cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Alaska orimpetego
Survoje
Krom tiuj du ĉefaj vojoj tra la Ĉilkot- kaj la Blanka intermonto ekzistis aliaj alvenvojoj. Iu sekvis la riveron Copper aŭ la Teslin-vojon laŭ la rivero Stikine kaj la lago Teslin. Aliaj alvenis sur vojoj tutkanadaj el Edmonton kaj Ashcroft, nomitaj la vagonvojo de la boacoj. Iuj preferis sekvi vojon laŭ la rivero Mackenzie norde de Edmonton kaj poste transiri la Mackenzie-montaron en la nordokcidentaj teritorioj. Fine alia ĉefa vojo estis surmara kaj per vaporŝipo. Ĝi vojaĝis laŭ la marbordo de Brita Kolumbio ĝis la enfluejo de la Jukono, vojo ĉirkaŭ 2.600 km longa. En 1897 multaj orserĉistoj, kiuj alvenis tro malfrue estis kaptitaj de la glacioj ĉe Fort Jukono en Alasko. Tiu vojo tamen ebligis la malkovron de novaj ortrovejoj ĉe Nome, Saint Michael kaj Fairbanks.
Ĉirkaŭ 100.000 personoj partoprenis la alaskan orimpetegon, 30.000 el ili en la regiono de Dawson en 1898. En 1901, tamen, dum la unua popolnombrado la loĝantaro jam malpligrandiĝis al 9.000.
Surloke
Kiam alvenis la plej multaj orserĉistoj en Dawson, ĉiuj pretendaĵoj (angle: claim) de la regiono, jam estis disdonitaj. Ili devis aŭ kontentiĝi pri pli fora pretendaĵo aŭ trovi alian manieron prilabori sian vivon.
Joseph Ladue, reveninte de Novjorko al Jukonio en 1896 aŭdis pri la ortravaĵoj de George Carmack, Skookum Jim kaj Dawson Charlie, li haste aĉetis 160 akreojn da grundo ĉe la enfluejo de la Klondike kontraŭ 1.600 dolaroj. La 1-an de septembro li translokigis sian segilejon de Sixtymile al Dawson kaj tiel kreis la unuan konstruaĵon de la estonta urbo. Aldoniĝis vendejo kaj unua drinkejo (angle: saloon), la Pioniro. William Ogilvie raportis, ke ĉiuj stratoj de Dawson estis paralela al la rivero, 66 futojn longaj kaj ortangule al la 50 futojn longaj terenoj, kiuj apartenis al Ladue. Li vendis ilin kontraŭ po 5.000 dolaroj. Ladue orname kaj flate priskribis la ortrovaĵojn de la proksima ĉirkaŭaĵo al la aĉetantoj, por ke kiel eble pli da orserĉisto restu proksime. En 1897 Ladue kaj Harper nomis la urbon laŭ George M. Dawson, kiu esploris la regionon geologie. La 14-an de julio 1897 Ladue estis unu el la riĉuloj, kiuj atingis Sanfranciskon, kaj la gazetoj nomis lin la urbestron de Dawson. Decembre li edziĝis al Anna Mason, filino de riĉulo. La intertempe de Ladue fondita novjorka Ladue Gold Mining & Development Co. valoris 5 milionojn da dolaroj.
Dum la periodo de la orimpetego la Reĝa Kanada Rajda Polico sub komando de Charles Constantine kaj de ties tre konata posteulo, Sam Steele, firme estris la agadojn de la orserĉistoj, ne nur ĉe la limtransirejoj kaj survoje, sed ankaŭ en la uro de Dawson. La Mounties, kromnomo donita al la policanoj, estis respektataj kaj famiĝis pro sia kapablo estri la situacion.
La unua virino de la rajda polico (dungita por zorgi pri malliberulinoj) estis Katherine Ryan, konata kiel Klondike Kate. Ŝi ne nur obtenis tri pretendaĵojn en la regiono de Klondike, sed estis ankaŭ inspektoro de la minejoj kaj politikisto. Tiuepoke tiaj agadoj estis nekutimaj por virinoj, sed ŝia frapfrazo estis: "Mi ne estis farita por iri malantaŭen. Kiam mi faris unu paŝon antaŭen, mi devas pluiri antaŭen." Sed ankaŭ Kathleen E. Rockwell, dancistino, kiu elmigris al Dawson por tie amuzi la orserĉistoj, estis nomita Klondike Kate.
Minadtekniko
La procedo por trovi la oron estis unue tre simpla. La serĉistoj serĉis la oron en sablo kaj ŝtonoj de la riveroj. Ili uzis por tio patojn, skutablojn kaj defluilojn, el kiuj oni forprenis permane oron en formo de pecetoj, sed pli ofte de pecetegoj.
Philadelphia (filmo)
Philadelphia estas usona drama filmo en 1993 kaj unu el la unuaj ĉefaj filmoj de Holivudo kiu agnoskia HIV/Aidoson, samseksemon kaj homofobion. Ĝi estis verkita de Ron Nyswaner, reĝisorita de Jonathan Demme kaj ĉefrolita de Tom Hanks kaj Denzel Washington.
Hanks ricevis la Akademian Premion al Plej Bona Aktoro ĉe la 66-a Akademia Premio pro sia rolo kiel Andrew Beckett en la filmo, dum la kanto "Stratoj de Filadelfio" de Bruce Springsteen ricevis la Akademian Premion por Plej Bona Originala Kanto. Nyswaner ankaŭ estis nomumita por la Akademia Premio por Plej Bona Originala Scenaro, sed malsukcesis favore al Jane Campion por The Piano.
Alaska orimpetego
Minadtekniko
Pli profunde kuŝantan oron, ekz. en multjare frostiĝinta tero, estis elĉerpita per same simpla procedo. Ekde 1887 oni bruligis fajrojn ĉe Forty Mile por malfrostigi la grundon. Poste la ministoj konstruis akvodefluilojn por ellavi la oron. Nur tiumomente, kiam la akvonivelo de la riveroj estis sufiĉe alta, kutime printempe, necesis havi multajn laboristojn.
Fine oni konstruis akvolavujojn, kiuj tralavis grandajn kvantojn de ŝtonaĵoj, kaj oni konstruis orminejojn, sed tio ne eblis sen grandaj spertoj, maŝinoj kaj evidente pli da financoj.
Krom la pretendaĵo (angle: claim) necesis konstruaĵoj, unue simplaj kabanoj el arbotrunkoj. Aldone kreiĝis fervojlinioj, kiel la Klondike Mines Railway en 1899, kiu ligis Sulphur Springs al Dawson de 1905 al 1913, aŭ la White Pass and Yukon Railway, kies societo estis fondita en 1898 en Londono kaj kies trajnoj ankoraŭ nun ligas Whitehorse al Skagway.
Medicinsistemo
Komence tute ne ekzistis medicinsistemo surloke. La pastro Robert Dickey el Skagway anoncis en la presbiterana gazeto The Westminister, ke serĉatas flegistinoj. La edzino de la generalguberniestro, Ishbel Aberdeen, trovis kvar virinojn, kiuj pretis provi la aventuron. Ili estis Rachel Hanna, Georgia Powell, Margaret Payson kaj Amy Scott. Ili forlasis Otavo-n en aprilo 1898, akompanitaj de 200-vira trupo de la Yukon Field Force. Restas al ni la taglibro de Georgia Powell. Alveninte al Vinipego la virinoj ricevis de la Kompanio de la Hudsona Golfo (angle: Hudson’s Bay Company) mantelon el lavurspelto. Survoje al la nordokcidento ili flegis ne nur la virojn de la trupo, sed alvenis ankaŭ multaj homoj el granda ĉirkaŭaĵo laŭ la vojo por esti flegitaj. Iom antaŭ Fort Selkirk, la celo de la vojaĝo, ĉio estis lavita kaj purigita por montri bonan aspekton, sed la fortikaĵo estis preskaŭ senhoma, ĉar la plej multaj viroj jam foriris al Dawson. Tiel la trupo kaj la flegistinoj jam septembre pluvojaĝis tien kaj trovis flegejon plenplenan.
Kultura postefiko
Dum kelkaj jaroj Skagway en Alasko (la ĉefa havenurbo de Jukonio) kaj Dawson estis ero de la "Grand Tour" (france: granda rondvojaĝo), ĉirkaŭmonda vojaĝo de riĉuloj akompanataj de amuzistoj kaj artistoj. Muzikistoj kaj aliaj artistoj kiel la fama Anna Pavlova veturis la longan vojon por viziti tiujn urbojn, kies stratoj estis orpavitaj. Oni ja trovis en la minejoj, el kiuj venis la materialo por asfalti la stratojn, procente pli da oro ol en la ekspluatitaj koncesioj. Iom post iom la urbo ŝanĝiĝis. El nenio antaŭ la impetego, ĝi iĝis moderna urbo kun elektro, telefono kaj kinejo. Drinkejoj, dancejoj kaj ludejoj estis malfermitaj - krom dimanĉe. Oni eĉ toleris prostitucion. Pro loĝantaro de 30.000 ĝi estis dummomente la plej granda komunumo norde de Seattle kaj okcidente de Winnipeg.
La minejoj de la Klondike daŭre estas espluatataj nuntempe, kvankam la plej multaj ordeponoj jam estis malplenigitaj komence de la 19-a jarcento, kiam industriaj metodoj anstataŭigis individuajn orserĉistojn.
Verkistoj en Klondike
Inter la partoprenantoj de la Klondike-orimpetego troviĝis ankaŭ la verkisto Jack London, kies verkoj White Fang (Blanka Kaniko aŭ Luposango), The Call of the Wild (La voko de la sovaĝejo), Smoke Bellew (...) kaj To Build a Fire (Konstrui fajron) fontis el liaj propraj spertoj kaj tiuj de „Swiftwater“ Bill Gates. La unua parto de la romano Burning Daylight (...) eldonita en 1910 temas nur pri la orimpetego. Poste okazis adaptigo al filmo, kiel Luposango en 1991. La kabanoj de Jack London kaj de Robert W. Service daŭre staras en Dawson.
Filmoj
Ne nur en literaturo, sed ankaŭ en filmoj la Klondike-impetego lasis spurojn. La muta filmo The Gold Rush (La orimpetego) de Charlie Chaplin el la jaro 1925 kaj The Trail of '98 de 1928 montris bildojn pri la malfacile imagebla afero. Same pri la filmo Klondike Annie de Mae West el la jaro 1936. En 1957 la National Film Board of Canada premiis dokumentarion nomitan City of Gold (La orurbo), prezentita de Pierre Berton. La usona ekvivalento estas The Far Country (La fora lando) kun James Stewart kiel ĉefrolulo.
Bildstrioj
Famiĝis la Klondike-orimpetego interalie pro la Disney-komiksoj kaj ties riĉegulo Scrooge McDuck. Unue la Klondike estis citita kiel fonto de la riĉeco de McDuck en la rakonto Only a poor old man (Nur malriĉa maljunulo) de Carl Barks en 1951. Unu jaron poste aperis Back to the Klondike (Reen al Klondike), kie la maljanulo rakontas pri sia vivo kiel sukcesa orserĉisto. Sekve diversaj desegnistoj kiel Tony Strobl kaj Romano Scarpa desegnis bildojn pri la Klondike-periodo de McDuck. En la McDuck-biografio de Don Rosa The Life and Times of Scrooge McDuck (Vivo kaj epokoj de Scrooge McDuck la ĉapitro pri Klondike montras la plej gravan parton de la vivo de McDuck. Rosa klopodis - kiel eble plej multe - pri historia vero. La en 1995 aperinta aldona ĉapitro Hearts of the Yukon (Koroj de la Jukono) estis mendita okaze de la centjariĝo de la orimpetego.
Festoj
Kvankam la plej multaj estis nur puŝitaj de aventuro kaj avido, orserĉistoj estas ĝenerale admirataj. Tiel en Edmonton oni daŭre festas la Klondike-tagon (Klondike Day), ĉar de tie ĉ. 1.600, el kiuj alvenis nur ĉiu 10-a, tiel nomataj Overlanders (tralandistoj) ekvojaĝis al nordo.
Radio
Policoj, kiel la posta Reĝa Kanada Rajda Polico gajnis aparte pozitivan bildon, pro sia sukcesa kontrolo, kanaligo kaj malarmigo de usonaj krimuloj. Radioelsendoj kiel Challenge of the Yukon subtenis tion.
NGC 2966
NGC 2966 (aliaj indikoj — UGC 5181, IRAS09395+0454, MCG 1-25-13, ZWG 35.33, MK 708, NPM1G +04.0213, PGC 27734) estas galaksio en konstelacio Sekstanto.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Andreas Gruber
Andreas GRUBER (naskiĝinta en la 2-a de novembro 1954 en Wels) estas aŭstra scenaristo kaj filmreĝisoro.
Vivo
Gruber deĵoras kiel profesoro en Munkeno ĉe la Altlernejo pri televido kaj filmo. Tie li estras la katedron por reĝisorado, dramaturgio kaj produktado de art- kaj televidfilmoj. Krome li estas afergvidanto de la sekcio pri kineja kaj televida filmado.
Lütz
Lütz estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Cochem-Zell de la federacia lando Rejnlando-Palatinato. Fine de la jaro la komunumo havis 0 loĝantojn. Ĝis junio 2014 la loĝloko estis parto de administra komunumaro nomata Verbandsgemeinde Treis-Karden, kiu tiam malfondiĝis - ekde la 1-a de julio 2014 ĝi apartenas al pligrandigita komunumaro Cochem.
Latinamerika Kongreso de Esperanto
La vera fundamento de la nunaj Tut-Amerikaj Kongresoj estis la 1-a (kaj nura) Latinamerika Kongreso de Esperanto okazinta en Marília, inter la 17-a kaj la 22-a de julio 1978 kun 420 partoprenantoj el 11 landoj.
La Unua (kaj ĝis nun, sola) Latinamerika Esperanto-Kongreso okazinta en Marília, de la 17-a ĝis la 22-a de Julio 1978 arigis reprezentantojn de preskaŭ ĉiuj brazilaj subŝtatoj kaj de la jenaj landoj: Francio, Anglio, Nederlando, Germanio, Usono, Meksiko, Venezuelo, Bolivio, Peruo, Ĉilio, Argentino, Urugvajo kaj Jugoslavio.
Tiu estis la unua fojo, ke internacia Esperanto-Kongreso okazis en Tria mondo, pro tio ĝi fariĝis tre grava por la taksado pri la ebleco de la 66-a Universala Kongreso de Esperanto okazonta en Brasília 1981.
Krom specialaj aferoj rilataj al Esperanto-Movado estis igitaj ankaŭ la jenajn prelegojn: “Antibiotikoj en la Moderna Medicino”, de D-ro Paulo Sérgio Viana; “Turismo en Peruo”, de Janete Skotte; “Siderurgia, Nacia Kompanio”, de Alberto Flores; “Pedagogia Cibernetiko”, de Emilio Arias kaj Oswaldo Sangiorgi.
Partoprenis la kongreson reprezentantoj de la aŭtoritatuloj: Estro de la Federacia distrikto, Ministro pri Edukado kaj Kulturo, Ministro pri Komunikado, Sekretario pri Turismo de la Subŝtato San-Paŭlo kaj ĉeesto de federacia deputito Paulo Diogo Namura kaj ŝtataj deputitoj Oswaldo Doreto Campanari kaj Osiro Silveira.
Ĉeestis la eventon proksimume 700 esperantistoj venintaj el 42 brazilaj urboj kaj 13 eksteraj landoj.
La prezidanto de la kongreso estis la klera kaj dediĉa esperantisto, Prof-ro Wilson Ferreira Martins, ĉefa respondeculo pri tiu grava evento. Meritas ankaŭ elstaran mencion la apogo de S-ro Theobaldo de Oliveira Lyrio, urbestro de Marília.
La evento okazis en la salono de la Medicina Fakultato de Universitato de San-Paŭlio kaj temis pri Lingvistiko, Kemio, Edukado kaj Komunikado kaj La Rolo de Fremdaj Lingvoj en la Instruado kaj Praktiko de Medicino kaj Naturaj Sciencoj.
Quarten
Quarten estas komunumo en la elektodistrikto Sarganslando, Kantono Sankt-Galo, Svislando. Ĝi havis 2709 loĝantojn je la 31-a de decembro 2007.
Latinamerika Kongreso de Esperanto
Ĉar la oficiala lingvo de la simpozio estis Esperanto, por ebligi la komprenon de la temoj estis samtempa traduko en portugala lingvo.
34205 Mizerak
34205 Mizerak estas asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la dum la astronomia kampanjo « LINEAR » elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
4885 Grange
4885 Grange estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la usona astronomino Carolyn S. Shoemaker elde la Observatorio de la Monto Palomar, norde de San-Diego (Kalifornio, Usono).
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de Alice Shoemaker Grange (1908–1999), onklino de Eugene M. Shoemaker.
Quarten
Geografio
La komunumo Quarten konsistas el la vilaĝoj Oberterzen, Unterterzen, Quarten, Quinten, Mols, Murg, Tannenbodenalp kaj Flums-Grossberg, kiuj situas ambaŭ-flanke de la Valenlago.
Trafiko
Sur la teritorio de la Quarten troviĝas pluraj stacidomoj de la linio de la Svisaj Federaciaj Fervojoj de Zuriko al Koiro kaj tra Quarten ankaŭ pasas la valenlaga aŭtoŝoseo A2. La municipo Quinten atingeblas nur per ŝipo.
Historio
Quarten ekzistas kiel politika komunumo ek de la fondiĝo de la Kantono Sankt-Galo en la jaro 1803. Ĝia unua dokumenta mencio tamen jam datiĝas el la jaro 801 kiel Quarto.
XEVFS-AM
XEVFS-AM (La Voz de la Frontera Sur – "La voĉo de la suda landlimo") estas indiĝena komunuma radiostacio, kiu elsendas en la hispana kaj en diversaj indiĝenaj lingvoj kiel en la tojolabala, en la mamea, en la celtala, en la cocila kaj en la poptia lingvoj. Elsendanto estas kultura radiosistemo, kiu apartenas al la nacia komisiono por la evoluigado de indiĝenaj homoj (CDI / Comisión Nacional para el Desarrollo de los Pueblos Indígenas).
Paclisa
La gloso Paclisa povas signifi la jenajn:
Laguépie
Laguépie estas franca situanta en departemento Tarn-et-Garonne, regiono.
Ĝiaj enloĝantoj nomiĝas Guépiens.
Jeníkovice (distrikto Pardubice)
Municipo Jeníkovice situas en Ĉeĥio, regiono Pardubice, distrikto Pardubice, en montetara regiono sub Fera montaro, 3 km oriente de urbeto Choltice, ĉe ŝoseo inter Choltice kaj Jezbořice. Ĝi estas sur rando de oblonga monteta plataĵo, kies deklivo sufiĉe krute malleviĝas al Jeníkovický potok kaj apuda loka fervojlinio el Přelouč al Heřmanův Městec. Vivas ĉi tie.
En la blazono videblas melo.
Historio
La unua mencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1227, kiam ĝi apartenis al Kojata el Hrabišice. En la 15-a jarcento Jeníkovice estis posedaĵo de senjoroj el Něnkovice kaj de la duono de 17-a jarcento ĝi estis parto de senjorejo Pardubice.
7908 Zwingli
7908 Zwingli estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la usona astronomo Tom Gehrels de la Observatorio de la Monto Palomar (Kalifornio, Usono) en kunlaborado kun la nederlandaj geastronomoj Ingrid van Houten-Groeneveld kaj Cornelis Johannes van Houten, de la observatorio de Leiden (Nederlando), en la kadro de la "Palomar-Leiden Enketo pri Trojanoj" (angle: Palomar-Leiden Trojan Survey).
Nomo
Ĝi estis nomita en memoro de la svisa religia reformaciisto Ulrich Zwingli (1484–1531). Li estis origine katolika pastro, sed sub la influo de la libroj de Erasmo kaj Lutero li sentis la bezonon de reformo. En 1523 li deiris de la episkopo, edziĝis kaj fariĝis fervora puritano. Por li la sankta komunio estis nur simbola festo, kaj pri tio li ne konsentis kun Lutero. Zwingli mortis dum milito kontraŭ la katolikaj kantonoj kiel sacerdoto de la reformaciaj soldatoj.
Common Threads: Stories from the Quilt
Common Threads: Stories from the Quilt estas dokumenta filmo de 1989, kiu rakontas la historion de NAMES Project AIDS Memorial Quilt. Rakontita de Dustin Hoffman kun partituro skribita kaj interpretita de Bobby McFerrin, la filmo temigas multajn homojn, kiuj estas reprezentitaj de paneloj en la Quilt, kombinante personajn rememorojn kun arkivaj filmaĵoj de la temoj, kaj filmaĵo de diversaj politikistoj, san-profesiuloj kaj aliaj homoj kun aidoso. Ĉiu sekcio de la filmo estas montrita kun statistikoj detalantaj la nombron de usonanoj diagnozitaj kaj mortintaj pro aidoso tra la fruaj jaroj de la epidemio. La filmo finiĝas kun la unua montrado de la kompleta Kuŝejo ĉe la National Mall en Vaŝingtono, dum la dua Nacia Marŝo de 1987 al Vaŝingtono por GLAT-aj rajtoj.
Kolombia armeo
La Kolombia armeo estas la armeo tera kaj laŭleĝa, kiu agadas en la Respubliko de Kolombio. Laŭ ties politika konstitucio, la ĉefa celo de la armeo estas la defendo de la suvereneco, la sendependeco, la integreco de la nacia teritorio kaj de la konstitucia ordo.
Emma Elekes
ELEKES Emma [elekeŝ] estas rumanuja hungara aktorino naskita en Kluĵo la 17-an de septembro 1932, mortis la 6-a de aprilo 2019. Ŝi estis la edzino de reĝisoro Ferenc Kovács kaj la patrino de poeto András Ferenc Kovács.
Kolombia armeo
Ĝi enhavas iom pli ol 240.000 homojn. La supera komandanto estas la prezidento de la Respubliko.
Common Threads: Stories from the Quilt
La filmo, farita por HBO, estis parte bazita sur la libro The Quilt: Stories From The NAMES Project de Cindy Ruskin (verkisto), Matt Herron (fotoj) kaj Deborah Zemke (dizajno). La filmo rakontas la vivojn de kvin homoj memorigitaj per paneloj.
Emma Elekes
Kariero
Ekde 1953 Emma Elekes ludis en Baia Mare kaj poste en la teatro Szatmárnémeti Északi Színház Harag György Társulat de Satmaro.
Kolombia armeo
Historio
La antaŭaĵoj de la Nacia Armeo de Kolombio estis je la 1770aj kaj 1780aj jaroj la armeo de komunumanoj de la teroj de la nunaj departementoj Santander kaj Nordo de Santander. Post la kapitulacoj de Zipaquirá en 1781 ĝiaj komandantoj estis perfortitaj, mortpafitaj kaj eĉ iliaj korpoj fortranĉitaj kaj disigitaj ties membroj.
De 1810-1816 la nacio merĝiĝas en kunfrontoj inter federistoj kaj centralistoj, kio estis profitata de la hispana monarkio por entrepreni la rekonkeron de Kolombio, kaj por tio oni sendis tien na Pablo Morillo. Poste okazos la liberiga milito sub la regado de Simón Bolívar, kiu finos per la Batalo de Boyacá la 7an de aŭgusto de 1819, kio certigis la sendependon de la teritorio tiam nomita Nueva Granada (Nova Granado) kaj nun Kolombio.
Jaunutis
Jaunutis (baptonomo estis Ivan; naskiĝis ĉirkaŭ 1308, mortis poste 1366) estis grandduko de Litovio 1341 - 1345. Filo de Gediminas.
Biografio
Ricevis potencon laŭ testamento de sia patro post lia morto en fino de la jaro 1341, sed fratoj de Jaunutis ne subtenis lin. Post morto en la jaro 1345 vidvino de Gediminas, kiu subtenis la filon, Algirdas kaj Kęstutis ekkomplotis kontraŭ Jaunutis kaj kaptis lin. Iom poste Jaŭnutis fuĝis el kaptiteco kaj tra Smolensk en Moskvo al loka princo kaj sia bofrato Simeono Fiera, kie estis baptita laŭ ortodoksa rito.
Las Margaritas
Las Margaritas estas unu el la 118 komunumoj de la meksika subŝtato Chiapas, kiu estas la subŝtato kiu situas plej sude. La ĉefurbo de la komunumo same nomiĝas Las Margaritas. Las Margaritas estas relative granda komunumo proksime al Gvatemalo kaj en ĝi vivas relative multaj indiĝenoj kaj oni parolas plej diversajn lingvojn. La ŝlosilnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 07052.
Sociogeografio
En la jaro 2000 (laŭ INEGI) en la komunumo vivis 43351 personoj pli aĝaj ol 15 jaroj. El tiuj 28060 scipovis legi kaj skribi kaj 15253 personoj estis analfabetoj. Do 65% de la personoj scipovis legi kaj skribi kaj 35% estis analfabetoj.
Interesaĵoj
En la komunumo elsendas radiostacio XEVFS-AM (La Voz de la Frontera Sur – "La voĉo de la suda landlimo", kiu estas indiĝena komunuma radio.
Gyula Éltető
ÉLTETŐ Gyula [e:ltetøː] estis rumanuja hungara aktoro, scenejpentristo naskita en Zilah en 1854 kaj li mortis en Szeged la 26-an de januaro 1909.
Kariero
Ekde 1881 ĝis 1902 li laboris en provincaj trupoj.
Colla parte
Colla parte, mallonge c.p, (it.: kun la voĉo) estas muzika instrukcio, origine en ĥorkomponaĵo. Ĝi diras, ke la akompanado per la instrumentoj estas(plejparte) identa kun la kantvoĉoj. La instrumentoj servas kiel apogiloj por la kantvoĉoj aŭ anstataŭas mankantajn voĉojn. Bona ekzemplo por colla parte estas la venecia plurĥoreco.
Plivastasence kaj en pli nova tempo oni uzas la nocion ankaŭ, se la akompanado de certa libera ĉefa kantvoĉo (opero, kantato) devas subordiĝi laŭ ritmo, tempo kaj esprimo.
Kiel mallongigo en partituro colla parte signifas, ke unu voĉo devas kunludi la melodilinion ekz. en fluto aŭ unua violono, sen ke ĝi denove estas plenskribita. Plejofte nur ondolinio indikas la daŭron de la colla-parte-notacio.
Bolgara runoskribo
La bolgara runoskribo estas la skribsistemo de Bolgaroj, uzata ĉirkaŭ 6-a ĝis 10-a jarcento, dum iom da tempo paralele kun la cirila alfabeto. Ekzistas versio ke ili devenas de orĥona runoskribo, sed aliaj fakuloj kredas ke ili devenas rekte de plej antikva runoskribo, trovita en Pamiro, kaj skribitis de dekstre al live. Ankaŭ ekzistas versio ke cirilaj leteroj б,ж,з,i,у,ф,ш,щ devenas de bolgaraj runoj.
Etnaj grupoj en Vjetnamio
Vjetnamio estas multetna lando, kun pli ol kvindek diversaj grupoj (54 estas agnoskataj de la vjetnama registaro).
La vjetnama loĝantaro plejmulte konsistas el vjetnamoj, oficiale nomataj Kinh-homoj (86 %), kaj el 53 minoritataj etnoj, ĉefe enlokiĝitaj en la nordaj montoj (30 ĝis 40 % el ili ĉi tie) aŭ en la provincoj de Cao Bang, Hà Giang, Long Son, Lai Chau kaj Son La. Kvar el tiuj etnoj nombras pli ol unu milionon da reprezentantoj: Tày, Tajoj, Mường kaj Kmeroj, 13 nombras de 100 000 ĝis 900 000 reprezentantojn kaj 36 malpli ol 100 000. Iuj nombras nur kelkajn centojn, kiel la Brâun-oj (ĉirkaŭ 300).
La loĝantaroj parolantaj aŭstralaziajn lingvojn estas ege plimultaj. Ili parolas lingvojn el la grupo de la vjet-muongaj lingvoj (vjetnama, muonga, chúta kaj thô-a) kaj la kmeran lingvon.
Troviĝas ankaŭ loĝantaroj parolantaj hmong-mienajn lingvojn (tri etnoj reprezentantaj 1,5 milionon da homoj).
Estas ankaŭ loĝantaroj kun tai-kadaiaj lingvoj (12 etnoj reprezentantaj 4 milionojn da homoj).
Fine, aŭstroneziaj lingvoj estas parolataj de 830 000 homoj disigitaj laŭ kvin grupoj. Ili estis studitaj de la franca etonologiisto Georges Condominas, aparte la Mnong Gar-homoj.
La etnoj parolantaj ĉinotibetajn lingvojn konsistas el naŭ etnoj, kiuj nombras unu milionon da individuoj, el ili 800 000 Hoa-homoj, ĉinoj de Vjetnamio.
Listo laŭ alfabeta ordo
<td colspan=2 align="center">MIGRADO KAJ KULTURA ENHAVO PRI VJETNAMIO
Neta proporcio de migrado -0,42 %
<td colspan=2 align="center">Etnoj
Vjetnamoj 86,2 % Tay-homoj 1,9 % Tajoj imperia 1,7 % Muongoj 1,5 % Kmeroj 1,4 % Hoa-homoj 1,1 % Nun-homoj 1,1% Hmongoj 1,0 % Aliaj 4,1 %
<td colspan=2 align="center">Religioj
Budhismo 9,3 % Katolikismo 6,7 % Hoa Hao 1,5 % Kaodaismo 1,1 % Protestantismo 0,5 % Islamo 0,1 % Neniu 80,8 %
<td colspan=2 align="center">Lingvoj
<td colspan=1 align="right"> Vjetnama <td colspan=1 align="right"> Angla <td colspan=1 align="right"> Franca <td colspan=1 align="right"> Ĉina <td colspan=1 align="right"> Kmera
Fonto: ''The World Factbook", CIA (2007)
Kristala Urbo
Kristala Urbo, angle Crystal City - estas urbo de Teksaso, ŝtato de Usono. Laŭ censa takso de la jaro 2018, la urbo havas loĝantojn. Ĝi estas la administra centro de la loka kantono Zavala. Proksimume 10 kilometrojn norde de la urbocentro situas la rezervujo Averhoff de la rivero Nueces (hispane por "nuksoj" pro multaj arboj de pekanoj tie trovitaj de la unuaj setlintoj).
Ĝi estis instalita kiel terkultura kaj ranĉa komunumo kaj estis ĉefa fervoja halto troviĝanta je 180 kilometroj aŭ 110 mejloj de San Antonio. Spinaco fariĝis ĉefa rikolto kaj la urbo promociis sin kiel "Spinaca Ĉefurbo de la Mondo." Dum la dua mondmilito, granda internada kampadejo por usonanoj kun familiaj radikoj en Germanio, Italio kaj Japanio situis ĉi tie.
Velké Stínky
Velké Stínky (germane Gross-Zinken) estas malaperinta domaro en Ĉeĥio, kiu situis okcidente de Příbram ĉe Verneřice en distrikto Děčín. Ĝi situis sur deklivo de monto Buková hora en supermara alteco ĉirkaŭ 630 metroj.
Velké Stínky estis ankaŭ nomo de katastra teritorio kun areo 0,66 km2, kiu ekzistas ĝis hodiaŭ.
Historio
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1623. Post ellandigo de germanoj en la jaro 1945 ja venis novaj loĝantoj, sed ĉar en la vilaĝon kondukis neniu ŝoseo, ili baldaŭ transloĝiĝis en alian lokon. Ĉiuj domoj estis ankoraŭ en la jaro 1945 detruitaj.
Janaillat
Geografio
Janaillat etendiĝas sur 28,29 km², kaj havis 367 loĝantojn laŭ la lasta oficiala censo, tiel ke la loka loĝdenso estas nur 12 homoj po kvadrata kilometro. La vilaĝo situas en Creuse, kiu estas kampara, maldense loĝata franca departemento en la nordokcidenta parto de la Centra Masivo.
La regiono ĉefe konsistas el malaltaj montoj kaj altebenaĵoj : la plej alta punkto de Janaillat situas je alteco de 631 metroj.
Historio
Antaŭ la franca revolucio de 1789 kaj la kreado de la departemento Creuse en 1790, Janaillat apartenis al la franca graflando Marche. Ekde la fino de la 15-a jarcento ĝis proksimume la jaro 1900, tiu regiono estis fama fonto da migrantaj masonistoj, kiuj ĉiujare dum la plej varma periodo laboris en grandaj urbocentroj, precipe en Parizo.
Okaze de la municipa baloto de 2008 venkis en la vilaĝo S-ro Didier Denis, kiu do fariĝis la loka urbestro.
Administrado
Janaillat apartenas al la kantono de Pontarion, kies ĉefurbo estas Pontarion. Tiu kantono mem estas parto de la arondismento de Guéret, unu el la du arondismentoj de la departemento Creuse.
Centraj Potencoj
Centraj Potencoj, ankaŭ misnomataj Centraj Imperioj, estis alianco de Germanio, Aŭstrio-Hungario, la Otomana Imperio kaj Bulgario dum la Unua mondmilito de 1914 ĝis 1918. La "Centraj Potencoj", estis gvidataj de nove unuigita, diname industriiĝanta Germana Imperio, kaj havis imperialismajn politikajn emojn.
La bazo de tiu komuna agado estis la Triopa Alianco de 1882 (germane: Dreibund, itale: Triplice Alleanza) inter Germanio, Aŭstrio-Hungario kaj Italio. Malgraŭ tio, Italio ne partoprenis la militon kune kun siaj aliancanoj kaj eĉ en 1915 deklaris militon kontraŭ ilin.
(16904) 1998 DQ15
(16904) 1998 DQ15 estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la en la kadro de la programo Near Earth Asteroid Tracking (NEAT) elde la stacio de Maui de la reto GEODSS de la United States Air Force sur la monto Haleakala, en la havaja insulo Maui (Usono).
Liberala Partio de Aŭstralio
Politikaro
La Liberala Partio estas politike dekstra kaj longtempe estas "kontraŭsocialista".
Universitato de Kaeno
La Universitato Caen Normandio (Université Caen Normandie, UNICAEN) fondiĝis en 1432 de Johano de Lankastro, 1-a Duko de Bedfordo, kaj la unua rektoro estis Michael Tregury, el Kornvalo, estonta Ĉefepiskopo de Dublino. La institucio originale konsistis el Fakultato pri Kanonika Leĝo krom iu Fakultato pri Juro. Ĉirkaŭe de 1438, ĝi jam komponiĝis el kvin fakultatoj. La fondo konfirmiĝis de la reĝo Karlo la 7-a, la Venkanto, en 1452. En la 29-a de majo 1437 kaj la 17-a de majo 1439, la papo Eŭgeno la 4-a sendas la pontifikajn buleojn konfirmante la fondon de la normanda universitato. La statutoj de la universitato estis donitaj al la reĝo Henriko la 6-a de granda leĝodona regularo en la 27-a de majo 1439. La solena inaŭguro okazis en la 20-a de oktobro 1439 en la Preĝejo de Sankta Petro. Ĉi-universitato estas la tria post la fondo de la Universitatoj de Oksfordo (1096) kaj Kembriĝo (1209). La unua rektoro de la universitato estis Michael Tregury inter 1439 kaj 1440.
Mitó Révész
Kariero
Révész Mitó partoprenis la redaktadon de gazeto Nagybánya és Vidéke.
Bolero (muzikstilo)
Ekesto kaj disvastiĝo
Kiel unua bolero validas "Tristeza", komponita en 1883 de José (Pepe) Sanchez (1856-1918), kiu estas rigardata kiel stilforma muzikisto de la tradicia kuba trovo. Tipa bolero konsistas el du oksilabaj kvarliniaj versoj, kiuj respektive sian propran, du liniojn ampleksan kaj poste ripetatan melodion. La baza ritmo origine estis tiu de cinquillo de la danco danzono. Nuntempe oni aŭskultas plej ofte variaĵon de la danco begino. La apartena danca estas la rumbo, kiam la bolero ne estas miksata kun aliaj ritmoj kiel mambo aŭ ĉaĉao.
La bolero disvastiĝis ĉie, kie prezentis kubaj son-muzikaj ensembloj, en tuta Latinameriko ĝi aparte populariĝis tamen per la ekesto de la sonfilmo en Meksiko. Tial intertempe ĉi tiu lando validas almenaŭ same grava por la bolero kiel Kubo. Gravaj meksikaj komponistoj estas Consuelo Velázquez, María Grever aŭ la iama prostitueja pianisto Agustín Lara el Veracruz, kies kanto Granada mondvaste famiĝis. Liaj plej gravaj muzikistoj kaj per tio de la meksika bolero estis Toña La Negra (fakte: Antonia del Carmen Peregrino Alvarez, 1912-1981), Pedro Vargas, la ensemblo Trio Los Panchos kaj Pedro Infante. Ĉiam la tekstoj estas sentimentale romantikaj; „ĉef“-bolero eble estas María Bonita, kiun Lara dediĉis al sia eksedzino, la plej fama filmaktorino de Meksiko en la 1940-aj kaj 1950-aj jaroj, María Félix (1914-2002).
La peruanino Tania Libertad loĝanta en Meksiko estas nuntempe unu el la malmultaj muzikistoj, kiuj klopodas pri laŭtempa adaptado de bolero kaj per tio tenas ĝin viva.
(9856) 1991 EE
Malkovro
Ĝi estis malkovrita la elde la Nacia Observatorio de Kitt Peak, proksime de Tucson (Arizono, Usono) en la kadro de la projekto Spacewatch.
Ĝi pli proksimas al Marso : la ĝi pasis je 0,01692 AU (2,530 milionoj da km) de tiu-ĉi planedo.
Seninka
Seninka estas malgranda vilaĝo en distrikto Vsetín en Ĉeĥio, situanta en fermita valkaldrono de Vizovické vrchy sur ambaŭ bordoj de rojo Seninka. En ĉi tie vivis.
Historio
La unua mencio pri Seninka devenas el la jaro 1503, kiam ĝi estas indikata kiel parto de sinjorujo en Vsetín. En 1679 ĝi fariĝis parto de sinjorujo en Vizovice. En la paso de jarcentoj la vilaĝo travivis kelke da malamikaj invadoj, precipe turka-tataraj invadoj en la 17-a jarcento. La loĝantaro de valaĥiaj vilaĝoj kaj urboj en absoluta plimulto anoncis sin al malpermesita evangelia kredo. En Valaĥion estis sendita aparta komisiono kunmetita el sanktulaj kaj ekleziaj altranguloj kaj akompanata ĝi estis per forta soldatara asistantaro, kiu devis likvidi la movadon de nekatolikoj.
Proksimume en marto de 1780 venis en Valaĥion virino, kiu demandis konfesantoj de evangelio, ĉu ili ne dezirus, por ke venu al ili predikisto kaj tiu servus al ili per vespermanĝo de Dio. Ŝia propono estis ĝoje akceptita kaj la predikisto venis unue ĝis Prlov. Vendrede la 12-an de majo 1780 okazis en meza parto de Seninka unu el la plej grandaj sekretaj renkontiĝoj de la konfesantoj de evangelio antaŭ proklamo de tolerema patento. Sed al la pia renkontiĝo tratiriĝis vizovica vilaĝestro kun sia gardistaro ĝis la predikisto, sidanta ĉe tablo, sur kiu estis lanterno, kruĉo da vino, sako kun pano kaj libro. La vilaĝestro demandis lin, de kie li venas kaj ĉu li havas iajn identigajn dokumentojn. La predikisto povis identigi sin per nenio kaj li estis alvokita, por ke li sekvu la gardistaron ĝis Vizovice. Sed subite la homoj ĉirkaŭigis la predikiston kaj ĵetiĝinte sur la gardistaron ili batis ilin kaj la vilaĝestron, deprenis iliajn fusilojn kaj la predikiston ili forkondukis en arbaron. Kiam mateniĝis, la konfesantoj de evangelio amase iris per kvin fluoj en nombro 4000 homoj kantante en arbarojn al Hošťálková kaj al Pržno. Spite al persekutado de la gardistaro la predikisto faris sub ŝirmo de la kredantoj pian servon plenajn 5 tagojn en vasta ĉirkaŭaĵo dum grandega partopreno kaj poste en sekureco li foriris...
Koincide kelke da tagoj antaŭe, la 28-an de aprilo 1780, estis traveturanta imperiestro Jozefo la 2-a el Valašské Klobouky direkte al Vsetín tra valo de rivereto Senice.
Ĝis duono de la 20-a jarcento plimulto da loĝantoj estis okupita en agrikulturo, situacio ŝanĝiĝis nur per konstruo de industriaj entreprenoj, precipe en Vsetín.
(17385) 1981 EU13
(17385) 1981 EU13 estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la de la usona astronomo Schelte J. Bus elde la Observatorio de Siding Spring, apud Coonabarabran en Novsudkimrio (Aŭstralio).
(19681) 1999 RE194
(19681) 1999 RE194 estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la en la kadro de la kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Santiago (Suda Rio-Grando)
Santiago estas municipo en la brazila subŝtato Suda Rio-Grando, kiu havis 11.473 loĝantojn en 2010.
Vraclav
Preĝejo de Ĉielenpreno de Maria la Virgulino
Origine gotika, rekonstruita en la jaro 1618 kaj baroke aranĝita en la jaro 1719. Sur la ĉefaltaro estas bildo „Ĉielenpreno de Virgulino Maria“ de Ed. Neumann, sur flanka altaro bildo de Sankta Anna kaj barokaj statuoj de Sankta Prokopo kaj Sankta Adalberto. Stana baptujo estas el komenco de la 16-a jarcento. Apude de la preĝejo, sur tombejo, situas granda kvarflanka sonorilejo kun enirejo en la tombejon.
Opidumo Vraclav
Situas ĉe iama grava trafikvojo el Prago al Moravio, nomata ekde la 19-a jarcento „Trstenická stezka“ (la origina nomo ne estas konata). Gravan rolon la opidumo plenumis dum la 11-a jarcento, dum tiel nomata „la pli juna opiduma tempo“. La opidumon konstruigis Premislidoj kaj la unua skriba noto devenas el la jaro 1073 en dokumento pri fondo de monaĥejo de Opatovice.
En la jaro 1108 ĉi tie estis murdita grava nobela gento de Vrsovecoj. Ankoraŭ dum la 13-a jarcento ĝi funkciis kiel grava administra centro.
Prisetladon de la loko jam el la neolitiko (4 mil jaroj antaŭ nia erao) kaj „antaŭhistoria tempo“ (450 jaroj antaŭ nia erao) dokumentas la fos-eltrovaĵoj.
Baroka banareo Vraclav
Famo pri resaniga akvo en fontujo ĉe Sankta Nikolao komunikiĝis en vasta ĉirkaŭaĵo. La unua resaniĝanto estis laŭdire Johano Nečesaný el Vysoké Mýto en la jaro 1664. En la sama jaro la akvo de la fontujo resanigis kriplan paroĥestron el Vraclav. Pro dankemo li konstruigis apud la fontujo ŝtonan kapeleton. Poste, apud la kapeleto estis konstruita banejdomo.
Preĝejo de Sankta Nikolao
Dum la jaro 1724, surloke de la kapelo de Sankta Nikolao, oni ekkonstruis barokan preĝejon de Sankta Nikolao laŭ projekto de arkitekto Carlo Antonio Canevall. La konstruadon gvidis Jiří Quadroni el Chrudim. La fontujo troviĝas en preĝeja propileo. La gloro de banloko fine de la 18-a jarcento finiĝis. Nur en la jaroj 1976 – 1986 la objektoj estis tro postuleme rekonstruitaj kaj ekestis tie ĉi ekspoziciaj areoj. Nuntempe estas en la preĝejo lokigita kolekto de unikaj barokaj plastikoj, kiuj devenas ĉefe el pilgrimvojo de urbo Králíky al monaĥejo en Dolní Hedeč.
Ferenc Takács (ministro)
Ferenc Takács [takAĉ], laŭ hungarlingve kutima nomordo Takács Ferenc estis hungara masonisto, politikisto, ministro, parlamentano.
Ferenc Takács naskiĝis la  1893 en Hódmezővásárhely. Li mortis la 1963 en Budapeŝto.
Bolgara lingvo
Bolgara lingvo (malnovbolgara, prabolgara ktp.) estas komuna nomo por kelkaj lingvoj uzataj fare de bolgaroj, la popolo kiu loĝis en Balkana duoninsulo, Volgio kaj Norda Kaŭkazio. Ĉiuj bolgaraj lingvoj estis Tjurkaj kaj apartenis al Ogura branĉo de la lingvaro. La sola viva lingvo kiu apartenas al tiu sama branĉo estas la Ĉuvaŝa. Ankaŭ kelkaj fakuloj kredas, ke formortinta Ĥazara lingvo apartenu al la sama branĉo, sed tio estas dubebla.
Jenaj lingvoj kaj dialektoj formas bolgaran grupon:
Fru-Bolgara lingvo - ekzistis en 5-a jarcento apud Azova maro, sed neniuj tekstoj estas trovitaj.
Danubo-Bolgara lingvo - ekzistis de 7 ĝis 10-a jarcento en Balkano. Ĝi estis lingvo de reganta elito en Granda Bolgario kaj malaperis pro asimiligo fare de Balkanaj Slavoj. El ĝi travivis kelkaj prenitaj vortoj en diferaj Balkanaj kaj Hungara lingvo. Ankaŭ ekzemploj de tiu lingvo estas trovitaj en: Probable por Danubo-Bolgara lingvo ankaŭ uzatis bolgara runoskribo, sed tiuj skribaĵoj ankoraŭ ne estas deŝifritaj. Lingvo de avaroj probable estis tre proksima al la Danubo-Bolgara.
Volgo-Bolgara lingvo ekzistis ekde 8-a jarcento en Volgio. Kelkaj enskriboj en ĝi estas trovitaj en iama Volga Bolgario. Ili estas skribitaj en 13-a aŭ 14-a jarcento per araba skribsistemo.
La "bolgara lingvo" menciita fare de Maĥmud Kaŝgari en 11-a jarcento probable ne rilatas al la Volgo-Bulgara kaj havas nur iom da prenvortoj de ĝi.
Lützen
Historio
En 1632 okazis en Lützen la batalo de Lützen, grava batalo de la Tridekjara milito, en kiu mortis la sveda reĝo Gustavo la 2-a Adolfo.
Radostín
Nomon Radostín havas pluraj setlejoj:
Leonid Kravĉuk
Leonid Makaroviĉ KRAVĈUK (Леонід Макарович Кравчук; naskiĝis la, mortis la ) estis ukraina politikisto. Interalie, li estis la unua prezidento de Ukrainio de la 5-a de decembro 1991 ĝis la 19-a de julio 1994. Antaŭe, li estis Unua Sekretario de la Supera Soveto de la Ukraina SSR de la 23-a de julio 1990 ĝis la 5-a de decembro 1991.
NGC 2967
NGC 2967 (aliaj indikoj — UGC 5180, MCG 0-25-7, ZWG 7.20, IRAS09394+0033, PGC 27723) estas galaksio en konstelacio Sekstanto.
Lamagistère (stacidomo)
Lamagistère estas franca stacidomo sur linio - Sète-Ville, situanta en  Lamagistère, en departemento Tarn-et-Garonne, regiono.
Temas pri stacidomo de Société nationale des chemins de fer français (SNCF), priservata de trajnoj.
Ajnagrunda aŭtomobilo
Ajnagrundaj aŭtomobiloj (ĵipo, ekstervojaj aŭtomobiloj) estas aŭtomobiloj por veturi sur malfacilaj grundoj, ekster vojo kun firma glata surfaco (ekz. asfalta aŭ betona).
Ili estas uzataj ĉefe de soldatoj, ĉasistoj, en la agro- kaj forstokulturo kaj en motorsporto. Ili eĉ iĝas tre laŭmodaj ĉe la riĉaj etburĝoj, nur por la ŝajnigado. La terenaj aŭtoj estas parencaj al Sport-Utila Veturilo (Sports Utility Vehicle).
Mezurnombroj
Por la terena veturkapablo ekzistas karakterizaj mezurnombroj:
Jure
En la Eŭropunia juro, ajnaterena veturilo estas difinita kiel motorveturilo de internacia klaso N (kun tuta maso de ĝis 2 t) aŭ M kaj kun sekvaj ekipaĵoj:
Krom tio ekzistas preskriboj pri grunda libereco kaj trapenda angulo.
30421 Jameschafer
30421 Jameschafer estas tre malgranda, hela asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la far'de la teamo de la astronomia kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de James R. Schafer, mentoro de unu finalist(in)o de la Intel Science Talent Search (STS) de 2015, scienca konkurso por gelernantoj en lasta jaro de mezlernejo. Li estis instruisto ĉe la Montgomery Blair High School de Silver Spring (Marilando).
László Érckövi
ÉRCKÖVY László [e:rckøvi] estis hungara aktoro. Li estis naskita la 20-an de junio 1900 en Arad.
Kariero
László Érckövi debutis en Szeged en 1922. Ekde 1923 li ludis en Budapeŝto, precipe en la Városi Színház. En 1930 li estis ano de la Bethlen téri Színpad, ekde 1941 de la OMIKE, ekde 1947 de la Kamara Varieté. Li estis eminenta komikulo.
Kafoceremonio
Kafoceremonio (ቡና ማፍላት) estas proceso de pretigado kaj konsumado de kafo, transformiĝinta al rito. Ĝi estas aparte disvastiĝinta en la kulturo de Etiopio kaj Eritreo.
En tiuj landoj antaŭ kaj dum de iu ajn festo — ĉu ŝtata, religia aŭ familia — oni okazigas la kafan ceremonion. En ĉambro oni sternas surplanke freŝajn herbojn. Ordinare por tio estas uzataj «citrona» freŝodoranta herbo aŭ ĝardenkreso. Sur ilin oni disŝutas petalojn de rozoj, florojn de meskal-kamomiloj kaj ornamas per grandaj gladiolusoj.
Sur la herbon oni starigas nur certajn aĵojn: malvastgorĝan kruĉon el la nigra argilo, du braĝujojn (por akvoboligado kaj por incensoj, el kiuj ĉefaj estas olibano kaj santalo), pleton por rosti kafajn grajnojn, pistujon kaj pistilon por dispolvigi grajnojn.
Dum festenaj ceremonioj la etiopoj nepre surhavas porokazan tradician veston: blankan robon kun delikata kolora brodaĵo (ĉiam ĉeestas ornama kruco) kaj mantelon kun brodita bordero.
Ĝenerala priskribo
La verdaj kafograjnoj dum longa tempo estas akurate fritataj, ensorbante aromojn de la «citrona» herbo, olibano kaj santalo. Poste same akurate la grajnoj estas pistataj en pistujo. Dum ekbolas la akvo, oni elverŝas sur dispolvigitaj grajnoj akvon, kiu denove ekbolas. Oni aldonas iom da malvarma akvo, kio donas plian aromon al la kafo.
Poste oni enverŝas la kafon en tasetojn sen teniloj. Iam ili estis produktataj el kornoj kaj uzataj nur por kafo. En tiu tempo por transdoni tian taseton al honora gasto oni uzis specialan longtenilan konuson, plektitan el herboj.
Ordinare kafon preparas junaj virinoj. Iam tion faris nur virgulinoj, ĉar la rito estis forte ligita al la kulto de fekundeco. Ĉe la oromoj kaj la garioj kafograjnoj estas simbolo de riĉo, rikolto, bruta fekundeco, sano kaj abundo je infanoj.
Ĉe la oromoj
La kafograjnoj okupas centran lokon en la rito buna kala («oferita kafo»). Tiucele oni fritas ilin ĝis ili iĝis ĉerizkoloraj, poste miksas kun butero (simbolo de bovino kaj virina fekundeco) kaj zorgeme maĉas tiun miksaĵon. La grajnoj, aparte unuaj tri, estas zorgeme selektataj, dum selektanto ripetas: «Ho, Vaka, forĵetu de ni ĉiujn fiagojn, terurajn malsanojn, nigrajn denuncojn! Ho, Vaka, faru tiel, ke ĉiam multobliĝu homoj, generu brutoj, kresku rikolto». Poste oni starigas sur fajrujon specialan poton vaĉiti, kiu enhavas buteron kaj spicojn. Antaŭe ĝi devas esti zorgeme brilpurigita per folioj de plantoj, dediĉitaj al Vaka, supera dio de la oromoj. En fandigitan buteron oni ĵetas kafograjnojn kaj akurate kirlas ĉion per mallonga bastoneto. Dume oni preĝas: «Ho, Vaka, faru tiel, ke kresku ĉiuj niaj semitaĵoj, garu ilin je pereo, sendu al ni pluvon, sed ne ŝtormon».
Fakte temas pri rita imitado de koito, en kiu poto kun butero signifas vaginon kaj bastoneto rolas kiel peniso.
Bettwil
Pri la komunumo
Bettwil estas komunumo en la distrikto Muri de Kantono Argovio, Svislando. Ĝi havis 561 loĝantojn je la 31-a de decembro 2008.
Geografio
La komunumo Bettwil situas sura altebenaĵo ĉe la okcidenta flanko de la montoĉeno Lindenberg tri kilometrojn oriente de la Lago de Hallwil. La komunumo konsistas el sia ĉefvilaĝo Bettwil, kiu situas tute en la okcidento de la komunuma teritorio kaj el la setlejoj Königsberg, Brandholz kaj Guggibad. La du lastaj fakte situas oriente de la Lindenberg-kresto kaj tial jam apartenas al la valo de la rivero Bünz.
Najbaraj komunumoj
La komunumo Bettwil limas en nordo al Sarmenstorf, en nordoriento al Kallern, en oriento al Boswil, en sudoriento al Buttwil, en sudo al Schongau, kaj en okcidento al Fahrwangen.
Kafoceremonio
Ĉe la oromoj
Nun la oromoj rememoras, ke iliaj prauloj stokis buna kala en speciala ligna poto kune kun aliaj ritaj aĵoj en dekstra malantaŭa parto de domo. Dum geedziĝo patrino donis al fianĉino parton de buna kala, poste edzino regalis per ĝi sian patrinon. Samloke oni stokis potojn kun biero: grandan («patrino») kaj malgrandan (infano), el kiuj pli granda staris pli alte.
Bettwil
Trafiko
En Lencburgo en distanco de proksimume 20 km troviĝas ankaŭ la plej prokima aŭtovojalveturejo, nome al la svisa aŭtovojo A1.
Historio
La unua dokumenta mencio de Bettwil datiĝas el la jaro 924 kiel Petiwilare.
Dum mezepoko en Bettwil la Monaĥejo Einsiedeln kaj la Hospitalo Bremgarten posedis bienojn kaj poduone la rajton enkasigi la interezojn. De la jaro 1200 ĝis la jaro 1412, kiam la civitanoj de la komunumo liberaĉetis sin, la Senjoroj de Heidegg regis en Bettwil. Post la konkero de la Argovio fare de la Svisa Ĵurkomunumo la komunumo formis sub ĵurkomunuma suvereneco propran jurisdikcion kaj voktejon.
En marto 1798 francaj trupoj liberigis Argovion de la ĵurkomunuma servuteco kaj kreis la Helvetan Respublikon. Dum ties kvinjara daŭro Bettwil formis kune kun la vilaĝo Niesenberg komunumon en la distrikto Sarmensdorf de la tiama Kantono Baden. En 1803 la Kantono Baden estis integrita al la nova Kantono Argovio kaj Niesenberg samtempe de nove disigita de Bettwil kaj atribuita al Kallern. Ek de tiam Bettwil apartenas al la argovia distrikto Muri.
Kafoceremonio
Ĉe la oromoj
La oromoj opinias, ke la ceremonio buna kala ekzistis ĉiam kaj nome ĝi gardas la popolon. La kafo naskiĝas kaj mortas dum tiu ceremonio kaj feliĉigas per tio la popolon.
Interalie oni okazigis buna kala por forpelado de demonoj, por lukti kontraŭ fiaj demonoj zar kaj buda, en kiuj kredas preskaŭ ĉiuj etiopoj, inkluzive de islamanoj kaj monofizitoj.
Ĉe la garioj
Por tiu etno buna kala estas simbolo de la genta unueco kaj solidareco, do ĝi estas uzata pli vaste ol ĉe la oromoj. Ekde buna kala komenciĝas intertraktado pri kvereloj kaj konfliktoj. Buna kala estas simbolo de gastigemo dum renkontiĝo de komercistoj. Ĝi okazas ankaŭ dum epidemioj, sekegoj, morto de brutaro, antaŭ foriro por longa vojaĝo aŭ militiro. Dum pridiskutado de la geedza kontrakto svatoj alportas la kafograjnojn, parton de kiuj patrino de fianĉino fritas por la gastoj. Fakte buna kala estas parto de ĉiuj ritoj de tiel nomata vivociklo.
Por buna kala estas uzataj specialaj aĵoj: argila poto, lignaj tasetoj por frititaj kafograjnoj, kulero por kirlado, pistujo kaj pistilo — tute ĉizornamitaj (se lignaj) aŭ kun enpremita ornamaĵo (se argilaj). Ili estas stokataj en aparta domoparto, kie troviĝas ĉiuj sanktaĵoj.
4888 Doreen
4888 Doreen estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la usona astronomino Carolyn S. Shoemaker elde la Observatorio de la Monto Palomar, norde de San-Diego (Kalifornio, Usono).
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de Doreen Vingness Spellmann, bofratino de la malkovrintino.
Distrikto Monor
La Distrikto Monor (hungare Monori járás) estas distrikto en Hungario, en regiono Meza Hungario, en departemento Pest. Ĝi situas en Granda Hungara Ebenaĵo en la meza parto de la departemento (en la meza parto de Hungariio).