cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Gramatiko de la angla
Vortklasoj kaj frazoj
Anglaj vortoj ĝenerale ne estas markitaj, tial ne ĉiam estas eble tuj distingi klasojn inter si. Plue, la majoritato de vortoj apartenas al pluraj vortklasoj. Ekzemple, run servas jen kiel verbo jen kiel substantivo, kiuj estas rigardataj kiel du diferencaj leksemoj. Leksemoj povas esti inflektitaj por esprimi la diversajn kategoriojn, ekzemple, runs, runny, running, k.c. Vortoj en unu klaso povas foje esti derivitaj, kaj tiel povas naski novajn vortojn. Freŝdate, ĉi tio okazis al la adjektivo «aerobicized», derivita de «aerobics».
Vortoj povas kombini por formi sintagmon. Sintagmo kutime servas la saman funkcion kiel vorto el alia vortklaso. Ekzemple, «my very good friend Peter» estas sintagmo kiu povas esti uzita en frazo kvazaŭ substantivo, kaj tial nomiĝas substantiva sintagmo. Simile, adjektiva sintagmo kaj adverba sintagmo funkcias kvazaŭ adjektivo kaj adverbo, respektive. Sed kun aliaj specoj de sintagmo, la terminologio havas diferencajn implikojn. Ekzemple, verba sintagmo, konsistas el verbo kune kun ĉiuj objektoj kaj aliaj dependantoj; prepozicia sintagmo konsistas el prepozicio kaj ĝia suplemento (kaj ĉi tial ofte adverba sintagmo); determinativa sintagmo estas ia substantiva sintagmo enhavanta determinativon.
Substantivoj
Multaj komunaj sufiksoj formas aliajn specojn de vortoj. Substantivoj estas ankaŭ ofte kreitaj per konverto.
Substantivoj estas kelkfoje klasifikitaj semantike kiel komunaj aŭ propraj, konkretaj aŭ abstraktaj, nombraj aŭ nenembraj. Iuj substantivoj povas esti kaj nombraj kaj nenombraj. Nombraj substantivoj ĝenerale havas singularajn kaj pluralajn formojn. En la plejparto de cirkonstancoj, la pluralo estas formita per aldono de «-[e]s» al la singularo, tamen ekzistas neregulaj pluraloj (woman/women, foot/feet», kc.), inkludante kazojn kie la singularo kaj pluralo estas identaj (sheep, series, kc.). Certaj substantivoj povas esti uzataj kun pluralaj verboj, malgraŭ forme singularaj («The government were...»); ĉi tio estas formo de constructio ad sensum, kiu estas pli ofta en britia ol usona angla.
Anglaj substantivoj ne estas markitaj laŭ kazo, kiel en aliaj lingvoj, sed ili havas posesivajn formojn per aldono de «-'s» (John's, children's) aŭ per nur la apostrofo, se la fina fonemo estas /s/ aŭ /z/ («the dogs' owners», «Jesus' love»). Pli ĝenerale, la posesiva finaĵo povas esti aplikita al substantivaj sintagmoj («the man you saw yesterday's sister»). La posesivo povas esti uzita kiel aŭ determinativo (John's cat) aŭ substantiva sintagmo (John's is the one next to Jane's).
Substantivaj sintagmoj
Substantiva sintagmo estas sintagmo kiu funkcias gramatike kvazaŭ substantivo en frazoj, ekzemple kiel subjekto aŭ objekto de verbo.
Substantiva sintagmo en la angla tipe prenas la sekvan formon (n.b. ke ne ĉiuj elementoj estas bezonitaj): ! Determinativo || + || Epiteto || + || SUBSTANTIVO || + || komplemento
En ĉi tiu strukturo:
Ekzemplo de substantiva sintagmo kiu inkludas ĉi ĉiujn elementojn estas «that rather attractive young college student to whom you were talking». Ĉi tie, that estas la determinativo, rather attractive kaj young estas adjektivaj epitetoj, college estas substantiva epiteto, student estas la ĉefa substantivo de la sintagmo, kaj to whom you were talking estas komplemento (ĉi-kaze, rilativa propozicio).
Substantivaj sintagmoj povas ankaŭ esti metitaj en apozicion. En iuj kuntekstoj, la sama ideo estas esprimebla per prepozitivo. Komparu, «the twin curses of famine and pestilence» kaj «the twin curses that are famine and pestilence»
Genro
Sistemo de gramatika genro, per kiu ĉiu substantivo estas traktita kiel aŭ maskla, aŭ femala, aŭ neŭtra, ekzistis en malnova angla, sed moderna angla retenas genron nur naturan. Pri homoj kaj bestoj, foje aperas diferencaj formoj por la genroj: Multaj substantivoj kiuj mencias rolojn kaj profesiojn povas referenci kaj masklan kaj femalan subjekton.
Ofte la genron oni distingas per la epitetoj male aŭ female.
Rare, substantivoj ilustrante aferojn sen genro estas referencitaj per genra pronomo por doni sencon de familiareco. Oni egale povus apliki la genro-neŭtran pronomon it.
Determinativoj
Anglaj determinativoj konstituas relative malgrandan klason de vortoj. Ili inkludas la artikolojn the, a[n], certajn demonstrativojn, kaj kelkajn interogativojn kiaj this, that, which, kaj posesivojn kiaj my kaj whose. Ankaŭ povas roli kiel determinativo substantiva posesivo kiaj John's kaj the girl's, variaj kvantaj adverboj kiaj all, some, many, various, kaj numeraloj kiaj one, two. Ekzistas ankaŭ sintagmoj kiaj a couple of kiuj povas roli kiel determinativo.
En multaj kuntekstoj, substantiva sintagmo bezonas artikolon aŭ alian determinativon por ke ĝi kompletiĝu. Ne estas gramatike ĝuste diri «cat sat on table»; oni devas diri, ekzemple «my cat sat on the table». La plej oftaj situacioj kiam substantiva sintagmo povas esti formita sen determinativo estas kiam ĝi referencas ĝenerale al tuta klaso aŭ koncepto («dogs are dangerous» aŭ «beauty is subjective») kaj kiam ĝi estas propra nomo (Jane, Spain).
Pronomoj
Pronomoj estas relative malgranda, femita klaso de vortoj kiuj anstataŭas substantivojn aŭ substantivajn sintagmojn. Ili povas esti personaloj, demonstrativoj, rilativoj, interogativoj, aŭ indefinitivoj.
Personaloj
La personaloj kaj siaj deklinacioj aperas jene: Formoj de la dua persono, you, estas uzataj en kaj la singulara kaj la pluralo. Kelkaj regionaj variantoj por la pluralo estas en vasta uzado (y'all, you guys). En tradiciaj diservoj, oni aŭskultas arĥaikan formon de la singularo (thou, thee, thyself, thy, thine). You povas esti uzita ankaŭ kiel indefinitivo apud la pli formala one, oneself, one's).
Formoj de la tria persono singulara estas diferencigitaj laŭ la sekso de la referencito. It povas esti uzita en frazoj kiuj havas nulan subjekton, kiel «It is going to be sunny this afternoon».
Formoj de la tria persono plurala povas esti uzitaj kiel genre neŭtraj pronomoj kiel «each employee should ensure they tidy their desk». Malgraŭ sia longa historio, ĉi tia uzado estas kelkfoje konsiderita malĝusta.
Determinativoj posesivaj kiel my jungas kun substantivoj, malkiel pronomoj posesivaj kiel mine kiuj estas mem kvazaŭ-substantivoj.
Demonstrativoj kaj Interogativo
La demonstrativoj estas this (singulara kaj proksima), that (singulara kaj malproksima), these (plurala kaj proksima), kaj those (plurala kaj malproksima). Ĉiuj kvar povas esti uzitaj kiel determinativoj.
La interogativoj estas who (personoj), what (aĵoj kaj aferoj), kaj which (alternativoj en elekto). Ĉiuj povas akcepti la emfazan sufikson -ever. La pronomo who havas oblikvan formon, whom.
Ĉiuj interogativaj pronomoj povas esti ankaŭ uzitaj kiel rilativaj pronomoj.
Rilativo
La ĉefaj rilativaj pronomoj estas who, whom, whose, which, kaj that, La unuaj povas esti uzitaj en restriktaj kaj nerestriktaj propozicioj, sed that povas esti uzita ekskluzive en restrikta propozicio. Tial, oni povas diri «the song that [aŭ which] I listened to yesterday», sed «the song to which [ne to that] I listened yesterday». Se that ne estas la subjekto de rilativa propozicio, ĝi povas esti ellasita, «the song I listened to yesterday».
Ankra there
La vorto there estas uzata kiel pleonasma pronomo en iuj frazoj, kutime por netransitiva verbo, kies subjekto aperas en la komplemento, post la verbo. Ĉi tia uzado de there okazas plej komune kiel kopulo, ekz-z: «There is a heaven»; «There are two cups on the table»; «There have been a lot of problems lately»; «There exist two major variants»; «There occurred a very strange incident».
Nature, la pleonasma pronomo prenas la nombron de la subjekto sed, en neformala lingvaĵo, la kuntiriĝa there's estas ofte uzata por kaj la singularo kaj la pluralo.
Ĉe la pleonasma pronomo povas okaziĝi inversio, «Is there a test today?» kaj «Never has there been a man such as this». Ĝi ankaŭ povas aperi sen logike koresponda subjekto en mallongaj frazoj aŭ kiel demanda partikulo, «''There wasn't a discussion, was there? There was.''»
There en tiaj frazoj estis kelkfoje analizita esti adverbo aŭ pleonasma predikato anstataŭ pronomo. Tamen, ĝia idento kiel pronomo estas pli kohera kun ĝia funkcio en inversiaj frazoj kaj kiel demanda partikulo.
Pro tio, ke there povas esti deikta adverbo, frazo kiel «There is a river» povas havi unu el du signifoj: aŭ «a river exists» (pronomo), aŭ «a river is in that place» (adverbo). Parole, la adverba there ricevus streson, sed ne la pronomo.
Ceteraj pronomoj
Aliaj pronomoj ofte estas forme identaj al determinativo, specife kvantigantoj kiaj many, a little, a bit, kc. Foje, la pronoma formo diferencas, kiel ĉe none, kies determinativaj formoj estas no, nothing, everyone, somebody, ktp. Multaj ekzemploj estas karakterizitaj kiel indefinitaj pronomoj.
Verboj
La bazan formon de angla verbo ĝenerale ne markas finaĵo, kvankam ekzistas iuj sufiksoj kiuj estas ofte uzataj por formigi verbojn, kiaj -ate, -fy, kaj -ise/ize (britia kaj usona variantoj, respektive). Multaj verboj ankaŭ enhavas prefiksojn, kiaj un-, out-, over-, and under-. Verboj ankaŭ povas esti formitaj el substantivoj kaj adjektivoj per konverto, kiel ĉe snare, nose, dry, kaj calm.
La majoritato de verboj havas tri aŭ kvar fleksiajn formojn adicie al sia baza formo:
La plejparto de tiuj, kiujn oni ofte nomas tensojn estas fakte aspektoj, kiuj estas formitaj kun helpoverboj. Ekzistas tri simplaj tensoj: paseo, prezenco, kaj futuro (wrote, writes, will write). Aspektoj estas tri: progresivo (was/is/will be writing), perfekto (had/has/will have written), perfekta progresivo (had/has/will have been writing). Kune, do tio donas po 12 tenso-aspektaj formoj por verbo.
Por la modoj, inkluzive de la kondicionalo, imperativo, kaj subjunktivo, vidu Konjugacio de la angla.
La baza formo de verbo (be, write, play) estas uzata kvazaŭ infinitivo, kvankam ekzistas ankaŭ to-infinitivo, (to be, to write, to play) en pluraj sintaksaj strukturoj, kaj povas korespondi kun aliaj aspektoj ([to] have written, [to] be writing, [to] have been writing).
La pasiva voĉo estas formita per la verbo be (cars are driven, he was killed, I am being tickled, it is nice to be pampered, ktp.) La aganton enkondukas prepozicia sintagmo per by (they were killed by the invaders).
La ĉefaj modaloj estas can, could, may, might, must, shall, should, will, would, ought to, have to, had better, kaj en iaj cirkonstancoj dare kaj need. Ĉi tiuj ne fleksias laŭ persono nek nombro, kaj havas nek infinitivojn nek participojn (krom ĉe sinonimoj kiel be/being/been able to por la modaloj can/could). Modaloj estas uzataj kun nuda infinitivo: I can swim, he may be killed, we dare not move from here, but need they go?).
La kopulo be kune kun la diversaj helpoverboj sintakse funkcias diference ol leksikaj verboj, specife ĉe siaj interogativaj formoj per inversio kaj negacio. Iuj inter ili aperas en kuntiriĝa formo, inkluzive kun siaj negacioj.
Verbaj sintagmoj
Ĉiuj depentantoj de la verbo nomiĝas verba sintagmo, sed tiu difino ne estas universale akceptita. .
Itigio
Itigio (Esperantigita formo) aŭ Itigi estas urbo en centra Tanzanio.
Gramatiko de la angla
Verbaj sintagmoj
Verban sintagmon gvidas predikato, kies objektoj kaj komplementoj ĝin sekvas. Rekta objekto antaŭas aliajn komplementojn, sed se ĉeestas nerekta objekto esprimita sen prepozicio, tiu lata antaŭas la rektan objekton: «give me the book right now, sed give the book to me right now.
Radono
Radono estas kemia elemento en la perioda tabelo, kiu havas la simbolon Rn kaj la atomnumeron 86. Ĝi estas radioaktiva nobla gaso formita per la disfalado de radiumo, kiu ĝi mem originas ankaŭ de disfalaj vicoj de uranio kaj torio. Ĝi estas unu el la plej pezaj gasoj, kaj estas danĝerema al sano.
Itigio
Ĝi ankaŭ estas parto de Manjoni-Distrikto.
Radono
En 1915, Marie Curie, dum intencis kontribui al la zorgado de vunditaj soldatoj en la Unua Mondmilito, produktis pinglojn kiuj enhavas "radiuman elsendon", nome senkolora, radioaktiva gaso elsendita el radiumo, kiu poste estis identigita kiel radono, por esti uzata por steriligi infektitan histon. Ŝi havigis la radiumon el sia propra unu-grama havaĵo.
Komence de la 21a jarcento oni faris studojn kiuj pruvis, ke domoj konstruitaj almenaŭ parte el granito, ĉefe norde kaj okcidente de Hispanio, kaj ĉefe en montaraj areoj, produktis radonon ĉefe en subteraj aŭ teretaĝaj areoj.
Itigio
Transporto
Itigio estas stacio je la Centra Linio de la Tanzaniaj Fervojoj (Tanzanian Railways).
Gramatiko de la angla
Verbaj sintagmoj
Por informoj pri adjektoj kaj partikulaj verboj, vidu Konjugacio de la angla.
Adjektivoj
Kiel aliaj vortklasoj, adjektivoj ĝenerale ne povas esti identigitaj per sia formo, sed multaj formiĝas el substantivoj per sufikso kiaj -al, -ful, -ic, -ish, -ous, ktp., aŭ el aliaj adjektivoj per prefikso kiaj dis-, un-, over- ktp.
Adjektivoj povas esti uzitaj atribue en substantiva sintagmo (the big house) aŭ predikate (the house is big).
Komparado
Multaj adjektivoj havas komparativan kaj superlativan formojn, formitaj per -er kaj -est, respektive; ekz-e, por la adjektivo fast, la komparativo kaj superlativo estas faster kaj fastest. Adjektivoj maloftaj aŭ longaj anstataŭe uzas foje more aŭ most (the beautiful city, the more beautiful city, the most beautiful city). Certaj adjektivoj estas sengradaj kiaj pregnant, dead, unique, ktp.
Adjektivaj sintagmoj
Adjektiva sintagmo estas grupo de vortoj kiu funkcias adjektive en frazo. Ĝi kutime estas adjektivo al kiu komplemento povas esti aldonita. Adjektivoj povas esti modifitaj per antaŭa adverbo aŭ adverba sintagmo.
Komplementoj sekvantaj la adjektivon povas inkludi:
Adjektiva sintagmo povas inkludi modifantojn kaj antaŭ kaj post la adjektivo: very difficult to put away.
Adverboj
Multaj adverboj ne derivas el adjektivoj, inkludante adverbojn de tempo, frekvenco, loko, aŭ grado. Por derivi adverbon el substantivo, la sufiksoj -ward[s] kaj -wise estas uzataj.
La plejparto de adverboj formigas siajn komparativon kaj superlativon per more kaj most, respektive, tamen unuj adverboj havas neregulan fleksion.
Prepozicioj
Prepozicioj estas fermita vortklaso, kvankam certaj sintagmoj servas kvazaŭ prepozicioj, kiel in front of.
Signifo de unuopa prepozicio povas varii laŭ adverbaj kategorioj, kaj multaj prepozicioj ankaŭ servas kvazaŭ adverboj mem.
Invado de Jugoslavio
La invado de Jugoslavio, konata ankaŭ kiel Aprila Milito aŭ Operaco 25, estis german-estrita atako al la Regno Jugoslavio fare de la potencoj de la Akso kiu startis la 6an de aprilo 1941 dum la Dua Mondmilito. La ordono por la invado baziĝis sur la "Führer Directive No. 25", kiun Adolf Hitler publikigis la 27an de marto 1941, post la Jugoslava puĉo.
La invado komenciĝis per detruiga aeratako al Belgrado kaj al instalaĵoj de la Reĝa Jugoslava Aerforto fare de la Luftwaffe (Germana Aerforto) kaj per atakoj fare de germanaj terfortoj el la Wehrmacht el sudokcidenta Bulgario. Tiuj atakoj estis sekvitaj de germanaj entrudoj el Rumanio, Hungario kaj el aneksita Aŭstrio. Italaj fortoj limiĝis al aeraj kaj artileriaj atakoj ĝis la 11a de aprilo, kiam la Italia armeo atakis al Ljubljano (en nuntempa Slovenio) kaj tra Istrio kaj la regiono Lika kaj suden laŭ la marbordo de Dalmatio. Samtage, Hungaraj fortoj eniris en jugoslavaj areoj de Baĉka kaj Baranja, sed same kiel la italoj ili praktike ne frontis rezistadon. Jugoslava atako en la nordaj partoj de la Itala protektorato de Albanio trafis dekomencan sukceson, sed ĝi estis neutila pro la falo de la cetero de la jugoslavaj fortoj.
Fakuloj proponis kelkajn teoriojn por la subita falo de la Reĝa Jugoslava Armeo, kiel malbona trejnado kaj ekipaĵaro, generaloj pretaj sekurigi rapidan ĉeson de batalado, kaj granda kroata naciisma kvina kolono. La invado finis kiam oni subskribis batalpaŭzon la 17an de aprilo 1941, baze sur senkondiĉa kapitulaco de la jugoslava armeo, kiu ekvalidiĝis tagmeze la 18an de aprilo. Jugoslavio estis poste okupita kaj dispartigita fare de la potencoj de la Akso. Kelkaj areoj de Jugoslavio estis aneksitaj fare de najbaraj landoj aliancitaj al Akso, kelkaj areoj restis okupitaj, kaj en aliaj areoj estis kreitaj pupoŝtatoj favoraj al la Akso, kiel la Sendependa ŝtato Kroatio (en serb-kroata: Nezavisna Država Hrvatska, aŭ NDH) dum la invado de la 10a de aprilo. Kun la Itala invado de Grekio de la 28a de oktobro 1940, kaj la German-estrita invado de Grekio (Operaco Marita) kaj la invado de Kreto (Operaco Merkur), la invado de Jugoslavio estis parto de la Germana Balkana kampanjo (en germana: Balkanfeldzug).
Gramatiko de la angla
Prepozicioj
Prepozicio kutime uziĝas kun substantiva sintagmo kiel ĝia komplemento. Prepozicio kune kun ĝia komplemento nomiĝas prepozicia sintagmo, ekz-e in England, under the table, after six pleasant weeks, between the land and the sea. Prepozicia sintagmo povas esti uzita kvazaŭ komplemento aŭ postmodifanto de substantivo aŭ substantiva sintagmo, kiel the man in the car, the start of the fight; aŭ kvazaŭ komplemento de verbo aŭ adjektivo, kiel deal with the problem, proud of oneself; aŭ ĝenerale kvazaŭ adverba sintagmo.
La angla permesas uzadon de abandonita prepozicio kiu povas okazi en interogativaj aŭ rilativaj sintagmoj kie la tiukoncerna pronomo kiu estas la komplemento de la prepozicio estas skuita al la komenco de la sintagmo kaj tiel abandoninte la prepozicion. Ĉi tia strukturo estas evitata en iuj formalaj registroj. Ekzemple: Notu ke en la dua ekzemplo, la rilativo that povintus esti ekskludita.
Abandonita prepozicioj povas okazi en la pasivo, kie la komplemento en prepozicia sintagmo povas nuliĝi same kiel ĉe rekta objekto de verbo: it was looked at; I will be operated on; get your teeth seen to. La sama fenomeno povas okazi ĉe certaj uzoj de infinitivaj sintagmoj: he is nice to talk to; this is the page to make copies of.
Konjunkcioj
Konjunkcioj esprimas variajn logikajn rilatojn inter partoj de la frazo.
La principaj kunordigaj konjunkcioj estas: and, or, but, nor, so, yet, kaj for. Ĉi tiuj konjunkcioj povas esti uzitaj en multaj gramatikaj kuntekstoj por ligi unuojn de egala stato gramatika, ekzemple:
Ekzistas ankaŭ korelativaj konjunkcioj, kiam unu konjunkcio korelacias kun alia antaŭ la menciitaj unuoj ligitaj. La oftaj korelativaj konjunkcioj estas:
Subordigaj konjunkcioj rilatigas sintagmojn tiel ke ili aperu en subpropozicion. Kelkaj oftaj subordigaj konjunkcioj, aparte de la plej ofta that, estas:
Subordiga konjunkcio ĝenerale komencas propozicion, kvamkam pluraj povas sekvi kvalifikajn adverbojn, kiaj probably because ..., especially if .... La konjunkcio that povas esti ellasita: she told us (that) she was ready.
Negacio
Verba negacio tipe okazas per la vorto not antaŭ la negaciita verbo, kaj post helpoverbo (I go/I do not go). Kun helpoverboj, la negacia not ofte kuntiriĝas (don't, can't, isn't, ktp.), kaj en inversio, la subjekto povas sekvi la kuntiriĝon (Should he not pay? aŭ Shouldn't he pay?).
Aliaj elementoj kiaj substantivaj sintagmoj, adjektivoj, adverboj, infinitivaj sintagmoj kaj participaj sintagmoj, povas esti negaciitaj per simpla not antaŭ si: not the right answer, not interesting, not to enter, not noticing the train, ktp.
Ĉe negacio de negativoj, not ne estas uzita, malkiel en aliaj lingvoj: I saw nothing aŭ I didn't see anything, sed ne *I didn't see nothing. La angla ne havas duoblan negacion kiel pozitivon. Negativoj povas esti negaciitaj per not uzante ties korespondajn indefinitivojn.
Propozicia kaj fraza strukturoj
Tipa frazo enhavas unu sendependan propozicion. Propozicio tipe enhavas subjekton kaj predikaton.
Vortordo
Vortordo estas preskaŭ ekskluzive subjekto-verbo-objekto. La formo objekto-subjekto-verbo ekzistas, sed plej ofte en la futuro aŭ kontraste kontraŭ la konjunkcio but: Rome I shall see!, I hate oranges, but apples I'll eat!.
Demandoj
Simile al aliaj okcidenteŭropaj lingvoj, demandoj povas formiĝi per inversio, sed apenaŭ okazas krom ĉe kopulo, ĉefe be. Se kopulo ne ĉeestas, la helpoverbo do plenumas tian rolon, ekzemple:
Demandoj formitaj per interogativo simile formiĝas per inversio:
Sveda socialdemokratia partio
La sveda socialdemokratia partio (Sveriges socialdemokratiska arbetareparti, sveda socialdemokratia laborista partio) estis fondita en 1889 kaj estas la plej granda politika partio de Svedio. Ĝi historie havis kaj ĝis hodiaŭ havas tre grandan influon super la sveda socio. Dum granda parto de la 20-a jarcento ĝi regis en Svedio.
Gramatiko de la angla
Demandoj
Negativaj demandoj formiĝas simile sed, se la verbo inversiita havas kuntiriĝan formon kun not, tiam estas eble inversii la subjekton kaj la kuntiriĝon:
Sveda socialdemokratia partio
Internacie tre konata sveda socialdemokrato estis ĉefministro Olof Palme (murdita en 1986).
Distrikto Sulechów
Distrikto Sulechów - pole powiat sulechowski - estis distrikto en la provinco (historie vojevodio) Lubuŝio de Pollando, kiu malfondiĝis en 1975. Distrikta centro estas la urbo Sulechów. Fine de 1973 en la distrikto vivis.
Olivier Boumal
Olivier Boumal (n. ) estas kameruna futbalisto. Ekde la jaro 2017 li membras en la kameruna nacia teamo de futbalo.
Mario Balotelli
Mario Balotelli (prononco []) estas itala futbalisto de familie ganaa deveno. Li naskiĝis en Palermo, do nun estas -jara. Ekde la jaro 2010 li profesie ludas futbalon en la unua vira teamo de la klubo Manchester CFC, post tri antaŭaj profesiaj jaroj en la klubo Inter Milano.Krome Mario Balotelli ekde la jaro 2010 estas membro de la itala nacia teamo de futbalo. Kadre de ĝi li kunkonkuris pri la Eŭropa Futbal-Ĉampionado 2008 kaj la Futbala Mondpokalo 2010, kie la teamo ne aparte sukcesis, sed ankaŭ pri la Eŭropa Futbal-Ĉampionado 2012, en kiu ĝi atingis la duan pozicion. Antaŭ membriĝo en la vira nacia teamo, li jam laŭ koncerna aĝo membris en la nacia teamo de sub-21-jaruloj.
Floréal Martorell
Floréal MARTORELL (naskiĝis en 1956 en Castelginest) estas franca esperantisto, muzikisto kaj grava motoro de la Esperanto-muzika komunumo. Li estas la filo de kataluna anarkiisto, kiu ekziliĝis al Tuluzo post malvenko en la Hispana Enlanda Milito (1939). Li fondis EUROKKA-n, kreis la Esperanto-muzikan eldonejon Vinilkosmo kaj la gazeton Rok-gazet', kaj partoprenas en la organizado de multaj Esperanto-muzikaj prezentaĵoj. Ekzemple, li estis la ĉefa agento de KAFE.
Floreal, aŭ Flo, kiel li ŝatas esti nomata, fondis muzikekzercejojn en Donneville (proksime de Tuluzo) en 1980. Inter 1981 kaj 1987 li fondis kaj mastrumis la Collectif d'Activités Musicales (CAM), kolektivo de muzika agado. Kadre de CAM, li organizis koncertojn kaj spektaklojn.
En 1987 Flo esperantistiĝis, kaj tiam pripensis la rilaton inter Esperanto kaj rokmuziko. Li decidis starigi ion pri tio. Li serĉis muzikistojn kaj junajn Esperantistojn, kun kiuj li povus starigi Esperanto-rokasocion. En oktobro 1987 li demisiis de CAM, kaj en januaro 1988 fondis EUROKKA-n. En 1990 li kreis kaj la diskeldonejon Vinilkosmo kaj la gazeton Rok-gazet'.
Inter 1994 kaj 1995i li provis organizi PREFI, Pop-Roka Esperanto Festivalo Internacia. Pro manko de subvencioj, la projekto estis forlasita.
Flo partoprenis en la organizado de multaj festivaloj kaj spektakloj: dum pluraj jaroj de la festivalo Musicalèze, de la spektakloj de la SAT-amikaraj kongresoj en Bordozo, Amboise, Limoĝo kaj Antonio de du KEF-oj en Skandinavio ktp. Flo respondecis pri la organizado de la kultura programo en la Universala Kongreso de Montpellier, en julio 1998 (kun 3000 partoprenantoj). Sekve de la sukceso de tiu programo la Unuiĝo Franca por Esperanto petis de li lanĉi la projekton KAFE. Flo elektiĝis al la posteno Prezidento de Esperanto Midi-Pyrénées en junio 1999 kun la tasko plenumi KAFE-n.
En 2012 li estis distingita per la FAME-premio de la urbo Aalen.
Frjazino
Frjazino (Фрязино) estas urbo en Moskva provinco en Rusio. Ĝi situas proksimume 35 kilometrojn nordoriente de Moskvo kaj estas centro de la sciencoj.
Kodo de OKATO de la urbo (en jaro 2005) estas 46480.
Ĝi havas statuson de urbo ekde jaro 1951.
La loka tempo estas la sama kiel moskva tempo (en jaro 2005).
Geografiaj koordinatoj de la urbo estas.
En la urbo estas fervoja stacio (linio de Jaroslavskij stacidomo de Moskvo).
En jaro 1959 la urbo havis 19,1 mil loĝantojn.
En jaro 2002 la urbo havis 52,4 mil loĝantojn.
Bélmez de la Moraleda
Bélmez de la Moraleda estas vilaĝo kaj municipo de la Aŭtonoma Komunumo Andaluzio, en la provinco Jaén, sude de Hispanio.
La areo de la municipo estas 49 km2 kie loĝas 1894 geloĝantoj, do loĝdenso estas 38.7 loĝ./km2. Bélmez de la Moraleda situas je 69 km de la provinca ĉefurbo Jaén je altitudo de 825 metroj en la komarko Sierra Mágina.
Leienkaul
Leienkaul estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Cochem-Zell de la federacia lando Rejnlando-Palatinato. Fine de la jaro la komunumo havis 0 loĝantojn.
Internacia Konvencio por Reguligo pri Kaptado de Balenoj
La Internacia Konvencio por Reguligo pri Kaptado de Balenoj estas interna interkonsento subskribita en 1946 por "provizi por la taŭga konservado de balenaj provizoj kaj tiel ebligi la ordan disvolviĝon de la balenkapta industrio". Ĝi regas la komercajn, sciencajn kaj subsistencajn balenajn praktikojn de kvindek naŭ membraj nacioj, kiuj organizĝas en la Internacia Komisiono pri Balenĉaso.
Bélmez de la Moraleda
Historie la ekonomio dependis el la tekstila industrio kaj la olivarboj, sed aktuale estas eka turismo pro riĉaj historio, kuirarto, flaŭro kaj faŭno. La municipo estas konata pro la fama fenomeno de la vizaĝoj de Bélmez, nome makuloj kun figuroj de vizaĝoj kiuj aperis en unu domo kaj populariĝis en la 1970-aj jaroj inter amikoj de paranormaleco.
L'Histoire d'Adèle H. (filmo)
L'Histoire d'Adèle H. (Historio de Adèle H.) estas franca filmo de François Truffaut, aperinta en 1975.
Temo
Tiu filmo rakontas la historion de Adèle Hugo, dua filino de Victor Hugo. Tiu ĉi, obsedata de la akcidenta morto de sia unua filino, Léopoldine Hugo, forlasas la duan. Adèle poste ekkonas pasian amon, eĉ obsedan, al brita leŭtenanto Pinson, kiu ne reciprokas al ŝi. Ŝi postsekvas lin en Halifakso kaj Barbado. Adèle finas sian vivon en defalo kaj frenezo.
Bélmez de la Moraleda
Demografio
Laŭ statistikoj de la andaluza registaro (SIMA, 2007) la 1894 geloĝantoj de la municipo Bélmez de la Moraleda estas 912 inoj kaj 982 viroj. En la 49-kvadratkilometra teritorio estas 3 setlejoj, kie loĝas 1872 geloĝantoj, kaj aliaj 22 geloĝantoj loĝas dise en kamparo. Lasta konata nombro de naskiĝoj po jaro estis 15, 10 inoj kaj 5 viroj, kaj mortis 23, 8 inoj kaj 15 viroj. Tiel la natura kresko estis -8 (-0.4%). La laborkapabla loĝantaro estis 875 homoj (46.2%).
6629 Kurtz
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de la usona profesoro pri filozofio Paul Kurtz (1925–2012) de la Université de Buffalo (Novjorkio). Li estis fondinto de la "Committee for the Scientific Investigation of Claims of the Paranormal" (Komitato por Scienca Enketo pri la Asertitaj Paranormalaj Eventoj) kaj prezidento de la Koncilio por Sekula Humanismo. Li aktive popularigis la sciencon kaj la kritikojn kontraŭ la pseŭdosciencoj.
Internacia Konvencio por Reguligo pri Kaptado de Balenoj
La konvencio estis subskribita de 15 nacioj en Vaŝingtono la 2-an de decembro 1946 kaj efektiviĝis la 1-0an de novembro 1948. Ĝia protokolo (kiu reprezentis la unuan substancan revizion de la konvencio kaj etendis la difinon de "balenkaptilo" por inkludi helikopterojn kaj balenŝipojn) estis subskribita en Vaŝingtono la 19-an de novembro 1956. La konvencio estas posteulo de la Internacia Interkonsento por la Reguligo de Balenoj, subskribita en Londono la 8-an de junio 1937, kaj la protokoloj por tiu interkonsento subskribitaj en Londono la 24-an de junio 1938 kaj la 26-an de novembro 1945.
La celoj de la interkonsento estas la protekto de ĉiuj specioj de la balenoj, la establiĝo de sistemo pri internacia reguligo por la balenaj fiŝkaptadoj por certigi la ĝustan konservadon kaj disvolviĝon de balenoj kaj protekti al estontaj generacioj la grandajn naturajn rimedojn reprezentita de balenaj provizoj. La ĉefa instrumento por realigi ĉi tiujn celojn estas la Internacia Balena Komisono kiu estis establita laŭ ĉi tiu konvencio. La komisiono faris multajn reviziojn al la reguloj, kiuj konstituas la plejparton de la konvencio. La procezo de la Komisiono ankaŭ rezervis al la registaroj la rajton efektivigi sciencan esploron, kiu implicas mortigon de balenoj.
Saint-Seine-l'Abbaye
Saint-Seine-l'Abbaye aŭ Sankta Sejno la abatejo estas komunumo de la departemento Kostodorio (Francio). La komunumo kovras la areon de 3,84 km². Ĝia loĝantaro laŭ la censo de la jaro 2011 estis 358 homoj.
Ekonomio
Tie estas orfejo.
Civitella San Paolo
Civitella San Paolo estas komunumo de Italio.
Kariljono (Essen)
La Kariljono ĉe Deiter-Domo estas vidindaĵo en la urbocentro de Essen. Ĝi troviĝas ĉe strato Kettwiger Straße, piedira zono inter ĉefa stacidomo kaj kinejo Lichtburg.
Antaŭaĵoj
Jam en 1928 firmao Deiter instalis en sia iama sidejo ĉe strato Limbecker Straße kariljonon. En 1940 oni kaŝis la sonorilojn sur variaj bienoj en Sauerland por protekti ilin kontraŭ la enfandado kadre de la nazia militekonomio.
La firmao akiris la domon Kettwiger Straße 22 en la jaro 1938. Post detruo de la firmaa sidejo ĉe Limbecker Platz la domo fariĝis en 1943 nova sidejo de la fimao. Post la Dua Mondmilito en 1948 Juvelisto Deiter remalfermis la vendejon ĉe Kettwiger Straße 22. Jaron poste oni remuntis la kariljonon, kiun oni estis kaŝinta dum la milito.
Strukturo kaj funkcio
Ĉiun kvaronhoron eksonas tiel nomata Westminster-Frapo, la ministo frapas la hornombron per sia martelo. Poste la kariljono ludas iam konitajn popolkantojn, ekzemple Am Brunnen vor dem Tore, Die Gedanken sind frei, Horch, was kommt von draußen rein, In einem kühlen Grunde aŭ la ministokanton ''Glück auf! Glück auf! Der Steiger kommt'', en la kristnaska tempo ĝi ludas kristnaskaĵojn. Poste la du bronzaj figuroj en la plej supra etaĝo, du burĝoj en mezepoka kostumo, ekfrapas du sonoriletojn. Ili anoncas la tri figurojn en la suba balkono: episkopo Altfrid, fondinto de la abatinujo kaj rigardata kiel fondinto de la urbo Essen, en la mezo imperiestro Henriko la 3-a, kiu en 1041 donis al Essen la foirprivilegion, kaj dekstre de ĉi tiu abatino Teofano, kiu ricevis la foirprivilegion. Dum kiam episkopo kaj imperiestro per episkopa bastono kaj dokumento montras konvenajn insignojn, Teofano tenas en sia dekstra mano kiel simbolo de siaj meritoj por la abatinujo modelon de la okcidenta konstruaĵo de la katedralo, intertempe jam plejparte atribuata al unu el ŝiaj antaŭuloj.
Post surscenejiĝo de tiuj ĉe tri gravaj personoj en la abatinuja historio du figuroj kun naturtrumpetoj de la almetas en la sekva kampo siajn instrumentojn, kaj inter ili aperas laŭvice tri figuroj de la urba historio. La unua figuro estas Heinrich Barenbroch, kiu en 1563 en la foiropreĝejo realigis kiel unua protestanta pastro la reformacion. Lin postsekvas duko Vilhelmo de Kleve, kiu tiam estis vokto pri abatinujo kaj urbo, kaj ne nome nomata urbestro kun la urboŝlosilo, kiu simbolas la strebadojn de la urbo al sendependeco de la urbo de la abatinuja regado.
La plej malsupra balkono de la kariljono enhavas animitan oraĵistan metiejon. Tiuj ĉi figuroj estis kreataj nur en 1966 por la centjara firmaa ekzisto de la juvelejo. La finaĵon de la kariljono formis la figuron de la „gardema koketo“ kreita nur en 1970, kiu rilatas kun mezepoka kutimo. La figuro levis la kapon, batis per la flugiloj kaj kokerikis.
Pro la aĝo de kaj per tio kreska ĝenemo de la meĥaniko ĉiam denove plene forfalas partoj de la sinsekvo.
Produktintoj
La vitromozaikon de la fasado konceptis la direktoro de la Folkwang-Altlernejo por formado, Hermann Schardt, same kiel de la Bavara Kortega Artinstituto en Munkeno. La figuron de la ministo kreis Adolf Wamper, profesoro de la Folkwang-Altlernejo. La figurojn de la urba historio verkis Hermann Diesener, metalskulptisto el Bamberg, la figurojn en la oraĵistejo artmetia forĝejo el Essen. La meĥanikon kaj mastrumadon de la movilaron konstruis la firmao Deiter kunlabore kun aliaj firmaoj el Essen.
Esperantismo
Esperantismo estas penado disvastigi en la tuta mondo la uzadon de lingvo neŭtrale homa, kiu 'ne entrudante sin en la internan vivon de la popoloj kaj neniom celante elpuŝi la ekzistantajn lingvojn naciajn', donus al la homoj de malsamaj nacioj la eblon interkompreniĝadi, kiu povus servi kiel paciga lingvo de publikaj institucioj en tiuj landoj, kie diversaj nacioj batalas inter si pri la lingvo, kaj en kiu povus esti publikigataj tiuj verkoj, kiuj havas egalan intereson por ĉiuj popoloj.
Esperantismo estas la vorto kiu priskribas la aktivan strebon kultivi ĉi tiun lingvon, ajnacele, ideologie kaj ideale. Esperantistoj bone scias, ke ne ekzistas alia tutmonda komunumo kiu sin rekonas per lingvo libera je etnaj ligoj.
Ĉiu alia ideo aǔ espero, kiun tiu aŭ alia esperantisto ligas al esperantismo (inter alie la tn. 'interna ideo'), estos lia afero pure privata, por kiu esperantismo ne respondecas.
Bulonja Deklaracio pri Esperantismo (UK, 1905)
La Deklaracio de la unua Universala Kongreso de Esperanto en Bulonjo ĉe Maro, "Deklaracio pri la esenco de la Esperantismo", ofte nomata malpli longe Bulonja Deklaracio, Deklaracio pri Esperantismo aŭ Deklaracio pri Esperanto, detaligas la "esencon de la Esperantismo": "La Esperantismo estas penado disvastigi en la tuta mondo la uzadon de lingvo neŭtrale homa, kiu 'ne entrudante sin en la internan vivon de la popoloj kaj neniom celante elpuŝi la ekzistantajn lingvojn naciajn', donus al la homoj de malsamaj nacioj la eblon kompreniĝadi inter si (...)". Estas notinde, ke tiu deklaracio ne eksplicite mencias iun celon, ke ĉiu homo aŭ la plimulto de la edukitaj homoj parolu Esperanton. Kompreneble oni povas supozi, ke disvastigantoj ĉiam celas, ke kiel eble plej multaj homoj akceptu tion, kion ili disvastigas, nome Esperanton. La posta punkto detaligas, ke "lingvo internacia povas esti nur lingvo arta" kaj ke "en ĉiuj rilatoj pleje taŭga montriĝis nur unu sola lingvo Esperanto" - tio indikas, ke oni pensas pri "ĝenerala" internacia lingvon.
La Deklaracio mencias homojn, kiuj rilate al Esperanto "laboras por ĝia disvastigado kaj riĉigado de ĝia literaturo". Estas notinde, ke jam en 1905 estis menciataj tiuj du kernaj agadoj (kreskigo kaj kulturo) por la progresigo de Esperanto.
Je la sojlo de la mondmilito: La alvoko de Hodler
Duonjaron post la komenco de la Unua Mondmilito, Hector Hodler lanĉis alvokon sub la titolo “Super” en la revuo Esperanto de la 5-a de januaro 1915 : ''“Ni havas la devon ne forgesi... Flanke de niaj simpatioj, ni havas devojn kiujn al ni trudas nia esperantisteco... devo kredi, ke neniu popolo havas la monopolon de la civilizeco, de la kulturo aŭ de la humaneco... Devo kredi, ke neniu popolo entute havas la monopolon de la barbareco, perfideco aŭ stulteco... Devo konservi prudenton eĉ meze de la premigaj influoj de la popolamasoj... La parolo estas nun al la kanono, sed ne eterne daŭros ĝia blekado. Kiam centmiloj da homoj kuŝos en la bataltomboj kaj la ruinoj ĉe la venkintoj kaj venkitoj atestos pri la teknikaj pli ol pri la moralaj progresoj de nia civilizeco, tiam oni alvenos al iu solvo, kaj tiam, malgraŭ ĉio, la internaciaj rilatoj denove ligiĝos, ĉar super la nacioj estas tamen io... Se sur la nunaj ruinoj ni volas konstrui novan domon, oni bezonos tiujn laboristojn, kiujn ne timigos la malfacilaĵoj de la rekonstruo. Ni esperantistoj, estu la embrio de tiuj elitoj. Por inde plenumi nian taskon, ni konservu nian idealon kaj ne lasu nin subpremi de la malespero aŭ de la bedaŭro.”''
Tiele Hodler sinesprimis pri kio signifas Esperantismo/"esperantisteco" en tiama ŝanĝiĝanta mondo. Eĉ post pli ol jarcento liaj saĝaj vortoj povas servi kiel gvidilon. Do tiel por li Esperantismo estas la penado prepari internacian tuthomaran popolon por rekonstrui la mondon, certe pli ol spirite ol fizike, post la grandega kaj terurega milito.
Sento de identeco
Laŭ Zlatko Tišljar esperantismo estas identeco-sento de personoj edukitaj per la ideologio de la interna ideo en la komuna lingvo Esperanto. La ideologio de la Interna Ideo estas difinita en la poemoj de L.L. Zamenhof, kies esenco estas kredigi al homoj uzantaj Esperanton, ke per tio ili ekapartenas al aparta homgrupo; ties rolo estas plibonigi la mondon per lingvo kiu kontribuos al la monda paco kaj interkultura kompreniĝo. Ĝi kaŭzas emocian rilaton al tiu grupo kaj pretecon batali por ĝi kaj sin oferi por ĝi, kiam ĝi estas endanĝerigita; pro tio la esperantista grupo same kiel nacioj kreis la propran kulturon, tradiciojn, simbolojn kaj instituciojn kiel ekzemple la Esperanta Civito.
NGC 1747
NGC 1747 (alia indiko — ESO 85-SC16) estas malfermita stelamaso kun emisia nebulozo en konstelacio Orfiŝo.
Naoki Inoue
Naoki Inoue (井上 直輝, n. ) estas japana futbalisto.
NGC 1747
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Naoki Inoue
Li ekde la jaro 2020 futbalas ĉe la unua vira teamo de la klubo Blaublitz Akita.
Esperantismo
Ekstera ligilo
Esperanta Civito
Ĥadiĵensk
Ĥadiĵensk (ruse Хадыженск) estas urbo en Rusio. Ĝi situas ĉe rivero Pŝic (Пшиц), 6 kilometrojn de fervoja stacio Ĥadiĵenskaja (Хадыженская).
En 1959 la urbo havis 20,2 mil loĝantojn.
Naturparko Saar-Hunsrück
La Naturparko Saar-Hunsrück (naturparko Saro-Hunsruko)] estas en la jaro 1980 instalita naturparko kiu etendiĝas je areo de 2055 km² en la gemanaj federaciaj landoj Rejnlando-Palatinato kaj Sarlando. El tiu surfaco 101 km² apartenas al la nova Nacia parko Hunsrück-Hochwald.
Administranto de la naturparko estas la asocio „Naturpark Saar-Hunsrück“ kun sidejo en n Hermeskeil. En la urbeto Hermeskeil la socio ankaŭ havas „eventmuzeon“ kaj unu el ses informcentrojn.
Urboj kaj komunumoj
En la sarlanda  parto de la naturparko situas la urbojn kaj komunumoj Perl, Mettlach, Losheim am See, Merzig, Weiskirchen, Wadern, Beckingen, Rehlingen-Siersburg, Wallerfangen, Nonnweiler, Tholey, Nohfelden, Oberthal, Namborn, St. Wendel kaj Freisen. Krome la urbo Lebach kun la urbopartoj Dörsdorf kaj Steinbach, la komunumo  Schmelz kun la komunumpartoj Dorf, Limbach kaj Michelbach kaj la komunumo Eppelborn kun la komunumparto Dirmingen.
En Rejnlando-Palatinato komunumaj partoj de la  komunumaro Saarburg, Konz, Ruwer, Kell am See, Hermeskeil (distrikto Trier-Saarburg), Thalfang, Bernkastel-Kues (distrikto Bernkastel-Wittlich), Kirchberg/Hunsrück (distrikto Rhein-Hunsrück), Rhaunen, Herrstein, Birkenfeld kaj Baumholder (distrikto Birkenfeld) kaj partoj de la  senkomunumara komunumo Morbach (distrikto Bernkastel-Wittlich) kaj Idar-Oberstein (distrikto Birkenfeld).
Kernzonoj
En la rejnlando-palatinata parto estas sep kernzonoj, kie validas plivastigitajn protektoregulojn:
Montoj
Al la montoj kaj altaĵoj de la naturparko Saar-Hunsrück apartenas  – ordigitaj laŭ alteco en metroj (m) super  marnivelo (MN):
Celo de la protekto
Ambaŭ landoj formulis por siaj partoj malsamaj celoj:
Șipet
Șipet [ŝipet] (hungare: Sebed, germane: Schipet) estas vilaĝo en Rumanio sudokcidente de Timișoara. En 1910 ĝi havis 2595 loĝantojn (rumanoj, germanoj, hungaroj); en 1992 856 (rumanoj). Ĝia unua mencio skriba estas el 1462. Ĝis 1919 ĝi apartenis al Hungario (Temes vármegye). Administre ĝi apartenas al la komunumo Tormac.
En la censo de 2002, 57 el la 856 loĝantoj deklaris sin etnaj slovakoj.
San José Ayuquila
San José Ayuquila estas unu el la 570 komunumoj de la meksika subŝtato Oaĥako (Oaxaca). La ĉefurbo de la komunumo same nomiĝas San José Ayuquila. La ŝlosilnumero de la komunumo laŭ la nacia geografia instituto INEGI estas 20 165.
Geografio
San José Ayuquila apartenas al la distrikto Huajuapam al kiuj apartenas entute 28 komunumoj. Ĝi situas en la miŝteka regiono de Oaĥako (regiono Mixteca), kiu apartenas al la nordokcidenta parto de la subŝtato. La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 1342 loĝantojn. El tiuj estis 604 viroj kaj 738 virinoj. La komunumo havas surfacon de 35.72 kvadratkilometroj. La meza alteco estas 1560 metroj super la marnivelo.
Sociogeografio
En la jaro 2000 (laŭ INEGI) en la komunumo vivis 14 indiĝenoj. El tiuj 11 aĝis pli ol 5 jaroj kaj estis dulingvaj (hispana kaj indiĝena lingvoj).
Fontoj: Statistikoj de la nacia geografia instituto INEGI pri la censo de 2005 (hispane: Conteo de Población y Vivienda de 2005).
Leiferde
Leiferde estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Gifhorn de la federacia lando Malsupra Saksio. Fine de la komunumo havis  loĝantojn.
Neviso
Neviso (Nevis, Niévès) estas la malpli granda el la du insuloj, kiuj konsistigas la ŝtaton Sankta-Kito kaj Neviso en la Malgrandaj Antiloj. Ĝia ĉefloko estas Charlestown.
Ĝi havas areon de 93,4 km²; en 2006 ĝi havis 12.106 loĝantojn. Ĝia plej alta punkto estas Pinto Neviso (Nevis Peak) kun 985 metroj. La distanco al insulo Sankta-Kito estas nur ĉ. tri kilometroj. La koordinatoj de la centro estas.
Kristoforo Kolumbo trovis la insulon dum sia dua vojaĝo en 1498 (laŭ aliaj: la 12-an de novembro 1493) kaj nomis ĝin Nieves (hispane: "neĝoj", aludo pri "nia sinjorino de la neĝoj"). Iuj diras, ke unue li nomis ĝin San Martin (Sankta Marteno), kaj ke la nuna nomo ekestis poste, kiam la origina transiris al insulo Sent-Martino.
Dielenbächel
Dieenbächel estas rojo en la sudokcidento de la germana federacia lando Rejnlando-Palatinato. Ĝi estas dekstra alfluanto de Schwarzbach.
Neviso
En 1998 referendumo rifuzis plenan aŭtonomecon de la insulo.
Strukturo
Neviso administre konsistas el kvin paroĥejoj:
Distrikto Sulęcin
Distrikto Sulęcin - pole powiat sulęciński - estas distrikto en la provinco (historie vojevodio) Lubuŝio de Pollando. Distrikta centro estas la urbo Sulęcin. Fine de en la distrikto vivis.
Antal Tass
TASS Antal (taŝ; naskiĝis la 14-an de aprilo 1876 en Temesrékás, mortis la 17-an de januaro 1937 en Budapeŝto) estis hungara astronomo.
Kariero
Tass studis astronomion kaj matematikon en Reĝa Teknikuniversitato palatino József, de 1899 li estis asistanto de observatorio de Ógyalla, de 1904 observanto, en 1913 vicdirektoro kaj post la morto de Miklós Konkoly-Thege (1916) gvidinto de la instituto. Li organizis la Konkoly Alapítványú Asztrofizikai Obszervatórium (1921), kies ĝis 1934 li estis direktoro. En 1924 li fondis kune kun József Wodetzky la Stella Csillagászati Egyesület (Asocio Stella pri Astronomio).
La asteroido 115058 Tassantal estis nomita en lia memoro.
Tarcenay-Foucherans
estas komunumo de Francio, ekestinta la 1-an de januaro per fuzio de la antaŭe sendependaj komunumoj Tarcenay kaj Foucherans. Ĝi situas en la departemento Doubs, en la regiono Burgonjo-Franĉkonteo (Bourgogne-Franche-Comté, prononco []) kaj en la historia regiono Franĉkonteo. Fine de en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². Administre la komunumo apartenas al la arondismento Besançon (france arrondissement de Besançon), la okcidenta parto de la departemento, kaj al la kantono .
Portland Timbers
Portland Timbers estas usona profesia futbalklubo en Portlando, Oregono. La teamo ludas en la Grandliga Futbalo (MLS) en la Okcidenta Konferenco.
Henriette Ith-Wille
Henriette ITH-WILLE [enriet it-vile] (naskiĝis la en La Chaux-de-Fonds, mortis la  en Ĝenevo) estis svisa Esperanto-instruistino kaj sekretario de la pedagogo Pierre Bovet. Ŝi engaĝiĝis por pacismo kaj instruado de Esperanto.
Portland Timbers
Ĝiaj ĉefaj rivaloj estas la Seattle Sounders FC kaj la Vancouver Whitecaps FC kiuj ludas unu kontraŭ la alia por la Kaskadia Pokalo.
Henriette Ith-Wille
Familia situacio
Henriette Ith naskiĝis en familio de horloĝistoj origine el La Sagne en la svisa Kantono Neuchâtel. La germanaspekta nomo Wille estiĝis pro eraro de naskiĝregistra oficisto en la 18-a jarcento de la franclingva nomo Vuille. Henriette travivis feliĉan junecon, kvankam la patro Charles (1835-1896) mortis kiam ŝi estis 11-jara. Ŝi ricevis severan edukadon fare de sia patrino Jenny, naskita Borkiewitcz (1855-1940). La familio de liberpensuloj kun kvin infanoj vivis en medio intelekte kaj kulture stimula.
Studoj kaj profesio
Post la duagrada lernejo Henriette Wille perfektigis siajn lingvosciojn pri la germana kaj angla en Zuriko kaj Anglio de 1902 ĝis 1904. Sekvis studoj pri fotografiado en Berlino kaj malfermo de fotografia ateliero post ŝia reveno al La Chaux-de-Fonds en 1908. En ĉi tiu urbo ŝi edziniĝis en aprilo 1914 al germana aktiva oficiro, Hans Danneil, kun kiu ŝi vivis ĝis 1924, kaj tiel akiris la germanan civitanecon perdinte la svisan.
Unua Mondmilito
Pro la eksplodo de la Unua Mondmilito en aŭgusto 1914, la separita paro revidis sin nur dum la forpermesoj de la edzo, kiu grave malsaniĝis en 1915 kaj translokiĝis al militlazareto ĉe la nordgermana urbo Verden (Aller), kie lia edzino vizitis lin.
Flegistino de vizaĝvunditoj
Dum la Unua Mondmilito Henriette Danneil okupiĝis pri vizaĝvunditoj en milita hospitalo kie ŝia edzo estis flegata. Nur en la jaro 1942 ŝi publikigis rememoraĵojn pri tiu tempo.
Postmilita periodo
La militaj travivaĵoj instigis Henriette Danneil al filozofia meditado pri la senco de la vivo. Ŝi transskribis la libron de Rudolf Eucken Der Sinn und Wert des Lebens (La senco kaj valoro de la vivo) al Brajlo. En 1919 ŝi aliĝis al la Internacia Junulara Ligo (Internationaler Jugendbund, IJB) iniciatita de profesoro Leonard Nelson en Göttingen. La politika filozofio de Nelson devigis la IJB-anojn al partopreno en politika partio kaj Henriette Danneil iĝis membro de la Socialdemokrata Partio de Germanio, sed la partio eksigis ŝin en 1925, kiel cetere ĉiujn IJB-anojn. Sed jam en 1924 ŝi translokiĝis al Ĝenevo, kie de kvar jaroj ekzistis la Ligo de Nacioj kaj tie ŝi restados dum 54 jaroj.
Ĝenevo
En ĉi tiu urbo Henriette Danneil konservis la rilatojn kun L. Nelson kaj la IJB, kiu intertempe transformiĝis al Internacia Socialista Batalligo (Internationaler Sozialistischer Kampfbund, ISK) kaj fondis kaj vigligis la ĝenevan ĉelon.