cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Gyula Klamár
Biografio
Gyula Klamár debutis ĉe la gazeto Délmagyarország de Segedo, poste li iĝis teatrokritikisto ĉe la ĵurnalo Esti Kurír, pli poste ĉe la Esti Kis Újság, de 1946 ĝis 1948 li estis redaktoro de la ĵurnalo etbienulpartia Kis Újság. En 1953 oni eligis lin el la ĵurnalistasocio. Dum la hungara revolucio de 1956 li redaktis la gazeton Kis Újság, poste li elmigris Aŭstrion. En Vieno li estis de 1958 rubrikredaktoro, de 1962 redaktoro ĝis sia morto de gazeto Magyar Híradó.
San Marco d'Alunzio
San Marco d'Alunzio estas komunumo de Italio. Ĝi apartenas al la regiono kaj insulo Sicilio kaj al la provinco Mesino, itallingve provincia di Messina, sicililingve pruvincia di Missina, ekde 2015 formale nomata itale Città metropolitana di Messina, do metropola urbo de Mesino. Fine de en la komunumo vivis. Najbaraj komunumoj estas Alcara li Fusi, Capri Leone, Frazzanò, Longi, Militello Rosmarino kaj Torrenova.
József Klapka
KLAPKA József (pr. klapka) estis hungara presejposedanto, urbestro naskita en Arado 1786 kaj mortinta en Arado la 12-an de majo 1863. Li estis patro de György Klapka
Dean Kamen
Dean L. KAMEN (Rockville Centre (Novjorkio), 5-an de aprilo 1951) estas usona entreprenisto kaj inventisto. Li studis je la Worcester Polytechnic Institute en Worcester (Massachusetts), sed ne finis la studadon. Lia patro estas Jack Kamen, ilustristo de bildstrilibroj "Weird Science" kaj aliaj EC bildstrirakontoj.
József Klapka
Biografio
József Klapka kiel leŭtenanto partroprenis en la nobela ribelo kontraŭ Napoleono. En 1807 li iĝis posedanto de la libropresejo Lajos Jónás-speca, kiun li plievoluigis. En 1815 li malfermis en Temeŝvaro pruntedonbibliotekon el 4000 volumoj. De 1819 ĝis 1833 li estis urbestro de Temeŝvaro.
Unua eŭropa astronoma kongreso
La Unua eŭropa astronoma kongreso (Erste europäischer Astronomenkongreß) okazis dum dek tagoj ĝis la mezo de aŭgusto 1798 ĉe la furore moderna Seeberg-stelobservejo en Gotha, Germanujo.
Antaŭhistorio
La en 1790 fare de János Ferenc Zách malfermita stelobservjo iĝis baldaŭ centro de eŭropaj astronomoj. Zách korespondadis kun kvazaŭ ĉiuj fakkolegoj kio ankaŭ kontribuis al la ofta vizitiĝo observatoria. Komence de 1798 la franca astronomo Jérôme Lalande proponis sian deziron ekkoni la observejon gotaan, ankaŭ por renkonti la berlinanon Johann Elert Bode. Zách sendis por la komence de aŭgusto planita renkonto ankaŭ invitojn al aliaj fakuloj; ekz. al Derflinger, Barry, Rüdiger, David kaj Strnadt. De la plejmulto la invitoj pozitive responditis kaj la landaj suverenoj ankaŭ apogadis. Tamen timis kelkajn la influon de franca revoluciaj ideoj. La invitita astronomo Jurij Vega el Vieno ekzemple ne ekrajtis vojaĝo al Gotao. Johann Hieronymus Schroeter el Lilienthal kaj Heinrich Wilhelm Olbers el Bremen memdecidite restis hejme supozante reklamon por la metra decimala sistemo.
Programo kaj rezultoj
Jérôme Lalande alvenis jam la 25-an de julio ĉe Seeberg-monto, kune kun la nevino, la kalkulistino Marie-Jeanne de Lalande. La plejmultaj aliaj partoprenantoj sekvis inter komenco de aŭgusto kajla 9-a de aŭgusto, la alvenotago de von Bode. Post Bode aperis ankoraŭ Wurm kaj Huber. Zách sukcese gastis la plej multajn kolegojn en siaj observatoriejoj, dume kelkaj devis loĝi en la gastejo "Zur Schelle" ĉe la gotaa centra bazarplaco. Dum klaraj vesperoj ĉiuj kolektiĝis je observo kaj diskuto ronde en la Seeberg-centro. La pridiskutita temaro estis larĝa. Dekomence klaris ke nur pli intima kunlaboro povus sekurigi verajn sukcesojn. Temigis oni la lanĉon de astronomia fakgazeto. Ja jam estis ekzistanta la fare de Johann Elert Bode eldonita jarlibro Berliner Astronomisches Jahrbuch, sed la spaco tempa inter la eltrovo kaj la publika anonco de novaj malkovritaĵoj estis tro longe; pluse la longeco de la artikoloj estis malsufiĉe granda.
La komparo de la kunportitaj instrumentoj, antaŭ ĉio de la kronometroj kaj sekstantoj, donis novajn impulsojn al la mekanikistoj ĉeestantaj. Proponoj pri novaj konstelacioj ne realiĝis, ankaŭ la enkonduko de la metra decimala sistemo, heredaĵo el francaj revoluciaj tempoj, videblis al multaj ne farindaj pro politikaj kialoj. Tamen oni decidis akcepti unuece la menciitan sistemon ĉe privataj esploroj. Ankaŭ akceptitis la akcepto ĝenerala de mezeŭropa tempo.
Praktikaj ekzercoj faritis ne nur apud la observatorio. Aparte la komuna ekskurso al la monto Großer Inselsberg en la 14.8.1798 donas bonajn okazojn prie kaj surloke eblis kombini la astronomiajn observojn kun barometraj altecmezuradoj. Tiun interesan ekskurson partoprenis ankaŭ la dukino Charlotte (Saksio-Meinigen). Ankaŭ gajaj rondoj ne mankis. Laŭ la raporto de la duka frato princo Aŭgusto (Saksio-Gotao) la nomtago de la nevino de Lalandes festitis per dancoj kaj kanonpafoj. La el Bazela veninta sciencisto Johann Jakob Huber malsaniĝis mallonge post alveno kaj mortis surprize en la 21-a de aŭgusto; lia filo Daniel Huber, estante ankaŭ matematikisto kaj astronomo, venis gotaen kaj konatiĝis kun aro da kolegoj. Je la fino de aŭgusto 1798 la lastaj gastoj estis revenintaj patrujen.
Dean Kamen
Kamen plej famiĝis pro la invento de la starveturilo (Segway). Li ankaŭ estas fondinto de FIRST, programo kiu ĉiujare organizas robotkonkurson por lernejanoj.
Hauschka
Volker Bertelmann estas germana eksperimenta pianisto, komponisto kaj kantverkisto pli konata sub la nomo Hauschka.
Biografio
Li alportis pasian novan perspektivon al la preparita piano, tekniko por akiri novajn sonojn al la akustika klavaro aldonante pecojn de papero aŭ bastonetoj sur la kordoj de la piano. Volker Bertelmann naskiĝis en Kreuztal en la jaro 1966. Li plenkreskiĝis en la vilaĝo Ferndorf en la distrikto de Siegen-Wittgenstein, Nordrejn-Vestphalio. La kvinono de ses infanoj, li malkovris la pianan ludadon en la aĝo de ok dum kristnaska preĝeja servo. Li komencis studi la klasikan pianon kaj daŭris prenis lecionojn por la sekvantaj dek jaroj.
20858 Cuirongfeng
20858 Cuirongfeng estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la en la kadro la kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de Cui Rongfeng, kiu gajnis la unuan rangon en la Intel International Science and Engineering Fair de 2004 pro sia projekto pri mikrobiologio. Li estis lernanto ĉe la Mezlernejo n° 6 de Guǎngzhōu (Gŭangdongo, Ĉinio).
Dezső Albrecht
ALBRECHT Dezső estis rumanuja hungara advokato, politika ĵurnalisto naskiĝinta en Bánffyhunyad la 26-a de februaro 1908 kaj mortinta en Parizo la 6-an de septembro 1976.
Ferrières (Belgio)
Ferrières (france: [feriEJR]) estas municipo en Belgio. Komence de ĝi havis  loĝantojn.
Ekde 1977 la municipoj My, Vieuxville, Werbomont kaj Xhoris apartenas al Ferrières, la ĉefa municipo.
(134928) 2001 AG2
(134928) 2001 AG2 estas marsrenkonta asteroido malkovrita la en la kadro de la kampanjo Spacewatch elde la Nacia Observatorio de Kitt Peak proksime de Tucson (Arizono, Usono).
Orbito
Ĝi estas en orbita resonanco 5:9 kun Marso.
Ĝia discentra orbito ekstere, malproksime tanĝas tiun de Marso. Ĝia marsa MOID estas 0,27364 astronomia unuo, tie estas 40,936 milionoj da km.
Massy Opéra (pariza metrostacio)
Massy Opéra estas estonta stacio sur linio 18 de Grand Paris Express, situanta en komunumo en departemento Essonne en regiono Francilio.
Tanne (Harco)
Tanne estas loĝloko en Germanio. Ĝis la 1-a de januaro 2010 ĝi estis sendependa urba komunumo, de tiam ĝi apartenas al la nova urbo Oberharz am Brocken. Ĝi troviĝas en la distrikto Harco de la federacia lando Saksio-Anhalto.
Jen homo
Ĝi priskribas la pentritan scenon el la Evangelio laŭ Johano ĉap. 19 / vers. 5, kie Poncio Pilato intencas kompatigi la homojn per prezentado de la dolorplena Jesuo.
La origina teksto estas malnovgreka:Ἰδοὺ ὁ ἄνθρωπος (prononco: idú ho ántropos).
Nikobaroj
La Nikobaroj estas proksimaj al la Andamanoj, de kiuj ilin disigas la Dekagrada Markolo. Ili estas agnoskataj kiel propra ekologia regiono kun propraj specioj.
Historio
Dum la glaciepokoj, kiam la marnivelo estis malpli alta, supozeble kelkaj el la insuloj estis ligitaj.
Kredeble la Nikobaroj estas loĝataj de antaŭ pluraj jarmiloj. Indiĝenoj parolas ses mon-kmerajn lingvojn. Dum la kolonia epoko Nederlando komercis tie, poste en 1869 Britio transprenis la regionon kaj uzis ĝin, pro la maloportunaj klimato kaj situo, kiel prizonulan kolonion.
Je la 26-a de decembro 2004 grava cunamo trafis la bordon de la Nikobaroj, post tertremo proksime al Sumatro.
Geografio
Centra Grupo:
Suda Grupo:
György Moldova
György MOLDOVA [djordj], hungare Moldova György, Esperante Georgo Moldova, naskiĝis Reif György (la 12-an de marto 1934 en Budapeŝto - la 4-an de junio 2022, sameloke) estis populara hungara verkisto.
Li estas rimarkinda kiel aŭtoro de pli ol 70 libroj, kiuj vendis entute pli ol 13 milionojn da ekzempleroj, pli ol iu ajn alia hungara aŭtoro. Li specialiĝis pri la ĝenroj de raportaĵo kaj satiro, kaj li estas plej konata pro sia riĉe detala sociologia nefikcio temiganta ĉiutagan vivon de man-laboristoj kaj iliaj familioj ene de specifaj industrioj aŭ profesioj (ekz., fervojo, minado, kaj policoj).
Moldova ankaŭ estis unu el la fondintoj de la Akademio de Cifereca Literaturo en Hungario.
Dum sia longa kariero li gajnis multajn literaturajn premiojn inkluzive de la Kossuth-premio en 1983, la Karinthy-ringo premio, la Prima Primissima premio , kaj la Attila József-premio dufoje. Moldova estis samtempulo de alia eminenta hungar-juda verkisto, György Konrád, sed la du tenis malsamajn kaj eĉ kontraŭstarajn politikajn opiniojn.
Stato-funkcio
Stato-funkcio estas en termodinamiko funkcio, kiu priskribas tutan staton de la sistemo. Ĝi dependas nur de stato de la sistemo kaj ne dependas de historio de la sistemo. Ŝanĝo de stato-funkcio dependas nur de komenca stato kaj fina stato de la sistemo.
György Moldova
Biografio
Li naskiĝis en juda familio kaj li frekventis ĉeflernejon pri teatraĵoj kaj filmoj en Budapeŝto, tamen poste laboris, kiel simpla laboristo. Baldaŭe li okupiĝis pri filmoj kaj teatraĵoj. Lia unua novelo aperis en 1955, la unua libro en 1963. Li satire verkis nur pri problemoj de la nuntempo, tial li estas tuj komprenebla. Li konfesis: "Mi verkis foje malbonaĵojn, sed neniam mensogaĵojn".
Stato-funkcio
En praktiko oni uzas:
György Moldova
Biografio
Kvankam li mem estis memdeklarita "sendependa maldekstrulo" kiu neniam apartenis al iu ajn politika partio, Moldova malkaŝe subtenis komunistajn idealojn kaj estis konata pro sia lojaleco al la politika heredaĵo de János Kádár, kies biografion li verkis.
Teatraĵoj
El 14 diversaj teatraĵoj:
7376 Jefftaylor
7376 Jefftaylor estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la usona astronomo Schelte J. Bus elde la Observatorio de la Monto Palomar en kantono San Diego (Kalifornio, Usono).
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de G. Jeffrey Taylor, fakulo pri planedoscienco ĉe la Universitato de Havajo. kombininte petrologiajn datumojn pri Luno kaj meteorŝtonoj kun datumojn defore mezuritaj de planedaj kosmaj misioj, li ricevis gravajn indikilojn pri la frua evoluo de la planedaj korpoj, precipe de Luno.
Konstanto de Boltzmann
Konstanto de Boltzmann k (aŭ kB) estas fizika konstanto, kiu estas en ekvacioj pri distribuo de energio de molekuloj. Ĝia rekomendata valoro de CODATA en 2010 estas :
kie: Ro estas universala gaskonstanto, NA - nombro (aŭ konstanto) de Avogadro.
Konstanto estas proporcia al mediano de energio de unu molekulo, rilatante al temperaturo T esprimata en kelvinoj.
Wim Kok
Willem (Wim) Kok (naskiĝis la 29-an de septembro 1938 en Bergambacht, mortis la ) estis nederlanda politikisto kaj inter la jaroj 1994 kaj 2002 ĉefministro de du sinsekvaj registaroj. Wim Kok estis membro de la Partij van de Arbeid (PvdA).
Biografio
Wim Kok studis ekonomion en la sola privata universitato de Nederlando kaj poste unue estis sekretario kaj poste prezidanto de nacia sindikato. Inter 1986 kaj 1989 li prezidis la frakcion de sia partio Partij van de Arbeid en la dua ĉambro de la nederlanda parlamento. Inter 1989 kaj 1994 li estis ministro pri financoj kaj vica ĉefministro en la kristandemokrata-socialdemokrata registaro de Ruud Lubbers. Krome li ekde 1989 interalie estis prezidanto de la Socialista Internacio, kaj vicprezidanto de la centra banko de Nederlando.
Inter la 22-a de aŭgusto 1994 kaj 22-a de julio 2002 li estis ĉefministro de Nederlando. Kun sia registaro li demisiis dum aprilo 2002, transprenante la politikan respondecon pri la misa kampanjo de nederlande gvidita soldataro de Unuiĝintaj Nacioj en la enklavo Srebrenica, kiu ne sukcesis plenumi sian taskon protekti la lokan civitanaron.
Dum siaj periodoj de ministro pri financoj kaj ĉefministro li konsekvence pledis por redukto de la ŝtataj elspezoj, sukcesis kreigi novajn laborlokojn kaj ekonomian kreskon. Pro tiu kresko ekestis manko de laborfortoj, kio aparte senteblis en hospitaloj kaj lernejoj, kie prokrastiĝis operacioj kaj forfalis lernejaj lecionoj, pro manko de flegistoj, kuracistoj kaj instruistoj. La malkontento pri tio dum 2002 gvidis al malvenko de la partio PvdA en la parlamentaj balotoj.
Honorigoj
Ekde la 11-a de aprilo 2003 Wim Kok estas Minister van Staat, do "ŝtata ministro" - tiun honoran dumvivan titolon en maloftaj kazoj atribuas la nederlanda reĝino laŭ peto de la konsilio de ministroj. La ŝtataj ministroj ne membras en la konsilio de ministroj, sed en komplikaj politikaj situacioj povas esti demandataj de la reĝino aŭ la registaro doni konsilon.
Lajos Felméri
Lajos FELMÉRI hungara instruisto, verkisto, ĵurnalisto, universitata rektoro. Li naskiĝis en Székelyudvarhely la 29-an de septembro 1840 kaj mortis en Koloĵvaro la 22-an de majo 1894.
Kariero
Lajos Felméri dro pristudis teologion kaj filozofion en Peŝto. Li studvojaĝis en Anglujo, Skotlando en 1866, li frekventis prelegojn en germanaj universitatoj. Li debutis kiel instruisto en Sárospatak. De 1872 li estis katedrestro pri pedagogio en Universitato de Koloĵvaro. De 1987 li prelegis eduksciencon. Li ludis grandan rolon en fondado de Atletisma Klubo de Koloĵvaro. En studjaro 1894-95 oni elektis lin rektoro de la universitato.
Nordokcidentaj Teritorioj
La Nordokcidentaj Teritorioj de Kanado (Northwest Territories, les Territoires du Nord-Ouest, inuite: ᓄᓇᑦᓯᐊᖅ/nunatsiaq) estas la plej norda parto de Kanado. Ĉi tiu vasta regiono situas norde de Alberto kaj Saskaĉevano, oriente de Jukonio, kaj okcidente de Nunavuto. Ĝi inkludas kelkajn insulojn en la Arkta Oceano. Laŭ la stato de en la teritorio vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km².
Nordokcidentaj Teritorioj kuniĝis al la Konfederacio la 15-an de julio, 1870. La ĉefurbo estas Jelonajfo ( loĝantoj en ), sur la norda bordo de la Granda Slavia Lago.
La nuna ĉefministro de Jukonio ekde la estas . La komisiito, kiu formale reprezentas la britan monarkion, estas .
Inter 1770 kaj 1771, Samuel Hearne esploris pri la Coppermine kaj Slavea Riveroj, kaj pri la Granda Slavea Lago. En 1819, William Parry malkovris multajn insulojn en la Arkta Oceano. Inter 1903 kaj 1906, Roald Amundsen estis la unua homo por finfine malkovri la Nordokcidentan Pasejon, maran vojon norde de la nordamerika kontinento.
Trajno turista Arenal
Trajno turista Arenal aŭ hispane: Tren Turistico Arenal TTA estas la unua monta fervojo en Kostariko ekde jaro 2000.
Trako - Relo
La relo estas 600 mm. La monta trako estas 3,5 km kaj havas altan diferencon de cirkaŭ 200 metroj.
La inklino estas maksima 73 0/00. La unua tunelo estas 43 m longa, la dua tunelo 35 m.
Funkciado
La fervojo havas 3 dizelajn lokomotivojn.
Vagonoj
Estas 5 verdaj vagonoj kun 9 seĝoj kaj 1 6-aksaj panorama vagono, kun longo da 14 m kun 30 seĝoj transportas la gastojn.
Eksteraj ligiloj
Rail transport in Costa Rica
Membiografia romano
Membiografia romano estas formo de romano kiu uzas memfikciajn teknikojn, aŭ la kunigon de membiografiaj kaj fikciaj elementoj. La literatura tekniko estas distingita el membiografio aŭ memoro pere de la postulo esti fikcio. Ĉar membiografia romano estas parte fikcio, la aŭtoro ne petas al la leganto esperi ke la teksto plenumu la "membiografian pakton". Nomoj kaj lokoj estas ofte ŝanĝitaj kaj okazaĵoj estis rekreitaj por fari ili pli spektaklaj sed la historio ankoraŭ portas similon al la vivo de la aŭtoro. Ĉar la okazaĵoj de la vivo de la aŭtoro estas rerakontitaj, ne estas intenco de preciza vero. Tiuj okazaĵoj povas esti troigitaj aŭ ŝanĝitaj por artaj aŭ temaj celoj.
István Tariska
István Tariska [iŝtvAn tariŝka], laŭ hungarlingve kutima nomordo Tariska István estis hungara kuracisto, profesoro, korespondanta membro de Hungara Scienca Akademio (1982).
István Tariska naskiĝis la  1915 en Kölcse. Li mortis la 1989 en Budapeŝto.
Nerother Wandervogel
La asocio Nerother Wandervogel (esperante: „migrobirdoj de Neroth”) estas germana skolteca ligo. Ĝi radikas en la historia germana junularmovado de la 1920-aj jaroj. Laŭ la organiza strukturo la ligo similas al tiu de la skoltoj. La fondinto estis Karl Oelbermann.
1945 ĝis 1974: Rekonstruo de la asocio kaj procesoj por reakiri la terposedaĵojn
1974 mortis Karl Oelbermann sur Burgo Waldeck.
(20860) 2000 VS34
(20860) 2000 VS34 estas marsrenkonta asteroido malkovrita la en la kadro de la kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Kosteliště
Kosteliště estas solejo en Ĉeĥio, parto de kampurbo Všeruby, en distrikto Domažlice. Ĝi troviĝas proksimume 3 km nordokcidente de Všeruby. Estas ĉi tie registrita unu adreso. En la jaro ĉi tie daŭre vivis.
Kosteliště situas en katastra teritorio Myslív u Všerub kun areo 4,21 km².
Historio
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1748.
Árpád Szőllősy
Árpád SZŐLLŐSY [soeloeŝi] hungara juristo, kultuorganizinto. Li naskiĝis en Marosvásárhely la 19-an de majo 1918 kaj mortis Felsőörs la 1-an de januaro 2006.
Kariero
Árpád Szöllősy akiris jurdoktortitolon en Universitato de Kluĵo, poste li estis advokatpraktikanto en Hungarujo. Post la hungara revolucio de 1956 li loksidiĝis en Bazelo, kaj li fariĝis entreprenestro. Li estis gvidinto de Hungara Unuiĝo de Bazelo, en 1969 li iĝis unu el fondintoj kaj la prezidanto de Eŭropa Protestanta Hungara Liberuniversitato (Európai Protestáns Magyar Szabadegyetem) En 1993 li revenis en Hungarujon.
San Mauro Castelverde
San Mauro Castelverde estas komunumo de Italio. Ĝi apartenas al la insulo kaj administra regiono Sicilio kaj al la provinco Palermo, ekde aŭgusto 2015 formale itale nomata città metropolitana di Palermo, do metropola urbo Palermo. Fine de en la komunumo vivis. Najbaraj komunumoj estas Castel di Lucio (ME), Castelbuono, Geraci Siculo, Pettineo (ME), Pollina kaj Tusa (ME).
Sufers
Sufers estas komunumo de la komunumaro Rheinwald kaj la distrikto Malantaŭa Rejno en Kantono Grizono, Svislando. Ĝi havis 134 loĝantojn je la 31-a de decembro 2009.
Geografio
Sufers estas la plej malsupra komunumo de la Valo Rheinwald. La kernvilaĝo situas norde de la Lago de Sufers, kiu estiĝis pro baraĵo supre de la Roffla-Ravino. Al la komunumo apartenas krom la kernvilaĝo la setlejoj Gul, Rüti, Glattenberg, Sufner Schmelzi kaj diversaj izolitaj bienoj kaj alpopaŝtejoj.
Najbaraj komunumoj
La komunumo Sufers limas en nordo al Casti-Wergenstein, en oriento al Andeer, en sudoriento al Ferrera, en sudo al Madesimo (Italio), en okcidento al Splugo, kaj en nordokcidento al Safien.
Trafiko
Tra Sufers pasas la kantona ĉefvojo n-ro 13 al San-Bernardino-Pasejo, sur kiu cirkulas poŝtaŭtolinio, per kiu la komunumo estas konektita al la publika transportreto. Tra la komunumo pasas ankaŭ la svisa aŭtovojo A13, al kiu ĝi havas propran alveturejon.
Historio
La unua dokumenta mencio de Sufers datiĝas el la jaro 831 kiel Subere en la karolinga urbaro. En la jaro 841 Lotaro la 1-a fondis la preĝejon Sankta Salvatoro. Dum mezepoko setlis romanĉlingvanoj en Sufers. Ek de la jaro 1300 almigris valzoj alvenantaj el Valezo, kiuj germanigis la lokon. De 1600 ĝis la mezo de la 19-a jarcento en Sufers ekzistis ferminejoj, kaj en Sufers Schmelzi troviĝis ferfandejo. La hodiaŭa preĝejo estis konstruita inter la jaroj 1618 kaj 1625. Inter la jaroj 1959 ĝis 1962 estis konstruita la baraĵlago.
Malnova kirko de Petäjävesi
Malnova kirko de Petäjävesi estas en 1763–1764 konstruita estanta ligna kirko en Petäjävesi. Kun ĝi estas sonorila turo, kio estas konstruita en 1821. La kirko restis el aktiva uzo en 1879, kiam nuna kirko de Petäjävesi pretiĝis. La malnova kirko konservis sian aspekton escepte bone. Ĝi estas populara nuptokirko, kaj en someraj dimanĉoj tie estas aranĝataj diservoj. La kirko estas en Monda heredaĵo de Unesko.
(117102) 2004 OF3
(117102) 2004 OF3 estas malgranda, malhela asteroido de la ekstera asteroida zono, membro de la Hilda grupo, tie estas en orbita resonanco 3:2 kun Jupitero.
Malkovro
Ĝi estis malkovrita la en la kadro de la astronomia kampanjo Lincoln Near-Earth Asteroid Research elde la observatorio de la Laboratorio Lincoln en Socorro (Nov-Meksiko, Usono).
Fexhe-le-Haut-Clocher
Fexhe-le-Haut-Clocher (france: [FEKS-L'-O:-kloŜE:]) estas municipo en Belgio. Komence de ĝi havis  loĝantojn.
Steinhöring
Steinhöring estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Ebersberg kaj en la distriktaro Supra Bavario de la federacia lando Bavario. Fine de la komunumo havis  loĝantojn.
Bursard
Bursard estas franca situanta en departemento Orne, regiono Normandio.
Ĝiaj loĝantoj nomiĝas Burressartiens.
Tart-le-Haut
Tart-le-Haut estas franca komunumo en la departemento Côte-d'Or, en la regiono Burgonjo-Franĉkonteo.
Historio kaj vidindaĵoj
La preĝejo Sankta Koro datiĝas el 1891.
Tie estas arboreto t.e. kolekto de arbecaj plantoj.
NGC 5754
NGC 5754 (aliaj indikoj — UGC 9505, MCG 7-30-61, ZWG 220.52, ARP 297, IRAS14432+3856, PGC 52686) estas galaksio en konstelacio Bovisto.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Ĝi estas en distanco de 208 Lj. La dua, suba galaksio en la bildo estas NGC 5752, kiu estas en distanco de 205 Lj. La distanco inter la du galaksioj do estas multe pli granda, ol la foto sugestas, NGC 5752 situas antaŭ NGC 5754.
Setebo (luno)
Malkovro
La, la teamo de John J. Kavelaars malkovris du novajn satelitojn de Urano per la Kanada-Franca-Havaja Teleskopo de Mauna Kea. La unua el ili ricevis la maldaŭran nomon S/1999 U 1, ĉar estis la unua satelito de Urano malkovrita en la jaro 1999.
Nomo
En 2000, IAU aprobis por ĝi nomon inspiratan, laŭ la tradicio, el la verkaro de William Shakespeare. Setebo (angle: Setebos) estas la diaĵo kultata de Sikorakso kaj Kalibano, en "La Ventego".
Ecoj
Ĝiaj grando kaj maso estas ĉirkaŭkalkulataj laŭ ĝia videbla magnitudo.
Neregula satelito, Setebo estas verŝajne kaptita asteroido aŭ fragmento de asteroido. Ĝiaj orbitaj parametroj sugestas, ke ĝi povus esti ano de grupo, kun Sikorakso kaj Prospero, havante komunan devenon. Tamen, analizo de iliaj koloroj ne konfirmas tion: Prospero kaj Setebo aperas grizaj, dum Sikorakso estas pale ruĝa.
Slaveoj
La slaveoj (angle Slavey, ankaŭ foje Slave kaj South Slavey) estas Unuaj nacioj, indiĝenoj de la grupo deneoj. Ili tradicie estas indiĝenoj en la regiono ĉirkaŭ la Granda Slavea Lago kaj la Slavea Rivero, kiuj estas nomataj laŭ ili, en la Nordokcidentaj Teritorioj de Kanado, kaj etendiĝanta al nordorienta Brita Kolumbio kaj nordokcidenta Alberto. Pro tio ke foje forfalas la ipsilono en la angla nomigo, facilas misinterpreto de la vorto kvazaŭ "sklavo" kaj mistraduko ekzemple de la lago al "Granda Sklava Lago", sed la etno kaj la rilata lago kaj rivero tute ne rilatas al la koncepto "sklaveco" - la simila sono estas tute hazarda (same kompreneble la etno kaj lingvo ankaŭ absolute ne rilatas al la "slavoj" en Eŭropo). Ne mirigas ke la etnanoj parolas la slavean lingvon, pri kiu tamen ankoraŭ mankas esperantlingva artikolo. Tamen pri la interrilatoj de la slavea lingvo kun aliaj, proksimaj indiĝenaj lingvoj vidu la artikolon pri la familio atabaska lingvaro kaj pri la superfamilio na-denea lingvaro.
Ágoston Kutassy
KUTASSY Ágoston (Budapeŝto, 17-an de aŭgusto 1879 – Berlino, 20-an de aŭgusto 1932) estis hungara oficisto, la unua hungara piloto.
Li finis kurson en Francio 1909 kaj aĉetis Framan-tipan duflugilan aviadilon. Li komence ne tro sukcese flugis, sed poste enmuntigis pli fortan motoron en al aviadilon kaj sukcese faris la pilotan ekzamenon la 22-an de decembro 1910. Li ne plu flugis post 1911. Poste vivis eksterlande, ekpserimentis per raketoj, pirotekniknaĵo. Li interesiĝis post la unua mondmilito pri la film- kaj aŭdvidaj eksperimentoj. Li partoprenis ankaŭ en la televidaj eksperimentoj de Dénes Mihály.
Lian ekzemplon sekvis Károly Csermely, kiu same vizitis kurson en parizo, 1910.
La Paz (Baja California Sur)
La Paz estas unu el la 5 komunumoj de la meksika subŝtato Suda Malsupra Kalifornio, kiu situas sur Kalifornia Duoninsulo en la plej nord-okcidenta parto de Meksiko.
La nomo de la ĉefurbo de la komunumo ankaŭ estas La Paz. La kodnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 03002.
Geografio
La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 219.596 loĝantojn. El tiuj estis 109.827 viroj kaj 109.769 virinoj. La komunumo havas surfacon de 20274,98 km². Tio estas 27,51% de la surfaco de la subŝtato. Tiel ĝi estas la dua plej granda komunumo en la subŝtato Baja California Sur kaj la kvara plej granda de Meksiko (antaŭ Ensenada en la subŝtato Baja California, Mulegé, kaj Ocampo en la subŝtato Coahuila.
Norde ĝi limas al la komunumo Comondú kaj sude al la komunumo Los Cabos. Al la komunumo apartenas diversaj insuloj.
Sociogeografio
En la jaro 2000 en la komunumo vivis 196907 personoj, pli aĝaj ol 5 jaroj. El tiuj 1865 personoj sciis paroli indiĝenan lingvon. Tio signifas ke 0,95 % de la loĝantaro en la koncerna jaro sciis paroli indiĝenan lingvon.
Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a., (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).
Gazeto
Gazeto estas perioda publikigaĵo de konstanta grandeco (formato) kaj prezo, prezentanta ĉiajn novaĵojn. Plej ofte gazeto enhavas ankaŭ reklamojn, ekz. konatiĝajn anoncojn, ofte literaturan tekston, eble distraĵojn kiel krucvortenigmon aŭ ŝakproblemon. Sinonimo estas periodaĵo. Tradicie gazetoj preseblas sur papero, normale malmultekosta papero, sed lastatempe plej regulaj gazetoj eldoniĝas ankaŭ rete, kio okazigas novajn situaciojn, pri tujeco de la informo, trovo de la tekstoj ktp.
NGC 5755
NGC 5755 (aliaj indikoj — UGC 9507, MCG 7-30-63, ZWG 220.53, ARP 297, PGC 52690) estas galaksio en konstelacio Bovisto.
Gazeto
Specialaj gazetoj estas:
NGC 5755
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Gazeto
Kelkfoje oni uzas la vorton ĵurnalo por taggazeto aŭ por revuo, sed pro la nefiksiteco de la signifo de ĉi tiu vorto, ĝi estas evitinda (vidu ĉe Ĵurnalo).
Etimologie la vorto venas de nomo de monero (gazetta), kiu estis en Venecio la prezo de neregula publikigaĵo, la unua aperinta en Italio, en 1536: Gazetta di Venezia.
Difino
En sia plej ĝenerala difino, gazeto estas presaĵo de modera paĝaro, kiu en mallongaj, kutime periodaj tempospacoj (ĝis kelkmonata), aperas publike, peras novaĵojn el la tuta mondo kaj pri diversaj temoj kaj aĉeteblas de ĉiu. Kvar kriterioj estu do plenumitaj por povi paroli pri gazeto: aktualeco (tempoproksima raportado), periodeco (regula aperado), publikeco (alirebla por legantoj) kaj universaleco (enhava diverseco).
Gazeto estas, malsame al revuo, presorgano devigata al aktualeco kaj estas plej ofte strukturita en pluraj enhavaj rubrikoj kiel politiko, lokaj aferoj, ekonomio, sporto, distro, socio, kulturo, felietono kaj nemoveblaĵoj, kiuj estas redaktataj de apartaj skipoj, kiuj respondecas por sia rubriko. Kontraŭe povus esti revuo de seminario por studoj pri la Neolitiko aŭ pri dinosaŭroj; en tiuj okazoj, malkovroj povus esti aktualaj, sed la ĝenerala temaro estas tute malaktuala.
Ĝenerale la materialo montrata de gazeto povas dividiĝi en du grandaj fakoj, nome informo kaj opinio. Por la unua, ĉefa ekzemplo estas la novaĵo, kiu estas tipo de teksto kie hegemonias la informa celo ĉefe rilate al afero de tuja aktualeco kaj ĝenerala intereso: tio estas intereso por la leganto. Por la dua fako, ĉefa ekzemplo estas la ĉefartikolo, per kiu la redakta teamo kaj normale la ĉefredaktoro klarigas al la publiko la sintenon de la gazeto, plej ofte rilate al la ĉefaj politikaj (aŭ ne) eventoj okazantaj en la lando, urbo, internacie ktp. Krome estas aliaj opiniaj tekstoj, kiaj artikoloj verkitaj de verkistoj (ne nepre ĵurnalistoj, politikistoj, simplaj legantoj (leteroj), humoro ktp. Tiu dua parto estas la intereso de la gazeta teamo (aŭ de la ekonomi-politika grupo malantaŭe), kiu plej ofte estas interesata en komunikado kaj disvastigado de preciza politika tendenco, kio ludas gravan rolon en la politika vivo de la landoj. Same reference al kulturaj tendencoj, religioj, ekonomia klinigo de la publiko ktp.
La redaktejo estas sekcio en gazet- aŭ revu-eldonejo, kiu faras la ĵurnalisman laboron. La redakta laboro estas bazita sur la fundamento de la gazetara libereco (foje estis juraj polemikoj pri la libereco ne informi pri la informofontoj) kaj de la gazetara etiko (respekti veron kaj protekti informofontojn). En aŭ por redaktejo verkas redaktistoj, ĵurnalistoj, liberaj ĵurnalistoj kaj volontuloj, kelkfoje ankaŭ eksteraj fakuloj aŭ reprezentantoj de oficialaj aŭ privataj organizoj.
Historio
En Antikva Romo, aperis Acta Diurna, nome registaraj anoncaj gazetoj. Ili estis gravuritaj sur metalo aŭ ŝtono kaj montritaj en publikaj lokoj.
En Ĉinio, plej fruaj registarproduktitaj informaj folioj, nome tipao, cirkulis inter kortegaj funkciuloj dum la fino de la dinastio Han (2a kaj 3a jarcentoj). Inter 713 kaj 734, la Kaijuan Za Bao ("Bulteno de la Kortego") de la ĉina dinastio Tang publikigis registarajn novaĵojn; ĝi estis manskribita sursilke kaj legata de registaraj funkciuloj. En 1582, estis unua referenco al private publikigitaj novaĵfolioj en Pekino, dum la fino de la dinastio Ming.
En la komenco de la moderna Eŭropo la pliiganta translima interagado kreis ankaŭ pliigantan neceson por informado kio estis plenumita de mallongaj manskribitaj novaĵfolioj ,nome avvisi. En 1556, la registaro de Venecio la unua publikigis la ĉiumonatajn Notizie scritte (skribitaj novaĵoj), kiuj kostis po unu gazeton, nome malgrandan moneron. Tiuj avvisi estis manskribitaj novaĵleteroj kaj kutime sendis politikajn, militajn kaj ekonomiajn novaĵojn rapide kaj efike al italaj urboj (1500–1700) — kunhavante kelkajn karakterojn de aktuala gazetaro kvankam kutime nekonsiderataj ili mem vera gazetaro.
Tamen, neniu el tiuj publikaĵoj komplete kongruis kun la klasikaj kriterioj por propra gazetaro, ĉar ili tipe ne celis la ĝeneralan publikon kaj estis limigitaj al ia gamo de temoj.
Moderna gazetaro
La apero de la rimedoj por novaĵoj en la 17a jarcento ege proksime rilatas al la konekto kun la apero kaj disvastigo de la presmaŝino iku estis inventita en 1442 de Johannes Gutenberg. Tiele en multaj lingvoj la vortoj por gazetaro aŭ novaĵinformaroj inkludas kelkajn vortojn devenaj el la radiko pres-.
La german-lingva Relation aller Fürnemmen und gedenckwürdigen Historien, presita el 1605 antaŭen al 1609 de Johann Carolus en Strasburgo, estas ofte agnoskita kiel unua gazeto. Tiam, Strasburgo estis libera regna urbo en la Imperio de la Germana Nacio; dum la unua gazeto de la moderna Germanio estis la Avisa, publikigitaj en 1609 en Wolfenbüttel.
La unua regula gazeto nomiĝis Nieuwe Tydingen (Novaj komunikoj) kaj aperis ekde 1605 en Antverpeno. Eldonisto estis Abraham Verhoeven. Pli malpli samtempe aperis en Wolfenbüttel en Brunsviko la gazeto Aviso.
En 1610 aperis la unua franclingva gazeto en Amsterdamo kaj la nederlandlingva Courante uyt Italien, Duytslandt, &c. ('Kuriero el Italio, Germanio ktp.') el 1618 estis la unua kiu aperis en grandaj folioj. Amsterdamo, tiam centro de la tutmonda komerco, rapide iĝis hejmo de gazetoj en multaj lingvoj, ofte antaŭ ol iil estis publikigitaj en siaj propraj landoj. kaj en 1621 la unua anglalingva privata gazeto The Corante aperis en Londono. Poste en Francio en la jaro 1631 aperis la Gazette de France, fare de Theophraste Reneaudot. La unua moderna gazeto en Italio, kongrue kun la malnova eldono ankoraŭ konservita, estis Di Genova publikigita en 1639 en Ĝenovo. La unua gazeto en Portugalio, nome A Gazeta da Restauração, estis publikigita en 1641 en Lisbono. La unua gazeto en Hispanio, nome Gaceta de Madrid, estis publikigita en 1661.
Chailloué
Chailloué estas franca situanta en departemento Orne, regiono Normandio.
Gazeto
Moderna gazetaro
Post- och Inrikes Tidningar (fondita kiel Ordinari Post Tijdender) estis unuafoje publikigita en Svedio en 1645, kaj estas la plej malnova gazeto ankoraŭ ekzistanta, kvankam ĝi nune estas publikata nur rete. Opregte Haarlemsche Courant el Haarlem, unuafoje publikigita en 1656, estas la plej malnova gazeto ankoraŭ presita. Ĝi estis devigita kuniĝi kun la gazeto Haarlems Dagblad en 1942 kiam Nazia Germanio okupaciis Nederlandon. Ekde tiam la Haarlems Dagblad estis aperinta kun la subtitolo Oprechte Haerlemse Courant 1656. Merkuriusz Polski Ordynaryjny estis publikigita en Krakovo, Pollando, en 1661. La unua sukcesa angla ĵurnalo, nome The Daily Courant, estis publikigita el 1702 ĝis 1735.
Chailloué
Ĝiaj loĝantoj nomiĝas Cailloutins.
Gazeto
Ameriko
En Bostono en 1690, Benjamin Harris publikigis Publick Occurrences Both Forreign and Domestick. Tiu estis konsiderata la unua gazeto en la amerikaj kolonioj kvankam nur unu eldono estis publikigita antaŭ la gazeto estis malpermesita de la registaro. En 1704, la guberniestro permesis la publikigon de The Boston News-Letter kaj ĝi iĝis la unua kontinue publikigita gazeto en la kolonioj. Tuj poste, semajnaj gazetoj ekpublikiĝis en Novjorko kaj Filadelfio. Tiuj fruaj gazetoj sekvis la Britian formaton kaj estis kutime kvarpaĝe longaj. Ili ĉefe disvastigis novaĵojn el Britio kaj la enhavo dependis el la interesoj de la eldonistoj. En 1783, la Pennsylvania Evening Post iĝis la unua amerika ĵurnalo.
2021 Poincaré
2021 Poincaré estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la franca astronomo Louis Boyer elde la observatorio de Alĝero.
Gazeto
Ameriko
En 1752, John Bushell publikigis la Halifax Gazette, kiu postulis esti "la unua gazeto de Kanado." Tamen, ties oficiala posteulo, nome la Royal Gazette, estis registara publikaĵo por leĝaj informoj kaj proklamoj pli ol kiel propra gazeto; en 1764, la "Quebec Gazette" estis unuafoje presita la 21an de junio 1764 kaj restas la plej malnova kontinua publikigita gazeto en Nordameriko kiel la Quebec Chronicle-Telegraph. Ĝi estas nune publikigita kiel anglalingva semajnaĵo el siaj oficejoj en 1040 Belvédère, suite 218, Kebeko, Kebekio, Kanado. En 1808, la Gazeta do Rio de Janeiro havis sian unuan eldonon, presitan per maŝinaro alportita el Anglio, publikante novaĵojn favorajn por la registaro de la Unuiĝinta Reĝlando de Portugalio, Brazilo kaj Algarvo, ĉar ĝi estis produktita de la oficiala gazetservo de la Portugalia monarkio.
2021 Poincaré
Nomo
Ĝia nomo honoras la francan matematikiston Henri Poincaré.
Gazeto
Ameriko
En 1821, post la fino de la malpermeso de la cirkulado de privata gazetaro, aperis la unua ne-imperia presita publikaĵo, nome "Diário do Rio de Janeiro", kvankam jam ekzistis la Correio Braziliense, publikigita de Hipólito José da Costa samtempe kun la "Gazeta", sed el Londono kaj kun forte defendo de politikaj kaj kritikaj ideoj, cele al ekspono de la mankoj de la administracio. La unua gazeto en Peruo estis El Peruano, establita en oktobro 1825 kaj ankoraŭ publikigita nuntempe, sed kun kelkaj nomŝanĝoj.
Azio
Dum la Dinastio Tang en Ĉinio (618–906), la Kaiĝuan Za Bao publikigis la novaĵojn de la registaro; ĝi estis blok-presita sur papero aŭ silko. Ĝi estas foje konsiderata unu el la plej fruaj gazetoj publikigitaj. La unua registrita klopodo fondi gazeton de moderna stilo en Suda Azio estis farita de William Bolts, nederlandano je la servo de la Brita Orienthinda Kompanio en septembro 1768 en Kolkato. Tamen antaŭ li povis komenci sian gazeton, li estis forportita reen al Eŭropo. En 1780 la unua novaĵpresaĵo el tiu regiono, nome Hicky's Bengal Gazette, estis publikigita de irlandano, nome James Augustus Hicky. Li uzis ĝin kiel rimedo por kritiki la britian regadon pere de ĵurnalismo.
Mezoriento
La historio de la mezorientaj gazetoj datas el la 19a jarcento. Multaj eldonistoj estis ne nur ĵurnalistoj sed ankaŭ verkistoj, filozofoj kaj politikistoj. Sen oficialaj gazetoj, tiuj intelektuloj kuraĝigis publikan instruon pri politiko en la Otomana kaj Persa Imperioj. Ankaŭ literaturaj verkoj de ĉiuj ĝenroj estis seriigitaj kaj publikigitaj en tiu gazetaro.
Carlos Prío Socarrás
Carlos Prío Socarrás (n. en Bahía Honda, Kubo, la 14-a de julio 1903 - m. en Miami, la 5-a de aprilo 1977) estis prezidanto de Kubo de 1948 ĝis la ŝtatpuĉo de Fulgencio Batista la 10-a de marto 1952, tri monatoj antaŭ la alvokado por nova balotado.
Gazeto
Mezoriento
La unuaj gazetoj en la Otomana Imperio estis posedataj de eksterlandanoj kiuj loĝis tie kaj deziris fari propagandon pri la Okcidenta mondo. La plej frua estis presita en 1795 fare de la Palaco de Francio en la Istanbula distrikto Beyoğlu aŭ Pera. Indiĝena mezorienta ĵurnalismo startis en 1828, kiam Muhammad Ali, Ĥedivo de Egiptio, ordonis la lokan establadon de la gazeto Vekaji-i Misrije (Egiptaj Aferoj). Ĝi estis la unua gazeto verkita en Osmanida turka kaj en araba lingvoj en kontraŭaj paĝoj aŭŭ kolumnoj, kaj poste nur en araba, sub la titolo "al-Waqa'i'a al-Masriya".
Carlos Prío Socarrás
Infanaĝo kaj junaĝo
Socarrás estis filo de Francisco Prío-Rivas kaj María de Regla Socarras-Socarras. Prío enmiksiĝis en la politiko kiam ankoraŭ estis studento pri juro de la Havana Universitato. Dum du jaroj estis enkarcerigita pro liaj kontraŭregistaraj agadoj; li estis prezidanto de la Studenta Direktorio en 1930. Partoprenis la puĉon kiu metis finon al la diktatoreco de Gerardo Machado en 1933 kaj helpis organizi la Kuban Aŭtentikan Revolucian Partion.
Gazeto
Mezoriento
La unua ne-oficiala turka gazeto, Ceride-i Havadis (Registro de Okazaĵoj), estis publikigita de anglo, nome William Churchill, en 1840. La unua privata gazeto publikigita de turkaj ĵurnalistoj, Tercüman-ı Ahvâl (Interpreto de Okazaĵoj), estis fondita de İbrahim Şinasi kaj Agah Efendi kaj elsendita en 1860. La unua gazeto en Irano, nome Kaghaz-e Akhbar (La gazeto), estis kreita por la registaro fare de Mirza Saleh Ŝirazi en 1837. La unuaj gazetoj en la Araba Duoninsulo aparis en Heĝazo, post la sendependo for de la Otomana regado, ĉirkaŭ la fino de la Unua Mondmilito. Une el la plej fruaj virinoj kiuj subskribis siajn artikoljn en araba gazetaro estis la medicina praktikantistino Galila Tamarhan, kiuj kontribui per artikolojn al la medicina magazino nomita "Ya'asub al-Tib" (Medicinestro) en la 1860-aj jaroj.
Carlos Prío Socarrás
Postenoj antaŭ la prezidanteco
En 1944, la prezidento Ramón Grau San Martín nomumis lin kiel Labor-Ministro kaj poste Ĉefministro. La 1-a de junio 1948 estis elektita prezidento de Kubo.
Gazeto
Industria Revolucio
Komene de la 19a jarcento, multaj urboj de Eŭropo, same kiel de Norda kaj Suda Amerikoj, publikigis gazet-stilajn publikaĵojn kvankam ne ĉiuj el ili disvolviĝis sammaniere; la enhavo estis el tre ampleksa gamo depende de regionaj kaj kulturaj preferoj. Progreso en pres-teknologio rilata al la Industria Revolucio ebligis, ke la gazetoj iĝu eĉ pli amplekse cirkulanta rimedo de komunikado, ĉar novaj pres-teknikoj faris la presadon malpli kosta kaj pli efika. En 1814, The Times (Londono) akiris pres-maŝinon kapablan fari 1 100 presaĵojn hore. Baldaŭ, tiu pres-maŝino estis adaptita por presi sur ambaŭ flankoj de la paĝo samtempe. Tiu plinovigo faris la gazetaron pli malmultekosta kaj tiele akirebla de pli granda parto de la loĝantaro.
Carlos Prío Socarrás
Prezidanteco
Post lia elektado, oni konsideris lin sufiĉe grava por ricevi la salutvortojn de la prezidanto de Usono Harry S. Truman. Sia prezida periodo estis markita de pliiĝo de la koruptado kaj perforto inter la malsamaj politikaj grupoj.
Gazeto
Industria Revolucio
En 1830, la unua malkosta "penco-gazeto" venis al la merkato: nome la Boston Evening Transcript de Lynde M. Walter en Bostono, Usono. La penco-gazetoj kostis ĉirkaŭ unu sesonon de la prezo de aliaj gazetoj kaj direktis sin al pli ampleksa publiko, kiel malpli kleraj kaj pli malriĉaj personoj. En Francio, Émile de Girardin startis la gazeton "La Presse" en 1836, enkondukante malmultekostajn, reklam-subtenitajn ĵurnalojn en Francio. En 1848, August Zang, aŭstro kiu konis Girardin en Parizo, revenis en Vienon kaj enkondukis la samajn metodojn per "Die Presse" (kies titolo estis evidente kopiita el la publikaĵo de Girardin.
Specializitaj gazetoj
Plej konataj laŭ la nomigo de revuo, tiuj gazetoj diferenciĝas pro ne tiom forta dependo de la aktualaĵoj kaj anstataŭe pli forta dependo el orientitaj artikoloj kaj enhavoj. Tiuj specialigo povas esti en tre ampleksa gamo (sporto, ĉasado, motoroj, scienco, historio, naturo, religio (diversaj eklezioj), politiko (diversaj ideologioj), filatelio, navigado, negocoj, komputiloj, humoro, literaturo, muziko, pornografio, ktp.
Carlos Prío Socarrás
Ekzilo kaj forpaso
La regado de Carlos Prío Socarrás finiĝis la 10-an de marto 1952 per la militista ŝtatpuĉo de la generalo Fulgencio Batista. Prío foriris al Usono kun sia familio sen defendado de lia regado antaŭ la ŝtatpuĉo. Kvankam li revenis al Kubo la 1-an de januaro 1959, kaj ŝajnas ke li estis en Havano antaŭ ol Fidel Castro mem. Tamen, Prío rompis la rilatojn kun Castro, post la ekkonsolidiĝo de la kastrisma reĝimo. Prío forlasis la insulon en 1961.
Socarrás vivis la lastajn jarojn de sia vivo kiel dizajnisto kaj negocisto en Miami. Carlos Prío sinmortigis la 5-an de aprilo 1977.
Gazeto
Cirkulado kaj legantaro
La nombro de ekzempleroj distribuataj, ĉu averaĝe ĉu en partikularaj tagoj (tipe dimanĉe), estas nomata cirkulado de gazetoj kaj estas unu el la ĉefaj faktoroj uzataj por kalkuli indicojn kaj fiksi prezojn de reklamado. Cirkulado ne estas necese la sama kiel venditaj ekzempleroj, ĉar kelkaj ekzempleroj aŭ gazetoj estas distribuataj senkoste. La nombro de legantaro povas esti pli alta ol la ciferoj de cirkulado ĉar multaj ekzempleroj estas legataj de pli ol unu persono (foje eĉ de multaj), kvankam tio estas iom ekvilibrata kun la nombro de ekzempleroj distribuataj sed ne legitaj (ĉefe pro tiuj distribuataj senpage). En Usono, la "Alliance for Audited Media" estas institucio kiu havas historian kaj nuntempan informaron pri averaĝa cirkulado de ĉiutagaj kaj ĉiusemajnaj gazetoj kaj de aliaj periodaĵoj.
Laŭ la Guinness Book of Records, la ĉiutaga cirkulado de la Sovetunia gazeto Trud superis 21,500,000 en 1990, dum la Sovetunia ĉiusemajna Argumentij i Faktij fanfaronis pri cirkulado de 33,500,000 en 1991. Laŭ informo de Unuiĝintaj Nacioj el 1995 Japanio havas tri ĉiutagajn ĵurnalojn — nome Yomiuri Shimbun, Asahi Shimbun, kaj Mainichi Shimbun — kun cirkulado sufiĉe super 5.5 milionoj. La gazeto de Germanio nome Bild, kun cirkulado de 3.8 milionoj, estis la nura alia gazeto en tiu kategorio. En Unuiĝinta Reĝlando, The Sun estas la plej vendata, kun ĉirkaŭ 3.24 milionoj da ekzempleroj distribuataj ĉiutage. En Usono, The Wall Street Journal havas ĉiutagan cirkuladon de proksimume 2.02 milionoj, kio faras ĝin la plej amplekse distribuata gazeto en la lando.
Kvankam la paganta legantaro de presata gazetaro rapide malpliiĝis en la disvolviĝintaj landoj de OECD, ĝi estis pliiĝante en la plej gravaj disvolviĝantaj landoj (Brazilo, Barato, Indonezio, Ĉinio kaj en Sudafriko), kies pagita ĉiutaga cirkulado superis tiun de la disvolviĝintaj landoj por la unua fojo en 2008. En Barato, The Times of India estas la plej grand-cirkulanta anglalingva gazeto, kun 3.14 milionoj da ekzempleroj ĉiutage. Laŭ la Barata Enketo de Legantaro de 2009, la Dainik Jagran estas la plej legata, lok-lingva (Hindia) gazeto, kun 55.7 milionoj da legantoj. Laŭ Tom Standage de The Economist, Barato nuntempe havas ĉiutagan gazetcirkuladon de 110 milionoj da ekzempleroj.
Ofta mezuro de la bonfarto de gazeto estas la merkatpenetrado, esprimitaa kiel procento de hejmoj kiuj ricevas ekzemplerojn de la gazeto kontraŭ la totala nombro de hejmoj en la merkatareo de la gazeto. En la 1920-aj jaroj, je tutlanda bazo en Usono, ĉiutagaj gazetoj atingis merkatpenetradon de 123 procento (en la signifo ke averaĝa usona hejmo ricevis 1.23 gazetojn). Dum aliaj amaskomunikiloj ekkonkurencis kun gazetoj, kaj dum presado iĝis pli facila kaj malpli kosta kio kreis pli grandan diversecon de publikaĵoj, merkatpenetrado ekmalpliiĝis. Nur komence de la 1970-aj jaroj, tamen, tiu merkatpenetrado falis sub 100 procento. Ĉirkaŭ 2000, estis 53 procento kaj ankoraŭ estas falanta. Multaj pagendaj gazetoj proponas varion de abonplanoj. Por ekzemplo, kelkaj povas deziri nur dimanĉan ekzempleron, aŭ eble nur dimanĉan kaj sabatan aŭ eble nur laborsemajnan abonon, aŭ eble ĉiutagan abonon. Plej gazetoj havigas iom aŭ ĉion el sia enhavo en Interreto, ĉu senpage aŭ kontrŭ pago. En kelkaj okazoj, senpaga alireblo estas disponebla nur por kelkaj tagoj aŭ semajnoj, aŭ por preciza nombro de viditaj artikoloj, post kio legantoj devas registriĝi kaj havigi personan informaron. Aliokaze, oni disponas el arkivoj.
Esperantujo
Esperanto-gazeto estas periodaĵo (tradicie, sed malprecize nomita gazeto) aŭ en Esperanto aŭ en alia lingvo pri Esperanto. Kelkfoje oni inkluzivas ankaŭ alilingvajn periodaĵojn, kiuj dum certa tempo publikigis regulan rubrikon skribitan en Esperanto. Kontraŭ la bibliografia kutimo en bibliotekoj oni tradicie ne inkluzivas publikigaĵojn kun longa aper-ritmo kiel jarlibroj, kongreslibroj, regule aperantaj adreslibroj kaj similaj.
La terminoj por Esperanto-periodaĵoj forte varias, ekzemple letero, folioj, informilo, cirkulero, gazeto, revuo, ĵurnalo, magazino, bulteno kaj aliaj. La uzado de tiuj terminoj ofte estas malpreciza. Tiu ĉi artikolo pro tio ne distingas periodaĵojn strikte laŭ tiuj kategorioj.
De la unua Esperanto-periodaĵo, La Esperantisto, aperis pli ol dek mil titoloj de tre malsama amplekso, enhavo, daŭro kaj kvalito (vidu la bazan literaturon malsupre). La plejmulto nur mallonge aperis, la averaĝa daŭro estas ĉirkaŭ 5 jaroj; sed multaj aperis aŭ aperas dum jardekoj.
Proverbo
Ekzistas proverboj pri koko/kokino en la Proverbaro Esperanta de L. L. Zamenhof :
Oktadekanolo
1-Oktadekanolo aŭ C18H38O estas kemia kombinaĵo rezultanta el interagado de la 1-Oktadekene, blanka solidaĵo uzata en kemiaj sintezoj. 1-Oktadekanolo ne estas solvebla en akvo, sed estas solvebla en etanolo, propilena glikolo, kloroformo, eteroj, kaj oleoj.
Sámuel Prepelitzay
PREPELITZAY Sámuel (pro. prepelicai) estis hungara advokato, verkisto, mecenato de naskiĝinta hungara teatro naskita ? 1790 kaj mortinta en Arad la 22-an de septembro 1859.
Biografio
Sámuel Prepelitzay havis amikajn rilatojn kun aktorino Déryné. Liaj artikoloj rilate al teatro apreis en revuo Tudományos Gyűjtemény, kie li estis redaktoro. Lia verko restite manuskripte troviĝas en OSZK: ''Nemzeti Intézet. Egy magyar színjátszó-társaság előadásairól Pesten'' (1822).