cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
2181 Fogelin
2181 Fogelin estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la germana astronomo Karl Wilhelm Reinmuth elde la Nacia Observatorio de Hejdelbergo - Königstuhl.
Reĝlando Armenio
Literaturo
Ընդ եղեգան փող ծուխ ելանէր, Ընդ եղեգան փող բոց ելանէր, Եւ ի բոցոյն վազէր խարտեաշ պատանեկիկ։
Pjotr Bagration
Bagration militservis en la rusa armeo ekde 1782 tridek jarojn, komence kiel ordinara soldato kaj fine kiel infanteria generalo. Li partoprenis en la milito kontraŭ turkoj (1787-1892), en kelkaj bataloj kontraŭ la franca armeo en t.n. Napoleonaj Militoj sub komando de ĉefgeneralo Aleksandr Suvorov.
2181 Fogelin
Nomo
Ĝia nomo honoras Eric S. Fogelin, asistanto en la Minor Planet Center en 1979 kaj 1980.
Reĝlando Armenio
Literaturo
Նա հուր հեր ունէր, Բոց ունէր մօրուս, Եւ աչքունքն էին արեգակունք։
Traduko En verkoj estis ĉielo kaj tero, Ankaŭ en la laboro de la purpura maro, La penado tenis en la maro la malgrandan ruĝan kanon.
Pjotr Bagration
En la batalo de Borodino okazinta la 7-an de septembro 1812 Bagration estis anstataŭanto de ĉefkomandanto Miĥail Kutuzov kaj estris la 2-an rusan armeon. Rezulte li estis grave vundita kaj poste mortis pro gangreno.
Reĝlando Armenio
Literaturo
Tra la kavo de la tigo eliris fumo, Tra la kavo de la tigo eliris flamo, Kaj el la flamo junulo kuris ․
Fajrokolorajn harojn li havis, Jes, ankaŭ li havis flaman barbon, Kaj liaj okuloj, ili estis kiel sunoj.
Lingvo
Antaŭ ol kreiĝis la armena alfabeto, la armenoj uzis la aramean kaj grekan alfabetojn, el kiuj la lasta havis grandan influon sur la armena alfabeto. La armena alfabeto estis kreita de sankta Mesrop Maŝtoc kaj Sahak la 1-a (Sahak Partev) en 405 p.K., ĉefe por traduko de la Biblio al la armena lingvo. Tradicie la jena frazo tradukita el la Libro de Proverboj de Salomono laŭdire estas la unua frazo skribita en la armena de Maŝtoc:
Ճանաչել զիմաստութիւն եւ զխրատ, իմանալ զբանս հանճարոյ : Ĝanaĉel zimastutjun jev zĥrat, imanal zbans hanĝaroj. (Scii saĝon kaj instruon; percepti la vortojn de kompreno)
Ekde la dua jarcento a.K., laŭ Strabono, la loĝantoj de Granda Armenio parolis la armenan lingvon, implicante ke modernaj armenoj devenis de tiu regiono.
Politika geografio
La Reĝlando Armenio limis kun Kaŭkaza Albanio en la oriento, Kaŭkaza Iberio en la nordo, la Romia Imperio en la okcidento, kaj Partio, poste sukcedita de la Sasanida Imperio en la sudo. La limo inter Kaŭkaza Iberio kaj la Reĝlando Armenio estis la rivero Kura, kiu ankaŭ estis la limo inter Kaŭkaza Albanio kaj Armenia Reĝlando.
Post 331 a.K., Armenio estis dividita en Malgrandan Armenion (regiono de Pontio), la Reĝlando Armenio (kiu iĝis Granda Armenio) kaj la Reĝlando Sofeno. En 189 a.K. kiam la regado de Artaksio la 1-a komenciĝis, multaj najbaraj landoj ekspluatantaj la malfortiĝintan staton de la reĝlando, konkeris ĝiajn malproksimajn regionojn. Strabono diris ke Artaksio la 1-a trudeniris oriente kaj rekonekris Kaspianon kaj Pajtakaranon trudenirinte norde, venkis la iberianojn, konkerante Gugarkon (Strabono ankaŭ rimarkis, ke Iberio agnoskis sin kiel vasaloj de la Reĝlando Armenio en ĉi tiu tempo), okcidente, konkerante Karin, Ekeghik kaj Derjan kaj sude, kie, post multaj bataloj kun la Seleŭkia Imperio, li reunuigis Tmorik. Artaksio la 1-a ne povis reunuigi Malgrandan Armenion, Kordukon kaj Sofenon, ion kompletigitan de lia nepo Tigrano la Granda. Dum Artaksio la 1-a regado la Reĝlando Armenio kovris 350.000 km 2. Ĉe ĝia pinto, sub Tigrano la Granda, ĝi kovris 3,000,000 km 2, konsistante el, krom Granda Armenio, Reĝlando de Iberio, Kaŭkaza Albanio, Kapadokio, Kilikio, Armena Mezopotamio, Osroeno, Adiabeno, Sirio, Asirio, Komageno, Sofeno, Judeo kaj Atropateno. Partio kaj ankaŭ kelkaj arabaj triboj estis vasaloj de Tigrano la Granda. Malgranda Armenio konvris areon de 100.000 km 2
Provincoj
La 15 provincoj de la Reĝlando Armenio kun iliaj ĉefurboj estas jenaj:
Aliaj armenaj regionoj:
129125 Chrisvoth
129125 Chrisvoth estas tre malgranda, ne tre hela asteroido de la ĉefa asteroida zono ne malproksima de la orbita resonanco 7:3 kun Jupitero.
Malkovro
Ĝi estis malkovrita la en la kadro de la astronomia kampanjo Catalina Sky Survey, elde la Stacio Catalina de la Observatorio Steward kaj elde la Observatorio de Monto Lemmon, proksime de Tucson (Arizono, Usono).
Nomo
Ĝi estas nomita en honoro de Chris Voth, Gvidanto pri Gvidado, Navigado kaj Regado por la Asteroida Specimena Alveniga Misio OSIRIS-REx kaj Komputada Inĝeniero pri Subsistemo. Li ankaŭ estis gvidanto pri atituda determino por JUNO kaj aliaj kosmaj misioj de Lockheed Martin.
Lysá hora (Moraviasileziaj Beskidoj)
Lysá hora estas monto en Ĉeĥio, situanta en orienta Ĉeĥa Silezio. Ĝi estas la plej alta monto de la montaro Moraviasileziaj Beskidoj (1323 metroj super marnivelo).
Krišovská Liesková
Bazaj informoj
Krišovská Liesková, hungare Mokcsamogyorós estas malgranda triopa vilaĝo en Slovakio, en Regiono Košice, en Distrikto Michalovce. La hungaroj uzas ankaŭ la tro longan formon Mokcsakerészmogyorós.
Situo
Krišovská Liesková situas sur ebenaĵo, laŭ maldekstra bordo de Uĵ, fine de 2 tre mallongaj sakovojoj, laŭ fervojo Michalovce-Veľké Kapušany. La lasta troviĝas 5 km-ojn.
Historio
En la frua historio 3 apudaj vilaĝoj formiĝis:
Mokcsa (mokĉa)
La unua mencio pri Mokcsa devenis de 1330 en formo "Mokcha". En 1910 loĝis en Mokcsa 207 da homoj, (205 hungaroj, po 1 slovako kaj cigano). La slovaka nomo estas Mokča.
Kerész (kerEs)
La unua mencio pri Kerész devenis el la 14-a jarcento en formoj "Kerez" kaj "Keris". En 1910 loĝis en Kerész 217 da homoj, (214 hungaroj, 3 slovakoj). La slovaka nomo estas Krišov.
Ungmogyorós (ungmodjorOŝ)
La unua mencio pri Ungmogyorós devenis de 1375 en formo "Monyoros". En 1910 loĝis en Ungmogyorós 392 da homoj, (388 hungaroj, 3 slovakoj, 1 ruteno). La slovaka nomo estas Liesková.
Unuiĝoj
En 1913 Mokcsa kaj Kerész unuiĝis sub nomo Mokcsakerész. Ĝis Traktato de Trianon ili apartenis al Hungara Reĝlando, al Ung, al distrikto de Nagykapos, poste al Ĉeĥoslovakio, fine ekde 1993 al Slovakio. Inter 1938-1944 la 3 (aŭ 2) vilaĝoj rehungariĝis. La unua Arbitracio de Vieno deklaris, ke tiuj komunumoj, kie la hungaroj vivas en majoritato, apartenu al Hungario. Post la 2-a mondmilito la hungaroj iĝis senrajtaj laŭ Dekretoj de Beneš. Krišovská Liesková naskiĝis en 1960 pro unuiĝo de la menciitaj vilaĝoj. En 2001 loĝis en Krišovská Liesková 845 da homoj, (664 hungaroj, 101 slovakoj, 29 ciganoj, 4 ukrainoj 1 ruteno) kaj hungarlingva bazlernejo funkcias.
Aviación Española (metroo de Madrido)
Aviación Española estas stacio sur de la Metroo de Madrido, situanta sub Promenejo de Extremadura, en distrikto Latina, kie troviĝis nun detruitaj militaj kazernoj.
La stacio estis malfermita la.
Taman Tun Sardon
Taman Tun Sardon estas urbeto en Penango, Malajzio.
Historio
La nomo de la urbeto estas el la subŝatestro de Penango, Tun Sardon Jubir.
Émile Benveniste
Émile Benveniste (naskiĝis la 27-an de majo 1902 en Aleppo en Sirio, mortis la 3-an de oktobro 1976 en Parizo) – franca lingvisto kaj orientalisto, aŭtoro de laboraĵoj pri kompara gramatiko de hindeŭropa lingvaro kaj pri ĝenerala lingvistiko.
Li entreprenis provojn pri rekonstruo de hindeŭropa pralingvo.
Verkaro
En la angla
11830 Jessenius
11830 Jessenius estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la de la ĉeĥa astronomo Antonín Mrkos elde la Observatorio Kleť apud České Budějovice, en tiama Ĉeĥoslovakio (nun en Ĉeĥa Respubliko).
Nomo
Ĝi estis nomita en memoro de la slovaka kuracisto kaj filozofo Ján Jesenský (1566–1621) konata sub la latinigita nomo de Jan Jessenius. Rektoro de la Universitato de Karolo de prago de 1618, li estis amiko de Tycho Brahe. Li estis ekzekutita je la komenco de la tridekjara milito.
Počúvadlo
Počúvadlo (hungare Bacsófalva [baĉOfalva], germane Pockhaus) estas vilaĝo kaj municipo en Slovakio.
Eschau (Alzaco)
Eschau (jen france, origine germane kaj alemane, prononco ) estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Bas-Rhin, en la historia kultura regiono regiono Alzaco kaj la nuna administra regiono Grand Est ("Granda Oriento"). Fine de en la komunumo vivis.
Fossacesia
Fossacesia estas komunumo de Italio.
Radiofonio
Radiofonio estas la elsendo de sono aŭ aliaj signaloj per elektromagnetaj ondoj; ofte oni diras mallonge nur radio, sed tiu vorto havas precipe aliajn signifojn - vidu la apartigan paĝon radio en radioondo.
Historio
La historio de radio komenciĝas en la fino de la 17-a jarcento. En tiu epoko la scienculoj ne kapablis klarigi la misteron de la kosmo kaj ankoraŭ ne konis la fundamentajn ecojn de la lumo. Ili multe interesiĝis pri astronomio kaj optiko. Sed kelkaj scienculoj jam interesiĝas al magnetismo kaj elektrostatiko. Ekzemple la brita kuracisto kaj fizikisto William Gilbert (1544-1603), la ĉef-kuracisto de la angla reĝino Elizabeto la 1-a, estis la unua, kiu havis la ideon ke la ter-globo povus esti giganta magneto kaj ke oni povas klasifiki la korpojn en du familioj: la izolaĵoj kaj la konduktaĵoj.
Malfacilas atribui la inventon de la radio al unika persono. En diversaj landoj oni agnoskas ties respondecon je loka nivelo: Aleksandr Stepanoviĉ Popov faris siajn unuajn pruvojn en Sankta Peterburgo, Rusio; Nikola Tesla en Sankta Luiso, Misurio; Guglielmo Marconi en Britio aŭ la komandanto Julio Cervera en Hispanio. La unuaj uzoj estis en la mararmeo, por sendi Morse kodajn mesaĝojn inter ŝipoj kaj la marbordo. Hodiaŭ, radio estas el multaj specoj, kaj el diversaj formatoj. Ĝi nun estas plej larĝe uzata tutmonde por distriĝaj, informaj kaj ankaŭ komercaj elsendoj.
En 1873 la skota fizikisto James Clerk Maxwell formulis la teorion pri disvastiĝo de la elektromagnetaj ondoj, Li kalkulis, kio okazas, kiam oni ŝanĝas rapide elektran aŭ magnetan energion, kaj liaj kalkuloj montris, ke energio estas tiam transportata trans la spaco. Liaj rezultoj restis longe nur sur papero. Praktikajn eksperimentojn li ne faris.
En 1888 la germana fizikisto Heinrich Hertz el Darmstadt malkovris la radiondojn en sia eksperimentoj kun sparkoj. Li sukcesis mezuri la efekton de sparkoj je la distanco de 30 metroj.
En 1894 Nikola Tesla faris sian unuan demonstron en publiko de radielsendo, kaj preskaŭ samtempe, en 1895, la itala Guglielmo Marconi konstruis la unuan sistemon de radio, kaj en 1901 sukcesis sendi signalojn al la mala bordo de la Atlantiko. La hispana Julio Cervera Baviera, kiu laboris tri monatojn en 1898 en la privata laboratorio de Marconi estas, laŭ priserĉado realigita de profesoro de la Universitato de Navaro, la inventisto de la radio; Marconi inventis antaŭ Cervera la telegrafion senkablan, sed li ne laboris en radio ĝis 1913, dum Cervera estis kiu solvis la problemojn de la telefonio senkabla, kion oni konas nun kiel radio, kiam li transmisiis la homan voĉon -kaj ne signaloj- senkable inter Alikanto kaj Ibizo en 1902, kaj eĉregistris la patenton en kvar landoj: nome Hispanio, Anglio, Germanio kaj Belgio.
La unuaj dissendoj por regula distro komencis en 1920 en Argentino. La unua regula kaj informa dissendejo estas konsiderata de multaj aŭtoroj la stacio 8MK (nune WWJ) de Detroit (Usono) apartenanta al la ĵurnalo The Detroit News kiu ekfunkciis la 20an de aŭgusto de 1920, kvankam multaj aŭtoroj opinias, ke estas la KDKA de Picburgo kiu ekelsendis novembre de 1920, ĉar ĝi akiris komercan permesilon antaŭ tiu alia. En la 1920-aj jaroj la amplifo per elektrona valvo revoluciis tiom la radioricevilojn kiom la radiosendilojn.
En 1933 Edwin Armstrong priskribis sistemon de radio de alta kvalito, malpli suferanta de la radielektrikaj parazitoj ol la AM, uzante la frekvencmoduladon (FM). Fine de tiu jardeko tiu proceso stabliĝis kiel komerca sistemo, kiam muntis proprakoste Armstrong elsendejon per tiu sistemo.
En 1943 la Usona Ĉefkortumo permesis al Tesla la inventorajtojn de la radio post kiam li plendis pro plagiato de liaj patentoj.
En la 1950-aj jaroj la teknologio de radiofonio spertis grandan nombron de plibonigoj kiuj kondukis al la generaligo de la uzado de la transistoroj.
Antaŭ la kreo de televido, komercaj radiofoniaj elsendoj konsistis ne nur el novaĵoj kaj muzikoj, sed ankaŭ dramoj, komedioj, variaj programoj, ktp. En la malfrua 1940-a jardeko kaj la frua 1950-a jardeko, la alveno de televido ŝanĝis multe la radiajn programojn, kiuj nun en kelkaj landoj ĉefe konsistas el informado kaj dissendo de muziko.
En 1957, la firmao Regency enkondukis la unuan kaptilon transistorigitan, sufiĉe malgrandan por esti portata en poŝo kaj funkciata per malgranda akumulatoro. Estis fidinda ĉar ne varmiĝis pro manko de tuboj. Dum la venontaj dudek jaroj la transistoroj anstataŭigis la tubojn preskaŭ komplete, escepte por tre altaj povumoj aŭ frekvencoj.
Inter la 1960-aj jaroj kaj la 1980-aj la radio eniras en epokon de deklivo pro la konkurenco de la televido kaj la fakto ke la radielsendejoj ĉesis elsendi en kurta ondo (tutmonda atingo) per VHF (kiu havas atingopovon nur de kelkaj centoj de kilometroj).
La ebleco alvenis elsendi ne nur per antenoj, sed ankaŭ per Interreto. Multaj internaciaj kaj naciaj radioj uzas tiun eblon por elsendi pli facile al la tuta mondo. Sed ekzistas ankaŭ novaj malfortaj radioj, kiuj tiel ekekzistis nur kiel interreta radio kaj estas dank'al interreto same aŭskulteblaj tutmonde. Transmisiaj retoj per optikaj fibroj disvatiĝas pli kaj pli.
Transmisio kaj ricevo
Radioondo okazas kiam ŝargita partiklo (ekzemple, elektrono) estas ekscitita je frekvenco el la radiofrekvenca (RF) gamo de la elektromagneta spektro. Aliaj tipoj de elsendaj ondoj, kiuj falas ekster la RF gamo estas gama-radioj, ikso-radioj, infraruĝaj radioj, ultraviolaj radioj kaj lumo.
Kiam la radioondo agas al sur elektra drato (anteno), ĝi induktas movadon de elektraj ŝargoj, t.e. elektran kurenton, kiun la ricevilo detektas kaj, post amplifado (se la ondo estas modulita tiel portanta informojn), reproduktas aŭdiosignalojn aŭ aliajn tipojn de signaloj.
La elsendilo produktas portantan ondon, kies karakterizoj estas modifataj laŭ la transmisiotaj signaloj (aŭdio aŭ vídeo). Kaj disvastiĝas la moduladita portanta ondo. La ricevilo kaptas la ondon kaj malmoduladas ĝin por alporti al la aŭdanto la originalan transmisienditan signalon.
En elektroniko kaj telekomunikado radiosendilo estas elektronika aparato kiu, kun la helpo de anteno, elsendas radioondojn. La sendilo produktas alternan kurenton, kun radiofrekvenco kiu estas aplikita al la anteno. Ekscitita de tiu alterna kurento, la anteno elsendas radioondojn. Krom ilia uzo en radiofonio, sendiloj estas necesaj partoj de multaj elektronikaj aparatoj kiuj komunikas per radioondoj, kiel ĉelaj telefonoj, senkablaj komputilaj retoj, Bluetooth ebligitaj aparatoj, garaĝa pordo malfermiloj, dudirektaj radioj en aviadilo, ŝipoj, kosmoŝipo, radaro kaj navigiloj.
Ĵamstacio (aliaj vortoj: ĵamada/perturba sendostacio) estas radiostacio uzata por ĝeni la ricevon de aliaj, ne dezirataj, stacioj. La ĵamstacio elsendas je la sama frekvenco kiel la radiostacio kiu estas ĝenenda.
Adis-Abebo
Adis-Abebo aŭ Adisabebo estas ĉefurbo de Etiopio kaj Afrika Unio.
Radiofonio
Amplitudmodulado
Pri la amplitudmodulado (AM), la transmisiota signalo (kun malaltaj frekvencoj, kiel ekzemple la aŭdofrekvencoj) estas elektronike multiplikita de portanta ondo (kun alta frekvenco), kaj, tiele, poste elsendata.
Adis-Abebo
Adis-Abebo havas la surfacon de ĉirkaŭ 300 km² kaj ĉirkaŭ 3.5-milionan loĝantaron (laŭ popolnombrado el 1995, la urbo tiam havis 2.209.000 loĝantojn, sed poste la fuĝintoj ŝveligis la nombron.). La urbo situas inter 2.200 kaj 3.000 metrojn alte ĉe la montopiedo de Entoto kaj tiel ĝi estas la tria plej alte situanta ĉefurbo de la mondo. Adis-Abebo kuŝas en la regiona centro de Ŝeva kiel koro de Etiopio kaj havas bonajn trafikajn kontaktojn kun ĉiu landoparto. Ekzistas tie internacia flughaveno, ekde 1917 fervoja kontakto al urbo Ĝibuti. Adis-Abebon interligas kun aliaj urboj bone veturebla (en ĉiu sezono) voja reto. La internan publikan trafikon kun la regionoj plenumas ĉefe busoj.
Fondo de Adis-Abebo
Ekde 1881 rezidis Menelik la 2-a, tiam ankoraŭ reĝo de Ŝevao, ĉe montopiedo de Entoto, proksime al la nuna Adis-Abebo. Tiu provizora rezidejo en centra Etiopio havis avantaĝojn por Menelik la 2-a. Unuflanke, la loko situas pli sude ol la ĝistiamaj ĉefurboj, kio plifaciligis la reunuigon de sudo kun la nordo de la lando sub lia gvido, aliflanke la loko havis historian signifon kiel legenda rezidejo de la mezepokaj reĝoj.
Novembre de 1886, Taytu Betul edzino de Menelik la 2-a translokis la rezidejon – dum lia edzo forestis en la regionoj - de la montetoj al la suba valo, al la nuna urboloko. La nova loko estis laŭdire pli agrabla kaj proksime al la varmega fonto de Fel Weha. Ĉar la nova loko ofertis pli grandan lokon por fondi urbon, la reveturanta Menelik la 2-a trovis la lokon konvena, plaĉa.
Radiofonio
Frekvencmodulado
Pri la frekvencmodulado (FM), la amplitudo de la portanta restas konstanta, sed la frekvenco sinsekve varias laŭ la karakterizoj de la transmisiota signalo. Tiu sistemo eliminas elektronikajn bruojn kaj interferojn, kaj restaras la sonon kun tre granda fideleco.
Adis-Abebo
Fondo de Adis-Abebo
En 1889 oni konstruis tie la unuan palacon por la imperiestro Menelik la 2-a, kies palaco posedis kiel unua konstruaĵo en la imperio akvokondukilon, telegrafan oficejon en kabano. En 1892 nomumis Menelik la 2-a la urbon Adis-Abebo, "Nova Blumo", kaj igis ĝin ĉefurbo de Etiopio. La unua banko, tiam "Bank of Abyssinia", estis fondita en 1905, la unua lernejo en 1908, la unua hospitalo en 1910, la unua presejo en 1911, la unua kinejo funkciis ekde 1898, kiun la popolo nomis "Saytan bet" (diablodomo).
Radiofonio
Frekvencmodulado
La radiofrekvenca bendo ampleksas de 88 MHz al 108 MHz por transmisioj de urbaj programoj per lokaj radioj; fakte la disvastiĝo de FM-ondoj ne taŭgas por longaj distancoj kontraŭe al la AM-ondoj.
En Esperantujo
La Esperantlingvaj radioelsendoj plenumis decidan rolon en la evoluado kaj praktika uzado de la lingvo kaj de ĝia ideologio. Radio estis la unua teknologia rimedo (tuj post la telegrafio) kiu efektive malgrandigis la distancojn kaj permesis komunikadon rapidan, facilan kaj de ĉiuj atingeblan. Kaj tiun rolon ĝi bele plenumas ĝis nun, malgraŭ ĉiuj ŝanĝoj en la mondo.
Adis-Abebo
La moderna Adis-Abebo
Adis-Abebo estas politika, ekonomia, kultura centro de Etiopio. La urban pejzaĝon karakterizas larĝaj bulvardoj, pluretaĝaj konstruaĵoj apud tradiciaj domoj, eukaliptaj arboj. La klimato - pro granda alto super maro - estas tre agrabla en Adis-Abebo. La sola Universitato de la urbo estis fondita en 1950.
Radiofonio
En Esperantujo
La unua Esperanto-elsendo okazis en Usono, en 1922, la dua en Britujo, en tiu sama jaro. En 1923 jam dek radiostacioj elsendis en la Internacia Lingvo, kaj tio evoluis al pli ol cent, post kelkaj jaroj, dum oni atingis agnoskon de fakularo diversmaniere, ekzemple en Venecio en 1923 kaj en Ĝenevo en 1924. Tiu rapida kresko permesis, ke la tutmonda Esperanto-parolantaro ricevu modelojn de prononcado kaj de ĉiutaga uzado, kiuj certe grave favoris la unuecon de la lingvo kaj ĝia normiga uzo.
Inter la plej tradiciaj radioprogramoj en Esperanto, aparte meritas mencion du gravaj: tiuj de Pola Radio kaj tiuj de Radio Vatikana. Iliaj heroa kontinueco, alta lingvonivelo kaj senriproĉa fideleco al la aŭskultantoj metas ilin en honoran lokon. Radio Polonia ekfunkciis en 1925 kaj komencis siajn regulajn elsendojn en 1926. En 1959 eksonis en ĝi la unua Esperanta programo. En 2007 ĉesis la oficialaj elsendoj per mallongaj ondoj en tiu radio, sed komenciĝis la podkasta formato. Post nelonga interrompo, en la jaro 2011 ekfunkciis la Pola Retradio en Esperanto, danke al kunlaborado inter Esperantistoj, sub la gvidado ĉefe de la mondfana redaktorino Barbara Pietrzak. Plu daŭras interesaj, klerigaj programoj en bonega nivelo, dufoje en ĉiu semajno.
Adis-Abebo
La moderna Adis-Abebo
Ekde la 1950-aj jaroj, la urbo estis rigardata kiel neoficiala ĉefurbo de nigra Afriko kaj ankaŭ eble pro tio ĝi iĝis en 1958 sidejo de Ekonomia Komisiono de Unuiĝintaj Nacioj pri Afriko (United Nations Economic Commission for Africa, UN/ECA) kaj en 1963 sidejo de Organizaĵo por Afrika Unueco (OAU, ekde 2002 Afrika Unio, AU). En Adis-Abebo troviĝas ĉirkaŭ 90 konsulejoj.
Radiofonio
En Esperantujo
Radio Vatikana fondiĝis en 1931. Ekde 1977 ĝi regule elsendas en Esperanto, kiel en aliaj kvindek lingvoj. Nuntempe ili okazas trifoje en ĉiu semajno en du malsamaj ondolongoj, sed oni povas aŭskulti ilin ankaŭ per interreto. Kvankam ĝi estas strikte katolika stacio, kun programeroj direktataj al siaj religianoj, tamen la nobleco de la enhavo kaj la altaj lingva kaj parola kvalitoj faras ĝin sendube aprezata de la tuta Esperantistaro, sendepende de religiaj tendencoj.
Multaj aliaj fervoraj kaj valoraj homoj kontribuis al la radio en nia lingvo, ekzemple Radio Havano (1988) kaj 3 ZZZ Melburno (1989). Ne eblas ĉi tie mencii ĉiujn. De kelkaj jaroj la Esperanta Retradio aldonas sian kontribuon al tiu bela historio. Malgraŭ la teknika grandega progreso en la monda komunikado — precipe pro interreto — radio ankoraŭ estas esence grava elemento por la vivo de la Esperanto-movado, ankaŭ pro tio, ke la radiistoj saĝe alprenis la novajn rimedojn de informadiko.
Adis-Abebo
Merkato
La plej granda foirplaco de Adis-Abebo, konata kiel "Merkato" estas la plej granda foirejo de Afriko, dimanĉe fermita.
Universitato de Adis-Abebo
La konstruaĵo de la Adisabeba Universitato servis pli frue kiel palaco de Haile Selassie la 1-a. Nun en ĝi funkcias la Instituto de la Etiopiaj Studaĵoj kaj Etnologia Muzeo same kiel elstaras ekspozicio pri historiaj etiopiaj artaĵoj. Tie troviĝas ankaŭ la restaĵoj de "Lucy", la plej malnova konata homedo kun ĉirkaŭ aĝo de 3 milono da jaroj.
Menelik-Maŭzoleo
La Menelik-Maŭzoleo troviĝas en la malnova Baata-a Kirko. Ĝi servas kiel kripto por la imperiestro, princoj kaj martiroj. Ĝi estis konstruita kiel lasta ripozejo de Menelik la 2-a, sed ankaŭ entenas restaĵojn de aliaj samfamilianoj.
Katedralo Sankta Georgo
Tio estis en 1896 konstruita en tradicia okangula formo por memorigi pri venko de imperiestro Menelik la 2-a ĉe la Batalo de Adva.
Katedralo Trinitata
La Trinitata katedralo estis konstruita en 1941 laŭ eŭropaj planoj por memoro de la liberiĝo el sub la itala okupado (1936-1941). En la katedralo troviĝas kripto de imperiestro Haile Selassie la 1-a.
Monto Entoto
Adis-Abebo kuŝas ĉe piedoj de Monto Entoto. De la 3.200 metrojn alta pinto oni povas ĝui impresan panoramon pri la tuta urbo. Sur la monto troviĝas la Preĝejo de Sankta Maria (konstruita en 1885).
Garaballa
Garaballa [garaBAja] estas municipo de Hispanio, en la Provinco Kvenko, regiono de Kastilio-Manĉo.
Loĝantoj
La lokano nomiĝas "garaballero". La censita loĝantaro en 2016 estis de 72 loĝantoj kaj la denseco estas de 1 loĝ/km².
Situo
Garaballa estas situanta en la orienta parto de Kastilio-Manĉo en la komarko aŭ distrikto Serranía Media-Campichuelo kaj Serranía Baja en la plej orienta parto de la Provinco Kvenko, je altitudo de 954 m super marnivelo.
La areo de ties teritorio estas de 71,88 km². La geografiaj koordinatoj estas 39°48′45″N 1°22′29″Ok.
Ĝi limas kun la municipoj Narboneta, Talayuelas, Mira, Aliaguilla, Henarejos kaj Landete.
Historio
Estas kastelo de araba deveno de la 9-a jarcento. La noo de la vilaĝo devenas el la araba lingvo.
Ekonomio
Agrikulturo kaj brutobredado tradicie, krom ĉasado. Servoj kaj loĝejoj (rura turismo).
Pentti Saarikoski
Pentti Saarikoski (2-a de septembro 1937 Impilahti – 24-a de aŭgusto 1983 Joensuu) estis finna poeto, verkisto kaj tradukisto.
Liaj provoj skribi romanon ne bone sukcesis. Li provis traduki librojn al finna ekzemple el angla, sed li ne parolis anglan bone, pro tio parto el iliaj tradukoj estas malprecizaj. En gazetoj li uzis pseŭdonimon Nenä (nazo). Li ankaŭ verkis scenarojn por filmoj.
Saarikoski drinkis multe. Li parolis pri tio en publikeco. Li estis en edzeco kvar fojojn.
9364 Clusius
9364 Clusius estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la belga astronomo Eric Walter Elst elde la Observatorio La Silla, en Ĉilio.
Nomo
Ĝi estis nomita en memoro de la flandria kuracisto kaj plantosciencisto Charles de l'Écluse (1526–1609), konata sub la latinigita nomo Carolus Clusius. Li estas fama pro sia katalogo de desegnoj de pli ol 200 plantoj, kiuj li studis en la suda Francio, Portugalo kaj Hispanio. Lia klasiga sistemo proponis la ideon de naturaj familioj. La Kluziacoj estas planta familio nomita en lia honoro, kaj oni diras, ke li enkondukis la tulipojn en Nederlandon.
The Batcave
The Batcave (IFA:ðə bætkeiv; e-igo:la vesperta kelo) estis londona noktoklubo fondita en 1982, kiu reliefis en la londona noktovivo per la aparteco de sia estetiko, muziko kaj atmosfero kiu poste estis taksita gotikeca. Ĝiaj gvidvortoj estis «nepre nenia funko». La kluba skipo en 1983 survojiĝis kaj turneis en Anglio kaj Usono. Batcave estas nuntempe ankaŭ muzika kaj estetika stilo, influita de la universo de la klubo.
La klubo malfermas
La klubo malfermis la ĉe Gargoyle, 69-70 Dean street en Soho, Centra Londono kaj estis fondita de Ollie Wisdom, kiu ankaŭ direktis kaj vigligis ĝin per sia muzikgrupo The Specimen. La noktokunveno okazis ĉiumerkrede en muzikmedio inspirita de glamroko de David Bowie, nova ondo kaj nigra romantismo de la 19-a jarcento. Kvankam menciindas ke komence la klubo ne sin prezentis «gotika», termino tiam ankoraŭ ne tiel kutima, ĝi tamen baldaŭ apertiĝis al pli diversaj muzikaj fluoj kiel postpunko, rokabilo, psikobilo kaj eĉ repo kaj industria muziko, kaj eme allogis malluman publikon. La estetiko kongruis kun la muziko: murojn tegis kaj ornamis retoj da nigra bunto kaj ledo kaj alispecaj fetiĉaĵoj aŭ funebraj kaj kiĉaj objektoj; Ollie Wisdom anoncis spektaklojn kiel luktomaĉoj en kotujo, enkaĝigintaj striptizistoj, fajraĵoj, projekciado de 1930-aj hororaj filmoj, kaj garantiis kabareda, festema kaj dancema atmosfero.
The Batcave estis unu el la malmultaj kluboj nokte malfermataj en Londono kaj ĝi ekekzistis precize kiam kreskis la mendado je la nomo de londona subkulturo. Multaj famiĝontuloj vizitadis na The Batcave kiel Siouxsie Sioux, Marc Almond, la grupo Sex Gang Children, Nick Cave, Charlie Harper, Youth (Killing Joke), Robert Smith... La Ollie Wisdom invitas na Alien Sex Fiend, muzikparo kun forta universo muzika kaj vida (mortokapoj, manekenoj makulitaj per sango kaj kun distranĉitaj membroj, blanka ŝminko kaj nigra aspekto) alportas frenezetan kaj teatrecan kontribuon kiu fariĝos emblema de la klubo kaj plenumas la atendojn de la ĉeestantoj; atendovico kelkfoje longa de centoj da metroj antaŭ la prodoj de la klubo iĝas rimarkita kaj komunikiloj klopodas pritrakti la aferon. Je 1983-a halovino, la BBC planas fari raportaĵon pri la noktoklubo sed elreviĝas ĉar ne trovinte elstaran profitdonan stelulon pri kiu fokusi.
Migranta klubo
En 1982, organiziĝas The UK Batcave Tour (la britia turneo de la vesperta kelo) kaj la trupo muzikumas en diversaj amuzejoj kaj kluboj tra Britio interalie en Manchester, Leicester, Sheffield, Birmingham aŭ Liverpool kaj en Usono. Unu el la notindaj diskĵokeoj de la Batcave estis Hamish McDonald.
Muzika ĝenro «Batcave»
Nova ondo da grupoj kun distingebla Batcave-a influo poste aperis. Ĝi estas rigardata kiel «dua Batcave-a ondo». Ankaŭ en la muzikĝenro Mortroko, kelkaj grupoj sin klamis Batcave sed la demando ĉu tiu kvalifiko oportunas en tiu ĝenro estas debatata.
25jariĝo
Ollie Wisdom organizis esceptan vesperon la en la Colosseum de Vauxhall aniversare de la kulta klubo de Soho. La emfazo koncernis refiguraĵon de tiutempa estetiko (filmafiŝoj, ktp...). Dum preskaŭ ses horoj koncertis diversaj grupoj: Avoidance of Doubt, The McCarricks, Sex Gang Children. Poste, diversaj spektakloj plidistris la spektantojn. Interalie, Veronika Valentine, kiu ankaŭ prezentis sin en la Festivalo de Glastonbury, dancis sur ŝnurreto en spektaklo nomata Web of Enticement (alloga reto); La artisto Darling Vixen plenumis malĉasteman dancon uzante dekorelementojn (seĝoj, tabloj...) elmontriĝante henaajn tatuojn kaj kabalajn simbolojn.
Amika rondo
La tradicio estis unu el la plej kortuŝaj partoj de ĉiu amasa E-aranĝo kaj ofte estis metata en oficialan tagordon de SEJToj, EoLAj kaj aliaj renkontiĝoj. En postsovetia E-movado la tradicio de Amika rondo poiom malaperas. Ĝi tamen foje renkonteblas en fotoj de plej diversaj aranĝoj ankaŭ nun.
Vidu ankaŭ
Esperantistaj renkontiĝoj: Esperanto-asocioj:
Referencoj
2. Video: amika rondo de "Bonvenon al Ŭonbulismo" en 2017
Seri Tanjung Pinang
Seri Tanjung Pinang estas nova urbeto en Penango, Malajzio.
Geografio-Loko
La urbeto estas ĉe marbordo de Tanjung Tokong.
István Gárdonyi
GÁRDONYI István (ga:rdonji) estis rumanuja hungara verkisto, ĵurnalisto naskita en Temeŝvaro la 22-an de januaro 1907 kaj mortinta en Frankfurt am Main la 7-an de julio 1979.
Kariero
István Gárdonyi finis la mezlernejon en Temeŝvaro en la juda liceo (1925), diplomiĝis pri politikaj sciencoj en la universitato de Vieno (1929) kaj tie debutis kiel raportisto. De 1930 li iĝis kunlaboranto de la Temesvári Hírlap. Li intervjuis plurajn el renomaj homoj kiel komponisto George Enescu, verkisto Endre Nagy kaj komponisto Béla Bartók. Dum la dua mondmilito kaj poste li sendis el Bukareŝto raportaĵojn al gazetoj The New York Times kaj The Daily Herald, tial en la 1950-aj jaroj li estis malliberigita, kaj oni honorigis lin nur en 1964. De 1971 li partoprenis la internaciajn pacmovadojn.
Max Brod
Dum sia studado de juro en Prago li konatiĝis kun Franz Kafka, kies verkaron kaj biografion li eldonis post lia morto.
En Ĉeĥoslovakio post 1918 Brod laboris en gazetara fako de la registaro, publikigadis teatrajn kaj muzikajn kritikojn kaj eseojn kaj verkis proprajn romanojn, poemojn, teatraĵojn kaj filozofiajn verkojn. En 1939 li fuĝis antaŭ nazioj en Palestinon, kie li aktivis kie dramaturgo de la hebrea teatro Habimah. Li tradukis el la ĉeĥa, latina, hebrea kaj franca.
Les Champs Magnétiques
Les Champs Magnétiques (La Magnetaj Kampoj) estas romano de André Breton kaj Philippe Soupault. Ĝi estas fama kiel la unua verko de literatura Superrealismo. Eldonita en 1920, la aŭtoroj uzis superrealisman aŭtomatan skribadteknikon.
Max Brod
Malpli konata estas lia muzika verkaro. Liaj studfakoj ja estis - krom juro - muziko, komponado kaj piano. Li estis brila pianisto. Kiel komponisto li aktivis ĝis meze de la 1950-aj jaroj, li kreis precipe ĉambromuzikajn verkojn, inter ili 14 ciklojn de lidoj (lidociklojn, de: Liederzyklus). Lia instruisto pri komponado estis disĉiplo de Antonín Dvořák, kies muziko kaj stilo forte influis ankaŭ Brod. Oni taksas Brod kiel reprezentanton de la "mediteranea skolo" en la muziko de moderna Israelo.
Risto Ahti
Risto Tapani AHTI, naskiĝinta la 27-a de aŭgusto 1943 en Lahti estas finna poeto kaj tradukisto. Li estas libera aŭtoro ekde 1992. Risto Ahti estas publikiginta pli ol 20 poemkolektojn, kaj ankaŭ faris poemtemajn programojn en radio. Li tradukis poemojn almenaŭ el William Blake, Khalil Gibran kaj J. L. Runeberg. Poemoj de Ahti estas tradukitaj al pli ol 20 lingvoj. Li ricevis multajn premiojn. Risto Ahti loĝas en Tampereo, estas edzo kaj havas tri infanojn. Lia unua libro Talvi on harha aperis en 1967.
Les Champs Magnétiques
La Magnetaj Kampoj estas karaktera de riĉa kaj tekstura lingvo, kiu ofte ŝajnas bordi la sensencaĵon. Tiu estas konsiderata "normala" rezulto de aŭtomata skribado kaj estas konsiderinde pli logika ol la elmetaĵo de aliaj Superrealistaj teknikoj, kiel la eleganta kadavro.
Tipa alineo en Les Champs Magnetiques estas:
''La mirindaj fervojstacioj neniam koncedas rifuĝejon al ni plu: la longaj koridoroj teruras nin. Do por kontinui vivi, tiuj monotonaj minutoj estas sufokendaj, tiuj ĉifonoj de jarcentoj. Foje ni amis la lastajn somerajn tagojn de la jaro, la maldikaj ebenaĵoj kie la fiksrigardo de niaj okuloj fluis kiel tiuj impulsaj kutimoj de nia infaneco. Restas nenio krom reflektaĵoj nun en la arbaro replenloĝantigita kun absurdaj bestoj, kun bone konataj kreskaĵoj.''
La divizioj inter ĉapitroj estis la punkto kiam la verkistoj ĉesis skribi je la fino de la tago. La venonta ĉapitro estis komencita la sekvantan matenon.
Breton donis multajn intervjuojn pri la skribado de la libro.
La sendependa rokgrupo The Magnetic Fields havas la saman nomon.
Referenco
Tiu ĉi artikolo estis rekte tradukita el la angla versio la 15-an novembro, 2006.
Kafiristano
Kafiristano, Kafirio, Kāfiristān aŭ Kāfirstān (کافرستان) estas historia regiono kiu kovris la teritoriojn de la nuna Nuristano en Afganio kaj ties ĉirkaŭoj. Ĝi ricevis ankaŭ la nomon "Afica", sed tio estis ŝanĝita pro sia simileco kun la nomo de la similnoma kontinento. Tiu historia regiono kuŝas, kaj ĉefe enhavas, la basenojn de la riveroj Alingar, Peĉ, Landai Sin kaj Kunar, kaj la interajn montarojn. Ĝi limas kun la ĉefa teritorio de Hindu Kuŝ norde, la urbo Ĉitral en kio estas nune Pakistano oriente, la Kunar Valo sude, kaj la rivero Aliŝang okcidente. Kafiristano ricevis sian nomon pro la Nuristananoj nome loĝantoj de la regiono, kiu iam sekvis formon de antikva Hinduismo, estis ne-islamanoj kaj estis tiele konataj fare de la ĉirkaŭa islama loĝantaro kiel kafiroj, signife "nekredanto". Ili estas tre proksime rilataj al la Kalaŝoj, nome tre fiere sendependa popolo kun distingaj kulturo, lingvo kaj religio.
Metalo (apartigilo)
Metalo povas esti:
János Imre
János Imre [jAnoŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo Imre János estis hungara filozofo, teologo, romkatolika pastro, membro ordinara de Hungara Scienca Akademio (1830)
János Imre naskiĝis la  1790 en Nagyfüged. Li mortis la 1832 en Pest (urbo).
Biografio
János Imre frekventis gimnazion en Gyöngyös, poste porpastran lernejon en Eger, fine universitaton en urbo Pest. Li ricevis doktoran titolon pri filozofio en 1808, pri teologio en 1813. Li pastriĝis en 1813. Li ekinstruis jam pli frue en ĉeflernejo de Eger en 1808. Ekde 1812 li havis taskon en biblioteko de Eger. Li komencis instrui en universitato de Pest en 1822. Li multe laboris en preparo de filozofia vortaro de MTA.
Sociolekto
En lingvoscienca fako, sociolekto estas lingvo aŭ dialekto de socia grupo posedanta sian propran subkulturon. Ĝi estas gramatike kaj/aŭ vorttrezore malsama disde ties fontlingvo(j).
Ekzemple ĵargono aŭ slango estas sociolektoj.
La "Sociolekta Triopo" de Manuel Halvelik
Ĉar Esperanto estas relative juna lingvo, Manuel Halvelik eldonis tri sociolektojn por helpi tradukistojn rilate al arĥaismaj lingvaĵoj, dialektoj kaj slangoj. Tiuj sociolektoj estas respektive:
Konuoloĝio
Konuoloĝio estas algebra strukturo parenca al la grupoj. En ĉiu vertikalo kaj en ĉiu horizontalo, ĉiu elemento aperas po unu fojon: tial konuoloĝioj estas subaro de latinaj kvadratoj. Aplikoj estas en numeriko, kriptologio kaj ĝenerala algebro.
Z, Q kaj R rilate al minus estas konuoloĝioj. En konuoloĝio, la pluson oni aliflanke difinas tiel ĉi: a + b := a * ((b * b) * b). Facilas pruvi, ke veras komuteco a + b = b + a en ĉiu konuoloĝio. Ĝenerale, tiu pluso ne estas asocieca, krome konuoloĝio ĝenerale ne estas duongrupo.
Formala difino
La algebra strukturo (J,*) estas konuoloĝio, se
Rimarkoj:
Rudolf Hromada
Rudolf HROMADA (naskiĝis la ; mortis la ) estis ĉeĥa esperantisto, Esperanto-vortaristo kaj bankoficisto. Membro de Lingva Komitato kaj de la Akademio de Esperanto.
Vivo
Pri lia vivo estas malmulte konata. Post kvarjara restado en la koncentrejo Buchenwald Hromada en 1945 revenis al Prago.
Esperanto-agado
Hromada estis profunda konanto de la lingvo kaj kune kun Stanislav Kamarýt la gvidanta personeco de la movado dum la tutaj jardekoj, kiun li organizis ankaŭ internacie, kaj metis bazon por ĝia altnivela tradicio kiel la ĝenerala sekretario de la tiama Ĉeĥoslovaka Asocio Esperantista en la jaro 1922. Li estis ano de la Internacia Centra Komitato (ICK) depost ĝia fondo ĝis 1930, poste konsilanto, kaj komitatano de UEA.
Kune kun K. Bouška li fondis kaj de 1921 ĝis 1923 redaktis Ĉeĥoslovakan Gazeton kun suplemento Nova Eŭropo, kie li defendis la rajtojn de la malgrandaj popoloj. Same li estis longjara eldonanto kaj ĉefredaktoro de la revuo La Progreso, revuo unu el la plej bonaj, kun alta nivelo lingva, literatura kaj informa, post la dua mondmilito la dua ĉefredaktoro de la Revuo Esperantista. Aŭtoro de la plej bonaj vortaroj (Esperanta-ĉeĥa kaj ĉeĥa-Esperanta).
Tradukado
Virtuoze li tradukadis el preskaŭ ĉiuj ĉeĥaj poetoj (Erben, Sv. Čech, Machar, Bezruč, Heyduk, Sládek, Vrchlický, Zeyer, Wolker, Dyk, Seifert, Sova, Šrámek, Toman, Neumann k. a.), same kantojn kaj ariojn. Liaj tradukoj aperadis en Esperanto-gazetoj de la tuta mondo. Krestomatio el liaj tradukoj aperis en la almanako de Ĉeĥa Esperanto-Asocio sub la nomo Intima Triptiko.
Bildaro
<Gallery> Dosiero:HROMADA.JPG|Rudolf Hromada Dosiero:1966 Esperanta-Ĉeĥa-Esperanta Poŝvortaro.jpg|Esperanta-Ĉeĥa-Esperanta Poŝvortaro, 1966. Dosiero:1978 Intima Triptiko.jpeg|Intima Triptiko, 1978. </Gallery>
Wolfgang Capito
Wolfgang Fabricius Capito (Wolfgang Köpfel) (1478-1541) estis germana humanisto, teologo, reformisto, amiko de Erasmo de Roterdamo (1467-1536) kaj unu el la estroj de la Reformacio en Strasburgo, lernanto de Mateo Celo (1477-1548) kaj Jakobo Sturmo (1489-1553) kaj oponanto de Thomas Murner (1475-1537).
Princino de Marso
Princino de Marso, originale A Princess of Mars, estas sciencfikcia romano de Edgar Rice Burroughs. La libro estas la unua en lia romanserio Barsoom pri la heroo John Carter sur planedo Marso.
Wolfgang Capito
Li faris siajn unuajn studojn en sia naskiĝurbo kaj poste li studis en la Latina Lernejo en Forchajmo. Pli malfrue li eniris en la Universitaton de Ingolstadt, kie li ricevis sian diplomon kiel Bakalaŭro pri Artoj, en 1501. En 1504, li enmatrikuliĝis en la Universitato de Hajdelbergo, kie li studis juron kaj medicinon.
Princino de Marso
En 1938 aperis esperanta traduko fare de K. R. C. Sturmer.
En la libro, usonano John Carter mistere transportiĝas al Marso (tie nomata "Barsoom"), kie li travivas vakerecajn aventurojn kaj interalie liberigas la savendulinon kaj marsanan princinon Dejah Thoris.
Wolfgang Capito
En 1515, li licenciiĝis en la Universitato de Frajburgo kiel Doktoro pri Teologio, kaj tie li enamikiĝis al Jakobo Vimfelingo (1450-1528), Udalrikus Zasius (1461-1536) kaj al Gregorio Rajŝo (1470-1525). Li studis la hebrean kun Mateo Adriano (1475-1521). En tiu sama jaro li okupis postenon en la Katedralo de Bazelo kaj tie li akiris katedron kiel profesoro pri teologio en la Universitato de Bazelo.
Tie li konatiĝis kun Ulriko Zvinglo (1484-1531) kaj sin donis al la studo pri la greka kaj la hebrea samkiel pri la skolastikistoj. Li kuniĝis al kelkaj erudiciuloj alianciataj al Johano Frobeno (1460-1527) samkiel Johano Okolampado (1482-1531), Konrado Pelikano (1478-1556), Vito Amerbako (1503-1557), Beatus Rhenanus (1485-1547) kaj Erasmo de Roterdamo (1467-1536).
Vidu ankaŭ
<Gallery> William-Adolphe_Bouguereau_(1825-1905)_-_Homer_and_his_Guide_(1874).jpg| Homero (898 a.K. - 828 a.K.) Dosiero:Augustine of Hippo.jpg| Aŭgusteno (354 - 430) Arius_portr%C3%A9.jpg| Ario (256 - 336) Johannes_Chrysostomos_Mosaik.jpg| Johano Krizostomo (349-407) Murner_und_Wimpfeling.jpg| Jakobo Vimfelingo (1450-1528) Augustinus3Bd1556.JPG| Johano Frobeno (1460-1527) Huldrichus_Zasius.jpg| Udalrikus Zasius (1461-1536) Epitaph_des_Eichst%C3%A4tter_Domherrn_Caspar_Adelmann_von_Adelmannsfelden.jpg| Kasparo Adelmano (1464-1541) Holbein-erasmus.jpg| Erasmo de Roterdamo (1467-1536) Houghton_Typ_520.03.736_-_Margarita_philosophica.jpg| Gregorio Rajŝo (1470-1525) Matth%C3%A4us_Adriani_(1475-1521).jpg| Mateo Adriano (1475-1521) Thomas_Murner.jpg| Thomas Murner (1475-1537) Matth%C3%A4us-Zell.jpg| Mateo Celo (1477-1548) Konrad-Pelikan.jpg| Konrado Pelikano (1478-1556) CHE Fribourg COA.svg| Konrad Treger (1480-1543) Johannes_Oecolampadius.jpg| Johano Okolampado (1482-1531) Ulrich-Zwingli-1.jpg| Ulriko Zvinglo (1484-1531) Beatus_Rhenanus_-_Imagines_philologorum.jpg| Beatus Rhenanus (1485-1547) Ulrich_von_Hutten.png| Ulriko de Huteno (1488-1523) Jacques_Sturm-Strasbourg.jpg| Jakobo Sturmo (1489-1553) Kaspar-Schwenkfeld.jpg| Kasparo Ŝvenkfeldo (1489-1561) Printer's Device for Andreas Cratander, by Hans Holbein the Younger.jpg| Andreo Kratandro (1490-1540) Schwebel001.JPG| Johano Ŝvebelo (1490-1540) Martin_Bucer.png| Marteno Bucero (1491-1551) Simon_Grynaeus_(1493-1541).jpeg| Zimono Grineŭs (1493-1541) Caspar-Hedio-1.jpg| Kasparo Hedio (1494-1552) Kaspar Megander (1495-1545).png| Kasparo Megandro (1495-1545) Elementale cosmographicum.png| Martin Borrhaus (1499-1564) MARVILLE.JPG| Pierre Tossanus (1499-1573) Ludwig_Haetzer.jpg| Ludoviko Hacero (1500-1529) DEU Wemding COA.svg| Vito Amerbako (1503-1557) Paul-Fagius.jpg| Paŭlo Fagiuso (1504-1549) WibrandisRosenblatt.jpg| Wibrandis Rosenblatt (1504-1564) Johannes_Sturm_by_Jacob_van_der_Heyden.jpg| Johano Sturmo (1507-1589) Simon-Sulzer.jpg| Zimono Sulcero (1508-1585) Michael_Servetus.jpg| Mikaelo Serveto (1511-1553) Johann_Conrad_Ulmer.jpg| Johann Konrad Ulmer (1519-1600) FaustusSocinus.jpg| Fausto Sozzini (1539-1604) Michael Philipp Beuther (1564-1616).png| Michael Philipp Beuther (1564-1616) Real-Encyklopädie für protestantische Theologie und Kirche.png| Johann Jakob Herzog (1805-1882) </Gallery>
Matena laŭdo
La matena laŭdo estas la matena preĝo en la katolika eklezio. Ĝi estas parto de la liturgio de la horoj. Kutime ĝi konsistas el himno, psalmoj, biblia legaĵo, laŭdkanto de Zeĥarja, petoj, Patro nia, resuma preĝo kaj beno.
Liturgio de la horoj
La liturgio de la horoj (latine liturgia horarum) estas en kristanismo la preĝado en pluraj (plej ofte 4 ĝis 8) tempoj de la tago laŭ difinita modelo. Ĝi originas el la juda tradicio preĝi trifoje tage kaj estas respondo al la ordono de Sankta Paŭlo "Preĝu senĉese" (1 Tes 5, 17).
En la katolika eklezio, ĉiuj sacerdotoj kaj monaĥoj estas devigataj preĝi la liturgion de la horoj, kiu konsistas el sep "horoj" (periodaj preĝadoj):
La Dua Vatikana Koncilio ordonis forigi unu mezan horon, tiun kiu nomiĝis "la unua" (latinlingve prima), sed konservis por la komunuma preĝado de la monaĥoj la aliajn tri mezajn horojn, kaj permesis en aliaj cirkonstancoj elekti nur unu, tiun plej kongruan al la reala taghoro.
Tiuj katolikaj diakonoj, kiuj ne alstrebas la sacerdotan ordinon, devas preĝi nur la matenan laŭdon kaj la vespron.
Batu Lanchang
Batu Lanchang estas urbeto en Penango, Malajzio.
Fraine
Fraine estas komunumo de Italio.
Vortaro de la Franca Akademio
La Vortaro de la Franca Akademio aŭ en la franca Dictionnaire de l’Académie française estas vortaro kies redakto kaj disvastigo konstituas unu el la celoj de la Franca Akademio.
Normiga verko
Male al priskribaj vortaroj kiaj Le Robert aŭ la Petit Larousse, kiuj celas priskribi la staton de la franca lingvo kiel ĝi estas nun parolata, la Dictionnaire de l’Académie Française celas konservi la literaturan francan lingvon, kiel ĝi devus esti verkita (kaj parolata).
Owo
estas grandurbo en Niĝerio, en la federacia ŝtato Ondo, situanta en la sudokcidento de Niĝerio.
Geografio
situas rande de montetaro en la sudokcidenta sekcio de la lando.
Historio
estas lulilo de joruba kulturo. Inter la jaroj 1400 kaj 1600 ĝi estis ĉefurbo de la joruba urboŝtato. Restis terakotaj skulptaĵoj el la 15-a jarcento. Baldaŭe la tereno estis grava por eburo. En 1893 komenciĝis dominado de britoj. Post la sendependiĝo la nuna subŝtato estis kreita en 1976.
Ekonomio
estas agrikultura centro. En la ĉirkaŭaĵo oni kultivas ignamojn, maniokojn, nuksojn, maizojn, kakaojn, rizojn, teojn kaj kotonojn. La tereno estis origine kovrita per densa tropika pluvarbaro.
18843 Ningzhou
18843 Ningzhou estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la en la kadro la kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Owo
Klimato
situas en tropika klimato. La averaĝa temperaturo estas ĉ. 23-26 °C. Jare pluvas ĉ. 1500 mm. En ĉiuj monatoj pluvas, sed inter aprilo-oktobro pli ofte.
Trafiko
El ĉefvojoj kuras al Akure kaj Beninurbo, krome estas vojo al Ikare.
(14735) 2000 DV86
(14735) 2000 DV86 estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la dum la kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Dino
Dino (simbolo dyn, el greka δύναμις, dynamis, signifante povon, forton) estas mezurunuo de forto en CGS, devena mezurunuo el SI. dyn = g * cm / s2
La merzorunuo estas unue proponita per Joseph David Everett en 1861.
Inversiga formulo de Möbius
En matematiko, inversiga formulo de Möbius estas formulo por rea kalkulo de la fonta nombra vico. Ĝi estas uzata en nombroteorio.
Ĝi estas nomita en honoro de germana matematikisto August Ferdinand Möbius, kiu la unua prezentis ĝin.
Se g(n) kaj f(n) estas aritmetikaj funkcioj tiaj ke g estas donita per f kiel
kie la sumo estas tra ĉiuj pozitivaj divizoroj d de n, tiam la originala f(n) povas esti kalkulita per g(n) per la inversiga formulo:
kie μ estas la funkcio de Möbius.
En la lingvo de kunfaldaĵo de Dirichlet, la unua formulo povas esti skribita kiel
kie * signifas la kunfaldaĵon de Dirichlet kaj 1 estas la konstanta funkcio 1(n)=1. La dua formulo estas tiam skribata kiel
Ripetitaj transformoj
Por donita aritmetika funkcio, oni povas generi dudirekte malfinian vicon de la aliaj aritmetikaj funkcioj per multfoja apliko de la sumado.
Ekzemple, se starti de la eŭlera φ funkcio kaj multfoje aplikas la transforman procezon, rezultiĝas:
Se starti de la funkcio de Möbius mem, la listo de funkcioj estas:
Ambaŭ el ĉi tiuj listoj de funkcioj etendas malfinie en ambaŭ direktoj. La inversiga formulo ebligas rean trairon de ĉi tiuj listoj. La generitaj vicoj povas eble esti pli facile komprenitaj per konsidero de la respektiva serio de Dirichlet: ĉiu ripetita apliko de la konverto respektivas al multipliko per la rimana ζ funkcio.
Ĝeneraligoj
Ekvivalenta formulaĵo de la inversiga formulo pli utila en kombinatoriko estas sekva. Estu F(x) kaj G(x) komplekso-valoraj funkcioj difinitaj sur la intervalo [1, ∞) tiaj ke
tiam
kie la sumoj estas tra ĉiuj pozitivaj entjeroj n kiu estas malpli grandaj ol aŭ egalaj al x.
Ĉi tiu laŭvice estas speciala okazo de pli ĝenerala formulo. Se α(n) estas aritmetika funkcio havanta inverson de Dirichlet α−1(n) kaj