cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Historio de ateismo
Mezepoko al Renesanco
En Eŭropo, la subteno de ateismaj vidoj estis malofta dum la komenca kaj plena Mezepoko; metafiziko kaj teologio estis la dominaj interesoj apartenantaj al religio. Ekzistis, aliflanke, movadoj ene de tiu periodo kiu antaŭenigis heterodoksajn konceptojn de la kristana dio, inkluzive de malsamaj vidoj de la naturo, transcendeco, kaj sciigeblo de dio. Individuoj kaj grupoj kiaj ekzemple Skoto Eriugena, Davido de Dinant, Amalriko de Bena, kaj la Fratoj de la Libera Spirito konservis kristanajn vidpunktojn kun panteistaj tendencoj. Nikolao el Kuzo subtenis formon de fideismo kiun li nomigis daĝan nesaĝon ("erudicia nescio"), asertante ke dio estas preter homa kategoriado, kaj tiel nia kono de li estas limigita por konjekti. Vilhelmo el Okam inspiris kontraŭ-metafizikajn tendencojn per sia nominalista limigo da homa scio al eksterordinaraj objektoj, kaj asertis ke la dia esenco ne povis esti intuicie aŭ racie ekkaptita per homa intelekto. Sekvantoj de Okam, kiaj ekzemple John el Mirecourt kaj Nikolao de Autrecourt antaŭenigis tiun vidon. La rezulta disiĝo inter kredo kaj racio poste influis radikalajn kaj reformemajn teologojn kiaj ekzemple John Wyclif, Jan Hus, kaj Marteno Lutero.
La Renesanco faris multon por vastigi la amplekson da liberpensado kaj skeptika enketado. Individuoj kiaj ekzemple Leonardo da Vinci serĉis eksperimentadon kiel rimedo de klarigo, kaj kontraŭbatalis argumentojn de religiema aŭtoritato. Aliaj kritikistoj de religio kaj de la eklezio dum tiu tempo estis Makiavelo, Bonaventure des Périers, kaj François Rabelais.
Moderna epoko
Historiisto Geoffrey Blainey skribis ke la Reformacio pavimis la vojon por ateistoj atakante la aŭtoritaton de la Romkatolika Eklezio, kiu en victurno "kviete inspiris aliajn pensulojn por ataki la aŭtoritaton de la novaj protestantaj eklezioj". Diismo akiris influon en Francio, Prusio, kaj Anglio. La nederlanda filozofo Baruch Spinoza estis "verŝajne la unua konata "duon-ateisto" kiu sciigis sin en kristana tero en la moderna epoko", laŭ Blainey. Spinoza kredis ke naturaj leĝoj klarigas la funkciadon de la universo. En 1661 li publikigis sian Mallongan Disertaĵon pri Dio.
Kritiko de kristanismo iĝis ĉiam pli ofta en la 17-a kaj 18-a jarcentoj, precipe en Francio kaj Anglio, kie ŝajne estis religia malbonfarto, laŭ nuntempaj fontoj. Kelkaj protestantaj pensuloj, kiaj ekzemple Thomas Hobbes, apogis materiistan filozofion kaj skeptikon rilate al supernaturaj okazoj, dum la jud-nederlanda filozofo Spinoza malaprobis dian providencon en favoro de panenteista naturalismo. Ekde la fino de la 17-a jarcento, diismo estis malkaŝe apogita fare de intelektuloj kiaj ekzemple John Toland kiu elpensis la esprimon "panteisto".
La unua konata eksplicita ateisto estis la germana kritikisto de la religio Matthias Knutzen en siaj tri verkoj de 1674. Li estis sekvita fare de du aliaj eksplicitaj ateistaj verkistoj, la pola eks-jezuita filozofo Kazimierz Łyszczyński kaj en la 1720-aj jaroj la franca pastro Jean Meslier. En la fluo de la 18-a jarcento, aliaj malkaŝe ateismaj pensuloj sekvis, kiaj ekzemple Baron d'Holbach, Jacques-André Naigeon, kaj aliaj francaj materialistoj. John Locke male, kvankam rekomendanto de toleremo, instigis aŭtoritatojn por maltoleri ateismon, kredante ke la neo da la ekzisto de dio subfosus la socian ordon kaj kondukus al kaoso.
Dum la Teruro de 1792-93, la kristana kalendaro de Francio estis aboliciita, monaĥejoj, monaĥinejoj kaj ekleziaj proprietoj estis kaptitaj kaj monaĥoj kaj monaĥinoj forpelitaj. Historiaj preĝejoj estis malmuntitaj. Blainey notas ke, kvankam Voltaire estas ĝenerale konsiderita kiel forte kontribuinta al ateisma pensado dum la Revolucio, li ankaŭ konsideris, ke timo al dio estis malinstiginta plian malordon, kaj diris "Se dio ne ekzistus, estus necese inventi lin." En Pensoj pri la Revolucio en Francio, (1790), la filozofo Edmund Burke kondamnis ateismon, kaj verkis pri "literatura paciencludo" kiu estis "antaŭ kelkaj jaroj forminta ion kiel regula plano por la detruo de la kristana religio. Tiu objekto kiun ili traktis kun grado de fervoro kiu ĝis nun estis malkovrita nur en la perantoj de iu sistemo de pieco ... Tiuj ateismaj patroj havas bigotecon propran ... ". Sed, Burke asertis, "la homo estas per sia konstitucio religia besto" kaj "ateismo estas kontraŭ, ne nur nia kialo, sed ankaŭ niaj instinktoj; kaj ... ĝi ne povas regi longe".
La napoleona epoko instituciigis la sekularigadon de franca socio, kaj eksportis la revolucion al norda Italio, en la espero de kreado de cedemaj respublikoj. En la 19-a jarcento, ateistoj kontribuis al politika kaj socia revolucioj, faciliganta la renversiĝojn de 1848, la Risorgimento-n en Italio, kaj la kreskon de internacia socialista movado. En la dua duono de la jarcento, ateismo alvenis al pinto sub la influo de raciistaj kaj liberpensulaj filozofoj. Multaj elstaraj germanaj filozofoj de tiu epoko neis la ekziston de diaĵoj kaj estis kritikaj kontraŭ religio, kiaj Ludwig Feuerbach, Arthur Schopenhauer, Max Stirner, Karl Marx, kaj Friedrich Nietzsche.
La Ŝtata Konstitucio de Tenesio en Usono tiutempe agnoskis konsciencan liberecon, tamen malpermesas la nomumon de publika funkciulo "persono, kiu neas la ekziston de Dio aŭ estontan rekompencon kaj punon." Do volante akcepti iun ajn kredon, sed ne la mankon de ia kredo. Eĉ Abraham Lincoln povus aserti, ke se ne estus la Biblio kaj la Nova Testamento, "ni ne scius distingi inter inda kaj obscena." Do se ne ekzistas kredo, estas kaoso.
Ekde 1900
Ateismo en la 20-a jarcento, precipe en la formo de praktika ateismo, avancis en multaj socioj. Ateisma penso trovis agnoskon en multaj aliaj, pli larĝaj filozofioj, kaj ekzemple ekzistadismo, objektivismo, sekulara humanismo, nihilismo, anarkiismo, logika pozitivismo, marksismo, feminismo, kaj la ĝenerala scienca kaj raciisma movado. Krome, ŝtata ateismo aperis en Orienta Eŭropo kaj Azio dum tiu periodo, partikularle en la Sovetunio sub Vladimir Lenin kaj Josif Stalin, kaj en Ĉinio sub Mao Zedong. Ateistaj kaj kontraŭ-religiaj politikoj en Sovetunio inkludis nombrajn leĝojn, senleĝigon de religia instruado en lernejoj, kaj la apero de asocio Ligo de Aktivaj Ateistoj.
Blainey skribis ke dum la dudeka jarcento, ateistoj en okcidentaj socioj iĝis pli aktivaj kaj eĉ batalemaj, kvankam ili ofte "dependis esence de argumentoj utiligitaj fare de multaj radikalaj kristanoj ekde minimume la dekoka jarcento". Ili malaprobis la ideon de intervenista dio, kaj diris ke kristanismo antaŭenigis militon kaj perforton, kvankam "la plej senkompataj gvidantoj en la Dua Mondmilito estis ateistoj kaj sekularistoj kiuj estis intense malamikaj kaj al judismo kaj al kristanismo" kaj "Poste masivaj abomenaĵoj estis faritaj en la Oriento fare de tiuj entuziasmaj ateistoj, Pol Pot kaj Mao Zedong ". Kelkaj sciencistoj dume anoncis ke dum la mondo iĝas pli klera, religio estos anstataŭita.
Logika pozitivismo kaj sciencismo pavimis la vojon por novpozitivismo, analiza filozofio, strukturismo, kaj naturalismo. Novpozitivismo kaj analiza filozofio forĵetis klasikan raciismon kaj metafizikon en favoro de strikta empirio kaj epistemologia nominalismo. Propagandistoj kiaj ekzemple Bertrand Russell emfaze malaprobis dikredon. En sia junula verkaro, Ludwig Wittgenstein provis apartigi metafizikan kaj supernaturan lingvon disde racia diskurso. A. J. Ayer asertis la malverigeblon kaj sensignifecon de religiaj deklaroj, citante sian aliĝon al la empiriaj sciencoj. Rilate la aplikata strukturismo de Lévi-Strauss, li ligis religian lingvon al la homa subkonscio en neado de sia transcenda signifo. J. N. Findlay kaj J. J. C. Smart argumentis ke la ekzisto de dio ne estas logike necesa. Naturistoj kaj materiismaj monistoj kiaj ekzemple John Dewey konsideris la naturan mondon kiel la bazo de ĉio, neante la ekziston de dio aŭ senmorteco.
Faŝismo kaj naziismo
La centra figuro en itala Faŝismo estis la ateisto Benito Mussolini. En sia frua kariero, Mussolini faris perfortajn deklarojn kontraŭ la katolika eklezio, kaj la unua faŝisma programo, skribita en 1919, postulis la sekularigadon de eklezia proprieto en Italio. Pragmatisto, Mussolini poste moderigis sian sintenon, kaj jam enpoviĝinta, permesis la instruadon de religio en lernejoj kaj venis al interkonsentoj kun la papo. Tamen, la papo kondamnis la paganan kultadon fare de faŝismo "de la Ŝtato" kaj "de la revolucio kiu kaptas la idon de la eklezio kaj de Jezuo Kristo, kaj kiu enstampas en sia propra junularo malamon, perforton kaj malrespekton."
En serĉado de potenco, la admiranto de Mussolini kaj aliancano Adolf Hitler, por tempo profitis el timo inter germanaj kristanoj ele batalema komunista ateismo, malgraŭ sia propra opozicio al kristanismo. Jam en la povo lia registaro serĉis devigi religiemajn grupojn en la servo de la ŝtato, kaj moviĝis por redukti la influon de kristanismo sur socio. Tio estis kontraŭe al iniciatoj fare de Hitler dum lia ascendo al potenco. Hitler mem ĝenerale volis prokrasti malferman konflikton kun la eklezioj ĝis post "venko" en la milito, kvankam lia privata kontraŭreligia retoriko apogis similaĵojn de Bormann kaj Goebbels por daŭrigi ilian subpremon. La registaro instigis partiajn funkciulojn por prirezigni sian religion, kaj persekutis religiemajn grupojn - inkluzive de judoj, kristanoj kaj Atestantoj de Jehovo. Bormann konfirmis, ke Naziismo estas sekulara, sciencema kaj kontraŭreligia en perspektivo.
En la Nazia Imperio, pastroj estis observitaj deproksime kaj ofte kondamnitaj, arestitaj kaj senditaj al koncentrejoj. Antaŭ 1939 ĉiuj katolikaj lernejoj en la Tria Regno estis transformitaj al publikaj instalaĵoj. Hitler finfine intencis ekstermi kristanismon de Germanio. Kelkaj gvidaj nazioj rekomendis mistikismon, kiun Hitler ankaŭ malaprobis. Li "verŝis malestimon" sur Rosenberg kaj Himmler por volado reestabli paganan mitologion kaj ritojn, kaj sur Hess por frekventado de astrologio. Antaŭ 1939, 95% de germanoj daŭre nomis sin protestantaj aŭ katolikaj, dum 3.5% estis "deistoj" (gotglaŭbig) kaj 1.5% ateistoj. Evans skribis ke la plej granda parto en tiuj lastaj kategorioj estis "fervoraj nazioj kiuj postlasis sian eklezion laŭ peto de la partio, kiu provis ekde la mezo de la 1930-aj jaroj redukti la influon de kristanismo en socio". La granda plimulto de ordinaraj membroj de la NSDAP tamen daŭre registriĝis kiel kristanoj.
Preĝejo Sankta Triunuo (Sajóbábony)
La preĝejo Sankta Triunuo estas sakrala konstruaĵo en urbo Sajóbábony (Hungario).
Historio
Dum dominado de turkoj la loĝantoj plejparte kalvinaniĝis, poste la katolikoj vivis minoritate. Estas duba mencio pri katolika kirko en la 18-a jarcento. La nun videbla preĝejo estis konstruita en 1927. En 2014 ĝi iomete sinkis, poste ĝi estis riparita, en 2019 renovigita kaj pluvŝirmilo estis muntita super la enirejon. Ĉiuj laboroj plene finiĝis en 2021.
Konstruaĵo
La preĝejo situas sola sur monteto en korto, sed proksime situas ankaŭ la Kalvinana preĝejo (Sajóbábony). Ŝtupoj kuras al la enirejo. La fasado estas malsimetria, ĉar la sola kvadrata turo malrelifas dekstre ĉe flanko de la navo. La absido estas duonronda.
Graflando Mark
Graflando Mark estis teritorio de la Sankta Romia Regno de Germana Nacieco en la Malsuprarejna-Vestfalia imperia cirklo.
Ĝi etendiĝis ambaŭflanke de la Ruhr laŭlonge de Volme kaj Lenne, inter Feŭdo Recklinghausen, la libera regna urbo Dortmund, la princepiskopujo Monastero, Graflando Limburg, la duklandoj Vestfalujo kaj Berg, Graflando Gimborn, Regna Abatejo Werden kaj Regna Abatinejo Essen.
La Grafoj de Mark apartenis en la alta mezepoko al la plej potencaj kaj influhavaj vestfalaj regantoj en la Sankta Romia Imperio. Ilia nomo devenas de ilia ĉefa loĝejo Kastelo Mark ĉe la vilaĝo Mark nun apartenanta al la urbo Hamm. Ĝi nun pluvivas en la nomo de la Distrikto Mark kaj en la geografia nomo Marka Sauerland.
Geografio
Graflando Mark ampleksis teritorion de proksimume 3000 kvadrataj kilometroj kaj etendiĝis kaj en nordsuda direkto inter Lippe kaj Agger kiel en okcidentorienta direkto inter Gelsenkirchen kaj Bad Sassendorf trans proksimume 75 kilometroj.
La Ruhr fluanta orientokcidenten separas la teritorion de la graflando en du pejzaĝe tre malsamajn regionojn, la nordan, fruktodonan malaltebenaĵon de la Hellweg kaj la sudan, malmildan mezaltan montaron de la Sauerland.
En sudnorda direkto la suda parto de la graflando estas trapasata de la rivero Lenne. En la regiono de la malsupra Lenne troviĝis ĝis 1808 Graflando Limburg ekestinta en 1243, kiu estis feŭdo de la grafo de Berg.
Praloĝejo de la grafoj de Mark estis ekde la 1220-aj jaroj Kastelo Mark ĉe Hamm, kiu donis al ili ankaŭ la nomon. Antaŭe ili havis kiel grafoj de Altena sian ĉefloĝejon sur Kastelo Altena en Sauerland.
Urboj
La grafoj de Mark kaj iliaj pli malfruaj juraj posteuloj fondis diversfoje koloniojn aŭ ekipis ilin per urbaj privilegioj. La plej aĝa el ĉi tiuj fondaĵoj estas la marka ĉefurbo Hamm, kiu estis fondata Cindromerkredon de 1226 kiel planurbo kaj protektis gravan transirejon trans la Lippe ĉe la landlimo al Princepiskopujo Monastero.
La urboprivilegio de Hamm estis transprenata de la nur malesence pli aĝa urboprivilegio de Lippstadt. La privilegio de Hamm staris ĉiam modelo por la aliaj transdonoj de urbaj privilegioj fare de la grafoj el la dinastio „von der Mark“ ĝis ilia formortado en la vira gento je 1609. En Hamm same kiel en Iserlohn kaj Unna an kaŭ oni stampis monerojn.
Apartan rolon inter la markaj urboj tenis la urbo Soest. Ĝi estas la plej aĝa urbo en la teritorio de Graflando Mark kaj ricevis je sia transiro al la graflando post la Malpaco de Soest 1444–1449 apartan staton, kiu permesis al ĝi vastajn privilegiojn respektive la malnovajn privilegiojn, kiujn gi estis ĝuinta en la Duklando Vestfalujo.
La due plejaĝa urbo de la graflando, kiu tamen nur parte estas alordigebla al ĉi tiu, estas la Kunreglando Lippstadt. Unuafoje la grafoj de Mark akiris parton de la regorajtoj en 1376 kadre de heredokonfliktoj de la Dinastio Lippe (fondodinastio de Lippstadt) kun la grafoj de Tecklenburg, je kiu ili sin prezentis kiel perantoj inter la malpacantoj. Per la transiro de la graflando al la margrafoj de Brandenburgio en 1609 kaj finfine en 1666 la novaj regantoj enprenis la urbon Lippstadt kiel fortikaĵa urbo por la ekestonta Reĝlando Prusujo.
Graflando Mark (1180–1391)
En la jaroj 1160/61 la grafoj de Altena disiĝis de la grafoj de Berg. La tiel ekestinta Graflando Altena estis dispartigata ekde 1180 en denova divido de la heredaĵo inter la filoj de la grafo de Altena. La pli juna filo Adolfo ricevis proks. 1198 la posedaĵon ĉirkaŭ la Ĉefkorto Mark ĉe Hamm. Tiun ĉi la nobelo de Rüdenberg, Rabodo de Mark, proks. 1170 forvendis al la kolonja ĉefepiskopo Filipo de Heinsberg, poste Rabodo rericevis la feŭdon. Per vendo de la feŭdoprivilegio de Rabodo aŭ per novfeŭdado post la morto de Rabodo la posedo iris al la patro de Adolfo, Frederiko de Berg-Altena. La patro de Adolfo starigis en 1198/1199, mallonge antaŭ sia morto, favore al sia novnaskiĝinta filo sur monteto apartenanta al la Ĉefkorto Mark la Kastelon Mark. Adolfo translokis sian ĉefsidejon tien, kaj li, same kiel ankaŭ la dinastio devena de li, de tiam nomiĝis „de la Mark“.
En la Batalo de Worringen en 1288 Grafo Eberhardo la 1-a de Mark batalis ĉeflanke de Brabanto kaj de sia parenco, la grafo de Berg. Eberhardo per tio sin frontis kontraŭ sia feŭdoĉefo, la ĉefepiskopo de Kolonjo, en ties funkcio kiel duko de Vestfalujo. Ĉar Brabanto kun siaj aliancitoj venkis, Graflando Mark sekvatempe povis akiri la hegemonion en suda Vestfalujo kaj fariĝis sendependa de Kolonjo.
Engelberto la 2-a de Mark estis grafo de Mark kaj per geedziĝo grafo de Aremberg.
Engelberto la 3-a de Mark akiris en 1359 de la grafoj de Sayn la feŭdoĉefecon pri la Reglando Bilstein kaj Fredeburg. En 1363 formortis la linio de la regantoj de Bilstein; Engelberto altiris tiun ĉi reglandon, kiu restis ĝis la fino de la Malpaco de Soest en la manoj de la grafoj de Mark. Per packontrakto Bilstein kaj Fredeburg transiris al la ĉefepiskopujo Kolonjo.
En 1388 kaj 1389 Engelberto partoprenis la Grandan Dortmundan Malpacon; Lia ĉefa aliancito estis la kolonja ĉefepiskopo Frederiko la 3-a de Saarwerden. La malpaco finiĝis per interpaciĝo je perado de Soest. Dortmundo pagis po 7000 guldenojn al Mark kaj ĉefepiskopa Kolonjo; la „libervola“ pago, kiu ekestis per premo de Soest, tamen ne estis fiksita en la packontrakto. Milite nek Mark kaj Ĉefepiskopujo Kolonjo nek la urbo Dortmundo gajninta la superecon. Dortmundo tamen suferis konsiderindan ekonomian malprofiton kaj estis pro tio devigita al ĉi tiu kompromispaco.
Engelberto troviĝis dum preskaŭ sia tuta regotempo en milito kun Ĉefepiskopujo Kolonjo kaj aliaj regantoj en Vestfalujo. Li mortis en 1391 pro pesto.
Kleve-Mark (1391–1521)
Adolfo la 3-a de Mark, filo de Adolfo la 2-a de Mark kaj Margareta de Kleve, akiris en 1368 ankaŭ tiun ĉi graflandon, kaj en 1391 la graflandoj Kleve kaj Mark estis unuafoje unuigitaj en persona unio. Ambaŭ graflandoj apartenis pli malfrue al la Malsuprarejna-Vestfalia imperia cirklo. Kiel sekvo de la Malpaco de Soest (1444–1449) la urbo Soest kun sia fruktodona ĉirkaŭa kamparo Soester Börde venis en la regecon de la duko de Kleve kaj Mark kaj per tio en ligan ligon kun Graflando Mark. La rilato de la urbo Soest al siaj novaj regantoj estis stampita de tre vasta memregado. Johano la 1-a (naskiĝinta la 14-an de januaro 1419; mortinta la 5-an de septembro 1481) estis de 1448 ĝis 1481 Duko de Kleve, Grafo de Mark kaj reganto de Ravenstein.
La plej malnova trezorlibro Schatboik in Mark el la jaro 1486 nun estas konservata en la Ŝtata Arĥivo je Monastero. La ĝeneralan tutlandan imposton pagendan al duko Johano la 2-a de Kleve-Mark decidis la statoparlamentaj kongresoj je Wickede la 24-an de aprilo kaj la 4-an de majo 1486. Aliaj impostoregistroj por la postulo de la imperia turkohelpo sekvis en 1542 kaj 1598.
Unuiĝintaj Duklandoj Jülich-Kleve-Berg (1521–1609) kaj Brandenburgio-Prusujo (1609–1807)
En 1609 la regantodinastio formortis en la vira gento, kaj Mark iris je la dispartigo de la Unuiĝintaj Duklandoj Jülich-Kleve-Berg komence provizore kaj 1666 je la heredoaranĝo finfine kaj definitive al la elektoprinco kaj margrafo de Brandenburgio.
En la graflando ekzistis precipe ekde la prusa epoko, ne laste favorigite per merkantilisma ekonomia politiko, pluraj transregione gravaj antaŭindustriimaj densiĝozonoj. Al tiuj apartenis la dratofabrikado en la regiono de Altena kaj la produktado de falĉiloj ĉe la Ennepe-Strato. Antaŭ ĉi tiu fono ankaŭ la ŝtonkarbominado estis antaŭenigata.
En la jaro 1753 okazis fundamenta novorganizado de la civila loka administrado, estis instalataj separaj administraj kaj juĝaj distriktoj. Graflando Mark konsistis ekde tiam el la kvar administraj distriktoj (Altena, Hamm, Hörde kaj Wetter) kaj el du impostaj distriktoj (urbodistrikto norde de la Ruhr urbodistrikto sude de la Ruhr) same kiel el ses landaj ĵuĝodistriktoj (Altena, Bochum, Hagen, Hamm, Lüdenscheid kaj Unna).
Grandduklando Berg (1807–1813)
Konsekvence de la Tria Napoleona Milito Prusujo devis transcedi la graflandon en 1807 je la Paco de Tilsit al Francujo. Napoleono ligis per dekreto de la 1-a de marto 1808 Graflandon Mark same kiel aliaj regionoj Grandduklando Berg, ekestinta en 1806 lige kun la ekesto de la Rejna Federacio. Per la enkonduko de francaj administraj strukturoj en la grandduklandon Graflando Mark estis alordigata al la Departemento Ruhr.
Post la malvenkoj de Napoleon Bonaparte en Rusujo kaj dum la Batalo ĉe Lepsiko kaj post lia unua abdiko la grandduka regeco finiĝis. Kiel antaŭa prusa posedaĵo Graflando Mark revenis jam fine de 1813 al Prusujo. La posedon de Prusujo pri la graflando konfirmis la finakto de la Viena Kongreso (1815).
Reĝlando Prusujo (1813–1918), ekde 1871 kiel parto de la Germana Regno
La 30-an de aprilo 1815 Graflando Mark estis inkluzivigata en la administran reformon de Prusujo; malgraŭ origine alia decidiĝo oni translokis la administrejon de Hamm al Arnsberg, tiel ke la graflando eniĝis en la novformitan distriktaron Arnsbergo, kiu nun ankaŭ ampleksis la iam kolonjan duklandon Vestfalujo kaj formis la sudan parton de la prusa provinco Vestfalujo. Mallonge poste la administradon kompletigis novformitaj distriktoj.
Post abdiko de la lasta prusa reĝo kaj germana imperiestro la „Prusa Graflando Mark“ konserviĝis kiel grafa kromtitulo de la prusa suverento laŭnome ĝis la malfondo de la ŝtato Prusujo fare de la Aliancita Kontrolkonsilantaro la 25-an de februaro 1947. Tamen tiu ĉi nura nomfunkcio ne plu havis praktikan signifon. Malgraŭ tio la nomo de Graflando Mark konserviĝis kiel regiona nomo.
ĝis 1753
Antaŭ 1753 ekzistis jenaj administraj distriktoj [en la germana „Amt“ resp. plurale „Ämter“]:
ekde 1815
La teritorio de Graflando Mark ampleksis la distriktojn Altena, Bochum, Dortmund, Hagen, Hamm, Iserlohn (parte) kaj Soest (parte). Per tio la graflando kiel administra unuo definitive ne plu ekzistis.
Hildebranda lamprotorno
La Hildebranda lamprotorno aŭ Hildebranda brilsturno (Lamprotornis hildebrandti) estas specio de sturno de la familio de Sturnedoj kaj genro de Lamprotornis aŭ Brilsturnoj, kiuj estas afrikaj bluecaj birdoj kun metalecaj briloj. Ene de tiu genro formas apartan grupon la kvar specioj kiuj krom la ĝenerala brilblua koloro montras ruĝecajn subajn partojn kiuj estas la jenaj: Superba lamprotorno, Hildebranda lamprotorno, Ŝelia brilsturno kaj Ruĝecventra lamprotorno.
Graflando Mark
ekde 1815
Nun ĉi tiu teritorio en sia tutecon kongruas proksimume kun la distrikto Ennepe-Ruhr, la distrikto Mark, partoj de la distrikto Soest kaj de la distrikto Unna, la eksterdistriktaj urboj Bochum, Hagen kaj Herne same kiel grandaj partoj de Dortmund, la suda duono de Gelsenkirchen ĝis la Emscher, malgrandaj partoj de Essen kaj la urbodistriktoj de Hamm sudaj de la rivero Lippe.
Hildebranda lamprotorno
Ĝi formas superspecion kun kaj estis iam inkludata en la sama specio de Ŝelia brilsturno, kiu estas migranta specio kun teritorio el Etiopio kaj Somalio al Kenjo. Ambaŭ specioj estis iam kombinataj en superspecio kun la Ruĝecventra lamprotorno de Okcidenta Afriko. Ĝi estis origine lokata en la nune forigita genro Notauges. Tiu specio ricevas nomon el Johannes Hildebrandt, germana kolektanto kiu akiris la unuajn specimenojn.
Graflando Mark
Regantoj
La unuaj regantoj devenis de la flanka linio Berg-Altena de la dinastio Berg. Berg estingiĝis je 1225 en la vira gento; la heredaĵo iris al la hereda filino kaj per tio al la dinastio Limburg. La restinta dinastio Berg-Altena sin separis je 1180 en la liniojn Altena-Isenberg kaj Altena-Mark. El la linio Altena-Mark ekestis la dinastio Mark, kiu regis la graflandon Mark ĝis la jaro 1609. En tiu ĉi jaro estingiĝis la dinastio Mark, post kiam la lasta duko de Jülich, Kleve kaj Berg, grafo de Mark kaj Ravensberg, reganto de Ravenstein, estis mortinta sengefila kaj mensmalsana.
Hildebranda lamprotorno
Distribuado kaj vivejo
La Hildebranda lamprotorno troviĝas en Kenjo kaj Tanzanio, kie ĝi okupas malferman kamparon el 500 al 2200 m. Ties biotopo estas malfermaj arbaro kaj dornarbaro. Tiu afrotropisa specio estis ofte konsiderata kiel nekomuna, sed ĝi varias el sufiĉe komuna al sufiĉe nekomuna. Ĝi ne estas konsiderata minacata fare de la IUCN, kaj estis listita kiel Malplej zorgiga. Ties vivejo ne estas minacata kaj ĝi loĝas en kelkaj protektitaj areoj.
Graflando Mark
Regantoj
La heredaĵon en Graflando Mark ekokupis la margrafoj de Brandenburgio el la dinastio Hohenzollern je 1609 unue kune kun la dinastio de Duklando Palatinato-Neuburg; la kunregeco de la heredorajtaj princoj tamen jam baldaŭ finiĝis per la heredsekvoordo-konflikto pri Jülich-Kleve en fakta heredodispartigo, kiu en 1666 estis definitive konfirmata. La graflando dissolviĝis post la Napoleonaj Militoj kiel administra unuo definitive en la prusa ŝtato; la titolo Grafo de Mark tamen nur per la abdiko de Imperiestro Vilhelmo la 2-a.
Hildebranda lamprotorno
Aspekto
La Hildebranda lamprotorno estas 18 cm longa kaj pezas 50 al 69 g. Plenkreskulo havas brilan irizecan plumaron en siaj supraj partoj. Kiel ĉe la parencoj, tiu irizeco devenas el la interfero de la respegulita lumo el reĝimentitaj mikroskopaj plumostrukturoj kaj ne el pigmentoj. La kapo estas malhelblua kiel plej parto de supraj partoj, la flugiloj estas bronzverdaj kun bluaj flugilplumoj, la gorĝo kaj supra brusto estas brilpurpuraj, kaj la nelonga vosto estas brile bluverda. La meza brusto kaj la supra ventro estas oranĝa al sablokolora kaj la suba ventro estas pli ruĝecoranĝa. La iriso estas oranĝecruĝa, kaj beko kaj kruroj estas nigraj. Maskla kaj ina plenkreskuloj estas identaj laŭ ekstera aspekto.
Graflando Mark
Dinastio Berg-Altena
Grafoj de Berg-Altena
Hildebranda lamprotorno
Aspekto
Junuloj estas tre diferencaj, kun karbogrizaj supraj partoj kaj brunaj subaj partoj.
Graflando Mark
Dinastio Berg-Altena
Grafoj de Mark, Altena kaj Krickenbeck
Hildebranda lamprotorno
Aspekto
Ties kanto estas malrapida malaltatona "ĉ-rak ĉ-rak ĉii-ĉii-ŭii ĉii-ŭii rak rak rak". Ili havas ankaŭ alarmalvokon, "ĉu-ee" kaj kontaktalvokon, "ĉule".
Graflando Mark
Dinastio Mark
Grafoj de Mark (Altena inteĝriĝis definitive en Mark en la jaro 1262) Grafoj de Kleve, la grafokvaropo de la imperio kaj grafoj de Mark Dukoj de Kleve (ab 1417) kaj grafoj de Mark Dukoj de Jülich, Berg und Kleve, Grafoj de Mark kaj Ravensberg
Hildebranda lamprotorno
Kutimaro
La dieto de Hildebranda lamprotorno estas kombino de insektoj kaj fruktoj, kaj ŝajne insektoj estas la plej grava parto. Ili manĝas skarabojn kaj akridojn kaj kaptas flugantajn termitojn. Semoj el frukto troviĝis en la stomakoj de kelkaj birdoj, ekzemple tiuj el Carissa edulis, Euclea, Rhus kaj Apodytes dimidiata. Ili kutime manĝas surgrunde, en paroj kaj malgrandaj aroj, kaj sekvas grandajn mamulojn kaj kaptas predojn elpelitajn pro ties movo. Ili ankaŭ kuniĝas al miksitaj kunmanĝantaroj de aliaj sturnoj.
Graflando Mark
Blazono
La blazono de la graflando tenas transversan trabon konsitantan el tri aĝentaj kaj ruĝaj ŝakvicoj, la marka ŝaktabula trabo, sur flav-ora fono. Tiu ĉi estas nun la blazono de la urbo Hamm. Krome la ŝaktabula trabo aperas en la distrikta kaj en ĉiuj blazonoj de la komunumoj de la distrikto Mark, escepte la urbojn Balve kaj Menden (kiuj ne apartenis al la graflando Mark), same kiel en la blazonoj de la distrikto Unna, de la distrikto Ennepe-Ruhr kaj de aliaj urboj kaj urbopartoj en la regiono.
Hildebranda lamprotorno
Kutimaro
La Hildebranda lamprotorno estas sezona nestumanto, kun birdoj kiuj nestumas el marto al majo kaj el oktobro al decembro, kvankam en kelkaj partoj de Kenjo la sezono estas el majo al julio. Ili kutime reproduktiĝas en paroj sed oni konstatis kooperativan reproduktadon foje. Ĝi estas kavonestumanto, kiu konstruas sian neston el plantofibroj en abandonita nesto de pego en arbo. Kie tio ne eblas oni konstatis nestumadon en truo de baril-, lampo- aŭ telegrafofosto. Ĝi konkurencas kun la Granda lamprotorno por nestolokoj. Oni scias malmulte pri ties nestokutimo, kvankam oni scias ke la ovodemetadoj estas de 3 al 4 ovoj. Ambaŭ gepatroj implikiĝas en manĝigado de idoj. La nestoj de tiu specio estas parazitataj de la Tufkukolo.
(15043) 1998 XW9
(15043) 1998 XW9 estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la aŭstralia amatora astronomo Frank B. Zoltowski elde Woomera (Aŭstralio).
Ignatius Donnelly
Ignatius Loyola DONNELLY (naskiĝis la 3-an de novembro 1831 en Philadelphia, Pennsylvania; mortis la 1-an de januaro 1901 en Minneapolis, Minnesota) estis usona juristo kaj kongresano. Li famiĝis precipe pro siaj teorioj pri Atlantido.
En lia libro, publikigita en 1882, "Atlantis, the Antediluvian World" (Atlantido, la antaŭdiluva mondo) li supozis ke subakviĝinta kontinento en la Norda Atlantiko estis la loko de Atlantido, priskribita de la greka filozofo Platono. Donnelly opiniis, ke ĝi subakviĝis dum prahistoria epoko, kaj ke nun, nur la montopintoj estas super la akvo - la acoraj insuloj. Kelkaj loĝintoj de Atlantido, supervivis la katastrofon kaj fuĝis al diversaj direktoj: Eŭropo kaj Mezameriko. Tie ili instruis la "primitivajn loĝantojn" pri skribo, metalurgio kaj konstruado de piramidoj.
Ken Lynch
Kenneth E. LYNCH konata kiel Ken Lynch (1910 – 1990) estis usona aktoro kun pli ol 180 partoprenoj en aktoraĵoj. Li estis ĝenerale konata pro rolado de policanoj kaj detektivoj.
Li debutis kiel voĉaktoro en 1940 en la radio-serio The Bishop and the Gargoyle. Li ludis Gargoyle, anstataŭigante la aktoron Milton Herman, li rolis la voĉon de "Tank", la mekanikisto, kiu helpas la titoligan rolulon en "Hop Harrigan". Li komencis sian aktoran karieron en kino per Gentleman's Agreement en 1947 kaj en televido per televidserio Suspense en 1949.
Li estis la ĉefa rolulo en televidserio The Plainclothesman de 1950 ĝis 1953 krima programo, kun tordaĵo - lia rolulo la leŭtenanto neniam estis vidita per foto, ĉar la programo uzis la subjektivan unuan personan fotilan teknikon kiel la filmo de 1947 Lady in the Lake "[Sinjorino en la Lago]".
Lynch dum 1950-aj jaroj ankaŭ laboris ĉe kinfilmoj When Willie Comes Marching Home, Run Silent Run Deep, The Bonnie Parker Story, Man or Gun, Voice in the Mirror, I Married a Monster from Outer Space, Unwed Mother, Pork Chop Hill, North by Northwest, Anatomy of a Murder, The Legend of Tom Dooley, inter aliaj krom ĉe multaj televidaĵoj kiel Zorro, Bat Masterson, The Twilight Zone kaj The Rifleman.
En 1960-aj jaroj li aperis en kinfilmoj The Dark at the Top of the Stairs, Seven Ways from Sundown, The Honeymoon Machine, Walk on the Wild Side, Days of Wine and Roses, Dead Ringer, Apache Rifles, Dear Heart, Mister Buddwing, Hotel, P.J., Never a Dull Moment, inter aliaj kaj ankaŭ en televidaĵoj kiel Tightrope, Have Gun - Will Travel, Portrait of a Mobster, Maverick, Checkmate, Bronco, The Untouchables, FBI Code 98, Laramie, Perry Mason, Dr. Kildare, The Munsters, Wagon Train, The Fugitive, The Wild Wild West, Laredo, Star Trek, The Invaders, The Outcasts, That Girl, Gomer Pyle: USMC, The Big Valley, Lancer, The Virginian, The Name of the Game ktp.
Dum 1970-a jardeko li partoprenis kinfilmojn Tora! Tora! Tora!, Across 110th Street, W kaj ankaŭ televidaĵojn kiel Run, Simon, Run, Alias Smith and Jones, Bonanza, Kung Fu, The Rookies, All in the Family, Gunsmoke, Ironside, Kolchak: The Night Stalker, Cannon, Police Story, The Life and Times of Grizzly Adams, The Rockford Files, Barnaby Jones kaj Battlestar Galactica.
En la 1980-aj jaroj Lynch laboris ĉe televido per Galactica 1980, Rooster kaj The Winds of War.
Post forlasi la karieran aktoradon, li dediĉiĝis al florkulturo kaj florkomercado.
Aŭgmento
En la lingvoscienco estas nomata kiel augmento (latina augmentum, „la pligrandigita“) prefikso, kiu en kelkaj hindeŭropaj lingvoj estas antaŭmetata al verbo, por krei tenso-formojn de la estinteco kiel la pluskvamperfekton, la imperfekton aŭ la aoriston. En ĉi tiu funkcio la aŭgmento estas uzata en la greka, en la armena, friga kaj en hindiranaj lingvoj kiel la sanskrito. Ene de la hindeŭropistiko estas kontestata, ĉu la aŭgmento evoluis nur ene de ĉi tiuj branĉoj de la hindeŭropa lingvaro aŭ ĉu ĝi jam en la hindeŭropa pralingvo ekzistis, sed poste en ĉiuj krom la nomitaj devenaj lingvoj perdiĝis.
La aŭgmento ne estas uzata en ĉiuj lingvaj ŝtupoj senescepte por la markigo de estintecaj tensoj. En la greka ĝi ne aperas konstante ekz. ĉe Homer, la ekzaktaj kialoj estas ĝis hodiaŭ diskutataj.
Ekzemploj
En simila maniero la aŭgmento estas formata en sanskrito: Ĉi tie la silaba aŭgmento estas अ a. Tiel estas de भवति bhavati „li estas“ la imperfekto अभवत् abhavat „li estis“. Ĉe vokale komenciĝantaj verboj la komenca vokalo aperas en la streĉata ŝtupo (vṛddhi): La imperfekto de इच्छति icchati „li volas“ estas ऐच्छत् aicchat „li volis.“
En la armena la aŭgmento aperas nur ĉe vortformoj, kiuj alie estus unusilabaj, por fortigi ties sonan enhavon. Ĝi do servas ĉi tie ankaŭ ne al la markigo de estinteco: aoristo 1-a persono singulara beri „mi portis“ sen aŭgmento, sed la 3.a persono singulara e-ber „li portis“ kun aŭgmento
Interna aŭgmento
Ĉe kelkaj vortoj en la greka, kiuj enhavas prefikson, la aŭgmento ne estas enŝovata al la vortkomenco, sed inter prefikso kaj vortradiko. Oni parolas tiam pri interna aŭgmento. Se la verbradiko komenciĝas per vokalo, rezultas ankaŭ ĉi tie streĉa aŭgmento. Estas atentinda, ke per interna aŭgmento ankaŭ la (eventuale asimilita) prefikso en la bazan formon povas ŝanĝiĝi (συμ... > συν + ε + ...). En la moderna greka ekzistas multaj verboj, ĉe kiuj la interna aŭgmento estas nedeviga kaj depende de la parola situacio resp. klera nivelo de la parolanto estas uzata aŭ ne.
Vidu ankaŭ
Duobligo (lingvo)
Tangail
Tangail (টাঙ্গাইল) estas universitata urbego en Bangladeŝo en Dako (regiono). Ĝi estas ĉefurbo de la samnoma distrikto.
Geografio
Tangail situas sur ebenaĵo en meza parto de la lando. Brahmaputra fluas proksime. Dako troviĝas je 77 km.
Historio
Tangail estis populara komerca centro ekde la frua 19-a jarcento. La municipo estis establita en 1887. Dum ĝia establado la urbo estis kunmetita de kvin hospitalaj sekcioj.
Ekonomio
Tangail estas grava kotono-teksa centro kaj ankaŭ funkcias kiel komerca centro por la rizoj, juto, sukerkanoj, tritikoj kaj oleopalmoj, kiu kreskas en la ĉirkaŭa terkultura areo.
Trafiko
Tangail havas flughavenon kaj estas rekte ligitaj al Dako per vojo kaj fervojo.
Klimato
Tangail situas en la tropika klimato kun influo de musonoj.
Episkopujo Majenco
La episkopujo Majenco aŭ diocezo Majenco (latine Dioecesis Moguntina) estas unu el la plej malnovaj romkatolikaj episkopujoj aŭ diocezoj en Germanio. Dum pluraj jarcentoj ĝi estis ĉefepiskopujo kaj la ĉefepiskopo estis princo-elektisto kaj unu el la plejgravuloj de la Sankta Romia Imperio, samtempe civila reganto de la Elektoepiskopujo Majenco.
En la tempo de Napoleono, ĝi estis grave reorganizita, malaltigita al simpla episkopujo, sufragana diocezo de la ĉefepiskopujo Freiburg. La limoj estis redesegnitaj por kongrui kun tiuj de la tiama grandduklando Hesio. Tiuj limoj plu validas ĝis nun.
Reisado
Reisado estas popoldanco profanreligia, de portugala origino, kun kiu oni festas la antaŭvesperon kaj tagon de la Tri Reĝoj. En la tempo inter la 24-a de decembro ĝis la 6-a de januaro grupo formiĝinta el muzikisto, kantistoj kaj dancistinoj iras de pordo al pordo anoncante la alvenon de la Mesio kaj glorante la dommastrojn, por kiu ili pasas kaj dancas. Reisado ankaŭ estas tre konata kiel Folia de Reis. Reisado havas portugalan originon kaj hejmiĝis en Sergipe en Brazilo de la kolonia epoko.
Reisado konsistas el pluraj partoj kaj tenas diversajn rolojn, ekzemple reĝon, majstron kaj aliajn. La instrumentoj akompanantaj la grupon estas gitaro, sanfono, ganzao, zabumbo, triangulo (muzikilo) ka pandero.
Armeo de Armenio
La Armena Armeo (Հայկական բանակ) estas branĉo de la Armitaj Fortoj de Armenio kaj konsistas el la terarmeoj respondecaj pri la teraj operacoj de la lando. Ĝi estis establita kune kun la aliaj komponaĵoj de Armenio la 28-an de januaro 1992, kelkajn monatojn post kiam la respubliko deklaris sian sendependecon disde Sovetunio. La unua estro de la armeo estis la eksa ĉefkomandanto de la ĉefa stabo de la sovetaj teraj fortoj, Norat Ter-Grigorjanc.
Ekde la fino de la milito en Monatara Karabaĥo, Armenio devige enhospitaligis multajn elementojn de la armeo por helpi plifortigi la defendon kaj defendi la nerekonatan Arcaĥan Respublikon de ebla renovigo de malamikecoj kun najbara Azerbajĝano. Jane's World Armies raportas ke kaj soldatservantoj kaj oficiroj de Armenio estas rutine senditaj al Arcaĥo, ofte metitaj en la fronto inter arcaĥaj armenoj kaj azeraj trupoj.
La Armeo de Armenio konsistas el du servoj: la armeo, kaj la aerarmeo kaj aerdefendo (unuigita branĉo). Kvankam ĝi estis parte formita el la antaŭaj sovetaj armeaj trupoj postenigitaj en la Armena SSR (plejparte unuoj de la 7-a Armea Gardistaro de la Transkaŭkaza Armea Distrikto), la militistaro de Armenio povas esti spurita al la fondo de la Unua Armena Respubliko en 1918. Ĉar Armenio ne havas maraliron ĝi ne posedas mararmeon.
La ĉefkomandanto de la militistaro estas la ĉefministro de Armenio, Nikol Paŝinjan. La Ministerio pri Defendo zorgas pri politika gvidado, estrita de Davit Tonojan, dum milita komando restas en la manoj de la ĝenerala stabo, estrata de la Ĉefa stabo, kiu estas la generala leŭtenanto Onik Gasparjan. Armenio establis la Ministerion de Milito la 28-an de januaro 1992. Limgardistoj submetitaj al la Ministerio patrolas la limojn de Armenio kun Kartvelio kaj Azerbajĝano, dum rusaj trupoj daŭre prizorgas ĝiajn limojn kun Irano kaj Turkio. Ekde 2002, Armenio estas membro de la Organizo de la Traktato de Kolektiva Sekureco. Armenio subskribis militan kunlaboran planon kun Libano la 27-an de novembro 2015.
Historio
La frua militista historio de Armenio estas difinita per la situo de la Armena Altebenaĵo inter la helenismaj ŝtatoj, kaj poste la Orientromia Imperio, en la okcidento kaj la Persa Imperio en la oriento. La Reĝlando Armenio havis serion de ripetaj luktoj por sendependeco disde Irano aŭ Romio, sekvitaj per renovigitaj konkeroj en ĉiu el ambaŭ de la najbaraj imperioj. La periodo post la islamaj konkeroj en la 7-a jarcento, ĝis la malfrua 15-a jarcento, estis plejparte markita per dominado de aliaj imperioj, kiel ekzemple de tio estis la sinsekvaj arabaj kaliflandoj, la Selĝuka Imperio, la Ilĥanlando, la Timurida Imperio kaj la tjurkaj triboj ak-kojunloj kaj kara-kojunloj, inter aliaj. Kelkaj periodoj de pli granda milita sendependeco estis realigitaj sub la Bagratidoj kaj, kvankam situantaj ekster la Armena Altebenaĵo, la Armena reĝlando en Kilikio.
Ekde la frua 16-a jarcento, Orienta Armenio subregis la sinsekvajn dinastiojn de Irano, nome safavidoj, sekvataj de la afŝaridoj kaj la kaĝaroj. En la kurso de la 16-a jarcento, kaj decide per la Traktato de Zuhab (1639) Okcidenta Armenio submetiĝis al otomana regado. Inter la 16-a jarcento kaj meza 17-a jarcento, tamen, multaj el la oftaj otoman-persaj militoj detruis ambaŭ partojn de Armenio ĉar ambaŭ rivaloj provis vastigi siajn teritoriojn. Multaj armenoj batalis en la otoman-iranaj armeoj dum jarcentoj.
Perdinte la militon en 1828 Kaĝara Irano cedis Orientan Armenion al la Rusa Imperio. Tiel, ekde 1828 kaj poste, historia Armenio denove situis inter du imperioj, ĉi-foje la Otomana Imperio kontraŭ la Rusa Imperio. Dum la eventoj de la Armena genocido, multaj armenoj rezistis la agojn de la turka registaro kaj prenis armilojn.
En 1991, kiam, post la dissolvo de Sovetunio la Armena Respubliko estis fondita, malamikaj rilatoj kun apuda Azerbajĝano kaj la milito en Montara Karabaĥo estas markitaj kiel esti la plej grava milita afero en Armenio.
Ekde 1994, la armeo prenis aktivan rolon certigante la defendon de la Arcaĥa Respubliko kune kun la Arcaĥa Defenda Armeo.
Plenumo de traktato
En marto 1993, Armenio subskribis la plurflankan Konvencion pri Ĥemiaj Armiloj, kiu postulas la finan eliminon de ĥemiaj armiloj. Armenio aliĝis al la nNuklea Traktato pri Ne-Proliferado kiel ne-nuklea armila ŝtato en julio 1993. Usono kaj aliaj okcidentaj registaroj diskutis klopodojn establi efikajn nukleajn eksport-kontrolajn sistemojn kun Armenio kaj esprimis kontenton pri la plena kunlaboro de Armenio.
Internaciaj deplojoj
La armena armeo kunlaboris en pluraj internaciaj misioj kun Okcidento. La 12-an de februaro, 2004, Armenio deplojis taĉment-grandan unuon (tri taĉmentoj) al Kosovo kiel parto de la greka pacbataliono. La unuo, konata kiel la Pactrupoj de Armenio, havas sian ĉefsidejon en Tendaro "REGAS FEREOS" kiel parto de la Multnacia Specialtrupo Orienta kaj havas la taskon prizorgi veturilajn kontrolpunktojn, provizante sekurecon por la bazo sed ankaŭ funkcias kiel rapida reagforto kaj homamaso kaj tumultkontrolo. En 2008, la KFOR-trupo estis vastigita, aldonante duan taĉmenton kaj plie firmaostabon (alportante la kontingenton de Armenio al proksimume 85 homoj).
En julio 2009, la Ministro de Defendo de Armenio, Sejran Ohanjan, anoncis, ke Armenio sendos forton por partopreni kun la Internacia Sekureca Helpa Forto (ISAF) la Militon en Afganio antaŭ la fino de la jaro. Li ne menciis, kiom granda estos la forto, sed rimarkis, ke ĝi probable inkluzivos spertulojn pri municioj kaj oficirojn pri komunikado. Proparolantoj de MOD ankaŭ deklaris, ke la forto inkluzivos ankaŭ medicinajn specialistojn kaj tradukistojn. Ohanjan aldonis, ke armenaj oficiroj, kiuj servis en la sovetia militistaro dum la sovetia-afgana milito, ankaŭ esprimis la deziron reveni tien kiel membroj de la nova forto. En novembro 2009, NATO-oficialulo asertis ke armena kontingento kun 30 soldatoj aliĝos al la ISAF iam frue en 2010. Tiu nombro estis reviziita ĝis 40 komence de decembro, kiam la armena parlamento plimulte voĉdonis favore al la aprobo de la deplojo de la kontingento. La militistoj alvenis en Afganio en februaro 2010, kie, sub germana komando, ili havas la taskon defendi la regionan flughavenon en Kunduz. Nuntempe estas 126 armenaj soldatoj en Afganio.
Lige kun ĝiaj strategiaj aliancanoj, Armenio sendis pli ol 1500 oficirojn por esti trejnitaj en Grekio kaj Rusio. La Armena Ministerio de Milito ankaŭ establis en 2004 komunan partnerecon kun la Kansasa Nacigvardio por interŝanĝi sciojn kaj faciligi kunlaboron en nacia sekureco kaj civilaj aferoj. Ĝi ankaŭ subskribis militan kunlaboran planon kun Libano la 27-an de novembro 2015.
Specialaj Fortoj
La specialaj trupoj de la armena militistaro inkluzivas norman armeon specialtrupan regimenton (nun kreskigita en brigado), kaj 3+ sciigbatalionoj. La funkcia historio ĉirkaŭ ĉiuj menciitaj grupoj ne estas konata. La operacoj konataj kaj ekster normaj devoj kiel spionado inkluzivas:
Al la specialaj fortoj de ambaŭ respublikoj rajtas rapidatakaj veturiloj fari kelkajn operacojn kaj ekzercojn. Speciala Tago estas festata la 5-an de novembro.
Ekipaĵoj
La Armena Armeo funkciigas vastan gamon de pli aĝaj ekipaĵoj, plejparte de sovetia origino. Estas ankaŭ iuj pli novaj ekipaĵoj el Rusio. En 2015, prunto de 200 milionoj da usonaj dolaroj estis ratifita de Rusio por aĉeto de modernaj armiloj inter 2015 kaj 2017. Armenio produktas batalajn kaskojn kaj korpokirasojn danke al la kunproduktado de komuna armena-pola kompanio. Kelkaj personaj ekipaĵoj uzataj de specialaj unuoj estas importitaj, plejparte el Usono. Armenio ankaŭ produktas la plej multon el siaj manpafiloj, kun nur specialigitaj unuoj estas importataj.
Post la kolizioj de Montara Karabaĥo en 2016, la Civila Asembleo de Helsinko publikigis raporton, kiu detaligis la cirkonstancojn de morto de armenaj soldatoj. Inter la kontribuantaj faktoroj laŭdire estis panea ekipaĵo kaj manko de necesa materialo, precipe municio. Sekvis planoj pliigi armenajn defendelspezojn por aĉeti pli da armiloj kaj municioj.
Kiel rezulto de la daŭranta konflikto en Montara Karabaĥo en 2020, antaŭ la 27-a de septembro, Armenio perdis signifan ekipaĵon inkluzive de almenaŭ 49 ĉefaj tankoj T-72A, 28 kirasaj batalveturiloj, 72 trenitaj artileriarmiloj, kaj almenaŭ 342 diversaj aliaj veturiloj kiel kamionoj kaj ĵipoj.
Rusio
Rusio estas la plej proksima aliancano de Armenio. La rusa 102-a Milita Bazo, la antaŭa 127-a Motora Fusila Divizio, situas en Gjumri, la dua plej granda urbo de Armenio, nordoriente de Erevano. La milita alianco de la du nacioj kaj, precipe, la ĉeesto de rusaj trupoj sur armena tero estis ŝlosila elemento de la nacia sekureca doktrino de Armenio ekde kiam Armenio akiris sendependecon en 1991. Rusio starigas ĉirkaŭ 5.000 soldatojn de ĉiuj specoj en Armenio, inkluzive de 3.000 oficiale raportitaj esti bazitaj en la 102-a Milita Bazo. En 1997, la du landoj subskribis profundan amikecan traktaton, kiu postulas reciprokan helpon en la okazo de milita minaco al ambaŭ partoj kaj permesas al rusaj limgardistoj patroli la limojn de Armenio kun Turkio kaj Irano. Komence de 2005, la 102-a Milita Bazo havis 74 tankojn, 17 batalajn infanteriajn veturilojn, 148 kirasitajn trupveturilojn, 84 artileriarmilojn, 18 MiG-29- batalantojn, unu baterion de SA-6 kaj du bateriojn de kontraŭaviadilaj misiloj S-300. Tamen, en 2005-2007, post interkonsento pri la retiriĝo de du rusaj armeaj bazoj de Kartvelio, multe da armea aparataro estis translokigita al la 102-a Bazo de la rusa 12-a Milita Bazo en Batumo kaj la 62-a Milita Bazo en Aĥalkalako, Kartvelio. Rusio ankaŭ provizas armilojn je relative pli malaltaj prezoj de la rusa enlanda merkato kadre de kolektiva sekureca interkonsento ekde januaro 2004.
Laŭ nekonfirmitaj raportoj de la azeraj amaskomunikiloj, Rusio liveris 1 miliardon da dolaroj da armiloj kaj municioj al Armenio en 1996; kaj transdonis pliajn 800 milionojn USD da armiloj al Armenio en 2008-2009. Laŭ AzerNews, la armiloj en ĉi tiu plej nova transdono inkluzivas 21 tankojn, 12 blenditajn veturilojn, kvin aliajn batalmaŝinojn, grandan nombron da raketlanĉiloj, pli ol 1,050 kazoj de grenatoj, preskaŭ 7,900 specoj de municioj, 120 bombardiloj, pli ol 4,000 sub- maŝinpafiloj, TNT-fuzeoj, diversspecaj minoj, 14 minlanĉiloj, 9 Grad-lanĉiloj, kvin kanonoj kaj aliaj armiloj.
Oficira trejnado estas alia sfero de rusa-armena milita kunlaboro. En la unuaj jaroj de suvereneco, kiam al Armenio mankis propra armea eduka institucio, oficiroj de ĝia armeo estis trejnitaj en Rusio. Eĉ nun kiam Armenio havas armean kolegion sur sia propra teritorio, la armenaj oficiraj korpusoj honoras la tradicion kaj estas trejnitaj en rusaj armeaj instruejoj. En 1997, 600 armenaj soldatoj estis trejnitaj ĉe rusaj armeaj akademioj: la trejnado estis farita fare de la Trejna Brigado Marŝalo Bagramjan.
Rusa-armena defenda interkonsento subskribita en aŭgusto 2010 plilongigas la militan ĉeeston de Rusio en Armenio ĝis 2044 kaj devigas Rusion provizi Armenion per moderna kaj kongrua armilaro kaj speciala milita aparataro je reduktitaj prezoj.
Komence de 2009, azeraj amaskomunikiloj publikigis akuzojn, ke Rusio faris ampleksajn armilajn translokigojn al Armenio tra 2008 kostante ĉirkaŭ 800 milionojn da dolaroj. La 12-an de januaro 2009, la rusa ambasadoro estis invitita al la azera ministerio pri eksterlandaj aferoj kaj demandis pri ĉi tiuj informoj. La 21-an de januaro 2009, rusa ministerio pri eksterlandaj rilatoj oficiale rifuzis la translokigojn. Laŭ la materialoj publikigitaj de WikiLeaks en decembro 2010, azera defenda ministro Safar Abiyev asertis, ke en januaro 2009 dum sia vizito en Moskvo, lia rusa samrangulo Anatolij Serdjukovne oficiale akceptis armilajn transdonojn "post la dua botelo da vodko" tiun vesperon, kvankam oficiale ĝi estis rifuzita.
En junio 2013 estis malkaŝite, ke Rusio disfaldis en Armenio plurajn balistikajn misilojn Iskander-M, kiuj situas en sekretaj lokoj de Armenio.