cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Lumbreras de Cameros
Geografio
Ĝi estas komunikita laŭ la nacia ŝoseo N-111 sudoriente kun la apuda diglago, la domaro San Andrés kaj tra tre montara areo al la provinco Sorio kaj norde kun Villanueva de Cameros. Ĝi estas je 51 km de Logronjo, provinca kaj regiona ĉefurbo, laŭ la ŝoseo N-111, kiu trapasas la municipon inters km 266 kaj 285.
Oriente de la urba kerno estas la akvobaraĵo de Pajares kaj la domaro San Andrés, nura el iamaj domaroj de la municipo kiu konservas loĝantaron ĉefe pro la apudeco de la diglago.
Historio
Estis trovitaj restaĵoj de kastrumo de visigotoj.
Lumbreras estis unu el triopo, kun Ortigosa de Cameros kaj Villoslada de Cameros, kiun la reĝo Henriko la 2-a de Kastilio donis al don Pedro Manrique de Lara pro lia defendo kontraŭ la reĝo Pedro la 1-a en 1366 en la Unua Kastilia Enlanda Milito.
En 1482 la grafoj de Treviño ricevis el la Katolikaj Gereĝoj la titolon de Dukoj de Nájera, per kiu Lumbreras ekdependiĝis de tiu duklando, ĝis en 1781 ĝi iĝis urbo de reĝlanda jurisdikcio.
Dum la Moderna Epoko, Lumbreras prosperis pro la protekto fare de la Mesta kaj la industrio de la lano. La tolaĵoj fabrikitaj en la 18-a jarcento estis konsumitaj de la lokanoj, sed ankaŭ estis liveritaj al la reĝaj trupoj aŭ eksportataj al la cetero de Iberio. Pro tio, en 1733, Filipo la 5-a liberigis el militservo la lanistoj kaj ŝafopaŝtistoj de Laguna de Cameros, Lumbreras, Pradillo kaj Ortigosa de Cameros. En tiu epoko estis pli ol 70 000 ŝafoj en la loko, kaj ties tekstila industrio eksportis lanon al Francio kaj Anglio.
Aktualo
La rura elmigrado okazis laŭlonge de la 20-a jarcento kaj tial oni malaltiĝis el 740 loĝantoj ĝis nunaj 150.
La ekonomio estas bazata ĉefe sur la brutobredado, forstado, la industrio pri ligno kaj la rura turismo.
Vizitindaĵoj estas la preĝejo, kvar ermitejoj, la diglago, turo, muzeo pri transmigra brutobredado, natura parko kun mirindaj rigardejoj al pejzaĝo ktp.
Folkhemmet
Folkhemmet (en esperanto „popolhejmo“) estis grava politika metaforo de la svedaj socialdemokratoj en la 1930-aj kaj 1940-aj jaroj kaj estis uzata por la klopodita bonstata ŝtato. La nocio hodiaŭ ne estas plu uzata kaj estas anstataŭigita per la sinonimo Bonstata ŝtato.
Origino
La nocio „Popolhejmo“ kiel metaforo por politika vizio aperas unuafoje en naciaj kaj dekstre konservativaj rondoj. La ŝtatsciencisto kaj politikisto Rudolf Kjellén skizis en sia verko „La ŝtato kiel vivformo“ (1916) aŭtoritatan kaj mistikan ŝtat-nocion, kiu difinis la ŝtaton kiel organismon kaj parolis pri estonta Popolhejmo. La nocion transprenis ankaŭ Manfred Björkquist, gvidanto en la sveda eklezio, kamparana politikisto.
Socialdemokrata metaforo
En iu politika diskuto de 1928, la partia gvidanto de la socialdemokratoj Per Albin Hansson, uzis la nocion „Popolhejmo“ por priskribi la celojn de la socialdemokrata politiko en Svedio. Lia posteulo Tage Erlander parolis jam pri „forta socio“, kaim li priskribis celojn de la socialdemokratoj. Pli poste la nocio estis anstataŭita per la vorto Bonstata ŝtato.
Per Albin Hansson parolis pri egalrajteco, apogo de malriĉuloj, malfortuloj, handikapuloj, infanoj ktp.
Bagnaria
Bagnaria estas komunumo de Italio.
Pola Matematika Societo
Pola Matematika Societo (pole: Polskie Towarzystwo Matematyczne) – societo asociiganta personojn ligitajn kun la pola matematiko. Ties celoj estas:
Ciel
Ciel estas franca komunumo kiu situas en la departemento Saône-et-Loire kaj en la regiono Burgonjo.
Pola Matematika Societo
a. reprezentado de opinioj kaj interesiĝoj de pola matematika medio;
Ciel
Historio
La preĝejo datiĝa de la 12-a jarcento, la kastelo de la 13-a jarcento.
Pola Matematika Societo
b. disvastigado de matematika kulturo, en tio apogo de matematika edukado kaj popularigo de matematiko;
Ciel
Geografio
La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 1 719 ha, de kiuj 1 334 ha servas por agrikulturo, 305 ha servas por herbejo kaj 172 ha estas kovritaj de arbaro.
Pola Matematika Societo
c. apogo de matematikaj esploroj kaj aplikaĵoj de matematiko;
d. zorgo pri firmigo de la tradicio de pola matematiko;
f. flegado pri ĝusta organizado kaj laborkondiĉoj de polaj matematikistoj.
Historio
La 2-an de aprilo 1919 kunsido de 16 matematikistoj de Krakovo vivigis Matematikan Societon en Krakovo. Inter kunvenintoj troviĝis: Stefan Banach, Leon Chwistek, Otton Nikodym kaj aliaj. Statuto de la kreita societo difinis ĝian celon kiel ĉiuflankan evoluon de pura matematiko kaj aplikata pere de okazigo de sciencaj kunsidoj kun lekcioj. Estraron de la societo eniris: prezidanto S. Zaremba, anstataŭanto A. Hoborski, sekretario F. Leja kaj kasisto L. Hordyński.
Dum unu jaro nombro de membroj kreskis ĝis 40, baldaŭ poste ĝis 50. Al ĝi aliĝis ankaŭ matematikistoj ekster Krakovo, i.a. Zygmunt Janiszewski, Kazimierz Kuratowski, Wacław Sierpiński kaj Hugo Steinhaus.
Reorganizo
En 1920 ĝi transformiĝis en tutpollandan organizon sub la nomo Polskie Towarzystwo Matematyczne (mallonge PTM) kun nova statuto prilaborita la 11-an kaj 12-an de decembro 1920. La estraro plu restis en Krakovo, eksteraj membroj povis laŭ permeso fondi filiojn en aliaj urboj. Unue en 1921 kreiĝis Filio de Lvovo kaj en 1923 en Varsovio, Poznań kaj Vilno. En 1928 Societo nombris 165 membrojn.
Dum Eksterordinara Kunsido la 14-an de marto 1936 en Lvovo oni reformis la societon kreante federacion de filioj. Prezidantoj de unuopaj estaroj konsistigis la Ĉefan Estraron. La sidejo translokiĝis al Varsovio kaj en 1937 kreiĝis Filio de Krakovo.
Intermilita agado
Eldonaĵoj
Realigante siajn celojn la Societo komencis eldoni "Rozprawy Polskiego Towarzystwa Matematycznego" (Disertaĵoj de Pola Matematika Societo). La unua volumo estis eldonita en Krakovo en 1921. Sekvan oni eldonis unu jaron poste sub la nomo "Annales de la Société Polonaise de Mathématique" kaj ĝi entenis 8 sciencajn laboraĵojn. Redaktoro de "Annales" estis Stanisław Zaremba. Ĝis eksplodo de la dua mondmilito aperis 17 volumoj. La revuo aperadis en kongresaj lingvoj, sed "Dodatki" (Suplementoj) aldonataj al kelkiuj volumoj estis pollingvaj kaj ampleksis i.a. dokumentojn pri la vivo de la Societo kiel statuto, raportoj kaj protokoloj.
Kunvenoj
La Societo organizis Polajn Matematikajn Kunvenojn. La tri unuaj okazis antaŭ 1939. La unua en Lvovo en la tagoj 7–10 de septembro 1927 kaj kolektis ĉ. 200 partoprenantojn, kaj inter ili kelke da sciencistoj de eksterlando. La dua estis en Vilno en la tagoj 23–26 de septembro 1931, kaj la tria en Varsovio (28.09–3.10.1937).
Dum la intermilita periodo oni prezentis 1143 referaĵojn dum kunsidoj en la kvin filioj.
Agado post 1945
La unua postmilita filia kunsido okazis en Krakovo la 27-an de marto 1945. Marte 1946 kunvenis Estraro, ankoraŭ en la konsisto de 1939, ekmankis nur la prezidanto Stefan Banach (mortis en 1945 en Lvovo), kaj venontjare oni jam elektis novan Ĉefan Estraron: prezidanto Kazimierz Kuratowski, kasisto Karol Borsuk kaj sekretario Andrzej Mostowski.
Decembre 1946 okazis la 4-a Pola Kunveno de Matematikistoj en Vroclavo, kiun partoprenis 48 delegitojn. Oni starigis tri premiojn: je la nomoj de Stefan Banach, Stefan Mazurkiewicz kaj Stanisław Zaremba, kiuj devus esti atribuataj al la plej bonaj matematikaj laboraĵoj el la periodo de la du lastaj jaroj. Unuopaj filioj komencis refunkciadon kaj fondiĝis novaj: en Lodzo en 1946, en Lublin en 1947, en Gdańsk en 1949, en Toruń en 1952, en Gliwice en 1954, en Szczecin en 1956.
Eldonaĵoj
Plie, kun la Pola Fizika Societo kaj Pola Astronomia Societo estas eldonata popularscienca monatrevuo Delta.
István Kulinyi
István Kulinyi [iŝtvAn kulinji], laŭ hungarlingve kutima nomordo Kulinyi István estas hungara grafikisto, afiŝisto, fasonisto. István Kulinyi naskiĝis la en Innsbruck.
Biografio
István Kulinyi akiris diplomon en Industriarta Universitato en 1973. Liaj plej gravaj instruistoj estis József Baska, Sándor Ernyei kaj Ernő Fischer. Post siaj studoj en Budapeŝto li kreis plej ofte afiŝojn, ekde 1983 ludilojn, baldaŭ ankaŭ faris fasonojn de pluraj firmaoj. Li ricevis premiojn inter 1977-2006.
Max-Planck-Instituto por Evolucia Antropologio
Max-Planck-Instituto por Evolucia Antropologio (Max-Planck-Institut für evolutionäre Anthropologie, mallonge kiel MPI-EVA) estas interfaka esplorinstituto en Leipzig (Germanio), unu el la institutoj de la Max-Planck-Societo por la Akcelo de Scienco. La instituto faras bazajn esplorojn pri la evoluhistorio de la homaro.
Esploro
La instituto celas studi la biologian kaj kulturan evoluon de la homaro per komparaj analizoj de la diverseco de genoj, kulturoj, kognaj kapabloj, lingvoj kaj sociaj sistemoj de pasintaj kaj nunaj homaj populacioj kaj grupoj de primatoj proksime rilataj al homoj. Kunigi ĉi tiujn esplordirektojn en unu instituto konduku al novaj komprenoj pri la historio, diverseco, adaptiĝoj kaj kapabloj de la homa specio (Homo sapiens).
Ursula K. Le Guin
Vivo
Le Guin konatiĝas pro sia kapablo krei kredeblajn mondojn loĝatajn de profunde homaj karakteroj (senkonsidere al ĉu ili estas efektive 'homaj'). Multe da ŝia sciencfikcio distingiĝas de aliaj ekzempleroj de la ĝenro per ĝia forta emfazo pri la 'sociaj' sciencoj, inkludante sociologion kaj antropologion. Ŝiaj verkoj ofte uzas nekutimajn eksterteranajn kulturojn komuniki mesaĝon pri nia propra kulturo; ekzemplo estas la esplorado de seksa identeco per la indiĝenoj en The Left Hand of Darkness ("La Maldekstra Mano de Mallumo"), kiuj estas senseksaj ordinare sed iĝas hazarde vira aŭ ina je siaj fekundaj tempoj. Le Guin ankaŭ verkis fikcion mediigatan multe pli proksime al hejmo; multaj el ŝiaj rakontoj okazas en nia mondo dum la estanteco aŭ proksima estonteco.
Max-Planck-Instituto por Evolucia Antropologio
Esploro
La du fratinaj institutoj en la Sekcio pri Homaraj kaj Sociaj Sciencoj de la Societo Max Planck kun la komuna temo "Evolua historio de homaro": la MPI por la Historio de la Homaro en Jena kaj la MPI por Evolua Antropologio en Leipzig estos restrukturitaj en la venontaj jaroj, por optimumigi la esplorprofilojn de ambaŭ ejoj pri biologia kaj kultura evoluo de la homaro.
Ursula K. Le Guin
Vivo
Ŝia plej konata fantasto estas ŝiaj rakontoj pri la insulara mondo Earthsea ("Termaro"), kiun multaj recenzistoj komparis al la mondo de J.R.R. Tolkien. Tamen, ŝia fantasto pli temas pri la homa stato ol tiu de verkistoj kiel Tolkien.
Le Guin naskiĝis en Berkeley, Kalifornio, Usono, kiel filino de la antropologo Alfred L. Kroeber kaj la aŭtorino Theodora Kroeber (kiu interalie skribis Ishi in Two Worlds). Ursula edukiĝis je Radcliffe College kaj Columbia University, kaj dum studa jaro en Parizo ŝi renkontis kaj edzigis francan historiiston Charles Le Guin. Ili vivadis en Portlando, Oregono, kune kun siaj tri gefiloj.
Max-Planck-Instituto por Evolucia Antropologio
Fakoj
La instituto estas dividita en jenajn fakojn:
Eddius Stephanus
Eddius Stephanus (aŭ Stefano de Ripon) estis anglosakso de la 8-a jarcento kiu gravis pro sia biografio de Sankta Wilfrid.
Li estis pastro kiu eble estis ĉant-instruisto kiun Wilfrid venigis de Kent al la monaĥejo de Ripon. Li verkis la biografion de Wilfrid por la monaĥoj de Ripon, post peto de Acca, episkopo de Hexham.
La biografio estas la plej frua anglosaksa historia verko kiu ankoraŭ restas. Ĝi estis inter la fontoj de la anglosaksa historiisto Bede. Ĝi donas informojn pri la Sinodo de Whitby kiuj iom malsamas al tiuj de la historio de Bede: ekzemple, dum Bede emfazas la religiajn disputojn, Eddius donas pli da informoj pri la politika situacio.
Serio 680 de ČD
Elektra trajnkompleto 680 (aŭ simple sub komerca markigo Pendolino) estas unusola trajno kun aktiva klinigo de veturilŝranko de fabrikanto Fiat Ferroviaria, kiu estas en Ĉeĥio uzata de Ĉeĥaj fervojoj. Ĉeĥaj fervojoj mendis 10 trajnkompletojn de ili, sed fine ili ricevis kun granda malfruiĝo nur sep unuojn.
Evoluo kaj produktado
En komenco de 1990-aj jaroj naskiĝis en Ĉeĥio ideo uzi por plirapidigado kaj pliallogigado de fervoja trafiko ĉefe sur vojo Berlin - Prago - Vieno altrapidajn tri-sistemajn elektrajn trajnkompletojn kun klinigemaj ŝrankoj. En jaro 1994 estis en ateliero de profesoro Petr Tučný kreita propono de tiu elektra trajnkompleto kun sep vagonoj sub nomo Integral. Jaron poste tiu ĉi propono estis parto de kondiĉoj en internacia konkurso por liverado de 10 trajnkompletoj. Tiun ĉi konkurson gajnis konsorcio de firmaoj ČKD Praha Holding a.s., Moravskoslezská Vagónka Studénka a.s., Fiat Ferroviaria kaj Siemens AG. Unua trajnkompleto devis esti liverita ĝis fino de jaro 1997 kaj restaj poste ĝis duono de jaro 2000. Ĉi tie jam aperis unua problemo: konsorcio gajnis interalie ankaŭ tial, ke ĝi subvalorigis sian oferton.
Sed ne nur subvalorigado estis unu kialo, ke konsorcio ne sukcesis plenumi obligon. Pli grava estis, ke ČKD Praha Holding a.s., kies parto estiĝis ankaŭ MSV Studénka, havis ekonomiajn problemojn (pro siaj antaŭaj kontraktoj kun Sovetunio, kiujn ĝi perdis) kaj en jaro 1999 okazis kraŝo de ČKD. Estis serĉita solvo: fine kiel rezulto estis aldonaĵo al originala kontrakto (subskribita en fino de januaro 2000), laŭ kiu devis pri evoluo kaj produkto de tiu momento zorgi nur firmao Fiat Feroviaria S.p.A. (de ĝi poste dum jaro iĝis firmao ALSTOM Ferroviaria S.p.A.), sed kun tio, ke anstataŭ dek specoj estos liveritaj nur 7 pecojn. Sekva jaro estis perdita dum serĉado de ebla financado. Do, en jaro 2001 povis esti prilaborita nova harmonogramo de laboroj, estis aldonitaj, pli precize ŝanĝitaj teknikaj kondiĉoj. Evoluo kaj produktato povis daŭrigi.
Liverado
Je la 18-a de junio 2003 dum granda intereso de publiko alvenis unua trajnkompleto (vojo de Italio estis: Savigliano, Torino, Milano, Verona, Brenner, Linz, Horní Dvořiště kaj Prago). Sekvaj pecoj alvenis jam relative sen granda intereso kaj je la 5-a de novembro 2005 alvenis lasta, sepa unuo kun marko 680.007.
Unuaj vojaĝoj en Ĉeĥio
Dum jaro 2005 oni testis Pendolinon inter Prago kaj Děčín. Finfine, je la 11-a de decembro 2005 dekkvin minutoj antaŭ sesa horo matene forveturis de ĉefa stacidomo en Ostrava al Prago. Tio estis komenco de la regula konekto en kategorio SuperCity.
Ranĝado de elektra unuo 680
Elektra trajnkompleto 680 havas sep grandspacajn vagonojn. Unu vagono de unua klaso, kvin de dua klaso (de tio unu vagono de dua klaso estas iama vagono de unua klaso, sed Ĉeĥaj fervojoj decidis pro malgranda kvanto de vojaĝantoj en la unua klaso malaltigi sidlokojn en la unua klaso). Inter ili estas bistrovagono (tie estas ankaŭ lokoj por veturantoj - por dua klaso). Inter unua kaj dua klaso ne estas grandaj diferencoj. En unua klaso estas ruĝaj sidlokoj kaj kontaktingoj, en dua klaso estas ankaŭ kontaktingoj por porteblaj komputiloj kaj sidlokoj estas bluaj. Baze de ofta kritiko Ĉeĥaj fervojoj decidis instali kontaktingoj kaj nuntempe estas en ĉiuj trajnkompletoj.
Strukturo de vagonoj
En dua kaj ankaŭ en unua klaso estas unu serio de sidlokoj apud fenestroj (kelkaj sidlokoj estas kontraŭ si kaj inter ili estas tableto) kaj serio de dusidlokoj (du sidlokoj ĉe si, kelkaj sidlokoj estas ankaŭ kontraŭ si, do estas kvar sidlokoj kun unu tablo). Inter tiuj du serioj estas libera loko por trairado. Super sidlokoj estas loko por bagaĵoj. Ĉiuj vagonoj estas klimatizataj, do ne eblas malfermi fenestron.
Konektoj en Ĉeĥio
De decembro 2008 Pendolino veturas de Prago de ĉefa stacidomo (antaŭe Pendolino veturis de stacidomo en Holešovice) - kaj male .Ĉeĥaj fervojoj planis uzi tiun ĉi trajnkompleton ĉefe por eksterlandaj konektoj. En planoj estis krei rapidan konekton inter Berlino, Prago kaj Vieno. Tion oni bedaŭrinde ne sukcesis realigi (kvankam daŭre estas diskutoj kun Deutsche Bahn), parte ankaŭ ĉar Ĉeĥaj fervojoj ricevis nur 7 unuojn.
Inter Prago kaj Ostrava
Hodiaŭ elektra trajnkompleto 680 ofertas rapidan konekton de Prago tra Pardubice, Olomouc al Ostrava. La vetur-tempo inter praga ĉefa stacidomo kaj stacidomo Ostrava-Svinov estas 2 horoj kaj 56 minutoj. En Ostrava tamen ne estas fino, poste veturas ankoraŭ al Bohumin kaj unu konekto estas vendrede ĝis Třinec (unudirekta konekto de Prago vendrede, lunde unudirekte de Třinec male). En tiu ĉi kazo la trajno ne haltas en Pardubice kaj Olomouc, veturas sen halto ĝis Ostrava-Svinov (oni ŝparas eĉ tempon pro nehalto en Pardubice kaj Olomouc kaj la vetur-tempo estas 2:54). Post Bohumín ĝi ankoraŭ haltas en Karviná kaj Český Těšín.
Inter Prago kaj Břeclav
Unufoje dum tago elektra trajnkompleto 680 ofertas ankaŭ plej rapidan trajnan konekton inter Brno kaj Prago (la veturtempo inter praga ĉefstacidomo kaj ĉefstacidomo en Brno estas 2 horoj kaj 26 minutoj ). Matene elektra trajnkompleto alvenas al Brno de Bratislava (kun halto apud landlimo en Břeclav) kaj tra Pardubice ĝi alvenas al Prago, vespere male - do de Prago tra Pardubice, Brno kaj Břeclav al Bratislava.
Vojaĝo al Mariánské Lázně kaj al Cheb
La 14-an de majo 2011 Pendolino ofertis ne kutiman konekton: de Prago al Mariánské Lázně. Posttagmeze estis unu vojaĝo al Cheb kaj reen. Tio estis, ĉar de la unua de majo 2011 eblas denove vojaĝi sen neceso uzi anstataŭ trajno buson inter Plzeň al Cheb (post preskaŭ 5 jaroj). La 17-an de decembro 2011 alvenis unua regula Pendolnio al Františkovy Lázně. Por jaro 2012 estas sabate unu konekto de Prago tra Pilseno, Mariánské Lázně, Lázně Kynžvart kaj Cheb al Františkovy Lázně.
Jaro 2012
Por jaro 2012 estas unu sabata konekto al Žilina de Prago kaj reen, kaj unu dimanĉa al Žilina kaj unu lunda de Žilina al Prago.
Aktuala situacio - jaro 2013
Ekzistas unu konekto de Český Těšín, sed nur ĉefe lunde al Prago. Plej multe da konektoj estas inter Prago kaj Ostrava (kun haltoj en Olomouc kaj Pardubice), kelkaj konektoj estas ankaŭ ĝis Bohumín. Unu konekto estas sabate de Bohumín tra Prago al Františkovy Lázně (post paŭzo trajno revenas tra Prago al Bohumín). De marto 2013 estos aldonita nova dimanĉa konekto de Prago al Františkovy Lázně, unu vespera dimanĉa konekto de Prago al Pilseno kaj unu matena konekto de Pilseno al Prago.
Ĝenerelaj kondiĉoj
En Pendolino oni ne rajtas fumi, eblas fumi nur dum halto de trajno en stacio.
Tarifaj kondiĉoj
En Pendolino eblas uzi normalan bileton (reen-bileto, grup-bileto), sed ĉiam oni bezonas ankoraŭ aĉeti lokbileton. Lokbileto kostas 200 da ĉeĥaj kronoj, por veturantoj kun klienta karto de Ĉeĥaj fervojoj (tiel nomata In-karta) ĝi kostas 120 da ĉeĥaj kronoj (tiu ĉi rabato validas ankaŭ por veturantoj kun karto kun Railplus rabato, sed la prezo de la lokbileto dependas de tago, tempo de via vojaĝo kaj de tio, de kie kien vi vojaĝas, do ĝi povas esti eĉ pli malmultekosta). Post la 12-a de decembro 2010 oni povis uzi inter Brno kaj Prago oferton de senpagaj lokbiletoj (estis uzita jam en jaro 2009, ĉar oni volis inviti pli da homoj al vojaĝo per Pendolino ), sed de la 6-a de marto 2011 eblis denove ricevi lokbileton eĉ senpage, sed temas nur pri limigita nombro de tiuj senpagaj lokbiletoj. Eblis eĉ ricevi senpagan lokbileton en la unuan klason kun la bileto por la unua klaso, sed en tiu ĉi kazo oni ne ricevos senpage manĝaĵojn kaj trinkaĵojn. Tiu ĉi oferto estis nuligita la 1-an de septembro 2011 kaj anstataŭ ĝi nun eblis aĉeti lokbileton kontraŭ 35 kronoj (denove limigita kvanto) al bileto (sed oni rajtas ricevi senpage akvon kaj gazeton). Tiu ĉi oferto validis inter Břeclav - Brno kaj Prago, kaj inter Olomouc kaj Ostrava (+ Bohumín).
Rajtoj de vojaĝantoj
En kazo de malfruiĝo pli ol 30 minutoj vojaĝanto ricevas monon, kiun li pagis por lokbileto (do 200 aŭ 100 da ĉeĥaj kronoj). En kazo de malfruiĝo pli ol 60 minutoj vojaĝanto krom mono por lokbileto rajtas ricevas senpage unu malvarman aŭ varman ne-alkoholan trinkaĵon (sed nur en kazo, ke trinkaĵo disponeblas).
Kondiĉoj por vojaĝo en Bratislava
De decembro 2010 veturas denove Pendolino de Prago al Bratislava. Oni daŭre bezonas lokbileton, sed jam senpagan.
Kondiĉoj por vojaĝo en Vienon
Lokbileto devis esti aĉetita ankaŭ al internacia bileto. Por veturantoj kun klienta karto estis lokbileto por prezo 3 da Eŭroj (80 da ĉeĥaj kronoj), por veturantoj sen klienta karto 7 da Eŭroj (185 da ĉeĥaj kronoj).
Planoj por estonteco
Daŭre estas diskutoj pri ebla uzado en Germanio. Inter aliaj proponoj estas ankaŭ konekto inter Varsovio kaj Prago (tiu ĉi konekto estus celita kiel matena trajno de Varsovio al Prago). Inter planoj estas ankaŭ oferti sendratan interreton - wifi.
Trajna kategorio de Pendolino
En Ĉeĥio Pendolino veturas en kategorio SuperCity. En Aŭstrio Pendolino veturis ja en kategorio EuroCity.
Trajna gvidlibro pri Pendolino
Ĉeĥaj fervojoj eldonis kvarfoje dum jaro trajnan gvidlibron. Ne temis fakte nur pri gvidlibro, sed pri malgranda gazeto (eldonita nun kvarfoje dum jaro), ĉar en ĝi aperis ankaŭ artikoloj pri aktualaĵoj, aŭ intervjuo kun iu homo. En ĝi kompreneble aperis ankaŭ aliaj komercaj ofertoj de aliaj firmaoj. Bazaj informoj pri vojaĝado estis ankaŭ en angla kaj germana lingvoj. Krome eblis ankaŭ trarigardi trajnan horaron kun trajnoj, kiujn eblis uzi en stacioj post vojaĝo kun Pendolino.
Famaj personoj en Pendolino
Elektra trajnkompleto 680 estas de tempo al tempo uzata de iu fama persono, aŭ de fama grupo. Inter tiuj famuloj estis ambaŭaj ĉeĥaj prezidantoj, do Václav Havel kaj Václav Klaus (li eĉ dufoje ), sed ankaŭ Karel Gott. Krome iam veturas per Pendolino ankaŭ futbalteamoj, ĉar por ili estas pli komforta vojaĝi per trajno ol en buso.
Mór (urbo)
Mór (mOr) estas urbo kun titolo vinvilaĝo en Hungario en regiono Meza Transdanubio, en departemento Fejér, en Distrikto Mór, kies centro ĝi estas. Tiu urbo estas ankaŭ centroj de subregiono kaj vinregiono. La loknomo signifas hungare: maŭro.
Geografio
Mór situas sur ebenaĵo inter du montaroj Vértes kaj Bakony laŭ la fervojo kaj ĉefvojo inter Székesfehérvár-Komárom, 25 km-ojn nordokcidente de Székesfehérvár.
Historio
Mór estis en la 18-19-aj jarcentoj grava kampurbo, grava komerca centro. La urban rangon ĝi rericevis en 1984. Loĝantoj de la urbo apartenas parte al al germana nacia malplimulto.
Mór kaj ties ĉirkaŭo Csókakő, Bodajk, Pusztavám, Nagyveleg, Söréd kaj Csákberény estas grava historia vinregiono. Oni minas en ĉirkaŭo de Mór brunkarbon en Balinka, kaj Pusztavám, krome baŭksiton en Kincsesbánya kaj Gánt.
Gravaj fabrikoj de la urbo estas la tubo- kaj elektrodfabriko de la Csepeli Fémmû (ĉepela Metalluzino)/nun ESAB Group/, filialoj de Ikarus kaj Budalakk en Pusztavám.
Bankorabado
La urbo abrupte trovis sin en reflektorlumo. Okazis la plej terura bankorabado de Hungario. Ĉiuj bankistoj kaj ĉiuj klientoj (tri klientoj, kvar bankistinoj kaj la bankogardisto) estis murditaj.
Famuloj
En Mór naskiĝis:
Esperanto-movado
Estas gastiganto de Pasporta Servo tie.
The Birth of a Nation
The Birth of a Nation (anglalingve por "La Nasko de Nacio"; ankaŭ konata kiel The Clansman, "La Klanano") estas unu el la plej influaj kaj polemikaj filmoj en la historio de usona kino. La filmo, direktita de D.W. Griffith rakontas la perspektivon de la sudaj Konfederaciitaj Ŝtatoj dum la Usona Enlanda Milito. Ĝi gravas en filmhistorio pro novaj teknikaj atingoj kaj la polemika propagando de blankula suprenigo kaj glorigado de la Ku Klux Klan.
Niavarana Konstruaĵaro
La Niavarana Konstruaĵaro aŭ Niavarana Komplekso (: Magxmueje Niāvarān – مجموعه نیاوران‎‎ ) estas historia komplekso en Shemirano, Tehrano (Pli Granda Tehrano), Irano. Ĝi konsistas el pluraj konstruaĵoj kaj monumentoj konstruitaj en la Gajara kaj Pahlavia epokoj.
Historio
La kompleksa deveno estas de ĝardeno en Niavarana regiono, kiu estis uzata kiel somera loĝejo de Fath-Ali Ŝaho de la Gajara Dinastio.
Paviliono estis konstruita en la ĝardeno pere de la ordeno de Naser ed Din Ŝaho de la sama dinastio, kiu estis originale nomata kiel Niavarana Domo kaj estis poste renomita Saheb Garanije Domo. La paviliono de Ahmad Ŝaho Gajara estis konstruita en la lastaj jaroj de la Gajara periodo.
Dum la regado de la Pahlavia Dinastio, moderna konstruaĵo nomata Niavarana Palaco estis konstruita por la imperia familio de Mohammad Reza Pahlavi. Ĉiuj perfieriaj konstruaĵoj de la Saheb Garanije Domo, kun la escepto de la Ahmad Ŝaha Paviliono, estis disfaligitaj kaj la konstruaĵoj kaj strukturoj de la hodiaŭa komplekso estis konstruitaj en la norda parto de la Saheb Garanije Domo. En la Pahlavia periodo, la Ahmad Ŝaha Paviliono servis kiel ekspozicia areo por la donacoj de mondaj gvidantoj al la iranaj monarkoj.
NGC 2295
NGC 2295 (aliaj indikoj — ESO 490-47, MCG -4-16-21, VV 178, CGMW 2-34, PGC 19607) estas galaksio en konstelacio Granda Hundo.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
(15309) 1993 FZ7
(15309) 1993 FZ7 estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la en la kadro de la "Enketo de Upsalo-ESO pri Asteroidoj kaj Kometoj" (Uppsala-ESO Survey of Asteroids and Comets, aŭ "UESAC"), elde la Observatorio La Silla (Ĉilio).
Ceremoniestro
Ceremoniestro estas la oficiala gastiganto de ceremonio, organizita evento aŭ simila okazaĵo.
La termino kaj koncepto estas pli frue dokumentata ekde la 5a jarcento en la Katolika Eklezio, kie la Ceremoniestro estis kaj estas ankoraŭ oficialulo de la Papa kortego responsa pri la ĝusta kaj milda konduko de la elegantaj kaj prilaboritaj ritaroj ĉirkaŭ la papo kaj la liturgio.
La ceremoniestro ofte estas ankaŭ la respondeco pri etiketo dum oficiala ŝtata agado, speciale en monarkioj.
Nuntempe, tiu termino estas ofte uzata por aludi al fako de ĵurnalistoj, kiuj zorgas pri la prezentado de kantistoj, muzikistoj, parolantoj, distristoj kaj ĝenerale estras distrindustrian eventon. Tio okazas ekzemple en televido programoj pri lud-konkurencoj kaj ĝenerale en muzikaj festivaloj.
Rouvignies
estas komunumo de Francio, kiu apartenas al la historia regiono Henegovio (france Hainaut respektive flandre Henegouwen), kies plej granda parto ekde 1830 estas parto de la Reĝlando Belgio, sed plia, suda parto jam ekde 1678 apartenas al Francio. Ĝi situas en la departemento Nord [] (okcidentflandre Noorderdepartement), en la regiono Hauts-de-France (prononco [], laŭvorte "supraĵo de Francio" pikarde Heuts-d'Franche) kaj en la antaŭa regiono Nordo-Kaleza Markolo (france Nord-Pas-de-Calais, nederlande/flandre Noord-Nauw van Calais). Fine de en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². Administre la komunumo apartenas al la arondismento Valenciennes (france Arrondissement de Valenciennes, okcidentflandre Arroundissement Valencyn), kaj al la kantono . La teritorio havas komunan limon kun.
22848 Chrisharriot
22848 Chrisharriot estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la en la kadro la kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de Christian Harriot, mentoro de unu finalist(in)o de la Discovery Channel Young Science Challenge de 2006, scienca konkurso por lernantoj de mezlernejo. Li estis instruisto ĉe la Robert Frost Middle School de Rockville (Marilando).
Stigny
Stigny estas franca komunumo lokita en la departemento Yonne kaj en la regiono Burgonjo. Ĝi havis 115 loĝantojn laŭ censo plenumita en 1999.
Geografio
Stigny etendiĝas sur 17.86 km², kaj havis 115 loĝantojn laŭ la lasta oficiala censo, tiel ke la loka loĝdenso estas 6.4 homoj po kvadrata kilometro. La komunumo situas en Yonne, en la nordokcidenta parto de Burgonjo.
Historio
La departemento Yonne estis oficiale kreita la 4-an de marto 1790 dum la franca revolucio.
Okaze de la municipa baloto de 2008 venkis en la komunumo S-ino Brigitte Bayol, kiu do fariĝis la loka urbestro.
Lokaj famuloj
La pentristo kaj poeto Pierre Bettencourt dumtempe vivis en tiu komunumo.
Administrado
Stigny apartenas al la kantono de Ancy-le-Franc, kies ĉefurbo estas Ancy-le-Franc. Tiu kantono mem estas parto de la arondismento de Avallon, unu el la tri arondismentoj de la departemento Yonne.
Vidu ankaŭ
YonneYonne
József Gyárfás
József Gyárfás [jOĵef djArfAŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo Gyárfás József estis hungara agronomo, akademia instruisto. Lia origina familia nomo estis Grünwald.
Catastro de Ensenada
Nuntempe la katastro utilas kiel rimedo por koni la statojn de la diversaj lokoj, vilaĝoj, urboj kaj komarkoj de Hispanio, tio estas tre utila priserĉiloj de fakuloj kaj historiistoj. La informoj temas ĉefe pri ekonomio, socio, stato de la senjoraj (feŭdaj) sistemoj kaj eĉ pri la stato de la tiama medio. Foje fnnkciuloj vizitis la statistikitajn lokojn, foje estis la tieaj aŭtoritatoj kiuj sendis la informojn. Tiele oni povas studi kia estis la Antikva Reĝimo en Hispanio.
József Gyárfás
József Gyárfás naskiĝis la  en Hungara reĝlando en Garany (nuntempa Hraň en Slovakio), li mortis la  en Mosonmagyaróvár.
Biografio
József Gyárfás frekventis mezlernejon en Sopron, poste li akiris diplomon en Ekonomia Akademio (Magyaróvár) en 1896. En la sekva jaro li estis asistanto en la akademio. En 1899 li havis postenon en la akademia eksperimenta stacio, ekde 1909 li gvidis ĝin. En 1933 li pensiuliĝis, sed pli longe helpis al la akademio kaj ties stacio. Li doktoriĝis en 1952. Li ricevis premion Kossuth post 3 jaroj.
Mura Mare
Mura Mare (hungare: Nagyszederjes nadjsederjeŝ) estas vilaĝo en Rumanio sudoriente de Reghin. Administre ĝi apartenas al Gorneşti.
Loĝantaro
En 1910 ĝi havis 269 loĝantojn (rumanoj, hungaroj) kaj en 1992 80 (rumanoj).
Historio
Ĝia unua skriba mencio estas en 1379. Ĝis 1919 kaj inter 1940 kaj 1944 ĝi apartenis al Hungario (Maros-Torda).
(76840) 2000 TU3
(76840) 2000 TU3 estas malgranda, malhela troja asteroido de Jupitero, malkovrita la en la kadro de la astronomia kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la observatorio de la Laboratorio Lincoln en Socorro (Nov-Meksiko, Usono).
Ĝi orbitas ĉe la punkto de Lagrange L5 de la sistemo Suno-Jupitero, ĝi do estas ano de la tiel nomata « Troja Tendaro ».
Lummen
Lummen (nederlande, proksimuma prononco ) estas municipo en Belgio. Komence de ĝi havis  loĝantojn. Lummen situas en la procinco Limburgo, en la okcidento de la nederlandlingva Flandra Regiono - loke aldone ankaŭ parolatas variaĵoj de la proksime parenca limburga dialektaro. La municipo apartenas al la distrikto (aŭ arondismento) Haselto.
Ekde 1977 la municipoj Linkhout kaj Meldert apartenas al Lummen, la ĉefa municipo.
Du aŭtoŝoseoj E313 kaj E314 kruciĝas en Lummen. La vojnodo de Lummen post finkonstruado konsistos el 8 pontoj.
(13637) 1995 YO3
(13637) 1995 YO3 estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la japana astronomo Takao Kobayashi elde la Observatorio de Ooizumi en gubernio Gunma (Japanio).
Gerhart Hauptmann
Gerhart HAUPTMANN [GEhart HAŬPTman] (naskiĝis la 15-an de novembro 1862, mortis la 6-an de junio 1946) estis germana verkisto kaj dramaturgo de la naturisma skolo.
Vivo
En la aĝo de 28 jaroj li decidis fariĝi skulptisto. Post mallonga studado en Breslaŭo kaj Jena li komencis krei siajn unuajn literaturajn verkojn. Li multe vojaĝis, sed lia provo, komenci skulptistan karieron en Romo, fiaskis. En la jaro 1885 li edziĝis al filino de grandbienulo. Sen financaj zorgoj li ekde tiam povis plene dediĉi sin al la verkado. La geedzoj ekloĝis en Berlino. En 1904, post divorco, li edziĝis duan fojon.
La frua verkaro Gerhart Hauptmann estas inspirita de la Naturalismo. Lia unua teatraĵo Vor Sonnenaufgang (1989) kaŭzis skandalon kaj estis malpermesata, sed li subite famiĝis. Per sia verko Hanneles Traumfahrt (1893) li miksis naturalismajn kaj romantismajn elementojn. La komedio Der Biberpelz (1893) kaj tragedioj Rose Bernd (1901) kaj Die Ratten (1911) estas socikritikaj. En 1912 li gajnis la Premion Nobel de Literaturo.
En la jaro 1918 li aktive kontribuis al la konstruo de la Vajmara Respubliko. Por ripozi li ofte vojaĝis al la insulo Hiddensee, kaj en 1930 li tie aĉetis domon. En la jaro 1933 li retiriĝis el la publika vivo.
Gerhart Hauptmann mortis en Agnetendorf (nun Jagniątków en Pollando), kvartalo de la urbo Hirschberg im Riesengebirge (nun Jelenia Góra en Pollando). Lia tombo troviĝas sur la insulo Hiddensee, kie ankaŭ troviĝas muzeo pri li. Ĉar entombigo lia surloka - malgraŭ la eksplicita entestamenta volo de Hauptmann kaj interveno de sovetiaj aŭtoritatoj - estis malpermesita.
Marguerite Duras
Marguerite DURAS, origine: Marguerite DONNADIEU (naskiĝis en 1914 Gia Dinh, Vjetnamo, mortis en 1996 en Parizo) estis franca verkistino.
Ŝi gajnis i.a. la Oran Palmon de la Festivalo de Cannes (1960) kaj la Prix Goncourt (1984, dank'al L'amant).
Lastajn jarojn de ŝia vivo priskribis filmo Cet amour-là kun Jeanne Moreau en la rolo de la verkistino.
Stilo
Ŝiaj aliaj gravaj verkoj inkluzivas: Moderato cantabile, kiu eĉ fariĝis la samnoma filmo, Le Ravissement de Lol V. Stein kaj la filmo India Song. Duras ankaŭ estis la manuskriptinto de la franca filmo Hiroshima mon amour el 1959, reĝisorita de Alain Resnais.
Pavlo Dibenko
Pavlo Juĥimoviĉ DIBENKO (Павло Юхимович Дибенко, Павел Ефимович Дыбенко; 1889–1938) estis grava ukraina revoluciisto, komandanto de Ruĝa Armeo kaj la unua Popola komisaro pri maraj kaj flotaj aferoj en Sovetunio.
Post la Rusia enlanda milito li okupis sekvencon de militaj postenoj, kaj en 1937 partoprenis en kampanjo de "purigado", t.e. reprezalioj, kontraŭ la plej supraj gvidantoj de Soveta armeo. Baldaŭ poste li mem estis arestita kaj mortpafita en 1938.
Marguerite Duras
Stilo
La fruaj romanoj de Duras estas sufiĉe konvenciaj laŭ sia formo. Ĉiukaze ŝi fariĝis pli aŭdaca en siaj eksperimentoj en "Moderato Cantabile" kaj malplenigis la tekston por ŝanĝi la pezon al tio, kio ne estis dirita. Ŝia verkaro estis asociita kun la franca literatura movado de la "nova romano", kvankam ŝi mem ne apartenis al iu literatura grupo.
La filmoj bazitaj de ŝiaj romanoj estis eksperimentaj, plejparte evitante la sinkronan uzon de voĉo, uzante voĉon por implici pli ol rakonti. La priskribita rakonto estas spertita per bildoj, kies rilato al la dirataĵoj donas iom da duboj ĉu tuŝas ĉu ne.
Ferdrupt (stacidomo)
Ferdrupt estas fermita franca stacidomo sur linio -, situanta en  Ferdrupt, en departemento , regiono Grand Est.
Temas pri stacidomo de Société nationale des chemins de fer français (SNCF).
Ĝi situas ĉe kilometra punkto (PK) de linio Épinal - Bussang (060000).
Antonio Pigafetta
Antonio PIGAFETTA, alinome Antonio Lombardo, naskita ĉ. 1491 en Vicenza [viĉenca], mortinta post 1534, estis itala vojaĝanto, geografo kaj verkisto, kaj amatora astronomo.
La precipa merito de Pigafetta estis, ke dum la tri jaroj de la unua ekspedicio ĉirkaŭ la mondo (1519–1522) li faris precizajn ĉiutagajn notojn kaj post reveno al Eŭropo redaktis ilin al "Raporto pri la unua vojaĝo ĉirkaŭ la mondo" (Relazione del primo viaggio intorno al mondo). Li publikigis la raporton verŝajne en 1524, kune kun la "Traktaĵo pri sfer(ec)o" (Trattato della Sfera). Lia ĉefverko estis eldonita en pluraj lingvoj. Itala reeldono okazis en 1994.
Pigafetta verŝajne estis ido de grava nobela familio de Vicenza, sed pri lia frua vivo ne multo estas sciata, escepte de studoj pri matematiko kaj astronomio. Lia aĝo estas necerta; povas esti, ke li naskiĝis jam en 1480. Kiel lian patron oni identigis Giovanni Antonino Pigafetta, sed estas neklare, kiu el ties tri edzinoj estas la patrino.
Kiam Magelano preparis sian ekspedicion por trovi okcidentan vojon al Oceanio, Pigafetta estis en Hispanio kaj sentis la deziron partopreni en la ekspedicio. Li pagis pasaĝeran vojaĝon, kaj Magelano ja akceptis la monon, sed komence ne tre ŝatis la pasaĝeron. Iom post iom tiu tamen akiris la respekton de la kapitano. Kiam Magelano mortis dum batalo sur la filipina insulo Maktano, Pigafetta estis vundita, sed resaniĝis. Post la morto de Magelano li transprenis pli da respondeco en la ekspedicio.
Esperanto
La Vicenza Esperanto-Centro kaj la asocio Pigafetta500 organizis la 2-an kaj 3-an de aprilo 2022 semajnfinon kun seminario kiu titoliĝas Lingue del mondo, lingue per il mondo: da Pigafetta a Zamenhof (Lingvoj de la mondo, lingvoj por la mondo: de Pigafette al Zamenhof).
En 2022 en Esperanto aperis Raporto pri la unua vojaĝo ĉirkaŭ la terglobo de Pigafetta, en traduko de Carlo Minnaja.
Eksteraj ligiloj
(it) Relazione del primo viaggio intorno al mondo (Rakonto pri la unua vojaĝo ĉirkaŭ la mondo)..
http://magellan.site.voila.fr
Projekto Pigafetta de Biblioteko Bertoliana en VicenzaOriginala teksto de lia verko
Rejnprovinco
La Rejnprovinco (Provinco Rejnlando, Rejnprusujo, la Rejnlandoj) estis unu el la provincoj de Prusujo, kiuj formis de la 22a de junio 1822 ĝis la malfondado post la Dua Mondmilito konsistigis la ŝtaton Prusujo. Ĝi ampleksis la Rejnlandon de Saarbrücken ĝis Kleve. Sidejo de la ĉefprezidentoj kaj de la aliaj ŝtataj administrejoj por la provinco estis Koblenco. La parlamenta kaj administra sidejo por la Provinca Ligo de la Rejnprovinco, aŭtonoma korporacio por transkomunumaj taskoj kun la ĉeforgantoj landestro kaj provinca parlamento, estis Duseldorfo. La norda parto de ĉi tiu provinco troviĝas nun en la federaciero Nordrejn-Vestfalio, la suda en Rejnland-Palatinato kaj en Saarland. Pli malgrandaj partoj nun apartenas al Hesujo (iama distrikto Wetzlar) kaj al Belgujo (iamaj distriktoj Eupen kaj Malmedy).
István Lehoczki
István Lehoczki [iŝtvAn lehocki], laŭ hungarlingve kutima nomordo Lehoczki István estis hungara grafikisto, karikaturisto.
István Lehoczki naskiĝis la en Budapest, li mortis la  en Budapeŝto.
István Pekáry
István Pekáry [iŝtvAn pekAri], laŭ hungarlingve kutima nomordo Pekáry István estis hungara pentristo, grafikisto, gobelinisto, kostumisto, dekoraciisto.
István Pekáry naskiĝis la  en Budapeŝto, li mortis la  en Budapeŝto.
Biografio
István Pekáry frekventis gimnazion en sia naskiĝurbo, poste li akiris diplomon en Hungara Belarta Altlernejo. Lia ĉefinstruisto estis Gyula Rudnay. Post siaj studoj li plulernis kelkajn jarojn en Romo helpe de stipendio. Li debutis en ekspoziciejo en 1931. Li instruis inter 1935-1937 en kultura lernejo en Novjorko. Inter 1933-1962 li havis ankaŭ teatrajn taskojn eĉ eksterlande. Li ricevis premiojn inter 1930-1956, kelkajn eksterlande.
Naturaj satelitoj de Saturno
Eltrovoj
Plejparte de satelitoj de Saturno estis malkovritaj antaŭ nelonge. Tamen, la precizan nombron de satelitoj oni verŝajne neniam scios. La ringoj de la planedo ja enhavas grandajn glacipecojn, kiuj teorie estas lunoj; estas malfacile starigi limon inter granda ringero kaj malgranda satelito.
Antaŭ la spaca epoko, dek satelitoj estis konataj:
La sondiloj Voyager, kiuj preterflugis la sistemon en 1980, ebligis la malkovron de ok aliaj satelitoj (Atlaso Atlas, Prometeo Prometheus, Pandoro Pandora, Epimeteo Epimetheus, Heleno Helene, Telesto Telesto, kaj Kalipso Calypso ekde 1980, Pajno Pan en 1990 ).
1990-jara observo misio ebligis eltrovi 12 aliajn lunojn orbitantajn malproksime de Saturno: (Imio Ymir, Paliako Paaliaq, Siarnako Siarnaq, Tarvo Tarvos, Kiviuko Kiviuq, Iĵirako Ijiraq, Trimo Thrym(r), Skadio Skaði, Mundilfaro Mundilfäri, Eriapo Er(r)iapo, Albiorikso Albiorix, kaj Sutungo Suttung(r) ). Oni nuntempe opinias, ke ili estas fragmentoj de pli grandaj korpoj kaptitaj de saturna gravito.
Narvo estis eltrovita en 2003.
La misio Cassini, atinginte la saturnan sistemon dum somero de 2004, ebligis malkovron de pluraj aliaj satelitoj: Metono Methone kaj Paleno Pallene komence de junio 2004, S/2004 S 3 kaj S/2004 S 4 fine de junio 2004, Polukso Pollux en oktobro 2004, S/2004 S 6 fine de oktobro 2004, kaj Dafno Daphnis en 2005. La vera karaktero (stabilaj satelitoj aŭ aglomeritaj ringopecoj) de S/2004 S 3, 4 kaj 6 ne estas konata, tial ili plu havas nedaŭran nomon.
Teamo de astronomiistoj de havaja universitato malkovris, fine de 2004, dek du eksteraj satelitoj: S/2004 S 7, Fornjoto Fornjot, Farbaŭto Farbauti, Egio Ægir, Beviono Bebhionn, S/2004 S 12, S/2004 S 13, Hatio Hati, Bergelmio Bergelmir, Fenrio Fenrir, Metono, Methone, kaj Bestlo Bestla.
Malkovro de nova ekstera satelito, Tarkeko Tarqeq, estis anoncita je la 13-a de aprilo 2007; tiu de S/2007 S 2 kaj S/2007 S 3, je la 1-a de majo.
La maltrovo de la 60-a luno de Saturno, Anteo Anthe, estis anoncita je la 19-a de julio 2007, kaj de la 61-a, Egeo Ægæon, je 2008.
Listo
Jen la listo de konataj satelitoj de Saturno, ordigitaj laŭ granda duonakso. Datumoj pri granda duonakso kaj periodoj devenas de Minor Planet Center. Negativa periodo indikas, ke la orbito estas retrograda.
Grupoj
Kvankam iliaj limoj estas malprecizaj (eĉ subjektivaj), eblas grupigi saturnajn lunojn laŭ ok grupoj.
Paŝtist-satelitoj
La paŝtist-satelitoj estas lunetoj, kiuj orbitas ene de aŭ apud la limo de ringosistemo, skulptante ties randojn aŭ kreante mankolokojn inter ili. La paŝtist-satelitoj de Saturno estas Pajno, Daphno, Atlaso, Prometeo, Pandoro, kaj nekonfirmitaj satelitoj S/2004 S 3, S/2004 S 4 kaj S/2004 S 6.
Jano kaj Epimeteo
Jano kaj Epimeteo estas kunorbitaj lunoj. Ili havas pli-malpli la saman grandon, kaj ili orbitaj malsamas nur je kelkaj kilometroj, do estas sufiĉe proksimaj, por ke ili kolizius, se unu provus preteriri la alian. Anstataŭ tio, la gravitaj interagoj kaŭzas interŝanĝon de orbito je ĉiuj kvar jaroj.
Enaj ĉefsatelitoj
Tri satelitetoj, multe pli malgrandaj, orbitas en tiu grupo: Metono, Anteo kaj Paleno.
Trojaj satelitoj
Trojaj satelitoj estas alia speco de kunorbitaj satelitoj: ili orbitas samdistance de alia luno, sed en la punktoj de Lagrange L4 kaj L5; pro la stabileco de tia sistemo, la satelitoj neniam kolizias.
Tetiso havas du trojajn satelitojn, Telesto kaj Kalipso; Diono ankaŭ havas du: Heleno kaj Polukso.
Eksteraj ĉefsatelitoj
La plej grandaj, planedoidecaj (proksimume rondaj) satelitoj de Saturno kiuj orbitas preter la ringo E estas Reo, Titano kaj Japeto. Ankaŭ troviĝas Hiperiono, kiu estas pli malgranda kaj neregulforma.
Inuita grupo
La inuitan grupon komponas kvin satelitoj (kvar el ili havas la nomon de inuitaj dioj), kiuj kunhavas distancon al Saturno kaj similan orbit-klinon: Kiviuko, Iĵirako, Paliako, Siarnako, kaj Tarkeko.
Norda grupo
La nordan grupon komponas 29 eksteraj lunoj (la plej karakterizaj havas la nomon de nord-ĝermana dioj), kiuj kunhavas distancon al Saturno kaj similan orbit-klinon: Febo, Skadio, Narvo, Mundilfaro, Sutungo, Trimo, Imio, Egio, Bergelmio, Bestlo, Farbaŭto, Fenrio, Fornjoto, Grejpo, Hatio, Hirokeno, Jarnsakso, Kario, Logeo, Skoelo, Surto, S/2004 S 7, S/2004 S 12, S/2004 S 13, S/2004 S 17, S/2006 S 1, S/2006 S 3, S/2007 S 2 kaj S/2007 S 3. Ĉiuj havas retrogradan orbiton.
Kelta grupo
La keltan grupon komponas kvar eksteraj lunoj (kiuj havas nomon de keltaj dioj), kiuj kunhavas distancon al Saturno kaj similan orbit-klinon: Albiorikso, Eriapo, Beviono, kaj Tarvo.
La ĉi-flanka bildo ilustras la orbitojn de neregulaj satelitoj de Saturno (jam nomitaj satelitoj estas flavaj). La discentreco de orbitoj estas montrita per segmento (de perihelio al afelio), kun klino montrita sur vertikala akso. La satelitoj super la horizontala akso estas progradaj, tiuj sube retrogradaj. La granda duonakso estas esprimita per milionoj da kilometroj.
Internaciaj Floraj Ludoj
Internaciaj Floraj Ludoj estis beletra konkurso. Ilin iniciatis Frederic Pujulà i Vallès en 1908 kadre de la redakcio de La Revuo, lige kun la baldaŭa UK en Barcelono, kie la ĉeflaŭreato estis la germana poetino Marie Hankel. La nomo devenas de la okcitanaj kaj katalunaj Floraj Ludoj, mezepoka beletro-konkurso, reprenita en la 19-a jc., okaze de la literatura renaskiĝo de tiuj lingvoj.
Post la mondmilita paŭzo la konkurso daŭris kiel internacia iniciato administrata de la kataluna esperantistaro. Dua paŭzo okazis inter 1928 kaj 1933, kiam la ludoj ne plu rajtis okazi pro denuncado de sinjoroj Rómulo Rocamora, Inglada i Ors kaj Julio Mangada Rosenörn. Trian, multe pli longan paŭzon kaŭzis la civila milito en 1936.
Post la falo de la Franco-reĝimo Kataluna Esperanto-Asocio relanĉis la konkurson en 1978, en kiu en postaj jaroj kunlaboris LF-koop. En tiu ĉi nova epoko ĝi ne estis limigita al poezio, kaj la trifojaj gajnintoj de la ĉefa premio (Natura Floro) ricevis la titolon de Florluda Majstro: tiaj estas Timothy Brian Carr, Bernard Golden, Giorgio Silfer kaj Krys Ungar. Aliaj premiitoj per la Natura Floro estas Kris Long, Aldo de' Giorgi, Jiří Kořínek, Váldemar Vinar, José Fernández Arroyo, Nicolino Rossi, Pier Giorgio Soranzo, Gonçalo Neves, Abel Montagut kaj Miguel Fernández.
La konkurso ĉesis okazi de post 1993, eble pro organiza malkompetento (vidu ĉe Eksteraj ligoj). Sed ankaŭ la Floraj Ludoj en la kataluna, post la reformo de la regularo en 1992, transformiĝis al simpla festivalo de poezio.
Eksteraj ligiloj
Pri eventuala manipulado de la Floraj Ludoj en 1993
Monaĥejo Sankta Mikaelo de la Orumitaj Kupoloj
La Monaĥejo Sankta Mikaelo de la Orumitaj Kupoloj (ukraine: Михайлівський золотоверхий монастир, transkribita Miĥajlivskij zolotoverĥij monastir; estas monaĥejo de Kievo, ĉefurbo de Ukrainio. Ĝi troviĝas en la okcidenta parto de la rivero Dnepro, rande de rokego kaj nordoriente de la Katedralo Sankta Sofia. Ĝi estas en la alta urbo, la historia nukleo kaj administra kvartalo de Kievo, vide al la komerca parto de la urbo, la kvartalo Podol.
Origine konstruita en la Mezepoko far Svjatopolk la 2-a, la monaĥejo konsistas el la katedralo, la refektorio de Sankta Johano la Dia, konstruita en 1713, la Ekonomia Pordo (Ekonomiĉna vrata), konstruita en 1760, kaj la sonorilturo de la monaĥejo kiu estis aldonata inter 1716 kaj 1719. La eksterno de la strukturo estis rekonstruata en la 18-a jarcento laŭ la stilo de la ukraina baroko, dume la interno konservas sian originan bizancan stilon. La katedralo estis detruita en la 1930-aj jaroj de la sovetaj aŭtoritatoj, sed poste ĝi estis rekonstruita post la sendependiĝo de Ukrainio.
Eksteraj ligiloj
50.45556°N, 30.52278°W
Tombejo de Varsoviaj Insurekcianoj
Tombejo de Varsoviaj Insurekcianoj (Cmentarz Powstańców Warszawy) – la plej granda en Pollando milita tombejo, malfermita la 25-an de novembro 1945 destine al enterigoj de elterigataj personoj el la amasaj "transitaj" tomboj de la stratoj kaj placoj de Varsovio, mortfalintaj ĉefe dum la ribelo de Varsovio. En 2012 registrita en la liston de historiaj monumentoj.