cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Strikukolo
La Strikukolo troviĝas en malferma kamparo kun arboj aŭ arbustoj kaj en la bordoj de manglejoj. Tiu specio estas nestoparazito kutime de Furnariedoj, sed ofte ankaŭ de Trogloditedoj, kaj aliaj specioj kun kupolitaj nestoj, en kies kupoloj foje la kukolo faras truon por eniri kaj ovodemeti. La kukolino demetas unu, foje du, blankajn aŭ bluecajn ovojn en la granda nesto el branĉetoj de la gastiganto. La ovoj eloviĝas post 15 tagoj, kun pliaj 18 tagoj ĝis kiam la kukolido elnestiĝas. La idoj de la furnariedo malaperas.
Tiu specio estas ĉirkaŭ 27 cm longa kaj pezas 40 g. La plenkreskulo estas ĉefe grizbruna supre, striita nigre kaj sablokolore. Ĝi havas palan supraokulan strion, pli malhelan brunan traokulan strion kaj trian palan subokulan strion ne tiom klaran kiom la unua, krome estas tre malhelbruna kresto preskaŭ nigra al la nuko kun helbrunaj punktoj, kresto kiu estas levita kaj montrata ĉe pariĝado. La subaj partoj estas tre helaj, kaj la vosto estas longa kaj gradita. Nematuruloj estas punktitaj sablokolore kaj estas pli ruĝecaj en dorso kaj flugiloj.
Buzitka
Buzitka, hungare Bozita estas malgranda vilaĝeto kaj municipo en Slovakio.
Strikukolo
Brazila folkloro
Tiu birdo estas grava en brazila folkloro, rilata al legendo de sacio, aŭ matita-perê. Krom la nomo saci, la birdo estas konata ankaŭ kiel matinta-pereira, pitica (Pará), crispim, fenfém, martim-pererê, matimpererê, matintapereira, matintaperera, matitaperê, peitica, peito-ferido (vundita brusto), roceiro-planta, seco-fico, sede-sede, saci-do-campo, sem-fim, fém-fém, tempo-quente (varma vetero), peixe-frito (fritita fiŝo) (Bahio), kaj peixe-frito-seu-veríssimo.
Laŭ la nomo de matita-pereira ĝi estis fame menciita en fama kanto Águas de Março (Akvoj de marto) de Tom Jobim.
Satu Mare (Harghita)
Satu Mare (hungare: Máréfalva [ma:re:falva] ) estas vilaĝo kaj komunuma sidejo en Rumanio laŭ la supera etapo de la rivero Târnava Mare ĉe la sudaj piedoj de Montaro Harghita, nordoriente de Odorheiu Secuiesc. Administre ĝi iam apartenis al la komunumo Brădești, sed nun estas memstara komunumo.
Historio
Ĝia unua skriba mencio estas el 1566. Ĝis 1919 kaj inter 1940 kaj 1944 ĝi apartenis al Hungario, (Udvarhely vármegye). Ĝi estas fama pro siaj pentritaj sikulaj pordegoj. En junio 2008 oni inaŭguris la edukejon Összefogás háza (Domo de solidareco), iniciate de Fondaĵo Sankta Francisko Deva.
Buzitka
Geografio
Buzitka situas laŭ rojo, laŭ flankovojoj. Lučenec troviĝas je 10, Fiľakovo je 3 km-oj.
Historio
La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1350 laŭ tiama hungara ortografio "Bozyta". Inter 1554-1594 kaj en 1625 ĝi apartenis al la Osmana Imperio. Poste la vilaĝo ne estis loĝata dum 100 jaroj. En 1828 loĝis tie 52 vilaĝanoj en 6 domoj. Dum la hungara dominado Bozita ne estis memstara vilaĝo, sed apartenaĵo de Perse. Ĝis Traktato de Trianon la domaro apartenis al Hungara reĝlando, al Nógrád (reĝa departemento), al distrikto de Fülek, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko. Inter 1938-1945 Bozita rehungariĝis. La unua Arbitracio de Vieno deklaris, ke tiuj komunumoj, kie la hungaroj vivas en majoritato, apartenu al Hungario. Post la 2-a mondmilito la hungaroj iĝis senrajtaj laŭ Dekretoj de Beneš. La domaro ricevis municiporajton en 1957. Ekde 1993 Buzitka apartenas al Slovakio. En 2001 vivis tie 529 homoj, (473 slovakoj, 45 hungaroj).
Amerika Ligo
La Amerika Ligo (aŭ Usona Ligo, angle American League kaj AL) estas - kun la Nacia Ligo - unu el la du ligoj kiuj formas la usonajn Grandaj Ligoj de Basbalo. Ĝi formiĝis en 1899 el Western League. Ekde 1903 ludas la ĉampionojn de National League kaj Amerika Ligo por la World Series.
Inter la ligoj ekzistas diferenco ĉe la reguloj. En la Amerika Ligo, la Ĵetisto estas ludigebla nur en defendo de la kampo, dum en la Nacia Ligo li devas ankaŭ bati. En AL batas aldona batanto, la t.n. Delegita Batanto (DH).
Fondintaj grupoj estis el Indianapolis, Minneapolis, Buffalo, Detroit, Chicago kaj Kansas City.
Ĝi estas dividita en tri divizioj:
Regiona Konsilio (Francio)
La Regiona Konsilio (franclingve Conseil régional) estas la balotita asembleo de ĉiu franca regiono.
Historio
La subdivido de Francio laŭ regionoj datiĝas de 1956, sed ili estis tiam nur administraciaj kaj formalaj subdividoj, ekzemple samkiel arondismentoj aŭ kantonoj hodiaŭ. Post la malsukceso de referendumo en 1969 pri la kreaĵo de potencaj, politikaj regionoj (kiu aliparte kaŭzis la demision de Prezidento Charles de Gaulle), la sinsekvaj registaroj elektis pli gradan metodon. Tiel la Regionaj Konsilioj estis kreitaj de la leĝo de la 5-a de julio 1972
Tiam, ĉiu konsilio konsistis el la parlamentanoj (deputitoj kaj senatanoj) de la regiono, kaj el de la delegitoj de la Ĝeneralaj Konsilioj kaj komunumoj de la regiono. La konsilantoj balotis ĉiujare malgrandan buĝeton, subtenitan per kelkaj fiskaj taksoj.
En 1982 kaj 1983, la leĝoj pri sencentralizo konfidis al la regionoj plurajn taskojn, precipe pri la subteno de liceoj aŭ pri profesia formado. Nur en 1986 fariĝis la regionoj veraj "teritoriaj kolektivoj", samkiel departementoj aŭ komunumoj.
Funkciado
Ekde 1986, la regionaj konsilantoj estas balotitaj per rekta universala voĉdono. Iliaj mandatoj daŭras 6 jarojn, kaj ili estas sekve reelekteblaj. La konsilantoj balotas la prezidenton de la Regiona Konsilio, kiu disponas la ekzekutivan potencon ekde 1986 (antaŭe, tiun posedis la regiona prefekto).
La prezidento devas plenumi la decidojn de la Konsilio kaj rekruti la regionan laboristaron.
La regiona prefekto kontrolas la konformecon de la regionaj decidoj kun la naciaj leĝoj, kaj povas okazeble submeti peton al la administra tribunalo.
Ĉiu regiono, metropola aŭ transmara, enhavas Regionan Konsilion, escepte de Korsiko, kiu posedas specialan, pli aŭtonoman insulan asembleon.
Lesoparkovaja (stacio de Moskva metroo)
Lesoparkovaja (Лесопарковая) estas stacio de la Metroo de Moskvo sur Metrolinio Butovskaja. La stacio estis malfermita la.
La stacio estas lokita en Ĉertanovo Suda en Moskvo.
Ève Ricard
Ève RICARD (naskiĝis en 1948) estas franca logopediisto kaj aŭtoro. Malsaniĝinta pro la Parkinsona malsano ekde pluraj jaroj, ŝi inspiriĝis de ĉi-lasta por siaj verkoj.
Biografio
Ève Ricard estas la filino de la pentristo Yahne Le Toumelin kaj de la akademiano Jean-François Revel, kaj la fratino de la bikŝuo Matthieu Ricard. Ŝi oficis kiel logopediisto dum preskaŭ kvardek jaroj en la servejo pri Infanopsikiatrio de la Malsanulejo Sainte-Anne en Parizo kaj en la Instituto Georges Eastman. Trafita de la Parkinsona malsano, ŝi "faris el verkado antidoton kontraŭ timemo" kaj "prenis sian malsanon kiel leciono pri vivo". En sia unua libro, Parkinson Blues, publikigita en 2004, ŝi priskribas la progreson de sia malsano kaj asertas, ke "verki ĉi tiujn paĝojn estis kiel danco, kiel kanto, ĝis la forlaso de mi mem al la sola plezuro de vortoj, plenĝoje". "Nokte mi doloras, sed en la fruaj horoj mi ankoraŭ estas tie. Mia vivo estas savita. Ĉiu nokto naskas la vivon." La Dame des mots (2012) revojas la sperton de la aŭtoro kiel logopediisto kun infanoj en la aĝo de 7 ĝis 10 jaroj, plenaj je vivo sed en familiaj aŭ sociaj malfacilaĵoj kaj sufero kun skribado, lingvo kaj legado, dum en Une étoile qui danse sur le chaos (2015), poezio pri batalo kontraŭ la malsano, ŝi asertas, ke "vivi kun malsano, ne estas iĝi malsano".
La Paz (Meksikŝtato)
La Paz estas komunumo en la meksika subŝtato Meksikŝtato (Estado de México). La ĉefurbo de la komunumo estas Los Reyes Acaquilpan''.
Geografio
La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la Inegi) 232.546 loĝantojn. El tiuj 114.004 viroj kaj 118.542 virinoj. La komunumo havas surfacon de 26.71 kvadratkilometroj kaj ĝi situas je 2210 metroj super la marnivelo. La kvanto de precipitaĵo estas 615.0 milimetroj.
La geografia koordinatoj de la komunumo estas 20° 22′ norda latitudo kaj 98° 59′ okcidenta longitudo.
La malsanulo pro imago
La Malsanulo pro Imago. (Le Malade imaginaire) Komedio en tri aktoj, de Molière el la jaro 1673, el la franca tradukis Rektoro Wilhelm Velten, Lingvokomitatano kaj Komisaro por instruisto-ekzamenoj ĉe la Saksa Esperanto-Instituto, Dresden. Eldonita de Germana Esperanto-Librejo, Leipzig, 1911, 98 p.
Enhavo
La teatraĵo temas pri Argan, la «imagita malsanulo», vidvo kiu reedziĝis al Béline, kiu ŝajnigas atentajn zorgojn, sed kiu reale esperas la morton de sia edzo por heredi. Li obeema akceptas ĉiajn rimedojn preskribitajn de trompemaj kuracistoj, kiuj deziras nur kontentigi sian pacienton anstataŭ kuraci lin. Trompema servistino Toinette maskas sin kiel kuracisto kaj same preskribas ironiajn kaj mokemajn rimedojn. Angélique, la filino, amas Cléante, kion ne deziras Argan, kiu preferas kiel bofrato Thomas Diafoirus, kuracisto mem. Toinette rekomendas Argan ŝajnigi sin mortinta. La edzino kontentiĝas prie dum la filino Angélique tute sincere doloras pro la morto de sia patro, kiu siavice malkovras sian ludon kaj akceptas Cléante, kondiĉe ke tiu mem iĝu kuracisto, dum oni konsilas Argan ankaŭ iĝi kuracisto. Resume la verko primokas la malprofesiecon de kuracistoj, kiuj kaŝas sian scimankon per supozita falsa sciaro.
Kovrovitro
Kovrovitro aŭ lameneto estas maldika, plata vitraĵo por kovri objekton por ekzameno per mikroskopo.
Priskribo
Kovrovitro estas travidebla, maldikega (malpli dika ol 1 mm) vitra plato. Ĝi estas pli maldika kaj ne pli granda (larĝa, longa) ol la muntovitro, sur kiu ĝi uziĝas.
Ofte, kovrovitro estas kvadrata kaj pli malgranda ol la muntovitro, aŭ nekvadrata kaj samgranda kiel la muntovitro.
Minișu de Sus
Minișu de Sus [miniŝu de sus] (hungare: Felménes) estas vilaĝo en Rumanio oriente de Arad administracie apartenanta al komunumo Tauț. En 1910 ĝi havis 1 139 loĝantojn (rumanoj), en 1992 216. Ĝia unua skriba mencio estas el 1746. Ĝi apartenis ĝis 1919 al Hungario (Arad vármegye).
Kovrovitro
Uzo
Tipe, oni muntas la objekton mikroskope observotan sur la muntovitron kaj kovras ĝin per kovrovitro, antaŭ ol enmeto de la tuto (muntovitro, muntito, kovrovitro) en la mikroskopon. Tio ebligas facilan enmeton kaj forigon de objekton en aŭ de la mikroskopo.
La ĉeffunkcio de la kovrovitro estas platigo de solida aŭ likva specimeno, en platan tavolon de konstanta diko. Tio necesas, ĉar mikroskopo povas enfokusiĝi nur ĉe tre malgranda regiono.
Kireŝi
Kireŝi estas ne memstara vilaĝo en Ukrainio, en Transkarpata provinco, en distrikto kaj municipo de Ĥust.
Tradiciaj vestoj de Peruo
La ĉefaj trajtoj de la peruaj virinaj vestoj estas la pluraj supermetitaj jupoj multkoloraj, kaj feltĉapeloj.
Sed multaj lokaj varioj ekzistas, ofte loĝantoj de unu urbo aŭ valo distingiĝas per surhavo de propra aparta vesto, ekzemple:
71480 Roberthatt
71480 Roberthatt estas malgranda, malhela asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la en la kadro de la Catalina Sky Survey : astronomia kampanjo plenumita elde la Stacio Catalina de la Observatorio Steward kaj elde la Observatorio de Monto Lemmon, proksime de Tucson (Arizono, Usono).
Nomo
Ĝi estis nomita en memoro de la usona zoologo Robert T. Hatt (1902–1989),, direktoro de la Instituto Cranbrook de sciencoj en Bloomfield Hills, Miĉigano (1935-1967). Membro de la Zoologia Societo de Londono, de la Novjorka Zoologia Societo kaj de la Usona Muzeo de Natura Historio, lia esploro pri la mamuloj de Usono rezultigis multenobrajn sciencajn publikaĵojn.
Kruplivnik
Ne miskomprenu kun Krplivnik!
Kruplivnik, hungare Vaskorpád estas malgranda vilaĝo en Slovenio en provinco Prekmurje, en statistika regiono Pomurske, en municipo de Grad (Slovenio).
Situo
Kruplivnik situas sub monto 326 m-ojn alta sur deklivoj, laŭ traira flankovojo.
Historio
Dum la hungara regado oni nombris en Vaskorpád 70 domojn kaj 383 homojn. Ĝis fine de la 1-a mondmilito la vilaĝo apartenis al Hungara reĝlando, al Vas (reĝa departemento), al distrikto de Muraszombat, poste al Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj, ekde 1929 al Jugoslavio. En 1941 la germana armeo senbatale okupis la komunumon kaj post 10 tagoj transdonis ĝin al Hungario. Ĝis 1945 tio estis parto de Hungario, ekde 1991 de Slovenio. En 2002 vilaĝa festego okazis.
Andreas Künzli
Andreas "Andy" KÜNZLI (naskita la 5-an de februaro 1962 en Lucerno) estas svisa esperantisto/interlingvisto, slavisto kaj informadikisto, loĝanta en Berno.
Edukado kaj studoj
Andreas Künzli vizitis la bazajn lernejojn en Lucerno kaj Kriens/LU, la duagradan en Kriens kaj la gimnazion en Sarnen kaj Lucerno (abiturienta ekzameno en 1983). Armea deĵoro en alpaj fortikaĵoj artileriaj. Poste li studis slavan filologion (slavistikon), orienteŭropan historion kaj internacian juron en la Universitato de Zuriko (licencia ekzameno en 1992). Lia universitata diplom-verkaĵo, kiu ricevis Stipendion Lapenna, traktis la temon Interlingvistiko kaj Esperanto en la Cara Imperio kaj en Sovetunio. Lige kun siaj studoj Künzli vizitis diversajn orienteŭropajn landojn kaj restadis du semestrojn en tiama Sovetunio (1988-89). Liaj profesiaj agokampoj estas filologio-historio, interlingvistiko kaj informadiko (diplomo de retfakulo en 1998). Kunlaboranto kaj konsilanto de diversaj organizoj, firmaoj kaj individuoj. Künzli scipovas, diversgrade, plurajn lingvojn: Alemana lingvo (gepatra lingvo), germana, Esperanto, rusa, franca, angla, kaj pasive li konas dekon da aliaj eŭropaj, precipe slavaj lingvoj.
Sur nacia nivelo
Kvankam Künzli jam en pli fruaj jaroj eksciis pri Esperanto, kiun li lernetis pro lingva intereso (pere de la lingvogvidilo Polyglott Esperanto), li fariĝis esperantisto finfine en 1979 instige de la 64a UK en Lucerno, dum kiu la gimnaziano rolis kiel libervola asistanto en la gazetara servo. Samtempe li aliĝis al la Lucerna Esperanto-Societo, kies estrarano li restis ĝis 1992, fondante la societan organon La Lucerna Progreso, kiun li redaktis ĝis 1985. 1982-83 la iama ano de Svisa Esperanto-Junularo, SEJ (poste JES) estis komisiito de SES pri junularo, 1984 pri rilatoj kun KCE, 1984-86 pri la preparado de la jubilea jaro. 1986-94 li estis (ĝenerala) sekretario de SES. 1986-92 li estis (pagata) redaktoro kaj parolisto de la Eo-fako de Svisa Radio Internacia (SRI). 1990-94 li membris en la fonduma konsilio de GEP, 1991-93 li estis vicprezidanto de KCE, 1993-94 plentempa (salajrata) sekretario de KCE, kie li trapasis ankaŭ la superan ekzamenon de ILEI/UEA. En 1992 Andreas Künzli komencis kolekti la materialon por Svisa Enciklopedio Planlingva kiu aperis fine de 2006.
Sur internacia nivelo
Sur la internacimovada nivelo, 1980-93 Andreas Künzli aktivis en TEJO (en 1982 kiel komitatano, 1985-91 kiel ĉefredaktoro de TEJO Tutmonde, 1990-93 kiel provizora sekretario, vicprezidanto kaj estrarano pri landa agado de TEJO). En novembro 1991 li organizis kun TEJO en La Chaux-de-Fonds seminarion pri la temo Neŭtraleco - ĉu alternativo al ideologioj? Li vizitis plurajn IJK-jn, UK-jn kaj aliajn aranĝojn kaj ofte vojaĝas, precipe tra orienteŭropaj landoj, kie li kontaktas lokajn esperantistojn aŭ prelegas.
Li estis kunfondinto de SEJM 2   sovetunia Esperanto Junulara movado. krome li kunlaboris kun kontrau komunisma instituto F. Saager. Künzli redaktis la politikan rubrikon de Monato (1991-93), krome prizorgis, kun aliaj, la kongresan bultenon de la krakova IJK (1987), gvidis la radioservon de la zagreba IJK (1988) kaj kunredaktis la kongresan kurieron de la havana UK (1990), krom tio li verkis/as artikolojn por diversaj Esperanto-periodaĵoj kaj festlibroj. Interlingvistike interesata, li estis membro de Gesellschaft für Interlinguistik (GIL, Berlin, 1995-2008) kaj ĝis 2008 konsilanto de CDELI (informadiko, interlingvistiko, slavistiko); iam li membris ankaŭ en aliaj organizajoj (AIS, IKEL, k.a.]. Estante fakdelegito de UEA, inter 1997 kaj 2008 li oficis kiel reprezentanto de UEA ĉe UN Ĝenevo, kie de tempo al tempo li vizitis kunsidojn. La 28an de aprilo 1998 li organizis kun UEA en la Palaco de Nacioj datrevenan simpozion pri la temo Lingvo kaj Homaj Rajtoj, sub la aŭspicio de UN-komisiono pri homaj rajtoj (UNHCR). 2008-10 redakciano de la socikultura sendependa revuo SPEGULO kaj neregula kunlaboranto de La Ondo de Esperanto, Literatura Foiro, La Gazeto kaj aliaj revuoj.
Kvankam li ne plu movadumas, li sendas multpaghajn  cirkulerojn al Esperantistoj.
Foriro el la movado
Precipe pro malkontento pri la agado kaj strategio de la Esperanto-movado, kiujn li konsideras senefikaj, senutilaj kaj kontraŭproduktivaj, en 2008/9 li eksiĝis el ĉiuj Esperanto-organizaĵoj (krom UEA). En 2012 li eksiĝis el UEA.
Premio Grabowski
En julio 2008 al Andreas Künzli estis aljuĝita la Premio Grabowski de Fondaĵo Antoni Grabowski por lia verko Universalaj Lingvoj en Svislando. Oficiala dankparolado en Esperanto aperis en la revuo Spegulo, aŭtuno 2008. En julio 2013 li forlasis tiun premion kaj distanciĝis de la aljuĝado.
Artikoloj kaj recenzoj (elekto)
(Ordigo laŭ eldonjaro, plej frue unue)
Breitenberg
Breitenberg havas diversajn signifojn:
Breitenberg estas nomo aŭ nomparto de geografiaj objektoj:
komunumpartoj:
vidu ankaŭ:
Regiono Navojo
La regiono Navojo, Navoja regiono aŭ provinco Navojo (Navoiy viloyati) estas unu el la 12 regionoj de Uzbekio. Ĝia ĉefurbo estas la samnoma urbo Navojo. La provinco Navojo etendiĝas sur en la centro de la lando. Ĝi estas ĉirkaŭata norde kaj oriente de Kazaĥio, sudoriente de la regiono Samarkando, sude de la regiono Kaŝkadaro, sudokcidente de la regiono Buĥaro kaj okcidente de Karakalpakio. Laŭ kalkuloj la tuta provinco havas ĉ. 767,500 loĝantojn.
TTT (apartigilo)
La mallongigo TTT havas plurajn signifojn:
(13066) 1991 PM13
(13066) 1991 PM13 estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la usona astronomo Henry E. Holt elde la Observatorio de la Monto Palomar (Kantono San-Diego, Kalifornio, Usono).
Hourtin
- jen france, prononco [], okcitane respektive gaskone Hortin - estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Ĝirondio (france Gironde [] respektive okcitane kaj gaskone Gironda), en la administra regiono Nova Akvitanio (france Nouvelle-Aquitaine [], okcitane kaj gaskone Nòva Aquitània) kaj en la tradicia, historia regiono Akvitanio (france Aquitaine [], okcitane kaj gaskone Aquitània). Ene de la departemento, la komunumo apartenas al la arondismento Lesparre-Médoc kaj al la kantono .
Laŭ la stato de en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². La teritorio havas komunan limon kun la najbaraj komunumoj.
Geografio
Hourtin situas en la okcidento de la duoninsulo Médoc. Ĝia komunuma teritorio estas granda kaj ĝi inkluzivas duonon de la lago de Hourtin kaj Carcans. Ĝi konsistas el pluraj vilaĝoj: la urbocentro Hourtin troviĝas oriente de la lago, sed la banurbo Hourtin-Plage estas ĉe la oceano, de la urbocentro.
Hourtin najbaras kun Naujac-sur-Mer, Lesparre-Médoc, Saint-Germain-d'Esteuil, Saint-Laurent-Médoc kaj Carcans.
Gjøa
Gjøa estis la unua ŝipo kiu veturis tra la Nordokcidenta Pasejo. La trovo de la pasejo estis longtempe grava celo de la esploraj ŝipistoj. La fina konkero de la pasejo estas ligita al norvega polusesploristo Roald Amundsen, kiu en 1906 sukcese traŝipis la pasejon. La veturo daŭris tri jarojn kun la ŝipo Gjöa (Gjøa) (47-tuna, trakonstruita haringĉasa ŝipo).
Kun nur ses ŝipanoj, Roald Amundsen trapasis la pasejon, finigante sian veturadon en 1906.
La 45-tuna ŝipo de fiŝkaptistoj nome Gjøa, elektita por havi pli facilan flekseblecon de manovro. La ŝipo havis relative malprofundan enhavejon. La de Amudsen tekniko estis uzi malgrandan ŝipeton kaj bordadi la marbordon. Amundsen movigis la ŝipeton per malgranda motoro de benzino. Krom Amundsen partoprenis ankaŭ Anton Lund, Helmer Hanssen, Peder Ristvedt, Godfred Hansen, Gustav Juel Wiik kaj Henrik Lindstrøm.
Eŭropa ŝoseo 31
La eŭropa ŝoseo 31 (E 31) estas eŭropa ŝoseo, kiu kondukiĝas de Roterdamo en Nederlando al Hockenheim en Germanio.
Urboj laŭlonge de la ŝoseo E 31
Nederlando:
Germanio:
Breitenbrunn
Breitenbrunn havas diversajn signifojn:
La Malŝparulo
La Malŝparulo estas teatraĵo verkita de Ferdinand Raimund. El la germana tradukis ĝin Franz Zwach. La 97-paĝa verko estas eldonita ĉe Ferdinand Hirt & Sohn en Lepsiko en la jaro 1924.
La teatraĵo estas ludita, sen sukceso, dum la Universala Kongreso de 1924 en Vieno. Prezentis profesiaj aŭstraj geaktoroj el "Burgtheater Wien" kun Aleksander kaj Camilla Starke. Reĝisoris Hermann Wavra.
Listo de religiaj konstruaĵoj de Parizo
Jen nekompleta listo de la religiaj konstruaĵoj de Parizo.
Protestantismo
...(farenda)...
Tapera
Tapera estas municipo en la subŝtato Suda Rio-Grando de Brazilo. Ĝi situas en la mezoregiono Nordokcidento de Rio-Grando (portugale Noroeste Rio-grandense), kaj apartenas al la mikroregiono Não-Me-Toque. Laŭ la stato de en la municipo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km² - en 2010 estis 10 448 loĝantoj.
Holarktiso
Ĉefaj biomoj
La biomotipo kiun oni trovas en difinita areo dependas de la latitudo kaj de la loka geografio. En la alta nordo, zono de arkta tundro ĉirkaŭas la Arktan Oceanon. La grundo sub tiu teritorio estas ĉiamfrosto. En tiuj malfacilaj kreskadcirkonstancoj, malmultaj plantoj povas supervivi. Sude de la tundro, tra Nordameriko kaj Eŭrazio, etendiĝas la tajgo. Tiu ĉi karakteriziĝas je koniferarbaro. Sude de tio, la biomoj iĝas pli diversaj. Kelkaj areoj kovriĝas per klimate mezvarmaj prerioj aŭ stepoj, dum aliaj portas mezvarmajn foliajn kaj miksajn arbarojn. La suda parto de la holarktiso ĝislimas la dezerton, kiun dominas plantoj kaj bestoj akomodiĝantaj al la sekaj cirkonstancoj.
Specioj kun holarktisa disvastiĝo
Diversaj bestospecioj estas disvastigitaj tra kontinentoj de granda parto de la holarktiso. Ili inkluzivis la brunan urson, lupon, la ruĝan vulpon, gulon, alkon, boacon kaj korakon.
La bruna urso (Ursus arctos) vivas en montaraj kaj duonmalfermitaj areoj tra la holarktiso. Iam ĝi okupis multe pli grandajn areojn, sed estas forpelita pro homa disvolviĝo kaj rezultanta habitatfragmentiĝo. Nuntempe ĝi troviĝas en restantaj sovaĝejoj.
Lupo (Canis lupus) troviĝas en tre diversaj vivmedioj ekde tundro ĝis dezerto, kun diferencaj populacioj adaptitaj al ĉiu medio. Ĝia historia arealo ampleksas la tutan holarktison, kvankam homaj agadoj kiel disvolviĝo kaj aktiva ekstermo estas forigintaj la specion el multo de ĝia teritorio. La ruĝa vulpo (Vulpes vulpes) estas tre adaptaĝema karnomanĝulo. Ĝia arealo estas la plej granda el tiuj de ĉiuj tersurfacaj karnomanĝantoj. La ruĝa vulpo adaptiĝas al vasta gamo de vivmedioj, inkluzive de areoj kun intensa homa disvolviĝo. Kiel la lupo, ĝi disvastiĝis tra plejparto de la holarktiso, sed ĝi evitis ekstermon.
Gulo (Gulo gulo) estas granda membro de musteledoj vivanta precipe en la arktaj teritorioj kaj en tajgoj, kaj pli sude en montaraj regionoj. Ĝi estas disvastigita en tiaj areoj tra Eŭrazio kaj Nordameriko.
Alko (Alces alces) estas la plej granda membro de cervedoj. Ĝi troviĝas en plejparto de la tajgo ekde Skandinavujo tra Eŭrazio kaj ĝis Nordameriko. En iuj areoj ĝi etendiĝas suden en la foliarbaron.
Korako (Corvus corax) estas la plej disvastiĝinta el la korvedoj, kaj unu el la plej grandaj. Ĝi estas trovebla en diversaj vivmedioj, sed ĉxefe en arbaraj nordaj areoj. Oni konstatas, ke korako havas grandan adaptiĝemon al homaj vivejoj. Ĝia disvastiĝo do ampleksas plejparton de la holarktiso.
Origino
Pluraj biomoj, kaj la bestaj kaj plantaj komunumoj kiuj dependas de ili, troviĝas tra pluraj kontinentoj en grandaj partoj de tiu ekozono. La kontinueco de tiuj makroekosistemoj rezultas el la komuna glaciepoka historio de tiu vastega teritorio. Dum Plejstoceno, tiuj areoj submetiĝis al ripetaj glaciiĝoj. Glacikovraĵoj plivastiĝis, forbalaante vivon de la tersurfaco kaj metamorfozante ĝian topografion. Dum la glaciiĝoj, specioj postvivis en rifuĝejoj, malgrandaj areoj kiuj konservis taŭganan klimaton danke al loka geografio. Tiuj rifuĝejoj estis supozataj troviĝi ĉefe en sudaj regionoj, sed iuj genetikaj kaj paleontologiaj atestaĵoj indikas la ekziston de kromaj ŝirmitaj areoj en la nordo.
Kie ajn tiuj areoj troviĝis, ili iĝis fontoj de populacioj dum interglaciaj epokoj. Kiam la glaĉeroj retiriĝis, plantoj kaj bestoj rapide disvastiĝis en la nove malfermitajn areojn. Diferencaj taksonoj malsame reagis al tiuj rapide ŝanĝiĝantaj cirkonstancoj. Arbospecioj disvastiĝis ekde rifuĝejoj dum interglaciaj epokoj, sed laŭ malsamaj modeloj, kun malsamaj arboj dominantaj dum malsamaj periodoj. Insektoj, aliflanke, ŝanĝis siajn arealojn samtempe kun la klimatŝanĝo, kun tre altgrade kunteniĝo de specioj dum la epoko. Ilia altgrada moviĝemo permesis al ili moviĝi kiam la glaĉeroj progresis aŭ regresis, konservante ekvivalentan vivmedion spite al klimatj fluktuoj. Malgraŭ ilia ŝajna manko de moviĝemo, ankaŭ plantoj sukcese koloniigis novajn areojn. Studaĵoj pri fosilia poleno indikas la arban rekoloniigon de tiuj terenoj je eksponenta rapideco. . Mamuloj rekoloniigis je variemaj rapidecoj. Brunaj ursoj, ekzemple, rapidi moviĝis ekde rifuĝejoj kiam la glaĉeroj retiriĝis, iĝante unu el la unuaj grandaj mamuloj kiu rekoloniigis la teron. La lasta glaciepoko finiĝis antaŭ ĉirkaŭ 10 000 jaroj, el kio rezultis la nuntempa distribuo de la ekoregionoj.
Endanĝerigoj
Ĉar la holarktiso estas enorma areego, ĝi submetiĝas al mondskalaj mediaj problemoj. La unuarangaj minacoj tra la ekozono rezultas el tutmonda varmiĝo kaj habitatfragmentiĝo. La unua fenomeno gravas precipe en la nordo, kie la ekosistemoj estas adaptitaj al malvarmo. La dua pli observiĝas en la sudo, kie disvolviĝo superas.
Tutmonda varmiĝo estas minaco por la tuto de la ekosistemoj de la tero, sed ĝi estas pli tuja minaco por tiuj trovataj en malvarmaj klimatoj. La komunumoj de specioj kiuj vivas je tiuj latitudoj estas adaptitaj al malvarmo. Tiel, ĉiu signifa varmiĝo povas perturbi la ekvilibron. Ekzemple, insektoj penas por postvivi la malvarmajn vintrojn kiuj estas tipaj en la tajgo. Multaj ne sukcesas en tio, precipe dum tre severaj vintroj. Tamen, lastatempe la vintroj iĝis pli varmj, kaj tio havas drastan efikon al la arbaro. Vintra mortokvanto de iuj insektoj draste malkreskis, permesante al la populacio ĉiam pligrandiĝi dum la sekvaj jaroj. En iuj areoj la efikoj iĝis gravaj. Membro de la arboŝelkoleopteroj (subfamilio Scolytinae) sukcesis detrui naŭdek elcentojn de la piceaj arboj de la Kenai-duoninsulo (Alasko); tion oni imputas al serio de neordinare varmaj jaroj ekde 1987. En tiu ĉi okazo, enlanda specio estas kaŭzinta masivan perturbon de vivloko kiel rezulto de klimata ŝanĝo. Pli varmaj temperaturoj povas permesi al damaĝspecioj pligrandigi siajn arealojn, moviĝante en biotopojn kiuj antaŭe estis netaŭgaj. Studoj pri potencialaj areoj por pululado de arboŝelkoleopteroj indikas ke, tuj kiam la klimato modifiĝas, tiuj koleopteroj disvastiĝas al pli nordaj kaj pli altaj regionoj ol tiujn kiujn ili antaŭe tuŝis. Kun pli varmaj temperaturoj, insektaj atakoj iĝos pli grava problemo tra la nordaj partoj de la holarktiso.
Alia potenciala efiko de tutmonda varmiĝo sur nordaj ekosistemoj estas la fandiĝo de la multjare frostiĝinta tero. Tio povas signife efiki al la plantaj komunumoj kiuj estas adaptitaj al la frostiĝinta grundo, kaj ankaŭ havas implicaĵojn por plia klimata ŝanĝiĝo. Kiam la ĉiamfrosto fandiĝas, ĉiuj arboj kreskantaj sur ĝi povas morti, kaj la tajgo enmarĉiĝas. En la ekstrema nordo, arbustoj kaj arbedoj poste povas transpreni tion kio antaŭe estis tundro. La precizaj efikoj dependas de tio, ĉu la akvo antaŭe enfermita povas fordreniĝi aŭ ne. En ĉiu okazo, la vivloko ŝanĝigos. Fandiĝanta ĉiamfrosto povos plirapidigi klimatan ŝanĝiĝon. Ene de la multjare frostiĝinta tero, grandaj kvantoj da karbono estas enfermitaj. Se tiu grundo fandiĝas, la karbono povas esti liberigita en la aeron aŭ kiel karbondioksido aŭ kiel metano. Tiuj estas ambaŭ forcejaj gasoj.
Habitatfragmentiĝo minacas grandan gamon da vivejoj tra la mondo, kaj la Holarktiso ne estas escepto. Fragmentiĝo havas diversajn negativajn efikojn al populacioj. Ĉar populacioj iĝas detranĉitaj, ilia genetika diverseco suferas kaj ili iĝas difekteblaj rilate al abruptaj katastrofoj kaj formorto. Dum la nordaj partoj de la Holarktiso enhavas iujn el la plej vastaj sovaĝaj areoj kiuj postrestas sur la tero, la sudaj partoj estas tre disvolviĝintaj en iuj lokoj. Tiu ekozono ampleksas plimulton de la evoluintaj landoj, inkluzive de Usono kaj la landoj de Okcidenta Eŭropo. Mezvarmaj arbaroj estis la primara ekosistemo en multaj el la plej evoluintaj areoj nuntempe. Tiuj areoj nuntempe estas uzataj por intensa agrikulturo aŭ urbiĝis. Ĉar areoj estas disvolviĝintaj por agrikulturaj uzadoj kaj homa okupado, naturaj vivlokoj estas plejparte limiĝintaj al areoj konsiderataj netaŭgaj por homa uzado, kiel deklivoj aŭ rokaj areoj. Tiu modelo de disvolviĝo limigas la eblecojn de bestoj, precipe de la grandaj, por migri.
Naturprotektaj agadoj
La endanĝerigoj pri la holarktiso ne estas nerimarkitaj. Multaj strebadoj estas faritaj por mildigi tiujn minacojn, esperante la konservadon de la biodiverseco de la teritorio. Internaciaj konvencioj por kontraŭbatali la tutmondan varmiĝon povas helpi por malpliigi la efikojn de klimatŝanĝiĝo sur tiu areo. Samtempe oni klopodas kontraŭagi habitatfragmentiĝon, kaj je loka kaj je ekozona niveloj.
Konkludoj
La holarktiso reprezentas grandegan areon, konsistantan el diversaj vivmedioj. Tiuj ĉi estas malsamaj, sed havas komunajn trajtojn kiuj etendiĝas tra la kontinentoj. Ankaŭ multaj samaj plantaj kaj bestaj specioj troviĝas tra kontinentoj. Tiuj similecoj rezultas el la komuna glaciepoka historio de tiuj teritorioj. Habitatfragmentiĝo kaj tutmonda varmiĝo kaŭzas multajn minacojn al tiuj ekosistemoj, sed oni agadas celante mildigi tiujn endanĝerigojn.
Béla Tötössy
Tőtössy de Zepethnek, Béla [totoŝi] (Billéd [Biled en Rumanio] 1854.08.05.-1923.09.02. Budapest) (Ida Metzger 1856.02.03.), laŭ hungarlingve kutima nomordo Béla Tötössy (malofte Tőtössy Béla) estis hungara matematikisto, profesoro, membro (korespondanta en 1899) de Hungara Scienca Akademio. Lia nobela antaŭnomo estis de Zepethnek.
Biografio
Béla Tőtössy frekventis altlernejon en Zuriko, poste li restis samloke por labori. En 1878 li partoprenis en okupado de Bosnio, tial li ricevis ordenon. En 1882 li ekhavis postenon en teknika universitato en Budapeŝto, kie li profesoriĝis en 1893. Post 6 jaroj li estis nomita honora doktoro en Universitato Kolozsvár.
3572 Leogoldberg
3572 Leogoldberg estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la en la kadro de la Indianaa Programo pri la Asteroidoj elde la Observatorio Goethe Link, apud Broklino (Indianio, Usono).
Nomo
Ĝi estis nomita en memoro de la usona astronomo Leo Goldberg (1913–1987).
Distrikto Havlíčkův Brod
Distrikto Havlíčkův Brod estas distrikto de Ĉeĥio situanta en Regiono Vysočina. La distrikto estas unu el kvin distriktoj de tiu ĉi Regiono. En la distrikto troviĝas 120 urboj kaj vilaĝoj.
Georg Fülberth
Georg Fülberth-Sperling, esperantigita Georgo Fulberto (25-a de Septembro 1939 en Darmstadt) estas germana politikologo.
Fülberth studis el 1959 ĝis 1964 germanistikon kuj historion en la Universitato de Frankfurto. El 1965 ĝis 1966 li studis politikajn sciencojn en la Libera Universitato Berlino kaj en la Universitato de Marburg. Poste li estis helpinstruisto unu jaron en Finnlando. El 1962 ĝis 1966 li estis ano de la SPD, kaj el 1964 de ties studenta fako. En 1974 li aliĝis al la Germana Komunista Partio (DKP).
Lia teksto "La invento de meztavolo" aperis en Esperanto en la libro ''Historio estas farata. Kontribuaĵoj al la materiisma koncepto de historio''.
Breitenthal
Breitenthal havas diversajn signifojn:
Sveda Filminstituto
La Sveda Filminstituto (Svenska Filminstitutet) estis fondita en 1963 por subteni kaj disvolvigi la svedan kinindustrion. La instituto havas sidejon en la konstruaĵo Filmhuset en Gärdet, Östermalm, en Stokholmo. La konstruaĵo, finkompletigita en 1970, estis desegnita de la arkitekto Peter Celsing.
59.34°N, 18.10333°W
Kökény
Kökény [kokEnj], kroate Kukinj [djoda] estas malgranda vilaĝo en Hungario, en regiono Suda Transdanubio, en departemento Baranya, en subregiono de Pécs. La loknomo signifas hungare: prunelo.
Proletkult
Proletkult (Пролеткульт), nome vortokunfando de la rusaj vortoj "proletarskaya kultura" (nome proleta kulturo), estis eksperimenta soveta arta institucio kiu stariĝis en kongruo kun la Rusa Revolucio de 1917. Tiu organizo, nome federacio de lokaj kulturaj societoj kaj de avangardaj artistoj, elstaris ĉefe en la vidaj, literaturaj, kaj teatraj fakoj. Proletkult sopiris radikale modifi ekzistantajn artajn formojn per kreado de nova, revolucia laborklasa estetiko kiu eltiru inspiradon el la konstruado de moderna industria socio en malprogresa, rura Rusio.
Kvankam financata de la Popola Komisariaro por Edukado de Soveta Rusio, la organizo Proletkult celis aŭtonomecon el la ŝtata kontrolo, peto kiu portis ĝin al konflikto kun la hierarkio de la Komunista Partio kaj la sovetŝtata burokrataro. Kelkaj pintaj partiestroj, kiaj V.I. Lenin, intencis koncentri la ŝtatan financadon al la baza edukado de la laborista klaso pli ol al kapricaj artaj klopodoj. Li kaj ankaŭ aliaj vidis en Proletkult semaro de burĝaj intelektuloj kaj eblaj politikaj opozicianoj.
Je ties pinto en 1920, Proletkult havis 84,000 membrojn aktive aligitaj en ĉirkaŭ 300 lokaj studioj, kluboj, kaj fabrikaj grupoj, kun aldonaj 500,000 membroj kiuj partoprenis en ties aktivecoj je pli neregula ofteco.
Eŭropa ŝoseo 29
La eŭropa ŝoseo 29 (mallonge E 29) estas 283 kilometrojn longa eŭropa ŝoseo, kiu komenciĝas sude de Kolonjo en Germanio kaj kondukiĝas tra la mezalta montaro Eifel tra Luksemburgo kaj la federacia lando Sarlando de Germanio ĝis la limo de Germanio kaj Francio sude de la urbo Saarbrücken.
Ĉevala ledo
La ĉevala ledo kaj precipe ties tipo la t.n. kordovano estas tipo de ledo, uzita-uzata en la ŝufarado. La nomo venas el hispana urbo Kordovo, kie estis la ledo prilaborita dum jarcentoj.
Oni uzas por ŝufarado ĉevalan ledon el la ĉevala pugoparto (nomata ankaŭ spegulo), kie lokiĝas la fibreca plata muskolo. Ĉar tiu estas relativa eta parto de la ĉevalo, oni povas el tiu ledoparto produkti nur unu paron da ŝuo. Tiu ledo estas tre rezista, grasriĉa tiel forte akvorezista. Okaze de granda temperatura diferenco tiu graso povas aperis sur la ŝuo kiel blankaĵo, kiu estas forviŝebla per mola tuko.
La tanado de la ĉevala ledo okazas per vegetaĵa tanado. Oni prilaboras la krudan flankon tiel longe, ke ĝi iĝas glata kaj senpora supra parto, kun specifa brilado. Dum tanado, oni traktas per oleaj miksaĵoj la ledon kaj metas sur vitran platon por sekigi ĝin. Plimulto de la prilaboro okazas permane. Tio kaj la relative eta parto de la uzebla ĉevala pelto montras fonton de la multekosteco de la ledo, la ŝuo.
La tanada proceso daŭras 6 monatojn, hodiaŭ tio okazas grandparte nur en Ĉikago, ĉe Tanadejo Horween.
Dromococcyx
Dromococcyx estas genro de la kukoledoj, familio de la ordo de birdoj, nome Cuculiformes, kiuj inkludas ankaŭ la vojkurulojn, la aniojn, la centropojn kaj la hoacinon. Ili loĝas en tropika Centrameriko kaj Sudameriko.
Baŝar al-Asad
Baŝar AL-ASAD (arabe: بشار الاسد, ankaŭ trovebla sub la latinigo Bashar al-Assad) estas la nuna prezidento de Sirio.
Li naskiĝis la 11-an de septembro 1965 en Damasko, kiel dua filo de Hafiz al-Asad. Li lernis en la franca-araba lernejo al-Hurrijet en Damasko. Poste li studis en la medicina fakultato en la Universitato de Damasko kaj specialiĝis en oftalmologio. Li daŭrigis sian klerigadon en Britio.
En la jaro 1994 doktoro Baŝar al-Asad eniris la Armean Akademion en Homs. Poste, en januaro (1999) tra la rango de la siria armeo li estiĝis kolonelo.
Motovilci
Motovilci, hungare Mottolyád [motojAd] estas malgranda vilaĝo en Slovenio en provinco Prekmurje, en statistika regiono Pomurske, en municipo de Grad (Slovenio).
Baŝar al-Asad
Post la forpaso de sia patro, kaj la akcidenta morto de sia frato, kiu estis destinita fariĝi prezidento de la lando, li plirangiĝis al generalo kaj ĉefkomandanto de la Armeaj Fortoj. Post nomumo kiel kandidato de la partio Baazo, li estis elektita elektita nova prezidento de la Respubliko per referendumo la 10-an de julio de 2000. Li estis reelektita en nova referendumo la 27-an de majo de 2007.
La usona prezidanto Donald Trump rakontis ke en 2017 oni proponis al li murdi Baŝar al-Asad, sed li rezignis je la plano pro opono de la tiama Usona Sekretario de Defendo Jim Mattis. Li aldonis diris ke li ne bedaŭras ke li ne ordonis mortigi sian sirian kolegon kaj ke li povus fari tion iam ajn se li dezirus. En 2018 Trump publike neis tion.
Urtica urens
Malgranda urtiko (Urtica urens) estas plantspecio el la genro Urtiko (Urtica). Ĝi estas disvastigata en Eŭrazio kaj estas en kelkaj regionono de la mondo neofito.
Priskribo
La malgranda urtiko estas monoika. La floraroj estas plej ofte pli malgrandaj ol la folitigo. La floroj estas unuseksaj. La planto formas unusemajn nuksofruktojn.
Pensilvanio
Pensilvanio (Pennsylvania [pensilvejnja], pensilvanigermane Pennsilfaani) estas usona ŝtato. Ĝi estis brita kolonio de Nordameriko (1682-1776) kaj nun estas unu el la 50 ŝtatoj de Usono, havante 12,3 milionojn homojn kaj 119.290 km² da areo. Ĝi estas en la nordoriento de la lando, inter Nov-Jorkio kaj Marilando; kaj Nov-Ĵerzejo kaj Ohio.
Urtica urens
Priskribo
La kromosomnombro estas 2n = 24.
Ekologio
La malgrand urtiko estas somerunujara planto. Ĝi brulas pli forte ol la Granda urtiko (Urtica dioica). En Mezeŭropo ĝi estas Malnovplanto, kiu hodiaŭ estas neofito en la moderaj kaj varmmoderaj regionoj tutmondaj. Gi estas tipa hemerofilo).La planto estas polenigata per vento.
Pensilvanio
Pensilvanio havas du grandajn urbegojn: Filadelfio en la oriento kaj Picburgo en la okcidento. La ĉefurbo estas malgranda urbo en la centro: Harrisburg. La ŝtato estas plejparte montara kaj arbara.
Pensilvanio estis fondita de William Penn en 1682 kiel kolonio de la brita imperio. PENN ricevis la nordamerikan terpecon de La Brita Reĝo kiel donacon, sed li elektis krome pagi al la lokaj indianoj, al kiuj ĝi vere apartenis. "Pensilvanio" en la latina signifas "la arbaro de Penn". La kolonio toleris religiojn, eĉ judismon kaj katolikismon, kaj fariĝis loko de rifuĝejo interalie de kvakeroj kaj de parolantoj de la pensilvanigermana lingvo (inkluzive amananoj ("amiŝoj") kaj menonanoj).
Urtica urens
Kreskejoj
La malgrand urtiko kreskas diese en fiherbejoj de rubejoj kaj en ĝardenoj, en legombedojkaj en vilaĝoj.Ĝi preferas nutraĵriĉaj, ekstreme nitrogenriĉaj grundoj.
Pensilvanio
En 1776, Pensilvanio, kun 12 aliaj kolonioj, ribelis kontraŭ la reĝo por fondi Usonon. Pensilvanio fariĝis la 2-a ŝtato de Usono je la 12-a de decembro 1787. Antaŭ la konstruado de Vaŝingtono, Filadelfio estis la ĉefurbo de la nova nacio. La batalo de Gettysburg okazis je Julio 1,2,3 1863 ĉe Gettysburg. Ĝi estis la plej grava batalo de la Usona Enlanda Milito.
Urtica urens
Farmakologio
La kuracefikoj samas kiel ĉe la granda urtiko (Urtica dioica). La samaj plantpartoj estas uzataj: folioj, radikoj kaj en la popola medicino ankaŭ la fruktoj (semoj), do ls tuta planto.
Ĝi estas uzata ĉe urtikario de la haŭto, podagro, reno malsanoj, malsanoj de la muskolskeleta sistemo kaj  ĉe  alergioj. En la antropozofio ĝi estas uzata ĉe bruligado, insektopikoj kaj sunbrulumo plej ofte en kombinaĵo kun Arniko.
Pensilvanio
Dum 1850-1950, Pensilvanio produktis multe de la ŝtalo kaj karbo de Usono. Ĝi estas fama kiel produktanto de la ĉokolado de Hershey's Chocolate (ĉokolado de Hershey), kompanio fondita de la menonano Milton Hershey.
Urtica urens
Nutrado
La malgranda urtiko estas multflanke uzebla en la kuirejo. La junaj ŝosoj uzeblas kiel kaj en legomsuko, en herba butero, en salatoj kaj multaj aliaj.
Motovilci
Situo
Motovilci situas sur deklivoj, laŭ rojo, laŭ traira flankovojo.
Urtica urens
Kromaj uzado
La malgranda urtiko same kiel la granda urtiko estas uzata por gajni klorofilon..
Motovilci
Historio
Dum la hungara regado oni nombris en Mottolyád 70 domojn kaj 394 homojn. Ĝis fine de la 1-a mondmilito la vilaĝo apartenis al Hungara reĝlando, al Vas (reĝa departemento), al distrikto de Muraszombat, poste al Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj, ekde 1929 al Jugoslavio. En 1941 la germana armeo senbatale okupis la komunumon kaj post 10 tagoj transdonis ĝin al Hungario. Ĝis 1945 tio estis parto de Hungario, ekde 1991 de Slovenio.
Urtica urens
Vidu ankaŭ
• listo de legomoj
Červené Dvorce
Červené Dvorce estas malgranda vilaĝo en Ĉeĥio, parto de urbo Sušice en distrikto Klatovy. Ĝi troviĝas proksimume 3 km sudokcidente de Sušice. Estas ĉi tie registritaj 58 adresoj. En la jaro ĉi tie daŭre vivis.
Červené Dvorce estas ankaŭ nomo de katastra teritorio kun areo 0,93 km².
Historio
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1654.
Pekino
Pekino (malofte Bejĝingo  aŭ laŭ la pinjina metodo de EPĈ - Bejĝjingo; 北京  [pejĉing] ) estas la ĉefurbo de la Popola Respubliko Ĉinio, kaj la politika, diplomatia, financa, ekonomia, eduksistema, esplora, turisma, sporta, trafika kaj kultura centro de la lando, kaj unu el la plej grandaj metropoloj kun internacia influhavo de Ĉinio. Pekino estas la 15-a laŭ la Listo de Mondaj Ĉefurboj. Ĝi estas la plej loĝata ŝtata ĉefurbo en la mondo kun 21 milionoj da loĝantoj ene de administracia areo de. Estante grandurbego, Pekino estas la dua plej granda ĉina urbo laŭ loka loĝantaro post Ŝanhajo.
Ĝi situas en la nordorienta parto de la ŝtato, malantaŭ la montaroj YànShan (燕山) kaj TàiHángShan (太行山) en la oriento, estas ĉirkaŭita de Hebei-provinco kaj najbare de Tianjin.
La historio de la urbo havas 3400 jarojn proksimume kaj ankaŭ estis la ĉefurbo dum la dinastioj Yuan (元朝), Ming (明朝) kaj Qing (清朝). Tial ĝi estas unu el la plej antikvaj grandurboj de la mondo, kun historio de pli ol tri jarmiloj. Ĝi ĝuis de strategia loko kiel rezidejo de la imperiestro kaj disponis de urbomuregoj kaj fortikaĵoj. La urbo estas fama pro siaj luksaj palacoj, temploj, parkoj, ĝardenoj, tomboj, muregoj kaj pordegoj. Ĝi havas sep lokojn kiel Mondajn heredaĵojn de Unesko — nome la Malpermesita Urbo, Ĉiela Altaro, Somera Palaco, Mingaj tomboj, Zhoukoudian, kaj partoj de la Granda Ĉina Muro kaj de la Granda Kanalo de Ĉinio — ĉiuj el kiuj estas popularaj turismaj altiraĵoj. Siheĝŭanoj (kortohejmoj), nome la tradicia domostilo, kaj la hutongoj, nome mallarĝaj stratetoj inter siheĝŭanoj, estas gravaj turismaj altiraĵoj kaj estas abundaj en urba Pekino.
Nomo
北京 (pinjine: Beijing; EPĈ-a metodo: Bejĝjing) signifas "ĉefurbo de la nordo". Tio ankaŭ estas konata kiel mallongigite: 京, antikv-nome: 燕京, aŭ 北平 "paco en la nordo"). Esperanta "Pekino" estiĝis laŭ la 15-a regulo el la pola "Pekin", la rusa "Пекин" [Pekin], la germana "Peking", hispana "Pekín" kaj la franca "Pékin", kiuj estas el la prononco de la malnova ĉinlingvo ĝis la komenco de la 18a jarcento.
Antikva epoko
La historio de la urbo estas tre antikva, image reiri ĝis pli ol 3000 jaroj malantaŭ. Dum la Periodo de Printempo kaj Aŭtuno kaj de la batalantaj reĝlandoj (770 a.K. - 221 a.K.) la reĝado de Ji (蓟国) havis ĝian ĉefurbon kie hodiaŭ troviĝas Pekino.
Dum la dinastioj Qin (秦), Han (汉) kaj dum la periodo de la tri reĝlandoj, Pekino estis en la norda limo de la imperio. La urbo ŝanĝis la nomon multaj fojoj: JiChéng (蓟城), Yànduo (燕都), YànJùn (燕郡), YouZhou (幽州) aŭ (涿郡). Dum la Dinastio de Tang (唐) nomiĝis YouZhou (幽州).
Dum Yuan-dinastio (元朝), Pekino fariĝis la ĉefurbo de la granda imperio, nome Dadu (大都).
En la komenco de Ming-dinastio (明朝), ekestis la nomo Beiping - 北平, kaj tiama ĉefurbo estis Nankino. Baldaŭ Yan-reĝo Zhu Di (朱棣) ekkapte fariĝis imperiestro kaj igis Beiping-n kiel ĉefurbon – Pekino. Je la komenco de la jaro 1421, Ming-dinastio ektranslokis sian ĉefurbon de Nankino al Pekino.
Imperiestro Shunzhi de Qing-dinastio (清朝) ekestis en Pekino per la sama urbnomo. Tiam manĉuroj rajte loĝis en la interna urbo kaj hanoj devige loĝis en la ekstera urbo.
Moderna epoko
Post 1911, Respubliko de Ĉinio prenis Nankinon kiel ĉefurbo, signife: ĉefurbo en la sudo. Samjare Ĝuan Ŝikai translokis la ĉefurbon en Pekinon. Dum la Beiyang registaro, tramo ekestis en Pekino, ankaŭ Ĉinghŭa Universitato kaj Pekina Universitato.
Je la 31-a de januaro 1949, generalo de Kuomintango Fu Zuoyi kun Ĉina Komunisma Partio faris la pacan interkonsenton, kaj volonte kapitulacis al la komunisma partio. Sekve Ĉina Liberiga Armeo pace eniris la urbon Beiping. Estis decidita samjare, ke ŝanĝu Beiping-n en Pekinon, kiu ekfariĝis la ĉefurbo. Je la 1-a de oktobro 1949, Mao Zedong proklamis la fondon de la Ĉina Popola Respubliko.
Geografio kaj klimato
Klimato de Pekino estas musono de Mezvarma Zono, varmega kaj pluvofta en somero, frosta kaj seka en vintro. Averaĝa temperaturo estas 11.5 °C. Plej malvarma monato estas Novembro, ekstrema malvarma temperaturo estas ĝis -33.1 °C (je la 23-a de februaro 1966), ekstrema varmega je 43.8 °C (je la 15-a de junio 1942).
Medio
Pekina medio ofte estas kritikita, ĉefe pro la poluado el industrio kaj veturilaj gasoj. Estas ofte nebuleto kaj polvo en aero, eĉ polvoŝtormo je la komenco de somero ĉiujare. Laŭ la statistiko de Mediprogramo de Unuiĝintaj Nacioj, la ĉina registaro elspezis super 1700 cent milionoj da usonaj dolaroj regi medion de Pekino, inkluzive fermiĝon kaj translokiĝon de entreprenoj kun tro polua rezulto kontraŭ medio; la uzadon de aŭtobusoj funkciigitaj per pura energio de natura gaso kaj elektra energio; la barigon por registaraj kaj privataj aŭtoj; malmultekostigon de aŭtobusaj kaj metroaj biletoj; plantadon de arboj ĉirkaŭ Pekino ktp. Dum Somera Olimpiko 2008, 20% da sportejoj estis uzinta elektron per utiligebla kaj renoviĝa energio. Per kelkjara klopodo, aerpolua regado de Pekino grande sukcesis. Polva ŝtormo jam ne plu aperas preskaŭ.
Administraj distriktoj
Striktsence Pekino estas Pekina kvartalo, nome ok distriktoj de Pekina interna urbo inkluzive de ĉirkaŭurboj, tamen larĝsence Pekino estas unu municipo (rekte sub la centra registraro) inkluzive de ĉirkaŭurboj kaj apartenitaj gubernioj.
Nuna Pekino administras dek ses distriktojn kaj du guberniojn.
Antaŭa Pekino enhavis nur Distrikton Dongcheng, Distrikton Xicheng (interna urbo) kaj Distrikton Chongwen, Distrikto Xuanwu (ekstera urbo) en la interno de la dua ĉirkaŭŝoseo. La kvar distriktoj oriente, okcidente, norde kaj sude estis tradiciaj urbaj kvartaloj. Nun ili estas nomite urbocentraj kvartaloj. Sekvante la grandigon de la urbo, multiĝon de loĝantoj kaj rapidan urbigon, multaj gubernioj ĉirkaŭ la urbo jam distriktiĝis, Haidian, Chaoyang kaj iuj ĉirkaŭurbaj regionoj de Pekino fariĝis la urbaj kvartaloj iom post iom, formiĝis tiel nomate 8 distriktoj. Fakte Pekinanoj ankoraŭ opinias, ke Haidian kaj Chaoyang estas ne-interna kvartalo, sed ekstera kvartalo de Pekino. La Pekina kvartalo laŭ la projekto estas en la interno de kvina ĉirkaŭŝoseo
En la 1-a de Julio 2010, Distrikto Dongcheng (东城区) kaj Distrikto Congwen (崇文区) unuiĝas kiel nova Distrikto Dongcheng, Distrikto Xicheng (西城区) kaj Distrikto Xuanwu Distrikto (宣武区) unuiĝas kiel nova Distrikto Xicheng. La urbaj distriktoj ŝanĝis de 8 ĝis 6.