cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Kalendaro de la Tutmonda Latinamerika Agendo
Junio
1978: Hermógenes López, pastro, fondinto de la Kampara Katolika Agado, martiro, Gvatemalo.
2008: Manuel Contreras, eksĉefo de la diktatura polico, komdamnata al tutviva enprizoniĝo pro mortigo de ekzkomandanto de la Ĉilia Armeo Carlos Prats kaj ties edzino, en Bonaero, 1974.
Julio
Nacia festo de Kanado.
1974: Forpasas Juan Domingo Perón, trifoje prezidento de Argentino.
1981: Túlio Maruzzo, itala pastro, kaj Luis Navarrete, katekisto, martiroj en Gvatemalo.
1990: Mariano Delaunay, profesoro, martiro de liberiga edukado por la haitia popolo.
2002: Komencas funkcii la Internacia Puna Kortumo, eĉ kun kontraŭstaro de Usono.
2 – Vidal, Marcial
1617: Ribelo de tupinambaoj (Brazilo).
1823: Reposedo de Salvador, kio finigas la sendependigan militon de Bahio, Brazilo.
1925: Naskiĝas la afrika revoluciisto Lumumba.
1991: 1-a Leĝa Konferenco de la Afrika Nacia Kongreso, Sudafriko, post 30 jaroj.
3 – Tomaso apostolo
1951: Estis aprobata la Leĝo Afonso Arinos, kiu kondamnas diskriminadon pri gento, haŭtkoloro kaj religio.
1987: Tomás Zavaleta, salvadora franciskano, martiro de solidaro, Nikaragvo.
4 – Elizabeto el Portugalujo
1776: Usona sendependiĝo. Nacia festo.
1974: Antonio Llido Mengua, hispana pastro en episkopujo, malaperigita de la diktatoreco de Pinochet.
1976: Alfredo Kelly, Pedro Dufau, Alfredo Leaden, pastroj; Salvador Barbeito kaj José Barletti, seminarianoj, martiroj de justeco, Argentino.
5 – Antonio Maria Zeĥarja
1573: Kruela mortigo de la indiĝenestro Tamanaco, Venezuelo.
1811: Venezuela sendependiĝo. Nacia festo.
1920: En Bolivio, oni dekretas la redonon de tero al la "indiĝenoj".
1981: Emeterio Toj, indiĝena terkulturisto, ostaĝigita en Gvatemalo.
6 – Maria Goretti
1415: Forpasas Johano Huss en Ĉeĥio.
1943: Forpasas en Bonaero, Argentino, Nazaria Ignacia March Mesa, fondinto de la religiaj "Krucmilitoj de la Eklezio"; ŝi fondis en Oruro, Bolivio, la unuan laboristinan sindikaton de Latinameriko.
7 – Firmino
1976: Arturo Bernal, kristana terkulturisto, estro de Kamparaj Ligoj, mortigita sub torturo, Paragvajo.
1991: Carlos Bonilla, martiro de la rajto al laboro, Citlatepetl, Meksiko.
8 – Eugenio, Adriano
1538: Violenta mortigo de Almagro.
1991: Martín Ayala, martiro de solidaro al la malriĉuloj de sia salvadora popolo.
9 – Rozario de Chiquinquirá
1816: Argentina sendependeco.
1821: San Martín solene anoncas la sendependecon de Peruo.
1880: Joaquim Nabuco fondas la Societon Brazilan kontraŭ la Sklaveco.
1920: Pedro Lessa, haven-ŝarĝisto, batalanto por la laboristaj rajtoj, arestita kaj mortigita en la malliberejo, Recife.
10 – Kristoforo
1509: Naskiĝo de Kalvino en Francujo.
1973: Sendependeco de Bahamoj. Nacia festo.
1980: Faustino Villanueva, hispana pastro, martiro de la indiĝena popolo de El Quiché, Gvatemalo.
1988: Joseph Lafontant, advokato, martiro de la defendo de homaj rajtoj en Haitio.
1993: Mortas Rafael Morato Pérez, sacerdoto, nelacebla batalanto por justeco kaj libereco en Ĉilio.
2002: La argentina juĝisto Claudio Bonadío arestas 30 eksmilitistojn pro ostaĝigo, torturo kaj mortigo de 20 partizanoj dum la diktatoreco (1976-83).
11 – Benedikto
1968: Fondiĝo de la Indiĝena Movado en Usono (American Indian Movement).
1977: Carlos Ponce de León, episkopo de San Nicolás, martiro de justeco en Argentino.
Monda Tago de la Popolo
12 – Johano Gualberto
1821: Bolívar kreas la Respublikon de la Granda Kolombio
1917: Ĝenerala Striko kaj ribelado en San-Paŭlo.
1976: Aurelio Rueda, pastro, martiro de loĝantaro en domaĉoj en Kolombio.
13 – Henriko
1900: Naskiĝas, en Santiago de Ĉilio, Juana Fernán dez Solar, Santa Teresa de Jesuo de la Andoj, senŝua karmelanino.
1982: Fernando Hoyos, jesuito misiista inter la indiĝenoj, kaj Chepito, pastro-helpanto, en Gvatemalo, mortigitaj en embusko de la armeo.
1991: Riccy Mabel Martínez, perfortita kaj mortigita de militistoj, simbolo de la batalo de la hondura popolo kontraŭ la militista senpuneco.
2007: Fino de la laŭleĝa senpuneco en Argentino: la Supera Kortumo deklaras senvaloraj la pardonojn al la premantoj.
14 – Francisko Solano, Kamilo el Leliso
1630: Hernandarias publikigas en Paragvajo la unuajn leĝojn por defendi la indiĝenojn.
1969: Eksplodas la "milito de la futbalo", inter Salvadoro kaj Honduro, kies ekmotivo estis la forpelo de salvadoraj kolonianoj de la hondura teritorio.
1972: Héctor Jurado, metodista pastro, martiro de la urugvaja popolo, torturita.
1976: Rodolfo Lunkenbein, misiisto, kaj Lourenço Simão, borora indiĝenestro, martiroj de la indiĝena popolo.
1981: Misael Ramírez, terkulturisto, vigliganto de komunumoj, martiroj de justeco en Kolombio.
1991: Julio Quevedo Quezada, katekisto de la Epikospujo de El Quiché, mortigita de la sekurigaj fortoj de la Ŝtato, Gvatemalo.
1750: José Gumilla, misiisto, defendanto de la indiĝenoj, zorganto de iliaj lingvoj, Venezuelo.
1982: La sen-domuloj okupas 580 domojn en Santo André, SP, Brazilo.
2000: Forpasas Elsa M. Chany, usona privirina aktivulino, verkistino de studoj pri la virinoj en AL.
17 – Alejŝo; Beata Inácio de Azevedo kaj kunuloj; Bartolomeo de las Casas
1976: Laboristaj martiroj de la sukerfabriko Ledesma, Argentino.
18 – Arnulfo, Frederiko
1872: Forpasas la granda indiĝeno zapoteka Benito Juárez.
1976: Carlos de Dios Murias kaj Gabriel Longueville, pastroj, ostaĝigitaj kaj mortigitaj, martiroj de justeco en La Rioja, Argentino.
19 – Justa kaj Rufina, Arsenio
1824: Pafmortigo de la imperiestro Itúrbide, Meksiko.
1979: Venko de la Sandinista Revolucio.
1500: Reĝa Letero ordonas liberigi ĉiujn indiĝenojn venditajn kiel sklavojn en la Iberia Duoninsulo.
1810: Kolombia sendependeco. Nacia festo.
Csaba Gyüre
Csaba Gyüre [ĉaba djure], laŭ hungarlingve kutima nomordo Gyüre Csaba estis hungara advokato, politikisto, parlamenta deputito, instruisto.
Kalendaro de la Tutmonda Latinamerika Agendo
Julio
1923: Estis mortigata Doroteo Arango, "Pancho Villa", meksika revolucia generalo.
1969: La homo, pere de Neil Armstrong, de Apolo 11, paŝas sur la Luno je la unua fojo.
1981: Amasmortigo de Coyá, Gvatemalo: tricent mortitoj, inter virinoj, maljunuloj kaj infanoj.
1980: Wilson de Souza Pinheiro, sindikatisto, batalanto por la malriĉaj terkulturistoj, mortigita en Brasiléia, Acre, Brazilo.
Csaba Gyüre
Csaba Gyüre naskiĝis la en Kisvárda.
Biografio
Csaba Gyüre maturiĝis en gimnazio en sia naskiĝurbo en 1983, poste li estis devigsoldato jaron, pli poste li akiris juran diplomon en Scienca Universitato Loránd Eötvös en 1989. Post la diplomo li estis ŝtata oficisto en sia naskiĝurbo, sed li interesiĝis ankaŭ pri la politiko (ĝuste tiam finiĝis la socialismo). Ekde 1993 li estis advokato en ateliero. En 1996 li akiris ankaŭ pedagogian diplomon en Universitato de Debrecen, poste krom la advokata laboro li instruis en mezlernejo. En 2001 li aliĝis al dekstra partio, ekde 2010 li estas parlamentano. Li edziĝis en 1990, lia edzino naskis 2 gefilojn.
Kalendaro de la Tutmonda Latinamerika Agendo
Julio
1984: Sergio Alejandro Ortíz, seminariano, Gvatemalo.
1987: Alejandro Labaca, pastro de Aguaricó, kaj Inés Arango, misiistino, en la ekvadora ĝangalo.
22 – Maria Magdalena
1980: Jorge Oscar Adur, asuncionista pastro, eksprezidanto de JEC, Raúl Rodríguez kaj Carlos Di Pietro, seminarianoj, malaperintaj, Argentino.
23 – Brigida
1978: Mário Mujía Córdoba, "Guigui", laboristo kaj instruisto, aganto de eklezi-laborado, martiro de la laborista klopodo en Gvatemalo.
1983: Pedro Angel Santos, katekisto, martiro de solidaro, Salvadoro.
1987: Terkulturistaj martiroj de Jean-Rabel, Haitio.
1993: Ok infanoj de la stratoj estis mortigataj de mortig-skadro dum ili dormis en la Preĝejo de Candelária, Rio-de-ĵaneiro.
24 – Kristino
1783: Naskiĝas Simon Bolívar en Caracas, Venezuelo.
1985: Ezequiel Ramim, komboniana misiisto, martiro de la tero, defendanto de la posedaĉuloj em Cacoal, Rondônia, Brazilo. Mortigita.
25 – Jakobo Apostolo (filo de Zebedeo)
1524: Fondiĝas la urbo de Santiago de los Caballeros, Gvatemalo.
1545: Diego Colón fondas Santiago de los Caballeros en La Hispaniola (Domingo).
1567: Fondiĝas Santiago de León de Caracas, Venezuelo.
1898: Usono invadas Porto-Rikon.
1901: EUA trudas al Kubo la Amendon Platt (Guantánamo).
1952: Portoriko estas proklamita "Libera Ŝtato Asociita" de Usono.
1976: Wenceslao Pedernera, terkulturisto, gvidanto de la Kampara Movado, martiro en La Rioja, Argentino.
1980: José Othomaro Cáceres, seminariano, kaj siaj 13 kunuloj, martiroj en Salvadoro.
1981: Angel Martínez Rodrigo, hispano, kaj Raul José Lager, kanadano, servantaj misiistoj, katekistoj, en Gvatemalo.
1983: Luis Calderón kaj Luis Solarte, batalantoj, martiroj de la lukto de la sen-domuloj de Popayan, Kolombio.
26 – Joaĥim kaj Ana
1503: La indiĝenestro Quibian, Panamo, detruas la urbon de Santa María, fondita de Kolombo.
1927: Unua aer-bombado en la historio de la kontinento, realigita de Usono kontraŭ Ocotal, Nikaragvo, kie Sandino estis instalita.
1953: Atakego al la kazerno de Moncada, en Kubo.
27 – Celestino
1909: "Tragika Semajno" en Barcelono; laboristaj postuloj estis forte ĉesigataj.
28 – Inocencio, Johann Sebastian Bach; Heinrich Schütz, George F. Haendel
1821: Perua sendependeco. Nacia Festo.
1980: Amasmortigo de 70 terkulturistoj en San Juán Cotzal, Gvatemalo.
1986: La kunlaborantoj Yvan Leyvraz (sviso), Bernd Koberstein (germano) kaj Joël Fieux (franco), estis mortigataj de la Kontraŭrevolucio en Zompopera, Nikaragvo.
29 – Maria, Marta kaj Lazaro el Betania, Olaf
1839: La "Farroupilhas" proklamas la Respublikon Catarinense, ankaŭ nomata Respubliko Juliana, en Laguna, Santa Catarina, Brazilo.
1975: La Organizo de Amerikaj Ŝtatoj malvalidigas la ekonomi-blokadon devigata al Kubo en 1964.
30 – Petro Krizologo
1502: Alveno de Kolumbo al Honduro.
1811: Pafmortigita Miguel Hidalgo, pastro de Dolores, heroo de la Meksika Sendependeco.
1958: La polico de Batista mitralas, surstrate, Frank País, studantara gvidanto, laika estro de la 2-a Baptista Eklezio de Kubo, envolvita en la revolucia lukto.
31 – Inacio de Lojolo
1970: Gerilanoj tupamaraj ostaĝigas, en Montevideo, la konsulon de Brazilo.
1997: Renkonto de la Maldesktraj Movadoj de Latina Ameriko, en San-Paŭlo, Brazilo.
Aŭgusto
1 – Afonso Maria de Ligorio
1920: Gandhi lanĉas kampanion pri civita malobeado en Hindujo.
1979: Amasmortigo de Chota, Peruo.
Komenciĝas Hamadan
2 – Eusebio Vercelli
1981: Carlos Pérez Alonso, pastro, apostolo de la malsanuloj kaj de la malliberiĝintoj, batalanto por la justeco, malaperinta en Gvatemalo.
3 – Lidia, Nikodemo
1492: Colombo eliras de Palos de la Frontera, Hispanujo, en sia unua vojaĝo al la Antiloj.
1980: Amasmortigo de bolivianaj ministoj em Caracoles, Bolivio, post puĉo: 500 mortintoj.
4 – Johano Maria Vianney
1849: Anita Garibaldi, brazila heroino batalanta por la libereco en Brazilo, Urugvajo kaj Italujo.
1976: Dom Enrique Angelelli, atestanto de la malriĉula movado, mortigita, La Rioja, Argentino.
1979: Alirio Napoleón Macías, martira pastro en Salvadoro, mitralita sur la altaro.
1982: Estas detruita de la Urbodomo de Salvador, Bahio, la kandomble-domo Casa Branca, unua kandombleejo de Brazilo.
2006: Júlio Simón, kondamnita pro ŝtat-terorismo. Unua okazo post la nuligo de la "Ley de Punto Final (23.492)", en Argentino.
5 – Dediĉo al la Baziliko de Sankta Maria Plejgranda
1499: Alonso de Ojeda alvenas al La Guajira, Kolombio.
6 – Transfiguriĝo de la Sinjoro
1325: Fondiĝo de Tenoĉtitlano (Meksiko).
1524: Batalo de Junín.
1538: Fondiĝo de Santa Fé de Bogotá, Kolombio.
1825: Sendependiĝo de Bolivio. Nacia festo.
1945: Usono lanĉas la atombombon. Hiroŝimo.
1961: Fondiĝo de "Alianco por la Progreso".
1962: Sendependiĝo de Jamajko. Nacia festo.
1978: Mortas Paŭlo la 6-a.
2000: Estas arestita en Italujo la plej granda argentina murdinto Jorge Olivera, pro krimoj de la tempo de armea diktaturo.
7 – Siksto la 2-a, Kaetano
1819: Kun la venko en Bocayá (Kolombio), Bolívar malfermas vojon por la liberigo de Nova-Granado.
1985: Cristopher Williams, protestanta pastro, martiro de kredo kaj solidaro en Salvadoro.
8 – Dominiko de Gusmano
1873: Naskiĝas Emiliano Zapata, la kampara gvidanto de la Meksika Revolucio, kiu metis definitive la kamparan reformon en la programo de la sociaj luktoj de Latinameriko.
1997: Ĝenerala striko en Argentino, kun 90% da aliĝo.
2000: La Supera Kortumo de Ĉilio forprenas la parlamentan ŝirmon de la eksdiktatoro Pinochet.
9 – Edith Stein, Fabio, Romano
1984: Eduardo Alfredo Pimentel, kristana batalanto por la homaj rajtoj kaj kontraŭ la argentina diktaturo.
1991: Miguel Tomaszek kaj Zbigniew Strzalkowski, franciskanoj, martiroj de la paco kaj justeco, Peruo.
1995: La Arme-polico mortigas 10 sen-terulojn kaj arestas 192 homojn, en Corumbiara, Rondonio, Brazilo.
2000: Mortas Orlando Yorio, malaperinta, atestanto, referenco en la Eklezio kompromisita kun la justeco, Argentino.
2007: La plej granda franca banko, BNP Paribas, blokas tri kredit-deponojn: komenciĝas la monda ekonomia krizo.
10 – Laŭrenco, Filomena
1809: Unua krio de sendependeco en la kontinenta Latin-Ameriko, en Ekvatoro. Nacia festo.
1974: Tito de Alencar, dominikano, torturita de la arme-diktaturo, kies sekvoj igis lin sinmortigi, Brazilo.
1977: Jesús Alberto Páez Vargas, komunumestro, forkaptita kaj malaperinta, Peruo.
11 – Marteno el Tours, Klara el Asizo
1992: Komencas la marŝado de 3 mil sen-teruloj en Rio-Grando Suda, Brazilo.
1997: Komencas la azia krizo, kiu disiĝos al la tuta monda ekonomio.
Internacia Tago de UN de la Junularo
12 – Juliao, Beatrico de la Silva
1546: Mortas Francisco de Vitória, en Salamanko.
1976: 17 episkopoj, 36 pastroj, religiuloj kaj nereligiuloj latinamerikaj estas arestataj de la polico kiam ili partoprenis kunvenon en Riobamba, Ekvadoro.
1981: IBM ekmerkatigas la personajn komputilojn, kio revoluciigos la homan vivon.
1983: Margarida Maria Alves, prezidanto de la Sindikato Kampara de Alagoa Grande, Paraibo. Mortigita, martiro de la lukto por la tero.
13 – Polikarpo, Hipolito
1521: Post 80 tagoj da sieĝo, falas Meksiko-Tenoĉtitlano, Cuauhtémoc estas malliberigata kaj mortas pli malpli 240 mil militistoj.
1961: Konstruo de la Murego de Berlino.
14 – Maksimiliano Kolbe
1816: Mortas en malliberejo Francisco de Miranda, enkondukanto de la venezuela sendependeco.
1983: Mortas Alceu Amoroso Lima, "Tristão de Athayde", verkisto, filozofo, kristana batalanto.
1984: Kamparaj martiroj de Pucayacu, Ajakuĉo, Peruo.
1985: Kamparaj martiroj de Accomarca, subŝtato Ajakuĉo, Peruo.
15 – Ĉielenpreno de Nia Sinjorino, Sankta Tarcizo, Nia Sinjorino de Lapa
1914: Inaŭguro de la Panama Kanalo.
1980: José Francisco dos Santos, prezidanto de la Sindikato de la Kamparaj Laboristoj de Correntes, Paraibo, Brazilo. Mortigita.
1989: María Rumalda Camey, kateĥistino kaj reprezentanto de GAM, kaptita kaj malaperinta.
16 – Rokeo, Stefano de Hungarujo
1976: Coco Erbetta, kateĥisto, universitatano, martiro de la bataloj de la argentina popolo.
1993: Indiĝenaj martiroj, de la gento janomami, Rorajmo, Brazilo.
2005: Mortigo de Roger Schultz, fondinto de la religia movado de Taizé, Francujo.
17 – Jacinto
1850: Mortas San Martín en Francujo.
1997: La Movado de la Sen-teruloj okupas du bienojn en Pontal do Paranapanema, San-Paŭlo, Brazilo.
18 – Helena
1527: La indiĝenestro Lempira estas mortigata dum Konferenco de Paco, en Honduro.
1952: Alberto Hurtado, ĉilia pastro, apostolo de la malriĉuloj, enkanonigata en 2005.
1993: Indiĝenaj martiroj, de la gento asháninkas, Tziriari, Peruo.
2000: Du arme-policistoj de Rondonio estas konsiderataj respondecaj pro la amasmortigo de Corumbiara kontraŭ la sen-teruloj, Brazilo.
19 – Johano Eudes
1991: Provo de puĉo en Sovetunio.
33463 Bettinagregg
33463 Bettinagregg estas tre malgranda, hela asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la far'de la teamo de la astronomia kampanjo « LINEAR » (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
(14608) 1998 SN135
(14608) 1998 SN135 estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la dum la kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
33463 Bettinagregg
Nomo
Ĝia nomo honoras Bettina Gregg, mentorinon de unu finalist(in)o de la Regeneron Science Talent Search de 2017, scienca konkurso por gelernantoj en lasta jaro de mezlernejo. Ŝi estis instruistino ĉe la Oregon Episcopal School de Portlando (Oregono).
Kalendaro de la Tutmonda Latinamerika Agendo
Aŭgusto
2003: Atenco de Al Kajda al la sidejo de UN en Bagdado, kio mortigas Sérgio Vieira de Mello, brazila diplomatiisto, kaj aliajn 21 homojn.
20 – Bernardo
1778: Naskiĝas la ĉilia generalo Bernardo O’Higgins.
1779: Naskiĝas Frato Caneca, brazila religiulo kaj revoluciisto, ĉefo de la Ekvadora Konfederacio
1998: Usono bombas Afganujon kaj Sudanon.
21 – Pio la 10-a
1971: Maurício Lefèvre, oblatana kanada misiisto, mortigita dum puĉo en Bolivio.
22 – Sankta Maria Reĝino
Monda Tago de la Popolkulturo.
1988: Jürg Weiss, svisa teologo, evangelia misiisto, martiro de solidaro en Salvadoro.
23 – Roza de Lima
1948: Fondiĝo de la Monda Konsilantaro de la Eklezioj.
1975: Oni kreas la Nacian Instituton de la Indiĝeno, en Paragvajo.
24 – Bartolomeo apostolo
1617: Roza de Lima, patronino kaj unua sanktulino enkanonigata de Ameriko.
1882: Mortas la aboliciisto Luiz Gama, Brazilo.
1977: 1-a Kongreso de la Nigrulaj Kulturaj de Amerikoj.
1980: 17 sindikataj gvidantoj, kontraŭ-leĝe arestitaj kaj malaperintaj, kunigitaj en la bieno Emaús, posedaĵo de la episkopujo de Escuintla, Gvatemalo.
1825: Sendependeco de Urugvajo, nacia feritago.
1991: Alessandro Dordi Negroni, misiisto instiganto de la homa digno, estas martirigata pro sia kredo, en Peruo.
26 – Zeferino
1968: Komenciĝas la Konferenco de Medellín.
1977: Felipe de Jesus Chacón, kampara kateĥizisto, estas mortigata de militistoj en Salvadoro.
2000: Luis Mesa, ano de la Unuiĝo de Universitataj Profesoroj (ASPU), estas mortigata en Barranquilla, Kolombio.
27 – Monika
1847: La Angla Aŭtarkio kaj la Reĝo Miskito anoncas la abolon de la sklaveco en la Atlantika Marbordo de Nikaragvo.
1928: La Traktato Kellogg-Briand estas subskribata de ses landoj "apogantaj la rezignon pri milito kiel ilo de nacia politiko."
1987: Héctor Abad Gómez, kuracisto, martiro de defendo de la homaj rajtoj en Medellín, Kolombio.
1993: La leĝo 70/93 agnoskas la teritoriajn, gentajn, ekonomiajn kaj sociajn rajtojn de la nigrulaj komunumoj de Kolombio.
1999: Hélder Câmara, episkopo, frato de la malriĉuloj, profeto de la paco kaj de la espero, mortas en Brazilo.
28 – Aŭgusteno el Hipono
1963: Martin Luther King faras sian faman prelegon "Mi havas revon", antaŭ 200 mil homojn en manifestacio en Vaŝintono, Usono.
1994: Jean-Marie Vincent, montfortana pastro kaj organizanto de kooperativoj, estas mortigata en Portoprinco, Haitio.
29 – Martirigo de Johano la Baptisto
1563: Estas kreata la Reĝa Ombudsmanejo en Kito, Ekvadoro.
1986: Estas realigate en Rio la 3-a Renkonto de Religiuloj, Religilernantoj kaj Nigraj Pastroj, malgraŭ la malpermeso de la ĉefepiskopo de Rio.
Fino de Hamadan
30 – Felikso, Stefano Zudaire, Faŭstina Kowalska
1985: 300 agentoj de FBI invadas Portorikon kaj arestas pli ol dek du batalantoj por sendependeco.
1993: Mort-eskadrono kaj policistoj mortas 21 homojn en la domaĉaro de Vigário Geral, Rio.
Internacia Tago de la Malaperintoj (Internacia Amnestio kaj FEDEFAM)
31 – Rajmondo Nonato
1925: La "marines" de Usono finas okupon de dek jaroj en Haitio.
1962: Sendependeco de Trinidado kaj Tobago.
1988: Mortas D. Leónidas Proaño, episkopo de la indiĝenoj, Riobamba, Ekvadoro.
Septembro
1 – Arturo
Nokto de ĉieliro de Mohamedo: transigite de Mekko al Jerusalemo, de tie li supriris al la ĉielon.
1971: Júlio Expósito, studanto, 19-jaraĝa, kristana batalanto, martiro de la luktoj de la urugvaja popolo, mortigita de la polico.
1976: Inés Adriana Coblo, metodista batalantino, martiro de la afero de la malriĉuloj, en Bonaero.
1978: Ekaperas la grupo Unuiĝo kaj Konscienco Nigrula (pli poste nomata Agentoj de Eklezilaboro Nigraj).
1979: Jesus Jiménez, kamparano, Ministro de la Vorto, martiro de la Bona-Novaĵo al la malriĉuloj en Salvadoro, mortigita.
2 – Antolin, Elpidio
1822: Maria Leopoldina, kunvene kun la Ŝtata Konsilio, subskribis la dekreton de la Sendependiĝo de Brazilo.
1945: Vjetnamio sendependiĝas, kaj Japanio subskribas formalan akton de malvenko en la Dua Mondmilito.
3 – Gregorio Magno
1759: Lisboa forpelas de la kolonio la jezuitojn, akuzitaj pri "ŝtelado de la Ŝtato Brazilo".
1976: Ramón Pastor Bogarín, episkopo, profeto, Paragvajo. Fondinto de la Universitato de Asunciono.
4 – Rosália, Albert Schweitzer
1970: Venko de la Popola Unuiĝo (UP) de Ĉilio.
1984: André Jarlán, pastro, mortigita de policanoj dum li legas la Biblion en la kvartalo La Victória, en Santiago de Ĉilio.
1995: 4-a Monda Konferenco de UN pri la Virino, Pekino.
2005: La juĝisto Urso kondamnas Jorge Videla kaj aliajn 17 premantojn de la argentina armea diktaturo.
5 – Lourenzo Justiniano
1972: Cenzuro malpermesas en Brazilo publikigon de novaĵoj pri la Internacia Amnestio.
1983: La senlaboruloj kampadas ĉe la Leĝa Asembleo de San-Paŭlo.
6 – Johano de Ribera
1839: Estis pendumata Manuel Congo, estro de la Kilombo de Serra do Mar, destruita de la estonta Duko de Caxias. Brazilo.
1995: 2.300 sen-teruloj okupis la bienon Boqueirão, Brazilo. Poste ili estis forpelataj.
7 – Regina
1822: Sendependiĝo de Brazilo. Krio de la Ipiranga. Nacia festo. Krio de la Malinkluzivitoj (en Brazilo).
1968: Malliberigo de la 2-a Konferenco de CELAM en Medellín, Kolombio.
1981: Nacia Asembleo por fondiĝo de la Grupo de Unuiĝo kaj Konscienco Nigrula.
1522: Juan Sebastián Elcano kompletigas la unuan ĉirkaŭiron tra la mondo.
Internacia Tago de la Alfabetumado
9 – Petro Klavero
1654: Pedro Claver, apostolo de la nigrulaj sklavoj en Cartagena, Kolombio.
10 – Nikolao Tolentino
1924: La usonaj marmilitistoj okupas plurajn hondurajn urbojn por apogi la prezidentan kandidaton, kiu plaĉas al Vaŝingtono.
1984: Policarpo Chem, fondinto de la Kooperativo de San Cristóbal, Verapaz, Gvatemalo, estis forkaptata kaj torturata de la sekurecaj fortoj.
Nacia Tago de la Brazila Savano (Cerado)
11 – Proto kaj Jacinto
1973: Puĉo, en Ĉilio, kontraŭ la konstitucia prezidanto Salvador Allende.
1981: Sebastiana Mendoza, katekista indiĝenino, martiro de solidaro, El Quiché, Gvatemalo.
1988: Martiroj de la Preĝejo de San Juan Bosco, en Porto-Princo, Haitio.
1990: Myrna Mack, antropologo, batalantino de la homaj rajtoj, mortigita en Gvatemalo.
2001: Terorista atako kontraŭ la Ĝemelaj Turoj, Usono.
12 – Leoncio kaj Guido
1977: Martirigo de Steve Biko en la prizono de la blankula reĝimo de Sudafriko.
1982: Alfonso Acevedo, katekisto, martiro de kredo kaj de servo al la senhejmuloj de Salvadoro.
1989: Valdício Barbosa dos Santos "Leo", kampara sindikatisto de Pedro Canário, Espirito-Santo, Brazilo.
2001: En la tago post la atako, Bárbara Lee, kongresistino de Kalifornio, voĉdonas kontraŭ doni al Bush specialajn povojn por invadi Afganujon.
13 – Johano Krizostomo
1549: Juán de Betanzos reprenis sian opinion, ke la indiĝenoj estus bestoj.
1589: Sango-plena ribelo de la mapuĉoj en Ĉilio.
1978: UN reagnoskas la rajton de Porto-Riko sendependiĝi kaj liberiĝi.
1980: Adolfo Pérez Esquivel, Nobel-premio pri Paco, argentina arkitekto, estis arestata kaj torturata.
14 – Sankta Kruco
1843: Naskiĝas Lola Rodríguez, aŭtoro de la himno de ribelado kontraŭ la hispana superregado. Porto-Riko.
1856: Batalo de San Jacinto, malvenko de la piratoj de William Walker en Nikaragvo.
1992: Komenciĝas la 1-a Asembleo de la Popolo de Dio (APD). La termino "makro-ekumenismo" ekaperas.
15 – Nia Sinjorino de la Doloroj
1810: "Krio de Dolores" en Meksiko.
1821: Sendependiĝo de Centr-Ameriko. Nacia festo en ĉiuj centramerikaj landoj.
1842: Estis pafumata Francisco Morazán, centramerika unuiĝisto, en San José de Kosta-Riko.
1973: Arturo Hillerns, kuracisto, martiro de servo al la malriĉuloj de Ĉilio.
1974: Antonio Llidó, hispana pastro, malaperinta, martiro de la arestoj en Ĉilio.
1981: Pedro Pio Cortés, indiĝeno achi, katekisto, Rabinal, Gvatemalo.
16 – Kornelio kaj Cipriano
1501: La Reĝo de Hispanujo permesas al la estro de la insuloj de Karibo, ke li portu nigrulajn sklavojn.
1821: Sendependiĝo de Meksiko. Nacia festa.
1931: Estis fondata en San-Paŭlo, Brazilo, la Nacia Negrula Movado, poste perforte fermita de Getúlio Vargas.
1955: Ribelo civitan-milita, kiu venkis la konstitucian prezidanton Perón.
1983: Guadalupe Carney, jezuito, mortigita de la hondura armeo.
17 – Roberto Belarmino
1645: Juan Macías, dominikana monaĥa frato, servanto de la malriĉuloj en la kolonia Peruo.
1980: Mortas en aviada akcidento Augusto Cotto, salvadora baptisto, popola batalanto.
1981: John David Troyer, nordamerika misiisto, martiro de justeco en Gvatemalo.
1982: Alirio, Carlos kaj Fabián Buitrago, Giraldo Ramírez kaj Marcos Marín, terkulturistoj, katekistoj, de Cocorná, Kolombio, mortigitaj.
1983: Julián Bac, Ministro de la Vorto, kaj Guadalupe Lara, katekisto, martiroj, Gvatemalo.
18 – Jozefo el Kupertino, Dag Hammarskjold
1810: Sendependiĝo de Ĉilio. Nacia festo.
1945: Dekreto de Getúlio Vargas remalfermas la enmigradon de homoj, kiuj tenu en la genta kompono de la lando sian "eŭropecan devenon".
1969: "Rosariazo". La policaj fortoj estis superregataj de la civitaneco, en Rosario, Argentino.
1973: Miguel Woodward, preĝejestro en Valparaíso, Ĉilio, mortigita de la diktaturo de Pinochet.
1998: Miguel Angel Quiroga, marianisto, mortigita de krom-militistoj, Chocó, Kolombio.
Tago de UN por la Ozono-Tavolo
19 – Januario
1973: João Alsina, Omar Venturelli, Etienne Marie Louis Pesle, viktimoj de la polico de Pinochet.
1983: Sendependiĝo de Sankta-Kito kaj Neviso.
1985: Serioza tertremo en Meksikurbo.
1986: Charlot Jacqueline kaj kunuloj, martiroj de la liberiga edukado. Haitio.
1994: Usono okupis Haition kaj rekondukis la prezidanton Jean-Bertrand Aristide.
2001: Yolanda Cerón, religiulino, direktoro de la Socia Eklezilaboro de Tumaco, Kolombio, mortigita.
20 – Andreo Kim, Faŭsta
1519: Fernando de Magalhães eliras el Sanlúcar.
1976: 20 jaroj poste, estis kulpigita Manuel Contreras, direktoro de DINA de Pinochet, pro mortigo de Orlando Letelier.
1978: Francisco Luis Espinosa, pastro, kaj kunuloj, martiroj en Esteli, Nikaragvo.
1979: Apolinar Serrano, José López, Félix Salas kaj Patrícia Puertas, terkulturistoj, martiroj, Salvadoro.
1977: La indiĝenaj popoloj de Latinameriko aŭskultigis ilian voĉon la unuan fojon en la palaco de UN, Ĝenevo.
1526: Alveno de la unua eŭropano al la ekvadora marbordo.
1973: Gerardo Poblete Fernández, en Iquique, ĉilia salesiano, estis mortigata en la diktaturo de Pinochet.
1981: Sendependiĝo de Belizo. Nacia festo.
22 – Mauricio
1862: La sklavoj de Usono estis jure liberigataj.
1977: Eugênio Lyra Silva, popola advokato, martiro de la justeco en Brazilo.
23 – Lino kaj Tekla
1868: "La krio de Lares" (Porto-Riko): Ramón Emeterio Betances ekigas la sendependigan kaj liberigan movadon de la sklaveco.
1905: Mortas Francisco de Paula Víctor, nigrulo, konsiderata grandan sanktulon de la nigrula komunumo.
1973: Mortas Pablo Neruda.
1989: Henry Bello Ovalle, batalanto, martiro de la solidaro al la junularo, Bogoto, Kolombio.
1993: Sérgio Rodríguez, fabrik-laboristo kaj universitatano, martiro de la lukto por justeco en Venezuelo.
2008: "Tago de la limo-atingo": ni komencis eluzi 30% de la rimedoj pli ol disponeblaj en la planedo.
Ekvinokso, printempa en la Sudo, kaj aŭtuna en la Nordo.
24 – Pedro Nolasko
1810: La episkopo de Michoacán ekskomunikigis al Miguel Hidalgo, preĝejestro de Dolores, pro kri-peti la sendependiĝon.
1553: Caupolicán, mapuĉa estro, estis mortigata.
1976: Sendependiĝo de Trinidado kaj Tobago. Nacia festo.
1976: Marlene Kegler, fakrik-laboristino kaj studantino, martiro de la servo al la universitatanoj. La Plata, Argentino.
25 – Kleofaso, Sergio el Radonezh
1849: Estis pendumata Lucas da Feira, nigra sklavo fuĝinta, estro de la enlandanoj. Brazilo.
1963: Puĉo favore al Usono en Dominikana. Estis forpelata Bosh, simpatianto de la kuba revolucio.
Tago de la Biblio, en pluraj landoj de Latinameriko
26 – Kozmo kaj Damiano
1974: Lázaro Condo kaj Cristóbal Pajuña, kristanaj estroj kamparanaj, martiroj por la kampara reformo, mortigitaj en Riobamba, Ekvatoro.
27 – Vicento de Paŭla
Tago de Enriquillo, kiskejana indiĝenestro kiu kontraŭstaris la hispanan konkeron en Dominika Respubliko.
1979: Guido Leão dos Santos, heroo de la laborista movado, mortigita de la polica premado, Minas Gerais, Brazilo.
Ládví (Praga metroo)
Ládví estas stacio de Metroo en Prago sur Linio C, malfermita en jaro 2004.
Kalendaro de la Tutmonda Latinamerika Agendo
Septembro
1990: Fratino Agustina Rivas, religiulino de Bom Pastor, martiro en La Florida, Peruo.
28 – Venceslao kaj Laŭrenzo Ruiz
551 a.K.: Naskiĝo de Konfuceo, Ĉinio.
1569: Casiodoro de Reina liveras al la grafikejo sian tradukon de la Biblio.
1871: Estis subskribata en Brazilo la "Leĝo de la Libera Ventro".
1885: La «Leĝo de la Sesdekjarulo" lanĉas en la brazilaj stratoj la sklavojn pli aĝajn ol 60 jaroj.
1990: Pedro Martínez kaj Jorge Euceda, ĵurnalistoj, martiroj en Salvadoro.