cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Linn AG
Iamaj najbaraj komunumoj
La iama komunumo limis en nordo al Gallenkirch, en nordoriento al Unterbözberg, en oriento al Villnachern, en sudo al Schinznach-Dorf, en okcidento al Zeihen, kaj en nordoriento al Effingen.
Trafiko
La komunumo situas flanke de la gravaj trafikvojoj. La komunumo atingeblas per flanka sakvojo, kiu deflankiĝas de la Bözberg-Pasejkulmino.
La komunumo estas konektita al la publika trafikreto per poŝtaŭtolinio al Brugg.
Historio
La unua dokumenta mencio de Linn datiĝas el la jaro 1306 kiel Linne.
Dum mezepoko Linn apartenis al la habsburga tribunaldistrikto Bözberg. Post plurfoja posedantoŝanĝo en la jaro 1377 la tribunaldistikto kaj kun ĝi Linn estis integrita al la voktejo Schenkenberg.
En la jaro 1460 la voktejo Schenkenberg estis konkerita de la urbo Berno kaj fariĝis nun parto de Berna Argovio.
Dum pestoepedemioj en mezepoko formortis granda parto de la vilaĝa loĝantaro. Por memoro al la mortintoj estis pantita la tilio de Linn, kiu ankaŭ ornamas la komunuman blazonon.
En aprilo 1798 eksplodis la Helveta Revolucio kaj kun helpo de francaj trupoj Argovio estis liberigita de la ĵurkomunuma servuteco. Linn fariĝis nun komunumo de la nove fondita Kantono Argovio.
Ajaccio
La urbo estis fondita la 21-an de aprilo 1492 de kelkaj Ĝenevanoj. Dum la 19-a jarcento, Ajaccio fariĝis tre monduma vintra loko por la eŭropa aristokratoj, same kiel Monako, Cannes aŭ Nice. Ĝi estis krome la unua liberigita franca urbo dum la Dua mondmilito, la 8-a de oktobro 1943.
Ajaccio estas la naska urbo de famega Napoléon Bonaparte.
Arata Watanabe
Arata Watanabe (渡邉 新太, n. ) estas japana futbalisto.
Li futbalas ĉe Albirex Niigata.
Jeroen Balkenende
Jeroen BALKENENDE (naskiĝis la 24-an de majo 1970 en Leidschendam) estas nederlanda esperantisto, lingvisto kaj fizikisto. De 1994 ĝis 1995 li estis prezidanto de la Nederlanda Esperanto-Junularo. De 1995 ĝis 1999 li estis ĝenerala sekretario en la estraro de TEJO. Krome li kantis kiel tenoro en la esperantlingva ensemblo Akordo, kaj tiel kontribuis ekzemple al la produktaĵoj Branĉo jiŝaja kaj Aŭdu! Aŭdu!. Ekde septembro 2015 li laboras kiel informadikisto en CBG Centrum voor familiegeschiedenis en Hago.
Egiptologio
La egiptologio esploras ĉiujn kampojn de la antikva egipta altkulturo (ĉiutaga vivo, lingvo, literaturo, historio, religio, arto, scienco, ...) ekde la prahistorio de la 5a jarmilo a.K. ĝis la fino de romia regado en la 4a jarcento p.K..
Ĥmiljnik
Ĥmiljnik, ukraine Хмільник estas ne memstara, malgranda vilaĝeto en Ukrainio, en Transkarpata provinco, en distrikto de Irŝava, en municipo de Kamjanske.
Historio
La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1412. Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Bereg, poste al Ĉeĥoslovakio. En 1939 la plej orienta regiono de disfalanta Ĉeĥoslovakio deklaris malgrandan sendependan respublikon Karpata Ukrainio. Iom poste Hungario okupis la respublikon kaj tuj aranĝis aŭtonomion, kies apartaĵo estis Ĥmiljnik. Ekde 1945 ĝi apartenis al Sovetunio, fine ekde 1991 al Ukrainio.
Marshall Sahlins
Marshall David SAHLINS (/ˈsɑːlɪnz/ SAH-linz; 27-an de decembro 1930 kaj mortis la 5-a de aprilo 2020) estis usona antropologo plej bone konata pro sia etnografia laboro en Pacifiko kaj pro siaj kontribuoj al la antropologia teorio. Li estas nune Emerita Distinga Helpoprofesoro Charles F. Grey de Antropologio kaj Sociaj Sciencoj en la Universitato de Ĉikago.
Artgalerio de Okcidenta Aŭstralio
La Artgalerio de Okcidenta Aŭstralio (angle Art Gallery of Western Australia) estas publika artgalerio en Perto (Aŭstralio). Ĝi situas proksime al la ŝtatmuzeo kaj al la ŝtatbiblioteko. La nuna galerio estis inaŭgurita en 1979.
La galerio posedas kolekton de pli ol 15 500 artaĵoj. Proksimume 400 000 homoj vizitas ĝin ĉiujare.
Auvilliers
Auvilliers estas franca situanta en departemento Seine-Maritime, regiono Normandio.
Ĝiaj loĝantoj nomiĝas Auvillierais.
Hector Boffejon
Hector BOFFEJON (n. 1901, m. 1983) estis flandra komercisto, poste vicdirektoro de la firmao Ford, esperantisto kaj kunlaborinto de Plena Ilustrita Vortaro pri la fako "aŭtomobiloj".
Vivo
Dum la dua mondmilito Boffejon aktivis en la belga rezisto-movado, pro kio li pasigis kvar jarojn en diversaj koncentrejoj (Mauthausen, Dachau). Post la milito li estis honorigita de la belga reĝo.
En 1972 li ekloĝis en la urbeto Sempach en la svisa kantono Lucerno.
Esperanto-agado
Boffejon fariĝis Esperantisto ĉ. 1928 kaj baldaŭ fariĝis tre aktiva en la Esperanto-movado en Belgio. En 1956 li fondis kaj redaktis la periodaĵon Mondo kaj ekfunkciigis samnoman eldonejon. Li spirite subtenis la Internacian Instituton por la Oficialigo de Esperanto (IOE). De 1965 li aktivis por la iama Aŭto-Revuo, organo de Internacia Esperanto-Klubo Aŭtomobilista", kiu aperis en Wilrijk (de 1977 urboparto de Antverpeno) inter 1965 kaj 1967.
Terminara kaj vortara agado
En Aŭto-Revuo li publikigis "Laŭrubrikan terminareton", do artikol-serion pri aŭto-terminoj. Probable pro ĝi li estis invitita de Gaston Waringhien kontribui al Plena Ilustrita Vortaro (PIV) kaj fariĝis ĝia kunlaboranto pri "aŭtomobiloj". Surbaze de tiuj laboroj li poste pretigis manuskripton por propra ampleksa seplingva aŭto-terminaro kun ĉ. 6100 terminoj. Li planis eldoni ĝin simile kiel la Internacia Komerca-Ekonomika Vortaro (IKEV) de Feiko Munniksma ĉe la eldonejo Kluwer, kio tamen nek tie nek ĉe alia eldonejo realiĝis. La tajpitaj malnetaj paĝoj restis neeldonitaj ĝis hodiaŭ.
Ryoma Watanabe
Ryoma Watanabe (渡邊 凌磨, n. ) estas japana futbalisto.
Li futbalas ĉe Albirex Niigata.
2058 Róka
2058 Róka estas malgranda, meze hela asteroido de la asteroida zono, ano de la Temisa familio.
Malkovro
Ĝi estis malkovrita la de la hungara astronomo György Kulin elde la Konkoly Observatorio, en Budapeŝto.
Nomo
Ĝia nomo honoras la hungaran astronomon Gedeon Róka.
Suda Stelaro
Suda Stelaro estis la unua Esperanto-klubo en Brazilo.
Ĝi estis fondita de João Keating kaj aliaj en Campinas, subŝtato San-Paŭlo, la 17-an de Marto 1906. Ĝi funkciis ĉe strato Dr. Quirino, 8. La klubo daŭris ĝis 1920. Estas strato en urbo Campinas nomita "Suda Stelaro" omaĝe al grupo.
Yves Desrosiers
Yves DESROSIERS estas kanada kantisto, kantaŭtoro, komponisto, produktisto, aranĝisto kaj muzikisto kiu uzas multegajn instrumentojn (akustika, klasika, elektra gitaroj, slidebass, banjo, piano, orgeno, lap-steel, frapinstrumentoj,...) el Montrealo. Li karieris kaj kunlabore kaj sole en Kanado kaj internacie. Inter gravaj projektoj, lia lasta albumo “Nokta ŝoforo” uzas Esperanton.
Albumo "Nokta Ŝoforo"
En marto 2021, apud ok jaroj post la aperigo de la albumo Bordel de Tête (Bordelo de Kapo), li lanĉas novan albumon de instrumenta muziko kun titolo en Esperanto: "Nokta Ŝoforo". La verko reprezentas ekspedicion en melodia muzika universo kaj medio kie la spektanto estas transportata en imagebla vojaĝo de nokta ŝoforo trairante teritoriojn kaj trairante la landlimojn en nokta soleco. Unu el la pecoj de la albumo estas interpretita en Esperanto.
Vidu ankaŭ
Lhasa de Sela
Vladimir Visockij
Katastrofismo
Katastrofismo estas scienca teorio, kiu provas klarigi la biologiajn kaj geografiajn ŝanĝojn kaj evoluojn de la Mondo per mallongdaŭraj kaj brutalaj katastrofoj.
Tiu nomo aperis en la 19-a jarcento, rebate al la uniformitarismo, teorio laŭ kiu la fenomenoj, kiuj okazas hodiaŭ, okazis idente ĉiam en la estinteco.
Historia katastrofismo
Antaŭ la 19-a jarcento, la pli komune konsentitaj teorioj pri la deveno de la vivo, en Eŭropo, estis influataj de la regiliaj tekstoj, kaj ideo de granda inundo estis popularigita de la mito pri Tutmonda diluvo. Cetere, iuj geologiaj kaj paleontologiaj observoj konfirmis tiun vidpunkon.
Plej fama subtenanto de katastrofisma teorio estis Georges Cuvier (1769 - 1832). Laŭ li, la bestoj (kaj la homoj) neniam evoluas, (fiksismo) sed periodikaj katastrofoj formortigas ĉiujn estaĵojn el Tero, post kiu nova kreado aperigas novajn vivajn estaĵojn. Tio kialigis la ĉeeston de fosilioj laŭ la simpla ideo ke estus restaĵoj de bestoj, kiuj ne povis enbarkiĝi en la Arkeo de Noa.
Je la komenco de la 19-a jarcento, aperis nova teorio: la transformismo de Jean-Baptiste Lamarck, sur kiu baziĝos la teorio pri evoluismo, kiuj anstataŭigos la katastrofajn teoriojn.
Nova katastrofismo
Ek de la 1850-aj jaroj, plejparto el la geologoj kaj paleontologoj konsentis sur teorioj pri malrapidaj kaj iom-post-iomaj ŝanĝoj. Tamen la grandskalaj formortoj kaj apero de novaj specioj.
Tiuj teorioj, kvankam bazitaj sur katastrofo, ne kongruas kun la historia katastrofismo, ĉar ili ne emas malkonfirmi la evoluismon.
(11738) 1998 RK72
(11738) 1998 RK72 estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la 14-an de septembro 1998 en la kadro de la kampanjo LINEAR elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
5302 Romanoserra
5302 Romanoserra estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la rusa astronomo Nikolaj Stepanoviĉ Ĉerniĥ elde la Krimea astrofizika observatorio de Nauĉno en tiama Sovetunio, poste en Ukraino, nun de facto en Rusio.
Nomo
Ĝia nomo honoras la italan astronomon Romano Serra, prezidenton de la amatora observatorio de San Giovanni in Persiceto apud Bolonjo.
Moravia flago
Oficiala aspekto de la flago de Moravio, male al la provinca morava blazono, ne ekzistas, ĉar tia flago neniam estis donita al Moravio. Tamen ekzistas pluraj dokumentitaj variantoj de moravaj flagoj uzataj en la pasinteco. La unua registrita versio devenas de la mezo de la 13-a jarcento.
La plej malnova historio
Estas priskribo de morava flago en la kroniko de Ottokar aus der Gaal (ankaŭ konata kiel Otacher ouz der Geul aŭ Ottokar von Steiermark, naskita ĉirkaŭ 1265, mortinta inter 1318 kaj 1322): Die Steirische Reimchronik.
Hern Dietrich Spatzmanen
sach man die banier leiten:
Carl Seffner
Carl Ludwig Seffner (* 19-an de junio 1861 en Lepsiko; † 2-an de oktobro 1932 samloke) estis germana skulptisto.
Moravia flago
La plej malnova historio
in einem rȏten samît breiten
Carl Seffner
Vivo
Carl Seffner studis ekde 1877 ĝis 1883 ĉe la lepsika artakademio ĉe Melchior Zur Straßen. Poste li laboris mallongan tempon en Berlino kaj restis ekde 1886 ĝis 88 en Italio. Post kiam li en 1889 denove revenis en Lepsikon, li sin dediĉis plejparte al portretskulptado. Inter 1889–93 li verkis por la Universitato de Lepsiko la marmorbustojn de Anton Springer, Carl Thiersch, Bernhard Windscheid kaj Carl Ludwig. Seffner estis sekreta kortega konsilisto kaj membro de la lepsika framasonoloĝio Minerva zu den drei Palmen.
Moravia flago
La plej malnova historio
was gewohrt ein lewe wîz.
ouch heten ir baniere flîz,
Carl Seffner
Vivo
Por Lepsiko li verkis la monumentojn de Karl Heine (1896/97), de urbestro Carl Wilhelm Otto Koch (1898) kaj de juna Goethe kiel studento en Lepsiko, por Jena la monumenton de Karl von Hase. En 1903 li kreis la Ernst-Leuschner-monumenton en Eisleben. De li originas ankaŭ la busto pri Goethe (1920), kiu komence staris en la (dua) Gewandhaus (Grassistraße) kaj ekde 1999 troviĝas en la promenhalo de la Mendelssohn-salono de la (tria) Gewandhaus (Augustusplatz).
Moravia flago
La plej malnova historio
die von Merhaeren wârn:
Carl Seffner
Vivo
Krome Seffner verkis multnombron da arte valoraj tombomonumentoj sur la suda tombejo de Lepsiko, ekz. por la tombo de sia filino Charlotte Seffner (* 13-an de oktobro 1893; † 4-an de februaro 1920), kiu jam 26-jara mortis.
Moravia flago
La plej malnova historio
ein geschâchzabelten arn
Carl Seffner
Vivo
Skulptisto Carl Seffner mortis en la aĝo de 71 jaroj la 2-an de oktobro 1932 en Lepsiko kaj estis entombigita en la familiotombon komence destinita por sia filino.
Moravia flago
La plej malnova historio
von rȏter und von wîzer varbe
sach man ob in begarbe
waejen von dem winde.
De la regado de Ottokar la 2-a de Bohemio, la blazono de Moravio havas arĝentruĝan kvadratigitan aglon kun ora krono kaj ungegoj, kiu rigardas dekstren kaj estas metita sur bluan kampon.
La plej malnova pluviva plenkolora bildigo de la blazono de Moravio estas en fresko en la halo de la kastelo Gozzoburg en Krems an der Donau, kiu datiĝas de la fruaj 1270-aj jaroj. La kvadratigita aglo estas dokumentita en priskribo el 1286 kaj poste fine de la 13a kaj komenco de la 14a jarcento.
La koloroj de la kvadratigita aglo devenis de la koloroj de la bohema leono (arĝenta leono sur ruĝa ŝildo) kaj esprimas la ligon kun la bohema reĝo de Moravio kaj bohema monarkio, kiel ekzemple memoras historiisto Vladimír Růžek. Unu el la unuaj dokumentitaj ilustraĵoj de la standardo de Moravio estas la vido en la Kodekso Gelnhausen de 1407, kiu prezentas la Moravan Margrafon Jobst de Moravio kun blua standardo sur kiu la morava blanka kaj ruĝa aglo estas metita kun flava krono kaj flava kiraso sen ŝildo.
Moderna epoko
La heraldika flago de Moravio (la flago de Moravio en la formo de flago kun blazono) estas priskribita kaj desegnita ekzemple en la verko de Jacob Koebel: Wapen des heyligen römischen Reichs teutscher Nation de 1545.
Historie, ekzistis pluraj versioj de la vaste uzataj kaj dokumentitaj moravaj flagoj, kiuj estis ĉefe uzataj dum la 19-a jarcento paralele al dukoloroj kaj trikoloroj derivitaj de tinkturoj de provinca blazono. Laŭ iuj aŭtoroj, do la morava flago konsistas el tri horizontalaj strioj de ruĝa, blanka kaj blua. Ĉi tiu kolorkombino estis la flago de la moravaj patriotoj en la 19a jarcento. Delegacio de la moravoj al la slavona kongreso en Prago en 1848 laŭdire marŝis sub trikoloro kun la supra horizontala strio blanka, la meza ruĝa kaj la malsupra blua. Blankaj, ruĝaj kaj bluaj koloroj estas nomataj Moravio en Nový prostonárodní popis Čech, Moravy a Slezska de 1854 kaj en iuj lernolibroj de la 19-a jarcento. Laŭ Ivan Štarha, la moraviaj koloroj en 1915 estis blankaj, ruĝaj kaj bluaj, kaj inter la jaroj 1915 kaj 1918 flavaj, ruĝaj kaj bluaj. Ĉe Ĉeĥoslovaka respubliko oni restarigis la blankan aŭ arĝentan koloron al la morava blazono, sed la koloro ne estas difinita en la leĝo n-ro 252/1920 de provincaj statusaj flagoj / standardoj. Landa flago ne konas la postajn leĝajn regularojn (Leĝo n-ro 269/1936, Leĝo n-ro 222/1939, n-ro 163/1960, kaj nun validas Aktoj n-ro 3/1993 Kol., N-ro 352/2001 Kol.).
Hodiaŭ flava-ruĝa dukolora estas iafoje uzata kiel flago de Moravio, precipe de iuj moravaj partioj, asocioj kaj aliaj organizaĵoj. La flavruĝa dukoloro estas uzata kune kun aliaj dukoloroj kaj trikoloroj ekde la dua duono de la 19a jarcento, laŭ iuj aŭtoroj (L. E. Havlík, M. Hlinomaz). Kiel diris M. Hlinomaz: "Ŝajnas, ke la flavruĝa standardo, logike derivita de la formo de ŝako de la morava aglo adoptita de la parlamento en 1848, portis la oficialan konsekron de la aŭtoritatoj kaj, pro sia simileco al la imperia flago, la simpatio de la morava loĝantaro de germana nacieco."
La historiisto Ivan Štarha argumentas, ke Moravio neniam ricevis la flagon. Al la hodiaŭa flavruĝa dukolora foje aldoniĝas la provinca blazono kun ruĝ-ora kvadrigita aglo. La ruĝ-ora kvadrigita agla varianto estis enkondukita en 2007, kaj estis rekomendita de iuj membroj kaj subtenantoj de la morava nacia komunumo por eviti eblan misidentigon kun aliaj flagoj, ekzemple la flago de la ĉefurbo Prago, kiu ankaŭ konsistas el flava kaj ruĝaj horizontalaj strioj. Ĉi tiun opcion kritikas iuj bohemaj (ĉeĥaj) naciismaj spertuloj.
Ambaŭ versioj tamen estis kritikitaj de iuj fakuloj alproksimigitaj de amaskomunikiloj (specife historiisto M. Řepa, veksilologo K. Müller kaj heraldisto Jiří Louda).
La aspekto de la flago estis diskutata temo dum pli ol 100 jaroj. Unu varianto konsistas el du stangoj, flava stango en la supra duono, kaj ruĝa stango en la suba duono.
6197 Taracho
6197 Taracho estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la japanaj astronomoj Shigeru Inoda kaj Takeŝi Urata elde la observatorio de Karasujama (Nasukarasujama, Gubernio Toĉigi, Japanio).
Nomo
Ĝi ŝuldas sian nomon al la urbeto Tara (japane 太良町 : Tara-chō) en gubernio Saga.
Krupka
Krupka (Graupen) estas urbo en Ĉeĥio. Ĝi situas en regiono Ústí nad Labem, distrikto Teplice. Vivas ĉi tie.
Historio
La urbo estas konata precipe pro sia min-pasinteco. Dum la tutaj jarcentoj oni minis en Krupka stanon, post la tridekjara milito estis en regiono du arĝentaj minejoj. En novepoka historio oni plu minis ankaŭ molibdenon, feldspatojn, volramon kaj fluoriton. Montaraj deklivoj, surkreskintaj de fagoj kaj pinofitoj, kaŝas multnombrajn ŝutmontojn kaj galeriojn.
Gustav Weisskopf
Gustav Albin WEISSKOPF (naskiĝis la 1-an de januaro 1874 en Leutershausen, mortis la 10-an de oktobro 1927) estis pioniro de aviado. Li elmigris al Usono kaj tradukis sian nomon al Gustave Albin WHITEHEAD, tamen sen ricevi oficialan agnoskon de tiu nomŝanĝo.
Li dum pluraj jaroj laboris kiel maristo kaj en 1895 elmigris al Usono, kie li interesiĝis pri glisado kaj konstruis glisajn aviadilojn. En 1899 li en Pittsburgh en Pensilvanio konstruis aviadilon kun vapormaŝina motoro, kiu tamen kraŝis kontraŭ muro. En 1900 li ekloĝis en Bridgeport en Konektikuto; tie li eksperimentis pri motoraj aviadiloj, kies motorojn li mem konstruis.
Lia 21-a maŝino, kiu konsistis el bambuo kun silka tegaĵo, havis du helicojn kaj motoron de 20 ĉevalpovoj (proksimume 15 kW); aldone ĝi havis motoron por la radoj por ,pli bone akceli ĝin dum la starto. Kiel brulaĵo servis eteno produktata el kalcia karbido. La semajna gazeto Bridgeport Herald raportis je la 18-a de aŭgusto 1901, ke je la 14-a de aŭgusto li stiris tiun maŝinon al flugo, pri kiu atestis Richard HOWELL, eldonisto de la gazeto, kaj la du asistantoj de Whitehead. Oni raportis pri flugdistanco de duona mejlo (800 m).
Tiu laŭdira flugo okazis pli ol du jarojn antaŭ la unua flugo de la fratoj Wright, sed ĝia fakteco estas pridubata pro jenaj kialoj:
Fratoj Wright kaj Whitehead iam renkontiĝis por diskuti pri aviado kaj ebla uzo de motoro de Whitehead.
Whitehead ne estis bona entreprenisto kaj ĉirkaŭ 1911 perdis proceson, kiu kostis al li pli ol li posedis. Tial lia metiejo estis konfiskita; liaj planoj kaj desegnaĵoj perdiĝis. La usona civitaneco estis rifuzita al li; en aĝo de malpli ol 53 li mortis pro korinfarkto kaj estis entombigita sub anonima ŝtono. Nur en 1964 la ŝtato Konetikuto rekonis liajn meritojn kaj lia tombo estis provizita per deca ŝtono.
Lia naskiĝurbo kreis muzeon pri li, la Deutsches Flugpionier-Museum.
Koromandela Duoninsulo
La Koromandela Duoninsulo, en angla Coromandel Peninsula kuŝas en la Norda Insulo de Novzelando. Ĝi estas parto de la Regiono Vaikato kaj de la distrikto Thames-Coromandel kaj etendas 85 kilometrojn norde el la okcidenta pinto de la Golfo Plenty, formante naturan barieron por protekti la golfajn areojn de la Golfo Hauraki kaj la Firth of Thames okcidente de la Pacifika Oceano al oriente. Je ties plej larĝa pinto, ĝi estas 40 kilometrojn larĝa. Preskaŭ la tuta populacio loĝas en la mallarĝaj strioj laŭlonge de la marbordoj de la golfoj Hauraki kaj Plenty. La plej granda urbo el la lando nome Auckland, kuŝas ĉe la plej malproksima bordo de la Golfo Hauraki, 55 kilometrojn okcidente. Tiu duoninsulo estas klare videbla el la urbo dum bona vetero.
Origino de la nomo
La Koromandela Duoninsulo estis nomata laŭ la ŝipo HMS Coromandel, nome ŝipo de la Britia Reĝa Mararmeo, kiu haltis ĉe la haveno de Koromandelo en 1820 por aĉeti produktojn el agatido kaj la ŝipo mem ricevis sian nomon el la Koromandela Marbordo de Barato.
Geografio
Tiu duoninsulo estas dekliva kaj monteteca, kaj estas tre kovrita de moderklimataj pluvarbaroj.
Naŭatla lingvo
La naŭatla lingvo aŭ navatla lingvo (propralingve nāhuatlahtōlli, māsēwallahtōlli, aŭ mēxihcatlahtōlli kaj hispanlingve náhuatl aŭ mexicano ) estas Azteka lingvo de la jut-azteka familio, parolata precipe en centra Meksiko, specife en la federacieroj Puebla, Veracruz, Hidalgo kaj Guerrero. Laŭ Ethnologue, estis 1 376 898 parolantoj en 1980. Ĝi estas la plej parolata indiana lingvo en Meksiko. La naŭatla havas plurajn dialektojn.
La jam ne parolata klasika naŭatla estis la lingvo de la aztekoj kaj pli precize de la naŭatloj. La azteka skribosistemo ne spegulis la parolan lingvon kiel alfabetoj. Post la hispana konkero, parto el la naŭatla lingva tradicio estis kompilita en libroj per latina alfabeto. Hodiaŭ restas ŝtonaj skribaĵoj, kiuj ne facile legeblas. La Katolika eklezio predikis per naŭatlo al indianoj eĉ en landoj, kie ĝi ne estis parolata antaŭ kristanigo.
Preskaŭ ĉiu parolanto lernas la naŭatlan hejme kaj scias la hispanan. Ĝenerale, parolantoj estas malriĉaj kaj ne ricevas norman edukadon. Tamen, danke al pliiĝanta aprezo por indianaj lingvoj kaj kulturoj, iu ajn nun povas studi la naŭatlan ĉe pluraj lernejoj en Meksiko.
Ortografio
Estas pluraj literumadoj por la naŭatla. La plej ofte uzata literumado estas prenita de la hispana. En tiu ĉi literumado, la litero h signas glotan plozivon, ll estas duobla /l/ (anstataŭ /j/), x estas prononcata [ŝ] anstataŭ [h]. Do, la vorto nāhuatlahtōlli elparoliĝas [naːwatɬaʔˈtoːlli], pli malpli naa.va.tla'.tool.li. Malpli konfuza literumado ekzistas, sed malofte uziĝas pro ĝiaj neaskiaj literoj, ekz. š.
Naŭatlaj vortoj
Multaj naŭatlaj vortoj eniris la hispanan lingvon, kiaj cacahuate ([kakaŭate], "arakido") kaj tecolote ([tekolote], "strigo"). Eĉ Esperanto havas plurajn naŭatlajn vortojn. Jen iom da ili:
Vidu ankaŭ
Klasika naŭatla lingvo
Lingvistiko
Listo de lingvoj
Lingvoj de Honduro
Eksteraj ligiloj
(hispana) Retejo pri la naŭatla
Retejo de la grafikistino Isela Xospa
Minimuma generanta arbo
Donita koneksa, sendirekta grafeo, branĉanta arbo de tiu grafeo estas subgrafeo kiu estas arbo kaj kunkonektas ĉiujn verticojn. Sola grafeo povas havi multajn malsamajn branĉantajn arbojn. On povas ankaŭ asigni pezon al ĉiu latero, kiu estas nombro prezentanta kiel malfavora ĝi estas, kaj uzi tion por asigni pezon al branĉanta arbo per komputi la sumon de la pezoj de la branĉoj en tiu branĉanta arbo. Minimuma branĉanta arbo aŭ minimum-peza branĉanta arbo estas tiam branĉanta arbo kun pezo malpli ol aŭ egala al la pezo de ĉiu alia branĉanta arbo. Pli ĝenerale, iu ajn sendirekta grafeo havas minimuman branĉantan arbaron.
Unu ekzemplo estus kabla televid-kompanio demetanta kablon al nova najbarejo. Se ĝi estas limigita subterigi la kablon nur laŭ certaj vojoj, tiam devus esti grafeo prezentanta tion kiuj punktoj estas koneksaj per tiuj vojoj. Iuj el tiuj vojoj povus esti pli multekostaj, ĉar ili estas pli longaj, aŭ postuli la kablon esti enfosita pli profunde; ĉi tiuj vojoj devus esti prezentitaj per randoj kun pli grandaj pezoj. Branĉanta arbo por tiu grafeo devus esti subaro de tiuj vojoj, kiuj havas neniujn ciklojn sed ankoraŭ trakonektas al ĉiu domo. Tie povus esti kelkaj branĉantaj arboj eblaj. Minimuma branĉanta arbo devus esti unu kun la plej malalta tuteca kosto.
En la kazo se de egalpezo, povus esti kelkaj minimumaj branĉantaj arboj; precipe, se ĉiuj pezoj samas, ĉiu branĉanta arbo estas minimumo. Tamen, unu teoremo diras, ke se ĉiu branĉo havas klaran pezon, la minimuma branĉanta arbo estas unika. Tio estas vera en multaj realismaj situacioj, kiel tiu pli supre, kie estas malverŝajne ke iuj ajn du vojoj havas ĝuste la saman koston. Ĉi tiu ankaŭ ĝeneraliĝas al branĉantaj arbaroj.
Minimuma branĉanta arbo estas fakte la minimum-kostaj subgrafeaj trakonektantaj ĉiuj verticoj, ĉar subgrafeoj enhavantaj ciklojn necese havas pli tuteca pezo.
Algoritmoj
La unua algoritmo por trovi minimuman branĉantan arbon estis ellaborita fare de Ĉeĥa sciencisto Otakar Borůvka en 1926 (vidu en algoritmo de Boruvka). Ĝia celo estis kompetenta elektrigo de Bohemio. Estas nun du algoritmoj kutime uzataj, l algoritmo de Prim kaj la algoritmo de Kruskal. Ĉiuj tri estas avaraj algoritmoj, kiuj ruliĝas en polinoma tempo, do la problemo trovi tiajn arbojn estas en P.
La plej rapida minimuma branĉanta arba algoritmo ĝis nun estis ellaborita fare de Bernard Chazelle, kaj bazita sur tiu de Borůvka. Ĝia rultempo estas O(m &α;(m,n)), kie m estas la kvanto de lateroj, n estas la nombro de verticoj kaj α estas la klasika funkcia inverso de la akermana funkcio. La funkcio α kreskas ege malfrue, tiel ke por ĉiuj praktikaj celoj ĝi povas esti konsiderata konstanto ne pli granda ol 4; tial la algoritmo de Chazelle prenas tre proksime al O(m) tempon.
Kiu estas la plej rapida ebla algoritmo por ĉi tiu problemo? Tio estas unu el la plej malnovaj malfermitaj demandoj en komputiko. Estas klare lineara suba baro, ĉar ni devas almenaŭ ekzameni ĉiujn pezojn. Se la latero-pezoj estas entjeroj kun barita bita longo, tiam determinismaj algoritmoj estas sciataj kun lineara rultempo, O(m). Por ĝeneralaj pezoj, hazardigitaj algoritmoj estas sciataj, kies atendita rultempo estas lineara.
Ĉu ekzistas determinisma algoritmo kun lineara rultempo por ĝeneralaj pezoj estas ankoraŭ malfermita demando. Tamen, Set Pettie kaj Vijaya Ramachandran havi fundamenti verŝajne optimalan determinisman minimuman branĉantan arban algoritmon, la komputa komplikeco de kiu estas nekonata.
Pli ĵuse, esploro fokusas super solvi la minimuman branĉantan arban problemon en alte paraleligita maniero. Ekzemple, la pragmata (2003) papero "Rapida Komunigita-Memoro Algoritmoj por Komputi la Minimuman Generantan Arbaron de Sparse (Grafikaĵoj, Grafeoj)" per Davido A. pli malbona kaj Guojing Cong demonstracias algoritmon, kiu povas komputi MSTs 5-oble pli rapide sur 8 procesoroj ol (optimigis, optimumigita) (sekvenca vica algoritmo. Tipe, paralelo algoritmoj estas bazitaj sur la algoritmo de Boruvka — la algoritmoj de Prim kaj aparte de Kruskal ne skalo kiel bone al aldonaj procesoroj.
Aliaj specialigitaj algoritmoj jam estas (dizajnita, desegnita)j por komputi minimumajn generantajn arbojn de grafeo tiel grandaj, ke la plejparto el ili devas esti storita sur disko ajn tempoj. Ĉi tiuj eksteraj memoraj algoritmoj, ekzemple kiel priskribitaj en "Inĝenierada Ekstera Memora Minimumo Branĉanta Arba Algoritmo" fare de Roma Dementiev k.a., povas operacii tiel malgranda kiel 2 ĝis 5-oble pli malfrua ol tradicia en-memora algoritmo; ili pretendas, ke "problemoj de (masiva, peza) minimuma generanta arbo enspacanta kelkajn (fiksitaj diskoj, diskaparatoj)n povas esti solvitaj tranokte sur persona komputilo." Ili bezonas kompetentan eksteran memoran ordigan algoritmon kaj kuntirajn teknikojn sur grafeo por reduktanta la grafea amplekso kompetentajn.
MST sur plenaj grafeoj
Jam estas montrita fare de J. Michael Steele bazite sur laboro fare de A. M. Frieze, ke por donita plena grafeo sur n verticoj, kun latero-pezoj elektitaj de kontinua hazarda distribuo f tia, ke f'(0) > 0, kiam n proksimiĝas al malfinio la amplekso de la MST proksimiĝas al, kie \zeta estas la rimana ζ funkcio.
Por uniformaj hazardaj pezoj en [0,1], la ĝusta atendita amplekso de la minimuma branĉanta arbo estas komputita por malgrandaj plenaj grafeoj.
Rilataj problemoj
Rilata grafeo estas la k-minimuma generanta arbo (k-MST) kiu estas la arbo kiu generas iun subaron de k verticoj en la grafeo kun minimuma pezo.
Geometrie rilata problemo estas la eŭklida minimuma branĉanta arbo.
Bernardo de Lublin
Bernardo de Lublino, Biernat z Lublina, (naskiĝis ĉ. 1465, mortis post 1529) estis malfrua mezepoka kaj frua renesanca pola poeto, tradukisto, verkisto kaj fabelisto. Li probable studis en la Akademio de Krakovo (hodiaŭ Jagelona Universitato). Li estis skribisto en kortegoj (li servis ĉe Filip Callimachus kie li estis medikisto. Li ricevis pastran ordinon tamen kun multaj ecoj de katolikismo li ne konsentis. Li estis urbano.
Li kreis preĝaron proze Raj duszny ("La paradizo de animo") en 1513, kiu estas hodiaŭ la unua konservita presita libro pola. Li eldonis ankaŭ tomon per verso Żywot Ezopa ("Vivo de Ezopo") kiu konsistis poemon pri nobla kaj saĝa sklavo greka kaj komplekson de fabeloj rakontaj pri karaktero alegoria. En fabeloj Bernardo esprimas saĝon pri mondo gvidata per prudenteco. Kvankam li estis tre religiema en La paradizo de animo li estis mem kontraŭklerikema. Pleje li kritikis hierarkion de katolika eklezio. La libroj de Bernardo estis tiom popularaj, ke moderne estas alireblaj sola ekzemplo de "La paradizo de animo" kaj nur dua eldono de fabeloj (unua detruita pro tro fervora legado) de la jaro 1578. Li verkis ankaŭ Dialog Palinura z Charonem ("Dialogo de Palinuro kun Ĥarono") (ĉ. 1536-1542). Li estas grava skribisto de tre frua pola renesanco. Li kunkreadis literaturon de klaŭnoj. Li havas tre lapidaran, plastikan stilon, uzante modelon de verso tre proksima al silabika.
Auzebosc
Auzebosc estas franca situanta en departemento Seine-Maritime, regiono Normandio.
Ĝiaj loĝantoj nomiĝas Auzeboscais.
Yasutaka Yanagi
Yasutaka Yanagi (柳 育崇, n. ) estas japana futbalisto.
Li futbalas ĉe Albirex Niigata.
Apoteozo
Apoteozo (el la greka similvorta esprimo kiu signifas estiĝi inter dioj, diigi; el apo: ideo de intenseco; theo: dio; osis: formado, pelo) estas termino kiu aplikeblas al tri diversaj kaj rilataj konceptoj:
La tri signifoj povas havi sian respegulon en la plej diversaj artoj, nome muziko, pentrarto ktp.
NGC 7556A
NGC 7556A estas galaksio en konstelacio Fiŝoj.
Ĉi tiu objekto ne estis en la originala versio de NGC-katalogo kaj estis aldonita poste.
Brugg
Brugg estas historia urbo en la samnoma distrikto de Kantono Argovio, Svislando. Ĝi havis 9055 loĝantojn je la 30-a de junio 2008.
Geografio
Brugg situas en la centro de la tiel nomita Akvujo de Svislando (germane Wasserschloss der Schweiz), la kunfluejo de la tri riveroj Aro, Reuss kaj Limato. La rivero Aro estas la limo inter du geografiaj regionoj de Svislando, nome inter la Ĵuraso kaj la Svisa Mezlando.
Trafiko
La urbo Brugg estas signifa trafiknodo, bone atingebla kaj per publikaj kaj per privataj trafikiloj.
Fervojo
Tra la urbo Brugg pasas tri fervojlinioj de la Svisaj Federaciaj Fervojoj. La plej signifa estas la linio de Bazelo tra Zuriko al Koiro. Krome estas linio al Araŭo kaj alia al Lencburgo. Rapidtrajnoj cirkulas al Bazelo, Berno, la ĉefstacidomo Zuriko, la flughaveno Zuriko kaj Koiro.
Poŝtaŭto
De la stacidomo de Brugg poŝtaŭtolinioj kondukas al Bad Zurzach, Birr, Döttingen, Frick, Laufenburg, Linn, Mellingen, Mönthal, Remigen, Scherz kaj Thalheim.
Aŭtomobilo
En Brugg kruciĝas du gravaj ĉefstratoj, nome la ĉefstrato 3 (Bazelo - Zuriko - Koiro - Chiavenna) kaj la ĉefstrato 5 (Laŭzano - Bielo - Waldshut).
Estas alveturejoj al la du naciaj aŭtoŝoseoj A1 (de Ĝenevo al Sankt-Margreto) kaj de A3 (de Bazelo al Koiro).
Historio
La unua dokumenta mencio de Brugg datiĝas el la jaro 1064 kiel Bruggo. La regiono de Brugg estas la prahejmo kaj dum longa tempo la potenccentro de la nobela familio de la Habsburgoj, la posta aŭstria imperiestra dinastio.
Esperanto-movado
En Brugg vivas Ernst Glättli (naskiĝinta 1924), fervojisto, kiu dum multaj jaroj aktivis en la Svisa Asocio de Esperanto-Fervojistoj kaj en la Internacia Fervojista Esperanto-Federacio, kies honora membro li estas ek de 2001. Glättli estas ek de multaj jaroj UEA-delegito de Brugg.
Subgubernio Kuŝiro
Subgubernio Kuŝiro (釧路支庁 [kuŝiro ŝiĉō], Hepburn: Kushiro/ Kunrei: Kusiro) estas subgubernio, kies ĉefurbo estas Kuŝiro.
Blankvosta vanelo
Disvastiĝo
Ĝi reproduktiĝas mezkolonie en internaj marĉoj de Irako, Irano, Kazaĥio kaj suda Rusio. La irakaj kaj iranaj bredantoj estas ĉefe loĝantoj, sed rusaj birdoj migras suden vintre al suda Azio en Pakistano, Meza Oriento en Irako kaj nordorienta Afriko en valo de rivero Nilo. Ĝi estas nekutima vaganta en okcidenta Eŭropo. Tutmonda loĝantaro povas atingi 100,000 ekzemplerojn.
Aspekto
Tiu eleganta mezgranda vanelo (26 ĝis 29 cm longa) estas longkrura kaj longbeka. Plenkreskuloj estas maldikaj fajnaj birdoj kun bruna dorso kaj kolo, pli pala vizaĝo kaj griza brusto. Iliaj longaj flavaj kruroj, purblankaj vostoj kaj diferencigaj brunaj, blankaj kaj nigraj flugiloj igas tiun specion nekonfuzebla. Junuloj havas makulan aŭ skvamecan dorson kaj povas montri iom da bruno en vosto.
Kutimoj
Ĝi estas la ununura vanelo facile videbla en malsekaj medioj kaj ĉefe en umbrakvaj lokoj, kie ĝi manĝoplukas insektojn kaj aliajn etajn predojn ĉefe el la surfaco, sed ankaŭ povas plonĝi la kapon.
Reproduktado okazas laŭ etaj grupoj de malpli ol dek birdoj. La ino demetas tri aŭ kvar ovojn en surplanka nesto proksima de akvo kaj kovas dum la masklo prizorgas sekurecon kaj ne dubas ataki fremdulojn. La reprodukta alvoko estas miaŭo “piŭi” simila al tiu de Eŭrazia vanelo. La idoj estas kamuflaj kaj povas elkuri tuj post eloviĝo, sed restas ĉe la gepatroj ĝis unu monaton.
La Blankvosta vanelo (Vanellus leucurus) estas unu el la specio protektitaj de internaciaj traktatoj.
Mil Mejloŝtonoj
Ekzistas pluraj specoj de kartoj en la kartaro:
La nomo de la ludo deriviĝas de la franca nacia ŝoseo 7, kiu longas proksimume 1000 kilometrojn; ĝi do ne rilatas al la fama itala konkurso "mil mejloj" (mille miglia) inter Romo kaj Brescia. En Nederlando la ludo temas, laŭ nederlandaj kutimoj, ne pri aŭtado, sed pri biciklado, kaj nomiĝas rijwielspel.
Laŭdire la ludo baziĝas sur pli aĝa ludo nomita Touring.
Tsatsiki, panjo kaj la policisto
La kineja filmo Tsatsiki, morsan och polisen, en Esperanto Tsatsiki, panjo kaj la policisto, germane ankaŭ konatiĝinta per la titolo Tsatsiki – Tintenfische und erste Küsse (Tsatsiki – sepioj kaj unuaj kisoj") estas porinfana kineja filmo de la sveda reĝisorino Ella Lemhagen el la jaro 1999, komune produktita per teamo el Skandinavio kaj Islando. La filma adapto ekestis laŭ la porinfana romanaro Moni Nilsson-Brännström pri la knabo Tsatsiki. Post la sukceso de la filmo el la romanaro ekestis dua kineja filmo, nomata Tsatsiki – amikoj por ĉiam.
Tobias "Tsatsiki" Johansson estas 8-jara sveda knabo, kiu vivas siajn unuajn vivjarojn sole kun la sveda patrino - la patro estas greka juna kaptisto de sepioj, kun kiu la patrino amindumis dum somera ferio kaj kiu multajn jarojn ne scias pri tio ke li havas filon en Svedio ... tial la knabo ekhavis la - fakte neoficialan - nomon Tsatsiki, laŭ la tipe greka ajla kaj jogurta saŭco.
En la policisto, kiu ekvivas en ĉambro de la loĝejo de panjo kaj Tsatsiki, la knabo esperas trovi novan socian "patron". Krome li revas ekkoni sian nekonatan veran patron en Grekio.
Enhavo
La 8-jara knabo Tobias Johansson, nomata "Tsatsiki", neniam ekkonis sian patron kaj nur scias, ke li vivas en Grekio. En sia fantazio li revas iĝi mediteranea plonĝisto kiu kun sia patro per harpuno kaptas sepiojn. Do li en stokholma naĝejo ekzercas laŭeble longan subakvan restadon. La policisto Göran vidas lin, ŝajne senmova, grunde de la naĝbaseno kaj saltas en la akvon por "savi" la knabon de dronado. Sekve li hejmenveturigas la knabon sur sia motorciklo. Tiel Göran konatiĝas kun la patrino de Tsatsiki, la rokmuzikistino Tina Johansson. Ŝi en la loĝejo provludas kun sia muzikgrupo, kiam ŝia filo estas alportata sur polica motorciklo. Ŝi indignigas kaj koleriĝas, kiam Göran postulas de ŝi pli bone atenti pri la filo.
La sekvan tagon Tsatsiki iras al sia elementa lernejo. Li tie sentas sin bone, la instruistino karas, kun la samklasa amiko Pär Hammar li povas spione observi la instruistinojn kaj povas alianci kontraŭ la knabinoj en la klaso. Tamen Tsatsiki iom post iom enamiĝas al Maria Grynwall, bela, blonda kaj ĉiam bonhumure ridanta samklasanino. Sed en la lernejo ankaŭ ekzistas timigaj situacioj: aparte ĝenas la pliaĝulo Mårten, kiu emas bati aliajn infanojn en aĝo de Tsatsiki - aparte la aparte malgrandan, timeman kaj balbutantan knabon Wille. Tsatsiki mem estas forte batata fare de Mårten kaj devas ekkoni, ke la pli aĝa knabo havas problemojn multe pli severajn al tiuj kiujn havas li mem. Krome Tsatsiki devas malebligi, ke unu el la rokmuzikaj kolegoj enamiĝu al panjo, ĉar lia plano ja antaŭvidas ke Göran iĝu la nova socia patro. En forpelo de rokmuzika kolego Tsatsiki eĉ devas peti la helpon de la malamata batanto Mårten.
Dum la sekva tempo Göran kaj Tina tamen iom pliproksimiĝas. Tsatsiki reagas ĵaluze kajs sentas sin malpli amata de Göran. La policisto tamen sukcesas paroli kun la knabo, kaj ekklaras ke la kompreno de Tsatsiki pri la amo tre limigitas. Li mem malcerte eksperimentas, kiel konduti en enamiĝo: Kiam li kuraĝas desegni al Maria koron, ŝi ne malinklinas akcepti la flirton.
La rilato inter Tina kaj Göran dume evoluas malpli bone, ĉar Tina pli enamiĝas al la muzikgrupa basisto kaj Göran frustrige forloĝiĝas el la loĝejo de Tina kaj Tsatsiki. En koncerto de la rokumzika grupo li renkontas stratan artistinon kaj amikiĝas kun ŝi.
La koncerto plusukcesigas la rokmuzikan grupon, kaj Tina ekhavas pli da mono. Tsatiki tial sukcesas konvinki ŝin flugi kun li al Grekio, por serĉi lian patron. En malgranda fiŝista vilaĝjo ili fakte trovas lin, sed Tsatsiki ne malkaŝas ke li estas lia filo, sed ŝajnigas esti simpla nordeŭropa turista infano. Ambaŭ pliproksimiĝas, kiam Tsatsiki helpas al lia patro en la riparo de boata motoro. Sekve ili veturas sur la maron, kune plonĝas kaj harpune kaptas sepiojn, ekzakte kiel la knabo antaŭe revis kaj por kio li tiom trejnis. La lastan vesperon antaŭ la forveturo Tina kolektas sian kuraĝon, alparolas la eksan amaton kaj diras al li ke Tsatsiki estas lia filo. La greko estas feliĉega aŭdi pri sia patreco, li krome ne havas infanon. En la vorvetura tago Tsatsiki promesas reveni - pri tiu reveno temas la daŭriga filmo Tsatsiki – amikoj por ĉiam.
En la hejmenveturo de la flughaveno de Stokholmo al la hejma loĝejo Tina aŭte veturas tro rapide kaj estas haltigata fare de la polico. La policano estas Göran. Li demandas ŝin ĉu li rajtas reekloĝi ĉe ŝi kaj Tsatsiki - lia rilato al la strata artistino ne daŭris longe. Ankaŭ Tina intertempe komprenis ke la muzikgurpa basisto ne estas la ĝusta vivpartnero por ŝi, kaj tial ŝi konsentas: Tina kaj Göran do ricevas duan ŝancon pliproksimiĝi.
Premioj
Krom la premion "vitra urso" en la filmfestivalo de Berlino, la filmo en 1999 kaj 2000 rivevis plurajn kromajn premiojn, interalie en Germanio la "grandan premion de la organizaĵo Kinderhilfswerk" kaj la infanfilman premion de la Nordia Filmfestivalo en Lubeko.
La plej grava sveda filmpremio, nomata Guldbagge, estis donata al Anders Bohman (kamerao), Anne Ingvar (produkto) kaj Ulf Stark (scenaro), dum la filmo mem kiel "plej bona produktaĵo de la jaro" venkis kontraŭ du konkuraj produktaĵoj, la trilero Zero Tolerance – atestantoj en angoro de la reĝisoro Anders Nilssons kaj la prihistoria dokumenta filmo Tiden är en dröm ("tempo(j) estas sonĝo") de Jan Lindkvist.
Tri pliajn internaciajn filmpremiojn kolektis la reĝisorino Ella Lemhagen: la premion "Buster" en la internacia infanfilma festivalo "Buster" en Danio, la premion Starboy en la internacia infanfilma festivalo Oulu en Finnlando kaj la "arĝentan poznanan kapron" en la internacia infanfilma festivalo "Ale Kino" en Poznano, Pollando.
Valerij Zamarajev
Valerij Zamarajev (Валерий Валентинович Замараев; naskiĝis la, Sverdlovsko-45, Sovetunio — mortis la , Beslano, Nord-Osetio, Rusio) estis rusia savisto de la 1-a klaso, pereinta dum liberigo de la ostaĝoj dum la terorisma atako en Beslano. Postmorte li estis honorigita kiel Heroo de Rusio.
Biografio
Post fini mezlernejon N 67 en 1976 li enmatrikuliĝis en la Sverdlovska fajrobrigada-teknika lernejo. De 1979 ĝis 1992 li servis en fajrobrigadoj de la Ŝtata kontraŭfajra servo kaj promociiĝis de supera leŭtenanto ĝis subkolonelo de la interna servo — fajrobrigadestro. De 1979 ĝis 1984 li servis en la fajrobrigadejo N 4 de la Speciala administracio de la Federacia kontraŭfajra servo N 6 de la Ministerio pri ekstremaj situacioj de Rusio. Li komencis servon kiel gardejestro kaj finis kiel vic-estro pri eduka kaj politika laboro.
En 1984 li servis en la Administracio de fajrogardo N 50 de la Ĉefa administracio de fajrogardo de la Ministerio pri internaj aferoj de Sovetunio en Leningrado kiel supera profilaktisto de la militfajra trupo N 5. En 1985 li finis la Superan inĝenieran fajro-teknikan lernejon de la Ministerio pri internaj aferoj de Sovetunio laŭ fako «inĝeniero de la kontraŭfajra servo». En 1986-1987 li servis kiel vic-estro de la fajrobrigadejo N 122 en urbo Ĥotjkovo. Poste ĝis 1993 li servis en la Administracio de fajrogardo N 3 en Moskvo je estraj postenoj. De 1992 ĝis 1994 li laboris en la Ŝtata Komitato pri ekstremaj situacioj de Rusio en Moskvo.
En 1993 li aliĝis al taĉmento Centrospas ( Savocentro) de la Ministerio pri ekstremaj situacioj de Rusio, kiu baziĝas en urbo Ĵukovskij. Li finstudis en la Centro de instruado de savistoj en Noginsko. La li estis nomumita vic-estro de la serĉosava servo de tiu ĉi taĉmento. Plurfoje li gvidis plej komplikajn kaj danĝerajn serĉosavajn operacojn en Permo, Kabardio-Balkario, Batumo, Mozdoko, Nord-Osetio. Li savis homojn post aviada katastrofo en Kartvelio, inundoj en Lensko kaj Budjonnovsko, tertremoj en Turkio kaj Neftegorsko, teroraj atakoj en Moskvo kaj Bujnaksko, forglito de glaĉero Kolka en Karmadona interkrutejo en 2002, eksplodo en ŝakto Okcidenta Kapitalnaja en Rostova provinco kaj aliaj lokoj. Li partoprenis humanitariajn operacojn sub aŭspicio de Unuiĝintaj Nacioj en Irano, Barato kaj multaj aliaj lokoj. Printempe kaj somere de 1993 li partoprenis operacojn en Jugoslavio, liverante humanitarian helpon al batallokoj. En 1995 li evakuis de Mozdoko vunditojn kaj rifuĝintojn de Ĉeĉenio. En decembro 1995 li partoprenis serĉosavan operacon pri aviadilo Tu-154, falinta en Ĥabarovska regiono. En 1998 li laboris sur ruinoj de domo en Maĥaĉkalao. En 2003 li savadis viktimojn de terora atako en Mozdoko. En marto 2004 li laboris en Arĥangelsko sur ruinoj de eksplodita domo.
La operaco en Beslano
La en Beslano (Nord-Osetio) teroristoj kaptis mezlernejon, ostaĝiginte ene de ĝi pli ol 1100 homoj. Li estis sendita al Beslano kie gvidis laboron de 70 taĉmentanoj de Centrospas.
La ĉirkaŭ 11:00 grava oseta komercisto Miĥail Gucerijev interkonsentis kun la teroristoj pri evakuo de la korpoj de viroj, elĵetitaj el fenestro en la unua tago. Ĉe tio la teroristoj kondiĉigis ke la lernejon alveturos aŭto sen flankŝirmiloj, kaj la operacia stabo ordonis prepari la transportilon. Oni ordonis al savistoj formeti ĉiujn suspektindajn aĵojn, inkluzive de zonoj, alveni flanke de fervojo en kamioneto ZIL kun mallevitaj flankŝirmiloj kaj poste telefoni al la teroristoj por peti ilian permeson eniri la lernejon. Je 12:40 la aŭto kun kvar savistoj en bluaj roboj kun grandaj surskriboj alveturis la lernejon. Eliris teroristo, kiu priserĉis ilin kaj ordonis komenci evakuon de la kadavroj.
Sukiyaki (kanto)
Ue-o muite arukō (をいてこう “Ni suprenmarŝu”) estas japana kanto, kiu estis kantata de japana kantisto de sentimentaj kantoj Kyu Sakamoto kaj komponita de Rokusuke Ei kaj Hachidai Nakamura. La kanto estas la plej konata sub ties apuda nomo Sukiyaki en angle parolataj partoj de la mondo, nomita laŭ la japana plado sukijako, malgraŭ ke la plado neniel rilatas al la kanto en la originala japana lingvo.
Valerij Zamarajev
La operaco en Beslano
Je 13:05 en la sporthalo okazis la du fortaj eksplodoj kun intervalo je ĉirkaŭ duonminuto, sekve de kio parte falis la tegmento. Tuj poste la teroristoj pafis kontraŭ la savistoj. Dmitrij Kormilin mortis surloke, trafita de celpafisto. Savisto de la 1-a klaso Andrej Kopejkin kaj kuracisto Aleksej Skorobulatov spertis malgravajn vundojn. Valerij Zamarajev estis grave vundita de bombo, pafita de subfosta bombokanono. Ĝi trafis lian bruston kaj penetris pulmon, sed ne eksplodis. Pro longa batalo li ricevis helpon nur post pli ol kvar horoj kaj mortis pro sangoperdo en hospitalo, sur kirurgia tablo. La tutan tempon li estis konscia.
Ekzistas alternativa versio, kiu baziĝas interalie sur laŭdiraj atestoj de unu el postvivntaj savistoj. Li asertas, ke la komunikado kun la teroristoj okazis glate, sed ĉion fuŝis armitaj homoj, kiuj alveturis kaj stariĝis apude kun alcelitaj armiloj. Do la teroristo, kiu parolis kun ili, enkuris la lernejon, tie komenciĝis pafado kaj nur poste aŭdiĝis eksplodo. Do li asertas, ke oni sendis la savistojn al la preskaŭ senevita pereo intence kaj tiele klarigas, kial oni ordonis tiun simplan laboron al altnivelaj profesiuloj. Tamen la postvivinta savisto Aleksej Skorobulatov rememoras, ke antaŭ la pafado li, laŭ ordono de la teroristo, serĉis aŭtoŝlosilojn ĉe kadavro, kiu kuŝis apud parkumita aŭto en la lerneja korto. Li ŝajnigis, ke ne trovis ilin. Tiam iu kriis al la teroristo el la lernejo ke li kuru enen. Li enkuris kaj poste aŭdiĝis la unua kaj baldaŭ la dua eksplodoj, komenciĝis interpafado. Do iniciatintoj de la alternativa enketado opinias, ke je la tria tago la teroristoj jam estis lacaj kaj komprenis, ke baldaŭ la ostaĝoj komencos amase morti, do ne plu obeos ordonojn. Do ili decidis fari eksplodon por provoki sturmon kaj fuĝi en estiĝinta pelmelo. Pro tio ili neatendite permesis al la savistoj forpreni kadavrojn kaj interesiĝis pri la parkumitaj aŭtoj. Post alvenis la savistoj, la teroristoj mem faris la eksplodon kaj provokis tiele sturmon.
Valerij Zamarajev estis enterigita en la Bikova memoriala tombejo en urbo Ĵukovskij apud sia kolego Dmitrij Kormilin.
La per la ukazo N 1532 de la prezidanto de Rusio li estis honorigita kiel Heroo de Rusio (postmorte).
Persona vivo
Fratino rememoras, ke li havis gajan, viglan karakteron. Li tre ŝatis kaj kompatis animalojn, ĉiam kolektis hejme vunditajn bestojn kaj prizorgis ilin. Li revis iĝi maristo, sed subite iris al la fajrobrigada lernejo kaj poste iĝis savisto.
Internacia skalo de rivera malfacileco
La internacia skalo de rivera malfacileco indikas la gradon de malfacileco de flosado en sekcio de la rivero aŭ en sola rapidfluo. La skalon agnoskas Internacia Federacio de Kanuado.
La skalo
Ekzistas ses gradoj, aŭ klasoj, kiujn oni ordinare indikas per romaj ciferoj. Ĝenerale, dum taksado oni konsideras la rapidecon de la fluo, abundon kaj komplikecojn de baraĵoj, forton kaj ecojn de la ondaro.
La malfacileco ne estas konstanta valoro, kaj dependas de akva nivelo, do ankaŭ de sezono, pluvoj k.a. Eĉ falinta arbo povas ŝanĝi la malfacilecon de rapidfluo.
Se oni taksis grandan sekcion de rivero aŭ tutan riveron je iu grado, ĝiajn partojn oni povas taksi pli aŭ malpli alte ol tiu grado.