cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Karloman la 1-a
Karloman edziĝis al la lombardino Gerberga, filino de la reĝo Desierius kaj de Ansa. Ili havis du gefilojn, Pipino (dokumentita en la jaro 770) kaj duan. Laŭ Eduard Hlawitschka temus pri la sanktulino Ida de Herzfeld. Gerberga fuĝis kun siaj du gefiloj post la morto de Karloman al la lombarda imperio kaj petis protekton de sia patro. Post 772, post kiam ili estis kaptita de la soldataro de Karolo la Granda, ili ne plu estas menciitaj en historiaj fontoj. Oni supozas, ke ili estis mortigitaj por certigi al Karolo la suverenecon de la tuta franka imperio.
Hettange-Grande (stacidomo)
Hettange-Grande estas franca stacidomo sur linio -, situanta en  Hettange-Grande, en departemento Moselle, regiono Grand Est.
Temas pri stacidomo de Société nationale des chemins de fer français (SNCF), priservata de trajnoj Grand Est.
Ĝi situas ĉe kilometra punkto (PK) de linio Metz-Ville - Zoufftgen (180000).
András Feldmár
András Feldmár [andrAŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo Feldmár András estis hungara-kanada matematikisto, de:Therapeut, psikologo. Lia persona nomo en Kanado estas Andrew [endu]. András Feldmár naskiĝis la en Budapeŝto.
Biografio
András Feldmár devenis el juda familio. Li travivis la holokaŭston. Li aĝis 16, kiam li disidis al Kanado depost falo de la Hungara revolucio de 1956. Li akiris matematikistan diplomon en Universitato de Toronto, poste li studis en Universitato Johns Hopkins, sed li ne finis plene la studojn. Li edziĝis, poste li eksedziĝis dufoje, tial li frekventis psikologon. Tio interesis lin, tial li studis psikologion en Universitato Simon Fraser, poste li forlasis la matematikan profesion kaj li estis psikologo ekde 1969 en kliniko de Vankuvero. En 1974 li konatiĝis kun en:R. D. Laing, poste li pasis jaron en Londono kun kolegoj de Laing. Reveninta al Vankuvero li estis privata psikologo-terapeuto. En 1996 li estis terapeuto en Bosnio helpe de UNO. Tiutempe li estis jam aktiva ankaŭ en Hungario.
Mezőkövesd
Mezőkövesd estas hungara urbo kun titolo vinvilaĝo, ankaŭ fama kuracbanloko.
Geografio
La urbeto kun 20 mil loĝantoj troviĝas en nordorienta parto de la lando, en departemento Borsod-Abaúj-Zemplén, en distanco de 130 km-oj de la ĉefurbo, 45 km-ojn de departementa sidejo Miskolc, inter la ĉefvojo 3-a kaj la fervojlinio de Budapeŝto al Miskolc.
Historio
Laŭ arĥeologiaj trovaĵoj: Mezőkövesd ekzistis jam antaŭ la patrujokupo. La plej malnova skribo, konservita pri la loko estas el j. 1275. Matiaso la 1-a en j. 1464 donacas al Mezőkövesd la rangon de kampurbo kun blazono kaj stampilo. (La blazono kaj la kopiaĵo de fonda akto troviĝas en la loka muzeo.) La turka okupacio portis kruelan sorton al la loĝantoj. En fina jaro de turka regado troviĝis nur 22 impostopagantoj, du trionoj de la loĝantaro estis en rifuĝo. Ankaŭ siajn rangon kaj privilegiojn perdas la urbo tiel, ke poste ilin jam ne povas regajni.
Karakteriza estas pri la persistemo de la loĝantaro, ke ĝi sufiĉe rapide rekonsciiĝas kaj ĉirkaŭ la mezo de la 18-a jarcento jam estas konataj 200 familiaj nomoj kaj la loko apartenas anstataŭ al la Ónod-a subdepartemento al la Eger-a. En j. 1848 loĝis tie 7823 katolikoj kaj 92 izraelidoj. Kaj tiutempe armeo de la „honvedoj” retiriĝanta el batalo ĉe Kápolna, elportas sukcesan postbatalon en kamparo antaŭ la opidumo.
La estis "funebrotago" por Mezőkövesd. Ĝi estis proklamita grandvilaĝo. Sed ĝi, loko kun pli ol 10 mil loĝantoj "en spirito restis urbo". (Ĝi iĝis denove urbo en j. 1973)
Loĝantoj
Kiu estas matjoo, kio estas matjoo?
Oni nomas matjooj loĝantojn de Mezőkövesd kaj tiujn de la najbaraj vilaĝoj Szentistván kaj Tard. Per siaj koloraj popolkostumoj, fama popolarto, tradiciaj moroj ili formis – certagrade ankaŭ formas – specifan etnografian unuon inter la proksimaj vilaĝoj. Ilia nomo devenas el personnomo Matiaso. La protestantoj, loĝantaj en la proksimaj vilaĝoj nomis la katolikajn loĝantojn matjooj, por distingi ilin.
Popolarto
Mezőkövesd akiris tutlandan famon per siaj bunta popolarto, libermane antaŭdesegnitaj brodaĵoj: oni brodis komence randojn de kovriltukoj. La simplaj tolbrodaĵoj pretiĝis per senbrilaj ruĝaj-bluaj fadenoj. Poste oni transiris al uzo de plurkoloraj fadenoj. Oni ornamis per brodaĵo flagrajn manikojn de fraŭl-ĉemizoj, poste la suban parton de virinaj aŭ viraj antaŭtukoj nomataj "ŝurc". La regulajn brodaĵojn kun ŝuaj-birdaj motivoj sekvis la tute alikarakteraj tukoj kun matjo-rozoj. La motivoj kaj koloroj de la peltobrodado decide efikis al elformiĝo de la matjoa dekorarto. Ĉi tiujn formoriĉajn, en pompaj kolorharmonioj brilantajn brodaĵojn stiligis kaj desegnis kun instinkta artosento la tiel nomataj "skribantaj" (desegnantaj) virinoj. Kampajn kaj ĝardenajn florojn: rozojn, tulipojn, stelojn ili senpere aperigis per siaj krajonoj sur hejme faritaj tolaĵoj, diversaj bazoŝtofoj kaj vestospecoj.
"Mi havis bonan vivon, ĉar mi estis ĉiam inter floroj." - diris Kis Jankó Bori, - ĉi tiu fragila, ĉiam ridetanta "skribantino", kiu sonĝis miraklojn kaj fabelojn kaj desegnis ilin ĝis sia morta testamento. Tio konserviĝis en ŝiaj verkoj, en rememoro pri ŝia severa labormoralo. Ŝi estis la reĝino de la matjoa popolarto, kiu kreis skolon kaj lasis pezan, belan heredaĵon al posteuloj. La famo de "mil-roza skribantino", onjo Kis Jankó Bori trairis la mondon. Ŝi mirinde formis la matjoajn rozojn, el ŝiaj manoj venis altkvalitaj popolartaĵoj. Ŝian nomon havas en ĉiu tria jaro aranĝita konkurso pri brodaĵoj, kiu pruvas, ke ŝiaj posteuloj bone mastrumas ŝiajn heredaĵojn.
Analoge al postvivo de la iama matjoa brodarto ekzistas bonŝance ankaŭ moderna varianto de matjoa loĝejinstalado. La farbitaj matjoaj mebloj de András Kovács kaj de lia filo Szabolcs Kovács(ambaŭ majstroj de la popolarto) jam estas ne nur en nia patrujo popularaj kaj ŝatataj, sed serĉataj kaj aĉetataj ankaŭ en aliaj landoj.
Monumentoj
Fremdultrafika priskribo
Ĉe la enirejo de Matjo-Muzeo salutas la vizitanton kvazaŭ dommastrino la busto de Kis Jankó Bori. La muzeo prezentas en ejoj de estinta hotelo Korona (Ĉefplaco) la kolorajn memoraĵojn de la matjoa pasinto, per kostum-historia kaj popolarta ekspozicioj. En la granda salono prezentiĝas al ni epokofidele instalita matjoa hejmo. Tie oni povas studi per fotobildoj kaj priskriboj la karakterizajn formojn de la popolkostumoj, la kronologian disvolviĝon de la brodaĵoj. En la koridoro videblas originalaj dokumentoj, prezentantaj la pasinton de la urbo kaj bildoserioj pri popolkostumoj de la matjoaj loĝlokoj. La Muzeo estis inaŭgurita en la nova loko en j. 2005.
Vid-al-vide al Komunuma Domo kaj Matjoa Muzeo oni trovas Urban Galerion. Ĉi tie la vizitanto havas pli altrangan akcepton ol pli frue ĉe la enirejo de Matjoa Muzeo. Antaŭ la konstruaĵo, en malgranda parko oni renkontas ne malpli signifan personon ol la iaman bonfaranton al la urbo, Matiason Hunyadi.
Ekspoziciejo de la galerio prezentas la memstaran vivon de la mondfamaj matjoaj brodaĵoj. Iliaj du tipoj estas: la malnova, plejparte ruĝa „pramatjoa” kaj la depost la jarcentŝanĝo elformiĝinta bele pompa kun kolorriĉa bunto. Ĝi prezentas ankaŭ la grandparte kruce stebitajn el Tard kaj la specife kolorigitajn brodaĵojn el vilaĝo Szentistván. En la konstruaĵo troviĝas konstantaj ekspozicioj: el donacitaj al la urbo verkoj de belartistoj devenantaj el Mezőkövesd, bildoj de István Takács kaj József Dala kaj Muzeo pri Lernejoj.
Plurflanke, eble pli konvinke spegulas la fekundigan efikon de matjoa popolarto la vivoverko de la alia unua-generacia artisto József Dala (1901-1985). Li transloĝiĝis nome ĉi tien de „fremda lando”, Transdanubio; li estis profesoro de desegnado en la loka gimnazio. Poste lin katenis por ĉiam la etoso de matjoa vivo.
Sur la ĉefplaco troviĝas la hotelo kaj restoracio Korona, (konstruiĝinta en j. 1870) kiu enhejmigas nun Matjoan Popolartan kaj Hejmindustrian Kooperativon.
Adiaŭante placon Sankta Ladislao, ni daŭrigu nian vojon al la urboparto, plej konservanta la iaman karakteron de Mezőkövesd, al la "rezervejo" de matjoa ĉefurbo. La strukturo de tiu urboparto kaj kelkaj ĝiaj konstruaĵoj eĉ post 1,5-2 jarcentoj aŭtente konservas la konstruan agadon de la matjoa popolo,la harmonion de materialo, strukturo kaj formo, la iaman vivmanieron kaj etoson de la areo. La pitoreska urboparto "Hadas" kun malgrandaj grundoj, senregule kurbiĝantaj stratoj, stratetoj, malgrandaj placoj estas proprece eturba.
En centro de la areo, ĉirkaŭ la"Dancŝedo" vidiĝas protektataj popolaj konstruaĵoj. Je memoro de eminenta popolartistino Bori Kisjankó mortinta en j. 1954. oni aranĝis memorĉambron en ŝia hejmo. Ŝia loĝdomo transformita en muzeon estas fremdultrafika vidindaĵo. Ĝi estas ne nur majstroverko de la popola konstruado, sed oni povas apreci ĝin ankaŭ kiel fidelan demonstranton de la malriĉ-kamparana vivoformo.
Unu post alia oni povas viziti la ankoraŭ eltroveblajn loĝdomojn en la "prakerno" kun vilaĝbilda signifo, en kiuj estas videblaj funkciantaj metiejoj de potfarado, teksado, puntofarado, permane pentritaj kuirejaj kaj ĉambraj mebloj kaj brodartaĵoj. Ilia antikva etoso eble ankaŭ nun gardas la varmon de la vivo de la iama familia komunumo...
Agrikultura Maŝinmuzeo
Alia vidindaĵo de la urbo estas Agrikultura Maŝinmuzeo troviĝanta en strato Eötvös nr.32. Ĝi estas unike riĉa agrikultura kaj teĥniko-historia kolektaĵo, konata dise en Eŭropo, ĝia fondinto estas János Hajdú Ráfis. La labormaŝinaro, konsistanta el pli ol 150 pecoj: (traktoroj, vapormaŝinoj, moveblaj kaj lokstabilaj motoroj) larĝskale reprezentas la jarcent-komencan evoluon kaj aplikon de la motorteĥniko en la tiama agrikulturo. Krom motoraj labormaŝinoj troviĝas tie: ĉevalaj pelmekanismoj el la pasinta jarcento, iam muelilon pelanta akvorado kaj akvoturbinoj. Samloke vidiĝas serio da maŝinaj instalaĵoj kaj iloj uzitaj en etkamparanaj mastrumoj: draŝmaŝinoj, mueliloj, kanabopistiloj, furaĝ- kaj rapotranĉiloj, akvopumpiloj. Estas eksponitaj ankaŭ iamaj ĉevalpelataj terkultiviloj, sem- kaj transport-iloj, agrikulturaj maninstrumentoj, kaj aparte gravas ankaŭ la forĝaĵo kolekto kun laboroj de la popola forĝado. La ĝardeno kun stalo, gardas la memoron de iamaj matjoaj kamparanaj mastrumoj.
Banejo "Zsóry"
Apud ĝia etnografia karaktero la alia granda rimarkindaĵo de Mezőkövesd estas la tutlande kiel "Zsóry" konata Kurac- kaj Strandbanejo de Mezőkövesd troviĝanta 3 km-ojn malproksime de la urbo apud la ĉefvojo.
Ankaŭ nuntempe plilarĝiĝas la gamo de servoj de la banocentro. Kiuj deziras ripozi kaj saniĝi, povas uzi nun la sekvajn servojn kaj instalaĵojn:
Kuracaj servoj:
A La tuta areo de la banejo estas 116 mil kvadrataj metroj (11,6 ha). Por la utiligo de la kuracakvo estas konstruita ekster la banejo Reŭmatologia Hospitalo kun 156 litoj kaj modernaj kuracaj kaj diagnozistikaj instalaĵoj.
Lernejoj
En Septembro 1911 komencis sian funkciadon la gimnazio nomita pri Sankta Ladislao el inter kies muroj miloj kaj miloj elvenis kiel utilaj, devokonsciaj intelektuloj. La lokhistoriistoj estas la sciantoj kaj registrantoj de ĉio, kio servis ĉi tie al la spirita kaj la korpa kulturoj: tutlande fama kantosocieto, tiel nomata perla bukedo, renoviĝinta "amatora", poste "meminiciata" aktorado. La gimnazio, kiu intertempe pligrandiĝis per faka mezlernejo, kun fakoj: financo, manaĝerasistanto kaj fakoficisto-sekretario estas ankaŭ hodiaŭ landfama.
Same landfama estas Faklernejo István Széchenyi, kie la junuloj povas iĝi: teĥnikaj informadikistoj, komputilaj programprizorgistoj, vestindustriaj teĥnikistoj, vestofaristoj, ŝoforoj, aŭtoriparistoj, agrikulturaj meĥanikistoj, maŝinriparistoj, tornistoj, meblistoj, elektromuntistoj..
En la urbo funkcias 4 bazlernejoj. En la ŝtata muziklernejo la lernantoj povas studi en fakoj: solfeĝo, piano, lignaj, kupraj blovinstrumentoj, arĉinstrumentoj, gitaro, frapinstrumentoj kaj solkanto. La urbo estas bone provizita ankaŭ per sportestabloj, ĉiuj lernejoj havas gimnastikejon kaj subĉielajn sportinstalaĵojn. La Urba Sporthalo estas taŭga por aranĝo de konkursoj en ĉiuj ĉambrosportoj. La sportamantoj trovas en la urba sportokampo herban kaj skorian futbalejojn, atletikejon, bitumenan manpilkejon kaj boksan trejnejon.
La kulturaj institucioj de la urbo funkcias larĝskale. Komuna Domo agadas multflanke kun pluraj artaj kaj kulturaj grupoj. Matjoa Popolarta Ensemblo funkcianta en Dancŝedo, atendas la interesantojn kun bunta repertuaro al siaj prezentadoj kaj aliaj aranĝaĵoj. Ekde j.1897 Mezőkövesd havas semajngazeton (eĉ du dum jardekoj ĝis 1944), kiu – kiel kaŝrivereto – nun denove aperis kun sia malnova nomo, Gazeto de Mezőkövesd. Jam dum tri jardekoj aperas jarlibro de la urbo kaj regiono kun la titolo Matjoa tero, kiel lokhistoria, etnografia kaj beletra eldonaĵo. Koncerne la grandecon de la urbo kaj la pretendeman enhavon de la jarlibro-serio ĉi tiu spirita entrepreno estas unika en nia lando. En j. 1976 aperis la monografio de urbo Mezőkövesd kiel riĉe ilustrita, dika volumo sur 800 paĝoj. Kiel ĝian daŭrigon povis preni la interesiĝantoj en la manojn la duan volumon pri la tempo pasinta post j.1953 ĝis nun por la 25a datreveno de la urbiĝo de Mezőkövesd.
Ekonomio
Naturaj kaj ekonomiaj donitaĵoj de la regiono
Mezőkövesd kaj ĝia senpera ĉirkaŭaĵo Matjolando, kiu nun havas la jenajn fremdultrafikajn funkciojn, estas unu el la elstare gravaj areoj de la ripozregiono Mátra-Bükk:
la Norda Mezmontaro kaj Granda Ebenaĵo, apud landa ĉefvojo kaj fervoja linio, preskaŭ en egala distanco de lago Tisza kaj ripozregiono Mátra–Bükk. La konstruita aŭtostrado favore influos la geografian kaj trafikan pozicion de la regiono.
La urbo estas jam delonge industriigita loĝloko (fabriko de konstruelementoj, feraj amasproduktoj, maŝin-, ligno-, vesto kaj mebloindustrioj), kaj ĝia agrikulturo ekevoluis pli signife en la lastaj jardekoj. Konstruiĝis grenejo kun kapacito de 1500 vagonoj kaj pruviĝis vivkapablaj ankaŭ la lokaj entreprenoj. La nombro de la registritaj personaj entreprenistoj estas la duoblo de tiuj en j.1990 kaj superas 1000. Funkcias preskaŭ 200 societaj entreprenoj.
La ĉeso de servofirmaoj, kresko de nombro de personaj kaj (societaj) entreprenoj favore efikis. La malpli grandaj entreprenoj pli bone adaptiĝis al bezonoj de la loĝantaro.
Ankaŭ en komerco kreskas la rolo de entreprenoj, kaj rezulte de tio la provizado fariĝas ĉiam pli multfaceta kaj riĉa. La sistemo de komunumaj instalaĵoj konstruiĝas kontinue. La elektra kaj trinkakva reto traplektas la tutan urbon. Longo de pluvakvaj kanaloj atingas 28,5 km-ojn. La interna vojoreto de la urbo superas 100 km-jn, el ĝi pavimita 90%. Longo de trotuaroj estas 103 km-oj, de la biciklovojoj 5 km-oj. Rezulte de la evoluigoj en la lastaj 10–15 jaroj Mezőkövesd fariĝis loĝloko, kiu disponas pri preskaŭ tute elkonstruita homa kaj teĥnika substrukturoj kiel bazo por ĉiaj pluevoluigoj.
Famuloj
En Mezőkövesd naskiĝis kaj mortis En Mezőkövesd naskiĝis:
Ikervár
Situo
Ikervár (iama kampurbo) situas en maldekstra flanko de Rába, poste laŭ la fluo troviĝas Sárvár.
Historio
Oni trovis objektojn, ilojn el la bronzepoko kaj romia epoko. Hungaroj sekvis la romianojn, estis konstruita fortikaĵo, kie en 1073 reĝo Salomono kaj princo Géza la 1-a paciĝis. La turkoj okupis la fortikaĵon en 1532. Fine de la 18-a jarcento la fortikaĵo malgraviĝis kaj neniiĝis, tiamaj posedantoj de la regiono familio Batthyány konstruis kastelon. En 1896 la unua hungara akvocentralo konstruiĝis laŭ Rába.
Famuloj
En Ikervár naskiĝis pentristo Gyula Batthyány.
Katafa
Katafa estas malgranda vilaĝo en Hungario en regiono Okcidenta Transdanubio, en departemento Vas (Hungario), en Distrikto Körmend.
Situo
La vilaĝo situas laŭ rojo, laŭ ĉefvojo Szombathely-Zalaegerszeg apud Körmend. La lasta urbo troviĝas 6, Vasvár 19, Zalaegerszeg kaj Őriszentpéter po 27, Szombathely 30, Budapeŝto 221 km-ojn.
Bellou-en-Houlme
Bellou-en-Houlme estas franca situanta en departemento Orne, regiono Normandio.
Ĝiaj loĝantoj nomiĝas Bellouin.
Itapitanga
Itapitanga estas municipo en la brazila subŝtato Bahio, kiu havis 10.207 loĝantojn en 2010.
Aleŭta ŝterno
La Aleŭta ŝterno (Onychoprion aleutica eksa Sterna aleutica - vidu Bridge et al., 2005) estas marbirdo de la familio de ŝternoj aŭ Ŝternedoj.
Disvastiĝo
Tiu ĉi specio reproduktiĝas (el majo ĝis aŭgusto) en kolonioj en marbordo kaj insuloj de Alasko (ĉefe sude kaj iom malpli oriente kaj pli precize pleje ĉe la suda angulo de la kanada limo ĉe Jakutak) kaj ankaŭ en pli orienta Siberio ĝis Kamĉatko. Ĝi estas tre forta migranto kiu vintras (septembro al aprilo) malproksime en Indonezio kaj Malajsio. Multnombraj aroj trapasas Ĉinion dum migraj periodoj. Estas la ununura ŝterno de la genro Onychoprion kun reprodukta teritorio tiom norda (subpolusa) kaj kiu vintras tiom suden.
Ĝi estas tre rara vaganto en okcidenta Eŭropo, kun nur unu vidinformo ĉe insuloj Farne ĉe Northumberland, Britio la 28an kaj 29an Majo 1979. Tutmonda loĝantaro povas esti ĉirkaŭ 17,000 aŭ 20,000 birdoj (el kiuj ĉirkaŭ 9,500 en Alasko); la specio malpliiĝas pro troa ĉasado, vetero kaj homa ĝenado, sed lastatempa danĝero por la specio venas el enmetitaj specioj kiel vulpoj, ratoj, hundoj, ktp., aŭ naturaj tradiciaj predantoj kiel ursoj kaj aliaj birdoj.
Aspekto
Temas pri mezgranda ŝterno, kun mallonga, pintakra beko kaj longa, tre forkoforma vosto. Ĝi havas grizajn suprajn partojn kaj blankajn subajn partojn. Ĝi havas nigrajn bekon, krurojn, kronon kaj strion ekde la beko ĝis post la nigraj okuloj kie kuniĝas kun krono kaj nuko. Inter ambaŭ nigraj partoj estas blanka larĝa frunta makulo, ne strio kie ĉe la Grizdorsa ŝterno. Ĝi estas tre simila al la Fulga ŝterno, sed tiu havas malpli da blanko ĉe frunto kaj estas pli malhelgriza. La pugo estas blanka.
Kutimaro
La ino demetas 1-3 ovojn en grunda truo inter plantaro. Ĝi plej ofte nestas inter paroj de Arkta ŝterno, kiu, kiel plej granda parto de la blankaj ŝternoj, estas agreseme defendaj de siaj nestoj kaj idoj kaj atakas grandajn predantojn kio profitas la Aleŭta ŝterno. Ambaŭ estas similaj kun nigra krono sed tiu ĉi havas blankan frunton kaj la Arkta havas ruĝajn bekon, krurojn dum la Aleŭta nigrajn. Kovado daŭras iom malpli ol unu monato.
Kiel plej granda parto de aliaj ŝternoj, la Aleŭta ŝterno manĝas per plonĝado fiŝojn, krustulojn kaj insektojn ĉefe en salaj medioj sed ankaŭ plukas kiel akrobata fluganto insektojn. Propono de fiŝo farita de la masklo al la ino estas parto de la ceremonia pariĝado.
Ĉambro de deputitoj
Ĉambro de Deputitoj estas la nomo en diversaj landoj de la malalta leĝdona parto de la Parlamento.
En Francio, la Ĉambro de Deputitoj estis la tradicia nomo, kiu poste fariĝis la Nacia Asembleo.
Aliaj Ĉambroj en diversaj landoj estas:
(13417) 1999 VH6
(13417) 1999 VH6 estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la japana astronomo Takao Kobayashi elde la Observatorio de Ooizumi en gubernio Gunma (Japanio).
NGC 913
NGC 913 (alia indiko — PGC 9230) estas galaksio en konstelacio Andromedo.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Kamenapuso
La Kamenapuso (Chaetura pelagica) estas eta birdo de la familio de Apusedoj, kiu enhavas ankaŭ la apusojn, apusetojn, salanganojn, ktp.
Fizika priskribo
Dumfluge, tiu birdo aspektas kiel fluganta cigaro kun longaj sveltaj kurbaj flugiloj. La plumaro estas malhelgrizbruna; la gorĝo, brusto, subflugiloj kaj pugo estas pli palaj. Ili havas mallongajn vostojn.
Reproduktado
La reprodukta sezono de la Kamenapuso estas el Majo tra Julio. La reprodukta habitato estas ĉe urboj tra orienta Nordameriko. Origine, tiuj birdoj nestumis en grandaj arbotruoj, sed nune ili ĉefe nestumas en artafritaj strukturoj kiel grandaj malfermaj kamenoj. La nesto estas farita el bastoneotj kungluitaj per salivo kaj lokita en akurata lokigo. La ino demetas 3 ĝis 7 blankajn ovojn, kiujn la ino kovas dumnokte. La kovado daŭras 19-20 tagojn, kaj la elnestiĝo okazas post unu monato. La kamenapusoj povas ovodemeti pli ol unufoje ĉiu sezono.
Kutimaro
Ili estas longdistance migrantoj kaj vintras en orienta Peruo; povas ekzisti aliaj nestolokoj en Sudameriko. Ili migras en aroj. Tiu ĉi specio estis rara vaganto al okcidenta Eŭropo. La gregema naturo de tiu specio estis respegulata en la fakto, ke du individuoj de tiu specio revenis kune al la insuloj Scilly.
Manĝokutimoj
Ties populacio povis pliiĝi historie danke al la enmeto de grandaj kamenoj kiel nestolokoj. Kun akurata artefarita habitato malpliiĝanta, ties nombroj malpliiĝas en kelkaj areoj.
Kacuragi (Ŭakajama)
Kacuragi (かつらぎ町 [Kacuragi-ĉoo], laŭ Transskribado Hepburn: Katsuragi, Kunrej: Katuragi) estas urbeto en Gubernio Ŭakajama en Japanio.
Čukovec (Prelog)
Čukovec, hungare Drávasiklós [drAvaŝiklOŝ] estas ne memstara, malgranda vilaĝo en Kroatio, en distrikto Međimurje (provinco), en municipo de Prelog.
Situo
Čukovec situas 7 km de Prelog, 23 km de Čakovec.
Preĝejo Sankta Georgo (Eisenach)
Historio
La romanika preĝejo unue menciitis en la jaro 1196. Rolon gravan plenumis ĝi kiel sepulta kirko de la turingiaj landgrafoj sed ankaŭ kiel geedziĝkirko de duko Ludoviko la 4-a kaj la sankta princino Elizabeto de Hungario. En la jaro 1292-a incendio damaĝis la inter 1182 kaj 1188 konstruitan ejon. La tomboslaboj de la Ludovikidoj malantaŭaltare nur datumas el la 14-a jc kaj el tio dedukteblas ke temas pri maloriginalaĵoj. Tamen ili estas altvaloraj: staras tie slaboj de Ludoviko la Saltanto, fondinto de Kastelo Wartburg, de ses aliaj grafoj kaj de du iliaj edzinoj.
Rekonstruo ampleksa estis en la jaro 1515-a, kiam instalitis tri egalaj navoj malfrugotikaj. En la 2.5.1521 Marteno Lutero reveninte el la imperia dieto de Worms predikis surloke antaŭ ol ekziliĝi malsupren al Wartburg-kastelo. La Kamparana ribelo postulis urĝan renoviĝon kaj dume oni muntitis kelkajn galeriojn. Arkitekturaj ŝanĝoj pluraj estis poste. Iama kampanilo, separite disde la preĝejo, el la jaroj 1970 loĝejas. Turo 62 metrojn alta aldonitis inter la jaroj 1899 kaj 1902: samtempe alkonstruita antaŭhaleto ĉe la okcidenta enirejo ricevis statuon imponan de Bach kiu en la kirko baptitis en la 23.5.1685. La statuon faris Paul Birr. En aŭtuno 1989, ĵus antaŭ la Turniĝo, la kirko malfermiĝis al kritikemaj diskutrondoj.
Kelkaj artaĵoj enaj
Videblas ambono baroka riĉe ornamita el la jaro 1676 kaj orgenfasado de 1719. La orgeno mem faritis en 1707 laŭ konsiloj de la kantoro-orgenisto Johann Christoph Bach la 1-a, filo de Heinrich Bach. La plej novan orgenon konstruis la firmao Schuke en la jaro 1982. Baptujo malfrugotika de 1505 daŭre uzatas kaj nun. En la kripto de la turo belaj sarkofagoj de dukoj povas esti admirataj. La orgeno faritis fare de Holland.
Inversskribo
Inversskribo, alivorte spegulskribo, estas formita per skribado en la direkto kiu estas la inverso de la natura maniero por antaŭfiksita lingvo, tia ke la rezulto estas la spegula bildo de normala skribo: ĝi prezentiĝas normala kiam ĝi estas reflektita en spegulo. Ĝi foje estas uzita kiel ekstreme primitiva formo de ĉifro. La plej ofta moderna uzokutimo de inversskribo estas trovebla sur la fronto de ambulancoj, kie la vorto "AMBULANCO" ofte estas skribita en tre granda invers-teksto, tiel ke ŝoforoj vidas la vorton normale en sia retrospegulo.
Esplorado indikas ke la kapablo fari inversskribon estas verŝajne heredita kaj kaŭzita de maltipa lingvorganizo en la cerbo. Estas ne konata kiom multe da homoj en la populacio heredas la kapablon inversskribi (neformala aŭstralia gazeteksperimento identigis 10 verajn invers-skribantojn en legantaro de 65,000). La duono de la infanoj de homoj kun la kapablo heredis ĝin. Ekzistas pli da maldekstramanaj invers-skribantoj ol dekstramanaj, verŝajne ĉar maldekstramanaj homoj emas havi maltipajn lingvocentrojn en sia cerbo. 15% de maldekstramanuloj havas la lingvocentrojn en ambaŭ duonsferoj de sia cerbo. La kortekso (maldika tavolo de densaj cerbĉeloj kovranta la tutan cerbon) kaj mova vireto (rilatas al libervola movado) estas trafitaj per tio, povigante ilin legi kaj skribi inverse sufiĉe nature.
Itterbeck
Itterbeck estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Grafschaft Bentheim de la federacia lando Malsupra Saksio. Fine de la komunumo havis  loĝantojn. La komunumo estas parto de la komunumaro Uelsen, administra ligo de pluraj formale sendependaj politikaj komunumoj. La komunuma teritorio situas rekte ĉe la limo al Nederlando. Aliflanke de la limo najbaras la municipoj Hardenberg okcidente kaj Tubbergen sude, ambaŭ en la provinco Overiselo.
Edmundo Crouchback
Infaneco
Edmundo naskiĝis en Londono. En 1252 papo Inocento la 4-a nomumis lin reĝo de Sicilio kaj Apulio: Inocento esperis ke Henriko la 3-a subtenus lin kontraŭ Konrado la 4-a (Germanio), kiu fakte regis tiujn landojn, sed la anglaj nobeloj tute kontraŭis kaj Edmundo estis nur titulara reĝo.
Posta vivo
Post la morto de Simon de Montfort (6-a grafo de Leicester) en 1265, Edmundo nomumiĝis grafo de Leicester kaj de Lancaster, kaj lordo-intendanto (ĉefministro) de Anglio.
En 1267 lia patro donis al li plurajn kimrajn titolojn tiam fakte posedatajn de Llywelyn la lasta, kimra princo kiu estris la kimran reziston kontraŭ la angloj.
En 1271 li kaj lia pli aĝa frato, la estonta Eduardo la 1-a (Anglio), krucmilitis en la Sankta Lando. Estis verŝajne pro tio ke li akiris la kromnomon "Crouchback" ("Krucdorso") ĉar kiel krucmilitinto li rajtis porti krucon sur sia mantelo.
Reveninte en Anglion, li ofte loĝis ĉe Kastelo Grosmont, Monmouthshire, kie naskiĝis lia dua filo Henriko Plantaĝeneto (3-a grafo de Lancaster).
Edmundo mortis la 5-an de junio 1296 sieĝante Bordeaux, kaj entombiĝis en Abatejo Westminster la 15-an de julio tiun jaron.
Edzinoj kaj idoj
Edmundo dufoje edziĝis:
Saint-Médard
Saint-Médard povas aludi al
Hettange-Grande
Hettange-Grande [ɛtãʒ gʁãdə] estas franca situanta en departemento Moselle, regiono Grand Est.
Ĝiaj loĝantoj nomiĝas Hettangeois.
Seigo Narazaki
Seigo Narazaki (japane 楢﨑 正剛, n. 15-an de aprilo 1976) estas japana futbalisto. Li de 1998 ĝis 2010 membris en la japana nacia teamo de futbalo. Li estis aktiva teamano kiu partoprenis en 77 matĉoj, sed li ne atingis golon, ĉar li estis golulo.
Bellou-le-Trichard
Bellou-le-Trichard estas franca situanta en departemento Orne, regiono Normandio.
NGC 914
NGC 914 (aliaj indikoj — PGC 9253, UGC 1887, MCG 7-6-17, ZWG 539.23, IRAS02229+4155) estas galaksio en konstelacio Andromedo.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Kantono Hampshire (Okcidenta Virginio)
La kantono Hampshire - angle Hampshire County - estas kantono de Usono en la subŝtato Okcidenta Virginio. Ĝia administra centro estas la urbo Romney.
Laŭ la stato de la jaro en la kantono vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km².
Baronissi
Baronissi estas komunumo de Italio. Ĝi situas en la regiono Kampanio kaj la provinco Napolo. Fine de en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km².
Najbaras la komunumoj Castiglione del Genovesi, Cava de' Tirreni, Fisciano, Mercato San Severino, Pellezzano kaj Salerno.
Historio de la Esperantista klubo en Brno (1939-1945)
La historio de la Esperantista klubo en la urbo Brno estas priskribita en apartaj artikoloj, el kiuj ĉiu priskribas unu periodon laŭ jar-intervaloj:
Jen la kroniko de 1939 ĝis 1945.
1939
1939: nova kurso, sed ĝi restis nefinita, intervenis la okupacio. En aprilo 1939 alveturis Gestapo al la tiama prezidanto de la Klubo prof. Theodor Kilian postulante de li la kluban korespondaĵon. Samtempe venis aliaj Gestapanoj al la tiama vicprezidanto Hoffner kun la sama postulo. Ambaŭ samideanoj deklaris, ke la kluba kore-spondaĵo troviĝas ĉe la sekretario. La sekvintan tagon venis gestapanoj al J. Vondroušek, sed tiu lerte informita de Kilian, forigis ĉiujn leterojn, kiuj povis esti danĝeraj. Kiel jam estis menciite, la Klubo ekde aŭtuno 1937 ĝis marto 1939 korespondis kun pluraj kluboj, ĉefe kun la klubo en Chingford apud Londono kaj informis la anglajn esperantistojn laŭ vero pri situacio en ĈSR, pri germanaj planoj kaj postuloj, la maja mobilizo, pri minoritataj rajtoj, minoritata juro ĉe ni, pri la septembra krizo kaj fina kapitulaco ktp. Ĉe J. Vondroušek estis faritaj du traserĉoj, la korespondaĵo kaj protokollibro el la jaro 1938 estis konfiskitaj.
1940-1944
1940: fine en junio Gestapo ordonis forigon de stacidomaj tabuloj kaj likvidon de la Klubo. Sed ankaŭ tiam ĉiu firme staris sur sia loko kaj nur fine de aprilo, kiam komenciĝis domtraserĉoj kaj kruda enketado ĉe Gestapo, estis rekomendite al la kursanoj disiri. La klubvesperoj plu daŭris, ankaŭ en la jaro 1940, sed ne plu en aparta ejo. En junio 1940, laŭ ordono de Gestapo kaj minaco, ke sekvos la plej severaj punoj, la Klubo formale likvidiĝis. Malgraŭ tio la kunvenoj sekrete plu daŭris, ĝis aŭtuno l94l, kiam estis proklamita escepta punrajto. Plenajn ses jarojn daŭris la milito detruinta kelkdek milionojn da homoj kaj senmezurajn valorojn. Kaj kion neniu ĉesis kredi realiĝis, plejparte ni ĝisvivis la grandegan feliĉon, la pacon kaj liberon.
1945
1945: la unua postmilita kunveno (12.6. je dat-reveno de likvido de la klubo la 12.6.1940) elektis kiel prezidanton Josef Vondroušek; aperis novaj laborantoj, kiel profesoro de konser-vatorio Vilibald Scheiber, D-ro Jan Geryk k.a.; la Klubo estis la unua, kiu rekomencis agadon en la liberigita Ĉeĥoslovakio, per regulaj kunvenoj kun firma programo; Bedaŭrinde la radio-stacio de Brno estis tiom detruita pro la militsekvoj, ke la tradicion de "Verda Stacio" devis transpreni Prago.
Alluaudia
La Alluaudia estas afrotropisa genro de ses specioj de endemiaj (indiĝenaj) florantaj madagaskaraj plantoj. Ili estas grava konsistigaĵo de la tiea dorna arbaro. La plantoj estas spinaj sukulentaj arboj, arbedoj aŭ arbustoj kun altecoj de 2 ĝis 20 m, kaj kun deciduaj (fal)folioj pro la longa seka periodo. La folioj estas duopaj, kaj longas 0,5-3,5 cm. Ili havas unu aŭ du dornojn kiuj longas 2-2,5 cm. La floroj estas malgrandaj, multaj konstituas umbelon.
Pluraj specioj servas ankaŭ kiel ornamplanto.
Specioj
Alluaudia ascendens
Alluaudia comosa
Alluaudia dumosa
Alluaudia humbertii
Alluaudia montagnacii
Carl Schalén
Carl Adam Wilhelm Schalén, n. 22-a januaro 1902 en Hedvig Eleonora, Stokholmo, m. 11-a decembro 1993 en Lunds Allhelgona, estis sveda astronomo.
Kratilo (filozofo)
Kratilo, en antikva greka Κρατύλος (Kratilos), en latina Cratilus, estas la nomo de greka filozofo de la 5-a jarcento a.K., membro de filozofia tendenco de Heraklito, kiu ofertis okazon al Platono por tiel titoli unu el siaj dialogoj.
Biografio
Pri la persono Kratilo oni konas datenojn nek rilate naskiĝon nek rilate morton. La platona dialogo (440 a.K. ĉirkaŭe) lin prezentas kiel pli juna ol Sokrato, lia interdialoganto; en la Metafiziko ( I, 6), Platono estis lia, doktrine, disĉiplo antaŭ tio fariĝi ĉe Sokrato. La famo de Kratilo devenas precipe el la honoro al li atribuita per la dialogo de Platono.
Kratila doktrino
Laŭ Platono, Kratilo subtenis, same kiel Protagoro, ke ne eblas eldiri falsaĵon ĉar tia parolado eldiras ion pri kio ne plu estas ĉar ĉio senĉese ŝanĝiĝas. Ĉiu eldiro, do, parolas ĉiam nur pri la esto sen apartaj specifaĵoj.
Li tamen, ĉiam laŭ Platono, allasis ke, ekzistas natura adekvateco inter nomo kaj aĵo nomata, kaj ke, la nomo ne estas nura sono pure konvencia. Tiel precipe aperas el la Platona dialogo “Kratilo”.
Kiel Heraklito, li pensis ke, ĉiuj senseblaj estaĵoj senĉese ŝanĝiĝas, kaj ke, do, eblas neniu scio (aŭ scienco) (en Metafiziko de Aristotelo, A, VI, 987 a 29): oni ne povas diri ion veran pri io ŝanĝanta. Lia teorio estis taksata ekstrema de Aristotelo kiu sciigas ke, Kratilo riproĉadis al Heraklito pri jeno: Heraklito diris ke, ne eblas sin lavi dufojojn en la sama akvo, dum eblas eĉ ne unufojon sin lavi en la sama akvo ĉar ĝi ŝanĝiĝas dum la sinlavo mem! Tiu teorio alpuŝis ĝispunkte ke Kratilo, laŭ ebla ironiaĵo de Aristotelo, "ne plu parolis sed limiĝis al gestoj per fingroj”
Knöringen
Knöringen estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Südliche Weinstraße de la federacia lando Rejnlando-Palatinato. Fine de la jaro la komunumo havis 0 loĝantojn.
apartenas al komunumaro, do administra ligo de pluraj najbaraj, formale sendependaj politikaj komunumoj, germane nomata Verbandsgemeinde Landau-Land.
Elpenoro
Elpenoro (malnovgreke Ἐλπήνωρ) estas en la greka mitologio soldato de Itaka reĝo Odiseo.
Elpenoro estis en milito kontraŭ Trojo la plej juna soldato de Itaka reĝo Odiseo. Malgraŭ li ne apartenis inter la plej bonaj batalantoj kaj ankaŭ prudente li ne tro elstaris, la militon feliĉe postvivis.
Kune kun Odiseo li poste travivadis longan kaj suferplenan vojaĝon hejmen. Kaŭzo de tiuj ĉi suferoj estis kolero de dio Pozidono pro morto de Palamedo, pri kiu laŭ la dio kulpis Odiseo pro venĝo, ke li devigis lin foriri en Trojan militon.
Sed kiam ili alveturis sur insulon Aiaia (ĝia lokigo ne estas certa, Robert Graves identigas ĝin kun nun Kroata Loŝinjo), sur kiu loĝis sorĉistino Kirko, la feliĉo Elpenoron forlasis. Post gastigo, kiun Kirko por Odiseo kaj liaj viroj preparis, Elpenoro, subpremita de vino, suprenrampis platforman tegmenton de ŝia domo, por iom dormi tie. Vekis lin nur voĉoj de liaj kunuloj, kiuj jam estis forirantaj. Li ekkuris post ili, sed forgesis, ke estas sur la tegmento kaj per falo de ĝi, li mortiĝis.
Odiseo pli poste dum vojaĝo en patrolandon venis sur sojlon de Submondo, kie li renkontis spiriton de Elpenoro, kiu dum senkonsola flugetado petis lin, ke li lian korpon forbruligu kaj sepultu, cxar li aliokaze ne povas foriri en regnon de mortintoj. Kaj ankoraŭ petis Odiseon, ke li sur la tombon metu lian remilon. Odiseo lian peton plenumis. Revenis sur insulon Aiaia kaj Elpenoron sepultis.
Homera priskribo de Odisea renkonto kun la spirito en Submondo estas valora pruvo pri plej malnovaj grekaj imagoj pri postmorta vivo.
Jean Giraudoux verkis romanon Elpenoro (1919), kiu estas humorisma reverko de la mitologia temo.
Kastelo Grosmont
Kastelo Grosmont estas ruina kastelo en Monmouthshire, Kimrio.
La kastelo konstruiĝis verŝajne dum la 1070-a jardeko kaj estis normanda posedaĵo. Unue ĝi servis malpli kiel grava fortikaĵo ol kiel administra bazo de anglaj nobeloj kiu havis grandajn bienojn en sudorienta Kimrio. Dum la 12-a jarcento, post kimra ribelo, ĝi akiriĝis de anglaj reĝoj, sed en 1201 Henriko la 2-a (Anglio) donis ĝin al nobelo.
Dum la 1220-a jardeko Huberto de Burgh ege plifortigis la kastelon. En 1233, tuj apud la kastelo, anglaj kaj kimraj ribelantoj (inter kiuj estis Huberto mem) venkis armeon de Henriko la 3-a (Anglio). Huberto retenis la kastelon ĝis 1239, kiam li fine perdis reĝan favoron, kaj kiam ĝi reiĝis reĝa posedaĵo.
Włoszczowa
Włoszczowa estas urbo en Sanktakrucio en Pollando. Ĝi apartenas al komunumo Włoszczowa en distrikto Włoszczowski. Tra Włoszczowa kondukas unu el plej gravaj polaj fervojaj linioj - Fervojlinio Grodzisk Mazowiecki - Zawiercie.
Kastelo Grosmont
En 1267 Henriko la 3-a donis la kastelon al sia filo Edmundo Crouchback, kiu ofte loĝis tie kaj kiu iom rekonstruis ĝin.
Włoszczowa
Dua mondmilito
De septembro 1939 sub germna okupado en Ĝenerala Gubernio.
20.11.1939: germana polico pafmortigis 7 personojn suspektitajn pri posedo de armiloj
En la jaroj 1940–1942 ekzistis geto sude de Bazarejo. Septembre 1942 la juda loĝantaro estis deportita.
Sistolo
En medicino, la sistolo estas la parto de la korbata ciklo, dum kiu ĉambroj de la koro kontrahiĝas post repleniĝo per sango. La malo de sistolo estas diastolo, dum kiu la koraj muskoloj malkontrahiĝas.
Priskribo
La mamula koro konsistas el kvar ĉambroj: la maldekstraj atrio kaj ventriklo (konektitaj per la mitra valvo) kaj la dekstraj atrio kaj ventriklo (konektitaj per la trikuspida valvo).
Sistola sangopremo
La sangopremo dum la ventrikla sistolo nomiĝas sistola premo. Ĝi estas pli alta ol la diastola premo, kaj estas tipe skribita unue: ekz. sangopremo de 120/80 mmHg estas sistole 120 mmHg, diastole 80 mmHg.
Etimologio
La termino sistolo devenas el la helena σῠστολή sustolḗ “kontraho”, el σῠ́ν sún “kun” kaj στέλλειν stéllein “sendi”.
(13419) 1999 VJ10
(13419) 1999 VJ10 estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la japana astronomo Takao Kobayashi elde la Observatorio de Ooizumi en gubernio Gunma (Japanio).
Zabłudów
Zabłudów estas urbo en Podlasio en Pollando. Ĝi apartenas al komunumo Zabłudów en distrikto Białostocki.
Socialdemokratia Partio de Aŭstrio
La Socialdemokratia Partio de Aŭstrio ( Sozialdemokratische Partei Österreichs (SPÖ)) estas socialdemokratia politika partio en Aŭstrio. Ĝi fondiĝis dum kongreso la 30-an de decembro 1888 kaj la 1-an de januaro 1889. Ĝi estas inter la gvidaj partioj de la Nacia Konsilio kaj la Federacia Konsilio, la du ĉambroj de la parlamento de Aŭstrio. Sur eŭropa nivelo, ekzemple en la parlamento kaj gvida komisiono de la Eŭropa Unio, la partio estas parto de la transnacia Partio de Eŭropaj Socialdemokratoj.
NGC 915
NGC 915 (aliaj indikoj — PGC 9232, MCG 4-6-33, ZWG 483.41, NPM1G +26.0063) estas galaksio en konstelacio Ŝafo.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Grotoj de Vallorbe
La Grotoj de Vallorbe, ankaŭ konataj kiel Grotoj de Orbe, estas kavernosistemo de la rivero Orbe apud Vallorbe en Kantono Vaŭdo Svislando. La kavernoj estiĝis pro la subtera elfluo de Orbe el la Lago de Joux. Sudokcidente de Vallorbe el la kaverno refontas la rivero Orbe el granda riverfonto.
Prahistorio
Antaŭ 150 milionoj da jaroj la regiono estis kovrita de la Ĵurasa Maro. La 200 metra tavolo da kalkaj sedimentoj de la maro formis la prakondiĉon por la estiĝo de la kavernosistemo. Kiel sekvo de la alpofaldiĝo antaŭ 7 milionoj da jaroj estiĝis la Ĵurasa Montaro kaj la maro definitive retiriĝis. Per la erozio estiĝis dum pluraj jarmilionoj la hodiaŭa kavernosistemo.
Malkovro de la kavernosistemo
Jam dum jarcentoj ekzistis la riveroj Supra Orbe kaj Suba Orbe. La loĝantaro ĉiam intuitive supozis, ke devas ekzisti konekto inter la Lago de Joux kaj la fonto de la Suba Orbe.
Fine de la 19-a jarcento per akvokolorigo estis pruvita la ekzisto de konekto inter la Lago Brenet kaj la suba fonto de la rivero Orbe. Por ne sufiĉa ekipaĵo la una plonĝado en la jaro 1893 sukcesis nur ĝis profundece de 11 metroj. Nur en la jaro 1961 la tri plongistoj Michel Gallet, Jean-Claude Protta Protta kaj Alain Sauty sukcesis per kvin plonĝekskuros esplori la kavernosistemon ĝis al profundeco de 140 metroj. En la jaro 1966 alia teamo sukcesis malkovri supre de la Lago de Silento jam kelkcentmetrojn da sekaj galerioj.
Informoj pri la kavernosistemo
La enirejo de la kaverno situas sur alteco de 750 m s.m.. La fonto de Orbe, kiu tra sifono senakivgas la kavernon situas sur alteco de 776 m s.m. La kavofluo de Orbe tra la kaverno estas inter 2 m³/s kaj 80 m³/s. La ekzakta longeco de la kavernosistemo ne estas konata, ĉar ĝis nun estas esplorita nur parto de ĝi, sed ĝi devas superi 4 kilometrojn. La alteco diferenco de la vizitebla parto estas 228 m. La aera temperaturo en la kaverno la tutan jaron estas konstante inter 8° kaj 10 °C, dum la kavotemperaturo varias inter 4° kaj 13 °C.
Turismo
La 6-an de aprilo 1974 parto de la kaverno estis malfermita kiel turisma allogaĵo por la publiko. Ĉe la elirejo situas la Trezoro de la Feinoj, tio estas ekspozicio de mineraloj elfositaj el samtipa ŝtono ĉirkaŭ la mondo en kvar kupolaj haloj.
Feni Sadar
Feni Sadar, ফেনী সদর estas subdistrikto (supozeble urbego) en Bangladeŝo en Ĉitagongo (regiono), en la samnoma distrikto Feni. La distrikta ĉefsidejo kaj ĉiuj aliaj administraj oficoj funkcias ĉi tie.
Geografio
Feni Sadar situas sur ebenaĵo en orienta parto de la lando. Dako troviĝas 130, Ĉitagongo 80 km. Limo de Barato estas proksime.
Ekonomio
Feni Sadar situas en agrikultura regiono, oni kultivas la kutimajn kreskaĵojn, kiel en aliaj lokoj de Bangladeŝo. La loko estas dense loĝata.
Trafiko
Preter Feni Sadar kuras ĉefvojo. En tiu loko ne fluas rivero. Al Barato rekte ne estas kontakto.
Klimato
Feni Sadar situas en tropika klimato kun influo de musonoj. En la plena jaro pluvas 3224 mm. Precipe inter aprilo-oktobro pluvas (en junio 823 mm). En decembro pluvas nur 1 mm. La averaĝa jara temperaturo estas 23 °C. En aprilo kulminas la varmo kun 26 26 °C, en januaro estas 20 °C.
Turio
La turiarbo aŭ turio (Sesbania grandiflora) estas plantspecio el la subfamilio de la Faboideoj (Faboideae) ene de la familio Fabacoj (Fabaceae). Ĝi originas el Hindio aŭ sudorienta Azio kaj estas kultivata hodiaŭ ankaŭ en Afriko kaj Karibio. La turio kreskas nur en humida varmega malaltlando kaj ne toleras temperaturojn sub 10 °C. La floroj estas manĝataj kiel legomoj, ankaŭ la junaj guŝoj kaj la folioj estas manĝeblaj.
Priskribo
La turio estas malgranda, maldense disbranĉita kaj sendorna arbo. Ĝi atingas alton de 8 ĝis 15 mm kaj trunkan diametron de 25 ĝis 30 cm. La nur ĉe la branĉofinoj kreskantaj alterne starantaj folioj estas 15 ĝis 30 cm longaj kaj pare pinataj. Ili havas 12 ĝis 20 paroj de palmataj folietoj. La foliatoj estas oblongaj, rondaj, 3 ĝis 4 cm longaj kaj ĉirkaŭ 1 cm larĝaj. Antaŭ la folifalo la folioj iĝas helflavaj.
La infloreskoj konsistas el du ĝis kvin floroj. La grandaj, duseksaj floroj estas unusimetriaj kaj 5 ĝis 10 cm longaj. La petaloj estas rozecaj, ruĝaj aŭ blankaj.
Horní Jelení
Horní Jelení estas urbo en Ĉeĥio, la regiono Pardubice, distrikto Pardubice. Vivas ĉi tie. Ĝi situas inter vastaj arbaroj, proksimume en la centro de triangulo de la urboj Holice, Vysoké Mýto kaj Choceň. Per sia pozicio en arbaroj ĝi allogas al biciklaj veturoj aŭ piedaj promenoj ekzemple al proksimaj fiŝlagoj Pětinoha, Hanzlíkovec, Pecáky aŭ al pli foraj Svatba kaj Lodrant. Vintre la ĉirkaŭo taŭgas al skikurado. Grandaj arbaroj liveras al la regiono freŝan aeron kaj pro tio ĝi estas rekomendata al somera kaj vintra restado.
Urbopartoj
Al la komunumo apartenas urbopartoj:
Historio
Horní Jelení kaj pli malfrue ankaŭ proksima Dolní Jelení ekestis kiel domaroj apud fortikaĵeto fondita en la unua duono de la 15-a jarcento, sed jam en la 16-a jarcento neloĝata. La unua skriba mencio pri ambaŭ vilaĝoj estas el la jaro 1472 kaj la unua posedanto de ili estis la ĉeĥa reĝo Georgo el Poděbrady. En la jaro 1495 aĉetis tiun ĉi bienegon la grandsenjoro Vilém el Pernštejn. Krom aliaj aranĝoj li fondis ĉi tie sistemon de fiŝlagoj, el kiu ĝis nuna tempo konserviĝis jam menciitaj tri lagoj Pětinoha, Hanzlíkovec kaj Pecáky. Familio Pernštejn posedis la vilaĝojn ĝis la jaro 1556, poste ĉi tie alterniĝis kelkaj posedantoj ĝis en la jaro 1573 la sinjorejon aĉetis Heřman Varlich el Bubno kaj sur Skášov. En la jaro 1734 Horní Jelení fariĝis urbeto kun rajto aranĝi kvar jarfoirojn ĉiujare. En la jaro 1912 estis Horní Jelení promociita je urbo kaj ricevis sian blazonon. Historian titolon "urbo" estis al Horní Jelení redonita en la jaro 2006.
Preĝejo de la Sankta Triunuo
Preĝejo de la Sankta Triunuo estas dominanto de la urbo. La origina preĝejo estis renesanca, konstruita en la jaroj 1776 - 1978 je la mendo de Heřman el Bubno. Malkonstruita ĝi estis en la jaro 1863 kaj la nuna preĝejo ekestis en la jaro 1866 sur la sama loko. Ĝi estas ununava kun trilatere finita presbiterejo kaj kun sakristio en la akso. Ĝi elstaras per valora malfrubaroka ekipaĵo, kies parto estas la bildo Ecce homo de nekonata artisto el Škréta ĉirkaŭo kaj pluaj pentraĵoj de F. X. Wagenschön. Estas ĉi tie la ĉefa kaj ses kontraŭ si starantaj flankaj altaroj kun lignoskulptaĵoj de Jakub Teplý el Pardubice el la jaroj 1767 ĝis 1776, baptujo el la jaro 1782, en sakristio staras inkrustita ŝranko, en pastrejo porpatrona benko kun riĉaj lignoskulptaĵoj kaj inkrustoj, predikejo kun figuraj reliefoj kaj skulptistaj kompletaĵoj, nove riparita orgeno kun rokokaj dekoracioj, konfesejo ornamita per inkrustaĵoj kaj statuoj de du anĝeloj el la jaro 1755. Surkripta tumbo de Heřman el Bubno, konstruanto de la origina preĝejo, estas el la jaro 1602. La nobelulo estas ĉi tie en la preĝejo sepultita, onidire kun sia fidela leono, kiun li alveturigis el siaj vojaĝoj en afrikaj regionoj.
Paroĥejo
estas malfrubaroka el la jaro 1792, estas teretaĝa, kvaraksa kun centra rizalito.
Kastelo
eastas simpla konstruaĵo, kiun en la jaro 1867 konstruigis familiaro Buben sur loko de estinta fortikaĵeto, malkonstruita en 1817. La kastelo ne estis uzata kiel nobela sidejo, sed nur kiel centro por regado de bienoj en la urbeto Jelení.
Kamparana domo n-ro 143,
origine gastejo sur la urboplaco en Horní Jelení, estas popola arĥitekturaĵo el komenco de la 19-a jarcento. Ĝi estas teretaĝa kun ligna subĉambro malfermita per du arkadoj. La ĉefa enirejo kun ligna portalo el du kanelitaj pilastroj portantaj triangulan ŝildon.
Naskiĝintoj
Georgino Jelenská, naskiĝinta la 21-an de decembro 1942 en Horní Jelení, mortinta la 27-an de marto 2007 en Hradec Králové. Signifa ĉeĥa aktorino, kreis 140 filmajn kaj televidajn rolojn, ekzemple rolon de edzino de kooperativprezidanto en konata filma trilogio de la reĝisoro Troška "Suno, fojno, fragoj..."
Oldřich (Ulriko) Tošovský, naskiĝinta la 10-an de julio 1917 en Horní Jelení, pereis la 17-an de oktobro 1940 okaze de ekzercflugo de aviadilo Welington de 311-a aviadeskadro de Britio. La aviadilo tuŝis alttensian linion apud Coddenham kaj terenfalis ĉe Pipps Farm. Sgt. Tošovský havas sian tombon en All Saints Honington, graflando Suffolk.
3771 Alexejtolstoj
3771 Alexejtolstoj estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la 20-an de septembro 1974 de la ukraina astronomino Ljudmila Vasilievna Ĵuravljova elde la Krimea astrofizika observatorio de Nauĉno en Ukrainio.
Nomo
Ĝia nomo honoras la rusan verkiston Aleksej Nikolajeviĉ Tolstoj (cirile : Алексей Николаевич Толстой, 1883–1945).
Rum (Vas)
Rum estas vilaĝo en Hungario en regiono Okcidenta Transdanubio, en departemento Vas (Hungario), en Distrikto Szombathely. Rum signifas hungare: rumo, sed verŝajne la loknomo originas de familio Ruhm.
Situo
Rum situas laŭ la maldekstra bordo de Rába. Tie estis grava vojo (inter Savaria kaj Sophiane) kaj trapasejo de la romianoj. Szombathely troviĝas 21, Budapeŝto 196 km.
Historio
La unua mencio okazis en 1246 en latina formo terra Rum. Dum la mezepoko la komunumo estis kampurbo kun fortikaĵo. La turkoj okupis la fortikaĵon en 1532. En 1869 incendio okazis. Dum la fervojkonstrua epoko estis aparta fervojo al Szombathely, kiun oni jam nuligis.
Vidindaĵoj
Vidindaĵoj estas la Preĝejo Sankta Ladislao (Rum) kaj Kastelo de Rum.
Kantono Hancock (Okcidenta Virginio)
Hancock County estas distrikto en la usona ŝtato Okcidenta Virginio. Ĝia administra centro estas la urbo New Cumberland.
Dum la jaro 2000 la distrikto havis 32 667 loĝantojn. Ĝi konistigas la plej nordan punkton en la norda patotenilo de Okcidenta Virginio.