cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Paŭlo Moĵajevo
Personaĵoj
La gepatra lingvo de Moĵajevo estas la rusa; li bone posedas ankaŭ la ukrainan lingvon, pli-malpli bone — la anglan; li havas ankaŭ ioman interesiĝon pri la pola kaj krime-tatara lingvoj.
Moĵajevo ŝatas muzikon, poezion, bardajn kantojn (ĉefe de la rusa bardo M. Ŝĉerbakov kaj la duopo «Ivasi»). Li komponas muzikon (ĉefe — kantojn por la versoj de la rusaj poetoj de la Rusa Arĝenta Epoko). Aŭtune 2009 en la krimea eldonejo «Tavrija» estis eldonita lia kantaro «La arĝentaj linioj». Aŭtune 2011 aperis lia dua kantaro «Per ĉiuj kordoj» — ĝin eniris ankaŭ unu kanto en Esperanto («Lulkanto», por la versoj de P. Moĵajevo mem ).
Esperanto-aktivado
Moĵajevo lernis Esperanton memstare laŭ la lernolibro de Boris Kolker, la lernado komenciĝis somere 2000. Ekde la jaro 2001 li partoprenis ĉiujn Krimeajn E-renkontiĝojn («Aroma Jalto» kaj «Velura Sezono»). Krom aranĝi en Simferopolo kelkajn E-kursojn li dum iom da tempo gvidis la retan E-kurson «Ŝkola Esperanto» («Lernejo de Esperanto»). Krome, post la sukcesa partopreno en kelkaj seminarioj li estas diplomita Ĉe-metoda instruisto.
Ekde la jaro 2002 li okupiĝas pri tradukado. Plej famas liaj tradukoj de diversaj ruslingvaj kantoj kaj kelkaj pecoj el famaj anglalingvaj muzikaloj de A. L. Webber — tiuj tradukoj konsistigis la signifan parton de lia kanto-disko «Pluke-Traduke» (2005). Siajn tradukitajn kantojn li prezentas koncerte dum diversaj E-aranĝoj (i.a., dum IJK-2004, IJK-2005, IJS-2005, ARKONES-2005, RET-2007, IET-2008, IJK-2008, IJK-2011). Li partoprenis ankaŭ tradukadon de subtitoloj por kelkaj sovetiaj kin-filmoj. Lia poezia traduko de la versaĵo «Nekonatino» (de Aleksandro Blok) ricevis laŭdan mencion en la konkurso «Liro» (2004) ; samjare lia proza traduko de la rakonto «Malafablulo» (de Ivan Turgenev) estis premiita en la sama konkurso.
Moĵajevo ankaŭ iom verkas originale (ĉefe poezion). Lia originala E-versaĵo, titolita «Simplarimaĵo», ricevis laŭdan mencion en la konkurso «Liro» (2007).
Ekde la lanĉo de la seminario «Flugiloj de Malfacila Vento» P. Moĵajev partoprenis ĝin kiel unu el la gvidantoj de la gramatika parto (i. a., en la seminarioj, organizitaj dum IJK-2004, IJK-2005, RET-2007, IJK-2008).
Somere 2003 Moĵajevo iĝis la ĉefa provlegisto de «Kontakto». Inter somero 2007 kaj aŭtuno 2010 li estis ĝia ĉefredaktoro.
Aprile 2010 laŭ la rezultoj de voĉdonado en la Akademio de Esperanto li estis elektita kiel akademiano.
Moĵajevo agas ankaŭ kiel porparolanto de Esperanto en ruslingvaj Interreto kaj blogosfero.
Tenualosa ilisha
' Tenualosa ilisha' (en bengala: ইলিশ, latinigite: iliš), konata ankaŭ kiel iliŝa, hilso, hilsa haringo aŭ hilsa ŝad, estas specio de fiŝo rilata al la haringo, en la familio Klupeedoj, Clupeidae. Ĝi estas tre populara kaj serĉata - kiel manĝaĵo en la Hinda Subkontinento. La plej famaj hilsoj devenas el la distrikto Ĉandpur, Bangladeŝo. Ĝi estas la nacia fiŝo de Bangladeŝo. Tiu fiŝo kontribuas al ĉirkaŭ 12% de la totala fiŝproduktado kaj ĉirkaŭ 1.15% de la MEP en Bangladeŝo. La 6an de aŭgusto 2017, la Departemento de Patentoj, Dezajno kaj Markoj de la Ministerio de Industrio de Bangladeŝo deklaris la agnoskon de iliŝoj kiel la produkto de Bangladeŝo. Ĉirkaŭ 70-75 procento de la totala produktita iliŝo en la mondo estas produktita en Bangladeŝo laŭ la Geografia Indiko (GI) de 2004. Ĉirkaŭ 450 000 personoj estas rekte dediĉitaj al la kaptado de tiu fiŝo kiel granda parto de sia vivtenado; ĉirkaŭ kvar al kvin milionoj de personoj estas nerekte dediĉita al ties komerco.
Mathieu (Calvados)
Mathieu estas franca situanta en departemento Calvados, regiono Normandio.
Ĝiaj loĝantoj nomiĝas Mathieusains.
Nerekta imposto
Nerekta imposto (kiel ekzemple aldonvalora imposto (AVI), vendimposto, aŭ varserva imposto) estas imposto postulita fare de peranto (kiel ekzemple podetala butiko) de la persono kiu portas la finfinan ekonomian ŝarĝon de la imposto (kiel ekzemple la konsumanto). La peranto poste arkivas impostdeklaron kaj plusendas la impostenspezon al registaro kun la reveno. En tiu signifo, la esprimo nerekta imposto estas komparita al rekta imposto, kiu estas postulita rekte fare de registaro de la personoj (laŭleĝaj aŭ naturaj) al kiu ĝi estas trudita. Kelkaj komentistoj argumentis ke "rekta imposto estas tiu kiu ne povas esti ŝanĝita fare de la impostpaganto al iu alia, dum nerekta imposto povas esti."
Nerekta imposto povas pliigi la prezon de varo por pliigi la prezon de la produktoj por la konsumantoj. Ekzemploj estus fuelo, alkoholaĵoj, kaj pritabakaj impostoj. Akcizo pri aŭtomobiloj estas pagita en la unua kazo de la produktanto de la aŭtoj; finfine, la produktanto transdonas la ŝarĝon de tiu imposto al la aĉetanto de la aŭto en la formo de pli alta prezo. Tiel, nerekta imposto estas tiu kiu povas esti ŝanĝita aŭ pludonita. La grado al kiu la ŝarĝo de imposto estas ŝanĝita determinas ĉu imposto estas ĉefe rekta aŭ ĉefe nerekta. Tio estas funkcio de la relativa elasteco de la mendado kaj ofertado de la varoj aŭ servoj estantaj impostita. Sub tiu difino, eĉ enspezimpostoj povas esti nerektaj.
Trstěnice (distrikto Svitavy)
Municipo Trstěnice situas en Ĉeĥio, regiono Pardubice, distrikto Svitavy, en valo de rivero Loučná, 12 km sude de urbo Litomyšl. Vivas ĉi tie. La municipo estas konata ne nur pro teatraĵo de Alois Jirásek - Vojnarka, kiu ĉi tie okazis, sed ankaŭ pro multaj kulturaj okazaĵoj, aparte "Teatra somero de Trstěnice".
Historio
Trstěnice estas vilaĝo tre malnova, la unua historia mencio pri ĝi, tiam nomata Střenice, estas jam el la jaro 993. Pri vivo en Trstěnice en la 17-a jarcento ni scias, ke la subuloj estis devigitaj labori en t.n. Fridrich-korto (nuntempe domaro Pohodlí) kaj devige jare liveri por la kastela kuirejo en Litomyšl 86 plenajn ĉaregojn da ligno. Ankaŭ kamparanaj ribeloj, perforta rekatoligado kaj pestaj epidemioj trafis sortojn de la loĝantaro de tiama Střenice. En la dua mondmilito la ĉeĥa vilaĝo Trstěnice estis alligita al Germanio kaj por veturo al proksima urbo Litomyšl la loĝantoj devis havi t.n. "Grenzausweis" (limatestilon).
Preĝejo
Gotika preĝejo de "Trovo de Sankta Kruco" estas atestita en la jaro 1350. Rekonstruita ĝi estis en la jaroj 1721 kaj 1877. Ĝi estas ununava kun kvinlatere fermita presbiterejo, kun kvadrata sakristio sur norda flanko de ĝi kaj kapelo sur norda flanko de la navo. Sur suda flanko kaj en okcidenta fronto estas antaŭĉambroj. Fasadoj estas nemembrigitaj, en okcidenta fronto estas pinjono kun volutaj aloj kaj triangula superkonstruaĵo. Fenestroj en la presbiterejo estas pintarkaj, en la navo duoncirklaj. Kruca volbo en presbiterejo estas apogata per pilieroj. La sakristio estas volbita rete sur ripoj kaj la kapelo per ĉeĥa plato, triumfa arko estas pintarka. La sakristion ligas kun la presbiterejo sela profilita portalo kaj kun la kapelo simpla portalo kun ansoj kaj gutoj. La navo estas platplafona, en okcidenta parto estas trietaĝa ĥorejo.
La ĉefaltaro kun statuoj de Sankta Sigismondo kaj Sankta Vito kaj la predikejo estas el la 18-a jarcento, la flankaj pseŭdogotikaj altaroj estas el la 19-a jarcento. Pentritaj plenigaĵoj de ĥoreja parapeto estas el la 18-a jarcento, sur la ĥorejo estas bildoj de Sankta Johano Nepomuka kaj de Sankta Adalberto el la dua duono de 18-a jarcento.
Sonorilturo
Oriente de la preĝejo troviĝas sonorilturo sur kvadrata bazplano, la teretaĝo estas masonita, la dua etaĝo ligna sur lignoskulptitaj kreneloj. La tegmento estas piramida.
Popolaj arĥitekturoj
Vilaĝo Trstěnice havas pentrindan kaj konservitan sidejan strukturon. Sur ambaŭ flankoj de la valo situas kelkaj kvadrataj popolaj bienetoj, parte masonitaj, parte lignaj, kun rikolttenejetoj kaj aliaj mastrumaj konstruaĵoj. La atmosferon kompletigas multaj kapeletoj, statuoj kaj krucoj. Aparte menciinda estas senteme rekonstruita bieneto Vojnarka kaj Ŝtona muelejo sur malsupra rando ĉe la ŝoseo.
Pirokseno
Pirokseno estas minerala grupo el silikatmineraloj. La piroksenoj estas gravaj ŝtonformiĝantoj kun diversa konsisto. Ili havas la ĝeneralan formulon X2Si2O6, ofte riĉas je kalcio, magnezio kaj fero. Ili havas la durecon inter 5 kaj 6,5.
La plej oftaj piroksenoj apartenas al la enstatit–ferrosilit-serio ([Mg,Fe]SiO3) aŭ kalcientena diopsid–hedenbergit-serio (Ca[Mg,Fe] Si2O6). La kristalan strukturon de la piroksenoj formas ĉenoj el SiO4-tetraedroj, kiuj interligiĝas per komuna oksigenatomo.
Antonov An-225
La Antonov An–225 ( Мрія (sonĝo), NATO raportnomo: Cossack) estas transporta aviadilo, evoluigita en la kieva projekta buroo Antonov, en la dua duono de la 1980-aj jaroj. Ĝi kapablas ekflugi kun pezo de maksimume 640 tunoj, tiel ĝi estas la plej peza aviadilo de la mondo, kiu kapablas transporti 250 t da utilŝarĝo. Ĝiaj fizikaj mezuroj estas la plej grandaj hodiaŭ, nur la unufoje flugata usona Hughes H–4 (post la dua mondmilito) havis pli larĝan enverguron. An-225 havas nur unu funkciantan kaj unu parte konstruitajn ekzemplerojn, oni celas finprodukti tiun lastan.
Historio
An–225 estis evoluigita por servo de la sovetia kosma programo, ties tasko estis transporto de la kosmoŝipo Burano kaj partoj de porta raketo energija. En tiu rolo, li ŝanĝis la aviadilojn de Mjasiŝĉev VM–T. Oni povas lokigi la ŝarĝojn sur aŭ en la avidilon.
La planado komenciĝis en 1985, la aviadilo estis finkonstruita jam en 3,5 jaroj. Tion helpis, ke la aviadilo baziĝas ĉefe sur An–124, tiel oni uzis ties instalaĵojn, partojn kaj la motorojn. La unua flugo okazis la 21-an de decembro 1988 en Kievo. La tipo ricevis en 2001 la internacian flugpermesilon, la unua komerca flugo okazis la 31-an de januaro 2002. Ĝi servas en flugkompanio Avialinyiji Antonova kaj transportas ŝarĝojn kun la brita Air Foyle HeavyLift.
Lőrinc Kesztler
Lőrinc Kesztler [kestler], laŭ hungarlingve kutima nomordo Kesztler Lőrinc estis hungara instruisto, komponisto.
Lőrinc Kesztler naskiĝis la  en Küllőd (nuntempa Kolut en Serbio), li mortis la  en Budapeŝto.
Biografio
Lőrinc Kesztler lernis en Muzikakademio de Budapeŝto de Viktor Herzfeld kaj Zoltán Kodály, laŭ alia fonto ankaŭ de Ilonka Kabos. Inter 1921 kaj 1973 li instruis en la plej gravaj muzikaj mezlernejoj en Budapeŝto. En 1938 lia komponaĵo ricevis premion. Lia muzika lernolibro en 1928 estis multfoje eldonita. Li ankaŭ komponadis.
Antaŭintesto
Antaŭintesto estas antaŭulo de la intesta kanalo dum la embriogenezo kaj kiu havas ektoderman originon. el ĝi evoluas ekz. pulmo, intestaĵoj, hepato ktp.
Alisence, antaŭintesto estas antaŭa parto de la intesta kanalo, havanta la partojn: buŝo, faringo kaj la ezofago (kelkfoje stomako).
Kiyotaka Hirai
Kiyotaka Hirai (平井 清隆, n. ) estas japana futbalisto.
Li futbalis ĉe Gamba Osaka.
BDS
La vorto havas plurajn signifojn:
Oberlangen
Oberlangen estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Emsland de la federacia lando Malsupra Saksio. Fine de la komunumo havis  loĝantojn.
Solza
Solza estas komunumo de Italio. Ĝi situas en la provinco Bergamo de la regiono Lombardio. Fine de en la komunumo vivis. Najbaras la komunumoj Calusco d'Adda kaj Medolago. Kristana patrono estas la sankta Georgo, kies memortago sekve estas la komunuma festotago.
Moskvo en beletro
Al Moskvo estis dediĉitaj multaj verkoj de beletra literaturo.
Verkoj pri malnova Moskvo laŭ priskribata epoko
Ĉi tie estas listo de verkoj de malnova literaturo pri Moskvo kaj verkoj pri malnova Moskvo ordigita laŭ priskribataj jaroj.
Moskvo dum 1598 — 1613
Tio estas epoko de Granda Malordo en Rusa carlando kaj rilataj eventoj.
Departemento San José
San José estas departemento de Urugvajo. La ĉefurbo kaj administra centro same nomiĝas San José de Mayo. Laŭ la censo de en la departemento vivis.
Egon Gianone
Egon Gianone, laŭ hungarlingve kutima nomordo Gianone Egon estis hungara katolika pastro, altlerneja instruisto.
Biografio
Egon Gianone maturiĝis en gimnazio en sia naskiĝurbo en 1928, poste li studis teologion en Pázmáneum. Li pastriĝis en 1933, poste tuj li estis pastro en Drégelypalánk kaj Nagymaros. Intertempe li doktoriĝis en Vieno en 1935, post monatoj li instruis en seminario de Esztergom. En 1940 li estis nomumita vicrektoro de Pázmáneum (en 1971 rektoro). En 1948 la hungara ŝtato forprenis de li la ŝtatanecon, li ricevis aŭstran ŝtatanecon en 1951. Li tenis la oficojn en Pázmáneum, sed li ricevis pliajn jurajn oficojn en ĉefepiskopejo de Vieno. Li ricevis premion en 1969, ekleziajn titolojn (papa ĉambelano 1949, papa prelato 1987, titulara kanoniko 1998).
Kent (regno)
Kent estis anglosaksa regno.
Listo de reĝoj
De 785 al 796 Kent estis regata de Mercia.
De 809 al 825 Kent estis denove regata de Mercia.
Post 825 Kent estis regata de Wessex
6969 Santaro
6969 Santaro estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la japana astronomo Satoru Otomo elde la observatorio de Kijosato, proksime de Hokuto (gubernio Jamanaŝi, Japanio).
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de la japana astronomo kaj optika inĝeniero Santaro Harada.
Sankta Pirmino
Sankta Pirmino (naskiĝis ĉirkaŭ 670, mortis la 3-an de novembro 753) estis fondinto de abatejoj.
BDT
La tri-litera kombinaĵo BDT havas plurajn signifojn, inter aliaj:
Sankta Pirmino
Vivo
Pirmino estis visigota monaĥo. En 717, li fuĝis antaŭ islamanoj kiuj invadis la Septimanio. En 718, li estis en Antverpeno. En 724, li fondis la abatejo de Reichenau.
Granda Baseno
La Granda Baseno (angle Great Basin) estas seka pejzaĝego, kiu en la okcidento de Usono situas inter la montoĉeno "Wasatch" oriente kaj la "neĝa montaro" Sierra Nevada kaj la "Kaskada" montoĉeno okcidente. La baseno kovras plurajn usonajn ŝtatojn, sed ĉefe situas en Nevado. Pli etaj partoj krome situas en Oregono, Idaho, Utaho, Arizono kaj Kalifornio. La grandega, senelflua areo kovras 540.000 kvadratajn kilometrojn kaj – por komparo – pli grandas ol ekzemple la eŭropa lando Hispanio.
La limoj de la Granda Baseno diference difiniĝas. Sub la termino Granda Baseno (angle Great Basin) mem kompreniĝas ĝenerale la areoj, kiuj kune konsistigas senelfluan areon inter la supre menciitaj montaroj. Kiel "Dezerto Granda Baseno" (angle Great Basin Desert) kompreniĝas la areo, en kiu dominas la karakteriza plantaro de la Granda Baseno. "Basin and Range" estas geologia regiono, kiu signife pli grandas ol la supre difinita baseno kaj ankaŭ inkluzivas la dezertojn Mojave kaj Sonora en Meksiko.
Divido
La Granda Baseno konsistas el proksimume 100 unuopaj basenoj aŭ valoj, inter kiuj elstaras multnombraj "montaraj insuloj". La areo dominiĝas per stepaj areoj, ŝtonaj kaj sablaj dezertoj (gravas Grandbasena Dezerto), plejparte sekaj rojaj kaj riveraj vojoj, kanjonoj, salakvaj lagoj kaj kelkaj iom grandaj lagoj (ekzemple Granda Sala Lago, Utaha Lago kaj Piramida Lago. Norde de la Granda Baseno fluas la rivero Humboldt, kiu okcidente sub flanka parto de la montaro Sierra Nevada finiĝas en malgrandaj, senelfluaj lagoj, el kiuj la akvo forvaporiĝas en la varma dezerta aero.
La valoj respektive partaj basenoj, kiuj konsistigas proprajn senelfluajn areojn, estas:
Montoj
La plej altaj montoj de la baseno estas
Urboj
En la baseno interalie troviĝas la urboj
Palma kakatuo
La Palmokakatuo aŭ laŭ latina scienca nomo Nigrega proboscigero aŭ Plejnigra kakatuo, (Probosciger aterrimus), estas granda malhelgriza al nigra psitako de la familio de kakatuoj. Ĝi estas la ununura membro de la subfamilio de Mikroglosenoj kaj la ununura membro de la monotipa genro,  Probosciger. Ties unika pozicio ene de la kakatua familio estas konfirmata de la molekulaj studoj.
Akvofalo Skok
Vidu ankaŭ
Listo de slovakaj akvofaloj
Fonto de informoj
Paĝaro de Stata protekto de naturo de Slovakio pri slovakaj akvofaloj (slovake):
8009 Béguin
8009 Béguin estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la franca astronomo Christian Pollas elde la Observatorio de Calern en Caussols (Alpes-Maritimes, Francio).
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de la familio de la edzino de la malkovrinto, Monick, okaze de ŝia 50-a naskodato. Ŝi instruas en infana lernejo. La bopatro de la malkovrinto, Pierre Béguin, emerita agronomia inĝeniero, gardas intereson pri tramondaj vojaĝoj, ĉiam scivolema por pliaj konoj.
De la franca vorto "Béguin", (kun la senco "amindumo") venas la nomo de vigla danco de la francaj Antiloj : la biguine.
12504 Nuest
12504 Nuest estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la en la kadro de la kampanjo " LINEAR " (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de Jennifer Elizabeth Nuest, finalistino de la Intel International Science and Engineering Fair 2002 pro ŝia projekto pri scienco de la medio. Ŝi estas lernantino ĉe la Kouts High School de Kouts, Indianio, Usono.
Chmeľovec
Ne miskomprenu kun Chmeľov!
Chmeľovec, hungare Tapolykomlós [tapojkomlOŝ], germane Komlisch [komliŝ] estas malgranda vilaĝeto kaj municipo en Slovakio. La historia slovaka loknomo estis Komlóš.
Geografio
Chmeľovec situas laŭ flankovojoj. Prešov troviĝas je 14 km-oj. La vilaĝo preskaŭ kontaktiĝas kun Podhorany (distrikto Prešov).
Historio
La unua mencio okazis pri la loko en 1251 en hungara formo "Cumlous". Tiutempe ĝi estis ankaŭ bienocentro, ankoraŭ 6 vilaĝoj apartenis al la bieno. En 1427 12 familioj pagis impostojn. En 1789 304 vilaĝanoj loĝis, en 1828 329 vilaĝanoj en 42 domoj. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Tapolykomlós 258 homoj, (plejparte slovakoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Sáros, al distrikto de Eperjes, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 vivis en Chmeľovec 420 homoj, (ĉiuj slovakoj).
Baraúna
Baraúna estas urbo de la brazila subŝtato Norda Rio-Grando. Fondita en 1981, la municipo havas 24.347 loĝantojn.
Katalin Ilosvay
ILOSVAY Katalin [pr. iloŝvai] Jäger estis hungara aktorino, deklamistino naskiĝinta en Arad la 17-an de septembro 1923 kaj mortis la 28-a de decembro 1993.
Kariero
Ekde 1945 dungis ŝin la Nacia Teatro de Budapeŝto, ekde 1949 la Ifjúsági Színház (Junulara Teatro), ekde 1952 la Teatro Madách.
Johannes Gallus
Johannes GALLUS (naskiĝinta ĉ. 1525 en Erfurto, mortinta la samloke) estis germana teologo kaj poeto.
Vivo
Galls enmatrikuliĝis en 1554 je la Universitato de Erfurto; en 1567 li fariĝis pastoro ĉe la Dominikana preĝejo (Erfurto). La 18-an oktobro 1569 li elektitis rektoro de la erfurta altlernejo. La superintendanto de la erfurta evangelia ministerio Andreas Poach tamen konsilis ne akcepti la elekton en la kazo ke malnovaj romkatolikaj solenaĵoj dum rektora instalo ne estus prirezignataj. Sed Johannes Aurifaber (Vimariensis) engaĝiĝis en favoro de Gallus. Tiu ĉi kverelo bruus de sur multaj predikejoj ĝis la urbaj konsilianoj maljesis la radikalajn klopodojn de Poach. Sekve li maldungitis dum la sankta semajno de 1572 kaj Aurifaber posteulis.
En 1572 Gallus nomumitis profesoro pri teologio kaj tri jarojn pli poste sepa senioro. En 1580 li subsignis Formula pacificationis. En 1578 publikigitis verkita de li himnaro. Krome li kreis praktikan poetikan manlibron (enchiridion), du volumojn da epigramoj kaj tombŝtonan enskribaĵon por Filipo Melanktono.
8782 Bakhrakh
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de Lev Davidoviĉ Baĥraĥ,, korespondanta ano de la Rusia Akademio de Sciencoj, estas la aŭtoro de fundamentaj kaj aplikita esploroj pri tekniko de astrofizikaj antenoj. Li disvolvis la teorion de multi-spegulaj antenoj vaste uzataj en radioastronomio kaj kosma komunikado.
Komárov (Opava)
Komárov (Komorau, Komarów) estas urba parto, katastra teritorio kaj samtempe mem-administra parto de statuta urbo Opava en Ĉeĥio, teritorie identa kun la katastra teritorio Komárov u Opavy. La mem-administra urba parto Komárov estas kreata de la ĉefa parto de la registra parto Komárov. Vivas ĉi tie. La dua, malpli granda parto, baza sidej-unuo Komárovské Chaloupky, estas alligita al mem-administra urba parto Podvihov. Komárov etendiĝas sudoriente de la centro de urbo Opava, sur la dekstra bordo de rivero Opava, kie estas ankaŭ kunfluejo kun rivero Moravice.
Krom la propra Komárov la konstruareo estas ankoraŭ de Kravařov, kiu en pasinteco apartenis al najbara katastra teritorio de Suché Lazce. Sed nuntempe la konstruareo de Komárov kaj Kravařov kreas fakte unuecan urbanisman tutaĵon. Statistike la teritorio de la urba parto Komárov membriĝas en bazajn sidej-unuojn Komárov I, Komárov II, Kravařov, Kylešovická osada, Podhoří.
Historio
La unua skribmencio pri ekzistado de la vilaĝo devenas el la jaro 1350.
La teritorio de la urba parto situas sur ambaŭ flankoj de la historia limo de propra Ĉeĥa Silezio kaj Moraviaj enklavoj en Silezio.
Ĝis la jaro 1970 Komárov estis memstara municipo, poste al la 1-a de februaro 1970 alligita al Opava kiel ties parto de urbo. Al la sama jaro estis al Opava alligita ankaŭ la najbara Kravařov. Al la 1-a de januaro 1980 poste Kravařov perdis statuson de parto de municipo kaj ĝi fariĝis plena konsisto de Komárov.
Karabiner 98k
Karabiner 98 Kurz estas bolt action fusilo projektita de Mauser. En 1935 Wermacht komencis uzi ĝin en la konfliktoj anstataŭ al la malnova Mauser 98.
Fine kurz (aŭ nur K) signifas "mallonga", ĉar Karabiner 98K estis pli mallonga (do pli malpeza) ol la aliaj fusiloj de la ĝia epoko.
Ministerio pri industrio (Francio)
La ministerio pri industrio estas la ministeria servo de la franca registaro komisiita pri industria politiko.
Weiden bei Rechnitz
Weiden bei Rechnitz, hungare Bándol, kroate Bandol, estas komunumo de Aŭstrio. Ĝi apartenas al la federacia lando Burgenland kaj al la distrikto Oberwart. Komence de la jaro en la komunumo vivis  loĝantoj. Ankoraŭ 8 setlejoj apartenas al la komunumo.
Ministerio pri industrio (Francio)
Ĝi sidas, kun la tri aliaj ekonomiaj kaj financaj ministerioj en la kvartalo de Bercy, en la 12-a arondismento de Parizo.
Weiden bei Rechnitz
Situo
Weiden bei Rechnitz situas sur malebenaĵo, laŭ ĉefvojo el Rechnitz, kiu troviĝas 13 km-ojn.
Masanobu Matsunami
Masanobu Matsunami (松波 正信, n. ) estas japana futbalisto.
Ministerio pri industrio (Francio)
Historio
En la registaroj de Georges Pompidou, Maurice Couve de Murville, Raymond Barre (3-a), Pierre Mauroy (1-a) kaj (2-a), la ministro estis komisiita ekskluzive pri industrio.
Masanobu Matsunami
Li futbalis ĉe Gamba Osaka.
Ministerio pri industrio (Francio)
Historio
En 1997, la registaro de Lionel Jospin kreis la ministerion pri ekonomio, financoj kaj industrio, plu ekzistinta ĝis en 2012.
En 2012, la unua registaro de Jean-Marc Ayrault dediĉis ministrecon al industrio : la ministerio pri produkta reprogreso.
Komisioj kaj atribuoj
La ministro pri produkta reprogreso preparas kaj efektivigas la politikon de la registaro pri industrio, etaj kaj mezaj entreprenoj, poŝtoj kaj elektronikaj komunikoj, servoj kaj inovado. Pro tio, ĝi partoprenas en la defendo kaj promocio de la dungado en la industria sektoro kaj en la servoj. Ĝi kuratoras la organizaĵojn de la reto de la ĉambroj de la metioj kaj manmetiaro kaj de la ĉambroj pri komerco kaj industrio. Ĝi plenumas la atribuojn rilatajn al la kreado de entreprenoj kaj simpligo de ties proceduro.
Organizado
Por efektivigi siajn komisiojn, la dungitoj de la ministerioj estas disigitaj en reto da direkcioj, da ĝeneralaj direkcioj, da centraj teknikaj servoj, da servoj je nacia kompetenteco kaj da malcentralizitaj servoj.
En 2012, kune kun la ministro pri manmetiaro, komerco kaj turismo, la ministro pri produkta reprogreso aŭtoritatas super la ĝenerala direkcio pri konkureco, industrio kaj servoj]],.
Kun la aliaj ekonomiaj kaj financaj ministerioj (ministro pri ekonomio kaj financoj, ministro pri komerco, ministro pri ŝtatreformo, malcentralizado kaj ŝtatoficistaro kaj ministro pri manmetiaro, komerco kaj turismo), la ministro pri produkta reprogreso aŭtoritatas super :
19911 Rigaux
19911 Rigaux estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la belga astronomo Fernand Rigaux (1905–1962) elde la Reĝa observatorio de Belgio en Uccle.
Nomo
Ĝi estis nomita la en memoro de sia malkovrinto, sur propono de W.A. Fröger. Ĝis 2015, ĝi restis la ununura senmona malkovraĵo de Fernand Rigaux.
Supera Tribunalo de Hispanio
La Supera Kortumo de Hispanio estas la konstitucia institucio de Hispanio kiu troviĝas en la pinto de la Juĝa povo. Ĝi havas sidejon en Madrido (Plaza de la Villa de París) kaj estas supera en ĉuij instancoj, krom tio koncerna al konstituciaj garantioj kies respondeco kuŝas ĉe la Konstitucia Kortumo, for de la Juĝa Povo.
Krispo
vidu ankaŭ krispo (biologio): refaldo de la peritoneo, kiu fiksas la diversajn partojn de la intestoj (mezentero, mesoentero)
Krispo estas kolumo, simpla aŭ duobla, el plisita aŭ rondfaldetita amelita tolo aŭ punto, surmetita ĉefe de viroj, sed ne nur, en la 16a kaj 17a jarcentoj, kaj de virinoj en pli modernaj tempoj. Tiu ornamo de la kutima vesto, propra de altaj sociaj klasoj, videblas ankoraŭ en multnombraj pentraĵoj de monarkoj kaj gravuloj de la menciitaj jarcentoj. Ĉe rifinitaj skoloj pentrartaj, tiu detalo de la vestaro povas iĝi grava ero de la pentraĵo.
(17561) 1994 AE11
(17561) 1994 AE11 estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la en la kadro de la projekto Spacewatch, elde la Nacia Observatorio de Kitt Peak, proksime de Tucson (Arizono, Usono).
Aung San Suu Kyi
Aung San Suu Kyi (en birma lingvo အောင်ဆန်းစုကြည်, prononco "aŭn shan su ĉi") naskiĝis la 19-an de junio 1945. Ŝi estas birma opoziciano, politikisto kaj Ĝenerala Sekretario de la partio Nacia Ligo por Demokratio. En la elektoj de 1990, ŝia partio gajnis 59% de la naciaj voĉdonoj kaj 81% (392 de 485) el la sidiloj de la parlamento. Tamen ŝi estis arestita antaŭ la elektoj kaj ne agnoskitaj de la militista reĝimo. Ŝi restis hejmarestita en Mjanmaro por preskaŭ 15 el la 21 jaroj ekde la 20-a de julio 1989 ĝis la 13-a de novembro 2010, iĝante unu el la plej elstaraj (nun eksa) politikaj malliberuloj.
Suu Kyi ricevis la Premion Rafto kaj la premion Saĥarov en 1990 kaj la Nobel-premion pri paco 1991. En 1992 ŝi ricevis la Premion Jawaharlal Nehru de la registaro de Barato kaj la Internacian Premion Simón Bolívar de la registaro de Venezuelo. En 2007, la Registaro de Kanado deklaris ŝin honora civitano de tiu lando, nur unu el la kvin homoj kiuj iam ricevis la honoron. En 2011, ŝi ricevis la Medalon Wallenberg. La 1-an de aprilo 2012, ŝia partio, la Nacia Ligo por Demokratio, anoncis ke ŝi estis elektita al la Pyithu Hluttaw, la malsupera ĉambro de la birma parlamento, reprezentante Kawhmu.
Suu Kyi estas la tria infano kaj sola filino de Aung San, konsiderita la patro de moderna Mjanmaro.
Biografio
Ŝi naskiĝis en Ranguno, la 19-an de junio 1945, filino de Aung San, nacia heroo kiu subskribis en 1947 la Sendependiĝon kun la registaro de Britio antaŭ esti mortigita. Post diplomiĝo en la Universitato de Oxford ŝi laboris en la sekretariejo de la Unuiĝintaj Nacioj kaj estis profesoro en Barato, Aung San Suu Kyi revenis al Birmo en 1988 kaj partoprenis en lukto por la "dua nacia sendependiĝo". Tiu lukto inspiriĝis de la paca ekzemplo de Gandhi kaj en ŝia budhista religio, kiu igis ŝin defendi "spiritan revolucion kiu manifestiĝas per agnosko de la bezono de dialogo kaj kompato por la plej malriĉuloj". Spite esti enradikigita en la birma tradicio, ŝi scipovis eviti naciismon bazante sian lukton sur "la sanktaj principoj de la moralo", insistante pri la bezono de repacigo de la malsimilaj etnoj de ŝia lando, profunde dividitaj.
En 1989 ŝi estis hejme malliberigita en Ranguno. Li estris la regadon de la Nacia Ligo por Demokratio, kiu venkegis en la balotado en 1990. Ĉar la militistaj aŭtoritatoj malakceptis tiun rezulton, ŝia partio ne povis formi civilan registaron. Aung San Suu Kyi preferis resti ĉe sia popolo.
Ŝi ricevis sinsekve la Pemion Thorolf Rafto pri defendo de homaj rajtoj kaj la Premion Saĥarov pri pensolibereco.
Agnoskita kiel pensomalliberulo de Amnestio Internacia, ties barakto por ke la birma dramo ne estu forgesita ricevis rekompencon la 14an de oktobro de 1991 per Nobel-premio pri paco danke al kiu ŝi konigis sian lukton al la tuta mondo malakceptante la ekzilon kiun la birma registaro oferis al ŝi ŝanĝe de ŝia silento.
En 1992 la premio Simón Bolívar rekompencis la lukton de tiu virino kiu kunigas idealismon kun praktikismo en la scio de ke aliaj similaj movadoj en Azio inspiriĝis en la sama paca lukto de ŝia Ligo.
En 1995 la registaro malfortigis ŝian malliberecon kaj ŝi povis alparoli amasajn ĉeestantojn, ĝis kiam denovaj studentaj manifestacioj kaŭzis novan subpremadon, malliberigon de disidentojn kaj denovan blokadon ĉirkaŭ ŝian hejmon.
Hejme malliberigita denove en 1996, ŝi eĉ ne povis ricevi vizitojn, kvankam ŝi sukcesis sendi al la Unuiĝintaj Nacioj kelkajn mesaĝojn pri malbonigo de homaj rajtoj en ŝia lando kaj petante apogon por la politikaj rajtoj de sia partio.
La junto klopodis ekziligi ŝin profitante sian familian situacion kiam ŝia edzo, Michael Aris, mortis pro kancero en marto de 1999, sen rajto revidi sian edzinon. Alia ĉapitro okazis aprile de 1999 kiam la filo Kim Htein Lin povis renkonti la patrinon nur por kelkaj horoj en la flughaveno de Ranguno.
Ŝi estis en hejma mallibero ekde 2003. Septembre de 2007 estis translokigita el alia loko pro manifestacio okazantaj tra la tuta lando petante demokration.
La incidento en majo 2009
La 13-an de majo 2009, post preskaŭ ses jaroj sub hejmaresto Suu Kyi estis enkarcerigita en la prizono Insejn, plej fifama pro mizeraj kondiĉoj kaj torturo aparte por opoziciuloj.
Montereĝio
Montereĝio (Montérégie) estas administra regiono en la sudo de la kanada provinco Kebekio. Ĝi pludividiĝas al 14 regionaj kantonoj (municipalités régionales de comté) kaj al 179 komunumoj, rezervujoj kaj senkomunumaj teritorioj. La regionaj administrejoj dividiĝas inter la urboj Longueuil, McMasterville kaj Salaberry-de-Valleyfield.
Kragujevac
Kragujevac, en esperanto Kragujevaco, serbe Крагујевац estas industria kaj universitata urbo en Serbio.
Aung San Suu Kyi
La incidento en majo 2009
Kaŭzo por la enkarcerigo estis la malpermesita vizito de eksterlandano en la domo de Suu Kyi, dum la hejmaresto ne rajtigas ŝin havi tiajn kontaktojn al la ekstera mondo. La vizitinto, mezaĝa usona viro identigita kiel John William Yettaw, atingis ŝian hejmon naĝinta trans lagon malantaŭ la domo kaj evidente restis tie dum du tagoj. Pri liaj motivoj nenio estas sciata. La advokato de Suu Kyi diris, ke la viro venis sen ia invito kaj estis tuj petita forlasi la domon.
Kragujevac
En la centro de Serbio, je 100 km sudesudoriente de ĝia ĉefurbo Beogrado, troviĝas Kragujevac, urbo de laboristoj kaj studentoj, la unua ĉefurbo de Serbio post ĝia liberiĝo el sub la turkoj komence de la 19-a jarcento. Ĝi estas ekonomia, industria, administra, kultura kaj universitata centro de Ŝumadio, la centra regiono de Serbio loganta turistojn per siaj idiliaj pejzaĝoj, kultur-historia heredaĵo, pitoreska folkloro kaj serba gastronomio kun spuroj de okcident-aziaj kaj mezeŭropaj gustoj.
Montereĝio
La regiono kovras areon de 11,110 kvadrataj kilometroj kaj en 2011 havis 1,456,743 loĝantojn, kio rezultigas loĝdenson de. de la loĝantoj denaske parolas la francan kaj la anglan kiel precipa lingvo.
Kragujevac
Situo
La urbo situas en valo de rivereto, laŭ ĉefvojoj al Beogrado, Svetozarevo kaj Kraljevo, laŭ fervojo Beogrado-Kraljevo.
Montereĝio
Sude la regiono Montereĝio limas je la usonaj ŝtatoj Vermonto kaj Novjorkio, okcidente al la kanada provinco Ontario, nordokcidente je la regiono Laŭrentidio, norde je Montrealo kaj Lanaudière (Lanodierio).
Zsigmond Pálfi
PÁLFI Zsigmond (pro. pa:lfi) estis hungara instruisto, unitariisma episkopo naskita en ? 1672 kaj mortinta en Koloĵvaro la 30-an de aprilo de 1737.
Kragujevac
Historio
La urbo fondiĝis en 1476.
Zsigmond Pálfi
Biografio
Pálfi Zsigmond instruis en la unitariisma lernejo de Koloĵvaro, poste li fariĝis pastro en Koloĵvaro. En 1698 li studis filozofion kaj teologion en la universitato de Leiden. Post lia reveno oni ordinis lin pastro, li fariĝis instruisto, poste direktoro de la altlernejo de Koloĵvaro. En 1724 oni elektis lin episkopo. Li tradukis la verkon Apológia de de Ferenc Horváth el hungara lingvo al latino.
Kragujevac
Historio
Laŭ turka censo el 1476, Kragujevac havis 38 domojn. Ekde tiam ĝi evoluis kaj disvastiĝis. Ĝia evoluo kulminis en la periodo 1818-1841, kiam Duko Miloŝ Obrenoviĉ proklamis ĝin ĉefurbo de Serbio, la unua urbo post liberiĝo el sub otomana imperio. Tiam ĝi nombris 193 domojn.
Aung San Suu Kyi
La incidento en majo 2009
Lundon (2009/05/18) okazos la tribunalo kontraŭ la nobelpremiitino pro la nova "krimo", kiu estas laŭ birma juro punebla per minimume 3, maksimume 5 jaroj da enkarcerigo (liberigo kontraŭ garanti-mono ne eblas, nur kaze de malsano povas esti escepto).
Kragujevac
Historio
La Duka Serba Teatro estis fondita jam en 1835, sub aŭspicio de Duko Miloš. La teatro, simile kiel la gimnazio, preskaŭ 100 jarojn agadis en diversaj domoj kaj konstruaĵoj en la urbo. Sian konstruaĵon, ordigitan en la franca stilo, ĝi ekhavis nur en 1928. La unua gimnazio (Liceo) en moderna Serbio, fondita en 1833, ekhavis sian domon nur en 1887 –unu el la plej monumentaj lernejaj konstruaĵoj en la tuta Serbio, kiu prezentas ankaŭ komencon de konstruado laŭ la modernaj eŭropaj principoj de tiu tempo. Ĝi estas protektata ekde 1970, kaj ekde 1979 ĝi apartenas al kultura heredaĵo de granda signifo. Hodiaŭ la lernejo havas 1500 lernantojn en du edukfakoj. En ĝi troviĝas memor-klasĉambro omaĝe al la lernantoj kaj instruistoj mortpafitaj en nazia masakro la 21an de oktobro 1941 dum la Dua Mondmilito. Silueto de la monumento "Kvina 3" (V3 - numero de unu el mortpafitaj gimnaziaj klasoj), kiel siaspeca simbolo de Kragujevac kaj ĝiaj streboj al libero kaj paco, estas enkonstruita kiel memoraĵo. Desanka Maksimović, la plej fama serba poetino, verkis kortuŝan poemon "Sanga fabelo" dediĉitan al la mortpafitaj lernejanoj.
Kragujevac kaj Esperanto
En Kragujevac okazis la 91-a SAT-Kongreso el la 5-a ĝis la 12-a de aŭgusto 2018​.
Aung San Suu Kyi
La incidento en majo 2009
Internacia gazetaro, politikistoj kaj homrajtaj aktivistoj de ĉie en la mondo protestis kontraŭ la agado de la birma reĝimo, kaj timas ke Aung San Suu Kyi, kiu jam malsanas, suferos severan malboniĝon.
Aegiceras corniculatum
Aegiceras corniculatum, ofte konata kiel nigra mangrovo, rivermangrovo aŭ ĥalsi, estas specio de arbusta aŭ arba mangrovo en la familio de Primolacoj, Primulaceae, kun distribuado en marbordaj kaj estuaraj areoj kun teritorioj el Barato tra Sudorienta Azio al suda Ĉinio, Nov-Gvineo kaj Aŭstralio.
Aegiceras corniculatum kreskas kiel arbusto aŭ malgranda arbo ĝis 7 metrojn alte, kvankam ofte konsiderinde malpli. Ties folioj estas alternaj, baze ovoformaj, 30–100 milimetrojn longaj kaj 15–50 milimetrojn larĝaj, tute, ledeca kaj kun etetaj punktoj. Ties bonodoraj, malgrandaj, blankaj floroj estas produktitaj kiel umbelaj floraroj de 10–30, kun pedunklo ĝis 10 mm longa kaj kun pediceloj 10–18 milimetrojn longaj. La kaliko estas 2–4 milimetrojn longa kaj la korolo 4–6 milimetrojn longa. La frukto estas kurbeca kaj cilindra aŭ kornoforma (el kio la specifa nomo), helverda ĝis rozkolora kaj 20–75 milimetrojn longa. Ĝi kreskas en koto en estuaroj kaj tajdaj fluejoj, ofte je la preciza marbordo de la mangrova zono.
Dioscorea trifida
Dioscorea trifida estas specio de floranta planto el la familio de la Dioskoreacoj (Dioscoreaceae). Ĝi estas specio de la manĝebla ĝenro Dioskoreo. Ĝi hejmiĝas en la kariba regiono kaj en Sudameriko. La planto havas multajn nomojn, ekzemple hinda dioskoreo,  inhame en  Brazilo, tabena en Kolombio, sacha papa en Peruo,  kaj ñampi  en Kostariko.
La planto estas grimpoplanto, kiu povas kreski ĉ 3 metrojn en la longeco. La planto povas produkti ĝis 12 tigojn kiuj havas plurajn membranajn flugilojn. Tiuj kreskas el tuberoj. La tuberoj havas diversajn formojn. La tuberoj longas ĝis 20 centimetroj kaj larĝas 8 centimetrojn. La folioj longas ĝis 30 cm.
Tiu estas la kultivata Dioskoreo el la du partoj de Ameriko, speciale de Sudameriko kaj Karibio. La amelriĉa planto (38 % amelo)  estas kultivata kiel terpomoj, sed ĝi bezonas fortan grimpkadron. La planto povas esti rikoltata post 10 ĝis 11 monatoj.
La tubero devas esti kuirita antaŭ manĝado. En Venezuelo kaj Kolombio ĝi estas uzata por fari supon, la specio estas baza nutraĵo por kelkaj popoloj.
1-a de februaro
La 1-a de februaro estas la 32-a tago de la jaro laŭ la gregoria kalendaro. 333 tagoj restas (334 en superjaroj).
Je la 1-a de februaro okazis, interalie:
Tagoj de semajno
La 1-a de februaro estas (laŭ gregoria kalendaro):
Avataro
Avataro (Sanskrite: अवतार, IAST: avatāra), nocio en hinduismo, kiu signifas "malsupreniĝo", vorto per kiu hinduistoj signas la sinsekvajn enkorpiĝojn de dioj en la tero.
En aliaj religioj
Laŭ la kredantoj de bahaismo, Sai Baba estas moderna avataro.
En Interreto
Avataro estas ankaŭ vorto por virtuala korpo, kiel oni uzas en virtualaj mondoj, ekzemple Dua Vivo.
Gombasek
Gombasek (hungare Gombaszög) estas vilaĝoparto de Slavec en Slovakio, en Regiono Košice, en Distrikto Rožňava. La hungara vorto gomba signifas: fungo.
Situo
Gombasek situas de Rožňava 11 km.
Liuto
Liuto estas pinĉata, arab-devena (origanala araba vorto al'ûd, العود) kordinstrumento kiu ofte havas fretojn sur la fingrotabulo kaj ronda sonskatolo. Ĝi havas kompleksan historion, kaj oni pensas ke ĝi evoluis el antikva persa instrumento nomata barbato, sed ĝi ankaŭ similas la samtempa instrumento, al-ud. La vortoj luteo kaj al-ud devenas la arablingva "al'ud" kiu signifas "la ligno" – malestimiga termino uzata de frua islamanoj pri variaj muzikistrumentoj.
Gombasek
Historio
Familio Bebek fondis la vilaĝon en sia bieno en la jaro 1371, sed ankaŭ abatejo formiĝis. En 1555 Georgo Bebek okupis kaj trakonstruis ĝin burgo. En 1566 armeo de la Habsburgoj okupis la burgon kaj tute detruis ĝin. En 1828 oni komputis tie 5 domojn kaj 27 homojn.
Liuto
Historio
La 17-a jarcento pligrandigis liuton kaj donis al ĝi plusajn kordojn. En baroka epoko, ĝi havis ĝis 8 kordo-parojn kun 3 basaj kordoj (Chitarrone) kaj ĝi uzeblis por akompano de kantado en opero.
Ekde la mezo de la 17-a jarcento malaperis liuto kiel praktika instrumento.
Mönchsroth
Mönchsroth estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Ansbach kaj en la distriktaro Meza Frankonio de la federacia lando Bavario. Fine de la komunumo havis  loĝantojn.
Cheț
Cheț [kec] (Magyarkéc [madjarke:c]) estas vilaĝo en Rumanio norde de Marghita. Administre ĝi apartenas al Marghita.
Kalvibiso
Kalvibiso aŭ Suda kalvibiso (Geronticus calvus) estas granda birdo de la familio de Treskiornitedoj kaj grupo de ibisoj, troviĝanta en malfermaj herbejoj aŭ duondezertoj en montoj de suda Afriko (nome en Sudafriko kaj ties bantustanoj).
Cheț
Loĝantaro
En 1910 ĝi nombris 1 057 loĝantojn (hungaroj, rumanoj), en 1992 1 110 (rumanoj, 40 % da hungaroj).
Kalvibiso
Aspekto
Tiu granda (80 cm longa kaj 1,3 kg peza), brila, bluecnigra ibiso havas senplumajn ruĝajn vizaĝon kaj kapon, kaj longan, subenkurban ruĝan bekon. La kronareo estas ĉefe ruĝa dum la vizaĝo estas ĉefe blanka. La plumaro estas ĝenerale nigreca el malproksime, sed de proksime videblas pli nigraj kolo kaj brusto, pli brilaj bluverdecaj nuancoj en flugiloj kun rimarkindaj bronzkoloraj brunecaj flugilkovriloj. Ankaŭ bekoj, irisoj kaj kruroj estas ruĝaj.
Ekologio
Ili reproduktiĝas kolonie sur kaj inter rokoj kaj sur klifoj; la ino demetas 2-3 ovojn kiuj estos kovataj dum 21 tagoj antaŭ eloviĝo. Ili manĝas insektojn, malgrandajn reptiliojn, rodulojn kaj malgrandajn birdojn. Estas nur 7.000 ĝis 10.000 individuoj.
La ibisoj estas gregemaj longkruraj vadbirdoj kun longaj subenkurbaj bekoj; ili formas unu subfamilon de Treskiornitedoj, dum la alia subfamilio estas la plataleoj. La du specioj de la genro Geronticus diferencas el aliaj ibisoj je tio ke ili havas ne nur senplumajn vizaĝojn sed ankaŭ kapojn, reproduktiĝas sur klifoj pli ol en arboj, kaj preferas aridajn habitatojn al la humidejoj uzataj de ties parencoj.
Gliese 581
Gliese 581 estas ruĝa nano de spektroklaso M3V, kiu lokiĝas je 20,3 lumjaroj for de la Tero en la konstelacio Pesilo. Ĝia maso estas proksimume triono de la Suna maso, kaj ĝi estas la 89-a plej proksima stelsistemo al la Suno. Observoj sugestas, ke la stelo havas almenaŭ ses planedojn: Gliese 581 e, b, c, g, d kaj f. Rimarkinde, planedo g ŝajne troviĝas meze en la enloĝebla zono, kaj ŝajne estas tajde ŝlosita.
La sistemo kaptis la atenton de la astronomia komunumo post la malkovro de Gliese 581 c en 2007, la unua malmasa ekstersunsistema planedo malkovrita ene de la enloĝebla zono de sia stelo. Laŭ esploroj bazitaj sur la modeloj pri klimato sur la Tero, Gliese 581 c havus forcejan efikon, kaj do tre eble ne estas loĝebla. Tamen, la pli ekstera planedo Gliese 581 d, poste malkovrita, ja lokiĝas ene de la enloĝebla zono. Krome, dum aprilo 2009 estis malkovrita nova planedo, Gliese 581 e, ĝis nun la plej simila planedo al Tero laŭ maso.
Stelo
La nomo Gliese 581 estas la nomo de ĉi tiu stelo laŭ la Katalogo Gliese de proksimaj steloj. Aliaj nomoj uzataj por ĉi tiu stelo estas BD-07° 4003 (laŭ la katalogo Bonner Durchmusterung) kaj HO Librae (laŭ nomenklaturo de variaj steloj). Ĝi ne havas propran nomon kiel Sirius aŭ Procyon. Ĝi estas ruĝa nano de spektroklaso M3V, je 20,3 lumjaroj for de la Tero. Ĝi troviĝas du grandojn norde de Beta Librae, la plej brila stelo en la konstelacio Pesilo. Ĝia maso estas proksimume triono de la Suna maso, kaj estas la 87-a plej proksima stelsistemo al la Suno.
Nanostelo de klaso M, kiel Gliese 581, estas multe malpli masa ol la Suno, tial ĝi fuzias hidrogenon multe pli malrapide ol la Suno. De la ŝajna magnitudo kaj distanco, oni taksas ke ĝia temperaturo estas 3200 K kaj videbla lumeco de nur 0.2% de tiu de la Suno. Tamen, la ruĝaj nanoj, kiel Gliese 581, radiadas ĉefe laŭ infraruĝa parto de la spektro, kies maksimuma elsendo okazas je ondolongo de 830 nanometroj (kalkulita laŭ la leĝo de Wien pri ŝoviĝo, kiu supozas ke stelo radiadas kiel nigra korpo), kaj do la entuta lumeco povas esti pli granda. (Kompare, la maksimuma elsendo de la Suno okazas je 530 nanometroj, meze de la por ni videbla parto de la spektro). Kiam oni kalkulas je la tuta spektro (ne nur la parto videbla de homoj), ĉi tiu stelo havas absolutan magnitudon de 1.3% de la Suna lumeco. Planedo devus esti multe pli proksime al sia stelo por ricevi similan kvanton da energio ol tiom kiom ricevas la Tero. Tia zono, kie la planedo ricevas similan kvanton da energio ol la Tero, estas nomata enloĝebla zono. La etendiĝo de tiu zono estas alia je ĉiu planeda sistemo. Gliese 581 ŝajne estas tro maso por esti flagra stelo, kio faciligus la eblan ekziston de vivo. Gliese 581 ne elsendas X-radiadon.
Planeda sistemo
Astronomoj malkovris almenaŭ kvar planedojn ĉirkaŭ Gliese 581. Gliese 581 b, proksimume samgranda kiel Neptuno, estis malkovrita dum aŭgusto 2005. Ĉi tiu interna planedo estas almenaŭ 16oble pli masa ol la Tero kaj ĝia orbita periodo estas nur 5,4 tagoj.
Alia planedo, Gliese 581 c, estis malkovrita dum aprilo 2007. Astronomoj kredas, ke Gliese 581 c estas roka planedo kun radiuso 1,5oble pli granda ol tiu de la Tero. Astronomoj ne kapablis kalkuli la radiuson de la planedo, ĉar ĝi ne tranzitas sian stelon. Kun minimuma maso de proksimume kvin Termasoj —aŭ triono de la maso de Neptuno—Gliese 581 c orbitas ĝuste en la enloĝebla zono de sia stelo. Ĝi estas unu el la plej malmasaj planedoj malkovritaj en la enloĝebla zono de alia stelo, kaj estis la unua kandidato por teni vivon. La averaĝan nigrakorpan surfacan temperaturon oni taksas je -3 °C (por albedo simila al tiu de Venuso) kaj 40 °C (por albedo simila al tiu de la Tero), tamen, la temperaturo povus esti multe pli alta (proksimume 500 °C) por forceja efiko simila al tiu de Venuso. Iuj astronomoj kredas ke en la sistemo okazis planeda migrado kaj ke Gliese 581 c povintus formiĝi ekster la frostiga linio, kun konsisto simila al glaciecaj astroj kiel Ganimedo. Gliese 581 c faras kompletan rivoluon post 13 tagoj.
Observoj de la stelo rivelis trian planedon, Gliese 581 d, 7oble pli masa ol la Tero kaj kun orbita periodo de 66,8 tagoj. Ĝi ankaŭ orbitas en la enloĝebla zono kaj do, ankaŭ estas kandidato teni vivon sur ĝi.
La malkovron de kvara planedo, Gliese 581 e, oni anoncis la 21-an de aprilo, 2009. Ĉi tiu planedo, kun minimuma maso de 1,9 termasoj, estas nuntempe la plej malpeza ekstersunsistema planedo ĉirkaŭ normala stelo. Ĝia orbita periodo estas 3,15 tagoj.
Dinamikaj simuladoj de la sistemo Gliese 581, supozante ke la orbitoj estas samebenaj, montras, ke la sistemo fariĝas nestabila se iu el la komponantoj estas 1,6 – 2 oble pli masa ol ĝia minimuma maso. La supra limo por tiu similado estas 3,1, 30,4, 10,4 kaj 13,8 Termasoj por la planedoj e, b, c kaj d respektive.
Inkluzive la nove trovita planedo Gliese 581 g rezultas:
Mesaĝo el la Tero
Dum oktobro 2008, membroj el retpaĝaro Bebo elsendis Mesaĝon el la Tero, altpovuma elsendo al Gliese 581 c, uzante la radioteleskopon RT-70, kiu apartenas al la National Space Agency of Ukraine. Ĉi tiu elsendo atingos la sistemon Gliese 581 dum 2029; kaj la plej rapida ebla respondo atingus la Teron dum 2049.
(13826) 1999 WM
(13826) 1999 WM estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la japana astronomo Takao Kobayashi elde la Observatorio de Ooizumi en gubernio Gunma (Japanio).
Oľšavka (distrikto Spišská Nová Ves)
Oľšavka (hungare Kisolsva [kiŝolŝva], germane Kleinolschau) estas vilaĝo kaj municipo en Slovakio.
Situo
Oľšavka situas laŭ flankovojoj. Spišské Podhradie troviĝas je 9 km.
Historio
La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1245 en slava formo "Olsavicha". En 1598 oni komputis tie 8 domojn. En 1789 loĝis tie 127 vilaĝanoj en 16 domoj, en 1828 199 vilaĝanoj en 28 domoj. Ĝis 1899 la oficiala hungara loknomo estis Olysavka, poste ĝi ricevis pli hungarecan nomon pro la hungariga politiko. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Kisolsva 158 homoj, (plejparte slovakoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Szepes (reĝa departemento), al distrikto de Spišská Nová Ves, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 vivis en Oľšavka 193 homoj, (ĉiuj slovakoj).
Reko
Reko estas gimnastikilo de la sporta gimnastiko. Esperantlingvaj vortaroj kiel PIV kaj Reta Vortaro priskribas ĝin "gimnastikilo, konsistanta el du vertikalaj fostoj, kiuj tenas horizontalan stangon el ŝtalo aŭ ligno". La sportilo ankaŭ nomatas horizontala stango, alta stango respektive fiksa stango, ĉar la horizontala stango unuope similas al barilo de barieroj kutima ĝis la 20-a jarcento (komparu ankaŭ la sportilon paralelstangoj). Ekzercoj sur la reko ĉeestas en la programo de la viraj konkursoj pri arta gimnastiko.