cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Rust (Aŭstrio)
Historio
Pli frue romianoj loĝis tie. En 895 hungaraj triboj okupis Karpatan basenon, en 907 venkis ĉe Bratislavo kaj ilia regno etendiĝis. Hungara Reĝlando formiĝis en 1000. Dum la historio zono de tiu regiono ofte apartenis foje al Hungario, foje al Aŭstrio. La unua mencio pri la urbo devenis el 1317 en formo Ceel, en formo Rust en 1393. La turkoj detruis la komunumon en 1529 kaj en 1532. Urbomuro konstruiĝis en 1614. Rust iĝis libera reĝa urbo en 1681. Post la 17-a j.c. granda detruo ne okazis, la urbo estas plene de historiaj domoj. La Interna urboparto estas Monda Heredaĵo.
En 1910 Ruszt havis 1535 da loĝantoj (1290 aŭstroj, 218 hungaroj). Ĝis 1920 Ruszt apartenis al Sopron (reĝa departemento), al distrikto de Kismarton, poste al Aŭstrio.
Vidindaĵoj estas katolikaj preĝejoj el 1512 kaj 1617. La pli frua preĝejo estas ĉirkaŭita de muro.
101
En la jaro 101 post Kristo okazis, interalie:
Praemium Imperiale
La Praemium Imperiale (高松宮殿下記念世界文化賞, nome 'Mondkultura Premio en Memoro de Sia Imperia Alteco Princo Takamacu') estas internacia arta premio atribuita ekde 1989 fare de la imperia familio de Japanio je la konto de la Japana Arta Asocio en la fakoj pentrarto, skulptarto, arkitekturo, muziko kaj teatro/kino.
La premio konsistas el ormedalo kaj 15 milionoj da japanaj enoj, kaj estis kreitaj de la Fujisankei Gurupu, kiu pagas la elspezojn de ĉirkaŭ 3 milionoj da usonaj dolaroj jare. La premioj estas atribuitaj pro elstara kontribuo al la disvolvigo, promocio kaj progreso de artoj.
Federacia Konstitucia Kortumo de Germanio
Kvankam ĝi kontrolas verdiktojn de aliaj juraj kortumoj en Germanio, la konstitucia kortnumo ne estas parto de la ŝtataj juraj instancoj, sed kontrolas ilin kiel ĝi kontrolas ĉiujn ŝtatajn instituciojn, laŭ sola kriterio ĉu la instituciaj agoj estas laŭkonstituciaj. Ne ĝustas do nomi la kortumon la "supera jura kortumo de Germanio".
La kortumo havas sian sidejon en la urbo Karlsruhe. La modernisman ĉefkonstruaĵon, kiu konstruiĝis inter la jaroj 1965 kaj 1969, projektis la arkitekto Paul Baumgarten.
23403 Boudewijnbüch
23403 Boudewijnbüch estas asteroido de la ĉefa asteroida zono, malkovrita la de la usona astronomo Tom Gehrels elde la Observatorio de la Monto Palomar (Kantono San Diego, Kalifornio, Usono).
Nomo
Ĝi estis nomita en memoro de la nederlanda verkisto Boudewijn Büch (1948–2002), poeto kaj televiva prezentisto. Li estas bone konata pro sia furora romano De kleine blonde dood ("La eta blonda mortinto", 1985), laŭ kiu filmo estis bazita en 1993. La nomo estis proponita de Carl Koppeschaar.
Malgranda Kaŭkazo
La malgranda Kaŭkazo (ankaŭ nomata kontraŭ-Kaŭkazo, kartvele მცირე კავკასიონი, mcire k'avk'asioni, azere Kicik Qafqaz Dağları, nomata kontraste al la Granda Kaŭkazo) estas 600 kilometrojn longa montaro en Azio inter la Nigra kaj Kaspia maroj etendante de nordokcidente al sudoriente. Ĝi leviĝas ĝis 3724 metrojn super la marnivelo - per la monto Gamış dağı de la Montaro Murov en Azerbajĝano. Kun ĉiuj siaj montĉenoj ĝi estas ĝis 120 kilometrojn larĝa. La montaro situas sur la teritorioj de Kartvelio, Armenio kaj Azerbajĝano.
Partaj montaroj
Listigitaj sube estas la ĉefaj montaroj de la Malgranda Kaŭkazo de okcidento al oriento:
Kongrio
Kongrio (hispane congrí, moros y cristianos aŭ arroz moro) estas fama plado de Kubo. Ĝi estas versio de la plado rizo kaj fazeoloj, kombinaĵo trovita ĝenerale en Karibio kaj Brazilo. "Moros y Cristianos" tradukata kiel Maŭroj kaj Kristanoj. La "Maŭroj" estas la nigraj fazeoloj, kaj "Kristanoj" la blanka rizo, referenco de la fruaj setlejanoj de Kubo por kiuj la Reconquista de Hispanio estis lastatempa memoro.
La kuirado ĝenerale implikas kuiri la nigrajn fazeolojn en bona kvanto de akvo, kaj tiam kuirinta la rizon en la akvo de la fazeoloj en alia poto. La rizo ankaŭ povas esti kuirita aparte kun fazeoloj simple servita aldone al la rizo, kvankam tio ne estas la plado "kongrio". Cepoj, ajlo, dolĉa papriko, origano kaj laŭrofolio estas ordinaraj gustigaĵoj por tiu plado, ĝenerale kuirita kun sofrito anticipe.
Ovingo
Ovingo estas eta ujo, en kiun oni metas kuiritan ovon kun ŝelo, kiam oni volas poste forpreni nur la supron de la ŝelo kaj manĝi la ovon, kaj volas eviti ke dume la ovo ŝanĝas sian pozicion, en plej malfavora kazo forruliĝas. La hodiaŭ ĉiutaga aĵo dum antaŭaj jarcentoj estis luksaĵo kaj esprimo de aparte delikataj manĝokutimoj.
La ekzisto de ovingoj estas dokumentita ekde la Romia Imperio. Mozaiko el Antioĥio el la jaro 40 antaŭ Kristo montras homojn, kiuj manĝas ovojn el ovingoj per kuleretoj. En la romia urbo Pompejo troviĝis arĝenta ovingo kun koresponda arĝenta ovomanĝa kulereto.
Post la antikva epoko oni ŝajne forgesis pri ovingoj, sed ili ree iĝis modaj inter nobeloj de Eŭropo dum la 16-a jarcento. Sur desegnaĵo el tiu jarcento bildiĝas itala ovingo kun la noto "per ova" (por ovo). Komparebla desegnaĵo ankaŭ konserviĝis el Germanio. Baldaŭ en la reĝaj, dukaj kaj grafaj kortumoj de Eŭropo ekzistis pompaj ovingoj el arĝento, oro kaj juvelaj ŝtonoj. En tiuj ovingoj la ovo plejparte teniĝis vertikale kaj la plej pinta parto estis supre. Sed tiel ne ĉiam estis: Sur olea pentraĵo de la germana artisto Georg Flegel el la 17-a jarcento (detalo de ĝi troveblas dekstre) bildiĝas stana bovleto kun piedetoj, en kiu ovo kuŝis horizontale. La supro de la ovoŝelo estas forprenita, kaj sur la ovo kuŝas tranĉaĵo da pano, kiu ŝajne anstataŭ kulereto servis por la elmanĝo de la mola interno de la ovo.
Dum la jaro 1727 la reĝo Ludoviko la 15-a de Francio ordonis kompletigi sian oran servicon per kostaj oraj ovingoj. Tiaj valoraj, de juvelistoj produktitaj ovingoj estis ŝatataj donacoj inter nobeloj dum grandaj familiaj festoj, simile kiel simile kostaj kuleretoj.
Dum la 17-a jarcento en Eŭropo konatiĝis la origine ĉina materialo porcelano, kiu tre taŭgis por ujoj de varmaj manĝajoj. Kiam dum la jaro 1708 en Germanio malkovriĝis la tekniko mem produkti porcelanon, kaj do sendependiĝi de la importoj de porcelanaj ujoj el Ĉinio, oni produktis ankaŭ ovingojn el tiu materialo. La porcelanoproduktejoj en la germanaj urboj Meissen, Frankenthal kaj la urboparto Höchst de Frankfurto ĉe Majno, ekde la mezo de la 18-a jarcento liveris siajn porcelanajn servicojn kun ovingoj, la firmao Villeroy & Boch en Sarlando sekvis fine de la 18-a jarcento, la Reĝa Porcelano-Produktejo en Berlino, la ĉefurbo de la reĝlando Prusio, tamen nur aldonis ovingojn meze de la 19-a jarcento.
Ekde kiam oni - ekde la dua duono de la 19-a jarcento - produktas porcelanon industrie kaj sekve en tre grandaj kvantoj, ovingoj estas memkomprenebla parto de tiumaterialaj servicoj kaj laŭ formo kaj dekoro adaptiĝas al la dezajno de la resto de la servico.
Krom tio tamen daŭre ekzistas individuaj, ofte fantazie dekorataj kaj luksaj ovingoj el ĉiuj eblaj materialoj, kiuj estas aprezataj kolektaĵoj.
(131539) 2001 US133
(131539) 2001 US133 estas troja asteroido de Jupitero, kiu orbitas ĉe la punkto de Lagrange L5 de la sistemo Suno-Jupitero : ĝi do estas ano de la tiel nomata «Troja Tendaro».
Malkovro
Ĝi estis malkovrita la en la kadro de la astronomia kampanjo LINEAR elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Frank Shuman
Frank SHUMAN (23-an de januaro 1862, Brooklyn, Novjorko - 28-a de aprilo 1918) estis germandevena aŭtodidakta inĝeniero en Filadelfio, kiu okupiĝis interalie pri sunenergiaj centraloj.
Li konstruis en Egiptio (1913) grandan suncentralon. Ĝi estis 55-ĉevalpova kaj pumpis 25 m3/minuto. Pro la ekonomie favora funkciado, ĝi redonis la investitan monon post 2-3 jaroj. Shuman planis pli grandajn centralojn, sed tiujn sonĝojn rompis la unua mondmilito kaj la kreskanta naftoindustrio.
Condé-sur-Vire (stacidomo)
Condé-sur-Vire estas franca varstacidomo sur linio - Guilberville, situanta en  Condé-sur-Vire, en departemento Manche, regiono Normandio.
Temas pri stacidomo de Société nationale des chemins de fer français (SNCF).
Ĝi situas ĉe kilometra punkto (PK) de linio St-Lô - Guilberville (414000).
Mitsuhiko Ogata
Mitsuhiko Ogata (緒方 光彦, n. ) estas japana futbalisto.
Li futbalis ĉe Sanfrecce Hiroshima.
3983 Sakiko
3983 Sakiko estas malgranda malhela asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la ĉeĥa astronomo Antonín Mrkos elde la Observatorio Kleť, apud České Budějovice en Ĉeĥio.
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de Sakiko Nakano, fratino de la japana astronomo Syuichi Nakano.
Wartburg
Wartburg - estas kastelo en Turingio, Germanio.
(124311) 2001 QO73
(124311) 2001 QO73 estas marsrenkonta asteroido malkovrita la de la kataluna astronomo Jaume Nomen elde la Observatorio de La Ametlla de Mar (Katalunio, Hispanio).
Wartburg
La kastelo troviĝas supre de la urbo Eisenach, ĉe la nord-okcidenta rando de la Turingia Arbaro, je 411 metroj super la marnivelo. Ĝi estis konstruata ĉirkaŭ la jaro 1067 danke al la turingia grafo Ludoviko la Saltanto estante ekde 1999 parto de la Monda Kulturheredaĵo de UNESKO.
(124311) 2001 QO73
Orbito
Ĝi estas en orbita resonanco 3:10 kun la Tero.
Ĝia discentra orbito ekstere malproksime tanĝas tiun de Marso. Ĝia marsa MOID estas 0,26784 astronomia unuo, tie estas 40,068 milionoj da km.
Wartburg
Historia signifo
Tial ne mirigas, ke la loko jam dum la 19-a jarcento konsideriĝis historia monumento.
Artaj kolektoj
Moritz von Schwind pentris freskojn pri la vivo de Sankta Elizabeto, pri Kantokonkurso je Wartburg kaj la landgrafa historio en la restaŭrita palaco.
Eteloĥorio
Eteloĥorio estas la konscia enkonduko de plantoj per semoj aŭ per junplantoj en nova kreskoareon fare de la homo. La eteloĥorio kune kun la agoĥorio kaj la speiroĥorio subformo de la hemeroĥorio.
Amato Lusitano
João Rodriguez de Castelo Branco (1511–1568) (naskiĝis en Castelo Branco, 1511 - mortis en Tesaloniko, en la 21-a de januaro 1568) estis portugala kuracisto, botanikisito, anatomo, kirurgo, humanisto, historiisto kaj profesoro pri Anatomio kaj Botaniko de la Universitato de Ferrara.
Eteloĥorio
Multajn kulturplantojn, kiuj ludas hodiaŭ gravan rolon en la nutrado de la homoj, la homo konscie disvastigis. Tritiko, hordeo, lento, spelto, fabo, lino, papavo estas ekzemploj de plantoj, kiuj ne estas tipaj en meza Eŭropo, ankaŭ se ili apartenas al la arĥeofitoj. Ilin la homoj portis komence de la ŝtonepoko antaŭ ĉ. 6.500 jaroj de la orienta mediteranea regiono al Mezeŭropo kiam la unuaj homoj komencis kultivi plantojn.
Amato Lusitano
Amato Luzitano estis la unua kiu science studis la iberian plantaron, kontribuante kun la Biologio, Farmakologio kaj medicina botaniko. Pioniro ĉe la klinika metodo pri seksologio li detale priskribis la generajn organojn kaj viran kaj inan; la reproduktadon en ties malsamaj aspektoj: gravedeco, nasko kaj aborto krom la plej oftaj malsanoj de graveduloj; kelkaj veneraj malsanoj kaj ties terapeŭtiko; kaj kazoj je maldifino de la seksa vivado kaj kun ties fizika naturo kaj emocie.
Biografio
Li studis en la Universitato de Salamanko, sed reiris al Portugalio en 1529. Ĉar li estis judo, li estis malpermesata eniri en Portugalion kaŭze de la persekutoj fare de la Inkvizicio, do li decidis vojaĝi al Antverpeno (1534), kie li publikigis sian unuan libron "Index Dioscoridis" (1536). En tiu urbo li je la unua fojo adoptis la nomon Amato Luzitano, per kiu li eksubskribis sian verkaron.
Same kiel Herofilo (335 a.K. - 280 a.K.), Galeno, Miguel Servet, Realdo Kolombo (1516-1559) kaj Vilhelmo Harvej li famiĝis kiel esploristo pri la sangocirkulado. Oni ankaŭ akceptas ke li malkovris la funkciojn de la valvoloj en la sangocirkulado. Antaŭ ol establiĝi en Ferrara, li travojaĝis la Eŭropon. Herkulo la 2-a lin nomumis por la katedro de Anatomio kaj Botaniko en la Universitato de Ferrara, kiel asistanto de Giambattista Kanano (1515-1579). Kelkatempe li aktivis serve de la papo Julio la 3-a kaj okaze de la pontifikeco de Paŭlo la 4-a, persekuto komenciĝis al la hebreoj en Italio. Luzitano fuĝis unue al Ragusa, poste al Grekio, establiĝante en Tesaloniko, kiu estis parto de la otomana imperio kaj kien alsvarmis granda hebrea komuneco.
Internacia Socialista Estraro
La Internacia Socialista Estraro (Bureau Socialiste Internationale, fakte ĉi tie ne temas pri socialisma "oficejo", sed vere pri "estraro") estis la daŭra organizaĵo de la Dua Internacio, establita ĉe la Pariza kongreso de 1900. Antaŭ tio ne estis organiza infrastrukturo por la "Dua Internacio" krom serio de periodaj kongresoj, kiuj eĉ ne havis unuecan nomon. La gastiganta partio de la proksima kongreso respondecis pri ĝia organizado.
Post la Internacia Socialista Kongreso de Parizo en 1900, daŭra estraro estis establita kiu kunvenis periode inter kongresoj. Konstanta sekretariejo estis ankaŭ establita en Bruselo. Reprezentantoj de la sekretariejo partoprenis en ĉiuj 16 plenkunsidoj de la estraro.
La membreco de la estraro ŝanĝiĝis de kunveno al kunveno, ĉiu lando sendis tri reprezentantojn samtempe. Multaj elstaraj personaĵoj el la socialisma movado kaj pluraj estontaj ŝtatestroj aŭ registaraj gvidantoj estis membroj en iu aŭ alia momento.
Maglić Monto
Maglić monto estas plej alta monto en Bosnio kaj Hercegovino. Maglić lokas en la Sutjeska Nacia Parko kaj faras limon kun Montenegro. Ĝi altas 2,387 m kaj estas interesa por montogrimpemuloj.
Bakster-eŭkalipto
La Bakster-eŭkalipto (Eucalyptus baxteri) estas eŭkalipto kiu estas indiĝena en la sudoriento de Aŭstralio, ĉeestante ekde suda  Novsudkimrujo tra  Viktorio kaj en Fleŭrjeŭ-Duoninsulo kaj Kanguru-Insulo de orienta Suda Aŭstralio.
Ĝiaj scienca kaj Esperanta nomoj memorigas la botanikiston William Baxter (mortinta en 1836) kiu kolektis plantojn en la koncerna regiono.
Priskribo
Ĝi estas mez-dimensia arbo kiu povas atingi altecon de 40 metroj. La kruda fibra arboŝelo estas kolore griza-bruna. La junecfolioj estas 8 cm larĝaj kaj 13 cm longaj, dum la ledecaj maturecfolioj etas 3 cm larĝaj kaj 13 cm longaj kaj laŭforme oblongaj kaj kolore verdaj. La florado okazas de decembro al aprilo kaj la blankaj abundaj floroj havas diametron de 2 cm.
Belverne
estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Haute-Saône (prononco [],, arpitane Hiôta-Sona), en la regiono Burgonjo-Franĉkonteo (Bourgogne-Franche-Comté, prononco []) kaj en la historia regiono Franĉkonteo. Fine de en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². Administre la komunumo apartenas al la arondismento Lure (france arrondissement de Lure), la orienta parto de la departemento, kaj al la kantono .
Bakster-eŭkalipto
Priskribo
Bakster-eŭkalipto apartenas al ne-laŭtaksonomia grupo de la fibroŝelaj eŭkaliptoj (stringybarks).
Efiko de Casimir
En fiziko, la efiko de Casimir aŭ forto de Casimir-Polder estas certa forto aperanta pro kvantumaj kampaj efikoj. La tipa ekzemplo estas en okazo de du neŝargitaj metalaj teleroj en vakuo, lokitaj je kelkaj mikrometroj aparte, sen iu ekstera elektromagneta kampo. En klasika priskribo, la manko de ekstera kampo ankaŭ signifas ke ne estas kampo inter la platoj, kaj do ne aperas forto inter ili. Kiam ĉi tiu kampo estas anstataŭe studata per la kvantuma elektromagnetismo, videblas ke la platoj influas la virtualajn fotonojn, kiuj konsistigas la kampon, kaj tiel generas forton allogan aŭ dispuŝan depende de la specifa ordigo de la du platoj. Ĉi tiu forto estas eksperimente mezurita, kaj estas ekzemplo de efiko pure pro la dua kvantumigo.
Nederlandaj fizikistoj Hendrik B. G. Casimir kaj Dirk Polder la unuaj proponis ekziston de la forto kaj formulis eksperimenton por detekti ĝin en 1948.
Ĉar la forteco de la forto falas for rapide (en la kvara potenco) kun distanco, ĝi estas nur mezurebla kiam la distanco inter la objektoj estas ege malgranda. Sur submikrometra skalo, ĉi tiu forto iĝas tiel forta ke ĝi estas la domina forto inter neŝargitaj konduktiloj. Je apartiga distanco 10 nanometroj, kio estas proksimume 100 fojoj de la tipa amplekso de atomo, la efiko de Casimir produktas premon de proksimume 1 atmosfero (101,3 kPa).
10138 Ohtanihiroshi
10138 Ohtanihiroshi estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la japanaj astronomoj Kin Endate kaj Kazuro Watanabe elde la observatorio de Kitami en Abaŝiri-subgubernio (insulo Hokajdo).
Efiko de Casimir
Kvankam la efiko de Casimir povas esti esprimita per virtualaj partikloj interagantaj kun la objektoj, ĝi estas plej bone priskribita kaj pli facile kalkulita per la nulo-punkta energio de kvantumita kampo en la spaco inter la objektoj.
10138 Ohtanihiroshi
Nomo
Ĝia nomo honoras Hiroshi Ohtani, profesoron ĉe la la Departemento pri Astronomio de la Universitato de Kioto. Liaj esploroj inkludas observajn kaj teoriajn studojn pri la interstela materio kaj observajn studojn pri, precipe la galaksioj de Seyfert kaj similaj.
Efiko de Casimir
En moderna teoria fiziko, la efiko de Casimir ludas gravan rolon en la nememspegulsimetria saka modelo de la nukleono. En aplikita fiziko ĝi estas grava en iuj aspektoj en mikroteknologioj kaj nanoteknologioj.
Vakua energio
La efiko de Casimir povas esti komprenita per tio ke la ekzisto de konduktantaj metaloj kaj izolaĵoj aliigas la vakuan ekspektan valoron de la energio de la dua kvantumita elektromagneta kampo. Pro tio ke la valoro de ĉi tiu energio dependas de la formoj kaj pozicioj de la konduktiloj kaj izolaĵoj, la efiko de Casimir aperas kiel forto inter ĉi tiuj objektoj.
La kaŭzo de la efiko de Casimir estas priskribita per kvantuma kampa teorio, kiu statas ke ĉiu el la diversaj fundamentaj kampoj, inter ili la elektromagneta kampo, devas esti kvantumita je ĉiu punkto en spaco. En plisimpligita vido, kampo en fiziko povas esti konsiderata kiel kvazaŭ spaco estas plenigita per interkonektitaj vibrantaj pilkoj kaj risortoj, kaj la forteco de la kampo povas esti bildigita kiel la delokigo de la pilkoj de iliaj ripozaj pozicioj. Vibradoj en ĉi tiu kampo propagas kaj estas regitaj per la onda ekvacio por la kampo. La dua kvantumigo de kvantuma kampa teorio postulas ke ĉiu ĉi tia pilko-risorta kombinaĵo estas kvantumita, tio estas, ke forteco de la kampo estas kvantumita je ĉiu punkto en spaco. Kanone, la kampo je ĉiu punkto en spaco estas simpla oscililo, kaj ĝia kvantumigo situigas simplan kvantumitan oscililon je ĉiu punkto. Ekscitoj de la kampo respektivas al la elementaj partikloj de partikla fiziko. Tamen, eĉ la vakuo havas komplikan strukturon, ĉiuj kalkuloj de kvantuma kampa teorio devas esti faritaj en rilato al ĉi tiu modelo de la vakuo.
La vakuo havas, implice, ĉiujn el la proprecoj kiujn partiklo povas havi: spinon, aŭ polarizon ĉe lumo, energion, kaj tiel plu. En averaĝo, ĉiuj el ĉi tiuj propraĵoj nuliĝas: la vakuo estas, post ĉio, malplena en ĉi tiu senco. Unu grava escepto estas la vakua energio aŭ la vakua ekspekta valoro de la energio. La kvantumigo de simplaj oscililoj statas ke la plej malalta ebla energio aŭ nulo-punkta energio kiun ĉi tia oscililo povas havi estas
Sumado tra ĉiuj eblaj oscililoj en ĉiuj punktoj en spaco donas malfinian kvanton. Por forpreni ĉi tiu malfinion, oni povas argumenti ke nur diferencoj en energio estas fizike mezureblaj; ĉi tiu argumento estas la bazo de la teorio de renormaligo. En ĉiuj praktikaj kalkuloj, ĉi tio estas la maniero kiel la malfinio estas ĉiam konsiderata. En pli profunda senco, tamen, renormaligo estas nekontentiga, kaj la forigo de ĉi tiu malfinio prezentas defion en la serĉo de teorio de ĉio. Nun estas ne bona ekspliko por tio kiel ĉi tiu malfinio devus esti traktata kiel esence nulo; ne-nula valoro estas esence la kosmoscienca konstanto kaj ĉiu granda valoro kaŭzas ĝenon en kosmoscienco.
Forto de Casimir
La due-kvantumita kvantuma elektromagneta kampo, en ĉeesto de ampleksaj korpoj kiel metaloj aŭ izolaĵoj, devas obei la samajn randajn kondiĉojn, kiun la klasika elektromagneta kampo devas obei. Aparta, ĉi tio influas la kalkulon de la vakua energio en ĉeesto de konduktilo aŭ izolaĵo.
Konsideru, ekzemple, la kalkulo de la vakua ekspekta valoro de la elektromagneta kampo ene de metala ujo, kiel, ekzemple mikroonda ondokonduktilo. En ĉi tiu okazo, la korekta maniero trovi la nulan punktan energion de la kampo estas sumi la energiojn de la starantaj ondoj de la ujo. Al ĉiu ebla staranta ondo respektivas energio. La energio de la n-a staranta ondo estu En. La vakua ekspekta valoro de la energio de la elektromagneta kampo en la ujo estas tiam
kie la sumo estas super ĉiuj eblaj valoroj de n numerigantaj la starantajn ondojn. La faktoro de 1/2 respektivas al la fakto ke la nulo-punktaj energioj estas sumitaj (ĝi estas la sama 1/2 kiel en la ekvacio ). Skribita en ĉi tia maniero, ĉi tiu sumo estas klare malkonverĝa; tamen, ĝi povas esti uzata por krei finiajn esprimojn.
Oni povas demandi kiel la nula punkta energio dependas de la formo f de la ujo. Ĉiu energinivelo En dependas de la formo, kaj do onu devus skribi kiel En(f) por la energiniveloj, kaj < E(f) > por la vakua ekspekta valoro. Je ĉi tiu punkto venas grava observado: la forto je punkto p sur la muro de la ujo estas egala al la ŝanĝo en la vakua energio se la formo f de la muro estas perturbita iom malmulte, per distanco δf, je punkto p. Tio estas ke
Ĉi tiu valoro estas finia en multaj praktikaj kalkuloj.
Klasika kalkulo de efiko de Casimir
En la originala kalkulo farita per Casimir, li konsideris la spacon inter du konduktantaj metalaj platoj kun distanco a inter ili. En ĉi tiu okazo, la starantajn ondojn estas aparte facile kalkuli, pro tio ke la transversa komponanto de la elektra kampo kaj la normala komponanto de la magneta kampo devas nuliĝi sur la surfaco de konduktilo. Alprenante ke la paralelaj teleroj kuŝas en la x-y-ebeno, la starantaj ondoj estas
estas la ondo-vektoro perpendikularo al la teleroj. Ĉi tie, n estas entjero, rezultante de la bezono ke ψ nuliĝas sur la metalaj platoj. La energio de ĉi tiu ondo estas
kie c estas la lumrapideco. La vakua energio estas tiam la sumo super ĉiuj eblaj ekscitaj reĝimoj
kie A estas la areo de la platoj, kaj faktoro de 2 estas pro la du eblaj polarizoj de la ondo. Ĉi tiu esprimo estas klare malfinio, kaj por daŭrigi la kalkulon, necesas prezenti reguligon. La reguligo servas por fari la esprimon finian, kaj en la fino de kalkulado ĝi estos forprenita. La zeto-reguligita versio de la energio por unuobla areo de la telero estas
kie polusaj koordinatoj estas uzataj por trairi de la duobla integralo al unuobla integralo. La q antaŭe estas la jakobia determinanto, kaj la 2π aperas de la angula integralado. La integralo estas facile kalkulata kaj rezultas
La sumo povas esti komprenita kiel la rimana ζ funkcio, kaj do
Kun tio ke ζ(-3)=1/120 rezultas
Tiel la forto de Casimir por unuo de areo F_c / A por idealigitaj, perfekte kondutantaj platoj kun vakuo inter ilin estas
kie ħ estas la malpligrandigita konstanto de Planck;
Efiko de Casimir en aliaj okazoj
Pli plena analitiko de la efiko de Casimir je mallongaj distancoj estas bazita sur detala analitiko de la forto de Van-der-Waals de Evgeny Lifshitz. Uzante ĉi tiun manieron, propraĵoj de la barantaj surfacoj, kiel ekzemple finia konduktokapablo, povas esti enkalkulitaj ciferece uzante la kompleksajn izolajn funkciojn de la barantaj materialoj kaj doni valoron de la forto de Casimir. Aldone al ĉi tiuj faktoroj, komplikaĵoj aperas pro malglateco de la surfacoj kaj geometriaj efikoj kiel ekzemple grado de la paraleleco de la platoj.
Por surfacoj je granda apartigoj, malfruiĝaj efikoj produktas longo-limigan interagon. Por la okazo de du paralelaj teleroj komponitaj el idealaj konduktiloj en vakuo, la rezultoj la samas kiel tiuj de Casimir.
En la okazo de teleroj komponitaj el idealaj konduktilo, en formulo por la forto de Casimir forestas la konstanto de maldika strukturo α. La konstanto de maldika strukturo aperas en la formulo se konsideri nenulan elektran rezistancon de la teleroj. De la alia flanko, la klasika formulo estas limiga okazo je.
Eksperimentoj
La efiko de Casimir estis mezurita pli precize en 1997 per Steve K. Lamoreaux de Nacia Laboratorio Los Alamos kaj per Umar ibn al-Ĥattab Mohideen kaj Anushree Roy de la Universitato de Kalifornio je Riverside.
En praktiko, anstataŭ uzo de du paralelaj platoj, kio postulas ege precizan aranĝon por certiĝo je ilia paraleleco, en iuj el la eksperimentoj estas uzata unu ebena telero kaj la dua telero de formo de parto de sfero de granda radiuso.
En 2001, grupo je la Universitato de Padovo sukcesis mezuri la forton de Casimir inter paralelaj teleroj uzante mikroresonancilojn.
Stonewall Inn
La Stonewall Inn estas taverno, kiu situas en la strato Christopher Street ĉe la angulo al la Sepa Avenuo en la kvartalo Greenwich Village en Novjorko kaj estas konata loko por samseksamantoj. En tiu lokalo okazis polica razio la vendredon de 27-a de junio 1969. Tiu evento iĝis eka momento de la samseksama kontraŭstaro kontraŭ la arbitraj, diskriminaj traktoj fare de la ŝtata potenco. Oni nomis tion ankaŭ ribelo de Stonewall kaj ĝi daŭris kelkajn tagojn.
Efiko de Casimir
Eksperimentoj
En Universitato de Kalifornio je Riverside en 2002 Umar ibn al-Ĥattab Mohideen mezuris la efikon de Casimir kun precizeco 1%.
1
Dum la jaro 1 post Kristo okazis, interalie:
Efiko de Casimir
Reguligo
La varma kerna reguligo aŭ eksponenta reguligo de sumo estas
kie la limigo t\to 0^+ estas prenata fine. La diverĝenco de la sumo estas tipe kiel
por tri-dimensia ujoj. La malfinia parto de la sumo estas asociita kun la ampleksa konstanto C kiu ne dependas de formo de la ujo. La interesa parto de la sumo estas la finia parto, kiu estas formo-dependa.
La gaŭsa regulilo
estas pli bona konvena al ciferecaj kalkuloj pro ĝiaj pli bonaj konverĝaj propraĵoj, sed estas pli malfacila por uzo en teoriaj kalkuloj. Ankaŭ la aliaj, konvene glataj, reguliloj povas esti uzita. La zeta funkcia reguligo
estas plene maloportuna por ciferecaj kalkuloj, sed estas sufiĉe utila en teoriaj kalkuloj. Aparte, malkonverĝo aperas kiel polusoj en la komplekso s ebeno, kun la ampleksa malkonverĝo je s=4. Ĉi tiu sumo povas esti analitike daŭrita ĉirkaŭ ĉi tiu poluso, por ricevi finian parton je s=0.
Iu konfiguro de la ujo povas doni formo-dependan malfinian parton de la sumo, kio aperas kiel poluso je s=0. En ĉi tiu okazo aldonaj fizikaj konsideroj devas esti prenitaj en kalkulon. Aparta, je ege grandaj frekvencoj (pli supre de la plasma frekvenco), metaloj estas travideblaj al fotonoj (kiel ikso-radioj), kaj ankaŭ izoloj havas finon je frekvenco kiel bone. Ĉi tiu frekvenca dependeco agas kiel natura reguligo. Ankaŭ ekzistas diversampleksaj efikoj en solida stata fiziko, matematike tre similaj al la efiko de Casimir, kie la fina frekvenco estas grava por ke esprimoj estu finiaj.
Analogecoj
Simila analitiko povas esti uzata por ekspliki radiadon de Hawking kiu kaŭzas la malrapidan vaporadon de nigraj truoj (kvankam ĉi tio estas ĝenerale konsiderata kiel la eskapo de unu partiklo de virtuala partiklo-kontraŭpartikla paro, dum kiam la alia partiklo estas kaptata per la nigra truo).
La efiko de Casimir povas ankaŭ esti komputita pere la funkcionalaj integraloj de kvantuma kampa teorio, kvankam ĉi tiaj kalkuloj estas konsiderinde pli abstraktaj, kaj tial malfacilaj por kompreno. Aldone, ili povas esti faritaj nur por la plej simplaj geometriaj konfiguroj. Tamen, la formalaĵo de kvantuma kampa teorio montras ke la sumoj de vakuaj ekspektaj valoraj estas en certa senco sumoj super la tiel nomataj virtualaj partikloj.
La sumoj tra la energioj de starantaj ondoj povas esti formale komprenitaj kiel sumoj tra la ajgenoj de hamiltona esprimo. Ĉi tio permesas atomajn kaj molekulajn efikojn, kiel la forto de Van-der-Waals, kompreni kiel variado sur la temo de la efiko de Casimir. Tial oni konsideras la hamiltonan esprimon de sistemo kiel funkcio de la ordigo de objektoj, kiel atomoj, en konfigura spaco. La ŝanĝo en la nulo-punkta energio kiel funkcio de ŝanĝo de la konfiguro rezultas kiel fortoj agantaj inter la objektoj.
En la nememspegulsimetria saka modelo de nukleono, la energio de Casimir ludas gravan rolon en montrado de tio ke maso de la nukleono estas sendependa de la saka radiuso. Aldone, la spektra nesimetrio estas interpretata kiel ne-nula vakua ekspekta valoro de la bariona nombro, foriganta la topologian bobenan nombron de la piona kampo ĉirkaŭbaranta la nukleonon.
Efiko analogia al la efiko de Casimir estis observata en la 18-a jarcento per francaj maristoj. Se estas du ŝipoj en maro en okazo de grandaj ondoj kaj malgranda vento, kaj distanco inter ili estas pli malgranda ol proksimume 40 metroj, do pro interfero de la ondoj, ondoj inter la ŝipoj malpligrandiĝas. Pli kvieta maro inter la ŝipoj donas pli malgrandan horizontalan forton ol ondoj de ekstere. Pro ĉi tio la suma forto estas tia ke la ŝipoj moviĝas kunen. Gvidlibro pri navigado de komenco de 1800-aj jaroj rekomendis al la ŝipoj sendi po boaton kun 10 ... 20 maristoj por dispuŝi la ŝipojn.
Forlogaj fortoj
Estas iuj okazoj en kiuj la efiko de Casimir povas doni forlogan forton inter neŝargitaj objektoj. Evgeny Lifshitz montris teorie ke en certaj cirkonstancoj, plej kutime engaĝante likvaĵojn, forlogaj fortoj povas aperi. Pro ĉi tio aperis intereso en aplikoj de la efiko de Casimir al la evoluo de levitaciaj aparatoj. Aliaj sciencistoj ankaŭ sugestis la uzon de lazera materialo por efektivigi similan levitacian efikon, kvankam ĉi tiuj estas kontraŭaj ĉar ĉi tiuj materialoj aspektas al esti atencantaj fundamentajn kaŭzecajn limigojn kaj la bezonon de varmodinamika ekvilibro. Eksperimenta demonstracio de la levitacio surbaze de efiko de Casimir estis farita de la grupo Capasso en Harvard tra eksperimentoj engaĝantaj oro-kovriitan partiklon kaj kvarcan maldikan filmon mergitajn en bromobenzolon.
Truoj en spaco
Ekzotika materio kun negativa energia denseco estas postulata por stabiligi truon en spaco. Morris, Kip Thorne kaj Yurtsever montris ke la kvantuma mekaniko de la efiko de Casimir povas esti uzata por produkti loke maso-negativan regionon de spaco-tempo, kaj sugestis ke la negativa efiko povas esti uzata por stabiligi truon en spaco por permesi vojaĝon pli rapidan ol lumo.
Mudeĥara arkitekturo de Aragono
La mudeĥara arkitekturo de Aragono estas estetika tendenco de mudeĥaro troviĝanta en Aragono (Hispanio) kaj estis agnoskita en kelkaj reprezentaj konstruaĵoj kiel Monda heredaĵo de UNESKO.
La kronologio de la aragona mudeĥaro okupas la jarcentojn 12a al 17a kaj inkluzivas centon da arkitekturaĵoj kiuj ĉefe troviĝas ĉe la valoj de Ebro, Jalón kaj Jiloca, kie antaŭe estis multnombra la loĝado de mudeĥaroj kaj moriskoj, kiuj konservis siajn atelierojn kaj tradiciojn.
Monda heredaĵo
En 1986, Unesko deklaris la mudeĥaran ensemblon de Aragono kiel Monda heredaĵo, kaj pliigis la liston en la jaro 2001 inkluzivante aliajn aragonaj mudeĥarajn monumentojn:
Sándor Németh Nyiba
Sándor Németh Nyiba [ŝAndor nEmet njiba], laŭ hungarlingve kutima nomordo Németh Nyiba Sándor estis hungara luktisto, olimpiano, trejnisto, poeto, muzikisto, redaktoro, altlerneja instruisto. Lia origina nomo estis Németh Sándor, Nyiba estas prenita aldonnomo, kvazaŭ moknomo.
Biografio
maturiĝis en gimnazio en Budapeŝto, sed poste li finis ankaŭ komercan mezlernejon, fine li akiris diplomojn en sporta instituto kaj Gimnastika Altlernejo de Budapeŝto. Li aĝis 12, kiam li komencis gitaradi kaj drumadi. Li estis membro de pluraj ŝlagromuzikistoj. Li debutis kiel poeto en 1988, ekde 2000 li kreis radiajn kaj televidajn programojn.
Sporta kariero
inter 1972-1975 estis luktisto en Győr, poste en ĉefurba sportklubo. Li estis olimpiano, sed signifajn reultojn li neniam atingis. Fine li estis trejnisto kaj instruis en la menciita altlernejo, levita jam universitato.
Wartburg (aŭto)
Wartburg estas nomo de marko de aŭtomobilo, produktita en la urbo Eisenach de la Germana Demokratia Respubliko. Inter la jaro 1956 kaj la 14-a de aprilo 1991 produktiĝis pli ol ekzempleroj. Da ili la 1-an de januaro 2015 en Germanio ankoraŭ 7 244 estis registritaj por regula trafika uzo.
La nomo venas de la germania mezepoka burgo, kie Marteno Lutero dumtempe vivis.
Theatre Owners Booking Association
Theatre Owners Booking Association aŭ Theater Owners Booking Association (eo: Enskribo-Asocio de la Teatrejo-Posedantoj), mallonge T. O. B. A., estis ligo de usonaj vodevil-teatrejoj, kiu ĉefe en la 1920-aj kaj 1930-aj jaroj ofertis spektaklojn kun nigrusonaj muzikistoj, komikistoj kaj aliaj teatroartistoj. La teatrejo-posedantoj estis nure blankuloj, kiuj organizis por nigrula publiko ĵaz-, blus- kaj aliaj eventojn. La ligo komencis en 1909 kun 31 teatrejoj kaj havis en sia florepoko dum la 1920e-aj jaroj pli ol 100 membrojn.
La nigrulaj artisto stampis por T. O. B. A. la moknomojn Tough on Black Artists (Rigora kontraŭ nigrulaj artistoj, ĉar la salajroj estis pli malaltaj ol tiuj por blankuloj) kaj Toby Time (Time, fakte tempo, estis sinonimo por vodevilo). Onidire teatrejoj de T. O. B. A. estis la ununuraj sude de la Linio Mason-Dixon, kiuj proponis programojn por nigrula publiko. Pro la Granda Depresio T. O. B. A. perdis gravecon.
Horní Újezd (distrikto Přerov)
Horní Újezd estas municipo troviĝanta 20 km oriente de urbo Přerov kaj 11 km sude de urbo Hranice en distrikto Přerov, Regiono Olomouc, Ĉeĥio. En la urbo vivas. Ties katastra teritorio havas areon 687 ha.
Theatre Owners Booking Association
Al la steluloj de T. O. B. A. apartenis i. a. Ethel Waters, Ma Rainey, Bessie Smith, Mamie Smith, Fletcher Henderson, Fats Waller, Louis Armstrong, Duke Ellington, Josephine Baker, Cab Calloway, Count Basie kaj (jam en la aĝo de kvar jaroj) Sammy Davis junior.
Giganta alciono
Reproduktado okazas el aŭgusto ĝis januaro, la ino demetas 3-5 ovojn en riverborda tunelo.
La Giganta alciono estas 42–48 cm longa kaj 275-426 g peza la masklo kaj 255-398 g la ino, kun granda kresto kaj fine punktita je blanko en nigraj supraj partoj ĝis la vosto. La masklo havas ruĝbrunan brustan zonon kaj blankajn kolumojn kaj subajn partojn kun malhela flanka striado, kaj la ino havas blankopunktitan nigran brustozonon, sube blankan larĝan strion kaj sube ruĝbrunan ventron. Ambaŭ seksoj havas blankan gorĝon kaj fortikan nigran fortan kaj bazlarĝan bekon.
La voĉo estas laŭta gvak gvak gvak.
Tiu granda afrotropisa specio manĝas krabojn, fiŝojn kaj ranojn, predataj laŭ la tipa alcionmaniero de plonĝado ekde gvatejo. La nombro de tiuj birdoj ŝajne malpliiĝi, probable kiel konsekvenco de lauzado de pesticidoj.
Horní Újezd (distrikto Přerov)
Historio
La unua skribmencio pri la municipo devenas el la jaro 1486.
Ferenc Markhot
Ferenc Markhot [markot], laŭ hungarlingve kutima nomordo Markhot Ferenc estis hungara kuracisto. Lia familia nomo estis ankaŭ Markhót. Ferenc Markhot naskiĝis en 1718? en Hungara reĝlando en Vittenc (nuntempa Chtelnica en Slovakio), li mortis la en Eger.
Plumbagacoj
La plumbagacoj (Plumbaginaceae) estas planta familio el la dukotiledonaj angiospermoj. Tiu familio apartenas al la ordo kariofilaloj (Caryophyllales). Ĝi enhavas 24 genrojn kaj ĉirkaŭ 630 speciojn,. Ĝia tipa genro estas plumbago.
Ferenc Markhot
Biografio
Ferenc Markhot akiris medicinan diplomon en Universitato de Bolonjo en 1744. Post 2 jaroj li estis kuracisto de Bihar (historia departemento). Li estis ankaŭ kuracisto de Pál Forgách (episkopo). En 1758 li akceptis inviton de Ferenc Barkóczy, kiu nomumis lin kuracisto de Heves (historia departemento) kaj de la seminario. En Eger li okupiĝis ankaŭ pri la loka kuracakvo. En 1762 estis ordoneto pri priskriboj de ĉiuj kuracakvoj de la lando. Inter la priskriboj Markhot kreis la plej bonan. En 1769 li fondis kun János Dániel Perliczy la unuan lernejon por kuracistoj (latine Scola Medicinalis). En 1772 Maria Tereza de Aŭstrio malpermesis la lernejon, tamen poste Markhot instruis la komencantajn kuracistojn. Li malkovris medicinajn efikojn de kuracakvo de Parád. Post jaroj li estis akuzita, tial ĝismorte li estis nur skribisto en la departemento.
Plumbagacoj
Vegetativaj karakterizaĵoj
Plej ofte ili estas multjaraj herbaj plantoj, sed ekzistas ankaŭ lignaj plantoj: arbustoj, malofte estas lianoj (grimpplantoj). La familio konsistas precipe al kserofitoj, kiuj kreskas en  duondezertoj kaj stepoj  aŭ halofitoj ĉe marbordoj.
Generativaj karakterizaĵoj
La floroj starasn kune en diverse konstruitaj floraroj. La plej ofte duseksaj floroj estas kvinnombraj. Ekzistas du involukraj  cirkloj. La kvin sepaloj estas ofte kunkreskintaj al kvinripa tubo, kiu finiĝas en kvin kalikaj pintoj, kiuj estas rimarkite malplilongaj ol la kalika tubo. La kvin petaloj estas kunkreskintaj au liberaj; se ili estas liberaj, tiam ili estas najlitaj. Nur ekzistas unu cirklo kun kvin fekundaj stamenoj; ili estas plej ofte liberaj, krom ĉe Aegialitis, kie ili staras antaŭ la petaloj. Mankas la ekstera stamencirklo. La kvin karpeloj estas kunkreskintaj al epigina ovario. Ekzistas unu aŭ du pistiloj. La polenigado okazas plej ofte per insektoj (entomofilio). Formiĝas kapsulfruktoj aŭ nuksfruktoj.
Taksonomio
La familio plumbagacoj konsistas el du subfamilioj kun entute 27 genroj kaj 836 specioj:
Laŭ WFO kaj TPL
Laŭ World Flora Online kaj The Plant List (13 jun. 2020), , jen ĉi-sube la listo de la akceptitaj taksonoj, kaj ties Esperantaj nomoj :
Bildaro
Armerio-specioj (Armeria):
Ĉina kaligrafio
La ĉina skriblingvo estas unu el la plej antikvaj skriblingvoj en la mondo. Ĝi estas hieroglifo, antaŭ 3 000 jaroj oni gravuris ideogramojn sur testuda ŝelo kaj besta osto, kiuj estas fonto de la nuna ĉina skriblingvo. Dum la evoluado, la ĉinaj ideogramoj ŝanĝiĝis de hieroglifaj al simbolaj kaj iliaj strekoj pli kaj pli simpliĝis. La ideogramon konsistigas ĉefe punkto, angulo kaj strekoj horizontala, vertikala, oblikva kaj kurba. Kiom ajn da strekoj la ideogramo havas, ĝi ĉiam estas kvadrata, do oni nomas ĝin ankaŭ "kvadrata ideogramo".
Kvankam ĝi estas kvadrata, ĉinoj tamen kreis multajn manierojn de skribado, tiel ke ĉiu ideogrramo havas diversajn skribostilojn, kiel 7huan, Li, Kai, Xing kaj Cao. Ĉiu stilo havas dividaĵojn, ekz. estas -randa kaj eta Zhuan-stiloj, Li-stiloj de Qin- kaj Han-dinastioj, kiuj spegulas la epokajn, regionajn kaj personajn trajtojn.
Misselwarden
Misselwarden estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Cuxhaven de la federacia lando Malsupra Saksio. Fine de la komunumo havis  loĝantojn. Ĝi apartenas kaj al la metropola regiono Hamburgo kaj al la metropola regiono Bremeno-Oldenburgo, kio respegulas la fakton ke la regiono ekonomie orientiĝas kaj al Bremeno sudokcidente kaj al Hamburgo sudoriente.
Tukuloroj
La tukuloroj (ankaŭ Tokolor, Tukulör, Toucouleur, Tekarir aŭ Takarir) estas la nomo de etno loĝanta precipe en la respubliko Senegalo kaj en la respubliko Maŭretanio kun entute 800.000 anoj. La tukuloroj nomas sin mem Halpular. La tukulora lingvo apartenas al la lingvogrupo de la fulbaj lingvoj. La ekonomia bazo de la tukuloroj estas la kultivado precipe de milio, komplementita de bestbredado. Sed grandaj partoj de la popolo lukras sian vivsubtenon en Maŭretanio kaj la urbaj centroj de Senegalio, kie ili parte okupas ŝlosilpoziciojn en la administrado. La tukuloroj apartenas al la islamo.
Ĉina kaligrafio
Priskribo
Zhuan-stilo estas tre antikva. La skribo sur testuda ŝelo kaj besta osto estas ĝuste Zhuan-stila kaj havas tre komplikan strukturon kaj diversajn formojn. Ĝi aspektas ekvilibra kaj stabila. En Han-dinastio (206 a.K. - 220 p.K.) aperis Li-stilo, kies strekoj estas rektaj, sed ne arkaj kiel tiuj de Zhuan-stilo. En la lasta periodo de Han-dinastio aperis kaj evoluis Kai-stilo. En Tang-dinastio (615-907), Kai-stilo atingis la kulminon de sia disvolviĝo, tiam estis multaj tre famaj kaligrafoj, Ouyang Xun, Yan Zhenging, Liu Gongquan, k.t.p., kiuj ĉiuj bele skribis Kai-stile, sed ĉiu havis sian karakterizaĵon. Ouyang-skolo montras solidecon kaj fortecon, Yan-skolo dikecon kaj fluecon, dum Liu-skolo kun trajtoj de ambaŭ skoloj vidigas graciecon kaj firmecon. Iom post iom Kai-stilo iĝis norma stilo de la ĉina kaligrafio kaj oni nun ankoraŭ sekvas ĝin.
Tukuloroj
La tukuloroj verŝajne konsistigis la kernpopolon de la regno Tekrur (ankaŭ nomata Takrur), kiu fondiĝis en la frua mezepoko kaj en kiu la tukuloroj dominis en la 11-a kaj 12-a jarcentoj. Ankaŭ ilia nomo devenas de tiu regno Tekrur. La tukuloroj devenis el la etnoj de la berberoj, araboj kaj fulboj. La regno Tekrur ĝis la 14-a jarcento dominis la sudon de Maŭretanio kaj la orienton de Senegalo, en la 15-a jarcento ĝi apartenis al la volof-ŝtatoj kaj tiris sian riĉecon el la komerco. Jam en la 11-a jarcento ĝi estis islamigita. En la 19-a jarcento la tukuloroj per "sanktaj militoj" sub ideologia gvidado de religiaj gvidantoj, nomataj torobe atingis la politikan dominadon en vastaj partoj de okcidentafriko. La plej konata konkeranto, Al Haĝ Omar el Futa Toro, subigis gigantan regionon, kiu tamen post lia morto ne povis esti tenita de liaj posteuloj. Komence de la kolonia regado la tukuloroj fine de la 19-a jarcento perdis la politikan dominadon en la regiono.
Ĉina kaligrafio
Priskribo
En la tradicia ĉina kaligrafio, gravas ne nur bele skribi ĉiun ideogramon, sed ankaŭ bone aranĝi la tutan strukturon. Inter la ideogramoj kaj linioj devas esti harmonio. Oni skribas de supre suben (ideogramon post ideogramo) kaj de dekstre maldekstren (linion post linio), tio malsamas ol la nuna kutimo. Fininte la verkon, kaligrafo ŝatas sigeli ĝin per sigeliloj, inter kiuj la kvadrataj ĝenerale montras la nomon de la kaligrafo, kaj la aliformaj donas iom da gusto al la verko. Ruĝaj stampoj ornamas la blankan paperon kaj nigrajn ideogramojn kaj donas pli da ĉarmo kaj spirito al la verko.
Ĉinaj infanoj lernas kaligrafion en elementa lernejo. Unue ili paŭsas kaj poste skribas laŭ kopioj de kaligrafaĵoj. Oni proponas, ke la komencantoj unue lernu Kai-stilon, ĉar ĝi estas regula kaj orda. En skribado Kai-stila, ili bone konas la strekojn kaj strukturon de ĉina ideogramo. Tio metas firman bazon por progreso en kaligrafio. Poste ili povas laŭ sia plaĉo elekti stilon por lerni. Necesas ekzercado, tiel ke ili posedos Ia skribostilon kaj ilia skribo eĉ havos propran trajton. Tamen nuntempaj ĉinoj pli multe uzas plumon, krajonon kaj globkrajonon, do ili pli atentas la kaligrafion per tiuj "malmolaj skribiloj", sed ne tiun per peniko. Estas multaj kaligrafoj en Ĉinio, ekz. s-ro Zhang Shufan, kiu sekvas la stilon de Zhang Yuzhao, kaligrafo de Qing-dinastio (1644-1911 ). Liaj kaligrafaĵoj legiĝas kiel sur steleoj, kaj estas antikvecaj, graciaj kaj majestaj. En 1995 la Ĉina Esperanto-Eldonejo eldonis "Imitaĵoj de kaligrafajoj de Zhang Yuzhao de Qing-dinastio", kiun verkis s-ro Zhang Shufan. Li skribis ankaŭ "Verda stelo prilumas la teron" por celebri la 45-jariĝon de "El Popola Ĉinio" (la 5-a numero de 1995).
Jen la materialoj kutime uzataj en tradicia ĉina kaligrafio.
Kelkaj ĉinaj kaligrafoj
Mei Qing
Shen Yanyi (1903-1992)
Vidu ankaŭ
Ĉina inko
Granda pando
Granda pando (Ailuropoda melanoleuca), aŭ ofte nomata pando estas specio de "veraj" ursedoj. Ĝi estas simbolo de World Wide Fund for Nature kaj kelkfoje tiu de specioprotekto. Ĝi ankaŭ nomatas bambumanĝanto.
En 1869 Armand David, pastro de Francio, alportis al la Okcidento la informon pri eltrovo de grandaj pandoj en Ĉinio, kio vekis atenton de la mondo. Kiel valora donaco de la ĉina registaro por aliaj landoj, grandaj pandoj semis amikecon inter diverslandaj popoloj. Tiu palearktisa specio estas rara besto en Ĉinio kaj ermite vivas en profunda valo kaj densa bambuaro ĉe la orienta fino de la Qinghai-Tibeta Altebenaĵo, okcidenta Ĉinio. En la pasintaj dekoj da jaroj, pro ŝanĝiĝo de la natura medio kaj malvastiĝo de viv-tereno, ekzistas nur malpli ol 1000 grandaj pandoj en la mondo. Pri ilia nuna stato oni tre zorgas.
Aspekto de grandaj pandoj
Grandaj pandoj havas dikan korpon, grandan kaj rondan kapon, fortajn membrojn kaj malgrandan voston. Ili longas je 160–180 cm kaj pezas je 80-125 kilogramoj. Ili aspektas kiel urso, kaj pro tio oni nomas ilin ankaŭ makulharaj ursoj. Escepte de la okulrandoj, oreloj, membroj kaj brusto kovritaj de nigraj haroj, ĉiuj iliaj korpopartoj estas flavetaj kaj blankaj. La kruda kaj dika felo de grandaj pandoj abundas je graso kaj iliaj haroj je spongeca varmkonserva substanco, kiu protektas ilin de malsaniga malsekeco en humida medio kaj ebligas al ili bone vivi eĉ en frosta vintro.
Karakteroj de grandaj pandoj
Grandaj pandoj estas mildaj, solecaj kaj ludemaj, kaj al ili tre plaĉas akvo. Ili ne emas ataki homojn kaj aliajn bestojn. Renkontinte strangan sonon, ili rapide forkuras aŭ kaŝas sian vizaĝon per antaŭaj piedoj, kio montras iliajn timon kaj koleron. Iam pandino furiozas por protekti sian bebon. Grandaj pandoj estas vegetaranoj kaj manĝas nur bambuon. Grandaj pandoj estas ermitoj en bambuaro. Ili ŝatas unuope vagadi kaj ne transloĝiĝi alproksime. Ili manĝas kaj dormas indiferente kiam. Pro trinkemo ili vivas ĉe fonto. En frosta vintro ili per antaŭaj piedoj rompas glacion aŭ forigas gruzojn por preni akvon. Ili estas scivolemaj rigardi sian inversan ombron en akvo.
Genero de grandaj pandoj
La generopovo de grandaj pandoj estas malforta. Laŭ statistiko, 78 % de la pandinoj estas nenaskipovaj kaj 90 % de la virpandoj negeneropovaj. Dum 13-jara observado ĉinaj fakuloj trovis, ke en seksarda periodo unu virpando pariĝas kun pluraj pandinoj kaj ankaŭ pandino estas tia. Pandino nutras siajn idojn kaj bone konas siajn parencojn, kio evitigas endogamion. Virpando ne vivtenas siajn gefilojn, ĉar ĝi ne havas konstantan kunulinon. Por eviti endogamion, la junaj pandinoj antaŭ seksarda periodo iras malproksimen por edziniĝo. Laŭ analizo de fingraj hautlinioj de DNA de grandaj pandoj, oni konas la diversecon de ilia genetiko sen endogamio.
Theodor Philipp von Pfau
Theodor Philipp von PFAU (naskiĝis 1727 en Frankfurt am Main; mortis la 13-an de julio 1794 ĉe Steigerkopf) estis prusa generalmajoro, ĉefo de la infanteria regimento n-ro 33 kaj guberniestro de  Glatz.
Granda pando
Kunvivantaj bestoj
Grandaj pandoj havas multajn najbarojn, kiaj malgrandaj pandoj, orharaj simioj, antilopoj kun kurbiĝintaj kornoj kaj cervoj kun vila krono, kies prapatroj vivis antau 1-2 milionoj da jaroj kaj spertis atakadon de glaĉiero kaj malbona vetero, tamen eskapis de katastrofo danke al altaj montoj kaj profundaj valoj al sudokcidenta Ĉinio. Ili harmonie kunvivas kaj ĉiu havas sian terenon kaj sufiĉan manĝaĵon, tiel ke en la loko formiĝis stabila faŭno.
Roncola
Roncola estas komunumo de Italio. Ĝi situas en la provinco Bergamo de la regiono Lombardio. Fine de en la komunumo vivis. Najbaras la komunumoj Almenno San Bartolomeo, Bedulita, Capizzone, Caprino Bergamasco, Costa Valle Imagna, Palazzago, Sant'Omobono Imagna, Strozza kaj Torre de' Busi (LC).