cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
NGC 1688
NGC 1688 (aliaj indikoj — PGC 16050, ESO 119-6, AM 0447-595, IRAS04476-5953) estas galaksio en konstelacio Orfiŝo.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Niujie
Niujie aŭ Niuĝie (en ĉina: 牛街; en pinjino: Niú jiē; Wade–Giles: Niu-chieh "Oks-strato") estas kvartalo en Guang'anmen, en la distrikto Ksiĉeng en sudokcidenta Pekino, Ĉinio. La nomo "Niujie" povas referenci al la strato Niujie aŭ al la kvartalo Niujie. La komunumo estis iam en la distritko Ksuanvu antaŭ tiu estis metita en Ksiĉeng en 2010.
Edin Mujčin
Edin Mujčin (n. ) estas bosnia futbalisto. Li de 1997 ĝis 2002 membris en la bosnia nacia teamo de futbalo.
Afzelio
Afzelio (Afzelia) estas genro el la subfamilio Caesalpinioideae de la familio fabacoj (Fabaceae). La dek tri specioj ĉiuj estas arboj, kaj hejmas en tropika Afriko aŭ Azio.
Uzadoj
Afzeliaj specioj primare servas al lignoproduktado, kvankam iuj specioj havas medicinajn uzadojn. La konstruligno estas plej komune komercigita kaj sub la kolektiva nomo de "doussie" [dusie], kaj sub tiu de "afzelia". La ligno de la specioj Afzelia africana, Afzelia bipindensis kaj Afzelia pachyloba estas komercigita sub la nomo "meli". Unu el la komunaj nomoj ankaŭ estas (angle) "pod mahogany", pligrandigante konfuzon pri la nomo "mahogany".
La semoj estas ruĝaj kaj nigraj kaj estas uzataj kiel artefaritaj perloj, ekzemple en kolĉenoj.
La ligno ofte estas uzata kiel supraĵa materialo por eksteraj ciklodromoj.
La ligno de la azia specio Afzelia xylocarpa, kiu havas riĉan desegnaĵon, estas vendata kiel "Afzelia xylay" [afzelia ksile]. La semoj kaj la arboŝelo de tiu ĉi specio estas medicine aplikataj.
Kelkaj specioj
Afzelia africana Afzelia bella Afzelia bipindensis Afzelia bracteata Afzelia pachyloba Afzelia palembanica Afzelia peturei Afzelia quanzensis Afzelia rhomboidea Afzelia xylocarpa
Mundolsheim (stacidomo)
Mundolsheim estas franca stacidomo sur linio -, situanta en  Mundolsheim, en departemento Bas-Rhin, regiono Grand Est.
Temas pri stacidomo de Société nationale des chemins de fer français (SNCF), priservata de trajnoj.
Druhanov
Druhanov (Druhanow) estas municipo en Ĉeĥio, regiono Vysočina, en distrikto Havlíčkův Brod. Vivas ĉi tie.
Historio
La unua skribmencio pri la municipo devenas el la jaro 1362.
Mundolsheim (stacidomo)
Ĝi situas ĉe kilometra punkto (PK) de la linio Noisy-le-Sec - Strasbourg-Ville (070000).
Municipoj de Ekstremaduro
La regiono de Ekstremaduro en Hispanio estas formata de du provincoj, nome la provinco de Badajoz kaj Cáceres. Inter ambaŭ enhavas 385 municipojn. Badajoz enhavas 164 municipojn kaj Cáceres 221.
Listo de municipoj de Ekstremaduro:
István Darkó (aktoro)
DARKÓ István  [darko'] estis rumanuja hungara aktoro, verkisto naskita en Kluĵo la 4-an de majo 1954 kaj mortinta en Oradea la 7-an de septembro 1982.
Kariero
Li ludis ekde 1978 en la Nagyváradi Állami Színház Szigligeti Társulat.
Ruĝa falaropo
La Ruĝa falaropo aŭ Dikbeka falaropo, larĝbeka falaropo (ankaŭ nomata Griza falaropo en Eŭropo pro ties vintra plumaro), Phalaropus fulicarius, estas eta vadbirdo de la genro Phalaropus kaj la familio de Skolopedoj.
Disvastiĝo
Tiu falaropo reproduktiĝas en la marĉoj kaj ĉemaraj tundroj de arktaj regionoj de Norda Ameriko - nordaj Alasko, Kanado, Groenlando- kaj Eŭrazio, tio estas Islando, arktaj insuloj kaj norda Siberio. Ĝi estas migranta birdo kaj, malkutime por vadbirdo, ĝi migras ĉefe tra maraj vojoj kaj vintras enmare en tropikaj oceanoj, tio estas de Peruo kaj norda Ĉilio en Ameriko kaj ĉirkaŭ Senegalio al Gvineo kaj ĉe Namibio en Afriko.
Henri Farman
Henri FARMAN (26-a de majo, 1874 - 18-a de julio, 1958) estis aviadisto.
Ruĝa falaropo
Aspekto
La Ruĝa falaropo estas ĉirkaŭ 21 cm longa kun enverguro de 37 ĝis 40 cm kaj havas retajn fingrojn kaj rektan bekon, kiu estas iomete pli dika ol tiu de la Ruĝkola falaropo. La reproduktanta ino estas ĉefe brik-ruĝa escepte kapo kaj dorso. Tiu estas helbruna kun nigraj grandaj makuloj kiel tiuj de Skolopo, Galinago aŭ tegoloj; ĉe ties suba parto aperas blanka linio kiel bordo. La vizaĝo montriĝas kiel blankega makulo ĝis la kolalto kie komencas la ruĝo, ambaŭ makuloj kuniĝas ĉenuke; ĉe krono, fronto kaj ĉirkaŭ la beko estas nigra larĝa strio. La beko estas flava kaj ĉepinte nigra.
Broccostella
Broccostella estas komunumo de Italio. Kristana patrono estas la ĉefanĝelo Miĥaelo.
Ruĝa falaropo
Aspekto
La reproduktanta masklo estas senkolora similaĵo de la ino. Junuloj estas helgrizaj kaj brunaj supre kun palaj subaj partoj kaj malhela makulo ĉirkaŭ okulo. Vintre la plumaro estas ĉefe griza supre kaj blanka sube, sed la nigra okulmakulo plurestas. La beko estas nigra vintre. La kruroj estas flavecaj. Dumfluge la pintakraj flugiloj aperas nigre sube kun blanka centra strio ĉebaze; supre la birdo aperas somere kun ruĝa korpo kaj blankaj vizaĝo kaj flugiloj.
Henri Farman
Naskita en Parizo, Francio. Li estis la filo de korespondanto de angla ĵurnalisto laboranta en Parizo. Farman lernis pentrarton ĉe École des Beaux Arts, sed rapide obsediĝis de novaj meĥanikaj inventoj kiuj rapide aperadis en la fino de la 19a jarcento. Ĉar lia familio havis sufiĉajn monajn rimedojn, li povis pluflegi siajn ŝatokupojn kiel amatora sportisto. En la jaroj 1890-aj li iĝis ĉampiona ciklisto, kaj je la jarcentŝanĝo li malkovris la motoran konkuradon.
Ruĝa falaropo
Seksoj
La tipaj birdaj sekso-roloj estas inversigitaj ĉe la tri falaropoj. Inoj estas pli grandaj kaj brilkoloraj ol maskloj. La inoj persekutas la masklojn, konkurencas pro nestaj teritorioj kaj defendos agreseme la nestojn kaj la elektitajn partnerojn ĉar foje demetas duneste. Kiam la ino demetis la brunverdajn ovojn, ŝi komencas sian sudenan migradon forlasinte la masklon kiu kovos dum preskaŭ 3 semajnoj kaj zorgos la idojn. Ŝi demetas tri ĝis ses ovojn en surplanka nesto ĉe akvo. La idoj ĉefe manĝas ili mem kaj kapablas flugi 18 tagojn post eloviĝo.
Henri Farman
Kiam Charles Voisin ekproduktis vendendan motoraviadilon en 1907, Henri Farman estis inter la unuaj aĉetintoj. Li atingis la rekordon de plej longa flugo en Eŭropo, kaj en 1908 daŭrigis partoprenante la unuan flugkonkuradon en Eŭropo. Elpensinte sian propran aviadilon je la 29-a de majo, 1908, li flugigis la unuan pasaĝeron en Eŭropo. Partnere kun siaj du fratoj li ekkonstruis ege sukcesan kaj novelpensitan aviadilfabrikon. Ilia 1914-a modelo estis abunde uzata por milita observado dum la Unua mondmilito. La aviadilkonstrua firmao de Farman Goliath estis la unua aertransporta kompanio sur longa distanco, ekante regulajn flugojn Parizo-Londono je la 8-a de februaro 1919.
Ruĝa falaropo
Manĝado
Por manĝado la Ruĝa falaropo kutimas naĝi laŭ eta rapida cirklo formante etan akvokirlon. Tiu kutimo, oni supozas, ke helpas manĝado pro suprenigado de manĝeroj el funfo de neprofunda akvo. Tiele la birdo atingos la centron de la kirlo per sia beko plukante etajn insektojn aŭ krustulojn. Ili foje flugas por kapti insektojn dumfluge. En malferma oceano ili troviĝas en zonoj kie kuniĝantaj maraj fluoj produktas kirlojn kie ili troviĝas ofte ĉe grupoj de balenoj. For de la bredsezono, ili ofte vojaĝas laŭ aroj.
Henri Farman
Li estis nomita kavaliro de la Légion d'honneur (Franca honora legio, oficala ŝtata meritularo) en 1919 kaj emeritiĝis en 1937 kiam la franca registaro ŝtatigis la aviadan industrion.
Linio Kintetsu-Toba
Linio Kintetsu-Toba (japane: 近鉄鳥羽線 [Kintecu-Toba-sen], angle: Kintetsu Toba Line) estas linio de la fervojo reto Kintetsu en Kansajo, Japanio. La linio situas en oriento de Gubernio Mie.
Henri Farman
Henri Farman mortis en Parizo je la 18-a de julio 1958 kaj estas entombigita en Cimetière de Passy, Parizo, Francio.
Ruĝa falaropo
Kutimoj
Tiu specio estas ofte maltimida kaj alproksimigebla.
La voĉo estas mallonga bik.
Naoto Miki
Naoto Miki (三木 直土, n. ) estas japana futbalisto.
Li ekde la jaro 2020 futbalas ĉe la unua vira teamo de la klubo Júbilo Iwata.
Distrikto Przysucha
Distrikto Przysucha - pole powiat przysuski - estas distrikto en la provinco (historie vojevodio) Mazovio de Pollando. Distrikta centro estas la urbo Przysucha. Fine de en la distrikto vivis.
Lauterecken
Lauterecken - proksimuma prononco - estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Kusel de la federacia lando Rejnlando-Palatinato, kaj ekde julio 2014 apartenas al administra Lauterecken-Wolfstein kreita el du antaŭaj grupiĝoj de najbaraj komunumoj. Fine de la jaro la komunumo havis 0 loĝantojn.
Mustafa Kemal Atatürk
Mustafa Kemal ATATÜRK ( signifanta pli malpli „patro / gvidanto de turkoj“) (naskiĝis en 1881, mortis la ) estis fondinto kaj la unua prezidento de la Respubliko de Turkio en ĝia nuna laika formo. Kemal Atatürk iniciatis interalie la ekuzon de la latina alfabeto anstataŭ la araba alfabeto por skribi en la turka, samtempe draste estis purigita la lingvo mem: oni forprenis multajn (sed certe ne ĉiujn) arabismojn, estis ekuzitaj multaj dialektaĵoj (antaŭe uzataj nur inter kamparanoj) kaj estis pruntitaj multaj eŭropaj vortoj (ĉefe pere de la franca).
Oni apenaŭ povas trovi en Turkio urbon, kiu ne povas fanfaroni pri siaj avenuo de Atatürk, placo de Atatürk aŭ statuo de Atatürk. La nomo Atatürk estas nedisigeble kunigita kun Turkio, same kiel estas kun ĝi kunigita la malnovepoka urbo Trojo aŭ la fama templo Hagia Sofia.
La frua vivo de Atatürk
Atatürk naskiĝis en la urbo Tesaloniko en norda Grekio en 1881. Pro la tiama Turka tradicio pri naskiĝnomoj, li ricevis nur la nomon Mustafa ("elektito"). Lia patro, Ali Riza Efendi, estis oficisto de dogano, kiu mortis kiam Mustafa ankoraŭ estis infano.
La komencon de preparado por lia pli malfrua kariero oni povas meti en la jaron 1893, kiam li, kiel nur dekdujara knabo, komencis studi ĉe la milita gimnazio en Tesaloniko, kie la aldonan nomon Kemal ("perfekteco") ŝajne lia instruisto de matematiko donis al li pro lia inteligenteco. En 1895—nur dekkvarjaraĝa—Mustafa Kemal eniris la militan universitaton ĉe Bitola (kiu hodiaŭ estas en suda Makedonio). Li diplomiĝis en 1905 kaj estis sendita al Damasko kiel leŭtenanto. En 1907, tiam kapitano, li ricevis militoficon en Tesaloniko, kie li aliĝis al la Komitato por Unio kaj Progresado (alinome la Junaj Turkoj), kiu kontraŭis la Otomanan registaron.
La "Junaj Turkoj" venkis sultanon Abdul Hamid la 2-an en 1908 kaj igis lin restarigi la Otomanan konstitucion.
En 1911, Mustafa Kemal iris al la provinco Libio por defendi ĝin kontraŭ la invado de itala armeo. Li devis resti en Libio dum la unua parto de la balkanaj militoj, sed revenis al Istanbulo en 1913 kaj fariĝis ordonisto de la defendantaro ĉe la marbordo de Tracio. En 1914 li estis sendita al Sofio (kiu hodiaŭ estas la ĉefurbo de Bulgario), kie la registaro esperis, ke li restu ekster la politiko ĉe Istanbulo.
En oktobro 1914, la Turka Imperio eniris la 1-an Mondmiliton ĉe la flanko de Germanio.
Mustafa Kemal en la Unua mondmilito
Mallonge post la eniro de Turkio en la "Grandan Militon", Mustafa Kemal fariĝis kolonelo super divizio apud Gelibolo (alinome "Gallipoli").
Ĉe Gelibolo, malobeante ordonojn, Mustafa Kemal haltigis la kunan britan, francan kaj aŭstralian alproksimiĝon al la Dardaneloj kaj Istanbulo mem. La Aliancanoj devis forlasi ĉi tiun direkton de invado en decembro 1915.
La 1-an de aprilo de 1916 li estis promociita al la rango de brigada generalo, pro kio li samtempe akiris ankaŭ la titolon de "paŝao". Kemal baldaŭ fariĝis tre populara en diversaj tavoloj en Turkio kaj gajnis la respekton laŭdire ankaŭ de kelkaj el siaj malamikoj, kiam li diris:
(Hodiaŭ tiuj vortoj de Mustafa Kemal estas gravuritaj ĉe la Memorigaĵo de Kemal Atatürk en Kanbero, Aŭstralio).
Sed malgraŭ fruaj sukcesoj, la milito baldaŭ malboniĝis por Turkio. La britoj kaptis Bagdadon en marto 1917 kaj Jerusalemon en decembro 1917. Post la Batalo de Megido, la Otomana Imperio estis pli malpli tute venkita.
La kemalisma movado
Ĉe la finiĝo de la jaro 1918 minacis al Turkio perdo de sendependeco. La osmanida imperio estis venkita, la ĉefurbo Istanbulo estis okupita, kaj venkintaj malamikoj dividis la teritoriojn de la imperio. Dum la milito, Turkio malvenkis preskaŭ en ĉiuj batalfrontoj.
Post definitiva malvenko de Turkio, la landon okupis fremdaj soldataj taĉmentoj. En aprilo de 1919 Kemal fariĝis inspektisto de la Naŭa Armeo en la orienta Anatolio, kie ankaŭ estiĝis la kemalisma movado, kiu klopodis pri la sendependeco kaj libereco de ĉiuj regionoj. Kemal estis en la avangardo de tiu ĉi movado, kaj fakte laŭ lia nomo ĝi estis poste nomita. Iom post iom la movado disvastiĝis tra la tuta teritorio de Anatolio kaj ties samideanoj interrompis rilatojn kun la registaro en Istanbulo.
Ĉefaj ideoj de la kemalisma movado estis naciismo kaj registaro de burĝo. La forto de okupintaj taĉmentoj de Britio devigis la sultanon proklami novajn balotojn en parlamenton. En tiuj ĉi balotoj en 1919 plimulton de voĉoj akiris kemalistoj kaj Kemal estis elektita deputito je Erzurum. En marto de 1920 la brita registaro igis okupi Istanbulon, la sultano proklamis Kemalon kaj liajn samideanojn kiel ribelulojn kaj en aprilo li demisiigis la parlamenton. La kemalistoj kunvokis ĝis Ankaro novan parlamenton, kiun ili nomis La Granda Nacia Kunveno (GNK). La prezidanto fariĝis Mustafa Kemal. La kunveno oficiale proklamis militon al intervenintoj. Kemal volis en sia politiko apogi sin kontraŭ kapitalismaj ŝtatoj, sed dekomence restis al li nenio alia ol serĉi helpon ĉe bolŝevikoj. Li faris multe da kontraktoj kun sovetaj respublikoj, sed kiujn li poste klopodis apliki minimume. Mustafa Kemal ne estis samideano de komunismaj ideoj, dum la tuta sia vivo li restis revolucia burĝa reformisto. Bone trafas tion lia eldiraĵo el la unuaj jaroj de la monda ekonomia krizo: "En Turkio ne estos bolŝevismo, ĉar la unua celo de la turka registaro estas doni al popolo liberecon kaj feliĉon."
Ekde la jaro 1925 estis agado de la komunisma partio kontraŭleĝa.
Plua danĝero, al kiu turkoj devis alfronti, estis greka armeo. Kemal petis la Grandan Nacian Kunvenon pri ĉefkomandadon super la tuta turka armeo kaj pri la plena potenco de diktatoro. Li konsideris sian potencon maksimume respondece, kvankam tiutempe li suferis pro grandaj ren-doloroj, kiujn kaŭzis troa konsumado de alkoholaĵo. Sed li neniel sekretigis sian ŝaton al alkoholaĵo. Se ekz. unu franca ĵurnalisto proklamis, ke Turkio estas priregata de unu drinkulo, de unu surdulo (aludo al forta neaŭdecemo de ĉefministro İsmet Paŝao) kaj de tri centoj da surdmutuloj, Kemal defendis sin per vortoj, ke Turkio estas priregata sole de unu drinkulo.
Kemalon helpis ankaŭ disputoj inter ŝtatoj ĉirkaŭantaj Turkion. Lian regadon agnoskis Francio kaj helpis lin ankaŭ Italio, por ke ĝi malfortigu tiel Grandan Brition.
Decida kunpuŝiĝo inter la greka kaj la turka armeo okazis la 26-an de aŭgusto de 1922 en Anatolio. Kemal eluzis momenton de surprizo kaj li elvokis tiel panikon inter grekoj. Post netuta monato post tiu ĉi venko la armeo de Kemal liberigis la tutan Anatolion. Mallongtempe post tio Kemal sukcesis realigi en GNK proponon por malvalidigo de sultanato. La terurita sultano Mehmed la 6-a fine forlasis sian sidejon en Bosporo kaj fuĝis per brita ŝipo el Istanbulo.
Atingo de sendependeco kaj samtempe fino de naciecaj bataloj estis konfirmitaj per laŭsana paca interkonsento fermita la 24-an de julio de 1923 inter okcidentaj potencoj kaj Turkio. Resume ĝi signifis la venkon de la kemalistoj. Estis agnoskita nacia sendependeco de Turkio kaj ties limoj koincidis proksimume al la hodiaŭa limigo. Nek reĝimo de kapitulacoj nek financa kontrolo de la potencoj de Interkonsento endanĝerigis la ŝtaton. Grekoj el Turkio devis transŝoviĝi ĝis Grekio kaj samtempe turkoj el Balkana Duoninsulo devis reveni en sian patrujon.
Reformado kaj moderniĝado de Turkio
Unu el la reformoj estis la jam menciita malvalidigo de la sultanregno la 1-an de novembro de 1922. Pri ties realigo en GNK Kemal devis dure batali, ĉar lia propono evoluigis grandan ondon de nevolo kaj inter religiaj reprezentantoj kaj inter feŭdoj, kiuj estis aŭ tiel aŭ alie kunigitaj kun la sultano kaj kun lia familio. Erao de la osmanidaj sultanoj finiĝis en Turkio definitive per ellandigo de sultano Mehmed la 6-a.
La 13-an de oktobro de 1923 Kemal donis proponon por aldono al la konstitucio, en kiu li volis oficiale movi la ĉefurbon el Istanbulo, la sidejo de la osmanidaj regintoj kaj la kalifo (tiam la religiestro de Islamo: post la fuĝo de la sultano, lia frato fariĝis kalifo), en Ankaron, kiun li preferis precipe pro ties situo: meze de la lando la urbo estas pli defendebla milite. Post ŝtorma diskuto li sukcesis realigi tiun ĉi proponon. Streĉo en GNK dume atingis kulminon. En atmosfero de registara krizo Kemal venis kun plia aldono al la konstitucio, per kiu devis estis respublikana formo de la ŝtato. La 29-an de oktobro de 1923 tiel estis proklamita Turka respubliko frunte kun Mustafa Kemal kiel ties unua prezidento. Ĉefministro fariĝis İsmet Paŝao (İnönü).
Post tiuj ĉi radikalaj ŝanĝoj la kemalistoj komencis endanĝerigi la kalifregnon (islama registara sistemo frunte kun kalifo). Por ties sindefendo, el minaretoj aŭdiĝis minaca vokado: "Ŝirmu la kredon kaj kalifon aŭ Alaho ekkoleriĝos, ke ni kaj niaj vendredaj preĝoj malcelos Lian efikon."
Oni devas konscii, ke Turkio estis forte kredanta, religiema ŝtato. Reago al la minacoj el minaretoj estis ondo de rezisto kontraŭ la kemalistoj, kiun eksentis milionoj da kredantoj. Aretoj da pli malpli fanatikaj sekvantoj estis preparitaj tuj ekpaŝi por defendi la postenon de la kalifo kaj liaj rajtopovoj. La popolo petis Alahon pri helpo, sed ankaŭ ĝi estimis kaj timis Kemalon. Tiu dume preparis ŝajnigajn manovrojn en regiono de Izmiro, kiujn devis devige partopreni ĉiuj komandantoj de armeoj kaj armeaj korpusoj. Li forigis per tio armean danĝeron kaj samtempe li eluzis periodon, kiam kamparanoj pripensis prefere pri tio, kiel superi malfacilan vintron ol pri Alaho. Li mem forveturis Ankaron, kie la 3-an de marto de 1924 en GNK metis proponon de leĝo je malvalidigo de la kalifregno, ministerio de religio, religiaj lernejoj kaj seminarioj kaj religiaj juĝejoj, kies plenrajto transiris al juĝejoj laikaj. Fine li devigis por si unuvoĉan subtenon, la deputitoj devis tiujn ĉi proponojn akcepti senrimarke. La ĥalifo kaj la anoj de la malnova osmanida dinastio estis ellandigitaj el la lando. Sed islamo estis senĉese agnoskata kiel ŝtata religio.
En la jaro 1925 estis enpraktigita internacie valida erao. En la origina kalendaro oni kalkulis ekde la jaro 622 de hiĝro – fuĝo de Mohamedo ĝis Medino kaj ĝi estis fondita en cikloj de Luno, ne do en cirkulado de Tero ĉirkaŭ Suno. La saman jaron estis ankaŭ farita reformo de vestado, kiu malpermesis portadon de la fezo (rondforma felta ĉapo, ofte kun kvasto) kiel "simbolon de feŭdismo". Realigi tiun ĉi reformon estis multe pli malfacile ol eble ŝajnis. Neniu kapablis kuraĝi eliri en la straton en eŭropa "kostumo" kun kravato kaj fedoro. La 24-an de aŭgusto de 1925 Kemal mem unue kuraĝis fari tion kaj pruvis, ke tiu ĉi faro havis grandan signifon, estas eĉ fakto, ke tiu ĉi dato aperas en la oficiala biografio de Kemal inter liaj plej gravaj personaj datoj.
La sekvantan jaron estis akceptita nova jura leĝaro laŭ eŭropa modelo. Tiu ĉi nova civitana kaj punkodo rilatis precipe al virinoj. Egalrajtigo de virino montriĝis precipe en malpermeso de poligamio. Tiu permesis al viro havi kvar virinojn kaj laŭplaĉan nombron de konkubinoj, kiuj estis fakte sklavinoj. La virino fariĝis la posedaĵo de la viro post tio, kiam ŝi estis aĉetita el gepatroj. Ŝi havis neniajn rajtojn kaj ŝi devis porti ĉadoron. La poligamio havis siajn historiajn kaŭzojn. En la tempo de Mohamedo okazis multnombraj arabaj ekspandoj kaj tial estis manko de viroj. Virinoj pro tio edziniĝis eĉ al malamikoj naskante iliajn infanojn, el kiuj fariĝis batalantoj kontraŭ araboj. Por ke oni malhelpu tion, permesis la nova religio poligamion. La reformo de Kemal malpermesis porti ĉadoron kaj la virinoj akiris preskaŭ la samajn rajtojn kiel la viroj. La rajto por baloti por la virinoj estis leĝigita nur en la jaro 1934.
Precipe la reformojn rilatajn al la religio estis tre malfacile realigi, ĉar la ekleziaj tradicioj estis forte enradikiĝintaj en Turkio. Separo de la eklezio de la ŝtato, farita la 15-an de aprilo de 1928, klare pruvas, ke Mustafa Kemal en nova Turkio batalakiris vere tre influan postenon. Per la neagnosko de la islamo kiel ŝtata religio Kemal definitive ekfinigis la eklezian influon por la evoluo de la ŝtato.
La saman jaron li alpaŝis ankoraŭ al reformo de skribsistemo, kiu estis leĝigita la 9-an de aŭgusto. Latinigo de alfabeto komune alportis la tutnacian propagandon. Antaŭ la reformo en Turkio sciis legi kaj skribi nur mallarĝa grupo de pastraro kaj inteligentularo. Plimulto da loĝantoj (80 %) vivis en provincoj, kiu estis tute analfabeta. Ĝuste en la provincoj la islama eklezio retenis plej longe sian influon. La evoluo de klereco estis en Turkio tre malrapida, ĉar estis manko de instruistoj kaj lernejoj. En la jaro 1931 estis enpraktikigitaj eŭropaj unuoj por mezuro kaj peso, kio ankaŭ alproksimiĝis Turkion al evoluiĝintaj landoj.
La 24-an de novembro de 1934 GNK de Turkio donis al Mustafa Kemal familian nomon Atatürk, kio en traduko signifas Patro de Turkoj. Lia plena nomo poste sonis: Gazi Mustafa Kemal Atatürk (aŭ "Heroa Elektita Perfekta Patro de Turkoj"). Tamen, GNK malpermesis ke la nomo estu donita al alia persono.
Disvastigadon de la reformoj klopodis defendi la influa islama eklezio. La nesufiĉa reto de komunikaĵoj ankaŭ bremsis ilian validigon. La rezulto estis, ke la ordonoj estis en pli foraj provincoj sukcese sabotitaj. Ekz. post 15 jaroj post okazigo de la reformo de la skribsistemo en Turkio sciis legi kaj skribi nur 20 % da viroj kaj 8,2 % da virinoj. La plenumado de reformoj en pli foraj regionoj malobservis ankaŭ burĝaro, kiu havis nenian intereson por klerigado de laborfortoj (ĉefe en agrikulturaj fakoj).
Manko de la reformoj estis ankaŭ ties limigo, ĉar ili trafis sferojn kulturan kaj juran, evitis la ekonomiajn. Tial ne plialtiĝis materia nivelo en la lando kaj ascendis malkontenteco, precipe en la provincoj. Tion eluzis ekzemple britoj, kiuj helpis la logikan kontraŭregistaran ribelon de separatismaj kurdaj triboj, ne sufiĉe agnoskataj ankaŭ en la nova Turkio. Kemal do malvalidigis ilian agrikulturan imposton "aŝar", per kio li subpremis la ribelon, kiu estis same gvidita ĉefe en la intereso de Granda Britio.
Post tiu ĉi sperto Kemal komencis okupiĝi parte ankaŭ per ekonomio. Lia politiko en ekonomia tereno nomiĝas etatismo, kio estas politika klopodo klopodanta pri plifortigo de ŝtata potenco. Bazaj ideoj de tiu ĉi sistemo estas: parta partopreno de la ŝtato en entreprenado en decidaj ekonomiaj fakoj, kunigado de privata kaj ŝtata kapitaloj, subteno de burĝaro kaj ŝirmo de turkaj entreprenoj antaŭ eksterlanda konkurenco. Sed tiu ĉi ekonomia programo signifis intervenon en liberan entreprenadon kaj okcidentaj potencoj postulis, ke la turka registaro forlasu ĝin. Sed spite al tiuj ĉi protestoj pluraj okcidentaj potencoj gvidis komercon kun Turkio, precipe poste la naziisma Germanio, kiu havis kvoton kun 50 % en importado kaj eksportado. Antaŭvespere antaŭ la dua mondmilito Turkio fariĝis agadkampo de lukto de imperiismaj ŝtatoj, okazis politika proksimiĝado kaj la okcidentaj landoj tiel devis respekti la principojn de Kemal.
Personeco de Atatürk
skribis la angla "Times" la.
La pluraj militaj spertoj de Atatürk multfoje validigis lin, kiam li gvidis la batalon por libereco malgraŭ sia juneco, kaj dum la modernigo de la ŝtato. Tiu fazo de la vivo de Kemal neforviŝeble enskribiĝis en la mondan historion. Sed se oni volas esprimi la personecon de Mustafa Kemal Atatürk, necesas mencii ankaŭ ion pri liaj karakteraj trajtoj. Ne eblas misrimarki liajn malfortaĵojn, al kiuj apartenis precipe lia alkoholismo. Nearanĝitaj drinkadoj, al kiuj li ofte subiĝis, malplibonigis lian sanstaton kaŭzante al li multnombrajn dolorojn. Kun tio koneksas kuracado, kiun li spertis en Karlovy Vary. Trafa estas alia fragmento el la artikolo, kiu aperis la 11-an de novembro de 1938 en la angla ĵurnalo "Times" kiel reago al la morto de Atatürk:
Ĝenerale la plej oftaj kritikoj kontraŭ la politikoj de Mustafa Kemal Atatürk estis la diktatoremo de liaj regomanieroj. Por unuigi la iel disiĝantan iaman Turkion kaj plifortigi la naciisman senton de turkoj, li senpene kontraŭis la homajn rajtojn de minoritataj popoloj, kiel grekoj, armenoj kaj kurdoj.
Turkio post la morto de Atatürk
Sekvanto de Mustafa Kemal Atatürk estis İsmet İnönü, kiu estis ankaŭ ĉefministro. Mallongtempe post eksplodo de la dua mondmilito, Granda Britio kaj Italio fermis aliancon kun Turkio. La kontrakto subskribiĝis la 19-an de oktobro de 1939 en Ankaro. Germanio malgraŭ tio klopodis akiri Turkion al sia flanko, ĉar tiu havis rezervon de gravaj krudaĵoj kaj ankaŭ ĝi priregis aliron al Nigra maro. Post tio, kiam estis venkita Francio kaj Britio montris malfortecon, Turkio komencis klini al la flanko de la naziisma Germanio, kun kiu ĝi sekve fermis aliancon. Kalkulemo de Turkio montriĝis ankaŭ en plua paŝo, kiun tiu ĉi lando faris. Kiam estis evidente, ke Germanio estas ĉe la fino de siaj fortoj, Turkio proklamis militon al ĝi la 23-an de februaro de 1945. Tiutempe Germanio estis jam preskaŭ venkita. Turkio ankaŭ fariĝis „ano de kontraŭhitlera koalicio“, por ke ĝi povu esti agnoskita kiel establanta membro de tiam kreiĝanta OUN. Lasta signifa evento post la morto de Kemal estis akcepto de Turkio en Nord-atlantika alianco en la jaro 1951.
Sonny Boy Williamson II
Alex aŭ Aleck Miller (denaske Ford, eble 5a de Decembro, 1912 – 24a de Majo, 1965), konata poste en sia kariero kiel Sonny Boy Williamson, estis usona harmonikisto, kantoverkisto kaj kantisto de bluso. Li estis frua kaj influa blusharmonika stilisto kiu registris sukcese en la 1950-aj kaj 1960-aj jaroj. Miller uzis variajn nomojn, kiel Rice Miller kaj Little Boy Blue, antaŭ nomigi sin mem Sonny Boy Williamson, kiu estis ankaŭ la nomo de populara kantisto kaj harmonikisto de Ĉikaga bluso. Por distingi ambaŭ, Miller estis referencata kiel Sonny Boy Williamson II.
Rezső Maucha
Rezső MAUCHA [reĵO maŭĥa], laŭ hungarlingve kutima nomordo Maucha Rezső estis hungara kemiisto, hidrobiologo, limnologo, profesoro, membro de Hungara Scienca Akademio.
Sonny Boy Williamson II
Li por la unua fojo registris kun Elmore James ĉe "Dust My Broom". Kelkaj el liaj popularaj kantoj estas "Don't Start Me Talkin'", "Help Me", "Checkin' Up on My Baby", kaj "Bring It On Home". Li turneis en Eŭropo kun la American Folk Blues Festival kaj registris kun anglaj rok-muzikistoj, kiel The Yardbirds, The Animals, kaj Jimmy Page. "Help Me" iĝis tipa blusaĵo, kaj multaj blusaj kaj rokenrolaj artistoj registris liajn kantojn.
Rezső Maucha
Rezső Maucha naskiĝis la 1884 en Budapeŝto. Li mortis la 1962 en Budapeŝto.
Biografio
Rezső Maucha frekventis universitaton en Budapeŝto, poste li eklaboris en 1907 en Fiŝobreda Esplora Instituto, kie li estis baldaŭe direktoro inter 1933-1955. En 1909 li doktoriĝis. En 1910 li studvojaĝis en Germanio, kie li studis la fiŝistojn. Baldaŭe li longe okupiĝis pri fiŝolagoj. En 1932 li ekinstruis en la universitato. En 1945 li emeritiĝis. Li ricevis premion Kossuth en 1954.
Batalo de Alesia
La batalo en la nuntempa kulturo
La gaŭla rezisto kontraŭ la Romia Imperio sub la gvidanto Vercingetoriks, kiu finiĝis per la malvenko de Alesia, precipe dum la 19-a jarcento iĝis nacia mito en Francio, kompare al la heroigo de la ĝermana armeestro Arminius, kiu venkis romian legion, en Germanio. En la nuntempa populara literaturo la batalo de Alesia estas konata aparte pro multfojaj mencioj en la serio de bildrakontoj pri la gaŭlo Asteriks kaj siaj amikoj (Dojeniks: "Alesia? Mi konas neniun Alesia!"). Dum la jaro 2001 kreiĝis la kineja filmo Vercingétorix, en kiu rolis la aktoro Christopher Lambert.
Calcata
Calcata estas komunumo de Italio.
Nitroacetata acido
Nitroacetata acido estas danĝera antaŭaĵo por produktado de la nitrometano, ofte uzata kiel pelaĵo kaj organika reakciaĵo en kemiaj sintezoj. Saloj kaj esteroj de la nitroacetata acido estas konataj kiel nitroacetatoj kie metila nitroacetato kaj etila nitroacetato estas komerce disponeblaj. Kiel oni povas konstati, nitroacetata acido estas pli forta acido ol acetata acido. Rilate al reakcioj kun nitroacetato oni devas zorgi ĉar ĝi malrapide malkomponiĝas ĉe meditemperatuo en nitrometanon kaj karbonan duoksidon.
Saint-Cergue
Saint-Cergue estas komunumo en la distrikto Nyon en Kantono Vaŭdo, Svislando. Ĝi havis 2147 loĝantojn je la 31-a de decembro 2012.
Geografio
La komunumo Saint-Cergue situas en la Ĵurasa Montaro. La komunumo konsistas el la vilaĝoj Saint-Cergue kaj La Cure (ĉe la franca landlimo), kaj la setlejoj Les Chesaux, La Chenalette, Les Pralies, Guinfard kaj Les Mouilles, kaj diversaj izolitaj bienoj.
La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 24,28 km², de kiuj 61,9% estas kovritaj de arbaro, 31,5% servas por agrikulturo kaj 5,8% por setlado.
Najbaraj komunumoj
La komunumo Saint-Cergue limas en nordo al Arzier-Le Muids, en oriento al Givrins, en sudoriento al Trélex, en sudo al Gingins, en sudokcidento al Prémanon (Franĉ-Konteo, Francio), kaj en okcidento al Les Rousses (Franĉ-Konteo, Francio).
Historio
La unua dokumenta mencio de Saint-Cergue datiĝas el la jaro 1110 per la vortoj ecclesiam Sancti Cyrici. Sur la komunuma teritorio estis trovitaj restaĵoj de romia setlejo kaj tombokampoj el la La-Tène-epoko kaj la frua mezepoko. Ek de la jaro 1110 la regiono apartenis al la Abatejo Saint-Claude, kiu ĝin koncedis en la jaro 1279 kiel feŭdo al la Senjoroj de Thoire-Villars. Tiuj senjoroj konstruis en la jaro 1299 burgon, kiu estis detruita dum la Burgonjaj Militoj. En la jaro 1350 la abatejo koncedis la subvoktejon Saint-Cergue al la familio de Chalon kaj garantis en la jaro 1357 per letero liberecojn al la civitanoj. En la jaro 1412 la Grafoj de Savojo konkeris la burgon por kontroli la pasejon. En la 15-a jarcento la jurisdikcio pri la regiono estis koncedita al la savoja subvokto de Nyon, dum la rajtoj de la subvokto de la Abatejo Saint-Claude estis limigitaj al la urbeto Saint-Cergue. Saint-Cergue apartenis sub la berna regado de 1536 ĝis la Helveta Revolucio de 1798 al la Voktejo Nyon kaj ek de la Helveta Revelucio, ĝi estas komunumo de la Distrikto Nyon.
Nototeniedoj
Nototeniedoj estas la familio Nototheniidae de akantopterigaj fiŝoj, enhavanta ĉirkaŭ 50 speciojn en 13 genroj. Ili estas tradicie lokitaj en la grupo de Perkoformaj kun siaj parencoj, sed kiel ĉiuj stirpoj en la "Perkoformaj", ties fakta rilataro ne estas ankoraŭ determinita certe.
Bracciano (komunumo)
Kristana patrono de la komunumo estas la sanktulo Sebastiano, kies memortago, la 20-a de januaro, sekve ankaŭ estas la komunuma festotago.
Gardanĝelo
Gardanĝelo estas religia termino priskribanta supernaturan senkorpan estulon (anĝelon) kiu estas dediĉita al unuopulo por protekti lin.
Laŭ spiritismo
Laŭ spiritismo la nomo de gardanĝelo ne estas grava por la homoj, ĉar eble li ne havas iun nomon konatan sur la Tero. Spiritistoj do elvokas lin simple kiel sian gardanĝelon, sian bonan genion. Gardanĝeloj povas esti forpasintaj parencoj aŭ geamikoj, bonaj spiritoj aŭ kelkfoje ankaŭ personoj, kiujn la elvokanto tute ne konas. Gardanĝeloj helpas homojn per siaj konsiloj kaj ofte per influo sur iliaj agoj. La preĝo al gardanĝeloj kaj al la protektantaj spiritoj devas havi kiel celon peti ilian intervenon apud Dio, peti de ili forton por malcedi al malbonaj sugestoj kaj ilian helpon ĉe malfacilaj situacioj.
Laŭ judismo
Anĝeloj helpantaj homojn aperas jam en Genezo, kie du anĝeloj senditaj por detrui Sodomon avertas, protektas kaj instigas Loton, kaj en Eliro, kie Dio anoncas la sendo de anĝelo antaŭ Moseon. Aliaj mencioj okazas en la libro de Ijob kaj pluaj.
Rabenoj ĝenerale konfirmis la kredo je gardanĝeloj. Ekzemple Raŝi skribis:
Laŭ kristanismo
Laŭ katolikismo li estas anĝelo, estulo nesama kiel la homoj.
Laŭ islamismo
Laŭ Islamo, ĉiuj homoj havas gardanĝelon (Korano, surao Ar-ra'd, verso 11).
Laŭ aliaj religioj
Laŭ Zaratuŝtrismo li estas Faravahar, reprezentanta Fravaŝon.
Irana Esperanto-Kongreso
La Irana Esperanto-Kongreso (mallongigite IREK) estas nacia kunveno de Irana esperantistaro, kiun ĉiujare organizas Irana Esperanto-Asocio ekde 2014. Ĉiu kongreso entenas sian propran temon kaj aron da aktivaj volontuloj kadre de la Loka Kongresa Komitato (LKK), kiu prilaboras kongresan lokon, programerojn, prelegojn, distraĵojn, ekskursojn kaj tiel plu.
Depost 2016, la kongresoj estas kunorganizotaj de Irana Esperantista Junulara Organizo.
Genmaicha
Genmaicha (japane: 玄米茶, litere teo el bruna rizo, la lasta ideogramo signifas cha, teon) estas japana nomo por verda teo al kiu oni aldonis rostitajn brunan rizon. Foje oni nomas ĝin "krevmaizteo", ĉar kelkaj el la rizeroj krevas dum la rostado kaj similas al krevmaizo.
La gusto de genmaicha estas milda kaj agrabla kaj kombinas la freŝan herban guston de la verda teo kun tiu de la rostita rizo. Akvo por prepari tiun teon, estu je 75 ĝis 85°C. La teo povas infuzi pli longe ol aliaj teoj (iuj konsilas 3-5 minutoj), sed sufiĉas 30 sekundoj por la unua akvumado, kaj oni povas tuj servi post la sekvaj akvumadoj.
Ommastrefedoj
La Ommastrefedoj estas familio de kalmaroj enhavanta tri subfamiliojn, 11 genrojn, kaj ĉirkaŭ 20 speciojn. Ili estas amplekse distribuataj tutmonde kaj estas multe fiŝkaptataj kiel manĝo. Unu specio, nome la Todarodes pacificus, kompletas ĉirkaŭ duonon de la ĉiujaraj tutmondaj kaptoj de cefalopodoj.
Kelkaj membroj de la Ommastrefedoj (nome ŝvebaj specioj) havas la kapablon gliti for el akvo, kio havigas al ili la komunan nomon de "flugokalamaroj".
Turan
Turan (Туран) estas urbo en Tuvio en Rusio.
Kodo de OKATO de la urbo (en jaro 2005) estas 93235501.
La urbo estis fondita en jaro 1885.
Ĝi havas statuson de urbo ekde jaro 1945.
La interurba telefona kodo estas 39435, la enurbaj telefonnumeroj estas kvinciferaj (en jaro 2005).
Diferenco de la loka kaj moskva tempoj estas 4 horoj (en jaro 2005).
Geografiaj koordinatoj de la urbo estas.
La urbo estas ĉe rivero Turan (Туран).
En jaro 1959 la urbo havis 3,9 mil loĝantojn.
Distrikto Pszczyna
La distrikto Pszczyna - pole powiat pszczyński - estas distrikto en la silezia provinco de Pollando. Administra centro estas la samnoma urbo Pszczyna (jen pole, germane Pless). Fine de en la distrikto vivis.
Turan
En jaro 2002 la urbo havis 5,6 mil loĝantojn.
Eastman Kodak
Eastman Kodak Company, plej ofte konata kiel Kodak, estas usona teknologia entrepreno kiu koncentriĝis al bildaj produktoj, kun historia bazo sur fotografio. La entrepreno havas sidejon en Roĉestro, Nov-Jorkio, Usono kaj krome en Nov-Ĵerzejo.
Historio
Ĝi estis fondita de George Eastman en 1892.
Kodak provizas enpakadon, funkciajn presaĵojn, grafik-komunikadajn kaj profesiajn servojn por entreprenoj ĉirkaŭ la mondo. Ĝiaj ĉefaj komercsegmentoj estas Cifereca Presado, Grafiko, kaj Komercaj Filmoj.
Kodak estas plej konata por fotografiaj filmoproduktoj. Dum la plej granda parto de la 20-a jarcento Kodak havis dominan pozicion en komercado de fotografia filmo, kaj en 1976, havis 90% el la merkato de fotografia filmovendo en Usono. La ĉie-eco de la firmao estis tia ke ĝia vortumo "Kodak-momento" eniris la komunan leksikonon por priskribi personan okazaĵon kiu postulis esti registrita por posteularo.
Kodak komencis barakti finance en la finaj 1990-aj jaroj kiel rezulto de la malkresko en vendado de fotografia filmo kaj ĝia malrapideco en transiro al cifereca fotarto, malgraŭ esti inventinta la kernan teknologion uzitan en nunaj ciferecaj fotiloj. 2007 estis la plej lastatempa jaro en kiu la firmao faris profiton. Tamen, Kodak finis sian plej lastatempan impostan kvaronon raportante 19M USD profiton. Kiel parto de turniĝostrategio, Kodak temigis ciferecan fotarton kaj ciferecan printadon kaj provis generi enspezojn tra agresema patentoproceso.
Cerritos (Meksiko)
Cerritos estas unu el la 58 komunumoj de la meksika subŝtato San Luis Potosí, kiu situas relative centre en Meksiko, ĉirkaŭ 500 km nordokcidente de la ĉefurbo Meksikurbo. La ĉefurbo de la komunumo estas Cerritos. La kodnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 24008.
Cerritos signifas en la hispana "montetoj".
Geografio
La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 20425 loĝantojn. El tiuj estis 9743 viroj kaj 10682 virinoj. La komunumo havas surfacon de 947,11 km². La meza alteco (de la ĉefurbo) estas 1150 metroj super la marnivelo.
Sociogeografio
En la jaro 2000 en la komunumo vivis 18364 personoj, pli aĝaj ol 5 jaroj. El tiuj 72 personoj sciis paroli indiĝenan lingvon. Tio signifas ke 0,39 % de la loĝantaro en la koncerna jaro sciis paroli indiĝenan lingvon.
El la 18364 loĝantoj pli aĝaj ol 5 jaroj, 17580 apartenis al la katolika religio kaj 236 al la evangelia religio. 548 personoj apartenis al aliaj religioj.
Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a., (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).
Lauterhofen
Lauterhofen estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Neumarkt kaj en la distriktaro Supra Palatinato de la federacia lando Bavario. Fine de la komunumo havis  loĝantojn.
Ruggiero Giovannelli
Ruggiero Giovannelli (1560 – 7-a de januaro 1625) estis itala komponisto de la malfrua renesanco kaj tre frua baroko epokoj. Li estis membro de la Roma Skolo kaj sukcedis Palestrina ĉe Sankta Petro.
Vivo
Li naskiĝis en Velletri proksime al Romo. Oni asertis, ke li estis studento ĉe Palestrina, sed ne ekzistas evidentiga dokumento pri tio; stilaj similecoj inter iliaj muzikaĵoj kaj klara intima ligo de iliaj karieroj igas la konjekton aprobinda. Oni ne scias multan pri la vivo de Giovannelli ĝis 1583, kiam li iĝis kapelmajstro ĉe S Luigi dei Francesi, posteno kiun li tenis ĝis 1591, kiam li iris al al Collegio Germanico. Krome li estis kapelmajstro por duko Giovanni Angelo de Altaemps en ties privata kapelo, verŝajne samtempe kun aliaj dungitecoj.
Muziko kaj influo
Giovannelli verkis sakralan kaj profanan muzikon. Kiel oni povas supozi de komponisto de la Roma Skolo, lia sakrala muziko estis konservema kaj plejparte en la stilo de Palestrina komence de lia kariero. Tamen post 1600 li eksperimentis kun kelkaj stilaj novaĵoj, kiuj difinis la komencon de la baroka epoko kiel ekz. la konĉertatokonĉertata principo kaj la baso kontinua. Lia produktado de sakrala muziko dramece deiĝis en lia maljunaĝo kaj finfine erudito sugestis, ke estis tiel, ĉar li ne povis alkutimiĝi je la nova stilo.
Li skribis mesojn kaj motetojn, kelkaj el ili estas por 12 voĉoj kaj utiligas plurĥorajn teknikojn.
Por komponisto de la Roma Skolo kaj sacerdoto li skribis surprizan kvanton da profana muziko, plejparte madrigalojn kaj kanzonetojn, el kiuj kelkaj estas en leĝera stilo influata de norditalaj modeloj aŭ de Luca Marenzio, kiu pasigis kelkan tempon en Romo. Li skribis tri librojn da madrigaloj por kvin voĉoj kaj du librojn por kvar voĉoj samkiel grandan kvanton da aliaj profanaj kantoj, kiuj ne estis kolektataj en publikaĵoj. La plejmulto el ili estas datitaj je la 1580-aj kaj 1590-aj jaroj.
La muziko de Giovannelli estis vaste presita en Italio kaj alilande, kio indikas lian vastan popularecon.
Instituto Inhotim
La Instituto Inhotim, centro de nuntempa arto en Brazilo, estas konsiderata kiel unu el la plej grandaj muzeoj subĉielaj en la mondo. Ĝi situas en Brumadinho, 60 km for de Belo Horizonte, ĉefurbo de la brazila subŝtato Minas Gerais.
Ĝi estis fondita en 2004 de la entreprenisto Bernardo Paz por lia privata kolekto de artaĵoj
La instituto okupas areon de ĉirkaŭ 700 hektaroj. Granda parto konsistas el praarbaroj konservataj. 100 hektaroj estas la vizitebla areo, kie situas la artaĵoj, du restoracioj, kafejo kaj vendejeto de memoraĵoj. Elektraj veturiletoj povas porti vizitantojn al plej foraj punktoj. Trejnitaj gvidantoj povas akompani vizitantojn kaj liveri klarigojn pri la pli ol 450 artaĵoj ekspoziciitaj en pavilonoj aŭ subĉiele. En la botanika kulturejo troviĝas interalie 1500 specoj de palmarboj, la plej ampleksa kolekto en la mondo.
Fratoj Marx
Fratoj MARX [marks] estis teamo de komediistoj partoprenantaj vodevilojn kaj komikajn teatraĵojn, filmojn, radiofoniajn elsendaĵojn kaj televidaĵojn.
Zorita
Zorita estas municipo de Hispanio, en la provinco de Cáceres, regiono de Ekstremaduro.
Fratoj Marx
Ili naskiĝis en Novjorko kaj estis filoj de judoj enmigrintaj el malsamaj partoj de Germanio (la platgermana estis ilia unua lingvo). Ilia patrino, Minnie Schönberg, estis el Orientfrislando kaj ilia patro, Simon "Frenchie" Marrix (Sam Marx), el Alzaco (franca regiono, nuntempe).
Zorita
Loĝantoj
La loĝantoj nomiĝas Zoriteños. La censita populacio en 2009 estis de 1.673 loĝantoj. La elmigrado malpliigis la vivon de tiu vilaĝo ĉar dum nur malpli da 10 jaroj, la loĝantaro perdis sian duonon. En 1950 Zorita havis 6.482 loĝantojn kaj en 1970 nur 3.627. Aktuale la populacio tendencas stabiliĝi.
Situo
Zorita estas situa en la centra parto de Ekstremaduro en la komarko aŭ distrikto Tierra de Trujillo, je altitudo de 423 m; je 75 km de Cáceres, provinca ĉefurbo kaj je 135 km de Mérida, la regiona ĉefurbo. La areo de ties teritorio estas de 186.96 km². Ĝi limas oriente kun Logrosán, sude kun Madrigalejo, okcidente (laŭ la horloĝmontriloj) kun Alcollarín, Abertura kaj Conquista de la Sierra kaj norde kun Garciaz.
Grellingen (stacidomo)
Grellingen estas fervoja stacidomo en Grellingen, Svislando.
Fratoj Marx
La bildo en la informkesto estas desupre suben: Chico, Harpo, Groucho kaj Zeppo de 1931.
Zorita
Ekonomio
Agrikulturo ekstensiva kaj brutobredado. La sektoro de servoj okupas pli da 20 % de la loka laborpopulacio, dum konstruado la 12% kaj industrio 10% proksimume.
Fratoj Marx
Ĉiuj fratoj kaj veraj nomoj jenas:
Antal Károlyi (arkitekto)
Antal Károlyi naskiĝis la  en Csempeszkopács. Li mortis la en Budapeŝto.
Românești (Tomești)
Românești (hungare: Rumunyest) estas vilaĝo en Rumanio nordoriente de Lugoj. En 1910 ĝi havis 712 loĝantojn (rumanoj, hungaroj); en 1992 656 (rumanoj). Ĝia unua mencio skriba estas el 1464. Ĝis 1919 ĝi apartenis al Hungario (Krassó-Szörény vármegye). Administre ĝi apartenas al la komunumo Tomești.
Antal Károlyi (arkitekto)
Biografio
Antal Károlyi studis en Hungara Reĝa Teknika kaj Ekonomia Universitato József inter 1924 kaj 1928. Post la diplomo li laboris en laborejo de Gyula Wälder (arkitekto) jardekon, poste denove jardekon en propra laborejo. Post la ŝtatiĝo li havis postenojn en instituto, poste en ŝtataj projektaj firmaoj. En 1952 li iĝis ĉefarkitekto. Tiutempe li partoprenis en projektoj de novaj kvartaloj en Komló, Tatabánya, Várpalota, Kazincbarcika, Budapeŝto, ekde 1954 li estis ĉefarkitekto de Szombathely. Li okupiĝis ankaŭ pri rekonstruadoj de historiaj monumentoj. En 1953 li ricevis premion.
Ada Csiszár
CSISZÁR Ada [ĉisar ada] (naskiĝis la en Julivci-Vinogradov (hungare Szőlősgyula) mortis la ) estis hungara esperantisto, ŝtatano de Hungario ekde 1975. Ŝi estis prizorganto de la spirita postlasaĵo de Kolomano Kalocsay. La plumnomoj de Ada CSISZÁR estas: Eta; Roza Dornpik; Eta Szigeti-Kardos). Ŝia naskonomo estis M. Szabó Ada.
Luiz Marcelo Morais dos Reis
Luiz Marcelo Morais dos Reis (n. ) estas brazila futbalisto.
Ada Csiszár
Ŝia patro estis ĵurnalisto. Pro politikaj kaŭzoj (la patrino estis baronino) la familio devis fuĝi kaj ĝi trovis azilon en Hungario. Ŝia edzo Gyula Csiszár (1903-1986) estis renoma skulptisto. Ŝi ŝanĝis la edzinan nomon Csiszár Gyuláné al Csiszár Ada en 1975.
Ili ne havis infanon. Ŝi laboris kiel ĵurnalisto kaj bibliotekisto ĉe taga gazeto.
Editorado
Multaj artikoloj en: Hungara Esperantisto, Hungara Vivo, Hungara Fervojista Mondo, Budapeŝta Informilo, Eszperantó Magazin, Világ és Nyelv, Eventoj, Debrecena Bulteno, Literatura Foiro, Fonto, Nova Espero, 30 recenzoj en la ret-katalogo de UEA. Redaktado de la Bultenoj de ASKK.
Kunfondinto de la Kalocsay-memorĉambro en Abaújszántó (1983). Iniciatinto de la "Internacia Komitato por Honoro al K. Kalocsay" (1983). Fondinto kaj prezidantino de la Amika Societo de d-ro Kálmán Kalocsay (1991).
Distingoj
"Por la paco" (1984); "Por la Socialisma Kulturo" (1987); "Honorsigno de HEA" (1992).
Zsuzsa Daróczi
DARÓCZI Zsuzsa  [daro'ci] Zsuzsa Daróczi Bicskei estas rumanuja hungara aktorino-dancistino naskita en Sighişoara la 31-an de majo 1951.
Kariero
En 1977 ŝi debutis en la teatro Sepsiszentgyörgyi Tamási Áron Színház de Sfântu Gheorghe, poste ŝi ludis ĝis 1979 en Szabadka, pli poste ĝis 1984 en Novisado, poste denove ĝis 1987 en Subotica. Ŝi translokiĝis Hungarujon. Post 1990 ŝi revenis en Rumanujon kaj ekde 2004 ŝi denove estis aktorino de la teatro Sepsiszentgyörgyi Tamási Áron Színház.
Ebur-Borda Federacio de Manpilkado
La Ebur-Borda Federacio de Manpilkado (Fédération Ivoirienne de Handball) estas la nacia organizaĵo pri manpilkado en Ebur-Bordo. La asocio reprezentas kaj la viran kaj la virinan naciajn teamojn de manpilkado. Ĝi membras en la Internacia Federacio de Manpilkado.
Géza Mátéffy
MÁTÉFFY Géza (pro. ma:te:fi) estis hungara ŝtatsekretario naskita en Tövis la 29-an de aŭgusto 1900 kaj mortinta en Budapeŝto la 27-an de aprilo 1980.
Biografio
Géza Mátéffy havigis doktoriĝon pri ŝtatscienco en 1923 en Segedo. Li estis de ĝia fondo (1930) ano de la gvidantaro de FKgP (partio de etbienularo), persona sekretario de 1932 de partiestro Tibor Eckhardt, ano de Provizora Naciasembleo de 1945, pli poste de la landkunveno. Li estis de 1-a de majo 1945 ŝtatsekretario pri administracio en la Ministerio pri Publikprovizo, de 31-a de decembro 1947 prezidanto de la Ofico pri Publikprovizo. De 6-a de junio 1947 ĝis 17-a de aprilo 1948 li estis ano de la Politika Komitato de FKgP. Je la fino de 1948 li retiriĝis el politika vivo.
NGC 1690
NGC 1690 (aliaj indikoj — PGC 16290, UGC 3198, MCG 0-13-27, ZWG 394.30) estas galaksio en konstelacio Oriono.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Vlkoš
Vlkoš (legu Vlkoŝ) estas nomo por pluraj vilaĝoj de Ĉeĥio