cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Urueña
La urba kerno estas tre bone konservita kaj pro tio estis deklarita Histori-Arta Ensemblo en 1975. Ĝi konservas grandan parton de la murego kun du el ties pordegoj, kelkajn partojn de la kastelo, blazondomojn kaj la preĝejon gotik-renesancan de Santa María del Azogue. Gravaj kulturaj centroj estas la Etnografia Centro “Joaquín Díaz”, la Muzeo Luis Delgado de tutmondaj instrumentoj, la ekspoziciejo Mercedes Rueda kaj la Muzeo de Sonoriloj. El la urbo eblas rigardi la pejzaĝon de la komarko Tierra de Campos, la tradiciajn kolombejojn kaj la ermitejon Nuestra Señora de la Anunciada, elstara ekzemplo de romanika arto.
Geografio
Ĝia municipa teritorio okupas totalan areon de 44,04 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 191 loĝantojn. Ĝi perdis loĝantojn dum la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj, kiel ja okazis en multaj loĝlokoj de la regiono.
Ĝi distas 50 km de Valadolido, provinca ĉefurbo kaj limas kun municipoj Villardefrades, Villanueva de los Caballeros kaj La Santa Espina. Ĝia municipa teritorio estas ebeneca, kun la loĝloko sur monteto, kaj trairata de la rojo de la Ermitejo.
Historio
En la loko estis setlejo de [vakceoj]] kaj de romianoj. La areo apartenis unue al la Regno Leono kaj poste al la Regno Kastilio. En Mezepoko okazis reloĝado. En la 12-a jarcento ĝi estis grava lima setlejo (inter Kastilio kaj Leono) kun Medina de Rioseco kaj Castromonte. Pro tio ĝi iĝis centro de konfliktoj. En 1876, la urbo suferis teruran incendion kiu detruis grandan parton de la loĝloko.
Montaro Darvino
La Montaro Darvino aŭ en hispana Cordillera Darwin estas etenda montaro kovrita de glacikampo kiu situas en Ĉilio, en la regiono Magallanes y de la Antártica Chilena.
Urueña
Aktualo
Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj, vitejoj, legomoj kaj terpomoj) kaj brutobredado (ŝafoj) kaj rilata komercado. Lastatempe kultura kaj rura turismo plej ekgravis (popola arkitekturo, historia heredo, piedirado).
De la historia pasinteco restis vizitindaj vidindaĵoj el kiuj menciindas la murego kun du el ties pordegoj, la kastelo, blazondomoj kaj la preĝejo gotik-renesanca de Santa María del Azogue.
Montaro Darvino
Priskribo
Ĝi situas en la sudokcidenta parto de Isla Grande de Tierra del Fuego, tute ene de ĉilia teritorio. Ĝi estas parto de la pli longa montaro Andoj kaj inkludas la plej altajn montojn en Tierra del Fuego, kun altoj kiuj atingas ĉirkaŭ 2 000 m. La glacikampo de la Montaro Darvino kovras areon pli grandan ol 2 300 km². La Montaro Darvino etendiĝas laŭ okcident-orienta direkto el la Monto Sarmiento (situa ĉe la Magdalena Kanalo) al Valo Ĝendegaia. Ĝi limas kun la fjordo Almirantazgo norde kaj kun la Kanalo Beagle sude. Tiu montaro nomiĝas laŭ Charles Darwin kaj estas la plej grava trajto de la Nacia Parko Alberto de Agostini, kiu inkludas nombrajn tre bone konatajn glaĉerojn kiaj la Glaĉero Marinelli, kiu estas nune sub daŭra retiriĝo el 2008.
Johann Jacob Bach la 3-a
Johann Jacob Bach (aŭ Johann Jakob) (baptita la 21-an de februaro 1682 en Eisenach; m. 16-an de aprilo 1722 en Stokholmo) estis germana muzikisto kaj pli aĝa frato de Johann Sebastian Bach.
Montaro Darvino
Priskribo
En Oktobro 2011, teamo de francaj montogrimpistoj el la Militista Grupo de Alta Montaro de la Franca Armeo anoncis la unuan trapason de la Montaro Darvino en 29-taga veturo kiu inkludis ascendon al la Monto Darvino, nome la plej alta montopinto de la montaro.
Művészet (Rumanio)
Művészet muveset (Arto) estis hungarlingva ilustrita monata revuo en Târgu Mureș.
Johann Jacob Bach la 3-a
Johann Jacob Bach naskiĝis kiel dua plej juna ido de Johann Ambrosius Bach, kiu laboris kiel urbofajfisto kaj kortega muzikisto en Eisenach, kaj ties edzino Elisabeth, nask. Lämmerhirt. Li vizitis same kiel siaj gefratoj la bazlernejon de sia naskiĝurbo. Liaj gepatroj mortis mallonge unu post la alia en la jaroj 1694 kaj 1695, tiel ke li en la aĝo de 13 jaroj orfiĝis. La pluan edukadon de la du plej junaj filoj, Johann Jacob kaj Johann Sebastian, transprenis la pli aĝa frato Johann Christoph Bach, kiu laboris kiel orgenisto en Ohrdruf. Ties salajro kiel orgenisto tamen ne sufiĉis, por financi krom sian kreskan familion ankaŭ la edukadon de liaj pli junaj fratoj, kio devigis tiujn kontribui al la familia vivteno. Tio eble estis kaŭzo por tio, ke Johann Jacob (male al sia frato Johann Sebastian) decidiĝis en la aĝo de 14 jaroj, fini la lernejan edukadon kaj eklerni la muzikistan metion ĉe Johann Heinrich Halle, sukcedanto de lia patro en Eisenach. En la jaro 1704 Johann Jacob decidiĝis, ekservi kiel hobojisto en la kortega kapelo de reĝo Karolo la 12-a de Svedio. Ĉi tiu ebleco prezentiĝis, ĉar Karolo la 12-a kun siaj armeoj kadre de siaj agadoj en la Granda Nordia Milito en Pollando antaŭenpenetris ĝis la landlimojn de la elektoprinca lando Saksio. Estas supozoj, ke la Capriccio sopra la lontananza de il fratro dilettissimo en B♭-maĵoro (BWV 992), komponita de Johann Sebastian Bach, pri la forveturado de lia frato direkten al Pollando, tamen ĉi tio ne estas pruvita, ĝi ankaŭ povus ekestinti okaze de la adiaŭo de Georg Erdmann, lerneja amiko de Johann Sebastian.
De tiam Johann Jacob akompanis la svedan reĝon kun lia kapelo dum ties militiroj tra norda kaj orienta Eŭropo. Kiam sin turnis la sveda bonŝanco kaj la svedoj en 1709 suferis neniigan malvenkon ĉe Poltava 1709 en Ukrainio, Johann Jacob fuĝis same kiel la sveda reĝo al Konstantinopolo ĉe la otomana kortego. Tie li ekhavis kontakton kun la franca muzikisto Pierre-Gabriel Buffardin. En la jaro 1713 li atingis, kiel ankaŭ reĝo Karolo la 12-a, sur malrektaj vojoj Stokholmon. La 31-an de majo 1715 li geedziĝis kun Susanna Maria Gaast, kiu tamen jam post malmultaj geedzecaj jaroj mortis. La geedzeco, farita la 15-an de oktobro 1721 kun sia dua sveda edzino Ingeborg Magdalena Norell, nur mallonge daŭris, ĉar Johann Jacob mortis jam en la aĝo de 40 jaroj en Stokholmo.
Művészet (Rumanio)
Redaktoroj
Ĝia ĉefredaktoro estis András Sütő, vicĉefredaktoro Zoltán Hajdu. (Mallongtempe estis ankaŭ György Jánosházy kaj István Katona Szabó vicĉefredaktoroj) La fotografistoj de revuo estis József Marx kaj Lajos Erdélyi. Pli poste ĝi aperis sub titolo Új Élet.
NGC 4953-1
NGC 4953-1 (aliaj indikoj — ESO 382-8, MCG -6-29-9, VV 671, AM 1303-371, DCL 492, PGC 45349) estas galaksio en konstelacio Centaŭro.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Heinrich Marschner
Heinrich MARSCHNER (* 16-an de aŭgusto 1795 en Zittau; † 14-an de decembro 1861 en Hanovro) estis germana komponisto de la romantismo, kapelestro en Dresdeno kaj Lepsiko, ekde 1831 estro de la kortega kapelo Hanovro. Dumvive li staris en la ombro de Richard Wagners.
Vivo
Heinrich August Marschner naskiĝis kiel filo de bohema metiisto. Jam frue li komencis komponi, kaj la kantoro de la Thomas-preĝejo en Lepsiko, Johann Gottfried Schicht mentoris lin.
En la jaro 1817 li fariĝis muzikinstruisto de la grafo Zichy en Bratislavo. Dum tiuj jaroj li komencis verki operojn, i.a. la opero ''Heinrich IV. und D’Aubigné'', kies unuan prezentadon direktis Carl Maria von Weber 1820 en Dresdeno. En 1821 li translokiĝis al Dresdeno por fariĝi muzikdirektoro ĉe la tiea operejo en 1824. Sensukcese estis la unua prezentado de la komika kantoteatraĵo Der Holzdieb (la lignoŝtelisto) en 1825 en Dresdeno. Lia granda opero Lucretia preta jam en 1822, kies modelo estis La vestale (la vestalo) de Gaspare Spontini, aperis en Dancigo kun lia edzino ''Mariane nask. Wohlbrück'' kiel titolrolulino. Sian trarompon kiel vaste renoma komponisto Marschner atingis en 1828 per Der Vampyr (la vampiro) kaj en 1829 per Der Templer und die Jüdin (La Templano kaj la judino, ambaŭ libretoj: August Wilhelm Wohlbrück) ĉe la Urba teatro de Lepsiko. En 1831 li fariĝis kortega kapelestro ĉe la operejo en Hanovro. Dum sia hanovra epoko li ankaŭ kreis sian plej gravan verkon, Hans Heiling, fariĝonta ŝlosilverko de la germana romantisma opero. La libreton por tiu liveris la kantisto kaj aktoro Philipp Eduard Devrient.
Ĉi tiu opero kondukis Marschner sur la kulminon de lia kariero. Ankaŭ la sekvaj verkoj kelktempe alportis al li sukceson, sed lin transbrilis la gloro de Giacomo Meyerbeer aŭ poste tiu de Richard Wagner. Lia espero, fariĝi la posteulo de Spontini ĉe la kortega operejo en Berlino, ne plenumiĝis. Do Marschner restis ĝis 1859 ĉe la operejo en Hanovro.
Dum siaj lastaj vivjaroj, en kiuj li eĉ penadis sukcesi en Parizo, Marschner preskaŭ estis forgesata. En1861 li mortis en Hanovro. Lia tombo troviĝas sur la tiea Neustädter Friedhof. Ĉe la Georgstrato monumento memorigas pri li.
Hans Joachim Moser skribas:
Dumvive li ĝuis ŝategon inter siaj kolegoj muzikistoj, ekz. Felix Mendelssohn Bartholdy, Robert Schumann aŭ ankaŭ Richard Wagner, kiu perfektigis en siaj muziktragedioj la parolkanton, ĉe Marschner dramece tenatan. La titolroluloj de Marschner en siaj operoj prefere estas fantome demonaj tipoj kun ofte fenditaj personecojn, kiu finfine ankaŭ korpigas romantikajn heroojn. La plej fama melodio de Marschner devenas el sia romantika opero Hans Heiling kaj akiris sian famecon far Antonín Dvořák, kiu uzis ĝin en sia simfonio El la Nova Mondo.
Maramag
Maramag, - Bayan ng Maramag - estas kvinaklasa urbego en Filipinoj, en insulo Mindanao, en regiono Norda Mindanao, en provinco Bukidnon. Maramag estas kunmetita de 20 distriktoj (inter ili 5 estas urbaj distriktoj), plue subdividitaj en 204 subdistriktoj. La loknomo signifas laŭ libera traduko: "lasu nin manĝi nian matenmanĝon ĉi tie." Temas pri plataj ŝtonoj, kvazaŭ konvenaj por manĝotabloj.
Geografio
Maramag situas en meza parto de la insulo iomete sur ebenaĵo, plej ofte sur montetoj. Regiona ĉefurbo Cagayan de Oro troviĝas 87, Tagum 95, Dabao 102, Butuano 144, Pagadiano 174, General Santos 184, Zamboanga 337, ĉefurbo Manilo 877, Kezonurbo 881, Baguio 1074 kilometrojn (aere).
Historio
Kiam en Eŭropo okazis la 1-a mondmilito, tiutempe alvenis homoj en tiun teritorion. Ili neoficiale elektis vilaĝestron. La oficiala elekto okazis nur en 1945 kaj en 1956 la municipa statuso oficialiĝis. Intertempe japana dominado okazis inter 1942-1945, sed en la fora kaj malgrava loko ne okazis granda ŝanĝo. Depost la 2-a mondmilito komence oni konstruis ĉefvojon, kiu portis evoluon. Iom poste Maramag fariĝis la gastiganto de la ĉefa agrikultura lernejo en Mindanao. Maramag atingis la internacian klasifikadon grandurbo (pli, ol 100 mil loĝantoj) en la fruaj 2010-aj jaroj.
Ekonomio
Maramag fanfaronas pri sia agrikultura graveco al la evoluo de la provinco. La sukerkano estas la ĉefa agrikultura produktaĵo, sed oni kultivas ankaŭ maizojn, rizojn kaj bananojn helpe de irigacioj, fine ekzistas arbarkulturo. La industria branĉo konsistas el produktadoj de mineralaj akvoj, krome la turismo gravas. Komence hidroelektra centralo funkcias.
Eduko kaj lingvo
Maramag gastigas universitaton. La loĝantaro estas miksaĵo de malsamaj tribaj originoj. La cebuana lingvo estas la plej ofta.
Trafiko
Maramag estas alirebla laŭ ĉefvojoj el ĉiuj direktoj.
Klimato
Maramag situas en la tropika klimato, tamen en mezo de la insulo ne okazis tiel oftaj pluvoj, kieel ĉe la marbordo. Jare pluvas po 863 mm. En ĉiuj monatoj pluvas, tamen inter majo kaj novembro pli ofte pluvas. La averaĝa temperaturo varias inter 21-29 °C. Ne estas grandaj diferencoj inter la monatoj.
Forssa
Forssa estas urbo en suda Finnlando, parto de la provinco Origina Tavastio, kun 16 864 loĝantoj.
Regiono de la Norda Landlimo
Norda Landlimo (الحدود الشمالية, estas unu el la 13 administraj regionoj (arabe manatik idarija, singulare mintaka idarija) kiuj sume konsistigas la teritorion de Sauda Arabio. Ĝi situas en la nordo de la lando, lime al Irako kaj nordokcidente ankaŭ iom al Jordanio. La plej granda urbo de la emirlando estas la ĉefurbo Arar. La regiona areo ampleksas kvadratajn kilometrojn. Laŭ la stato de 2010, en ĝi vivis  loĝantoj. La loĝdenso sekve estas  loĝantoj po kvadrata kilometro.
La regiona teritorio dividiĝas en 3 guberniojn (arabe plurale محافظات, muhafazat, singulare muhafaza). Tiu nombro ankaŭ inkluzivas la regionan ĉefurbon Dammam, kiu havas apartan statuson kiel memadministrata urbo (amana) kaj estas regata de urbestro (amin). La regionaj gubernioj pludividatas en po plurajn subguberniojn (marakiz, singulare markaz).
Múzeumi Füzetek
Múzeumi Füzetek (Muzeaj Kajeroj)
Belfaux
Belfaux (prononcu belfo, malnova germanlingva nomo Gumschen) estas komunumo en la distrikto Sarino en Kantono Friburgo, Svislando. Ĝi havis 2723 loĝantojn je la 31-a de decembro 2010.
Geografio
Belfaux situas en la Friburga Mezlando, proksimume 4 kilometrojn nordokcidente de la kantonĉefurbo Friburgo. La komunumo konsistas el la du vilaĝoj Belfaux kaj Cutterwil, krome al ĝi apartenas la setlejoj Maison Neuve kaj Château du Bois, kaj diversaj izilitaj bienoj. Tra la komunumo fluas la rojo Sonna, alfluanto de la Lago de Schiffenen.
92892 Robertlawrence
92892 Robertlawrence estas asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la de la usona astronomo Marc W. Buie elde la Inter-Amerika observatorio deCerro Tololo en Ĉilio.
Belfaux
Najbaraj komunumoj
La komunumo Belfaux limas en nordo al Misery-Courtion, en okcidento al La Sonnaz, en sudokcidento al Givisiez, en sudo al Corminboeuf, en sudsudokcidento al Chésopelloz, en sudokcidento al Autafond, kaj en nordokcidento al Grolley.
92892 Robertlawrence
Nomo
Ĝi estis nomita en memoro de Robert H. Lawrence, Jr (1935–1967), selektita por la programo Manned Orbiting Laboratory (MOL). Li estis la unua afrik-usonano selektita kiel kosmonaŭto kaj la ununura kosmonaŭto de MOL kun doktoreco. Li mortis en aviadila kraŝo, antaŭ ol li havis la ŝancon iri en la kosmon.
Belfaux
Trafiko
Tra Belfaux pasas la kantona ĉefvojo n-ro 157 de Friburgo al Payerne. La plej proksima alveturejo al la svisa aŭtovojo A12 situas proksimume 3 kilometrojn oriente de la komunumo. Al la publika transportreto la komunumo estas konektita per la du trajnlinioj de Svisaj Federaciaj Fervojoj de Friburgo al Payerne kaj de Friburgo al Morato, kiuj ambaŭ disponas pri stacidomo sur la komunuma teritorio. Krome la komunumo estas konektita per du linioj al la busreto de la Transporto Publika Friburga.
Historio
La unua dokumenta mencio de Belfaux datiĝas el la 12-a jarcento kiel Bellofago. En la jaro 1977 la ĝis tiam aŭtonoma komunumo Cutterwil estis integrita al Belfaux. Dum mezepoko Belfaux apartenis al Guillaume de Montagny kaj poste al Richard de Corbières, kiu ĝi 1283 koncedis al Rudolfo de Habsburgo. En la jaro 1442 Belfaux estis atribuita al la Malnova Kamparo de Friburgo sub la Hospitala Flago. Ek de la Helveta Revolucio de 1798 ĝis 1848 ĝi apartenis al la distrikto Friburgo, tiam ĝi sub la nova kantona konstitucio estis integrita al la distrikto Sarino.
Donòri
Skribo
La supersigno sur la dua "o" estas parto de la kutima sarda skribo, kvankam ĝi fakte ne estas parto de la itala nomo, sed nur indikas la akcenton. Italaj mapoj kaj leksikonoj ofte uzas ĝin por nomoj, kies akcento ne estas sur la antaŭlasta silabo, sed tiu ĉi itala nomo fakte prononcatas sur la antaŭlasta silabo; la prononco laŭ sistemo IFA estas. La itala vikipedia artikolo uzis ĝin ĝis junio 2008, sed tiam oni decidis, ke ĝi por la itala ne estas necesa.
Siriano (filozofo)
Siriano (en la greka: Συριανός, kaj latina: Syrianus]) estis greka novplatona filozofo de la 5-a jarcento. Li estis disĉiplo de Plutarko de Ateno fondinto de la novplatonisma skolo en Ateno ĉirkaŭ la jaroj 380-400, kiesfariĝis reganto post la morto de la stariginto, kaj havis kiel kundisciplo Proklo. Siriano mortis en 437 aŭ 438: tiam Proklo posteulis en la regado de la skolo.
Filozofio de Siriano
Siriano provis akordigi ĉiujn teologiojn en verko celanta sinkretismo, kiu pritraktis pri Akordigo inter Orfeo, Pitagoro, Platono kaj ĥaldeaj orakoloj, verko finita de Proklo. Laŭ, ĝuste, Proklo, lia ekzegezo distanciĝas el tiu de Porfirio kaj uzas siajn apartajn kriteriojn.
Krome Siriano, kiu sekvas novplatonismon ĝin plielleborante, allasas ke la realo konstituiĝas per tri noveloj: 1) intelegebla, nome la mondo de l intelegeblaj Formoj; 2) diskursiva, kiu limigas la intelegeblajn Formojn, kiuj agadas kiel demiurgaj principoj; 3) perceptebla.
Verkoj de Siriano
De iliaj verkoj malmulte transdoniĝis al nia epoko. Oni listigas interalie:
Listo de la plej dikaj sekvojadendroj en Germanujo
La Listo de la plej dikaj sekvojadendroj en Germanujo listigas Sequoioideae, kies trunko superas certan diametron. En alteco de unu metro tiu mezuro estas 7,5 metroj, en alteco de 1,3 m (tiu alteco, kie la trunka diametro (ADD) estas mezurita, la mezuro estas sep metroj. En la listo estas jenaj informoj: loko, kreskejo, federacia lando, kompleta alteco, ambaŭ indikoj de la perimetrio, jaro de la plantado kaj koordinatoj. Ĉiuj arboj en la listo estas Sequoiadendron giganteum. La arboj en la listo staras en Baden-Virtembergo (15), Nordrejn-Vestfalio (9), Heslando (5), Bavario (2), Rejlando-Palatinato (2) kaj Bremeno (1).
10218 Bierstadt
10218 Bierstadt estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la elde la Nacia Observatorio de Kitt Peak (Usono) en la kadro de la projekto Spacewatch.
Listo de la plej dikaj sekvojadendroj en Germanujo
La Sekvojadendro apud Neuweiler estas kun la diametro de 4,10 m la plej forta en Germanujo. La grandeco de la diametro venis de granda nodo, nomata burl, kaŭzita de maljuna vundiĝo. La plej maljunaj arboj estis el la jaroj 1858; la plej juna staras apude, ĝi estis plantita en la jaro 1900.
Kubota Mina
Kubota Mina (窪田ミナ, naskiĝis la 5-an de februaro 1972) estas japana komponistino, ankaŭ esperantistino. Ŝi naskiĝis en gubernio Fukuoka, Kjuŝuo, kaj lernis muzikon en Angla reĝa Akademio de muziko.
10218 Bierstadt
Nomo
Ĝi estis nomita en memoro de la germandevena usona pentristo Albert Bierstadt (1830–1902), artisto de la skolo de la rivero Hudsono. Li estas fama pro siaj panoramaj scenoj de la amerika okcidento, inkluzive la, la Valon Yosemite kaj la. Lia verko inspiris tiujn, kiuj sekvis lin al okcidento por konservi por ĉiam la potencon kaj la belecon de la malaperanta sovaĝa okcidento.
Listo de la plej dikaj sekvojadendroj en Germanujo
Rimarkoj
Indiko: la listo estas ordigebla. Per kliko al la kolumna kapo la listo estas ordigita laŭ kolumno, Duobla kliko renversigas kolumnon. La deziritan kombinaĵon oni ricevas per kliko de du klikoj unu post la alia.
Schauenberg
Schauenberg estas la nomo de la sekvantaj lokoj:
Distrikto Mödling
La Distrikto MÖDLING (germane: Bezirk Mödling) troviĝas en la centra parto de la aŭstria federacia lando Malsupra Aŭstrio kaj apartenas al la historia regiono Industrieviertel (industria regiono). Distrikta ĉefurbo estas Mödling. Areo: 277,02 km², loĝantaro: 113.661 (en 2011).
Eleanor Roosevelt
Anna Eleanor ROOSEVELT (n. 11-a de oktobro 1884 – 7-a de novembro 1962) estis unua damo de Usono ekde 1933 al 1945. Ŝi subtenis la projekton New Deal de sia edzo, prezidanto Franklin D. Roosevelt, kaj rolis kiel porparolanto por civilrajtoj. Post la morto de sia edzo en 1945 ŝi daŭris kiel internacie eminenta verkisto kaj oratoro por la Koalicio New Deal. Ŝi laboradis por plibonigi la statuson de laborantaj virinoj, kvankam ŝi oponis la Amendon de Egalaj Rajtoj ĉar ŝi kredis ke ĝi malfavore influus virinojn.
En la 1940-aj jaroj ŝi estis unu el la kunfondintoj de la Libereca Domo kaj subtenis la formadon de Unuiĝintaj Nacioj. Eleanor Roosevelt fondis la UN-Asocion de Usono en 1943 por pligrandigi subtenon por UN. Ŝi estis delegito al UN Ĝenerala Asembleo de 1945 kaj 1952, tasko por kiu ŝi estis asignita de Prezidanto Harry S. Truman kaj konfirmita de la Usona Senato. Dum sia daŭro ĉe Unuiĝintaj nacioj, ŝi estris la komitaton, kiu malnetigis kaj aprobis la Universalan Deklaracion de Homaj Rajtoj. Prezidento Truman nomis ŝin la "Unua Damo de la Mondo" omaĝe de ŝiaj atingoj pri homaj rajtojn.
Estante aktiva en politiko por la cetero de sia vivo, ŝi estris la pioniran komitaton de John F. Kennedy, kiu helpis lanĉi novan ondon de feminismo, la Prezidanta Komisio pri la Statuso de Virinoj. Ŝi estis unu el la plej estimataj usonanoj de la 20-a jarcento, laŭ la Listo de Vaste Estimataj Personoj de Gallup.
Frua vivo
Anna Eleanor Roosevelt naskiĝis la 11-an de oktobro 1884 en Novjorko, Novjorkio, Usono. Ŝiaj gepatroj estis Elliott Roosevelt kaj Anna Hall Roosevelt. Ŝi estis nomita Anna pro sia patrino kaj onklino, Anna Cowles kaj Eleanor pro sia patro, kiu estis karesnomita "Ellie". Ekde junaĝo, ŝi preferis esti konata laŭ sia meza nomo, Eleanor. Du fratoj, Elliott, Jr. (1889-1893) kaj Hall Roosevelt (1891-1941) estis naskitaj frue. Eleanor ankaŭ havis duonfraton, Elliott Roosevelt Mann, la rezulto de eksteredza rilato inter Elliot kaj Katy Mann, juna servistino dungita de Anna. Ŝi estis naskita en mondo de grandega riĉeco kaj nobeleco.
Kiam Eleanor aĝis ok jarojn, ŝia patrino mortis pro dipterio kaj ŝi kaj ŝiaj fratoj estis senditaj loĝi kun sia patrina avino, mary Ludlow Hall (1843-1919) ĉe Tivoli, Novjorkio kaj en apartamento en Novjorko. Ĵus antaŭ ŝi atingis dek jarojn, ŝi orfiĝis kiam ŝia patro mortis pro problemoj de alkoholismo. En la aŭtuno de 1899, kun la kuraĝigado de ŝia patra oklino Bamie Cowles, la familio decidis sendi Eleanor al Allenswood Akademio, angla kultura lernejo. La lernejestro, Marie Souvestre, estis notinda feminista edukisto kiu provis kreskigi sendependan pensadon en ŝiaj junulinoj. Eleanor lernis paroli la francan lingvon flue kaj gajnis memfidon.
Edziĝo kaj familia vivo
En 1902 la 17-jaraĝa Eleanor revenis al Usono, finante ŝian formalan edukadon. Ŝi renkontis sian foran kuzon (la trioble-pra-nepon de sia kvaroble-pra-onklo) Franklin D. Roosevelt, kiu estis tiame 20-jaraĝa studento ĉe Universitato Harvard. Ambaŭ estis foraj kuzoj de la usona Prezidanto Theodore Roosevelt. Ŝi kaj Franklin estis invititaj al vespermanĝo ĉe la Blanka Domo la 1-an de januaro 1903, kaj tie Franklin amindumis kun Eleanor. En novembro la du fianĉiĝis, kvankam la fianĉiĝo ne estis anoncita post pli ol jaro. Eleanor kaj Franklin geedziĝis la 17-an de marto 1905 ĉe la domo de la praonklino de Eleanor en Novjorko. La edziĝo produktis ses infanojn, sed nur kvin postvivis bebaĝon: Anna Eleanor, James, Franklin Delano, la 2-a (kiu naskiĝis kaj mortis en 1909), Elliott, dua Franklin Delano, la 2-a, kaj John Aspinwall. La familio loĝas en Novjorko, en dormego kiu situis laŭ la Rivero Hudson.
Publika vivo antaŭ la prezidanteco de Franklin
Post kiam Franklin suferis paralizan malsanon (verŝajne sindromo Guillain-Barré) en 1921, Eleanor ekservis kiel anstataŭanto por sia handikapita edzo, aperante publike por li. Ŝi ankaŭ eklaboris por la Women's Trade Union League (Virina Sindikata Ligo), kolektante monon subtenante la celojn de la sindikato: 48-hora laborsemajno, minimuma laborpago, kaj la abolicio de infana laboro. Tra la 1920-aj jaroj ŝi aktive kampajnis por Alfred E. Smith en lia sukcesa re-elekto kiel ŝtatestro de Novjorkio. Ekde 1928 ŝi aktive subtenis la kandidatecon de Smith por prezidanto kaj la kampajnon de Franklin por ŝtatestro de Novjorkio. Kvankam Smith malvenkis, Roosevelt facile venkis, kaj la du Rooseveltoj moviĝis en la domegon de la ŝtatestro en Albany.
Unua Damo de Usono (1933–1945)
Vidante la flankan rolon de sia oklino Edith Roosevelt dum la prezidanteco de Theodore Roosevelt (1901–1909), Eleanor elektis malsaman vojon. Malgraŭ kritikado, ŝi daŭrigis la aktivajn aferojn kaj paroladon kiun ŝi faris antaŭ ŝi igis Unuan Damon, en erao kiam nur kelkaj virinoj havis karieron ekster la hejmo. Ŝi estis la unua Unua Damo, kiu faris ĉiusemajnajn gazetarajn konferencojn, kaj lanĉis gazetaran rubrikon, "My Day" (Mia Tago).
Eleanor Roosevelt subtenis pezan aktivecon dum siaj 12 jaroj en la Blanka Domo, ofte publike aperante ĉe kunvenojn de laboristoj por fidigi la laboristojn de la Granda Depresio ke ili scias pri ties malfeliĉa stato.
Dua Mondmilito
En 1941 Eleanor Roosevelt, Wendell Willkie kaj aliaj usonanoj zorgintaj pri minacoj al demokratio starigis Freedom House (Libereca Domo). Post kiam Usono eniris la Duan Mondmiliton, ŝi aktivas en Usono, kiel komitatano pri civita defendo kun urbestro de Novjorko Fiorello H. La Guardia kaj ofte vizitis militajn kaj nemilitajn centrojn por plibonigi militentuziasmon.
Ŝi speciale subtenis plian helpon por virinoj kaj afrik-amerikanoj, ĉefe la Aviadistoj Tuskegee en ties sukcesa provo iĝi la unuaj nigruloj-militaviadistoj. Tiame ankoraŭ ekzistis ras-apartigado en la usona milito kaj ega opozicio permesi nigrulojn trejni kiel aviadistojn; Roosevelt estis publike subtena de ili. Ŝi vizitis ties aviadan lernejon en Alabamo kaj, pro ŝi peto, flugis kun nigrula studentpiloto dum pli ol horo, kiu plifamigis la programon. Ŝi ankaŭ aranĝis kunvenon ĉe la Blanka Domo en julio 1941 por la lernejo pledi subtenon de la registaro de Usono.
Ŝi estis forta proponanto de la Plano Morgenthau por malindustriigi Germanion en la postmilita periodo,  kaj en 1946 ŝi estis unu el la kelkaj membroj de kampajngrupo kiu lobiis por forta paco en Germanio..
Vayrac (stacidomo)
Vayrac estas ne priservata franca stacidomo sur linio -, situanta en  Vayrac, en departemento Lot, regiono.
Temas pri stacidomo de Société nationale des chemins de fer français (SNCF).
Ĝi situas ĉe kilometra punkto (PK) de la linio Souillac - Viescamp-sous-Jallès (719000).
Grandega fasciolo
Grandega fasciolo, latine Fascioloides magna (angle, aŭ ) estas 4–8 cm longa kaj 2,5–3,5 cm larĝa helminto (vermo) apartenanta al klaso de trematodoj kun dorse-ventra platigita korpo kaj du suĉiloj, kiu parazitas en hepato de libere vivantaj, sed ankaŭ de hejmaj remaĉuloj. La trematodo vivtenas sin per sango de definitiva gastiganto kaj ĝia komplika evola ciklo okazas tra intergastiganto - tra gastropodoj. La trematodo devene troviĝis en Nord-Ameriko, kie al la ĉefaj gastigantoj apartenas blankavosta cervo, ruĝa cervo kaj boaco. Sed en la dua duono de la 19-a jarcento la parazito estis haŭlita sur teritorion de Eŭropo komune kun importado de bestaro. La trematodo bone adaptiĝis en la eŭropaj kondiĉoj kaj ĝi trovis por si ĉi tie novajn definitivajn gastigantojn kaj intergastigantojn. Malsaniĝo, kiun tiu ĉi parazito kaŭzas, nomiĝas fascioloidozo. Al terapio de la libere vivantaj remaĉuloj estas uzata triklabendazolo aŭ rafoksanido.
Historio
Malgraŭ tio ke la devena areo de trovo de la grandega fasciolo estas Nord-Ameriko, la trematodo estis paradokse unuafoje priskribita en Italio, kie ĉirkaŭ la jaro 1865 estis rimarkata granda mortofteco de ruĝaj cervoj en reĝa nacia parko La Mandria proksime de Torino. Bassi en sia verko notas, ke kaŭzo de tiuj ĉi mortoj estis nova specio de trematodo, kiun li nomis kiel Distomum magnum. Li poste mencias en la verko, ke en farmoj en la ĉirkaŭaĵo de parko estis de tiu ĉi trematodo infikitaj pluaj specioj de bestoj kiel estas brutaro, ŝafo, kapro, porko kaj ĉevalo. Bassi ĝuste ekpensis, ke la trematodo devenis el ruĝaj cervoj, kiuj estis introdukitaj en la parkon kelke da jaroj antaŭ la unuaj mortoj de la bestaro. En la jaroj 1882 – 1892 estis el diversaj lokoj en Usono kaj Kanado anoncata trovaĵo de nova ĝis nun nepriskribita trematodo ĉe cervedoj aŭ brutaro kaj ŝafoj. Sed pro nekonsekvenca morfologia priskribo de la trematodo la usonaj aŭtoroj ne akceptis la laboron de sinjoro Bassi kaj donis al la specio diversajn novajn nomojn, ekz. Fasciola carnosa (Hassall, 1891), Distomum texanicum (Francis, 1891), Fasciola americana (Hassall, 1891).
Nur Stiles en la jaro 1891 komparis ĉiujn trovaĵojn el Norda Ameriko kaj la trovaĵon de Bassi, kaj konstatis, ke temas pri la sama specio de trematodo, kiu estas tre parenca al tiam jam konata hepata fasciolo. Omaĝe de la unua malkovrinto li donis al la trematodo specian nomon, kiun unuafoje uzis Bassi - Fasciola magna (Bassi 1875) Stiles 1894. Stiles priskribis perfekte la anatomian konstruon de la grandega fasciolo, kiel ĉefajn gastigantojn li markis brutaron kaj blankavostan cervon. Li konjektis, ke la evolua ciklo estos simila kiel ĉe la parenca hepata fasciolo, do ke ĝi okazas tra intergastiganto - akva gastropodo. En la jaro 1917 Ward atentigis la diferencan morfologion de la grandega fasciolo kaj la hepata fasciolo kaj kreis tial novan specion de fasciolodedoj kun unusola reprezentanto Fascioloides magna (Bassi 1875) Ward 1917. Tiu ĉi nomo restis ĝis nun. En la 30-aj jaroj de la 20-a jarcento okupiĝis per la grandega fasciolo kanada parazitologo W. E. Swales, kiu detale priskribis la kompletan evoluan ciklon de la grandega fasciolo kaj specifikis, kiuj gastropodoj rolas en la evolua ciklo de la trematodo rolon de intergastiganto. Ankaŭ li karakterizis patologian bildon de fasciolozoido ĉe cervo, brutaro kaj ŝafo. En Eŭropo detale okupiĝis per studado de la grandega fasciolo doktorino Božena Erhardová-Kotrlá el Parazitologia instituto de Ĉeĥoslovaka akademio de sciencoj en la 60-aj kaj la 70-aj jaroj de la 20-a jarcento, kiu plu specifikis la evoluan ciklon de la grandega fasciolo en gastropodo kaj profundigis ekkonon pri tiu ĉi specio en la eŭropa medio.
La evolua ciklo
La evolua ciklo de la grandega fasciolo ensumigas akvajn gasteropodojn kiel obligatan intergastiganton kaj ili troviĝas sole tie, kie estas por tiu ĉi specio de la gasteropodoj konvenaj kondiĉoj. En la eŭropaj kondiĉoj la intergastiganto estas malgranda galbo (Galba truncatula). El la organismo de la definitiva gastiganto (ekz. cervo) foriras per ekskremento en la eksteran medion ovoj, el kiuj en akva medio post 25-45 tagoj elkoviĝas ciliigitaj larvoj - miracidioj. La miracidioj mem aktive elserĉadas en la akvo gasteropodojn, enpenetras en iliajn organismojn, kie ili pasigos pluan evoluon kaj multobliĝas (sporocistoj, redioj kaj filinaj redioj). La finala larva stadio en la gasteropodo estas movebla cerkario, kiu forlasas la gasteropodon, venas reen en la akvon. La evoluo en la gasteropodo daŭras proksimume 48-54 tagojn, dum kio el unu miracidio en unu galbo evoluos 180-350 cerkarioj. La cerkarioj naĝantaj en la akvo rapide alkroĉiĝas al kreskaĵoj, ŝtonoj aŭ akvan surfacon, kie ili ujiĝos kaj estiĝos tiel tre rezistemaj stadioj - metacerkarioj. Tiuj estas komune kun vegetaĵo englutitaj dum paŝtado fare de la definitiva gastiganto. En la intesto de la definitiva gastiganto la metacerkario ŝanĝiĝos en junajn nematurajn trematodojn, kiuj migras tra korpa kavaĵo ĝis la hepato, kie ili ujiĝos en ligamentajn pseŭdocistojn, maturiĝas kaj komencas produkti ovojn. Diference de la hepata fasciolo, kiu lokalizas sin en la hepataj galduktoj, eventuale en galveziko, la grandega fasciolo troviĝas ĉiam rekte en la hepata parenkimo, en la tipaj pseŭdocistoj. La plenkreskuloj povas vivi en la hepato preskaŭ sep jarojn. La tuta evoluo daŭras depende de la kondiĉoj vicon da monatoj.
La definitivaj gastigantoj de la grandega fasciolo
La trematodo estis izolita ĉe la tuta vico de mamuloj, tamen plej ofte ĝi aperas ĉe libere vivantaj remaĉuloj. La infekto ĉe homo estis fare de tiu ĉi specio ĝis nun neniam konstatita. La gastigantoj de la grandega fasciolo dividiĝas laŭ patologia-morfologia bildo de la infekto, perceptemo kaj la evoluo de parazito en tri ĉefajn grupojn:
Ĉe la definitivaj gastigantoj la trematodo ĉiam maturiĝas kaj ĝi estas ujigita en la karakterizaj maldikmuraj ligamentaj pseŭdocistoj en la hepata parenkimo. En unu ligamenta pseŭdocisto troviĝas kutime du ĝis kvin unuopuloj de la grandega fasciolo. Tiuj ĉi pseŭdocistoj space komunikas kun galduktoj kaj la ovoj produktataj de la trematodoj tiel povas foriri el la pseŭdocistoj ĝis la galduktoj kaj plu en la inteston kaj la eksteran medion (ĝi markas sin per termino patenta infekto). Al la ĉefaj definitivaj gastigantoj en Norda Ameriko apartenas specio de kanada cervo (Cervus elaphus canadensis), blankavosta cervo (Odocoileus virginianus), boaco (Rangifer tarandus caribou) kaj orela cervo (Odocoileus hemionus hemionus). En Eŭropo estas la ĉefaj gastigantoj de la grandega fasciolo ruĝa cervo (Cervus elaphus), damao (Dama dama) kaj kapreolo (Capreolus capreolus). Ĉe la tiel nomataj blindaj gastigantoj la trematodoj maturiĝas malofte kaj ili estas ujigitaj en fortemuraj pseŭdocistoj, kiuj ne komunikas kun la galduktoj kaj la ovoj ne povas do foriri en la eksteran medion. Tiuj ĉi gastigantoj do ne povas partopreni en la disvastigado de la parazito (nepatenta infekto). La fortemura pseŭdocisto kaj relative malalta patogenigo ĉe tiuj ĉi gastigantoj estas donita per ilia parta rezistanco rilate al tiu ĉi trematodo. Al la plej ofte blinda gastiganto apartenas brutaro, apro, gruntbovo kaj alko. Tre rare estis la specio de la grandega fasciolo priskribata ĉe ĉevalo.
Al la aberantaj gastigantoj apartenas precipe reprezentantoj de malgrandaj bovedaj remaĉuloj. La infekto de tiuj ĉi gastigantoj estas karakterizata per nelimigita migrado de la nematuraj trematodoj, per neĉeesto de la tipaj pseŭdocistoj kaj morto de la gastiganto. La trematodoj sekse nematuriĝas kaj la aberanta gastiganto pereas kutime ĝis ses monatoj depende de la nombro de englutitaj metacerkarioj. Tamen estas prisribitaj eĉ esceptoj, kiam estis trovataj sekse maturaj trematodoj de la grandega fasciolo kaj la ovoj en ekskremento de ŝafoj aŭ kaproj.
El hejmaj remaĉuloj apartenas al la aberantaj gastigantoj ŝafo kaj kapro. El libere vivantaj ĉi tie apartenas nordamerika specio de dikkorna ŝafo (parenca specio kun muflono). Eksperimente estis infektitaj ĉamoj, kavio kaj kuniklo.
La intergastigantoj de la grandega fasciolo
Rilate al karaktero de la evolua ciklo la ekzistado de la parazito estas kunigita kun la ĉeesto de la akva medio, la konvena intergastiganto kaj la konvena definitiva gastiganto. Se unu konsistero mankas, la trematodo ne povas evolui. En Norda Ameriko estas konataj ses specioj de akvaj gastropodoj (el familio de limnedoj), ĉe kiuj estis konfirmita la kompleta evoluo de la grandega fasciolo ĝis la infektaj stadioj (metacerkario). Biotopoj de tiuj ĉi ses specioj parte diferenciĝas, sed ĝenerale validas, ke tiuj ĉi gastropodoj troviĝas precipe en marĉoj, inunditaj fosaĵoj aŭ malgrandaj rojetoj. Pluaj kvin specioj de la nordamerikaj limnedaj gastropodoj estis infektitaj en eksperimentaj kondiĉoj.
Ĝis antaŭ nelonga tempo estis unusola natura intergastiganto en la tuta Eŭropo akva gastropodo - malgranda galbo (Galba truncatula). La malgranda galbo estas gastropodo kun larĝa ekologia valenco, kiu troviĝas en marĉoj, akvaj fosaĵoj, malgrandaj fontoj en diversaj supermaraj altecoj (200–800 m s. m.) en regiono de foliaj aŭ miksitaj arbaroj. Lastaj esploroj montris, ke ankaŭ gastropodo de specio Radix peregra figuras kiel intergastiganto de la granda fasciolo. Tiu ĉi gastropodo tre ofte aperas komune kun la malgranda galbo, sed ĝia populacio estas ofte pli nombraj. Rilate al vasta spektro de la intergastigantoj en Norda Ameriko eblas supozi, ke la grandega fasciolo kapablos adaptiĝi al pluaj eŭropaj specioj el familio de limnedoj. "Varmaj" kandidatoj por la novaj eŭropaj intergastigantoj de la grandega fasciolo estas specioj de Omphiscola glabra kaj Stagnicola palustris, ĉe kiuj la parazito finis la kompletan larvan evoluon dum eksperimenta infekto. Sed nature, la infektitaj gastropodoj de tiuj ĉi specioj ĝis nun ne estis trovitaj en la naturo.
La devena areo
La devena areo de tiu ĉi parazito estas Norda Ameriko, kie al la ĉefaj gastigantoj apartenas blankavosta cervo (O. virginianus), kanada cervo (C. elaphus canadensis) kaj boaco (R. tarandus caribou). Dum la 20-a jarcento la trovo de la grandega fasciolo en Usono estis anoncita el ŝtatoj Montana, Minnesota, Louisiana, Suda Karolino, Texas, Iowa, Michigan, Illinois, Wisconsin, Novjorkio, Kansas, Arkansas, Vaŝingtonio kaj Oregono. En Kanado la parazito estis plej ofte observata ĉe hufohava bestaro en provincoj Alberto, Brita Kolumbio, Ontario kaj Kebekio. Nuntempe la trovo de la grandega fasciolo en Norda Ameriko estas limigita en kvin ĉefajn regionojn. Temas pri regiono de Grandaj lagoj, suda marbordo de Atlantiko kaj malsupra fluo de rivero Mississippi, norda marbordo de Pacifiko, regiono de Roka Montaro kaj norda Kebekio kaj Labradoro.
Disvastiĝo en Eŭropo
La trematodo estis en Eŭropon enhaŭlita komune kun importo de kanadaj cervoj kaj blankavostaj cervoj en la dua duono de la 19-a jarcento. La unua mencio pri la grandega fasciolo datiĝas ĉirkaŭ la jaro 1875, kiam estis en nacia parko La Mandria proksime de Torino en Italio rimarkita granda mortofteco de cerva bestaro post la antaŭ importo de kanadaj cervoj el Usono. De ĉi tie ankaŭ devenas priskribo de tiu ĉi specio. La sekvantaj introduktoj de la nordamerikaj blankavostaj cervoj en ĉasarbarojn de aŭstra-hungaraj nobeloj estis kaŭzo de enhaŭligo sur teritorion de Ĉeĥio. Rilate al fakto, ke cervedoj el Norda Ameriko estis fine de la 19-a jarcento importitaj en la tutan vicon de ĉasarbaraj bredadoj tra la tuta Aŭstrio-Hungario, ekzistas konjekto, ke la trematodo povis aperi ankaŭ sur teritorio de la hodiaŭa Aŭstrio kaj Hungario. Tamen krom hazardaj kaj raraj trovoj de la grandega fasciolo el Germanio, Pollando kaj Italio, la grandega fasciolo estis ĝis la 80-aj jaroj de la lasta jarcento trovata en Eŭropo sole ĉe bestaro sur teritorio de Suda kaj Meza Bohemio. Sed nur en antaŭ nelonga tempo okazis granda apero de la grandega fasciolo ĉe eŭropaj cervedoj. Novaj fokusoj de apero de la parazito estiĝadis en riverejo de Danubo kaj danubaj herbejaj arbaroj. La parazito estis iom post iom diagnostikata ĉe cervedoj unue en Aŭstrio, poste plu en Slovakio, Hungario kaj en antaŭ nelongaj jaroj ankaŭ en Kroatio. Altaj prevalencoj de la apero de la grandega fasciolo ĉe cerva kaj kapreola bestaro (60 – 90 %) en apuddanubaj arbaroj en Aŭstrio, Slovakio kaj Hungario, samkiel ankaŭ pereoj de la bestaro montras la perfektan adaptiĝon de la grandega fasciolo en tiu ĉi medio. Tial ni povas envicigi la trematodon de la grandega fasciolo inter la plej signifajn aŭtorojn de la parazitaj malsanoj de la cervedoj en Mez-Eŭropo.
Patogenigo kaj klinikaj simptomoj
La klinikaj simptomoj de la fascioloidozo estas ĉiam dependaj de nombro de la trematodoj en la organismo, la speco de gastiganto, la aĝa kategorio de gastiganto kaj de ĝia imuna stato. Ĉe tipaj definitivaj gastigantoj, kiel kanada cervo kaj blankavosta cervo en Norda Ameriko aŭ ruĝa cervo en Eŭropo, okazas la infekto de la grandega fasciolo plej ofte subklinike, do sen neniaj eksteraj simptomoj. Dum amasaj infektoj (proksimume super cent trematodoj) okazas subitaj pereoj de bestoj. La kaŭzoj de pereo plej ofte koneksas kun grandaj perdoj de sango, rupturo de la hepato, rupturo de la grandaj angioj aŭ inflamo de la peritoneo. La pereoj estas oftaj precipe ĉe damaoj kaj kapreoloj. Ekzemple en la 60-aj jaroj de la 20-a jarcento okazis sekve de la fasciolozoido en distrikto Písek rapida malaltiĝo de populacio de damaa bestaro. Simile altan mortoftecon ili ekregistris ĉe damaa bestaro en la 90-aj jaroj en apudriverejo de Danubo en Slovakio. El pluaj simptomoj dum la infekto de la grandega fasciolo ĉe cervedoj ni nomu malaltigitajn masajn alkreskaĵojn, malaltigitan kvaliton de kornaro aŭ malbonan pason de oestro. Estas konataj eĉ raraj kazoj de nervaj simptomoj, kiam la trematodo "elvojaĝis" en la spinan kanalon.
Por la aberantaj gastigantoj, kiel estas ekz. ŝafo aŭ kapro, la grandega fasciolo estas ĉiam fatala, kio estas pruvo de multe pli granda patogenigo por remaĉuloj, ol tio estas ĉe la pli konata hepata fasciolo. Amerikaj aŭtoroj indikas, ke la ŝafoj kaj kaproj pereas ĝis ses monatoj post engluto de infektaj metacerkarioj. La pereado okazas sen antaŭaj simptomoj aŭ kun simptomoj de plena apatio kaj malapetito. Ĉe eksperimente infektitaj kaproj la pereo okazis inter la 89-a ĝis la 195-a tago post la infekto. En la lokoj de apero de la fasciolozoido de libere vivanta bestaro estas do bredado de ŝafoj kaj kaproj ne ebla.
Diagnostiko
La diagnozo ĉe la hufohava bestaro estas fondita precipe en koprologia esplorado kaj patologie-morfologia esplorado de ĉasitaj aŭ mortintaj unuopuloj. Dum la koprologia esplorado en la pozitiva kazo estas trovataj ovalaj, flavbrunaj ovoj kun grandeco 120-185 μm × 70-90 μm. Sed la ovoj estas en la praktiko nediferencigeblaj de la ovoj de la hepata fasciolo aŭ de Paramphistomum cervi. Tial estas por la definitiva diagnostiko ĉe la hufohava bestaro decida sekco kun trovo de la plenkreskaj trematodoj de la grandega fasciolo en la hepato. Por la infekto de la grandega fasciolo estas ankaŭ tipa nigra- preskaŭ nigrebruna pigmento en parenkimo de la hepato kaj sur pluaj organoj de la ventra kavaĵo. La hepato havas nerektan surfacon, sur tranĉo estas videblaj 2–8 cm grandaj ligamentaj kavaĵoj (pseŭdocistoj) plenigitaj per bruna preskaŭ nigra fluidaĵo, enhavanta la ariĝintajn ovojn. Tiuj ĉi kavaĵoj ofte konkavas sur la surfacon de la hepato kaj ili estas por palpi malmolaj. Dum la frua stadio de la infekto povas aperi sangaĵoj en la tuta parenkimo de la hepato.
Kiel helpmetodo servas esplorado de gastropodoj de la malgranda galbo el la lokoj de la trovo de la infektita bestaro. Dum la sekco de gastropodo oni serĉas larvajn stadiojn de la trematodo (cerkariojn, rediojn).
Terapio kaj prevento
La trematodo de la granda fasciolo grandmezure influas sanstaton de bestaro, precipe ĉe damaa kaj kapreola, kie ĝi kaŭzas oftajn mortojn. Plie ĉi tie estas risko de kontaĝo al hejmaj remaĉuloj. Tial estas necese tiun ĉi parazitozon dampi, kaj nome en nivelo de la definitiva gastiganto aŭ en nivelo de la intergastiganto. En pasinteco por dampi la gastropodojn kaj malaltigi la riskon de la infekto de la bestaro estis uzata vico da metodoj, inter kiuj apartenas sekigado kaj forakvigado de paŝtejoj, falĉado de kreskaĵaro proksime de rojoj kaj akvaj areoj aŭ aplikado de moluskocidoj. Efektiveco de tiuj ĉi disponoj estis tre malalta kaj la uzo de moluskocidoj plie efikis negative al la tuta vico de necelaj akvaj organismoj. Pro kaŭzo de kontamino de akvaj fontoj oni tial forlasis la uzadon de moluskocidoj.
Por dampi la grandegan fasciolon ĉe la definitivaj gastigantoj estas uzataj antiparazitaĵoj, kiuj estas aplikataj en nutraĵon dum vintra alnutrado de la bestaro. Tamen la terapio de la libere vivanta bestaro estas treege komplika kaj longtempa afero. Inter materioj, kiuj estis uzataj por la terapio, apartenas ekzemple bithionola sulfoksido, rafoksanido aŭ albendazolo.
Turmero
Turmero estas urbo en la ŝtato Aragua de Venezuelo. En 2000, ĝia loĝantaro nombriĝis 103 661.
Turmero ankaŭ havas placon nomitan Santiago Mariño, kiun priamasas arboj kaj birdoj. Sed ekde 2005 tiu placo estas modifita, kaj estas nun dividita en du partojn, la malnova kaj la nova. Ankaŭ la arboj kaj birdoj estas parto de bela pas (?), ĉar la registaro ne sin aktivigas pri rekonstruado kaj flegado de la ĝardeno. Ĉi tiu estas loko kie ĉiuj "chavistas" renkontis por diskuti la socialisman reformojn de Chavez por la XXI-a jarcento!
Elemér Göllner
GÖLLNER Elemér (goelner) estis rumanuja hungara pentristo naskita en Nagyenyed la 8-a de majo 1898 kaj mortinta en San-Paŭlo, ?.
Biografio
Li studis la Artistkolonio de Baia Mare inter 1922 kaj 1924 ĉe János Thorma. Li studvojaĝis du jarojn en Parizo. Li estis konstanta ano ĝis 1927 de la pentristasocio, ekde 1928 li estis ĝia sekretario. En 1925 li edziĝis kun Sári Égly en Parizo. Post 1928 ili elmigris Brazilon.
Ngulguleoj
La ngulguleoj estas etno en suda Sudano. La ngulgulea lingvo (Njalgulgule) apartenas al la nilo-saharaj lingvoj. La ngulguleoj estas muslimoj. Ili estas supozeble pli ol 1.000 homoj.
Rosdorf (Holstinio)
Rosdorf estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Steinburg de la federacia lando Ŝlesvigo-Holstinio. Fine de la komunumo havis  loĝantojn.
Ekde la komenco de 2008 la malgranda loĝloko apartenas al la komunuaro Amt Kellinghusen de pluraj najbaraj komunumojn kun la celo komune plenumi difinitajn taskojn.
Distrikto Melk
La Distrikto MELK (germane: Bezirk Melk) troviĝas en la okcidenta parto de la aŭstria federacia lando Malsupra Aŭstrio. Distrikta ĉefurbo estas Melk. Areo: 1.013,62 km², loĝantaro: 76,463 (en 2011). La distrikto situas okcidente de la ŝtata ĉefurbo Vieno, kaj estas parto de la historia regiono Mostviertel (mosta regiono).
Kampanjo por Nuklea Senarmigado
La Kampanjo por Nuklea Senarmigado (KNS) aŭ en la angla Campaign for Nuclear Disarmament (CND) estas organizo kiu postulas unuflankan nuklean senarmiĝon fare de Unuiĝinta Reĝlando, internacian nuklean senarmiĝon kaj pli fortan internacian armoreguladon pere de interkonsentoj kiaj la Traktato por Nuklea Malpliigo. Ĝi kontraŭas ĉefe tian militan agadon, kiu povas rezulti en la uzado de atomaj, kemiaj aŭ biologiaj armiloj kaj la konstruadon de centraloj de nuklea energio en la UR.
La KNS estis formita en 1957 kaj ekde tiam ĝi estis ĉe la antaŭa fronto de la pacmovado en la UR. Ĝi postuliĝas kiel la plej granda unutema packampanjo en Eŭropo. Inter 1959 kaj 1965 ĝi organizis en paskaj semajnfinoj la Marŝojn de Aldermaston, kie estas Atomarlila Deponejo, ĉe Aldermaston al Trafalgar Square, Londono.
La 6-an de oktobro 2017 al la kampanjo kontraŭ atomarmiloj estis atribuita la Nobel-premio pri paco.
Kondomo
Kondomo estas kovraĵa kontraŭkoncipilo el (plej ofte) latekso, kiun oni surglitigas sur erektiĝintan penison antaŭ la seksumado, por eviti nedeziritan gravedecon kaj ankaŭ la malsaniĝon je venereaj malsanoj. Ĝi ekzistas en diversaj koloroj, formoj, grandoj kaj gustoformo, kelkaj eĉ fluoreskas en malhelo. Plua elpensaĵo estas la kondomo por la virinoj, kiu ne havas veran signifon surmerkate.
Historio
Oni faris la unuajn kondomojn el teksita materialo, sed ili ne estis tro efikaj kiel kontraŭgravediloj. La unuaj efikaj kondomoj estis pretigitaj el ŝafaj intestoj aŭ aliaj bestaj membranoj kaj estas ankoraŭ hodiaŭ aĉeteblaj. Ili estas pli sensemaj, ĉar ili la korpovarmon pli bone transdonas, sed ne tiel efikaj kiel la artefaritaj kondomoj kontraŭ gravediĝo kaj seksa malsaniĝo (ekz. aidoso, hepatito C).
La unuajn kondomojn uzis ekz. Giacomo Casanova jam en la 18-a jc. por eviti la sifilison. Pri la nomo mem ekzistas multaj teorioj: plej populara estas, ke la nomo venas de Dr. Condom, korta kuracisto de Karlo la 2-a kaj kiu proponis onidire ŝafan inteston por prevento.
En 1842, Charles Goodyear malkovris la vulkanizadon de kaŭĉuko, kio ebligis produkton de akvorezista, temperaturoeltenan gumon. Tio helpis la evoluigon de lateks-kondomoj, pluan ŝtupon al efikeco kaj uzebleco. Spite al ĉio, la vendo de kondomoj estis malpermesata multloke ĝis mezo de la 20-a jc.; oni rajtis aĉeti ĝin nur por medicina uzo (en Irlando ekzistis simila regulado ĝis meze de la 1990-aj jaroj).
Dum la unua mondmilito, la kondomo apartenis al la baza ekipaĵo de la soldatoj en la germana, franca, brita armeo. La usona armeo ne faris tiel, kio kaŭzis pli oftan malsaniĝon de la usonaj soldatoj je seksaj malsanoj.
La unuaj lateks-kondomoj estis tre similaj, sola evoluo dum la jardekoj estis la apero de rezervejo por akcepto de la spermo.
Materialo
Kondomo estas produktita plej ofte el natura kauĉuk-latekso, sed ankaŭ el polietileno (PE) kaj poliuretano (PUR) (ankaŭ por alergiuloj je latekso).
Normigo
En Eŭropo oni ekzamenas la sekvajn:
Virina kondomo
Ekde la 1990-aj jaroj ekzistas la ina kondomo, kiu longas ĉirkaŭ 18 cm kaj konsistas el PE aŭ PUR. Ĝi estas ekipita per du ringoj kaj bezonas iom da praktiko por bone uzi ĝin.