cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Saelices de la Sal
Historio
Post la Hispana Enlanda Milito la loĝantaro falis el pinto en 1950 al 55, tio estis oni perdis loĝantojn pro diversaj tialoj: nome bataloj, prizono, politika persekutado, malsato ktp. Meze de la 20a jarcento la loĝantaro de multaj vilaĝoj de la regiono atingis pinton, kaj ankaŭ ĉe Saelices de la Sal, sed poste okazis elmigrado, senloĝigo kaj maljuniĝo de la loĝantaro ĉefe dum la 1960-aj kaj 1970-aj jaroj, kaj ankaŭ ĉe Saelices de la Sal kie oni falis al la nunaj 55.
Ekonomio
Agrikulturo, produktado de salo en salejoj kaj brutobredado tradicie. Pensioj de emerituloj. Turismo.
Viktor Zsitva
Viktor Zsitva [ĵitva], laŭ hungarlingve kutima nomordo Zsitva Viktor estas hungara kemiisto, glacihokeisto, arbitraciisto.
Viktor Zsitva naskiĝis la en Budapeŝto.
Biografio
Viktor Zsitva estis sportisto pri glacihokeo ekde 1954 en elitaj ĉefurbaj sportkluboj. Li akiris diplometon pri kemio en mezlernejo en 1957, poste li laboris en uzino pri medikamentoj, baldaŭ en diversaj laboratorioj. (La socialisma leĝo ne permesis la nuran sportan profesion.) Li havis elstaran sportan karieron, li estis kvinfoje landa ĉampiono, stabila membro de la tutlanda teamo, ankaŭ olimpikulo. Fininta la aktivan sporton li estis arbitracianto.
Poșaga de Sus
Poșaga de Sus [poŝaga de sus] malnova nomo Belioara (hungare: Felsőpodsága) estas vilaĝo en Rumanio nordokcidente de Alba Iulia. En 1910 ĝi havis 1 355 loĝantojn (rumanoj); en 1992 821 (rumanoj). Ĝia unua mencio skriba estas el 1824. Ĝis 1919 ĝi apartenis al Hungario (Torda-Aranyos vármegye). Administre ĝi apartenas al Poșaga.
Ofelio (Shakespeare)
Ofelio (angle: Ophelia) estas fikcia rolulino, kiun William Shakespeare kreis por sia tragedia teatraĵo Hamleto. Ŝi estas juna nobelino de Danio, la filino de Polonio, la fratino de Laerto, kaj ebla edzino por Hamleto. Poste, ŝi freneziĝas, kaj dronas en la kvara akto de la teatraĵo. La nomo "Ofelio" estas eble devenita el la antikva greka vorto ὠφέλεια, signifante "benefico." Luno de Urano estas nomata Ofelio, pro la rolulino, sekve la praktiko nomi Uranajn lunojn el roluloj de Shakespeare kaj Alexander Pope.
Bohuslávky
Bohuslávky (devene Bohuslavice) estas municipo en Ĉeĥio, en distrikto Přerov en Regiono Olomouc. En la municipo vivas.
Historio
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1322. Ekde la 1-a de januaro 1976 ĝis la 23-a de novembro 1990 la municipo estis konsisto de urbo Lipník nad Bečvou.
Zenito
Zenito (el la araba lingvo سمت الرأس, samt ar-raʾs, "direkto de la kapo" aŭ "vojo super la kapo" ) estas punkto de la ĉiela sfero, kiu estas direkte super la observanto. Pli precize, tio estas la punkto de la ĉielo kun altitudo) (foje nomata leva angulo) de +90 gradoj, kaj tio estas la poluso de la horizonta kordinata sistemo. Geometrie, tio estas la punkto sur la ĉielsfero, kiun tranĉas la linio elirante de la tera centro tra la observa loko.
Metafore ĝi estas la plej alta grado (de ies famo, kariero, entuziasmo ktp.).
Das kleine Ich-bin-ich
Das kleine Ich-bin-ich ("La etulo Mi-estas-mi") estas infanliteratura klasikaĵo de Mira Lobe (teksto) kaj Susi Weigel (desegnaĵoj) el la 1972-a jaro. Por tiu libro la verkistino dekoraciiĝis per la Aŭstria ŝtata premio por infan- kaj junularliteraturo (Österreichischer Staatspreis für Kinder- und Jugendliteratur) en 1972.
Enhavo
Malgrandegulo nomita Mi-estas-mi, ne klare difinebla bunta besteto, estas serĉanta sian identecon. Deziluziiĝinte kaj malesperege ĝi demandas ĉiujn bestojn, ekzemple la ĉevalon, la bovinon, la fiŝon, ĉu iu ajn konus ĝian unuopulecon. Je la fino de la libro, post artfajraĵo de miraklaj rimaĵoj kaj belegaj infanarkonvenaj bildoj, komprenighelpa fulmo trafas ĝin. La etulo tuj konvinkiĝas ke ĝi estas ĝi mem ("Sicherlich gibt es mich: Ich bin ich! - Certe mi ekzistas: Mi estas mi"). Post tiu kompreno profunde filozofia ĝi decidas transdoni sian nove akiritan konsolan scion al ĉiuj surtere.
La libro servis ankaŭ kiel modelo por teatraĵoj kaj muzik-kompaktdiskoj.
Henryk Łowmiański
Vivo
Henryk Łowmiański naskiĝis en tiutempa Rusia Imperio. Frekventis al mezlernejoj, unue en Vilno, poste en Czernihów. En 1916 enskribiĝis al Kijiva Universitato. Poste studis historion en Universitato de Stefan Batory en Vilno, kie engaĝiĝis kaj sekvis sian sciencan vojon.
Tamás Tarnóczy
Tamás Tarnóczy [tamAŝ tarnOci], laŭ hungarlingve kutima nomordo Tarnóczy Tamás estis hungara fizikisto, profesoro.
Tamás Tarnóczy naskiĝis la  en Hungara reĝlando en Hőlak (nuntempa Trenčianska Teplá en Slovakio). Li mortis la en Budapeŝto.
Biografio
Tamás Tarnóczy frekventis mezlernejon en Budapeŝto, poste li akiris diplomon en Universitato Ferenc József en Szeged en 1938. Ekde 1940 li estis asistanto de Zoltán Bay. En 1942 helpe de stipendio li esploris en Berlino kaj Prago. Li doktoriĝis el akustiko en Scienca Universitato Péter Pázmány en 1943, poste li komencis prelegi en Stokholmo. La 2-a mondmilito faris interrompon, sed en 1947 li finis la prelegserion. Hejmenveninta li daŭris la esploradon pri la akustiko, kion jam eksterlande faris György Békésy. En 1951 li kandidatiĝis (CSc), en 1973 li doktoriĝis antaŭ la Hungara Scienca Akademio. Ekde 1957 li aranĝis internaciajn akustikajn konferencojn. En 1963 li fondis akademian akustikan komisionon, kion poste li gvidis. Inter 1964 kaj 1972 li estis docento, poste titulara universitata profesoro en Teknika kaj Ekonomia Universitato de Budapeŝto, sed li instruis ankaŭ en ELTE. Li ricevis premiojn aŭ memormedalojn (ankaŭ eksterlandajn) inter 1957-1999.
Milda
Milda estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Saale-Holzland de la federacia lando Turingio. Fine de la komunumo havis  loĝantojn.
Revere
Revere estas komunumo de Italio.
Kesonurbo
Kesonurbo (tagale: Lungsod Quezon; hispane: Ciudad Quezon; angle: Quezon City aŭ QC) estas la plej granda urbo de la Filipinoj. Ĝi estas antaŭurbo de Manilo kaj kun ĝi estas parto de la metropola aglomeraĵo Manila Metropolo, kiu krome konsistas el 15 pliaj urboj. Inter la jaroj 1948 kaj 1976 Kesonurbo estis la administra centro de la Filipinoj. La urbo situas sur la insulo Luzono, en la nordo de la ŝtato.
Historio
La nomo devenas pri unua prezidanto de Filipinoj: Manuel Luis Quezon y Molina.
Dum la hispana kolonio estis tie urbetoj, ekzemple: San Francisco del Monte, Novaliches, Balintawak. Prezidanto Manuel Luis Quezón y Molina planadis tie novan ĉefurbon, kiu realiĝis en 1939.
Nuntempe la urbo aspektas, kiel usona moderna urbo.
Balĥo
Balĥo (en persa/paŝtoa: بلخ Balĥ; baktria: βαχλο ẞaxlə) estis antikva urbo kaj centro de Budhismo kaj Zoroastrismo en kio estas nune norda Afganio. Nuntempe ĝi estas malgranda urbo en la Provinco Balĥ, ĉirkaŭ 20 kilometrojn nordokcidente el la provinca ĉefurbo, Mazar-e Ŝarif, kaj ĉirkaŭ 74 km sude de Amu Darjo. Ĝi estis unu el la ĉefaj urboj de Granda Ĥorasano, ekde la komenca historio. Marco Polo priskribis Balĥon kiel "nobela kaj granda urbo".
Ekster la urbo estis granda budhisma monaĥejo poste konata kiel Naŭbahar (aŭ Nava Vihāra en Sanskrito).
Griza ardeo
La Griza ardeo (Ardea cinerea) estas vadbirdo de la ardea familio Ardeedoj. Ĝi estas indiĝena tra moderklimataj Eŭropo kaj Azio kaj ankaŭ de partoj de Afriko, nome en la tuta Malnova Mondo, escepte en arktaj areoj kaj dezertoj. Ĝi estas specio de loĝantaj birdoj en pli mildaj sudo kaj okcidento, sed multaj birdoj retiriĝas vintre el frostaj areoj en pli malvarmaj regionoj (Rusio al suda Germanio kaj Skandinavio). Ĝi iĝis komuna en somero eĉ ene de la Arkta cirklo laŭlonge de la norvega marbordo.
Balĥo
La batalo de Balĥo estis ŝlosila sukceso en la ascendo de Timur al povo, kaj establis lin kiel la reganto de la okcidento de Ĉagatajo en Transoksiano.
Griza ardeo
Disvastiĝo kaj vivejo
La Griza ardeo kutime vivas en mezvarmaj regionoj de Eŭropo kaj Azio, t.e., en preskaŭ ĉiu lando ekskluzive de nordaj Skandinavio, Rusio kaj Siberio, suda Italio kaj mediteraneaj insuloj. Foje oni vidis ilin en amerikaj insuloj, sed malmulte kaj temas pri perditaj ekzempleroj, ĉar temas pri birdo kiu povece povas flugi sole malproksimen. Ĉeestas aziajn insulojn, sed ne ĝis Aŭstralio.
Tamen oni povus diri, ke spite la malpliigo de vivmediaj zonoj ĝi estas koloniiga birdo, kiu ekĉeestas areojn ne antaŭe loĝataj. Ekzemple en Hispanio antaŭe ili vivis nur en okcidentaj kaj sudaj regionoj, sed lastatempe jam ĉeestas ankaŭ centrajn riverojn kaj akvorezervejojn. La idoj, post reproduktado, disiĝas en ĉiuj direktoj, foje eĉ je centoj da kilometroj. Estas nemigrantaj birdoj (loĝantaj birdoj), sed multaj malsupreniras el neĝaj regionoj vintre. Ili ĉeestas ankaŭ marbordajn afrikajn regionojn kaj kelkajn riverajn interne. Ili povas vivi el la marbordo ĝis 900 m alteco ĝenerale. En Svisio ili troviĝas el 900 ĝis 1.230 m super marnivelo, en Germanio el 800 ĝis 1060 m. Oni registris migradon el svedaj reproduktejoj al Sieraleono, kio estas migroveturo de 5.865 km. Tiu migrado ekas septembre kaj reveno okazas fine de februaro ĝis komenco de marto.
Aspekto
La griza ardeo estas granda birdo kiu karakteras pro granda kolo: 90 ĝis 100 cm alta kaj 84–102 cm longa kun envergurgo de 155–195 cm. . La pezo povas gami el 1.02–2.08 kg. Ĝi havas elstaran flankan kaj tre bonan frontan duokulan vidkapablojn. Ankaŭ la aŭdkapablo, simile tre disvolvigita, permesas ĝin reagi al la minimumaj suspektindajn bruojn.
La plumaro estas grizega en supraj partoj kaj blankeca en subaj. La kapo kaj vizaĝo estas blankecaj; tie elstaras malhelblua kaj preskaŭ nigra tufo super la okuloj kaj ĝis la nuko kiel pendanta kresto. La kolo estas longa kaj griza sed kun brunaj nuancoj varieblaj dum parigado kaj reproduktado. Estas longa vertikala malhelblua preskaŭ nigra strio en brusto kaj proksime blankaj tufecaj plumoj. La flugiloj klare videble dumfluge estas rondecaj kaj duone helgrizaj en antaŭa parto kaj malhelgrizaj en malantaŭa. La povega beko (11 cm) estas rozflava, pli brila kaj oranĝeca en plenkreskuloj kaj pli flava la suba makzelo (supra iom bruneca). La okulirisoj estas flavaj, sed estas verdecaj partoj ĉirkaŭe. La kruroj estas brunverdaj, pli brilaj kaj ruĝecaj dum reproduktado.
Kiam la birdo staras diferenciĝas de aliaj specioj pro blanka kapo kun nigra tufo, longa kolo kun nigra strio kaj grizega korpo kun nigra rando kun pli malgranda blanka makuleto supre, videblaj en ŝultro kaj flugilpinto.
Ambaŭ seksoj estas similaj. Malfacilas distingi la seksojn ĉar apenaŭ estas seksa duformismo: la ino diferenciĝas simple pro pli mallonga plumartufo vizaĝa. La junuloj estas pli brunaj, havas preskaŭ nigran (grizecan) kapon kaj ne havas tufon. La duan jaron jam estos plenkreskuloj.
La Griza ardeo povas vivi 25 jarojn sed kelkaj individuoj ne atingas eĉ unu jaron (70 %).
Manĝo
Tiu ardeo manĝas en ombraj akvoj, kaptinte ĉefe fiŝojn, kaj ankaŭ ranojn kaj aliajn akvajn bestetojn -kiel krustuloj, vermoj, skaraboj aŭ aliaj insektoj- per sia longa, pinteca kaj fortika beko. Ardeoj povas kapti eĉ etajn mamulojn kaj birdojn (ĉefe idojn) ĝis la grando de Akvoralo. Krome ili englutas ankaŭ herbaĵojn (burĝonoj). La hararo de la mamuloj ne estas digestebaj kaj la ardeoj regurgitas tion kiel vomaĵoj.
Ofte ili atendas kviete longatempe predojn aŭ malrapide gvatas sian viktimon; ĝi atendas kun kolo etendita aŭ faldita inter ŝultroj; kiam predo estas atingebla, ĝi lanĉas sian harpunecan bekon per subita kaj forto elano de la supra parto de la kolo. Same ĝi povas ripozi surarbe.
Kutimaro
Ĝi flugas malrapide, sed per forta flugilfrapo, havante la kolon faldita (S-forme) kaj la kruroj tre etenditaj. Tio diferencigas ardeojn kaj botaŭrojn disde cikonioj, gruoj kaj kulerbekuloj kiuj malstreĉigas siajn kolojn. Ili ekflugas povece kaj surterigas post ĉirkaŭflugado. Kvankam ŝajne malrapida, ĝi flugas je 45 km por horo. Estas parta migranto kiu ne veturas ĝenerale pli ol 500 km; la ardeo havas malgrandan teritorion. Kelkaj individuoj iĝas sedentaj.
Voĉo estas laŭta grakado “kraaaak” kiu sonas iome malagrable. Tion laŭtas la ardeo dumfluge kaj surneste ĉu tage ĉu nokte, ĉar la ardeo vivas diurne. Surneste krom la grakado “kraaaak” aŭdeblas aliaj krioj ne tiom facile priskribeblaj.
Ĝi ĉasas soleca (for de la reprodukta sezono), sed ripozas komunume en grandaj arboj ĉe akvejoj (ardearejoj). Ili ĉeestas ĉe ĉiuj humidaj kaj malmulte profundaj medioj.
Andrew Parrott
Andrew Parrott (* 10-an de marto 1947 en Walsall) estas angla ĥordirektisto kaj muziksciencisto.
Parrott studis ĉe la universitato de Oksfordo, kie li ĉefe okupiĝis pri la historiema koncertado de muziko el la 16-a kaj 17-a jarcentoj. Li estas konata kiel direktisto de la ensemblo Taverner Choir, Consort and Players. Lia publikaĵo Bachs Chor: zum neuen Verständnis trafis en la fakularo eksterordinaran resonancon. En ĉi tiu traktaĵo li defendas la tezon starigitan far Joshua Rifkin, ke Bach prezentis sian koncertan eklezimuzikon nur per kantvoĉa kvarto aŭ kvinteto.
Cañada Vellida
Geografio
La orografio de la municipo estas markita de la montoj de la Iberia Sistemo Cerro de la Lacera (1393 m) kaj Punta de la Cima (1402 m). La loĝloko mem kuŝas je 1322 msm. ​
Griza ardeo
Kutimaro
En Nederlando, la Griza ardeo setlis dum la pasintaj jardekoj en grandaj nombroj en urbaj medioj. En urboj kiaj Amsterdamo, ili estas tre videblaj kaj aspektas bone adaptitaj al la moderna urbovivo. Ili ĉasas kiel kutime sed ankaŭ vizitas stratajn merkatojn kaj eĉ trinkejojn. Ili ĉeestas ankaŭ ĉe la bestoĝardeno dum manĝohoroj por pingvenoj, pelikanoj kaj fokoj. Kelkaj individuoj profitas ke homoj nutras ilin hejme aŭ ke distraj fiŝkaptistoj kunhavas siajn predojn. Similaj kutimoj je pli malgranda skalo estis registrita en Irlando.
Cañada Vellida
Geografio
La municipa teritorio limas jene:
Historio
La zono venis al posedo de kristanoj post la venko de Alfonso la 1-a la Batalema en la batalo de Cutanda. Sed eble la kristanoj perdis ĝin dum la krizo kiu sekvis la morton de Alfonso la 1-a. Nur dum la regado de Alfonso la 2-a de Aragono estis klara dominado fare de kristanoj.
Aktualo
Bazo de ekonomio estas agrikulturo (cerealoj), brutobredado (ŝafoj: al transmigra brutobredado aludas la loknomo) kaj rura turismo. Preskaŭ ĉiuj loĝlokoj de la areo perdis loĝantaron laŭlonge de la 20-a jarcento kaj tiukadre ankaŭ en Pancrudo oni malaltiĝis ĝis nunaj 37 loĝantoj.
Griza ardeo
Reproduktado
La reprodukta sezono iras de februaro al julio. Ili reproduktiĝas kolonie (ardearejoj) en arboj ĉe lagoj aŭ riveroj. Parigado komencas per elektadaj ceremonioj. Maskloj alvokas inojn ekde malnova nesto aŭ nestinda loko; samtempe etendas kolon ĉielen kaj poste antaŭen kaj malantaŭen kaj poste malsupren. Foje li prenas stangeton perbeke kiel simbolo de nestado. Se ino venas fidema, ofte ŝi estas forigata perforte de la masklo; se ino venas pli malfidema, tiam la masklo elektas ŝin. Tiu ceremonioj je alveno nesten daŭras la tutan reproduktadon.
Kvankam tiuj birdoj preferas arbojn por nestado, ili povas ankaŭ nesti surroke -ekzemple ĉemare- aŭ inter kareksaro. La unuan fojon la nesto ne estas ankoraŭ peza, sed ĉiujare ili aldonas pli kaj pli da stangetoj kaj fine la nesto grandiĝas. La ino konstruas la neston per la materialo alportita de la masklo. Temas pri ebena platformo.
La ino demetas printempe 3 aŭ 4 helajn bluverdajn ovojn (ĝis 6). Se tiu unua ovaro perdiĝas ili ree komencas reproduktiĝi. Ambaŭ gepatroj kovas ĉirkaŭ 25 ĝis 28 tagojn kaj poste regulege protektas laŭvice kaj manĝigas per regurgitado la idaron, kiu postulegas grandan kvanton da manĝo, ekflugas post 50 tagoj kaj forlasas la nestan teritorion antaŭ du monatoj. Kaj idaroj kaj plenkreskuloj disigas aŭtune, multaj el norda Eŭropo en direkto sudokcidenta, foje por resti en Hispanio, sed foje por trapasi la saharan dezerton senhalte kaj atingi centrafrikajn landojn.
Specioj kaj subspecioj
La specio estas tre simila al la amerika Blucindra ardeo, kiu diferencas iome en grando, kaj brunecaj flankoj kaj femuroj. La aŭstralia Blankavizaĝa egreto estas ofte erare nomata griza ardeo. En Irlando la Griza ardeo estas ofte populare aludita kiel "gruo".
Ĉar temas pri specio tre disvastigita tutmonde estas kelkaj subspecioj kiu montras etajn diferencojn:
Populacioj kaj tendenco
En Eŭropo la populacio estas ĉirkaŭkalkulata je 210.000 al 290.000 reproduktaj paroj. Ĉar temas pri disvastiĝanta specio, ties nombroj en multaj eŭropaj landoj kreskas, ekzemple en Francio el 1974 al 1994 kreskis el 4.500 al 27.000, dum en Germanio fine de la 20a jarcento estis 24.000 ĝis 27.500 reproduktaj paroj, kaj la plej granda eŭropa kolonio kun 1.000 ĝis 1.900 reproduktaj paroj troviĝas en Bretonio.
La Griza ardeo apenaŭ havas predantoj pro sia grando, kaj krome ĝi estas protektata en Eŭropo ekde 1974. Ĝi kapablas vivi eĉ ĉe la grandaj akvejoj urbaj kaj povas esti vidata ekzemple en Parizo aŭ en Nantes ĉe la bordoj de la rivero Erdre. Ne raras vidi ĝin vagadi eĉ inter veturiloj. En Italio ĝi troviĝas en la Pada Ebenaĵo, ĉefe laŭlonge de riveroj kaj en Lombardio kaj Piemonto kie hegemonias la rizkampoj. Loĝas ankaŭ en Veneto, ĉe kelkaj humidejoj dum printempo - somero (ekz. Lago Korlo) kaj en la zono de la Delto de la Pado, kaj en Toskanio, ĉe la Arno, la Serchio, kaj en supra valo de la rivero Velino; kaj abundas ankaŭ laŭlonge de la Tibero kaj ties alfluantoj.
En Okcidenta Afriko estas populacio de 500 paroj en Maŭritanio, dum en Orienta Afriko, nome en Tanzanio estas ĉirkaŭ 15.000 ekzempleroj.
Griza ardeo kaj homoj
Pro granda kaj disvastigata, temas pri tre konata specio ofte menciata en literaturo, ekzemple en klasika hispana literaturo rilate al falkado kiel viktimo de rabobirdoj: sed tio povus esti metaforo de amo. En La Celestina aperas dufoje menciata kiel fonto por produkti grason uzata en populara medicino.
Pro ties grando, alproksimeblo en urbaj areoj kaj alloga aspekto, ĝi estas ofte fotata de naturartistoj.
Naohiko Minobe
Naohiko Minobe (美濃部 直彦, n. ) estas japana futbalisto.
Li futbalis ĉe Gamba Osaka kaj Kyoto Purple Sanga.
Kroata kunao
La kroata kunao (kuna, laŭ la sama vorto por la besto marteso) estis la valuto de Kroatio. 1 kunao egalas al 100 lipaoj (kroate lipa por la arbo tilio). La internacia valuta kodo estas HRK, sed en Kroatio plej ofte uziĝas la mallongigo kn.
La kunao estis stabila valuto, la inflacia kvoto ekde la enkonduko de la valuto dum la jaro 1994 estas pli-malpli 3 procentoj ĉiujare.
Ekzistis moneroj an valoro de 1, 2, 5, 10, 20 kaj 50 lipaoj plus 1, 2 kaj 5 kunaoj.
Monbiletoj haveblis en valoro de 5, 10, 20, 50, 100, 200, 500 kaj 1.000 kunaoj.
La kroata valuto estis internacie konvertebla.
Historio de la kunao
La nomo devenas de la mezepoka kutimo uzi felojn de martesoj kiel interpagilo en komerco, kaj la pago de impostoj en formo de feloj en la kroatiaj provincoj Slavonio kaj la marborda regiono. Bildoj de martesoj troveblas de la komenco de la 13-a ĝis la fino de la 14-a jarcento sur la tiutempaj kroataj Banovci-moneroj. La regiono Slavonio ankoraŭ hodiaŭ havas bildon de marteso en sia blazono (vidu ankaŭ la paĝon pri la blazono de Kroatio).
La valuto jam estis la oficiala pagilo en la sendependa ŝtato Kroatio dum la Dua Mondmilito.
Dum la jaro 1994 ĝi sekvis la transiran valuton kroata dinaro, kiu estis enkondutita dum la jaro 1991 post la ŝtata sendependiĝo de Kroatio kaj funkciis dum tri jaroj.
La modernaj kroataj monbiletoj cetere produktiĝis en Germanio de la firmao Giesecke & Devrient kaj en sia dezajno iom similis al la monbiletoj de la Germana marko, kiuj cirkulis ĝis la jaro 2001. En julio 2020, Kroatio petis membriĝon al la eŭrozono. Intertraktado daŭris ĝis 2022. La 1-an de januaro 2023, Kroatio aliĝis al la eŭrozono kaj alprenis la eŭron kiel ĝian valuton (EUR 1 = HRK 7,53450).
Ŝubekulo
La ŝubekulo (Balaeniceps rex) estas la ununura birda specio de la familio de balenocipitedoj de la ordo cikonioformaj. Ĝia araba nomo estas abu markub (أبو مركوب, patro de la ŝuoj).
La ŝubekulo ricevis sian nomon pro sia ŝuforma beko, kiu estas 19 centimetrojn granda. La korpolongeco atingas eĉ 120 centimetrojn.
Ĝi estas granda afrotropisa birdo kiu vivas en tropika orienta Afriko, kaj ĉefe en Ugando. Ĝi nestas surgrunde, kie la ino demetas 2 ovojn. Nokte la ino ĉiam kovas, tage ofte kovas la masklo. Se la temperaturo estas varmega, ĝi ofte malvarmigas la ovojn per akvo. La idoj elkoviĝas post 30 tagoj; ili havas densan, grizan lanugaron. La idoj restas en la nesto dum 3 ĝis 3,5 monatoj. Ili devas memstariĝi kiam ili estas 4-monataĝaj.
La ŝubekulo manĝas fiŝojn, ĉefe pulmofiŝojn aŭ specifajn fiŝojn, kiuj povas vivi en kotaj akvoj aŭ eĉ fore de ĝi inter la koto. Do, la birdo kutime ĉeestas kotajn herbejojn kaj ĉe riveroj.
Ĝi flugas kun entirita kapo kaj eligas sonon similan kiel cikonio.
La birdon daŭre danĝerigas malpliiĝo de la vivo-areo (senakvigoj de marĉoj, forbruligoj de fragmitaroj, fiŝado, kaj tiel plu).
1221
En la jaro 1221 post Kristo okazis, interalie:
Raketo
Raketo (vorto derivita de la itala vorto rocchetta, "eta fuzeo") estas misilo, kosmoŝipo, flugaparato, aŭ alia veturilo kiu gajnas malantaŭenpuŝon de raketomotoro.
La Raketomotoro
La plej komuna tipo de raketomotoro estas la kemia raketomotoro, kiu funkcias per bruligi fuelon kaj oksidenzon kaj tuj poste ĵeti ellasilon en la malan direkton de flugo. Tial raketo gajnas malantaŭenpuŝon laŭ la tria leĝo de movo de Neŭtono. Se la forto de propulso afektanta raketon superas la forton de gravito (pli simple konata kiel la pezo) ankaŭ afektanta ĝin, la raketo flugos. Raketoj povas esti tre potencaj kaj kapablaj atingi ekstreme grandajn rapidojn. La ĉefa diferenco inter raketoj kaj aeroplanoj estas la fakto ke raketoj portas sian propran oksigenaĵon kaj tial ili ne bezonas uzi aeron de la atmosfero por bruligi brulaĵon kaj krei propulson. Tio ĉi signifas ke raketoj povas funkcii en la kosmo, kie ne estas atmosfero. Tial ĉiuj kosmoŝipoj uzas ian raketomotoron.
Origino
La malkovro de nigra pulvo eblis la kreadon de raketa teknologio. Ĉi tiu malkovro verŝajne okazis iam dum la oka jarcento kiam ĉinaj alkemiistoj miksis salpetron, karbonon, kaj sulfuron dum iliaj multaj provoj por fabriki eliksiron de senmorteco. Tre malfacilas por precize determini la unua ekzemplo de raketo el la tutaĵo de historio, sed iom de la plej fruaj atestitaj raketoj estis uzataj kiel fajraj sagoj kaj fajraĵoj. Ĉi tiuj uzoj de raketoj ŝajnas komenci ĉirkaŭ la malfrua naŭa jarcento en Ĉinio, kaj fruaj raketoj daŭre pliboniĝis ĉefe por sia milita uzo. La unua historia rekordo de plurafaza raketo estis rakontita per la ĉina artileriano Jiao Yu dum la meza de la 14-a jarcento. Li priskribis raketon nomiĝitan "fajrodrako venanta el la akvo" ĉar la ĉina mararmeo ĉefe uzis ĝin.
Kategorioj
Oni povas distingi tri kategorioj de raketoj laŭ iliaj uzoj.
Jakoba Vojo de la Angloj
Ĉi tiu historia vojo, ankaŭ konata kiel la Jakoba Vojo de la Angloj, ŝuldas sian nomon al pilgrimantoj el la Britaj Insuloj kaj aliaj havenoj de norda Eŭropo kiuj elŝipiĝis en la havenoj de Korunjo kaj Ferrol por preni la vojon suden al la ĉefurbo Santiago-de-Kompostelo kie, laŭ la katolika tradicio, troviĝas la relikvoj de Jakobo la pli aĝa, apostolo de Jesuo Kristo.
La historio de ĉi tiu itinero komenciĝas en la 12-a jarcento: en 1147 grupo de anglaj, germanaj kaj flandraj kruckavaliroj venis por viziti la tombon de sankta Jakobo. Plurajn jarojn poste, Nikolao Bergsson, islanda monaĥo, pilgrimis el Islando al Romo per Santiago-de-Kompostelo kaj lasis priskribon de sia vojaĝo (kiu daŭris ĉirkaŭ kvin jarojn, de 1154 ĝis 1159). Anglaj pilgrimantoj daŭre atingis la urbon per maro kaj la itala vojo ĝis la 16-a jarcento, kiam reĝo Henriko la 8-a kaŭzis la skismon de la Eklezio de Anglio kun Romo kaj la angla Reformacio. Kiel rezulto, la vojo estis preskaŭ forgesita ĝis la lastaj jaroj. En 2018, 14150 pilgrimantoj prenis ĉi tiun vojon (4,32% el ĉiuj pilgrimantoj, laŭ la Pilgrim-bonveniga oficejo de la Katedralo de Santiago-de-Kompostelo).
Por akiri la kompostelon, la oficiala atestilo pri pilgrimo finita, minimuma distanco de 100 km estas necesa. Tiel, Ferrol estis la sola ebla komenca punkto por tiuj, kiuj volis akiri la kompostelon, sed ekde decembro 2016, la Katedralo de Santiago konsentis doni ĝin al tiuj, kiuj ekiras el Korunjo sub kelkaj kondiĉoj: ili devas fari 25-kilometran atestitan pilgrimadon en sia origina lando.
Bizanca novelo
Bizanca novelo, aŭ libroj de pilgrimantaj aventuroj, estas literatura ĝenro de rakontoj en prozo kiu famiĝis en Hispanio kaj aliaj landoj dum la 16-a kaj 17-a jarcentoj imite de la helenismaj verkistoj de la greka novelo speciale Heliodoro de Emesa.
Spite la nomon, tiu subĝenro apenaŭ rilatas al la Bizanca imperio, nur ke dum la separigaj veturadoj ofte oni traveturas en Orienta Mediteraneo.
Peter Lawford
Peter Sydney Ernest Lawford (denaske Peter Sydney Ernest Aylen; 7a de septembro 1923 – 24a de Decembro 1984) estis angladevena usona aktoro.
Grambois
(jen france, okcitane Gramboès) estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Vaucluse (franca elparolo: [], okcitane Vauclusa), en la regiono Provenco-Alpoj-Bordo Lazura (Provence-Alpes-Côte d'Azur, prononcata, okcitane Provença-Aups-Còsta d'Azur). Fine de en la komunumo vivis. En la eta loĝloko filmiĝis multaj scenoj de la kinejaj filmoj La Gloire de mon Père kaj Le Château de ma Mère (1990) de Yves Robert, kiuj bildigas ankaŭ multajn scenojn el la proksima komunumo Vitrolles-en-Luberon.
Listo de senatanoj de Côtes-d'Armor
Tiu artikolo listigas la senatanojn de la franca departemento Côtes-d'Armor.
Peter Lawford
Li estis membro de la "Rat Pack", nome grupo de aktoroj origine centrita ĉirkaŭ sia estro, Humphrey Bogart, kaj bofrato de la usona Prezidento John F. Kennedy, kaj pli fama en siaj postaj jaroj por sia eksterkina agado kiel famulo pli ol pro sia aktorado. El la 1940-aj al la 1960-aj jaroj, li havis fortan estadon en populara kulturo kaj stelulis en nombraj tre laŭditaj filmoj. Li laboris ankaŭ por televido kaj radio.
Colotlán (komunumo)
Colotlán estas unu el la 126 komunumoj de la meksika subŝtato Jalisco. La ĉefurbo de la komunumo estas Colotlán. La ŝlosilnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 14 025.
Geografio
Colotlán apartenas al la regiono Norte kiu situas en la nordo de la subŝtato Jalisco (tiu regiono preskaŭ ne havas ligojn kun la aliaj regionoj; ĝi situas tre insule). Al tiu regiono apartenas 10 komunumoj. La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 16404 loĝantojn. El tiuj estis 7748 viroj kaj 8656 virinoj. La komunumo havas surfacon de 505,15 km². La meza alteco estas 1660 metroj super la marnivelo. La meza jara temperaturo estas 19,6 C. En la komunumo estas 741,1 mm da precipitaĵo jare.
Sociogeografio
En la jaro 1995 (laŭ INEGI) en la komunumo vivis 4788 viroj pli aĝaj ol 15 jaroj. El tiuj 4407 scipovis legi kaj skribi kaj 373 viroj estis analfabetoj. Do 7.79 % de la viroj estis analfabetoj. En la sama jaro en la komunumo vivis 5509 virinoj pli aĝaj ol 15 jaroj. El tiuj 5074 sciis legi kaj skribi kaj 429 virinoj estis analfabetoj. Do 7,79 % de la virinoj estis analfabetoj. En 1995 en Colotlán vivis 14162 personoj kiuj aĝis pli ol 5 jaroj. El tiuj estis 46 indiĝenoj. Tio signifas ke 0,325 % de la loĝantaro en la koncerna jaro estis indiĝenoj.
Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a., (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).
Mandorsa bato
Mandorsa bato estas termino el la tenisosporto. Ĝi estas bato ĉe kio la dorso de la ludmano estas tenata antaŭen. La mandorsa bato povas esti batata per unu aŭ du manoj.
Ankaŭ tabloteniso, badmintono, skvaŝo kaj hokeo konas mandorsan baton.
L'infinito
L'infinito  estas poemo verkita de la itala romantika poeto Giacomo Leopardi (29-an de junio 1798 - 14-an de junio 1837). La poemo estis verkita en 1818 kaj 1819 kaj eldonita en volumo de la poezia libro de Leopardi titolita "Idilli" (Idilioj) en 1826, en 1831 ĝi estis publikigita en la poezia kolekto I Canti (Kantoj). "L'infinito" estis konsiderata de la kritikistoj kiel unu el la plej perfektaj poemoj de Leopardi kaj de la Itala literaturo.
Ruben Amorim
Ruben Filipe Marques AMORIM aŭ malplilonge Ruben Amorim (naskiĝis, do nun -aĝa) estas portugala futbalisto. Li interalie en la portugala nacia teamo de futbalo (ĝis teama eliminiĝo en la okonfinalo kontraŭ Hispanio) partoprenis la matĉojn pri la Futbala Mondpokalo 2010 en Sud-Afriko.
Marvell PXA168
Marvell PXA168 estas procesoro far firmao Marvell destinata por porteblaj komputiloj, poŝtelefonoj kaj aliaj aparatoj. La procesoro estas sistemo sur ico kaj enhavas elementojn de suda ponto kaj norda ponto. La procesoro havas subtenon de interfacoj USB 2.0, CE-ATA, DDR2 kaj 10/100 Ethernet. La procesoro enhavas aparatan videosistemon subtenentan larĝajn ekranojn ĝis UXGA (1600×1200 bilderoj). La procesoro havas energiuzon ĝis 1 vato.
Loos
- prononco laŭ sistemo IFA [], jen france, historie nederlande respektive okcidentflandre - estas komunumo de Francio ene de la komunumaro Eŭropa Metropolo Lille kaj kadre de la historia pejzaĝo Franca Flandrio, Frans-Vlaanderen respektive Flandre française. Ĝi situas en la departemento Nord [], nederlande/flandre Noorderdepartement, en la regiono Hauts-de-France (prononco [], laŭvorte "supraĵo de Francio" pikarde Heuts-d'Franche) kaj en la antaŭa regiono Nordo-Kaleza Markolo (france Nord-Pas-de-Calais, nederlande/flandre Noord-Nauw van Calais). Fine de en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². Administre la komunumo apartenas al la arondismento Lille (france Arrondissement Lille, nederlande Arrondissement Rijsel respektive okcidentflandre Arroundissement Rysel), kaj al la kantono .
Geografio
Loos estas ĉirkaŭurbo de Lille ĉe la rivero Deûle.
Selas
Selas estas municipo de Hispanio, en la Provinco Gvadalaĥaro, regiono de Kastilio-Manĉo.
Loĝantoj
La loĝanto nomiĝas selano. La censita loĝantaro en 2016 estis de 61 loĝantoj kaj la denseco estas de 1,36 loĝ/km².
Situo
Selas situas en la nordorienta parto de Kastilio-Manĉo en la komarko aŭ distrikto Senjorlando de Molina-Alto Tajo en la orienta parto de la Provinco Gvadalaĥaro, je altitudo de 1252 m super marnivelo; je 116 km el Gvadalaĥaro, provinca ĉefurbo. La areo de ties teritorio estas de 44,82 km². La geografiaj koordinatoj estas 40°57′03″N 2°06′05″Ok.
Ekonomio
Agrikulturo kaj brutobredado tradicie. Pensioj de emerituloj. Turismo: pejzaĝoj kun geologia rokoformacioj:
Zacharie Astruc
Zacharie Astruc (1833, Angers – 1907, Parizo) estis franca skulptisto, pentristo, poeto, kaj arta kritikisto. Li estis grava figuro en la kultura vivo de Francio en la dua duono de la 19a jarcento, kaj partoprenis en la unua ekspozicio de Impresionismo de 1874 kaj ankaŭ en la Universala Ekspozicio de 1900. Kiel arta kritikisto, verkanta ĉefe inter 1859–1872, estis arda defendanto de Courbet, kaj estis unu el unuaj kiuj agnoskis la talenton de Manet. Li defendis ankaŭ la verkojn de Monet, Whistler, Carolus-Duran, Fantin-Latour, kaj Alphonse Legros. Li aperas en la fama pentraĵo de Henri Fantin-Latour, Un atelier aux Batignolles— kie li sidas ĉe Manet, kiu estas montrata pentranta lian portreton. Astruc estas ĝenerale rilatita al la titoligo de la pentraĵo de Manet "Olympia," kaj ero el poemo de Astruc estis inkludita en la kataloga teksto por "Olympia" kiam ĝi estis ekspoziciata ĉe la Salono de 1865.
Ŝipbekulo
La Ŝipbekulo estas komuna nomo de la birdo koklearo aŭ ŝipbeka ardeo, Cochlearius cochlearius, foje ordigata ene de la familio de Ardeedoj foje konsiderata aparta familio, nome Cochlearidae aŭ Koklearedoj pro ties apartaj karakteroj. Kelkaj fakuloj konsideras ĝin kiel subfamilio ene de la Ardeedoj.
Anda krestanaso
La Anda krestanaso (Lophonetta specularioides alticola) estas unu el du subspecioj de la specio Krestanaso. Ĝi estas multe pli rara ol ties frata subspecio nome la Patagonia krestanaso.
Ŝipbekulo
Distribuado
Ĝi vivas en amerikaj marĉoj el Meksiko (marborde de Karibio, en suda marbordo de Pacifiko kaj Jukatano) norde, Centrameriko, kaj suden al norda kaj plej sudorienta Kolombio, norda kaj orienta Venezuelo, Gujanoj, ĝis orientaj Peruo, Bolivio kaj Paragvajo kaj preskaŭ la tuta Brazilo kaj ĝis plej norda Argentino.
Anda krestanaso
Aspekto
La Anda krestanaso estas mezgranda anaso kun longo de ĉirkaŭ 600 mm, malhela nuka kresto kaj longa, pinteca nigra vosto. Ties koloroj estas ĉefe griza kaj bruna. La frunto, flankoj de kapo kaj kolo estas palaj, dum la centro de la krono, la kresto kaj la areo malantaŭ la okuloj estas malhelbrunaj al nigrecaj. Multe de la korpoplumaro estas helbruna makulece kun pli malhelaj markoj. La flugiloj estas malhelbrunaj a nigraj. La irisoj estas flavaj kaj la beko kaj piedoj estas malhelgrizaj. Ĝi estas tre simila al la nomiga subspecio, diference je tio ke ĝi estas iomete pli granda, pli bruna kaj malpli makuleca, kun pli malhela purpura speguleto.
Ŝipbekulo
Distribuado
Ĝi estas nokta birdo kiu reproduktiĝas duonkolonie en manglaroj, ĉe riveroj, lagoj aŭ marĉoj, sed ĉiam ĉe arbaroj. Nestoj preferinde kuŝas super akvo.
Anda krestanaso
Distribuado kaj habitato
Tiu subspecio troviĝas en lagoj en Andoj de Sudameriko, je altitudoj de 2,000-4,300 m super marnivelo el la regiono Huánuco de centra Peruo suden tra la montoj de Bolivio al Provinco Talca en centra Ĉilio kaj al Mendoza Provinco en norda Argentino. Ĝi ĝenerale reproduktiĝas sub 3,500 m smn.
Ŝipbekulo
Aspekto
La Ŝipbekulo estas mezgranda birdo de ĉirkaŭ 46 al 53 cm longo kun enverguro de 76 cm kaj pezo de 600 gr. Plenkreskulo havas nigrajn kronon, kreston kaj supran dorson. La frunto, vizaĝo, gorĝo kaj brusto estas blankaj (kun diverskolora nuanco bruste -gorĝosako- depende de la regiono) kaj tiuj blankaj kaj nigraj areoj en supra korpo ege kontrastas kaj rimarkindas; la subaj partoj estas ruĝecaj kun nigraj flankoj. La flugiloj kaj suba dorso estas helgrizaj. La tre larĝa beko simila al ŝovelilo, kiu nomigas tiun birdon, estas nigreca kun flaveca nuanco en bazo de suba makzelo. La irisoj estas malhelbrunaj kontraste kun la grizaj brido kaj ĉirkaŭokulo. La kruroj estas verdecaj. Temas pri specio nekonfuzebla. Tiu specio estas iom simila al la Noktardeo, sed diference klare pro la tiom larĝa beko.
Ambaŭ seksoj estas similaj: apenaŭ estas seksa duformismo, sed maskloj havas pli disvolvigitajn kreston. Junuloj havas brunajn suprajn partojn kaj brunblankecajn subajn partojn kaj ne havas krestojn.
La alvoko estas laŭta kaj altatona krakado kvazaŭ raneca ĉefe dum plumaranĝado kaj "piipiipii". Dum pariĝadaj nuptaj oni povas aŭskulti bastonajn "an-an-an". Kaze de ĝenado aŭ kiel reago al minaco, ili produktas krion pli longan kaj kompleksan. Dum pariĝado, ili elsensas mildajn "ump". Ili povas ankaŭ rapi siajn makzelon kaj tiele produktas "pop" kiu foje akompanas la kantan "an".
Subspecioj
Oni konas kvin subspeciojn de Cochlearius cochlearius:
Kutimaro
Tiu birdo manĝas fiŝojn, krustulojn, musojn, akvoserpentojn, ovojn, amfibiojn kaj insektojn. Oni konsideris, ke la partikulara bekoformo estas adapto al specifa manĝometodo, sed ŝajne tiu specio manĝas simile al aliaj ardeoj. Ili ĉasas senmove gvaytinte dumlonge (ĝis 25 minutoj), kaj ilia ankaŭ lante piediras en neprofunda akvo. Ili kaptas predon per trapiko per beko, foje uzante tiun kiel kulero kaj foje traserĉinte fundon. Tiu specio estas konsiderata kiel de loĝantaj birdoj.
Kiam individuoj alvenas al nestokolonio, la paro jam estas formita kaj ili ne bezonas ceremoniojn similajn al tiuj de aliaj ardeoj. Ĉiukaze ili ofte etendas la nigran kreston (ĉefe kaze de danĝero aŭ ĝenado) kiu ege kontrastas kun la blankaj supraj partoj. Krome ili kapobalancas, koletendas, etendas flugilojn, bekofrapadas, kantas. La reprodukta sezono dependas laŭ regionoj el pluvokvanto kaj manĝodisponeblo. La ino demetas 2 ĝis 4 blublankajn ovojn en nesto konstruita el stangetoj, ne tro granda, escepte se temas pri reuzado. Ĝi situantas je 2 al 10 m supergrunde, izole aŭ kolonie. Kovado estas farata de ambaŭ gepatroj dum 25 al 35 tagoj. La idoj havas lanugon grizan supre, blankan sube, krom nigran kronon sen levela kresto. Post eloviĝo ili estas nutrataj nur dumnokte.
Bildaro
<gallery mode="packed" heights="200"> Dosiero:Boat-billed Heron RWD2.jpg|En Bestoĝardeno Jacksonville, Florido Dosiero:Cochlearius cochlearius Dvur zoo 1.jpg|Montrante la ruĝecajn subajn partojn Dosiero:Boat-billed Heron RWD3.jpg|En Bestoĝardeno Jacksonville, Florido Dosiero:20070819 Dierenpark Emmen (13).JPG|En Dierenpark Emmen Dosiero:Boat-billed heron.jpg </Gallery>
Spiritualismo
Spiritualismo estas ankaŭ emo ŝati, en la praktika vivo, la spiritajn bonojn super la materiaj.
En la kristana teologio, spiritualismo nomas sintenon kiu emfazas la ĉeeston de la dia spirito en ĉio. Ĝi specife floris en la 16-a kaj la 17-a jarcento dum la tempo de la Reformacio. Inter ĝiaj anoj estis Thomas Müntzer.
Kloaka kovrilo
La kloaka kovrilo aŭ kloakkovrilo estas la gisa kovrilo de kloaka luko aŭ kloaka aperturo. Ĝia celo estas uzebleco kaj sekureco, fakte nur kloakistoj povas aliri al subteraj kloakretoj kaj eviti akcidentojn sur publikaj vojoj. Ĝia pezo do estas alta: pli ol 50 kg. Ĝi tiel ebligas konservi platecon kiam super ĝi pasas vojtrafiko. Ĝia konsisto estas ofte el gisfero, foje eĉ kun inkrustaĵoj el betono aŭ asfalto, por konservi la kontinuecon de la trotuara aŭ strata surfaco, kaj tiel eviti la perdon de adhero kiam veturiloj aŭ homoj preterpasas ĝin. Ofte estas truo en la mezo por levi ilin uzante ilon kiel ekzemple malpezan hokon, aŭ eĉ levstangon aŭ kloakan pioĉon.
Produktado
Nuntempe la plej grandaj produktistoj de gisaj kloakaj kovriloj estas en Barato. En Francio Saint-Gobain PAM (eks-Pont-à-Mousson SA), fabrikas kovrilojn por la kvin kontinentoj de pli ol unu jarcento.
En Usono estas East Jordan Iron Works EJCO, kiu fabrikas nun ankaŭ kompozitajn kloakajn kovrilojn.
Puschendorf
Puschendorf estas ankaŭ la germana nomo de Poşaga de Sus en Rumanio.
Puschendorf [puŝndorf] estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Fürth kaj en la distriktaro Meza Frankonio de la federacia lando Bavario. Fine de la komunumo havis  loĝantojn.
1222
En la jaro 1222 post Kristo okazis, interalie:
Humura Esperantista Libera Aranĝo
Humura Esperantista Libera Aranĝo (HELA) estas Esperanto-renkontiĝo organizita de la Pola Esperanto Junularo kaj klubo Varsovia Vento. Ĝi okazas ĉiu-jare komence de majo en urbo Hel, je duoninsulo Hel en Pollando.
Filmkonkurso
Dum HELA grupoj de partoprenantoj realigas amatorajn filmojn. La lastan vesperon de aranĝo okazas filmkonkurso. La premioj, kiujn ĉiujare atribuas la Hela Akademio de Amatoraj Filmoj, estas Hellenoj en kvar kategorioj: Humura, Esperantista, Libera kaj Aranĝa. Krome ekzistas premio de publiko, kiu nomiĝas Ora Kuniklo.
2006
Ĉeestis 24 esperantistoj el 4 landoj.
Ekster la konkurso estis kreita filmo Rememoro (Google Video)
Orbita klineco
La orbita klineco, aŭ inklinacio, estas la angula diferenco inter la orbita ebeno de ĉielobjekto (ĉu planedo, ĉu luno, ĉu sputniko) disde la orbita ebeno de alia ĉielobjekto. Kutime la referenca orbita ebeno estas tiu de la Tero, do la ekliptika ebeno. Laŭ tiu kunteksto, inklinacio de la Tero esta nul (i = 0 grado).
Vidu ankaŭ
Кеплеровы элементы орбиты
İspir
Sper aŭ Speri estis antikva kartvela princlando. Unu parto de tiu princlando, Malalta Sper estis distrikto de Armenio ĉ. 400 - 800. Situanta nordokcidente de moderna Erzurum (Turkio), en la montoj, proporcias al nuntempa turka distrikto de İspir kaj nordaj montaj areoj de Erzurum-provinco.
Sper foje estis ĉefregno de bagratida dinastio kaj de longe antaŭ kiam la bagratidoj iĝis reĝoj de Kartvelio (809) kaj pli posta Armenio (885).
Paloznak
Paloznak estas malgranda vilaĝo kun titolo vinvilaĝo, municipo kaj somera banloko en Hungario, en regiono Meza Transdanubio, en departemento Veszprém, en Distrikto Balatonfüred. La slavdevena nomo signifas: ĉe vinberejo.
Situo
Paloznak situas laŭ norda bordo de Balatono, laŭ ĉefvojo kaj fervojo Székesfehérvár-Keszthely inter Balatonalmádi kaj Balatonfüred.
Historio
Tiu loko estis loĝata jam dum la neolitiko. La unua mencio okazis en 1079. Dum dominado de turkoj la vilaĝo restis daŭre loĝata.
Paloznak apartenas al vinregiono de Balatonfüred-Csopak. Vilaĝservoj estas biblioteko, interretejo, kuracejo, etapoteko, migra poŝto.
Famuloj
En Paloznak mortis akvopilkisto Péter Rusorán.
Lalibelo
Lalibelo estas monaĥa urbo de la nordo de Etiopio, la dua sankta urbo de la lando, post Aksumo; ĝi estas grava centro de pilgrimado. Preskaŭ la tuta loĝantaro apartenas al la Etiopia Ortodoksa Eklezio.
Ĝi situas en la federacia subŝtato Regiono Amharo, je 2.500 metroj super la marnivelo. Laŭ la Centra Agentejo de Statistiko de Etiopio, ĝi havis en 2005, 14.668 loĝantojn (7.049 viroj kaj 7.619 inoj)
Lalibelo, antikve konata kiel Roho, estis la ĉefurbo de la dinastio Zaguo. Ĝi ricevis tiun nunan nomon de la reĝo Gebra Maskal Lalibela (1172-1212), sanktigita de la Etiopa eklezio, kiu volis konstrui novan Jerusalemon pro la konkero de Sankta Lando de la islamanoj. Multaj el ĝiaj historiaj konstruaĵoj havas jerusalemajn nomojn.
La urbo gastigas la famajn preĝejoj surŝtone ĉizitaj de Lalibelo, konstruitaj dum la regado de Gebra Maskal Lalibela kaj deklaritaj Monda heredaĵo de Unesko en 1978. La plej elstara estas la Beta Girorgios (Domo de Sankta Georgo).
Proksime al la preĝejoj troviĝas la monaĥejo Aŝetan Marjam kaj la preĝejo Yemrehana Krestos, de la 11-a jarcento.
Lalibelo en Esperanto
En la kvina kanto de la verko de Abel Montagut nome Poemo de Utnoa okazas asembleo de la Gobanoj (eksterteranoj). Tie oni akceptas, ke oni plikuraĝigu la malfortigitan Utnoan (nome la ĉefrolulo Noa) pere de la drogo anoŭdo. Inna malsupreniras kaj liveras ĝin al Noa. Je ties efiko aperas antaŭ li la poeto Valmikio kaj poste la japana pentristo Hokusajo kiuj montras al li laŭvice la enormajn atingojn de la estonta homaro, se li sukcesas savi ĝin, nome, en Azio, kaj poste venas la vico de Fidiaso, kaj poste Maria Sklodovska, kiuj montras al Utnoa la mirindaĵojn de Eŭropo. La venonta ĉiĉerono estas Akenatono kiu montras interesaĵojn el Afriko kaj poste prezentas la venontan ĉiĉeronon nome Sunĝata Kejta; tiu omaĝas la historian gravon de Lalibelo:
20-a de februaro
La 20-a de februaro estas la 51-a tago de la jaro laŭ la gregoria kalendaro. 314 tagoj restas (315 en superjaroj).
Je la 20-a de februaro okazis, interalie:
Tagoj de semajno
La 20-a de februaro estas (laŭ gregoria kalendaro):
Ilia Ĉavĉavadze
Ilja Ĉavĉavadze (kartvele: ილია ჭავჭავაძე) (8a de novembro de 1837 ĝis 12a de septembro de 1907) estis verkisto de Kartvelio, poeto, ĵurnalisto, reforminto de la moderna kartvela lingvo, fondinto de la Societo por Disvastigo de Eduko inter Kartveloj kaj advokato kiu enkapigis la renaskiĝon de la Naciisma Movado de Kartvelio en la dua duono de la 19-a jarcento dum la regado de Rusio sur Kartvelio. Hodiaŭ estas amplekse konsiderata kiel unu el la fondintoj de la nuna Kartvelio. Li estis sanktigita kiel Sankta Ilja la Justa (წმინდა ილია მართალი) far la Kartvela Ortodoksa Eklezio. Nuntempe la kartveloj nomas lin kiel "Patro de la Patrio".Inspirita de la tiamepokaj liberalaj movadoj en Eŭropo, kiel verkisto kaj publika elstarulo, Ilja Ĉavĉavadze dediĉis parton de sia laboro por vekigi la naciismajn idealojn en Kartvelio kaj la kreado de stabila socio en sia patrio.
Liaj plej gravaj verkaĵoj estis: La Ermito, La Fantomo, Vidvino Otaraant, Kako la ŝtelisto, kaj aliaj. Ankaŭ li estis la estro de la eldonejoj de la revuoj (1863-1877 Sakartvelos Moambe) kaj Iveria (1877-1905), kaj aŭtoro de multnombraj artikoloj por tiuj revuoj. La plejparto de liaj verkaĵoj temas pri Kartvelio kaj la kartveloj. Li estis protektinto de fervoruloj por la konservado de la kartvela lingvo kaj kontraŭ la rusigado de la kartvela kulturo.
Ĉavĉavadze estis pafmortigita de murdistoj, gvidataj de Gigla Berbiĉaŝvili, en Cicamuri, ekster Mcĥeta. Lia mortigo iĝis nacia tragedio, la kialojn kaj pluajn detalojn ankoraŭ esploras historiistoj kaj fakuloj.
Lajos Szász
SZÁSZ Lajos (sa:s) estis hungara politikisto, ministro naskita en Satmaro en 1888 kaj mortinta en Budapeŝto la 24-an de aŭgusto 1946.
Reuss
Reuss (germana aŭ franca, en Esperanto ankaŭ Rojso) estas rivero, kies fonto troviĝas ĉe la Gotard-masivo. Kun akvokolekta areo de 3425 km² ĝi estas la kvara plej granda rivero en Svislando post Aro, Rejno kaj Rodano.
Fontoj
La fontoj de la Reuss trovigas ĉe la Gotard-montpasejo (Gotardo-Reuss) kaj la Furkopasejo (Furka-Reuss) je alteco de 2431 metroj super marnivelo. La du brakoj kuniĝas en la Urseren-Valo kaj fluas tiam tra Andermatt kaj poste tra Schöllenen-Abismo, tiam tra Göschenen al Altdorf.
Kvarkantona Lago
La Reuss fluas post Erstfeld ĉe Flüelen en la Lagon de Urio, kiu estas brako de la Kvarkantona Lago.
Svisa Mezlando
Ĉe Lucerno la rivero elfluas el la norda bazeno de la Kvarkantona Lago, la tiel nomita Lago de Lucerno. En Emmenbrücke al ĝi alfluas la rivero Eta Emme, kiu senakvigas la valon de Entlebuch. Kiel jam impresa rivero ĝi nun fluas preter urbetoj kiel Mellingen kaj Bremgarten, parte kiel limrivero de la kantonoj Zuriko kaj Argovio ĝis ĝi finfine ĉe Windisch alfluas al la rivero Aro.
Akvokastelo
La regiono de la alfluejo de Reuss al Aro sur alteco de nomiĝas Akvokastelo (en la germana lingvo Wasserschloss). Kuniĝas tie Reuss kaj Aro kaj nur kelkcent metrojn poste ankaŭ Limato, kiuj estas tri el la kvin plej akvoriĉaj riveroj de Svislando.
Ondrej Nepela
Ondrej Nepela (naskiĝinta la 22-an de januaro 1951 en Bratislava, Ĉeĥoslovakio – mortinta la 2-an de februaro 1989 en Mannheim, Germanio) estis slovaka artsketisto.
Edita Pieĥa
Edita PIEĤA (Edith-Marie Pierha, Edyta Piecha, Эдита Станиславовна Пьеха) naskiĝis en la franca urbo Noyelles-sous-Lens (departemento Pas-de-Calais) la 31-an de julio 1937. Ŝi estas eminenta rusia kantistino kaj aktorino. Ŝiaj gepatroj havis la polan originon. Ili venis Francion serĉinte laborlokojn. Patro Stanislavo Piecha kaj patrino Felicia Korolevska ekloĝis en Noyelles-sous-Lens, kie ili laboris en tiea minejo. En la loĝejo situanta sur strato Rue de Flandres, 37 naskiĝis ties filino Edita.
Infanaĝe Edita spertis multajn malfacilaĵojn en Francio, kiun okupis germanaj nazioj ekde 1940 ĝis 1944. Tiam pereis ŝiaj patro kaj pliaĝa frato. En 1946 ŝi kune kun la patrino, la duonpatro kaj la malpliaĝa frato revenis Pollandon. Ili ekloĝis en urbo Wałbrzych situanta en Malsupra Silezio. Tie Edita sukcese finis la lokan pedagogian liceon kun la laŭda atesto kaj diplomiĝis kiel instruistino de elementa lernejo. Samtempe ŝi ellernis la rusan lingvon en specialaj kursoj.
Ekde marto de 1956 la ensemblo nomiĝis “Amikeco” (ruse «Дружба»). La nomon elpensis kaj proponis ĝia solistino Edita Pieĥa. Samjare ŝi edziniĝis al Aleksandro Bronevickij. Tiam ankaŭ aperis la unuaj gramofonaj diskoj kun ŝiaj kantoj.
En 1961 naskiĝis ties filino Ilona Bronevickaja, kiu poste iĝis ankaŭ fama kantistino. Edita Pieĥa multe gastrolis kune kun muzika ensemblo “Amikeco” kaj ŝia bela voĉo (kontraldo) kun agrabla pola akĉento baldaŭ oni ekkonis en diversaj lokoj de la granda Sovetunio. Tamen pro ŝia pollanda civitaneco Edita ne rajtis prezenti USSR en la internaciaj konkursoj. Pro tio ŝi ekde 1967 estas civitanino de Rusio.
Grandan sukceson Edita Pieĥa havis en sia patrujo Francio, kie ŝi kantis sur unu el plej prestiĝaj scenoj de pariza “Olimpia” teatro 47 fojojn en 1965 kaj 1969 jaroj.