cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Padiernos
Geografio
Ĝi limas kun Sanchorreja, La Torre, Casasola, Muñogalindo, Muñopepe, Solosancho, Niharra, Sotalbo kaj Salobral, sur la Valo Amblés. Ĉefaj trajtoj de la municipio estas la Valo Amblés sude kaj la unuaj altaĵoj de la Montaro de Avilo norde kaj okcidente, en kiu elstaras la montopintoj Cerro Bajero (1560 m) kaj Vivarón (1364 m).
Ekzamensistemo en la ĉina imperio
Formale
Tial ege malfacilis la provinca ekzameno: en la malfermaj, nur per kurteno de la aŭtuna vetero protektitaj ĉeloj la vento daŭre minacis disŝire aŭ forblovi kaj malsekigi la netojn. La kandidatoj devis ofte protekti sian verkon per la propra korpo kaj ties sano. Alia zorgo estis la kandeloj necesaj dum vesperaj horoj, kiuj falantaj povis makuli la foliojn. Jam kiam la kandidatoj donis siajn finverkitajn foliojn, oficistoj kontrolis formalajn mankojn, kiel eltranĉitaj, malbonaj ideogramoj, liberaj kampoj, aŭ similaj, kiuj tuj implikis malsukceson de la kandidato.
Padiernos
Historio
Inter Padiernos kaj Sanchorreja estas arkeologia kuŝejo el Ferepoko kie loĝis Vetonoj, inter kies loĝejoj aperis ceramiko, juveloj kaj tomboj. La termino Padiernos derivas plej verŝajne de romia vilao nomita Villa Paterna, je ĉirkaŭ 500 m de kie nun estas aktuale la domaro, kaj proksime al romia ŝoseo.
Ekzamensistemo en la ĉina imperio
Formale
Aparte severe estis la formalaj postuloj de la fina palaca ekzameno: pro la estreco de la imperiestro necesis severe difinitaj formalaj postuloj kaj pri la demandoj verkitaj en la stilo de palacaj tekstoj kaj pri la respondoj de la kandidatoj.
Padiernos
Historio
En Mezepoko okazis reloĝado. La areo apartenis al la Regno Kastilio. Plej frua mencio estis de 1515 kiam la reloĝado rilatis al du ermitejoj.
Ekzamensistemo en la ĉina imperio
Formale
Same devote komenciĝu la respondoj de la kandidatoj, ekzemple:
Se paĝo enhavis la nomon de la imperiestro, tiu estu kopiita en la du unuaj aparte liberaj ideogramlokoj. Vortoj kiuj rilatis al la imperiestro, ties familianoj, ecoj aŭ posedaĵoj estu skribitaj iom pli altaj ol la cetero de la linio; mencioj pri la prauloj de la kandidatoj mem eĉ pli altaj. Aliflanke aferoj, kiuj rilatis al la kandidato mem, estu skribataj pli malalte. Entute la respondo enhavu almenaŭ 1000 ideogramojn kaj ne estis akceptita sub tiu limo.
Fine de la teksto, estu la vortoj:
Kontrolo
Pro la ekstrema malfacileco de la ekzamenoj kaj la altaj malsukceskvantoj multaj kandidatoj provis atingi sian celon per nepermesataj rimedoj kiel trompo, uzo de malpermesataj helpiloj aŭ subaĉetado. Jam frue la kortego starigis kontraŭ tio apartajn indikojn kaj sekurrimedojn. Same severe oni traktis tiajn trompojn ĉe kandidatoj, kontrolistoj kaj ekzamenantoj. Malgrandaj trompoj tamen estis punitaj maksimume de forigo el la ekzameno kaj baro al aliaj. Ĉe la kvalifikiga ekzameno ekzistis komplika punpunkta sistemo:
Dum la ekzameno troviĝis ĉe la loko de ĉiu kandidato formularo kun tri malplenaj kampoj, kiuj estis stampitaj per koresponda sigelo, kiam estis malrespektita la ekzamenregularo. Tri stampoj signifis, ke la kandidato estis forigita de la ekzameno. Sed jam unu nura sigelo alportis al la kandidato dum la korektado de la taskoj multajn minuspunktojn, kiuj nur malfacile estis egalitaj de la ceteraj rezultoj. Kontraŭregulare estis: pli ol unufoja forlaso de la loko, interŝanĝo de folioj, faligo de folioj, parolado, ĉirkaŭrigardado, ŝanĝo de la sidloko, kontraŭstaro de la indikoj de la kontrolistoj, malrespekto de indikoj, sumoj (ekzemple por kontroli la versojn de redaktitaj poemoj), transdono de nekompletaj taskoj. Kromajn minuspunktojn alportis ideogramoj ne laŭindike "kvadratstilaj", tio estas, ke ili plenigu perfekte imagan kvadraton.
Gravaj malrespektoj kiel subaĉetado kaj favorigo kutime kaŭzis la perdon de la posteno al la ekzamenanto. Ekzamenantoj kaj ekzamenotoj krome povis esti punata per ekzilo aŭ eĉ morto. En 1858 skandalo skuis la dinastion Qing, kiam iu Lo Hung-I igis la ekzamenantojn per subaĉetado akcepti taskon, kiu laŭvide ne plenumis devigajn formalaĵojn. Tiun aferon finis pluraj mortopunoj.
Rimedoj kontraŭ malpermesitaj helpiloj
Je ĉiu ekzamennivelo la ekzamentagoj aŭ sesioj komenciĝis per detala korpokontrolo de la kandidatoj kaj traserĉado de la kunportitaj aferoj. Dum la ekzamenoj por aliro al altlernejoj la kandidatoj rajtis alporti krom la vestaĵoj nur inkon, penikon, inkŝtonon, akvoglason kaj manĝaĵon. Dum la plurtagaj ekzamensesioj de la provinca ekzameno estis permesata alporti krome litaĵon, kurtenojn por la malfermaj ekzamenĉeloj, noktopoton kaj lumigilojn. Nenial oni rajtis kunporti foliojn kun ideogramoj. Ankaŭ mono estis tute malpermesita, ĉar oni ja povintus utiligi ĝin por subaĉetado. Kandidatoj favoris "trompvestojn", tio estas vestaĵoj, kies strioj konsistis el mikroskope malpligrandigitaj ideogramoj de la klasikaĵoj.
Kiam kontrolisto trovis ion malpermesitan, li ricevis premion, dum la kandidato ne rajtis partopreni la ekzamenon. Dum la provinca ekzameno la kandidatoj kaj iliaj pakaĵoj estis kontrolitaj de kvar soldatoj samtempe, kiu ricevis premion de tri arĝentaj uncoj por trovo de malpermesitaj aĵoj, kaj tiel eĉ ne timis distranĉi kunportitajn gistbuletojn kaj kontroli la enan fabopaston. Je la dua pordego aliaj soldatoj ripetis la traserĉadon, tiamaj trovaĵoj havis severajn konsekvencojn al la unua serĉgrupo. Tiuj temporabaj traserĉadoj daŭris dum la tuta unua el la entute tri ekzamentagoj de ĉiu sesio, tiel ke la taskoj estis disdonitaj nur la sekvan matenon. Malgraŭ tia sistemo, iam kandidatoj sukcesis kunporti eĉ tutajn librojn tiel grandkvante, kiel eblus malfermi librovendejon.
Dum la ekzamenoj por aliri al altlernejo oni disdonis al la kandidatoj oficialajn liniigitajn foliojn. Ĉe la provincaj ekzamenoj ili rajtis kunporti proprajn foliojn, sed ili estis stampitaj per oficialaj sigeloj, sen kiuj oni ne akceptis la taskojn poste.
Rimedoj kontraŭ helpo de aliuloj
Ĉe ĉiu nivelo la ekzamenoj ekzistis en severega individueco sur tereno sekure ĉirkaŭmurita. La pordo estis fermita kaj sigelita. Nenia komunikado de la ekzamenatoj kaj de la ekzamenantoj al la ekstera mondo eblis.
Problemon starigis kopiado: kiam du taskoj similis tro unu al la alia la ekzamenantoj supozis kopiadon de unu kandidato aŭ la uzon de malpermesitaj ekzemplosolvoj kaj malbone taksis la du verkojn. La ekzamentaskoj estis stampitaj de horstampoj post certa daŭro. Kiu verkis proporcie tro altan parton de la solvo post tiu momento, aŭtomate estis suspektita pri kopiado. Dum la provinca ekzameno la kandidatoj estis ĉiumomente observitaj de gvardaj turoj dise sur la tuta tereno.
Granda danĝero minacis la kandidatojn, kiuj sendis aliajn pli spertajn virojn por anstataŭi ilin. Komence de la ekzamenoj por aliro al altlernejo oni tial vokis pernome la kandidatojn, kiuj devis sin prezenti kaj pruvi sian identecon per kunvenintaj garantiuloj. Kiam tio sukcesis, la trompo povis esti malkovrita nur per denunco aŭ per skribkomparo, sed estis tiam punita despli severe.
Rimedoj kontraŭ favorigo dum la korektado
Multon oni faris por malhelpi favorigon de unuopaj kandidatoj fare de la ekzamenantoj dum la korektado. Jam je la nivelo de la ekzameno por aliro al altlernejoj la taskoj estis kontrolitaj kaj taksitaj dum plurtaga severa izoleco de la ekzamenantoj.
La taskofolioj ne estis markitaj de la nomo de la kandidatoj, sed nur de ties loknumero.
Oni aparte bone kontrolis la favorigon dum la provinca ekzameno: tiel la kortego anoncis la identecon de la sendota ekzamenestro nur lastmomente; ne rajtis la ekzamenanton renkonti la kontrolistoj, kiuj havis kontakton kun la ekzamenatoj; ili vivis kune en la enmurita ekzamenantparto de la tereno, sed disigita per rivereto. Krome, por ke la ekzamenantoj ne rekonu la skribmanieron de iu kandidato, ili ne ricevis la per nigra inko skribitan originalon. Oni unue verkigis kopiojn de ĉiuj taskofolioj per ruĝa inko, kiuj estis kontrole legitaj por detekti kopierarojn, kiuj estis indikitaj per flava inko. Dum la originaloj restis ĉe kontroloficistoj, la ekzamenantoj ricevis nur la ruĝe skribitajn kopiojn. Unue okazis antaŭlegado de helpekzamenantoj, kiuj aldonis komentojn bluinke kaj taksis la laboron "senmerita", "meza" kaj "rekomendinda". Nur la lasta grupo estis prezentita al la ĉefekzamenantoj, kiuj korektis kaj taksis per nigra inko. Fine oni ree komparis la korektitajn kopiojn kaj la originalojn.
Malgraŭ ĉio ĉi tamen restis eblo, ke ekzamenanto rekonu kaj favoru iun kandidaton. Tiel la kandidato povus sin identigi per antaŭe konsentita ideogramo en aparta linio kaj pozicio de la folio. Subaĉetado estis kutima afero kaj vasta diskuttemo.
Eksteraj kondiĉoj
Ne nur pro la kontroloj la ekzamenperiodo estis malfacila afero al la kandidatoj. Laŭdire por trapasi la ekzamenojn necesis ''volo de drakoĉevalo, fido de mulo, nesentemo de anobio kaj eltenivo de kamelo.
Kompare estis komfortaj la kandidatoj de la ekzamenoj por aliro al altlernejoj. Oni ja postulis de ili plurtagajn ekzamenojn sub severa kontrolo kaj tial multaj ĉikanoj, kiuj necesis multe da energio. Jam je la kvara matene per pafoj oni vokis ilin el la lito por esti preta je la sepa por la ekzameno, sed la ekzamenoj okazis en fermitaj haloj de la distrikta aŭ gubernia administracio. Kaj la kandidatoj rajtis hejmeniri ĉiuvespere.
Misfamaj estis la provincaj ekzamenoj: por ĉiu sesio, la kandidatoj devis dum tri tagoj kaj noktoj loĝi en la mallarĝegaj malfermitaj ekzamenĉeloj. Tiuj konsistis nur el tri bretoj, kiuj servis kiel seĝo, tablo aŭ breto. Fine de la aŭtuno la kandidatoj suferis pro vento, vetero kaj insektoj. Pro spacomanko nokte oni povis eĉ ne streĉite dormi, sed nur kaŭri en pozicio de embrio. Ili devis ankaŭ zorgi pri la dokumentoj, ĉefe la netoj. Oni daŭre observis ilin de gvardturoj. La soldatoj, kiuj kontrolis ilin estis malmildaj, apartenis al malalta tavolo de la popolo, kaj ja tre bone sciis, ke la sukcesontoj iam de supre rigardos ilin.
Kondiĉoj
Centra kondiĉo por la sukceso en la ĉinaj ekzamenoj estis grandaj reproduktivaj kapabloj. La kandidato devis memorigi detale kaj komplete oficialan aron de scioj kaj reprodukti ĝin aŭ laŭvorte aŭ uzi ĝin kiel bazo por redaktado aŭ diskuto. Malpli grava estis la intelekta trapensado de io aŭ la evoluo de propraj solvoj aŭ konceptoj. Ankaŭ rilate al redaktaĵoj aŭ poemoj la necesa kreivo estis limigita pro la striktaj formalaj kondiĉoj. Necesis fine bona korpa kondiĉo kaj rezistemo.
Disvastiĝis la ideo influita de budhismo, ke la sukceso en ekzameno dependis iel de la morala konduto de la kandidato en antaŭ vivo. Multegaj estas la rakontoj pri ekzamenkandidatoj, kiujn vizitis kaj turmentis en la ekzamenĉelo fantomo de mishonorita virino, aŭ de ekzamenantoj, kies mano estis gvidita de inferojuĝisto. Rimarkindas ke la pli multaj el tiuj raportoj rilatas al la provinca ekzameno, dum ĉe la ĉefurba kaj la palaca ekzamenoj, kiuj okazis en pli bonaj kondiĉoj la kvanto de tiaj rakontoj malpliiĝas.
Anonco de la rezultoj
La anonco de la rezultoj okazis en festa kaj ceremonia formo: ĉe la ekzamenoj por aliro al altlernejoj la nomoj de la sukcesintaj kandidatoj estis skribitaj en formo de samcentraj cirkloj, kie la plej bona troviĝis en la plej supera pozicio de la ekstera cirklo kaj la aliaj sekvis kontraŭhorloĝe. La folioj estis publike pendigitaj.
Ĉe la kvalifikiga ekzameno aŭdiĝis krome pafoj kaj en la templo de Konfuceo en la ĉefurbo de la gubernio okazis spektaklo de muzikistoj. La novaj Shengyuan ricevis siajn bluajn, nigre randitajn licenciitajn vestaĵojn kaj la paserkapajn ĉapojn. Tiuj lastaj estis ornamitaj per ornamaĵoj el orfolio kaj ruĝa papero, nomitaj "orfloroj", kiujn ĉiu licenciito ricevis propramane de la provincstudiestro dum mallonga privata aŭdienco.
17258 Whalen
17258 Whalen estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la en la kadro la kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Ekzamensistemo en la ĉina imperio
Anonco de la rezultoj
Kompreneble la ceremonio de la rezultanonco de la palaca ekzameno estis aparte impresa. La imperiestro mem estris ĝin en la halo de la plej alta harmonio en la Malpermesita Urbo.
Široká Niva
Široká Niva (antaŭe Bretnová aŭ Bretnov, Breitenau, Szeroka Niwa) estas municipo troviĝanta en distrikto Bruntál, en Moraviasilezia regiono en Ĉeĥio. Vivas ĉi tie.
Ekzamensistemo en la ĉina imperio
Ripeteblo
La multegaj malsukcesaj kandidatoj ne malesperis: ĉiu ekzameno povas esti ripetita kiom ofte oni deziris. Tio klarigas la grandan nombron de maljunaj kandidatoj. Kvin aŭ pli da provoj por sukcesi ekzamenon ne estis malofta afero. La patro de la alta Qing-oficisto Zeng Guofan sukcesis la kvalifikigan ekzamenon nur post la deksepa provo - kaj ricevis la licencion kune kun sia fama filo.
Kiam iu Zhang Qian el Jiangsu sukcesis en la palaca ekzameno en 1894, li estis pasinta laŭ propra diro 35 jarojn preparante ekzamenojn kaj 160 tagojn en ekzamenejoj.
Signifo de la ekzamensukceso
La sukceso ĉe la imperiaj ekzamenoj estis centra vivocelo de ĉiu juna viro de klerigita tavolo. Ili ja ebligis la atingon de oficista rango kaj tiel la supreniro al la socia supera tavolo. Tial en Ĉinujo sukceso ĉe ekzameno estis unu el la plej oftaj bondeziroj. Oni simbolis ĝin sur sendkartoj, inkobildoj kaj pentraĵoj per multaj diversaj ideogramoj, inter kiuj karpo, sonorilo, halebardo kaj lampiredo, sed ankaŭ klasikaj oficistaj atributoj kiel ventumilo, zono, ĉapo, ombrelo kaj spegulo.
Multaj romanoj kaj rakontoj parolas pri la penoj de la kandidatoj por atingi la gradon Jinshi aŭ eĉ iĝi unua (Zhuangyuan) de la palaca ekzameno. Ne malmultaj eble ontaj bopatroj postulis sukceson antaŭ ol konsenti geedziĝon. La romano La neoficiala rakonto de la klerularbaro (儒林外史 Rúlín wàishǐ) de Wu Jingzi el la jaro 1750 traktas la ĉinan ekzamensistemon.
Malsukcesaj kandidatoj
Kiel jam menciite nur ĉirkaŭ unu el cent licenciitoj atingis la gradon de Juren kaj nur unu el tri mil tiun de Jinshi. Malgraŭ la eblo ripeti laŭvole la ekzamenojn, estis kvankam ĉiutempe multaj kandidatoj, kiuj malgraŭ multaj streboj kaj klopodoj ne atingis la gradon necesan por iĝi oficisto. Ekde la fina dinastio Qing, eĉ ne plu estis sufiĉe da postenoj por la sukcesintoj.
Iuj inter la malsukcesaj kandidatoj rezignis pri la atingo de la grado kaj retiriĝis al vivo kiel klerulo, filozofo aŭ artisto. La situacio en la akademia klaso de Ĉinujo iĝis malkontentema, kaj tio jam estis pro la bona edukado de la malsukcesaj kandidatoj granda danĝero por la ŝtato: ja multaj ribelestroj, de la ribeloj kaj popolleviĝoj, kiuj skuis la imperion ree, venis el tiuj homoj. La plej konata ekzemplo estas tiu de Hong Xiuquan, estro de la Tajpinga ribelo, kiu skuis Ĉinujon kaj la dinastion en la 1850-aj jaroj ĝisfunde.
Porto Ferreira
Esperanto en Porto Ferreira
Tie movadis Erlindo Salzano, kiu instruis Esperanton al Walter Francini, kiu tie estis instruisto ĉe la gimnazio fine de la 1950-a jardeko. Post kiam Francini forlasis la urbon kaj Salzano restis la ĉefa movadano tie.
Ekzamensistemo en la ĉina imperio
Malsukcesaj kandidatoj
Lu Xun priskribas en sia rakonto Kong Yiji el la jaro 1919 la sorton de malsukcesa klerulo, kiu malgraŭ multaj klopodoj eĉ ne sukcesis atingi la licencion.
Ekzamenfinaj ceremonioj
La ekzamenoj de ĉiu nivelo finiĝis per plurŝtupa festa ceremonio:
Festo kaj bankedo
Kutimis post ĉiu ekzameno, ke la ekzamenantoj invitu la sukcesajn kandidatojn al festa bankedo, dum kiu la kandidatoj esprimis al ili, kiel ankaŭ al la imperiestro, siajn dankon kaj respekton.
Ĉe la provinca ekzameno la bankedo havis la nomon "sovaĝkria" bankedo (Lùmíngyàn 鹿鸣宴). Tial, ĉar ekzistis inter la kandidatoj kaj la ekzamenantoj aparta instruisto-lernanto-rilato, kvankam ili estis ja edukitaj de tute aliaj homoj.
Ĉe la palaca ekzameno la tri unuaj sukcesintoj estis honoritaj de aparta bankedo en la ĉefurbo de la gubernio. Ankaŭ la aliaj Jinshi pasigis plurajn tagojn partoprenante aliajn bankedojn, paradojn kaj honorigaĵojn.
Informo de la hejmdistriktoj
Fine la ofico, kiu zorgis pri la estrado de la ekzameno, informis la hejmdistriktojn de la sukcesintaj kandidatoj. La distriktadministracioj tiam sendis mesaĝistojn al la familioj por anonci per florumaj vortoj la feliĉan novaĵon, kiu disvastiĝis kiel fajro. Amikoj kaj parencoj transdonis bondezirojn kaj donacojn; la licenciitoj siaflanke donis mondonacojn al siaj instruistoj kaj garantiintoj kaj pagis bankedojn por amikoj kaj parencoj.
En la provinco la atingo de la unuaj rangoj ĉe la palaca ekzameno estis granda politika evento. La Jinshi estis traktitaj kiel altaj dignuloj de la imperio. Por starigi triumfan arkon antaŭ la propra hejmo ili ricevis de la kortego apartan monsumon de 30 arĝentaj uncoj, la Zhuangyuan, tio estas la unua sukcesinto eĉ valoron de 80 arĝentaj uncoj.
Publikigo de la ekzamentaskoj
La korektitaj ekzamentaskoj kaj ĉiuj kopioj estis post fino de la ekzamenoj pro honoro de la skribita vorto ĉiam bruligitaj. Kontraŭ malalta pago la kandidato rajtis ricevi la korektitan taskon. Foje la kandidatoj publikigis siajn verkojn. Tio okazis ĉefe pri la ĉefurbaj aŭ la palacaj ekzamenoj, kiam la imperiestro mem formulis la demandojn. Ŝatis tiujn publikigitajn tekstojn ontaj ekzamenotoj por sin prepari al la ekzamenoj.
Religiaj devoj
Post sukceso de la kvalifikiga ekzameno la novaj licenciitoj hejmenveninte devis en la distriktĉefurba templo de Konfuceo montri sian respekton al la majstro kaj ĵuris je ties instruo. Post la palaca ekzameno la Jinshi prezentis oferaĵon en la pekina templo de Konfuceo kaj inkliniĝis antaŭ la statuoj de la majstro kaj de ties plej gravaj disĉiploj. Tie oni starigis ankaŭ pezajn ŝtonsteleojn en kiujn estis gravuritaj la nomoj de la sukcesaj kandidatoj de la palaca ekzameno por ke ili konserviĝu por la posteuloj, kaj ili ja ankoraŭ videblas nuntempe.
Militistaj ekzamenoj
Spegule al la supre priskribita civila ekzamensistemo ekzistis ankaŭ militista. La nomoj de la ekzamenoj kaj la atingeblaj titoloj ricevis kiel prefikson simple la ideogramon wǔ (武 militista).
Estis postulata malpli la intelekta scio de la kandidatoj, ol la korpa forto kaj lerto: tiel ili devis piede kaj surĉevale pafi per pafarko kartonan manekenon aŭ aliajn celojn, per nura forto de muskoloj arkigi al cirklo pafarkon de "potenco" 80, 100 aŭ 120 Kätti (= 48–72 kg), pruvi sian lertecon uzante halebardon aŭ levi 35 cm alte ŝtonojn pezaj je 200, 250 kaj 300 Kätti (120–180 kg). Aldone oni postulis skribi parkere tekstojn el la militistaj klasikaĵoj de Sunzi, Wuzi kaj Sima Fa, sed pro la pli malgranda signifo de intelekta kapablo de militistaj oficistoj la ekzamenantoj kutime malfermis ambaŭ okulojn.
Influo aleksterlande
La ĉina imperiestra ekzamensistemo havis influon internacian kaj utilis kiel modelo al la dinastioj Goryeo kaj Joseon por la Yangban en Koreujo, ĝis kiam ĝi estis okupita de Japanujo.
La sistemo troveblis ankaŭ en Vjetnamujo de 1075 ĝis 1919, kaj en Japanujo dum la Heian-epoko, sed ĝin anstataŭis hereda sistemo dum la erao de la samurajoj.
La ekzamensistemo de la ĉina imperio forte influis la raporton Northcote-Trevelyan kiaj tial ankaŭ la reformon de la civila servo en brita Hindujo kaj poste en Britujo.
En Francujo, la sistemo de aliro al la grandaj lernejoj per konkurso inspiriĝis de la imperiaj ekzamenoj. Alportis la sistemon la jezuitoj, kaj adoptis ĝin al siaj lernejoj antaŭ ol Napoléon Bonaparte uzis ĝin por krei novan eliton por anstataŭi tiun de la Ancien Régime (malnova reĝimo).
Santa Fé de Minas
Santa Fé de Minas (oficiale Município de) estas municipo en la subŝtato Minas-Ĝerajso de Brazilo. Ĝi situas en la sudorienta regiono de Brazilo, en la mezoregiono Norte de Minas (do "Nordo de Minas-Ĝerajso") kaj en la mikroregiono Pirapora. Laŭ la stato de en la municipo vivis   sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². El tiuj, la nombro de voĉdonrajtuloj en la municipo en estis. La teritorio havas komunan limon kun.
La loĝloko fondiĝis en 1860 kaj estis levita al la rango de municipo la. La subŝtata ĉefurbo Belo Horizonte situas en distanco de 511 kilometroj.
MCL 80
La MCL 80 (Métro Crémaillère Lyon 1980) estas modelo de metroo kun dentorela sistemo, konstruita de Alstom kaj SLM Winterthur. La MCL 80 estis enservigitaj en 1984 sur linio C de la Metroo de Liono, linio deveninta de antaŭa Funikularo de Liono Croix-Paquet - Croix-Rousse.
Fomepizolo
Ordinare ĝi estas aplikata kiel vejna injekciilo sub la formo de glikolato aŭ okzalato kiuj respondecas ĉefe por la metabolaj acidozoj kaj renaj damaĝoj okazantaj dum venenigo de etilena glikolo.
La antizolo (fomepizolo) estas konkurenciva inhibicianto de la alkohola malhidrogenazo. La alkohola malhidrogenazo katalizas la oksidadon de la etanolo al acetaldehido. La alkohola malhidrogenazo ankaŭ katalizas la komencaj etapoj en la metabolismo de la etilena glikolo kaj metanolo al iliaj toksaj metabolitoj.
Seligman
Seligman estas la familia nomo de jenaj personoj:
Seligman estas la nomo de jenaj lokoj:
Albavilla
Albavilla estas komunumo de Italio. Ĝi apartenas al la regiono Lombardio kaj la Provinco Como. Fine de en la komunumo vivis. Kristana patrono estas la sanktulo Viktoro.
Šváby
Šváby (Schwaben) estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de municipo Zahrádky. Ĝi troviĝas proksimume 3 km sude de Zahrádky. Estas ĉi tie registritaj 2 adresoj. En la jaro ĉi tie daŭre vivis. Sed kelke da domoj en la orienta rando de la vilaĝo ĉe vojkruciĝos de lokaj komunikiloj estas administre apartigitaj - ili estas konsisto de Pavlovice, kiu estas el vidpunkto de teritoria divido de la partoj de municipo Jestřebí. Tiu ĉi dividiĝo verŝajne estiĝis jam en duono de la 17-a jarcento kiel sekvo de disputoj pri la valo de rojo Švábský potok.
Albavilla
Najbaras la komunumoj Albese con Cassano, Alserio, Orsenigo, Erba, Ponte Lambro kaj Faggeto Lario.
Šváby
Šváby estas ankaŭ nomo de katastra teritorio kun areo 3,00 km².
Historio
La unua skribmnecio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1388.
Borsosberény
Borsosberény [borŝoŝberEnj] estas vilaĝo en Hungario, en regiono Norda Hungario, en departemento Nógrád, en Distrikto Rétság.
Situo
Borsosberény situas laŭ ĉefvojo Budapeŝto-Krupina, fervojo Vác-Balassagyarmat preteriras. Rétság troviĝas 7, Slovakio 15, Balassagyarmat 18, Vác 27, Budapeŝto 65 km-ojn.
Alain Prost
Alain Marie Pascal PROST naskiĝis la 24-an de februaro 1955 en Lorette apud Saint-Etienne, Francio.
Poste li volis esti futbalisto, lia frato donis al li la fervoron aŭtosportan.
Li estis F1-a stiristo. Inter 1980 kaj 1993 li gajnis 51 Grand-Premiojn, kaj kvarfoje li estis mond-ĉampiono. Laŭ sia listo de premioj li, kiu estis nomita La Profesoro (france, Le Professeur), povas esti registrita kiel la plej granda franca stiristo en historio kaj unu el plej famaj sportistoj el Francio.
Nun li loĝas en Svislando kaj havas loĝejojn en Francio.
Shard London Bridge
Historio
Ekde la inaŭguro la The Shard estis la plej alta domo en la Eŭropa Unio kaj Eŭropo (poste la plej alta fariĝis Merkurij Siti en Moskvo, Rusio) kaj la 45-a plej alta konstruaĵo de la mondo. La turo altas 310 metrojn kaj havas 72 uzeblajn etaĝojn, plus ankoraŭ 15 etaĝoj kun hejtigaj instalaĵoj. La konstruaĵo havas neregulan piramidoformon kiu etendiĝas de la tero al la pinto. Ĝi estas komplete tegita per vitro. La belvidejo kaj la altano troviĝas je la 72-a etaĝo.
Retejo
Oficiala retejo
Neuilly-sur-Marne
Neuilly-sur-Marne [] estas franca komunumo kaj ĉirkaŭurbo de Parizo en la departemento Seine-Saint-Denis, en la regiono Francilio. Ĝi havis 34,005 loĝantojn en la jaro 2011.
Geografio
Neuilly-sur-Marne situas ĉe la dekstra bordo de la rivero Marne, oriente de Parizo.
Teatrejo Garibaldi (Mazara del Vallo)
Teatrejo Garibaldi estas teatrejo de Mazara del Vallo.
Historio
La teatrejo inaŭguriĝis la 12-a de januaro 1849, kun nomo Popola Teatrejo. Poste oni dediĉis ĝin al Giuseppe Garibaldi, per decido de la 5-a de marto 1862.
Kelkaj famaj prozaj italaj artistoj de la 19-a jarcento aktoris ĉi tie: oni memoras Giacinta Pezzana, kiu rolis la Tereza Raquin-n kaj la Marŝalino-n, kaj Tommaso Salvini, ludanto de Vittorio Alfieri kaj William Shakespeare, kiu en 1874 aktoris dekkvinfoje.
En la teatrejo ensceniĝis operoj, operetoj kaj ludprezentoj, ĝis la jaro 1930, kiam la teatra aktivitado ekmalpliiĝis, ĝis tute finiĝi.
Ekde la jaro 2011 la teatrejo rekomenciis gastigi spektaklojn.
Arkitekturo
Sen eksteraj dekoracioj, ĝi estas riĉa en pentraĵoj tipaj de la sicila folkloro, kiuj similas al pentraĵoj kiuj ornamas sicilaj ĉaretoj.
NGC 2224
NGC 2224 estas grupo de steloj en konstelacio Ĝemeloj.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Pinhal de São Bento
Pinhal de São Bento estas municipo de la brazila subŝtato Paranao, kiu taksis 2.620 loĝantojn en 2010.
Aŭtuno en la Printempo
Aŭtuno en la Printempo estas mallonga novelo de la fama ĉina romanisto kaj esperantisto Ba Jin, verkita en 1932, esperantigita de Laŭlum, nome akademiano Li Shijun, en 1980 kaj publikigita esperante en Pekino en 1980. La titolo omaĝas la romanon Printempo en la Aŭtuno de Julio Baghy, kiun Ba Jin tradukis kaj rekomendis al ĉinaj legantoj.
Temo
Temas pri novelo kiu disvolviĝas ĉirkaŭ la amaj problemoj kaj duboj de ĉefrolulo Lin. Lin estas enamiĝinta de Rong kaj havas amikon Xu. Tiele amo kaj amikeco gravas kune kiel okazas en Frosta Nokto de la sama romanisto. Ĉi tie la amo inter Lin kaj Rong estas tro dolĉema kaj pli poezia ol verŝajna; la amdiroj estas tute poeziaj kaj alportas la leganton al muzika orientaĵo. Kontraste la amiko Xu avertas Lin pri netaŭgeco de lia amfrenezo. Lin ne nur pensas nure pri sia amo kaj amatino sed ankaŭ forgesas gravan okazintaĵon kiu kortuŝis sian familion, nome memmortigo de la frato de Lin, ankaŭ pro amproblemoj kaj forlaso farita de amatino.
En Frosta Nokto la minaco kiu akompanas la amanton estas la teruriga eblo, ke malsano mortigus la ĉefrolulon. Ĉi tie dekomence estas la ombro de la memmortigo de la frato, sed ankaŭ laŭ la pludaŭro de la historio la ombro de la eblo, ke Rong forlasus Lin.
Stilo
El stila vidpunkto kontrastas en tiu verko la dolĉemo de la amparoloj kaj amscenoj kun antaŭvido de estonta malsukceso de la ama historio. Kiel ĉe Frosta Nokto oni uzas leterojn : Lin ekscias pri la memmortigo de la frato per letero -kaj ties vortoj funkcias kiel antaŭaverto pri lia propra fino, ekscias pri nereveno de la amatino per letero kaj fine du leteroj fermas la rakonton, per la unua -jam malfrue- Rong petas Lin venu vidi ŝin antaŭ sia morto, per la dua oni komunikas al Lin la morton de Rong.
Kontraste kun la detaloj de la ĉiutaga vivo kiu ludis grave en Frosta Nokto, nome laborkondiĉoj kaj laboreventoj, malriĉo, minaco de la japana invado, ktp., en Aŭtuno en la Printempo tute malaperas kaj la ama historio okupas la kernon de la verko; oni ne parolas pri laborkondiĉoj, lukto por mono, historia situacio, ktp. Eĉ kvankam ĉe la fono la amproblemoj estas kaŭzitaj de patraj decidoj, oni ne pridiskutas tiun socian problemon.
Gvineo
Gvineo (france: Guinée) formale la Respubliko Gvineo (france: République de Guinée) estas suverena ŝtato kaj respubliko en okcidenta Afriko. Gvineo situas ĉe la atlantiko inter Gvineo Bisaŭa kaj Sieraleono, kaj limas al Senegalo kaj al Malio norde, Ebur-Bordo oriente kaj Liberio sude. La ĉefurbo estas Konakrio;
Gvineo estis franca kolonio inter 1890 kaj 1958, sed rompis kun la koloniiga ŝtato en 1958 kaj sendependiĝis. De 1958 ĝis 1984, Gvineo estis regata de socialisma prezidento. La lando tiutempe estis regata de militaj fortoj. Poste estis klopodoj por demokratigi la landon. La nomo eble estas derivaĵo de Ganuya, kiu estis la nomo de okcidentafrika reĝlando en la 14-a jarcento. Gvineo havas tropikan savanoklimaton. La valuto estas la gvinea franko.
Geografio
Gvineo havas surfacon de 245 857 km², proksimume la grandecon de Britio.
Gvineo situas ĉe la okcidenta afrika marbordo. La lando limas al Ebur-Bordo, Gvineo Bisaŭa, Liberio, Malio, Senegalo kaj Sieraleono. La rivero Niĝero kaj la rivero Milo havas siajn fontojn en la montaj areoj de Gvineo.
La naturaj rimedoj de Gvineo inkluzivas baŭksiton, ferercon, diamanton, oron, uranion, akvo-energion kaj fiŝojn.
Vivmedio
La vivmedio en Gvineo ŝajnas esti konservita danke al la malalta loĝantara denseco kaj limigita industriiĝo.
Iuj el la ĉefaj minacoj estas senarbarigo kaj sekve erozio kaj nesufiĉe da dolĉa akvo. Aliaj problemoj estas la poluado pro minado, manko de akvopuriga politiko, al kiuj aldoniĝas ŝtelĉasado de la faŭno.
Kvar zonoj
Gvineo estas dividita en kvar zonoj: la mallarĝa marborda ebenaĵo, la altebenaĵo Futa Ĝalon, la nordorienta arida malaltebenaĵo kaj la arbara regiono en la sudorienta regiono. De la altebenaĵo Futa Ĝalon, kiu superas 1500 metrojn de alteco, ekestas la riveroj Gambio kaj Senegalo kaj parto de rivero Niĝero, kvankam la efektiva fonto de ĉi tiu lasta troviĝas pli sude, proksime al la landlimo kun Sieraleono. La sudorienta parto de Gvineo estas plata kaj kovrita de densa vegetaĵaro, sed la virga pluvarbaro pluvivas nur en kelkaj pecoj.
Ĉimpanzoj
Gvineo estas unu el la lastaj fortikejoj de ĉimpanzoj. La kolonio bazita proksime al Bossou vekis grandan amaskomunikilan intereson en 2005, post kiam japana esploristo dokumentis, ke ĉi tiuj simioj ne nur sciis identigi kaj neŭtraligi la pretajn kaptilojn por ili, sed ankaŭ povis transdoni ĉi tiun kompetentecon al aliaj membroj de la grupo. Ĉar Gvineo limas al Ebur-Bordo kaj Senegalo, landoj, kiuj permesas eburkomercon, la jam malgranda elefanta loĝantaro de la lando estas en risko.
Naciaj parkoj
Estas multaj protektitaj areoj en Gvineo (forêts classées) kvankam oni faras tro malmulte por plenumi regulojn pri mediprotektado. La natura rezervejo de Monto Nimbao, en la ekstrema sudoriento de la lando, laŭlime kun Ebur-Bordo, estas klasifikita kiel Monda Heredaĵo de Unesko, kio tamen ne malhelpis la registaron malfermi ferercan minejon sur la montoflanko. Ankaŭ proksime troviĝas la Forêt Classée de Ziama, kie la pluvarbaro restas netuŝita (almenaŭ nuntempe) kaj kie ofte videblas elefantoj. La estonteco de la du naciaj parkoj, la Parc Transfrontalier Niokolo-Badiar, proksime de Koundara, kaj la Parc National du Haut Niger, nordoriente de Faranah, estas necerta pro manko de financoj.
Evoluo de la mediprotektado
La datumoj pri mediprotektado de Gvineo estas alarmigaj. La loĝantaro de preskaŭ ĉiuj bestospecioj konstante malpliiĝas kaj por la plej multaj el la flaŭro kaj faŭno neniuj bazaj datumoj iam estis kolektitaj. La ĉefa problemo estas senarbarigo. La repatriigo de plej multaj rifuĝintoj mildigis la problemon de arbodehakado por fari lokon al agrikultura tero, sed senarbarigo daŭras, favorata de la preskaŭ totala manko de kontroloj. En la sudo la senarbarigo progresas tiel rapide, ke la arbara regiono meritas novan nomon. Laŭlonge de la marbordo, granda parto de la mangrova arbaro estis liberigita por fari lokon al riza kultivado kaj neregulita fiŝkaptado pli kaj pli donas problemojn. Grandaj minejaj kompanioj promesis plibonigi minejajn metodojn kaj iuj signoj, ke tio efektive okazas, jam komencas rimarkiĝi.
Etnoj
Ekzistas ĉirkaŭ 16 malsamaj etnoj kun relative grandaj diferencoj en lingvo, kulturo kaj tradiciaj sociaj sistemoj.
La plej grandaj etnoj estas la fulanoj (46%), la mandinkoj oriente (30%) kaj la susuoj okcidente de la lando (20%). En la sudokcidenta arbara regiono, la kisioj (6,5%) kaj kpeleoj (4,8%) estas la plej grandaj etnoj.
En la fruaj 2000-aj jaroj, Gvineo ricevis multajn rifuĝintojn de Liberio kaj Sieraleono, kaj preskaŭ 100 000 de gvineoj mem devis fuĝi pro agitado en la limregionoj. La problemo de rifuĝintoj eroziis la ekonomion de la lando kaj ankaŭ kaŭzis maltrankvilon inter iuj etnoj
Kulturo kaj lingvoj
Pluraj etnoj estas konataj pro farado de maskoj, sed sub la influo de Islamo tamen multaj etnoj ĉesis fari skulptaĵojn.
Naciaj festotagoj
Novjaro: la 1-an de januaro
Nacia festotago: Tago de la 2-a Respubliko: la 3-an de aprilo
Laborista Tago: la 1-an de majo
Liberiga Tago de la Afrika Kontinento: la 25-an de majo
Nacia festotago: Sendependeca Tago: la 2-an de oktobro
Verkistoj
Camara Laye (1928-1980), Djibril Tamsir Niane (1932-), Williams Sassine (1944-1997), Tierno Monénembo (1947-) estas kelkaj konataj verkistoj en Gvineo.
Vidu ankaŭ sub Kategorio: Gvineaj verkistoj
Muziko
Tradicia muziko ankoraŭ tre popularas hodiaŭ. La plej famaj dancgrupoj estas Ballet Africain kaj la Ballet Djoliba, kiuj ambaŭ koncertas ankaŭ en Eŭropo. La grupo Les Amazones de Guinée havas nur inajn membrojn (muzikistinoj kaj dancistinoj). Tipaj gvineaj muzikinstrumentoj estas gongoma, kora, sosso bala (balafono) kaj seron.
Famaj kantistoj estas interalie Takana Zion, Manamba Kanté, Kade Diawara, Sekouba Bambino, Sona Diabaté, Mory Kanté, kiu internacie famiĝis en 198 per la kanto Yé ké yé ké, la plej vendita afrika unuopaĵo en la mondo kun pli ol miliono da kopioj.
Libereco estas la nacia himno de Gvineo ekde ĝia sendependeco en 1958. Ĝin aranĝis Fodéba Keïta, surbaze de la melodio Alfa yaya.
Heredaĵo de Unesko
En 2001, Unesko proklamis inter la "ĉefverkoj de la parola kaj nemateria heredaĵo de la homaro" la kulturan spacon de Sosso Balla, inkluzive la instrumenton kaj la parolajn kaj muzikajn tradiciojn ligitajn al ĝi. En 2008, ĝi estis enskribita en la Reprezentan Liston de la Nemateria Kultura Heredaĵo de la Homaro.
Lingvoj
La oficiala nacia lingvo estas la franca, sed ĉiuj etnoj parolas sian propran lingvon. Estas ok aliaj ne-oficialaj naciaj lingvoj: la fulana, la malinka, la susua, la basāria, la kisia, la koniagia, la kpelea kaj la loma.
Esperanto en Gvineo
Okaze de la virtualaj kongresoj de ILEI kaj de UEA en la jaro 2020 aperis junulo Alpha Ahmed DIALLO el Konakrio. Jam en la revuo Esperanto de septembro 2020 aperis teksto en kiu li skribas pri sia esperantistiĝo kaj siaj spertoj.
Sporto
Piedpilko estas la plej populara sporto en Gvineo. Multaj junaj talentoj tre forte trejnas kaj esperas esti malkovritaj kaj promociitaj por ke ili povu ludi en eŭropa klubo kaj tiel eskapi al sia malriĉeco de Gvineo. Malgraŭ manko de internacia sukceso, la nacia teamo de Gvineo, nomata "Le Sylli National", estas tre populara.
Historio
En januaro 2009 militistaj puĉistoj estigis novan registaron, en kiun eniris civiluloj kaj militistoj. Membroj de la militistaro estis nomumitaj al ministerioj pri defendo, sekureco, justico kaj financo. Neniu reprezentanto de politikaj partioj estis inkluzivita en la nova registaro.
Armea kapitano Moussa Dadis Camara, kiu deklaris sin gvidis la nova prezidento, Rgistaro estis formita "laŭ la rekomendo" de la ĉefministro Kabine Komara, la gvinea bankisto kiu loĝis en la egipta ĉefurbo Kairo kaj estis nomita je tiun postenon je la 30-a de decembro de la Nacia Konsilio por Demokratio de Camara, supozeble sur bazo de rekomendoj de laborsindikatoj. La nova prezidento Camara promesis eksiĝi kaj okazigi balotadojn en 2010, post pritrakto de vasta korupto.
La puĉo ŝajne ricevis la popolan subtenon en la lando post 24 jaroj da absolutisma regado de Conté. La Afrika Unio interrompis la gvinean membriĝon en la bloko, kaj donis al la puĉogvidantoj ses monatojn por restarigi "konstitucian ordon". Se tio no okazos, la lando devos alfronti pli longan embargon.
En septembro 2009 soldataro lojala al la militista registaro masakris pli ol 150 homoj, kiuj kunvenis en la stadiono de Konakrio por alvoki al Camara ne esti kandidato en balotadoj en januaro 2010. La opoziciuloj asertas, ke almenaŭ 157 homoj mortis en la masakro kaj pli ol 1 200 estis vunditaj, interalie multaj virinoj kiuj estis seksperfortitaj publike. La militista registaro agnoskas, ke 56 personoj estis mortigitaj kaj anoncis enketon, paralele kun tiu alia lanĉita de la Unuiĝintaj Nacioj. Post ĉi tiu masakro la opozicio regule rifuzis iun interkonsenton kun la militista registaro.
En novembro 2009 la militista registaro proponis krei transiran registaron kondiĉe ke la nuna gvidanto Moussa Dadis Camara plu regos. Ĉe tio ĉefministro estus nomumita interkonsente "sub la aŭtoritato de la prezidento Moussa Dadis Camara". La militista registaro nomis sin la teamo de la Nacia Konsilio por Demokratio kaj Evoluado ( CNDD) kaj estas gvidata de la konstanta sekretario de tiu, la Kolonelo Moussa Keita. La proponoj estis transdonitaj al la burkina prezidento Blaise Compaoré kiu mediacias en intertraktoj kun la gvinea opozicio.
Administraj regionoj
Gvineo estas dividita en sep regionojn ( régions ) kaj la ĉefurbon Conakry, kiu estas aparta regiono en la formo de speciala zono ( zone spéciale ). La sep regionoj, escepte de la ĉefurbo, estas dividitaj en 33 subregionoj (gubernioj).
Lokaj vilaĝestroj kaj popolaj konsilistoj formas la bazon de la aŭtoritatoj en la vilaĝoj.
Politiko
Laŭ la konstitucio de 1991, Gvineo estas prezidenta respubliko en kiu la prezidento havas fortan povopozicion. La unuĉambra parlamento, la Nacia Asembleo, konsistas el 114 membroj elektitaj por kvin jaroj. Plurpartia sistemo ankaŭ estis lanĉita en 1991. Politikaj partioj estis malpermesitaj de 1984 ĝis 1991. La reganta partio antaŭ la puĉo en 2008 estis Parti de l'Unité et du Progrès (PUP) de prezidento Lansana Conté. Aliaj gravaj politikaj partioj estas: Parti Démocratique de Guinée (PDG), de Union des Forces Républicaines(UFR), de Parti pour le Renouveau et le Progrès (PRP), de Rassemblement du Peuple Guinéen (RPG) en de Union des forces Democratique de Guinée (UFDG).
La prezidento depost 2010 ĝis hodiaŭ (2021) estas Alpha Condé.
Ekstera politiko
Gvineo apartenas al la AKP-ŝtatoj, internacia organizaĵo de momente 77 nacioj el la regionoj Afriko, Karibio kaj la Pacifiko. Kiel lando kun plimulta islama loĝantaro, ĝi estas membro de la Organizaĵo de Islama Kunlaboro kaj sekve havas intimajn ligojn kun la landoj de la islama mondo. Diplomatiaj kontaktoj kun Maroko, Sauda Arabio, UAE kaj Turkio estis aparte bone disvolvitaj. [56]
Ekonomio
La plej gravaj komercaj partneroj de Gvineo estas Ĉina Popola Respubliko, Eŭropa Unio, Usono kaj Rusujo.
Gvineo produktas pli ol trionon de la baŭksito en la mondo kaj estas la due plej granda baŭksita produktanto de la mondo. En 1999, la minindustria sektoro reprezentis 75% de eksportaĵoj. Ĉirkaŭ 55% de la elektro estas produktita el akvoenergio kaj la resto el fosiliaj brulaĵoj.
Transporto
La sola internacia flughaveno estas tiu en la ĉefurbo Kronakio.
Sole 10% de la stratoj en Gvineo en 2013 estis pavimitaj en 2013 kvankam 95% uzata rimedo por transporto de varoj kaj personoj. Konsiderante la relative malaltan nombron de motoraj veturiloj en la lando, la mortokvanto estas inter la plej altaj en la mondo.
Fervojoj
Fervoja reto estas maldensa. Ekzistas kelkaj kiel la ŝtata fervojo inter Kronakio kaj Kankan.
Plej multaj fervojaj linioj estas minejaj linioj por la transporto de ercoj
Kelkaj lokaj fervojaj kondukas de la marbordo enlanden. Hodiaŭ ili konsistas el:
Amasmedioj
La gazetaro estas tre limigita, kun nur unu ĉiutaga gazeto. Aldone al la ŝtata tagĵurnalo Horoya ("Libereco"), ekzistas pluraj private funkciigitaj semajnĵurnaloj kaj granda nombro da retaj revuoj. Aliro al Interreto ĉefe haveblas ene de urboj kaj iliaj ĉirkaŭaĵoj.
Heredaĵo de Unesko
=> sub Kulturo
Literaturo
(germana) Tom Burgis: Der Fluch des Reichtums – Warlords, Konzerne, Schmuggler und die Plünderung Afrikas (La malbeno de riĉeco - militĉefoj, kompanioj, kontrabandistoj kaj la rabado de Afriko). Westend, Frankfurt, 2016, ISBN 978-3-86489-148-9.
Vidu ankaŭ
Seku Ture (Ahmed Sékou Touré (1922–1984), unua prezidento de Gvineo
Tierno Monénembo (n. en 1947), verkisto
Camara LAYE (1928–1980), verkisto
Koumanthio Zeinab Diallo (1956– ) poeto kaj verkisto
Williams Sassine (1944–1997), franclingva gvinea verkisto
Lansana Conté
Takana Zion
Ebola epidemio en Okcidentafriko (2014)
Eksteraj ligiloj
Vikivojaĝo: Gvineo
(en) Paĝo pri Gvineo de la universitato de Pensylvenia
(angla) Guinea profile, BBC News
(germana) Wikimedia Commons: Gvineo - kolekto de bildoj, filmetoj kaj sondosieroj
Junkers Ju 87
La Junkers Ju 87 (Ŝtuka – el la germana Sturzkampfflugzeug) estis falbombada (falfluge bombarda) aviadilo, evoluigita en 1935 fare de Germanio. Ĝi celis pli precizan atakon je la malamikaj tankoj. Oni produktis el ĝi ĝis 1944, 5700 ekzemplerojn.
Ĝi estis uzata ĉefe en la Orienta Fronto kaj la mediteranea fronto de la Dua Mondmilito (pro ties relativa malrapideco) kaj atingis precizecon kelkfoje je 80 % anstataŭ la kutima 6-7 %. Tion ĝi atingis per libera falego (ofet sen funkcianta motoro) kaj bombardado el proksimo.
Kun sukceso uzata dum la germana invado en Pollandon (Bombado de Wieluń, Sieĝo de Westerplatte), Operaco Weserübung, batalo de Francio, Batalfronto de Mediteraneo, Balkana kampanjo kaj operaco Barbaroso. Ne sukcesis dum la batalo de Anglio.
Kiam Luftwaffe perdis kontrolon en la aero, Ju 87 sen protekto de skadro de ĉasaviadiloj iĝis facila celo de aliancanaj atakaviadiloj.
Ili funkciigis siajn hupojn dum la plonĝo-bombardadoj por plie timigi la atakitojn.
Prenila formiato
Prenila formiato aŭ prenila metanato estas organika kombinaĵo apartenanta al la familio de la esteroj, rezultanta el interagado de la formiata acido kaj prenolo. Prenila formiato estas senkolora likvaĵo, nesolvebla en akvo sed solvebla en alkoholoj kaj aliaj nepolaraj organikaj solvantoj. Prenila formiato prezentas Formiata acido grupon ligitan al prenila grupo. Ĝi konsistas je 6 karbonatomoj, 10 hidrogenatomoj, 2 oksigenatomoj kaj posedas antifungajn kaj antimikrobajn proprecojn.
Lolino
Lolinoj aŭ 1-aminopyrrolizidines (lolines), estas naturaj produktoj de Neotyphodium en Pooideae. Ili estas insektomortigiloj aŭ insektoforpeligiloj. Ĝi agas verŝajne kontraŭ nematodoj sed ne kontraŭ vertebruloj.
Priskribo
Ĝi enhavas pyrrolizidine kun ne kutima etera ligo (inter C-2 kaj C-7). Ĝi estas formata ekde prolino.
Malkovro
Lolinoj estas apartigitaj en 1943 en Lolium perenne sed malnove ili estas konataj en Lolium temulentum.
Monaj
Monaj estas malgranda vilaĝo en Hungario, en regiono Norda Hungario, en departemento Borsod-Abaúj-Zemplén, en Distrikto Szikszó.
Situo
Monaj situas sur ebenaĵo en valo laŭ rojo, laŭ traira flankovojo. Szikszó troviĝas 15, Miskolc 30 km-ojn.
Historio
La unua mencio devenis el 1256, tiam abateja bieno kaj vitejo. Dum la turka erao la vilaĝo senhomiĝis. En la 18-a jarcento okazis la rehomiĝo. En 1979 ĉesis la instruado en la lernejo. En Monaj migra poŝto servas.
Lolium temulentum
Lolium temulentum, komune konata kiel venena lolo, estas planta specio de la subfamilio de Pooideae. Ĝi estas unujara. Temulentum signifas latine ebria.
Kutime ĝi nature kreskas tie kie oni kultivas tritikon, kaj pro tio oni konsideras ĝin trudherbo por tiu kultivado. La simileco inter tiuj du plantoj estas tiom granda, ke en kelkaj regionoj lolo estas nomata "falsa tritiko".
Ĝi estas menciata en la evangelio de Mateo kaj de tie en multaj proverboj kaj diraĵoj kiel ekzemplo de tiu kiu malamikigas aliulojn.
Priskribo
Ĝi altas 30–90 cm. La ekstera glumo altas kiel la spiketo. La tigo estas firma rigida kaj vertikala. Ĝi estas autogama.
Parazitoj
Ĝiaj parazitoj Neotyphodium lolii, kiu produktas la alkaloidojn ergovalinon, lolinon aŭ Gloeotinia granigena, kiu produktus la alkaloidon temulinon, estas la kialo de ĝiaj nervotoksajn kvalitoj. Sed la temulino estus nur eksperimenta artifiko.
1916, Nikolaj Vavilov en Irano malkovris ke rusiaj militistoj estas malsanaj kaŭze de venena lolo en pano. Blumeria graminis, Claviceps purpurea, Gaeumannomyces sativus estas ankaŭ parazitoj de lolo.
Krokodilgardulo
La Krokodilgardulo aŭ Krokodilbirdo, Pluvianus aegyptius, estas vadbirdo kaj la ununura membro de la genro Pluvianus (Vieillot, 1816). Antaŭe lokita en propra monotipa familio Pluvianidae, nune estas lokata kiel la sola membro de la subfamilio Pluvianinae, parto de la familio de glareoloj kaj kuruloj nome Glareoledoj.
Ĝi nomiĝas Krokodilgardulo aŭ Krokodilbirdo ĉar ĝi estas fama pro ties simbiotika rilato kun krokodiloj. Laŭ rakonto devena el Herodoto, krokodiloj kuŝas sur strando havantaj malfermitajn buŝojn kaj tiuj krokodilgarduloj flugeniras en ties buŝojn por purigi ilin el restaĵoj da viando restantaj inter ties dentoj. Krokodiloj ne manĝas tiujn birdojn ĉar ili estas efikaj dentistoj por bezonantaj krokodiloj. Du elstaraj ornitologoj apogis tiun rakonton, sed tiu kutimo ne estas jam certigita (Richford kaj Mead 2003).
Disvastiĝo
La Krokodilgardulo aŭ Krokodilbirdo, Pluvianus aegyptius estas loĝanto en tropika subsahara Afriko. Paradokse spite ties sciencan nomon la specio malaperis el Egiptio kaj Libio kie iam loĝis. Nune ĉeestas landojn sude de Saharo kaj ĝis Angolo. Ĝi reproduktiĝas en sablaj bordoj de larĝaj riveroj.
Aspekto
La krokodilgardulo estas rimarkinda kaj nekonfuzebla specio. La plenkreskulo estas 19–21 cm longa kaj havas enverguron de 47–51 cm kaj pezon de 80 gr, nigrajn kronon, vizaĝon, nukon kaj larĝan strion centrodorse kiu mallarĝiĝas ĝis la pugo. Krome estas alia nigra strio kiu iras el la nuko kaj komenco de la dorso ĝis la bordo inter brusto kaj ventro. Tiele la brusto kaj ventro iĝas apartaj sed kun simila blanka aŭ hela koloro kun rozokoloraj, oranĝaj aŭ eĉ okraj nuancoj, ĉefe en ventro. Krome en nigra vizaĝo estas alia rimarkinda blanka strio. La mallongaj kruroj estas blugrizaj kaj la beko mallonga kaj pintakra.