cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Gerd Jacques
Gerd JACQUES [ĵak] estas flandra esperantistino, naskiĝis en Ekeren, Belgio, la. Ŝi estas la plej multjara oficistino de Flandra Esperanto-Ligo. Ŝi eklaboris en la tiama Grafika Centro Antverpeno de UEA en la jaro 1977. Veninte el antverpena familio en kiu 4 generacioj parolas Esperanton, ŝi lernis unue presadon, kaj pretigis plurajn Esperanto-revuojn kaj broŝurojn. Poste aliaj homoj transprenis tiun taskon, kaj ŝi specialistiĝis pri librotenado. Nun ŝi estas direktoro de Flandra Esperanto-Ligo. Ŝi ankaŭ parte okupiĝas pri la magazino Monato, zorgante pri la rilatoj kun la perantoj kaj enkasigante la kotizojn. Ŝi helpis fondi FLEJA kaj estis ĝia komitatano ĉe TEJO. Ŝi estas filino de Henny Jacques-De Ketelaere kaj nepino de Morris De Ketelaere. Ŝi havas du filinojn, Karlijn kaj Melinde.
3619 Nash
3619 Nash estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la usona astronomo Schelte J. Bus elde la Observatorio de Siding Spring, apud Coonabarabran en Novsudkimrio (Aŭstralio).
Nomo
Ĝia nomo honoras la usonan astronomon Douglas B. Nash.
Conceição do Araguaia
Tie mortis Paul Berthelot en 1910, Grave kaptita de tuberkulozo, li pasigis siajn lastajn semajnojn instruante la monakojn, kiuj flegis lin, kaj preparante kun ili latinan lernolibron Compendium grammaticae Esperanti.
Ferenc Rausch
Ferenc Rausch [raŭŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo Rausch Ferenc estis hungarlandana pastro, monaĥo, kanoniko, abato, matematikisto, profesoro. Pri la nacieco mankas informoj. Lia nobela antaŭnomo estis traubenbergi.
Ferenc Rausch naskiĝis la  1743 en Malsupra Aŭstrio en Prellenkirchen. Li mortis la 1816 en Pozsony (nuntempa Bratislavo en Slovakio).
Biografio
Ferenc Rausch lernis en Pressburg, en 1761 li aliĝis al la jezuitoj. Post siaj studoj li laboris en Vieno en katolika altlernejo pri hungaroj. En 1773 la ordeno ne plu rajtis funkcii, tial Rausch pastriĝis. Ekde 1777 li instruis ĉefe geometrion en Reĝa Universitato de Buda, post jaroj en Pest (urbo), ĉar la universitato translokiĝis. Li estis dekano en la studjaro 1786, rektoro en 1791. Ekde 1782 li instruis ankaŭ en universitata ĝermo Institutum Geometricum. Inter 1800 kaj 1803 li estis vicrektoro de Reĝa Jura Akademio (Pozono), poste li estis kanoniko kaj abato, krome li havis la titolon reĝa konsilisto.
Oronce Finé
Oronce Finé (naskiĝis la 20-an de decembro 1494, mortis la 8-an de aŭgusto 1555) estis franca matematikisto kaj kartografo.
Oronce Finé (aŭ Fine; en latina: Orontius Finnaeus aŭ Finaeus; Oronzio Fineo; 20a de Decembro 1494 – 8a de Aŭgusto 1555) estis franca matematikisto kaj kartografo.
Vivo
Naskiĝinta en Briançon, kiel filo kaj nepo de kuracistoj, li estis edukita en Parizo (Collège de Navarre) kaj gradiĝis en medicino en 1522.
10472 Santana-Ros
10472 Santana-Ros estas malgranda hela asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la usona astronomo Schelte J. Bus elde la Observatorio de Siding Spring, apud Coonabarabran en Novsudkimrio (Aŭstralio).
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de Toni Santana-Ros, postdoktora esploristo ĉe la Astronomia Observatorio de la Universitato Adam Mickiewicz en Poznano, Pollando, kie li plenumas fotometriajn mezurojn de malgrandaj korpoj por la misio Gaia.
Oronce Finé
Vivo
En 1531, li estis nomumita proparolanto de matematiko ĉe la Collège Royal (nuna Collège de France), fondita de la reĝo Francisko la 1-a, kie li instruis ĝis sia morto.
Matematiko
Kvankam li estis dekomence disvastiginto, Finé estis unu el la plej fekundaj aŭtoroj de matematikaj libroj de sia epoko. Li laboris en ampleksa gamo de matematikaj kampoj, inklude praktikan geometrion, aritmetikon, optikon, gnomonikon, astronomion kaj instrumentismon.
Li donis la valoron de pi (≈ 3.14159) kiel  22 2⁄9/7 ≈ 3.1746 en 1544. Poste, li donis 47/15 ≈ 3.1333 kaj, en De rebus mathematicis (1556), li donis 3 11/78 ≈ 3.1410.
János Nagy (skulptisto)
János Nagy [jAnoŝ nadj], laŭ hungarlingve kutima nomordo Nagy János estis hungara skulptisto, medalisto, platetisto, altlerneja instruisto, membro de Hungara Arta Akademio (2005). Li vivis longe en Ĉeĥoslovakio. János Nagy naskiĝis la en Rákosszentmihály kaj mortis la 18-an de marto 2021.
Biografio
János Nagy abiturientis jam en Komárno (Ĉeĥoslovakio), poste li akiris diplomon en belarta altlernejo en Bratislavo en 1961. Inter 1961-1971 li instruis en pluraj altlernejoj, same li vivis en pluraj urboj, vilaĝoj. Li ekspoziciis ekde 1961. Somere li ofte vizitis artistkoloniojn en Hungario. Liaj diversaj artaĵoj estas videblaj aŭ en Hungario, aŭ en suda Slovakio. En 2015 li translokiĝis al Tata (Hungario). Li ricevis 6 hungarajn aŭ slovakajn premiojn inter 1994-2009.
József Nyirő
NYIRŐ József (njiro) estis rumanuja hungara verkisto, publicisto naskita en Székelyzsombor la 18-an de julio 1889 kaj mortinta la 16-an de oktobro 1953 en Madrid.
Biografio
József Nyirő abiturientiĝis en romia katolika ĉefgimnazio de Székelyudvarhely en 1907 kaj poste li studis teologion en Gyulafehérvár kaj Vieno en Pázmáneum. Komence li instruis religion en Nagyszeben, kie redaktis ekleziajn gazetojn Egyházmegyei Tudósító kaj Pfarrb-ter (1913). Sekvantan jaron li estis instruisto pri religio en Beszterce kaj poste parokestro en Kide. En 1919 li ekspastriĝis kaj edziĝis. La eklezio ekskomunikis lin kaj nur antaŭ lia morto absolvis lin, laŭ lia peto, papo Pio la 12-a. En konkurso de Zord Idő per novelo Haldoklik a székely li gajnis la unuan premion (1920) kaj fariĝis fondanto de Kaláka Kiadóvállalat, kiu aperigis la gazeton Vasárnap. Same li gajnis unuan premion per noveloj Értelek virág, poste Rapsonné rózsája en konkurso de prihistoriaj noveloj de Ellenzék. Li fariĝis interna kunlaboranto de Keleti Újság, unu el la fondintoj de ESZC, ĉefredaktoro de Pásztortűz (1923-24), ano de Erdélyi Irodalmi Társaság kaj de KZST. Ekde 1928 estis gvidanta kunlaboranto de Erdélyi Helikon. Ekde 1931, post rezigno pri la redaktora laboro, kaj li mastrumadis en bieno heredita en Alsórákos. Kelktempe kun sia familio li loĝis en Székelyudvarhely kaj nur post jaroj reiris al Keleti Újság, kies respondeca redaktoro li estis inter 1939 kaj 1942. En 1941 – post la viena arbitracio – kiel invitita deputito iĝis ano de hungara landkunveno kaj translokiĝis Budapeŝton. En 1942-43 li estis ĉefredaktoro de la politike dekstratendenca gazeto Magyar Erő, en 1944 ĉefkunlaboranto de la same dekstra Magyar Ünnep. Ankaŭ post la puĉo fare de Ferenc Szálasi restis en la parlamento. Kelktempe li vivis en Germanujo, sed 1950 trairis al Madrido, kie li estis kunlaboranto de hungarlingva dissendo de Hispana Nacia Radio. Inter 1946-49 estis kunredaktoro de Magyar Harangok kaj fonda prezidanto de Eldonejo Kossuth (1952) en Cleveland.
21637 Ninahuffman
21637 Ninahuffman estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la en la kadro la kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de Nina Maria Huffman, kiu gajnis la duan rangon en la Intel International Science and Engineering Fair de 2005 pro sia projekto pri inĝenierarto. Ŝi estis lernantino ĉe la Langley High School de McLean (Virginio, Usono).
Taiki Uchikoshi
Taiki Uchikoshi (Taiki Uĉikoŝi, 打越 大樹, n., do nun -jaraĝa) estas japana futbalisto.
Li ekde la jaro 2019 futbalas ĉe la unua vira teamo de la klubo Giravanz Kitakjuŝu aŭ Ĝiravanc Kitakjuŝu (ギラヴァンツ北九州, latinliterigite Giravantsu Kitakyūshū).
(9312) 1987 VE2
(9312) 1987 VE2 estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la japanaj astronomoj Sejĝi Ueda kaj Hiroŝi Kaneda elde la observatorio de Kuŝiro en Hokajdo (Japanio).
Vitroblovado
Vitroblovado estas vitroformanta tekniko kiu inkludas blovadon de fandita vitro en bobelo, per helpo de blovtubo. La laboristo kiu vitroblovadas estas nomat vitroblovisto. Ampolisto manipulas vitron per uzado de bruligilo je pli malgranda skalo, kiel por produkti precizajn laboratoriajn vitraĵojn el borosilikata vitro.
Blazono de Albanio
La blazono de Albanio en sia nuna formo enkondukiĝis la 31-an de julio 2002.
Historio
La blazono estas blazonoŝilda adapto de la flago de Albanio kaj baziĝas sur historia sigelo de Gjergj Kastriot Skanderbeg.
Ankaŭ komunisma ŝtato Albanio (1944 ĝis 1990) uzis la simbolon de duobla aglo. En la blazono oficiala dum la komunisma epoko, la aglo ŝvebis en la blanka centro de la emblemo, ĉar blazonŝildo ne estis antaŭvidita. Kadrigis ĝin dekstre kaj maldekstre po grena spiko, sube kunligitaj per ruĝa banderolo sur kiu notiĝis la dato 24-a de majo 1944, la proklamotago de la popola respubliko. Ore kadrigita kvinpinta ruĝa stelo kiel simbolo de komunismo ŝvebis super la aglo.
Sur la nuna flago de Albanio ankaŭ videblas la nigra duobla aglo de Skanderbeg, samforme kiel en la ŝtata blazono sed sen ora kasko.
Andrea Kiewel
Andrea KIEWEL „Kiwi“ (10-an de junio 1965) estas antaŭa naĝistino kaj hodiaŭ televida prezentistino en Germanio.
Ŝi fariĝis en 2000 prezentistino de la dimanĉmatena somerprogramo ZDF Fersehgarten.
Senné (distrikto Michalovce)
Senné, hungare Ungszenna estas vilaĝo en Slovakio, en Regiono Košice, en Distrikto Michalovce.
Situo
Senné situas sur ebenaĵo, ĉe 2 rojoj, aŭtoŝoseo preteriras. Michalovce troviĝas 14 km.
Historio
En 1910 loĝis en Ungszenna 749 da homoj, (701 slovakoj, 25 hungaroj, 23 germanoj). Ĝis Traktato de Trianon Ungszenna apartenis al Hungara Reĝlando, al Ung, al distrikto de Nagykapos, poste al Ĉeĥoslovakio, fine dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 1974 apud Senné fiŝlagoj konstruiĝis. En 2001 loĝis en Senné 751 homoj, (738 slovakoj, 8 ĉeĥoj).
Famuloj
En la iama Ungszenna naskiĝis hungara episkopo Ágoston Roskoványi.
Vilmos Ágoston
ÁGOSTON Vilmos (agoŝton) estis hungara verkisto, kritikisto, eseisto, publicisto naskiĝinta en Târgu Mureş la 8-an de julio 1947 kaj mortinta la 2-an de januaro 2022 en San Antonio (Teksaso), Usono.
Offshore
La angladevena vorto offshore [ofŝor] aŭ ofŝoro (situante ekster la marbordoj) signifas:
Ploemel
(jen france, bretone Pleñver) estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Morbihan (jen france, Mor-Bihan), en la regiono Bretonio (Bretagne, Breizh). Fine de en la komunumo vivis.
Yuya Tanaka
Yuya Tanaka (田中 悠也, n. ) estas japana futbalisto.
Li ekde la jaro 2019 futbalas ĉe la unua vira teamo de la klubo Giravanz Kitakyushu.
Brazila Revuo Esperantista
Brazila Revuo Esperantista estis la unua Esperanta revuo kiu aperis en Brazilo, en aprilo 1907, redaktata de Everardo Backheuser, Alberto Vieira kaj Reynaldo GEYER.
Lauro Müller
Lauro Severiano MÜLLER [laŭrŭ severianŭ miler] (naskiĝis en la 8-a de novembro, 1863, en Itajaí, Sankta Katarino, Brazilo, kaj mortis en la 30-a de julio, 1926, en Rio-de-Ĵanejro) estis brazila milita inĝeniero, politikisto kaj diplomato. Li estis ministro de Publikaj Laboroj en frua 20-a jarcento kaj, dece influo de Medeiros e Albuquerque, deklaris, en 1906, Esperanton kiel klara lingvo al telegrafado en Brazilo (20 jaroj antaŭ la Internacia Telegrafa Unio). Lauro Müller estis la tria okupanto de la Seĝo 34 de Brazila Beletristika Akademio.
Weiler (loknomo)
Weiler havas diversajn signifojn:
Krome Weiler ankaŭ estas la historia nomo de du komunumoj en Alzaco, poste francigitaj al la nomo Villé kaj al la nomo Willer-sur-Thur, kaj krome estas nomero (...weiler) de multaj pliaj loĝlokoj en Alzaco.
Kataluna malfermo
La kataluna malfermo estas duonfermita ŝaka malfermo. Ĝi estas karakterizita per la tri movoj (en Algebra notado):
La komenca ideo konsistas el la flanketo sur la reĝa flanko. Ĉi tiu malfermo estis kreita de la pola ŝakludanto Tartakower en turniro okazinta en la kataluna urbo Sitges en la 1920-aj jaroj.
Malmultaj pintaj mondklasaj ludantoj regule ludis la katalunan, kvankam multaj interesiĝis pri ĝi. Unu el la plej memoritaj tempoj okazis kiam en Londono, en 1983, Garry Kasparov kaj Viktor Korĉnoj uzis ĝin regule en sia alfrontado en la duonfinalo de kandidatoj survoje al decido, kiu defios Anatoly Karpov por la titolo de mondĉampiono. En tute5 el la 11 ludoj havis tiun malfermon.
La esprimo venas de la turniro organizita en 1929 en Barcelono, kadre de la Universala Ekspozicio, kiam Tartakower estis petita krei novan variaĵon omaĝe al la unika historio de ŝako en Katalunio.
Tamen ĝi estis uzita kelkajn fojojn antaŭ ol Tartakower uzis ĝin en la turniro. Sen iri tro malproksime, ĉe la ludo Réti-Leonhardt de 1928 en Berlino, preskaŭ identa komenca interŝanĝo estis farita.
La kataluna malfermo (ECO E00-E09) estas unu el la plej bonaj manieroj ludi fermitan malfermon. Ĝi konsistas el la flanketo de la kuriero sur g2, sendepende de ĉu nigro ludas 1... d5 aŭ 1... Ĉf6. Tial eble pli ĝustas nomi ĝin kataluna sistemo, kvankam la oficiala nomo estas kataluna malfermo. Tamen Ĉf6 kaj d5 devas esti farataj en iu aŭ alia punkto.
La historio de la kataluna malfermo estas konata: Okaze de la Internacia Ekspozicio de 1929, okazinta en Barcelono, estis organizita internacia ŝakturniro, kiun partoprenis plej multaj el la tiamaj grandaj ludantoj. Unu el ĝiaj organizantoj, Francesc Armengol volis ke okazu malfermo aŭ defendo en ŝako, kiu povus esti nomata kataluna. Tiel li alvokis konkurson por ke iu ŝakludanto elpensu novan malfermon. La konkurson gajnis la pola GM Savielly Tartákover, kiu enpoŝigis la tiutempajn 150 pesetojn.
La fundamenta ideo estas ataki la centron kaj la daman flankon per la flanketo de la helĉela kuriero. La malavantaĝo estas ekde de la tria movo nigro scias, kion blanko ludos kaj agas kontraŭ ĝi. Ĝi estis ludita de pluraj grandaj majstroj.
Ĉefa linio
La malfermo 1.d4 Ĉf6 2.c4 e6 3.g3 kaj kutime daŭrigas '''3... d5 4.Kg2''' kaj poste::
Zsigmond Keglevich
Biografio
Zsigmond Keglevich frekventis gimnazion en Pozsony, poste li lernis filozofion en Nagyszombat, teologion en Romo. Li doktoriĝis kaj pastriĝis en Romo en 1755. Li estis pastro en pluraj lokoj, poste kanoniko en 1759, preposto en 1762, titulara episkopo en 1764. En nekonata tempo li estis fakultatestro pri juro en Reĝa Universitato de Nagyszombat, en la studjaro 1771 rektoro.
Golfo de Porkoj
Golfo de porkoj (Bahía de Cochinos, Bay of Pigs) estas margolfo laŭlonge laŭ duoninsulo Zapata sude de provinco Matanzas en sudokcidenta parto de Kubo. La golfo havas karstan subaĵon, en kiu troviĝas kaverna sistemo. Sur la marbordo troviĝas grotoj (hispane cenot) kaj proksime marbordo malgrandaj profundaj lagetoj (hispane casimbas) ĉirkaŭitaj de praarbaro kaj marĉoj. Nuntempe en la golfo estas refreŝiĝejoj Playa Larga kaj Playa Giron. En Playa Giron estas ankaŭ Muzeo de elŝipiĝo (hispane Museo de la Intervención), ligita al la Invado de la Porkogolfeto de la 16-a de aprilo 1961.
5433 Kairen
5433 Kairen estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la japana astronomo Takuo Kojima elde Ĉijoda (Gubernio Gunma, Japanio).
Nomo
Ĝi ŝuldas sian nomon al la jaĥto "Kairen" sur kiu la japana navigadistino Kyoko Imakiire faris sian solecan ĉirkaŭiron de la mondo en 1991 - 1992. "Kai" signifas "maro", "Ren" signifas "konekto".
Toniko (trinkaĵo)
Tonik-akvo aŭ simple toniko estas kinina refreŝiga trinkaĵo kun facila amara gusto.
Toniko pli frue apartenis al baza ekipaĵo de multaj eŭropaj koloniaj armeoj. Tiutempe ĝi entenis pli grandan kininan proporcion kaj la trinkaĵo estis efika protektilo kontraŭ malario. La soldatoj devis ĝin regule trinki. Pro la forta amara gusto, ĝi estis ofte miksata kun ĝino al ĝin-toniko.
Grava produkta firmao de la toniko estas la brita Schweppes.
Kančevci
Kančevci, hungare Felsőszentbenedek estas vilaĝo en Slovenio.
Toniko (trinkaĵo)
Toniko en UV-lumo lumetas bluete pro la kinin-enteno.
Kančevci
Situo
Kančevci situas laŭ rojo, laŭ flankovojoj.
Historio
La unua mencio devenis el 1208. La historia hungara loknomo estis Kancsóc [kanĉOc]. La vilaĝo ĝis fine de la 1-a mondmilito apartenis al Hungara reĝlando, al departemento Vas (reĝa departemento), al distrikto de Muraszombat, poste al Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj, baldaŭe al Jugoslavio, fine ekde 1991 al Slovenio. Inter 1941-1945 Felsőszentbenedek denove apartenis al Hungario.
Famuloj
En la iama Kancsóc mortis hungaria slovena pastro Miklós Küzmics.
Weilheim
Weilheim havas diversajn signifojn:
Psikobiologio
La psikobiologio aŭ biopsikologio, estas la aplikado de la principoj de la biologio al la studo de la konduto de la animaloj, inklude la homojn. Ĝi konsideras ke la animaloj kapablaj percepti kaj lerni estas la jenaj: a) la mamuloj (inklude la homojn) kaj b) la birdoj. Ĝi estas konsiderata ĉefe sciencio kiel fako de la biologio kaj nur duarange unu el la sociaj sciencoj; ĝi baziĝas sur la materiismo kiel filozofio.
La psikobiologio adoptas integre la sciencan rigardon al la mondo kiu subtenas ke la mensaj procezoj estas cerbaj procezoj. Ĝi uzas metodojn el la matematiko kaj el la biologio, partikulare el la neŭroscienco, kaj tiele el la kemio kaj la fiziko. Ene de la sciencaj fokusoj de la psikologio (nome mensismo, kondutismo, psikobiologio), oni konsideras tiun lastan kiel la plej firma fokuso metita en la sistemon de la scienca sciaro.
Litrumo
Litrumo (Lythrum) estas genro el familio Litrumacoj. Se oni inkluzivas Peplis L., ĝi entenas kvardekon da specioj en la tuta mondo. Temas pri herboj, foje kun ligneca bazo, kun purpuraj, rozaj aŭ blankaj floroj, aranĝitaj en verticiloj, kiuj formas ŝajnspikojn. La frukto estas multsema kapsulo.
Salikario, Lythrum salicaria L., estas la plej konata specio de tiu genro.
Antarkta perloradiko
Antarkta perloradiko ( Colobanthus quitensis ) estas unu el la nur du angiospermaj plantoj el la Antarkta ekozono, la alia estante antarkta hargreso (Deschampsia antarctica).
Priskribo
La sveltaj infloreskoj estas tiel longaj kiel la plantoj mem, aŭ eĉ iome pli longaj kaj portas finstarantajn unuopajn florojn sur mallonga, je la pinta fino dikiginta flortigo. Brakteoj povas troviĝi je la floro aŭ je la flortigo. La kvar sepaloj estas ovo-formaj ĝis long-rondaj kaj pinte mallarĝiĝantaj. La samnombraj stamenoj staras alternante kontraŭ la petaloj. La frukto estas kapsulo kaj elstaras el la kaliko. La semoj estas ruĝecaj kun longa ovolo.
Disvastiĝo
La arealo de la antarkta perloradiko fakte estas ankaŭ neotropika kaj tre vasta. Ĝi etendiĝas ekde Meksiko (17° N) tra la Andoj ĝis Patagonio. La specio troviĝas tra la Sudaj Orkadoj, la Sudaj Ŝetlandaj Insuloj, la Falklandoj, Sud-Georgio ĝis la Antarkta duoninsulo. . Tie ci ĝi estas limigita al la senglaciaj areoj de la okcidenta marborda regiono, kie ĝi okupas bone drenitajn, mineralajn lomgrundojn.
Kaŭze de la tutmonda varmiĝo, pli da semoj kapablas ĝermi, kreante multe da ĝermoplantoj kaj plantidoj. Referaĵoj indikas ke estiĝas kvinfoja multoblo de plantoj kiel rezulto. Tiu kaŭzis la plivastiĝon de tiu specio suden kaj la okupadon de pli grandaj areoj. La arealo de antarkta perloradiko etendiĝas pli sude ol la 56-a cirklo de suda latitudo.
Taksonomiaj sinonimoj inkluzivas Sagina quitensis Humboldt, Bonpland & Kunth.
Nĝameno
Nĝameno (pli frue Fort Lamy) estas ĉefurbo de respubliko Ĉado kaj samtempe la plej granda urbo de la lando kun 998.000 loĝantoj (stato: 1999).
Geografio
situas en la sudokcidento de la lando ĉe riveroj Ŝari kaj Logone (kiu estas ankaŭ sur la landlimo kun Kamerunio). Ĉe la alia bordo Kousséri etendiĝas.
Klimato
En tropika kaj dezerta klimato regas. La temperaturo estas jaraveraĝe 27,8 °C, la averaĝa precipitaĵo sumas jare ĉirkaŭ 556 mm; pluvecaj estas ĉefe la monatoj de junio ĝis aŭgusto.
Historio
La urbo estis fondita dum la franca kolonia regado en la jaro 1900 kun la nomo Fort Lamy, kaj estis alinomita en 1973 al Nĝameno (N'Djamena).
La urbo kiel registara centro estas celo, loko de puĉoj.
Ekonomio
En Nĝameno troviĝas la sola universitato de la lando, fondita en 1971.
Nĝameno posedas internacian flughavenon, uzatan de Air France, Ethiopian Airlines, Sudan Air kaj Cameroon Airlines.
En la urbo funkcias modernaj karnofabrikoj kaj naftorafinejoj.
Salikario
Salikario estas specio de Litrumo, Lythrum salicaria L., kiu kreskas en malsekaj lokoj, ĉefe fosaĵoj kaj trankvilaj riverbordoj, en mezvarmaj regionoj de Eŭropo kaj Azio. Ĝi disvastiĝis al samspecaj lokoj de Nordameriko. Temas pri plurjara herbo alta inter 30 kaj 200 cm, kun paraj aŭ verticilaj folioj; la sespetalaj, purpurrozaj floroj formas longajn, spikaspektajn infloreskojn. La semoj, el kapsulo, disvastiĝas plejofte laŭ la akvofluo.
La folioj de tiu planto iom similas laŭforme tiujn de iuj salikoj, kio klarigas la nomon de tiu ofta herbo. Tiuj folioj estas konsumeblaj, krudaj aŭ kuiritaj.
Razklingo de Hanlon
Razklingo de Hanlon estas regulo: Neniam klarigu ion per malico, se stulto estas sufiĉa klarigo.
La nomo de la regulo estas analogaĵo al la razklingo de Ockham, kiu same estas regulo por elimini iujn eblajn, sed ne utilajn klarigojn por fenomenoj.
Historio
Kvankam la nomo de la regulo enhavas la nomon "Hanlon", ne estas klare, kiu estis tiu homo, eĉ ĉu li ekzistis.
Joseph Bigler diras, ke la regulon unue eldiris iu Robert J. Hanlon, proponante ĝin por libro pri ŝercoj pri la leĝo de Murphy; ĝi aperis en 1980 kun la titolo Murphy's Law Book Two, More Reasons Why Things Go Wrong.
Bill Clarke asertas, ke li inventis ĝin en 1974, kaj ke la nomo "Robert Hanlon" estas misskribo de "Robert Heinlein".
18775 Donaldeng
18775 Donaldeng estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la en la kadro la kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de Donald Eng, kiu gajnis en 2003 la trian rangon en la Intel International Science and Engineering Fair pro sia projekto pri inĝenierarto. Li estis lernanto ĉe la Stanton College Preparatory School en Jacksonville (Florido Usono).
21638 Nicjachowski
21638 Nicjachowski estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la en la kadro la kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de Nicholas Robert Apau Jachowski, kiu gajnis la unuan rangon kaj la "Plej bona en sia Kategorio" en la Intel International Science and Engineering Fair de 2005 pro sia projekto pri terscienco. Li estis lernanto ĉe la West Potomac High School en Alexandria (Virginio, Usono).
Rybníček (Brada-Rybníček)
Rybníček estas suda parto de municipo Brada-Rybníček en distrikto Jičín, Ĉeĥio. Estas ĉi tie registritaj 48 adresoj. Daŭre ĉi tie vivas.
Rybníček situas en katastra teritorio Brada kun areo 1,93 km².
Keisuke Ogasawara
Keisuke Ogasawara (小笠原 佳祐, n., do nun -jaraĝa) estas japana futbalisto.
Li ekde la jaro 2019 futbalas ĉe la unua vira teamo de la klubo Roasso Kumamoto.
Biospeleologio
Biospeleologio, konata ankaŭ kiel kavernobiologio, estas branĉo de biologio dediĉita al la studo de organismoj kiuj vivas en kavernoj, kio estas kolektive referencata neologisme kiel troglofaŭno, aŭ kavernobestaro.
La unua dokumentita mencio de kaverna organismo datas el 1689, kun la dokumentaro pri la proteo, ia kaverna salamandro. Malkovrita en kaverno en Slovenio, en la regiono Karniolo, ĝi estis miskomprenita kiel drakido kaj estis registrita de Johann Weikhard von Valvasor en sia verko Die Ehre dess Hertzogthums Crain. La unua formala studo pri kavernaj organismoj estis kondukita pri blinda kaverna skarabo, ankaŭ el kavernoj el Slovenio. Ĝi estis trovita en 1831 de Luka Čeč, nome helpanto de lampisto, kiam oni esploris la ĵus malkovritajn internajn partojn de la komplekso de la Kavo de Postojna en sudokcidenta Slovenio. La specimeno estis transigita al Ferdinand J. Schmidt, kiu priskribis ĝin en la artikolo Illyrisches Blatt (1832). Li nomigis ĝin Leptodirus hochenwartii laŭ la doninto, kaj li donis ankaŭ la slovenan nomon drobnovratnik kaj la germanlingvan nomon Enghalskäfer, ambaŭ kun la signifo "svelt-kola (skarabo)". Tiu artikolo estas la unua formala priskribo de kaverna animalo (ĉar la proteo, priskribita en 1768, ne estis ankoraŭ agnoskita kiel kaverna animalo tiam).
18776 Coulter
18776 Coulter estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la en la kadro la kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Dale Chihuly
Dale Chihuly (20an de septembro 1941), estas usona vitroskulptisto kaj entreprenisto. Liaj verkoj estas konsiderataj unikaj en la fako de blovovitro, "translokigante ĝin al la regno de grandskala skulptarto," (Muzeo de Belartoj, Bostono). La teknikaj malfacilaĵoj por labori kun vitroformoj estas konsiderindaj, ĉar Chihuly uzas ĝin kiel unuarangaj rimedoj por instalaĵoj kaj enmedia arto.
Karamanli
Karamanli estis dinastio de paŝaoj, kiu reĝis inter la jaroj 1711 kaj 1835 en Libio.
Post kiam la Otomana Imperio ne plu havis kontrolon pri la arabaj teritorioj de sia regno, ankaŭ en Libio la janiĉaroj kaj la barbareskaj piratoj ekhavis pli da politika kontrolo. En 1711 en Tripolo la otomana oficiro Ahmad Karamanli (lia nomo jam indikas, ke li originis el la turka provinco Karaman) transprenis la regadon (1711-1745) kaj senpotencigis la antaŭan, otomanan paŝaon. Kvankam la teritorio formale plu konsideriĝis otomana, li povis regi fakte sendepende kaj fondi la dinastion Karamanli. En 1922 li mem alprenis la titolon paŝao. Li etendigis sian influon ne nur al la tuta historia regiono Tripolio, sed ankaŭ al la najbaraj historiaj regionoj Cirenio kaj Fezano, do al praktike la tuta teritorio de la nuna ŝtato Libio. Ekonomie lia regado precipe baziĝis je raba agado de la barbareskaj piratoj kaj je la transsahara komerco. Per la ampleksaj enspezoj de tiuj du ekonomiaj branĉoj konstruiĝis la moskeo Ahmad paŝao Karamanli en Tripolo.
Lia filo Ali Karamanli (1754-1793) plifirmigis la regadon de la dinastio kaj plivigligis la transsaharan komercon. Anstataŭ la piratado pli kaj pli graviĝis la "pirataj impostoj", per kiuj la eŭropaj komercaj ŝipoj aĉetis ne esti prirabataj fare de la piratoj. Tamen la pluekzista piratado sub la sekva paŝao Jusuf Karamanli (1795-1832) gvidis al la dua barbareska milito kontraŭ Usono. Eĉ se la usona mararmeo ne sukcesis komplete finigi la piratadon, tamen la regado de la dinastio Karamanli estis signite malfortigata.
Kiam aldone ekestis pripotencaj luktoj interne de la dinastio, Jusuf Karamanli en 1832 abdikis favore al sia filo Ali Karamanli, kiu regis inter la jaroj 1832 kaj 1835. Tiu tamen ne sukcesis refortigi la regadon de la dinastio, kaj en 1835 la mararmeo de la Otomana Imperio albordiĝis en Libio kaj okupis la landon. La dinastiaj regantoj estis fortransportitaj al Istanbulo, kaj en la sekva periodo la regiono de la nuntempa Libio ree estis rekte administrataj de la Otomana Imperio.
Komunumoj de Pyrénées-Orientales
Jen listo de la 226 komunumoj de la franca departemento Pyrénées-Orientales, laŭalfabete. (CAP) Kunurba komunumo de Perpignan, kreita en 2001.
Bobelfolio
Bobelfolio estas travidebla kaj fleksebla pakmaterialo el plasto kio estas uzata por enpaki rompeblajn objektojn. Bobeloj da aero en duonaj sferoj en la materialo formas kusenetojn kiuj povas protekti rompeblajn objektojn.
La bobeloj en la materialo povas servi kiel skusorbilo por protekti rompeblajn aŭ fragilajn objektojn dum transportado. Bobelfolio estas disponebla en diversaj grandoj variante de 6 milimetro ĝis pli ol 2,5 centimetro. Krom la bobeloj ankaŭ la plasto mem povas protekti enpakitajn materialojn. Tiel sentivaj elektronikaj partoj estas pakitaj en kontraŭ-statikaj bobeloj por protekti ilin kontraŭ statika elektro kiu povas damaĝi objektojn kiel komputilaj mikroĉipoj.
Amuzado
La rompado de la bobeloj el plasto ankaŭ estas uzata kiel deturna aŭ stresoredukta aktiveco. La homoj kiuj tion faras, opinias ke la sono de la krevantaj bobeloj estas agrabla. Eĉ estas retejoj pri ĉi tiu fenomeno kie homoj per la komputilmuso virtuale rompas plastajn bobelojn.
Puerto Natales
Puerto Natales estas la ĉefurbo de la Provinco Ultima Esperanza.
Raijin (Metal Gear)
Rajdino (el la japana 雷神 Raijin, kiu signifas Fulmotondra dio) estas fikciulo kiu aperas en la ĉelega ĉapitro de Metal Gear Solid 2: Sons of Liberty. Li vere nomiĝas Jack kaj ofte kromnomita Ĵakvo la Buĉisto kaj Blanka Diablo.
Infane, lin adoptis Solidus Snake kiu krude trejnis lin kiel plotonana knabo. Li ankoraŭ ne scias ke tiu ulo fakte mortiĝis liaj gepatroj. Daŭre sub la jugo de Firmo, li poste partoprenis la internan militon en Liberio. Post pluraj jaroj de militado, kie li kreskiĝis kaj fariĝis escepta militisto, oni nuligis sian memoron kaj li ekloĝiĝis en Usono, kie li varbiĝis en la korpo "Task Force 21". En Novjorko, li ekrendevuis sian umikinon Roza.
Kia miro por la ludantoj kiam post kelkaj horoj de ludado, oni ekenkorpiĝas Rajdeno! Efektive, dum la diversaj epizodoj de MG, oni ĉiam kontrolis Serpento mem, kaj jen estas, post la supozebla morto de Serpento en la Cisternŝipa ĉapitro, tiu virineska fikciulo kiu ŝprucas el nenio! Kojima Hideo klarigis la aferon en la filmadfilmo: ''En MGS2, mi provis doti Serpenton de pli firma profundeco. Ja temas pri tre malfacila afero kiam la ludanto kontrolas la fikciulon. Mi do pensis krei malproksimiĝi Serpento de la ludanto por ke tiu ĉi povu konsideri serpenton kun pli de objektiveco. Tial, danke al tiu rimedo, Serpento ŝajnas eĉ pli sperta, li akiras eĉ pli da klaso. Kiam, ludante Rajdeno - kiu estas nura komencanto - vi renkontpasas Serpenton, subite tiu ĉi akiras alian dimension, vi ne konsideras lin kun la sama vidpunkto.'' Eĉ se tiu surprizo malstabiliĝis multajn fanatikulojn, ĝi ja plenumas la celita afero.
Cetere, notindas ke la biŝoŭnena Rajdeno, kiu aspektas blanka, virga, pura laŭ la disvolvigantaj deziroj, tute ne ricevis la saman akcepton ĉe diversaj partoj de la Tero. Dum lin oni plejparte ovaciis en Japanio, multaj eŭropanoj kaj usonanoj taksemis lin ridinda kaj postulis tujan revenon de Serpento, kio okazos en Metal Gear Solid 4: Guns of the Patriots.
Gábor Gelei
GELEI Gábor estis hungara biologo. Li naskiĝis en Árkos la 20-an de aŭgusto 1915 kaj mortis en Budapeŝto la 23-an de aŭgusto 1952.
Biografio
Li havigis en 1939 diplomon pri kemio-biologio en la universitato de Segedo, pli poste li plukvalifikiĝis en Berlin, Vieno kaj München. Ekde 1947 li instruis en pedagogia altlernejo de Szeged kaj en 1948 en Debrecen, ekde 1949 en Eger li estis profesoro katedrestro. Subtenite de MTA li esploris la fontojn, riveretojn kaj faŭnon de montaro Bükk.
Alberto Lista
Alberto Rodríguez de Lista y Aragón (Sevilo, 15-a de oktobro de 1775 - Sevilo, 5-a de oktobro de 1848), estis matematikisto, poeto, ĵurnalisto kaj literatura kritikisto hispana.
Biografio
Filo de Francisco Rodríguez de Lista kaj de Paula Aragón, posedantoj de fabriko de silkaj toloj en la sevila kvartalo Triana, estis inteligenta lernanto de matematiko kaj beletroj; studis en la Universitato de Sevilo Filozofion kaj Teologion krom Matematikon, el kio li profesoris.
Li pastriĝis en 1803; kunlaboris kiel poeto en El Correo Literario y Económico de Sevilla (1803-1808) kaj influis sur li forte la homamaj ideoj de la Klerismo, pro kio li iĝis entuziasma defendanto de la Grafo Floridablanka; kvankam li kantis entuziasme por la partio kontraŭnapoleona en La victoria de Bailén (la venko de Bailén) kaj redaktoris la Gaceta del Gobierno kiun direktoris Capmany kaj El Espectador Sevillano, poste kliniĝis al la napoleona partio dediĉante, laŭ Chaves, kantojn al la marŝalo Soult kaj iĝis ties propagandisto. Sed poste li denove ŝanĝis je ideologio, kaj fondis kun Matute la Gaceta Ministerial de Sevilla (1808-1809) kaj akiris postenon en la katedralo sevila.
Ĉiukaze li devis ekziliĝi pro afrancesado fine de la Milito de Sendependigo; revenis al Hispanio en 1817; estis en Pamplono kaj en Bilbao kaj fine setlis en Madrido post la triumfo de la puĉo de Rafael del Riego. Tie li kunlaboris en la ĵurnalo Periódico del Ministerio de Gobernación de la Península (1823) kaj fondis kun aliaj du franciĝintoj, Sebastián de Miñano kaj José Mamerto Gómez Hermosilla, la revuon El Censor (1820-1822), nome la plej intelekta verko de lia epoko, kaj poste El Imparcial (1821-1822). Por siaj lernantoj li komponis kaj presis Colección de trozos escogidos kaj Tratado de matemáticas puras y mixtas, sed, akuzita pro instruado de "doktrinoj kontraŭaj al religio kaj ordo", oni fermis la lernejon kaj eĉ oni devigis lin al nova ekzilo post la falo de la Liberala Jartrio.
Estis en Bajono estre de la Gaceta de Bayona. En 1827 revenis; restis iom da tempo en Donostio kiel redaktisto de La Estafeta de San Sebastián (1830-1831). Post la morto de Fernando la 7-a li revenis definitive al Madrido en 1833 por direktori la Gaceta de Madrid ĝis julio de 1837, en kies redakta teamo estis ankaŭ Hartzenbusch, Cándido Nocedal, Salvá, Eugenio de Ochoa, Pérez Anaya, Francisco de Paula Madrazo, Navarrete kaj aliaj; oni proponis al li la episkopecon de Astorga, sed li malakceptis; direktoris ankaŭ La Estrella (la stelo), ĵurnalo favora al la partio de Isabel la 2-a kaj Cea Bermúdez, kaj en 1836 ekprofesoris en la Ateneo de Madrido, lekciis matematikon en la Centra Universitato de Madrido; poste translokiĝis al Kadizo kaj tie dediĉis sin al instruado en la Lernejo San Felipe Neri de Kadizo kaj kunlaboris en El Tiempo (1839-1840) de Kadizo.
Poste li iris al Sevilo kaj instruis en la Akademio de Beletroj kaj en la Universitato de Sevilo. Tie estris la Akademio de Beletroj kaj ricevis postenon de la sevila katedralo. Estis liaj disĉiploj José de Espronceda, Antonio Cavanilles, Patricio de la Escosura, José María Tenorio Herrera, Luis de Usoz, Juan Bautista Alonso, López Pelegrín, Mariano José de Larra, Eugenio de Ochoa, Pezuela, Mariano Roca de Togores kaj Ventura de la Vega. Eniris en 1847 en la Reĝa Akademio de Historio.
Li sekvis modelojn de klasikaj verkistoj de la 16a jarcento kaj de la Novklasikismo, sed en lia verkaro jam aperas Romantismo pro gravo de ĉio persona kaj intima en liaj komponoj. En lia pedagogia verkaro observeblas kontraŭdiro inter lia eklezia metio kaj lia framasonaj tendencoj. Liaj poemoj ne republikiĝis ĝis 1927.
Telkibánya
Bazaj informoj
Telkibánya (telkibAnja) estas malgranda vilaĝo en Hungario, en regiono Norda Hungario, en departemento Borsod-Abaúj-Zemplén, en subregiono de Gönc. Bánya signifas: mino.
Situo
La vilaĝo situas en valo de rojo, laŭ traira flankovojo. Sárospatak kaj Sátoraljaújhely troviĝas aere po 29 km-ojn.
Historio
La unua mencio devenis pri la komunumo el 1270 en formo "Teluky", pri la orominado el 1341. En tiu jaro ĝi urbiĝis, poste apartenis al la plej gravaj orminejoj. La urbo estis ĉirkaŭita per muroj kaj bastionoj. En la 15-a jarcento husanoj okupis la urbon. Post kolapso de la minejo en la 17-a jarcento graveco de la loko daŭre malpliiĝis. Nun ĝi estas grava turisma allogejo. En 1825 oni fondis farejon pri porcelano, kiu estis la unua en Hungario. En la proksimeco kaolino troviĝas.
Lajos Imre Nagy
Lajos Imre Nagy [lajoŝ nadj], laŭ hungarlingve kutima nomordo Nagy Lajos Imre estas hungara skulptisto, altlerneja instruisto, medalisto, vitroartisto. Lajos Imre Nagy naskiĝis la en Gulács.
Biografio
Lajos Imre Nagy abiturientis en Nyíregyháza en 1968, poste li akiris diplomon en Pedagogia Altlernejo György Bessenyei, fine ankaŭ en Hungara Belarta Altlernejo en 1982. Lia ĉefinstruisto estis László Patay. Li ekinstruis en Altlernejo György Bessenyei en 1982, post jardeko li estis nomumita katedrestro. Ekde 1985 li kreas medalojn, baldaŭ similajn artaĵojn. En 2002 kaj 2008 li ricevis stipendiojn. En 2005 li akiris sciencan gradon DLA en Arta Universitato Moholy-Nagy. Li ricevis premiojn inter 1985-2010.
Alkoholaĵo
Ĝi havas tri ĉefajn grupojn:
Laŭzano-Echallens-Bercher
Laŭzano-Echallens-Bercher estas metroŝpura fervoja linio en Kantono Vaŭdo en Svislando. La linio ligas la urbon Laŭzano kun Bercher tra Echallens, kaj estas longa. Ĝi estas posedata kaj funkciigita fare de "Chemin de fer Lausanne-Échallens-Bercher" (LEB).
Monda Federacio de Grandaj Turoj
La Monda Federacio de Grandaj Turoj (angle World Federation of Great Towers, france Fédération des grandes tours du monde), mallongige WFGT aŭ FGTM pro la angla kaj franca nomoj aŭ MFGT esperante, estas asocio por altaj turoj kaj nuboskrapuloj tra la mondo. Tiu federacio estis fondita en 1989.
La membraro
Ĉiu turo alligita al MFGT estas konsiderita "membro" de la federacio. MFGT havas 37 membrojn en 2012.
Spelto
Spelto estas specio de tritiko. Ĝi estis vaste uzata de la bronzepoko ĝis romiaj tempoj. En la pasintaj jaroj ĝi denove ekpopulariĝis kiel sana varianto de tritiko, kaj nun ofte estas kulturata en la ekologia agrikulturo.
Priskribo
Kultiva formo de tritiko, ĝi estas sesploida planto kiel Triticum aestivum, do havas sesoblan kromosomaron. Ĝi havas maldensan spikon sur facile rompebla pedunklo kaj brunajn grajnojn forte adheraj al la paleoj.
Pariza malfermo
La Pariza Malfermo (ECO A00) ankaŭ konata kiel Amar malfermo kaj Amoniaka malfermo (pro la Kemia formulo de la Amoniako NH3 [laŭ la angla algebra ŝaka notado N=Ĉevalo h3=pozicio]) estas ekstravaganco, kiu nenion atingas. Ĝi estis ludita de la pariza amatoro Charles Amar en la 1930-aj jaroj kaj estas ekster ĉiuj principoj de malferma teorio. La nivela ludanto, kiu eniras ĉi tiun planon estas atakema ludanto, kiu scias ke li multe superas sian rivalon kaj poste venkos lin. Tiu movo donas tempon al la kontraŭlo. Plej bone estas ne nervoziĝi kaj ludi kun logiko. Nigro devas konsideri ke oni atakos lin per la principoj de la hipermoderna skolo, tio estas, atakante la centron el la flankoj, do li devas bone teni la centron. Vi povas trovi vin en tiaj skemoj ludante fulmajn ludojn.
361 Bononia
361 Bononia estas granda, malhela asteroido de la ekstera ĉefa asteroida zono, ano de la Hilda grupo. Ĝi estis malkovrita la de la franca astronomo Auguste Charlois elde la observatorio de Nico.
Nomo
Ĝia nomo "Bononia", estas la latina nomo de la urbo Bolonjo.
Per Teodor Cleve
Per Teodor Cleve (1840-1905) estis sveda kemiisto, oceanografo, kaj geologo, malkovrinto de la kemiaj elementoj Holmio, kaj Tulio, kaj avo de la nobel-premiito pri neŭrofiziologio Ulf Svante von Euler (1905-1983). En 1874, li venis al la konkludo ke la didimo, malkovrita de Carl Gustaf Mosander, estis komponita de du elementoj: la Neodimo kaj la Prazeodimo. Li ankaŭ estis profesoro pri kemio de la universitato de Upsalo.
Kafo laŭ maniero de Aosta Valo
Kafo laŭ maniero de Aosta Valo (itale caffè alla valdostana; france, café à la valdôtaine) estas maniero por trinki kafon, tipa de la kuirarto de Aosta Valo.
Per Teodor Cleve
Li ricevis la Medalon Davy de la Reĝa Societo de Londono en 1894.
Kafo laŭ maniero de Aosta Valo
Oni komune trinkas la kafon (kun aliaj ingrediencoj) el pokalo ĉizita el ligno.
La nomo de la pokalo estas grolla aŭ coppa dell'amicizia (france, coupe de l'amitié) (pokalo de la amikeco).
Eksteraj ligiloj
Recepto
Viola garolo
La Viola garolo (Cyanocorax violaceus) estas specio de birdo de la familio de Korvedoj, kiu enhavas la korvojn, pigojn, garolojn ktp. Tiu specio estas de la genro Cyanocorax kiu karakteras pro kombino de nigro (ĉefe en kapo) kaj bluo (la korpo).
Aspekto
Pli precize tiu specio ne havas tiom da nigro kiel la proksimaj parencoj Jukatana garolo aŭ la Purpurdorsa garolo, sed nur en la beko, kapo, gorĝo kaj supra brusto. Tiu nigraj partoj kontrastas kun la resta blua koloro, kiel ĉe aliaj samgenranoj, sed ĉefe kun la blublankecaj aŭ arĝentbluaj nuko kaj malantaŭa kolo, kiuj estas samkoloraj ne kun la dorso, vosto kaj flugiloj, kiel ĉe la aliaj similaj parencoj, sed plie kun la subaj partoj kiuj estas helgrizaj. Fakte la arĝentblua nuko gradiĝas nuance al lavendoblua dorso, kiu siavice gradiĝas al pli malhelbluaj flugiloj kaj vosto.
Distribuado kaj habitato
Ĝi troviĝas en granda parto de la norda duono de Sudameriko nome Bolivio, Brazilo, Kolombio, Ekvadoro, Gujano, Peruo kaj Venezuelo. Ties natura habitato estas subtropikaj aŭ tropikaj humidaj arbaroj de malaltaj teroj kaj tre degraditaj eksarbaroj kaj preferinde ĝi troviĝas en arbarbordoj kaj ĉe riveroj aŭ lagoj. Tio estas fakte sudokcidenta kaj nordokcidenta Amazono, el norda Bolivio, tra orientaj Peruo kaj Ekvadoro, Amazona Kolombio kaj la baseno de la rivero Orinoko kaj al norda Venezuelo. La teritorio estas oriente de Andoj escepte norde de Kolombio kaj Venezuelo kaj iome en Gujanoj. En tiu teritorio ĝi estas la ununura garolo.
Komercaj leteroj
Komercaj Leteroj estas  libreto verkita de C.A. Pruissen kaj eldonita en 1949 de The Esperanto Publishing Company Limited el  Heronsgate, Rickmansworth, Anglujo.
Eltiraĵoj
<Gallery> Dosiero:1949 Komercaj Leteroj 10-11.jpg Dosiero:1949 Komercaj Leteroj 12-13.jpg Dosiero: 1949 Komercaj Leteroj 28-29.jpg Dosiero:1949 Komercaj Leteroj 58-59.jpg Dosiero:1949 Komercaj Leteroj 62-63.jpg </Gallery>
Memportreto kun bandaĝita orelo
Memportreto kun bandiĝita orelo aŭ Viro kun pipo estas pentraĵo de 51 je 45 cm de la nederlanda pentristo Vincent van Gogh. La pentraĵo estis verkita en Arles en januaro de la jaro 1889 kaj troviĝas nuntempe en la privata kolekto de gesinjoroj Leigh B. Block en Ĉikago, Usono.
Stacio Sugimotochō
Stacio Sugimotochō (japane: 杉本町駅 [Sugimotoĉoo-eki], angle: Sugimotochō Station) estas fervoja stacio en Kvartalo Sumijoŝi, Osako, Japanio. La stacio servas 1 linion de JR Okcidenta: Linio Hanwa.
Karnavalo en Rio-de-Ĵanejro
La karnavalo en Rio-de-Ĵanejro (portugale carnaval do Rio aŭ carnaval carioca) komenciĝas oficiale vendredon antaŭ Cindra Merkredo kaj estas unu el la ĉefaj allogaĵoj de la urbo kaj de la tuta Brazilo. La multkolora parado de la sambolernejoj apartenas al la plej grandaj festoj de la mondo.
Organizado kaj sambolernejoj
La karnavalon organizas la turisma oficejo de la urbo kunlabore kun la Ligo de la Sambolernejoj de Rio-de-Ĵanejro LIESA (Liga Independente das Escolas de Samba do Rio de Janeiro). Sed ankaŭ la transsendaj televidstacioj plejparte kundecidas.
Ĉiu Escola de Samba (sambolernejo) elektas ĉiun jaron certan temon, laŭ kiu ĝi dekoracias la festoĉarojn kaj agordas la kostumojn. Post tio oni akordigas detalaĵojn, ekzemple ritmon, ĥoreografion, sinprezenton, kunagado de la grupo ktp. La plej multaj el la grandioze kostumitaj reĝoj, reĝinoj, princinoj kaj baianas (en vastaj, blankaj kostumoj de bahianinoj) estas laboregintaj la tutan jaroj, por povi pagi la kostumojn, kiujn ili jen surhavas nur malmultajn horojn.
Ĉiun jaroj unu lernejo – ĉiuj estas, kiel je piedpilko, organizitaj en kvar ligoj – kun la plej bona poentorezulto rangaltiĝas el la unua liga en la specialgrupon Grupo Especial. La venkinto kaj nova ano de Grupo Especial ricevas monpremion, preskaŭ pli grave tamen estas la honoro, esti membro de venkintolernejo en ĉi tiu grupo.
Sinsekvo kaj taksado
La sinsekvon de la unuopaj paradoj de la Grupo Especial decidas lotumado; je karnavalaj dimanĉo kaj lundo prezentas pokaze ses sambolernejoj. Ĉiu el ĉi tiuj Escolas aperas kun 3000 ĝis 5000 partoprenantoj, subdividitaj en ĝis kvardek grupojn kun kvin ĝis ok paradoĉaroj (kiuj pro sekurokaŭzoj devas esti tirataj nur per-mane), kiuj ricevas por sian paradon precize 120 minutojn por sia parado laŭ ŝanĝo ekde 2009. Transpaso, sed ankaŭ maltranspaso de ĉi tiu tempolimo kostas al ili valorajn poentojn.
Taksataj estas „inter alie la ritma precizeco de la tamburistoj, la maniero, laŭ kiu kantado, tamburado kaj danco estas interakorditaj, la arta realigo de la temo, la prezentado de la standardoportistoj kaj de la ‚ceremoniestro‘ (mestre sala) same kiel la unueco de la prezentado de la lernejo entute.“ (Tiago de Oliveira Pinto kaj Dudu Tucci: Samba und Sambistas in Brasilien, Wilhelmshaven 1992, paĝo 36)
La tribunoj de la Sambodromo, konstruita je 1984 en nur 120 tagoj laŭ planoj arĥitekto Oscar Niemeyer en la kvartalo Estácio, prezentas lokojn por 88.500 spektantoj. La paradoj komenciĝas en la areno 700 metrojn longa ĉiukaze je la 21-a horo kaj daŭras po dek horojn je ĉiu festotago. Tio signifas, ke la lasta parado okazas jam dum la eklumanta sekva mateno.
Cindromerkredon je la tagmezo okazas la poentokontado de la kvardek poentojuĝistoj (pokaze kvar por la dek taksaj kategorioj), kiun la televidstacioj transsendas rekte en la tutan landon. La venkon oni festas laŭmerite same kiel je Piedpilka Mondpokalo per artfajraĵo kaj ĝojfestoj de la venkinta sambolernejo. Ankaŭ tiuj, kiuj atingas la duan aŭ trian rangojn, ricevas monon por la asociokaso.
La preparo
La karnavalaj preparoj por la venonta jaro komenciĝas jam tuj post la ĉi-jara kaj okupas en ĉiu asocio milojn da membroj kiel profesiaj kunlaboristoj. La altaj produktokostojn ankaŭ tenas privataj donacantoj: siajn personajn kostumojn, kiujn ĉiu portanto mem devas aĉeti, la unuopaj partoprenantoj tamen forŝparas de sia buŝo.
Ankaŭ tre konataj estas la karnavaloj de Recife kaj de Salvador de Bahio, kiu validas kiel plej granda strata karnavalo tutmonde.
Sonic Youth
Sonic Youth (Sona Juneco) estas usona rokgrupo, organizita 1981 en Novjorko.
Sonic Youth estas speciale sciata pro malordinaraj gitaraj bruoj kaj sintonizoj.
En 1998 Sonic Youth eldonis SYR3: Muzikaj Perspektivoj - disko kun titoloj de kantoj en esperanto.
Anoj:
Eksanoj:
Skvamomerĝo
La Skvamomerĝo aŭ Ĉina merĝo (Mergus squamatus) estas birdospecio el la ordo de Anseroformaj birdoj kaj familio de Anasedoj. Ĝi estas endanĝerita tipa merĝo (genro Mergus). Ĝi vivas en moderklimata Orienta Azio, kaj reproduktiĝas norde kaj vintras sude.
Disvastiĝo
Ties reprodukta biotopo estas riveroj de praarbaroj de plej malproksima sudorienta Rusio (plej malproksima sudorienta Siberio), eble en Norda Koreio, kaj en nordorienta Ĉinio. Nome ĝi generas en Hulunboirmeng, la montaro Malgranda Ŝing'an, lago Ĝingpo de provinco Hejlongĝjango kaj Montaro Changbai de provinco Ĝilinio de Ĉinio. Dum sia migrado ili traflugas al centra kaj suda Ĉinio nome al provinco Hebejo por travintri en la vasta regiono sude de rivero Jangzio. Malgrandaj nombroj travintrumas en Japanio, Suda Koreio, Tajvano, norda Vjetnamio, Birmo kaj Tajlando. Ili alvenas al la reproduktejoj tuj post vintro nome en marto, kaj foriras kiam venas la unuaj malvarmaj noktoj en fina oktobro.
Aspekto
La femala merĝo havas malhelbrunajn kapon kaj nukon kun pli malhela bridareo, helgrizan koloron kie la masklo havas nigron, nome en dorsaj flankoj, kaj en vosto, blankajn dorson kaj malsupran korpon, kun pli svaga kaj helgriza skvameco, anstataŭ la fajna nigra de la masklo, sed ĉiukaze kun pli grandaj figuroj en brustaj flankoj kaj pli malgrandaj kaj densaj en suba ventro kaj dorso. La kruroj estas oranĝecruĝaj kaj la irisoj estas malhelbrunaj en ambaŭ seksoj.
Shuichi Sakai
Li ekde la jaro 2019 futbalas ĉe la unua vira teamo de la klubo Roasso Kumamoto.