cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
17700 Oleksiygolubov
Satelito
Ĝia satelito estis malkovrita la de D. Pray, P. Pravec, H. Kucakova, K. Hornoch, P. Kušnirák, J. Oey, V. Benishek, A. Aznar kaj A. L. Comazzi, uzinte observojn de  elde diversaj observatorioj, anoncita la.
Tiu satelito havas diametron de almenaŭ 1,02 km, de 0,6454 ± 0,0008 tago (15,49 ± 0,02 horoj) kaj orbitan  de ĉirkaŭ 5.4 km.
Voulaines-les-Templiers
Voulaines-les-Templiers estas franca komunumo lokita en departemento Côte-d'Or en regiono Burgonjo-Franĉkonteo.
Historio
La unua dokumenta mencio de Voulaines datiĝas el la jaro 1076 kiel Villenae.
En 1375 hospitalanoj instalis tie la hejmon de ilia granda prioro por Ĉampanjo. .
Arkitekturaj vidindaĵoj
La preĝejo Kristnasko estis konstruita de 1827 ĝis 1829. Ĝia fasado estas novklasika kun kolonoj laŭ dorika ordo.
Bucheggberg-Wasseramt (oficdistrikto)
La oficidistrikto Bucheggberg-Wasseramt estas elektodistrikto por la parlamento de Kantono Soloturno. La oficdistrikto Bucheggberg Wasseramt konsistas el la du soloturnaj distriktoj Bucheggberg kaj Wasseramt. Kun 56167 loĝantoj la oficdistrikto Bucheggberg-Wasseramt rajtas je 22 mandatoj por la kantona parlamento.
Historio
La oficdistriktoj estis kreitaj en la jaro 2005 el po du distriktoj por krei pli grandajn elektrodistriktojn por plijustigi la proporcian reprezentadon en la kantona parlamento favore al pli malgrandaj partioj.
Pampa (Teksaso)
Pampa estas urbo en la subŝtato Teksaso de Usono. Ĝi estas la administra centro de la Kantono Gray, iom nordoriente de la geografia mezo de Teksaso. Laŭ censa takso de ĝi havis  loĝantojn.
Kotoneastro
Kotoneastro  (Cotoneaster) estas genro de la Pirenoj el la familio de la  Rozacoj (Rosaceae). La genro konsistas el ĉirkaŭ 90 specioj.
Priskribo
Cotoneaster-specioj kreskas kiel deciduaj ĝis ĉiamverdaj arbustoj, malofte kiel malgrandaj arboj. La kreskoformo estas kuŝanta grundkovranto ĝis 15 metro alta arbeto. La branĉoj ne havas dornojn. La alterne situantaj folioj estas simplaj kaun mallonga folitigo. La folirando estas glata. La stipuloj estas etaj.
La floroj staras kelkfoje unuope aŭ plurope en malgrandaj faskoj, sed plej ofte en ŝirmgropolaj infloreskoj. La duseksa, radiosemetriaj floroj estas kvinnombraj. La kvin mallongaj sepalojwaras ankoraŭ bone videblaj sur la fruktoj. La kvin petaloj estas blankaj, kremkoloraj, rozeajĝis violkoloraj, helviolaj aŭ ruĝaj. Ekzistas dek ĝis 20 (malofte ĝis 22) stamenoj. Ekzistas du ĝis kvin duonepiginaj karpeloj. La du ĝis kvin pistiloj estas liberaj.
La pomforma frukto estas ruĝa ĝis brunruĝa, aŭ oranĝa ĝis nigra. La fruktoj nur enhavas po unu semo.
Ĉiuj plantpartoj, sed precipe la fruktoj, estas malforte venenaj.
Utiligado
En la moderaj zonoj kelkaj specioj estas kutivataj kiel ornamlignoplanto, ektemple kiel grundkovranto. La grundkovrantaj Cotoneaster-specioj estas ofte ankaŭ plantata kiel apudstrataj verdaĵoj en urboj. La genro estas suscepto de la bakteriozo fajrobrulo.
Sistematiko
Kotoneastro (Cotoneaster) estas  genro el la familio de la  Rozacoj (Rosaceae). Tie ili apartenas al la subfamilio Spiraeoideae, tribo Pyreae, subtribo Pirenoj. La unua priskribo de la genro okazis en la jaro 1789 fare de Friedrich Casimir Medicus. La genro konsistas el ĉ. 90 specioj. En al planta listo estas priskribita jenaj specioj:
Fajrobrulo
Kotoneastroj estas kiel kernetfrukto (Pyrinae) tre minacata de  fajrobrulo.
Revierpark
La koncepto Revierpark devenas de ideoj el la fondotempo de la Regiona Ligo Ruhr en la jaro 1920. Tiu ĉi realigis la Revierpark-ojn kune kun la koncernaj urboj en la 1970-aj jaroj, por plibonigi la libertempuman valoron en la industrie stampita Ruhr-Regiono. Krom ampleksaj parkaĵoj en la Revierpark-oj troviĝas variaj sportejoj.
La Revierparkoj de oriento okcidenten
Ĉiuj Revierpark-oj estis interligataj kadre de la Internationale Bauausstellung Emscher Park per biciklovojoj kaj konsistigas bazon de la Emscher Landschaftspark.
Benzila dubromoacetato
Benzila dubromoacetato aŭ C9H8Br2O2 estas kemia kombinaĵo rezultanta el interagado de la dubromoacetata acido kun benzila alkoholo, senkolora aŭ flaveca likvaĵo uzata en kemiaj sintezoj. Benzila dubromoacetato ne estas solvebla en akvo, sed estas solvebla en etanolo, propilena glikolo, kloroformo, eteroj, kaj oleoj.Saloj kaj esteroj de la dubromoacetata acido estas malstabilaj kaj malkomponiĝas kiam temperaturo altiĝas formantaj liberan bromon, bromoformon kaj karbonan duoksidon.
Bláhov
Bláhov estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de municipo Homole u Panny en distrikto Ústí nad Labem. Ĝi troviĝas proksimume 1 km oriente de Homole u Panny. En la jaro 2011 ĉi tie estis registritaj 40 adresoj. En la jaro ĉi tie daŭre vivis.
Bláhov estas ankaŭ nomo de katastra teritorio kun areo 1,77 km².
Historio
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1167.
Neroth
Neroth estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Vulkaneifel de la federacia lando Rejnlando-Palatinato. Fine de la jaro la komunumo havis 0 loĝantojn.
Sudorientaziaj Ludoj
Sudorientaziaj Ludoj (Southeast Asian Games estas multsporta evento okazanta ĉiun duan jaron en kiu partoprenas multaj el la nunaj 11 landoj de Sudorienta Azio.
Historio
La Sudorientazia Ludoj originon el la Sudorienta-azia-duoninsulaj Ludoj aŭ SEAP Games (angle: South East Asia Peninsula Games). La delegitoj de la landoj en Sudorienta azia duoninsulo ĉeesti la aziaj Ludoj en Tokyo je majo 22, 1958,, Japanio havis kunvenon kaj konsentis establi sportan organizo. La SEAP Games estis konceptita de Luang Sukhum Nayaoradit, tiam vic-prezidanto de la Tajlanda Olimpia Komitato. La proponita kialo estis ke regiona sporta evento helpos antaŭenigi kunlaboron, kompreno kaj rilatoj inter landoj en la Sudorienta azia regiono.
Fonditaj landoj
Tajlando, Birmo,Malajo (nuna Malajzio),Loaso, Suda Vjetnamio (nuna Vjetnamio)kaj Kamboĝo, inkluzivis Singapuro poste. La komitaro de SEAP formis kaj konsentis por havi la eventoj en ĉiun duan jaron.
Okazintaj Ludoj
La unua ludo okazis en Bangkoko je decembro 12-17, 1959 kun 527 gesportoj partoprenis en 12 eventoj.
En 2017 -- Malajzio
La 2017 Sud-Orient-Aziaj Ludoj okazos en Kuala Lumpuro kunlaboros statoj de Saravako kaj Sabaho. Sed la fina decido estos atendita.
En 2015 -- Singapuro
La 28aj Sudorientaziaj Ludoj (angle: 28th Southeast Asian Games) okozas en Singapuro el 5a junio ĝis la 16a junio, 2015. 7000 gesportistoj el 11 landoj partoprenas en la ludoj. Piedpilka evento komencas kelkajn tagojn antaŭ la oficiala malferma ceremonio.
La ludoj havas 36 sportojn kaj 402 eventojn.
Succisa pratensis
Succisa pratensis (Sin.: Scabiosa succisa L.), estas plantospecio de la genro Succisa ene de la subfamilio de la Dipsakoideoj (Dipsacoideae) en la familio de la Kaprifoliacoj (Caprifoliaceae). La esperanto-nomo de la genro estas herbeja sukciso aŭ popularlingve bluburĝono.
Generativa priskribo
La planto floras de julio ĝis septembro. 50 ĝis 80 floroj staras en unu duongloba kapitula floraro. La floroj havas du vicojn de lacetaj involukroj. La kapituloj de Succisa pratensis similas al tiuj de Knaŭtia kaj Skabiosa, kiuj havas randajn radiojn.
La floroj estas violkoloraj ĝis bluaj. La petaloj formas 3 – 4 mm longan kronotubon. La liberaj stamenoj estas multe pli grandaj ol la krontubo. Du ovarioj estas hipoginaj kaj kunkreskintaj al unukamera ovario. Por unu ovaria kamero ekzistas nur po unu ovolo. La planto havas multe da nektaro.
La 5 ĝis 7 mm longaj fruktoj estas haraj aĥenoj.
Ekologio
Succisa pratensis havas duseksajn florojn. La polenigado okazas fare de abeloj, papilioj kaj diversaj dipteroj. La planto estas mezomorfa hemikriptofito.
La disvastigmeĥanismoj de la fruktoj estas anemoĥorio kaj zooĥorio.
Laŭ la nutrado la planto estas oligofaga aŭ monofaga.
Disvastiĝo
Succisa pratensis hejmiĝas de Nordafriko kaj de sudokcidenta tra ĝis meza Eŭropo al sudorienta ĝis norda Eŭropo kaj ĝis okcidenta Azio, kaj Kaŭkazio respektive Siberio. Oni trovas la planton en Portugalujo, Hispanujo, Francujo, Belgio, Nederlando, Unuiĝinta Reĝlando, Germanujo, Aŭstrio,  Svisio, Italujo, Alĝerio, Tunizio,  Rusujo, Kartvelujo, Ciskaŭkazio, Islando, Danujo, Norvegujo, Svedujo, Suomujo, Ĉeĥujo kaj Slovakujo, iama Jugoslavio, Hungarujo, Polujo, Ukrainio,  Albanujo, Bulgarujo, Rumanujo, Moldavio, Grekujo kaj Turkujo. Succia pratensis troviĝas ankaŭ en Madejro. En Kanado kaj Usono ĝi estas neofito.
La planto kreskas precipe en montaraj regionoj, sur marĉaj kaj malfekundaj herbejoj. Ĝi preferas nehumidajn ĝis humidajn, bazoriĉajn, acidecajn kaj humozajn grundojn.
Taksonomio
La unua publikigo de Succisa pratensis okazis en 1794 fare de Conrad Moench en Methodus. Paĝo 489.
NHB
La vorto havas plurajn signifojn:
Succisa pratensis
Etimologio de la latina nomo
La genra nomo Succisa venis de la latina vorto succisus, kiu signifas „sube fortranĉita. Pliaj nomoj estas abbiz, lat. morsus diaboli (= mordo de la diablo) kaj herba sancti Petri (=herbo de sankta Petro).
Uzado kiel ornamplanto
La herbeja sukciso estas uzata kiel malofta ornamplanto en humidejoj kaj herbejoj proksime al marĉoj. La planto bezonas humidan kaj sunan kreskejon.
Tufara
Tufara estas komunumo de Italio.
Petit-Croix
Petit-Croix estas franca situanta en departemento Territoire de Belfort, regiono Burgonjo-Franĉkonteo.
Ĝiaj loĝantoj nomiĝas Petitcruciens.
Ŭat Benĉamabopit
Ŭat Benĉamabopit aŭ Wat Benchamabophit Dusitvanaram (วัดเบญจมบพิตรดุสิตวนารามราชวรวิหาร) estas budhisma templo (Ŭat) en la distrikto Dusit de Bankoko, Tajlando. Konata ankaŭ kiel marmora templo, ĝi estas unu el plej belaj temploj de Bankoko kaj ĉefa turisma allogaĵo. Ĝi estas ekzemplo de la bankoka ornamostilo de altaj gabloj, ŝtupecaj tegmentoj kaj prilaboritaj pintoj.
En 2005, la templo estis konsiderita de UNESCO por studo por futura deklaro kiel Monda heredaĵo de Unesko.
(17701) 1997 GU41
(17701) 1997 GU41 estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la de la belga astronomo Eric Walter Elst elde la Observatorio La Silla en Ĉilio.
Longview (Teksaso)
Longview estas urbo en la subŝtato Teksaso de Usono. Ĝi estas la administra centro de la Kantono Gregg, en la nordorienta parto de Teksaso. Laŭ censa takso de ĝi havis  loĝantojn.
Ururi
Ururi estas komunumo de Italio.
5668 Foucault
5668 Foucault estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la ĉeĥa astronomo Antonín Mrkos elde la Observatorio Kleť, apud České Budějovice, tiam en Ĉeĥoslovakio (nun en Ĉeĥa Respubliko).
Nomo
Ĝi estis nomita en memoro de la franca fizikisto Jean Bernard Léon Foucault (1819–1868).
Ĉefuzula ilaro
Ĉefuzula ilaro (aŭ rutkito) estas ilo, kiu helpas eniri perforte en komputilajn sistemojn. Kutime ĝi kaŝas dosierojn kaj procezojn, kiuj permesas al fremda uzanto regadon de komputila sistemo.
Historie ĉefuzulaj ilaroj estis ilaroj enhavantaj modifitajn versiojn de gravaj duumdosieroj en uniksaj sistemoj (inetd, sshd, ps), kiuj substituas la originalajn versiojn kaj enhavis "kaŝpordojn".
Nun ekzistas ĉefuzulaj ilaroj por ĉiuj specoj de komputilaj sistemoj.
Detektado de ĉefuzulaj iloj
Ĉefuzulaj iloj en formo de duuma dosiero estas detektataj de plimulto de antivirusa programoj, almenaŭ en la momento de la aktivigo (startado).
Kastelo Dorfheim
Kastelo Dorfheim troviĝas ĉe la okcidenta rando de la urbo Saalfelden.
Historio
La originoj de la kastelo ne klaras. La unua endokumenta mencio estis en 1331 kaj tie ĉi aperis la dinastio de la Hunt-oj, Bastard-oj (ekstergeedzecaj filoj de altrangaj nobeloj) kaj de la Grafoj de Plain kiuj posedis - almenaŭ ekde 1369 - la kastelon kaj faris ĝin rezidejo.
Josef Hunt alikonstruigis la kastelon profunde en la 1601-a jaro. Li restis sen vira ido tial ke la tuto venis en la posedon de lia filino Maria Jakobe (kune kun Kastelo Rettenwörth, kiu hodiaŭ nomiĝis Lackenschlößl). Ties edzo Johann Albert von Savioli el Rovereto aĉetis la kastelon.
La Savioli-oj malriĉiĝis kaj devis vendi ĝin en 1660 al la familio Stadlmayr el Feldkirchen in Kärnten. Ambaŭ kastelojn heredis la nevino de la lasta Stadlmayer-ano; ŝi estis la edzino de Friedrich Ignaz Lürzer von Zechenttal. La Lürzer-oj restis ĝis 1860 posedantoj kun legomĝardeno, fruktoĝardeno kaj 2 fiŝlagetoj. Dum tiu ĉi tempo, Kastelo Dorfheim estis sidejo de la landa tribunalo (1811-15) pro ke la juĝejo en la urbocentro forbrulis dum la granda incendio de 1811. Ekde 1843 ĝi gastigis administradejon pri konstruado.
Vizitado de la kastelo eblas nur de ekstere.
Literaturo
Siebmacher, Johann: Johann Siebmachers Wappen-Buch. Band 28. ''Die Wappen des Adels in Salzburg, Steiermark und Tirol. '' Faksimile-Nachdruck der Ausgabe Nürnberg 1701-1806. München: Battenberg.
Mircea la 1-a (Valaĥio)
Mircea la 1-a, Mircea cel Bătrân "Mircea la maljuna", (naskiĝis en 1355, mortis la en Curtea de Argeș) estis vojevodo de Valaĥio. Li estis filo de Radu la 1-a kaj la frato de Dan la 1-a.
La regno de Mircea
Li reĝiĝis post la morto de la frato Dan la 1-a.
Vața de Jos
Vața de Jos [vaca de ĵos] (hungare: Alsóváca) estas komunumo en Rumanio. En 1910 ĝi havis 397 loĝantojn (rumanoj, hungaroj), en 1956 529. En 2002 la komunumo havis 4 293 loĝantojn (rumanoj), la vilaĝo 611. Ĝis 1919 ĝi apartenis al Hungario (Hunyad vármegye). Administre apartenas al ĝi la vilaĝoj Basarabasa, Birtin, Brotuna, Căzănești, Ciungani, Ociu, Ocișor, Prihodiște, Prăvăleni, Vața de Sus, Tătărăștii de Criș kaj Târnava de Criș.
Vața de Jos situas ĉe la rivero Crișul Alb. Proksime pasas la nacia vojo DN76, samtempe eŭropa vojo E79.
Salvatierra
Salvatierra estas komunumo en la meksika subŝtato Guanajuato. La ĉefurbo de la komunumo same nomiĝas Salvatierra.
1757 Porvoo
1757 Porvoo estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la finnlanda astronomo Yrjö Väisälä elde la Observatorio de Iso-Heikkilä en Turku.
Nomo
Ĝi ricevis la nomon de la Finlanda urbo Porvoo.
Salvatierra
Sociogeografio
En la komunumo vivas 83629 personoj kiuj aĝas 5 jaroj aŭ pli. El tiuj personoj 165 personoj parolas indiĝenan lingvon. Tio egalas al 0,20 % de la personoj, kiuj aĝas 5 jaroj aŭ pli.
61926 loĝantoj aĝas 15 jaroj aŭ pli. Inter ili estas 52238 alfabetoj kaj 9639 analfabetoj. Do 15,57% de la loĝantoj, kiuj aĝas 15 aŭ pli estas analfabetoj.
Fontoj: Statistikoj de la INEGI
Ĉaĉao
Ĉaĉao aŭ ĉaĉa-danco (hispane cha-cha aŭ ĝuste cha-cha-cha, legu ĉa-ĉa-ĉa) estas tre vigla latinamerika danco eliranta devene el mambo kaj rumbo je 4/4 takto. Rapideco estas ĉirkaŭ 32 taktoj dum minuto. La baza movo kaj ankaŭ plimulto de simplaj figuroj estas la samaj por ambaŭ kunuloj (spegule).
La baza movo en unu takto konsistas el tri malrapidaj paŝoj kaj du rapidaj.
Historio
La vorto cha-cha estiĝis en Haitio laŭ sono de sonorileto, sur kiu oni ludis dum tradiciaj dancoj.
Melodio de ĉaĉao evoluis precipe el mambo. Fine de la 1940-aj jaroj la mambo estis tre populara en Usono, sed pretendema pro sia rapideco. Tial oni komencis ludi pli malrapide kaj estiĝis ĉaĉa-danco.
En la jaro 1951 la muzikisto Enrique Jorrín prezentis tiun ĉi malrapidigitan ritmon sub hodiaŭa nomo sur Kubo. En 1953 liaj melodioj La Engañadora kaj Silver Star fariĝis furor-muzikaĵoj.
Henrique Caiado
Henrique Caiado (1470-1509) estis portugala humanisto, latinisto, poeto kaj aŭtoro je epigramoj, elegioj kaj silvoj. Caiadus estis lernanto de Poliziano en Florenco (kiu ankaŭ estis profesoro de alia samtempulo Aires Barbosa (1460-1540) kaj Thomas Linacre (1460-1524) ) kaj de Filippo Beroaldo (1453-1505) en Bolonjo.
Biografio
Lia patro, Álvaro Caiado, estis kapitano de la reĝo de Portugalio. Lia frato Luís estis ĉefdiakono de la Diocezo de Lisbono. Li faris siajn unuajn studojn en Lisbono kun la gramatikisto Pedro Rombo, poste li estis sendita por studi juron en la Universitato de Bolonjo, kie li estis ĉirkaŭ 1485. Tie li konatiĝis kun Cataldo Parisio Siculo, kiun la portugala reĝo Johano la 3-a invitis al Portugalio kiel mentoro de Jorge, sia natura filo, kaj aliaj nobeluloj.
Sed lia onklo Nuno Caiado, kaj la reĝo de Portugalio mem, instigis lin por studi juron. Li sekvas siajn jurajn studojn ĉe la Universitato de Padovo inter 1503 kaj 1506, estante "concilliarius" ("konsilisto") de la jura fakultato, reprezentante sian nacion.
Komence de la akademia jaro 1506/07, li estis nomumita "lektoro de la aŭtentikoj", sed li forlasis sian postenon iom poste. El Erasmus ni scias, ke li mortis en Romo dum la unua duono de 1509 (periodo, kiam la nederlanda humanisto mem estis tie): ĉi tiu rakontas pri unu el siaj Adaĝoj, ke "li ekkonis lin tie kaj sciis, ke li mortis pro sufokado kaŭzita de vino, fenomeno konata kiel "vinaria angino" ("angino kaŭzata de la vino").
Kastelo de Zsámbék
La Kastelo de Zsámbék (konata ankaŭ pri la iama posedanto Kastelo de Zichy [ziĉi]) estas historia monumento en Hungario en urbo Zsámbék.
Henrique Caiado
Biografio
Henrique Caiado estas konsiderita unu el la plej bonaj neolatinaj poetoj de lia tempo. Li estas aŭtoro de eglogoj (el kiuj ses publikiĝis en Bolonjo en 1496), epigramoj (laŭditaj de Erasmus) kaj "silvoj". Li ankaŭ verkis latinajn paroladojn.
Kastelo de Zsámbék
Historio
En 1186 franca kavaliro konstruis domegon, tamen iom kun fortikaĵaj elementoj. Post jaroj ĝi estis trakonstruita al burgo. En la 15-a jarcento la burgo apartenis al la reĝo, poste la burgo partoprenis en la kontraŭturkaj bataladoj. En 1689 familio Zichy aĉetis la plenan bienon, post jaroj ili plene trakonstruis la burgon (tiam ĝi estis neuzebla ruino) al konvena kastelo. En fino de la 19-a jarcento la Zichy-anoj jam forlasis la kastelon, komence la Zsámbék-anoj faris konstruadojn, poste abatinoj ricevis la kastelon. Ili konstruis la duan etaĝon kaj nivela edukado komenciĝis en la kastelo. En 1949 la ŝtato forigis la abatinojn, poste diversaj ŝtataj lernejoj funkciis interne. Depost fino de la socialismo en 1993 la abatinoj rericevis la konstruaĵon, ili establis Katolikan Altlernejon Vilmos Apor. En 2004 pro incendio la altlernejo devis translokiĝi al Vác. Post la incendio longa renoviĝo komenciĝis, post jaroj oni trovis lokon por bazlernejo kaj arta instituto.
Henrique Caiado
Deklaro de Erasmo de Roterdamo pri Henrique Caiado
"Mi persone renkontis en Romo viron kun nekutima erudicio, kiu mortis pro angino. Li nomiĝis Henrique kaj estis el portugala nacieco. Troege obeza kaj tial inklina al spirmanko, li havis iom da febro. Li estis surlite kiam la anglo Christophe Fisher venis viziti lin kaj diris: “Henrique ĉu vi atentos la kuracistojn kaj iliajn stultajn receptojn? Per bona vino vi resanigos vian malsanon. " Do la vizitanto igis alporti al la malsanulo kvarjaran korsikan vinon. Li servis la pacienton dirante al li ne zorgi. Henrique sekvis liajn konsilojn kaj trinkis abunde sed perdis la spiron kaj transdonis sian animon al Dio."
Lorenco Umling (filo)
Lorenz UMLING la pli juna, naskiĝinta en 1742 (?) en Kluĵo, mortinta tie en 1794, estis saksa pentristo kaj lignaĵisto. Li estis filo de Lorenco Umling la pli aĝa kaj patro de Laurentius Umling, ambaŭ konataj lignaĵistoj.
Biografio
En 1763 Umling estis registrita en la dokumentoj de Kluĵo kiel "Laurentius Umling Szász Arcularius" kaj iĝis membro de la lignaĵista gildo. En 1775 li iĝis skribisto de la gildo. Konata verko lia estas la kasona plafono de la kalvinana preĝejo en Văleni. Por la reformita preĝejo de Șintereag li kreis pentritajn benkojn.
[[Kategorio:Hungaraj pentristoj] ]
Harbach (Ahr)
La rivereto Harbach estas apenaŭ dek kilometro longa, orografie dekstra kaj suda flankrivero de la rivero Ahr (Rejno) en Rejnlando-Palatinato distrikto Ahrweiler, (Germanio).
La rivereto nomiĝas Baucherbach en sia supra parto. Ĝi ankaŭ havas la nomon Fützbach.
Rivervojo
La Harbach fontas unu kilometro oriente de Königsfeld. La fonto troviĝas je la orienta deklivo de la monto „Kirchberg“ sur alteco de 285.6m super marnivelo. De tie ĝi fluas nordorienten ĝis la kastelo Ahrenthal. Ĝi turnas sin orienten kaj alfluas la alfluantojn „Sonnenbach“ akj „Gappentalbach“ auf, kaj daŭrigas sian vojon norden al Sinzig. En Sinzig ĝi fluas en tubo kaj enbuŝiĝas an la riveron Ahr (Rejno).
Akvokolekta areo kaj alfluantoj
La akvokolekta areo havas grandecon de 14,3 km².
Jen la alfluantoj de la „Harbach“ (rivermalsupren):
Kore
La neŭtrala lingvo, kun latinslavaj sonorecoj, deklinaciata per tekstoj ofte aŭtobiografiaj, donas al la bando veran identecon. Laŭ la maniero de mitaj bandoj, Kore distingiĝas per lingva, muzika, kaj voĉa originalecoj kiu komplete forestas de la aktualaj scenejoj tre avidataj! Tio estas bedaŭrinda, ĉar Kore deziregus malkovrigi sian varietean popmuzikon tiom al la ĝenerala publiko kiom al la tutmonda esperantistaro.
Petit-Croix (stacidomo)
Petit-Croix estas franca stacidomo sur linio Paris-Est -, situanta en Montreux-Château, apud Petit-Croix, en departemento Territoire de Belfort, regiono Burgonjo-Franĉkonteo.
Temas pri stacidomo de Société nationale des chemins de fer français (SNCF), priservata de trajnoj Burgonjo-Franĉkonteo.
Ĝi situas ĉe kilometra punkto (PK) de linio Paris-Est - Mulhouse-Ville (001000).
Trakelo
Trakelo (el la antikva greka: τράχηλος por "kolo") estas la termino en arkitekturo por la kolo de la kapitelo de la Dorika kaj la Ionika ordoj.
Laŭ Francisko Azorín trakelo estas Kanelita striaro, kiu ĉirkaŭas malsupre la dorikan abakon. Li indikas etimologion el la greka trakelos (kolo), kaj de tie la latina trachelion.
Averto
Atentu: en PIV aperas ankaŭ trakelio, kiel termino de botaniko, por specio de kampanulo (Campanula trachelium). NPIV Alirita la 13an de Januaro 2018.
Referencoj
Tiu artikolo enhavas tekston el publikaĵo nune en publika havaĵo: Chisholm, Hugh, eld. (1911). "Trachelium". Encyclopædia Britannica. 27 (11a eld.). Cambridge University Press. p. 116. Alirita la 13an de Januaro 2018.
Gyula Lipót Klein
Gyula Lipót Klein [djula klejn], germane Julius Leopold Klein, laŭ hungarlingve kutima nomordo Klein Gyula Lipót estis juda-hungardevena-germana dramisto, literaturhistoriisto, ĵurnalisto, membro ekstera de Hungara Scienca Akademio (1869).
Gyula Lipót Klein naskiĝis kiel Klein Gyula en 1804 en Miskolc. Li mortis la 1876 en Berlino.
Biografio
Gyula Lipót Klein devenis el juda familio. Li frekventis universitaton en Vieno nur dum unu jaro. Post vojaĝado en Italio li kristaniĝis kaj li estis edukisto en grafaj familioj, dume li verkis kritikojn, foje poemojn. En 1830 li translokiĝis al Berlino, kie li iĝis kuracisto, tamen neniam li kuracadis. Li 2 jarojn estis diplomato en Ateno. Reveninta al Berlino li ĵurnaladis. Ekde la 1840-aj jaroj liaj dramoj estis prezentitaj kun sukcesoj.
Barentuoj
La barentuoj (Barentu, malnova formo: Baraytuma) estas unu el la du subetnoj de la oromoj en Etiopio, la alia estas la boranaoj.
Okulringa parulio
La okulringa parulio estis nomata en Usono MacGillivray's Warbler fare de John James Audubon honore de skota ornitologo William MacGillivray, kvankam la merito malkovri ĝin estis de John Kirk Townsend. La latina scienca nomo "tolmiei" havas kialon honore de William Fraser Tolmie.
Plenkreskulo de Okulringa parulio longas ĉirkaŭ 13 cm. Ĝi estas olivverdeca en la supraj partoj kaj sablokolora al flaveca sube. Maskloj havas nigrajn kapojn kaj brustojn, dum inoj kaj nematuruloj havas helgrizajn kapojn kaj blankajn okulringojn. Okulringa parulio estas preskaŭ identa al sia orienta parenco, la Nigrakapa parulio, kaj la ununura diferenco inter ambaŭ specioj estas la manko de okulringo ĉe la Nigrakapa parulio.
Tiu nearktisa birdo estas migrantaj kaj somerumas en moderklimataj arbaroj de okcidenta Usono kaj en borealaj arbaroj de okcidenta Kanado. Aŭtune tiuj birdoj migras reen al Centrameriko, kie ili restas en moderklimataj arbustaroj vintre.
Jonval
estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Ardennes (prononco []), en la regiono Grand Est (prononco [], (france, en Esperanto Granda Oriento) kaj en la antaŭa regiono Ĉampanjo-Ardenoj. Fine de en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². Administre la komunumo apartenas al la arondismento Vouziers (prononco [], ) kaj al la kantono .
Joan Alcover
Joan Alcover i Maspons (naskiĝis en Palma de Majorko, mortis  en Palma de Majorko) estis poeto, eseisto kaj hispana politikisto.
Biografio
En 1909 li estis proklamita "Mestre en Gai Saber" kaj en 1919 li obtenis la Premion Fastenrath. En 1951 estis postmorte publikigita volumo de liaj Obras Completas.
Pluraj el liaj poezioj estis tradukitaj en plurajn lingvojn, krom por servi kiel bazo de muzikaj verkoj, kiaj La Balanguera, kun muziko de Amadeo Vives, kiu estis interpretita kaj eldonita, inter aliaj, de Maria del Mar Bonet, alia majorka kantistino, Els Ocults, Ximbomba Atòmica, Chenoa, ktp.
Eŭropa Areo de Supera Eduko
La Eŭropa Areo de Supera Eduko (EASE) estas la celo de la Bolonja Procezo - por krei kiel eble plej kompareblan, akordigeblan kaj koheran sistemon de supera eduko en Eŭropo.
Subskribintoj de la Bolonja Deklaracio de 1999, kaj sekve membroj de la Eŭropa Areo de Supera Eduko, estas: Ĉiuj membroŝtatoj de EU partoprenas en la procezo, kaj la Eŭropa Komisiono estas ankaŭ subskribinto. Monako kaj San-Marino estas la solaj membroj de la Konsilio de Eŭropo kiu ne adoptis la procezon.
Osterstedt
Osterstedt estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Rendsburg-Eckernförde de la federacia lando Ŝlesvigo-Holstinio. Fine de la komunumo havis  loĝantojn. La teritorio estas parto de la komunumaro Meza Holstinio (germane Amt Mittelholstein), administra ligo de pluraj formale sendependaj politikaj komunumoj, kun administra centro en Hohenwestedt, kiu kovras la sudan parton de la distrikta teritorio.
Tekov
Tekov estas unu el slovakaj regionoj. Ties teritorio estas identa kun teritorio de eksa Departemento Tekov. En kelkaj turismaj publikaĵoj la regiono nomiĝas ankaŭ Dolné Pohronie.
Nuntempo
La teritorio de Tekov estas hodiaŭ dividita en tri regionojn: regiono Nitra, regiono Banská Bystrica kaj malgranda parto estas en Regiono Trenčín. La plej signifa kaj la plej granda urbo estas Levice. Aliaj urboj estas: Zlaté Moravce, Nová Baňa, Žarnovica, Kremnica, Žiar nad Hronom kaj Želiezovce.
Burgoj
Inter konservitaj aŭ iliaj partoj apartenas:
Islama Internacia Brigado
La Islama Internacia Brigado (Исламская международная бригада), ankaŭ konata kiel "islama internacia packonserva brigado" (Исламская международная миротворческая бригада, mallonge ИММБ) aŭ "islama packonserva armeo", estis la nomo de internacia islamisma muĝahida milita organizaĵo, fondita en 1998.
La brigado konsistis el inter 400 kaj 1 500 aktivuloj, plejparte dagestananoj estas (plejparte avaroj kaj dargoj), samkiel ĉeĉenoj, araboj, turkoj kaj aliaj eksterlandaj batalantoj.
Ĝiaj ĉefoj, kiuj mem donis al si la titolon emiroj, estis la araba muĝahido Ibn Al-Ĥattab (arabe ثامر صالح عبد الله) kaj ĉeĉeno Ŝamil Basajev. La brigado estis aktiva en la milito en Dagestano de 1999, kiu komenciĝis per invado de la brigado. Tie multaj el ĝiaj membroj estis mortigitaj aŭ kaptitaj de rusiaj armeaj unuoj. Plej multaj el la ceteraj membroj poste batalis en la Dua Ĉeĉenia milito, en kiu ĝiaj iamaj gvidantoj mortis (Al-Ĥattab en marto 2002 kaj Basajev en julio 2006).
Urbodomo de Bruselo
La Urbodomo de Bruselo (Hôtel de Ville, Stadhuis) estas mezepoka konstruaĵo, de gotika arkitekturo, situanta en la Granda Placo, en la urbo Bruselo, (Belgio). Ĝi konstituas la nura mezepoka restaĵo de la Granda Placo kaj estas konsiderata majstroverko de la civila gotika arkitekturo kaj pli partikulare de la brabanta gotiko.
Historio
La Urbodomo estas konstituata de du partoj laŭstile tre diferencaj:
Kurt Schuschnigg
Kurt SCHUSCHNIGG (naskiĝinta la 14-an de decembro 1897 en Riva del Garda, mortinta la 18-an de novembro 1977 en Mutters) estis aŭstra politikisto.
Kariero duonarmea kaj politikista
La advokato fondis en 1930 la monarkieman duonarmean taĉmentaron Ostmärkische Sturmscharen. De 1927-34 li estis deputito de la Kristandemokrata partio (CP) en la Nacia Konsilio. De 1932-34 li estis ministro pri justico kaj edukado kaj iĝis, post la murdo de Engelbert Dollfuß, kanceliero la 30-an de julio 1934 dum la tempo de aŭstrofaŝismo. Ĝis la morto en 1935 helpadis lin la edzino Herma Schuschnigg.
De 1934-36 li estis ministro pri edukado, de 1934-38 ministro pri eksteraj aferoj. Batalante kontraŭ socialdemokratoj kaj nazioj li klopodis konfirmi la duontotalisman konstitucion Maiverfassung. Li kontinuigis la grandparte malfeliĉan politikon de sia antaŭulo kaj esperis garantiigi la memstarecon de Aŭstrujo danke al bonaj kontaktoj kun Mussolini. Pro problemoj kun vickanceliero Ernst Rüdiger Starhemberg li transprenis ties gvidantan rolon de la duonarmea Vaterländische Front.
Postmilita profesora kariero
Ĝis la fino de la milito li restis arestita. En 1945 li elmigris Usonon kaj iĝis profesoro en Sankta Luiso en 1945. Ekde marto 1967 li vivis en Tirolo.
Eŭnapio
Eŭnapio (Sardeso 347 – post 414) estis helenista sofisto, filozofo kaj historiisto.
Biografio
Eŭnapio, aŭ (grege) Εὐνάπιος, naskiĝinta en Sardeso en 347, studis en sia urbo subgvide de sofisto Krisancio; aĝante la dekkvinan jaron li translokiĝis al Ateno kie li fariĝis la studento tre favorata de la kristana retoro, armendevena, Proeresio (276 ĉirkaŭ-368 ĉirkaŭ).
En 367, spite de sia projekto vojaĝi al Egiptio, Eŭnapio obeis al siaj gepatroj kiuj lin revenigis al Sardeso, kie li reprenis viziti la lekciojn de Krisancio kiu lin inicis al la doktrinoj de Jambliko.
Inicite al la Eleŭzisaj Misteroj de la sama hierofanto kiu estis inicinta la romian imperiestron Julianon, li estis ankaŭ kooptita en la kolegio de Eŭmolpidoj kaj fariĝis mem hierofanto. La lastajn vivjarojn eble li trapasis en Ateno instruante retorikon.
Verkoj
Eŭnapio estis aŭtoro de du libroj, unu verkita en 405, titolita Vivoj de filozofoj kaj sofistoj kaj alia titolita Universala historio (aŭ pli probable Historio post Deksipo) kiu konsistis en la daŭrigo de la historia verko de Deksipo (pri tiu lasta verko restas nur iuj eroj), kaj kovris la historian periodon de 270 ĝis 404.
Vivoj de filozofoj kaj sofistoj estas kolekto de biografioj de 23 filozofoj kaj multaj sofistoj kaj samtempuloj de la aŭtoro kaj de pli antikvaj epokoj, kaj estas la unika historio pri la novplatona penso de la konsiderta periodo.
Gonur Tepe
Gonur Tepe estas arkeologia loko sur ĉirkaŭ 55 hektaroj en Turkmenio, kiu estis loĝata de hind-iranaj popoloj ĝis iam en la 2-a jarmilo a.K., ekde 2500 a.K. Ĝi situas proksimume 60 km norde de Mary (Turkmenio) (la ĉefurbo de Provinco Mary).
Eŭnapio
Verkoj
Lo stilo de ambaŭ verkoj distngiĝas per spirito de amara kontraŭeco al Kristanismo Laŭ Fotio, Eŭnapio ests “fanatike” kontraŭkristana. Eble, laŭ Fotio, lin influis la abolicio de paganismo (391), la malaperigo de la centro de la Eleŭzianaj misteroj kaj de la Serapeum el Aleksndrio. . Fotio, jarcentojn poste, redaktis version de la Vivoj, purigitan de iuj kontraŭkritanaj pasaĵoj. La verko havis rimarkindan disvstigon en la romia-greka orienta mondo kaj estis, interalie, grava fonto por la pagana historiisto Zosimo.
Gonur Tepe
La loko estis malkovrita de la greka-rusa arkeologo Viktor Sarianidi. Sarianidi malkovris palacon kaj la fortikigitan adoban areon, kaj templojn kun fajro-altaroj, kiun li opinias dediĉitaj al la zaratuŝtrisma religio. Li ankaŭ trovis ion, kio ŝajnas esti la kaldrono por la rita trinkaĵo soma, kiu estas menciita en la rigvedo kaj ankaŭ en la avesto kiel haoma. Sarianidi atestas, ke li ankaŭ trovis telerojn kun postsignoj de mariĥuano, papavo kaj efedrino. Laŭ Sarianidi, tiu malkovro plifortigas la teorion ke tiuj estis la ingrediencoj de soma.
La norda parto de la kompleksa havis centran citadelo-similan strukturon de ĉirkaŭ 100m sur 180 m. La suda komplekso estas proksimume 1,5 hektarojn granda. La loko estis plej verŝajne forlasita post kiam la rivero murgab ŝanĝis la fluejon al la okcidento. Gonur estas inter la plej grandaj ruinoj en la Murgab-flueja regiono; pli ol 150 antikvaj setlejoj trovitaj tie, dateblas al la frua bronzepoko (2500-1700 a.K.).
Vidu ankaŭ
Baktria-Margiana Arĥeologia Komplekso
Merv
Superjaro komenciĝanta ĵaŭde
Superjaro komenciĝanta ĵaŭde.
Ĉi tiaj jaroj estas (laŭ gregoria kalendaro):
1604 1632 1660 1688 1728 1756 1784 1824 1852 1880 1920 1948 1976 2004 2032 2060 2088 2128 2156 2184
László Cseh (futbalisto)
László Cseh naskiĝis la en Budapeŝto, li mortis la  en Budapeŝto.
Biografio
László Cseh ludis en pluraj elstaraj ĉefurbaj teamoj inter 1926 kaj 1941, escepte la jaron 1940, tiam en Szeged. Resume li ludis en 205 matĉoj kun 201 goloj. Intertempe li estis ankaŭ membro de la nacia hungara teamo inter 1932–1939 34-foje kun 15 goloj. Pro malsano li forlasis la futbalan ludon en 1941, sed li estis trejnisto enlande inter 1946-1949.
Michael Haydn
Vivo
La sinjorejo Rohrau okazigis pilgrimadojn al la Rochus kaj Sebastian-preĝejoj en Kaisersteinbruch ĉe Leithaberg – 1746 pro bestepidemio. Tiujn organizis Mathias Haydn, foirojuĝisto de Rohrau. Li estis patro de du famiĝontaj filoj, Joseph kaj Johann Michael. Ambaŭ knaboj je tio spertis muzikajn influojn dum la grandioza sakrala muziko, pro kio la procesio al Kaisersteinbruch famis.
Johann Michael Haydn estis samkiel lia pli fama frato Joseph kantoknabo ĉe la Stefana katedralo en Vieno. Post kiam li forlasis la ĥorlernejon, li fariĝis en 1757 unue violonisto kaj en 1760 episkopa orkestrestro en Oradea (Großwardein). En 1762 lia kornokonĉerto furoris en Vieno. Vokita de ĉefepiskopo Sigismund von Schrattenbach al Salcburgo, li fariĝis la 14-an de aŭgusto 1763 kortegokomponisto (kortegomuzikisto kaj koncertmajstro) en Salcburgo. Poste li aktivis kiel orgenisto ĉe la preĝejo Sankta Triunuo kaj finfine respondecis pri la katedrala muziko. En Salcburgo Michael Haydn agis dum 43 jaroj. Tiutempe li skribis 360 sakralajn kaj nesakralajn komponaĵojn, precipe instrumentan muzikon. Li estis amiko de Mozart; ambaŭ muzikistoj ŝategis unu la alian. Michael Haydn estis entombigita sur la Petro-tombejo en Salcburgo. Okaze je unu el la regule revenaj malplenigoj de tombejoj la vidvino de Haydn havigis al si la kranion de sia mortinta edzo kaj starigis ĝin apud sian liton. Post ŝia morto oni konservis la relikvon en urnon, kiu estas parto de Haydn-tombejo en la monaĥeja preĝejo. Nun la kranio de Michael Haydn troviĝas en trezorujo de la Arkiabatejo Sankta Petro.
Graveco
Lia precipe en katolikaj mesoj ofte kantata verko estas la germana solena meso („Hier liegt vor Deiner Majestät“), kiu krom la germana meso de Franz Schubert, influita de la modelo de Haydn, apartenas al la malmultaj popolkantaĵoj de la Viena klasikismo.
Haydn estis grava vojpreparanto de la sakrala muziko, sed ankaŭ lia simfonia kreado estis grava. Famaj estas liaj sakralaj ĥorverkoj, inter ili la Missa Hispanica (por kiu li en 1804 en Stokholmo ricevis diplomon), meso en d-minoro, Lauda Sion kaj serio da gradualoj, el kiuj Anton Diabelli presis 42 en Ecclesiasticon. Krome Michael Haydn estas la fondinto de la virĥoro kaj de la kvarvoĉa kantado. Li estis ankaŭ fruktodona komponisto de nesakrala muziko. Li verkis i.a. 40 simfoniojn, kelkajn konĉertojn kaj ĉambromuzikon, inter ili arĉkvarteto en C-maĵoro, iam atribuita al lia frato Joseph. Kiel Mozart Haydn mortis, sen povi kompletigi sian lastan enmuzikigon de la rekviemo.
Kaŭzo, kial Michael Haydn estis ege malpli multe fama ol lia frato, povas esti, ke liaj verkoj dum lia vivo ne estis eldonitaj, sed disvastiĝis nur kiel manskribaj kopioj de monaĥejo al monaĵej', kaj tie precipe liaj sakralaj verkoj.
Banten
Banten - historie ankaŭ nomata Bantam - estas historie grava loĝloko de Indonezio. Ĝi situas sur la insulo Javo, kaj donis sian nomon al la nuna ŝtata provinco Banteno, kies administra centro tamen estas la urbo Tanjung Pinang - prononco. La urbo lokiĝas proksime de la okcidenta fino de la insulo Javo, proksime al la Sunda Markolo tra kiu pasas multa ŝipa trafiko inter Javo sude kaj Sumatro norde respektive inter Orienta Azio oriente kaj Barato okcidente. Loko de sekura haveno ĉe la buŝo de samnoma rivero Banten, kiu estis ŝipveturebla akvovojo al la insula interno, la urbo sekve estis strategie grava loko kaj iam grava komerca urbo. Ekde la jaro 1527 la urbo estis la ĉefurbo de la potenca sultanlando de Banteno, en la epoko de nederlanda kolonia dominado de la regiono ekonomie iom post iom malpligraviĝis kompare al la urbo Batavio, la nuna Ĝakarto, kaj post transpreno de la kolonia potenco fare de la Brita Imperio en 1813 plu malpligraviĝis. Nun la historia loĝloko, 11 kilometrojn norde de la nuna urbo Serang, precipe estas turisma centro.
Búcsúszentlászló
Búcsúszentlászló [bUĉUsentlAslo] estas malgranda vilaĝo en Hungario en regiono Okcidenta Transdanubio, en departemento Zala, en Distrikto Zalaegerszeg. La oficiala loknomo estis Bucsuszentlászló ĝis 2004.
Legendo de la loko
Reĝo Ladislao dum rajdado malkovris insulon inter marĉo. Li elĉevaliĝis, kie tuj estiĝis fonto. Poste oni fondis tie komunumon kaj konstruis preĝejon. La kirko iĝis signifa pilgrimloko.
Historio
La turkoj faris senhoma la vilaĝon, sed poste ĝi refondiĝis. Incendio okazis en 1874.
Famuloj
En ekstera parto de Búcsúszentlászló mortis oficiro Mór Kerkapoly.
Komunumoj pri Ladislao la 1-a (Hungario) en Hungara reĝlando
Oni fondis Asocion pri Ladislao la 1-a (Hungario).
Wilen TG
Wilen (pronocu viln, ankaŭ nomita Wilen ĉe Wil, germane Wilen bei Wil) estas komunumo en la distrikto Münchwilen de Kantono Turgovio, Svislando. Ĝi havis 2,029 loĝantojn je la 31-a de decembro 2007.
Geografio
Wilen situas ĉe la nororidenta deklivo de la monteto Hummelberg. La komunumo apartenas al la aglomeraĵo de la urbo Wil, en kies sud la komunumo situas. En la sudo de la komunumo situas la bela naturprotekta regiono Ägelsee, temas preskaŭ komplete marĉiĝinta lageto sude de Hummelberg. La plej alta punkto de la komunumo estas la pinto de Hummelberg sur la limo kun la municipo Busswil en Sirnach kun alteco de 683 m s.m..
Najbaraj komunumoj
La komunumo Wilen limas en sudo al Kirchberg (Kantono Sankt-Galo), en oriento al Rickenbach, en nordo al Wil (Kantono Sankt-Galo) kaj en okcidento al Sirnach.
Trafiko
Wilen troviĝas en rekta najbareco de la urbo Wil SG kaj de tie atingeblas per loka buso numero 702, kiu cirkulas en duonhora kadenco. En Wil ankaŭ alvetureblas la nacia aŭtoŝeseo A1 de Sankt-Galo tra Zuriko al Berno.
Historio
La unua dokumenta mencio de Wilen datiĝas el la jaro 1302 kiel Wiile.
Sundoponto
La Sundoponto (oficiale Øresundsbron, miksaĵo inter la dana Øresundsbroen kaj la sveda Öresundsbron) estas 16 kilometrojn longa ligo, parte sur ponto, parte en tunelo, por voja kaj fervoja trafiko trans la markolo Sundo inter Danio kaj Svedio. Ĝi estis inaŭgurita je la 1-a de julio 2000 fare de la sveda reĝo Karolo Gustavo kaj la dana reĝino Margareta.
La tuta vojligo konsistas el ponta parto duetaĝa (aŭtoŝoseo supre, fervojo malsupre) preskaŭ 8 kilometrojn longa, la artefarita insuleto Peberholm 4-kilometra, kaj tunelo 4-kilometra. La konstruo komenciĝis je la 16-a de septembro 1993 kaj kostis proksimume 3 miliardojn da eŭroj.
Krimserio ĉe televido
La Ponto (dane: Broen, svede: Bron; emblemo de la serio Bron | Broen) estas policenketa dram-speca televidserialo, kun-produktita fare de la Sveda Ŝtata Televido kaj la Dana Dissendado-Adminstracio. La scenaro estis verkita fare de Hans Rosenfeldt kaj la serio ekelsendiĝis en la aŭtuno de 2011. Ĝia kvara kaj lasta sezono finiĝis en februaro 2018. La lingvoj parolataj en la serio estas la sveda kaj la dana, ĉiu el kiuj estas komprenebla por la aliaj parolantoj en konsiderinda mezuro, ĉar ili ambaŭ estas nordĝermanaj lingvoj; tamen, kaj en la serio kaj en realeco, svedoj kaj danoj trovas malfacila konservi kompreniĝon de la parolo de unu kaj de la alia se ili ne parolas malrapide kaj klare, elementon utiligitan en la intrigo.
La serio estis vendita kaj elsendita en dekduoj da landoj ĉirkaŭ la mondo, signifa atingo por ne-anglalingva verko. Lokaj adaptoj kun la ideo de detektivoj de du landlimaj landoj estis produktitaj de Usono kaj Meksiko, Britio kaj Francio, kaj Rusio kaj Estonio.
Priskriba resumo
Du detektivaj ĉefroluloj, la sveda Saga kaj la dana Martin, povas tiel bone interkompreni. Saga parolas la svedan kaj Martin la danan. En la realo, la svedoj kaj la danoj povas pli-malpli kompreni unu la alian - sed certe ne tiel rapide kaj bone kiel la ĉefroluloj de la televidserio. Ties aŭtoroj decidis jam je la komeco de la kunlaborado en la serio, ke la lingvo ne devu esti obstaklo: la danoj parolos la danan kaj la svedoj la svedan. Laŭ la varma akcepto de la du sezonoj de la serio en ambaŭ landoj, ili pravis. Certe ankaŭ aliaj spektaklaj karakteraĵoj kontribuis al tiu sukceso.
Teritoriaj bataloj inter policaj kaj detektivaj aŭtoritatoj kutime konstituas bonegan materialon por prikrimaj filmoj kaj televidaj serioj. La egoo de unu flanko ne permesas al ĝi rezigni kaj lasi, al la alia flanko, prestiĝan enketon. Unuamomente, en la skandinava serio "La ponto" ŝajnas, ke ne estos aŭtoritataj konfliktoj. Kiam oni malkovras kadavron sur la Sundoponto, ĝuste sur la strekita limlinio, atingas la lokon policistoj el ambaŭ landoj. Ĉar la mortinto estas sveda, Saga, la sveda detektivo, sugestas, ke ŝi respondecu pri la enketo kaj Martin, la dana detektivo konsentas. Ĉi tie povus la afero konkludiĝi, sed tuj evidentiĝas, ke temas fakte pri duobla murdo, kiu devigos ilin strikte kunlabori.
Je supraĵa rigardo, Skandinavio povus ŝajni al ni kiel tute homogena bloko, kie vikingoj fiŝas kaj anĝeloj de morto ludas ŝakon. Kompreneble temas pri tute malpreciza, folklora imago, sed kiom vere ni scias pri la kulturaj diferencoj inter la sveda popolo kaj la danoj? "La ponto" estas renkontiĝo inter similaj kulturoj, kiuj havas multajn diferencojn malgraŭ, ke oni emas klasifiki ilin en la sama karakteriza grupo.
La Sundoponto, kiu aperas ĝuste je la komenco de la serio, kunligas la afablan kaj iom supraĵan danon, Martin, kun Saga, sveda detektivo tiel skrupulema kaj malsocietema, ke oni povus rekoni en ŝi simptomojn de aŭtismo. Tiaj figuroj bone reprezentas la antaŭjuĝojn de ĉiu popolo pri ĝia najbaro. Ĝenerale la svedoj estas konsiderataj fare de la danoj, arogantaj kaj malamikemaj, dum la dana stereotipo ĉe la svedoj estas tiu de serena, amikema popolo.
La deviga kunlaboro inter la du detektivoj, malkaŝas malsimilajn sintenojn pri la enketa laboro - sed ĉefe pri la vivo mem. Ĉiukaze, tio, kio je la komenco ŝajnas kiel karikaturo de ĉiu el du popoloj, montriĝas poste kiel tre fruktodona ilo por la prikrima enketo.
"La ponto" havas ritman fascinan intrigon kun etoso, kiu magie respegulas la skandinavan realon. Preskaŭ la tutan tempon temas pri iom malvarma kaj malhela etoso kaj ĝuste tia fizika mallumo ŝajnas foje kaŝi en si ankaŭ homan mallumon.
Norrbottens län
Norrbottens län estas la plej norda el la 20 provincoj de Svedio. Ĝia areo kovras tiun de la historia provinco Norrbotten – kiu antaŭe estis parto de Västerbotten – kaj krome parton de sveda Laponio. Administra centro de la provinco estas la urbo Luleå. Fine de en la provinco vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km².
La teritorio de la provinco kovras proksimume 23,5 % de la suma areo de Svedio. Kompare al la sudo kaj centro de Svedio, ĝi estas tre maldense loĝata.
En la provinco troviĝas la monto Kebnekaise, kiu altas 2.111 metrojn kaj sekve estas la plej alta monto de Svedio, kaj la lago Hornavan, kiu per profundo de 232 metroj estas la plej profunda lago de Svedio.
La tradicia setloregiono de la sameoj, do la teritorio Sameio ampleksas interalie tiun-ĉi provincon de Svedio, krom la plejan nordon de Norvegio kaj Finnlando, kaj iom da najbara regiono de la Kola duoninsulo en Rusio.
Komunumoj
La provinco konsistas el la sekvaj 14 komunumoj. Sube estas statistiko pri la komunumoj. La areoj estas en km², kaj la denso estas la loĝantardenso, en loĝantoj/km².
Urboj kaj urbetoj
´
La plej grandaj urboj kaj urbetoj en Norrbotten, po komunumo, kaj iliaj loĝantaroj en 2015. Historie, la svediaj komunumoj havisn urbo (stad) kiel centran administran eron, kun precipaj rajtoj. La antaŭaj tielaj urboj havas dikliterajn nomojn.
Luleå kaj Piteå iĝis urboj en 1621, Haparanda en 1842, Boden 1919, kaj Kiruna 1948.
Zierker See
La lago Zierker See situas ĉe la okcidenta urborando de Neustrelitz kaj sude de la Havelfonta teritorio, kiu apartenas al la Obere Havel-Wasserstraße, en Germanio. Tra la Kammerkanal la Zierker See estas ligata kun Woblitzsee kaj Havel. Ĝi estas nomata laŭ la urboparto Zierke, kiu troviĝas apud la lago. La akvejo havas akvokolektan basenon de ĉirkaŭ 22,7 km².
La lago estas relative malprofunda, tre ŝlima kaj ekde jaroj netaŭga por banado. La iam ĉe la orienta bordo troviĝinta banejo estis barita por la banado kaj la konstruaj instalaĵoj estis senreste forigitaj post la jaro 1960. La lago estas ĉirkaŭ 2,6 kilometrojn larĝa kaj du kilometrojn longa. Pro la unue nepurigita resp. poste meĥanike purigita poluakvo, kiu estis enlasita en la lagon, ĝi estas tre eŭtrofita.
La konstruado de kanalo nomata Kammerkanal, farita kiel artefarita etendo de la rojo Gorbach de 1840 ĝis 1843, la akvonivelo tre falis, tiel ke la averaĝa profundo nuntempe estas ĉe 1,6 metroj. En la norda parto la Zierker See kelkloke estas nur duonan metron profunda.
Ĉe la okcidenta bordo estis produktita en la 19a jarcento kalko, tiel ke tie estiĝis „kalkaj truoj“ plenaj je akvo, kiuj nuntempe formas apartan biotopon.
En 1878 trunkoboato estis trovita en Zierker See.
Pál Bodor (verkisto)
BODOR Pál estis rumanuja hungara verkisto, poeto, redaktoro, tradukisto naskita en Budapest la 28-an de julio 1930 kaj mortis la 12-a de marto 2017. Liaj plumnomoj: János István, Diurnus, Veress Tamás, Bóra Gábor, Tóth Balázs, Máthé Klára, Baál István, Zaláni János. Li estas la filo de verkistino Klára Bodor, patro de dancartistino Johanna Bodor (1965).
Biografio
Pál Bodor abiturientiĝis en Temesvár en 1948 kaj studis filozofion-psikologion en Bukareŝto, poste en Bolyai Tudományegyetem. Inter 1946 kaj 1948 li estis la redaktoro de lernantgazeto Gaudeamus. Li laboris unue en redakcio de Romániai Magyar Szó, poste en redakcio de koloĵvara Igazság (1948-51). Ekde novembro 1951 li estis la rubrikgviganto de Utunk, ĝis februaro 1967 ĝia redakcia ĉefsekretario. Ekde 1967 ĝis 1970 li gvidis la redakciojn de nacimalplimulta sekcio de literatura eldonejo, poste la hungaran sekcion de Kriterion Könyvkiadó. Inter 1970 kaj 1979 li estis la ĉefredaktoro de nacimalplimultaj programoj de la Rumana Radio kaj Televido, poste estis kunlaboranto de Előre. Li translokiĝis en Budapeŝton en jaro 1983. Ekde 1984 li estis la kunlaboranto de Magyar Nemzet kaj de 1991 de Népszabadság