cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Porcuna
Klimato
La klimato estas mediteranea kontinenta-modera, ĉirkaŭ 17 ºC. de jara averaĝo kaj precipitaĵo ĉirkaŭ 500 litroj jare por kvadrata metro, sed neregule interjare kun etendaj periodoj de sekego, kio minacas la agrikulturon, fundamenta piliero de la loka ekonomio.
Historio
Estis jam grava urbo en la epoko de iberoj (turduloj) kun organizita urbanizado, stampado de menero, propra lingvo kaj skribmaniero (fonetike legebla) sed ne komprenebla ankoraŭ. En 1975 oni trovis aron da skulptaĵoj (1500 fragmentoj) de militistoj de tiu epoko. En la romia epoko oni reuzis la saman setlejon; ĝi ludis gravan rolon en la interna milito inter Julio Cezaro kaj Pompeo; el tiu epoko restis akvorezervejo kaj amfiteatro.
En islama epoko la nomo estis Bulkuna kaj estis unu de la distriktaj ĉefurboj (iklim). Post la konkero fare de kristanoj en 1241 por Fernando la 3-a, la reĝo donis ĝin al la Ordeno de Kalatravo, kiu fortikigis ĝin, el kio restis kelkaj turoj, alkazaro kaj ĉefturo oklatera.
En la 20a jarcento oni atingis pinton en la 1930-aj jaroj kun pli ol 13 000 loĝantoj, sed poste oni plialtiĝis ĝis la nunaj 6000.
NGC 1859
NGC 1859 (alia indiko — ESO 85-SC50) estas malfermita stelamaso en konstelacio Orfiŝo.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
3145 Walter Adams
3145 Walter Adams estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la 15-an de septembro 1955 en la kadro de la Indianaa Programo pri la Asteroidoj elde la Observatorio Goethe Link, apud Broklino en Indianao (Usono).
Nomo
Ĝia nomo honoras la usonan astronomon Walter Sydney Adams (1876 – 1956).
Dragomirești (Timiș)
Dragomirești (hungare: Dragomér) estas vilaĝo en Rumanio sudoriente de Lugoj. En 1910 ĝi havis 742 loĝantojn (rumanoj, hungaroj); en 1992 383 (rumanoj). Ĝia unua mencio skriba estas el 1439. Ĝis 1919 ĝi apartenis al Hungario (Krassó-Szörény vármegye). Administre ĝi apartenas al la komunumo Știuca.
Preĝejo Stefano la 1-a (Encs-Abaújdevecser)
La preĝejo Stefano la 1-a (Hungario) estas romkatolika tombeja kapelo en Hungario, en urbo Encs (ĝis 1984 en vilaĝo Abaújdevecser).
Historio
En Abaújdevecser estis konstruita tombeja kapelo en 1751. En nekonata jaro antaŭĉambro alkonstruiĝis. Lastfoje ĝi estis renovigita en 2003.
Konstruaĵo
La konstruaĵo situas sola en la katolika tombejo. La antaŭĉambro plene reliefas, sed antaŭe estas larĝa pluvŝirmilo. Meze la firstotureto altiĝas supre kun kruco. La navo flanke havas po unu fenestrojn. La absido estas duonronda.
Kermeso okazas la 20-a de aŭgusto.
15252 Yoshiken
15252 Yoshiken estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la japana astronomo Tsutomu Seki elde Geisei en la gubernio Koĉi (Japanio).
Bedous (stacidomo)
Bedous estas franca stacidomo sur linio -  (landlimo), situanta en  Bedous, en departemento Pyrénées-Atlantiques, regiono Nova Akvitanio.
15252 Yoshiken
Nomo
Ĝia nomo honoras Kenichi Yoshioka, estron de unugrada lernejo. Li aliĝis al la estraro de la Observatorio de Geisei en 2008 kaj partoprenas al astronomia eduko por infanoj.
Bedous (stacidomo)
Temas pri stacidomo de Société nationale des chemins de fer français (SNCF), priservata de trajnoj Nova Akvitanio.
La Motte (Var)
La Motte (jen france, okcitane La Mota) estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Var, en la regiono Provenco-Alpoj-Bordo Lazura (Provence-Alpes-Côte d'Azur, prononcata, okcitane Provença-Aups-Còsta d'Azur), kaj administre apartenas al la kunurba komunumo de Draguignan, kreita en 2001. Fine de en la komunumo vivis.
Wolfgang Borchert
Wolfgang BORCHERT [volfgang borĥert] (* la 20-an de majo 1921 en Hamburgo, † la 20-an de novembro 1947 en Bazelo) estis germana verkisto de ruino-literaturo.
La filo de instruisto kaj verkistino en la aĝo de 15 jaroj komencis verki poemojn. Konforme al la deziro de siaj gepatroj li en la jaro 1939 komencis lerni la profesion de librovendisto, sed unu jaron poste li forlasis tiun ĉi karieron por fariĝi aktoro. En marto 1941 li eklaboris en la Lüneburga teatro Landesbühne Osthannover, sed jam en junio de la sama jaro la militservo vokis lin al la fronto.
La sekvajn jarojn karakterizis malsanoj, vundoj, restadoj en lazaretoj kaj akuzoj pri memvundigo kaj defetismaj paroloj. En 1945 Wolfgang Borchert sukcesis fuĝi el la franca militkaptiteco kaj reveni al Hamburgo. Denove li agis kiel aktoro, reĝisora asistanto kaj kabaredisto, ĝis kiam lia malbona sanstato malebligis tion.
Ekde 1946 – la kuracistoj prognozis al li unu plian vivojaron – li ege fervore dediĉis sin al la verkado. En rapida sinsekvo estiĝis prozaĵoj kaj poemoj, kiuj respegulis la spertojn de la aŭtoro kaj de multaj aliaj soldatoj revenintaj el la Dua mondmilito.
Orient-himalajaj foliaj kaj koniferaj arbaroj
La orient-himalajaj foliaj kaj koniferaj arbaroj estas tutmondaj 200-regiono situanta en Barato, Birmo, Butano, Ĉinujo kaj Nepalo. Ĝi estas signita de la Monda Natur-Fonduso (WWF) kiel unu el la prioritataj ejoj por la naturkonservado kaj kunigas plurajn ekoregionojn de la sudaj flankoj de orienta Himalajo :
Distrikto Murtal
La distrikto Murtal (germane: Bezirk Murtal) estas administra unuo de Aŭstrio, kiu troviĝas en la suda-centra parto de la federacia lando Stirio. Distrikta ĉefurbo estas la loĝloko Judenburg, distrikta areo estas 1 676 km², kaj komence de la jaro 2018 sur la areo vivis 72 471 loĝantoj.
Ekde la 1-a de januaro 2015 la nombro de distriktaj komunumoj draste malpliiĝis de 38 al nur 20.
Alchemy
Alchemy estas familio de malmultpotencaj procesoroj por enmunteblaj aparatoj. La procesoroj baziĝas sur MIPS arkitekturo. Originale la familion kreis firmao AMD, sed poste ĝin aĉetis Raza Microelectronics kaj ekde 7-a de julio 2006 la procezoroj tenas tiun markon.
Alchemy-procezorojn oni uzas por enmunteblaj disponaĵoj, aparte por maldikaj klientoj de familio Sun Ray 2. Ilin subtenas operaciumoj Microsoft Windows CE.NET, VxWorks aŭ Linukso. Ekzistas entuziasmuloj, kiuj funkciigis BSD-operaciumojn kun Alchemy, sed oficiale tio ne estas subtenata.
Modeloj
Ekzistas jenaj modeloj de procesoroj en Alchemy-familio:
Artà
(jen katalune) estas municipo de la mediteranea insulo Majorko, en la aŭtonoma komunumo de la Balearaj Insuloj apartenanta al Hispanio kaj al la Eŭropa Unio. Laŭ la stato de en la municipo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km².
Ovolo (bestoscienco)
Ovolo aŭ ovoĉelo estas seksa ĉelo aŭ ina gameto. Ĝi estas granda ĉelo, sfera kaj senmova.
En bestoj, inkluzive homoj, ovolo estas haploida ĉelo produktata de ovario, kiu portas la genetikan materialon kaj kiun povas fekundigi spermatozoo, tiel formante zigoton.
Ovoloj formiĝas en la ovarioj pro subdivido per mejozo de primara oocito en du sekundarajn oocitojn. Ĉi tiu procezo, nomata oogenezo, estas manifestata per la perioda procezo de ovolado.
La unua el la du dividoj mejozaj (kiuj reduktas la kromosoman kvanton) startas dum la embria disvolviĝo kaj estas interrompita dum la interfazo. Estas rekomencata dum la puberto, kiam en ĉiu ciklo maturiĝas oocito kaj la foliklo kiu envolvas ĝin, kompletigante la unuan dividon (kiu produktas oociton sekundaran) kaj startante la duan. La dua mejoza divido (kiu estigas maturan ovolon) estas siavice interrompata, kaj ne estos kompletiĝata ĝis la fekundigo, se ĝi estos produktata. Post la kompletiĝado de la mejozo de la oogonioj, krom oocito, estos estigataj du polaraj korpoj: la unua estas la frata ĉelo de la oocito sekondara, kaj la dua la frata ĉelo de la ovolo.
Dum la polaraj korpoj estas ĉeloj relative malgrandaj, ovoloj estas la plej grandaj haploidaj ĉeloj de la homa korpo. La ĉelmembrano de oocito estas grava en la procezo de fekundigo.
Ernő Meiszner
MEISZNER Ernő (pro. meisner) estis hungara inĝeniero naskita en ? la 6-an de januaro 1834 kaj mortinta en Nadjvarado la 11-an de aprilo 1902.
Biografio
Ernő Meiszner studis en Institutum Geometricum. Inter 1885 – 1893 laŭ liaj planoj oni realigis la reguligon de rivero Rába (leĝo 1885: XVI. t. c.) subtenite de ŝtato. Pli poste li paŝis en la servon de ŝtato, li iĝis kunlaboranto de de la Országos Vízépítési Igazgatóság (Landa Direktoraro pri Akvokonstruadoj).
Villa San Giovanni in Tuscia
Villa San Giovanni in Tuscia estas komunumo de Italio. Ĝi situas en la regiono Latio kaj en la provinco Viterbo. Kristana patrono de la komunumo estas Johano la Baptisto.
3851 Alhambro
3851 Alhambro estas malrapide rotacianta asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la japana astronomo Tsutomu Seki elde Geisei (Gubernio Koĉi, Japanio).
Nomo
Ĝia nomo aludas al Alhambro, maŭra palaco de Granado, en Hispanio.
Ludoviko la 2-a (Bavario)
Ludoviko la 2-a de Bavario, Ludwig II. (naskiĝis la  en Munkeno, Palaco Nymphenburg, mortis la  en Starnberger See), de la dinastio Vitelsbaĥoj, estis ekde 1864 ĝis 1886 (tri tagoj antaŭ lia morto) reĝo de reĝlando Bavario.
István Csapody (kuracisto)
István Csapody [iŝtvAn ĉapodi], laŭ hungarlingve kutima nomordo Csapody István estis hungara kuracisto, okulkuracisto, universitata instruisto. Lia nobela antaŭnomo estis fejéregyházi ekde 1905.
Ludoviko la 2-a (Bavario)
Ludoviko la 2-a estas ankaŭ konata kiel "la fabela reĝo". Li estas fama interalie pro Neuschwanstein kaj aliaj kasteloj kiujn li konstruigis, kaj ankaŭ pro sia mistera morto – li dronis en neklaraj cirkonstancoj en la lago Starnberger See.
István Csapody (kuracisto)
István Csapody  naskiĝis la  en Budapeŝto, li mortis la  en Budapeŝto.
Biografio
István Csapody frekventis piaristan gimnazion en sia naskiĝurbo, poste li akiris diplomon en Reĝa Universitato de Budapeŝto en 1913. Post siaj studoj li estis asistanto en la universitata kliniko. Dum la 1-a mondmilito li estis armea kuracisto, poste li laboris en diversaj klinikoj kaj hospitaloj. En 1923 li estis nomumita privata profesoro en Universitato Erzsébet. En la sekva jaro li edziĝis, baldaŭ li havis du filojn. En 1926 li iĝis ĉefkuracisto. Ekde 1929 li instruis en Reĝa Universitato Péter Pázmány, kie en 1936 li atingis la instruan rangon publika eksterordinara profesoro. En 1930 en Heidelberg li prezentis pioniran metodon pri skulptado de fidela vivanta okulo sen iu ajn danĝeroj. En la sekvaj jaroj li okupiĝis pri la okulaj operacioj. (En 1932 József Dallos inventis materialon, helpe de tio kaj helpe de metodo de Csapody li kreis la unuan vitran kontaktlenson.) En 1952 li kandidatiĝis, en 1955 li doktoriĝis antaŭ la Hungara Scienca Akademio. Li emeritiĝis en 1960.
(16727) 1996 EK2
(16727) 1996 EK2 estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la en la kadro de la programo Near Earth Asteroid Tracking (NEAT) elde la stacio de Maui de la reto GEODSS de la United States Air Force sur la monto Haleakala, en la havaja insulo Maui (Usono).
Capetinga
estas municipo en la subŝtato Minas-Ĝerajso de Brazilo. Ĝi situas en la sudorienta regiono de Brazilo, en la mezoregiono Sul e Sudoeste de Minas kaj en la mikroregiono Passos. Laŭ la stato de en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². La teritorio havas komunan limon kun.
Nacia Parko Galapagoj
La Nacia Parko Galapagoj, stariĝis en 1959 kaj ekfunkciis en 1968, kaj estas la ekvadora unua nacia parko kaj Monda heredaĵo de Unesko.
Parka historio
La registaro de Ekvadoro deklaris 97% el la terareo de Galapagoj kiel la unua nacia parko de la lando. La restanta 3% estas distribuata inter la loĝataj areoj de Santa Cruz, San Cristóbal, Floreana kaj Isabela.
En 1971, la Galapaga Naciparka Servo havis sian unuan Superintendanton, 2 funkciulojn kaj 6 parkogardistojn en Santa Cruz.
En 1974, la Galapaga Naciparka Servo havis sian unuan administran planon kaj teamon de funkciuloj laŭ la stabana strukturo decidita en 1973, kun Superintendanto, 2 konservofunkciuloj, 40 parkogardistoj por plenumi la administrajn celojn.
En 1979 UNESCO deklaris la Galapagan Insularon kiel Monda heredaĵo de la homaro, kio devigas la Parkan Servon pere de la Superintendanto de la Parko responsa pro plenumado de konstanta parka konservado kaj gardado de la insularo.
La Nacia Parko Galapagoj apartenas al la Mara Koridoro de la Orienta Pacifiko.
San Juan Cieneguilla
San Juan Cieneguilla estas unu el la 570 komunumoj de la meksika subŝtato Oaĥako (Oaxaca). La ĉefurbo de la komunumo same nomiĝas San Juan Cieneguilla. La ŝlosilnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 20 186.
Geografio
San Juan Cieneguilla apartenas al la distrikto Silacayoapam al kiuj apartenas entute 19 komunumoj. Ĝi situas en la Miŝteka regiono de Oaĥako (regiono Mixteca), kiu apartenas al la nordokcidenta parto de la subŝtato. La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 556 loĝantojn. El tiuj estis 271 viroj kaj 285 virinoj. La komunumo havas surfacon de 167.13 kvadratkilometroj. La meza alteco estas 1380 metroj super la marnivelo.
Sociogeografio
En la jaro 2000 (laŭ INEGI) en la komunumo vivis 1 indiĝeno. Temis pri infano de malpli ol 5 jaroj.
Fontoj: Statistikoj de la nacia geografia instituto INEGI pri la censo de 2005 (hispane: Conteo de Población y Vivienda de 2005).
William R. Harmon
William R. HARMON (naskiĝis la 29-an de majo 1927 en El Dorado, Kansaso, mortis la 27-an de novembro 2019 en maljunulejo en la suda Oregono) estis usona esperantisto. Li loĝis longan tempon en San Pablo, norda Kalifornio.
Li translokiĝis al Kalifornio en 1938. Dum la dua mondmilito li estis militmaristo, plejparte en la Atlantiko kaj Mediteranea Maro. De 1949 li profesiiĝis en la transporta fako, unue ĉe la Fervojo Santa Fe dum 17 jaroj kaj poste kun diversaj martransportaj kompanioj. Li emeritiĝis en 1990 de Matson Navigation Company kiel Vicprezidanto kaj estro de la fako pri tarifoj. Krom edzino Lusi, lia familio konsistas el tri filoj, sep genepoj kaj sep pragenepoj.
Li esperantistiĝis en 1939 en Losanĝeleso de instruisto John Clewe. Li estis aktiva en la Esperanto-Klubo de Losanĝeleso ĝis la milita servo en la Usona Militmaristaro ekde 1944, li kunfondis Esperanto-klubon en Long Beach, Kalifornio kun William O. Wanzer. Li instruis Esperanton sur militŝipo USS Franklin D. Roosevelt inter 1945 kaj 1947, kontaktante multajn esperantistojn en Eŭropo, Afriko kaj Brazilo dum tiu tempo.
Dum trijara loĝado en Japanio 1972-75, li estis aktiva en diversaj Japanaj Esperanto-organizoj. Li ofte prelegis, vizitis Ĉinion plurfoje, en unu okazo helpe al la planado de la Pacifika Konferenco en Qingdao, Ĉinio en 1992. Aktiva en la Usona nacia organizo ELNA ekde tuj post ties komenco en 1952, li establis la iaman Centran Oficejon de ELNA en Kalifornio en 1975. Li estis estrarano de ELNA 1958-1960 kaj 1966-1997, entute 35 jarojn; prezidanto de ELNA 1976-1981; kaj estrarestro 1965-1967. ELNA nomis lin Honora Membro en 1992.
Li estis ĉefdelegito de UEA en Usono ekde 1987 kaj ĉeestis multajn Universalajn Kongresojn. Lia edzino Lusi reprezentis la usonan esperantistaron kiel Komitatano A de UEA. Ekde 1993 li estis dum 6 jaroj kunordiganto de la Elekto-komisiono de UEA. UEA nomis lin Honora Membro de UEA en 1998.
Li verkis anglalingvan Historio de la Esperanto-Ligo por Norda Ameriko (2002). Li ofte servis kiel interpretisto en esperantistaj vojaĝgrupoj kaj ĉe publikaj prezentadoj. Li tradukis en Esperanton du gravajn verkojn de Ĉefo Luther Standing Bear, Mia indiana knabeco (My Indian Boyhood) kaj Historietoj de la Siuoj (Stories of the Sioux), ambaŭ publikigitajn de Eldonejo Bero.
Saŭĝezo
Saŭĝezo (franclingve Saugeais ou Sauget, arpitanlingve Sâdjet) estas Mikronacio mem proklamita kiu konsistas el dek unu komunumoj en Dubsio, Francio, arigitaj en "hereda respubliko" nomita Libera Respubliko de Saŭĝezo (République libre du Saugeais en la franca, kaj Rpuubyik du Sâdjet en la arpitana). La Abejo (Montbenoît en la franca, L'Abay en la arpitana) estas la ĉefurbo de tiu respubliko, kies surfaco estas 128 km².
Deveno
Ĉirkaŭ la jaro 1135, Landry de Joux pente donacis tiun bienon al Humbert de Scey, ĉefepiskopo de Bezancono. La bieno fakte konsistis el tereno tute kruda, neniam prizorgata. La ricevanto alvokas la kanonikojn de Saint-Maurice d'Agaune en Svisio kaj al kelkaj savojanoj por kultivebligi ĝin kaj konstrui la Abatejon de Monbenŭato. Organizita per iu ermito nomita Benedikto (fr Benoît, pr: Benŭa'), retiriĝe alveninta jam de la antaŭa jarcento en iu "izoleco en la neĝo inter la ursoj", la religia komunumo feŭdas tiun bienon ĝis la Franca Revolucio, kaj grandparte valorigas tiun parton de la Dubsa Valo.
De diversaj devenoj, la kolonianoj kunportas sian dialekton kaj siajn tradiciojn. La abatejo estas nun la nura mezepoka religia tutaĵo tiel konservita en Dubsio. La klostro datumas de la 12a kaj 15a jarcentoj, la preĝejo konsistas el dudek ses skulptitaj staloj, aparte esprimplenaj, kaj malnova volbita kuirejo kun forno.
Aliaj spuroj de migradoj sur ĉi-bienon datumas de 1348-49, dum la "granda nigra pesto", kun interalie la alveno de iu Chaboz (Chabod) al la farmdomo « Chez La Graine » (Ĉe la Greno), kiu, laŭ mito aludita en la himno, naskos tutan idaron de Saŭĝezanoj (Chabod, Bole-Richard, Bolle-Reddat, ktp.)
La Saŭĝezana dialekto perdiĝis rilate uzadon (nur kelkaj olduloj plu konas eretojn), tute malsamas la aliajn lokajn dialektojn. Ĝia deveno troviĝas en Aosta valo kaj Savojo, alportita en la 15a jarcento far la laboristoj kiuj venis ripari la abatejon ruinigitan far la armeoj de Bernard de Saxe-Weimar (nomitaj la Sveduloj, dum fakte temis pri germanoj pagitaj de Ludoviko la 14a profite al la Habsburgoj, dum la "tridekjara milito").
La Respubliko
En 1947 la dubsia prefekto, Ottaviani, trairanta en Montbenŭato, tagmanĝis ĉe "Holeto de la Abatejo" kies posedanto estis Georgo Purĉeto (Georges Pourchet). Kiam la prefekto eniras la hotelon, Purĉeto ŝerce demandas lin ĉu li havas la permesilon por enveni en la Respublikon de Saŭĝezo. Surprizita, la prefekto demandas lin: « Sinjoro Purĉeto, bonvolu klarigi! ». Post klarigoj, la prefekto samnivele ŝercante respondas: « En respubliko, nepras prezidento. Nu, mi nomas vin prezidento de la Libera Respubliko de Saŭĝezo ». Georgo Purĉeto decidis konservi kaj prikonsideri la titolon.
La abato Martial Jeantet, paroĥoestro de Montbenŭato de 1964 ĝis 1982, partoprenas en reaktivado de la folkloro de ĉi respubliko. Li sukcesas trovi la necesan monon por renovigi la abatejon, kaj tio instigas al folklora movado pli kaj pli impona.
Post la morto de Georgo Purĉeto en 1968 la Respubliko restas kvin jarojn sen prezidento. En 1972, dum ŝi partoprenis en organizo de kermeso profite al la abatejo, Gabrielo Purĉeto, edzino de Georgo, informiĝis ke « La Saŭĝezanoj ĵus nomis vin prezidentino. » Ŝi tiam provas ĝian strukturigon kreante reprezentantojn, ambasadorojn, eĉ saŭĝezajn monon kaj pasporton. Ankaŭ ekzistas saŭĝeza himno laŭ muziko de Théodore Botrel, la bretona bardo, kun paroloj de la kanoniko Joseph Bobillier, naskiĝinta en Montbenŭato. Krome franca poŝtmarko de 2,50 frankoj, kun la simboloj de tiu respubliko (mezepoka blazono kaj abatejo) eldoniĝis en 1987.
La flago
Saŭĝezo kreis sian flagon en 1981: ĝi konsistas el tri vertikalaj bendoj samlarĝaj: nigra, ruĝa kaj flava, kun la saŭĝeza blazono ĉe la mezo.
La blazono
En 1972, Yves Dornier, ĵurnalisto ĉe L'Est républicain, alparolas sian amikinon Gabrielo Purĉeto, ĵus nomitan prezidentino. Li proponas ke ŝi rekompencu per diplomo kun medalo de honorcivitanoj tiujn, kiuj laboris favore al la abatejo.
László Lőrinczi (verkisto)
LŐRINCZI László (leo:rinci) estas rumanuja hungara verkisto, tradukisto, redaktoro naskita en Pusztacelina la 21-a de januaro 1919 mortis la 18-a de decembro 2011. Li estis filo de Ferenc Lőrinczi pli juna frato de Ferenc Lőrinczi.
Saŭĝezo
La blazono
En 1973, por bildigi ĉi diplomon kaj medalon, Yves Dornier alvokas Henry de Saint-Ferjeŭ, fakulon pri heraldiko. Kelkaj blazonoj estas proponitaj al Gabrielo Purĉeto kaj Martial Jeantet, riparisto de la abatejo. Ili elektas la blazonon kun la episkopa bastono kaj la kavalira helmo por la historia simbolado, kaj kun la abio kaj la rivero por la pejzaĝo de la respubliko...
László Lőrinczi (verkisto)
Biografio
Lőrinczi finis la Reformitan Kolegion de Kluĵo (1937), samloke li studis juron (1941), pli poste filozofion kaj ekonomikon en Italujo. Li estis advokatkandidato, poste jurpraktikanto kaj vicjuĝisto en tribunalo de Kluĵo (1942-46), sekretario kultura de la MNSZ en Bukareŝto (1946-49), redaktoro de Ŝtata Libroeldonejo (1949-51), kunlaboranto fondinta de la Romániai Magyar Szó kaj Művelődési Útmutató. En 1947 kune kun sia familio li translokiĝis Bukareŝton. Ekde 1998 li vivis en insulo Sardinio. Ĝis sia pensiiĝo en 1981 li estis gvidanto de filiredakcio bukareŝta de la Új Élet. Ekde 1990 li estis kunlaboranto de Valóság. Li tradukis poemojn de Giuseppe Ungaretti, Cesare Pavese, Salvatore Quasimodo, romanon de Leonardo Sciascia Todo modo. En 1963 li redaktis antologion plurlingvan Arghezi-Brecht-Quasimodo.
Sára Osgyányi
Sára Osgyányi [ŝAra oŝdjAnji], laŭ hungarlingve kutima nomordo Osgyányi Sára estas hungara pentristo. Ŝia patro estis Vilmos Osgyányi.
Saŭĝezo
La blazono
Blazonado:
Sára Osgyányi
Sára Osgyányi naskiĝis la  en Sárospatak.
Oloșag
Oloșag [oloŝag] (hungare: Ollóság) estas vilaĝo en Rumanio sud-sudoriente de Lugoj. En 1910 ĝi havis 886 loĝantojn (rumanoj, hungaroj); en 1992 305 (rumanoj). Ĝia unua mencio skriba estas el 1371. Ĝis 1919 ĝi apartenis al Hungario (Krassó-Szörény vármegye). Administre ĝi apartenas al la komunumo Știuca.
Saŭĝezo
La blazono
Fendita: 1) el lazuro kun monto el tri monteroj subtenanta abion, ĉio el arĝento; 2) el sinoplo kun ondumita trabo el arĝento; kun kapo el gorĝo ŝarĝita de episkopbastono el oro elkreskanta de la suba parto kaj kavalira helmo el arĝento, profile metita.
Svisa Ĵazlernejo
La Svisa Ĵazlernejo, angle Swiss Jazz School en Berno (fondita en 1967) estas la unua memstara ĵazlernejo de Eŭropo, kiu prezentas kontinuan ĵazedukadon.
La Svisa Ĵazlernejo dividiĝas en du sekciojn:
Nette (Rejno)
La rivero Nette ne estas ŝipebla. Ĝi nur servas al paperfabriko en Mayen kiel fonto de akvo. Ĝi donas la nomon al biero origine farita en Weißenthurm (Nette-Pils).
Svisa Ĵazlernejo
Historio
En 1967 la Svisa Ĵazlernejo ekestis laŭ iniciato de la Bernaj muzikistoj Heinz Bigler kaj Tony Hostettler. Komence la kooperativa detalkomerca vendejaro Coop subtenis la lernejon. Per Joe Haider, Isla Eckinger kaj Peter Giger komence muzikistoj el la ĉirkaŭaĵo de Bigler kunlaboris kiel kromaj instruistoj. La Svisa Ĵazlernejo estis sukcesa kaj baldaŭ transpaŝis la eblojn de Coop. En 1972 la Svisa Ĵazlernejo do fariĝis memstara edukejo, kiun subtenis la urbo kaj la kantono Berno. La lernejo nun dividiĝis en la du sekciojn ĝenerala lernejo kaj profesilernejo. Ekde 1998 la profesilernejo estis subordigita al la fako muziko de la tiam novfondita Altlernejo por Muziko kaj Teatro resp. de la Altlernejo de la Artoj Berno, kiel ĝi nomiĝis ekde 2003.
Oloșag
Laŭ la censo de 2002 el la 301 loĝantoj 53 (17,6 %) estis ukrainoj kaj parolis precipe la ukrainan lingvon.
Sára Osgyányi
Biografio
Sára Osgyányi frekventis belartan mezlernejon en Budapeŝto, poste ŝi akiris diplomon en Hungara Belarta Universitato en 2004. Ŝiaj plej gravaj instruistoj estis Árpád Szabados (pentristo) kaj Attila Kovács (pentristo). Post siaj studoj ŝi instruis lernojaron en gimnazio, poste ŝi pentradas en Budapeŝto, sed pli frue inter 1999-2003 en Tihany. Ŝi plej ofte pentradas trafikon de Budapeŝto (relojn, tramojn, piedirantojn, ktp). Ŝi ricevis la unuan premion en 1998. Ŝi havas edzon.
Svisa Ĵazlernejo
Historio
Post Bigler Vince Benedetti (1975), Fritz Pauer (1982), Joe Haider (1984) kaj George Robert (1995) direktis la lernejon. En 2006 ekoficis la nuna estrino Valérie Portmann.
Nette (Rejno)
Nuntempe oni renaturigas la riveron. Supre de Mayen la rivero estas ŝatata fiŝkapta akvejo.
Svisa Ĵazlernejo
Historio
Ekde 1989 Bert Joris estas trumpetinstruisto ĉe la Svisa Ĵazlernejo, kies bandegon li estras.
Nette (Rejno)
Lokoj apud la rivero
La rivero Nette fluas de sia fonto al la buŝo tra jenaj lokoj:
Veľké Rovné
Veľké Rovné (hungare Nagyróna [nadjrOna]) estas vilaĝo en Slovakio. Ĝis 1927 la slovaka nomo estis la mallonga Rovné.
Situo
Veľké Rovné situas sur deklivoj laŭ traira flankovojo. Bytča troviĝas je 9 km.
Historio
La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1408, sed en 1483 ĝi ne estis loĝata. En la 16-a jarcento rutenaj kaj slovakaj paŝtistoj alvenis. En 1784 loĝis tie 4558 vilaĝanoj en 925 domoj, en 1828 3097 vilaĝanoj en 795 domoj. Ĝis 1899 la oficiala hungara loknomo estis Rovné, poste ĝi ricevis hungaran nomon pro la hungariga politiko. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Nagyróna 3918 homoj, (plejparte slovakoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Trencsén (reĝa departemento), al distrikto de Bytča, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 vivis en Veľké Rovné 4042 homoj, (3983 slovakoj).
Hakilo
Hakilo estas akra ilo por haki, t. e. frapi por tranĉe dispartigi. Hakilo estas maldelikata ilo, per kiu oni tranĉas per ripetata batado, ĉefe arbojn kaj ligno. Ĝi konsistas el larĝa, dika, peza klingo padelforma kaj pli-malpli longa tenilo.
Laŭ Francisko Azorín haki estas Tranĉi per batoj de akra, peza ilo. Li indikas etimologion el antikva germana haccan (hakilo), kaj li aldonas terminon hakilo, por prenilo kun akra tranĉanta lameno en la sama ebeno.
Hakilo kun longa tenilo nomiĝas toporo ; tiu termino originas la pola lingvo (topór) kaj de la rusa lingvo (Топо́р), laŭ kiu la vorto signifis batalhakilon de rajdosoldatoj.
Primitivaj ŝtonaj iloj ankaŭ estas nomataj "hakiloj", kvankam ili ne estas uzitaj nur por haki, sed ankaŭ por tranĉi aŭ raspi. Ankaŭ kelkaj armiloj estas nomitaj "hakiloj" (batalhakilo). Lanco kombinita kun batalhakilo oni nomas halebardon. Hakiloj, kiujn uzis indianoj en bataloj, nomiĝas tomahokoj.
Proverbo
Ekzistas pluraj proverboj pri hakado en la Proverbaro Esperanta de L. L. Zamenhof, inter ili :
A History of the Esperanto League for North America, Inc.
A History of the Esperanto League for North America, Inc. (Historio de la Esperanto-Ligo de Nord-Ameriko) estas publikaĵo verkita de William R. Harmon anglalingve kaj eldonita de ELNA en 2002. Esperantlingva eldono estas preparita, sed ankoraŭ ne eldonita. Paperbindita, 64 paĝoj. Ekzempleroj senpagaj laŭ peto estas sendataj al ELNA-membroj.
Tifeacoj
La tifeacoj (Typhaceae) estas planta familio el unukotiledonaj angiospermoj. Tiu familio apartenas al la ordo poaloj (Poales). Ĝi enhavas 2 genrojn kaj 65 speciojn,. Ĝia tipa genro estas tifeo.
Taksonomio
Ĝis la dua eldono de la taksonomio de la Angiosperma Filogenetika Grupo, la familio tifeacoj konsistis nur el la genro tifeo. Ekde la tria eldono, la genro sparganio ankaŭ apartenas al la tifeacoj.
Laŭ World Flora Online kaj The Plant List (12 maj. 2020), , jen ĉi-sube la listo de la akceptitaj taksonoj, kaj ties Esperantaj nomoj :
Dénes Mihály
Dénes Mihály naskiĝis la  1894 en Gödöllő. Li mortis la 1953 en Okcidenta Berlino.
Biografio
Dénes Mihály frekventis gimnazion en Budapeŝto, poste li plulernis en Teknika kaj Ekonomia Universitato de Budapeŝto. En 1919 li inventis aparaton "Telehor", kiu estis primitiva televizio. En 1924 li translokiĝis al Berlino, kie estis pli bonaj eblecoj pri inventoj. Post 4 jaroj li jam prezentis jam pli bonan aparaton. En 1935 li denove prezentis aparaton. Li solvis problemon pri la sonfilmo.
Ennevelin
- prononco laŭ sistemo IFA [] - estas komunumo de Francio kadre de la historia pejzaĝo Franca Flandrio, Frans-Vlaanderen respektive Flandre française. Ĝi situas en la departemento Nord [], nederlande/flandre Noorderdepartement, en la regiono Hauts-de-France (prononco [], laŭvorte "supraĵo de Francio" pikarde Heuts-d'Franche) kaj en la antaŭa regiono Nordo-Kaleza Markolo (france Nord-Pas-de-Calais, nederlande/flandre Noord-Nauw van Calais). Fine de en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². Administre la komunumo apartenas al la arondismento Lille (france Arrondissement Lille, nederlande Arrondissement Rijsel respektive okcidentflandre Arroundissement Rysel), kaj al la kantono .
Ĝiaj loĝantoj en la franca nomiĝas ennevelinois(es).
Vicosoprano
Vicosoprano estas setloloko kaj ĉefloko de la komunumo Bregaglia en la distrikto Malojo, Kantono Grizono, Svislando. Ĝi havis 445 loĝantojn je la 31-a de decembro 2008.
Geografio
Vicosporano situas sudokcidente de Malojopasejo en la Valo de Bregaglia, tra kiu fluas la rivero Mera. Al la iama komunumo Vicosoprano apartenis krom la vilaĝo Vicosporano la frakcioj Roticcio, Pongello kaj Casaccia. En nordo de la komunumo situas la Lago de Albigna, kiun nutras Albigna-Glaĉero.
Trafiko
Tra Vicosoprano pasas la kantona ĉefvojo n-ro 3 de Samedan trans Malojopasejo, kiu en Soglio en Italio fariĝas la ŝtata vojo n-ro 37 ĝis Chiavenna. Al la publika transportreto la komunumo estas konektita per la poŝtaŭtolinio de Sankta Maŭrico al Chiavenna. De Panzaira aertelfero kondukas la la Lago de Albigna.
Lingvoj
En Vicosoprano estas parolata lombarda dialekto de la itala lingvo, kiu estas influita de la romanĉa lingvo. Okaze de la popolnombrado de la jaro 2000 80,65% de la loĝantaro parolis la italan lingvon, 12,82% estas germanlingvanoj kaj 4,20% parolis la romanĉan.
Historio
Ĝis la 31-a de decembro 2009 Vicosoprano estis memstara komunumo. Kun efiko de la 1-a de januaro 2010 la ĝis tiam apartaj komunumoj Bondo, Castasegna, Soglio, Stampa kaj Vicosoprano kuniĝis al la nova komunumo Bregaglia.
La unua dokumenta mencio de Vicosoprano datiĝas el la jaro 1096 kiel Vicus Supranus. Kiel ĉefloko de la vala komunumo Bregaglia, Vicosoprano estis centro por la transporto kaj sidejo de la poŝto de Bregaglia. La episkopo de Koiro posedis en Vicosoprano pendigilon. Surbaze de la nova administracia ordo de la jaro 1851 Vicosporano fariĝis komunumo de la komunumaro Bregaglia en la distrikto Malojo. En la jaro 1971 la ĝis tiam aparta komunumo Casaccia estis kunigita kun Vicosoprano.
22645 Rotblat
22645 Rotblat estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la en la kadro de la programo Lowell Observatory Near-Earth-Object Search (LONEOS) elde la Stacio Anderson Mesa de la Observatorio Lowell, en Flagstaff (Arizono, Usono).
Nomo
Ĝi estis nomita en memoro de la poldevena brita fizikisto Józef Rotblat (1908 — 2005), laŭreato de la Nobel-premio pri paco 1995 pro lia streboj por la nuklea senarmiĝo. Subskribinto de la Russell-Einstein Manifesto de 1955, li estis la gvidanta menso de la konferencoj Pugwash pri Scienco kaj Tutmondaj Aferoj kaj helpis preventi la uzon de atombomboj dum la malvarma milito.
Villa Santa Lucia
Villa Santa Lucia estas komunumo de Italio.
Erquinghem-le-Sec
- prononco laŭ sistemo IFA, jen france, historie nederlande respektive okcidentflandre Erkegem, foje ankaŭ Erkengem - estas komunumo de Francio kadre de la historia pejzaĝo Franca Flandrio, Frans-Vlaanderen respektive Flandre française. Ĝi situas en la departemento Nord [], nederlande/flandre Noorderdepartement, en la regiono Hauts-de-France (prononco [], laŭvorte "supraĵo de Francio" pikarde Heuts-d'Franche) kaj en la antaŭa regiono Nordo-Kaleza Markolo (france Nord-Pas-de-Calais, nederlande/flandre Noord-Nauw van Calais). Fine de en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². Administre la komunumo apartenas al la arondismento Lille (france Arrondissement Lille, nederlande Arrondissement Rijsel respektive okcidentflandre Arroundissement Rysel), kaj al la kantono .
Lehnice
Lehnice, hungare Lég estas vilaĝo en Slovakio en regiono Trnava, en distrikto Dunajská Streda. La historia germana nomo estas Legendorf.
Situo
la vilaĝo situas sur ebenaĵo, laŭ ĉefvojo Komárno-Bratislavo. Dunajská Streda troviĝas 12 km-ojn for.
Historio
La unua mencio devenis el 1239 en formo Legu. Tiam la vilaĝo apartenis al fortikaĵo de Pozsony. Frue formiĝis du najbaraj vilaĝoj.
Malý Lég
Vilaĝoparto Malý Lég hungare Kislég (en ambaŭ lingvoj Malgranda Lég) menciiĝas unue en 1311 en formo Kyus Leeg. En 1866 okazis incendio.
Veľký Lég
Vilaĝoparto Veľký Lég hungare Nagylég (en ambaŭ lingvoj Granda Lég) menciiĝas unue en 1328 en formo Leeg. Tiam la vilaĝo havis preĝejon. La fervoja linio distranĉas la vilaĝoparton.
Ĝis 1919 ambaŭ vilaĝoj apartenis al Pozsony (reĝa departemento), al distrikto de Dunaszerdahely, poste al Ĉeĥoslovakio. Inter 1938-1945 la vilaĝo rehungariĝis. La unua Arbitracio de Vieno deklaris, ke tiuj komunumoj, kie la hungaroj vivas en majoritato, apartenu al Hungario. La vilaĝoj unuiĝis en 1940. Post la 2-a mondmilito parto de la hungaroj estis deportitaj, la restaĵo iĝis senrajta laŭ Dekretoj de Beneš ĝis 1948. En 2001 loĝis tie 2409 da homoj (1659 hungaroj, 647 slovakoj).
Pfeffingen
Pfeffingen havas plurajn signifojn:
František Xaver Šalda
František Xaver Šalda (naskiĝis la 22-an de decembro 1867 en Liberec - mortis la 4-an de aprilo 1937 en Praha) estis la plej granda ĉeĥa literatura kritikisto, kvankam liaj propraj beletraĵoj ne estis tre sukcesaj.
Filo de poŝtisto, studis juron ĉe Universitato de Karolo en Prago, sed la studadon li ne finis kaj fariĝis libera literatura kritikisto. En 1907 li doktoriĝis pri filozofio kaj ekde 1918 li prelegis kiel profesoro de latinidaj literaturoj ĉe ka Karola Universitato. En 1899 li grave malsaniĝis kaj suferis ĝis sia morto.
En la jaroj 1894-1908 li kunlaboris kun la redaktoroj de la granda enciklopedia vortaro de Jan Otta, por kiu li verkis artikolojn pri literaturistoj kaj pentristoj francaj, anglaj, germanaj kaj ĉeĥaj. Dum kvindeko da jaroj li kontribuis al multaj gazetoj per kritikoj, eseoj, rakontoj, kelkajn gazetojn li kunredaktis, nome Kmen (Trunko), Kritika (Kritiko) kaj Tvorba (Kreado).
Inter la jaroj 1928-1937 li eldonis propran kritikan gazeton Zápisník (Notkajero), kiun li mem plenigis per siaj artikoloj. Li redaktis ankaŭ libroseriojn Národní knihovna (Nacia biblioteko), Melantrichova knižnice (Libroserio Melantrich) kaj Almanach Kmene (Almanako de Kmen).
Šalda komprenis kritikon kiel memstaran beletran ĝenron (dum por Václav Černý ĝi estis scienco), kiu samtempe respondecas pri la kultura nivelo de la nacio.
Li verkis ankaŭ rakontojn kaj dramojn.
Kritikoj
Kaj multaj aliaj, kiuj aperis en pluraj librokolektoj.
Medaltabelo de la Somera Olimpiko 1980
Jen la medaltabelo de la Somera Olimpiko 1980.
La lingvo por ni
La lingvo por ni estas "populara" kanto inter esperantistoj ĉe Esperanto-renkontiĝoj. La muziko venas de la skota popolkanto Bring Back My Bonnie to Me.
Historio
Ĉi kanto estas la unua de la vinilalbumo Ni kantu en Esperanto eldonita en 1964, kie trobadoras Frans Jahger.
Kritiko
La kanto estas verkita el koloniisma perspektivo. Por forpreni la plej gravan mankon ĝi ŝanĝiĝis plurfoje. La frazo "Sovaĝaj nigruloj sen Di'" iĝis "Nigruloj sen teknologi'" kaj poste "la bonaj amikoj de ni". Tamen la baza strukturo restas koloniisma. Malgraŭ kelkaj protestoj la tradicia versio reaperis en la rusa disko "Oraj Kantoj" (2002), ĉar ĝi estas la tradicia formo, populara dum fermiteco de la lando en 1960-aj-70-aj jaroj.
Bodiná
Bodiná, hungare Bogyós [bodjOŝ] estas malgranda vilaĝeto kaj municipo en Slovakio.
Situo
Bodiná situas inter montoj 635 kaj 867 m-ojn altaj, fine de sakovojo. Považská Bystrica troviĝas je 11 km-oj.
Historio
Germanoj fondis la vilaĝon en la 14-a jarcento. La unua mencio okazis en 1345 en formo "Bood". En 1784 loĝis tie 329 vilaĝanoj en 47 domoj, en 1828 401 vilaĝanoj en 35 domoj. Ĝis 1899 la oficiala hungara loknomo estis Bogyina, poste ĝi ricevis hungaran nomon pro la hungariga politiko. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Bogyós 293 homoj, (plejparte slovakoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Trencsén (reĝa departemento), al distrikto de Vágbeszterce, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 1944 la faŝistoj bruldetruis 10 domojn pro partizanaj agadoj. En 2001 vivis en Bodiná 473 homoj, (escepte unun ĉiuj slovakoj).
Ferenc Györkös
GYÖRKÖS Ferenc, familinomo Györkös Zsidó estas hungara dramverkisto naskita en Tordaszentlászló la 25-an de aŭgusto 1878 kaj mortinta en Kluĵo la 25-an de januaro 1946.
Katalda (persona nomo)
Katalda estas virina ekvivalento de persona nomo keltdevena Kataldo
Diverslandaj variantoj
Catalda, Cataldina
Susek
Susek, serbe Сусек, hungare Szilszeg aŭ Szuszek estas vilaĝo en Serbio, en aŭtonomio Vojvodino, en Srem (regiono), en distrikto Suda Baĉka, en municipo de Beoĉin.
Situo
Susek situas laŭ dekstra bordo de Danubo. Novi Sad troviĝas 35 km-ojn.
Lohrheim
Lohrheim estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Rhein-Lahn de la federacia lando Rejnlando-Palatinato. Fine de la jaro la komunumo havis 0 loĝantojn.
Susek
Historio
La unua mencio devenis el la 1-a jarcento pri fortikaĵo "Cornacum", pri la vilaĝo en 1332 laŭ tiama hungara ortografio "Zilzegh", pri burgo en 1445. La turkoj akiris la komunumon de Hungara reĝlando en la 1520-aj jaroj. La turkoj menciis tie ortodoksan abatejon en 1549. Post la turka erao diversaj popoloj alvenis. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis tie 2039 homoj, (serboj en majoritato, slovakoj en minoritato. Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Habsburga Imperio, al Szerém, al distrikto de Ilok. Post la 1-a mondmilito la loko apartenis al Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj (kiel parto de Kroatio, depost 1928 al Jugoslavio. En 2002 loĝis en Susek 1132 homoj, (1052 serboj, 28 ciganoj, 13 kroatoj, 5 hungaroj).
30157 Robertspira
30157 Robertspira estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la far'de la teamo de la astronomia kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de Robert Spira, kiu mentoris unu finalist(in)on de la Intel Science Talent Search (STS) de 2014, scienca konkurso por gelernantoj en lasta jaro de mezlernejo. Li estis instruisto ĉe la Ward Melville High School de East Setauket (Nov-Jorkio).
NGC 1860
NGC 1860 (alia indiko — ESO 56-SC75) estas malfermita stelamaso en konstelacio Orfiŝo.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Bedous
Bedous estas franca situanta en departemento Pyrénées-Atlantiques, regiono Nova Akvitanio.
Ĝiaj enloĝantoj nomiĝas Bedousiens.
Banyalbufar
(jen katalune) estas municipo de la mediteranea insulo Majorko, en la aŭtonoma komunumo de la Balearaj Insuloj apartenanta al Hispanio kaj al la Eŭropa Unio. Laŭ la stato de en la municipo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km².
Intruzio (geologio)
Intruzio en geologio signifas ĝenerale la enpenetradon de viskoza materialo en jam ekzistantajn petrokorpojn (ekzemple ankaŭ de sala kupoloj aŭ de malmolaj argiloj en la superkuŝantajn tavolojn).
Literaturo
Hans Murawski: Geologisches Wörterbuch. 8., völlig überarbeitete und erweiterte Auflage, Ferdinand Enke Verlag, Stuttgart, 1982. ISBN 3-432-84108-6.
Desert Hot Springs
Desert Hot Springs estas urbo en okcidenta Usono. Ĝi situas oriente de Los-Anĝeleso, apartenas al la subŝtato Kalifornio kaj al ties kantono Riverside. Laŭ stato de la jaro en la urbo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². Ekde la 1970-aj jaroj, kiam estis nur 2 700 loĝantoj, la urbo spertis rapidan evoluon kun signifa kresko de la loĝantaro.
La unua setlejo en kio nun estas Desert Hot Springs estis establita fare de Cabot Yerxa. Laŭ liaj artikoloj en la loka gazeto The Desert Sentinel, Hilda Maude Gray estis la unua unuopa setlanto en tiu areo; ŝi ricevis sian parton de la tero en 1908. En 1913, Cabot Yerxa atingis la areon kaj malkovris varman akvon sur la monteto Miracle Hill. La faŭlto de San Andreas dividas la teritorion en du sekciojn, unu kun varma akvo kaj la alia kun malvarma akvo. Cabot Yerxa starigis konstruaĵon el adobo en stilo de tradicia pueblo ĉi tie; ĝi estis konstruita permane dum 20 jaroj kaj nun estas unu el la plej malnovaj adobaj konstruaĵoj en la kantono. Post la morto de Yerxa en 1965 instaliĝis tie muzeo, kaj la konstruaĵo enpreniĝis en la nacian registron de historiaj lokoj.
La loĝloko Desert Hot Springs mem estis fondita la 12-an de julio 1941. La unua parto de la posta urbo ekestis ĉe la nuna intersekciĝo de la du stratoj Palm Drive kaj Pierson Boulevard, ĝia grandeco estis nur 2.5 km². La urbonomo estis elektita pro la naturaj termofontoj en la areo.
En la 1950-aj jaroj, Desert Hot Springs iĝis populara turista loko danke al siaj malgrandaj kuraclokoj kaj hoteletoj. Poste, investistoj malkovris la lokon, kaj rezulte, multaj vojoj kaj domoj estis konstruitaj en areo de 15.5 km². Kelkaj hejmoj estis aĉetitaj fare de emeritoj, kaj en 1963, Desert Hot Springs ricevis ĝian urboĉarton kun tiutempe 1 000 loĝantoj.
Pfeffingen BL
Pri la komunumo
Pfeffingen estas komunumo en la distrikto Arlesheim en Kantono Bazelo Kampara, Svislando. Ĝi havis 2156 loĝantojn je la 31-a de decembro 2008.
Lohsa
Lohsa (jen germane, suprasorabe Łaz) estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Bautzen de la federacia lando Saksio, en la historia regiono Supra Luzacio. Fine de la jaro la komunumo havis  loĝantojn.
Pfeffingen BL
Trafiko
Pfeffingen estas ligita per la buslinio 65 de Baselland Transport AG kun Dornach kaj Aesch BL, kie ekzistas konekto al la trajno respektive al la tramo.
Historio
La unua dokumenta mencio de Pfenningen datiĝas el la jaro 1156 kiel Fefingen.
En mezepoko estiĝis en Pfeffingen diversaj kasteloj, de kiuj hodiaŭ postrestis nur ruinoj.
Dum diversaj militoj la vilaĝo estis plurfoje detruiita. Ĝi estis dum mezepoko la centro de la Baronejo Pfeffingen, kiu ĉirkaŭ en la jaro 1000 de la imperistro Henriko la 2-a de la Sankta Romia Imperio estis donacita al la bazela katedralkapitulo. Fine de la 12-a jarcento ĝci estis donita kieln episkopa servuto al la Grafoj de Thierstein. Post la formorto de la grafa familio en la jaro 1519 la baronejo kaj la Kastelo Pfeffingen transiris al la episkopo de Bazelo. Ek de tiam vokto administris la Baronejon Pfeffingen, al kiu apartenis la vilaĝoj Aesch, Duggingen kaj Grellingen kaj la sanga jurisdikcio en Therwil kaj la supera jurisdikcio pri Pfeffingen kaj Reinach. La vokto de Pfeffingen posedis la salmonopolo de la voktejo. La vilaĝo perdis sian signifon, post kiam la voktsidejo en la jaro 1702 estis transigita al Aesch, pro la mizera konstrustato de la kastelo. (Fonto: Historia Leksikono de Svislando)
Olona
La rivero Olona situas en la regiono Lombardio de norda Italio. Ĝi longas 131 kilometrojn. La rivero fontas en la urbo Varese, en la "regiona parko Kampo de Floroj" (Parco regionale Campo dei Fiori). Ĝi fluas sudorienten, tra la valo Olona en la Pada Ebenaĵo, kaj fine enfluas la riveron Pado. La rivero famas pro la akvofaloj Valganna kaj la samnomaj kavernoj (ĉe la koordinatoj 45° 51′ 20″ N, 8° 49′ 23″ O). Malgraŭ tiuj naturaj belaĵoj, nuntempe ĝi estas unu el la plej forte malpurigitaj riveroj de Italio. La rivero havas mezuman forfluon de po 14 m³ laŭ sekundo.
Montmeyan
(jen france, okcitane Montmejan) estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Var, en la regiono Provenco-Alpoj-Bordo Lazura (Provence-Alpes-Côte d'Azur, prononcata, okcitane Provença-Aups-Còsta d'Azur). Fine de en la komunumo vivis.
Villa Santo Stefano
Villa Santo Stefano estas komunumo de Italio.
Demografia evoluo
Fonto: ISTAT
Tra sovaĝa Kamĉatko
Tra sovaĝa Kamĉatko estas verkaĵo de Sten Bergman (1895-1975).
En Esperanto aperis
La verkon esperantigis el la sveda Birger Gerdman. La tradukaĵo estas publikigita en 1932 kaj ĝi ampleksas 276 paĝojn kaj aperis kun 2 kartoj kaj pli ol 90 bildoj. Ĝi estas reeldonita kiel e-libro de "Inko" en 2001.
Recenzoj
<Gallery> Dosiero:1932 La Servaro UEA 98.jpeg|Kovrilo de La Servaro 1932, Universala Esperanto-Asocio, malantaŭe Dosiero:1932 La Servaro UEA.jpeg </Gallery>
Maksimiliano la 2-a (Bavario)
Maksimiliano la 2-a Jozefo de Bavario ( Max II. Joseph, 1811–1864) de la dinastio Vitelsbaĥoj estis de 1848 ĝis 1864 reĝo de reĝlando Bavario.
Stelodeklatera prismo
En geometrio, la stelodeklatera prismo estas nekonveksa pluredro, ero de malfinia aro de prismoj. La edroj estas 10 paralelogramaj flankoj kaj 2 stelodeklateraj bazoj.
Se edroj estas ĉiuj regulaj, ĝi estas duonregula pluredro.
Ugarita lingvo
La ugarita lingvo estas nordokcidenta ŝemida lingvo, malkovrita de francaj arkeologoj en 1929. Ĝi estas konata preskaŭ nur forme de skribaĵoj trovitaj en la ruinigita urbo Ugarito (moderna Ras Ŝamra), Sirio. Studantoj de la Hebrea Biblio uzis ĝin por klarigi bibliajn hebreajn tekstojn kaj ĝi rivelis manierojn, kiel la izraelida kulturo trovis paralelojn en la najbaraj kulturoj.
La ugarita priskribiĝis kiel "la plej grava literatura malkovro el antikvo depost la malĉifro de la egiptaj hieroglifoj kaj mezopotamia kojnoskribo."
Tekstaro
La ugarita atestiĝas en tekstoj de la 14-a ĝis la 20-a jarcentoj a.k.e.. La urbo estis detruita en 1180–1170 a.k.e..
Literaturaj tekstoj malkovritaj en Ugarito inkludas la Legendo de Keret, la epopeo Aqhat (aŭ legendo de Danel, la mito de Baal-Alijan, kaj la morto de Baalo – ĉi du lastaj estas ankaŭ kolektive konataj kiel la baala ciklo – kiuj ĉiuj malkaŝis aspektojn de kanaana religio.
Laŭ unu hipotezo, ugaritaj tekstoj eble solvas la biblian enigmon pri la anakronismo, kie Ezekielo mencias Danielon ĉe 14:13-16; tio okazas ĉar en kaj la ugarita kaj la antikva hebrea tekstoj, ĝi estas ĝuste Danel.
Skriba sistemo
La Ugarita alfabeto estas kojnoforma abĝado (alfabeto sen vokaloj), uzita ekde la 15-a jarcento a.k.e.. Kvankam ĝi aspektas simila al la mezopotamia kojnoskribo (kies teknikojn ĝi pruntis), ĝiaj simboloj kaj simbolaj sencoj estas nerilataj. La "longa alfabeto" havas 30 literojn, dum la "mallonga alfabeto" havas 22 literojn. Aliaj lingvoj (speciale la hurita) fojfoje verkiĝis per ĉi tiu alfabeto en la ĉirkaŭaĵo de Ugarito, kvankam ne aliloke.
Argilaj premaĵoj verkitaj ugarite donas la plej fruan evidentecon, kaj de la levantenia ordo de la alfabeto, kiu donas sian ordon al la hebrea, greka, kaj latina alfabetoj, kaj de la sud-ŝemida ordo, kiu donis sian ordon al la geeza alfabeto. Oni skribis ĝin maldekstr-al-dekstre.
Gramatiko
La ugarita estas flekcia lingvo, kaj ĝiaj gramatikaj trajtoj tre similas al tiuj trovitaj en la klasika araba kaj la akada. Ĝi havas du genrojn (masklan kaj femininan), tri kazojn por substantivoj kaj adjektivoj (nominativon, akuzativon, kaj genitivon), tri nombrojn (ununombron, dunombron, kaj plurnombron), kaj verbajn aspektojn, kiuj similis tiujn trovitajn en aliaj nordokcidentaj ŝemidaj lingvoj. La vortordoj por la ugarita estas Verbo Subjekto Objekto (VSO) kaj Subjekto Objekto Verbo (SOV), Posedato–Posedanto (NG), kaj substantivo–adjektivo (NA). Oni konsideras la ugaritan konservema pro tio, ke el la praŝemida lingvo ĝi tenas la plimulton da fonemoj, la kazan sistemon, kaj la vortordon.
Lajos Gáll
Lajos GÁLL [gAl] rumania hungara atleto, maratonisto. Li naskiĝis en Csíkdánfalva la 9-an de majo 1909 kaj mortis la 14-an de septembro 1944 en Korond.