cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Koloro
Laŭ Francisko Azorín koloro estas Impreso, kiun faras sur la okuloj lumantaj objektoj, sendepende de ilia formo. Li indikas etimologion el la latina color (koloro). Kaj li aldonas la terminojn kolorilo, por farbo, substanco koloranta, uzata en la pentrarto, tekniko, k.c.; kaj kolori por liveri koloron; krome estas listigitaj koloristo, kolorigisto, domkolorigi, murkolorigi, kolorimetrio, kolorimetro.
La biologio de la kolorovido
La sensiva parto de la retino (pri la koloroj) konsistas el tri specoj de ĉeloj — el ĉeloj kiuj reagas je la verdaj frekvencoj (la frekvencoj de la verda lumo), ĉeloj kiuj reagas je la ruĝaj kaj ĉeloj kiuj reagas je la bluaj.
Ne ekzistas ĉeloj kiuj reagas ekskluzive al unu el la aliaj kolorofrekvencoj. Pri tiuj ĉi la cerbo miksas la informojn, kiujn ĝi ricevas.
Ekzemple: ĉeloj, kiuj perceptas la flavajn frekvencojn, ne ekzistas. Do, kiam la ĉeloj verdsensivaj kaj ruĝsensivaj samtempe estas ekscititaj, la cerbo komprenas: «flava». La cerbo ne povas diferencigi flavajn frekvencojn de miksitaj ruĝa kaj verda frekvencoj. Danke al tio oni povas vidi flavajn kolorojn de televida ekrano, kiu sendas nur bluan, ruĝan, kaj verdan lumojn (sistemo RVB).
Substanco por kolorigi objekton nomatas farbo.
En la priskriba sistemo RVB la tri bazaj koloroj estas ruĝo, flavo, bluo, dum ĉiuj aliaj estas miksitaj koloroj.
Koloroj
Estas du vaste uzataj metodoj por krei la kolorojn de farboj kaj de ĉielarko, kaj la tradicia kaj la moderna.
Nigro, blanko kaj grizo estas apartaj neŭtraj koloroj.
Tradiciaj farbokoloroj
Laŭ la tradicia (19-jarcenta) metodo miksi farbojn kaj inkojn, la tri bazaj koloroj estas,
La tri duecaj koloroj, kreataj per mikso de egalaj kiomoj da koloriloj de la bazaj koloroj, estas,
Inter tiuj,
Mikso de tiuj koloroj kaj blanka kreas,
Miksoj de la tri bazaj koloroj kreas brunojn,
Lumokoloroj kaj modernaj farbokoloroj
La duecaj koloroj, kreataj per mikso de egalaj kiomoj da lumo de la bazaj koloroj, estas,
Ĉe farboj kaj inkoj, oni trovas la malon: la bazaj koloroj estas kiujn oni egale miksas krei
Teorie, egala mikso de la tri kreas nigran, sed fakte tio estas malfacile fari.
Egalaj miksoj de la bazaj kaj duecaj koloroj kreas la triecajn kolorojn,
La puraj triecaj koloroj CMF-aj estas iom malsamaj ol la puraj RVB-aj (ekz-e roza).
La fiziko de la koloroj
Elektromagneta radiado estas miksaĵo el radiadoj de diversaj ondolongoj kaj intensecoj. Se tiu radiado havas ondolongon ene de la vidkampo de la homo (proksimume inter 380 kaj 740 nanometroj), tiam oni nomas ĝin (videbla) lumo. La lumspektro registras la intensecon de ĉiu ondolongo. La plena spektro de la radiado alvenanta de certa objekto determinas la (vidatan) aperon de tiu ĉi objekto, interalie la perceptatan koloron. La apuda tabelo donas la limojn inter kiuj varias ondolongo kaj frekvenco de la spektrokoloroj. La bildo montras, ke tiuj koloroj estas sufiĉe subjektiva provo, ordigi multe pli abundan kolorpaletron kun kontinuaj transiroj.
Pliprecizigo de kolor-nocioj en Esperanto
Uzante la prefikson hel- oni povas aludi al koloro enhavanta multe da blanko: Por indiki malhelan koloron, enhavanta multe da nigro, malhel- aldonatas al la baza kolorvorto:
Rekta fiksado de mal- al kolorvorto maloftas, sed teorie eblas: malblanka do egalus nigran. Malgrizo egalus grizon. Uzante la supre montritan farbocirklon, oni povus eĉ krei sinonimojn: malverdo = ruĝo. Tamen tia uzado postulas, ke la alparolato jam parkere konas la kolorcirklon.
Per la sufikso -et- indikeblas, ke temas pri nepreciza, duba nuanco: "Ŝiaj okuloj estis bluetaj."
Por interkoloraj nuancoj utilas ankaŭ simpla kunmetado de vortoj. Notu la diferencon inter ruĝbruna (ruĝe bruna) kaj brunruĝa (brune ruĝa).
Koloroj kaj psikologio
La uzado de la diversaj koloroj influas laŭgrade sur la animstato de la personoj, multaj el kiuj estas uzataj tiucele en specifaj lokoj, por ekzemplo en restoracioj estas ofta la uzado de ornamaĵoj oranĝkoloraj ĉar ŝajne tiu akcelas apetiton, en hospitaloj oni uzas neŭtrajn kolorojn (verda en vestaĵoj kaj operaciejoj) por trankviligi la pacientojn, kaj por dungoselekt-intervjuoj rekomendendas uzi vestaĵojn de malhelaj koloroj, ĉar tio donas la impreson esti persono responsa kaj dediĉita; tiuj estas kelkaj ekzemploj de la rilato inter la koloroj kaj la emocioj.
Jun Tanaka
Jun Tanaka (田中 淳, n. ) estas japana futbalisto.
Koloro
Koloroj kaj heraldiko
Heraldikaj koloroj konsistigas unu el la elementoj de heraldika kodigo. Ne ampleksas ĝia paletro, kies uzo estas pli teknika (eĉ ofte simbola) ol arta. La koloroj dispartiĝas en tri grupoj: farboj, metaloj kaj peltoj. Ili ne uziĝas tute libere, sed laŭ reguloj, ĉefe la t.n. "kontrastigo de la koloroj". La nomoj de la farboj (Lazuro, gorĝo...) fontas el la anglo-normanda glosaro, kiu funkciis internacie dum longa periodo. La orientaj kaj nordaj landoj de Eŭropo nun uzas la nacilingvajn kutimajn nomojn de la respondaj koloroj (bluo, ruĝo...). Se la vortoj "metaloj" kaj "peltoj" respondas al la uzo de ĉiuj eŭropaj landoj, tute alia estas por la vortoj "koloro" kaj "farbo" kie estas granda konfuzo, precipe en la franca glosaro, (kie la vortoj "couleur" (koloro) kaj "émail" (emajlo) estas ajne uzataj laŭ la aŭtoroj) sed ankaŭ en multaj aliaj lingvoj, kie la sama vorto "koloro" uziĝas kaj por la tuta paletro, kaj por la priskribitaj "farboj". Farbo, fine ŝuldas sian elekton analogie al la (germana) heraldische Farbe.
Jun Tanaka
Li futbalis ĉe Thespa Kusatsu.
Koloro
Koloroj en historia percepto
Laŭlonge de la historio kaj de la geografio de la tuta mondo nek ekzistis nek ekzistas preciza kaj kompleta kongrueco inter la vortoj kaj la konceptoj atribuitaj fare de la diversaj lingvoj por kovri komplete la tutan koloraron. Kelkaj lingvoj eĉ ne havis la koncepton; eĉ nuntempe multaj samlingvaj personoj dubas kaj eĉ disputas pri la nomigo de koloroj, partikulare kiam temas pri nuancoj. Tiukadre estas populara frazo de antikvaj romianoj: "Gustibus koloribusque non disputandum", tio estas, pri koloroj kaj gustoj (emoj) ne disputendas. Platono konsideris, ke ekzistas nur kvar bazaj koloroj: nome blanka, nigra, ruĝa kaj brila (?), io kiu nuntempe ne estas konsiderata koloro, kaj ankaŭ difinis la koloron kiel: «elstaraĵo de la figuroj, havigita al la vido kaj tial perceptebla» ; William Ewart Gladstone (1809-1898), kiu estis ne nur grava politikisto, sed ankaŭ helenisma fakulo, studis la traktadon de koloroj en Homero (kiu priskribis la maron kiel "malhela vino" kaj la ĉielo "kiel bronzo") kaj diskonigis, ke la plej cititaj koloroj en la homeraj verkoj estas la nigra (200 fojoj) kaj la blanka (100); la ruĝa aperas nur 15 fojojn kaj la verda kaj la flava malpli ol dek. Homero menciis nek la bluan, nek la indigon. Kaj ŝajne ankaŭ ne estis mencio de la blua koloro en la cetero de la antikvgrekaj verkistoj.
La germana filozofo kaj lingvisto Lazarus Geiger trovis, ke ankaŭ en multaj aliaj antikvaj civilizacioj oni ne konis la bluan koloron: ekzemple en la Korano, en antikvaj ĉinaj historioj, en la antikva versio de la hebrea Biblio, en la islandaj sagaoj kaj en la barataj Vedoj ne aperas la koloro de la ĉielo. La nura antikva kulturo kiu scipovis reprezenti la bluan koloron estis la civilizacio de Antikva Egipto, kaj eĉ tiel ili multe baraktis por fabriki la pigmenton sinteze, ĉar ne estas tiu koloro facile en la naturalo (por ekzemplo, ne estas bluaj naturaj floroj: la unuaj estis fabrikitaj de homoj); tamen ja estas bluaj birdoj, ranoj ktp., sed ankaŭ ne mamuloj.
Guy Deutscher malkovris per diversaj eksperimentoj, ke ĝenerale, la koloro de la ĉielo estas la lasta kiu kutime estas lernita de bebinfanoj. Por kelkaj antikvaj popoloj la ĉielo estas blanka, kaj, la maro, nigra. Aliflanke, la antikvaj nomoj de la koloroj evoluis kongrue kun la evoluo de la respektiva lingvo kaj, por ekzemplo, la nigra koloro inter hebreoj (kajol) eksignifis bluan post la tempopaso, kaj same okazis ĉe la koloro kuanos de la antikvaj grekoj, kiu en Homero signifas nigran kaj poste signifis bluan.
La nocio ke la konceptoj kaj la lingvoj limigas la kognan percepton estas nomata lingva relativismo, kaj ĝi priskribas la manierojn laŭ kiuj diversaj kulturoj povas suferi malfacilojn por memori aŭ reteni informaron pri la objektoj aŭ konceptoj por tiuj al kiuj mankas identigiloj en la lingvo. La inuitoj posedas, por eksemplo, 50 formojn por diri "blanka". Kaj, kvankam la popolo de Himboj de Namibio ne posedas vorton por la blua koloro, ili scipovas facile distingi nunacojn de la verda koloro kiuj al aliaj popoloj estas ne tiom facile distingeblaj. Estas ankaŭ biologiaj diferencoj inter la homaj seksoj pri la percepto de la koloro: la oranĝa koloro povas aspekti pli ruĝeca por viroj ol por virinoj, kaj la verda ĉiam aspektas pli brila por virinoj ol por viroj, kiuj ĉiam vidas nuancon pli flavecan, inter aliaj malsimilecoj.
Koloroj en arto
La uzado da koloroj jam aperis en kelkaj ekzemploj de prahistoriaj rokpentraĵoj, kiel en Groto Lascaux kaj en Kaverno Altamira sed ankoraŭ kun limigita gamo pro la malmultaj disponeblaj naturaj pigmentoj, ĉefe inter ruĝe brunaj kaj nigraj koloroj. Ankaŭ en la Ceramiko de antikva Grekio oni uzis dekomence ĉefe kombinojn de ruĝa kaj nigra koloroj, sed la antikvgreka pentrarto jam faris primitivan uzadon de polikromio. La pentrarto progresis en la epoko de la Romia Imperio, inklude tiun prakristanan kaj ties sukcedan, tiun bizancan, kio markis la vojon de la mezepoka pentrarto kaj en aspektoj de ikonografio kaj de simbolismo de koloro (mantelo de la Virgulino, tuniko de Kristo) kaj en teknikoj (ilustrigo de manuskriptoj, freskoj, mozaikoj kaj tempero sur ligno) kaj en preferataj pigmentoj, devenaj el Antikveco fakte multekostegaj: oro por flava, dum alia valormetalo arĝento estis malpli uzita -Codex Argenteus-), purpuro (rezervita dekomence por la romiaj imperiestroj kaj por la plej altaj ekleziestroj) por la ruĝa koloro, spite la fakton ke aktuale purpura estas konsiderata intermeza nuanco inter blua kaj ruĝa.
La pentrarto de la romanika arto jam uzas plenan gamon de koloroj en konturitaj areoj sen miksoj aŭ nuancojn, kio ja estos atingo de la gotika pentrarto ekzemple por nuancoj de hela rozkoloro por vizaĝoj de sanktuloj kaj aliaj religiaj figuroj. La malfrugotika pentrarto jam povas esti konsiderita la unua moderna stilo en uzado de koloroj, nuancoj, pigmentoj ktp. Koloremo estis unu el la distingigaj trajtoj de la venecia sokolo, kiu profitis el sia situo en la ĉefa merkato de ekzotaj produktoj (kie estas tiu de pigmentoj) kaj pro la malhelpo de humideco por la pentrarto de fresko (kiu estis la tekniko preferita de la florenc-roma skolo).
Koloroj en muziko
Koloro en muziko rilatas al la tembro de muzikinstrumento.
Koloroj en politiko
Historie la koloroj estis uzitaj por standardoj kaj flagoj, kiuj ĉefe en bataloj utilis por identigi la partiojn de la luktantoj. Foje la koloroj de standardoj iel kongruis kun la heraldikaj uzoj kaj la neceso de simbolismo por la elstarigo de la senjoroj en la socio de feŭdismo.
La politikaj koloroj estas serio de koloroj kiuj, asociaj al diversaj politikaj ideologioj, estas uzataj kiel signo kaj simbolo de identigo kaj kiel kolektiva identigilo, plejparte koincida kun tiu de flagoj aŭ aŭ de alia aspekto de la politika simbolaro, partikulare la koloro de ĉemizoj. Tamen foje la uzo de kelkaj koloroj koincidas en politikaj ideologioj tre kontraŭaj inter si.
Koloroj kiel blua kaj ruĝa estas inter la plej uzataj pro ties asocio respektive al la dekstro kaj al la maldekstro. Ili havas tradicion eĉ pli antikvan ol la propra deveno de la koncepto de politika spektro (dekstro-maldekstro) originita en la Franca Revolucio, ĉar la opozicio de blua kontraŭ ruĝa en esprimo tre etendita por referenci al la sociaj diferencoj: nome la opozicio inter blua kaj ruĝa sango, nome la tendencoj al la privilegioj de la nobelaro kaj al la rajtoj de la popolo. Aliflanke, ankaŭ la opozicio de ruĝa kaj nigra estis uzata similcele, kiel en la titolo de la romano de Stendhal, La Ruĝo kaj la Nigro, kio aludas al la opozicio inter uniformoj (simbolo de la Revolucio) kaj sutanoj (simbolo de la Antikva Reĝimo).
Kontraste kun tre ĝenerala uzado de la ruĝa koloro por la maldekstro (socialismo, rajtoj de laboristoj ktp.) kaj de la blua koloro por la dekstro (konservatismo, kapitalismo ktp.), en Usono estas la Demokrata Partio, iom pli maldekstrema ol la Respublikana Partio, kiu uzas la bluan kaj inverse. Ĉefe ĉar la evoluo de ambaŭ partioj ŝanĝiĝis laŭlonge de la historio.
El naciisma vidpunkto determinitaj kombinoj de koloroj estis uzataj por diversaj mondoregionoj, partikulare por Tutafrikaj koloroj, Tutslavaj koloroj kaj Tutarabaj koloroj. Tutafrikaj koloroj estas triopo de verdo kaj ruĝo kun flavo aŭ nigro; flagoj kun tiuj koloroj estas en 23 afrikaj ŝtatoj, krome en ses karibaj ŝtatoj, kien afrikdevenaj popoloj kunportis sian afrikanecon. Nigro estas la haŭtkoloro de afrikanoj, ruĝo reprezentas la sangon de afrikanoj verŝitan dum la kolonia periodo de Afriko, flavo simbolas la oron kaj riĉaĵojn de Afriko, kaj verdo aludas al la verdaj pejzaĝoj de la kontinento. La tutslavaj koloroj estas bluo, blanko kaj ruĝo, prenitaj el la Flago de Rusio, siavice inspirita el la Flago de Nederlando, kaj pli homogene ili aperas en flagoj de 18 eŭropaj ŝtatoj, entoj kaj popoloj, dum nur por Bulgario la bluo estas anstataŭita per verdo. Tutarabaj koloroj estas ruĝo, nigro, blanko kaj verdo; ili aperas en la flagoj de Egipto, Irako, Jordanio, Kuvaito, Palestino, Somalilando, Sudano, Sirio, Unuiĝintaj Arabaj Emirlandoj, Araba Demokratia Sahara Respubliko, Jemeno kaj Libio.
Ruĝa
La ruĝa estas baza koloro, nome varma, dinamikaj kaj ekscita koloro. Ofte tiu koloro estas asociata kun amo, pasio kaj volupto. Ĝi estas uzata tiukadre ekzemple kun la Sankt-Valentena tago. Ĝi povas esti uzata por indiki danĝeron aŭ averto, sed ankaŭ estas asociata kun la gravo. Por ekzemplo, ĝi estas uzata por signaloj de haltigo kaj por vestoj kaj ĉefe kamionoj de fajroestingistoj. En Ĉinio, la ruĝa koloro estas uzata ofte por simboligi la bonan sorton aŭ la feliĉon, kaj por multaj festotagoj kaj nuptoj.
Verda
La verda koloro estas uzata plej ofte por reprezenti la naturo, la vegetaĵaron, la plantoj, la kuracadon kaj la fekundecon, ĉar estas koloro fakte dominanta en la naturo. Ĝi estas simbolo de sereneco kaj espero: pro tio estis elektita kiel koloro de Esperanto kaj de la esperanta flago. Ĝi povas esti trankviliga koloro, sed ankaŭ estas uzata en determinataj landoj por simbolo de mono, de avaremo aŭ ĵaluzo. En kelkaj lingvoj diri, ke iu estas 'verda' signifas, ke estas nesperta, malmatura aŭ nova.
Blua
La blua estas baza koloro, la ĉefa malvarma koloro. Estas la koloro de la oceano kaj de la ĉielo, sed pri tio estas multaj polemikoj kaj tradiciaj miskonsideroj; ĝi estas ofte simbolo de sereneco, stabileco kaj inspiro. Ĝi sugestas ripozon, enmemiĝon kaj solecon, la abstraktan koncepton de la ĉielo kaj akvon. Estas la koloro de trankvileco kaj simbolo de fidindeco. Por la Katolika Eklezio, la Virgulino Maria estas reprezentara ofte kun blua vesto aŭ mantelo, por simbolo de la gracio kaj pureco (dipatrino sen patro). La blua koloro estas ofte uzata por vestoj kaj dormoĉambroj de virbeboj, dum la roza koloro estas uzata por inbeboj, sed tiu kutimo estas lastatempe disputita. En Hispana literaturo la blua koloro estas ikono de la movado nomita "modernismo" de fino de la 19-a jarcento, kiel simbolo de senfineco, sensa idealismo (ĉielo); tiukadre mejloŝtona verko de Rubén Darío titoliĝis "Azul...", tio estas simple "blua". En Usono la blua koloro estis asociita al la apero de muzika stilo bluso, kun iom negativa aludoj al deprimo; sed tiu afero estas ankoraŭ studata.
Blanka
La blanka koloro estas simbolo de perfekteco, pureco, fido, senkulpeco, mildeco ktp. En orientaj landoj blanko estas koloro de funebro, male al multaj socioj okcidentaj kie estas uzataj nigro tiucele. La virnoj kiuj venas al nupto uzas en multaj socioj blankajn (tre ofte solenegajn) vestojn kiuj enmodiĝis kiel simbolo de virgeco, nome de pureco, kvankam iam pli modaj estis nigraj vestoj. Por kelkaj afrikaj popoloj, blanko estas koloro asocia kun la mortintaj prauloj, kun spiritoj.
Nigra
La nigra koloro, en la kulturo de Okcidento, estas konsiderata negativa koloro kaj ĝenerale estas simbolo de morto, doloro, deprimo, malbono ktp., ekzemple en nigra magio. Tamen en Feng Ŝui la nigra koloro rilatas al harmoniigo de hejmo, oficejo kaj aliaj medioj, asocia kun akvaj elementoj kaj estas sugesto de povo, mistero kaj trankvileco. La homoj kutimas vesti nigre por funebro, kvankam tiu praktiko pli kaj pli elmodiĝas. Aktuale vesti nigre asocias kun seriozeco en negocoj, en preparo por altnivelaj profesioj ktp.
Flava
Flava estas baza koloro, lumeca. Estas koloro ofte asocia kun la lumo el Suno kaj la kontenteco. Sed foje estas uzata asocie kun envio, frenezeco, malkuraĝo, timo, feliĉo, optimismo ktp. Al infanoj plaĉas tiu brila koloro kaj pro tio ĝi estas uzata por komercigi porinfanajn produktojn; tiukadre ĝi estas uzata en Usono por la lernejaj busoj, same kiel por taksioj, ĉar estas rimarkinda koloro, ĉefe kombine kun nigro.
Roza, lavenda kaj viola
La roza kaj la lavenda koloroj estas asociaj kun mildeco, ineco, infaninoj, gracio, eleganteco, dolĉeco kaj amo. Tamen, iam oni konsideris la rozan koloron kiel vira markilo, ofte uzata por virbeboj; nur komence de la 20-a jarcento oni interŝanĝis la rolojn de sekso de la roza kaj la blua. Oni asocias al roza koloro ankaŭ sentojn de amirkeco, afekcio, harmonio, interna paco kaj alproksimiĝemo. Kaj ruĝa kaj roza reprezentas amon, sed dum ruĝa reprezentas varon, ardon kaj pasion, la roza reprezentas amaferon kaj ĉarmon.
La viola koloro simbolas la tristecon, la misteron kaj la mistikismon.
Koloroj en industrio: Kolorigiloj
Kolorigilo estas ĝenerala termino uzata por ajna kemia substanco kiu estas kapabla havigi tinkturojn, uzataj por doni koloron al produktoj de la tekstila, kosmetika kaj nutra industrioj. La kolorigiloj estis uzitaj ekde la pratempoj. En la prahistorio jam oni uzis diversajn materiojn de vegetala (ekzemple de juglando) kaj animala (ekzemple graso kaj sango) devenoj, same kiel de diversaj mineraloj.
Koloroj en liturgio de la katolika eklezio
Liturgiaj koloroj estas nomitaj la koloroj de la mes-vestoj, ĉefe por kazubloj, sed ne nur, por la diversaj tempoj de la liturgia jaro kaj por la unuopaj kristanaj festoj. En okcidenta katolika eklezio jenaj koloroj rilatas al jenaj okazaĵoj:
Proverboj
Ekzistas proverboj pri koloro en la Proverbaro Esperanta de L. L. Zamenhof, inter ili :
Maldika intesto
La maldika intesto estas la parto de la nutrokanalo inter la stomako kaj la dika intesto, kaj estas la loko, kie okazas la fina ensorbiĝo de manĝaĵo. La maldika intesto (7 m longa ĉe homo, 40 m ĉe bovo) konsistas el duodeno, jejuno, kaj ileo).
Ĝia rolo konsistas el miksado de nutraĵo, digestado de la tri nutreroj, lipidoj, glucidoj, protidoj danke al la hepata galo, pankreata suko kaj intesta suko, absorbado per viloj de la tri nutreroj, de vitaminoj, jonoj (kalcio, natrio, kalio, ktp), fero, akvo kaj galaj saloj, kaj forigo de la neabsobitaĵoj al la kojlo.
La duodeno estas la plej mallonga parto de la maldika intesto, kaj estas la loko, kie la preparoj por ensorbiĝo de manĝaĵoj komenciĝas. Ĝi ricevas galon kaj pankreatan sekrecion tra la pankreata dukto, regata de la hepatopankreata sfinktero.
La interna surfaco de la jejuno estas kovrata de viloj, malgrandaj fingroformaj elstaraĵoj, kiuj helpas la ensorbiĝon de nutraĵoj el la manĝitaĵoj.
Funkciado de la maldika intesto
La maldika intesto absorbas la nutraĵojn necesajn por la korpo. Ĝi estas inter du sfinktero: nome la pilora, kaj la ileo-cekuma valvo, kio komunikas kun la dika intesto. Ĝi konstituas la plej grandan mukozan surfacon de la organismo. Ĝia longo oscilas inter 3 kaj 7 metroj, depende de nombraj variabloj kiel la alteco de la individuo. En kadavroj, kiel konsekvenco de la hipotoneco de la glata muskolo, ĝia longo pliiĝas.
Ĝi havas en sia interno tavolon de ĉeloj kiuj formas barieron. Ties misio estas, krom digesti substancojn, agadi defendante la organismon el la ekstera malamiko de la medio (substancoj kiujn oni englutas kaj mikroorganismoj kiuj jam estas en la intesto). Tio estas atingata tenante bona fermitaj la interĉelajn fermunuigilojn, por eviti la senkontrolan eniron de substancoj, toksinoj, kemiaĵoj, mikroorganismoj kaj makromolekuloj, kiuj male povus pasi al la sangofluo.
Aktuale, oni scias, ke la mallarĝaj interĉelaj fermunuigiloj, antaŭe konsiderataj kiel stataj strukturoj, estas reale dinamikaj kaj adaptiĝas facile al diversaj cirkonstancoj, kaj fiziologiaj kaj patologiaj. Estas kompleksa sistemo regulanta kiu kontrolas la staton de enfoldigo de la reto de proteinoj de la mallarĝaj interĉelaj fermunuigiloj. Kiam ne bone funkcias la enirejoj inter la ĉeloj (la mallarĝaj interĉelaj fermunuigiloj) kaj anstataŭ esti bone fermitaj aŭ praktike fermitaj, kiel ili devus esti, ili estas malfermitaj sen kontroli, okazas pliigo de la intesta permeableco. Tiu aperturo okazigas la liberan eniradon de substancoj en la korpon kaj ke, depende de la genetika preteco de la persono, povas disvolviĝi memimunaj, inflamaj, infektaj malsanoj, alergioj kaj kanceroj, kaj intestaj kaj al aliaj organoj.
La ĉimo kreata en la stomako, formita per la nutrobulo miksita kun la klorida acido, la pepsinogeno kaj aliaj substancoj el la funkciado de peristaltaj movoj, estas miksita siavice kun la sekrecioj galaj kaj pankreataj (krom la propra duodena) por ne rompi la tavolojn de la maldika intesto (ĉar tiu havas pH tre alte acida) kaj estas portata al la duodeno. La transiro de la manĝaĵo pluas laŭ tiu tubo kaj laŭlonge oni finkompletigas la procezon de la digesto, la ĉimo estas transformata en ĉilon kaj okazas la absorbado de la utilaj substancoj.
Formo kaj rilatoj de la maldika intesto
La duodeno estas karakterizata per sia rilato kun la stomako, estas la ĉefa parto kien venas la sukoj pankreata kaj hepata, sed la jejuno kaj la ileo estas pli malfacile distingeblaj kaj ne estas klara separo inter ambaŭ.
Ĝenerale, ili estas distingeblaj ĉar:
Topografie kaj la jejuno kaj la ileo okupas la subkojlan spacon, kvankam:
La fino de la maldika intesto estas la fina ileo kiu finas en la cekumo pere de la ileocekuma valvo.
En la konstituo de la intesta muro, krom la kutimaj tavoloj de mukozo, submukozo, muskolaj kaj serozaj, elstaras la estado de akumulaĵoj de limfoida histo kiuj atingas ĝis la submukozo. Ili estas sur la antaŭmesentera bordo kaj ties nombro estas de 30 aŭ 40, kaj ili havas ĝis 2,5 cm de diametro. Kiel oni menciis antaŭe, ili estas pli nombraj en la ileo.
La tuta longo de la maldeika intesto restas unuigita al la malantaŭa muro tra la radiko de la mesentero. Tiu unuigo de la mezentero al la malantaŭa muro ekas je nivelo de la vertebro L2, trairas la hokon de la pankreato (tra kie ĝi penetras la supran mesenteran arterion), trairas antaŭ la malsupra kavo, sekvas ekstere al la ileaj tuboj kaj komunaj kaj eksteraj kaj finiĝas en la ilea dekstra kavo, je la nivelo de la promontoro, flanke al la desktra sakroilea artiklo, je ĉirkaŭ 6 cm, el la meza lino de la intesto.
Megafaŭno
En zoologio pri surteraj bestoj, la termino megafaŭno (bestegaro, de la antikva greka megas "granda" + plus la latina fauna "besto") referencas al "gigantaj", "tre grandaj" aŭ "grandaj" bestoj. La termino estas speciale asocia en la nuntempa scienca literaturo al la megafaŭno de la malfrua Pleistoceno kaj al Holoceno kiu estis formortinta en procezo konata kiel amasa formorto de la Kvaternaro ekde antaŭ 50 000 jaroj ĝis la aktualo. Tial la termino inkludas la grandajn aŭ gigantajn animalojn kiuj estas konsiderataj arketipaj de la lasta glaciepoko kiel por ekzemplo la mamutoj en la norda hemisfero kaj la gliptodontoj en Sudameriko. La sojlo plej ofte uzata por inkludi taksonon en la termino "megafaŭno" estas de 44 kilogramoj aŭ 100 kilogramoj. Tial tio inkludas multajn speciojn kiuj ne estas populare konsiderataj kiel speciale grandaj, kiel la blankavosta cervo kaj la ruĝa kanguruo, eĉ la homojn, kvankam oni uzas ankaŭ kriterion pli limigitan aplikatan al tiuj animaloj kies masi superas unu tunon (unu miliono de gramoj aŭ megagramo). ​
En la praktiko, ofta uzado trovita en la akademiaj kaj disvastigaj verkoj referencas al surteraj animaloj pli grandaj ol homo kaj kiu ne estas aldomigitaj. Ĝi estas uzata ankaŭ por referenci al naturaj animaloj plej grandaj, speciale elefantoj, ĝirafoj, hipopotamoj, rinoceroj, alkoj, kondoroj ktp. La megafaŭno povas esti subkategoriigita per sia loko en la manĝoĉeno en megaherbovoruloj (por ekz. cervoj), megakarnovoruloj (leonoj), kaj pli rare, megaĉiomanĝantoj (ursoj).
La termino estas aplikata ankaŭ al animaloj (kutime formortintaj) ege grandaj, parencoj de tipo de animalo pli ofta aŭ supervivanta, por ekzemplo la libeloj de 1 metro de enverguro de la periodo Karbonio.
18100 Lebreton
18100 Lebreton estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la en la kadro de la programo Lowell Observatory Near-Earth-Object Search (LONEOS) elde la Stacio Anderson Mesa de la Observatorio Lowell, sud-oriente de Flagstaff (Arizono, Usono).
Nomo
Ĝi estas nomita en honoro de Jean-Pierre Lebreton de la departemento pri kosma scienco de la Eŭropa Centro de Kosma Esploro kaj Tekniko, scienca responsulo por la kosmosondilo Huygens.
Calabazas de Fuentidueña
Calabazas de Fuentidueña [kalaBAzas defŭentiDŬEnja] estas municipo en la nordo de la provinco Segovio, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al komarko Tierra de Pinares (Pinartero) en la nordo de la provinco. La loknomo Calabazas de Fuentidueña estas etimologie komprenebla kiel Kukurboj de Fuentidueña alude al Fuentidueña, en la sama komarko.
Geografio
Ĝia municipa teritorio okupas totalan areon de 14,90 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 27 loĝantojn. Ĝi perdis loĝantojn dum la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj, kiel ja okazis en multaj loĝlokoj de la regiono, fakte 50 el la jaro 2000 kaj 400 el la 1950-aj jaroj.
Ĝi distas 67 km de Segovio, provinca ĉefurbo kaj limas kun municipoj Aldeasoña, Vivar de Fuentidueña, Fuentidueña, Fuentesaúco de Fuentidueña, Fuentepiñel kaj Valles de Fuentidueña.
Historio
La areo apartenis unue al la Regno Kastilio. En Mezepoko okazis reloĝado.
Aktualo
Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj, vitejoj, legomoj kaj terpomoj) kaj brutobredado (ŝafoj) kaj rilata komercado. Lastatempe kultura kaj rura turismo ekgravis (popola arkitekturo, historia heredo, piedirado).
De la historia pasinteco restis vizitindaj vidindaĵoj el kiuj menciindas la preĝejo de Sankta Maria kaj la ermitejo de Sankta Roĥo.
25085 Melena
25085 Melena estas asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la de la teamo de la astronomia kampanjo Lowell Observatory Near-Earth-Object Search (LONEOS) elde la Stacio Anderson Mesa de la Observatorio Lowell, en Flagstaff (Arizono, Usono).
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de Robin Melena, sekretariino-trezoristino de la Observatorio Lowell. Ŝi mastrumas cxiujn negocajn funkciojn de la observatorio, inklude kontadon, aŭditojn kaj.
Tumbiscatío
Tumbiscatío estas komunumo en la meksika subŝtato Michoacán. La ĉefurbo de la komunumo estas Tumbiscatío de Ruiz. La ŝlosilnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 16 096.
Sociogeografio
En la jaro 2000 (INEGI) en la komunumo vivis 8565 personoj, kiuj aĝis pli ol 5 jaroj. El tiuj 32 personoj parolis indiĝenan lingvon. Tio egalas al 0.37 % de la loĝantoj.
Entute 5 308 personoj (en 2000) aĝis pli ol 15 jaroj. El tiuj personoj 3 638 estis alfabetoj kaj 1 657 analfabetoj. Tio signifas ke 31.22 % de la loĝantaro de la jaro 2000 estis analfabetoj.
Fontoj: Statistikoj de la INEGI
Eksteraj ligiloj
http://www.e-local.gob.mx/work/templates/enciclo/michoacan/mpios/16096a.htm
Vonĝu
Vonĝu (원주시, laŭ ĉinaj literoj 原州市) estas signifa universitata urbego en Sud-Koreio.
Geografio
Vonĝu situas en norda-centra parto de la lando en baseno apud 2 riveroj. En la urbego estas kelkaj malgrandaj montetoj. La distanco estas inter Vonĝu kaj la ĉefurbo Seulo 87 km.
Ekonomio
Vonĝu estas komerca centro havanta fervojajn kaj ŝoseajn ligojn kun Seulo, Pusano kaj Teguo. Oni okupiĝas pri prilaborado de arbaroj de la proksimaj montoj. Industrioj inkluzivas la medicinan ekipaĵon. Inter la elstaraj terkulturaj produktoj estas persikoj, batatoj kaj fungoj.
Klimato
Vonĝu situas en kontinenta klimato kun influo de musono. La averaĝa jara temperaturo estas 11,5 °C. Jare pluvas (aŭ neĝas) inter 1300-1500 mm. En ĉiuj monatoj pluvas (aŭ neĝas), tamen inter majo-septembro pli ofte.
Trafiko
En Vonĝu servas enlanda flughaveno, stacidomoj por fervojoj kaj aŭtobusoj.
Roman Forycki
Roman FORYCKI (naskiĝis en la 9-an de aŭgusto 1936 en Wilczebłota, distrikto Kościerzyna, mortis akcidente la 25-an de junio 2011 en Mostowo, apud Koszalin) - pola sacerdoto kaj esperantisto, rektoro de Superaj Animzorgaj Seminarioj en Ołtarzew (proksime al Ożarów Mazowiecki) en la jaroj 1978-1984 kaj en Ełk (1993-2002).
En 1954 li eniris kiel novico palotinan ordenon en Ząbkowice Śląskie. En Ołtarzew studis filozofion (1955-57) kaj teologion (1957-1961) kaj ĉe la fino iĝis presbitero. En 1965 magistriĝis pri filozofio en Katolika Universitato de Lublin. Doktoriĝis en 1972 surbaze de la disertaĵo: Problemo de deirpunkto de la teodicea argumentado pri okazinteco. Samjare ekgvidis en Ołtarzew Apostolan Instituton. En la Akademio de Katolika Teologio en Varsovio lekciis pri filozofio de religio.
Li fartoprenis aktive en multaj komisionoj kaj ekspertaj grupoj, precipe pri apostoleco de laikoj. Ĉi-kampe verkis ĉirkaŭ 430 diversajn publikaĵojn. La 4-an de junio 2011 celebris jubileon de sia 50-jara sacerdoteco.
Nová Říše
Nová Říše estas moravia kampurbo en Ĉeĥio. Ĝi situas en Regiono Vysočina, distrikto Jihlava, 30 km sude de la urbo Jihlava, surborde de la rivereto Vápovka, en kiu en pasinteco estis placerata oro. Vivas ĉi tie.
Historio
La unua skribmencio pri ĝi kiel pri urbeto devenas el la jaro 1354.
Kvankam ĝi estas tipa agrikultura vilaĝo, ĝi estas menciata ankaŭ en arthistorio.
Vidindaĵoj
La ĉefa vidindaĵo estas elstara premonstrata monaĥejo, fondita en 1211 kaj laste rekonstruita en 1821. La monaĥejo estas per koridoro ligita kun baroka preĝejo de Sanktaj Petro kaj Paŭlo, konstruita en 1677 - 1707 surloke de pli malnova preĝejo el 1504. La konstruaĵo elstaras pro valora arta ornamo. La preĝeja kapelo de Virgulino Maria la Dolora estis loko de meditadoj de poeto kaj tiea instruisto Otokar Březina. La monaĥeja biblioteko entenas 20 mil volumojn, el kiu tri kvinonoj estis eldonitaj antaŭ la jaro 1800.
Famaj personoj
En la vilaĝo naskiĝis
En 1888-1901 en la loka lernejo instruis la ĉeĥa poeto Otokar Březina.
(15977) 1998 MA11
(15977) 1998 MA11 estas troja asteroido de Jupitero malkovrita la dum la kampanjo "LINEAR" elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Ĝi orbitas proksime de la punkto de Lagrange L5 de la sistemo Suno-Jupitero, tie estas "malantaŭ" Jupitero, laŭ ties orbita movo; la korpoj, kiuj orbitas ĉe tiu-ĉi punko, formas la tiel nomatan «  ».
Mundell Lowe
Mundell James LOWE (* 21-an de aprilo 1922 en Laurel, Misisipio), estas usona ĵazgitaristo kaj aranĝisto de svingo kaj malmolbopo.
Vivo kaj verkado
En la jaro 1961 li kunverkis la muzikalbumon Carmen McRae Sings Lover Man and Other Billie Holiday Classics. Dum la 1960-aj jaroj li registradmuzikis kun Benny Carter ties albumon Further Definitions. Krome li laboris kun Jimmy Forrest kaj kun la orkestro de Quincy Jones. En 1972 Lowe komponis la titolmuzikon por la kinoklasikaĵo Everything You Always Wanted to Know About Sex * But Were Afraid to Ask de Woody Allen. Post kiam dum la 1970-aj jaroj ĉirkaŭ li fariĝis trankvila, Lowe denove havis pli da prezentadojn en la 1980-aj kaj 1990-aj jaroj (inter alie kun sia edzino Betty Bennett kaj sia bando Transitwest); tiutempe li vojaĝis kiel soloisto, post 1990 li akompanis pianiston André Previn je pluraj surdiskigoj. En 2000 ekestis dum koncertvojaĝo en Germanujo la lumdisko Mundell’s Moods kun harmoniko-ludisto kaj vibrafonisto Hendrik Meurkens.
Dumpase de sia kariero Lowe surdiskigis kun la muzikistoj Steve Allen, Les Brown, Benny Goodman, Urbie Green, Johnny Guarnieri, Johnny Hodges, Bobby Jaspar, Richie Kamuca, Ray McKinley, Tony Scott, Billy Taylor, Mary Lou Williams kaj akompanis la kantistinojn Chris Connor, Billie Holiday, Lena Horne, Helen Humes, Carmen McRae, Sarah Vaughan kaj Dinah Washington.
Kvankam la sondiska verkaro de Mundell Lowe estas relative malgranda kaj nekonata, Morton und Cook  nomas lin „unu el la plej originalaj gitaristoj kaj komponistoj entute“. Lowe havas la meriton, ke li en 1956 atentigis produktiston Orrin Keepnews pri la juna pianisto Bill Evans.
Úštěk-Českolipské Předměstí
Úštěk-Českolipské Předměstí situas en katastra teritorio Úštěk kun areo 6,49 km².
Mihály Schéner
Mihály Schéner [mihAj ŝEner], hungare Schéner Mihály, estis hungara pentristo, grafikisto, ceramikisto kaj skulptisto.
Mihály Schéner naskiĝis la 1923 en Medgyesegyháza. Li mortis la 2009 en Budapeŝto.
Biografio
Mihály Schéner lernis pentradon de Gyula Rudnay en ĉeflernejo en Budapeŝto inter 1942-1947. Poste li instruis ĝis 1956 en gimnazio de Békéscsaba. Li ankaŭ verkis eseojn en diversaj revuoj. Li ricevis premion Kossuth en 1995, inter 1978-2005 ankaŭ aliajn premiojn.
Ĉina virina nacia teamo de futbalo
La ĉina virina nacia teamo de futbalo reprezentas sian landon, Ĉinion, en internaciaj turniroj de virina futbalado. Ĝi estas la oficiala nacia elekto de la Ĉina Futbal-Asocio - ĉine tradicie中國足球協會, simpligite 中国足球协会, pinjine Zhōngguó Zúqiú Xiéhuì. La teamo interalie en 1999 atingis la duan pozicion en la Virina Futbala Mondpokalo, kaj okfoje iĝis Azia Virina Futbal-Ĉampiono. En la Somera Olimpiko 1996 la teamo gajnis la arĝentan medalon.
József Buslig
József BUSLIG [buŝlig] armendevena hungara pastro, instruisto, lernejestro. Li naskiĝis en Gheorgheni la 13-a de februaro 1863 kaj mortis en Braŝovo la 26-an de oktobro 1909. Li estas tombigita en la armena tombejo de Gheorgheni.
Matthew Arnold
Matthew ARNOLD (24a de Decembro 1822 – 15a de Aprilo 1888) estis angla poeto kaj kulturkritikisto kiu laboris kiel lernejinspektisto. Li estis la filo de Thomas Arnold, fama estro de Rugby School, kaj frato de kaj Tom Arnold, literatura profesoro, kaj William Delafield Arnold, romanisto kaj kolonia administristo. Matthew Arnold estis karakterizita kiel saĝverkisto, nome tipo de verkisto kiu admonas kaj instruas la leganton pri siatempaj sociaj aferoj. Li laboris kiel lernejinspektisto dum 35 jaroj, kaj subtenis la koncepton de ŝtat-regulata mezlerneja edukado.
Kariero
En 1849, li publikigis sian unuan libron de poezio, The Strayed Reveller. En 1850 lia amiko William Wordsworth mortis; Arnold publikigis siajn "Memorial Verses" pri la maljuna poeto en Fraser's Magazine. In 1852, Arnold publikigis sian duan volumon de poemoj, Empedocles on Etna, and Other Poems. En 1853, li publikigis Poems: A New Edition, elektorikolto el la du pli fruaj volumoj notinde ekskludante Empedocles on Etna, sed aldonante novajn poemojn, Sohrab and Rustum kaj The Scholar Gipsy. En 1854, Poems: Second Series aperis kiel nova elektorikolto en kiu li inkludis la novan poemon, Balder Dead.
József Buslig
Kariero
József Buslig pristudis teologion en Alba Iulia kaj oni konsakris lin pastro en 1887. En 1891 li akiris diplomon pri latina-hungara lingvoj en la Universitato Ferenc József de Koloĵvaro. De 1891 li instruis latinan lingvon en la Romkatolika Ĉefgimnazio kaj en Ŝtata Ĉefrealgimnazio de Braŝovo. Li estis sekretario de Magyar Kaszinó de la urbo, de 1907 direktoro de la ĉefgimnazio.
Matthew Arnold
Kariero
Arnold estis nomumita Profesoro de Poezio en Oksfordo in 1857, kaj li estis la unua en tiu posteno kiu faris siajn prelegojn en angla anstataŭ en Latino. Li estis re-elektita en 1862. On Translating Homer (1861) kaj komencaj pensoj kiujn Arnold transformis en Culture and Anarchy estis inter la fruktoj de liaj oksfordaj prelegoj. Culture and Anarchy, la ĉefa verko de Arnold en socia kritikismo (kaj unu el la malmultaj pecoj de lia prozo ankoraŭ presatas) estis publikigita en 1869. Literature and Dogma, la ĉefa verko de Arnold pri religia kritikismo aperis en 1873. En 1883 kaj 1884, Arnold turneis en Usonon kaj Kanadon kaj faris prelegojn pri edukado, demokratio kaj Ralph Waldo Emerson. Li estis elektita Eksterlanda Honora Membro de la Usona Akademio de Artoj kaj Sciencoj en 1883.
Pro sia laboro kiel lernejinspektisto, li devis multe veturi per trajno kaj tre bone konis la socion de centra Anglio.
Dietrich von Hildebrand
Dietrich von Hildebrand (naskiĝinta la 12-an de oktobro 1889 en Florenco, mortinta la 26-an de januaro 1977) estis germana katolika filozofo kaj teologo. Li vokitis neformale fare de Pio la 12-a "Doktoro de la Eklezio de la 20-a jarcento". Johano Paŭlo la 2-a ankaŭ tre admiris la laboron de Hildebrand, rimarkante unufoje al lia vidvino Alice von Hildebrand "via edzo estas unu el la grandaj etikistoj de la dudeka jarcento."
Benedikto la 16-a ankaŭ havas specialan admiron kaj konsideron por Hildebrand, kiun li konis kiel juna pastro en Munkeno. La grado de la altestimo de papo Benedikto estas esprimita en unu el liaj deklaroj pri Hildebrand: "Kiam la menshistorio de la Romkatolika Eklezio en la 20-a jarcento estos skribita, la nomo de Dietrich von Hildebrand estos plej elstara inter la figuroj de nia tempo." Kritikante la ŝanĝojn en la eklezio alportitaj fare de la Dua Vatikana Koncilio Hildebrand aparte indignis pri la nova liturgio – li diris: "Vere, se unu el la diabloj en la verko The Screwtype Letters de C. S. Lewis estus komisiita ruinigi la liturgion, certe ne povus esti pli profunde farita de li ol nun okazis reale."
Biografio
Li pasigis la junajn jarojn en Florenco estante filo de la skulptisto Adolf von Hildebrand kaj Irene Schäuffelen, kiuj vivis en iama monaĥejo. Li ricevis sian tutan fruan edukon de guvernistoj. Edukite en hejmo sen iu religio, Hildebrand evoluigis profundan kredon je Jesuo en junega aĝo. Sendite al Munkeno en la aĝo de dek kvin li poste trapasis la abiturientan ekzamenon, kaj enskribiĝis ĉe la Universitato de Munkeno. Tie li membriĝis al cirklo de studentoj kiuj unue sekvis la filozofon de Theodor Lipp sed baldaŭ estis ŝancelitaj per la instruo de Edmund Husserl. Pere de tiu rondo, li konis Max Scheler. Danke al liaj skribaĵoj, Hildebrand poste konvertiĝus al katolikismo en 1914. En 1909, li frekventis prelegojn ĉe la universitato de Göttingen, kie li kompletigis sian doktorecon en filozofio sub Husserl kaj Adolf Reinach, kiujn li poste meritigis je formado de sia propra filozofia sistemo.
En 1912, li geedziĝis kun Margaret Denck, kaj kun ŝi li havis solan filon, Franz. En 1913, Hildebrand iris al Romo por sekvi la Unuan Komunion de unu el siaj fratinoj, en ceremonio okazigita en la Kaliksto-katakomboj. La sekvan jaron, li kaj lia edzino, Margaret Denck, estis akceptitaj en la Romkatolikan Eklezion. Ĉe la eksplodo de la Unua mondmilito, Hildebrand rekrutiĝis kiel la asistanto de kuracisto en Munkeno, funkciante kiel speco de kirurgia flegisto.
La publikigo de la unua libro de Hildebrand Die Idee der sittlichen Handlung, okazis en 1916, kaj du jarojn poste, post kiam la milito finiĝis, li ricevis instrupozicion en la Universitato de Munkeno, poste akirante lektorpostenon tie en 1924. Flanke tiam li publikigis alian laboron titolitan Sittlichkeit und ethische Werterkenntnis (1921).
Fuĝo pro nacisocialismo
Kiam Hitler aneksis Aŭstrion en 1938, Hildebrand denove estis devigita fuĝi. Li pasigis dek unu monatojn en Svislando, proksime de Friburgo. Li tiam transloĝiĝis al Fiac en Francio, proksime de Tuluzo, kie li instruis ĉe la Katolika Universitato de Tuluzo. Kiam la nazioj invadis Francion en 1940, li iris en kaŝejon; post multaj afliktoj kaj per heroa asistado de francoj, inkluzive de Edmond Michelet kaj Varian Fry, li povis eskapi al Portugalio kun sia edzino, ilia filo Franz von Hildebrand, kaj ilia bofilino. De tie, ili vojaĝis ŝipe al Brazilo kaj tiam al Novjorko, alvenante en 1940. Tie li instruis filozofion ĉe la jezuita Fordham-universitato sur Rose Hill, Bronkso.
Hildebrand retiriĝis de instruado en 1960, pasigante la ceterajn jarojn de sia vivo per la skribado de 12 libroj en la germana kaj la angla. Li estis fondinto de la amerika filio de Una Voce. En 1957 lia edzino mortis 45 jara, kaj en 1959 li geedziĝis kun la multe pli juna Alice von Hildebrand (naskita en 1923), filozofino kaj teologino.
Hildebrand mortis en New Rochelle, New York, en 1977, post longa lukto kun kormalsano.
Verkoj
→ → → La kompleta bibiografio kiel ligilo:
Ryo Iida
Ryo Iida (飯田 諒, n. ) estas japana futbalisto.
Li futbalis ĉe Thespa Kusatsu.
Bovrano
La Bovrano estas la plej giganta inter la ranoj, ĉar pezas ĝis 1,5 kg. Ĝi vivas en Mezameriko kaj Karibio. Ĝi grandkvante reproduktiĝas, nome ĉiu paro de bovranoj povas produkti 90,000 ovojn ĉiujare, pro kio tiu specio interesas por bredado.
Ĝi estas manĝebla, bongusta kaj nutra.
Ĝi multe saltas, ĝis alton de 1 m.
Referencoj
Ĉen Ŝjaŭji, Aventuro de Ĉasisteto dum Ekspediciado, Ĉina Esperanto-Eldonejo, Pekino, 1988. Esperantigis Hŭang Fengĝu; ilustris Hu Hŭanĵan. paĝo 28 al 29. Temas ne pri scienca verko, sed pri populariga, ĉiukaze uzebla kaj citebla.
Cressensac-Sarrazac
Cressensac-Sarrazac estas nova franca situanta en departemento Lot, regiono.
Rekviemo (Mozart)
La rekviemo en d-minoro (KV 626) el la jaro 1791 estas la lasta komponaĵo de Wolfgang Amadeus Mozart. Kvankam nur ĉ. du trionoj fakte devenas de Mozart, ĝi estas unu el liaj tre ŝatataj kaj plej alte taksataj verkoj. Mozart mortis dum la komponado. Ĉar temis pri komisiita verko, Joseph Eybler kaj Franz Xaver Süßmayr, lernantoj de Mozart, kompletigis la rekviemon komisie de Constanze Mozart, la vidvino de la komponisto. La fariĝohistorio kaj kvalito de la postaj kompletigoj ekde longe estas akre diskutataj. La eksterkutimaj cirkonstancoj de la komponkomisio kaj la tempa interplektiĝo de ĉi tiu mortomeso kun la frua morto de Mozart krome instigis abundan ekeston de legendoj.
Verkformo
(en la tradicia kompletigo far F.X. Süßmayr)
I. Introitus: Requiem aeternam, Adagio, d (Klarigo: unuopaj literoj indikas la tonalon: minuskla skribo estas minoro, majuskla skribo estas maĵoro) (ĥoro, sopransoloo, ĥoro). Tuj allige:
II. Kyrie, Allegro, d (fugo) (ĥoro)
IV. Offertorium
V. Sanctus, Adagio, D kun fugo Osanna (Chor)
VI. Benedictus, Andante, B♭ (soloistkvarteto) kaj fugo Osanna (ĥoro)
VII. Agnus Dei, d (ĥoro). Tuj allige:
VIII. Communio: Lŭ aeterna, Adagio, d (Sopransolo, Chor) + Allegro, d (fugo, ĥoro) (parodio de Introitus de Mozart [ekde takto 19] kaj Kyrie)
Historio
Ĝi estis ludita en la funebro de Ludwig van Beethoven.
Tekstoj
Der lateinische Requiem-Text mit englischer Übersetzung. Wie in den meisten Requiem-Vertonungen wurden Graduale und Tractus ausgelassen.
Mirabel-et-Blacons
Mirabel-et-Blacons estas franca komunumo lokita en la departemento Drôme kaj en la regiono Rodano-Alpoj. Ĝi havis 880 loĝantojn laŭ censo plenumita en 2006.
Historio
Okaze de la municipa baloto de 2008 venkis en la komunumo S-ino Maryline Manen, kiu do fariĝis la loka urbestro.
Lokaj famuloj
Richard Marazano (n. en 1971) estas scenaristo kaj desegnisto de bildstrioj.
Administrado
Mirabel-et-Blacons apartenas al la kantono Crest-Nord, kies ĉefurbo estas Crest. Tiu kantono mem estas parto de la arondismento de Die, unu el la tri arondismentoj de la departemento Drôme.
11457 Hitomikobayashi
11457 Hitomikobayashi estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la usona astronomo Schelte J. Bus elde la Observatorio de Siding Spring, apud Coonabarabran en Novsudkimrio (Aŭstralio).
Nomo
Ĝia nomo honoras la japanan sciencesploristinon Hitomi Kobayashi, kiu studis la formiĝon kaj la evoluon de la vaporiĝemaj de la kometoj surbaze de observoj kaj laboratoriaj eksperimentoj.
Preĝejo Sankta Albano (Erfurto)
La Preĝejo Sankta Albano (germane: Albanikirche) estis paroĥa preĝejo en la urbokerno de Erfurto.
Historio
La kirko troviĝis en la Bahnhof-strato ĉe la angulo kun Mühlgasse, kie nun estas burodomo de Dresdner Bank.
Ĝia unua dokumenta mencio estis en 1125. Post la enkonduko de Reformacio en 1525 la komunumo ja protestantiĝis sed ne plu uzis la ejon por diservoj. Okupante Erfurton dum la Tridekjara milito, la svedoj malkonstruigis ĝin en 1647 kaj uzis la brikojn por plibonigi la ĉirkaŭfortikaĵon.
Zsigmond Varga
VARGA Zsigmond estis hungara reformita teologo. Li naskiĝis en Marosdécse la 5-an de februaro 1886 kaj mortis en Debrecen la 20-an de aprilo 1956.
Biografio
Zsigmond Varga pristudis teologion en Koloĵvaro (1904–08), Berlin, Ĝenevo (1909) kaj Utrecht (1910–11). Li priokupiĝis ĉefe la bibliajn lingvojn kaj ŝemidan religihistorion. Li doktoriĝis pri orientaj lingvoj en Budapeŝto (1911). Li estis biliotekisto de la Református Nagykönyvtár de Debrecen, pli poste profesoro de Lelkészképző Intézet (Pastroedukeja Instituto) (1915–21). Ĝis sia pensiuliĝo (1944) li estis la ordinara profesoro de Tisza István Tudományegyetem en Debrecen. Li redaktis kune kun Lencz Géza la Debreceni Lelkészi Tár (1916–19).
Mara metroo (Italio)
La Mara metroo - itale Metrò del Mare - estas mara servo kiu, uzante plejparte apogflugilajn boatojn, ligas la plej gravajn havenojn ĉe la marbordo de la itala regiono Kampanio.
Ĝi estis aktiva de 2001 ĝis 2012, administrita de la konsorcio kiu inkludis kelkajn navigaciajn kompaniojn el Kampanio, kaj estis reaktivigita en 2016, financita de la Kampania regiono.