cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Epistolo al Filemono
Adresato
La letero estas adresata al Filemono, kiu estas priskribata kiel “kunlaboranto” de Paŭlo. Estas ĝenerale supozite, ke Filemono loĝis en Koloseo; en la epistolo al la Koloseanoj, Onesimo (la sklavo, kiu forkuris de Filemono) kaj Arĥipo (kiun Paŭlo salutas en la epistolo al Filemono) estas priskribataj kiel anoj de la tiea eklezio. Filemono eble konvertis al Kristaneco per la servado de Paŭlo, eble en Efezo. La saluto mencias du aliajn homojn preter Filemono. La unua estas Apfia, kiu kredeble estas la edzino de Filemono. Paŭlo ankaŭ mencias Arĥipon, “kunbatalanto "; iuj spekulacias, ke li estas la filo de Filemono kaj Apfia.
Ronald Knox (esperante: Naks) proponis, ke la proprietulo de Onesimo estis fakte Arĥipo, kaj la letero estis adresita al li anstataŭ Filemono. En ĉi tia rekonstruo Filemono ricevus la leteron unue kaj poste kuraĝigus Arĥipon, ke li ellasos Onesimon, por ke li povu labori kun Paŭlo. Tiu opinio, tamen, ne trovas vastan apogon. Speciale, la opinio de Knox estis kontraŭita pro la bazo de la komencantaj versoj. Laŭ O'Brien (esperante: O-Braj-jen), la fakto, ke la nomo de Filemono estas menciata unue, plie la uzado de la frazparto “en via domo” en verso 2, faras tion neverŝajne, ke Arĥipo estis la primara adresato. Knox cetere vortobatalis, ke la letero intencis esti laŭtlegata en la Koloseana komunumo por meti insiston al Arĥipo. Nombro de raportistoj, tamen, vidas tiun opinion kiel kontraŭdiranta la tonon de la letero. J. B. Lightfoot (esperante: Lajt-fut), ekzemple, skribis: “La takto kaj ĝenileco de la pledo de la apostolo por Onesimo estus nuligi per unu bato pro la postulo por eldonaĵo.”
Saluto kaj enkonduko
La apertanta saluto sekvas tipan ŝablonon, kiun oni trovas en la aliaj epistoloj de Paŭlo. Paŭlo unue prezentas sin, kun mem-priskribo kiel “malliberulo por Kristo Jesuo,” kio en ĉi tiu okazo signifas korpan malliberigon. Li ankaŭ mencias sian kunlaborulon Timoteon, kiel valoran kolegon, kiu estis supozeble konata al la adresato. Krom adresi la leteron al Filemono, Paŭlo sendas salutojn al Apfia, Arĥipo kaj la eklezio, kiu kunvenis en la domo de Filemono. Ofte oni supozas, ke Apfia estis la edzino de Filemono, kaj foje oni sugestas, ke Arĥipo, “kunlaboristo”, estis ilia filo. Paŭlo konkludas sian saluton kun preĝeca deziro por graco kaj paco.
Dankado kaj propeto
Antaŭ paroli pri la ĉefa temo de la letero, Paŭlo daŭras per alineo por dankadi kaj propeti. Ĉi tiu preparas la grundon je la ĉefa peto de Paŭlo. Li donas dankon al Dio pro la amo kaj fido de Filemono kaj preĝas ke lia fido efiku. Li konkludas ĉi tiun alineon kun priskriboj pri la ĝojo kaj konsolo, kiujn li ricevis per la scio, ke Filemono montris amon al la kristanaj en Koloseo.
La pledo de Paŭlo por Onesimo
Kiel fonon por lia specifa peto por Onesimo, Paŭlo klarigas siajn intencojn kaj cirkonstancojn. Kvankam li havas la kuraĝon, ke li ordonus Filemonon fari, kio estus ĝusta en la cirkonstancoj, sed li preferas bazi sian peton je sia sciado de la amo kaj donacemo de Filemono. Li ankaŭ priskribas la amecon, kiun li havas por Onesimo, kaj la metamorfozon, kiu okazis per la konvertiĝo de Onesimo al la kristana fido. Kie Onesimo estis “senutila”, nun li estas “utila” – vortlude, ĉar Onesimo signifas “utila”. Paŭlo indikas, ke li ĝojus teni Onesimon kun si, sed agnoskis tion, ke estis ĝuste, ke li resendis lin. La specifa peto de Paŭlo estas, ke Filemono bonvenigu Onesimon tiel, kiel li bonvenigus Paŭlon, nome kiel kristanan fraton. Li proponas pagon por ajna ŝuldo kreita per la foriro de Onesimo kaj esprimas sian deziron, ke Filemono eble refreŝigu sian koron en Kristo.
Konkludo kaj salutojn
En la fina sekcio de la epistolo Paŭlo priskribas sian fidon ke Filemono faru eĉ pli ol si petas, eble indikanta sian deziron pri Onesimo, ke li revenu kaj laboru kun li. Li ankaŭ mencias siajn volojn viziti kaj demandas Filemono, ke preparu gastan ĉambron. Paŭlo sendas salutojn de kvin de siaj kunlaboristoj kaj konkludas la leteron per benaĵo.
Temoj
Paŭlo uzas sklavecan kontraŭ liberecan lingvon ofte je siaj skribadoj kiel metaforo. Dum tiutempo sklaveco estis kutima, kaj povas rigardi kiel temo en la libro de Filemono. Sklaveco estis plej ofte fondi en familioj. Ĉi tiu espistolo, ŝajne, provizias faciliĝon de la sufero de iom sklavaj per la fakto, ke Paŭlo metis pastoralan fokuson pri la temo.
Kvankam tiu estas ĉefa temo, Paŭlo ne opinias pri sklaveco kiel io negativa aŭ pozitiva. Iuj erudiciuloj rigardas tion kiel neimagebla en tiu tempo eĉ kontesti finadon de sklaveco. Ĉar sklaveco estis plimulte kutima en socio, ke la “abolulo estiĝus samtempe ribelulo, kaj la politika efiko de tia movado estus neimagebla." Paŭlo ne demandas ĉi tion en tiu letero. Paŭlo eble konsideris sklavecon kiel fiksita institucio. Li ne kontestis la “pravecon aŭ malpravecon” pri tio. Tamen Paŭlo eble rigardis sklavecon kiel homa institucio, kaj kredis, ke ĉiaj homaj institucioj estos forvelki. Tiu estus, ĉar Paŭlo havis la perspektivon, kiu Jesuo redonus baldaŭ. Paŭlo rigardis lia aktualan mondon kiel io, kio rapide forpasis. Tiu estas parto de la kristanismo kaj teologio de Paŭlo.
Hülben
Hülben estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Reutlingen de la federacia lando Baden-Virtembergo. Fine de la komunumo havis  loĝantojn.
Epistolo al Filemono
Temoj
| Versoj 13–14 sugestas, ke Paŭlo volas Filemonon resendi Onesimon al Paŭlo (eble liberigi lin por la celo). Marshall, Travis kaj Paul skribis ke “Paŭlo esperis tion, ke povus esti eble por [Onesimo] pasigi iom da tempo kun li kiel misiisto kunulo … Se ĉi tio ne estas peto por Onesimo aliĝi al la cirklo de Paŭlo, mi ne scias, kio plia bezonus esti dirita”.
Signifo
Marteno Lutero parolis pri la ĝentila epistolo de Paŭlo al Filemono kiel "sankta flatado". Li vidis paralelon inter Paŭlo kaj Kristo en ilia laboro de repacigo, kiu ankaŭ estas enhavata en la koncepto de kristana graco. Ankoraŭ, Lutero insistis, ke la letero apogis la tiaman socian staton: kvankam ne eksplicite, la teksto povis interprete indiki, ke Paŭlo ne faris nenion, kio ŝanĝis la juran pozicion de Onesimo kiel sklavo kaj ke Paŭlo observis la romian juron per la resendado de li al Filemono. Tamen, la teksto ankaŭ interpretiĝus kiel indiko, ke Paŭlo postulis la juran liberecon por Onesimo kaj, kiel ago de kaj fidi kaj repacigo, do Filemono respondigos je la pli alta juro de Dio, ke li atingus mem tiun ŝanĝon.
Sara Ruden, en sia Paul Among the People (2010) (esperante: Paŭlo inter la homoj), vortobatalis, ke en la letero al Filemono Paŭlo kreis la okcidentan komprenaĵon de la individua homo, “senkondiĉe valorega al Dio kaj do rajtigata al la konsidero de aliaj homoj.” Ruden plu vortobatalis, ke antaŭ Paŭlo sklavo estis konsiderita subhomo, kaj rajtigata al ne pli multa konsidero ol besto.
Diarmaid MacCulloch (esperante: Djarmajd MakKulaĥ), en sia A History of Christianity (esperante: Historio de Kristaneco), priskribis la epistolon kiel “kristanan fondaĵan dokumenton pri la pravigo de sklaveco”. Ĉar ambiguecas, la letero estis kaŭzo de debato dum la britaj kaj poste usonaj vortbataloj pri la abolo de sklaveco. Ambaŭ flankoj citis Filemonon kiel apogilo.
Teksto en Esperanto
La traduko de la brita komitato (John Cyprian Rust, B. John Beveridge kaj C. G. Wilkinson) estas trovebla IKUE kaj KELI (ed.): Biblio, eldonejo KAVA-PECH, Dobřichovice (Praha) 2006, ISBN 80-85853-90-6
Nova traduko de Gerrit Berveling:
Bondy (pariza metrostacio)
Bondy estas estonta metrostacio de Grand Paris Express sur linio 15 de la Metroo de Parizo, situanta en Bondy, en departemento Seine-Saint-Denis, regiono Francilio.
Ora epoko (Danio)
La Ora epoko de Danio (dane: Den danske guldalder) nomiĝas la tempo inter 1800 kaj 1850, epoko de tre altvalora artista ekfloro. Interese estas ke paralele komenciĝis la malpligraviĝo de Danio mondpolitike (post la Traktato de Kiel).
Antaŭ ĉiuj jenaj personoj gravis sur diversaj kampoj kulturaj:
San Ildefonso (Filipinoj)
San Ildefonso, - Bayan ng San Ildefonso - estas kvinaklasa urbego en Filipinoj, en Luzono, en regiono Centra Luzono, en provinco Bulakano.
Geografio
San Ildefonso situas en interno de la insulo. San Miguel (Bulakano) troviĝas 9, Candaba 12, Baliuag 22, provinca ĉefurbo Malolos 26, San Fernando (Filipinoj) 31, Kezonurbo 46, ĉefurbo Manilo 55 kilometrojn (aere).
Historio
La fruaj loĝantoj nomis tiun urbon Bulak pro la abundaj arboj kreskantaj sur la monteto, kie la urbo nun estas. La domoj tiam apartenis al la najbara komunumo. Kiam la hispanoj alvenis, la pli nova loknomo estis Hacienda San Juan de Dios, iom poste Bieno Buenavista fare de monaĥoj. Ĉar la populacio kreskis, kapelo estis konstruita kaj la loknomo iĝis San Ildefonso honore al patrono de Alfonso la 12-a (Hispanio). Ankaŭ tribunalo fondiĝis eĉ kun urborajto en 1877. Inter 1905 kaj 1906 San Ildefonso kunfandiĝis kun San Miguel. Post la Filipina Revolucio usona dominado okazis, dum la 2-a mondmilito inter 1942-1945 japana regado okazis. San Ildefonso atingis la internacian klasifikadon grandurbo en la fruaj 2010-aj jaroj.
Ekonomio
En San Ildefonso oni produktas cementojn, piroteknikaĵojn. nutraĵojn, vestaĵojn, lignaĵojn, oni kultivas rizojn, legomojn, fruktojn.
Religio kaj eduko
Plimulto de la loĝantoj estas katolikoj. En San Ildefonso agrikultura kolegio estas la plej alta edukejo.
Trafiko
Al San Ildefonso kuras 3 vojoj.
Judit Schell
Judit Schell [ŝel], laŭ hungarlingve kutima nomordo Schell Judit estas hungara aktoro, voĉoaktoro.
San Ildefonso (Filipinoj)
Klimato
San Ildefonso situas en la ekvatora klimato kun efiko de musono. Jare falas po 792 mm. Inter majo kaj oktobro daŭras la pluva sezono. La averaĝa temperaturo varias inter 22-30 °C. Ne estas grandaj diferencoj inter la monatoj.
Judit Schell
Judit Schell naskiĝis la  en Debrecen.
Kombinaĵo de 5 dudekedroj
En geometrio, kombinaĵo de kvin dudekedroj estas uniforma pluredra kombinaĵo, komponaĵo de 5 dudekedroj. Ĝi havas dudekedran simetrion Ih.
La trianguloj en ĉi tiu kombinaĵo estas en du orbitoj sub ago de la geometria simetria grupo: 40 trianguloj en samebenaj paroj kuŝas en dudekedraj ebenoj, kaj la aliaj 60 kuŝas en unikaj ebenoj.
Karteziaj koordinatoj
Karteziaj koordinatoj de verticoj de ĉi tiu kombinaĵo estas ĉiuj ciklaj permutoj de
kie τ = (1+√5)/2 estas la ora proporcio (iam skribata kiel φ).
(84103) 2002 RH12
Malkovro
Ĝi estas malkovrita la en la kadro de la astronomia kampanjo Lowell Observatory Near-Earth-Object Search (LONEOS) elde la Stacio Anderson Mesa de la Observatorio Lowell, en Flagstaff (Arizono, Usono).
12089 Maichin
12089 Maichin estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la en la kadro de la kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Nomo
Ĝia nomo honoras Diana Marie Maichin, finalistinon de la Intel International Science and Engineering Fair 2002 pro ŝia projekto pri fiziko. Ŝi estas lernantino ĉe la Marlborough High Schooll en Marlborough (Masaĉuseco, Usono).
Geoffry Northcote
Sir Geoffry Alexander Stafford NORTHCOTE (羅富國; 9a de februaro 1881 – 10a de julio 1948) estis brita kolonia administracianto.
En Afriko
Kiam li alvenis en Kenjon en 1904 kiel politika ataŝeo, Northcote estis enpostenigita en la Provinco Nyanza kiu tiam estis parto de Ugando. En 1905, li akompanis punekspedicion al teritorio de Gusioj en Suda Nyanza. La ekspedicio dum unu monato perfortegis kontraŭ lokanoj. En 1907, Northcote estis enpostenigita en la Distrikto de Gusioj, kiuj konsideris lim ĝismorte malamiko. La 18an de januaro 1908, meze de alia punekspedicio kiun li estis estrinta, Northcote estis atakita per glavo kaj vundita de militisto nome Otenyo. Kiam Otenyo estis kaptita, estis juĝita publike, trenita de ĉevalo kaj pafekzekutita publike. Li estis poste senkapigita kaj lia korpo estis sendita al Londono.
Tomáš Balda
Tomáš BALDA (naskiĝis la 3-an de novembro 1908 - mortis la 8-an de decembro 1973) estis ĉeĥa esperantisto.
Geoffry Northcote
En Azio
Dum sia posteno kiel Guberniestro kaj Ĉef-Komandoro de Hongkongo en 1937, eksplodis la Dua japana-ĉina milito kaj svarmis bataloj en kontinenta Ĉinio. Por protekti la britan kolonion, Northcote tuj deklaris Hongkongon neŭtrala zono. Kiam la milito pliiĝis, Kantono estis okupita de la japanoj, kio okazigis amaselmigradon al Hongkongo. Northcote proponis pliigon de loĝado kaj socialajn servojn tiukadre.
Tomáš Balda
Li estis profesia oficisto de Esperanto-Asocio en Ĉeĥoslovaka respubliko (kun sia edzino Marie Baldová) antaŭ ĝia likvidiĝo en 1952. La oficejo troviĝis en Prago, en la strato Malá Štěpánská n-ro 7 kaj konsistis el butiko kaj unu ĉambro. Ekde 1949 li helpadis prepari programojn ankaŭ por la elsendoj de la Praga Radio.
Post restarigo de la asocio kiel Ĉeĥa Esperanto-Asocio en 1969 li estis estrarano de ĈEA. Li multe aktivis en MEM, kies ĝenerala sekretario li estis, kaj fariĝis eĉ laŭreato de ĉeĥoslovaka pacpremio.
Solulo (birdo)
Soluloj estas mezgrandaj ĉefe insektomanĝantaj birdoj de la genroj Myadestes, Cichlopsis kaj Entomodestes  de la familio de Turdedoj.
Tiuj estas specioj de Ameriko kaj Havajo; ĉefe en tiu lasta parto de la teritorio, kelkaj specioj propraj de precizaj insuloj jam formortiĝis.
Genroj:
Lipsko
Lipsko estas urbo en la provinco (historie vojevodio) Mazovio de Pollando. Ĝi apartenas al samnoma komunumo en distrikto Lipsko.
Nigraflava dikbekulo
La Nigraflava dikbekulo aŭ Nigraflava micerobo (Mycerobas icterioides) estas specio de birdo de la familio de Fringedoj kaj genro de Miceroboj, kiu enhavas speciojn kiuj kombinas nigran kaj flavan kolorojn kaj havas dikajn bekojn. Fakte du specioj nome la Mycerobas icterioides kaj la Mycerobas melanozanthos plej klare havas tiujn du kolorojn kaj laŭ la latinaj sciencaj nomoj meritus same saman kombinan komunan nomon. Tamen preferindas tiu de Nigraflava dikbekulo por la specio kie plie videblas la flavan koloron (kiel lasta en la kunmetaĵo) kaj krome estas la ununura koloro aludata en la latina scienca nomo icterioides, dum tiu de Flavanigra dikbekulo indas por la specio kie nigra koloro plie etendas kaj krome ambaŭ koloroj estas aludataj en la latina scienca nomo per kunmetaĵo de du radikoj el la antikva greka melanozanthos kiuj signifas respektive “nigra” kaj “flava”.
Ĝi povas troviĝi en Afganio, Barato, Nepalo kaj Pakistano. Ties natura biotopo estas moderklimataj arbaroj.
Tiu orientalisa specio estas klara kazo de seksa duformismo. La masklo havas tre flavan korpon kun nigraj kapo (sen nuko), flugiloj kaj vosto, sen iu ajn blanka marko. La ino havas grizan kapon, ĉirkaŭata de flava nuanco, olivverdecajn dorson kaj flugilojn, kun pli nigrecaj flugilplumoj kaj vosto. Ankaŭ la subaj partoj estas olivverdecaj sed iom pli helaj. Ambaŭ specioj havas helrozkolorecaj kruroj kaj tre dika, mallonga, larĝa ĉebaze beko, adaptita al rompo de malmolaj semokernojn. Tiu beko estas kutima en la grupo de dikbekuloj kaj ĉikaze estas ebureca al kornokolora.
Andor Lévai
LÉVAI Andor [le:vai] estis hungara inĝeniero pri konstruado naskita en Nadjvarado la 10-an de marto 1897 kaj mortinta en Budapeŝto la 13-an de novembro 1964. Li estis premiito Alpár Ignác (1962).
Biografio
Andor Lévai diplomitiĝis en 1927 en la teknikuniversitato. Li estis inĝeniero de pluraj entreprenoj de 1925 ĝis 1944. De 1952 li prelegis en la teknikuniversitato. Li publikis en la revuoj Új Építészet, Magyar Építőipar, Módszertani Szemle.
Cirò
Cirò estas komunumo de Italio.
Swift Engineering
Swift Engineering estas usona inĝeniera firmao, kiu konstruas aŭtonomajn sistemojn, helikopterojn, submarŝipojn, kosmoŝipojn, terajn veturilojn, robotikon, kaj kunmetitajn partojn. Swift produktis konkurs-aŭtojn por malferma rada konkursoserio, inkluzive de Formula Ford, Formula Atlantic, Champ Car World Series kaj Formula Nippon, projektinte kaj fabrikante pli ol 500 konkursaŭtoj.
La Prezidanto kaj Ĉefoficisto de Swift estas Hiro Matsushita kiu estas eksa piloto en la serio Champ Car kaj Formula Atlantic, Indianapolis 500. Li estas la nepo de Kōnosuke Matsushita, fondinto de Panasonic.
Lingva imperiismo
La nocio lingva imperiismo aŭ foje lingva post-koloniismo esprimas sistemecan strebadon favori respektive konservi pere de politikaj, ekonomiaj kaj/aŭ kulturaj rimedoj la dominadon de unu lingvo en interetna komunikado.
Lingva imperiismo "implicas la transigon de dominanta lingvo al aliaj popoloj. La transigo estas esence demonstro de potenco - tradicie de milita potenco, sed en la nuntempa mondo ankaŭ de ekonomia potenco - kaj kutime la transigon de la lingvo akompanas transigo de aspektoj de la dominanta kulturo." (el artikolo de Gerald Knowles en Encyclopædia Britannica).
NGC 570
NGC 570 (aliaj indikoj — PGC 5539, UGC 1061, MCG 0-4-162, ZWG 385.159) estas galaksio en konstelacio Baleno.
Lingva imperiismo
Al tio ligiĝas la tezo, ke tia privilegia rolo de unu lingvo sekvigas malavantaĝojn por alilingvaj individuoj, socioj kaj kulturoj.
NGC 570
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Lingva imperiismo
Lingva imperiismo estas ofte vidata kiel interrilatanta kun la kultura imperiismo. La nocio estas aplikata en kulturpolitikaj kaj lingvosciencaj diskutoj ekde la fruaj 1990-aj jaroj, kiam ĝi komencis altiri la atenton de fakuloj pri aplikata lingvistiko, interalie fare de Robert Phillipson, kiu publikigis libron sub la sama titolo en 1992. Tiu libro kondukis al multe da debato pri la meritoj kaj mankoj de la teorio. Phillipson trovis atakojn al la lingva imperiismo ekde naziaj kritikoj kontraŭ la British Council (Brita Konsilio) kaj sovetiaj analizoj de la angla kiel lingvo de la monda kapitalismo kaj monda dominado. Por Walter Francini, "estus en tiu elekto granda avantaĝo por la loĝantoj de la lando, kies lingvo estus elektita, kaj maljusteco por la aliaj. Due, kiu ajn nacia lingvo prezentas la malfacilaĵojn de ortografio, sintakso, prononco, kiom ajn simpla ĝi estas".
En la okuloj de kritikantoj "lingva imperiismo", kiuj defendas la unuan rangon de la angla lingvo, estas politika slogano, kvazaŭ paralelaĵo de "kontraŭimperiismo". Oni pridisputas interalie, ĉu la tutmonda disvastiĝo de la angla estas atribuenda al altrudo de ĝi al nedenaskaj uzantoj ĉu al ĝia memvola alproprigo fare de ili.
Lingva imperiismo (laŭ la samtitola verko de Robert Phillipson)
Laŭ la kompreno de profesoro Robert Phillipson lingva imperiismo estas "teoria konstruaĵo konceptita por klarigi lingvan hierarkion, por trakti temojn kiel ekzemple 'kial iuj lingvoj estas uzataj pli kaj aliaj malpli', 'kiaj strukturoj kaj ideologioj faciligas tiajn procezojn' kaj la rolon de lingvoprofesiuloj".
La teorio de Phillipson subtenas la nocion pri la historia disvastiĝo de la angla lingvo kiel internacia lingvo kaj ĝian daŭran dominadon precipe en postkoloniaj regionoj kiel Barato, Pakistano, Ugando, Zimbabvo, ktp., sed ankaŭ en novkoloniaj regionoj kiel la kontinenta Eŭropo. Phillipson uzas la imperiisman teorion de Johan Galtung, la socian teorion de Antonio Gramsci kaj la koncepton de kultura hegemonio.
Centra temo en la teorio de Phillipson estas la komplekseco de la hegemonia procezo. La komplekseco de ĉi tiu procezo, laŭ Phillipson, daŭre subtenas la avantaĝon, kiun la angla lingvo havas en nia hodiaŭa mondo. Tiel ankaŭ la libro de Phillipson analizas la retorikon, kiun la Brita Konsilio uzas por promocii la anglan lingvon. Phillipson diskutas ŝlosilajn principojn de la angla en aplikata lingvistiko kaj la metodaron de Angla Lingvo-Instruado (ELT, angla mallongigo de English language learning and teaching), laŭ ĉi tiuj principoj:
Laŭ Phillipson, anglaj antaŭigantoj (organizoj kiel la Brita Konsilio, la Internacia Mona Fonduso kaj la Monda Banko, sed ankaŭ, interalie, lingvaj lernejoj de la angla) uzas tri specojn de argumento:
Aliaj argumentoj en favoro de la angla lingvo estas:
Kritiko
La asertoj de Phillipson kreis ekscititan debaton inter multaj akademiuloj. Alan Davies, ekzemple, imagis la fantomon de Phillipson plagantan la fako de lingvistiko:"'Kolektu la konstantajn kulpulojn,' Davies krias por elmontri ĉiujn, kiuj nur ŝajnigis instrui aplikatan lingvistikon sed fakte ili komplotis kune kun la Brita Konsilio por transpreni la mondon."Por Davies, du kulturoj enpopoligas lingvan imperiismon: unue, kulturo de kulpo ("la estiĝo de kolonioj ne devus okazi"); la dua, tiu de romantika malespero ("Ni ne devus fari tion, kion ni faras"). Rajagopalan iras pluan paŝon, argumentante ke la libro de Phillipson kondukis al kulpkomplekso inter instruaj spertuloj de la angla (ELT).
Krome, Davies asertas ke la asertoj de Phillipson estas refuteblaj: "Kion se la regata... estus interesita pri adoptado de la angla lingvo kaj daŭre uzi ĝin? "Por ke la respondo de Phillipson estu nerefutebla, li argumentos, ke ili (la regitoj kaj regatoj) ne interesiĝas, ne povas esti interesitaj, ĉar ili jam estas konvinkitaj kontraŭe al siaj propraj interesoj" . Tiel estis argumentita ke la teorio de Phillipson estas aroganta, en la senco ke li vidas evolulandojn kiel malkapablaj de fari sendependajn decidojn. En la kunteksto de Niĝerio, Joseph Bisong argumentas ke homoj en la "periferio" uzas la anglan en afera maniero — ili sendas siajn infanojn al anglalingvaj lernejoj ĝuste ĉar ili volas ke ili kresku por esti plurlingvuloj. Koncerne Phillipson, Bisong argumentas ke "interpreti tiajn agojn kiel agojn kiuj originas en homoj kiuj estas viktimoj de la "centro" de lingva imperiismo, estas fleksi indicon en socilingvistiko por konformigi ilin al antaŭkonceptitaj supozoj". Bisong argumentas ke se la angla estos aboliciita ĉar ĝi estas fremda lingvo, tiam estos necese ankaŭ malmunti Niĝerio, ĉar Niĝerio estis kreita kiel kolonia strukturo.
Aldone, la supozo ke la angla lingvo mem estas imperiisma estis atakita. Henry Widdowson argumentis ke "ekzistas fundamenta kontraŭdiro en la ideo ke lingvo mem ekzercas hegemonian kontrolon: t.e., se tio estus la kazo, tia kontrolo neniam povus esti defiita". Krome estas tiuj, kiuj dubas pri la ideo, ke reklamado kaj la progreso de la angla kiel mondlingvo neeviteble kondukas al malkresko de la profilo de lokaj lingvoj. Holborrow rimarkas, ke "ne ĉiuj anglaj lingvoj en la centro regas, same kiel nek ĉiuj parolantoj en la periferio estas egale diskriminaciataj" ; la irlanda angla dialekto, ekzemple, povas esti konsiderata kiel ne-domina lingvo sed apartenas al la diversaj anglaj lingvoj en la "centro".
Tiel oni povas konstati ke dum tiuj kiuj adoptas la aliron de Phillipson vidas vortajn elektojn faritajn sub lingva imperiismo kiel ekstera trudigo, la alia flanko vidas tiujn elektojn kiel elektojn faritajn fare de individuoj.
Kontraŭkritika kritiko
Tiuj kiuj kredas je la ekzisto de lingva imperiismo argumentas ke kontraŭargumentoj ofte estas reklamitaj fare de unulingvaj denaskaj kaj parolantoj de la angla, kiuj povas vidi la nunan staton de la angla lingvo kiel fakto inda je festado.
Kontraste, oni argumentis, ke tiuj, kiuj vidas la kreskantan disvastiĝon de la angla en la mondo kiel maltrankviligantan evoluon (marĝenigante la statuson de lokaj lingvoj kaj ankaŭ eble kondukantaj al erozio aŭ forvelko de lokaj kulturaj valoroj) verŝajne estus pli malferma al la ideoj de Phillipson. Alastair Pennycook, Suresh Canagarajah, Adrian Holliday and Julian Edge estas inter tiuj kiuj falas en ĉi tiun kategorion, kaj ofte estas priskribitaj kiel kritikemaj aplikataj lingvistoj. Tamen, la rimarkoj de Henry Widdowson pri kritika diskursanalizo ankaŭ povas esti aplikitaj al kritikaj praktikaj lingvistoj:"'Certe oni rajtas diri, ke la diskurso estas konfuza, aŭ la analizo misa, sen nei la pravigon de la aliro kiu ili subtenas. Miaopinie estas ke, se celo estas ĝusta, tiam ni devas serĉi manierojn subteni ĝin per kohera. argumentado ... kaj mi argumentos ke fari alie estos maljusteco al la celo. Por malkovraj procezoj de ideologio per helpema analizo ... povas, kompreneble, esti prenitaj por antaŭenigi ajnan celon, dekstre same kiel maldekstre .... Se vi havas la fidon kaj sindevontigon, vi ĉiam trovos vian'."Responde al lingva imperiismo de la angla, malangligiĝo fariĝis afero de nacia fiero en kelkaj lokoj, precipe en lokoj kiuj antaŭe estis sub kolonia regado, kie la restaĵoj de kolonia regado estas sentema afero. Sekve jarcentojn da anglia rego en Irlando, asertoj por malangligiĝo estis prezentitaj al la Irlanda Nacia Literatura Societo la 25an de novembro 1892;"'Kiam ni parolas pri la 'bezono de la malangligiĝo de la irlanda nacio', ni ne celas ĝin kiel proteston kontraŭ la adopto de la bonaj kvalitoj de la angloj, ĉar estus ridinde, Sed montri la malsaĝecon de la neglektado de tio, kio estas irlanda, kaj la emon sendistinge akcepti ĉion, kio estas angla, simple ĉar ĝi estas angla'."Malgraŭ sia statuso kiel oficiala lingvo, la irlanda lingvo estis reduktita al minoritata lingvo en Irlando, post jarcentoj da angla dominado, kiel en la kazo de Nordameriko, kie la lingvoj de la indiĝenoj estis anstataŭigitaj per tiuj de la koloniaj setlantoj.
Laŭ Ghil'ad Zuckermann, "gepatraj lingvoj kaj lingvaj rajtoj devas esti antaŭenigitaj. La registaro devus difini la indiĝenajn lingvojn kaj specife la lingvaron de la insulanoj de Toresa Markolo (vidu ankaŭ Toresa kreola lingvo), kiuj estas rekonata kiel distinga de la aliaj aŭstraliaj indiĝenaj nacioj, kiel la oficialajn lingvojn de Aŭstralio. Ni devas ŝanĝi la lingvan pejzaĝon de Whyalla kaj de aliaj lokoj. La vojsignoj devas esti en la angla kaj en la lingvo de la lokaj loĝantoj. Ni devus koni la (nemateria) intelekta propraĵo de la indiĝenoj kaj la lokan scion, kiu inkluzivas lingvon, muzikon kaj dancon"
Kazoj de loka alproprigo
Iuj, kiuj kontraŭas la ideon de lingva imperiismo, argumentas, ke la tutmonda disvastiĝo de la angla estas pli facile komprenebla per la sociologia kadro de alproprigo - ĉar la angla estas ankaŭ uzata tra la mondo por lokaj celoj. Aldone al la ekzemplo de Niĝerio, per la administracia lingvo kiu estas supre menciita en pluretna federacio, estas jenaj ekzemploj donitaj:
Ekzemploj de lingva imperiismo de la angla kaj de aliaj lingvoj
Kvankam la fenomeno teorie koncernas iun ajn lingvon, tiuj kiuj uzas la esprimon nuntempe ĝenerale aplikas ĝin al la ĉefa reganta lingvo, precipe ekde 1945, la angla. Ĉi tiu lingvo ne estis trudita ĉefe pro siaj lingvaj kvalitoj ĉar, ekzemple, por la lingvisto Claude Hagège, "la angla estas tre malfacila lingvo". Ĝi aperis pro la teknologia antaŭeniro kaj ekonomia kaj politika superregado unue de Britio, due de Usono dum la lastaj du jarcentoj. La neneŭtralecon de la angla substrekas la fakto, ke nur [6 %] de la tuta homaro estas denaske angle parolantoj. Tio signifas, ke la aliaj 94% devus subiĝi al la lingva regado de eta malplimulto.
Ekzemploj de tio montriĝas en pluraj landoj de Azio, Afriko, Ameriko, Eŭropo, en ekonomio, internacia komerco, financoj, scienco, scienca esplorado, amas-komunikiloj ktp. Ekzemple en Sud-Afriko, laŭ unu raporto, "Ekzistas multnombraj ekzemploj de situacioj en kiuj la registaro akcelas la anglan malfavore al la afrikansa kaj la aliaj naciaj lingvoj. La rezulto estas ke la pozicio de la afrikansa en lernejoj kaj universitatoj, daŭre reduktiĝas en la tribunaloj kaj en la kontakto kun oficialaj instancoj".
En 1976 nigraj infanoj de lernejo en Soweto protestis ke la instrulingvo en ilia lernejo estis en la afrikansa, kiu estis perforte reklamita fare de la rasapartismaj aŭtoritatoj post la kreskanta rifuzo de la nigra populacio paroli ĝin. La oficiala klarigo al ilia protesto estis ke provizante aliron nur al afrikansaj rimedoj la sudafrika registaro povis kontroli ilin pli proksime kiam aliro al tutmonda lingvo (la angla) estis fermita al ili. Rezulte de la sekvantaj tumultoj 176 infanoj mortis pro la rajto lerni la anglan. La ribelo estis turnopunkto jarojn poste en la demisiigo de rasapartismo [citaĵo bezonata].
Simila fenomeno ekestis en diversaj tempoperiodoj, precipe en koloniaj lokoj aŭ en lokoj kie domina kulturo serĉis unuigi la areon sub sia kontrolo. En la Romia Imperio, la latina - origine la lingvo de limigita regiono en centra Italio - estis komence trudita al la resto de Italio, kaj poste sur grandaj partoj de Eŭropo, tio kaŭzis la delokiĝon de lingvoj parolitaj en tiuj regionoj. En romia Afriko, la latina superregis ĝis ĝi kaj la indiĝenaj lingvoj estis delokigitaj de arabigo. Simile, ankaŭ Anatolio estis lingve diversa kiam ĝi estis regita fare de malgrandaj indiĝenaj ŝtatoj. Sub la persa imperio poste kaj helenismo, la lingvoj de la konkerintoj fariĝis la regantaj lingvoj. Rezulte, la indiĝenaj lingvoj de Anatolio malaperis.
En la Malproksima Oriento, Afriko kaj Sudameriko, regionaj lingvoj estas anstataŭigitaj, aŭ estas perforte anstataŭigitaj aŭ marĝenigitaj de la lingvo de la reganta kulturo. Ekzemple la tibeta kaj aliaj dialektoj de la ĉina lingvo estas puŝitaj de la mandarena ĉina, ajnua kaj riukiua de la japana, la keĉua de la hispana, Malajopolinezia lingvoj de la malaja, lingvoj de la Filipinoj de la filipina/tagaloga KTP. Simile, la procezo de arabigo forigis multajn indiĝenajn lingvojn en Nordafriko kaj limigis la uzon de la kopta nur kiel liturgia lingvo.
La angla lingvo dum la mezepoko estis objekto de la lingva imperiismo de la franca lingvo, precipe post la normana konkero de Anglio. Dum jarcentoj, la franca aŭ anglo-normanda estis la lingvo de la administracio kaj tial lingvo de pli alta statuso en Anglio. La latina restis la lingvo de la Eklezio kaj de la lernado. Multaj el la pruntvortoj kiuj originis dum la periodo de normanda regado en Anglio, nuntempe estas nedistingeblaj de la plej multaj anglaj parolantoj de vortoj kiuj estas de ĝermana origino. Kvankam, pruntovortoj de pli postaj periodoj kiuj devenas de latina aŭ de franca origino, kutime havas pli civilizitan sonon por denaskaj anglalingvanoj.
Post la establado de la Sankta Romia Imperio en la regionoj de aktuala Germanio kaj Mezeŭropo, la germana kaj ĝiaj dialektoj iĝis la preferata lingvo de multaj el la aristokratio en Mezeŭropo. Kun ŝanĝiĝantaj niveloj de sukceso, la germana disvastiĝis trans la plej granda parto de Centra kaj Orienta Eŭropo kiel lingvo de komerco kaj statuso. La statuso de la germana malkreskis kun la fino de Dua Mondmilito. La franca ankaŭ estas konata kiel lingvo de teritoria ekspansio. En Francio mem tradiciaj regionaj lingvoj kiel okcitana, bretona, eŭska, kataluna kaj korsika estas plejparte marĝenigitaj. Tiu ĉi procezo, konata kiel Francigo, ofte kaŭzas reziston inter la subuloj, kaj eĉ kondukas al postuloj por korsika sendependeco.
Lingva imperiismo de la rusa super la belorusia ankaŭ videblas en Belorusio mem. Ekzemple, disputoj pri la nomo de la lando (Belorus kontraŭ Belorusio) same kiel en disputoj pri la literumado en la nomo de la prezidanto. Transskribo en la angla de la nomo Aleksandr Lukaŝenko en la rusa estos Alyaksandr Lukashenka, kaj en la belorusia Alexander Lukashenko
Arnac-Pompadour
Arnac-Pompadour estas franca komunumo lokita en la departemento Corrèze kaj en la regiono Limoĝio. Ĝi havis 1 284 loĝantojn laŭ censo plenumita en 2006.
Gottlob König
Gottlob KÖNIG (naskiĝinta la en Hardisleben apud Buttstädt, mortinta la  en Eisenach) estis germana forstscienculo.
Arnac-Pompadour
La urbeto famiĝis pro sia hipodromo.
Geografio
Arnac-Pompadour etendiĝas sur 15,09 km², kaj havis 1 284 loĝantojn laŭ la lasta oficiala censo, tiel ke la loka loĝdenso estas 85 homoj po kvadrata kilometro. La vilaĝo situas en Corrèze, kiu estas kampara, maldense loĝata franca departemento en la nordokcidenta parto de la Centra Masivo.
Gottlob König
Vivo
Estante filo de oficeja sekretario kaj muelejposedanto li frekventis la Vilhelmo-Ernesto-gimnazion en Vajmaro antaŭ trejniĝo forstista sub Heinrich Cotta je Schwallungen-Zillbach. Dum posta plurjara deĵoro en la saksia-vajmara ĉasista korpuso li estis ankaŭ ĉe forstmajstro Carl Oettelt en Ilmenau kaj ĉe prusiaj forstaranĝkampanjoj en Vestfalio. En 1802 li nomumitis supera ĉasisto instruante geometrion ĉe la cotta-a lernejo en Zillbach kaj gvidante geodeziajn aferojn. En 1805 li retiriĝis el la feldĉasista korpuso kaj ricevis la inspektadrajton de la forstujo de Ruhla. Por trejni junajn interesitojn li malfermis en Ruhla lernejon de pliperfektigo forstista. Post kiam li nomumitis supera forstisto (1813) kaj forsta konsilisto (1819) König iĝis en 1821 ĉefo de la komitato geodezia kaj prijuĝa. En 1829 finfine oni cedis al li la ajzenaĥan superan forstistecon. Tien li ankaŭ translokigitis lernejon sian kiu pli altrangigitis en 1830 je Landa forstista lernejo. Lia lasta profesia promocio (Oberforstrat) iĝis en 1837.
Arnac-Pompadour
Geografio
La komunumo troviĝas en la geografia baseno de Brive-la-Gaillarde, en la sudokcidenta parto de la departemento.
Historio
La departemento Corrèze estis oficiale kreita la 4-an de marto 1790 dum la franca revolucio. Arnac-Pompadour antaŭe apartenis al la reĝa provinco Limoĝio.
Agiaruto
La Agiarut aŭ Agiaruto (inuite: ᐊᒋᐊᕈᑦ, agiarut) estas inuita kordinstrumento en Kanado kaj Alasko. Ĝi estas ludata per arĉo.
Arnac-Pompadour
Historio
Okaze de la municipa baloto de 2008 venkis en la komunumo S-ro Jean-Michel Reillier, kiu do fariĝis la loka urbestro.
Administrado
Arnac-Pompadour apartenas al la kantono de Lubersac, kies ĉefurbo estas Lubersac. Tiu kantono mem estas parto de la arondismento de Brive-la-Gaillarde, unu el la tri arondismentoj de la departemento Corrèze.
Agiaruto
Laŭ muzikologo Beverley Cavanagh, agiaruto estas la inuita nomo por eŭropa violono.
Gottlob König
Graveco
Kiel praktikulo König klopodis transigi mezan arbaron je la alta arbaro, fermi senarbejojn kaj plibonigi la staton de la ŝrumpintaj foliarbaj partoj. Post 1821 li (nov)organizis la forstujon saksian-vajmaran. Estante estro de la komisionoj forstgeodezia kaj prijuĝa li komencis la reorganizadon de la tuta grandduka ĉi-rilata administrada strukturaro. Danke al König naskiĝis la po-rajona forstista sistemo.
Tre gravis por li la (plu)klerigo de la forstista personaro. König enkondukis devigan instruadon por ĉiuj granddukaj forstumkandidatoj. Lia lernejo ajzenaĥa baldaŭ gajnis internacian renomon; ĝi ekzistis kiel forstista akademio ĝis 1915.
La varia scienca agado de König etendiĝis antaŭ ĉio je la arto de ligna mezurado, esploro de kresko- kaj rendimentfarado, de arbara aranĝo kaj de porforstista kondiĉarplibonigo. Li elpensis sistemon de kvin arboklasoj laŭ la sociologia rolo kaj la sciencon pri la plej bona arbarsituo (Waldstandortkunde). La nocioj de formnumero kaj arbarflegado en la plej larĝa senco por ĉiam koneksiĝos al lia fruktodona agado. Tiel li ege grandrolulis en la plialtkvalitigo de scienca forstado kaj eĉ en la propono kaj realigo de novaj disciplinoj ĉi-ene. Li nombriĝas inter la plej gravaj forstteoriistoj en la unua duono de la 19-a jarcento sed idolis ankaŭ per efikaj praktikaj agoj kaj reformado de la tuta turingia forsta sistemo.
Fonto
Pacher, Josef: "König, Gottlob" ĉe: Neue Deutsche Biographie 12 (1980), p. 338-339 (tie ĉi interrete)
Dezső Falcsik
Dezső Falcsik [deĵO falĉik], laŭ hungarlingve kutima nomordo Falcsik Dezső estis hungara juristo, profesoro.
Dezső Falcsik naskiĝis la  en Törökszentmiklós. Li mortis la en Pécs? Budapeŝto?.
Biografio
Dezső Falcsik akiris 2 diplomojn en Reĝa Universitato de Budapeŝto, Ekde 1887 li laboris en juĝejo de Szolnok, poste li estis kontorestro en Budapeŝto kaj Magyaróvár, ekde 1891 subnotario en Vác. En 1893 li ekinstruis en jura ĉefepiskopa akademio de Eger, post 3 jaroj en la menciita universitato, en 1900 en jura akademio de Pozsony. En 1901 li iĝis katedrestro. En 1914 li estis nomumita dekano kun rektororajto en Hungara Reĝa Scienca Univeristato Erzsébet. Tiu universitato rifuĝis al Budapeŝto en 1919, poste ĝi trovis lokon en Pécs en 1922. Falcsik sekvis la universitaton, li estis katedrestro en Budapeŝto, dekano en Pécs ĝismorte.
22276 Belkin
22276 Belkin estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la de la ukraina astronomino Ljudmila Vasiljevna Ĵuravljova elde la Krimea astrofizika observatorio de Nauĉno (en tiama Sovetunio, nun en Rusio).
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de la nuntempa rusa pentristo Anatolij Pavloviĉ Belkin (cirile Анатолий Павлович Белкин), kies pentraĵoj estas montritaj en famaj rusiaj kaj okcidentaj muzeoj.
MIME
MIME estas normo por retpoŝto en la Interreto, ebliganta
Aleš Bednařík
Aleš BEDNAŘÍK (1943-) estas ĉeĥa esperantisto kaj inĝeniero, unu el ĉefaj kompilintoj de la ĉeĥa-esperanta provizora teknika vortaro kaj de pluraj fakaj artikoloj.
MIME
Egalsigna askiigo
Por sekure sendi ne-askiajn signojn tra retpoŝto MIME transformas ilin al 7-bitaj vicoj, per egalsigna askiigo. Do, se du korespondantoj havas MIME-kapablan poŝtilon, ili povas uzi la supersignitajn literojn; ekz-e por transmeti la mesaĝon Eĥoŝanĝo ĉiuĵaŭde sufiĉas specifi la signaron Latin-3-an per jenaj kaplinioj:
Aleš Bednařík
Eksteraj ligiloj
Laborversio de la ĉeĥa-esperanta teĥnika vortaro (kun la artikolo de Aleš Bednařík pri la koncepto de la vortaro) troveblas ĉe http://mujweb.cz/Veda/traxler/TEKNIKO.htm
MIME
Egalsigna askiigo
Tiam la poŝtiloj aŭtomate plenumos la askiigon kaj rekonstruon de la supersigno. Tamen se oni volas subrigardi la transmetatan tekston, oni povas malŝalti la MIME-filtrilon, kaj oni vidos: <tt>E=B6o=FEan=F8o =E6iu=BCa=FDde</tt>
Ĉi tie ĉiun supersignitan literon anstataŭas la egalsigno = kaj du deksesumaj ciferoj, indikantaj la kodojn laŭ ISO-8859-3 (se la egalsigno estas parto de la teksto, ĝi estas same kodata: <tt>=3D</tt>). En tiu formo la mesaĝo sendifekte pasos tra ĉiu komputilreta nodo, eĉ se ĉi tiu komprenas nur la 7-bitan Usonan Askion.
NGC 571
NGC 571 (aliaj indikoj — PGC 5587, UGC 1069, MCG 5-4-63, ZWG 502.98) estas galaksio en konstelacio Fiŝoj.
MIME
Egalsigna askiigo
Tiu metodo ne estas speciale Esperanta, ĝi estas internacia. Ekz-e, ankaŭ la germana frazo Ja gewiß doch quält zuviel Syntax mürbe Köpfe, kun tiel indikita signaro estos sendata kiel <tt>Ja gewi=DF doch qu=E4lt zuviel Syntax m=FCrbe K=F6pfe</tt>. Normale la du korespondantoj tiajn teruraĵojn ne vidos, sed ĝuste tiel aspektos la teksto por ricevanto kies malnova poŝtilo ne komprenas MIME-on.
NGC 571
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
MIME
Egalsigna askiigo
El ĉiuj disponeblaj askiigoj la MIME-skribo estas la plej esprimiva. Nur ĝi ebligas sendifekte askiigi la tutan tekston de ĉi artikolo, ekz-e la frazon: «Ĉu ĉ, ^c, cx aŭ =E6?» (tiel: <tt>=C6u =E6, ^c, cx a=FD =3DE6?</tt>). Kompreneble, tiu normo ne bezonas sankcion de la Esperanta, aŭ de la franca, aŭ de iu ajn lingva akademio.
64-uma kodoprezento
Principe eblas kodi ĉiujn bitokajn datenojn per egalsigna askiigo, sed per tio povas triobliĝi la amplekso de la datenoj, se estas multaj ne-askiaj bajtoj. Tial MIME disponigas ankaŭ alian metodon, 64-uman kodoprezenton. Per ĝi la datenoj kreskas ne je faktoro 3, sed nur proksimume 1,37. Aliflanke ĉiuj signoj de teksto tiel kodata, ankaŭ askiaj, ŝanĝiĝas; tia teksto ne estas legebla sen programa helpo. Jen kiel aspektas "Eĥoŝanĝo ĉiuĵaŭde" en la 64-uma kodoprezento:
MIME markas la uzon de 64-uma kodoprezento per jena kaplinio:
-1220
La jaro 1220 antaŭ nia erao estis superjaro komenciĝanta marde laŭ la gregoria kalendaro. Ĝi apartenis al la 13-a jarcento antaŭ nia erao.
San Andrés Lagunas
Geografio
San Andrés Lagunas apartenas al la distrikto Teposcolula al kiuj apartenas entute 21 komunumoj. Ĝi situas en la Miŝteka regiono de Oaĥako, kiu apartenas al la nordokcidenta parto de la subŝtato. La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 528 loĝantojn. El tiuj estis 242 viroj kaj 286 virinoj. La komunumo havas surfacon de 100,79 kvadratkilometroj. La meza alteco estas 2300 metroj super la marnivelo.
Sociogeografio
En la jaro 2000 (laŭ INEGI) en la komunumo vivis 1 indiĝeno. La persono aĝis pli ol 5 jaroj kaj estis dulingva (hispana kaj indiĝena lingvoj).
Fontoj: Statistikoj de la nacia geografia instituto INEGI pri la censo de 2005 (hispane: Conteo de Población y Vivienda de 2005).
6620 Peregrina
6620 Peregrina estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la svisa astronomo Paul Wild elde la Observatorio Zimmerwald apud Berno.
"Peregrina" (ina formo de la latina "Peregrinus") estas nomo por fremdulino, ĉefe tiu, kiu venas en pilgrimado. La asteroida zono povas esti komparita kun grandega kaj eterna amaso da pilgrimantoj.
4535 Adamcarolla
4535 Adamcarolla estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la belga astronomo Henri Debehogne elde la Observatorio La Silla, en Ĉilio.
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de Adam Carolla, parolisto ĉe la usona radioprogramo Loveline, kiu dissendas medicinajn kaj socirilatajn konsilojn al milionoj da aŭskultantoj.
Kombinaĵo de 5 grandaj dekduedroj
En geometrio, kombinaĵo de kvin grandaj dekduedroj estas uniforma pluredra kombinaĵo, komponaĵo de 5 grandaj dekduedroj, en la sama ordigo kiel en la kombinaĵo de 5 dudekedroj.
Cirò Marina
Cirò Marina estas komunumo de Italio.
Paliso
Dum la antikva epoko kaj la mezepoko oni ofte konstruis barilojn el palisaro, multaj paralele starigitaj kaj plej ofte ankaŭ supre pintigitaj palisoj, kiuj konsistigis muron malhelpan al la malamiko.
Armeaj tranoktejoj, vilaĝoj kaj urboj estis protektitaj per remparoj el palisaro, la Romia Imperio konstruigis la Limeson, gigantan palisaron tra Britio kaj Ĝermanio, por defendi sian nordan limon, kaj multaj fruaj, lignaj fortikaĵoj konsistis ĉefe el palisaroj.
Laŭ Francisko Azorín paliso estas Forta, malsupre pinta stangeto por fiksi ĝin en tero. Li indikas etimologion el la latina palicium, el palus (stango). Kaj li aldonas la terminojn palisaro, por vico de palisoj starigitaj por bari, limigi, protekti, k. c.; palisi, por starigi palisaron; paliseto.
Kuriozaĵoj
Laŭ la legendo pri grafo Drakulo eblas mortigi vampiron nur per tio, ke oni batas paliseton tra ĝia koro. La historia modelo por la legenda persono Drakulo, la rumana reganto Vlad la 3-a Drakulo mem mortis pro tio, ke oni fiksigis lin sur supre pinta paliso, kiu boriĝis en lian korpomezon.
Plie dum la frua mezepoko ekzistis la onidiro, ke paliseto pendigita je kolĉeno de kavaliro dum batalo savus lin en kazo de ebla morto kontraŭ satano.
Kirchheim (Teck)
Kirchheim (Teck) aŭ Kirchheim unter Teck estas urbo en Germanio. Ĝi apartenas al la distrikto Esslingen kaj en la distriktaro Stutgarto de la federacia lando Baden-Virtembergo. Fine de la komunumo havis  loĝantojn.
Tula de Allende
Tula de Allende estas unu el la 84 komunumoj de la meksika subŝtato Hidalgo, kiu situas en la centra Meksiko norde de la urbo de Meksiko. La ĉefurbo de la komunumo estas Tula de Allende. La kodnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 13076.
Geografio
La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 93296 loĝantojn. El tiuj estis 45252 viroj kaj 48044 virinoj. La komunumo havas surfacon de 305,8 km². La meza alteco (de la ĉefurbo) estas 2020 metroj super la marnivelo.
Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a., (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).
-1369
La jaro 1369 antaŭ nia erao estis normala jaro komenciĝanta vendrede laŭ la gregoria kalendaro. Ĝi apartenis al la 14-a jarcento antaŭ nia erao.
Josef Bednář
Josef Bednář (naskiĝis la 22-an de januaro 1887 en Orel - mortis la 19-an de aprilo 1966 en Brno) estis ĉeĥa esperantisto. Profesie li estis direktoro kaj posedanto de komerca lernejo en Brno.
Li preparis 10-lecionan lernolibron de Esperanto kun multaj ilustraĵoj kaj spritaj ludoj, rerakontis esperantlingve aventurojn de barono Münchhausen kaj kompletigis ilin per vortareto por komencantoj. En 1927 la Verda Stacio en Brno elsendis kvar liajn kursojn de Esperanto. En 1929 li fariĝis prezidanto de esperantista klubo en Brno.
Lubień Kujawski
Lubień Kujawski estas urbo en Kujavio-Pomerio en Pollando. Ĝi apartenas al komunumo Lubień Kujawski en distrikto Włocławski.
(12090) 1998 HX36
(12090) 1998 HX36 estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la en la kadro de la kampanjo Lincoln Near-Earth Asteroid Research (LINEAR) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Kiĉeoj
La Kiĉeoj estas etno en Gvatemalo.
Ili estas subgrupo de la majaoj kaj vivas hodiaŭ ĉefe en la gvatemalaj departementoj El Quiché, Totonicapán, Sololá kaj Quetzaltenango.
Antaŭ la konkerado la Kiĉe-imperio sur la altiplano de la hodiaŭa Gvatemalo estis unu el la plej potencaj ŝtatoj de Mezameriko. La ĉefurbo estis Gumarcaj, kies ruinoj troviĝas ĉe Santa Cruz del Quiché.
La kiĉea imperio estis konkerita de la hispana Conquistador Pedro de Alvarado dum la jaroj 1524 kaj 1525, en kio helpis al li la malamikeco inter kiĉeoj kaj Cakchiquel. La lasta reĝo de Kiĉeo, Tecún Umán, estis murdita de Alvarado. Ĝis hodiaŭ li estas nacia heroo, ne nur de la kiĉeoj, sed ankaŭ de ĉiuj en Gvatemalo.
La kiĉea lingvo estas unu el la majaaj lingvoj. Ĝin parolas ĉirkaŭ 2 milionoj da homoj en Gvatemalo, kaj tial ĝi estas la plejmulte parolata lingvo de tiu lingvofamilio.
Seishiro Shimatani
Seishiro Shimatani (japane 嶋谷 征四郎, n. 6-an de novembro 1938, m. 24-an de oktobro 2001) estis japana futbalisto. Li en 1959 membris en la japana nacia teamo de futbalo.
Kiri Te Kanawa
Kiri Te Kanawa (naskiĝis 6-an de marto 1944 en Gisborne) estas novzelanda operkantistino (soprano).
Kiri Te Kanawa havas irland-devenan patrinon kaj maorian patron, kiu kreskis kiel adoptita infano en blanka familio kaj kiu ĉe fratino Maria Leo akiris la unuajn kantoinstruojn en Auckland. Kelkajn jarojn pli poste gajnis ŝi en aŭstrala Melbourne kantan konkurson kaj pro tio li veturis al kanto-studado en Londono. Ŝia unu ludeto estis en Londono, en la La mirakla fluto de Mozart. En 1969 ŝi kantis la unuan ĉefrolan parton: Elena-on en la Rossini-a La donna del lago. Ŝia debuto en la Reĝa Opero en Covent Garden okazis en 1970 kiel Xenia de Boris Godunow. Dum la postaj jaroj kantis ŝi sur ĉiu grava opera scenejo de al mondo. Ŝia debuto en Metropolita Opero okazis en 1974 pro malsaniĝo de Teresa Stratas, kiun ŝi anstataŭis. Ŝi devis dum kelkaj horoj sin pretigi por la ludrolo de Desdemona en Giuseppe Verdi-a Othello.
Ŝi kantis en la West Side Story kaj dum la nupto de Princo Karlo kaj Princino Diana 1981 en Abatejo Westminster.
Ves Bílá Voda
Ves Bílá Voda (1880 Bílá Voda (ves), Weißwasser Dorf, Wieś Biała Woda) estas parto de municipo Bílá Voda en distrikto Jeseník en Ĉeĥio. Ĝi troviĝas okcidente de Bílá Voda. Vivas ĉi tie.
Ves Bílá Voda situas en katastra teritorio de Bílá Voda u Javorníka kun areo 12,83 km².
En Ves Bílá Voda estas registritaj 33 adresoj: 28 numeroj orientigaj (daŭraj objektoj) kaj 5 n-ro o. (dumtempaj aŭ refreŝigejaj objektoj).