cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Bill Joy
Kiel knabo, Joy estis tre inteligenta (li legis kiam li havis tri jarojn) kaj scivolema, plena de demandoj, sed li ne havis multajn amikojn kaj lia familio ne estis riĉa. Li ŝatis sciencfikcion (Heinlein, Asimov kaj Star Trek, ktp), sciencon kaj teknologion (radio, teleskopo). Li ŝategis matematikon kaj, kiam li renkontis la komputilon, ĝi ŝajnis al li mirinda kaj superreva: maŝino al kiu oni povas demandi matematike kaj ricevi respondon!
Ĉe universitato, li lernis pri matematiko kaj elektra inĝenierado, sed lia vera amo estis komputiko kaj programado. Kiel marmoro kaj skulpto estis al Mikaelanĝelo, tiel komputilo kaj kodo estis al Joy. Li ofte programis tra la nokton por liberigi tion, kio estis en la animo de la komputilo. Li verkis programojn por la minikomputiloj VAX kaj la PDP-11, por si mem kaj por aliaj uzantoj: vi, csh k.s. El tiu semo kreskis la nova Unikso de Berkeley: BSD.
Ĉe Berkeley li estis aŭtoro de la uniksaj programoj csh kaj vi kaj, kune kun Chuck Halley, estas kreinto de BSD.
En 1982 li aliĝis al la firmao Sun, ĵus fondita de liaj amikoj Andreas Bechtolsheim, Vinod Khosla kaj Scott McNEALY. Tie li estas la ĉefsciencisto kaj partoprenis en la disvolvigo de NFS, SunOS, Solaris, SPARC, picoJava, MJAC, UltraSparc, Ĝavo, Jini kaj ĴTA. Li estas la inventisto de NFS kaj kuninventis la arkitekturon de la SPARC. Li gvidis la teknologian strategion de Sun.
Bouda (Orlica montaro)
Signifaj konstruaĵoj
Laŭ la monto estis nomita artileria fuortaro, kies subtera sistemo troviĝas en ties masivo. La fuortaro estas parto de ĉeĥoslovakaj fortikaĵoj konstruita antaŭ la dua mondmilito kontraŭ Germanio. Rekte sur la montopinto troviĝas nur kratero post trafainta laborŝakto. En proksima ĉirkaŭaĵo troviĝas unuopaj batalobjektoj de la fuortaro kaj pluaj objektoj el periodo de la konstruado inkluzive de restaĵoj de pli ol 1 km longa mallarĝtraka fervojo. Fuortaro Bouda estas trafikata kiel muzeo.
Bill Joy
Kvankam li estas alta teknologiisto, en 2000 Joy fariĝis profeto kaj verkis la artikolon "Kial la estonteco ne bezonas nin", kiu avertas pri la profunda danĝero de la reproduktantaj teknologioj de nanoteknologio, robotiko kaj genetiko.
Bouda (Orlica montaro)
Turismaj vojoj
Rekte tras la montopinto kondukas verde markita turisma markita vojo 4298 Těchonín - Lichkov, kies markigon eluzas ankaŭ instruiga pado Betona limo. Tra montopintaj partoj, sed e rekte tras la montopinto, ankaŭ kondukas ruĝe markita vojo Jiráskova cesta Suchý vrch - Mladkov kun deflankiĝo ĝis Králíky  kaj ruĝe markita biciklista vojo 4071 Suchý vrch - Mladkov. Plu ĉi tien kondukas verde kaj flave markitaj skikuristaj vojoj el Čenkovice, dum kio la flava en la spaco de Bouda finiĝas kaj la verda daŭrigas al Lichkov kaj Mladkov.
Protekto de la naturo
La montopinto troviĝas sur teritorio de Naturparko Suchý vrch - Buková hora. La subterejo de fuortaro Bouda estas pro kaŭzo de protekto de travintrejo de vespertoj envicigita inter Zono de Speciala Konservado, sistemo de Reto Natura 2000, sub nomo Bouda u Těchonína.
Bill Joy
De infaneco, Joy rigardis la estontecon kiel en Asimov kaj Star Trek: estonteco feliĉa sub la superrego de homoj. Sed nun lia vizio estas malluma kaj faŭsta: estonteco apokalipsa sub la supperego de robotoj, sub maŝinoj inteligentaj kaj memreproduktantaj -- ia stana biologio kiu spiralos super la rego de homoj.
Joy estis ĉefa rolanto en la realigo de la Leĝo de Moore dum la pasintaj du jardekoj. Sed iuj kredas ke nun, pro la sama leĝo, la apokalipso nanoteknologia eble baldaŭ alvenos en la 2030-aj jaroj kaj ke niaj robotoj venkos nin.
Karcag
Karcag estas urbo en Hungario en regiono Norda Ebenaĵo, en departemento Jász-Nagykun-Szolnok, en Distrikto Karcag, kies centro estas. La loknomo devenas el la kumana, signifanta vulpo.
Situo
Karcag situas dumvoje inter Debrecen kaj Szolnok kaj fervoje, kaj voje, krome estas ne tro for de Hortobágy. Kisújszállás troviĝas 17, Kenderes 25, Debrecen 63, Szolnok 68, Budapeŝto 167 km.
Historio
Oni trovis arkeologiaĵojn jam el la kuprepoko en la nunaj kampoj. En la 13-a jarcento kumanoj ricevis permeson loĝadi tie. La komunumo iĝis centro de kumanoj, sed la loknomo aperis unuafoje nur en 1506 en formo Karcagújszállás (=Karcag-nova-tranoktejo), kiu aludas tion, ke ĝi estis refondita. Dum dominado de la turkoj la komunumo kelkfoje estis detruita. Post fino de turka erao la Habsburgoj ne agnoskis iaman aŭtonomion de kumanoj, tial la loĝantoj iĝis servutuloj. Karcag iĝis kampurbo kaj ĝis la nuno ĉirkaŭe situas multe da solaj farmodomoj.
Santa Maria Madalena (Rio-de-Ĵanejrio)
Santa Maria Madalena estas municipo de la brazila subŝtato Rio-de-Ĵanejrio, kiu taksis 10.321 loĝantojn en 2010.
Porfirio Díaz
José de la Cruz Porfirio DÍAZ, diktatoro de Meksiko, naskiĝis je la 15-a de septembro 1830 en Oaxaca, Meksiko.
Militestro de malriĉaj radikoj, li heroiĝis pro sia partopreno en la milito kontraŭ la imperio de Maksimiliano (kiu estis apogita de Francio), kie li venkis en multaj bataloj. Post la liberigo li dufoje (1867 kaj 1871) kandidatis por prezidanteco, sed malvenkis al Benito JUÁREZ. En 1876 li puĉis la registaron de Sebastián Lerdo De Tejada kaj kelkajn monatojn poste en baloto iĝis prezidento.
Diaz provis malgrandigi la dependecon je Usono, ĉefe per la alporto de eŭropaj kulturo kaj komerco.
Li diris, aŭ dirus, tiujn famajn vortojn : ''Povra Meksiko. Tiom for de Dio, tiom proksime al Usono''.
En 1910 ribelo gvidata de Francisco I. Madero kontraŭ Díaz devigis lin rezigni, kaj en 1911 li fuĝis al Francio. Li mortis en Parizo je la 2-a de julio 1915 kaj estis entombigita en la tombejo Cimetière de Montparnasse.
Irina
Irina (hungare:Iriny) estas vilaĝo en Rumanio sud-sudokcidente de Carei. Administre ĝi apartenas al Andrid.
Loĝantaro
En 1910 ĝi havis 774 loĝantojn (hungaroj); en 1992 587 (rumanoj, 94% hungaroj).
Historio
Ĝia unua mencio skribe estas en 1219. Ĝis 1919 kaj inter 1940 kaj 1944 apartenis al Hungario, (Szatmár vá).
2261 Keeler
2261 Keeler estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la usona astronomo Arnold Richard Klemola elde la Observatorio Lick sur la Monto Hamilton apud San Jose (Kalifornio).
Nomo
Ĝia nomo honoras la usonan astronomon James Edward Keeler.
Unuversaj universoj
Unuversaj universoj estas la poemaro kaj poemformo kreita de Gaston Waringhien sub la plumnomo Georges E. Maŭra kaj aperintaj en Nica Literatura Revuo. La titolo Unuversaj universoj montras evidentan vortoludon de similsonaj vortoj, nome paronomazio.
Mari Hegyesi
Mari Hegyesi [hedjeŝi], laŭ hungarlingve kutima nomordo Hegyesi Mari estis hungara aktoro. Ŝia origina nomo estis (laŭ hungara sinsekvo) Berghammer Mária, ŝia oficiala nomo post la geedziĝo estis Kaffka Lászlóné. Mari Hegyesi naskiĝis la  en Padovo, ŝi mortis la  en Budapeŝto.
Biografio
Mari Hegyesi aĝis 16, kiam Ignác Krecsányi supozis ŝin talenta kaj en 1878 ŝi debutis en Békéscsaba en trupo de Krecsányi. En la sekvaj tempoj ŝi ricevis rolojn en diversaj provincaj tiutempaj hungaraj urboj. En 1886 ŝi aliĝis al Nacia Teatro (Budapeŝto). En 1918 ŝi estis nomumita eterna membro de la Nacia Teatro. Komence ŝi ludis en dramaj roloj, poste ĉefe en patrinaj roloj.
Tonmetado
La nocio tonmetado signifas en la muzikteorio la aranĝadon (metadon) de la tonoj resp. notoj en plurvoĉaj verkoj de la muziko. Ekzemlo: La aranĝadon de plurvoĉa versio de melodio oni nomas plurvoĉan metadon. Tonmetado do estas metia aspekto de komponado kaj aranĝado; en tiu ĉi senco ĝi estas ero de muzikstudo.
Tradiciaj tonmetaj instrulibroj diferencas ĉefe inter monodiaj, heterofonaj, homofonioj kaj polifoniaj metoteknikoj.
Specialaj metotipoj estas i.a.
Laŭ la okupado krome oni diferencas inter voĉkantaj, kantaj, ĥoraj, intrumentaj, arĉkvartetaj, orkestraj kaj multaj aliaj metadoj, kiuj konsideras la respektivaj sonajn kaj ludteknikajn apartaĵojn.
Herren-Sulzbach
Herren-Sulzbach - proksimuma prononco - estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Kusel de la federacia lando Rejnlando-Palatinato, kaj ekde julio 2014 apartenas al administra Lauterecken-Wolfstein kreita el du antaŭaj grupiĝoj de najbaraj komunumoj. Fine de la jaro la komunumo havis 0 loĝantojn.
Mezná (Hřensko)
Mezná (ĝis la jaro 1947 kaj Stimmersdorf) estas vilaĝo en Ĉeĥio, loka parto de municipo Hřensko. Ĝi troviĝas 4 km oriente de Hřensko. Estas ĉi tie registritaj 79 adresoj. En la jaro ĉi tie daŭre vivis. Temas pri ununura vilaĝo situanta en teritorio de NP Bohemia Svislando.
Mezná situas en katastra teritorio Mezná u Hřenska kun areo 10,38 km².
Historio
La plej malnova skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1446.
Globaqo
Globaqo (ankaŭ nomita, eble erare Globago) estas esperantido proponita en 1950 de Rusel Stewart Jaque (aŭ Russel) kaj filozofo George Arnsby Jones. Ĝi estas evoluigita formo de Olingo proponita antaŭ de Jaque. La projekto estis divastigita ĝis 1958.
Masis
Masis (armene: Մասիս ), estas urbo kaj urba komunumo en la provinco Ararato en Armenio, situanta ĉe la maldekstra bordo de la rivero Hrazdan, je 14 km sude de Erevano. La urbo havas grandan fervojan varostacion kiu servas Erevanon kaj kiu estis, ĝis la fermo de la landlimo kun Azerbajĝano, de internacia signifo. La loĝantaro estas ĉ. 21,376 homoj (laŭ censo de 2001). La urbo estas unu el la plej proksimaj al la monto Ararato. La montoj estas videblaj de la plej multaj areoj de la urbo. Masis troviĝas inter Erevano kaj antikva historia urbo Artaŝato.
Masis estas unu el la plej proksimaj loĝlokoj al Monto Ararato kaj Malgranda Ararato. La montoj estas videblaj de plej multaj areoj en la urbo.
Etimologio
Masis (armene: Մասիս) estas la armena nomo por la pinto de la monto Ararat. Laŭ Historio de Armenio ĝi derivas la nomon de reĝo Amasia, la pranepo de la armena patriarko Hajko, kiu laŭdire nomis la monton Masis laŭ sia propra nomo.
Historio
Historie, la teritorio de nuntempa Masis estis inkluzivita ene de la kantono Vostan Hajoc de la historia provinco Ajrarato de Antikva Armenio.
Masis estis oficiale fondita fare de la soveta registaro en 1953 kiel Hrazdan, post la fuzio de la vilaĝoj Narimanlu, Zangibasar , kaj Uluĥanlu. En 1969 la lĝloko estis renomita Masis por iĝi la centro de la re-fondita rajono Masis en 1937 ĝis ĝi estis nuligita en 1953. En 2 jaroj Masis ricevis la statuson de urbotipa setlejo en 1971.
La loĝloko estis evoluigita kiel centro por agrikulturaj produktoj kaj malpezaj industrioj dum la sovetiaj jaroj. Ĝi iom post iom fariĝis hejmo de multaj grandaj firmaoj inkluzive de la Al. Miasnikiana meblofabriko, la Masis-unuo de la Erevana tapiŝa tekstilfabriko, same kiel filio de la Erevana papera fabriko.
Post la dissolvo de Sovetunio, Masis ricevis la statuson de urbo ene de la nove kreita provinco Ararato, surbaze de la nova leĝo de la teritoria administrado de la Respubliko Armenio aprobita en 1995.
Masis estas ligita kun kelkaj vilaĝoj etendiĝantaj ĝis la rivero Aras ĉe la limo kun Turkio. Nokte oni povas vidi la lumojn de multaj kurdaj vilaĝoj sur la deklivoj de la monto Ararato en Turkio.
Geografio
Masis situas en la Ararat-ebenaĵo sur la maldekstra bordo de rivero Hrazdan, 16 km sudokcidente de Erevano sur la vojo al la antikva urbo Artaŝata. Ĝi havas mezan altecon de 854 metroj super la marnivelo.
Somero ĝenerale estas mallonga sed varma en Masis, dum vintro estas relative longa kaj tre malvarma.
Loĝantaro
La plimulto de la loĝantaro en Masis estas etnaj armenoj alvenintaj en la regiono de la iranaj urboj Ĥoj kaj Selmas, post la rusa-persa milito de 1826–1828.
Jen la loĝantara templinio de Masis ekde 1959:.
Religio
La vasta plimulto de la loĝantaro en Masis apartenas al la Armena Apostola Eklezio. La reguliga korpo de la eklezio estas la Ararata Pontifika Diocezo, estrata de ĉefepiskopo Navasard Kĉojan (kun sidejo en Erevano).
La malgranda preĝejo Sankta Georgo malfermiĝis en 2009, estis la unua preĝejo de Masis. Tamen la ĉefa preĝejo de la urbo estas la preĝejo Sankta Tadeo, konsekrita la 4-an de oktobro 2015 de Katolikoso de Ĉiuj Armenoj Garegino la 2-a. La fundamentoj de la preĝejo estis metitaj en 1991. En 2005 la konstruado de la preĝejo estis iniciatita kaj financita de filantropo Hrant Vardanjan, kaj ĉiujn konstruajn laborojn kompletigis liaj filoj Mikajel kaj Karen.
Kulturo
Masis havas kapelon el la 16-a jarcento kiu nomiĝas sankta Tadeo, kaj preĝejon el la 19-a jarcento kiu estas konata kiel la Sankta Dipatrino.
Jan Kryst
Jan Kryst pseŭdonomo Alan (naskiĝis la 6-an de aprilo 1922 en Modlin (nun setlejo en Nowy Dwór Mazowiecki), mortis la 22-an de majo 1943 en Varsovio) – soldato de Pola Enlanda Armeo.
Vivo
Filo de Franciszek (ŝoforo, aktivulo de Pola Partio Socialista kaj soldato de la Enlanda Armeo). Edukiĝis en Varsovio. Frekventis al mekanika gimnazio de la 1-a grado, kiun finis kelke da monatoj antaŭ eksplodo de la dua mondmilito. Akiris arĝentan pafistan insignon en la pafista sekcio de Militara Pretigo, ankaŭ apartenis al la Asocio de Pola Skoltismo. Septembre 1939 partoprenis volontule en la defendo de Varsovio sur la unua linio de barikadoj; dum la germana okupado laboris kiel seruristo en privata firmao.
Masis
Kulturo
Nuntempe la urbo havas publikan bibliotekon kaj muzikan lernejon nomatan Arno Babaĝanjan.
(29973) 1999 LP7
(29973) 1999 LP7 estas malbone konata asteroido de la ekstera asteroida zono, ano de la Hilda grupo. Ĝi estis malkovrita la en la kadro de la kampanjo Spacewatch elde la Nacia Observatorio de Kitt Peak, proksime de Tucson (Usono).
Jan Kryst
Vivo
Li estis soldato de la Enlanda Armeo, en la Areo Wola de Varsovia Ĉirkaŭejo. Malsanis je tuberkulozo; ekkonante diagnozon, kiu aŭguris al li baldaŭan morton, turnis sin printempe 1943 al la komandejo pri ebleco partopreni revenĝan agadon pro amasaj pafmortigoj, senkonsidere de la risko. La Komandantaro de Kedyw akceptis lian peton, indikante al li la taskon de soleca atako al la varsovia restoracio "Adria" ĉe la str. Moniuszki 10, ofte frekventata de germanoj. La 22-an de majo 1943 Kryst, konsciante, ke la ŝanco por travivi estas minimuma, pafmortigis en "Adria" tri oficirojn de gestapo (laŭ la donitaĵoj de Enlanda Armeo, en la germana raporto kiel viktimojn oni menciis du civilajn oficistojn kaj kaporalon) kaj verŝajne vundis du aliajn. Li mem mortfalis dum retiriĝado sub la gardo de du kunuloj. Lia korpo, ŝtelita de kadavrejo ĉe la str. Oczki, estis metita en sennoman tombon sur la Wola-Tombejo.
Lia volontula faro gajnis grandan renomon. Postmorte estis distingita per Batal-Kruco. Septembre 1943 kadre de eta sabotado la membroj de organizaĵo "Wawer" fiksis sur la str. Rogowska en Varsovio tabuletojn kun la surskribo "la strato de Jan Kryst".
Masis
Kulturo
La monumento de la dua mondmilito starigita en 1983 estas unu el la ĉefaj famaĵoj de Masis.
Transportado
Masis havas stacidomon ekde la formiĝo de la urbo. Ĝi ligis Erevanon kun Naĥiĉevano same kiel Irano dum la soveta epoko. Tamen, post la malfondo de Sovetunio, la stacio estis forlasita.
La Aŭtovojo M-2, kiu ligas la ĉefurbon Erevano kun suda Armenio, trapasas la orientajn limojn de la urbo Masis.
Ekonomio
La industria distrikto Masis okupas la okcidentan duonon de la urbo. Bedaŭrinde, la plej granda parto de la sovetia industrio en Masis estis forlasita post la sendependeco de Armenio. Tamen Masis nuntempe estas ĉefa centro por tabaka industrio en Armenio kaj Transkaŭkazio, kun 2 gigantaj fabrikantoj: Masis Tobacco- fabriko (ekde 1999) kaj Internacia Masis Tabak- fabriko (ekde 2002).
Ĝi ankaŭ estas hejmo de la Granda Majstro ondumita kartona enpakado kaj etikeda presfabriko (ekde 1995), grajnfabriko Masis Garun (ekde 1995), kompanio Berma por konstruado kaj konstrumaterialoj (ekde 1997), fabriko Masis Woodcraft (ekde 2004), Farmacia fabriko Medicinaj Horizontoj (ekde 2005),  Masis Woodworking Center, kaj Sonomad- fabriko por konstrumaterialoj.
Edukado
Masis havas 6 publikedukajn lernejojn kaj 6 infanĝardenojn. Ĝi ankaŭ estas hejmo de la Masisa Ŝtata Agrikultura Altlernejo.
Sporto
Masis FC reprezentis la urbon en la hejmaj futbalaj konkursoj ĝis 1994 kiam la klubo dissolviĝis pro monaj malfacilaĵoj.
La Masisa Infana kaj Junulara Sporta Lernejo Armen Nazarjan estis malfermita en septembro 2016.
La 28-an de marto 2017, la konstruado de nova sportejo estis lanĉita en la urbo Masis, kun la donaco de la Fondaĵo Familio Adibekjan por Antaŭeniĝo (AFFA). La centro, kun kosto de 2 milionoj da usonaj dolaroj, havos kampojn por mini-futbalo, korbopilko, eksterdoma sporto, kaj ankaŭ ludejon por infanoj kaj socian familian klubon.
Măgura
Măgura estas nomo de pluraj lokoj en Rumanio:
Senelhian
Senelhian estas projekto de planlingvo proponita de anonimulo. La lingvo havas deklinacion kaj konjugacion. La lingvo ŝajnas influita de la hebrea lingvo.
Ekzemploj:
Eksteraj ligiloj
https://web.archive.org/web/20120225214121/http://members.tripod.com/~Keolah/conlang/
Distrikto Szolnok
La Distrikto Szolnok [solnok] (hungare Szolnoki járás) estas distrikto en Hungario, en regiono Norda Ebenaĵo, en departemento Jász-Nagykun-Szolnok. Ĝi situas sur ebenaĵo la Tiso en la okcidenta parto de la departemento (en la meza parto de la lando).
Santo Antônio de Pádua
Santo Antônio de Pádua estas municipo de la brazila subŝtato Rio-de-Ĵanejrio, kiu taksis 40.569 loĝantojn en 2010.
Distrikto Szolnok
La distrikta ĉefurbo estas Szolnok, kiu estas urbo, krome estas ankaŭ alia 4 urboj, la ceteraj 13 estas vilaĝoj. La areo estas 914,48 km², kie loĝas 119 380 homoj. La loĝantoj okupiĝas precipe pri agrikulturo, (fruktoj, tritikoj, maizoj) kaj bestobredadoj, krome en Szolnok oni laboras en la industrio kaj diversaj servoj.
Historio
Tiu distrikto funkciis jam ankaŭ pli frue, sed ĝis 1950 laŭ nomo „Centra Distrikto”. Dum la historio ankaŭ la limoj ŝanĝiĝis. La distrikta sistemo ne funkciis en Hungario inter 1983-2013.
Etila 2,4-dumetilbenzoato
Etila 2,4-dumetilbenzoato aŭ etila 2,4-dumetilbenzoato estas organika kombinaĵo apartenanta al la familio de la esteroj, rezultanta el interagado de la 2,4-dumetilbenzoata acido kaj etanolo. Etila 2,4-dumetilbenzoato estas senkolora likvaĵo, nesolvebla en akvo sed solvebla en alkoholoj kaj aliaj nepolaraj organikaj solvantoj. Etila 2,4-dumetilbenzoato prezentas 2,4-dumetilbenzoata acido grupon ligitan al etila grupo. Ĝi konsistas je 11 karbonatomoj, 14 hidrogenatomoj, 2 oksigenatomoj kaj posedas antifungajn kaj antimikrobajn proprecojn.
129209 Robertburt
129209 Robertburt estas tre malgranda, ne tre hela asteroido de la ĉefa asteroida zono, ne malproksima de la orbita resonanco 1:3 kun Marso.
Malkovro
Ĝi estis malkovrita la en la kadro de la astronomia kampanjo Catalina Sky Survey, elde la Stacio Catalina de la Observatorio Steward kaj elde la Observatorio de Monto Lemmon, proksime de Tucson (Arizono, Usono).
Nomo
Ĝi estas nomita en honoro de Robert Burt, longtempa aerospaca elektronika inĝeniero ĉe Space Dynamics Laboratory, kiu laboris kiel gvidanta elektronika konceptisto de detektilo por la sistemo de fotilo OCAMS de la Misio de Alvenigo de Asteroida Specimeno OSIRIS-REx. Li estas subtenita en tiu klopodo de sia edzino kaj kvin infanoj.
An der Poststraße
An der Poststraße estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Burgenland de la federacia lando Saksio-Anhalto, kaj fondiĝis la 1-an de julio 2009 el la antaŭe sendependaj komunumoj Herrengosserstedt, Klosterhäseler kaj Wischroda. Fine de la komunumo havis  loĝantojn. Ĝi apartenas al la komunumaro Verbandsgemeinde An der Finne. La nomo de la komunumo aludas al historia poŝtkaleŝa vojo, kiu ligis la urbojn Lepsiko kaj Kaselo kaj amplekse frekventatis ĝis la jaro 1806.
Großseifen
Großseifen estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Westerwald de la federacia lando Rejnlando-Palatinato. Fine de la jaro la komunumo havis 0 loĝantojn.
Belianská jaskyňa
Slovakio > Geografio de Slovakio  > Slovakaj grotoj  > Belianská jaskyňa - Belianská groto
Boca do Acre (mikroregiono)
La mikroregiono de Boca do Acre estas unu de la 13 mikroregionoj de la brazila subŝtato de Amazonio. Ĝi enhavas du municipojn.
Lanuga sileno
Lanuga sileno (Silene coronaria) estas herba planto plurjara el la familio Kariofilacoj. Ĝi kreskas plej ofte en mediteraneaj kaj montaraj regionoj. Ĝin oni ofte kultivas en bedoj, pro la kontrasto inter la kutimaj verdaj plantoj kaj ĝiaj intensaj koloroj foliaj kaj floraj.
Metroo de Ĥarkivo
Historio
Komencaj planoj por metroo en Ĥarkivo estis faritaj kiam la grandurbo estis la ĉefurbo de Ukraina SSR. Tamen, post kiam la ĉefurbo estis transigita al Kievo en 1934 kaj Ĥarkivo suferis konsiderindan detruon dum la Dua Mondmilito, la metroo estis deprenita de la tagordo. En la mezaj 1960-aj jaroj, la ekzistanta publika transporto estis ellasita ankaŭ, kaj konstruado de la metroo komenciĝis en 1968. Sep jarojn poste, la, la unua segmento de ok stacioj kaj kilometroj estis malfermita. Laŭ iuj, la metroo ne havas la belajn kaj troajn ornamaĵojn, kiujn havas la tipaj metrostacioj de Moskvo kaj Sankt-Peterburgo. Tamen, ĝi estas konsiderata unu el la plej bonaj el la mezaj 1970-aj jaroj kaj unu el tiuj konstruitaj en plej noviga stilo por la epoko.
Lanuga sileno
Priskribo
Ĝi altas 30-60 cm. Unue aperas bazaj larĝaj folioj kaj sekvantjare kreskas tigo. Ili floras de majo ĝis julio (septembro en la ĝardenoj) en varmaj kaj sekaj lokoj.
Kresklokoj
Sovaĝe, foje subspontane ĝi kreskas en stepoj kaj senkulturejoj en Suda kaj Meza Eŭropo kaj en Okcidenta Azio, el kie ĝi originas.
Ĝardenumaj konsiloj
Ĉar la planto emas kreski en varmaj lokoj oni elektu bedojn en suna ekspozicio en malriĉa kaj gruzeca aŭ sableca grundo. Tamen ĝi povas adaptiĝi en duon-ombro. Ĝi spontane dissemiĝas kondiĉe ke oni lasu la kapsulojn maturiĝi kaj poste oni povas transloki la plantidojn kun iom da tero en aliajn lokojn de la ĝardeno.
Metroo de Ĥarkivo
Linioj
La koloroj en la tabelo korespondas al la koloroj de la metrolinioj de Ĥarkivo.
Sándor Kacsó (verkisto)
KACSÓ Sándor estis rumania hungara verkisto, redaktoro, publicisto, studverkisto. Li naskiĝis en Mikháza la 21-an de februaro 1901 kaj mortis la 17-an de februaro 1984 en Kluĵo.
Biografio
Sándor Kacsó finis la gimnazion en Marosvásárhely (1920), la universitaton unu jaron en hungara lingvo kaj du jarojn en la Universitato Ferdinand. Jam ekde 1922 li estis kunlaboranto de Előre porjunulara gazeto, poste Keleti Újság (1923–25) Újság (1925–27). Ekde komence apartenis al Verkista laborkomunumo Helikon. En 1926 faris sudvojaĝon en Parizo per literatura premio. Ekde aŭtuno 1927 fariĝis interna kunlaboranto, ekde 1-a de januaro 1938 ĉefredaktoro de Brassói Lapok. Li estis organizanto kaj gvidanto de kooperativo ÁGISZ. Inter 1942 kaj 1944 en Nagyenyed redaktis Erdélyi Gazda. Post la milito li estis ĉefredaktoro de Falvak Népe (1945–46), deputito, prezidento de MNSZ (1947–52); ĉefredaktoro de Romániai Magyar Szó (1947–52) kaj post lia abdiko kunlaboranto de redakcio Állami Irodalmi és Művészeti Kiadó en Koloĵvaro, respektive gvidanto de hungarlingva filio de Irodalmi Könyvkiadó (1952–68).
Baba Novac
Baba Novac [baba novak] (hungare: Baba Novac) estas vilaĝo en Rumanio administre apartenanta al Ardud.
Peko
Peko povas esti:
Stâna de Vale
Stâna de Vale [stına de vale] (hungare: Biharfüred) estas kuracejo kaj ripozejo en Rumanio sudoriente de Oradea. Ĝi situas je 1 100 m. Oni komencis konstrui ĝin de 1882. Ĝis 1919 kaj inter 1919 kaj 1944 apartenis al Hungario (Bihar vármegye). Administre ĝi apartenas al Budureasa.
Argelato
Argelato estas komunumo de Italio. Ĝi apartenas al la regiono Emilio-Romanjo kaj al la provinco Bolonjo. Fine de la jaro 2004 la komunumo havis 9317 loĝantojn.
Capolago-Riva S. Vitale (stacidomo)
Capolago-Riva S. Vitale estas fervoja stacidomo en Mendrisio, Svislando.
Gábor Máté (aktoro)
Gábor Máté, laŭ hungarlingve kutima nomordo Máté Gábor estas hungara aktoro, voĉoaktoro, reĝisoro, altlerneja instruisto. Lia familia nomo malofte estas Máthé.
Gábor Máté naskiĝis la  en Budapeŝto.
Biografio
Gábor Máté jam dum la lernejaj jaroj (1973-1975) havis knabajn rolojn en la Hungara Radio. Li akiris diplomon en Teatra kaj Filma Altlernejo en 1980, kie la plej signifaj instruistoj estis Tamás Major kaj Gábor Székely (reĝisoro). Post siaj studoj li aliĝis al trupo de Teatro Csiky Gergely (Kaposvár). Li debuzis kiel reĝisoro en 1981. Li apartenas al Teatro Katona József ekde 1987. Li ekinstruis en la menciita altlernejo en 1993, kie li akiris sciencan gradon DLA en 2001. Same en 2001 li estis nomumita ĉefreĝisoro. La habilitiĝo okazis en 2006. Inter 2007-2011 li estis vicrektoro de intetempe altrangigita Universitato de Dramo kaj Filmo (Budapeŝto), poste li estis nomumita teatrestro. Li ricevis premion Kossuth en 2009, pli frue kaj poste ankaŭ aliajn premiojn.
Sapucaia (Rio-de-Ĵanejrio)
Sapucaia estas municipo de la brazila subŝtato Rio-de-Ĵanejrio, kiu taksis 17.504 loĝantojn en 2010.
4450 Pajno
4450 Pajno estas malgranda apolona asteroido, malkovrita la 25-an de septembro 1987 de la usonaj geedzoj kaj geastronomoj Carolyn S. Shoemaker kaj Eugene M. Shoemaker elde la Observatorio de la Monto Palomar, apud San-Diego (Kalifornio, Usono).
Nomo
Ĝi ricevis la nomon de la greka dio Pajno; tiun nomon ricevis ankaŭ la saturna luno Pajno.
Orbito
Ĝia discentra orbito krucas tiujn de Marso, la Tero kaj Venuso : ĝi estas marsrenkonta, terrenkonta kaj venusrenkonta asteroido; kaj potence danĝera objekto.
Ĝi teorie povas proksimiĝi al 0,02824 AU ( 4,225 milionoj da km) de Tero. Ĝi proksimiĝas ankaŭ al 3,733 milionoj da km de Marso kaj al 3,880 milionoj da km de Venuso. Ĝi proksimiĝas ankaŭ al ĉ 20 milionoj da km de Merkuro.
La meteorfluo Delto-Leonidoj ŝajnas origini de 4450 Pajno.
Măgura (Pietroasa)
Măgura (Pietroasa) [məgura] (Biharmagura) estas vilaĝo en Rumanio sudoriente de Beiuş. En 1910 ĝi nombris 384 loĝantojn (rumanoj), en 1992 383. Ĝi estis unue menciita skribe en 1600. Ĝis 1919 apartenis al Hungario (Bihar vármegye). Administre ĝi apartenas al Pietroasa.
(13277) 1998 QV40
(13277) 1998 QV40 estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la en la kadro de la kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
(6785) 1990 VA7
(6785) 1990 VA7 estas malgranda ne tre hela asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la japanaj astronomoj Minoru Kizawa kaj Hitoshi Shiozawa elde Fuĵieda (gubernio Ŝizuoka, Japanio).
ISO 3166-2:BR
ISO 3166-2:BR estas subaro de la normo ISO 3166-2 rilate Brazilon. La kodojn havas 26 subŝtatoj kaj la Federacia Distrikto. Ĉiu kodo konsistas el du partoj, apartigitaj per streketo. La unua estas <tt>BR</tt>, la ISO 3166-1 dulitera (alpha-2) kodo de Brazilo. La dua parto estas du literoj.
Poiana
Poiana estas nomo de pluraj lokoj en Rumanio
479 Caprera
479 Caprera estas granda malhela asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita de la itala astronomo Luigi Carnera elde la Nacia Observatorio de Hejdelbergo - Königstuhl, la 12-an de novembro 1901.
Nomo
Ĝia nomo estas tiu de la itala insulo Caprera, norde de la insulo Sardio.
Krapkowice
Krapkowice (Krappitz) estas urbo en la nuna provinco Opolio de Pollando, kiu laŭ la stato de havis loĝantaron de urbanoj, kio egalas al loĝdenso de  homoj/km². Ĝi apartenas al samnoma komunumo en ankaŭ samnoma distrikto Krapkowice kaj troviĝas sur ambaŭ riverbordoj de Odro, sur la iama Sukcena vojo. Ĝis la jaro 1945 la urbo apartenis al Germanio kaj havis germanlingvan loĝantaron, kiu estis forpelita ĝis la jaro 1947. Ĝin anstataŭis poloj el pli orientaj regionoj.
Felix Nussbaum
Felix NUSSBAUM (naskiĝis la, mortis verŝajne la ) estis germana pentristo. Li estis judo kaj devis fuĝi pro la persekutoj per la nazioj.
Felix-Nussbaum-Haus Osnabrück
En 1998 en Osnabrück la Felix-Nussbaum-Domo estis malfermita, en kiu granda parto de liaj verkoj estas montrita. De ĉirkaŭ 180 bildoj ĉirkaŭ 90 estas nun montritaj.
Tiu tre interesa domo estas planita de la arkitekto Daniel Libeskind.
Nefera metalo
En metalurgio, nefera metalo estas metalo, inklude alojojn, kiu ne enhavas feron en konsiderindaj kvantoj.
Ĝenerale pli kostaj ol ferenhavaj metaloj, neferaj metaloj estas uzataj pro dezireblaj proprecoj kiel malalta pezo (ekz. aluminio), pli alta konduktiveco (ekz. kupro), ne-magneta propreco aŭ rezisto al korodo (ekz. zinko). Kelkaj neferaj materialoj estas uzataj ankaŭ en industrio de fero kaj ŝtalo. Por ekzemplo, baŭksito estas uzata kiel fandilo por altfornoj, dum aliaj kiel volframito, pirolusito kaj kromito estas uzataj por fari ferenhavajn alojojn.
Gravaj neferaj metaloj estas aluminio, kupro, plumbo, nikelo, stano, titanio kaj zinko, kaj alojoj kiel latuno. Ankaŭ valormetaloj kiel oro, arĝento kaj plateno kaj ekzotaj aŭ raraj metaloj kiel kobalto, hidrargo, tungsteno, berilio, bismuto, cerio, kadmio, niobio, indiumo, galiumo, germaniumo, litio, seleno, tantalo, teluro, vanadio, kaj zirkonio estas neferaj. Ili estas kutime akiritaj el mineraloj kiel sulfidoj, karbonatoj, kaj silikatoj. Neferaj metaloj estas rafinita pere de elektrolizo.
Lamothe-Montravel (stacidomo)
Temas pri stacidomo de Société nationale des chemins de fer français (SNCF), priservata de trajnoj Nova Akvitanio.
Ĝi situas ĉe kilometra punkto (PK) de linio Libourne - Le Buisson (629000).
Privativo
Privativo (de latina prīvāre „prirabi“) estas semantika trajto de derivitaj verboj kaj el tiuj derivitaj adjektivoj kaj substantivoj. Ĉe tio verboj esprimas forprenon aŭ mankon de io resp. negacion.
Krome ekzistas privativaj afiksoj, kiuj estas uzataj ĉe substantivoj kaj adjektivoj.
Esperanto
Kelkaj prefiksoj ĉe verboj indikas privativon, nome sen- kaj mal-. La jenaj verboj esprimas privativon:
Germana
Kelkaj prefiksoj ĉe verboj indikas privativon, nome ent-, aus-, ab- kaj de- (en fremdvortaj verboj). La jenaj verboj esprimas privativon:
Tjurkaj lingvoj
Tjurkaj lingvoj havas sufikson por la privativo, kiu varias laŭ vokala harmonio. Bonvolu atenti, ke ne temas pri kazo, ĉar la rezultanta vorto estas adjektivo.
Baŝkira
En la baŝkira ekzistas la privativa sufikso +hEҙ, kiu aperas pro la vokala harmonio en kelkaj variantoj: -һеҙ, -һыҙ,-һоҙ kaj -һөҙ. Ĝi tradukeblas germanen per -los resp. ohne („sen--a“), un- („mal-, sen-“), miss- (“mis-“) kaj estas la antonimo de -лЕ „kun--a“ en la kvar variantoj -лы, -ле, -ло, -лө.
Turka
En la turka ekzistas la privativa sufikso en la variantoj -siz, -sız, -suz kaj -süz. Ĝi estas la antonimo de -li, -lı, -lu kaj -lü.
Gvarania
En la gvarania lingvo ekzistas privativaj sufiksoj, nome -o kaj -ỹ.
Postkomunismo
La vorto postkomunismo signas la fazon post la epoko de komunismo en ŝtatoj, kiuj libervole aŭ devige estis subigitaj al tiu politika doktrino. Inter tiuj ŝtatoj estis la 15 respublikoj de Sovetunio kaj multaj pliaj ŝtatoj, kiuj en Eŭropo kaj Azio estis sub politika kontrolo de Sovetunio, kaj en aliaj partoj de la mondo estis forte subtenataj de la sovetunia gvidantaro. Plej multaj el tiuj ŝtatoj iĝis postkomunismaj post la pacaj revolucioj de la jaroj 1989 ĝis 1991 kaj post la sekva malfondo de Sovetunio.
En tiuj landoj okazis kaj daŭre okazas ampleksaj penoj pri demokratiigo. La sociaj evoluoj estas akompanataj per drastaj ekonomiaj ŝanĝiĝoj, kies malavantaĝaj flankoj estas povreco, senlaboreco kaj socia senradikiĝo de kompletaj (laŭ la ŝtato pli aŭ malpli grandaj) sociaj tavoloj. Tiuj malavantaĝaj flankoj de la demokratiiĝo estas forte kontraŭbatalataj, sed ĝis nun neniel superataj.
Gyula Derkovits
DERKOVITS Gyula [derkoviĉ djula] (Szombathely, la 13-an de aprilo 1894 – Budapeŝto, la 18-an de junio 1934) estis hungara pentristo, grafikisto, postmorte Kossuth-premiito (1948), grava persono de la hungara belarto. Li lernis en metio de sia patro al lignaĵisto. Li frue komencis desegni, poste instruis lin ŝildopentristo. Dum la unua mondmilito, paralizis lia maldektra kruro.
Li vivis ekde 1916 en Budapeŝt, oni ekzpoziciis liajn desegnojn en 1917 en redaktejo de la gazeto Ma. Post tio - je propono de Márk Vedres - li lernis en libera lernejo de Károly Kernstok pentradon kaj kono de la kuprogravurado.
Li pretigis en 1916–18 ĉefe grafitajn kaj tuŝdesegnojn. Dum la Hungara Sovetrespubliko, li agadis en Nyergesújfalu, tiuj desegnoj montris influon de Kernstok. Li ekspoziciis en 1922 en Belvedere.
Li konatiĝis en 1923–26 en Vieno kun maldekstraj elmigrintoj kaj membriĝis en la Aŭstra Komunista Partio. En tiu epoko, liaj verkoj montras efikon la german ekspersionisma pentroarto. Li ekspoziciis en 1925 en Vieno la pentraĵon Rifuĝantoj, en 1927 organizis ekspozicion en la Muzeo Ernst. La politikaj travivaĵoj de Vieno aperis unuafoje en la pentrado de 1928–29. Li tiutempe aliĝis al la agado de la neleĝa komunista partio. Lia loĝejo estis samtempe neleĝa renkontiĝejo. Tiutempe li pretigis laŭ peto de la partio la ĉefan grafikan verkon, lignogravuraĵon 1514.
Liajn lastajn verkojn reprezentas la pentraĵoj kiel Végzés (1930), Dormanto (1932), Ekzekuto (1932), Apud la fervojo (1932), patrino (1934).
Li verkis eĉ kuprogravuraĵojn el la Dózsa-serio (1931). Li verkis en 1930 satirikan socikritikan tuŝdesegnan serion.
Li mortis en mizero kaj malsane.
Danny Glover
Danny Lebern GLOVER (22-an de julio 1946 en San Francisco en Kalifornio) estas usona aktoro kaj UN-ambasadoro. Glover iĝis konata ĉefe pro la filmrolo kiel serĝento Roger Murtaugh kiel partnero de Mel Gibson en la Lethal-Weapon-filmoj.
Glover studis en la Ŝtata Universitato de San-Francisco. Li estis junaĝe membro de la revolucia grupo Black Panther. Li estas geedziĝinta ekde 1975 kun Asake Bomani, kun kiu li havas unu filinon, nome Mandisa.
Li agadas en diversaj porafrikaj movadoj (precipe TransAfrika Forumo), por influi la eksteran politikon de Usono favore al Afriko.
Herresbach
Herresbach estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Mayen-Koblenz de la federacia lando Rejnlando-Palatinato. Fine de la jaro la komunumo havis 0 loĝantojn.
Saquarema
Saquarema estas municipo de la brazila subŝtato Rio-de-Ĵanejrio, kiu taksis 74.221 loĝantojn en 2010.
Las siete partidas
Las Siete Partidas (Sep eroj) aŭ partidas estas korpuso verkita dum la reĝeco de Alfonso la 10-a (1252 ĝis 1284), kun la intenco estigi leĝan (juran) unuiĝon en la regno.
Redaktado
Oni ĝin skribis inter la 26-an de junio 1256 ĝis la 28-an de aŭgusto 1265.
Argenta
Argenta estas komunumo de Italio. Ĝi apartenas al la regiono Emilio-Romanjo kaj al la provinco Ferrara. En 2005 la komunumo havis 21971 loĝantojn.
Stacio Sanyō-Suma
Stacio Sanyō-Suma (japane: 山陽須磨駅 [San'jō-Suma-eki], angle: Sanyō-Suma Station) estas fervoja stacio en Kvartalo Suma, Kobe, Gubernio Hjogo, Japanio. La stacio servas 1 linion de Elektra Fervojo Sanyō: Linio Elektra Fervojo Sanyō (ĉefa).
PEKO (Esperanto-renkontiĝo)
PEKO estas Esperanto-renkontiĝo kun Esperanto-kursoj diversnivelaj, bierfarado, diskoteko, promenadoj, ekskursoj, prelegoj, manlaborado por infanoj (kaj aliaj) kaj libroservo de la Flandra Esperanto-Ligo.
Dum PEKO 2017 okazis fotoseminario kaj Erasmus+ seminario kunlabore kun TEJO kun la temo “Al-ekstera komunikado”.
Koalicio por Bulgario
The Koalicio por Bulgario (Koalicija za Balgarija) estas alianco de pluraj politikaj partioj en Bulgario, gvidata per la Bulgara Socialisma Partio.
Dum la parlamentaj balotoj de la jaro 2001 la koalicio recevis 48 el la 240 seĝoj en la nacia asembleo (Narodno Sabranie), atingante 17,1 procentojn el ĉiuj voĉdonoj. La nuna bulgara prezidento, Georgi Parvanov, estas membro de la koalicio. Dum la lastaj parlamentaj balotoj en Bulgario, la 25-an de junio 2005 la koalicio gajnis 33,9 procentojn de la voĉoj kaj 82 el la 240 seĝoj de la nacia asembleo.
Nuntempe la sekvaj partioj membras en la koalicio:
Aluminia skatolo
Aluminia skatolo, foje menciata erare kiel "Ladskatolo", estas ujo por pakado farita ĉefe el aluminio. Ĝi estas ofte uzata por manĝaĵoj kaj trinkaĵoj kiel lakto kaj supo sed ankaŭ por produktoj kiel oleo, kemiaĵoj, kaj aliaj likvoj. Tutmonda produktado estas de 180 mil milionoj jare kaj konstituas la plej granda sola uzado de aluminio tutmonde.
Sud-Afriko
La Respubliko de Sud-Afriko (South Africa, Suid-Afrika, pri pluaj nomoj vidu la tirkeston "Nomo en oficialaj lingvoj" en la informkesto) estas la plej suda regno en Afriko. Ĝiaj najbaraj landoj estas Namibio, Bocvano, Zimbabvo, Mozambiko, Svazilando kaj Lesoto.
Sud-Afriko evoluis iel malsame ol la aliaj afrikaj landoj pro du kialoj: la granda nombro de enmigrintoj el Eŭropo kaj la minerala riĉeco, kiu gravigis la regnon por okcidentaj landoj, speciale dum la Malvarma milito. Pro la unua, Sud-Afriko estas etne tre miksita ŝtato. Ĝi enhavas la plej grandajn nombrojn da "Koloruloj" (t.e., etne miksitaj homoj), da eŭropidoj kaj da hindoj en Afriko. Proksimume 75% el la loĝantaro konsistas el nigruloj.
Rasa konflikto inter la eŭropdevena minoritato kaj la nigrula plimulto estas gravega temo en la historio kaj politiko de la lando, rezultiginte la apartismon, kiun efektivigis la Nacia Partio en 1948. La apartismaj leĝoj ekaboliĝis en 1990 post longa kaj perforta batalo de la nigra plimulto, kaj de iuj eŭropidoj, mestizoj kaj hindoj.
En 1994, Nelson Mandela estis elektita kiel la unua nigrula prezidento. La aktuala prezidanto Cyril Ramaphosa ĵuris en 2018 post la rezigno de sia antaŭulo Jacob Zuma.
Historio
Simile kiel kelkaj aliaj afrikaj landoj ankaŭ Sud-Afriko havas tre longan historion de homa loĝigo. Laŭ arkeologiaj trovitaĵoj en la teritorio de Sud-Afriko troviĝis jam aŭstralopitekoj antaŭ tri milionoj da jaroj, plu poste homo habilis, homo erectus kaj homo sapiens.
Antaŭ la alveno de eŭropanoj sur la teritorion de la hodiaŭa Sud-Afriko vivis boŝmanoj, namoj kaj pli poste ankaŭ bantuaj triboj.
En la jaro 1486 alnavigaciis al bordoj de hodiaŭa Kablando portugala marnavigaciisto Bartolomeu Dias. Sed la unuaj eŭropaj vilaĝanoj en la regiono estis nederlandanoj (buroj), kiuj setlis en la regiono en la 17-a jarcento kaj pli poste ankaŭ francaj hugenotoj kaj germanoj. En la 19-a jarcento buroj estis forŝovitaj de la britaj koloniistoj for en la enlandon, kie ili fondis proprajn ŝtatajn tutaĵojn Natalon, Transvalon kaj Oranĵan Liberŝtaton.
En la unua bura milito (1880 – 1881) britoj estis malvenkitaj. Kompleta regado de la teritorio fare de britoj okazis nur post la dua bura milito (1899 – 1902). La 31-an de majo 1910 ĉiuj provincoj estis kunigitaj en Sud-Afrikan Union, kiu akiris statuson de dominio.
Brita-bura milito
La buroj devenas de inter aliaj la blankaj kalvinistaj enmigrantoj, kiuj setlis dum la regado de la VOC (1652–1795) kaj la sekva brita regado ĉirkaŭ Kabo de la Bona Espero. Ili estis fuĝintaj el religia maltoleremo kaj el troa demografia kresko. Ili intencis krei novan mondon, sed fakte similan al tiu abandonita en Nederlando, sed eĉ pli maltolerema. Tiele ili ege rivalis ĉefe kun la brita regado en la sama mondoregiono (foje ankaŭ kun tiuj el aliaj landoj, krom Nederlando) kaj ĉiam superregis sur la indiĝenaj popoloj ĝis fino de la 20a jarcento.
La unuaj nederlandanoj estritaj de Van Riebeeck setlis en Suda Afriko en 1652 kiel proviza stacio de la Nederlanda Orienthinda Kompanio, kie nune estas Kaburbo. En 1680 ili estis 800. En 1688 aldoniĝis 300 francaj hugenotoj, kiuj same fuĝis el religia maltoleremo. En 1756 jam estis 5000 eŭropanoj kaj fine de la 18a jarcento ĉirkaŭ 15000, kiu, invadis la landon norden kaj orienten malprofite por la indiĝenaj etnoj (kosoj, bantuoj, hotentotoj, boŝmanoj). Kiel defenda resurso kontraŭ indiĝenoj kaj kontraŭ kreska alveno de britoj naskiĝis kaj poste plifortiĝis nacia sento de buroj kiel nova nacio. La britoj jam tute hegemoniis en Kaburbo, kiam okazis en 1834 milito de kosoj kontraŭ buroj: tiuj akuzis la britojn, ke tiuj ne protektis ilin; rezulte okazis la unua granda elmigrado de buroj internen (trek). Kiam tiuj buroj klopodis fondi ŝtaton en Natalo, la britoj malhelpis tion kaj la buroj devis denove elmigri pli norden (dua trek), kien ili kreis en 1852 la Respublikon Transvalon plej norde okcidente de Mozambiko kaj en 1854 la Oranĵan Liberŝtaton iom pli sude. Britio agnoskis tiujn ŝtatojn, sed sudoriente la sothoj tute ne. El la 1860-aj jaroj tiuj ŝtatoj ege disvolviĝis kaj prosperis ĉefe danke al malkovro de diamantoj en Orange (1867, 1871) kaj de oro en Transvalo (1886). Ĉefa bura urbo Johanesburgo, fondita en 1866, havas 100 000 loĝantojn en 1895.
Tamen Britio ne intencis abandoni la minejajn riĉojn de Sudafriko en manoj de la buroj kaj klopodis helpi la grandan britan populacion setliĝintan en Transvalo (ĉirkaŭ 35000 ĉirkaŭ la 1880-aj jaroj); tiuj estis nomitaj en afrikansa uitlanders aŭ uitlanderoj (fremduloj), kaj kvankam kontrolis grandan parton de la ekonomio ne havis voĉdonrajton. La brita ĉefministro de Kaburbo nome Cecil Rhodes tiuintence klopodis plialtigi la britan loĝantoj en la minejaj areoj kaj en 1871 la britoj okupis Kinberley kaj Griqualand. Poste ili aneksadis Transvalon kiel britan kolonion, kio rompis la ĝistiaman ekvlibron inter britoj kaj buroj. La britoj reagis per la nomita unua Brita-bura milito, sed ili estis venkitaj en Majuba Hill (1881), per kio la buroj rekuperis iel la sendependecon, kvankam ne komplete.
La intenco de Cecil Rhodes estis unuigi ĉiujn teritoriojn, kie eŭropanoj hegemoniis en la areo de (Suda Afriko) por unuigi ilin al la granda kolonia zono el Egipto al Sud-Afriko. En 1895 Cecil Rhodes instigis britan insurekcion de uitlanderoj en Transvalo kaj sendis armeeton (800 homoj) sub la gvido de sia amanto Leander S. Jameson; Kruger reagis kaj per armeo de 7000 homoj venkis kaj arestis Jameson, sendis lin al Britio, kie li estis enprizonigita, dum Cecil Rhodes finis sian karieron. Tamen Jameson revenos al Sudafriko, enposteniĝos, vidos la buran malvenkon kaj eĉ iĝos ministro. Dume la buroj plifortigis sian pozicion en Eŭropo kaj Kruger estis reelektita la kvaran fojon en 1898. Kiam en 1899 la britoj finfine venkis en Sudano, ili dediĉis sin al konstraŭstaro kontraŭ la buroj en Sud-Afriko; Kruger sentis sin sekura, sed la buroj el Kaburbo ne helpis tiam la burajn ŝtatojn. Komence de oktobro pro bura konfisko de brita trajno ŝarĝita el oro komenciĝis la milito, tiom dezirata de britoj. Ambaŭ flankoj fidis je propra venko.
Unua milito
La konflikto enkadriĝis en la brita klopodo certigi la nord-sudan akson el Egipto al plej suda Suda Afriko, sed krome la du buraj ŝtatoj nome Transvalo kaj Orange estis tro grandaj (416,600 km²), tro riĉaj (oro, diamantoj, karbo, kupro, stano) kaj ne estis tro loĝataj de buroj (nur ĉirkaŭ 300,000 ĉe ĉirkaŭ miliono da indeĝenoj kaj plej malbone por tiuj, ĉirkaŭ 75,000 uitlanderoj, teorie malamikoj de buroj kaj aliancanoj de Granda Britio). Krome buroj loĝis tradicie ĉefe nur en kamparaj areoj, dum britoj akaparis pli riĉajn urbajn areojn. Granda Britio ne multe parolis pri la teritoriaj kaj ekonomiaj tialoj kaj montregis la postulojn de la viktimaj britoj de la buraj ŝtatoj por ekmiliti. Tamen la buroj atingis apogojn de multaj eŭropanoj kiuj komprenis la malbonan intencon de Granda Britio. La britoj fidis je tuja venko, sed ili estis nur 13,000 homoj dekomence kaj tiele la buroj eniris en la britaj kolonioj de Natalo kaj Kaburbo, konkeris grandajn teritoriojn kaj sieĝis en kelkaj urboj (Mafeking, Kimberley, Ladysmith) britajn soldatarojn.
Spita la britan reagon (alvenis eĉ pli da volontuloj el kolonioj -Aŭstralio, Novzelando ktp- ol dekomencaj britaj soldatoj), la buroj ĝuis avantaĝon sur la tereno, kiun ili konis kaj kie ili estis alkutimiĝantaj rapide moviĝi. La buroj uzis plie ĉevalerion dum la britoj dependis el trajnoj kiuj ne ĉiam estis efikaj. Krome nek la stabanaro nek la soldataro britaj estis efikaj. Tiele la buroj superregis ĝis fino de oktobro 1899 kiam alvenis la Unua Brita Armeo kaj la trupa ekvilibro rompiĝis favore al britoj. Sed la malefika estrado de la generalo Buller malhelpis kaj la britoj ankoraŭ estis venkitaj ĉe Stormberg, Magersfontein, Colenso ktp., la duan semajnojn de decembro, nome la "Nigra Semajno". Tiam Buller estis anstataŭata de Lord Roberts, kies ĉefa stabanaro estis Kitchener, venkinto en Sudano. La situacio ŝanĝiĝis.
Tria milito
La ĉefaj buraj aremoj estis venkitaj, sed buraj luktantoj (ankoraŭ ĉirkaŭ 60,000 homoj) plue luktis vagade eĉ konservante la registarojn de ambaŭ ŝtatoj. La brita armeo de 200,000 homoj ne sukcesis kontroli la buran agadon kiu rapidatakis eĉ kontraŭ Kaburbo en 1901 aŭ kontraŭ la generalo Methuen marte de 1902. Kitchener urĝe draste malmoligis la miltkondiĉojn: reorganizis la trupojn, starigis sistemon de fortikaĵoj kaj blokaŭsoj (ĝis 8,000), amasdetruis, amasekzekutis, starigis amasmortigajn koncentrejojn por civiluloj ktp. La buroj ankaŭ draste reagis en Kablando per detruoj kaj mortigoj de aliancaj nigruloj. La milito atingis sian plej akran (kaj aĉan) punkton. Kritikoj leviĝis ne nur tra la tuta Eŭropo sed ankaŭ eĉ en Granda Britio. Post malsukcesaj klopodoj de februaro de 1901, Transvalo, kiu ne estis suferinte tiom da detruoj kiom Oranĵo, akceptis pacnegocadon marte de 1902, kiu finfine rezultis el la Pactraktato de Vereeniging (31an de majo 1902). Oni akceptis la totalan britan regadon sed ankaŭ memregadon de la buraj areoj (1907), kiuj pluhavos sian proprajn lingvon kaj kutimojn. Estis nek venkintojn nek venkitojn, ĉar kvankam Granda Britio finkontrolis la teritorion, tio kostis al ĝi ĉirkaŭ 21,000 mortojn. Dum la buroj suferis batale nur 4,000 mortojn, sed ankaŭ 26,000 mortojn pro mistraktado fare de britoj.
Sekvoj
La finfina venkintoj estos buroj, ĉar en 1910 la buraj areoj kaj la britaj kolonioj de Natalo kaj Kaburbo uniĝis en sendependan novan ŝtaton (Sudafriko), kies unua ĉefministro estis Botha iama buro, kiu devis milite venki insurekcion de ankaŭ iama buro De Wet. Krome en la 1940-aj jaroj la buroj, jam konataj kiel afrikansoj, starigis unikan sistemon de apartigo, kiu pludaŭros ankoraŭ duonjarcenton.
Poste
Signifa ŝanĝo en la evoluo de Sud-Afrika unio estis ampleksa industriigo kunigita kun malkovro de trovejoj de diamantoj en Kimberley kaj de oro en Witwatersrand en Transvalo. Evoluo de la industrio estis pleje potencigita en la tempo de la monda ekonomia krizo de la 1930-aj jaroj danke al altaj prezoj de oro kaj diamantoj. La ekonomia kresko daŭris seninterrompe ĝis la dua duono de la 20-a jarcento. Sed tiu ĉi pozitiva evoluo estis en akra kontraŭo kun tendencoj de politika evoluo.
Sud-Afrika Unio partoprenis en la Dua mondmilito en la flanko de aliancanoj. En la jaro 1948 poste venkis en balotoj Nacia Partio, kiu kreis reĝimon de apartismo. Tiu ĉi reĝimo dum la tuta tempo de sia ekzistado renkontiĝis kun granda rezisto en la internacia scenejo.
La 31-an de majo 1961 la lando akiris sendependecon kaj ĝi ŝanĝis la nomon je Sud-Afrika Respubliko. Pro protesto kontraŭ malamikaj sintenoj de kelkaj membroj de brita komunumo de nacioj Sud-Afriko eksiĝis el tiu ĉi ligo. Ekde la sesdekaj jaroj estas establataj la t.n. bantustanoj, pseŭdo-aŭtonomaj (kaj kelkfoje pseŭdo-sendependaj) teritorioj destinitaj por la nigraj popoloj, sed kiuj ne estis agnoskitaj internacie.
(73669) 1981 WL2
(73669) 1981 WL2 estas hungaria marsrenkonta asteroido malkovrita la de la usona astronomo Charles T. Kowal elde la Observatorio de la Monto Palomar, (Kalifornio, Usono).
Sud-Afriko
Poste
Batalo kontraŭ apartismo akiras intensecon en la 1980-aj jaroj. Dum amasprotestoj estas mortigitaj miloj da homoj. Eksteraj kaj internaj premoj kondukas al politikaj intertraktadoj inter tiama blankula prezidento Frederik Willem de Klerk kaj ĉefa gvidanto de la opozicio al la reĝimo, Nelson Mandela, kaj kondukis al okazigo de ĝeneralaj balotoj en la jaro 1994. En tiu ĉi la partio de Mandela, la Afrika Nacia Kongreso venkis, kaj Mandela fariĝis la nova prezidento.