICAO-mallongigo por la entrepreno estas JKK.
Prochot
Prochot, hungare Kelő estas malgranda vilaĝo en Slovakio, en Regiono Banská Bystrica, en Distrikto Žiar nad Hronom. Ĝis 1890 la oficiala hungara loknomo estis la slovaka Prochot, poste pro la hungariga politiko la vilaĝo ricevis hungarecan nomon.
Situo
Prochot situas sur malebenaĵo sub monto 873 m-ojn alta, laŭ rojo, fine de sakovojo. Žiar nad Hronom troviĝas 17 km-ojn.
Historio
La loko estis loĝata jam dum la bronzepoko. La unua mencio devenis el 1414 en formo "Prehotha". En la 18-a jarcento germanaj ministoj alvenis, kie minadis arĝenton, plumbon kaj kupron. En 1715 bierofarejo ekfunkciis. En 1828 vivis en Prochot 718 homoj en 107 domoj. En 1910 vivis en Kelő 839 homoj, (escepte 8 hungarojn ĉiuj slovakoj). Ĝis Traktato de Trianon la vilaĝo apartenis al Hungara reĝlando, al Bars, al distrikto de Garamszentkereszt, poste al Ĉeĥoslovakio, inter 1938-1945 kaj ekde 1993 al Slovakio. En 1945 la faŝistoj bruldetruis la vilaĝon pro apogado de partizanoj. En 2001 loĝis en Prochot 670 homoj (666 slovakoj, 2 ĉeĥoj, unusola hungaro).
Mecquignies
Mecquignies estas franca komunumo lokita en la departemento Nord kaj en la regiono Nordo-Kaleza Markolo. Ĝi havis 584 loĝantojn laŭ censo plenumita en 1999.
Geografio
Mecquignies geografie kaj historie apartenas al la franca-belga translima regiono Henegovio. Henegovio estas regiono de montetoj kaj plataĵoj, kiuj disvolviĝis sur tre diversaj grundoj : paleozoika soklo, mezozoika kreto, sed ankaŭ kenozoikaj sablo aŭ argilo plejparte kovritaj de leŭso.
La vilaĝo Mecquignies troviĝas proksime de la urbetoj Bavay kaj Avesnes-sur-Helpe, kaj do cetere situas en natura regiono nomita "Avesnois", kiu ĉefe konsistas el malaltaj heĝoj, tre verdaj pejzaĝoj, boskoj, fruktarbaroj kaj etaj vilaĝoj. Mecquignies etendiĝas sur 4,78 km².
Administrado
Mecquignies apartenas la kantono de Bavay, kies ĉefurbo estas Bavay. Tiu kantono mem estas parto de la arondismento de Avesnes-sur-Helpe, unu el la 6 arondismentoj de la departemento Nord.
Benzatropino
Benzatropino aŭ C21H25NO, kemia komponaĵo, ankaŭ konata kiel Kogentino, estas antikolinergiaĵo komerce uzata en la traktado de la Parkinsona malsano, Parkinsonismo kaj distonio La simptomoj de la parkinsonismo inkluzivas malrapidajn kaj malstabilajn movojn, muskola rigideco kaj tremoj. Kiam netraktata, parkinsonismo povas kaŭzi malfacilaĵon en plenumado de normalaj ĉiutagaj aktivecoj.
Simptomoj de parkinsonismo povas esti kaŭzata de kelkaj cerbaj malsanoj kiuj tuŝas la movadon, tia kia la Parkinsona malsano. Ili ankaŭ povas esti kaŭzataj de kelkaj medicinaĵoj kiuj estas uzataj en la traktado de certaj mensaj kondiĉoj. Injekto de benzatropino estas plej helpema en la plibonigo de muskolaj rigidecoj kaj tremoj.
Benzatropino funkcias blokante la efikojn de la acetilkolino, nature okazanta kemiaĵo produktata de la cerbaj ĉeloj kiuj povas interveni en la cerbo-regionoj kiuj kontrolas la muskolo-movadoj. En multaj pacientoj, ĉi-tio reduktas la simptomaron de trema kaj muskola rigideco.
Afrika strigo
La Afrika strigo, Asio capensis, estas mezgranda malhela strigo, tio estas specio de birdo el la ordo de strigoformaj, familio de strigedoj, kun plumtufoj super kapo. La strigoj apartenantaj al la genro Asio estas konataj kiel orelstrigoj, ĉar ili havas plumtufojn aspektantaj kvazaŭ mamulaj oreloj. Tiuj "oreloj" povas esti aŭ ne esti videblaj, tiukaze estas mallongaj kaj apenaŭ videblaj.
Tiu specio estas loĝanta kaj reproduktanta en Afriko inkludante Madagaskaron.
La Afrika strigo estas 35-37 cm longs kun enverguro de 82-99 cm. Ĝi estas simila al la iomete pli granda marĉostrigo. Ĝi havas flavajn okulojn kun nigra pupilo kaj mallongajn oreltufojn kiun ne estas kutime videblaj. Ĝi distingiĝas el sia parenco pro sia malhela plumaro, kaj preskaŭ nestriaj supraj partoj. Ĝi estas longflugila, kaj glitas malrapide per rektecaj flugiloj dum ĉasado. Ĝi ofte ripozas sur la grundo aŭ malaltaj fostoj.
La voĉo estas preskaŭ raneca kaar aŭ kriĉa fajfo "shrss".
La Afrika strigo nestumas surgrunde en malfermaj marĉaj areoj; la ino demetas 2-4 ovojn inter tussocks.
Ĝi ĉasas super malferma kamparo, ofte dumtage. La manĝaĵo estas ĉefe insektoj, sed ankaŭ etaj mamuloj, kiel roduloj kaj birdoj.
Campanario (Badajoz)
Campanario [kampaNArjo] (Sonorilturo) estas municipo de Hispanio, en la provinco de Badajoz, regiono de Ekstremaduro.
La loĝantoj nomiĝas campanarienses, kaj ili estas facile rekoneblaj en la ĉirkaŭaĵo, ĉar ilia parolmaniero ege distas el la najbaraj loĝantaroj: ekzemple ili prononcas la finan son (plurale ekzemple) kiel vera so, dum preskaŭ ĉiu najbaro prononcas ĝin kiel ho. La censita loĝantaro en 2017 estis de 5 025 loĝantoj.
Situo
Campanario estas situa en la centra parto de Ekstremaduro, je altitudo de 398 m; inter la urbo Villanueva de la Serena kaj la urbo Castuera. La surfaco de ties teritorio estas de 257,32 km².
Historio
La mezepoka deveno de la vilaĝo rilatas al la rilataron de la najbara vilaĝo Magacela al la religia estraro en Villanueva de la Serena.
Dum la Hispana Enlanda Milito tiu vilaĝo restis en la teritorio de la Dua Hispana Respubliko, preskaŭ ĝis la fino de la milito. Tiele poste la venkintoj mortigis multajn lokanojn.
Ekonomio
Agrikulturo de cerealoj, brutobredado de ŝafoj kaj komerco kaj servoj rilate al la proksima Villanueva de la Serena kaj la ŝoseo kiu iras el tie al Castuera.
András Ney
Kariero
András Ney komencis studi en Universitato Ferenc József, sed pro deportado en Aŭŝvicon, li akiris diplomon en 1947. Li instruis en sia naskiĝurbo (1945-49), laboris en ministerio por edukado, en Pedagogia Altlernejo de Bukareŝto (1949-54), li estis lernolibroredaktoro, docento en la Universitato Bolyai, resp. en la UBB de Kluĵo (1954-80). Li estis doktoro de la metematikaj sciencoj (1968). En 1980 li elmigris en Israelon, kie li estis esploristo de Instituto de Matematiko de Telavivo (1980-81), poste lekciisto en Posinstruista Instituto (1981-1991). Liaj fakartikoloj aperis en revuoj Studia Universitatis Babeş-Bolyai (1959), a Revue Roumaine de Mathematicue (1964), a Revue d'analyse numérique et de le theorie de l'aproximation (Kv. 1973) Mathematica-Cluj (1971-74), a Tel Aviv University.
10523 D'Haveloose
10523 D'Haveloose estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la belga astronomo Eric Walter Elst elde la Observatorio La Silla, en Ĉilio.
Nomo
Ĝi estas nomita en memoro de José D´Haveloose (1922–1996), kirurgo de la urbo Tielt en okcidenta Flandrio. Li estis admirinda en siaj streboj por mildigi la suferon sed siaj vundoj ĉe la kolo malhelpis lin plu operacii. En siaj lastaj tagoj, li disvolvis grandan amon por la astronomio
Härtlingen
Härtlingen estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Westerwald de la federacia lando Rejnlando-Palatinato. Fine de la jaro la komunumo havis 0 loĝantojn.
Brazila Konstitucio de 1824
La brazila konstitucio de 1824, donita la 25-an de marto 1824, estis la unua konstitucio de Brazilo, prilaborita por plenumi la interesojn de la imperiestro Petro la 1-a, ne limigante liajn povojn antaŭ la leĝodona povo. Ĝin ellaboris malgranda konsilantaro, post kiam la ĉarto proponita de la konstituciiga asembleo estis malakceptita de la imperiestro.
Post dissolvi la konstitucifaran asembleon estigita post la sendependiĝo, Petro la 1-a rifuzis ĝian tiel konatan "konstitucion de manioko" ( Constituição da Mandioca), formis konsilantaron kun proksimaj personoj al li, kaj nova konstitucio estis ellaborita kaj altrudita la 25-an de marto 1824, estante oficiale kiel la unua konstitucio de Brazilo kiel sendependa nacio. Tiu nova ĉarto plenumis la volon de la imperiestro konservi sian senrestriktan povon.
Eksteraj ligiloj
Informpaĝo pri la imperia konstitucio en la retejo de brazila prezidanteco
Kimra naciismo
Kimra naciismo (Cenedlaetholdeb Cymreig) estas naciismo kiu emfazas la distingon de Kimraj lingvo, kulturo, kaj historio, kaj petas pli da mem-determinado por Kimrio, kiu povus inkluzivi pli redonitajn povojn por la Kimra Asembleo aŭ plenan sendependecon disde la Unuiĝinta Reĝlando.
Vrbovka
Vrbovka, hungare Ipolyvarbó estas malgranda vilaĝo en Slovakio, en Regiono Banská Bystrica, en Distrikto Veľký Krtíš.
Situo
La vilaĝo situas en valo, laŭ dekstra bordo de Ipeľ, (kiu samtempe estas la hungara landolimo), fine de sakovojo. Veľký Krtíš troviĝas 17 km-ojn for.