cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Maksimiliano Blassberg
Maksymiliano Mordche BLASSBERG, (nask. la en Lvivo, mortis en 1945 ) polo, doktoro, interna kuracisto kaj diabeto, loĝanta en Krakovo. Aŭtoro de pli ol 60 medicinaj verkoj en la lingvoj pola, germana kaj en Esperanto. Esperantisto ekde 1912 kies ĉefa Esperanta agado sekvis sur la profesia kampo. Li estis prezidanto de TEKA "Tutmonda Esperantista Kuracista Asocio" kaj ĝia honora membro. Li estis ankaŭ prezidanto de la Esperantista Kunveno en Gdansko kaj aŭtoro de pluraj artikoloj en la antaŭmilita Kuracisto, Internacia Medicina Revuo, Esperanto kaj Literatura Mondo.
Kolektivo
Kolektivo (de la latina verbo colligere - kolekti - respektive la adjektivo collectivus - kolekt[at]a) en esperantlingvaj vortaroj kiel PIV aŭ Reta Vortaro estas
Vidu ankaŭ
En specifa nuanco, kolektivigo - pri tio vidu apartan artikolon - estas "la (perforta) kunligo de antaŭe individuaj agrikulturaj produktounuoj al ŝtataj aŭ kooperativaj produktounuoj, do la kunigon de agrikulturaj areoj, uzinoj al kolektivaj aŭ ŝtataj uzinoj".
En sama senco, ideologie, kolektivismo laŭ difino de PIV estas "socia sistemo, kiu starigas la kolektivan proprecon de ĉiuj produktrimedoj, anstataŭigas la kapitalistan konkuradon per socia organizo de la laboro, kaj dispartigas la kolektivajn produktojn proporcie je la kvanto de la plenumita laboro".
Yuji Sakakura
Yuji Sakakura (japane 阪倉 裕二, n. 7-an de junio 1967) estas japana futbalisto. Li de 1990 ĝis 1991 membris en la japana nacia teamo de futbalo.
(9601) 1991 UE3
(9601) 1991 UE3 estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la japanaj astronomoj Sejĝi Ueda kaj Hiroŝi Kaneda elde la observatorio de Kuŝiro en Hokajdo (Japanio).
Virovitica
Virovitica, germane Wirowititz, hungare Verőce estas urbo en Kroatio. Ankoraŭ 9 komunumoj apartenas al la municipo.
Situo
Virovitica situas ĉe renkontiĝo de ebenaĵo kaj monto, laŭ ĉefvojo kaj fervojo Varaždin-Osijek, fine laŭ ĉefvojo Barcs-Banja Luka.
Historio
La unua skriba mencio pri la loko devenis el 1234 en formo "Wereucha". En 1500 tie okazis parlamento. Inter 1552-1684 la turkoj okupis la urbon, dume alvenis serboj. En 1910 loĝis tie 8 140 da homoj, (5 788 kroatoj, 1352 hungaroj, 570 germanoj, 165 serboj). Ĝis Traktato de Trianon la urbo apartenis al Habsburga Imperio, al Hungara reĝlando, al Verőce, kie distriktejo estis, poste al Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj, ekde 1929 al Jugoslavio, fine ekde 1991 al Kroatio.
Famuloj
En la urbo naskiĝis hungara Ferenc Nagy (juristo).
Münchenwiler
Münchenwiler (en la franca lingvo Villars-les-Moines) estis ĝis la 31-a de decembro 2009 komunumo de la distrikto Laupen kaj ek de la 1-a de januaro 2010 komunumo de la administra distrikto Berno-Mezlando en Kantono Berno, Svislando. Ĝi havis 462 loĝantojn je la 31-a de decembro 2010.
Geografio
Münchenwiler estas germanlingva berna eksklavo en Kantono Friburgo rekte apud la urbo Morato, proksimume 13 kilometrojn okcidente de la federacia urbo Berno. La komunumo konsistas el la vilaĝo Münchenwiler kaj la setlejoj Grissachmatt (sur alteco de 549 m s.m. en oriento de la komunumo) kaj Oberfeld (sur alteco de 534 m s.m. sude de la kastelo).
La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 2,50 km², de kiuj 20,8% estas kovritaj de arbaro, 65,2% servas por agrikulturo kaj 11,6% por setlado.
Najbaraj komunumoj
La najbaraj komunumoj de Münchenwiler ĉiuj situas en Kantono Friburgo, en nordo ĝi limas al Morato, en oriento al Salvenach, en sudo al Cressier, en sudsudokcidento al Courlevon, kaj en okcidento al Courgevaux.
Trafiko
Münchenwiler mem situas flanke de la gravaj aŭtomobilaj vojoj, tamen ĝi bone atingeblas. La plej proksima alveturejo al la svisa aŭtovojo A1, kiu en tunelo pasas sub la komunuma teritorio, situas tri kilometrojn norde de la komunumo apud Morato. La komunumo disponas pri stacidomo ĉe la trajnlinio de Friburgo al Morato.
Esperanto-Movado
En 1954 Svisa Esperanto-Societo decidis organizi en la nobelbieno Kastelo Münchenwiler Esperanto-kulturaranĝon. En 1954 la aranĝo pro ne sufiĉe da aliĝoj ankoraŭ ne povis okazi, sed en 1955 partoprenis 20 personoj. Ek de tiam ĝis 1961 regule okazis Esperanto-aranĝoj, kursoj laŭ la ora metodo, kunvenoj kaj kongresoj en Kastelo Münchenwiler. Tiuj eventoj allogis personecojn kiel Juan Régulo Pérez, William Perrenoud, Arthur Baur, Otto Walder, Bruno Graf kaj multaj aliaj.
Eliyahu M. Goldratt
Eliyahu M. GOLDRATT (15-an de aŭgusto 1948 - 11-an de junio 2011) estis israela fizikisto kiu iĝis konsilisto entreprena. Li inventis la terion "teorio de la limigoj" (mallonge: TOC).
Tiszaújváros
Tiszaújváros [tisau:jva:roŝ] (malnova nomo estis Szederkény [sederkEnj], poste ekde 1905 Tiszaszederkény, inter 1970–90 nomita kiel Leninváros (=Leninurbo)) estas urbo kaj kuracbanloko en Hungario, en regiono Norda Hungario, en departemento Borsod-Abaúj-Zemplén, en Distrikto Tiszaújváros, kies centro ĝi estas.
Historio
Tiszaújváros estas regiona centro de la elektro- kaj kemiaĵproduktado. La vilaĝo Szederkény estis unuafoje menciita en 1268. Ĝi estis dum regado de Karolo la 1-a (Hungario) reĝa bieno, poste parto de la bienego de Ónod. Ĝi estis posedaĵo de la Rákóczi-familio, detruis ĝin la turkoj en 1638, sed Zsuzsanna Lorántffy en 1651 resetligis per hajdukoj. Post malvenko de la Rákóczi-liberecbatalo, la Habsburgoj okupis ĝin en 1711. La Tisa Energicentralo estis finkonstruita en 1957, ĝi havis la povumon de 200 megavatoj kaj estis hejtita per karbo. Tiu centralo estis plilarĝigita inter 1971 kaj 1978 per kvar nafto- kaj tergashejta bloko, al povumo de 1000 megavatoj. Alia granda uzino estas la Tisa Kemia Kombinato, kiun oni konstruis en kadro de la 2-a kvinjara plano. Unua parto de la uzinego estis la farbaĵfrabriko, kiu komencis la produktadon en 1961 (ĝi estas ekde 1994 en posedaĵo de Akzo Nobel). Post la unua parto, oni konstruis sintez-sterkan (1964), plastaĵ-bazmaterialan (1966), polietilenan (1970) kaj olefinfabrikon (1975). La naftorafinejo funkciis ekde 1980 per plena povo (3 milionoj da t), ĝi estas ekde 1991 posedaĵo de MOL.Rt.
Famuloj
En Tiszaújváros mortis halterlevisto György Kőszegi.
Agostino Carracci
Agosrino CARRACCI (AgostIno KarrAtĉi] (naskiĝis en Bolonjo la 16-an de aŭgusto 1557 kaj mortis en Parma la 22-a de marto 1602). Li estis itala pentristo kaj gravuristo.
Kampara komunumo de Nurmes
Kampara komunumo de Nurmes (finne Nurmeksen maalaiskunta) estas eksa komunumo de Finnlando en provinco Norda Karelio. Ĝi estis ligita al kampurbo Nurmes en 1973. La kampurbo fariĝis urbo en 1974. Administra centro de Kampara komunumo de Nurmes estis Porokylä. En 1972 Kampara komunumo de Nurmes havis 9206 loĝantojn. Terareo de la komunumo estis 1487,5 km². Krom Nurmes, estis najbaraj komunumoj Juuka, Kuhmo, Pielisjärvi (antaŭ la jaro 1973), Lieksa (nur en 1973), Rautavaara, Sotkamo kaj Valtimo.
Ablativo
La ablativo (el la latina ablativus, t. e. "forportanto") aŭ la deira kazo estas kazo indikanta la komencan punkton de movo (reala aŭ metafora). Tiun kazon posedas multaj homaj lingvoj (sed ne Esperanto).
La vortoj en la deira kazo respondas la demandojn «de kie?», «(dis)de kiu?», «de kio?», «kial?».
Do, ĝia signifo estas la mala ol la signifo de esperanta akuzativo cela («veturi Parizon» ktp).
En Esperanto ablativon esprimas la prepozicioj (dis)de, ekde, el.
Iam oni uzas la terminon ablativo pri diversaj kazoj, kiuj historie devenas el praa hindeŭropa ablativo, ekz-e pri la latina Casus ablativus. Tiuj kazoj ofte havas diversajn kromsignifojn; tial la memklariga termino deira kazo ofte estas pli preciza (ekz-e kiam temas pri la tjurkaj lingvoj).
Lingvoj hindeŭropaj
La ablativo estis unu el la 8 kazoj de la hindeŭropa pralingvo. Ĝi konserviĝis (krom postsigne) en neniu el la ĝermanaj, slavaj, baltaj kaj latinidaj lingvoj, sed tamen ĝin konas la Latina, la Armena, la Albana kaj Sanskrito.
Latino
La termino ablativo devenas el la latina Casus ablativus. En tiu Casus ablativus konfuziĝis la signifoj de la praa ablativo (t.e. de la deira kazo = de, el), de la instrumenta kazo (= per) kaj de lokkazo (= en).
Jurva
Jurva estas eksa komunumo de Finnlando en provinco Suda Ostrobotnio. Jurva estis ligita al Kurikka en 2009. Fine de jaro 2008 Jurva havis 4,289 loĝantojn, kaj ĝia areo estis, el kio estis tero kaj  akvo. En Jurva estas du lagoj. En Jurva estas multe mebla industrio. Inter kirka vilaĝo de Jurva kaj centro de Kurikka estas proksimume 25 km.
Ablativo
Latino
Ekzemple,
En Latino evoluiĝis ankaŭ la absoluta ablativo, kiu estas konciza subpropozicio kun ablativa subjekto kaj nombre, kaze kaj genre akorda participo: Iove veniento, ... = «Dum Jupitero venas, ...»
Sanskrito
En Sanskrito la ablativo estas, kiel en Latino, malrekta kazo.
NGC 820
NGC 820 (aliaj indikoj — PGC 8165, UGC 1629, MCG 2-6-36, ZWG 438.31, IRAS02057+1406) estas galaksio en konstelacio Ŝafo.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Ablativo
Albana
En la Albana lingvo ĝia finaĵo parte identas kun la finaĵo de la genitivo kaj dativo. Ĝi nur havas apartan finaĵon en plurala, nedifina formo, nome -sh.
Estona
En la Estona ĝi finiĝas je -lt resp. plurale je -telt aŭ -delt.
Ekz.: kellelt "de kiu?", minult "de mi", turult "de merkato"
Hungara
En la Hungara ĝi finiĝas je -tól aŭ -től depende de la vokalharmonio.
Ekz. ágytól "for de la lito"
Mongola
En la Mongola lingvo la ablativo respondas je la demandoj "de kie?", "de kiu?", "ekde kiam?" kaj "de kio?" La finaĵo dependas de la vokalharmonio kaj de la speco de vorta radiko: -аас, -ээс, -оос, өөс; -гаас, -гээс, -гоос, -гөөс; -иас, -иос.
Ekz.: улсаас (de улс "ŝtato"), модноос (de мод "arbo, ligno, paliso"), ангиас (de анги "Klaso, studijaro")
Turka
En la Turka la ablativo respondas je la demando "de kie?". Ĝi estas formata per aldono de la finaĵo den resp. dan kaj varias laŭ la reguloj de la malgranda vokalharmonio. Post senvoĉaj konsonantoj aperas la variantoj ten resp. tan.
Ekzemploj: Nereden geliyorsun? "De kie vi venas?" Sinemadan geliyorum. "Mi venas el la kinejo."
Baŝkira
En la Baŝkira lingvo la ablativo havas similajn finaĵojn kiel en la turka. Sed ĝi pli varias tie pro la konsonanta harmonio. T.e. aperas ne nur la formoj -дән resp. -дан kaj -тән  resp.. -тан, sed ankaŭ -ҙән , -ҙан , -нән -нан.
Ekzemploj: өҫтәлдән "de la tablo"; шкафтан "el la ŝranko"; Германиянан "el Germanujo".
Lošonec
Lošonec, hungare Kislosonc [kiŝloŝonc] estas malgranda vilaĝeto en Slovakio.
Historio
La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1332 laŭ tiama hungara ortografio ". En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Kislosonc 715 homoj, (plejparte slovakoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Pozsony (reĝa departemento), al distrikto de Nagyszombat, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 vivis en Lošonec 517 homoj, (513 slovakoj).
József Lugossy
Biografio
József Lugossy en 1841 estis por kelkaj monatoj pastro en Satmaro, poste instruisto en Máramarossziget, de 1845 li estis intruisto pri literaturo kaj bibliotekisto de kolegio de Debreceno. De 1851 ĝis 1861 li denove instruis en Debreceno. Li pensiuliĝis pro sia malsano. De 1877 li denove instruis la sanskritan lingvon. Krome la germanajn kaj romanajn lingvojn, li lernis ankaŭ la hebran, araban, persan kaj tibetan lingvojn. Li verkis la unuan hungarlingvan araban gramatikon (1840 – 41). Li disertaciis ankaŭ pri la astronomaj konoj de prahungaroj. Lia ĉefverko Magyar csillagisme restis nefinita.
Carol Reed
Carol REED (Londono, 30a de decembro 1906 – samloke, 25a de aprilo 1976) estis angla kin-reĝisoro, konata ĉefe pro siaj filmoj La tria viro, The Agony and the Ecstasy kaj la muzikalo Oliver!, pere de kiu li ricevis Oskar-premion al plej bonkvalita reĝisoro.
En la 1940-aj jaroj, Reed ŝanĝis la stilon de sia filmaro kio igis lin (kun Alfred Hitchcock) unu el la plej famaj reĝisoro el Granda Britio. Fakte lia filmo Night Train to Munich (1940) montras klaran influon de Hitchcock. Temas pri komedio de intrigo, protagonizita de Rex Harrison. Harrison ludas la rolon de brita spiono kiu filtriĝas en Germanion kirl naziisma oficiro kaj devas trovi la filinon de ĉeĥa sciencisto. Samtrajne veturas du sportfanoj (Basil Radford kaj Naunton Wayne), kiuj havigas la komedian ingrediencon al la filmo. Ĉiuokaze Reed tie faras pli seriozan filmon kaj montras la naziisman "purigadon" de ĉeĥaj intelektuloj, kiun tiam estis faranta la reĝimo de Adolf Hitler.
27596 Maldivo
27596 Maldivo estas tre malgranda, meze hela asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la de la kanada amatora astronomo William Kwong Yu Yeung elde la Observatorio Desert Beaver en Eloy (Arizono, Usono).
Nomo
Ĝi ŝuldas sian nomon al la insulara ŝtato Maldivoj en la Hinda Oceano. Kun averaĝa altitudo super la marnivelo de 1,5 metro, Maldivoj estas la plej malalta lando de nia planedo kaj ties loĝantoj grave maltrankvilĝas pri estonta inundo pro la marnivela leviĝo.
Lingva prezento
Lingva prezento estas plej ĉefa programero de Lingva Festivalo, dum kiu en aparta ejo okazas enkonduka leciono de certa lingvo. Kutime la prezento daŭras de 30 (plej ofta maniero) ĝis 60 minutoj. Dum la prezento oni tradicie rakontas pri: Krome oni prezentas: ktp.
Foje la prezentoj povas esti akopmanataj de filmetoj aŭ filmobildoj. Kelkaj prezentantoj elektas aperi en siaj naciaj kostumoj.
Teresa Rosell i Capdevila
Teresa ROSELL I CAPDEVILA (1872-1954). Kataluna element-lerneja instruistino kaj esperantisto. Sekretariino de la Esperanto-grupo de Vilanova i la Geltrú, en kiu ŝi instruadis laŭlonge de 30 jaroj Esperanton kaj la katalunan, ĝis la venko de la faŝisma armeo en la enlanda milito (1936-1939), kiu senigis ŝin de ŝia laboro kaj puŝis ŝin en mizeron. Aŭtoro de ĉiusemajna “Esperanta Fako” en Diario de Villanueva y Geltrú en la jaro 1910. Ŝi estis fratino de Eulàlia Rosell i Capdevila.
Glaŭkofitoj
La glaŭkofitoj, konataj ankaŭ kiel glaŭkocistofitoj aŭ glaŭkocistidoj, estas malgranda grupo de raraj nesalakvaj mikroskopaj algoj. Kun la ruĝaj algoj (Rhodophyta) kaj la verdaj algoj plus terplantoj (Viridiplantae aŭ Chloroplastida), ili formas la Archaeplastida. Tamen, la rilatoj inter la ruĝaj algoj, la verdaj algoj kaj la glaŭkofitoj estas neklaraj, granparte pro limigita studo de glaŭkofitoj.
La glaŭkofitoj estas interesaj por biologoj kiuj estudas la disvolvigon de kloroplastoj ĉar kelkaj studoj sugestas ke ili povas esti similaj al la origina alga tipo kio kondukis al la verdaj plantoj kaj ruĝaj algoj.
Amistad (filmo)
Amistad (el hispana amikeco) filmita en la jaro 1997 estas filmo de reĝisoro Steven Spielberg.
La filmo estis bazita sur la okazaĵoj en 1839 sur la hispana sklavŝipo La Amistad, dum kiu Mende-tribanoj forkaptitaj por la sklavkomerco sukcesis akiri kontrolon de la ŝipo de siaj kaptintoj ĉe la marbordo de Kubo, kaj la internacia jura batalo kiu sekvis ilian kapton fare de la Vaŝingtona registaro. La kazo estis finfine solvita fare de la Usona Supera Tribunalo en 1841.
Intrigo
La jaro estas 1839. En la ventro de la ŝipo "La Amistad" estas malliberigitaj 44 afrikanoj. La ŝipo faras sian vojon de Kubo kaj la afrikanoj sukcesas ribeli kaj mortigi ĉiujn siajn kaptantojn. Ili lasas nur du el ili vivantaj, tiel ke ili povas navigi la ŝipon reen al Afriko. Anstataŭ reveni al Afriko, ili alteriĝas ĉe la marbordoj de Usono, en la ŝtato Konektikuto, kie estas ankoraŭ permesite posedi sklavojn.
La afrikanoj atendas juĝon pro murdo, kaj du aktivuloj pri homaj rajtoj serĉas advokaton por reprezenti ilin ĉe proceso. La juna advokato Roger Baldwin (interpretata de Matthew McConaughey) sukcesas pruvi, ke afrikanoj ne naskiĝis sklavoj kaj ne venas el Kubo, sed naskiĝis en Afriko. Je ĉi tiu punkto, la Prezidanto de Usono, Martin Van Buren, decidas anstataŭigi la juĝiston, ĉar li ne volas liberigi la afrikanojn. Baldwin turnas sin al veterana advokato konata pro sia opozicio al sklaveco, iama Prezidanto de Usono John Quincy Adams. Adams rakontas al li ke li devas kompreni la rakonton de la kaptitoj por reprezenti ilin. Tamen, Baldwin ne parolas ilian lingvon kaj ĝis nun reprezentis ilin sen paroli al ili. Ili komencas serĉi interpretiston. La advokato kaj la du aktivuloj (rolitaj de Morgan Freeman kaj Stellan Skarsgård) promenas ĉirkaŭ la urbo dirante laŭte la numerojn 1 ĝis 10 en la Manda- lingvo, ĝis iu alparolas ilin. Tiel ili ricevas interpretiston kaj komencas aŭdi la rakonton de la ribela gvidanto, Cinqua. Ĉi tiu scio helpas ilin gajni en la proceso.
La Prezidanto de Usono, kiu timas la civilan militon, kiu estas videbla ĉe la horizonto, decidas interveni denove kaj alportas la aferon al la Supera Kortumo de Usono. Denove Baldwin turnas sin al iama prezidanto Adams (rolita fare de Anthony Hopkins), ĉi-foje li konsentas kaj prenas la kazon. En la lasta konversacio kun Cinqua, Adams demandas al li kion li farus, se li estus en antaŭ-perdita situacio, kaj Cinqua (rolita fare de Djimon Hounsou) respondas al li: Vi ne estos tie sola, vi estos tie kun ĉiuj viaj prapatroj. La parolado de Adams, kiu estas unu el la plej gravaj paroladoj en la historio de la kino en la lastaj jaroj, baziĝas sur la alparolo de Adams, la sesa prezidanto, al la kvin prezidantoj de Usono kiuj antaŭis lin. Li finas la paroladon per la vortoj: Kaj se la prezo estas civita milito — tiel estu!
La tribunalo decidas tuj liberigi la ribelantojn kaj resendi ilin al Afriko. En la subtekstoj ĉe la fino de la filmo estas rakontite: Cinqua revenis al Siera-Leono, kiu estis submetita al civita milito, lia vilaĝo estis detruita kaj lia familio malaperis, verŝajne vendita en sklavecon. Van Buren perdis la elektojn al sia kontraŭulo, kaj la longa kaj diskonigita proceso estis efektive unu el la faktoroj kiuj kondukis al la civita milito, kiun ili timis.
Ĥonĥoto
La Ĥonĥoto aŭ Ĥonĥotao (khonkhota, Qhonqhota) estas kordinstrumento, nome speco de gitaro, de Bolivio. Ĝi havas ok ŝtalajn kordojn en kvin kordoĥoroj. La tonoj estas G4 G3, C4, D4 D3, A3, D4 D4.
Dénes Lukács
Biografio
Dénes Lukács post fino de artilerioficira lernejo instruis en la supera artilerilernejo de Vieno. En 1848 oni komisiis lin pri organizado de honvedartilerio kaj teknika instruado. Li verkis manlibron pri artilerio por instrui la oficirojn. Post la falo de liberecbatalo oni kondamnis lin al morto, sed li ricevis amnestion. Li estis en malliberejo. Poste li loksidiĝis en Nádudvar. Li faris la unuan hungaran terglobon (1840).
Szczytna
Szczytna (germane Rückers) estas urbo en la nuna provinco Malsupra Silezio de Pollando. Fine de en la urbo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². Ĝi apartenas al samnoma komunumo en distrikto Kłodzko (Glatz).
Tom Stafford (astronomo)
Tom STAFFORD estas usona astronomo.
Laŭ Minor Planet Center li malkovris 40 asteroidojn inter 1997 kaj 2000 elde la Observatorio Zeno en Edmond (Oklahomo).
Unu el liaj malkovraĵoj, la asteroido 12533 Edmond, ŝuldas sian nomon al la urbo kie troviĝas la Observatorio Zeno.
Willem Van der Biest
Willem VAN DER BIEST (mortinta en la 1930-aj jaroj) estis belga okulisto, kiu rolis kiel kasisto-sekretario en la Sepo por la Sepa, la LKK por la 7-a UK en Antverpeno, 1911.
Li estis filo de Amatus van der Biest-Andelhof. Estante prezidanto de Unuiĝo de Belgaj Kuracistoj, li fariĝis kavaliro de la Ordeno de la Krono.
Bildaro
<Gallery> Dosiero:1911 (3)-Sepestro & sepestrido (Posenaer).jpeg|Subskribo kaj skribo de Willem van der Biest en notlibro de Maria Posenaer, dum la Universala Kongreso de Esperanto en Antverpeno en aŭgusto 1911. Dosiero:Robert-Biest.jpg|Karikatura bildkarto el ĉirkaŭ 1913. Dosiero:1909 Ŝi ne legos ĝin.jpg|Ŝi ne Legos Ĝin, 1909 Dosiero:1913 La Amuzistoj.jpeg|Tradukaĵo de W. Van der Biest </Gallery>
Walterswil SO
Walterswil estas komunumo en la distrikto Olten en Kantono Soloturno, Svislando. Ĝi havis 725 loĝantojn je la 31-a de decembro 2010.
Geografio
Walterswil situas ĉe la suda flanko de la ĵurasa montoĉeno Engelberg, ĉe la norda rando de la Svisa Mezlando. En nordo la komunuma teritorio etendiĝas ĝis alteco de 610 m s.m. sur la arbara deklivo de Engelberg. Al la komunumo apartenas krom la vilaĝo Walterswil mem la setlejoj Rothacker kaj Hennebühl.
Najbaraj komunumoj
La komunumo Walterswil limas en nordokcidento al Dulliken, en nordoriento al Däniken, en oriento al Gretzenbach, en sudo al Safenwil (AG), kaj en okcidento al Oftringen (AG).
Historio
La unua dokumenta mencio de Walterswil datiĝas el la jaro 1257 kiel Walderswile. La nomo de la loko signifas bieno de Walthari. Ek de mezepoko Walterswil apartenis al la Senjorujo gösgen. En la jaro 1458 Thomas de Falkenstein devis vendi la senjorecon al Soloturno. Walterswil tiam estis atribuita al la voktejo Gösgen, kaj en la jaro 1623 ĝi estis aligita al la tiam fondita ĉefejo Olten. Post la disfalo de la malnova reĝimo en la jaro 1798 dum la tempo de la Helveta Revolucio Walterswil apartenis al la helveta distrikto Soluturno. Ek de 1803 ĝi apartenas al la distrikto Olten.
Majcichov
Majcichov, hungare Majtény [majtEnj] estas vilaĝo en Slovakio.
Situo
Majcichov situas ĉe kunfluejo de 2 rojoj sur ebenaĵo, laŭ flankovojoj (aŭtovojo preteriras). Trnava troviĝas je 12 km-oj.
Historio
Oni tie trovis restaĵojn de tera fortikaĵo. La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1266. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Majtény 1501 homoj, (plejparte slovakoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Pozsony (reĝa departemento), al distrikto de Nagyszombat, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 vivis en Majcichov 1830 homoj, (1803 slovakoj).
Adolphe Adam
Adolphe Charles ADAM (naskiĝis la 24-an de julio 1803 en Parizo, mortis la 3-an de majo 1856 samloke) estis franca opera kaj baleta komponisto. Li estis majstro de la Komika Opero. Entombigita en Montmartre tombejo.
Liaj gepatroj estis: Jean-Louis Adam (1758 - 1848) profesoro pri piano ĉe la Pariza Konservatorio, kavaliro de la Honora legio kaj Élisabeth-Charlotte-Jeanne Coste, eksa studentino de sia edzo, lia tria edzino. La geedzoj havis du filojn: Jean-Victor-Vincent (1801-1866) kaj Adolphe-Charles.
Kolĉida hedero
Kolĉida hedero, Hedera colchica, ankaŭ Kaŭkazia hedero, estas specio de florplanto de la genro Hedera de la familio Araliacoj. La epiteto colchica aludas al Kolĉido, nome antikva nomo kiun oni uzis por antikva lando sur la orienta marbordo de la Nigra Maro kaj en la Kaŭkazia regiono, kaj de tie la traduka nomo Kolĉida hedero, eĉ se la specio ekzistas ankaŭ en Anatolio.
Tiu specio estas indiĝena en Mezoriento. Pro tio estas ofte nomata Persa hedero aŭ kolĉida hedero. Ĝi estas daŭrfolia ĉiamverda arbedo, nome rebo kaj pli precize liano, kiu rampas aŭ grimpas 20 al 30 m per kroĉradiketoj sur arbojn, murojn, klifojn kaj similajn (ili ne estas parazitaj plantoj). En varmaj klimatoj, ĝi kreskas pli rapide kaj establiĝas pli rapide ol aliaj specioj de la genro.
Priskribo
Ili havas manforme lobajn kaj forkoformajn foliojn kaj kvinnombrajn, epiginajn, verdecajn florojn en umbelo. La fruktoj estas bulformaj kaj nigraj se maturaj.
La folioj estas alternaj, kaj de du tipoj, el kiuj unu de palmoformaj kvin-lobaj junulaj folioj ĉe grimpantaj tigoj, kaj alia de senlobaj korformaj maturaj folioj, laŭrecaj, sur fekundaj flortigoj eksponitaj al plena sunlumo, kutime alte en kanopeoj aŭ sur la pinto de rokejoj. Tigoj estas verdaj. La folioj estas la plej grandaj el ĉiuj hederoj nome 15 cm larĝaj kaj 25 cm longaj.
Ribeirão das Neves
(prononco Hibejraumdasneves, oficiale Município de) estas municipo en la subŝtato Minas-Ĝerajso de Brazilo. Ĝi situas en la sudorienta regiono de Brazilo, en la mezoregiono Metropolitana de Belo Horizonte (Granda Belo-Horizonto) kaj en la mikroregiono Belo Horizonte. Laŭ la stato de en la komunumo vivis   sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². El tiuj, la nombro de voĉdonrajtuloj en la municipo en estis. La teritorio havas komunan limon kun.
Nonant-le-Pin (stacidomo)
Nonant-le-Pin estas fermita franca stacidomo sur linio -, situanta en komunumo Nonant-le-Pin, en departemento Orne, en regiono Normandio.
Ĝi situas ĉe kilometra punkto (PK) de linio St-Cyr - Surdon (395000).
La stacidomo estis malfermita la kaj estas nun fermita. Alvokbuso anstataŭas la fervojan servon.
Izoflavano
Izoflavano aŭ C15H14O  estas benzopirana derivaĵo trovata en plantoj kaj fruktoj kun antioksidigaj kaj antimikrobiaj proprecoj. Ne estas dube ke izoflavanoj ekaperas ekde duobla reduktado de la izoflavanonoj tiel kiel "izoflavanoloj" estas produktataj. Iu izoflavana derivaĵo, la "glabridino" ĉeestas en la foliaro de la "Glycyrrhiza glabra". Izoflavanoj ordinare estas nesolveblaj en akvo sed estas liposolveblaj kaj solveblaj en nepolaraj organikaj solvantoj. Izoflavanoj estas trovataj en la bulboj de la "Lycoris radiata" ŝajne estas mortigaj por la larvoj de la flava papilio. Izoflavanoj estas bonaj deirpunktoj por la fabrikado de izoflavanoloj kaj metokso-izoflavanoj.
4555 Josefapérez
Nomo
Ĝi estis nomita en memoro de María Josefa Pérez (1970–2014), astronomino ĉe la Instituto de Astronomio kaj Kosma Scienco kaj ĉe la Observatorio de La Plata, kiu laboris pri ekstergalaksia astronomio. Ŝi mortis post dolora batalo kontraŭ kancero.
Modum
estas komunumo de Norvegio. Ekde la komenco de 2020 ĝi apartenas al la provinco Viken - antaŭ tio ĝi de 1919 ĝis 2019 estis parto de la historia provinco Buskerud. Laŭ la stato de en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km².
La teritorio havas komunan limon kun.
Al la komunuma teritorio apartenas parto de la lago Tyrifjorden.
Alida Valli
Alida VALLI (Alida Maria Laura von Altenburger, Pula, Regno de Italio, aktuala Kroatio, 31a de majo 1921 - Romo, Italio, 22a de aprilo de 2006) estis itala aktorino de kino.
Ĝi ĉefe famiĝis internacie pro sia partopreno en la majstroverka filmo de 1949 La tria viro, de Carol Reed. Ŝi partoprenis ankaŭ en aliaj gravaj filmoj, kiel Piccolo mondo antico de Mario Soldati, The Paradine Case de Alfred Hitchcock, Il grido de Michelangelo Antonioni, Senso de Luchino Visconti, 1900 de Bernardo Bertolucci kaj Suspiria de Dario Argento.
Ŝi ricevis doktorigon Honoris Causa el la Universitato 'Sapienza' de Romo, kaj la titolojn de Kavaliro de Artoj de Francio kaj de Cavaliere de la Itala Respubliko.
Shiro Kikuhara
Shiro Kikuhara (japane 菊原 志郎, n. 7-an de julio 1969) estas japana futbalisto. Li en 1990 membris en la japana nacia teamo de futbalo.
Eulàlia Rosell i Capdevila
Eulàlia ROSELL i CAPDEVILA (1879-1953). Aktivulino en la Esperanto-grupo de Vilanova i la Geltrú kaj prezidantino de la grupo “Cívica femenina (Cristianisme i catalanisme)”. Kun sia fratino Teresa instruis en privata akademio kaj multe helpis al Joan Amades en la kompilado de la datumoj por lia ĉefverko Costumari Català. Aŭtoro de la devizo de Kataluna Esperantista Federacio “Maro estas gutaro”. Tradukinto de la dramo Portreto verkita originale en Esperanto de Nadina Kolovrat, kiu fariĝis la unua kataluna traduko de esperanta verko (1910). Premiita en la Internaciaj Floraj Ludoj. Puŝita en mizeron kun sia fratino pro la reprezalioj de la faŝistaj regantoj post la fino de la enlanda milito (1936-1939), ŝi mortis en azilon por malriĉuloj.
Stacio Kōsoku-Kōbe
Stacio Kōsoku-Kōbe (japane: 高速神戸駅 [Kōsoku-Kōbe-eki], angle: Kōsoku Kōbe Station) estas fervoja stacio en Kvartalo Chūō, Kobe, Gubernio Hjogo, Japanio. La stacio servas 1 linion de Elektra Fervojo Hanshin: Linio Hanshin-Kōbe-Kōsoku kaj 1 linion de Fervojo Hankyū: Linio Hankyū-Kōbe-Kōsoku.
Tannhäuser (opero)
La opera tekstaro estis verkita fare de la komponisto mem kaj forte inspiriĝis per tri sendependaj legendoj publikigitaj en la germana legendaro "Deutsches Sagenbuch" fare de Ludwig Bechstein: „Die Mähr von dem Ritter Tannhäuser“ (la fabelo pri la kavaliro Tannhäuser"), „Der Sängerkrieg auf der Wartburg“ ("La kantista milito sur la kastelo Wartburg“) kaj „Die heilige Elisabeth“ ("la Sankta Elizabeto").
En la opero la komponisto interligas la mezepokan germanan legendon pri la kavaliro kaj trobadoro Tannhäuser, kiu serĉas senŝuldigon post restado sur la "Venusa Monto" dediĉita al eterna erotika ĝuo, kun legenda "kantista milito" sur la kastelo Wartburg, en kiu kanta konkurso transformiĝas al armila konflikto inter la nobelaj dinastioj Ŝtaŭfoj kaj Velfoj.
Historio
La verko pro pluraj kialoj havis ŝanĝiĝeman historion. La katolika eklezio ĝeniĝis pri la opera kritiko de la papo, kaj pro tio la opero ekzemple en la katolika ŝtato Aŭstrio nur plurajn jarojn post la monda premiero sursceniĝis. Richard Wagner mem verkis du versiojn de la opero: Post la origina versio verkita por la premiero en Dresdeno li por sursceniĝo en Parizo en la unua akto aldonis baletan scenon de senbrida diboĉado. En Parizo iuj formalismaj baletemuloj ĝeniĝis pro tio, ke laŭ la tiea tradicio baleta sceno rajtus aperi nur en la dua akto, kaj aliaj spektantoj ĝeniĝis pro la nemoraleco de la sceno. Richard Wagner mem restis malkontenta pro tio, ke post la enkonstruo de la baleta sceno la unua akto prenas tro grandan tempon kaj akcenton kompare al la dua kaj tria aktoj, kaj laŭdire li ankoraŭ dum siaj lastaj vivomonatoj pensis pri re-ekvilibriga nova konceptado de la opero, kiu tamen ne finiĝis.
(9603) 1991 VG2
(9603) 1991 VG2 estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la japanaj astronomoj Sejĝi Ueda kaj Hiroŝi Kaneda elde la observatorio de Kuŝiro en Hokajdo (Japanio).
Eduardo Nunes Pires
Eduardo NUNES PIRES estis brazila ĵurnalisto kaj volapukisto. Filo de Anfilóquio Nunes Pires, li naskiĝis en 1845 en Florianópolis kaj mortis en 1902. Eduardo Nunes Pires edzigis al Maria Clementina Machado en 1877. Li ankaŭ estis poeto kaj verkis la versojn de himno de subŝtato Santa Catarina en 1890.
Li estis volapukisto kaj gvidis kursojn de Volapuko en publika lernejo de Florianópolis.
Vozokany (distrikto Topoľčany)
Vozokany, hungare Végvezekény [vEgvezekenj] estas malgranda vilaĝo en Slovakio, en Regiono Nitra, en Distrikto Topoľčany.
Situo
Vozokany situas laŭ rojo sub monto 748 m-ojn alta, laŭ flankovojo. Topoľčany troviĝas 16 km-ojn.
Historio
La unua skriba mencio pri la vilaĝo devenis el 1318 laŭ tiama hungara ortografio "Wezeken". En 1787 vivis tie 436 homoj en 69 domoj, en 1828 558 homoj en 77 domoj. En 1910 loĝis en Végvezekény 365 homoj, (plejparte slovakoj). Ĝis Traktato de Trianon la vilaĝo apartenis al Hungara reĝlando, al Nyitra (reĝa departemento), al distrikto de Nagytapolcsány, poste al Ĉeĥoslovakio, inter 1938-1944 kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 loĝis en Vozokany 328 homoj, (319 slovakoj, 6 ukrainoj kaj aliaj).
NGC 821
NGC 821 (aliaj indikoj — PGC 8160, UGC 1631, MCG 2-6-34, ZWG 438.33, KARA 89) estas galaksio en konstelacio Ŝafo.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Pegazo
La vorto Pegazo havas plurajn signifojn:
Ŝnurtira lukto
Ŝnurtira lukto aŭ ŝnurtiro aŭ Ŝnuregtirado estas malnova grupa sporto, kiu servas mezuri la (tir)fortojn de du grupoj. La du grupoj tiregas la finon de ŝnurego kontraŭflanke. Venkanto estas tiu, kiu fortiras la kontraŭan grupon trans la mezlinion. Kelkfoje – ĉe popolaj ludoj – la mezlinion formas rojo.
En 1995 okazis tragedio dum rekord-provo por Guinness-libro de rekordoj en skolta tendumejo en Westernohe (Westerwald), kiam ŝiriĝis la ŝnurego. 102 partoprenantoj vundiĝis, 2 infanoj mortis. La akcidenton kaŭzis la uzata fleksa plastika ŝnurego.
Mondĉampionaj reguloj
Ĉe konkursoj staras 8 atletoj unu al la alia. Ĉe virinoj ekzistas 3 pezoklasoj (ĝis 480 kg, ĝis 520 kg, ĝis 560 kg), ĉe viroj eĉ 7 (ĝis 560 kg, ĝis 600 kg, ĝis 640 kg, ĝis 680 kg, ĝis 720 kg, ĝis 800 kg kaj super 800 kg).
En la antaŭraŭndoj okazas du tiroj. Se iu grupo venkas ambaŭ, ĝi ricevas 3 poentojn. Ĉe nedecido, ambaŭ grupo ricevas 1 poenton. En la finalo (ekde duonfinalo) okazas du tiroj kaj poste – se necesas – decida tiro.
La ŝuoj de la atletoj ne povas esti ekipitaj per metalaj pintoj, la kalkanumo devas estis rondforma kaj ne povas havi angulojn. Estas malpermesita la uzo de gantoj. Ili do rajtas uzi rezinon sur la mano por pli forte kapti la ŝnuregon.
Historio
La ŝnuregtirado havis ritan devenojn en Azio kiel simbolo pri batalo inter Bono kaj Malbono.
En la 15-16. jc. aperis la ŝnuregtirado en Francio kaj Britio. Fine de la 19-a jc formiĝis jam la unuaj asocioj, poste la tirado iĝis disĉiplo de malpeza atletiko.
Ĝi estis olimpia sporto inter 1900 ĝis 1920. Oni fondis en 1964 la mondan asocion TWIF (angle por Tug of War International Federation). La unuaj eŭropaj ĉampionecoj okazis en 1965, la unuaj mondaj ĉampionecoj en 1975. Dumtempe ekzistas retroolimpiko, kie okazas ŝnuregtirado.
Malvirto
Malvirto estas laŭ PIV termino kiu rilatas kun du tre similaj signifoj, nome Konstanta emo fari malbonon kaj Ĉiu el la malbonaj inklinoj de la animo. Ambaŭ referencas al malbono, kiu same kiel bono, estas koncepto tre mallarĝa kaj svaga. Tiel eblas pli precizaj alproksimiĝoj. Malvirto estas vorto kiu povas referenci al manko, al defekto, al malsano (malordo) aŭ pli simple al malbona konduto. Kelkaj sinonimoj (aŭ proksimaj konceptoj) de tiu termino estas la jenaj: perverso, malico, troigo, malbona konduto, emego, devojiĝo.
Malvirto estas termino kiu en kelkaj lingvoj aŭ kulturoj estas uzata ankaŭ kiel jura ĝenerala termino kiu enhavas multajn tipojn de krimoj: la prostituado, la vetludado, la volupto, la diboĉado kaj la obsceneco. La fakto, ke tiaj kondutoj estas konsiderataj malvirto kaj aliaj tre similaj ne tiom, rilatas multe al konsideroj de moralo. Ankaŭ depende de la tipo de socio, multaj kondutoj rilataj al sekso povas esti konsiderataj malvirto; en kelkaj kuntekstoj eĉ ĉiuj.
Listo
Krome, estas kelkaj malvirtoj kiujn la sociaj sciencoj, konsideras iel kiel montro de la «diskompono de la socia histo».
Religie morala polico
Religia polico, ekzemple islamaj religiaj policunuoj aŭ ŝaria polico en certaj partoj de la araba mondo, estas moralecaj taĉmentoj kiuj ankaŭ kontrolas ekzemple vestkodojn, observado de fermoj de vendejoj dum preĝtempo, konsumo de kontraŭleĝaj trinkaĵoj aŭ manĝaĵoj, societumado de senrilataj viroj kaj virinoj, kaj samseksema konduto.
Efektivigo de la leĝo
Depende de la lando aŭ jurisdikcio, vickrimoj povas aŭ eble ne esti traktitaj kiel aparta kategorio en la krimkodoj.Eĉ en jurisdikcioj kie malvirto ne estas eksplicite konturita en la jura kodo, la esprimo malvirto ofte estas uzita en policoj kaj juraj sistemoj kiel ombreltermino por krimoj implikantaj agadojn kiuj estas konsideritaj esence malmoralaj, nekonsiderante la laŭleĝeco aŭ objektiva damaĝo implikita.
Malvirt-taĉmento, aŭ pudorapolico estas polica unuo, kies fokuso estas ĉesigi krimojn pri publika ordo. Kvankam tio, kio estas konsiderata aŭ akceptita kiel morala krimo fare de socio, ofte varias konsiderinde laŭ lokaj leĝoj aŭ kutimoj inter nacioj, landoj aŭ ŝtatoj, ĝi ofte inkluzivas agadojn tiajn kiel hazardludo, narkotaĵoj, prostituado kaj kontraŭleĝa vendado de alkoholo, aŭ en tradiciaj kaj religiaj landoj malpudoro, ĉefe al virinoj kiuj ne vestiĝas laŭ la normigaj sociaj vestkodoj.
Malvirt-taĉmentoj ne koncentriĝas pri pli gravaj krimoj kiel ŝtelo, fraŭdo kaj murdo.
Rhododendron ferrugineum
Rhododendron ferrugineum aŭ fera rododendro, alpa rozo, neĝo rozo, aŭ rustofolia alpa rozo estas ĉiamverda arbusto kiu kreskiĝas ĝuste super la arbolinio en la Alpoj, Pireneoj, Ĵurasa kaj nordaj Apeninoj, sur acidaj grundoj. Ĝi estas la tipospecio por la genro Rhododendron. Ĝi povas keskiĝi ĝis 1 m alta kaj produktas arojn de roz-ruĝaj, sonorilformaj floroj tra la tuta somero. La subaj flankoj de la folioj estas kovrataj de rusto-brunaj punktoj, kiuj havigas al la specioj sian sciencan nomon. Tio estas kontraste al la Rhododendron hirsutum, kiu ne havas tian brunan koloraron, havas harecajn bordojn ĉe la folioj kaj kreskiĝas super kalkoŝtono. Kie ambaŭ specioj kunestas (kutime sur grundoj de intermeza pH), povas ekzisti hibrido Rhododendron × intermedium; kiel ties nomo sugestas, ĝi estas intermeza en formo inter la du parencaj specioj.
R. ferrugineum estas modere toksa, enhavas arbutenon, arekolenon kaj rodoksantenon, kaj povas okazigi vomadon, kaj malfacilaĵojn de digesta, nerva, spira kaj kardiovaskula sistemoj.
Teknika redakto
Teknika redakto aŭ teĥnika redakto estas profesia fako, en kiu oni preparas la helpan dokumentaron por uzantoj de maŝino, de komputa programo kaj de similaj malsimplaj objektoj. Pli flate oni povas nomi ĝin teknika verkado. Ĝi najbaras al scienca aŭ teknika ĵurnalismo.
Principoj
Teknika dokumento estas mezaĵo inter teknikistoj, kiuj konstruas maŝinojn, kaj uzantoj. Teknika redaktisto devas esti aŭ fakulo kun klariga talento, aŭ bona verkanto kun kompreno pri fakaĵoj.
Teknikaj klarigoj devas adaptiĝi al la celata publiko. Se la publiko estas jam kompetentaj profesiuloj, la tekstoj povas uzi fakan ĵargonon kaj konvenciajn skemojn. Male se la publiko estas el ordinaruloj, oni devas prezenti la aferojn simple, iom detale, aŭ klarigi la bazajn nociojn unue.
Redaktisto devas gramatike kaj vortprovize bone regi la lingvon, plani dokumentojn, prezenti aferojn laŭ logika ordo. Iuj el la kutimaj rekomendoj por teknika redaktado estas:
Dokumentspecoj
La specoj de teknikaj dokumentoj estas tre multaj. Tipaj kaj ofte uzataj specoj estas ekzemple:
Helpoj
Kelkaj kompanioj proponas formalajn metodojn de teknika redakto.
6516 Gruss
6516 Gruss estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la ĉeĥa astronomo Antonín Mrkos elde la Observatorio Kleť, apud České Budějovice, en tiama Ĉeĥoslovakio (nun en Ĉeĥa Respubliko).
Nomo
Ĝi estis nomita en memoro de la ĉeĥa astronomo Gustav Gruss (1854–1922), estro de la Astronomia Instituto de la Universitato de Karolo de Prago de 1891 al 1914. Li studis la spektroskopion de la.
Inning am Holz
Inning am Holz estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Erding kaj en la distriktaro Supra Bavario de la federacia lando Bavario. Fine de la komunumo havis  loĝantojn. Ĝi apartenas al komunumaro, nomata Verwaltungsgemeinschaft Seinkirchen, kiu krome konsistas el la najbaraj komunumoj Steinkirchen, Hohenpolding kaj Kirchberg.
Mary L. Blake
Mary L. BLAKE (blejk) (naskiĝis la 4-an de oktobro 1872 en York) (laŭ informoj de la Enciklopedio de Esperanto de 1934) estis angla esperantistinio kaj artistino.
Ŝi desegnis por sciencaj verkoj, gazetoj, arte brodadis ktp. En 1897 en Londono pro sia arta agado ŝi honoriĝis per merita medalo. En 1906 ŝi esperantistiĝis, kaj en 1911 estis la unua Esperantista flugpasaĝero en Anglio. Sekretariino de politikaj kaj aliaj societoj por virinoj, ŝi krome estis membro de la Administra Komitato de Brita Esperantista Asocio, starigis kaj gvidis Esperanto-kursojn en Essex, Birmingham kaj Londono.
Aleksandr Suvorov (ŝipo)
Motorŝipo Aleksandr Suvorov estas kruiza rivera ŝipo de la tipo 92-106 nomita omaĝe al Aleksandr Suvorov. Konstruita en Komárno (Ĉeĥoslovakio, nun Slovakio) en 1979, ĝi estis uzata por ripozcelaj kruizoj laŭ riveroj de eŭropa Rusio. En 1983 la ŝipo famiĝis pro katastrofo kun multaj viktimoj.
Katastrofo en 1983
Ankaŭ la ponto estis serioze damaĝita. La parto de fervojo super la arko estis movita je 40 centimetroj flanken, rezulte de kio devojiĝis 11 vagonoj de la kargotrajno, kiu tiutempe iris laŭ la ponto kun rapideco ĉ. 70 km/h. Parto de la vagono renversiĝis, ŝutante la kargon (lignon, karbonon kaj grenon) ankaŭ sur la ŝipon.
Laŭ diversaj datumoj en la katastrofo pereis de 176 ĝis 600 homoj. Necertecon pri la nombro kaŭzas la fakto, ke la kruizŝipo estis troŝarĝita, inter la pasaĝeroj certe estis neregistritaj ripozantoj, i. a. parencoj de la navigistaro. La granda kvanto de viktimoj estas klarigebla per la fakto, ke vespere multaj ripozantoj estis en dancejo kaj kinejo en la supra ferdeko.
Sorto de la ŝipo
La ŝipo estis rekonstruita kaj daŭre funkcias kiel kruizŝipo por 316 pasaĝeroj.
La okazis akcidento pri la ŝipo en kluzo de la kanalo inter riveroj Moskvo kaj Volgo. En la kluzo la ŝipo tuŝis muron de la kluzo, rezulte de kio rompiĝis ĝia stirsistemo; la ŝipo ne povis daŭrigi la vojaĝon kaj estis sendita al riparado. La pasaĝeroj revenis en Moskvon per busoj.
Szlichtyngowa
Szlichtyngowa estas urbo en Lubuŝio en Pollando. Ĝi apartenas al komunumo Szlichtyngowa en distrikto Wschowski.
Uskela
Uskela estas eksa komunumo de Finnlando en provinco Origina Finnlando. Ĝi estis ligita al Salo en 1967. Fine de jaro 1966 Uskela havis 3,105 loĝantojn kaj ĝia terareo estis. Uskela estis en antaŭaj jarcentoj multe pli vasta. En 1639 Uskela ricevis proksimume saman vastecon, kion ĝi havis plu en 19-a jarcento. La areo malgrandiĝis plu.
James Boswell
James BOSWELL (naskiĝis la 29-an de oktobro, 1740, mortis la 19-an de majo, 1795) estis skota verkisto. El lia verkaro plej famas la biografio pri Samuel Johnson.
Boswell naskiĝis en Edinburgh. Li mortis en Londono en 1795.
(17010) 1999 CQ72
(17010) 1999 CQ72 estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la en la kadro de la kampanjo LINEAR elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Listo de landnomoj
Landonomoj estas tradicia temo por disputoj en Esperantujo. La suba tabelo donas superrigardon pri la diversaj nomoj uzitaj kaj uzataj pri hodiaŭaj landoj.
La kolumno Monato sekvas la poŝkalendaron La Jaro 2009, eldonitan de Flandra Esperanto-Ligo, kun ellaso de parentezaj precizigoj. En la TTT-ejo de FEL troviĝas aktualigita versio de la sama listo. Monato dum multaj jaroj plejparte uzis la rekomendojn de la Akademio de Esperanto kun nur manpleno da esceptoj. En multaj el tiuj okazoj la novaj rekomendoj de la Akademio en 2009 kongruas kun la uzo en Monato.
La kolumno PIV sekvas paĝojn 1262-1264 de PIV2002 kun la korektoj el NPIV-Korektendoj.pdf (versio de 2004-12-06).
La kolumno UEA sekvas paĝojn 278-280 de Jarlibro 2009 de UEA.
La kolumno Akademio prezentas la rekomendojn de la Akademio de Esperanto de 2009. Tiu kolumno enhavas multajn nomojn kiuj povas finiĝi per aŭ -ujo aŭ la neoficiala -io, ĉar la neoficiala -io samsignifas kun la Fundamento -ujo ĉe gentobazaj landnomoj. Do eblas Afganio anstataŭ Afganujo, k.s.
La kolumno Aliaj nomoj listigas aliajn nomojn uzitajn aŭ uzatajn sufiĉe vaste por meriti mencion.
En ĉiu kolumno la nomo uzata kiel artikoltitolo en la Esperanta Vikipedio havas ligilon al la artikolo pri la koncerna lando.
Munich (filmo)
Munich filmita en la jaro 2005 estas filmo de reĝisoro Steven Spielberg.
La filmo estas bazita sur la libro Vengeance (1984) fare de George Jonas, nome raporto pri Operaco Kolero de Dio, nome la sekreta reprezalio fare de la israela registaro kontraŭ la Organizaĵo por Liberigo de Palestino post la Munkena masakro okazinta ĉe la Somera Olimpiko 1972.
Écouché (stacidomo)
Écouché estas franca stacidomo sur linio -, situanta en komunumo Écouché, en departemento Orne, regiono Normandio.
Malfermita la, temas pri stacidomo de Société nationale des chemins de fer français (SNCF) priservata de trajnoj Normandio.
Ĝi situas ĉe kilometra punkto (PK) de la linio Argentan - Granville (405000).
Endre Dudich
Endre DUDICH, (pron. dudiĉ) naskiĝis la 27-an de januaro 1934 en Budapeŝto, mortis 3-an de novembro 2016 en Budapeŝto, li estis hungara geologo, geokemiisto, sciencisto, esperantisto.
Lia patro estis universitata profesoro pri Zoologio. Lia patro estis Endre Dudich (zoologo), lia patrino estis mezlerneja instruistino de la hungara kaj franca lingvoj. Lia edzino mortis la 28-an de oktobro 2016.
Studoj
Klasika gimnazio en Sopron kaj Budapest (1944-1952); naturscienca fakultato de ELTE (Budapeŝta Universitato Eötvös Loránd), 1952-1961
Diplomoj
Geologo (1956), biologio kaj kemio (1961), ELTE (Universitato Eötös Loránd), Budapeŝto
Lingvoj (krom la denaska hungara)
Li okupiĝis pri entute 28 lingvoj:
José Brazilício de Souza
José Brazilício de SOUZA, filo de José Manuel de Sousa Sobrinho (1817-1895) kaj Rita Inácia de Sousa (1817-1899), estis brazila astronomo kaj volapukisto. Li naskiĝis en Goiana, Pernambuko en la 9-a de januaro 1854 kaj mortis en Florianópolis en 1910. En 1874 li edziĝis al poetino Maria Carolina de Sousa Corcoroca (1856-1910).
Endre Dudich
Esperantista agado
S-ro Endre Dudich esperantiĝis en 1962.
José Brazilício de Souza
Li memlernis astronomion kaj ekde 1882 verkis pri la afero. Li korespondis kun Camille Flammarion de 1888 ĝis 1891 li instruis geografion kaj kosmografion en Liceu de Artes e Ofícios, publika lernejo de Florianópolis. Li estis ankaŭ muzikisto kaj verkis la himnon de subŝtato Santa Catarina en 1890.
Endre Dudich
Vidu ankaŭ
Poligloto
José Brazilício de Souza
Estas lernejo kun lia nomo en urbo Biguaçu.
Agado por Volapuko
ola nedeilik e milagom nobi lana olik bi ol vobol plo löföl omi Oliki kösefol ome lifi in löd ola mükiki"''
(Traduko: La tuta homaro divastigas/ vian nomon senmortan kaj admiras/la noblecon de via animo/Ĉar, kiel ĝia amanto, vi laboras por ĝi/ Kaj al ĝi vi dediĉas vian vivon/ en modesta domo.)
Li ankaŭ gvidis multajn kursojn de la lingvo, kvankam preskaŭ neniu lernis ĝin. Pro tio li skribis, jam en 1895, kiam la volapuk-movado en Eŭropo preskaŭ ne ekzistis, al aŭstria profesoro Ludwig Zamponi: "Mens isik studoms nemödo" (Ĉi-tieaj homoj malmulte studas) kaj "Dub atos binos vemo fikulik fünön is klubi, no te plo pakam vpa ab i plo kuliv lekana u nola sembal." (Pro tio estas tre malfacile fondi ĉi tie klubon, ne nur por la divastigado de Volapuko, sed ankaŭ por antaŭenigi arton kaj sciencon).
Li neniam akceptis reformojn en Volapuko kaj restis fidela al Schleyer. Kiam Waldemar Rosenberger kreis projekton por reformi Volapukon, li skribis:
(Traduko: "Mi kredas ke Volapuko, kiel ni uzas ĝin, estas bona, estas komprenebla; ĝia facileco estas agnoskata de ĉiuj. Akcepti la modifojn proponitajn de la Direktoro de Internacia Akademio de Volapuko estus detrui tute la Volapukon de Schleyer, estus krei alian lingvon, kiu, certe, ne trovos tiom da anoj kiel Volapuko, kiu, dum tiel mallonga tempo, divastiĝis en ĉiuj landoj de la mondo. Ni ne bezonas du volapukojn.")
Kaj certe, tuj poste, Rosemberger proponis la lingvon Idiom Neutral, kiu neniam atingis la nombron da anoj de Volapuko.
La interbatalo de volapukistoj kaj eksvolapukistoj ĉagrenis lin, kaj li kabeis de volapuko en 1895.
La lingvo de espero
η Γλωσσα της Ελπιδας, aŭ La lingvo de espero estas la titolo de ampleksa 786-paĝa enciklopedia verko en la greka lingvo, pri Esperanto kaj la esperanto-movado, kompilita de Kóstas G. Kiriákos, estrarano de la Nacia Banko de Grekio. Ĝi estis eldonita en Ateno en 1995.
NGC 822
NGC 822 (aliaj indikoj — PGC 8055, ESO 298-9, MCG -7-5-8) estas galaksio en konstelacio Fenikso.