cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Libertalia
La historio de tiu humanista pirata utopio baziĝas nur en libro de 1724: “Ĝenerala Historio pri la ŝteloj kaj murdoj de la plej famaj piratoj”, kies originala titolo en la angla estis A General History of the Robberies and Murders of the most notorious Pyrates, libro de 1724 de Kapitano Charles Johnson (eble pseŭdonimo de Daniel Defoe). La pirato Misson kun Caracciolo, religiulo el la dominikana ordeno, fariĝis estroj de franca militŝipo Victoire, post batalo en insuloj Antiloj.
Marguerite de Rochechouart
Multaj ĉirkaŭaj lokoj kaj konstruaĵoj alprenis ŝian nomon:
Libertalia
Caracciolo, leginto de “Utopio” de Thomas More, konvinkis la ŝipanaron por navigi ĝis Afriko sub blanka flago laŭ la moto “Je Dio kaj la Libero”. Ili kaptis nederlandan ŝipon kun afrikanoj sklavigitaj kiuj post liberigo kuniĝis kun la aliaj aventuristoj.
Finfine ili alvenis al parto de Madagaskaro kie ili fondis specialan komunumon. Ili abolis la monon kaj, nomante sin “Liberi”, rezignis pri naciecoj kuniĝante sen diferencoj pri raso. Ili interkompreniĝis per komuna idiomo, miksaĵo de diversaj lingvoj, iel praa Esperanto sub tropikoj.
Chorzele
Chorzele estas urbo en la provinco (historie vojevodio) Mazovio de Pollando. Ĝi apartenas al samnoma komunumo en distrikto Przasnyski.
Břehov
Historio
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1378.
Batalo de Dieppe
La Batalo de Dieppe okazis la 19-an de aŭgusto 1942 dum la Dua mondmilito. Tiam aliancanoj - 6.000 soldatoj precipe el Kanado - provis surbordiĝi ĉe strando de Dieppe. Dieppe estis tiutempe sub la germana okupacio de Francio.
Mortis 907 kanadanoj kaj plurcent soldatoj de aliaj nacioj (britoj, usonanoj kaj germanoj) mortis. La aliancanoj perdis plue 119 aviadilojn, kaptiĝis 2.000 soldatoj. El ĉ. 4.963 kanadanoj revenis 2.210, multaj vundite.
Resumo
La batalo estis entreprenita tro frue, nur por kontentigi postulon de Stalin kaj Franklin D. Roosevelt krei eŭropan fronton kontraŭ Tria Regno, kio estis antaŭvidita laŭ militista vidpunkto kune kun grandegaj perdoj, precipe flanke de kanadaj soldatoj.
Unitario
Unitario estas planlingva projekto de Mario Pleyer, pseŭdonimo de la germano Rolf Riehm, publikigita en 1989. La aŭtoro de Unitario estas eks-esperantisto, kiu dum jaroj "agaciĝis" de la nesufiĉa sukceso de Esperanto. Li diras, ke Unitario estas eŭroklono kun vortprovizo bazita en la hispana, sed ankaŭ la influo de Esperanto estas evidenta.
Unitario havas du variaĵojn: la "lingua minimal" Unitario 2001 (publikigita en 1989) kaj la kompletan version Unitario 2002 (ne plene publikigita).
En la dua versio, la lingvoprojekto pliproksimiĝas al Interlingvao. En la nova libro de 1994, Interlingvao estas ankaŭ multe uzata por komparoj. Laŭ la aŭtoro, kun kelkaj malmultaj "korektoj" en la ortografio de la hispana lingvo, oni povas traduki ĉirkaŭ 90% de ajna teksto, kaj "vortaroj de la hispana lingvo estas la plej taŭgaj por traduki tekston al UNITARIO".
Specimenoj
1-Patro Nia
Patro nostra, kveja tuo in hewine estas, tuja nomino esti sanctificate; tuja imperio weni; tuja wolunto ockurius, como in la hewine tanto sur la terra; nostra pano kvotidiane al nos-mismos doni hodie; cay pardoni nos nostros debitoyn, como tambien numos nostros debitoroyn pardonamas; nenio nos condutsi in temptatsion, sed liberi nos delle pecato,
2-La flamo della cutsino estas caliente; la akva in la caserola tambjen estas caliente (la fajro de la fajrujo estas varma, la akvo en la kaserolo ankaŭ estas varma).
Bibliografio
Pleyer, Mario Unitario : Entwurf einer Universalsprache Bensheim: Unitario Press, 1989 (214 p.) ISBN 3-9802167-1-3
Pleyer, Mario Unitario per medio de picturoyn Bensheim: Unitario Press, 1990 (126 p.) ISBN 3-9802167-5-6
Mario Pleyer: Unitario 2001 - Kurzgrammatik im Vergleich mit Interlingua und Esperanto 157 p. quasi A5, Unitario Press - Bensheim, 1994, ISBN 3-9802167-3-X
Klenovec
Klenovec (hungare Klenóc) estas vilaĝo en Slovakio, en Regiono Banská Bystrica, en Distrikto Rimavská Sobota. Ĝuste en Klenovec estis kaptita Juraj Jánošík.
Historio
La vilaĝo estis unue menciita en la jaro 1340. Tradiciaj okupiĝoj estis la ferofandado, karbetofarado, drapofarado. Korporacio de la drapmantelistoj fondiĝis en 1825. En 1910 loĝis en Klenóc 4700 da homoj, (4355 slovakoj, 138 hungaroj, 12 germanoj). Ĝis Traktato de Trianon la vilaĝo apartenis al Hungara reĝlando, al Gömör kaj Kis-Hont, al distrikto de Rimavská Sobota, poste al Ĉeĥoslovakio, fine inter 1938-1945 kaj ekde 1993 al Slovakio. Dum la 2-a mondmilito la loĝantoj tre apogis la partizanojn, en 1942 la judoj deportiĝis. En 2001 loĝis en Klenovec 3294 da homoj, (3068 slovakoj, 195 ciganoj, 7 hungaroj, 3 ĉeĥoj, 2 germanoj, po 1 ruteno kaj ukraino). Nuntempe apud Klenovec ŝatataj skiejoj troviĝas.
Svisa Alpisma Klubo
La Svisa Alpisma Klubo (mallongigoj: SAC kaj CAS, Schweizer Alpen-Club, Club Alpin Suisse kaj Club Alpino Svizzero) estas unuiĝo de asocioj por montogrimpado en Svislando. Ĝi estis fondita en la jaro 1863 en la stacidoma restoracio Olten kaj la nuna centra oficejo situas en Berno. Alpaj asocioj estas unuiĝoj plej diversspecaj, kies hodiaŭa celo estas antaŭ ĉio subteni montogrimpadon, montaran migradon kaj la mediprotekton. La lokaj aŭ regionaj asocioj de montogrimpado, kiuj precipe rilatas al la Alpoj, nomiĝas plej ofte alpoklubo, alpa asocio aŭ montara asocio. Origine la landa unuiĝo kaj la lokaj asocioj havis kiel precipajn taskojn la sciencan esploradon de la Alpoj kaj la turisman evoluadon per la konstruado de alpaj kabanoj kaj montaraj vojoj.
Aktivecoj
La Svisa Alpisma Klubo estas samtempe sportasocio kaj ankaŭ asocio por la plej diversaj aktivecoj en rilato kun alpismo:
Montaraj kabanoj
Precipe ŝatataj inter montaraj migrantoj estas la montaraj kabanoj de Svisa Alpisma Klubo. La migrantoj povas trovi protekton en la kabanoj en kazo de fivetero aŭ dum plurtagaj montarmigradoj kaj eblas ankaŭ pasigi semajnfinon en tiaj kabanoj. La kabanoj estas tre simple ekipitaj, sed situas kutime en belagaj lokoj ofertante mirindan panoramon.
Membroj
La Svisa Alpisma Klubo havas proksimume 111 000 membrojn, kiuj estas orgnizitaj en 111 sekcioj, kiuj estas memstaraj asocioj. La sekcioj konstruas kaj funkciigas la kabanojn, organizas turojn kaj kursojn por siaj membroj kaj sendas delegitojn al la delegita asembleo, kiu elektas la centan komitaton kaj kontrolas la centran oficejon.
La junaj membroj de Svisa Alpisma Klubo inter 10 kaj 20 jaroj estas atentataj de la Junularaj Organizaĵoj de Svisa Alpisma Klubo (mallonge JO). Ili organizas ferisemajnojn, tendarojn kaj semajnfinajn turojn en Svislando kaj ankaŭ en proksima eksterlando.
Mebreco aŭ kunlaboro kun aliaj asocioj
La Svisa Alpisma Klubo fondis kune kun la Svisa Sav-Flug-Gvardio la fondaĵon Alpisma Savado Svislando. Alpisma Savado Svislando respondecas por la savo de personoj en la svisaj montoj kaj vartas en la Alpoj kaj en Ĵuraso 98 savstaciojn kun 3000 montarsavantoj kaj 80 savspecialist-helikopteroj.
SAC estas membro de la Internacia Alpoprotekto-Komisio KIPRA.
Marso (dio)
Marso estis la romia dio de la milito kaj de la agrikulturo. Li estis filo de Jupitero kaj Junona. Li similas la grekan dion Areson.
Miklós Hubay
HUBAY Miklós (hubai) estis hungara dramverkisto, tradukisto naskita en Nagyvárad la 3-an de aprilo 1918 kaj mortinta en Budapeŝto la 8-an de majo 2011.
Marso (dio)
Laŭ Francisko Azorín Marso estas Militdio, protektanta dio, filo de Jupitro k. Junona, reprezentita ikonografie kiel fortika militisto armita per ŝildo, lanco k. kasko. Li indikas etimologion el la latina Mars, el etruska Maris.
Miklós Hubay
Biografio
Miklós Hubay la mezlernejon li faris en Debrecen kaj Gyula, la estetikon, belarthistorion kaj filozofion li studis en universitato Pázmány Péter inter 1936-1940. Li estis stipendiulo ekde 1942 en Ĝenevo. Reveninte, inter 1950-1957 li instruis en teatra kaj filmaltlernejo, inter 1955-1957 estis dramaturgo de Nacia Teatro. Oni maldungis lin el ambaŭ postenoj. Inter 27-a de oktobro 1956 kaj 2-a de novembro 1956 li gvidis la literaturan elsendon de Szabad Magyar Rádió en parlamento. Inter 1974-1988 li instruis en Florenco hungaran lingvon kaj literaturon, ekde 1981 por 5 jaroj li estis la prezidanto de Magyar Írószövetség. Inter 1987-1996 li fariĝis denove aktorprofesoro, ekde 1991 por 10 jaroj estis la afergvidanto Magyar PEN Club, poste prezidanto.
Marso (dio)
Priskribo
Kiel Mars Quinius, la dio savis la ĝemelojn Romulon kaj Remon, kiuj droniĝis en la rivero Tibero iam antaŭ 753 a.K.. Marso prizorgis la fondintojn de la urbo de Romo kun la helpo de lupino. Pro tio, la romanoj konsideris lin la patro de sia urbo.
Li estis tre grava dio por la romianoj, kiuj festis la Feriae Marti je la 1-a de marto. La romianoj donis lian nomon al planedo Marso, la monato Marto kaj la tago mardo.
Oni kutime imagas Marson portanta batalan kirason. Du ĉevaloj, Timor ("timo") kaj Fuga ("fuĝo") tiris lian ĉaron. Ankaŭ la planedon Marson akompanas duopo; la lunetoj, Fobo (Phobos greke) kaj Dejmo (Deimos greke).
Yunclillos
Yunclillos [junklIjos] estas municipo de Hispanio, en la Provinco de Toledo, regiono de Kastilio-Manĉo. Limas kun Recas, Villaluenga de la Sagra, Cabañas de la Sagra, Olías del Rey kaj Bargas, ĉiuj el la provinco de Toledo.
Toponimio
La termino "Yunclillos" povus esti diminutivo de "Yuncos" (junkoj), sed en dokumentoj de mozaraboj de 1161 aperas laŭ la nomo de "Onclelos" kaj "Oclelos". Laŭ tio, Yunclillos povus esti diminutivo de fonto.
Loĝantoj
La loĝantoj nomiĝas Yunclillejos. La censita populacio en 2010 estis de 813 loĝantoj kaj la denseco estas de 26,23 loĝ/km².
Situo
Yunclillos estas situa en la okcidenta parto de Kastilio-Manĉo en la komarko aŭ distrikto La Sagra en la norda parto de la provinco de Toledo, je altitudo de 517 m; je 21 km el Toledo, provinca ĉefurbo. La areo de ties teritorio estas de 31 km². La geografiaj koordinatoj estas 40°1′18″ N 3°59′11″ Ok.
Geografio
Ĝi situantas geografie en la parto plej okcidenta de la komarko de la Sagra, komarko limigita tiuflanke de la rivero Gvadaramo kaj plej etende de la rivero Taĵo.
Yunclillos estas proksima al la urbo Toledo, je distanco de ĉirkaŭ 21 km en direkto suda. Norde Madrido estas je ĉirkaŭ 60 km.
Ekonomio
Agrikulturo kaj brutobredado tradicie. Nune proksimeco al Madrido, ŝtata ĉefurbo, ebligas proponi loĝejon al madridanoj nekapablaj trovi ĝin tie je malalta kosto.
Preĝejo de sankta Johano Nepomuka (Ostrava)
Preĝejo de sankta Johano Nepomuka troviĝas en ostrava urba parto Stará Bělá.
Ĝi situas proksime de loko de eksa preĝejo de sankta Mikolao, sur kiu nun troviĝas tombejo. Tiu estis en la jaro 1790 deŝirita. La nova ununava preĝejo estis konstruata de la 60-aj jaroj de la 18-a jarcento ĝis la jaro 1779. Sed baldaŭ post la finkonstruo aperis breĉoj kaj ĉirkaŭaĵo de la preĝejo devis esti deakvigita. Komune kun la deakvigo kaj riparoj estis konstruita paroĥejo kaj establita tombejo. La preĝejo ĝisatendis solenan konsekron nur en la jaro 1801, konkrete la 13-an kaj la 14-an de julio. Dum la konsekrado estis en la altaro lokigitaj korprestaĵoj de sankta Urbano, sankta Vitaliso kaj sankta Korona. Oftaj ventegoj en la jaroj 1833-1834 deklinigis la turon tiom, ke estis necesa ties riparo. En la jaro 1862 estis en la turon instalita horloĝo kaj en la jaro 1899 estis alkonstruita kapelo.
19137 Copiapó
19137 Copiapó estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la de la belga astronomo Eric Walter Elst elde la Observatorio La Silla en Ĉilio.
Nomo
Ĝi ŝuldas sian nomon al la Provinco Copiapó, mina distrikto en nordo de Ĉilio, kie okazis en 2010 grava mineja akcidento : 33 ministoj estis vivante enterigitaj en profundo de preskaŭ 700 metroj dum pli ol du monatoj. Ili fine estis sukuritaj vivantaj kaj sanaj.
NGC 410
NGC 410 (aliaj indikoj — PGC 4224, UGC 735, MCG 5-3-80, ZWG 501.118) estas galaksio en konstelacio Fiŝoj.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Saint-Geniès-de-Malgoirès (stacidomo)
Saint-Geniès-de-Malgoirès estas franca stacidomo sur linio - -Courbessac, situanta en  Saint-Geniès-de-Malgoirès, en departemento Gard, regiono.
Edie Sedgwick
Edith Minturn "Edie" SEDGWICK (20a de aprilo 1943 – 16a de novembro 1971) estis usona heredantino, famulino, aktorino, kaj modo-manekeno. Ŝi estas plej bone konata ĉar estis unu el la supersteluloj de Andy Warhol. Sedgwick iĝis konata kiel "The Girl of the Year" (junulino de la jaro) en 1965 post steluli en kelkaj el kurtaj filmoj de Warhol en la 1960aj jaroj. Ŝi estis duoblita en "It Girl", dum la gazeto Vogue nomis ŝin "Youthquaker".
Saint-Geniès-de-Malgoirès (stacidomo)
Temas pri stacidomo de Société nationale des chemins de fer français (SNCF), priservata de trajnoj.
Belmonte (karikaturisto)
Belmonte, pseŭdonimo de Benedito Carneiro Bastos Barreto (San-Paŭlo, la — San-Paŭlo, la ) estis karikaturisto, pentristo, kartunisto, kronikisto, verkisto kaj ilustristo.
Pinglohava lignoplanto
La termino pinglohava lignoplanto ne nur estas forstista, sed ankaŭ ĝardenista termino. Preskaŭsinonimoj estas koniferoj, pinaloj kaj pinacoj. La tri terminoj oni ne unuece uzatas en Vikipedio.
Belmonte (karikaturisto)
Li komencis sian karieron en 1912, en san-paŭla revuo Rio Branco, dum li samtempe kontribuis al la riodeĵanejra revuo D. Quixote. Liaj desegnaĵoj plu aperas en diversaj presorganoj ĝis kiam li estas dungita de "Folha da Noite" en 1921, kie li anstataŭas la artiston Voltolino (1884-1926). Ekde tiu laboro, li ekuzis la pseŭdonimon Belmonte.
En 1925, Belmonte kreis la rolulon Juca Pato (Joĉjo Anaso): senhara "pro tiom da frapo sur la kapo", kies devizo estis "povus esti pli malbone", per kio Belmonte reprezentis la frustriĝojn de la meza klaso de San-Paŭlo. Li estis simbolo de ordinara homo, honesta laboristo, kiu estis sufokita de burokrataĵoj, inflacio kaj koruptado. En pramerkatika epoko, Juca Pato aperis sur cigaredpakaĵoj, kajerkovriloj, bombonpakaĵoj, lesivo-boteloj, karnavalaj kanzonoj, krom fama Trinkejo "Juca Pato", renkontiĝejo de intelektuloj kaj artistoj.
En 1929-30, Juca Pato furoris en "Folha da Manhã", nuntempa ĵurnalo Folha de S. Paulo, kun kritikoj al Getúlio Vargas kaj Liberala Alianco. Folha da Manhã subtenis prezident-kandidaton Júlio Prestes. Je la venko de Revolucio de 1930, la ĵurnalo estis detruita, kaj nur revenis al funkciado en 1931, laŭ alia politika tendenco.
Pinglohava lignoplanto
Listo de ofte kultivata pinglohavaj lignoplantoj
Belmonte (karikaturisto)
La, tago de instaliĝo de la t.n. Nova Ŝtato, diktatoreca reĝimo, li publikigis kartunon en kiu Juca Pato legis ekstraktojn de la Usona Konstitucio, kun Statuo de Libereco en la fono. Li poste estis devigita de DIP (la ŝtata departemento pri informado kaj propagando) okupiĝi nur pri alilandaj temoj. Krom karikatur-albumojn, li verkis ankaŭ kronikojn kaj humurajn rakontojn kiel Assim falou Juca Pato (Tiel parolis Juca Pato) en 1933, Ideias de João Ninguém (Ideoj de Johano Neniulo) en 1935 kaj historiajn eseojn kiel No tempo dos bandeirantes (En la tempo de bandeirante), Brasil de outrora (Alitempa Brazilo), Costumes da América Latina (Latinamerikaj Moroj). Li estis ankaŭ unu el la plej bonaj ilustristoj de la porinfana verkaro de Monteiro Lobato. Ilustraĵojn de la unua eldono de la porinfana libro de Monteiro Lobato O Poço do Visconde (La Puto de la Vicgrafo, pri naftoekspluatado en Brazilo), publikigita en 1937, kaj ankaŭ de la ceteraj porinfanaj libroj de tiu verkisto, ĝis 1947.
Januare de 1945, Joseph Goebbels, en unu el siaj lastaj elsendoj de Radio Berlino, atakis la libron de karikaturoj de Belmonte. Laŭ Goebbels, la artisto estis soldulo de anglaj kaj usonaj aliancanoj. Tri jarojn post la fino de la Dua Mondmilito kaj post lia morto sekve de tuberkulozo, aperis lia libro "Caricatura dos Tempos" (Karikaturo de la Tempoj), reeldonita de Editora Melhoramentos en 1982. Ĝiaj karikaturoj estas kompilaĵo de albumoj kaj ĵurnalaj karikaturoj de Belmonte aperintaj inter 1936 kaj 1946, kaj ĝi tradukiĝis por pluraj latinamerikaj landoj.
Fesches-le-Châtel
estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Doubs, en la regiono Burgonjo-Franĉkonteo (Bourgogne-Franche-Comté, prononco []) kaj en la historia regiono Franĉkonteo. Fine de en la komunumo vivis. Administre la komunumo apartenas al la arondismento Montbéliard (france arrondissement de Montbéliard), la norda kaj orienta parto de la departemento, kaj al la kantono .
Saint-Geniès-de-Malgoirès
Saint-Geniès-de-Malgoirès estas franca situanta en departemento Gard, regiono.
Lassie Venu Hejmen (filmo)
Lassie Venu Hejmen (angle: Lassie Come Home) estas usona Technicolor filmo de 1943 kun Rudy McDowell kaj Elizabeth Taylor en la gvidroloj. La filmo estis la dua filmo de Elizabeth Taylor, tiam 11-jaraĝa, kaj ŝia unua grava rolo en kino.
Stacio Nagai (Osaka)
Stacio Nagai (japane: 長居駅 [Nagai-eki], angle: Nagai Station) estas fervoja stacio en Kvartalo Sumijoŝi, Osako, Japanio. La stacio servas 1 linion de JR Okcidenta: Linio Hanwa kaj 1 linion de la metroa reto Osaka Urba Subtera Fervojo: Linio Midōsuji.
Lassie Venu Hejmen (filmo)
La scenaro baziĝas sur la samnoma romano de Eric Knight el 1940. Tio filmo estas la unua kaj plej sukcesa el la aliaj produktoj de Lassie en filmo kaj televido.
La ĉefprotagonisto estas maskla longhara skota ŝafhundo nomita Pal (1940 - 1958) kiu aperis kiel klasikaĵo en aliaj filmaj kaj televidaj produktoj.
La filmo estis nomumita al Oskaro por Pli bona Kinematografio - Koloro. La rolulo Lassie gajnis stelon en la Trotuaro de famo en Holivudo.
Intriga resumo
Joe Carraclough (Roddy McDowall) loĝas kun siaj patro (Donald Crisp) kaj patrino (Elsa Lanchester) en vilaĝo en Jorkŝiro, Anglio. Li estas tre ligita al sia hundo Lassie kiu akompanas lin al lernejo ĉiun matenon kaj atendas lin tie je la kvara horo en la posttagmezo por akompani lin hejmen.
La patro estas senlabora kaj devas vendi la hundon al la Duko de Mardling (Nigel Bruce) por vivteni sian familion. Joe akompanas Lassie al la enfermejoj de la Duko kaj estas konsolita per la fakto ke la nepo de la Duko, Priscilla (Elizabeth Taylor) promesas al li zorgi la hundon. La hundprizorgisto de la Duko, Haynes (Pat O'Malley), traktas Lassie kun malĝentileco kiam ŝi fosas sub la tapiŝo kaj eskapas al la familio Carraclough. Haynes resendas ŝin sed ŝi denove forkuras al Joe kiu kaŝas kun ŝi en kaverno sed estas trovita fare de lia patro kaj la hundo estas resendita denove. Ĉi-foje ĝi estas translokigita al la biendomo de la Duko en Skotlando. Haynes nun katenligas ŝin sed laŭ la ordono de la Duko kaj Priscilla li liberigas ŝin kaj prenas ŝin por promeno dum kiu ŝi liberiĝas de li kaj Priscilla lasas ŝin eskapi tra la pordego ĉar ŝi scias kie la hundo planas iri.
Lassie evitas la pafojn de ĉasistoj kaj fortan gardhundon, vadas riverojn kaj lagojn, estas kaptita en forta pluvego kaj kolapsas proksime de la hejmo de maljuna paro, Dally kaj Daniel Paddy (Mae Whitty kaj Paul Webster, kiuj estis edziĝinta paro ankaŭ en la reala vivo). Ili zorgas ŝin kaj ŝi refortiĝas. Lassie ne estas trankvila precipe kiam la kvara posttagmeze alvenas kiam ŝi kutimis alveni en la lernejon de Joe.
Deprimita Rolly lasas Lassie iri sian vojon kaj ŝi daŭrigas ŝian vagadon denove. En unu el la urboj, ŝi estas postkurita de municipaj inspektistoj. Ŝi eskapas al konstruaĵo, surgrimpas la ŝtuparon kaj finfine saltas de alto kaj vundiĝas sed sukcesas eskapi.
Finfine, direkte al la kvara, Lassie piediras al la lernejo kaj atendas la mirigitan Joe, kiu bonvenigas ŝin entuziasme.
27454 Samapaige
27454 Samapaige estas tre malgranda malhela asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la de la teamo de la astronomia kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
NGC 411
NGC 411 (alia indiko — ESO 51-SC19) estas malfermita stelamaso en konstelacio Tukano.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Spico
Spicoj plifortigas la guston kaj la odoron de la bazaj manĝaĵoj, ofte ili stimulas la digeston kaj influas la homan sanon.
Krom en la kuirarto multaj spicoplantoj estas uzataj en la naturkuracado kaj en la parfumindustrio. La anoj de kelkaj naturreligioj uzas ilin ankaŭ por magiaj ritoj.
Historio
Antaŭ ol la invento de modernaj konservometodoj, spicoj utilis por kaŝi odoron de ekputro aŭ por plibonigi manĝaĵojn sengustigitajn pro konservo. Tial, ilia komerco estis tre grava en mezepoka Malnova Mondo. Eŭropanoj importis pli da spicoj ekde krucmilitoj. Araboj makleris inter Eŭropo kaj la aziaj spicejoj. La deziro rompi la araban monopolon instigis portugalojn kaj poste nederlandanojn esplori kaj kolonii Orientan Azion, speciale Molukojn, la "insuloj de spicoj". Kristoforo Kolumbo celis venki la portugalojn atingante Azion tra Atlantiko, tamen li atingis Amerikon, kvankam li ĉiam pensis ĝin Azio.
Proverbo
Ekzistas proverboj pri spico en la Proverbaro Esperanta de L. L. Zamenhof :
Juillac
Juillac estas la nomo de pluraj artikoloj.
Dortmund
Dortmund, en Esperanto Dortmundo, estas urbego en la Ruhr-regiono, kiu situas en la germana federacia lando Nordrejn-Vestfalio. Fine de la urbo havis  loĝantojn. Ĝi estas la plej granda urbo en Vestfalio kaj unu el la dek plej grandaj urboj en Germanio. portas la kromnomon "rozurbo".
Antaŭ jarcentoj Dortmund estis komerca urbo kaj membro de la Hansa Ligo. La urbo ankoraŭ estas fama pro siaj ŝtala, karba kaj biera industrioj, sed fakte la serva kaj esplora industrioj hodiaŭ estas pli gravaj.
La universitato de Dortmund fondiĝis fine de la 1960-aj jaroj kaj havas ĉirkaŭ 20 000 studantojn. La fokusoj de la universitato estas naturscienco, inĝenierarto kaj pedagogio.
Dortmund estas ĝemelita kun la franca urbo Amiens.
Historio
Graflando Dortmund estis imperie senpera graflando ĉirkaŭ la regnourbo Dortmund. Ekde kiam ĝi ekzistis, estas neklare. En la jaro 1343 unu duono estis vendata al la urbo Dortmund. Post la morto de la lasta grafo en 1504 ankaŭ la resto iris al Dortmund.
Dum la Granda Dortmunda Malpaco la libera regna urbo Dortmundo estis en la jaroj 1388 ĝis 1389 celo de atakoj kaj sieĝo fare de trupoj de la kolonja ĉefepiskopujo, de la grafoj de Mark kaj de 20 aliaj urboj.
Transporto
Dortmund havas gravan fervojan stacidomon kaj estas bone atingebla el ĉiuj direktoj. Por la enurba trafiko ekzistas tramoj, kiuj parte similas al metrooj, busoj kaj la H-Bahn, unu el la malmultaj (nun kvin) unurelaj fervojoj en Germanio. La H-Bahn estas entute tri kilometrojn longa kaj situas en la regiono de la universitato.
Per individua motora trafiko la urbo konektiĝas al la autovojoj, kaj , ankaŭ per la malpli vasta federacia vojo , kaj per tiuj vojoj plektiĝas en densan reton de pliaj vojoj, ekzemple la aŭtovojoj ,  kaj , por nur citi iujn ekzemple.
Futbala Mondpokalo 2006
Inter la 9-a de junio kaj 9-a je julio 2006 en Germanio okazis la Futbala Mondpokalo 2006, interalie en Dortmund. En la dum la pokalo dua plej granda stadiono, kiu dum la turniro havis 60 285 sidlokojn, okazis pluraj matĉoj.
Esperanto en la regiono
En 1959 la SAT-Kongreso okazis en Dortmund. En la urbo ekzistas la Fritz-Hüser-instituto pri germana kaj alilanda laborista literaturo - en ĝi interalie konserviĝas ampleksa arkivo pri la laborista Esperanto-movado, kaj ekde la jaro 1993 de temp' al tempo la instituto en diversaj eŭropaj urboj montras ekspozicion nomatan "al la laboristoj de ĉiuj landoj unu lingvon!". Pluraj elstaraj esperantistoj naskiĝis en la urbo, interalie la lingvisto Martin Haase. Ĉar en Dortmund ekde la 1990-aj jaroj ne ekzistas Esperanto-klubo, ĝiaj esperantoparolantaj civitanoj povas veturi al Essen, kie ekzistas ekde januaro 2004 la Esperanto-Grupo Essen (EGE). Ĝi invitas al renkontiĝoj ĉiun duan ĵaŭdon monate en la klerigejo Grend, Westfalenstr. 311 en 45276 Essen-Steele, kaj ĉiun kvaran ĵaŭdon monate esperantoparolantoj kunvenas en la Kulturzentrum Bahnhof Langendreer, Wallbaumweg 108 en 44894 Bochum.
Astronomia horloĝo
Astronomia horloĝo (el la latina horologium) estas mekanika horloĝo kun aparta mekanismo, kiu krom la tempo montras ankaŭ situon de kelkaj ĉielaj astroj sur firmamento. Ĉi sence la astronomian horloĝon eblas konsideri kiel antaŭulo de planetario.
La aparatoj de simila celo ekzistis jam en tempoj de antikvo (Meĥanismo de Antikithera), sed ties konstrukcio estis pli poste forgesita. Denove ili aperis en la 14-a jarcento. La astronomiaj horloĝoj apartenis en interŝanĝo de mezepoko kaj novepoko al kulminaj produktoj de tiutempa astronomio, matematiko kaj mekaniko. Sed plimulte ili montris nur situon de Suno kaj Luno. Bildigo de la pluaj planedoj dum mekanika realigo kondukus al heliocentra konstrukcio, kio ne estis ideologie dezirata. Ununura heliocentra astronomia horloĝo en Ĉeĥio estas Astronomia horloĝo en Olomouc, konstruita en 50-aj jaroj en spirito de socialisma realismo. La astronomian horloĝon eblas trovi en multaj mezeŭropaj urboj.
Astronomiaj horloĝoj en eŭropaj urboj
Unu el la plej konataj astronomiaj horloĝoj situas en Prago en Malnovurba placo (Astronomia horloĝo de Prago). Pluaj signifajn astronomiajn horloĝojn ni trovos precipe en Germanio kaj en Francio (ekz. Rouen, Besançon, Strasburgo, Bern, Heilbronn, Rostock). Konata estas ankaŭ Astronomia horloĝo en Kremlo, kiu donis titulon ankaŭ al samnomata teatra ludo.
Okteto (Schubert)
La okteto en F-maĵoro, D 803, de Franz Schubert apartenas al la plej popularaj ĉambromuzikaj verkoj por miksita ensemblo el arĉinstrumentistoj kaj blovinstrumentistoj.
Ekesto
Ekde proksimume 1817 Franz Schubert, kaŭze de la intensa okupiĝo kun la verkaro de Ludwig van Beethoven, kies genion li kreis ne povi superi, estis trapasinta konsiderindan kreokrizon. Multaj nefinitaj verkoj, ekzemple la arĉkvarteto-movimento en c-minoro kaj la simfonio b-minora el ĉi tempo atestas tiun komponparalizon. En la jaro 1824 Schubert laŭŝajne estis venkinta la krizon, li verkis intense pri pluraj ĉambromuzikaj komponaĵoj.
La okteton mendis en ĉi tiu jaro Ferdinand Graf Troyer, kiu estis ĉefa kortegomastrumanto de ĉefduko Rudolfo de Habsburgo-Loreno kaj elstara klarnetisto. Schubert finkomponis laŭ propramana noto la verkon je la 1-a de marto 1824. Li mem skribis en letero pri tio jene:
La verko
Multrilate la oketo orientiĝas treege al la septeto de Beethoven, tamen Schubert aldonis en preskaŭ ĉiu rilato etajn pliampleksigojn. Ankaŭ en tio oni povas konstati pro la respektoplena traktado de la koncepto de Beethoven la venkon super lia komplekso de malplivaloreco. La divertimento-intonacion, kiu regas je Beethoven, ankaŭ Schubert laŭiras, en la unua kaj lasta movimentoj kaj en la adaĝo tamen eksonas la tipa drameca kaj animplena muziko, kiu estas ankaŭ trovebla en la aliaj ĉambromuzikaj verkoj el ĉi tiu fazo.
Ensemblo
klarneto, fagoto, korno, 2 violonoj, vjolo, violonĉelo, kontrabaso
Armeau
Armeau estas franca komunumo lokita en la departemento Yonne kaj en la regiono Burgonjo. Ĝi havis 724 loĝantojn laŭ censo plenumita en 2008.
Geografio
Armeau etendiĝas sur 10.31 km², kaj havis 724 loĝantojn laŭ la lasta oficiala censo, tiel ke la loka loĝdenso estas 70 homoj po kvadrata kilometro. La komunumo situas en Yonne, en la nordokcidenta parto de Burgonjo.
Okteto (Schubert)
Ensemblo
Al la ensemblo de la septeto de Beethoven la komponisto do aldonis duan violonon, kio treege plibonigis la ekvilibron inter arĉinstrumentoj kaj blovinstrumentoj kaj donas al la arĉinstrumentaro „orkestrecan“ sonon.
Movimento
Ankaŭ la movimenta sinsekvo orientiĝas strikte laŭ la modelo de la septeto de Beethoven, kun unu escepteto, ke la menueto kaj la skerco sonas je ŝanĝitaj lokoj:
Armeau
Historio
Okaze de la municipa baloto de 2008 venkis en la komunumo S-ro Gilbert Lair, kiu do fariĝis la loka urbestro.
Administrado
Armeau apartenas al la kantono de Villeneuve-sur-Yonne, kies ĉefurbo estas Villeneuve-sur-Yonne. Tiu kantono mem estas parto de la arondismento de Sens, unu el la tri arondismentoj de la departemento Yonne.
Okteto (Schubert)
Akcepto
La verko estis jam en 1824 prezentata dum privata koncerto. La unua publika prezetado okazis nur en 1827 en la domo de la Viena Muzikasocio, kaj la recenzistaro kritikis la verkon precipe pro la elnorma longeco (proks. 50 minutoj). Fakte en la unua presaĵo, aperinta nur en 1853, do mankas du movimentoj, la unua kompleta eldono okazis nur en 1872. Plej malfrue je tiu momento do devus esti klare, ke la okteto de Schubert apartenas al la plej gravaj ĉambromuzikaj verkoj de la 19-a jarcento.
Batalo de Berlino
La batalo de Berlino estis la lasta granda batalo en Eŭropo durante la Dua Mondmilito. Ĝi komenciĝis la 16an de aprilo 1945 post la komenco de granda ofensivo fare de la Sovetunio al la ĉefurbo de la Tria Regno, kaj finis la 2an de majo 1945, kiam la germanaj defendantoj kapitulacigis la urbon al la Ruĝa Armeo.
La 12a de januaro 1945, la Ruĝa Armeo eniris en germana teritorio dum la ofensivo de la riveroj Vistulo-Odro kaj antaŭeniris okcidenten je granda rapido, de ĝis 40 kilometroj tage, enirante en Orienta Prusio, la Malsupra kaj Supra Silezioj kaj Orienta Pomeranio, ĝis halti portempe je 60 kilometroj oriente de Berlino, sur defensiva germana linio ĉe la rivero Odro. Kiam oni rekomencis la ofensivon, du sovetaj frontoj — armegrupoj — atakis Berlinon el pozicioj oriente kaj sude, dum tria armegrupo atakis la germanajn poziciojn norde de la urbo.
La unuaj preparoj por defendi la ĉirkaŭojn de Berlino startis la 20an de marto, kiam la ĵus nomumita komandanto de la Armegrupo Vistulo, la generalo Gotthard Heinrici, ĝuste antaŭvidis, ke la kerno de la sovetaj trupoj trapasos la riveron Odro. Antaŭ la komenco de la batalo de Berlino, la sovetoj sukcesis ĉirkaŭi la urbon pere de siaj venkoj en la bataloj de la montetoj de Seelow kaj Halbe. La 16an de aprilo 1945, la Unua Belorusa Fronto estrita de la soveta marŝalo Georgij Ĵukov ekbombardadis la urbocentron de Berlino, dum la Unua Ukraina Fronto estrita de la soveta marŝalo Ivan Konev, pelis al la sudo la restaĵojn de la Centra Armegrupo. La germanaj defendantoj estis estritaj ĉefe de Helmuth Weidling, kaj konsistis el lacegaj, malbone ekipitaj kaj senorganizaj divizoj de la Wehrmacht kaj de la Waffen-SS, al kiuj aldoniĝis multaj eksterlandaj volontuloj eksterlandanoj de la SS kaj volontuloj malbone trejnitaj de la Hitlera Junularo kaj de Volkssturm. Dum la tagoj de la batalo, la sovetoj antaŭeniris rapide tra la stratoj de Berlino ĝis alveni al la urbocentro, kie la batalo estis luktita korpo kontraŭ korpo kaj el domo al domo.
Călușeri
Călușeri [kəluŝerj] (hungare: Székelykál [sekejkal]) estas vilaĝo en Rumanio nordoriente de Târgu Mureș. Administre ĝi apartenas al la komunumo Ernei.
Batalo de Berlino
La 30an de aprilo, Adolf Hitler, Führer de Nazia Germanio, memmortigis, same kiel multaj el liaj altaj estroj kaj senkondiĉaj sekvantoj. Spite la fakton, ke la Sovetunio volis konkeri Berlinon en la 1-a de majo, por koincidigi tion kun la Tago de la Laboro, finfine la defendantoj kapitulacigis la urbon la 2an de majo 1945. Tamen, surstrataj bataletoj pluis en la nordokcidento, la oriento kaj la sudoriento de la urbo ĝis la senkondiĉa kapitulaco de la Nazia Germanio, okazinta post unu semajno, nome la 8a de majo — 9a de majo en Sovetunio —. Nombraj germanaj unuoj eliris okcidenten por kapitulaci antaŭ la okcidentaj Aliancanoj anstataŭ esti kaptitaj de la sovetanoj.
Călușeri
Loĝantaro
En 1910 ĝi havis 990 loĝantojn (hungaroj), en 1992 665 (90 % da hungaroj).
Historio
Ĝia unua mencio estas el 1332, kiam ĝi estis ekleziejo. Ĝis 1919 kaj inter 1940 kaj 1944 ĝi apartenis al Hungario (Maros-Torda vármegye).
Ĝia hungara nomo Székelykál apartenas al la loknomoj pri sikuloj.
Provinco Lugar
Lugar (paŝtoe لوگر), alternative ankaŭ Lig(h)ar, Lo(w)g(h)ar aŭ La(w)g(h)ar (laŭ diversaj literumaj sistemoj kun aŭ sen la interkrampaj literoj), estas unu el la 34 provincoj en Afganio. Sur areo de ĉirkaŭ 3 900 km² vivas proksimume 410 000 loĝantoj. La provinca ĉefurbo estas Pul-i-Alam. Plejparte paŝtooj vivas en la provinca teritorio.
Nomo
Eble la nomo Lugar respektive Ligar fontas de la vorto Loj-Ghar el la paŝtoa lingvo. Tie ĝi signifas "granda monto".
Krokava
Bazaj informoj
Krokava, hungare Kopárhegy (kopArhedj) estas tre malgranda vilaĝo en Slovakio, en Regiono Banská Bystrica, en Distrikto Rimavská Sobota. Ĝis 1899 la oficiala hungara nomo estis Krokkava, posta pro la hungariga politiko la vilaĝo ricevis hungarecan nomon.
Situo
Krokava situas sur malebenaĵo, fine de kruda sakovojo. Rimavská Sobota troviĝas 38 km-ojn.
Safrano
La safrano (latine: crocus sativus) estas la plej multekosta spico en la mondo. Kialo estas, ke oni devas permanente ekstrakti la polenon el ĉiu stameno. Por ricevi unu kilogramon da safrano necesas 50 000 stamenojn el floroj de plantoj de sama nomo.
En kuirarto uzatas la sekigitaj stigmoj de la planto. Safrano fajnigas ĉefe rizon, supojn, kukojn kaj specialajn likvorojn. Ĝia nomita safrana koloro donas al la manĝaĵo/trinkaĵo lumplenan oranĝaflavan koloron.
Laŭ tekstoj kaj trovitaj freskoj, safrano uzatas kiel kuracilo de pr. 4 000 jaroj. Ĝi uzatas en kuracado kontraŭ 90 malsanoj.
József Szalay (juristo)
József Szalay [jOĵef salai], laŭ hungarlingve kutima nomordo Szalay József estis hungara juĝisto, prokuroro.
József Szalay naskiĝis la  en Újpest. Li mortis la en Budapeŝto.
Biografio
József Szalay ekde 1927 estis oficisto en diversaj laborejoj. Li akiris juran diplomon en Scienca Universitato Péter Pázmány en 1932. Post la 2-a mondmilito li estis komencanta juristo en la popola tribunalo, en la sekva jaro jam "popola" prokuroro. Inter 1946-1948 li estis prokuroro en Kalocsa, en 1947 li aliĝis al la komunistoj, kiu estis bona starto en la kariero. Inter 1949 kaj 1952 li estis ĉefo de prokuroroj en Csongrád, poste li havis postenon en la ĉefurbo, kie en 1955 li iĝis vicĉefprokuroro. En 1956 li estis nomumita subministro, dum Hungara revolucio de 1956 li kaŝiĝis, poste tuj li estis motoro de la prokurora reorganizado. En 1958 li estis prokuroro en proceso kontraŭ Imre Nagy. Inter 1963–1968 li estis ĉefjuĝisto de la lando, poste li pensiuliĝis. Li ricevis 4 premiojn inter 1951-1968.
Vormbrock
Vormbrock estas la familia nomo de jenaj personoj:
Branjin Vrh
Branjin Vrh, hungare Baranyavár estas vilaĝo en Kroatio, en distrikto Osijek-Baranja, en municipo de Beli Manastir.
Historio
Dum ŝtatfondiĝo de la hungaroj en 1000 Baranyavár iĝis departementejo. La tataroj en 1242 ne povis okupi la fortikaĵon, kiu trakonstruiĝis burgo en la 14-a jarcento. La turkoj okupis gin en 1526, la komunumo iĝis administra centro. En 1663 Miklós Zrínyi okupis la fortikaĵon, kiu neniĝis, eĉ ruinoj ne restis. Post la turka erao alvenis diversaj popoloj, interalie serboj kaj germanoj. En 1910 vivis tie 1496 da homoj, (kroatoj en majoritato, hungaroj kaj germanoj en minoritato). Ĝis fine de la 1-a mondmilito la vilaĝo apartenis al Hungario, al Baranya (reĝa departemento), al distrikto de Baranyavár, kies distriktejo estis. Poste Branjin Vrh apartenis al Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj, ekde 1929 al Jugoslavio. En 1941 la hungara armeo okupis la regionon kaj ĝis 1945 tio estis parto de Hungario (apartenanta al distrikto de Villány), ekde 1991 de Kroatio. Post la 2-a mondmilito la germanoj estis deportitaj.
Thomas Stelzer
Thomas Stelzer estas la nomo de jenaj personoj:
Salger
Salger estas la familia nomo de jenaj personoj:
Besenyszög
Besenyszög [beŝenjsog] estas urbo en meza Hungario, en la regiono Norda Ebenaĵo, en departemento Jász-Nagykun-Szolnok, en Distrikto Szolnok. Besenyő signifas hungare peĉenegojn, szög signifas lokon duonfermitan de riverobranĉoj.
Historio
La loko estis loĝata jam dum la neolitiko. Post la mezepoko la turkoj faris senhoma la regionon. En 1744 formiĝis nova setlejo. La loĝantaro okupiĝas pri agraraj produktoj, terkulturado kaj bestbredado.
Famuloj
En Besenyszög naskiĝis pentristo Ferenc Chiovini.
Voutezac
Voutezac estas franca komunumo lokita en la departemento Corrèze kaj en la regiono Limoĝio. Ĝi havis 1 182 loĝantojn laŭ censo plenumita en 2006.
Geografio
Voutezac etendiĝas sur 22,38 km², kaj havis 1 182 loĝantojn laŭ la lasta oficiala censo, tiel ke la loka loĝdenso estas 53 homoj po kvadrata kilometro. La vilaĝo situas en Corrèze, kiu estas kampara, maldense loĝata franca departemento en la nordokcidenta parto de la Centra Masivo.
La komunumo troviĝas en la geografia baseno de Brive-la-Gaillarde, en la sudokcidenta parto de la departemento.
Historio
La departemento Corrèze estis oficiale kreita la 4-an de marto 1790 dum la franca revolucio. Voutezac antaŭe apartenis al la reĝa provinco Limoĝio.
Okaze de la municipa baloto de 2008 venkis en la komunumo S-ro Georges Peyramaure, kiu do fariĝis la loka urbestro.
Administrado
Voutezac apartenas al la kantono de Juillac, kies ĉefurbo estas Juillac. Tiu kantono mem estas parto de la arondismento de Brive-la-Gaillarde, unu el la tri arondismentoj de la departemento Corrèze.
Homberg (Efze)
Homberg estas urbo en la nordo de la federacia lando Hesio de Germanio. Ĝi estas la administra sidejo de la distrikto Schwalm-Eder. Fine de la jaro la komunumo havis  loĝantojn.
Lyal S. Sunga
Lyal S. Sunga estas bone konata fakulo pri internacia juro de homaj rajtoj, internacia juro pri humaneca agado kaj pri krimojuro.
Kariero
Sunga estas vizitanra profesoro ĉe la Instituto Raoul Wallenberg de homaj rajtoj kaj Humaneca Juro en Lund, Svedio, kaj plenumis nombrajn gravajn respondecojn ĉe Unuiĝintaj Nacioj kiel stabano el 1994–2001 — ĉefe pri problemoj rilate al akraj perfortoj kontraŭ homaj rajtoj kaj la humaneca juro, temoj pri milito kaj rekupero el post-konfliktaj situacioj, kaj priserĉado pri perfortoj kontraŭ homaj rajtoj. Li estis ankaŭ faka konsilisto por la Alta Komisaro de la Unuiĝintaj Nacioj pri Homaj Rajtoj, la Universitaro de Unuiĝintaj Nacioj, la Programo de la Unuiĝintaj Nacioj pri Disvolvado, la Internacia Organizaĵo de Laboro, la Alta Komisaro de la Unuiĝintaj Nacioj pri Rifuĝintoj, la Oficejo de Unuiĝintaj Nacioj pri Drogoj kaj Krimo, La Eŭropa Unio, la Internacia Organizo por Disvolvigo de Juro, la Etiopia Nacia Komisio por Homaj Rajtoj kaj la Uganda Nacia Komisio por Homaj Rajtoj.
Ĉortkiv (stacidomo)
Ĉortkiv (Чортків) estas fervoja stacio en Ĉortkiv (Ternopila provinco), urbo en Ukrainio.
São Sebastião da Bela Vista
São Sebastião da Bela Vista (prononco: saunsebastjaŭ dabelavista) estas urbo en la subŝtato Minas-Ĝerajso de Brazilo. Ĝi situas en la sudorienta regiono de Brazilo, en la mezoregiono Sul e Sudoeste de Minas kaj en la mikroregiono Santa Rita do Sapucaí. Fondita en 1874, laŭ la stato de en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². En 2010 estis 4 948 loĝantoj. La teritorio havas komunan limon kun.
Rosenhauer
Rosenhauer estas la familia nomo de jenaj personoj:
Internacia Ligo de Esperantistaj Radio-Amatoroj
ILERA estas la Internacia Ligo de Esperantistaj Radio-Amatoroj. Ĝi estis fondita en 1970. Ĝi organizas skedojn kaj rondojn je la radiofrekvencoj. Ĝi eldonas la ILERA-bultenon. Prezidanto nun estas JA1FXZ, Tanaka Joŝikacu (田中義勝, Jojo), Vic-Prezidanto DJ4PG, Hans Welling, sekretario estas PT2CA, Enivaldo Alves Silva, kasisto estas DF7TZ Karl Heinz Schaeffer. Adresojn vidu en la jarlibro de UEA je urboj Tokio, Osnabrück, Brasília kaj Aalen.
Komencaj jaroj
Esperanto kaj radiotelekomuniko disvastiĝis en la mondo paralele, preskaŭ en la sama tempo. Radioamatoraj agadoj akompanis la oficialajn evoluigojn de radiodissendoj.
Unuafoje renkontiĝis la du agadareoj de la homaro en 1925, kiam okazis la fondo de la IARU, Internacia Amatora Radio Unuiĝo en Parizo. Celo de tiu fonda konferenco estis kunordigi la aktivecojn de radioamatoroj mondskale, speciale ankaŭ prepari sin por la internacia regulado de ĝenerala uzo de radio.
La IARU rekomendis la uzon de Esperanto por internacia komunikado. La protokolo de la fonda konferenco estis skribita en franca, angla kaj Esperanto.
Francio
Ankaŭ en 1925 fondiĝis en la franca ĉefurbo organizaĵo: Internacia Radio-Asocio. Entuziasmaj membroj de la grupo publikigis esperantlingve teknikajn kaj radioamatorajn artikolojn en Internacia Radio Revuo. En 1927 ili eldonis radioamatoran vortaron. Bedaŭrinde, post kelkaj jaroj la agado ĉesis.
Brazilo
Ekde 1946 en Brazilo funkciis dum kelkaj jaroj en San-Paŭlo Círculo dos Radioamadores Esperantistas, laŭ informo de Luís Fosca, PY2ABF, iama PY2AGI, al letero al Henriko, F9ED, en la 10a de septembro 1964: Mi profitas la okazon por informi vin, ke la adreso de nia Klubo de Esperantistaj Radio-amatoroj estas: Ave. Jabaquara, 1311, 2 andar, ZP8, São Paulo – Brazilo.  Bonvolu skribu nin (sic) kaj disvastigu nian agadon. Ni ekzistas ekde 1946...''. En 1958 Stefan Szabo, OE5SZ, jam provis organizi ligon. En letero de la 24a de aŭgusto 1961 (en mia arĥivo), David Richardson, W7LLV, skribis al Henriko, F9ED: ''De ioma tempo mi havis la intencon provi starigi organizaĵon (eĉ se tute neformalan) de esperantistoj radioamatoroj. [...]''.
De 1968 ĝis 1973 aperis Esperantista Radioamatora Bulteno farita de Nid Dutra D’Amorim, PY6JZ.
Japanio
La sekva apero de esperantista organizaĵo en la radioamatora movado okazis en Japanio: la 21-an de oktobro 1960 fondiĝis la klubo JA1YAR, en kiu kelkdeko da aktivuloj aktivis. Ili eldonis la revuon EKAROj (1963) kaj funkciigis – eble la unuan en la mondo – radiorondon en la pacifika areo, la pacifikan rondon. Ĝia gvidanto estis Bunnie (Buno) Chambers, KH6GT. La grupo aperigis la bultenon OSCILILO de 1970. Ankaŭ ĝi eldonis terminaron, vidu la artikolon radioamatora vortaro.
Usono
De 1963 ĝis 1968 Edward Lindberg, W2CIL, eldonis la bultenon Esperanto-Radio, nun jam por la tuta mondo. La eldonaĵo informis ĉiujn radioamatorojn, kiuj interesiĝis pri la internacia lingvo.
Fondiĝo de ILERA
Dum la 55a Universala Kongreso de Esperanto en Vieno (1970) dek kvar radioamatoroj el sep landoj unuanime apoginte la ideon de Rudi Bartosch, OE3RU, fondis ILERAn – Internacia Ligo de Esperantistaj Radioamatoroj. Tuj ili akceptis la statuton.
La unua estraro
La unua estraro estis fondinto Rudi Bartosch, OE3RU. Prezidanto: Edward Lindberg, W2CIL. Vicprezidanto: Anton Huemer, OE5HML. Sekretario: Ken Sly, G4MR. Kasisto(j): G4MR, W2CIL. Bultenisto: W2CIL.
La sekvaj estraroj
El la trijara agado rezultis la atingo de cent aniĝoj de radioamatoroj. En 1974 la vicprezidantajn taskojn entreprenis Nakazima Kyohei (Naĉjo), JR1ISG. Ekde 1969 oni komencis funkciigi kongresajn staciojn dum la Universalaj Kongresoj de Esperanto.
Por solvi internajn problemojn la estraro decidis en Varna (1978) funkciigi laborgrupon: Ken Sly, G4MR; Franta Hazprunár, OK1AFZ; Harry Sörensen, OZ6HS; Hans Welling, DJ4PG; Naĉjo, JR1ISG; Rami Ŝlain, 4Z4LX; Lionel, F6EBE; Genadij Jaskov, UW9YE; ON8XZ; Ed Lindberg, W2CIL; VE3BRS; Renata Chassard, F5RC; OZ2HS kaj DL-SWL. La decidoj de tiu laborgrupo estis favoraj, kaj kvarjara prospero venis en la vivon de ILERA, kun la aliĝo de nova cento da radioamatoroj.
En 1980 Ken Sly, G4MR, estis elektita kiel ĝenerala sekretario kaj prezidanto. Post trijara laboro G4MR kaj OK1AFZ rezignis pri la postenoj pro la malbonaj financaj statoj de la organizaĵo.
La bulteno, kiun redaktis diversaj membroj en diversaj lokoj depost 1978 malofte aperis. En 1986 akceptis la titolon de prezidanto Naĉjo, JR1ISG, sed rezignis post unu jaro.
En la centjariĝa Universala Kongreso de Esperanto (Varsovio, 1987), la ĉeestantaro elektis novan estraron: Prezidanto: Genadij Jaskov, UW9YE; Vicprezidanto: Hans Welling, DJ4PG; Sekretario: Laszlo (Laci) Matusinka, HA7PW.
Tiu periodo de julio 1987 ĝis majo 1993 alportis novan viglecon al ILERA, dank’ al ĝia nova estraro, precipe Laci, HA7PW. Post kvinjara ĉeso la aniĝoj rekomenciĝis kaj estis konfirmitaj per membrokarto, kaj la kotizoj denove alvenis. Oni kreis ankaŭ insignon de la Ligo (ĝi aperas sur la kovrilpaĝo de la bulteno). Laci, HA7PW, eldonis dudek bultenojn. La ekzisto de la bulteno estas grava ne nur ĉar ĝi raportas la aktivecon de la membroj kaj, sekve, la historion de ILERA, sed ankaŭ ĝi servas kiel ligilo inter la membroj. Plurfoje oni eldonis oficialan membroliston. Laŭ peto de pluraj membroj oni organizis duan konkurson nomitan printempa konkurso en 1991, kies respondeculo estis Aleksej, UAØAAA (nun RVØAU, IL-465). Tiu konkurso okazis nur dufoje.
En Vieno dum la Universala Kongreso de Esperanto (1992), ĉe la fino de kvinjara periodo, la anaro reelektis la ĝistiaman estraron nun plivastigitan per nova vicprezidanto: DL6UDX (Poste DL1CC). Samtempe oni akceptis novan statuton. La laboron helpis 27 estraranoj tiel nomataj landaj reprezentantoj (LR). En 1993 post sesjara laboro, Laci, HA7PW, kaj Genadij, RW9YE, rezignis. Post tiam la asocio restis du jarojn kun estraro reduktita al du vicprezidantoj. De 1994 ĝis 1997 nur kvin bultenoj aperis. Eldonis ilin pluraj LR, Laŭvice DJ4PG, DL6UDX, F9ED, SM5DAD, PT2CA.
En Tampere (1995) estis elektita nova estraro: Prezidanto: Wolf Krüger, DL1CC (eks-DL6UDX); Vicprezidanto: Hans Welling, DJ4PG; Sekretario: Kaj Stridell, SM5DAD; Kasisto: Jean-Jacques Noël, F6ILR.
En Prago (1996), David Harris (Daĉjo), N6UOW, transprenis la postenon de sekretario. Li starigis la paĝon de ILERA en interreto.
En Montpellier (1998), Lenio Marobin, PY3DF, fariĝis sekretario kaj Daĉjo, N6UOW, fariĝis sekretario pri interreto, kaj Jean-Jacques, F6ILR, entreprenis la eldonadon de la bulteno pli regule ĝis lia forpaso.
Lukovištia
Bazaj informoj
Lukovištia, hungare Kőhegy (kOhedj) estas vilaĝo en Slovakio, en Regiono Banská Bystrica, en Distrikto Rimavská Sobota. Ĝis 1899 la oficiala hungara nomo estis Lukovistye, poste pro la hungariga politiko la vilaĝo ricevis hungarecan nomon. La slovaka historia nomo estis Strelnice.
Internacia Ligo de Esperantistaj Radio-Amatoroj
La sekvaj estraroj
Post Gotenburgo (2003) la estraro de ILERA estis la sama, ol ĝi troviĝas hodiaŭ, kun la aldono de la kasisto Ian Mac Dowall, G-SWL.
Lukovištia
Situo
Lukovištia situas sur malebenaĵo, laŭ rojo, laŭ traira flankovojo. Rimavská Sobota troviĝas 14 km-ojn.