cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Helena
Ĝi estas speciale konata pro Helena de Trojo kaj pro Helena de Konstantinopolo (Sankta Helena), patrino de la imperiestro Konstantino.
La vorto estas foje esperantigita kiel Heleno, interalie de Zamenhof mem.
9602 Oya
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de Reinosuke Oya, kiu gvidis al la sukceso la trian Internacian Konferencon de la Orienta Astronomio, okazinta en Fukuoka en oktobro 1998 kun ekspozicio pri la historio de la astronomio en orienta Azio de antikvaj ĝis modernaj tempoj.
Tropika Ŝtormo Zeta
Tropika Ŝtormo Zeta estis la 28-a nomita ŝtormo de la uragana sezono en 2005. Ĝuste formita je la fino de la jaro, ĝi disvolviĝis absolute ekster la uragana sezono kaj kiam ĝi estis oficiale deklarita finita. Nur alia uragano kondutis simile nome la Uragano Alice en 1954–55. Ĝi plifortiĝis ĉefe ĉe Centra Atlantiko kaj apenaŭ okazigis damaĝojn ĉar ĝi ne tuŝis teron.
Nissedal
Nissedal estas komunumo de Norvegio. Ĝi apartenas al la departemento Telemark. Fine de en la komunumo vivis.
Kálmán Müller
MÜLLER Kálmán (myler) estis hungara laboristmovada verkisto naskita en Temeŝvaro en 1891 kaj mortinta en Temeŝvaro la 31-an de decembro 1957.
Kariero
Müller Kálmán finis metilernejon en sia naskiĝurbo (1907).
Placanica
Placanica estas komunumo de Italio.
Sveda Pomerio
Sveda Pomerio estas parto de la historie germanlingva regiono Pomerio, kiu inter la jaroj 1648 kaj 1815 estis okupita de Svedio kaj konsideriĝis ĝia posedaĵo. Formale ĝi havis statuson de feŭdo, donita de la Sankta Romia Imperio al la reĝo de Svedio, kun la titolo "duko de Pomerio".
Ĝis la fino de la Tridekjara Milito
La germana Duklando Pomerio – germane Herzogtum Pommern – komence de la 17-a jarcento konsistis ĉefe el la partaj duklandoj Pommern-Stettin (la orienta parto de Pomerio, "Hinterpommern" aŭ "Malantaŭpomerio", oriente de la rivero Odro), kaj Pommern-Wolgast (la okcidenta parto de Pomerio, "Vorpommern" aŭ "Antaŭpomerio", okcidente de la rivero Odro. La sveda armeo unuafoje dum la jaro 1628 partoprenis en la Tridekjara Milito (1618–1648), sendante helpan soldataron por la defendo de la germana urbo Stralsund. Dum la jaro 1630 ili unue printempe konkeris la insulon Rügen, sekve dum junio la insulon Usedom kaj sekve ĝis somero 1631 atingis la soldataron de la la Sankta Romia Imperio en la malmarborda parto de la duklando.
La svedoj interkonsentis kun la duko Bogislavo la 14-a de Pomerio, ke en la kazo de ties morto ili sub certaj cirkonstancoj ricevu la duklandon, kaj post ties morto dum la jaro 1637 kaj unujara intertempo, dum printempo 1638 transprenis la administradon de Pomerio. Post longaj intertraktadoj kun la regno Brandenburgio, kiu rekompense interalie ricevis la ekleziajn regnojn Magdeburg kaj Halberstadt, la interkonsento pri la Vestfalia Paco dum la jaro 1648 signifis definitivan dividon al okcidenta kaj orienta partoj: Malantaŭpomerio iĝis parto de la elekto-princlando Brandenburgio, dum la reĝlando Svedio ricevis la tutan Antaŭpomerion kaj la insulon Rügen, la marenfluejon de la rivero Odro kaj mallarĝan teritorion oriente de la rivero. La ekzakta limo nur post malfacilaj pliaj traktadoj finfiskiĝis dum la jaro 1653.
Sveda tempo
Svedio ricevis la okcidentan parton de Pomerio kiel eterna imperia feŭdo, do la svedaj reĝoj pluregis tie kun la titoloj kaj privilegioj de la antaŭaj germanaj dukoj el la dinastio Greifen. Pro diversaj politikaj diferencoj la oficialigo de la feŭda rilato al la Sankta Romia Imperio tamen daŭris jarojn, kaj ankaŭ la interkonsento kun la loka nobelaro pri landa konstitucio nur sukcesis dum la jaro 1663. Sveda Pomerio estis regata de ĝenerala goberniestro, kiu devis esti nomumita de la sveda reĝo kaj esti membro de la sveda altnobelaro. La plej alta juĝejo de Svedio en Mezeŭropo ekde la jaro 1653 estis la "Supra Tribunejo" (germane "Obertribunal") en la urbo Wismar.
La aparteno al Svedio por la regiono havis malavantaĝon: Ĉiam kiam Svedio en Mezeŭropo estis partoprenanto en iu milito, la teritorio de Pomerio estis celo de konkeroprovoj kaj ofte estis batalkampo. Jam dum la Nordia Milito 1655-1660 bataloj okazis en Pomerio, kaj malmultajn jarojn pli poste, dum la Brandenburgia-Sveda Milito de 1674 ĝis 1679 Sveda Pomerio komplete estis konkerita de la armeo de Brandenburgio kaj nur fine de la milito pro la premo de Francio redonita al Svedio, kaj same dum batalaro de la jaro 1715 kadre de la Granda Nordia Milito estis komplete konkerita de Brandenburgio-Prusio.
Post la Brandenburgia-Sveda Milito la svedoj laŭ la Traktato de Saint-Germain (1679) rajtis reveni, sed devis cedi la plej multajn areojn oriente de la rivero Odro al Prusio. La norda Antaŭpomerio ĝis la rivero Peene dum la jaro 1715 estis konkerita de la armeo de la dania reĝo Frederiko la 4-a, dum Prusio konkeris la sudan parton kaj la insulojn en la rivero Odro. La dana reĝo planis perspektive reintegrigi sian malnovan posedaĵon, la princlandon Rügen, en la danan ŝtaton. Laŭ la Traktato de Stokholmo fine de la Granda Nordia Milito tamen ili devis redoni sian konkeritan parton de Pomerio al Svedio, dum Prusio tenis sian konkeritan parton sude de la rivero Peene. Ekde la jaro 1720 Sveda Pomerio do nur konsistis el la insulo Rügen kaj la areo de okcidenta Pomerio norde de la rivero Peene.
Kadre de la malfondo de la tradicia Sankta Romia Imperio dum la jaro 1806 ŝanĝiĝis ankaŭ la jura statuso de Sveda Pomerio. Ĉar la lokaj nobeloj malkonsentis laŭ la peto de la sveda reĝo Gustavo la 4-a Adolfo starigi armeon, la reĝo malvalidigis la landan konstitucion kaj malaligis la teritorion el la Sankta Romia Imperio – antaŭ ol fondiĝis la Rejna Federacio kaj la demisiis la imperiestro Francisko la 2-a. En Sveda Pomerio oni planis enkonduki la kompare progreseman svedan konstitucion kaj multajn reformojn, sed la konkeriĝo de la teritorio fare de la armeo de Napoleono malebligis tiujn planojn.
Transiro al Prusio
Post dufoja konkeriĝo de la armeo de Francio kaj siaj aliancanoj de 1807 ĝis 1810 kaj de 1812 ĝis 1813 Svedio provizore regajnis sian lastan mezeŭropan provincon kaj ekde la jaro 1810 ankoraŭ parte realigis la reformajn planojn. Dum la jaro 1813 Svedio konkeris en milito kontraŭ Danio-Norvegio ties nordan parton Norvegio, sed laŭ la Traktato de Kiel de la 14-a de januaro 1814 Danio ricevis la oferton anstataŭe ricevi Svedan Pomerion, se ĝi aldone al la transdono de Norvegio al Svedio sukcesus pagi grandan monsumon al la sveda reĝo. Ĉar Danio ne sukcesis pri tiu pago, Prusio dum la Viena Kongreso uzis la ŝancon kaj interkonsentis la transprenon de Sveda Pomerio kontraŭ transdono de la duklando Lauenburg al Danio kaj kontraŭ la promeso el Prusio pagi la danan pagon al la sveda reĝlando. La transdono de la teritorio fare de la sveda ĝenerala guberniestro al reprezentanto de Prusio okazis dum oktobro 1815. Prusio estis garantiinta transpreni la leĝaron de Sveda Pomerio, tial la regiono, kiu dum la jaro 1818 sub la nomo "Regierungsbezirk Stralsund" ("rega distrikto", laŭ hodiaŭa lingvouzo " distriktaro") integriĝis en la prusian provincon Pomerio, plu havis specialan statuson. En la loka lingvaĵo kutimiĝis la nomo „Neuvorpommern“ ("Nova Antaŭpomerio"). Per tio oni celis klarigi la diferencon al la dum 1720 prusiĝinta „Altvorpommern“ ("Malnova Antaŭpomerio") sude kaj oriente de la rivero Peene.
La sveda rego pri la teritorio en kaj ĉirkaŭ la urbo Wismar praktike finiĝis dum la jaro 1803, kiam la urbo kaj ĉirkaŭaĵo por 99 jaroj estis ludonita al la najbara duklando Meklenburgo-Schwerin. Formale tiu teritorio tamen restis sveda posedaĵo kaj iĝis oficiala parto de la Germana Regno nur dum la jaro 1903, kiam Svedio rezignis pri ĝi.
Memoria de mis putas tristes
Memoria de mis putas tristes ("Memoro pri miaj tristaj putinoj", 2004) estis la lasta romano de la Nobel-premiito kolombia Gabriel García Márquez, kiu estis publikigita en 2004. La romano rakontas per unua gramatika persono la historion de maljunulo kiu enamiĝas de junulino.
Same kiel ĉe María dos Prazeres en "Doce cuentos peregrinos", la ĉefrolulo, maljunulo, trovas amon fine de sia vivo, kiam la unika aventuro vivota estis la morto. Tiu estas la historio de amafero kaj obsedo inter maljuna ĵurnalisto kaj knabino de laborista klaso, kiu vendas sian virgecon por helpi sian familion. La agado de la historio ekas el la 90a jariĝo de la rakontisto en la urbo Barranquilla [baranKIja].
Filmo
La fimo Memoria de mis putas tristes estis filmita en formato de 35 mm kaj daŭras 92 minutojn; ĝi premieris la 12an de oktobro de 2012, en meksikaj kinejoj. Ĝi estis filmita en la urbo San Francisco de Campeche, Campeche (Meksiko), sub la reĝisorado de la dana Henning Carlsen kaj la scenaro de Jean-Claude Carrière. La apero de la fimo okazigis ioman polemikon rilate al pederastio en la nuna socio.
Moutier
Moutier (en la germana lingvo la urbo nomiĝas Münster, kiu nomo tamen apenaŭ plu estas uzata ankaŭ por eviti miksiĝon kun aliaj urboj kun la nomo Münster) estis ĝis la 31-a de decembro la ĉefurbo de la samnoma distrikto en Kantono Berno, Svislando. Kun efiko de la 1-a de januaro 2010 la distrikto Moutier estis integrita al la nova administra distrikto Berna Ĵuraso, al kiu la komunumo nun apartenas. Moutier havis 7,462 loĝantojn je la 31-a de decembro 2007.
75225 Corradoaugias
75225 Corradoaugias estas asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la de la itala amatora astronomo Vincenzo Silvano Casulli elde la Observatorio Colleverde di Guidonia en Guidonia Montecelio (Italio).
Moutier
Geografio
Moutier situas en la Ĵurasa montaro meze inter la urboj Soloturno kaj la ĵurasa ĉefurbo Delemonto en la valo de la rivero Birs.
Najbaraj komunumoj
La urbeto limas en nordo al Soulce (Kantono Ĵuraso), Châtillon (Kantono Ĵuraso) kaj Roches, en oriento al Belprahon kaj Eschert, en sudo al Court, kaj en okcidento al Champoz kaj Perrefitte.
75225 Corradoaugias
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de la itala ĵurnalisto Corrado Augias, verkisto kaj televida prezentisto.
Moutier
Historio
La unua dokumenta mencio de Moutier datiĝas el la jaro 1154 per la vortoj datum Monasterii.
En la 16-a jarcento la loko havis 342 loĝantojn kaj estis nomita Prévôtois. Kelkaj domoj supozeble jam ekzistis antaŭ la fondiĝo de la Monaĥejo Moutier-Grandval proksimume en la jaro 640. Ĝis la jaro 1797 Moutier estis la ĉefloko de la paroĥaro Moutier-Grandval, kiu estis voktejo de la Princepiskopejo Bazelo.
De 1797 ĝis 1813 Moutier apartenis unue al la franca departemento Mont-Terrible kaj poste Haut-Rhin. En la jaro 1815 ĝi fariĝis parto de la Kantono Berno kaj fariĝis sivsa.
Laulne
Laulne estas franca situanta en departemento Manche, regiono Normandio.
Ĝiaj loĝantoj nomiĝas Laulnerons.
Diglosio
En lingvistiko, diglosio au duidiomismo (du-idiom-ism-o, idiomo estas loka lingvo) estas okazo, kiam, en difinita socio, ekzistas du proksime interrilatantaj lingvoj, unu prestiĝa, kiun oni ĝenerale uzas por formalaĵoj, kaj alia malalte taksata, kiu kutime estas la ĉiutaga parola lingvo. La prestiĝa lingvo kutime estas pli normigita kaj ties formoj kaj vortprovizo ofte interferas la malĉefan lingvon, kvankvam ĝenerale ŝanĝiĝinte.
La sociolingvistika situacio formale estas diglosia, kiam la dominata lingvo estas plimulta en la sociaj stratumoj kun malpli da prestiĝo kaj politika potenco, dum la hegemona estas tiu de la dominanta klaso aŭ grupo, same kiel de la administracio.
La anoj de la malsuperaj grupoj povas akcepti, ke la lingvoj havas malsamajn funkciojn, kaj uzi ilin depende de la situacio, aŭ entrepreni procezon de naturalizado al la hegemona lingvo, alprenante ĝin por ĉiuj okazoj kaj uzante la dominatan nur sporade. En tiuj ĉi okazoj, la intergeneracia transdono de la dominata lingvo estas ĉiam malfacila kaj ĝi perdas parolantojn en ĉiu generacio.
Ekstaras lingva konflikto ĉiam, kiam la parolantoj de la dominata lingvo volas transiri la truditajn limojn kaj normaligi ĝin, por ke ĝi okupu la lokon de la hegemona lingvo.
Duskribismo
Nikola Raŝiĉ en sia eseo Digrafio: Speciala kazo de rilato inter lingvo kaj skribo ekas el la analizo de la rilato inter la parola kaj la skriba lingvoj, nome la skribsistemo. La sinsekvo okazas ĉiam en tiu direkto: unue oni parolas, poste oni skribas. En tiu evoluo iam oni elektas alfabeton kaj tio estas socia, politika kaj tre ofte eĉ religia decido. Tiu elekto povas esti ne ununura, tiele Rasiĉ klarigas la koncepton de duskribismo, kiel "du alfabetoj ene de unu lingva komunumo", kaj ene de ĝi la pli specifa kazo de digrafio nome kiam la uzo de diversaj skribsistemoj estas "socifunkcie determinita". Foje la kunekzisto de la du alfabetoj povas indiki kazon de transiro de unu al la alia, tiele temus pri alfabetŝanĝo por kio ĉiam estas kulturaj, sociaj, politikaj, ekonomiaj auz eĉ religiaj faktoroj kaj tialoj. Foje ne temas pri du alfabetoj, sed pri du ortografioj, kaj denove oni devas analizi kiuj kaj kiaj estas la tialoj de tio. La aŭtoro proponas diversajn konceptojn, terminojn (kiaj skizoskribio kaj skizografio) same kiel komentas la diversajn kazojn en precizajn lingvajn situaciojn de ĉiuj kontinentoj. Ekzemple oni analizas almenaŭ supraĵe la kunvivadon kaj kelkajn historiajn elektojn aŭ ŝanĝojn de alfabetoj en Balkanio ĝis Moldavio precipe rilate al la cirila kaj al la latina alfabetoj, sed ankaŭ kun historia uzado de la araba. Kiam okazas skismografio, temas pri "konkurenco de du alfabetoj", kiel okazis kaj okazas en Hindio precipe inter arabidaj haj hindidaj normoj. La kazo de Bosnio estas speciale studita. Ĉiuj tiuj kazoj estas diferencaj el la pura diglosio, kie nepre estas diferenco de socia prestiĝo, dum ĉe duskribismo la divido de la taskoj estas ĉefe funkcia.
Carrizo de la Ribera
Carrizo de la Ribera [kaRIzo delariBEra] estas municipo de la provinco Leono, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi estas ĉe la centro de la provinco. Carrizo de la Ribera estas etimologie komprenebla kiel Kareksejo de la Rivero.
Geografio
Ĝia municipa teritorio estas formata de la loĝlokoj Carrizo de la Ribera, Huerga del Río, La Milla del Río, Quiñones del Río kaj Villanueva de Carrizo, okupas totalan areon de 41,85 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 2 266 loĝantojn. Kvankam meze de la jarcento la urbo prosperis pro la kultivado de lupolo, ĝi perdis ĉirkaŭ 600 loĝantojn el la mezo de la 20-a jarcento pro la migrado el ruraj zonoj al urboj. Ĝi distas 25 km de Leono, provinca ĉefurbo.
Historio
Estas atestaĵoj de romia loĝado rilata al la orminado; en Mezepoko okazis reloĝado rilate al la monaĥejo de Santa María de Carrizo, starigita en 1176. Ĝi apartenis al la Regno Leono kaj suferis pro la militoj kontraŭ Portugalio kaj pro la Milito de Hispana Sendependiĝo.
Tradiciaj enspezofontoj estas agrikulturo (lupolo), kaj brutobredado. Lastatempe kultura kaj rura turismo plie ekgravis (popola arkitekturo, historia heredo, piedirado).
Solenaĵo (eklezio)
Solenaĵoj (lat.: sollemnitates, ununombre sollemnitas) estas liturgia regularo de la romkatolika eklezio la festaj kaj feriaj tagoj de la liturgia jaro kun plej alta liturgia rango. Temas je tio pri festoj, kiuj memorigas gravajn krederojn aŭ aparte gravajn sanktulojn.
Bendofoledo
La Bendofoledo (Pholis fasciata) estas la nura specio de foledo kiu vivas en la Arkta Oceano. Oni konas malmulton pri ties vivociklo aŭ reproduktado.
Solenaĵo (eklezio)
Solenaĵoj de la Sinjoro
Laŭ la liturgia rangordo neniu alia festo povas forŝovi krome:
Propraj solenaĵoj
Krom tio ekzistas liturgiaj soleno- aŭ memorotagoj, kiuj estas festataj nur en certaj lokoj, regionoj aŭ komunumoj kiel solenaĵoj, tiel nomataj propraj solenaĵoj (ekzemple konsekrofesto de preĝejo, memortago de eklezia, loka aŭ episkopuja patrono, en ordenoj kaj kooperacioj ekz. ka memortagoj de la fondintoj aŭ de la patroneco).
Bendofoledo
Fizikaj karakteroj
La Bendofoledo atingas ĉirkaŭ 30 cm de longo kaj havas longecan korpon, iom kiel de angilo. Ties dorsa naĝilo havas malgrandajn pikilojn kaj ties haŭto estas kovrita de malgrandaj skvametoj. Ties koloro gamas el brila ruĝoranga al verdecflava. Ĝi havas fajnajn, malhelajn ruĝajn bendojn tra la ventro, kaj blankajn makulojn kun nigraj punktoj en sia malantaŭaj kaj dorsaj naĝiloj. Olivec-verdaj kaj nigraj bendoj etendas el la kapoverto suben tra la okuloj kaj la vangoj. La brustaj naĝiloj estas malgrandaj (malpli ol la duono de la longo de la kapo), kaj estas ventumilformaj. La pelvaj naĝiloj estas ĉu tre malgrandaj aŭ eĉ forestas.
Habitato
La Bendofoledo vivas en arktaj kaj ĉearktaj akvoj en la Arkta Oceano, ĉe Suda Labrador kaj Okcidenta Gronlando, kaj en Norda Pacifika Oceano. Ili loĝas en la benta zono, ĉe sablo, rompitaj konkoj, kaj gruzo. La temperaturo de la akvo kutime gamas inter 5-10 gradoj Celsius.
(13393) 1999 ND9
(13393) 1999 ND9 estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la en la kadro de la kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Monda loĝantaro
eta|Mondpopulacio inter la jaroj [[1800 kaj 2100, surbaze de raportoj de UN.
Taksoj: alta, meza kaj malalta (ruĝa, oranĝa kaj verda, respektive) kaj takso de la Usona Censoburoo(nigra). En bluo - realaj datumoj.]] La Mondloĝantaro aŭ Monda loĝantaro estas la tutsumo de vivantaj homoj sur la Tero. En marto 2020, ĝi estas taksita al ĉirkaŭ 7,8 miliardoj da homoj fare de la censoservo de Usono (USCB). La USCB taksas ke la monda loĝantaro superis 7 miliardojn la 12an de marto 2012. Laŭ aparta takso de la Unuiĝintaj Nacioj, ĝi atingis tiun mejloŝtonon la 31-an de oktobro 2011. La averaĝa aĝo estis 30.4 jaroj en 2012 kaj oni esperas, ke ĝi pliiĝoj al 37.9 jaroj antaŭ 2050.
La mondloĝantaro ade kreskis ekde la fino de la Granda malsatego en Irlando kaj la Nigra Morto en 1350, kiam ĝi estis proksime de 370 milionoj. Plej rapida kresko - tutmondaj loĝantarkreskoj okazas super 1.8% je jaro - nelonge okazis dum la 1950-aj jaroj, kaj pli longe dum la 1960-aj jaroj kaj 1970-aj jaroj. La kreskorapideco pintis je 2.2% en 1963 kaj tiam malkreskis sub 1.1% antaŭ 2012. Totalaj ĉiujaraj naskiĝoj estis plej altaj en la komencaj 1980-aj jaroj ĉe proksimume 138 milionoj, kaj nun oni atendas, ke ĝi restu esence konstantaj ĉe sia nivelo de 2011 de 134 milionoj da personoj, dum mortnumero je 56 milionoj je jaro, kaj oni atendas, ke ĝi pliiĝu al 80 milionoj je jaro antaŭ 2040.
Unuiĝintaj Nacioj antaŭvidas konstantan loĝantaran malkreskon en la tuj venonta futuro, kun tutmonda loĝantaro inter 8.3 kaj 10.9 miliardoj antaŭ 2050. La Loĝantarservo de Unuiĝintaj Nacioj taksas por la jaro 2150 intervalon inter 3,2 kaj 24,8 miliardoj; matematika modeligado apogas la pli malaltan takson. Kelkaj analizistoj pridubis la daŭripovon de plia mondloĝantara kresko, elstarigante la kreskantajn premojn sur la medio, tutmondajn manĝaĵajn provizadojn, kaj energiresursojn.
Eigersund
Eigersund estas komunumo de Norvegio. Ĝi apartenas al la departemento Rogaland. Fine de en la komunumo vivis.
Jiří Tomeček
Jiří TOMEČEK (naskiĝis la 5-an de aprilo 1960) estas ĉeĥa esperantisto, laŭprofesie origine instruisto pri matematiko kaj geografio, nuntempe komerca firmaa reprezentanto.
En E-movado komencis engaĝiĝi en 1976, en 1980 kiel studento verkis konkursan faklaboraĵon pri Esperanto. Aktivis kiel regiona reprezentanto de la Junulara Komisiono de ĈEA, kontribuis al la gazeto La Progreso (antaŭe eldonata de la samnoma E-klubo en České Budějovice, kie li loĝas).
Ekde 2002 estrarano de ĈEA en funkcio de vicprezidanto. Aktive partoprenis en fondo de Esperanto-Muzeo en Svitavy; membro de Muzea grupo de ĈEA.
Edzo de konata E-ilustristino Miroslava Tomečková kaj patro de du filoj denaske parolantaj Esperanton. Kun la pli juna filo Aleš li kunkreis kaj ĝis printempo 2010 prizorgis la unuan version de la ĈEA-retpaĝaro www.esperanto.cz.
Siewiller
(jen france kaj alzace, origine germane Sieweiler, prononco - "Weiler" signifas vilaĝeton) estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Bas-Rhin, en la historia kultura regiono regiono Alzaco kaj la nuna administra regiono Grand Est ("Granda Oriento"). Fine de en la komunumo vivis.
Galbeni
Galbeni (hungare: Trunk) estas vilaĝo en Rumanio sud-sudoriente de Bacău. En 1992 ĝi havis 1 309 loĝantojn (rumanoj, 69 % da ĉangohungaroj). Administre ĝi apartenas al la komunumo Nicolae Bălcescu.
Vidu ankaŭ
Listo de ĉangohungaraj urboj kaj komunumoj en Moldovo
Kastelo Degenfeld (Tarcal)
La Kastelo Degenfeld estas historia monumento, nuntempa hotelo en vilaĝo Tarcal (Hungario).
Historio
La familio Wesselényi konstruis tiu ĉi kastelon inter 1790 kaj 1810. Pro geedziĝo la kastelo kun la apuda bieno estis posedaĵo de grafa familio Degenfeld. La familio havis gravan rolon en vitkulturo de la vilaĝo, en la bieno longe funkciis lernejo por vitistoj. Post la 2-a mondmilito la ŝtato forprenis la kastelon (same la ceterajn kastelojn), la grafa familio vivis plu komence en Rumanio, poste en Okcidenta Germanio. Post la socialismo la familio reaĉetis la bienon kaj la kastelon en 1994. Post 2 jaroj la bieno moderniĝis, en la kastelo hotelo ekfunkciis en 2003.
Konstruaĵo
La unuetaĝa kastelo kun mansardoj situas sola, sed apude troviĝas diversaj domoj por la vitkulturo. Antaŭ la enirejo verando el ligno etendiĝas, en ties supro teraso estas videbla. Interne estas 21 ĉambroj, 42 litoj kaj restoracio kun 75 seĝoj.
Kantono San Luis Obispo
La kantono San Luis Obispo - angle San Luis Obispo County - estas kantono de Usono en la subŝtato Kalifornio. Ĝia administra centro estas la samnoma urbo San Luis Obispo. La kantono estis fondita la.
Laŭ la stato de la jaro en la kantono vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². La teritorio havas komunan limon kun.
Miroslava Tomečková
Miroslava Tomečková, nomata Mirka (naskiĝis la 12-an de aŭgusto 1960) estas ĉeĥa esperantistino kaj amatora ilustrantino de Esperanto-publikaĵoj.
Ŝia edzo Jiří Tomeček estas vicprezidanto de ĈEA. Ŝia filo Aleš aŭtoris la asocian portalon Portalo esperanto.cz.
ISO 3166-2:EC
ISO 3166-2:EC estas subaro de la normo ISO 3166-2 rilate Ekvadoron. La kodojn havas 24 provincoj. Ĉiu kodo konsistas el du partoj, apartigitaj per streketo. La unua estas <tt>EC</tt>, la ISO 3166-1 dulitera (alpha-2) kodo de Ekvadoro. La dua parto estas unu aŭ du literoj.
Alta Komisaro de la Unuiĝintaj Nacioj pri Homaj Rajtoj
La Alta Komisiito de Unuiĝintaj Nacioj pri Homaj Rajtoj, foje ankaŭ Alta Komisiito pri Homaj Rajtoj de la Unuiĝintaj Nacioj  - angle United Nations High Commissioner for Human Rights, UNHCHR, france Haut-Commissariat des Nations unies aux droits de l’homme) - estas posteno de la Unuiĝintaj Nacioj. La postenulo precipe estas formala reprezentanto de sia oficejo, la Alta Komisarejo de la Unuiĝintaj Nacioj pri Homaj Rajtoj, en Ĝenevo.
La ofico de la Alta Komisiito pri Homaj Rajtoj baziĝas je la artikoloj 1, 13 kaj 55 de la Ĉarto de la Unuiĝintaj Nacioj. La kreo de la posteno decidiĝis je rekomendo de la Monda Konferenco pri Homaj Rajtoj, okazinta en Vieno en junio 1993, en la 48-a kunveno de la Ĝenerala Asembleo de Unuiĝintaj Nacioj per rezolucio 48/141. Kiel unua Alta Komisiito nomumiĝis la prezidanto de la laborgrupo pri Homaj Rajtoj, José Ayala-Lasso.
La Alta Komisiito pri Homaj Rajtoj rekte respondecas al la Ĝenerala Sekretario de la Unuiĝintaj Nacioj kaj havas la rangon de "subĝenerala sekretario de la Unuiĝintaj Nacioj".
Ekde la 1-a de septembro 2018 la postenon havas la eksa prezidantino de Ĉilio, Michelle Bachelet.
Gábor Lajta
Gábor Lajta, laŭ hungarlingve kutima nomordo Lajta Gábor estas hungara grafikisto, pentristo, koresponda membro de Hungara Belarta Akademio (2015).
Gábor Lajta  naskiĝis la  en Budapeŝto.
Biografio
Gábor Lajta frekventis gimnazion en sia naskiĝurbo, poste li akiris juran diplomon en Scienca Universitato Loránd Eötvös en 1981, ĵurnalistan diplometon post 3 jaroj. Inter 1982 kaj 1990 li estis redaktoro en filma revuo. En la studjaro 1987 li studis en Industriarta Altlernejo en Vieno helpe de stipendio, inter 1989-1992 en Belarta Altlernejo de Budapeŝto. Ekde 1990 li estas profesia pentristo. Li ricevis denove stipendiojn en 2001 kaj 2011. Li ricevis premiojn inter 1994-2015.
Lila Tretikov
Lila Tretikov (ruse: Лайла Третиков aŭ Ляля Третьякова; naskiĝis la en Moskvo) estas rusa kaj usona specialisto pri programara entrepreno. Ŝi estis la plenuma direktoro de Fondaĵo Vikimedio.
Plataci
Plataci estas komunumo de Italio.
Asturoj
La asturoj (asturi en latino) estis antikva popolo kiu loĝis en la nordokcidento de la Iberia duoninsulo kaj kies teritorio troviĝis en plejparto el la nuna aŭtonoma regiono Asturio, la provincoj Leono kaj Zamoro en Kastilio kaj Leono, la oriento de Lugo kaj Oŭrenso (Galegio) kaj parto de la portugala distrikto Bragança.
Oni kredas ke la origino kaj formado de tiu ĉi kulturo radikas, inter aliaj aferoj, sur la miksado de indiĝena loĝantaro, kies devenoj ne estas klaraj, kun homgrupoj el la centr-eŭropaj regionoj. Tamen, la etneco por tiu ĉi grupo ne ŝajnas tute klara kaj la plejmulto el la esploristoj preferas pensi ke la nomumo asturoj estis nura konvenciismo uzata de la romianoj alveninte en la iberian nordokcidenton.
Temus pro grupoj de lokaj komunumoj, organizitaj laŭ valoj kaj malpli grandaj administraj teritoriaj dividoj. Tio ĉi estas konfirmebla pro la singulareco de la ornamaĵoj de la keramikaĵoj de la Ferepoko kiuj montras distriktajn malsamecojn. El dubinda lingva aparteno, ekzistas evidenta ĉeesto de vortoj rilataj al la kelta lingva grupo.
Pere de la klasikaj tekstoj eblas scii pri kelkaj el ĝiaj triboj, kiaj la pesikoj, la tiburoj aŭ la giguroj. Iliaj najbaroj estis la galaikoj, kantabroj kaj vakceoj. Konserviĝis kelkaj el la asturaj trajtoj, kiel la sistemo je densa loĝado kaj disa bazita sur memsufiĉaj vilaĝoj, la kolektiva ekspluatado de la tero aŭ la komunumaj tradicioj. La ekiĝo de tiu ĉi kulturo fiksiĝas je la 6a jarcento a.K., kiu iel rilatis al la konfrontiĝo inter la oestrimnoj kaj la saefoj, laŭ rakonto de Avieno. La saefoj estis la unua kelta popolo kiu atingis Galegion en la 11a jc. a.K., kaj subigis la oestrimnoj, sed ĉi tiu influis sur la unuan ĉefe pri religiaj aferoj, la politika organizado kaj la permaraj rilatoj kun Bretonio kaj Irlando. Ilia karaktero, precipe militema igis ke Strabono diru ke ili estis la plej malfacile venkeblaj el tuta Luzitanio.
Bokn
Bokn estas komunumo de Norvegio. Ĝi apartenas al la departemento Rogaland. Fine de en la komunumo vivis.
Rokaj kanguruoj
La rokaj kanguruoj (Petrogale) estas genro en la klaso mamuloj (Mammalia), subklaso marsupiuloj (Marsupialia), ordo diprotodontia kaj familio kanguruedoj (Macropodidae). Ĝi estas la plej granda genro kun 16 specioj en familio de kanguruedoj.
Sistematiko
La genro havas 16 speciojn:
Vivejo
La rokaj kanguruoj vivas en Aŭstralio en ties roka areo: de la marbordo ĝis la kontinenta montara interno.
Aspekto
La kapo-trunka longo de la rokaj kanguruoj estas 50-80 cm, vostolongo estas 40-70 cm kaj korpomaso estas 3-9 kilogramoj. Male al la gigantaj kanguruoj, la vosto de la rokaj kanguruoj estas maldika, mola kaj servas kiel direktilo sum sltado de roko al roko. Sur ilia posta kruro, piedo, ili havas akrajn ungegoj por la grimpado, la mezaj fingroj estas moviĝemaj; sur la larĝa, dika piedo, ili plando similas al tiu de montara grimpoboto.
Vivmaniero
La specioj de genro Petrogale ne estas grupemaj bestoj. Ilia nutraĵo estas la herbo, dum sekeco eĉ folioj, arbokrusto kaj radikoj. Ili vivas en kaptiteco ĝis 14 jaraĝoj.
Generado
Ili atingas la seksan maturecon en aĝo de 18 monatoj. Okaze de favoraj kondiĉoj okazas pariĝa periodo dum la tuta jaro. La gravedeco daŭras unu semajnon, en la marsupio la ido kreskas dum 8 monatoj.
Sedlčany
Sedlčany estas urbo en Ĉeĥio kun, en altaĵeta ĉirkaŭo, 321 m super la marnivelo. Ĝi situas en Mezbohemia regiono, en Distrikto Příbram. Traflugas ĝin rivereto Mastník, kiu post romantikaj profundaj zigzagaj fluoj enfluas riveron Vultavo.
Ĝis fino de la 19-a jarcento la ĉirkaŭo prezentis ne riĉan kampkulturan regionon. La industria evoluo komencis post ligo de la urbo kun relvojo en la jaro 1894. Nazioj forloĝigis Sedlčany kaj vastan teritorion ĉirkaŭ Sedlčany kaj Neveklov dum la dua mondmilito por daŭraj uzoj militcelaj kaj aliaj. Post la venko de menciitaj malfavoraj situacioj historiaj kaj militaj fariĝas Sedlčany kaj ties ĉirkaŭaĵo industrie kaj agrikulture samnivela kompare al la apudaj teritorioj.
Kiskunhalas
Kiskunhalas [kiŝkunhalaŝ] estas urbo kun titolo vinvilaĝo en Hungario, en regiono Suda Ebenaĵo, en departemento Bács-Kiskun, en Distrikto Kiskunhalas, kies centro ĝi estas. La loknomo signifas: eta-kumana-fiŝa. Apud la urbo troviĝas lago, verŝajne pri ties fiŝoj devenas la loknomo.
Situo
Kiskunhalas situas sur ebenaĵo, laŭ ĉefvojo Dunaföldvár-Subotica, laŭ fervojoj Budapeŝto-Beogrado kaj Kiskunfélegyháza-Bátaszék. Budapeŝto troviĝas 130 km-ojn for.
Historio
La tatara invado maldensigis la loĝantaron en 1241, tial poste reĝo Adalberto la 4-a setligis kumanojn inter riverojn Danubo kaj Tiso. Ili fondis la komunumon en 1290, kiu ricevis la rangon kampurbo en 1436. Dum la turkoj la urbeto pluvivis kun multe da suferoj. Post la turka erao la Habsburgoj senrajte hipotekis la urbeton en 1702 al la Ordeno de germanaj kavaliroj. La loĝantaro elaĉetis ĝin en 1745. Ĝis 1753 Kiskunhalas estis rezidejo de "Malgranda Kumanujo". La kumana aŭtonomio ĉesis en 1876. Ventomuelejo ekfunkciis en 1860, kiu ankaŭ nun estas videbla.
La urbo famas pri punto (Árpád Dékáni, Mária Markovits), krome pri agraraj produktoj.
Arbareto
Arboreto neologisme aŭ arbareto simple imitante la latinan terminon arboretum, arbovartejo aŭ arboparko estas kolekto de nur arboj, do artefarita arbaro. Plej ofte temas pri botanika ĝardeno en kiu troviĝas vivantaj kolektoj de arbecaj plantoj (arboj, arbustoj,...) almenaŭ parte celita al scienca studado.
Hungario
En Hungario en la departemento Vas troviĝas plej ofte arbovartejoj. Dum la socialismo kelke da reproduktitaj kreskaĵoj el la lokaj vartejoj trovis lokon en la urbaj parkoj.
La plej menciindaj arbovartejoj troviĝas en: Agostyán, Alcsútdoboz, Miskolc, Bábolna (urbo), Badacsonytomaj, Devecser, Erdőtelek, Kám, Gödöllő, Püspökladány, Püspökszentlászló, Sárvár, Sellye, Sukoró, Szabadegyháza, Szarvas, Tiszakürt, Vácrátót, Vép, Zirc.
Uragano Beta
Uragano Beta estis la 24-a nomita ŝtormo kaj dek kvara uragano de la uragana sezono en 2005. Ĝi tuŝis sudokcidenton de la Kariba Maro. Ĉefaj damaĝoj okazis en Centrameriko kaj ĉefe en Nikaragvo.
Danio-Norvegio
Danio-Norvegio estis duobla monarkio inter la regnoj Danio kaj Norvegio en norda Eŭropo de la jaroj 1380 ĝis 1814, kiun fakte tre dominis Danio. De la komenco ĝi estis nur persona unio (du malsamaj ŝtatoj kun sama reĝo), sed en 1536 Norvegio perdis sian sendependan ŝtatecon kaj iĝis parto de la ŝtato Danio.
El norvega perspektivo, la verkisto Henrik Ibsen kadre de la norvega nacia vekiĝo dum la 19-a jarcento nomis la epokon "400-jara nokto" de dania kultura, politika kaj ekonomia domino super la samgranda najbara popolo de norvegoj.
El dana pespektivo, la interŝtata ligo estis la garantio por forta mararmea pozicio en Eŭropo, aparte kontraŭ la (partatempe) malamika potenco Svedio, kiu pro la dana-norvega alianco ne havis aliron al la okcidento de la Balta Maro kaj sekve ankaŭ ne havis senglacian ŝipan vojon al la Norda Maro kaj la resto de la Atlantika Oceano: La nuntempe svedaj teritorioj Halland kaj Skanio tiam apartenis al Danio, Bohuslän al Norvegio. Same kiel la ŝipoj de ĉiuj aliaj komercaj ŝtatoj do la svedaj ŝipoj devis pagi por la rajto pasi la markolon Sundo.
Antaŭhistorio
Dum 970 la dana reĝo Harald Bludenta (Harald Blåtand) konkeris grandan parton de Norvegio kaj nomumis la orienton de la lando parto de Danio. Dum 995 Norvegio denove ricevis norvegan reĝon, Olav la 1-a Tryggvason.
Dum la jaro 1035 la Ferooj iĝis parto de Norvegio, dum 1261 Grenlando kaj inter 1262 kaj 1264 Islando. Ekde 1319 la sveda reĝo ankaŭ restis reĝo de Norvegio, kaj tiel restis ĝis 1355.
Margareta la 1-a
Margareta la 1-a estis la filino de la dana reĝo Valdemaro la 4-a kaj edzino de la norvega reĝo Håkon la 6-a Magnusson. Kiam ŝia patro mortis dum la jaro 1375 kaj ne havis filon, ŝi helpe de diplomatoj kaj konsilantoj aranĝis, ke la dana Regna Konsilio elektis ŝian neplenaĝan filon Olaf la 3-a reĝo de Danio. Ŝi mem transprenis la regadon por sia filo.
Dum 1380 ankaŭ mortis reĝo Håkon, kaj Olav iĝis infana reĝo de Norvegio. Fakte Margareta nun estis reĝino de ambaŭ regnoj. Dum 1387 Olav mortis, ankoraŭ ne plenaĝa, kaj formale la regado de Margareta nun estus finita. Tamen ŝi konvinkis la Regnajn Konsiliojn de ambaŭ ŝtatoj konfirmi ŝian regadon: Ŝia juna parenco Eriko de Pomerio iĝis unue reĝo de Norvegio, poste ankaŭ de Danio, kaj fakte Marareta ĝis ŝia morto restis regantino de ambaŭ regnoj.
Dum 1397 Margareta krome sukcesis establi la Union de Kalmar kaj unuigi la duoblan regnon Danio-Norvegio kun Svedio. Post ŝia morto Eriko transprenis la regadon de ĉiuj tri regnoj, kvankam la rilato al la sveda Regna Konsilio restis problema.
Nur dum 1523 Svedio sub la reĝo Gustavo Vasa malmembriĝis el la Unio. Norvegio kun siaj kolonioj plue restis ligita al Danio.
Kristiano la 3-a
Dum la "hereda malamikeco" inter Danio kaj Svedio dum la sekvaj jardekoj kaŭzis pliajn militojn, la reĝo Kristiano la 3-a dum la jaro 1536 deklaris Norvegion parto de Danio. Sekve la norvega Regna Konsilio malfondiĝis. El la duobla monarkio iĝis unu monarkio.
Tamen fakte la ŝtato Norvegio ne formale malfondiĝis, la reĝo plunomis sin "reĝo de Danio kaj Norvegio", kaj estis apartaj leĝoj por Danio kaj por Norvegio. La reĝo en Norvegio reprezentiĝis per vic-reĝo.
Traktato de Kiel
Laŭ la traktato de Kiel de januaro 1814 la sveda reĝo Karolo la 13-a devigis Danion, cedi Norvegion al Svedio (vidu: Svedio-Norvegio). Laŭ la Viena Kongreso tiu decido konfirmiĝis. Por Svedio tiu ricevo estis "kompenso" por la perdo de Finnlando al la Rusia Imperio, kaj Danio kiel malgranda rekompenso ricevis la duklandon Lauenburg en norda Germanio. Ankaŭ la historiaj norvegaj kolonioj Grenlando, Islando kaj Ferooj restis ĉe Danio.
Survoje al resendependiĝo de Norvegio
La 27-an de februaro 1814 Norvegio proklamis sian resendependiĝon. La 17-an de majo 1814 Kristiano la 4-a iĝis reĝo de Norvegio, sed post forta premo de Svedio li la 4-an de novembro de la sama jaro devis rezigni pri sia posteno kaj jesi al la premata unio de Norvegio kun Svedio. 25 jarojn pli poste, dum 1839, li iĝis reĝo de Danio.
Klein Wanzleben
Klein Wanzleben estas eksa komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Börde de la federacia lando Saksio-Anhalto. Fine de 2008 ĝi havis 2337 loĝantojn. Ekde la 1-a de januaro 2010 la loĝloko estas parto de komunumo Wanzleben-Börde.
Danio-Norvegio
Survoje al resendependiĝo de Norvegio
La 7-an de junio 1905 la norvega parlamento Storting proklamis la finon de la unio kun Svedio. La 13-an de aŭgusto la norvegoj en plebiscito decidis pri la fino aŭ daŭrigo de la unio, kaj preskaŭ 100 procentoj voĉdonis por la unia fino kaj do ŝtata resendependiĝo. La 18-an de novembro 1905 la dana princo Karolo el la origine germana dinastio Oldenburgio iĝis la reĝo Haakon la 7-a de Norvegio.
Mare Humorum
La Mare Humorum (el la latina „Maro de Humideco“) estas luna maro sur la Luno.
Ĝi situas ĉe la geografiaj koordinatoj 24° 24' S; 38° 36' U kaj havas la averaĝan diametron de 389 km. La alfrapa baseno ĉirkaŭ ĝi havas diametron de ĉirkaŭ 825 km.
La ŝtonaro de la maro aĝas ĉirkaŭ 3,9 milionojn da jaroj. La bazalta tavolo dikas kelkfoje eĉ 3 km. Norde de Mare Humorum situas kratero Gassendi, iam konsiderata kiel surluniĝejo de Apollo 17.
Kate Woodville
Katherine WOODVILLE aŭ Catherine Woodville (1938-2013) estis brita aktorino, ankaŭ konata per anglalingva karesnomo Kate Woodville. Ŝi estis edzino de Patrick Macnee, Jerrold Freedman kaj Edward Albert.
Woodville komencis sian karieron per televidaĵo Inside Story en 1960. Ŝi daŭrigis ĝin per britaj televidserioj kiel The Avengers. En kino, ŝi ekis per The Wild and the Willing en 1962 kaj partoprenis ankaŭ kinfilmojn The Informers kaj The Brigand of Kandaha.
Dum 1970-aj jaroj ŝi aktoris en televidaĵoj It Takes a Thief, The Virginian, Mannix, Kung Fu, Kolchak: The Night Stalker, The Rockford Files, Little House on the Prairie, Wonder Woman, Salvage 1 kaj Eight Is Enough krom en kinfilmoj Black Gunn, Extreme Close-Up kaj Posse.
Ŝi retiriĝis de aktorado en 1979.
Lengronne
Lengronne estas franca situanta en departemento Manche, regiono Normandio.
Ĝiaj enloĝantoj nomiĝas Lengronnais.
Jürgen Habermas
Jürgen Habermas (naskiĝinta la en Duseldorfo) estas germana filozofo kaj sociologo, kiu konatiĝis ĉefe pro siaj verkoj pri soci-filozofio. Nelaste pro liaj regulaj instruadoj ĉe eksterlandaj universitatoj, ĉefe en Usono, kaj per tradukoj de liaj plej gravaj verkoj, liaj teorioj estas internacie diskutataj. Jürgen Habermas estas konsiderata ano de la Frankfurta skolo, tamen malproksimiĝis konsiderinde de ties originaj pozicioj.
Enkonduko
Kiel superranga motivo de sia ampleksa verkaro li konsideras "la repacigo de la en si mem diseriĝanta moderno".
Juneco kaj studio
Habermas naskiĝis en Duseldorfo, sed elkreskis en la proksima urbeto Gummersbach, kie lia patro, Ernst Habermas, estis afergvidanto de la tiea filio de la komerca ĉambro de Kolonjo. La politikan etoson en sia gepatra domo li priskribas kiel "markita de burĝa adaptiĝemo al politika medio, kun kiu oni ne plene identiĝis, sed kiun oni ankaŭ ne serioze kritikis".
Habermas estis membro de la Hitlera junularo kaj aŭtune 1944 sendiĝis kiel fronthelpanto al la Okcidenta Remparo. Lia membreco en la Hitlera Junularo estis kaŭzo, en la jaro 2006, por akra polemiko. Joachim Fest estis nominta Habermas-on, en sia postmorte aperinta membiografio, kiel "gvidanton de la Hitlera Junularo ligitan per ĉiuj fibroj al la reĝimo". La riproĉo, publikigita de la magazino Cicero kaj refutita de Habermas kiel "denuncaĵo", fine rezultiĝis post atestaĵo de Hans-Ulrich Wehler kiel senfunda.
Inter 1949 kaj 1954 Habermas studis ĉe la universitatoj Gotingo (1949/50), Zuriko (1950/51) kaj Bonno (1951-54). Li okupiĝis pri filozofio, historio, psiĥologio, germana literaturo kaj ekonomiko. Liaj instruistoj estis interalie Nicolai Hartmann, Wilhelm Keller, Theodor Litt, Johannes Thyssen kaj Hermann Wein, Erich Rothacker kaj Oskar Becker.
En la vintra semestro 1950/51 Habermas renkontis unuafoje Karl-Otto Apel, kies "engaĝita pensado" kaj intereso pri la usona pragmatismo ege graviĝis por lia plua filozifia evoluo.
1953 Habermas unuafoje vekis publikan atenton, kiam li en la gazeto Frankfurter Allgemeine Zeitung verkis recenzon pri la samjare aperinta verko de Martin Heidegger "Enkonduko al metafiziko". Heidegger tie emfazis la "internan veron kaj grandon" de la nacisocialisma movado, kion Habermas akre kondamnis kiel "rehabilitado de la nacisocialismo".
En la jaro 1954 Habermas doktoriĝis en Bonno per sia laboraĵo pri ''La absoluto kaj la historio. Pri la malakordeco en la pensado de Ŝelingo ĉe Erich Rothacker kaj Oskar Becker. Post la doktoriĝo li okupiĝis kiel libera ĵurnalisto ĉe la Frankfurter Allgemeine Zeitung, la Merkur, la Frankfurter Hefte kaj la Duseldorfa Handelsblatt. 1955 li edzinigis Ute Wesselhoeft, kun kiu li havas tri infanojn. Stipendio kondukis lin 1956 al Frankfurto en la faman Institut für Sozialforschung (Instituto pri soci-esplorado).
Asistenteco en Frankfurto kaj habilitiĝo
Dum sia asistenta tempo tie ĉe Adorno Habermas konatiĝis kun la pensado de la Frankfurta Skolo. Li estis aparte influata de Herbert Marcuse, kiun li renkontis 1956. Post tio, Habermas disvolvis koncepton de marksismo orientitan laŭ Freŭdo kaj la juna Karlo Markso. Konfliktoj kun Max Horkheimer, kiu devintus patroni lian habilitiĝan laboraĵon, igis lin forlasi la Instituton pri Sociesplorado en 1959. Li ricevis habilitiĝan stipendion de la Germana Esplorkomunumo (Deutsche Forschungsgemeinschaft) kaj habilitiĝis 1961 en Marburgo (Marburgo ĉe Lano) per la tre konsiderata verko ''Strukturŝanĝo en la publiko. Esploradoj pri kategorio de la burĝa socio'' (originale: Strukturwandel in der Oeffentlichkeit. Untersuchungen zu einer Kategorie der bürgerlichen Gesellschaft) ĉe Wolfgang Abendroth.
<!--
Die Zeit als Professor
Bereits 1961, noch vor Abschluss seines Habilitationsverfahrens, wurde Habermas nach Vermittlung von Gadamer außerordentlicher Professor an der Universität Heidelberg, wo er bis 1964 lehrte. Der Kontakt mit Gadamer veranlasste ihn, sich mit dessen Hermeneutik auseinanderzusetzen. Außerdem beschäftigte sich Habermas in dieser Zeit mit der Analytischen Philosophie – v.a. der Spätphilosophie Wittgensteins – und dem amerikanischen Pragmatismus: Peirce, Mead und Dewey. In den Jahren 1963–1965 beteiligte sich Habermas am Positivismusstreit in der deutschen Soziologie, der ihn dazu motivierte, den erkenntnistheoretischen Status der Sozialwissenschaften zu untersuchen. In dieser Auseinandersetzung entstanden diverse Aufsätze und eines seiner einflussreichsten Werke, Erkenntnis und Interesse (1968).
Im Jahre 1965 ging Habermas nach Frankfurt, wo er den Lehrstuhl Horkheimers für Philosophie und Soziologie übernahm. Er erlebte dort die Zeit der Studentenrevolte, in der er eine exponierte Rolle spielte. Bereits in den 1950er-Jahren war Habermas für demokratische Reformen des Bildungswesens und der Hochschulen eingetreten und wurde so als Vertreter der „Linken" zu einem geistigen Anreger der Studentenbewegung 1967/68; es kam aber schon bald zu Konfrontationen zwischen Habermas und radikalen Studenten. Während der Studentenbewegung Ende der 1960er Jahre prägte er die Positionen der sogenannten „verfassungsloyalen" Linken entscheidend mit. Dabei ging er zunehmend auf Distanz zu den radikaleren Studentengruppen um Rudi Dutschke, denen er den Vorwurf des „Linksfaschismus" machte (eine Zuschreibung, die er später bedauerte).
1971 wechselte er nach Starnberg bei München, wo er bis 1981 gemeinsam mit Carl Friedrich von Weizsäcker das Max-Planck-Institut zur Erforschung der Lebensbedingungen der wissenschaftlich-technischen Welt leitete. Im selben Jahr fand die Debatte mit Luhmann über dessen Systemtheorie statt. 1973 wurde Habermas der Hegel-Preis der Stadt Stuttgart, 1976 der Sigmund-Freud-Preis verliehen.
Der „Deutsche Herbst" 1977, der eine Ausweitung des „Radikalenerlasses" von 1972 zur Folge hatte, forderte Habermas heraus, verstärkt zu tagespolitischen Streitpunkten Stellung zu beziehen und sich mit der Theorie des Neokonservatismus und seiner Kritik an der Moderne auseinanderzusetzen.
1980 erhielt er den Theodor-W.-Adorno-Preis. 1981 veröffentlichte er sein Hauptwerk Theorie des kommunikativen Handelns, in dem er sich unter anderem mit George Herbert Mead, Max Weber, Emile Durkheim und Talcott Parsons auseinandersetzt.
Nach Meinungsverschiedenheit mit Mitarbeitern des Starnberger Max-Planck-Instituts kehrte er 1981 nach Frankfurt zurück, wo er von 1983 bis zu seiner Emeritierung im Jahre 1994 den Lehrstuhl für Philosophie mit dem Schwerpunkt Sozial- und Geschichtsphilosophie übernahm.
Mitte der 80er Jahre setzte sich Habermas im Rahmen eines fünfjährigen, von der Leibniz-Gemeinschaft und der DFG finanzierten Forschungsprojekts, mit rechtstheoretischen Fragestellungen auseinander und entwickelte in Faktizität und Geltung seine eigene Rechtsphilosophie.
Im Jahre 1986 löste Habermas′ Artikel Eine Art Schadensabwicklung, den er in der Zeit veröffentlichte, den Historikerstreit aus. Habermas kritisierte darin das Unternehmen einer Gruppe von Historikern um Ernst Nolte, den Nationalsozialismus mit dem Stalinismus auf eine Stufe zu stellen.
An der deutschen Wiedervereinigung (1990) kritisierte Habermas den Charakter eines „auf wirtschaftliche Imperative zugeschnittenen Verwaltungsvorgangs" ohne „eigene demokratische Dynamik".
Die Zeit nach der Emeritierung
Seit 1997 ist Jürgen Habermas Mitherausgeber der politisch-wissenschaftlichen Monatszeitschrift Blätter für deutsche und internationale Politik.
Erkenntnis und Interesse
Die Schrift „Erkenntnis und Interesse" (1968) entstand anlässlich des Positivismusstreits der deutschen Soziologie, der auf der Tübinger Arbeitstagung der Deutschen Gesellschaft für Soziologie mit den beiden Referaten von Theodor W. Adorno und Karl R. Popper im Oktober 1961 entflammte. Vorangegangen war ihr die gleichlautende Frankfurter Antrittsvorlesung, die Habermas 1965 hielt.
Habermas greift hierin die Fragestellung der Transzendentalphilosophie nach den Bedingungen der Möglichkeit von Erkenntnis auf, um sie mit den Mitteln der modernen Sozialwissenschaften zu beantworten. Er stellt heraus, dass es keine „objektive" Erkenntnis gibt. Vielmehr bestimmt das jeweilige theoretische oder praktische Erkenntnisinteresse den Aspekt, unter dem die Wirklichkeit objektiviert, das heißt wissenschaftlicher Forschung und Organisation zugänglich gemacht wird. Erkenntniskritik ist daher nur noch als Gesellschaftstheorie möglich.
Konsensustheorie der Wahrheit
Jürgen Habermas legte 1973 in seinem Aufsatz Wahrheitstheorien eine Konsensustheorie der Wahrheit vor. Er definiert darin „Wahrheit" als „den Geltungsanspruch, den wir mit konstativen Sprechakten verbinden". Eine Aussage sei dann wahr, „wenn der Geltungsanspruch der Sprechakte, mit denen wir, unter Verwendung von Sätzen, jene Aussagen behaupten, berechtigt ist."'
Träger der Wahrheit ist die Aussage; sie kann in einen konstativen Sprechakt bzw. Sprechakt des Behauptens eingebettet werden. In diesem Fall wird mit ihr ein Geltungsanspruch erhoben, der berechtigt oder unberechtigt sein kann. Ein Geltungsanspruch ist nach Habermas dann berechtigt, wenn er diskursiv eingelöst werden kann.
Der Geltungsanspruch der Wahrheit einer Aussage wird im Diskurs eingelöst. Die Einlösung erfolgt im Konsens, der aber kein zufälliger, sondern ein begründeter Konsens sein muss, so dass „jeder andere, der in ein Gespräch mit mir eintreten könnte, demselben Gegenstand das gleiche Prädikat zusprechen würde". Um einen solchen begründeten Diskurs erzielen zu können, muss eine ideale Sprechsituation vorliegen, die durch vier Bedingungen der Chancengleichheit charakterisiert ist:
Eine solche ideale Sprechsituation hat nach Habermas weder den Status eines empirischen Phänomens, da jede Rede raumzeitlichen wie psychischen Restriktionen unterworfen ist, noch ist sie ein ideales Konstrukt. Sie ist vielmehr „eine in Diskursen reziprok vorgenommene Unterstellung", die kontrafaktisch sein kann. Soll der vernünftige Charakter der Rede nicht preisgegeben werden, so muss die ideale Sprechsituation antizipiert werden und insofern ist sie auch operativ wirksam.