cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
OpenBSD
Libera programaro kaj libera dokumentado
Politiko de OpenBSD insistas pri malfermeco de la tuta dokumentado por ĉiu aparataro. En sia prezento en decembro 2006 De Raadt klarigis, ke sen ĝi "programistoj faras erarojn en peliloj" kaj ke "la sperto 'ho Dio, ĝi funkcias!' estas pli malfacile atingebla, kaj multaj programistoj simple kapitulacas". En sama prezento li diris, ke liverado de duumaj peliloj estas neakceptebla por OpenBSD — ili estas nekredindaj kaj "estas neniu maniero ripari ilin, se ili rompiĝas". Liverant-kontribuita fontokodo estas "apenaŭ akceptebla" kaj eĉ ĝi estas malfacile riparebla, se iuj problemoj okazas.
Licencado
Celo de projekto OpenBSD estas "subteni spiriton de originalaj Berkeley-Unix-kopirajtoj," kiuj permesis "relative senobstaklan distribuadon de Uniksaj fontoj.". Pro tio OpenBSD preferas kodon kun Internet-Systems-Consortium- (ISC-)licenco, kiu estas simpligita versio de originala BSD-licenco kun iom da teksto forigita, ĉar ĝi iĝis nenecesa post la Konvencio de Berno. Ankaŭ akceptitaj estas aliaj versioj de MIT-licenco kaj BSD-licenco. La kutime uzata GPL estas konsiderata tro restrikta. La projekto ne plu akceptas novan kodon sub ĝi aŭ aliaj licencoj. Krome, oni klopodas anstataŭigi jam ekzistantan kodon sub tiuj licencoj per ISC- aŭ BSD-licenca, kiam tia anstataŭaĵo ekzistas aŭ kiam kreo de ĝi ne estas nepraktike laboriga. En septembro 2007 la OpenBSD-teamo eĉ faris komencajn paŝojn por anstataŭigo de GNU Compiler Collection (GCC) per BSD-licenca Portable C Compiler (portebla C-tradukilo, PCC) fare de Anders Magnusson. Rezultoj de tiuj klopodoj de OpenBSD-teamo estas impresaj. Aparte notinda estas OpenSSH, forkaĵo de orignala SSH disvolvita ene de OpenBSD-projekto. Unue ĝi aperis en OpenBSD 2.6 kaj nun ĝi estas la plej populara vario de SSH, portita al multaj aliaj operaciumoj. Krome, menciindas disvolvo de fajroŝirmilo pf, kiu komenciĝis post movo de IPFilter al pli restrikta licenco. Ĝi unue aperis en OpenBSD 3.0 kaj nun ekzistas en DragonFly BSD, NetBSD kaj FreeBSD. Pli malfrue, OpenBSD anstataŭigis la GPL-licencajn ilojn bc, dc, diff, grep, gzip, nm, pkg-config, RCS, sendbug (parto de GNATS) kaj size per BSD-licencaj ekvivalentaĵoj. OpenBSD-programistoj ankaŭ kreis na OpenBGPD, OpenOSPFD, OpenNTPD kaj OpenCVS, BSD-licencajn alternativojn por ekzistanta programaro.
En junio 2001, pro disputoj pri ŝanĝo de licenco de IPFilter fare de Darren Reed, OpenBSD komencis sisteman licencan kontrolon de portaĵaj kaj fontaj arboj. Kodo de pli ol cent pakaĵoj en la sistemo estis trovita nelicencita, ambigue licencita aŭ uzata kontraŭ reguloj de licenco. Por pli rigora sekvo de licencoj, la teamo kontaktis ĉiujn kopirajto-posedantojn kiujn eblis. Iuj partoj de kodo estis forigitaj, aliaj anstataŭigitaj kaj aliaj, inluzive kursigilajn ilojn, mrinfo kaj map-mbone,, kiuj estis originale licencitaj fare de Xerox nur por scienca uzo, estis relicencitaj por ke OpenBSD povu daŭre uzi ilin. Ankaŭ dum tiu enketo oni forigis ĉiun programaron fare de Daniel J. Bernstein el la portaĵa arbo. Tiam Bernstein estis postulanta, ke ĉiuj modifoj en lia kodo estu aprobitaj fare de li mem antaŭ redistribuo, kaj la OpenBSD-teamo ne volis malŝpari tempon kaj laboron por tio. Tiu forigo kondukis al konflikto kun Bernstein, kiu sentis, ke forigo de lia programaro estis maljusta kaj vokis kiel ekzemplon la TTT-legilon Netscape, kiu estis multe malpli libera, sed tamen restis en portaĵa arbo. Pozicio de OpenBSD-teamo estis, ke kondiĉoj de licenco de Netscape, kvankam eĉ ne libera programaro, estis pli facile sekveblaj. Ili asertis, ke la deziro de Bernstein kontroli ĉiujn posteulojn de sia programaro, kondukos al ega kvanto de nenecesa laboro, kaj do forigo estis plej facila maniero ne kontraŭi liajn postulojn.
Sekureco kaj kodkontrolo
Nelonge post fondiĝo de OpenBSD projekti, Theo de Raadt ricevis proponon de programara kompanio nomata Secure Networks, Inc. aŭ SNI. Ĝi estis kreanta "ilon por kontrolo de reta sekureco" nomatan Ballista (poste renomita al Cybercop Scanner, kiam SNI estis aĉetita fare de Network Associates), kiu celis trovi kaj ataki eblajn truojn en komputila sekureco. Ĉar De Raadt mem havis grandan intereson pri sekureco, li akceptis proponon kaj la kunlaboro estis aparte utila antaŭ eldono de OpenBSD 2.3 kaj helpis difini ĉefan celon de la projekto: OpenBSD-programistoj provu krei kodon, kiu estu ĝusta, stabila kaj sekura, eĉ se por tio ili devos oferi facilecon, rapidon kaj funkcian riĉecon. Ĉar cimoj en OpenBSD iĝis pli kaj pli obskuraj kaj malfacile atakeblaj, la sekureca kompanio trovis ke la afera iĝis tro komplika kaj ne plu kost-efika. Post jaroj de kunlaboro ĝi la teamoj dispartiĝis.
Ĝis junio 2002, OpenBSD-retpaĝaro havis sloganon:
Kvin jaroj sen defora atakeblo en defaŭlta instalo!
En junio 2002, Mark Dowd el Internet Security Systems trovis cimon en OpenSSH kodo, kiu ebligis demando-respondan atakon. Tiu atakeblo en defaŭlta instalo de OpenBSD ebligis atakinton atingi root-konton defore, kaj estis ekstreme serioza pro vasta uzado de OpenSSH en multaj operciumoj tiatempe. Pro la problemo oni devis korekti la sloganon al:
Unu defora atakeblo en defaŭlta instalo post preskaŭ 6 jaroj!
La slogano restis senŝanĝa dum loga tempo. Nur en 13-a de marto 2007 firmao Core Security Technologies malkovris retan deforan atakeblon en OpenBSD. La slogano estis ŝanĝita al:
Nur du deforaj atakebloj en defaŭlta instalo post pli ol 10 jaroj!
Tiu ĉi aserto estas kritikita, ĉan defaŭlta instalo de OpenBSD ne multon inkluzivas, kaj el portaĵa arbo instaleblas programoj kun aliaj trovitaj vundebloj. Tamen, ĉar la slogano referas nur al defaŭlta instalo, ĝi estas formale korekta. Unu el fundamentaj ideoj de OpenBSD estas ke la sistemo estu simpla, travidebla kaj defaŭlte sekura. Minimumaj defaŭltoj de OpenBSD sekvas standardon de komputila sekureca praktiko, kio postulas aktivigon de kiom eblas malpli multe da servoj. Krome, malfermita fontokodo kaj konstanta sekureca kontrolo estas gravaj elementoj de sekura sistemo.
OpenBSD enhavas grandan nombron de ecoj por pli bona sekureco, inkluzive ŝanĝoj en API kaj ilaro, kiel arc4random, issetugid, strlcat, strlcpy kaj strtonum funkcioj kaj ilo por statika analizo de kodo, teknikoj protekto de memoro kiel ProPolice, StackGhost, la W^X (^ signifas logika neinkluziva aŭo) sistemo de protekto de memorpaĝado, samkiel ŝanĝoj en malloc. Ankaŭ estas multaj kriptografiaj kaj hazardigaj utilaĵoj. OpenBSD uzas Blowfish-ŝifron por ŝifrigo de pasvorto. Por redukti riskon de miskonfiguro, ebliganta eskalacion de priveligioj, multaj programoj estas reskribataj kaj adaptitaj por separigo de priveligioj, revoko de priveligioj kaj chroot. OpenBSD estas unua sistemo, kiu ekuzas separigon de priveligioj - la teknikon, inspiritan de principo de la plej malgranda priveligio. En ĝi la programo disiĝas je du aŭ pli partoj, el kiuj unu performas priveligiitajn operaciojn kaj la aliaj performas taskojn, kiuj ne bezonas priveligiojn. Revoko de priveligioj estas simila maniero, kiu postulas ke la programo aŭ parto de programo ĉiam perdu la priveligiojn, se kuranta tasko ne bezonas ilin. Chroot estas Uniksa servo, kiu ligas ĉiun aktivecon de programo al certa zono de dosiersistemo, malebligante iun atingon al io ekster tiu zono. La programistoj aplikis tiujn ecojn al OpenBSD-versioj de komunaj aplikaĵoj, inkluzive tcpdump kaj Apache retservilo - la lasta estas ege ŝanĝita de la originala pro licencaj problemoj de Apache 2.* serio kaj baziĝas je versio 1.3.29. La projekto kontinue kontrolas kodon kaj serĉas por problemoj. Programisto Marc Espie priskribis la laboron kiel "nefinia … pli temas pri la procezo ol pri iu aparta cimo". En sama intervuo li priskribis kutiman procedon, kion oni okazigas post trovo de cimo. Tio inkluzivas traserĉon tra tuta fonta arbo por samaj aŭ similaj problemoj, "provon eltrovi necesajn ŝanĝojn de dokumentado" kaj enketo ĉu eblas "ŝanĝi la kompililon por ke ĝi avertu kontraŭ tiu ĉi problemo". Kune kun DragonFly BSD, OpenBSD estas unu el du liberaj operaciumoj, kiuj strebas konverti ĉiun K&R C-kodon al ANSI C. Tio ne kondutas al iuj funkciaj ŝanĝoj, sed igas la kodon pli legebla kaj komprenebla. La standarda formo de kodo estas la Kernel Normal Form, kiu postulas rigorajn standardojn de kiel la kodo devas aspekti por esti plej facile komprenebla kaj riparebla. La standardo aplikiĝas al la tuta kodo antaŭ inkludo en la baza operaciumo. Ekzistanta kodo estas aktive prilaborata por akordi kun la postuloj.
Linus Torvalds, kreinto de Linukso, kritikis la alvenon de OpenBSD programistoj kaj asertis, ke pli granda parto de laboro venu al riparo de ĝeneralaj cimoj ol al sekurecaj problemoj, ĉar nerilataj al sekureco cimoj estas multoble pli multaj ("la enuaj normalaj cimoj estas _ege_ pli gravaj, simple ĉar estas multe pli da ili"). En 15-a de julio 2008 li akre atakis la politikon de OpenBSD: "Ili tiom multe zorgas pri sekureco, ke ili preskaŭ agnoskas, ke nenio alia gravas por ili." . OpenBSD-programisto Marc Espie komentis al tiu atako: "Tio ĉi estas tute misinformita opinio … [Fikso de normalaj cimoj] estas ĝuste kion faras la OpenBSD projekto, tutan tempon". Alia programisto de la teamo, Artur Grabowski, diris: "La plej ridinda parto de tio estas … ke li [Torvalds] diris ĝuste samajn aferojn ni diras."
Polemiko pri "Malantaŭa pordo"
Je la 11-a de decembro 2010 Gregory Perry sendis retpoŝtmesaĝon al Theo de Raadt, en kiu li asertis, ke antaŭ 10 jaroj la FBI pagis al kelkaj tiamaj OpenBSD-programistoj por enmeti "malantaŭan pordon" (t.e., speciale lasitan vundeblon, kiu povu doni neaŭtoritatan atingon al la sistemo) en kriptografian subsistemon de OpenBSD. Theo de Raadt publikigis la mesaĝon en dissendlisto openbsd-tech kaj proponis relegi kaj testi kodon de IPsec subsistemo. Malgraŭ ĝenerale skeptika respondo de Theo kaj aliaj programistoj, tiu ĉi akuzo kaŭzis grandan ondon de polemiko, ĉar kodo el OpenBSD IPSec ekzistas en multaj aliaj projektoj, inkluzive tiaj gravaj projektoj kiel FreeBSD, Mac OSX kaj Linukso. Theo invitis ĉiujn programistojn memstare revizii la kodon, sed dum la sekva semajno neniuj novaj vundebloj estas trovitaj.
Jason Wright, unu el programistoj menciataj en originala akuza mesaĝo, akre neis la akuzaĵoj kaj nomis ilin "urba legendo" Krome, li diris, ke en la priskribita tempo li eĉ ne laboris pri IPSEC subsistemo. Alia menciito Scott Lowe diris ke li entute ne estis programisto kaj nur partoprenas en disvastigo kaj propagando de la sistemo. "Neniam en mia vivo mi kontribuis eĉ unu linion de kodo al OpenBSD; mia advokatumo estas nur pro mia ŝato de la projekto" - diris li. Dag-Erling Smørgrav, FreeBSD programisto el Norvegio, metis en sian blogon proponon pagi $100 al la unua persono, kiu montros la "malantaŭan pordon" en OpenBSD IPSec, kaj alian $100 se la sama vundeblo ekzistas en FreeBSD, kaj alian $100 se la sama vundeblo ekzistas en "sekurece-krita porcio de Linuksa kerno". En komentoj por tiu ĉi blogaĵo, multaj teamoj kaj individuaj programistoj promesis aldoni siajn monojn al la prezo, do, se la "pordo" vere ekzistas, la trovinto ricevos konsiderindan sumon de mono. Nun en 2016 la prezo restas nepretendata.
Uzoj
Sekurecaj atingoj de OpenBSD, defaŭlta kriptografio kaj pf-fajroŝirmilo faras ĝin grava por industrio de komputila sekureco. Aparte ĝi uziĝas por aparataj fajroŝirmiloj, invadodetektiloj kaj kluzoj de VPN. Oni ofte uzas ĝin por gravaj serviloj, kiuj enhavas gravan informon kaj devas protekti sin de kodrompistoj kaj DoS-atakoj. Krome, pro enhavo de programo spamd, ĝi estas uzata en spamfiltriloj.
Ĉar BSD-licenco de malpermesas inkludon de kodo en komercaj fermitaj aplikaĵoj, kelkaj neliberaj komercaj sekurecsistemoj estas bazitaj je OpenBSD, inkluzive Profense de firmao Armorlogic ApS,, AccessEnforcer de Calyptix Security, GeNUGate kaj GeNUBox de GeNUA mbH, RTMX O/S de RTMX Inc,, syswall de Syscall Network Solutions AG, HIOBMessenger de topX, kaj variaj securecaj aplikaĵoj de .vantronix GmbH.. El tiuj, nur GeNUA, RTMX, kaj .vantronix redonis kontribuaĵojn al OpenBSD-projekto: GeNUA helpis al subteno de SMP sur i386-platformo, RTMX helpis atingi pluan POSIX-akordon de la sistemo, kaj .vantronix kontribuis al retumo kaj ŝarĝbalancumado. Krome, de OpenBSD devenas kelkaj liberaj operaciumoj, inter kiuj plej rimarkeblas Anonym.OS, MirOS BSD, ne plu disvolvata ekkoBSD, MicroBSD kaj Gentoo/OpenBSD. Aldone, Microsoft uzis multon de kodo el OpenBSD en sia ilaro Microsoft Windows Services for UNIX, ekstendo por Windows donanta iun Unix-similan funkciecon al ĝi. Originale ĝi baziĝis je 4.4BSD-Lite. Core force, komerca sekureca aplikaĵo por Windows, baziĝas je pf-fajroŝirmilo el OpenBSD. Krome, OpenBSD en iu formo uziĝas por operaciumoj de integraj sistemoj, kiel OpenSoekris kaj flashdist; kune kun iloj kiel nsh, ili ebligas kreon de integraj aparatoj, similaj al tiuj de Cisco
OpenBSD venas kun fenestra sistemo X. Post ŝanĝo de licenco de XFree86, ĝi inkluzivas pli modernan X.Org-servilon; pli olda XFree86 3.3 ankaŭ instaleblas por malnovaj kaj ne plu subtenataj vidkartoj. Kun tiuj oni povas instali labortablan medion kaj/aŭ X-fenestradministilon kaj uzi ĝin por personaj komputiloj. La portaĵa arbo de OpenBSD enhavas multajn popularajn ilojn por labortablo, inkluzive GNOME, KDE kaj Xfce; retumilojn Konqueror, Mozilla Firefox kaj Opera; kaj plurmediajn programojn MPlayer, VLC Media Player kaj xine. Aldone, multaj grafikaj programoj kompileblas el fontokodoj por aliaj POSIX-kongruaj operaciumoj. Krome, estas tavolo de kongrueco, kiu ebligas transferon de duuma kodo al OpenBSD el aliaj operaciumoj, kiel Linukso, FreeBSD, SunOS kaj HP-Ŭ. Tamen, malgraŭ parta subteno en X.Org, akcelita 3D-grafiko ne estas subtenata en OpenBSD. Laboro por funkciigo de Direct Rendering Manager, Uniksa ilaro por 3D-akcelado, sur OpenBSD komencis en versio 4.3
Oni iam kritikas na OpenBSD por ke ĝi estas fokusita je sekureco, dum uzebleco kaj funkcia riĉeco pro tio suferas. Testoj de Felix von Leitner pri rapideco kaj ekstendebleco montris ke OpenBSD posteniĝas de aliaj operaciumoj. Responde, uzantoj kaj programistoj de OpenBSD kritikis ĝustecon de metodologio de von Leitner. Laŭ ili, kvankam rapido estas grava, plej gravaj aspektoj estas sekureco kaj stabileco. Programisto Nick Holland komentis: "Tio ĉio venas al demando kion vi konsideras grava.". Krome, OpenBSD estas relative malgranda projekto, kompare al FreeBSD kaj Linux, kaj ĉar estas nur malmulte da programistoj, ilia tempo pli racie estu malŝparita al sekurecaj problemoj ol rapido. Krom tio ĉio, kritikoj diras, ke en OpenBSD mankas facile uzeblaj konfiguriloj, en defaŭlta instalo kaj la instalilo estas "sparta" kaj "timiga". La problemo estas sama kiel pri rapido: OpenBSD-komunumo preferas fokusi al sekureco, stabileco kaj simpleco. Kiel diris unu el testuloj, "administro de ultra-sekura sistemo povas postuli iom da laboron".
Distribuo kaj merkato
OpenBSD estas senpage akirebla per multaj manieroj: oni povas anonime atingi la fontokodon el CVS aŭ CVSup aŭ elŝuti jam kompilitajn pakaĵojn per FTP aŭ HTTP. Prepakitaj KDoj aĉeteblas kontraŭ malgranda prezo en retmagazenoj. La KDoj enhavas, krom la operaciumo mem, algluaĵojn kaj rekordon de tema kanto de la versio. Tio estas unu el malmultaj fontoj de mono por OpenBSD-projekto, kiu venas al pripago de rettrafiko, aparataro kaj aliaj elspezoj de la projekto. Ĝis versio 4.2 nur malgranda baza instalo elŝuteblis en ISO-formato. Ekde OpenBSD 4.2 oni povas elŝuti kompletan imagon de instala KD.
kiel multaj aliaj operaciumoj, OpenBSD uzas portaĵojn kaj pakaĵojn por facila instalado kaj administrado de programoj, kiuj ne estas parto de baza operaciumo. Originale ĝi baziĝis je portaĵa arbo de FreeBSD, sed eventuale apartiĝis kaj nun estas tute aparta. Krome, ekde versio 3.6 multaj pakaĵmastrumiloj estas anstataŭigitaj per pli potencaj kaj rapidaj variantoj, skribitaj en Perl fare de Marc Espie. Kontraste al FreeBSD, la sistemo de portoj de OpenBSD estas nur fonto, el kiuj kreiĝas pakaĵoj. Pakaĵoj estas amaskompilataj fare de OpenBSD-teamo kaj elŝuteblas post ĉiu eldono. Krome, unikeco de OpenBSD estas tio, ke ĉiuj portaĵoj estas disvolvataj kaj eldonataj kune kun ĉiu versio kaj ne kunporteblas kun la aliaj - ekzemple, pakaĵoj por versio 3.7 ne funkcios por 3.6 kaj male. Tio kondutas al pli travidebla kaj stabila disvolvprocedo, sed ankaŭ rezulte la programoj ne estas la plej lastaj versioj.
Ĉirkaŭ la tempo de eldono de OpenBSD 2.7, oni anstataŭigis Beastie, originalan BSD-maskoton, per fiŝo Puffy. En OpenBSD-teamo oni diras, ke Puffy estas el familio Tetraodontidoj (angle pufferfish), sed tiuj pli spertaj pri biologio diras, ke li pli similas al Diodontido (angle pocupinefish), ĉar Tetraodontedoj ne havas dornojn. Oni unue elektis la fiŝon pro ekuzo de Blowfish-ŝifralgoritmo en OpenSSH. Puffy rapide gajnis popularecon pro sia simpatia aspekto kaj distingo de kutima BSD-demono. Unue li aperis publike en OpenBSD 2.6 kaj ekde tiam aperis multfoje en bildetoj sur t-ĉemizoj kaj afiŝoj, plej ofte en iuj parodiaj aspektoj. Tiuj inkluzivas, ekzemple, Puffiana Jones, "fama kodumologiisto kaj aventurulo, kiu serĉas por perdita RAID"; Puffathy, "malgranda knabino el Alberta, kiu devas labori en Taiwan"; Sir Puffy de Ramsay, "liberigulo, kiu, kun Malgranda Bob de Beckley, ŝtelis de la riĉaj kaj disdonis al ĉiuj"; kaj Puff Daddy, "fama repisto kaj politikisto".
Post kelkaj eldonoj, OpenBSD gajnis famon pro memorindaj kantoj, kiujn la teamo kreas por ĉiu nova versio, kaj interesa komedia arto. Ekde OpenBSD 3.0, oni produktas la KDojn, eldonkantojn, afiŝojn kaj t-ĉemizojn en unu stilo por la versio. Ofte la materialon kontribuas Ty Semaka el Plaid Tongued Devils. Komence la materialoj estis pli humuraj kaj ne tre seriozaj, sed eventuale la koncepto evoluis kaj ili iĝis grava parto de advokateco por OpenBSD. Ĉiu eldono klarigas iun koncepton el politiko kaj ideologio de OpenBSD, kvankam ofte tra parodio, Pasintaj temoj inkludis: en OpenBSD 3.8, Hackers of the Lost RAID, parodio pri Indiana Jones ligita al novaj RAID-iloj, aperintaj en tiu eldono; The Wizard of OS, en OpenBSD 3.7, bazita je kreaĵoj de Pink Floyd parodio de The Wizard of Oz, aludanta al plibonigo de subteno de sendrata aparataro; kaj en OpenBSD 3.3 Puff the Barbarian, inkluzivis kanton en maniero de ŝtonroko de 1980-aj jaroj kaj parodion al Conan the Barbarian, aludantan al libera dokumentado.
Krom la sloganojn por novaperantaj versioj, la projekto ofte produktas aliajn popoldirojn, kiel "Ni sendas script kiddies al /dev/null ekde 1995", "Funkcia, sekura, libera - elektu iujn 3", "Defaulte sekura" kaj kelkaj enulaj sloganoj nur troveblaj sur t-ĉemizoj de fermitaj programistaj kunvenoj kiel "Sekureco kontraŭ la ege pli malgranda prezo ol krozmisilo" kaj bildo de olda oktopodo, kiu diras "Shut up and hack!"
Libroj
Pri OpenBSD publikiĝas granda kvanto de (plejparte anglaligvaj) libroj. La plej rimarkindaj estas:
Lilbrusta koracio
La Lilbrusta koracio, Coracias caudata, estas birda membro de la familio de koraciedoj, kiu reproduktiĝas tra tropika Afriko sude de Saharo, kaj precipe ekde Etiopio, tra Orienta Afriko, al Angolo kaj ĝis nordo de Sudafriko, kaj en la sudo de Arabio, preferante malfermajn arbarojn kaj savanon; ĝi ne ĉeestas lokojn senarbajn. Ĝi estas unu el la plej kolorbuntaj birdoj kaj eble la plej bunta inter koracioj.
Aspekto
Ili estas grandaj birdoj 28 al 36 cm longaj kun enverguro de 50 cm kaj 104 gr pezaj mezaveraĝe (el 87 ĝis 135 g). Ambaŭ seksoj estas similaj laŭ koloroj. Kiel ĉe aliaj koracioj, ili estas brunecaj dorse kaj bluecaj ĝenerale, sed ĉe tiuj ĉi ĉio estas multe pli bunta. Supra kapo, nuko kaj ventro estas brilbluverdaj kun metalaj brilegoj. La hela ĉirkaŭbeka zoneto ĉe aliaj koracioj, ĉe tiu ĉi estas pli ampleksa kaj eksploda kiel helecaj plumetoj kiuj kontrastas kun la koloraj partoj. Sub la nigra traokula strio estas oranĝbruneca zono, kiu iĝas en la kolo kaj ĉefe en brusto de belega koloro el rozkolora al viola, kio nomigas la specion. Krome tiu lila brusto forte kontrastas kaj kongruas kun bluverdeca ventro, separita de klara limo en duono de la subaj partoj.
La dorso estas bruneca, kiel ĉe aliaj koracioj estas granda parto de la supraflugiloj estas blueca, kio estas videble eĉ ripoze en ŝultro kie la brilblua parto estas multe pli ampleksa ol ĉe aliaj koracioj kaj eĉ pli sube. Ankaŭ la pugo estas lilvioleca. La vosto estas longa danke al du longegaj verdecaj vostoplumoj.
La beko estas tre fortika, kiel ĉe aliaj koracioj.
Kutimoj
Tiu specio estas migranta nur en parto de la teritorio. Ili estas tre teritoriaj kaj markas sian reproduktejon aŭ manĝejon kaj per la bunta plumaro kaj per akrobataj flugoj suprenflugante kaj falante kiel plumobulo kun fermitaj flugiloj.
Kutime troviĝas sola aŭ laŭ paroj, ripoze videblega sur arboj, fostoj aŭ aliaj altaj rigardejoj, el kiuj gvati insektojn, lacertojn, skorpiojn, helikojn, ranojn, etajn birdojn kaj rodulojn ĉirkaŭe je grunda nivelo. Se tiu esta tro granda, ĝi revenas kun tiu al la gvatejo, kie frapas ĝin antaŭ engluto.
Nestumado okazas en natura arbotruo, kie la ino demetas 2–4 ovojn, kiujn kovos ambaŭ gepatroj, kiuj estas tre agresemaj defende de sia nesto, kontraŭ rabobirdoj aŭ aliaj birdoj. Dum la reprodukta sezono la masklo altege superflugas, descendante en turniĝoj kaj merĝoj, dum akra korveca kriado.
Tiuj birdoj foje ripozas sur formikejoj kaj permesas la formikojn trakuri ilin por purigado el restaĵoj aŭ mortaj ĉeloj de plumoj.
Bystré
Nomon Bystré havas pli da municipoj:
György Markos
György Markos [djordj markoŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo Markos György estas hungara aktoro, humuristo, parodiisto, instruisto. Lia origina familia nomo estis Markstein, lia patro estis József Markos.
György Markos naskiĝis la  en Budapeŝto.
Seine-et-Oise
Seine-et-Oise [sɛ.n‿e waz] estas eksa departemento de Francio. Ĝi situis en la okcidenta parto de Francilio kaj ricevis sian nomon de la riveroj Seine (Sejno) kaj ĝia alfluanto Oise (Uazo), kiuj konverĝas sur ĝia teritorio.
Ĝi havis areon de 5659 km2 kaj la censo de 1801 atribuis al ĝi loĝantojn.
Ĝi estis limigita norde de la departemento, oriente de tiu de Seine-et-Marne, sude de tiu de Loiret, kaj okcidente de tiuj de Eure kaj Eure-et-Loir. En la interno estis la departemento, kiu inkluzivis Parizon, kaj kiu estis tute ĉirkaŭita de Seine-et-Oise.
Historio
La departemento estis kreita la, kun prefekturbo en Versailles.
La administra reformo de la forigis la arondismentojn de Étampes kaj Mantes, kvankam ĉi lasta estis restarigita en 1943.
La estis kreitaj novaj arondismentoj, kun subprefekturboj en, Palaiseau, Le Raincy kaj Saint-Germain-en-Laye.
La estis publikigita leĝo pri administra reorganizado de la pariza regiono, kiu planis la kreon de novaj departementoj. Ĉi tiu normo estis ellaborita per la dekreto de la kiu organizis la komencon de la novaj departementoj en la sekvaj tri jaroj. Tiel, la estis forigita la arondismento de Corbeil-Essonnes, tiu de Étampes estis restarigita, kaj estis kreitaj la novaj prefekturboj —estontaj departementaj ĉefurboj— de, Pontoise kaj Versailles —ĉi lasta respondeca pri nova teritorio— kaj la arondismento de Argenteuil.
La estis forigita departemento Seine-et-Oise. Ĝia teritorio estis dividita inter Essonne (198 j), Hauts-de-Seine (9 komunumoj), Seine-Saint-Denis (16 komunumoj), Val-de-Marne (18 komunumoj), Val-d'Oise (185 komunumoj) kaj Yvelines (262 komunumoj).
Departemento Yvelines, kies prefekturbo estas tiu de la antaŭa Seine-et-Oise, konservis la departementan numeron 78.
Unio de Raciismaj Ateistoj kaj Agnostistoj
Ekde 1991 UAAR promociis en Italio la difuzon de ateismaj kaj agnostismaj ideoj, operaciis por komplete nereligia Ŝtato kaj batalas kontraŭ ajna priviliegio koncedita al la Roma Katolika Religio kaj kontraŭ ajna diskriminacio de nekredantoj. UAAR laboras per multaj manieroj:
La UAAR anas kaj representas Italion de la Eŭropa Humanisma Federacio (EHF), la unio de la eŭropaj lajka-humanismaj asocioj kaj de la Internacia Humanista kaj Etika Unio (IHEU).
Ekde la naskiĝo de la asocio, la UAAR lanĉas diskutojn, manifestaciojn, kunevnojn kaj aliajn eventojn ĉefe pri la antaŭenigo de la ne-religieco de lo ŝtato kaj de siaj institucioj.
Gábor Bojár
Gábor Bojár, laŭ hungarlingve kutima nomordo Bojár Gábor estas hungara entreprenisto, komputikisto.
Gábor Bojár naskiĝis la en Budapeŝto.
Biografio
Gábor Bojár akiris fizikistan diplomon en Scienca Universitato Loránd Eötvös en 1973, poste li estis programisto en geofizika instituto ĝis 1981. Intertempe en 1978 li inventis programon por tablaj komputiloj, kie li aperigis geologiajn strukturojn, pli frue ili estis videblaj en ĉabraj komputiloj. En 1982 li fondis kun iu propran firmaon, kiu prezentiĝis en 1983 en mondekspozicio de komputiloj en Munkeno. En 2016 lia programo estis uzata en 80 landoj kun 200 mil da uzantoj. En 1998 li fondis laborejon en Óbuda, en 2007 anglalingvan instituton kun rango de privata universitato. Li ricevis premiojn inter 1997-2016.
Obdach
Obdach estas komunumo de Aŭstrio. Ĝi apartenas al la federacia lando Stirio kaj al la distrikto Murtal. Fine de en la komunumo vivis.
Frazelemento
Konsiderante la vortojn laŭ ilia funkcio en frazo, oni nomas ilin frazmembroj aŭ frazelementoj. Oni distingas la sekvantajn frazelementojn:
Subjekto
Subjekto estas tio, pri kio oni asertas plenumon de ago aŭ havon de stato:
Objekto
Objekto estas vorto esprimanta ion, al kio la ago rekte direktiĝas:
Adjekto
Adjekto estas vorto esprimanta la cirkonstancojn, inter kiuj okazas la ago. Ĝi povas esti
Apozicio
Apozicio estas substantivo karakterizanta substantivon:
Suplemento
Suplemento estas ĉia alia karakterizilo rilatanta al ia frazelemento escepte de la predikato. Suplementojn povas havi
Laŭ la formo ili povas esti:
Predikativoj
Predikativoj estas vortoj karakterizantaj frazelementon helpe de predikato (aŭ kopulo). Ili povas karakterizi la subjekton (ŝi estas bela); tio estas la subjekta predikativo. Krome ekzistas adjekta predikativo, kiu karakterizas samtempe la subjekton kaj la agon (ŝi dancas nuda). Predikativo estas komuna nomo de vortoj predikataj, kiuj povas esti: La predikata adjektivo alprenas formon adverban, se la frazo estas sensubjekta: Estas varme.
Rimarkoj
Konsiderante la vortojn laŭ ilia speco, oni nomas ilin parolelementoj (substantivo, pronomo, adjektivo, verbo, adverbo, numeralo, artikolo, prepozicio, konjunkcio, subjunkcio, interjekcio).
Ossès - Saint-Martin-d'Arrossa (stacidomo)
Ossès - Saint-Martin-d'Arrossa (Ortzaize - Arrosa) estas franca stacidomo sur linioj -  kaj Ossès - Saint-Martin-d'Arrossa - Saint-Étienne-de-Baïgorry, situanta en  Saint-Martin-d'Arrossa, apud Ossès, en departemento Pyrénées-Atlantiques, regiono Nova Akvitanio.
Frazelemento
Rimarkoj
Ekzistas funkcio, kiu povas esti esprimita jen en formo de objekto, jen en formo de prepozitiva adjekto (oni sciigis tion al li; oni sciigis lin pri tio). Tian adjekton, kiu estas transformebla en objekton rektan, oni povas nomi nerekta objekto.
Ossès - Saint-Martin-d'Arrossa (stacidomo)
Temas pri stacidomo de Société nationale des chemins de fer français (SNCF), priservata de trajnoj Nova Akvitanio.
Frazelemento
Rimarkoj
Subjekto, objekto kaj adjektivo rilatas al la predikato. Al ĉiu el ili povas rilati frazelementoj, kiujn oni povas nomi karakteriziloj. Tiaj karakteriziloj estas epitetoj, apozicioj, suplementoj kaj predikativoj.
Atributo ŝajnas termino evitinda, ĉar en diversaj lingvoj oni ĝin komprenas jen epiteto, jen predikativo.
Carl Wictor Sjögren
Carl Wictor SJÖGREN (naskiĝis la 12-an de januaro 1879 en Karlstad) estis sveda asekura oficisto kaj urba konsilanto en Sundsvall. Li esperantistiĝis en 1904 kaj estis delegito de UEA de 1910 ĝis 1929. Sjögren estas kunfondinto de la Amika Rondo en Sundsvall, 1927. Li gvidis prelegojn kaj kursojn, interalie de eksterlandaj esperantistoj, kaj verkis artikolojn.
NGC 2104
NGC 2104 (aliaj indikoj — ESO 205-2, AM 0545-513, IRAS05459-5133, PGC 17822) estas galaksio en konstelacio Pentristo.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Otto Simon
Otto SIMON (naskiĝis la 7-an de januaro 1876 en Vieno, mortis la 4-an de aprilo 1941 en Usono) estis aŭstra juda pioniro de la Esperanto-movado, instruisto pri matematiko kaj fiziko ĉe la germanlingva gimnazio en Uherské Hradiště (tiam Ungarisch Hradisch) kaj poste ĉe la Nova Komerca Akademio en Vieno. Li estis la prezidanto de Aŭstria Laborista Ligo Esperantista inter 1925-1930 kaj 1931-1932.
Vivo
Post finstudo ĉe gimnazio per abituro kaj kelkjara laborado en Uherské Hradiště, li revenis al Vieno kaj tie edziĝis al la judino Anna Gersuny, kun kiu li havis tri infanojn: Josef (naskiĝis la 24-an de majo 1912), Hanna (edziniĝinta Povlsen) kaj Walter (naskiĝis la 8-an de aprilo 1918). La familio vivis en la strato Billrothstrasse 31 en la distrikto Vieno XIX.
Esperantisto
Simon esperantistiĝis en 1902, post legado de revuo de la franca matematikisto Charles Méray. Dum tiu tempo li amikis kun la hungaro Johan Schröder, kiu estis la iniciatinto de esperanto-propagando en Vieno, kaj kun lia ĉefa helpanto Fred Ahlgrimm. Tiuj du kun malmultaj amikoj ĉiusemajne kunvenadis en restoracio en la viena strato Schauflergasse por ekzercadi Esperanton - kaj Simon, jam kiel juna gimnazia instruisto en Uherské Hradiště, kelkfoje vizitis ilin. Sian postenon en Uherské Hradiště, kie li instruis ekde 1898, li ne ŝatis kaj sentis sin en la urbo solulo kaj malfeliĉa - interalie ĉar li estis socialisto sed ne trovis en sia ĉirkaŭaĵo samideanojn; precipe tio igis lin teni korespondajn kontaktojn kun esperantistoj.
Kontakton li tenis ankaŭ kun la Unua societo de aŭstraj esperantistoj fondita en 1901 en Brünn (Brno). Ekzemple dimanĉe la 20-an de novembro 1904 li tie prelegis je la 14-a horo kadre de prelegserio pri la monda lingvoproblemo en la domo de la societo ĉe strato Ferdinandsgasse (hodiaŭ Masarykova) n-ro 22 kaj poste ekde la 17-a horo li parolis pri „la nuna stato de la monda lingvoproblemo“ en la festsalono de la lernejo en Malnova Brno.
Antaŭ la unua mondmilito
Kiam en 1905 okazis en Boulogne-sur-Mer la 1-a Universala Kongreso de Esperanto, Simon kaj Schröder partoprenis ĝin kaj estis la solaj reprezentantoj de la germanlingva parto de tiama Aŭstrio. Dum la kongreso li elektiĝis membro de la Lingva Komitato. Ekzistas foto farita dum la kongreso sur kiu aperas Otto Simon kaj kelkaj aliaj esperantistoj kune kun la geedzoj Zamenhof.
Simon revenis en Vienon en 1907 kiam li tie ricevis instruistan postenon ĉe la Nova Komerca Akademio. Tie en la aŭstra ĉefurbo, inter la germanlingvaj aŭstroj kun kiuj li identiĝis, li sentis sin multe pli feliĉa ol en Uherské Hradiště kaj eĉ deklaris al la lerneja direktoro ke li pretas en Vieno labori sub ajnaj kondiĉoj; lian deklaron "Prefere pavimi en Vieno, ol direktori en Uherské Hradiště" la viena direktoro poste rememorigis al li kiam li vane postuladis salajran plialtigon. La Universalan Kongreson en Ĝenevo en 1908 li jam partoprenis kiel vienano.
Dum la unua mondmilito nur kelkaj povis daŭrigi la esperanto-aktivadon en Aŭstrio, kaj inter tiuj estis ankaŭ Otto Simon, kiu en 1916 gvidis esperanto-kurson en la Nova Komerca Akademio en Vieno, kie li tiam laboris instruante.
Post la unua mondmilito
En la postmilita tempo, kiam la aŭstria monarĥio disfalis, Otto Simon aktivis plu en la Esperanto-movado de la nova ŝtato Aŭstrio. Kiam la 6-an de januaro 1923 estis fondita ties nova tutlanda organizo sur neŭtrala bazo, la Aŭstria Esperanto-Delegitaro, kune kun Schamanek kaj Bartel fariĝis Simon unu el ties prezidantoj.
Kiam en 1924 okazis en Vieno la 16-a UK, Simon estis en ties LKK. Ekde 1925, kiam estis starigita la ŝtata ekzamena komitato pri esperanto, li estis ties membro. Plu li aktivis kiel gvidanto de la laborista Esperanto-movado en la Aŭstria Laborista Ligo Esperantista, kies prezidanto li inter 1925 kaj 1930, kaj denove de 1931 ĝis 1932 estis.
Ekzilo
En 1933 Simon eksiĝis el Germana Esperanto-Asocio, pro ties "samdirektiĝo" Hitlera, kaj samjare pro la nazia minaco ekziliĝis.
Lia filo Josef, kiu kiel infano pasigis parton de la unua mondmilito en rifuĝejo en Danio, fuĝis al tiu lando denove post aresto en 1937 kaj sukcesis tie ekhavi enirvizojn por siaj gepatroj kaj gefratoj. Tial en la aŭtuno de 1938 Otto Simon kun sia familio fuĝis el Aŭstrio al Danio, kaj poste pluiris en Usonon tra Rusio kaj Japanio (kie lin gastigis japanaj esperantistoj ĝis kiam li povis enŝipiĝi). En Usono li mem tamen ne tro longe vivis, ĉar baldaŭ, la 4-an de aprilo 1941, atingis lin tie la morto.
Idaro
Allan K. SIMON, alia filo de Josef Simon kaj nepo de Otto Simon, estas aktiva esperantisto, delegito de UEA en Kalgario (Kanado) kaj komitatano A de UEA por Kanado. Li laboras kiel sistemanalizisto.
Verkaro
Otto Simon estis aŭtoro de propaganda broŝuro (1911) kaj unu el la ĉefkunlaborantoj de la Enciklopedio de Esperanto. Li kunlaboris je la periodaĵoj Lingvo Internacia, La Revuo, Marto, Tra La Mondo, Danubio, Germana Esperantisto, Informaj Raportoj kaj La Socialisto (kies eldonanto li estis).
19444 Addicott
19444 Addicott estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la en la kadro la kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de Charles Michael Addicott, kiu gajnis la kvaran rangon en la Intel International Science and Engineering Fair de 2003 pro sia projekto pri matematiko. Li estis lernanto ĉe la Wellington High School de Wellington (Florido, Usono).
743 Eugenisis
743 Eugenisis estas mezgranda, malhela asteroido de la ĉefa asteroida zono, ano de la Lidia familio.
Malkovro
Ĝi estis malkovrita la de la germana astronomo Franz Kaiser, elde la Nacia Observatorio de Hejdelbergo - Königstuhl.
Nomo
Ĝi estis nomita per greka vorto signifanta : "bona kreo". Tiu nomo celebras la naskiĝon de la filino de Franz Kaiser.
Rialto (Ligurio)
Rialto estas komunumo de Italio.
Connie Francis
Connie FRANCIS (naskiĝis  en Newark (Nov-Ĵerzejo) kiel Concetta RoseMaria Franconero) estas usona popkantistino plej bone konata pro la internaciaj furorkantoj kiel Who's Sorry Now?, Where The Boys Are, kaj Everybody's Somebody's Fool.
Lobmingtal
Lobmingtal estas komunumo de Aŭstrio. Ĝi apartenas al la federacia lando Stirio kaj al la distrikto Murtal. Fine de en la komunumo vivis.
Beth Hart
Beth Hart (24a de Januaro, 1972) estas usona kantisto, kantoverkisto kaj muzikisto el Los-Anĝeleso, Kalifornio, Usono. Ŝi famiĝis ĉe la publikigo de sia unuopaĵo de 1999 nome "LA Song (Out of This Town)" el sia dua albumo Screamin' for My Supper. Tiu unuopaĵo iĝis sukceso numero unua en Novzelando, kaj atingis la 5an rangon de la listo US Adult Contemporary kaj la 7an rangon de la ritmenblusa listo de la gazeto Billboard. Postaj albumoj nome Seesaw kaj Live in Amsterdam fare de Beth Hart kaj Joe Bonamassa, atingis statuson de unua arngo en la listo de Billboard Blues Album Chart. La publikigo de Hart de Bang Bang Boom Boom supreniris ĝis la numero 3a en Billboard Blues Album Chart, kaj la albumo Don't Explain de Hart kaj Bonamassa. La albumo Seesaw supreniris al la numero 8a en Billboard Top Independent Album Chart. Hart havis du kantojn en numero 1a en Danio nome "As Good as It Gets" kaj "Learning to Live", kaj platene venditan albumon, nome Leave the Light On.
La unua albumo de Hart kun Bonamassa, nome Don't Explain, ege sukcesis en Nederlando. En 2014 Hart estis nomumita por premio Grammy pro Seesaw kaj ŝi estis nomumita ankaŭ por premio Blues Music Award en la kategorio 'Plej Bonkvalita Nuntempa Blusartistino'.
Bagrationovsk
Bagrationovsk (Багратионовск) estas urbo en la Kaliningrada provinco de Rusio. Kiel la resto de la kaliningrada provinco, ĝi ĝis la jaro 1945 estis parto de la germanlingva regno Prusio kaj de ties regiono Orienta Prusio. La urbo estis fondita en jaro 1336, kiel parto de la regno de la Ordeno de germanaj kavaliroj. Almenaŭ ekde 1585, kiam ĝi ricevis germaniajn urborajtojn, ĝi havis la germanan nomon Preußisch Eylau, prononco. Post la aneksiĝo de Orienta Prusio fare de Sovetunio, la urbo unu jaron ruse nomiĝis Прёйсиш-Элау [Prjojsiŝ-Elau], ĝis oni inventis novan rusan nomon por ĝi, kaj donis al ĝi urban statuson laŭ la administra sistemo de Sovetunio. La germana loĝantaro en 1945 estis komplete forigita, kaj kompense estis venigitaj novaj loĝantoj precipe el Rusia SFSR, Belorusa SSR kaj Ukraina SSR. Post la disfalo de Sovetunio en 1991, la urbo transiris al la Rusia Federacio. La germana urbo ĝis 1946 krome litove nomiĝis Ylava aŭ Prūsų Ylava, pole Pruska Iława aŭ Iławka - ankaŭ tiuj nomoj en Sovetunio ne plu permesiĝis. En la germanlingva provinco Orienta Prusio ekzistis dua urbo nomata Eylau, kiu post 1945 doniĝis al Pollando kaj ricevis la polan nomon Iława.
Laŭ la stato de 2016, la OKATO-kodo de la urbo estas 27203501, la poŝtkodo 238420, la interurba telefona kodo estas 01156 kaj la enurbaj telefonnumeroj estas kvinciferaj. Diferenco de la loka kaj moskva tempoj estas -1 horo. Geografiaj koordinatoj de la urbo estas: latitudo 54°23' norde, longitudo 20°38' oriente. En la urbo estas fervoja stacio.
En jaro 1959 la urbo havis 4 400 loĝantojn. Ĝis la jaro 2002 tiu nombro kreskis ĝis 7 200 loĝantoj.
Medaltabelo de la Vintra Olimpiko 2002
Tiu-ĉi listo estas medala tabelo de la Vintra Olimpiko 2002. La rango kalkuliĝas unuavice laŭ la nombro de gajnitaj oraj medaloj po ŝtato, duavice laŭ la nombro de arĝentaj kaj triavice de bronzaj medaloj. Se pli ol unu ŝtato havas identan nombron de olimpikaj medaloj, ili havas la saman rangon kaj listiĝas alfabete. Tio respegulas la sistemon uzatan de la Internacia Olimpika Komitato.
Croix (Nordo)
Croix, prononco [], estas franca komunumo en la departemento Nord, en la regiono Nordo-Kaleza Markolo. Ĝi havis 20,483 loĝantojn en la jaro 2011.
Geografio
Croix situas nordoriente de Lillo kaj  okcidente de la landlimo kun Belgio.
Transporto
Croix havas du metrostaciojn (Croix - Centre kaj Croix - Mairie) de la linio 2 de la metroo de Lillo, kaj du haltejojn (La Marque kaj Villa Cavrois) de la linio R de la tramo de Lillo.
La stacidomo estas TER-haltejo, dum en la stacidomo  (en Wasquehal) haltas rapidaj trajnoj kaj belgaj trajnoj.
Luke Skywalker
Luke Skywalker estas fikcia rolulo el la universo de Stelaj Militoj (Star Wars). Li estas ĵedajo.
Figuren aus Star Wars
Ossès
Ossès (Ortzaize) estas franca situanta en departemento Pyrénées-Atlantiques, regiono Nova Akvitanio.
Ĝiaj loĝantoj nomiĝas Ossessois aŭ Ortzaiztar.
1970
1970 estis normala jaro komenciĝanta ĵaŭde (ligilo montras kalendaron).
En la jaro 1970 post Kristo okazis, interalie:
22769 Aurelianora
22769 Aurelianora estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la de la svisa amatora astronomo Stefano Sposetti elde Gnosca (Svislando).
Aurelia (naskiĝis en 1989) kaj Nora (1991 – 1991) estas la filinoj de la malkovrinto
Daniel Bomberg
Daniel BOMBERG estis belga hebreisto, bibliisto, tipografo kaj eldonisto de sennombraj hebreaj biblioj kun komentoj, kaj aŭtoro multaj gramatikaj, leksikografaj filozofaj kaj etikaj verkoj. En la 7-a de decembro 1515, Bomberg sukcesis havi privilegion de la papo Leono la 10-a por eldoni librojn en la hebrea. En 1517, ĉiuj privilegioj estis revokitaj, tamen Bomberg ree havis siajn rajtojn konfirmitaj de la Senato en 1518. Kiam la privilegioj elspiris en 1525, Bomberg provis renovigi la rajtojn je 5 pliaj jaroj sed la Senato, timante komplikaĵojn kun la ekleziaj aŭtoritatuloj decidis ne plu pasigi la decidoproponon.
En 1548 la papo Paŭlo la 3-a ekspedis sian ambasadoron por cenzuri la veneciajn hebreajn publikaĵojn, sed Bomberg argumentis, ke la malnovaj manuskriptoj ne devas ŝanĝiĝi, kaj sukcese rezistas al la papa premo. Kvankam la eklezio ne sukcese influis la presadon de Bomberg dum lia vivo, antaŭ 1553 la Talmudo estis bruligita en Italio kaj la eklezio aktive serĉis limigi sian publikigon kaj cirkuladon.
Lia eldonejo presis ĉirkaŭ 200 hebreajn librojn, inklude de Siddurim (preĝolibroj), responsa, juraj kodoj, verkoj de filozofio kaj etiko, komentoj kaj pli. Li estis la unua hebrea presisto en Venecio kaj la unua ne-juda presisto de hebreaj libroj.
Biografio
Lia patro Cornelis van Bomberghen estis Kapelmajtro en Antverpeno ĉirkaŭ 1501. Marino Sanuto la Juna nomas lin "Daniele da Norimberga" (Nurenbergo), sed ĉi tio eble estas simpla miskompreno. Li establiĝis kiel librokomercisto en Venecio, kun granda riĉaĵo disponebla, tiam kiam li amikiĝis ĉirkaŭ 1514 al Felice da Prato, judo, kiu konvertiĝis al katolikismo kaj eniris la ordon de la Grandaj Aŭgustenanoj, el kiu li lernis la hebrean.
Li financis la presadon de latina traduko de la Psalmaro farita de la religiuloj, dediĉita al papo Leono la 10-a, eldonita la 5-an de septembro, 1515 de la presisto Peter Liechtenstein. La 23an de aprilo, la tri viroj petis de la veneciaj aŭtoritatoj rajtigon presi, kun ekskluziveco de dek jaroj, por aliaj tekstoj, inkluzive de du hebreaj Biblioj kaj la latina traduko de la kabalaj traktatoj Sefer ha-temuna kaj Imre Shefer; la rajtigo estis donita, sed la projekto sukcesis nur por la Biblioj.
Zborovy
Zborovy estas municipo en Ĉeĥio. Ĝi situas en Regiono Plzeň, distrikto Klatovy. Vivas ĉi tie.
Historio
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1418.
Operaco Barbaroso
Operaco Barbaroso estas germana koda nomo (modelo por la nomo estis Frederiko la 1-a Barbaroso) por invado en Sovetunion, kiu denove malfermis orientan batalfronton en 1941 - 1945 kaj komencis Grandan Patrujan Militon.
Disvolvigo
La prilaboradon de la atako ordonis Adolf Hitler jam mallongtempe post kapitulaco de Francio kaj direktilo n-ro 2 estis aprobita kaj subskribita la 18-an de decembro. La unua plano antaŭvidis atakon la 15-an de majo 1941, sed pro faligo de por-germana registaro de la princo Paŭlo Karađorđević, Hitler devis entrepreni Balkanan kampanjon. La operaco Barbaroso estis komencita la 22-an de junio 1941 kaj finis en decembro de 1941, kiam la elĉerpintaj germanaj soldataroj ne kapablis en kruelaj vintraj kondiĉoj kaj dum plifortiĝanta rezisto de Ruĝa Armeo daŭrigi en sia antaŭenpaŝo kaj transiris en defendon. Kvankam eblas la germanan militiron en la paso de Barbaroso konsideri kiel venka (Wehrmacht en la unuaj tagoj ĉiutage trapasis 60-95 km, kio estis ĝis nun eksterordinara rapideco), temis pri la venko tre multekoste pagita kaj nesufiĉa (bataloj plej brutalaj kaj detruaj ambaŭflanke), ĉar ĝi ne sufiĉis al tio, por ke Sovetunio estu rompita, kaj pli longdaŭran militon Tria regno kaj ĝiaj aliancanoj ne povis permesi al si. En la sekvantaj jaroj komencis realiĝi supero de industrio de Aliancanoj (ĉefe de Sovetunio, Usono kaj Unuiĝinta Reĝlando) kaj iliaj kreskantaj batalspertoj tiamaniere, ke Germanio kaj ties satelitoj fine ne kapablis rezisti al ĝi.
Trapaso de la operaco
La unuan tagon de la milito aviadiloj de Luftwaffe amase aeratakis sovetajn aviadilejojn apud la germana-soveta landlimo. Kontraŭ 66 elektitaj aviadilejoj oni sendis por ilin detrui 637 bombaviadilojn kaj 231 ĉasaviadilojn. Perdoj de la Soveta Aerarmeo dum la unua tago de la germana invado estis ĉirkaŭ 2000 aviadilojn detruitajn surtere kaj aere, damaĝitajn kaj postlasitajn aŭ detruitaj de la propraj skipoj dum ilia retiriĝo. Luftwaffe perdis 61 aviadilojn kaj la rumana aviado 11 aviadilojn.
La kampanjo ĉe la orienta fronto estis la plej malfacila kaj sanga konfrontiĝo en la homa historio. Ĝi estis kolizio inter du totalismaj reĝimoj kun kontraŭaj ideologioj, kiu donis al la konfrontiĝo karakteron de "milito de ekstermado kaj neniigo", kiel la gvidantoj de ambaŭ flankoj fanfarone deklaris.
NGC 2105
NGC 2105 (alia indiko — ESO 86-SC29) estas malfermita stelamaso en konstelacio Orfiŝo.
Kobenz
Kobenz estas komunumo de Aŭstrio. Ĝi apartenas al la federacia lando Stirio kaj al la distrikto Murtal. Fine de en la komunumo vivis.
Pesto (kondimento)
Pesto - prononcata en la ligura lingvo - estas italdevena saŭco, kiu devenas de Ligurio, regiono en norda Italio, ĝuste en la urbo Ĝenovo (pesto alla genovese, pesto laŭ la ĝenova maniero, aŭ "ĝenova pistaĵo"), kvankam ekzistas almenaŭ unu alia bone konata speco: pesto alla siciliana (do "sicilia pistaĵo"), saŭco el Sicilio, kiu anstataŭigas la bazilion de ĝenova pesto per tomato. Pesto estas konata, laŭ variaj formoj, ekde la romia epoko, kaj verŝajne estis importita el Norda Afriko. Pesto, kutime vendata en malgrandaj bokaloj, ofte estas havebla en vendejoj en variaĵoj verdaj aŭ ruĝaj (kun sun-sekigitaj tomatoj aŭ ruĝaj kapsikoj), produktata de grandaj fabrikoj aŭ sub nekonata marko.
Pesto alla genovese estas eŭropa protektata manĝaĵo, kio signifas, ke por povi uzi tiun nomon, produktantoj devas uzi la tradiciajn ingrediencojn: bazilion, ajlon, salon, pinikernojn, ekstre virgan olivoleon, bovinan fromaĝon Parmigiano Reggiano kaj (nedevige) ŝafan fromaĝon Pecorino Sardo.
En komerca, pli malaltkvalita pesto, akaĵuoj aŭ juglandoj ofte estas uzataj anstataŭ pinikernoj, ĉar ili estas pli malmultekostaj kaj havas similan amplekson. Krome, la Parmigiano-n ofte anstataŭigas pli malmultekostaj fromaĝoj, kiel Grana Padano, kaj pli malmultekostaj oleoj estas uzataj.
Pesto kutime estas uzata sur pastaĵoj, supoj, krakenoj, kaj pano, kvankam ĝi estas tre diversutila.
28503 Angelazhang
28503 Angelazhang estas asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la de la teamo de la astronomia kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Pesto (kondimento)
Aliaj variaĵoj enhavas: kultivan erukon (anstataŭ aŭ kune kun bazilio), nigrajn olivojn, citronŝelon, koriandron aŭ ĉampinjonojn. Iu germana variaĵo uzas foliojn de sovaĝa ajlo anstataŭ bazilio. Dum la 19-a jarcento, ĝenovaj enmigrantoj al Arĝentino kunportis siajn pesto-receptojn. Unu perua variaĵo, konata kiel "Tallarin Verde" (laŭlitere "Verdaj Nudeloj", el la itala tagliarini) estas iome pli kremeca, uzas spinacajn foliojn kaj estas surtabligata kun terpomoj kaj bifsteko.
28503 Angelazhang
Nomo
Ĝi estas nomita en honoro de Angela Zhang, kiu gajnis la unuan rangon en la Intel International Science and Engineering Fair de 2011 pro sia projekto pri medicino kaj sano. Ŝi lernis ĉe la Monta Vista High School de Kupertino (Kalifornio, Usono).
Krasznokvajda
Situo
Krasznokvajda situas en valo de rojo, laŭ traira flankovojo. Encs troviĝas 25, Miskolc 60 km-ojn.
Historio
Dum la historio apude troviĝis 2 komunumoj: Krasznokpuszta aŭ Krasznyik kaj Vajda. Vilaĝservoj estas aŭtonomio de ciganoj, infanĝardeno, lernejo, kuracejo, migra poŝto.
Horní Chřibská
Horní Chřibská (Oberkreibitz) estas vilaĝo en Ĉeĥio, loka parto de urbo Chřibská. Ĝi troviĝas oriente de Chřibská. Estas ĉi tie registritaj 153 adresoj. En la jaro ĉi tie daŭre vivis.
Horní Chřibská estas ankaŭ nomo de katastra teritorio kun areo 4,05 km².
Historio
La plej malnova skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1457.
Post la jaro 1945 la vilaĝo estis ellandigita.
Brives-sur-Charente
Brives-sur-Charente [] estas franca komunumo en la departemento Charente-Maritime, en la regiono Puatuo-Ĉarentoj. Ĝi havis 244 loĝantojn en la jaro 2012.