cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Nacia parko Pireneoj
La Pireneoj enhavas apartan flaŭron kun multaj endemiaj plantoj pro sia izoleco rilate al la aliaj eŭropaj montoĉenoj. Tre konata ekzemplo estas la Ramondo pyrenea kun siaj violkoloraj floroj.
En la parko vivas diversa faŭno. Ni povas citi:
Cionchești
Cionchești [ĉonkeŝtj] (hungare: Csonkástelep) estas vilaĝo en Rumanio administre apartenanta al Viile Satu Mare.
Ĝis 1956 Cionchești estis parto de Satu Mare, kiu situas 10 km norde. Du kilometrojn okcidente de Cionchești situas la Internacia Flughaveno Satu Mare, sed ĝi estas alirebla nur de la kontraŭa flanko.
Triangulo Halaib
La Triangulo Halaib, konata ankaŭ kiel Halajeba Triangulo (en egipt- kaj en sudan-araba: مثلث حلايب Mosallas Ḥalāyeb prononcita [moˈsællæs ħæˈlæːjeb]), estas teritoria areo de 20,580 kvadrataj kilometroj sur la afrika marbordo de la Ruĝa Maro. La areo, kiu havas sian nomon el la urbo Halaib, estis kreita pro la diferenco inter la egipt–sudana landlimo inter la "politika limo" markita en 1899 fare de la Angl-egipta Kunposedo, kiu iras laŭlonge de la 22a paralelo norda, kaj la "administracia limo" markita de Britoj en 1902, kiu donis administracian respondecon pri areo de tero norde de la linio al Sudano, kiu fakte estis angl-egipta subaĵo tiam. Kun la sendependigo de Sudano en 1956, kaj Egiptio kaj Sudano postulis suverenecon por la areo. Ekde mezo de la 1990-aj jaroj, Egipto estis administrante la areon kiel parto de la Provinco Ruĝa Maro, post la deplojado de egipta militistaro tir fine de la 1990-aj jaroj, kaj estis aktive investante en ĝi. Egipto estis lastatempe klara en la malakcepto de internacia arbitrado aŭ eĉ de politika negocado pri la areo.
La aludo al la areo kiel "triangulo" estas proksimuma alproksimigo. Nur la suda 290-kilometra limigo, kiu sekvas la latitudon 22°, estas fakte rekta linio. Dum la tuta areo estas norde de la 22-grada linio, pli malgranda areo sude de latitudo 22°, referencata kiel Bir Taŭil, apudas al la Halaiba Triangulo je ties plej okcidenta pinto laŭlonge de la latitudlinio – sed nek Sudano nek Egiptio postulas Bir Taŭil.
Gübs
Gübs estas eksa komunumo kaj ekde la 1-a de januaro 2010 parto de la komunumo Biederitz en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Jerichower Land de la federacia lando Saksio-Anhalto. Fine de la jaro 2008 la tiutempa komunumo havis 333 loĝantojn.
Saint-Pardoux
Saint-Pardoux estas la nomo de pluraj artikoloj.
Governador Mangabeira
Governador Mangabeira [governadormangabejra] estas municipo de la brazila subŝtato Bahio, kiu taksis 19.818 enloĝantojn en 2010.
(13295) 1998 RE
(13295) 1998 RE estas malhela malgranda asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la japana astronomo Atsushi Sugie elde la Observatorio Dynic apud Taga en Japanio.
Luncșoara (Aușeu)
Luncșoara [lunkŝoara] (hungare Élesdlok) estas vilaĝo en Rumanio oriente de Oradea. En 1910 ĝi nombris 1 508 loĝantojn (rumanoj), en 1992 1 134. Ĝi estis unue menciita skribe en 1435. Dum la turka submetiĝo ĝi pereis. Ĝis 1919 kaj inter 1939 kaj 1944 ĝi apartenis al Hungario (Bihar vármegye). Administre ĝi apartenas al Aușeu.
Stefan Korboński
Stefan Korboński (naskiĝis la 2-an de marto 1901 en Praszka, mortis la 23-an de aprilo 1989 en Vaŝingtono) – pola politikisto de la popola movado, juristo, publicisto, aktivulo de Pola Subtera Ŝtato, Delegito de Registaro pri la Lando ekde la 27-a de marto ĝis la 28-a de junio 1945, delegito de Leĝofaranta Sejmo laŭ listo de PSL (Pola Popola Asocio).
Vivo
De 1908 loĝis en Częstochowa, kie lernis en loka gimnazio (nun liceo je la nomo al Henryk Sienkiewicz). Kiel lernanto partoprenis defendon de Lvovo en la jaroj 1918/1919. Refoje soldatservis dum pola-bolŝevika milito (1920), kaj en 1921 partoprenis la 3-an silezian ribelon. Distingita per la Kruco sur la Silezia Rubando de Bataleco kaj Merito kaj per la Kruco Virtuti Militari.
Dum la septembra kampanjo soldatservis en la 57a Regimento de Infanterio en la rango de leŭtenanto. Lia taĉmento ektroviĝis en la teritorio de Pollando okupata de Ruĝa Armeo post la agreso de Sovetunio kontraŭ Pollando la 17-an de septembro 1939. Korboński ne evitis sovetan malliberejon, sed sukcesis fuĝi kaj revenis al okupata de germanoj Varsovio, kie entreprenis konspiran agadon kadre de Pola Enlanda Armeo. Kune kun sia edzino Zofia gvidis radiostacion, kiu de la okupata Pollando ĉiutage transdonis al Londono aktualajn informojn, kiuj sekve estis retransmisiataj Pollanden pere de radiostacio "Świt" (Tagiĝo). La radiostacio, lokigita en Anglio laboris efike ĝis 1944 danke al rapida informado.
Lige al kreskiĝantaj reprezalioj de registaro kaj sekurecaj servoj li decidis forlasi Pollandon. Fuĝis al Svedio kaj poste iris al Usono, kie ekloĝis. Tie aktivis kiel publicisto. Fariĝis aktiva partoprenanto de la vivo de pola politika elmigrantaro. Membriĝis al Pola Scienca Instituto en Ameriko kaj al PEN-klubo internacia en Ekzilo.
Masakro de Sand Creek
La masakro de Sand Creek okazis en Usono, la 29-an de novembro 1864. La masakron de indianoj gvidis John M. Chivington kaj efektivigis kun solduloj de Colorado. Ili masakris kelkcentojn da viroj, virinoj kaj infanoj, kvankam tiuj flirtis blankan flagon. La viktimoj estis skalpitaj, la kadavroj estis torturitaj, stumpigitaj.
Stefan Korboński
Vivo
Dum tempo de la Pola Popola Respubliko estis unu el emigraciaj aktivuloj, kontraŭ kiuj cenzuro postulis malpermeson diri lian nomon en amaskomunikiloj.
Aŭtoro de multaj publikaĵoj en la pola kaj angla lingvoj, dediĉitaj precipe al heredaĵo de la Pola Subtera Ŝtato kaj la Landa Armeo.
Masakro de Sand Creek
Oni trovis oron en la 1850-aj jaroj en okcidenta parto de Kansas. La evento allogis amason da blankuloj, kiuj venis en konflikton kun la indianaj triboj de Cheyenne kaj Arapaho.
La konflikto tiel akriĝis, ke guberniestro John Evans komisiis setlejiston John M. Chivington kaj liajn memvarbitajn soldatojn pri restarigo de la paco. Post bataletoj, la indianoj emis al packontrakto, sed Chivington pensis alion.
Li kaj lia taĉmento murdis tutan bivakon de la indianoj la 29-an de novembro 1864. Okulatestanto de la afero estis George Bent, filo de pelt-komercisto, kiu notis kaj diskonigis la eventojn.
Kvankam la militistara gvidantaro dekretis pri esplorado, la murdistoj restis senpunitaj.
10605 Guidoni
10605 Guidoni estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la italaj astronomoj Valter Giuliani kaj Francesco Manca elde la Observatorio de Sormano en Lombardujo (Italio).
Itaperuna
Itaperuna estas municipo de la brazila subŝtato Rio-de-Ĵanejrio, kiu taksis 95.876 loĝantojn en 2010.
10605 Guidoni
Nomo
Ĝia nomo honoras la italan kosmonaŭton Umberto Guidoni, kiu flugis en la kosmopramo Columbia en 1996, farante esperimentojn pri elektrodinamiko kun la satelito TSS (ASI / NASA). Guidoni estas la unua itala kosmonaŭto, kiu ricevis la titolon de Fakulo de Mission.
Warnsveld
Warnsveld (malaltsakse: Wansveld) estas vilaĝo en la municipo Zutphen en la Nederlanda provinco Gelderland. Warnsveld estis ĝis la 1-a de januaro 2005 memstara municipo.
Arondismentoj de Morbihan
La respondaj subprefektejoj estas : Vannes, Lorient, Pontivy.
Franca registaro (5-a Respubliko)
La franca registaro sub la 5-a Respubliko konsistigas la duan kapon de la plenuma povo. Ĝi difinas kaj kondukas la politikon de Francio, laŭ artikolo 20, alineo 1, de la konstitucio de 1958.
La registaro estas nomumata de la prezidanto de la Respubliko kaj estas lokita sub la politika aŭtoritateco de la ĉefministro, kiu estas la registarestro.
La nuna registaro de la kvina Respubliko Francio estas tiu de Manuel Valls.
Konsisto
Ĉiuj membroj de la registaro estas nomumataj de la prezidanto de la Respubliko laŭ propono de la ĉefministro. La membroj de la registaroj estas lokitaj en preciza protokola ordo, kiu estas indikita per dekreto pri nomumo de la registaro :
Ĉefministro
La ĉefministro estas la kapo de la registaro ; ĝi estas nomumita de la prezidanto de la Respubliko. Ĝi reprezentas la prezidanton de la Respubliko antaŭ la franca Parlamento kaj antaŭ la popolo.
Ministroj
La ministroj estas nomumataj de la prezidanto de la Respubliko, laŭ propono de la ĉefministro, kaj estas sub ĝia politika aŭtoritateco (kaj ne administracia). Ilia nombro varias laŭ la registaroj kaj bezonoj (por ekzemplo : Ministro pri libera tempo). Tamen, nur la ministro pri justico (kanceliero de la sigeliloj) estas enskribita en la franca konstitucio kiel vicprezidanto de la Supera Konsilio pri Juĝistaro.
Funkciado
La regula kunveno de la ministra Konsilio, ĉiumerkrede matene en palaco Elizeo sub la estrado de la prezidanto de la Respubliko, favoras solidarecon kaj kunecon de la registara laboro. Sed la ĉfea registara laboro okazas aliloke, tio estas, por parto, en ĉiu el la ministerioj kaj por alia parto, en la laborgrupoj kunigantaj reprezentantojn de pluraj ministerioj : interministeriaj kunvenoj, komitatoj kaj konsilioj.
Rilatoj kun la parlamento
La registaro respondecas antaŭ la parlamento.
Christopher Fowler
Christopher FOWLER (la 26-an de marto ‏ 1953 en Greenwich, Londono - marto 2023) estis angla suspensverkisto. Li verkis pli ol kvindek romanojn kaj kolektojn de noveloj, inkluzive de la Bryant and May serialo, kiu dokumentas la aventurojn de du detektivoj de la ora epoko de detektiva fikcio en la nuntempa Londono. Li gajnis la Dagger in the Library Award de la Association of Crime Writers por 2015 (por sia tuta verkado), la Last Laugh Award (dufoje) kaj la British Fantasy Award (plurfoje), la Edge Hill Award kaj la Green Clove Award. Lia verkado ankaŭ inkluzivis scenarojn, komputilludojn, grafikajn romanojn, skeĉojn kaj teatraĵojn.
Verkaĵoj de Bryant kaj May
La serio okazas plejparte en Londono, kaj la rakontoj okazas en malsamaj jaroj inter la Dua Mondmilito ĝis la unuaj jardekoj de la 2000-aj jaroj. Kvankam ekzistas ankaŭ evoluiga intrigo inter la verkoj, ĉiu verko staras memstare kiel aparta rakonto. La esceptoj estas: Full Dark House, unua rakonto, temigante la rememoron de John May pri la unua kazo de la teamo kune dum la Fulmmilito; Seventy Seven Clocks, en kies kadra rakonto Arthur Bryant rerakontas kazon de 1973; kaj On the Loose and Off the Rails, kiuj daŭrigas rolulojn kaj okazaĵojn super du verkoj.
La verko Halo de Speguloj okazas en 1969; Ĉe unu poento la roluloj diskutas la okazaĵojn de tiu somero: la Woodstock-muzika festivalo, la surluniĝo kaj la murdoj de la kulto de Charles Manson. Fowler ankaŭ verkis du volumojn de mankantaj kazoj (noveloj), nomitaj London's Glory kaj England's Finest.
Fowler teksas multajn faktajn tavolojn de la historio kaj roluloj de Londono ĉie en la serio. La plej multaj el la ejoj estas famaĵoj en Londono, kiel la Katedralo de Sankta Paŭlo, la Tate Gallerio kaj diversaj teatroj. Ĉefa trajto de La Akvo-Ĉambro estas la reto de subteraj tuneloj kaj riveroj sub la grandurbo. En Off the Rails ili esploras la Londonan metroreton.
La serio ankaŭ estas plena de aludoj al aliaj literaturaj verkoj. En la verko Seventy Seven Clocks la aludoj al Gilbert kaj Sullivan estas enigitaj ĉie en la intrigo, kaj en Victoria Vanishes ekzistas konsciaj similecoj al la verko The Moving Toyshop de Edmund Crispin. Kvankam la verkoj ŝajnas havi strangajn elementojn, ili ne priskribas supernaturajn aŭ fantastajn okazojn.
Romanoj kaj aliaj noveloj
Rune estas ĝisdatigo de la rakonto de Montague Rhodes James Casting the Runes. Ĝi ankaŭ havas Bryant, May kaj plurajn rolulojn de la sama serio.
Lia rakonto La Majstro-Konstruisto estis adaptita en filmon nomitan Through the Eyes of a Killer, ĉefroligante Richard Dean Anderson, Marg Helgenberger kaj Tippi Hedren. Lia deka kolekto de noveloj, Old Devil Moon, gajnis en 2008 la Edge Hill Audience Award. Liaj rakontoj On Edge kaj The Most Boring Woman in the World ankaŭ estis adaptitaj en filmojn. Lia novelo Breathe gajnis la British Fantasy Society Award por la plej bona novelo en 2005.
Lia memoraĵo, Paperboy, pri soleca infanaĝo en la 1960-aj jaroj, gajnis la Green Nail Award, donitan al fikcio kaj memuaroj skribitaj fare de samseksemaj viroj. Sekva verko, Film Freak, kronikis liajn vojaĝojn en la brita filmindustrio.
4453 Bornholm
4453 Bornholm estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la dana astronomo Poul Jensen elde la Observatorio Brorfelde en la dana municipo Holbæk.
Nomo
Ĝi ŝuldas sian nomon al la dana insulo Bornholm en la sudo de la Balta maro.
Makemo
Makemo, Rangi-kemo  aŭ Te Paritua, estas unu de la pli grandaj Tuamotuaj atoloj en Franca Polinezio.
Makemo estas 69 km longa kaj 16,5 km larĝa, kaj havas land-areon de 56 km². Ĝi estas la kvara plej granda atolo de la Tuamotuoj koncerne la surfaco de la laguno, kun areo de 603 km². Malgraŭ ĝia areo, la laguno nur havas du navigeblajn pasejojn.
Makemo havas 832 loĝantojn; la ĉefa vilaĝo nomiĝas Pouheva kaj havas populacion de 600. La vilaĝo havas varfon kaj internulejon kun 150 infanoj de najbaraj insuloj. Ĝi ankaŭ havas flughavenon kiu situas okcidente de Pouheva.
Alexia Putellas
Alexia Putellas estas kataluna futbalistino, kiu ekde 2013 membras en la hispana virina nacia teamo de futbalo, kaj ekde 2014 ankaŭ partoprenas en la kataluna elekto. Ŝi naskiĝis en Mollet del Vallès, do nun estas -jara. Post po unu jaro da profesia partopreno en la kluboj Espanyol de Barcelono kaj Levante en la barcelona antaŭurbo Sant Joan Despí, ŝi ekde 2012 membras en la unua virina teamo de la renoma klubo FC Barcelona.
Kadre de la nacia teamo ŝi partoprenis en la Virina Futbala Mondpokalo 2015 kaj 2019 kaj same en la Eŭropa Virina Futbal-Ĉampionado 2013 kaj 2017. Matĉe ŝi en ĉiuj aperoj en la nacia teamo ekde la jaroj 2017 rekoneblis per la numero "11". Komence de julio 2022 ŝi estis inkludita en la fina listo de la trejnisto Jorge Vilda por reprezenti Hispanion ĉe la Eŭropa Virina Futbal-Ĉampionado 2022, sed, la 5-an de julio, la tagon antaŭ ol la ĉampionado komenciĝis, suferis ŝiriĝon de ligamento de la maldekstra genuo, kiu igis ŝin ne povi aktive partopreni la ĉampionadon en Anglio. Ŝi ŝpektis la debutan matĉon de la turniro, en kiu ŝia teamo venkis je 4-1 goloj kontraŭ la finna, kaj poste revenis al Barcelono por genua operacio la 12-an de julio 2022.
Deisswil ĉe Münchenbuchsee
Deisswil ĉe Münchenbuchsee (en la germana lingvo Deisswil bei Münchenbuchsee, prononcu dajsvilĉemünĥenbuĥse reskeptive dajsvilbajmünĥenbuĥse) estis ĝis la 31-a de decembro 2009 komunumo de la distrikto Fraubrunnen kaj ek de la 1-a de januaro 2010 komunumo de la administra distrikto Berno-Mezlando en Kantono Berno, Svislando. Ĝi havis 87 loĝantojn je la 31-a de decembro 2009.
Geografio
Deisswil ĉe Münchenbuchsee situas en la Svisa Mezlando 10 kilometrojn norde de la federacia urbo Berno ĉe la bordo de la rojo Wolibach norde de la Valo de Moossee, unu el la fontriveretoj de Urtenen. Kun nur 87 loĝantoj (fine de 2009) la komunumo apartenas al la plej malgrandaj komunumoj de la kantono. La komunumo konsistas el la vilaĝo Deisswil kaj la setlejoj Neuhus, nordokcidente de la vilaĝo kaj Mooshüser sude de la aŭtovojo kaj kelkaj izolitaj bienoj.
La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 2,15 km², de kiuj 25,1% estas kovritaj de arbaro, 60,0% servas por agrikulturo kaj 14,0% por setlado.
Najbaraj komunumoj
La komunumo Deisswil ĉe Münchenbuchsee limas en nordo al Zuzwil, en oriento al Ballmoos, en sudoriento al Wiggiswil, en sudo al Münchenbuchsee, kaj en okcidento al Rapperswil.
Makemo
Historio
Makemo estas la hejmo de la legenda polinezia heroo Moeava.
Deisswil ĉe Münchenbuchsee
Trafiko
La sudan limon de la komunumo formas grava konekta vojo inter la vojkruco de la kantonaj ĉefvojoj n-ro 1 kaj 12 en Schönbühl kaj la alveturejo al la svisa aŭtovojo A6 en Münchenbuchsee, ĉ kiu situas la suda setlejo Mooshüser. Paralele al tiu konekta vojo pasas la komunuman teritorion iomete pli norde la svisa aŭtovojo A6. La vilaĝo Deisswil situas flanke de la gravaj trafikvojoj. En la vilaĝo aŭtomobila transirtrafiko estas malpermesita. La komunumo ne disponas pri propra konekto al la publika transportreto.
Makemo
Historio
La unua registrita eŭropano kiu alvenis sur Makemo estis la angla perlokomercisto John Buyers sur la brigo Margaret. Li alvenis sur Makemo je la 10-a de marto 1803 je la sama tago kiam li malkovris la atolon Taenga li nomis la insulon "Phillips Island", laŭ la eksa ŝerifo de Londono, Sir Richard Phillips. Sur kelkaj mapoj Makemo nomiĝas "Kutusov".
La flughaveno de Makemo malfermiĝis en 1976.
Administracio
La komunumo de Makemo konsistas el la atoloj Makemo, Haraiki, Marutea Nord, Katiu, Tuanake, Hiti, Tepoto Sud, Raroia, Takume, Taenga kaj Nihiru.
Provinco Bilecik
Bilecik estas provinco de Turkio. Ĝi situas en la Marmora regiono (turke Marmara Bölgesi) de la lando. Administra centro de la provinco estas la samnoma urbo Bilecik.
Zohour Alaoui
Zohour Alaoui, naskiĝis la en Tunizo. Ŝi iĝis direktoro de la Ĝenerala Konferenco de UNESKO la.
Moore
La familnomo Moore estas tiu de multenombraj personoj, inter kuj:
Aliaj
Tri County (kantonoj) en Usono havas la nomon "Moore County" (Kantono Moore):
Saint-Paul-de-Fenouillet (stacidomo)
Saint-Paul-de-Fenouillet estas franca stacidomo sur linio -, situanta en  Saint-Paul-de-Fenouillet, en departemento Pyrénées-Orientales, regiono.
Temas pri stacidomo de Société nationale des chemins de fer français (SNCF), priservata de turisma trajno "Train du Pays Cathare et du Fenouillèdes" (TPCF).
Ĝi situas ĉe kilometra punkto (PK) de la linio Carcassonne - Rivesaltes (676000).
KünstlerGärten Weimar
KünstlerGärten Weimar estas en 1994 startinta projekto en Vajmaro (Germanujo) en kiu la plantitaĵoj mem artaĵu (kontraŭe al statua arto ekz.).
Detaloj
Temas pri koncepta, proceza kaj partopreniga verkadoj kaj realigoj de la inter 1993 kaj 2003 daŭrinta forumo Lebende Pflanzen in der zeitgenössischen Kunst. Tie vivantaj kreskaĵoj ludas la rolon de grava fenomeno de moderna arto. Malsamo esenca al arto el malvivanta materio estas la daŭra ŝanĝemo kiu ne nur dependas de la artisto kaj ties planoj sed memkompreneble ankaŭ de la ecoj de la koncernita planto mem, krome de okazoj, tempo, flegemo fare de homoj. La tuto estis oficiala projekto dum la okazigoj en 1999, kiam Vajmaro estis Eŭropa Kultura Ĉefurbo. Okazigejo de tiu ĉi projekto estis Bauhaus-Universitato Vajmaro kiun partoprenis 15 artistoj laŭ iniciato de Barbara Nemitz kiu ĉi-prie ankaŭ publicitis. Apartenas KünstlerGärten Weimar al la koncepta arto respektive natura arto, sed malpli al landarto en sia plej mallarĝa senco.
Je Ilm-parko troviĝas la Haar-vilao, kies ĉirkaŭaĵo mem jam formas belan parkon. La pli malsupre estanta areo estas terasa kun dekoracia puto meze. La tieaj terasoj enkorpigitis en la menciitan projekton (pri kio responsas la en 1990 fondita Haar-fondaĵo).
Notoj
<References />
Clematis vitalba
Priskribo
Klemato grimpanta (Clematis vitalba) estas staŭda liano kun kontraŭe duopaj falfolioj. La floroj estas blanke verdaj. La perianto ne enhavas petalojn nur sepalojn. La fruktoj estas plurakenoj kun maturiĝinta stiluso, kiu formas plumecan ariston videblan dum vintro.
Stâna (Socond)
Stâna (Socond) [stına] (hungare: Felsőboldád) estas vilaĝo en Rumanio sud-sudoriente de Satu Mare. En 1910 ĝi havis 711 loĝantojn (rumanoj, hungaroj); en 1992 1 064 (rumanoj, hungaroj). Ĝia unua mencio skribe estas en 1648. Ĝis 1919 kaj inter 1940 kaj 1944 apartenis al Hungario, (Szatmár vármegye). Administre ĝi apartenas al Socond.
Albert Kiss (juristo)
Albert Kiss [kiŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo Kiss Albert estis hungara juristo, profesoro.
Albert Kiss naskiĝis la  en Kecskemét. Li mortis la en Szikra (ekstera parto de Lakitelek).
Biografio
Albert Kiss akiris juran diplomon, ekde 1898 li instruis en jura akademio en sia naskiĝurbo. En 1905 li iĝis akademiestro, tiutempe li ankaŭ esploris helpe de stipendio en Berlino, Lejpcigo kaj Munkeno. Post 2 jaroj li instruis en Reĝa Jura Akademio (Kassa). En 1914 li ekinstruis en Universitato Erzsébet en Pozsony, kie en la studjaro de 1919 li estis dekano. Li travivis la ĉeĥan okupadon, poste li partoprenis en defendado pri interesoj de la hungara universitato. Pro ĉeso de la hungarlingva instruado li translokiĝis al Szeged, kie li estis publika ordinara profesoro en Scienca Universitato Ferenc József ekde 1921 ĝis sia morto. Li estis rektoro en la studjaro 1934.
Tapolca
Tapolca estas urbo kun titolo vinvilaĝo en Hungario, en regiono Meza Transdanubio, en departemento Veszprém, en Distrikto Tapolca, kies centro ĝi estas.
Situo
Tapolca situas en valo inter montoj Bakony (bakonj), Keszthely (kesthej) kaj Sankta Georgo, laŭ flankovojoj, laŭ fervojo Budapeŝto-Balatonfüred-Keszthely. La lasta urbo estas proksime.
Historio
La urbo estis loĝata jam dum la neolitiko kaj ferepoko, poste alvenis romianoj kaj hunoj. La unua skriba mencio devenis el 1184. Antaŭ la turkoj la urbeto havis la rangon grandvilaĝo kaj estis bienocentro de la eklezio. En 1554 la turkoj okupis la urbeton. En 1891 ekfunkciis la fervojo, dume la komunumo iĝis distriktejo. En 1863 kaj en 1908 incendioj okazis. En 1943 la judoj estis deportitaj. Tapolca urbiĝis en 1966 kaj iĝis ĉefurbo de la baŭksito. Tiutempe konstruiĝis ipsilonoformaj domoj por la ministoj. La minado faris seka la lagogroton, sed post ĉeso de la minado en la groto denove troviĝas akvo.
En 1977 apuda vilaĝo Diszel aliĝis al Tapolca.
1386 Storeria
1386 Storeria estas asteroido de la asteroida zono.
Malkovro
Ĝi estis malkovrita la de la rusa astronomo Grigorij Nikolajeviĉ Neujmin elde la Simeiza observatorio.
La belga astronomo Eugène Joseph Delporte sendepende re-malkovris ĝin elde Uccle la 2-an de aŭgusto; li anoncis pli frue la malkovron.
Caro
Caro estis la titolo de reganta monarĥo en Rusio kaj pluraj aliaj landoj de Orienta Eŭropo (Bulgario, Serbio). Ĝuste tiu vorto estis tradicie uzata por priskribi reĝojn de la lando. La ina formo de tiu ĉi titolo estas carino. Oni plu uzadis la vorton "caro", eĉ kiam la ĉefa oficiala titolo de la regnestro de la rusa imperio iĝis "imperiestro". Ofta estis ankaŭ la kombinita formo "caro-imperiestro".
Etimologie, la vorto caro (царь; pli frue: цьсарь/цѣсарь, cesarj) devenas de la vorto "cezaro".
Vidu ankaŭ
kaj
14873 Shoyo
14873 Shoyo estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la japanaj astronomoj Koyo Kawanishi kaj Matsuo Sugano elde la observatorio de Minami-Oda, apud Kamikaŭa en gubernio Hjogo (Japanio).
Hesweiler
Hesweiler estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Cochem-Zell de la federacia lando Rejnlando-Palatinato. Fine de la jaro la komunumo havis 0 loĝantojn.
Socidefenda magistrataro (Francio)
En franca juro, la socidefenda magistrataro ( "ministère public" aŭ "le parquet") (aŭ ankaŭ la « staraj » magistratoj male al la sidaj magistratoj) estas la aŭtoritato (konsistanta ĉefe el magistratoj, kelkfoje reprezentataj de aliaj personoj kiaj policaj ŝtatoficistoj) komisiita pri defendo de la intereso de la kolektivumo kaj plenumo de la leĝo.
La socidefenda magistrataro povas plenumi publikan agon kontraŭ leĝmalobeoj kaŭzantaj perturbon en la publika ordo kaj estigi persekutadon (au nepersekutadon).
Rajtigita interveni antaŭ ĉiuj tribunaloj de la justicaj ordoj en Francio, li neniam vere plenumis la saman rolon en la administracijuĝa ordo, escepte antaŭ la financaj tribunaloj.
La socidefenda magistrataro dependas, en Francio, de la politika povo per la sigelilgardisto, ministro pri justico kaj de la direkcio pri krimaferoj kaj punĉesigoj.
Terminologie
En Francio, la socidefenda magistrataro (ĝeneralaj prokuroroj, respublikaj prokuroroj kaj anstataŭantoj) estas alinomita « le parquet » ( la "Pargeto") en la justica ĵargono.
Dependeco de la socidefenda magistrataro kaj kondamno de Francio
La socidefenda magistrataro ne estas konsiderata kiel sendependa justica aŭtoritato laŭ la signifo de la 5-a artikolo de la Konvencio pri savado de homaj rajtoj kaj de fundamentaj liberecoj. La Eŭropa Kortumo pri Homaj Rajtoj kondamnis Francion en novembro 2010 pro atribuo de justicaj funkcioj.
En 2013 la leĝo estis denove modifita, forigante la parolajn ordonojn transdonitaj de la Kancelierejo al la prokuroroj.
Samtempe la Eŭropa Kortumo pri Homaj Rajtoj konfirmis per nova decido de la 27-a de junio 2013, Vassis kaj aliaj kontraŭ Francio, ke la franca socidefenda magistrataro ne povis esti konsiderata kiel justica aŭtoritato laŭ la difino de la artikolo 5 de la Konvencio.
Arondismentoj de Ille-et-Vilaine
La kvar nunaj arondismentoj de Ille-et-Vilaine estas :
La respondaj subprefektejoj estas : Fougères, Redon, Rennes, kaj Saint-Malo.
Rothrist
Rothrist estas komunumo en la distrikto Zofingo de Kantono Argovio, Svislando. Ĝi havis 7591 loĝantojn je la 31-a de decembro 2008.
Geografio
La komunumo Rothrist situas ĉe la suda bordo de la rivero Aro kaj okcidente de Wigger, kiu ĉe la nordokcidenta angulo de la komunumo alfluas al Aro.
La komunumo konsistas krom el la ĉefvilaĝo Rothrist mem el la komunumopartoj kaj vilaĝoj Dietiwart, Fleckenhausen, Niederwil, Oberwil kaj Sennhof.
La teritorio de la komunumo etendiĝas sura areo de 11,87 km², de kiuj 3,87 km² estas kovritaj de arbaro kaj 3,23 km² de konstruaĵoj. La plej alta punkto de la komunumo situas sur la monteto Räckholderhübel je alteco de 501 m s.m., kaj la plej malalta punkto je alteco de 395 m s.m. ĉe la alfluejo de Wigger al Aro.
Trafiko
La komunumo disponas pri stacidomo ĉe la fervojlinio de Berno al Olten, kiu estas servata de regionaj trajnoj se Svisaj Federaciaj Fervojoj de Olten al Langenthal. Krome la komunumo estas servata de loka buslinio al Zofingo.
Rothrist disponas pri propra alveturejo al la svisa aŭtovojo A1 de Berno al Zuriko.
Historio
La unua dokumenta mencio de Rothrist datiĝas el la jaro 1263 kiel Routris. Niederwil jam menciiĝis en la jaro 1242 kiel Wile. Ĝis la jaro 1890 la komunumo portis la nomon Niederwil.
En mezepoko la komunumo apartenis la la voktejo Arburgo, kiu apartenis unue al la Grafoj de Froburgo, kaj poste al la Grafoj de Kiburgo kaj fine al ties heredantoj la Habsburgoj. En la jaro 1415 la Svisa Ĵurkomunumo konkeris Argovion kaj la voktejo Arburgo fariĝis berna posedaĵo. Post la Helveta Revolucio la tiama komunumo Niederwil estis atribuita al la distrikto Langenthal de Kantono Berno. Post la fino de la Helveta Revolucio la komunumo estis aldonita al la distrikto Zofingo de la nove kreita Kantono Argovio.
Vidindaĵoj
En la centro de la komunumo ĉe Bachstrasse troviĝas la Hejmlanda Muzeo Rothrist. En la iamaj loĝsalonoj de la kamparana domo "Miescherheimets", bela faktrabdomo el la 18-a jarcento troviĝas la loĝmuzeo. En du etaĝoj historie aranĝitaj ĉambroj donas impreson pri la ĉiutaga vivo dum la 19-a kaj la frua 20-a jarcento, pri lernejo, laboro kaj domo, kaj la vivo en vilaĝo, kiu vivis de agrikulturo kaj hejmlaboro. La salonoj en la subtegmentejo ilustracias la historion de Rothrist. Grava temo estas la elmigrado meze de la 19-a jarcento, kiam granda parto de la loĝantaro pro ekonomia mizero forlasis la landon por trovi en Usono novan vivobazon.
Béziers
Béziers [bezJE] (okcitanlingve Besièrs [bezjes], Esperantigita al Bitero aŭ Beziero ), estas la dua plej granda urbo de la franca departemento Hérault, kun iom pli ol 80 000 loĝantoj, kiuj oni france kutime nomas Biterrois [biterŭa].
Geografio
Béziers estas trafluata de la rivero Orb kaj de la Canal du Midi (Suda Kanalo), konstruita dum la 17-a jarcento. Ĝi situas nur 20 kilometrojn de la Mediteraneo kaj ĉirkaŭ 50 kilometrojn de mezaltaj montoj kiel la monto Caroux (1002 m).
Historio
Béziers multe suferis dum la krucmilito kontraŭ la kataroj en 1209: la tuta urbo estis detruita kaj bruligita de la katolikaj armeoj kaj la tuta loĝantaro masakrita.
Vidindaĵoj
La ĉefa vidindaĵo estas la mezepoka katedralo (13-a kaj 14-a jarcentoj).
Ekonomio
Béziers estas grava komerca centro, precipe pri la vinoj de Langvedoko (Languedoc).
Socio
Socio laŭ NPIV estas "reto de dependecoj kaj reciprokaj kondiĉoj inter homoj loĝantaj sur iu teritorio kaj iliaj interrilatoj…". Ĉi tiu difino estas simila al tiu de Karl Marx. En malpli strikta senco la vorto estas uzata por tuto da homoj tiel kunloĝantaj. Grava karaktero de la homa socio estas ĝia organizo laŭ teritoria (landoj, urboj), etno-kultura (etno, religio, lingvo, raso) aŭ socio-ekonomika (socia grupo, ekonomiko) vidpunktoj. El tiuj faktoroj tamen nur la loka (teritoria) kunvivado kreas sociojn, ĉar nur ĝi devigas homojn interrilati transe de komunaj interesoj. Do ekzemple la Interreto ja eble havas sian kulturon, sed ne difinas socion.
Homa socio estas grupo de homoj implikitaj en persista interpersona rilatado, aŭ granda socia grupiĝo dividanta la saman geografian aŭ socian teritorion, tipe kondiĉigitan de la sama politika aŭtoritato kaj dominaj kulturaj atendoj. Homaj socioj estas karakterizitaj per padronoj de rilatoj (sociaj rilatoj) inter individuoj kiuj dividas karakterizan kulturon kaj instituciojn; antaŭfiksita socio povas esti priskribita kiel la finsumo de tiaj rilatoj inter ties konsistigaj membroj. En la soci-sciencoj, pli granda socio ofte elmontras tavoliĝon aŭ dominecajn padronojn en subgrupoj.
Tiom kiom ĝi estas kunlabora, socio povas rajtigi siajn membrojn utili en maniero kiel ne alimaniere estus ebla sur individua bazo; kaj individuaj kaj sociaj (komunaj) avantaĝoj povas tiel esti distingitaj, aŭ en multaj kazoj trovitaj koincidaj.
Socio ankaŭ povas konsisti el similmensaj homoj regitaj memstare per propraj normoj kaj valoroj ene de domina, pli granda socio. Tio foje estas prisignita kiel subkulturo, esprimo uzita grandskale ene de kriminologio.
Pli larĝe, kaj precipe ene de strukturisma pensaro, socio povas esti ilustrita kiel ekonomia, socia, industria aŭ kultura infrastrukturo, formita de, kvankam aparta de, multfaceta kolekto de individuoj. En tiu konsidero socio povas signifi la objektivajn rilatojn kiuj homoj havas kun la materia mondo kaj kun aliaj homoj, prefere ol "aliaj homoj" preter la individuo kaj sia konata socia medio.
Membroj de socio povas esti de malsamaj etnoj. Socio povas esti partikulara etno, kiel ekzemple la saksoj; nacio-ŝtato, kiel ekzemple Butano; aŭ pli larĝa kultura grupo, kiel ekzemple okcidenta socio. La vorto socio ankaŭ povas rilati al fakorganizita asocio de homoj por religiaj, bonintencaj, kulturaj, sciencaj, politikaj, patriotaj, aŭ aliaj celoj. "Socio" eĉ povas, kvankam pli per metaforo, rilati al socia organismo kiel ekzemple formiko-kolonio aŭ ĉiu kooperativo, ekzemple, en kelkaj formuliĝoj de artefarita intelekto.
Socio en vasta senco estas iu ajn el la historie fariĝintaj formoj de la moderna agado de homoj, kunvivantaj pro komunaj interesoj kaj havantaj komunajn kutimojn kaj komunajn leĝojn. En alia, pli malvasta senco ĝi estas historia konkreta tipo de socia sistemo, difinita formo de sociaj rilatoj (ekz. feŭda socio, kapitalisma socio, ktp.).
Etimologio kaj uzokutimo
La termino devenas de la latinaj esprimoj socius (= kunulo) kaj el tio tra societas (= bona rilato inter pluraj membroj de amikaro aŭ kunularo). En diversaj latinidaj lingvoj ekzistas el sama radikdeveno du vortoj aŭ unu vorto kun du signifoj pli malpli korespondaj al esperantaj socio kaj societo. La eta sufikso klare montras en Esperanto la diferenco inter socio (homaro) kaj societo kiel eta socio aŭ organizaĵo.
Uzite en la signifo de unuiĝo, socio estas korpo de individuoj skizitaj per la saltegoj de funkcia interligiteco, eventuale konsistante el karakterizaĵoj kiel ekzemple nacia aŭ kultura identeco, solidaro, lingvo, aŭ hierarkia strukturo.
Gravajn kontribuojn pri la temo faris ekzemple Émile Durkheim, Ferdinand Tönnies, Max Weber, Pierre Bourdieu kaj Karl Marx. Tönnies en sia verko Gemeinschaft und Gesellschaft (, = kunularo kaj socio) diras, ke kunularo estas ligita per reciproka fido, emocia ligilo kaj simileco. Kontraŭe la anoj de socio havas individuajn celojn kaj do estas malpli forte ligitaj al la socio.
Konceptoj
Hodiaŭ, antropologoj kaj multaj sociaj sciencistoj forte kontraŭbatalas la nocion de kultura evoluo kaj rigidajn "stadiojn" kiel ekzemple tiuj. Fakte, multe antropologiaj datenoj indikis ke komplekseco (civilizo, loĝantarkresko kaj denseco, specialiĝo, ktp.) ne ĉiam prenas la formon de hierarkia socia organizo aŭ tavoliĝo.
Kulturrelativismo kiel ĝeneraligita aliro aŭ etiko havas plejparte anstataŭigitajn nociojn de "primitivulo", pli bone /pli malbone, aŭ "progreso" rilate al kulturoj (inkluzive de ilia materiala kulturo/teknologio kaj socia organizo).
Laŭ antropologo Maurice Godelier, unu kritika novaĵo en homa socio, kontraste al la plej proksimaj biologiaj parencoj de la homaro (ĉimpanzoj kaj etaj ĉimpanzoj), estas la gepatra rolo supozita fare de la maskloj, kiuj supozeble estus forestantaj en niaj plej proksimaj parencoj por kiu patreco ne estas ĝenerale determinebla.
En politika scienco
Socioj ankaŭ povas esti strukturitaj politike. En ordo de kreskanta grandeco kaj komplekseco, ekzistas grupoj, triboj, triblandoj, kaj ŝtataj socioj. Tiuj strukturoj povas havi ŝanĝiĝantajn gradojn da politikaj rajtigoj, depende de la kulturaj, geografiaj, kaj historiaj medioj kiuj pri tiuj socioj devas kontentiĝi. Tiel, pli izolita socio kun la sama nivelo de teknologio kaj kulturo kiel aliaj socioj pli pluvivas supozeble ol unu en pli proksima proksimeco al aliaj kiuj povas trudiĝi al siaj resursoj. Supozeble ke socio kiu estas nekapabla produkti efikan respondon al aliaj socioj kun kiuj ĝi konkuras kutime estos inkludita en la kulturon de la konkuranta socio.
En sociologio
Sociologo Gerhard Lenski diferencigas sociojn bazitajn sur ilia nivelo de teknologio, komunikado, kaj ekonomio: (1) ĉasistoj kaj kolektantoj, (2) simple agrikulturaj, (3) avancite agrikulturaj, (4) industriaj, kaj (5) specialaj (ekz.fiŝkaptadaj socioj aŭ maraj socioj). Tio estas simila al la sistemo pli frue evoluigita fare de antropologoj Morton H. Fried, konfliktoteoriulo, kaj Elman Service, integriĝo-teoriulo, kiuj produktis sistemon de klasifiko por socioj en ĉiuj homaj kulturoj bazitaj sur la evoluo de socia malegaleco kaj la rolo de la ŝtato. Tiu sistemo de klasifiko enhavas kvar jenajn kategoriojn:
Aldone al tio ekzistas:
Dum tempo, kelkaj kulturoj progresis direkte al pli kompleksaj formoj de organizo kaj kontrolo. Tiu kultura evoluo havas profundan efikon al padronoj de komunumo. Ĉasist-kolektistaj triboj ekloĝis ĉirkaŭ laŭsezonaj manĝaĵejoj por iĝi agraraj vilaĝoj. Vilaĝoj kreskis por iĝi urboj kaj grandurboj. Grandurboj turnis sin en urboŝtatoj kaj en nacio-ŝtatoj.
Multaj socioj distribuas varojn laŭ peto de iu individuo aŭ iu pli granda grupo de homoj. Tiu speco de malavareco povas esti vidita en ĉiuj konataj kulturoj; tipe, prestiĝo atribuiĝas al la malavara individuo aŭ grupo. Inverse, membroj de socio ankaŭ povas eviti aŭ vickulpigi membrojn de la socio kiuj malobservas ĝiajn normojn. Mekanismoj kiel ekzemple donaco kaj donado, ŝercaj rilatoj kaj vickulpigado, kiuj povas esti viditaj en diversaj specoj de homaj grupiĝoj, tendencas esti instituciigitaj ene de socio. Socia evoluo kiel fenomeno portas kun ĝi iajn elementojn kiuj povis esti damaĝaj al la loĝantaro al kiu ĝi servas.
Kelkaj socioj havigas statuson al individuo aŭ grupo de homoj kiam tiu individuo aŭ grupo prezentas admiritan aŭ deziratan agon. Tiu speco de rekono estas donita en la formo de nomo, titolo, maniero de robo, aŭ mona kompenso. En multaj socioj, plenkreska maskla aŭ ina statuso estas kondiĉigita de rito aŭ procezo de tiu tipo. Altruisma ago je la avantaĝoj de la pli granda grupo vidiĝas en praktike ĉiuj socioj. La fenomenoj de komunuma agado, evitado, vickulpigado, malavareco, kundividita risko, kaj kompenso estas kutimaj por multaj formoj de socio.
Tipoj de socioj
La socioj estas sociaj grupoj kiuj diferenciĝas laŭ strategioj de viveltenado, nome la formoj en kiuj la homoj uzas la teknikon por kontentigi siajn necesojn. Kvankam la homoj establis multajn tipojn de socioj laŭlonge de la historio, la antropologoj kutimas klasigi la diferencajn sociojn laŭ la grado en kiu la diversaj grupoj de socio havas neegalan aliron al avantaĝoj kiel rimedoj, prestiĝo aŭ povo. Praktike ĉiuj socioj estis disvolvigantaj iun gradon de malegaleco inter siaj loĝantoj tra la proceso de socia tavoligo, kaj per la divido de la membroj de socio en diferencaj niveloj kun malegalaj riĉeco, prestiĝo aŭ povo. La sociologoj klasigas la sociojn en tri grandajn kategoriojn: nome antaŭindustria, industria, kaj postindustria.
Antaŭindustria
En antaŭindustria socio, la produktado de manĝaĵoj, kiuj estis farita pere de la uzado de homa kaj animala laborfortoj, estas la ĉefa ekonomia aktiveco. Tiuj socioj povas subdividiĝi laŭ siaj teknikaj nivelo kaj siaj manieroj produktadi manĝajoj. Tiuj subdividoj estas ĉasado kaj kolektado, paŝtado, hortikulturo, agrikulturo kaj feŭdismo.
Ĉas-kolekta
La ĉefa formo de produktado de manĝaĵoj en tiuj socioj estas la ĉiutaga kolektado de naturaj plantoj kaj la ĉasado de naturaj animaloj. La ĉasistoj-kolektistoj moviĝas konstante serĉe de manĝaĵoj. Pro tio, ili nek konstruas permanentajn domarojn nek kreas grandan variojn de artefaktoj, kaj normale ili formas nur malgrandajn grupojn kiel bandoj kaj triboj. Tamen, kelkaj socioj de ĉasistoj kaj kolektistoj de zonoj kun abundaj rimedoj (kiel ĉe Tlingitoj) vivis en pli grandaj grupoj kaj formis kompleksajn sociajn strukturojn hierarkiajn, kiel povas esti la ĉefeco. Ankaŭ la neceso translokiĝi limigas la grandon de tiuj socioj. Ili kutime estas formataj de mal pli ol 60 personoj kaj rare ili superas la centon da anoj. La statusoj ene de la tribo estas relative egalaj kaj la decidoj estas farataj per ĝenerala interkonsento. La ligiloj kiuj kunigas la tribanojn estas pli kompleksaj ol tiuj kiuj kunigas la bandanojn. La estreco estas persona -karisma- kaj estas uzata nur por specialaj celoj en la triba socio. Ne estas politikaj postenoj kiuj povus plenumi realan povon, kaj tribestro estas simple persono kiu povas projekcii influon, ia speco de konsilisto kiu estas atentata kaj eĉ obeata de la anaro; tial, la tribaj plifirmigoj por la kolektiva agado ne devenas de veraj registoj aŭ registaroj. La familio estas la ĉefa socia unuo, kaj la plej granda parto de iliaj membroj estas parencaj ĉu pro nasko ĉu pro geedzeco. Tiu tipo de organizado postulas, ke la familio plenumu la plej grandan parton de la sociaj funkcioj, kiel produktado kaj edukado.
La antropologo Marshall Sahlins priskribis la ĉasistoj-koletistoj kiel la "origina riĉa socio" pro sia granda distrotempo: plenkreskuloj en rikoltaj kaj hortikulturaj societoj laboras averaĝe ĉirkaŭ 6.5 horojn tage, dum homoj en agrikulturaj kaj industriaj socioj eties laboras averaĝe 8.8 horojn tage.
Paŝtista
La paŝtado estas maniero de viveltenado iom pli efika. Anstataŭ serĉi manĝaĵojn ĉiutage, la membroj de paŝtista socio dependas de la animaloj de grego aldomigita por kontentigi siajn manĝonecesojn. La paŝtistoj faras nomadan vivmanieron, translokigante siajn gregojn el paŝtejo al paŝtejo. Ĉar ilia manĝodisponeblo estas multe pli fidinda, la paŝtistaj socioj povas vivteni pli grandajn loĝantarojn. Ĉar estas plusoj de manĝaĵoj, necesas mal pli granda nombro de personoj por produkti ilin. Kiel rezulto, la labordivido (nome la specialigo de la individuoj aŭ grupoj en la realigo de specifaj ekonomiaj aktivecoj) iĝas pli kompleksa. Por ekzemplo, kelkaj personoj iĝas metiistoj, kaj produktas ilojn, armilojn kaj juvelojn, inter aliaj valoraj varoj. La produktado de havaĵoj favoras la starigon de komerco. Tiu komerco helpas la kreadon de malegaleco, ĉar kelkaj familioj povas akiri pli da havaĵoj ol aliaj. Tiuj familioj aŭ individuoj povas akiri pli da povo kutime pere de sia pli granda riĉeco. La transigo de la propraĵoj de unu generacio al alia helpas la centrigon de riĉeco kaj povo. Laŭ la tempopaso aperas la heredaj kacikecoj, nome la tipa formo de registaro en la paŝtistaj socioj.
Hortikultura
La fruktoj kaj legomoj kultivitaj en fruktoĝardenoj kiuj estis maldensigitaj disde ĝangalo aŭ arbaro havigas la ĉefan manĝofonton en hortikultura socio. Tiuj socioj havas nivelon de teknikoj kaj kompleksecon similan al tiu de la paŝtistaj socioj. Kelkaj hortikulturaj grupoj uzas la metodon de forhakado kaj bruligado por ebligi la kultivadon. La natura vegetaĵaro estas forigita kaj bruligita, kaj la rezultinta cindro estas uzita kiel sterko. La hortikultoristoj uzas facilajn laborforton kaj laborilojn por kultivi la teron dum unu aŭ kelkaj sezonoj. Kiam la tero iĝas malfekunda, la hortikulturistoj maldensigas novan terpecon kaj permesas, ke la jam kultivita tero ripozu kaj revenu al sia natura stato. Eble oni revenu al la origina tereno post kelkaj jaroj kaj oni startigas la saman procezon denove. Per tiu sistemo de rotacio de terpecoj, la hortikulturistoj povas resti en sama zono dum periodo de tempo relative longa, kaj eĉ porĉiame. Tio ebligas, ke ili povas konstrui domarojn ĉu duonpermanentaj ĉu permanentaj. La grando de la popilacio de domaro dependas de la kvnto de tero disponebla por la kultivado; tiukadre, la domaroj de hortikulturistoj povas havi el ĉirkaŭ 30 personoj ĝis 2000.
Agrikultura
En la agrikulturaj socioj aperis pli grandaj gradoj de socia tavoligo. Por ekzemplo, antaŭe la virinoj havis socian statuson pli altan ĉar ili kunfaris la laboro pli egalece ol nun kun la viroj. En la socioj de ĉasistoj kaj kolektistoj, la virinoj eĉ rikoltis manĝaĵojn pli ol viroj. Tamen, dum la stokado de manĝaĵoj estis plibonigita kaj la virinoj ricevis rolon pli duarangan en la havigo de manĝaĵoj por la familio, ili estis pli kaj pli subigitaj al viroj. Alia nova rezulto estis la fakto, ke dum la domaroj kaj vilaĝoj pligrandiĝis kaj la popoloj kaj sociaj grupoj etendiĝis al najbaraj zonoj, estis neevitebla la apero de konfliktoj kun aliaj komunumoj, tre ofte okazigitaj pro la uzado de la tero kaj sekve pro la aliro al manĝaĵoj. La agrikulturistoj havigis al la militistoj manĝajojn interŝanĝe kontraŭ protektado de invadoj, atakoj aŭ rabado fare de la malamikoj. Aperis ankaŭ sistemo de regantoj kun alta socia statuso. Tiu nobelaro organizis la militistojn por pli efike protekti la socion el invadoj. Tiusisteme, la nobelaro sukcesis elhavi manĝaĵojn kaj aliajn varojn el la "duarangaj" membroj de la socio.
Feŭdisma
La feŭdismo estis formo de socio bazita sur la terposedo. Diference de la nuntempaj agrikulturistoj, la vasaloj de la feŭdalisma epoko estis devigitaj kultivi la terojn de sia senjoro. Kontraŭ milita protektado, la senjoroj ekspluatadis la kamparanojn por ke ili havigu manĝaĵojn, kamparproduktojn, metiartaĵojn, omaĝon kaj aliaj servojn al la terposedanto, por ne kalkuli pri troajn fitraktadojn. La sistemo de sociaj tavoloj de la feŭdismo estis ofte plurgeneracia; la familioj de la kamparanoj eble kultivis la terojn de la senjoro dum generacioj. Temas pri tre hierarkia socio, kiu baziĝis sur dependo de la kamparanoj al senjoro, kaj de pli malaltaj senjoroj (grafoj) al pli altaj senjoroj (dukoj), kun reĝo en la pinto de la piramido. Ĉiuj ŝtupoj estis intermezan inter aliaj (pli altaj kaj pli malaltaj), sed ĉio sur bazo en la terposedo kaj oftaj konfliktoj pro malkonsentoj inter la diversaj agantoj, kun foja rezulto en internaj militoj.
Industria
Inter la 15-a kaj 16-a jarcentoj aperis nova ekonomia sistemo kiu ekanstataŭis la feŭdismo, kaj ĝian bazon sur la terposedo per nova bazo sur la posedo de kapitalo. La kapitalismo karakteriziĝas pro la malferma konkurenco en libera merkato, en kiu la produktadrimedoj estas de privata posedo. La ekspluatado de Ameriko fare de eŭropanoj utilis kiel sprono por la disvolvigo de la kapitalismo. La enkonduko de valoraj metaloj, luksaj teksaĵoj (silko) kaj eksterlandaj spicoj stimulis grandan komercan aktivecon en la eŭropaj socioj.
La movo de kapitaloj, investado en diversaj projektoj kaj kongruo kun plibonigo en diversaj sektoroj, ĉefe agrikulturo kaj industrio, rezultis en tute nova epoko ekde fino de la 18-a jarcento.
La industriaj socioj dependas grandskale de la maŝinoj funkciigitaj per brulaĵoj por la produktado de varoj. Tio okazigis novajn spektaklajn plibonigojn de la efikeco. La pli granda efikeco de la produktiveco ene de la industria revolucio rezultis en pluso eĉ pli granda ol antaŭe. Nun la pluso ne estis nur de agrikulturaj produktoj, sed ankaŭ de fabrikitaj produktoj. Tiu pli granda pluso okazigis la fakton ke ĉiuj ŝanĝoj jam okazintaj iam pro la revolucio de la aldomigo estis pli ampleksaj.
Denove la loĝantato multobliĝis. La pliigo de la produktiveco havigis pli da havaĵoj je ĝenerala dispono. Tamen, la malesgaleco iĝis eĉ pli granda ol antaŭe. La rompo de la feŭdismaj socioj bazitaj sur la agrikulturo (tre ofte pro la privatigo de iamaj senjoraj aŭ monaĥejaj teroj kaj de komunumaj posedoj, kiuj estis ekspluatitaj de la kamparanoj) kondukis multajn homojn al abandono de la kamparo por serĉadi laborpostenojn en urboj. Tio kreis grandan pluson de laborforto kaj havigis al kapitalistoj abundon de laboristoj kiuj povis estis dungitaj kontraŭ salajroj tre malaltaj, kompare kun la grandaj profitoj de la posedantoj kaj ceteraj burĝuloj. Tiuj laboristoj devis elteni nehumanajn viv- kaj labor-kondiĉojn, speciale en minado kaj tekstila kaj metalurgia industrioj.
Postindustria
La postindustriaj socioj estas socioj ej kiuj hegemonias la informado, la servoj kaj la alta teknologio anstataŭ la produktado de varoj. En la progesintaj industriaj socioj okazas procezo de ŝanĝo al pliiĝo de la sektoroj de servoj super la fabrikado kaj la produktado. Usono estis la unua lando kiu havis pli ol duono de la laboristaro dungita aŭ laboranta en la ekonomiaj sektoroj de servoj. Tiu inkludas la diversajn fakojn de la administracio, la esplorado (kiu ne produktas, sed kies rezultoj helpas la produktadon), la edukado (same), la sansistemo (necesa por la bonfarto de la laboristoj kaj de la totala populacio ĝenerale), la komerco, la juro kaj la bankoj kaj aliaj financaj instancoj.
Prisociaj sciencoj
Pri la studo de la fenomenoj kaj leĝoj de socia vivo okupiĝas sociaj kaj kulturaj sciencoj – sociologio, psikologio, soci-ekonomia geografio, antropologio, etnografio kaj multaj aliaj.
En la biologiaj sciencoj kiaj ekologio aŭ biogeografio, oni distingas la fitosociologion, aŭ sciencon pri la vegetaĵaj kunaĵoj, pli speciale asocioj (PIV2).
Fines
Fines estas vilaĝo kaj municipo de la Aŭtonoma Komunumo Andaluzio, en la provinco Almería, sude de Hispanio. La areo de la municipo estas 22 km2 kie loĝas 2190 geloĝantoj, do loĝdenso estas 99.5 loĝ./km2. Fines situas je 101 km de la provinca ĉefurbo Almería en la komarko Valo de Almanzora, lime norde kun Oria, oriente kun Partaloa kaj Cantoria, sude kun Líjar kaj Macael kaj okcidente kun Olula del Río.