cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Evoluismo kaj Katolika Eklezio
Jozefo Aŭgusto Tuccimei, katolika kontraŭevoluismulo
La debato en la katolikaj medioj inter la akceptantoj kaj rifuzantoj de la evoluismo kiel scienca fakto estis ĉiam vigla, sed la historiistoj pri la scienco rimarkas ke la kontraŭeco pro religiaj motivoj iom post iom malaperis kaj plurestis nur la scienca motivoj Unu ekzemplo: scienculo, geologo kaj paleontologo kiel Stoppani, kaj eminenta profesoro pri medicinaj sciencoj en diversaj universitatoj kaj ĉe la Pontifika Laterana Universitato kaj membro de la Papa Akademio de la Linkoj, povas esti prezentata kiel reprentanto de tiu vasta kategorio de la scieculoj katolikaj kontraŭaj aŭ hezitantoj fronte al la teorioj evoluismaj. Temas pri Jozefo Aŭgusto Tuccimei
Iompostioma akcepto de evoluismo inter la katolika intelektularo: 1900 - 1950
Ĉe la fino de la 19-a jarcento kaj komence de la 20-a, la ĝenerala kontraŭeco de la mondo katolika al la evoluismo komencis malstreĉiĝi. Ne kreiĝis ĝenerala konsento, male diversaj teologoj daŭrigis oponi al tiuj novaj teorioj, nek alvenis oficialaj deklaroj flanke de Apostola Seĝo, kiuj alvenos, ja jes, sed plimalfrue kun la enciklikoj Humani generis (1950 de papo Pio la 12-a. raportas pri la atesto de la episkopo Carlo Colombo, kiu asertadis ke fortaj premoj provis altiri la Papon al la flanko de la kritikistoj pri evoluismo, kiu, tamen, rifuzis dirante: “Al la Eklezio sufiĉas unusola kazo Galileo!]].
Tiu nova etoso elmerĝis tra multaj verkoj akceptantaj aŭ ne rifuzantaj evoluismon, kaj tio reflektiĝis ankaŭ en literaturaj verkoj de katolikaj verkistoj, precipe en la priteologiaj tekstoj. La pri tiutema etoso estas bone sintezita en la literatura verko de Antonio Fogazzaro de 1898.
La diskutoj, do, daŭrigis sen bremsoj fare de la ekleziaj aŭtoritatuloj. La etoso de tiuj diskutoj percepteblas el tiuj momentoj: du deklaraj dokumentoj de la Pontifika Biblia Komisiono pri la interpreto de la Biblio kaj aparte pri la Genezo; la verkoj de teologoj Henri de Dorlodot kaj Ernest C. Messenger; la ennovita koncepto pri evoluismo ellaborita de jezuita paleontologo Pierre Teilhard de Chardin..
Direktivoj de la Pontifika Biblia komisiono
La Pontifika Biblia Komisiono eksterigis sian penson du fojojn, en 1905 kaj en 1909, rilate problemojn koncernantajn “Biblion kaj evoluismon”. Unuakaze, la respondenda demando (resumite) estis: ”Eblas allasi kiel principo de la justa ekzegezo ke kelke da fojoj en libroj taksataj historiaj, la aŭtoroj prezentis ion historivestitan por aludi al io diferenca ol la laŭlitera senco de la vortoj?”
(12290) 1991 LZ
(12290) 1991 LZ estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la usona astronomino Eleanor Francis Helin elde la Observatorio de la Monto Palomar (Kantono San-Diego, Kalifornio, Usono).
Evoluismo kaj Katolika Eklezio
Direktivoj de la Pontifika Biblia komisiono
La dua kazo koncernas specife la Genezon kaj signalas gravajn limojn ene de kiuj eblas interpreti ties pasaĵojn. En la du unuaj dokumentaj ĉapitroj estas klare dirate ke ne eblas ekskludi la laŭliteran sencon de la unuaj ĉapitroj de la Genezo, kaj ke ne licas aserti ke ili entenas ne la rakonton de eventoj reale okazintaj, sed fabelojn ĉerpitajn el antikvaj mitoj aŭ simbolojn aŭ alegoriojn, utiligatajn, laŭforme de historio, pro transdoni religiajn kaj filozofiajn verojn”.
3159 Prokofʹev
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de la rusa spektroskopiisto kaj astrofizikisto Vladimir Konstantinoviĉ Prokofjev (cirile : Владимир Константинович Прокофьев, 1898 — 1993)
Evoluismo kaj Katolika Eklezio
Direktivoj de la Pontifika Biblia komisiono
En la tria ĉapitro estas malpermesite pridubi jenajn fundamentajn instruojn:
Henri de Dorlodot
En 1909 ĉe la Universitato de Kembriĝo estis celebrata la centjara jubileo de la naskiĝo de Charles Darwin kaj kvindekjariĝo de la publikigo de la Origino de la specioj. En tiu okazo ankaŭ la Katolika universitato de Loveno estis invitita sendi sian reprezentanton.
Estis taskita la kanoniko Henri de Dorlodot (1855 - 1929), paleontologolo, teologo kaj direktoro de la departemento de geologio kaj profesoro pri teologio de la dogmoj. En lia prelego estas subtenate tio kion li subtenos en sia libro Le Darwinisme au point de vue de l'orthodoxie catholique (Darvinismo vidpunkte de la katolika ortodoksio''), publikigita poste en 1921: laŭ li la evoluisma teorio de Darwin estis neniam taksata hereza ĉe la Katolika Eklezio; laŭ li la sciencaj detaloj kaj la fizikaj meĥanismoj de la evoluo ne estas renversoj por la teologio; la teorio de Darwin, konsiderita laŭ strikta scienca vidpunkto kaj malpezigita el filozofiaj interpretoj, koncernas la rolon de la “Duaj Kaŭzoj” de la evoluo, kaj ne reĵetas la rolon de la Kaŭzo Unua.
La pensado de Dorlodot, apogiĝinta ankaŭ sur la De Genesi ad litteram de sankta Aŭgusteno de Hipono kaj precipe sur la distingo de la Kaŭzo Unua el la Kaŭzoj Duaj, multe influis en postaj katolikaj pensuloj, kvankam tie kaj tie ĉe katolikaj intelektuloj (kaj eĉ pli ĉe la fideluloj) rezistis opono al evoluismo ĉiuspeca.
La sintezo de Messenger
La eseo plej grava pri la rilatoj inter teologio kaj evoluismo estis certe, en 20-a jarcento, tiu de teologo Ernest Charles Messenger, Evolution and Theology: the problem of Man's origin (1932). En tiu libro Messenger prisdiskutas le sciencajn evidentojn pri la spontana generiĝo de la vivo kaj evoluo de la homa estulo, kaj poste ilin kribras sub la ekzegeza kaj teologia profiloj. Li mem prezentas sintezon pri sia eseo.
Pri la spontana generiĝo de la vivo, Messenger ne rifuzas la eblecon ke ĝi povas esti okazinta en fizikaj kondiĉoj taŭgaj, ankaŭ pro tio ke ne eblas science pruvi ke ĝi ne okazis, kio laŭ li akceptis ankaŭ iuj Patroj de la Eklezio.
Laŭ li, tiu problemo estis en la Eklezio ankoraŭ priskutata objekto kaj do ne ekzistas oficiala pozicio de la Eklezio kaj tial li ne konsentas kun la laŭlitera ekzegezo praktikata de iuj katolikaj ekzegezistoj.
Ĉi-punkte Messenger engaĝiĝas ellabori pruvon por montri ke Dio povis aktivadi laŭ la principo Dio potuit, decuit, ergo fecit (Dio povis, tio estis konvena, do li tion faris). Ke li potuit evidentas; ke decuit bezonas kompleksajn pruvojn, kiujn li ellaboras supozigante ke “kristana naturalismo” sugestus ke Dio en ĉio uzas la kaŭzojn duajn: por tiu dedukto li profitas de tezoj similaj de Sankta Tomaso de Akvino; kaj ke li ergo fecit allasas demandpunkton kvankam pli favoran ol kontraŭan, kaj prudente atendas, se okazos, juĝon de la "Instrua Neerareco" de la Eklezio.
Tiujn pensojn de katolika pensulo neniam trafis riproĉoj aŭ cenzuroj!
La sinsekva debato pri la pozicio de Messenger
La “evoluismaj” tezoj de Messenger tre stimulis pridiskutojn, preskaŭ ĉiujn favorajn. Memorindas la recenzo de pastro P. G. M. Rhodes publikigita en la revuo Clergy review. Rhodes daŭrigis esprimi dubojn pri la ebleco ke ankaŭ la homa korpo povu alestiĝi tra malgrandaj mutacioj pere de la duaj kaŭzoj, kaj ankaŭ konstatis ke jam en ĉiuj lernejoj katolikaj de la Unuiĝinta Reĝlando la teorio pri evoluismo estis akceptita (1952).
Kelkaj ekleziuloj rimarkigis, kvankam akceptante la evoluisman teoriojn, ke la referenco al la Patroj de la Eklezio rilate aferojn de evoluismo ne estis tute helpa ĉar ili ne konsciis pri tiuj problemoj.
Inter la centoj, de la tuta eklezio, da konsentantoj, John O'Brien, profesoro ĉe la Newman Foundation de la Ilinojsa universitato publikigis libron Evolution and religion. Li konstatigis ke jam 91%, laŭ li, de la katolika sciencula mondo akceptas evoluismon kaj ke, aprobite de la Providentissimus Deus kaj, implicite, de Galileo Galilei, la Biblio ne celas lanĉi sciencajn doktrinojn.
En libro Religion and evolution since 1859 (1939), Mary Frederick, sciencula fratino, provis establi kia estus la grado de akcepto pri evoluismo en 1935 ĉe apologiuloj kaj konstatis ke se iuj el ili ankoraŭ oponas evoluismon tio okazas pro la ideoj nesciencaj kiuj ĝin akompanas kaj spicas.
Salvadora kanario
La Salvadora kanario (Serinus xantholaemus) estas malgranda paserina birdo de la familio de Fringedoj kaj genro de Serinoj kiu enhavas la faman specion de kanario kaj aliajn similajn speciojn.
Arbereŝoj
La arbereŝoj (plurale arbëreshë, singulare: arbëresh) estas komunumo albanlingva kiu vivas en la suda parto de Italio. Ofte ili mem sin nomas Arbëria (Albanio). Ili estas la rektaj posteuloj de la albanoj kiuj ekloĝis en la Itala duoninsulo dum la 15a kaj 16a jarcentoj, post la forpaso de la nacia albana heroo, Skanderbego, kaj la laŭgrada konkero de Albanio kaj la tuta bizanca Imperio fare de la Otomanaj turkoj.
Salvadora kanario
Ĝi troviĝas kiel endemio nur en suda Etiopio. Ties natura habitato estas subtropikaj aŭ tropikaj sekaj arbaroj kaj arbustaroj altaltitudaj. Ĝi estas minacata pro habitatoperdo.
Evoluismo kaj Katolika Eklezio
La sinsekva debato pri la pozicio de Messenger
En 1951 Ernest C. Messenger publikigis la volumon Theology and evolution, daŭrigaĵo de la antaŭa Evolution and theology en kiu li povis rimarkigi kiel la saĝis la sintenon de la katolika mondo rilate evoluismon, kun atento al la reala kaj konkreta scienco kaj kun la samaj konkludoj; li rimarkis ankaŭ kiel, malsame ol en la tria eldono (1940) kaj la kvara (1948) de la Tractatus de Deo Creante (Traktato pri Dio Kreinto) de jezuita Charles Boyer, profesoro ĉe la Pontifika Gregoria Universitato, ne sekvis la antaŭajn du, rigide kritikajn al evoluismo, inspirante pordiskutan sintenon. Tiam ŝajnis ke ankaŭ la ĉevala argumento de la transira fosilio” (ringo mankanta) komencis fariĝi febla pro la malkovro de la Homo de Jovo kaj de la Homo erectus pekinensis (rektakorpa homo), taksataj tiam'' la praaj antikvuloj de Homo sapiens.
Arbereŝoj
Ili estas la plimulto en la komunumoj siciliaj Piana degli Albanesi kaj Santa Cristina Gela, en loka lingvo nomataj Hora e Arbëreshëvet kaj Sëndahstina, respektive. Ili estas konsiderinda malplimulto ankaŭ en Kalabrio.
Salvadora kanario
Ĝi estas 11 cm longa malgranda, grizeca kanario kun nigra kolumo. Tiu ĝenerale senkolora grizecbruna kanario havas brilflavan gorĝon dividitan per fajna nigra brustostrio kiu utilas kiel distingilo de la specio. Dumfluge ĝi montras verdecflavan pugon. Tre ofte la nigra brustostrio estas ne tre markata kaj montras nur nigrajn punktojn en brustoflankoj.
Evoluismo kaj Katolika Eklezio
La sinsekva debato pri la pozicio de Messenger
Messenger priesploras, meditas, proponas, aparte rilate la interpreton pri la biblia virina deveno el la ripo de Adamo, antaŭ kio li sentas embarason; kaj informite ke Pio la 12-a estis pretiganta enciklikon “Humani Generis”, li estas aserti ke mem pretas akcepti eventualan juĝon malsaman de la Eklezio.
Arbereŝoj
La arbereŝa
Ili parolas la tiel nomatan arbereŝan ankaŭ nomata albana de Italio aŭ itala-albana en la itala. La arbereŝa estas influita de la itala kaj la greka. ĝia leksikono ofte iĝis miksita kun italaj, turkaj kaj grekaj vortoj; en aliaj kazoj, la radiko de la vorto estas en la greka, dum la sufikso aŭ finaĵo en la albana/arbereŝa, aŭ la radiko de la vorto en la itala, dum la sufikso aŭ finaĵo estas en la albana.
Paul Hainlein
Paul HAINLEIN (n. 11-an de aprilo 1626 en Nurenbergo; m. 6-an de aŭgusto 1686 samloke) estis Germana komponisto de la baroko.
Hainlein estis filo de renoma muzikilkonstrua familio Nurenberga. Jam dekduaĝe li nomis sin Studiosus musicus. Kiam li en la jaroj 1647 kaj 1648 travojaĝis supran Italion laŭ konsilo de sia instruisto Lukas Friedrich Behaim, li skribis al tiu plurajn vojaĝoraportojn, en kiuj li priskribis la tiean muzikan vivon. Nominale li menciis la komponiston Giovanni Rovetta.
Arbereŝoj
La arbereŝa
En Italio hodiaŭ estas pli ol 260,000 homoj kiuj parolas la arberan lingvon. La urboj kie vivas la Arbëresh havas du nomojn, unu en la albana kaj la alia en la itala, ĉi-lasta uzata precipe de eksterlandanoj.
Arbereŝaj verkistoj
Arbereŝaj verkistoj dum la periodo de romantistmo skribis siajn verkojn unue en la albana kaj poste tradukis ilin en la italan. En la moderna tempo okazis inverse: la libro estas verkita kaj pensita en la itala, poste tradukita al la albana. Dum la moderna periodo, kultura, ekonomia, socia dependeco, tutmondiĝo, ĉiuj kontribuis al tio ke la arbereŝan alfrontas ekzistecan danĝeron, rezultigante en kompletan lingvan kaj kulturan asimiladon. Tiun danĝeron de asimilado ni trovas esprimita en multaj poemoj de nuntempaj arbereŝaj aŭtoroj ekzemple en la poemo "Çervikati / Cervicati" de Giuseppe Schirò di Maggio.
Salvadora kanario
La Flavgorĝa kanario estas simila al la ino de tiu specio kaj for de la propraj teritorioj malfacilas identigi ilin.
La voĉo estas simila al tiu de la Flavgorĝa kanario.
Tiu specio ŝajne preferas arbustaran vegetaĵaron (1,000-1,500 m), kaj estis konstatita en arbaroj de Acacia-Commiphora kaj de junipero Juniperus (inklude makisojn kaj degraditajn areojn).
Ĝi estas konata el centra Harar, norda Bale kaj central Sidamo, en suda Etiopio. Estis almenaŭ 30 fidindaj vidaĵoj el 1900, inter kiuj post-1970 vidaĵoj venis el Ŝeik Hussein, Sof Omar, Arbaro Arero, Arbaro Anferara kaj Arbaro Mankubsa-Ŭeleno, kaj Naturrifuĝejo Javello. Eble nekomuna en konata jlokoj, sed eble disvastigata kaj ne nekomuna en granda areo ne bone konata ornitologie.
Mihály Tompa (pentristo)
Mihály TOMPA (naskiĝis en Turda en 1931 kaj mortis en Oradea en 1984) estas rumania hungara pentristo.
Kariero
Mihály Tompa akiris diplomon en Arta Altlernejo de Kluĵo sub direktado de Sándor Mohy. Li instruis en Oradea kaj li partoprenis en pluraj ekspozicioj ĉefe en Transilvanio.
Evoluismo kaj Katolika Eklezio
La pensado de Pierre Teilhard de Chardin
Teilhard de Chardin (1881 - 1955), sciis el siaj studoj, ke la vivo surtera ne estis laŭlitere kreita en ses tagoj, kiel raportas Genezo.
Li kredis, ke la homo ricevis de Dio la rajton esplori ĉion, sed ne la garantion, ke la rezulto plaĉos al li; tial li provis akordigi la sciojn de scienco kun la katolika teologio.
La konflikto inter la katolika doktrino kaj la teorio pri evoluismo, ĉe iuj katolikoj, ne estis tiom en historiaj okazintaĵoj, sed en la fakto, ke en la evoluo efikas selekta procezo, kiu eliminas la malfortajn kaj malbone adaptitajn individuojn. Tiu selekto estas laŭ homa vidpunkto kruela kaj malfacile kongruigebla kun la imago de senlime bona kaj amanta Dio.
a) Homiĝo kaj humaniĝo Teilhard de Chardin kredis, ke la biologian evolucion paralelas aŭ kompletigas spiritan evoluiĝon; kiel la unua kulminis per la ekesto de homo (homiĝo), la dua kulminos en la kreiĝo de paca kunlaboro kaj interhelpo de homoj.
Li kredis, ke la komplekseco de la homaj cerbo kaj menso ebligos al la homo ekkonscii ka ekkonvinki pri la avantaĝoj de tia paca kaj ama kunekzistado kompare al konkurenco, batalo kaj milito.
b) La noosfero Inter la konvinkoj de Teilhard de Chardin estis, ke la penso-kapablo de la homoj akiris ekziston iuspece sendependan de unuopaj homoj. Por tiu ekzisto li transprenis la terminon "noosfero", (Jam kreita de Vladimir Ivanoviĉ Vernadskij).
La noosfero perfektiĝis en pensa medio, kiu ekestis kiel rezulto de ĉiuj ĝisnunaj homaj pensaj elpensaĵoj kaj kiu pro la pliiĝanta tutgloba komunikado pli kaj pli influas ĉiujn homojn.
c) Obeo El la biografio oni vidas, ke Teilhard de Chardin estis sendependa pensulo, tamen montris humilan obeon al sia ordeno kaj al la eklezio. Tio klariĝas per la fakto, ke obeo "kvazaŭ kadavro" (perinde ac cadaver) estis funda principo de la jezuitoj. Tial Teilhard de Chardin ne nur dufoje akceptis ekziliĝon, sed eĉ rezignis pri publikigo (ekstere de la ekleziaj medioj) de siaj verkoj, eĉ pli kreado de pliaj verkoj.
Kontraŭ li, krom kritikoj kaj malpermeso instrui filozofion aŭ teologion kaj publikigi ion pri tiuj studobjektoj flanke de liaj superuloj, en 1962 la tiama Sankta Ofico publikigis la jenan Monitum (Admonon) : “Iuj verkoj de pastro Petro Theilard de Chardin, inkluzive ankaŭ de iuj postmortaj, estas publikigitaj kaj renkontas favoron neniel malpli ol altan (neniel malkonvenan, tamen). Sendepende el la juĝo pri la fundateco de la sciencaj objektoj, tasko de la spertuloj pri pozitivaj sciencoj, tamen en objektoj de Filozofio kaj Teologio oni klare vidas ke la menciitaj verkoj inkluzivas tiajn ambiguecojn kaj ankaŭ erarojn iom gravajn, ke ili ofendas la katolikan doktrinon. Tial, la tre eminentaj kaj tre respektindaj Patroj de la Supera Kongregacio de la Sankta Ofico instigas ĉiujn diocezepiskopojn kaj superulojn de la Religiaj Institutoj, Rektorojn de Seminarioj kaj Universitatoj, defendi la spiritojn, aparte de junulojn, el la danĝeroj devenantaj el la verkoj de P. Theilard de Chardin kaj de liaj disĉiploj.
Tiu Monitum ne specifas kiuj reale estas la eraroj kaj ambiguecoj, sed eblas hipotezi ke ili referencas al implicita, eĉ senvola, panteisma aŭ monisma vizio, al nesufiĉa ontologia distingo inter materio kaj spirito, al determinisma ideo pri la celoj de la Enkarniĝo kaj al erara kompreno pri la prapeko.
Papo Paŭlo la 6-a) en sia prelego de [[1966 diris ke Teilhard de Chardin liveris eksplikon de la universo kaj, ja jes inter fantaziaĵoj kaj tiom da malprecizaĵoj, sciis legi ene de la aĵoj principon inteligentan kiu devas esti nomata Dio”.
Aliaj ekleziuloj, spertaj pri sciencoj kaj teologio, diris ke la intuicio de Teilhard de Chardin estas profunda poezia intuicio pri la intrinseka valoro de la naturo, akuta percepto pri la dinamismo de la kreitaro, ampleksa vizio de la “fariĝo” de la mondo en kiu interplektiĝas, en li, kun evidenta religia fervoro.
Sed ĉu la ombro de panteismo kaj maltaltigo de la elaĉeto de Kristo en la Punkto Omega estas akordigeblaj kun la kristana doktrino? '''Tamen li ne estis riproĉita pro lia adhero al la teorioj de evoluismo. '''
La teologia debato antaŭ la publikigo de la Humani generis
En la duono de la 20-a jarcento elmerĝis en la teologia debato apartaj pozicioj ne devenantaj el la tradicio kaj ekscitis maltrankvilojn en la Eklezio de Romo. Multas la problemoj pri kiuj, ne nur evoluismo, enparolis la instruo de Pio la 12-a en 1950 per la encikliko Humani generis
Aparte estis cirkuligitaj, ene de katolikaj universitatoj kaj skoloj pri teologio, diversaj anonimaĵoj en kiuj estis asertataj filozofiaj kaj teologiaj interpretoj pri evoluismo tute neortodoksaj. En iu el tiuj tekstoj,ekzemple, estis asertate ke jam evoluismo konstituas, sendube, novan manieron pensi kaj rezonadi kaj ke, super ĉio, ne plu klaras kio estas la materio kaj en kio ĝi distingiĝas el la vivo kaj el la spirito (allasite ke efektive diferencoj ekzistus). Tiamaniere oni riskis negi la ekziston de la firmaj punktoj en la teologia penso, kiu eĉ mem estus submetita al evoluismaj kriterioj, kaj oni inokulis fakte monismon en kiu materio kaj spirito estus ne diferencaj. En alia teksto oni eksplikis ke Kristo mem estus la gvido, la direkto kaj la celo al kiu konverĝus la universala evoluo; la homo havas la saman sorton de la tuta universo, kiu pere de la evoluo alproksimiĝus kaj fine unuiĝus kun Dio, realigante tiel specon de panteismejon.
La 30-an de novembro de 1941, Pio la 12-a paroladis, antaŭ la Papaj akademianoj, dum kiu liveris al la teologoj iujn gvidajn principojn pri la problemo “evoluismo” La papo substrekis tri elementojn konsiderendajn asertataj de la sankta Teksto, kaj nesubigendajn al simbola interpreto: 1) la supereco de la homo kompare kun ĉiuj bestaj specoj ŝuldita al lia spirita animo; 2) la deveno de la korpo de la unua virino el tiu de la unua viro; 3) la neebleco ke la patro kaj generanto de homo povas esti iu alio ol homo, nome la ne-ebleco ke la unua homo povis esti filo de besto, generita, laŭsence de la vorto, de ne-homo. Tamen fine konkludis eskplikante:
De tiam, sed eĉ ekde antaŭe, la nombro de teologoj asertantaj la akordigeblecon de evoluismo kun la katolika kredo konstante pliiĝis, kaj ankaŭ kiuj rezistis en la kontraŭeco iumaniere mildigis siajn kritikojn. Tion rimarkis “La Civiltà Cattolica”, kvankam substrekante ke tiuj fundiĝis nur sur la espero ke la scienco atingu certecojn.
En 1948, teologo de la Pontifika Gregoria Universitato, Maurizio Flick resumis la kurantan debaton post tia parolado de la papo: laŭ li estas akcetinda ke en la pretiĝo de la homa korpo Dio utiligis la intervenon de la duaj kaŭzoj, nome de evoluaj meĥanismoj. La dia interveno konsiderindas bezona sed sur la vivanta besta korpo Flick aldonis ke, rilate la evoluisman problemon, ne eblas preni lumon el la Patroj de la Eklezio ĉar ilia interpretado pri la unuaj ĉapitroj de la Genezo ne estas certa kaj unuanima, Tamen certas ke la interpretoj tute laŭliteraj estas ĉiukaze kontraŭ la pribibliaj sciencoj. Kaj tion li diradis apogiĝante, laŭ sia opinio, sur la dekreto Pontificia Commissione Biblica en 1909 kaj sur la encikliko Divino Afflante Spiritu de Pio la 12-a, koncernantaj pribibliajn studojn kaj ekzegezon. (Kompleta teksto ). Fine li konkludis, tamen, ke por definitiva juĝo necesas kroma konfirmo de la scienco kunigita kun la lumo de la kredo.
Ankoraŭ sufiĉe probleme daŭrigis, male, esti la interpreto pri la rakonto koncerne la devenigon de la unua virino el la korpo de Adamo. Rilate tion ne ĉesis la rezisto de teologoj. Tamen, laŭ Flick, “ankaŭ en tiu kazo oni povos utiligi interpreton nestrikte laŭliteran de la geneza rakonto se temas pri la maniero de la deveno, sed respektante la literon se temas pri la nura deveno.”
Ne mankas, hodiaŭ, kiuj vidas en la laŭlitera rakonto de la origino de la virina korpo artifikon per kiu la aŭtoroj de la Genezo volis pruvi la egalecon de la virino kun la viro en epoko en kiu neniu aŭdacis tion pensi.
Ranzo (Imperio)
Ranzo estas komunumo de Italio. Ĝi apartenas al la administra regiono Ligurio kaj al la provinco Imperio. Laŭ la stato de en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². Kristana patrono estas la sankta, kies memortago sekve estas la komunuma festotago.
Evoluismo kaj Katolika Eklezio
Encikliko Humani generis
La 22-an de aŭgusto 1950, Pio 12-a publikigis la Humani Generis (De la homa genro), pri iuj malveraj opinioj kiuj minacas renversi la fundamentojn de la katolika doktrino. Skribas la papon:
Catapodium rigidum
Catapodium rigidum, esperante rigida poo, estas vegetala specio de la subfamilio de Pooideae. Ĝi estas unujara. Rigidum signifas latine rigida.
Evoluismo kaj Katolika Eklezio
Encikliko Humani generis
En tiuj premisoj li konsciigas pri tiu minaca risko filozofojn, teologojn kaj scienculojn katolikajn; sed santempe urĝas por ke ili pliprofundigu la sciencajn datenojn rilate evoluismon, kiu el si mem ne kontraŭas la Biblion kaj la kristanan tradicion ĉar, kiel jam estis dirite, la sciencaj konstatoj kaj revelacio havas la saman aŭtoron,
Ranzo (Imperio)
Najbaraj komunumoj estas Aquila di Arroscia, Borghetto d'Arroscia, Casanova Lerrone (SV), Nasino (SV) kaj Onzo (SV).
Evoluismo kaj Katolika Eklezio
Encikliko Humani generis
Se la “humani Generis” ne malpermesas akcepti jam fundata la hipotezon de evoluismo, en Providentissimus Deus kaj Divino Afflante Spiritu de 1945 duras ke ĝi ĉiukaze ne kontraŭas la Biblion..
Lastaj rezistoj
Spite de la Humani Generis, ĝis la fino de la jaroj 50-aj, granda parto de la teologoj emis suspekte rigardi al evoluismo. . Certe jam malaperis la malamikeca opono, tamen ĝi ekmoviĝis modere prudente. En 1951, Réginald Garrigou-Lagrange skribis ke La senpera (flanke de Dio) kreado de la homa animo el nenio estas kredodogmo, laŭ la instruo de la universala Eklezio kaj Koncilioj, kaj laŭ la komuna doktrino de la Ekleziaj Patroj, de teologoj, kaj ankaŭ 'la korpo de la unua homo estis formita de Dio el la tero sen ĉiuspecaj transformiĝoj per aparta kaj senpera interveno"; kaj konkludis: "'Vere ne ŝajnas absurde ke Dio enmetis apartan energion en besta organismo. Sed tiu estas pura kaj simpla hipotezo, ne fundita sur faktoj kaj kontraŭas la laŭliteran sencon de la Biblio."'
Ankaŭ aliaj teologoj marŝis tra tiu pensado, kiel F. Sagües kiu sugestis, ke se la ekskludo de la “”natura transformiĝo”” de la homa korpo estis "opinio teologie certa kaj juĝebla probabla, ankaŭ la opinio komplete rifuzanta evoluismon estas tia."
Catapodium rigidum
Priskribo
Ĝi altas 5-25 cm. Ĝia ligulo estas longaj. Ĝi havas senaristajn plurflorajn spiketojn.
Evoluismo kaj Katolika Eklezio
Lastaj rezistoj
Laŭ germana M. Schmaus : "La nuna stato de la scienco konsilas atendi ke novaj malkovroj konfirmu aŭ ne la hipotezon lasitan senresponda de la Biblio, pri la deveno de la homo el besto."'
Catapodium rigidum
Vivo
Ĝi estas palearkta specio. Ĝi vivas en seka medio.
Evoluismo kaj Katolika Eklezio
Lastaj rezistoj
Malsame ol teologoj, la biblistoj, post la encickliko Divino Afflante Spiritu, komencis moviĝi kun ennoviga spirito, kiel aperas el diversaj manlibroj tiutempe publikigitaj, spite de tiu de Simón-Prado kiu plumarŝis tra la malnova vojo..
Moderna biblia ekzegezo
La teologoj okupiĝantaj pri Biblio ekprofitis de la granda libero, rajtigite en tio de encikliko Divino Afflante Spiritu (Per influo de inspiranta Spirito) (1943) de Pio la 12-a, kiu antaŭmetis kiel nepran kondiĉon de korekta ekzegezo la precizan determinon de la literatura ĝenro de la Skriberoj pritraktataj. En tiu dokumento oni legas: "'La katolika ekzegezisto, por respondi al la hodiaŭaj bezonoj de la pribibliaj studoj, por prezenti la Sanktan Skribon kaj por ĝin komenti senerare, kiel estas lia devo, libere profitu de prudenta uzu de tiu nova kriterio, nome li priserĉu kiom la dirmaniero aŭ la literatura ĝenro adoptitaj de la hagiografiisto povas enkonduki al la ĝusta kaj senerara interpreto [...]. Fakte, por enkonduki ekzemplon, kiam uloj aŭdacas riproĉi al la Sanktaj Tekstoj historian eraron aŭ senekzaktecon en raportado, se oni rigardas tre atente trovas ke simple temas pri tiuj originaj dirmanieroj aŭ rakontmaniero, kiuj la antikvuloj uzis en la reciproka ideinterŝanĝo en la homa konsorcio [...] Kiam, do, oni renkontas tiujn dirmanierojn en la dia vorto, kiu por la homoj uzas la homan lingvaĵo, juteco postulas ke ilin oni akuzu pri eraro ne pli ol kio oni faras en la ĉiutaga lingvaĵon... Per la supre aludata kompetenteco kaj ekzakta taksado pri la dirmaniero kaj verkado ĉe la antikvuloj, oni povas solvi multajn jetegitajn obĵetojn kontraŭ la vereco kaj la historia valoroj de la Diaj Skriboj, kaj plue puŝos tiun studon al plena kaj lumiga kompreno pri la penso de la sankta aŭtoro."'
Tiu pozicio estas reasertata en la koncilia Konstitucio pri la Revelacio nome la Dei Verbum''
Poligenismo kaj monogenismo
Kvankam en la Humani Generis estas akceptita, la evoluismo daŭrigis resti problemo en la teologia kampo pro aneksaj branĉoj: ĉu la homo devenas el unika paro aŭ el pluraj paroj? La “Humani Gerneris” mem deklaris ke antaŭ tiu problemo la filioj de la Eklezio ne havas la saman liberon kiel rilate evoluismon: fakte, poligenismo kuntrenus revizion de la doktrino de la prapeko, kiu laŭ la Eklezia Tradicio kaj la Koncilio de Trento temas pri persona peko kiu transdoniĝas per generado, kaj ne per imitado, kaj enestiĝas en ĉiu homo kiel sia propra.
Ankaŭ Paŭlo la 6-a reasertis tiun doktrinon: “Evidentas, tial, ke al vi ŝajnas neakordigeblaj kun la konstanta doktrino de la Katolika Eklezio eksplikoj pri la origina peko aranĝitaj de iuj modernaj aŭtoroj, kiuj, startinte el la antaŭsupozo, kiu ne estas pruvita, de poligenismo, negas, pli aŭ malpli aperte, ke peko, el kiu devenis tioma plenfluo da malbonoj falintaj sur la homaron, estis la malobeo de Adamo «unua homo», laŭ la Dua Vatikana Koncilio (en Gaudium et spes, n. 22; kaj ankaŭ n. 13), plenumita komence de la historio. Tial, tiaj eksplikoj eĉ ne akordiĝas kun la instruo de la Sankta Biblio, de la Sankta Tradicio kaj de la Instruo de la Eklezio laŭ kiuj tiu peko transdoniĝas per generado kaj ne per imitado...”.
Ĉu temas pri teologiaj problemoj ne supereblaj? Oni opinias ke jes, ili estas supereblaj: fakte, por esti komplete, ili jam estis superitaj ĝis fariĝi “sensignifaj”, kiel oni vidos pliposte.
La Aktiveco de Dio en la mondo kaj la kreado de la animo
Kutime laŭ teologoj la evoluismo estis ero de pli ĝenerala problemo, tiu: “kiel kompreni ke la "'plio"' procedus el la "'malplio"', kiel “pliperfektaĵo povus deveni el malperfektaĵo?” ; ''kiel en la origino de la vivo eblus pasi el la senorganika materio al la vegeta vivo kaj poste el la besta vivo al la homa korpo kaj al la alestiĝo de la animo? '' En tiuj kazoj la teologoj agnoskis ĉiam ke la efiko ekscedus sur la kaŭzo, tial ili postulis apartan intervenon de Dio. Jen male la nova solvo per koncepto pri precipa, ne nur unua, kaŭzo.
Dio estas precipe kaŭzo unua, aŭ fundamento de ĉiuj estaĵoj diritaj ''duaj kaŭzoj”. Sed en la kazoj en kiuj la efikoj ekscedas la kapablojn de la duaj kaŭzoj, tiam intervenus Dio kiel precipa kaŭzo utiligante la kreaĵojn kiel instrumentajn kaŭzojn, kiel la skulptilan ĉizilon (instrumenta kaŭzo) por fari la statuon. Sed se unuatempe tiu aparta interveno de Dio estis konsiderita kiel vera kaj propra miraklo, sekve tiu koncepto estis tute forlasita, kaj oni akceptis la principon laŭ kiu la ago de Dio estas ne videbla kaj nenikaze povas esti perceptita de la homaj sensoj, enkondukante tiel la koncepton pri evolua kunhelpo, kiel proponite de la citendaj aŭtoroj : "Dio ne aktivas tiel, nome per kaŝitaj frapoj, por anstataŭi la kreitajn duan kaŭzojn, kaj la ermeneŭtika rezonado nin instruis ke ne ekzistas teologiaj argumentoj por subteni ke tiu "'interveno"' implicus la interrompon de la ĉeno de la duaj kaŭzoj. La koncepto pri dia krea kunhelpo [...] povas esti utiligita ankaŭ por trovi la kaŭzon kaze de la homiĝo, kaj ĝenerale kaze de la evoluo el la malsuperaj specioj al la superaj. Dio nome aktivas, ne paralele aŭ sinsekve de la agado de la organismo generanta, sed pere de ĝi, ne anstataŭante kaŭzon senefikan, sed igante la generantan organismon kapablan ekzerci kaŭzecon kiu superas sian naturan kapablon. Dio per tiu “evolua kunhelpo”, jam aktivis kiel "'kaŭzo unua kiu provizis la kaŭzon kreitan per la kapablo produkti efikojn ne proporciajn kun ĝi."'"
Tiamaniere malaperas la distingo la inter kaŭzo unua kaj kaŭzo neprecipa, kaj ili fariĝas, ĉe Dio, samafero. La aktivado de Dio en la kosmo ne plu estas vidita kiel senpera interveno, sed ĝi fariĝas aktivado pure kreiva kaj transcenda, Laŭ tiu nova koncepto ne «Dio produktas la aĵojn»,, sed Li nur igas ke ili, pere de rilatoj, fariĝu kaj disvolviĝu. Dio estigas kaj gvidas sian mondon sen interrompi aŭ anstataŭi la serion de la kaŭzoj duaj, kvazaŭ sin kaŝante malantaŭe de la duaj kaŭzoj, al kiuj li donis kapablon agi kaj efiki.
Sur la sama linio, laŭ kiu Dio dotis la kaŭzojn duajn per povoj nekonformaj al la ilia naturo kaj efikajn laŭ la diaj celoj, ekmaŝadis, kaj donis altiran puŝon. Karl Rahner laŭ kiu pri kiu ajn efiko observata en la mondo oni povus kaj devus serĉi la kaŭzon en la mondo mem, konsiderante ke Dio intervenas ĉiam pere de la duaj kaŭzoj, skribas: Fakte, se en la kazo, de la kreado de la animo, tiu fundamenta regulo – proponita kiel “ebla kaj deva” - estus ignorita, la dia interveno alestiĝu kiel miraklo anstataŭ kiel “transcenda fundamento”'''.
Entute, en tiu nova perspektivo la problemo de la kreado de la homa animo, anstataŭ postuli miraklan dian intervenon, povas esti solvita laŭmaniere tute nova; fakte la materio, pro sia origino proksima al la spirito, estas momento de la spirito, momento de la Logos eterna, kia li estas per sia libera elekto, sed efektive kaj por ĉiam.
Dume kreskis la ero da teologoj adherantoj al tiu opinio diversmaniere montrata valida.
Tiel estas sintezita la nova pozicio fare de Angelo Scola, Gilfredo Marengo, Javier Prades López  : "In tiu evento (la generado de nova kreitulo) tute aparta, la homa kaŭzeco substance superas siajn proprajn limojn” – la memtranscendo - pro la dia agado substaranta kiel transcenda fundamento de la intermonaj kaŭzecoj.''”
La origina peko
Do la biblia rakonto pri la origina malobeo estas nur unu el la multaj, do tiu biblia ne pretendu esti la vera!
Ankaŭ rilate la problemon de poligenismo helpis nova teologio: ekzemple Karl Rahner, kiu ekvidis akordigebla poligenismon kun la doktrino de la Trenta Koncilio. Laŭ li. tiu ĉi ne intencis ligi la originan pekon al monogenismo. La analizo de Rhaner trovis konsenton ĝenerale ĉe teologoj. .
La unueco de la homa raso ne plu apogiĝas sur la unueco de origino, sed prefere sur la unueco de la dia bildo donita de Dio kreinto kaj sur la komuna fina destino al kiu direktigas Jesuo Kristo.
Iuj teologoj sugestis ke oni ne plu uzu la sintagmon “origina peko”, kiu tradicie ekscitas la edenan eventon: prefereble uzi ĉirkaŭlokuciojn kiel “aparteno al la regno de la peko kaj de la morto, forigo el Dio, nekapablo orienti la vivon al Dio ktp”.
Per tiu akcepto de la solvo pri la origina peko, ekaperis senfundamenta la kontrasto inter monogenismo kaj poligenismo, nome la afero restas nur ĉe la scienco.
Laŭ tiu generacio de teologoj, la doktrinaj ellaboraĵoj kaj teologiaj konkludoj valoras eĉ en la kazo ke evoluiĝo el bestoj de la koma korpo perdus sciencan konsiston, kaj eĉ ankaŭ se perdus komsenton la tuta teologio de evoluismo. Kaj tio spite ke la evoluisma hipotezo, rilate la homon, fariĝis ebla hipotezo ankaŭ por katolikaj teologiaj skoloj kaj inter la katolika intelektularo.
Sinteno de Johano Paŭlo la 2-a
La pozicio de tiu papo ĉerpeblas el la parolado eldirita dum la simpozio “Kristana kredo kaj evoliuisma teorio” efektivigita en Romo la 26-an de aprilo de 1985,. Li rimarkigis ke tiu teorio jam investas ne nur la biologian mondon sed tendencas disvastiĝi al ĉiuj scio-kampoj etendiĝante eĉ al la etiko kaj al la sociologio kiel ĝenerala paradigmo pri la interpreto de tuta la homa vivo kaj historio.
Tiu vidpunkto naskis novan rilaton inter evoluismo kaj religio malsaman ol tiu de la pasintaj jarcentoj. Sed evoluismo, senigita je ĉio ideologia, ne kontrastas kun la katolika kredo, Ĝi povas fajriĝi nova minaco pro la tendenco ligi al tiu evoluismo ankaŭ la etikon kaj eĉ la homan moralan konscienon kaj eĉ la koncepton pri Dio, kvazaŭ ili estus rezulto de hazardo. Tial evoluismo estas pli afero de teologio kaj filozofio ol de simpla elprovo pri la biologia mondo. “Necesas tial ke la kristana penso okupiĝu pri tiu nova koncepto pri evoluisma mondo, kiu transiras siajn naturajn fundamentojn, por ke oni povu establi kia estas la enhavo de vero de la teorioj sciencaj kaj la valoro de la filozofio kiu sur ĝi nestiĝas.”
En 1996, Johano Paŭlo la 2-a reparolis pri evoluismo okaze de la 60-a datreveno de refondo de la Papa Akademio de la Sciencoj. Li profitis por konsciigi kiom la temo de la evoluismo estas grava por la Eklezio ĉar tiu ĉi, same kiel la Revelacio enhavas elstarajn instruojn pri la origino de la homo: kaj komentis kiel la encikliko “Humani generis” de Pio la 12-a jam en tiu epoko juĝis evoluismon hipotezo serioza, dum hodiaŭ akiris eĉ pli krediton. Kaj donove vidigis en ĝi la eblecon de spirita legado fundita ankaŭ sur la filozofio kaj teologio. Se la fakto de evoluismo estas esplora tasko de scienculoj, ankaŭ kristanaj, ĝia valoro teologia kaj filozofia estas tasko de alispecaj scienculoj kaj, fine, por kristanaj, ankaŭ de la Eklezio.
Pozicio kiel episkopo de Munkeno
En 1981, kiel episkopo de Munkeno en Bavaria, la kardinalo Joseph Ratzinger homilie prelegis kvarfoje pri la origino de vivo kaj evoluismo, prelegoj poste kolektitaj en libro de 1986 (“Kreado kaj peko. Katekizado pri la origino de la mondo kaj ĝia falo”)
Ratzinger distanciĝis el “vizio” nure metafora de la biblia rakonto de la Kreado, subtenante (vidu la saman verkon, p. 17):
'''Ankaŭ hodiaŭ la kredo je la Kreo ne estas sena je realeco: ankaŭ hodiaŭ ĝi estas racia; ankaŭ sublume de datenoj de la naturaj sciencoj ĝi estas la “hipotezo plej akordiĝebla kun ili”. tiu kiu ofertas eksplikon plej kompletan kaj kontentigan inter tiuj ofertitaj de aliaj teorioj.'''
Ratzinger citas Jacques Monod rilate la biologian evoluon, memorigante kiel Ankoraŭ hodiaŭ inteligentulaj homoj ne sukcesas akcepti kaj eĉ ne kompreni kiel la natura selektado, tute sola, ne povintus eltiri el fonto de bruo ĉiujn muzikojn de la biosfero, kaj resumas la riskan modernan kurantan koncepton pri evoluismo per la frazo: Ni estas la produkto de hazardaj eraroj''.
''Estas tasko de la naturaj sciencoj klarigi tra kiuj faktoroj la arbo de la vivo diferenciĝis kaj disvolviĝis elmetante novajn branĉojn. Ne estas tasko de la kredo. Tamen ni devas havi la kuraĝon proklami ke la grandaj projektoj de la vivo ne estas rezulto de la hazardo: tiuj reirigas al racio kreanta, spektigas la Spiriton kreantan kaj tion faras laŭ maniero ĉiam pli klara kaj brila.''
Pozicio kiel Papo
En la Homilio eldirita en la Placo Sankta Petro de 24-a de aprilo 2005 okaze de la komenciĝo de sia papado, li asertis: Ni ne estas la hazarda kaj sensenca produkto de la kazo..
Benedikto la 16-a, en Kastelo Gandolfo (2006), antaŭ siaj eksaj disĉiploj, dum seminario pri “Evoluismo kaj ĝia kompusiĝo kun la katolika doktrino de la Kreo, komentante kaj resumante le nombrajn eseojn prelege eldiritajn (kaj poste publikigitajn en 2007 per la titolo Creazione ed evoluzione = Schöpfung und Evolution) de siaj studentoj kaj prinaturaj sciencistoj kaj teologoj, deklaris:
'''La problemo ne alternativas inter preni decidon por kreismo kiu fundamente ekskludu la sciencojn, aŭ por evoluisma teorio kiu kaŝas siajn lakunojn kaj ne volas vidi la problemojn kiuj kuŝas trans la metodologiaj eblecoj de la naturaj sciencoj. Laŭ mi gravas substreki ke la evoluisma teorio implicas problemojn kiujn devas esti destinitaj al la filozofio, ĉar la samaj pelas trans la sciencoj.'''
Li diris krome: ''Certe, veras ke la teorio de evoluismo ne estas teorio kompleta kaj science pruvita”. Sed kvankam ŝatante la celojn de “kreistemuloj”, li ne samopinias kun “kreismo”, nome li konfesas la biblian doktrinon de la “kreo”, sed rifuzas la sciencan teorion de “kreismo”, laŭ kiu oni science povas konstati ke Dio intervenis por ke la evoluo atingu la celon: temas pri la inteligenta dezajno aŭ projekto. Sume li defendas la naturan akordon inter kredo kaj scienco ankaŭ rilate la evoluismon, kaj vidas en la nuna kompusiĝo, kun la katolika kredo, de la evoluismo, superafektaĵon kiu tamen povas malaperi kiam senfajriĝos la nunaj ideologioj kiuj igas, ĉe diversaj akademiaj teoriuloj, la evoluon frukto de hazardo kaj kazo. .
Bibliografio
Historiografiaj referencoj: Saggi che trattano del rapporto tra evoluzionismo e religione cattolica Magistero della Chiesa Cattolica:
Medaltabelo de la Vintra Olimpiko 1998
Tiu-ĉi listo estas medala tabelo de la Vintra Olimpiko 1998. La rango kalkuliĝas unuavice laŭ la nombro de gajnitaj oraj medaloj po ŝtato, duavice laŭ la nombro de arĝentaj kaj triavice de bronzaj medaloj. Se pli ol unu ŝtato havas identan nombron de olimpikaj medaloj, ili havas la saman rangon kaj listiĝas alfabete. Tio respegulas la sistemon uzatan de la Internacia Olimpika Komitato. La gastiganta lando de la Olimpiko estas markita per helblua fono de la koncerna tabela linio.
Porĉo
Porĉo estas antaŭkonstruaĵo ĉe dompordo, destinita por ŝirmi kontraŭ pluvo kaj vento.
Pölstal
Pölstal estas komunumo de Aŭstrio. Ĝi apartenas al la federacia lando Stirio kaj al la distrikto Murtal. Fine de en la komunumo vivis.
Porĉo
Ĝi formas enirejon aŭ pordejon antaŭ la konstruaĵo mem. Porĉo foje subtenas la unuan etaĝon kaj tiel pligrandigas la loĝeblan areon en la superaj etaĝoj.
Béla Kromer
Béla KROMER rumania hungara grafikisto. Li naskiĝis en Torda en 1941.
Nutra valoro
Nutra valoro indikas la kvanton da nutraĵo kiun nutroprodukto enhavas.
Béla Kromer
Kariero
Béla Kromer studis en Arta Akademio de Bukareŝto.
Nutra valoro
Ofte oni ankaŭ mencias la kvanton da vitaminoj kaj mineraloj en la nutraĵo.
Lestelle-Bétharram
Lestelle-Bétharram estas franca situanta en departemento Pyrénées-Atlantiques, regiono Nova Akvitanio.
Ĝiaj loĝantoj nomiĝas Lestellois.
M37
Pri la aliaj signifoj de "M37" vidu artikolon M kun nombro.
M37 (Messier 37, aliaj indikoj — NGC 2099, OCL 451) estas malfermita stelamaso en konstelacio Koĉero.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Sinmura Iduru
EdE-S
SINMURA Iduru, japano, prof. de lingvoscienco ĉe Imperia Univ. de Kyoto. Lia grava studo pri etimologio de japanaj vortoj. Membro de J Imp. Akademio. Ĉeestis la 4-an UK en Dresden. Prezidis la 13-an JE Kongreson.
Kastelo Hachenburg
La kastelo Hachenburg estis konstruita ĉ. 1180 kiel burgo. Konstruiganto estis la grafo Heinrich la 2a de la Sayn. Ĝi estis sidejo de tiuj grafoj. La kastelo situas en la urbeto Hachenburg en la distrikto Westerwald, germana federacia lando Rejnlando-Palatinato.
Cuthred (Wessex)
Cuthred (m. 756) estis reĝo de Wessex, Anglio ekde ĉ. 740. Li sekvis Aethelheard, kiu estis lia parenco - eble lia frato.
Kiam li altroniĝis Mercia estis la plej potenca regno de Anglio, kaj verŝajne Cuthred agnoskis la reĝon de Mercia kiel sia superulo. En 743 Aethelbald, reĝo de Mercia, devigis Cuthred milite subteni lin kontraŭ la kimroj.
Dum lia regado aferoj malfacilis. Lia heredonto Cynric (probable lia filo) estis mortigata en 748 (laŭ Henriko de Huntingdon, dum armeoribelo). En 750 okazis malsukcesa ribelo estrata de Aethelhun, grava nobelo.
En 752 Cuthred ribelis kontraŭ Mercia kaj venkis ĝian armeon proksime al Burford, Oxfordshire. Dum la resto de sia vivo Cuthred sendependis. La sekvantan jaron, li militis kontraŭ Dumnonia.
(16764) 1996 TV14
(16764) 1996 TV14 estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la de la japana astronomo Tomimaru Okuni elde la observatorio de Nan'jo (gubernio Jamagata, Japanio).
Miklós Parászka
PARÁSZKA Miklós (parAska) rumanuja hungara aktoro, reĝisoro, teatrestro naskiĝinta en Fogaraŝo la 26-an de januaro 1953. Li estas la patro de la ĵurnalistino, redaktorino Boróka Parászka.
Biografio
Miklós Parászka la mezlernejon finis en Gheorgheni, li havigis diplomon de aktoro en 1978 en Teatroarta Universitato sekcio Szentgyörgyi István. Li dungis sin al Norda Teatro Trupo Harag György de Satmaro ĝis 2004. Ekde 1987 ĝis 2000 li estis la artdirektoro de la trupo. Ekde 1990 ĝis 1996 li estis gastinstruisto en la Teatroarta Universitato sekcio Szentgyörgyi István en la sekcio pri reĝisorado. Ekde 1998 li estas direktoro-fondinto de la Csíki Játékszín.
Abisena koracio
La Abisena koracio (laŭ la scienca nomo) aŭ pli propre Sahela koracio, Coracias abyssinica, estas birda membro de la familio de koraciedoj, kiu reproduktiĝas tra tropika Afriko en zono sude de Saharo, konata kiel Sahelo el Maŭritanio ĝis Etiopio. . Ĝi estas loĝanta en la suda parto de sia teritorio, sed la nordaj reproduktaj populacioj estas mallongdistance migrantaj, kiuj moviĝas suden post la humida sezono.
Aspekto
La Sahela koracio estas granda birdo (28-30 cm longa) kaj tre simila al la Eŭropa koracio. La kapo kaj kolo estas fortikaj kaj grandaj, eĉ pli malproporciaj rilate la reston de la korpo. Ankaŭ la griznigra beko estas fortika: tre larĝa ĉebaze kaj pintakrega kaj hokeca; inter la beko kaj la okulo estas iom da nigra haŭtaĵo. La kruroj estas flavecaj.
La ĉefa diferencilo (disde la Exuropa koracio ekzemple) estas la pli longa vosto sed precipe kun du longegaj kaj rimarkindaj vostoplumoj (12 cm), krom pli nigra traokula strizono kaj pli markita hela aŭ bruneca zono ĉirkaŭ la bekobazo inter gorĝo kaj frunto
Kutimoj
Ambaŭ seksoj estas similaj, eble la masklo iom pli granda kaj koloreca, sed junuloj estas pli senkolora versio de plenkreskuloj.
Tiu afrotropisa specio estas rimarkinda en sia forta rekta flugo, montrante la brilbluojn de la flugiloj kontraste kun la bruna dorso kaj la longaj vostoplumoj malantaŭe.
Tiu estas komuna birdo de varma malferma kamparo kun kelkaj arboj, kaj adaptiĝis al farmoj kaj homaj loĝejoj. Tiuj koracioj ofte ripozas elstarege sur arboj, fostoj aŭ kabloj, kiel gigantaj lianoj, dum gvatado de la grandaj insektoj kiujn ili manĝas. Ili kuraĝe merĝas en la fumo de arbarincendio por kapti la ĝenitaj kaj movitaj senvertebrulojn. Ili estas sentimaj kaj ne dubas ataki homojn aŭ aliajn entrudulojn.
La pariĝada ceremonio estas rimarkinda flugo kiel de vanelo kun turniĝoj kaj similaj akrobataĵoj. Ili nestumas en apenaŭ kovrita truo de arbo aŭ konstruaĵo, kie la ino demetas 3-6 ovojn.
La voĉo de la Sahela koracio estas akra korveca gak aŭ krieca aaaargh.
25892 Funabashi
Funabashi estas hungaria asteroido de la interna asteroida zono malkovrita la far'de la teamo de la programo BATTeRS elde la observatorio de Bisei (Okajama, Japanio).
Ĝia marsa MOID estas 0,267342 AU, tie estas 39,994 milionoj da km.