cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Vorta ŝtuparo
Kvinliteraj vortaj ŝtuparoj
Donald Knuth uzis komputilon por studi vortajn ŝtuparojn por kvinliteraj vortoj. Li kredis ke triliteraj vortaj ŝtuparoj estis tro facilaj, kvankam Lewis Carroll trovis ke ses paŝoj necesis por ke APE evoluu al MAN), kaj ke sesliteraj vortoj estis malpli interesaj ĉar relative malmultaj paroj de sesliteraj vortoj estas ligeblaj en vorta ŝtuparo. Knuth uzis liston de 5757 oftaj anglaj vortoj, sen personaj nomoj. Li konstruis grafon de la eblaj ligoj inter la listitaj vortoj. Knuth trovis ke plejmultaj vortoj ligiĝas al aliaj vortoj, kaj li ankaŭ trovis ke 671 vortoj en la listo ne estas ligeblaj kun iu alia vorto en la listo. Li nomis tiajn vortojn "aloof" (apartaj), ĉar "aloof" mem estas tia vorto.
(44200) 1998 MJ25
(44200) 1998 MJ25 estas marsrenkonta asteroido en orbita resonanco 1:2 kun Marso.
Malkovro
Ĝi estis malkovrita la de la teamo de la astronomia kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Orbito
Ĝia discentra orbito ekstere tanĝas tiun de Marso. Ĝia marsa MOID estas 0,284415 astronomia unuo, tie estas 42,548 milionoj da km.
Turgruo
Turgruo (hungara-Esperanta mezvortaro) aŭ tur-gruo (Esperanta Bildvortaro) estas levmaŝino, uzata en konstrulaboroj de altaj kontruaĵoj.
Ĝi estas fiksita je unu loko aŭ veturigebla; muntita el apartaj elemntoj al la konvena alto. Ĝi havas ĉasion, kontraŭ-pezaĵon, direktan kabinon (gruistejon), gruo-brakon (de kiu pendas ŝtal-kablo kun hoko).
Rekordoj
La plej potenca turgruo estis konstruita de la dana societo Kroll. Konstruita sub la referenco K-10000, ĝi havas unu liberan altecon de 84 metroj.
Nobla sovaĝulo
Nobla sovaĝulo estas soci-filozofia koncepto. Dum la epoko nomita de Paul Hazard "La krizo en la eŭropa menso" (1680-1715) naskiĝis la ideo, ke la "sovaĝuloj", ekzemple la indianoj de freŝe esplorita Ameriko aŭ, poste de Polinezio, ktp, estas morale pli bonaj kaj noblaj ol la "civilizitoj, pro ilia pliproksimeco al la naturo, kaj la naturaj emoj de la homa naturo; tiu ideo do implicas koncepton, kiun estos klare teoriigita de Jean-Jacques Rousseau, ke homo estas denaske bona, nur civilizo malbonigas ĝin.
Fakte la temo aperas ekde jam la unuaj libroj pri Ameriko. En 1500, Pero Vaz de Caminha skribis vojaĝleteron pri Brazilo en kio la loĝantoj de tiu lando estis priskribitaj kiel simplaj, senkulpaj kaj senhontaj. Tuj poste, en la vojaĝleteroj de Amerigo Vespucci, kie diratas pri la ĵus malkovritaj indianoj: "ili havas nek reĝon nek sinjorojn, nek obeas je iu ajn, ili vivas en plena libero." (vivas en entera libertad). La temo maturiĝas en la Decadas (tagdekoj) de Pedro Màrtir de Angleria, kiu priskribante la indianojn diras: "opinias ili, ke la tero, tiom bone kiaj la suno kaj akvo, estas komunaj, kaj ke endas ne ekzisti inter ili mia kaj via", no cierran sus heredades, ni con fosos, se las tienen ahi, na hay candados, no hay puertas,, ni con calos, ni con paredes, ni con setos, viven en huertos abiertos, sin leyes sin libros, sin jueces; veneran al que es recto, tienen por malo y perverso al que se complace en hacer injuria en cualquiera". Plej konata inter la unuaj spuroj de tiu takso oni trovas en la eseoj de Michel de Montaigne (Libro 1, eseo 30) "Pri la Kanibaloj"''. Eĉ Kristoforo Kolumbo miras pri la unuaj indianoj trovitaj de li, ĉar ili ne konas la akron de glavo kaj donacas oron.
Pli radikale Denis Diderot en sia Supplément au voyage de Bougainville (Suplemento al la vojaĝo de bougainville) advokatas liberan amoron.
Ankaŭ en verkoj de Bernardin de Saint-Pierre spuriĝas la aromo de tiu ideo.
Simila ideo en aliaj epokoj aŭ kulturoj
Pri la denaska boneco de homo vidu Mencius.
Tacito en historia verko Ĝermanio prezentas ĝermanojn kiel pli morale fortikaj ol hedonismaj romianoj.
Simile Maŭgli el "La libroj de ĝangaloj" (The Jungle Book) de Rudyard Kipling, estis vartita de bestoj kaj ne havas la fitrajtojn de civilizo.
Heidi de Johanna Spyri estas alpa infanino, kiuj kreskas nature kaj sane, kontraste kun ŝia kripla amikino Klara loĝante en urbo.
Nuntempe ideoj de anarko-primitivismulo John Zerzan baziĝas sur iaspeca vido la vivon "primitivan".
Noblesovaĝula vido de la Boŝmanoj troviĝas en la filmo La dioj freneziĝis
Germana aŭtovojo A1
La germana aŭtovojo A1 (germane Autobahn 1, aŭ BAB 1, mallonge por Bundesautobahn 1) estas aŭtovojo inter la urbo Heiligenhafen ĉe la Balta Maro en norda Germanio ĝis la urbo Saarbrücken proksime de la limo inter Germanio kaj Francio. La aŭtovojo longas 730 kilometrojn. Temas pri la plej malnova aŭtovojo en Germanio.
La vojo estas parto de la eŭropaj ŝoseoj, , , , , , kaj.
Santa Maria da Serra
Santa Maria da Serra estas municipo de la brazila subŝtato San-Paŭlio, kiu taksis 5.418 loĝantojn en 2010.
Sušetice
Sušetice estas vilaĝo en Ĉeĥio, kiu estas parto de urbo Sedlec-Prčice en distrikto Příbram. Ĝi troviĝas 2,5 km sudokcidente de Sedlec. Kondukas tra ĉi tie ŝoseo II/121. Estas ĉi tie registritaj 38 adresoj. En la jaro ĉi tie vivis daŭre.
Sušetice estas ankaŭ nomo de katastra teritorio kun areo 3,45 km².
Historio
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1450.
6332 Vorarlbergo
6332 Vorarlbergo estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la germana astronomo Freimut Börngen elde la Observatorio Karl Schwarzschild, en Tautenburg (Germanio).
Nomo
Ĝi ŝuldas sian nomon al la federacia lando Vorarlbergo, plej okcidenta de Aŭstrio.
3627 Sayers
3627 Sayers estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la ĉeĥa astronomo Luboš Kohoutek elde la Observatorio de Hamburgo (Germanio).
Nomo
Ĝi estis nomita en memoro de la brita verkistino de krimfikcioj Dorothy Leigh Sayers (1893–1957)
Ester Vigil
Ester VIGIL estas hispana amatora astronomino, membrino de la ''Agrupación Astronómica de Sabadell.
Laŭ Minor Planet Center ŝi kunmalkovris la asteroidon 44216 Olivercabasa la kun Ferrán Casarramona.
J. Presper Eckert
John Presper Eckert (naskiĝis la en Filadelfio, Pensilvanio, mortis la  en Bryn Mawr, Pensilvanio) estis usona komputilpioniro. Kune kun John W. Mauchly li konstruis la ENIAC komputilon en 1946. Mauchly elpensis la totalan fasonon de la vakutubokomputilo dum Eckert evoluigis la elektronikajn cirkvitojn.
La Eckert-Mauchly Computer Corporation baldaŭ estis komisiita fare de la National Institute of Standards and Technology (Usona Nacia Instituto de Normoj kaj Teknologio) por konstrui la unuan komerce produktitan komputilon, la Universal Automatic Computer (UNIVAC). Post kiam la Eckert-Mauchly Computer Corporation renkontis monmalfacilaĵojn en 1950, ĝi estis aĉetita fare de la Remington Rand Corporation.
En decembro 1950 la UNIVAC I estis preta. Eckert restis kun Remington Rand, pli posta Sperry kaj Unisys, kaj havis altrangajn postenojn. En 1989 li forlasis Unisys, sed restis disponebla por la firmao kiel konsultisto.]
La Eckert-Mauchly Premio por Komputila Arkitekturo de la ACM kaj IEEE Computer Society estas nomita laŭ li kaj Mauchly.
Levente Csender
CSENDER Levente [ĉender] estas hungara verkisto naskita en 1977 en Odorheiu Secuiesc. Li vivas en Hungario de 1991.
Châtenois (stacidomo)
Châtenois estas franca varstacidomo sur linio -, situanta en  Châtenois, en departemento Bas-Rhin, regiono Grand Est.
Ĝi situas ĉe kilometra punkto (PK) de la linio Sélestat - Lesseux-Frapelle (116000).
Loranca (metroo de Madrido)
Loranca estas stacio sur de la Metroo de Madrido, situanta en la centro de la samnoma kvartalo de Fuenlabrada, apud la samnoma vendejaro.
Senhoma surtera veturilo
Senhoma surtera (aŭ surgrunda) veturilo (angle unmanned ground vehicles aŭ UGV) estas robota veturilo uzata por plilarĝigi la homan kapablon.
UGV-j estas similaj al la senhoma aera veturilo (angle unmanned aerial vehicle, UAV). Tiuj robotoj estas uzataj por danĝeraj situoj, en la civila kaj en la militara afero.
Ekzistas du klasoj de la senhomaj surteraj veturiloj: teledirektitaj (bombserĉo, vulkanaj esploroj ks.) aŭ aŭtonomaj (esplorado, spionado ks.).
Plia legaĵo
Pflimlin, Edouard. La Unuiĝintaj Nacioj kontraŭ Terminator. 'Le Monde Diplomatique', marto 2017.
Armand Maillard
Li estas Arĥiepiskopo de Bourges ekde la, kaj li eniris en sian novan katedralon la 14-an de oktobro.
Studoj
Armand Maillard eniris la grandan seminarion de Saint-Dié. Li faris studojn de teologio en Katolika Universitato de Strasbourg de 1967 al 1971. Li havas du licenciojn, la unuan de beletro (en la germana lingvo) kaj la duan de teologio.
Li estis pastrigita la por la diocezo de Saint-Dié.
Sinsekvaj oficoj
Post kiam li estis vikario en Remiremont kaj pastro por la publika instruado, ekde 1976 li havis respondecojn je dioceza skalo: kiel respondeculo pri kateĥizado, respondeculo pri daŭra diakoneco. Li daŭrigis paralele kiel pastro por liceo kaj instruantaj teamoj.
De 1987 al 1996, li estis sekretario de la eklezia regiono Oriento.
Nomumita episkopo de la Diocezo de Laval la, li estis konsekrita de Kardinalo Louis-Marie Billé la. Li estas arĥiepiskopo de Bourges ekde 2007.
En la sino de la Konferenco de Episkopoj de Francio, li estis membro de la Komisiono de ordinitaj oficoj. Li nun estas akompana episkopo de nacia servo de alvokiĝoj kaj membro de la Konsilio por la episkopa servo de infanoj kaj gejunuloj, respondeculo pri Katolika instruado.
Moto
Afin qu'ils aient la vie en abondance (Por ke ili havu vivon en abundo)
Castillo de Garcimuñoz
Castillo de Garcimuñoz [kastIjo de G.] (kastelo de G., kio aperas en la blazono kaj la flago) estas municipo de Hispanio, en la Provinco Kvenko, regiono de Kastilio-Manĉo.
Loĝantoj
La loĝanto nomiĝas Castillero. La censita loĝantaro en 2013 estis de 165 loĝantoj kaj la denseco estas de 2,01 loĝ/km². En la lastaj du jardekoj la loĝantaro duoniĝis.
Situo
Castillo de Garcimuñoz estas situanta en la orienta parto de Kastilio-Manĉo en la komarko aŭ distrikto Kvenka Manĉo en la sudokcidenta kvarono de la Provinco Kvenko, je altitudo de 915 m. La areo de ties teritorio estas de 82.21 km². La geografiaj koordinatoj estas 39°39′37″N 2°22′48″O.
Historio
Ĉar estis kastelo, la loko estis ĉiam posedo de feŭdaj senjoroj. Don Juan Manuel loĝis grandan parton de sia vivo en Castillo de Garcimuñoz kaj tie verkis grandan parton de sia literatura verkaro. De tiu epoko (14a jarcento) estas la plej antikvaj mencioj de la volaĝonomo. La senjoro estis malamiko de la reĝo Alfonso la 11-a, ĉefe pro la enkarcerigo de sia filino promesita al la portugala reĝo. Dum la 15a jarcento la kastelo pasis el nobeloj al reĝoj sinsekve. La nobeloj de la areo estis malamikoj de la posta reĝino Isabel la 1-a (Kastilio) kaj dum tiu enlanda milito mortiĝis tie la poeto kaj nobelo Jorge Manrique. Fakte en la municipo estis vundita kaj mortiĝis tuj poste en la najbara vilaĝo Santa María del Campo Rus. Post tiu malvenko la areo perdis hegemonion.
Meze de la 20a jarcento la loĝantaro de multaj vilaĝoj de la regiono atingis pinton, kaj ankaŭ ĉe Castillo de Garcimuñoz, sed poste okazis elmigrado, senloĝigo kaj maljuniĝo de la loĝantaro, kaj ankaŭ ĉe Castillo de Garcimuñoz kie oni falis al la nunaj 165.
Ekonomio
Agrikulturo kaj brutobredado tradicie. Servoj kaj loĝejoj.
29654 Michaellaue
29654 Michaellaue estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la en la kadro de la astronomia kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Nomo
Ĝia nomo honoras Michael Laue, kiu gajnis la duan rangon en la Intel International Science and Engineering Fair de 2013 pro sia projekto pri kemio. Li estis lernanto ĉe la  Europagymnasium Walther Rathenau Bitterfeld de Bitterfeld (Saksio-Anhalto, Germanio).
Norveglingva (bokmål) Vikipedio
La norveglingva Vikipedio (norvege Norsk Wikipedia) estas fakte du norveglingvaj aŭtonomecaj eldonoj de Vikipedio: unu en la tradicia norvega literumo nomata Bokmål (signita per kodo .no), kaj dua en la novnorvega literumo nomata Nynorsk (signita per kodo .nn).
Wikimedia Norge estas norvega senprofitocela organizaĵo kun la celo subteni la vikimediajn projektojn, aparte tiujn en la du norvegaj literumoj kaj en la sameaj lingvoj. Ekde marto 2008 ĝi estas membroasocio de la Vikimedia Fondaĵo. Laŭ la stato de 2012, Jarle Vines estas la asocia prezidanto.
Radčice
Nomon Radčice havas pluraj setlejoj:
Raporto
Raporto estas dokumento prezentanta rezulton de tema esploro.
Ĝi enhavas simplajn faktojn, kiuj priskribas staton aŭ agon objektive, sen taksado de la aŭtoro. Raporto estas ofte uzita tekstoformo en ĵurnalismo.
Konstruo
Por ke la ĵurnalista raporto atingu la celon informi pri stato aŭ evento, necesas respondi la k-demandojn:
Indiko de la fontoj (komence aŭ fine)
Raporto estas verkita kutime en is-formo.
En raporto estu nek temposaltoj, nek tensikreado. Oni verku fakte kaj sinsekve.
Proverbo
Ekzistas pluraj proverboj pri raporto en la Proverbaro Esperanta de L. L. Zamenhof, inter ili :
Antal Bege
BEGE Antal estis rumanuja hungara matematikisto naskita en Miercurea Ciuc la 26-a de novembro 1962 kaj mortinta en Budapest la 22-an de marto 2012 pro koratako.
Skúli Guðmundsson
Skúli Guðmundsson (naskiĝis la, mortis la ) estis islanda politikisto. Li estis parlamentano de la Progrespartio 1937—1969 kaj dufoje ministro.
Familio
Liaj gepatroj estis farmisto Guðmundur Sigurðsson kaj Magdalena Guðrún Einarsdóttir  Lia unua edzino: Hólmfríður Jakobína Hallgrímsdóttir  la dua: Jósefína Antonía Helgadóttir
Loránd Pethő
PETHŐ Loránd [petoe:] estas hungara poeto. Li naskiĝis en 1983 en Huedin.
Biografio
Loránd Pethő diplomitiĝis en fako de teatroscienco en UBB de Kluĵo inter 2002-2006. Li estis inter 2006-2012 literatura sekretario de la Pupteatro Puck de Kluĵo.
Dokumento-Speco-Difino
Dokumento-Speco-Difino (angle Document Type Definition, mallonge DTD) estas uzata por priskribi la gramatikon de XML dokumento. Ĉar ĝi ne mem uzas XML por tiu priskribo, nova sistemo estis kreita: XML skemo.
Dokumento-speca deklaro
La dokumento-speco-difino estas deklarata je la komenco de dokumento-speca deklaro en XML, XHTML kaj HTML.
Ekzemploj
Mallonga XML-dokumento kun deklaro de ekstera DTD:
La enhavo de "halo.dtd"
Mallonga XML-dokumento kun interna DTD
Por HTML 4 ekzistas la tri dokumento-specaj difinoj: En HTML 4 ili estas deklarataj per jenaj dokumento-specaj deklaroj:
Por XHTML 1 eblas la jenaj dokumento-specaj deklaroj:
Por HTML5 nur eblas la jena dokumento-speca deklaro, kiu ne indikas iun dokumento-specan difinon:
Ĉeluskinskaja (stacio)
Ĉeluskinskaja (Челюскинская) estos haltejo sur la Linio MCD-5 Jaroslavsko-Paveleckij de la Moskvaj centraj diametroj en Mitiŝĉi.
Fujian Renmin Guangbo Diantai
Fujian Renmin Guangbo Diantai (ĉina: 福建人民广播电台, tradukita anglen kiel "Fujian Popola Broadcasting Station") estas radiostacio grupo de Fujian, Ĉinio. Ĝi estas parto de la Fujian Radio Filmo kaj TV konglomeraĵo.
Prenčov
Prenčov (germane Preitzdorf) estas vilaĝo kaj municipo en Slovakio.
Situo
Prenčov situas laŭ rojo, laŭ traira flankovojo. Banská Štiavnica troviĝas je 13 km.
Historio
La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1266 en latina formo "villa Princh". Inter 1655-1667 la soldatoj el Nyitra kelkfoje prirabis la setlejon. En 1796 la tutlanda geografia libro taksis la lokon duaklasa. En 1828 loĝis tie 1104 vilaĝanoj en 184 domoj. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Berencsfalu 758 homoj, (plejparte slovakoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Hont, al distrikto de Krupina, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 vivis en Prenčov 617 homoj, (608 slovakoj).
Pontrieux-Halte (stacidomo)
Pontrieux-Halte estas franca stacidomo sur linio -, situanta en  Pontrieux, en departemento Côtes-d'Armor, regiono.
Temas pri stacidomo de Société nationale des chemins de fer français (SNCF), priservata de trajnoj.
Ĝi situas ĉe kilometra punkto (PK) de la linio Guingamp - Paimpol (486000).
Rautavesi
Rautavesi estas nomo de du lagoj, nome:
Heptila krotonato
Heptila krotonato aŭ heptila 2-butenato estas organika kombinaĵo rezultanta el interagado de la krotonata acido kaj heptanolo. Ĝi estas senkolora likvaĵo, nesolvebla en akvo, sed solvebla en etanolo, kloroformo kaj nepolaraj organikaj solvantoj. Heptila krotonato posedas 11 karbonatomojn, 20 hidrogenatomojn kaj 2 oksigenatomojn. Heptila krotonato uzatas en kemiaj sintezoj kaj en la preparado de heptilaj derivaĵoj.
ISO 3166-2:NU
ISO 3166-2:NU estas subaro de la normo ISO 3166-2 rilate Niuon. La subaro ISO 3166-2:NU estas malplena. La dulitera (alpha-2) kodo de Niuo laŭ la normo ISO 3166-1 estas NU, kaj neniu ĝia sub-unuo havas kodon laŭ la normo ISO 3166-2.
Marie Bonaparte
Princino Marie Bonaparte (naskiĝis la  2-an de julio 1882 en  Saint-Tropez, mortis la 21-an de septembro 1962 en Gassin ĉe Saint-Cloud) estis franca verkistino kaj psikoanalizistino, pranepino de Lucien Bonaparte, frato de Napoleono Bonaparte. Ŝia patrino devenis de tre riĉa familio en Montekarlo. En la jaro 1907 ŝi edziniĝis al la greka princo Georgo el la flanka linio de la dana reĝa familio kaj havis kun li du infanojn.
Nicolești (Miercurea Ciuc)
Nicolești (hungare: Csíkszentmiklós ) estas vilaĝo en Rumanio norde de Miercurea Ciuc.
Marie Bonaparte
Ŝi apartenis al pionirinoj de psikanalizo en Francio kaj intense ŝi kunlaboris kun Sigmund Freud, kies verkojn ŝi tradukis kaj al kiu en 1938 ŝi helpis fuĝi el la nazia Germanio. Ŝi verkis librojn pri Edgar Allan Poe, pri teorio de instinktoj kaj pri la virina sekseco. Al psikoterapia praktikado ŝi dediĉis sin ĝis sia morto.
Nicolești (Miercurea Ciuc)
Administre ĝi apartenas al la komunumo Frumoasa.
Loĝantaro
En 1910 nombris 1 110; en 1992 1 142 loĝantojn (hungaroj).
Historio
Ĝia unua skriba menciaĵo estas el 1333 kiel ekleziejo. Ĝis 1919 kaj inter 1940 kaj 1944 ĝi apartenis al Hungario, al Csík.
(14737) 2000 DU99
(14737) 2000 DU99 estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la dum la kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Fazano (genro)
Fazano (science: Phasianus) estas genro de birdoj en la familio Fazanedoj kun almenaŭ unu specio, la Komuna fazano (Phasianus colchicus) kiu havas ĉirkaŭ 30 subspeciojn. El ili 29 subspecioj loĝas en la Azia kontinento, kaj unu loĝas en la insulo Tajvano. Iom da subspecioj estas bredataj sukcese tra la mondo.
Kaj Phasianus kaj "fazano" devenas el la greka vorto phāsiānos, signife "(birdo) de Fazis". Fazis estas la antikva nomo de la ĉefa rivero de okcidenta Kartvelio, nune nomata Rioni.
La Komuna fazano (P. colchicus) havas ĉirkaŭ 30 agnoskitajn subspeciojn formantajn 5 aŭ 6 distingajn grupojn; unu troviĝas nur en la insulo de Tajvano ĉe la suda marbordo de kontinenta Ĉinio, kaj la resto en la kontinenta Azio, atingante okcidente ĝis Kaŭkazo. Kelkaj subspecioj estis enmetitaj en Eŭropo, Nordameriko kaj aliloke, kie ili hibridiĝas kaj sufiĉe bone setlis.
La tri subspecioj de insuloj de Japanio estas kutime traktataj kiel distinga specio, nome la Verda fazano (P. versicolor), sed kelkaj konsideras la japanajn birdojn kiel parto de la komplekso de la Komuna fazano, kio farus 33 subspeciojn totale.
Fosiliaj restaĵoj de fazano de Phasianus troviĝis en rokoj de fina Mioceno en Ĉinio. Tiele, kiel ĉe multaj aliaj genroj de Fazanedoj, ankaŭ tiu stirpo datas de pli da antaŭ 5 milionoj de jaroj.
Calamonte
Populacio
Laŭ la censo de 2007 estas 6.095 loĝantoj. Estas kulturdomo kie aktivas teatra grupo dum la lastaj jaroj.
Ludwig Bieberbach
Ludwig Georg Elias Moses BIEBERBACH (germana prononco: [ˈbiːbɐˌbaχ]; 4a de Decembro 1886 – 1a de Septembro 1982) estis germana matematikisto kaj Nazio.
Mónika Miczura Juhász
Mónika MICZURA JUHÁSZ (prononco:[monika micura juhaas]) (Berettyóújfalu, 3an de novembro 1972 -) hungara romaa popolkantistino, artistino. Ŝi estis iama membro de la popola bando Ando Drom, kaj fondmembro de la elektronika mondmuzika grupo Miczura. Ŝi kontribuis ankaŭ al filmaj muzikoj. Ŝi estas membro de la projekto "Tutmonda Voĉa Renkontiĝo".
Ludwig Bieberbach
Li studis en la Universitato de Hajdelbergo kaj kun Felix Klein en la Universitato de Göttingen, kie li doktoriĝis en 1910. Lia doktoriga disertacio estis "Pri la teorio de aŭtomorfaj funkcioj (Theorie der automorphen Funktionen). Li eklaboris kiel Privatdozent en Königsberg en 1910 kaj kiel Profesoro en la Universitato de Bazelo en 1913. Li instruis en la Universitato de Frankfurto en 1915 kaj en la Universitato de Berlino el 1921–45.
Mónika Miczura Juhász
Vivo
Mónika Miczura Juhász kreskis en la sudorienta hungara urbo Békéscsaba proksime al la rumana landlimo. Kiel infano, ŝi lernis tradiciajn romaajn kantojn kaj dancojn de sia patrino, kiu estis ambicia kantistino. Ŝi frekventis la bazlernejon Horváth Mihály en Szentes kaj la gimnazion Martos Flóra en Budapeŝto. Ŝi havis la unuan scenaperon en la aĝo de dek ses en talentkonkurso en gimnazio.
Post kiam ŝi translokiĝis al Budapeŝto, Jenő Zsigó, la estro de la grupo Ando Drom, konvinkis por integri ŝin kiel kantistino al ĉi tiu grupo, ŝi apartenis ok jarojn.
Ludwig Bieberbach
Bieberbach aliĝis al Sturmabteilung en 1933 kaj al naziisma NSDAP en 1937. Li estis entuziasma klopodanto por elpostenigi siajn judajn kolegojn, kiel Edmund Landau kaj lia iama kunaŭtoro Issai Schur. Li ankaŭ faciligis arestojn fare de Gestapo al kelkaj proksimaj kolegoj, kiel Juliusz Schauder. Bieberbach estis tre influita de Theodore Vahlen, alia germana matematikisto kaj antisemida, kiu kun Bieberbach fondis la movadon "Deutsche Mathematik" ("Germana matematiko") kaj samnoman gazeton. En 1945, Bieberbach estis elpostenigita pro siaj apogoj al Naziismo, sed en 1949 estis invitita instrui en la Universitato de Bazelo fare de Ostrovski, kiu konsideris la politikajn ideojn de Bieberbach banalaj kompare al liaj kontribuoj al la fako matematiko.
Regionoj de Grekio
La Regionoj de Grekio (greke Περιφέρειες της Ελλάδας) estas la oficialaj regionaj administraciaj dividoj de Grekio. La lando dividas al 13 regionojn (naŭ sur la kontinenta parto de lando kaj kvar insulaj grupoj), kiuj plis subdividas en 54 prefektujoj.
Tradicie, kaj ankaŭ oficiale ĝis 1987, ekzistis 10 geografiaj regionoj de Grekio, kiuj ankoraŭ estas foje menciitaj en populara diskurso. Ĉi tiuj oni ne devas konfuzi kun la novaj regionoj, malgraŭ tio, ke ĉi tiuj lastaj estas plejparte bazitaj sur la eksaj. Ekzemple, la nova regiono de la Peloponezo ne inkluzivas ĉiujn teramason tradicie apartenatan al Peloponezo. La ekskludita parto hodiaŭ aparteniĝas en la regiono de Okcidenta Grekio.
Listo
Landlimitita kun la periferio de Centra Macedonio, Monto Athos estas unu memstara regiono (greke: Άγιον Όρος, aŭ "Sankta Monto"), monaĥa stato sub Greka suvereneco. Athos estas troviĝinta sur la plej orienta de la tri grandaj "fingroj" elstarantaj interne de la Egea maro de la Ĥalkidika duoninsulo.
Petite-Synthe
Petite-Synthe (jen france, nederlande Klein-Sinten, okcidentflandre Klêen-Sintn) estas malaperinta komunumo de franca departemento Nord. Ĝi kunfandiĝis kun Dunkerque en 1972 kaj de tiam ĝi estas distrikto (sudokcidente de la centro). Ĝi havas ĉirkaŭ 16,700 loĝantojn, ĝia areo estas.
Najbaraj komunumoj
Petite-Synthe estas loĝkvartalo, situanta sudokcidente de Dunkerque.
Gutenberga Galaksio
Gutenberga Galaksio estus la esperanta traduko kaj de librotitolo kaj de koncepto.
Petite-Synthe
Historio
En 1658 post la Batalo de la Dunoj (1658) gajnita de Henri de La Tour d'Auvergne alidire Turenne, Dunkerque fariĝis angla. La angla posedo ampleksis ne nur la urbon Dunkerque, sed ankaŭ teritoriojn, iuj el kiuj ĝis tiam estis sub la aŭtoritato de la kastelaro de Bergues: Mardyck, Grande-Synthe, Petite Synthe, parto de Armbouts-Cappel, Cappelle-la-Grande, parto de Coudekerque, Téteghem, Uxem, Ghyvelde, Leffrinckoucke, Zuydcoote. En 1662, Ludoviko la 14-a aĉetis ĉi tiun teritorion de la angloj, Petite Synthe fariĝis franca.
Gutenberga Galaksio
The Gutenberg Galaxy: The Making of Typographic Man estas libro de Marshall McLuhan de 1962, en kiu li analizas la efikojn de amaskomunikiloj, ĉefe de presaĵoj, sur la eŭropa kulturo kaj la homa konsciaro. Ĝi popularigis la terminojn tutmonda vilaĝo, kiu referencas al la ideo ke amaskomunikilo permesas al vilaĝeca mensostato aplikiĝi al la tuta mondo; kaj Gutenberg Galaxy (Gutenberga Galaksio), kiujn oni povas konsideri nuntempe kiel referenco al la akumulita korpo de registritaj verkoj de homa arto kaj sciaro, ĉefe ĉe libroj.
McLuhan studas la aperon de tio kion li nomas Gutenberga Homo, nome subjekto produktita de la ŝanĝo de konscio okazigita de la alveno de la presita libro. Pri sia aksiomo, "la komunikilo estas la mesaĝo," McLuhan asertas, ke teknologioj ne estas simple inventoj kiujn personoj uzas sed estas la rimedoj per kiuj personoj estas re-inventataj. La invento de presarto estis la decidiga momento en la ŝanĝo el kulturo en kiu ĉiuj sentoj partoprenas el komuna interagado al tiraneco de ĉio vida. Li ankaŭ asertas, ke la disvolvigo de la presarto kondukis al la kreado de naciismo, dualismo, dominado fare de raciismo, aŭtomatigo de la scienca esplorado, uniformigo kaj standardigo de kulturo kaj aliigo de individuoj.
Petite-Synthe
Historio
En 1877, Petite-Synthe cedis parton de sia teritorio kiu fariĝos Saint-Pol-sur-Mer (en 2010 la komunumo Saint-Pol-sur-Mer ankaŭ fariĝos parto de Dunkerque).
En 1888, Petite Synthe situis sur la fervoja linio Dunkerque-Bourbourg kaj havis stacidomon.
Claude Tillier
Claude TILLIER (n. la 11-an de aprilo 1801 en Clamecy, Nièvre - m. la 12-an de oktobro 1844) estis franca pamfletisto kaj romanisto.
Petite-Synthe
Distriktoj
<!--
El Cañavate
El Cañavate estas municipo de Hispanio, en la Provinco Kvenko, regiono de Kastilio-Manĉo.
Petite-Synthe
Listo de urbestroj
Urbestro en 1816: Guillaume Francois DEBAVELAERE Almanako de Norda Komerco-Jaro 1854.
Castuera
Castuera [kastuEra] estas municipo de Hispanio, en la provinco de Badajoz, regiono de Ekstremaduro. Ĝi havis en 2007 6,675 loĝantojn. Ĝi estas la centra urbo de la distrikto La Serena.
El Cañavate
Loĝantoj
La loĝanto nomiĝas Cañavatense. La censita loĝantaro en 2013 estis de 155 loĝantoj kaj la denseco estas de 4,29 loĝ/km².
Petite-Synthe
Listo de urbestroj
Urbestro en 1883 1887 1888: P. Deschamps.
El Cañavate
Situo
El Cañavate estas situanta en la orienta parto de Kastilio-Manĉo en la komarko aŭ distrikto Kvenka Manĉo en la suda parto de la Provinco Kvenko; je 83 km el Kvenko, provinca ĉefurbo, kaj je 86 km el Albacete. La areo de ties teritorio estas de 36.10 km². La geografiaj koordinatoj estas 39°32′39″N 2°18′13″O.
Petite-Synthe
Listo de urbestroj
Urbestro de 1888 ĝis 1911: Aristide Fonteyne.
Claude Tillier
Filo de senhava seruristo, Claude malgraŭe povis studadi en la liceo de Bourges, danke al stipendio donita de la komunumo Clamecy. Kiam li finis siajn studojn, malriĉeco trudis lin igi studmastron en Soissons, kaj sekve en Parizo. Tillier estis finfine maldungita kaj, en 1821, li estis lotita por plenumi la tiaman sesjaran militistan servon. Post tiu periodo, Tillier fariĝis instruisto kaj poste lernejestro. Li samtempe laboris kiel ĵurnalisto por la gazeto L'Indépendant en Clamecy, kaj poste por L'Association, demokrata gazeto de Nevers, por kiu li cetere verkis epizodrakontojn. Liaj kritikoj kontraŭ la eminentuloj de Nevers kaŭzis lian eksigon kiel lernejestro en Clamecy.
Castuera
Historio de Castuera
Gix estas unu de la 18 vilaĝoj kiuj formis parton de la Real Dehesa de La Serena (Reĝa kampo). Kaj formis parton de la teritorioj de la Ordeno de Alcántara. Inter la 13-a kaj 14-a jarcentoj ŝajne ĝi estis fondita kiel vilaĝo laŭ La libro de la Montería en la Distrikto de La Serena.
Petite-Synthe
Listo de urbestroj
Urbestro en 1911-1914: Edmond Devey.
Castuera
Historio de Castuera
La origino de la nomo ricevis multajn hipotezojn, el kiuj la plej populara estas ĉirkaŭ la toponimo de "Casto" kiu signifas virtan lokon kaj eble la vilaĝo estis fondita de la reĝo Fernando kiam volis konkeri la fortikaĵon de Benquerencia. Proksime estis la gastejo de Casto, de tie Castoera kaj poste Castuera. Agúndez Fernández diras, ke ĝi devenas de "CASTRUM" (en la latina fortikaĵo), kaj Paredes Guillén diras, ke "Castruela" perdis "r" kaj devenus de castro aŭ fortikaĵoj kiuj estus sur la ĉirkaŭaj montetoj.
Pruvas ties antikvon prahistoriaj hakiloj trovitaj kaj restaĵoj de minejoj de la epoko de la Romia Imperio. Oni diras, ke en Castuera loĝis la konkeristo de Ĉilio Pedro de Valdivia komence de la 16-a jarcento. En la Milito de Sendependiĝo oni forprenis de la loĝantaro la laborrajtojn pri la municipaj teroj. La reformoj de la 19-a jarcento faris de Castuera ĉefurbo de jura distrikto kaj de balota distrikto dum la reĝado de Isabel la 2-a kaj la Burbona Restarigo.
Petite-Synthe
Listo de urbestroj
}
} }
Castuera
Historio de Castuera
Castuera suferis sociajn konfliktojn dum Dua Respubliko. En la du jaroj post la puĉo de Francisco Franco, ĝi restis sub la laŭleĝa respublika kontrolo kaj iĝis la ĉefurbo de la provinco Badajoz kiam falis en la manoj de la frankisma armeo Badajoz kaj Mérida kaj Don Benito estis nur je 10 km de la frunto. La populacio plialtiĝis konsiderinde pro la alveno de granda nombro de rifuĝintoj el la zonoj okupitaj de la frankisma armeo, kaj pro la alveno de militaj fortoj kaj politikaj staboj. Tiu administra hegemonio finis la 23-an de julio de 1.938 je la okupo de Castuera (kune kun granda parto de la distrikto) far de la frankisma armeo. Post 1.939, Castuera loĝigis fifaman koncentrejon (1.939-1.940). 92 domegoj el ligno kaj tegmentoj el asbestocemento loĝigis el 6.000 al 7.000 prizonuloj el kiuj multaj estis kontrauleĝe mortpafitaj, enterigitaj kaj forgesigitaj. Tio daŭros ĝis marto de 1.940.
Artaj monumentoj
La urbo estis posedo de la Ordeno de Alcántara dum la 15-a kaj 16-a jarcentoj, kiel montras ties blazono sur la pordoj de la plej grava monumento nome la Preĝejo de Santa María Magdalena, de la 18-a jarcento. Ene konserviĝas baroka retablo. Estas ermitejoj de la jarcentoj 16-a kaj 17-a, kiel tiuj de Sankta Johano, Nia Sinjorino de Buensuceso, Sankta Benedikto kaj Sankta Ana. Elstaras ankaŭ palacoj kaj nobelaj domegos, kiel tiu de la Casa de La Serena, de baroka stilo. Meritas la penon promeni tra la tipaj stratetoj kaj placoj, ĉefe en la tipa kvartalo Cerrillo.
Petite-Synthe
Listo de urbestroj
{{Elektita | Komenco = 1971 | Fino = 1972 | Identeco = André Sion |Parti= CNI |Quality= CEO of a transport company, [[Dunkerque Grand Littoral|Vice-President
Listo de vicurbestroj
}
Castuera
Festoj
Ĉirkaŭ la festo de Candelas (fajroj), pli konata kiel "la candelaria", la 2-an de februaro la kastueranoj kuniĝas en kamparo kaj manĝas tipajn dolĉaĵojn nome regañas. La 15-an de majo Sankta Isidro, estas akompano de la sanktulo al ties ermitejo per ĉaroj kaj oni manĝas kampare inter anzinoj. La 23-a de junio kaj posta tago estas festo de Sankta Johano. Estas ankaŭ festoj fine de julio (Santiago kaj Sankta Ana) kaj ĉirkaŭ la 8-a de septembro.
Gastronomio
Estas en Castuera produkto ege fama en la regiono kaj en la lando: la nugato. La nugato estas produkto tipe mediteranea tre ligita al la produktado de mielo kaj migdalo. La origino de la nugata tradicio de Castuera devenas el islama epoko. La Hispana Katalogo de Tradiciaj Produktoj inkludas la nugaton de Castuera.
Petite-Synthe
Listo de vicurbestroj
-->
Claude Tillier
Claude Tillier mortis pro brustmalsano. Li estis entombigita en Nevers : lia tombo troviĝas en la oka kvadrato de la tombejo Jean-Gautherin. Busto de Claude Tillier videblas en Clamecy.
Petite-Synthe
Fonto
Ĉi tiu artikolo devenas de traduko de la franclingva Vikipedio-artikolo fr:Petite-Synthe. Vidu la liston de aŭtoroj.
El Cañavate
Historio
Meze de la 20a jarcento la loĝantaro de multaj vilaĝoj de la regiono atingis pinton, kaj ankaŭ ĉe El Cañavate, sed poste okazis elmigrado, senloĝigo kaj maljuniĝo de la loĝantaro, kaj ankaŭ ĉe El Cañavate kie oni falis al la nunaj 155.
Gomadingen
Gomadingen estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Reutlingen de la federacia lando Baden-Virtembergo. Fine de la komunumo havis  loĝantojn.
Glabušovce
Glabušovce, hungare Galábocs estas malgranda vilaĝo en Slovakio, en Regiono Banská Bystrica, en Distrikto Veľký Krtíš.
Situo
La vilaĝo situas laŭ rojo, laŭ traira flankovojo. Veľký Krtíš troviĝas 14 km-ojn for.
Historio
La unua mencio pri la vilaĝo devenis el 1297 en formo "Galabuch". Inter 1554-1594 la turkoj havis la vilaĝon, dume dufoje senhomiĝis. La loĝantoj okupiĝis precipe pri vinkulturo. En 1910 loĝis tie 190 da homoj, (plejparte hungaroj). Ĝis 1919 la vilaĝo apartenis al Nógrád (reĝa departemento), al distrikto de Szécsény, poste al Ĉeĥoslovakio, fine ekde 1993 al Slovakio. Inter 1938-1944 la vilaĝo rehungariĝis. La unua Arbitracio de Vieno deklaris, ke tiuj komunumoj, kie la hungaroj vivas en majoritato, apartenu al Hungario. Post la 2-a mondmilito la hungaroj iĝis senrajtaj laŭ Dekretoj de Beneš. En 2001 loĝis tie 109 da homoj, (57 hungaroj, 51 slovakoj).
Finnlingva Vikipedio
La finnlingva Vikipedio (finne Suomenkielinen Wikipedia) estas finnlingva aŭtonomeca eldono de Vikipedio.
Laŭ sumo de artikoloj, ĝi laŭ la stato de decembro 2012 estis la 17-a plej granda vikipedio kun proksimume 310 000 artikoloj.
La finna vikipedia projekto komenciĝis fine de la jaro 2002, sed restis en tre primitiva stadio ĝis somero 2003. La evoluo rapidiĝis post kiam la programaro MediaVikio estis novigita al fazo tri fine de novembro 2003, kaj de tiam konstante kreskas. Kvankam la nombro de denaskaj finnlingvanoj en komparo al aliaj lingvoj estas ne tro granda (laŭ takso de la retejo ethnologue temas pri proksimume 5 milionoj) kaj la nombro de homoj fremdlingve lernintaj la lingvon estas ege limigita, la projekto estas imprese sukcesa.
Fabio McNamara
Fabio de Miguel, alias Fanny McNamara o Fabio McNamara (Madrido, 8-a de januaro de 1957) estas hispana artisto. Li kreskis en la kvartalo Ciudad Pegaso kaj rilatis kun la Madrida Movida, nome kun Pedro Almodóvar, Olvido Gara (Alaska), Tino Casal, Pablo Pérez-Mínguez, Costus… Laste faris pentrartaĵojn de poparto kaj duonviditaj kie ĝi parolas pri la religio.
Antikva arto
Malnova arto aŭ Arto de la Antikva tempo estas la arto de la Antikva epoko. La historio de la malnova arto estas la divido de la historio de la arto kiu centras sin en sia studo kaj formala interpreto, teknika, struktura, kaj ideologia (ikonografio) kaj en sia historia ekspliko; kvankam la arkeologio estas la historia scienco kies objekto estas la materiala kulturo el kiu la verkoj de arto estas la plej valora manifestacio, kaj estas la respondeco de ĝia malkovro kaj kunteksta analizo.
Ĝia kronologia limigo iras de la komenco de la Historio (proksimume la 4a jarmilo a. K. En Mez-Oriento kaj Egiptio) ĝis la falo de la Romia Imperio de Okcidento (5a jarcento). La geografia etendo de la disvolviĝo de la unuaj civilizacioj – difinitaj pro la apero de la skribo kaj la politika kaj religia povo – postulas kie povas situi (mediteraneaj civilizacioj, de Barato, de Orienta Azio, de Antaŭkolumba Ameriko kaj de la resto de Eŭropo kaj de Afriko) kaj kiam oni povas paroli en ĉiu pri historia periodo (Historio) aŭ de prahistoria periodo (Prahistorio), kiu determinus ke ĝia arta produktado estis objekto de la historio de la prahistoria arto; kvankam vere la metodiko por ĝia studo estas komuna en granda parto, estas fundamenta diferenco, kaj estas la eblo uzi la skribitajn fontojn por la historiaj periodoj. Ĉi tiu rimedo estas neanstataŭigebla, pro tio ke ĝi ne nur permesas la identigon en sia kazo de la aŭtoroj aŭ patronoj de la arta verko kaj rekonstrui la kuntekston en kiu okazis, sed ebligas la interpreton de la Arto en sia rilato kun la intelekta produktado en aliaj medioj de la penso, ĉefe la religio kaj la filozofio. Tiel oni povas efektivigi legadon de la arto kiu komprenas lin tra la vido de la mondo (Weltanschauung) aŭ reganta ideologio en epokoj kaj lokoj tiel malproksimaj nin kiel la civilizacioj de la Malnova Epoko, kaj de kiu la Arto estas la materiala kaj vida konkretiĝo.
Kontraŭe al la okcidenta civilizacio, la afrikaj civilizacioj, ekstrema-orientaj kaj amerikaj ne spertis la markitan maldaŭron kiu la okcidenta arto prezentas inter la malnova arto kaj la mezepoka arto; kun ĉi tiu lasta koncepto ne oni kutimas apliki al ĉi tiuj civilizacioj.
Ankaŭ ekzistas komerca kaj kolekta koncepto de la malnova Arto, komprenita kiel antikvaj tempoj; tio estas, kiel la uzita termino por inkludi ĉiu tipon de artaj objektoj kiun oni ne konsideras modernan Arton, ili apartenas al la Malnova Aĝo aŭ al postaj periodoj (mezepoka arto, arto de la Moderna Aĝo kaj inkluzive bona parto de la nuntempa arto se ĉi tiun oni ne komprenas nur kiel la plej aktualan sed kiel la tutan arton de la Nuntempa Aĝo -de meze de la 18a jarcento-).
Socia konsidero de la Arto en la antikva tempo
La koncepto de arto en la Antikva tempo ne estis atinginta en neniu civilizacio la socian konsideron de belaj artoj kiujn ĝi atingis en la okcidenta kulturo de la Renaskiĝo. Pentrarto, skulpto kaj arkitekturo (la vidaj artoj) estis ekvivalentaj al la malsamaj manfaritaĵoj, lertecoj aŭ teknikaj manaj (ars latine, tekné greke) kiuj ne ĝuis socian prestiĝon en neniu de la malsamaj sociaj ekonomia formadoj de la unuaj civilizacioj (modo de komenca produktado, modo de azia produktado aŭ hidraŭlika despotismo kaj modo de sklavisma produktado). Dum la klasika periodo de Grekio, si kiu estis elstaraj artistoj kiuj rilatiĝis kun politikaj kaj intelektaj, aŭ estis ili mem (kiel Fidias); sed tia aĵo okazis pli kiel escepto kiu kiel regulo, kaj inkluzive agis pli kiel mitificación kiu kiel taksado de la konkreta artisto (la kazo de Apelles).
Funkcioj de la arto en la antikva tempo
La funkcio de la arto kaj la taksado de la objektoj kiuj hodiaŭ konsideras verkon de arto, ili ne havis la saman konsideron en la civilizacioj de la Malnova Aĝo: la malgrandaj ĉiutagaj objektoj kiuj hodiaŭ elmetas sin en la muzeoj (de pezoj aŭ husos de teksiloj ĝis juveloj) estus estimitaj de sia funkcio aŭ por la valoro intrínseco de sia tioma materialo aŭ pli ol por formalaj demandoj; kontraŭe, la grandaj egiptaj statuoj aŭ la sumeraj vostoj havis religiajn funkciojn –eterna vivo– kaj de politika ĉeesto –ekzerco de la povo kaj historia memoro–, identigitaj kun la dio aŭ la reĝo –kiu povis esti objekto inkluzive de damnatio memoriae, viŝante sian nomon kaj anstataŭante siajn trajtojn por tiuj de la rivala reĝo–.
La ideo de beleco en la malnova arto
En aliaj okazoj, la bildo kiun ni fariĝas de tio sublima de la malnova arto havas malmulte ke vidi kun kio vidis siajn samtempulojn: la blankeco de la marmoro de temploj kaj grekaj skulptaĵoj kiujn ni tiel admiris estis ĉiam kovrita de pentrarto en vivantaj koloroj, pro tio ke sen ŝi estis konsiderintaj ilin inexpresivos kaj inacabados. Ankaŭ oni devas konsideri ke la plej granda parto de tiuj grekaj skulptaĵoj konas ilin por industriigitaj kopioj faritaj en roma epoko kun arkeologiaj, kulturaj aŭ turismaj kriterioj tiam si io pli proksimaj al la niaj.
Novigoj kaj evoluo en la malnova arto
La historio de la arto kiel penado daŭrigita de transdono kaj rekta tradicio de majstro al disĉiplo, de generacio al lia sekva, ĝi rilatigas la arton de nia tempo kun tiu de la valo de Nilo de antaŭ kvin mil jaroj, ĉar ni lernis de la grekaj kaj ĉi tiuj lernis de la egiptoj.
La evoluo kaj novigoj en la arto de la malnovaj civilizacioj estas konsekvenco de la laboro de serĉo de sennombraj artistoj kiujn ellaborinte novaj formalaj solvoj iom post iom laŭigis antaŭenirojn kaj ŝanĝojn en la arto de sia tempo.
La studo de la skulptaĵoj de nudoj en la malnova Grekio de la arkaika epoko permesis rekonstrui la historion de la reprodukto de la vira korpo kaj interpreti ŝin en terminoj de kontinua progreso. Tia evoluo havis limŝtonon en la starigo de la kanono sur la mezuroj de la homa korpo establita de la skulptisto Policleto en la 5a jarcento al. C. Kaj kiu utilis kiel ekzemplo al la postaj grekaj skulptistoj. La sistemo de proporcioj kiujn ĝi establis estas parto de la serĉoj entreprenitaj de la arkaika epoko kaj estas bazita en simplaj aritmetikaj rilatoj. La beleco de la korpo situis en la proporcionalidad de ĉiuj siaj partoj inter si: la kapo devis esti la sepa parto de la tuta alteco, la piedo du fojoj la longeco de la palmo de la mano, ktp. Kiel estetika rafiniteco enkondukis la contrapposto: kruro iomete fleksita; kun kio la kokso de la kontraŭa flanko aperis pli alta, la ŝultro de tiu sama flanko restis al pli malgranda alteco ol la kontraŭa, kaj la figuro priskribis en sia vertikala malpezan kurbon kaj contracurva ( "S"), donante senton de movado.
La malkovro de la malnova arto
Kvankam la mezepoka Arto, ĉefe en Italio, ĝi ne signifis radikalan rompon kun la klasika arto (kiu fakte jam estis sin desvirtuado en lia klasikismo kun la Helenismo, kaj multe pli kun la arto tardorromano), la Renaskiĝo difinis sin kiel reviviĝo de la Malnova Aĝo, komprenita kiel modelo imiti. La divido de la historiaj -Malnova aĝoj, Duona kaj Moderna-, kiu estis akuzita ofte de eurocéntrica, ĝi havas esence valoron por Okcidento kiel ĝi difinos sin tiu koncepto de la 16a jarcento, pro tio ke ĝi estiĝas en tiu momento, kaj por la malnovaj kulturoj ke la intelektuloj de Okcidenta Eŭropo de la Moderna Aĝo pretendis trovi sian originon.
La ĉeesto en Italio, ĉefe en la urbo de Romo, de videblaj restoj, kaj la kontinua trovo de restoj enterigitaj, estis konsideritaj, kaj permesis la iom-post-ioman difinon de la profesio de la antikvaĵisto (kolektanto, erudiciulo kaj al la tempo expoliador kaj detrua), dum ili kreiĝas la bazoj de la arkeologia scienco. Rekuperis sin kun kultado klasikaj tekstoj, kiel La kvin libroj de la arkitekturo de Vitrubio, kaj sin escudriñaban la malabundajn pasejojn sur arto de Plinio la Maljunulo. La trovo de la Domus Aurea de Nerón, la grupo de Laocoonte aŭ la Apolo de Belvedere, estis perceptitaj de la pentristoj kaj skulptistoj de la Cinquecento kiel konfirmo de la vojo entreprenita aŭ stimulo por entrepreni aliajn novajn (kazo de la torso Belvedere por Miguel Ángel). Poste, en la 18a jarcento, la malkovro de Pompejo kaj Herculano en la reĝlando de Napolo de Carlos 3a (sistemaj fosadoj de Karl Jakob Weber, Roque Joaquín de Alcubierre, Francisco la Fruktodona ebenaĵo kaj lia frato Pietro la Fruktodona ebenaĵo) impactó eksterordinare en la eŭropa intelektularo, speciale en Johann Joachim Winckelmann (tre kritika kun Alcubierre), kaj diskoniĝis tra la desegnoj de John Flaxman kaj la ceramiko de Wedgwood, kreante veran novklasikan febron kiu havis inkluzive sian turisman version (la Grand Rondiro).
Aliaj artoj
Aliaj artoj ankaŭ estas objekto de studo por la Malnova Aĝo, sed por lia naturo (ekzemple, por ne esti vidaj artoj) aŭ por aliaj kialoj), estas al li por aliaj disciplinoj kaj ne por la Historio de la Arto, kvankam en la Antikva tempo estis ili, kaj ne pentrarto, skulptaĵo aŭ arkitekturo, la objekto de la protekto de la diaj kaj inspiradoras muzoj:
Pli malgrandaj artoj, ornamartoj kaj efemeraj artoj
Aliaj artoj, kiu ĝis antaŭ nelonge estis manfaritaĵoj, pli malgrandaj artoj, artoj aplikitaj, artaj profesioj aŭ artoj kaj profesioj; kaj kiu de meze de la 20a jarcento dignificamos kun nomo de dezajno (kelkfoje pervertido en pretendema kliŝo), ankaŭ ne estis objekto de protekto de la muzoj:
Periodigo kaj stiloj de la malnova arto
La unuaj apartigitaj de ĉi tiu skemo uzas nomadojn marcadamente geografiaj, tiel por la malnovaj civilizacioj kiuj laŭigis la okcidentan civilizacion (Malnova Mez-Oriento, Egea, resto de Eŭropo), kiel por la aliaj malnovaj civilizacioj (resto de Azio kaj antaŭkolumba Ameriko); dum la lasta faras referencon al la lastaj kronologiaj periodoj kiuj ĉeestis la formantan periodon de la okcidenta arto en la Malnova Aĝo: kun la nomo de klasika arto fariĝas referenco al tiu de Grekio kaj Romo en la periodo nomita klasika Antikva tempo, kiu postulas sin en la tuta mediteranea kaj proksima spaco-orienta por la helenismo kaj la roma konkero; dum kun tiu de Arto de la malnova kristanismo fariĝas referenco al la arto de la periodo nomita malfrua Antikva tempo (4a jarcentoj al la 8a), kiu situas poste al la klasika Antikva tempo, al ĉevalo inter la lastaj jarcentoj de la Malnova Aĝo kaj la unuaj de la mezepoko.
Praklasika arto de la okcidenta civilizacio
La konsidero de praklasika por ĉi tiuj stiloj estas vido en perspektivo, pro tio ke la experimentación de tiomaj kaj tiel diversaj artaj formoj finis influante kion multe pli malfrue difinis sin kiel klasika arto.
Emőke Mihály
MIHÁLY Emőke [miha;j] estas rumania hungara literatursciencistino. Ŝi naskiĝis en 1971 en Târgu Mureş.
Biografio
Emőke Mihály studis en UBB de Kluĵo. En 2004 ŝi doktoriĝis summa cum laude pri literatursciencoj. Inter 2000-2007 ŝi laboris ĉe la libroeldonejo Koinónia Könyvkiadó de Kluĵo. Nuntempe ŝi vivas en Târgu Mureş.
Petro Diakono
Petro Diakono (Romo, 1107/1110 – Monto Kasino, post  1159) estis itala monaĥo, verkisto kaj bibliotekisto.
Biografio
Filo de Egidio, de la grafoj de Tuskolo, kvarjaraĝante estis asociita al la abatejo de Monto Kasino kiel puer oblatus (infano oblata) kie ricevis la unuajn literaturajn instruaĵojn. Formiĝinte ĉe la abateja skolo, li estis aparte ligita al la abato Oderizio la 2-a (1123-1126), en kies eloficigo li mem estis kuntrenita ĝispunkte ke li devis forlasi la monaĥejon. Ĝis 1131 li eble vivis en Atina, tiam submetita al San Giovanni Incarico, kaj tie ne multe fore el Monto Kasino, kompilis diversajn historiajn kaj agiografiajn verkojn. Reakceptite en Monto Kasino en 1131 laŭvole de la abato Senioretto (1127-1137), li direktis la arkivon kaj la bibliotekon, sin dediĉante al rimarkinda kaj kompleksa literatura aktiveco.
En 1137 dum la lukto inter la imperiestro Lotario la 3-a kaj la normanda reĝo Ruĝiero la 3-a, Petro Diakono disvolvis rimarkindan neduarangan rolon, kiel bibliotekisto de la abatejo, ĉe la imperiestro, kiel mem rakontas en la Altercatio pro cenobio Casinensi. Pri li la fontoj, post tiu evento, sciigas preskaŭ nenion.
Lia forpaso devis okazi post 1159, komenca dato de Kasina Kodekso 47, en kies nekrologio en dato 26 februaro estas signita lia nomo (Petrus diaconus et monacus), la unika, inter la multaj diakonoj anonimaj tie memorigitaj, kiu aperas skribita majuskllitere.