cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Tydal
Tydal estas komunumo de Norvegio. Ĝi apartenas al la departemento Trøndelag (ĝis 2017 al Sør-Trøndelag). Fine de en la komunumo vivis. La administra centro de la komunumo situas en la loĝloko Ås.
László Gyöngyi
GYÖNGYI László (djoendji) estis hungara ĵurnalisto, tradukisto naskiĝinta en Temeŝvaro la 7-an de decembro 1891 kaj mortinta en Budapeŝto la 22-an de aprilo 1973. Lia patro estis Izsó Gyöngyi.
Biografio
László Gyöngyi finis juron en 1913 en la Scienca Universitato de Budapeŝto. En 1916 li iĝis militkaptito de rusoj, li revenis en decembro de 1920 al Budapeŝto. Ĝis 1928 li estis sendungito, poste ĵurnalisto ĉe pluraj gazetoj. Post 1945 li estis interna kunlaboranto de la gazeto Magyar Nemzet, en 1946 anoncisto de la Hungara Radio, por kelkaj jaroj ĉefkunlaboranto de gazeto Magyar Rádió. Li tradukis el rusa lingvo (Spanov, Leskov, Puŝkin, Gorkij, Din Lin).
Kazuaki Nagasawa
Kazuaki Nagasawa (japane 長澤 和明, n. 4-an de februaro 1958) estas japana futbalisto. Li de 1978 ĝis 1985 membris en la japana nacia teamo de futbalo.
Márton Schreiner
SCHREINER Márton (pro. ŝrajner) estis hungara rabeno, orientalisto, religifilozofo naskita en Nagyvárad la 8-an de junio 1863 kaj mortinta en la kvartalo Lankwitz de Berlino la 9-an de oktobro 1926.
Sistemo L
Sistemo L aŭ Sistemo Lindenmayer estas formala gramatikaĵo (serio de reguloj kaj simboloj), kies plej konata uzo estas modeli la kreskon de plantoj, kaj duarange ankaŭ de fantaziaj kompleksaj geometriaj formoj. Tiajn sistemojn unuafoje evoluigis kaj prezentis dum la jaro 1968 la hungar-devena teoria biologo Arisztid Lindenmayer (1925–1989), en la Universitato de Utrecht en Nederlando.
Originoj
Kiel biologo, Lindenmayer laboris per gisto kaj filamentaj fungoj, kaj studis la kreskomekanismojn de multaj tipoj de algoj. Origine la Sistemoj L celis doni formalan priskribon de la kresko de tiaj multĉelaj organismoj, kaj de la najbaraj rilatoj de pluraj tiel kreskantaj plantoj. Pli poste, la sistemo plietendiĝis por priskribi ankaŭ pli ampleksajn plantojn kaj komplikajn branĉajn strukturojn.
La strukturo de Sistemo L
La reguloj de Sistemoj L rezultigas multajn strukturajn ripetojn kaj gvidas al fraktalaj formoj. Dum la kreskado la modelo plikompleksiĝas, kaj tial similiĝas al naturaj formoj. Modeloj de plantoj kaj nature aspektantaj organikaj formoj tiel surprize simple difiniĝas per matematika formala gramatikaĵo. La gramatikaĵo de la sistemoj de Aristid Lindenmayer cetere tre similas al la gramatikaĵo inventita de Noam Chomsky.
Sistemoj L difineblas per la formulo
kie
Ekzemplo 1: Algoj
La origina Sistemo L de Lindenmayer celis modeli la kreskadon de algoj.
- kio produktas la sekvon:
Ekzemplo 2: Fibonacci-numeroj
Se ni difinas la sekvan simplan gramatikaĵon
tiam tiu Sistemo L produktas la sekvan simbolo-vicon
kaj se ni kalkulas la longecon de ĉiu simbolo-vico, ni ricevas la konatan Fibonacci-sekvon da numeroj:
La sama Fibonacci-sekvo da numeroj rezultiĝas, se la regulo (B → AB) anstataŭiĝas per (B → BA).
Ekzemplo 3: nebulo de Cantor
En tio A signifas "pentru antaŭen" kaj B signifas "moviĝu antaŭen".
Produktiĝas la “nebulo de Cantor”.
Ekzemplo 4: neĝero de Koch
Jen variaĵo de la “neĝero de Koch“, kiu uzas nur rektangulojn:
Ĉi-tie, F signifas "pentru antaŭen", + signifas "turniĝu maldekstren je 90°", kaj - signifas "turniĝu dekstren je 90°".
"F"
"F+F-F-F+F"
"F+F-F-F+F+F+F-F-F+F-F+F-F-F+F-F+F-F-F+F+F+F-F-F+F"
F+F-F-F+F+F+F-F-F+F-F+F-F-F+F-F+F-F-F+F+F+F-F-F+F+ F+F-F-F+F+F+F-F-F+F-F+F-F-F+F-F+F-F-F+F+F+F-F-F+F- F+F-F-F+F+F+F-F-F+F-F+F-F-F+F-F+F-F-F+F+F+F-F-F+F- F+F-F-F+F+F+F-F-F+F-F+F-F-F+F-F+F-F-F+F+F+F-F-F+F+ F+F-F-F+F+F+F-F-F+F-F+F-F-F+F-F+F-F-F+F+F+F-F-F+F
Ekzemplo 5: tegoloj de Penrose
La sekvaj bildoj estis generitaj fare de Sistemo L. Ili interrilatas kaj tre similas al la “tegoloj de Penrose”, kiujn enkondukis la scientisto Roger Penrose.
Ekzemplo 6: triangulo de Sierpinski
La “triangulo de Sierpinski”, desegnita pere de Sistemo L, aspektas jene:
Evoluo por n = 2, n = 4, n = 6, n = 9
33-a IS
La 33-a Internacia Seminario de la Esperanto-Junularo okazis inter la 27-a de decembro 1989 kaj la 3-a de januaro 1990 en la urbo Neumünster de la federacia lando Ŝlesvigo-Holstinio en la nordo de Germanio.
Sistemo L
Ekzemplo 7: modifita figuro de Koch
Jen fine ankoraŭ fraktala figuro desegnita laŭ modifo de la baza “neĝero de Koch”:
(56355) 2000 AX130
(56355) 2000 AX130 estas malgranda, malhela troja asteroido de Jupitero, malkovrita la en la kadro de la astronomia kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la observatorio de la Laboratorio Lincoln en Socorro (Nov-Meksiko, Usono).
Ĝi orbitas ĉe la punkto de Lagrange L4 de la sistemo Suno-Jupitero, ĝi do estas ano de la tiel nomata « Greka Tendaro ».
33-a IS
Temis pri historia evento: la unua granda junulara Esperanto-evento post la falo de la muro, kiu dum la antaŭaj jardekoj dividis okcidentan kaj orientan Eŭropon. La organizantoj estis elektintaj la temon Sovetunio pli ol jaron antaŭe, kaj ne povis antaŭvidi la rapidajn evoluojn antaŭ kaj ankaŭ post la IS. Sed la kunvenon kompreneble povis viziti pli da junaj Esperanto-parolantoj ol en la antaŭaj jaroj, kiam ofte iuj partoprenantoj el la komunismaj ŝtatoj Pollando kaj Hungario sukcesis veni, tre malofte el Ĉeĥio, Rumanio aŭ Bulgario, sed neniam el kompare "fermitaj" landoj kiel GDR aŭ Sovetunio. Nun ne nur IS-anoj el Rusio, sed aparte ankaŭ el la baltaj respublikoj intense diskutis kun okcidentanoj kaj partoprenantoj el la mezeŭopaj komunisme kontrolitaj ŝtatoj kaj el Balkanio pri la ebla daŭrigo de la politika evoluo. Kvar jarojn poste, cetere ankaŭ la 37-a IS de la jarŝanĝo 1993/1994 la evento la duan fojon okazis en la komforta urbocentra junulara kunvenejo de Neumünster: Tiam la temo estis "rilatoj inter ŝtatoj", kaj multaj partoprenantoj konsideris tiun seminarion kvazaŭ daŭrigo de la unua en Neumünster.
Meroe
Meroe ([meˈroːə]; greke: Μερόη; demote: Mrwe; hieroglife: Mrw kaj ankaŭ Brw; meroee: Medewi) estis la ĉefurbo de la regno de Kuŝ inter ĉirkaŭ 400 a.K. ĝis 300 p.K. Tial oni nomas la epokon, kiam Meroe estis ĉefurbo ankaŭ la regno de Meroe.
Plano de la urbo
La urbo konsistis el tri partoj:
Historio
Oni scias nenion pri la fondo de la urbo. Dum profundaj elfosadoj troveblis simplaj kabanoj. El pli fruaj epokoj oni trovis objektoj kun nomoj de la napataj Aspelta kaj Senkamanisken, kiu montras, ke jam delonge la urbo havis gravan rolon.
Meroe en Esperanto
En la kvina kanto de la verko de Abel Montagut nome Poemo de Utnoa okazas asembleo de la Gobanoj (eksterteranoj). Tie oni akceptas, ke oni plikuraĝigu la malfortigitan Utnoan (nome la ĉefrolulo Noa) pere de la drogo anoŭdo. Inna malsupreniras kaj liveras ĝin al Noa. Je ties efiko aperas antaŭ li la poeto Valmikio kaj poste la japana pentristo Hokusajo kiuj montras al li laŭvice la enormajn atingojn de la estonta homaro, se li sukcesas savi ĝin, nome, en Azio, kaj poste venas la vico de Fidiaso, kaj poste Maria Sklodovska, kiuj montras al Utnoa la mirindaĵojn de Eŭropo. La venonta ĉiĉerono estas Akenatono kiu montras interesaĵojn el Afriko dekomence el Egiptujo, kaj kompreneble unu el ĉefaj rimarkindaĵoj (kaj unuaj) estas Meroe:
Libuše Dvořáková
Libuše Dvořáková (naskiĝis la 8-an de majo 1953 en Moravská Třebová) estas ĉeĥa esperantistino, inĝenierino, honora membrino de ĈEA. Iama estrino de E-klubo en Svitavy, en 2008 ŝi iniciatis kaj ĉefprizorgas funkciadon de Esperanto-muzeo en sia loĝurbo - kunpretigas ekspoziciojn, ĉiĉeronas por anoncitaj grupoj kaj preparas aranĝojn por publiko (Marcipana Kristnasko, Muzea nokto, Tago de la eŭropa heredaĵo ktp.). Membrino de ĈEA ekde 1990, en 1995-2000 instruis Esperanton en la 6-a bazlernejo en Svitavy; en 2002-2005 estraranino de ĈEA, en 2008-2011 estrino de la kontrolkonsilio de ĈEA, en 2011-2016 vicprezidantino de ĈEA, ekde 2016 estraranino de ĈEA. Organizantino de E-aranĝoj (ĈEA-konferencoj en 2003-5, 2007 kaj 2009), Infanaj tagoj kaj regionaj renkontiĝoj en Svitavy k.a.). Kontribuas per artikoloj pri Esperanto al la loka gazetaro kaj al la ĈEA-gazeto Starto, kies distribuadon ŝi krome prizorgas kun sia klubo.
NGC 708
NGC 708 (aliaj indikoj — PGC 6962, UGC 1348, MCG 6-5-31, ZWG 522.39) estas galaksio en konstelacio Andromedo.
Henry Tingle Wilde
Henry Tingle Wilde naskiĝis la 21-an de septembro 1872, mortis la 15-an de aprilo 1912 sur ŝipo Titanic. Li elkreskis en urbo Walton. En Liverpool li fariĝis maristo kaj kiel juna oficiro li komencis labori ĉe kompanio Maranhan Steamship kiel la dua oficiro. Baldaŭ li akiris ateston Extra Master kaj komencis labori ĉe kompanio White Star Line kiel juna oficiro. Sur Titanic li estis vickapitano.
Paludi
Paludi estas komunumo de Italio. En ĝi troviĝis restaĵoj de prasetlejo Castiglione di Paludi (Vidu artikolon Arkeologia loko de Castiglione di Paludi).
Supertavolo (lingvoscienco)
En lingvoscienco, supertavolo estas la spegula bildo de subtavolo. Kiam lingvo postvenas alian, la novan oni nomas la supertavolo kaj la antaŭan subtavolo. Ekzemple, ĉe la franca lingvo, vulgara Latino estas la supertavolo kaj la gaŭla lingvo estas subtavolo.
Vidu ankaŭ
Stratum (linguistics)
(12126) 1999 RM11
Ĝi estas ano de la Troja Tendaro, tie estas ke ĝi orbitas proksime de la punkto de Lagrange L5 de la sistemo Suno-Jupitero.
Klein Pampau
Klein Pampau estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Duklando Lauenburg de la federacia lando Ŝlesvigo-Holstinio. Fine de la komunumo havis  loĝantojn. Klein Pampau estas parto de la komunumaro Büchen, administra ligo de pluraj najbaraj formale sendependaj politikaj komunumoj.
Miloslav Schmidt
Miloslav SCHMIDT (* 1881, Mošovce - † 1934, Martin) estis slovaka esperantisto, financ-oficisto, ĝenerala sekretario de la Asocio (1909).
Li estas menciata en la "Historio de Esperanto-movado en Ĉeĥoslovakio" de Stanislav Kamarýt kiel kunlaboranto ekstreme sindona kaj dumviva membro de Ĉeĥoslovaka Asocio Esperantista.
Glaciepoko
Glaciepoko estas tiu periodo de la terhistorio, kiun karakterizas la glaciiĝo de ambaŭ polusoj. Laŭ tiu ĉi difino, ni vivas ekde ĉirkaŭ 2,6 ĝis 2,7 milionoj da jaroj en glaciepoko. Ekde tiu tempo, antaŭ ĉio ekde 1 milionoj da jaroj, la klimato de la Tero montras relative abruptajn ŝanĝiĝojn, tio estas malvarm-epokon (glaciiĝon) kaj varmepokon (interglaciiĝon). Science oni nomas glaciepoko nur la malvarm-epokojn (glaciiĝan epokon (glaciepokon)).
Kőszegdoroszló
Kőszegdoroszló [kOsegdoroslO] estas malgranda vilaĝo en Hungario en regiono Okcidenta Transdanubio, en departemento Vas (Hungario), en Distrikto Kőszeg. La loknomo germane estas Deisdorf.
Glaciepoko
Pli ĝenerale, se oni parolas pri glaciepoko, oni pensas pri tiu periodo, kiam glacio kovris nordan Amerikon kaj Eŭropon. Tiusence, la glaciepoko finiĝis antaŭ ĉirkaŭ 10.000 jaroj.
Kaŭzoj de malvarm- kaj varmepokoj
La esploro pri la kaŭzoj estas ankoraŭ hodiaŭ granda defio por klimatologio pri praepokoj. James Croll kaj Milutin Milaković plulaboris la ideojn de la franco Joseph Alphonse Adhémar, laŭ kiu modifoj de la geometrio de la terrotacio respondecis pri revenintaj malvarmepokoj.
Geometrio de terrotacio
La modifon de la geometrio de la terrotacio kaŭzas gravitofortoj de la sistemoj suno, tero kaj luno; ili modifas la elipsan formon de la rotacivojo de la tero ĉirkaŭ la suno dum periodo de ĉirkaŭ 100 mil jaroj, la inklinon de la terakso je la ĉirkaŭvojo dum periodo de ĉirkaŭ 40 000 jaroj, dum tio la ekvinokso sur la elipsa ĉirkaŭvojo retroviĝas post ĉirkaŭ 20 000 jaroj en la sama loko de la elipso. Tiuj "Milanković-cikloj" modifas la dividon de la sunenergio sur la teron.
Kőszegdoroszló
Geografio
Kőszegdoroszló situas laŭ rojo inter Cák kaj Lukácsháza. Distancoj de Kőszegdoroszló: Kőszeg 9, Szombathely 17, Budapeŝto 226 km.
Glaciepoko
Geometrio de terrotacio
Milanković klarigis en 1941 la hipotezon, ke malvarmepoko okazas ĉiam, kiam la someraj sunradiadoj minimumiĝas en la norda hemisfero. Laŭ la germana meteorologo Wladimir Peter Köppen malvarmaj someroj pli gravas ol malvarmegaj vintroj por glacikreskado.
Nuntempe oni kritikas pli kaj pli la teorion de Milanković. Ekde la fino de la 1990aj jaroj oni konsideras la rolon de la ekvatoraj regionoj kaj de la suda hemisfero pli grava. Ankaŭ la kombino de la atmosfero konsiderendas.
Kőszegdoroszló
Historio
Kőszegdoroszló estis loĝata dum la ferepoko. En la romia epoko tie oni kultivis vinberojn. Dum la hungaroj la komunumo apartenis foje al familioj Németújvár, foje Garay, foje Esterházy. La loĝantaro grandparte elektis la luteranan religion.
En Kőszegdoroszló migra poŝto servas.
Verdal
Verdal estas komunumo de Norvegio. Ĝi apartenas al la departemento Trøndelag (ĝis 2017 al Nord-Trøndelag). Fine de en la komunumo vivis. La administra centro de la komunumo situas en la loĝloko Verdalsøra.
Pasłęk
Pasłęk (antaŭe nomata: Holąd Pruski; germane: Preußisch Holland; prapruse: Pāistlauks) estas urbo en Varmio-Mazurio en Pollando. Ĝi apartenas al komunumo Pasłęk en distrikto Elbląski. Ĝis la jaro 1945 la urbeto, fondita en 1297, havis germanlingvan loĝantaron, apartenis al la regiono Orienta Prusio, ekde 1871 parto de la Germana Regno.
Historio
Dum la frua Mezepoko estis tie burgo de la praprusoj el la gento pogezanoj. La unuan fojon oni menciis en la dokumentoj el la jaro 1267 kiel Pazluch (Pazluk). La urbon oni fondis fine de la 13a jc sur la loko de la praprusa setlejo Pazluk laŭ la ordono de la Granda Majstro de la Teŭtona Ordeno Meinhard von Querfurt. La urbo troviĝis sur la historia tereno nomata Supra Prusio, kiun ekokupis la Teŭtona Ordeno en la jaro 1249. La unuaj setlantoj estis la nederlandanoj invititaj por sekigadi (drenadi) la terenojn (marĉojn). Tio esti la unua nederlanda setlejo en la Duklando Prusio kaj same la unua sur la tereno de la nuna Pollando. Tio estis la komenco de la granda setlado daŭranta ĝis la 19a jarcento, el la regionoj de okcidenta Eŭropo: aparte el Frislando kaj Nederlando, la plej multaj estis menonitoj. La urborajtojn donis al la setlejo la landa Majstro de la Teŭtona Ordeno Meinhard von Querfurt en la jaro 1297 kaj post la setligo de koloniistoj el Nederlando, la urbon oni nomis Holland. La urbo troviĝis sur la kruciĝo de la komercaj vojoj de Pomerio kaj Tero de Culm an der Weichsel (nun pole nomata Chełmno) al la vera Prusio. De tie estis la vojoj al Christburg, Elbing kaj Braunsberg (nun pole nomataj Dzierzgoń, Elbląg kaj Braniewo). La urbo estis la loka centro de la vendado de bredataj bestoj. En Preußisch Holland la oficistoj de la Teŭtona Ordeno aĉetadis ĉevalojn, eksvirbovojn, bovinojn kaj ŝafojn kaj ŝafidojn. La urbanoj de Preußisch Holland havis la rajton libere komerce naĝadi senpage tra la rivero nun pole nomata Wąska kaj la Lago Druzno.
Posta la Batalo de Grunwald en la jaro 1410 la urbon konkeris pola reĝo Ladislao la 2-a Jogajlo. Dum la dektrijara milito (1454-1466) la urba konsilantaro apogis la Prusia Konfederacion. Tamen laŭ la Pac-Traktato de Toruno (1466) la urbo, kun la resto de Supra Prusio, retis sub la regado de Teŭtona Ordeno. Post la jaro 1525 la urbo estis en la Duklando Prusio, kaj poste en Germanio. Denove polaj taĉmentoj sieĝas la urbon dum la pol-teŭtona milito en la jaro 1521. Post la okupo de la urbo polaj taĉmentoj restis en ĝi ĝis la jaro 1525. En la jaro 1627 Pasłęk okupadis la sveda armeo de la reĝo Gustavo la 2-a Adolfo (Svedio). Dum la dua pol-sveda milito en la jaro 1656 (dum la Sveda diluvo / 1655-1660) en la kastelo en Pasłęck renkontiĝis la reĝo Gustavo la 2-a Adolfo (Svedio) kaj princo-elektisto de Prusio Frederiko Vilhelmo (Brandenburgio). Ili ambaŭ kune priparolis la kunan agadon kontraŭ Pollando. La teŭtona kastelo en Pasłęk menciata estis la unuan fojon en la jaro 1267 roku, kaj poste en la sekvaj jaroj 1285, 1297, 1308 kaj 1310. Tamen la masonitan kastelon oni konstruis en la 15a jc kaj aldonitaj estis la kroma defendlinio de la muroj. Dum la sepjara milito en la jaroj 1758-1762 l urbon okupadis rusoj. En la 17a kaj 18a jc la Urba Konsilantaro de Pasłęk konsistis el 10 konsilantoj. Grandaj detruoj dum la Napoleonaj Militoj faris la marŝoj tra la urbo de franciaj taĉmentoj.
En la 19a jarcento la urbo forte disvolvis, oni establigi malgrandaj industriaj entreprenoj, ekfunkciis la fervojo (en la jaro 1882), unue fervojlinio al Morąg, poste la Olsztyn kaj Elbląg (Elblongo) (en la jaro 1883). En la jaro 1898 en la loĝloko aperis la Supra Prusia Historia Societo (Oberländischer Geschichtsverein), kaj honora prezidanto de ĝi estis princo Alexander zu Dohna el Słobity. La 28-an de januaro 1945 la urbon ekokupis la Ruĝa Armeo. Post la Dua Mondmilito (1939-1945) kaj laŭ la decidoj de la Potsdama konferenco (1945) la urbo estas en la limoj de Pollando. Tamen la detruoj dum la milito kaj specialaj bruligoj de la urbo farataj de sovetianoj post la ekokupo de Pasłęk fare de la Ruĝa Armeo rezultis 80%-an ruinigon de la urbo. La nunan nomon de la urbo Pasłęk oni administracie akceptis la 7an de majo 1946. Dum la unuaj jaroj post la milito laŭ la decidoj de la Potsdama konferenco la germana loĝantaro estis translokiĝita al Germanio kaj anstataŭis ilin la poloj forpelitaj de la orienta Pollando aneksita de Sovetunio (vidu la apudan mapon). En la sekvaj jaroj oni rekonstruadis la ruinitan urbon kaj iom disvolviĝadis ĝin. En la urbo nun estas du antaŭlernejoj, du elementaj lernejoj, du gimnazioj kaj du mezlernejoj.
Bibliografio:
Czesław Czubryt-Borkowski, Zygmunt Czarnocki (1988): Przewodnik po upamiętnionych miejscach walk i męczeństwa lata wojny 1939-1945 (La gvidlibro tra la martiraj lokoj batal-lokoj dum la milito 1939-1945), Eldonejo Sporto kaj Turismo, Varsovio.
Tomasz Darmochwał, Marek Jacek Rumiński (1996): Warmia Mazury (Varmio-Mazurio). Gvidlibro, Agentejo TD, Bjalistoko.
Andreas Kossert (2009):Prusy Wschodnie. Historia ni mit (Orienta Prusio). Historio kaj mito, Scienca Eldonejo Scholar, Varsovio.
Agnieszka Malinowska-Sypek; Robert Sypek (2008): Zamki i obiekty warowne Warmii i Mazur: Olsztyn, Elbląg, Frombork, Giżycko, Nidzica, Lidzbark Warmiński, Pasłęk (La kasteloj ka defendobjektoj de Varmio kaj Mazurio: Olsztyn, Elblongo, Frombork, Giżycko, Nidzica, Lidzbark Warmiński, Pasłęk, Eldonejo Alma-Press, Varsovio.
Władysław Rusiński (1947): Osady tzw. „Olędrów” w dawnym województwie poznańskim (La setlejoj de la iamaj "Holandanoj" en la iama Vojevodio de Poznano), Polska Akademia Umiejętności (Pola Akademio de Arto kaj Scienco), Krakovo.
Filip Sulimierski, Bronisław Chlebowski, Władysław Walewski (1882): Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich (Geografia leksikono de Krono de la Regno de Pollando), vol. 3, eld. de Filip Sulimierski kaj Władysław Walewski, Varsovio.
Józef Włodarski (1997): Pasłęk z dziejów miasta i okolic 1297-1997 (Pasłęk - la historio de la urbo kaj ĉirkaŭaĵo 1297-1997), Urząd Miasta i Gminy w Pasłęku (Oficejo de la Urbo kaj Komunumo Pasłęk).
Eksteraj ligiloj
Estas amase tro da fotoj ĉi-tie. Nepre necesus elekti kaj kunordigi kun la teksto...
-->
István Madarász
István Madarász [iŝtván madarAs], laŭ hungarlingve kutima nomordo Madarász István estis hungara pastro, episkopo, instruisto, abato, prelato, kanoniko. Lia familia nomo estis Maszárovits [masAroviĉ] ĝis 1907. István Madarász naskiĝis la  1884 en Hungara reĝlando en Nagyszombat (nuntempa Trnava en Slovakio). Li mortis la 1948 en Hejce.
Biografio
István Madarász frekventis gimnazion en sia naskiĝurbo, poste li lernis teologion en Pázmáneum inter 1901 kaj 1905. Li doktoriĝis, en 1907 li pastriĝis. Inter 1905 kaj 1915 li instruis en Budapeŝto, poste li estis arkivisto apud la primaso, en 1920 sekretario same apud la primaso. Li ricevis la titolon papa ĉambelano, en 1926 abato. En la sama jaro li estis pastro en Baziliko Stefano la 1-a (Budapeŝto) 3 jarojn. Inter 1929 kaj 1939 li havis signifan postenon en la ministerio, dume li iĝis prelato en 1932, kanoniko en la sekva jaro. En 1939 Pio la 12-a nomumis lin episkopo de la denova hungara urbo Kassa. Post la 2-a mondmilito li rifuĝis al la episkopa somerumejo al Hejce.
Gustav Scholze
Gustav SCHOLZE (prononco Ŝolce, naskiĝis la 28-an de julio 1889 en Postrum-Postřelná, mortis en 1983 en Munkeno ) estis ĉeĥoslovakia germanlingva esperantisto, kiu interalie funkciis kiel komitatano de UEA kaj kiel prezidanto de Germana Esperanto-Ligo en Ĉeĥoslovakio.
Li estis inĝeniero kaj profesoro ĉe la ŝtata germana supera industria lernejo en de la tiutempe plejparte germanlingva urbo Reichenberg en Ĉeĥoslovakio. La Enciklopedio de Esperanto en 1934 konsideris lin "reviviginto de la Esperanto-movado inter germanoj en Ĉeĥoslovakio". Interalie li sukcesis uzigi Esperanton en la ĉiujara Foiro de Reichenberg, kiu posedis Esperanto-fakon. Li kunlaboris je teknika fakvortaro, kaj nstruis Esperanton en sia lernejo en Komerca Akademio.
En 1932 Germana Esperanto-Ligo en Ĉeĥoslovakio havis 395 anojn. Ĝia reorganizinto en la jaro 1924 kaj unua prezidanto, Gustav Scholze, restis prezidanto en GEL ĝis 1938, kiam GEL tuj post la germana okupacio de la apudlimaj regionoj likvidiĝis por adaptiĝi al la postuloj de la naziismo. Post forigo de la germanoj el Ĉeĥoslovakio li venis al Munkeno, kie li profesoris en industria lernejo kaj daŭre aktivis en la movado.
Post la translokiĝo al Munkeno, en la 1950-aj jaroj li estis prezidanto de la direktoraro de Germana Esperanto-Instituto.
Ekzempla germanlingva publikaĵo de li estis la verko Deutsche Schutzarbeit - Tätigkeitsbericht 1923 - "laboro pri protekto de la germana (...kulturo en Ĉeĥoslovakio)" - aperinta en 1923".
Ĉandraŝeĥara Kambara
Ĉandraŝeĥara Kambara [ĉandraŝekhara kambaara; en la kanara: ಚಂದ್ರಶೇಖರ ಕಂಬಾರ] (naskiĝis en la 2-a de januaro 1937 en Ghodageri, Karnatako, Barato) estas kanara verkisto, gajninto de la premio Gjanpith — la plej prestiĝa beletra premio de la barata registaro — por la jaro 2010.
Kambara estas konata poeto, dramisto, folkloristo, film-reĝisoro en la kanara lingvo. Li ankaŭ estas la unua rektoro de Universitato Kanara (Kannada University) en Hampi, Barato. Li estas aparte konata pro la uzo de la nordaj dialektoj de la kanara lingvo en siaj dramoj kaj poemoj. La dramoj de Kambara ĉefe traktas popolajn aŭ mitologiajn temojn, interligitajn kun aktualaj aferoj.
Kambara ĝis nun verkis ĉ. 25 teatraĵojn, 11 antologiojn poeziajn, kvin romanojn, 16 esplorverkojn, kaj plurajn klerajn artikolojn pri la popolteatro, literaturo kaj la edukado. Multaj el liaj verkoj estis tradukitaj en plurajn lingvojn baratajn.
Krom beletraĵoj, Kambara ankaŭ reĝisoris kelkajn filmojn bazitajn sur siaj teatraĵoj. Li ankaŭ reĝisoris dokumentariojn, kaj komponis la muzikon por filmoj, dokumentarioj kaj televidserioj.
Okcidenta Marbordo (Onubo)
La Okcidenta Marbordo de Onubo aŭ Okcidenta Marbordo, hispane Costa Occidental de Huelva, estas komarko hispana situa en la sudokcidento de la provinco de Huelva, en Andaluzio. Ĝi situas inter Andévalo (norde), la Urba komarko de Onubo (oriente) kaj la landlimo kun Portugalio (okcidente), krom la Atlantika Oceano (sude). La limo kun Portugalio estas la rivero Gvadiano.
Municipoj kaj teritorio
Ĝi enhavas la municipojn de Ayamonte, Cartaya, Isla Cristina, Lepe, Villablanca kaj San Silvestre de Guzmán.
Temas pri teritorio de malfrua koloniado historie, situa en la fina ero de la baseno de la Gvadiano, malferma al Atlantiko kaj lima okcidente kun Portugalio, kies limo jam havas taŭgajn infrastrukturojn kiuj komunigas akurate ambaŭ teritoriojn.
Ekonomio
La ekonomio de la zono bazas tradicie sur la agrikulturo, sed ankaŭ sur la nova industria agrikulturo (kiu allogas multegajn enmigrantojn), la fiŝkaptado (ĉefe ĉe la ŝiparoj de Isla Cristina kaj duarange tiuj de Ayamonte kaj tiu de la haveno de El Terrón en Lepe). Krome estas la forstado.
La sektoro de turismo lastatempe ege gravas ĉar tie estas strandoj por la nordaj komarkoj de la Provinco de Onubo kaj por la Provinco de Badajoz.
Vidu ankaŭ
Aliaj komarkoj de la provinco de Onubo estas la jenaj:
Eŭro
Eŭro (EUR, €) estas la ĉefa monunuo de la Eŭropa Unio: ĝi estas la sola valuto de Aŭstrio, Belgio, Estonio, Finnlando, Francio, Germanio, Greklando, Hispanio, Irlando, Italio, Kipro, Kroatio, Latvio, Litovio, Luksemburgio, Malto, Nederlando, Portugalio, Slovakio kaj Slovenio, el kiuj konsistas la EMU (Eŭropa Mona Unio), tio estas 20 el la 27 membraj ŝtatoj de la Eŭropa Unio. Tiun ĉi lando-grupon oni nomas Eŭrozono, Eŭrogrupo, aŭ eĉ Eŭrolando. Temas pri entute pli ol 346 milionoj da civitanoj en 2023, tio estas 5% el la monda loĝantaro.
500x500px|eta|[[Eŭrozono (2023)
Tri ŝtatoj de la malnova EU (antaŭ 2004) ne adoptis eŭron, nome Britio, Danio kaj Svedio.
El la dek membroj, kiuj aliĝis al la EU en 2004, ĝis nun aliĝis: Luprezoj en Rumanio estas fiksitaj en eŭroj, same kiel la prezo de iuj luksaj varoj. Eŭro ankaŭ estas la ĉefa valuto de iuj landoj kaj landeroj ekster Eŭropa Unio: Andoro, Monako, San-Marino, Vatikano (krome kvar mikroŝtatoj kiuj ne estas membroj de la Eŭropa Unio), krom en Montenegro, Kosovo (en Serbio) -pro unuflanka decido- kaj Akrotiri kaj Dekelia (en la Unuiĝinta Reĝlando).
La eŭro, kiu estas dividita en 100 cendoj, centimoj aŭ centonoj, estas la dua plej granda kaj dua plej komercita valuto en la interlanda kurzo post la Usona dolaro. Aparte la valuto estas uzata ankaŭ oficiale fare de la institucioj de la Eŭropa Unio. Ekster Eŭropo, ankaŭ kelkaj specialaj teritorioj de membroj de EU uzas la eŭron kiel sia valuto. Aldone, ĉirkaŭ 200 milionoj da personoj tutmonde uzas valutojn ligitajn al la eŭro.
Ne tro malnovaj komputilaj klavaroj ebligas tajpi la simbolon de eŭro (€), en Windows ofte pere de la kombino  aŭ , en Mac-komputiloj per   aŭ per. En Interreto, la kodo estas  aŭ, Unikode.
Administrado
La eŭro estas administrata de la Eŭropa Centra Banko (ECB) kun sidejo en Frankfurto kaj de la Eŭrosistemo (komponita de la centraj bankoj de la landoj de la eŭrozono). Kiel sendependa centra banko, la ECB havas unikan aŭtoritaton por decidi pri la monpolitiko. La Eŭrosistemo partoprenas en la presado, stampado kaj distribuado de bankbiletoj kaj de moneroj en ĉiuj membraj ŝtatoj, kaj en la funkciado de la pagosistemoj de la eŭrozono.
La Traktato de Mastriĥto de 1992 devigas plej el la ŝtatoj membroj de la EU adopti la eŭron per interkonsento de monvalutaj kaj buĝetaj konverĝokriterioj, kvankam ne ĉiuj ŝtatoj faris tion. Unuiĝina Reĝlando kaj Danio negocis esceptojn, dum Svedio (kiu aliĝis al la EU en 1995, post la Traktato de Mastriĥto estis subskribita) malakceptis la eŭron per referendumo en 2003, kaj evitis la devigon adopti la eŭron ne akceptante la monvalutajn kaj buĝetajn postulojn. Ĉiuj landoj kiuj aliĝis al la EU ekde 1993 petis adopti la eŭron ekde tiam.
Eŭro-moneroj kaj bankbiletoj
La eŭro estas dividita en 100 cendoj (referencataj ankaŭ kiel eŭrocendoj, eŭrocentimoj aŭ eŭrocentonoj, speciale por distingi ilin el aliaj valutonoj, kaj referencataj en la komuna flanko de ĉiuj cendaj moneroj kiel "euro cent"). En la oficialaj dokumentoj de la komunumo la pluralaj indikiloj de euro kaj cent ne aperas, tamen en la komuna normala parolmaniero la diversaj lingvoj reagas diference kaj ĝenerale uzas diversajn formojn. Dum la angla estas la plej uzata lingvo en la komunumaj kunsidoj ankaŭ tie pluralo estas uzata, same kiel la diversaj lingvaj variaĵoj, kiel centime en Francio.
Ĉiuj cirkulantaj moneroj havas komunan flankon kiu montras la valoron kaj mapon en la fono. Pro la Lingva pluraleco de la Eŭropa Unio, oni uzis la version en la latina alfabeto de euro (anstataŭ la malplej uzataj greka alfabeto aŭ cirila alfabeto (en la Eŭropa Unio)) kaj per arabaj ciferoj (alia teksto estas uzata en la naciaj flankoj sed en naciaj lingvoj, sed alia teksto en la komuna flanko estas evitata). Ĉe ĉiuj moneroj escepte tiuj de 1-, 2- kaj 5-"cent", la mapo montris nur la 15 ŝtatojn kiuj estis membroj de la EU kiam la eŭro estis enkondukita. Dekomence en 2007 aŭ 2008 (depende de la lando) la malnova mapo estas anstataŭata per mapo de Eŭropo montranta ankaŭ landoj eskter la Unio kiel Norvegio, Ukrainio, Belorusio, Rusio aŭ Turkio. La moneroj de 1-, 2- kaj 5-"cent", tamen, retenis sian malnovan desegnon, montrantan geografian mapon de Eŭropo kun la 15 membro-ŝtatoj de 2002 starigitaj iome super la cetero de la mapo. Ĉiuj komunaj flankoj estis desegnitaj de Luc Luycx. La moneroj havas ankaŭ nacian flankon montrantan bildon specife elektitan de la lando kiu eldonas la moneron. Eŭromoneroj el ajna membro-ŝtato povas esti libere uzata en ajna lando kiu adoptis la eŭron.
La moneroj estas eldonitaj en valoroj de 2 kaj 1 €, de 50, 20, 10, 5, 2 kaj 1 cendoj respektive. Por eviti la uzadon de la du plej malgrandaj moneroj, kelkaj monoperacioj estas rondigitaj al la plej proksimaj kvin cendoj en Nederlando kaj Irlando (pro volonta akcepto) kaj en Finlando (pro leĝo). Tiu praktiko estas diskuraĝigita de la Komisio, same kiel la praktiko de kelkaj vendejoj malakcepti alt-valorajn eŭrajn monbiletojn.
Porokazaj moneroj kun valoro de 2 € estis eldonitaj kun ŝanĝoj rilate al la kutima desegno de la landa flanko de la monero. Tiuj estas kaj komune eldonitaj moneroj, kiel la monero de 2 € por la 50a jariĝo de la subskribo de la Traktato de Romo, kaj landaj moneroj keil la monero por rememorigi la okazon de la Somera Olimpiko 2004 eldonita de Grekio. Tiuj moneroj estas de laŭleĝa uzado tra la tuta eŭrozono. Ankaŭ kolektomoneroj kun variaj aliaj valoroj estis eldonitaj, sed tiuj ne estas intencitaj por ĝenerala cirkulado, kaj ili estas de laŭleĝa uzado nur en la membro-ŝtato kiu eldonis ilin.
La desegno por la Eŭro-bankbiletoj havas komunajn desegnojn ambaŭflanke. La desegno estis kreita de la Aŭstria desegnisto Robert Kalina. Monbiletoj estas eldonitaj en valoroj de 500, 200, 100, 50, 20, 10 kaj 5 €. Ĉiu monbileto havas sian propran koloron kaj estas dediĉita al arta periodo de la Eŭropa arkitekturo. La fronto de la monbiletoj montras fenestrojn aŭ pordojn dum la reverso havas pontojn, kiel simbolo de la ligiloj inter landoj kaj kun la estonteco. Kvankam la desegnoj estis intencitaj eviti identigeblajn karakterojn, la dekomencaj desegnoj fare de Robert Kalina estis de specifaj pontoj, kiel tiuj de Rialto en Venecio kaj la Ponto de Neuilly en Parizo, kaj estis poste faritaj pli ĝeneraligitaj; la finaj desegnoj ankoraŭ montris tre proksimajn similecojn kun siaj specifaj prototipoj; tiele ili ne estas vere tiom ĝeneralaj. La monumentoj aspektis sufiĉe similaj al diversaj naciaj monumentoj por plaĉi al ĉiuj.
Pagoklarigado, transigo de elektronikaj financoj
Kapitalo ene de la EU povas esti transigita en ajna kvanto el unu lando al alia. Ĉiuj transsendoj en eŭroj en la EU estas traktitaj kiel enlandaj transigoj kaj kunportas la korespondajn enlandajn transsendajn kostojn. Tio inkludas ĉiujn ŝtatojn kiuj estas membroj de EU, eĉ tiujn kiuj estas ekster la eŭrozono sed faras montranssendojn en eŭro. Kartoperacioj kaj retirado ATM ene de la eŭrozono estas traktitaj kiel enlandaj transigoj; tamen paper-bazitaj pag-ordoj, kiel ĉekoj, ne estis normigitaj kaj tiel tiuj estas ankoraŭ konsideritaj kiel enlandaj. La ECB organizis ankaŭ kliringan sistemon nome TARGET, por grandaj transoperacioj de eŭroj.
Monunua simbolo
Ankaŭ la Eŭropa Komisiono specifigis logoon por la eŭro kun precizaj proporcioj kaj fonaj kaj frontaj kolornuancoj. La loko de la valutosigno relativa al la nombrokvanto varias de lando al lando kaj de lingvo al lingvo, sed en la oficialaj tekstoj en angla lingvo la simbolo (aŭ la ISO-normiga "EUR") antaŭas la kvanton, same kiel okazas kun la usona dolaro, la brita pundo ktp.
Historio
Unu el la unuaj homoj, kiuj fervore engaĝiĝis por komuna eŭropa valuto, estis la germana esperantisto Josef Zauner. Sed dum la dua mondmilito liaj verkoj forgesiĝis.
«Elpensinto» de la vorto «eŭro» estis foje nomata la belga esperantisto Germain Pirlot ,
Fakte li sugestis la nomon al la iama prezidanto de la Eŭropa Komisiono, d-ro Jacques Santer, en letero de la 4-a de aŭgusto 1995: «Mi tute aprobas vin, kiam vi aldiras, ke la civitano rajtas identiĝi kun sia mono, sed kial paroli tiam pri “franc” aŭ “franken”, kio estas neta referenco al Francio? Ĉu vi forgesus, ke aliaj civitanoj havas aliajn monojn? Kiel ili povus identiĝi kun tiu francama “franko”? Mi ne kuraĝas opinii, ke jam nun vi konsideras ilin kiel duarangajn civitanojn, kiel specojn de subuloj. Kial ne montri imagopovon kaj eliri el la rutina vojo? Oni povus ja nomi tiun novan monon “eŭro”!»
Jen la respondo de la ĝenerala sekretario de la Eŭropa Komisiono, en letero de la 18-a de septembro 1995 (ref.: SG(95)D/86446): ''«Sinjoro Pirlot, La prezidanto Santer petis, ke mi danku vin pro via letero de la 4-a de aŭgusto 1995 per kiu vi afable sugestis al li nomi “EŬRO” la ontan ununuran eŭropan monon. Kiel vi scias, la debato pri tiu temo estas tre malsimpla, ĉar la nomo de tia mono devas ja arigi kvalitojn, kiuj ebligas garantii la sukceson ĉe ĉiuj eŭropanoj. Sekve ĉiuj sugestoj bonvenas kaj pro tio, nome de S-ro SANTER, mi deziras vigle danki vin pro via kontribuo al tiu debato kaj, pli ĝenerale, pro via subteno al la procezo de eŭropa integrado.»''
La, s-ro Jean-Jacques Schul, prezidanto de PROMEURO (Asocio de eŭropaj civitanoj por la promocio de la eŭropa mono) skribis: ''«Ni estas tre dankemaj al s-ro Pirlot pro la informo pri la ebleco, ke li povus esti la 1-a kiu sugestis la nomon “eŭro”. Ĝis nun ni havas neniun sciigon pri tia sugesto antaŭ 04.08.1995»''.
Tamen en 2017 aperis filmeto ĉe Youtube, kie la tiama germana minstro pri financoj, Theo Waigel, rakontas, kiel li inventis kaj venkigis la nomon "eŭro" en 1995.
La decido pri la nomo de la nova eŭropa monvaluto okazis dum la pintokunveno de la Eŭropa Konsilio en Madrido la 15an de decembro 1995 per unuanima decido de la ŝtatestroj de la EU-landoj. Proksimume unu jaron poste, la 14an de decembro 1996 la eŭro-biletoj estis montritaj al la publiko, samtempe en Frankfurto kaj en Dublino.
Eŭro estis enkondukita la 1-an de januaro 1999 kiel oficiala monunuo de la tiamaj dek unu «eŭro-landoj» (poste 12, ĉar Grekio aldoniĝis en 2000): de tiam ĝis 2002, oni povis pagi per eŭro nur per bankkarto au bankĉeko. La eŭro fariĝis mantuŝebla nur ekde la, kiam la biletoj kaj moneroj aperis.
Inter la 1-a de januaro 1999 kaj maksimume kelkaj monatoj post la 1-a de januaro 2002 (laŭ la landoj), la lokaj monunuoj kunekzistis kun eŭro kiel subdividoj de eŭro. Post tiu periodo, la landaj monunuoj ne plu valoras, ilin oni ne plu povas uzi en monaj rilatoj: eŭro fariĝis la vere ununura uzata monunuo ene de Eŭrolando.
Eŭro kalkulas:
La biletoj havas bildojn pri pontoj kaj pordoj, ĉiuj estas fikciaj, sed laŭ 7 diversaj arkitekturaj stiloj. Ĉiu monero havas 20 diversajn bildojn sur dorsaj flankoj, po unu por ĉiu lando. Ĉiu lando de EMU rajtis elekti desegnojn por la dorsaj flankoj de eŭro-moneroj. Interalie, Nederlando elektis sian tiaman reĝinon, Vatikano la papon kaj Francio diversajn simbolojn reprezentantajn la landon.
Kurzo
La valoro de eŭro ene de Eŭropa Unio estas :
Tiuj ĉi-supraj valoroj estas porĉiamaj.
La valoro de eŭro en januaro 2002 estis:
Diversaĵoj
La ekfunkciis EuroBillTracker, retkomunumo kiu klopodas pristudi kaj mapi la moviĝon de eŭro-monbiletoj en la mondo. Ekde 2003, la retejo haveblas ankaŭ Esperante.
La papero el kiu oni fabrikas la monbiletojn de eŭro estas centprocente el kotono.
Eŭro kaj lingvopolitiko
Oni lanĉis proponon en 2004 por unuecigi la skribmanieron de eŭro (komprenebla propono estis euro fare de Gerrit Zalm nederlanda financa ministro, prezidanto de Ecofin). Oni proponis doni escepton nur por Grekio.
Hungario uzas la formon de euró en ĉiutaga uzo. Latvio batalas por uzo de formo eiro, ĉar la latva lingvo ne konas la diftongon eu. Bulgario sukcesis (Traktato de Lisbono) nomi la komunan eŭropan valuton евро, laŭ la cirila alfabeto.
En Esperanto en la jaro 1996 estis fortaj diskutoj, i.a. sur la paĝoj de Monato, pri la esperantlingva formo de la monunuo. La demando estis, ĉu la radiko estas "eŭr-" kaj sekve la substantivo estas "eŭro", la adjektivo "eŭra", ks, aŭ ĉu la radiko estas "eŭro-" kaj sekve la substantivo estas "eŭroo", la adjektivo "eŭroa".
Jan Smejkal
Profesie instruisto de la germana lingvo.
Iama aktivulo en junulara sekcio.
Metallica
Metallica estas tre sukcesa Usona metalroka muzikgrupo kiu daŭras aktive ekde sia formiĝo frue en la 1981-a jaro.
Post arigo de fidela sekvantaro, la grupo sukcese plivastiĝis sian muzikĝenron en la 1990-a jardeko por alkalkuli multajn novajn aŭskultantojn. Sed ĉi tiu ago forigis kelkajn malnovajn entuziasmemulojn.
Kaŝaparato
Kaŝaparato estas hipoteza aŭ fikcia ilo, kiu povas kaŭzi ke objektoj kiel kosmoŝipoj aŭ individuoj estas parte aŭ tute nevideblaj. Ĝi estas ofta temo en sciencofikcio kaj fantazio.
Ili aperas en Star Trek, Doctor Who, Star Wars, kaj Stargate, inter aliaj.
Kunszentmiklós
Kunszentmiklós [kunsentmiklOŝ] estas urbo kun titolo vinvilaĝo en Hungario, en regiono Suda Ebenaĵo, en departemento Bács-Kiskun, en Distrikto Kunszentmiklós, kies centro estas. La loknomo signifas: kumana Sankta Nikolao.
Historio
La loko estis loĝata jam dum la neolitiko, bronzepoko. Antaŭ la hungaroj vivis tie keltoj, sarmatoj kaj avaroj. Reĝo Adalberto la 4-a donacis terojn al kumanoj inter riveroj Danubo kaj Tiso. Ili fondis la urbon kaj poste omaĝis al la turkoj. Post la liberiĝo de turkoj la loĝantaro devis aĉeti la aŭtonomion pri "Malgranda Kunanujo", tio signifis en la praktiko ankaŭ nobelrajton. En 1794 la setlejo iĝis kampurbo ĝis 1876, poste grandvilaĝo, dume inter 1867-1956 distriktejo. En 1870 la fervojo ekfunkciis, en 1876 ĉesis la aŭtonomio. En 1945 oni disdonis parcelojn al la malriĉaj kamparanoj el la grandbieno.
Famuloj
En Kunszentmiklós naskiĝis: En Kunszentmiklós mortis:
Charneux
Charneux estas la nomo de pluraj loĝlokoj franclingvaj. Interalie temas pri parto de
(121210) 1999 QG2
Orbito
Ĝi estas proksima de la orbita resonanco 1:2 kun Marso.
Ĝia discentra orbito ekstere tanĝas tiun de Marso. Ĝia marsa MOID estas 0,1684 astronomia unuo, tie estas 25,196 milionoj da km.
(138847) 2000 VE62
(138847) 2000 VE62 estas tre malgranda sed treege hela terrenkonta kaj marsrenkonta amora asteroido malkovrita la en la kadro de la astronomia kampanjo Lincoln Near-Earth Asteroid Research elde la observatorio de la Laboratorio Lincoln en Socorro (Nov-Meksiko, Usono).
Panettieri
Panettieri estas komunumo de Italio.
(138847) 2000 VE62
Orbito
Ĝi estas en orbita resonanco 3:10 kun Venuso.
Ĝia discentra orbito ekstere, malproksime tanĝas tiun de la Tero kaj krucas tiun de Marso. Ĝia granda orbita klineco tenas ĝin malproksima de la marsa orbito.
75072 Timerskine
Nomo
Ĝia nomo honoras Timothy Joseph Erskine, spertulon en sekurecaj tekniknoj pri injektnadloj, inventiston kun pli ol kvindek patentoj, muzikiston, artiston, filantropon, amantan patron, kaj edzon de la unua malkovrintino.
Coribe
Coribe estas municipo en la brazila subŝtato Bahio, kiu havis 14.307 loĝantojn en 2010.
Preĝejo Sankta Triunuo (Rábahídvég)
Preĝejo de Sankta Triunuo estas romkatolika preĝejo en Hungario, en vilaĝo Rábahídvég.
Konstruaĵo
La preĝejo havas vastan kaj kvadratforman turon super la ĉefenirejo. La sanktejo ekstere estas okangula, kie skulptaĵo pri Johano Nepomuko estas videbla. Inter la turo kaj la sanktejo la konstruaĵo havas unu navon kaj apud la sanktejo ankaŭ sakristion. La orienta altaro prezentas Doloran Dipatrinon kun 2 skulptaĵoj. Meze de la okcidenta altaro estas skulptaĵo pri Sankta Jozefo kune kun Jesuo. Apude estas 2 skulptaĵoj pri Stefano la 1-a (Hungario) kaj Emeriko de Hungario.
Kermeso okazas en la dimanĉo de Sankta Triunuo.
Vinbero
Vinberoj, uvo (el la latina ūva) aŭ traŭbo (el la germana Traube) estas beroj rikoltataj de vito el la familio Vitacoj. Ili estas ofte uzataj por suko (mosto), vino, ĵeleo, sekvinberoj, aŭ manĝataj krude. Vinberoj konsistigas proksime 50% de ĉiuj fruktoj kultive produktataj en la mondo.
Uzataj specioj
Vinberoj por la homa konsumado estas normale nur la fruktoj de Vitis vinifera, planto kultivata ĉirkaŭ la Mediteraneo ekde antaŭ miloj da jaroj. Nuntempe, tiu specio estas kultivata en pluraj landoj kun taŭga klimato, ekzemple Usono (precipe en Kalifornio), Novzelando kaj Aŭstralio.
Multe gravas tamen ankaŭ alia specio, Vitis labrusca, kiu nature kreskas nur en Nordameriko. Preskaŭ ĉiuj kultivataj vitoj estas plantoj de Vitis vinifera greftitaj sur Vitis labrusca, ĉar la unua produktas pli bonajn fruktojn sed la dua pli bone kontraŭstaras plurajn malsanojn. La beroj de Vitis labrusca, kvankam malpli bongustaj ol tiuj de Vitis vinifera, estas manĝeblaj.
Ĉefaj specioj kultivataj estas:
Uva kokolobo Coccoloba uvifera, estas la nomo de frukto tute ne rilata kun la vituvo, ĉar ĝi apartenas al la familio Poligonacoj, kvankam ĝi montras guston iom similan al vinbero; ankaŭ ĝia formo estas simila, sed kun ununura granda semo. La planto estas arbo, kiu povas atingi imponan grandon kaj estas ofta en Karibio. Ĝi gravas ankaŭ pro komponanto nome acidomitozo, kiu kontribuas al kresko kaj vigligo de korpaj muskoloj.
Pieńsk
Pieńsk (ĝis 1945 germane Penzig) estas urbo en la provinco Malsupra Silezio de Pollando. Ĝi apartenas al samnoma komunumo Pieńsk en distrikto Zgorzelecki.
Vinbero
Priskribo de la planto
La vito (aŭ vinberujo) estas grimpoplanto: la radikoj estas en la tero, sed la trunko ne kreskas rekte, tamen sin apogas sur iu subtenanto, natura aŭ artefarita. La vito ne estas parazita, ĉar ĝi ne elprenas sukojn aŭ nutraĵon el la subtenanto. Vitoj estas grimpaj arbedoj kun ĉiroj. Iliaj palmobranĉaj folioj enhavas kvin lobojn kaj ili estas baze korformaj. La malgrandaj verdetaj floroj grupiĝas en grapolo piramidforma (tirso). Ili enhavas kvin petalojn supre unuiĝitaj. La fruktoj estas beroj.
Pieńsk
Gefiloj de la urbo
Johann Gottfried Geißler
Vinbero
Priskribo de la planto
La folioj estas grandaj, manformaj, vintre falantaj.
La floroj estas malgrandaj, verdaj aŭ flavaj, kunigataj en floraroj, kiuj poste naskas fruktarojn. Ofte oni nomas tiujn arojn "grapoloj", sed la vera grapolo estas pli simpla; science ĉe Vitis estas tirsoj (grapoloj de cumetoj).
Produktado
La produktado de vinberoj en la tuta mondo dum 2012 estis, laŭ FAO de 67 milionoj da tunoj (35% en Eŭropo, 33% en Azio, 23% en Ameriko). Ĉinio produktis preskaŭ 10 Mt, Usono ĉirkaŭ 6.7, Italio ĉirkaŭ 5.8, Francio ĉirkaŭ 5.3. Laŭ informoj de FAO la tutmonda produktado de vinberoj okupas ĉirkaŭ 75 866 kvadratajn kilometrojn. Proksimume 71 % de la produktado estas uzata por fabrikado de vino, 27 % por freŝa konsumo kaj 2 % kiel sekigitaj fruktoj. Parto de la produktado de mosto estas uzata kiel sukersurogato (dolĉigaĵo) por sukoj komercigitaj sub la motoj "sen aldonita sukero" kaj "100 % natura". La tereno dediĉita al la vitoj kreskas ĉiujare ĉirkaŭ 2 %.
La produktado de vinberoj malrapide kreskis dum la lastaj jaroj. Antaŭ 20 jaroj, la monda produktado estis ĉirkaŭ 60 milionoj da tunoj. Tamen, la listo de la plej gravaj produktantaj landoj ege ŝanĝis: en 1992 Italio estis la unua produktanto, Eŭropo produktis pli ol 50% de vinberoj tutmonde kaj Ĉinio produktis nur la dekonon de sia nuntempa produktado. Vinberoj estas kultivataj nur en regionoj kun klimato mediteranea aŭ modere varma. La planto toleras vintre temperaturojn ĉirkaŭ ĝis -15 °C, sed dum la printempo la temperaturo ne devas fali sub -5 °C, kaj la varma sezono devas daŭri sufiĉe longe. Tamen, la eltenkapablo dependas de la kulturvario.
La vinbero estas rikoltata preferinde fine de somero al komenco de aŭtuno en la mediteraneaj klimatoj de la Norda Hemisfero.
La jena tabelo de la ĉefaj produktantoj de vino montras la korespondon kun la areoj dediĉitaj al plantado de vitejoj:
Fonto: FAO, Internacia Organizo pri Vito kaj Vino, Aŭstralia Organizo pri vino kaj brando.
Konsumado
Vinberoj estas konsumataj en du ĉefaj manieroj:
Pli malofte, vinberoj estas konsumataj alimaniere:
Ankaŭ la plej kutima vinagro kaj iuj likvoroj devenas de vinberoj, kvankam nerekte (pere de vino).
Cleja
Cleja [kleĵa] (hungare: Klézse kle:ĵe) estas komunumo en Rumanio sud-sudoriente de Bacău. Administre apartenas al ĝi Șomușca kaj Valea Mică. La vilaĝo Cleja situas ĉe la nacia vojo DN 2 (E 85) kaj la fervojo inter Bacău kaj Focșani. Ĝi estas subdividita en tri kvartaloj: Buda (: forno), centra Cleja kaj Alexandrina.
Loĝantaro
En 1992 ĝi havis 4 331 loĝantojn (rumanoj, 88 % ĉangohungaroj). En julio de la jaro 1930 kolektis popolmuzikon en tiu vilaĝo Sándor Veress.
Vidu ankaŭ
Listo de ĉangohungaraj urboj kaj komunumoj en Moldovo
Igensdorf
Igensdorf estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Forchheim kaj en la distriktaro Supra Frankonio de la federacia lando Bavario. Fine de la komunumo havis  loĝantojn.
NGC 709
NGC 709 (aliaj indikoj — PGC 6969, CGCG 522-40) estas galaksio en konstelacio Andromedo.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
SAT-Amikaro
SAT-Amikaro estas la franclingva branĉo de Sennacieca Asocio Tutmonda, do Unuiĝo de Esperantistoj-Laboristoj Franclingvaj. Ĝia antaŭulo estis Fédération Espérantiste Ouvrière (Laborista Esperantista Federacio). Ĝi prizorgas diversajn esperanto-servojn en franclingvio: informado, instruado, eldonado de informmaterialo, de dokumentoj kaj de studmaterialo, libroservo. Ĝi estas la eldonanto de La SAGO.
Samaĉablo
Samaĉablo (kartvele სამაჩაბლო) estas historia loknomo kaj ankaŭ oficiala kartvela nomo de la eksa Sud-Osetia aŭtonoma provinco, la nuna Sud-Osetio. La vorto ekuziĝis per iniciato de la unua prezidento de moderna Kartvelio Zviad Gamsaĥurdia pro ideologia starpunkto, ke en Kartvelio estas oseta malplimulto, sed ne estas Osetio kiel aŭtonomio aŭ lando de osetoj. Pro tiu kialo la nomo Samaĉablo estas perceptata kiel ofenda en Sud-Osetio mem.
Verran
Verran estas komunumo de Norvegio. Ĝi apartenas al la departemento Trøndelag (ĝis 2017 al Nord-Trøndelag). Fine de en la komunumo vivis. La administra centro de la komunumo situas en la loĝloko Malm.
Samaĉablo
Ekde enposteniĝo de Miĥeil Saakaŝvili oficiala Tbiliso ne plu uzas la vorton, preferante pli neŭtralan Cĥinvala regiono.
SAT-Amikaro
Kongreso
Ĉiujare dum la paska semajnfino la asocio organizas sian kongreson, kiu estas plej grava momento de la asocia vivo.
Universitato Willamette
Universitato Willamette (pron. inter ŭiLAmet kaj ŭiLEmet; Willamette University) estas privata usona altlernejo situanta en Salem, Oregono. Ĝi fondiĝis en 1842, kaj estas la plej malnova universitato en la okcidenta duono de Usono.
Dammartin-les-Templiers
estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Doubs, en la regiono Burgonjo-Franĉkonteo (Bourgogne-Franche-Comté, prononco []) kaj en la historia regiono Franĉkonteo. Fine de en la komunumo vivis. Administre la komunumo apartenas al la arondismento Besançon (france arrondissement de Besançon), la okcidenta parto de la departemento, kaj al la kantono .
Alto
Alto estas propreco de objekto, kio priskribas ties distancon de ia difinita baz-nivelo (nulo).