cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Eloy d'Amerval
Vivo
Eloy deĵoris plejparton de sia vivo en postenoj ligitaj kun la franca reĝa kortego. En 1464 kaj 1465 li estas menciita kiel kantisto ĉe Karlo, duko de Orléans kaj en 1468 li estas kantmajstro de la ĥorknaboj de la preĝejo Saint Aignan en Orléans. Li tenis en 1483 la saman pozicion tie kiel ĉe la katedralo Sankta Kruco. La supozon, ke li en la 1470-aj jaroj deĵoris en Milano ĉe la kapelo de Sforza, renversis novaj esploroj. En 1504 li estis kanoniko kaj sacerdoto ĉe la kapelo en Châteaudun nordokcidente de Orléans kaj sudokcidente de Chartres. Li verkis sian plej faman poemon, Le livre de la deablerie, en 1508, sed kiom longe li poste ankoraŭ vivis, ne estas konata. Ludoviko la 12-a aprobis la publikigon de la poemo kaj pagis al li kromsumon por la multjara deĵorado.
Verkoj
Eloy estas plej konata je la muziksciencistoj pro sia longa poemo Le livre de la deablerie, kiu prezentas dialogon inter Satano kaj Lucifero, en kiu ili faras abomenajn planojn; la aŭtoro periode interrompas la dialogon, por doni rigardojn sur terajn kaj ĉielajn virtojn kaj doni utilajn informojn pri la siatempa muzikpraktiko. Krom surlistigo de muzikinstrumentoj Eloy prezentas liston de tiuj, kiujn li rigardas kiel la gravajn komponistojn siatempajn: en lia poemo ili estas loĝantoj de la paradizo, kvankam kelkaj el ili ankoraŭ vivas, kiam li verkis la poemon en 1508.
Nut
Nut, aŭ Nuit, "La Granda kiu naskis la diojn", estas la diino de la ĉielo, kreinto de la universo kaj la astroj, laŭ la egipta mitologio.Nut estis kutime reprezentita kiel nuda virino, kun la korpo kurbiĝinta kiel ĉiela volbo, kovrita de steloj. Kelkfoje kiel bovino (Mehet-Urt) aŭ sur ŝia edzo Geb (la Tero) kaj ties patro Ŝuo (la aero) klopodante disigi ilin (grafika reprezentado de la mito). Ankaŭ ŝi estis reprezentita kiel ino kun akvokruĉo surkape. Ŝiaj membroj simbolas la kolonojn sur kiuj la ĉielo estas apogata.
Eloy d'Amerval
Verkoj
Jen fragmento el ĝi:
Nut
Nut estis filino de Ŝuo kaj Tefnut, edino de sia frato Geb, kaj patrino de la dioj Oziriso, Iziso, Setho, Neftiso kaj Horuso la maljuna. En Heliopolo ŝi estis patrino de Reo kaj estis identigita kun bovino (Mehet-Urt).
Eloy d'Amerval
Verkoj
Eloy ne surlistigas komponistojn, kiuj eniris la inferon, sed kelkaj konataj komponistoj kiel la malbonfame obstina Jacob Obrecht okulfrape ne estas menciitaj.
Nut
Nut, ĉiutage naskis la sunon vojaĝante tra ŝia korpo ĝis ŝia buŝo, malaperante en la interno (aŭ en la Duato), renaskiĝante sekvatage.
Eloy d'Amerval
Muziko
Eloy komponis serion da motetoj rememore al la liberigo de Orléans de la angla okupado fare de Johana de Arko en 1429. La muziko perdiĝis, sed estas konservita la teksto, pagopruvilo kaj indiko pri la unua prezentado. Ĉi tiu okazis la 8-an de majo 1483, la 54-a datreveno de la unua festado. Eloy verkis ankaŭ kvinvoĉan meson, kiu restis konservita, la Missa Dixerunt discipuli, specimeno de lia kontrapunkta lerteco, kiun Tinctoris altege laŭdis. Li komponis la meson supozeble ĉ. 1470; La dato de la eldono de Tinctoris ĉiukaze tempas ĉ. 1472-1475 kaj tri- kaj kvarvoĉaj imitaj partoj kiel tiuj, kiuj aperas en ĝi, estis escepto en la periodo antaŭ 1470.
Literaturo
Gustave Reese, Music in the Renaissance. New York, W.W. Norton & Co., 1954. ISBN 0-393-09530-4
Nut
Ŝia loĝejo estis figarbo en Heliopolo kaj ĝiaj branĉoj estis rifuĝejo por la lacaj animoj. Laŭ la tradicio estis la figarbo sub kiu la Virgulino Maria sidis por ripozi dum ŝia vojaĝo al Egiptio.
La diino, el Heliopolo, havis sanktejojn en Memfiso kaj Dendero.
Nonancourt
Nonancourt estas franca situanta en departemento Eure, regiono Normandio.
Ĝiaj loĝantoj nomiĝas Nonancourtois.
Motohiro Yamaguchi
Motohiro Yamaguchi (japane 山口 素弘, n. 29-an de januaro 1969) estas japana futbalisto. Li de 1995 ĝis 1998 membris en la japana nacia teamo de futbalo.
Villa San Giovanni
Villa San Giovanni estas komunumo de Italio.
NGC 856
NGC 856 (aliaj indikoj — NGC 859, PGC 8526, UGC 1713, MCG 0-6-54, ZWG 387.58) estas galaksio en konstelacio Baleno.
Ĉi tiu objekto estas en NGC-katalogo kelkfoje, kun indikoj NGC 856, NGC 859.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Estonio
Estonio aŭ Estonujo (Eesti, Eesti Vabariik) estas lando en la nordorienta Eŭropo apud la Balta maro. Ĝi estas la plej malgranda kaj plej norda lando inter la baltaj ŝtatoj kun 1,3 milionoj da loĝantoj, ĉirkaŭata de Latvio sude, Rusio oriente, Finnlando norde (trans la Finna golfo) kaj Svedio okcidente (trans la Balta maro). Inter la jaroj 1940 kaj 1991 Estonio sekve de la pakto Ribbentrop-Molotov kaj rapida sovetiigo estis unia respubliko de Sovetunio. Sekve de la senperforta Kantanta Revolucio ĝerminta ekde 1989, interalie la civitana demonstracio Baltia Vojo tra ĉiuj tri landoj de Baltio, la ŝtato la 20-an de aŭgusto 1991 formale reakiris sian sendependecon.
Estonio membras en NATO ekde la 29-a de marto 2004 kaj en Eŭropa Unio ekde la 1-a de majo 2004, ekde 2011 la valuto estas la €.
Historio
La estonojn mencias unuafoje Tacitus en la verko Germania (1-a jarcento p.K.).
La areon okupis vikingoj, poste danoj, svedoj, rusoj. La dana reĝo vendis la nordajn partojn kaj la insulojn en 1346 al la Ordeno de germanaj kavaliroj, kiu posedis tiutempe jam Livonion (nunaj sudaj partoj de Estonio kaj Latvio), tiel la germana regado entenis la tutan nunan teritorion.
Hombourg-Budange
Hombourg-Budange estas franca situanta en departemento Moselle, regiono Grand Est.
Estonio
Historio
Meze de la 16-a jarcento, oni malfondis la Ordenon de germanaj kavaliroj kaj la teritorio de Estonio estis denove dividita. La nordajn partojn ricevis Svedio, dum Livonio iĝis parto de Pollando.
Hombourg-Budange
Ĝiaj loĝantoj nomiĝas Hombourgeois.
Estonio
Historio
Post la armistico de Altmark en 1629, la poloj devis cedi plimulton de la teritorio al Svedio.
Ĝis la 16-a jarcento Estonio estis regata de germanoj. Post la reformacio, ĝis la jaro 1721 ĝin regis Svedio, kaj de tiam, ĝis la unua mondmilito, Estonio apartenis al la Rusia Imperio. Post la surtroniĝo de Aleksandro la 3-a, komenciĝis forta rusigo (1881).
Estonio iĝis sendependa ŝtato fine de la unua mondmilito, lige kun la Rusia revolucio, post la proklamo de la Estona Deklaro de Sendependo. La landon gvidis demokratie elektitaj koaliciaj partioj inter 1919 kaj 1933. Poste komenciĝis diktatura regado.
Sian sendependecon Estonio perdis en 1940 post kiam Sovetio kaj la nazia Germanio dividis la orientan Eŭropon laŭ la pakto Ribbentrop-Molotov. En 1939 Sovetio devigis la tri baltajn landojn akcepti sovetiajn militajn bazojn, kaj kun subteno de la sovetiaj trupoj la lando rapide estis sovetigita. En la parlamentaj elektoj somere de 1940 rajtis partopreni nur kandidatoj de la nova Estona Laborista Alianco, kreita ĉirkaŭ la Estona Komunisma Partio, kiu ankoraŭ printempe de 1940 havis nur 133 membrojn. La 21-an de julio 1940 la novelektita parlamento faris decidon pri establo de soveta potenco en la lando kaj pri formado de la Estona Soveta Socialista Respubliko. Jam la 22-an de julio la parlamento akceptis "Deklaracion pri aliĝo de la Estona SSR al la Unio de Sovetaj Socialistaj Respublikoj". La 23-an de julio oni anoncis teron "tutpopola propraĵo" kaj naciigon de bankoj kaj grand-industrio.
Proksimume 2.000 personoj estis ekzekutitaj dum la unua jaro de sovetia regado, 19.000 malliberigitaj kaj senditaj al la internaj partoj de Sovetio.
Germanio atakis Sovetion en junio 1941 kaj la germanaj trupoj atingis Estonion jam en julio. En la jaroj 1941-1945 Estonio estis okupita de la nazia Germanio. Dum la germana okupacio estis ekzekutitaj proksimume 6.000 loĝantoj de Estonio, ĉefe judoj, komunistoj, aŭ homoj kiujn oni ofte senbaze akuzis pri kunlaboro kun komunistoj.
Arestite de la germanoj la unua sekretario de la estona komunisma partio denuncis plurajn agantojn de la rezista movado. Samtempe agantoj de la antaŭmilita Estonio ne estis persekutataj de la nazioj: ekzemple, plenuminto de la prezidenta rolo Jüri Uluots dum la okupado instruis en la Universitato de Tartu. La okupadan administracion de la "Ĝenerala distrikto Estland" estris estona migrinto al Germanio Hjalmar Mäe. Estis formita estona polico, estonoj membris en SS. Jam kelkajn monatojn post la komenco de la nazia okupado, Estonio estis proklamita judenfrei (libera de hebreoj).
Printempe de la jaro 1944, kiam denove proksimiĝis la sovetia armeo Jüri Uluots alvokis la estonojn aliĝi al la germana armeo. Septembre de 1944, kiam la germanoj foriris el Talino, Uluots formis "registaron de sendependa Estonio", kiun ekestris Otto Tief. Tiun registaron ne agnoskis iu ajn ŝtato de la mondo, sed la moderna Estonio konsideras ĝin la sola jure valida registaro de tiu periodo. Kiam post kelkaj tagoj venis la sovetiaj trupoj, kelkaj membroj de tiu registaro sukcesis fuĝi al Svedio (kiel Uluots), aliaj estis arestitaj kaj poste juĝitaj ofte kun posta sendo al Siberio (kiel Tief).
Entute proksimume 100.000 personoj fuĝis el la lando en 1944, antaŭ ol la sovetia armeo denove eniris ĝin. Post la reveno de la sovetiaj trupoj 5.000 estonoj estis malliberigitaj kaj ekzilitaj. Ekde tiam, Estonio estis regata de komunistoj senditaj el Rusio ĝis la jaro 1988, kiam unuafoje denaska estoniano kaj estono, Vaino Väljas, iĝis la unua sekretario de la Estona Komunisma Partio.
En la 1960-1980-aj jaroj la kultura etoso de Estonio estis relative pli liberala, ol aliloke tra Sovetunio. Tio senteblas ankaŭ laŭ la Esperanto-movado, kiu estis tre grava por relanĉo de la esperantista agado en Sovetunio post la stalinisma elsarko de la organizita movado en 1930-aj. Ĉiujara evento BET iĝis por pluraj esperantistoj, ankaŭ el ekster la tri baltaj respublikoj, bona maniero praktiki Esperanton kaj interŝanĝi sperton.
Fine de la 1980-aj jaroj, fone de la ĝenerala liberaligo en Sovetunio (vidu Perestrojko), aktiviĝis la movado por sendependiĝo de Estonio. Kontraste al ĝi aperis ankaŭ Interfront, movado lojala al Sovetunio. La estona komunista partio disiĝis en du: unu subtenis ideon pri sendependiĝo, la dua — ne. Reprezentantoj de ambaŭ eniris la Politikan Buroon de la Centra Komitato de KPSU.
Aŭtune de la jaro 1991, lige kun la disfalo de Sovetio, Estonio iĝis sendependa.
En 2004 Estonio aliĝis al Eŭropa Unio, kaj la ĝi alprenis la eŭron kiel nacian monunuon.
Geografio, klimato, ekonomio
La lando vastiĝas super 45 227 km². Plejparto de la lando estas plata, sed la sudo estas pli monteta. Pli ol 50% de la lando konsistas el arbaro, el pli ol 2000 lagoj kaj 1500 insuletoj. La riveroj fluas en nordan direkton en la Finn-golfon aŭ alfluas la Ĉud-lagon aŭ la Riga-golfon en okcidento.
La nuna geografia formo de Estonio elformiĝis dum la plejstoceno, je efiko de la glacikovraĵo. Sude limas morenaj baraĵoj, mezlande situas longetendaj montetoj kun plata surfaco.
Klimato
La klimato de Estonio estas modere kontinenta, kio estas konvena por la agrikultura branĉo. La plej malvarma monato estas februaro (averaĝe –6 °C en Talino), la plej varma estas julio (17 °C). La averaĝa precipitaĵo estas 570 mm (en Talino).
Ekonomio
Plej gravaj industriaj branĉoj estas la minado kaj prilaboro de oleoardezo, torfo, hakado kaj prilaboro de ligno; gravas la bovo- kaj porkobredado, produktado de furaĝoj. Oni minas ankaŭ kalkŝtonon, dolomiton, margon, argilon kaj fosforiton.
Unu el la ĉefaj ekonomiaj sferoj antaŭ la Dua mondmilito estis agrikulturo, kies produktoj estis grava parto de eksportado. La militaj detruoj, translokigoj de loĝantaro kaj naciigo de bienoj kaj fabrikoj en Sovetunio kaŭzis grandan damaĝon al la agrikulturo de Estonio, kiu ĉe la rehavo de sendpendeco en 1991 estis longe malantaŭ la stato de Finnlando.
Loĝantaro
En Estonio loĝas 1 347 510 personoj (2005). En 2010, Laŭ la etna konsisto estas ĉefe: estonoj (68.4 %), rusoj (25,7 %), ukrainoj (2,1 %), belorusoj (1,3 %), kaj finnoj (0,9 %).
La etnaj malplimultoj (rusoj kaj aliaj) loĝas plejparte en Talino (ĉirkaŭ 40% de ĝia loĝantaro) kaj en la industria regiono en nord-oriento (en la urbo Narva ĉirkaŭ 96% de ĝia loĝantaro).
Dum la sovetia regado la proporcio de estonlingvanoj en la lando draste malkreskis de pli ol 90% al 68%.
Laŭ la estona leĝaro, aŭtomate estonan civitanecon ricevis nur homoj (de ajna etneco), kiuj sukcesis pruvi, ke ili aŭ iliaj prauloj loĝis en Estonio antaŭ la jaro 1940. Tio kaŭzis situacion, kiam kelkmil loĝantoj restas tute sen civitaneco de ajna lando. Estonan civitanecon eblas ricevi, trapasinte ekzamenon pri la estona lingvo kaj la estona leĝaro. Rimedoj por disvolviĝo de la estona lingvo en moderna Estonio ofte estas kritikataj kiel tro severaj kaj eĉ diskriminaciaj.
Politiko
Estonio estas parlamenta demokratio. Estas 101 lokoj en la estona parlamento Riigikogu, deputitoj estas elektataj per tutpopola voĉdonado por 4-jara periodo.
Estonio estas konsiderata unu el la plej sukcesaj landoj de la mondo, uzantaj komputilretajn teknologiojn en administrado. Ekzemple, estonaj civitanoj rajtas partopreni parlamentajn elektojn pere de Interreto: en la elektoj de 2007 pli ol 30 mil civitanoj uzis tiun eblecon.
Partioj estonaj estas Partio de la Estonia Unuigita Maldekstro, Unuiĝo de Patrolanda kaj Respublika Unio, Estona Reforma Partio, kaj Socialdemokratia Partio de Estonio inter aliaj.
Distriktoj
Harjumaa - Hiiumaa - Ida-Virumaa - Järvamaa - Jõgevamaa - Läänemaa - Lääne-Virumaa - Pärnumaa - Põlvamaa - Raplamaa - Saaremaa - Tartumaa - Valgamaa - Viljandimaa - Võrumaa
NGC 860
NGC 860 (aliaj indikoj — PGC 8606, ZWG 504.37, NPM1G +30.0071) estas galaksio en konstelacio Triangulo.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Kordofrapado
Kordofrapado evoluis surkampe de la distra muziko ekde la 1910-aj jaroj. Ĉar pro la enkonduko de elektre amplifitaj gitaroj en la 1940-aj jaroj la baso eĉ en malgrandaj ensembloj preskaŭ ne estis aŭdebla, la basistoj provis altigi la laŭtecon de siaj instrumentoj: Ambaŭ ludmanieroj generas perkutan tonon, kiu aldone akcentas la ritmon de la muziko.
Kordofrapado je kontrabaso
Kordofrapado je kontrabaso distingiĝas kompare kun elektra baso precipe per la realigo. La plej simpla maniero frapi kordojn sur kontrabaso konsistas el tio, tiri per la fingroj de la ludomano la kordojn for de la prentabulo kaj tiam lasi refrapiĝi sur tiun. Ĉi tiu variaĵo taŭgas aparte por pli malrapidaj promenbasaj linioj.
Pli altan ludotempon oni atingas per tio, ke oni antaŭ la ektirado frapas per plata mano sur la kordojn. Tiel ekestas plua perkuta sono. Tiamaniere oni povas ludi basliniojn, duume aŭ triume, altatempe. Muzikstiloj, en kiuj kontrabasistoj ofte kordfrapas, estas rokenrolo, rokabilo kaj psikobilo.
Kordofrapado je elektra baso
Alie ol je kontrabaso je elektra basgitaro oni realigas kordofrapadon ne per plata mano sur ĉiuj kordoj, sed dikfingro aŭ pli malofte montrofingro de la ludmano frapas sisteme sur unu kordon je la fino de la prentabulo. Gravas je ĉi tio, retiri la frapan fingron kiel eble plej rapide de la kordo, por ne dampi la ekestantan svingadon de la kordo. La ekestanta tono estas kondiĉite de la konstrumaniero de elektra basgitaro pli tonala ol perkuta, ekikas tamen pli fortika ol klasike plukita tono. La kontraŭmovo al kordfrapado estas la tiregado de la kordo per montrofingro. Ambaŭ teknikoj ofte estas miksataj aŭ alterne uzataj.
Evoluo de la kordofrapado
Kordofrapado venkis sur elektra basgitaro dum la 1970-aj jaroj precipe en funko-muziko, post kiam Larry Graham, basisto de la grupo Sly & The Family Stone, unuafoje uzis ĝin. Ankaŭ la ĵazon, aparte la substilon nomatan kunfandmuziko, basistoj kiel Stanley Clarke k.a. influis per virtuoza uzado de ĉi tiu ludmaniero ĝis en la 1980-aj jaroj.
En la 1990-aj jaroj ĉi tiu tekniko iomete eksmodiĝis, kvankam kelkaj konataj bandoj, kies stilon ĉi tiu ludmaniero tre stampis (Red Hot Chili Peppers, H-Blockx, Primus, kiel ege perkute uzata elemento ankaŭ je Korn), tiutempe estis tre ŝatataj. Ankaŭ reprezentanto de kordfrapado estas Mark King. En 1980 li fondis kun la fratoj Gould samkiel Mike Lindup la bandon Level 42.
Pluevoluo de ĉi tiu ludotekniko estas la frapado per dikfingro aŭ la tuta manplato sur la kordojn (je kio nur la eksonanta kordo ne estas dampata per la prenmano). La sono kompreneble estas relative brutala kaj nekontrolata, sed en respektiva muzika kunteksto (ekz. Nu Metal) ne senĉarma.
Adrienne de Svedio
Princino Adrienne de Svedio, plennome Adrienne Josephine Alice Bernadotte, dukino de Blekingo, Blekinge, naskiĝis la en Danderyd apud Stokholmo) estas la tria infano de princino Madeleine de Svedio kaj ŝia edzo Christopher O'Neill.
Leonore havas nun la 11-an lokon en la svedia tronheredo, tuj post siaj pli aĝaj gefratoj.
Lăpușnic (Bara)
Lăpușnic [lapuŝnik] (hungare: Bégalaposnok) estas vilaĝo en Rumanio norde de Lugoj. En 1910 ĝi havis 548 loĝantojn (rumanoj); en 1992 89 (rumanoj). Ĝia unua mencio skriba estas el 1416 (laŭ iuj el 1440). Ĝis 1919 ĝi apartenis al Hungario (Krassó-Szörény vármegye). Administre ĝi apartenas al la komunumo Bara.
Evoluo de la loĝantaro
Inter 1880 kaj 2002 la nombro de loĝantoj evoluis jene :
Turka lingvo
La turka lingvo (Türkçe aŭ Türk dili) estas la lingvo parolata de turkoj, popolo kiu ĉefe loĝas en Anatolio, duoninsulo inter la Nigra Maro kaj la Mediteraneo (turke: ¨Blanka Maro¨). Ĝi estas la oficiala ŝtata lingvo de Turkio kie oni parolas ekde la Mezepoko, kiam la turkoj devenaj de Centra Azio instaliĝis en Anatolio, kiu tiam estis parto de la Bizanca Imperio.
La plejmulto de turkoj estas turkianoj, sed ekzistas historiaj turkaj komunumoj ankaŭ en Bulgario (kie la lingvo ĝuas ian ŝtatan agnoskon) kaj Kipro (kie ĝi estas oficiala same kiel la greka, krom ke ĝi estas la oficial lingvo de la memproklamita Turka Respubliko Norda Kipro), kaj modernaj komunumoj da turkaj migrintoj en multaj landoj de okcidenta Eŭropo, precipe Germanio, kie ili instaliĝis dum la dua duono de la 20-a jarcento. En kelkaj balkaniaj zonoj oni parolas varianton konata kiel otomana turka (Osmanlı Türkçesi), kiu montras diferencojn rilate al la turka de Turkio. Inverse kelkaj turkianoj parolas aliajn lingvojn, kiel ekzemple la araba, kaj zazaĝi kaj kurmanĝi (la kurda).
La turka (Türkçe) estas ano de la lingva familio de la tjurka lingvaro kun ĉirkaŭ 200 milionoj da parolantoj en Azio kaj Eŭropo. La geografia etendo de tiu familio ampleksas ekde la okcidento de Ĉinio ĝis Balkanio. Tiu familio formas parton siavice de la branĉo altaja de la iama grupo de ural-altajaj lingvoj. Ĝiaj plej proksimaj parencoj inter tiuj estas la turkmena, tatara kaj azerbajĝana lingvoj.
La turka estas aglutina lingvo, kiel la eŭska aŭ la japana, kaj tiele baziĝas sur sistemo de afiksoj aldoneblaj al la radiko de la vortoj kiuj ebligas esprimi grandan kvanton de signifoj kun malmultaj vortoj. La turka uzas preskaŭ nur sufiksojn. Ties morfologio apenaŭ havas esceptojn kaj ĝi estas tre regulema. Ne ekzistas la gramatika genro. La sintaksa ordo estas Subjekto Objekto Verbo; temas pri lingvo de fina kerno, uzas postpoziciojn (tiuj tendencoj estas kunhavataj ankaŭ de la eŭska aŭ de la japana, kvankam ne estas filogenetika rilato kun tiuj lingvoj).
La turka lingvo estas regulata de la Türk Dil Kurumu (TDK), nome la Societo de la Turka Lingvo.
Ekzemplo de teksto: Artikolo 1 de la Universala Deklaracio de Homaj Rajtoj
"Bütün insanlar hür, haysiyet ve haklar bakımından eşit doğarlar. Akıl ve vicdana sahiptirler ve birbirlerine karşı kardeşlik zihniyeti ile hareket etmelidirler." "Ĉiuj homaj estaĵoj naskiĝis liberaj kaj egalaj laŭ digno kaj rajtoj kaj, havantaj racion kaj konsciencon, devas agi unuj kun aliaj laŭ spirito de frateco."
Klasigo
La turka lingvo apartenas al la subgrupo de la oguzaj lingvoj, kiu inkludas la gagauzan kaj la azerbajĝanan. La oguzaj lingvoj formas la subgrupon plej sudokcidentan de la tjurka lingvaro, nome familio de lingvoj kiu enhavas pli ol tridek lingvojn vivantajn parolantajn tra Orienta Eŭropo, Centra Azio kaj Siberio. Kelkaj lingvistoj lokigas la tjurkajn lingvojn ene de la granda familio de la altajaj lingvoj. Ĉirkaŭ 40 % de la totalo de parolantoj de tjurkaj lingvoj estas gepatraj parolantoj de la turka lingvo. La karakteroj de la turka, kiel la vokala harmonio, aglutineco kaj manko de gramatika genro estas universalaj ene de kaj la tjurkaj kaj la altajaj lingvoj. Ekzistas alta grado de reciproka interkomprenado inter la turkaj kaj aliaj oguzaj lingvoj, inklude la turkmenan, la azerbajĝanan, la kaŝgajan, la gagauzan kaj la gagauzturkan de Balkanio.
Alfabeto
Oni uzas latinan abocon kun literoj diakritaj (kiel la plimulto de la latinskribaj lingvoj, ankaŭ Esperanto) ekde la regado de Mustafa Kemal Atatürk, la unua estro de la moderna turka ŝtato. Oni uzis diversajn skribsistemojn por la turka lingvo. Dum la Otomana Imperio, estis uzata modifita araba alfabeto, ekde la 13-a jarcento ĝis la 1920-aj jaroj. Atatürk ankaŭ fondis la turkan lingvan instituton, kiu celis "turkigi" la lingvon, malpliigante la uzadon de arabaj radikoj, kaj kreante nov-vortojn. Tiu klopodo enkadriĝis ene de variaj iniciatoj por okcidentigi la landon kaj kontribui al ties modernigo.
La turka alfabeto havas 29 literojn:
Gramatiko
Same kiel ĉe la suoma, la japana, aŭ esperanto, ankaŭ la gramatiko de la turka estas aglutina. Oni formas vortojn per kunmeto de radikoj, tio estas, ke ofte ĝi aldonas afiksojn kaj specife sufiksojn kaj gramatikajn finaĵojn al la radiko de vorto, kiu ne modifiĝas. Vorto povas havi multajn afiksojn kaj tiuj estas uzeblaj por krei novajn vortojn, kiel krei verbon el nomon aŭ nomon el verba radiko. La plej granda parto de afiksoj indikas la gramatikan funkcion de la vorto. La nuraj indiĝenaj prefiksoj estas aliteraciaj intensigaj silaboj uzataj kun adjektoj aŭ adverboj: por ekzemplo, sım sıcak ("bolante" < sıcak) kaj mas mavi ("brilblua" < mavi). Ĉiu sufikso havas sian propran gramatikan signifon.
La etenda uzado de afiksoj povas rezulti en tro longaj vortoj, por ekzemplo, Çekoslovakyalılaştıramadıklarımızdanmışsınızcasına, kiu signifas "tiel kiel vi estas unu el tiuj kiuj ŝajne ni ne povis konverti al ĉeĥoslovaka". Kvankam tiu ekzemplo estas tute artefarita, longaj vortoj ekzistas ofte en normala turka, kiel ĉe tiu ĉi titolo de gazeta nekrologo: Bayramlaşamadıklarımız (Bayram [festivalo] -Recipr-Impot-Partic-Plur-PossPl1; "Tiuj de nia grupo kun kiuj ni ne interŝanĝis sezonsalutojn"). Alia ekzemplo videblas en la lasta vorto de tiu titolo de reta Gvidilo de turka ortografio (İmlâ Kılavuzu): Dilde birlik, ulusal birliğin vazgeçilemezlerindendir ("La unuon en la lingvo estas unu el nemalhaveblaj [dispense-Pass-Impot-Plur-PossS3-Abl-Kopulo] de la nacia unueco ~ La lingva unueco estas nepra kondiĉo de la nacia unueco").
Al vorto oni povas aldoni pli ol nur unu sufikso, kiel en la jena ekzemplo:
Substantivoj
La turka lingvo ne havas gramatikan genron kaj la sekso de la personoj ne tuŝas la formon de la vortoj. La pronomo en tria persono povas referenci "li", "ŝi" aŭ "ĝi". Spite tiun mankon, la turka lingvo havas formojn indiki la genron en la substantivoj, ekzemple jene:
Vokalharmonio
Multas postafiksoj, kaj ili plejparte estas paraj, do ¨-lar¨ (e-o: ¨-j¨) povas esti -lar aŭ -ler, depende de la antaŭa vokalo. Tio estas, vokaloj en la turka estas ¨agordaj¨ - estas kvar buŝaj (aŭ malvastaj) vokaloj, kaj kvar gorĝaj (aŭ vastaj) vokaloj, kaj malofte miksiĝas buŝajn (e, i, ö, ü) kaj gorĝajn vokalojn (a, ı, o, u). ekz.: arkadaşlar, Özellikler.
La vokalharmonio ekzistas en du variaĵoj; nome tiel nomata malgranda vokalharmonio kun ŝanĝiĝo inter "a" kaj "e", ekz. "-da" kaj "-de" por la lokativo kaj tiel nomata granda vokalharmonio kun ŝanĝiĝo inter "i", "ı", "u" kaj "ü", ekz. en la finaĵo de la akuzativo: "-(y)ı", "-(y)i", "-(y)u" kaj "-(y)ü".
Asimilado
Krome estas konsonanta agordo inter unuflanke voĉaj (b, c, d, g, ğ, j, l, m, n, r, v, y, z), kaj aliflanke senvoĉaj (ç, f, h, k, p, s, ş, t) konsonantoj. Tiel diratas Türkçe (=en turka lingvo) sed Fransızca (=en franca lingvo), ĉar la senvoĉa ç pr. ĉ) agordiĝas kun la senvoĉa k, kaj la buŝa e kun ü; malsame la voĉa c (pr. ĝ) agordiĝas kun la voĉa z kaj la gorĝaj vokaloj a kun ı.
Tial la finaĵo de la lokativo havas entute kvar variaĵojn "-da", "-de", "-ta", "-te", el kiuj "-da" kaj "-de" sekvas post voĉaj konsonatoj kaj "-ta" kaj "-te" sekvas post senvoĉaj konsonantoj.
Deklinacio kaj kazoj
La turka lingvo havas ses kazojn, nome nominativon, genitivon, dativon, akuzativon, lokativon kaj ablativon, kies finaĵoj sekvas post eventuale metata finaĵo de la pluralo (-lar aŭ -ler). La vokalo de la sufikiso dependas de la vokalharmonio. La finaĵo sekvas la jenan skemon:
Ĉe personaj nomoj oni disigas la nomon disde la kazfinaĵo per apostrofo, jene Adem'in "de Adamo".
En la turka lingvo ne estas gramatika genro, pro kio la vorton arkadaş (amiko) oni povas uzi jem por viroj jen por virinoj. Ankaŭ ne estas difinita artikolo, sed la nombron bir (unu) oni povas uzi kiel nedifinita artikolo. La pluralon oni indikas pere de la sufikso -lar/ler (depende de la vokalharmonio), kiel en evler (domoj) kaj atlar (ĉevaloj).
La markilon de akuzativo oni uzas nur por difinitaj objektoj; oni komparu (bir) ağaç gördük "ni vidis arbon" kun ağacı gördük "mni vidis la arbon". La pluralan markilon -ler ĝenerale oni ne uzas kiam oni celas klason aŭ kategorion: ağaç gördük povas same signifi "ni vidis arbojn [dum ni promenis tra arbaro]" - kontraste al ağaçları gördük "ni vidis la arbojn [koncernajn]".
La deklinacio de ağaç montras du gravajn trajtojn de la turka fonologio: asimilado de konsonantoj al sufiksoj (ağaç t an, ağaç t a) kaj esprimo de finaj konsonantoj antaŭ vokaloj (ağa c ın, ağa c a, ağa c ı).
Krome, la substantivoj povas porti sufiksojn kiuj indikas personon: por ekzemplo -imiz, "nia". Per la aldono de la kopulo (por ekzemplo -im, "Mi estas") oni povas krei kompletajn frazojn. La pridemanda partiklo mi sekvas tuj la demanditan vorton, kaj ankaŭ sekvas la vokalharmonion: köye mi? "ĉu [iri] al la vilaĝo?", ağaç mı? " ĉu [estas] arbol?".
Adjektoj
La turkaj adjektoj ne deklinacias. Tamen, la plej grandan parton de la adjektoj oni povas uzi kiel substantivoj, kaj tiam ja oni deklinacias ilin: por ekzemplo, güzel ("belaj") → güzeller ("(la) belaj / personoj"). Uzitaj atributive, la adjektoj antaŭas la substantivojn kiujn ili modifas aŭ adjektas. La adjektojn var ("ekzistanta") kaj yok ("neekzistanta") oni uzas tre ofte kiam en aliaj lingvoj oni uzus "estas" aŭ "havas", por ekzemplo, süt yok ("ne estas lakto", laŭvorte "(la) lakto (estas) neekzistanta"); la konstrukto "substantivo -GEN substantivo -POS var / yok "substantivo "; imparatorun elbisesi yok "la imperiestro ne havas veston " ("(la) imperiestro- de vesto- lia neekzistanta"); kedimin ayakkabıları yoktu ("mia kato ne havis ŝuojn", laŭvorte" gato- mia - de ŝuo- plur. - pasinte neekzistanta").
Historio
La unuaj konataj tjurkaj skribaĵoj estas la monumentaj skribaĵoj de la valo de la riverp Orĥon, en la aktuala Mongolio; ili estis starigitaj honore al la princo Kul Tigin kaj lia frato la imperiestro Bilge Ĥan. Tiuj skribaĵoj estis datitaj inter la jaroj 732 kaj 735. Post la malkovro kaj elfosado de tiuj monumentoj kaj de aliaj ŝtontabuloj fare de rusaj arkeologoj en pli ampleksa areo ĉirkaŭ la valo de Orĥon inter 1889 kaj 1893, oni stablis, ke la lingvo de la skribaĵoj estas la iama tjurka lingvo. La orĥona skribsistemo estas konata ankaŭ kiel "tjurkaj runoj", pro siaj formoj similaj al la ĝermanaj runoj. Tamen, tiu lingvo estis tre malsimila disde la otomana kaj la moderna turkaj lingvoj.
Je la turka ekspansio komence de la eŭropa Mezepoko (6-a ĝis 9-a jarcentoj), la popoloj parolantaj de tjurkaj lingvoj etendiĝis tra Centra azio, kovrante grandan geografian zonon ekde Siberio ĝis Eŭropo kaj parto de Mediteraneo. Ĉefe la Selĝukoj portis sian lingvon, nome la oghuza turko (rekta praulo de la aktuala turka lingvo) al Anatolio en la 11-a jarcento. Dum tiu sama jarcento, la karaĥanida lingvisto, Mahmud al-Kaŝgari, publikigis la unuan vortaron de tjurka lingvo kaj mapon de la geografia distribuado de parolantoj de tjurkaj lingvoj en la Kompendio de tjurkaj dialektoj (en otomana turka: Divânü Lügati't-Türk). Komence de la 11-a jarcento en Anatolio, aktuale Turkio, aperis la nomita "antikva anatolia turka", kiu estas la mezepoka praulo de la moderna turka lingvo.
Otomana turka lingvo
Post la adopto de Islamo ĉirkaŭ la jaro 950 fare de l karaĥanidoj kaj la selĝukoj, kiuj estas konsiderataj la kulturaj prauloj de la otomanoj, la administracia lingvo de tiuj ŝtatoj akiris nombrajn vortopruntojn de la araba lingvo kaj ankaŭ de la persa lingvo. La turka literaturo de la otomana periodo, partikulare ĉe la poezio divan aŭ diwan, estis tre forte influita de la persa lingvo, inklude la adoptadon de la metriko kaj de granda kvanto de importitaj vortoj. La oficiala kaj literatura lingvo de la Otomana Imperio (1299-1922) estis fakte ia miksaĵo de turka, araba kaj persa kiu estis tre diferenca disde la lingvo ĉiutage parolata en tiu periodo nomita kaba Türkçe, parolata de pli malkleraj personoj kaj de lokanoj de ruraj zonoj. Tiu lingvo estis multe pli pura kaj finfine iĝis la bazo de la moderna turka lingvo.
Lingva reformo kaj moderna turka lingvo
Post la fondo de la Respubliko Turkio kaj la reformo de la skribmaniero, la Societo de la Turka Lingvo (TDK) establiĝis en 1932 sub la patroneco de Mustafa Kemal Atatürk cele al okazigo de esplorado pri la turka lingvo. Unu de la precizan celoj de tiu societo estas iniciati lingvan reformon por anstataŭi vortojn de araba kaj persa deveno pere de ekvivalentoj de turka deveno. Pere de malpermeso uzi fremdajn vortojn en la gazetaro, la societo sukcesis elimini centojn de fremdaj vortoj for de la turka lingvo. Dum la plej granda parto de la vortoj enkondukitaj en la lingvo fare de la Türk Dili Kurumu (TDK) estis novaj derivaĵoj de turkaj radikoj, la societo sukcesis ankaŭ revivigi vortojn de la antikva tjurka lingvo kiujn oni ne estis uzintaj dum jarcentoj.
Pro tiu subita lingva ŝanĝiĝo, la pli aĝaj parolantoj kaj la pli junaj parolantoj ekdiverĝis ĉefe en la vortotrezoro: dum la generacioj naskiĝintaj antaŭ 1940 tendencis uzi terminojn de persa kaj araba devenoj, la novaj generacioj preferis la novan esprimanieron. Estis paradokse ironia ke la propra Atatürk, en siaj longaj diskursoj al la nova parlamento en 1927, uzis otomanan parolmanieron kiu nuntempe sonus tiom rara ke necesis tri tradukoj al la moderna turka lingvo: nome la unua en 1963, la dua en 1986 kaj, denove, en 1995. Estas ankaŭ politikaj nuancoj en tiu lingva debato, ĉar kelkaj konservativaj sektoroj uzas pli grandan nombron de arkaismoj, kaj en la gazetaro kaj en la ĉiutaga vivo.
Dum la lastaj jardekoj okazis kontinua laboro de la TDK por stampi novajn vortojn, cele al esprimado de novaj konceptoj kaj teknologioj dum ili venas al la lingvo, ĉefe devenaj de la angla lingvo. Multaj el tiuj terminoj, aparte ĉe la areo de la teknologio, ricevis ampleksan akceptadon. Tamen, la TDK estis kritikita pro la stampado de vortoj kiuj por multaj parolantoj sonas tro artefaritaj. Kelkaj fruaj ŝanĝoj, kiel bölem kiu celis anstataŭi fırka (politika partio), ne atingis popolan apogon; fakte fırka estis siavice anstataŭita de la vorto parti prenita rekte de la franca lingvo. Kelkaj vortoj prenitaj de la antikva turka prenis specialajn signifojn, por ekzemplo, betik (kiu dekomence signifis libron) estas nuntempe uzata por la nomita script ĉe informadiko.
Multaj vortoj kunekzistis kun sia iama partnero. Tio okazas kiam vorto prunteprenita de alia lingvo ŝanĝas sian dekomencan signifon: por ekzemplo, dert, derivita de la persa dard (درد: doloro), signifas nun "problemon" en turka; dum la indiĝena turka vorto ağrı estas uzata por "fizika doloro". Foje, la lingva prunto havas en turko signifon iomete diferenca disde la origina signifo, kio okazigas situacion similan al la kunekzistado de vortoj de ĝermana kaj latina devenoj en la angla lingvo, kiel pork (porkaĵo, cf. franca porc) kaj pig ("porko"), to commence ("starti", "komenci", formala vorto; cf. franca commencer) kaj to begin ("eki", pli neformala), ktp. Inter la antikvaj anstataŭitaj vortoj, estas terminoj de geometrio, kardinalaj punktoj, kelkaj nomoj de monatoj kaj multaj substantivoj kaj adjektoj.
Ekzemploj
Ekzemplo de parolata turka lingvo:
Nasılsın, canım? Seni çok özledik, nereye gittin?
Kiel vi, kara mia? Vin tre sopiris ni, kien iris vi?
La longe plej bonan turkan vortaron por germanlingvanoj verkis Karl Steuerwald.
608 Adolfine
"Adolfine", estas la dua antaŭnomon de Jenny Adolfine Kessler, unu amikino de August Kopff.
Palm Bay
estas grandurbo en subŝtato Florido, en distrikto Broward.
Historio
La unuaj loĝantoj alvenis en la 1850-aj jaroj, sed pli frue nature indianoj vivis en la areo. En 1894 la fervojo alvenis portanta prosperon. Tiutempe la loknomo estis Tillman ĝis 1920. En la sekvaj jaroj oni fosis kanalojn, kiuj helpis la agrikulturon. En 1926 incendio kaj uragano okazis. En 1987 iu mortpafis 6 homojn kaj vundigis pliajn. En 2008 bruldetruiĝis 37 domoj.
Klimato
havas subtropikan klimaton. La averaĝa temperaturo varias inter 17-28 °C. La varmo kulminas en julio kun rekordo 39 °C. Inter novembro-marto foje frostas. Jare pluvas po 1277 mm. En ĉiuj monatoj pluvas, sed plej ofte en septembro, plej malofte en aprilo.
Geb
Geb, dio kreinto, komenco de vivo kaj fekundeco, personigo de la Tero, "la Domo de Geb" en la egipta mitologio. Geb estis reprezentita kiel malhelverda viro, kronata de ansero surkape (la ansero etis lia reenkarniĝo). Kelkfoje li estis bildigita apogata surplanke (kiel Tero) sub la diino Nut (la Ĉielo) kaj la dio Ŝuo (la Aero) disigante ilin.
Geb estas unu el la plej antikvaj dioj. Princo de la Gedioj, heredis la tronon de sia patro Ŝuo, lasante sian aŭtoritatecon super la Tero al Oziriso, poste al Horuso kaj fine al la faraono, nomata heredanto de Geb.
Li viglas en la Juĝejo, la pesadon de la koro de la mortinto kaj enkarcerigis tiujn kiuj ne estis justaj, laŭ la Libro de la mortintoj. Li ankaŭ estas gardanto de la pordoj de la Duato (la Ĉielo).
Kuršanec
Kuršanec, hungare Zrínyifalva [zrInjifalva] estas ne memstara vilaĝo en Kroatio, en distrikto Međimurje, en municipo de Čakovec.
Historio
Ĝis Traktato de Trianon Zrínyifalva apartenis al Hungara reĝlando, al Zala (reĝa departemento), al distrikto de Csáktornya, poste al Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj, ekde 1929 al Jugoslavio. En 1941 la germana armeo okupis la regionon kaj post 10 tagoj transdonis ĝin al Hungario. Ĝis 1945 tio estis parto de Hungario, ekde 1991 de Kroatio.
La Sagrera (Metroo de Barcelono)
La Sagrera aŭ La Sagrera - Meridiana estas stacio sur linio 1, linio 5, linio 9 kaj linio 10 de la Metroo de Barcelono, situanta en Barcelono.
Johannes Ude
Johannes UDE (naskiĝinta la en Sankt Kanzian am Klopeiner See/Distrikto Völkermarkt, mortinta la  Grundlsee/Distrikto Liezen) estis aŭstra pastro romkatolika, vivreformanto, vegetariano, aktivulo kontraŭ bestaj eksperimentoj, atomenergimalŝatanto, pacifismulo, naturscienculo kaj ekonomisto. Li engaĝiĝis por la liberekonomia doktrinaro de Silvio Gesell kaj ekde 1938 kontraŭ la diktaturo nacisocialisma. Lia retorika talento havigis al li la kromnomon Savonarolo de Graz.
Vivo
Jam adolekskante, ankaŭ danke al la ĉeesto de la monaĥeja lernejo en la monaĥejo St. Lamprecht/Stirio, li sentis tre fortajn religiajn impulsojn. Tuj post la trapaso de la abiturienta ekzameno Ude ekstudentis en Romo. Post promociiĝo kaj pri filozofio kaj pri teologio li ordinitis samloke sacerdoto. Pluse li studis natursciencojn kaj atingis do la trian doktorecon en 1907. Tiam iĝis ĉe la universitato de Graz tumultoj provokitaj fare de anoj de dekstraj studentaj korporacioj; Ude mem estis ja membro de la katolika Österreichischer Cartellverband. Jam en 1905 li habilitiĝis teologie per laboraĵo pri dogmatiko hipoteza. Krome li studis ekonomisciencojn kun doktoriĝo en 1924, arthistorion kaj medicinon. En 1927 li kandidatis politikiste por propra partio korupcikontraŭbatalema nomita Ude-Verband dum balotoj por Nacia konsilio. Sed la tuto malpermesitis fare de la episkopa superulo.
Inter 1936-37 li docentis ĉe la universitato de Graz, kiun rajton malpermesis la li la ekleziaj responsuloj. Estante komence iom favora je nacisocialismaj ideoj kontraŭkapitalismaj li post la aĉaj eventoj de Kristala nokto iĝis radika malamiko de la nazioj. Pro protestletero skribita al la guberniestro Sigfried Uiberreither li ekzilitis je Grundlsee. Verŝajnas ke Ude apartenis al rezistadmovadoj en la regiono de Bad Aussee. Dummilite li verkis porpacajn kaj malmilitemajn studojn kiuj postmilite kolektite eldonitis sub la titolo Du sollst nicht töten. Akuzite en 1944 pro defetismo kaj favoro de malamikaj popoloj li kondamnitis je mortpuno. Nur pro la fino de la Tria Regno li ne ekzekutitis.
Post la Dua mondmilito Ude tre aktivis prelegante kaj verkante kaj engaĝiĝis ĝismorte kaj konsekvence pri la ideoj de la pacifismo. Ekleziaj superuloj malpermesis lian revenon ĉe universitatajn katedrojn pro liaj politikaj konvinkoj. En 1951 li kandidatis por la aŭstruja prezidanteco - kun malgranda sukceso.
Verkaro
Pri la laŭpaŝa evoluo de siaj okupiĝkampoj li iam skribis la jenon: Unue mi kontraŭbatalis alkoholismon kaj nikotinismon, poste la regulojn nesufiĉajn pri prostitucio; mi ekopupiĝis pri la produkto de varoj kaj favoris vegetarismon; mi estis kontraŭ militoj laborante por la paco kaj ĉiurimede batalis kontraŭ kapitalismo. En vegetarismo Ude vidis unue bazon pri socia kaj ekonomia resaniĝo kiel ankaŭ plenumo de kristanaj celoj. Studinte pli ekonomikon li realigis ke la kaŭzoj de kapitalismo ne nur per kondutoŝanĝo povus esti plimildigitaj. Li havis kontaktojn al la adeptoj de liberekonomiaj ideoj de Silvio Gesell. En 1962 li baptis Hans-Joachim Führer, filon de Silvio Gesell.
Eksteraj ligiloj
{{Normdaten|TYP=p|GND=118763393|LCCN=no/2003/67051|VIAF=120701399}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Ude, Johannes|1874|1965}}
Izoflavonolo
Izoflavonoloj estas familio da sennombraj komponaĵoj kun antioksidigaj proprecoj nature trovataj en plantoj, fruktoj kaj vegetaloj. Inter ili oni povas mencii: <Gallery> Isoflavonol_3D.png| 2-Hidrokso-flavono 3-Hydroxyflavone-3D-balls.png| 3-Hidrokso-flavono 5-hydroxy-flavone 3D.png| 5-Hidrokso-flavono 6-Hydroxyflavone_molecule_ball.png| 6-Hidrokso-flavono 7-hydroxy-flavone 3D.png| 7-Hidrokso-flavono 8-hydroxy-flavone 3D.png| 8-Hidrokso-flavono </Gallery>
Provinco Verbano-Cusio-Ossola
La Provinco Verbano-Cusio-Ossola estas parto de la regiono Piemonto, en Italio.
Ĝian nordan parton triflanke ĉirkaŭas Svislando; oriente ĝi limas al Lombardio (trans Majora Lago), sude al la provincoj de Novara kaj Vercelli.
La provinco ekestis en 1992 per eligo el la provindo de Novara. Ĝia nomo devenas de
La provinco havas areon de 2.255 km² kaj loĝantaron de ĉirkaŭ 160.000 en 77 komunumoj. Ĝia ĉefurbo estas Verbania, en kies parto Fondotoce [fondoTOĉe] estas (plejparte) la sidejo de la provinca estraro; partoj de ĝi rezidas en la komunumoj Baveno, Crevoladossola, Domodossola, Gravellona Toce.
Ĉe la nord-orienta limo (al Svislando) de la provinco troviĝas Monto Leono (3552 m), tra sub kiu kondukas la fervoja tunelo de Sempione/Simplon, grava ligo inter Italio kaj Svislando, kies alia fino estas en la valo de Rodano.
Nord-Aurdal
estas komunumo de Norvegio. Ekde la komenco de 2020 ĝi apartenas al la provinco Innlandet - antaŭ tio ĝi de 1919 ĝis 2019 estis parto de la historia provinco Oppland. Laŭ la stato de en la komunumo vivis   sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km².
Trafiko
La Eŭropa ŝoseo 16 vojas tra la komunumo kaj tra la centra loĝloko Fagernes.
Jakov Davidov
Jakov DAVIDOV (ruse: Яков Христофорович Давыдов, Jakov Ĥristoforoviĉ Davidov) naskiĝis la 10-an de oktobro 1888, mortis jare 1938.
Jakov naskiĝis en la familio de eta komercanto kaj jare 1907 finstudis la 1-an tbilissan gimnazion. Kiam li studis en la peterburga universitato, li estis arestita por revolucia agado. Garantie libertinta de aresto, li elmigris en Belgio. Tie Jakov estiĝis spiono. Poste li revenis al Rusio kaj estis varbita de sovetia partio. Jare 1920 li estiĝis estro de fremdlanda sekcio de VĈK (estonta SVRR). Li laboris en Irano, Francio, Ĉinio, Pollando, Ukrainio. En la jaro 1938 laŭ kondamno de speciala konsiloĝo de VĈK estis pafmortigita.
Tige Andrews
Tiger ANDREWS (1920-2007) ankaŭ konata per ortografia variaĵo de sia nomo Tige Andrews, estis usona aktoro de siria deveno.
Li militservis ĉe Usona armeo en Sicilio dum Dua Mondmilito kaj diplomiĝis ĉe American Academy of Dramatic Arts en 1946.
Andrews komencis sian aktoran karieron en teatro kaj fariĝis konata per aktorado en The Threepenny Opera. En televido li debutis per Kraft Television Theatre en 1951 kaj en kino per Mister Roberts de John Ford en 1955.
Dum la 1950-aj jaroj li aperis ankaŭ en televidaĵoj kiel The Hunter, Until They Sail, Zorro, krom en kinfilmoj The Wings of Eagles, China Doll, Imitation General, Onionhead kaj A Private's Affair.
Frutiger (tiparo)
Frutiger estas tiparo senserifa kreita de Adrian Frutiger. Ĝi estis surmerkatigita de D. Stempel kaj Linotype GmbH en 1976.
Tige Andrews
En la 1960-aj jaroj li havis fiksan rolon en televidserio The Detectives kiel Lt. John Russo. Li ankaŭ laboris ĉe televidserioj Dr. Kildare, Gomer Pyle: USMC, The Big Valley, The Fugitive, Star Trek, Gunsmoke, kaj ankaŭ ĉe la kinfilmo In Enemy Country.
Frutiger (tiparo)
Historio
La unuaj versioj de Frutiger similaj al tiu ĉi tiparo estis kreitaj de Adrian Frutiger kaj André Gürtler por Concorde en 1959.
Tige Andrews
Dum la 1970-a kaj 1980-a jardekoj Andrews partoprenis televidaĵojn Skyway to Death, Barbary Coast, Police Story, Police Woman, Raid on Entebbe, Kojak, CHiPs, Quincy M.E., Misfits of Science, Sledge Hammer! inter aliaj krom kinfilmo The Last Tycoon.
Frutiger (tiparo)
Historio
En 1968, nova tiparo estis mendita por la vojsignaligo de la Pariza flughaveno Roissy-Charles-de-Gaulle, Frutiger bazos sian desegnon sur tiu de Concorde, reprilaborante la formojn kaj la proporciojn. Ĉi tiu tiparo, nomita Roissy, estos uzita en la flughaveno ekde 1975.
Tige Andrews
Lia lasta laboro estis en televidserio Murder, She Wrote en 1991.
Frutiger (tiparo)
Historio
Adrian Frutiger iniciatis en 1974 derivaĵon por presejoj de la tiparo Roissy. Hans-Jürg Hunziker kompletigis kaj finis la novan tiparon, nomita Frutiger, kiu aperos en 1976.
En 1997 oni kreis modifitan version de Frutiger en la Alte Pinakothek en Munkeno. Ĝi ricevis la nomon Frutiger Next kaj vendiĝis ekde 2000 tra Linotype. Pluraj detaloj ŝanĝiĝis kaj aldoniĝis kursivaj literoj.
En 2009 aperas kiel derivaĵo nova tipara familio, Neue Frutiger, koncipita de Adrian Frutiger kaj Akira Kobayashi. Ĝi entenas 20 variantojn en 10 emfazoj kun kursivoj, kovrante la signarojn ISO Adobe, Adobe CE kaj kun la funkcioj OpenType kiel la supraj aŭ subaj indicoj.
En 2013 aperas versio de Neue Frutiger, kiu konformiĝas al la normo DIN 1450.
Villapiana
Villapiana estas komunumo de Italio.
Tillières-sur-Avre
Tillières-sur-Avre estas franca situanta en departemento Eure, regiono Normandio.
Ĝiaj loĝantoj nomiĝas Tilliérois.
Listo de instruistoj en Universitato de Pécs
Jen listo de elektitaj instruistoj en Universitato de Pécs (ankaŭ en la integritaj altlernejoj):
Fontoj
La listo estas kompilado el Vikipedio.
Christopher O’Neill
Christopher Paul O'NEILL (naskiĝis la  en Londono) estas brita-usona entreprenisto. Li estas la edzo de princino Madeleine de Svedio, filino de reĝo Karolo la 16-a Gustavo. Ili havas nun tri gefilojn: princino Leonore, princo Nicolas kaj princino Adrienne.
Kloster Lehnin (komunumo)
Kloster Lehnin estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Potsdam-Mittelmark de la federacia lando Brandenburgio. Fine de la jaro la komunumo havis  loĝantojn.
La komunumoj konsistas el 14 historie sendependaj loĝlokoj, inter ili Lehnin, Emstal kaj Netzen. Trafike ĝi estas ligata al la germana aŭtovojo A2.
Stille Nacht
Paca Nokt', ankaŭ Milda nokt', estas unu el la plej popularaj Kristnaskaj kantoj en la mondo. Ĝi estas el la germana tradukita en almenaŭ 320 lingvojn. UNESKO deklaris ĝin en 2011 nemateria kultura heredaĵo.
Preskaŭ unu jarcenton poste, en 1914, dum Kristnaska militpaŭzo en la Unua mondmilito, kaj la anglaj kaj la germanaj soldatoj samtempe kantis «Paca Nokt'» en siaj propraj naciaj lingvoj.
De la origine ses strofoj estas plej ofte konataj nur la unua, dua kaj lasta. Oni kutime kantas ilin laŭ la melodi-versio de 1838. La tutan germanan tekston kaj la originalan melodion de 1818 oni trovas en la interreta portalo KRISTANAJ FONTOJ.
Esperantaj tradukoj
Ekzistas pli ol dek esperantaj tradukoj de Stille Nacht. Jen la versio de ADORU 213. Ĝin verkis en 1997 la redakta teamo «Kloster Kirchberg», t. e. Adolf Burkhardt, Bernhard Eichkorn kaj Albrecht Kronenberger, kune kun Helmut Rössler, kiel mozaikon el jam ekzistantaj versioj. Jen video-versio.
laŭvorta traduko:
Trankvila nokto, sankta nokto! Al paŝtistoj kiel la unuaj proklamita, per la Halelujo de la anĝeloj sonas laŭte de malproksime kaj proksime: Jen Kristo, la Savanto.
Trankvila nokto, sankta nokto! Filo de Dio, ho kiel ridas amo el via Dia buŝo, kiam al ni sonas la sava horo, Kristo, en via naskiĝo.
NGC 861
NGC 861 (aliaj indikoj — PGC 8652, UGC 1737, MCG 6-6-3, ZWG 523.5, IRAS02128+3540) estas galaksio en konstelacio Triangulo.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Dmitrij Kagarlickij
Dimitrij Kagarlickij ( Дмитрий Сергеевич Кагарлицкий; naskiĝis la ) estas rusia profesia glacihokeisto, kiu nun ludas por la Severstal Ĉerepovec.
Ryo Miyaichi
(laŭ sistemo Hepburn, en Esperanto Rjo Mijaiĉi, japane 宮市亮, n. 14-an de decembro 1992) estas japana futbalisto. En 2012 li membris en la japana nacia teamo de futbalo.
Riverside Records
Orrin Keepnews (* 2-an de marto 1923 en Novjorko, Novjorkio) estas usona ĵaz-produktisto kaj fondinto de la diskeldonejoj Riverside, Milestone kaj Landmark.
En 1953 Keepnews fondis kune kun Grauer la sondisko-eldonejon Riverside. Grauer transprenis la ekonomian estradon, dum kiam Keepnews prizorgis la muzikan kampon. La ideo estis, krei eldonejon por noveldono de historiaj ĵaz- kaj blus registraĵojn el la 1920-aj jaroj (Joe King Oliver, Jelly Roll Morton, Ma Rainey, Blind Lemon Jefferson kaj aliaj), sed jam en 1954 Keepnews kaj Grauer deiris de sia origina plano kaj produktis per Randy Weston Plays Cole Porter In A Modern Mood la unuan albumon de pianisto Randy Weston.
Insolacio
Insolacio (el la latina vorto sol, kiu signifas sunon), sunfrapo, aŭ suna ikto estas la malsano okazigita en la kapo pro la troa ekspono al sunaj radioj kaj al ĝia varmo.
Sunfrapo havas du signifojn, laŭ PIV:
Insolación (Sunfrapo) (1889) estas romano de la hispana verkistino Emilia Pardo Bazán kie aperas virino kiu ĝuas popularan feston kie suno, manĝo kaj drinkado kontribuas al la ĥaosa situacio de specifa amafero.