cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Sankt Peter-Pagig
Historio
La unua dokumenta mencio de Sankt Peter datiĝas el la jaro 1137 kiel sancto Petro kaj Pagig en la jaro 1160 kiel de Puigo. La vala preĝejo de Sankt Peter, kiu la unua fojon estis menciita en la jaro 831, estis la religia kaj politika centro de la valo Schanfigg. La preĝejo dum mezepoko apartenis al la Monaĥejo Pfäfers, kiu ankaŭ enkasigis la interezojn. Sankt Peter dum malfrua mezepoko estis tribunalkomunumo de la koira episkopejo kaj sidejo de la episkopa vokto. Ĝi konsistis el la vilaĝoj Sankt Peter, Pagig, Peist, Molinis, Pagig, Castiel, Lüen, Calfreisen kaj Maladers. Ĝis 1338 la Senjoroj de Vaz estis la mastroj de la regiono. Poste la Grafoj de Werdenberg kaj ek de 1363 la Grafoj de Togenburgo. En la jaro 1436 la tribunalkomunumo Sankt Peter aliĝis al la Dektribunala Federacio. Ek de 1479 la landa suvereneco apartenis al Aŭstrio. En la jaro 1652 la civitanoj de la tribunalkomunumo sin liberaĉetis de Austrio kaj en la jaro 1657 ankaŭ de la episkopejo de Koiro.
Brănișca
Brănișca (braniŝka) (hungare: Branyicska) estas komunumo en Rumanio okcidente de Deva. Administre apartenas al ĝi la vilaĝoj Bărăștii Iliei, Boz, Căbești, Furcșoara, Gialacuta, Rovina, Târnava kaj Târnăvița. En 1910 ĝi havis 448 loĝantojn (rumanoj, hungaroj); en 1992 919. Ĝia unua skriba mencio estas el 1329. Ĝis 1919 ĝi apartenis al Hungario (Hunyad vármegye).
Mateo la 1-a Visconti
Mateo la 1-a VISCONTI (naskiĝis en Invorio, en la 15-a de aŭgusto 1250 - mortis en Crescenzago, en la 24-a de junio 1322) estis Kapitano de la Popolo de Milano. Kromnomita Mateo la Granda, li estis filo de Teobaldo Visconti (1225–1275) - kiu estis pranevo de la ĉefepiskopo de Milano, Ottone Visconti - kaj Anastasia Pirovano, nevino de la kardinalo Uberto Pirovano, episkopo de Milano.
Biografio
Mateo estis militisto kaj fidela servisto de sia praonklo Ottone, en liaj bataloj por la konkero de la povo sur Milano. En 1287, lia praonklo nomumis lin "kapitano de la popolo" de Milano. Rudolfo la 1-a el Germanio, Adolfo de Nasaŭ (1255-1298), reĝo de Germanio (1292-1298), Alberto la 1-a el Germanio kaj Henriko la 7-a el Germanio, ĉiuj ili indikis Mateon kiel imperia vikario sur la tuta Lombardio, ofico kiun li konservis ĝis siaj lastaj tagoj. Lia influsfero etendiĝis el Piemonto, Emilio-Romanjo, Bolonjo ĝis Ĝenovo.
En aŭgusto 1269 li edziĝis al Bonacosa Borri (1254-1321), filino de la kapitano Squarcino Borri (1230-1277) , kiu donis al li dek gefilojn. En decembro 1287, kiam lia praonklo lin nomumis Kapitano de la Popolo, Mateo estis 37-jara. En tiu sama jaro, li intervenis kiel arbitracianto inter kamunaj ribeluloj estritaj de la familio Federici kaj la komunumo de Brescia de la episkopo Berardo Maggi. Post du jaroj li konfirmiĝis kiel Kapitano de la Popolo. Rodolfo la 1-a lin nomumis en majo 1288 kiel ĝenerala vikario nome de Lombardio.
Messey-sur-Grosne
Messey-sur-Grosne estas franca komunumo, kiu situas en departemento Saône-et-Loire kaj en regiono Burgonjo.
Geografio
Messey-sur-Grosne enhavas la vilaĝon Messey-sur-Grosne (bourg) kaj la vilaĝetojn Messey-le-Bois, La Riepe kaj Saint-Nicolas. La rivero Grosne trapasas la vilaĝon, kies nomo memorigas ĝin.
Historio
La vilaĝo apartenis al la abatejo de Tournus. La kastelo estis el rozkoloraj brikoj konstruita dum la 15-a jarcento.
Famuloj
Tie vivis Laurent Brocard (meblo-artisto).
Pál Stefanovits
Pál Stefanovits [ŝtefanoviĉ], laŭ hungarlingve kutima nomordo Stefanovits Pál estis hungara inĝeniero, kemiisto, profesoro, ordinara membro de Hungara Scienca Akademio (1976). Lia filo estis Péter Stefanovits.
Pál Stefanovits naskiĝis la  1920 en Košice, mortis la  2016.
Biografio
Pál Stefanovits apartenis al la hungara minoritato en Ĉeĥoslovakio. Li studis en Hungara Reĝa Teknika kaj Ekonomia Universitato József en Budapeŝto inter 1938-1942. Post la diplomo li eklaboris en geologia instituto. En 1949 li ricevis postenon en akademia instituto, kie li okupiĝis pri la grundoj. Li profesoriĝis (kiel katedrestro) en 1965 en altlernejo de Gödöllő. En 1967 li doktoriĝis antaŭ la akademio. Li estis rektoro inter 1969-1975. Li ricevis memormedalojn kaj premiojn inter 1973-2007.
Édouard Vuillard
Jean-Édouard Vuillard (france: [vɥijaʁ]; 11 novembro 1868 - 21 junio 1940) estis franca pentristo, ornama artisto kaj presisto. De 1891 ĝis 1900, li estis eminenta membro de la, farante pentraĵojn kiuj kunmetis areojn de pura koloro, kaj internajn scenojn, influitajn de japanaj presaĵoj, kie la temoj estis miksitaj en koloroj kaj patroneoj. Li ankaŭ estis ornama artisto, pentrante teatrajn arojn, internajn ornamadajn panelojn kaj projektis telerojn kaj vitralojn. Post 1900, kiam la Nabis rompiĝis, li adoptis pli realisman stilon, pentrante pejzaĝojn kaj internojn kun bonegaj detaloj kaj vivaj koloroj. En la 1920-aj jaroj kaj 1930-aj jaroj li pentris portretojn de elstaraj figuroj en franca industrio kaj artoj en iliaj familiaraj medioj.
F
F estas la 6-a litero de la latina alfabeto kaj la 7-a de la esperanta alfabeto. La litero F signifas la jena:
Neu Kaliß
Neu Kaliß estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Ludwigslust-Parchim de la federacia lando Meklenburgo-Antaŭpomerio, kaj apartenas al la administra komunumaro Amt Dömitz-Malliß. Fine de la komunumo havis  loĝantojn.
NYO
La vorto havas plurajn signifojn:
Jamajka kolombo
La Jamajka kolombo aŭ Kariba kolombo (Leptotila jamaicensis) estas granda specio de birdo de la familio de Kolombedoj kiu inkludas turtojn kaj kolombojn. Ĝi troviĝas en la Kajmanaj Insuloj, Kolombio (insulo San Andrés), Honduro (Islas de la Bahía), Jamajko, kaj Meksiko (Jukatano). Ĝi estis enmetita en Nova Providenco de Bahamoj. Ties naturaj habitatoj estas tropikaj kaj subtropikaj sekaj arbaroj, tropikaj kaj subtropikaj humidaj foliarbaroj, kaj tre degraditaj iamaj arbaroj.
8861 Jenskandler
8861 Jenskandler estas malgranda malhela asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la germanaj astronomoj Freimut Börngen kaj Lutz D. Schmadel elde la Observatorio Karl Schwarzschild, en Tautenburg (Germanio).
Jakobia simbolo
La jakobia simbolo estas ĝeneraligo de la simbolo de Legendre donita de Jakobio en 1837. Ĝi estas de teoria intereso en modula aritmetiko kaj aliaj branĉoj de nombroteorio, sed ĝia ĉefa uzo estas en komputa nombroteorio, aparte primeca provado kaj faktorigo de entjero; ĉi tiuj laŭvice estas gravaj en ĉifriko.
Jamajka kolombo
Taksonomio
Kvar subspecioj estas agnoskitaj, nome la jenaj:
Jakobia simbolo
Difino
Por ĉiu entjero a kaj ĉiu pozitiva nepara entjero n la jakobia simbolo estas difinita kiel produto de la simboloj de Legendre respektivaj al la primaj faktoroj de n:
Kun la normala konvencio por la malplena produto estas.
Jamajka kolombo
Priskribo
Temas pri kolombo kun tre brunaj supraj partoj, pli malhelaj en flugilpintoj kaj vosto kaj iome da irizeco sur ŝultroj, kaj tre helaj blankaj subaj partoj, vizaĝo kaj frunto kun nur iom da helbruna nuanco en flankoj kaj brusto. La beko estas nigreca kaj la kruroj ruĝaj.
Jakobia simbolo
Difino
La simbolo de Legendre estas difinita por ĉiuj entjeroj a kaj ĉiuj neparaj primoj p per
Se, a estas kvadrata restaĵo (mod p). Se, a estas kvadrata nerestaĵo (mod p). Nulo estas kutime traktata kiel speciala okazo.
Propraĵoj de la simbolo de Legendre
La simbolo de Legendre havas jenajn propraĵojn, kiuj estas facile konkludataj de ĝia difino:
La simbolo de Legendre obeas ankaŭ la leĝon de kvadrata reciprokeco (kiu estas ne tiel facile konkludata):
kaj ĝiaj suplementoj
Propraĵoj de la jakobia simbolo
Ĉi tiuj faktoj, eĉ la reciprokecaj leĝoj, estas simplaj konkludoj de la difino de la jakobia simbolo kaj de la respektivaj propraĵoj de la simbolo de Legendre.
Se m estas nepara primo do jakobia simbolo estas ankaŭ simbolo de Legendre.
Simile al la simbolo de Legendre:
978 Aidamina
978 Aidamina estas mezgranda malhela asteroido de la ĉefa asteroida zono, malkovrita la de la rusa astronomo Sergej Beljavskij elde la Simeiza observatorio, en Krimeo. Sendepende, la germana astronomo Max Wolf remalkovris ĝin la sed anoncis pli frue ties malkovron.
Jakobia simbolo
Propraĵoj de la jakobia simbolo
Sed, malsimile al simbolo de Legendre:
Ĉi tiu estas ĉar por ke a estu restaĵo (mod n) ĝi devas esti restaĵo module ĉiu primo kiu dividas na n, sed por, ĝi povas esti nerestaĵo module nulo, du aŭ iu para kvanto el la primoj dividantaj na n.
978 Aidamina
Nomo
Ĝia nomo venas de tiu de "Ajda Minajevna", unu amikino de la familio de la malkovrinto.
Jakobia simbolo
Propraĵoj de la jakobia simbolo
Ankaŭ, se, do estas PGKD(a, b) > 1.
Motivado
La permanaj algoritmoj uzataj en la 19-a jarcento por primeca provado kaj faktorigo de entjero, kaj ankaŭ multaj kalkuloj bezonataj por evoluo de algebra nombroteorio, postulis kalkulon de multaj simboloj de Legendre.
Ekzemple, oni scias ke 9907 estas primo. Necesas kalkuli valorojn de kaj.
Kalkuloj uzante la simbolon de Legendre
Kalkulo uzante ĉi tiujn regulojn estas multe pli simpla ol per la eŭlera kriterio:
La alia ekzemplo:
La unua paŝo estas trovo ke 2183 = 59 × 37 (tamen, ĝenerale faktorigo estas malrapida procezo).
Kompreneble, eblas ke iujn el la nombroj en la enaj paŝoj necesas faktorigi.
Inău (Someș-Odorhei)
Inău [inəŭ] (hungare: Inó) estas vilaĝo en Rumanio nordoriente de Zalău. En 1910 ĝi havis 843 loĝantojn (rumanoj); en 1992 762 (rumanoj). Ĝia unua mencio skriba estas el 1387. Ĝis 1919 kaj inter 1940 kaj 1944 ĝi apartenis al Hungario (Szilágy vármegye). Administre ĝi apartenas al la komunumo Someș-Odorhei.
Jakobia simbolo
La samaj kalkuloj, uzante la jakobian simbolon
Jacobi esploris manieron kalkuli la simbolo de Legendre sen faktorigo de iuj nombroj.
Kalkula komplikeco
La vico kie la supra nombro estas malpligrandigita module la funda nombro, la supro kaj fundo estas interŝanĝitaj, la supro estas malpligrandigita module la fundo, ... estas la samo kio okazas kiam la plej granda komuna divizoro estas kalkulata uzanta eŭklidan algoritmon. La nura reala diferenco estas la maniero je kiu paraj nombroj estas traktataj kaj tio ke la signo estas ŝanĝita en la jakobia kalkulo kiam ambaŭ nombroj estas ≡ 3 (mod 4). Tiel kalkulado de la Jakobia simbolo, aŭ la simbolo de Legendre se la funda nombro estas primo, estas de la sama kalkula komplikeco kiel eŭklida algoritmo, kaj bezonas O(log n log a) paŝojn.
Inău (Someș-Odorhei)
Inău havas fervojan stacion ĉe la linio inter Baia Mare kaj Jibou. Ĝin trairas la distrikta vojo DJ108E inter Jibou kaj Benesat.
Jakobia simbolo
Kalkula komplikeco
Tio ke kaj 9907 estas primo signifas ke 2183 estas kvadrata restaĵo (mod 9907), sed ne donas aludon pri tio al kiu kvadrato ĝi estas kongrua. La algoritmo de Shanks-Tonelli estas maniero por ekscii.
Primeco provado
Estas alia eco je kiu jakobia simbolo kaj simbolo de Legendre diferenciĝas. Se la eŭlera kriteria formulo estas uzita module komponigita nombro, la rezulto povas esti aŭ ne esti la valoro de la jakobia simbolo.
Tiel se ne estas sciate ĉu nombro n estas primo aŭ komponigita, oni povas preni hazardan a, kalkuli la jakobian simbolon kaj kompari ĝi kun eŭlera formulo, Se ili malsamas do n estas komponigita. Se ili egalas por multaj malsamaj valoroj de a, n estas "verŝajne primo".
Ĉi tiu estas la bazo por la primecaj provoj: probableca primeca provo de Solovay-Strassen kaj ĝia plibonigo primeca provo de Miller-Rabin.
Dalberg (gento)
La familio Dalberg estis malnova germana nobela familio de la meza Rejno, kiu en la malfrua mezepoko unue estris la financan administrejon de Worms kaj kiu poste ĝis trans la fino de la Sankta Romia Imperio estis en gravaj pozicioj de la imperio.
Pseŭdantio
Pseŭdantio (greka: falsa floro, aŭ ŝajnfloro) estas speciala formo de infloresko, en kiu pluraj floroj kuniĝas en granda ŝajnfloro, en t.n. blumo. La unuopaj floroj estas plej ofte malgrandaj kaj forte reduktitaj. La bazo de pseŭdantio estas verticilo de brakteoj. La braktearo sub floroj nomiĝas involukro. Tiu involukro subtenas kaj envolvas aron de unuopaj floroj, kiu ekas pli aŭ malpli konuson sur la tigo.
Adolesko (romano)
'Adolesko'': Originala romano. Vaha Blazio 1987'''
Pseŭdantio
Pseŭdantioj precipe aperas ĉe la plantfamilio Asteracoj. La unuopaj floroj en la centro de la pseŭdantio ne havas  petaloj. Randaj floroj havas po unu petalo, kiu direktiĝas eksteren.
Pseŭdantioj troviĝas en jenaj plantfamilioj.
Borcut
Loĝantaro
En 1910 ĝi havis 603 loĝantojn (rumanoj); en 1992 1 017 (rumanoj).
1763 Williams
1763 Williams estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la en la kadro de la Indianaa Programo pri la Asteroidoj, elde la Observatorio Goethe Link apud Broklino en Indianao (Usono).
Nomo
Ĝia nomo honoras la usonan matematikiston kaj verkiston Kenneth P. Williams.
Borcut
Historio
Ĝia unua mencio skribe estas en 1331. Ĝis 1919 kaj inter 1940 kaj 1944 apartenis al Hungario, Szolnok-Doboka.
São Francisco (Serĝipo)
São Francisco estas municipo en la brazila subŝtato Serĝipo, kiu havis 3.393 loĝantojn en 2010.
Montcheutin
estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Ardennes (prononco []), en la regiono Grand Est (prononco [], (france, en Esperanto Granda Oriento) kaj en la antaŭa regiono Ĉampanjo-Ardenoj. Fine de en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². Administre la komunumo apartenas al la arondismento Vouziers (prononco [], ) kaj al la kantono .
Ebulioskopo
En kemio, la ebulioskopo estas aparato por precize mezuri la bolpunkton de likvo. Per tio, oni povas kalkuli la molekulmason de solvitaĵo. La mezurado per ebulioskopoj nomiĝas ebulioskopio.
Uzoj
Oni povas uzi la ebulioskopon por kalkuli la molekulmason de solvitaĵo en solvaĵo laŭ la jena leĝo: en kiu La esprimo nomiĝas la ebulioskopa konstanto; ĝia mezurunuo estas kelvino-kilogramo en molo (K·kg/mol).
Tabelo de ebulioskopaj konstantoj
Jen tabelo de ebulioskopaj konstantoj de kelkaj oftaj solvantoj.
Historio kaj etimologio
La ebulioskopo nomiĝas laŭ la latina ēbullīre “boli” kaj la helena σκοπέειν skopéein “observi”.
La unuan ebulioskopon inventis en 1838 la franco Honoré Brossard-Vidal, por mezuri la proporcion de alkoholo en alkoholaĵo. Ĝi estis pli preciza ol antaŭaj metodoj, kiuj uzis la denson: la bolpunkto malpli dependas de la ĉeesto de sukeroj kaj aliaj solvaĵoj ol la denso.
La franca kemiisto François-Marie Raoult (, 1830–1901) inventis plibonigitan ebulioskopon. Hodiaŭ, oni ofte uzas la ebulioskopon de la pola kemiisto Wojciech Alojzy Świętosławski (1881–1968).
1400-aj jaroj
Amerikoj
La Inkaa imperio etendiĝas.
Baillou
Baillou estas franca komunumo situa en la departemento Loir-et-Cher kaj en la regiono Centro-Valo de Luaro. Ĝi apartenas al la arondismento Vendôme kaj la kantono Le Perche (ĝis 2015 ĝi apartenis al la kantono Mondoubleau).
Geografio
La komunumo enhavas centran vilaĝon kaj multajn vilaĝetojn.
Historio
La unua preĝejo datiĝas de la 3-a jarcento. La unua kastelo datiĝas de la mezepoko.
Vidindaĵoj
La bienoj estas kunstruiĝataj kun belaj ruĝaj stonoj (roussard).
Epokoj (muziko)
Epoko en muziko estas fazo, en kiu dominas stilaj komunecoj.
Baillou
Vidindaĵoj
La kastelo prezentas mezepokajn, renesancajn aŭ ludoviko la 13-a-stilajn partojn.
Esperanta vivo
Okaze de la eŭropaj balotoj, Eŭropo - Demokratio - Esperanto ricevis 1 voĉdonon (1,06%) en 2009 kaj 2 voĉdonojn (1,82%) en 2014.
Epokoj (muziko)
En la 21-a jarcento la klasifikado de muziko laŭ stiltendencoj iĝas pli kaj pli detala, do ekz. la historion de ĵazo oni subdividas jene:
En la popmuziko kutimas la subdivido laŭ jardekoj.
Ĉiu muzika epokonocio tamen ŝajnas probleme, ĉar ĝi pretendas, ke diferencaj stiloj en la historio deŝanĝiĝus senpere kaj komplete. Ĉi tio kaŭzas problemojn de limigo, ĉar fakte ĉiam ekzistis stiltendencoj, kiuj havis malmultan komune kaj ofte ankaŭ kontraŭis unu la alian,fluaj transiroj, nur regione gravaj stiloj ktp. Ekz. gvidaj muziksciencistoj opinias, ke Viena klasiko kaj romantiko formas grandepokon kun interna stilvarieco. Antaŭ la fono de tia kritiko estas preferenda ne paroli de muzikepokoj, sed de muzikstiloj
Endre Szabó (verkisto)
Endre SZABÓ [sabO], laŭ hungarlingve kutima nomordo Szabó Endre estis hungara verkisto, poeto, ĵurnalisto, tradukisto, juristo, membro de Societo Petőfi.
Endre Szabó naskiĝis la  1849 en Hungario, en Nagytoronya (nuntempa Veľká Tŕňa en Slovakio). Li mortis la 1924 en Budapeŝto. Lia edzino estis Janka Szabóné Nogáll.
Biografio
Endre Szabó pristudis juron en Sárospatak, kie jam li komencis verkadi. Post kelkaj jaroj li ekhavis la eblecon labori en Budapeŝto, same li havis ŝancon aliĝi al literaturaj rondoj. Liaj poemoj kaj aliaj verkoj aperis en konataj gazetoj, ekzemple en Vasárnapi Ujság. En 1877 li ekredaktis revuon, samtempe li jam ne plu laboris kiel juristo. En 1880 li edziĝis. Li tradukis el la germana, franca, sed precipe rusa lingvoj. Kelkfoje li vojaĝis al Rusio, estis li, kiu la unua komencis traduki gravajn rusajn verkojn.
Andrate
Andrate estas komunumo de Italio. Ĝi apartenas al la regiono Piemonto kaj al la provinco Torino, kiu ekde la 1-a de januaro 2015 havas la nomon metropola urbo Torino. Fine de en la komunumo vivis. Najbaras la komunumoj Settimo Vittone, Donato (BI), Nomaglio, Borgofranco d'Ivrea kaj Chiaverano.
Insulo Holbox
Holbox ("nigra truo" en Jukatana majaa lingvo) estas insulo en la meksika ŝtato Quintana Roo, ĉe la norda marbordo de Jukatano. Ĝi estas proksimume 41.84 km longa kaj 1.5 km larĝa, kaj estas separata el la kontinento pere de 10 km de neprofunda laguno kiu estas hejmo de flamengoj, pelikanoj kaj alia riĉa vivularo. Holbox estas parto de Municipo Lázaro Cárdenas kaj ankaŭ parto de la Biosfera Rezervejo Yum Balam.
La ĉefa enspezofotno de la insulo estas fiŝkaptado. Tamen, la insulo ĝuas disvolvigon de kreskanta turismo ekzemple por rigardado al la balenŝarko. Omaro estas la ĉefa produkto de fiŝkaptado kaj tio estas fonto de la loka kuirarto.
K
K (aŭ ko) estas la 11-a litero de la latina alfabeto kaj la 15-a litero de la esperanta alfabeto. La litero K havas jenajn signifojn:
Bastei Lübbe
La eldonejo Bastei Lübbe - germane Bastei Lübbe Verlag - estas germanlingva libroeldonejo, kiu specialiĝis pri poŝlibroj. Ĝi baziĝas je la eldonejo Bastei ("bastiono")fondita en Kolonjo en 1949 - la eldoneja nomo aludas al la proksimeco de tiu malnova eldonejo al la restaĵoj de la mezepoka bastiono de la urbo. En 1953 la eldonisto Gustav Lübbe el la urbo Bergisch Gladbach proksime de Kolonjo transprenis la eldonejon, ĝi iĝis parto de entute sep eldonejoj en firmaa grupo de familio Lübbe kaj ekhavis sian nunan nomon. Ĝis la jaro 1963 publikiĝis aparte favorprezaj kaj literature senpretendaj romanetoj, ekde tiam ofertiĝis la tuta gamo de poŝlibroj. Ekde 1995 la filo Stefan Lübbe gvidas la firmaon, kiu en 2010 translokiĝis malmultajn kilometrojn de Bergisch Gladbach al la urboparto Mülheim de Kolonjo. Nun en la eldonejo aperas inter 350 kaj 400 novaj librotitoloj po jaro.
Por plia internacia distribuo de la produktaĵoj la firmao kompreneble intense kunlaboras kun alilandaj eldonejoj kaj tial prezentiĝas en internaciaj librofoioj kiel ekzemple la frankfurta librofoiro en Germanio.
Bronzepoka glavo
El frua epoko la glavoj atingis longon de pli ol 100 cm. La teknologio por produkti klingojn de tiaj longoj ŝajne disvolviĝis en la Egeo, uzante alojojn de kupro kaj stano aŭ arseno, ĉirkaŭ 1700 a.K. Tipaj bronzepokaj glavoj havis longojn de ĉirkaŭ inter 60 kaj 80 cm, dum ankaŭ armiloj ege pli mallongaj ol 60 cm plue estis faritaj, sed estas varie kategoriigitaj kiel "mallongaj glavojs" aŭ ponardoj.
Antaŭ 1400 a.K aŭ io tia, glavoj restis ĉefe limigitaj al la Egeo kaj sudorienta Eŭropo, sed ili iĝis pli disvastigitaj en la finaj jarcentoj de la 2a jarmilo a.K., al Centra Eŭropo kaj Britio, Proksima Oriento, Centra Azio, Norda Hindio kaj Ĉinio.
Buceș
Buceș [buĉeŝ] (hungare: Bucsesd) estas komunumo en Rumanio nordoriente de Brad. En 1910 ĝi havis 821 loĝantojn (rumanoj); en 1992 548. Ĝia unua skriba mencio estas el 1439. Ĝis 1919 ĝi apartenis al Hungario (Hunyad vármegye). Administre apartenas al ĝi la vilaĝoj Buceș-Vulcan, După Piatră, Grohoțele, Mihăileni, Stănija kaj Tarnița.
Je la censo de 2002 ĉiuj aliaj partoj de la komunumo havis pli da loĝantoj ol la sidejo Buceș.
23893 Lauman
23893 Lauman estas asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la en la kadro de la astronomia kampanjo Lowell Observatory Near-Earth-Object Search (LONEOS) elde la Stacio Anderson Mesa de la Observatorio Lowell, en Flagstaff (Arizono, Usono).
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de Stephen W. Lauman, konstruanto de instrumentoj ĉe la Observatorio Lowell. Ekstere de la observatorio, li estas plenumita laboristo pri metalo aŭ vitro kaj pentristo.
Distrikto Bratislavo 4
Distrikto Bratislavo 4 estas okcidenta distrikto en Regiono Bratislavo. Ĝi kuŝas sur la teritorio de ĉefurbo de Slovakio Bratislavo. La distrikto najbaras kun Aŭstrio (okcidente), Distrikto Bratislavo 1 kaj Distrikto Bratislavo 2 (sude), Distrikto Bratislavo 1 kaj Distrikto Bratislavo 3 (oriente), Distrikto Malacky kaj Distrikto Pezinok (norde). La distrikto apartenas al nuntempa regiono Bratislavo kaj ĉirkaŭaĵo.
Ötigheim
Ötigheim estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Rastatt kaj en la distriktaro Karlsruhe de la federacia lando Baden-Virtembergo. Fine de la komunumo havis  loĝantojn.
Estrildedoj
La Estrildedoj (Estrildidae) estas specioriĉa familio el la ordo de la Paseroformaj birdoj (Passeriformes).
Iuj specioj, kiel ekzemple la Guta teniopigio (Taeniopygia guttata) estas tre ŝatataj de la tenantoj kaj bredantoj de ornamaj birdoj pro ilia bunta, pompa plumaro.
Depende de la klasifiko, oni alkalkulas inter 135 kaj 140 speciojn, en 33 ĝis 35 genroj, al tiu familio.
Kuriozaĵo
La Rizobirdo, (Padda oryzivora aŭ Lonchura oryzivora) klakas la bekon dum kantado. Ĵusa studo konstatis, ke maskloj kongruigas tiun klakadon kun la kantosekvencoj je maniero siila al tiu de perkutado en muziko.
Cufoaia
Cufoaia [kufŭaja] (hungare: Kohópatak, germane:Steinbach) estas vilaĝo en Rumanio sudoriente de Baia Mare. Administre ĝi apartenas al Târgu Lăpuş.
Loĝantaro
En 1910 ĝi havis 413 loĝantojn (rumanoj); en 1992 269 (rumanoj).
Historio
Ĝia unua mencio skribe estas en 1584. Ĝis 1919 kaj inter 1940 kaj 1944 apartenis al Hungario, (Szolnok-Doboka).
Malpeza Metroo 3
La linio 3 aŭ ML-3 de la Malpeza Metroo de Madrido (Hispanio) apartenas al la okcidenta zono de la malpeza metrosistemo kiu samtempe estas parto de la reto de la Metroo de Madrido. La linio havas totalan longon de kaj konsistas el 16 stacioj, el kiuj unu estas subtera:, estas unu en la tranĉeo sed ĝi ne estas subtera:. Ĝia konstruado komenciĝis en decembro 2004 kaj finiĝis kun ĝia inaŭguro la. Ĝi kunigas de la madrida distrikto Latino (zono A de la Madrida Konsorcio de Transportoj) kun la urbo Boadilla del Monte (zono B-2), Trairante la komunumoj de Pozuelo de Alarcón kaj Alcorcón (B-1).
Fagundes Varela (Suda Rio-Grando)
Fagundes Varela estas municipo en la subŝtato Suda Rio-Grando de Brazilo. Ĝi situas en la mezoregiono Nordoriento de Rio-Grando (portugale Nordeste Rio-grandense), kaj apartenas al la mikroregiono Caxias do Sul. Laŭ la stato de en la municipo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km².
Kamehameha la 5-a
Kamehameha la 5-a aŭ Lot Kapuāiwa (Lota Liholiho Kapuāiwa Kalanimakua Kalanikapuapaikalaninui Ali`iolani Kalani-a-Kekūanaō‘a) (naskiĝis la 11-an de decembro 1830 en Honolulu kaj mortis la 11-an de decembro 1872 samloke) estis la kvina reĝo de Havajo de 1863 ĝis 1872. Li estis la filo de Mataio Kekūanāoʻa, la ekvivalento de ka ĉefministro de la Reĝlando de Havajo, kaj de lia edzino Kaʻahumanu la 2-a (filino de Kamehameha la 1-a) kiu estis reĝino de la insuloj Sandwich. Kamehameha la 5-a estas tiel la nepo de Kamehameha la 1-a, la unua reĝo de Havajo.
Nova konstitucio
En majo 1864, li petis la celebradon de konstitucia akordo por la 7-a de julio 1864. Li volis proponi novan konstitucion kiu pli favoras la kronon, anstataŭ ol aldoni amendojn al la malnova konstitucio. La konvencio komencis ĝustatempe, la laboro progresis sen problemo ĝis la 62-a artikolo. En tiu artikolo, oni kondiĉis ke la voĉdonantoj estu: loĝantoj, kiu pasis teston de ĝeneralo kulturo kaj posedu terojn aŭ havu altajn rentojn. La 20-an de aŭgusto 1864, li subskribis la konstitucion kaj prenis ĵuron por protekti ĝin. La konstitucio baziĝas sur la devena skizo sed 20 artikoloj estis forigitaj. Kiam li nomumis Carlos de Varigny por la kabineto de la reĝo, la Amerikanoj en Havajo estis konvinkitaj ke la reĝo adoptis politikon kontraŭ la Usono. Efektive, sia exterlanda politiko ne ŝanĝis.
Universitato de Teksaso en Aŭstino
La Universitato de Teksaso en Aŭstino (plena oficiala nomo), ofte UT aŭ Teksaso mallonge, estas la flagŝipa institucio de la Sistemo de la Universitato de Teksaso, la plej granda universitato en Teksaso, fondite en 1883. Konforme rangita kiel unu el la ĉefaj publikaj lernejoj en Usono, la studentaro nombras 54 000, kiu estas la plej granda unuopa tereno en Usono. La lernejo havas multajn notindajn akademiajn programojn, inkludantajn inĝenieradon, komputilan sciencon, komercon, juron kaj publikajn aferojn, kaj aliajn. Ĝia fako de astronomio administras la observejon McDonald Observatory (McDonalda Observejo), kiu lokiĝas en la Davis-a Montaro en Okcidenta Teksaso.
Pri la Universitato
La Universitato de Teksaso estis unue konceptita en 1839, kiam la Kongreso de la Respubliko de Teksaso apartigis teron por "universitato de la unua rango" en la nova nacia ĉefurbo, Aŭstino. Unue lokita sur la legendaj 40 akreoj (160 000 m2) tiam nomitaj Kolegia Monteto, la Universitato de tiam pligrandiĝis al 350 akreoj (1,4 km2) de ĉefa tereno kaj 850 akreoj (3,4 km2) entute, kvankam la termino 40 Akreoj ankoraŭ uzatas por nomi la terenon. La koloroj de la Universitato estas flam-oranĝa kaj blanka kaj ĝia oficiala kanto estas "La Okuloj de Teksaso". La talismanulo estas longkorna bovo Bevo.
Dotado
La Universitato ricevas enspezojn de fondaĵo nomita la Permanent University Fund (Konstanta Universitata Fonduso). Kun 6,95 miliardoj da (usona) dolaroj je la iuj konsiderus UT kiel riĉan universitaton. Tamen, tiu ĉi mono disvastiĝas tra la Sistemo de la Universitato de Teksaso kaj triono de la enspezoj iras al la Sistemo de Teksasa A&M-Universitato. Al aliaj teksasaj universitatoj estas malpermesite de teksasa leĝo, profiti de la enspezoj de tiu ĉi fondaĵo.
UFR
UFR (france: Unité de Formation et de Recherche, Unuejo de Instruado kaj Esploro) estas franca universitata departemento.
Győr (historia departemento)
Győr (reĝa departemento) (djOr) estis departemento en okcidenta parto de la Hungara Reĝlando. la nomo estas slovake Ráb, germane Raab.
Demografio
Laŭ la censo de 1880
Laŭ la censo de 1910
Administracio
Estis 3 distriktoj:
La departemento estas grandparte ebenaĵa regiono laŭ rivero Danubo, Rába kaj Marcal. En 895 la alvenintaj hungaroj trovis la lokon tre konvena pro ebenaĵo, paŝtejo, rivero. En la mezepoko setlis kumanoj. La turka erao daŭris inter 1541-1598. Tie malvenkis la hungaroj kontraŭ francoj. En 1920 la maldekstra flanko de Danubo aldoniĝis al Ĉeĥoslovakio. En 1938 Hungario rericevis definitivajn partojn de Ĉeĥoslovakio laŭ la Viena Kontrakto. En 1945 la situacio reordiĝis al la 1920-a stato. Sekve la hungareco estis parte forpelita, la restinta parto iĝis senrajta laŭ Dekretoj de Beneŝ.
La Clisse
La Clisse [] estas franca komunumo en la departemento Charente-Maritime, en la regiono Puatuo-Ĉarentoj. Ĝi havis 588 loĝantojn en la jaro 2012.
Geografio
La Clisse situas en la centro de Charente-Maritime, okcidente de Saintes.
Občina Gorišnica
Obĉina Gorišnica estas unu el 212 municipoj en Slovenio. Ĝi situas en la Regiono Podravska. La municipo konsistas el 11 komunumoj kovrante areon de 29,1 km². Komence de 2018 tie loĝis 4025 homoj. Administra centro de la municipo estas la vilaĝo Gorišnica.
Loko, priskribo
Municipo Gorišnica kuŝas 12 km oriente de Ptuje en la Valley Ptujsko Polje ĉe la rando de la Haloze wine region. En la suda rando de la municipo, de okcidento ĝis oriento, kuras la Drava Rivero. En la sama direkto, en la nordo de la teritorio, kuras la rivero Pesnica. Proksimume en la mezo de la areo, akva kanalo pasas tra la Formin-hidro-centralo.
La apudaj municipoj estas: Občina Ormož en la oriento, Občina Zavrč kaj Občina Cirkulane en la sudo, Občina Markovci en la okcidento kaj Občina Dornava en la nordokcidento. En la sudoriento, malgranda etendo estas la limo kun Kroatio.
Komunumoj
La municipo konsistas el la sekvaj 11 vilaĝoj:
Cunkovci, Formin, Gajevci, Gorišnica, Mala vas, Moškanjci, Muretinci, Placerovci, Tibolci, Zagojiči, Zamušani
Listo de komunumoj en Tamaulipas
En la meksika federacia subŝtato Tamaulipas ekzistas 43 komunumoj.
Heptila dubromoacetato
Heptila dubromoacetato aŭ C9H16Br2O2 estas kemia kombinaĵo rezultanta el interagado de la dubromoacetata acido kun heptanolo, senkolora aŭ flaveca likvaĵo uzata en kemiaj sintezoj. Heptila dubromoacetato ne estas solvebla en akvo, sed estas solvebla en etanolo, propilena glikolo, kloroformo, eteroj, kaj oleoj.Saloj kaj esteroj de la dubromoacetata acido estas malstabilaj kaj malkomponiĝas kiam temperaturo altiĝas formantaj liberan bromon, bromoformon kaj karbonan duoksidon.
Avaskär
Avaskär estis dana mezepoka urbo, proksimume 50 kilometrojn sude de la urbo Kalmar, en la teritorio de nuna Svedio. Ĝi estas parto de la historia provinco Blekingo kaj ekde la jaro 1970 apartenas al la moderna provinco Blekinge län. Urban privilegion Avaskär havas ekde la jaro 1350. Ekde 1974 ĝi estas parto de la komunumo Karlskrona.
Avaskär estis nebone fortikigita kaj pro la terlevado, havenkondiĉoj ĝis la 16-a jarcento plimalboniĝis. La 15-an de septembro 1563 la urbo estis fajrodetruita de Svedio dum la Milito de la Tri Kronoj (1563–1570), parto de la Nordiaj militoj. Ĝi estis rekonstruita, sed la glortempo de la urbo finiĝis. En 1598 Sigismondo la 3-a Vasa eniris Avaskär kun sia floto kaj de ĉi tie li moviĝis al Kalmar por postuli sian rajton al la sveda trono. Jaron poste la dana reĝo Kristiano la 4-a decidis anstataŭigi la lokon per la multe pli bona fortika urbo Kristianopel. Post tio, Avaskär malaperis de la mapo.
Balsaso
La rivero havas iom da diferencajn nomojn laŭlonge de sia kuro, inkluzive Atojak-Rivero en Pŭeblo kaj Mezkalo en Gerero. Estas iom da rapidfluejoj laŭlonge de Balsaso, kaj ĝi estas resurso de hidroelektra generad-kapacito kaj utilas por irigacio.
La balsasaj sekaj arbaroj okupas grandan parton de Balsasa Baseno. La origino de maizo situas en Balsas-Valo.
Bitlibroprezentilo
Bitlibroprezentilo, aŭ malpli formale, libroprezentilo, estas komputila programo ebliganta legi bitlibrojn. Ekz-e FBReader, Adobe Reader.
Libroprezentilo aranĝas, kompostas bitlibron konforme al la apartaĵoj de la uzata aparato (interalie, la formato de la ekrano aŭ de la ekrana fenestro), kaj laŭ la preferoj de la leganto. Tamen iuj libroformoj estas tre rigidaj, kaj malfaciile adapteblas al la aparataj kapabloj de la elektronika legilo aŭ al la uzanto-preferoj (ekz-e PDF estas tre rigida, kaj la uzanto povas influi preskaŭ nenion krom skaligi la paĝojn).
Ofte unu sama libroprezentilo disponeblas por diversaj komputilaj platformoj, ekde granda komputilo Linuksa ĝis poŝa legilo elektronika.
Ofte unu librolegilo taŭgas por legi bitlibrojn en diversaj internaj formoj (EPUB kaj FictionBook kaj txt ...).
Librolegilo disponigas ankaŭ kromajn funkciojn, kiuj oportunigas legadon: legosignojn, notojn, administradon de biblioteko, konsultadon de vortaroj ktp.
Notacio
La ĉi-subaj tabeloj jene indikas la apogon de diversaj trajtoj kaj ebloj en la libroprezentiloj:
Natria du(trimetil-silicil)amido
Natria du(trimetil-silicil)amido, du(trimetil-silicil)amido de natrio aŭ C6H18NNaSi2 estas organosilicia kombinaĵo, ankaŭ konata kiel heksametiladusiliciazido, forta bazo uzata en malprotonigaj reakcioj aŭ alkalo-katalizaj sintezoj.
Proprecoj
Kvankam la ligilo N-Na estas polara kovalento kiel solido, kiam dissolvita en nepolaraj solvantoj ĉi-komponaĵo estas trimera, konsistanta je centra ringo Na3N3.
Natria du(trimetil-silicil)amido uzatas en organikaj sintezoj ĉefe por:
Teologia Altlernejo (Eger)
La Teologia Altlernejo en Eger estas katolika edukejo por estontaj pastroj, la konstruaĵo mem estas historia monumento en hungara urbo Eger.
Historio
Episkopo István Telekessy fondis la altlernejon (aŭ seminarion) en 1700. La instruado komenciĝis post 4 jaroj. Ekde tiam la lernado estas seninterrompa. En 1844 dum kelkaj tagoj Sándor Petőfi estis gasto de la seminario. Ĝis 1951 lernis tie nur studentoj de la loka diocezo, poste ankaŭ el aliaj diocezoj alvenas studentoj, eĉ ekde 1989 ankaŭ eksterlandaj hungaroj.
Edukado
Ekzistas nuntempe tri tipoj de instituciaj formoj de la trejnado. Nedividita teologo-pastro plentempa profesia (6 jaroj). Laŭ la Bologna procezo, trejnado de la religiaj instruistoj estas 6 semestroj, poste komuna trejnado kun Altlernejo Eszterházy Károly. Apartenaĵo de la altlernejo estas edukcentro Sankta Johano Trejncentro, kiu situas en la nova alo de la altlernejo, kie okazas edukado por plenkreskuloj.
La biblioteko estas proksimume. Estas 45 mil volumoj, enhavantaj plejparte historia, filozofia kaj teologia enhavoj.
Konstruaĵo
La pluretaĝa konstruaĵo situas sola sur deklivo. Ĝi havas L-formajn alojn. La unuaj konstruaĵopartoj estis konstruitaj en 1712. La nuna formo estas videbla ekde la malfrua 18-a jarcento. Aparte menciindas la kapelo, kiu estis murpentrita en 1825.
8134 Minin
8134 Minin estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la ukraina astronomino Ljudmila Vasilievna Ĵuravljova elde la Krimea astrofizika observatorio de Nauĉno en Ukrainio (en tiama Sovetunio, ekde 1992 en Aŭtonoma Respubliko Krimeo de Ukraino), nun en Rusio...)
Nomo
Ĝi estis nomita en memoro de Kuzma Minin (? – 1616), unu el la organizantoj de la dua korpo da popolaj volontuloj en Niĵnij Novgorod en 1611 - 1612. Li montris grandan aktivecon kaj personan kuraĝon en la batalo kontraŭ la polaj trupoj proksime de Moskvo kaj estas plej ŝatata nacia heroo de Rusio.
Cinamila jodido
Cinamila jodido aŭ fenilpropen-2-ila jodido estas organika kombinaĵo apartenanta al la familio de la jodidoj, rezultanta el interagado de la jodida acido kaj cinamila alkoholo. Cinamila jodido estas senkolora oleeca likvaĵo aŭ blanka solidaĵo, nesolvebla en akvo sed solvebla en alkoholoj kaj aliaj nepolaraj organikaj solvantoj. Cinamila jodido prezentas jodatomon ligitan al cinamila grupo. Ĝi konsistas je 9 karbonatomoj, 9 hidrogenatomoj, 1 jodatomo kaj posedas antifungajn kaj antimikrobajn proprecojn.
Mars-sous-Bourcq
estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Ardennes (prononco []), en la regiono Grand Est (prononco [], (france, en Esperanto Granda Oriento) kaj en la antaŭa regiono Ĉampanjo-Ardenoj. Fine de en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². Administre la komunumo apartenas al la arondismento Vouziers (prononco [], ) kaj al la kantono .
Aladdin Records (Usono)
Aladdin Records estas usona diskeldonejo, kiu eldonas sondiskojn de ritmenbluso kaj svingo.
Aladdin Records estis fondita en la jaro 1946 de la fratoj Eddie, Leo jah Ira Mesner kaj havis sian sidejon en Holivudo. Komence ĝi nomiĝis Philo Records, poste la nomo ŝanĝiĝis en „Aladdin Records“.
Ekzistas je sama nomo Aladdin Records diskeldonejo por popmuziko en Britujo.
Tramtransporto en Liono T6
Tramtransporto en Liono T6, pli simple konata kiel T6, estas tramvojo de Metropolo Liono, kiu trairas la 7-an, 8-an kaj 3-an arondismentojn de Liono inter la stacioj  kaj Hôpitaux Est - Pinel.
Ĝi estas konstruita laŭ plilongigo de linio T1, kaj renkontas sur sia itinero la tram-liniojn T2, T4, T5 kaj metro-liniojn B kaj D. La linio estis malfermita la.
László Borbély
László Borbély
133280 Bryleen
133280 Bryleen estas tre malgranda sed treege hela asteroido de la ĉefa asteroida zono en orbita resonanco 9:4 kun Jupitero.
Malkovro
Ĝi estis malkovrita la 18-an de septembro 2003 de la usona astronomo James Whitney Young elde la Observatorio Table Mountain proksime de Wrightwood (Kalifornio, Usono).
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de Bryan kaj Eileen, gefiloj de la malkovrinto.
Luchino Visconti (1287-1349)
Luchino Visconti (1287-1349) (naskiĝis en 1287 - mortis en la 24-a de januaro 1349) estis Senjoro de Milano inter 1339 kaj 1349, kondotiero kaj Senjoro de Pavio ekde 1315.
Biografio
En 1320 li fariĝis Podestà de Vigevano, kie li erektis la kastelon ankoraŭ ekzistanta. En 1323, kune kun sia tuta familio, li ekskomunikiĝis akuzita pri herezio. La akuzoj pri herezio kaj la ekskomunikoj pli malfrue nuliĝis kaj li fariĝis papa vikario en 1341.
Li kun-regis en Milano flanke de sia nevo Azzone Visconti (1302-1339) kaj frato Giovanni (1290-1354) ĝis la morto de Azzone, en 1339. Li ankaŭ venke partoprenis en la Batalo de Parabiago kontraŭ sia alia nevo Lodrisio Visconti (1280-1364), kiu komponis armeon da soldularo por kapti Milanon.
Helpate de armeo da solduloj el la norda Eŭropo, kiun li komisiis al la filoj de sia frato Stefano Visconti, ki ampleksigis la duklandon, sieĝante Pizon kaj aĉetante Parmaon el Obizzo la 3-a, Markizo de Ferrara (1294-1352).
Luchino Visconti estis patrono de la muziko kaj beletro, krom esti invitinta Petrarko al Milano.
Li trifoje edziĝis: unue kun Violante de Saluzzo, filino de Tomazo la 1-a, Markizo de Saluzzo (1239–1296) ; due al Katerina Spinola, filino de Obizzo Spinola, kaj trie, en 1349, kun Izabela Fieschi (antaŭ 1320 - post 1356), nevino de la papo Adriano la 5-a, kiu donis al Luchino lian solan legitiman filon, Luchino Novello, kvankam aliaj de la familio Visconti disputis lian parencecon. Li estis lerta milita komandanto kaj senjoro, sed li ankaŭ famiĝis dank'al sia kruela konduto. En januaro 1349 li malkovris malfidelan agomanieron en sia edzino, kaj ordonis ke si estu teruran punon. Post malmultaj tagoj li troviĝis mortinta, la homoj kromnomis lian edzinon: Izabela, la venenigantino.
Lin sukcedis liaj nevoj: Bernabò, Galeazzo kaj Mateo la 2-a, al kiu li ekziligis el Milano en 1346. La malfideleco de Izabela estis uzata de li kaj lia parencaro por forigi Luchino Novello el la heredaĵo.
Okulvigno
Okulvigno (Vigna unguiculata), estas utilplanto el al familio el la  Fabacoj (Fabaceae). Oni distingas kvar subspeciojn:
Karakterizaĵoj
La okulvigno estas unujara planto. Ĝia habito estas sufiĉe varia kaj estas starantam duonstaranta, rampanta kaj grimpanta. La kreskotipoj varias inter nedeterminitaj al determinitaj, precipe la negrimpantaj formoj havas determinitan kreskon. La planto havas fortan pivotradikon, kiu post 8 semajno ekde la dissemado povas atingi profundon de 2,4 m.
La folioj esta tripartaj. Ili estas glataj nebrilaj ĝis brlaj kaj malofte haraj. La apikalaj folietoj estas ofte pli longaj kaj pli grandaj ol la du flankaj. Foligrandeco kaj foliformo estas tre variaj.
La floroj staras en pluropaj grapoloj ĉe 20 ĝis 50 cm longaj  skapoj, kiuj ekkreskas en la foliakselojn. Je infloresko formiĝas du ĝis tri guŝoj, ankaŭ ekzistas kvar kaj pli. La floroj staras super la folioj kaj havas nektarioj por logi insektojn. Tamen dominas mempolenigado.
La guŝoj estas glataj ka 15 ĝ 25 cm longaj. Ili estas cilindroformaj kaj iom kurbaj. Dum uzmatureco kiel legomo la guŝoj estas verdaj, flavaj aŭ purpuraj, dum la sekmaturiĝo la verdaj kaj flavaj formoj fariĝas brunaj. La semoj estas renformaj. La surfaco de la semoj estas glata aŭ sulka, la koloro povas esti blanka, kremblanka, verda, ruĝa, bruna aŭ nigra. Ofte ili havas „okulon“, t.s. ke la blanka hilumo estas ĉikaŭita de alia koloro.
Enhavosubstancoj
100 g maturaj semoj enhavas avaraĝe 24,8 g proteino, 1,9 g graso, 6,3 g fibroj kaj  63,6 g karbonhidratoj. Jenaj vitaminoj enestas: 0,74 mg tiamino, 0,42 mg riboflavino kaj 2,8 mg niacino. La proteino enhavas relative multe de la aminoacidoj lisino kaj triptofano,sed relative malmulte da metionino kaj cistino.
Kultivado
La okulvigno hejmiĝas en Afriko. Hodiaŭ ĝi estas kultivata en Afriko, Latinameriko, sudorienta  Azio kaj en la sudo de Usono. Ĝi estas kultivata en okcidenta Afriko minimume jam antaŭ 4000 jaroj.
Ĝi estas precipe kultivata en la humidaj tropikoj, sed ankaŭ en sekaj regionoj. la planto ne toleras froston. Por ricevi grandan rikolton necesas bona akvoprovizo.
La planto ne havas grandajn postulojn al la grundo. Ĝi plej bone kreskas sur bone drenitaj sablaj aŭ sablo-lomaj grundoj ĉe pH-valoro inter 5,5 kaj 6,5.
Homa uzo
La okulvigno estas manĝataj en ĉiuj kreskostadioj kiel legomo. Junaj, verdaj folioj estas manĝataj kiel spinaco en Ariko. nematruaj guŝoj ankaŭ estas manĝataj kiel legomo. Verdaj semoj estas kuiritaj aŭ konservitaj. Sekaj semoj estas same manĝebla. La semoj ankaŭ povas ĝermi kaj tiam konsumebla kiel mungoŝosoj.
En Bahia (ŝtato el Brazilo) kuirarto la nigraj okuloj de la semoj estas forigataj, same la tegumento. la semoj estas muelataj kaj el la faruno oni faras akaraĵeon, tipa bahia manĝaĵo.
La okulfaboj nomiĝas hebree rubija (arabe: lubiya) kaj estas kiel mielo kaj pomo ĉefa manĝaĵo de la seder dum roŝ haŝanaĥ, la juda spirita novjaro.
Sistematiko
Ene de la specio Vigna unguiculata oni distngas tri taksonoj, kiuj aŭ estas subspecioj aŭ kulturvariaj grupoj:
Oktanolo
Oktanolo aŭ  C8H18O  estas organika kombinaĵo apartenanta al la familio de la alkoholoj, senkolora likvaĵo kun forte aromata odoro je rozo aŭ oranĝo, nesolvebla en akvo sed solvebla en alkoholoj, ketonoj kaj eteroj. Ĝi estas konsiderata grasa alkoholo pro ĝia longa karbona kateno kaj posedas multajn izomerojn. Oktanolo estas uzata en la produktado de parfumoj kaj gustigaĵoj. Esteroj de la oktanolo (tia kia la oktila acetato) estas komponaĵoj en esencaj oleoj. Ordinare ĝi estas uzata en farmakologio por pliigi la lipofilecon de la farmaciaj medikamentoj. Oktanolo estas brulema substanco kaj neakordigebla kun fortaj oksidigagentoj.
Amuzaj dialogoj
Amuzaj Dialogoj en Esperanto : por faciligi al novuloj lerni paroli la internacian lingvon: Aldone: 850 didaktikaj demandoj kaj respondoj, estas lernolibro verkita de Albert Lienhardt. Hungara Esperanto-Asocio el Budapesto eldonis ĝin 141-paĝe en la jaro 1980.
Evagrio de Ponto
Biografio
Diakono kaj teologo, Evagrio naskiĝis en Ebora, en la regiono de Ponto (nuna Turkio, en 345. Amiko de Bazilo la Granda kaj de Gregorio de Nazianco, li vivis en Konstantinopolo, antaŭ sia retiriĝo inter la Patroj de la dezerto (385) kiel disĉiplo de Makario la egipta. En siaj skriboj, aparte en Pri la preĝo kaj en Praktikos, li priskribas sian instruaĵaron rilate la monaĥan vivon. Al li estas agnoskitaj la unua klasifiko de la sep ĉefaj fontoj de malvirto kaj de la iloj por ilin kontroli.
Amuzaj dialogoj
Estas fama libro por komencantoj per kiu multaj personoj konatiĝis kun la Esperanto-literaturo.
Evagrio de Ponto
Biografio
Ĉar en liaj verkoj ne mankas etoso de diskutitaj vidpunktoj de Origeno, pro tio ili estis kritikataj kaj cenzurataj kaj kondamnitaj en la dua 553 kaj en tria (680) koncilioj de Konstantinopolo, kiel «Origenigaj». Sed Evagrio daŭrigis estis ŝatata en ĉiuj kristanaj medioj kiel patro de la monaĥa vivo kaj elstara teologo de Hezikasmo dum Filokalio dediĉas al li ampleksan spacon. Por forfuĝi el la efikoj de konciliaj cenzuroj liajn verkojn oni aperigis sub aliaj nomoj. Sankta Kasiano kaj Rufino de Akvilejo latinigis liajn verkojn kaj sur ili stampis la statutojn kaj la spiriton de la okcidenta monaĥismo.
Verkoj
La plej gravaj estas Kefalia gnostika (Sentencoj pri la scio) kaj Antirrhetikos (Libro de la refutoj) kolekto de aforismoj kaj mallongaj notoj. El tiuj verkoj kaj aliaj venas sistema allaborado pri la grandaj temoj de la orienta spiriteco: divido de la spirita vivo en aktiva vivo kaj kontempla vivo, la neceso bremsi imagpovon por atingi la kontempladon; identigo de preĝo kaj teologio, kiu estas Gnosis (altira scio) pri la Triunuo; nocio pri “apatio”, kiu tuta malsamas el la stoika indiferenteco – paco kaj dolĉeco de animo komplete purigita per la asketo kaj karitato. Aliaj liaj verkoj estas: La vivo de la monaĥo, La malbonaj Pensoj, Problemoj pri la gnozo, La preĝo, Pri la preĝo.
Elleholm
Elleholm estis mezepoka urbo en Svedio. Ĝi estas parto de la historia provinco Blekingo kaj ekde la jaro 1970 apartenas al la moderna provinco Blekinge län. Urban privilegion Elleholm havis ekde la jaro 1450 ĝis 1600. Nun la historia urbo estas parto de la komunumo Karlshamn.
Esperanto-movado en Italio
Komenco. Unuaj organizoj kaj kongresoj, 1889-1912
La unua propagando konsistis kaj limiĝis je persona laboro de kelkaj pioniroj, antaŭ ol oni komencis ian organizitan movadon. Dum marto 1890 estis eldonita en Crema la unua lernolibro por italoj, kiun verkis Daniele Marignoni. Aktivaj pioniroj estis la franco Alberto Gallois, kiu en 1903 iniciatis propagandon en Riolunato (Provinco Modena) kaj fondis la Italan Societon por la Propagando de Esperanto. Li tradukis francan lernolibron de Théophile Cart, kaj en 1902 en Torino eldonis malmultnombrajn numerojn de gazeto L' Esperantista; kunlaboris Marcello De Balzac kaj G. Giovanni.
Preskaŭ samtempe la angla pastro Clarence Bicknell, kiu de 1877 vivadis preskaŭ ĉiam en Italujo kaj Esperantiĝis en 1897, propagandis por Esperanto en Bordighera, kie li fondis en 1910 Esperanto-grupon. Samtempe kun la agado de la menciitaj pioniroj (vd. pri aliaj en la biografioj) en norda Italujo, en la plej suda parto, en Sicilio, komencis propagandi (1903) d-ro Vitangelo Nalli, kuracisto, kiu starigis en Palermo en 1906 la asocion "Sicilia Federacio Esperantista" (SFE) kaj fondis la revuon Idealo. La ministerio de publika instruado kaj la urbestroj de Palermo kaj Siracusa akceptis esti patronoj de SFE. - Dum la unuaj jaroj de Esperantismo en Italujo, meritas mencion el la pioniroj advokato Raffaele Bagnulo, Giovanni Cacciapuoti (ekde 1902-03), kiuj en Napolo aperigis en 1902 gazeton L' Esperantista; en 1903 fondiĝis Esperanto-grupo en Napolo. Precipe per la agado de pastro prof. Luigi Giambene stariĝis en Romo (1905) la Esperanto-grupo "Imperiosa Civitas". En 1907 aperis la gazeto "Roma Esperantisto", kiu en 1908 eldonis la unuan jarlibron de la italaj Esperantistoj. - En 1907 aperis en Udine la gazeto "Esperanta Abelo". En 1906 Bicknell kune kun prof-ino Rosa Junck (el Aŭstrio-Hungario) starigis la Esperanto-grupon en Milano. Aliaj grupoj stariĝis en Perugia (1908), en Ĝenovo (1910), en la najbara Sampierdarena (1911; hodiaŭ al Ĝenovo) ktp. Landa societo ekestis en Bolonjo (1911).