cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Toki Pona Dictionary
La libro enhavas krom vortaron ankaŭ sekcion de rimarkoj kaj korektoj pri Toki Pona: The Language of Good, la unua tokipona libro de Lang, kaj kelkajn mallongajn verkojn el la tokipona komunumo: du poemoj en Tokipono, kaj priskribo de ŝerca tokipona nombrosistemo.
Laŭrila acetato
Laŭrila acetato aŭ C14H28O2 estas kemia kombinaĵo rezultanta el interagado de la acetata acido kun dodekanolo, senkolora aŭ flaveca solidaĵo uzata en kemiaj sintezoj. Dodekila acetato estas nesolvebla en akvo sed solvebla en etanolo, propilena glikolo, kloroformo, eteroj, kaj oleoj.
Turnedoso
Turnedoso estas bova fileo ĉirkaŭita per maldikaj tranĉaĵoj de lardo. Ĝenerale la dikeco estas unu centimetro ĝis unu centimetro kaj duono, ĝi havas diametron de dek al dek du centimetroj, kaj pezas proksimume cent, cent kvindek gramojn (super tiuj dimensioj, ĝi estas ĉatobriando ).
Varjão
Varjão estas municipo de la brazila subŝtato Gojaso, kiu taksis 3.659 loĝantojn en 2010.
Tajasuo
Etimologio
Tajasuo venas de la tupia vorto taîasu (t-aîa-su) kaj signifas "grandaj dentoj".
Dieto
La dieto de la tajasuoj dependas je la disponebleco de manĝaĵo. En aridaj regionoj de Usono ili manĝas plantojn de la genro Opuntia. En Brazilo, en la kaatingo kaj en la cerado, ĝia dieto inkludas radikojn, semojn kaj fruktoj. En la tropikaj arbaroj la tajasuoj estas fruktomanĝantaj. Cetere la tajasuoj manĝas ankaŭ larvojn, insektojn, amfibiojn, reptiliojn, ktp.
NGC 3333
NGC 3333 (aliaj indikoj — ESO 376-2, MCG -6-24-1, IRAS10375-3546, PGC 31723) estas galaksio en konstelacio Pumpilo.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Horní Ves (Trstěnice)
Horní Ves estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de municipo Trstěnice, troviĝanta en distrikto Cheb. Ĝi troviĝas proksimume 1,5 km okcidente de Trstěnice. Estas ĉi tie registritaj 26 adresoj. En la jaro daŭre vivas ĉi tie.
Horní Ves situas en katastra teritorio Horní Ves u Mariánských Lázní kun areo 3,51 km². Horní Ves situas ankaŭ en katastra teritorio Skelné Hutě kun areo 1,66 km².
Historio
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1379.
Totenkopfstrasse
La Totenkopfstraße aǔ Totenkopfstrasse (germane por „ŝoseo de la mortokapo) estas 13,6 km longa montopasejo en la Palatinata Arbaro en la rejnland–palatinataj distriktoj Südliche Weinstraße kaj Bad Dürkheim. Ĝi iras de Sankt Martin tra la Haardt, nordokcidenten en la meza palatinata Arbaro ĝis Breitenstein. Ĉe la montoselo Totenkopf altas ĝis 513,7 m. Tie staras la Totenkopfhütte (= mortkapa kabano).
Mortkapa kabano
La kabano, kiu staras sur la montoselo estas mastrumata protektita kabano de la Pfälzerwald-Verein, kiu transprenis ĝin en la jaro 1966.
Vilaĝkerno de St. Martin
La [[mezepoko|mezepoka] vilaĝkerno de Sankt Martin situas proksime de la komenco de la Totenkopfstraße. Ĝi staras sub monumentprotekto.
Burgo Breitenstein
Je la nordokcidenta fino de la Totenkopfstraße staras nordokcidente de la domareto Breitenstein la Burgo Breitenstein, kiu estis konstruita en la jaro 1246. Post la detruado en 1470/71 fare de la princelektisto Friedrich la Venkanto la burgo estiĝis ruino.
Mazzo di Valtellina
estas komunumo de Italio. Ĝi situas en la regiono Lombardio kaj la provinco Sondrio. Fine de en la komunumo vivis. Najbaraj komunumoj estas Grosotto, Monno (BS), Tovo di Sant'Agata kaj Vervio.
Evangelia eklezio de Aŭgsburga konfeso en Rumanio
La Evangelia eklezio de Aŭgsburga konfeso en Rumanio, Evangelische Kirche A.B. [Augsburgischen Bekenntnisses] in Rumänien, estas germanlingva luterana eklezio en Rumanio, ĉefe en Transilvanio kaj en la ĉefurbo Bukareŝto. Ĝia historio datiĝas de la 12-a jarcento, kiam la transilvaniaj saksoj alvenis en la regionon, tiam parto de la Hungara reĝlando, kaj al la 16-a jarcento, kiu alportis la protestantan Reformacion, kun grava helpo de Johannes Honterus.
La eklezion gvidas ĝia episkopo ekde 1553, kiam estis instalita la unua protestanta episkopo Paul Wiener. Ekde 2010, la episkopo estas Reinhart Guib.
La eklezio proksime kunlaboras kun la Evangelia-luterana eklezio de Rumanio, kiu apartiĝis de ĝi en 1921 kaj estas ĉefe hungarlingva.
La eklezio suferas gravegan membroperdon pro la amasa elmigrado de etnaj germanoj al Germanio ekde la 1970-aj jaroj. Sole inter 1989 kaj 1996 la membraro malkreskis de 100.000 al 19.000.
17459 Andreashofer
17459 Andreashofer estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la de la germanaj astronomoj Freimut Börngen kaj Lutz D. Schmadel elde la Observatorio Karl Schwarzschild en Tautenburg (Germanio).
Nomo
Ĝi estis nomita en memoro de la gastejisto Andreas Hofer (1767–1810), kiu gvidis la ribelon de la tirola popolo kontraŭ la franca okupado kaj estis pafekzekutita sur ordo de Napoleono. Lia patriotisma kaj heroa engaĝiĝo estas la temo de multnombraj dramaj teatraĵoj, rakontoj kaj poemoj, notinde de Rosegger, Eichendorff kaj Theodor Körner.
3938 Chapront
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de la francaj geastronomoj Jean Chapront kaj Michelle Chapront-Touzé.
6857 Castelli
6857 Castelli estas malgranda malhela asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la usona astronomino Eleanor Francis Helin elde la Observatorio de la Monto Palomar (kantono San Diego en Kalifornio, Usono).
Nomo
Ĝi estis nomita en memeoro de la itala matematikisto Benedetto Castelli (1578–1643), kiu studis matematikon en Padovo kaj estis favorita lerninto de Galilejo, kun kiu li diskutis pri la signifo de la fazoj de Venuso en la teorio de Koperniko. Li ankaŭ publkigis laboron pri la movo de la fluaĵoj kaj estas tutmonde agnoskita kiel fondinto de la moderna fluidodinamiko.
Antonius Corvinus Rabe
Antonius Corvinus (* 27-a de februaro 1501 aŭ 11-a de aprilo 1501 en Varburgo en Fürstbistum Paderborn; † 5-a de aprilo 1553 en Hannover) estis germana luterana teologo kaj reformisto.
Tesla Kolumba Ovo
Nikola Tesla, ĉe la Monda Kolumba Ekspozicio de Ĉikago de 1893, montris aparaton kiun li konstruis konata kiel "Ovo de Kolumbo." Ĝi estis uzita por pruvi kaj klarigi la principojn de modelo de rotacia magneta kampo kaj de indukta motoro. La Tesla Kolumba Ovo estis rekonstruo aŭ parodio de la anekdoto de Kolumbo per ovo el kupro en rotacia magneta kampo. La ovo staris sur ties ĉefa akso, stare sur pinto pro giroskopa agado.
(13742) 1998 SX22
(13742) 1998 SX22 estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la aŭstralia amatora astronomo Frank B. Zoltowski elde Woomera (Aŭstralio)
Komunumo Rietavas
Rietavas estas subdistrikta komunumo en la nordokcidento de Litovio, 25 kilometrojn sude de Plungė - ĝia administra centro estas la samnoma urbo Rietavas. Komunumo kaj urbo ekde 1995 ĝis 2010 apartenis al la tiutempe ekzistanta distrikto Telšiai. En en la komunumo vivis.
(16964) 1998 RD59
(16964) 1998 RD59 estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la en la kadro de la kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Emilio De Bono
Emilio De Bono (Cassano d'Adda, 19a de marto 1866 - Verono, 11a de januaro 1944) estis itala militisto kaj politikisto. Li estis unu el la unuaj aktivuloj de la Faŝisma Nacia Partio, kaj poste li estis pro tio nomumita membro de la Granda Faŝisma Konsilantaro. De Bono partoprenis en nombraj militoperacoj, inter aliaj, en la Ital-turka milito, en la Unua Mondmilito kaj en la Dua ital-etiopa milito.
Kiel membro de la Granda Faŝisma Konsilantaro, la 25a de julio 1943 aliĝis al la puĉo preparita de Dino Grandi kontraŭ Mussolini. Kiam la nazioj helpis Mussolini restarigi sian povon en la nordo de Italia, kiel estro de la Itala Sociala Respubliko, De Bono estis kondamnita pro perfido dum la Proceso de Verono kaj ekzekutita per pafado 78-jaraĝa la 11an de januaro 1944, kun la iama Ministro de Eksteraj Aferoj, Galeazzo Ciano kaj Giovanni Marinelli, inter aliaj.
Ermes Colombini
Ermes COLOMBINI (naskiĝis en 1956) estas itala amatora astronomo, profesie bankisto.
Minor Planet Center kreditas lin de la malkovro de 4 asteroidoj inter 1977 kaj 1998.
Li estis membro de la estraro de la Observatorio San Vittore proksime de Bolonjo. La asteroido 7030 Colombini estis nomita en lia honoro.
Bruce Springsteen
Bruce Frederick Joseph SPRINGSTEEN (nask. je la 23-a de septembro, 1949) estas usona kantisto, kantverkisto kaj gitaristo, kiu ofte ludas kaj vojaĝas kun la E Street Band (Bando de Strato E). Li estas vaste konata pro sia stilo de mezusona rokmuziko, kiu ofte esprimas usonajn sentojn. Lia elokventeco esprimi ordinarajn ĉiutagajn problemojn gajnis al li multajn fervorulojn.
(30806) 1989 UP5
(30806) 1989 UP5 estas malgranda ne tre hela troja asteroido de Jupitero, kiu orbitas proksime de la punkto de Lagrange L5 de la sistemo Suno-Jupitero, do ano de la tiel nomata "Troja Tendaro".
Malkovro
Ĝi estis malkovrita la de la usona astronomo Schelte J. Bus elde la Inter-Amerika observatorio de Cerro Tololo en Ĉilio.
Politian
Politian estas la sola teatraĵo verkita de la usona verkisto Edgar Allan Poe. Ĝi estis verkita en 1835 sed restis nefinita.
Komarko Las Vegas
La Komarko Las Vegas estas neformala komarko de la sudoriento de la Madrida Regiono (Hispanio), difinita en la Gvidilo de Kampara kaj Aktiva Turismo, eldonita de la Madrida Regiono. Ĝi havas etendiĝon de 1378,13 kvadrataj kilometroj kaj tra ĝi fluas la riveroj Taĵo, Taĥunjo kaj Ĥaramo.
Politian
La teatraĵo estas fikcia versio de vera krimo okazinta en Kentukio : la murdo de Solomon P. Sharp fare de Jereboam O. Beauchamp en 1824. La tiel nomita "tragedio de Kentukio" tre famiĝis en la usona ŝtato, kaj inspiris plurajn literaturajn verkojn. Poe tamen preferis loki sian version en 16-a jarcenta Romo. Li verkis la teatraĵon, kiam li estis laboranta por la gazeto Southern Literary Messenger
Komarko Las Vegas
Municipoj de la komarko
! Municipo || Areo || Loĝantaro
Politian
La verko ne ricevis favorajn recenzojn. Ĝia malsukceso instigis Poe ne plu verki longajn verkojn, kaj anstataŭe koncentriĝi sur noveloj.
Masauĝi Haĉisuka
Masauĝi Haĉisuka, aliliterume Masauji Hachisuka, 蜂須賀 正氏, Hachisuka Masauji, (15a de Februaro 1903 Tokio – 14a de Majo 1953 Atami), estis japana ornitologo kaj birdobredisto.
Biografio
Li studis en Anglio kie li studis zoologion kvin jarojn en Magdalene College, Kembriĝo, kie li interesiĝis pri birdoj kaj eniris en la British Ornithologists' Union.
Haĉisuka partoprenis en ekspedicioj al Islando (1925), Nordafriko (1927) kaj ankaŭ al Belga Kongo. Gradiĝinta en Kembriĝo en 1927, li revenis al Japanio, veturintre tra Usono kun Jean Delacour, kun kiu li vizitis Ĉinion kaj Koreion poste. En 1928–9, li iris al la Filipinoj studi la distribuadon de la loka birdaro. Tiu studo estis publikigita en 1932–3 en la du-voluma serio "Birds of the Philippine Islands" post reveni al Londono kaj prilabori sian kolekton en la Brita Muzeo kaj en Tring. Li verkis etende ankaŭ pri la birdoj de Egipto, Islando, Hainano kaj Formoso. Li studis post la milito pri la birdoj de Maskarenoj.
Club Atlético Boca Juniors
La asocio Club Atlético Boca Juniors, mallonge CA Boca Juniors, estas futbalklubo en la marborda urbokvartalo La Boca de Bonaero, la ĉefurbo de Argentino. Ĝi fondiĝis en 1905, precipe per italaj enmigrintoj, granda nombro de ili el la urbo Ĝenovo. La unua vira teamo de la klubo seninterrompe konkuras en la plej alta argentina divizio de futbalo (Primera División), la sezonon de 2014 ĝi finis kiel vicĉampiono. La kluba stadiono, oficiale baptita Estadio Alberto Jacinto Armando, pro sia formo havas la neformalan kromnomon Bombonera (la "bombonujo" aŭ "pralinujo"). Unu el multaj konataj futbalistoj de la klubo estas Diego Maradona, kiu en 1997 tie finis lian profesian karieron. Krom futbalajn, la klubo ankaŭ havas profesiajn teamojn de basketbalo kaj volejbalo, kaj amatore havas teamojn de pluraj aldonaj sportaj disciplinoj.
Giovanni Marinelli
Giovanni MARINELLI (Adria, Veneto, 18a de oktobro 1879 - 11a de januaro 1944) estis itala faŝisma politikisto.
Biografio
Li estis riĉulo kaj kontribuis al la faŝisma sukceso financante la disvolvigon de la Marŝado al Romo, spite la fakton ke li havis liberecanajn ideojn dekomence. Sekretario de la Nacifaŝisma Partio, li kreis la Ceka, nome sekreta polico bazita sur la modelo de la soveta Ĉeka. La Ceka tuj iĝos terorista roto, respondeca ekzemple de la murdo de Giacomo Matteotti, elstara membro de la opozicio al la faŝisma reĝimo.
Juĝita kaj esplorita pro lia kapto (sed ne pro la murdo), Marinelli estis defendita de Roberto Farinacci kaj li ricevis malpezan punon. Lia amikeco kun Benito Mussolini permesis, ke li eĉ ne plenumis ĝin totale. Li restis eksterpolitike dum la plej parto de la du jardekoj de la reĝimo, kaj ŝajne li estis en la opozicio interne al Mussolini (ankaŭ ene de la partio).
Kiel membro de la Granda Faŝisma Konsilantaro, la 25a de julio 1943 aliĝis al la puĉo preparita de Dino Grandi kontraŭ Mussolini. Kiam la nazioj helpis Mussolini restarigi sian povon en la nordo de Italia, kiel estro de la Itala Sociala Respubliko, Marinelli estis kondamnita pro perfido dum la Proceso de Verono kaj ekzekutita per pafado la 11an de januaro 1944, kun la iama Ministro de Eksteraj Aferoj, Galeazzo Ciano kaj la marŝalo Emilio de Bono, inter aliaj.
Morre
estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Doubs, en la regiono Burgonjo-Franĉkonteo (Bourgogne-Franche-Comté, prononco []) kaj en la historia regiono Franĉkonteo. Fine de en la komunumo vivis. Administre la komunumo apartenas al la arondismento Besançon (france arrondissement de Besançon), la okcidenta parto de la departemento, kaj al la kantono .
Ĝiaj loĝantoj france nomiĝas Morriers.
Grenado (eksplodaĵo)
Ankaŭ por infanteriaj soldatoj konstruiĝis pli etaj, porteblaj grenadopafiloj.
La uzo de kemiaj kaj biologiaj plenigaĵoj de grenadoj estas malpermesata fare de la internacia juro (Konvencioj de Ĝenevo, Konvencio pri Biologiaj Armiloj, Konvencio pri Kemiaj Armiloj), kaj same malpermesatas la uzo de eksplodigaj kaj bruligaj armiloj kun pezo de malpli ol 400 gramoj (Konvencio de Sankt-Peterburgo).
Permana reaktiva grenado (ankaŭ PRG, permana kontraŭtanka grenadĵetilo) estas senglita armilo, ĉe kiu estas por transporto de pafaĵo al celo uzita reaktiva movumo laŭ principo de leĝo de agado kaj reagado.
17460 Mang
17460 Mang estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la de la germanaj astronomoj Freimut Börngen kaj Lutz D. Schmadel elde la Observatorio Karl Schwarzschild en Tautenburg (Germanio).
Sur propono de la dua malkovrinto, ĝi estis nomita en honoro de la aŭstra inĝeniero Herbert Mang, profesoro en scienco pri la materialoj ĉe la Teknika Universitato de Vieno. Li estas bone konata spertulo pri informadika mekaniko kaj amiko de la astronomio. Li estis prezidento de la Aŭstra Akademio de Sciencoj en Vieno.
Sanne Mieloo
Sanne MIELOO (Zwolle, 14-an de aŭgusto 1985) estas nederlanda aktorino kaj kantistino.
Biografio
Mieloo interalie rolis en Tarzano kiel Kala kaj en la ensemblo. Krom tio ŝi videblis en Tanz der Vampire en Oberhausen kaj Stuttgart, en la ensemblo kaj kiel Magda, en Sister Act en Hamburgo, en Elisabeth (muzikalo) en Germanio, Italio, Svislando kaj Japanio, kaj kiel Vivienne Kensington en Legally Blonde en Vieno. En 2019 ŝi rolis en Mamma Mia! kiel parto de ensemblo kaj kiel reludversio por Tanja kaj Donna.
Robert Penn Warren
Robert PENN WARREN (n. la 24-an de aprilo 1905 - m. la 15-an de septembro 1989) estis usona verkisto kaj poeto. Li en 1947 ricevis la premion Pulitzer pri romano por All the King's Men. Li ankaŭ ricevis la saman premion rilate al poezio en 1957 kaj 1979.
Li ĝis hodiaŭ restas la sola homo, kiu ricevis la premion Pulitzer kaj por romanoj kaj poezio.
Einvaux (stacidomo)
Einvaux estas franca stacidomo sur linio -, situanta en  Einvaux, en departemento Meurthe-et-Moselle, regiono Grand Est.
Temas pri stacidomo de Société nationale des chemins de fer français (SNCF), priservata de trajnoj Grand Est.
Ĝi situas ĉe kilometra punkto (PK) de linio Blainville-Damelevières - Lure (042000).
Superhomo
Superhomo estas filozofia koncepto (laŭvorta traduko el la germana Übermensch), enkondukita fare de la filozofo Friedrich Wilhelm Nietzsche kiel figuro de homo kiu iras trans sin mem en la nova epoko signomarkita de neniismo aktiva. Laŭ Nietzsche, fakte, neniismo pasiva kiu postsekvas la persvadiĝon pri la neekzisto de iu ajn celo de la vivo, povas esti superita nur per kresko de sinkompreno de la homa spirito, kiu malfermas la pordojn al la nova epoko. Tia nova epoko estas anoncita en la verko “Tiel parolis Zaratuŝtro”: laŭ ĝi la homo estos liberigita el ĉenoj, liberigite el falsaj valoroj sugestitaj fare de la apolona spirito kaj fare de la filozofio de Sokrato kaj fare de kompatemismo de kristanismo.
Pliaj klarigoj pri la koncepto de superhomo
Superhomo (aŭ transhomo) forlasas la hipokritaĵojn de moralistoj kaj firmigas sin mem, metante antaŭ la onia moralo siajn valorojn. Li realigas la revenon al la mondo de la dioniza pensmaniero, gvidata de la pasioj.
Nietzsche konvikiĝas pri unusola vivo: tiu surtera, ligita al la fizika korpo; la homo estas tiam nur korpo kaj, do, devas sin forlasi al la fluo de la inklinoj, rompante la vualon de Maja (elpensitan de Arthur Schopenhauer en sia verko “La mondo kiel volo kaj reprezento”), aŭ la Volon kiu subpremas la individuon.
La aspiro de superhomo ne loĝas-agadas en mondo malfermita al la mondo transcenda, sed celas al tera feliĉo. Li estas rigardata kiel la pinto plej alta de la evoluo, kaj ekzercas la rajton al li konceditan fare de la forto kaj supereco sur la aliaj. Tia rajto al li senvualiĝas ankaŭ kiel devo oponi al hipokritecon de la amsso kaj aktivas eĉ kontraŭ la tradicia etiko de la devo.
Superhomo oponas al “Vi devas” kristana kaj kantia la superhoman “Mi volas!”.
En la koncepto de superhomo estas esenca la “volo de potenco”, jam konstatita kiel movimpulso de la homa historio. Ĝi konstantas en la kreiĝo de la naturo kaj en la sociaj strukturoj, kaj allogas al superado de si mem.
En tia superhono, laŭ diversaj interpretistoj, ne estas postulata aŭ instigata iu ajn perspektivo de perforto aŭ spirito de superego. Nietzsche ne imagindas kiel antaŭveninto de Adolf Hitler, ĉar en karakteriza kvadro de la superhomo ne estas elvokata la karisma ĉefo, sed religia profeto kiel Zaratuŝtro. Malgraŭ ke ĝi estas modelo tute senmorala, li povas esti identigita nek kiel celebrado de germananismo nek kiel estetika modelo de Gabriele d'Annunzio.
La termino “superhomo” devenas de la komenca traduko de la voĉo Übermensch, tamen, hodiaŭa traduko pli adhera al la senco, laŭ interpretistoj kiel Gianni Vattimo, devus esti “transhomo”, kaj vere, eble, tiel estus pliefike esprimita la idealo de Nietzsche. Sed la jam ofta uzado vinkas.
Kalia pirofosfato dubaza
Kalia pirofosfato dubaza estas neorganika kombinaĵo rezultanta el interagado de la pirofosfata acido kaj kalia hidroksido. Ĝi estas fosfata salo ofte uzata kiel sterko aŭ nutroaldonaĵo. Pirolizo de pirofosfatoj ordinare donas fosfatojn. Pirofosfatoj estis unue studataj de la franca akademiulo Philippe de Clermont (1831–1921).
Superhomo
Pliaj klarigoj pri la koncepto de superhomo
Ekzistas iuj disvastigitaj konceptoj, sed opiniataj neĝkorekustaj, pri tiu figuro de homo: aparte ke ĝi enkondukas al la idealo de raso pura de naziismo, aŭ ke ĝi estus io simila al la superherooj de la Bildliteraturo.
Superhomismo, aŭ la perspektivo de homaj tipuloj superaj, ne estis absoluta novaĵo enkondukita de Nietzsche. Se ekzempli, jam aŭtoro, preferata de Nietzsche, Ralph Waldo Emerson inspiriĝinta el la “kulto de la Herooj” de Thomas Carlyle, parolis pri varia serio de homaj figuroj elpensitaj kiel “grandaj homoj”, la “reprezentaj”, la “Poeto”, la “Pensulo”, la “duondio” sed ankaŭ pri la homo de potenco kaj de la vivdona superabundo... aŭ plus man (plia homo) laŭ la preferata aŭtora esprimo. Eble, diras tiufakaj esploristoj, la nietzsche-ca übermensch estis presita de tie.
Tiu koncepto pri superhomeco jam draŝiĝis kaj dreŝiĝis dum la 17a kaj 18a jarcentoj tra romantikismo aludante neeblan idealon kaj evidentigante la limojn de la homa ekzistado. Vidu Johann Gottfried Herder, George Byron en Manfred, Giacomo Leopardi en Zibaldone kie tiu homo estas elvokita malespere aŭ ironie. Tiu figuro travidiĝas en Faust de Goethe.
En la verko “Tiel parolis Zaratuŝtro” Nietzsche eksplikas la tri pasaĵojn kiujn la homa estulo devas trapasi por igi superhoma:
Kritiko al superhomismo
Se la elpensaĵo de Nietzsche trafis, ĉe komentistoj, malsamajn interpretojn, trafis ankaŭ en multaj kritikoj kaj rifuzoj. Kaj kritikoj venis el multaj flankoj, precipe ili plonĝis el kristanismo. Laŭ tiu lasta, la superhomo, por pluuzi la saman terminon, estas la homo kiu engaĝiĝas pro ami kaj helpi la homaron kaj ĝin levi al ĉiam pli bona stato. Kristano tion faras, aŭ povas fari, motivite al la kredo ke ĉiu homo estas kreita laŭbilde Dio, destinita al trascenda kunvivado kun Dio. Kaj tio estas akirebla per la obeo al natura morala leĝo kaj per la imito de la modelo de Jesuo Kristo, kiu neniam ĉesis bonfari, eĉ kiam la homoj lin krucumigis.
Ĝuste en kristanismo Nietzsche vidas la koncepton kaj moralon superendan ĉar tiaĵoj inklinas al la kompatemo kaj helpemo al ne kapablulara ekzerci la modelon de superhomeco. La hipokritaĵoj riproĉitaj de Nietzsche trovas kunlaborantojn en kristanismo kiam vere temas pri hipokritecoj!
Fine sed plej grave la teorio pri superhomo kontraŭas la veran metafizikan strukturon de la homo kies strukturo estas eminente socia, ne nur individua.
Bibliografio
Franclingva
Germanlingva
Esperantlingva
28978 Iksiono
28978 Iksiono (Ixion) estas objekto de la Kujper-zono malkovrata la de teamo de la Deep Ecliptic Survey: (Robert L. Millis, Marc W. Buie, Eugene Chiang, James L. Elliot, Susan D. Kern, David E. Trilling, R. Mark Wagner kaj Lawrence H. Wasserman).
Nomo
Maldaŭre nomita 2001 KX76, ĝi ricevis la nomon de Iksiono, lapita reĝo de la helena mitologio.
Ecoj
Iksiono aperas iome ruĝa, (iom pli ruĝa ol 50000 Kvavaro), ĝia albedo (0,15) estas pli granda ol tiu de la kubevanoj. Laŭ spektra observo, ĝia surfaco estus mikso da karbono kaj tolino (kunpolimeroj rezultantaj de la ultraviolaj radiadoj sur akvo-klatratoj kaj aliaj organikaj kemiaĵoj)
Ĝia diametro estis unue taksita inter 1200 kaj 1055 km. Sed ĉar ĝia albedo estas granda, oni nun taksas ĝian grandon al 759 km, iom pli malgranda ol Cereso.
Per la "Very Large Telescope", oni ekzamenis, ĉu Iksiono ne havus kometan econ ; oni ne trovis "voston". Iksiono estas nun ĉirkaŭ 41 AU for de Suno, kaj eblas, ke, kiam ĝi proksimiĝos sian perihelion (en 2070), voston aŭ maldaŭran atmosferon oni observus ĉe ĝi.
Orbito
Ĝi estas unu el la plutonenoj, objektoj en orbita resonanco 2:3 kun Neptuno. Ĝia orbito similas tiun de Plutono, sed alimaniere direktigata: ĝia perihelio estas "sub" la ekliptiko, Iksiono povas proksimiĝi al Plutono, male al aliaj plutonenoj kiel 90482 Orko.
Vimbo
Vimbo (Vimba vimba) estas bongusta fiŝo el la familio ciprinedoj, trovebla, interalie, en Armenio, Azerio, Bulgario, Ĉeĥio, Estonio, Francio, Germanio, Hungario, Kartvelio, Irano, Litovio, Pollando, Rusio, Suomio, Svedio, Turkio kaj Ukrainio.
Neufeld an der Leitha
Situo
Neufeld an der Leitha situas en valo, laŭ dekstra bordo de Leitha, laŭ traira flankovojo, laŭ fervojo Sopron-Vieno. Eisenstadt troviĝas 16 km-ojn.
Historio
Francisko Nádasdy (politikisto) fondis la vilaĝon en 1655, komence judoj loĝis tie. Poste alvenis ankaŭ ministoj. En 1683 la turkoj detruis la komunumon. En 1910 en Lajtaújfalu loĝis 2867 da homoj, (2078 aŭstroj, 449 hungaroj kaj 157 kroatoj). Ĝis 1920 Lajtaújfalu apartenis al Hungario, al Sopron (reĝa departemento), al distrikto de Kismarton, poste al Aŭstrio.
Mukluk
Mukluk-oj aŭ kamik-oj (singulare: kamak-o) estas botoj tradicie faritaj el boaca aŭ foka felo kaj tradicie portataj de arktaj indiĝenoj, interalie inuitoj kaj jupikoj. En la angla la vorto mukluk indikas ofte iajn ajn molajn botojn por malvarma vetero.
Ekzistas ankaŭ speco de muklukoj trikitaj kun mola plandumo, kiuj estas portataj de dancistoj kiel kruro kaj piedovarmigilo.
Etimologio
La vorto mukluk devenas de la jupika maklak, barba foko (Erignathus barbatus). Kamik estas inuita vorto.
Ecoj
Muklukoj estas malpezaj kaj ebligas ĉasistojn esti mallaŭtegaj. Ili povas esti ornamitaj de pomponoj, bidoj kaj aliaj feloj kiel tiuj de kunikloj, vulpoj kaj lavursoj.
La desegno de la muklukoj daŭre plaĉas, ĉefe kun aldonita nuntempa rezistema plandumo. La plej grava kialo de la sukceso estas la spirkapablo de la botoj, t.e. ke ili ebligas aerŝanĝiĝon. Tio estas tre grava avantaĝo en malvarmegaj kondiĉoj, kiam ŝvito povas kaŭzi frostiĝon de la piedfingroj.
Aparte utilaj dum seka malvarmega vetero, ili tamen ne taŭgas dum malseka vetero aŭ malfrostiĝanta neĝo.
Perino del Vaga
Perino DEL VAGA, pseudonimo de Pietro BUONACCORSI, (naskiĝis en 1501 en Florenco, Italio; mortis la 14-an de oktobro 1547 en Romo) estis itala pentristo de la renesanco.
Li ricevis sian nomon VAGA laŭ sia majstro, la pentristo Vaga. En Romo li iĝis lernanto de Rafaelo kaj laŭ ties desegnaĵoj realigis pentraĵojn en Vatikano. Post tio li ricevis multajn mendojn, ĉefe por ornami la enon de palacoj kaj preĝejoj.
Li poste translokiĝis al Ĝenovo kaj Pizo, poste Romo denove, kie li mortis 46-jara pro tuberkulozo.
Nemesnép
Nemesnép [nemeŝnEp] estas malgranda vilaĝo en Hungario, en regiono Okcidenta Transdanubio, en departemento Zala, en Distrikto Lenti. La loknomo signifas: nobelo-popolo.
Rampur (Utar-Pradeŝo)
Rampur, laŭ urdue kaj रामपुर estas urbego kaj municipo en norda Barato, en subŝtato Utar-Pradeŝo jam en proksimeco de Utarakando, en la samnoma distrikto Rampur, kie ĝi estas ties sidejo.
Demografio
Rampur havis populacion de en 2011, sed laŭ takso en 2022  kun legopovo de 54%, kiu estas signife pli malalta, ol la subŝtata averaĝo.
Geografio
Rampur situas sur ebenaĵo 192 metrojn super la marnivelo. Moradabad troviĝas 25, Barejli 61, tutlanda ĉefurbo Delhio 176, subŝtata ĉefurbo Laknaŭo 287, Kolkato 1164, Mumbajo 1259 kilometrojn (aere).
Historio
La princlando de Rampur estis establita fare de en:Faizullah Khan en 1774 kaj regis en la urbo ĝis 1794 kun ĉeesto de britoj. La princlando estis brita protekto poste. En 2007 la ministerio deklaris la distrikton minoritata loko en la ŝtato surbaze de la censodatumoj (2001) pri populacio, sociekonomikaj indikiloj kaj bazaj agrablaj indikiloj.
Ekonomio
Ekonomio de Rampur (havanta tre fekundan grundon) baziĝas sur agrikulturo. Oni okupiĝas pri vinfarado, sukerprilaborado, produktado de alkoholoj, mentola oleoproduktado, tekstila teksado kaj fabrikado de agrikulturaj iloj. La urbego famas pri specialaj tranĉiloj, sed la registaro malpermesis fari tranĉilojn kun klingoj pli longaj ol 4,5 coloj, kaŭzante falon en ilia populareco.
Lingvoj
En Rampur la oficialaj lingvoj estas la hindia kaj urdua.
Religioj
En Rampur vivas precipe islamanoj (70%), iom hinduoj (28,5%), iomete sikistoj (1%) kaj ankaŭ aliaj.
Eduko
En Rampur la plej altgrada eduko okazas en universitato, sed ekzistas ankaŭ altlernejoj.
Trafiko
Al Rampur kuras tri fervojaj linioj el Moradabad, Barejli kaj Utarakando, krome po tri ĉefvojoj kaj flankovojoj el diversaj direktoj. La plej proksima flughaveno funkcias en Barejli.
Klimato
La averaĝa temperaturo en Rampur varias inter 15-26 °C. La meza jarpluvo estas 705 mm. Inter junio-septembro pli ofte pluvas pro la musono, en la ceteraj monatoj apenaŭ pluvas.
Riva
Riva estas la nomo de la sekvantaj lokoj:
NGC 3334
NGC 3334 (aliaj indikoj — UGC 5817, MCG 6-24-4, ZWG 184.5, PGC 31845) estas galaksio en konstelacio Malgranda Leono.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Fričovce
Situo
Fričovce situas laŭ rojo, laŭ ĉefvojo Levoča-Prešov (aŭtovojo preteriras). La lasta urbo troviĝas je 20 km.
Historio
La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1320 en formo "Frich". En 1787 500 vilaĝanoj loĝis en 67 domoj, en 1828 540 vilaĝanoj en 73 domoj. En 1796 laŭ la tutlanda geografia libro taksis la vilaĝon unuaklasa (=eminenta). En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Frics 559 homoj, (plejparte slovakoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Sáros, al distrikto de Kisszeben, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 1945 inundo okazis. En 2001 vivis en Fričovce 1064 homoj, (1026 slovakoj, 35 ciganoj).
Famuloj
En la iama Frics naskiĝis hungara ministro Imre Ghillány.
August Johann Rösel von Rosenhof
August Johann Rösel von Rosenhof (naskiĝinta en la 30-a de marto 1705 sur kastelo Augustenburg en Arnstadt, mortinta en la 27-a de marto 1759 en Nürnberg) estis germana miniaturpentristo, natursciencisto kaj entomologo. Per liaj precizaj, tre detalaj bildoj de insektoj li estis rekonita kiel grava figuro en moderna entomologio.
Vivo
Originante el "nobelgento de Aŭstrio", Rösel estis naskita kiel Johannes Rösel. Tio estis modifita en 1853, sendube en la honoro de lia onklo, la bestopentristo Wilhelm Rösel von Rosenhof. La patro de Rösel mortis kiam li estis junega kaj estis lia onklo kiu peris al li artistan edukon. Lia baptopatro estis Auguste Dorothea von Braunschweig-Wolfenbüttel kiu ankaŭ malkovris kaj subtenis lian talentegon. Li daŭrigis artostudojn de arto ĉe la Akademio de Nurenbergo (1724-1726) kie li iĝis tre talenta pentristo de portretoj kaj de miniaturoj, kio rajtigis lin iri Kopenhagon al la reĝa kortego en 1726: tien nvitis vin onklino, kiu estis ĉambristino de la tronheredanto kaj postaj reĝo Kristiano la 6-a (Danio). Röselhof ne volis resti pli ol du jarojn en Danlando sed pluvojaĝi al Nederlando. Sed pro malsano li devis interrompi la vojaĝon jam en Hamburg.
Renormaliĝante post malsano, li malkovris la verko de Maria Sibylla Merian Metamorphosis insectorum Surinamensium (1647-1717) en kiuj ŝi priskribis la insektojn kaj aliajn bestojn kiujn ŝi observis en Surinamo. Rösel ne plu pensis pri Nederlando, iris al Nürnberg kaj ricevis la civitanecon. Li havis la ideon skribi kaj ilustri similan libron pri la germana faŭno.
En 1737, li geedziĝis kun Elisabeth Maria, la filino de la kirurgo, fiziologo kaj poeto Michael Bertram Rosa. Lia arta talento donis al li plentaŭgan reputacion tiel ke li perlaboris la vivon komforte pentrante kaj povis uzi sian libertempon por observi insektojn, amfibiojn kaj reptiliojn en la naturo. Li kolektis ovojn kaj larvojn por elkovi kaj bredi ilin hejme kaj por studi ties evoluojn kaj ŝanĝiĝojn. Inter 1730-30 Rösler pli kaj pli iĝis naturscienculo; li frekvenis la Universitaton de Altdorf kaj rajtis uzi sciencan literaturon de la kuracisto Georg Leonhard Huth. Laŭ instruoj de la matematikisto, fizikisto kaj astronomo Johann Gabriel Doppelmayr Rösler eĉ konstruis efikan sunmikroskopon.
Liaj detalaj observaĵoj, pli utiligite ankoraŭ per tre belaj ilustraĵoj, estis publikigitaj en du grandaj libroj. La unua kun la titolo Insecten-Belustigung, aperis en 1740 kaj estis dediĉita al la insektoj kaj aliaj senvertebruloj kiel la aktinioj. Lia klasifiko de la insektoj sekvis naturan sistemon kaj li estas rigardita kiel unu el la patroj de germana entomologio. Kvarono estas preskaŭ monografio de la araneo Araneus diadematus. La priskribo de la besto estas ilustrita per ses platoj kiuj montras la diferencojn en vario de la kolorigo de la specio. Ili ankaŭ montras internajn dissekciojn. Rosenhof interesiĝis pri la produktado de silko sed li konfuzis la anuson kun la malfermo de silkproduktantaj glandoj.
Li publikigis poste, inter 1753 kaj 1758, Historia naturalis Ranarum nostratium, verkon dediĉitan al ranoj. La kvalito de la laboro, aparte de ĝiaj ilustraĵoj, faras ĝin unu el la plej belaj tiuteme. Rosenhof prezentis la vivociklon de ĉiuj specioj ekzistantaj en Germanio, kaj iliajn anatomion kaj ostaron. La dua parto de la verko, aperis en 1758. Ĝi estas komencita fare de Albrecht von Haller (1708-1777).
Rösel tiam komencis similan laboron sur la lacertoj kaj la salamandroj sed cerba atako paralizis lin kaj li mortis iomete pli poste. Multaj priskriboj de specioj faritaj fare de Karolo Lineo estas bazitaj sur la priskriboj de Rösel!
Assens
Assens estas la nomo de la sekvantaj lokoj:
28155 Chengzhendai
28155 Chengzhendai estas tre malgranda, neordinare hela asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la de la teamo de la astronomia kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de Chengzhen Li Dai, kiu gajnis la duan rangon en la Intel International Science and Engineering Fair de 2011 pro sia projekto pri bestoscienco. Li estis lernanto ĉe la Detroit Country Day School de Beverly Hills (Miĉigano, Usono).
Universitato de Palencio
Studo komencis prosperi en Palencio kaj homoj rimarkindaj pro siaj virto kaj scienco venis de ĝiaj lernejoj, inter kiuj Sankta Juliano de Kvenko, Sankta Dominiko, kaj Sankta Telmo; el ĉi tio la diraĵo: "En Palencia armas y ciencia" (En Palencio armiloj kaj scienco).
La universitato estis fondita ĉirkaŭ 1212, mallonge post la venko de "Las Navas de Tolosa" (aliaj diras en 1208), kaj la reĝo alvokis el Francio kaj Italio renomajn instruistojn pri diversaj artoj kaj sciencoj, restigante ilin en Palencio per altaj salajroj.
Sankta Dominiko, la fondinto de Dominikanoj, konsideris Palencion kiel sian Alma Mater, estinte mentorita tie fare de Don Diego de Azevedo (Diego de Acebo) [Didacus de Acebes].
La morto de la fondinto en 1214, la malplenaĝo de Henriko la 1-a, kaj la kresko de ĝia bonŝanca rivalo, Salamanko, kaŭzis la dekadencon de Palencio, multaj el kies instruistoj kaj studentoj iris al Salamanko, el kie la erara kredo de transigo de la universitato al la lasta loko.
En 1243 la ĉefepiskopo Rodrigo registras ke malgraŭ malfavoraj okazaĵoj, studo daŭris en Palencio kaj ke la Papa legato, Jean Halgrin d'Abbeville, en Koncilio de Valadolido (1228) estis provinta revivigi ĝin. Episkopo Fernando akiris de papo Urbano la 4-a (la ) Buleon certigante al la instruistoj kaj studentoj de Palencio ĉiujn privilegiojn de la Universitato de Parizo.
Sed manko de financa subteno kaj la proksimeco de la prospera Universitato de Salamanko neebligis reviviĝon de Palencio, kaj ĝi formortis antaŭ la fino de la 13-a jarcento, eble en 1264, en kiu tempo la universitato estis definitive transigita al Valadolido. Estis episkopo Telo kiu ankaŭ establis konventojn de la dominikanoj kaj franciskanoj; la antaŭa estis fama pro la fulmrapida konvertiĝo de Sankta Pedro González Telmo.
Fizeșu Gherlii
Fizeșu Gherlii [fizeŝu gerli] (hungare: Ördöngösfüzes [ørdøngøŝfyzeŝ]) estas komunumo en Rumanio oriente de Gherla. Administre apartenas al ĝi Bonț, Nicula, Săcălaia. La vilaĝo Lunca Bonțului, kiu iam apartenis aL ĝi, senhomiĝis en la 1980-aj aŭ 1990-aj jaroj.
La partoj de la komunumo situas sud-okcidente de la sidejo, laŭ linio pli-malpli rekta.
Loĝantaro
En 1910 ĝi havis 1633 loĝantojn (hungaroj, rumanoj), en 1992 1431 (rumanoj, 49 % da hungaroj). En la censo de 2002 la 1.385 loĝantoj de la vilaĝo deklaris jenajn etnecojn:
Historio
Ĝia unua mencio skriba estas el 1230. De 1332 ĝi estis ekleziejo. Ĝis 1919 kaj inter 1940 kaj 1944 ĝi apartenis al Hungario (Szolnok-Doboka vármegye). Ĝia reformita preĝejo havas pentritan lignan baldakenon faritan en 1675 de István Ecsedi Asztalos kaj Mihály Fogarasi Asztalos.
William Gilmore Simms
William GILMORE SIMMS (n. la 17-an de aprilo 1806 - m. la 11-an de junio 1870) estis usona poeto, romanisto kaj historiisto el Suda Usono, kies romanoj tre populariĝis en la 19-a jarcento. Li laŭ Edgar Allan Poe estis la plej bona romanisto naskiĝinta en Usono.Pli freŝdate, la romanoj de Simms tamen malpopulariĝis, kvankam li restas fama kiel unu el la ĉefaj verkistoj de la usona Sudo antaŭ la Usona Enlanda Milito. Li estas ankaŭ memorita pro sia forta subteno de sklavismo kaj malmola kritiko de La Kabano de Onklo Tom.
Cuautepec
Cuautepec estas unu el la 81 komunumoj de la meksika subŝtato Guerrero, kiu situas en la centra suda parto de Meksiko, ĉirkaŭ 400 km sudokcidente de la ĉefurbo Meksikurbo. La ĉefurbo de la komunumo estas Cuautepec. Cuautepec apartenas al la regiono Costa Chica, kiu estas unu el la sep regionoj de la subŝtato Guerrero kaj kiu situas en la sudokcidento de Guerrero kun limo al la pacifika oceano. Al ĝi krome apartenas dek-kvar aliaj komunumoj. Al Cuautepec apartenas entute 36 tiel nomataj loĝlokoj (statistike por urboj, vilaĝoj kaj domaroj). La kodnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 12025.
Geografio
La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 14554 loĝantojn. El tiuj estis 7206 viroj kaj 7348 virinoj. La komunumo havas surfacon de 414,3 km². La meza alteco (de la ĉefurbo) estas 200 metroj super la marnivelo.
Klimato
En la komunumo jare falas averaĝe 1800 mm/m2 de precipitaĵo. La averaĝa jara temperaturo estas 25 °C.
Sociogeografio
En la jaro 2000 en la komunumo vivis 13082 personoj, pli aĝaj ol 5 jaroj. El tiuj 196 personoj sciis paroli indiĝenan lingvon. Tio signifas ke 1,5 % de la loĝantaro en la koncerna jaro sciis paroli indiĝenan lingvon.
8434 de la loĝantoj de Cuautepec en la jaro 2000 aĝis pli ol 15 jaroj. El tiuj 2356 estis analfabetoj, do ne sciis legi kaj skribi. Tio signifas ke 27,93 % de la tuta loĝantaro (pli aĝa ol 15) ne sciis legi kaj skribi. Ĉe la virinoj estis 33,14 % (1405 el 4240 virinoj), kiuj ne sciis legi kaj skribi kaj ĉe la viroj 22,68 (951 el 4194 viroj). Tio signifas ke konsiderinde pli da virinoj ne sciis legi kaj skribi ol la viroj.
El la 13082 loĝantoj (pli aĝaj ol 5 jaroj en la jaro 2000), 12578 apartenis al la katolika religio. 504 personoj apartenis al aliaj religioj.
Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a., (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).
Kardinalo Nepo
Kardinalo nepo (latine cardinalis nepos) estas kardinalo kreita de iu papo kiu estu lia onklo aŭ, plej ĝenerale, lia parenco. La kutimo krei kardinalojn nepajn havis originon en Mezepoko, sed atingis la plej altan oftecon dum la jarcentoj 16-a kaj 17-a.
La vorto “nepotismo” origine referencis ĝuste al tiu praktiko, sen iu ajn negativa senco. Ekde el la tempo de la Restado de papoj en Avinjono (1309-1377) ĝis la buleo de papo Inocento la 12-a "Romanum decet pontificem" (1692), kiu malaprobis “nepotismon” (kiu el si mem ne koincidas kun la institucio de kardinalo nepo), papo sen kardinala nepo estis escepto. Ĉiu alia papo enirigis almenaŭ unu parencon en la Kardinalan Kolegion, kaj plejparte temis pri nepo
La institucio de kardinalo nepo evoluis tra la sep jarcentoj de sia ekzisto, pro la ŝanĝiĝoj en la kunteksto de la historio de la papregado kaj de la malsama personeco de unuopaj papoj. Ekde 1566 al 1692, kardinalo nepo rege estris la kurian oficon de superreganto de papŝtato. Tiu kuria ofico kaj ĝia funkcio falis paralele kun la kreskiĝo de la povo de Kardinalo Ŝtatsekretario kaj kun la pliiĝanta perdo de la centreco de la Papa Ŝtato dum la jarcentoj 17-a kaj 18-a.
Estis, sekve, elektitaj papoj 16, kaj eble 18, kardinaloj nepoj. . Pri nepeco de aliaj papoj historiistoj diskutas ĉar foje la nepeco de la kardinalo ne estis konata.
Antaŭ 1566
La kardinaligo de nepoj antaŭis la deklaron pri la distingo, ene la kardinala kategorio, de la malsamaj fukcioj en kardinala kolegio: tiu deklaro datas je 1059 per la buleo In cena Domini (Dum la Vespermanĝo de la Sinjoro) de papo Nikolao la 2-a en kiu estas montrate ke nun la kardinaloj-episkopoj apartenas al la hierarkio de la Katolika Eklezio. En tiu buleo estas ankaŭ establite ke nun la kardinaloj episkopoj devintus elekti la sekvan papon kun la konsento tamen de kardinaloj-pastroj kaj kardinaloj-diakonoj. . La unua kardinalo-nepo eble estis, fakte, Lotario la plejmaljuna, kuzo de Benedikto la 8-a (papo de 1012 ĝis 1024, kardinaligita en 1015. Tiu papo kardinaligis ankaŭ sian fraton, kiu estos papo Johano la 19-a, kaj kuzon Tefilatton kiu estos papo Benedikto la 9-a.
Tamen ĝis la fino de la 12-a jarcento alestiĝo de kardinaloj nepoj (aŭ parencoj) estas malofta supozita evento eble pro tio ke ne estas konata la parenceco de la nomumito aŭ ne certas la nomumo. Tamen, certas ke, en 13-a jarcento, la kardinaligo de papaj parencoj jam atingis konstantan kutimon.
Laŭ historiisto John Bargrave, la Koncilio de Bazelo, en la 21-a sekcio establis ke nombro de kardinaloj ne superu la nombron de 24, kaj ekskludiĝu ĉiu nepo aŭ parenco de papo aŭ kardinalo (sekcio 23a). Klemento la 6-a distingiĝis pro la pli alta nombro de kreitaj kardinaloj nepoj, ses nur en la konsistorio de la 20-a de septembro 1464 (distingo ankaŭ pro la pli alta en unika konsistorio). La decido de la konklavo de 1464 insiste sugestis al la elektita papo Paŭlo la 2-a la limon de unu sola kardinalo nepo, kune kun aliaj kondiĉoj studitaj por kreskigi la influan povon, en la estrado de la eklezio, de la kardinala kolegio.
La Kvina laterana koncilio (1514 asertis, eble pro ekrezisto kontraŭ kritikoj pri la sistemo, ke zorgemo por parencoj povas esti, por kristano, karitato, kaj ke la kardinaligo de parencoj ofte koincidis kun tiu devo. . Kardinalo nepo kutime povis esti investita per oficoj kompensitaj per beneficoj: ekzemple Alessandro Farnese, kardinalo nepo de papo Paŭlo la 3-a (1534-1549) samtempe profitis de 64 Ekleziaj beneficoj aldone al la salajrita ofico de vickanceliero . Ĉiuj kardinaloj nepoj distingiĝis per riĉecoj, foje ankaŭ pro asketa vivo foje pro mondumaj vivkondutoj: Karlo Carafa estis akuzita pri ŝtelo dum Karlo Borromeo, kardinalo nepo de Pio la 4-a elspezis ĉiujn siajn havaĵojn por establi kulturajn klerigejon, kaj helpi bezonulojn en sia Milana diocezo. Se foje la kardinala nepo estis indikita per difino “Sekretarius maior” (Unua sekretario), li estis ankaŭ epitetata per “Kardinalo mastro”.
1566-1692
Post la Koncilio de Trento (1563), papo Pio la 5-a (1566-1572) estigis oficon de Superreganto de la Eklezia Ŝtato, taskigita okupiĝi pri “teraj” aferoj de la papa ŝtato kaj diplomatiaj rilatoj kun la ŝtatoj. Dekomence, sed sensukcese, li provis dividi tiujn taskojn inter kvar kardinaloj al li neparencaj, poste, cedinte al la premoj de la kardinala kolegio kaj de la ambasadoro de Hispanio, levis al tiu superregado sian nepon Michele Bonelli, difinante liajn taskojn per buleo de 4-a de marto 1566. Tamen la papo ĉiam rifuzis delegi al li povon reale aŭtonoman. .
Sekve la taskoj de la kardinalo nepo iĝis similaj al tiuj de la hodiaŭa Ŝtatsekretario kiun la historiistoj taksas kiel ĉefministro.
La kardinalo nepo kutime estis nomumita dum la unua konsistorio de la nova papo, kaj lian nomumon oni anoncis ankaŭ per festopafado el Kastelo de Sankta Anĝelo.
La kardinalo nepo estis ankaŭ superreganto, politika kaj administra kaj eklezia, de Venecia ĉirkaŭurbo (kun la urbo Avinjono – kies socia-politika rango estis jam pliigita en 1475 de Siksto la 4-a per la transirigo de Avinjono de simpla diocezo al ĉefdiocezo avantaĝe de la beneficulo, ĉi-kaze sia nepo Giuliano della Rovere (estonta papo Julio la 2-a)..
La konturoj de la ofico de kardinalo nepo preciziĝis ĉiam pli post Pio la 5-a ĝis Paŭlo la 4-a (1605-1621). La nepo fariĝis ankaŭ la adresito de la korespondado de nuncioj kaj papaj legatoj kaj prefekto de du kongregacioj de la Roma kurio; li krome estis ĝenerala kapitano de la papa ŝtata armeo.
Tamen, tiuj prerogativoj akiradis plenan aplikadon dum la papado de influeblaj papoj: kutime la kardinaloj nepoj ne estis pli ol refleksoj de la regnanta papo.
Ne ĉiuj kardinaloj nepoj, tiaj en la funkcioj, estis tiaj ankaŭ en parenceco. Okazis ke papoj ne havis nepojn aŭ parencojn kompetentajn kaj kiuj, tamen, levis fakte al nivelo de konsilistoj neekleziulajn parencojn aŭ eĉ nepinojn kiel okazis por Inocento la 10-a, pri kiu spritas moto de Ludwig von Pastor: "Malbonŝanco volis ke la unika persono de lia familio kiu havis la taŭgajn kvalitojn por esti kardinala nepo estis virino”, kiu aludas al Olimpia Maidalchini, vera konsilisto de la papo. ".
Rilate nepotismon estis papoj kiuj abundis je beneficoj al la kardinalo nepo, kaj aliaj kiuj limiĝis kaj aliaj kiuj malaprobis tiun sistemon.
Post 1692
Papo Inocento la 12-a (1691-1700), per la buleo Romanum decet pontificem (Plaĉas al la Roma Pontifiko) de 22-a de junio 1692, abolis la oficon de kardinala nepo, sugestante al siaj posteuloj limiĝi al ununura kardinalo el sia familio, kaj eliminis multajn sinekurojn tradicie rezervitajn al la kardinaloj nepoj fiksante maksimumon de la salajro (12.000 eskudoj). La buleo estis poste enkorpigita en la Kodo de kanona juro de 1917 ĉe la kanonoj 240, 2; 1414, 4; kaj 1432, 1. la Serio de reformoj de Inocento la 12-a en 1694, daŭris per intensa kampanjo por kontrasti la komercajn aspektojn de la oficoj. Tio utilis ankaŭ por ŝtopi la financan krizon estiĝintan ankaŭ pro la papa nepotismo.
Cerro Tololo
Cerro Tololo (en la ajmara lingvo "ĉe la rando de la abismo" estas monto de 2 200 metroj de supermara alteco.
Estas la loko, kie situas la Inter-Amerika observatorio de Cerro Tololo (aŭ "Cerro Tololo Inter-American Observatory").
Kardinalo Nepo
Post 1692
Kvankam ene de tiu normoj kaj spite de la sugestoj de la buleo (kiu abolis la kurian oficon kaj ne la figuron de la kardinalo nepo), nur tri el la ok papoj de la 18-a jarcento rezignis apogiĝi sur la kardinalo nepo, kiu, precipe en la pasinto estis ankaŭ praktika protekto por la papa persono en la ĉiam ribelema roma aristokratio.
Fakte, la kardinalo nepo malaperis kun la kreskiĝo de la rangeco de la ŝtatsekretario.
Rolo de kardinalo nepo dum la konklavoj
Kuris ŝerca, sed realpriskriba, onidiro laŭ kiu “kardinalo nepo mortas du fojojn: la duan kiel ĉiuj homoj, la unuan kiam mortas la onklo”.
Tamen kardinaloj nepoj kutime konservis gravan influon ankaŭ en la postaj konklavoj kaj pro aparta scio pri la ekleziaj situacioj kaj pro sekretaj rilatoj kun granduloj de la mondo. Ĉirkaŭ ili facile kuniĝis kardinaloj dezirantaj konservi la status quo (laŭ la antaŭa situacio. Kuris ankaŭ mokaj libretoj priskribantaj la ruzaĵon de la nepo por konservi la privilegiojn kunigante ĉe si la kardinalojn dezirantajn la samon..
Analizo, tamen, de kvin konklavoj inter 1605 kaj 1644 montras ke la kardinaloj nepoj ne ĉiam sukcesis elektigi siajn kandidatojn, ankaŭ se la nova papo estis plejofte kardinalo nomumita de la forpasinta papo.