cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ailsa Craig
Bizara epizodo okazis dum la epoko de Reformacio, kiam Skotlando akceptis – parte malvolonte – la reformitan (presbiterianan) religion. Viro, nomata Hew Barclay [hju barkle], ŝajne katoliko, kontraŭstaris la novan konfesion kaj deklaris la insulon proprieto de la reĝo Filipo de Hispanio. Barclay estis baldaŭ poste elpelita kaj Ailsa Craig restis skota teritorio.
Sur apenaŭ atingebla altaĵo en la insulo estas ruinoj de kapelo kaj tre antikva kastelo. La kapelo estis konstruita de aŭ por monaĥoj. Laŭ turismaj gvidlibroj insula gardisto konstruigis la kastelon en 1595, sed pli malnovaj dokumentoj indikas, ke ĝi jam ekzistis longe antaŭ tiu dato, kaj la vera konstruiginto estas nekonata.
Maršovický vrch (Ralska montetaro)
Maršovický vrch (ĉirkaŭ 495, antaŭe 515 m s. m.) estas monto en distrikto Česká Lípa, en Regiono Liberec. Ĝi situas proksimume 1 km oriente-nordoriente de municipo Chlum sur katastra teritorio de setlejoj Chlum, Maršovice, Újezd kaj Jestřebí.
Oriolo (Italio)
Oriolo estas komunumo de Italio.
Maršovický vrch (Ralska montetaro)
Geomorfologia envicigo
La monto apartenas en tutaĵon Ralska montetaro, subtutaĵon Doksa montetaro, distrikton Polomené hory, subdistrikton Housecká vrchovina. Ĉi tien apartenas ankaŭ okcidente situantaj montoj Strážný vrch (468 m s. m.) kaj Holý vrch (428 m s. m.) (komune kun Maršovický vrch ili kreas senperan trimontejon sur okcidenta-orienta linio), la tuta montoriĉa plataĵo en orienta rando (forkigita de grejsaj ravinoj – en unu el ili ekz. kaverno Braniborská jeskyně), monto Šedina (473 m s. m.) kaj dumontejo Skalka (382 m s. m.).
Malpezaj fortikaĵoj
Sur Maršovický vrch komencas linio de malpezaj fortikaĵoj, kiu apogas sin je deklivoj de la monto, tratranĉas ŝoseon I/38 kaj finas sur montopiedo Dědek. En konstrusektoro Q2 Jestřebí (konsisto de Vando Liběchov) estis sume 23 objektoj konstrue finitaj en aŭgusto kaj en septembro de 1938, sed armigitaj kaj ekipitaj ili jam ne estis. Tri el la objektoj (registritaj de DFL kaj markitaj per numeroj 36, 231 kaj 233) troviĝis en miniga spaco de minejo kaj pro sekvoj de la minado ili jam senspure malaperis.
Aliro
Plej proksime eblas alveturi per aŭtomobilo ĝis Chlum aŭ ĝis Maršovice, poste daŭrigi piede sur arbaraj vojoj pli supren. La vojo al la montopinto estas danĝera kaj eniri en la ŝtonminejon oficiale malpermesita. Tra la suda deklivo kondukas flava turisma marko el Chlum ĝis Sedla pod Maršovickým vrchem, kie ligas ruĝa marko kaj je iom pli krucigas ĝin verda.
Châteauvieux-les-Fossés
estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Doubs, en la regiono Burgonjo-Franĉkonteo (Bourgogne-Franche-Comté, prononco []) kaj en la historia regiono Franĉkonteo. Fine de en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². Administre la komunumo apartenas al la arondismento Besançon (france arrondissement de Besançon), la okcidenta parto de la departemento, kaj al la kantono .
Preĝejo Koro de Jesuo (Szombathely-Szőllős)
La preĝejo Koro de Jesuo estas romkatolika moderna preĝejo en Hungario, en urbo Szombathely, en loĝkvartalo "Szőllős" [sOlOŝ]. (La vorto Szőllős estas legebla laŭ nekutima ortografio en fontoj, tiun formon sekvas la artikolo!)
Historio
La katolika grupo formiĝis en loĝkvartalo Szőllős en 1930. Oni aranĝis la mesojn en aparta ĉambro de la lernejo. En 1942 oni komencis konstrui kirkon, ĝi estis konsekrita en la sekva jaro fare de József Grősz. Jam en 1944 bombo plene disrompis la preĝejon. La mesoj denove okazis en la lernejo. En komenco de la socialismo la ŝtato forprenis la ruinan areon, sed en 1998 la municipo donis alian areon konvenan. La konstruado daŭris inter 2001 kaj 2005.
Konstruaĵo
La preĝejo kune kun la paroĥo situas sola laŭ stratangulo. La fasado estas malsimetria, ĉar la turo maldekstre altiĝas. Granda pluvŝirmilo etendiĝas laŭ la fasado, same ĉe la turo. La turopinto estas ruĝa koro anstataŭ kruco. Sub la preĝejo estas aparta nivelo por publikaj celoj. Post la navo la paroĥo troviĝas. Interne en la navo tuj estas okulfrapa granda vitralo malantaŭ la ĉefaltaro, sed estas ankaŭ aliaj pli malgrandaj vitraloj. En la sanktejo estas videblaj 22 pentraĵoj pri martiroj kaj sanktuloj. En la navo estas seĝoj anstataŭ la konvenciaj benkoj.
Kermeso okazas en la tago de Koro de Jesuo.
Himalaja cedro
La himalaja cedro aŭ deodaro (Cedrus deodara) estas specio de cedro kies naskiĝlando estas okcidenta himalajo, inter orienta Afganujo, norda Pakistano, nord-okcidenta kaj nord-centra Barato, sud-okcidenta Tibeto kaj okcidenta Nepalo. Estas ampleksa ĉiamverda konifero kiu kreskas inter 1.500 kaj 3.200 metrojn alte. Lia alteco povas atingi 40-50 m, pli malofte 60. Lia trunko povas mezuri diametre pli ol 3 m.
La himalaja cedro estas la nacia arbo de Pakistano. La termino Deodaro devenas de la sanskrita vorto Devadara tradukebla kiel Ligno de la dioj.
Disvastigo kaj Starejo
La himalaja-cedro hejmiĝas de la okcidenta Nepalo ĝis la orienta Afganio. Tie ĝi kreskas en alteco de 1200 m ĝis 3000 m super marnivelo. Ĝi kreskas kaj sur nutraĵriĉaj kaj sekaj kalkŝtonaj grundoj kaj sur acidetaj grundoj.
Priskribo
Sub optimaj kondiĉoj la cedro atingas altecon de 35 m. La ĉefaj branĉoj kreskas horizontale kaj havas pendantajn pintojn. La flekseblaj nadloj estas 4 ĝis 5 cm longaj. Ili estas la plej longaj de ĉiu cedro. Junece ili estas blu-verdaj kaj fariĝis en aĝo de ĉirkaŭ 25 jaroj pli malhelaj. Ĉe longŝoso la nadloj kreskas unuope, ĉe kurtŝoso en faskoj. La pintoj de la nadloj estas travideblaj (karakterizaĵo de la specio!). La strobiloj estas starantaj kaj ĉirkaŭ 9 cm grandaj kaj 5 ĝis 6 cm larĝaj.
Utiligado
En Hindio oni uzis la lignon por konstrui ŝipojn. Tial la arbo estis kultivata en Anglio. La provo malsukcesis, ĉar la kvalito de la ligno ne estis tie kiel en la sudo. La specio estis kultivita ekde 1822 kiel ornamarbo en Eŭropo. Ofte la arbo ne estas sufice frostrezista en multaj regionoj de Eŭropo.
Kultivaroj
Jenaj kultivaroj estas distingeblaj:
Dolany (Mladkov)
Dolany (Doland) estas malgranda vilaĝo en Ĉeĥio, parto de municipo Mladkov en distrikto Ústí nad Orlicí. Ĝi troviĝas proksimume 1 km sude de Mladkov. En la jaro 2009 ĉi tie estis registritaj 6 adresoj. En la jaro ĉi tie daŭre vivis, plejparte en ludomo konstruita en la jaro 1929 por ĉeĥaj okupitoj de fervojo.
Dolany situas en katastra teritorio Mladkov kun areo 6,69 km². Ĉi tie estas fervoja stacio Mladkov.
Verdaches
(jen france, okcitane Verdacha) estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Alpoj de Alta Provenco (france Alpes-de-Haute-Provence, okcitane Aups de Provença Auta), en la regiono Provenco-Alpoj-Bordo Lazura (Provence-Alpes-Côte d'Azur, okcitane Provença-Aups-Còsta d'Azur). Fine de en la komunumo vivis. Administre la komunumo apartenas al la arondismento Digne-les-Bains kaj al la kantono .
589 Kroatio
589 Kroatio estas granda malhela asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita de la germana astronomo August Kopff elde la Nacia Observatorio de Hejdelbergo - Königstuhl la.
Nomo
Ĝi ricevis la nomon la lando Kroatio por celebri la malfermon de la "Astronomian Observatorion de la Kroata Naturscienca Societo" en Zagrebo.
Dracaena
Dracaena [drake:na] povas signifi:
Distrikto Schwarzwald-Baar
La distrikto Schwarzwald-Baar - Schwarzwald-Baar-Kreis - situas en la federacia lando Baden-Virtembergo de Germanio. Ĝia administra sidejo estas la urbo Villingen-Schwenningen. La distrikto estas parto de la distriktaro Frajburgo kaj de la regiona ligo Nigra Arbaro-Baar-Heuberg.
La distrikto havas areon de 1 025 km², kaj fine de ĝi havis  loĝantojn. Najbaras la distriktoj Ortenau kaj Rottweil norde, Tuttlingen oriente, Konstanz sudoriente, Waldshut kaj Breisgau-Hochschwarzwald sudokcidente kaj Emmendingen okcidente. Krome sude limas la kantono Ŝafhaŭzo de Svislando.
Cetere en la vilaĝo Unterkirnach fine de la 70-aj kaj komence de la 80-aj jaroj de la 20-a jarcento plurfoje okzazis internaciaj someraj tendaroj de Germana Esperanto-Junularo.
Administra divido
La distrikto konsistas el 20 komunumoj, el kiuj 10 estas urboj. En la sekva listo inter krampoj aldoniĝas la respektiva nombro de loĝantoj laŭ la stato fino de septembro 2006.
Urboj:
Neurbaj komunumoj:
Iuj urboj kaj/aŭ komunumoj interkonsentis kune oferti partojn de la publikaj servoj kadre de administraj komunumaroj. Tiuj grupigoj en la supra listo (laŭ la nuna stato) ne aparte listiĝas.
Dafodilo
La dafodilo (Narcissus pseudonarcissus) estas bulbkreskaĵo kiu origine troviĝas en herbejoj, arbaroj kaj sur rokecaj lokoj. La planto estas multope kultivata kaj la kultivita formo ofte troviĝas en sovaĝiĝinta stato.
Priskribo
La folioj kaj la flortigo elteriĝas el bulbo, kiu estas tre venena. La folioj estas grize verda, liniforma kaj havas longon de 12-35 cm. Dafodiloj altas ĝis 20-35 cm.
La tepaloj estas flavaj, la petalo estas forte flava kaj trumpetforma. La trumpeto estas proksimume samlonga kiel la tepaloj aŭ iom pli mallongaj. La foliingo estas bruna kaj papereca. La floroj staras knikante sur iom platigitaj flortigo. La dafodilo floras sole staranta dum la printempo: de marto ĝis majo. La frukto estas kapsulo.
Parencaj specioj:
Retejoj
(Narcissus pseudonarcissus subsp. pseudonarcissus)}}
Brita enciklopedio
Sten Hegeler
Sten HEGELER (naskiĝis la 28-an de aprilo 1923 en Frederiksberg, parto de la komunumo Kopenhago - 15-an de aŭgusto 2021) estis dana psikologo, seksologo kaj aŭtoro.
Somera Esperanto Universitato
Ekde 1962 dum preskaŭ tri jardekoj okazis aranĝo Somera Esperanto Universitato en Gyula, Hungario.
Sten Hegeler
Li gajnis abiturientecon de la renoma kopenhaga mezlernejo Metropolitanskolen en 1942, ekstudis medicinon, kaj finstudis psikologion en la Universitato de Kopenhago en 1953. En 1948, li publikigis la libron Hvordan, mor? ("Kiel, patrino?"), instruilo pionira en la seksa eduko de antaŭlernejaj infanoj, kiu estis tradukita en plurajn aliajn lingvojn. En 1950 li establis propran psikologan praktikejon, kiu ankoraŭ funkcias.
Kune kun sia edzino Inge Hegeler (1927 - 1996) li eldonis inter la jaroj 1960 kaj 1970 popularan rubrikon en la ĵurnalo Ekstra Bladet ("ekstra folio"), kiu traktis priseksajn demandojn de legantoj kaj nomiĝis sexbrevkasse ("seksa leterkesto)". Ankaŭ en la norvega ĵurnalo Dagbladet ("taga folio") simila rubriko de la duopo aperis dum jaroj. La paro ankaŭ eldonis la librojn ABZ de amo (kiu ankaŭ furoris en traduko al Esperanto) kaj Spørg Inge og Sten ("petu al Inge kaj Sten"), ĉi-lasta el materialo deveninta de la "seksa leterkesto". De 1973 al 1979 li estis redaktoro de la revuo Tænk ("pensu") de la nacia konsilio de konsumantoj.
Jako
Jako estas ekstera vesto en multaj kulturoj, malfermebla ĉe la antaŭa parto, manikhava, kovranta la korpon ekde la ŝultroj ĝis proksimume la koksoj. La malfermejo povas pendi nefermite aŭ oni povas fermi ĝin diversmetode: per butonoj, hokoj aŭ rubandbentoj. Se tia vestaĵo estas klare pli longa ol ĝis la koksoj, oni prefere parolas pri mantelo aŭ palto.
Michael Degen
Michael (Miĉael) DEGEN (naskiĝis la en Chemnitz, Germanio kaj mortis la  en Hamburgo) estis germana aktoro. Li aktoris i.a. en teatroj en Tel Aviv, Berlino ĉe Bertolt Brecht kaj en filmoj kaj televido.
NGC 700
NGC 700 (aliaj indikoj — PGC 6928, ZWG 522.30) estas galaksio en konstelacio Andromedo.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Flago ĉe duonmasto
Flago ĉe duonmasto estas tradicio kiu esprimas aflikton, dignon al memoro aŭ funebron, kaj tiele flago estas mallevita meze de la masto, sed tio kutime estas akceptebla ia loko inter duonmasto por du trionoj de la alteco.
Historio de tradicio
La tradicio levi kaj mallevi la flagon ĉe duonmasto komenciĝis antaŭ jarcentoj por permesi, ke la simbolan nevideblan flagon de la morto estu ĉe la kapo de la flagstango, levata supre kaj per tio agnoski ties elstaran ĉeeston kaj la potencon de la morto. En iuj landoj, ekzemple, en Britio, precipe en militaj kuntekstoj, "duonmasta flago" estas levita ekzakte unu flagon larĝe malsupren sur la masto, sed ne sub ĝi, tiel farante lokon al la mortflago. Ĉi tiu estis la originala etiketo. Tamen, kiam granda flago estas levita sur mallonga masto (precipe sur la tegmentoj de publikaj konstruaĵoj), la kutimo levi la flagon sur duonmasto ĉar ĝi fariĝis kutimo, kaj la flago estas levita sur duon-masto tutmonde (ekskludante Brition) sendepende de grandeco aŭ alteco de flago.
Kiel fari
Svingante flagon por montri ĝin ĉe duonmasto, unue levu ĝin ĝis la supro de la masto kaj poste fleksu ĝin al duonmasto. Kiam la flago malleviĝas de la masto fine de la tago, ĝi unue estas levita al la supro de la masto.
Esceptoj
La reĝa standarto de Unuiĝinta Reĝlando, kiun uzas la suvereno de Unuiĝinta Reĝlando, male al la flago de Unuiĝinta Reĝlando uzata de la ŝtato, neniam estas klinita al la duonmasto, eĉ por funebri la morton de la suvereno, ĉar kvankam la suvereno mortas, ĉiam estas heredanto preta, laŭ la principo de "La reĝo mortis, vivu la reĝo!". La Saud-arabia flago ankaŭ ne estas klinita al la duonmasto, sed pro alia kialo - ĝi portas la Ŝahadon, nome la proklamon de la islama fido, kaj tial ĝia malleviĝo povas esti konsiderata herezo.
Sándor Novák
Sándor Novák [ŝAndor], laŭ hungarlingve kutima nomordo Novák Sándor estis hungara aktoro, teatrestro, dirigento.
Sándor Novák naskiĝis la en Esztergom, li mortis la  en Székesfehérvár.
Biografio
Sándor Novák frekventis iomete seminarion, poste iomete li studis medicinon, pli poste li kantis en koruso de Nacia Teatro (Pest). En 1843 li aliĝis al teatra kompanio de Dávid Kilényi kaj en transilvaniaj urboj li havis prozajn kaj malgrandajn operajn rolojn. En la sekva jaro li estis aktoro de germana teatro en Hermannstadt. En 1845 li aliĝis al Hungara Teatro en Kassa, kie post jaro li estis dirigento, pli poste li dirigentis en aliaj teatrejoj. Ekde 1867 li denove estis aktoro en pluraj teatrejoj. Inter 1968-1973 li estis teatrestro en diversaj provincaj urboj, poste li pensiuliĝis. Tamen li estis orgenisto kaj kantinstruisto en Székesfehérvár.
Iffeldorf
Iffeldorf estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Weilheim-Schongau kaj en la distriktaro Supra Bavario de la federacia lando Bavario. Fine de la komunumo havis  loĝantojn.
Super Hexagon
Super Hexagon estas sendependa videoludo. Ĝi estis kreita de Terry Cavanagh. La ludo estis liberigita por iOS en novembro 2012. La versioj por Windows kaj OS X estis liberigita tri monatojn poste.
Likopodioj
Likopodioj (Lycopodium), estas plantgenro el la familio Likopodiacoj (Lycopodiaceae) en la ordo de la Likopodialoj (Lycopodiales).
Priskribo
Karakteristikaj ecoj de la genro Lycopodium similas al la genro Difaziastro (Diphasiastrum). Ĉiuj ŝosoj estas diĥotomie branĉigitaj, sed kaj ĉe la baza akso kaj en la regiono de la flankaj ŝosoj ekzistas kaj anizotomaj (la du branĉoj esatas malsamaj) kaj izotomaj (la du branĉoj estas samaj) disbranĉiĝoj. Pro tio ekzistas tre diversaj kreskoformoj.
Male al la difaziastroj (Diphasiastrum) la  folioj en la genro  Lycopodium s.str. estas pingloformaj kaj havas longecon de pluraj milimetroj. Ili staras spiralforme sidas ĉirkaŭ la tigoj de la flankaj ŝosoj. Tiuj havas diametron de 5 ĝis 12 mm kaj estas rondaj (inklude de la folioj).
Ĉe ĉiuj Lycopodium-specioj la sporofilo staras en spik- aŭ klabformaj terminalaj sektoroj. Ili estas ofte multe pli malgrandaj ol la folioj.
Disvastigo
La ĉ. 40 ĝis 50 specioj estas disvastigitaj en la moderaj ĝis tropikaj regionoj kaj tropikaj montaroj preskaŭ tutmonde. En Ĉinujo hejmiĝas 14 specioj, el tiuj du nur tie. En Mezeŭropo hejmiĝas nur kelkaj specioj, ekzemple Lycopodium clavatum kun longaj tigaj ofte forkoforme disbranĉitaj sporofilaroj kaj  [[Lycopodium annotinum) kun sentigaj sporofilaroj.
La plej multaj Lycopodium-specioj troviĝas en maldensaj arbaroj, precipe pingloarbaroj kaj rokaj deklivoj kaj marĉoj en la mezvarmaj kaj subarktaj regionoj. Lycopodium clavatum kreskas eĉ en montaroj de la tropika Afriko.
Sistematiko kaj disvastigo
La genro Lycopodium kreis  Carl von Linné. Kiel tipo oni fiksis Lycopodium clavatum L. La genra nomo Lycopodium konsistas el la grekaj vortoj λὐκος lykos por lupo Kaj πὀδιον podion por piedeto, ĉar la foliŝosoj similas al lupo. Synonyme für Lycopodium L. Sinonimoj estas: Lycopodion ADANS. orth. var., Austrolycopodium HOLUB, Clopodium RAF. nom. inval., Copodium RAF. nom. superfl., Lepidotis MIRBEL nom. superfl., OxynemumRAF., Pseudodiphasium HOLUB, Pseudolycopodium HOLUB nom. inval., Lycopodiastrum HOLUB EX DIXIT, Diphasium C.PRESL EX ROTHM., Diphasiastrum HOLUBA.
Ekzistas ĉe tiu genro diversaj opinioj. Likopodioj (Lycopodiaceae) kaj per tio ankaŭ la genro Lycopodiumankoraŭ ne estas certa. Josef Holub separigis 1975 la difaziastrojn (Diphasiastrum) el la genro  Lycopodium.
Ekzistas 40 ĝis 60 Lycopodium-specioj Lycopodium veitchii CHRIST: Ĝi venis el Hindujo, Butano, Birmo, Nepalo kaj la ĉinaj provincoj okcidenta Hubejo, okcidenta Siĉuano, nordokcidenta Junano, Tibeto kaj Tajvano* Lycopodium venustulum GAUDICH.: Ĝi hejmiĝas sur Savaii, Havajo, Tahitio kaj Rapa Iti Lycopodium yueshanense'' C.M.KUO: Ĝi bone kreskas sur alpinaj matoj en alteco de 2700 ĝis 3200 m en Tajvano.
Uzado
La sporoj de la kelkaj likopodioj estas uzataj en homeopatio. Likopodioj estas ankaŭ tradicia kuracplanto de naturaj popoloj. En Eŭropo ĝi estas uzata por kuraci vundojn, kramfojn, artrito kaj reŭmatismo.
BLikopodioj enhavas eterajn oleojn kaj alkaloidoj (precipe Likopodin. Rimarkita ankaŭ estas alta koncentraĵo de aluminio-jonoj en la vakulo.
Referencoj
Vidu la referencojn de la germanlingva artikolo!
Orsomarso
Orsomarso estas komunumo de Italio.
Santa Maria da Vitória
Santa Maria da Vitória estas municipo en la brazila subŝtato Bahio, kiu havis 40.309 loĝantojn en 2010.
Dia providenco
Dia Providenco, aŭ pli simple Providenco (πρόνοια), estas teologia termino kiu indikas la suverenecon, superrigardon aŭ la amplekson de la intervenaj aktivaĵoj de Dio por konservi kreaĵaron kaj helpi la homojn. La devotaj religiuloj kaj la piaj kredantoj faras distingon inter ĝenerala superrigardo, kiu temas pri gravaj, universalaj, mondaj kaj homaraj aferoj, kaj privata superrigardo, kiu estas persona sur ĉiu individuo en la mondo.
Koncepto pri Dia Providenco en la Biblio
Tiu vorto nenie troviĝas en la Nova Testamento kun la kuranta signifo en la kristana kulturo (nome, kiel prizorgo de Dio por la Siaj). La unuan fojon en kiu oni renkontas la vorton πρόνοια okazas en la Agoj 24,2: Ĉar ni ĝuadas grandan trankvilecon per vi, kaj malbonaĵoj estas por ĉi tiu nacio per via antaŭzorgo...”. referencas al romia guberniestro Felikso kiu διά τής σής προνοίας (pro lia interveno). Ankaŭ en la Malnova Testamento ne troviĝas, se ne en la greklingva libro Saĝeco, kanona nur por katolikoj kaj kelkaj aliaj kristanaj eklezioj, “... sed ia providenco, ho patro, gvidas ĝin, ĉar vi donas vojojn eĉ en la maro..."(14:3); “Ĉar supozante, ke ili povas tirani sanktan nacion, senleĝaj homoj, malliberuloj de mallumo kaj katenitaj de longa nokto, kuŝis sub siaj tegmentoj, ekzilitoj el la eterna providenco” (17:2).
Sen do uzi la specifan teologian vorton, la Malnova Testamento konas tamen la fidon je la gvido per kiu Dio protektas sian popolon. Eĉ, ankaŭ la aliaj popoloj povas esti uzataj por la plenumiĝo de Lia decidoj (vidu en Amos 9:7; Jesaja 10:5-10, 45:1; Jeremia 25:9 ktp) Apartan formon ricevas tiu koncepto en la apokalipsa literaturo de Judismo (kiel en Danielo 2:7-8). La psalmistoj laŭdas la Sinjoron kiu donacas al sia popolo (aŭ al la fideluloj de la popolo) nutraĵon, protekton kaj ĉiujn bonaĵojn materiajn kaj spiritajn. Nenikaze tiuj pensoj konstituigas teorian pripensaĵon: ili, male, fontas el la dankemo kaj laŭdo al la Sinjoro, el la fido je Dio kiu fidelemas al sia pakto kaj al siaj promesoj, el la instigo fideli al la pakto ankaŭ flanke de Israelo, nome al interligo.
La apokalipso de Johano estas tuta himno, kvankam tra fantaziaj imagoj, al la Dia Providenco avantaĝe al la kredantoj je Jesuo.
Dia Providenco en la antikvaj tempoj
Kelkaj komencaj aludoj: Jam Platono en la deka libro de la Leĝoj asertas la Dian Providencon. Tio estas konfirmita en la Dia Civito de Sankta Aŭgusteno, kvankam Aŭgusteno bedaŭras, ke liaj posteuloj postulas, ke la dia providenco ne povas ne esti ago komuna de multaj dioj, ĉar ne sufiĉus unusola Dio.
Koncepto pri Dia Providenco en la historio de Kristanismo
Kvankam la providenco estas dia agado, foje ĝi akiras, en liturgio kaj devotaĵoj, la konotacion de persono, kiu estas identigata kun Dio mem. Sankta Jozefo Benedikto Cottolengo estis aparte devota al la Dia Providenco: li al la Dia Providenco dediĉis sian Instituton de Karitato, kiun li kreis en la konvinko, ke neniam mankus necesaĵoj por flegi malfeliĉulojn. Li asertadis, ke por li la ekzisto de la Dia Providenco estas pli certa ol tiu de la urbo Torino.
En la Katekismo de la Katolika Eklezio estas skribite, ke por kristanoj la Dia Providenco ”estas la dispozicioj, pere de kiuj Dio, kun saĝo kaj amo, enkondukas siajn kreaĵojn al ilia lasta celo (n-oj 302, 321)”. Ilin Li kondukas respektante, kaze de inteligentaj kaj liberaj kreaĵoj, ilian liberon: nome la dia ĉiopoveco kaj ĉioscieco libervole fermiĝas antaŭ la elektoj de la libera persono. Kiamaniere akordiĝas tiuj du elementoj de la Dia Providenco (dia dispozicio kaj libera elekto de la homo) restas mistero esplorebla ja jes (el kio la diversaj teologioj, sed nepenetrebla).
Teologoj facile aldonas la homan komplementon de la Dia Providenco: la libera protektado de la medio flanke de la homo, certe antaŭvidita kaj instigata ĉe la dia revelacio, kiu faras la homon la gardanto kaj prilaboranto de la Edena Ĝardeno (vidu la genezan rakonton pri la kreado).
Josef Řebíček
Josef ŘEBÍČEK (rĵebiĉek) (naskiĝis la 6-an de aŭgusto 1875 en Salgótarján, Hungarujo - mortis la 6-an de majo 1960 en Dvorce) estis ĉeĥo fervoja oficisto en Olomouc. Lia filo estis grava esperantisto Jaromír Řebíček.
Gusto
Gust(ad)o aŭ gustosenso estas tiu el la kvin sensoj, kiu ebligas analizon de la gusto (science: saporo) de la manĝaĵoj enbuŝigitaj. Ĝi estas la perceptado de kemiaj stimuloj de likvaj aŭ en likvo-solveblaj materialoj. La gustorganoj estas receptoraj ĉeloj aŭ ties grupiĝoj aŭ anatomiaj estaĵoj kun receptorĉeloj. Ĉe la senvertebruloj, la gusto ne estas apartigebla de la flaro, la kemiaj receptoroj situas en la haŭto, sur la buŝorganoj aŭ sur la antenoj.
Josef Řebíček
Josef Řebíček estis finstudinto de juro en Prago kaj sekve ĉefo de komerca departemento en la fervoja direkcio Olomouc. Li esperantistiĝis en 1918, sed li ne ŝatis societan vivon kaj preferis dediĉi ĉiun sian liberan tempon al tradukado, redaktado, administrado.
Gusto
La gustorganoj de la vertebruloj estas la gustoburĝonoj (langaj papiloj). Ĉe la fiŝoj ili situas sur la buŝa mukomembrano, sur la lipoj, lipharoj; ĉe surteraj vertebruloj ili situas nur en la mukomembrano de la buŝa kavo, ĉefe sur la lango. La gustoburĝonoj sentas la amarajn, acidajn, la salajn, la dolĉajn kaj la umamajn gustojn. Gustoburĝonoj ekzistas ĉie sur la lango kaj eĉ en la palato; la lango ne havas specifajn regionojn por ĉiu gusto.
Dia providenco
Koncepto pri Dia Providenco en la historio de Kristanismo
Nur nuancoj distingas la konceptojn pri la Dia Providenco ĉe la diversaj kristanaj eklezioj. Vidu, ekzemple la Etan Katekismon de Lutero.
Václav Rosický
Václav ROSICKÝ (naskiĝis la 28-an de septembro 1850 en Prago - mortis la 8-an de februaro 1929 en Nechvalice apud Sedlčany) estis ĉeĥa astronomo, stenografo, matematikisto kaj ĉeĥa esperantisto, gimnazia profesoro, en 1909 prezidanto de la Praga klubo. Estis prezidanto de Bohema Unio Esperantista depost ĝia fondo ĝis kuniĝo kun Ĉeĥoslovaka Asocio Esperantista.
Kariero
Li studis en piarista gimnazio en Prago, poste iris al la praga universitato (1872), kie li studis precipe matematikon kaj fizikon. Inter 1874-1878 asistanto de profesoro Machh. En 1877 li fariĝis doktoro de filozofio. Ĝis 1884 asistanto en la imperiestra-reĝa steloobservatorio, post ŝtata ekzameno instruisto ĉe germana gimnazio en Staré Město. En 1885 li akiris aprobon instrui ankaŭ la ĉeĥan, ekde 1890 instruis ankaŭ en la privata gimnazio de grafo Straka. Li verkis pri fiziko, meteorologio, magnetismo, astronomio (en la ĉeĥa revuo Vesmír = Kosmo), kontribuis al enciklopedio Ottův slovník naučný per pli ol 300 artikoloj. Li instruis ankaŭ stenografion, estis stenografa bibliotekisto, verkis ŝlosilon de ĉeĥa stenografio.
Josef Řebíček
Li aktivis kiel esperantisto-fervojisto, ellaboranto de fervojfaka terminaro. Memstare eldonis „Int. konvencio pri fervojaj person-, pakaĵ- kaj fretaĵ-trafikoj“, 1930.
Dia providenco
Koncepto pri Dia Providenco en la historio de Kristanismo
Eĉ Judismo, rilate tiun temon, nur nuance malsamas el tiu kristana
Josef Řebíček
Supozata ĉefa tradukanto de Moraviaj Esperanto-Pioniroj. Patro de Jaromír Řebíček.
Václav Rosický
Esperantista vivo
En la jaro 1910 skribis pri li nesubskribinta aŭtoro en Bohema Revuo Esperantista jenan artikolon:
Dia providenco
Providenco en la diversaj religioj
Interesas la nuna debato inter islamaj teologoj por pli precize difini la koncepton pri Dia Providenco. Ĉar en la Korano estas forte rimarkigita la dia volo, kies dekretoj ne povas ne atingi la rezulton, ŝajnas ke la dia ĉiopovo kaj ĉioscio nuligas la homan liberon. Oni provas akordigi la diversajn dirojn, kaj ne nur, koranajn.
Tiu koncepto pri universala prizorgo de Dio pri estaĵoj ĉeestas en multaj religioj, kvankam ne teorigite. Ĝi traligiĝas, ekzemple, eĉ el diversaj gnostikismoj.
Uzo de la termino kaj koncepto en literaturoj
La termino providenco, kun rilataj konceptoj, estas uzata ne nur en kampoj strikte religiaj aŭ teologiaj, sed ankaŭ en tiu literatura. Kutime estas indikata kiel ekzemplo la La gefianĉoj de Alessandro Manzoni, kie la Dia Providenco agadas kiel vera kaj propra personulo enfluanta sur la eventoj. Se ĉio aperas kiel, el rakonta vidpunkto, io simila al deus ex machina (Dio el maŝino) de la greka teatro, la efekto mildiĝas pro la fakto, ke la aŭtoro ne disdegnas reprodukti la popolan vidpunkton. Cetere, la sama aŭtoro montris alian aspekton pri la Dia Providenco en alia verko, nome Historio de la Fia Kolono.
Giovanni Verga, kvankam aludante, en la verko La Malemuloj, al la providenco (per la barko “Providenco”) ne havas la "Gefianĉoj"-ajn konvinkiĝojn pri la providenco, eble eĉ tute ne konfidas je ĝi.
Josef Řebíček
Eksteraj ligoj
EdE-R
Gusto
Gusto estas uzata metafore kiel "persona ŝateco al io", ekzemple ies gusto pri muziko, gusto pri modo.
Václav Rosický
Esperantista vivo
''La 28-an de septembro ĝisvivis nia eminenta samideano s-o prof. dr. V. Rosický sian sesdekan jaron (* 28. sept. 1850 en Praha). Dr. Rosický apartenas al la plej simpatiaj membroj de nia tutmonda amikaro kaj certe ĉiu, kiu iam havis okazon rilati kun li, plezure memoras la varman akcepton per kiu li scias tiom agrabligi tiun ŝatindan por ni momenton. Estante aminda, sincera kaj plej verama, li trovas inter ĉiuj konatoj sole estimon kaj lia vorto, lia kunhelpo en iu ajn laboro donas plenan garantion pri sukcesa fino de la entrepreno. Unu el la plej karakterizaj trajtoj de lia karaktero estas modesteco, kiun oni apenaú trovus ĉe eminentuloj lin egalaj. Neniam li metas sian personon en la unuan vicon, kvankam lia nomo meritas esti tiom kaj tiom da fojoj citata inter la bohemaj fizikistoj, astronomoj kaj stenografoj. Lia scio de lingvoj ampleksas krom preskaŭ ĉiuj slavaj lingvoj ankaŭ la francan, anglan, germanan, italan, hispanan, latinan, grekan, hebrean kaj Esperanton.
Dia providenco
La Providenco en la figuraj artoj
Kiel ofte okazis dum la Kontraŭreformacio, aŭ la katolika reformo, la koncepto pri D. P. akiris gravecon ĝis esti figurigita kiel protagonisto en grandiozaj scenoj kiel en “Triumfo de la Dia Providenco”, kiun pentris en 1633–39 Pietro da Cortona sur la plafono de la salono de Palaco Barberini en Romo.
Gusto
Gustumi signifas intence esplori aŭ provi guston de io (ekz. gustumi manĝon, vinon ktp). Tiu verbo estas ankaŭ uzata laŭ figura senco.
Orĉapelo
Konusforma orĉapeloj de la tipo Schifferstadt estas artefakto el maldika orlado el la bronzepoko. Kvar orĉapeloj estas ĝis nun trovitaj en Eŭropo.
Vladimír Dvořák
Vladimír DVOŘÁK (naskiĝis la 14-an de majo 1925 en Písek – mortis la 28-an de decembro 1999 en Prago) estis ĉeĥa aktoro, tekstisto, konferanseo kaj scenaristo.
Gusto
Bazaj gustoj
La gustoburĝonoj sentas la amarajn, acidajn, la salajn, la dolĉajn kaj la umamajn gustojn. Inter ili oni povas intermezi multajn nebazajn gustojn.
Václav Rosický
Esperantista vivo
En la stenografio li ludas eminentan rolon jam dum kvardek jaroj: de post la jaro 1873 li estas membro de la Unua Societo de Gabelsbergeraj Stenografoj en Praha, kies li fariĝis pli malfrue membro fondanta kaj de tri jaroj honora; de la stenografa societo en Brno li estas membro koresponda kaj en la Scienca Komitato Stenografia li estis elektita vicprezidanto. Multe da liaj ekslernantoj memoras lin kun sincera ĝojo kaj rakontas pri li, kiel pri Majstro de la stenografia arto. Dum 12 jaroj li estis membro de la ekzamena komitato, kelke da jaroj revizoro de la steno­grafia kancelario ĉe la bohema landa parlamento kaj dum ses jaroj li redaktadis kun prof. Pražák la sten. gazeton „Těsnopisné Listy". Estu aldonite, ke li estas ekzamenita pri la bohema kaj germana stenografioj antaü la ŝtata komisio jam en la jaro 1873. Kiel universitata asistanto li estis proklamita doktoro de filo­zofio en jaro 1877, poste li fariĝis asistanto de fiziko kaj dum ses jaroj li estis asistanto de la astronomia kaj meteorologia observejo en Praha, kie li restis ĝis la j. 1884, kiam li fariĝis post la ŝtata ekza­meno pri matematiko kaj fiziko en la j. 1880 profesoro ĉe la germana gimnazio en kvartalo Staré město. Kvin jarojn pli malfrue li submetis sin je la sama ekzameno bohemlingva. Lia deziro instruadi en bohema instituto — ne plenumiĝis. De post la j. li instruas ankaŭ ĉe la privata gimnazio de la Akademio de Straka. La sciencaj laboroj de Dr. Rosický (6) estas publikitaj en la raportoj de la imp. Akademio de sciencoj en Wien, la laboroj pri astronomio, meteorologio kaj magnetismo en la raportoj de la observejo en Praha. Serion da 63 artikoloj li skribis por la naturscienca revuo ,Vesmír", pli multe ol 500 artikolojn li verkis por la bohema ĉefverko enciklopedia “Ottův slovník naŭčný”. Specialan traktaĵon li skribis pri la vivo de Tycho de Brabe ĉe okazo de tricentjara memoro pri la morto de tiu ĉi fama astronomo. Ni dankas lin ankaŭ por la bohema eldono de verko de prof. A. Michalitschke “Caelo-Tellurium". La grandan estimon nia jubileulo en la mondo scienca atestas tiu fakto, ke antaň jaroj li estis proponita unualoke kiel kandidato je profesora katedro ĉe la bohema politekniko post morto de Zenger, profesoro de fiziko. Pro kaüzoj financaj estis tamen tiu ĉi loko okupita tiutempe per alia.
La movadon esperantan partoprenas Dr. Rosický de la j. 1908, kiam li fariĝis membro (en oktobro) kaj poste prezidanto de Esperantista Klubo en Praha. Unu jaron pli malfrue li estis elektita vicprezidanto kaj Ia 6. de marto 1910 prezidanto de nia Centra Asocio B. U. E. Kiom da fojoj ni devis jam konstati, ke lia honorinda persono donis al nia movado tiun gravecon, kiun ĝi meritas! Precipe en tempo, kiam la Sorto tiel dolorige makulis la paĝon en la historio de nia laboro, lia energia interveno malbaris la vojen al vero, al rajto. Zorgoplene li memoras pri ĉiuj devoj, kiujn la prezidanteco postulas. Novaj kaj novaj proponoj tuj plenumataj pruvas la viglecon de liaj ideoj, lia neIaciĝanta intereso pri Esperanto estas ĉiama risorto por komuna laboro de ĉiuj fidelaj, per anikeco kaj reciproka fido kuntenataj sami­deanoj.
Ni plezure sciiĝis pri tio, ke la Unua Societo de Gabels­bergeraj Stenografoj en Praha donacis al sia honora membro Dr. Rosický ĉe okazo de lia jubileo kaj por pruvi la ŝaton je liaj meritoj belan miniaturan kopion de st. Venceslao de Myslbek. Nia rondo esperantista ne povas bedaŭrinde esprimi sian profun­dan estimon laŭ simila maniero, sed ni estas konvinkitaj, ke nia kara prezidanto estas certa pri sincereco de nia, en nomo de ĉiuj bohemaj samideanoj esprimita bondeziro: Korplene ni de­ziras multe da jaroj de feliĉa kaj kontenta vivo!''
Gusto
Amara gusto
Amara gusto estas krom dolĉo, acido, salo kaj umamo, unu el la kvin bazaj gustoj kiuj estas percepeblaj per la lango. La amara gusto antaŭ ĉio estas gustumata per la malantaŭa parto de la lango. Multaj homoj sentas ke la amara gusto estas malagrabla. Speciale infanoj spertas tion. Adoltoj, antaŭ ĉio viroj, sentas ke la amara gusto estas malpli malagrabla kaj kelkfoje eĉ bongusta, speciale en kombino kun dolĉa kaj/aŭ graseca gusto. Biologoj opinias, ke amaro estas sentata kiel malagrabla gusto por preventi veneniĝon (multaj alkaloidoj, el kiuj multaj havas toksan aŭ farmakologian efikon, havas amaran guston). Ankaŭ kelkaj plantoj produktas amargustajn substancojn kiel defendomekanismo kontraŭ herbovoruloj.
Sala gusto
La loko de salkuŝejoj ludis gravan rolon por la elekto de multaj definitivaj pra-setlejoj, ĉar ties konsumo ne nur estas neceso por homoj, sed salo ankaŭ ebligas konservi la manĝaĵojn kaj plilongigi sian utilan daŭron. Unu el la plej fruas kulturoj en la tuta mondo laŭ historiaj registroj pri la uzado kaj elfosado de salo estas la ĉina (ekde la 17-a jarcento a.K.). Dum la Romia Imperio oni kreis en Eŭropo specifajn vojojn por faciligi la salkomercon inter diversaj regionoj; por ekzemplo, en Romo ekiras vojo destinata al transporto de sal, nomita Via Salaria. Aliaj ekzemploj estas videblaj ankaŭ en Germanio, ĉe la Alte Salzstrasse, aŭ en Francio, ĉe la Route du Sel. La etimologio de kelkaj vortoj havigas evidentajn ekzemplojn de la gravo kiun havis salo jam ekde la antikveco. Por ekzemplo, la vorto salajro estas derivita de la latina salarium, kiu siavice devenas de “sal” (salo) alude al la kvanto de salo kiun ricevis laboristo (pli precize, la romiaj legianoj) por povi konservi siajn manĝaĵojn (salarium argentum). La salo delonge ludis gravan rolon en la kulturoj de Mediteraneo kaj el antaŭ la romia epoko jam oni produktis saligitan fiŝsaŭcon tre popularan nomita garum, kies recepto estis poste forgesita en la okcidenta kuirarto, kaj poste rekuperita.
Saligado estas la konservado de manĝo kun seka manĝebla salo. Ĝi estas rilataj al peklado (preparado de manĝo per salaĵo, tio estas, saligita akvo) kaj estas unu formo de salpeklado. Ĝi estas unu el plej malnovaj metodoj de konservado de manĝo, kaj du historie gravaj salplekitaj manĝaĵoj estas saligita fiŝo (kutime sekigita kaj saligita moruo aŭ saligita haringo) kaj salplekita viando (kiaj lardo). Vegetaloj kiaj fazeoloj Phaseolus coccineus kaj brasikoj estas ankaŭ ofte konservataj en tiu maniero.
Acida gusto
La acida gusto estas unu el la kvin bazaj gustoj detekteblaj per la gustaj papiloj de la lango situantaj ambaŭflanke de la malantaŭa parto de tiu. La sensiloj de la gustaj papiloj detektas pere de jonaj kanaloj la jonojn de hidronio (H3O+) kiuj formiĝas pro la esto de acidoj kun akvo. Same kiel ĉe la amara gusto, la acida gusto estas konsiderata kiel 'alarmo' por la cerbo ĉar kelkaj venenaj kaj damaĝaj substancoj posedas acidajn gustojn. La especifaj sensiloj en la lango kiuj detektas la acidan guston estas nomataj TAS2R.
Umama gusto
Umama gusto (japane umami, 旨み、旨味, うまみ) estas gusto laste aldonita universale al la kvin iamaj bazaj gustoj sensataj de specialaj ricevĉeloj, kiuj troviĝas sur la homa lango. Umami estas japana vorto signifanta "bongusteco", kaj aplikiĝas al la senso de saporhaveco, specife al la sento de la natura aminoacido, glutamata acido, aŭ glutamatoj oftaj en viando, fromaĝo kaj aliaj protein-riĉaj manĝaĵoj. La ago de umam-ricevĉeloj klarigas, kial manĝaĵoj kun ununatria glutamo ofte gustas pli "verve".
Orĉapelo
La orĉapelo estis la ekstera ornamaĵo de longfusta kapvesto kun randaĵo, kiu verŝajne estis el organa materialo, kiu stabiligis la eksteran maldikan orladon.
Tiu unika trovaĵaro estas grava dokumento pri la religia historio de la bronzepoko.
Ĝis nun estas konataj jenaj kvar orĉapeloj:
Ralf Wolter
Ralf WOLTER naskiĝis la 26-an de novembro 1926 en Berlino kiel filo de humuristo, akrobatisto kaj kantisto. Li vizitis aktoran akademion en la nask-urbo kaj li komencis sian aktoran karieron en diversaj berlinaj teatroj same kiel en kabareto "Schall und Rauch". En la jaroj 1954 ĝis 1958 li estis membro de kabareto "Rauchfang" kaj li rolis apud konataj kolegoj kiel Ruth Stephan, Wolfgang Müller, Edith Hancke kaj Günter Pfitzmann. Ralf venis al filmo en 1951, ni povis ekvidi lin en satira komedio "Die Frauen des Herrn S.". Danke al sia humuro kaj talento li baldaŭ rolis en multnombraj komedioj kaj muzikfilmoj kaj li fariĝis ŝatato de publiko.
Solona
Solona (hungare:Szalonnapatak) estas vilaĝo en Rumanio oriente de Jibou. En 1910 ĝi havis 533 loĝantojn (rumanoj, hungaroj); en 1992 413 (rumanoj). Ĝia unua mencio skribe estas en 1554. Ĝis 1919 kaj inter 1940 kaj 1944 apartenis al Hungario, (Szolnok-Doboka vármegye). Administre ĝi apartenas al Surduc.
Ralf Wolter
Neforgesebla fariĝis lia rolo de Sam Hawkens en filmoj de May. Unuafoje li rolis en la jaro 1962 en La trezoro sur Arĝenta lago, sekvis filmoj Winnetou I, Old Shatterhand (ambaŭ en 1963), Winnetou III (1965), en 1966 Winnetou und das Halbblut Apanatschi kaj en 1968 Winnetou und Shatterhand im Tal der Toten. Kiam en 1964 Artur Brauner bezonis Haĝi Halef Omar-on por sia filmo Der Schut, tuj estis klare, ke povas roli lin nur Ralf Wolter. En 1965 li ankoraŭ rolis en filmoj de May Durchs wilde Kurdistan kaj Im Reich des silbernen Löwen. En filmoj Der Schatz der Azteken kaj Die Pyramide des Sonnengottes li rolis Andreas Hasenpfeffer-on.
En la jaro 1966 li filmis komune kun Lex Barker vesternon "Wer kennt Jonny R.?". En la paso de sia kariero li filmis ĉirkaŭ 120 kinofilmojn. En 1996 Wolter filmis sian lastan filmon "Kondom des Grauens", en kiu li rolis profesoron Boris Smirnoff. En lastaj jaroj li dediĉis sin precipe al teatro. Krome li estis alvokita por paroligado de filmoj ("Asterix in Amerika" aŭ "Winnetoons", kie li paroligas sian Sam Hawkens-on).
Socia tavoligo
Socia tavoligo, socia tavoliĝo, socia stratumiĝo aŭ socia stratumigo, depende ĉu oni konsideras tion kiel spontanea aŭ kaŭzita afero, estas la kategoriado de socio de homoj en sociekonomiajn tavolojn, bazitaj sur okupo kaj enspezo, riĉaĵo kaj socia statuso, aŭ derivitaj rajtoj kaj povoj (socie kaj politike). Kiel tia, tavoliĝo estas la relativa socipozicio de personoj ene de socia grupo, kategorio, geografia regiono, aŭ socia unuo. En modernaj okcidentaj socioj, socia tavoliĝo tipe estas konsiderita kiel distribuebla en tri sociaj klasoj: (i) la alta klaso, (ii) la meza klaso, kaj (iii) la malalta klaso; en victurno, ĉiu klaso povas esti subdividita en tavolojn, ekz. la supra tavolo, la meza tavolo, kaj la plej malalta tavolo. Krome, socia tavolo povas esti formita sur la bazoj de parenceco aŭ kasto, aŭ ambaŭ.
La kategoriado de homoj laŭ sociaj tavoloj okazas en ĉiuj socioj, intervalante de la kompleksaj, ŝtat-bazitaj socioj ĝis tribaj kaj feŭdaj socioj, kiuj estas bazitaj sur sociekonomiaj rilatoj inter klasoj de nobelaro kaj klasoj de kamparanoj. Historie, socioj de ĉasistoj-kolektistoj, aŭ ne, povas esti difinitaj kiel socie plurtavolaj aŭ ĉu socia tavoliĝo komencis kun agrikulturo kaj oftaj agoj de socia interŝanĝo, restas diskutita afero en la sociaj sciencoj. Determini la strukturojn de socia tavoliĝo ekestiĝas de neegalaĵoj de statuso inter personoj, tial, la grado de socia malegaleco determinas la socian tavolon de persono. Ĝenerale, ju pli ampleksa estas la socia komplekseco de socio, des pli sociaj tavoloj ekzistas, per socia diferencigo.
Deporto
Deporto (de la latina verbo deportare, „forporti“) laŭ PIV estas la jura ago pune transporti iun personon eksterlanden, por tie enfermi la personon en koncentrejon aŭ submeti al trudlaboro. Deporto povas - laŭ la regionaj leĝoj - esti puno por antaŭa krimo, sed ankaŭ povas esti rimedo por subpremo de politikaj kontraŭuloj de la reganta reĝimo aŭ rimedo por izoligo de etnaj malplimultoj. La deportato parte aŭ tute perdas siajn civitanajn rajtojn.
Juran protekton kontraŭ deporto en pacaj periodoj provizas la artikoloj 9 kaj 12 de la Ĉarto pri Homaj Rajtoj de Unuiĝintaj Nacioj, en militaj periodoj la artikolo 49 de la Konvencioj de Ĝenevo de la 12-a de aŭgusto 1949. Principe necesas diferencigi inter la deportado de unuopa(j) persono(j) aŭ de tutaj homgrupoj.
Kontraŭe al deporto, la forsendo de persono en ekzilon signifas nur la devigon foriri de la origina vivejo. En la elektita nova vivregiono, kie akceptiĝas la ekzilito, laŭ la difino de la vorto "ekzilo" ne antaŭvidatas limigoj de la persona libero aŭ pliaj punoj.
Deportoj de personoj juĝitaj pri krimoj
La deporto de personoj juĝitaj pri krimoj, kiuj alikaze devus pasigi parton de sia vivo aŭ la tutan vivon en malliberejo, al foraj regionoj kie ili povis moviĝi pli-malpli libere, havas longan historion. En la moderna epoko la sekvaj ŝtatoj pli grandkvante aplikis tiun punon:
La Reĝlando Britio sendis krimulojn grandkvante al Aŭstralio, la Rusia Imperio al Siberio, la posta ŝtato Sovetunio al punlaborejoj (gulagoj) en la tuta ŝtata teritorio, la Francia Respubliko al Franca Gujano kaj personoj el norda Italio estis senditaj en la regionon Basilikato en la pleja sudo de la itala duoninsulo.
Deportoj de nedezirataj homgrupoj
Deportoj de nedezirataj homgrupoj inkluzivas la forporton de homoj, kiuj ne faris iun ajn krimon, sed rekoneblas kiel anoj de iu socia grupo ne dezirata en certa teritorio. Tiajn deportojn de nekrimulaj homgrupoj pli aŭ malpli grandkvante aplikis preskaŭ ĉiuj diktatoraj reĝimoj.
Aparte elstaras la deportoj interalie de eŭropaj judoj fare de naziaj postenuloj kadre de la Holokaŭsto, sed ankaŭ la deportoj ekzemple de germanlingvanoj, litovoj, latvoj kaj estonoj ordone de stalinismaj sovetuniaj postenuloj. Ankaŭ la perforta translokigo de usonaj indianoj el la fekundaj arbaraj regionoj sude de la apalaĉaj montoj al la malfekunda "indiana teritorio" en la nuna usona ŝtato Oklahomo inter la jaroj 1831 kaj 1839 menciindas en tiu kategorio.
Deportoj de konkeritaj popoloj
La deporto de partoj de konkeritaj popoloj jam en la epoko de la Asiria Imperio estis grava instrumento de ŝtata regado.
Jam Ŝulmanu-aŝared la 1-a laŭ templa enskribaĵo de la urbo Aŝuro raportas ke li transportigis 14 400 malliberigitojn el Mitano al Aŝuro kaj blindigis ilin. Lia posteulo Tukulti-Ninurta la 1-a deportigis multajn malliberigitojn por konstrui sian novan ĉefurbon, Kar-Tukulti-Ninurta - el ili estis popolanoj el Subartu kaj Nairi. La finna historiisto Simo Parpola estimas, ke en la nov-asiria epoko pli-malpli 4,5 milionoj da homoj estis deportitaj.
5533 Bagrov
Nomo
Ĝia nomo honoras la ukrainan inĝenieron, geografon kaj politikiston Nikolaj Vasiljeviĉ Bagrov (cirile Николай Васильевич Багров, 1937–2015), unua prezidento de la Supera Konsilio de Krimeo de 1991 ĝis 1994.
Christian Fürchtegott Gellert
Christian Fürchtegott GELLERT (naskiĝis la 4-an de julio 1715 en Hainichen; mortis la 13-an de decembro 1769 en Lepsiko) estis germana verkisto.
Lia verkaro konsistas el poezio, fabloj, komedioj, rakontoj kaj romano. Per sia klara kaj eleganta lingvaĵo li atingis popularecon en ĉiuj tavoloj de la popolo. Liaj kantoj inspiris diversajn komponistojn, ekz. Ludwig van Beethoven kaj Joseph Haydn.
Libraro Ludovika
Libraro Ludovika estas privata libraro en Longejlo, fondita de Harry J. Lewis en Halifakso. Inter 1990 kaj 2008 ĝin daŭrigis kaj konstante prizorgis Stevens T. Norvell, kiu disponigis ĝin al la membroj de la Esperanto-Rondo de Halifax-Dartmouth.
En 2008 Stevens Norvell donacis la bibliotekon al Kanada Esperanto-Asocio, kaj oni translokis ĝin al Montrealo. En 2013 ĝi perdis sian hejmon en Montrealo, kaj oni translokis ĝin al Kalgario, kie ĝin prizorgis Allan Simon. En 2021 ĝi denove translokiĝis, ĉifoje al Longejlo (apud Montrealo), kie ĝin nun prizorgas Martin Morris.
Quintanilla de Onsoña
Quintanilla de Onsoña [kintaNIlja deonSOnja] estas municipo en la centro de la provinco Palencio, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al la komarko Páramos-Valles en la subkomarko Vega-Valdavia, borde de la rivero Carrión.
Chay
Chay estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Doubs, en la regiono Burgonjo-Franĉkonteo (Bourgogne-Franche-Comté, prononco []) kaj en la historia regiono Franĉkonteo. ine de en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². Administre la komunumo apartenas al la arondismento Besançon (france arrondissement de Besançon), la okcidenta parto de la departemento, kaj al la kantono .
Quintanilla de Onsoña
Geografio
Ĝia municipa teritorio okupas totalan areon de 52,06 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 179 loĝantojn. Ĝi perdis multajn loĝantojn dum la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj, kiel ja okazis en multaj loĝlokoj de la regiono, fakte perdis 600 loĝantojn el la jaro 1950. Ĝi distas 58 km de Palencio, provinca ĉefurbo.
La municipa teritorio enhavas ankaŭ la jenajn submunicipojn: Portillejo, Velillas del Duque, Villantodrigo, Villaproviano kaj Villarmienzo.
Historio
Estas restaĵoj de romia setlado. La areo apartenis unue al la Regno Kastilio. En Mezepoko okazis reloĝado, eble rilate al iu Don Soña. Frua mencio estis Quintaniella de don Sonna en dokumento de 1213. En 1292, la Hospitalo Herrada, de Carrión de los Condes, havigis al la loĝloko dokumenton de foruo baze sur la foruo de Carrión: nome la Carta Foral de Quintanilla de Onsoña. Laŭ la registro Becerro de las Behetrías de Castilla, Quintanilla estis en 1352 abatlando, kies du trionoj estis de la abatino de San Felices de Abia, dum la cetera triono estis de la Hospitalo Herrada.
6568 Serendip
6568 Serendip estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la japanaj astronomoj Hiroŝi Kaneda kaj Sejĝi Ueda elde la observatorio de Kuŝiro en Hokajdo.
Quintanilla de Onsoña
Historio
Dum la Milito de Hispana Sendependigo (1808-1814) okazis kelkaj bataletoj proksime, rilate al la rotoj de Juan Díaz Porlier kaj de Juan de Tapia.
6568 Serendip
Serendip estas la nomo de Srilanko en malnova persa lingvo. La nomo aperas en la fabelo "La tri princoj de Serendipo", en kiuj la tri roluloj malkovras aĵojn, kiujn ili ne serĉis.
Quintanilla de Onsoña
Aktualo
Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj kaj legomoj), abelbredado, forstado de poploj kaj brutobredado (ŝafoj). Lastatempe funkciado de servoj plej ekgravis, kune kun piedirado tra naturaj lokoj. De la historia pasinteco restis diversaj vizitindaj vidindaĵoj kiel la preĝejoj, kolombejoj.
NGC 701
NGC 701 (aliaj indikoj — PGC 6826, MCG -2-5-60, IRAS01485-0957) estas galaksio en konstelacio Baleno.
Vachères
(jen france, okcitane Vachieras) estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Alpoj de Alta Provenco (france Alpes-de-Haute-Provence, okcitane Aups de Provença Auta), en la regiono Provenco-Alpoj-Bordo Lazura (Provence-Alpes-Côte d'Azur, okcitane Provença-Aups-Còsta d'Azur). Fine de en la komunumo vivis.