cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Arbarfiloskopo
Aspekto
La Arbarfiloskopo estas 11–12.5 cm longa, kaj tipa filoskopo laŭ aspekto, verdeca supre kaj blankeca sube kun citronflava brusto. Ĝi povas esti distingita el similaj specioj, kiel la Ĉifĉafo P. collybita kaj la Fitiso, P. trochilus pro ties tre markataj flavaj superokula strio, gorĝo kaj supra brusto, palaj bordoj de triarangaj flugilplumoj, pli longaj unuarangaj kaj pro ties mallonga sed larĝa vosto. Vere la kombino en la subaj partoj de flava brusto kaj blankeca ventro distingas la specion, kiu en Eŭropo povus konfuziĝi nur kun la Fitiso kiu havas tiujn samajn karakterojn, sed la kontrasto ĉe la Arbarfiloskopo estas multe pli markata, same kiel la superokula strio kaj krome ĝi havas pli flavajn krurojn.
Kantoj
Ĝi havas du kantotipojn, ofte (sed ne ĉiam) faratajn alterne; altatona flua metaleca trilado de pliiĝanta tempo pit-pit-pitpitpitpt-t-t-ttt daŭre 2–3 sekundojn, kaj serio de 3 al 5 descendaj notoj malaltatonaj piuu-piuu-piuu. La kontaktalvoke estas milda pepado, simila al la dua kantotipo, sed pli mallonga kaj farata solece, "piu".
La Magdalena Tlaltelulco
La Magdalena Tlaltelulco estas unu el la 60 komunumoj de la meksika subŝtato Tlaxcala, kiu estas meksika subŝtato kiu situas en la centra Meksiko, relative proksime al la urbo de Meksiko. La ĉefurbo de la komunumo estas La Magdalena Tlaltelulco. Krom la ĉefurbo 0 aliaj loĝlokoj (statistike: urboj, vilaĝoj vilaĝetoj, domaroj) apartenas al la komunumo. La kodnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 29048.
Geografio
La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 15046 loĝantojn. El tiuj estis 7302 viroj kaj 7744 virinoj. La komunumo havas surfacon de 14,23 km². La meza alteco (de la ĉefurbo) estas 2320 metroj super la marnivelo.
Sociogeografio
En la jaro 2000 en la komunumo vivis 10540 personoj, pli aĝaj ol 5 jaroj. El tiuj 445 personoj sciis paroli indiĝenan lingvon. Tio signifaske 4,22 % de la loĝantaro en la koncerna jaro sciis paroli indiĝenan lingvon.
Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a., (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).
Tibor Szentiványi
Tibor Szentiványi [sentivánji], laŭ hungarlingve kutima nomordo Szentiványi Tibor estis hungara inĝeniero.
Tibor Szentiványi naskiĝis la  en Budapeŝto. Li mortis la en Budapeŝto (?).
Biografio
Tibor Szentiványi frekventis cistercianan gimnazion en sia naskiĝurbo, poste li akiris diplomon en Teknika Universitato de Budapeŝto en 1958. Post siaj studoj li okupiĝis pri evoluado de komputiloj en diversaj laborejoj, en tiu tereno li faris por la lando pioniran laboron. En 1965 li estis unu el la fondintoj de laboratorio pri informado. En 1967 li laboris en Londono, en 1975 li esploris en Luksemburgo. Li estis spertulo pri ludado helpe de komputiloj. Li ricevis kelkajn premiojn, eĉ li fondis premion en 2000.
Ploŝĉadj Marksa (stacio en Novosibirsko)
Ploŝĉadj Marksa (Площадь Маркса) estas fina stacio de la Metroo de Novosibirsko sur la 1-a linio, ĝi situas najbare de la stacio  en Novosibirsko. La stacio estis malfermita la }.
142562 Graetz
142562 Graetz estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la de la germana astronomo Mike Kretlow elde la Observatorio Michael-Adrian en Trebur (Hesio, Germanio).
Nomo
Ĝi estis nomita en memoro de la germana oficiro Paul Graetz (1875–1968), la unua homo, kiu trairis per aŭtomobilo. Li ekiris el Daresalamo (Tanzanio) la kaj plenumis la defian vojaĝon de 1000 km en Swakopmund (Namibio) la. Dum 1911-1912, li travojaĝis Afrikon per motorboato.
Pastora Imperio
Pastora Imperio estas la spektakla nomo de Pastora Rojas Monje (Sevilo, 13a de aprilo 1889 -Madrido, 14a de septembro 1979), estis hispana cigana dancistino kaj kantistino kaj unu el la figuroj plej gravaj de la folklora flamenko el ĉiu epoko.
Vivo
Nur dek-jaraĝa, ŝi ekkarieris kaj nur du jarojn poste ŝi jam estis konata kiel Pastora Monje. Poste kiel Pastora Rojas kaj finfine kiel Pastora Imperio, nomo kiu estis uzita, en la duopo formita kun Margarita la Retoña sub la nomo de Fratinoj Imperio. Oni indikis ankaŭ ĉu la origino de tiu spektakla nomo rilatas ankaŭ al onidira frazo de la dramaturgo Jacinto Benavente: "Tiu ĉi Pastora valoras imperion".
Pro sia nekonfuzebla personeco, admirota de sia publiko, ŝi akiris ankaŭ la admiradon de la etoso de intelektuloj kaj artistoj de la epoko. Ŝi iĝis muzo de pentristoj, poetoj kaj aliaj artistoj, kiel por ekzemplo Julio Romero de Torres, kiu pentris sian portreton, aŭ Mariano Benlliure, kiu inspiriĝis en ŝia figuro por krei unu el siaj skulptaĵoj. Verkis pri ŝi verkistoj tiom gravaj kiom Ramón Díaz Mirete, Ramón Pérez de Ayala, Tomás Borrás aŭ la fratoj Álvarez Quintero, inter aliaj. Ŝi estis edzino dum unu jaro de la fama toreisto de la epoko Rafael Gómez «El Gallo», — kies nupto okazis la 20an de februaro 1911 en la Preĝejo de Sankta Sebastiano de Madrido —, kiu agnoskis ŝian filinon Rosario Gómez Rojas, naskiĝinta en 1920, kiu vere estis filino de Fernando de Borbón y Madán, duko de Dúrcal, kuzo de la reĝo Alfonso la 13-a.
Kariero
Ŝia stilo movi brakojn kaj manojn, per mildaj turnoj kaj rondoformaj bildoj pasis al historio kiel modelo de la bonkvalita brakomovo flamenka, pro kio ŝi elstaris ĉefe kiel dancistino. Pastora Imperio ankaŭ enmodigis la "bata de cola", nome tipa flamenka vestaĵo de dancistinoj.
Ĉirkaŭ 1905, ŝi okupis lokon inter la steloj de la ĝenro de la zarzuelo, kiel kompano de La Fornarina, la Bella Chelito kaj Amalia Molina. En 1912 ŝi ludis en la Teatroj Romea kaj La Latina. En 1914 ŝi veturis al Parizo kaj poste trairis la Atlantikon por danci en Kubo, Argentino kaj Meksiko, inter aliaj amerikaj landoj.
Ŝi definitive sukcesis kiam ludis kiel unua figuro en la premiero de El amor brujo, de Manuel de Falla, la 15an de aprilo 1915 en la Teatro Lara de Madrido, pro la demarŝo de Jacinto Benavente, kiu faris la kontakton kun Manuel de Falla. La 14an de februaro 1917 ŝi dancis antaŭ la Gereĝoj de Hispanio okaze de festo favora al la Ruĝa Kruco.
Post epoko de neaktiveco, Pastora Imperio revenis sur la scenejoj en 1934. Reaperis en la Teatro Coliseum de Madrido kie ŝi ludis la pasodoblon Retrato lírico, verko de Álvaro Retana kaj José Casanova por tiu okazo. Krome oni premieris ankaŭ alian version de El amor brujo en la Teatro Español, en kiu partoprenis ankaŭ La Argentina, Vicente Escudero kaj Miguel de Molina. La nieta de Carmen, El color de mis ojos kaj la pasodoblo ¡Viva Madrid! estis aliaj de la mirindaj kreaĵoj kiujn Pastora Imperio ludis.
Dum la periodo inter 1942 kaj 1954, escepte mallonga kunlaboro kun la dancistino Pilar López en 1946, ŝi regis gastejon La Capitana, nome ejo kien venis diversaj artistoj kaj posedaĵo de la toreisto Gitanillo de Triana. En 1957 ŝi partoprenis en la premiero de la teatraĵo Dónde vas Alfonso XII, de Juan Ignacio Luca de Tena, en la Teatro Lara, kaj en 1958 ŝi partoprenis ankaŭ en spektaklo de Luis Escobar Kirkpatrick titolita Te espero en Eslava.
Ŝi partoprenis en kelkaj filmoj nome la jenaj: La danza fatal (1914); La reina de una raza (1917); María de la O (1936); La marquesona (1940); Canelita en rama (1943); El amor brujo (1949); kaj Duelo en la cañada (1959).
Montasola
Montasola estas komunumo de Italio.
Leutenberg
Leutenberg estas urba komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Saalfeld-Rudolstadt de la federacia lando Turingio. Fine de la jaro la komunumo havis  loĝantojn. La liberaera naĝejo Alexandrabad nombriĝas inter la plej bele situantaj naĝejoj de tuta Turingio.
Historio
La dinastio de Lutenburg unue menciitis en 1187; ties vilaĝo malsupre de la burgo estiĝis en la 13-a jarcento (endokumenta mencio kiel urbo estas de 1326). Inter 1326-1564 la burgo estis rezidejo de flanka linio de la grafoj de Schwarzburg. En la najbara vilaĝo Kaulsdorf-Hockeroda troviĝis la kuprofandadejo Saigerhütte Leutenburg: ĝi estis tiam la plej lukra ercprilabora entrepreno de tuta Meza Germanujo. Fajrego de 1800 detruis ĉion krom la burgon Friedensburg, ankaŭ la dominikana monaĥejo kiu funkciis inter 1395 kaj 1533. Sekvis rekonstruo de la urbokerno sur tute rektangula horizontala projekciaĵo. En la 20-a jarcento ekfloris turismo en la urbo, kion atestas ekz. la iama Katja-Niederkirchner-ripozdomo. Ĝi malkonstruitis en decembro 2021. Kastelo Friedensburg, hodiaŭ fakkliniko dermatologia, estis oficiala gastdomo de la GDR-registaro.
Geografio
Leutenberg estas urbo ĉe la rivero Sormitz, flanka rivero de Loquitz, meze de la Naturparko Thüringer Schiefergebirge-Obere Saale. La urbo havas naŭ kvartalojn: Kvar aliaj teritorioj ne formas vere propran kvartalon: Grünau, Löhma, St. Jakob, Unterhütte/Oberhütte. Ĉirkaŭ Leutenburg estas sep valoj, nome:
Kirko Sankta Maria Magdala
Ĝi konstruitis post la urba fajrego inter 1812-15 supre de la centra bazarplaco estante rektangula hala kirko kun turo uesta. Ene estas malalta plafono kaj galerioj du kun moedesta ambonaltaro kaj skulptaĵo pri Kristo dum ĉasado de ĉirkaŭ 1510. Laŭdire temas pri verko de Hans Gottwalt von Lohr el Saalfeld (Saale).
Kapelo Sankta Ciriako
Sur la tombejo kaj ĉe la piedo de la burgo troviĝas malgranda rektangula kapelo datumante el la 15-a jarcento. Ĝi alikonstruitis en 1714 ĉe la fenestroj. La plafono ene estas plata kaj ligna, la orgeno sur galerio estas oriente. Sur la tombejo estas ankoraŭ kelkaj tomboŝtonoj barokaj.
Friedensburg (nomo ekde 1564)
La kastelo troviĝas sur kono monta dekliva kaj menciitis endokumente ekde la 14-a jarcento. La grafoj de Schwarzburg-Leutenberg igis pligrandigojn konstruajn inter la jaroj 1491 kaj 1524 (nordaj, sudaj, orientaj aloj kaj tri ĉeportalaj ejoj). Bruloj estis en 1695, 1726 kaj 1934. En 1646 fariĝis noviĝo de la ekipaĵoj kaj diversaj trabfakaĵoj. Bedaŭrinde nur malmulto konserviĝis pro la fajroj kaj daŭraj novigoj. Post restaŭradlaboroj inter 1953-55 ĝi servis kiel feria hejmo, ekde 1993 ĝi estas kliniko faka. La komplekso burga tre similas al Hoher Schwarm en Saalfeld. La lasta brulo de 1934 detruas la kapelon kaj la plejmulton de la internaĵoj (ekz. la stukajn plafonojn).
Naturparkdomo
Ĉe la urborando (Wurzbacher Straße nr 16) en la direkto de Wurzbach kaj rekte ĉe la Sormitz-migradopado interesa naturparkdomo (germane: Naturparkhaus) kun fascinaj daŭraj ekspozicioj pri rojoj, arbaroj ĉe Rennsteig kaj la burgoj de ĉe Saale kaj la geologia historio de la protektika parko Skista mondo (Schieferland). Videblas ankaŭ belegaj mineralaĵoj.
Regionhistoria muzeo
En iama ŝufarejo troviĝas la regionhistoria muzeo (germane: Heimatmuseum Leutenberg (Herrngarten nr 7). Ĝin ĉirkaŭas eta herba ĝardeno. Oni informiĝas pri la urba historio kaj la grafa flanka linio. Krome endkondukoj estas en la disvolviĝo de diversaj metioj kaj agrikulturo. Originala ŝufarista laborejo gape esploreblas krome. Ankaŭ la historio de la fajrobrigadoj - kiuj ofte konfrontiĝis la brulegoj enurbaj - prezentatas kiel ankaŭ la evoluo de forstistaĵoj, burĝara vivo, filmofarado kc.
Martombigo
Martombigo aŭ pli precize enmara entombigo estas la dispono de homaj restaĵoj en oceano, normale el ŝipo aŭ boato. Ĝi estis regule farata de ŝiparmeoj, sed estas farata ankaŭ de privatuloj en multaj landoj. Plej ofte oni uzas ĉerkon por enmeti la kadavron, sed tio povas okazi sen ĉerko, ekzemple okaze de neceso, katastrofo aŭ simile, kaj ankaŭ eblas porti al maro cindrigitajn restaĵojn kaj lasi la cindrojn mare kiel montro de disigo de la mortinto tutmonde.
Tradicie ĝi estis nepra neceso kiam ŝipoj ne havis frostigajn instalaĵojn. Poste tio estis uzata ankaŭ kiel omaĝo al mortintoj en bataloj aŭ en servaj agadoj, kiaj ekspedicioj, esploroj ktp. Poste ĝi estas elektita kiel fina destino fare de personoj kiuj deziras tue disiĝi al la naturo.
Diversaj religioj havas diferencajn sintenojn prie.
Personoj enmare entombigitaj
Kelkaj famaj enmare entombigitaj:
Vaad Leumi
Vaad Leumi (hebree ועד לאומי), konata ankaŭ kiel Juda Nacia Konsilantaro de Palestino (JNK) aŭ Juda Popola Konsilantaro estis ĉefa nacia instituto de la juda komunumo en Palestino dum la Brita Mandato.
Vaad Leumi estis fondita en 1920 por gvidi la judajn komunumajn aferojn. Ĝi reprezentis plimulton de la judaj frakcioj, ĝia unua gvidanto estis rabeno Abraĥam Isaac Kook.
La 2-an de marto 1948, Vaad Leumi decidis formi transiran registaron kaj proklami fondon de ŝtato Israelo (14-an de majo, 1948). Membroj de Vaad Leumi estis membroj de la unua provizora registaro de Israelo.
Ŝamaoj
Ŝamaoj estas la ofta nomo de iuj Muŝkaptuledoj de la genroj Copsychus kaj Trichixos. Ili estas insektivoraj birdoj kiuj ankaŭ iufoje manĝas berojn kaj aliajn fruktojn. Ili estis antaŭe en la familio Turdedoj, sed nune estas pli ofte traktataj kiel parto de la familio Muŝkaptuledoj.
Ili ĉefe loĝas en ĝardenoj kaj arbaroj de Afriko kaj Azio.
Stacio Takachaya
Stacio Takachaya (japane: 高茶屋駅 [Takaĉaja-eki], angle: Takachaya Station) estas fervoja stacio en Tsu, Gubernio Mie, Japanio. La stacio servas 1 linion de JR Centra: Linio Kisei (ĉefa).
Róbert Nagy
Róbert Nagy [nadj], laŭ hungarlingve kutima nomordo Nagy Róbert estas hungara violonĉelisto, altlerneja instruisto.
Róbert Nagy naskiĝis la en Makó.
Biografio
Róbert Nagy en la aĝo de sep jaroj komencis violonĉeladi en la loka muziklernejo. Post 5 jaroj li atingis la unuan lokon en la ŝtata konkurso por junaj violonĉelistoj. Inter 1979 kaj 1989 li studis en Muzikarta Altlernejo Ferenc Liszt. Liaj plej gravaj instruistoj estis Csaba Onczay kaj Miklós Perényi. Ekde 1987 li jam apartenis al junulara orkestro kun estreco de Claudio Abbado. Ekde 1989 li plulernis en Universitato por Muziko kaj Drama Arto de Vieno de de:Wolfgang Herzer. Inter 1990–1992 li apartenis al orkestro en Malsupra Aŭstrio, poste al filharmonia oekestro de Vieno. En 1994 li debutis en Japanio, en la sekva jaro li fondis triopon en Vieno. Inter 1999–2005 li instruis en konservatorio de Vieno, de 2009 ĝis 2018 en la menciita Universität für Musik. Nagy estas edziĝinta al hungara pianisto. Li ricevis 3 konkursajn premiojn inter 1978-1989.
Jacques Eugène Duclaux
Jacques Eugène DUCLAUX (14-an de majo 1877 - 13-an de julio 1978) estas franca fizikisto, biologo kaj kemiisto, profesoro en Kolegio de Francio, membro de la franca Akademio de sciencoj.
Jacques Duclaux estas filo de Émile Duclaux (1840-1904), fizikisto, biologo kaj kemiisto, direktoro de la Instituto Pasteur, fondinto-membro kaj vic-prezidanto de la Franca Ligo por la rajtoj de la homo kaj de la civitano.
Jacques Duclaux estis profesoro de ĝenerala biologio en Kolegio de Francio de 1931 ĝis 1948. Li estis elektita kiel membro de la Akademio de sciencoj, en la sekcio de liberaj akademianoj, en 1939, poste en la sekcio de kemiaj sciencoj en 1976. Li estas fondinto de la Societo de kemio-fiziko.
Li edziĝis kun Berthe Germaine Appell, filino de la matematikisto Paul Appell kaj bofratino de la matematikisto Émile Borel.
Aleksandro Tamanjan
Biografio
Tamanjan naskiĝis en Ekatirinodar en 1878 en familio kie la patro estis bankisto. En 1904, Tamanjan diplomiĝis en la Akademio de Artoj de Sankt-Peterburgo. Lia stilo estis klare inspirata de la novklasika arkitekturo, tre populara en Eŭropo dum la 19-a jarcento kaj en Usono ĝis la unua duono de la 20-a jarcento.
Liaj unuaj rimarkindaj verkaĵoj debutas kelkajn jarojn pli malfrue. Li dezajnis i.a., en 1911, la domo de Koŝubei en la imperia rezidejo (Carskoje Selo) proksime de Sankt- Peterburgo, la princa domo Ŝerbatovo en 1911-1913 kaj la domo de la dungitoj de la fervojo en Moskvo inter 1913 kaj 1923.
Erevano kaj la soveta Armenio
Ekde 1925, Tamanjan dizajnis la urbajn planojn de multnombraj armenaj vilaĝoj kiaj Leninakan (hodiaŭ Gyumri), Nor-Bajazeto (hodiaŭ Gavaro) aŭ Eĉmiadzin en 1927. Sed Tamanjan estas pli konata kaj fama pro la transformado de la ĉefurbo, Erevano, en la tipa soveta stilo. Liaj unuaj planoj estis sankciataj en 1924 kaj la malnova malgranda provinca ĉefurbo rapide transformiĝas en moderna kaj granda urbo kie regas larĝaj arbumitaj avenuoj kaj multnombraj placoj, ĝis la Placo de la Respubliko, la koro de la urbo ĝis la nuntempo. Li ankaŭ estis la kreanto de multaj erevanaj monumentoj kiel la fama Opero ekkonstruita en 1926.
Ratkovo (Serbio)
Situo
Ratkovo situas sur ebenaĵo, laŭ ĉefvojo kaj fervojo Sombor-Novi Sad.
Historio
Hungaroj alvenis en 896 kaj ili fondis ŝtaton en 1000. Post la turka erao diversaj popoloj alvenis al la senhomaj lokoj. En 1910 loĝis en Paripás 4073 da homoj, (3283 germanoj). Ĝis fine de la 1-a mondmilito la vilaĝo apartenis al Hungario, al Bács-Bodrog, al distrikto de Hódság, poste al Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj, depost 1928 al Jugoslavio. En 1941 la hungara armeo okupis la regionon kaj iĝis parto de Hungario ĝis 1944. Poste la germanoj estis deportiaj. En 2002 loĝis en Ratkovo 4118 da homoj, (serboj 3760 (91 %), montenegranoj 62 (2 %), jugoslavianoj 43, slovakoj kaj hungaroj 39, kroatoj 27 po (1 %) kaj aliaj).
Răuți
La hungara nomo Aurélháza baziĝas sur la grafo Aurél Dessewffy, en kies teritorio la vilaĝo estis fondita en 1843. Unue tie setlis 40 hungaraj familioj el Sânmartinu Maghiar. Ekde 1858 aldoniĝis germanaj setlantoj.
En 1910 ĝi havis 1 135 loĝantojn (646 hungaroj, 448 germanoj, 29 rumanoj); en 1992 520 (283 rumanoj, 224 hungaroj, 13 germanoj). Ĝia unua mencio skriba estas el 1843 (fondo). Ĝis 1919 ĝi apartenis al Torontál en Hungario.
Sekurĉambro
La banka sekurĉambro, trezorejo estas sekurigita loko, kie oni rezervas monon, valoraĵojn, valorpaperojn kaj aliajn valorajn varojn, dokumentojn. La banka sekurĉambro havas kiraskovritan muron (ŝtalbetono, dika min. 30 cm) kaj malpezan, komplike malfermeblan pordon (dika eĉ 1,1 m).
La banka sekurĉambro evoluis responda al priraboj de bankoj. La modernaj bankaj trezorejoj estas elektronike pli forte garditaj, tiel ili jam ne bezonas tiel pezajn pordojn kaj dikajn murojn.
La nun konataj bankaj sekurĉambroj estis evoluigitaj ekde mezo de la 19-a jarcento. La kombinitan fermadon inventis Linus Yale Jr. en 1861, la tekniko per malfrua malfermigo disvastiĝis en la 1870-aj jaroj. Tio reduktis forrabon de manaĝeroj kaj bankaj estroj. La malkovro de likva nitroglicerino kaj dinamito helpis la eskplodigon de la sekurĉambra pordo.
En la 1920-aj jaroj, oni konstruis grandajn sekurĉambrojn kun dikaj muroj, pordo. La respondo al tio estis la uzo de la novinventita tranĉa torĉo. Oni bruligis oksigenon kaj acetilenon ĉe 6,000 °F (3,315 °C), la torĉo facila tratranĉis la ŝtalon. Ĝi estis unuafoje uzata en 1907, sed disvastiĝis dum la unua mondmilito. Rabistoj uzis ĝin ekzemple en 1924 ĉe 200 bankoj. La bankoj uzis post tio pordojn kun aldonita kupra tavolo, kiu ŝtopigis la truojn.
La moderna teknologio donas la avantaĝon de varmosensiloj, movsensiloj kaj aliaj atentigaj sensiloj. La nombro de la priraboj malpliiĝis.
Oni unuafoje planas, konstruas la sekurĉambron, poste alian parton de la banko.
Květov
Historio
La unua skribmencio pri la municipo devenas el la jaro 1460.
30125 Mikekiser
30125 Mikekiser estas tre malgranda treege hela asteroido de la asteroida zono malkovrita la dum la astronomia kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de Mike Kiser, kiu mentoris unu finalist(in)on de 2014 de la Intel Science Talent Search (STS), scienca konkurso por gelernantoj en lasta jaro de mezlernejo. Li estis instruisto ĉe la Brentwood High School de Brentwood (Tenesio).
François Truffaut
François TRUFFAUT (prononco, 6a de februaro 1932 - 21a de oktobro 1984) estas simbolo de la francia kinindustrio kaj unu el la fondintoj de la "Franca Nova Ondo" de kinarto. Li verkis, reĝisoris, rolludis, kaj produktis.
François Truffaut naskiĝis al needziĝinta patrino en Parizo dum la 1930aj jaroj, kiam edukis lin la patrino kaj lia adoptinta patro, Roland Truffaut. Li neniam renkontis la patron biologian. Truffaut spertis malfacilan infanaĝon, kaj pro tio ribelis kontraŭ la gepatroj specife kaj aŭtoritato ĝenerale.
Eblas interpreti la filmojn de Truffaut kvazaŭ biografiojn de lia propra vivo. La dinamiko de homaj interrilatoj estas ofta temo en la plejmulto de liaj filmoj.
Tumoro de la cerbo, diagnozita en 1983, dolorigis Truffaut. Li mortis mallonge poste en usona malsanulejo en Neuilly, Francio, en la aĝo de 52 jaroj.
Filmaro
Verkis (V), Direktoris (D), Aktoris (A), Produktoris (P)
Türkisch für Anfänger
Türkisch für Anfänger (en Esperanto: "La turka por komencantoj") estas kineja filmo, produktita germanlingve en Germanio en 2012, surbaze de samnoma televida serio de la kanalo ARD. La reĝisoro de la televida serio, Bora Dağtekin, verkis la scenaron de la kineja filmo kaj reĝisoris ĝin, per ĝi komplete novrakontante la rakonton de la televida serio. La filmo temigas la konatiĝon de du tre malsamaj germaniaj familioj, Schneider kaj Öztürk, ambaŭ vivantaj en Berlino, kiuj renkontiĝas post aviadila paneo kadre de ferio en Tajlando, kaj pro la kondiĉoj estas devigitaj plikonatiĝi.
La filmo premieris la 6-an de marto 2012 en Munkeno, kaj publike ekprezentiĝis en kinejoj la 15-an de marto 2012.
Lole y Manuel
Biografio
Lole y Manuel (Lole kaj Manuel) estis geedzoj kaj muzika paro de flamenko formita en 1972 de Dolores Montoya Rodríguez (Sevilla, 1954) kaj Manuel Molina Jiménez (Ceuta, 1948 - San Juan de Aznalfarache, Sevilla, 19a de majo 2015). Ili havas ununuran filinon ankaŭ kantistino nomita Alba Molina. Kaj Manuel Molina kaj Dolores Montoya estas membroj de familioj de ciganoj de arta stirpo de flamenkaj kantistoj kaj dancistoj.
Türkisch für Anfänger
Enhavo
Familio Schneider konsistas el patrino kaj 18-jara filino: La patrino aranĝis sian vivon laŭ la ideoj de la studenta movado de 1968, en tre alternativa vivstilo, kontraŭo de ajnaj pedagogiaj reguloj kaj en nekonvenciemo, kiu al aliaj homoj ŝajnas forte troigita kaj ofte ĝena. La filino pro sennerviĝo pri la panjo iĝis tre kontraŭa: ŝi provas ĉion kontroli kaj forte kontraŭas ĉiun emociecon. Post sukcesa atingo de abituro, do la gimnazia finekzameno, la patrino donacis al ambaŭ feriadon en Tajlando. Dum Doris revas pri kunaj diskotekaj noktoj, en amikina duopo inter patrino kaj filino, Lena volas en la ferio legi romanojn kaj teni laŭeble grandan distancon de la patrino. Samteme ankaŭ familio Öztürk, turkdevena familio de patro, filo kaj filino, en dua generacio vivanta en Germanio, planas ferion en Tajlando. Jam survoje al la flughaveno la du familioj renkontiĝas en du aŭtoj ĉe ruĝa trafiklumo, kaj ankaŭ en la aviadilo la sidlokoj estas najbaraj.
Lole y Manuel
Biografio
Ili ekkarieris kune kiel duopo en 1973 (Lole kantis kaj Manuel gitaris) kaj ili veturis al Madrido por registro de disko ĉe Movieplay, sed estis malkonsento kaj oni ne subskribis kontrakton; ĉiuokaze Nuevo Día (Movieplay, 1975) estis publikigita kaj sukcesis. Post tio la diskeldenejo CBS proponis al ili kontrakton por registri diskojn. Ekde tiam ili sukcese famiĝis, vendis multajn diskojn kaj aperis en multnombraj festivaloj tra tuta Hispanio en la dua duono de la 1970-aj kaj la 1980-aj jaroj.
Türkisch für Anfänger
Enhavo
Post kelkaj horoj la aviadilo pri avario devas surakviĝi meze de la Hinda Oceano. Preskaŭ ĉiuj pasaĝeroj senprobleme saviĝas el la savboatoj kaj estas loĝigataj en hotelo. Nur grupeto de kvar 18-jaruloj, la germanino Lena, la turkdevenaj gefratoj Cem - orienteca Don-Jŭano - kaj Yağmur - strikta islamanino, kaj Costa, balbutanta grekdevena junulo, amiko de Cem, pasigas la nokton en boato ne trovita de la savkomando, kaj la sekvan matenon ili albordiĝas sur senhoma insulo. Ili trovas kabanon, kie do antaŭe loĝis homoj kaj lasis radiofonian komunikilon, per kiu la gejunuloj povas komuniki kaj informi, ke ili estas sur nekonata insulo, sed devas atendi ke oni trovu ilin. Dumtempe, la pliaĝuloj Doris kaj Metin ekflirtas kaj fine amoras. Sur la insulo, ankaŭ Lena kaj Cem, kaj Yağmur kaj Costa, emocie pliproksimiĝas, ekflirtas, sed la amindumon tre ĝenas la malsamegaj vivkonceptoj kaj valoroj.
Ankaŭ Lena kaj Cem pasigas kunan nokton, kaj kiam poste Cem fanfaronas al sia amiko Costa, ke li sukcesis konkeri la virgulinon kaj amori kun la dormantino, Lena interne furiozas. Post kiam la junuloj estas trovataj kaj transportataj al la hotelo, ŝi venĝe sukcesas panikigi la tri turkojn, kiuj timas pri sia vivo kaj forfuĝas. Doris tre tristas, kaj pro kameraa registraĵo Lena ekscias, ke Cem neniel "konkeris" ŝin, sed nur rigardis ŝin dormanta. Sekve ŝi konfesas al la patrino pri sia intrigo, la du sukcesas retrovi la turkan familion, kaj Lena konfesas al Metin, ke ŝi panikigis la familion. Fine Doris kaj Metin denove estas paro, kaj Lena kaj Cem ankaŭ.
Lole y Manuel
Biografio
Ekde 1993 iliaj karieroj disiĝis, sed foje ili aperis kunlabore porokaze ekzemple por registrado kiel tiu de la disko de Lole Montoya Ni el Oro Ni la Plata (Sum, 2004), en kiu Manuel verkis kelkajn pecojn kaj eĉ ili ludas kune.
Türkisch für Anfänger
Enhavo
La antaŭe produktita televida serio estas laŭ enhavo la daŭrigo de la filma rakonto: La du familioj pro la pareco de Doris kaj Metin iĝis unu, du-kultura familio, kaj Cem kaj Lena, kiuj el socia vidpunkto nun estas "gefratoj", ne plu estas ama paro. Tamen la konfliktoj kaj miskomprenoj inter la kvin daŭre plej malsamaj familianoj daŭriĝas.
Lole y Manuel
Biografio
La muziko de Lole y Manuel foje aperis en kino, elstare per partopreno en filmoj Manuela de Gonzalo García Pelayo, Flamenco kaj Deprisa, deprisa de Carlos Saura kaj Siesta de Mary Lambert, krom en la sonbendo de Kill Bill: 2 de Quentin Tarantino.
La 19an de majo 2015 mortis Manuel Molina 67-jaraĝa en sia hejmo de San Juan de Aznalfarache, viktimo de mortiga kancero.
Türkisch für Anfänger
Sukceso
Türkisch für Anfänger premieris la 6-an de marto 2012 en Munkeno. La 11-an de marto la reĝisoro kaj la ĉefaktoroj komencis kinejan turneon tra Germanio, por en diversaj urboj antaŭprezenti kaj plikonatigi la filmon. En tuta Germanlingvio la filmo oficiale publika ekprezentiĝis la 15-an de marto. Laŭ gazetaraj informoj la filmo jam tiun unuan tagon estis spaktata vare de 90 000 homoj. Post la fino de la sekva semajnfino la filmon vidis pli ol 370 000 spektantoj en 492 kinejoj. La filmo sume komerce iĝis la plej sukcesa germanlingva filmo de la jaro 2012. Ĝis la fino de la jaro en kinejoj vidis ĝin 2 387 204 spektantoj. La 16-an de aŭgusto ĝi ekvendiĝis ankaŭ sur lumdiskegoj kaj en retaj filmspektejoj. Post plia jaro, la 26-an de aŭgusto 2013, la filmo prezentiĝis en la nekomerca televida kanalo ARD: tie ĝin en Germanio vidis 4,94 milionoj da spektantoj, 16 procentaĵoj de tiuj, kiuj tiuvespere entute spektis televidon.
Dilpok
Lingvistiko > Planaj lingvoj > Dilpok
Nombroj (1-10): ja, dä, ze, fi, lü, su, pö, to, ny, jar.
Marchand eldonis (almenaŭ) tri librojn pri sia lingvo, inter ili "manlibron", kiu aperis en dek lingvoj:
Li eldonis ankaŭ tradukon de romano Paul et Virginie (Paŭlo kaj Virgino) de Bernadin de Saint-Pierre en 1907.
(10936) 1998 FN11
(10936) 1998 FN11 estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la japanaj astronomoj Yoshisada Shimizu kaj Takeŝi Urata elde Observatorio de Naĉikacura en gubernio Ŭakajama (Japanio).
Dilpok
Specimenoj
Specimeneto de Dilpok: "Face ese mirel of sele" = "vizaĝo estas spegulo de animo".
Alia specimeno, el arkivo de la poŝtolisto CONLANG : "It esa an priden of tone, an radiosid den, id ava luved lure en nait satide por fudi le dust of strat, e maki le flur of an bir fulgid e frid bluden. Etot flokid nubes esa figend."
Bibliografio
MARCHAND, Alexandre Dictionnaire français-dilpoque; [Betoncourt-les-Ménétriers (Haute-Saône)] L'auteur [1906] 4 p. l., [3]-259, [1] p. 18 cm.
MARCHAND, Alexandre Vortal dilpok-frençid; [Betoncourt-les-Ménétriers (Haute-Saône)] L'auteur [1905] 5 p.l., [3]-243, [1] p. 18 cm.
CHAMPION, Jean Joseph Alexandre Marchand (1851-1914), aŭtoro de la planlingvo Dilpok En: Haupenthal, Reinhard; Haupenthal, Irmi. De A al B. Festlibro por André Albault. [Malaucène]: Editions Iltis 2000, p. 55-66
Mormonismo
Mormonismo konsistas de la religiaj, teologiaj, ritaj, instituciaj kaj kulturaj elementoj de la Movado de la Sanktuloj de la Lastaj Tagoj. Ĝi ofte temas pri la pli granda branĉo de la movado, la Eklezio de Jesuo Kristo de la Sanktuloj de la Lastaj Tagoj. Ĉi tiu estis foje nomita la Brighamita branĉo de la fido kaj ĝi estas nedisputeble la plej granda konfesio de la Movado de la Sanktuloj de la Lastaj Tagoj.
Mormonismo inkluzivas ankaŭ Mormonan integrismon, tradicio kiu ankoraŭ praktikas pluralan geedziĝon post kiam la Mormona Eklezio ĉesigis la praktikon ĉirkaŭ la 20a jarcento.
Mormonismo inkluzivas ankaŭ kelkajn malgrandajn sektojn, kiuj rompis kun la Mormona Eklezio por plutrakti pli liberalan religian vojon. Ne "Brighamitaj" tradicioj ene de la Movado de la Sanktuloj de la Lastaj Tagoj, kiel la Komunumo de Kristo, ĝenerale forne la termino Mormonismo.
Distrikto Zgierz
La distrikto Zgierz - pole powiat zgierski - estas distrikto en la provinco Lodzio de Pollando. Ĉefurbo estas la samnoma urbo Zgierz.
Biltmore-konferenco
La Biltmore-konferenco okazis la de la 9-a de majo ĝis 11-a de majo 1942 en Novjorko, Novjorkio, en la Biltmore Hotel. La konferenco estis taksita kiel eksterordinara cionisma konferenco, ĉar tiujare ne okazis cionista kongreso pro la militaraj eventoj.
Ĉefe temis pri postulo por malfermo de Palestino por la rifuĝantoj el la naziokupita Eŭropo. La konferencon gvidis David Ben-Gurion kiu deklaris ke la brit-kontrolata Palestino devas estis juda posedaĵo.
Krestaj karakaroj
Krestaj karakaroj, Krestaj karakaraoj aŭ laŭ latina scienca nomo Caracara, iam Polyborus, estas genro de rabobirdoj de la familio de Falkedoj kiuj troviĝas en granda parto de Ameriko. Ili formas parton de la subfamilio de Poliborenoj, kiu nomiĝas tiele pro la iama genronomo Polyborus, tio estas, la Krestaj karakaroj estas la tipaj birdospecioj de la subfamilio.
Taksonomio
Estas vivantaj du modernaj specioj, unu estis intence formortigita de homoj antaŭ ĉirkaŭ 100 jaroj (je damaĝo de ties insula hejmo). Oni konas kelkajn prahistoriaj taksonoj.
La restaĵoj el fosilioj pruvas la longan historion de la kontinentaj "krestaj karakaroj". Restoj de Norda karakaro, iom pli grandaj ol tiuj aktualaj sed tute identaj, troviĝis en la fama La Brea. Krome la Guadalupa karakaro povus deveni el jam distinga populacio de okcidenta Meskikio kiu sekve estis forigita fare de la ĉefa kontinenta populacio.
Eksteraj ligiloj
Foto de kresta karakaro ĉe Ŝtata Parko Brazos Bend, Teksaso:
Monte Compatri
Monte Compatri (Montecompatri) estas komunumo de Italio.
Baterio
Elektra baterio (ankaŭ akumulatoro okaze de por aŭtomobiloj, industria uzo) estas grupo de galvanaj piloj. La nocio hodiaŭ ankaŭ signifas la unuopajn pilojn.
Bazprincipoj de uzo
La elektrodaj materialoj determinas la elektran tension de la pilo laŭ la elira grandeco. Pli grandan tension oni akiras per seria konekto de pluraj elementoj.
La kapacito de baterio estas aldonita kiel teorie elgajnebla elektra ŝargo en amperhoroj. La praktike atingebla kapacito dependas de la fakta grandeco de la malŝarga kurento kaj temperaturo de la baterio.
La kapacito (energiokvanto) ĉe fiksa tensio atingeblas per pli grandaj piloj. Paralela konekto por kapacita grandigo povas kaŭzi la baldaŭan malŝargiĝon de la piloj, ĉar la unuopaj ĉeloj (piloj) diferenciĝas en interna rezisto kaj formas inter si propran kurantan cirklon.
La daŭreco, uztempo de baterioj estas aldonita per nombro de ŝargaj/malŝargaj cikloj, ĝis akumulatoro ankoraŭ havas difinitan ŝargokapaciton. La normoj de DIN 43539 parto 5 kaj IEC 896 parto 2 komunikas por tio diversajn procesojn kaj antaŭskribojn.
En multaj (riĉaj) landoj oni organizite kolektas la danĝeran rubon de la foruzitaj baterioj. En multaj landoj oni jam malpermesis vendon de hidrargo-enhavaj (super 2 %) baterioj, piloj. (Legu bateria recikligo)
Primaraj piloj
Primaraj piloj en grando de AA nomatas galvanaj piloj, kiuj post la malŝargo ne estas denove ŝargeblaj. Oni nomas ilin laŭ la uzita materialo:
Sekundaraj piloj
Sekundaraj piloj aŭ akumulatoro estas tiuj galvanaj piloj, kiuj estas reŝargeblaj post malŝargo.
Grando
Aparatobaterioj devas esti kompakta, malpeza, mekanike rezista. Ili estas aĉeteblaj kiel zink-karbona aŭ alkali-mangana baterio. La nomumo sekvas la normojn de IEC kaj ANSI:
Krom tiuj "normaj tipoj" ekzistas kompreneble multaj diversaj tipoj por fotiloj kaj aliaj aparatoj.
San Damián Texoloc
San Damián Texoloc estas unu el la 60 komunumoj de la meksika subŝtato Tlaxcala, kiu estas meksika subŝtato kiu situas en la centra Meksiko, relative proksime al la urbo de Meksiko. La ĉefurbo de la komunumo estas San Damián Texoloc. Krom la ĉefurbo 3 aliaj loĝlokoj (statistike: urboj, vilaĝoj vilaĝetoj, domaroj) apartenas al la komunumo. La kodnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 29049.
Geografio
La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 4480 loĝantojn. El tiuj estis 2192 viroj kaj 2288 virinoj. La komunumo havas surfacon de 10,46 km². La meza alteco (de la ĉefurbo) estas 2260 metroj super la marnivelo.
Sociogeografio
En la jaro 2000 en la komunumo vivis 3631 personoj, pli aĝaj ol 5 jaroj. El tiuj 10 personoj sciis paroli indiĝenan lingvon. Tio signifaske 0,28 % de la loĝantaro en la koncerna jaro sciis paroli indiĝenan lingvon.
Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a., (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).
Charles Bolden
Gradiĝinta el 1968 el la Usona Ŝipakademio, li iĝis ŝiparmea aviadisto kaj testopiloto. Post sia servo kiel astronaŭto, li iĝis Deputy Commandant of Midshipmen ĉe la Ŝipakademio.
La 23an de Majo, 2009, la prezidento Barack Obama anoncis la nomumon de Bolden kiel NASA Administranto kaj de Lori Garver kiel Deputita NASA Administranto. Bolden estis konfirmita de la Senato la 15an de Julio, 2009. Li estis la unua afrikdevena usonano kiu estris la agentejon je permanenta bazo.
La 12an de Januaro, 2017, Bolden anoncis sian rezignon el NASA dum kunsido ĉe la Sidejo de NASA en Vaŝingtono. Lia lasta labortago estos la 19an de Januaro, kaj Robert M. Lightfoot Jr. estis anoncita kiel provizora NASA Administranto.
Franca Nova Ondo
Franca Nova Ondo (france, "Nouvelle Vague") estas termino por la grupo de francaj kinistoj inter la jaroj 1958 kaj 1964. La reĝisoroj kiuj konsistigis la kernon de la grupo — François Truffaut, Jean-Luc Godard, Claude Chabrol, Jacques Rivette, kaj Éric Rohmer — estis ĉiuj film-kritikistoj por la ĵurnalo Cahiers du Cinéma (Kajeroj de Kino). Aliaj francaj reĝisoroj, inkluzive de Agnès Varda kaj Louis Malle, baldaŭ asociiĝis kun la movado de Franca Nova Ondo.
Aŭtoĥorio
Aŭtoĥorio (greka αυτο, auto: „mem“ kaj χωρίς choris: separita) estas sendependa disvastigo de semoj kaj fruktoj de la planto. Ĝi estas unu el la disvastigmeĥanismoj de planto.
Aŭtoĥoriaj plantoj aŭ memdissemantoj estas ekzemple oficina taraksako, poplo, arbara fragujo, saliko, ordinara pulsatilo kaj la plej multaj gimnospermoj.
Oni dividas la aŭtoĥorio jene:
Fuentes de Año
Fuentes de Año [FŬENtes deANJo] estas municipo en la nordo de la provinco Avilo, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al komarko La Moraña aŭ Komarko de Arévalo kaj al la jurisdikcia teritorio de Arévalo, en la nordo de la provinco.
Geografio
Ĝia municipa teritorio estas formata de unusola loĝloko, okupas totalan areon de 20,01 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 96 loĝantojn. Ĝi perdis 450 loĝantojn el la mezo de la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj. Ĝi distas 73 km de Avilo, provinca ĉefurbo. Tra la municipa teritorio fluas la rivero Valtodano, alfluanto de la rivero Zapardiel.
Ĝi limas kun Barromán, Villanueva del Aceral, Cabezas del Pozo, Villanueva del Aceral, Canales kaj Langa.
Historio
En Mezepoko okazis reloĝado. La areo apartenis al la Regno Kastilio.
Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj, terpomoj kaj betoj, pere de irigacio) kaj brutobredado (porkoj kaj bovoj) kaj rilata komercado. Lastatempe kultura kaj rura turismo ekgravis (popola arkitekturo, historia heredo, piedirado).
22395 Ourakenji
22395 Ourakenji estas malgranda, treege hela asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la de la japanaj astronomoj Kin Endate kaj Kazurō Watanabe elde la observatorio de Kitami en Abaŝiri-subgubernio (insulo Hokajdo).
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de Kenji Oura, direktoro de la Planetario de Kanoja (gubernio Kagoŝimo). Li organizas lokalajn festojn de la steloj kaj por kaj por profanuloj.
Marborda ŝiptrafiko
Marborda ŝiptrafiko aŭ Marborda navigado estas farata per ŝipoj konataj kiel marborduloj, nome ŝipoj kun neprofunda korpo uzita por komerco inter lokoj de la sama insulo aŭ kontinento. Ties neprofundaj korpoj ebligas ilin navigi tra aŭ inter rifoj kie la ŝipoj kun profundaj korpoj kutime ne povas. Tio asocias ĉefe kun komerca navigado sed ankaŭ por fiŝkaptado.
István Sennyey (1580)
Barono (ekde 1606) István Sennyey [iŝtvAn ŝenjei], laŭ hungarlingve kutima nomordo Sennyey István estis hungara pastro, episkopo, kanoniko. Lia nobela antaŭnomo estis kissennyei [kiŝenjei].
István Sennyey naskiĝis en 1580? en Küküllővár (nuntempa Cetatea de Baltă en Rumanio). Li mortis la 1635 en Győr.
Biografio
István Sennyey frekventis en gimnazion en Vieno, poste li lernis teologion en Romo. Li pastriĝis en 1616, poste li hejmenvenis. Liaj baldaŭaj ĉefaj postenoj kaj titoloj estis: Li ricevis ankaŭ diplomatiajn taskojn.
Chișirid
Chișirid [kiŝirid] (Kisürögd) estas vilaĝo en Rumanio sude de Oradea. Administre ĝi apartenas al Nojorid.
Metroo de Erevano
La Metroo de Erevano Karen Demirĝjan (armene: Կարեն Դեմիրճյանի անվան Երևանի մետրոպոլիտեն, Karen Demirĝjani anvan Jerevani metropoliten; ekde decembro 1999), familiare pli konata kiel la Erevana Metroo (armene: Երևանի մետրոպոլիտեն, ruse: Ереванский метрополитен), estas la metroo kiu funkcias en Erevano, la landa ĉefurbo de Armenio. Posedata de la armena registaro, ĝi estas funkciigita de la kompanio Erevana Metroo Karen Demirĝjan CJSC de la Ministerio pri Transportado kaj Komunikado de Armenio.
Chișirid
Loĝantaro
En 1910 ĝi nombris 754 loĝantojn (rumanoj), en 1992 147.
Metroo de Erevano
La sistemo estis lanĉita en 1981 kaj, male al la plej multaj iamaj sovetiaj metro-sistemoj, ĝiaj stacioj ne estas tre profundaj, ekzistas du stacioj sur la tero, unu malprofunda kaj la resto estas konsideritaj profundaj subtere, tamen, la profundo de tiuj stacioj ne estas troa (mezume 16–22 metroj) nur tri stacioj pli ol 30 metroj, Marŝalo Bagramjan (ĉirkaŭ 37,5 metroj), Barekamutjun (ĉirkaŭ 42 metroj) kaj metrostacio Jeritasardakan (ĉirkaŭ 37 metroj). Kelkaj stacidomoj estas komplike ornamitaj per naciaj motivoj. La metroo funkcias per 13,4 kilometra linio kaj nuntempe servas 10 aktivajn staciojn.
Historio
Erevano, la ĉefurbo de Armenio, spertis grandan kreskon dum la postmilita tempo kiam ĝi estis la ĉefurbo de la Armena SSR. Pro la tre neegala pejzaĝo de la urbo nur subtera sistemo povus plenumi ĉiujn kriteriojn por efike translokigi multajn homojn ĉirkaŭ la urbo. La unuaj planoj por metroo komencis formiĝi en la malfruaj 1960-aj jaroj, sub la aŭspicio de Anton Koĝinjan, tiam la unua sekretario de la Komunista Partio de Armenio. Komence, ĉi tio centriĝis sur rapida tramsistemo, anstataŭ sur plena subtera metrosistemo. Dum ĉi tiu tempo, la Fako pri Planado de Urba Inĝenierio klare diris, ke metro-sistemo estos aljuĝita nur al urboj kun pli ol unu miliono da loĝantoj, al kiuj mankis Erevano komence de la konstruado (1972). Tamen ĉiuj tuneloj en kiuj la tramlinioj estis instalotaj estis konstruitaj laŭ la planita projekto, kiu ebligintus eblan konvertiĝon al plena subtera metroa sistemo.
Chișirid
Historio
Ĝi estis unue menciita skribe en 1273. Origine ĝi estis hungara vilaĝo, en la fino de la 16-a jarcento jam estis loĝata parte de rumanoj. Dum lam turka submetiĝo ĝi pereis. Ĝis 1919 kaj inter 1940 kaj 1944 ĝi apartenis al Hungario (Bihar).
Metroo de Erevano
Historio
Antaŭ la fino de 1978 pli ol 4 km da tuneloj estis boritaj, kiam la planoj estis restrukturitaj tiel ke la sistemo estus malfermita kiel plena subtera metroo (kvankam por eviti kromajn burokratiajn iniciatojn la sistemo daŭre estis oficiale nomita "Rapida Tramo" ĝis ĝia malfermo).
La 7-an de marto 1981 la sistemo estis triumfe malfermita, iĝante la oka sovetia metrosistemo, kun unua kvarstacia stadio de 7,6 kilometroj. Ekde tiam, la sistemo kreskis ĝis 13,4 kilometroj, 10 metrostacia reto.
La inĝeniera laboro estis tiel altkvalita, ke dum la armena tertremo en 1988 la metroo de Erevano sukcesis elteni la tertremon, kiu paralizis la tutan respublikon kaj daŭre funkciis en la sekva tago kun nur malgrandaj damaĝoj. Tamen ĉi tio ĉesigis plej multajn etendajn projektojn, ĉar financoj estis deturnitaj al rekonstruo de la detruita infrastrukturo aliloke en Erevano kaj en norda Armenio precipe.
La 28-an de decembro 1999, la metroo ricevis la nomon de Karen Demirĝjan, la viro, kiu respondecis pri ŝanĝo de la statuso de la Rapid Tram-sistemo en Metro-sistemon, post kiam li estis mortigita du monatojn antaŭe en terora atako kontraŭ la armena parlamento.
Nomŝanĝoj
Post la dissolvo de Sovetunio kaj la sendependeco de Armenio, tri stacioj vidis siajn nomojn ŝanĝitaj en 1992. Kvara stacio estis renomita dek jarojn antaŭe, por honori Ivan Ĥristoforoviĉ Bagramjan, kiu estis soveta armea komandanto el armena origino, post sia morto.
Metroo de Erevano
Faktoj kaj ciferoj
Hodiaŭ la metroo funkcias kiel ununura linio, kun aparta branĉo inter Ŝengavito kaj Ĉarbaĥo, kiu konsistas el nur unu stacio, kaj kovras 13,4 kilometrojn,  kun trajnoj veturantaj ĉiujn kvin minutojn ekde 6:30 matene ĝis la 23:00 horoj nokte. Ĝin kutime uzis ĉirkaŭ 60,000 pasaĝeroj tage antaŭ biletpliiĝo. En 2012, 14,9 milionoj da pasaĝeroj veturis per la metroo sed la ofteco kaj kvanto falis je preskaŭ 20% ĝis 50,000 pasaĝeroj tage post la duobligo de la biletprezo. La sistemo laborigas ĉirkaŭ 1200 laboristojn. Propra trajto de la metroo estas, ke la ciferecaj tempigiloj/horloĝoj nombras, t.e ili rekomencas je la "00:00" kiam trajno ekveturas, kaj daŭre kalkulas ĝis la sekva trajno foriros. Necesas, ke pasaĝeroj konsciu, ke trajnoj ĝenerale alvenas/foriras ĉiun 5 minutojn proksimume.
Pro la malebena pejzaĝo de Erevano, la metroo en kelkaj kazoj iras sur la surfaco. El la dek stacioj, sep estas subteraj, el kiuj unu estas unu-volba malprofunda nivelo, kaj la ceteraj estas pilonaj profundnivelaj stacioj. Daŭrigante la tradicion de ĉiuj eks-sovetiaj subteraj sistemoj, la plej multaj stacioj estas delikate ornamitaj, ofte miksante armenajn naciajn motivojn kun malfrusovetia arkitekturo.
Kiam la sistemo malfermiĝis, ĝi komence ne havis deponejon, kaj flankaj spacoj en la renversaj apudaj relvojoj estis uzataj por fari riparojn anstataŭe. La konvena deponejo Ĉarbaĥo estis malfermita en 1985 kiel parto de la dua etendaĵo. En la fruaj 1990-aj jaroj la metrosistemo havis entute 70 vagonojn (ĉiuj el la modelo Metrovagonmash 81-717/81-714) formantaj ĉirkaŭ 12 trajnoj el tri vagonoj. Tamen de tiam la mezaj vagonoj estis venditaj al la Moskva kaj Sankt-Peterburga sistemoj kontraŭ revizioj por posta riparado de la veturantaj vagonoj (kiujn Ĉarbaĥa riparejo ne povis ripari pro manko de taŭga instalaĵo aŭ specialaj iloj por tion plenumi).
En 2000–2001, pro ekonomiaj kialoj, ĉiuj mezaj 81-714 vagonoj ĉesis funkcii kaj la sistemo nuntempe havas nur 13 81-717 du-vagonajn veturilojn, (12 sur la ĉefa linio, unu sur la navedo). La jara buĝeto por la Metroo de Erevano en 2002 estis 1 miliardo 440 milionoj da dramoj (ĉirkaŭ 2,5 milionoj da dolaroj). El ĉi tiu kvanto ĉirkaŭ 800 milionoj da dramoj estis financataj de la ŝtato. La resto de la buĝeto estis asignita per la enspezoj de biletkostoj, komerco kaj reklamado. Veturo sur la Metroo de Erevano kostas nuntempe 100 dramojn (ĉirkaŭ 25 dolaraj centonoj).
En 2012–2014 81-717 vagonoj estis renovigitaj. Post la renovigo trajnoj ricevis la saman eksteron kaj internon kiel la trajnoj 81-71M en Prago.
Planoj
Malgraŭ la optimismo de la kreskanta urbo (kiu atingis milionon en 1986), hodiaŭ la Metroo estas subfinancita kaj ne formas la ĉefan transportan arterion de la urbo. Ĝi havas preskaŭ neniujn etendaĵojn ekde 1989 (kvankam malgranda navedo al unusola stacio en Ĉarbaĥo). En la urba buĝeto, kiu ankoraŭ devas provizi rimedojn por ripari la damaĝojn kaŭzitajn de la terura tertremo en 1988, al la metroo mankas prioritato. La sekva etendo estos al la stacio Aĝapnjak kaj Nazarbekjan (kies konstruo estas frostigita ekde la fruaj 1990-aj jaroj).
Cetere, ĉar la Metroo ne sukcesis ligi la gravajn loĝkvartalojn antaŭ la tertremo kaj la ekonomiaj krizoj okazintaj post la deklaro de sendependeco de la nacio, mikrobusaj itineroj transprenis la spinon de la urba transporto de Erevano, ofte duobligante la metroajn itinerojn. En 2004 la jara nombro de uzantoj estis 12,1 milionoj. Ĉi tiu tendenco tamen renversiĝis en la lastaj jaroj, ĉar la trafikoplenaj vojaj arterioj de la urbo kuraĝigis la pasaĝerojn vidi la metroon kiel rapida, pura kaj pagebla transporta alternativo. Ekde 2016, la ĉiujara frekvenco de la metroo pliiĝis al 15.4 milionoj da ĉiujaraj pasaĝeroj. Antaŭ 2017, la jara frekvenco plue pliiĝis al 16,2 milionoj da pasaĝeroj.
Kvankam la nuna konstrua progreso estas malproksima, estas planoj por dua kaj tria linioj fine malfermiĝi, formante tipan sovetian triangulan projektan aranĝon de ses radiusoj, kun intersekcio en la urbocentro. Oni raportis en marto 2013, ke urbaj oficialuloj alproksimiĝis al bankoj por serĉi pruntojn por plivastigo de la metrosistemo de Erevano. En 2018, Armen Gularjan la vicprezidanto de la Komitato de Urba Disvolviĝo de Armenio diskutis la eblon konstrui alian metrostacion sur la jam ekzistanta linio. Ĉi tiu proponita haltejo inter la stacioj Davido de Sasuno kaj Generalo Andranik ofertus rektan aliron al la butikcentroj Surmalu kaj Petak. Estas neklare, ĉu ĉi tiu propono estos inkluzivita en la nova metro-etenda plano. La 15-an de majo 2019 la ĉefarkitekto de Erevano konfirmis, ke nun planas komenci la ekspansion de la metroo de Erevano. Li esprimis esperon, ke la projektaj laboroj de la nova metrostacio en la distrikto Aĝapnjak baldaŭ finiĝos kaj ke konstrulaboroj komenciĝos frue en 2020. Ankaŭ en 2019, urbestro de Erevano Hajk Marutjan anoncis, ke la antaŭaj etapoj komencis etendi la metroon norden al la distrikto Davtaŝen.
Dozmat
Dozmat estas malgranda vilaĝeto en Hungario en regiono Okcidenta Transdanubio, en departemento Vas (Hungario), en Distrikto Szombathely. Drozg signifas slave: turdo.
Metroo de Erevano
Renovigo
La Erevana Metroo estis ĝisfunde renovigita unuafoje post sia fondiĝo antaŭ 30 jaroj, kun financoj de ĉirkaŭ 41 milionoj da dolaroj asignitaj de Eŭropa Unio. Konstrua sistemo de drenado, unu el la antaŭkondiĉoj por la sekureco de la metroo, estis farita unue. Aldone, kun la helpo de la Eŭropa Banko por Rekonstruo kaj Disvolviĝo, tuneloj estis plibonigitaj, metrovagonoj renovigitaj kaj nova loĝistika ekipaĵo estis instalita. La renovigado estis tute finita antaŭ 2012.