cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Attila Demény (geokemiisto)
Attila Demény naskiĝis la  1962 en Budapeŝto.
Biografio
Attila Demény akiris diplomon en sia naskiĝurbo en Universitato Eötvös Loránd en 1986. Li laboras en esplora instituto ekde 1989. Li atingis la sciencan gradon C.Sc. en 1994, krome li doktoriĝis antaŭ la akademio. Li esploris aŭ instruis kelkajn monatojn ekzemple en Utrecht, Trieste, Lausanne, Tübingen, Romo ekde la 1980-aj jaroj. Li okupiĝis precipe pri geokemio. Li ricevis premiojn inter 1993-2009.
Igea
Igea [iĤEa] estas vilaĝo kaj municipo de Rioĥo (norda Hispanio), nome en la sudorienta Komarko de Cervera, ene de la komarkaro Malsupra Rioĥo, en la orienta triono de la regiono laŭ vertikala divido (orient-okcidente). La loknomo Igea estas etimologie komprenebla kiel la domo el eŭska "etxea" [eĈEa]. Ŝajne ankaŭ la nomo de Ejea de los Caballeros (provinco Zaragozo) havas saman devenon, dum itala samnoma Igea Marina plej verŝane ne havas tiun rilaton. Krome estas restaĵoj de eŭska lingvo en la toponimio de Igea: nome la roko Mingalarre, aŭ la vorto muga kun la signifo de limo.
La municipo estas loko tre riĉa en paleontologiaj kuŝejoj, ekzemple oni trovis unu de la unuaj ostaj restaĵoj de Baryonyx. Krome estas ekzemplero de fosilia arbo.
Geografio
Igea estas en montara areo sur la supra valo de la rivero Linares. Igea estas tre aparta loĝloko kiu havas komunikadon laŭ la regiona ŝoseo LR-283, kiu komunikas sudoriente kun Rincón de Olivedo kaj okcidente kun Cornago.
Historio
Unu el civilaj konstruaĵoj plej eksterordinaraj de la regiono estas la palaco de la markizo de Casa Torre (kiu estis pliriĉiĝinta per arĝentokomerco en Peruo) kiu datas de la 18-a jarcento kaj estas de stilo florenca (en la foto de la tabelo). Ĝi estis deklarita Bien de Interés Cultural (Havaĵo de Kultura Intereso) en la kategorio de monumento la 20an de Aprilo 1983.
La rura elmigrado okazis ĝenerale en multaj apudaj loĝlokoj laŭlonge de la 20-a jarcento, kaj same ĉe Igea, kie oni malaltiĝis el 1 594 en 1950-aj jaroj ĝis nunaj 600.
En la municipo estas la kuŝejo "La era del Peladillo" kaj fosilia arbo. La unua, facila alirebla, enhavas 1766 ŝpurojn de dinosaŭro; kio faras ĝin la unua en Eŭropo kaj la tria en la mondo laŭ nombro de ŝpuroj. Ĝi estis malkrovita en 1988 kaj elfosita inter 1990 kaj 1996. ​
Elstaras bestaro de herbovoruloj kiuj iris per du piedoj kun fingroj unuigitaj per membrano. Tiu tipo de iknitoj ne estis trovitaj antaŭe ie ajn, pro kio ili estis baptitaj kiel Hadrosaurichnoides igeensis honore al Igea.
Aktualo
La Paleontologia Interpretejo malfermiĝis la 15an de Majo 2005, kun la kunlaboro de la regiona registaro, kulturaj asocioj Igeensis kaj Aranzadi, kaj lokanoj, kaj nun estas grava referenco en geologio kaj paleontologio. Ĝi projekcias al scienca popularigo. Ĉefaj restaĵoj estas tiuj de Baryonyx kaj Hypsilophodon ekspoziciataj en la Interpreteja Centro.
La ekonomio estis bazata ĉefe sur la agrikulturo kaj brutobredado. Krome estas rura turismo.
Vizitindaĵoj estas la preĝejo, blazondomo, la palaco de la markizo de Casa Torre, la Paleontolgia Interpretejo, la paleontologia kuŝejo, naturaj lokoj, iknitoj ktp.
Salif Keïta
Salif KEÏTA, (Djoliba, 12-a de aŭgusto de 1949) estas muzikisto de Malio konita kiel La Voĉo afrika de Oro. Aliflanke, li estas rekta posteulo de la fondinto de la Imperio de Malio, Sundiata Keïta.
De malgranda, li estis marĝenita pro sia albineco, signo de malbona sorto en la kulturo mandinka kaj en 1984, li elmigris al Parizo. Lia muziko kombinas tradiciajn ritmojn de Okcidenta Afriko kaj influoj de Eŭropo kaj Ameriko.
Jugoslavaj Partizanoj
La Jugoslavaj Partizanoj (en serb-kroata, makedona, slovena: Partizani, Партизани), aŭ Naciliberiga Armeo (en serb-kroata: Narodnooslobodilačka vojska (NOV), Народноослободилачка војска (НОВ); makedona: Народноослободителна војска (НОВ); slovena: Narodnoosvobodilna vojska (NOV)), oficiale la Naciliberiga Armeo kaj Partizanaj Taĉmentoj de Jugoslavio (en serb-kroata: Narodnooslobodilačka vojska i partizanski odredi Jugoslavije (NOV i POJ), Народноослободилачка војска и партизански одреди Југославије (НОВ и ПОЈ); makedona: Народноослободителна војска и партизански одреди на Југославија (НОВ и ПОЈ); slovena: Narodnoosvobodilna vojska in partizanski odredi Jugoslavije (NOV in POJ)), estis la rezistada movado, ĉefe de komunistoj, kontraŭ la ŝtatoj de la Akso (ĉefe Nazia Germanio) en okupaciita Jugoslavio dum la Dua Mondmilito.
Disvolviĝo
La Partizanoj organizis gerilan kampanjojn, kiu atingis grade pliiĝantajn nivelojn de sukceso kaj subteno fare de la popolo, kaj sukcesis kontroli grandajn areojn de jugoslava teritorio. Tiuj estis administrataj pere de "popolkomitatoj", organizitaj kiel civilaj registaroj en areoj de la lando kontrolitaj de la komunistoj; oni starigis eĉ limigitajn armindustriojn. Dekomence, la partizanaj fortoj estis relative malgrandaj, malbone armitaj kaj sen ajna infrastrukturo. Ili havis du gravajn avantaĝojn super aliaj militaj kaj paramilitaj formaĵoj en tiama Jugoslavio:
Karun
La rivero Karun pasas la sudokcidenton de Irano. Ĝi fontas ĉe la monto Zard Kuh en la Zagros-Montaro en Lorestano kaj post vojo de 950 kilometroj enfluas la riveron Ŝatt al-Arab, kiu formiĝas ĉe la kunfluiĝo de la Eŭfrato kaj la Tigriso kaj mem fine enfluas la Persan Golfon. La rivero Karun estas la plej longa rivero de Irano kaj la sola, kiu paseblas per modernaj kargoŝipoj.
Pluraj akvobaraĵoj dividas la akvofluon.
Esperanto-Domo (Nederlando)
Esperanto-Domo estis domo kun bieno en la nederlanda urbo Arnhem, Esperantolaan 3. Ĝi apartenis al la Internacia Cseh-Instituto.
La unua internacia kurso, kiun aranĝis la Instituto, estis en 1930 en Arnhem. Partoprenis 200 instruistoj el 20 landoj. Rezulte de tio, la urbestraro de Arnhem disponigis bienon kun belega domo en 1930 por la kursoj kaj konferencoj de la Cseh-Instituto. La bienon ĝis 1939 mastris Arie Leopold Moreau.
La domo entenis kurssalonon por 120 kursanoj, restoracion, konversacian salonon, oficejon kaj hotelĉambrojn por 50 personoj. Krom la ordinaraj someraj kursoj por komencantoj kaj progresintoj kaj specialaj seminariaj kursoj por Cseh-metodaj instruistoj, la Instituto aranĝis de tempo al tempo aliajn kunvenojn kaj kursojn, ekzemple
En 1944 bomboj detruis la domon, kaj post la milito oni forigis la restojn.
Ney (Hunsrück)
Ney estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Rhein-Hunsrück de la federacia lando Rejnlando-Palatinato. Fine de la jaro la komunumo havis 0 loĝantojn.
NGC 3188
NGC 3188 (aliaj indikoj — UGC 5569, MCG 10-15-65, MK 31, ZWG 290.28, KUG 1016+576B, PGC 30183) estas galaksio en konstelacio Granda Ursino.
Noord
Noord (Nordo) estas loĝloko en la nordorienta parto de Arubo kaj situas apud la loĝloko Palmstrando. Noord havas kelkajn superbazarojn, restoraciojn kaj policoficejon. Ankaŭ la vidinda Altovistakapelo troviĝas apude. En Noord loĝas multaj migrintoj el Nederlando. En la jaro 2010 ĝi havis 21 495 loĝantojn.
Vrako
Vrako (de la germana vorto Wrack kaj origine la mezepoke platgermana vorto wrack = flosanta aĵo) laŭ PIV estas "ruino de ŝipo aŭ aviadilo, kuŝanta sur la grundo". Fakte same povas temi pri komplete detruita resto de aŭto, kamiono, tanko, helikoptero aŭ trajno — do ĉia veturilo. Detruitaj restoj de konstruaĵoj aŭ loke fiksaj teknikaj instalaĵoj kontraste ne nomiĝas vrako, sed "ruino".
Blumenau
Blumenau /BLUmenaŭ/ estas urbo kaj municipo de la subŝtato Sankta Katarino de Brazilo, borde de la rivero Itajaí-Açu. La municipo havas limojn kun Jaraguá do Sul, Pomerode, Indaial, Gaspar, Botuverá, Luís Alves kaj Guaramirim.
La urbo estis fondita en 1850 de Hermann Blumenau kiu rivere alvenis en ŝipo kun 17 aliaj germanoj, dimanĉe la. Hermann Blumenau dividis la teron al la koloniano, por ke ili konstruu domojn.
Hodiaŭ la municipo konservas kelkajn germanajn morojn, ĉefe propran germanan dialekton, parolata ĉefe en bienaj zonoj. Ĉiujare en la urbo festiĝas tradicia folklora Oktobrofesto. Blumenau havas plurajn entreprenojn de la teksa industrio kaj estas sidejo de la brazilaj industriaj kompanioj Hering, Karsten kaj Teka. Ankaŭ komputikaj firmaoj troviĝas en la urbo kaj la bierfarejo Eisenbahn.
Esperanto kaj Volapük
Esperanto kaj Volapük estas traktaĵo de L. L. Zamenhof aperinta en La Esperantisto, 1889/90, kaj represita en la Originala Verkaro 1929, p. 258-275.
Dekretaro
Dekretaro ĝenerale estas aro de dekretoj adoptitaj de ĉiu ajn aŭtoritato, kiaj reĝoj, prezidentoj ktp. Ekzemple la Dekretoj de Nueva Planta de Filipo la 5-a.
En la katolika eklezio
En la katolika eklezio Dekretaro, dekretaraj epistoloj aŭ dekretaloj, latine «epistola decretalis», estas letero per kiu la papo, respondante al demando, adoptas regulon por disciplina normo aŭ jura ordono. La dekretaro povas koncerni ankaŭ plurajn normojn kaj povas esti ankaŭ tute iniciato de la papo mem.
La plej antikva dekreto, elmetita de papo Siricio, reiriĝas al 385.
Ne ĉiuj dekretaroj havis la saman valoron: diversaj kolektoj, aranĝitaj de juristoj restis senenfluaj. Dum aliaj, kvankam aranĝitaj de privataj personoj, akiris valoran de leĝo, de fonto de leĝo.
La unua dekreta kolekto ŝuldiĝas al la monaĥo Dionizo la Malgranda, kiu vivis en Romo ĉirkaŭ 550. Ekde la 6-a jarcento ĝis la 10-a jarcento kompilistoj imitis la «oficialajn» dekretarojn elpensante dekretojn de papoj: ekzemple tiu de Pseŭdo-Izidoro dirita ankaŭ Izidoro Merkatoro. Tiujn kolektojn oni difinis «falsaj dekretaroj».
Inter la dekretaroj «nefalsaj» menciendas, apud tiu de Graciano (ĉirkaŭ 1140), la kompendio de Bernardo de Pavio (1191-1192), antaŭ ol Gregorio la 9-a taskigis la dominikanon Raymond de Peñafort, por nova kolekto kiu estis tute simple nomata «Dekretaro» aŭ «Extra» (nome, ekstere de tiu de Graciano), al kiu la papo donis la forton de leĝo per la publikigo de 1234. Ĝi komponiĝas el kvin libroj al kiu papo Bonifaco la 8-a aldonis la sesan. Oni aldonos ankoraŭ du kolektojn, la unua entenantaj la leterojn de Klemento la 6-a (el tio la surnomo de «Klementaj»), kaj la dua dirita Extravagantes (vagantaj ekstere de la precipa kodo), entenanta la decidojn de la papoj ekde Urbano la 4-a ĝis Siksto la 4-a.
La dekretaroj publikigitaj de la papoj estis plurfoje oficiale redaktitaj kaj eldonitaj. Nuna referenca eldono estas tiu de A.-L. Richter, A. Friedberg, él., Corpus Iuris canonici, Graz, 1959.
Kvara dimensio
Estas tri kutimaj spacaj dimensioj: longo (aŭ profundo), larĝo, kaj alto, ofte skribataj kiel x, y kaj z (ne nepre respektive). x kaj y aksoj apera en ebeno. En la 3-a dimensio, z estas uzata.
La kvara dimensio estas ofte identigita kun tempo en fiziko, kaj kiel tia estas uzita al ekspliki la ne-Eŭklida spaco-tempo uzita en teorioj de speciala relativeco kaj fizika relativeco. Tempo ne estas tamen tute samrajta kun la 3 spacoj koordinatoj. Sed povas esti imagita ankaŭ la 4-a spaca koordinato, tiel ke ĉiuj 4 koordinatoj havas la samajn propraĵojn. Kaj tiam, se oni diras ion similas al "konstrui figuron en 4-spaco" ĉi tio subkomprenas iun tempon por konstrui, kaj entute iel aperas jam 5 koordinatoj - la 4 spacaj kaj tempo.
La 4-a spaca dimensio estas perpendikulara al la aliaj tri spacaj dimensioj. La vortoj por direktoj en la tri sciataj dimensioj povas esti ekzemple supren/suben (alto), nordo/sudo (latitudo), kaj oriento/okcidento (longitudo). Kiam oni parolas pri la kvara spaca dimensio, aldona paro de terminoj estas bezonata, sed dume ne estas sufiĉe agnoskita ĉi tiu paro de vortoj.
Se tempo estas grafita kiel la kvara dimensio, la aldona kvara spaca dimensio devas esti nomata kiel la kvina dimensio.
La kvara spaca dimensio kaj perpendikulareco
Kartezia geometrio elektas perpendikularajn direktojn tra spaco kiel dimensioj. La kvara dimensio estas pro tio la direkto en spaco kiu estas perpendikulara al ĉi tiuj tri la aliaj direktoj.
‎ La kutima eŭklida ebeno estas du-dimensia. Oni povas opinii ke la ebeno konsistas el familio de rektoj, paralelaj unu al la aliaj. Tiu rekto kiu enhavas la fonton estas la nula rekto. Por atingi iun punkton de la ebeno el la fonto, oni povas imagi vojaĝon komence laŭ la nula rekto al punkto la plej proksima al la dezirata, kaj tiam vojaĝon perpendikulare al la rektoj ĝis la dezirata punkto. Tiel la spaco estas du-dimensia - ĉiu el du partoj de la vojaĝo estas priskribata per skalara valoro, egala al la trairita distanco, kun signumo minuso asignita al unu direkto kaj signumo pluso asignita al la alia direkto, kaj ĉiu parto de la vojaĝo donas unu dimension.
La kutima eŭklida 3-spaco estas tri-dimensia. Oni povas opinii ke la spaco konsistas el stako de ebenoj, paralelaj unu al la aliaj. Tiu ebeno kiu enhavas la fonton estas la nula ebeno. Por atingi iun punkton de la spaco el la fonto, oni povas imagi vojaĝon komence laŭ la nula ebeno al punkto la plej proksima al la dezirata, kaj tiam vojaĝon perpendikulare al la ebenoj ĝis la dezirata punkto. Tiel la spaco estas tri-dimensia - du dimensioj estas donitaj de la unua parto de la vojaĝo, kaj unu dimensio estas donita de la dua.
La kvara spaca dimensio, do, povas esti priskribita kiel ekzisto de malfinia kvanto de paralelaj 3-dimensiaj spacoj. Por atingi iun punkton de la kvar-dimensia spaco, oni vojaĝas laŭ la tri-dimensia spaco, kaj poste ankaŭ tra la 3-spacoj laŭ la kvara dimensio. La tuteca kvanto de dimensioj estas kvar.
Difino
Matematike, la 4-dimensia eŭklida spaco (eŭklida 4-spaco) estas 4-dimensia normigita vektora spaco kun la eŭklida normo. La longo de vektoro esprimita en la norma bazo estas kio estas la ĝeneraligo de la pitagora teoremo al 4 dimensioj. Ĉi tio permesas difini la angulon inter du vektoroj (vidu en eŭklida spaco por plia informo).
Geometrio kun kvar spacaj dimensioj
En kvar spacaj dimensioj, eŭklida geometrio provizas pli grandan aron de diversaj geometriaj figuroj ol ekzisti en tri dimensioj. Simile al tio kiel tri-dimensiaj pluredroj estas spacaj ĉirkaŭbarataj per koneksaj du-dimensiaj edroj, la kvar-dimensiaj plurĉeloj estas ĉirkaŭbarataj per koneksaj tri-dimensia ĉeloj. En tri dimensioj estas akurate 5 regulaj konveksaj pluredroj, aŭ platonaj solidoj, sed 6 konveksaj regulaj plurĉeloj ekzistas en kvar dimensioj. Kvin el la ses povas esti interpretataj kiel naturaj vastigaĵoj de la platonaj solidoj, simele al tio kiel la kubo, (platona solido), estas natura vastigaĵo de la du-dimensia kvadrato.
Kvinĉelo estas konstruita el 5 kvaredroj por ĉeloj kaj estas la kvar-dimensia analogo de la kvaredro. 4-hiperkubo estas farita el 8 kubaj ĉeloj kaj estas la kvar-dimensia analogo de la kubo. 16-ĉelo estas la ekvivalento de la okedro.
Pli malsimplaj 120-ĉelo kaj 600-ĉelo estas analogoj al la dekduedro kaj dudekedro, respektive. La 24-ĉelo estas la unika regula plurĉelo kiu ne havas bonan regulan tri-dimensian ekvivalenton.
Estas ankaŭ granda aro de duonregulaj plurĉeloj (konveksaj uniformaj plurĉeloj), kaj multaj la aliaj la plej diversaj plurĉeloj.
Simile al tio kiel kiel la kutima sfero estas pli konkrete 2-sfero kaj estas du-dimensia surfaco farita el ĉiuj punktoj samdistanca de donita centra punkto en tri-dimensia spaco, la 3-sfero estas aro de ĉiuj punktoj samdistancaj de donita centra punkto en kvar-dimensia spaco. Ĉiu tri-dimensia sekco de 3-sfero per hiperebeno estas 2-sfero.
Dimensia analogeco
Unu apliko de dimensia analogeco en bildigo de la kvara dimensio estas projekcioj. Projekcio estas maniero por prezenti n-dimensian objekton en n-1 dimensioj. Ekzemple, komputila ekrano estas 2-dimensia, kaj ĝi montras 3-dimensiajn objektojn prezentante ilin en du dimensioj per forprenanto de informo pri la tria dimensio. En ĉi tiu okazo, profundo estas forprenita kaj anstataŭigita per malrekta informo. La retino de la okulo estas du-dimensia tabelo de sentiloj sed ĝi permesas la cerbo al percepti la naturon de tri-dimensiaj objektoj uzante malrekta informo (ombroj, deklivaj linioj, lorna vizio kaj tiel plu). Oni uzas perspektivon por doni ŝajnantan tri-dimensian profundon al du-dimensiaj bildoj.
Simile, 3 dimensiaj objektoj povas esti matematike projekciita al la 3 dimensioj, kie ili povas tiam esti pli oportune rigarditaj. En ĉi tiu okazo, la retino de la kvar-dimensia okulo estus tri-dimensia tabelo de sentiloj. Hipoteza estaĵo kun ĉi tia okulo devus percepti la naturon de kvar-dimensiaj objektoj uzante malrektan informon enhavatan en la bildo ricevita per la retino. Perspektiva projekcio de 4 dimensioj produktas similajn efikas kiel en la 3-dimensia okazo. Ĉi tio aldonas ŝajnantan 4-dimensian profundon al ĉi tiuj 3-dimensiaj bildoj.
Dimensia analogeco helpas ankaŭ en komprenado de ĉi tiaj projekcioj. Ekzemple, 2-dimensiaj objektoj estas baritaj per unu-dimensiaj randoj: kvadrato estas barita per kvar lateroj. Tri-dimensia objektoj estas baritaj per du-dimensia surfacoj: kubo estas barita per 6 kvadratoj. Per aplikado de dimensia analogeco, oni povas konkludi ke 4-dimensia 4-hiperkubo estas barita per 3-dimensiaj volumenoj, kiuj estas 8 kuboj. Scio de ĉi tio estas ŝlosilo por kompreni kiel al interpreti tri-dimensian projekcion de la 4-hiperkubo. La randoj de la 4-hiperkubo projekciiĝas al volumenoj en la bildo, ne nur al 2-dimensiaj surfacoj.
Ankaŭ la koncepto de ombro povas helpi pli bone kompreni kvar dimensiojn. Se oni lumigas tri-dimensian objekton, ĝi devas disĵeti 2-dimensian ombron. Pro lumigo 2-dimensia objekto devas disĵeti 1-dimensian ombron (en du-dimensia mondo). Simile, lumigo der 4-dimensia objekto devus disĵeti 3-dimensian ombron.
Estante tri-dimensiaj oni povas nur vidi la mondon per okuloj en du dimensioj; kvar-dimensia estaĵo devas vidi la mondo en tri dimensioj. Tial ĉi tia estaĵo devas povi, ekzemple, vidi ĉiujn ses flankojn de netravidebla skatolo samtempe. Ĝi devus kapabli vidi ankaŭ tion kio estis en la skatolo samtempe. Ĝenerale, kvar-dimensia vidanto devas vidi ĉiujn punktojn de iu regiono en 3-dimensia spaco samtempe, inkluzivanta la enan strukturon de solidaj objektoj.
Rezonado analoge al familiaraj subaj dimensioj povas esti bonega intuicia gvido, sed oni devas zorgi ne akcepti rezultojn kiuj ne estas pli rigore testitaj. Ekzemple, konsideru la formulojn por la cirkonferenco de cirklo kaj la surfaca areo de sfero: Malfacilas analoge al ili skribi korektan formulon por hipersurfaca volumeno de 3-sfero, kiu estas evidentas ke la radiuso r devas esti en la 3-a potenco, sed la koeficiento 2π2 estas ne tiel evidenta.
Kikujoj
La kikujoj estas orientafrika etno, kiu ampleksas proksimume ok milionojn de homoj kaj konsistigas proksimume kvaronon de la loĝantaro de Kenjo.
Tibor Hajdu
Tibor Hajdu, laŭ hungarlingve kutima nomordo Hajdu Tibor estis hungara aktoro, voĉoaktoro. Lia onklo estis Gábor Bakos-Kiss, kiu gvidis Tibor al aktora vivo.
Kikujoj
Pro tio en la multpopola ŝtato Kenjo la popolo de la kikujoj estas kaj la plej granda kaj la plej influhava popolo.
Tibor Hajdu
Tibor Hajdu naskiĝis la en Budapeŝto.
Kikujoj
La kikujoj estis la plej aktiva etna grupo dum la batalo por la kenja sendependeco. Jam dum la 1920-aj jaroj ili organizis reziston kontraŭ la kolonia potenco.
Tibor Hajdu
Biografio
Tibor Hajdu studis jaron en aktorakademio de Teatro Magyar, poste li akiris aktoran diplomon en Universitato de Dramo kaj Filmo (Budapeŝto) en 2019. Liaj plej gravaj instruistoj estis Sándor Zsótér kaj Enikő Börcsök. Ekde 2020 li estis membro de teatro de Salgótarján.
Kikujoj
Jomo Kenyatta kaj sia filo Uhuru la unua, respektive kvara presidento de Kenjo estas kikujoj.
Lingvo
La kikuja lingvo apartenas al la benue-konga subgrupo de la niĝerkonga lingvaro.
Elbach
(jen france, origine germane kaj alemane, prononco ) estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Haut-Rhin, en la historia kultura regiono Alzaco kaj la nuna administra regiono Grand Est ("Granda Oriento"), kaj administre apartenas al la arondismento Altkirch. Fine de en la komunumo vivis.
Nikolaus von Amsdorf
Vivo
Li studis en la universitatoj de Wittenberg kaj Lepsiko kie li ricevis sian diplomon pri Magistro en 1502. Baldaŭ li konkeris plurajn akademiajn honoraĵojn kaj fariĝis profesoro pri teologio en 1511. Kiel Andreas Karlstadt (1486-1541), li estis grava rolulo pri la malnova teologia skolastiko, sed dank'al la influo de Marteno Lutero li forlasis la aristotelajn vidpunktojn interŝanĝe de la teologio surbaze de la graca doktrino de Sankta Aŭgusteno.
Post la morto de Filipo de Palatinato (1480-1541) li instaliĝis kiel episkopo de Naumburg-Zeitz la 20-an de januaro 1542 apogita de princo-elektisto de Saksio (1503-1554) kaj Lutero, malgraŭ la malvolo de la ĉapitro. Lia ofico estis peniga kaj li deziregis reiri al Magdeburg, sed Lutero konvinkis lin resti. Post la morto de Lutero (1546) kaj la Batalo de Mühlberg (1547) li devis cedi al sia rivalo, Julius von Pflug, kaj retiriĝi sub la protektado de la juna duko de Weimar (1530-1573).
Tie li partoprenis en la fondado de la Universitato de Jena (1558), opoziciis al la Provizora Deklaracio de Aŭgsburgo (1548) kaj fariĝis superintendanto pri la publikaĵoj de la eldono de la verkoj de Lutero en la Universitato de Jena. Li defendis la libervolon, la koncepton pri originala peko, kaj pli rimarkenda, la kristanan valoron de la bonaj verkoj, kiujn li konsideris ne nur senutilaj sed ankaŭ pereigaj. Li predikis la tujan apartigon de la alta luteranismo de Melanktono (1557), kunvokis la dukojn de Saksio por opozicii al la Dekreto de Frankfurt (1558) kaj daŭre batalis por la pureco de la luterana doktrino. Li mortis en Eisenach kaj estis sepultita en la Preĝejo de Sankta Georgo.
Glitsono
Glitsono estas en la muziko la kontinua (glita) ŝanĝo de la tonalto.
Instrumentspecifa subdivido
Glitsonoj ene de iom granda intervalo („veraj“ glitsonoj) estas eblaj nur kun muzikinstrumentoj, kiuj ne estas fiksitaj sur konkretajn tonojn. Al tiuj apartenas
Ĉe aliaj lignaj kaj latunaj blovinstrumentoj la tonalto kutime estas antaŭdifinita per preciza plilongigo de la ventkanalo aŭ per tonprenaj truoj. Ŝanĝoj de la tonalto estas eblaj malgrandskale, ekz. ĉe klarneto per parte fermitaj tonprenaj truoj kaj per ŝanĝo de la alfiksado. Al ĉi tiuj instrumentoj apartenas
Apartan eblecon de glitsono proponas la duoblopedala harpo. Per diversaj pedalpozicioj estas ludeblaj glitsonoj en ĉiuj tonaloj ekde C♭-maĵoro ĝis C♯-maĵoro samkiel ekde A♭-minoro ĝis A♯-minoro. Krome oni povas ludi plentonajn kaj pentatonajn glitsonojn. ekzistas ankaŭ la ebleco, ludi t.n. „akordo-glitsonojn“: per tio la "ĝenaj", akordfremdaj tonoj de la gamo estas enharmonie ŝanĝitaj. Ekzemplo: A♭7 havas la pedalpozicion A♭-H♯-C-D♯-E♭-F♯-G♭. Tiel oni povas ĝustigi multajn septimajn- kaj naŭnakordojn samkiel ĉiujn diminuitajn septimakordojn. En la moderna literaturo, precipe en ĵazo, ekzistas plua ludotekniko, la t.n. "pedala glitsono". Je tio oni plukas kordon kaj tretas la al tiu apartenan pedalon. La sonanta tono preskaŭ senŝtupe plialtiĝas je duontono.
Notacio
en la notacio oni ekkonas maldekstre la ondigitan linion. Dekstraflanke oni vidas elnotitan version de ĉi tiu glitsono, kiel ĝi estus ekzemple ludebla sur klavarinstrumento. La notacio de "vera" glitsono ne eblas, ĉar glitsono mem estas traira, notoj tamen markas konkretajn tonaltojn. El matematika vidpunkto glitsono estas aro de infinite multaj tonoj de infinite mallonga daŭro.
Ce pianopecoj la skaloj ankaŭ povas esti elskribitaj kaj provizitaj per la instrukcio glissando, gliss., aŭ gl.. (it.: glissando = glitando)
Teatro Vörösmarty (Székesfehérvár)
La Teatro Vörösmarty estas grava kultura konstruaĵo en Székesfehérvár, en la urbocentro.
Historio
En Székesfehérvár en la 18-a jarcento oni prezentis germanlingvajn teatraĵojn en provizora loko. La unua hungara stabo rolis en 1813. Jam tiam en provizora domo rolis kremo de tiutempaj hungaraj aktoroj. Ili prezentis sukcese teatraĵojn de Karolo Kisfaludy kaj de Ŝekspiro. En tiu jarcento tie aktoradis Sándor Petőfi, Déryné Széppataki Róza, Laborfalvi Róza kaj aliaj. Oni nomumis la jam stabilan teatron fare de Antal Szkalnitzky pri poeto Mihály Vörösmarty en 1913.
Konstruaĵo
Ĝi konstruiĝis inter 1872-1874. En la inaŭguro aperis Mór Jókai kaj Laborfalvi Róza. En 1945 la teatro ruiniĝis pro la konstantaj bataloj. Nur en 1962 la teatro denove funkciis kaj stabila stabo rolas ekde 1955. En 1962 kaj en 2004 la teatro estis renovigita. 633 sidlokoj estas en la teatro. La trupo prezentas tragediojn, prozaĵojn, operojn, aliajn muzikajn teatraĵojn kaj infanajn teatraĵojn.
En 1958 László Hornicsek kreis la internan fasonadon.
Tournon-Saint-Pierre
Tournon-Saint-Pierre estas franca komunumo lokita en la regiono Centro-Valo de Luaro kaj en la departemento Indre-et-Loire. Ĝi estas la plej suda komunumo de la departemento Indre-et-Loire. Ekde la departementaj balotoj de 2015, Tournon-Saint-Pierre ne plu situas en la kantono Preuilly-sur-Claise (kiu malaperis), sed en la kantono Descartes.
Geografio
Tournon-Saint-Pierre nombris 468 loĝantojn en 2011. La areo de la komunumo estas granda je 14,76 km².
Ĉirkaŭaj lokoj
Tournon-Saint-Pierre havas kvar samlimaj komunumoj. Du inter ili situas en Indre-et-Loire (Yzeures-sur-Creuse kaj Bossay-sur-Claise) dum la du aliaj situas en la departemento Indre (Néons-sur-Creuse kaj Tournon-Saint-Martin).
Iseo
Iseo estas komunumo de Italio.
Ĝi situas en la provinco Breŝo de la regiono Lombardio, borde de la samnoma lago de Iseo. Fine de en la komunumo vivis. Najbaras la komunumoj Adro, Corte Franca, Monte Isola, Monticelli Brusati, Paratico, Polaveno, Predore (BG), Provaglio d'Iseo, Sarnico (BG), Sulzano kaj Tavernola Bergamasca (BG).
Kristana patrono estas la sankta Vigilio, kies memortago sekve estas la komunuma festotago.
Dick Wilson
Richard "Dick" Wilson (* 11-an de novembro 1911 en Vernon, Ilinojso; † 24-an de novembro 1941 en Novjorko) estis usona ĵaza-tenorsaksofonisto de svingo. Li konatiĝis per sia ludado en la bando Twelve Clouds of Joy de Andy Kirk.
Vivo kaj verkado
Wilson sekvis lecionojn de Joe Davensbourg kaj ludis komence en lokaj bandoj en Vernon kaj Portland, laboris poste ĉe la okcidenta marbordo de Usono kaj en Denvero, ekz. ĉe Eugene Coy kaj ĉe Zach Whyte. Ekde 1936 ĝis sia frua morto li ludis en la ensemblo Twelve Clouds of Joy de bandestro Andy Kirk kaj estis unu el la plej elstaraj soloistoj de ĉi tiu svingobando. Li brilis en sonregistraĵoj kiel Steppin' Pretty, Christopher Columbus, Froggy Bottom, Lotta Sax Appeal, Bearcat Shuffle kaj Walkin' and Swingin', In the Groove, Wednesday Night Hop (ĉiuj el la jaro 1937) samkiel The Count kaj Twelfth Street Rag (1940). Wilson kunlaboris ankaŭ en la jaro 1940 je sonregistradoj de pianistino Mary Lou Williams (Harmony Blues kaj Zonky).
La ludmaniero de Wilson orientiĝis je tiu de Herschel Evans kaj Chu Berry; li restos en la memoro precipe per la mitaj improvizad-kunsidoj en la ora epoko de kansasurba ĵazo, en kiuj li muzike konkuris kun saksofonistoj kiel Lester Young, Herschel Evans, Ben Webster, Buster Smith kaj laste Charlie Parker.
Ĝermolisto de norvegaj esperantistoj
Agnete Anjer
Agnete ANJER (1915 - mortis la 31-an de januaro 2005 en Oslo) estis dumviva membro de UEA, ŝi ne akceptis oficialajn funkciojn en la movado, sed en la aktivado de sia edzo Ludvig Anjer, estro de la Informa Fako de Norvega Esperantista Ligo, ŝi partoprenis "malantaŭ la kulisoj".
Sigmund Blikshavn
Sigmund BLIKSHAVN (1915-1994), fakdelegito pri mekaniko dum pli ol 20 jaroj, mortis la 31-an de decembro en Haugesund (Norvegio).
Regula pluredro
Regula pluredro estas pluredro kies edroj estas kongruaj (egalaj) regulaj plurlateroj kaj estas muntitaj en la sama maniero ĉirkaŭ ĉiu vertico. Regula pluredro estas alte simetria, latero-transitiva, vertico-transitiva kaj edro-transitiva - kio estas ke ĝi estas transitiva je siaj flagoj. La lasta sola propozicio estas sufiĉa difino.
Ĝermolisto de norvegaj esperantistoj
Anne Karin Bondhus
Anne Karin BONDHUS (1967/1968-2019), dum dudek jaroj funkciis kiel kasisto de Norvega Esperantista Ligo, ĝis ŝi en junio 2019 forpasis en aĝo de nur 51 jaroj. La funebra ceremonio okazis en la urbeto Bryne proksime de la lago Frøylandsvatnet en la provinco Rogaland.
Regula pluredro
Regula pluredro estas 3-dimensia regula hiperpluredro. Ĝiaj analogoj estas regula plurlatero en 2 dimensioj kaj regula plurĉelo en 4 dimensioj.
Ĝermolisto de norvegaj esperantistoj
Thor Magnus Carlsen
Thor Magnus CARLSEN (naskiĝis en 1927; mortis la 21-an de majo 1994) estis norvega esperantisto, delegito de UEA en Oslo kaj prezidanto de la loka klubo (1980-1992).
Regula pluredro
Regula pluredro estas identigita per ĝia simbolo de Schläfli de la formo {n, m}, kie n estas kvanto de lateroj de ĉiu edro kaj m kvanto de edroj kuniĝantaj je ĉiu vertico.
La 9 regulaj pluredroj
Estas 5 konveksaj regulaj pluredroj, nomataj kiel platonaj solidoj:
Ĝermolisto de norvegaj esperantistoj
Douglas Draper
Douglas DRAPER (naskiĝis la ) estas norvegiĝinta esperantisto loĝanta ekde 1962 en Oslo. Li estas redaktoro de la membrogazeto Norvega Esperantisto kaj sekretario de la loka E-klubo.
Regula pluredro
La 9 regulaj pluredroj
Estas 4 nekonveksaj regulaj pluredroj, nomataj kiel pluredroj de Keplero-Poinsot:
Ĝermolisto de norvegaj esperantistoj
Aleksander Helgaker
Aleksander HELGAKER (naskiĝis en 1988) estas norvega esperantisto. De 2005 ĝis 2007 li estis estrarano de Norvega Junularo Esperantista.
Regula pluredro
Ekvivalentaj propraĵoj
La propraĵo de havo de la sama ordigo de edroj ĉirkaŭ ĉiu vertico povas esti anstataŭigita per ĉiu el jenaj ekvivalentaj kondiĉoj en la difino:
Ĝermolisto de norvegaj esperantistoj
Torstein Kvakland
Torstein KVAKLAND (naskiĝis la ) estas norvega esperantisto, prezidinto de Norvega Esperantista Ligo.
Regula pluredro
Samcentraj sferoj
Regula pluredro havas ĉiujn de tri rilatantajn sferoj kun komuna centro:
Ĝermolisto de norvegaj esperantistoj
Vigdis Kvalvaag
Vigdis KVALVAAG (1929-1996), dumviva membro, mortis la 15-an de decembro en Stavanger (Norvegio), kie ŝi estis pli ol 40 jarojn vicdelegito, poste delegito. Ŝi kunfondis en 1948 la lokan E-klubon kaj estis ties sekretario dum ĝia 20-jara ekzisto.
Regula pluredro
Samcentraj sferoj
Je ĉiu alia pluredro mankas almenaŭ unu speco de la sfero.
Simetrio
La regulaj pluredroj estas la plej simetria el ĉiuj pluredroj. Ĉiu el ili apartenas el unu el tri geometriaj simetriaj grupoj, kiuj estas nomita pro ili:
Ĝermolisto de norvegaj esperantistoj
Odd Kolbrek
Odd KOLBREK (1916-2002) estis plurjara kasisto de la Norvega Esperantista Fervojista Asocio (NEFA), mortis la 2-an de novembro en Oslo.
Regula pluredro
Eŭlera karakterizo
Ĉiu el la 5 konveksaj havas eŭleran karakterizon egalan al 2, ĉar havas randon topologie ekvivalentan al sfero. Iuj el la 4 nekonveksaj havas malsaman valoron, ĉar havas randon topologie ne ekvivalentan al sfero.
Ĝermolisto de norvegaj esperantistoj
Per Johan Krogstie
Per Johan KROGSTIE [krOgsti] (naskiĝis la 15-an de septembro 1929, mortis la 4-an de novembro 2009) estis norvega esperantisto kaj prezidanto de la Norvega Esperantista Ligo.
Marianne Lund
Marianne LUND - aparte aktiva en la 1980-aj kaj 1990-aj jaroj en TEJO kaj Norvega Junularo Esperantista - estas norvega esperantistino kaj tradukistino. Ŝi studis slavistikon en la Universitato de Tromsø kaj nun laboras kiel publika oficisto en la administrejo de la urbo. En 1988 ŝi kun la francoj Jean-Marc Verger kaj Jorgos organizis sesmonatan biciklan rondvojaĝon ĉirkaŭ Eŭropo pro la 40-jariĝo de Hom-Rajta Deklaracio: Grupo de laŭ etapo inter 4 kaj maksimume 13 biciklantoj averaĝe biciklis 80 kilometrojn tage.
John Moe
John MOE (1918 - mortis la 20-an de oktobro 1989 en Oslo, Norvegio) estis UEA-fakdelegito pri fervojoj.
Stefan Murak
Stefan MURAK ( naskiĝis en 1914 - mortis 2001 en Nesbru, Norvegio) estis dumviva membro, kiu kelktempe deĵoris en la Centra Oficejo. En 1970 li diplomiĝis ĉe la Universitato de Oslo per disertaĵo Esperanto-lingva.
Kjell Offerdal
Kjell OFFERDAL (naskiĝis 1915 - mortis en aprilo 1978) estis fakdelegito de UEA en Bergen, Norvegio, 45 jarojn aktiva en la landa Esperanto-movado.
Kai Salve Salvesen
Kai Salve SALVESEN estas norvega esperantisto. De 2003 ĝis 2007 li estis sekretario de Norvega Junularo Esperantista.
Olav Thormodsen
Olav THORMODSEN (naskiĝis 1910 - mortis en decembro 1992 en Haugesund, Norvegio) estis UEA-fakdelegito pri ĵurnalismo. En la 50-aj jaroj li partoprenis la reorganizon de Tutmonda Esperantista Ĵurnalista Asocio kaj dum longa tempo estis ĝia prezidanto. Nekrologo aperis en Internacia Ĵurnalisto, 2/1993, p. 3.
Rolf Uhlen
Rolf UHLEN estis la fondinto de la fonduso Rolf Uhlen (Uhlens legat) de la norvega Esperanto-movado.
Kjell Walraamoen
Kjell WALRAAMOEN (naskiĝis en 1931; mortis la 20-an de majo 2005 en Alvdal, Norvegio) estis norvega esperantisto, kunverkinto kun Lina Gabrielli de la poemaro Ni devas vivi (1974).
Tazumal
Tazumal estas arĥeologia ejo konstruita de la majaa civilizacio situanta en Chalchuapa, Salvadoro. Tazumal signifas loko kie viktimoj estas bruligitaj en la kiĉea lingvo.
Topĉino
Historio
La unua mencio okazis en 1450. En 1910 vivis en Topcsinó plejparte rutenoj. Ĝis Traktato de Trianon la vilaĝo apartenis al Hungara reĝlando, al Máramaros, al distrikto de Técső, poste al Ĉeĥoslovakio. En 1939 la plej orienta regiono de disfalanta Ĉeĥoslovakio deklaris malgrandan sendependan respublikon Karpata Ukrainio. Iom poste Hungario okupis la respublikon kaj tuj aranĝis aŭtonomion, kies apartaĵo estis Topĉino. Ekde 1945 ĝi apartenis al Sovetunio, fine ekde 1991 al Ukrainio.
Regula pluredro
Regulaj pluredroj en naturo
Ĉiuj platonaj solidoj okazas en naturo kiel formo de io.
Tazumal
La ejo situas en la centro de la departemento Santa Ana 60 kilometrojn de la ĉefurbo San-Salvadoro. La areo situas ene de la arĥeologia areo de Chalchuapa, kiu etendiĝas sur proksimume 10 km² kaj kie troviĝas aliaj lokoj kiaj Pampe, Casa Blanca, Trapiche kaj Las Victorias. La areo de Chalchuapa subiris la kulturajn influojn de Copán kaj de la centroj de centra Meksiko, Teotiŭakano kaj la Toltekoj.
La ejo de Tazumal posedas kelkajn ruinojn, sidejo de majaaj loĝlokoj inter la jaroj 100 kaj 1200, kaj kompleksan serion da sistemoj de drenado por akvo, kelkajn tombojn, piramidojn, palacojn kaj entombigitajn ritajn objektojn. Ĉirkaŭ la jaro 900 strukturoj estis konstruitaj en la tolteka stilo. La urbo estis forlasita ĉirkaŭ la jaro 1200.
La ruinoj de Tazumal estas konsiderataj kiel la plej gravaj kaj plej bone konservitaj de la nacio. La trovitaj artefaktoj pruvas la ekziston de komercvojo inter la urbo kaj malproksimaj lokoj kiel la areo de Meksiko kaj Panamo.
Regula pluredro
Regulaj pluredroj en naturo
La kvaredro, kubo, kaj okedro ĉiuj okazas kiel kristaloj, kvankam estadas ankaŭ la aliaj formoj de kristaloj. La regula dudekedro kaj regula dekduedro ne estadas kiel formoj de kristaloj, kvankam unu formo de kristalo, piritopluredro, estas neregula dekduedro, ĝi havas dek du kvinlaterajn edrojn same ordigitajn kiel edroj de la regula dekduedro.
Regulaj pluredraj formoj aperas ankaŭ en biologiaj objektoj. Ekzistas specioj de radiolaria, skeletaj sistemoj de kiuj estas formitaj simile al diversaj regulaj pluredroj. Inter ili estas Circoporus octahedrus, Circogonia icosahedra, Circorrhegma dodecahedra, Lithocubus geometricus; la unuaj tri havas formojn similajn al okedro, dudekedro, dekduedro respektive. La eksteraj proteinaj ŝeloj de multaj virusoj havas formojn de regulaj pluredroj. Ekzemple, HIV estas enmetita en regulan dudekedron.
Specoj de karbonaj molekuloj, (fulerenoj) estas formitaj simile al diversaj regulaj pluredroj. C60, la plej facile produktita fulereno, aspektas pli-malpli sfera, ĝia formo estas proksimume senpintigita dudekedro (kiu estas neregula pluredro). Tamen la molekuloj kun pli multaj atomoj, ekzemple C240, C480, C960 estas hipotezite de formoj de malmulte rondigitaj dudekedroj, je kelkaj nanometroj de amplekso.
Pejzaĝprotektejo
Pejzaĝprotektejo (mallongigo: PP) estas regiono kie la naturo estas protektita laŭ la leĝo de koncerna ŝtato. Male al naturprotektejoj la pejzaĝprotektejoj pli celas protekti la ĝeneralan staton de la pejzaĝo. Tiaj protektejoj estas ofte pli grandaj kaj la limigoj kaj postuloj malpli severaj. Pejzaĝprotektejoj povas esti ankaŭ proklamitaj por konservi la pejzaĝon por turistoj kaj por ripozaj celoj. Pejzaĝprotektejoj egalas ĝenerale al protektejo de la kategorio V (protektita pejzaĝo) de Internacia Unio por la Konservo de Naturo.
Stacio Kinashi
Stacio Kinashi (japane: 鬼無駅 [Kinaŝi-eki], angle: Kinashi Station) estas fervoja stacio en Takamacu, Gubernio Kagaŭa, Japanio. La stacio servas 1 linion de JR Ŝikokua: Linio Yosan.
Logny-Bogny
- prononco laŭ sistemo IFA [] - estas komunumo de Francio, konsistanta el la historie sendependaj loĝlokoj Logny kaj Bogny. Ĝi situas en la departemento Ardennes (prononco []), en la regiono Grand Est (prononco [], (france, en Esperanto Granda Oriento) kaj en la antaŭa regiono Ĉampanjo-Ardenoj. Fine de en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². Administre la komunumo apartenas al la arondismento Charleville-Mézières, kaj al la kantono .
Kay Davis
Kay Davis (naskiĝis la 5-an de decembro 1920 je Evanston en Ilinojso kiel Kathryn Elizabeth Davis; mortis la 27-an de januaro 2012 je Apopka en Florido ) estis usona kantistino. Ŝi kantis en la Orkestro Duke Ellington.
Vivo kaj verkado
Davis studis ekde 1938 ĝis 1945 kantadon kaj pianludon kaj membriĝis en la jaro 1944 en la bando de Duke Ellington, kiu okupigis ŝin krom Joya Sherrill kaj Al Hibbler en sia orkestro. Ellington uzis ŝian koloratursoprano ofte por skatkantaj aranĝaĵoj, ekzemple kune kun la klarneto de Jimmy Hamilton. Li ankaŭ uzis ŝian voĉon je konĉertpecoj kaj preĝokantoj aŭ ĉe la senvorta improviza akompano de ĉefvoĉo, kiun Adelaide Hall kreis por la titolo Creole Love Call. Kun Ellington kaj Ray Nance ŝi vizitis en 1948 Anglujon kaj Francujon kaj partoprenis la vojaĝon de la orkestro tra Eŭropo en la sama jaro; fine de 1949 ŝi deiĝis de la Orkestro Duke Ellington kaj ekde tiam ne plu laboris muzikiste.
Davis estas aŭdebla je la titoloj I Ain't Nothing But the Blues (1944), It Don't Mean a Thing, But It Ain't that Swing kaj Solitude (1945), Transbluency kaj Minnehaha (1946), On a Turnquoise Cloud (1947) kaj Creole Love Call (1948) de Duke Elligton. Kontraste al sia kolegino Joya Sherrill, kiu samtempe (foje ankaŭ en triopo kun Marie Ellington) laboris kun ŝi en la bando, Kay Davis ne estis vera ĵazkantisto; ŝi estas pli rigardebla kiel klasikmuzika kantisto.
157473 Emuno
157473 Emuno estas asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la de la hispana amatora astronomo Juan Lacruz elde la Observatorio de La Cañada en Avilo (Hispanio).
Al Hibbler
Al HIBBLER (naskiĝis la 16-an de aŭgusto 1915 je Tyro en Misisipio kiel Albert George Hibbler; mortis la 24-an de aprilo 2001 en Ĉikago) estis usona kantisto de popularmuziko kaj ritmenbluso. Li kantis en la Orkestro Duke Ellington. Al Hibbler
157473 Emuno
Ĝi ŝuldas sian nomon al M1 (hispana pronononco : [em uno]), grupo da hispanaj amatoraj astronomoj fondita en 1990 de Diego Rodríguez, Francisco Pujol kaj José Ripero. Ilia celo estas la studo pri supernovaoj kaj kataklismaj en kunlaboro kun profesiaj observatorioj internacie. En 1993 Francisco García, ano de M1, malkovris la supernovaon SN 1993J en M81.
Al Hibbler
Vivo kaj verkado
Al Hibbler estis denaske blinda. Li vizitis la lernejon je Little Rock en Arkansaso, kie li ankaŭ kantis en la lerneja ĥoro. En Memphis (Tenesio) li venkis je amatorkonkurso kaj laboris tie kun lokaj bandoj; en 1937 li fondis je San Antonio en Teksaso propran ensemblon. Pli malfrue pridemandate pri siaj modeluloj li nomis la kantistojn Russ Colombo kaj Bing Crosby; li ankaŭ menciis la altregistrajn tenorojn Pha Terrell kaj Arthur „The Street Singer“ Tracy.
En la jaro 1942 li fariĝis membro en la bando de Jay McShann, sekvan jaron li transiris al Duke Ellington, en kies orkestro li anstataŭis kantiston Herb Jeffries. Li laboris ok jarojn kun Ellington; post tio (1951) li daŭrigis sian karieron de solisto, interalie kun sonregistraĵoj por diskeldonejo Miracle. Liaj plej diskonataj titoloj kune kun la bando de Ellington estis „I Ain’t Got Nothing But the Blues“ (1944) kaj „I Like the Sunshine“ (1947). En ĉi tiu tempo li ankaŭ kunverkis surdiskigojn ĉe Count Basie, Harry Carney kaj Johnny Hodges („Believ It, Beloved“ ĉe Clef, 1952).
Lia stilo ofte estas kategoriigata kiel ritmenbluso; Hibbler estas tamen pli tradicia popularmuzika kantisto. Laŭ Ellington-biografo J. L. Collier ĉiukaze li ne estas enordigebla kiel vera ĵazkantisto. Li citas la taksadon de Leonard Feather, multan de sia tiama populareco Hibbler atingis uzado de groteskaj distordaĵoj, kiujn Duke Ellington nomis „tona pantomimo“, kiu siaflanke tamen estis pli distromuziko ol ĵaza aŭ popularmuzika kantado. „Hibbler grumblas, knaras kaj gruntas, kvankam li ruktu, kaj lia prononco sonas same mistera kiel londona [ĵargono] koknejo (... en la Orkestro Ellington) li ŝajnis plejofte kiel senkontrola kaj freneza, kaj li trovis sian paralelon en la tereca, sentema spiregado de Tricky Sam Nanton kaj en la bluseca baladostilo de Johnny Hodges.“ La plej multan tempon, dum kiam li laboris por Ellington, li kantis proksime al la aldoregistro, kio ebligis al Ellington, kontrastigi per lia voĉo tiujn de aldosaksofonisto Johnny Hodges kaj aldkantistino Kay Davis („Ain't Got Nothin´ But the Blues“, 1945). En la 1950-aj jaroj lia voĉo enbalanciĝis en baritonan registron, kvankam li ankaŭ povis profundiĝi en gorĝan basregistron, kiel en „After the Lights“.
En 1954 Hibbler eldonis ĉe Verve albumon kun elingtonaj kantoj; sekvan jaron li transiris al Decca. Lia solistokariero sur la merkato de popularmuziko ekiĝis nur en 1955 per sia plej granda furoraĵo „Unchained Melody“. Li ankaŭ sukcesis per titoloj kiel „He“, „11th Hour Melody“ kaj „Never Turn Back“ en la jaro 1956. „After the Lights Go Low“ (1956) estis lia lasta ranglistigita furoraĵo.
En la malfruaj 1950-aj kaj en la 1960-aj jaroj Hibbler aktivis en la movado por civitanaj rajtoj de la niguloj kaj kontraŭ rasismo en Usono; en 1963 li estis arestita pro tio en Alabamo. Ĉi tiuj aktivecoj difektis lian kantistokarieron, ĉar la grandaj diskeldonejoj ne volis surdiskigi lin; finfine Frank Sinatra subtenis lin, donante al li kontrakton kun sia eldonejo Reprise. Tamen Hibbler verkis komence de la 1970-aj jaroj nur malmultajn diskoj, sed prezentis ĝis en la 1990-aj jaroj je koncertoj. En 1972 li kontribuis kvar titolojn por la albumo A Meeting of the Times de Roland Kirk ĉe Atlantic.
11100 Lai
11100 Lai estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la elde la Observatorio San Vittore en Bolonjo (Italio).
Dubnice
Dubnice (Hennersdorf) estas municipo de Ĉeĥio situanta en distrikto Česká Lípa inter urboj Stráž pod Ralskem kaj Jablonné v Podještědí. Ĝi etendiĝas ĉirkaŭ rojo Dubnický potok en longeco 4 km. Vivas ĉi tie.
Historio
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1352.
Dubnice estis en la jaroj 1938-1945 konsisto de nazia Germanio. Post la dua mondmilito la devena loĝantaro estis ellandigita.
Naturmemorindaĵoj
En distanco ĉirkaŭ 2,5 km per aerlinio direkte al oriento de la municipo troviĝas naturmemorindaĵo Stříbrník.
Hans-Joachim Näther
Hans-Joachim NÄTHER (naskiĝinta en la 9-a de decembro 1929 en Altenburg, murdita en la 12-a de decembro 1950 en Moskvo ) estis germana disidento kaj rezistanto en GDR.
Vivo
Näther frekventis la lernejon Friedrichsgymnasium (tiam: Karl-Marx-Oberschule) en Altenburg. En la 11-a klasŝtupo li fondis (printempo de 1949) kune kun tri samklasanoj - Ulf Uhlig, Gerhard Schmale kaj Jörn-Ulrich Brödel - rezistogrupon. Ili pendigis flugfoliojn, sur kiuj ili postulis liberecon kaj liberajn balotojn. Por tio ili havis kontakton kun la uestberlina aro Kampfgruppe gegen Unmenschlichkeit (KgU). Ili konstruis radian elsendilon kaj provis ĝeni paroladon radie disaŭdigitan de Wilhelm Pieck okaze de la 70-a datreveno naskiĝtaga de Stalino en la 21-a de decembro 1949.
Näther nomis lin amasmurdiston kaj diktatoron. Ĉu la elsendigo fakte aŭdeblis publike, ĝis hodiaŭ malklaras. Ekde la 21-a de marto 1950 estis arestitaj 17 personoj, malmultaj sukcesis fuĝi. En septembro 1950 milittribunalo kondamnis Näther je morto per ekzekutado pro kontraŭleĝa arigon, kontraŭsoveta propagando kaj spionado. Similon suferis la instruistoj Siegfried Flack († en la 15-a de decembro 1950) kaj Wolfgang Ostermann († en la 12-a de decembro 1950).
Post la proceso oni transportis Näther al Moskvo, kie la Supera Soveto de Sovetunio rifuzis ties petskribon pri indulgo. Li mortpafitis en la prizono Butyrka. Liaj parencoj pri tio ne informitis antaŭ la 1995-a jaro.
Romano
Pri la altenburgaj eventoj kaj la sorto de Näther baziĝas la porjunulara romano 50 Hertz gegen Stalin de Steffen Lüddemann. En la 2013-a jaro oni surscenejigis en la Landa teatro de Altenburg la pecon Die im Dunkeln sub la reĝisorado de Mona Becker.
Illmitz
Illmitz (ilmic), hungare Illmic estas komunumo en Aŭstrio. Ĝi apartenas al la federacia lando Burgenland kaj al la distrikto Neusiedl am See. Komence de la jaro en la komunumo vivis  loĝantoj.
Situo
Illmitz situas sur ebenaĵo, proksime de lago Fertő, laŭ traira flankovojo. Neusiedl am See troviĝas 25 km-ojn.
Historio
Pli frue romianoj loĝis tie. En 896 hungaraj gentoj okupis la Karpatan basenon. La unua mencio pri la setlejo devenis el 1217 en formo Igmellech. La turkoj detruis la vilaĝon en 1529 kaj en 1683. Longe estis 2 apudaj vilaĝoj "Supra" kaj "Suba" Illmic, kiuj unuiĝis en 1905. En 1910 1867 da loĝantoj loĝis, aŭstroj en majoritato, hungaroj en minoritato. Ĝis 1920 ĝi apartenis al Hungario, al Moson, al distrikto de Nezsider, poste al Aŭstrio. Fromaĝo de la komunumo havis agnoskon.
Lobio (kartvela plado)
Lobio (kartvele: ლობიო) estas kartvela fazeolmanĝaĵo. Ekzistas nombro da variaĵoj de la manĝaĵo, kaj varma kaj malvarma. La bazo konsistas el renfazeoloj kiuj, post trasorbigo en akvo, estas stufitaj aŭ kuiritaj en sala akvo, leĝere pistitaj kaj miksitaj kun cepoj, ajlo, freŝa koriandro kaj petroselo, kapsiketoj, pipro kaj salo. La manĝaĵo kutime estas surtabligata en argila vazo akompanata de pano.
Centro danziger50
Dum la inaŭgura ceremonio estis malkovrita la Esperanto-skribo sur la fasado “EN PRENZLOVA MONTO AL APOLONO KAJ AL LA MUZOJ” el la fenestroj de la dua etaĝo fare de malsupren grimpantaj “Junaj Humanistoj”. La vortoj aludas al la skribo sur la fasado de Ŝtata Operejo en strato Unter den Linden „Friedrich II. dem Apollo und den Musen“ (Frederiko la 2-a al Apolono kaj al la muzoj).