cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Slovaka nacia ribelo
La Slovaka nacia ribelo aŭ Ribelo de la jaro 1944 estis armita ribelo de slovakaj ribelulaj taĉmentoj kontraŭ la germana Wehrmacht fine de la dua mondmilito. La ribelo estis sturmo kontraŭ la germanaj okupaciaj taĉmentoj, kontraŭ aŭtoritata registaro de tn. Slovaka ŝtato frunte kun Jozef Tiso, samkiel klopodo estis surflanke de venkaj potencoj de la dua mondmilito.
La centro de la ribelo estis Banská Bystrica.
Liono
Esperanto en Liono
Okaze de la eŭropaj balotoj, Eŭropo - Demokratio - Esperanto ricevis 11 voĉojn (0,01% de voĉoj) en 2004, 111 voĉojn (0,09% de voĉoj) en 2009 kaj 185 voĉojn (0,15% de voĉoj) en 2014.
Kvartaloj de Liono
Liono estas dividita je naŭ arondismentoj, kreitaj ekde 1852. La arondismentoj estas identifitaj laŭ iliaj nomoj.
Soltepec
Soltepec estas komunumo en la meksika subŝtato Puebla. La ĉefurbo de la komunumo same nomiĝas Soltepec.
Geografio
La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 11115 loĝantojn. El tiuj estas 5348 viroj kaj 5767 virinoj. La komunumo havas surfacon de 139.05 kvadratkilometroj.
La geografiaj koordinatoj de la komunumo estas 19° 7′ norda latitudo kaj 97° 43′ okcidenta longitudo. La meza alteco super la marnivelo estas 2400
Fontoj: Statistikoj de la INEGI
Turingia Arbaro
La Turingia Arbaro (Thüringer Wald [prononco "Tyringa Valt"]) en vasta senco estas mezalta montaro, tre arbaroriĉa, de 150 kilometroj da longo kaj 35 kilometroj da larĝo en la federacia lando Turingio de Germanio. En malvasta senco la Turingia Arbaro nur estas la okcidenta parto de tiu montaro, ĝis proksimume la urbo Neustadt am Rennsteig. La orienta parto, do la mezalta montaro oriente de la linio Gehren-Neustadt-Schleusegrund-Auengrund kontraste al la okcidenta parto nomiĝas Turingia Ardeza Montaro.
La Turingia Arbaro kaj la Turingia Ardeza Montaro etendiĝas de la rivero Werra en nordokcidento ĝis la mezalta montaro Frankonia Arbaro en sudoriento. En la norda parto de la montaro rojoj kaj riveretoj pli aŭ malpli rekte enfluas la riveron Elbo, en la suda parto en la riverojn Weser (pere de la alfluo Werra) respektive Rejno (Majno).
La plej alta montopinto de la Turingia Arbaro estas la monto Großer Beerberg proksime de la urbo Suhl (982 m). Pliaj aparte altaj punktoj de la teritorio estas la montoj Großer Inselsberg (916 m) kaj Schneekopf (978 m).
Geologio
La montaro je granda parto konsistas el la vulkana roko porfiro, sed ankaŭ el granito kaj gnejso. Sekve de geologiaj perturboj malgrandkvante troveblas ankaŭ aliaj specoj de ŝtonoj.
Konatiĝis mineralaj kugloj troveblaj ĉe la monto Schneekopf proksime de Oberhof, kiuj konsistas el porfiro sed enŝlosas kernojn el la mineraloj agato kaj kvarco.
Klimato
Pro sia lokiĝo en okcident-orienta direkto la Turingia Arbaro kolektas grandan kvanton da pluvo, kaj pro la geologia konsisto de la grundo tiuj altaj pluvokvantoj dum la jarmiloj skulptis pejzaĝan reliefon pli karakterize krutan ol en aliaj simile altaj montaroj. Dum la 18-a jarcento, kiam ekzaktaj mezuroj de la alteco super marnivelo ankoraŭ ne eblis, iuj sciencistoj tial pro la aspekto de la montoj konsideris ilin inter la plej altaj en Germanio, kio objektive ne ĝustas.
Koresponde al la altaj pluvokvantoj en malfrostaj tagoj, la vintraj neĝokvantoj estas inter la plej altaj en tuta centra kaj orienta Germanio.
Rennsteig
Sur la plej alta linio de la montaro inter Eisenach-Hörschel ĉe rivero Werra kaj Blankenstein ĉe rivero Saale situas 168 kilometrojn longa migra vojo, kiu nomiĝas Rennsteig. Unufoje ĉiujare, meze de majo, tiu vojo pleniĝas je sportistoj ĉar ekde la jaro 1973 tiam tradicie okazas granda kura konkurso. La migra vojo Rennsteig havas altan simbolan valoron por la federacia lando Turingio: ekzemple la landa himno nomiĝas Rennsteiglied (do "Rennsteig-kanto").
La urbo Oberhof estas granda vintrosporta centro kun stadiono por 13.000 spektantoj.
Vidindaĵoj
Pro la pejzaĝaj apartaĵoj, la malindustria, malurba strukturo, kiu garantias puran aeron kaj trankvilon, kaj la tamen bona atingebleco centre de Germanio la Turingia Arbaro ankaŭ estas grava turisma celo en Germanio. Inter multaj signifaj historiaj konstruaĵoj ĉi tie menciiĝu nur la fortikaĵo Wartburg proksime de la urbo Eisenach, kie kaŝiĝis la reformanto Martin Luther kaj tie verkis standardan germanlingvigon de partoj de la Biblio.
Igor Stravinski
Igor STRAVINSKI (Игорь Стравинский; elrusigo Stravinskij aŭ И́горь Фёдорович Страви́нский, tr. Igorʹ Fëdorovič Stravinskij, sed foje literumita ankaŭ kiel Strawinski, Strawinsky, aŭ Stravinskii) estis rusia komponisto, pianisto kaj dirigento, kiu iĝis franca civitano kaj poste usona civitano. Li estis amplekse konsiderata unu el la plej gravaj kaj influaj komponistoj de la 20a jarcento.
La komponkariero de Stravinski estis elstara pro lia stila diverseco. Li dekomence akiris internacian famon danke al tri baletoj menditaj de la impresario Sergej Djagilev kaj la unuafoje premieritaj en Parizo fare de Djagilev Rusaj Baletoj: nome La Fajra Birdo (1910), Petruŝka (1911) kaj La konsekro de la printempo (1913). La lasta de tiuj transformis la vojon per kiu postaj komponistoj pensis pri ritma strukturo kaj estis ege responsa por la pliiĝanta reputacio de Stravinski kiel muzika revoluciulo kiu rompis la limojn de la muzika desegno. Lia "Rusia fazo" estis sekvata en la 1920-aj jaroj de periodo en kiu li turniĝis al novklasikisma muziko. La verkoj de tiu periodo tendencis fari uzon de tradiciaj muzikaj formoj (concerto grosso, fugo kaj simfonio). Ili ofte pagis ŝuldon al la muziko de pli fruaj mastroj, kiaj J.S. Bach kaj Ĉajkovskij. En la 1950-aj jaroj, Stravinski adoptis seriaj proceduroj. Liaj komponaĵoj de tiu periodo kunhavis trajtojn kun ekzemploj de lia komenca produktado: ritma energio, konstruado de etendaj melodiaj ideoj el kelkaj du- aŭ tri-notaj ĉeloj kaj klareco de muzika formo, kaj de instrumentaro.
Komenca vivo en la Rusia Imperio
Stravinski naskiĝis la 18-a de junio 1882 (la 5-a laŭ la malnova rusa kalendaro) en Oranienbaum, nuna Lomonosov, antaŭurbo de Sankt-Peterburgo, la imperia ĉefurbo de la tiama Rusio kaj li tuj estis alportita en Sankt-Peterburgon. Lia patro estis Fjodor Stravinski, baskantisto en la imperia teatro de Sankt-Peterburgo, kaj de Anna (nake Ĥolodovski). Lia prapraavo Stanisław Strawiński, estis de nobela pola descendo el familio Strawiński de Sulima. Laŭ Igor Stravinski, la nomo "Stravinsky" (en pola Strawiński) originis el "Strava" (en pola Strawa), malgranda rivero en orienta Pollando, alfluanto de Vistulo. Li rememoris siajn lernejajn jarojn kiel soleca epoko, kaj poste diris ke "Mi nemiam trafis iun kiu sentis realan allogon al mi".
La familia etoso estis tre muzikema. Igor lernis ludi pianon kun sia patrino kaj naŭjaraĝe kun nova instruistino, lernanto de la fama Anton Rubinŝtejn. De tiu epoko li ankaŭ ofte iris aŭskulti sian kantantan patron, tial li bone konis la operojn. Stravinski eklernis pianon tre juna, kaj studis muzikan teorion kaj klopodis komponarton. En 1890, li vidis ludon de la baleto de Ĉajkovskij nome La dormanta belulino ĉe la Mariinskij-Teatro. Dekkvinjaraĝa, li jam mastroludis la verkon de Mendelssohn nome Pianokoncerto No. 1 kaj finis pianigon de arĉa kvarteto de Glazunov, kiu laŭinforme konsideris Stravinski nemuzikeca, kaj valorigis malmulte liajn lertokapablojn.
-90
En la jaro 90 antaŭ Kristo okazis, interalie:
Igor Stravinski
Komenca vivo en la Rusia Imperio
Spite lian entuziasmon por muziko, liaj gepatroj esperis ke li studu juron. Stravinski aliĝis al la Sankt-Peterburga Ŝtata Universitato en 1901, sed li ĉeestis en malpli ol kvindek klasojn dum siaj kvar lernojaroj. Dum liaj studoj pri juro li renkontis la filon de Nikolaj Rimskij-Korsakov, kaj poste konatiĝis kun la komponisto mem. Komence ties konsiloj helpis al Igor studi, kiel memlernanto, la komponadon. Poste li prenis privatajn lecionojn de Rimskij-Korsakov, kiu estos ankaŭ atestanto dum lia edziĝo en 1906 kun Katerina Nosenko. En la somero de 1902 Stravinski restis kun la komponisto Rimskij-Korsakov kaj lia familio en la germana urbo Heidelberg, kie Rimskij-Korsakov, eble la ĉefa rusia komponisto tiama, sugestis al Stravinski ne eniri al la Sankt-Peterburga Konservatorio, sed anstataŭe studi komponadon pere de privataj lekcionoj, granparte pro sia aĝo. La patro de Stravinskyi mortiĝis pro kancero tiun jaron, kaj ĉirkaŭ tiam lia filo jam estis dediĉinta pli da tempo al siaj muzikaj studioj ol al juro. La universitato fermiĝis dum du monatoj en 1905 sekve de la okazaĵoj de la Sanga dimanĉo: Stravinski evitis fari sian finan jurekzamenon kaj poste ricevis diplomon por duonjaro en Aprilo 1906. Dume, li koncentriĝis al studado de muziko. En 1905, li ekhavis privatajn lecionojn dufoje semajne el Rimskij-Korsakov, kiun li venis konsideri dua patro. Tiuj lecionoj pluis ĝis la morto de Rimskij-Korsakov en 1908.
En 1905 li fianĉiĝis al sia kuzino Jekaterina Gavrilovna Nosenko (nome "Katja"), kiun li konis ekde infanaĝo. Spite la fakton ke Ortodoksa Eklezio kontraŭis la geedzon inter rektaj gekuzoj, la paro geedziĝis la 23an de Januaro 1906: iliaj du unuaj gefiloj, nome Fjodor (Teodoro) kaj Ludmila, naskiĝis en 1907 kaj 1908, respektive.
Vivo en Svisio
La komponisto estus veturinta el sia bieno de Ustilug, Ukrainio, al Parizo komence de Junio por ĉeesti la finajn trejnadojn kaj la premieron de La Fajrbirdo. Lia familio kuniĝis al li antaŭ la fino de la baleta sezono kaj ili decidis resti en Okcidenta Eŭropo por ioma tempo, ĉar lia edzino estis graveda por sia tria filo. Post paŝi la someron en La Baule, Bretonio, Francio, ili translokiĝis al Svisio komence de Septembro. La 23an, ties dua filo Sviatoslav Sulima naskiĝis en la naskokliniko de Lausanne; fine de la monato, ili setlis en Clarens.
Dum la venontaj kvar jaroj, Stravinski kaj lia familio loĝis en Rusio dum la someraj monatoj ka paŝis ĉiun vintron en Svisio. Dum tiu periodo, Stravinski komponis du pliajn verkojn por la Rusaj Baletoj: Petruŝka (1911), kaj Le Sacre du printemps (La konsekro de la printempo; 1913). Tuj post la premiero de La konsekro de la printempo, Stravinskj eksuferis pro tifoida febro pro esti manĝante malbonkvalitajn ostrojn, kaj devis resti en malsanulejo de Parizo, malkapabla eliri al Ustilug ĝis la 11a de Julio.
Dum la resto de la somero, Stravinski turnis sian atenton al kompletigo de sia unua opero, La Najtingalo (plej ofte konatalaŭ sia franclingva titolo Le Rossignol), kiun li ekverkis en 1908 (tio estas, antaŭ lia asociiĝo kun la Rusaj Baletoj). Tiu verko estis mendita de la Moskva Libera Teatro por la monkvanto de 10,000 robloj.
La familio Stravinski revenis en Svision (kiel kutime) aŭtune de 1913. La 15an de Januaro 1914, naskiĝis kvara filo, Marie Milène (aŭ Maria Milena), en Lausanne. Post tiu nasko, oni malkovris ke Katja havas tuberkulozon kaj estis enirita en sanatorio ĉe Leysin, alte ĉe Alpoj. Igor kaj la familio ekloĝis proksime, kaj li kompletigis Le Rossignol tie la 28an de Marto.
En Aprilo, ili finfine kapablis reveni al Clarens. Ĉirkaŭ tiam, la Moskva Libera Teatro estis bankrotinta. Kiel rezulto, Le Rossignol estis premierita danke al elteno de Djagilev en la Pariza Operejo la 26an de Majo 1914, kun scenoj kaj kostumoj desegnitaj de Alexandre Benois. Le Rossignol ĝuis nur mezvarman sukceson de publiko kaj de kritikistoj, ŝajne ĉar ties delikateco ne kongruis kun la esperoj pri la komponisto de La konsekro de la printempo. Tamen, komponistoj kiaj Maurice Ravel, Béla Bartók, kaj Reynaldo Hahn trovis multon mirindan en la majstreco de la scenaro, eĉ asertante detekti la influon de Arnold Schoenberg.
En Julio, kiam la milito estis komenconta, Stravinski faris rapindan veturon al Ustilug por preni personajn aferojn kiaj sia referencverkaro pri rusa popolmuziko. Li revenis al Svisio ĝuste antaŭ la fermo de landlimoj sekve la eksplodo de la Unua Mondmilito. La milito kaj posta Rusa Revolucio malebligis lian revenon al la hejmlando, kaj tiele Stravinski ne tuŝis rusian grundon denove ĝis Okobro 1962.
En Junio de 1915, Stravinski kaj lia familio translokiĝis el Clarens al Morges, urbo 6 mejlojn sudokcidente de Lausanne ĉe la borde de la Lago Ĝenevo. La familio pluloĝis tie (ĉe tri diferencaj adresoj) ĝis 1920.
Stravinski luktis finance dum tiu periodo. Rusio (kaj poste ties sukcedanto, la Sovetunio) ne aliĝis al la Konvencio de Berno kaj tio kreis problemojn por Stravinski kiam li klopodis kolekti rajtopagojn por la ludoj de liaj komponaĵoj por la Rusaj Baletoj. Stravinski kulpis Djagilevon pro siaj financaj problemoj, akuzante lin pri malobeo de la terminoj de subskribita kontrakto. Li alproksimiĝis al la svisa filantropo Werner Reinhart por atingi financan helpon dum la tempo kiam li estis verkinta Histoire du soldat (La rakonto de la soldato). Reinhart sponsoris lin kaj malavare garantiis ties unuan premieron, dirigentita de Ernest Ansermet la 28an de Septembro 1918 ĉe la Municipa Teatro de Laŭzano. Danke, Stravinski dediĉis la verkon al Reinhart kaj donacis al li la originan manuskripton. Reinhart helpis Stravinski plue kiam li financis serion de koncertoj de lia ĉambra muziko en 1919: inklude estis suito el Histoire du soldat aranĝita por violono, piano kaj klarneto, kiu estis unuafoje prezentata la 8an de novembro 1919 en Lausanne. Dankeme al sia bonfarinto, Stravinski dediĉis ankaŭ siajn Tri Pecoj por Klarneto (Oktobro–Novembro 1918) al Reinhart, kiu estis elstara amatora klarnetisto.
Vivo en Francio
Sekve de la premiero de Pulĉinelo fare de la Rusaj Baletoj en Parizo la 15an de Majo 1920, Stravinski revenis en Svision. La 8an de Junio, la tuta familio lasis Morges por la lasta fojo, kaj translokiĝis al la fiŝkpatista vilaĝo Carantec en Bretonio por la somero dum ili ankaŭ serĉis novan hejmon en Parizo. Aŭdinte pri tio, la fasonistino Coco Chanel invitis Stravinski kaj lian familion loĝi ĉe sia nova domego "Bel Respiro" en la pariza antaŭurbo Garches ĝis ili povu trovi pli taŭgan loĝejon; ili alvenis dum la duasemajno de Septembro. Samtempe, Chanel garantiis ankaŭ la novan (Decembro 1920) produktaĵon de la Rusaj Baletoj de Stravinski nome Le Sacre du Printemps (La konsekro de la printempo) per anonima donaco al Djagilev, ŝajne de 300,000 frankoj.
Stravinski formis negocan kaj muzikan rilaton kun la franca pianofabrikanta entrepreno Pleyel. Pleyel esence agadis kiel lia agento por kolekti mekanikajn tantiemojn pro liaj verkoj kaj havigis al li monatan enspezon kaj studion ĉe siaj ejoj en kiuj li povus labori kaj ricevi amikojn kaj negocajn konatulojn. Laŭ la terminoj de lia kontrakto kun la entrepreno, Stravinski interkonsentis aranĝi (kaj iel re-komponi) multajn el siaj komencaj verkojn por la Pleyela, nome la marko de Pleyel por pianolo. Li faris tion tiel ke li faris kompletan uzadon de ĉiuj el la 88 notoj de la piano, sen konsidero al la homaj fingroj aŭ manoj. La rulaĵoj ne estis registritaj, sed estis anstataŭe markitaj laŭ kombino de manuskriptaj fragmentoj kaj manskribaj notoj fare de Jacques Larmanjat, muzika direktoro de la ruldepartamento de Pleyel. Inter la komponaĵoj kiuj estis eldonitaj por la Plejelaj pianorulaĵoj estas la jenaj La konsekro de la printempo, Petruŝka, La Fajra Birdo kaj La Najtingalo. Dum la 1920-aj jaroj, Stravinski registris rulaĵojn Duo-Art por la Aeolian Company kaj en Londono kaj en Novjorko, ne ĉiuj el kiuj estis survivintaj.
Patronado neniam foriris. Komence de la 1920-aj jaroj, Leopold Stokowski donis al Stravinski regulan subtenon tra pseŭdonima 'bonfaranto'.
Stravinski renkontiĝis kun Vera de Bosset en Parizo en Februaro 1921, dum ŝi estis edzino de la pentristo kaj scendesegnisto Serge Sudeikin, kaj ili ekis amaferon kiu kondukis al fakto ke Vera lasis sian edzon.
En Majo 1921, Stravinski kaj lia familio translokiĝis al Anglet, ĉe Biarritz, sudokcidenta Francio. El tiam ĝis la morto de sia edzino en 1939, Stravinski faris duoblan vivon, dividante sian tempon inter sia familio en Anglet, kaj Vera en Parizo kaj survoje. Katja laŭinforme eltenis la malfidelon de sia edzo "per mikso de grandanimeco, amareco kaj kompato". En Septembro 1924, Stravinski aĉetis "multekostan hejmon" en Nice: nome Villa des Roses.
La familio Stravinski iĝis francaj ŝtatanoj en 1934 kaj translokiĝis al la Strato Faubourg-Saint-Honoré en Parizo. Stravinski poste rememoros tiun lastan eŭropan adreson kiel sia plej malfeliĉa, ĉar la tuberkulozo de lia edzino infektis kaj lin kaj lian plej aĝan filinon Ludmila, kiu mortiĝis en 1938. Katja, al kiu li estis edziĝinta dum 33 jaroj, mortiĝis pro tuberkulozo post unu jaro, en Marto 1939. Stravinski mem paŝis kvin monatojn en hospitalo, dum kiu tempo ankaŭ lia patrino mortiĝis. Dum siaj postaj jaroj en Parizo, Stravinski estis disvolviginta profesiajn rilatojn kun ŝlosilaj personoj en Usono: li estis jam laborante por sia Simfonio en C por la Ĉikaga Simfonia Orkestro kaj li jam estis akceptinta prelegi ĉe la prestiĝaj Charles Eliot Norton Lectures ĉe la Universitato Harvard dum la lernojaro 1939–40.
Vivo en Usono
Spite la eksplodo de la Dua Mondmilito la 1an de septembro 1939, la vidvo Stravinski enŝipiĝis (sola) al Usono je la fino de la monatoj, kaj alvenis en Novjorkon kaj de tie al Kembriĝo, Masaĉuseco, pro plenumi sian engaĝigon en Harvard. Vera sekvis lin en Januaro, kaj ili geedziĝis en Bedford (Masaĉuseco), la 9an de Marto 1940.
Stravinski setlis en West Hollywood. Li paŝis pli da tempo loĝanta en Los Angeles ol en ajn alia urbo. Li iĝis ŝtatigita usonano en 1945.
Stravinski estis adaptita al vivo en Francio, sed translokiĝi al Usono je aĝo de 57 estis grava defio. Dum ioma tempo, li retenis cirklon de kontaktoj kaj amikoj emigré el Rusio, sed li fine trovis ke tio ne sufiĉis al sia intelekta kaj profesia vivo. Li kliniĝis al la kreskanta kultura vivo de Los-Anĝeleso, ĉefe dum la Dua Mondmilito, kiam multaj verkistoj, muzikistoj, komponistoj kaj dirigentoj setlis en tiu areo: tiuj estis ekzemple Otto Klemperer, Thomas Mann, Franz Werfel, George Balanchine kaj Arthur Rubinstein. Bernard Holland asertis ke Stravinski speciale ŝatis la britajn verkistojn, kiuj vizitis lin en Beverly Hills, "kiel W. H. Auden, Christopher Isherwood, Dylan Thomas. Ili kunhavis la emon de la komponisto por fortaj spiritoj – speciale Aldous Huxley, kun kiu Stravinski parolis en franca". Stravinski kaj Huxley havis tradicion de sabataj tagmanĝoj por la avangardo kaj elstaruloj de la okcidenta marbordo.
La malkonvencia dominanta septakordo de Stravinski en sia aranĝaĵo de "The Star-Spangled Banner" kondukis al miskompreno kun la polico de Bostono la 15an de Januaro 1944, kiam li estis avertito de aŭtoritatoj ke oni povus kondamni al li per monpuno de 100 dolaroj pro ajn "rearanĝo de la nacia himno en tuto aŭ en parto". La polico, kiel ĝi rezultis, malpravis. La koncerna leĝo apenaŭ malpermesis uzi la nacian himnon "kiel dancmuziko, aŭ paradmarŝo, aŭ kiel parto de kvodlibeto ajntipa", sed la konflikto tuj iĝis mito, en kiu Stravinski estis supozite arestita, tenita en prizono dum kelkaj noktoj, kaj fotita por policaj registroj. Amplekse konata foto de Stravinski, supozite lia polica foto, montriĝis esti pasporta formularo.
La profesia vivo de Stravinski enhavis plej el la 20a jarcento, inklude multajn el ties modernaj klasikmuzikaj stiloj, kaj li influis komponistojn kaj dum kaj post sia vivo. En 1959, li ricevis la unuan okazon de la Premio Sonning, nome la plej alta muzika honoro en Danio. En 1962, li akceptis inviton por reveni al la tiama Leningrado por serio de koncertoj. Dum sia estado en Sovetunio, li vizitis Moskvon kaj renkontiĝis kun kelkaj ĉefaj sovetaj komponistoj, kiaj Dmitrij Ŝostakoviĉ kaj Aram Ĥaĉaturjan.
En 1969, Stravinski translokixgis al la konstruaĵo Essex en Novjorko, kie li loĝis ĝis sia morto en 1971 je aĝo de 88 pro kora malsufiĉo. Li estis entombigita ĉe la insulo San Michele, ĉe la tombo de Djagilev.
Li estis stelo en la Trotuaro de famo en Holivudo kaj en 1987 li ricevis postmorte la premion Grammy Award pro Atingoj de Tuta Vivo. Li estis postmorte enkondukita en la National Museum of Dance and Hall of Fame en 2004.
Kariero
Male, la kreado de La Sorĉa Amo en 1913 faris grandegan skandalon sed estas malfacile scii kial, ĉu pro la muziko, ĉu pro la koregrafio, ĉu pro la dancistoj? Fakte, komence de 1914 la sama nura muziko havis grandan sukceson dum koncerto, kaj Stravinski iĝis konita de la tuta Eŭropo, kiam li estis nur 31-jaraĝa. Post La rakonto de la Soldato laŭ la samnoma verko de Charles-Ferdinand Ramuz, li transloĝiĝis al Francio kaj tute ŝanĝis sian stilon, reirante al klasika influo: Pulĉinela, baleto, kaj Mavra, komika opero, estas verkoj de tiu epoko.
En 1926, jen nova turno, kun Oedipus Rex, laŭ la dramo de Sofoklo, kiu staras inter oratorio kaj opero kaj enhavas imponan ritman laboron. Poste la komponisto daŭris esplori variajn influojn.
En 1939 mortis lia unua edzino, kaj li estis en Usono kun la dua edzino, kiam la Dua mondmilito komenciĝis. Tie li rifuĝiĝis kaj daŭrigis komponadon. Li ankaŭ vojaĝis en Sovetunion en 1962, kie lin salutis Dmitrij Ŝostakoviĉ. Stravinski ĉesis komponi en 1968 kaj mortis en Novjorko la.
La muzikaj produktoj de Stravinski estas tipe dividita en tri ĝeneralaj stilperiodoj: nome rusa periodo, novklasikisma periodo, kaj seria periodo.
Rusa Periodo (ĉ. 1907–1919)
Krom malmultaj survivantaj pli fruaj verkoj, la rua periodo de Stravinski ekis ĉe komponaĵoj entreprenitaj laŭ tutorado de Nikolaj Rimskij-Korsakov, kun kiu li studis el 1905 ĝis la morto de Rimskij-Korsakov en 1908, kiaj la orkestraj verkoj: Simfonio en E-flat major (1907), Faŭno kaj paŝtistino (por mezzo-soprano kaj orkestro; 1907), Fantazia Skerzo (1908), kaj Fajraĵo (1908/9). Tiu verkoj klare montras la influon de Rimskij-Korsakov, sed kiel montris Richard Taruskin, ili ankaŭ montras la konon de Stravinski pri la muziko de Glazunov, Tanejev, Ĉajkovskij, Wagner, Dvořák, kaj Debussy, inter aliaj.
Ludoj en Sankta Peterburgo de Fantazia Skerzo kaj Fajraĵo allogis la atenton de Sergej Djagilev, kiu komisiis Stravinski por orkestrigi du pianoverkojn de Chopin por la baleto Les Sylphides por esti prezentita en la debuto de 1909 de la "Saison Russe" (rusa sezono) de sia nova baletkompanio.
La Fajrbirdo estis premierita ĉe la Pariza Operejo la 25an de Junio 1910 fare de la Rusaj Baletoj de Sergej Djagilev. Kiel la plej fruaj studentaj verkoj de Stravinski, La Fajrbirdo plurigardis malantaŭen al Rimskij-Korsakov ne nur en sia orkestrigo, sed ankaŭ en sia ĝeneralaj strukturo, harmonia organizado, kaj melodia enhavo.
Laŭ Taruskin, la dua baleto de Stravinski por la Rusaj Baletoj, nome Petruŝka, estas kie "Stravinski finfine iĝis Stravinski."
La muziko mem faras gravan uzadon de nombraj rusaj popolaj melodioj aldone al du valsoj de la viena komponisto Joseph Lanner kaj al franca melodio de music hall nome La Jambe en bois aŭ La ligna kruro).
En Aprilo 1915, Stravinski ricevis komision el Winnaretta Singer (Princino Edmond de Polignac) por malgrand-skala teatra verko por esti ludata en ŝia pariza salono. La rezulto estis Renard nome Vulpo (1916), kiun li nomis "Burlesko en kanto kaj danco". Renard estis la unua alproksimiĝo de Stravinski al eksperimenta teatro: la enkonduko de la komponisto al la scenaro specifigas eksperimentan scenaron kie ĉiuj ludantoj (inklude la instrumentistoj) aperos samtempe kaj kontinue.
Novklasikisma periodo (ĉ. 1920–1954)
Apollon (1928), Persephone (1933) kaj Orpheus (1947) ekzempligas ne nur la revenon de Stravinski al la muziko de la klasika periodo, sed ankaŭ lian esploradon de temoj el la antikva klasika mondo, kiel el la Greka mitologio. En 1951, li kompletigis sian lastan novklasikan verkon, nome la operon La progreso de la diboĉulo, por libreto de W. H. Auden kiu estis bazita sur la skizoj de William Hogarth. Ĝi premieriĝis en Venecio tiun jaron kaj estis prezentita tra tuta Eŭropo la venontan jaron, antaŭ esti prezentita en la Novjorka Metropola Operejo en 1953. Ĝi estis surscenejigita de la Santafea Opero en 1962 pro Stravinskia Festivalo honore de la 80a jariĝo de la komponisto kaj estis reprezentita de la Metropolita Operejo en 1997.
Seria periodo (1954–1968)
En la 1950-aj jaroj, Stravinski ekuzis seriajn komponteknikojn kiaj Dekdutonismo, nome la dekdutona tekniko origine desegnita de Arnold Schoenberg. Li unuafoje eksperimentis per ne-dekdutonaj seriteknikoj en malgrand-skalaj kaj voĉaj kaj ĉambraj verkoj kiaj la Cantata (1952), la Septeto (1953) kaj la Tri kantoj el Shakespeare (1953). La unua el liaj komponoj tute bazita sur tiaj teknikoj estis In Memoriam Dylan Thomas (1954). Agon (1954–57) estis la unua el liaj verkoj kiuj inkludis dekdu-tonajn seriojn kaj Canticum Sacrum (1955) estis la unua peco kiu enhavas movimenton tute bazitan sur tonserio. Stravinski etendis sian uzadon de Dekdutonismo en verkoj kiaj Threni (1958) kaj A Sermon, a Narrative and a Prayer (1961), kiuj estas bazataj sur bibliaj tekstoj, kaj The Flood (1962), kiu miksas mallongajn bibliajn tekstojn el la Genezo kun partoj el Misterverkoj de York kaj de Chester.
SNR
La vorto havas plurajn signifojn:
Igor Stravinski
Plinovigo kaj influo
La konsekro de la printempo elstaras pro sia senripozas uzado de ostinatoj, por ekzemplo en la oka noto ostinata ĉe kordoj markitaj de ok kornoj en la sekcio "Aŭguro de printempo (Dancoj de junulinoj)". La verko ankaŭ enhavas partojn kie kelkaj ostinatoj frapas unu kontraŭ alia. Stravinski estis notita pro sia distinga uzado de ritmo, ĉefe en La konsekro de la printempo. Laŭ la komponisto Philip Glass, "the idea of pushing the rhythms across the bar lines [...] led the way [...]. The rhythmic structure of music became much more fluid and in a certain way spontaneous". Glass mencias la "primitive, offbeat rhythmic drive" de Stravinski. Laŭ Andrew J. Browne, "Stravinski estas eble la nura komponisto kiu levis ritmon en si mem al la digneco de arto". La ritmo kaj viveco de Stravinski ege influis super la komponisto Aaron Copland.
Laŭ la fluo de sia kariero, Stravinski alvokis ampleksan variecon de orkestraj, instrumentaj, kaj voĉaj fortoj, range el solaj instrumentoj en verkoj kiaj Tri Pecoj por Klarneto (1918) aŭ Elegio por Soloa Violo (1944) al la enorma orkestro de La konsekro de la printempo (Le Sacre du printemps; 1913) kiun Aaron Copland karakterizis kiel "la ĉefa orkestra atingo de la 20a jarcento."
La kreado fare de Stravinski de unikaj kaj idiosinkraziaj ensembloj el la specifa muzika naturo de individuaj verkoj estas baza elemento de lia stilo.
Sekvante la modelon de sia instruisto, Nikolaj Rimskij-Korsakov, la studentaj verkoj de Stravinski kiaj la Simfonio en E-flat, Opus 1 (1907), Scherzo fantastique, Opus 3 (1908), kaj Fajraĵoj (Feu d'artifice), Opus 4 (1908), postulas grandajn orkestrajn fortojn. Tio ne estas surpriziga, ĉar la verkoj estis tiom multe ekzercoj de orkestrigo kiom de kompono.
La Simfonio, por ekzemplo, postulas 3 flutojn (3a duobla fluteto); 2 hobojojn; 3 klarnetojn en B-flat; 2 fagotojn; 4 kornojn en F; 3 trumpetojn en B-flat; 3 trombonojn, tubjon, timpanojn, bastamburon, triangulon, cimbalojn, kaj kordojn. La Fantazia skerzo postulas iomete pli grandan orkestron sed komplete forgesas trombonojn: tio estis la reago de Stravinski al la kritikoj fare de Rimskij pri sia trouzado en la Simfonio.
La tri baletoj komponitaj por la Rusaj Baletoj de Djagilev postulas partikulare grandajn orkestrojn. La Fajrbirdo (1910) postulas ventinstrumentojn en kvar, 4 kornojn, 3 trumpetojn (en A), 3 trombonojn, tubjon, celeston, 3 harpojn, pianon, kaj kordojn. La perkutada sekcio postulas timpanojn, bastamburon, cimbalojn, triangulon, tamburinon, tamtamon, tubajn sonorilojn, kampaneton, kaj ksilofonon. Aldone, la origina versio bezonas 3 surscenejajn trumpetojn kaj 4 surscenejajn vagnerajn tubjojn (2 tenorajn kaj 2 basajn).
La origina versio de Petruŝka (1911) postulas similan orkestron (sen surscenejajn latunaĵojn, sed kun la aldono de sursceneja tambureto). La partikulare elstara rolo de la piano estas rezulto de la muzika origino kiel Konzertstück por piano kaj orkestro.
La konsekro de la printempo (1913) bezonas la plej grandan orkestron kiun Stravinski iam uzis: fluteto, 3 flutoj (3a duoblajn 2a fluteto), altfluto, 4 hobojoj (4a duobla 2a angla korno), angla korno, klarneto en D/E flat, 3 klarnetoj (3a duoblaj 2a basklarneto), basklarneto, klarneteto, 4 fagotoj (4a duoblaj 2a kontrafagoto), kontrafagoto, 8 kornoj (7a kaj 8a duoblaj tenoraj vagneraj tubjoj), trumpeteto en D, 4 trumpetoj en C (4a duoblaj bastrumpetoj en E-flat), 3 trombonoj (2 tenoraj, 1 basa), 2 tubjoj. Perkutado inkludas 5 timpanojn (2 ludistoj), basstamburo, tamtamo, triangulo, tamburino, cimbaloj, antikvaj cimbaloj, guiro, kaj kordoj. (Piano, celesto, kaj harpo ne estas inkludataj.)
Personeco
Stravinski montris emon en literaturo kiu estis ampleksa kaj respegulis sian konstantan deziron por novaj malkovroj. La tekstoj kaj literaturaj fontoj por lia verkaro ekis per periodo de intereso en rusa folkloro, kio progresis al klasikaj aŭtoroj kaj al la Latina liturgio kaj moviĝis al la tiutempa Francio (André Gide, en Persephone) kaj eventuale al angla literaturo, kiel ĉe Auden, T. S. Eliot kaj mezepoka angla poezio. Li havis ankaŭ nelacigeblan deziron esploro kaj lerni pri arto, kio manifestiĝis en kelkaj el liaj parizaj kunlaboroj. Ne nur li estis la ĉefa komponisto por la Rusaj Baletoj de Djagilev, sed li ankaŭ kulaboris kun Picasso (Pulcinella, 1920), Jean Cocteau (Oedipus Rex, 1927), kaj George Balanchine (Apollon musagète, 1928). Lia intereso en arto pelis lin al disvolvigo de forta rilato kun Picasso, kun kiu li renkontiĝis en 1917, anoncante ke en “kirlo de arta entuziasmo kaj ekscitiĝo mi finfine trafis Picasso.” El 1917 al 1920, ambaŭ engaĝiĝis en arta dialogo en kiu ili interŝanĝis malgrandskalajn verkojn de arto unu kun la alia kiel signo de intimeco, kio inkludis la faman portreton de Stravinski fare de Picasso, kaj la verko de Stravinski "Skizo de Muziko por Klarneto". Tiu interŝanĝo estis esenca por establi kiel tiuj artistoj alproksimiĝis antaŭ la kunlabora spaco de Pulcinella.
Laŭ Robert Craft, Stravinski restis konfirmita monarkiisto tra sia tuta vivo kaj malamis la Bolŝevikojn el la tuja komenco. En 1930, li notis, "Mi ne kredas ke iu ajn veneras Mussolini pli ol mi ... Mi konas multajn ekscititajn personojn, kaj mia artista menso ne retiriĝas el politikaj kaj sociaj temoj. Bone, post esti vidinta multajn okazaĵojn kaj tiom multajn pli malpli reprezentajn homojn, mi havas povegan urĝon faro omaĝon al via Duce. Li estas la savinto de Italio kaj – ni esperu – de Eŭropo". Poste, post privata aŭdiencon kun Mussolini, li aldonis, "Se miaj oreloj ne trompas min, la voĉo de Romo estas la voĉo de Il Duce. Mi diris al li ke mi sentas min kiel faŝisto... Kvankam li estas tre okupita, Mussolini faris al mi la grandan honoron paroladi kun mi dum tri horkvaronoj. Ni parolis pri muziko, arto kaj politiko". Kiam la Nazioj lokigis la verkojn de Stravinski en la listo de "Degenerita Muziko", li formale montris sian rusan genealogion kaj deklaris, "Mi abomenas la tutan komunismon, marksismon, la abomenindan Sovetmonstron, kaj ankaŭ la tutan liberalismon, demokratismon, ateismon ktp." Ĉirkaŭ la fino de sia vivo, laŭ Craft, Stravinski faris revenan viziton al sian naskolandon kaj komponis kantaton en hebrea, por kio li veturis al Israelo por ties prezentado.
Stravinski akiris instinkton por negocoj kaj aperis trankvile kaj komforta en publiko. Lia sukcesa kariero kiel pianisto kaj dirigento portis lin al multaj el la ĉefaj urboj de la mondo, kiaj Parizo, Venecio, Berlino, Londono, Amsterdamo kaj Novjorko kaj li estis konata pro sia eleganteco. Stravinski laŭdire estis donjuaneca kaj laŭ onidiroj li havis amaferojn kun altprofilaj partnerinoj, kiaj Coco Chanel. Li neniam aludis al tio, sed Chanel parolis pri tiu menciita afero longe kun sia biografiisto Paul Morand en 1946; la babilado estis publikigita post tridek jaroj. La vereco de la rakonto de Chanel estis disputata de lavidvino de Stravinski, Vera, kaj de Craft. La modentrepreno de Chanel asertas ke ne estas pruvoj pri afero inter Chanel kaj Stravinski iam okazinta. Fikciigo de tiu supozita afero formis la bazon de la romano Coco and Igor (2002) kaj de la filmo Coco Chanel & Igor Stravinsky (2009). Spite tiujn aferojn, Stravinski estis konsiderata familia viro kaj dediĉita al siaj filoj.
Ĝenerala informaro
The Ekstrom Collection of the Diaghilev and Stravinsky Foundation estas tenita de Victoria and Albert Museum London, Department of Theatre and Performance. Plena katalogo kaj detaloj de aliraranĝoj estas disponeblaj tie ĉi.
Fra Carnevale
Fra Carnevale OD ( – 1484) estis itala pentristo de la epoko de Quattrocento, aktiva ĉefe en Urbino.
Li estis citata laŭ nombro de nomoj kiaj Bartolomeo di Giovanni Corradini, Bartolomeo Coradini kaj Fra' Carnevale.
Li naskiĝis en Urbino, kaj eniris en la ordeno de Dominikanoj en 1449 laŭ la nomo de Fra’ Carnevale aŭ Carnovale. Li estis disĉiplo de la ferara pentristo Antonio Alberti. Farquhar plendas ke li estis la instruisto de Giovanni Santi. Inter 1445-1446, li laboris en la studio de Filippo Lippi en Florenco. Li estis citata de Vasari en sia Vite kiel Carnovale da Urbino. Li estis ankaŭ arkitekto por la portaloj de San Domenico en Urbino.
La pentraĵo konata laŭ la nomo "La ideala urbo" - unu el tri similstilaj pentraĵoj - tre ofte referencita en libroj pri la teorio kaj historio de urba desegno - kaj konservita ĉe la Walters Art Museum en Baltimore, Usono - estas atribuata al Fra Carnevale. Tamen, tiu pentraĵo estis atribuata de aliaj al Francesco di Giorgio Martini, parte pro la pli granda gravo de tiu lasta en la kortego de Urbino kaj ĉar la pentraĵo referencas arkitekturajn temojn al kiuj li aludis, derivite el la ĵus publikigita verko de Leon Battista Alberti.
John Dee
D-ro John DEE (naskiĝis la 13-an de julio 1527 en Londono; mortis dum 1608 en Mortlake, Surrey, intertempe sudorienta urboparto de Londono) estis konata angla matematikisto, astronomo, astrologo, geografo, mistikisto kaj konsilisto de la angla reĝino Elizabeto la 1-a.
Li dediĉis grandan parton de sia vivo ankaŭ al la alĥemio, al aŭgurado kaj al la hermetika filozofio.
Dee staris inter la "mondoj" de scienco kaj magio, en epoko kiam ili en la mezepoka Eŭropo ĵus iĝis diferencigeblaj. Mem unu el la plej grandaj kleruloj de sia jarcento, John Dee jam en juna aĝo prelegis en je aŭskultantoj plenegaj salonoj de la Universitato de Parizo. Li estis pasia subtenanto de la matematiko, respektata astronomo kaj gvida eksperto pri navigado, kaj edukis multajn el la navigistoj kiuj poste realigis malkovrajn ŝipajn ekspediciojn de Anglio al en Eŭropo ĝis nun nekonataj mondopartoj.
En unu el pluraj verkoj, kiujn li skribis dum la 1580-aj jaroj, por kuraĝigi britajn malkovrajn ekspediciojn trovi la nordokcidentan pasejon inter Anglio kaj Nordameriko, John Dee kreis la terminon "Brita Imperio".
John Dee en la literaturo
Laŭdire, John Dee al la dramisto William Shakespeare servis kiel modelo por la figuro de Prospero en la dramo „La ventego“. En la romano „La pendolo de Foucault“ de Umberto Eco la figuro de John Dee havas apartan signifon, kaj en la romano „Maxie’s Demon“ de Michael Scott Rohan li eĉ estas inter la ĉefaj figuroj. Al la verkistino Mary Hoffman, John Dee servis kiel modelo por la rolo de la naturfilozofo William Dethridge en la trilogio „Stravaganza“. La verkisto Gustav Meyrink interpretis la vivon de John Dee en sia esoterisma romano „La anĝelo de la okcidenta fenestro“ en nekutima maniero. Laŭ verko de H. P. Lovecraft John Dee estis tiu, kiu tradukis la (fikcian) legendan libron „Necronomicon“ al la angla lingvo.
En la verko "Savu la Rondmondon" de Terry Pratchett, Ian Stewart kaj Jack Cohen, la "sorĉistoj de la nevidebla universitato" venis tra la biblioteko de John Dee, mistere ligita kun la "Diskomondo", en nian mondon por protekti la teranojn kontraŭ la influo de elfoj. En la romana serio de la irlanda verkisto Michael Scott pri la "senmorta alĥemiisto", John Dee estas la kontraŭulo de la legenda alĥemiisto Nicolas Flamel. Ankaŭ en modernaj germanlingvaj serioj de romanoj, ekzemple de la verkisto Christoph Marzi, John Dee havas centran rolon. En la plejmulto de la menciitaj romanoj oni postulas, ke John Dee neniam mortis kaj ke li plu aktive influas la mondon post la 16-a jarcento ĝis hodiaŭ.
Jenő Vadas
Jenő Vadas [vadaŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo Vadas Jenő estis hungara inĝeniero pri arbaroj, profesoro. Lia origina familia nomo estis Vlkolinszky. Lia onklo estis Ottó Herman. Jenő Vadas naskiĝis la  en Hámor (nun jam urboparto de Miskolc). Li mortis la en Budapeŝto.
Biografio
Jenő Vadas frekventis gimnaziojn en Miskolc kaj Selmec, poste li studis en Akademio de Selmec ĝis 1878. Li faris la necesajn arbarajn laborojn, post 2 jaroj li akiris diplomon. Post la diplomo li havis arbaristajn taskojn en diversaj lokoj. En 1885 li ekinstruis en faklernejo pri arbaroj en Temes (historia departemento). En la sekva jaro li estis nomumita lernejestro kaj ĉefarbaristo. Ekde 1891 li instruis en la akademio en Selmec kiel ordinara profesoro. Post du jaroj la ministerio sendis lin al Germanio kaj Svislando por konatiĝi kun la lokaj arbaraj sistemoj. En 1894 li ricevis la titolon konsilisto pri arbaroj (post 5 jaroj la titolo estis altigita al ĉefkonsilisto). En 1898 li establis arbaristan instituton kun laboratorio, poste li estis ankaŭ institutestro. Inter 1908–1910 li estis rektoro.
Mihály Hajdu
Mihály Hajdu [mihAj], laŭ hungarlingve kutima nomordo Hajdu Mihály estis hungara komponisto, pianisto, mezlerneja kaj altlerneja instruisto. Lia familia nomvarianto estis Hajdú.
Sankt-Silvestro
Sankt-Silvestro havas diversajn signifojn:
Mihály Hajdu
Mihály Hajdu naskiĝis la en Orosháza, li mortis la  en Budapeŝto.
Sankt-Silvestro
Loko
Sankt-Silvestro estas nomo de la sekvanta loko nomita laŭ Sankta Silvestro:
Tibor Boromisza (pentristo)
Biografio
Tibor Boromisza post lernado iĝis oficiro, sed ekde 1903 li okupiĝis nur pri pentrado. Komence li lernis de Károly Ferenczy en Artistkolonio (Nagybánya), poste li lernis en Romo (1904), Parizo (1905), Munkeno (1906). Lia unua ekspozicio okazis jam en 1906. Li ofte revenis al la menciita kolonio, kie li apartenis al la "novuloj", baldaŭ li forlasis la kolonion pro malkonsentoj. Ĝis 1918 li vivis en Szatmárnémeti, poste en Budapeŝto. Inter 1945 kaj 1953 li vivis en Keszthely, poste en Szentendre.
Mihály Hajdu
Biografio
Mihály Hajdu krom la kutima lernado ekde 1917 frekventis ankaŭ privatan muziklernejon, kie li ricevis pianlecionojn. Li maturiĝis en gimnazio en 1927, poste li akiris diplomon en Muzikarta Altlernejo Ferenc Liszt en 1933. Liaj plej gravaj instruistoj estis Zoltán Kodály, Arnold Székely kaj István Thomán. Inter 1933 kaj 1940 li instruis en privata muziklernejo, inter 1941 kaj 1960 en ŝtata muziklernejo, inter 1960-1977 en la menciita Altlernejo, fine li pensiuliĝis. Krom la instruado li komponis kaj tre malofte li pianadis. Li ricevis premion en 1957.
Cserénfa
Cserénfa [ĉerEnfa] estas malgranda vilaĝeto en Hungario, en regiono Suda Transdanubio, en departemento Somogy, en Distrikto Kaposvár.
Situo
Cserénfa situas en valo de rojo, laŭ traira flankovojo. Kaposvár troviĝas 11, Sásd 22, Dombóvár 27 km-ojn.
Historio
La unua mencio devenis pri la vilaĝo el 1536 laŭ tiama hungara ortografio "Cyrenfalwa". La bazlernejo seninterrompe funkciis inter 1889-1979. Vilaĝservoj estas klubo de maljunuloj kaj migra poŝto.
-95
En la jaro 95 antaŭ Kristo okazis, interalie:
Tivadar Zemplényi
Tivadar Zemplényi [zemplEnji], laŭ hungarlingve kutima nomordo Zemplényi Tivadar estis hungara pentristo, altlerneja instruisto, framasono.
Tivadar Zemplényi naskiĝis la  en Eperjes (Hungara reĝlando, nuntempa Prešov en Slovakio), li mortis la  en Budapeŝto.
Biografio
Tivadar Zemplényi komence estis disĉiplo de Mihály Munkácsy, poste li lernis pentroarton en Desegna Lernejo en Budapeŝto. Liaj plej gravaj instruistoj estis Bertalan Székely kaj Károly Lotz. Fine li plulernis en akademio de Munkeno. Hejmenveninta li aliĝis al Artistkolonio (Nagybánya), baldaŭ li pentradis en Szolnok. Ekde 1903 li instruis en la Belarta Altlernejo. Li estis membro de framasona loĝio Madách. Li havis edzinon.
Vernon Walters
Vernon WALTERS aŭ Vernon Anthony Walters (naskiĝis la 3-an de januaro 1917 en Novjorko; mortis la 10-an de februaro 2002 en West Palm Beach, Florido) estis usona soldato, sekretservisto kaj diplomato. Li servis dum pli ol kvin jardekoj ok malsamajn prezidentojn de Usono kiel kontraŭkomunisma batalanto en la malvarma milito. Unue li mem agis, poste li planis malfermajn aŭ kaŝitajn agadojn kaj traktadojn en la tuta mondo.
Nur dum la lasta triono de sia kariero, Walters iĝis konata publike, ĉefe kiam inter 1972 kaj 1976 li laboris kiel vicdirektoro de la CIA, inter 1985 kaj 1989 kiel ambasadoro de Usono ĉe Unuiĝintaj Nacioj kaj inter 1989 kaj 1991 kiel ambasadoro en Germanio dum la germana reunuiĝo.
Listo de asteroidoj (41001–42000)
Jen la listo de la asteroidoj kun numeroj 41001 al 42000.
La asteroidoj ricevas numeron nur kiam ilia orbito estas konfirmita ; tio, kio povas okazi tre longtempe post ilia malkovro. Estas nenia kongruo inter la numero kaj la dato de la malkovro.
Krom numeron, eblas okazi, malofte, ke kelkaj raraj asteroidoj ricevas nomon. Plejparte el la aliaj asteroidoj havas nenian menciindecon.
Kolombia Esperantista Junulara Organizo - Kolombejo
La Kolombia Esperantista Junulara Organizo (Kolombejo) estas la nacia organizo de Esperanto en Kolombio por gejunuloj.
Károly Abancourt
Károly ABANCOURT ([ka:roj …] (1811-1849) estis franc-pol-devena patrujdefenda kapitano, martiro de la hungara liberecbatalo de 1848-49.
Biografio
Oni juĝis lin je 20-jara fortikaĵa prizono en 1841 pro politika organizado. Dum printempo de 1848, li liberiĝis je propono de la hungara registaro, el la fortikaĵa prizono de Temesvár. Li estis husara oficiro, poste komand-protekta oficiro de general-leutenanto Dembinski. La 2-an de aŭgusto 1849, li estis militkaptita fare de aŭstraj imperiestraj taĉmentoj. Onu juĝis lin je morto kaj ekzekutis lin.
(88263) 2001 KQ1
(88263) 2001 KQ1 estas malgranda, malhela marsrenkonta amora asteroido.
Malkovro
Ĝi estis malkovrita la en la kadro de la astronomia kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la observatorio de la Laboratorio Lincoln en Socorro (Nov-Meksiko, Usono).
Orbito
Ĝi estas en orbita resonanco 1:3 kun la Tero.
Ĝia tre klinata discentra orbito tanĝas tiun de la Tero kaj krucas tiun de Marso sed, kvankam rigardita kiel terrenkonta asteroido, ĝi restas nemaltrankviligante malproksima de la Tero pro sia granda orbita klinangulo.
Dolinska (stacidomo)
Dolinska (Долинська) estas fervoja stacio en Dolinska (Kirovohrada provinco), urbo en Ukrainio.
Distrikto Malojaroslavec (Kaluga provinco)
Distrikto Malojaroslavec (Malojaroslaveckij, Малоярославецкий район) estas municipa distrikto de Kaluga provinco (Rusio). Ĝi situas norde de la provinco kaj limas kun distriktoj Medinj, Borovsk, Ĵukov, Dzerĵinskij, Tarusa, Ferzikovo. Krome, ĝi limas kun urbaj distriktoj de Obninsk kaj Kaluga.
Administra centro de la distrikto estas urbo Malojaroslavec.
Wacław Komar
Wacław Komar (naskiĝis kiel Mendel Kossoj, la 4-an de majo 1909, mortis la 26-an de januaro 1972), estis komunista oficiro en Pollando, kiu kuraĝe marŝis kontraŭ la sovetaj trupoj en aŭtuno de 1956 (apud Varsovio). Tiam la sovetoj ne volis sangofluon kaj akceptis ĉefsekretario Gomulka.
NGC 3995
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
-99
En la jaro 99 antaŭ Kristo okazis, interalie:
Eduardo Bustos Montoya
Eduardo Bustos Montoya (n. ) estas argentina futbalisto. Li ludis kiel atakanto. Kelkaj el liaj teamoj estis Rosario Central, Feyenoord, Club Atlas de Guadalajara, 12 de Octubre, Club Atlético Chacarita Juniors, Lanús, Banfield, Independiente, Quilmes, Levadiakos FC, Temperley kaj Central Córdoba. Li futbalis en la Japana Ligo ĉe Avispa Fukuoka.
Meksika nuda hundo
Meksika nuda hundo, aŭ Ŝoloickvintlo (de naŭatla vorto Xōlōitzcuintli, prononco []), aŭ neformale simple "ŝolo", estas rara hundoraso de tre varia grando, kies plej karaktera eco estas tuta manko de haroj ĉe plimulto de anoj. Oni ne miksu ĝin kun perua nuda hundo, kiu estas tute alia kaj sendependa raso.
Historio
Kiel la nomo aludas, la meksika nuda hundo devenas de Meksiko. Arĥeologiaj evidentaĵoj montras, ke la raso ekzistas en t.n. "Nova Mondo" jam dum pli ol 3000 jaroj. . Plej probable, la unuaj antaŭuloj de ŝoloickvintlo aperis kiel spontanaj senharaj mutacioj en indiĝenaj amerikaj hundoj. En varmegaj, humidaj tropikaj klimatoj manko de haroj ne estis problemo kaj povas eĉ esti evolucia avantaĝo, pro tio la raso travivis kaj radikiĝis en Sudameriko. Indiĝenaj popoloj adaptis nudajn hundojn kiel ĉasajn kaj kompaniajn hundojn. Ĝis nun "ŝolo" estas nacia hundo de Meksiko.
Valoro, kiun la hundoj havis en antaŭ-koloniaj amerikaj kulturoj, evidentas pro sennombraj reprezentaĵoj en artaĵoj kaj artifaktoj de Colima-kulturo, aztekoj, toltekoj kaj aliaj antikvaj civilizacioj de teritorioj de nuna Meksiko. Por aztekoj (kaj ankaŭ toltekoj, majaoj kaj aliaj kulturoj) ŝoloickvintlo estas sankta animalo, kiu gvidas animon de sia mastro tra la mondo de mortuloj. Laŭ azteka mitologio, la dio Ŝolotlo karvis ŝoloickvintlon el la Osto de la Vivo, same, kiel la homoj estis kreitaj. Ŝolotlo donis la hundon kiel donaco por la homo kaj ordonis prizorgi kaj protekti ĝin dum sia vivo. Responde, la hundo gvidos la homon post la morto de tiu homo tra la danĝera Miktlano, la Mondo de la Morto, al la Vespera Stelo de la Paradiso. Malgraŭ tiu ĉi sankta funkcio, aztekoj ankaŭ volonte uzis la hundon por viando. Hispanaj fontoj de 16-a jarcento rakontas, ke granda nombro de hundoj estis buĉataj kaj manĝataj dum festenoj.
Kelkaj meksikaj indiĝenaj popoloj ĝis nun kredas je sankta rolo de ŝoloickvintlo. En multaj kulturoj oni ankaŭ kredas, ke ĝia viando havas kuracan efekton. Viando de la nuda hundo ĝis nun aĉeteblas en iuj eskterurbaj regionoj de Meksiko, kvankam tio ĉi estas kontraŭleĝe laŭ nuna Meksika bestarajta leĝaro.
Kiam Kolumbo atingis Karibion en 1492, li notis en sia ĵurnalo ekziston de strangaj senharaj hundoj. Eventuale, ŝoloj estis transportitaj al Eŭropo, kie ĝis nun ĝi estas populara "ekzotika" hundoraso kaj havas movadon de admirantoj.
En Usono la raso estas preskaŭ nekonata, eĉ en tiuj sudaj ŝtatoj kiuj havas komunan limon kun Meksiko, kiel Teksaso. Rezulte, oni foje misrigardis ŝolon mita meksika monstro ĉupakabro.