cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Aldehuela de Periáñez
Historio
Meze de la 19-a jarcento la municipa teritorio pliiĝis ĉar aligis Canos.
15884 Maspalomas
15884 Maspalomas estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la de la japana amatora astronomo Naoto Sato elde la privata observatorio de Ĉiĉibu (gubernio Saitama, Japanio).
Aldehuela de Periáñez
Aktualo
Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj), kaj transmigra brutobredado (ŝafoj kaj bovoj). Ankaŭ ŝtonminado de sabloŝtono el la Montaro Almuerzo. Lastatempe funkciado de servoj plej ekgravis, kune kun kultura kaj rura turismo, piedirado tra naturaj lokoj. Inter vidindaĵoj estas la preĝejoj, tradicia arkitekturo kaj tiel plu.
15884 Maspalomas
Nomo
Ĝi ŝuldas sian nomon al la urbo Maspalomas, en la insulo Gran Canaria (Hispanio). La Stacio de Sekvado de Maspalomas de la Japana Aerokosmo Esplorado Agentejo situas tie por konduki operaciojn de regado kaj ricevi telemetraĵojn de, kiuj observas Teron kaj Lunon.
Hauterive NE
Historio
La unua dokumenta mencio de Hauterive datiĝas el la jaro 1148 kiel arta ripa. Dum la konstruado de la aŭtovojo estis malkovritaj apud la lagobordo restaĵoj de ĉasistaj seltlejoj el la paleolitiko el la 14-a jarmilo a.K.. Inter aliaj objektoj estis trovitaj tri hundaj skeletoj, kiuj estas unu el la plej malnovaj pruvoj pri domigo de lupoj en Eŭropo.
De la mezepoko ĝis 1848 Hauterive apartenis al la kastelvoktejo Thielle, kiu estis integrita al la Grafejo Neŭŝatelo. La vilaĝa komunumo estis la unuan fojon menciita en la jaro 1527. Ĝi grandparte aŭtonome adiministris la vilaĝon, en kiu ĉefe vivis vitokultivistoj kaj ŝtonminejistoj.
Fratino Emmanuelle
Fratino Emmanuelle (france: Sœur Emmanuelle), vernome Madeleine CINQUIN, ankaŭ nomita "petite sœur des chiffonniers", "petite sœur des pauvres" aŭ "la chiffonnière du Caire"  (eta fratino de la geĉifonuloj) (naskiĝis la en Bruselo (Belgio), mortis la  en Callian (Var) en Francio en sia 100-a vivojaro) estis religiulino kaj belga verkistino. Ŝi estas konata pro siaj karitativaj laboroj en Egiptio.
Junaĝo
Madeleine Cinquin naskiĝis filino de franca patro kaj de belga patrino. Ŝi vivis en riĉa familio, kies tri infanoj riĉiĝis pro la komerco de subvestaĵoj. Ŝi pasigis siajn junajn jarojn en Parizo, Londono kaj Bruselo. En 1914, ses-jaraĝa ŝi vidis sian patron droniĝi en la maro ĉe Ostendo, kio profunde trafis ŝin, kaj alproksimigis ŝin al Dio. Ŝi deklaris, ke subkonscie, ŝia alvokiĝo al religia vivo devenis de tiu akcidento.
20-jara Madeleine decidis, malgraŭ la kontraŭstaro de sia patrino, iĝi religiulino. 23-jara post filozofaj kaj religiaj studoj, ŝi aniĝis en la kongregacio de Nia Damo de Ciono kaj iĝis Fratino Emmanuelle la 10-an de majo 1931.
Lučenec
Lučenec, Losonc [loŝonc], Lizenz [licenc] estas urbo en Slovakio.
Fratino Emmanuelle
Instruado
Fratino Emmanuelle instruis beletron ĉe la gimnazio Nia-Damo de Ciono en Istanbulo (Turkio) inter 1932 kaj 1960, kaj deklaris ke tiam la kontakto kun la studentinoj estis ĝojo al ŝi. Poste ŝi instruis en Tunizio dum kvin jaroj al francaj knabinoj kaj poste en Aleksandrio (Egiptio) dum kvar jaroj.
Engaĝiĝo en Kairo
En 1971, je aĝo de emeritiĝo, post periodo, kiam ŝi deziris okupiĝi pri lepruloj, ŝi decidis dividi la vivon de la plej malriĉaj, kaj kun la permeso de sia kongregacio, ŝi translokiĝis ĉe la ĉifonuloj de Ezbet El-Nakhl, unu el la ladurboj la plej malriĉaj de Kairo. Kunlaborante kun pluraj lokaj eklezioj, ŝi sukcesis establigi komunumon kaj helpas plibonigi la vivkondiĉojn. Ŝiaj prioritatoj estis la sano kaj la edukado de la infanoj. Post kelkaj jaroj, dispensarioj, lernejoj kaj infanejoj estis konstruitaj.
En 1976 ŝi renkontis fratinon Sarah (Sarah Ayoub Ghattas), tiam juna kaj dinamika estrino de kopta monaĥinejo, kiu parolas la francan, devenas de burĝa familio kaj kuniĝis kun ŝi por iĝi la animo de la komunumo. Danke al fratino Sarah, "la domo estante prizorgita", kaj fratino Emmanuelle povis trairi la mondon por rikolti monon danke al siaj talento de parolanto kaj varma personeco.
En 1991, agnoskante sian verkon en Egiptio, la prezidanto Hosni Mubarak donis al ŝi la egiptan naciecon.
Emeritiĝo
En 1993, laŭ peto de sia kongregacio, fratino Emmanuelle fine forlasis Egiption kaj reiris al sia komunumo en Francio. Ŝi daŭre batalis por pli da solidareco. Ŝi verkis librojn (Ĉifonulino inter ĉifonuloj, Riĉeco de la malriĉeco, Al kio utilas vivi?), renkontiĝis kun junuloj en gimnazioj kaj lernejoj, okupiĝis pri la asocio La amikoj de Paola en Fréjus, kiu helpas senhejmulojn kaj prelegis por interesigi la publikon pri solidareca engaĝiĝo.
Aldone, Fratino Emmanuelle, daŭre helpis sian asocion. Ŝi transdonis al ĝi la principojn de agadoj, kiuj estas ĉiutage praktike uzataj:
.
Felice Anerio
Felice Anerio (1560 – 26-a aŭ 27-a de septembro, 1614) estis itala komponisto de la malfrua renesanca kaj frua baroka epoko kaj membro de la Roma Skolo. Li estis la pli aĝa frato de alia grava kaj iom pli progresema komponisto el la sama epoko, Giovanni Francesco Anerio.
Fratino Emmanuelle
Emeritiĝo
La, Fratino Emmanuelle estis nomumita komandanto de la Honora Legio fare de Jacques Chirac. La Nicolas Sarkozy plialtigis ŝian gradon al "granda oficiro" de la Honora Legio. En Belgio ŝi iĝis en 2005 granda oficiro de la Ordeno de la Krono.
Lučenec
Situo
Lučenec situas sur deklivoj, ĉe ĉefvojokruciĝo de Nové Zámky-Uĵhorod kaj Salgótarján-Zvolen, laŭ fervojo Zvolen-Fiľakovo.
Felice Anerio
Vivo
Felice Anerio naskiĝis en Romo kaj loĝis tie dumvive. Kiel knabo li kantis sopranon ĉe la Kapelo Ĝulia ekde 1568 ĝis 1577, kiam lia estis evoluiĝinta kiel aldo, kaj poste li kantis en alia preĝejo ĝis 1580. Cirkaŭ tiutempe li komencis komponi precipe madrigalojn; tiu ĉi estis unu el la malmultaj periodoj, dum kiuj li komponis profanan muzikon. Verŝajne li estis influata de Luca Marenzio, kiu estis ege populara tiutempe kaj lokis en Romo samtempe, kiam Anerio komencis komponi. En 1584 Anerio estis nomumita maestro di cappella ĉe la Collegio degli Inglesi; supozeble li estis ĥordirektisto ĉe alia asocio de la pintaj muzikistoj nome la vertuosa Compagnia de i Musici di Roma. Tiuj ĉi postenoj donintus al li konsiderindan okazon ekzerci siajn komponajn talentojn, ĉar li jam verkis la muzikon, ariojn kaj ĥoraĵojn por itala pasiono dum tiu tempo. En 1594 li anstataŭis Palestrina kiel oficiala komponisto por la papa ĥoro, kio estis elstara pozicio por komponisto en Romo.
Lučenec
Historio
La unua mencio devenis el 1247. La husanoj konstruis burgon, kiun Matiaso la 1-a ne povis okupi. La komunumo suferis multe fine de la mezepoko, ne havanta urbomuron. En 1640 ĉirkaŭ la preĝejo konstruiĝis muro, sed la komunumon defendis nenio. Ofte okazis atakoj. En 1785 ĝi ricevis la rangon kampurbo. La 24-an de marto 1849 la hungaroj venkis la aŭstrojn, post kelkaj monatoj la rusoj finbruligis la urbeton. En 1910 loĝis en la urbo 12 939 da homoj, (10 634 hungaroj, 1675 slovakoj kaj 428 germanoj. Ĝis 1920 ĝi apartenis al Nógrád (reĝa departemento), kie estis distriktejo. La regiono ekde 1920 apartenis al Ĉeĥoslovakio. Inter 1938-1945 la regiono rehungariĝis. La unua Arbitracio de Vieno deklaris, ke tiuj komunumoj, kie la hungaroj vivas en majoritato, apartenu al Hungario.
Kanalo kun supra interkluzejo
Kanalo kun supra interkluzejo kunligas du valojn transirante supron. Ĝia nomo ofte estas la nomo de la du kunligitaj riveroj.
La plej malnova kanalo kun supra interkluzejo en Francio estas la kanalo de Briare. Komencita en 1605, sub Henriko la 4-a de Francio, iniciate de Sully, li estis malfermita sub la reĝado de Ludoviko la 13-a de Francio.
Felice Anerio
Vivo
En 1607 aŭ malmulte poste li iĝis sacerdoto (kutima karierovojo por komponisto de la Roma Skolo). Lige kun Francesco Soriano, alia komponisto de la Roma Skolo, li helpis reformi la responsorion de la Roma Gradualo, alia el la malfruaj agadoj de la kontraŭreformacio en Italio.
Fratino Emmanuelle
Emeritiĝo
Fratino Emmanuelle festintus sian 100-an naskiĝdatrevenon la.
Kanalo kun supra interkluzejo
Ekzemploj :
Felice Anerio
Verkoj
Anerio estis konservema komponisto, kiu amplekse uzis la stilon de Palestrina kiel elirpunkto, almenaŭ post fini sian junecan periodon, kiam li skribis profanajn verkojn kiel madrigalojn kaj kanzonetojn. Malgraŭ ĉio li akiris esprimplenan intensencon personan. Kelkaj influoj el norditalaj progresaj movadoj, kvankam modifitaj, montriĝas en sia verkaro. Ekzemple la uzado de (plurĥoraj verkoj estis la normo en laVenecio); rapidaj homofoniaj deklamaj teksturo; rapidaj melodiaj pasaĝoj sur baslinio (kiu estis influo de la monodio). Krome li kelfoje ŝatis rapide ŝanĝajn teksturojn alternajn inter plenĥoreco kaj malgrandaj grupoj de du aŭ tri voĉoj, alia progresema trajto de la norditalaj skoloj (tiu ĉi trajto estas ofte aŭdebla ekzemple en la muziko de Claudio Monteverdi).
Brako de Finnlando
Brako de Finnlando (finne Käsivarsi) estas mallarĝa areo de Finnlando inter Svedio kaj Norvegio. Ĝi apartenas al komunumo Enontekiö. Tie la landlimo de Svedio estas plejparte akva. En Brako de Finnlando situas la plej altaj montoj de Finnlando. Ili estas ekzemple Halti, Saana, Kahperusvaara kaj Ropi. Laŭ iuj taksoj, multaj montoj en Enontekiö estas la nuraj veraj montoj de Finnlando. La plej konata lago en la Brako estas Kilpisjärvi.
Felice Anerio
Verkoj
Multajn magnificatojn, himnojn, motetojn kaj aliajn verkojn, inkluzive verkojn de Felice Anerio printis K. Proske en sia Musica Divina (1854).
Lučenec
Historio
En 2001 loĝis tie 28 332 da homoj, (slovakoj 23127, hungaroj 3713).
Bancolombia
Bancolombia (Bankolombio, ĉe Kolombia Borso: BCOLOMBIA, ĉe Novjorka Borso: CIB) estas banko kaj financa organizo de Kolombio, apartenanta al la Grupo Sura, siavice parto de la Grupo Empresarial Antioqueño (Antiokia Entreprena Grupo), estas la privata banko plej granda de la lando (laŭ la grando de aktivaĵoj kaj havaĵoj) kaj unu el la plej grandaj de Ameriko. Ĝia operacia centro troviĝas en la urbo Medeĝino. Bancolombia en 2010 plifirmigis pli ol 7 000 000 da klientoj, kio estas 20 % de la kolombia bankomerkato, kaj tiele ĝi estas la plej granda banko de Kolombio.
Ĝi dungas ĉirkaŭ 27 459 laboristojn.
Kanalo kun supra interkluzejo
Je la nivelo de la supra interkluzejo, la kanalo devas esti provizata per akvo aŭ per kanaleto devenanta de pli alta akvorezervujo, kia estas lago, aŭ per pumpado. La kanalo de Sudfrancio estas parte provizata per la rezervujoj de Nigra Montaro, la kanalo inter Aisne kaj Marne estas provizata per pumpado el la rivero Marno.
La malo de kanalo kun supra interkluzejo estas flanka kanalo.
László Hortobágyi
Biografio
László Hortobágyi studis muzikologion kaj indologion laŭ la eblecoj, krome li laboris kiel orgenfaristo en Hungario. Ekde 1967 li entreprenis plurajn privatajn vojaĝojn al norda Barato, kie li studis tradician muzikon laŭ sitaro kaj similaj hindaj instrumentoj. Li ankaŭ registris lokajn melodiojn, krome li legis en bibliotekoj. En 1980 li fondis muzikan societon Gayan Uttejak Mandal, post 4 jaroj arkivon pri orientaj muzikoj, kiu estas unika en Mez-Eŭropo. Li konstante komponas hindajn muzikojn. Li estas membro de esplora projekto por komputila muziko de Instituto de Muzikologio de la Hungara Scienca Akademio. Li ankaŭ publikas muzikologiajn artikolojn pri la hinda muziko. El la kompanio naskiĝis ankaŭ orkestro, kiu registris pli ol 50 muzikdiskojn aŭ KD-ojn. Ilia muziko estas hida kun influo de komputilaj sonoj. Ili estis eldonitaj en pluraj landoj, eĉ la orkestro ricevis premiojn eksterlande.
Juna Litovio
Jaunoji Lietuva ("Juna Litovio") estas nacia junulara organizo en Litovio, kiu fondiĝis dum la jaro 1927 kiel junulara branĉo de la Unio de litovaj naciistoj (Lietuvių tautininkų sąjunga). Dum la jaro 1988 ĝi refondiĝis kadre de la Kantanta Revolucio, kaj dum la jaro 1994 Iĝis memstara politika partio de Litovio.
Dum 1988 ĝi nomiĝis Lietuvos Tautinio Jaunimo Sąjunga (Unio de litovaj naciema junularo), dum 1989 Lietuvių Tautinio Jaunimo Sąjunga „Jaunoji Lietuva“ (Unio de litovaj naciema junularo "Juna Litovio"), dum 1994 Lietuvių Nacionalinė Partija „Jaunoji Lietuva“ (Litova Naciisma Partio "Juna Litovio"), dum 2000 „Jaunosios Lietuvos“ ir naujųjų tautininkų sąjunga (Unio de "Juna Litovio" kaj novaj naciistoj) kaj ekde 2005 simple Partija „Jaunoji Lietuva“ (Partio "Juna Litovio"). La partia prezidanto laŭ la stato de aŭtuno 2008 estas Stanislovas Buškevičius.
En la parlamenta baloto en Litovio 2008 la partio gajnis 1,75 procentojn de la voĉoj, malpli ol la necesaj miniumaj 5 procentoj, kaj sekve ne reprezentiĝas en la nacia parlamento Seimas.
Filipo de Palatinato
Filipo de Palatinato (naskiĝis en Heidelberg, Elekto-Palatinato, mortis  en Freising, Princepiskopujo Freising) estis princepiskopo de Freising (1498–1541) kaj de Naumburg (1517–1541).
Li estis la dua filo de Filipo, la Justulo, princo-elektisto de Palatinato, kaj lia edzino Margareta de Bavario (1456-1501).
<!--
Herkunft
Philipp entstammte dem Haus Wittelsbach und war der Sohn von Kurfürst Philipp dem Aufrichtigen und Margarete von Bayern. Unter 14 Kindern war er der zweitälteste Sohn.
Bischof von Freising
Philipp verteidigte das Bistum Freising erfolgreich in den Wirren des Bauernkriegs, außerdem verstand er es, die bayerischen Herzöge aus der Politik des Hochstifts herauszuhalten. Er entfaltete eine rege Bautätigkeit. Im Freisinger Dom liegt er begraben. Es sind mehrere zeitgenössische Porträts von ihm bekannt.
Bischof von Naumburg
Als er 1512 zum Koadjutor von Johann III. von Schönberg ernannt wurde, weilte er die zehn Monate nach dem Tode des Bischofs die längste Zeit im Bistum Naumburg-Zeitz. Sein überwiegender Aufenthaltsort war seine Residenz in Freising, die Verwaltung übernahm vorwiegend eine Stiftsregierung. Da er das Wohlwollen der Wettiner genoss, nahm er auch gegenüber Martin Luther eine gemäßigte Haltung ein. Nach dem Tod von Friedrich III. und dem aufkeimenden Widerstand der Naumburger und Zeitzer Bürgerschaft positionierte sich Philipp, der das Bistum nicht mehr betrat, im streng katholischen Lager. Amtsmüde geworden, versuchte Philipp in der Folgezeit, einen Nachfolger für den Naumburger Bischofssitz zu finden.
Minjo
Minjo (Miño en hispana, Minho en portugala) [MInjo] estas rivero en Galegio kaj norda Portugalio. La nomo en la galegaportugala estas Miño/Minho, el la latina Minius.
La rivero trairas Galegion, kaj en la lasta etapo formas ties landlimon kun Portugalio. Ĝia tuta longeco estas 340 km. Ĝi naskiĝas en la ŝtonejo de Irimia, en la montaro Meira, kaj ĝin kunformas rojoj kiel Porto da Pena kaj Xirómeno (en la provinco Lugo). Poste ĝiaj akvoj kreskas danke al la lago Fonmiñá, en la municipo A Pastoriza, je proksimume 50 km norde de la provinca ĉefurbo. Ĝi trairas la urbojn Lugo kaj Oŭrenso, kaj eniras Atlantikon en A Guarda (Pontevedro). Ĉe sia enmariĝo la rivero apartigas la historiajn urbojn de Tui (Galegio) kaj Valença do Minho (Portugalio).
Post kiam ĝi ricevas la riveron Sil, ĝian ĉefan enfluanton, ĝi iras sudokcidenten kaj, de la akvobarejo Frieira ĝis sia enmariĝo, la rivero Minjo formas la landlimon inter Galegio kaj Portugalio. Ĉe ĝiaj bordoj, apud Ribadavia, oni kultivas la vitojn donantajn la ruĝan vinon ribeiro de Avia, kaj ĝia lasta parto akvumas teron, kie oni kulturas vitojn de la blanka vino albariño.
Sil enfluas en la riveron Minjo, estante ĝia ĉefa alfluanto, ĉe la loĝloko Os Peares. Tiu loĝloko, trapasata de ambaŭ riveroj, estas singulare pro la afkto ke ĝi apartenas al du provincoj kaj kvar municipoj. Ĉe ĝia enfluejo, la rivero Sil estis trafluinta 234 km kaj portas averaĝan akvokvanton de ĉirkaŭ 157 m³/s. Minjo siaflanke kiam alvenas al Os Peares estis trafluinta ĉirkaŭ 135 km kaj portas averaĝan akvokvanton de ĉirkaŭ 108 m³/s. Ĝenerale, la hierarkio inter riveroj fariĝas kalkulante en la kunfluejo por certigi kiu havas pli da akvo kaj pli da longo. Tamen tiuokaze, kiel okazas ĉe Esla kaj Pisuerga kun Douro, Sil superas la ĉefriveron Minjo kaj laŭlonge kaj laŭ akvokvanto (5492 hm³ kontraŭ 2762,9 hm³ de averaĝo jare).
Naturmedio
Laŭlonge de la tuta rivero troveblas fiŝoj kiel truto (Salmo trutta) kaj angilo (Anguilla anguilla) kaj mamuloj kiel akvotalpo (Galemys pyrenaicus) kaj lutro (Lutra lutra).
Ĉe la supra parto de la rivero kreskas vegetaĵaro formita de aluvi-arbaroj el alnoj (Alnus glutinosa) kaj fraksenoj (Fraxinus excelsior), kverkoj (Quercus robur kaj Quercus pyrenaica) kaj atlantikaj humidaj erikejoj (Erica cillaris kaj Erica tetralix). En la faŭno enkalkuleblas anasenoj (platbeka anaso, Anas platyrhynchos, kaj kuleranaso, Anas clypeata), kaj eta grupo de malgrandaj otidoj (Tetrax tetrax). Inter la ekzistantaj fiŝoj viciĝas leŭcisko (Lenciscus carditerti), rutelo (Rutilus arcani), kondrostomo (Choridostona polylepis duriensis) kaj gasterosteo aŭ dornofiŝo (Gasterosteus aculeatus).
Pluraj birdoj travintras ĉe la malsupra rivero de Minjo, kiel tufanaso (Aythya fuligula), orpluvio (Pluvialis apricaria), arĝenta pluvio (Pluvialis squatarola) kaj vanelo (Vanellus vanellus). Tie vivas granda nombro da fiŝoj, el kiuj estas menciindaj salmo (en sia plej suda distribua limo en Eŭropo), aloz j (Alosa alosa kaj Alosa fallax), orfiŝo (Carassius auratus), la perkedo Micropterus salmoides el Norda Ameriko kaj fleso (Platichthys flesus). Petromizoj (Petromyzon marinus) estas tradicie kaptitaj per specialaj digoj nomataj pesqueiras.
Tehuelĉoj
Ties situacio en Ĉilio estas de kompleta formortigo. En 1905 suferis epidemion de variolo pro kiu mortiĝis inter multaj la kaciko Mulato kaj aliaj de lia tribo loĝintaj en la valo de la rivero Zurdo, ĉe Punta Arenas. La survivintoj rifuĝiĝis en teritorio argentina, eble ĉe la rezervejo Camusu Aike. Grupoj de tehuelĉoj poste plu eniris en Ĉilio por ĉasi gvanakojn en la regiono Magelana, kie ili estis viditaj la lastan fojon ĉirkaŭ 1927 devenintaj de la areo de Killik Aike.
Sun Records
Sun Records estas usona sendependa diskeldonejo fondita en Memphis (Tenesio), kiu ekfunkciis la.
Fondita de Sam Phillips, Sun Records elstaris pro la malkovro kaj unuaj registrigoj de poste influaj muzikistoj kiaj Elvis Presley, Carl Perkins, Roy Orbison, Jerry Lee Lewis kaj Johnny Cash. (la vendokontrakto de Presley estis vendita al RCA Victor Records por 35 000 usonaj dolaroj en 1955 por solvi financajn malfacilajcojn kiujn Sun estis trapasantaj.) Antaŭ tiuj registroj, Sun Records estis koncentrinta siajn klopodojn al registrado de muziko de afrik-usonanoj, ĉar al Phillips multe plaĉis Ritmenbluso kaj deziris porti muzikojn de negroj al aŭdantaro blankuloj. Estis la produktoro kaj radio inĝeniero de Sun Records, nome Jack Clement, kiu malkovris kaj registris la muzikon de Jerry Lee Lewis, dum la posedanto Sam Phillips estis for veture al Florido. La origina logoo de Sun Records estis desegnita de John Gale Parker, Jr., loĝanto en Memphis kaj kolego en mezlernejo de Phillips.
(10196) 1996 TJ15
Ĝia orbito de granda duonakso de 3,195359, (kalkulita por la epoko de la ), metas ĝin ĉ. 694 220 km km cis la konvencia limo de 3,2 AU inter la meza kaj la ekstera asteroida zono.
Hinterberg
Hinterberg signifas en la germana lingvo malantaŭa monto. La esprimo estas geografia nomo de la sekvantaj lokoj:
24601 Valjean
24601 Valjean estas asteroido de la ĉefa asteroida zono, malkovrita la de la ĉeĥa astronomo Luboš Kohoutek elde la Observatorio de Hamburgo-Bergedorf (Germanio).
Ĝia ŝuldas sian nomon al Jean Valjean, ĉefa rolulo de la romano La Mizeruloj de Victor Hugo. Kiam li estis en malliberejo, li estis konata sub la numero 24601.
Lilio
Lilio (science Lilium) estas ĝenerala nomo por plantoj el la genro de liliacoj. Ĝi enhavas ĉirkaŭ 110 speciojn. Tiuj estas indiĝenaj de la Norda Hemisfero en Azio, Eŭropo kaj Nordameriko.
Heraldiko
Lilium bulbiferum estis delonge agnoskita kiel simbolo de la Oranĝordeno en Nord-Irlando.
Carles Bosch i Arisó
Carles BOSCH i Arisó (Barcelona 1952) estas kataluna ĵurnalisto kaj filmisto, kunreĝisoro de la dokumenta filmo Balseros nomumita al la Oskar-premio.
Lilio
Heraldiko
Lilium mackliniae estas la ŝtata floro de Manipuro. Lilium michauxii, la Karolina lilio, estas la oficiala ŝtata floro de Norda Karolino. Idyllwild en Kalifornio aranĝas la Lemon Lily Festival, kiu festas pri Lilium parryi. Lilium philadelphicum estas la flora emblemo de la provinco Saskaĉevano en Kanado, kaj estas sur la flago de Saskaĉevano.
Carles Bosch i Arisó
Bosch estis unu el la fondintoj de programoj kiel 30 Minuts kaj Sense ficció por TV3. Lia dokumenta filmkariero kiel reĝisoro kaj scenaristo kondukis lin rakonti multajn rakontojn per sia fotilo: la Revolució de Vellut en Prago (30 minuts - Txecoslovàquia des del cor de la revolta), la historio de kubanoj, klopodante elmigri al Miamo kiel ili povas (Balseros), amrakontojn en malliberejo (Septiembres) kaj kiel Pasqual Maragall kaj lia familio luktas kontraŭ Alzheimer (Bicicleta, cullera, poma). Bosch estis nomumita al Oskaro por Balseros kaj gajnis premiojn kiel Goja-premio kaj Gaudi-premio per Bicicleta, cullera, poma. Lia granda pasio estas muziko regea jamajkeca.
La lasta projekto de Carles Bosch nomiĝas Petitet (Rumba pa' ti) kaj estu dediĉita al la figuro de Joan Ximénez Valentí, la Petitet, kataluna cigano de la kvartalo El Raval kiu portis la rumbon al la Granda Teatro de la Liceo.
Jesús Díaz de León
Jesús DÍAZ de LEÓN (?-1919) estis meksika verkisto kaj volapukisto el Aguascalientes. Li ricevis la titolon "Caballero de Honor del Aréopago de Condecorados de todas las Naciones de Roma" ("Honora Kaveliro de la Areopago de Omaĝituloj de ĉiuj la Nacioj de Romo"), oficiro de franca Ruĝa Kruco, ano de Societo Blanka Roso de Vieno krom koresponda membro de volapuk-societoj de Germanio, Hispanio kaj Parizo.
En Aguascalientes li publikigis lokan jurnaleton pri agrokulturo El Campo kaj la lokan revuon pri pedagogio El Instructor. Li verkis multe pri filologio, volapuko ktp. krom literaturaĵojn.
20325 Julianoey
20325 Julianoey estas tre malgranda, neordinare hela duopa asteroido de la asteroida zono proksima de la orbita resonanco 1:2 kun Marso.
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de la aŭstralia dentisto kaj amatora astronomo Julian Oey, fruktodona astrometriisto pri asteroidoj. Li estas la ĉefa malkovrinto de kvar dupoaj asteroidoj kaj kun-malkovrinto de pluraj aliaj, uzinte la fotometrian teknikon. Li verkis aŭ kunverkis multenombrajn artikolojn pri duopaj kaj aliaj asteroidoj.
Satelito
Tiu satelito havas diametron de 1,42 ± 0,31 km, de 0,9808 ± 0,0004 tagoj (23,539 horoj) kaj orbita  taksata je 10 km. Ĝia rotacia periodo estas ankoraŭ nekonata.
(17949) 1999 JA18
(17949) 1999 JA18 estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la en la kadro de la kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Saint-Varent (stacidomo)
Saint-Varent estas franca stacidomo fermita al pasaĝeroj sur linio -, situanta en  Saint-Varent, en departemento Deux-Sèvres, regiono Nova Akvitanio.
Temas pri stacidomo de Société nationale des chemins de fer français (SNCF).
Ĝi situas ĉe kilometra punkto (PK) de la linio Chartres - Bordeaux-St-Jean (500000).
Rudolf Schuster
Rudolf Schuster (naskiĝis la en Košice en Slovakio) estas slovaka politikisto. De 1999 al 2004 li estis la dua prezidento de Slovakio.
Schuster, kiu havas german- kaj hungar-etnajn prapatrojn, finis la maŝinkonstruan teknikan lernejon en Košice, studis ĉe la politekniko en Bratislavo kaj tie diplomiĝis pri konstrua inĝenierado. De 1960 ĝis 1962 li laboris pri hidrologio kaj hidraŭliko ĉe la Slovaka Akademio de Sciencoj. Poste li laboris por la direktoro de la orient-slovakaj fer-uzinoj (VSŽ = Východo-slovenské železiarne). En 1984 li doktoriĝis (candidatus scientiarum, CSc) pri mediotekniko.
Politika kariero
En 1964 Schuster membriĝis en la Komunisma Partio Ĉeĥoslovakia. En 1975 li iĝis vic-urbestro, en 1983 ĉefurbestro de Košice; tiun ĉi postenon li tenis ĝis 1986. De 1986 ĝis 1989 li estis estro de la nacia komitato de Orienta Slovakio (Východoslovenský kraj).
Dum la reĝim-ŝanĝo de 1989 li aliĝis al la opozicio kaj dum kelkaj monatoj estis estro de la transira parlamento (Nacia Konsilio de la Slovaka Respubliko). En la ĉeĥo-slovaka registaro de Václav Havel li estis ambasadoro en Kanado (1990–1992). Post la disiĝo de la Ĉeĥa kaj Slovaka Federacia Respubliko Schuster unue agis en la slovaka ministrejo de eksterlandaj aferoj; ekde 1994 li duan fojon estis ĉefurbestro de Košice. En 1998 li fondis la "Partion de Civitana Interkompreno" (SOP – Strana občianskeho porozumenia); kiel prezidenteca kandidato de la unuiĝinta opozicio ĉe la elekto de la li iĝis prezidento de Slovakio, ekde la.
En 2003 li ricevis honorajn doktorecojn de Bergische Universität Wuppertal kaj de la Universitato de Otavo.
Je la fino de sia ofic-periodo en 2004 li rekandidatis, sed ricevis nur 7,4 % de la voĉoj.
Hlučín (stacidomo)
Hlučín (devene germane Hultschin) estas transportejo D3 (ekde la 5-a de decembro 2000 fervoja stacio) en la norda parto de urbo Hlučín en distrikto Opava en Moraviasilezia regiono proksime de rojo Jasénka. Ĝi situas sur neelektrizita unurela fervojlinio Opava východ – Hlučín.
Priskribo
Troviĝas ĉi tie du nivelaj kajoj, al aliro al la trajnoj servas transirejoj trans la reloj.
Komisiito de la Konsilio de Eŭropo pri homaj rajtoj
La Komisiito de la Konsilio de Eŭropo pri homaj rajtoj - formale nur Komisiito pri homaj rajtoj: angle Commissioner for Human Rights, france Commissaire aux droits de l'homme, germane Menschenrechtskommissar, hispane Comisario de Derechos Humanos, ruse Комиссар по правам человека - estas sendependa kaj objektiva ne-jura institucio establita en 1999 de la Konsilio de Eŭropo en Strasburgo, por antaŭenigi konscion pri kaj respekton de la homaj rajtoj en la 47 membroŝtatoj de la Konsilio de Eŭropo. La aktivecoj de la institucio koncernas tri gravajn, proksime rilatajn temarojn:
La nuna komisiito estas Dunja Mijatović, bosnio-kaj-hercegonina, de la 1-an de aprilo 2018 post Nils Muižnieks, latvo-usanano, kiu komencis sian sesjaran mandaton la 1-an de aprilo 2012 kaj finos ĝin en 2018. Li sukcedis la hispanon Álvaro Gil-Robles, kiu oficis de 1999 ĝis 2006, kaj la svedon Thomas Hammarberg, kiu plenumis la postenon de 2006 ĝis 2012.
Vidu ankaŭ
kaj ekster la Konsilio de Eŭropo
Kosuke Kitani
Kosuke Kitani (木谷 公亮, n. ) estas japana futbalisto.
Li futbalis ĉe Omiya Ardija, Vegalta Sendai, Sagan Tosu kaj FC Gifu.
Občina Rogatec
Občina Rogatec estas unu el 212 municipoj en Slovenio. Ĝi situas en la Regiono Savinj. La municipo konsistas el 9 komunumoj kovrante areon de 39,6 km². Komence de 2018 tie loĝis 3042 homoj. Administra centro de la municipo estas la vilaĝo Rogatec.
Loko, priskribo
La apudaj municipoj estas: Občina Rogaška Slatina estis okcidente, Občina Majšperk kaj Občina Žetale norde. Oriente kaj sude ĝi limas kun Kroata općina Durmanec kaj Hum na Sutli.
Komunumoj
La municipo konsistas el la sekvaj 9 vilaĝoj:
Brezovec pri Rogatcu, Dobovec pri Rogatcu, Donačka Gora, Log, Rogatec, Sveti Jurij, Tlake, Trlično, Žahenberc.
Referencoj
Geografia loko: http://www.geopedia.si/#T1257_F408:107_x557232_y121767_s13_b4
Odiŝaj kvazaŭĉiamverdaj arbaroj
La odiŝaj kvazaŭĉiamverdaj arbaroj estas tersupraĵa ekoregiono el la hinda ekoprovinco de la orientalisa ekozono laŭ la tipologio de la Monda Natur-Fonduso (WWF). Biome ĝi apartenas al tropikaj kaj subtropikaj humidaj foliarbaroj de orienta Barato. La ekoregiono kovras areon de 22 300 kvadratajn kilometrojn en la marborda ebenaĵo de la subŝtato Odiŝo, limigita norde kaj okcidente de la barataj orient-altaĵaj humidaj deciduaj arbaroj kaj sude kaj okcidente de Bengala Golfo.
La ekoregiono estis vaste senarbarigita por agrikulturo kaj urbanizado. Pluraj de la plej grandaj odiŝaj urboj, inkluzive de Bhubaneswar, Kataka, Puri (Odiŝo), Chhatrapur, Kendrapara, kaj Bhadrak, troviĝas en la ekoregiono. Laŭ la Monda Natur-Fonduso, 96% de la ekoregiona areo estis senarbarigata, kaj nur 4% restas kiel kvazaŭĉiamverda arbaro. La restanta arbaro plejparte estis degradata per paŝtado kaj rikolto de brulligno.
Journey to Babel
La epizodo prezentas la unuan aperon de Sarek (Mark Lenard) kaj Amanda Grayson (Jane Wyatt), gepatroj de Spock, ankaŭ kiel la unua apero en la serio de du aliaj fremdaj specioj, la Andorianoj kaj la Telaranoj. La Orionanoj aperis antaŭe nur en provepizodo "The Cage".
Intrigo
La Enterprise, sub la komando de Kapitano James T. Kirk, transportas la ambasadorojn de la Federacio de Planedoj al konferenco por diskuti la akcepton de la Coridan-sistemo en la Federacion. La sistemo estas ĉefa fonto de dilitiumaj kristaloj, sed estas malplenigita kaj senprotektata, situacio, kiun iuj preferus subteni konservante Coridan ekster la Federacio.
Ambasadoro Sarek de Vulkano alvenas kun sia homa edzino Amanda, li ignoras la salutojn de Spock. Kapitano Kirk ekscias, ke li estas fakte la patro de Spock, malpaciĝita kun la filo pro sia decido kuniĝi al stelfloto anstataŭ al Vulkana Scienca Akademio. La patrino de Spock dira ke kiam estis infano, Spock havis kiel maskoton, "sehlaton". McCoy mokas kaj diras ke neniam pensis ke Spock havis pluŝurson. Spock priskribas ĝin kiel granda "pluŝa urso" kun dentegoj 15 cm longaj (tiu besto (nomata I-Chaya) estas vidita en la epizodo 'Journey to the past' 'de la Star Trek: The Animated Series.
Dum riceva festo por la pasaĝeroj, la ambasadoro de Telaritoj, Gav (John Wheeler), postulas scii la pozicion de Sarek pri Coridan. Prenita por respondo, Sarek raportas al la bezono protekti Coridan de ne rajtigitaj minindustriaj operacioj, kun kiuj telaritoj estis implikitaj. Gav ofendiĝas pri la akuzo kaj la alfronto baldaŭ fariĝus fizika antaŭ ol Kirk intervenas, avertante ĉiujn partiojn gardi ordon en sia stelŝipo.
Dume, komunika oficiro Lt. Uhura detektis koditan elsendo el la "Enterprise" al rapida kosmoŝipo ĉe la ekstrema rando de la sensora atingo. Baldaŭ poste, la ambasadoro Gav estas murdita, lia kolo rompita de kio Spock priskribas kiel antikvan vulkanan metodon de ekzekuto nomita "Tal-Shaya", ĵetante suspekton sur Sarek. Dum pridemandado, Sarek suferas koratakon, McCoy determinas ke li postulas tujan kirurgion. Ĉar estas malabundeco de sia malofta T-negativa sango, Spock volontule donacas iujn proprajn sangojn por la operacio, uzante eksperimentan stimulon por pliigi sango-produktadon.
Planoj por la proceduro haltis kiam Thelev (William O'Connell), membro de la andoriana delegacio, atakas Kapitanon Kirkon. Kirk submetas Thelevon sed estas grave vundita kaj kondukata al malsanulejo, dum Thelev estas malliberigita. En konsento kun la reglamentoj, kaj malgraŭ la emocia emocio de Amanda, Spock rifuzas daŭrigi la sangan donacon kaj volas preni komandon de la "Enterprise", ĉar la situacio estas tro malfacila. Aŭdinte la rifuzon de Spock forlasi la komandon, Kirk revenas al la komandejo por malpezigi Spockon kaj ordigi lin al la malsanulejo, intencante turni komandon al s-ro Scott. Kiam Uhura reprenas alian koditan elsendon el la Entrepreno kaj spuras la fonton al la malliberejo, Kirk decidas resti en la komandejo. Kiam Thelev estas serĉita, oni malkovras, ke unu el liaj antenoj estas falsa kaj kaŝas malgrandan komunikilon.
La neidentigita kosmoŝipo alproksimiĝas por ataki, movante tro rapide por ke Enterprise ne alŝlosu fazerojn. La Enterprize estas atingita de atakoj. McCoy komencas la operacion sur Sarek, kiu ricevas sangon rekte de Spock. Kirk ordonas, ke Thelev venigu la komandejon kaj demandas lin pri si mem kaj la atakantan batalŝipon; Thelev ne konsentas. Kirk decidas fermi internan potencon por ŝajnigi la Enterpriseon kripligita. La atakanto alproksimiĝas, kaj la Enterprise damaĝas ĝin per surpriza atako. La malamika ŝipo memdetruiĝas, kaj Thelev tiam kolapsas kaj mortas per kaŝita veneno.
Kirk revenas al malsanulejo por plua prizorgado kaj trovas Spockon kaj Sarekon ambaŭ resanigitaj, la kirurgio ŝajnas sukceson. Spock spekulas, ke Thelev kaj la atakanta ŝipo estis el Orion. La misio de Thelev sur la Enterprise, Kirk kaj Spock supozas, estis semi malkonfidon inter la Federaciaj membroj kaj malfortigi la Enterprise'n antaŭ la atako. Subteno de ĉi tiu teorio estas la fakto, ke Orion profitus vendi dilition al ambaŭ flankoj en milito. Amanda petas Sarekon danki Spock por savi sian vivon, sed Sarek diras ke ĝi estis nur logika. Amanda esprimas koleron pro tio, ke ĉi tio strebas logikon, kaj Spock, rimarkante ŝian koleron, demandas Sarek kial li edziniĝis kun ŝi. Sarek respondas, "En la tempo, ŝajnis la logika afero fari", kaj ofertas al Amanda sian manon en ceremoniara gesto de amo. McCoy firme ordonas al Kirk kaj Spock resti trankvile al la lito.
En la fina sceno, Mccoy finas argumenton, alfrontas la kameron, kaj diras: "Nu, ĉu vi scias? Mi fine diris la lastan vorton", rompante la "kvaran muron".
Péter Zöld
ZÖLD Péter (zeold) estis hungara historiisto, romkatolika pastro naskita en Madéfalva la 21-an de septembro 1727 kaj mortinta en Csíkrákos la 25-an de junio 1795.
Biografio
Péter Zöld studis filozofion kaj teologion en Koloĵvaro. Li estis unu el la plej firmaj kontraŭuloj de organizo de sikula landlimgardo. Post la Siculicidium li estis malliberigita, sed post 13 monatoj li eskapis kaj fuĝis al Moldavio. Post kvin jaroj li revenis kun siaj pluraj adeptoj kaj estis parokestro en Csíkdelne, Csíkszentimre, fine Csíkrákos. Li estis unu el unuaj historiistoj de ĉangohungaroj.
Distrikto Salzland
La distrikto Salzland [prononco "Zalclant"] („sala lando“) - germane Salzlandkreis, aŭtokodo SLK - situas en centra Germanio, en la centra parto de la federacia lando Saksio-Anhalto. La distrikto havas areon de 1425 km², kaj fine de ĝi havis  loĝantojn. En sia nuna formo, la distrikto ekestis la 1-an de julio 2007 el la malnovaj distriktoj Bernburg, Schönebeck kaj preskaŭ ĉiuj komunumoj de distrikto Aschersleben-Staßfurt. Administra centro de la distrikto estas la urbo Bernburg (Saale) - ties nomo jam indikas, ke la rivero Saale trafluas la distriktan teritorion. En la plej norda parto de la distrikta teritorio ankaŭ pasas la rivero Elbo, la rivero Saale tie enfluas ĝin (en la suba mapo en la informkesto dekstre skize eblas vidi la vojojn de ambaŭ riveroj ene de la distrikto).
Preĝejo Johano Nepomuka (Nagyhalász)
La preĝejo Sankta Johano Nepomuka estas sakrala konstruaĵo en urbo Nagyhalász (Hungario).
Historio
La unua mencio pri kirko dediĉita al Ĉieliro de Maria okazis en 1332. La loĝantoj akceptis la kalvinismon ĉirkaŭ 1550, poste la komunumo estis firme kalvinisma. Dum la sekvaj jarcentoj ankaŭ katolikoj ekloĝis kaj ili konstruis la nun videblan simplan, malgrandan kirkon en 1888. La matrikulaj enskiboj okazis ekde 1839. La sonoriloj estis kreitaj en 1924, respektive en 1956. La paroĥo estis fondita en 1936.
Konstruaĵo
La preĝejo situas sola en stratangulo en korto, sed la fasado tuŝas rekte la trotuaron. En la korto ankaŭ ŝtona kruco estas videbla. Meze, malsupre troviĝas la enirejo, plej supre la firstotureto altiĝas kun bulba pinto. La absido estas duonronda, sed ĝi kontaktiĝas kun la sakristio maldekstre.
50000 Kvavaro
50000 Kvavaro (Quaoar) estas tre granda transneptuna objekto, nome kubevano, "klasika" objekto de la Kujper-zono, la regiono de la astroj glaciaj.
António de Oliveira Salazar
António de OLIVEIRA SALAZAR, naskita la 28-an de aprilo 1889 en Santa Comba Dão, mortis la 27-an de julio 1970 en Lisbono, estis portugala universitata profesoro, politikisto kaj diktatoro de Portugalio.
50000 Kvavaro
Malkovro
Malkovris ĝin la 4-an de junio 2002 la astronomoj Chad Trujillo kaj Mike Brown ĉe la Kalifornia Instituto de Teknologio en Pasadena, Usono.
António de Oliveira Salazar
Inter 1928 kaj 1932 li estis ministro pri financoj. Poste ĝis 1968 li estris sian landon kun la titolo de konsilia prezidanto, sed fakte kun diktatoreca povo.
50000 Kvavaro
Nomo
Antaŭ ricevi la nomon Kvavaro, ĝi nomiĝis provizore 2002 LM60.
António de Oliveira Salazar
Li sukcesis pli-malpli konservi la neŭtralecon de Portugalio dum la Dua mondmilito, kvankam li ne povis malhelpi, ke ek de 1943 la aliancanoj utiligu la Acorojn kiel militan bazon.
Schmitshausen
Schmitshausen estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Südwestpfalz de la federacia lando Rejnlando-Palatinato. Fine de la jaro la komunumo havis 0 loĝantojn.
António de Oliveira Salazar
En 1968 li havis akcidenton, falante de seĝo, kaj iĝis nekapabla regi (verŝajne pro apopleksio). Lia posteulo estis Marcello Caetano. En 1974 la Revolucio de la Diantoj finis la diktatorecan reĝimon.
Malpermeso de Esperanto-asocioj kaj -aktivado
Sub la regado de Salazar Esperanto-aktivado estis plurfoje malpermesita, ekzemple en 1936, kiam la ministro pri internaj aferoj, Cancela de Abreu, malpermesis la disvastigon de Esperanto. En aŭgusto de 1949 oni konfiskis la havaĵon de la Portugala Esperanto-Ligo kaj informis, ke same estos konfiskataj korespondaĵoj el eksterlando kun Esperanto-indikoj. Aliflanke estis en Portugalio ankaŭ periodoj de vigla Esperanto-aktivado dum la regado de Salazar.
50000 Kvavaro
Nomo
La nomo Kvavaro (angla literumo Kwawar, hispana Quaoar) venas el la mito pri kreado de la Tongvaoj, nordamerikaj indianoj, kiuj vivas proksime de Los-Anĝeleso.
Ecoj
Kvavaro verŝajne plenumas la kriteriojn de la klaso preskaŭplanedoj, kiun la IAU enoficigis la ; por Michael E. Brown, ĝi havas dimensiojn de 1920×1540×990 km, taksita per, maso kaj radiometria mezuro, kaj estas preskaŭ certe nanplanedo.
La diametro estis mezurita de la Hubble-teleskopo je 1250 ± 50 km. Ĝi estas pli malgranda ol Eriso, Plutono, kaj Sedno, sed pli granda ol Iksiono. Ĝi estas klasika kujperzona objekto, kun orbita periodo de proksimume 286 jaroj.
Satelito
Oni scias ke ĝi havas almenaŭ unu lunon: Vejvoto.
Tiu satelito estas malkovrita la de Michael E. Brown kaj T.-A. Suer uzinte observojn per la kosmoteleskopo Hubble, anoncita la. Ĝi havas diametron 81 ± 11 km, orbitan de 13 800 ± 1000 km kaj  de 12,26 ± 0,58 tagoj.
Ringo
50000 Kvavaro estas la tria malgranda korpo ĉirkaŭ kiu estis malkovrita kaj konfirmita planeda ringo, post Kariklo kaj Haŭmeo.
En februaro 2023, astronomoj malkovris malproksiman ringon per observoj de kaŝadoj inter from 2018 kaj 2021. La ringo orbitas je distanco de 4,148,4 ± 7,4 km, pli ol sepoble la radiuso de Kvavaro kaj duoble ol la Limo de Roche.
La ringo ne estas unuforma, ĝia radiusa larĝo varias inter 5 kaj 300 km, ĝi estas pli opaka (kaj densa) tie, kie ĝi estas mallarĝa, kaj forte neregula laŭ ĝia cirkonferenco. Ĝi similas la ringo F de Saturno, tio, kiu implicas la ĉeeston de malgrandaj lunoj ene de la ringo, kiuj perturbas ĝin.
Etila dufluoroacetato
Etila dufluoroacetato aŭ C4H6F2O2 estas kemia kombinaĵo rezultanta el interagado de la dufluoroacetata acido kun etanolo, senkolora aŭ flaveca likvaĵo uzata en kemiaj sintezoj. Etila dufluoroacetato estas malmulte solvebla en akvo, sed estas solvebla en etanolo, propilena glikolo, kloroformo, eteroj, kaj acetatoj. Saloj kaj esteroj de la dufluoroacetata acido estas malstabilaj kaj malkomponiĝas kiam temperaturo altiĝas formantaj liberan fluoron, fluoroformon kaj karbonan duoksidon.
Stacio Momoyama-minamiguchi
Stacio Momoyama-minamiguchi (japane: 桃山南口駅 [Momojama-minamiguĉi-eki], angle: Momoyama-minamiguchi Station) estas fervoja stacio en Kvartalo Fuŝimi, Kioto, Japanio. La stacio servas 1 linion de Elektra Fervojo Keihan: Linio Keihan-Uji.
Biblioteko de Babelo
La biblioteko de Babelo (hispane "La biblioteca de Babel") estas internacie tre konata fikcia romano fare de la argentina verkisto Jorge Luis Borges. La romano priskribis biblioteko en kiu troviĝas ĉiuj penseblaj libroj kaj ĉiuj tiuj libroj estas de sama formato kaj grandeco. La libroj estas ordigitaj hazarde, aŭ sen ordo, kaj la biblioteko per si mem antaŭas la homaron kaj estas senfina.
Precizaj parametroj
Ĉiu libro havas 410 paĝojn, sur ĉiu paĝo estas 40 linioj kaj en ĉiu linio troviĝas 80 signoj. La teksto estas skribita sole per 22 diversaj literoj, al kiuj aldoniĝas ankoraŭ la punkto, la komo kaj la spaceto, tiel ke la nombro de diversaj signoj uzataj en la libroj estas sume 25.
Fono
la rakonto ripetas la temon de la eseo de Borges en 1939 "La Totala Biblioteko" ("La Biblioteca Totala"), kiu siavice agnoskas la pli fruan evoluon de tiu ĉi temo de Kurd Lasswitz en lia rakonto de 1901 "La Universala Biblioteko" ("Die Universalbibliothek" ) kaj de lia alia verkaĵo Traumkristalle ("sonĝaj kristaloj").
Teorio de la relativeco
La vorto relativeco nomas du teoriojn, speciala relativeco kaj ĝenerala relativeco ellaboritaj de fizikisto Albert Einstein (esperantigite: Alberto Ejnŝtejno).
La unua, speciala relativeco, traktas rapidajn objektojn kaj lumon. Bazitaj sur konstatoj de la rapido de lumo, Ejnŝtejno asertis, ke la rapido de lumo estas la sama en ĉiuj inerciaj referencaj kadroj. Li ankaŭ asertis, ke la leĝoj de mekaniko estas la samaj en ĉiuj inerciaj kadroj.
La dua, ĝenerala relativeco, estas ĝeneraligo de la speciala teorio. Ĝi kondukas la konkludojn pri movado en akcelantaj kadroj kaj pri la kampa teorio de gravito. Unu principo de ĝenerala relativeco estas ke gravita kaj inercia maso estas ekvivalentaj. Alia principo estas ke leĝoj de mekaniko estas la samaj en inerciaj kaj ne-inerciaj kadroj. Konsekvecoj de la ĝenerala relativeco estas la universo-modeloj, tirataj de ties ekvacioj, kaj aliaj problemoj pri kosmologio.
Relativeca teorio
Teorio provante komence klarigi la relativan movon de korpoj. La moderna fiziko fakte akceptas du tre malsamajn konceptojn: la specialan kaj la ĝeneralan relativecojn, ambaŭ disvolvitajn komence de la 20a jarcento, ĉefe de Alberto Ejnŝtejno. La relativeca teorio kaj ĝiaj disbranĉiĝoj hodiaŭ partoprenas en la fizikaj fundamentaj konceptoj.
Klasika fiziko
Fine de la 17a jarcento Isaac Newton (esperantigite: Isaako Neŭtono) formulis la fundamentajn principojn de la meĥaniko resumitajn en leĝoj nuntempe nomataj "leĝoj de la klasika meĥaniko]". Antaŭ la enkonduko de la relativeca teorio la mekanikaj leĝoj estis komune akceptataj de sciencistoj. La neŭtona meĥaniko kaj la relativeca meĥaniko diferencas pro iliaj fundamentaj hipotezoj kaj matematika traktado. Tamen la entutaj rezultoj, kiujn ili eblas starigi, ne estas ĉiam kontraŭdiraj, precipe kiam "simplaj" fizikaj situacioj estas esplorataj. Ekzemple, strebante antaŭdiri la konduton de ĵus kunbatiĝintaj bilardgloboj, la [[klasika mekaniko|klasika kaj la relativeca meĥaniko kvazaŭ idente rezultigas. Studante tiajn kazojn oni prefere uzas la klasikajn matematikajn kalkulojn, multe pli simplajn ol la relativecajn. Male se la rapido de korpoj aŭ partikloj proksimiĝas al la luma rapido, ambaŭ teorioj antaŭdiras tre malsamajn kondutojn. Tiukaze necesas apliki la relativecajn leĝojn.
La liman aplikon de la klasika meĥaniko pri movanta korpo difinas faktoro enkondukita de fizikistoj Lorentz kaj Fitzgerald fine de la 19a jarcento. Tiu faktoro, skribita per la greka litero β, difiniĝas tiel: β = v/c, kie v estas la korpa rapido kaj c la luma rapido: 299 792 458 m/s. Oni uzas la klasikan meĥanikon kiam β estas neglektebla rilate al 1, la relativecan kiam β proksimiĝas al 1. Do pri ordinaraj teraj fenomenoj (solidaĵa meĥaniko, balistiko) eblas malatenti la relativecajn korektojn. Male kiam la korpaj rapidoj fariĝas tre altaj, kiel pri iaj astronomiaj fenomenoj, la relativecaj korektoj gravas. Same pritraktante tre grandajn distancojn aŭ studante kvante gravajn materiajn agregatojn la relativecaj principoj nepre necesas. Same kiel la kvantuma teorio aplikiĝas pri infinite malgrandaj aĵoj la relativeca teorio aplikiĝas pri infinite grandaj aĵoj.
La principoj de la klasika fiziko estis tutmonde akceptitaj ĝis 1887. Tiu ĉi jaro la fizikisto Albert Michelson kaj la kemiisto Edward Williams Morley plenumis la eksperimenton nomitan de siaj nomoj. Ambaŭ sciencistoj provis determini la teran rapidon en etero, substanco rigardita kiel transsendante la elektromagnetajn radiadojn kaj supozita totale okupi la spacon. Se la suno estus senmova en la spaco, la tero havus konstantan rapidon 29 km/s kaŭze de sia rivoluo ĉirkaŭ la suno. Male se la suno kaj la sunsistemo moviĝus en la spaco, la varia direkto de la orbita movo de la tero implicus ke ĝia ŝajna rapido estas kombinado de ĝia propra kaj de la suna rapidoj. La rezulto de la eksperimento estis neatendita kaj ĉiepoke neklarigebla: la tera ŝajna rapido en la hipoteza etero estas nula.
Praktike la Michelson-Morleya eksperimento devis ebligi la detekton de diferenco de la luma rapido okaze de la uzo de du lumfaskojn propagiĝantajn laŭ du malsamaj direktoj de la spaco. Efektive se lumradio kaj observanto moviĝus samdirekten en la spaco kun respektivaj rapidoj 300 000 km/s kaj 29 km/s, la lumo preterpasus la observanton kun ŝajna rapido kiu estus la diferenco de tiuj du rapidoj. Se la observanto moviĝus kontraŭdirekten de la lumo, la suna ŝajna rapido estus la sumo de tiuj du rapidoj. Tiun malsimilecon la Michelson-Morleya eksperimento ne sukcesis detekti.
Dum la 1890aj jaroj Lorentz kaj Fitzgerald aparte hipotezis jene: kiam korpo moviĝas en la spaco, la longo de sia trajektorio ŝrumpiĝas movodirekten. Tio ebligis klarigi la malsukceson de la Michelson-Morleya eksperimento. Kvankam unu el la du lumfaskoj moviĝas pli malrapide ol la alia, t.e. trairas dum la sama tempo pli mallongan spacon, la iloj mezurantaj ĉi lastan spertas la saman ŝrumpiĝon laŭ la Lorentz-Fitzgeralda hipotezo. La konjektita fenomeno estas do neobservebla. Tial en la Michelson-Morleya eksperimento la spaco trairita de la lumo dum 1 s ŝajnas ne ŝanĝi kia ajn esta s la rapido per kiu la lumo reale propagiĝas. La sciencistoj rigardis tamen la Lorentz-Fitzgeraldan ŝrumpiĝon kiel malmulte kontentigan ĉar uzante la koncepton de absoluta movo por konkludi ke tian movon ne eblas observi.
Speciala relativeco
En 1905 Ejnŝtejno publikigis la unuan gravan artikolon pri la relativeca teorio. La sciencisto tiam neas la ekziston de absoluta movo. Laŭ li en la universo neniu aparta korpo povas provizi universalan referencan koordinatsistemon absolute senmovan. Sed ĉiu korpo provizas koordinatsistemon taŭgan por studi ĉiujn movojn. Oni povas do tiel prave aserti, ke trajno trapasas stacidomon, aŭ ke la stacidomo moviĝas rilate al la trajno. Sekve laŭ Ejnŝtejno ĉiu movo estas relativa kaj oni devas precizigi la studadan referencsistemon.