cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Komitato de IEL 1936-1938
La unua Komitato de IEL konsistis el tiuj ekskomitatanoj de UEA elektitaj en 1934, kiuj volis transiri al IEL. Tio estis ĉiuj krom Andreo Cseh kaj J. R. G. Isbrücker, kaj krom la germanoj, kiuj ekde marto 1936 ne plu rajtis membri en internacia planlingva asocio.
Juodšiliai
- proksimuma prononco - estas loĝloko kaj administra areo (seniūnija) en la oriento de Litovio. De la jaro 1995 ĝis la 1-a de julio 2010 ĝi apartenis al la distrikto Vilno, kaj daŭre estas parto de la subdistrikta komunumo Vilno. Laŭ la censo de en la loĝloko vivis.
La Ciotat
La Ciotat estas fama pro du gravaj inventoj :
Komitato de IEL 1936-1938
Elektitaj de la Landaj Asocioj:
Ajaŭasko
Ajaŭasko (hispane ayahuasca [ajaŭaska], vorto eble veninta el la ajmara aŭ keĉua lingvo) estas rita trinkaĵo farita per kuirado de du amazoniaj plantoj: la liano kaapio (Banisteriopsis caapi), kaj folioj de la arbedo ĉakrono (Psychotria viridis). Oni nomas ĝin ankaŭ yagé, caapi, nixi honi xuma, oasca, daime, kahi, natema, pindé, dápa, mihi, "vegetaĵo", "la vino de animo", "malgranda morto" k.c.
Komitato de IEL 1936-1938
Elektitaj de la Delegitoj (t.e. tiuj en landoj sen aliĝinta Landa Asocio):
Nemenčinė
Nemenčinė estas urbo en la oriento de Litovio. De la jaro 1995 ĝis la 1-a de julio 2010 ĝi apartenis al la distrikto Vilno, kaj daŭre estas parto de la subdistrikta komunumo Vilno. Nemenčinė situas proksimume 20 kilometrojn nordoriente de la urbocentro de Vilno, ĉe vojo plugvidanta al Švenčionys. En en la urbo vivis.
Komitato de IEL 1936-1938
Alelektitaj:
Ajaŭasko
Multaj indiĝenaj popoloj en Peruo, Ekvadoro kaj Brazilo – almenaŭ 96 el 120 konataj – estas uzintaj ĝin. En Brazilo, kelkaj kultoj (Santo Daime, União do Vegetal (UDV), Barquinha, kaj Natureza Divina) uzas ĝin en siaj religiaj ceremonioj.
Skaidiškės
estas loĝloko kaj administra areo (seniūnija) en la oriento de Litovio. De la jaro 1995 ĝis la 1-a de julio 2010 ĝi apartenis al la distrikto Vilno, kaj daŭre estas parto de la subdistrikta komunumo Vilno. Laŭ la censo de en la loĝloko vivis.
Ajaŭasko
Efikoj
Ajaŭasko estas klasifebla kiel halucinogeno. Tamen multaj el ĝiaj uzantoj interpretas ĝiajn efikojn en religia maniero kaj tial spertas fojajn vidaĵojn kaj aŭdaĵojn kiel religiajn veraĵojn.
La halucinogena efiko estas kaŭzata nur de la ĉakrono-folioj, kiuj enhavas substancon N,N-dimetiltriptamino (DMT), kiun ankaŭ la homa korpo produktas. La homa organismo enhavas enzimon por metaboli (neŭtraligi) la substancon DMT. La kaapio utilas por inibi la enzimon.
Aliaj sudamerikaj plantoj enhavas DMT-on: ĵuremo (Mimosa hostilis) kaj jopo (Anadenanthera colubrina). Ĵuremo, tradicia en religiaj uzoj de la tupioj, estas uzata ankaŭ kiel kuracilo. Jopo estas enflarata, kiel kokaino.
La uzantoj kredas ke ajaŭasko kuracas fizikajn malsanojn kiel kanceron kaj renajn aŭ hepatajn malfunkciojn. Pro tio, multaj malsanuloj provas profiti ĝin, ankaŭ en grandaj urboj.
Depende de la dozo, la portempaj korpaj efikoj de ajahuasko povas inkluzivi tremojn, naŭzon, vomadon, lakson, aŭtonoman malstabilecon, hipertermion, ŝvitadon, difekton de motora funkcio, trankviligon, malstreĉiĝon, vertiĝon, kapturniĝon kaj muskolajn spasmojn. Vomado estas akceptita kiel normala parto de la ajaŭaskaj religiaj ceremonioj.
Rita uzado
Laŭ kredantoj, se oni trinkas tian aĵon, oni ekhavus la "spiriton de la plantoj". La animo povus flugi al aliaj mondoj, aŭ simple ŝvebi ĉirkaŭ la korpo. Dum tiuj "vojaĝoj" oni povas vidi mirindaĵojn, ekhavi ideojn, senti pardonon al pekoj, sperti renaskiĝon, kaj havi aliajn pozitivajn sentojn. Oni ankaŭ povus vidi gediojn, rememori pasintajn vivojn, ktp. Religia etoso estas foje kredata necesa por la atingo de tia efiko.
Krom prenado de la trinkaĵo, la ajaŭaskaj ceremonioj kutime inkluzivas kantadon, dancadon kaj moralajn paroladojn en komunumoj sub forta kristana influo. Kelkaj kultoj, ĉefe Santo Daime, imitas kristanajn diservojn: estas komencaj kantoj, legado de sanktaj libroj, morala parolado, kaj trinkado de ajaŭasko simila al la kristana komunio au eŭĥaristio, sed foje venanta ankaŭ el totema pensado, kaapio kaj ĉakrono estante totemoj de kelkaj triboj. La konsumo de tiuj totemoj ligas la homon al ili, same kiel manĝo de "la korpo de Kristo" estas kredata ligi homon al Jesuo.
La uzado de ajaŭasko estas leĝe permesata ĉe religia kunteksto en Usono kaj Brazilo, kaj UNO rekomendas ĝian permeson ankaŭ en aliaj landoj.
La Mondo de Esperanto
La Mondo de Esperanto estas revuo, kiu aperas ĉirkaŭ po 12-foje por jaro, ekde 1976. Ĝi propagandas Esperanton. La tekstoj estas ĉ. 60% en japana, 40% en Esperanto. Ĝi estas ligita kun la revuo Ekaroj, kiu okupiĝas ekde ĉirkaŭ 1972 pri amatora radio en japanio kaj aliaj landoj.
Enmigrado
vidu ĝenerale la artikolojn pri migrado (sociologio), azilo aŭ laborista migrado
Oni nomas migrintoj tiujn homojn, kiuj forlasas sian landon, regionon je relative longa tempo (elmigras, forlasas la landon, regionon; elmigrantoj) por labori, restadi, komenci novan vivon en alia lando, regiono (enmigri en tiujn; enmigrado, enmigrintoj).
Oni kalkulas dismonde nombron de la enmigrintoj je ĉirkaŭ 190 milionoj (UN-kalkulo, 2005), kio estas ĉirkaŭ 3% de la monda loĝantaro. Kaŭzoj de la elmigrado povas esti mizero, milito, forpelo, scivolemo, espero je pli bona ekonomia, socia situo. La enmigrintoj akiras ĉe la enmigrado nur limigitajn rajtojn. La plenrajta ŝtataneco estas akirebla nur post ioma tempo kaj dependas je plenumado de diversaj kondiĉoj, antaŭskriboj (lingvo-, leĝokono ktp.)
La migra diferenco estas la diferenco inter la nombro da homoj, kiuj eniris en geografian regionon difinitan, kaj la nombro da homoj, kiuj foriris dum difinita periodo, do la diferenco inter enmigrado kaj elmigrado.
Ĉar la freŝaj enmigrantoj, ne havas balotrajtojn, politikistoj ofte argumentas kontraŭ ili, ilia plua enmigrado.
Eksterleĝa enmigrado
Laŭ la Eŭropa Komisiono estas ĉirkaŭ 8,000,000 de senpaperuloj en la EU. Laŭ la landoj oni povas aresti ilin dum diversaj maksimaj tempoperiodoj jene:
Enmigrado en Brazilon
La enmigrado en Brazilon rilatas kun la translokiĝo de homoj antaŭe loĝintaj en aliaj mondopartoj, plejparte en Eŭropo. Ekde kiam la portugaloj ekposedis Brazilon, ili komencis en la jaro 1500 loĝigi tie kondamnitojn. Proksimume 1550 loĝis pli malpli 30.000 portugaloj en Brazilo. Inter 1500 kaj 1650 envenis proksimume 580.000 portugaloj en Brazilon, kiujn sekvis denove proksimume 600.000 enmingrantoj dum la orimpetego en Minas-Ĝerajso de 1700 ĝis 1760. En la sudo de Brazilo la klimataj kaj geologiaj kondiĉoj estis tiaj, kiaj ebligis al eŭropanoj ekloĝi tie ĉi kaj praktiki terkulturadon per la metodoj kutimaj al ili. Post la sendependiĝo de Brazilo en 1822 la politika estraro provis disvolvi la malmulte evoluintajn, mezvarmajn zonojn precipe en la sudo per ekloĝigo de eŭropaj kamparaj familioj. Tio samtempe celis militprotekti la sudon de Brazilo kontraŭ eventuala minacado fare de Argentino. Inter 1872 kaj 1940 proksimume 5 milionoj da eŭropanoj ekloĝis en Brazilo.
Striflugila tringo
La Striflugila tringo, Tringa semipalmata (eksa Catoptrophorus semipalmatus: Pereira & Baker, 2005; Banks et al., 2006), estas granda amerika vadbirdo de la granda familio de Skolopedoj, la tipaj vadbirdoj, kaj la ordo de Ĥaradrioformaj. Ĝi estas fortika Skolopedo kaj la plej granda el la tringoj. Tie spli proksima parenco estas la Flavkrura tringo, Tringa flavipes, multe pli malgranda kun malsimila aspekto krom la fajna, hela kaj densa bildo de la kolo, kiujn ambaŭ specioj montras dum breda plumaro.
Aspekto
La Striflugila tringo estas mezgranda tringo, 33 ĝis 41 cm longa, 215 gr peza kaj kun enverguro de 70 ĝis 80 cm. La ino estas iome pli granda.
Nemėžis
- proksimuma prononco - estas loĝloko kaj administra areo (seniūnija) en la oriento de Litovio. De la jaro 1995 ĝis la 1-a de julio 2010 ĝi apartenis al la distrikto Vilno, kaj daŭre estas parto de la subdistrikta komunumo Vilno. Laŭ la censo de en la loĝloko vivis.
Striflugila tringo
Aspekto
Plenkreskuloj havas grizajn krurojn kaj longan, rektan, malhelan kaj fortikan bekon. La korpo estas malhelgriza supre kaj hela sube. La vosto estas blanka kun nigra strio ĉefine. La diferenciga nigroblanka bildo - nigraj larĝaj strioj flugilpinte kaj meze de blankaj larĝaj strioj - de la flugiloj estas komuna vidaĵo en multaj strandoj de Nordameriko kaj nomigas la specion.
Reproduktado
Striflugila tringo nestumas surplanke, kutime en tre bone kaŝitaj lokoj de malalta herbaro, ekzemple ĉe strandoj aŭ dunoj, ofte laŭ kolonioj de kelkaj reproduktaj paroj. Se fremdulo alproksimiĝas, kolonianoj persekutas ĝin superflugante malalte, cirkle kaj laŭte kriante ĝis ties malproksimiĝo. Nesto estas eta truo surplanke kovrita de herberoj aŭ konkopecoj. La ino demetas 4 brunverdecajn ovojn ĉirkaŭ aprilo aŭ majo. Kovado daŭras preskaŭ unu monato, ĝi estas farita de la ino, sed la masklo venas kovi nokte kaj riverencas antaŭ anstataŭi inon por plenumi vicon ĉeneste. La idoj ekflugas post tri semajnoj.
Kutimoj
Tiuj birdoj manĝas en kotejoj aŭ neprofundaj akvoj, tuŝoprobante aŭ bekoplukante manĝaĵojn per rigardo. Ili manĝas ĉefe insektojn, krustulojn, krabetojn kaj marvermojn, sed ili manĝas ankaŭ fiŝetojn kaj iom da planta materialo.
Ili vivas ĝis 9 jaroj. Ili estas timidaj kaj ekflugas dum laŭta kantado. Ili ripozas en arboj, sur konstruaĵoj aŭ ĉeakve ekzemple mare. Ili estas solecaj dum reproduktado, sed sociaj alisezone por ripozado, eĉ kun aliaj specioj de birdoj de river- aŭ marbordoj.
La loĝantaro de Striflugila tringo malpliiĝis draste pro tro ĉasado en malfrua 19-a jarcento kaj frua 20a. Poste la loĝantaro iome pliiĝis, sed la specio estas ankoraŭ konsiderata kiel endanĝerita, ĉefe pro konstanta perdo de medio.
Ĝatio
Ĝatio (jāti) indikas la malsamajn hinduismajn kastojn, en kiuj tradicie estis dividita la hinduisma socio en Barato. Ĉiu ĝatio estis ligita al iu aparta laboro, kaj la homoj kiuj apartenis al ĝatio ofte ĉiuj havis iun apartan familian nomon, kiu rilatis al tiu laboro. Oni apartenis al ĝatio ĉar oni naskiĝi ene de ĝi, kaj homoj ne povis ŝanĝi sian ĝation dumvive aŭ geedziĝi kun persono de alia ĝatio.
En Barato ekzistas miloj da ĝatioj, multaj el kiuj estas koncentritaj en apartaj regionoj. Nuntempe en Barato homoj ne plu necese faras la laboron, kiu estas kunligita kun ilia ĝatio, ankaŭ se tio ankoraŭ estas sufiĉe kutima. La kasta sistemo ankoraŭ estas grava en nuntempa Barato kaj la plej multo da geedziĝoj ankoraŭ okazas ene de la sama kasto.
Perŝnura elsaltado
(bungee jumping) estas saltado el granda alteco helpe de elasta ŝnuro farita kutime el miloj da gumaj fibroj.
Ideo
La ideo de aventurema libera falo, dum kiu antaŭ morto ŝirmas vin sole ŝnuro katenita al maleoloj, ne estas nova. Modernaj ŝatantoj de la (bungee jumping aŭ bungy jumping) trovas siajn radikojn en malnovepoka legendo, kiun konservas en sia memoro indiĝena tribo sur insulo Pentecost en insularo Vanuatuo en Melanezio en Suda Pacifiko.
Legendo
Ekzistas kelke da diversaj versioj de tiu ĉi legendo, sed la fakto restas virino, kiu decidiĝis eskapi antaŭ la malbona edzo. Ŝi surgrimpis sur altan arbon, kie ŝi ligis al siaj maleoloj lianon. La edzo surgrimpis post ŝi, sed antaŭ ol li havis tempon por kapti la edzinon, ŝi ĵetis sin kapantaŭe suben. La edzo saltis ankaŭ, sed li mortigis sin. La virino supervivis nur danke al la liano alligita al la maleoloj. Poste la legendo disiĝas en du versioj. Unu asertas, ke viroj komencis praktiki la saltojn al admiro al kuraĝo, kiun la virino montris, la alia versio diras, ke la viroj volis sin asekuri, por ke la virino jam ne plu povis trompi ilin. Tiun ĉi ceremonion povas partopreni sole viroj.
Ritualo
En la paso de tempo el la kutimo evoluis ritualo, per kiu la indiĝenoj provis certigi por si bonan rikolton. Ĉiujare ili purigis deklivojn de ĉiuj branĉoj kaj ŝtonoj, ili erigis argilon, por ke ĝi mildigu la falon, kaj hisis saltistan turon. Por okcidenta civilizo tiun ĉi riton unuafoje dokumentis ekspedicio National Geographic en la jaro 1950, kiu priskribis la kutimon kiel saltoj en profundaĵon el alteco ĉirkaŭ 65 futoj.
Unuaj saltoj
En la jaro 1970 Kal Müller, plua raportisto de National Geographic, kiel la unua fremdulo provis la salton, dum kiu haltos la koro. Müller poste laŭvorte priskribis la ritualon.
La salto de Müller estis la unua. Sed el vidpunkto de la nuntempa saltado tre nekomforta. Liano havas nome longitecon sole je 110 %, tio signifas, ke en la suba decida punkto ĝi trolongiĝos je la menciitaj 10 %, kio estas tre pretendema al spino kaj ĉiujn artikajn kavetojn. Jam en la jaro 1979 ekprenis la novan ideon Klubo de Danĝeraj Sportoj el Oksforda Universitato en Granda Britio. Tiuj organizis salton de sur 75 m alta ponto Clifton Suspension en angla Bristol. Sed tiu ĉi salto ne estis laŭleĝa kaj David Kirke kaj Chris Baker estis punitaj per 10 pundoj. Poste ili elveturigis tiun ĉi ideon malantaŭ Atlantikon kaj en Usono ili saltis de sur Golden Gate Bridge en San Francisco kaj de sur ponto Royal Gorge en Colorado. Tio estis la komencoj de Bungee jumping en Usono.
Sistemoj de sekurigo
La usona sistemo uzas dufojan sekurigon kaj pli longan liberan falon, la novzelanda maniero estas pli ekstrema, ĉar ĝi uzas sole simplan sekurigon kaj la salto estas multe pli komforta ol la usona. Dum la usona maniero estas uzata la t.n. mill-cords, kio estas elasta materialo uzata far de usona maristaro sur aviadilŝipoj dum bremsado de aviadilo. Ties elasteco estas sole ĉirkaŭ 180 %, tio signifas, ke ĝi tratiriĝos je 80 %. Tio signifas, ke saltante el 50 metroj kaj la longeco de la elasta materialo ĉirkaŭ 20 m, la libera falo daŭras sume 20 metroj kaj ĉe maksimuma pezigo vi flugos en profundaĵon ĉirkaŭ 36 metroj. Male la novzelanda maniero uzas pli elastan materialon. Saltante el 50 metroj oni nome uzas bungy ŝnuron longa sole 12 metroj, sed la bremsado estas multe pli komforta, ĉar la longiteco de tiu ĉi materialo estas ĉirkaŭ 350 %, kio signifas, ke ĝi tratiriĝos je 250 % kaj vi falos dum maksimuma pezigo je 6 metroj pli malalten, tio estas en profundaĵon 42 metroj.
El la poste naskiĝis ankaŭ katapulta saltado, kio estas katapultado de sur la tero en altecon. Dum tiu ĉi disciplino vi superas preskaŭ nenian limon de timo, ĉar vi ne staras en alteco kaj ne faras vi tiun ĉi unuan paŝon en nekonatejon. Ĉi tie vi estas alligitaj al firma punkto sur la tero estante firme en la manoj de instruisto, kiu dekalkulas por vi starton en neekkonitajn altecojn.
Sed ŝatantoj de la superas ĉiujn limojn de timo kaj kuraĝo tiel, ke ili plibonigas siajn saltojn je spertojn, kiuj estas sur la nura limo de kulmino de la saltado. Oni saltas de sur arganoj, balonoj, pontoj, sed ankaŭ de sur konstruaĵoj.
Dum tiu ĉi sporto okazas nekutima penigado de artikoj, spino kaj koro kaj tial ne estus praktikontaj ĝin unuopuloj operaciitaj pro genuoj, spino aŭ duk kormalfacilaĵoj kaj pluaj sandifektoj.
Salto kun ligilaro
Se oni estas saltanta ligita helpe de ligilaro, oni havas la manojn kaj la piedojn liberaj. La ŝnuro estas ligita en brusta parto. Tio signifas, ke kiam oni estas finsaltinta, oni estas restanta pendi sidante. Dum tiu ĉi salto oni spertas staton de senpezeco dum rea katapultado sub ponton. Dum tiu ĉi ebleco de la salto oni povas elekti salton antaŭe aŭ retroe. Saltante antaŭe en la momento de alkroĉiĝo de la libera falo per la elasta ŝnuro la ŝnuro turnos onin per duonsalto en sidpozicion. Saltante retroe oni saltos sur piedoj spertante la plej fortajn adrenalinajn sentojn dum la. La pulsfrekvenco estadas ĉe tiu ĉi tipo de la salto la plej alta kaj la spertoj neripeteblaj.
Salto kun ligilo ĉirkaŭ la piedoj
Tio estas plua kaj la plej kutima ebleco, kiel provi la saltadon sur ŝnuro. Saltonte ligita ĉirkaŭ la piedoj estas proponataj du eblaj tipoj de saltoj - aŭ antaŭe aŭ retroe. Ĉiu varianto havas sian sorĉon. Saltante antaŭe oni perceptas la liberan falon al la tero, ĉar oni vidas, kien oni estas falanta. Saltante retroe oni spertas sentojn, kiuj plialtigas vian pulsfrekventon de la koro, ĉar de komence oni ne vidas, kien oni estas falanta.
Tandema salto
Tio estas salto, dum kiu estas saltantaj du partoprenantoj samtempe. Dum tiu ĉi salto oni estas ligita per maleola kaptligo ĉirkaŭ la kruroj. Tiu ĉi salto estas kutima ĉe paroj, kiam venas salti amiko kun amikino, frato kun fratino, patro kun la filo aŭ la filino ktp. La salto estas limigita sole pro la pezo, kiam la pezo de ambaŭ partoprenantoj sume ne devas superi 130 kg.
Natura stato
Natura stato estas koncepto uzata de politika filozofio en teorioj pri socia kontrakto por priskribi hipotezan staton de homaro antaŭ fondo de la ŝtato kaj ties ekskluziva pravigata perfortumo. Sekve, tiu stato estus antaŭa al estigo de pozitiva juro.
Diversaj pensuloj priskribas la staton de la naturo malsame. Ekzemple, Thomas Hobbes priskribis la naturan staton kiel plenan militon "La homo por la homo estas lupo" (latine Homo homini lupus). Aliflanke, John Locke opinias, ke la natura stato estas stato en kiu ĉiu persono obeas la diktojn de sia racio, kaj ĉi tio gvidas lin laŭ la natura juro. Tio estas, la homo agas laŭ sia interna sindeteno, ne estas regata de ekstera truda forto, kaj fakte ekzistas universala reciproka respekto de la naturaj rajtoj kiuj estas vivo, libereco kaj posedo. Homoj respektas aliajn kaj iliajn posedaĵojn, surbaze de la supozo ke racio postulas ke aliaj kondutu ankaŭ tiamaniere.
Jean-Jacques Rousseau prezentis kontraŭpozicion al la vidoj de kelkaj el liaj antaŭuloj, kaj tiu de Thomas Hobbes aparte, koncerne la naturon de la naturstato. Signoj de lia kontraŭa pozicio povas esti viditaj en la eseo de Rousseau, Diskurso pri deveno kaj fundamentoj de malegaleco inter la homoj. "[Dum] filozofoj... sentis la bezonon reiri al la natura stato... eĉ unu el ili alvenis tie... ĉiu el ili, mallonge, konstante parolante pri deziroj, entuziasmo, subpremo, pasioj kaj fiero, transdonis al la natura stato ideoj akiritaj en socio; en tio, parolante pri la sovaĝa, ili priskribis la socian homon." Rousseau do nomis la naturan staton kiel absolutan antaŭsocian staton, reflektitan ne nur en la naturo de la medio, sed ankaŭ, kaj plej grave, en la trajtoj de la homo mem.
François Bayrou
François BAYROU (naskita la  en Bordères, Pyrénées-Atlantiques) estas franca politikisto. Nuntempe li estis prezidanto de la kristandemokrata-liberalisma Union pour la Démocratie Française (UDF, Unuiĝo por la Demokratio Franca). Ekde 2007 li estas ankaŭ prezidanto de la Demokrata Movado. Li kunfondis la Eŭropan Demokratian Partion.
En la elekto de la franca prezidento en 2007 li estis la kandidato de UDF; li ricevis 18,6 elcentojn de la voĉdonoj. Li denove kandidatis en 2012 kaj 9,1 elcentojn.
Kosmodromo
Oni nomas kosmodromo la raketajn lanĉejojn, kiuj estas tipe tiel grandaj, larĝaj, por ke ili ne danĝerigu homojn.
Oni preferas por la lanĉejoj la eblan proksimiĝon al la ekvatoro, tiel eluzante la rotacian rapidon de la Tero kaj la plej bonan eblon por atingi la geostacionaran orbiton.
Kradrostado
Kradrostado signifas rostadon de materialoj (plej ofte viandoj) per varmoradiado super malferma fajro, ardaĵo. La rostitan materialon - male al aliaj metodoj - la varmo atingas direkte (sen ujoj).
La varmon donas plej ofte ligno, lignokarbo aŭ gaso aŭ iu elektra metodo. Okaze de uzo de ligno, la viando pleniĝas eĉ je aromaĵoj. Oni kelkfoje suspektas tiun subĉielan rostadon, ke konsumado de la rostitaj manĝaĵoj povas kaŭzi kanceron. Spite al ĉio, la kradrostado estas tre populara en la mezklasa socitavolo de la okcidentaj landoj.
Por la kradrostado oni uzas kradrostilon.
Suĉporkido
Suĉporkido aŭ laktoporkido estas nomo de tiu domporkido, kiu ankoraŭ suĉas porkinan lakton. Oni ĝenerale buĉas ĝin en aĝo de 6 semajnoj kaj pezo e ĉ. 12-20 kg kaj rostas aŭ stangorostas ĝin.
Kungfuo
Kungfuo, estas lukta sistemo kiu estiĝis en Ĉinio antaŭ pli ol 4000 jaroj. La vorto Kungfuo estas ĉina vorto 功夫 (pinyin: gōngfu), kio signifas lertecon aŭ homan atingon.
Wushu (武術 aŭ 武术; pinyin: wǔshù esperante: ŭu ŝu) estas ĉina vorto kiu laŭlitere signifas batalarto. Tiu estas la ĝusta termino por la afero kiu en la okcidento estas konata kiel Kung fu. En Tajvano kaj Ĉinio la termino Kuo Shu (kuo ŝu), kiu signifas nacia arto, estas ankaŭ uzata kun signifo luktarto.
La esenco de la ĉina luktosporto kuŝas ĉefe en la manipulado de ĉji-o, nome direkti forton al parto de la korpo per spiritkoncentro, kio plene kongruas kun la ĉina tradicia filozofio "unueco de la ĉielo kaj la homo". Tiel formiĝis la interna kaj ekstera stiloj de Kungfuo. Laŭ la teorio de la ĉina luktosporto, ĉji-o estas difinita kiel la interna energio aŭ vitala energio por vivantaj estaĵoj. Estas diversaj formoj aŭ stiloj de Kungfuo inkluzive Hungkuno, Bagwazango, Winghuno, kaj tiel plu. Signifaj regionaj varioj ekzistas en ĉina luktosporto, kiel ekzemple inter nordaj kaj sudaj artoj, Hakka kaj Shaolin-artoj, aŭ internaj aŭ eksteraj artoj.
Vidu ankaŭ
Tajĝiĉuano
Eksteraj ligiloj
Ĉina kungfuo
Wushu-Teamo de Pekino (angle)
FLASH MAVI Wushu (angle)
Jugoslavia Esperanto-Federacio
Jugoslavia Esperanto-Federacio (JEF, nomo en postaj jaroj ŝanĝita al Jugoslavia Esperanto-Ligo, JEL, nomo antaŭe jam uzita de la Sudslava Esperanto-Ligo de 1923) estis fondita en 1946 en Zagrebo. Post la disfalo de Jugoslavio en plurajn nacie sendependajn ŝtatojn komence de la 1990-aj jaroj, posteulaj asocioj de JEF iĝis interalie Slovenia Esperanto-Ligo, Kroata Esperanto-Ligo, Esperanto-Ligo de Bosnio kaj Hercegovino, Serbia Esperanto-Ligo kaj Makedonia Esperanto-Ligo, kiuj antaŭe havis la statuson esti sekcioj de la federacio.
Internacie
JEF aliĝis al Internacia Esperanto-Ligo en 1946. Poste aliĝis ankaŭ aliaj ligoj el tiu lando, sed komence de 1956, post restrukturigo, oni decidis ke nur JEF estu Landa Asocio de Universala Esperanto-Asocio.
Mägo de Oz
Mägo de Oz estas hispana Folk-metalrocka muzikgrupo formita en Majo de 1988 pro la drumisto Txus. La grupo nomiĝas "Mägo de Oz" (esperantlingve "La mirinda sorĉisto de Oz") pro la infana libro de L. Frank Baum, The Wonderful Wizard of Oz. Komence, la grupo nomiĝis kiel "Transilvanian" omaĝe al Iron Maiden, estis en 1989 ke la grupo ŝanĝigis sian nomon al Mägo de Oz
Vilhelmo la 1-a (Provenco)
Vilhelmo la 1-a de Provenco kromnomita "la Liberiginto" (france : Guillaume 1er de Provence dit le Libérateur) estis la grafo de Provenco de 968 ĝis 993. Li naskiĝis ĉirkaŭ 955 kaj mortis en 993.
Li estis la filo de la grafo Boson la 2-a de Arles kaj de lia edzino Konstancia de Provenco. Li edziĝis ĉirkaŭ 969 kun Arsende de Comminges (ĉ.950-983), kiu estis la filino de la grafo Arnaud de Comminges kaj de lia edzino Arsende de Carcasonne. Ŝi naskis al li :
Sekve de la forrabo de la episkopo Saint Mayeul en julio 972 far saracenoj, kiuj vivis en la montaroj de la Maŭroj (massif des Maures) ekde la fino de la 9-a jarcento, la grafo Vilhelmo la 1-a komandis armeon, kiu venkis la saracenojn dum la Batalo de Turturo en 973 kaj definitive forpelis ilin el Provenco. Li tiam fariĝis suzereno de Provenco kaj kreis la provencan feŭdecon disdonante al siaj vasaloj la ĵus rekonkeritan landon.
Li titoliĝis markizo de Provenco en 979 kaj transloĝiĝis al la urbo Arles komence de la jaroj 980. Tie li edziĝis kontraŭ la volo de la Papo kun Adelaido de Anĵuo, kiu ĵus disiĝis de sia edzo la estonta reĝo Ludoviko la 5-a "la Pigra" de Francio. Ŝi naskis al li :
Vilhelmo la 1-a estis tre pia kaj fine de sia vivo fariĝis monaĥo. Li mortis en Avignon post la 29-a de aŭgusto 993.
Darmo
Darmo (धर्म dharma), havas multajn difinojn rilate al la religiaj tradicioj de Hindio, inkluzive de Hinduismo, Budhismo, Ĝajnismo, kaj Sikismo. Ĝi estas centra teologia aŭ filozofia koncepto de Hindiaj religioj, kiu plejofte rilatas al homaj devoj, sed ankaŭ al la instruitaj normoj pri ĉi tiuj devoj kaj eĉ la rezultoj de devoplenumado.
Etimologio
Etimologie, darmo derivas el sanskrita radiko √dhṛ aŭ √dhar kiu signifas “subteni” aŭ “apogi”; do darmo estas verbdevena substantivo signifanta la subtenadon aŭ apogadon de io, aparte la universo mem. La plejparto da la etenditaj signifoj poviĝas rilati pli malpli al ĉi tiu baza senco.
Dum disvastigado de Budhismo al orienta Azio, tiu plursenca vorto estis enĉinigita kiel 法 fǎ, ankaŭ plursenca vorto kiu povas signifi juron, leĝon, regulon, normon, metodon, solvon, modelon, ekzemplon ktp.; tiu ĉinlingva traduko estas adaptite uzata ankaŭ en Japanio, Koreio, kaj Vjetnamio.
La Nova Plena Ilustrita Vortaro de Esperanto Esperantigas la terminon kiel darmo, pro la neekzisto de la fonemo /dʱ/ en Esperanto.
Darmo en Vedismo
La darmoj en la Vedoj (prahindua sankta skribo) signifas precipe la ritojn de ofero priskribitaj en la Vedaj kaj Bramanaj tekstoj inter proksimume 1200 a.K. kaj 600 a.K. Ĉi tie ne ekzistas klara diferenco inter darmo kaj karmo; ambaŭ rilatas nur al ritaj aferoj. Ankaŭ estas menciinda, ke darmo ne estas grava ideo en la plej frua sanskrita literaturo.
Darmo en Malfrua Hinduismo
La darmoj en Darmoŝastroj (traktaĵoj pri darmo) signifas la religiajn kaj jurajn devojn de la hinduaj kastoj. Ĉitradicie darmo kaj darmoj estiĝis la plej grava fundamento de hindua memkonscio, pere de kiu oni povis distingi “Arjojn” el aliaj hindiaj komunumoj. Laŭ Kane, darmoj estas "la privilegioj, devoj, kaj farindaj agoj de homo, lia modelo de konduto kiel ano de la Arja komunumo, kiel ano de unu de la kastoj, kiel persono je aparta etoso de la vivo." Tiu ĉi koncepto de darmo estas komuna tra la hindua historio ĝis la dek naŭa jarcento, kiam la Hinduismo, pro la renkonto kun Brituja Kristanismo, ekdifiniĝis konscie tiel religio kiel Kristanismo. Ĉimomenton nova koncepto de darmo inter hinduoj aperis, kiu emfazis la unuecon kaj la universalecon de darmo kontraŭ ĝia frua kompreno kiel pluraj devoj, kiuj kune subtenas la variajn partojn de universo sed ankaŭ diferencas inter popoloj laŭ kasto kaj vivetapo (āśrama). Ambaŭ ekzistas nuntempe en la Hinduismo, universala, etika darmo kaj kuntekstaj, juraj darmoj. Ĉi tiu kontraŭo ja estis pli frue (vidu la diferencon inter varṇāśramadharma kaj sādhāraṇadharma), sed la koncepto de universala, komuna darmo neniam estis bone ellaborita ĝis la kolonia periodo.
Darmo en Frua Budhismo
La darmo de la imperiestro Aŝoko (tria jarcento a.K.) eksignifis ion novan kaj pli ampleksan. Fakte, Aŝoko, kiu enkredis kaj propagandis baze la Budhismon, unuan fojon farigis per sia famaj epigrafoj tra Hindio la koncepton de darmo al tre centran religian ideon. Por Aŝoko darmo signifis simple la bonan moron, t.e. baza, sed ne bone difinita moraleco.
Darmo en Malfrua Budhismo
En la malfrua Budhisma tradicio, la darmo (dhamma) eksignifis unue la tutan instruaron de la Budho, due la devojn aŭ la farindajn praktikojn laŭ ĉi tiu instruo, kaj trie karaktereco aŭ propreco en filozofia senco. Laŭ la unua signifo, Budhismo mem estas fundamente la darmo kaj ankaŭ ĝi funkcias kiel nomo de la tradicio. En la budhisma triopo Budho-Darmo-Samgo, ekzemple, la Budho estas la instruanto, Darmo la instruo kaj Samgo la instruistaro. La darmo ĉi tie precipe estas la bazaj kaj objektiva veroj, kiujn laŭ budhismo ĉiu budho denove eltrovas; komparu ŝasanon. La dua senco rilatas al la baza senco hindua. La tria signifo estas tre grava parto de la malkonstruema analizo de ekzisteco laŭ Budhisma filozofio.
Darmo en Ĝajnismo
La ĝajnoj ankaŭ havas konceptojn de darmo. La unua ree rilatas al la etikaj devoj de homoj, diferencitaj laŭ ĉu oni estas monaĥo, monaĥino, speciala gelaiko, aŭ ordinara gelaiko. La dua senco devenas el la ĝajna filozofia analizo de la universo. Laŭ ĝajna kompreno, la animo (jīva) nature estas tute pura, sed ĉimunde enprizonita per ĝiaj propraj karmoj. Pere de asketadoj (tapas), oni povas realigi la puran animon, kiu tuj iras al la lokon de liberiĝintoj (siddha). En ĉi tiu kunteksto, darmo estas la principo de movado, kiu irigas la animon al liberlokon aŭ al la apudan vivon.
Darmo en Sikismo
Fine enhavas la Sikisma tradicio sian propran koncepton de darmo. Efektive, Sikisma darmo signifas ĝenerale la vojon de moraleco, pere de kiu oni montras devotecon kaj obeecon al Dio, t.e. al Vahiguru. Nur per darmo mem oni ne povas gajni liberecon (mokṣa). Dio donacas sian gracon kiel ilo de saveco, sed darmo fluas libere el devoto de la unu Dio.
Manuel Belgrano
Manuel BELGRANO (naskiĝis en Bonaero la 3-an de junio de 1770, mortis la 20-an de junio de 1820) estis intelekta, advokato, politikisto kaj argentina militisto, luktanto de la Milito de la Argentina Sendependeco kaj kreinto de la argentina flago.
Biografio
Manuel José Joaquín del Sagrado Corazón de Jesús Belgrano estis kreolo de itala origino pro sia patro. La patro, origina el Ligurujo, unue havis la familian nomon Peri –kui poste hispanlingviĝis kiel Pérez–, kvankam poste havis la familian nomon Belgrano, laŭ la tradicio ĉar produktis bonegan tritikon. Lia patrino, María Josefa González Casero, naskiĝis en la urbo Santiago del Estero.
Eŭkromatino
La eŭkromatino estas tipo de kromatino, kiu riĉas je genoj kompare al al heterokromatina reginono. Ĉar la ties genon ĉirkaŭantaj histonaj proteinoj ne ligiĝas strikte al la DNA, tiel la genekspresio (genesprimiĝo) estas aktiva, preskaŭ daŭre transskribiĝas la genetikaj informoj al la mRNA (mesaĝista RNA).
Se oni farbas la kromosomon per tiaj farbaĵoj, kiuj kolorigas la GC-riĉajn regionojn, tiam ni ricevas matricojn de la eŭkromatino, kiun oni nomas ankaŭ R-strioj. La R venas de la vorto reverz (inversa), kiel oni povas kompreni la farbadon kiel malon al la farbadoj de quinacrin aŭ Giemsa je la heterokromatino.
ĝi videbligas GTG-ligaj farbaĵoj sub lummikroskopo.
Maria Rampendahl
Maria Rampendahl (proksimume 1645 Lemgo – 1705 Varel) estis kulpigita en la jaro 1681 pro sorĉaferoj. Diference de multaj aliaj kazoj ŝia edzo ne abnegaciis ŝin, kio laŭ ŝia eldiraĵo kuraĝigis ŝin. Ŝi estis torturata, sed ŝi ne konfesis sian kulpon, tial ŝi estis kndamnita nur al forpelo el la urbo.
Insularo Juan Fernández
La Insularo Juan Fernández aŭ la Fernandezoj estas ĉilia arkipelago ĉ. 670 km for de la ĉilia kontinento je, proks. samlatitude kun la urbo Valparaíso. La arkipelago konsistas el la sekvaj insul(et)oj:
La insuloj administracie apartenas al la regiono Valparaíso. Robinson Crusoe estas la nura loĝata insulo kun 633 loĝantoj (censo 2002), de kiuj 598 loĝas en la vilaĝo San Juan Bautista je la norda flanko de la Cumberland golfeto.
Faŭno
Nur en tiu insularo kaj en la Malfeliĉaj Insuloj nestumas la endanĝerita birdospecio Defilipia petrelo, dum la Longbeka petrelo reproduktiĝas nur en Juan Fernández.
Philip Glass
Philip GLASS (naskiĝis la 31-an de januaro 1937) estas Akademia Premio-kandidatigita usona komponisto. Lia muziko ofte priskibiĝas kiel minimumista, kvankam li preferas la terminon teatra muziko. Li konsideriĝas esti unu el la plej influaj komponistoj dum la malfrua 20-a jarcento kaj vaste agnoskiĝas kiel komponisto, kiu modigis artmuzikon por la publiko (krom antaŭvenantoj ekzemple Kurt WEILL kaj Leonard BERNSTEIN) per kreado de alirebleco ne antaŭe agnoskita de la plejparta merkato.
Glass estas ege fekunda komponisto; li komponis ensemblajn verkojn, operoj, simfonioj, konĉertoj, filmverkojn, kaj pianverkojn. Glass konsideras multajn vidajn artistojn, verkistojn, muzikistojn, kaj kondukistojn kiel amikoj, inkluzivante Chuck CLOSE, Doris LESSING, Allen GINSBERG, Ravi SHANKAR, kaj David BOWIE, ĉiuj kiuj kunlaboris kun li.
Li forte subtenas la tibetan sendependecon. Je 1987 li kunfondis la Tibetan Domon kun Universitata Kolumbio profesoro Robert THURMAN kaj la aktoro Richard GERE. Li havas du gefilojn pro lia geedzeco al JoAnne AKALAITIS, teatra reĝisorino (edziĝinta je 1965, eksedziĝinta je 1980): Zachary (naskiĝis je 1969) kaj Juliet (naskiĝis je 1971). Glass loĝas en Novjorko kaj en Nov-Skotio.
Komencoj, edukado kaj influoj
Glass naskiĝis en Baltimoro, Marilando, filo de judaj migrintoj de Litovio. Lia patro proprietis gramofondiskan butikon, kaj sia tre rafinita gramofondiskaro konsistis plejparte el nevenditaj diskoj. Do, Glass renkontis modernan muzikon (Paul HINDEMITH, Béla BARTÓK, Dmitri ŜOSTAKOVIĈ) kaj Eŭropan artmuzikon (arĉajn kvartetojn de Beethoven kaj la du pianajn triojn de Schubert) dum li estis tre juna. Tiam li studis fluton kiel infano en la Peabody Konservatorio de Muziko kaj poste eniris akcelitan kolegian programon en la Universitato de Ĉikago dum li aĝis 15 jarojn, kie li studis matematikon kaj filozofion. Li poste iris al la Juilliard Lernejo de Muziko, kie li ŝanĝis al ĉefe ludi klavinstrumentojn. Lia komponadaj instruistoj inkluzivis Vincent PERSICHETTI kaj William BERGSMA. Tiame, je 1959, li gajnis premion en la BMI Lernantaj Komponadj Premioj, iu el la plej prestiĝaj internaciaj premioj por junaj komponistoj. Dum la somero je 1960, li studis komponadon kun Darius MILHAUD kaj komponis konĉerton por violono por kunlernanto, Dorothy PIXLEY-ROTHSCHILD.
Babsk
Babsk estas pola vilaĝo, kiu troviĝas en la Lodza Provinco, Distrikto Rawski. Ĝi situas en vojevodio Lodzio poviato Rava Mazoviecka, ĉirkaŭ 80 km sudokcidento de urbo Varsovio.
Philip Glass
Komencoj, edukado kaj influoj
Poste li iris al Parizo, kie li studis komponadon kun eminenta komponada instruistino Nadia BOULANGER je 1963 ĝis 1965, analizanta partiturojn de Johann Sebastian BACH (Das wohltemperierte Clavier aŭ La Bonagorda Klavinstrumento), Wolfgang Amadeus MOZART (liaj konĉertoj por piano), kaj Beethoven. Glass poste diris en sia aŭtobiografio Music by Philip Glass (Muziko de Philip Glass, 1987), ke la nova muziko prezentita Parize en la koncertoj Domaines musicale (Muzikaj Regnoj) de Pierre Boulez mankis eksciton laŭ si (krom la muziko de John CAGE kaj Morton FELDMAN), sed li profunde imponiĝis per prezentoj de novaj teatraĵoj en la teatro Odéon de Jean-Louis BARRAULT kaj filmoj de la Franca Nova Ondo, de filmistoj ekzemple Jean-Luc GODARD kaj François TRUFFAUT.
Babsk
La unua mencio pri vilaĝo Babsk - 1411
Maria Rampendahl
Ŝi poste pledis grafon el Lippe kaj urbon Lemgo ĉe Regna kamera juĝejo, sed ŝi ne sukcesis. Sed diference de multaj aliaj kazoj la pledata flanko devis pagi duonon de juĝejaj kostoj.
Jeruzal
Jeruzal estas vilaĝo en Pollando, situante en la centro de la ŝtato. En 2004, ĝi enhavis 240 loĝantojn.
Ĝi situas en vojevodio Lodzio poviato Koviesy, ĉirkaŭ 80 km sudokcidento de urbo Varsovio. Ĝi situas ĉe la rivero Chojnatka.
La unua mencio pri vilaĝo Jeruzal - 1290
Mitozo
Mitozo estas ĉefa tipo de ĉeldividaj procesoj, dum kiu el unu patrina ĉelo estiĝas du, genetike samaj filinaj ĉeloj (restas la kromosoma nombro). En pli mallarĝa senco, mitozo estas duobliĝo kaj disiĝo de la kromosomoj kaj la korpetoj (organeloj), portantaj la genetikan informon.
Antaŭ la komenco de la mitozo, la kromosomoj duobliĝas kaj okazas sintezo de proteionoj de la pli posta kernobobeno. En la unua fazo de la mitozo (antaŭfazo), la kromosomoj dikiĝas kaj volviĝas. La nukleolo en la ĉelkerno ŝrumpiĝas kaj malaperas. Fine de la antaŭfazo, komenciĝas malkonstruo de kenomembrano, kaj organiziĝo de la kernobobeno el la kernofadenoj.
En la mezfazo, la kromosomoj konsistas el du-du kromatidoj kaj ordiĝas en la centro de la ĉelo (ekvatora ebeno). En la posta (malfrua) metafazo, ĉiu kromatida paro disiĝas al du samaj kromosomoj kaj fadenoj de la kernobobeno tiras ilin en la malajn polusojn.
En la finfazo, la strukturo de la kromosomo loziĝas, malkunstruiĝas la kerna bobeno, rekonstruiĝas la kernomembranoj kaj la nukleoloj, dividiĝas la citoplasmo de la patrina ĉelo kaj estixgas la du posteulaj ĉeloj. Tiuj estiĝintaj ĉeloj havas la saman nombron de kromosomoj kaj saman strukturon kiel la patrina ĉelo.
La staton post la finfazo, oni nomas interfazo.
La mitozo estas baza proceso de la vivo, ĉar ĝi ebligas estiĝon de novaj ĉeloj por la kresko kaj regeneriĝo. Tempodaŭro de la mitozo dependas de la ĉeltipo kaj specio, de minutoj ĝis horoj. Efikas je tio la tagperiodo, temperaturo, certaj kemiaĵoj.
Philip Glass
Komencoj, edukado kaj influoj
Lia distinga stilo estiĝis el lia laborado kun Shankar kaj lia percepto de ritmo en hindia muziko por tute adicia. Kiam li revenis hejme li rezignis ĉiujn el lia pli fruaj komponaĵoj, kiuj komponiĝis per modere moderna stilo, komparebla al la muziko de Milhaud, Aaron COPLAND, kaj Samuel BARBER, kaj ekkomponis severajn verkaĵojn bazitajn sur adiciaj ritmoj kaj senco de tempo influita de Samuel BECKETT, kies verkojn li renkontis kiam li verkis por eksperimenta teatro. La unua el la fruaj verkaĵoj en tiu minimumisma idiomo estis la muziko por prezento de la teatraĵo Comédie (Komedio, 1963) de Beckett je 1965 por du sopransaksofonoj; la kvara estis arĉa kvarteto (N-ro 1, 1966).
Minimumismo: De Strung Out ĝis Music in 12 Parts
Trovante malmulte da simpatio de tradiciaj prezentistoj kaj prezentejoj, Glass fine formis ensemblon en Novjorko je la malfrua 1960-oj kun kun-ekslernantoj Steve REICH, Jon GIBSON, kaj aliaj kaj ekludis ĉefe en artaj galerioj. Tiuj galerioj estis la nura vera ligo inter muzika minimumismo kaj minimumisma vidarto--krom personaj amikecoj kun vidartistoj, kiuj havis samajn estetikajn interesojn kaj subtenis la muzikajn agadojn de Glass kaj Reich (kaj ofte faris la afiŝojn por koncertoj).
Raducz
Raducz estas vilaĝo en Pollando, situante en la centro de la ŝtato. En 2004, ĝi enhavis 35 loĝantojn.
Ĝi situas en vojevodio Lodzio poviato Skierniewice, ĉirkaŭ 70 km sudokcidento de urbo Varsovio.
Czerniewice
Czerniewice estas vilaĝo en Pollando, situante en la centro de la ŝtato. En 2004, ĝi enhavis 730 loĝantojn.
Ĝi situas en vojevodio Lodzio poviato Tomaszów Mazowiecki, ĉirkaŭ 90 km sudokcidento de urbo Varsovio.
Ĝi situas ĉe la rivero Krzemionka.
Simferopola distrikto
Simferopola distrikto estas unu el la administraj subdividoj de Aŭtonoma Respubliko Krimeo (Ukrainio). La distrikto situas en la centra parto de la Krimea duoninsulo, okcidente havas mallongan maran bordon ĉe la loĝloko Nikolajevko. La ĉefurbo de la distrikto estas Simferopolo, tamen la urbo mem ne estas parto de la regiono (ĝi formas propran urban municipon).
Femurosta frakturo
Femurosta frakturo aŭ tutprecize femurostokola frakturo estas ostorompiĝo de la supra parto (kolo) de la femurosto. Ĝi okazas plej ofte pro falo sur flankon, precipe ĉe maljunuloj kaj pli ofte ĉe virinoj pro ostoporozo.
La saniĝo daŭras longe kaj estas traktita per ŝraŭba fiksigo kaj enplanto de protezoj.
Simferopola distrikto
Tra la regiono pasas la fervoja linio Sebastopolo-Simferopolo-Ĝankojo kaj kelkaj gravaj aŭtovojoj (Jalto-Simferopolo, Sebastopolo-Ĥarkovo, Simferopolo-Eŭpatorio kaj Simferopolo-Teodozio). Apud Simferopolo troviĝas Internacia flughaveno Simferopol, la sola civila flughaveno en Krimeo.
Konsisto de la regiono
La Simferopola regiono konsistas el 22 komunumoj, kiuj unuigas 3 urbotipajn loĝlokojn (Gvardejsko, Molodeĵno kaj Nikolajevko) kaj 104 vilaĝ(et)ojn. La urbo Simferopolo, kiu estas centro de la regiono, mem ne apartenas al ĝi.
Sube estas prezentita la listo de la komunumoj kun ties loĝlokoj. La nomoj de la vilaĝ(et)oj, kiuj ne estas plene esperantigitaj, aperas kursive. Parenteze aperas la historiaj krime-tataraj nomoj, kiuj estis ŝanĝitaj en la jaroj 1945-1948.
Partenito
Partenito estas urbotipa loĝloko de la Aluŝta municipo de Aŭtonoma Respubliko Krimeo (Ukrainio). La loĝloko situas sur la Suda Bordo de Krimeo ĉe la Nigra Maro ĉe la monto Ajudago kaj estas populara ripoz- kaj kurac-loko.
Historio
La nomo de la loĝloko venas de la helena vorto παρθενος ("virgulino"). Laŭ la legendo, en la antikveco ĉi tie ekzistis templo de la Virgulino (la ĉefa diino de taŭridanoj - la aborigenoj de Krimeo). Mezepoke tiu nomo estis reakceptita kiel rilata al Sankta Maria.
Mezepoke Partenito estis negranda loĝloko, kiu diverstempe apartenis al diversaj kolonioj kaj sendependaj ŝtatoj de Krimeo. La loĝloko famiĝis en la 8a jarcento dank' al la agado de Sankta Johano, episkopo de Gotujo; la loĝloko estas menciata en multaj verkoj, dediĉitaj al la historio de kristanismo kaj Bizanca Imperio.
Ekde la jaro 1783 la loĝloko apartenas al Rusujo.
Dum la sovetiaj tempoj la loĝloko malrapide evoluis kiel kurac-loko. En la jaro 1945 ĝi estis alinomita Frunzenskoje (omaĝe al sovetia militestro Frunze), tamen en la jaro 1991 ĝi rericevis la antaŭan nomon. En la jaro 1963 Partenito ricevis la statuson de urbotipa loĝloko.
Post la Dua Mondmilito Partenito iĝas fama soveti-armea kurac-loko; la ĉefaj entreprenoj de la loĝloko estis tri grandaj sanatorioj por sovetiaj militistoj. Post disfalo de Sovetunio la kuraca industrio iom ŝrumpis, sed lastatempe la loĝloko iĝas ĉiam pli populara ripozejo.
Ekonomio kaj socia sfero
En la loĝloko estas unu mezlernejo, polikliniko, muzik-lernejo, kinejoj, bibliotekoj. En la loĝloko troviĝas 3 grandaj sanatorioj, ĉiu el kiuj estas ĉirkaŭita de belega parko (unu el ili havas malgrandan zoon).
Transporto
Per la busa trafiko la loĝloko estas ligita al Jalto kaj Aluŝto. Du kilometrojn super la loĝloko pasas la aŭtovojo Jalto-Simferopolo kun la trolebusa trafiko. Somere oni povas uzi ankaŭ ŝipetojn.
Vidindaĵoj
Partenito ne estas aparte interesa loĝloko. Oni povas mencii nur ĝiajn parkojn kaj la monton Ajudago, kiu estas natura vidindaĵo, troviĝanta tre proksime al la loĝloko.
Ŝaho
Ŝaho estas persa termino por monarĥo (reganto) kiun adoptis multaj aliaj lingvoj.
Ŝāh (شاه), en moderna kaj meza persa lingvo Šāh (شاه), devenas de malnova persa xšāyaθiya, "reĝo", parenca kun sanskrita क्षत्रिय (kšatriya) "superrego" kaj greka krasthai "al akir". Neniu rekta parenco de ĉi tiu vorto estas nomita en Avestan, sed la rezulto de ĉi tiu kazo xši- "reg, regulo" estas trovita tie. Ankaŭ la nomo de la tabulludo ŝako devenas de ĉi tiu persa vorto.
Ŝaho estis la titolo de iranaj monarĥoj, inkluzive de la Aĥemenida dinastio kiu unuigis Persion kaj konkeris ĝian vastan interkontinentan imperion ĝis estis alveno de Aleksandro la Granda. La plena titolo de la aĥemenidaj regantoj estis xšāyaθiya xšāyaθiyānām, "Reĝo de Reĝoj", kiu respondis al la mezpersa lingvo šāhān šāh, laŭvorte "reĝa reĝo", kaj en la moderna persa shāhanshāh (شاهنشاه). En la greka ĉi tiu frazo estis tradukita al "βασιλεύς τῶν βασιλέων", "reĝo de reĝoj", en rango iom responda al imperiestro. En ambaŭ okazoj la radiko estis mallongigita, nome ŝah. De la rilata vorto kshathra "sfero, provinco" ankaŭ malsupreniris kshathrapavan, laŭvorte "gardanto de la sfero", kio en okcidentaj lingvoj fariĝas "satrap" ('guberniestro') tra la greka kaj latina "satrapes".
En la angla lingvo tiu titolo por la reĝo de Persio estas registrita ekde 1564, kiel shaw, kaj delonge ĝin prenis ĉiuj eŭropaj lingvoj. Tra sia araba formo (ankaŭ Ŝah) la radiko ankaŭ eniris la eŭropajn lingvojn kiel nomo por la "imperiestra ludo" ŝako.
Krzemienica
Krzemienica estas vilaĝo en Pollando, situante en la centro de la ŝtato. En 2004, ĝi enhavis 210 loĝantojn.
La unua mencio pri vilaĝo - 14. jarcento
Talvego
La talvego estas la linio, kiu ligas la plej malaltajn punktojn de ĉiuj traversprofiloj laŭlonge de rivero, kanalo aŭ valo. En valoj sen akvoetendejo ĝi estas identa kun la "akvokolekta linio" kaj ofte ĝi estas ankaŭ uzata de vojoj.
La situo de tiu linio en akvoetendejoj ne estas fiksa, ĉar ŝanĝiĝantaj akvoniveloj kaj sedimentoj kaŭzas variadojn kaj translokiĝojn de la riverujo kaj la situo de la talvego. La talvego pendolas tien kaj reen inter la du riverbordoj, tiel ke ĝia situo ordinare ne kongruas kun la mezlinio kaj plej ofte ankaŭ ne kun la flulinio. Depende de la deflukonduto kaj la akvoetendeja grundo ĝi je forkiĝantaj akvoetendejoj (insuloj) ne ĉiukaze laŭiras en la plej larĝa riverobranĉo, sed tie, kie la fluo la riverujon plej profunde eroziis. La situon de la talvego oni konstatas per sondadoj kaj prezentas en mezurprotokoloj kaj mapoj.
Se riveron laŭiras politika limo, oni ordinare en limtraktatoj uzas la talvegon kiel limlinion; tiel ankaŭ la aparteno de insuloj povas esti ordigita sen miskomprenebloj. Ĉar la talvego estas submetita al daŭraj ŝanĝiĝoj, necesas limmezuradoj en regulaj distancoj. Tiujn ordinare ambaŭ najbaraj ŝtatoj faras en komunaj procedoj kaj ambaŭ fiksas la rezulton en interŝtataj konsentoj kaj protokoloj.
Eventa horizonto
En fizika relativeco, eventa horizonto estas ĝenerala termino por rando en spactempo, difinita kun respektivo al la rigardanto, estantaj trans kiu eventoj ne povas afekti la rigardanton. Lumo elradiita trans la horizonto neniam povas atingi la rigardanton, kaj io ajn kio pasas tra la horizonto de la rigardanta flanko estas neniam vidata denove. Nigra truo estas ĉirkaŭbarata per eventa horizonto ekzemple.
Estas pli specifaj specoj de horizontoj, kiuj estas interrilatantaj sed malsamaj:
Eventa horizonto ĉirkaŭ nigra truo
La plej kutime sciata ekzemplo de eventa horizonto estas difinita per fizika relativeca priskribo de nigra truo, objekto sufiĉe kompakta por ke neniu materio aŭ lumo povas eskapi de ĝi. Ĉi tia eventa horizonto estas sfero kun radiuso egala al la radiuso de Schwarzschild.
Ĉi tio estas priskribita kiel la rando en kiu la nigra trua liberiga rapido estas pli granda ol la lumrapideco. Kvankam ĉi tiu difino donas veran nombran rezulton, ĝi ne estas bazita sur la efikoj de fizika relativeco. Pli preciza priskribo estas en tio ke en ena regiono de ĉi tiu horizonto, ĉiuj lumsimilaj vojoj (vojoj de lumo), kaj do ĉiuj vojoj de la antaŭa luma konuso de partikloj en ena parto de la horizonto estas kurbigitaj tiel ke ili falas plu en la nigran truon. Se iam partiklo estas ene de la horizonto, movado en la truon estas tiel neevitebla kiel neevitebla estas movado antaŭen en la tempo (kaj ĉi tiuj du aferoj povas reale esti ekvivalentaj, dependanta de la spactempa koordinatsistemo uzata).
Nigra trua eventa horizonto estas aparte interesa por tri kaŭzoj. Unue, estas multaj ekzemploj sufiĉe proksimaj por studi ilin. Due, nigraj truoj tiras enen materio de iliaj ĉirkaŭaĵoj, kio provizas ekzemplojn de materio trairanta tra la eventa horizonto. Tria, la priskribo de nigraj truoj donita per fizika relativeco estas proksimuma, kaj ŝajne efikoj de kvantuma gravito estas gravaj proksime de la eventa horizonto. Ĉi tio permesas uzi observadojn de materio apud nigraj truaj eventaj horizontoj por studi fizikan relativecon kaj proponi vastigaĵojn de ĝi.
La difino de "eventa horizonto" donita de Hawking kaj Ellis, Misner, Thorne kaj Wheeler , kaj Wald diferenciĝas de tiu donita ĉi tie. Ilia difino de eventaj horizontoj estas pri la kosmoscienca kaj la partikla horizontoj (kaj ankaŭ pri la videbla horizonto). Tamen, moderna uzado kunigas la ideoj sub la unu termino "eventa horizonto". (ekzemple .) Por fari pli klaran distingon, iu aŭtoroj uzas pli specifan nocion de horizonto kiel "absoluta horizonto". En ĉirkaŭteksto de nigraj truoj, eventa horizonto preskaŭ ĉiam estas la absoluta horizonto, sed ne la videbla horizonto.