cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Andrew Lam
Lam forlasis Vjetnamion kun sia familio dum la falo de Sajgono en aprilo 1975. Li iĝis studento en la Universitato de Kalifornio, Berkeley, kie li specialiĝis pri biokemio. Li baldaŭ rezignis pri planoj por medicina lernejo kaj eniris kursaron pri kreiva verkado en la San-Franciska Ŝtata Universitato. Ankoraŭ lernanto, li komencis skribi por la amaskomunikila organizaĵo Pacific News Service (Pacifika Novaĵ-Servo) kaj en 1993 gajnis la premion "Elstara Juna Ĵurnalisto" de la usona Socio de Profesiaj Ĵurnalistoj.
Li estas nuntempe la reteja redaktoro de la amaskomunikila organizaĵo New America Media. Krom esti ĵurnalisto, li ankaŭ profesie verkas novelojn. En 2005, li publikigis kolekton de eseoj, Perfume Dreams ("Parfumaj Sonĝoj"), pri la problemo de identeco kiel vjetnamo vivanta en Usono. En 2006 li pro tiu esearo ricevis la premion "Malferma Libro" de la usona PEN-sekcio. Lia dua libro, East Eats West: Writing in Two Hemispheres ("Oriento manĝas la Okcidenton: Skribanta en du hemisferoj") estas meditado pri la rilatoj inter Oriento kaj Okcidento kaj pri kiel la enmitrazo de azianoj ŝanĝis la Okcidenton.
Birds of Paradise Lost ("Birdoj de paradizo perdita(j)"), lia tria libro, estas kolekto de noveloj pri vjetnamaj novuloj luktantaj restarigi siajn vivojn en la regiono de la golfo de San-Francisko post longa, dolora eliro de Vjetnamio.
2449 Kenoso
Orbito
Ĝi estas en 5:7 kun Marso kaj 9:2 kun Jupitero; ĝia marsa MOID estas 0,24509 astronomia unuo, tie estas 36,665 milionoj da km.
Nomo
Ĝi ricevis la nomon de "Kenos", unua homo laŭ la mitologio de la Selknamoj, unuaj loĝantoj de Fajrolando. Kenos estis sendita de la Supera Estaĵo por alporti ordon en la mondo. Li kreis la homan rason uzante torfon por fari virajn kaj inajn organojn, li instruis al homoj lingvon kaj regulojn por krei harmonian socion.
Satelito
Ĝia satelito estis malkovrita la de B. D. Warner per observoj de  elde la Observatorio de Palmer Divide (Colorado Springs, Koloradio), anoncita en junio 2015.
Tiu satelito havas estimatan diametron de 0,71 km, orbitan estimata je 52 km kaj  de 0,6604 tago (15,85 horoj). Ankaŭ ĝia rotacia periodo estas 15,85 horoj: ĝi estas en ligita rotacio.
6669 Obi
6669 Obi estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la japanaj astronomoj Kin Endate kaj Kazuro Watanabe elde la observatorio de Kitami en Abaŝiri-subgubernio, Hokajdo.
Laŭ ĝia spektra klaso "S", ĝia surfaco konsistas ĉefe el silikatoj de fero kaj de magnezio.
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de Shinya Obi, emerita profesoro ĉe la Universitato de Tokyo.
István Martin
István Martin [iŝtvAn], laŭ hungarlingve kutima nomordo Martin István estas hungara-franca baletisto, koreografo, altlerneja instruisto.
Adiaŭo
Adiaŭo estas frazo aŭ vorto por esprimi adiaŭ en letero. Ekzemple: "Sincere via"; "Kore via"; aŭ "Ĉion bonan". Ĝi utilas kiel fermo de skribaĵo, tio estas interkomprenilo ke la skribaĵo finis. Formalaj esprimoj estas pli uzataj ol sinceraj. Ĉar en Esperanto estas simpla kaj tre uzata radiko, ĝi utilus ankaŭ por neformalaj "adiaŭoj".
Politesse
Kazimieras Černis
, aktiva membro de la Internacia Astronomia Unio.
Li estis diplomigita de la Universitato Vilno. De 1981 ĝis 1990, li laboras ĉe la Instituto de Fiziko de la Litovia Akademio de Sciencoj. De 1996, li estas esploristo ĉe la Instituto de Teoria Fiziko kaj Astronomio de la Universitato Vilno. Liaj esploroj temas pri la fotometrio de la steloj, la strukturo de la Lakta Vojo kaj de la sunsistemo, asteroidoj kaj kometoj kaj li estas estro de projeko de programo pri serĉo de asteroidoj ĉe la Observatorio de Molėtai.
Malkovroj
Abunda malkovrinto de asteroidoj kaj kometoj, li ĝis nun malkovris aŭ kunmalkovris, laŭ Minor Planet Center, 118 numerotitajn asteroidojn inter 2001 kaj 2012, plurajn kun aliaj astronomoj el kiuj Edvardas Černis, Ilgmārs Eglītis, Vygandas Laugalys, Justas Zdanavičius kaj Kazimieras Zdanavičius.
Notindaj malkovroj estas la transneptuna objekto 420356 Praamzius, kandidata nanplanedo, kaj la centaŭro 330836 Orios ; li ankaŭ malkovris 25 kometojn.
Li publikigis artikolojn pri la fotometrio de la steloj, kaj faris esplorojn pri la interstela sorbo en direkto mala al la galaksia centro.
Gemuño
Gemuño [ĥeMUnjo] estas municipo en la centro de la provinco Avilo, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al Komarko de Avilo kaj al la jurisdikcia teritorio de Avilo, en la centro de la provinco.
Geografio
Ĝia municipa teritorio okupas totalan areon de 17,19 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 147 loĝantojn. Ĝi perdis 400 loĝantojn el la mezo de la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj. Ĝi distas 13 km de Avilo, provinca ĉefurbo.
Ĝi limas kun Salobral, El Fresno, Sotalbo, Ávila, Mironcillo kaj Riofrío. La municipo estas ĉe la Valo Amblés, ĉe la rivero Adaja, ĉirkaŭita de la Montaro Paramera kaj la Montaro de Avilo. Gemuño estas trapasata de du rojoj, unu el ili kanaligita tra la centro kaj ĉe la preĝejo kaj alia ĉe la okcidenta zono.
Historio
En Mezepoko okazis reloĝado. La areo apartenis al la Regno Kastilio.
Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj) kaj brutobredado kaj rilata komercado. Lastatempe kultura kaj rura turismo ekgravis (popola arkitekturo, historia heredo, piedirado) kaj ĉefe funkciado kiel dormurbo.
129342 Ependes
129342 Ependes estas asteroido de la ĉefa asteroida zono en orbita resonanco 4:9 kun Marso.
Malkovro
Ĝi estis malkovrita la de la svisa amatora astronomo Peter Kocher elde la Observatorio Robert-A. Naef en Ependes (Kantono Friburgo, Svislando).
Nomo
Ĝi ŝuldas sian nomon al la malgranda vilaĝo Ependes, en verda pejzaĝo je kelkaj 6 km de Friburgo, Svislando. Tiu municipo disponigis posedaĵon por la Observatorio Robert-A. Naef ; ĝia celo estas enkonduki astronomion al la homoj, ĉefe al la junuloj.
Magliolo
Magliolo estas komunumo de Italio.
1606
1606 estis normala jaro komenciĝanta dimanĉe (ligilo montras kalendaron).
En la jaro 1606 post Kristo okazis, interalie:
Richard Schumann
EdE-S Richard Schumann (ŝuman), germano, doktoro pri filologio kaj d-ro inĝeniero h. k., prof. en Teknika Altlernejo en Vieno.
Biografio
Richard Schumann naskiĝis la 9-a de majo 1864 en Glauchau, Germanio. Li mortis en 1945 en Vieno.
Liaj verkoj estas pri astronomio, geodezio kaj matematiko. Li ekinteresiĝis pri Esperanto depost 1900 (mondekspozicio Paris). Li lernis Esperanton en 1910 kaj gvidis kurson samjare en Teknika Altlernejo de Aachen. En 1914 „Faka grupo por ĝeneralaj sciencoj“ en Teknika Altlernejo de Wien aplaŭdis lian proponon, fondi lektoraton por Esperanto, 1915 la profesoraro, 1916 la ministerio konsentis tion.
En 1926 li iĝis honora membro de Hungara Scienca Akademio.
Zentaj
Zentaj, ankaŭ literumata Zentai (de la japana ゼンタイ) estas termino por haŭto-streĉaj vestoj kiuj kovras la tutan korpon. La vorto estas kunfandiĝo de zenŝin tajcu (全身タイツ) litera traduko de "plenkorpaj streĉoj". Zentaj vestoj estas plej ofte fabrikataj el miksaĵo de nilono kaj elastano. Vestoj kiuj ne kovras la kapon nomiĝas catsuit (katkostumo).
Markoj
Kelkaj firmaoj provis krei dominajn markojn de la vestokompletoj, ne plu uzante la tradician nomon : ekzemploj inkluzivas RootSuit aŭ SuperfanSuit en Usono, Bodysocks aŭ Second Skins (duaj haŭtoj) de Smiffy-a , Morphsuits en Britio kaj Jyhmiskin en Finnlando. Morphsuits atingis relative komercan sukceson internacie. Inter januaro kaj oktobro 2010, la firmao ekspedis 10 mil ekzemplerojn jam nur al Kanado. La marko Morphsuits aktive provis distancigi sin de la ekzistanta zentaj-komunumo, foje estanta enlistigita kiel kun-inventinto de la produkto. SuperfanSuit agnoskas en intervjuoj ke la vestoj jam ekzistis antaŭe.
Uzeblecoj
Diversaj profesiaj stratdancaj kaj hiphopaj dancogrupoj uzas la korpovestojn, kiel The Body Poets (la korpaj poetoj) en Usono kaj Remix Monkeys en Britio.
Aliaj aplikoj de la korpokostumoj inkluzivis ekzemple en muzikvideo (la kanton 'Boom Boom Pow' de Black Eyed Peas), dum socie maltrankviligaj metiejoj, en publika artoprojekto "One & Other" kaj sociaj eksperimentoj.
Porti zentajn kostumojn reprezentas tabuon ĉar ĝi akcentas la korpajn formojn tro eksplicite. Ĝi estas uzata kiel fetiĉovestaĵo, en erotika arto kaj en vestfasonado.
Iuj uzas zentajn kostumojn en terapia maniero kaj fizike kaj mense. Fizike, zenta kostumo agas brakume, knufle sur la haŭto helpante ĉasi streĉitecon el la korpo. Mense ĝi povas helpi kontraŭbatali sociajn fobiojn, introvertitecon. Ekzistas tra la mondo tradicioj de maskerado por adopti kvalitojn kiujn persono normale ne posedas, ĉar tia kostumo incitas senti in pli forta, kuraĝa.
Ĥirostenoto
Ĥirostenoto (Chirostenotes = "mallarĝ-mana") estis oviraptorosaŭro kiu vivis dum malfrua kretaceo en regiono kie nun estas Alberto (Kanado). Ĝi havis bekon, longajn brakojn kun potencaj ungoj, longajn, maldikajn piedfingrojn kaj altan, rondigitan kazuaro-similan kreston. Ĥirostenoto versajne estis ĉion-manĝulo aŭ herbovoro, kvankam la beko ne estis tiel forta kiel ĉe la aziaj oviraptoredoj. La tipo-specio estas Chirostenotes pergracilis. Oni trovis ankaŭ malpli grandan specion, C. elegans, en Alberto, kvankam ĝi eble apartenas la proksim-parenca genro Elmisaurus. Oni priskribis grandan skeleton trovita en la formacio de Huffera Kanjono kiel Chirostenotes pergracilis, kvankam povas esti ke ĝi estas reprezentanto de nova specio. Oni trovis la unuan fosilion de ĥirostenoto en la formacio de Dinosaŭra Parko de suda Alberto.
Vive ĥirostenoto atingis altecon de 3 m ĉekape kaj 1 m ĉekokse kaj pezon de 50 kg. Ĝi verŝajne manĝis malgrandajn reptiliojn kaj mamulojn kiel ankaŭ plantojn, ovojn kaj insektojn.
Alexander Schwartz
EdE-S
Alexander SCHWARTZ (ŝvarc), germano, komercisto, (privata sekr.) Nask. 28 apr. 1888 en Aldringen. Kancelariestro kaj afergvidanto de la segilfabriko de Wlister et Co., Wieselburg, Aŭstrio. E-isto de 1908. Kondukanto de la grupoj en Dortmund kaj Berlin. Aferkondukanto de GEA en Berlin, 1926-29. De 1927 afergvidanto de la „Enciklopedia Vortaro“ de Wüster. Kompilis la 8-an volumon „Das E ein Kulturfaktor“, 1928.
Vivarbo
La koncepto vivarbo aŭ arbo de la vivo estis uzata en scienco, religio, filozofio kaj mitologio. La vivarbo estas komuna temo en diversaj tutmondaj teologioj, mitologioj kaj filozofioj. Temas pri mistika koncepto alude al interkonekto de tuta vivo sur la planedo kaj metaforo por komuna praulo en direkto de la evoluo. La termino vivarbo povas esti uzata ankaŭ kiel sinonimo por sanktaj arboj.
La koncepto prezentas diversajn modelojn el kulturoj el Antikveco (ekzmeple en la Biblio) al modernaj branĉoj de la filozofio aŭ religioj.
Arroz con leche
Arroz con leche estas argentina filmo aperinta en 1950. Ĝi estis reĝisorita de Carlos Schlieper. Arroz con leche estis originale filmita en la hispana lingvo. Rilate sian ĝenron, Arroz con leche estas rigardebla kiel komedia filmo.
En la filmo interalie aperas la aktoroj Perla Achával, Héctor Calcaño, Susana Campos kaj Perla Cristal.
La filmo havas entutan daŭron de 79 minutoj.
Ĵe kun hoketo
Ĵe kun hoketo (Ӂ ӂ, kursive Ӂ ӂ) estas litero de la cirila moldava kaj gagauza alfabeto. Ĵe kun hoketo en ambaŭ lingvoj havas prononcon []. Bazo por ĉi tiu litero estis cirila litero Ж kaj diakrita signo hoketo.
Butaĵo
Butaĵo aŭ buto estas grundoformiĝo, per kiu oni kovras malsuprajn partojn de la planto. Plej konataj ekzemploj estas la terpomo kaj arakido. La butoformado celas pli riĉan elformiĝon de la subteraj tuberoj, nuksoj tiel oni plurfoje formas butojn ĉe la arakido, post la floradoj.
Ĵe kun hoketo
Ĝi ekzistas en Unikodo kun kodoj U+04C1 Ӂ majuskla, U+04C2 ӂ minuskla (la nombroj estas deksesumaj). En Unikodo ĉi tiu litero nomiĝas Zhe with breve.
Butaĵo
Oni faras la buton tradicie per sarkilo, speciala butilo, aŭ plej moderne sur grandaj bienoj per specialaj maŝinoj.
Oni ankaŭ uzas butaĵan kultivadon por multobligo de diversaj plantoj, kiuj estas genereblaj per stikaĵoj (ekz. vito). Tiukaze la butaĵo altas je 5–8 cm kaj protektas kontraŭ la malfruaj frostoj (printempe kaj aŭtune), elsekiĝo kaj helpas la radikiĝon.
Butilo estas tiu laborilo, kiu konsistas el maldika, metala plato laŭlarĝe metita sur longa tenilo, uzata por buti.
Plantago granda
Granda Plantago (Plantago major) estas plantspecio en la familio de la Plantagacoj (Plantaginaceae). Ĝi estas planto, kiu kreskas apud stratoj, placoj, paŝtejoj kaj agroj.
Priskribo
La folioj, kiuj staras en baza folirozedo, estas kuleroformaj kaj granda kiel mano. La simpla foliplato estas ovforma ĝis elipta kaj kalva ĝis dense harhava.
La planto floras de junio ĝis oktobro. Terminale sur senfolia florartigo staras vertikala spika floraro. La floroj estas senodoraj. La verdecaj ĝis blankaj filamentoj estas ĉ. 2 mm longaj kaj renvese ovoformaj. La polenoj estas disvastigataj de la vento.
La frukto havas ofte 6 ĝis 30, malofte ĝis 46 semojn.
La kromosomnombro estas ĉe ĉiu tri subspecioj 2n = 12.
Ekologio
La granda plantago estas somerverda hemikriptofito kaj rosetplanto kun florŝosoj el la foliakseloj kaj tirradikoj. La planto havas pivotradikon.
La antaǔinaj floroj estas polenigitaj per la vento. La planto floras de junio ĝis oktobro.
La fruktoj havas po ses ĝis 12 semojn por kapsulo. La planto estas disigata de vento kaj bestoj. La diasporoj gluiĝas per gluaj semoj ĉe bestaj kruroj, ŝuoj kaj radoj. La fruktomatureco okazas inter julio kaj septembro. La semoj estas lum- kaj malvarm-ĝermantoj.
Disvastigo
Origine el Eǔropo, la specio nun kreskas tutmonde. La granda plantago kaj la malgranda plantago estas plantoj, kiuj eltenas surpaŝojn. Ĝi iam venis kun la eǔropaj setlantoj al Nordameriko. Kaj indianoj nomis la planton „piedspuroj de la blankuloj“.
Tiu planto estas tre rezistopova. Ĝi kreskas en pavimaj fendoj kaj sur ofte surpaŝita gazono. Ĝi estas ankaŭ malmulte sentiva kontraǔ salo.
Subspecioj
Ekzistas tri subspecioj, kiuj kelkfoje ankaŭ estas konsiderataj kiel apartaj specioj:
Medicina efiko
La granda plantago estas vaste divastigita kuracplanto. Ĝi enhavas ŝlimsubstancojn (polisakaridoj), iridoido-, glikosidoj, precipe aǔkubino, amaraj substancoj, taninoj, polifenoloj  kaj aliaj efikantoj). Suko kaj kaĉo el la folioj efikas kontraǔinflame kaj plibonigas la resanigon. El novaj studoj oni scias, ke la planto havas kontraǔvirusan kaj imunmodulan efikon . La suko estis uzata en la popola medicino por kuraci inflamon de la stomaka mukozo, stomakan ulceron kaj duodenan ulceron, diareon, irititan inteston, sangadon de la urina sistemo, spirkataro kaj insektaj pikoj. Ne ĉiam la efiko estas pruvebla.
Manĝebleco
La junaj folioj estas manĝeblaj kiel salato. Maljunaj folioj povas esti uzataj en unupotaĵoj. La folioj enhavas kalcion kaj aliajn mineralojn, kaj 100 g de plantago enhavas la saman kvanton de vitamino A kiel karotoj. La semoj povas esti uzata kiel surogato de faruno, sed ili estas tre malgrandaj.
Packard
Packard estis usona marko de luksaj aŭtoj konstruitaj de la entrepreno Packard Motor Car Company de Detrojto, Miĉigano, Usono, kaj poste de la Studebaker-Packard Corporation de South Bend (Indianao). La unuaj aŭtoj Packard estis produktitaj en 1899, kaj la lastaj en 1958.
Shocking Blue
La bando vendis 13,5 milionojn da diskoj antaŭ 1973 sed disiĝis en 1974.
Packard
Historio
Packard estis fondita de James Ward Packard (Lehigh Universitato, klaso de 1884), lia frato William Doud Packard kaj ilia partnero, George Lewis Weiss, en la urbo Warren (Ohio).
Shocking Blue
Vidu ankaŭ
Mariska Veres
NGC 2018
NGC 2018 (alia indiko — ESO 56-SC141) estas malfermita stelamaso kun emisia nebulozo en konstelacio Tablomonto.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Carl Robert Mannerheim
Carl Robert MANNERHEIM, naskita la en Viborg, mortinta la  en Helsinko, estis finna grafo kaj ĉambelano.
Li estis edzo de Hedvig Charlotta Helena (von) Julin kaj patro de ok gefiloj, inter ili Carl Gustaf Emil Mannerheim.
Mannerheim havis postenon en la rusia administracio. Krome li investis monon de sia edzino en industria entrepreno, sed bankrotis en 1880. Post tio li, havante ankaŭ ŝuldojn pro hazardludo, vendis sian bienon Louhisaari al sia fratino Eva Carolina (laŭ iuj Eva Vilhelmina) kaj iris vivi kiel poeto en Parizo, lasante sian edzinon en Finnlando.
Gobernación del Río de la Plata
La Gobernación del Río de la Plata (Gubernio Rivero Plata), estis teritoria ento integranta de la Hispana Imperio en la zono de la Plata Baseno de la rivero Plata. La kapitulacio de la 21-a de marto de 1534 inter Pedro de Mendoza kaj la Hispana Krono, kreis la unuan Gobernación del Río de la Plata, kiu estis konata ankaŭ kiel Gobernación del Paraguay (Gubernio Paragvajo). En 1617 okazis la dividon de la gubernio, kaj oni kreis la novan enton nome Gubernio Paragvajo, nomata origine Guayrá (Gvajrao), restante la nomo Gobernación del Río de la Plata aŭ de Bonaero, por la suda parto kun ĉefurbo en tiu urbo.
Ties teritorio enhavis, post la divido, grandan parton de la aktuala Argentino (escepte la guberniojn Kujo kaj Tukumano), Urugvajon kaj partojn de suda Brazilo, kiaj Suda Rio Grande. Formis parton de la Vicreĝlando de Peruo ĝis 1776, kiam ĝi ekintegris la ĵus kreitan novan enton nome Vicreĝlando Rivero Plata, iĝante en 1782 la Intendencia de Buenos Aires.
Sainte-Même
Sainte-Même [] estas franca komunumo en la departemento Charente-Maritime, en la regiono Puatuo-Ĉarentoj. Ĝi havis 252 loĝantojn en la jaro 2012.
Geografio
Sainte-Même situas en la oriento de Charente-Maritime, nordoriente de Saintes.
Eniro de Diego de Rojas al Tukumano
En 1543 la vicguberniestro de la Provinco Ĉarkas, Diego de Rojas [ROĥas], realigis enirejon al Tukumano (ekspedicion), nome kuraĝa aventuro ĉar tiu kapitano kaj liaj soldatoj esploris nekonatan kaj malamikan medion — ili penetris al la tiam nekonata teritorio, kiu nun estas la Nordokcidento de Argentino. Kvankam Rojas forpasis dum la aventuro, la ekspedicio daŭris ĝis atingi la areon de la rivero Paranao kaj revenis al la tiama Bolivio sen trovi la serĉitajn trezorojn.
La interno de Argentino jam estis esplorita tuj post la konkero de Peruo. Post kiam en 1527 Sebastiano Kaboto fondis la fortikaĵon Sancti Spiritu ĉe la elfluejo de la rivero Karkaranjao en la rivero Paranao, sendis Francisco César kun grupo de soldatoj serĉe de vojo al Peruo, sed ili devis reveni post tri monatoj. En tiu epoko oni parolis pri la legendoj de la Urbo de la Cezaroj aŭ de Trapalando. En 1536 Diego de Almagro devene el Peruo esploris Jujuy, Salta kaj Katamarko serĉe de trapasejo al Ĉilio, rezulte en la Malkovro de Ĉilio fare de eŭropanoj.
740 Cantabia
740 Cantabia estas meze granda, malhela kaj malrapide rotacianta asteroido de la ĉefa asteroida zono, malkovrita de la usona astronomo Joel Hastings Metcalf la, elde Winchester (Masaĉuseco).
Nomo
Ĝia nomo estas mallongigo de "Cantabridgia", malnova nomo de Kembriĝo (Britio), eponima urbo de Kembriĝo (Masaĉuseco).
Eniro de Diego de Rojas al Tukumano
La ekspedicio de Rojas
Ili eliris en majo de 1543 el Kuzko al Kolasujo, ĉirkaŭiris la lagon Titikako, kaj aliris la urbon La Plata, nuna Sukro en Bolivio. Eniris en nuna argentina teritorio tra Kalahojo (ĉe La Quiaca [lakiAka]) kaj laŭiris diversajn vojon kaj faris disigojn kaj rekuniĝojn tra la areo de la Kalĉakiaj Valoj. En Kapajo la kaciko Kanamiko malpermesis la alvenon de la hispanoj, kaj laŭlegende Rojas luktis sola kontraŭ multaj indiĝenoj, poste amikiĝis kun Kanamiko kaj poste remalamikiĝis. En Tukumanao la hispanoj surprizis la loĝantojn ĉar ili venis subite silente, sed siavice la lokanoj surprizis la hispanojn kiam ili foriris nokte senove silente kunportante ĉiujn manĝajojn, pro kio la hispanoj devis foriri. Decembre ili rekuniĝis kun la hispanoj de la grupo de Gutiérrez, el kiuj ili separiĝis antaŭ monatoj. Kiam ili estis survoje al la rivero Sokonĉo (Dulce aŭ Nesala), en loko de la provinco Salabina la indiĝenoj ĥurioj de la kaciko Sinĉiuaina rezistis, kaj okazis batalo tritaga, je kies konsekvenco mortiĝis Rojas en januaro de 1544 post agonio sestaga pro venenigita sago vundinta lian kruron.
La estrado de Heredia
La survivintoj eliris al Peruo komence de 1546 estre de Heredia, revenis norde al Tukumano kaj alvenis al la teroj de diagitoj, kie ripozis 10 tagojn. Dum unu monato vagadis ĉe la riveroj Dulce kaj Salado kaj estis atakitaj de indiĝenaj luleoj ĉe la rivero Sokonĉo ankoraŭ survoje al Tukumano, kies teritorion ili invadis fine de 1545, kie ili restis du monatojn. Poste pluiris la riveron Salí fine de februaro de 1546.
Heredia lasis roton en Quire Quire kaj sekvis al Peruo, alveninte al Sokoĉo en la nuna Bolivio ili ekricevis de la indiĝeoj konfuzajn novaĵojn pri la enlanda milito inter la hispanaj konkerintoj de Peruo. Post tri jatoj kaj duono ili estis trairintaj pli ol 4.000 km. Heredia roto trafis 6 aŭ 7 hispanojn devenajn de La Plata estre de Lope de Mendoza, kiuj estis fuĝintaj de la trupoj de la kapitano Francisco de Carvajal el la insurekcia flanko kontraŭ la reĝo. Ĉiuj kune direktis sin al Pokona estre de Lope de Mendoza. Kiam Carvajal alvenis al Paria survoje de Arekipo al La Plata, eksciis pri la alveno de la ekspediciantoj. Carvajal venkis, kaj Heredia kaj de Lope de Mendoza estis ekzekutitaj en Arekipo.
Jarovce
Jarovce (Horvátjárfalu hungare, Kroatisch-Jarndorf germane, Hrvatski Jandrof kroate) estas eksvilaĝo, nun urboparto de Bratislavo en Slovakio.
Situo
La urboparto situas sur ebenaĵo, laŭ bordo de dekstra Danubo, inter Danubo kaj Aŭstrio, laŭ ĉefvojo kaj aŭtoŝoseo Budapeŝto-Bratislavo, laŭ fervojo Hegyeshalom-Bratislavo. Urbocentro de la ĉefurbo troviĝas 6 km.
Historio
La unua mencio pri la setlejo devenis el 1208. La vilaĝo senhomiĝis pro pesto kaj militiroj en 1410. Rifuĝintaj kroatoj refondis ĝin en la 16-a jarcento. En 1910 loĝis en la vilaĝo 647 da homoj, (kroatoj en majoritato, hungaroj kaj germanoj en minoritato, slovakoj ne vivis tie). Ĝis 1947 ĝi apartenis al Moson, al distrikto de Rajka, poste al Ĉeĥoslovakio. En 1972 la vilaĝo aliĝis al la ĉefurbo. En 2001 loĝis en la urboparto 1199 da homoj, (765 slovakoj, 244 kroatoj, 160 hungaroj, 9 ĉeĥoj, 6 germanoj). Ekde 2008 Hungario, Aŭstrio kaj Slovakio apartenas al interna zono de Schengen, la limoj malaperis. La travojaĝo estas libera kaj senĝena.
Centra Barato
Centra Barato aŭ foje nomata Centra Hindio (मध्य भारत) inkludas du ŝtatojn de Barato : Madja-Pradeŝo kaj Ĉatisgaro.
Elstaraj grandurboj en la centra regiono de Barato inkludas Indaur (la plej granda grandurbo en la centra regiono de Barato), Rajpuro, Bopalo, Gvalior, Agra, Dehradun, kaj Laknaŭo.
Frank Merla
Merla eklernis Esperanton en 1974. Depost 1976 li aktivis en Germana Esperanto-Junularo kie li estis konata kiel FraLi, en la Germana Esperanto-Asocio (konsiliantaro) kaj Hamburga Esperanto-Societo (estro de konsiliantaro, estrarano). Li instruis Esperanton en Hamburga Esperanto-Societo. Inter 1997 kaj 2012 li eldonis kaj flegis la hamburgan retpaĝaron Esperanto-Hamburg: www.esperanto-hamburg.de. Ekde la 31-a de majo 2009 li eldonas retejon - tiam per.esocom.de, poste maklerejo.de kaj nun kunfarejo.frali.bplaced.net - por kunigi esperantistajn interesiĝojn rilate al kunfarado kaj reciproka subteno. Tiu retejo komence de novembro 2017 estis atakita de damaĝsoftvaro kaj ne plu atingebla. La enhavoj nun estas en la Esperanta kunfarejo. Momente Frank Merla loĝas en Buchholz (Nordheide).
Valbella
Valbella estas la nomo de la sekvantaj loko:
Maissana
Maissana estas komunumo de Italio.
S/2004 S 4
S/2004 S 4 estas la maldaŭra nomo de objekto kiu orbitas ĉirkaŭ Saturno proksime de la ringo F. Ĝi estus ĉu satelito de Saturno, ĉu maldaŭra plidensiĝo da polvo.
Malkovro
La objekto estis vidata la , ĉe la interna rando de la ringo F, far de Dro Joseph Spitale (de la teamo de Carolyn Porco), kiu provis retrovi la objekton S/2004 S 3 sur cassini-aj fotoj de la. Oni portempe opiniis, ke estus la saman objekton (kies orbito krucus la ringon F), sed S/2004 S 3, pli malfrue retrovita, sekvas iomete malsimilan orbiton: tio, kiu gvidis al la konkludo, ke S/2004 S 3 kaj S/2004 S 4 estas du apartaj objektoj.
S/2004 S 4, se ĝi estas solida objekto, estus interna paŝtist-satelito de la ringo F.
Sergio de Radoneĵ
Sergio Radoneĵskij ( Сергий Радонежский) aŭ Sergio de Radoneĵ estas sanktulo de la Rusa Ortodoksa Eklezio, fondinto de Troice-Sergijeva Laŭro (granda klostro situanta en ĉemoskva urbeto Sergiev Posad). Lia preciza naskiĝdato ne estas konata. Rusaj klerikoj solenas ĝin ekde la 8-a de oktobro 1314.
Liaj gepatroj Kirilo kaj Maria apartenis al bojara klano en urbo Rostov. Ili venis ĉemoskvan vilaĝon Radoneĵ, kie naskiĝis ties tri filoj: Stefano, Bartolomeo kaj Petro. Post kiam ili maturiĝis, du fratoj Stefano kaj Petro edziĝis kaj forveturis.
En 1337 lin konsekris monakestro Mitrofano kaj donis al li nomon Sergio. Tiam la novico aĝis dudek tri jarojn. Iom post iom kune kun li ekloĝis ceteraj anakoretoj, kies devota agado vaste disvastiĝis ĉirkaŭe. La komunumo fondis kaj konstruis la klostron, kiu funkcias ĝis nun kaj estas fame konata kiel Troice-Sergijeva Laŭro.
Dum invado de armeo de Ora Hordo en Rusion monakestro Sergio petegis multajn rusajn dukojn kuniĝi sub gvido de moskva duko Demetrio Ivanoviĉ, por batali konraŭ la invadintoj. Post lia beno la rusa armeo venkis en batalo sur Kulikovo Pole (kampo de galinago) situanta apud rivero Don. En la batalo aktive partoprenis du rusaj prodoj, monakoj Peresveto kaj Oslabja, kiujn direktis Sergio. Duko Demetrio Donskoj (tial lin oni nomis post la batalo) petis sian konfesprenanton, monakestron Sergion aprobi la novan leĝon pri tronoheredo, kiam plej aĝa filo rajtis heredi tronon de sia patro.
Sergio Radoneĵskij mortis la 25-an de septembro 1392, kiam li estis 78-jara oldulo. En 1452 Rusa Ortodoksa Eklezio aldonis lian nomon al la listo de rusaj sanktuloj, pro lia longa klerika agado, fondo de Troice-Sergijeva Laŭro kaj ceteraj klostroj.
1642
1642 estis normala jaro komenciĝanta merkrede (ligilo montras kalendaron).
En la jaro 1642 post Kristo okazis, interalie:
Goo
Goo (japane: go 碁 aŭ igo 囲碁, ĉine: wéiqí 圍棋, koree: baduk 바둑) (ankaŭ vejĉio, vejĉi-ludo) estas tabulludo ludata sur tabulo kun 19×19 linioj, kun nigraj kaj blankaj rondaj ŝtonetoj. Entute estas 361 ludŝtonoj - 181 nigraj ŝtonoj el nigra ardezo kaj 180 blankaj ŝtonoj, tradicie farita el konkoj, kaj lignaj bovloj por enmeti la ludŝtonoj.
Goo estas konsiderita kiel la plej malnova tabulludo en la mondo ankoraŭ ludata hodiaŭ. En Orienta Azio, Goo estas konsiderata ludo kiu evoluigas kapablecon de logiko, abstrakta planigado kaj imagpovo kaj ĝi estas regule ludata de dekoj da milionoj ĉie en la mondo, la plej granda parto de ili en la Malproksima Oriento. Malgraŭ la simpleco de ĝiaj reguloj, Go estas komplika ludo kun grandega nombro da ebloj. La reguloj uzataj en diversaj landoj estas preskaŭ la samaj, tamen ekzistas malgrandaj diferencoj ekz. pri poentokalkulado.
Unu el du ludantoj havas nigrajn ŝtonetojn, kaj la alia havas blankajn. La ludantoj alterne metas ŝtonetojn sur la tabulon, sur la interkruciĝojn de la linioj, kaj konkuras por ĉirkaŭi per la ŝtonetoj pli grandan teritorion ol la kontraŭula teritorio.
La aparto de goo estas unue ĝia granda komplekseco - ekzistas multnombraj variaĵoj, kaj la plialtigo de la ludnivelo kaj la plibonigo de la stilo estas taskoj pri kiuj ludanto povas labori dum sia tuta vivo. Aliflanke la bazaj reguloj estas tiel simplaj, ke eblas lerni ilin tre rapide.
Strategio estas grava, sed ne ununura aspekto de la ludo: goo povas stimuli meditadon, instigas la spiriton kaj spegulas la personecon de iu ludanto. Estas karaktera trajto de la go-ludo, ke ĝi ebligas dedukteblon de multaj ĝeneralaj vivosaĝecoj.
"Se ie en la universo ekzistas aliaj inteligentuloj, ili eble konas ŝakon, sed plejverŝajne tamen goon" (Emanuel Lasker, ŝakisto).
Origino en Ĉinio
Goo unue ludatis sur 17x17 vica krado, sed 19x19 krado iĝis normala je la tempo de la Dinastio Tang (618-907). Legende, la origino de la ludo estas la ĉina imperiestro Yao (2337-2258 a.K.E), kiu supozite petis lian konsiliston Shun fasoni ĝin por lia sendisciplina filo Danzhu, por klarigi al li astronomajn konstelaciojn. Sed la filo tute ne interesiĝis pri steloj, sed preferis la ludŝtonetojn kaj tiel kreiĝis la weiqi-ludo. Certigitaj pruvoj pri la ekzisto de la ludo indikas ĉirkaŭ 2500 jarojn, kiam ĉinaj reĝoj malcedante intermilitis (475 ĝis 221 a.K.E.). Aliaj teorioj proponas ke la ludo estis devenita de ĉinaj gentaj militsinjoroj kaj generaloj, kiu uzis ŝtonetojn por kartigi atakajn situaciojn.
Disvastigado al Japanio kaj Koreio
Goo estis prezentata al ambaŭ Japanio kaj Koreio, iam inter la 5-a kaj la 7-a jarcentoj K.E., kaj estis favorata inter la altaj klasoj. En Koreio, la ludo nomiĝas baduk (hangul: 바둑), kaj alia versio de la ludo nomata Sunjang baduk estiĝis en la 16-a jarcento. Sunjang baduk iĝis la precipa variaĵo ludata en Koreio ĝis la fino de la 19-a jarcento.
Simplaj reguloj
Du ludantoj, Nigra kaj Blanka, alterne surmetas ŝtoneton de sia propra koloro sur neokupatan interkruciĝojn de la krado sur gotabulo. Nigra ĉiam metas unue, malsame al ŝako. Se ekzistas granda diferenco de lerteco inter la ludantoj, Nigra tipe povas meti du aŭ pliajn ŝtonetojn sur la gotabulon por la unua movo. Post surmetado, ludanto ne rajtas movi ŝtoneton al alia punkto.
Vertikale kaj horizontale najbaraj ŝtonetoj de la sama koloro estas ŝtonaro. Neokupata punkto najbare al ŝtoneto nomiĝas "libero" por tiu ŝtoneto. Ŝtonaroj havas la liberojn de ĉiuj eroj. La ŝtonaro ne povas poste dividiĝi, kaj efektive iĝas unu pligranda ŝtono. Nur tiuj ŝtonetoj, kiuj estas kunigataj per la linioj sur la gotabulo, ŝtonariĝas; ŝtonetoj, kiuj estas diagonale najbaraj, ne estas kunigataj.
Ŝtonaro devas havi almenaŭ unu liberon por postresti sur la gotabulo. Kiam ŝtonaro estas ĉirkaŭita de kontraŭaj ŝtonetoj, tiel ĝi ne havas liberojn, ĝi estas kaptita kaj devas esti forigata. Plejaj regularoj ne lasas ludanton meti ŝtoneton tiel ke libero mankas al unu el siaj propraj ŝtonaroj, krom la sekva escepto. La regulo ne aplikiĝas se ludi novan ŝtoneton rezultigas la kapton de unu aŭ pli de la kontraŭaj ŝtonetoj. Tiuokaze, la ŝtonetoj de la kontraŭulo estas unue kaptataj, kaj la ĵus surmetita ŝtoneto do havas almenaŭ unu liberon.
Anstataŭ meti ŝtoneton, ludanto rajtas pasi (fari nenion). Ĉi tiu situacio kutime okazas kiam la ludanto pensas ke neniu utila movo restas. Kiam ambaŭ ludantoj pasas sinsekve, la ludo finiĝas kaj la teritorioj devas kalkuliĝi.
Vidu jenajn artikolojn:
Tradiciaj ludiloj
Kvankam ja eblas ludi sur kartonpeco kaj kun sako da plastaj ŝtonetoj, goludantoj ofte fieras pri siaj goludiloj.
En Ĉinio oni ĉiam ludas sur plata lignotabulo, kiu estas ĉirkaŭ 5 cm dika. Oni tradicie sidis, kiel ankaŭ hodiaŭ, sur seĝoj ĉe tablo, nur malofte sur la planko. En Japanio la tradicia gotabulo (goban) estas dika, ankaŭ el ligno, sed proksimume 15 ĝis 20 cm dika kaj staras sur piedoj. Prefere ĝi estas fabrikita el la malofta, iom orkolora ligno de la kaja-arbo (torreya nucifera). La plej bonaj estas el ligno de pli ol 700-jaraj arboj.
Etiketo
Multaj homoj alte taksas etiketon dum goludo. Laŭ tiu etiketo oni ĉiam respektu la alian ludanton, tiel ke li neniam sentu sin malagrabla pri la ludo. Ĉefe gravas kial oni ludas goon. Kialoj povas esti por ripozi, ĝui ĝin, por lerni, por instrui kaj multaj aliaj kaŭzoj. Oni ĉiam respektu la kialon de la kontraŭulo. Tamen iuj ludas ĉefe por gajni. Tio tute kontraŭas la filozofion de la ludo, kiu baziĝas sur tradicia azia kulturo. Tiel fieraĉado pri venko, moko pri malvenko aŭ similaj agoj tutklare kontraŭas la bonan etiketon de goo.
András Vargha
András Vargha [andrAŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo Vargha András estis hungara statistikisto, psikologo, altlerneja instruisto. Lia origina familia nomo estis Varga, lia patro estis Domokos Varga.
Savigny-le-Vieux
Savigny-le-Vieux estas franca situanta en departemento Manche, regiono Normandio.
András Vargha
András Vargha naskiĝis la en Budapeŝto.
Goo
Esperanto
Esperanto havas longan tradicion inter go-ludantoj. Matthias Reimann estas esperantisto el Nordhausen, urbo en la federacia lando Turingio de Germanio, kiu interalie aktivas en la regiona Esperanto-Societo Sudharco, sed internacia plej elstaras kiel estrarano de la Esperantista Go-Ligo Internacia kaj kiel organizanto de retaj Goo-turniroj sur interreta Kisedo Go-Servilo, kiun partoprenas interesatoj pri goo kaj Esperanto el la tuta mondo uzante komputilojn.
Savigny-le-Vieux
Ĝiaj loĝantoj nomiĝas Savigniens.
Goo
Esperanto
Ankaŭ Karl-Ernst Paech estis honora prezidanto de la Esperantista Go-Ligo Internacia kaj motoro de de la Germana Go-Asocio. Laŭ la Germana Go-Asocio, li dum sia vivo estis konsiderita "la plej fama pioniro, arkitekto, ludanto kaj patrono de Goo en Eŭropo" kaj sen li "ne ekzistus Goo en ĝia nuna formo en Eŭropo".
Esperanto estas uzata por diskonigi internacian go-turniron en la interreto en 2021. Esperanto estas unu el la du turnirlingvoj (flanke de la angla).
András Vargha
Biografio
András Vargha akiris diplomojn en Scienca Universitato Loránd Eötvös en 1974 pri matematiko, en 1976 pri psikologio. Ekde 1975 li estis asistanto samloke. En 1982 li atingis la instruajn rangojn lektoro, en 1995 docento, en 2009 profesoro. Krom la menciita universitato li prelegis ankaŭ en Albuquerque (1996), Universitato de Okcidenta Hungario (2000-2001), Kalvinana Universitato Gáspár Károli (2000-2001). En la lasta universitato li estis katedrestro (2005), institutestro (2007). Dum tiu instrua periodo li doktoriĝis en Universitato Loránd Eötvös (1981), kandidatiĝis (1994), habilitiĝis en Universitato de Pécs (2003), doktoriĝis antaŭ la Hungara Scienca Akademio (2005). Depost fino de la socialismo li ricevis plurfoje stipendiojn, li ricevis premion en 1985.
Niesen-fervojo
La Niesen-fervojo estas funikularo en funkciado ekde 1910 ekde BLS-stacio Mülenen.
La monto Niesen
Niesen estas monto de alteco da 2362m en berna supra lando (Berna Oberlando) sude de lago de Thun (Lago de Thun), en Svisujo. La proksima ejo estas Wimmis.
Historio pri la Niesen-fervojo
Konstrua estro Johann Frutiger de  Oberhofen (Lago de Thun), la du inĝenieroj Ernst Strub kaj  Fritz Thormann de Zuriĥo kaj Rudolf von Erlach de  Spiez ricevis en jaro 1902 la koncesion pri la konstruo de funikularo. La konstrua projekto de fama monta fervoja inĝeniero Ernst Strub estas funikularo de Mülenen en Kander-Valo en du sekcioj (vidu ankaŭ: Reichenbach en Kander-Valo). Oni konstruas la funikularon de svisa firmao Von Roll (Gerlafingen) en jaroj 1906 ĝis 1910. La fervojo estis la plej kruta, plej longa elektra funikularo en la konstruaj jaroj ekde 1906 ĝis 1910. La funikularo havas laŭ oficiala listo tre gravan teĥnikan kaj kulturhistorian signifon.
David Peel
David PEEL (vera nomo David Michael Rosario; naskiĝis en Broklino, la 3-an de aŭgusto 1942 - mortis en Manhatano, la 6-an de aprilo 2017) estis novjorka muzikisto kiu unue registris en la malfruaj 1960-aj jaroj kun Harold Black, Billy Joe White, George Cori kaj Larry Adam kiel David Peel kaj The Lower East Side Band. Lia kruda, akustika "strata rokmuziko" kun kantoteksto pri mariĥuano kaj "malbonaj policanoj" apelaciis ĉefe al hipioj kaj al senrajtigitoj.
Alapajevsk
Alapajevsk (Алапаевск) estas urbo en Sverdlovska provinco en Rusio.
La urbo estis fondita en jaro 1639.
Ĝi havas statuson de urbo ekde jaro 1781.
La interurba telefona kodo estas 34346, la enurbaj telefonnumeroj estas kvinciferaj (en jaro 2005).
Diferenco de la loka kaj moskva tempoj estas 2 horoj (en jaro 2005).
Geografiaj koordinatoj de la urbo estas: latitudo 57°51' norde, longitudo 61°42' oriente.
La urbo estas ĉe rivero Nejva (Нейва) (baseno de rivero Obj (Обь)), ĉe enenfluo en ĝin de rivero Alapaiĥa (Алапаиха).
En la urbo estas fervoja stacio.
En jaro 1959 la urbo havis 47.1 mil loĝantojn.
En jaro 2002 la urbo havis 44.3 mil loĝantojn.
Egipta antaŭdinastia periodo
La antaŭdinastia periodo laŭ plejmultaj egiptologoj komenciĝis en la frua 5-a jarmilo a.K. kaj ĉesis fine de la 4-a jarmilo a.K., tiel enkondukante la egiptan arkaikan periodon.
Sandviĉo el hispana omleto
La Sandviĉo el hispana omleto estas tre populara sandviĉo en la hispana kuirarto elaborata kun la hispana omleto el terpomoj. Temas pri malmultekosta manĝaĵo, facile preparata, kiu troviĝas en multnombraj trinkejoj kaj manĝovendejoj de stacidomoj kaj flughavenoj en Hispanio. Ĝi estas sandviĉo kiu ĝenerale estas manĝata malvarme, sed laŭ la prefero de la kliento ĝi povas esti varmigata tuj antaŭ ĝia servado. Ĝi estas unu el la plej tipaj sandviĉoj kune al la sandviĉoj el ŝinko kaj el kalmaroj, kiun eblas aĉeti en preskaŭ ĉiuj trinkejoj kaj restoracioj el ĉiuj urboj de Hispanio.
Tamen terpomo kun tiom da pano malfacile enguteblas kaj ardas en stomako, kaj pro tio plej ofte oni manĝas ĝin kun iom da trinkaĵo ĉu biero ĉu suko.
Plumba (II) fosfato
Plumba (II) fosfato aŭ plumba (II) ortofosfato estas organika kombinaĵo rezultanta el interagado de la plumba (II) hidroksido kaj pirofosfata acido. Ĝi estas blanka, heksagona kaj toksa solidaĵo, nesolvebla en akvo. Plumba (II) fosfato posedas 3 plumbatomojn, 2 fosforatomojn kaj 8 oksigenatomojn. Plumba (II) fosfato uzatas en kemiaj sintezoj kaj en la preparado de plumbaj derivaĵoj.
Kallósd
Kallósd [lalOŝd] estas tre malgranda vilaĝo en Hungario, en regiono Okcidenta Transdanubio, en departemento Zala, en Distrikto Zalaszentgrót.
Situo
La vilaĝo situas en Montetaro Zala, laŭ flankovojo. Zalaszentgrót troviĝas 10, Hévíz 16, Zalaegerszeg, Keszthely kaj Pacsa po 21, Sümeg 26 km-ojn.
Historio
La unua skriba mencio pri la vilaĝo devenis el 1217. En la 17-a jarcento la turkoj faris ĝin senhoma. Kroatoj kaj hungaroj refondis la vilaĝon en 1711.
En Kallósd migra poŝto servas.
Magdolna Zimányi
Magdolna Zimányi [zimAnji], laŭ hungarlingve kutima nomordo Zimányi Magdolna estis hungara matematikisto, komputikisto. Ŝia origina familia nomo estis Györgyi [djordji] ĝis la geedziĝo. Ŝia patro estis Géza Györgyi (kuracisto), ŝia frato Géza Györgyi (fizikisto), ŝia edzo József Zimányi. Ŝi estis motoro de la hungarlingva elektronika biblioteko.
Antoine Schwartz
Antoine SCHWARTZ (ŝvarc), franco, polica inspektoro. Naskiĝis en la 28-a de januaro 1898 en Trimbach (apud Strasbourg). Zorgis precipe pri gazetaj kaj polica Esperantaj aferoj. Vicprezidanto de Asocio Strasburga de Esperanto; administranto de Information Esperantiste de SFPE; kunlaboranto de Tribune Esperantiste; ĝenerala sekretario de la Amikaro de Policanoj de Francujo kaj kolonioj; delegito por Francujo de Internacia Polica Ligo, kaj administra redaktoro de Internacia Polica Bulteno. Verkis (kun Jalmain) Interprète du Policier, fakan libreton deklingvan enhavantan Esperantan parton.
1770
1770 estis normala jaro komenciĝanta lunde (ligilo montras kalendaron).
NGC 2019
NGC 2019 (alia indiko — ESO 56-SC145) estas globa stelamaso en konstelacio Tablomonto.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
San Mateo del Mar
San Mateo del Mar estas unu el la 570 komunumoj de la meksika subŝtato Oaxaca. La ĉefurbo de la komunumo same nomiĝas San Mateo del Mar. La ŝlosilnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 20 248.
Magdolna Zimányi
Magdolna Zimányi naskiĝis la en Budapeŝto, ŝi mortis la  en Budapeŝto.
San Mateo del Mar
Geografio
San Mateo del Mar apartenas al la distrikto Tehuantepec al kiuj apartenas entute 19 komunumoj. Ĝi situas en la terkola regiono de Oaĥako (regiono Istmo), kiu apartenas al la sudorienta parto de la subŝtato kun limo al la pacifika oceano. La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 12667 loĝantojn. El tiuj estis 6332 viroj kaj 6335 virinoj. La komunumo havas surfacon de 75,27 kvadratkilometroj. La meza alteco estas 10 metroj super la marnivelo.
Arupusu monogatari Yasei
Arupusu monogatari Yasei (アルプス物語　野性, en Esperanto "Alpa rakonto sovaĝa") estas japana filmo aperinta en 1950. Ĝi estis reĝisorita de Tsutomu Sawamura. Arupusu monogatari Yasei estis originale filmita en la japana lingvo.
En la filmo interalie aperas la aktoroj Setsuko Hara, Hajime Izu, Kuniko Miyake.
San Mateo del Mar
Sociogeografio
En la jaro 2000 (laŭ INEGI) en la komunumo vivis 9118 indiĝenoj. El tiuj 7709 aĝis pli ol 5 jaroj. Entute 7709 personoj estis dulingvaj (hispana kaj indiĝena lingvoj).
Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a., (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).
Magdolna Zimányi
Biografio
Magdolna Zimányi akiris diplomon en Scienca Universitato Loránd Eötvös en 1958. Post siaj studoj ŝi laboris jardekojn en la fizika esplorinstituto. En 1995 li establis la menciitan elektronikan bibliotekon. Ŝi estis estro de komputila reto de alia esplorinstituto inter 1992-2004. Post la pensiuliĝo li restis aktiva en la laboro. Li ricevis premiojn inter 2008-2011.
Grandes y San Martín
Grandes y San Martín [GRANdes isanmarTIN] estas municipo en la centro de la provinco Avilo, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al Komarko de Avilo kaj al la jurisdikcia teritorio de Avilo, en la centro de la provinco. Grandes y San Martín estas komprenebla kiel Grandaj kaj Sankta Marteno, konsiderante, ke temas pri du loĝlokoj: nome Grandes kaj San Martín de las Cabezas, distantaj inter si 2 kilometroj.
Geografio
Ĝia municipa teritorio okupas totalan areon de 11,59 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 26 loĝantojn. Ĝi perdis 200 loĝantojn el la mezo de la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj. Ĝi distas 38 km de Avilo, provinca ĉefurbo.
Historio
En Mezepoko okazis reloĝado. La areo apartenis al la Regno Kastilio.
Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj) kaj brutobredado kaj rilata komercado. Lastatempe kultura kaj rura turismo ekgravis (popola arkitekturo, historia heredo, piedirado).
Kánó
Kánó estas malgranda vilaĝo en Hungario, en regiono Norda Hungario, en departemento Borsod-Abaúj-Zemplén, en Distrikto Putnok.
Situo
Kánó situas sur malebenaĵo, laŭ traira flankovojo. Rudabánya troviĝas 9, Szendrő 14, Miskolc 40 km-ojn.
Historio
La unua mencio devenis el 1272 laŭ la tiama ortografio "Kalnau". Dum la turka erao la vilaĝo senhomiĝis, komence de la 18-a jarcento ĝi refondiĝis. Vilaĝservoj estas 2 vendejoj, drinkejo, migra poŝto.
(13613) 1994 UA3
(13613) 1994 UA3 estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la japanaj astronomoj Hiroŝi Kaneda kaj Sejĝi Ueda elde la observatorio de Kuŝiro en Hokajdo (Japanio).
Filozofia fabelo
La filozofia fabelo estas literatura ĝenro aperinta en la 18-a jarcento. Estas imaga rakonto, kiu uzas la formon de la fabelo por prezenti filozofiajn ideojn kaj konceptojn.
Estas ankaŭ kritiko aŭ primoko kontraŭ la tiama socio aŭ moralo kaŝita en rakonto de eventoj supozataj okazi en malproksimaj loko aŭ tempo, sed elvokantaj la mondon de ĉi tie kaj ĉi-tiam.
Historio
Fabeloj ekzistas en ĉiuj kulturoj. Rakontoj portantaj moralon estas verŝajne plej malnovaj formoj da literaturo. La fabloj de La Fontaine estas tradukaĵoj el antikvaj, mezepokaj aŭ hindaj aŭtoroj. Tamen, la nuntempa nocio pri de filozofia fabelo referas al la filozofio, kiu aperis inter la Renesanco kaj la 18-a jarcento. La jarcento de la Klerismo estis la « ora aĝo » de la filozofia fabelo.
Voltaire (1694 - 1778) estas rigardita kiel la emblema verkisto de ĉi tiu ĝenro (Zadigo), sed oni ne forgesu Jonathan Swift (1667 - 1745), Cyrano de Bergerac (1619 - 1655), nek, ĉefe Thomas More, (1478 - 1535), kreinto de la vorto Utopio.
La filozofia fabelo estas unu el la "radikoj" de la sciencfikcio.
NGC 2020
NGC 2020 estas nebulozo en konstelacio Orfiŝo.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Helenisma filozofio
Helenisma filozofio estas la lasta etapo de la historio de la antikvgreka filozofio.
Helena filozofio
Helena filozofio estas komponita el la ĉefaj skoloj de antikva greka filozofio, kaj ĝiaj plej elstaraj disvolvigintoj, kiuj estas jenaj:
Eŭropa Scienca Fondumo
Ne konfuzu kun Esperantic Studies Foundation (ESF)
Helenisma filozofio
Helena filozofio
Tiuj ĉi floris de la tempo de Sokrato ĝis 529, kiam la imperiestro Justiniano fermis la lernejojn de filozofio kiel kontraŭ-kristana.
Eŭropa Scienca Fondumo
Eŭropa Scienca Fondumo (ESF) (france: Fondation européenne de la science, angle: European Science Foudation), mallonge ESF, estas sendependa, senprofitcela ne-registara organizaĵo, kiu akcelas la kunordigon kaj kunlaboron de eŭropa esploro, provizas konsilojn pri la eŭropa esplorstrategio, subtenas la moveblecon de esploristoj kaj plibonigas la kuniĝon de rimedoj por scienca esploro en la kampoj de scienco, teknologio, medicino, homaj kaj sociaj sciencoj. La ESF estis fondita en 1974 kaj havas sian registritan sidejon en Strasburgo. En 2010 la organizaĵo havis 72 membro-organizaĵojn el 30 landoj inter ili sciencaj akademioj. Ĝi ankaŭ organizas sciencajn konferencojn.
12272 Geddylee
12272 Geddylee estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la usona astronomo Brian P. Roman elde la Observatorio de la Monto Palomar, (Kalifornio, Usono).
Eŭropa Scienca Fondumo
Ekde 2017 ESF ŝanĝis sian laborfokuson fermante siajn tradiciajn esplorajn aktivecojn (Eŭropaj Kunlaboraj Esploroj pri Esplorprojektoj, Esplorretaj programoj, ktp.) Nun ĝi fokusiĝas sur la apogo al la scienca komunumo per sciencaj subtenaj servoj kiuj ofertas la specifan fakon "Science Connect".
12272 Geddylee
Nomo
Ĝia nomo honoras la kanadan muzikiston, basiston, kantiston kaj klavariston Geddy Lee, de la kanada bando Rush. Li estas filo de pola postvivanto de koncentrejo. Li iĝis unu el plej influaj bas-gitaristoj en rok-muziko kaj lia voĉo estas plej distingiga atributo de la bando.
Eŭropa Scienca Fondumo
Esploro pri multlingvismo
La Eŭropa Scienca Fondumo kune kun la Eŭropa Unio subvenciis inter alie la projekton "Recode" (2010-2014) kiu estas iniciato de Eŭropa Unio kaj Kanado por esplori la politikon de plurlingvismo en plurnaciaj ŝtatoj kiel Belgio, Kanado kaj Svislando, kompare al la Eŭropa Unio, sed en kiu oni pritaksis ankaŭ la temojn de portempa migrado kaj identeco.
Helenisma filozofio
Helena filozofio
Antaŭ Sokrato, greka filozofio precipe atentis pri la demandoj pri fiziko kaj kosmologio. Post Sokrato, etiko estis la ĉefa koncerno.
Ĝenerale, greka filozofio estimis racion super ĉio kaj aplikis ĝin al la mondo por kompreni ĝin. La grekoj aplikis racion ne nur al natura fenomeno, sed eĉ ankaŭ al moralo kaj al la grandaj demandoj de vivo. Al la grekoj, filozofio ne estis intelekta ludo, sed afero serioza por sciiĝi ne nur pri la luno kaj la steloj, sed ankaŭ pri vivmaniero.
En aliaj landoj, tiaj demandoj estis la fako de sacerdotoj kaj religio, sed en la antikva greka mondo (kiel en la moderna Okcidento), sacerdotoj ne posedis politikan rolon aŭ potencon. Ofte la sacerdoto estis elektita per loto kaj lia rolo estis limigita sole al rito.
En la romia imperio, greka filozofio ofte anstataŭigis religion. Ekzemple, por Marko Bruto, la mortiganto de Julio Cezaro, platonismo estis efektive lia religio. La limo inter religio kaj filozofio ofte estis tre nebula -- ekzemple, la limo inter novplatonismo kaj gnostikismo en la 3-a jarcento.
....