cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Dinosaŭra renesanco
Cultural impacts
The dinosaur renaissance has been cited as the cause of renewed public interest in dinosaurs. Bakker's non-technical articles and books, particularly The Dinosaur Heresies, have contributed significantly to the popularisation of dinosaur science.
The 1993 film version of Jurassic Park was perhaps the most significant event in raising public awareness of dinosaur renaissance theories. For the first time in a major film, dinosaurs were portrayed as intelligent, agile, warm-blooded animals, rather then lumbering monsters more common to older films. Bakker, Jack Horner and Greg Paul, among others, were used as consultants. -->
Amonia bisulfito
Amonia bisulfito, bisulfito de amonio aŭ NH4HSO3 estas neorganika salo rezultanta el nekompleta reakcio inter la amoniako kaj sulfita acido. Amonia bisulfito estas blanka kristala solido, tamen, ordinare amonia bisulfito estas komerce trovata en akvosolvaĵo 60%. Ĝi uzatas por forigo de oksigeno el reziduaj akvoj kaj akvotuboj. Amonia bisulfito estas redukta blankiga agento.
Ĝi reduktas karbonilajn kaj alkoholajn grupojn, kiuj funkcias kiel kolorigiloj por la substancoj. Ĝi uzatas en mekanika blankigilo por paperpulpo, kotono, lano kaj kaolino. Aldonaj aplikoj inkluzivas ĝin kiel konservaĵo aŭ antioksidanto kaj agento por hararondigo. Amonia bisulfito uzatas en industrio por procezado de ledotanado, nutrado kaj fabrikado de trinkaĵoj, gaspurigado, akvotraktado por forigo de klorotroo, tekstila kaj pulpa procezado, krom aliaj. Ĝi estas reduktagento en kemia manufakturado. Ĝi estas alternativo al sulfura duoksido kiu uzatas en ekipaĵo-sterilizado.
Reakcioj
Amonia bisulfito reakcias kun oksigeno per estigo de amonia sulfato kaj sulfata acido.
Katedralo de Canterbury
La katedralo de Canterbury, (The Cathedral of Christ Church) en Canterbury (Anglujo) estas per sia turo 75 metrojn alta majstreca konstruaĵo de gotika arĥitekturo. La katedralo apartenas kune kun la abatejo Sankta Aŭgusteno kaj la preĝejo Sankta Marteno ekde 1988 al la monda heredaĵo de Unesko.
Historio de la antaŭaj preĝejoj
En la jaro 597 misiistoj venis el Romo al Canterbury. Benediktana monaĥo Aŭgusteno de Canterbury sukcesigis la mision kaj estis poste konsekrata kiel ĉefepiskopo. Li tenis ĉi tiun postenon ĝis sia morto en la jaro 603. Oni konstruis katedralon, kies restaĵoj troviĝis dum riparlaboroj en 1993 sub la plankoplatoj malmetitaj por la muntado de subplanka hejtsistemo, inter ili restaĵoj el romia epoko. Ekde ĉi tiu tempo Canterbury estas sidejo de ĉefepiskopo. En 950 ĉefepiskopo Odo renovigis la konstruaĵon. La preĝejo forbrulis mallonge post la normana konkero en 1067. Post tio ekestis dum pluraj jarcentoj tio, kio nun estas videbla: tre komplika kaj vastspaca formitaĵo el romanikaj, frugotikaj kaj malfrugotikaj partoj. Jam rigardo sur la planon supozigas malunuecan konstruhistorion.
La konstruo komenciĝis en 1067 sub Lanfranc, konfidulo de Vilhelmo la Konkerinto. Tiam la preĝejo havis nur unu transversan navon, al kiu sin alligis ĥorejo kun tri absidoj.
Hapi (dio de Nilo)
Hapi estas malnovegipta dio pri la ĉiujara superakvego de Nilo. Li estas bildigita kiel homo kun rigida mentonbarbo, pendaj mamoj kaj dika ventro. Vidiĝas ankaŭ kiel paro de ĝemeloj kunigante la du Egiptiojn, unu portanta sur sia kapo tigojn de nufaro (malalta Egiptio) kaj la alia portanta tigojn de papiruscipero (alta Egiptio).
Katedralo de Canterbury
Historio de la antaŭaj preĝejoj
Poste, en la jaroj post 1096 sub Anselmo de Canterbury (1093–1109) okazis pligrandigo de la orienta konstruaĵoj. La iama triabsida ĥorejo estis anstataŭata per plua laŭlongnava parto kun aparta, orienta transversa navo kaj longa ĥorejo kun ĉirkaŭirejo kaj absidokapeloj, kiu estis plialtigata super kripto (1110–1130). Aldoniĝis du okcidentaj turoj kaj navkrucoturo. La pliampleksigon komence respondecis prioro Ernulfo (1096–1107). La konstruado finiĝis sub prioro Konrado 1108–1126, la konsekrado okazis en 1130. De ĉi tiu konstruaĵo konserviĝis la kompleta kripto kun siaj aloj kaj la subkonstruaĵoj de la du orientaj turoj, la teretaĝo de la ĉirkaŭmuroj de la iamaj ĥorejaj flanknavoj, de la du aloj de la orienta transversa navo kun siaj okcidente alligitaj ŝtuparturoj kaj la oblikve staraj tanĝaj kapeloj de la ĉirkaŭirejo (Hürlimann, p. 13).
Hapi (dio de Nilo)
La ĉiujara inundo de Nilo foje laŭdire estis la "Alveno de Hapi". Pro tio, ke tiu inundo disponigis fekundan grundon en areo, kiu estus alie dezerto, Hapi, kiel ĝia patrono, simbolas fekundecon. Li havis grandajn ino-mamoj, ĉar li laŭdire alportis riĉan kaj nutran rikolton. Pro sia fekunda naturo, li foje estis konsiderita la "patro de la dioj", kaj estis konsiderita esti zorgema patro, kiu helpis al subteni la ekvilibron de la kosmo, la mondon aŭ universon rigarditan kiel ordigite harmonian sistemon. Li estis supozita vivi ene de kaverno ĉe la supozita fonto de la Nilo proksime de Asuano. La kulto de Hapi situis ĉefe en la unua katarakto nomita Elefantina. Liaj pastroj estis implicitaj en ritoj por certigi la stabilajn nivelojn de fluo postulatajn de la ĉiujara inundo. Ĉe Elefantina la oficiala nilometro, mezurada aparato, estis zorgeme kontrolata por antaŭdiri la nivelon de la inundo, kaj ankaŭ liaj pastroj devis esti intime koncernitaj pri ĝia kontrolo.
Hapi ne estu rigardata kiel la dio de la Nilo mem, sed de la inundo-okazaĵo. Li ankaŭ estis konsiderita la "amiko de Geb", la egipta dio de grundo, kaj la "lordo de Neper", la dio de greno.
Katedralo de Canterbury
Historio de la antaŭaj preĝejoj
En 1170 oni ĉi tie murdis la ĉefepiskopon de Canterbury, Thomas Becket, kiu poste sanktiĝis. Post ĉi tiu fiago Canterbury fariĝis la plej fama pilgrimejo de Anglujo.
Kanada gruo
La kanada gruo (Grus canadensis) estas la precipa gruo-specio en Nordameriko, (la alia, Amerika gruo Grus americana, estas minacata specio, apenaŭ savita de sciencistaj klopodoj).
Katedralo de Canterbury
Historio de la antaŭaj preĝejoj
En 1174 la ĥorejo el 1130 forbrulis. Per la novkonstruo komenciĝis la gotika arĥitekturo en Anglujo. Oni venigis el Normandujo la konstrumajstron de la katedralo de Sens, Vilhelmo de Sens. La komencon de gotika konstruarto en Anglujo ĝenerale oni supozas per la orienta finkonstruo de la katedralo de Canterbury en 1175, la vere angla gotiko tamen, la angla frugotiko, komenciĝis en 1180 per la konstruo de la katedralo de Wells kaj en 1192 per la katedralo de Lincoln.
Kanada gruo
Disvastiĝo kaj medioj
Kun 600 mil individuoj tiu nearktisa specio estas la nun plej multenombra specio de gruo monde. Ili vivas en marĉoj kaj junkejoj en orienta Siberio, Alasko kaj orienta Kanado kiuj migras en orienta Usono, nome proksime 80% de la tuta loĝantaro -450.000 birdoj- pasas migre en la Platte River Valley (Valo de rivero Platte) en subŝtato Nebrasko. Krome estas loĝantaro nemigranta en subŝtato Florido kaj ĉirkaŭaĵoj -Meksika golfo-.
Aspekto
Plenkreskuloj estas grizaj kaj havas ruĝan kronon, tio estas senpluma tre videbla kapo ekde la beko ĝis la nuko, kio diferencigas ilin disde aliaj gruoj, ĉar kaj la Amerika gruo kaj la Griza gruo havas pli malgrandan ruĝan parton; krome tiu ĉi gruo ne havas griznigrajn kapajn partojn kiel la aliaj menciitaj specioj. La beko estas longa kaj la kruroj longaj kaj malhelaj. Ambaŭ seksoj estas similaspektaj.
Reproduktado
Kanadaj gruoj nestas surtere proksime de akvejo; la ino demetas du ovojn sur herbamaso. Gepatroj pariĝas porvive, kaj kune kovas kaj prizorgas la idojn. Ili ekbredas je sia 2-a ĝis 7-a jaro kaj vivas ĝis aĝo de 25 jaroj.
Katedralo de Canterbury
Historio de la katedralo
Ekde 1175 okazis la novkonstruo fare de Vilhelmo de Sens per ŝtonoj el Kent (orienta finaĵo), kaj per tio komenciĝis la gotika arĥitekturo en Anglujo.
Socia kontrakto
En morala kaj politika filozofio, la socia kontrakto aŭ politika kontrakto estas teorio aŭ modelo, originanta dum la Klerismo, kiu tipe traktas la demandojn de la origino de socio kaj la legitimecon de la aŭtoritato de la ŝtato super la individuo. Socia kontrakto tipe enhavas postulojn kiujn individuoj estis konsentintaj, ĉu eksplicite aŭ implice, por konservi kelkajn el siaj liberecoj kaj submetiĝi al la aŭtoritato de la reganto aŭ magistrato (aŭ al la decido de plimulto), en interŝanĝo por protekto de siaj ceteraj rajtoj. La demando de la rilato inter naturaj kaj laŭleĝaj rajtoj, tial, estas ofte aspekto de socikontrakta teorio. Du contrat social ou Principes du droit politique ankaŭ estas la titolo de libro de Jean-Jacques Rousseau (1762) pri tiu temo.
Katedralo de Canterbury
Historio de la katedralo
Dum lia unua laborjaro li malkonstruigis la malnovan ĥorejon. En la dua jaro Vilhelmo malvolvis la ŝablonojn por la formado de la ŝtonoj, kiuj estis transprotataj el lia hejmlando trans la Manika Markolo, kaj li prizorgis la laborilojn (vinĉojn ktp.). Oni pri tio pene kaj elspeze transportis la ŝtonojn el Francujo, ĉar taŭgajn ŝtonminejojn en suda Anglujo oni malkovris nur pli malfrue. Fakte la konstruo komenciĝis nur post la 5-a de septembro 1177. La kompleta masonado de la gotika ĥoro daŭris du jarojn. Tiam en 1178 okazis grava akcidento: Vilhelmo falegis de sur skafaldo.
Socia kontrakto
Kontraktismo estas termino en filozofio kiu rilatas kaj al familio de politikaj teorioj de la tradicio de socia kontrakto (kiam uzite en tiu signifo, la esprimo estas ĝenerala esprimo por ĉiuj teorioj de sociaj traktatoj, kiuj inkluzivas kontraktismo), aŭ al la moralfilozofio evoluigita en la lastaj jaroj fare de T.M. Scanlon, en lia verko What We Wee to Each Other (eldonita en 1998).
Kanada gruo
Kutimoj
Tiuj birdoj estas ĉiomanĝantaj: semoj, beroj, planktoj, insektoj, etaj ronĝuloj,ktp. Vintre ili manĝas grupe en terkulturejoj.
Glavingo
Glavingo estas ingo por teni glavon, tranĉilon, aŭ alian klingarmilon aŭ klingilon. Konsiderinte la danĝeron kiu implicas porti klingo- aŭ pinto-enhavan ilon, oni subkomprenas la neceson uzi ingon kiu protektu el la klingo aŭ pinto kiam oni transportas la ilon sen neceso aŭ intenco uzi ĝin kiel armilo mem.
Kanada gruo
Kutimoj
La voĉo estas laŭta trumpetado kun gorĝa trilado.
Glavingo
Glavingoj estis faritaj el multaj diversaj materialoj laŭlonge de la jarmiloj, kiaj ledo, ligno, kaj metaloj kiaj stano aŭ ŝtalo.
Kanada gruo
Kutimoj
Dumfluge ili estas diferenceblaj disde ardeoj pro rektaj kolo kaj kruroj kaj la konstanta trumpetado.
Glavingo
Tipoj de glavingo
Plej ofte, glavingo estis portitaj penditaj el glavozono aŭ ŝultrozono. Konsiderinte la neceson por militisto tuj elingigi la armilon necesas ke la glavingo permesu tujege elingigi tiun por rapide defendi sin aŭ ataki.
Kanada gruo
Subspecioj
Estas ses subspecioj agnoskataj:
Katedralo de Canterbury
Historio de la katedralo
Lia posteulo fariĝis Vilhelmo la Anglo (1179–1184). Tiu ĉi ja daŭrigis la planojn de Vilhelmo de Sens, akceptis je tio tamen strangajn kompromisojn, kiuj donas al la tuta orienta parto de la katedralo de Canterbury tute unikan aspekton. Ekzemple ekzistas sur la loko de la malnova ĥorejfinaĵo malplilarĝejo, kiu eĉ estas iomete oblikva. La ĥorkapo, la Kapelo Sankta Triunuo, verŝajne surmontras la unuajn frugotikajn formojn en Anglujo. Ekzistas klaraj similaĵoj al la katedralo de Sens, de kie venis Vilhelmo, ekzemple ĝemelkolonoj.
Glavingo
Tipoj de glavingo
Ĉar en moderna epoko multaj glavoj (ekzemple sabroj) estas uzataj kiel ceremoniaj iloj pli ol kiel faktaj armiloj, tia menciita neceso permesi tuajn elingigon jam ne plu nepras, kaj glavingo povas ne nepre ebligi tiun tujaĵon aŭ eĉ tute malhelpi elingigon por eviti ĝenan nevolontan elingon de la glavo.
Skanseno
Skanseno (kelkfoje kiel skanzeno) estas etnografia subĉiela muzeo por prezenti didaktan prilaboron de la landa historio. La nomo skanzeno venas origine el la sveda lingvo kaj komence estis uzata nur por la stokholma subĉiela etnografia muzeo.
La unua skanseno estis malfermita en 1891 sur okcidenta parto de insulo Djurgården en Stokholmo kaj ekde tiam la principo disvastiĝis tutmonde. Ĝin iniciatis, establis Artur Hazelius originale kiel aldonaĵon al la Norda Muzeo. Ĝi volis respondi al bezonoj, kiuj volis rezervi, prezenti la provincan, romantisman vivon kontraŭ la fortiĝanta industriziĝo.
Skansenoj havas la saman aŭ similan ideon, taskon: rezervo, konservado kaj rekonstruo de tipaj konstruaĵoj kaj aŭtentikaj objektoj, ties ekipaĵoj, mebloj, iloj ktp. Pro tio oni ofte malkonstruas tipajn loĝejojn regione kaj konstruas ilin en la skanseno.
Ĝi disvastiĝis precipe en Skandinavio, en la iamaj socialismaj landoj por prezenti la vivkondiĉojn de la iamaj simplaj homoj. Tiu disvastiĝo ankaŭ disvastigis la nomuzon, tiel en la iamaj socialismaj landoj oni uzas la vorton en formo skansen(o), skanzen(o) por la similtipaj subĉielaj etnografiaj muzeoj. Ili estas tie same turismaj allogaĵoj.
Glavingo
Tipoj de glavingo
Tiuokaze (nefacila elingigo de la glavo) eblas uzi la tuton kiel fraparmilo kiu ne celu mortigon aŭ eĉ danĝeran vundon de la malamiko, sed nur perbate peli tiun konduti laŭ la dezirata maniero, ekzemple fare de polico, kiel bastonlukto ktp.
Katedralo de Canterbury
Historio de la katedralo
En la norda alo de la orienta transversa navo oni metis antaŭ la romanika muro du gotikajn tegomurojn, kiuj ielete memoras pri triforioj. Baza ideo je ĉi tiu konstruaĵo estis konservi la romanikajn fenestrojn kaj enigi ilin en la novan gotikan strukturon.
En 1184 oni volbis la ĥorejan krestokapelon, por povi enpreni la altvaloran keston kun la postrestaĵo de sanktigita Thomas Becket. La ĉambro nun nomiĝas Corona aŭ „krono de Becket“. Tie ĉi nun adoras la sanktulojn kaj martirojn niatempajn. La relikvokesto de Sankta Tomaso estis starigata tie en 1220. Henriko la 8-a detruigis ĝin en 1538 kaj elrabigis ties trezoraĵojn. En 1642 tie okazis detruoj fare de la Puritanoj. El la 13-a kaj 14-a jarcentoj konserviĝis kelkaj vitraloj.
Ekde 1378 ĝis 1410 oni novkonstruis la malnovan romanikan laŭlongan navaron kune kun la okcidenta transversa navo. Oni komenciĝis sub ĉefepiskopo Simon Sudbury (1375–1381), kaj realigis ĝin sub prioro Chillenden (1390–1411). La literaturo laŭdas la laŭlongan navaron kiel „unu el la plej novaj, unuecaj, trankvilaj spacoj de la angla malfrua gotiko“ (Hürlimann, p. 14). La riĉe ornamita ŝtona ĥorbarilo devenas el la sama tempo. Ĝi imitas pli malnovan ĥorbarilon el 1304 kaj do estas stile pli proksima al ornamita gotiko kaj ne al la rektangula gotiko.
Laŭlonga navaro
La trinava laŭlonga domo laŭ rektangulgotika stilo estis konstruata ekde 1378 sur la fundamentoj de la malnova romanika preĝejo. La cefa enirejo troviĝas ĉe la sudokcidenta portalo. En la turo troviĝas la kariljono kun 14 sonoriloj. La nordokcidenta turo enhavas sonorilegon kun pezo da 3,1 tunoj.
En la navo staras baptujo el 1639. Bela lignaĵo estas la predikejo el la jaro 1898. Ĉe la norda vando de la navo staras la orgeno el la jaro 1980. Simbolo de la anglikana eklezio estas la kompasrozo en la planko de la navo, instalata en 1988.
Vidindaj en la navo estas la okcidentaj fenestroj. Tiuj ĉi vitraloj devenas el la 12-a jarcento kaj montras 13 figurojn el la genealogio de Jesuo Kristo. Krom tio oni vidas ok reĝojn el la mezepoko kaj super tiuj la dek du apostolojn.
Kriptoj
La okcidenta kripto ekestis komence de la 12-a jarcento. Tie estas videbla muro devenanta de la antaŭa preĝejo el la jaro 1077. Ekde tie oni ankaŭ povas enpaŝi en la trezorejon, kie troviĝas arĝentaĵoj kaj oraĵoj.
En la orienta kripto troviĝis post lia morto en la relikvoj de Thomas Becket. Ekde 1220 ili estis en kesto ene de la Kapelo Sankta Triunuo, ĝis kiam en 1538 Henriko la 8-a detruigis ĝin. La kvinnava kripto apartenis al la konstrupartoj devenantaj ankoraŭ de la romanika preĝejo el la fino de la 11-a jarcento.
Turo
La turo de la katedralo staras sur la navokruciĝo kaj nomiĝas laŭ la sonorilego troviĝanta en ĝi Bell Harry. La konstruo komenciĝis en 1494 kaj daŭris ĝis finfaro en 1504. La volbo bildigas blazonojn de personoj kontribuintaj por la konstruo de la turo. Estas aparte Kardinalo John Morton kaj prioro Thomas Goldstone.
Transversaj navoj
La katedralo montras kiel unua la anglan apartaĵon de la du transversaj navoj. La orienta transversa navo ekestis je la alikonstruo fare de Vilhelmo de Sens kaj Vilhelmo la Anglo pli hazarde, ĉar la iama ĥoreja finaĵo kun la tri absidoj estis plilongigata orienten, tiel ke la du flankaj absidoj nun formis plian transversan navon. La vitraloj devenas de la 12-a jarcento kaj montras scenoj el la Nova kaj Malnova Testamentoj.
Gravaj okazintaĵoj
Lige ligitaj kun la historio de urbo kaj katedralo estas precipe la okazintaĵoj ĉirkaŭ Thomas Becket, ĉefepiskopo, kiun en 1170 kvar kavaliroj de reĝo Henriko la 2-a murdis en la katedralo. Jam mallonge post sia morto Becket estis adorata kiel martiro, liaj relikvoj fariĝis kultobjektoj, kaj jam en 1173 Becket sanktiĝis kiel Sankta Tomaso.
István Madarassy
István Madarassy [iŝtvAn madaraŝi], laŭ hungarlingve kutima nomordo Madarassy István estas hungara skulptisto, oraĵisto.
István Madarassy naskiĝis la en Budapeŝto.
Biografio
István Madarassy studis en Industriarta Altlernejo inter 1968-1973 en sia naskiĝurbo. Liaj plej gravaj instruistoj estis József Engelsz kaj Gyula Illés. Ekde 1974 li ekspozicias, li kreas ne nur skulptaĵojn, reliefojn, sed ankaŭ diversajn ornamaĵojn al fasadoj aŭ internajn ornamaĵojn. Li ankaŭ restaŭradas. Li ofte kreas sakralajn aĵojn. En 1999 li faris dekoraciojn en Operejo de Kluĵo. Li ricevis italan oran medalon en 1994, premion Kossuth en 2019.
Klimovicja
Klimovicja, ukraine Климовиця, ruse Климовица [klimovica], slovake Klimovice, hungare Kelemenfalva estas malgranda, ne memstara vilaĝeto en Ukrainio, en Transkarpata provinco, en distrikto de Irŝava, en municipo de Zahattja.
Situo
Klimovicja situas laŭ traira flankovojo.
Historio
Ĝis Traktato de Trianon Kelemenfalva apartenis al Hungara reĝlando, al Bereg, al distrikto de Ilosva, poste al Ĉeĥoslovakio. En 1939 la plej orienta regiono de disfalanta Ĉeĥoslovakio deklaris malgrandan sendependan respublikon Karpata Ukrainio. Iom poste Hungario okupis la respublikon kaj tuj aranĝis aŭtonomion, kies apartaĵo estis Klimovicja. Ekde 1945 ĝi apartenis al Sovetunio, fine ekde 1991 al Ukrainio.
42295 Teresateng
42295 Teresateng estas asteroido de la ĉefa asteroida zono, malkovrita la far de la kanada amatora astronomo William Kwong Yu Yeung elde la Observatorio Desert Eagle en Benson (Arizono, Usono).
Nomo
Ĝi estis nomita en memoro de la populara kaj influa pop-muzika tajvana kantistino Teresa Teng (ĉine 鄧麗君, 1953–1995). Oni ofte diris, ke " Ĉie, kie estas ĉinoj, oni povas aŭdi la kanzonojn de Teresa Teng ". Ŝi estis konata pro siaj folkloraj kantoj kaj siaj romantikaj baladoj, plej partoj el tiuj ĉi atingis la klasikan statuson dum ŝia vivo.
Werner Lorenz
Werner LORENZ (2-an de oktobro 1891 - 13-an de majo 1974) estis germana oficiro de Waffen-SS en rango de SS-Obergruppenführer und General der Waffen-SS und Polizei dum la dua mondmilito, kiu komandis al ĉefoficejo por kunlaboro kun etnaj germanoj.
Claude Joseph Rouget de Lisle
Claude Joseph ROUGET DE LISLE (naskiĝis la 10-an de majo 1760 en Lons-le-Saunier, mortis la 26-an de junio 1836 en Choisy-le-Roi) estis franca poeto kaj muzikisto. Li estas fame konata kiel verkisto de La Marseillaise en 1792.
Li verkis ankaŭ Vive le Roi ( Vivu la Reĝo) en 1814 okaze de la Restauration kaj de la reĝiĝo de Ludoviko la 18-a (Francio).
Frigia-dominanta gamo
La frigia-dominanta gamo, ankaŭ nomata hispana gamo aŭ juda gamo, estas septona gamo, kiu ofte estas uzata interalie en hispana flamenko kaj en la juda muziko. La aŭgmentita duto inter dua kaj tria ŝtupo kaŭzas ekzotan sonon.
Strukturo kaj uzado
Oni formas la gamon, altigante la trian ŝtupon de la frigia gamo ekde la eta minortrito al la ega maĵora trito. Ĉi tiu dedukto nomiĝas en la klezmermuzika terminaro freygisch (jide: frigia). Aliigo de la trito estus nekutima laŭ kompreno de la funkcia harmoniteorio. La gamo estas komprenebla kiel kvina ŝtupo de harmonia minoro. Pro tio en ĵazo eblas ankaŭ la (pli malofta) nomo HM 5. La funkciteorio de ĵazo rigardas la gamon ofte kiel aliigo de la miksolidia gamo:  miksolidia (♭9/♭13). Ĵazmuzikistoj uzas ĝin je la improvizado tipe je dominantaj akordoj kiel dominanta 7 kaj dominanta 7(♭9); ĝi havar je tio ĉiam streĉan karakteron kaj la funkcion de dominanto, do de akordo sur la kvina ŝtupo. En klezmera muziko ĉi tiu speco de funkciteoria rigardo estas alia: Tiu muziko uzas la gamon sur la toniko, kiu havas la bazotonon de ĉi tiu gamo kaj prezentas la unuan ŝtupon. La funkcio estas do tute alia, kio klarigas la sonimpreson sentatan ofte kiel nekutima en kunagado kun la harmoniaro. La nomo ahava raboh („noblega amo“) devenas de la komencaj vortoj de la sabatliturgio, je kio estas uzata ĉi tiu gamo.
La unua parto de la fama juda popolkanto Hava nagila baziĝas sur ĉi tiu gamo. Ekzemplo por uzado de ĉi tiu gamo en blankula popularmuziko estas So cold the night de The Communards (en frigia modalo sur C♯).
Sistemo
Se oni formas frigia-dominantan gamon ekz. sur bazotono E (E, F, G♯, A, B, C, D, E), estas facile konstateble, ke ĝi havas la saman tonprovizon kiel harmonia minorgamo, ĉi-kaze kiel harmonia a-minoro (A, B, C, D, E, F, G♯, A). Sekve ĉi tiu gamo ankaŭ taŭgas por improvizado pri la dominanto de harmonia minorgamo (komparu akordogamo-teorio en ĵazo).
Miŝeberakh, hispana aŭ juda gamo kaj harmonia minoro estas similaspece parencaj, kiel estas parencaj unu kun la aliaj la modaloj:
5216 Cannizzo
5216 Cannizzo estas malgranda sed treege hela, nerapide rotacianta asteroido de la ĉefa asteroida zono, malkovrita la de la finnlanda astronomino Liisi Oterma elde la Observatorio de Iso-Heikkilä en Turku.
Ĝi estas en orbita resonanco 4:9 kun Marso.
Nomo
Ĝi estis nomita en memoro de la usona astrofizikisto John Kendall Cannizzo (1957–2018), kiu laboris ĉe la Kosmoflugcentro Goddard de la NASA. Li ankaŭ pasis tempon en la Observatorio de la Universitato Harvard, kie li renkontis sian edzinon Catherine Asaro, kaj faris esplorojn kiel stipendiulo Alexander-von-Humboldt ĉe la Instituto Max Planck por Fiziko kaj Astrofiziko
Imre Forgách
Grafo Imre Forgách [forgAĉ], laŭ hungarlingve kutima nomordo Forgách Imre estis hungara magnato, departementestro, juĝisto. Liaj nobelaj antaŭnomoj estis ghymesi kaj gácsi, lia frato estis Ferenc Forgách (episkopo).
Imre Forgách naskiĝis en 1540 en Hungara reĝlando, li mortis en 1599 en Hungara reĝlando.
Biografio
Imre Forgách estis alte edukita grafo. Ekde 1566 li estis departemenestro de Trencsén (reĝa departemento), ekde 1574 li estis juĝisto. Li edziĝis pro vidviĝoj trifoje en 1569, 1576 kaj 1585, resume li havis 11 gefilojn.
Phan Thị Kim Phúc
Phan Thị Kim Phúc (naskiĝinta en 1963) – kanadino vjetnamdevena, konata kiel viktimo de napalma atako kontraŭ vilaĝo Trảng Bàng en Suda Vjetnamio. Ŝia foto, kiam naŭjara, nuda kaj haŭte damaĝita per napalmo knabino fuĝas de la brulanta vilaĝo, ĉirkaŭiris la mondon kaj hodiaŭ estas unu el simboloj de krueleco de la milito en Vjetnamio. Ŝi estas ambasadoro de bona volo en Unesko.
Foto
8.06.1972: Dum la Vjetnama milito fotoraportisto de Associated Press Nick Ut faris la foton de la vundita per napalmo vjetnamino, pro kio li ricevis Pulitzer-Premion.
XDC
XDC povas rilati al:
Peĥorka
Peĥorka (Пехо́рка) aŭ Peĥra (Пехра́) estas rivero en Moskva provinco kaj Moskvo, maldekstra alfluanto de rivero Moskva. Ĝia longo estas 42 km, akvokolekta baseno okupas 513 km2.
Peĥorka havas fonton je 1,5 km norde de urboparto Lukino (Balaŝiĥa) en apudmoskva parto de nacia parko Alka Insulo. Ĝi fluas tra la urboj Balaŝiĥa kaj Ĵeleznodoroĵnij, urbotipaj loĝlokoj Tomilino kaj Kraskovo industria kvartalo de moskva distrikto Nekrasovka. Peĥorka alfluas al rivero Moskva apud urbo Ĵukovskij.
Ingo
Laŭ PIV la sufikso -ing- signas objekton, en kiu alia objekto aŭ membro estas enigita kaj fiksita, ordinare per sia ekstremaĵo. Ekzemple plumingo, cigaredingo, kandelingo, fingringo (por kudri), piedingo (por ĉevalrajdi), ŝraŭbingo, flamingo, pendingo, glavingo ktp. Ingoj diferencas de ujoj per tio ke la enhavo estas tute ene de ujo, sed ne nepre de ingo, el kiu tenilo kutime elstaras por permesi facilan elingigon de la ingita objekto.
Krome, la vorto Ingo kun majuskla komenco ankaŭ estas germanlingva persona nomo. Ĝi aludas al mitologia prapatro de nordĝermanaj popoloj kaj ankaŭ uzatas kiel parto de pli ampleksaj personaj nomoj, kiel ekzemple germane Ingolf aŭ islande Ingólfur, germane Ingobald, Ingomar aŭ germane Ingobert, pli poste Ingbert (pri kristana ermito tiunoma de la 7-a jarcento memorigas la germana urbo Sankt Ingbert).
Woluwe-Saint-Pierre
Woluwe-Saint-Pierre (france: [ŭo:lyŭ'-sejnt-PJEJR'] aŭ nederlande: Sint-Pieters-Woluwe [sint-PIT'rs-ŭo:lyŭ']) estas municipo en Belgio, unu el la 19 municipoj de la Brusela Ĉefurba Regiono.
Mokano
La mokano (Visnea mocanera) estas palearktisa plantospecio el la monotipa genro visneo de la familio de pentafilakacoj.
Ĝi estas arbeto kiu altas ĝis 8 metrojn. Temas pri endemio de Madejro (Portugalujo) kaj Kanarioj (Hispanujo) en Makaronezio. La mokano estas laŭrisilva elemento el la ekoregiono kanariaj sekaj duonarbaroj kaj arbaroj. La planto estas minacata pro habitatodetruo.
Etimologio
La genronomo Visnea estas dediĉita al N.Visne, komercisto de Lisbono kiu interesiĝis pri la botaniko. La specio nomiĝas V. mocanera, laŭ sia loka nomo en Kanarioj.
Live Earth
La kunvenigo Live Earth estas koncerto kiu okazas samtempe en pluraj landoj la sabaton. Ĝi celas lanĉi tutmondan movadon por kontraŭbatali la klimatan krizon kaj estas organizata, parte, de la eksa vicprezidento de Usono Al Gore, la enspezoj kolektotaj eniros en lia fondaĵo.
Tiu koncerto postvenas kaj estos samkia ol Live Aid en 1985 kaj Live 8 en 2005. La gastigantaj urboj de tiu evento estos Johannesburg (Sudafriko), Ŝanhajo (Ĉinio), Tokio (Japanio), Sidnejo (Aŭstralio), Londono (Britio), Hamburgo (Germanio), Istanbulo (Turkio), Novjorko (Usono) kaj Rio de Janeiro (Brazilo).
Por tiu kunigo, nomata SOS - la kampanjo por klimato krize pluraj famaj artistoj subtenas tiu manifestacio interalie: Madonna, Red Hot Chili Peppers, Bon Jovi, Fall Out Boy, The Police, Kanye West, Lila Downs, Smashing Pumpkins.
Astrid Rybo
Astrid RYBO (naskiĝis la, mortis la ) estis la plej maljuna dana esperantisto. Ŝi esperantiĝis en 1908-1909 en Kopenhago, kie ŝi estis lerneja gvidanto.
Esperanto
Ŝi ludis grandan rolon en la dana Esperanto-movado dum la unua mondmilito. Ŝi fondis La Unuiĝon de Esperanto-interesitoj en 1920 kaj estis ties prezidanto ĝis ĝia dissolvo en 1932. Ĝis ŝia morto, Astro Rybo restis fidela al Esperanto.
Ĉirĉik
Ĉirĉik, (Чирчиқ, чирчик) estas industria urbego en nordorienta Uzbekio, en la regiono Taŝkento.
Geografio
Ĉirĉik situas en altebenaĵo en la nordorienta parto de la lando laŭ la samnoma rivero. Taŝkento troviĝas 32, Namangano 183, Ĝizaĥo 210, Fergano 220, Margilan 211, Andiĝono 250, Samarkando 300, Navojo 386, Karŝio 433, Kokando 467, Buĥaro 474, Termezo 512, Urgenĉo 745, Nukus 831 kilometrojn.
Historio
Ĉirĉik estis fondita en 1935, kiam pluraj lokaj vilaĝoj kreskis kune pro konstruado de akvoenergia centralo. La unuigitaj vilaĝoj formis la novan urbon Ĉirĉik. En la urbeto inter 1946-1948 funkciis gulago (trudlaborejo), kie 2600 trudlaboristoj produktis aĵojn por nukleaj reaktoroj.
Ekonomio
Ĉirĉik situas meze de intense kultivita areo, kie ĉefe kultivas melonojn, vinberojn kaj aliajn fruktojn kaj legomojn. La urbego mem produktas artefaritajn sterkojn kaj plurajn alojojn.
Apudaĵo de Ĉirĉik estas grava vintra libertemporegiono. Ekzistas skiejo proksime de la grandurbo, altiranta turistojn de ĉie en Mezazio kaj Rusio.
Trafiko
Ĉirĉik trairan ĉefvojon (al Taŝkento kaj al la nordorienta landparto).
(63195) 2000 YN120
(63195) 2000 YN120 estas malgranda, malhela troja asteroido de Jupitero kiu orbitas, kun granda klinangulo, en la ĉirkaŭaĵo de la punkto de Lagrange L4 de la sistemo Suno-Jupitero. tie estas en la tiel nomata « Greka Tendaro ».
Malkovro
Ĝi estis malkovrita la de la teamo de la astronomia kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la observatorio de la Laboratorio Lincoln en Socorro (Nov-Meksiko, Usono).
(9170) 1988 TG5
(9170) 1988 TG5 estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la japanaj astronomoj Sejĝi Ueda kaj Hiroŝi Kaneda elde la observatorio de Kuŝiro en Hokajdo (Japanio).
NGC 7475-1
NGC 7475-1 (aliaj indikoj — UGC 12337, MCG 3-58-27, ZWG 453.59, PGC 70383) estas galaksio en konstelacio Pegazo.
ISO 3166-2:UM
ISO 3166-2:UM estas subaro de la normo ISO 3166-2 rilate Usonajn Malgrandajn Insulojn. Ĉiu kodo konsistas el du partoj. La unua estas UM, la ISO 3166-1 dulitera (alpha-2) kodo de Usonaj Malgrandaj Insuloj. La dua parto estas du ciferoj.
Komuneco de la sanktuloj
Tiu doktrino fundikxas sur diversaj pasaĵoj de la Nova Testamento; aparte estas utiligata la ekzemplo de la korpo prikribita de Paŭlo el Tarso en siaj Epistoloj:
"12 Ĉar kiel la korpo estas unu, kaj havas multajn membrojn, kaj ĉiuj membroj de la korpo, estante multaj, estas unu korpo; tiel same ankaŭ estas Kristo. 13 Ĉar en unu Spirito ni ĉiuj baptiĝis en unu korpon, ĉu Judoj aŭ Grekoj, ĉu sklavoj aŭ liberaj; kaj ĉiuj estas trinkigitaj el unu Spirito” (1Kor 12,12-13).
El tio Paŭlo devenigas la intiman unuigon inter la kristanoj:
'''“26 Kaj se unu membro suferas, ĉiuj membroj kune suferas; aŭ se unu membro honoriĝas, ĉiuj membroj kunĝojas. 27 Vi do estas la korpo de Kristo, kaj membroj en ĝi, ĉiu laŭ sia parto”'''.|1Kor 12,26-27).
Laŭ tiu doktrino la komuneco ne estas interrompita kun la morto, sed daŭras ankaŭ poste. Pro tiu motivo la Sanktuloj povas preĝpeti gracojn ĉe Dio por la kristanoj ankoraŭ surteraj. Male, la surteraj kristanoj povas preĝi, kaj obteni indulgon por la forpasintoj.
Tiu komuneco realiĝas kaj manifestiĝas precipe en la Eŭkaristia Komunio
Krome Kredo kaj la bonagado de unu povas influi sur ĉiuj aliaj.
La patristika kaj mezepoka teologio tiel konceptas la eklezion:
Komuneco kun la sanktuloj laŭ la kristanaj eklezioj
Se por katolikoj kaj ortodoksoj tiu komumeco estas vero kredkonfesata, ne tiel okazas por la kristanaj Eklezioj devenantaj el Protestantismo: laŭ ili ekzistas nek la Purtatorio nek preĝpeto de la ĉielaj savitoj por la surteraj vivantoj
Nombroj
Nombroj (mallonge Nom) estas la kvara libro (de la Malnova Testamento) en la Biblio. Ĝi estas la kvara el la kvin libroj de Moseo, kiuj nomiĝas hebree Torao (kiu estas parto de la Tanaĥo), greke Pentateŭko.
Nomo
La titolo estas
La libro nomiĝas Nombroj, ĉar ĝi entenas informojn pri la nombrado de la popolo en la dezerto Sinaj (Nom 1 - 4), kaj sur la stepoj de Moab (Nom 26).
Aŭtoro
Longe oni pensis, ke ĝin verkis la profeto Moseo laŭ Dia revelacio, sed hodiaŭ la plejmulto de la teologoj estas konvinkita, ke diversaj aŭtoroj ĝin verkis dum multe da tempo.
Enhavo kaj strukturo
La libro entenas la rezultojn de du popolnombradoj. Ĝi rakontas pri eventoj dum la migrado tra la dezerto kaj prezentas ordonojn por la komunumo.
Ĝi konsistas el du grandaj partoj:
Jen kelkaj konataj perikopoj:
Hodiaŭa valoro
Perlo de la libro estas la Aarona beno (Nom 6,24-26). Ĝis hodiaŭ judoj kaj kristanoj preĝas ĝin. Ĉe evangeliistaj (protestantaj) komunumoj ĝi estas la kutima fino de ĉiu Diservo, ĉe katolikoj unu el pluraj eblaj formoj: La Eternulo vin benu kaj vin gardu.
La Eternulo lumu al vi per Sia vizaĝo kaj favorkoru vin.
La Eternulo turnu Sian vizaĝon al vi kaj donu al vi pacon.
Amen.
Ĝis hodiaŭ fama estas la bildo de la esplorrigardantoj, kiuj duope portas sur stango branĉon kun unu granda peniko da vinberoj. Ĝi fariĝis eĉ varbilo por la hodiaŭa israela turismo.
La surstanga kupra serpento, kiu similas al la bastono de la helena dio de medicino Asklepio (latine: Eskulapo), fariĝis signo de kuracistoj kaj emblemo por apotekoj ĝis hodiaŭ.
Teksto en Esperanto
La (iom prilaborita) traduko de Zamenhof estas trovebla IKUE kaj KELI (ed.): Biblio, eldonejo KAVA-PECH, Dobřichovice (Praha) 2006, ISBN 80-85853-90-6
Dörpen
Komunumaro
Samtempe la komunumo estas la administra sidejo de samnoma komunumaro, germanlingve nomata Samtgemeinde Dörpen.
Membraj komunumoj de la komunumaroj estas (nombroj de loĝantoj laŭ stato de inter krampoj):
Ramzan Sebijev
Ramzan SEBIJEV (cirile: Рамзан Вахаевич Себиев; n. la ) estas konata ĉeĉena boksisto, dufoje ĉampiono de USSR, dufoje absoluta ĉampiono de USSR, arĝenta medalisto de Eŭropa Konkurso, bronza medalisto de la Mondpokalo, prezidanto de la klubo «Unua ganto».
Lia alteco estas 181 cm. Peza kategorio estis ĝis kaj super 91 kg. Lia instruisto estis Grigorij Vartanov.
En 1989 li transiris al profesia areno. Havis kvar luktojn kaj ĉiuj gajnis, du el ili per nokaŭto.
Nun (2013) Ramzan Sebijev estas prezidanto de la boksa klubo «Unua ganto» en Moskvo.
Nombrovorto
Nombrovortoj (aŭ numeraloj ) estas konsiderataj aparta vortospeco en la plej multaj lingvoj, pro siaj apartaj gramatikaj trajtoj. Oni povas distingi du specojn de nombrovortoj:
En Esperanto, la kvantaj nombrovortoj estas ofte uzataj iom simile al A-vortoj, pro kio ili estas nomataj A-vortecaj vortetoj en PMEG (ili estas vortetoj, ĉar ili ne havas iun finaĵon). En matematikaj kuntekstoj, ili tamen ofte estas uzataj O-vortece, ekzemple en la frazo "2 (legu "du") estas primo". Ekzistas lingvoj, en kiuj la nombrovortoj estas uzataj nur O-vortece (ekzemple la ajvilinmiuta lingvo ); en aliaj ili estas uzataj eĉ verbe (ekzemple en la tahitia lingvo ).
En Esperanto oni esprimas la nombrovortojn per dekuma sistemo. Aliaj lingvoj uzas ankaŭ nombrosistemojn kun aliaj bazoj, ekzemple kvaruman, kvinuman, okuman, dekduuman aŭ dudekuman sistemon. La dekuma sistemo estas tamen la plej disvastiĝinta.
Skribado de nombrovortoj
Nombrovortojn eblas aŭ elskribi per literoj kiel normalajn vortojn (unu, du, tri, ...), aŭ skribi per ciferoj (1, 2, 3, ...). La nombrovortojn ĝis dek oni ekster matematikaj tekstoj preskaû ĉiam elskribas, dum pli altajn oni plej ofte skribas per literoj. En aliaj lingvoj ekzistas aliaj limoj, ekzemple en la germana ĝi estas ĉe 12.
Kantono Franklin (Masaĉuseco)
La kantono Franklin - angle Franklin County - estas kantono de Usono en la subŝtato Masaĉuseco, kies nomo aludas al Benjamin Franklin, usona multfakulo kaj unu el la patraj fondintoj de Usono. La administra centro estas la urbo . La kantono estis fondita la.
Laŭ la stato de la jaro en la kantono vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km².
Yasufumi Nishimura
Yasufumi Nishimura (西村 恭史, n. ) estas japana futbalisto.
Li futbalas ĉe Shimizu S-Pulse.
Alblasserdam
Alblasserdam estas loko kaj municipo en la provinco Sud-Holando (Zuid-Holland) de Nederlando. La municipo kovras areon de 9,96 kvadrataj kilometroj kaj la 1-an de januaro 2014 havis loĝantojn, kio rezultigas loĝdenson de po  homoj laŭ kvadrata kilometro. Administra centro de la municipo estas la samnoma loĝloko Alblasserdam. Ene de la komunumaj limoj troviĝas krome nur la vilaĝeto Kortland.
21089 Mochizuki
21089 Mochizuki estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la de la japana astronomo Tsutomu Seki elde Geisei en la gubernio Koĉi (Japanio).
Alblasserdam
Ĝemelaj urboj
Sereď en Slovakio
21089 Mochizuki
Nomo
Ĝi estas nomita en honoro de Seiji Mochizuki , naskiĝinta en Tokio, kiu laboris en optika firmao de 1967 ĝis 1979. La reflekta teleskopo de 0,6 metroj de la observatorio de Geisei estis fasonita de li. Ankoraŭ nun ĝi estas uzita por astronomiaj observoj.
Cher (kantistino)
Cherilyn Sarkisian La Pierre, plej konata kiel Cher, (naskiĝis la 20-an de majo 1946 en El Centro en Kalifornio) estas usonarmena kantistino kaj aktorino.
Ili regule aperis en popularaj instruaj filmoj, avertantaj la junularon kontraŭ drogaĉoj. Grandan sukceson ili atingis per la regula televida programo The Sonny and Cher Comedy Hour (1971-74), por kiu Cher akiris Oran globon kaj kvar nomumojn al premio Emmy. Dum la 70-aj jaroj Cher prezentiĝis ankaŭ kiel modelino en la magazino Vogue kaj post dekjara arta kaj geedzeca kunvivo ŝi eksedzigis Bono-n en 1975 kaj ŝi dediĉis sin plu al solkantistina kariero en Las Vegas kaj en televido.
Konstruaĵo Europa
La Konstruaĵo Europa (antaŭe nomita Résidence Palace, "Rezidejo Palaco") estas konstruaĵo en la eŭropa kvartalo de Bruselo. Konstruita dum la epoko inter la du mondmilitoj, ĝi parte listiĝas kiel historia monumento. Post la Dua Mondmilito ĝi fariĝis gazetara centro por diversaj institucioj de la Eŭropa Unio. Momente ĝi restaŭriĝas kaj ampleksiĝas, por laŭ la planoj dum la jaro 2013 akcepti la Konsilion de la Eŭropa Unio.
Cher (kantistino)
Oran globon (1983) kaj nomumon por Oskar (1983) alportis al ŝi la rolo de oficistino, Dolly Peliker, partoprenanta komunan hejmon kun heroino (Meryl Streep) de averta dramo pri la medio de atomelektrejo. Efikan kreaĵon, pro kiu ŝi estis aprezita en Internacia filma festivalo en Cannes 1985, ŝi montris en la rolo de la patrino Rusty Dennis, kiu donos sin mem kaj la filon en zorgon de motorcikla gango, en melodramo laŭ vera evento Masko.
Konstruaĵo Europa
La konstruaĵo situas en la centra strato Wetstraat/rue de la Loi de la eŭropa kvartalo. Apud la konstruaĵo troviĝas la domo Justus Lipsius, la nuna adreso de la Konsilio de la Eŭropa Unio, kaj aliflanke de la strato troviĝas la konstruaĵoj Berlaymont kaj Charlemagne ("Karolo la Granda") de la Eŭropa Komisiono.
Cher (kantistino)
Malgraŭ tio, ke ŝi prezentiĝis kiel filma aktorino, ŝi plu daŭrigas en sia sukcesa kantistina kariero. Pri la komenco de ŝia kariero estiĝis biografia filmo And the Beat Goes On: The Sonny and Cher Story.
Post la eksedziĝo disde Bono ŝi estis ankoraŭ edziniĝinta al la roka muzikisto Gregg Allman (1975-1978) kaj pli poste al la muzikisto Les Dudek.
Zsolt Jószay
Zsolt Jószay [ĵolt jOsai], laŭ hungarlingve kutima nomordo Jószay Zsolt estas hungara skulptisto, medalisto, instruisto. Zsolt Jószay naskiĝis la en Szolnok.
Biografio
Zsolt Jószay akiris diplomon en Pedagogia Altlernejo Ho Chi Minh en 1974. Liaj plej gravaj instruistoj estis János Blaskó (pentristo) kaj János Seres. Ekde 1979 li instruas en pluraj baz- kaj mezlernejoj en Miskolc. Li debutis en ekspozicio en 1984. Li ricevis premiojn inter 1988 – 2003.
Kovro (luktotekniko)
En la luktosportoj de frapo (skermado, bokso, karateo, kaj pli forte), la kovro estas movo de defendo permesanta protekti sin de atako (bato) per lokigado de armilo aŭ de parto de la korpo (pugno, antaŭbrako, kubuto, brako aŭ ŝultro) sur la celata celo de tiu ĉi atako.
Tiu ĉi formo de defendo, nomata "pasiva", diferencas de la bloko kaj de la rebato kiuj estas movoj nomataj "aktivaj". La kovro estas sinonimo de "protekto" speciale en bokso kiam la luktantoj suprenigas la brakon por protekti sin kontraŭ eventuala atako al la vizaĝo.
Tio ĉi estas uzita:
En bokso kaj boxe pieds-poings
La kovro en bokso estas formo de defendo multe uzita en la situacioj de korpo al korpo kaj kiam la luktanto estas submergata per multo de batoj.
Nguyen Du
Nguyen Du (1765–1820) estis vjetnama poeto kaj verkisto. Nguyễn Du naskiĝis en 1765 en Bích Câu, Thang Long. Li estis mandareno dum la Nguyen dinastio. Li estas fama pro La Rakonto pri Kiều, historio de bela knabino kiu vendis sin por savi sian patron. Hodiaŭ ankoraŭ konsiderata kiel la simbolo de vjetnama literaturo.
13001 Woodney
13001 Woodney estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la usona astronomo Brian A. Skiff elde la Stacio Anderson Mesa de la observatorio Lowell, sud-oriente de Flagstaff (Arizono).
Nomo
Ĝia nomo honoras Laura M. Woodney, de la observatorio Lowell. Ŝi plenumis sian disertaĵon ĉe la Universitato de Maryland pri la kemio de la kometoj.
Departemento de Loreto
Loreto (Región Loreto, Luritu suyu) estas laŭ areo la plej granda regiono de Peruo, tamen unu el la plej malmulte loĝataj. La ĉefurbo de Loreto estas Iquitos, kiu havas multe da turismaj allogaĵoj.
Administra divido
La regiono estas dividita en sep provincoj:
Sándor Koch
KOCH Sándor (pr. koĥ ŝa:ndor) estis hungara mineralogo, doktoro de sciencoj pri geologio kaj mineralogio (1952), laŭreato de Kossuth-premio (1953) naskita en Koloĵvaro la 16-an de aŭgusto 1896 kaj mortinta en Segedo la 25-an de majo 1983. Li estas la patro de la Antal Koch.
Departemento de Loreto
Floroj kaj bestoj
La regiono de Loreto estas konata pro siaj bestoj kaj floroj kiel krokodiloj, otorongoj, sajinoj, cervoj, simioj, ursoj furmikursoj, testudoj kaj grandaj fiŝoj kiel la Paiĉe.
Klimato
Dum tuta la jaro la temperaturo en Loreto estas averaĝe 26ºC.
Sándor Koch
Biografio
Sándor Koch doktoriĝis en la Universitato de Budapeŝto 1920, poste li habilitis samtie pri fiziografio de mineralogio. Lia unua laborloko estis la Mineralkolektaĵo de la Hungara Nacia Muzeo, de 1932 gvidanto de la oficejo prezidenta de la muzeo. En 1940 oni nomumis lin katedrestro, tio estas universitata profesoro. Lia esplorkampo estis la priskribo de la mineraloj de la Karpata baseno.
Zók
Zók, kroate Zuka estas malgranda vilaĝo en Hungario, en regiono Suda Transdanubio, en departemento Baranya, en Distrikto Szentlőrinc.
Situo
Zók situas sur ebenaĵo kaj rande sur deklivoj, laŭ rojo, fine de longa sakovojo.
Historio
La loko estis loĝata jam dum la kuprepoko kaj bronzepoko. La unua mencio pri la vilaĝo devenis el 1290 laŭ tiama hungara ortografio "Zold". Post la mezepoko la vilaĝo apartenis al la Osmana Imperio. Inter 1918-1921 armeo de Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj okupis la vilaĝon. En tiu erao la serboj serĉis kaj trovis arkeologiajn restaĵojn, kiuj ankaŭ nun estas videblaj en Beogrado. En 1941 apuda vilaĝeto Pázdány [pAzdAnj] aliĝis al Zók.
En Zók migra poŝto servas.
Radiprotektado
La internaciaj normoj de radiologia protekto
La ĉefaj principoj estas difinitaj de la Internacia Komisiono por Radiprotekto, sendependa organizo kiu studas la biologiajn efikojn de la radiado, kaj konsilas regulojn. De 1928, la Internacia Komisiono de Radiologia Protekto (IKRP aŭ ICRP en la angla) kunvenigas medicinistojn, fizikistojn kaj biologojn de ĉiuj landoj. Ĉi tiu sendependa scienca aŭtoritato publikigas rekomendojn en materio de radiologia protekto, aplikeblajn en ĉiu Ŝtato. Tiuj ĉi estas kutime sekvataj en la profesia praktiko, kaj ili estas la bazoj por registaraj reguladoj.
Alia grava organizaĵo estas la UNSCEAR (United Nations Scientific Committee on the Effects of Atomic Radiation) kreita en 1955 en la sino de la Unuiĝintaj Nacioj por kolekti la maksimumon de datumoj pri la niveloj de ekspozicio okazigitaj de la diversaj fontoj de jonigaj radiadoj kaj ĝiaj biologiaj, sanitaraj kaj mediaj konsekvencoj.
Premisoj
La principoj rekomendataj de la Internacia Komisiono por Radiprotekto estas la sekvaj:
La leĝaj normoj de radiologia protekto en plejmulto de evoluintaj landoj uzas jenajn limojn:
La procedoj de la radiologia protekto
La tri fundamentaj reguloj de protekto kontraŭ ĉiu fonto de radiado estas:
Ĉi tiujn mezurojn de radiologia protekto eblas kompari al kiuj kiujn oni prenas kontraŭ la transviola radiado: uzo de suna kremo kiu agas kiel protekta ekrano kaj limigo de la ekspozicio al la sunradioj.
Por la radioaktivaj fontoj kiuj elsendas radiadojn, oni povas aldoni aliajn du pliajn rekomendojn:
La laboristoj kiuj povas atingi nivelojn de dozo proksimajn al la leĝaj limoj pro la jonigaj radiadoj en sia laboro (nukleaj industrioj, kuracistoj, radiologoj...) kutimas porti dozometrojn, kiuj mezuras la kvanton de radiado al kiu ili estis submetitaj. Ĉi tiuj mekanismoj permesas certigi ke la persono ricevis dozon pli malaltan ol tiu leĝe difinita, aŭ, en kazo de radiologia akcidento, tio permesas koni la nivelon de la dozo ricevita.
Novmaltusismo
La novmaltusismo estas demografia, socia kaj loĝantara teorio kiu konsideras la troloĝiĝon de la malriĉaj aŭ laboristaj klasoj kiel problemo por ties vivkvalito. La novmaltusismo naskiĝis fine de la 19a jarcento, inspirita en la revoluciaj movadoj de la sociala anarkiismo kaj de aliaj formoj de socialismo, rikoltas parte la loĝantaran teorion de Thomas Malthus -la loĝantaro kreskas pli ol la resursoj kaj povas okazi maltuskatastrofo aŭ troloĝiĝo, de tie la nomo-, sed, diference de la maltusismo, ĝi konsideras la problemon ekde vidpunkto pri la malpliigo de la vivkvalito de la nombregaj malriĉaj personoj - kaj en la kazo de la novmaltusismo pli politikigita, la eboj de revolucio - kaj ne kiel problemo de nenecesa troloĝiĝo kiu tuŝus, laŭ Malthus, la Ŝtaton kaj pere de ĝi la stabilecon de la socia ordo kaj de ties elitoj.
Alia problemo, kiu estas aktuala kaj al maltusismo kaj al novmaltusismo, pri la kontrolo de la kresko de la populacio estas la konkurenco, kaj ekonomia kaj arema (armadkonkuro), inter la ŝtatoj kaj specife la superpotencoj. En moderna tempo, ekde la industria revolucio, ju pli granda estus la populacio kaj la laborforto des pli granda estos la landa ekonomio (la MEP), kaj la armeo. Malkreskto en la populacio de unu lando kompare kun kresko en tiu de la najbara lando povus sekvigi nedeziratajn politikajn konsekvencojn, kiel invado kaj malvenko en milito.
Blanka gruo
Blanka gruo (Grus leucogeranus) estas unu el la plej malabundaj kaj endanĝeritaj specioj de gruoj. Ĝi reproduktiĝas en Siberio (el tio ofte nomatas Siberia gruo) en tri loĝantaroj: unu orienta borde de rivero Kolima, kiu travintras en Ĉinio surborde de Lago Pojang, unu en valo de subrivero de Obo, kiu travintras en Barato en la natura rezervejo Bharatpur naturprotekta parko kaj kiu estas lime de tuta malapero (kelkaj individuoj), tri en nekonata areo norde de Rusio, kiu per egale nekonata vojo iras travintri en Irano surborde de Kaspia maro (ankaŭ ili tiom malkreskiĝis, ke nur restas 7-14 da ili...). Provoj de lanĉo en naturo gruojn el ovoj arte kovitaj esperocele, ke ili gvidate de la aliaj trovos la ĝustan migrovojon ĝis nun fiaskis.
Ili estas tute blankaj (krom flugilopintoj) kun antaŭa part de kapo kaj la beko (pli longa ol ĉe aliaj gruoj) ruĝaj. Ili multe vivas en marĉoj.
La blanka gruo (Grus leucogeranus) el la ordo de gruoformaj birdoj kaj familio de gruedoj generas en la tundra zono inter la riveroj Obo kaj Indigirka en la norda parto de iama Sovetunio. Ili travintras ĉe Pojang-lago de Ĝjangŝji-provinco, Ĉinio, en la nordokcidenta parto de Hindio kaj Irano. La birdo estas kovrita tutkorpe de blankaj plumoj, escepte de la nigraj primaraj flugplumoj. Okulfrapaj estas ĝiaj nudaj oranĝkoloraj frunto kaj antaŭa parto de la okuloj. Ĝi krias ne tiel sonore, kiel alispecaj gruoj. Ĝia kriado estas mallonga kaj malforta sed altfrekvenca kaj ritmohava, kaj ĝi estas rigardata kiel la plej belaspekta kaj plej gracia el la gruoj kun bela voĉo.