cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
27549 Joannemichet
27549 Joannemichet estas asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la en la kadro de la astronomia kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de Joanne Michet, mentorino de unu finalist(in)o de la Broadcom MASTERS de 2011, matematika kaj scienca konkurso por gestudentoj de mezlernejo. Ŝi estis instruistino ĉe la Friedell Middle School de Rochester (Minesoto).
Osijeka Kvinopo
OSIJEKA KVINOPO EL 1889 - LA UNUAJ ESPERANTISTOJ EN KROATIO
(la ĉefa fonto: la prelego en esperanta simpozio en Zagreb (novembro 2008) de s-ano Davor Klobučar el Osijek, Kroatio)
Enkonduko
En tiu ĉi teksto temas pri la unuaj homoj, kiuj okupiĝis pri Esperanto en la teritorio de la hodiaŭa Kroatio. Ili anonciĝis en 1889, kaj tiam ili vivis ĉiuj en la urbo Osijek. Tamen, eĉ hodiaŭ malmultaj kroataj esperantistoj scias, ke Esperanto aperis en Osijek pli frue ol en Zagreb kaj Rijeka. Eĉ 20 jarojn pli frue! Ne temas pri esperantaj organizaĵoj aŭ publika esperanta agado, sed ekzistis unuopuloj, kiuj lernis la lingvon. Ili estis la unuaj ne nur en Kroatio, sed ankaŭ en la eksa Jugoslavio, kaj eĉ en la sudorienta Eŭropo!
Kroatio kaj Osijek en 1889
Kroatio estis tiam parto de Aŭstrio-Hungario, lando en kiu vivis multnombraj popoloj. Nur du inter ili estis regantaj: aŭstroj kaj hungaroj. La ŝtato, kvankam regata de aŭstria imperiestro, estis interne dividita al du partoj (la aŭstria kaj la hungara). Kroatio havis certan aŭtonomion kaj apartenis ĉefe al la hungara parto. Osijek, la urbo en nordorienta Kroatio sur la rivero Drava, estis tiam moderna kaj grava industria urbo, preskaŭ same granda kiel la kroata ĉefurbo Zagreb. Multaj homoj el aliaj regionoj kaj popoloj migris al Osijek, sed la plimulto estis kroata. Kvankam la germana lingvo kaj kulturo estis pli elstara, la kroata elemento iom post iom kreskis.
Esperanto en 1889
Esperanto estas artefarita internacia lingvo. La aŭtoro estis Lazar Ludvig Zamenhof (1859-1917), juda (okul)kuracisto, naskita en Bjalistoko. Esperanto aperis en Varsovio, kie Zamenhof publikigis en 1887 lernolibron de Esperanto en la rusa lingvo, t.n. Unuan Libron. Ambaŭ urboj (Bjalistoko kaj Varsovio) hodiaŭ estas en Pollando, sed tiam ili estis en Rusio. Post kelkaj monatoj la libro estis publikigita en pluraj grandaj eŭropaj lingvoj. Inter 1887 kaj 1889, en la komenca tempo de Esperanto, publikiĝis, krom novaj lernolibroj, nur kelkaj literaturaj tekstoj. Esperantistoj ĉefe skribis leterojn, kaj plej ofte al Zamenhof, ĉar ili ne konis sin reciproke. Tial por firmigo de la movado gravis multege la unua gazeto "La Esperantisto", kiu aperis unue en la septembro 1889.
La 1-a Zamenhofa adresaro el 1889
Sed ankaŭ grava, speciale por ĉi tiu esploro, estas la unua monda adresaro de esperantistoj (nomita "Adresaro de la personoj kiuj ellernis la lingvon "Esperanto"). La adresaro fakte aperis komence de 1890, sed la adresoj estas kolektitaj inter 1887 kaj 1889. En ĝi Zamenhof listigis per alfabeta ordo 1.000 nomojn kun adresoj. Oni ne scias, kiom da ekzempleroj publikiĝis, kiu ĝin ricevis, kaj en kiu grado tiuj personoj efektive ellernis la lingvon. Tamen, tio estas tre utila paŝo, kaj finfine esperantistoj havis eblecon starigi rektajn kontaktojn reciproke. Tie estis 919 nomoj el Rusio (la lando kie la lingvo ekestis!) kaj nur 81 el aliaj landoj. Inter ili estis eĉ 5 personoj el Osijek! Konsideru la nombrojn: el 81 ne-rusiaj homoj eĉ 5 estis el Osijek!
Malkovro de la Kvinopo
Tiun grupon oni nomas "Osijeka Kvinopo" (Osječka petorka). Ilian ekziston menciis la polo Adam Zakrzewski en sia "Historio de Esperanto 1887-1912", sed neniu priatentis tiun informon. Nur en 1979, post represo de lia libro, tiun informon rimarkis kaj konsideris la serba esperantisto Boriša Milićević. Li akiris fotokopiojn de ĉiuj zamenhofaj adresaroj el Internacia Esperanto-Muzeo en Vieno, detale ilin tralegis kaj trovis la kvinopon! Eĉ tiu simpla laboro estis granda: temas ja pri 29 adresaroj kun 21.916 nomoj (minus 3 adresaroj, kiujn la muzeo tiam ne havis). Tiam reagis la profesoro Antun Šimunić el Osijek, esploris la aferon surloke kaj la rezultojn metis en siajn 2 librojn pri la historio de Esperanto en Osijek ("Obstine Antaŭen", 1983, kaj "Novaj Perspektivoj", 1984). Li trovis nur bazajn faktojn, tamen ne pri ĉiuj 5 personoj, kaj ne sen eraroj. "Obstine Antaŭen" estis konata nur en Osijek, kaj "Novaj Perspektivoj" nenie!
Danke al "Biografia leksikono de kroatiaj esperantistoj" (Josip Pleadin), Klobuĉar eksciis pri la libro "Novaj Perspektivoj". Kaj danke al tiu libro kaj al kelkaj hazardaj eventoj, li trovis novajn spurojn pri la Kvinopo, en 2007. Li komprenis gravecon de la afero, kaj ke urĝas esplori ĝin, ĉar estis baldaŭ malaperontaj la lastaj spuroj. Li mem vivis en Osijek, do estis taŭga persono por tia laboro. Sekvis lia 2-jara serioza kaj obstina esploro pri tiuj biografioj, studante ĉiun spuron en Osijek, kaj ankaŭ korespondante kun arkivoj kaj unuopuloj el Kroatio, Slovenio, Aŭstrio, Italio, Germanio, Bosnio, Rumanio ktp.
Sablovermo
La sablovermo (Arenicola marina) estas specio el klaso poliketoj (Polychaeta), ordo Capitellida, familio de Arenikoledoj.
Osijeka Kvinopo
Kiuj estas en la Kvinopo?
Kaj kiuj homoj estas en la Kvinopo? Estas 5 virinoj! Pli precize 5 junaj fraŭlinoj: fratinoj Hradil (Ana, Augusta kaj Ema), Marija Pilepić kaj Natalija Hergović, kun respektivaj aĝoj en 1889: 24, 21, 18, 18 kaj 18. Ili loĝis en la osijeka parto Malsupra Urbo (Donji grad) en distanco de maksimimue 200 metroj. Ili certe agis en konsento kaj lernis preskaŭ certe el unusola lernolibro, kredeble germanlingva. Ili certe anoncis sin al Zamenhof sendinte la kuponojn, kiuj estis en la Unua Libro. Ni ne scias precize, ĉu en 1888 aŭ en 1889 ili lernis. Tre supozeble ili varbis pliajn amikinojn, nur sensukcese. Post 7 jaroj aperis eĉ "la sesa homo" el Osijek, la leŭtenanto Mosche Egon. Kaj post li en Kroatio nenio esperanta okazis ĝis la periodo 1906-1908, laŭ nia scio.
Sablovermo
Disvastiĝo
La sablovermo vivas grandnombre en malhela, ŝlima sablo de protektataj margolfoj, maraj riverfaŭkoj. Ĝia disvastiĝa areo estas la marbordo de la Atlantiko en okcidenta, norda Eŭropo kaj en la Mediteraneo. Oni uzas la sablovermon kiel fiŝallogaĵon dum fiŝkaptado, ĝian ekziston minacas ne la homo, sed la naftaĵoj, kemiaĵoj, kiuj penetras la maron.
Osijeka Kvinopo
La familio Hradil: Ana, Augusta kaj Ema
Carolus (Karl ?) Hradil, vaporŝipa oficisto (naskita en Znojmo, Ĉeĥio) venis al Osijek, edziĝis tie en 1864 al Maria Fiedler, kaj havis 5 filinojn. Dum la infanaĝo mortis du filinoj, kaj ankaŭ la edzino. Li reedziĝis al sia bofratino Berta, ricevis filon Karl (Dragutin), kaj baldaŭ mortis. Post kelkaj jaroj mortis ankaŭ Berta, kaj restis nur tiuj 3 orfaj fratinoj el la adresaro kaj ilia duonfrato. Lin Klobučar mencias tial, ke li parolis kun lia (en 2007 vivanta) filino Maja Zorenić, kiu rememoris la vortojn de sia patro, ke liaj fratinoj iel okupiĝis pri Esperanto.
Sablovermo
Aspekto
La sablovermo longas 10-20, malofte 25 centimetrojn, dikas 1-1,5 cm. La vermo estas verd-flava aŭ bruneta, ĝia korpo navas rondan kversekcon. La brankoj situas sur la sablovermo mezkorpe, paralele al la longo. Ili estas fajne disbranĉiĝantaj kaj abunde vejnaj, tiel ili povas akcepti plej multon el oksigeno. La besto havas 13 ruĝajn brankajn parojn. La fosadon en la sablo helpas etaj ĥetoj.
Osijeka Kvinopo
La familio Hradil: Ana, Augusta kaj Ema
Ana (naskita 1865) edziniĝis en 1890 en Osijek al Viktor Krvarić, ŝtata oficisto, kiu postenis en Bosnio, kaj post lia emeritiĝo la geedzoj revenis al Osijek en 1921. Viktor mortis en 1927 kaj Ana en 1948. La sola infano estis la filo Kamilo, kiu pro politika agado en Sendependa Ŝtato Kroatio (NDH, 1941-1945) devis elmigri al Argentino, kie li mortis kun sia edzino Emilija Munk, sen idoj.
Sablovermo
Konduto
La sablovermo vivas sola en loĝeja tubo, kiu havas du elirejojn, tiel U-formon. Ĉe la antaŭa elirejo, la tajdo alportas freŝan sablon en la tubon, kiun konsumas la vermo kaj nutras sin el la organikaĵoj en ĝi. Ĝi utiligas ĉiujn nutrantan materialon. Ĉe la malantaŭa elirejo, la sablovermo produktas mukon, kiu gluiĝas kun sableroj kaj firmigas la tubomuron. La besteto suĉpumpas per vermomoviĝo freŝan akvon en la tubon. Ĉiu alta tajdo (mara alfluo) alportas freŝan akvon kaj tiel oksigenon, kaj samtempe forigas la superfluan karbonan dioksidon.
Osijeka Kvinopo
La familio Hradil: Ana, Augusta kaj Ema
Augusta (naskita 1868) edziniĝis en 1903 en Mohacs (Hungario) al la osijekano Antun Dierich, kiu ankaŭ estis ŝipkapitano kaj poste privata oficisto. Ili ankaŭ iam revenis al Osijek, kie Antun mortis en 1937 kaj Augusta en 1947. Ilia sola ido, la filo Aleksandar, pereis en la 2a mondomilito en batalo en Bosnio. Li havis nek edzinon nek idojn. La tombo de Augusta en Osijek (kaj laŭdire la sama de Ana) ekzistis ĝis ĉ. 1975.
Ema, la plej juna (naskita 1871), edziniĝis en Osijek en 1891 al Teodor Popović, ŝtata oficisto kaj verŝajne kolego de Viktor Krvarić. Teodor estis filo de ortodoksa pastro, sed oni povas legi, ke li estis katoliko. S-rino Zorenić ne scias, ke Ema entute ekzistis, kvankam ŝi (kiel eta knabino) iomete konis Ana-n kaj Augusta-n.
Hergović Natalija (aŭ Hrgović Božica)
Pri Natalija Hergović skribis Šimunić multe, sed ĉio estas erara (ekz. ŝia naskiĝjaro, ŝia juda deveno ktp). Nome, li akceptis senkritike asertojn de unusola atestanto, osijekano Ivan Hergović (en 2007 delonge forpasinta; ankaŭ Šimunić). Klobučar kontrolis ĉie en dokumentoj, kaj eĉ ne unu fakton eblis konfirmi! Kaj estis ĉiam pli klare, ke tiu homo ne povas esti parenco de Natalija. Finfine aliaj familianoj klarigis, ke li ŝatis troigi kaj elpensadi faktojn. Do la afero revenis al nulo. Sed poste troviĝis jarraportojn de osijekaj lernejoj el 1880-aj jaroj, el kiuj sekvas, ke Natalija devis esti naskita en 1871 kaj veninta al Osijek en 1881. La familio ne menciiĝas en aliaj dokumentoj post 1890, do ili forlasis la urbon. Kien? Kiu estis la patro? Ĉu ŝi poste havis edzon kaj idojn? Ĉiu esploro restis vana. Intuicio diras, ke ankaŭ ŝia patro laboris por la vaporŝipa kompanio. Sed la mistero restas.
Pilepić Marija (Pillepich Maria) kaj la familio
Pilepić Eduard (1833, Praputnjak -1898, Osijek) estis vaporŝipa kapitano sur Danubo. Li en 1869 edziĝis en Braila (Rumanio) al Teresia Frollo (naskita 1849 en Venecio). La filino Marija Pilepić naskiĝis en 1871 en Tahitotfalu en Hungario. Ŝi havis poste 2 fratojn, Karlo kaj Hinko. Parton de la infanaĝo ili pasigis en Rumanio en pluraj urboj (Turnu Severin kaj supozeble Bukureŝto). En 1882 la familio venis al Osijek. Iom post la morto de Eduard (1898), la familio disiĝis. Karlo edziĝis kaj havis edzinon, filinon kaj fabrikon en Germanio, Hinko venis al Sarajevo en 1905, kiel bankoficisto kaj poste direktoro. Teresia kaj Marija vivis certan tempon en Trento (Italio). Maria neniam edziniĝis. Ŝi vivis poste kun la frato Hinko en Sarajevo, kaj poste kun Karlo en Beograd, Zagreb (ekde 1948) kaj fine en Opatija, kie ŝi mortis en 1962. Karlo mortis en 1971 en Rijeka, lia sola nepo en Germanio donis al mi la solan restintan foton de Marija! Tri idoj de Hinko ankoraŭ vivas en Sarajevo kaj unu en Velika Gorica. Du filinoj bone memoras pri Marija. Bedaŭrinde dum la milito en Sarajevo, en 1992 trafita per serba grenado, forbrulis loĝejo de la tria filino, kun ĉiuj ekzistintaj dokumentoj kaj fotoj rilataj al Marija, inkluzive desegnaĵojn (laŭdire belajn), kiujn Marija faris!
Marija Pilepić - la unua esperantisto en Kroatio
kaj ŝia parencino Marta/Maria Frollo - la unua en Rumanio!
Sablovermo
Naturaj malamikoj
Okaze de maltajdo, aperas la birdoj kiel hematopo, granda kalidro kaj bunta kalidro por nutri sin mem el la sablovermo.
Osijeka Kvinopo
Marija Pilepić - la unua esperantisto en Kroatio
Mi havas tre akcepteblan teorion, ke Marija Pilepić estis la ĉefo de la Kvinopo, do ke precize ŝi estis la unua esperantisto en Kroatio! Sekvas klarigo. En la adresaro 1889 aperis unusola nomo el Rumanio: tiu de Marta (Marietta) Frollo el Bukureŝto. Ŝia patro estis Frollo Gian Luigi, itala lingvisto naskita 1832 en Venecio, kiu vivis kaj mortis en Rumanio. Li havis kontaktojn kun eŭropaj lingvistoj, ekzemple kun Hugo Schuhardt, kiu okupiĝis iom ankaŭ pri volapuko. Kaj tiu Frollo certe estis parenco, eble eĉ frato de Frollo Teresia, la patrino de Marija Pilepić. Kiel alie klarigi, ke du personoj kun tia rara familia nomo (Gian Luigi kaj Teresia), naskitaj ambaŭ en Venecio, vivis ambaŭ en 1869 en Braila kaj poste havis po unu filinon kun la nomo Maria? Kaj ambaŭ junulinoj estis en siaj landoj esperantaj pioniroj el la zamenhofa adresaro!
La rumana Maria (Marta) eĉ verkis etan esperantan vortaron por rumanoj (publikigis Zamenhof en 1889, tre verŝajne en la formo de simpla faldfolio), sed rumanaj samideanoj scias pri ŝi preskaŭ nenion. Kaj preskaŭ certe estas, ke ĝuste ŝi entuziasmigis la kroatan parencinon! Kaj ne inverse! Nia Marija Pilepić poste agis inter siaj samaĝulinoj Natalija Hergović kaj Ema Hradil. Kaj poste Ema varbis siajn du fratinojn. Por akiri esperantan lernolibron tiutempe, eĉ nur por scii pri ĝia ekzisto, necesis bonaj rilatoj kun kleraj homoj en eksterlando, kion Marija Pilepić havis, kaj la fratinoj Hradil certe ne. Ili estis orfoj el simpla loka familio, senĉese batalanta kontraŭ problemoj (malsanoj, mortoj, malriĉo ktp).
Do, Marija Pilepić estis la unua kroata esperantisto! Oni rajtas diri "kroata", kaj ne nur "kroatia", ĉar la patro estis kroato, kaj ŝi mem deklaris sin tia en unu dokumento el novembro 1944 (kiam ŝi anoncis ĉe policejo sian loĝadon en Beograd). Ŝi estis la motoro de la Kvinopo. Kaj kiam "la sesa homo" Mosche Egon servis en Osijek kiel leŭtenanto (1894-1898), ŝi la sola el la Kvinopo vivis tie. Kaj ambaŭ en Malsupra Urbo. Estas tre forta la supozo, ke ĝuste ŝi varbis lin por Esperanto! Krome, unu nepino memoras, ke Marija sukcese varbis sian lingve talentitan fraton (Hinko) en liaj lastaj jaroj. Cetere, pri Egon, aŭ oficiale Eugen, mi esploras plu. Nun mi malkaŝas nur, ke li naskiĝis en 1873 en Ljubljana, kiel filo de la fama advokato Mosche Alfons, jam en 1874 mortis lia patrino Ana Grumnik (Grundner), li havis poste duonfraton Erich kaj duonfratinon Vera. En 1898 li forlasis la armeon, elmigris al Sudafriko, volontulis en anglo-bura milito kontraŭ angloj, kaj en 1900 revenis al Aŭstrio. Li parolis plurajn lingvojn, ankaŭ slovene. Restas bezono argumenti, ĉu li estis sloveno aŭ aŭstriano. Kaj en Osijek li vivis nur 4 jarojn...
Influo al postaj esperantistoj?
Sciante kien la vivo kondukis la osijekaninojn, oni povus serĉi eblan influon de ili al postaj esperantistoj, kiuj aperis en la regiono, kaj malrekte eĉ al tiuj el 1908! Estas ja kelkaj en postaj zamenhofaj adresaroj. Kaj iliaj loĝlokoj iom povas rilati al postaj loĝlokoj de la Kvinopo. Sed ŝajnas ke neniu ligo estas inter ili ĉiuj kun la esperantistoj el 1908. Se ni konsideras grandan esperantan krizon post 1894 eĉ en la movada centro (tiam Rusio kaj meza Eŭropo), ne estas mirinde, ke en la rando de la movado (Kroatio kaj sudorienta Eŭropo) tute sekiĝis la unua ondo de la entuziasmo el 1889. Tamen, la rakonto pri osijekaj junulinoj restos ĉiam interesa kaj plaĉa, kaj osijekanoj fieros!
Proponoj por posta esplorado
Ĉu estas eblecoj, ke en estonta tempo ni trovu pli da informoj pri la Kvinopo? Ĝenerale dirite, ĉio estas ebla. Sed dum mia esplorado mi konkludis, ke nura blinda hazardo ne helpos. Oni devas precize scii, laŭ kiu spuro iri. Mi ĉi tie volas rekomendi kelkajn spurojn, por eventuala posta esplorado. Ema Hradil tre verŝajne post 1891 certan tempon vivis en Jajce (Bosnio). Hodiaŭ la ekleziaj libroj estas en la tiea franciskana monaĥejo, sed pro ĝia rekonstruo ili ne estos uzeblaj dum kelkaj jaroj. Se Ema restis tie longan tempon, eble ni trovos informojn pri naskiĝoj kaj mortoj en ŝia familio. Pri Natalija Hergović estas supozo, ke ŝia patro laboris en grandega aŭstria vaporŝipa kompanio DDSG, sed iliaj arkivoj estas grandparte perditaj. Tamen eventuale iam iu kolektos kaj ordigos la materialojn, kaj metos ilin al publika dispono. Eble insteresa povus esti certa Hergović Michael, kiu estis oficiro, kaj kies nomo ekzistas en aŭstriaj armeaj listoj ("Militär-Schematismus") en 1860-aj jaroj, en la 6-a lim-garda regimento en Bjelovar, sed en postaj jaroj ne. Eble li forlasis la armeon kaj trovis alian postenon en Osijek? Ĉu li estas la ĝusta homo? Pri la fratinoj Hradil ĝenerale, ĉiuj eventuale savitaj leteroj kaj dokumentoj de Ana kaj Augusta troviĝas ĉe la profesorino Ljerka Perči, kiu vivas en Varaždin kaj Osijek, kaj okupiĝas pri diversaj historiaj esploroj. Kiam ŝi metos ilin al publika dispono, aŭ havos tempon por esplori mem, oni eble ekscios almenaŭ iomete pri Ana, Augusta kaj eble eĉ pri Ema. Koncerne la fruan (antaŭ-osijekan) vivon de Marija Pilepić kaj ŝia familio, oni serĉu en ŝtataj arkivoj en Turnu Severin kaj Bukureŝto, speciale rilate al bazaj lernejoj, kiujn gvidis la katolika eklezio. Kaj oni esploru ankaŭ la familion de la bukureŝta profesoro Gian Luigi Frollo. Eble en arkivoj de la itala urbo Trento oni trovos informojn pri restado de Marija tie. Kaj, se iu trovos nepojn de Ema aŭ Natalija, eble tiu trovos ĉe ili ankaŭ fotojn, leterojn aŭ taglibrojn rilate al la tuta Kvinopo! Kaj finfine, post jardekoj oni eble povos en Interreto simple trovi multon, kio hodiaŭ estas kaŝita kaj nekonata. Bonŝancon!
Akvoverŝa festo
Akvoverŝa festo estas lunkalendara novjara festo de tajoj de Yunnan-provinco en marto aŭ aprilo.
Drakboatoj
Kelkajn tagojn antaŭ la festo la tuta subprovinco jam vigliĝas. La konkurso de drakboatoj kaj vizito al bazaro komenciĝas antaŭ la festo. En Ginghong, chefurbo de Xishuangbanna, trovighas Lancang-rivero. La konkurso de drakboatoj okazas sur la rivero. Pli ol 10 trupoj el la tuta subprovinco partoprenas en la konkurso. La drakboatoj mallarĝaj kaj longaj, ĉiu kun pli ol 20 boatistoj en bela nacia kostumo, kuras laŭ la fluo. Tiam ambauflanke de la rivero okazas granda aktivado. Laŭ la rivero oni vendas diversajn komercaĵojn. Tajaj fraulinoj vestitaj per diversaj koloraj tubĵupoj, kun floroj sur la kapo kaj ombrelo en la mano, staras antau vicoj da butikoj, kio formas belan bildon.
La Festo
La ekvinorcon laŭ la luna kalendaro venas la Akvoverŝa Festo. Escepte de maljunuloj, infanoj kaj policanoj oni verŝas akvon sur ĉiujn. Ekde mateno, kun sitelo, kuvo, ĉerpilo au akvopafilo oni amasiĝas ĉe la vojo kaj interverŝas. Viroj kaj virinoj, junuloj kaj maljunuloj, konatoj kaj nekonatoj forgesas ĉagrenon kaj malagrablaĵon, ĝojplene kuras kaj interverŝas per akvo. Personoj malsekiĝintaj ĝuas tian feliĉan kaj benan akvon.
En la strato oni organizas amuzan paradon. Venas aŭtoj ornamitaj per diverskoloraj floroj kaj rubandoj. En la autoj gefraŭloj verŝas akvon sur irantojn kaj ĉi tiuj faras la samon. Venas trupo de elefantoj, kies kapoj portas florkronon. Sur ilia korpo staras kanseĝo, sur kiu sidas fraulino en bela vesto. Vidinte tion, fraŭloj svarmas al la elefantoj kaj vershas akvon. Post ilia foriro la fraŭlinoj sur la elefantoj estas jam malsekiĝintaj. Akvo fluas ankaŭ laŭ la oreloj de la elefantoj. Venas kantdanca trupo. Tajaj fraŭloj dancas kaj kantas, akompanate de tamburado, kaj taj-aj fraŭlinoj disverŝas akvon al spektantoj. Ankaŭ la spektantoj verŝas akvon sur gefraŭlojn.
Csaba Pléh
Csaba PLÉH [ĉaba plE], laŭ hungarlingve kutima nomordo Pléh Csaba estas hungara psikologo, lingvisto, profesoro, membro ordinara de Hungara Scienca Akademio (2004).
Csaba Pléh naskiĝis la  1945 en Sárisáp.
Biografio
Csaba Pléh frekventis universitaton en Budapeŝto. Li iĝis psikologo en 1969, lingvisto en 1973. Li doktoriĝis en 1997, en la sekva jaro li profesoriĝis. Li instruas en alia universitato en Budapeŝto, krome en Szeged, eĉ ankaŭ eksterlande. Li fondis katedron en Szeged. Li estas ĉefredaktoro de fakrevuo Magyar Pszichológiai Szemle. Li ricevis 5 premiojn inter 1996-2010.
Ibieca
Ibieca [iBJEka] estas loĝloko kaj municipo de Hispanio, en la oriento de la komarko Hoya de Huesca (kies ĉefurbo estas la provinca ĉefurbo mem nome Ŭesko) apartenanta al la okcidenta parto de la Provinco Huesko (regiono Aragono).
Geografio
Ĝia municipa teritorio estas en la oriento de la komarko Hoya de Huesca. Ĝi estas oriente de la provinca kaj komarka ĉefurbo inter la riveroj Guatizalema kaj Alcanadre. La municipa teritorio limas kun Angüés sude, kun Loporzano norde, kun Casbas de Huesca norde kaj oriente, kun Siétamo okcidente kaj sude.
La loĝloko Ibieca mem (640 msm) estas je 23 km oriente de Huesca inter Aguas norde kaj Liesa sude.
Historio
La loknomo Ibieca probable devenas de la aragona termino "ibón" (glaĉera lago) eble siavice devena de la eŭska "ibai". Iamaj literumoj estis Iebeca, Iebluco, Iuieca, Iuiequa, Yvecha kaj Ybiequa.
La loko estis loĝata de islamanoj, poste moriskoj. La plej frua mencio estas de inter januaro kaj febrŭro 1104, en interkonsento inter la episkopo de Huesca kaj la abato de Montearagón. ​
La loko estis konkerita en la 11-a jarcento fare de Sancho Ramírez. Poste, Ibieca dependis de la senjorlando de Foces, al kiu sukcedis la Orden Hospitala de Sankta Johano de Jerusalemo; don Ximeno de Foces, ordonis en 1249 konstrui ermitejon de San Miguel de Foces, je ĉirkaŭ du kilometroj de la urba kerno. De Ibieca devenis Doña Godina, filino de Atho de Foces, por estri la senjorlandon de La Almunia de Doña Godina.
La Enlanda Milito estis sangelverŝa en la areo pro la atakoj de la respublikaj fortoj kontraŭ la provinca ĉefurbo Huesca, kiu estis kontrolita de la insurekciuloj ekde la komenco de la milito.
Multaj loĝlokoj de la areo perdis loĝantaron laŭlonge de la 20-a jarcento pro rura elmigrado, kaj same ĉe Ibieca akrigita pro la detruo de la milito: oni malaltiĝis el 400 loĝantoj en 1900 ĝis 236 loĝantoj en 1970 ĝis nunaj 110 loĝantoj (2022).
Aktualo
La loka ekonomio evoluis el la tradiciaj agrikulturo (vitejoj, olivarboj kaj fruktarboj) kaj brutobredado (ŝafoj, porkoj, kortobirdoj) al irigaciaj kultivoj, plus natura, kultura kaj rura turismo.
Periceiu Mic
Periceiu Mic (periĉej mik) (hungare: Kisperecsentanya) estas vilaĝo en Rumanio administre apartenanta al Pericei.
Mihály Varga (kanoniko)
Ne konfuzu kun Mihály Vargha!
Mihály Varga naskiĝis la  1834 en Sopron. Li mortis la 1906 en Hungara reĝlando en Pozsony (nuntempa Bratislavo en Slovakio).
Biografio
Mihály Varga frekventis gimnaziojn en Kőszeg, Szombathely kaj Nagyszombat, poste li studis teologion en Vieno ekde 1853. Li pastriĝis en 1857, poste li komencis sian pastran karieron en Hédervár. Li servis en kirko de Zámoly ekde 1864, kie li atingis la postenon vicdekano en 1879. Li servis en Esztergom inter 1882 kaj 1888, poste en Nagyszombat unu jaron (jam kiel kanoniko), fine en Pozsony same li estis kanoniko. Li ofte kontribuis en gazetoj inter 1860–1889.
Aleksandr Geljeviĉ Dugin
Aleksandr Geljeviĉ DUGIN (Александр Гельевич Дугин; naskiĝis la 7-an de januaro 1962 en Moskvo) estas rusa politikisto kaj politologo, tradiciisto kaj publicisto. Li propagandas la geopolitikan koncepton de "Nov-Eŭraziismo" sur la bazo de grandrusia regno en opozicio al Usono.
Kiel influoj por la ideologio de Dugin estas rigardataj la (okcident-)eŭropa Nova Dekstro, la konservativa revolucio, la tutrusismo kaj la esotera-metafizika pensado de Réné Guénon kaj Julio Evola.
Dugin estis kunfondinto en 1994 de la Nacibolŝevista Partio de Rusio kaj en 2002 de la Eŭrazia Partio. Li gvidas krome la organizon Arktogaeja inkluzive de eldonejo ligita al ĝi kaj disponas pri aliro al rondoj de la plej altrangaj politikistoj en la registaro kaj en la parlamento. Ekde la jaro 2008 li estas profesoro en la Moskva Ŝtata Universitato Lomonosov.
Sudaraž
Sudaraž, hungare Szudarázs, serbe Судараж estas neloĝata vilaĝo en Kroatio, en distrikto Osijek-Baranja, en municipo de Petlovac.
Historio
Hungaroj alvenis en 896 kaj ili fondis ŝtaton en 1000. Post la turka erao alvenis diversaj popoloj, interalie serboj kaj germanoj. Ĝis fine de la 1-a mondmilito la vilaĝo apartenis al Hungario, al Baranya (reĝa departemento), poste al Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj, ekde 1929 al Jugoslavio. En 1941 la hungara armeo okupis la regionon kaj ĝis 1945 tio estis parto de Hungario (apartenanta al distrikto de Villány), ekde 1991 de Kroatio. Fine de la 20-a jarcento la vilaĝo senhomiĝis.
Versend
Versend [verŝend], kroate "Vršenda" estas malgranda vilaĝo kun titolo vinvilaĝo en Hungario, en regiono Suda Transdanubio, en departemento Baranya, en Distrikto Mohács.
Situo
La vilaĝo situas sur ebenaĵo, laŭ ĉefvojo Pécs-Mohács. Bóly troviĝas 5, Mohács 17, Villány 18, Pécsvárad 24, Pécs kaj Siklós po 28 km-ojn.
Famuloj
En Versend naskiĝis operkantisto László Márk.
Unu Nacio Partio
Unu Nacio de Pauline Hanson (angle: Pauline Hanson's One Nation), alinomata Unu Nacio (angle: One Nation) estas aŭstralia politika partio, kreita dum 1997 fare de Pauline Hanson, tiam parlamentano. La partio havas du parlamentanojn (ĉiuj senatanoj): nome Pauline Hanson kaj Malcolm Roberts.
(138359) 2000 GX127
(138359) 2000 GX127 estas tre malgranda, malhela venusrenkonta, terrenkonta kaj marsrenkonta apolona asteroido.
Malkovro
Ĝi estis malkovrita la en la kadro de la astronomia kampanjo Spacewatch elde la Nacia Observatorio de Kitt Peak proksime de Tucson (Usono).
Orbito
Ĝi estas en orbita resonanco 1:2 kun Venuso.
Ĝia discentra orbito ekstere tanĝas tiun de Venuso proksime de sia malsuprenira nodo, kaj interne tanĝas tiun de Marso proksime de sia suprenira nodo: ĝi do estas ĉefe venusrenkonta kaj marsrenkonta ; ĝi krucas la orbiton de la Tero, sed ĝia granda orbita klineco tenas ĝin iom malproksima de nia planedo.
Stacio Ibaraki
Stacio Ibaraki (japane: 茨木駅 [Ibaraki-eki], angle: Ibaraki Station) estas fervoja stacio en Ibaraki, Gubernio Osaka, Japanio. La stacio servas 1 linion de JR Okcidenta: Linio Tōkaidō.
47649 Susanbrew
47649 Susanbrew estas malgranda, meze hela asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la en la kadro de la astronomia kampanjo Catalina Sky Survey elde la Stacio Catalina de la Observatorio Steward, nord-oriente de Tucson (Arizono, Usono), kaj elde la Observatorio de Monto Lemmon.
Nomo
Ĝi estas nomita en honoro de Susan Brew, kiu servis kiel Administrantino de Sistemo por la Universitato de Arizono kaj la Arizona Kosma Subvencia Konsorcio de la NASA de la komenco de la programo en 1988. Susan senpere subtenis pli ol 1 300 gvidantoj, mentoroj kaj sekvantoj en STEM (Scienco, Tekniko, Engineering, Matematiko), kaj ŝia laboro pozitive influis la vivon de sennombraj aliaj.
Karlo Alberto de Savojo
Karlo Alberto Amadeo de Sardio (aŭ de Savojo) naskiĝis en la tiama ĉefurbo de la Savojaj Ŝtatoj, Torino, je la 29-a de oktobro 1798 kaj mortis en Porto (Portugalio) je la 28-a de julio 1849. Lia nomo estas en itala lingvo Carlo Alberto di Savoia, en latina lingvo Carolus Albertus kaj en la nica dialekto Càrlou-Aubert. Li fariĝis la 7-a princo de Karinjano (Carignan) (1800-1831) kaj ankaŭ reĝo de Sardio kaj duko de Savojo (1831-1849).
Lia edukado en Svislando kaj Francio igis lin liberala kaj inspirita de la ideoj revoluciaj.
Post la ribelo de 1821 en Sardio kaj la abdiko de la reĝo Viktoro Emanuelo la 1-a, li fariĝis regento je la 13-a de marto 1821 anstataŭ la nova reĝo Karlo Felikso (1765-1824-1831), kiu tiam estis en la urbo Modeno. Li tuj proklamis konstitucion inspiritan de tiu de la Hispanaj Kortesoj en 1812 kaj estigis provizaran konsilion. Sed post nelonge je la 21-a de marto la aŭstriaj fortoj devigis lin ekziliĝi al Toskanio dum pluraj jaroj.
En 1829 li estis titolita vic-reĝo de Sardio, kaj fariĝis la reĝo en 1831 pro manko de rekta heredanto. Li faris multajn reformojn utilajn nome la jenaj:
Li malkaŝe sin dediĉis al la afero de la sendependeco kaj de la unuiĝo de Italio, kaj milite apogis la ribeliĝantajn popolojn de Lombardio, Venetio, de la duklandoj de Parmo kaj de Modeno. Komence li brile venkis la aŭstriajn trupojn en la bataloj de Pastrengo (je la 30-a de aprilo 1848), de Goito (je la 30-a de majo), de Rivoli (je la 10-a de junio), de Somma-Campagna (je la 24-a de julio), kaj konkeris la urbojn de Pizzighettone kaj de Peschiera. Sed ĉar li estis malbone helpata de la lombardaj trupoj, lin poste venkis la marŝalo Radetzky en la bataloj de San-Donato kaj Custoza je la 4-a de aŭgusto, kaj ili interkonsentis armisticon je la 9-a de aŭgusto.
Karlo Alberto ekziliĝis kaj mortis post longdaŭra malsano en la portugala ĉefurbo Porto je la 28-a de julio 1849. Pri tiu princo profunde religia oni povas diri, ke li "batalis kiel heroo, vivis kiel monaĥo kaj mortis kiel martiro".
Cintheaux
Cintheaux estas franca situanta en departemento Calvados, regiono Normandio.
Ĝiaj loĝantoj nomiĝas Cintheauxiens.
NGC 473
NGC 473 (aliaj indikoj — PGC 4785, UGC 859, MCG 3-4-22, ZWG 459.30, IRAS01172+1616) estas galaksio en konstelacio Fiŝoj.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Paul Rodet
Paul RODET [rode] estis franca esperantisto kaj kuracisto.
Alfa-hidroksida acido
La α-hidroksida acido, aŭ alfa-hidroksida acido, estas speco de kemiaj komponaĵoj konsistantaj el karboksilata acido anstataŭigita per hidroksila grupo sur la apuda karbono. Ili povas esti naturaj aŭ sintezaj. La alfa-hidroksida acido estas bone konata pro ĝia uzo en la kosmetika industrio. Ili troviĝas ofte en produktoj, kiuj helpas redukti faltojn, kiuj moligas fortajn, difinajn liniojn, kaj kiuj plibonigas la ĝeneralan aspekton de la haŭto. Ili estas uzataj ankaŭ kiel kemiaj ŝeloj.
Kindsbach
Kindsbach - prononco - estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Kaiserslautern de la federacia lando Rejnlando-Palatinato. Fine de la jaro la komunumo havis 0 loĝantojn.
Plaridel
Geografio
Plaridel situas sur ebenaĵo laŭ rivero. Baliuag troviĝas nur 1 (trans la rivero), provinca ĉefurbo Malolos 4, Bocaue 12, Kezonurbo 32, ĉefurbo Manilo 36 kilometrojn (aere).
Historio
La unua mencio okazis en 1581, tiam la aŭgustenanaj monaĥoj malkovris vastan arbaron nomatan Binto. Baldaŭ ĝi estis nomita Quingua. La monaĥoj konstruis simplan kapelon, eĉ ĝi ricevis la rangon paroĥo, sed la sporadaj domoj apartenis al Malolos. La areo iĝis sendependa vilaĝo en 1602. Dum la Filipina Revolucio en Quingua okazis batalo en 1899, poste usona dominado okazis. En 1936 la urbeto estis nomita "Plaridel", honore al la granda heroo de Bulakano. Dum la 2-a mondmilito inter 1942-1945 japana regado okazis. Plaridel atingis la internacian klasifikadon grandurbo en la malfruaj 2000-aj jaroj.
Religio kaj eduko
Plimulto de la loĝantoj estas katolikoj. En Plaridel malgranda universitato funkcias.
Trafiko
Ĉe Plaridel malgranda flughaveno funkcias. La urbo havas ponton tra la rivero kaj kuras kelkaj vojoj al Plaridel.
Klimato
Plaridel situas en la ekvatora klimato kun efiko de musono. Jare falas po 792 mm. Inter majo kaj oktobro daŭras la pluva sezono. La averaĝa temperaturo varias inter 22-30 °C. Ne estas grandaj diferencoj inter la monatoj.
(19166) 1991 EY1
(19166) 1991 EY1 estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la de la belga astronomo Henri Debehogne elde la Observatorio La Silla en Ĉilio.
Etila 4-hidrokso-3,5-dumetilbenzoato
Etila 4-hidrokso-3,5-dumetilbenzoato aŭ etila 4-hidrokso-3,5-dumetilfenilmetanato estas organika kombinaĵo apartenanta al la familio de la esteroj, rezultanta el interagado de la 4-Hidrokso-3,5-dumetilbenzoata acido kaj etanolo. Etila 4-hidrokso-3,5-dumetilbenzoato estas blanka solidaĵo, nesolvebla en akvo sed solvebla en alkoholoj kaj aliaj nepolaraj organikaj solvantoj. Etila 4-hidrokso-3,5-dumetilbenzoato prezentas du metilajn grupojn, 1 hidroksilan grupon kaj 1 etokso-karbonilan grupon ligitajn respektive en la 3-a, 5-a, 4-a kaj 1-a pozicioj de la benzena ringo. Ĝi konsistas je 11 karbonatomoj, 14 hidrogenatomoj, 3 oksigenatomoj kaj posedas antifungajn kaj antimikrobajn proprecojn.
Villeneuve-Triage (stacidomo)
Villeneuve-Triage estas franca stacidomo sur linio D de RER situanta en Villeneuve-Saint-Georges (Val-de-Marne).
Ĝi situas ĉe kilometra punkto (PK) de la linio Paris-Lyon - Marseille-St-Charles (830000).
Veľký Čepčín
Veľký Čepčín (hungare Nagycsepcsény [nadjĉepĉEnj]) estas vilaĝo kaj municipo en Slovakio.
Historio
La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1262 en formo "Cheptsin". La preciza hungara formo "Nagyczepchyn" aperis en 1534. En 1787 357 vilaĝanoj loĝis en 58 domoj, en 1828 309 vilaĝanoj loĝis en 34 domoj. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Nagycsepcsény 391 homoj, (plejparte slovakoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Turóc, al distrikto de Turčianske Teplice, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 vivis en Veľký Čepčín 227 homoj, (ĉiuj slovakoj).
1733
1733 estis normala jaro komenciĝanta ĵaŭde (ligilo montras kalendaron).
En la jaro 1733 post Kristo okazis, interalie:
Olof Rudbeck
En la verko Atland eller Manheim, Atlantica sive Manheim, vera Japheti posterorum sedes et patria (Upsala 1675-98, 3 volumoj) li provis pruvi, ke Svedio estas la Atlantido pri kiu parolas Platono. Per tio Rudbeck estas frua defendanto de la tezo "Ex septentrione lux".
Alfred Nobel estas unu el liaj pranepoj.
Verzegnis
estas komunumo en la pleja oriento de Italio. Ĝi situas en la regiono Friulo-Venecio Julia kaj, ene de ĝi, en la tradicia provinco Udine, kiu ekde aprilo 2018 ne plu estas oficiala administra unuo - nun la loko formale apartenas al administra unuo nomata ''. Fine de en la komunumo vivis. Kristana patrono estas la sankta Marteno de Tours, kies memortago sekve estas la komunuma festotago. Najbaras la komunumoj Cavazzo Carnico, Enemonzo, Preone, Tolmezzo, Tramonti di Sotto (PN), Villa Santina kaj Vito d'Asio (PN).
Ermensee
Pri la komunumo
Ermensee estas komunumo en la distrikto Hochdorf en Kantono Lucerno, Svislando. Ĝi havis 825 loĝantojn je la 31-a de decembro 2008.
Geografio
Ermensee situas sur la ebenaĵo inter la lagoj de Baldegg kaj Hallwil ĉe la bordo de la rivereto Aabach, kiu konektas la du lagojn. Al la komunumo apartenas krom la vilaĝo Ermensee ankaŭ la setlejo Herrenberg.
Najbaraj komunumoj
La komunumo Ermensee limas en nordokcidento, oriento kaj sudo al Hitzkirch, en nordoriento al Aesch, en sudokcidento al Römerswil, kaj en okcidento al Beromünster kaj Gunzwil.
Trafiko
Ermensee disponas pri stacidomo de la trajnlinio de la Svisaj Federaciaj Fervojoj de Lencburgo al Lucerno, tio estas la tiel nomita Seetal-Fervojo.
Historio
La unuaj dokumentaj mencioj de Ermensee datiĝas el la jaro 1036 kiel Armense.
En mezepoko la vilaĝo estis lencburga posedaĵo, kiu transiris en la jaro 1036 al la Abatejo de Beromünster. Post la konkero fare de Lucerno ĝi estis integrita al ties Mikaela distrikto, sed disponis por la malalta jurisdikcio pri propra subvokto. Post la Helveta Revolucio ĝi estis dum la kvin jaroj de la Helveta Respubliko lucerna enklavo en la helveta Kantono Baden apartenanta al la tiama distrikto Sempach. Ek de 1803 la komunumo apartenas al la distrikto Hochdorf.
Retropumpstacio
La rivero Ruhr disponas pri ok de tiaj retropumpstacioj.
Abbans-Dessus
estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Doubs, en la regiono Burgonjo-Franĉkonteo (Bourgogne-Franche-Comté, prononco []) kaj en la historia regiono Franĉkonteo. Fine de en la komunumo vivis. Administre la komunumo apartenas al la arondismento Besançon (france arrondissement de Besançon), la okcidenta parto de la departemento, kaj al la kantono .
27551 Pelayo
27551 Pelayo estas asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la en la kadro de la astronomia kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de Heather Pelayo, mentorino de unu finalist(in)o de la Broadcom MASTERS de 2011, matematika kaj scienca konkurso por gestudentoj de mezlernejo. Ŝi estas instruistino ĉe la Challenger School - Strawberry Park de San Jose (Kalifornio).
Superatom-kemio
La Superatom-kemio
En Nederlando en Teknika Universitato Delft, esploristoj estigas kaj esploras strangajn atomgrupojn, kiuj havas econ, kiel unu sola atomo. La esploristoj deziras fari kristalojn el tiaj atomgrupoj. Ili esperas, ke la kristaloj havos novajn, eksterordinarajn magnetajn, optikajn, elektrajn ecojn.
Pramboato
Pramboato estas malgranda flosveturilo kun plata bilĝo (angle flatboat = "plata boato"). Ĝi estas abunde uzata precipe en kalmaj fluadoj kaj senflua akvospaco, en barkhaltejoj kaj por fiŝado.
Fülöpjakab
Fülöpjakab (fulopjakab) estas vilaĝo kun titolo vinvilaĝo en Hungario, en regiono Suda Ebenaĵo, en departemento Bács-Kiskun, en subregiono de Kiskunfélegyháza. La nomo signifas Filipo-Jakobo.
Historio
Pli frue sarmatoj kaj avaroj loĝadis tie. La unua mencio devenis el 1424, tiam kumanoj loĝadis, figuro "Jakab" tiutempe vivis. La turkoj faris senhoma la vilaĝon. Poste vico da farmoj formiĝis. En 1890 lernejo ekfunkciis. Oni disdonis parcelojn al la malriĉaj kamparanoj en 1945. Post 5 jaroj kolĥozo pri "Konstitucio" formiĝis. La komunumo memstariĝis en 1989.
Vilaĝservoj estas lernejo, infanĝardeno, interretejo, kuracejo, zorgado pri farmoj.
Friedrich Nicolai
Christoph Friedrich NICOLAI [fridriĥ NIkolaj] (naskiĝis la 18-an de marto 1733 en Berlino, mortis la 8-an de januaro 1811) estis germana verkisto kaj eldonisto.
Li naskiĝis kiel filo de eldonisto kaj librovendisto. Post kelkaj jaroj en Frankfurto ĉe Odro li en la jaro 1752 eklaboris en la oficejo de sia patro, kies estro li ses jarojn poste fariĝis.El amikaj rilatoj kun Gotthold Ephraim Lessing kaj Moses Mendelssohn postrestis leteroj kaj du literaturkritikaj revuoj.
Grandajn sukcesojn Nicolai gajnis eldonante revuojn kiel la Allgemeine Deutsche Bibliothek, kiu de 1765 ĝis 1792 recenzis beletrajn kaj sciencajn librojn kaj fariĝis la plej grava tiuspeca verko en la germana lingvo.
Per aliaj - ĉefe parodiaj kaj satiraj - verkoj li tamen altiris ĉefe mokon kaj koleron.
James Rodger
James RODGER (roĝer), naskiĝis la 14-an de oktobro 1867, estis skota lernejestro kaj prezidanto de Skota Esperanto-Federacio.
Rodger starigis la grupon de Burntisland kaj verkis libron pri logaritmoj.
Bauer (familia nomo)
Bauer estas germandevena familia nomo. Ĝi signifas agrikulturisto.
Bauer estas sur la 13-a loko sur la listo de la plej oftaj familiaj nomoj en Germanio.
Missulena
La genro Missulena (Musaraneoj) estas unu el la tri kiu formas la familion de Aktinopodedoj (latine Actinopodidae), t.e. araneoj el Aŭstralio, centra kaj suda Amerikoj. La mordoj de musaraneoj estas relative venenaj.
Specioj
La genro Missulena konsistas el dek unu specioj:
12059 du Châtelet
12059 du Châtelet estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la belga astronomo Eric Walter Elst elde la Observatorio La Silla, en Ĉilio.
Nomo
Ĝi estas nomita en memoro de la franca matematikistino Emilie du Châtelet (1706–1749), agnoskita sciencistino ĉe la gvidaj intelektuloj de ŝia epoko. Ŝi tradukis la Principia Mathematica de Isaac Newton al franca lingvo en 1749 ; tiu estas ankoraŭ rigardita kiel plej bonan ekzistantan tradukon. En 1745 ŝi montris, ke la energio de movanta objekto estas proporcia al ties maso kaj al la kvadrato de ties rapido.
Centro-de-Kebekio
Centro-de-Kebekio estas regiono administra en Kebekio, Kanado. Ĝi konsistas el kvin "municipoj regionaj de graflando" kaj 83 municipoj. La rivero Sankt-Laŭrenco estas al nordo.
Artabasko
Artabasko estas un municipoj regionaj de graflando. La plej granda urbo estas Victoriaville.
Becancour
Becancour estas un municipoj regionaj de graflando. La plej granda urbo estas Becancour.
Drummond
Drummond estas un municipoj regionaj de graflando. La plej granda urbo estas Drummondville.
Nicolet-Yamaska
Nicolet-Yamaska estas un municipoj regionaj de graflando. La plej granda urbo estas Nicolet.
Rezervejoj indianaj
Ĝi estas 2 rezervejoj indianaj. La indianoj estas Abenakoj.
Hörselberg
Hörselberg ĝis decembro 2007 estis memstara komunumo en Germanio: tiam ĝi kun la najbara komunumo Behringen unuiĝis al nova kuna komunumo nomata Hörselberg-Hainich. La loĝloko troviĝas en la distrikto Wartburg de la federacia lando Turingio. La 30-an de junio 2005 la komunumo havis 3341 loĝantojn.
NGC 474
NGC 474 (aliaj indikoj — PGC 4801, UGC 864, MCG 0-4-85, ZWG 385.71, ARP 227) estas galaksio en konstelacio Fiŝoj.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Preĝejo Johano Baptisto (Pusztacsalád)
Preĝejo Johano Baptisto (aŭ pli precize Naskiĝo de Johano Baptisto) estas romkatolika konstruaĵo en Hungario, en vilaĝo Pusztacsalád.
Janikowo
Janikowo estas urbo en Kujavio-Pomerio en Pollando. Ĝi apartenas al komunumo Janikowo en distrikto Inowrocławski.
Preĝejo Johano Baptisto (Pusztacsalád)
Historio
Laŭ dokumento en 1697 tiu komunumo estis filio de Csapod. La unua kirko estis konstruita ĉirkaŭ 1700. La nun videbla preĝejo konstruiĝis en 1897. La orgeno estis farita en 1907.
Janikowo
Abdulah bin Abdul-Aziz Al Saud - honora civitano kiel fondaĵisto de dispartigo de siamaj dunaskitoj - du fratinoj
Preĝejo Johano Baptisto (Pusztacsalád)
Konstruaĵo
La preĝejo situas sola. Ĝi havas kvadratforman turon super la ĉefenirejo. La turopinto estas longa piramido. Interne la plej menciinda estas orumita arĝenta ciborio farita ĉ. 1740.
Kermeso okazas en la 29-an de aŭgusto.
Otto Hugo Roesel
EdE-R
Otto Hugo ROESEL, naskiĝis la 20-an de oktobro 1869 en Münchenbernsdorf (Germanujo), estis sveda fabrikestro de lan-teksejo en Borås kaj prezidanto de la tiea Esperanto-klubo.
Roesel venis al Svedujo en 1893. Li estis Esperantisto de 1911 kaj fondis samjare (1911) kaj prezidis la Esperanto-klubon de Borås, ĉesinta en 1915. Li varbis por Esperanto kaj gvidis kursojn.
György Szántó
SZÁNTÓ György (sa:nto:) estis hungara verkisto, József Attila-premiito (1959) naskita en Vágújhely (nuntempa Nové Mesto nad Váhom en Slovakio) 7-an de junio 1893 kaj mortinta en Budapeŝto la 11-an de septembro 1961.
Biografio
György Szántó abiturientiĝis en Lugoŝo, li komencis pristudi arkitekton en Budapeŝto, sed pro la unua mondmilito li devis interrompi siajn studojn. En la milito li vundiĝis, je la dekstra okulo li blindiĝis. Li pentris. En 1920 li estis la scenej- kaj kostumdizajnisto de la operjo de Kluĵo. Li vojaĝis Vienon por kuracigi sin. Li baldaŭ ankaŭ je la maldekstra okulo blindiĝis. Ekde 1924 li vivis en Arad, inter 1942 kaj 1944 en Budapeŝto, en 1947 li loksidiĝis definitive en Budapeŝto.
Bloomington
Bloomington [BLU-min-ton] (iam, "Blumintono" inter Esperantistoj) estas la ĉefurbo de Kantono Monroe en Indianio. Tie loĝis 69291 homoj laŭ la censo de 2000. Ĝi sidas ĉe. La Indiania Universitato sidas en Bloomington.
Atomium
Atomium estas monumento en la ekspozicia parko Hejzeloparko en la urboparto Laken de Bruselo, Belgio. Temas pri ŝtala konstruaĵo kiu konsistas el naŭ grandaj sferoj, kiuj kune bildigas kuban kristalstrukturon de fero, 165-miljardoble pligrandigita. La konstruaĵo estas kovrita de aluminio kaj malplena havas mason de 2500 tunoj.
Atomium estis konstruata por la Internacia ekspozicio en Bruselo en 1958. La konstruaĵo estas kreita de arkitekto André Waterkeyn kaj estis celita ne resti tie pli longe ol dum ses monatoj. Post la fino de la ekspozicio oni decidis ne malkonstrui ĝin, ĉar ĝi intertempe iĝis tre populara.
La monumento, laŭ la diagonalo de la kubo, altas 102,705 metrojn. La bazo estas sesangulo kun diagonalo de 94,75 metroj.
La sferoj, kiuj havas diametron de 18 metroj, estas ligitaj pere de rulŝtuparoj. La tri plej eksteraj altaj sferoj ne havas vertikalajn fostojn kaj pro kialoj de sekureco ne estas alireblaj por la publiko. En la plej alta sfero oni havas panoraman elvidon je la urbo, kaj en la aliaj sferoj estas diversaj ekspozicioj.
En marto 2004 komenciĝis dujara renovigo de la monumento. Dum tiu periodo oni interalie anstataŭis la aluminian kovraĵon per korodimunŝtala inokso. Tial Atomium estis nealirebla por turistoj de oktobro 2004 ĝis januaro 2006. Entute la renovigo kostis 26 milionojn da eŭroj. Ĝi denove malfermiĝis al la publiko je la 18-a de februaro 2006.
Japana dolĉaĵo
Tradiciaj japanaj dolĉaĵoj (japane: 和菓子, hepburne: wagashi, prononcata kiel ) estas produktitaj el naturaj plantaj ingrediencoj. La vorto wagashi vendas de wa (和 = japana, kaj gashi (菓子, origine kashi) = sukeraĵo), kiu estas japana frandaĵo. La nomo de klasikaj wagashi estas kutime nomo de natura belaĵo aŭ vorto el klasika belarto. Dolĉaĵoj faritaj el aliaj ingrediencoj aŭ devenaj el Okinavo, Ĉinio, Usono aŭ Eŭropo ne estas nomitaj wagashi, sed ekzemple Yōgashi (洋菓子).
Ingrediencoj
Japanaj dolĉaĵoj estas faritaj nur el naturaj plantaj ingrediencoj, baze el
Gustumado
Oni manĝas japanajn dolĉaĵojn kutime kun verda teo aŭ formale dum la teceremonio, ĉar la amara gusto de la pulvora teo (matcha) estas mildigita de la dolĉa gusto de la japanaj dolĉaĵoj.
Gustumo de japanaj dolĉaĵoj estas tuta arto kaj plezuro al la kvin sensoj de la homo:
Ĵomon-epoko
En malnova Japanio homoj ŝajne manĝis fruktojn kaj nuksojn kiel dolĉaĵojn aldone al cerealoj kiel rizo, tritiko kaj milio. Arkeologia elfosaĵo el la Epoko Jōmon (Ĵomon-epoko) montris kuiritajn kuketojn faritajn el kaŝtanfaruno.
Laŭ "Kojiki" (Koĵiki), imperiestro Suinin postulis de viro nomata Tajima-Mori (Taĵimamori) venigi tokijiku-no-kaku-no-konomi (登岐士玖能迦玖能木實, Citrus tachibana, speco de oranĝo) el , la "eterna lando" (eble Okinavo, Tajvano aŭ ). Ĉirkaŭ 10 jarojn poste, kiam li portis ilin al Japanio, Suinin jam mortis. Li plendadis, ĉar li ne povis realigi sian mision kaj memmortigis sin. Tradicie, Taĵimamori estas konsiderata kami (spirito aŭ sankta patrono) de dolĉaĵistoj.
Antaŭ la enkonduko de sukero dum la 16-a jarcento japanaj dolĉaĵoj estis dolĉigitaj per Mizuame, Suikazura aŭ freŝaj aŭ sekigitaj fruktoj. Taglibroj kaj notoj ekde la Ĵomon-epoko montras kiom alte oni estimis sekigitajn fruktojn, kiel kakinokojn (persimonojn) aŭ sekvinberojn de sovaĝaj vitoj. Ankoraŭ hodiaŭ la dolĉeco de la sekigita kakinoko estas gvidilo por la atinginda dolĉeco de japanaj dolĉaĵoj.
Edo-epoko
Dum la Edo-epoko produktado de kansukero disvastiĝis en Okinavo kaj malaltkvalita bruna sukero (muskovado aŭ barbada sukero, kiu estas pli malhelbruna kaj glueca ol normala bruna sukero) kiel ankaŭ altrafinita blanka sukero disponebliĝis ĉie. Speciala sukero, wasanbon estas produktata de tiam kaj daŭre utilas al nura fabrikado de japanaj dolĉaĵoj. Inter samurajoj japanaj dolĉaĵoj estis kutima kaj ŝatata donaco (kiel hodiaŭ ekzemple botelo da vino).
Nuntempe
Japanaj dolĉaĵoj estas servitaj dum japana teceremonio. Prezento de bona sezona dolĉaĵo montras bonan tradician edukadon. Japanaj dolĉaĵoj estas ankaŭ ŝatata memoraĵo, kiun oni hejmenportas post turismado aŭ vizito de sanktejo.
Kiam gasto ricevas teleron da dolĉaĵo dum la ceremonio, li kutime devas fini manĝi ĝin antaŭ ambaŭmane ricevi bovlon da pulvora teo. Tamen kiam oni trinkas alian verdoteon (ekzemple sencha aŭ gyokuro), li povas ĝui teon kaj dolĉaĵon samtempe.
Kategorioj
Distingeblas kvar kategorioj de japanaj dolĉaĵoj:
Mondbutiko
Mondbutikoj estas vendejoj de justa komerco. Celo de justa komerco estas, faciligi la aliron al merkato, al la produktantoj el sudaj malriĉaj landoj.