cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Kandid aŭ la optimismo
Resuma enhavo
La stilo de la romano estas fantazia, kaj la intrigo moviĝas rapide de loko al loko. Ĝi estas pikareska romano, kies intrigo estas dezajnita en maniero simila al tiu de pli serioza formadromano, kaj ĝi parodias multajn romantikajn kaj aventurajn kliŝojn, kiuj estas priskribitaj en la romano en amara kaj seka maniero. La okazaĵoj prezentitaj en la romano estas ofte bazitaj sur historiaj okazaĵoj, kiel ekzemple la Sepjara Milito kaj la sismo de Lisbono en 1755, kiuj okazis kelkajn jarojn pli frue. Kiel multaj aliaj filozofoj de sia tempo, kiuj luktis kun la problemo de la malbono, Voltero prezentas en tiu ĉi romano sian aliron al tiu ĉi demando - kial malbono okazas - en humura kaj rekta maniero.
Reago kaj heredo
Ĉar la romano estis granda sukceso, ĝi ankaŭ kaŭzis multajn polemikojn. Tuj post ĝia sekreta eldono, la romano estis cenzurita kaj malpermesita de publikigo en multaj lokoj tra Eŭropo, ĉar ĝi inkludis blasfemon, politikan instigon kaj intelektan malamikecon kaŝitan sub maldika vualo de naiveco. Sed tiu klopodoj estis senutilaj, la romano estis tuja furorlibro, estis tradukita en la anglan kaj la italan ene de unu jaro, kaj restas populara kaj legita ĝis hodiaŭ. Kontraste al aliaj pli seriozaj komponaĵoj de Voltero, estas dubinde, ĉu li mem atendis, ke la komika libreto alportos al li famon dum multaj jaroj. Tamen, la akra spriteco de la romano kaj komprenoj pri la homa kondiĉo, inspiris verkistojn kaj artistojn de estontaj generacioj, kiuj ampleksis kaj imitis ĝin. Hodiaŭ la romano estas konsiderita la ĉefverko de Voltaire kaj laŭ iuj en la literatura kanono de la okcidento.
Esperanto
Eŭgeno Lanti esperantigis ĝin el la franca. La 160-paĝa tradukaĵo estas eldonita ĉe Sennacieca Asocio Tutmonda en Lepsiko en la jaro 1929.
La 30an de januaro 2023 aperis nova traduko ĉe la literatura suplemento al La Ondo de Esperanto por la 2022a jaro (laŭ la normoj pdf kaj epub). Sergio Pokrovskij reviziis kaj reverkis la tradukon en la jaroj 2021a–2023a.
En la nova traduko de Kandido estas korektitaj tradukaj kaj lingvaj eraroj de la Lantia teksto. La tro franceca frazosintakso (konscie elektita de Lanti’) estas malpezigita kaj rearanĝita laŭ la tradicio Esperanta. La apero de PV (unu jaron post la publikigo de la Lantia traduko kaj iniciatita ĝuste de Lanti’) kaj PIV kontribuis al pliriĉigo kaj stabiligo de la leksiko, kaj ankaŭ tio ebligis precizigi la tradukojn en la prilaborita teksto.
La “Postparolo” de Sergio Pokrovskij entenas detalan komparon de la du tradukoj kaj estas destinita por tiuj, kiujn interesas tradukteorio kaj interrilato de Esperanto kaj la franca lingvo.
'''Voltero. Kandido, aŭ Optimismo / Tradukis el la franca Sergio Pokrovskij; Antaŭparoloj de Sergio Pokrovskij kaj Eŭgeno Lanti; Postparolo de Sergio Pokrovskij. — Kaliningrado: Sezonoj, 2023. — 176 p. — (Literatura suplemento al La Ondo de Esperanto, 2022).'''
Yu Hasegawa
Yu Hasegawa (長谷川 悠, n. ) estas japana futbalisto.
Li futbalis ĉe Kashiwa Reysol, FC Gifu, Avispa Fukuoka, Montedio Yamagata, Omiya Ardija, Tokushima Vortis, Shimizu S-Pulse kaj V-Varen Nagasaki.
Senden (Vestfalio)
Senden estas urba komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Coesfeld de la federacia lando Nordrejn-Vestfalio. Fine de la komunumo havis  loĝantojn.
Ĝia teritorio apartenas al la historia regiono Monastera Lando, al kiu ankaŭ apartenas tri najbaraj distriktoj kaj la urbo Monastero, Münster (Westfalen); la historia regiono ne havas fikse difinitajn limojn - pli-malpli limoj estas la mezalta montaro Teŭtoburga Arbaro nordoriente, la rivero Lippe sude kaj la limo al la najbara ŝtato Nederlando okcidente.
Scott Road (SkyTrain Vankuvero)
Scott Road estas supertera stacio sur Expo Linio de metroo SkyTrain (Vankuvero). La stacio situas en, Brita Kolumbio. Ĝi estis malfermita la.
Miklós Fleischer
Kariero
Fleischer Miklós studis en Belarta Altlernejo de Budapeŝto, Munkeno kaj Berlino. Li revenis en 1924 kaj en 1926 ekpoziciis en Oradea.
NGC 5078
NGC 5078 (aliaj indikoj — ESO 508-48, MCG -4-32-1, AM 1317-270, IRAS13170-2708, PGC 46490) estas galaksio en konstelacio Hidro.
Szidónia Fuchs
FUCHS Szidónia (fuks) estis rumanihungara grafikistino naskita en Koloĵvaro.
NGC 5078
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Szidónia Fuchs
Kariero
Fuchs Szidónia studis en la Belarta Altlernejo Ion Andreescu de Kluĵo kaj en la 60-aj jaroj ŝi elmigris.
115015 Chang Díaz
115015 Chang Díaz estas malgranda, malhela asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la de la usona astronomo Marc W. Buie elde la Inter-Amerika Observatorio sur la monto Cerro Tololo en Ĉilio.
Mettauertal
Mettauertal estas urbo komunumo en la distrikto Laufenburg de Kantono Argovio, Svislando. La malnovaj komunumoj el kiuj konsitas la nuna komunumo Mettauertal havis kune 1929 loĝantojn je la 31-a de decembro 2008.
115015 Chang Díaz
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de Franklin Chang-Díaz, kosmonaŭto de 25 jaroj, kiu flugis en sep kosmopramaj misioj de 1986 ĝis 2002. Li restis pli ol 1600 horojn en la kosmo kaj helpis deploji la kosmosondilon Galileon al Jupitero. Li estis la unua kostarika kosmonaŭto kaj estas de ĉina deveno.
Le Manoir du diable
Le Manoir du diable (esperante La Palaco de la Diablo) estas franca muta filmo el la jaro 1896. En Britio estis la filmo eldonita kun nomo The Devil's Castle kaj en Usono kun nomo The Haunted Castle.
Mettauertal
Geografio
Mettauertal estas laŭ areo la plej granda komunumo de la tuta kantono. Ĝia teritorio etendiĝas sur areo de 21,56 km², de kiuj 8,90 km² estas kovritaj de arbaro kaj 1,35 km² de konstruaĵoj. La plej alta punkto de la komunumo situas sur alteco de 649 m s.m. sur la kulmino de la monto Laubberg, dum la plej malalta punkto situas sur alteco de 300 m s.m. ĉe la bordo de Rejno.
John Wayne
John Wayne naskiĝis en Winterset (Iovao). En 1913 la familio transloĝiĝis al Glendale (Kalifornio).
Red Mitchell
Red Mitchell (Keith Moore Mitchell, * 20-an de septembro 1927 en Novjorko; † 8-an de novembro 1992 en Salem) estis usona basinstrumentisto de moderna ĵazo. Laŭ Gudrun Endress li estis „solida ritmo-basisto, impona soloisto, kiu povas frazigi kiel blovinstrumentistoj, havas certan senton pri intensigo kaj sona varieco, disponas pri plena volumena sono kaj svingas kiel la diablo.“
Le Manoir du diable
Resumo
La filmo komenciĝas per alflugo de granda vesperto en la kastelon. La niktalo ŝanĝiĝos al satano, kiu elsorĉas kaldronon kaj helpanton danke al kiuj li kreas virinon. Satano poste malaperigas kaldronon, helpanton kaj sin mem kaj li atendas alvenon de homoj.
Red Mitchell
Vivo kaj verkado
Mitchell havis ekde sia kvina vivojaro pioanludo-instruon kaj lernis dum sia inĝeniera studo ankaŭ aldosaksofonon kaj klarneton. Dum la armeservo en Germanujo li transiris al kontrabaso. Post liberiĝo el la armeo li studis mallongan tempon ĉe la Konservatorio Juilliard kaj pli malfrue private ĉe Herman Reinshagen. Ekde 1947 ĝis 1948 li prezentis kun Jackie Paris, sekvan jaron kun Mundell Lowe, kun la bandego de Chubby Jackson kaj kun Charlie Ventura kaj poste li koncertvojaĝis ĝis 1951 kun la orkestro de Woody Herman. Post tio ĝis 1954 li estis membro en la triopo de Red Norvo kaj ludis en la senpiana kvaropo de Gerry Mulligan ekde 1954 ĝis 1957. Ĉi tiu ensemblo ricevis en 1954 dum la tria ĵazfestivalo je Parizo frenezan aplaŭdon, aŭdeblan sur la albumo de Vogue Pleyel Concert. Post sia eksiĝo je Mulligan li transloĝiĝis al Los-Anĝeleso, kie li vivis ĝis 1968. Tie li muzikis interalie kun Hampton Hawes, surdiskigis kun Corky Hale kaj Ornette Coleman kaj estis membro de la studioorkestro de MGM Records. En 1961 kaj 1962 li direktis bandon kun Harold Land. La taksado de Leonard Feather li jam tiutempe estis sonregistrita pli ol mil fojojn.
Le Manoir du diable
Resumo
En la kastelon eniras du kavaliroj, helpanto de satano timigas ilin tiom, ke unu el ili foriras. La dua kavaliro restas kaj li iĝas viktimo de trukoj de satano. Fine la kavaliro forpelas satanon per kruco, kiun li trovis sur la muro.
Red Mitchell
Premioj kaj distingoj
En 1991 lia soloalbumo A Declaration of Independence fariĝis en Svedujo Muzikalbumo de l' Jaro. En la ama jaro Mitchell kiel unua ĵazmuzikisto la reĝa-sveda honormedalon Illis Quorum.
John Wayne
Li laboris kiel figuranto kaj la unuan filmrolon li ricevis en 1928, en la mutfilmo Mother Machree. Du jarojn poste sekvis la unua ĉefrolo, en The Big Trail. Li famiĝis en 1939, per la vakera filmo Stagecoach.
John Wayne prezentis en 142 filmoj la ĉefrolon kaj unufoje li gajnis Oskaron, pro True Grit en 1969.
Li mortis en 1979 pro kancero.
Bimbo
Bimbo estas grandurbo, (antaŭurbo de Bango) en Centrafrika Respubliko, en prefektujo Ombella-M'Poko. Ĝi estas prefektuja ĉefurbo.
Geografio
Bimbo situas en suda parto de la lando laŭ rivero Ubangi, kiu estas samtempe landlimo de Demokratia Respubliko Kongo. Bango troviĝas nur 15 km.
Mettauertal
Najbaraj komunumoj
La komunumo Mettauertal limas en nordokcidento aliflanke de Rejno al la germanaj komunumoj Albbruck kaj Laufenburg (Badeno), en nordo al Schwaderloch, en nordoriento al Leibstadt, en oriento al Leuggern kaj Mandach, en sudoriento al Villigen, en sudo al la distriktĉefurbo Remigen.
Trafiko
La komunumo estas konektita al la pubolika transportreto per du poŝtaŭtolinioj, unu de Laufenburg tra Etzgen al Leibstadt kaj Döttingen, kaj la alia, kiu konektas ĉiujn kvin vilaĝojn de la komunumo, de Laufenburg al Brugg.
La fervojlinio de Stein-Säckingen al Koblenco, ĉe kiu la vilaĝo Etzgen disponis pri stacidomo, ek de 1994 funkcias nur ankoraŭ por vartransporto.
Historio
La komunumo Mettauertal fondiĝis la 1-an de januaro 2010 per kunigo de la antaŭaj komunumoj Hottwil, Etzgen, Mettau, Oberhofen kaj Wil.
La unua dokumenta mencio de Etzgen datiĝas el la jaro 1448 kiel Eczken, tiu de Hottwil el la jaro 1150 kiel Hotiwilare, tiu de Mettau el la jaro 1254 kiel Mettowe, tiu de Oberhofen el la jaro 1705 kiel Oberhoffen, kaj tiu de Wil en la jaro 1318 kiel Wile.
Dum mezepoko la landaj regantoj de la regiono estis la Grafoj de Habsburgo-Laufenburg kaj poste la ĉeflinio de la Habsburgoj. Post la Milito de Waldshut en la jaro 1468 la Habsburgoj pandigis la tutan Frick-Valon al Burgonjo, sed post la burgonja malvenko dum la Burgonjaj Militoj kontraŭ la Svisa Ĵurkomunumo, la regiono en 1477 revenis sub la kontrolon de la Habsburgoj.
En la jaro 1797 la francoj okupis la regionon. Ek de tiam la Frick-Valo formis francan protektoraĵon, kiu en la jaro 1802 estis integrita kiel Kantono Frick-Valo al la Helveta Respubliko kaj en la jaro 1803 fariĝis parto de Kantono Argovio, kaj la kvin vilaĝoj estiĝis komunumoj de la argovia distrikto Laufenburg.
La 20-an de marto 2008 la komunumaj asembleoj de Etzgen, Hottwil, Mettau, Oberhofen kaj Wil decidis la kunigon de la kvin komunumoj al la nova komunumo Mettauertal. La decido estis konfirmita per la skriba baloto la 1-an de junio 2008 per granda plimiulto kaj realiĝis kun efiko de la 1-a de januaro 2010. La administrejo de la nova komunumo situas en Mettau.
Mont-de-l'Enclus
Mont-de-l'Enclus (france:[MO:N-de-l'anklys]) estas municipo en Belgio. Komence de ĝi havis  loĝantojn. La municipo apartenas al la distrikto Tournai (nederlande Doornik).
Ekde 1977 la municipoj Amougies, Anseroeul, Orroir kaj Russeignies apartenas al Mont-de-l'Enclus, la ĉefa municipo.
(15984) 1998 WM7
(15984) 1998 WM7 estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la dum la kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Burgo Gaugrehweiler
La burgo Gaugrehweiler estis burgo en la komunumo Gaugrehweiler en la distrikto Donnersberg, germana federacia lando Rejnlando-Palatinato.
Restaĵo de la iama burgo ne plu ekzistas. Ankaŭ ne certas, kie troviĝis la burgon. Eble ĝi estis kie hodiaŭ troviĝis la malfrubaroka kastelo el la jaroj 1749 kaj 1756. Posedantoj estis verŝajne la palatingrafo de Zweibrücken – Veldenz. La palatingrafo Ludwig la 1-a, nome la Nigra, transdonis la 27an de marto 1456 la burgon al la palatingrafa pedelo Dietrich. Tio estas la ununura mencio de la burgo en Gaugrehweiler.
Salto Ángel
La Salto Angel (laŭ Jimmie Angel, kiu ĝin remalkovris), kiu troviĝas en la sudoriento de Venezuelo estas kun alteco de 978 metroj (plej alta ŝtupo 805 m) la plej alta akvofalo de la mondo. Ĉe la aborigenoj la akvofalo havas la nomon Kerekupai-Merú, kiu signifas Falo de la akvo ĝis la plej profunda loko en la pemona lingvo.
Geografio
La akvofalo estas parto de la tiel nomata Gran Sabana; altebenaĵo de ĉ. 450.000 km². Ĝi estas parto de la Nacia Parko Canaima en la venezuela subŝtato Bolivaro. La akvofalo situas je 5 gradoj, 58 minutoj kaj 2 sekundoj norda latitudo kaj 62 gradoj, 31 minutoj 48 sekundoj okcidenta longitudo.
Malkovro
La venezuelano Ernesto Sánchez la Cruz malkovris la akvofalon kiel unua, sed ĝi famiĝis nur post la remalkovro de la usona piloto Jimmie Angel (1899 - 1956). Pro tio venas la nomo "Salto Angel".
Roza flamengo
La Roza flamengo aŭ Granda flamengo (Phoenicopterus roseus) estas la plej disvastiĝanta specio de flamengo, ĉar ĝi ekzistas en Afriko, suda Azio (marbordaj regionoj de Pakistano kaj Barato) kaj suda Eŭropo (Hispanio, Albanio, Turkio, Grekio, Kipro, Portugalio, Italio kaj Kamargo, nome suda regiono de Francio). Kelkaj populacioj estas mallongdistance migrantaj, kaj vidaĵoj el nordo de la reprodukta teritorio estas relative oftaj; tamen, pro la speciala populareco de la specio en kaptiveco, ĉu tiuj estas aŭ ne veraj naturaj individuoj estas temo por debato. Oni vidis ununuran birdon en Nordo de Kokosinsuloj en 1988. La Roza flamengo estas la ŝtata birdo de Guĝarato, Barato.
Aspekto
Temas pri granda specio (nome la plej granda inter flamengoj, 110 ĝis 150 cm altaj kaj 2–4 kg pezaj) tre proksima al la Ruĝa flamengo kaj al la Ĉilia flamengo kun kiuj ĝi estis konsiderata sama specio, sed tiu traktado estas nune amplekse vidata (ekz., de la usonaj kaj britaj ornitologaj unioj) kiel malĝusta kaj baza sur nesufiĉa pruvo.
Ĝi estas tre svelta, blanka al rozkolora vadbirdo. La kruroj kaj kolo estas tre longaj, la beko kliniĝas angule suben. La plumaro estas rozblanka, sed la flugilkovriloj estas ruĝaj kaj la flugoplumoj (unuarangaj kaj duarangaj) estas nigraj. La beko estas grandega, anguleca kaj rozkolora kun nigra pintoduono. La kruroj estas tute rozkoloraj. La iriso estas, malkutime inter helaj birdoj, blankeca. La roza koloro venas de la pigmentoj de karotenoido de la algoj kaj ĉefe krustuloj kiujn ili konsumas.
La junbirdoj estas grizbrunaj.
Ĝi flugas kun etendita kolo kaj kruroj. La alvoko esta ansereca hupado. La Roza flamengo dormas stare sur unu aŭ du kruroj, kun la kapo kaŝe sub flugilo. Male al plejparto de birdoj, pro ties alto, la flamengoj devas fari kelkajn metrojn de elano por ekflugi el akvo. Migrante, ili flugas en formado, tenante kolon kaj krurojn etendaj. La flugilfrapado, pova kaj regula, pelas ilin je 60 km/h dum etapoj de kelkaj centoj de kilometroj.
Kutimaro
Ĝi paŝadas moŝte, majestece, ili serĉas nutron per la beko kaj kapo en la malprofundan akvon. Ĝi moviĝas grupe.
Ĝi eligas voĉon ĉefe dum flugado.
Kiel aliaj flamengoj, tiu ĉi specio demetas nur unu blankan ovon (fije 2) en kota nesto, sur kotaĵoj en la akvom kaj uzinte vegetalan rubaĵon, kio provokas malagrablan odoron. Ĝi nestas kolonie, ekzemple en suda Francio, en grandaj aroj kiuj povas enhavi ĝis 200,000 parojn monogamajn. La kovado daŭras 30 tagojn. El kiam la idoj ekpiediras, ili kuniĝas ĉe "infanvartejoj" kontrolataj de plenkreskuloj.
Vivejo kaj manĝo
La Roza flamengo vivas ĉe malprofundaj lagunoj, apud riveroj, salaj lagoj, marĉetoj, kotejoj ktp. Uzante siajn piedojn, tiu birdo kirlas la koton, kaj poste suĉas akvon tra sia beko kaj elfiltras planktonon, vermojn, malgrandajn salikokojn, semojn, bluverdajn algojn, mikroskopajn organismojn, fiŝetojn, insektajn larvojn kaj moluskojn. La beko de la Roza flamengo havas malgrandajn filtrilojn nome fanon kiuj permesas filtri la akvon kaj ŝlimon.
Teritorioj
La specio vivas ĉe lagoj kaj salaj kaj duonsalaj, same kiel ĉe marbordaj lagunoj kaj marĉoj de suda kaj orienta Afriko (ĉefe en marbordaj regonoj), suda Eŭropo (inklude Hispanion, Sardion, Sicilion kaj Kipron), sudorienta Azio (inklude Turkion), ĝis Barato. En Hispanio ĝi nestumas en lagetoj kaj lagunoj de sudo kaj oriento (Mediteraneo), en Francio (Kamargo), kaj en disaj zonoj de Italio kaj Grekio. Nombraj flamengoj devenaj de tiuj zonoj pasigas vintron, kaj foje grandan parton de la cetero de la jaro, en malsekejoj de Nordafriko. Ĉirkaŭkalkulo de 2022 en Delto de Ebro markis rekordon de vintrumado (21 146 individuoj en Januaro).
Kaptiveco
La unua registrita bestoĝardena eloviĝo okazis en 1959 en la bestoĝardeno de Bazelo. Tie funkcias bestoĝardena programo kaj ĉirkaŭ 400 birdoj eloviĝis kun averaĝo de inter 20 kaj 27 jare ekde 2000.
Ĉar tiu bazela programo estas eksterordinara sukcesa kaj mankas tie loko por tiom da birdoj, plej el la flamegoj estas sendataj al bestoĝardenoj tutmonde. Pro tia historio kaj la granda nombro de birdoj eloviĝintaj en Bazelo ekde 1959, oni povus konkludi, ke plej el la bestoĝardenaj kolonioj de Rozaj flamingo tutmonde rilatas al tiu de Bazelo.
Vivodaŭro
La averaĝa vivodaŭro en kaptiveco, laŭ la bestoĝardeno de Bazelo, estas ĉirkaŭ 60 jaroj.
La plej aĝa konata Roza flamengo, loĝanta en la bestoĝardeno de Adelajdo en Aŭstralio, estas almenaŭ 77jaraĝa. La preciza aĝo de tiu birdo ne estas konata; tamen, li estis jam matura plenkreskulo kiam li alvenis en Adelajdon en 1933, kaj li estis ankoraŭ tie en 2011.
Minacoj
En la Rann (dezerto) de Kaĉ, nome sala marĉo de Barato kaj Pakistano, la Rozaj Flamengoj estas foje elektrokutataj kiam ili sidas sur elektraj kabloj de 1000 vatoj ĉer ties reproduktaj areoj. Ĵuse oni registris 139 mortojn oficiale en la regiono.
Agloj, mevoj atakas la junajn flamengojn, sed la Marabuoj estas la plej terura malamiko de la Roza flamengo: ili ĉasas ankaŭ la plenkreskajn flamengojn.
Ĉar temas pri tre gregema specio, naturaj katastrofoj povas draste damaĝi la populaciojn de tiu specio. En lageto de Pétrola, provinco Albacete, Hispanio, forta hajlo okazigis la 31an de Aŭgusto 2015 morton de pli ol 300 flamengoj. Tie la specio reproduktiĝis almenaŭ 6 sezonojn, kiaj de 2012 al 2015, kiam estis 2 100 paroj kaj naskiĝis ĉirkaŭ 530 flamengidoj.
Protektado
La Roza flamengo profitas de protekto danke al la Birda Direktivo de la Eŭropa Unio kaj tiele estas malpermesata ilin detrui, kripli, kapti aŭ elpreni, ĝeni intence aŭ sennaturigi, same kiel detrui aŭ enporti ties ovojn aŭ nestojn kaj detrui, ŝanĝi aŭ degradi ties medion. Sendepende ĉu ili estas vivaj aŭ mortaj, dame estas malpermesata transporti, uzi, teni, vendi aŭ aĉeti ilin.
En fikcio
Rozaj flamengoj gigantaj utilas kiel rajdobestoj por Kamarganoj en la romanoj de The History of the Runestaff.
En porinfana literaturo, estas Rozaj flamengoj kiuj utilas kiel kroket-marteloj en la ludo organizita de la Reĝino de koroj de La aventuroj de Alicio en Mirlando.
Gottfried Reiche
Gottfried Reiche (Weißenfels, 5a de februaro de 1667 – Leipzig, 6a de oktobro de 1734) estis trumpetisto kaj komponisto germana de la epoko baroka. Li estas konata ĉefe ĉr estis en Leipzig la ĉefa trumpetisto por kiu lia amiko Johann Sebastian Bach komponis pecojn.
Nomad
Ĉiuj normandaj transportoj (krom la urbaj transportoj) estas unuigitaj ekde la sub ununura standardo: Nomad, la reto de movebleco tra la tuta Normandio.
Nomad trajnoj
La, la Normandia Regiono transprenis la administradon de la Normandaj linioj Intercités (Parizo-- / , Parizo-Rouen-, Parizo-, Parizo-Evreux- kaj --).
Ekde 2021, post kiam ĉiuj ĉi tiuj novaj trajnoj estos en funkciado, rezerva sistemo estos starigita sur ĉi tiuj trajnoj, por garantii sidlokojn al pasaĝeroj kaj por pli bone distribui ilin en la trajnojn. Ĉi tiu sistemo ankaŭ ofertos malaltajn prezojn al vojaĝantoj, kiuj antaŭvidis siajn vojaĝojn.
La nova normanda transporta skemo ofertas 4 specojn de servoj:
Nomad aŭtoĉaroj kaj lernejaj transportoj
La regiono respondecas pri 130 interurbaj vojlinioj (ekde la ) kaj transportado laŭ peto. Ĝi ankaŭ provizas lernejajn transportojn ekster urbaj areoj (ekde la ). Ĉiutage, pli ol lernantoj estas transportataj tra  lernejaj itineroj.
Ĝi volas plibonigi la vojliniojn ligantajn mezgrandajn urbojn ne priservatajn de trajno al aglomeraĵoj, mezgrandajn urbojn inter si, kamparajn teritoriojn al mezgrandaj urboj aŭ metropolo, tiel traveturante normandajn teritoriojn kaj permesante al civitanoj vojaĝi de aŭ al ĉi tiuj areoj.
Du linioj plilongigos sian oferton fine de la jaro 2019: Caen - kun 2 ir-revenoj aldonitaj al la 5 nunaj ir-revenoj kaj Caen -  kun 3 ir-revenoj aldonitaj al la 11 nunaj ir-revenoj.
Ĉiujare la regiono dediĉas 140 milionojn da eŭroj al efektivigo de aŭtoĉaraj servoj.
Nomad kunveturado
Post provado de ĉiutaga kunveturado en la teritorio Roumois Seine, la Regiono decidis disvastigi ĉi tiun novan servon, ekde januaro 2020, al la sekvaj teritorioj:
Per la aplikaĵo Karos, la normandoj povos vojaĝi je tre avantaĝaj tarifoj:
Dobšiná
Dobšiná, hungare Dobsina [dobŝina], germane Dobschau estas urbo en Slovakio, en Regiono Košice, en Distrikto Rožňava.
Situo
Dobšiná situas en valo de rojo, laŭ ĉefvojo Rožňava-Poprad, fine de fervojo el Rožňava. Tiu urbo troviĝas 26 km.
Historio
Saksaj ministoj fondis komunumon en 1326. Sigismondo la 1-a (Sankta Romia Imperio) donacis al la vilaĝo rangon mina urbo kun foirorajto en 1417. Oni minis orojn, arĝentojn, nikelojn, ferojn, kuprojn, kobaltojn kaj hidrargojn. La urbeto riĉiĝis, sed en 1544 la turkoj forportis la havaĵojn kaj la loĝantojn. En la 17-a jarcento la urbo iĝis centro de feraĵoj kaj armilaj produktoj. Tie ekfunkciis en Hungario la unua ferogisejo en 1680. La urbo iĝis libera reĝa urbo 1723 en 1756 dum regado de Maria Teresia. Formiĝis korporacioj, en 1770 jam funkciis 15-a. Okazis incendio en 1855. Fine de la 19-a jarcento ĉesis la minado kaj la gisado. En 1910 loĝis en Dobsina 5029 da homoj (1732 hungaroj, 1688 germanoj, 1503 slovakoj). Ĝis Traktato de Trianon la urbo apartenis al Gömör kaj Kis-Hont, al la distrikto de Rozsnyó. Poste la regiono iĝis parto de Ĉeĥoslovakio. Post la 2-a mondmilito la germanoj kaj la hungaroj estis deportitaj. En 2001 loĝis tie 4896 da homoj (precipe slovakoj kaj iom da ciganoj).
Bulgara nacia televido
La bulgara nacia televido (bulgare Българска национална телевизия, transskribo: Balgarska nacionalna televizija, mallonge BNT ) estas la publika, ŝtata televida korporacio de Bulgario. Ĝia centra oficejo situas en la bulgara ĉefurbo Sofio. Por radiofonio, ekzistas la bulgara nacia radio (BNR).
Ekde la 1-a de januaro 1993, BNT estas membro de la Eŭropa Unio de Radio kaj Televido, tiel ke ĝi, nome de Bulgario, povas sendi kontribuantojn al la Eŭrovido-Kantokonkurso, la Junulara Eŭrovido-Kantokonkurso kaj la Eŭrovido-Dancokonkurso. Bulgaraj partoprenantoj en la Eŭrovido-Kantokonkurso estis unuafoje en 2005, en la Junulara Eŭrovido-Kantokonkurso unuafoje en 2007. En 2015 la Junulara Eŭrovido-Kantokonkurso okazis en Sofio.
La korporacio produktas programdojn por du televidaj kanaloj, kun regionaj studioj en:
Monserrato
Monserrato - jen itale, sarde Paùli - estas komunumo de Italio. Ĝi apartenas al la aŭtonoma regiono Sardio, situas en la suda parto de la insulo kaj ekde februaro 2016 estas parto de la administra unuo metropola urbo Kaljaro. Antaŭe ĝi apartenis al la pli vasta provinco Kaljaro, kiu malfondiĝis en februaro 2016. Laŭ la stato de en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². Najbaraj komunumoj estas Cagliari (Kaljaro), Quartu Sant'Elena, Quartucciu kaj Selargius.
Kristana patrono estas la sankta, kies memortago sekve estas la komunuma festotago.
Yasuki Ishidate
Yasuki Ishidate (石舘 靖樹, n. ) estas japana futbalisto.
Dodekila glikolato
Dodekila glikolato aŭ C14H28O3 estas kemia kombinaĵo rezultanta el interagado de la glikolata acido kun dodekila alkoholo, senkolora aŭ flaveca likvaĵo uzata en kemiaj sintezoj. Dodekila glikolato ne estas solvebla en akvo, sed estas solvebla en etanolo, propilena glikolo, kloroformo, eteroj, kaj oleoj.
József Alauda
József Lerch naskiĝis ĉirkaŭ 1610 en Lőcse (Hungara reĝlando, Habsburga Imperio, nuntempa Levoča en Slovakio), li mortis la  en Lőcse.
Biografio
József Alauda frekventis la kutimajn lernejojn en sia naskiĝurbo, poste li studis astrologion en Universitato de Wittenberg inter 1628 kaj 1630. Hejmenveninta li instruis en Lőcse ĝis 1641, sed li ofte instruis ankaŭ ĉe magnataj familioj. En 1641 li estis elektita membro de la urbestraro, en 1655 urbestro. Kelkfoje li verkis latinlingvajn poemojn pro geedziĝoj aŭ mortoj. Fidela noto mencias nur lian filinon.
Preĝejo Sankta Leonardo (Erfurto)
Historio
Oni komencis konstrui ĝin en 1172 kaj la altaro konsekritis en 1185: pro tio oni supozas la finkonstruon fariĝinta samjare. En 1290 oni alikontruis en la romanikstila kirko la fenestrojn laŭ la nova gotika modo.
Kiam dum la 17-a jarcento la citadelo etendiĝis kaj fariĝis baroka urbofortreso, oni ne plu tre bezonis la kirkon. Sekve oni simple ŝanĝis ĝin en deponejon por armiloj; la grandajn gotikajn fenestrojn oni fermis per muro. La militara uzo restis eĉ ĝis 1945, kiam la ejo detruitis aŭ per bomboj respektive (laŭ alia fonto) per eksplodigo fare de usonaj soldatoj. .
Gretl Theimer
Gretl Theimer (naskiĝinta la 27-an de novembro 1910 en Vieno; mortinta la 14-an de majo 1972 en Munkeno) estis aŭstra aktorino kaj kantistino.
Kastelo de Bükkösd
La Kastelo de Bükkösd (konata ankaŭ pri la iama posedanto Kastelo de Petrovszky [petrovski]) estas baroka historia monumento en vilaĝo Bükkösd (Hungario).
Gretl Theimer
Post baletdanca edukado ŝi dancis en la infana baleto de la Viena Ŝtata Opero. Ŝi komence renomiĝis kiel operetkantisto ĉe aŭstraj kaj germanaj scenejoj. La muzikfilmo Zwei Herzen im Dreivierteltakt, unu el la unuaj sonfilmoj, faris la kantistinon Gretl Theimer vaste konatan filmstelulon. La samnoma valso laŭ Robert Stolz, kiun ŝi kantis kune kun aktoro Walter Janssen, estis samtempe unu el la plej sukcesaj furorkantoj de la jaro 1930. Post tio ŝi ofte ludis en vienfilmoj kaj kaj aliaj distrofilmoj de la 1930-aj jaroj.
Kastelo de Bükkösd
Historio
La familio Petrovszky komencis konstrui la kastelon en 1787 laŭ planoj de aŭstra arkitekto. Post la 2-a mondmilito la lasta privata posedanto forlasis la landon, iom poste la kastelo ŝtatiĝis kaj ŝtata bieno uzis ĝin. En 1953 lernejo-edukejo pri knabinoj ekfunkciis, en la sekva jaro plenaj renovigaj laboroj okazis, poste denove en 1975. Depost la socialismo en 1997 ĉesis la edukejo, iom poste arkitekto aĉetis ĝin kaj faris la necesajn renovigajn laborojn.
Konstruaĵo
La unuetaĝa kastelo kun mansardoj situas sola en parko, sed proksime bazlernejo troviĝas. La fasado estas simetria, la meza pli ornama parto kun grandaj fenestroj iomete reliefas. Meze la enirejo troviĝas, pli supre balkono. Malantaŭ la fasado 3 aloj ĉirkaŭas kvadratan korton. Tiuj aloj parte estas nur teretaĝaj.
Parko
La parko estas protektata. La vizitebla parto etendiĝas en la lerneja korto.
Montigny-le-Tilleul
Montigny-le-Tilleul (france:[MONTinji-l'-TIjeŭj] estas municipo en Belgio. Komence de ĝi havis  loĝantojn. La municipo apartenas al la distrikto Charleroi.
Ekde 1977 la municipo Landelies apartenas al Montigny-le-Tilleul, la ĉefa municipo.
Samsung
La Samsung Group (koree: 삼성그룹) estas sudkorea multnacia korporacio, kiu inkluzivas grandan nombron da filioj. Ĝi estas la plej granda kompania grupo de Sud-Koreio kaj la plej granda firmao pri elektronikaĵoj en la mondo. La grupon fondis Lee Byung-chull en Daegu la 1-an de marto 1938.
Samsung posedas, interalie, la kompaniojn Samsung Electronics (la plej granda kompanio pri informa teknologio en la mondo, laŭ siaj enspezoj en 2012), Samsung Heavy Industries (la dua plej granda ŝipfabrikisto en la mondo laŭ enspezoj en 2010), Samsung Engineering kaj Samsung C&T (respektive, la 13-a kaj -36 en la listo de la plej grandaj konstruentreprenoj en la mondo), Samsung Life Insurance (la 14-a plej granda vivasekura kompanio en la mondo), kaj Cheil Worldwide (la 16-a plej granda reklam-agentejo en la mondo)., laŭ enspezoj de 2011).
La ĉefoficisto de la kompanio estas Kun-hee Lee.Samsung (signifo de la nomo en la korea ĉina: tri steloj) estis fondita de Lee Bing-chul.La spezo de la kompanio en 2009 estis 172,5 miliardoj da dolaroj, kaj la neta profito estis 13,8 miliardoj da dolaroj. En 2012, Samsung dungis 344,000 homojn, kaj respondecis pri 13% de la eksportaĵoj de Sud-Koreio.
Historio
En 1938, Lee Bing-chul fondis la kompanion Samsung en la urbo Daegu en Sud-Koreio. Samsung komencis kiel malgranda komerca firmao kun kvardek dungitoj en Su-dong (nun Ingyu-dong). Li komercis pri sekfiŝo kaj sukero, agado kiu poste estis vendita al manĝentrepreno de alia grupo. En 1958, Samsung komencis proponi asekurservojn. En 1963 ŝi fondis " tute-en-unu " butikon kiu malfermiĝis en la grandurbo nomita Kanjio. En 1965, Samsung komencis distribui kaj vendi ĉiutagan gazeton (nuntempe la gazeto ne plu ekzistas). En 1969, la Samsung-Electronic firmao estis establita. En 1974, Samsung eniris la kampon de pezaj industrioj, kaj en 1976 la firmao estis permesita eksporti produktojn de la sudkorea registaro, kiel parto de la nacia politiko instigi iniciaton kaj disvolviĝon. En 1982, Samsung fondis profesian basbalteamon. En 1983, la firmao produktis sian unuan komputilan icon: SDRAM 64K.
Al la fino de la 80-aj jaroj, Samsung komencis investi klopodojn en elektroniko kaj petrolkemiaĵo.
En 2008, Samsung rompis plurajn rekordojn kaj eniris la Guinness-libron de rekordoj en pluraj kategorioj:
En 1993 la CJ-grupo disiĝis de Samsung.
En 1994, la Samsung Motors-sekcio por aŭtoj estis fondita, kiu poste estis vendita plejparte (70%) al Renault. Kelkaj el la Renault-modeloj, kiel ekzemple la distra veturilo "Koleus" kaj la familia aŭto "Fluance" estas originale Samsung-modeloj.
Jura proceso pri malobservo de patentleĝoj
Ekde 2011, la kompanioj Apple kaj Samsung faras transliman juran batalon pri patent- malobservoj en multaj landoj: en Nederlando, Germanio, Japanio, Sud-Koreio, Britio, Usono kaj pli. En aŭgusto 2012, la tribunalo en Los-Anĝeleso decidis, ke Samsung kopiis patentojn de Apple kaj la unika uzantinterfaco de la iOS-sistemo estis kopiita al longa listo de Samsung-aparatoj, kaj la ĵurio determinis, ke Samsung pagos al Apple kvanton de 1,05 miliardoj da dolaroj por la malobservo de la patentoj .Tiu kvanto estis tranĉita je 50% al USD 598.9 milionoj en malfrua februaro 2013 fare de juĝisto Lucy Coe post kiam ŝi trovis difektojn en la kalkuloj de la ĵurio. La 21-an de novembro 2013, usona juĝisto decidis post la antaŭa patentproceso, ke Samsung pagos al Apple pliajn 290 milionojn da dolaroj pro kopirajto- malobservo.
Produktoj
Inter la produktoj de Samsung estas:
NGC 5079
NGC 5079 (aliaj indikoj — MCG -2-34-30, IRAS13169-1226, PGC 46473) estas galaksio en konstelacio Virgo.
Ryo Okawara
Ryo Okawara (大河原 亮, n. ) estas japana futbalisto.
NGC 5079
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Ryo Okawara
Li futbalis ĉe Kashiwa Reysol.
Joviânia
Joviânia estas municipo de la brazila subŝtato Gojaso, kiu taksis 7.118 enloĝantojn en 2010.
Monteleone Rocca Doria
Monteleone Rocca Doria estas komunumo de Italio. Ĝi apartenas al la insulo kaj administra regiono Sardio kaj al la provinco Sassari, ekde aprilo 2021 nomata metropola urbo Sassari. Laŭ la stato de en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². Kristana patrono estas la sankta, kies memortago sekve estas la komunuma festotago. Najbaraj komunumoj estas Padria, Romana kaj Villanova Monteleone.
György Karczag
KARCZAG György (karcag), (pseŭdonimoj Q kaj Kagge), naskiĝis la 14-an de decembro 1913 en Szeged, estis hungara lingvisto kaj oficisto.
Karczag estis esperantisto de 1932. Li estis ĉefkunlaboranto de Literatura Mondo, "Bibliografia Gazeto" kaj "Lingvo Libro": en tiuj publikaĵoj de li aperis recenzoj, kritikaj kaj lingvaj eseoj. Krome li funkciis kiel ĉefkunlaboranto de la Enciklopedio de Esperanto, publikigita en 1934.
Kalia citrato dubaza
Kalia citrato dubaza aŭ C6H6K2O7 estas kalia organika salo de citrata acido, senkolora aŭ blanka higroskopa senodora kristalo uzata kiel nutro-aldonaĵo (E 332), kemia reakcianto kaj biologie en la kontrolo de renŝtonoj derivitaj el ureata acido aŭ cisteina malkomponiĝo, en la traktado de hipokaliemio, podagro, kora misritmo, kiel mukoliza, ŝvitiga, uriniga agento kaj antiacido.
Lanfranco da Milano
Lanfranco da Milano ankaŭ konata kiel ("Guido Lanfranchi") (1245-1310) estis itala kuracisto, kirurgo, neŭrologo, aŭtoro de la verkoj "Chirurgia Magna" (1270) k "Chirurgia Parva" (1296), kie la lasta multe influis Ambroise Paré en la 15-a jarcento. Li estis lernanto de Vilhelmo de Saliĉeto tre eble en 1269 (kiam li studis en la Universitato de Bolonjo) k Taddeo Alderotti (1210-1303), kaj estas konsiderata la fondinto de la kirurgio en Francio.
En 1290, pro la milito inter la Gelfoj kaj Gibelinoj li estis ekzilita de Mateo la 1-a Visconti (1250-1322). En Francio, unue li restis en Liono k post kvin jaroj li iris al Parizo, kie li fariĝis populara profesoro pri kirurgio en la Kolegio de Sankta Kosmas. Li estis profesoro de Henri de Mondeville (1260-1320) k Jehan Yperman (1260-1331). Oni kreditas al li la transigon de la konoj pri kirurgiaj teknikoj el Italio al Francio.
Vivo
Lanfranko ĉiam konvinkiĝis ke medicino k kirurgio estis du malapartaj sciencoj, k li firme asertadis ke bona klinikisto devas koni kirurgion, k same bona kirurgo devas koni medicinon. Li disvastigis la hipokratan ĵuron k provis igi la kirurgion kiel eble plej sendolora.
Sentinte la neceson dokumenti siajn spertojn en libro, unu li verkis sian popularan "Chirurgia parva" ("Eta libro pri kirurgio") k poste li ampleksigis ĝin en sia granda verko "Chirurgia magna" ("Plej granda kirurgio"). Ambaŭ verkoj estis tre disvastigitaj inter la fakuloj pri medicino k ankaŭ tre uzataj. Ekzemple li estis la unua kiu uzis arĝentan tubon en la konduktiva zono de la spirsistemo por liberigi objektojn kiuj povas kaŭzi sufokiĝon. La du verkoj estis tradukitaj en la francan, italan, hispanan, anglan, nederlandan k hebrean. Inter la plej gravaj kontribuoj de Lanfranko estas ĉapitro pri cerbaj lezoj, kie li priskribas simptomojn k signojn pri cerbokomocio. Li disvolvis sistemon de perkutado por determini kranian lezon, ligante vakso-oleumitan ŝnuron al la dentoj de la paciento k firme tenante ĝin. Li fingrotuŝis la ŝnuron kiel oni ludas muzikinstrumenton k la tonoj produktitaj indikus kranian lezon.
Li ankaŭ raportis pri trepanado, proceduro praktikita en la 12-a jarcento de la arabaj kirurgoj, kiu konstituis pri truigo en la kranio por traktado de pluraj malsanoj. Lanfranko faris ĉi-referencojn en siaj skribaĵoj montrante la instrumentojn uzatajn por trabori la kranion. Li raportis pri "trepano, ia aparato kiu permesas kranitraboradon".
Lanfranko malŝate parolas pri siaj parizaj kolegoj, kiujn li konsideras nekvalifikitaj, malkleraj k mallertaj mekanikistoj. Tamen, li estis tre estimata de siaj sukcedantoj Henri de Mondeville k Guy de Chauliac. Lanfranko pli malfrue finis sian brilan karieron iĝante persona kuracisto de Filipo la Bela.
Em kun vosto
Em kun vosto (Ӎ ӎ; kursive: Ӎ ӎ) estas la deknaŭa litero de la kildin-samea cirila alfabeto. La litero Ӎ signifas la senvoĉan bilabialan nazalon.
Somalia emberizo
La Somalia emberizo aŭ Somalia orbrusta emberizo (Emberiza poliopleura) estas birdo de la grupo de emberizoj el la ordo de paseroformaj birdoj kaj genro de la familio de Emberizedoj kiu iam estis enmetitaj en Fringedoj.
Ĝi troviĝas en Orienta Afriko en teritorio pli orienta ol tiu de la proksime parenca la Orbrusta emberizo, nome en Etiopio, Kenjo, Somalio, Sudano, Tanzanio kaj Ugando. Ties natura habitato estas seka savano kaj subtropikaj aŭ tropikaj sekaj arbustaroj.
Ĝi estas tre simila al la Orbrusta emberizo, tio estas, la maskla plenkreskulo havas nigrablankan striecan kapobildon kun blanka krono, nigraj flankaj kronostrioj, traokula strio kaj suba vango kaj blankaj superokula kaj subokula strioj kaj nigrabordaj blankaj orelkovriloj. La subaj partoj estas oranĝecflavaj sed nur en centra areo de supra brusto kaj nuance al suba brusto kaj tiele la flava areo estas malpli etenda ol ĉe la Orbrusta emberizo; la Somalia emberizo havas helgrizajn flankojn male kiel la parenco. La supraj partoj estas senstrie brunaj kun griza pugo. La pli brunaj flugiloj havas du rimarkindajn blankajn flugilstriojn. Ambaŭ seksoj estas tre similaj, sed inoj povas havi sablokoloran nuancon. La kruroj kaj beko estas rozkoloraj.
Kangxi-Vortaro
La Kangxi-Vortaro (康煕字典 ;Hanyu Pinyin: Kāngxī Zìdiǎn) estas ĉinskriba vortaro. La Kangxi-Imperiestro de Qing-Dinastio ordonis ĝian plenumigon en 1710 kaj ĝi estis publikigita en 1716. La nomo de la vortaro devenis el la eraa nomo de la Imperiestro.
La 30 redaktantoj, interalie Zhang Yushu kaj Chen Tingjing redaktis la vortaron tra 5 jaroj. La 42 volumoj enhavas klarigojn pri prononcoj kaj signifoj de 49 030 literoj.
La ordigo de literoj estas laŭ radikaloj ordigitaj laŭ streko-nombro.
En komputiko, kodigo de Unikodo baziĝas sur Kangxi-Vortaro.
Bauchi
Bauchi estas urbo en Niĝerio. Ĝi estas ĉefurbo de Bauchi ŝtato kaj enhavas loĝantojn.
Lumaj ventoj
Lumaj ventoj, origine hungare Fényes szelek estas kolora filmo en Hungario. La filmo estis prezentita ne nur en Hungario, sed ankaŭ en Svedio (1969), Aŭstralio (1970), Suomio (1970), Danio (1970).
Historia fono
Ideo pri la popolaj kolegioj naskiĝis en la 1930-aj jaroj. Tio estis, ke la malriĉaj junuloj lernu en kolegioj. Naskiĝis ankaŭ movado pri tio en 1946 kaj ĝi finiĝis en la fino de la jardeko. En 1948 158 popolaj kolegioj funkciis, kie lernis 9500 mezlernejanoj aŭ studentoj. Tiu movado okazis nur en Hungario. Efiko de la movado estis granda en Hungario, ĉar estiĝis generacio, kiu baldaŭ laboris en la socialismo.
Historio
En 1947 popolaj kolegianoj eniras katolikan seminarion por disputi. Samtempe la komunista partio volas tujan rezulton, tial policano arestas kelkajn pastrajn lernantojn. Tio estas tro, tial la komunistoj faras ŝanĝojn en estraro de la kolegianoj. Du fraŭlinoj estas la novaj gvidantoj, kiuj jam pli kruele humiligas la estontajn pastrojn. Tio denove estas tro, ambaŭ fraŭlinoj estas eksigitaj, kiuj ne komprenas, kial la partio ne apogas ilin.
Jiří Třanovský
Jiří Třanovský (latine Georgius Tranoscius; slovake Juraj Tranovský; Jerzy Trzanowski; la 27-an de marto aŭ la 9-an de aprilo 1592, Teŝino – la 29-an de majo 1637, Liptovský Mikuláš) estis ĉeĥa verkisto, muzika komponisto, poeto kaj evangelia predikisto.
Vivo
Li naskiĝis en Teŝino en "Malnova foirejo" en nekatolika familio. Tre influis lin lia praavo Adam, vokto en Třanovice, bonega kantisto, kiu vekis en la juna Jiří amon al religia kantado.
Kiel ortodoksa religia poeto de la slovakaj protestantoj en la tempo, kiam iliaj reformaj klopodoj komencis suferi pro socia kaj religia pasivecoj, li eldonis ampleksan evangelian kantaron nome Cithara sanctorum - kantoj religiaj kaj malnovaj kaj novaj (1636). Ĝi enhavas pli ol kvarcent religiajn kantojn, antaŭ ĉio de ĉeĥaj, sed ankaŭ de slovakaj aŭtoroj, tradukitaj el la latina kaj germana lingvoj, kaj ankaŭ proprajn kantojn. Tranovský estis edukisto, instruisto kaj pastoro en pluraj lokoj en Ĉeĥio kaj Slovakio. Li naskiĝis en Teŝino, studis en Wittenberg, mortis en Liptovský Mikuláš. Krom la menciita kantaro li eldonis religiajn odojn kaj preĝaron. Tamen, la evoluon de literaturo influis grandparte Cithara sanctorum. Tiu ĉi kolekto de religiaj kantoj, kiu aperis en multaj reeldonoj, per sia formala perfekteco longe servis kiel fonto kaj instigilo por la samtempa poezia kreado. Tranoscius estas nomo, kiun transprenis eldonejo el latinigita formo de nomo de la pastoro Juraj Tranovský, kiu agadis ankaŭ en Liptovský Mikuláš. Krom la aliaj la eldonejo daŭrigas pli ol cent jaroj en eldonado de Evangelia kalendaro de Tranovský.
Friedrich von Hagedorn
Friedrich VON HAGEDORN (naskiĝinta la 23-an de aprilo 1708 en Hamburgo, mortinta la 28-an de oktobro 1754 samloke) estis germana verkisto.
Vivo
Post hejma edukado kaj frekvento de gimnazio li ekstudis juron kaj literaturon ĉe la Universitato de Jena. Pro frivolaj vivmanieroj li interrompis la studojn la finon de la 1727-a jaro. Du jarojn poste li translokiĝis en Londonon kaj revenis 1731 Hamburgon. Tie li fariĝis sekretario de la "Angla kortejo" (English Court). Lia edzeco de 1737 kun filino de angla tajloro restis seninfana. Li mortis 46-jaraĝa de hidropso.
Kreiva agado
Hagedorn ŝatis la anakreontan poeziadon kaj revivigis la besto-fablojn en la germana literaturo. Inspiron li ĉerpis ankaŭ el la verkoj de Horaco kaj diversaj anglaj kaj francaj poetoj.
Hagedorn havis amikajn kontaktojn kun Friedrich Gottlieb Klopstock, Ludwig Gleim, Johann Jakob Bodmer kaj Gotthold Ephraim Lessing. Li mem estis ankaŭ meceno grandanima.
Berbești (urbo)
Berbești [berbeŝtj] estas urbo en distrikto Vâlcea (Rumanio). Ĝi situas okcidente en la distrikto.
Berbești estas urbo de oktobro 2003 kaj administre ampleksas jenajn apudajn vilaĝojn:
En Berbești ekonomie gravas la minado de lignito. Nord-oriente de la urbo estas granda surtera lignit-minejo (Cariera Berbești).
Tra Berbești pasas la distrikta vojo DJ605A kaj la fervojlinio Băbeni – Alunu.
Sendenhorst
Sendenhorst estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Warendorf de la federacia lando Nordrejn-Vestfalio. Fine de la urbo havis  loĝantojn.
Ignacy Domeyko
Ignacy DOMEYKO (naskiĝis la 31-an de julio 1802 en Mjadvedka (Niedźwiadka Wielka), tiutempe en Ruslando, nuntempe situanta en Belorusio, mortis la 23-an de januaro 1889 en Santiago de Chile) estis pola geologo, mineralogo, inĝeniero pri minado, esploristo de Sudameriko.
Junaĝo
Domeyko devenis de bienposedanta familio Domeyko, blazono Dangiel. Lia patro Hipolit estis prezidanto de bienjuĝejo, la patrino Karolina Ancut estis onklino de Maryla Wereszczakówna, amatino de Adam Mickiewicz. Post frua morto de la patro ekprizorgis la familion onklo Ignacy, senjoro de la familio loĝanta en Zyburtowszczyzna apud Lida (Belorusio).
Ekinteresiĝon pri mineralogio vekis en li jam infanaĝe la onklo, iam lernanto de Abraham Gottlob Werner en Minista Akademio en Freiberg (Saksio). Poste li disvolvis ĝin dum studado en Vilna Universitato, kie lekciis disĉiploj de Werner. En administrata de piulara ordeno distrikta lernejo en Szczuczyn Lidzki Domeyko subgvide de instruisto pri fiziko kaj kemio evoluigis la enplantitajn hejme natursciencajn interesiĝojn.
En la jaroj 1816–1822 Domeyko studis ĉe la Fizik-Matematika Fakultato de Vilna Universitato aŭskultante lekciojn pri kemio (ĉe Jędrzej Śniadecki), fiziko, matematiko, astronomio, natura historio, mineralogio, kaj ankaŭ arkitekturo, filozofio, pola literaturo kaj historio. Kiel ĉefan studobjekton ekzamenotan printempe 1822 por magistriĝi li elektis matematikon. Gradon de la magistro pri filozofio li gajnis surbaze de disertaĵo Kiel ĝis nun oni klarigis principojn de la diferenciala kalkulo kaj kiamaniere dum la nuna stato de matematiko oni ilin ekspliku. De 1820 li partoprenis en sekretaj studentaj societoj filaretoj, filomantoj, administradis per filaretaj bibliotekon. Pro sia agado li estis arestita en novembro 1823. Pro penado de siaj parencoj Domeyko estis liberigita el-sub aresto en januaro aŭ februaro 1824. Tribunala verdikto de aŭgusto 1824 subskribita de imperiestro estis milda kompare kun verdiktoj kontraŭ amikoj de Domeyko: vivi en familia bieno sub polica observo sen rajto foriri ien ajn kaj sen rajto okupi ŝtatajn postenojn. Ses jarojn Domeyko vivis en bienoj de sia onklo, kie li tradukis versojn de Ossiano kaj Korano (kune kun pastro Dionizo Ĥlevinski), okupis sin pri agrikulturo, sed vivmaniero de bienposedanto malplaĉis al li. En 1829 polica observo kontraŭ Domeyko estis ĉesigita. En 1830 Domeyko estis elektita al Hrodna sejmiko.
Ribelo kaj elmigrado
En 1830 Domeyko vojaĝis al Varsovio, kie li renkontiĝis kun Ioaĥim Leljavel. Kiam li revenis ĥejmen, ekis novembra ribelo, en kiu li partoprenis. Post malvenka batalo, somere 1831 Domeyko kun aliaj ribelantoj retretis en Prusio, kie li estis internigita. En fino de la jaro Domeyko ricevis permeson elveturo kaj en 1832 li elveturis el Prusio al Dresdeno. Ĉi tie Domeyko kontaktis kun Adam Mickiewicz. Li vojaĝis en Saksio, Svisio, vizitis Freiberg (Saksio), kie li konatiĝis kun la loka Minista akademio.
Francio
En aŭgusto 1832 Domeyko kune kun aliaj polaj elmigrintoj alveturis en Parizon, kie li partoprenis en agado de elmigrintulaj asocioj. Li asistis al Mickievicz kopii lian poemon "Senjoro Tadeo" (Domeyko estis prototipo por personaĵo de poemo Ĵegota). Domeyko frekventis lecionojn en Sorbono kaj en Francia kolegio, studis en Botanika ĝardeno, partoprenis en geologiaj ekskursoj. De 1834 Domeyko studis en Minista lernejo (Ekole des Mines). Li kompilis geografian, geologian kaj ekonomikan mapon de Polujo kaj verkis ampleksajn komentojn al ĝi (mapo kaj komentoj ne estis eldonitaj; ĉi tiaj materialoj estis uzitaj en aliaj eldonoj). En 1837 Domeyko atingis diplomon de minista inĝeniero. En ĉi tiu jaro li akceptis dungon de minista lernejo en urbo La Serena, en ŝtato Coquimbo en suda Ĉilio.
Lastaj jaroj
Somere de 1884 Domeyko kun filoj vizitis en Bordozo. En Parizo li rendevuis kun amikoj de sia junaĝo, vizitis familion de Vladislaw Mickiewicz – filo de fama poeto. En Krakovo li estis furore akceptita de lokaj scienculoj, vojaĝis en Varsovion, Vilnon, en Mjadzvjedka, Mir, Novogrudok. En la jaro 1885 li vizitis Romon (kie havis aŭdiencon ĉe papo Leono la 13-a) kaj Napolon, poste ankoraŭ vizitis Krakovon, de kie li pilgrimis en Sankta Tero. Reveninte en Parizon li veturis en sian patrujon, kie li vivivs pli ol du jarojn. En aprilo de la jaro 1887 Krakova universitato donis al Domeyko gradon de honora doktoro de medicino. Somere 1888 Domeyko elveturis en Ĉilion. En la vojo li grave malsanis, kaj mortis en Santiago de Chile la 23-an de januaro 1889. Li estis entombigita je kosto de la Ĉilia registaro, la tago de lia sepulto estis proklamita en Ĉilio kiel tago de nacia funebro.