cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Lanzada
estas komunumo de Italio. Ĝi situas en la regiono Lombardio kaj la provinco Sondrio. Fine de en la komunumo vivis. Najbaraj komunumoj estas Caspoggio, Chiesa in Valmalenco, Chiuro, Montagna in Valtellina, Samedan (Svislando), Silso en Engadino (Svislando) kaj Poschiavo (Svislando).
Kristana patrono estas la sanktulo Johano la Baptisto, kies memortago sekve estas la komunuma festotago.
Araliacoj
La araliacoj (Araliaceae) estas planta familio el la dukotiledonaj angiospermoj. Tiu familio apartenas al la ordo apialoj (Apiales). Ĝi enhavas 40 genrojn kaj ĉirkaŭ 1530 speciojn,. Ĝia tipa genro estas aralio.
Tiuj plantoj estas arboj, arbedoj kaj kelkfoje staŭdoj. La ovario estas sube staranta, evoluas ĝenerale el 5 karpeloj al bero aŭ drupo.
Taksonomio
Laŭ World Flora Online kaj The Plant List (27 jun. 2020), , jen ĉi-sube la listo de la akceptitaj taksonoj, kaj ties Esperantaj nomoj :
Anizolo
Anizolo, metoksobenzeno, aŭ C7H8O estas organika kombinaĵo apartenanta al la familio de la eteroj, senkolora likvaĵo kun agrabla aromata odoro, uzata en la produktado de sennombraj derivaĵoj, kaj nature trovata en plantoj kaj herboj. Nuntempe ĝi estas sinteze produktata kaj samtempe ĝi estas antaŭajo por sennombraj sintezaj komponaĵoj. Ordinare ĝi estas preparata per la etera sintezo de Williamson kaj ĝi produkteblas laŭ tri eblaj izomeroj (o- m- kaj p-anizolo).
12409 Bukovanská
12409 Bukovanská estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la elde la Observatorio Kleť, apud České Budějovice en Ĉeĥa Respubliko.
Anizolo
Anizolo estas relative netoksa kaj uzata kiel antaŭaĵo en la fabrikado de parfumoj, insektaj feromonoj kaj farmaciaĵoj. La etera ligilo estas alte stabila sed la metilan grupon oni povas forigi per jodida acido.
12409 Bukovanská
Nomo
Ĝia nomo honoras Marcela Bukovanská, esploristinon pri meteorŝtonoj, estrinon de la departemento pri mineralogio kaj petrologio de la Nacia muzeo de Prago.
13730 Willis
13730 Willis estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la en la kadro de la kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Nomo
Ĝia nomo honoras Emily Kathleen Willis, finalistinon en 2002 de la konkurso de sciencaj mezlernejoj Discovery Channel Young Scientist Challenge pro ŝia projekto pri plantoscienco kaj bestoscienco. Ŝi estis lernantino ĉe la Rocky Mountain Middle School de Heber (Utaho, Usono).
Alopatria speciiĝo
Alopatria speciiĝo (de la antikva greka allos, "alia" + greka patra, "patrujo") aŭ geografia speciiĝo estas speciiĝo kiu okazas kiam biologiaj populacioj de la sama specio iĝas izolaj pro geografiaj ŝanĝoj kiel ekzemple montofomiĝo aŭ sociaj ŝanĝoj kiel ekzemple elmigrado. La izolaj populacioj tiam spertas genotipan kaj/aŭ fenotipan diverĝon kiam: (a) ili iĝas submetitaj al malsamaj selektemaj premoj, (b) ili sendepende spertas genetikan funkciadon, kaj (c) malsamaj mutacioj ekestas en la genprovizoj de la populacioj.
La apartaj populacioj dum tempo povas evoluigi klare malsamajn karakterizaĵojn. Se la geografiaj baroj poste estas forigitaj, membroj de la du populacioj povas esti nekapablaj sukcese pariĝi kun unu la alin, ĉe kiu punkto, la genetike izolaj grupoj aperas kiel malsamaj specioj. Alopatria speciiĝo estas pivota faktoro en speciiĝo kaj ofta procezo preter kiuj novaj specioj ekestas. Adapta radiado, kiel observite fare de Charles Darwin ĉe la Galapagosaj fringoj, estas sekvo de alopatria speciiĝo inter diversinsulaj populacioj.
Hatrize
Hatrize estas franca situanta en departemento Meurthe-et-Moselle, regiono Grand Est.
Ĝiaj loĝantoj nomiĝas Hatriziens.
16934 Kevinmeng
16934 Kevinmeng estas mezgranda, ne tre hela asteroido de la asteroida zono malkovrita la en la kadro de la kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Nomo
Ĝia nomo honoras Kevin Meng, plej bonan en lia kategorio, kiu gajnis la unuan rangon en la Intel International Science and Engineering Fair de 2019 pro sia projekto pri robotiko kaj artefarita intelekto. Li estis lernanto ĉe la Plano West Senior High School de Plano (Teksaso, Usono).
Lanzo d'Intelvi
Lanzo d'Intelvi estas loĝloko kaj eksa komunumo de Italio, kiu ekde januaro 2017 apartenas al nova komunumo Alta Valle Intelvi. Fine de 2016 en la tiama komunumo vivis 1 408 loĝantoj. Ĝi apartenas al la itala regiono Lombardio kaj al la provinco Como.
Lavaŝo
Lavaŝo (armene: լավաշ -lavaŝ-; perse: لواش; turke: lavaş; azere: lavaş; kartvele: ლავაში ankaŭ konata kiel Lahvash aŭ armena pano) estas plata pano, mola kaj maldika, el faruno, akvo, salo.
Ĝi estas la plej disvastigata pano en Armenio kaj Irano. Ĝi ankaŭ ellaboreblas kun sezamsemoj kaj/aŭ semoj el papavacoj sur la lavaŝo antaŭ la bakado, kvankam tio tre maloftas en Armenio. La pano lavaŝo estas uzata ankaŭ por la kebaboj.
Villafranca de la Sierra
Villafranca de la Sierra [biljaFRANka delaSJEra] estas municipo en la centro-sudokcidento de la provinco Avilo, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al Komarko de El Barco de Ávila-Piedrahíta kaj al la jurisdikcia teritorio de Piedrahíta, en la sudokcidento de la provinco. La loknomo Villafranca de la Sierra estas komprenebla etimologie kiel Libera Urbo de la Montaro.
Geografio
Ĝia municipa teritorio estas formata de loĝlokoj Villafranca de la Sierra kaj La Ribera. Ĝi okupas totalan areon de 39,8 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 141 loĝantojn. Ĝi perdis 900 loĝantojn el la komenco de la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj. Ĝi distas 56 km de Avilo, provinca ĉefurbo.
Ĝi limas kun Bonilla de la Sierra, Casas del Puerto, San Miguel de Corneja, Navaescurial, Navacepedilla de Corneja, Villatoro, San Martín de la Vega del Alberche, Garganta del Villar kaj Cepeda la Mora. La altitudo de la municipa teritorio gamas inter 2 294 m (Cerro del Santo; La Serrota) kaj plej malalto de 1 040 m (rivero Corneja; en la jurisdikcia limo kun Bonilla de la Sierra). La rivero Corneja naskiĝas ene de la teritorio kaj trafluas ĝin laŭ direkto nordoriente-sudokcidenten paralele al la Sierra de Villafranca, formante la valon Valdecorneja ĝis sia enfluo en la riveron Tormes. Pli ol duono de la teritorio estas medie protektita, formante parton de LIC Natura Loko de Sierras de la Paramera y Serrota.
La flaŭro hegemonias genistoj, citisoj, kverkoj, ulmoj, poploj, fraksenoj, salikoj, cistoj, pinoj ktp. En faŭno estis registritaj multaj birdospecioj, inter kiuj menciindas rabobirdoj, pecedoj, koraciformaj ktp. Estas enkondukitaj kapreoloj, aproj, vulpoj kaj multaj aliaj mamuloj kaj aliaj bestospecoj.
Historio
En Mezepoko okazis reloĝado. La areo apartenis al la Regno Kastilio. Estis senjorlando jam el la 12-a jarcento kaj poste kastelo. En la 14-a jarcento ĝi apartenis al la familio Dávila (de Avilo), en la 17-a al la familio Benavides. Tiam la Senjorlando de Villafranca enhavis sian aktualan teritorion plus la totalon de Navacepedilla de Corneja, Garganta de los Hornos kaj parton de Casas del Puerto.
La preĝejo estas de la 15-a jarcento kaj ermitejo kun retablo de 1754; estis aliaj ermitejoj, nun malaperintaj. La Alhóndiga, de la 16-a jarcento, estis grenstokejo, kaj poste teatro, dancejo kaj distrejo; nun estas kultura centro. En la 15-a jarcento estis grava juda komunumo rilata al komerco de lano kaj tekstila industrio (56 familioj en 1479).
La 1an de Septembro 1999 forta inundo damaĝis centojn da jarcentaj arboj kaj historia heredo de muelejoj; estas registroj ankaŭ de alia damaĝa inundo de 12a de Julio 1701. Ekde la unuaj demokratiaj elektoj en 1979, la urbestro estis ĉiam de dekstraj partioj.
Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj, fazeoloj, fruktoj) kaj brutobredado (bovoj, ŝafoj kaj kelkaj ĉevaloj), tekstila industrio kaj rilata komercado kaj aparta menciindeco de transmigraj falĉistoj kaj brutobredistoj. Ekde 2011 oni establis enorman bredejon de anseroj en libera tenado. Lastatempe kultura kaj rura turismo ekgravis (popola arkitekturo, historia her.edo, piedirado, festoj). Vizitindas la placo, la domo de pentristo Benjamín Palencia, muelejoj, ĉefe tiu de "tío Alberto" nun etnografia muzeo, kabano Chozo Blanco ktp.
28092 Joannekear
28092 Joannekear estas tre malgranda, eksterordinare hela asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la de la teamo de la astronomia kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
(17430) 1989 KF
(17430) 1989 KF estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la de la usona astronomo Henry E. Holt elde la Observatorio de la Monto Palomar (Kalifornio, Usono).
IFA
La vorto havas plurajn signifojn:
4757 Liselotte
4757 Liselotte estas asteroido de la ekstera asteroida zono, ano de la Hilda grupo.
Malkovro
Ĝi estis malkovrita la 19-an de septembro 1973 de la usona astronomo Tom Gehrels elde la Observatorio de la Monto Palomar (San-Diego Usono) kaj de la nederlandaj geastronomoj kaj geedzoj Ingrid van Houten-Groeneveld kaj Cornelis Johannes van Houten, de la observatorio de Leiden.
Nomo
Ĝi estis nomita en memoro de Elizabeto Ĉarloto de Palatinato (1652–1722), kromnomita Liselotte.
Industria heredaĵo
Industria heredaĵo aŭ industria monumento estas industria instalaĵo, kiun la monumentprotekto rigardas kiel monumento, do kiel atestaĵo de pasinta kulturhistorio, kaj kiu povas ankaŭ jure povas substari monumentprotekton. Ĝi kiel teĥnika monumento tenu la memoron viva pri la historio de la industrio precipe en la 19-a kaj 20-a jarcentoj (industriiĝo).
Pri la termino industria heredaĵo
Kelkaj regionoj en Eŭropo prezentas grandan nombron da industriaj monumentoj kun epokotipa industria arĥitekturo, ekzemple la Ruhr-Regiono, Sarlando kun atestaĵoj de la minindustrio, la regiono Chemnitz-Zwickau treege stampita de la maŝin- kaj veturilkonstruo, Katalunujo, norda Anglujo, orienta Francujo kaj norda Italujo kun teksaĵo- kaj maŝinkonstruo-industrioj. Ankaŭ kadre de la instalado de la Internationale Bauausstellung Emscher Park ekde la fino de la 20-a jarcento en Germanujo konserviĝis multaj industriaj monumentoj. En plej nova pasinteco kaj la industripejzaĝo kiel industria ensemblo kaj ankaŭ atestaĵoj de la fruindustria metio de la 17-a kaj 18-a jarcentoj pligradiĝis al monumentprotektindaj industriaj objektoj.
9-a de septembro
La 9-a de septembro estas la 252-a tago de la jaro (la 253-a en superjaroj) laŭ la Gregoria kalendaro. 113 tagoj restas.
Je la 9-a de septembro okazis, interalie:
Jánosné Follinus
FOLLINUS Jánosné [pr. folinuŝ], Anna Lukács aŭ Antónia estis hungara aktorino naskita en Arad en 1828 kaj mortinta en Arad la 15-an de majo 1870.
Agonia kutimaro
En etologio, Agonia kutimaro estas ĉiu ajn socia kutimaro rilata al luktado. Tiele ĝi estas pli larĝasence ol agresema kutimaro ĉar ĝi inkludas ne nur faktan agreson sed ankaŭ minacojn, memmontrojn, retiriĝojn, agresfrontadon kaj repacigon. La termino estis stampata de Scott kaj Fredericson en 1951. Agonia kutimaro estas komprenata ĉe multaj animalaj specioj ĉar rimedoj kiaj manĝo, ŝirmo kaj partneroj estas ofte limigitaj.
Kelkaj formoj de Agonia kutimaro okazas inter kontraŭuloj kiuj konkurencas por aliro al samaj rimedoj, kiaj manĝo aŭ partneroj. Aliajn fojojn ĝi implicas testojn de forto aŭ minacomontro kiuj ŝajnigas ke la animalo aspektas pli granda kaj fizike pli sana, kio povas permesi ĝin akiri la rimedon antaŭ okazo de fakta batalo. Kvankam la Agonia kutimaro varias inter specioj, agonia interagado konsistas el tri tipoj de kutimoj: minaco, agreso, kaj submeto. Tiuj tri kutimoj estas funkcie kaj fiziologie interrilataj kun agresa kutimaro kvankam for de la mallarĝa difino de agresa kutimaro. Dum tiuj kutimoj povas esti vidataj unuope en interagado inter du animaloj, ili kutime okazas laŭ sekvenco el komenco al fino. Depende de disponeblo kaj gravo de rimedo, la kutimaro povas gami el mortolukto al multe pli sekura rita kutimaro, kvankam rita aŭ memmontrada kutimaro estas plej komunaj formoj de Agonia kutimaro.
Pozitivo
Pozitivo (vd. lat. ponere „meti, starigi, kuŝigi“) estas unumanuala orgeno kun malmultaj registroj kaj sen aŭ nur kun alkroĉita pedalaro.
En la sakrala muziko la pozitivo estas ĝeneralbasa instrumento aŭ ankaŭ subtenas la ĥorkantadon. En malgrandaj preĝejoj (kapeloj) ĝi ofte anstataŭas „grandan“ orgenon. En la profana muziko oni aplikas ĝin kaj sola kaj ankaŭ kun aliaj instrumentoj. Por ĝia ekfunkciado antaŭ la enkonduko de elektraj bloviloj krom la orgenisto necesis ankaŭ balgotretanto, se ne la orgenisto povis – simile al harmoniumo – mem treti la balgojn perpiede.
Historio de la pozitivo
La antaŭulo de la pozitivo estas la mezepoka portativo. El tiu ekestis dum la renesanco la baldakeno-tablorgeno. La baldakenorgeno utilis krom por la prezentado de sakrala muziko kadre de meditadoj ankaŭ por la realigado de profana muziko, je kiu plejofte temas pri dancopecoj kaj aranĝaĵoj de profanaj kantoj. Tiu ĉi havis dorsflanke du kejlobalgojn ekfunkciatajn de balgotretanto. La fajfilaro ne estis libere videbla, sed ĉirkaŭfermita de ŝtoftegmento (baldakeno). Poste tiuj ĉi tablorgenoj ricevis propran subkeston. Unue tiu ĉi restis malplena, poste tamen ĝi enprenis la ventoprovizadon kaj plejofte ankaŭ la plej grandajn basfajfilojn. La pozitivo ekde tiu ĉi tempo plej ofte estas duparta kaj la pricipalfajfiloj estas videblaj en la orgenprospekto. La dispozicio nur malmulte ŝanĝis ekde la baldakenorgeno al la pozitivo. Jen ekzemplo por baldakenorgena dispozicio: La tonamplekso etendiĝis plejofte ekde CDEFGA ĝis g2a2. Dividitaj registroŝablonoj jam estis ege disvastigitaj. La dividopunkto situis ofte inter b0/c1, je la orgenoj sur la ibera duoninsulo tamen establiĝis la ĉie sama dividopunkto situanta ĉe c1/c#1.
En la barokepoko oni utiligis la pozitivon kiel anstataŭulo por la granda orgenon samkiel ĝeneralbasa instrumento. Je la baroka pozitivo la regal 8′ cedis al plejofte fermita 8′-labioregistro. Se disponeblis spaco por anĉregistro, oni dispoziciis pli baztonan ol rigalo, ekz. krumkorno 8′. Anstataŭ la cimbalo oni dispoziciis en la baroko ofte (ripetan) kvinton 11/3′ kaj oktavon 1′. Jen reprezentativa dispoziciekzemplo: La tonamplekso kutime estis C-c3 kun mallonga aŭ rompita oktavo. Dividitaj registroŝablonoj tiutempe maloftis. La barokaj pozitivoj ofte estis ekipataj per fermeblaj, kelkfoje surpentritaj duklapaj pordoj.
Nuntempe oni ofte trovas ankaŭ liberfajfilajn prospektojn kaj modernajn formojn kun ŝvelkestoj el vitro aŭ simila. Modernaj pozitivoj ofte estas krome ekipataj per lameno- (plejofte rigalo 8′) aŭ diskantregistroj (duonaj registroj nur por la diskanta duono de la manualo). En Nederlando oni iomete ŝatas diskantprincipalon 8′, arĉinstrumentoj en okfuta pozicio aŭ transversa fluto 4′ estis tre ŝatataj registroj en la romantiko kaj kelkfoje hodiaŭ denove dispoziciataj. Ankaŭ alikvotoj estas troveblaj, ekz. kvinto 22/3′ aŭ tercio 13/5′, aŭ sur propraj tiriloj aŭ kunigita al seskvialtero 2-obla. Se on konstruas alikvoton seninterrompe, tiam prefere en la 11/3′-pozicio. Ĝuste lige kun duonaj registroj foje ankaŭ ĉiuj seninterrompaj registroj estas dividitaj en basa kaj diskanta duonoj. La tonamplekso de nuntempaj pozitivoj kaj kestorgenoj plej ofte estas C-f3.
Modernaj kestorgenoj
Hodiaŭ oni konstruas kaj uztiligas la pozitivon kiel kestorgenoj por interpreti malnovan muzikon (antaŭ ĉio por la realigo de la ĝeneralbaso en la baso kontinua grupo). Tiuj ĉi bone transporteblaj etorgenoj kun malmultaj registroj, ofte okupita per fermita registro el ligno en 8‘-pozicio, fluto en 4′-pozicio kaj principalregistro en 2′-pozicio, havas la formon de granda kesto. Elektra blovilo produktas la venton. Je ekstreme kompakta konstrumaniero la teknika maksimumo estas ĉ. 7 registroj por la basduono kaj 9 registroj por la diskantoduono de la manualo, je kiu tiam ankaŭ ekzistas unu aŭ du mallongtubaj lamenregistroj. Modernaj kestorgenoj ofte havas transponilon, kiu ebligas alten- aŭ malaltentransponi ekde 440 Hz ĝis 415 Hz herab bzw. auf 465 Hz. Tiaj transponiloj estas konataj jam ekde la renesanco (tablorgeno sur kastelo Churburg, ĉ. 1580). Same oni trovas ofte dividitaj glitŝablonoj (ankaŭ konataj jam ekde longe, vd. supre). La dividopunkto situas ofte inter b0/c1. Por ke la kestorgenoj estas kiel eble plej bone transporteblaj, ili estas muntitaj sur ruloj aŭ divideblaj en du partojn por pli bona transporto.
Ekzempla dispozicio de malgranda kestorgeno: Tonamplekso: C-f3
Ekzempla dispozicio de granda kestorgeno: Tonamlekso: C-f3, divido B bemola / D ĉe b0/c1
Modernaj etorgenoj
Dum la lastaj jaroj oni pli kaj pli klopodis konstrui kompaktajn kaj relative malmultekostajn etorgenojn por ekipi kiel eble plej multajn malgrandajn pregejojn kaj kapelojn per adekvataj orgenoj kaj same konsideri la malbonan financan situacion de multaj eklezikomunumoj. Krome la orgenkonstruado devas alfronti la kreskan konkurencon de pli malmultekostaj digitalaj orgenoj.
Ilerdo
Ilerdo (laŭ la latina origina nomo Ilerda) aŭ Lejdo (Lleida en kataluna lingvo) estas urbo en Katalunio, Hispanio. Ĝi estas ĉefurbo de samnoma provinco (la plej okcidenta en Katalunio) kaj de distrikto (comarca) Segrià.
Ĝi estis sidejo de unu el la unuaj eŭropaj universitatoj, kvankam ĝi poste perdis gravecon.
Ĝi situas ĉe la rivero Segre kaj posedas tre bonan komunikeblecon, situanta mezvoje de Zaragozo kaj Barcelono.
Provinco
Lleida estas ĉefurbo de samnoma provinco, havanta 370.000 loĝantojn. Ĝi estas varia el pejzaĝa vidpunkto: la nordo troviĝas en la pirenea montaro.
Al tiu provinco apartenas la Valo de Arano, kie estas parolata la arana lingvo, variaĵo de la okcitana.
En ĝi troviĝas la Nacia Parko Aigüestortes i Estany de Sant Maurici.
Ĉefaj urboj: La Seu d'Urgell (kie havas sian sidejon la ĉefepiskopo, kiu samtempe estas la kun-princo de Andoro), Mollerussa, Cervera kaj Tàrrega.
Gert Jonke
Gert JONKE (8a de Februaro 1946 – 4a de Januaro 2009) estis aŭstria poeto, dramaturgo kaj romanisto.
Vivo
Jonke naskiĝis kaj edukiĝis en Klagenfurt, Aŭstrio. Post deviga militservo, li pluigis studojn en Vieno en Kintelevida Departemento. Li tamen ne finigis siajn studojn tie, nek siajn studojn pri Historio, Filozofio, Muzikteorio, aŭ Germanistiko ĉe la Universitato de Vieno kiuj sekvis. Spite tion, en 1971 li ricevis stipendion por studi en Okcidenta Berlino, kie li restis kvin jarojn. Li poste loĝis unu jaron en Londono, sekve de etendaj veturadoj tra Mezoriento kaj Sudameriko, post kio li setlis denove en Aŭstrio.
Jonke mortiĝis pro kancero je la aĝo de 62 la 4an de Januaro 2009 en Vieno. Li ricevis Honortombon ("Ehrengrab") en la Centra Tombejo de Vieno.
Veszkény
Veszkény (veskEnj) estas malgranda vilaĝo en Hungario en regiono Okcidenta Transdanubio en departemento Győr-Moson-Sopron, en subregiono de Kapuvár. Dénes Vezekényi estis historia figuro defendante heroe la reĝon. Por danki tion li ricevis bienon, kie kelke da vilaĝoj gardas lian nomon.
Bienalo
Ofte oni tiel nomas filmajn festivalojn, kiuj okazas ĉiun duan jaron.
Veszkény
Historio
En 1594 la turkoj detruis la vilaĝon. En 1945 oni disdonis parcelojn al la malriĉaj kamparanoj el la grandbieno. En 1949 kolĥozo pri Libereco formiĝis.
Vidindaĵoj
Apud la vilaĝo fiŝkaptista lago troviĝas.
NGC 3215
NGC 3215 (aliaj indikoj — UGC 5659, ARP 181, MCG 13-8-22, VV 319, ZWG 351.24, KCPG 237B, ZWG 350.55, PGC 30840) estas galaksio en konstelacio Drako.
Jiří Melantrich
Jiří MELANTRICH Rožďalovský z Aventina (naskiĝis supozeble en 1511 en Rožďalovice - mortis la 19-an de novembro 1580 en Prago) estis ĉeĥa libropresisto kaj eldonisto de la renesanca periodo, pro siaj meritoj pri evoluigo de la ĉeĥa presarto nomata „ĉeĥa ĉeftipografo“. El sia presejo li iom post iom estigis pres- kaj eldonentreprenon de eŭropa graveco.
NGC 3215
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Jiří Melantrich
Biografio kaj verkaro
Li devenis el protestanta ne tro riĉa familio. Studis en la praga universitato, kiel li 1535 li fariĝis bakalaŭro. Poste li foriris por spertiĝi por 7 jaroj al eksterlando. Origine li volis okupiĝi pri teologio, sed en Nurnbergo ekkaptis lian intereson presarto. Kelkan tempon li laboris en la fama presejo de Johann Froben en Bazelo. Reveninte al Prago kli transprenis presejon de Bartoloměj Netolický kaj faris el ĝi post nelonga tempo grandan pres- kaj eldonentreprenon.
Lardirago
Lardirago estas komunumo de Italio.
Jiří Melantrich
Biografio kaj verkaro
Li realigadis bone pripensitan eldonpolitikon kaj kunlaboris kun multaj kleruloj, precipe kun profesoroj de la praga universitato. Li eldonis 200 titolojn de religia, sed precipe faka-kleriga literaturo, ekz. tradukon de la fama Herbario de Pietro Andrea Mattioli. Li eldonadis librojn en la ĉeĥa, germana, latina kaj greka lingvoj. Liaj eldonaĵoj elstaris pro estetika aspekto, pureco de la preso, alta faka kaj lingva nivelo kaj bela bildornamo. La plej famaj kaj tre popularaj estis liaj biblioj, nomataj Melantrišky.
En 1557 li atingis nobelan blazonon kaj aldonan nobelan nomon „z Aventina“. En 1576 li kunigis sian agadon kun sia bofilo Daniel Adam z Veleslavína, kiu sukcese plu daŭrigis lian agadon.
Herman Van Rompuy
Herman VAN ROMPUY (naskiĝis la 31-an de oktobro 1947 en Etterbeek) estas belga politikisto el la nederlandlingva landoparto Flandrio. Li estas membro de la kristandemokratia politika partio Christen Democratisch en Vlaams (CD&V). Ekde la unua de decembro 2009 li estas la unua Prezidanto de la Eŭropa Konsilio. Antaŭe li estis la ĉefministro de Belgio.
Lia registaro ekoficinta la 30-an de decembro 2008 konsistis el 15 ministroj inkluzive de li mem, kaj aldone el sep ŝtataj sekretarioj asistantaj al la ministroj. En la registara koalicio el la nederlandlingva norda landoparto Flandrio partoprenis la kristandemokratoj kaj la liberaluloj. El la franclingva suda landoparto Valonio partoprenis same la liberaluloj kaj kristandemokratoj plus la socialdemokratoj.
La 19an de novembro 2009 li estis nomunita la unua Prezidanto de la Eŭropa Konsilio, nove kreita funkcio laŭ la Traktato de Lisbono. La prezidanta funkcio komencis la 1an de decembro 2009.
György Méhes (bestokuracisto)
György Méhes [djordj mEheŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo Méhes György estis hungara bestokuracisto, altlerneja instruisto higienisto.
György Méhes naskiĝis en 1906 en Budapeŝto, li mortis la en Budapeŝto.
Biografio
György Méhes akiris bestokuracistan diplomon en Veterinara Altlernejo de Budapeŝto en 1929. Post la diplomo li trovis laborlokon en uzino pri salamoj, kie li faris la necesajn ekzamenojn de la viandoj. En 1935 li eklaboris en la ĉefurba buĉejo, kie ekde 1945 li estis ties gvidanto. Inter 1946-1949 li instruis higienojn de laktoj kaj viandoj en la fakultato (iam altlernejo). En 1949 li estis akuzita kaj arestita, sed post duonjaro li estis rehabilitita. Post 2 jaroj li estis ĉefo de ĉiuj enlandaj buĉejoj, ekde 1953 li gvidis kontrolan servon pri viandoj en Budapeŝto, ekde 1964 jam en la tuta lando. Li pensiuliĝis en 1973.
Export Esperantist
Export Esperantist ("Eksporta esperantisto", angle) estis esperantista revuo, kiu aperis en Ĉikago inter januaro kaj julio 1909 kaj de januaro 1922 ĝis septembro-oktobro 1924. Ĝin redaktis E. M. POPE. 4-8 paĝoj. 31x23. Ĝi pritraktis komercajn, industriajn, eksportajn, ekonomiajn, patentajn kaj similajn aferojn. (laŭ P. Tarnow).
Kalinkovo
Kalinkovo, hungare Szemet [semet],germane Semethdorf estas malgranda vilaĝo en Slovakio, en Regiono Bratislavo, en Distrikto Senec. La slovaka nomo uziĝas de 1948.
Situo
Kalinkovo situas sur ebenaĵo, laŭ traira flankovojo, laŭ maldekstra bordo de Danubo. Bratislavo troviĝas 16 km-ojn.
Historio
La unua mencio devenis el 1258. En 1864 incendio okazis. En 1910 loĝis en Szemet 480 homoj, (469 hungaroj, 9 slovakoj, 2 germanoj). Ĝis Traktato de Trianon la vilaĝo apartenis al Hungara reĝlando, al Pozsony (reĝa departemento), al distrikto de Somorja, poste al Ĉeĥoslovakio, ekde 1993 al Slovakio. Inter 1938-1945 la vilaĝo rehungariĝis. La unua Arbitracio de Vieno deklaris, ke tiuj komunumoj, kie la hungaroj vivas en majoritato, apartenu al Hungario. Post la 2-a mondmilito la hungaroj iĝis senrajtaj laŭ Dekretoj de Beneš. En 2001 loĝis en Kalinkovo 890 homoj, (556 slovakoj, 330 hungaroj, 3 ĉeĥoj, unusola germano).
Apahida
Apahida ( hung.) Apahida, tradukita "La Ponto de la Monakoj", lat. Pons Abbatis, "La ponto de la abato", malnovgermane Bruckendorf = Pontvilaĝo ) estas komunumo en la distrikto Cluj, oriente de Cluj-Napoca, en Transilvanio, Rumanio.
Administre apartenas al ĝi Corpadea, Bodrog, Câmpenești, Dezmir, Pata, Sânnicoară, Sub Coastă.
La urbo estas fama pro siaj tri grandiozaj tomboj de la migra periodo. Transilvanio estas pejzaĝo ekloĝata ekde la neolitiko kaj profitas el la riĉeco de naturaj resursoj en Karpatoj. La trovaĵoj el la Migrada Periodo en Transilvanio pli abundas en la dua duono de la 5-a jarcento. En la 5a Jarcento multaj sufiĉe modeste ekipitaj individuaj tomboj kaj malgrandaj grupoj de tomboj,kaj krome impresaj trezoraj trovoj kiel Pietroasa (ĉirkaŭ 400 p.K.) aŭ Șimleu Silvaniei.
Loĝantaro
En 1910 ĝi havis 1 517 loĝantojn (rumanoj, hungaroj), en 1966 2 758, en 1992 3 902 (rumanoj, 4% hungaroj).
Tombo 1
Ĉi tiu unua granda tombo estis hazarde retrovita jam la 12-an de junio 1889, kiam kvar laboristoj subite trovis juvelaĵojn dum minado de gruzo. La retrovita enterigita inventaro certe ne estas kompleta, parto estis perdita kiel rezulto de la turbulaj cirkonstancoj de la malkovro. Gravaj trovaĵoj estas ora cepa butona fibulo, bestaj kapaj pendantoj, arĝentaj kruĉoj de bizanca origino kaj granda nombro da juvelaĵoj kun almandinoj (speco de grenato). Ekzistas ankaŭ pluraj fingroringoj, el kiuj unu estas gravurita kun la nomo Omharus. La tombo estas datita al la lasta kvarono de la 5-a jarcento p.K.
Tombo 2
Tombo II - eltrovita en 1968/69 fare de Kurt Horedt - estas ĉirkaŭ 500 m for de la kronologie pli juna tombo I (tombo de Omharus). Selaj armiloj, bridoj kaj aliaj rajdaj akcesoraĵoj devas esti menciitaj ĉi tie. Ekzistas ankaŭ ŝpato, la plej fama ĝermana longa glavo. La almandinaj aglofiguroj estas tre belaj. La formo de la akcesoraĵoj kaj inkrustaĵoj ĉefe montras similecojn kun trezoro de Cluj-Someseni, kiu estis trovita nur tri kilometrojn de Apahida en 1963.
Tombo 3
Dum la konstruado de nova konstruaĵo konstruota inter la lokoj de la du aliaj tomboj, tria probable princa tombo estis tranĉita en 1973. En la elfosado, infano trovis grandan zonan bukon, kiun ĝi tiris malantaŭ si kiel ludilon. Pliaj restaĵoj de ĉi tiu tombo ne troveblis. Laŭ la bukoformo, la tria tombo estas pli proksima al la pli juna Omharus-tombo.
Interpretado
En la literaturo, ĉi tiuj tomboj estas ĝenerale atribuitaj al la Gepidoj. Bizancaj kaj kristanaj same kiel ĉeval-nomadaj influoj estas efektive reciproke ekskluzivaj en la du tomboj (tomboj I kaj II), tiel ke ĝusta klasado estas malfacila. Alternative temus pri orientgotoj kaj alanoj.
La similecoj en la ornama tekniko estas aparte rimarkindaj. La zonaj bukoj, kiuj estas samaj en ĉiuj tri tomboj, aparte frapas. Ĝi estas tiel nomata klozoneo. Pro la simileco kun laboro de aliaj tomboj, tio kaŭzis konjektojn pri komunaj laborejoj. Similaj objektoj kaj ornamaĵoj estis trovitaj en la tombo de Childerich 1200 km fore.
Labial-velaro
Labial-velaroj (aŭ lipo-velaj konsonantoj aŭ pleonisme Labial-velaraj konsonantoj) estas konsonantoj duoble artikulaciataj ĉe la velo kaj la lipoj. La termino "labialvelara konsonanto", nomas ankaŭ la labialigitaj velaroj, kiaj la (anglalingva) alproksimanto.
Transskribado kaj prononco
Por transskribi tiujn sonojn, oni fojfoje uzas ligaturojn anstataŭ digrafojn kun ligstango:
Notu ke kvankam tiaj simboloj facile kompreneblas, ilin ne sankciis la IFA, kaj por ili mankas kodaĵoj en Unikodo. Ili tamen tiel specifigeblas kiel tiparo de OpenType montras digrafojn gb kaj kp.
Por ilin prononci, provu diri, sed fermu la lipojn kvazaŭ por. Tiam ellasu ĝuste kiel por tiuj sonoj. Notu ke dum po 90% de la okludado (aerfluŝtopado) samtempas, la komenciĝo de la velaro okazas iomete antaŭ tiu de la labialo, kaj la ellaso de la labialo okazas iomete post tiu de la velaro, tiel ke la antaŭe veninta vokalo sonas kvazaŭ ĝin sekvas velaro, dumke la poste venonta vokalo sonas kvazaŭ ĝi sekvas labialon. Do la ordon de la simboloj en kaj  motivas la fonetikaj detaloj de tiuj sonoj.
Pravigo
Tiuj sonoj klare estas apartaj ununuraj konsonantoj prefere al konsonantaj aglomeroj. La Eggon-a lingvo (ego), ekzemple, kontrastigas tiujn eblaĵojn, kun /bg/ kaj /gb/, ambaŭ el kiuj estas distingaj de. Ignorante tonon, ni havas:
Okazado
Vere duoble artikulaciataj labial-velaroj troviĝas kiel plozivoj kaj nazaloj en la plejmulto de la lingvoj de okcidenta kaj centra Afriko, kaj estas relative komunaj en la orienta finaĵo de Nov-Gvineo. Ili inkluzivas la sonojn. La jelaa ("Yélî Dnye") de la insulo Jelao ("Rossel Island"), Papuo-Nov-Gvineo, havas kaj labial-velarajn kaj labial-alveolarajn konsonantojn. Labial-velaraj senvoĉaj plozivoj kaj nazaloj troviĝas ankaŭ en la vjetnama, kvankam nur vortfine.
Labial-velaraj plozivoj troviĝas ankaŭ kiel ejektiva kaj imploda  (la ligstango estas forigita ĉi tie por legebleco). Eble estas labial-velaraj alproksimantoj en lingvoj kia la japana; vidu la artikolon labiovelara konsonanto.
La solaj aliaj labial-velaraj konsonantoj estas la velaraj bilabialaj klaketoj.
Frank Harold Sweet
Frank Harold Sweet, naskiĝinta en 1893, mortojaro nekonata, estis brita esperantisto. Li estis pasaĝero sur la oceana ŝipo RMS Lusitania de la brita Cunard Steamship Lines dum ĝia lasta veturo de Novjorko survoje al Liverpool, kiam ĝi post sestaga vojaĝo la 7-an de majo 1915 estis pafita per torpedo de germana submarŝipo kaj subakviĝis dum 18 minutoj sude de Irlando. Frank Harold Sweet, tiam vivanta en Toronto, Kanado, vojaĝis per la ŝipo al la 8-a Brita Kongreso de Esperanto en Bath, iĝis unu el la 774 pasaĝeroj supervivintaj, dum 1201 mortis. Li malgraŭ la ŝoka evento sukcesis partopreni la kongreson. En la aŭgusta numero de la revuo The British Esperantist aperis lia tripaĝa raporto pri lia sperto de la katastrofo. Laŭ lia atesto, parto de la vrako de la ŝipo estas ŝildo "Ĉi tie oni parolas Esperante" pendigita sur la pordo de lia kajuto.
La monumento de la armena alfabeto
La monumento de la armena alfabeto situas en la regiono Aragatsotn lokita en vilaĝo sur la orienta deklivo de monto Aragats, Armenio. Ĝi intencas omaĝi la historion de la armena alfabeto.
Arkitektura projekto
La aŭtoro de la projekto estas la armena-rusa arkitekto Hovsepyan Aghvan. Pliaj informoj sur 'Turismaj lingvejoj' sub Mesrop Maŝtoc.
Virtuala vizito
Virtuale promenu tra la parko de la armenaj grandliteroj ĉi tie.
Tatara lingvo
Tatara lingvo estas lingvo de tataroj, la dua plej granda indiĝena lingvo de Rusio. Ĝi estas oficiala lingvo de la tatara aŭtonomia respubliko Tatarstano.
En Rusio la tataran parolas ĉirkaŭ 5,3 milionoj, signifa parolantaro ekzistas ankaŭ eksterlande: en Germanio, Finnlando, Usono kaj aliaj landoj. La tatara estas la dua plej parolata lingvo en la Rusa Federacio, sed la parto de tiuj, kiuj parolas ĝin, estas 3% de la tuta nombro de rusoj kiuj parolas aliajn lingvojn, estante en la tria loko post la rusa (99%) kaj la angla (5%).
La tatara multe influis ĉiujn najbarajn lingvojn de la regiono, ankaŭ la rusan (en la rusa estas dekoj da pruntitaj vortoj el la tatara).
Skribmanieroj
Ekde kiam la tataroj fariĝis islamanoj ili uzis la araban skribon. Ekde 1929 ĝis 1937 la latina skribo estis uzata. Ekde 1937 la tatara lingvo en Sovetunio/Rusio oficiale uzas cirilan skribon. Jen la tatara aboco surbaze la cirila skribo: Tiu ĉi literordo estas akceptita en la jaro 1997; antaŭe la literoj Әә, Өө, Үү, Җҗ, Ңң, Һһ estis metataj en la finon de la alfabeto.
8 jarojn antaŭe la ŝanĝo de la literordo oni planis aldoni al la tataran alfabeton la literojn Ққ, Ғғ kaj Ўў por la sonoj (en la nuna cirila alfabeto oni skribas tiujn sonojn pere de Кк, Гг, Вв/Уу, tio faras la skribon tute malfonetika (ekz. котлау — котлавы  gratul(ad)o))
Latina alfabeto
Jen la latina alfabeto kiun oni planis ekuzi en la jaro 2000 sed oficie malpermesita en Rusio. Kvankam oficie oni ne plu uzas ĝin, neoficie ĝi kontinuas esti uzata: oni skribas la lernolibrojn kaj literaturon pere de ĝi ktp. Tiu ĉi alfabeto estas pli fonetika ol la cirila: al ĉiu litero korespondas nur unu sono. Ekzemple, җәмгыять (prononco ) — cəmğiət. En la cirila skribo oni uzas la molan signon (ь) por montri ke я ne estas sed  kaj nenio montras ke г estas ne  sed.
Gramatiko
La lingvo estas aglutina — la vortradiko neniam ŝanĝiĝas se la vorto estas deklinata aŭ konjugata:
Substantivo
La substantivo (isem) en la tatara havas 6 kazojn (kileş) kaj 2 nombrojn (san). Ankaŭ ekzistas gramatika kategorio de aparteno (iəlek).
Nombroj
La 2 nombroj uzataj en la tatara lingvo estas singularo (berlek sanı) kaj pluralo (küplek sanı). La afiksoj kiuj indikas la pluralon estas lar/lər, nar/nər (la lasta nur estas uzata post m, n, ŋ): kitap – kitaplar (libro), isem – isemnər (nomo)
La pluralo en la tatara kaj en Esperanto uzeblas malsame: oni uzas la singularan formon se la substantivo estas uzata kun la vortoj ber niçə (kelkaj), küp (multaj), əz (malmultaj): kelkaj libroj — ber niçə kitap; multaj uloj — küp keşe; malmultaj viroj — əz ir (keşe). Ankaŭ nur singularo uzeblas se kiomo da objektoj estis indikata: kvin vortoj – biş süz; dudek tabloj – yegerme östəl; naŭdek instruistoj – tuqsan uqıtuçı
Aparteno
Ankoraŭ unu gramatika kategorio, kiun havas la tatara lingvo, estas aparteno (iyəlek). 1(je vokalo/konsonanto) — t.e. okaze ke la vortobazo finiĝas je vokalo/konsonanto.
Adjektivo
En la tatara lingvo adjektivo (sıyfat) uzeblas same kiel substantivo. Tiukaze ĝi havas la samajn gramatikajn kategoriojn kiel substantivo:  Keçkenəgə rəxmət əyttelər — Oni dankis al la etulo . La vorto keçkenə ĉefe signifas eta; tamen, pro manko de substantivo, kiu povus esti rilata al eta, ĝi mem ricevas substantivajn funkciojn, tial ankaŭ la afikson -gə kaj la signifon etulo.
Jörg Mauthe
Jörg MAUTHE (1924–1986) estis aŭstria verkisto, ĵurnalisto kaj radia direktoro. Dum kelkaj jaroj li estis elstara en la urba politiko de Vieno kie li naskiĝis kaj mortiĝis.
El 1947 li laboris kiel ĵurnalisto, specializita el 1950 en kultura kritiko por Die Furche, konservisma Aŭstria ĉiusemajna gazeto. En 1955 li translokiĝis al Die Presse kie li estis nomumita Kultura Redaktoro.
Li kunlaboris kun la dekstra Aŭstria Popola Partio.
Arnedo
Arnedo [arNEdo] estas urbo kaj municipo de Rioĥo (norda Hispanio), nome en la sudorienta Komarko de Arnedo kies ĉefurbo ĝi estas, ene de la komarkaro Malsupra Rioĥo, en la orienta triono de la regiono laŭ vertikala divido (orient-okcidente). La loknomo Arnedo estas etimologie eble komprenebla kiel Sablejo, el la latina arenetum, sableraro, sablejo. Ties ekonomio dependas de fabrikado de ŝuoj.
Geografio
Arnedo estas en la depresio nomita Hoya de Arnedo, en kiu venas la rivero Cidacos el Arnedillo iranta al Autol: dekstre estas kruta areo dominita de la roko Isasa (1474 m); kaj maldekstre estas ruĝargilaj muroj (eble tialo de la loknomo), en kiu estas la loĝejoj kaj eĉ kavaĵoj homfaritaj.
Orientfrisaj insuloj
La Orientfrisaj insuloj (Ostfriesische Inseln, Eastfryske eilannen, Aastefräiske Ailounds) estas barieraj insuloj en la Norda Maro, antaŭ la plej okcidenta parto de la germana marbordo. Ili situas 5 ĝis 10 kilometrojn norde de la kontinento, inter la enfluejoj de la riveretoj Emso okcidente kaj Jade oriente, kaj apartenas al la germana federacia lando Malsupra Saksio.
Arnedo
Geografio
Kun 15 015 loĝantoj (INE 2020) Arnedo estas la tria plej loĝata urbo en Rioĥo, de kies ĉefurbo Logronjo distas 48 km.
Orientfrisaj insuloj
La sep loĝataj insuloj estas (de okcidento al oriento): Borkum, Juist, Norderney, Baltrum, Langeoog, Spiekeroog kaj Wangerooge. El ili la insulo Borkum estas laŭ areo la plej granda.
Arnedo
Historio
Kelkaj historiistoj sugestas, ke lo nomo de Arnedo antaŭromia estus Sadacia aŭ Sidacia, kio estus la origino de la nomo de la rivero Cidacos, kvankam la aktuala loknomo derivis etimologie de la latina termino arenetum, «sablejo», reference al sableca platformo sur kiu kuŝas la nuna urbo.
Estis setlejoj en San Pedro Mártir kaj Valpineda de Neolitiko, eble de komenca Bronzepoko: oni trovis ŝtonilojn kaj ceramiko. Aliaj kuŝejoj estas de antaŭromia epoko (3000 a.n.e. al 2-a jarcento a.n.e.) sur la montetoj San Miguel kaj El Raposal ŝajne estis de keltiberoj: oni trovis setlejon, fornon kaj restaĵojn de ceramiko.
Orientfrisaj insuloj
Aparte de la orientfrisaj insuloj, ekzistas insularo kun la nomo okcidentfrisaj insuloj ĉe la norda marbordo de Nederlando, kaj plia insularo kun la nomo nordfrisaj insuloj ĉe la okcidenta marbordo de la plej norda parto de Germanio (Ŝlesvig-Holstinio), tutproksime al la transiro al la kontinenta parto de Danio (Jutlando).
Arnedo
Historio
De romia epoko (de 2-a jarcento a.n.e. ĝis la 5-a jarcento) ne estas skribitaj registroj de Arnedo kaj nur arkeologio. La setlejo estus ĉe la monteto de la kastelo, kie aperis restaĵoj de terra sigillata; tie la romianoj estus havintaj fortikaĵon (bazo de la estonta mezepoka kastelo) kiu estus protektinta gravan komuniknodon de ŝoseoj inter Calahorra kaj Numancia, kaj inter Contrebia Leucade (kuŝejo de Inestrillas, ĉe la baseno de la rivero Alhama) kun Varea, Vareia.
Petrova Lehota
Petrova Lehota, hungare Péterszabadja [pEtersabadja], germane Petershau estas malgranda vilaĝeto kaj municipo en Slovakio.
Arnedo
Historio
De la epoko de visigotoj oni konservas restaĵojn de rokpreĝejo de la 6-a jarcento ekster la loĝloko, apud la Monaĥejo de Nuestra Señora de Vico, kaj la Cueva de los Cien Pilares (Centpiliera Groto), ĉe la monteto San Miguel, kie estis monaĥejo.
Petrova Lehota
Situo
Petrova Lehota situas fine de sakovojo. Trenčín troviĝas je 22 km-oj.
Arnedo
Historio
De la epoko de araboj estas la kastelo, sur impona monteto kontrolanta kaj dominanta kaj la urbon kaj ties limojn. Laŭ la araba geografo Muhammad al-Idrisi, Arnedo estis ĉefurbo de unu el 26 arabaj provincoj de Hispanio en la 8-a jarcento, el kiu oni ludis gravan rolon en la militoj inter islamanoj kaj kristanoj.
Petrova Lehota
Historio
La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1346 en formo "Lyhota Petri". La unuaj loĝantoj estis germanoj. En 1784 loĝis tie 270 vilaĝanoj (41 familioj) en 33 domoj, en 1828 269 vilaĝanoj en 24 domoj. Ĝis 1898 la oficiala hungara loknomo estis Petri-Lehota, poste ĝi ricevis hungaran nomon pro la hungariga politiko. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Péterszabadja 412 homoj, (plejparte slovakoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Trencsén (reĝa departemento), al distrikto de Bán, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 vivis en Petrova Lehota 182 homoj, (180 slovakoj).
Nieby
Nieby (dane: Nyby) estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Schleswig-Flensburg de la federacia lando Ŝlesvigo-Holstinio. Fine de la komunumo havis  loĝantojn. La teritorio estas parto de la komunumaro Geltinger Bucht, administra ligo de pluraj formale sendependaj politikaj komunumoj, kun administra centro en la komunumo Steinbergkirche.
Arnedo
Historio
La manko de kristana dokumentaro faras la islamanajn kronikojn plej bona informofonto por tiu periodo, en kiu la loko estis konkerita de Sancho Garcés la 1-a inter jaroj 908 kaj 909. En 1264 ĝi estis aligita al la Krono de Kastilio. Post la Milito de la du Petroj, la loko estis donita de la venkinto Henriko la 2-a de Trastamara al la franca nobelo Bertrand du Guesclin, kiu poste vendis ĝin la 24an de Aprilo 1370 al Pedro Fernández de Velasco. La 17an de Aprilo 1379 Johano la 1-a konfirmis la operacion.​
En 1388 oni subskribis la nomitan Traktaton de Arnedo inter Francio kaj Kastilio por reciproka defendo. En la 15-a jarcento oni fondis en Arnedo unu de la unuaj ŝparkasoj konataj en la mondo, same kiel la monaĥejo de Vico. En venontaj jarcentoj Filipo la 3-a havigis administraciajn rajtojn, Filipo la 4-a havigis la titolon de urbo (1654), kaj Karolo la 3-a havigis rajton por foiron. En la 19-a jarcento jam estis industrio por tolŝuoj, sapo, tinkturoj, ceramiko, presejo ktp.
Abraham Stern
Abraham Jakub STERN, alia ortografio Sztern (naskiĝis inter 1762 kaj 1769 en Hrubieszów, mortis la 3-an de februaro 1842 en Varsovio) estis pola judo, horloĝisto, mekanikisto (memlernanto), konstruisto kaj sciencisto, inventisto.
Arnedo
Historio
En la 1920-aj jaroj la industrio de ŝuoj disvolvis helpindustriojn: kaŭĉo, kartono ktp.; altiris loĝantaron kaj rezultis en konfliktoj inter la laborista movado kaj la subprempolicanoj, ĉefe en okazaĵoj inter 1931 kaj 1932 kiam sendungoj estis reagitaj per striko kaj tio per pafado fare de policanoj, kio okazigis la morton de dek unu personoj kaj pliajn vundojn. Tio rezultis en granda polemiko, aldone al similj okazoj de bataloj inter policanoj kaj kamparanoj en Castilblanco (antaŭe) kaj en Casas Viejas (poste). Tiel Arnedo iĝis simbolo por anarkiistoj kaj maldekstraj respublikanoj dum la 1930-aj jaroj.
Abraham Stern
Lia filo Izaak Stern estis instruisto en Varsovia Lernejo de Rabenoj. Lia la plej juna filino Sara edziniĝis al avo de la pola verkisto Antoni Słonimski. Ankaŭ Nicolas Slonimsky estis lia pranepo.
Arnedo
Historio
La municipo inkludis ekde 1975 la teritorion de iama municipo Turruncún, nun surmonta senhoma loko, kie restas ruinoj inklude tiujn de preĝejo.
Abraham Stern
De 1810 konstruis serion da kalkulmaŝinoj, kiuj plenumis kvar bazajn aritmetikajn operaciojn kaj povis ricevi kvadratajn radikojn. Kiel junulo lernis ĉe horloĝisto en Hrubieszów. Tie rimarkis lin Stanisław Staszic, danke al kiu li ektroviĝis en Varsovio. Abraham Stern montris nekutimajn kapablojn matematikajn kaj estis inventema.
Arnedo
Aktualo
Kun 15 015 loĝantoj (INE 2020) Arnedo estas la tria plej loĝata urbo en Rioĥo, de kies ĉefurbo Logronjo distas 48 km. Arnedo, pro floranta industrio de ŝuoj, estis la municipo kiu akaparis plej parton de la komarka loĝantaro, kio pliigis ties propran loĝantaron jam ekde la komenco de la 20-a jarcento kaj speciale ekde la 1970-aj jaroj. En 1900 estis 4 341 loĝantoj, poste oni plialtiĝis iom post iom, kaj aktuale estas 15 000 loĝantoj.
Abraham Stern
Membro de Juda Komisiono ĉe Varsovia Lernejo de Rabenoj kaj ties rektoro en la jaroj 1826-1835. Enterigita en juda tombejo de la varsovia kvartalo Targówek (setlejo Bródno).
Arnedo
Aktualo
La ekonomio estis bazata ĉefe sur la agrikulturo kaj brutobredado, sed lastatempe ĉefe sur la industrio de ŝuoj. Popularaj markoj estas Fluchos, Pitillos, Flossy, Callaghan, Chiruca (Fal), Gorila, ktp. Tiu urbo estis ĉefe ankaŭ en fabrikado de sekureca ŝuaro. Prie estas Asocio de Ŝuindustrio, AICCOR. Arnedo havas ekde 2007 Teknologian Centron de Ŝuo, kiu klopodas plibonigi la konkurencecon kaj aplikas esploradon al la sektoro.
Tiu ekonomio estas komplementata per aliaj kiel vinkeloj (Bodega Cooperativa Nuestra Señora de Vico), kartonoj, transformado de kaŭĉuko, industrio de mebloj, oleproduktado (Trujal 5 valles), vendejoj... La agrikulturo celas ĉefe memkonsumado, sed ĉe zonoj de irigacio (ĉefe ĉe la rivero) ja ili celas la merkaton, ĉefe vitejoj, olivarboj kaj migdalarboj. Krome estas rura turismo.
Vizitindaĵoj estas tre diversaj:
Ried ĉe Kerzers
Ried ĉe Kerzers (en la franca lingvo Essert) estas komunumo en la Lagodistrikto en Kantono Friburgo, Svislando. Ĝi havis 1007 loĝantojn je la 31-a de decembro 2010.
Geografio
Ried situas en la Granda Marĉo sude de Kerzers kaj proksiume 6 kilometrojn nordoriente de Morato. La komunumo konsistas el la vilaĝoj Ried (sur alteco de 511 m s.m. en okcidento), Agriswil (sur alteco de 503 m s.m. en oriento) kaj Gurzelen (sur alteco de 451 m s.m. en nordo, nordokcidente de la aŭtvojnodo), kaj kelkaj izolitaj bienoj. Laŭlonge de la orienta kaj norda limo de la komunumo fluas la riverete Bibere.
La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 7,59 km², de kiuj 7,1% estas kovritaj de arbaro, 80,2% servas por agrikulturo kaj 11,6% por setlado.
Najbaraj komunumoj
La komunumo Ried ĉe Kerzers limas en nordo al Müntschemier (BE), en nordoriento al Kerzers, en oriento al Gurbrü, en sudoriento al Gempenach, en sudo al Büchslen, en okcidento al Galmiz, kaj en nordokcidento al eksklavo de Morato.
Trafiko
En nordo de la komunumo situas la vojnodo de la svisa aŭtovojo A1 kun la svisa rapidvojo H10, kiu konektas kun interrompo la aŭtovojojn A1 kaj A5. Ĉe la vojnodo ekzistas alveturejo al la aŭtovojo. Pere de konektaj vojoj atingeblas de tie la centro de la komunumo. Per poŝtaŭtolinio de Kerzers al Ulmiz la komunumo estas konektita al la publika transportreto.
Historio
La unua dokumenta mencio de Ried datiĝas el la jaro 1277 kiel Riedes. En la 13-a jarcento ried apartenis al feŭduloj de la Grafoj de Kiburgo kaj fariĝis en la 14-a jarcento havaĵo de la episkopejo Lauzano, kiel feŭdo de la Grafoj de Savojo, kiuj submetis ĝin al la tribunalo de Morato. Dum la Burgonjaj Militoj en la jaro 1475 Ried kune kun Morato estis konkerita de Friburgo kaj Berno fariĝis komuna havaĵo de la du urboj. Okaze de la Helveta Revolucio de 1798 Ried ĉe Kerzers fariĝis parto de Kantono Friburgo kaj estis surbaze de la konstitucio de 1848 atribuita al la Lagodistrikto.
Kun efiko de la 1-a de januaro 2006 la ĝis tiam aŭtonoma komunumo Agriswil estis integrita al la komunumo Ried ĉe Kerzers. La unua dokumenta mencio de Agriswil datiĝas el la jaro 1275 kiel Agerswyle.
Amfisa
Amfisa aŭ Amfiso kaj ankaŭ Amfissa (Άμφισσα [ˈamfisa], menciita ankaŭ en klasikaj fontoj kiel Amphissa) estas urbo en Focido, Grekio, parto de la municipo Delfo, kies sidejo kaj municipa unuo estas. La municipa unuo havas areon de 315.174 km2. Ĝi kuŝas en la norda bordo de la olivarbaro de la Krisea ebenaĵo, inter du montoj, nome Giona okcidente kaj Parnaso oriente, 200 km nordokcidente de Ateno kaj 20 km de Delfo, same kiel je 85 km nordoriente de Naŭpakto kaj je 72 km sude de Lamia.
Amfisa datas reen al la antikveco, kun sia historio etenda ĉirkaŭ 3,000 jaroj, kaj ĝi estis tradicie la plej granda ĉefurbo de Focido. Ĝi estis la plej grava urbo de la antikvgreka tribo de la Ozolia Lokrianoj kaj unu el la plej povaj urboj en Centra Grekio. En la Mezepoko, Amfisa iĝis konata kiel Salona, malpliiĝis post kelkaj eksterlandaj konkeroj kaj detruoj, sed reaperis kiel grava urbo en la regiono kaj ludis gravan rolon dum la Greka milito de sendependiĝo.
Vilhelmina (Nederlando)
Vilhelmina (Wilhelmina Helena Pauline Maria; 31-an de aŭgusto 1880 – 28-an de novembro 1962) estis reĝino de Nederlando ekde 1890 ĝis 1948. Ŝi estis amata de la nederlanda popolo. Ŝi estis la patrino de Juliana de Nederlando kaj la avino de la posta reĝino Beatrikso de Nederlando. Dum la Dua Mondmilito ŝi loĝis en Londono kie ŝi regule alparolis la nederlandanojn per la radio el Britio.
Hedero
La genro entenas proksimume dek speciojn. Ĝia nomo devenas de la latina haedere kies plej proksima traduko estas alligi.
Ĉe homoj
Hederoj estas kultivataj por ornamo kaj por medicino, sed ĝi kreskas tute nature ĉefe en nesekaj habitatoj. Krome en historio hedero estis dediĉita de la antikvuloj al Bakĥo.
NGC 3216
NGC 3216 (aliaj indikoj — UGC 5593, MCG 4-25-7, ZWG 124.8, PGC 30312) estas galaksio en konstelacio Leono.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.