cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Lou Andreas-Salomé
Alia ŝia amanto, 15 jarojn pli juna psikiatro, iris kun ŝi en 1911 al kongreso pri psikanalizo en la germana urbo Weimar, kie ŝi renkontis Sigmund Freud kaj komencis interesiĝi pri psikanalizo. La saman jaron ŝi publikigis la libron Die Erotik (La eroto), kiu temas pri virina sekseco. En Vieno ŝi ĉeestis prelegojn de Freud kaj partoprenis en diskutoj en rondo de psikanalizistoj. Freud tre estimis ŝin kaj konsilis al ŝi iĝi psikanalizistino – kion ŝi fakte faris. Ŝi estis unu el la unuaj psikanalizistinoj. Cetere ŝi iĝis amikino de la filino de Freud, Anna Freud. Ŝi publikigis kelkajn librojn en tiu kampo, krom romanoj kaj alitipaj verkoj (i.a. biografio pri Rilke kaj Friedrich Nietzsche in seinen Werken (Friedrich Nietzsche en siaj verkoj).
Ŝi daŭre loĝis kun sia edzo en Gotingeno. Kiam, en 1930, ŝi bezonis pasigi kelkajn semajnojn en hospitalo, li – maljuna kaj malsana – vizitis ŝin ĉiutage. La saman jaron li mortis, post 40-jara geedzeco. Ŝi mem suferis dum kelkaj jaroj je kancero kaj mortis en 1937.
(Ĉi-tiu artikolo estas plejgrandparte kopio de du tekstoj aperintaj en la Esperanta Retradio (la 9-an kaj 16-an de januaro 2018), kiuj siavice baziĝas ĉefe sur artikolo en la germanlingva Vikipedio.)
Jurij Ŝĉerbak
Jurij ŜĈERBAK (ukraine Юрій Миколайович Щербак, naskiĝis en Kievo) estas ukraina medicinisto-epidemiologo, politikisto, diplomato kaj verkisto. Li diplomitiĝis en la Kijiva medicinista instituto kiel doktoro de medicinaj sciencoj. Li eliminis epidemion de ĥolero en Ukrainio kaj Uzbekio. Kunfondinto kaj la unua gvidanto de Verdula partio de Ukrainio, parlamentano, ambasadoro de Ukrainio en Israelo, Usono, Kanado. Membro de la Ukraina Nacia Verkista Asocio, aŭtoro de rakontkolektoj, noveloj. Esperanta traduko de lia dokumenta novelego Ĉernobilo (1987) aperis en eldonejo Progreso (Moskvo, 1990).
Longwé
estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Ardennes (prononco []), en la regiono Grand Est (prononco [], (france, en Esperanto Granda Oriento) kaj en la antaŭa regiono Ĉampanjo-Ardenoj. Fine de en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². Administre la komunumo apartenas al la arondismento Vouziers (prononco [], ) kaj al la kantono .
11189 Rabeaton
11189 Rabeaton estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la en la kadro de la kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Nomo
Ĝia nomo honoras Rachael Lynn Beaton, finalistinon de la Intel International Science and Engineering Fair 2002 pro ŝia projekto pri sciencoj de Tero kaj kosmo. Ŝi estas lernantino ĉe la Central Virginia Governor School de Lynchburg (Virginio, Usono).
Carlos Marchena
Carlos MARCHENA (prononco [], naskiĝis, do nun -aĝa) estas hispana futbalisto. Li kiel membro de la hispana nacia teamo de futbalo gajnis Eŭropan Ĉampionadon kaj Mondpokalon. Matĉe li rekoneblis per la ĉemiza numero "4".
Dum naŭ jaroj li estis futbalisto de Valencia CF, kie li gajnis UEFA-pokalon kaj dufoje Hispanan Ĉampionadon. Li ludis por Villarreal CF de 2010 ĝis la relegacio al la dua ligo en 2012. Ekde aŭtuno de 2012 li estas ludanto de Deportivo La Coruña.
Ostrach
Ostrach - prononco - estas komunumo en sudokcidenta Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Sigmaringen kaj en la distriktaro Tübingen de la federacia lando Baden-Virtembergo. Fine de la komunumo havis  loĝantojn. Ostrach situas inter la Danubo kaj la Konstanca Lago, inter Sigmaringen kaj Ravensburg, inter Bad Saulgau kaj Pfullendorf, apud rivereto Ostrach.
Trikromio
Trikromio estas la arta, kaj ĉefe fotografia, procezo de reproduktado de ĉiuj koloroj pere de la sinsekva stampado de ruĝa, verda kaj blua (RGB) por adiciaj miksoj (por ekranoj de komputiloj, televidiloj, sensiloj, ktp.) kaj cejana, maĝenta kaj flava (CMYK) por la subtrahaj miksoj (uzata en presarto).
La unua permanenta kolorfotografio estis farita en 1861, per tiu metodo, fare de la skota fizikisto James Clerk Maxwell kiu prezentis sian adician metodon de kolorfotografio en Londono, kun la celo pruvi ke ajna koloro povis esti atingita miksante lumojn de la tri unuarangaj koloroj (ruĝa, flava kaj blua) en diferencaj proporcioj. Li pruvis la teorion pasigante lumon tra filtriloj kolorigitaj kombinitaj kaj projekciante la rezulton sur ekrano.
NOD
La vorto havas plurajn signifojn:
Hungara Fervojista Mondo
Hungara Fervojista Mondo estas Esperantlingva revuo de la Fervojista Esperanto-Movado en Hungario, kaj ĝia nuntempa redaktoro estas István Gulyás.
Enhavo
La revuo aportas pri IFEF-aranĝoj, kaj pli vaste pri la fervoja mondo: interligoj, informoj el ĉiuj partoj de la mondo ktp. La kovrilpaĝo kaj malantaŭa paĝo estas koloraj.
Historio
Ĝi aperis Julion 1957 kiel revuo de Fervojista Fako de HEK, kvankam tiu fako oficiale fondiĝis nur la 15-an de novembro. La revuon fondis kaj redaktis doktoro István Bácskai. Dum duonjarcento post Bácskai: estis la redaktoroj.
La fondinto Bácskai en 1962 iĝis respondeca redaktoro, kaj de 1984 ĝis sia morto en 1995 respondeca eldonanto de la revuo.
József Mokos
József Mokos [jOĵef mokoŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo Mokos József estis hungara pentristo, instruisto.
József Mokos  naskiĝis la  en Békéscsaba, li mortis la  en Békéscsaba.
Biografio
József Mokos akiris pedagogian diplomon en Nagyvárad en 1911, poste li instruis en diversaj lokoj. Inter 1913 kaj 1920 (kun interrompo) li lernis en Belarta Altlernejo de Pál Szinyei Merse, István Csók, Károly Lyka. En 1920 li hejmenvenis al Békéscsaba, kie li instruis en diversaj lernejoj. Li laboris ankaŭ en la muzeo. Somere inter 1922-1927 li pentradis en artiskolonio de Miskolc. En 1928 li studvojaĝis al Italio. Inter 1950-1972 li gvidis artistan klubon en la loka kultudomo. Li ricevis oran diplomon en 1961, premion en 1967. Li apartenis al la malfrua Artkolonio de Nagybánya.
Zono sen nukleaj armiloj
eta| La zono sen nuklaj armiloj estas tiu areo, kiu estas libera de nukleaj detruaj armiloj kiel [[nuklea bombo aŭ raketo. Tiuj areoj kun traktatoj estas Suda Ameriko, Antarkto, Berlino, Suda Pacifiko, Afriko, Sudorienta Azio, Centra Azio.
Antônio Prado
Antônio Prado eestas municipo en la subŝtato Suda Rio-Grando de Brazilo. Ĝi situas en la mezoregiono Nordoriento de Rio-Grando (portugale Nordeste Rio-grandense), kaj apartenas al la mikroregiono Caxias do Sul. Laŭ la stato de en la municipo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km².
Coplean
Coplean [kopljan] (Kapjon) estas vilaĝo en Rumanio nordokcidente de Dej. En 1910 ĝi nombris 545 loĝantojn (rumanoj, hungaroj), en 1992 435 (rumanoj, 3% hungaroj). Ĝia unua skriba mencio estis en 1348. La hungara vilaĝo dum la militoj ĉ. 1600 senpopoliĝis. Ĝis 1919 kaj inter 1919 kaj 1944 apartenis al Hungario (Szolnok-Doboka vármegye). Administre ĝi apartenas al Căşeiu.
Trilito
Trilito estas strukturo konsistanta el du grandaj vertikalaj ŝtonoj (fostoj) subtenantaj trian ŝtonon metitan horizontale tra la pinto (lintelo). Tiu termino, koncepto kaj tekniko estas ofte uzata en la kunteksto de megalitaj monumentoj. La plej famaj trilitoj estas tiuj de Stonehenge en Anglio, tiuj de la Megalitiaj temploj de Malto, ambaŭ el kiuj Monda heredaĵo de Unesko, kaj tiu de Osirion en Egipto.
La vorto trilito estas derivita el la antikva greka "havanta tri ŝtonojn" (τρι-/tri- 'tri' + λίθος/lithos 'ŝtono') kaj estis unuafoje uzita de William Stukeley.
Laŭ Francisko Azorín trilito estas Triŝtona monumento; niaj prauloj starigis ĝin kiel altaro verŝajne. Li indikas etimologion el la greka trais + lithos (tri ŝtonoj).
Eŭgenila klorido
Eŭgenila klorido aŭ C10H11OCl estas kemia kombinaĵo, apartenanta al la funkcia grupo de la esteroj de la klorida acido kaj eŭgenolo. Eŭgenila klorido estas kemia reakciaĵo, uzata kiel gustigagento kaj odorigagento kaj en la fabrikado de kosmetikaĵoj kaj farmaciaĵoj. Kutime ĝi estiĝas per kondensiĝa reakcio aŭ per esterigo de Fischer-Speyer kun sulfata acido kiel katalizilo. Eŭgenila klorido estas malmulte solvebla en akvo, sed tute solvebla en alkoholo, duetila etero, kloroformo kaj plejmulto el la organikaj solvantoj. Eŭgenila klorido reakcias kun fortaj oksidigagentoj kaj fortaj bazoj kaj posedas antifungajn kaj antibakteriajn proprecojn.
Seitenstetten
Seitenstetten estas komunumo de Aŭstrio. Ĝi apartenas al la federacia lando Malsupra Aŭstrio kaj al la distrikto Amstetten. Komence de la jaro en la komunumo vivis  loĝantoj.
Plasta planedo
Plastic Planet estas kineja esplora dokumentario de aŭstra reĝisoro Werner Boote. La filmo montras, kiel plasto fariĝis minaco al la tuta tero.
Enhavo
Komence la reĝisoro retrospektas al sia infaneco, al sia avo, kiu estis produktisto de plasto en epoko, kiam tio estis rara. Kaj li alvenas en nia mondo, kiu abundas de plastaĵoj ĉie.
Reĝisoro Boote kiel intervjuisto, vojaĝas tra la mondo kaj enketas ĉie, kiel homoj vivas meze de plastaĵoj, li enketas aŭstrajn familiojn en iliaj domoj, li enketas familiojn en Usono kaj familiojn en tute simplaj kabanoj en Kolkato.
Li intervjuas reprezentantojn de la plastoindustrio kaj sciencistojn, kiuj esploris la san-danĝerigajn aldonojn de plasto (ekz-e moligencojn), kiuj troviĝas en plastaj boteloj samkiel en suĉiloj por beboj, kiuj tiel rekte estas trinkataj kaj manĝataj.
Apartan atenton li donas al bisfenolo A (BPA), la baza komponanto de polikarbonato, ĝi efikas kiel virina hormono (estrogeno, t.e. ĉe bestoj kaj homoj la viraj individuoj perdas sian fekundecon, ili viriniĝas). Ĉiuj homoj sorbas ĝin, ĉu per manĝo, ĉu per trinkado, ĉu per aerspirado.
La filmo emfazas, ke ĉiu entrepreno bonege gardas sian sekreton, kiujn komponaĵojn ili uzas por la produktado de siaj plastoj, tiel ke la konsumantoj normale tute ne povas ekscii, el kio la produktoj fakte konsistas, kaj kompreneble tute ne scias pri eventualaj danĝeroj kaj riskoj.
Samtempe la filmo priskribas, kiugrade plasto ĉeestas ĉie-ĉie en nia vivo, kiugrade plasta rubaĵo jam troviĝas en la plej foraj lokoj de la tero - en la maroka dezerto, en oceana rubokirlo, kie la pecetoj de disfalanta plastaĵo estas manĝataj kvazaŭ planktono, mortiga „planktono“, kiu venenigas la manĝintojn.
Norman Wentworth Frost
Ekesperantistiĝis de 1905 kaj redaktisto de Amerika Esperantisto de 1918 ĝis 1922.
Plasta planedo
Kritiko pri la faktoj prezentataj
Plurloke la filmo sugestas, ke la tipaj plastaj boteloj konsistas el polikarbonato (PC), kvankam fakte ili konsistas el Polietilentereftalato (PET). PC hodiaŭ raras kiel materialo por suĉboteloj, kie ĝi - pro la konata problemo pri bisfenolo A - kutime estas anstataŭata per PP aŭ PE.
Produktado de la filmo
Inter 2005 kaj 2008 la filmigo okazis en • Innsbruck • Grand Junction • Venecio (Porto Marghera: Intervjuo kun prokuroro Felice Casson - vidu: (skandalo Gladio - pri PVC-venenigo de 157 laboristoj en Marghera) • Londono • Finnlando • Vieno • Japanio (Tokio, Tsushima, Minamata Urbo, Kumamoto) • Ĉinio (Ŝanhajo) • Barato (Kolkato) • Usono (Los Angeles, Pullman, Cincinnati, Columbia) • Pazifika oceano • Maroko • Ugando (Kampala) • Germanio (Düsseldorf, Guben) • Italio (Novara), Belgio (Bruselo, Waterloo) • Aŭstrio (Dachstein, Vieno). La filmo estis inaŭgure prezentata en Vieno la.
Albiano d'Ivrea
Albiano d'Ivrea estas komunumo de Italio. Ĝi apartenas al la regiono Piemonto kaj al la provinco Torino, kiu ekde la 1-a de januaro 2015 havas la nomon metropola urbo Torino. Fine de en la komunumo vivis. Najbaras la komunumoj Bollengo, Ivrea, Palazzo Canavese, Piverone, Azeglio, Caravino kaj Vestignè.
Yoshua Bengio
Yoshua BENGIO FRS OC FRSC (Parizo, Francio, 5-an de marto 1964) estas komputika kanadano, plej konita pro sia laboro pri artefarita neŭra reto kaj profunda lernado. En 2018 li ricevis la Premion Turing pro sia laboro en profunda lernado. Li estas instruisto en la Departemento de Sciencoj de la Komputado kaj Esploro de Operacioj de la Universitato de Montrealo kaj scienca direktoro de la Instituto de Algoritmoj de Lernado de Montrealo (MILA).
Andrés Iniesta
Andrés INIESTA (prononco [], naskiĝis, do nun -aĝa) estas hispana futbalisto. Li kiel membro de la hispana nacia teamo de futbalo partoprenis la matĉojn pri la Futbala Mondpokalo 2010 en Sud-Afriko, kaj en la 116-a minuto de la ĝis tiam nedecidita finalo kontraŭ la nederlanda teamo atingis decidan unuan matĉan golon, kiu igis la hispanan teamon monda ĉampiono. En la sama pozicio li ankaŭ partoprenis en la matĉoj de la Eŭropa Futbal-Ĉampionado 2012, de la Futbala Mondpokalo 2014 kaj de la Eŭropa Futbal-Ĉampionado 2016. Matĉe li rekoneblis per la ĉemiza numero "6". Ekster naciaj matĉoj, li ekde la jaro 1996, unue en junula teamo, ekde 2001 en la dua kaj 2002 la unua profesia vira teamo, estas futbalisto de la klubo FC Barcelona.
Sławomir Preiss
Sławomir Piotr PREISS (naskiĝis la en Stargard Szczeciński) estas pola politikisto, municipano, plastikisto, parlamentano de pola Sejmo de la 6-a oficperiodo (2007 ĝis 2011), senatano de la 8-a oficperiodo, ano de la pola Parlamenta Grupo Apoganta Esperanton (PGAE).
Biografio
Li finis la Belartan Akademion je la nomo de Jan Matejko en Krakovo. En la jaro 1997 li ekestis la direktoro de la Urba Muzeo en Stargard Szczeciński. Dum la jaroj 1990 ĝis 1998 li estis unue la ano de la Urba Konsilantaro kaj poste la ano de la Distrikta Konsilantaro, de la jaro 2006 ĝis 2007 li estis prezidanto de la lasta.
Dum la jaroj 1990 ĝis 1994 li estis ano de la Civitanaj Komitatoj, poste ano de la Konservativa Partio kaj Popol-Konservativa Unio, sekve (en la jaroj 1998 ĝis 2001) la ano de la Socia Movado de la Balot-Agado Solidareco kaj de la jaro 2001 aktivas en partio Civitana Platformo.
En la parlamentanaj balotoj (2007) li eniris en Polan Sejmon kiel kandidato de Civitana Platformo ricevante en la balotregiono Szczecin 10.153 balotvoĉojn. Dum la parlamentanaj balotoj en la jaro 2011 li ekestis senatano kiel kandidato de Civitana Platformo, ricevante 64.833 balotvoĉojn.
En septembro 2015 li estis forĵetita de Civitana Platformo pro tio ke li ne apogis la kandidatecon de antaŭa prezidanto de Alianco de Demokrata Maldekstrularo (pole: SLD) Grzegorz Napieralski dum la parlamentaj balotoj 2015 al Pola Senato. Lige kun tio Sławomir Preiss decidis mem kandidatiĝi de la propra balot-komitato por la reelekto al Pola Senato en la 9-a oficperiodo. .
Esperanto
Li estas ano de la pola Parlamenta Grupo Apoganta Esperanton (PGAE). Al la PGAE apartenas i.a. Prezidanto de Eŭropa Komisiono de Pola Senato prof. d-ro habil. Edmund Wittbrodt (la prezidanto de PGAE), parlamentanino de Pola Sejmo Ligia Krajewska (la vicprezidantino de PGAE), Vicprezidanto de Pola Senato Jan Wyrowiński, Vic-Prezidantino de Pola Senato Grażyna Sztark, Ĉef-ministro de Pola Registaro Włodzimierz Cimoszewicz, senatanoj: Roman Zaborowski, Andrzej Grzyb, Kazimierz Kleina, Mieczysław Augustyn, Jan Maria Jackowski, Stanisław Jurcewicz, tri aliaj geparlamentanoj de Pola Sejmo: Teresa Hoppe, universitata prof., poligloto kaj esperantisto Tadeusz Iwiński, alia poligloto kaj esperantisto d-ro Robert Biedroń ... kaj pluraj aliaj. Senatano Preiss partoprenis la E-konferencon en Pola Senato kiu okazis la 17-an de oktobro 2012, li ankaŭ vizitis la E-ekspozicion "125 jaroj de Esperanto" kiu la saman tagon estis inaŭgurita en la Senato, krome li estis invitita de Etsuo Miyoshi kaj ĉeestis kun grupo de politikistoj kaj esperantistoj en la solena vespermanĝo kiu finis la E-eventojn en Pola Senato dum tiu tago.
Jen ligilo al la pola Parlamenta Grupo Apoganta Esperanton (PGAE).
Cetorino
La cetorino (Cetorhinus maximus), ankaŭ nomata pilgrima ŝarko aŭ elefanta ŝarko, estas la plej granda lamnoforma ŝarko kaj la dua plej granda el ĉiuj fiŝoj post la balenŝarko. Plenkreskuloj longas kutime inter 6m kaj 9m, malofte eĉ pli ol 10m.
Ĝi estas la ununura vivanta specio en la genro Cetorhinus kaj en la tuta familio Cetorinedoj (Cetorhinidae).
Vivareo
Cetorinoj vivas en Atlantiko, Pacifiko kaj Mediteraneo, precipe en malvarmetaj kaj mezvarmaj akvoj.
<br style="clear:both;" />
Příbram na Moravě
Příbram na Moravě estas municipo en Ĉeĥio, en Sudmoravia regiono, en distrikto Brno-provinco. Ĝi etendiĝas en Křižanova montetaro 25 km okcidente de Brno. Vivas ĉi tie.
Historio
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1237.
Kampso
La kampso (Campsis), ankaŭ nomata grimpanta trumpeto estas genro el la familio bignoniacoj (Bignoniaceae). Pro la grandaj floroj ĝi estas ankaŭ kultivata kiel ornamplanto.
Priskribo
Campsis-specioj estas deciduaj kaj lignigitaj grimpplantoj, kiuj havas adherajn radikojn. La kontraŭstarantaj folioj estas nepare palmataj posedas sep ĝis dekunu folietojn, kiuj havas segilforman randon.
Kelkaj floroj staras kune en faskan foliaron. La grandaj floroj estas zigomorfaj. La kvin sepaloj estas kunkreskitaj sonorilforme. La plej ofte oranĝe ruĝaj petaloj kunkreskis funelforme. La planto havas epiginan ovarion kiu formas kapsulfruktojn kun tre multaj flugilhavaj semoj.
Disvastigado kaj sistematiko
La du specioj de la genro Campsis estas jenaj:
Ĝia kromosomnombro estas 2n = 40.
La nordameria apecio jam estis enkondukata al Eŭropo kiel ornamplanto en la 17a jarcento.
Kiel ornamplanton oni preferas hodiaŭ la grandan trumpeton (Campsis ×tagliabuana (VIS.) REHDER). Tiu hibrido estas la produkto de la interkruciĝo de ambaŭ specioj. Oni devas konsideri, ke la vintrohardeco de tiuj hibridoj estas tre malsimila.
Itoo Tokunosuke
EdE-I
Tokunosuke ITOO (伊藤 徳之助 [i-TO tokunosuke]), japano, prof. de fiziko de Imp. Univ. de Kyusyu Del. de UEA en Hukuoka. Nask. 11 dec, 1894 en Tokyo. Unu el la gvidantoj de la movado en K. Verkis gustoplene pri la movado J Sopirante al Verda Stelo (E. J.), 1923. Partoprenis UK en Kraków.
Bildo
John Backus
John BACKUS (Filadelfio, 3-an de decembro 1924 - Oregono, 17-an de marto 2007) estis usona scienculo pri komputiko.
Li ricevis la Premion Turing en 1977 pro siaj laboroj en sistemoj de programado de alta nivelo, speciale pro sia laboro kun FORTRAN.
Nodo (botaniko)
Nodo estas tiu parto de la planta tigo, kie alfiksiĝas unu aŭ pluraj  folioj. La nodoj povas esti kalvaj aŭ haraj, depende de la planta specio. La tiga parto inter du nodoj nomiĝas internodaĵo. La nomo nodo rilatas al la ofta dikiĝo ĉe la loko, kie alfiksiĝas la folioj.
Anatomio de la nodoj
La en la foliojn disbranĉantaj folioj lasas en la  steleo de la akselo breĉojn, la  lakunoj. La nombro de la lakunoj estas malsamaj depende de la taksono. La plej oftaj tipoj estas:
Literaturo
•  Sitte, P.,  E. Weiler, J. W. Kadereit, A. Bresinsky, C. Körner: Lehrbuch der Botanik für Hochschulen. Begründet von Eduard Strasburger. 35a eldono. Spektrum Akademischer Verlag, Heidelberg 2002, ISBN 3-8274-1010-X, p. 752f. • Gerhard Wagenitz: Wörterbuch der Botanik. Die Termini in ihrem historischen Zusammenhang. dua eldono. Spektrum Akademischer Verlag, Heidelberg/Berlin 2003, ISBN 3-8274-1398-2
Metroo de Vaŝingtono
La reton de la metroo organizas Washington Metropolitan Area Transit Authority (WMATA).
La metroa reto ligas la urbon Vaŝingtono al jenaj kantonoj en la najbaraj ŝtatoj:
Post sia malfermiĝo en 1976 la reto de Metrorail kreskis al kvin linioj kun 86 stacioj kaj suma longo de 171,1 km. Laŭ la longo de la reto ĝi estas la dua plej granda metroo en Usono post tiu de Novjorko, ĝi do superas la reton de BART, kies teknikan sistemon ĝi transprenis. En 2008 ĝi transportis 215,3 milionojn da pasaĝeroj, tio estas mezume 728 mil pasaĝeroj tage. La veturprezoj varias laŭ la veturata distanco kaj laŭ la tempo.
Desegnis la strukturon de la metroo arĥitekto Harry Weese, uzante "nudan (videblan) betonon", kiu formas ornamajn geometriajn motivojn. La metroo estas konsiderata kiel ekzemplo de nudbetonismo (foje nomata "brutalismo") tipa por la fino de la 20-a jarcento. La volbaĵoj de la stacioj estis juĝitaj al la 106-a loko de la listo de Pintaj Arkitekturaĵoj de Usono (America’s Favorite Architecture) de American Institute of Architects.
Historio
En la 1960-aj jaroj oni planis konstrui plektitan sistemon de urbaj aŭtovojoj en Vaŝingtono, sed parto de la publiko malkonsentis. La kontraŭeco al tiu projekto kreskis, kvankam Harland Bartholomew, prezidanto de la komisiono de teritoria planado por la Distrikto Kolumbio, juĝis, ke metroa reto estus senutila por la maldense loĝata teritorio. Fine oni akordis, ke la urbon ĉirkaŭu ringo da tanĝantaj aŭtovojoj, sed estu radiusaj fervojaj linioj. En 1966 oni kreis WMATA kaj donis al ĝi plenan povon de planado. En 1968 WMATA aprobis planon konstrui regionan reltransportan sistemon de 158 km. La konstruado de tiu ĉi metroo komenciĝis la kaj estis financata de la kongreso de Usono per la leĝo National Capital Transportation Act (nacia leĝo pri ĉefurba transporto). La la sistemo estis inaŭgurita, kun longo de sep kilometroj de la "ruĝa linio" kun kvin stacioj, ĉiuj en la Distrikto de Columbia. Plivastiĝante la sistemo atingis la najbarajn urbojn kaj kantonjn:
La la sistemo atingis 166 km kaj 83 staciojn per la pretigo de la "verda linio", pli-malpli nord-suda. Branĉa linio, nomata la "blua", estis malfermita la. Planata estas nova, "arĝenta", linio kaj plilongigo de la ruĝa linio al flughaveno Dulles. (La nacia flughaveno de Vaŝingtono, nomata Ronald Reagan, jam longe estas ligita kaj havas stacion ĉe la blua kaj flava linioj.) Per la arĝenta linio aldoniĝos 14 novaj stacioj, 11 el ili en kantono Fairfax kaj 3 en kantono Loudoin; ene de Vaŝingtono la arĝenta linio uzos la jam ekzistantajn trakojn de la oranĝa kaj blua linioj.
La reto
Nun la metroo de Vaŝingtono havas reton de 188 km, kvin linioj kaj 91 stacioj. La linioj ne havas numerojn, sed estas nomataj laŭ koloroj:
La arĝenta, la oranĝa kaj la blua linioj havas komunan parton; same la flava kaj la verda; same la flava kaj la blua; tial kelkaj stacioj estas kalkulataj dufoje aŭ trifoje en la tabelo.
La reto estas "rad-radia" (radiuseca); ĉiuj linioj pasas pli-malpli tra la centro, kie ili estas ligitaj en tri stacioj:
Aliaj stacioj estas, , , , , Capitol South, McLean, East Falls Church, West Falls Church, Dunn Loring, Vienna.
Akcidentoj
La plej grava akcidento okazis la, kiam metroa trajno (ŝajne senbremse) veturis al antaŭa trajno staranta. Mortis naŭ homoj. Antaŭe la mortis tri homoj, kiam dereliĝis trajno. Pliaj mortigaj akcidentoj ne estis.
Tschanigraben
Tschanigraben, hungare Sándorhegy [ŝAndorhedj], estas komunumo en Aŭstrio. Ĝi apartenas al la federacia lando Burgenland kaj al la distrikto Güssing. Komence de la jaro en la komunumo vivis  loĝantoj.
Situo
Tschanigraben troviĝas laŭ la hungara landlimo fine de sakovojo. Kontraŭe ekstera parto de Szentgotthárd troviĝas.
Historio
En 1910 vivis en la komunumo 190 homoj (ĉiuj germanoj). Ĝis Traktato de Trianon Sándorhegy apartenis al Hungara reĝlando, al Vas (reĝa departemento), poste al Aŭstrio, inter 1938-1945 al Germanio. En 2001 vivis en Tschanigraben 67 homoj (66 germanoj, unusola kroato).
Wallsee-Sindelburg
Wallsee-Sindelburg estas komunumo de Aŭstrio. Ĝi apartenas al la federacia lando Malsupra Aŭstrio kaj al la distrikto Amstetten. Komence de la jaro en la komunumo vivis  loĝantoj.
Saburo Ito
Saburo ITO (pseŭdonimo: I. U.; naskiĝis en 1902 en Okajama, mortis en 1969) estis japana esperantisto, socialisto kaj soci-sciencisto.
Ito studis francan lingvon en fremdlingva kolegio de Osako. Jam en 1915 li entuziasmiĝis pri Esperanto.
Li laboris por aranĝo de la 11-a Japana Esperanto-Kongreso en Okajama en 1923. Li iniciatis en Tokio organizon de Japana Proleta Esperantista Unio (JPEU) en 1929 kaj ideologie ĝin gvidis. Li estis bona originala poeto tre malofta en Japanujo, lerta tradukanto de ĉinaj kaj japanaj klasikaj poemoj (kolektitaj en Verda Parnaso, 1932). Li publikigis en Japana-lingva verko Komenco de Esperanto-studado en Japanujo (1932) interesajn priskribojn kaj penetrajn analizojn pri la historio, literaturo, lingvo.
8½
8½ (itala titolo: Otto e mezzo [ˈɔtto e ˈ*mɛddzo]) estas itala komedi-drama filmo de 1963 reĝisorita de Federico Fellini. Kunverkita de Fellini, Tullio Pinelli, Ennio Flaiano, kaj Brunello Rondi, ties aktoroj estas Marcello Mastroianni kiel Guido Anselmi, fama itala kinreĝisoro. Filmita en blankanigra fare de kameraisto Gianni di Venanzo, la filmo montras sonbendon de Nino Rota kun kostumo kaj scenejaj desegnoj de Piero Gherardi.
Ties titolo aludas al la okkajduonaj filmoj de Fellini kiel reĝisoro. Lia antaŭa reĝisora laboro konsistis el ses filmoj, du mallongaj segmentoj, kaj kunlaborado kun alia reĝisoro, Alberto Lattuada, tiuj tri lastaj kalkulitaj kiel "duonaj" filmoj.
NOI
La vorto havas plurajn signifojn:
Josef Friedrich
Josef FRIEDRICH (fridriĥ) (naskiĝis en la 13-a de januaro 1890 en Kroměříž - mortis la 17-an de decembro 1968 en Brno) estis ĉeĥa esperantisto, fervoja konsilisto en Košice (Kassa), komitatano kaj prezidanto de ĈAE, honora prezidanto de Esperantista klubo de Brno.
Esperantisto ekde 1906, do depost sia 16-a jaro. En 1907 li forveturis al Francio kiel legionano. Li kunfondis Esperanto-Societon en Olomouc 1911, estis unu el la fondintoj de Moraviaj Esperanto-Pioniroj, kiam li kun Jaroslav Mastný eldonis glumarkojn kun tekstoj el la verkaro de Komenio. Dum la unua mondmilito li vivis kiel militkaptito en Berezovka (orienta Siberio) kun Julio Baghy.
Panbakejo
Panbakejo, Panfarejo (aŭ Panvendejo kaze ke tie oni nur vendas) estas negocejo kiu produktas aŭ vendas farunbazajn manĝojn bakitajn en fornoj kiaj pano, kukoj, tortoj, kaj ĉiaj bakaĵoj. Kelkaj komercaj bakejoj estas ankaŭ kafejoj, kiuj proponas kafon aŭ teon al klientoj kiuj deziras tie konsumi la bakaĵojn. La ĉefa produktanto de pano kaj aliaj bakaĵoj estas la bakisto.
Josef Friedrich
Depost 1919 gvidis la Esperanto-laboron en Košice (grupfondo en 1922) kaj en orienta Slovakujo, ĉar li fariĝis fervojista juristo en Košice. De tie li gvidis Esperanto-aranĝojn de tutŝtata signifo. Tie ankaŭ mortis lia edzino Emmy Friedrichová la 17-an de oktobro 1930. En 1933 li ellaboris projekton de nova statuto de ĈAE laŭ postulo de la komitato, kies membro li estis kiel kasisto. Li organizis plurajn prelegvojaĝojn al fremdlandaj esperantistoj kaj gvidis karavanajn vizitojn al eksterlando. En 1934, 1935 kaj 1936 sub lia gvido fervojistoj vizitis Rumanujon kaj Nederlandon, po kelkaj dekoj da personoj. Li planis prepari ion similan ankaŭ por ne-fervojistoj kaj eĉ por neesperantistoj, sed post eldono de koncernaj prospektoj „Al nordo“ en 1938 venis milito.
En 1939 germanaj faŝistoj okupaciis Ĉeĥoslovakion kaj dividis ĝin je Protektorato Bohemio kaj Moravio, Slovaka ŝtato kaj Karpata Rutenio. Ĉeĥoj vivantaj en Slovakio devis reveni en la protektoraton. Josef Friedrich transloĝiĝis al Brno kiel supera konsilisto de la ŝtata fervojo. ĈAE devis ŝanĝi sian nomon al Ĉeĥa Esperanto-Asocio kaj el la komitato devis eksiĝi pluraj homoj. La 16-an de septembro 1939 la asocia kunveno elektis novan komitaton, Josef Friedrich akceptis la funkcion de prezidanto. En 1940 Gestapo ordonis likvidi la asocion.
Post la milito li plurfoje rakontis en la klubejo de Brno pri siaj eksterlandaj vojaĝoj kaj kontribuis tiel al la kluba programo ĝis 1965 per 25 prelegoj.
En 1950 li estis prezidanto de komitato, kiu organizis la tutŝtatan kongreson de ĉeĥoslovakaj esperantistoj en Brno.
Netzbach
Netzbach estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Rhein-Lahn de la federacia lando Rejnlando-Palatinato. Fine de la jaro la komunumo havis 0 loĝantojn.
NOK
La vorto havas plurajn signifojn:
Stephen Harper
Stephen Joseph HARPER (naskiĝis la en Toronto (Ontario)) estis la 22-a ĉefministro de Kanado kaj gvidanto de la Konservisma Partio de Kanado. Li iĝis ĉefministro post kiam li gvidis la konservistojn al minoritata venko en la federacia balotado de januaro 2006, kiu finigis pli ol dekdu-jaran regadon far la Liberala Partio de Kanado.
Harper estis federacia deputito por la elektodistrikto Kalgario Sudokcidenta en Alberto ekde 2002, jam estinte deputito por Kalgario Okcidenta de 1993 ĝis 1997. Laŭ kanada kutimo, kiel ĉefministro, li ekhavis la titolon "La Tre Honorinda" dumvive.
Kiel fondinta membro de la Reformista Partio, li finis sian unuan deĵoron kiel deputito por gvidi la Nacian Koalicion de Civitanoj. En 2002 Stephen Harper transprenis de Stockwell Day estradon de la Kanada Alianco kaj revenis al la Ĉambro de Deputitoj kiel Opoziciestro. En 2003 li atingis interkonsenton kun Peter MacKay, estro de la Progresisma Konservisma Partio de Kanado, kunigis la Kanadan Aliancon kun la Progresisma Konservisma Partio por formi la Konservisman Partion de Kanado. Li elektiĝis la unua ne-provizora partiestro en marto de 2004.
Fono
Stephen Harper estas la plej aĝa el la tri filoj de Margaret Johnston and Joseph Harper (1927–2003), kontisto dungita de Imperial Oil. Harper iris al la lernejo ĉe Richview Collegiate Institute, mezlernejo en centra Etobicoke. Li diplomiĝis en 1978 kiel plej bona lernanto de sia jaro kun meza poentaro de 95.7%, kaj li reprezentis sian mezlernejon ĉe la televizia kviz-programo Reach for the Top. Harper mallonge studis ĉe la Universitato de Toronto antaŭ ol transloĝiĝi al Edmontono, kie li dungiĝis en la nafto-industrio kiel komputila programisto. Li poste studis ĉe la Universitato de Kalgario, kie li ricevis la diplomon Master of Arts en ekonomiko. Harper estas la unua ĉefministro depost Lester B. Pearson kiu ne studis juron. Li restas forte ligita kun la Universitato de Kalgario kaj ofte prelegis tie.
Harper edziĝis al Laureen Teskey en 1993. Ili havas filon, Benjamin (naskiĝis en 1996), kaj filinon, Rachel (naskiĝis en 1999). Harper estas la tria ĉefministro, post Pierre Trudeau kaj John Turner, kiu sendis siajn gefilojn al Rockcliffe Park Public School, publika lernejo en Otavo. Stephen Harper regule ĉeestas diservojn ĉe la preĝejo East Gate Alliance en Otavo.
Harper havas plurajn hobiojn kaj partoprenis multajn arteventojn. Li estas fervora adepto de glaci-hokeo kaj la glacihokea teamo Calgary Flames, kaj li nuntempe verkas histori-libron pri la sporto. Lia patro ankaŭ estis verkisto. Harper ankaŭ konsentis ludi malgrandan rolon en la televidia (komedia) programo Corner Gas; la epizodo filmiĝis la 29-an de aŭgusto 2006 kaj dissendiĝos en la printempo de 2007. Harper laŭdire posedas grandan kolektaĵon de gramofondiskoj kaj estas avida ŝatanto de la rokgrupoj The Beatles kaj AC/DC.
Šebastovce
Šebastovce (hungare Zsebes [ĵebeŝ], germane Schebesch [ŝebeŝ]) estas iama vilaĝo, nun malgranda urboparto de Košice en Slovakio, en Regiono Košice. Ĝis 1927 la oficiala slovaka loknomo estis Žebeš.
Situo
Šebastovce situas en suda rando de distrikto Košice 4. La urbocentro troviĝas je 7 km.
Historio
En tiu loko avaroj vivis en la 7-a jarcento. La unua mencio okazis en la jaro 1248 laŭ tiama hungara ortografio "Zebus". En 1427 oni komputis tie 39 familiojn. En 1910 loĝis en Zsebes 311 homoj, (plejparte slovakoj). Ĝis Traktato de Trianon la vilaĝo apartenis al Hungara reĝlando, al Abaúj-Torna, al distrikto de Košice, poste al Ĉeĥoslovakio, fine ekde 1993 al Slovakio. Inter 1938-1945 Zsebes rehungariĝis laŭ la unua Arbitracio de Vieno kune kun Kassa. Šebastovce iĝis urboparto de Košice en 1976.
Albugnano
estas komunumo de Italio. Ĝi situas en la provinco Asti de la regiono Piemonto. Fine de en la komunumo vivis. Kristana patroneco estas la eklezia festo naskiĝo de Maria, kies tago sekve estas la komunuma festotago.
Najbaras la komunumoj.
28425 Sungkanit
28425 Sungkanit estas tre malgranda, hela asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la en la kadro de la astronomia kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de Arada Sungkanit, rekompensita kiel Plej bona en sia Kategorio, kaj kiu gajnis la unuan rangon en la Intel International Science and Engineering Fair de 2011 pro sia projekto en teamo pri media mastrumado. Ŝi ankaŭ ricevis la Premion Intel Foundation Young Scientist Award. Ŝi estis lernantino ĉe la Lernejo Suratpittaya de la distriko Meung, Surat Thani (Tajlando).
Driopteridacoj
La driopteridacoj (Dryopteridaceae) estas planta familio el pteridofitoj. Tiu familio apartenas al la ordo polipodialoj (Polypodiales). Ĝi estas la plej ampleksa filikfamilio kun ĉirkaŭ 1870 speciojn. Ĝia tipa genro estas driopterido.
Karakterizaĵoj
La plantoj de la familio havas rampantajn, starantajn kaj kelkfoje grimpantajn rizomojn, ĉe ties pinto estas skvamoj. La folitigoj havas multajn vaskulajn faskojn], kiu estas ringformaj. La [[foliplatoj estas unuecaj (monomorfaj), malofte ekzistaj du tipoj de foliplatoj (dimorfaj). Kelkfoje la foliplatoj estas kovrataj per skvamoj aŭ glandoj, malofte per triĥomoj. La foliripoj estas plumformaj aŭ forke disbranĉitaj, ili ne havas aŭ havas diversformajn kveligoj (anastomozoj).
La soroj estas rondaj, la induzio estas ronda aŭ renforma, ĉe pluraj taksonoj ankaŭ mankantaj. La sporangioj estas kun mallongaj ĝis longaj tigoj. La sporoj estas renformaj kaj havas flugilhavan perisporon (plej ekstera poste formita tavolo de la sporvando).
La kromosomonombro estas ĉe la plej multaj genroj x = 41, malofte 40.
Disvastigo
La familio precipe kreskas en la tropikoj. Multaj taksonoj kreskas en moderaj klimatoj. Ili kreskas surtere, sur rokoj aŭ epifite.
Taksonomio
Depende de la aŭtoro, la amplekso de la familio driopteridacoj estas tre malsamaj. Kelkaj aŭtoroj metas ankaŭ taksonoj de la familioj Tectariaceae, Woodsiaceae kaj Onocleaceae al la driopteridacoj.
1/ Laŭ The Plant List kaj World Flora Online (6 apr. 2020), , jen la listo de la akceptitaj taksonoj, kaj ties Esperantaj nomoj :
2/ Laŭ SMITH ET AL. 2006, la familio estas preskaŭ certe monofiluma, se oni ekkludas Didymochlaena, Hypodematium kaj Leucostegia el la familio. Ĝi konsistas el ĉirkaŭ 40 ĝis 45 genroj kaj entute 1700 specioj, el kiuj 70 procentoj apartenas al la kvar genroj Ctenitis, Dryopteris, Elaphoglossum kaj Polystichum. Al la Driopteridacoj apartenas laŭ PRYER ET AL. ankaŭ la familioj Familien Aspidiaceae, Bolbitidaceae, Elaphoglossaceae, Hypodematiaceae kaj Peranemataceae, kiuj estas la aliaj memstaraj familioj.
La genroj en alfabeta sinsekvo:
Monumento al Malkovroj
La Monumento al Malkovroj (en portugala Monumento aos Descobrimentos), populare konata kiel Padrão dos Descobrimentos (aŭ simple padrão), estas monumento konstruita en 1960, ĉe la bordo de la rivero, en Belém, Lisbono, Portugalio, por omaĝi la memoron de la 500jariĝo de la morto de Henriko la Navigisto.
Ĝi estis mendita de la faŝismeca reĝimo de Salazar ema omaĝi la koloniisman historio de Portugalio, havs 52 metrojn de alto kaj omaĝas la maristojn, reĝajn mecenatojn kaj ĉiujn partoprenintojn en la disvolvigo de la Epoko de Malkovroj. La aŭtoroj de la verko estis la arkitekto José Ângelo Cottinelli Telmo kaj la skulptisto Leopoldo de Almeida.
Amami-Oŝima
Amami-Oŝima (奄美大島 [Amami Ōshima], okinave ウーシマ [Uushima], amame ウシマ [Ushima], estas insulo en la Rjukju-insularo de Japanio kaj apartenas al la samnoma Amami-insularo, subgrupo de la Rjukju-insularo. La insulo same kiel la resto de la insularo situas sude de la plej suda punko de la insulo Kjuŝuo kaj apartenas al la gubernio Kagoŝima. Ĝi situas proksimume 380 kilometrojn sude de la suda pinto de la duoninsulo Osumi en suda Kjuŝuo kaj 250 kilometrojn norde de la Okinava insulo.
Marquigny
estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Ardennes (prononco []), en la regiono Grand Est (prononco [], (france, en Esperanto Granda Oriento) kaj en la antaŭa regiono Ĉampanjo-Ardenoj. Fine de en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². Administre la komunumo apartenas al la arondismento Vouziers (prononco [], ) kaj al la kantono .
Monto Whistler
La monto Whistler (Whistler Mountain) estas monto de la montoĉeno Fitzsimmons Range en la nordokcidento de la Provinca Parko Garibaldi en la provinco Brita Kolumbio de Kanado. Ĝi altas 2181 metrojn super la marnivelo.
Jean Béraud
Jean Béraud, naskiĝis la 31-an de decembro 1849 en Sankt-Petersburgo, mortis la 4-an de oktobro 1935 en Parizo, estis franca pentristo.
Monto Whistler
Origine la monto nomatis London Mountain, laŭ mineja areo en la proksimeco. En 1965 la monto ricevis sian nunan nomon, ĉar la asociigo kun la pluva vetero de Londono ne favorigis la allogon de turistoj. La nova nomo Whistler, en Esperanto "fajfanto", elektiĝis pro la karakterizaj fajfoj de la lokaj marmotoj. Samtempe en la 1960-aj jaroj la regiono de la monto kaj de la najbara Blackcomb Peak estis transformita al vintrosporta areo.
La samnoma loĝloko Whistler piede de la monto intertempe apartenas al la plej ŝatataj vintrosportaj feriejoj. Sur la montoj Whistler kaj Blackcomb Peak okazas la konkursoj pri alpa skiado de la Vintra Olimpiko 2010 en Vankuvero.
Jean Béraud
Béraud aperis dum la 1870-aj jaroj kun pentraĵoj de Parizaj loĝejoj, kafejoj, teatrosalonoj, merkathaloj, balsalonoj, publikaj kunvenoj (en Salle Graffart, 1884) kaj de policejoj (Salle des filles au dépôt, 1886). Li ankaŭ pentris Kriston kaj Magdalenan inter la Farizeoj kaj la elkrucigon.
Kantono Glasscock (Teksaso)
La malurba kantono Glasscock situas en la subŝtato Teksaso de Usono. Laŭ censa takso de ĝi havis nur  loĝantojn. La kantona ĉefloko kaj administra centro nomiĝas Garden City.
79254 Tsuda
79254 Tsuda estas asteroido de la ĉefa asteroida zono en orbita resonanco 3:1 kun Jupitero.
Malkovro
Ĝi estis malkovrita la de la japana astronomo Akimasa Nakamura elde la Observatorio Kuma Kogen en Kuma (gubernio Ehime, Japanio).
Nomo
Ĝi estis nomita en memoro de la japana basbalisto Tsunemi Tsuda (japane: 津田恒実, Tsuda Tsunemi, 1960–1993).
Ciklobutila jodido
Ciklobutila jodido aŭ jodociklobutano estas organika kombinaĵo apartenanta al la familio de la jodidoj, rezultanta el interagado de la jodida acido kaj ciklobutila alkoholo. Ciklobutila jodido estas senkolora aŭ flaveca likvaĵo, nesolvebla en akvo sed solvebla en alkoholoj kaj aliaj nepolaraj organikaj solvantoj. Ciklobutila jodido prezentas jodatomon ligitan al ciklobutila grupo. Ĝi konsistas je 4 karbonatomoj, 7 hidrogenatomoj, 1 jodatomo kaj posedas antifungajn kaj antimikrobajn proprecojn.
Iŭaŝita Ĵuntaro
EdE-I
IŬAŜITA Ĵuntaro (岩下 順太郎), japano, komercisto. Naskiĝis en la 15-a de marto 1901 en Tokyo. Esperantisto de 1921. Studanto de parola instrumetodo de Esperanto. Gvidanto de konstanta Esperanto-kurso en Fremdlingva Lernejo de Tokyo por virinoj. Kunlaboras kun Tasku Sasaki fondante Studejon de Zamenhofa Gramatiko, 1927. (v. Sasaki.)
Eksteraj ligiloj
"Halina-dokumento pri la studentaj jaroj de L.L. Zamenhof: oficialaj arkivoj gimnaziaj kaj universitataj en la rusa lingvo" - Halina Edelbaum, Ĵuntaro Iŭaŝita, Naokazu Kawasaki
György Lotscharek
LOTSCHAREK György' [pr. lotŝarek] estis hungara dirigento naskiĝinta en Vieno en 1844 kaj mortinta en Koloĵvaro la 8-an de junio 1885.
(17707) 1997 VM7
(17707) 1997 VM7 estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la en la kadro de la Beijing Schmidt CCD Asteroida Programo elde la Stacio Singlong de la Observatorio de Purpura Monto, en provinco Hebejo (Ĉinio).
Dezső Losonczy
LOSONCZY Dezső  [pr. loŝonci deĵO] estis hungara komponisto, dirigento naskiĝinta en Torda la 26-an de julio 1891 kaj mortinta en Budapeŝto en 1950. Lia filo estis Andor Losonczy.
Pinta nafto
Pinta nafto (laŭ traduko de la angla termino peak oil) aŭ Nafta pinto (laŭ traduko de aliaj lingvoj, ekz. hispane pico petrolero) estas la tempo en la historio de nafto-produktado, dum kiu estas produktata la maksimumo de nafto iam ajn en la mondo.
Post ĉi tiu punkto, malpli da nafto estos produktita. Sekve homoj devos uzi malpli, ĉar ĝi kostos pli da mono. Multaj sciencistoj kaj registaroj havas zorgojn, kio okazos post pinta nafto.
La unua, kiu proponis ĉi tiun ideon, estis M. King Hubbert dum la 1950-aj jaroj. Li montris grafikaĵon pri produktado de nafto simile al sonorila kurbo, kiu nun estas nomata Kurbo de Hubbert.
Ostramondra
Ostramondra estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Sömmerda de la federacia lando Turingio, kaj apartenas al administra komunumaro Kölleda. Fine de la komunumo havis  loĝantojn.
Jakuŝima
Jakuŝima (屋久島) estas japana insulo en la Orientĉina Maro, 60 km sude de la insulo Kiuŝuo. Ĝi estas laŭ areo la plej granda el la Osumi-insuloj, japane 大隅諸島 [Ōsumi-shotō], en la norda parto de la Rjukju-insularo de Japanio. La insulo same kiel la resto de la insularo situas sude de la plej suda punkto de la insulo Kiuŝuo kaj apartenas al la gubernio Kagoŝima. Proksimume kvarono de la loĝantoj de la Osumi-insularo, iom pli ol 13 000, vivas sur Jakuŝima.
En 1980, grandaj areoj en la centra parto de la insulo kaj partoj de la sudaj kaj okcidentaj malaltaj marbordaj regionoj de la insulo fariĝis internacie agnoskitaj kiel biosfera rezervejo.
En 1993, la areo estis enskribita en la liston de Monda Heredaĵo de UNESKO kiel unikan ekzemplon de bone konservita pluvarbaro kiu kovras 107,47 km², do 21% de la tuta insula areo.
Geografio
Jakuŝima estas la plej suda kaj la plej granda el la Osumi-insuloj. Ĝi situas proksimume 61 kilometrojn sude de la suda pinto de la duoninsulo Osumi en suda Kjuŝuo, aŭ 135 kilometrojn sude de Kagoŝima. La Jakuŝima-Markolo (屋久島海峡 [Yakushima Kaikyo], angle nomata Vincennes Strait) disigas ĝin de la oriente najbara insulo Tanegaŝima.
La insulo estas de vulkana origino. La insula formo pli-malpli rondas, kun diametro de 28 kilometroj kaj 89 kilometroj da marbordo. Kontraste la la najbara Tanegaŝima, kiu estas relative ebena, Jakuŝima havas plurajn altajn montojn: La plej altaj el ili estas Miyanouradake (宮之浦岳), kun alteco de 1 935 metroj, kaj Nagatadake (永田岳), kun alteco de 1 886 metroj super la marnivelo. Tamen, Jakuŝima krome havas pliajn 30 montopintojn de pli ol 1 000 metroj da alteco. Estas multnombraj termofontoj sur la insulo. La klimato estas subtropika.
Transporto
La flughaveno Yakushima Airport sur la insulo (flughavena kodo "KUM") ebligas lokajn flugojn kaj situas proksime al la urbo Koseda en la nordorienta parto de la insulo. La insulo ankaŭ atingeblas per ŝipo kaj ekzistas regulaj pramaj ligoj kun la urbo Kagoshima sur la kontinento. Vojaĝa tempo estas ĉirkaŭ 3 horoj.
La insulo en la amaskomunikiloj
La praarbaroj de la insulo servis kiel fonto de inspiro por kinoreĝisoro Hayao Miyazaki antaŭ lia animacia plenlonga filmo Princino Mononoke .
Vidu ankaŭ
Monda heredaĵo en Japanio
NOO
La tri-litera kombinaĵo NOO havas plurajn signifojn:
31416 Peteworden
31416 Peteworden estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la far'de la teamo de la astronomia kampanjo OCA-DLR Asteroid Survey (ODAS) elde la Observatorio de la altebenaĵo de Calern, en Caussols (Alpes-Maritimes, Francio).
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de la usona inĝeniero Simon Peter " Pete " Worden, direktoro de la Esplora Centro Ames de la NASA. Li estis influinta en multenombraj projektoj kiel la kosma misio Clementine kaj, malsenpere, en programoj kiel ODAS. Noviganto kaj entuziasma pri kosmo, li estas vizianta homo.
NSU (kompanio)
NSU estis germana kompanio produktanta biciklojn, motorciklojn, aŭtomobilojn. Ĝi estis fondita en 1873 en Riedlingen, de Christian Schmidt kaj Heinrich Stoll kaj translokiĝis en 1880 al Neckarsulm. La kompanio komencis produkti trikad-maŝinojn. Ekde 1886 ĝi produktis biciklojn kaj ekde 1901 participis ĉefe en la frua evoluigo de motorcikloj en germanio. Dum la 1950-aj jaroj NSU estis laŭ kvantoj la plej granda produktanto de motorcikloj en la mondo.
La Nomo NSU, kiu estis uzata ekde 1892 kiel marko, estas la mallongigo de la nomo de la urbo NeckarSUlm, kiu devenas de la du riveroj Neckar kaj Sulm, kiuj tie kunfluas.
La nuntempa firmao NSU GmbH estas branĉo de la aŭtokonstrua konzerno Audi, kiu mem estas parto de Volkswagen AG, kaj ekzistas en tiu formo ekde la jaro 1985 por vivteni la memoron pri la historia sendependa entrepreno.
Ĝian' (Ĝilinio)
Ĝian' aŭ Ji'an (ĉine 集安, pinjine Jí'ān; antaŭe en simpligita ĉina 辑安, en tradicia ĉina 輯安, pinjine same Jí'ān) estas distrikto-nivela urbo en la sudokcidenta parto de Ĝilinio, Popola Respubliko de Ĉinio. Ĝi administriĝas per la prefektujo-nivela urbo Tonghua. La urbo kovras areon de 3 408 kvadrataj kilometroj kaj havas loĝantaron de proksimume 230 000 homoj. Ĝi ricevis sian nunan statuson de 1988. Ĝian' dividiĝas de Manpo, provinco Ĉagang, Nord-Koreio, per la rivero Jalu; ĝi havas internacian limon de 203,5 kilometroj.
Bento Gonçalves (Suda Rio-Grando)
Bento Gonçalves estas municipo en la subŝtato Suda Rio-Grando de Brazilo. Ĝi situas en la mezoregiono Nordoriento de Rio-Grando (portugale Nordeste Rio-grandense), kaj apartenas al la mikroregiono Caxias do Sul. Laŭ la stato de en la municipo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km².
Linio 9 (metroo de Madrido)
La linio 9 de la Metroo de Madrido trairas la urbon de nordo al sudoriento, konektante ĝin poste kun la urboj Rivas-Vaciamadrido kaj Arganda del Rey. Ĝi iras inter la stacioj de kaj  tra 29 stacioj kun platformoj el 115 metroj, kaj laŭ  km da trako en larĝmezura tunelo.
La linio estas dividita en du sendependajn sekciojn, ligitajn de la stacio. La suda sekcio, ekster la ĉefurbo, kaj la pli mallonga el la du, estas konata kiel la sekcio TFM, per la komencaj literoj de la filia kompanio kiu funkciigas ĝin (Transportes Ferroviarios de Madrid).
Napaj humidaj arbaroj (tutmondaj 200-regiono)
La napaj humidaj arbaroj konstituas tutmondaj 200-regionon difinitan de la Monda Natur-Fonduso (WWF) kiu estas troviĝas en la koncerna listo pro siaj alta nivelo de biodiverseco kaj antaŭeco pri la naturprotekto. Ĝi kunigas du tersupraĵajn ekoregionojn el la okcidenta Amazona arbaro  :
H aluze
H_aluze (per tuta nomo Literature-kultura magazino H_aluze) estas ĉeĥa revuo de specifa formato (185x255 mm) kun ŝanĝema kvanto de paĝoj (proksimume 80). Ĝis decembro 2008 ĝi estis printita en formato A4, nombro de paĝoj ne trapasis 40. Ĝi estas eldonata neregule kvarfoje po jaro. La eldonisto estas H_aluze, o.s. (IČO 22734236), je ĝia financado partoprenas La Universitato de Jan Evangelista Purkyně (Ústí nad Labem); civitana grupo eluzas okazajn subvenciojn kaj donojn.
Enhavo
H_aluze alportas aŭtoran poezion kaj prozon, celas precipe je la junaj kaj komencantaj aŭtoroj. Poste alportas recenzojn, intervjuojn kaj literature teorikajn artikolojn. Montriĝas en ĝi eĉ publicistikaj artikoloj kaj dokumentaj, eseaj, kritikaj kaj informaj artikoloj de diversaj fakoj de kulturo (precipe muziko, filmo, arto, teatro). En ĉiu numero (de post numero 6) estas grafika parto. H_aluze estas ne laŭtema.
Komenco kaj kunlaborantoj de la magazino
H_aluze estis komencigita en jaro 2007 per grupo da studentoj de la Universitato de Jan Evangelista Purkyně. Nomo de la magazino estas vortludo. Ĝi eliras el literara esprimo "aluze", ne gramatika vorto "haluz" (io ne kutima kaj stranga) kaj regiona "haluze" (branĉo). La magazino H_aluze okaze kunlaboras kun redakcioj de literatura revuo Psí víno (Hunda vino) kaj literara gazeto LitENky, kiu estas gvidita ĉe filosofa fakultato de la Universitato de Karolo.