cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Kuitlahuako
Kuitlahuako, Cuitláhuac aŭ Cuiltahuatzin (1476 25-a de novembro ĝis la 28-a de novembro 1520, lasta tago de la monato Keĉolli ) estis la antaŭlasta tlatoani de la aztekoj, senjoro de Iztapalapa kaj frato de Moktezumo la 2-a.
Kiam komencis la ribelo de la aztekoj kontraŭ Moktezumo en Tenoĉtitlano, Korteso liberigis Kuitlahuako por ke tiu klopodu pacigi la ribelintojn, sed male li estris ilin. Fakte li estis la ĉefa stratego de la atakoj kiuj okazigis la venkon de la aztekoj dum la nomita Trista Nokto (30a de junio 1520). Kiam mortis Moktezumo, la aztekaj nobeloj kaj la pastroj elektis lin kiel nova tlatoani kaj militestro, kaj li montris grandan kapablon por listigi trupojn, serĉi aliancojn kun kelkaj popoloj kaj klopodi detrui la invadintojn. La 7an de septembro 1520 de la julia kalendaro, kiu estis la tago "13a Mikiztli" de la jaro "2 Tekpat", dum la kronceremonio, estis mortbuĉitaj ĉiuj hispanoj kaj aliancanoj kiuj estis enprizonigitaj en la palaco de Aksajakatlo kaj de la ariergardo de la konkistadoroj kiuj ne sukcesis fuĝi kiam falis la portebla ponto metita por trapasi la fosojn.
Lia regado daŭros nur okdek tagojn. Estis la variolo kio finigis la vivon de Kuitlahuako en novembro 1520, nur kelkajn semajnojn post venki super la hispanoj. Li estis jam ariginta armeon de tri divizioj kun totalo de pli ol 500,000 soldatoj, miloble pli multnombraj ol la fortoj de Korteso, kaj eĉ pli multnombraj ol la hispanaj fortoj de Kubo. Kuitlahuako mortis 44-jaraĝa. La variolo estis malsano nekonata ĝis tiam en Ameriko, ŝajne enkondukita de la hispanoj kiuj venis en la ekspedicio de Pánfilo de Narváez.
Sfârcea
Sfârcea [sfırĉa] (hungare:Szfirecsea) estas vilaĝo en Rumanio administre apartenanta al Întregalde.
Rusa Ŝaka Ĉampionumo
La Rusa Ŝaka Ĉampionumo estas individua ŝakturniro, kiu okazas ĉiu jare en Rusio por trovi la plej bonan ŝakiston el Rusio.
Imperia Rusio
En 1874 Emanuel Schiffers venkis Andrey Chardin en matĉo okazigita en Sankt-Peterburgo kun kvin venkoj kaj kvar malvenkoj. Schiffers estis konsiderita la unua rusa ĉampiono ĝis kiam lia lernanto Mikhail Chigorin venkis lin en matĉo okazigita en Sankt-Peterburgo en 1879. Chigorin venkis per sep venkoj, kvar malvenkoj kaj du patoj.
Sovetunia ĉampiono
Post la formado de Sovetunio la Sovetunia Ŝaka Ĉampionumo estis establita kiel la nacia ĉampionumo.
Rusia federacio
Post la malapero de Sovetunio la rusa ĉampionumo estis restabligita kiel nacia ĉampionumo.
Beĉej
Bečej (Бечеј, Óbecse, Alt-Betsche) estas urbo kaj samtempe municipo en Serbio, en la aŭtonoma regiono Vojvodino, en la historia regiono Baĉka. La historia serba loknomo estis Stari Beĉej, cirile Стари Бечеј. Ankaŭ 5 vilaĝoj apartenas al la municipo.
Historio
La loko estis loĝata jam dum la neolitiko, bronzepoko kaj ferepoko, poste alvenis sarmatoj kaj avaroj. La hungaraj triboj okupis la Karpatan basenon en 895, tiu regiono estis tre konvena por ili. Skribitaj fontoj mencias la lokon unuafoje en 1091 laŭ tiama hungara ortografio Bechey, laŭ tio ĝi estis insulo de Tiso, kie estis fortikaĵo. Poste en 1238 troviĝis fortikaĵo jam en la komunumo, kiun monaĥoj ricevis. La turkoj havis la urbon inter 1551-1687. En 1694 alvenis serboj, kiuj okupis la malplenajn loĝdomojn. Ekde 1699 laŭ paco la regiono apartenis al Habsburgoj, sed la fortikaĵon devis detrui. La komunumo komencis evolui, spite tion, ke ekde 1700 ĝi estis limgarda milita zono. En 1751 la komunumo iĝis kampurbo kaj administrejo, post 7 jaroj alvenis hungaroj. En 1758 la turkoj perdis ankaŭ la najbaran regionon, sekve la speciala zono iĝis superflua.
En 1848 serboj okupis la urbon. La hungara armeo reokupis ĝin dum mallonga tempo, fine somere de 1849 kroata banuso Josip Jelačić venkis la hungarojn. Poste la urbo iĝis distriktejo en Bács-Bodrog. En 1910 loĝis en la urbo 19 372 loĝantoj, (12 488 hungaroj, 6582 serboj kaj 193 germanoj). En 1918 taĉmentoj de SHS (Serba-Kroata-Slovena Reĝlando) okupis la urbon. Fine Beĉej apartenis al SHS, ekde 1929 kiel Jugoslavio, fine kiel Serbio. Inter 1941-1944 la hungaroj reokupis la regionon. En 1942 ili faris fifaman razion, ĉar serbaj armitaj homoj ofte atakis loĝantojn. Pro la razio 206 homoj mortis. En 1944 la serboj venĝis ĝin, 500 hungaroj mortis. La sinagogo detruiĝis.
En 2002 en la urbo loĝis 25 774 homoj, (11 725 hungaroj, 11 197 serboj, 808 jugoslavianoj, 298 kroatoj, 185 ciganoj, 172 montenegranoj, 59 albanoj, 27 slovakoj). En la urbo elstara akvopilka sportklubo funkcias.
Mudershausen
Mudershausen estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Rhein-Lahn de la federacia lando Rejnlando-Palatinato. Fine de la jaro la komunumo havis 0 loĝantojn.
La burgo Hohlenfels estas rokburgo en la komunumo Mudershausen. Ĝi estas en privata posedo kaj priloĝata.
Armuthsbach
La rivero Armuthsbach estas 18,4 km longa, orografie maldkestra flankrivero de la rivero Ahr en Nordrejn-Vestfalio kaj Rejnlando-Palatinato, Germanio.
Rivervojo
La rivereto Armuthsbach fontas ĉirkaŭ 1,5 km sudokcidente de Tondorf sur alteco de 531 m super marnivelo. La fonto situas sur teritorio de la komunumo Blankenheim. Fluante ĉefe orienten la rivereto trafluas la lokon Rohr. Malsupre de la komunumparto Rohr la rivereto pasas la limon al Rejnlando-Palatinato. Ĝis la enfluejo ne estas aliaj komunumoj tuj apud la rivereto. Ĉirkaŭ 400 m norde situas Hümmel, ĉirkaŭ 900 m sude Wershofen. Ĉirkaŭ 800 m okcidente de Schuld la Armuthsbach enfluas la riveton Ahr sur alteco de 245 m s.m.
Nyírlövő
Situo
Nyírlövő situas sur ebenaĵo, laŭ traira flankovojo. Kisvárda troviĝas 10, Vásárosnamény 16, Dombrád 24, Záhony kaj Baktalórántháza po 28 km-ojn.
Armuthsbach
Rivervojo
La Armuthsbach trafluas la nordrejn-vestfalia naturprotektejon Armuthsbach klaj flankriveretoj.
Nyírlövő
Historio
La unua mencio pri la komunumo devenis el 1220. En 1808 la vilaĝo plene bruliĝis. En 1828 vivis tie 401 homoj en 54 domoj. Vilaĝservoj estas infanĝardeno, lernejo, poŝto.
Armuthsbach
Rivervojo
Je altodiferenco de 286 m la averaĝa dekliveco estas 15,5 ‰. La akvokolekta bezeno havas grandecon de 60,526 km².
Alfluantoj
La plej granda flankrivereto de la Armuthsbach estas la 7,7 km longa Buchholz- rojo. Jen listo de la flankriveretoj.
Nyírlövő
Komunumoj pri lövő (= pafisto) en Hungara reĝlando
En la frua mezepoko la pafistoj estis sagistoj.
(78587) 2002 SZ12
(78587) 2002 SZ12 estas marsrenkonta asteroido malkovrita la en la kadro de la astronomia kampanjo Near Earth Asteroid Tracking (NEAT) elde la Observatorio de la Monto Palomar (Kalifornio, Usono).
Schweppenburg
Referencoj
Kategorioe:kulturmonumento en Brohl-Lützing
(78587) 2002 SZ12
Ĝia klinata discentra orbito ekstere tanĝas tiun de Marso, sed ĝia granda orbita klineco tenas ĝin iom malproksima de tiu planedo. Ĝia marsa MOID estas 0,291388 AU, tie estas 43,591 milionoj da km.
15-a de novembro
Tagoj de semajno
La 15-a de novembro estas (laŭ gregoria kalendaro):
Presidente Prudente (mikroregiono)
La mikroregiono de Presidente Prudente estas unu de la 64 mikroregionoj de la brazila subŝtato de San-Paŭlio. Ĝi enhavas 30 municipojn.
Nancy Drew
Dum paso de la tempo, la juna detektivo evoluis samtempe kun la kulturo kaj la preferoj de la usonaj konsumantoj. Ekde 1959, la libroj pri Nancy Drew spertis profundajn reviziojn kun la celo forigi rasismajn stereotipojn, atingante diskuteblajn rezultojn. Ĉi-rilate, pluraj specialistoj konsentas ke dum la revizio, la originala heroino, karakterizita esence de sia sincereco, fariĝis pli modera kaj obeema, krom konvencia kaj pudora. En la 1980-aj jaroj, kreiĝis nova serio, Nancy Drew Files, kun Nancy pli profesia kaj plenaĝa, kaj kun iom da romantika enhavo. La originala serio, Nancy Drew Mystery Stories, finiĝis en 2004, kaj anstataŭe lanĉis sin nova nomita serio Girl Detective, kiu konstituas version ĝisdatigitan de la persono, kiu nun stiras hibridan veturilon kaj uzas poŝtelefonon. Alia trajto kiu variis rimarkinde kun la paso de la jaroj estas la bildo de la detektivo, kiu pasis de esti juna kuraĝa kaj aktiva al timema kaj pasiva virino. Malgraŭ ĉiuj tiuj ŝanĝoj, la detektivo adoleskanto daŭre estas populara en la tuta mondo: oni vendis almenaŭ 80 milionojn da ekzempleroj de ŝiaj libroj, kiuj estis tradukitaj al pli ol 45 lingvoj.
Nancy Drew aperis en kvin filmoj, kvar de tiuj fine de la 1930-aj jaroj, ĉefroligitaj de la aktorino Bonita Granville, kaj pli unu en 2007, kun Emma Roberts en la rolo de Nancy. Same estas la centra rolulo de du televidaj programoj kaj multnombraj komputilaj ludoj, same kiel de granda vario de produktoj tutmonde.
Personeco
Nancy Drew estas detektivo, ŝi aĝas 18 (16 en la unuaj versioj) kiu loĝas en vilaĝo en River Heights, kune kun sia patro, la advokato Carson Drew, kaj sia dommastrino, Hannah Gruen. Ŝia patrino mortis kiam ŝi aĝis tri jarojn (dek jarojn en la originala versio). La junulino ne frekventas lernejon nek posedas postenon, tial pasigas la tempo solvante misterojn, kelkajn de tiuj ŝi rekontas hazarde, aliajn kiel juraj kazoj de sia patro. En la plejmulto de ŝiaj aventuroj, ŝin akompanas ŝiaj du plej bonaj amikinoj, Bess Marvin kaj George Fayne, kaj de tempo al tempo ŝia fianĉo Ned Nickerson.
Libroj
La serio de libroj pri Nancy Drew de pli longa daŭro estas Nancy Drew Mystery Stories, kies 175 volumoj estis eldonitaj de 1930 kaj ĝis 2003. Nancy ankaŭ aperis en 124 titoloj de la serio Nancy Drew Files kaj nuntempe estas la heroino de la serio Girl Detective. La rolulo aperas en aliaj serioj kiel Nancy Drew Notebooks kaj Nancy Drew on Campus. Kvankam Nancy estas la ĉefrolantino de ĉiuj ili, la kontinueco de la historio nur konserviĝas ene de ĉiu, ekzemple, en iuj titoloj eldonitaj samtempe en Nancy Drew Mystery Stories kaj Nancy Drew on Campus, Nancy ankoraŭ duopis kun sia fianĉo Ned Nickerson aŭ estis fininta kun li, respektive.
Internaciaj eldonoj
La libroj de Nancy Drew Mystery Stories, Nancy Drew Files kaj Girl Detective estis tradukitaj al pluraj lingvoj, la estimitaj nombroj varias inter 14 kaj 25 malsamaj lingvoj, ŝajne la lasta nombro estas la plej ĝusta versio. Krome estis eldonitaj en multaj landoj de Eŭropo, Latin-Ameriko kaj Azio. La rolulo ŝajnas esti pli populara en iuj landoj ol en aliaj. La unua lando kie oni eldonis la librojn ekster Usono estis Norvegio, kie oni eldonas de 1941, kaj poste Danio de 1958 kaj ankaŭ Francio de 1955. Aliaj landoj, kiel Estonio, ili ĵus komencis presi la librojn de Nancy Drew en la jaro 2000. La unuan libron de Nancy Drew tradukita al la hispana oni eldonis en Argentino en 1963. En Hispanio oni eldonis iujn titolojn en 1972,
La nomon de Nancy ofte oni modifas en la tradukadoj: en Francio estas konata kiel Alice Roy, en Svedio kiel Kitty Drew, en Finnlando kiel Paula Drew; en Norvegio la serio de libroj havas la nomon de Frøken Detektiv (fraŭlino detektivo), kvankam la nomo de la heroino daŭre estas Nancy Drew. En Germanio, en fruaj tradukoj Nancy estas germana studento de juro nomita Susanne Langen. Pli postaj eldonoj uzis la originalan nomon Nancy Drew.
La nomon de alia persono, George Fayne, oni modifis ankoraŭ pli ofte, ŝi estis nomita Georgia, Joyce, Kitty aŭ Marion. La kovrilon kaj la ordon de la serioj oni kutimas modifi kaj en multaj landoj nur estas disponeblaj limigita nombro de libroj.
23669 Huihuifan
23669 Huihuifan estas asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la en la kadro de la kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Pola aŭtovojo A8
Autostrada A8 - (aŭtovoja pretervojo de Wrocław) estas aŭtovojo en Pollando. Ĝi havos veturejojn de po du lenoj en ĉiu direkto.
23669 Huihuifan
Nomo
Ĝia nomo honoras Huihui Fan, finalistinon de la Intel Science Talent Search de 2012, scienca konkurso por lernantoj en lasta jaro de mezlernejo, pro ŝia projekto pri plantoscienco. Ŝi estis lernantino ĉe la Stuyvesant High School en Novjorko (Nov-Jorkio).
Pseŭdokodo
Per pseŭdokodo oni ĝenerale celas neveran (neformalan) programlingvon. 'Pseŭdo' signifas nevera, 'kodo' indikas la fontkodon de la komputila programo. Ĉar pseŭdokodo havas neformalan karakteron, ĝi ne taŭgas por esti kompilita. Pro tio ĝi ne estas vera programlingvo.
Pseŭdokodo estas uzata por registri algoritmojn en, por homoj, legebla maniero kun konservo de la paŝoj. Natura lingvo ne taŭgas por tio, ĉar ĝi estas ambigua. Vera (formala) programlingvo ofte estas tro rigide difinita kaj postulas tro specifan scion de la lingvo por rapide kaj por ĉiuj klarigi la algoritmon.
En pseŭdokodo troviĝas konataj konstruoj el ekzistantaj programlingvoj (kiaj Paskalo, C, Java aŭ BASIC). Tiuj konstruoj tamen estas pli malstrikte uzataj kaj ofte en kombinaĵo kun skribitaj frazoj (ofte angle).
Ekzemplo de pseŭdokodo por la bobelmetoda ordigo estas: dum interŝanĝoj estas bezonataj iteraciu laŭ ĉiu paro de apudaj nombroj se la du nombroj ne estas en la ĝusta ordo tiam interŝanĝu la nombrojn
Apliko al Vikipedio
La vikipediaj gvidlinioj rekomendas, ke la algoritmojn en la vikipediaj artikoloj oni prefere priskribu per pseŭdokodo ol per iu el la realaj programlingvoj; tamen ĝi ankaŭ konstatas, ke la uzataj pseŭdokodoj kutime tamen estas dialektoj, variaĵoj, piĝinoj de realaj programlingvoj.
Por Vikipedio oni rekomendas uzi la apartajn simbolojn por valorizo kaj matematikaj operacioj:
Tio tre similas la porpublikigan prezenton de Algolo-60, kaj ties posteulojn Paskalo, Modula, Ada. Ĉe Paskala pseŭdokodo disponeblas la simbolaro por tia esperantigita piĝino. Ekzemplojn pri ĝia uzo vd ĉe iteraciaj ordonoj.
-424
En la jaro 424 antaŭ Kristo okazis, interalie:
São Pedro
São Pedro estas urbo de la brazila subŝtato Norda Rio-Grando. Fondita en 1962, la municipo havas 6.590 loĝantojn.
Takayasu Kawai
Takayasu Kawai (河合 崇泰, n. ) estas japana futbalisto.
Li futbalis ĉe Bellmare Hiratsuka, Cerezo Osaka, Jatco kaj Sagawa Express Tokyo.
(17604) 1995 SO26
(17604) 1995 SO26 estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la en la kadro de la projekto Spacewatch, elde la Nacia Observatorio de Kitt Peak, proksime de Tucson (Arizono, Usono).
ELI
La tri-litera kombinaĵo ELI havas plurajn signifojn, inter aliaj:
Scott Cunningham
Scott CUNNINGHAM (n. la 27-an de junio 1956 en la urbo Royal Oak, Miĉigano kaj estis magiisto kaj verkisto. Pri la asocio Viko (Wicca) -novpagana movado-, li eksciis ankoraŭ estante lernanto de mezlernejo. Dum preskaŭ 20 jaroj li okupiĝis pri Viko kaj praktikis elementaran magion. Siajn spertojn li priskribis en la libroj de li verkitaj inter alie: Forto de la Tero, Forto de la Elementaroj, WICCA gvidlibro por personoj, kiuj persone praktikas magion. Li mortis havante 37 jarojn, la 28-an de marto 1993. Dank`al liaj verkoj kaj spertoj, aliaj havas eblon praktiki kaj vivi en la magia mondo.
Granda Zimbabvo
Granda Zimbabvo estas la moderna nomo de la ruino de suda afrika antikva urbo, trovebla en nuntempa Zimbabvo. Konstruata ekde 4-a jarcento ĝis la 15-a, ĝi estis la centro de vasta Ŝona imperio konata kiel la Monomotapa Imperio kiu ampleksis areon de la modernajn ŝtatojn de Zimbabvo (kiu nomiĝis pro ĉi tiu urbo) kaj Mozambiko. Kial la urbo ruiniĝis estas ankoraŭ mistero. Interalie, la ruino aperas sur la ŝtata blazono de Zimbabvo.
En 1986, Granda Zimbabvo estiĝis loko por Monda Kulturheredaĵo de UNESKO.
Nomo
La deveno de la vorto "Zimbabvo" ne estas konata, tamen ekzistas du skoloj. Ĝi eble estis mallonga formo de ziimba remabwe, ŝona termino (de ĉikaranga dialekto) kiu signifas "la granda domo konstruita de ŝtonoj". Dua teorio estas, ke Zimbabvo estas mallonga formo de "dzimba woye" signifante "respektegitaj domoj", termino ofte uzata por la domoj aŭ tombo de ĉefestroj. Nune, Granda Zimbabvo estas arĥeologia loko. La loko estas ankaŭ la nacia sanktejo de Zimbabvo kie la Zimbabva Birdo (nacia simbolo de Zimbabvo) estis trovita.
Priskribo
Frua eŭropa esploristo, Viçente Pegado, Kapitano de la portugala garnizono de Sofalo, priskribis Zimbabvon en 1531 tiel:
Konstruate ofte dum la periodo inter la jaroj 400 p.K. al la 15-a jarcento, la ruino ĉe Granda Zimbabvo estas unu el la plej malnovaj kaj plej grandaj konstruaĵoj situanta en Subsahara Afriko. Kiam ĝi estis plej granda, oni taksas, ke la urbo enhavis 18.000 loĝantojn.
La travivintaj partoj estas konstruitaj tute el ŝtono. La ruino ampleksas 7 km2 kaj kovras radiuson proksimume de 250 km. La ruino povas esti subdividata al tri distingeblaj arkitekturaj grupoj. Ili estas konataj kiel la Monteta Komplekso, la Vala Komplekso kaj la fama Granda Enfermaĵo. Pli ol 300 konstruaĵoj estis trovitaj ĝis nun en la Granda Enfermaĵo.
La speco de la ŝtonaj konstruaĵoj trovitaj ĉe la loko indikas la staton de la civitanaro. Pli komplekse stilitaj konstruaĵoj por la reĝo situis fore de la centro de la urbo. Oni pensas, ke ĉi tio estis farita por protekti la reĝon de tripanosamozo (dormada malsano). La malabundaj indikaĵoj sugestas, ke Granda Zimbabvo ankaŭ estis centro por komerco.
Neniu scias precize, kial la loko estis finfine forlasita. Eble ĝi estis forlasita pro senpluveco, eble pro malsano, aŭ eble simple pro la malkresko de la ora komerco devis la popolo de la urbo trovi laboron aliloke.
Eŭropaj vojaĝantoj
Portugalaj komercistoj estis la unuaj eŭropaj vojaĝantoj al la ruino de la antikva urbo en la 16-a jarcento. En la 19-a jarcento la ruino estis remalkovrita de Adam Renders en 1868, kaj raportis pri ĝi Karl Mauch en 1871. Ili iĝis famaj al anglaj legantoj pro kroniko de Theodore Bent pri sezono en Zimbabvo.
Arkeologio ĉe la loko
Iu el la famaj sapŝtonaj bird-skulptaĵoj estis portita el Granda Zimbabvo dum 1890 kaj vendita al Cecil Rhodes, kiu faris kopiojn por siaj amikoj. Plejparto de la skulptaĵoj estis redonita al Zimbabvo, tamen iuj restis ĉe la eksa domo de Rhodes "Groote Schuur" en Kaburbo.
Tribunalo de la Roma Rota
Tribunalo de la Roma Rota (latine Tribunal Rotae Romanae), populare dirita ankaŭ Sankta Rota aŭ Rota, estas ministerio de la Roma Kurio funkcianta kiel ordinara tribunalo de la Apostola seĝo kaj certaspekte ankaŭ kiel jurisprudenca regulo.
Historio
La historio de de la Sankta Rota startis ekde la publikigo de la Buleo Ratio iuris (kriterio de la leĝo) promulgita la 16-an de decembro 1331 de avinjona papo Johano la 22-a.
Vatikanaj fontoj taksas ebla ke la origino de ĝia nomo estas el cirkloforma ejo ĉirkaŭ kiu origine lokiĝis la Aŭskuntantoj por atente ekzameni la procesajn instancojn kaj verdikti.
La nombro de la kapelanoj “Aŭskultantoj” estis fiksita en 12 de papo Siksto la 4-a en 1472, dum la kompetentoj de la tribunalo estis pliprecizigitaj de papo Benedikto la 14-a 1747 per la Apostola konstitucio Iustitiae et pacis (De la justico kaj paco).
La juĝistoj (aŭskultantoj) de tiu tribunaloj estas ankoraŭ hodiaŭ nomumitaj de la Papo kaj konstituas kolegion preziditan de dekano nomumita de la papo, kiu lin elektas inter la “aŭskultantoj” mem. Ne ĉiam, tamen, la nomumo estis ekskluziva prerogativo de la papo: okazis periodoj en kiuj iuj ŝtatoj kaj urboj rajtis elekti inter la morale elstaraj doctores iuris famosi (famaj prijuraj dokdoroj).
En 1834, dum la papado de Gregorio la 16-a, tiu tribunalo kunigis en si la funkcion de apelacia tribunalo por la tuta Papa ŝtato, dum estis ĉiam pli ofte asignitaj al la Kongregacioj de la Roma kurio la procesoj juĝafere ekleziaj.
Kun la invado de Romo 1870 flanke de la itala ŝtato, La Rota interrompis sian aktivecon, kaj estis reaktivigita la 29-a de junio de 1908 iniciate de papo Pio la 10-a.
Uzo de la nomo
La unua registrado de la termino Rota troviĝas en la Decisiones Rotae (Decidoj de la Rota) de Thomas Fastolf, raportante pri 36 kazoj verdikitaj en Avinjono inter decembro 1336 kaj februaro 1337.
Aktivecoj
La Rota juĝe sidas alterne per tri “aŭskultantoj” kaj esence funkcias kiel apelacia tribunalo: ĝi kompetentas kiel ekstera forumo pri jurkonfliktaj kaj krimaj procesoj, escepte de tiuj rezervitaj al la papo. Ĝia jurisdikcio, kiu koncernas kaj vatikanajn civitanojn kaj fidelulojn de la tuta mondo, etendiĝas al:
Nunaj aŭskultantoj de Rota
Nun (2012) aktivas en la tribunalo de Sankta Rota]] la jenaj aŭskultantoj, kies estas indikataj ankaŭ la datoj de nomumo):
Procesoj pri la nevalideco de la edzeca ligilo
Kutime oni parolas pri "edzeca nuligo de la Rota", aŭ eĉ pri "katolika divorco", sed teknike temas pri "rekono pri nuligo pro manko de valida ligilo". Fakte laŭ la katolika doktrino la sakramento de la kristana geedziĝo igas nedisigebla la edzeca ligilon kaj, tial, kanona juro negas ke povas ekzisti motivoj por nuligi tiun ligilon.
Stacio Katanoshi
Stacio Katanoshi (japane: 交野市駅 [Katanoŝi-eki], angle: Katanoshi Station) estas fervoja stacio en Katano, Gubernio Osaka, Japanio. La stacio servas 1 linion de Elektra Fervojo Keihan: Linio Keihan-Katano.
-423
En la jaro 423 antaŭ Kristo okazis, interalie:
Ponto Mehmed Paŝa Sokoloviĉ
La ponto Mehmed Paŝa Sokoloviĉ en Višegrad, kiu transiras la riveron Drina en la oriento de Bosnio-Hercegovino, estis konstruita en 1577 de la otomana arkitekto Sinan laŭ ordono de la Granda Veziro Mehmed Paŝa Sokoloviĉ. Ĝi reprezentas la pinton de la arkitekturo kaj inĝenierio otomana.
Ĝi estas formata el 11 arkoj kun alteco inter 11 kaj 15 metroj. Ĝiaj 179.50 metroj longe de la ponto estas reprezentado de majstra verko de Mimar Koca Sinan, unu el la grandaj arkitektoj de la Otomana Imperio. Tri el ĝiaj arkoj estis detruitaj dum la Unua Mondmilito kaj kvin estis damaĝitaj dum la Dua Mondmilito kiuj poste estis restaŭritaj. Dum la Bosnia milito en la ponto estis amasmurditaj civiluloj dum la masakro de Višegrad en 1992.
La ponto estas tre konata danke al la libro La ponto super Drino publikigita en 1945 de Ivo Andrić, Nobel-premio pri literaturo.
Necesejo
Necesejo estas loko por feki kaj urini. En malpli vasta senco oni iam uzas "necesejo" iam ankaŭ por la necesujo konsistanta ĝenerale el neceseja pelvo kaj sur ĝi muntita neceseja seĝo, do por la instalaĵo, kiu akceptas la homajn sekreciaĵojn. La plej simplan necesejon oni nomas latrino (en barakaro, kamphotelo, kie ne ekzistas kanala akvo). Neformale oni povas nomi ĝin ankaŭ neprejo aŭ ŝerce neĉesejo.
Laŭ Francisko Azorín klozeto estas ''Necesujo provizita de akva fermilo, sifono. Ĉambreto ĝin entenanta. Li indikas etimologion el la latina clausus'' (fermita).
Tipoj
Harper kaj Halestrap dividas la necesejajn ilojn en Lifting the Lid: An ecological approach to toilet systems :
Oni povas plu distingi laŭ la porcelanaj normaj pelvoj:
En la veturiloj ekzistas la sekvaj tipoj:
Sciindaĵoj
Ofte-malofte troviĝas apud la necesseĝo ankoraŭ bideo, ĉe kiu oni povas lavi anuson kaj seksorganojn.
Ĉe publikaj necesejoj oni ofte devas pagi por la uzo.
Homoj, kiuj suferas je fobio latine nomata „Paruresis”, havas timon por urini en publika necesejo.
La Monda Neceseja Tago estas la 19-a de novembro.
Historio
La Malnova testamento (5-a libro de Moseo, Readmono) ordonis la judajn batalantojn, ke ili fosu trueton – kiam necesas – apud la tendo kaj feku en ĝin kaj poste kovru ĝin. "Fosileton vi devas havi ĉe vi sur rimeno; kaj kiam vi sidos ekstere, fosu per ĝi kaj reen kovru vian elirintaĵon..." (Read. 23,13)
La bone elkonstruitaj necesejoj ekzistis jam ĉ. 2800 a. K. en Mezopotamio. Oni trovis necesejon en la Knososa palaco de Kreto. Tiuj necesejoj estis la tn. faletaj necesejoj, kiam la fekaĵo liberfalas suben. En la antikva epoko la viroj kaj virinoj komune uzis la necesejojn kaj ne ekzistis niĉoj aŭ aliaj intimaj dividaĵoj. La publikaj necesejoj havis ofte U-formon kaj sidejojn por ĉ. 12 homoj.
En la urboj de antikva epoko, la defluejoj buŝiĝis en grandaj defluaj kanaloj, en la t.n kloakoj. La plej konata estis la Cloaca maxima en Romo. Cezaro Vespasiano unuafoje en la historio impostigis la publikajn necesejojn; tial lia nomo estas konservita en la franca vorto vespasienne (= publika pisejo). En la Romia imperio ofte traflua akvo purigis la necesejojn.
Dum la plimultiĝo de la homoj, kresko de la popoldenso en la urboj necesigis regulojn. Oni jam punis en la 14-a jarcento en Munkeno tiujn, kiuj fekis sur la straton kaj ne liveris la fekaĵon en la riveron. En 1539 aperis en Parizo ordono, laŭ kiu ĉiu homo respondecas pri la propra fekaĵo kaj kiu samtempe devigis konstrui forsorbajn elfosaĵojn (digesta fosaĵo).
En la mezepoko ekzistis la necesejoj en formo de niĉoj kaj orieloj. Ofte ili malfermiĝis al la ekstero (fortikaĵoj).
Famas la necesejo de Marteno Lutero, kiu suferis je forta konstipo. Tiu necesejo troviĝis en la Wittenberg-a ĝardeno, kie li pasigis multan tempon kaj tiel havis tempon pripensi gravajn aferojn.
En 1775 la angla inventinto Alexander Cummings ricevis patenton por sia akvotralava necesejo. Sed la vera elpensinto de akva necesejo estis Sir John Harington (baptofilo de Elizabeto la 1-a), tamen venis lia malkovro el 1596 al forgesiteco. En Germanio la unua necesejo kun akvotralavo instaliĝis en 1860 en Kastelo Ehrenburg en Coburg. Tiu aparato estis importita tiam el Britio pro la ofta vizito de reĝino Victoria.
La unua seksa divido de la publikaj necesejoj okazis en 1739 en Parizo, ĉe drinkejo.
Drhovice
Drhovice (devene Druhovice, Drahowitz) estas municipo de Ĉeĥio troviĝanta en distrikto Tábor, en Sudbohemia regiono 10 km de Tábor. En ĉi tie vivis.
Necesejo
Historio
Komence de la 21-a jarcento oni jam trovas necesejojn kun kubutejo, varmigita sidloko, fekaĵ-analiziloj.
En multaj hejmoj, la necesejo estas kunigita kun la banĉambro.
Jaakko Hämeen-Anttila
Jaakko HÄMEEN-ANTTILA estas finna fakulo, en Universitato de Edinburgo aganta finna profesoro pri islamo kaj esploro de araba lingvo. Li estas en sia lando konata pri libroj, kiuj traktas islamon kaj pri finnigoj de orienta literaturo. Li estas en Finnlando konata eksperto pri islamo kaj araba lingvo. Li faris novan finnigon de Korano kaj unuan finnigon de Mil kaj unu noktoj. Li estas ankaŭ poeto. Laŭ li gravas akcenti pozitivajn flankojn de islamo, ĉar la negativaj flankoj fariĝas konataj kvankam pri ili ne estus pruvoj.
Obertrubach
Obertrubach estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Forchheim kaj en la distriktaro Supra Frankonio de la federacia lando Bavario. Fine de la komunumo havis  loĝantojn.
Liberalitas Bavariae
Liberalitas Bavariae, aŭ Liberalitas Bavarica, estas la plej grava moto de la loĝantoj de Bavario.
Signifo
La devizo estas latina kaj amplekas tri aferojn:
Bona resumo estus: "Mem vivi kaj lasi aliajn homojn ankaŭ vivi laŭ iliaj ideoj." (Lem und lem lossn.)
Historio
Sur la en 1733 konstruita portalo de la abateja Kirko Sankta Savinto en Polling legeblas Liberalitas Bavarica kiel dankesprimo pri la malavareco de la homoj kiuj ebligis la konstruon de la kirko. Ofte tio taksatas kiel origino de la esprimo "L.B." Sed en tiu ĉi kunteksto vere temas nur pri la mondonoj. La moderna signifo nur estiĝis pli malfrue kaj estas ofte en uzo en la verkoj de Georg Lohmeier.
ELK
La vorto havas plurajn signifojn:
Marco Aurelio Silva Businhani
Marco Aurelio Silva Businhani (n. ) estas brazila futbalisto.
Li futbalis ĉe Shimizu S-Pulse.
Provinco Matruh
Matruh (محافظة مطروح, latinliterigo Muḥāfaẓat Maṭrūḥ respektive Muhafazat Matrah) estas provinco (respektive gubernio) de Egiptio. Laŭ la stato de la censo de 2006 ĝi havis loĝantojn. Administra centro estas la urbo Marsa Matruh. La teritorio kovras la nordokcidenton de Egiptio kaj situas en la nordo de la Libia Dezerto.
La provinco limas norde je la Mediteranea Maro, oriente je la provincoj Aleksandrio (Al-Iskandarija), Buhajra (Al-Buhajra) kaj 6-a de Oktobro, sude je la provinco Nova Valo (al-Ŭadi al-ĝadid) kaj okcidente je Libio.
Nataly von Eschstruht
Nataly von Eschstruht (naskiĝinta en la 17-a de majo 1860 en Hofgeismar, mortinta en la 1-a de decembro 1939 en Schwerin) estis germana furorverkistino. Ŝi nombriĝis inter la plej legitaj verkistoj de la epoko de imperiestro Vilhelmo la 2-a.
1823
1823 estis normala jaro komenciĝanta merkrede (ligilo montras kalendaron).
Nataly von Eschstruht
Vivo
Jam kiel 15 jara Eschstruth publikigis la verkon Schweizer Novellen. La granddukino Caroline zu Mecklenburg, Joseph Victor von Scheffel kaj Georg Ebers instigis ŝin skribi historiajn dramojn. Ĉe siaj vojaĝoj multnombraj al diversaj lokoj ŝi preferis tamen Berlinon (1871-73, 1882-90, 1905-07) kaj Schwerin (1892-1903, 1922-39). Tie ĉi ŝi estis donanta parto de la rondo ĉirkaŭ la amika duka paro (Johann Albrecht); tie, en la rondo ĉirkaŭ la eldonisto K. Toeche-Mittler, ŝi renkontis i.a. August Strindberg, Henrik Ibsen kaj Kainz.
1823
En la jaro 1823 post Kristo okazis, interalie:
Nataly von Eschstruht
Vivo
Leterinterŝanĝoj, gajeco familiara kaj amikeco unuigis ŝin al multaj aliaj artistoj, spertuloj kaj aristokratoj. Ŝiaj multaj noveloj tamen nur priskribas la eksteron de tiu ĉi mondo. En naiv-naciema sinteno, kun signifoplenaj titoloj kiel In Ungnade (1891), Polnisch Blut (8-a eldono en 1913), Der Stern des Glücks (1896, lasttempe 1929) aŭ Hofluft (9-a eldono en 1899) la libroj restis sen trea literatura graveco; ŝi skribis ankaŭ pri emancipigo (Jedem das Seine, 1903) aŭ savo el averio sur la maro (Die Bären von Hohen-Esp, 1902; skribita laŭ la volo de imperiestro Vilhelmo la 2-a), sed denove "sen literatura suko".
András Pápai-Páriz
PÁPAI-PÁRIZ András (pro. pa:pai pa:riz) estis hungara kuracisto, natursciencisto naskita en Nadjenjedo en 1703 kaj mortinta en Koloĵvaro en 1763. Li estis la filo de Ferenc Pápai-Páriz.
Nataly von Eschstruht
Vivo
La karakterizoj de la personoj ne transpaŝas la tipigon idealozan kaj la mesaĝo ofte reduktiĝas intrige je (prokrastiĝanta) feliĉa unuiĝo de beleco virina kun virto vira.
András Pápai-Páriz
Biografio
András Pápai-Páriz akiris diplomon de kuracisto en Frankfurt, poste li ŝuldis ankaŭ en universitatoj de Lepsiko kaj Halle. Li vivis en Koloĵvaro kiel praktikanta kuracisto. Li donacis sian bibliotekon kaj sian vastan plantkolekton al kolegio de Nadjenjedo.
Nataly von Eschstruht
Vivo
Tamen ŝi allogis impone multajn burĝajn legantojn inter 1880 kaj 1930 danke al sia intimeco kun kaj detala kono pri la diversaj vivoformoj de la socio.
Oni aljuĝis al ŝi la premion Große goldene Medaille für Kunst und Wissenschaft von Baden, Bayern und Mecklenburg-Schwerin.
Partiĉelo
Partiĉelo estas notita skizo de muzikaĵo, kiu ne estas skribita kiel kompleta partituro, sed skizas en kelkaj malmultaj notliniaroj la disdonado de la voĉoj. En la unuopaj sistemoj estas farataj komentoj pri la posta realigo, per kiuj oni povas plani la finfinan instrumentadon, kiun oni poste povas noti en la partituron. Ankaŭ pliampleksigitan partituron por piano, en kiu estas notitaj unuopaj signifaj orkestrovoĉoj en unu aŭ plu kromliniaroj, oni nomas partiĉelo.
-422
En la jaro 422 antaŭ Kristo okazis, interalie:
ELL
La vorto havas plurajn signifojn:
(19950) 1981 EP47
(19950) 1981 EP47 estas asteroido malkovrita la de la usona astronomo Schelte J. Bus elde la Observatorio de Siding Spring, proksime de Coonabarabran en Novsudkimrio (Aŭstralio).
Ĝi estas unu el la multenombraj etaj korpoj de la asteroida zono, sen intereso nek rimarkinda eco kaj ĝi ne ricevis nomon.
SETI
Ĝi estas projekto organizita de Instituto samnoma, kun sidejo en Usono. Ĝin lanĉis interalie la fama sciencisto Carl Sagan.
En la komenco de la projekto ĝi estis financita de la usona registaro, sed nun estas ĉefe apogata de privataj fontoj. La ĉefa esplormetodo estas la revizio de fontoj de la elektromagneta spektro devenantaj el la ekstera spaco. Oni faras kalkulojn por elekti la plej taŭgan parton de la spektro kaj la adekvatajn partojn de la spaco, kaj ankaŭ estas esplorataj aliaj manieroj de komuniko.
Historio
En 1960, la astronomo de la Universitato Cornell, Frank Drake lanĉis la unuan modernan science orientitan serĉadon de ekstertera intelekto, nomata "Projekto Ozma", pro la nomo de rolanto en libroj de L. Frank Baum. Li uzis radioteleskopon en Green Bank, Okcidenta Virginio, por ekzameni la stelojn Tau Ceti kaj Epsilon Eridani. Li trovis nenion interesan. Drake estas konata pro la formulo de Drake, kiu celas fari proksimuman kalkulon pri la nombro da eblaj intelektaj civilizoj en la Universo.
(12544) 1998 QX9
(12544) 1998 QX9 estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la en la kadro de la kampanjo Lincoln Near-Earth Asteroid Research elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
SETI
Historio
En 1961, en tiu urbo Green Bank okazis la unua tutmonda konferenco pri la serĉado de ekstertera intelekto. La usona astronomo Carl Sagan kaj la soveta Josif Ŝklovskij verkis kune la pioniran libron Intelligent Life in the Universe publikigotan en 1966.
En 1971, estis la usona spacagentejo NASA kiu financis novan projekton ("Projekto Cyclops") de radioteleskopo kun 1.500 platoj, kiu finfine ne estis konstruita, sed kiu taŭgis kiel modelo por postaj esploroj.
La 15-an de aŭgusto de 1977 oni detektis specialan signalon en teleskopo, kiun kelkaj atribuis al ekstertera fonto. La t.n. Wow!-signalo estas konsiderata la plej karakteriza signalo de la SETI-projekto, sed ĝi ne plu ripetiĝis. La observanto, d-ro Ehman, supozas, ke ĝi povas esti de ekstertera fonto. Ĉar ĝi estis eksterordinare forta, ĝi probable ne estis nur hazarda aro de signoj inter la bruo-signoj.
En 1979 la Universitato de Kalifornio ĉe Berkeley lanĉis SETI-projekton nomatan "SERENDIP" (Search for Extraterrestrial Radio Emissions from Nearby Developed Intelligent Populations).
Kiun sencon povus fari komunikado kun ETI?
Ni mem nur inventis teknologiojn inkluzive sendiloj kaj riceviloj ekde ĉ. 100 jaroj, altnivelajn nur ekde malpli ol 50 jaroj. La ETI povus esti pli longe evoluintaj, eble ili estas kelkajn cent jarojn aŭ eĉ kelkajn mil jarojn pli evoluitaj.
Al tiuj estaĵoj ni povus fari demandojn kaj petojn pri helpo. Nur kelkaj:
- kiel ni povas produkti energion? Per nuklea fuzio?
- ĝenerale: kion vi konsilas al ni?
Oni povas timi. Ĉu la ETI estas amikaj, pacamaj aŭ kontraŭaj?
- La sciencfikcia romano "milito de la mondoj" de H.G. Wells priskribis invadon de tre malamikaj ET venantaj de la marso.
- En 2010 la brita sciencisto Prof. Stephen Hawking avertis kontraŭ eksterteraj kontaktoj. Tiuj povus rezulti en danĝeraj, negativaj konsekvencoj.
- La travido de nia tera historio donas ekzemplojn. Kio okazis, kiam diversaj landoj kaj kulturoj ekkontaktis? Ĉu ili kunlaboris, helpis unu al la alia? La listo donas pliparte negativajn ĝis terurajn ekzemplojn:
La ĝisnunaj spertoj kun nia propra raso vere ne estas pozitivaj. Ĉu ni tial timu la ETI, ĉu ni evitu kontaktojn? La probableco argumentas kontraŭ kontaktoj. Sed ni pripensu: unue ni aŭskultu! Dum la unua tempo de ricevado ja ankoraŭ estas neniu risko. La distanco kaj tial la minimuma tempo bezonata por interŝanĝo de mesaĝoj bezonos dekojn, eble centojn da jaroj. Tial, en kazo de ricevo de iu ajn inteligenta signalo, ni kviete aŭskultu, kion ili sendos al ni kaj post tio ni pripensu nian reagon.
Radio-signalojn sendi kaj ricevi
Estas du bazaj eblecoj komuniki kun eksterteraj intelektoj:
Por ambaŭ necesas pripensi taŭgajn frekvencojn. Unuavide la ricevo ŝajnas pli facila kaj sukceson promesanta. Sed granda problemo estas la tempo bezonata. Enim, se ni hodiaŭ elsendas signalon, kiu estas vere ricevita de intelekto vivanta en distanco de 100 lumjaroj, kaj tiu civilizacio vere respondus, ni devus atendi 200 jarojn, ĝis ĝia respondo atingus nin. Ni ne scias, el kiu distanco venos tiu responda sendado. Tial ni devas ricevi dum multaj jaroj, por ne perdi la respondon.
Ricevado
La ricevado estas la taŭga unua paŝo. Povas ja esti, ke alia civilizacio ekzistas en la universo kaj jam ekde multaj jaroj sendas. Kiom granda estas la ŝanco, kalkulis Francis Drake, kiu starigis la t.n. formulon de Drake, formulon por kalkuli la probablecon, ke ie ekzistas alia civilizacio. La ŝanco estas treege malgranda. Multaj faktoroj en tiu formulo estas nekonataj aŭ nur tre malprecize takseblaj.
Ŝanco de samtempeco
La ŝanco de samtempeco. Faktoro pri samtempeco mankas en la formulo de Drake.
Taŭgaj frekvencoj
La ŝanco por komuniki kun alia civilizacio en la universo dependas de tri ŝtupoj
Sciencistoj diras, ke frekvencoj inter 1 ĝis 10 GHz povas esti taŭgaj. Intelekta civilizacio uzos tre mallarĝbendajn signalojn por koncentri la sendpovumon. Ilustraĵo de la matematika kunteksto: Kutima televida signalo enhavas tre multajn informojn. Por tio la signalo uzas larĝan frekvencbendon de 6 MHz. Radiosignalo por parolo kaj muziko nur bezonas 3 kHz. Morsa signalo enhavas multe malpli da informo kaj tial nur bezonas frekvencbendon de malpli ol 0,5 kHz. Por trakosmaj signaloj oni uzos la plej eble malvastajn signalojn, uzante frekvencbendon de eble nur 0,03 Hz. Tia mallarĝbenda signalo estas ne tiom kovrita per la kosma bruo. Ĉar ili scias tion, kaj ĉar ili povas atingi pli bonan sendkvaliton kun limigita sendpovumo, niaj intelektaj kunuloj uzos tiom mallarĝbendajn signalojn.
Anstataŭ kalkuli mem, jen citaĵo el raporto de la Horowitz-grupo ĉe la universitato Harvard de la jaro 1995: Ili observis 250 kandidatajn objektojn (stelojn de taŭgaj tipoj). Ili analizis 60 trilionojn da kanaloj dum 5 jaroj. Rezulto pri intelekta ekstertera signalo ĝis tiam: nenio.
Malgraŭ la impone granda cifero, la pocentaĵo de jam analizitaj kanaloj estas nur eta parto de la analizendaj. Minimume 250-foje pli granda cifero rezultas, se ni kalkulas la menciitajn 250 interesajn objektojn. La laboro bezonus 1250 jarojn, do terure longan tempon.
Helpilo por maplilongigi tiun tempon povas esti la sekvanta sistemo.
La akvotruo
Inter la multaj frekvencoj unu regiono promesas pli bonajn kondiĉojn, regiono, en kiu la kosma bruo estas pli malforta ol en aliaj. Tiu regiono estas nomita akvotruo.
Vidu la artikolon Akvotruo (radio-frekvencoj)
SETI@home
Por analizi la ricevitajn kanalojn, granda komputila laboro estas bezonata, kiu kostas grandegan sumon. Anstataŭ uzi multekostajn universitatajn komputilojn, la projekto SETI@home uzas multajn privatajn komputilojn senkoste.
La projekto komencis je la Universitato Berkeley en majo 1999. Ĉiu privata uzanto de komputilo povas partopreni. Oni elŝutu la softvaron de SETI@home, kiu pritraktas analizon de malgranda parto de la signaloj ricevitaj kaj stokitaj de la radio-teleskopo SERENDIP. Rezultoj estas aŭtomate resenditaj al UC Berkeley. Pli ol 5 milionoj da uzantoj en pli ol 200 landoj aliĝis al la sistemo kaj disponigis 19 000 000 000 horojn de komputila tempo. Dum 29-a de januaro 2008 la Seti@home atingas averaĝan transiron de 387 Teraflopoj, kio igas ĝin la dua plej rapida superkomputilo de la Tero.
Rezultoj ĝis nun
Kelkfoje aperis en ĵurnaloj raportoj pri inteligentaj signaloj. Sed ĉiuj signaloj estis aŭ de tera origino aŭ de neintelektaj eksterteraj fontoj. Nur unu tre interesa signalo estis ricevita:
Sendado
arecibo-mesaĝo La Arecibo-mesaĝo estas mesaĝo de la Tero al eblaj eksterteruloj, sendita kiel radio-elsendo. Ĝi estis sendita de la Arecibo-radio-observatorio, proksime de Arecibo, Puerto Rico. Vidu la apartan artikolon.
Pomezeu
Pomezeu (hungare: Kispapmező) estas komunumo en Rumanio sudoriente de Oradea. En 1910 ĝi nombris 330 loĝantojn ( rumanoj); en 1992 209. Ĝi estis unue menciita skribe en 1492. Ĝis 1919 apartenis al Hungario (Bihar vármegye). Administre apartenas al ĝi jenaj vilaĝoj: La sidejo Pomezeu estas la due plej malgranda parto, sed situas centre inter la aliaj.
Nyírvasvári
Nyírvasvári [njIrvaŝvAri] estas vilaĝo en Hungario, en regiono Norda Ebenaĵo, en departemento Szabolcs-Szatmár-Bereg en subregiono de Nyírbátor. Nyírvasvár signifas: betulo-fero-fortikaĵo.
Situo
Nyírvasvári situas sur ebenaĵo, laŭ rojo, laŭ traira flankovojo. Nyírbátor troviĝas 7, Mátészalka 22, Baktalórántháza 27, Nyíregyháza 46 km-ojn.
Historio
La unua mencio pri la komunumo devenis el 1318 en formo "Eghazas Wosvari" (=Eklezia Vasvár). Baldaŭe la vilaĝo apartenis al fortikaĵo de Nagyecsed. En la 18-a jarcento Nyírvasvári estis neloĝata. En 1950 ĝi ekhavis la rangon grandvilaĝo. Vilaĝservoj estas infanĝardeno, lernejo, kuracejo, poŝto.
Vercurago
Vercurago estas komunumo de Italio. Ĝi apartenas al la regiono Lombardio kaj la provinco Lecco [Leko]. Fine de en la komunumo vivis. Kristana patrono estas la sanktuloj Gerolamo Emiliani kaj la martiroj Gervasio kaj Protasio, kies memortagoj sekve estas la komunumaj festotagoj.
Najbaras la komunumoj Calolziocorte, Erve, Garlate, Lecco kaj Olginate.
Delfeno (konstelacio)
Delfeno estas konstelacio de la tera ĉielo.
Mitologio
Laŭ la helena mitologio Pozidono regis la maron. Ĉiuj bestoj, de la plej etaj ĝis la baleno, obeis lin. Inter ili la delfenoj estis la mesaĝistoj de la dio.
Amfitrito estis nereidino, unu el la filinoj de Nereo. La nereidinoj estis nimfoj de la maro. Pozidono emamiĝis en ŝin. Li do provis forrabi ŝin, sed la timema nereidino fornaĝis kaj malaperis. Pozidono petis la helpon de delfeno. Ĝi serĉis kaj trovis ŝin. Klariginte, ke Pozidono estas deca persono, li milde revenigis Amphitrite-n, kiu edziniĝis kun la dio. Ŝi ofte promenadis en ĉaro tirata de delfenoj sur la maro.
Nuntempe la Delfeno naĝas kiel konstelacio en la nokta ĉielo. Ĝi situas oriente de la Aglo kaj sude de la Cigno.
8804 Eliason
8804 Eliason estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la de la usonaj geedzoj geastronomoj Carolyn S. Shoemaker kaj Eugene M. Shoemaker, elde la Observatorio de la Monto Palomar (Kantono San Diego, Kalifornio, Usono).
Nomo
Ĝia nomo honoras Eric M. Eliason, spertulon pri teknikoj de bildaj prilaborado kaj analizo por la teamo de planeda geologio de la United States Geological Survey. Li uzis sian sperton por restarigo de datumoj kaj eldonaj aktivecoj en subteno al la projektoj Voyager kaj Mars Observer, kaj al la misio Clementine al Luno.
Onon
La Onon (Онон гол, Оно́н) estas rivero en Mongolio kaj Rusio (Siberio). Ĝi estas 818 km longa kaj kolektas akvon el areo de 94,010 km². Ĝi originiĝas el la orienta deklivo de la montoj Ĥentij. Dum 298 km ĝi fluas ene de Mongolio. Ĝi kuniĝas kun la rivero Ingoda por produkti la riveron Ŝilka.
La akvosistemo Onon—Ŝilka—Amuro estas unu el dek plej longaj riveroj de la mondo, nome 818 km + 560 km + 2,874 km.
En historio
La supra Onon estas unu el la areoj supozeble kie Ĝingis-Ĥano naskiĝis kaj kreskis.
(8037) 1993 HO1
(8037) 1993 HO1 estas tre malgranda amora asteroido, malkovrita la de la aŭstralia astronomo Robert H. McNaught elde la Observatorio de Siding Spring, apud Coonabarabran en Novsudkimrio (Aŭstralio).
Ĝi estas marsrenkonta asteroido, kaj ĝi povas alproksimiĝi je 0,04962 astronomia unuo (7,422 milionoj da km) de Marso. Kvankam klasigita kiel terrenkonta asteroido, ĝia tera MOID de 0,200549 AU malhelpas ĝin veni pli proksime ol 30 miliono da km de Tero.
Ermesenda de Karkasuno
Ermesenda de Karkasuno (naskiĝis ĉ. 972 en Karkasuno?, mortis en Sant Quirze de Besora) estis nobelino de la sudo de Francio. Ŝi fariĝis Grafedzino de la Graflando de Barcelono, Ĝirono kaj Osona.
Biografio
Ermesenda de Karkasuno estis la filino de Roĝero la 1-a, grafo de Karkasuno. ŝi edziniĝis kun Ramón Borrell, Grafo de Barcelono.
Dum lia vivo ŝi estis politike aktiva kaj prezidis asembleojn kaj tribunalojn. Post lia morto en 1018 ŝi fariĝis regantino por sia filo Berenguer Ramón la 1-a, Grafo de Barcelono ĝis 1023. Post tio, ŝi daŭre manipulis la povon. Male de sia filo, ŝi favoris la militon kontraŭ la islama povo en la sudo, parte pro la malkontento de nobeloj pri la politiko de paco. Kiam li mortis en 1035, ŝi fariĝis regantino por sia nepo ĝis li estis deklarita plenaĝa en 1044.
István Pathai
István Pathai naskiĝis la en Pápa (Hungara reĝlando, Habsburga Imperio), li mortis en 1632 (laŭ alia fonto en 1637) en Belényes (Transilvanio, nuntempa Beiuș en Rumanio).
Biografio
István Pathai studis en sia naskiĝurbo kaj Tolna (urbo), li pastriĝis en 1572. Li komence estis pastro en Rohonc, inter 1585-1612 en Pápa, poste li revenis al Rohonc por esti kortega pastro de familio Batthyány (sed li estis ankaŭ pastro en Szalónak. Post monatoj inter 1612-1628 li estis kalvinana episkopo de Transdanubio. Ekde 1613 li estis pastro de Veszprém (urbo), kie li partoprenis en repaciĝa movado kun la luteranoj. Pro la kontraŭturkaj bataloj li reiris al Pápa, fine en 1628 li ricevis inviton de Gábor Bethlen (reganto) kaj li ricevis pastran postenon en Belényes. En 1631 li estis altrangigita eklezia dekano.
Brunbeka tukano
La Brunbeka tukano aŭ Svainsona tukano (Ramphastos swainsonii) estas granda kaj kolorbela birdo el la familio de la Ramfastedoj kaj ordo de Pegoformaj de Sudameriko. Temas pri birdo kun granda beko, de ĉefe nigra supra plumaro kaj kiu troviĝas en Centrameriko el orienta Honduraso al norda Kolombio. Tiu ĉi specio estas anstataŭata de suda Kolombio al orienta Peruo de la tre rilata Nigrabeka tukano, R. ambiguus, kun kiu ĝi estis foje konsiderata samspecifa. La scienca kaj alternativa nomo rememoras la britan ornitologon kaj artiston, William Swainson.
Priskribo
Kiel aliaj tukanoj, la Brunbeka tukano estas brile kolorita kaj havas grandan bekon. La masklo estas 56cm longa kaj pezas 750g. La pli malgranda ino estas tipe 52cm longa kaj pezas 580g.
Ambaŭ seksoj estas similaj laŭ aspektoj, ĉefe nigra kun brunecaj nuancoj en kapo, supra dorso kaj malsupra brusto. La vizaĝo kaj supra brusto estas brilflava, kun mallarĝa blanka kaj pli larĝa ruĝa linio formante malsupran bordon. La supra vosto estas blanka kaj la malsupra ventro estas ruĝa. La kruroj estas bluaj. La korpoplumaro estas simila al tiu de la pli malgranda Sulfurbrusta tukano, sed la beko estas sufiĉe diferenca, ĉar ĝi estas diagonale dividita en brilflava kaj grenatkolora pli nigre ĉe la diagonalo, kun sama bildo kiel la Ĉokoa tukano, kiu tamen havas la suban diagonalan parton nigre. La ĉirkaŭokulo estas tre brilverda.
Junuloj estas nigraj, kaj havas pli senkoloran plumaron, ĉefe rilate la brusto, ruĝa bordo kaj malsupra makzelo. Ili estas manĝigataj de gepatroj dum kelkaj semajnoj antaŭ elnestiĝo.
Doktrino de Monroe
La usona prezidento James Monroe en sia novjara mesaĝo (decembre) de 1823 deklaris principon, kiu poste iĝis bazo aŭ ĝermo de la tiel nomata doktrino de Monroe. Ĝi havis gravan influon al la historio de la Amerikoj.
Brunbeka tukano
Kutimaro
Malgrandaj aroj, kutime konsistantaj el 3-12 birdoj, moviĝas tra la arbaro per ondeca flugado, rare veturante pli ol 100 m foje. Tiu ĉi specio estas ĉefe arborema fruktomanĝanta, sed ĝi manĝas ankaŭ insektojn, lacertojn, birdovojn kaj aliajn etajn predojn. Aroj sekvas la individuojn de Sulfurbrusta tukano por profiti ties manĝoresursojn.
Skulptisto (konstelacio)
Skulptisto estas konstelacio de tera ĉielo.
Brunbeka tukano
Reproduktado
La Brunbeka tukano estas loĝanta reproduktulo en humidaj malaltaj arbaroj. La ino demetas 2-4 blankajn ovojn en nekovrita kavaĵo alte en morta sektoro de vivanta arbo, aŭ eventuale en malnova nesto de pegedo en morta arbo.