cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Hermann Menge
Hermann August MENGE (naskiĝinta la en Seesen, mortinta la  en Goslar) estis germana klasika filologo, pedagogo kaj verkinto de fama traduko de la Biblio, la t.n. Menge-Bibel.
Bromeliacoj
Infloresko kaj floroj
La floroj kaj la fruktoj staras plej ofte en diversspecaj grapoloj aŭ panikloj (infloreskoj). Kune kun la ofte dekoraj brakteoj la inflorekoj allogas la polenigantojn (krom tag- aŭ noktaktivaj insektoj ankaŭ birdoj kaj vespertoj). Ĉe kelkaj specioj nur ekzistas unu sola floro (ekzemple ĉe Tillandsia usneoides).
Natria 3-metilbenzoato
Natria 3-metilbenzoato aŭ natria 3-toluenato estas organika kombinaĵo apartenanta al la familio de la esteroj, rezultanta el interagado de la 3-Metilbenzoata acido kaj natria hidroksido. Natria 3-metilbenzoato estas blanka solidaĵo, nesolvebla en akvo sed solvebla en alkoholoj kaj aliaj nepolaraj organikaj solvantoj. Natria 3-metilbenzoato prezentas 3-Metilbenzoatan grupon ligitan al natria katjono. Ĝi konsistas je 8 karbonatomoj, 7 hidrogenatomoj, 2 oksigenatomoj kaj posedas antifungajn kaj antimikrobajn proprecojn. 08.08.2022
Hermann Menge
Vivo
Estante filo de oficisto ĉe la tribunalo de unua instanco de Seesen li studis inter 1860 kaj 1864 en Göttingen filologion klasikan kaj historion. Samloke li iĝis dum la vintra semestro 1860/61 membro de la studenta korporacio progresa Hercynia, el kiu disvolviĝis poste Schwarzburgbund-Hercynia Heidelberg. Jam en 1863 li doktoriĝis pri esploro pri la uzo de prepozicioj ĉe Esĥilo. La sekvantajn jarojn li instruis ĉe la gimnazioj de Helmstedt (Julianum) kaj Holzminden (Campe-Gymnasium). Inter 1887-1894 li estis lernejestro de la gimnazio de Sangerhausen kaj de 1894 ĝis la retiriĝo profesia lernejestro ĉe la gimnazio de Wittstock. Pluse li honoritis fare de la prusia ministerio pri edukado pro siaj sciencaj meritoj per la titolo de profesoro. Sanecaj kialoj kaj kvereloj kun la kolegoj igis Menge peti pri pensiuliĝo anticipa.
Lia traduko de la Biblio
Retiriĝinte Menge intesege okupiĝis pri bibliaj aferoj kaj la diversaj tradukitaj versioj germanlingvaj. Lia propra kaj moderna traduko de la Nova Testamento aperis en majo 1909. La sekvintajn dudek jarojn li dediĉis sin al tute privata traduko de la Malnova Testamento. Sed la eldonejo biblia Württembergische Bibelanstalt instigis lin publikigi ankaŭ tion. En 1926 aperis do la tuta biblio publike. Pri siaj meritoj biblitradukaj Menge ricevis en 1928 honoran doktortitolon de la Universitato de Münster. Ĝis mallonge antaŭmorte Menge ofte korektis siajn tekstojn.
La rezulto estis filologia senmakula, bone legebla versio. Por klarigi alternativajn tradukoversiojn Menge uzis aŭ piednotojn aŭ rimarkojn metitajn inter krampoj. Por plifaciligi la orientiĝon li uzis plurgradan sistemon titoligon de alineoj.
Péter Halász (aktoro)
Péter Halász [halAs], laŭ hungarlingve kutima nomordo Halász Péter estis hungara avangarda aktoro, reĝisoro, verkisto, teatrestro. Lia patro estis Pál Halász (juristo).
Péter Halász naskiĝis la en Budapeŝto, li mortis la  en Novjorko.
Biografio
Péter Halász apartenis al teatra trupo Universitas, poste li fondis propran trupon. En 1971 ili partoprenis en festivalo de Nancy. En la sekva jaro lia spektaklo estis malpermesita, tial ili prezentis ĝin en loĝejo de Halász. En 1973 la trupo spektaklis senpermese en festivalo de Wrocław, hejmenvenintaj la ŝtato forprenis la pasportojn. En 1975 ili prezentis teatraĵon Anton Ĉeĥov: Tri fratinoj kun viraj aktoroj. En la sekva jaro la trupo disidis kaj spektaklis komence en okcidenta Eŭropo, poste en Novjorko kun nomo Teatro Squat. La trupo atingis la unuan lokon en teatra festivalo de Beogrado en 1979, krome tiutempe ankaŭ aliajn distingojn. Depost fino de la socialismo en 1991 Halász hejmenvenis kaj li reĝisoris en Teatro Katona József, Nova Teatro (Budapeŝto), Nacia Teatro (Budapeŝto). En 1993 li gajnis hungaran filman kritikan premion kiel la plej bona aktoro. En 2006 lia malsano pri kancero kondukis al lia fina prezentado: kuŝanta en malferma ĉerko en Arthalo Budapeŝto. Li mortis monaton poste en Novjorko, kie li esperis resaniĝon. Li havis kvar geinfanojn. Li ricevis hungaran ŝtatan premion en 2006.
Hermann Menge
Lernolibroj filologiaj
Kiam Menge estis ankoraŭ gimnazia instruisto li verkis diversajn verkojn, eĉ vortarojn. Ili ĝis hodiaŭ estas de alta filologia valoro. Inter la vortaroj elstaras la de Otto Güthling prilaboritaj kaj ĉe Langenscheidt aperintaj vortaroj Große Schulwörterbücher. Bedaŭrinde ili ekde la 2000 jaroj ne plu nove eldonitis.
Bromeliacoj
Infloresko kaj floroj
Grava karakterizaĵo kiel ĉe la aliaj unukotiledonoj estas la trinombreco de la floroj. La plej ofte duseksaj kaj radisimetriaj, malofte dusimetriaj floroj havas duoblan perianton. Nur ĉe malmultaj specioj la floroj estas unuseksaj aŭ funkcias unusekse. Tiam la specioj povas esti monoikaj aŭ dioikaj; Ekzemploj: la genroj Androlepis, Hechtia kaj kelkaj specioj el Catopsis kaj Dyckia. La tri sepaloj estas liberaj aŭ kunkreskintaj. La tri petalo]j plej ofte estas libreraj. Nur la genroj [[Cryptanthus, Greigia, Guzmania, Mezobromelia, Navia, Neoregelia kaj Nidularium havas kunkreskintajn petalojn. Ĉe kelkaj genroj ekzistas ĉe la bazo de la petaloj du malgrandai skvamoj (ligulae). La ĉeesto au malĉesto estas determinsigno. Ekzistas du cirkloj de po tri stamenoj. La tri karpeloj estas kunkreskintaj al hipogina ĝis epigina ovario. La pistiloestas cilindra. La stigmo posedas tri liberaj aŭ liberaj stigmaj lobioj. La floro havas nektarujoj.
Hermann Menge
Lernolibroj filologiaj
Alia furora verko estis du repetadhelpiloj por la lingvoj latina kaj helena koncerne sintakson kaj stilon. Ili iĝis bazaj referencverkoj. La lasta de li mem reviziita eldono de la latinlingva repetadhelpilo estis de 1914 (10-a eldono). De kelkaj ĝi taksitis kiel problema miksaĵo inter lerneja libro kaj scienca prezento. Andreas Thierfelder prilaboris en 1953 (11-a eldono) la verkon kaj prenis kiel modelon la 7-an eldonon de 1900 (kiu estis pli lernejtaŭga ol la 10-a eldono). En 1999 Thorsten Burkard kaj Markus Schauer faris profundegan prilaboron. Tamen multaj preferas la eldonon de Thierfelder, kio ne nur akceptas regulojn troveblajn ĉe Cicerono kaj Cezaro. La en 1878 unue eldonita helena repetadhelpila libro neniam iĝis tiom populara kiom la latina.
Bromeliacoj
Fruktoj ka semoj
La fruktoj kaj semoj estas estas tre diversspecaj: kelkaj genroj havas kapsulfruktoj aŭ beroj kun multaj semoj. La genroj ananaso kaj Pseudananas kaj Acanthostachys e la subfamilio de la Bromelioideae formas manĝeblan fruktaron (sinkarpion) el beroj.
La disvastigado de la semoj okazas krom ĉe la Bromelioideae per vento. La beroj de la Bromelioideae estas manĝataj de bestoj, kiuj ekskrementas la semojn nedigestite. La Tillandsioideae havas flugharoj, kiuj ebligas longan peraeran transporton kaj fiksiĝo al objekto (branĉoj, kabloj k.s.), se tio estas malseka. Tio certigas, ke la ĝermado nur okazas kie sufiĉe da humideco estas.
Kromosomnombro
La kromosomnombro estas plej ofte 2n = 50, do plej ofte la baza nombro estas x = 25. Ĝi povas esti en la genro Cryptanthus nur 2n = 34, ĉe Ayensua uaipanensis 2n = 46 aŭ ĝis 2n = 150 ĉe Orthophytum-specioj. Poliploideco gravas en la plantfamilio; ekzemple ekzistas ĉe Orthophytum kaj Bromelia specioj kun 2n = 100 tetraploidaj tipoj kaj ankaŭ heksaploidaj kun 2n = 150.
Velbert
Religioj
En Velbert-Centro estas multaj luteranaj liberaj eklezioj:
Bromeliacoj
Ekologio
La plantoj el tiu familio kreskas kaj epifite (ĉ. 1700 specioj, do pli ol la duono) sur arboj (trunko aŭ branĉo) aŭ sur aliaj plantoj (ekzempke kaktoj) aŭ ĉe roko (litofito), sed ankaŭ sur la grundo. Ofte ili kreskas ĉe kreskejoj kun akvaj malfacilaĵoj, kie la subgrundo partatempe estas sekega, aŭ ĉe arbokronaj zonoj (arbokronaj zonoj en la tropikoj estas ekstremaj kreskejoj kun forta sunradiodo kaj alta vaporiĝ-transpiro). Specioj kun skvamharoj plej ofte kreskas en regionoj kun komplikaj klimatoj. Ili ofte kreskas en pli altaj etaĝoj de la tropikaj pluvarbaroj. Specioj sen skvamharoj kreskas en la nebularbara zono aŭ en la malsupraj etaĝoj de la pluvarbaro.
Magny - Blandainville (stacidomo)
Magny - Blandainville estas franca stacidomo sur linio -, situanta en  , apud Blandainville, en departemento Eure-et-Loir, regiono Centro-Valo de Luaro.
Velbert
Religioj
Adventkomunumo Velbert
Bromeliacoj
Ekologio
Entute bromeliacoj kreskas en preskaŭ ĉiu vivejo de la Nova Mondo de la neotropiso. Ili eĉ kreskas en la plej seka dezerto de la nova mondo, en la Atakama-dezerto. Ili kreskas en rokaj regionoj ĝis alteco de pli ol 4000 m super marnivelo. En Paramo sur tabulmontoj, nomataj Tepui. De la pluvarbaroj ĉe marnivelo ĝis la sekarbaroj kaj dornarbaroj troviĝas specioj de la plantfamilio en ĉiu arbartipo de la neotropiso.
Kelkaj (3 el ĉ. 2900) Aspecioj evoluiĝis al karnovoraj plantoj, vidu: Brocchinia aŭ Catopsis.
Karl Ludwig Oels
Karl Ludwig OELS (naskiĝinta la en Berlino, mortinta la  en Vajmaro) estis germana aktoro.
Bromeliacoj
Disvastigo
La bromeliacoj nature disvastiĝis nur en la neotropiso. Ili kreskas tie en la tropikaj kaj subtropikaj regionoj de la sudaj ŝtatoj de Usono suda Ĉilio (44a latitudo) kaj sur la karibaj insuloj. Pitcairnia feliciana estas la sola escepto. Ĝi kreskas sur malgranda areo en Okcidentafriko. (La grafiko troigas tion!)  Centroj de la specimultnombreco estas Atlantikaj arbaroj en Brazilo, la montdeklivoj de la Andoj en Peruo, Kolombio kaj Ekvadoro, krome Meksikio kaj la apudlimaj regionoj de Mezameriko.
La specioj de la bromeliacoj kreskas ĉie inter la marnivelo kaj paramo (ĉ. 3200 ĝis 4500 m)
Jen listo de la bromeliacaj specioj ne la jaroj 1991 kaj 1994.
La diversecocentroj estas la gujana altebenaĵo kaj la Andoj.
Sistematiko
La familio bromeliacoj havas 58 ĝis 62 genrojn kun ĉ. 2900 ĝis 3180 specioj. Ĝis nun la plej multaj aŭtoroj distingas jenajn subfamiliojn:
La novaj genroj, kiuj antaŭe apartenis al la subfamilio Pitcairnioideae estas engrupigitaj en jenaj novaj subfamilioj:
La genealogia arbo de la bromiliacoj kun siaj 8 subfamilioj:
Ene de la ordo de la Poaloj la bromeliacoj estas plej proksime parencaj al la tifeacoj Juss. (Typhaceae ) kaj rapateacoj Dum. (Rapateaceae).
Laŭ WFO kaj TPL
Laŭ World Flora Online kaj The Plant List (10 maj. 2020), , jen ĉi-sube la listo de la akceptitaj taksonoj, kaj ties Esperantaj nomoj :
Uzado kaj enhavosustancoj
Nur malmultaj specioj el la bromeliacoj estas uzataj de la homo kiel nutraĵplanto, fibroplanto aŭ por gajni kelkajn subsatancojn:: La plej konata genro estas ananaso kun ĝiaj kulturvarioj. Krom la fruktoj eblas uzi fibrojn. Kelkaj alias bromeliacaj genroj oni uzas por gajni fibrojn, ekzemple Neoglaziovia variegata (en Latinameriko nomata „caroa“). AusEl la plantpartoj de ananaso oni gajnas la enzimon bromelaino kiu disdividas proteinon. Per ĝin oni plimoligas viandon. Tillandsia usneoides („Hispana Musko“) oni uzas kiel remparaĵon. El la trunkoj de Bromelia karatas kaj Bromelia laciniosa (nomata“macambira“ en Brazilo) oni produktas nutrasĵamelon. De Greigia sphacelata la fruktoj estas manĝataj. De Puya chilensis oni manĝas la burĝonoj kiel salato..
Kelkaj specoj kaj iliaj kulturvarioj estas ŝatataj ĉambroplantoj, ĉar ili tre longe floras.Jen la plej oftaj: Aechmea fasciata, kelkaj Guzmania-hibridoj, kelkaj Vriesea-hibridoj kaj kultivaroj de Vriesea splendens, kultivaroj de Ananas comosus kaj kelkaj Tillandsia-specioj. Malpli ofte estas kelkaj Neoregelia-kultivaroj, Billbergia-kultivaroj, Aechmea-kultivaroj.,
Karl Ludwig Oels
Vivo
Komence destinita por metio, Oels ne ripozis ĝis li sukcesis transiri al la scenejofako. Li unue montris sian talenton kiel aktoro ĉe Urania-teatro en Berlino. August Wilhelm Iffland donis al li liberan akcepton al la Reĝa dramteatrejo. En 1801 li estis engaĝita ĉe la Bamberg-teatro, kie li laste laboris sub grafo Julius von Soden. Li venis al Vajmaro en 1803, kie li debutis la 14-an de februaro kiel van der Husen en la teatraĵo Armut und Edelsinn. Komence li devis kontentigi sin per la rolo de la dua amanto, sed baldaŭ leviĝis al pli altaj rangoj (ekz. junula heroo, amanto dramoj kaj komedioj_ tiel ke li povis plenumi la rolon de la fama Voß. Goethe, kies speciala studento estis Oels, tre zorgis pri lia antaŭenveno. Oels sciis amplekse kompensi la mankon de scienca edukado per senlaca diligenteco kaj studo kio daŭris ĝis la fino de lia vivo. Goethe do fanfaronis antaŭ Johann Peter Eckermann ke Oels jam havis sufiĉe progresintan edukadon por taŭgi iĝi ano de la plej altaj rondoj. Friedrich Schiller foje emfazis sian bonan memoron kaj senlacecon. Ekstera aspekto ankaŭ tre favoris. Lia impone vira korpo, lia grandioza bukla hararo kaj liaj viglaj okuloj imponis la spektantaron ekde la komenco. Ĉefe tamen efikis lia mirinda voĉo, kvazaŭ ĝi estus farita por la arto de deklamado. Tio tre senteblis en Vajmaro. Malavantaĝo de ĉi tiu maniero estis evidenta nur kiam li prezentiĝis kiel gasto ekster Vajmaro sur scenejo kiu preferis realismajn principojn. Kiam Eduard Genast retiriĝis kiel ĉefreĝisoro en 1817, Oels prenis lian postenon provizore.
Lia vico da roloj estis nekutime larĝa: kiel Mortimer, Arnold von Melchthal, Orestes, Sigismondo (ĉe Vivo estas sonĝo) de Pedro Calderón de la Barca, Max (Wallenstein), Karl Moor, Egmont, Clavigo, Karlo la 7-a (La Pucelo de Orleano) li faris bonegan laboron laŭ la opinio de siaj samtempuloj. Sed ili ankaŭ altestimegis liajn komediofigurojn.
Kiam Pius Alexander Wolff estis entombigita la 31-an de aŭgusto 1828, Oels dediĉis honoran nekrologon al sia iama kolego ĉe la tombo, kun kiu li ne nur estis ligita per la sama ideala strebado, sed ankaŭ per sia membreco ĉe la framasonoj. Kvin jarojn poste, la 7-an de decembro 1833, Oels mem mortis kiel unu el la lastaj kamaradoj de la Vajmara aktorlernejo de Goethe. Lia kolego Lortzing desegnis sian portreton sur ŝtono, kaj Schwerdgeburth gravuris lin en kupro plenlonge aktoranta kiel Muley (ĉe "Standhafter Prinz").
Fonto
Artikolo "Oels, Karl B. Ludwig" fare de Hermann Arthur Lier, ĉe: Allgemeine Deutsche Biographie, volumo 24 (1887), p. 319–320 (tie ĉi interrete)
Velbert
Religioj
Kristana Komunumo r.a.
Magny - Blandainville (stacidomo)
Temas pri stacidomo de Société nationale des chemins de fer français (SNCF), priservata de trajnoj Centro-Valo de Luaro.
Ĝi situas ĉe kilometra punkto (PK) de linio Chartres - Bordeaux-St-Jean (500000).
Velbert
Religioj
Evangela-Libereklezia Komunumo
Evangela -Metodisma Eklezio
Libera Luterana Komunumo
Kune kun la luterana eklezia komunumo Velbert tiuj komunumoj estas kunligitaj en la "luterana alianco Velbert-Centro".
Evoluo de loĝantoj
Ĝis la 19-a jarcento la loĝantonombro kreskis nur malrapide pro ka multnombraj militoj, epidemioj kaj malsatmizeroj. Pro la nun komenca industriigo la loĝantaro de la urbo kreskis rapidege. Kiam en 1840 nur 758 homoj vivis en Velbert, tiam en 1900 jam estis 17.000. Ĝis 1961 la loĝantonobro kreskis ĝis pli ol 50.000.
La 1-an de januaro 1975 la loĝantonombro de Velbert atingis kun 97.021 sian historian supron pro la enkomunumigo de Neviges (24.932 loĝantoj 1974) kaj Langenberg (15.367 loĝantoj 1974). La 30-an de junio 2005 la ofica loĝantonombro por Verbert post kompletigo de la landa oficejo por informadiko kaj statistiko en Nordrejn-Vestfalio sumiĝis je 87.792.
Jena sinoptika tabelo montras la loĝantonombrojn laŭ la respektiva teritoria stato. Ĉe tio temas pri censorezultoj aŭ oficaj kompletigoj de la statistika landoficejo. La indikoj rilatas ekde 1871 al la „surloka loĝantaro“, ekde 1925 je la rezida loĝantaro kaj ekde 1987 je la „loĝantaro ĉeloke de la ĉefloĝefo“. Antaŭ 1871 la nombro de loĝantoj estis esplorata laŭ malunuecaj metodoj. ¹ censorezulto
blazono
La malnova blazono originas el la jaro 1882 kaj validis ĝis la Nordrejn-Vestfalia komunumreformo la 1-an de januaro 1975. Ĝi montras la (limburgan) leonon de la grafoj kaj postaj dukoj de Berg. La ŝlosiloj simbolas la tradician seruristan metion.
Al tio atentigas ankaŭ la nova blazono, kiu validas ekde la 1-a de januaro 1975 por la el la malnova Velbert kaj la iame memstaraj urboj Neviges kaj Langenberg kunigita nova urbo Velbert. La kverkofoliaro rilatas heraldike al la kverko de Langenberg, la ŝlosillango al la blazono de la regantoj de Hardenberg en Neviges.
Bibliotekoj kaj arkivoj
La urbobiblioteko Velbert, fondita en1905, prizorgas ĉiujare pli ol 190.000 vizitantojn per informoj. La centra biblioteko Velbert-centro troviĝas en la forumo Niederberg. Neviges kaj Langenberg havas proprajn urbopartajn bibliotekojn. Pli ol 111.000 medioj al faktemoj (fakliteraturo), infanliteraturo kaj romanoj en libroformo, KD-ROMj/DVDj, aŭdlibroj, revuoj samkiel muzik-KDj kaj ludoj disponeblas al ĉiuj interesataj. La urbobiblioteko certigas la prizorgo de la civitanoj de Velbert per medioj por klerigo kaj amuzo. Lernejaj bibliotekoj ekzistas ĉe la Gesamtschule Velbert, la Nikolaus-Ehlen-Gymnasium kaj la Realschule Kastanienallee.
Velbert havas ankaŭ du katolikajn publikajn bibliotekojn.
La urbarkivo Velbert estas en la urbodomo. Ĉi tie oni povas esplori la historion de Velbert ekz. en regionaj ĵurnaloj, dokumentoj, mapoj kaj planoj ktp.
Lernejoj
Velbert havas 17 bazajn lernejojn, subtenlernejojn, tri ĉheflernejojn, du reallernejojn, tri gimnaziojn, unu kompletlernejo, du metilernejojn kaj unu Valdorfan lernejon. La popola altlernejo Velbert/Heiligenhaus estas la plej granda en la distrikto Mettmann.
Esperanto en la regiono
En la urbo Velbert mem (ankoraŭ) ne ekzistas Esperanto-grupo, sed en la najbareco aktivas kelkaj grupoj: Kontakto: paĝo en la retpaĝaro de EsperantoLand Düsseldorf, vd. hejmpaĝo
Teatro
la centra teatro de la urbo troviĝas en la forumo Niederberg, la kultura centro de Velbert. Krom tio troviĝas urba scenejo den la teatro en la antaŭkastelo de kastelo Hardenberg en Neviges.
Ekonomio
Velbert estas centro de la produktado de seruro kaj garnaĵoj. La produktejoj apartenas al mezklasaj entreprenoj.
Pro la krizo en la metalindustrio ankaŭ Velbert havas senlaborecon. La kvoto de 10,9 Prozent (julio 2005) tamen estas relative malalta kompare kun la de la ĉirkaŭaj urboj. Stand dar. Precipe la fermo de grandaj gisejoj kaŭzis la kreskon de la senlaboreco en la 1990aj jaroj.
Stratoj
En la 1980aj jaroj oni konstruis 7 kilometran etapon de la aŭtoŝoseo A 44 kun tunelo kaj valponto, kiu ĝis hodiaŭ ne estas alligita al la a 43 kaj A 3 kiel platite. Ekde decembro 2005 la orienta finaĵo de la A 44 transiras neembarase kaj ŝoseeske ekde Langenberg en la B 227 al Asindo-Kupferdreh ĝis la Ruhrallee. Jam ekde 1991 la aŭtostrato B 224 konektas Velbert kun Wupertal
En Velbert kruciĝas la aŭtostratoj B 224 (Solingen - Wuppertal-Vohwinkel - Velbert - Asindo - Dorsten - Raesfeld) kaj B 227 (Ratingen-Breitscheid - Ratingen-Hösel - Heiligenhaus - Velbert - Asindo - Gelsenkirchen). Ekde Asindo venante la B 224 kondukiĝas simile al aŭtoŝoseo preter la urbokerno orienten al Wuppertal.
Plej grava trafika kruciĝejo en Velbert estas la Willy-Brandt-Platz, kie kruciĝas kelkaj plurspuraj stratoj. Krome la aŭtobushaltejo "Velbert, Willy-Brandt-Platz" estas unu el la plej gravaj de la urbo.
Solema kaciko
La Solema kaciko (Cacicus solitarius) estas specio de birdo de la familio de Ikteredoj kaj genro de kacikoj, kiuj estas nigraj birdoj kun flavaj aŭ ruĝaj markoj kaj bluaj okuloj.
Ĝi troviĝas en Argentino, Bolivio, Brazilo, Kolombio, Ekvadoro, Paragvajo, Peruo, Urugvajo kaj Venezuelo. Ties natura habitato estas subtropikaj aŭ tropikaj humidaj arbaroj de malaltaj teroj, marĉoj kaj tre degraditaj iamaj arbaroj.
Ĝi estas tutnigra kaciko kun ankaŭ malhelaj irisoj, diference de plej parto de la genro de kacikoj. La beko estas helflaveca kun helblua bazo ĉefe en suba makzelo. Ankaŭ la kruroj estas nigrecaj.
Pelplin
Situo
La urbo situas en la suda parto de la Pomeria Vojevodio, en la Distrikto Tczewski, ĉe la rivero Wierzyca (legu: Vjeĵica). Geografie la komunumo kaj urbo Pelplino situas krampe de la mez-regionoj de la Starogard-Lagoregiono kaj de la Valo de Kwidzyn / Kvidzino, la lasta estas la parto de Makroregiono de la Malsupra Vistulo. Laŭ etno la regiono estas nomata Koĉevio. La geografia situo kaj la natura medio estas la rezulto de la balta glacia epoko, kaj la malapero de la glaĉero determinis la plimulton de la natur-kondiĉoj kaj nun pro tio la regiono ĉefe estas agrikultura.
Prahistorio
Arkeologiaj elfosaĵoj pruvis, ke ekzistis tie setlejoj en la ŝtonepoko kaj bronzepoko. Tie iris la komerca vojo kaj la Sukcena Vojo de Mediteraneo, indikas tion la trovitaj ĉi tie moneroj el la romiaj tempoj de Vespasiano / Vespaziano, Trajano, Aleksandro Severo kaj Valentiniano la 3-a.
Historio
La historio de Pelplino estas ĉiam ligita kun la cistercianoj, kiuj venis tien al Bad Doberan en Meklenburgio. En la jaro 1274 tiam vilaĝo nomata Poplin kun la ĉirkaŭaĵo estis kiel donacio transdonita al la Ordeno de Cistercianoj fare de la Pomeria Princo Mściwój la Dua / ankaŭ nomata Mszczuj la Dua kaj Mestwin la Dua (legu: Mŝĉivuj, Mŝĉuj aŭ Mestvin). De la jaro 1821 ĝi fariĝis la ĉefurbo de Diocezo de Chełmża (legu: Ĥeŭmĵa), kaj de la jaro 1992 nomita la Pelplina Diocezo laŭ decido de la papo Johano Paŭlo la 2-a. En la jaro 1931 Pelplino ricevis la urborajtojn. De la jaro 1994 el Pelplino disaŭdigas la katolika dioceza radiostacio – Radio Głos / Radio Voĉo kaj tute laste de la jaro 2012 eĉ la TV-PELPLIN Interreta televido de Urbo kaj Komunumo Pelplino.
Kroniko
«Kiel ĉef’ Czarniecki granda Kontraŭ la svedaro, Tiel ni por savo landa Ĵetos nin trans maro.» La milito finiĝis per la traktato de Oliva en la jaro 1660.
Antaŭaj nomoj
En la Mezepokaj tekstoj ni trovas la nomon Poplin (1274), Polplyn (1298), Poplin (1301), Polpelin (1306), kaj poste Paplin aŭ Peplin (1583). La nomon oni devenis de la malnova pola nomo "pło" t.e. lago. Hodiaŭ pli oftas opinio, ke ĝi devenas de patronomo, t.e. de la nomo de patro kies nomo fakte estis "Pepła" (legu: Pepŭa).
La Dua Mondmilito
Eksplodo de la Dua Mondmilito malfermis la plej tragikan periodon en la historio de Pelplino. La Superan Porpastran Seminarion la germanoj transformis al la malliberejo, kie ili enketis la kaptitojn, ofte tio estis ligita kun la torturoj de la malliberigitoj. La 20-an de oktobro 1939 jaro post la procesio kiu trairis la urbon, la germanoj mortigis la pelplinajn profesorojn de la Seminario, kanonikojn kaj la administrantojn de la loka kurio. Mortigitaj estis ankaŭ la laikaj loĝantoj de Pelplino. Inter la oktobro 1939 kaj aprilo 1940 kadre de tn. "Intelligenzaktion" / "Agado kontraŭ Inteligencio" germanoj mortigis en Pomerio ĉirkaŭ 30.000 – 40.000 poloj (vidu la apudan mapon).
Antikvaĵoj
Sur la apuda foto ni vidas la bildon de Hermano Han la Kronado de S-ta Madono pentrita en la jaro (1623), do post la Koncilio de Trento (1545 - 1563), de kiu la arto de didaktiko estis ligita kun la politika aktualeco: la bildo atestas la aspiron de pola reĝo Sigismundo la 3-a Vasa kaj de la Habsburga Ligo por la reintegriĝo de Eŭropo, ne nur la religia reintegriĝo - apogita de la "altaro", sed ankaŭ politika - apogita ĉe trono de la imperiestro. La fundamentoj ja, sur kiuj apogas sin sur tiu ĉi bildo ne nur la vizio ĉiela, sed ankaŭ la tera ordo - estas la du personoj: la la papo Gregorio la 15-a kaj romi-germania imperiestro Ferdinando la 2-a. Danke al tio, ke sur la bildo estas ano el sveda dinastio Vasa en la jaro 1626 - la sveda reĝo Gustavo la 2-a Adolfo admiris la pentraĵon de Herman Han en la abata preĝejo kaj ne permesis prirabi kaj bruligi la cistercianan abatejon en Pelplino dum la milito inter Pollando kaj Svedio (do multaj jaroj antaŭ la Sveda diluvo). Ni aldonu ke la papo Gregorio la 15-a havis rektajn amikajn kontaktojn kun la pola reĝo Sigismundo la 3-a Vasa kiun li finance helpis en la milito kun turkoj, i.a. tiam pola marŝalo Jan Karol Chodkiewicz venkis en la batalo ĉe Ĥotin en la jaro 1621. La Biblio de Gutenberg estas kopio de la latina vulgata traduko de la Biblio, presita de Johannes Gutenberg en Majenco, Germanio. La presado komenciĝis la 23-an de februaro 1455 per presarto. La kompleta kopio enhavas 1282 paĝojn. Multaj ekzempleroj ampleksis du volumojn, la biblio ununura en Pollando kiu troviĝas en Pelplino estas ĝuste du-voluma (vidu la supran foton). La pelplina ekzemplero estas escepta, ĉar sur la suba marĝeno de la 46-a paĝo de la unua volumo restis postsigno de la falinta tipo (prestipo - la inversa flanko de ĝi). Danke al tio hodiaŭ ni scias ĝiajn dimensiojn. La Biblio tuj antaŭ la Dua Mondmilito estis fortransportita tra Varsovio, Parizo, Londono kaj finfine al Kanado kaj tie sekurigita kun aliaj pelplinaj valoraĵoj kaj kun la reĝaj trezoroj de Wawel / Vavelo, t.e. el la Vavela Kastelo en Krakovo, ĉio revenis de Kanado al Pollando en la jaro 1959. Oni kredas, ke 180 kopioj de la libro estis produktitaj: 45 el veleno kaj 135 el papero. Nune, nur 11 konataj velenaj kopioj kaj proksimume 48 paperaj kopiaj ekzistas i.a. unu duvoluma estas en la Dioceza Muzeo en Pelplino (vidu sur la supra foto).
Esperanto
La unua esperantisto en Pelplino Konstantyn Dominik (naskiĝis la 7-an de novembro 1870 en Gnieździewo (legu: Gnjezdzjevo) apud Puck (Kaŝubio), mortis la 7-an de marto 1942 en klostro en Gdansko, malliberigita tie de la germanaj soldatoj / hitleranoj en la jaro 1939 tuj post la konkero de Pelplino dum la Dua Mondmilito), katolika pastro, profesoro kaj la unua rektoro en la Supera Porpastra Seminario en Pelplin, sufragano (help-episkopo) en la Pelplina Diocezo. Esperantisto de la 1909, fondis E-rondon ĉe la Supera Porpastra Seminario en Pelplin, partoprenis la UK en Krakovo en la jaro 1912.
En la jaro 1995 la loka esperantistino Jadwiga Wasiuk ricevis medalon "Merita por la Urbo kaj Komunumo Pelplino" i.a. pro la popularigo de la urbo eksterlande pere de Esperanto. En la urbo gastis multaj konataj esperantistoj i.a. Mecenato de Esperanto Etsuo Miyoshi el Japanio, astrofizikisto Amri Wandel el Israelo/Usono, Michael Cwik el Belgio/Germanio... por ili ĉiuj ĉiam dancis kaj kantis en Esperanto la koĉevia junulara folklor-ensemblo "Modraki" / "Cejanoj" de Pelplino. La "Cejanoj" koncertis ne nur en Pollando, sed pere de Esperanto faris la turneon al Germanio, Belgio, Francio, Litovio, i.a. dum la UK en Vilno en la 2005 kaj dum multaj E-aranĝoj, kelkfoje ĝi koncertis en la esperantista "Parko de la Mondo" en Malbork / Malborko kaj dum la pola E-kongreso en Sopot. Krom la "Cejanoj" oni devas mencii alian E-ensemblon "Kvarope" (kvar junulinoj).
En la jaro 2002 la eldonejo de la Pelplina Diocezo "Bernardinum" eldonis koloran 32 paĝan gvidlibron "La Katedralo en Pelplino" (E-traduko de Eduardo Kozyra) kaj kun la lokaj esperantistoj organizis seminarion pri episkopo-esperantisto Konstantyn Dominik "La baldaŭa beatulo Konstanteno Dominik" - ĉeestis en ĝi la lasta vivanta atestanto de lia sankteco, la esperantisto el Malborko Arkadiusz Binnebesel kies patro Bernardo estis ankaŭ esperantisto kaj tre proksima E-amiko de Konstanteno.
La 30-an de decembro 2007 unu tagan viziton al Pelplino faris la ĉeestantoj de Ago-Semajno - la internacia renkontiĝo de E-junularo el 28 landoj kiu okazis en Malborko dum la 27-a de decembro 2007 ĝis 2-a de januaro 2008.
Poddębice
Poddębice estas urbo en Lodzio en Pollando. Ĝi apartenas al komunumo Poddębice en distrikto Poddębicki.
Pelplin
Esperanto
En la jaro 2008 la prezidantino de la Koĉevia Filio de Pola Esperanto-Asocio (PEA) Jadwiga Wasiuk estis la Laŭreato de la MESTWIN PREMIO pro la popularigo de Pelplino kaj Koĉevio eksterlande pere de Esperanto.
De la 6-a de aprilo ĝis 17-a de aprilo 2013 gastis en Pelplino dum sia turneo tra Pollando la Senata Esperanto-ekspozicio, kiu unue estis oktobre 2012 en Pola Senato kaj poste en: Malborko, Nowy Staw, Tczew kaj Gdynia kaj organizita estis okaze de la 125-jara Jubileo de Esperanto fare de Pola Asocio Eŭropo - Demokratio - Esperanto (EDE-Pollando) kun financa helpo de Mecenato de Esperanto Etsuo Miyoshi. La ekspozicion al Pelplino invitis la loka E-grupo gvidata de Jadwiga Wasiuk kaj organizis ĝin la Direktorino de la Urba Publika Biblioteko de Pelplino s-ino Dorota Sakowska kun la granda helpo de la lokaj esperantistoj. La vernisaĝo okazis la 8-an de aprilo 2013 - la ekspozicion inaŭguris la granda Amiko de Esperanto, la Urbestro de Pelplino Andrzej Stanuch, Direktorino Dorota Sakowska kaj Jadwiga Wasiuk kaj ĉeestis la lokaj amaskomunikiloj i.a. la interreta TV-Pelplin, krome okazos la arta programo kaj poste la regalo kun la famaj regionaj kukoj la koĉeviaj pipronuksoj ("fefernuski kociewskie") kaj koĉeviaj brioĉoj ("kuch z krostami"). Kadre de la ekspozicio estis aparta vitrino kaj informoj pri la plej fama esperantisto de la tuta Koĉevio kaj Kaŝubio episkopo Konstantyn Dominik. La 18-an de aprilo la Senata Ekspozicio veturis al Malsupra Silezio al urbo Wołów kie la inaŭguro okazis la 24-an de aprilo 2013.
Supino
Vidu ankaŭ artikolon Supino (Italio) pri komunumo en Italio.
Supino estas speciala formo de verbo de kelkaj lingvoj por indiki celecon. En la latina lingvo, ĝi ĝenerale finiĝas per -tum: amatum (amenda), deletum (viŝenda), auditum (aŭdenda). Oni povas rigardi la formojn en -end de Esperanto kiel formo de supino.
NGC 68
NGC 68 (aliaj indikoj — PGC 1187, UGC 170, MCG 5-1-65, ZWG 499.106, ARP 113, VV 166, IRAS00157+2947) estas galaksio en konstelacio Andromedo.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Valento
La vorto valento havas plurajn signifojn:
Édouard Branly
Édouard Eugène Désiré BRANLY (23a de oktobro 1844 – 24a de marto 1940) estis franca inventisto, fizikisto kaj profesoro en la Institut Catholique de Paris. Li estis konata ĉefe pro sia frua engaĝiĝo en sendrata telegrafio kaj sia invento de la Koherilo Branly ĉirkaŭ 1890. Ĝi povis indiki efike la ĉeeston de radioondoj. La koherilo konsistas el izolanta tubo, parte plenigita de metalsplitaĵoj. Je ambaŭ finoj estas dratoj (elektrodoj), per kiuj estas almetita la elektra energio. Oni ekzemple konektas al ili dupolusan antenon, aŭ oni konektas unupolusan antenon al unu elektrodo kaj konekton al la grundo al la alia.
Schlosswil
Geografio
La vilaĝo Schlosswil situas sur la dorso de flanka moreno de la iama glaciepoka Aroglaĉero 13 kilometrojn sudoriente de la federacia urbo Berno kaj 3,5 kilometrojn norde de Konolfingen. De la komunumo oni havas belan vidon al la valo de rivero Aro.
Najbaraj komunumoj
La komunumo limas en nordo al Worb kaj Biglen, en oriento al Grosshöchstetten, en sudo kaj sudokcidento al Konolfingen, kaj en okcidento al Trimstein.
Trafiko
Schlosswil situas flanke de la ĉefaj trafikvojoj. La komunumo atingeblas per poŝtaŭto ek de Worb kaj Grosshöchstetten. La stacidomo de Grosshöchstetten atingeblas cetere en proksimume 10 ĝis 15 minutoj piede.
Historio
La unua dokumenta mencio de Schlosswil datiĝas el la jaro 1146 kiel Wilare. Ĝis 1902 la komunumo nomiĝis Wil respektive Wyl.
En mezepoko Wil estis regata de la Baronoj de Wil, kies sidejo estis la Kastelo Wil. La supera regado apartenis unue al la Grafoj de Kiburgo kaj ek de 1406 al la urbo Berno. La baronejo Wil troviĝis sub la supera kaj sanga jurisdikcio de la Tribunalo Konolfingen.
La Kastelo Wil estis aĉetita en la jaro 1812 de la Kantono Berno kaj fariĝis la sidejo de la administracio de la distrikto Konolfingen, ĉar en Konolfingen mem mankis ejo por la distriktaŭtoritatoj kaj la tribunalo. Wil tiel fariĝis la distriktĉefloko. En 1902 la nomo de la komunumo estis ŝanĝita al Schlosswil por eviti mikson kun aliaj lokoj kun la nomo Wil.
Haale
Haale estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Rendsburg-Eckernförde de la federacia lando Ŝlesvigo-Holstinio. Fine de la komunumo havis  loĝantojn. La teritorio estas parto de la komunumaro Jevenstedt, administra ligo de pluraj formale sendependaj politikaj komunumoj.
Pentagramo
La neologisma vorto pentagramo, nomita per grekaj vorteroj πέντε pénte „kvin“ kaj γραμμή grammē „linio, streko“, do kune πεντάγραμμος pentágrammos „per kvin linioj",
Tiu bildo aperas ekzemple en la Flago de Maroko.
Teŝino
Teŝino estas urbo ambaŭflanke de rivero Olza/Olše en la historia regiono Silezio.
Je la 13-a de majo 1779 Maria Tereza kaj Frederiko la 2-a de Prusio tie subskribis la packontrakton de Teŝino, kiu finis la bavaran hered-vican militon.
Pri Teŝino temas la kanto "70.000" de Petr Bezruč, kiu en traduko de Tomáš Pumpr aperis sur la sonkasedo la vojo de Gianfranco Molle.
Dua mondmilito
Septembre 1939 Teŝinio estis enkorpigita al Tria Regno.
27.10.1940: en Koncentrejo Mauthausen-Gusen pereis instuisto Franciszek Czapla el Cieszyn.
Esperanto
La unua Esperanto-societo kreiĝis en Teŝino la 17-an de decembro 1912 la naskiĝdaton de d-ro Zamenhof, apenaŭ antaŭ la Unua Mondmilito, tiam la urbo estis parto de la Aŭstra imperio. La unua kurso okazis ĉiuvendrede kun 50 partoprenentoj sub gvidado de s-ro C. Raszka.
Fakto pri la populareco kiun ĝuis Esperanto en tiu epoko estas, ke en 1927 en Ostrava-Teŝina regiono oni aranĝis plurajn kursojn, nome: 1 ĉeĥan 25 anoj, 2 polajn, 70 anoj, kaj 1 germanan, 25 anoj. La ĉeĥan kurson gvidas vicdelegito Jan Liberda, instruisto, polan kaj germanan delegito Ludwik Krysta el Česky Těšín.
La estraro de „Uniwersytet Powszechny” en Cieszyn aranĝis 1937 krom la kutimaj ankaŭ esperantokurson. S-ro Ludwik Krysta gvidis la kurson (Ĉe-metode) en du grupoj.
En 1938 Ludwik Krysta gvidis kurson.
Transporto
Teŝino havas trajnan konekton kun Zebrzydowice kaj Czechowice-Dziedzice (kaj unu konekto ankaŭ al Oświęcim, Katowice). Estis ankaŭ konekto al Český Těšín, sed tiu jam de la 12-a de decembro 2009 ne plu funkcias.
Rang-du-Fliers - Verton - Berck (stacidomo)
Rang-du-Fliers - Verton, plennome Rang-du-Fliers - Verton - Berck estas franca stacidomo sur linio -, situanta en  Rang-du-Fliers, apud Verton kaj Berck, en departemento Pas-de-Calais, regiono Hauts-de-France.
Temas pri stacidomo de Société nationale des chemins de fer français (SNCF), priservata de trajnoj TGV inOui, TERGV kaj.
Ĝi situas ĉe kilometra punkto (PK) de la linio Longueau - Boulogne-Ville (311000).
Grizkapa milvo
Aspekto
La Grizkapa milvo estas 46–53 cm longa kaj pezas 410-605 g. Plenkreskulo havas grizan kapon (kio nomigas la specion), nigrajn suprajn partojn, blankajn subajn partojn, kaj nigran voston kun du aŭ tri blankaj bendoj. La beko estas blueca kaj la kruroj grizaj. La flugmaniero estas intenca glitado flap-flap.
Nematuruloj havas du kolormorfojn; la hela fazo estas simila al plenkreskulo, sed havas blankajn kapon kaj kolon, kun nigraj krono kaj okulstrio, nigra beko kaj flavaj kruroj. La malhela fazo havas nigrecajn kapon, kolon kaj suprajn partojn, kaj malhelstriecajn sablokolorajn subajn partojn.
Kutimoj
La nesto estas farata el bastoneteroj kovrataj el herberoj kaj estas konstruata alte en arbo. La ino demetas 1 aŭ 2 blankajn ovojn, kiuj estas purpurecaj je unu pinto kaj makulecbrunaj.
La Grizkapa milvo manĝas ĉefe reptiliojn, sed ankaŭ ranojn kaj grandajn insektojn. Ĝi kutime sidas sur malferma alta ripozejo el kiu ĝi gvatas predon. La alvoko estas miaŭa kiŭ.
Subspecioj
Oni konas du subspeciojn de Leptodon cayanensis:
San Antonio
San Antonio estas la hispana nomo de Sankta Antonio, kaj ĝi estas komuna nomo de toponimoj en lokoj kie la hispana lingvo estas aŭ iam estis parolita:
Norda Teritorio
La Norda Teritorio - angle Northern Territory - estas federa teritorio de Aŭstralio. La ĉefurbo estas Darvino. La alia du konsiderindaj urboj estas Alic-Fonto (en la dezerta interno, 1.500 kilometrojn sude) kaj Katerino (318 km sudoriente de Darvino). Loĝantoj de la Norda Teritorio ofte simple nomatas "Teritorianoj" (angle 'Territorians'').
Geografio
La Ordviktoria Ebenaĵo aŭ en angla Ord Victoria Plain, estas bioregiono laŭ la Provizora Biogeografia Regiono-klasifiko por Aŭstralio, situa en la Norda Teritorio kaj Okcidenta Aŭstralio, kiu enhavas 12,540,703 hektarojn.
Eksteraj ligiloj
ĉiuj en la angla
(14916) 1993 VV7
(14916) 1993 VV7 estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la de la aŭstralia astronomo Gordon J. Garradd elde la Observatorio de Siding Spring, apud Coonabarabran en Novsudkimrio (Aŭstralio).
Valentiniano
Valentiniano estas vira persona nomo, kaj la nomo de pluraj romiaj imperiestroj:
Ivan Merz
Ivan MERZ (naskiĝis la en Banja Luka; mortis la  en Zagrebo) estas “Elstara laiko en la atesto de Evangelio” (papo Johano Paŭlo la 2-a).
Ivan Merz edukiĝis en libera ĉirkaŭaĵo. Gimnazion li finis en sia naskiĝurbo. Post la abiturientiĝo en la jaro 1914, dum tri monatoj li sekvis la armean akademion, post kio en la jaro 1915 li ekstudis juron ĉe la Viena universitato.
La unua mondmilito rompis lian studadon. Li estis mobilizita. La militteruraĵojn li travivis sur la batallinio en Italio inter la jaro 1916 kaj 1918. Post la milito li daŭrigis la studadon de la literaturo en Vieno en la jaro 1919 kaj poste en Parizo inter la jaroj 1920 kaj 1922
Du jarojn, inter la jaroj 1923 kaj 1925 kiel la unua laiko en Kroatio li studis filozofion kaj teologion gvidata de la jezuitoj, tiel dezirante pli bone sin pretigi por la apostola agado.
Per la meditado, studado, kaj aparte per la sangado kaj flamo de la milito li komprenis la veran kristanan kredon. Li tute transdonas sin al Kristo doninte kiel laiko voton por la ĉiama virgeco.
Sian libertempon li dediĉis al la edukado de la junularo en la katolika organizaĵo Hrvatski orlovski savez kies moto estis Ofero-Eŭkaristio-Apostolato. Li estis unu inter la fondintoj de la liturgia movado en la kroata Eklezio.
Kiel intelektulo per vortoj kaj skribado li entuziasmigis la junularon kaj prenkreskulojn por Kristo kaj Eklezio.
Lia ĉefa karakterizo de la katolika intelektulo estis amo kaj sindono al la Eklezio. Kvankam li estis juna kaj laiko, oni rigardis lin kiel kolonon de la Eklezio en Kroatio.
Ivan Merz estis homo de viva kredo, sincera preĝo, memrezigno, ĉiutaga komunio, adorado, sindonema suferado, vasta eduko. Li mortis 32-jaraĝa, kiel sanktulo. De sur la mortolito li donis sian vivon kiel oferon al Dio por la kroata junularo. La procedo por lin proklami beata okazis en Romo, ĉe la vatikana Kongregacio por proklamo de la sanktuloj.
En la jaro 1958 startis la episkopa procedo por lia beatigo. En la jaro 1977 oni translokigis liajn mortrestaĵojn en la bazilikon de la Krista Koro en Zagrebo. Tiun preĝejon li regule vizitis, regule prenadis komunion, adoris kaj preĝis dum la lastaj ses jaroj de sia vivo. De la jaro 1986 la procedo daŭras en Romo. Gracoj kaj ellaŭdoj dank’ al lia porpreĝo multobliĝas. La 5-an de julio en Vatikano, en ĉeesto de la Sankta Patro estis proklamita dekreto pri la heroecaj virtoj de Dia servanto Ivan Merz. Per tio li atingis la titolon Venerabilis.
Papo Johano Paŭlo la 2a beatigis lin en la jaro 2003 en Banja Luka.
Piaĉenco
Piaĉenco (aŭ Piacenza ) estas komunumo de Italio.
30064 Kaitlynshin
30064 Kaitlynshin estas asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la dum la astronomia kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de Kaitlyn Shin, finalistino en 2014 de la Intel Science Talent Search, scienca konkurso por lernantoj en lasta jaro de mezlernejo, pro ŝia projekto pri scienco de la kosmo. Ŝi estis lernantino ĉe la Jericho Senior High School de Jericho (Nov-Jorkio).
László Szabó (skulptisto)
László Szabó [lAslO sabO], laŭ hungarlingve kutima nomordo Szabó László estis hungara-franca skulptisto, altlerneja instruisto. László Szabó naskiĝis la en Debrecen, li mortis la  en Ravenel (Francio).
Biografio
László Szabó frekventis bazlernejon en Hajdúszoboszló, poste li abiturientis en Debrecen, fine li studis juron en Universitato István Tisza (1940-1943). La soldatiĝo rompis la lernadon. Post kelkaj monatoj li rifuĝis kaj kaŝiĝis en Balatonföldvár, kie li helpis al la polaj rifuĝintoj. Iom poste li rifuĝis al Svislando, kie li estis edukisto de infanoj. Libertempe li komencis skulptadi ŝtonojn. Depost la 2-a mondmilito li finis la juron en Ĝenevo kaj Laŭzano. En 1947 helpe de stipendio li studis jam arton en Nacia Altlernejo de Belartoj, li ricevis diplomon, poste li restis plu en Parizo. Li vivtenis sin kiel restaŭristo, dum li aliĝis al junaj skulptistaj grupoj. Iom poste li estis jam konata skulptisto. Li vivis kelkajn jarojn ankaŭ en Okcidenta Germanio, sed 1973 li revenis al Parizo. Li revizitis Hungarion en 1968, eĉ ekde la sekva jardeko li alterne vivis en Hajdúszoboszló kaj Francio.
Monumento imperiestra en Sibio
La Monumento por imperiestro Francisko la 1-a en Sibio estis iam en plumbo gisita busto sur marmora soklo kun enskribo kaj starigitis en la jaro 1828. Dum la Rumana Revolucio de 1989 ĝi ege damaĝitis kaj anstataŭigitis en 2006 per reproduktaĵo el ŝtono.
Situo
Sibio iam estis ĉirkaŭita de tri ringoj kontraŭ eblaj konkeroj fare de la otomanaj trupoj. La busto troviĝas en niĉo de la ankoraŭ konserviĝinta interna remparringo de la urbo, kiu iam kondukis disde la la Cisnădie-bastiono ĝis la t.n. Dika turo. Ĝi troviĝas en la mezo de la promenvojo de sur Coposu-bulvardo.
10628 Feuerbacher
10628 Feuerbacher estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la en la kadro de la kampanjo OCA-DLR Asteroid Survey (ODAS) elde la Observatorio de la altebenaĵo de Calern, en Caussols (Alpes-Maritimes, Francio).
Monumento imperiestra en Sibio
Historio
La imperiestro vizitis Sibion kun sia edzino en septembro 1817. Okaze de tio oni estis instalinta la publikan stratan iluminadon. La busto estis la unua siaspece en la urbo kaj la konata sibia pentristo Franz Neuhauser la maljuna, kiu apartenis al la fare de barono Samuel von Brukenthal subtenita cirklo artista, estis komisiita organizi la tuton. La plumban buston mem kreis la viena skulptisto Franz Prokop en la jaro 1828.
Polanica-Zdrój
Polanica-Zdrój (ĝis 1945 germane Altheide-Bad aŭ neformale Bad Altheide) estas urbo en la provinco Malsupra Silezio de Pollando. Fine de en la urbo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². Ĝi apartenas al samnoma komunumo en distrikto Kłodzko (Glatz).
Monumento imperiestra en Sibio
Historio
Antaŭ la monumento oni metis rondan platformon el ŝtono kun arteza puto, sur kies fronto estis muntita en printempo 1829 memorigtabulo omaĝe al generalo Johann von Vecsey kiu havis la ideon pri monumento. La puto estis ĉirkaŭita per gisfera barilo.
Restaŭro iĝis en 1883 kaj la kostojn de ne tute 1000 guldenoj pagis lia imperiestra moŝto Francisko Jozefo mem. La rotundon kun la puto antaŭ la monumento refarigis la komunismarumana registaro en 1981.
Dum la revolucio de 1989 la busto damaĝitis. Pluraj kugloj trafis ĝin tiel ke partoj de la nazo kaj de la krano ekmankis. Oni sekve desokligis la buston kaj metis ĝin en la duan korton de la Muzeo Brukenthal. Kiam ĝi malaperis en 1995 ĉiuj pensis ke ĝi perdiĝus.
Laŭ instigo de la aŭstra Fondaĵo Klagenfurt-Hermannstadt kun subteno de la urba konsilantaro sub la tiama urbestro Klaus Iohannis la restaŭristoj Sorin Fogarascher kaj Mirel Bucur de la Muzeo ASTRA ekfaris novan buston en printempo 2004. Post du monatoj da reserĉoj ili sukcesis trovi - helpe de malnovaj moneroj kaj fotoj - ĝian formon korektan. La reproduktaĵo mulditis en artefaritan sabloŝtonon.
10628 Feuerbacher
Nomo
Ĝia nomo honoras la germanan fizikiston Berndt Feuerbacher, dum du jardekoj direktoron de la Instituto pri Kosma Simulado en la Germana Centro pri Aera kaj Kosma Flugado de Kolonjo. Lia instituto estas pionero en kosma esploro. Li iniciatis la disvolvon de la kometa alteriĝilo Philae kiel parto de la misio Rosetta de la Eŭropa Kosma Agentejo.
Monumento imperiestra en Sibio
Priskribo
La busto altiĝis en niĉo laŭ klasika stilo. Antaŭ ĝi estas tri ŝtupoj kun planto-ornamaĵoj sur kapiteloj. Du kolonoj apogas tripartitan trabaron. Ĉirkaŭ la ĉefa trabo estas friso sub kiu oni vidas platon kun la sekvanta latinlingva teksto: Iustitia regnorum fundamentum (=justeco estas la fundamento de regado). La friso apogas triangulan frontonon.
Sur la platformo antaŭ la monumento estis aranĝita pelvo kun arteza puto (iam per barilo ĉirkaŭita). Kontraŭe al la flanko en la direkto de la bulvardo estas ŝtona bloko klasikisma kun alteco de 2,60 m kaj larĝeco de 1,15 m. En al pli supra, duonronda spaco troviĝas alta reliefo kun la parada armigo aŭstria (flagoj, imperiestra kasko, spado, kanontuboj). Sobe estas ruĝa marmortabulo inter du kolonoj; temas pri generalo Vecsey. Ĝi tekstas tiel: Ioannem a Vecsey supremum excubiarum praefectum a.d. Calendas Februarias MDCCCXXVIII quum esset legionis XXXI tribunus publicum ambulacrum anno MDCCCXVII liberali industria auxisse et instaurasse exiguo monumento praetereuntes monere voluerunt grati Cibinienses MDCCCXVIII. (=La dankemaj sibianoj en la jaro 1828 volantaj informi la preterirantajn per ti ĉi malgranda monumento ke Johann von Vecsey, la lastpasinta ĉefo de la gardotrupoj, ordonis en la 31-a de januaro 1827 kiam li estis la estro de la 31-a legiono, la kun granda engaĝiĝo farotan instalon kaj pligrandigon de tiu ĉi publika promenvojo.)
Ráj (kastelo)
Kastelo Ráj situadis en antaŭe memstara municipo Ráj, kiu hodiaŭ kreas lokan parton de urbo Karviná, en Ĉeĥio. La nomo Ráj estas ĉeĥigita ofica nomo de la devena nomo ROY, kio en ĝusta traduko signifas "Reĝo".
Rusio en la Vintra Olimpiko 2014
Kunordigis la teamon - kaj gastigis la tutan Vintran Olimpikon de 2014 - la Rusia Olimpika Komitato.
Ráj (kastelo)
Historio
Origine renesancan kastelon lasis konstrui en la jaroj 1564–1571 princo Bedřich Kazimír Těšínský. La nove konstruita kastelo devis verŝajne anstataŭgi sidejon en Fryštát. En la 50-aj jaroj de la 18-a jarcento dum Mikuláš Taaf el Carlingford ĝi estis baroke alikonstruita. En la jaro 1863 trafis la turon fulmo, pro kio ĝi kaŭzis incendion de la kastelo; tiu estis sekve riparita. En la jaro 1899 akiris ĝin en sian posedaĵon familio de Larisch-Mönnich. Ĝi apartenis al ili ĝis la jaro 1945, kiam ekposedis ĝin kiel konfiskaĵon mineja kompanio OKM kaj vivis ĉi tie ministaj metilernantoj. Kiel leenejo ĝi funkciis ankaŭ en pli postaj jaroj – unue ĉi tie estis pola lernejo, pli poste Politika lernejo. Ekde la jaro 1955 funkciis en ĝi malsanulejo. Sed tiu devis en la jaro 1968 post trafalo de koridoro forlasi la kastelon kaj tiu tiel dezetiĝis. En la jaro 1976 ĝi forbrulis kaj ĉar neniu interesiĝis pri ĝi, ĝi estis en la jaro 1980 detruita.
NGC 69
NGC 69 (aliaj indikoj — PGC 1191, MCG 5-1-66, ZWG 499.105, ARAK 5, ARP 113, VV 166, NPM1G +29.0011) estas galaksio en konstelacio Andromedo.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Petro Valdo
Petro Valdo (1140-1218?) estis fondinto, dum la 12-a jarcento en Liono, de religia grupo, kiu estis deklarita hereza kaj pli poste (16-a jarcento) aliĝis al protestantismo. Li aktivis en Liono kiel komercanto kaj, sekve de plia konvertiĝo laŭ rigidaj preceptoj de kristanismo, komencis prediki la neceson de konvertiĝo de la tuta kristanaro kaj precipe de la ekleziuloj; sed ankaŭ praktike kontraŭis aŭ ignoris dogmojn de la eklezio pro kio li kaj lia grupo estis forigitaj el la eklezio, nome ekskomunikitaj. Rilate tion, tamen, la historio informas ke Petro Valdo revenis al la Eklezio kaj akceptis la vidpunktojn de la eklezio kaj mortis repacigita kun ĝi.
Lia nomo
Ĉu lia kromnomo estis origine "Vaudès" aŭ "Valdès" oni diskutas dum “Valdo” certe italingve estas plurdokumente atestata.