cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Fernando de Diego
Ree al Zaragozo
En 1964 li transloĝiĝis al Zaragozo por prizorgi la maljunajn gepatrojn, kaj en 1968 li partoprenis sian unuan kaj lastan UEA-kongreson en Madrido. En la UEA-krizo de 1974 post la t.n. "Hamburgaj eventoj" li decide partianiĝis al la Lapenna-tendaro kaj eldiris sian direndon en la unuaj numeroj de la revuo Horizonto. Malgraŭ tio UEA elektis lin Honora Membro en 1993.
En Pollandon kaj ree en Venezuelon
Dum pli ol kvar jaroj li laboris tagon post tago, ok horojn ĉiutage, kaj kiam li finis la manuskripton, liaj fratoj Óscar kaj Octavio tajpis kaj surdiskigis la tuton. La impona vortarego fariĝis la vivo-verko de Fernando de Diego: 1.300 grandformataj paĝoj, 50.750 kapvortoj, dekmiloj da parolturnoj kaj proverboj, centmiloj da ekzemplo-frazoj. Nur en 2003 ĝi estis eldonita post zorga plurhoma kaj plurjara reviziado.
Forpaso
En 1996 la paro transloĝiĝis al Pollando pro la pli kaj pli malstabila situacio en Venezuelo kaj pro la granda aĝo de De Diego, 13 jarojn pli olda ol lia edzino. Neatendite, Czesa forpasis en 2004. De Diego denove iris al Hispanio, kie loĝis kaj loĝas lia frato Óscar kaj nur unu jaron postvivis la edzinon: la 1-an de julio 2005 li forpasis 85-jara en Zaragozo.
Propraj originala verkaro
De Diego verkis originale unu lernolibron por hispanlingvanoj kaj du interesegajn eseojn Pri esperanta traduk-arto kaj Pri literatura kritiko. En la unua li analizas la uzadon de neologismoj kaj arkaismoj, kritikas la ĝistiamajn Esperanto-tradukojn kaj finas per kelkaj trafaj konsiloj. La duan konsistigas kvin eseoj pri beletro, lingvo kaj ideologio de Esperanto verkitaj same elegante kiel polemike.
Tradukoj
Li tamen elfaris sian lokon en la "Esperanta Parnaso" per siaj multaj tradukoj, kiuj kunaj formus volumegon de 3.700 paĝoj. De Diego ĉiam zorge elektis kaj skrupule tradukis el unuarangaj aŭtoroj: li esperantigis verkojn de i.a. Baroja, Bécquer, Cela, Cervantes, García Lorca, García Márquez, Antonio Machado, Neruda, Valle-Inclán k.a. Ankaŭ el aliaj beletroj li plukis: jen Castelao el la galega; jen Balzac kaj Maupassant el la franca; jen Hemingway, Jack London kaj Stevenson el la angla; jen Méndez Coarasa el la aragona.
Lia stilo estas karakterizita de relative multaj "novaj" vortoj. Vidu ekzemple en Doña Bárbara. Reinhard Haupenthal nomis lin "apud Karolo Piĉ (1920-1995) kaj Henri Vatré (1908-1998), unu el la kolonoj de la Iltisa Skolo, kies Literaturan Manifeston '87 li formulis". Eble plej konata fariĝis la polemiko pri la uzo de "postmidio" anstataŭ "posttagmezo".
Kritiko
Precipe liaj "neologismemo" kaj "elitemo" vekis kontraŭstaron, plej fortajn ĉe tiuj, kiuj alstrebas forte elinternan lingvaĵon en la senco de Claude Piron. Aliaj laŭdis lin i.a. kaj ĉefe pro tio. Haupenthal juĝis:
Demandite pri sia neologismemo, De Diego diris en 1994:
Aliaj juĝis:
Vidu ankaŭ
Tradukisto
Literatura tradukisto
Literaturo en Esperanto
NGC 1315
NGC 1315 (aliaj indikoj — PGC 12671, ESO 548-3, MCG -4-9-2, NPM1G -21.0118) estas galaksio en konstelacio Eridano.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Marcahuasi
Marcahuasi ([maɾkaˈwasi]) estas altebenaĵo de Andoj oriente de Lima, sur la montaro de la dekstra bordo de la rivero Rimak. Tiu formacio dominas la pejzaĝon de 4000 m de altitudo super la marnivelo. Tie estas senegala aro de gigantaj rokoj el granito kies deveno havas diferencajn teoriojn. Tiuj plej praktikaj asertas, ke tiuj rokoj estas efiko de la kaprico de la naturo sur la amasoj de diorito, ĉizitaj per la erozio de la vento kaj de la pluvo laŭlonge de jarmiloj. Tiu rokoj havas stranajn figurojn kiuj similas al skulptaĵoj aŭ bildoj. En la altebenaĵo Marcahuasi estas ankaŭ tri citadeloj en ruinoj apartenantaj, laŭ la arkeologo Julio César Tello, al la kulturo de Huankaoj.
1761
1761 estis normala jaro komenciĝanta ĵaŭde (ligilo montras kalendaron).
Külsősárd
Külsősárd [kulŝOŝArd] estas tre malgranda vilaĝo en Hungario, en regiono Okcidenta Transdanubio, en departemento Zala, en Distrikto Lenti. Külső signifas: ekstera.
Historio
Komence estis unusola vilaĝeto "Sárd", kiu disiĝis al Interna kaj Ekstera Sárd. La lasta fondiĝis en la 18-a jarcento. La loĝantoj estis nobeloj. Vilaĝservoj estas vendejo (ne ĉiutage funkcianta) kaj migra poŝto.
(12181) 1964 VL1
(12181) 1964 VL1 estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la 9-an de novembro 1964 elde la Observatorio de Purpura Monto, apud Nankino (Ĉinio).
Norda Ubangi
Norda Ubangi estas unu el la novaj dudek ses provincoj de Demokratia Respubliko Kongo kreitaj en 2015, en la norda parto de la lando. Laŭ oficiala takso el la jaro 2005 ĝi havis loĝantojn. Konsiderante ke la provinca areo estas kvadrataj kilometroj, el tio rezultas loĝdenso de po 26 homoj por kvadrata kilometro. Administra centro estas la urbo Gbadolite.
La provincoj Norda Ubangi, Mongala, Suda Ubangi, Ekvatora kaj Tshuapa estis rezulto de la disigo de la iama Provinco Équateur.
La provinco ekhavas sian nomon laŭ la rivero Ubangi. Ili vivtenas sin ĉefe el farmado, fiŝkaptado kaj ĉasado, krom ioma riverkomerco.
Moncey
estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Doubs, en la regiono Burgonjo-Franĉkonteo (Bourgogne-Franche-Comté, prononco []) kaj en la historia regiono Franĉkonteo. Fine de en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². Administre la komunumo apartenas al la arondismento Besançon (france arrondissement de Besançon), la okcidenta parto de la departemento, kaj al la kantono .
Oregono (Viskonsino)
Oregono (Oregon en angla) estas vilaĝo en suda Viskonsino, Usono. Ĝi situas ĉe koordinatoj en horzono GMT-6h (-5h dum somera tempo). Ĝi enhavas proksime 7.514 loĝantojn (laŭ 2000 censuso).
Maniĥeo
Maniĥeo aŭ Mani (mezperse 𐭌𐭀𐭍𐭉; perse مانی; greke Μάνης aŭ Μανιχαῖος; latine Manes aŭ Manichaeus; naskiĝis la 14-an de aprilo 216 en Seleŭkio-Ktesifono - mortis la 26-an de februaro 277 en Gundiŝapur) estas la profeto de Maniĥeismo.
Vivo
Li estis edukita en medio de baptistoj, konataj kiel la Elĥasaitoj. Ĉi tiuj judaj kristanoj (laŭ aliaj Mandeoj) praktikadis ĉiutagajn purigadojn de korpo kaj manĝaĵoj, observis la Toraon kaj rekonis Jesuon kiel la Savinton.
El lia predikado estiĝis monda religio: danke al la maniĥeaj misiistoj ilia eklezio baldaŭ fariĝis grava konkurenco de la oficiala kristanismo. Origine – ankaŭ pro la tiea reĝo Ŝapuro la 1-a – la nova religio estis sukcesa en Persujo, sed lia sekvanto, instigate de la pastro-kasto de la Magoj, persekutis ĝin. Mani mem mortis martire en la karcero en 276.
Historio kaj disvastigo de Maniĥeismo
En modernaj tempoj maniĥeaj tekstoj estis retrovitaj en multaj lingvoj tra tiu vasta regiono. Internacia grupo da fakuloj nun estas laboranta pri sistema pristudado kaj editorado.
La strukturo de la maniĥea eklezio estis hierarkia: la gvidanto (Greke αρχηγος) ĝis komence de la 10-a jarcento rezidis en Babilono, kiam lia rezidejo transiris al Samarkando. Sub li estis 12 apostoloj, 72 episkopoj kaj 360 presbiteroj. Kvara rango estis la elekti (elektitoj) de ambaŭ seksoj. Kvinan oficialan rangon konsistigis la amaso de la tiel nomataj "aŭskultantoj", inter kiuj estis ankaŭ Aŭgusteno de Hipono, kiu pli poste kiel ortodoks-kristana episkopo fariĝis fervora kontraŭulo de la Maniĥeismo.
Monda kroniko
"Monda kroniko" - germane Weltchronik - estis historiografia verko tipa por la malfrua antikva epoko kaj la mezepoko de centra Eŭropo, kutime verkita en latina lingvaĵo - kiu pretendis priskribi la kompletan mondan historion de la "kreo de la mondo" aŭ la "kreo de la homaro" inkluzive de la antikva epoko ĝis la respektiva nuntempo de la kronikisto. Fokuso de la priskribo kutime estis la historioj de regantoj kaj aparte imperiestroj de la helena, romia kaj posta kristana eraoj.
La plej malnovaj fragmentoj de monda kroniko fontas el la 2-a jarcento post Kristo kaj konatas je la nomo "Leipziger Weltchronik" ("monda kroniko de Lepsiko") de anonima, eble kristana, kronikisto. La unua plejparte konservita kristana monda kroniko estas verkaĵo de Sextus Iulius Africanus en la 3-a jarcento. Pliaj ekzemploj de antikvaj mondaj kronikoj estas la verkaĵoj de Eŭsebio de Cezareo, Johannes Malalas kaj la Chronicon Paschale aŭ "paska kroniko". Signifas krome mondaj kronikoj el Bizanco, kiel ekzemple la verkaĵoj de Georgios Sinkellos (Γεώργιος ὁ Σύγκελλος) kaj de Teofano (Theophanes Homologetes, Θεοφάνης Ομολογητής) el la 9-a jarcento; en la 12-a jarcento Johannes Zonaras ( Ἰωάννης Ζωναράς) verkis popularan kronikon.
En la latina mezepoko de Eŭropo same pluraj mondaj kronikoj estis verkitaj. Multaj el ili, ekzemple la Chronica sive Historia de duabus civitatibus ("kroniko aŭ historio de la du regnoj") de la verkisto Otto von Freising) provis atribui al sia epoko rolon en la "dia historio de saviĝo". Pliaj signifaj kronikoj estis tiuj de la juĝisto de Reims, de Frutolf de Michelsberg kaj lia daŭriganto Ekkehard de Aura, de Annalista Saxo (el la monaĥejo Berge en Magdeburgo) aŭ de Gottfried de Viterbo. Karakterizaj por la malfrumezepoka evoluo estas la verkaĵoj de Vinzenz de Beauvais, de Martin de Troppau aŭ de la anonima Flores temporum. Inter la kronikistoj verkantaj en popola lingvaĵo, aparte la aŭtoroj Rudolf de Ems, Heinrich de München, Jans la Enikel aŭ Heinrich Taube de Selbach trovis multnombrajn legantojn. Fine de la mezepoko la monda kroniko de Hartmann Schedel el Nurenbergo, presita kaj en germana kaj latina lingvoj, atestas pri la tiutempe daŭra intereso pri tiu ĝenro de historiografio.
Linio Karasuma
Linio Karasuma (japane: 烏丸線 [Karasuma-sen], angle: Karasuma line) estas metroa linio en Kioto, Japanio. Ĝi estas unu el 2 linioj de metroa sistemo Kiota Urba Subtera Fervojo. La simbola koloro de linio estas verda koloro.
Kazumi Kishi
Kazumi Kishi (岸 一美 n. ) estas japana futbalisto. Ŝi de 1998 ĝis 2001 membris en la japana virina nacia teamo de futbalo.
Marvano la 2-a
Marŭan ibn Muhammad ibn Marŭan aŭ Marvano la 2-a (691 – 6a de Aŭgusto 750) (arabe: مروان بن محمد بن مروان بن الحكم / latinigite: Marŭān bin Muḥammad bin Marŭān bin al-Ḥakam) estis umajida kalifo kiu regis el 744 ĝis 750 kiam li estis mortigita. Multo de lia regado estis dominata de la milita Tria Fitna, kaj li estis la lasta reganto de Umajidoj kiu regis la unuigitan kaliflandon antaŭ la Abasida Revolucio superis la Umajidan dinastion.
Marŭan ibn Muhammad estis membro de la dinastio de Marvanidoj de la Umajida Kaliflando.
Masko
Masko estas ŝirmilo por vizaĝo, uzata por kaŝi sian identecon (per nerekonebleco de la vizaĝo) aŭ por ŝirmi vizaĝon de damaĝo. Maskoj estas uzataj en karnavaloj, teatroj, ankaŭ dum religiaj ritoj en kelkaj kulturoj.
Laŭ Francisko Azorín masko estas ''Artefarita vizaĝo kun pli malpli karikaturaj trajtoj. Oni uzas ĝin diverscele; ĉar la antikvaj aktoroj uzis ĝin ĉe teatraj sceno, ĝi estas alegorio de la teatra arto. Li indikas etimologion el la araba maskara'' (maskulo, bufono). Kaj li aldonas la terminon maski, por kaŝi per masko.
Pri la koncepto de "masko" en psikologio vd. Masko (psikologio).
Leĝa statuso
En iuj landoj kovrado de vizaĝo en publikaj lokoj estas malpermesita.
En oktobro 2019 la ĉefadministrantino de Hongkongo, Carrie Lam anoncis malpermeson kontraŭ maskoj, aplikota al homoj ĉeestontaj "kontraŭleĝajn" kunvenojn, kiuj uzas perforton, kaj ĝi ekskluzivas tiujn kiuj maskas sin pro "legitima bezono". Tio okazis kadre de politikaj protestoj en la urbo.
Salvo en Salgótarján
La salvo en Salgótarján okazis en 1956 en la hungara minista urbo. Ankaŭ pri tio mankas veraj datenoj, estas nur pluraj rememoroj.
Historio
En mezo de novembro de 1956 la komunistoj jam firmis la potencon, la revoluciuloj jam vivis kaŝe, plej ofte nur la laboristoj aranĝis strikojn. Tiutempe okazis fifama diro de György Marosán: De hodiaŭ ni pafos! Ankaŭ la soldatoj ricevis novan ordonon, laŭ tio kontraŭ homamaso jam ne devas pafi al la aero, poste al la tero, fine al la piedoj, sed tuj al la homaj korpoj mem.
En 8-an de decembro 2 laboristoj estis arestitaj, pro tio homoj komencis ariĝi en la ĉefplaco de Salgótarján antaŭ la policejo. Post horoj ili jam estis kvarmilope. Laŭ kelkaj rememoroj estas suspekto, ke sekretaj policanoj varbis homojn al la policejo en uzinoj kaj najbaraj vilaĝoj. La homoj laŭte postulis liberiĝon de ambaŭ laboristoj, poste eĉ hejmenvenon de Ruĝa Armeo (tiam absolute neleĝaj en Hungario).
Ŝajnas, iu eksplodis sonogranedon (kaŭzas nur sonon), poste tuj komenciĝis la salvo. Laŭ policanoj iu pafis el la amaso, kiu fizike malfacile estas farebla, ĉar la pafanto povas nur tiel pafi, ke la pafilo estas super la kapoj. Alvenis pafoj el la proksima tanko. La cirkostancoj restis nebula. La placo estas malebenaĵa, tial ricevis kuglon kaj tuj mortis homo, kiu en sia kelo prenis brulbriketon, sed restis kuglon ankaŭ simpla piediranto. Estis multe da mortintoj kaj vunditoj, preciza dateno mankas. Laŭ taksoj la mortintoj estis malpli ol cent, la vunditoj estis pli ol cent. La komenca hospitalo ekaŭdis la pafadon, poste la kuracistoj tuj komencis prepariĝi. La komunistoj raportis parton da mortintoj en la proksimajn komunumojn, por ne esti okulfrapa multe da mortintoj en Salgótarján.
Post la salvo la loka sovetia armeestro deklaris malpermeson de ĉiuj trafikoj en la urbo. La menciitaj 2 laboristoj estis murditaj. Okazis akuzoj kontraŭ 21 laboristoj, sed plejparte ili jam disidis. Depost fino de la socialismo oni kondamnis 3 iamajn policanojn.
Karbach (Hunsrück)
Karbach estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Rhein-Hunsrück de la federacia lando Rejnlando-Palatinato. Fine de la komunumo havis  loĝantojn.
Nocera Inferiore
Nocera Inferiore estas komunumo de Italio.
Najbaras la komunumoj Castel San Giorgio, Nocera Superiore, Pagani, Roccapiemonte, San Valentino Torio, Sarno kaj Tramonti.
Caraga
Caraga, oficiale la Caraga Administracia Regiono (aŭ simple konata kiel Caraga Regiono) kaj nomita kiel Regiona XIII, estas administracia regiono de la Filipinoj okupanta la nordorientan sekcion de Mindanao. La regiono estis kreita tra Respubliko Akto No. 7901 la 23-an de februaro 1995. La regiono konsistas el kvin provincoj: Agusan del Norte, Agusan del Sur, Dinagata Insularo, Surigao del Norte kaj Surigao del Sur; ses urboj: Bayugan, Bislig, Butuan, Cabadbaran, Surigao kaj Tandag; 67 urboj kaj 1 311 loĝlokoj nomataj barangay. Butuan, la plej urbeca urbo en Caraga, servas kiel la regiona administracia centro.
Mani (diino)
Mani estas diino de brazilaj indiĝenoj Tupioj. Laŭ legendo, virga filino de granda tuxaua (ŝamano) gravediĝis de spirito kaj ŝi naskis blankan knabinon, kiu nomiĝis Mani. La infaneto frue marŝis kaj parolis, indiĝenoj de multaj aliaj triboj venis por vidi ŝin. Kiam ŝi estis unu jaraĝa, ŝi mortis sen sufero aŭ malsano. La indiĝenoj, malĝojege, sepultis ŝin ene la domo, laŭ ilia moro, kaj akvumis la tombo por ke ŝia karno putrigu kaj ili povas fari la enterigon de ŝiaj ostoj, kiel okazas ankoraŭ hodiaŭ en multaj kulturoj. Dum tiu tempo, granda malsato venis sur la tero, indiĝenoj, fosis la tombon de Mani por eliris ŝiajn ostojn, sed anstataŭ ostojn, ili trovis manĝebla radikon, kiun ili nomis maniokon (Mani en la domo). Tiel, ili lernis la agrikulturon.
Aliaj indiĝenoj nomas ŝin Atiôlô kaj, kompreneble, estas multaj variaĵoj pri la leĝendo.
17091 Senthalir
17091 Senthalir estas malrapide rotacianta asteroido de la asteroida zono malkovrita la en la kadro la kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de Senthalir P, kiu gajnis la kvaran rangon en la Intel International Science and Engineering Fair 2003 pro sia projekto en teamo pri plantoscienco. Ŝi estis lernantino ĉe la Avila Convent Matriculation Higher Secondary School de Koimbatore (Tamilnado, Barato).
Elamo
Elamo estis antikva regno en la sud-okcidento de la moderna Irano, oriente de la Tigriso kaj norde de la Persa Golfo. Por antikvuloj ĝi estis konata kiel 'huwaja' (perse), 'elimais' (greke), 'elam' (hebree), la elamanoj mem ĝin nomis 'haltamtu'. Al Elamo apartenis kvar urboj: Awan, Anshan, Simash kaj Susa (Suzo), la ĉefurbo. Nuntempe la kerna parto de la regiono nomiĝas Ĥuzestano kaj ĝi troviĝas en Irano. Elamo estas ankaŭ la nomo de provinco de tiu lando, pli norde.
Elamo estas konata per sia inolinia sistemo de heredsinsekvo. Kulture, Elamo estis malpli sukcesa, ol siaj najbaroj - Sumero kaj Babilono - kaj multon importadis de ili. Ekzemple, la skribo estis prenita de la sumeranoj, la arkitekturo de babilonanoj. Ekzistas malmulte da literaturaĵoj de Elamo kaj nenio estas konata pri ilia religio.
La elama lingvo estas malbone pristudita fare de sciencistoj, sed ĝi neniel rilatas al la sumera, la ŝemidaj kaj la hindeŭropaj lingvoj, kaj nenia moderna lingvo originas el ĝi. Kelkaj fakuloj provis kunligi ĝin kun la dravida lingvaro. Antaŭ 3000 jaroj elamanoj kreis duonpiktografan skribsistemon, nomitan pra-elama. Pli poste kojnoforma skribo estis enkondukita.
Dum longaj tempintervaloj nenio aŭdeblis pri la elama historio, ĝiaj situo kaj statuso.
György Krivátsy Szűts
György Krivátsy Szűts [djordj krivAĉi sUĉ], laŭ hungarlingve kutima nomordo Krivátsy Szűts György estis hungara pentristo, instruisto. Liaj familiaj nomvariantoj estis Krivátsy Szűcs kaj Krivátsy-Szűts.
György Krivátsy Szűts naskiĝis la  en Győr, li mortis la  en Budapeŝto.
Biografio
György Krivátsy Szűts akiris diplomon en Reĝa Belarta Altlernejo de Budapeŝto. Liaj plej gravaj instruistoj estis Gyula Benczúr, Tivadar Zemplényi kaj Károly Ferenczy. Li daŭrigis la lernadon en fino de la 1910-aj jaroj en Artistkolonio (Szolnok), kie lia majstro estis Adolf Fényes. Ĝis 1921 li instruis en piarista gimnazio en Budapeŝto. Inter 1924 kaj 1940 li havis privatan lernejon por pentristoj. Pro malsano li ne plu pentradis. En 1927 li establis vendejon pri artaĵoj. Inter 1940-1944 li havis ekspoziciejon, kie li aranĝis 62 ekspoziciojn por 200 artistoj. La ekspoziciejo detruiĝis dum la mondomilito, tial poste li plene retiriĝis. Lia pentraĵo ricevis premion en 1922.
Mladen Oljaĉa
Mladen OLJAĈA (naskiĝis la en Devetaĉi en montaro Kozara; mortis la  en Beogrado) estis bosnia-hercegovina novelisto kaj romanverkisto.
Monte Azul
(oficiale Município de) estas municipo en la subŝtato Minas-Ĝerajso de Brazilo. Ĝi situas en la sudorienta regiono de Brazilo, en la mezoregiono Norte de Minas (do "Nordo de Minas-Ĝerajso") kaj en la mikroregiono Janaúba. Laŭ la stato de en la municipo vivis   sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². El tiuj, la nombro de voĉdonrajtuloj en la municipo en estis. La teritorio havas komunan limon kun.
Ĝia IHD estis 0,659, en 2010.
Eksteraj ligiloj
<!-- Eble utilas ankoraŭ ion reenmeti de la antaŭa, tro mallonga teksteto, plej bone per enporto en vikidatumojn:
Ahéville
Ahéville estas franca vilaĝeto lokita en la departemento Vosges kaj en la regiono Loreno. Ĝiaj geloĝantoj nomiĝas la Ahévillois.
Davidkovo (distrikto Klin)
Davidkovo (Давыдково) estas vilaĝo en distrikto Klin, Moskva provinco, Rusio. En 2010 ĝi havas 218 loĝantojn (laŭ tutrusia popolnombrado).
Klára Bakó
BAKÓ Klára (bako:) estas hungara tekstilartistino naskita en Miercurea Ciuc la 12-an de aprilo 1952. Li estas la patrino de grafikdezajnisto, fotisto Zágon Szentes.
Kariero
Bakó Klára studis en la Arta Altlernejo Ion Andreescu de Kluĵo, ŝi instruis desegnon en ĝanerala lernejo József Attila, poste tekstilarton en arta liceo Nagy István de Miercurea Ciuc.
2378 Pannekoek
Nomo
Ĝia nomo honoras la nederlandan astronomon kaj konsiliisman aktivulon Anton Pannekoek.
Tampukanĉa
Pambokanĉa aŭ Tampukanĉa (en keĉua, tampu trinkejo, kanĉa ejo, fermita loko, korto, kadro aŭ muro kiu fermas, hispanigite Tambocancha, ankaŭ Tambokancha) estas antikva religia loko de Inkaoj en Peruo. Ĝi estas en la Regiono Kusko, Anta Provinco, Zurite Distrikto, je ĉirkaŭ 30 mejlojn el Kusko, nome historia ĉefurbo de la Inkaa imperio.
Westerbork (vilaĝo)
Westerbork estas vilaĝo en la nederlanda provinco Drenthe. Ĝi estas parto de la municipo Midden-Drenthe.
La vilaĝo donis sian nomon al la nazia koncentrejo Westerbork, kiu situas 7 km norde de la vilaĝo, en la arbaro de Hooghalen.
La Westerbork Sinteza Radio Teleskopo (WSRT) vico estis instalita apud la eks-koncentrejo en 1969.
Westerbork estis memstara municipo ĝis 1998, kiam ĝi fariĝis parto de la kumunumo Middenveld.
Demjanovo (distrikto Klin)
Demjanovo (Демьяново) estas vilaĝo en distrikto Klin, Moskva provinco, Rusio. En 2010 ĝi havas 1 loĝanton (laŭ tutrusia popolnombrado).
Badagrio
Badagry estas urbo de Niĝerio. Fondita ĉirkaŭ la jaro 1425, Badagrio troviĝas en la komerca ŝtato Lagoso en la sud-okcidenta parto de la lando. Badagry estas landlima urbo inter Benino kaj Niĝerio. En la historio de la lando kaj de okcidenta Afriko estas notinde ke la urbo rolis kiel unu el la teritorioj por la sklava komercado en 15-a kaj postaj jarcentoj. Ĉar ĝi estis apud la maro, ĝi estis unu el la sklavelirvojoj al Eŭropo kaj Ameriko. Estas menciinde ke la unua misiista instalaĵo en Niĝerio troviĝas en ĉi-urbo, en kiu tradukiĝis la Biblio al la joruba lingvo. Ĝi estis kontruita de la anglikanaj misiistoj en la jaro 1885 kaj la unua baza lernejo en la jaro 1843. Badagry estas la urbo kie la unua evangelio de Jesuo estis predikita sub la arbo "Agia" (300-jaraĝa antaŭ ĝia falo en la jaro 1959). En la jaro 1842 ankaŭ la unua kristnasko estis festita sub la sama antikva arbo.
La popoloj
La loĝantoj konsistas el "Awori", joruba kaj plejparte parolantoj de la ogua lingvo ("Ogu"), kiuj laŭ historio estas parto de "popol-sub-grupoj" Joruba, kiuj unue migris de la antikva reĝlando Ketu en Benino en la 13-a jarcento (tiam imperio Dahomey) kiuj disiĝis en du ondoj kaj okupis eĉ la "Oran Bordon" kaj Lomeo-n. En la 15-a jarcento ili moviĝis orienten. la Ogu-homoj gvidate de Akran Gbafoe laŭ Porto Novo kaj la rivereto Yewa (nun Badagry creeks) kaj finfine hejmiĝis laŭ la marbordlinio Kweme kaj la Laguno Ologe kaj ili formis ĉenon de Ogu-komunumoj.
Okupo
La ĉefaj okupoj de Badagrianoj ĝis nun estas fiŝkaptado, ter-kultivado kaj boatfarado. La Oguoj estas notitaj pro sia diligenteco. Tiu ĉi inkluzivas mat-teksadon, diligentan produktadon de bambuaj mebloj kaj rafiajn laborojn. Aliaj laboroj estas eltirado de vino el palmoj kaj tradicia domo-konstruado.
Vidindaĵoj
Badagrio estas historia kaj antikva urbo de Niĝerio. Oni povas viziti la sklavhavenon kaj aliajn meterialojn uzatajn dum tiu periodo de sklaveco, la unuan instalaĵon en Niĝerio kaj kelkajn interesajn historiajn lokojn
Esperanta aktivado
Badagrio estos la sidejo de la 1-a Niĝeria Esperanto-Kongreso, de la 15-a ĝis 17-a de decembro 2006.
Belsősárd
Belsősárd [belŝOŝArd] estas malgranda vilaĝeto en Hungario, en regiono Okcidenta Transdanubio, en departemento Zala, en Distrikto Lenti. Belső signifas en la loknomo: interna.
Situo
Belsősárd situas sur ebenaĵo, laŭ traira flankovojo, ĉefvojo Lendava-Szombathely preteriras. Rédics troviĝas 4, Lenti 7, Nova 21, Zalaegerszeg 46, Budapeŝto 248 km-ojn.
Historio
En Belsősárd migra poŝto servas.
Visions of Europe
Visions of Europe estas la unua viva muzikalbumo de la finnlanda muzikgrupo Stratovarius. La muzikalbumo, publikigita en 1997, estis registrita en Italio, en Milano kaj en Grekio, en Ateno.
Nocera Superiore
estas komunumo de Italio. Ĝi situas en la regiono Kampanio kaj la provinco Salerno. Fine de en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². Kristana patrono estas la sankta Ciro de Aleksandrio, kies memortago sekve estas la komunuma festotago.
Najbaras la komunumoj Cava de' Tirreni, Nocera Inferiore, Roccapiemonte kaj Tramonti.
Yasuyo Yamagishi
Yasuyo Yamagishi (山岸 靖代 n. ) estas japana futbalisto. Ŝi de 1998 ĝis 2005 membris en la japana virina nacia teamo de futbalo. Ŝi estas unu el plej aktivaj teamanoj kiuj partoprenis en 60 matĉoj kaj atingis 6 golojn.
Suda Ubangi
Suda Ubangi estas unu el la novaj dudek ses provincoj de Demokratia Respubliko Kongo kreitaj en 2015, en la nordokcidenta parto de la lando. Laŭ oficiala takso el la jaro 2005 ĝi havis loĝantojn. Konsiderante ke la provinca areo estas kvadrataj kilometroj, el tio rezultas loĝdenso de po 53 homoj por kvadrata kilometro. Administra centro estas la urbo Gemena.
La provincoj Norda Ubangi, Mongala, Suda Ubangi, Ekvatora kaj Tshuapa estis rezulto de la disigo de la iama Provinco Équateur.
La provinco ekhavas sian nomon laŭ la rivero Ubangi. Ili vivtenas sin ĉefe el farmado, fiŝkaptado kaj ĉasado, krom ioma riverkomerco.
Ho, mia kor'
Ho, mia kor' estas fama poemeto de Ludwik Lejzer Zamenhof, verkita nelonge antaŭ eliro de la Unua Libro en 1887. La plena teksto de la oklinia poemeto legeblas interalie en la reta universala biblioteko vikifontaro, kaj sekve.
Plena teksto
Jen la teksto de la poemo:
Priskribo
La poemo estas en kvinjambo, kun kroma senakcenta silabo ĉe versfino (ina rimo) por la paranumeraj versoj. La lastaj (4-a, 8-a) versoj de ĉiuj strofoj estas katalektaj, kun nur du jamboj. La rimskemo estas ABAB CBCB. La refreno “Ho, mia kor’” ripetiĝas tra la poemo, simile al rondaŭo.
La poemo uzas la temon de bateganta koro por ilustri la maltrankvilon de la poeto pri la sukceso de lia lingvoprojekto Esperanto (la poemo estis eldonita ene de la Unua Libro, per kiu Zamenhof publikigis sian lingvon).
Historio
La poemo estis verkita nelonge antaŭ eliro de la Unua Libro en 1887; tial, ĝi estas la unua originala beletraĵo eldonita en Esperanto. La aliaj tekstoj en la Unua Libro estis aŭ tradukoj aŭ pedagogiaĵoj; la poemo “Mia penso” eble estis verkita pli frue (en Pra-Esperanto), sed estis eldonita nur poste.
Marjorie Boulton tradukis la poemon en la anglan lingvon (“O heart, my heart, O do not throb so wildly,”) en sia biografio de Zamenhof.
Quriwayrachina
Quriwayrachina (keĉua, aliaj literumadoj estas Qori Huayrachina, Qori Wayrachina, Ccorihuayrachina, Ccoriwayrachina, Corihuayrachina, Coriwayrachina, Qorihuayrachina, Qoriwayrachina, Q'oriwayrachina) povas referenci al diversaj lokoj en Peruo nome la jenaj:
Mario Kart Wii
Mario Kart Wii (マリオカートWii) estas veturila konkursa videoludo kreita kaj eldonita de Nintendo por la videoludilo Wii. Ĝi estas la sesa ludo en la serio Mario Kart. Ĝi aperis tutmonde en aprilo 2008.
Kiel en la antaŭaj ludoj de la serio, Mario Kart Wii enhavas ludeblajn rolulojn de la universo de Mario, kiuj konkuras en diversaj lokoj de la sama universo. Ludantoj povas uzi diversajn aĵojn por malhelpi la aliajn ludantojn aŭ por helpi sin por fini la konkurson unue. La ludo enhavas plurajn unuludantajn reĝimojn kaj plurludantajn reĝimojn. Reta plurludanta reĝimo per Nintendo Wi-Fi Connection estis disponebla de la lanĉtago, sed estis ĉesigita en majo 2014.
Mario Kart Wii povas uzi la regilon de la Wii, kiu estas nomita Wii Remote. Tiu regilo povas senti la movojn de la mano de la ludanto, kaj tio estas uzata por permesi intuician kaj realisman regon de la veturiloj (gokartoj aŭ motorbicikloj). Ĉiu fizika kopio de la ludo kunportis iun Wii Wheel, kiu estas neelektronika stirado en kiun oni enpuŝu iun Wii Remote.
István Mezey
István Mezey [iŝtvAn mezei], laŭ hungarlingve kutima nomordo Mezey István estis hungara pentristo, grafikisto. Lia familia nomvarianto estis Mezei. István Mezey  naskiĝis la  en Szikszó, li mortis la  en Kazincbarcika.
Franjo Homar
Franjo HOMAR (naskiĝis en Bosanski Brod la, sin mortigis la ) estis kroata esperantisto. Gimnazion li vizitis en Slavonski Brod kaj seminarion en Osijek. Kvankam nur 20-jara (post morto de sia patro), li devis perlabori por la tuta familio, li aktivis sur la kultura kampo verkante por la gazetoj "Novi čovjek", "Reflektor", "Monda kuriero" (Sarajevo), "Snaga" kaj "Oomoto" (Tokio). Li esperantistiĝis en la jaro 1927 en la unua Esperanto-kurso okazinta en Slavonski Brod. Impulsema propagandisto, li estis komitatano de Jugoslavia Esperanto-Ligo kaj la unua redaktoro de la periodaĵo "La Suda Stelo", presita en Slavonski Brod. Franjo Homar tradukis poeziaĵojn de kroataj aŭtoroj Cesarić, Krleža kaj Domjanić kaj verkis kelkajn originalaĵojn. Li mortis suicide la 24-an de junio 1933.
Preĝejo Bernardo de Clairvaux (Eger)
Cisterciana preĝejo de Bernardo de Clairvaux estas romkatolika preĝejo kaj Monumento historia en Hungario, en urbo Eger, en la urbocentro.
Historio
La preĝejo kaj monaĥejo fondiĝis en 1700. La konstruadon malhelpis liberecbatalo de Francisko Rákóczi la 2-a kaj en 1707 la jezuitoj devis forlasi la urbon, sed post 3 jaroj ili revenis. Fine la monaĥejo pretiĝis en 1727, la preĝejo ekstere en 1732 interne en 1743, la 2 turoj en 1740. En 1773 la ordeno ne rajtis plu funkcii. En 1800 incendio okazis, post 2 jaroj cistercianoj alvenis kaj ankaŭ en 1827 denove incendio, baldaŭe ankaŭ tertremo okazis. En 1887 Ferenc Innocent pentris la freskojn. En 1902 la preĝejo trakonstruiĝis kaj en 1968 plene renoviĝis.
Konstruaĵo
La preĝejo havas unu navon, 8 flankkapelojn kaj 2 turojn. La ĉefaltaro prezentas Abrahamon kaj Jesuon. La plej gravaj flankokapeloj estas dediĉitaj al Sankta Maria kaj Sankta Adalberto.
NGC 1316A
NGC 1316A (aliaj indikoj — PGC 12688, MCG -6-8-8, FCC 192, IRAS03217-3704) estas galaksio en konstelacio Forno.
Ĉi tiu objekto ne estis en la originala versio de NGC-katalogo kaj estis aldonita poste.
Château de Vincennes (pariza metrostacio)
Château de Vincennes [ʃɑto də vɛ̃sɛn] estas stacio sur linio 1 de la Metroo de Parizo; ĝi situas inter la 12-a arondismento de Parizo (Bosko de Vincennes) kaj la komunumo Vincennes.
Stacio
La stacio estas la orienta finstacio de la linio. Ĝi estas proksima al stacidomo Vincennes, sur linio A de RER.
La stacio havas du kajojn kun po du vojoj. Ambaŭ kajoj ne estas sub la sama volbo. La unua kajo servas al alveno de vagonaroj sur la unua vojo, la dua vojo ĝenerale servas por staciado de vagonaro. La dua kajo estas elir-kajo en direkto al .
Proksime
La stacio eltiras sian nomon de Kastelo de Vincennes, reĝa kastelo. La granda korto estas malfermita al publiko kaj ebligas facile aliri al Bosko de Vincennes tra Esplanado Saint Louis. La kastelo estas posedaĵo de Ministerio pri defendo kiu ebligas aliron al:
Ĉirkaŭ la kastelo, troviĝas kazernoj de la ter-armeo.
En la Bosko de Vincennes estas "Parc floral de Paris" (Flora parko de Parizo), kiu servas kiel parko de ekspozicioj, kaj ankaŭ "Instituto Nacia de Sporto, Ekspertizo kaj Performo" (INSEP).
Ĉao Fraja
Ĉao Fraja aŭ Chao Phraya (/ˌtʃaʊ prəˈjɑː/ CHOW prə-YAH; en taja: แม่น้ำเจ้าพระยา literumita: Maenam Chao Phraya, prononce [mɛ̂ːnáːm tɕâːw pʰráʔjaː] aŭ [tɕâːw pʰrajaː] ) aŭ Menamo, estas la ĉefa rivero de Tajlando, kun sia malsupra aluvia ebenaĵo kiu formas la centron de la lando. Ĝi fluas tra Bankoko kaj poste en la Golfon de Tajlando.
Etimologio
En multaj malnovaj eŭropanaj mapoj, la rivero estis nomita la Menam aŭ Mae Nam (en taja: แม่น้ำ), kio estas simple la taja vorto por "rivero". James McCarthy, geografo, kiu servis kiel Ĝenerala Direktoro de la Siamregistara Esplorado antaŭ la establado de la Tajlanda Esplorservo, verkis pri tio, "Me Nam estas ĝenerala termino, me signifas "patrino" kaj Nam "akvo," kaj la epiteto Chao P'ia signifas, ke ĝi estas la ĉefa rivero en la reĝlando Siamo."
H. Warington Smyth, kiu servis kiel Direktoro de la Departemento de Minoj en Siamo el 1891 al 1896, referencas al tio en sia libro unuafoje publikigita en 1898 kiel "la Me Nam Chao Phraya".
En angla lingvo en Tajlando, la nomo Chao Phraya estas ofte tradukita kiel rivero de reĝoj.
Kriftel
Kriftel estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Main-Taunus de la federacia lando Hesio. Oriente ĝi limas al la urbego Frankfurto ĉe Majno, kaj konsideratas antaŭurbo de ĝi. Fine de la jaro la komunumo havis  loĝantojn. Tra la komunumo fluas la rivereto Schwarzbach.
Karbach (Malsupra Frankonio)
Karbach estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Main-Spessart kaj en la distriktaro Malsupra Frankonio de la federacia lando Bavario. Fine de la komunumo havis  loĝantojn.
NGC 1316
NGC 1316 (latine Fornax A ) estas galaksio en konstelacio Forno.
NGC 1316 estas kvara heleca radiofonto en 1400 MHz kaj tria apuda radiogalaksio post NGC 5128 (Cen A) kaj M 87 (Vir A).
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Lupolŝoso
Por ke la lupolo kresku bone oni forigas superfluajn radikŝosojn en printempo. Oni nur lasas tri ĉefajn ŝosojn. Ĝi portas en aŭtuno pli bonan lupolan infloreskon, kiun oni bezonas en la farado de biero.
El tiuj forigado de la superfluaj ŝosoj oni ricevas la lupolŝosojn por prepari simplajn manĝaĵojn. Pro la pli kaj pli disvastigado de amasproduktado la homoj preskaŭ forgesis tiun legomon. Ekde kelkaj jaroj lupolkultivistoj rememoras pri tiu manĝeblaj ŝosoj kaj komencis vendi ilin kiel delikataĵo. La rikolttempo pro unu kilogramo daŭras unu ĝis du horojn.
La mallonga kreskotempo de meze de marto ĝis komence de aprilo kaj la temporaba rikolto igas la legomon multekosta raraĵo. La lupolŝosoj estas preparataj diversmaniere en kuirarto. Ili taŭgas kaj por salato kaj kiel almanĝaĵo de varmaj pladoj
Kálmán Szügyi
Kálmán Szügyi [sudji], laŭ hungarlingve kutima nomordo Szügyi Kálmán estis hungara operkantisto (tenoro). Kálmán Szügyi naskiĝis la en Budapeŝto, li mortis la  en Budapeŝto.
Biografio
Kálmán Szügyi lernis en muziklernejo en sia naskiĝurbo, poste li ricevis lecionojn de De Santis. Li ricevis stipendion de la Reĝa Operejo de Budapeŝto en la studjaro 1916. En la sama jaro li kantis dum kronada ceremonio de Karolo la 1-a (Aŭstrio) en Budapeŝto. Inter 1917–1943 li estis membro de la Reĝa Operejo. Lia filo iĝis aktoro Zoltán Szügyi (1916–1943).
Biglo (apartigilo)
Biglo povas esti
Monte Belo
estas municipo en la subŝtato Minas-Ĝerajso de Brazilo. Ĝi situas en la sudorienta regiono de Brazilo, en la mezoregiono Sul e Sudoeste de Minas kaj en la mikroregiono São Sebastião do Paraíso. Laŭ la stato de en la komunumo vivis   sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². El tiuj, la nombro de voĉdonrajtuloj en la municipo en estis. La teritorio havas komunan limon kun.
La loĝloko estis levita al la rango de municipo en 1938.
Ayumi Hara
Ayumi Hara (原 歩 n. ) estas japana futbalisto. Ŝi de 1998 ĝis 2008 membris en la japana virina nacia teamo de futbalo.
656 Beagle
656 Beagle estas granda, malhela asteroido de la ĉefa asteroida zono, ano de la Temisa familio.
Nomo
Ĝia nomo referas al la esplorada ŝipo HMS Beagle.
Kastelo de Versailles
La Kastelo de Versailles (Château de Versailles) estas grandega kastelo en antaŭurbo de Parizo, Versailles. Ĝin ekprojektis la reĝo Ludoviko la 13-a, kiu havis tie ĉasloĝejon, ĉirkaŭ 1627, konfidante siajn planojn al la arkitekto Jacques Lemercier, sed la efektiva kreado de la kastelo okazis sub Ludoviko la 14-a, post kiam ĉi tiu plenaĝiĝis en 1660. Li serĉis lokon proksiman al Parizo sed sufiĉe distance de ĝi por ke li povu regi la landon sen konstanta minaco de urbaj malordoj (kiujn li suferis infanaĝe dum la Frondo). Komence respondecis pri la konstruado la arkitekto Louis Le Vau ekde 1661, kaj ekde 1678 Jules Hardouin-Mansart. Ludoviko ekloĝis la kastelon en 1682, kaj la konstruadon oni pli-malpli finis ĝis 1688.
17092 Sharanya
17092 Sharanya estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la en la kadro la kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de Sharanya S, kiu gajnis la kvaran rangon en la Intel International Science and Engineering Fair 2003 pro sia projekto en teamo pri plantoscienco. Ŝi estis lernantino ĉe la Avila Convent Matriculation Higher Secondary School de Koimbatore (Tamilnado, Barato).
Montmahoux
estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Doubs, en la regiono Burgonjo-Franĉkonteo (Bourgogne-Franche-Comté, prononco []) kaj en la historia regiono Franĉkonteo. Fine de en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². Administre la komunumo apartenas al la arondismento Besançon (france arrondissement de Besançon), la okcidenta parto de la departemento, kaj al la kantono .
Punkarto
Punkarto estas uzata en multaj sportoj kiel rimedo averti, subpremi aŭ puni ludanton, ĉu aktivan ĉu anstataŭantan ĉu anstataŭintan de unu teamo aŭ de individua partopreno. La punkartoj estas plej kutime uzitaj de la arbitraciisto por indiki, ke ludanto grave malrespektis regulon. La arbitraciisto montros la karton super sia kapo rigardante aŭ indikante al la ludanto kiu estis malrespektinta la regulon. La koloro aŭ la formo de la uzita karto indikas la tipon aŭ gravokvanton de la malrespekto kaj la gradon de la puno aplikota. En futbalo ekzemple flava punkarto estas montrata pro mezgravaj malrespektoj kaj indikas averton; ruĝa punkarto estas montrata pro pli gravaj malrespektoj kaj indikas forpelon de la ludejo. Dua flava punkarto egalas al ruĝa punkarto.
En Esperanto
Kiel ofte okazas en Esperanto, la termino punkarto laŭlitere koincidas kun alia kunmetaĵo nome punk-arto, plej ofte anstataŭita de punka modo. Tio ebligas vortoludojn, anekdotojn ktp.
General Carneiro (Paranao)
General Carneiro estas municipo de la brazila subŝtato Paranao, kiu taksis 13.667 loĝantojn en 2010.
Taraŭasi
Taraŭasi aŭ Tarahuasi (eble el keĉua tara (Caesalpinia spinosa), nome malgranda arbo indiĝena de Peruo, wasi domo) estas arkeologia loko en Peruo. Ĝi estas en la Kusko Regiono, Anta Provinco, Limatambo Distrikto.
Notoj
-13.46917°N, -72.43639°W
Claude Jacques Lecourbe
. Li vivis dum sia infanaĝo en Ruffey-sur-Seille. Lia patrino naskis lin en Besançon ĉar ŝi estis kaŝinta ŝian gravedecon.
Li studis en Poligny (Jura) kaj Lons-le-Saunier. Li estis amiko de generalo Jean-Victor Moreau, kaj pro tio perdis la fidon de Napoleono Bonaparte.
Strato en Parizo kaj Besançon ricevis lian nomon, kaj en la franca versio de Monopolo (ludo) ankaŭ. Metrostacio de Parizo  ankaŭ ricevis lian nomon.
Jan Wojas
Jan WOJAS (n. ĉ. 1882, m. la en Varsovio) estis pola esperantisto, unu el la fondintoj de la Filio de Pola Esperanto-Asocio en Bielsko-Biała. Antaŭ la 2-a mondmilito li aktive laboris por la pola esperantista movado en Bochnia kaj Przemyśl.
Pierre Fontaine
Pierre Fontaine (ĉ. 1380 – ĉ. 1450) estis franca komponisto de la transirperiodo inter la malfrua mezepoko kaj frua renesanco kaj membro de la burgonja skolo. Kvankam li estis renoma siatempe, la plejparto de lia muziko supozeble perdiĝis. Ĉiuj liaj komponaĵoj estas profanaj kanzonoj.
Vivo
Li naskiĝis en Rouen, kaj oni supozas, ke tie li ricevis sian fruan muzikan edukadon. Je 1403 li estis kantisto en la granda kaj grandioza kapelo de Filipo la kuraĝa, kaj post ĝia malfondado en 1404 li iĝis kleriko ĉe s-ta Kapelo en Bourges, kie li deĵoris almenaŭ ĝis 1407.
Li estis kantisto ĉe la kortega kapelo de Burgonjo, kiam Johano la sentima, la nova duko de Burgonjo, post longa periodo de neekzisto refondis ĝin en 1415. Kiam Johano mortis en 1419, Fontaine forlasis la kapelon kaj iris al norda Italio anonte la kantistaron de la kapelo de papo Marteno la 5-a, kie li supozeble restis dum la fruaj 1420-aj jaroj. Fine de la jardeko li revenis al Burgonjo, kie li denove kantis en la kapelo, tiutempe sub Filipo la bona kaj kie li restis almenaŭ ĝis 1447. Neniu registraĵo pri lia morto postdaŭris, sed lia postsekvanto ekdeĵoris en 1451.
Muziko kaj influo
Sep komponaĵoj de Fontaine transdaŭris, inkluzive ses rondeloj kaj balado, du el la tri tipoj de kanzonoj konataj kiel fiksaj formoj. Ĉiuj komponaĵoj de Fontaine estas trivoĉaj.
Tiuj ĉi pecoj enhavas kelkajn nekutimajn trajtojn. La rondelo J'ayme bien celui entenas la nekutiman instrukcion "contra tenor trompette" por la pli malalta voĉo, kio indikas, ke ĝi estas realigenda per glittrumpeto, instrumento simila al trombono. Tio ĉi ne nur estas la malofta kazo de speciala instrumento postulata por komponaĵo el la frua 15-a jarcento, sed la peco ankaŭ enhavas tonojn ekster la heksakordo, la elekto de tonoj, sur kiu limitiĝis la muziko de tiu tempo: la voĉo por "contra tenor trompette" iras malalten ĝis D sub la basklefa notsistemo. Oni sugestis, ke ne Fontaine skribis tiun ĉi voĉon, ĉar ĝi aperas nur en unu el la fontoj, en kiuj la rondelo transvivis, nome la manuskripto Escorial V.III.24.
La plejparto de la komponaĵoj de Fontaine estas koncizaj: transskribo de Pastourelle en un vergier en moderna muziknotado konsistas nur el 11 taktoj. La teksturo de lia muziko estas simpla kun la ĉefmelodio supre, kio tipas por profana burgonja muziko de la periodo.
Eŭropa tago (Eŭropa Unio)
La Eŭropa tago aŭ la tago de Eŭropo estas internacia tago celebrata ekde 1985 ĉiujare la 9-an de majo en la membroŝtatoj de Eŭropa Unio por kunmemori la Deklaron de Schuman. La 9-an de majo 1950 la franca ministro Robert Schuman [rober ŝuman] faris ambician deklaron, en kiu li pledis por organizaĵo por meti la francujan kaj germanujan produktadon de karbo kaj ŝtalo sub komunan mastrumadon. Tiu organizaĵo, la Eŭropa Komunumo por Karbo kaj Ŝtalo, kiu ankaŭ estis malfermita por partopreno de la aliaj eŭropaj landoj, estis fondita de Francio, Okcidenta Germanio, Italio kaj Benelukso je la 18a de aprilo 1951 per la Traktato de Parizo kaj ekfunkciis en 1951.
Per la komuna mastrumado de la du tre gravaj bazaj produktoj ekestis la komunaj bazoj por forta postmilita ekonomia disvolviĝo, dum nova milito inter la iamaj rivaloj Francujo kaj Germanujo iĝos ne nur nepensebla sed ankaŭ materie neebla. Ĉe la efektiviĝo de la Traktato de Parizo ekestis la konkreta fundamento por la Eŭropa Ekonomia Komunumo, kiu estis fondita kvin jarojn poste per la Traktato de Romo. En la sekvanta duona jarcento la eŭropa kunlaborado elkreskis en la nunan Eŭropan Union. Ĉar je la 9a de majo 1950 per la Schuman-deklaro ekestis la unua decida iniciato por la postmilita eŭropa kunlaborado kaj unueco, oni en la pinta konferenco de Milano en 1985 decidis deklari la 9an de majo kiel la Eŭropan Tagon.
La Eŭropa Tago ankoraŭ estas ne tre konata, sed por la eŭropuniaj oficistoj ĝi estas feria tago. Ekde 2019 la Eŭropa Tago estas publika festotago en Luksemburgo.
Ĝi ne estu konfuzita kun la Eŭropa tago fondita fare de la Konsilio de Eŭropo en 1964 kaj festata ĉiujare la 5-an de majo.
Eventoj dum la Eŭropa tago en la eŭropaj landoj
En Luksemburgo, la 9-a de majo iĝis feritago en 2019.
Notoj kaj referencoj
En la retejo europa.eu:<references group="alpha" responsive="" />
Nordokcident-kongaj malaltaĵaj arbaroj
La nordokcident-kongaj malataĵaj arbaroj estas tersupraĵa ekoregiono el la afrik-arbara ekoprovinco de la afrotropisa ekozono laŭ la tipologio de la Monda Natur-Fonduso (WWF). Biome la ekoregiono apartenas al tropikaj kaj subtropikaj humidaj foliarbaroj de Centrafrika Respubliko, Gabono, Kameruno kaj Kongo Brazavila.
Ĝi konstituas kune kun la okcident-kongaj marĉarbaroj, la tutmondaj 200-regionon nomitan "okcident-kongaj humidaj arbaroj".
Priskribo
La ekoregiono okupas 434 100 kvadratajn kilometrojn en la sudoriento de Kameruno, la Sudokcidento de Centrafrika Respubliko, la oriento de Gabono kaj la nordo kaj okcidento de Kongo Brazavila.
Ĝi norde limtuŝas la Nord-kongan mozaikon de savanoj kaj arbaroj, sude la Okcident-kongan mozaikon de savanoj kaj arbaroj, oriente la okcident-kongajn marĉarbarojn kaj okcidente la atlantik-marbordajn ekvatorajn arbarojn.
Flaŭro
Du tipoj de arbaroj estas agnoskitaj : miksa humida kvazaŭĉiamverda gvinea-konga arbaro kaj unuspecio-dominanta humida ĉiamverda kaj kvazaŭciam gvinea-konga arbaro. Scio de la flaŭro de tiu regiono estas multe plibonigita dum la lastaj jardekoj per la agadoj de organizaĵoj kiel ECOFAC, WCS , WWF, kaj aliaj. Iuj el la karakterizaj specioj de ekoregiono ampleksas elstarantajn arbojn kun alteco ĝis 60 metrojn (Entandrophragma congoense, Pentaclethera eetveldeana, Pericopsis elata, Gilbertiodendron dewevrei), arbedospecioj de Drypetes (D. calvescens, D. capillipes, D. chevalieri), kaj abundaj lianoj kaj rotangoj. La abundeco de rafiopalmoj estas notinda laŭlonge de la riverovaloj en la norda parto de la ekoregiono, kun unuspeciaj rafioarbareroj. Raphia monbuttorum kaj aliaj specioj estas komunaj.
Faŭno
La ekoregiono gastigas gravajn populaciojn de la endanĝerigata okcidenta malaltaĵa gorilo (Gorilla gorilla gorilla) kaj de la afrika arbarelefanton (Loxodonta cyclotis). Hejmas en ĝi pli da goriloj, kaj eble pli da ĉimpanzoj (Pan troglodytes) ol en iu ajn alia afrika ekoregiono.
Endemiismoj
Ĝenerale, proporcioj de striktaj endemiismoj ne estas eksterordinare altaj, speciale por plantoj. Tamen, la freŝdata malkovro de novaj specioj de birdoj kaj etaj mamuloj indikas ke endemiismo eble pli altas ol ĝi estis antaŭe konsiderata, speciale en la Sangha-Baseno.
Konservado
La ekoregiono estas endanĝerigata. La precipaj minacoj estas la troa arbarekspluatado, la plivastiĝo de la agrikulturo kaj la ĉasado por la konsumado.
Montrond-le-Château
estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Doubs, en la regiono Burgonjo-Franĉkonteo (Bourgogne-Franche-Comté, prononco []) kaj en la historia regiono Franĉkonteo. Fine de en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². Administre la komunumo apartenas al la arondismento Besançon (france arrondissement de Besançon), la okcidenta parto de la departemento, kaj al la kantono .
Krina
Krina ĝis fino de la jaro 2009 estis memstara administra komunumo kaj ekde la 1-a de januaro estas parto de la tiam fondita komunumo Muldestausee en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Anhalt-Bitterfeld de la federacia lando Saksio-Anhalto. La 31-an de decembro 2004 la komunumo havis 740 loĝantojn.
Eŭropa tago (Konsilio de Eŭropo)
La Eŭropa tago estas la nomo de festo celebrata ĉiujare la 5-an de majo fare de la Konsilio de Eŭropo kaj de ĝiaj membroŝtatoj ekde 1964. Ĝi ne estu konfuzita kun la Eŭropa tago de alia organizaĵo, la Eŭropa Unio, festata ĉiujare la 9-an de majo ekde 1985.
Historio
La Eŭropa tago de la Konsilio de Eŭropo estis fondita per decido de la Komitato de Ministroj de la Konsilio de Eŭropo en 1964. La dato de la 5-a de majo estis determinita ĉar en tiu tago en 1949 la Konsilio de Eŭropo estis kreita.