cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Yang Xiuqing
Kun gvido de Yang, la ribelantoj okupis teritoriojn norde kaj en 1853 okupis eĉ la urbegon Nankino kaj igis ĝin ĉefurbo. Post tio oni volis konkeri la imperiestran ĉefurbon Pekingon. Hung nomumis lin ĉefministro kaj donsi potencon por organizi la tajping-administradon.
Yang pli kaj pli akiris prefer-rajtojn de Hung, sed tion Hung ne toleris kaj ordenis ekzekuton de Yang, lian familion kaj milojn de sekvantoj. Post la puĉo kreskis la malfido inter la gvidantoj kaj komenciĝis velko kaj kolapso de la movado.
Miskolc
Geografio
Miskolc situas sur ebenaĵo kaj sur montoj (la plej konata estas "Avas"), rivero Sajó preterfluas, rojo Színva trafluas. Ĝi situas 180 km-ojn de Budapeŝto kaj estas atingebla aŭtoŝosee M3 el Budapeŝto, ĉefvoje kaj vagonare el Budapeŝto, Kazincbarcika, Kassa, kaj Sátoraljaújhely.
Miskolc estas praa setlejo. La urbo forte evoluis post la dua mondmilito, kiam la pezindustrio havis gravan rolon en la hungaria industriiĝo. Sed la regiono, urbo malriĉiĝis post la ekapero de la moderna industrio (post la falo de la stalinismo), kiam la pezindustrio ne plu gravis, sed bankrotis kelkfoje. Miskolc havas la Universitaton de Miskolc, kiu estis fondita post la dua mondmilito en 1949 kiel Pezindustria Teĥnika Universitato. Nuntempe oni instruas ankaŭ homsciencojn en la Universitato de Miskolc.
Ĉirkaŭ Miskolc situas Miskolctapolca kaj Lillafüred kun lagoj kaj grotoj; la fortikaĵo de Diósgyőr. Aparte menciindas monto kaj loĝkvartalo Avas, kiu estas simbolo de Miskolc.
Historio
Ĝian historion oni povas redatigi ĝis la glaciepokaj prahomaj kulturoj farintaj ŝtonajn ilojn bele prilaboritajn. La groto Szeleta apud Lillafüred kaj aliaj grotoj de la montaro Bükk konservis memoraĵojn de la luktoplena homa vivo, krome ankaŭ konfekciajn ilojn, ankaŭ bele prilaboritajn bukojn. Sur la pinto de monto Avas oni trovis ilojn el la ŝtonepoko (dum tiu epoko oni facetis la ŝtonojn.). Tiatempe, antaŭ dekmil jaroj, la ĉirkaŭaĵo pleniĝis je homoj. La trovaĵoj keramikaĵoj linio-ornamaj, de la t.-n. Bükk-montara kulturo, la grenejmuelantaj iloj ornamitaj per belaj motivoj jam estas memoraĵoj de la antaŭ kvinmil jara kulturo. Surbaze de la trovaĵoj malkovritaj sub la teritorio de la nuntempa ferfabriko oni povas konkludi je pli evoluinta vivmaniero de la bronzepoko.
La unuaj konataj loĝantoj de la teritorio de Miskolc estis la t.n. „kotinus”-oj, tribo de la keltoj, fine de la ferepoko. La epoko de la popolmigrado trovis ĉi tie germandevenajn Kvadojn, Sarmatojn, Hunojn kaj Avaŭrojn. La hungararo loksidiĝis sur ĉi tiu teritorio antaŭ pli ol unu jarmilo kaj iĝis centro de gento-Miskolc ekde la 11-a jarcento. Ĉi tiu gento donis la nomon al la setlejo. Anonimo rememoras en sia verko (ĉ. 1210) sub la nomo „Terra Miskoucy” pri la patrujkonker-epoka kvartirejo de la gento Bors-Miskóc. En Tapolca-valo la gento Miskóc fondis benediktanan abatejon, kiun la Tataroj forbruligis en 1241. (En 2006 – en teritorio de Miskolc-Tapolc,a en tuja proksimeco de la Grot-kaj Termalbanejo, la miskolcaj arkeologoj malkovris ties bazruinojn, sed post la priskribo ili denove subterigis ĝin) La gento Bors-Miskóc ribelis en 1312 kontraŭ reĝo Karlo Roberto, - kiu volis ĉesigi la feŭdan anarkion. Tiu kontraŭstaro signifis finon de ilia potenco. La genton de Miskóc sekvis la familio Széchy, kiu bazis fundamentojn de la urbeca evoluo. Ili akiris por Miskolc la rajtojn de landa foiro kaj malpli grada juĝado, pro tio la malnova vilaĝo iĝis kampourbo. Fine de la 1364-a jaro reĝo Ludoviko I-a la granda, aneksis la urbon al la Diosgyőr-a reĝa latifundio. La fortikaĵo de Diosgyőr fondita en la 13-a jarcento estis centro de la Paŭlanoj. Fine de la 15.jarcento ŝanĝiĝis la bildo de la urbo, elformiĝis la historia centro de la nuntempa interna urbo en la suba parto de monto Avas. La turka atako atingis la urbon unue en 1544. Trupoj de la paŝao de Buda detruis la plej belajn konstraĵojn de la urbo, forportis multe el inter la riĉaj loĝantoj, forrabis iliajn bestojn en 1596, post falo de Eger ankaŭ Miskolc iĝis impostpaganto de la Turkoj, sed dank’ al la diplomacia lerteco de la urba konsilantaro simila atako ne okazis plu..
Wangen
Wangen estas geografia nomo de diversaj lokoj:
Miskolc
Historio
La kurucaj (liberecbatalantaj) trupoj en 1674, antaŭ forpelo de la Turkoj okupis la fortikaĵon de Diosgyőr, sed la impostigo de Miskolc fare de la Turkoj ĉesis nur en 1687. Dum la liberecbatalo de princo Ferenc II Rákóczi en Miskolc aranĝis sian militan ĉefkomandejon (de la 18a de januaro1704 – ĝis la 15-a de .marto 1704). La 25-an de septembro 1706 la imperiestraj armeoj prirabis kaj forbruligis la urbon. La 1-an de januaro 1707 fondiĝis konsilantaro de la urbo kaj dum du jaroj – pere de apogo de princo Rákóczi - ili rekonstruigis la urbon. La plej signifaj konstruaĵoj de la urbo konstruiĝis dum la 18. jarcento. Ĉiuj konfesioj konstruis preĝejon, lernejon; konstruiĝis. eĉ urbo-domo kaj departement-domo En 1750 pretiĝis la unua etaĝa gastejo.
La pli riĉaj bienuloj unu post alia konstruigis sian kurion: kurio de Dőry,-Almássy,-Szathmáry. La viglan, klerisme progreseman intelektan vivon de la urbo karakterizas, ke en 1780-aj jaroj en Miskolc funkciis framasona loĝio, kontakton tenante ankaŭ kun la hungaraj jakobenoj. Konstruiĝis, dank’al donacoj de la miskolcaj civitanoj, la unua hungara ŝtonteatro de la lando en 1823.
Széchenyi kaj Kossuth havis elstarajn fidelulojn kiel delegitojn de la urbo en la parlamento. Inter tiuj estis Bertalan Szemere, pli frue ministro de internaj aferoj, post la detronigo de la dinastio Habsburg, apud gubernatoro Kossuth -- ĉefministro kaj ministro de la internaj aferoj de la sendependa hungara registaro. László Palóczy estis prezidanto de la parlamento en 1848. Dum la revolucio kaj liberecbatalo la loĝantaro de Miskolc partoprenis aktive, ĉar al la tiam fondita nacigardistaro aliĝis pli ol 700 volontulaj nacigardistoj. Post estiĝo de la patrujdefenda armeo la miskolcaj nacigardistoj aliĝis al ĝi. Vintre de 1848 Bertalan Szemere organizis la Superan-Tisan armeon en urbo Miskolc.
En 1878 granda inundo okazis, mortis ĉirkaŭ 300 homoj.
Ekonomio
La ekonomia stato de la urbo ĉiam influis la vivon de la loĝantaro. En la 18-a jarcento la urbo havis jam jam 15 akvomuelilojn, vitrofandejon, seguzinojn, pulvofarantan-uzinon, paperfabrikon, bierfarejon. La praa fandoforno en Újmassa fondia en 1813. (nun muzeo) estas unu el gravaj niaj industrihistoriaj memoraĵoj En la 19-20-a jarcentoj. la disvolviĝon de Miskolc unuarange influis la konstruo kaj ekfunkciigo de la fervojo, krome la pliiĝo de la diversaj fabrikoj, ekz: gasfabriko, maŝinfabrik-kaj fandejo, ŝtaldrat-kaj dratŝnurfabriko, brikfabriko, silkoteksejo, kaj konservfabriko.
En 1945 venis la ideo de Grand-Miskolc, kio pariĝis per grandskala konstruado kaj urboaranĝado. Tielmaniere la teritorio de la urbo iĝis la kvarobla de la pli frua. Fine de la 1980-aj jaroj la ferfandejo havis jam 18 000 gelaborulojn, kaj Miskolc 184 000 loĝantojn el kiu la nombro de la aktivaj enspezgajnantoj estis 135 000. Post la politakaj ŝanĝiĝoj (ekde la 1990-aj jaroj) malpliiĝis la graveco de la ferfabriko, karbominejo, kaj tiu rezultis ankaŭ la malpliiĝon de la gelaboruloj. Pligrandiĝis la nombro de la etaj kaj mezgrandaj entreprenoj. Estiĝis posedantoŝanĝo venis (eksterlandaj posedantoj) ĉe kelkaj fabrikoj kaj uzinoj, ekz: la Diósgyőr-a ĉokoladofabriko iĝis Nestlé – dolĉaĵindustrio, Linde-gaso, Chinoin-medikamentindustrio kaj multaj aliaj. Estiĝis multe da bankoj, grandaj magazinoj de eksterlandaj firmaoj, ekz: TESCO, CORA, MISKOLC-PLAZA, SZINVAPARK, aŭtosalonoj ktp. Gravajn turismajn celojn servas la diversaj novkonstruitaj hoteloj, (dume la pli elegantaj malaperis), pensionoj ĉie en la urbo.
Iamaj vilaĝoj
En 1950 Görömböly [goromboj] aliĝis al Miskolc. En 1867 klasikisma preĝejo konstruiĝis, la turo estas 25 m-ojn alta.
La tre proksima vilaĝo Miskolctapolca estas parto de Miskolc. Ofte kune kun Görömböly oni mencias ilin Görömbölytapolca.
Famuloj
En Miskolc naskiĝis kaj mortis: En Miskolc naskiĝis: En Hejőcsaba naskiĝis: Mortintoj de Miskolc:
Esperanto
Estas delegito de UEA kaj gastiganto de Pasporta Servo tie.
Glando de plantoj
La glandoj de plantoj  estas unuopaj ĉeloj, histoj aŭ interĉelaj ejoj, kiuj eligas sekreciojn. La endoplasma retikulo, la golĝa aparato kaj la ĉelkerno estas ofte fortaj en tiuj glandaj ĉeloj.
Funkcioj de la sekreciado
La en la ĉelplasmo kreitaj sekreciaĵoj plenumas diversajn funkciojn:
Formoj
Same diversaj kiel la funkcioj estas ankaŭ la formo de la glandoj:
Henri Marie Ducrotay de Blainville
Henri Marie Ducrotay de Blainville (12a de Septembro 1777 – 1a de Majo 1850) estis franca zoologo kaj anatomiisto.
Li estis helpita en sia ekkariero fare de Georges Cuvier. Danke al tiu, li estis helpoprofesoro de anatomio kaj zoologio en la Fakultato de Sciencoj de Parizo. Sed poste ili malamikiĝis.
En 1825 Blainville estis akceptita kiel membro de la Akademio de Sciencoj de Francio; kaj en 1830 li estis nomumita por sukcedi Jean-Baptiste Lamarck en la katedro pri natura historio en la muzeo. Du jarojn poste, post la morto de Cuvier, li atigis la katedron de kompara anatomio. En 1837, li estis elektita eksterlanda membro de la Reĝa Sveda Akademio de Sciencoj.
Li studis balenojn kaj ekzemple estis la taksonomia aŭtoritato de nombraj zoologiaj specioj, kaj formortintaj kaj nutempaj; inklude la samnoma Bekobaleno de Blainville, Mesoplodon densirostris.
En la fako de herpetologio, li adoptis la proponon de Pierre André Latreille por separi amfibiojn el reptilioj, kaj poste (1816) disvolvigis unikan aranĝon rilate al la sub-grupigado, uzante gener-organojn kiel primara kriterio. Li priskribis kelkajn novajn speciojn de reptilioj.
Blainville malakceptis evolucion. Li estis kritiko de la evoluismaj ideoj de Jean-Baptiste Lamarck sed simile al Lamarck li proponis grandan ĉenon de estaĵoj.
En 1822 li stampis la termino paleontologio.
Yuga Watanabe
Yuga Watanabe (渡辺 悠雅, n. ) estas japana futbalisto.
Li futbalis ĉe Kamatamare Sanuki.
Kvilda
Ĉirkaŭaĵo
Proksime de Kvilda, 5 km al nordokcidenta direkto, situas vilaĝo Horská Kvilda. Proksime de ŝoseo inter Kvilda kaj Horská Kvilda sur teritorio de municipo Kvilda situas Laga torfejo.
Rekordoj de la šumava municipo
Šumava Kvilda povas fanfaroni pro kelke ĉeĥaj 'plej'. Tio estas plej alte situanta municipo, plej multe malvarma loko en Ĉeĥio, plej longa fontanta rivero en Ĉeĥio kaj unika plafono de socia ĉambrego, kiu estis envicigita eĉ inter mondajn rekordojn. Ĝis la jaro 2013 Kvilda havis ankaŭ plej altan vive kreskantan kristnaskan arbon en Ĉeĥio. Por tu celo servas 26,5 m alta piceo kreskanta ĉe Preĝejo de sankta Stepano, al kies ornamo oni uzas pli ol 4 000 lumaj LED diodoj kaj ĉenoj kun suma longeco pli ol 400 metroj. Sed en la jaro 2013 estis tiu ĉi rekordo alskribita al piceo en Mladkov.
Kvildaj popolaj subpentraĵoj sur vitro
Fine de la 18-a jarcento estiĝis en Kvilda unu el la plej konataj laborejoj por produkti popolajn subpentraĵojn sur vitro. Fondintoj estis tri junuloj el Raimundsreut – fratoj Johann kaj Bernhard Peterhansl kaj Kaspar Hilgart el Kreuzberg. Iom post iom la kreado en Kvilda komenciĝis diferencigi de bildoj de Raimundsreut. Por la laboroj el Kvilda estas tipa diferenciga signo brune-ruĝaj konturoj de korpaj partioj de la bildigataj figuroj.
Reĝo de Šumava
En la jaro 1959 reĝisoro Karel Kachyňa kun sia filma stabo filmis en reala medio de la limregiona municipo Kvilda kaj en ties pli vasta ĉirkaŭaĵo filmon Reĝo de Šumava, en kiu enkadre de laŭtempe valida ideologio estas priskribita ĉi tiea situacio mallonge post finigo de la dua mondmilito. Sed la plej dramaj scenoj de la filmo, okazantaj ĉe eksa muelejo kaj en spaco de marĉo estis filmitaj ĉe rivereto Křemelná en pereinta domaro Šerlův dvůr en distrikto Klatovy.
Paul Gervais
Paul GERVAIS per kompleta nomo François Louis Paul Gervaise (26a de Septembro 1816 – 10a de Februaro 1879) estis franca paleontologo kaj entomologo. La bekobaleno de Gervais (Mesoplodon europaeus) estas nomita laŭ li.
En 1835 li komencis paleontologian esploradon kiel helpanto en la laboratorio de kompara anatomio en la Nacia Muzeo de Natura Historio de Parizo. En 1841 li atingis la katedron de zoologio kaj kompara anatomio en la Fakultato de Sciencoj en Montpellier. En 1848-1852 aperis lia grava verko Zoologie et paléontologie françaises, suplementa al la paleontologiaj publikaĵoj de Georges Cuvier kaj de Henri Marie Ducrotay de Blainville. En 1865 li iĝis profesoro de zoologio en la Sorbono.
André Gide
André GIDE [ãdre ĵid] (naskiĝis la 22-an de novembro 1869 en Parizo, mortis la 19-an de februaro 1951 en Parizo) estis franca verkisto kaj tradukisto. En sia verkaro la puritane edukita aŭtoro rifuzas ĉiun konvencion limigantan la personan liberecon. Li ekzemple malferme parolis pri sia gejeco kaj tuŝis per tio unu el la plej grandaj tabuoj tiutempaj. En la jaro 1947 li ricevis Nobel-Premion pri Literaturo.
Post vizito de Sovetunio en 1936, li verkis la kontraŭsovetajn verkojn Retour de l'U. R. S. S. (1936) kaj Retouches à mon retour de l'U. R. S. S (1937).
Blankvosta maraglo
La Blankvosta maraglo (Haliaeetus albicilla ) estas birdo konata ankaŭ kiel simple Maraglo, tio estas rabobirdo el la ordo de falkoformaj birdoj de familio Akcipitredoj kiu inkludas aliajn rabobirdojn kiel buteoj, akcipitroj, milvoj, cirkuoj kaj veraj agloj.
Ĝi estas konsiderata proksima parenco de la Blankkapa maraglo kaj okupas la saman ekologian niĉon, sed en Eŭrazio.
Aspekto
Ĝi estas granda birdo, 76–92 cm longa kun enverguro de 190–250 cm. Inoj estas sufiĉe pli grandaj ol virbirdoj kaj pezas 4 ĝis 6,9 k; la viroj de 3,1 ĝis 5,4 k. Ĝi estas la kvara plej granda aglo en la mondo.
La Blankvosta maraglo havas larĝegajn flugilojn, grandan kapon kaj maldikan bekon por tranĉi viandon. Plenkreskuloj estas ĉefe brunaj – ju pli brunaj dorse kaj ĉefe des pli sube – escepte pli palajn – helbrunaj – kapon kaj kolon, nigrecajn flugilplumojn kaj tre diferencigan voston – pure blanka (kio nomigas la specion)– kaj flavajn bekon kaj krurojn. Junaj birdoj havas pli malhelajn voston kaj bekon, kies vosto iĝas blanka kun malhela bordo ĉe nematuruloj.
Ne estas agnoskitaj subspecioj spite la ampleksan mondan disvastigon.
Kelkaj individuoj vivis pli da 25 jaroj, sed ĝis 21 jaroj averaĝe.
Disvastiĝo
Ĝi estas granda precipe palearktisa birdo kiu reproduktiĝas en nordorienta Europo (Skandinavio, Islandio, Groenlando kaj oriente de linio el Pollando al Slovenio) kaj Azio (Turkio, tuta Siberio kaj norda Ĉinio). Ekzemple en Ĉinio ili vivas en la Nordoriento kaj la malsupra baseno de Jangzi-rivero.
Dum migrado ili videblas en ĉiuj apudmaraj provincoj de Ĉinio kaj travintras en la regiono sude de Jangzi-rivero. Ili estis sukcese reenmetitaj en okcidentaj insuloj de Skotio, kaj nun reproduktiĝas en insuloj Mull, Skye, Lewis kaj marbordo de Wester Ross. La plej granda birdaro troviĝas ĉe marbordo de Norvegio. En 2006 unuafoje paro da maragloj reproduktiĝis en Nederlando, nome en natura rezervejo Oostvaardersplassen.
La tutmonda populacio en 2008 estis nur de 9,000 - 11,000 paroj.
Ili vivas ĉemare, sed ankaŭ proksime de iuj ajn lokoj, kie estas akvo, ĉu arbaro, ebenaĵo, terkulturejo, eĉ urbaj zonoj, kie ne longedaŭras. El altoj ĝis 2.000 m super marnivelo.
Sistematiko
Malgrandaj disaj populacioj de loĝantaj birdoj estas en plej sudokcidenta Gronlando kaj okcidenta Islando. La unuaj estis proponitaj kiel diferenca subspecio groenlandicus baze sur ties tre grandaj grando kaj korpoproporcioj. Tamen, la specio estas nune konsiderata monotipa kaj la grandovario estas klina laŭ la Regulo de Bergmann. Ĵusa genetika studo de DNA kongruas kun tiu ideo. Gronlandaj blankavostaj maragloj estas, laŭ temposkaloj de evoluo, relative ĵusfondita populacio kiu ankoraŭ ne akumulis multajn unikajn genetikajn karakterojn. Tamen, la populacio ŝajne estas demografie izolata kaj meritas specialan protekton.
La Blankavosta maraglo formas kriptan specikomplekson aŭ pli precize speciparon kun la Blankakapa maraglo. Tiuj diverĝis el la aliaj maragloj komence de la Mioceno (antaŭ ĉ. 10 mj) plej malfrue, eble (se la plej antikva fosilio estas ĝuste atribuata al tiu genro) tiom frue kiom je komenca aŭ meza Oligoceno, antaŭ ĉirkaŭ 28 milionoj da jaroj.
Kiel ĉe aliaj paroj de maragloj, ankaŭ tiu konsistas el blankakapa (la Blankakapa maraglo) kaj flaveckapa specio (tiu ĉi). Ili probable diverĝis en Norda Pacifiko, kaj etendiĝis okcidenten al Eŭrazio kaj orienten al Nordameriko. Kiel ĉe la tria norda specio, la Granda maraglo, ili havas flavajn kalkanumojn, bekojn kaj okulojn ĉe plenkreskuloj.
Kutimoj
Birdoj estas plejparte specio de loĝantaj birdoj, nur la plej nordaj – ĉefe en Rusio kaj Azio – migras suden vintre. Junuloj povas elflugi 1.000 km disde sia regiono, do ili estas videblaj sufiĉe for de ties nestolokoj. La birdoj vivas en la marĉoj apud maro aŭ rivero. Escepte de la pariĝa tempo, ili foje loĝas malproksime de akvo, sur stepo aŭ monto ĝis 1.400–1.500 super la marnivelo. Ili kutime agas solaj, sed post la genera tempo ili ofte vivas kun siaj idoj. Ili flugas rektalinie kaj malrapide. Ripozante, ili sidas sur roko aŭ tero, aŭ staras sur arbo longtempe. Temas pri tre socia specio, ĉefe inter junuloj kiuj foje ripozas samloke. Plenkreskuloj plej ofte estas solaj aŭ poparaj, sed ili povas manĝi kune.
Dieto
La Blankvosta maraglo manĝas diverse, inkludante fiŝojn – grandajn ĝis salmo –, birdojn – ĉefe anasojn –, kiujn prenas perkrife aŭ forrabas de aliaj rabobirdoj, kadavraĵojn -kaze de malabundo aŭ rubaĵo de fiŝkaptistoj- kaj foje eĉ ronĝulojn, kiel leporon, raton, kaj birdojn kiel tetraon kaj otidon. La maskla birdo manĝas tre rapide, dum la femala subtile. Ili povas manĝi multe en unu fojo, tamen. Ili ankaŭ povas resti longe sen manĝi. Oni konstatis post observado, ke ili povas vivi ĝis 45 tagojn sen manĝi.
Tiu maraglo povas esti povega ĉasisto. Loke ĝi povas konkurenci fiere kun la Reĝa aglo pri kunikloj kaj leporoj kaptataj. La ĉiutaga postulo estas de 500-600 g. Kvankam malplej aktiva ĉasisto ol la Reĝa aglo, kaj kutime malvenkinta en rekta konkurenco por manĝero, ili povas ekzisti je pli altaj populacidensoj kaj eĉ konkurenci kun la Reĝa aglo pro siaj pli longaj intestoj kaj pli efika digestosistemo, kiu permesas ĝin vivi pli bone kun malpli da manĝo.
En Baltio, la dieto de la maraglo konsistas ĉefe de marbirdoj (el la Malgranda ŝterno al la Granda rabmevo) kaj ezokoj. Ĵuse oni informis, ke ĝi atakis kaj manĝis ekzemplerojn de granda kormorano. La kormorano estas invada specio en Baltio, kaj la maraglo povus esti valora selektokontrolilo de la kormorana populacio.
Reproduktado
La Blankvosta maraglo estas sekse matura post 4 aŭ 5 jaroj. Ili pariĝas porvive, kvankam se unu membro de la paro mortiĝas, anstataŭo povas okazi rapide: parligo estas formata kiam oni elektas daŭran hejmoteritorion. Ili havas karakteran aeran pariĝan ceremonian memmontradon kiu finas per paro kroĉita ĉe kalkanumoj mezaere kaj ruligante teren per serio de spektaklaj turniĝoj. La Blankavosta maraglo estas multe pli voĉema ol la Reĝa aglo, ĉefe dum la reprodukta sezono kaj ĉefe la masklo kiam estas ĉe la maraglejo. Alvokoj povas foje preni formon de dueto inter la paro.
La nesto estas granda konstruaĵo el bastonetoj en arbo aŭ marborda klifo; malofte surgrunde. Nestoj estas ofte reuzataj kaj oni aldonas ĉiujare pli da bastonetoj. La Blankvostaj halietoj konstruas neston sur krutaĵo ĉe maro aŭ sur pinoj, kverkoj, ulmoj kaj alispecaj arboj. Ilia nesto estas 6–25 metrojn supergrunde. La nesto estas farita el branĉoj, en formo de dika telero, kun sternitaj branĉetoj, arboŝeloj, plumoj, musko kaj herboj ene. Ĉiujare dum pariĝo ili plej ofte uzas sian malnovan neston, kiu pligrandiĝas jaron post jaro. Ĝi havas diametron de 1,5–2 m. kaj altecon de 1–1,5 m., sed la nove konstruita nesto estas unu metron larĝa. Reuzado foje okazas dum jardekoj fare de sinsekvaj generacioj de birdoj; unu nesto en Islando estis uzata dum ĉirkaŭ 150 jaroj. En Skandinavio, oni konas arbojn kiuj falis pro la pezo de enormaj, delonge setlitaj nestoj.
La teritorio de la Blankavosta maraglo havas gamon el 30 al 70 km², kutime en ŝirmitaj marbordaj lokoj. Foje ili troviĝas interne ĉe lagoj kaj laŭlonge de riveroj. La teritorio de la Blankavosta maraglo povas koincidi kun la teritorio de la Reĝa aglo, sed la konkurenco inter ambaŭ specioj estas limigita. La Reĝa aglo preferas montojn kaj marĉojn, dum la Blankavosta maraglo preferas marbordon kaj maron.
Paroj produktas unu ĝis tri blankajn – iam kun malhelokraj makuloj – ovalajn ovojn ĉiujare dum 2 al 5 tagoj marte aŭ aprile. Kovado kaj idomanĝigado – farata ĉefe de ino sed fakte de ambaŭ gepatroj – daŭras el 35 ĝis 45 tagojn. Post eloviĝo, la idoj estas sufiĉe toleraj unu de alia, kvankam la unua eloviĝinta estas ofte pli granda kaj domina ĉe manĝado. Idoj elflugas post du aŭ tri monatoj kaj estas zorgataj dum unu aŭ du pliaj monatoj.
Idoj verŝajne nezorgotaj aŭ endanĝerita antaŭ pli aĝa frato aŭ pli granda aglo estas prenataj de konservistoj por reenmeto en regionoj, kie la specio malaperis. Tiuj idoj estas bredataj tiel, ke ili ne vidas bredantojn, por ne alkutimiĝi al homa ĉeestado, ĝis kiam ili estas sufiĉe fortaj por elflugi kaj manĝi per si mem.
Preskaŭ formorto kaj rekupero en Eŭropo
La Blankavostaj maragloj estas pintopredantoj. Tiele ili suferas bioakumuladon el mediaj poluantoj kiuj estas en ties predo, kaj suferas ankaŭ intensan persekutadon fare de ŝafistoj kaj ĉasgardistoj kiuj konsideris ilin (kutime malprave) kiel minaco al ties brutaro kaj ĉasbirdoj. Dum la periodo de 1800-1970, la Blankavostaj maragloj en plej parto de Eŭropo suferis grandegajn malpliiĝojn, kaj formortis en multaj regionoj de okcidenta, centra, kaj suda Eŭropo. Dum Norvegio, Germanio, Pollando, kaj Islando hejmis la plej grandajn survivantajn populaciojn, nur malmultaj reproduktantaj paroj restis en kelkaj aliaj landoj. Intensa konservado ĉe multe de la restanta eŭropa distribuado (leĝa protektado por malpliigi ĉasadon, protektado de reproduktejoj kaj de vintra manĝado) kondukis al rekupero de multaj lokaj populacioj. El la 1980-aj jaroj, la populacio de Blankavostaj maragloj rekuperiĝis rapide kaj etendas okcidenten. Ĝi nune jam rekoloniigis kelkajn tradiciajn reproduktejajn areojn en Eŭropo kaj rekupero estas ankoraŭ pliiĝanta, helpata ekzemple en Irlando kaj Britio per reenmetaj skemoj.
Kelkaj minacoj ankoraŭ restas, ĉefe kontraŭleĝa persekutado fare de ĉasbirda pafinteresoj kaj ovorabado en Skotio, kaj nova minaco el ventoturbinoj komencis per grava mortindico (ege konsiderinda por la populacia produktiveco de tiu areo) ekzemple ĉe Ventofarmo Smøla en Norvegio.
La specio estis sukcese reenmetita en la Insulo de Rum, de la insularo Proksimaj Hebridoj de Skotio, en 1975 kaj nune reproduktiĝas en la Eksteraj Hebridoj kaj la kontinenta marbordo de Wester Ross. Unu el ties gaelaj nomoj estas 'iolaire sùil na grèine' aŭ 'aglo de la sunluma okulo.' Aŭguste de 2008 dekkvin maraglidoj bredataj en Norvegio estis liberigitaj sekrete ĉe Fife, espere reenmeti la specion ankaŭ en la orienta marbordo de Skotio. La Blankavosta maraglo estas ankoraŭ rara reproduktanto en Britio sekve de siaj malapero kaj reenmeto, el kiu estis 36 paroj en 2006 kaj 40 en 2008.
La 22an de majo 2006 estis anoncita, ke paro de Blankavostaj maragloj estas reproduktante en la naturrezervejo Oostvaardersplassen en Nederlando. Ili alvenis per si mem, ne kiel reenmeto. Tiu estis la unua fojo ke tiu birdospecio reproduktas en Nederlando en moderna epoko. En 2007, 2008 kaj 2009 la maragloj revenis al sia nesto. En 2010, rezultis, ke la Blankavosta maraglo estis reproduktantaj ankaŭ en la natura distrikto de Zwarte Meer kaj en la areo de Lauwersmeer.
La Blankavosta maraglo estas reenmetata en Irlandon. La programo komenciĝis somere de 2007. El 15 al 20 junaj maragloj el Norvegio estis liberigitaj ĉiun printempon en la Nacia Parko Killarney sudokcidente de Irlando. Tiu kompleta projekto pluos nombrajn jarojn kun pli da maragloj liberigitaj. La specio havas riĉan historion en la insulo sed formortiĝis en Irlando en la 1800-aj jaroj pro persekutado fare de terposedantoj.
El ties reenmeto oni konfirmis ke 7 maragloj estis venenitaj en la Graflando Kerry, 2 estas supozate venenitaj kaj unu estis pafita. Dektria maraglo liberigita en Kerry estis mortpafita en Norda Irlando.
Pliaj dudek Blankavostaj maragloj estis liberigotaj en 2010, tamen Dro Allan Mee, respondeculo de la maragla projekto, asertis, ke "la konstanta perdo de maragloj venenitaj malheligis la estonton de la ambicia programo."
Studoj per mikrosatelitoj kaj DNA ĉe Blankavostaj maragloj el nord-centra Eŭropo montris, ke la rekuperata eŭropea populacio retenis gravan kvanton de genetika diverseco, kun sekva malalta risko de malpliiĝanta reproduktindico (grava temo ĉe specioj kun malalta loĝdenso). Tiele, la rekupero de tiu iam endanĝerita specio estas vera sukcesa historio por natura konservado. La historio montras ankaŭ kiel surloka protektado de specio povas esti sukcesa, kaj grava resurso por la konservado de la evolua eblo de iu specio.
Aliaĵoj
La Blankvosta maraglo onidire estas la aglo videbla en la Blazono de Pollando, tio estas ties bestoblazono, sed ankaŭ en la Blazono de Serbio. La maraglo estas ofte blazonata portanta fiŝon (kutime ezokon) en siaj ungoj, distingante ĝin el alia ordinara aglo.
Prahistorio
En Orkney, oni trovis ostojn de maragloj en tombokuŝejo de antaŭ 4000 jaroj, sugeste ke tiu birdoj estis venerataj de prahistoria popolo tie, kredo konfirmata de surŝtonaj gravurpentraĵoj de maragloj el Orkney.
Folkloro
Ĉe Ŝetlandoj fiŝkaptistoj kredis, ke tuj kiam aperas maraglo ankaŭ fiŝo aperos surface, kun ventro supren; tio kondukis kelkajn fiŝkaptistojn uzi maraglan grason, ŝmirita sur la logaĵo, por pligrandigi sian kapton.
Zapatista Armeo por Nacia Liberigo
La Zapatista Armeo por Nacia Liberigo (Ejército Zapatista de Liberación Nacional, mallongigita EZLN) estas la plej konata revolucia grupo en Meksiko. Ĝia centro estas en la ŝtato Ĉiapo. La zapatistoj strebas plibonigi la vivon de la loĝantaro de Ĉiapo, kies plimulto estas majaidaj indianoj, al kiuj mankas bazaj rimedoj kaj edukado. La nomo "zapatisto" venas de la nomo de la meksika revoluciisto Emiliano Zapata, kiu subtenis la rajtojn de indianoj dum la Meksika Revolucio. La proparolanto de la EZLN estas pseŭdonimulo Subcomandante Marcos (/subkomandante markos/, "subkomandanto Markos"), kiu ofte publikigas la ideojn, kredojn, kaj planojn de la tuta organizaĵo.
Malgraŭ la konstanta militaj minacoj, la zapatistoj defendas sin kaj kreskiĝas. La rilatoj inter la zapatistaro kaj la registaro pliboniĝis post kiam Vicente Fox Quesada fariĝis prezidanto (2000). En la jaro 2001, Fox eĉ permesis politikan marŝadon el Chiapas al Meksikurbo, kie li parolis kun la indiĝenoj.
La eksplodo de la zapatista ribelo estigis profundan apogon en kelkaj tavoloj de la meksika socio, ĉefe maldekstremaj, sed ankaŭ ĉe intelektuloj. Fakte, la "zapatista fenomeno" iom post iom fariĝis laŭmoda temo kaj en la amaskomunikiloj kaj en la merkato, kie nuntempe aĉeteblas T-ĉemizoj kun la foto de Subcomandante Marcos. Multaj eksterlandanoj tra la tuta mondo ekkonis la zapatistaron per la muziko de la rok-grupo Rage Against the Machine.
La Zapatisma Himno (hispane: Himno Zapatista) estas la himno de la Zapatista Armeo por Nacia Liberigo (EZLN), kiu funkcias en la meksika ŝtato Chiapas. La kanto estis prenita de meksika revolucia corrido "Carabina 30-30"
Long Xuyên
Long Xuyên estas universitata urbego, diocezo kaj havenurbo en provinco An Giang en Vjetnamio ĉe riverdelto de Mekongo.
Geografio
Long Xuyên situas sur ebenaĵo laŭ okcidenta bordo de la Hau Giang rivero. Landlimo de Kamboĝo troviĝas 45, Rạch Giá 55, Ho-Ĉi-Min-urbo 143, Da Lat 370, Da Nang 701, Hue 717, Hai Phong 1173, Hanojo 1185, Ha Long 1217 km.
Historio
Long Xuyên estis establita en 1999. Ĝi estas prospera grandurbo.
Ekonomio
Motoro de la ekonomio en Long Xuyên estas la komerco pri rizoj, prilaborado de fiŝoindustrio (ankaŭ fiŝobredado) kaj fruktokultivadoj.
Eduko
La universitato (fondita en 2000) havas 8,000 studentojn.
Religio
Long Xuyên estas centro de la Hòa Hảo-religio. Ekzistas ankaŭ multaj katolikaj kaj budhismaj preĝejoj.
L' Espérantiste
L'Espérantiste, komencis aperi en januaro 1898 kaj havis la jenajn subtitolojn:
De januaro 1904 - junio 1908 L'Espérantiste estis oficiala organo de SFPE. Redaktis Louis de Beaufront ĝis junio 1903 en Epernay kaj poste en Louviers. L'Espérantiste atingis tre grandan - eble ĝis nun la plej grandan - influon je la publika opinio ne nur en Francio, sed ankaŭ en aliaj landoj kaj per ĝi estis varbitaj multaj fervoraj adeptoj. Plue ĝia apero okazis en tempo, en kiu - krom Lingvo Internacia - aperis neniu alia Esperanta gazeto. Zamenhof kaj la plej eminentaj Esperantistoj el la tuta mondo uzis ĝin kiel parolilon. De marto 1899 L'Espérantiste havis tut-Esperantan aldonon „supplément de L'Espérantiste“.
Lukut
Lukut (ĉine:卢骨) estas urbeto en Negeri-Sembilano, Malajzio.
Historio
Lukut ankaŭ famas pro ĝia birdonesta (apus-nestoj) industrio. Ĝi estas tradicia natura sana manĝaĵo ĉar la plej multaj ĉinoj kredis je tio. Unu el la fama marko estas Hutanis (福等您燕窝) kiu originas de la urbeto.
Geografio-Loko
Lukut estas situanta ene de la parlamenta balota distrikto de Teluk Kemang. La historia Kota Lukut situas ĉi tie kaj ankaŭ Sekolah Menengah Teknik Port Dickson
Lionel Messi
Lionel Andrés "Leo" Messi Cuccittini (naskiĝis la 24-an de junio 1987 en Rosario) estas argentina futballudisto. Nuntempe, li partoprenas kun la franca teamo Paris SG. Li startis sian karieron en la teamo Newell's Old Boys de lia denaskurbo Rosario. Li partoprenis en la Futbala Mondpokalo 2006 en Germanio, en la Futbala Mondpokalo 2010 en Sudafriko kaj en la Futbala Mondpokalo 2014 en Brazilo kun la argentina nacia teamo kaj en la Futabala Mondpokalo 2018 en Rusio kun la argentina olimpika teamo li gajnis la oran medalon dum la Somera Olimpiko 2008 en Pekino.
Larĝe rekonita kiel la plej bona futbalisto en la mondo, li estas la unua futbalisto kiu gajnis kvin FIFA-premiojn Orpilko, la lastan el ili post la finala matĉo de la Futbala Mondpokalo 2014. Kun siaj teamoj Messi gajnis sesfoje la hispanian ĉampionecon de La Liga, dufoje la pokalon Copa del Rey, kvinfoje la pokalon Supercopa de España, trifoje la pokalon de la Ligo de Ĉampionoj de UEFA, du UEFA-superpokalojn kaj du Klubajn Mondpokalojn de FIFA.
(18767) 1999 JD22
(18767) 1999 JD22 estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la en la kadro de la kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Makarios la 3-a (Kipro)
Makarios la 3-a estis de 1950 ĝis 1977 ĉefepiskopo kaj primaso de la aŭtokefala (sendependa) Kipra Ortodoksa Eklezio. Li aliĝis al la lukto por sendependeco de Kipro disde Britio kaj rolis kiel nacia gvidanto. Post sanga batalado Kipro iĝis memstara kaj Makarios la 3-a estis elektita kiel ĝia unua prezidanto.
En 1974 li estis elpostenigita per puĉo ligita al la greka diktaturo de la koloneloj (1967 ĝis 1974) kaj ties klopodoj por unuigo (enosis) de Kipro kun Grekio. Tiam ankaŭ Turkio invadis Kipron kaj ek-okupaciis la nordan parton de la insulo. Post la redemokratiiĝo de Grekio ankaŭ Makarios revenis kiel prezidanto de Kipro kaj plu oficis ĝis sia morto en 1977.
Archive (rokgrupo)
Archive estas brita rokgrupo progresivroka, triphopa kaj Elektronikmuzika, fondita en 1994 de Darius Keeler kaj Danny Griffiths.
Stilo
La muzika stilo de Archive estas tre triphopa en la du unuaj albumoj. De nun la bando proponas muzikon tuŝantan la triphopon, sed kunfandante ĝin kun la elektronika muziko, la progresiva roko, la roko kaj la etosmuziko. Keeler kaj Griffiths kompletigas la kompleksajn muzikajn liniojn de Archive kun sinteziloj kaj specimenoj.
Estas pluraj intervjuoj, en kiuj iuj membroj de la grupo (inkluzive de Darius Keeler) asertas konsideri sian muzikon kiel progresiva roko, precipe per sia maniero komponi (miksaĵo de ĝenro, muzika komplikeco, melodiaj elementoj, longaj instrumentaj partoj, ktp.). La plimulto de tiaj grupoj havas sian propran sonon, kompleksan kaj malfacile difineblan, do eblas fari ligon kun Archive.
John Philip Sousa
John Philip SOUSA ( – ) populare konata kiel "La Marŝo-Reĝo", estis usona bandestro kaj komponisto de la frua romantika epoko ĉefe konata por usonaj militaj marŝoj.
Archive (rokgrupo)
Stilo
Eblas fari la rilaton kun Pink Floyd, almenaŭ en la spirito. Ĉi tio veras pro la longeco de iuj kantoj ("Waste", "Again", "Lights", "Finding it so hard", "Controlling Crowds", "Calling" aŭ aliaj, kiuj superas naŭ minutojn), pro la etoso (precipe por "Again" kies la etoso estas tre proksima de la albumo Animals de Pink Floyd, aŭ la sonaro de "Seamless", kiu memorigas tiun de la "Echoes", en la albumo Meddle) kaj pro ia pesimismo en la tekstoj.
John Philip Sousa
Biografio
Sousa naskiĝis en Vaŝingtono al John António de Sousa kaj Maria Elisabeth Trinkhaus, siaj gepatroj de portugala kaj bavara nasko. John eklernis la violino je 6-jaraĝa. Kiam la juna Sousa atingis 13-jaraĝon, lia patro, trombonisto en la Mararmea Bando, varbis sian filon en la Usona Mararmeo kiel metilernanto. Post mallonga tempo, la juna Sousa provis forfuĝi por. John servis dum 7 jaroj kiel metilernanto, ĝis 1875, verŝajne lernanta ĉiujn blovinstrumentojn, kaj portanta lertecon kun violino.
Post kelkaj jaroj, John membriĝis en teatra orkestro kie li lernis estri. Li reiris al la Usona Mararmea Bando kiel estro en 1880, kaj estris ĝin ĝis 1892. Sousa formas sian propran bandon en 1892. Ĝi vojaĝis vaste, kaj en 1900 ĝi reprezentis Usonon ĉe la Pariza Ekspozicio kaj turneis tra Eŭropo. Sousa ofta rifuzis ludestri per radio, pro manko de persona kontakto kun la aŭkultantaro. Li estis persvadita ludestri en 1929, kaj vaste populariĝis.
Porto-Alegro
Porto-Alegro, portugallingve Porto Alegre ("Ĝoja Haveno" aŭ "Gaja Haveno"), /poRtŭa'legri/, laŭ Internacia Fonetika Alfabeto: /ˌpoɾ.twaˈlɛ.gɾɪ/, /ˌpoh.twaˈlɛ.gɾɪ/ aŭ /ˌpor.twaˈlɛ.gɾɪ/, estas ĉefurbo de ŝtato (aŭ federaciero) Suda Rio-Grando. Ĝi situas apud 5 riveroj, ĉefe la rivero (vere lago) Guaíba. Tie okazis la unuaj Sociaj Forumoj. Ĝi estis fondita en 1752 de 60 geedzaj paroj el la Acoraj insuloj. Ĝi kreskis rapide pro la haveno kaj pro la enmigrado de eŭropanoj dum la 19-a jarcento. La urbo famiĝis tutmonde pro politikaj aferoj, kiel la Partoprenema Buĝeto kaj la Monda Socia Forumo.
Geografio
Lago Guaíba, ankaŭ nomita Rio Guaíba, estas akvokorpo en la metropola regiono Porto Alegre, lima al la urboj Porto Alegre, Eldorado do Sul, Guaíba, Barra do Ribeiro kaj Viamão.
Vidindaĵoj
Kulturdomo Mario Quintana, Usina do Gasômetro, CTG (Gauĉa Tradicia Centro), Memorigejo de la Monda Socia Forumo kaj Parko Farroupilha.
Transporto
La Porto Alegre Metroo estas metrosistemo, funkciigita fare de la brazila federacia registaro tra la firmao Trensurb (Empresa de Trens Urbanos de Porto Alegre SA). Ĝi havas 22 staciojn, nombrante 43.4 km longa, transportante ĉirkaŭ 228 000 uzantojn ĉiutage. Laŭ la direktoro-prezidanto de Trensurb, Humberto Kasper, la komunumo Canoas reprezentas 60% de uzantoj de ĉi tiu tipo de transporto.
Fruaj tempoj
Eble la unua esperantisto en Porto Alegre estis Stefan Nicolau Michalski, anarkiisto, aŭ Francisko Valdomiro Lorenz, kiu tie alvenis en 1894.
En “Clube Comercial de Porto Alegre” okazis kunveno, la 2-an de septembro 1906, kiu rezultigis, dank’al iniciato de Christiano Kraemer, la fondon de Esperanto-Societo Sud-Riogranda. Ĝi estis la unua gaŭĉa Esperanta Grupo, kun 122 membroj. La unua estraro estis organizita tiele:
Honoraj Prezidantoj: D-ro L. L. Zamenhof kaj Louis de Beaufront; Prezidanto: S-ro Christiano Kraemer; Vicprezidanto: D-ro Joaquim A. Ribeiro; 1-a Sekretario: S-ro Reinaldo F. Geyer; 2-a Sekretario: S-ro Helmuth Pohlmann; Kasisto: S-ro Ilídio Augusto.
Esperanto-Societo Sud-Riogranda ricevis de Zamenhof kaj de Beaufront poŝtkartojn kun la jenaj tekstoj:
---
Tiutempe, la Militministro aprobis la funkciadon de Esperanto-kursoj en Militlernejo de Rio de Janeiro kaj Militlernejo de Porto Alegre.
Post Unua Mondmilito
En 1923, post prelego de inĝeniero kaj universitata profesoro Everaldo Backheuser ĉe “Sociedade Leopoldina”, en Porto Alegre, Christiano Kraemer, kiu regadis Esperanton, profitis la entuziasmon rezulte de la prelego kaj invitis interesatojn lerni Esperanton.
La 6-an de oktobro 1927, kunvenintaj en “Club Caixeral”, gviditaj de la dentisto kaj reĝisoro Benjamin Camozato kaj de inĝeniero Viterbo de Carvalho, oni fondis “Sud-Brazila Esperantistigilo”.
Viterbo de Carvalho dum iom da tempo instruis Esperanton per la “Belsona Metodo” (ilustrita metodo preparita de D-ro Benson). Poste, Viterbo preparis kaj “Livraria do Globo” eldonis “Lernolibro de Esperanto”, kiu gramatike estis bona, sed tre difektita de diversaj litertipaj mankplenoj. Generalo Feliciano Ignácio Domingos, Ary Zamora kaj Benjamin Camozato instruis Esperanton en ĉi tiu societo kaj partoprenis en ĝi la svisa samideano Albert Sieber.
Sud-Brazila Esperantistigilo ne longe vivis, pro la translokiĝo de Viterbo de Carvalho al Rio de Janeiro kaj la disiĝo de aliaj altvaloraj asocianoj; la kunvenoj perdis la fortikecon kaj la societo ekdormis. Tamen, dum longa tempo, la plataĵeto, ornamita per la nomo Sud-Brazila Esperantistigilo, fronte al etaĝdomo numero 1431 de la strato Andradas kaj kune kun la plataĵeto de dentisto, kiu signaligis la konsultejon de D-ro Benjamin Camozato, ĝi vokis la atenton pro la strangaj ofte malbone prononcataj vortoj fare de kiuj klopodis legi la skribaĵon.
Post Dua Mondmilito
Prezidanto: Ary Zamora; Vicprezidanto: Albert Sieber; 1-a Sekretario: Boris Eston; 2-a Sekretario: Lysipo José Rodrigues; 1-a Kasisto: Aloys Furtenbach; 2-a Kasisto: José Martins.
La kunsidoj de ESPA, komence (1945), okazis en la hejmo de Ary Zamora ĉe Strato São Carlos, 1192. En aŭgusto 1947 ili ekfunciis en ĉambro pruntita de “Casa do Estudante”, Strato Riachuelo, 1355, preskaŭ stratangulo kun Avenuo Borges de Medeiros. Al la komencanta grupo poste integriĝis la lernantoj Ivo Sanguinetti kaj Rubens Xavier, la unua, de 1948 ĝis 1953, skribis esperantan sekcion en la revuo “Idade Nova”, kaj la dua, ekde 1947, respondecis pri ĉiutaga Esperanto-kurso en la katolika “Jornal do Dia”.
ESPA-n komencis frekventi: Kolonelo Wanderley Francisco Gonçalves, erudicia instruisto de “Escola Preparatória de Cadetes”. Poligloto kaj jam reganto de Esperanto, kiun ne nur paroladis flue sed skribis elegante kaj perfekte, fariĝinte instruisto en pluraj kursoj organizitaj de ESPA; Kapitano Kuracisto D-ro José Correa de Barros, D-ro Tylli Torelli, Benjamin Camozato (kiu unue disvastigis Esperanton en Santa Catarina kaj Rio Grande do Sul); studento Alberto Flores kaj multnombraj aliĝintoj kiam kursoj realiĝis kaj kaptis novajn adeptojn al la Internacia Lingvo.
Iniciate de junulino, Clecy Zamora, eldoniĝis la bulteno “Suda Stelo”, multoblige preparita kun la helpo de Alberto Flores kaj de aliaj esperantistoj, ĝia responda redaktoro estis profesoro Celso Boris Eston. La unua numero aperis la 14-an de julio 1947. Estis eldonitaj 12 numeroj, sed pro diversaj malfacilaĵoj la publikado ĉesis kiam la bulteno unujariĝis. Ĝi estis pionira bulteno, la unua eldonita portugale kaj Esperante, en ĝiaj paĝoj aperis tekstoj verkitaj de Kolonelo Wanderley Gonçalves, Ary Zamora, Benjamin Camozato, Alberto Flores, Aloys Furtenbach, pastro José Nogueira Machado SJ, pastro F. Barros Leal, Francisco Valdomiro Lorenz, José Terra kaj Ivo Sanguinetti.
Ivo Sanguinetti ekde 1948, kaj dum pli ol 5 jaroj, redaktis sekcion pri disvastigo de Esperanto en la revuo “Idade Nova” kaj en la ĵurnalo “Tradição”, kie li prezentis bonan kulturan verkon.
En 1947 estis kreita, en la studenta gremio de la Lernejo Júlio de Castilhos, la Departemento de Esperanto, kiu elstare agadis en la studenta medio. La lernantoj Rubens Xavier kaj Ivo Sanguinetti partoprenis en la kreado de tiu departemento. Tiuokaze, kune kun Paixão Cortes, samklasano, ili fondis la “Departementon pri Gaŭĉaj Tradicioj”, kiu laŭ oni scias respondecas pri la apero de “35-CTG”, pionira tradicia Centro, kiu elaĉetis el la pasinteco la kulturajn valorojn de la subŝtato.
En la fino de januaro 1950 Francisko Valdomiro Lorenz transloĝiĝis al Porto-Alegro.
1960-aj kaj 1970-aj jaroj
En 1961 okazis en la urbo la 17-a Brazila Kongreso de Esperanto. En 1966, sub la gvido de la ESPA-prezidanto, Ernani Dias Correa, estis efektivigita kampanjo por aĉeto de propra sidejo, en la urbocentro. D-ro Ernani Dias Correa, ofte pro manko de kandidatoj, estis la prezidanto de ESPA dum pli ol 10 jaroj.
De la 2-a ĝis la 11-a de oktobro 1978 estis prezentita en la Ĉambro de la Deputitoj la Unua Monda Ekspozicio de Infandesegnaĵoj, artkolekto kiu arigis desegnaĵojn kaj pentraĵojn faritajn de infanoj tri kaj okjaraĝaj venintaj el proksimume 50 landoj. La verkoj estis ricevitaj dank’al delegita reto de UEA kiu ebligis la interkomunikiĝon per la uzado de Esperanto. Ĉi tiu ekspozicio estis ankaŭ prezentita en aliaj urboj, inter kiuj Santa Maria (subteno de Federacia Universitato); Rio Grande; Curitiba kaj Marília (dum Internacia Scienca Simpozio).
En septembro 1979 reaperas la bulteno “Suda Stelo”, malgranda kaj presita per serigrafio. Ekde la 13-a numero apartenanta al Gaŭĉa Esperanto-Asocio (GEA), sub la respondeco de Ivo Sanguinetti. Ĝi komencos esti presita per komputilo en oktobro 1996, seninterrompe, kun la nomo “Ĝaŭĉa Stelo”.
Fino de 20-a jarcento
La 1-a Sud-Brazila Renkontiĝo de Esperanto okazis en 1980, en Porto Alegre. Iniciate de Dorval P. da Silva, prezidanto de Spiritisma Societo Allan Kardec, estis fondita en la 15-a de novembro 1980, ĉe tiu societo, la Departemento de Esperanto (DESEAK), en kio ESPA kaj GEA ĉiam trovis grandan kunlaboron.
Post la fondo de Gaŭĉa Esperanto-Asocio en 1982, kiam Ivo Sanguinetti fariĝis prezidanto de GEA kaj samtempe de ESPA, la kunsidoj komencis okazi en la sama sidejo: Strato Andradas, 1137. Dum pli ol dek jaroj estis bonaj la rilatoj kaj kunlaboroj inter la du organizaĵoj. En Aprilo 1989 la prezidanto de ESPA, D-ro Sólon F. Sant’Anna, renovigis la permeson de GEA uzi la saman sidejon.
Dank’al DESEAK, pere de ĝia direktoro Dorval P. da Silva, estis perfekta integriĝo kaj GEA komencis uzi la 3-an etaĝon de la konstruaĵo ĉe la Strato Fernando Machado, 883, ĉiusabate. Tiu situacio daŭris ĝis junio 1997, kiam estis inaŭgurita la nova sidejo de Gaŭĉa Esperanto-Asocio (GEA) en la Strato Andradas, 1251, 10-a etaĝo.
Oni ne scias la kialon, kiu devigis ESPA fermi sian propran sidejon kaj fini siajn aktivecojn, oni diras, ke la ĉambro de ESPA estis ludonata al privata firmao kaj ke ĝiaj biblioteko kaj arkivo estas en netaŭga loko.
En 1982 okazis la forpaso de Ernani Dias Correa, unu el la plej elstaraj esperantistoj de Gaŭĉa E-Movado, prezidanto de ESPA dum pli ol unu jardeko, estante ankoraŭ ĝia Honora Prezidanto. La 16-an de majo 1983 la urbestro de la urbo Lajeado, Erni Petry, dank’al influo de la esperantisto D-ro Lenio Marobin, donis la nomon Esperanto al grava promenejo de la urbo. En decembro 1985 forpasis en Porto Alegre D-ro Modesto Belmonte de Abreu, elstara gaŭĉa esperantisto. La 23-an de marto 1987, okaze de la “Semajno de Sankta Maria” estis inaŭgurita la Strato Esperanto. La 13-an de septembro 1997 estis inaŭgurita la biblioteko de GEA, kiu ricevis la nomon “Ary Zamora”, omaĝe al tiu karmemora esperantisto forpasinta en 1988.
De la 29-a ĝis la 30-a de aprilo 1995 okazis samtempe la 1-a E-Renkontiĝo de Porto Alegre, la 9-a Sud-Brazila Esperanto-Renkontiĝo kaj memoriga festo de la 50-a datreveno de la fondo de ESPA kaj la 20-a de DESEAK.
De la 27-a ĝis la 28-a de aprilo 1996 okazis la 9-a Esperanto-Renkontiĝo de Porto Alegre.
Elstaraj Esperantistoj de Porto Alegre
Porto-Alegro estas naskiĝurbo de Symilde Schenk Ledon.
Fabero
Fabero [faBEro] estas municipo de la provinco Leono, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al komarko El Bierzo, en la okcidento de la provinco. Fabero estus etimologie rilatebla al Fazeolejo. Temas pri areo kie oni parolas la hispanan kaj la leonan.
Ĝia municipa teritorio estas formata de la loĝlokoj Bárcena de la Abadía, Fabero, Fontoria, Lillo del Bierzo, Otero de Naraguantes kaj San Pedro de Paradela, okupas totalan areon de 54,47 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 4 346 loĝantojn. Ĝi perdis ĉirkaŭ 4 000 loĝantojn el la mezo de la 20-a jarcento pro la migrado el ruraj zonoj al urboj, akirinte 7 000 dum la unua duono de la jarcento pro industria disvolvigo. Ĝi distas 130 km de Leono, provinca ĉefurbo.
Estas atestaĵoj de antaŭromia kaj romia loĝado rilata al la orminado; en Mezepoko okazis reloĝado. La areo apartenis al la Regno Leono kaj suferis pro la militoj kontraŭ Portugalio kaj pro la Milito de Hispana Sendependiĝo. Fabero ekde 1020 dependis de la monaĥejo de San Andrés de Espinareda, kio pluis ĝis la 19-a jarcento. En la jaroj tuj post la Hispana Enlanda Milito la tuta areo de El Bierzo estis rifuĝejo de kontraŭfrankisma gerilo kaj tial okazis oftaj konfliktoj de policaj civilgvardianoj kontraŭ gerilanoj kaj apogantoj.
Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo, brutobredado kaj forstado. Lastatempe kultura kaj rura turismo plie ekgravis (popola arkitekturo, historia heredo, preĝejoj, piedirado). Sed ĉefe minado de karbo.
Newark (Kalifornio)
Newark estas urbo de Usono. Ĝi situas en la subŝtato Kalifornio, en la okcidenta parto de Nordameriko kaj apartenas al la kantono Alameda. Laŭ la stato de la censo en la urbo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². La urbo estas parto de la fama Silicia Valo.
Bischheim (Alzaco)
Bischheim (germane, historie Bischheim am Saum, alzace Bésche) estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Bas-Rhin, kiu apartenas al la historia regiono Alzaco kaj al la en 2016 kreita administra regiono Grand Est. La komunumo etendiĝas sur kaj havis  laŭ la lasta oficiala nombro de.