cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Filipinoj
La islama separatismo
Dum jardekoj islamaj separatistoj sude de la lando batalis kontraŭ la registaro, postulante memregadon surbaze de la Ŝario. En 2008 la Moro Islama Liberiga Fronto (MILF) havis ĉirkaŭ 11 000 batalantojn. Armeo ne povas plene kontraustari al ribeluloj, do lokaj respondeculoj armas civilulojn. Ĉiuj flankoj respondas pro malobservoj de la internacia juro. Intertraktoj pri paco ne sukcecis. En 2008 la filipina prezidentino Maria Gloria Macapagal-Arroyo forigis la interkonsenton post kiam kristanoj kaj politikistoj en Mindanao kontraŭis al tio, kion ili opiniis malkonstitucia moviĝo al kreo de sendependa Islama ŝtato. La nacia Supera Kortumo antaŭe juĝis kontraŭ la interkonsento.
Tamen en aŭgusto 2008 denove eksplodis la bataloj kun MILF, precipe apud la urboj Datu Saudi Ampatuan kaj Datu Piang en Maguindanao-provinco.
Turismo
8 260 913 eksterlandaj turistoj vizitis Filipinojn en 2019. El tiuj, 58.62% (4,842,774) venis de orienta Azio, 15.84% (1 308 444) de Norda Ameriko, kaj 6.38% (526 832) de aliaj ASOAN-landoj. Inter la precipaj turismejoj troviĝas: Manilo, aparte la plej malnova parto de la urbo; Boracay, deklarita la plej bona insulo de la mondo de la revuo Travel + Leisure; Insulo Corón, fama pro subakvado kaj pro ruinaj japanaj ŝipoj de la Dua Mondmilito; la subtera rivero de Puerto Princesa, deklarita unu el la sep mirindaĵoj de la naturo; la rizoterasoj de la Filipinaj Montaroj, deklaritaj Monda Heredaĵo de Unesko; Vigan, alia Monda Heredaĵo konata pro kolonia arkitekturo; la festivaloj de Cebuurbo kaj Dabo, kaj multaj aliaj.
Transporto
La plej grava estas la pramo, sed por la ŝipoj 15 havenoj funkcias. 82 flughavenoj interligas la insulojn kaj la aliajn landojn. Longo de la fervojaj linioj estas 897 km, de la vojoj 201 994 km.
Esperanto-komunumo
Estis Esperanto-Asocio por Filipinoj kiu estis fondita en 2006 sed disiĝis antaŭ kelkaj jaroj.
Estas Filipina Esperanto-Junularo, originale Filipina Esperantista Junulara Asocio (FEJA), kiun fondis 3 gejunuloj en la urbo Valenzuela la 19-an de septembro 2013.
Filipinaj esperantistoj
Albert Stalin Tancinco Garrido, 18-jara fondinto kaj Ĝenerala Sekretario de Filipina Esperanto-Junularo (FEJ).
Vidu ankaŭ: Albert Garrido ĉe Esperantujo -> La Esperantista Mondomapo.
Kulturo
Filipinoj havas diversajn kulturojn en siaj insuloj, parte pro geografia diseco. La kulturoj de Mindanao kaj la Sulua Insularo evoluis plej aparte, ĉar influo de hispanoj estis tre limigita kaj influo de apudaj islamaj regionoj estis pli granda. Tamen, aperis en la 19-a jarcento tutlanda identeco, kies evoluon reprezentas komunaj naciaj simboloj kaj aliaj simbolaj kulturaĵoj kaj historiaj okazoj.
Unu el la plej rimarkeblaj hispanaj heredaĵoj estas la ofto de hispanaj nomoj personaj kaj familiaj inter filipinanoj; tamen, hispana nomo ne spegulas hispanan familian devenon. Tiu apartaĵo rezultas de edikto de la koloniestro Narciso Clavería y Zaldúa, kiu postulis sisteman disdonon de familiaj nomoj al la loĝantoj laŭ la hispana nomsistemo. Ankaŭ multaj loknomoj estas hispanaj aŭ venas de hispanlingva praformo.
Nuntempa filipina kulturo ankaŭ havas gravan influon de Usono. La angla lingvo estas vaste uzata kaj alportas influon de usonaj popularkulturaj tendencoj. Tiu rilato vidiĝas en konsumado de rapidaj manĝoj kaj de usona filmarto kaj muziko. Malgraŭ la usona deveno de la kuirstilo kaj malgraŭ la ĉeesto de tutmondaj rapidmanĝejaj kompanioj originintaj en Usono, filipinaj rapidmanĝejaj kompanioj aperis kaj sukcese konkurencas kun la eksterlandaj, ekzemple Goldilocks kaj la ĉefa rapidmanĝeja kompanio de la lando, Jollibee.
Inter la landnivelaj festivaloj estas Ati-Atihan, Dinagyang, Moriones kaj Sinulog.
Sighișoara
Sighișoara [sigiŝŭara] (Schäßburg [ŝesburk], Segesvár [ŝegeŝvar]) estas urbo en la distrikto Mureș en Rumanio situanta sur, nordoriente de Mediaș kaj apartenanta al la plej gravaj urboj. Ĝi situas ĉe la rivero Târnava Mare en la Kokel-valo. En Sighișoara naskiĝis Vlad Țepeș.
Al la urbo administre apartenas la vilaĝoj Angofa, Aurel Vlaicu, Hetiur, Rora, Șoromiclea, Venchi kaj Viilor.
Historio
Sighișoara fondiĝis kiel Schäßburg en la dua duono de la 12-a jarcento fare de germanaj koloniantoj. La 31-an de julio en 1849 tie okazis la batalo de Segesvár, en kiu mortis Sándor Petőfi. Ĝis 1919 ĝi apartenis al Hungario (Nagy-Küküllő). Troviĝas tie la fama Monta lernejo.
Loĝantaro
La urbo havis en 1910 11 587 loĝantojn (germanoj, rumanoj, hungaroj) kaj 35 305 (rumanoj, 20 % hungaroj, 4 % germanoj) en 1992.
Krom rumanoj, en la urbo vivas hungaroj, ciganoj kaj germanoj.
Colonia Fabricii (Tomești)
La ĝi suferis inundon de rivero Bega Luncanilor pro subita degelo de neĝo.
Retamoso de la Jara
Retamoso de la Jara (Genistejo de la Cistaro) estas municipo de Hispanio, en la Provinco de Toledo, regiono de Kastilio-Manĉo. Ĝi ŝanĝis sian iaman oficialan nomon de Retamoso al tiu aktuala en 2004 (Dekreto 18/2004 de 18a de februaro).
Toponimio
La loko estis fondita en antikvaj tempoj laŭ la nomo de "Valle de los Trigos" (Tritikvalo), kaj poste translokiĝis al loko kiun nune okupas, laŭ la nomo de "Retamoso"; loko kie abundas genisto, dum la finaĵo "-oso" oftas en la komarko.
Loĝantoj
La loĝanto nomiĝas Retamosano. La censita populacio en 2011 estis de 117 loĝantoj kaj la denseco estas de 2,43 loĝ/km².
Situo
Retamoso de la Jara estas situanta en la okcidenta parto de Kastilio-Manĉo en la komarko aŭ distrikto La Jara en la sudokcidenta parto de la provinco de Toledo, je altitudo de 608 m; je 85 km el Toledo, provinca kaj regiona ĉefurbo. La areo de ties teritorio estas de 48.24 km². La geografiaj koordinatoj estas 39°44′31″ N 4°45′14″ Ok.
Ekonomio
Agrikulturo (olivoleo) kaj brutobredado tradicie.
Historio
Estis dekomence setlejo de keltiberoj, kaj poste de hispan-romianoj kaj de islamanoj. Meze de la 16a jarcento ĝi estis reloĝata de kamparanoj de Torrecilla de la Jara, kiuj kreis du setlejojn en la bordoj de la rojoj Retamoso kaj Piloncillo. Tiuj du setlejoj estis konataj kiel Retamoso de Arriba (supra) kaj Retamoso de Abajo (malsupra). Kvankam ambaŭ setlejoj unuiĝis kun tiu de La Fresneda de la Jara, ankoraŭ videblas la divido inter ambaŭ.
Meze de la 20a jarcento la populacio atingis ĝis 664 loĝantojn, sed poste okazis elmigrado, senloĝigo kaj maljuniĝo de la populacio, kiu sesoniĝis al iom pli da 100.
Oblikva turo de Pizo
La oblikva turo de Pizo, staranta en Pizo (Italio), estas bone konata en la tuta mondo, pro sia kliniĝo el la vertikalo. La turo estas parto de la katedrala struktura aranĝo, kiu laŭ la stilo de la romanika periodo de tiu tempo, konsistas el la ĉefa konstruaĵo, tiu estas la katedralo mem, kaj apartaj sonorilturoj kaj baptejo. El la tri konstruaĵoj, kiuj formas la tutan katedralon, la plej konata estas la sonorilturo, pro sia kliniĝo.
Historio
Oni komencis konstrui la turon en 1174, sed haltis jam en 1178 pro manko de mono: la turo tiam havis tri etaĝojn kaj ekkliniĝis al Nordo. Jam en la unua etaĝo la marmoraj muroj estas pli dikaj de unu flanko ol de la alia, kio indikas, ke oni volis vertikaligi la turon tiamaniere. Sed tiu manovro ne sukcesis. La fakto, ke la konstruado haltis cent jarojn, sendube helpis la kliniĝon. La konstruadon oni daŭrigis de 1272; oni tiam aldonis kvar etaĝojn kun provo revertikaligi la turon kun provo krei la vertikalon: la lasta parto de la turo estas pli vertikala ol la malsupro. Post plia paŭzo de 1301 ĝis 1350, la konstruado finiĝis en 1372 kun la aldono de la lasta etaĝo kiu entenas la sonolirolojn. En 1380, ĝi jam estis unu metron kaj duonon for de la vertikalo. Konstruistoj esprimis timon pri la kvanto da kliniĝo, sed ili ne povis konsenti pri metodoj por haltigi la deklivon. La ĉefepiskopo de Pizo petis urĝan agon fare de tiuj konstruistoj, sed la rezulto estis nula.
Frue en la 15-a jarcento, denove oni deklaris timon pri la sekureco de la turo, kaj la estroj de la urbo decidis komisii arkitektojn kaj aliajn fakulojn por trovi metodon por sekurigi ĝin. Multaj estis la proponoj sed, bedaŭrinde, la problemo ne estis tiel simpla, kiel oni kredis. Ankaŭ neniu povis kompreni kial la klino okazas de unu flanko de la turo, kaj ne de la alia. Oni tiam ne posedis la scion, aŭ eble ne la eblecon, por studi la superstrukturon de la turo, kiel oni faris poste. Estas dirite, ke eĉ Leonardo da Vinci studis la problemon, kaj faris proponojn por vertikaligi la turon, sed neniu konas la detalajn planojn de tiu geniulo, krom unu aŭ du tre malnetaj skizoj. La jaroj dum la renesanco en Piso estis tre nepacaj kaj entute ne taŭgaj por fari studojn kaj okupi sin pri la turo, malgraŭ tio ke de tempo al tempo aperis iuj, kiuj montris intereson por la turo de Pisa. Supreniro longe ne plu estis permesata. La politika stabileco de la duoninsulo ne estis firma, pro influo de fortaj ŝtatoj kiel Francio, Anglio aŭ Hispanio. Do, ĝis la kreo de Italio kiel unu sendependa nacio, la kliniĝanta turo ne altiris grandan atenton. Dum estas tiom multe da religiaj konstruaĵoj en la lando, kaj tiom malmulte da mono, unu pli aŭ unu malpli ne gravis!
Je la komenco de la 20-a jarcento, la reĝo de Italio instigis al studoj pri la problemo. Tiuj sin sekvadis senlime; iuj kun ideoj tre ekzotikaj. Multaj el tiu ideoj detruus la formon de la turo; ekzemple metante iujn apogilojn aŭ similajn aferojn sur la fasadon de la konstruaĵo. Plej serioza provo por vertikaligi ĝin estis farita en 1934 sub Mussolini. Oni decidis meti fundamenton sub la malsupron de la turo. La celo estis pumpi betonon sub la fundamenton, metodo ne tute nova kaj ofte farita en malnovaj konstruaĵoj, kiuj montras tendencon al inklino aŭ al sinkado en la teron. Sed la pezo de la betono estis pli granda ol la rezisto, kiu ĝin subtenis kaj, anstataŭ haltigí la kliniĝon, ĝin sinkigis kaj klinigis ankoraŭ pli.
En 1989 oni mezuris, ke la supra parto estas jam pli ol 4 metrojn el sia ekvilibra linio, kaj la jara kliniĝado atingas 2 mm, duoble tiom kiom antaŭ 50 jaroj! La tiaman kliniĝon, spertuloj opinias tro granda kaj danĝera, kaj ili decidis ke la turo plu ne estas sufiĉe sekura por permesi supreniradon. Iuj inĝenieroj certigas, ke la monumento minacas fali sen averto kaj ke la falo estas forte akcelata de la senĉesa vibrado kaŭzata de la intensa ĉirkaŭa trafiko. Kontraŭuloj opinias, ke distanco inter la turo kaj apuda ŝoseo estas tamen sufiĉe longa por absorbi la vibradon, pro la elasteco de la argilo, sur kiu staras la konstruaĵego. Studoj de inĝenieroj, kunvenoj, paroladoj, pliaj studoj, kunvenoj kaj paroladoj sin sekvis ĝis februaro 1992, kiam fine komencis labori en la urbo internacia komisiono. La studoj kaj diskutoj kompreneble plu daŭras, sed nun jam internaciskale. Jam multaj kaj plej diversaj teknikaj kaj elektronikaj instrumentoj daŭre observadas la sanstaton de la fama turo, plej precize.
Unu el la anoj de la fakula komisiono diras, ke la turo preskaŭ certe falos post 5 ĝis 25 jaroj, ĉar la matematika rilato inter puŝantaj fortoj kaj rezistantaj fortoj troviĝas jam de la ekstremalo de toleremo. Spertulo pri tera premo kaj fosado, male diras ke li tute ne povas ion ajn aserti pri la vivodaŭro de la malsanulo; eble ĝi falos morgaŭ aŭ post cent jaroj; la tuta afero estas granda enigmo, kiu ja dependas de la kvanto de akvo en la fundamento kiu malaltiĝas pli rapide ol atendite. Plej optimisma aserto diras, ke la turo starados ankoraŭ pluajn 85 jarojn, eble eĉ 100. Dumtempe, la pizanoj estas sufiĉe malkontentaj, ĉar dum pli ol tri jaroj ili plu ne ricevas la kutiman nombron da turistoj.
En 1995 oni provis frostigi la grundon sed tio nur plirapidigis la kliniĝon. En 1998 interna ŝtala armaturo estis enkonstuita kaj en 1999 60 kubmetroj da argilo estis elfositaj kaj la fundamento estis plifirmigita per 15-metrojn profundaj fostoj. Tiu vorko kiu kostis 30 milionojn da Eŭroj proksimigis la supron de vertikalo je 43 cm kaj garantii pluan jarcentan staradon. La monumenton oni denove povas viziti de la 15-a de decembro 2001. Iuj spertuloj timas ke tio mallongigos la stardaŭron de la momunmento, aliaj asertas ke ĝi plu staros 300 jarojn.
Benina Federacio de Manpilkado
La Benina Federacio de Manpilkado (Fédération Béninoise de Handball) estas la nacia organizaĵo pri manpilkado en Benino. La asocio reprezentas kaj la viran kaj la virinan naciajn teamojn de manpilkado. Ĝi membras en la Internacia Federacio de Manpilkado.
Sud-Gjeongsang
La provinco Sud-Gjeongsang (koree en korea alfabeto 경상남도, Gjeongsangnam-do, en kio nam indikas la adjektivon "suda", prononco laŭ sistemo IFA, proksimume , en ĉina skribo 慶尙南道), estas unu el 9 provincoj de Sud-Koreio. Administra centro estas la urbo Ĉangvon (창원시). Laŭ la normo ISO 3166-2 la kodo de la provinco estas <tt>KR-48</tt>. La provinco kovras areon de kvadrataj kilometroj, kaj laŭ takso de la jaro 2011 en ĝi vivis  loĝantoj - tio rezultigas loĝdenson de po 320 homoj laŭ kvadrata kilometro.
Ĝi estas unu el kvin administraj unuoj, kiuj ekestis el la historia provinco Gjeongsang - la aliaj estas la provinco Nord-Gjeongsang, kaj la sendependaj urboj Pusano, Teguo kaj Ulsan.
Tuapseo
Tuapseo (Туапсе) estas urbo en Krasnodara regiono en Rusio.
Kodo de OKATO de la urbo (en jaro 2005) estas 03432.
La urbo estis fondita en jaro 1838.
Ĝi havas statuson de urbo ekde jaro 1916.
Borgorose
Borgorose estas komunumo de Italio.
Tuapseo
La urbo antaŭe estis nomita kiel:
La interurba telefona kodo estas 86167, la enurbaj telefonnumeroj estas kvinciferaj (en jaro 2005).
La loka tempo estas la sama kiel moskva tempo (en jaro 2005).
Nordokcidenta Anglio
Nordokcidenta Anglio (North West England) estas unu el la regionoj de Anglio.
Tuapseo
La urbo estas sur bordo de la Nigra maro.
Nordokcidenta Anglio
Ĝi estas dividitaj en diversaj administraj instancoj.
Tuapseo
En la urbo estas fervoja stacio (ekde 1916) kaj mara haveno (ekde 1896 ... 1898).
6679 Gurzhij
6679 Gurzhij estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la rusa astronomino Ljudmila Ivanovna Ĉerniĥ elde la Krimea astrofizika observatorio de Nauĉno (Ukrainio), tiam en Sovetunio, nun en Respubliko Krimeo.
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de la ukraina inĝeniero Andrej Nikolajeviĉ Gurĵij, fakulo pri teknikoj de mezuro de la informo. Li verkis plurajn monografiojn pri teknikoj de la informo kaj gvidlibrojn por studentoj.
Itsuki Ueda
Itsuki Ueda (上田 樹, n. ) estas japana futbalisto.
Li ekde la jaro 2020 futbalas ĉe la unua vira teamo de la klubo Zweigen Kanazawa.
Muzeoj de Budapeŝto
Muzeoj de Budapeŝto estas multaj kaj gravaj kaj pro tio estas granda temo, nun tie ĉi estas nur skizo pri la tieaj muzeoj.
Hungara Nacia Muzeo
La Nacia Muzeo estis fondita de la palatino (= guberniestro) Jozefo kaj grafo Széchenyi. Tiu ĉi lasta donacis al la lando sian riĉan kaj faman kolektaĵon, kaj la parlamento laŭ la propono de la eminenta palatino decidis konstrui nacian muzeon. Multaj donacemuloj pliriĉigis ĝin kaj nun jam la Hungara Nacia Muzeo en kelkaj fakoj estas inter la plej riĉaj de la eŭropaj muzeoj. Mem la konstruaĵo estas klasika, inda por la enhavo. Ankaŭ en la hungara historio ludis rolon la muzeo, ĉar en 1848, dum la batalo por defendi la liberecon, Petőfi la apostolo de la libereco, deklamis sian poemon "Ek! Hungaro!", starante sur la ŝtuparo de la muzeo, entuziasmigante revolucieman homamason. Sekve el tiu ĉi loko ekflamis la revolucio.
Belarta Muzeo kaj ĉirkaŭo
La Belarta Muzeo estis konstruita inter 1900-1906 laŭ la planoj de Albert Schickedanz kaj Fülöp Herczog. Ĝia antaŭa parto montras stilon de klasikismo kun la kopio de timpanono de Partenon-preĝejo el Ateno kun kopioj de la famaj grekaj statuoj. Malantaŭ ĝi sur la domego estas videblaj la stilo de novrenesanco.
La plej valorajn artobjektojn oni prezentas en konstantaj ekspozicioj. Krome oni regule aranĝas laŭtemajn ekspoziciojn el la propraj kaj pruntitaj artaĵoj.
Vid’ al vide al la muzeo staras domego, kiun oni konstruis laŭ la planoj de Albert Schickedanz kaj Fülöp Herczog. Ĝi aspektas kiel greka templo kun korintikaj kolonoj kaj estas la plej granda ekspoziciejo en Hungario. En ĝi oni aranĝas regule la Landan Artan Ekspozicion.
Malantaŭ la Placo de Herooj etendiĝas la plej granda parko de Budapeŝto, la Urbobosko kiun oni regule flegas kaj uzas por kulturaj kaj refreŝigaj celoj. Ĉi tiun urban arbareton sur teritorio de proksimume 1 km² oni komencis planti en 1817. Nun jam ĝi estas samtempe ankaŭ kvazaŭ arboreto pro la multegaj specoj de diversaj arboj kaj arbustoj.
En la parko troviĝaj diversaj amuzejoj. La Ĉefurba Besto- kaj Flaŭroĝardeno estas la plej vizitata el inter la amuzejoj. Ĝi funkcias ekde 1866. En la orientstilaj ekzotaj konstruaĵoj, pavilonoj inter romantismaj artefaritaj rokoj kaj lagetoj, en akvarioj, vitrodomaj videblas pli ol 3500 diversaj bestoj el la plej diversaj partoj de la mondo. Oni flegas ankaŭ plurajn specojn de floroj kaj arboj.
En la alia flanko de la strato oni konstruis la Kuracbanejon “Széchenyi” inter 1909-1913. En 1926 oni alkonstruis subĉielajn basenojn kaj novajn konstruaĵojn. En ĝi oni utiligas varmajn fontojn trovitajn en 1878 respektive en 1936. El la ĉi lasta venas la 76-°C-a kuraciga akvo el 1256 metroj.
La unuan Amuzan Parkon oni formis el la iama “Vurstli” kaj “Angla-Parko” en 1950. Ĉiujare pli ol 2 milionoj da vizitantoj pasigas agrablajn minutojn inter la proksimume cent diversaj amuziloj.
Sude de la Amuza Parko sur artefarita insuleto staras historiisma fortikaĵo (Vajdahunyad vára) nun Agrikultura Muzeo. Parto de la lageto - flanke de Placo de Herooj - vintre estas subĉiela glitejo. Ĝin oni konstruis fine de la pasinta jarcento laŭ la planoj de Imre Francsek en varia-secesia stilo.
En la suda angulo de la Urbo Parko funkcias Trafikmuzeo konstruita en 1896, planita de Krisztián Ulrich. Riĉa kolektaĵo prezentas ĉiujn sferojn de trafiko, videblas ankaŭ la kabineto de unua hungara kosmonaŭto Bertalan Farkas kiu estas esperantisto.
Lauterbach (Nigra Arbaro)
Lauterbach estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Rottweil, en la Regiono Nigra Arbaro-Baar-Heuberg kaj en la distriktaro Freiburg de la federacia lando Baden-Virtembergo. Fine de la komunumo havis  loĝantojn.
Muzeoj de Budapeŝto
Hungara Nacia Galerio
La Hungara Nacia Galerio estas la plej granda nacia belarta kolekto de Hungario. Ĝiaj ekspozicioj ekde 1975 estas viziteblaj en centra parto de la iama reĝa fortikaĵo. Hodiaŭ oni nomas ĝin Palaco de Buda-fortikaĵo.
En la renovigitaj partoj de la iama reĝa palaco ricevis lokon la Historia Muzeo de Budapeŝto, la Hungara Nacia Galerio, kaj en la plej lastaj jaroj la Landa Biblioteko Széchenyi.
La plej malnovaj artobjektoj de la kolekto de Hungara Nacia Galerio devenas el la Galerio de Nacia Muzeo - fondita en 1957, kunestas kun la hungardevenaj artobjektoj de Hungara Nacia Muzeo (fondita en 1802), Belarta Muzeo, Landa Galerio kaj ĉefurba Galerio. Pli frue ĉi tiu kolekto estis ekspoziciita en la haloj de iama Kurio, nun Etnografia Muzeo.
En la jaro 1974 ankaŭ la mezepokaj pentraĵoj kaj skulptaĵoj venis ĉi tien el la Belarta Muzeo kaj krome fondiĝis ene de Hungara Nacia Galerio la kolekto de afiŝoj. Hodiaŭ preskaŭ la muzeo gardas 55 mil artobjektojn. Elekto el tiu stoko estas videbla en la ekspozicihaloj.
48451 Pichincha
48451 Pichincha estas malgranda ne tre hela asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la de la belga astronomo Eric Walter Elst elde la Observatorio La Silla de ESO en Ĉilio.
Nomo
Ĝi ŝuldas sian nomon al la aktiva stratovulkano Pichincha en Ekvadoro, tre proksima de la ĉefurbo Kito. En oktobro 1999, unu el la pintoj ĉe la okcidenta latero de la monto erupciis kaj kovris la urbon per pluraj coloj da cindroj. La lastaj plej grandaj erupcioj okazis en 1553 kaj 1660.
Huculoj
Huculoj aŭ hucanoj estas etno en la nordaj Karpatoj, sur la teritorio de Bukovino dividita inter Rumanio kaj Ukrainio.
Sed la fakuloj avertas pri la diferenco inter du etnaj grupoj: hucana kaj ukraina. Genetike, la hucanoj estas posteuloj de kumanoj, kiuj instaliĝis en la nordaj Karpatoj en la 11-a jarcento. La tatara grupo estis asimilita de la rutenoj kaj rumanoj, kaj ties lingvaĵo ege influiĝis de la rutena, branĉo el ukraina lingvo. Ukrainigita, la huc-dialekto ensorbis ankaŭ vortojn de la rumana lingvo sekve de la kunloĝado de la du etnoj dum jarcentoj. "Hucan" aŭ "hucul" estas misformoj de la nomo gucun, kiun atribuis al si tieaj kumanoj.
En 1775 la aŭstria censo registris 6000 hucanojn. Nuntempe ili formas vilaĝan loĝantaron en dudek loĝlokoj en la rumania Bukovino, sed pro la misa enlistigo de la censistoj, ne estas konata la preciza kvanto da rutenoj, ukrainoj kaj hucanoj. Dum sia historio Bukovino apartenis jen al Rumanio, jen al Aŭstrio-Hungario, al Ukrainio aŭ Sovetio. Inter 1774 kaj 1918, la tuta provinco troviĝis sub la administrado de aŭstroj kaj ukrainoj, de 1918 ĝis 1940 ĝi revenis al Rumanio, de 1940 ĝis 1991 fortenis la nordan parton stalinisma Sovetio, kaj nun ĝi estas dividita inter Rumanio kaj Ukrainio. La hucana lingvo enplektis en si elementojn el la ukraina, pola, germana (de cipceroj), hebrea (judgermana) lingvoj, sed post la dua mondmilito estis submetita al rusigo. En Rumanio oni permesis al lernantoj hucanaj studi ankaŭ la ukrainan, kiun ili nur komprenas; sed nek parolis nek parolas eĉ en ties renkontiĝoj kun parencoj el ukraina Bukovino. Skribe ili ne povas esprimi sin, tial ili uzas la rumanan lingvon; se ili tamen provas praktiki sian lingvaĵon, la hucanoj uzas latinan alfabeton! Post kleriĝo en mezgradaj kaj altiernejoj, rumanaj huclingvanoj daŭrigas komuniki kun siaj parencoj, samlokanoj per la hejma dialekto - dialekto en kiu ili neniam esprimas ian kulturformon, escepte de la kantaro, kiun ja konservas maljunuloj. Post politika malstreĉiĝo la hucanoj ĉiusemajne vizitas unu la aliajn en la du Bukovinoj. Amuze estas aŭskulti kiel ili strebas kompreniĝi per vortoj el ukraina, rusa kaj rumana vorttrezoroj.
En la ĉefurbo de la rumania Bukovino malfermis sin antaŭ tri jaroj pedagogia lernejo kun kleriĝo ankaŭ en la ukraina lingvo. Sed gepatroj hucanaj plendas ke la instruado en la ukraina lingvo ŝarĝas la lernejan programon por iliaj idoj.
Huc-identeco
Tri elementoj kontribuas al tiu ĉi gento ian identecon: la danco Huculka, la hucul-ĉevalo kaj la antikva ortodoksa kalendaro. Tradician kostumon la hucanoj senpolvigas okaze de la interetnaj festivaloj, kiun ili devas serĉi ĉar malmultaj ekzempleroj ankoraŭ troviĝas ĉe maljunuloj kaj en muzeoj.
Loĝinte grandparte sur altaĵoj de Karpatoj hucula familio transportas la necesaĵojn hejmen helpe de ĉevalo kiu portas la nomon de la etno. Por rajdkonkursoj oni bredas ĝin en la bukovina ĉevalbredejo Luĉina.
Konfesie la hucanoj estas ortodoksoj sed la plimulto uzas por siaj kristanaj festotagoj la antikvan kalendaron, pri kiu Eŭropo rezignis en 1924. Ligita al kristanaj kutimoj estas la ovopentrado dum la fasta periodo de Pasko, spirita kaj komerca okupo plenumata en tuta Bukovino. La hucul-ovopentraĵoj diferencas de la rumanaj per kampo ruĝriĉa. La turistoj vizitantaj Bukovinon dum tiu periodo nepre ricevas donace tiujn ovojn.
NGC 1686
NGC 1686 (aliaj indikoj — PGC 16239, MCG -3-13-19) estas galaksio en konstelacio Eridano.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Cussy-la-Colonne
Cussy-la-Colonne [] estas franca komunumo de la departemento Côte-d'Or, en la regiono Burgonjo-Franĉkonteo. Ĝi havis 65 loĝantojn en la jaro 2013.
Geografio
Cussy-la-Colonne troviĝas en la sudo de la departemento Côte-d'Or, en nordorienta Francio.
Historio
La bazo de la kolono datiĝas de 3-a jarcento. La supra parto datiĝas de 1825.
Tokugawa (klano)
Tokugawa (japane: 徳川氏, Tokugawa-shi) estis potenca daimia familio en Japanio. Tokugawa Ieyasu, fondinto de la familio, gajnis potencon je la fino de la Sengoku-epoko, kaj la familio regis ĝis la fino de la Edo-epoko. Entute 15 ŝogunoj estis Tokugawa-anoj. Ilia potenco estis tiom granda, ke kelkaj historilibroj uzas la terminon "Tokugawa-epoko" anstataŭ "Edo-epoko".
Aldone la estroj de gosanke (tri branĉoj kun japanaj feŭdoj (han) en la provincoj Owari, Kii kaj Mito) portis la kromnomon Tokugawa. Aldonaj branĉoj iĝis gosankyo: Tayasu, Hitotsubashi kaj Shimizu Tokugawa-klanoj. Multaj daimioj kun Matsudaira-kromnomo devenis de la Tokugawa-familio. Ekzemple la Matsudaira-anoj el Fukui kaj Aizu. Membroj de la Tokugawa-klano edziĝis al familioj de daimioj kaj imperiestroj.
La ĉefa familia sanktejo de la Tokugawa-klano estas la Tosho-gu en Nikko, la ĉefa templo, la Kan'ei-ji en Tokio.
La familia simbolo, Mon, de la Tokugawa-klano, estas la "triobla folio de malvo", ĝi estas konata en Japanio kiel simbolo kaj de la Tokugawa-klano kaj de la lasta ŝoguna administracio..
Distrikto Mureș
Mureș [mureŝ] (Maros megye) estas distrikto (județ) en Transilvanio (Rumanio), kun la administra centro Târgu Mureș (loĝantaro: 165.835). Ĝi situas en la Ebenaĵo de Transilvanio, parte en Sikullando. Ĝia nomo devenas de Mureș, rivero kiu trapasas ĝin.
Ĝiaj najbaroj estas: nord-oriente distrikto Suceava; oriente distrikto Harghita; sud-oriente distrikto Brașov; sude distrikto Sibiu; sud-okcidente distrikto Alba; okcidente distrikto Cluj kaj norde distrikto Bistriţa-Năsăud.
Demografio
En 2000 ĝia loĝantaro nombris 602.426 homojn, el kiuj (en 2002) la plimulto estis rumanoj (53,3 %), hungaroj (39,3 %) kaj ciganoj (6,95 %).
Geografio
La distrikto havas areon de 6.714 km².
Crassier
Crassier estas komunumo en la distrikto Nyon en Kantono Vaŭdo, Svislando. Ĝi havis 1051 loĝantojn je la 31-a de decembro 2012.
Geografio
La komunumo Crassier situas sur la norda flanko de la rivereto Boiron de Nyon sur la ebenaĵo inter la Lago Lemano kaj la Ĵurasa Montaro apud la landlimo al Francio, proksimume 6 kilometrojn okcidentnordokcidente de la distriktĉefurbo Nyon kaj 15 kilometrojn nordoriente de la urbo Ĝenevo.
La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 2,03 km², de kiuj 8,8% estas kovritaj de arbaro, 69,1% servas por agrikulturo kaj 21,1% por setlado.
Najbaraj komunumoj
La komunumo Crassier limas en nordo al Chéserex,en oriento al Borex, en sudoriento al Arnex-sur-Nyon, en sudsudoriento al la ĝeneva eksklavo Céligny, en sudsudokcidento al Bogis-Bossey, en okcidento al Divonne-les-Bains (Francio), kaj en nordokcidento al La Rippe.
Trafiko
Tra Crassier pasas la kantona ĉefvojo n-ro 122 de Nyon al Divonne-les-Bains en Francio. Sude de la komunumo pasas la svisa aŭtovojo A1, kies plej proksima alveturejo Coppe situas proksimume 3 kilometron sudokcidente de la komunumo sur la teritorio de Chavannes-de-Bogis. Pere de la poŝtaŭtolinioj de Nyon al Coppet kaj al La Rippe la komunumo estas konektita al la publika transportreto. La iama fervojo de Nyon al Divonne-les-Bains estis fermita en la jaro 1965.
Historio
La unua dokumenta mencio de Crassier datiĝas el la jaro 1123 kiel de Craceio. Dum mezepoko la vilaĝo apartenis al la nobela familio de Crassier, kiu estis menciita ek de 1123. Sub la berna regado de 1536 ĝis la Helveta Revolucio la loko apartenis al la Voktejo Nyon. En la jaro 1564 la loko estis dividita al du partoj surbaze de la kontrakto de Laŭzano, kiu fiksis la limon inter Berno kaj la Lando de Gex. La franca parto hodiaŭ nomiĝas Crassy kaj apartenas al la komunumo Divonne-les-Bains. En la 18-a jarcento Crassier estis malgranda senjorujo kun propra tribunalo. Post la Helveta Revolucio de 1798 la komunumo estis atribuita al la Distrikto Nyon. De 1839 ĝis 1878 la komunumo estis metita sub tutela kontrolo de la kantono.
Frigyes Károlyházy
Frigyes Károlyházy [fridjeŝ kArojhAzi], laŭ hungarlingve kutima nomordo Károlyházy Frigyes estis hungara fizikisto, profesoro. Lia origina nomo estis Fetter Frigyes.
Frigyes Károlyházy naskiĝis la  en Budapeŝto. Li mortis la en Budapeŝto.
Biografio
Frigyes Károlyházy frekventis piaristan gimnazion en sia naskiĝurbo, poste li akiris diplomon pri fiziko en Scienca Universitato Eötvös Loránd en 1952. Post siaj studoj li laboris en fizika instituto, kie pasis 48 jarojn. En 1956 li kandidatiĝis, en 1972 doktoriĝis antaŭ Hungara Scienca Akademio. En 1963 li ricevis la rangon docento, inter 1972 kaj 1999 li instruis en la menciita universitato kiel profesoro. Interrompoj okazis en 1964, kiam li esploris en Chapel Hill kaj en 1970 li instruis en Santiago de Ĉilio. Li ricevis 5 premiojn inter 1962 kaj 2006. Li okupiĝis konstante pri Teorio de la relativeco kaj kvantuma mekaniko.
Distrikto Przemyśl
La distrikto Przemyśl - pole powiat przemyski - estas administra distrikto de Pollando. Ĝi apartenas al la provinco aŭ historie vojevodio Antaŭkarpatio. Administra centro estas la samnoma urbo Przemyśl, kiu estas plene ĉirkaŭata per la distrikto, sed mem ne apartenas al ties teritorio. Fine de en la distrikto vivis.
Žďárec u Skutče
Žďárec u Skutče estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de urbo Skuteč, troviĝanta en distrikto Chrudim. Ĝi troviĝas proksimume 2 km sude de Skuteč. Estas ĉi tie registritaj 118 adresoj. En la jaro daŭre vivas ĉi tie.
Transporto
Sur la teritorio de Ždárce troviĝas fervoja stacio Žďárec u Skutče, la tiel nomataj malnovaj fervojoj (ekde sia estiĝo ĝis la jaro 1960 sole Skuteč), kie el fervojlinio Pardubice - Havlíčkův Brod deflankiĝas fervojlinio ĝis Svitavy, sed en periodo de jaroj 2012-2014 trafikata sole el Svitavy ĝis Pusté Kamenice.
Tra la katastra teritorio kondukas ŝoseoj III/3062, III/3063, III/3064 kaj III/3065.
En la vilaĝo estas plu restoracio, lernejo kaj trafluas tra ĝi rivereto Žejbro. Ŝtona ponteto estas verŝajne el la 16-a jarcento. Dum la unua respubliko ĉi tie estadis ankaŭ Kredita Unio.
16696 Villamayor
16696 Villamayor estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la elde la Nacia Observatorio de Kitt Peak, proksime de Tucson (Arizono, Usono) en la kadro de la projekto Spacewatch.
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de Waldemar Villamayor-Venialbo, konata popularigisto de astronomio en Paragvajo kaj la aŭtoro de multnombraj sciencaj artikoloj; kies ĉefaj interesoj estas ĉiela mekaniko kaj asteroidoj.
Éva Olsavszky
Éva OLSAVSZKY [olŝavski], laŭ hungara sinsekvo Olsavszky Éva estis hungara aktoro. Ŝia edzo estis Vilmos Kun.
Éva Olsavszky naskiĝis la 1929 en Budapeŝto, ŝi mortis la  2021.
Biografio
Éva Olsavszky komencis sian aktoran karieron en Teatro Jókai en Budapeŝto en 1947. Baldaŭe ŝi estis ano en diversaj teatroj, ekzemple Teatro Kisfaludy, Nacia Teatro (Szeged), Teatro Szigligeti (Szolnok), Teatro Csiky Gergely (Kaposvár), Teatro Csokonai (Debrecen). En 1980 ŝi aliĝis al trupo de Nacia Teatro (Budapeŝto) kaj post 2 jaroj ŝi estis unu el la fondintoj de Teatro Katona József. Ŝi ricevis premion Kossuth en 1973, pli frue kaj poste ankaŭ aliajn premiojn.
Miklós Lukács
Miklós Lukács naskiĝis la 1905 en Gyula - mortis la  1986 en Budapeŝto.
Biografio
Miklós Lukács lernis muzikon en Lejpcigo, poste en Berlino. Inter 1930-1943 li dirigentis en diversaj germanaj urboj, ekzemple en teatroj de Hamburgo, Osnabrück, Münster, Greifswald. Li debutis en Budapeŝta Ŝtata Operejo en 1943 kaj restis en la operejo. Baldaŭe li plenumis diversajn postenojn en la operejo kaj en la muzikakademio, dume li konstante estis dirigento en la operejo kaj ĉe alia grava orkestro. En 1978 li emeritiĝis, sed foje li dirigentis en Germanio. Li ricevis premion Kossuth en 1973, pli frue kaj poste ankaŭ aliajn premiojn.
Blukapa vireo
La Blukapa vireo, Vireo solitarius, estas specio de birdo de la familio de Vireedoj kaj genro de Vireoj, kiuj estas malgrandaj paserinoj de Ameriko, de koloroj olivverdecaj al sablokoloraj.
Virandeville
Virandeville estas franca situanta en departemento Manche, regiono Normandio.
Blukapa vireo
Plenkreskuloj estas ĉefe olivecaj en supraj partoj kun blankaj subaj partoj kaj flavecaj flankoj; ili havas tre grizan kapon kun blueca nuanco, kio nomigas la specion en Esperanto kaj en aliaj lingvoj, malhelajn okulojn kun tre markataj blankaj okulringoj (ligitaj per superokula strio al supra makzelo dum malhelgriza traokula strio venas el la suba makzelo kaj dividas klare la okulringon) kaj blankajn flugilstriojn rimarkindajn en malhelaj flugiloj. Ili havas fortikan bekon kaj fortajn blugrizajn krurojn.
Virandeville
Ĝiaj loĝantoj nomiĝas Virandevillais.
Blukapa vireo
Tiu birdo kun la Kasina vireo kaj la Plumbovireo estis iam konsiderata kiel ununura specio nome "Soleca vireo".
Ties reprodukta habitato estas malferma miksita arbaro decidua kaj de koniferoj en Kanado oriente de la Roka Montaro kaj de Nordorienta Usono. Ili faras diketan tasforman neston penditan el forko en arbobranĉo. La masklo helpas ĉe kovado kaj povas kanti el la nesto.
Rab (insulo)
Rab estas kroatia insulo en norda Adriatiko. Ĝi havas ankaŭ la nomojn Arbe, Arbia, Arve kaj Arba.
Rab estas 22 km longa kaj havas areon de 91 km² kaj (en 2005) 9.500 loĝantojn. Ĝia nomo kredeble devenas de la iliria vorto arb, kiu signifas "malhela" aŭ "malhel-arbara".
Laŭ legendo de Rab venis ŝton-skulptisto Marino, kiu fondis San-Marinon.
Blukapa vireo
Ili manĝas insektojn en supraj partoj de arboj, foje flugante. Ili manĝas ankaŭ berojn, ĉefe vintre.
J. B. Lenoir
J. B. Lenoir (prononce /ləˈnɔːr/) (5a de Marto, 1929 – 29a de Aprilo, 1967) estis usona gitaristo kaj kantisto-kantoverkisto de bluso, aktiva en la etoso de Ĉikaga bluso en la 1950-aj kaj 1960-aj jaroj.
Lia familinomo, kiu estas franclingva, estas foje prononcita kiel france "L'n ŬAHR", sed li prononcis ĝin "La NOR". Lia persona nomo estis uzita simple kiel J. B.; tiuj literoj ne estas inicialoj.
Vivo kaj kariero
Li naskiĝis en Monticello, Misisipio. La patro de Lenoir gitaristo mem enkondukis lin al la muziko de Blind Lemon Jefferson, kiu iĝis grava influo. Dum la komenco de la 1940-aj jaroj, Lenoir laboris kun la blusaj artistoj Sonny Boy Williamson II kaj Elmore James en Novorleano. Li estis poste influita de Arthur Crudup kaj Lightnin' Hopkins.
Dum la 1950-aj jaroj Lenoir registris por variaj registrofirmaoj en la areo de Ĉikago, kiel J.O.B., Chess, Parrot kaj Checker. Liaj plej sukcesaj kantoj estis "Let's Roll", "The Mojo" (kun la saksofonisto J. T. Brown) kaj la polemika "Eisenhower Blues", kiun Parrot Records devigis re-registri kiel "Tax Paying Blues."
Lenoir estis konata en la 1950-aj jaroj pro sia spektaklemo, partikulare pro siaj zebro-modelaj vestaĵoj, kaj lia alt-tona voĉo. Li iĝis influa kantoverkisto kaj ludisto de elektra gitaro, kaj lia klinemo al socia komentario distingi lin disde multanj aliaj blusistoj tiame. Lia komerce plej sukcesa kaj pludaŭra publikaĵo estis "Mamma Talk to Your Daughter", registrita por Parrot en 1954, kiu atingis la 11a rangon de la listo de Billboard R&B kaj estis poste registrita de multaj aliaj blusaj kaj rokaj muzikistoj.
Burkina Federacio de Manpilkado
La Burkina Federacio de Manpilkado (Fédération Burkinabè de Handball) estas la nacia organizaĵo pri manpilkado en Burkino. La asocio reprezentas kaj la viran kaj la virinan naciajn teamojn de manpilkado. Ĝi membras en la Internacia Federacio de Manpilkado.
Afrika Centro Mondcivitana
ACM estas Afrika Centro Mondcivitana estas asocio en Lokossa, Benino. Ĝi fondiĝis la 15an de julio 2010 kaj estas akceptita laŭ la oficiala ŝtata ĵurnalo la 15an de februaro 2011.
Ĝi celas:
La fondinto-gvidanto estas François Hounsounou, kiu estis estrarano de TEJO.
Precizaj donitaĵoj
ACM Benino en Lokossa subtenas entute 31 gelernantojn el kiuj 9 knabinojn, el kiuj kelkaj loĝas en la sidejo. Ĝi subtenadas ilin per la kontribuoj de kelkaj eksterafrikaj esperantistoj. Danke al tiuj kontribuoj de esperantistoj ACM Benino sukcese diplomakirigis 6 knabinojn en kudrado kaj kvar junuloj sukcesis en la abiturienta diplomo por studi en la benina universitato. Aliflanke ĝi helpas junulojn, kiuj jam finlernis metion kaj ne kapablas diplomakiri. La gvida skipo ĉiam bonvenigas diversajn kontribuojn, kiuj helpas la geinfanojn. Ĝi kolektas lernejaĵojn, vestaĵojn kaj ludilojn.
Rolo de ACM Benino en Esperantujo
La centro regule gastigas vojaĝantojn en Esperantujo. La gastoj havis malfacilaĵon rekte babili kun la geinfanoj. Pro tio ACM Benino provis instrui Esperanton al kelkaj infanoj, kiuj loĝas en la centro. Por enradikigi la instruadon, la centro nun (2017) havas togolandan volontulan Esperanto-instruiston nome Kokou Hezekiel KEDE GADJI, kiu plentempe instruadas la lingvon al ĉiuj infanoj, junuloj kaj al plenkreskuloj. Dankegon al Fernando Maja el Brazilo, kiu vizitis ilin en 2017 kaj plu subtenadas tiun projekton, ĉefe la lernopagon por la infanoj. Cele testi la lingvonivelon de lernantoj, ACM decidis starigi partnerrilaton inter Scio Sen Bariloj (de Privas Tchikpe kaj Mireille Grosjean). Naskiĝis interkonsento pri la preparado de la lernantoj al la atingo de la ekzameno «Kurso Unua Kontakto» (KUKo) meze de decembro 2017.
Perspektivoj
La gvidantoj estontece planas eternigi la instruadon en la centro varbante novajn partoprenontojn por antaŭenigi la lingvon en la regiono cele helpi la landan asocion en Benino.
Virgulininsuloj
La Virgulininsuloj aŭ lastatempe ankaŭ Virgulinsuloj  estas insularo en la Kariba Maro. Ili havas areon de 505 kvadrataj kilometroj. Ili estas dividitaj inter Portoriko, Usono kaj Britio.
La insuloj estis trovitaj de Kristoforo Kolumbo kaj nomitaj de li kiel Santa Ursula y las Once Mil Vírgenes (mallongigite Las Vírgenes), memorigante pri mezepoka legendo pri Sankta Ursulo de Kolonjo.
Cedral
Cedral estas unu el la 58 komunumoj de la meksika subŝtato San Luis Potosí, kiu situas relative centre en Meksiko, ĉirkaŭ 500 km nordokcidente de la ĉefurbo Meksikurbo. La ĉefurbo de la komunumo estas Cedral. La kodnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 24007.
Geografio
La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 16948 loĝantojn. El tiuj estis 8329 viroj kaj 8619 virinoj. La komunumo havas surfacon de 1185,06 km². La meza alteco (de la ĉefurbo) estas 1700 metroj super la marnivelo.
Klimato
En la komunumo jare falas averaĝe 420,0 mm/m2 de precipitaĵo. La averaĝa jara temperaturo estas 16,8 °C.
Sociogeografio
En la jaro 2000 en la komunumo vivis 14097 personoj, pli aĝaj ol 5 jaroj. El tiuj 45 personoj sciis paroli indiĝenan lingvon. Tio signifas ke 0,32 % de la loĝantaro en la koncerna jaro sciis paroli indiĝenan lingvon.
El la 14097 loĝantoj pli aĝaj ol 5 jaroj, 13014 apartenis al la katolika religio kaj 223 al la evangelia religio. 860 personoj apartenis al aliaj religioj.
Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a., (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).
Butila cianoacetato
Butila cianoacetato aŭ  C7H11NO2 estas kemia kombinaĵo, apartenanta al la funkcia grupo de la esteroj de la cianoacetata acido kaj butila alkoholo. Butila cianoacetato estas senkolora likvaĵo, uzata kiel analiza reakciaĵo en kemij sintezoj kaj en la fabrikado de kosmetikaĵoj kaj farmaciaĵoj. Kutime ĝi estiĝas per kondensiĝa reakcio aŭ per esterigo de Fischer-Speyer kun sulfata acido kiel katalizilo. Butila cianoacetato estas malmulte solvebla en akvo, sed tute solvebla en alkoholo, duetila etero, kloroformo kaj plejmulto el la organikaj solvantoj. Butila cianoacetato reakcias kun fortaj oksidigagentoj kaj fortaj bazoj.
Cerbaĵo
La cerbo, kiel plej aliaj internaj organoj, aŭ tripaĵo, povas servi kiel nutraĵo. Cerboj uzataj por nutrado inkluzivas tiujn de porkoj, sciuroj, kunikloj, ĉevaloj, brutoj, simioj, kokoj, fiŝoj, ŝafidoj, kaj kaproj. En multaj kulturoj, malsamaj specoj de cerbo estas konsiderataj delikataĵoj.
Pinasparago
La pinasparago (Monotropa hypopitys) estas planta specio el genro monotropo, familio de erikacoj.
La planto estas pala, vaksokolora, mankas en ĝi la klorofilo. La folioj estas rudimentaj, skvamaj, la stomoj estas sporadaj. La floroj kapjesas.
Cerbaĵo
Kelkaj el tiuj cerbaĵoj estas facile kuireblaj. Ekzemple facila recepto konsistas en fritetado de iom da dispecigitaj cepoj en malmulta oleo aŭ butero. Poste oni aldonas pecojn da cerbo. Poste oni povas aldoni ovojn aŭ ne.
Pinasparago
Tiu holarktisa planto parazitas fungojn, kiuj parazitas arbarajn radikojn (epiparazitismo). La grajnoj de la pinasparago estas etaj, disvastiĝas per vento. La milgrajna maso estas 3mg. Dum ĝermado aperas radiketo, kiu fortiĝas, nur per kaj ĉeesto de fungo.
Cerbaĵo
En kelkaj triboj de iama Nov-Gvineo estis ofta kutimo kanibaleco, kiel sistemo por nutrado, sed ankaŭ pro kredo je alpreno de animoj de malamikoj venkitaj en batalo aŭ eĉ de propraj parencoj. Grava parto de tiu kutimo estis la manĝo de homaj cerboj, kiu ŝajne rilatis al apero de malsanoj, similaj al la Malsano de Creutzfeldt-Jakob kaj Bova Spongoforma Encefalopatio.
Schongau
Schongau havas plurajn signifojn:
Kongao
Kongao estas afrikdevena man-tamburo.
Konstrumaniero
Kongao estas proks. 70-90 cm alta mantamburo el ligno aŭ vitrofibro-fortigita plasto, kiu povas havi malsamajn diametrojn. La formo plimallarĝiĝas ekde sia dika mezo supren kaj malsupren. Kongao havas nur frapofelon kaj do estas malferma je la malsupra flanko. La tegaĵo konsistas el pli dika bestofelo. En Latinameriko oni preskaŭ nure uzas bovofelon, en Eŭropo kaj Nordameriko pro prezaj kialoj ofte bubalofelon.
Origino kaj evoluo
La eniĝo de kongao en orkestroj okazis en Latinameriko. Tie ĝi nomiĝas, ĉefe en kubo, ne conga, sed tumbadora kaj estas uzata kiel unuopa instrumento. Kongaon oni frapas en populara dancmuziko per-mane, en la tradicia kuba popolmuziko foje ankaŭ per bastonoj. La antaŭulo de kongao en okcidenta Afriko nomiĝas bugarabuo. En la okcident-afrikaj kulturoj la tamburoj havis religian gravecon, estis sanktaj kaj estis ludataj dum specialaj eventoj kaj festoj. Diversaj orient- kaj okcident-afrikaj popoloj, kiuj poste estis deportitaj kiel sklavoj al Latinameriko, adoris tri sanktajn tamburojn, kiuj havis malsamajn nomojn kaj estis konsekritaj al certaj dioj.
En latinamerika danca kaj ĵaza muziko oni ludis kongaon em aroj da du aŭ tri. Ĉi tiujn arigojn oni ankaŭ trovas en modernaj ensembloj same kiel en popmuziko. Jen ankaŭ malsamaj nomo por la unuopaj tamburoj. Antaŭ ĉio la kongao kun diametro de 11 ¾ coloj. Iomete pli altan tonon donas ĝia fratulo kvinto kun 11-cola diametro. La malaltajn tonojn generas la tumbao kun diametro de 12 ½ coloj.
Ludmaniero
La gvida mano je dekstromanuloj la dekstra mano. La kvar bazaj frapoj estas malferma frapo, baso, klako kaj dampita frapo. La mano je tio principe kuŝas je la realigo de la frapoj plate sur la felo, por la baso en la mezo, por la aliaj frapoj per la transirejo de fingroj al manplato sur la rando de la kongao. Precipe la ne-gvida mano ofte ludas balanciĝe sur la felomezo, kio generas malpli laŭtajn tonojn. Je tio oni movas la manojn ekde la manartikoj al la fingropintoj kaj reen. Aŭ la manartiko aŭ la fingropintoj tuŝas la felon. En tradicia kuba popolmuziko oni foje frapas kongaojn per bastonoj.
Nordorienta Anglio
Nordorienta Anglio (North East England) estas unu el la anglaj regionoj.
Ĝi estas dividitaj en pluraj administraj instancoj:
Superrigarde
Numeroj laŭ la mapo dekstre:
Pisarovina
Bazaj informoj
Pisarovina estas malgranda vilaĝo kaj municipo en Kroatio, en departemento de Zagrebo. Ankoraŭ 13 komunumoj apartenas al la municipo.
Situo
Pisarovina situas sur ebenaĵo. Zagrebo troviĝas 25, Jastrebarsko 27 km-ojn.
Historio
Post la mezepoko Pisarovina situis en fronto de Osmana Imperio kaj Habsburga Imperio. Ĝis Traktato de Trianon Pisarovina apartenis al Habsburga Imperio, al Hungara reĝlando, al Zágráb (reĝa departemento), kie distriktejo estis, poste al Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj, ekde 1929 al Jugoslavio, fine ekde 1991 al Kroatio.
Nanacamilpa de Mariano Arista
Nanacamilpa de Mariano Arista estas unu el la 60 komunumoj de la meksika subŝtato Tlaxcala, kiu estas meksika subŝtato kiu situas en la centra Meksiko, relative proksime al la urbo de Meksiko. La ĉefurbo de la komunumo estas Ciudad de Nanacamilpa. Krom la ĉefurbo 47 aliaj loĝlokoj (statistike: urboj, vilaĝoj vilaĝetoj, domaroj) apartenas al la komunumo. La kodnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 29021.
Klimato
En la komunumo jare falas averaĝe 686,9 mm/m2 de precipitaĵo. La averaĝa jara temperaturo estas 13,9 °C.
Sociogeografio
En la jaro 2000 en la komunumo vivis 12770 personoj, pli aĝaj ol 5 jaroj. El tiuj 13 personoj sciis paroli indiĝenan lingvon. Tio signifaske 0,1 % de la loĝantaro en la koncerna jaro sciis paroli indiĝenan lingvon.
Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a., (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).
Boville Ernica
Boville Ernica estas komunumo de Italio.
Ĝis la 19-a jarcento ĝi havis la nomon Bauco.
En Boville Ernica troviĝas preĝejo dediĉita al San Pietro Ispano, la posta papo Johano la 21-a, nomata Petrus Hispanus.
Jacobus Albertus Bruwer
Jacobus Albertus BRUWER (naskiĝis en 1915) estas sudafrika astronomo, kiu laboris ĉe la Observatorio de la Unio en Johanesburgo.
Laŭ Minor Planet Center, li malkovris 4 asteroidojn inter 1953 kaj 1970.
La asteroido 1811 Bruwer estis nomita en lia honoro, la asteroido 1607 Mavis en honoro de lia edzino.
Vahid Halilhodžić
Vahid Halilhodžić (n. ) estas bosnia futbalisto. Li de 1976 ĝis 1985 membris en la jugoslavia nacia teamo de futbalo.
Oldřich Arnošt Fischer
Oldřich Arnošt FISCHER (naskiĝis la 27-an de septembro 1955 en Třebíč) estas moravia esperantisto. Laŭprofesie bestkuracisto laboranta kiel esploristo kaj tradukisto; li gradiĝis per ekzameno pri ĉasado, sed li ĉasas nur per fotilo. Li esperantiĝis en 1999 kaj vivas en Brno. Li publikigis kelkajn verkojn pri bestoj uzante proprajn fotojn.
Eksteraj ligiloj
Liaj oftaj prelegoj en la Klubo de esperantistoj en Brno estas elŝuteblaj en la kluba retejo:
Arkebuzo
Arkebuzo estas pafilo kun limigita efiko (malpli ol 50 metrojn), sufiĉe peza kaj granda.
La vorto "Arkebuzo" devenas de la malnova franca "haquebute" (15-a jarcento), kiu signifas kroĉilon, kiun havis la unuaj arkebuzoj por meti ilin sur specon de forko aŭ muro, branĉo, ... por plibonigi la celadon kaj ricevi la kontraŭŝokon.
Arkebuzo en Japanio
En nur unu jaro la japanoj sukcesis imiti la mekanismon kaj produktis amase arkebuzojn. Post apenaŭ 50 jaroj pafiloj estis certe pli komunaj en Japanio ol en iu ajn alia lando en la mondo ; la armeoj de tiu lando estis ekipitaj per nombro de pafiloj multe pli alta ol iu ajn eŭropa armeo.
La fama daimio, kiu unue preskaŭ tute unuigis Japanion, Oda Nobunaga, multe uzis arkebuzojn, kiu ĉefrolis dum la batalo de Nagashino en 1575, batalo dum kiu li disponis je 3.000 arkebuzistoj.