cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Aadorf
Najbaraj komunumoj
Aadorf limas en nordo al la kantona ĉefurbo Frauenfeld, en okcidento al Hagenbuch, Elgg, Hofstetten ĉe Elgg kaj Turbenthal (ĉiuj kvar en Kantono Zuriko), en sudoriento al Matzingen, en oriento al Wängi kaj en sudo al Bichelsee-Balterswil.
Vidindaĵoj
Sur la teritorio de la komunumo Aadorf situas la iama Monaĥejo Tänikon, kie hodiaŭ troviĝas la Svisa Federacia Agrikultura Esplorejo.
Sándor Konkoly-Thege
Biografio
Sándor Konkoly-Thege akiris agronomian diplomon en Ekonomia Akademio (Magyaróvár) en 1910, post 4 jaroj juran diplomon en Scienca Universitato de Budapeŝto. Post la unua diplomo li estis praktikanto duonjaron en Ekonomia Akademio (Debrecen), poste li havis postenon en ekonomia asocio. Inter 1914-1917 li batalis dum la 1-a mondmilito, poste li laboris en ministerio. En 1920 li revenis al la asocio, kie li okupiĝis pri bredado, laktoj kaj bestohigienoj. Li kreis la tutlandan bredoregistron. Jam inter 1919-1933 li ankaŭ prelegis en la Veterinara Altlernejo de Budapeŝto, kie li ricevis statuson privata instruisto en 1925. En la sekva jaro li instruis ankaŭ en ekonomia fakultato de la menciita universitato. Inter 1942-1944 li estis subministro, en 1944 li profesoriĝis en Reĝa Teknika kaj Ekonomia Universitato József. Inter 1945-1950 li instruis en Agrikultura Universitato, poste li laboris en instituto ĝis la pensiuliĝo en 1957. Depost 1945 li studvojaĝis al okcidenta Eŭropo.
Aadorf
Trafiko
Tra Aadorf pasas la trajnlinio de Svisaj Federaciaj Fervojoj de Vinterturo al Sankt-Galo kaj la svisaj aŭtovojoj A1 kaj A7. Pro ĝiaj favoraj trafikkondiĉoj la komunumo estas kaj bone atingebla de Sankt-Galo kaj de Vinterturo kaj Zuriko, kio faras ĝin alloga kiel loĝlokoj por laboristoj el tiuj urboj.
La stacidomo de Aadorf estas servata de la regiona trajnlinio S35 de la fervojkompanio THURBO. De la stacidomo de Aadorf krome ekzistas poŝtaŭtolinio al Ettenhausen.
Historio
La unua dokumenta mencio de Aadorf datiĝas el la jaro 886 kiel Ahadorf.
La hodiaŭa komunumo Aadorf formiĝis la 1-an de januaro 1996 per la kunigo de la antaŭaj komunumoj Aadorf, Aawangen, Ettenhausen, Guntershausen kaj Wittenwil en la kadro de la turgovia komunumreformo.
143622 Robertbloch
143622 Robertbloch estas asteroido de la ĉefa asteroida zono proksima de la orbita resonanco 2:7 kun la Tero.
Malkovro
Ĝi estis malkovrita la de la svisa amatora astronomo Michel Ory elde la Observatorio de Ĵuraso en Vicques (Svislando).
Arto, muziko kaj literaturo ludis gravan rolon en la vivo de Robert Bloch (1922–1994). En 1994, li kaj sia edzino kreis la Fondaĵon Anne kaj Robert Bloch en Delemonto por subteni la kulturon en kantono Ĵuraso.
Felben-Wellhausen
Felben-Wellhausen estas komunumo en la distrikto Frauenfeld de Kantono Turgovio, Svislando. Ĝi havis 2,286 loĝantojn je la 31-a de decembro 2007, kiu nombro modeste kreskis al 2,394 ĝis la 31-a de decembro 2009.
Geografio
Felben-Wellhausen situas en la Turvalo sude de la rivero Turo oriente de la kantonĉefurbo Frauenfeld. La komunumo konsistas el la municipoj kaj setlejoj Felben, Wellhausen, Römerstrooss, Guetebärg kaj Welebärg.
Trafiko
La stacidomo de Felben-Wellhausen situas ĉe la trajnlinio de Svisaj Federaciaj Fervojoj de Zuriko tra Vinterturo kaj Weinfelden al Romanshorn kaj estas servata de la regiona trajnlinio 30 de THURBO AG. La komunumo ankaŭ havas facilan aliron al la nacia aŭtoŝoseo A1.
Historio
La unua dokumenta mencio de Felben datiĝas el la jaro 1178 kiel Velven.
La politika komunumo Felben-Wellhausen estis kreiita la 1-an de januaro 1983 per la kunigo de la du malnovaj municipkomunumoj Felben kaj Wellhausen.
Neder-Over-Heembeek
Neder-Over-Heembeek estas norda parto de la municipo Urbo Bruselo en Belgio. Ĝi estas iama municipo kiu perdis sian municipan statuson kiam ĝi estis metita kun Urbo Bruselo. Nune ĝi estas sekcio de tiu municipo, kaj ĉefe industria areo, rimarkinda ĉefe pro la Militista Malsanulejo, kiu estas la tutlanda centro por vundoj kaj venenoj. La termino "Heembeek", iam nomo de la historia vilaĝo (Neder signifas masupran, dum Over signifas supran), estas nuntempe ofte uzata por nomi variajn civilajn kaj komercajn servojn kiuj estas en tiu areo (kiaj transportohaltejo aŭ lernejo), senkosideri la historian distingon de paroĥoj.
Arbo (grafeteorio)
En grafeteorio, arbo estas grafeo en kiu ĉiuj du verticoj estas koneksaj per akurate unu vojo. Tiel, ĉiu koneksa grafeo sen cikloj estas arbo. Arbaro estas disa unio de arboj.
Difinoj
Arbo estas nedirektita simpla grafeo G kiu kontentigas iun el jenaj ekvivalentaj kondiĉoj:
Se la kvanto n de verticoj de G estas finia, do estas ankoraŭ jenaj ekvivalentaj kondiĉoj:
Nereduktebla aŭ serio-malpligrandigita arbo estas arbo en kiu ne estas vertico de grado 2.
Nedirektita simpla grafeo G estas nomata kiel arbaro se ĝi havas ne simplajn ciklojn.
La termino heĝo iam temas pri ordigita vico de arboj.
Direktita arbo estas orientita grafeo kiu estus arbo se la direktoj sur la lateroj estus ignoritaj. Iu aŭtoroj limigas la terminon al la okazo je kiu la lateroj estas ĉiuj direktita al aparta vertico, aŭ ĉiuj direktita for de aparta vertico.
Arbo estas nomata kiel radikhava arbo se unu vertico estas destinita al esti la radiko, en kiu okazo la lateroj havas naturan orientiĝon, al aŭ for de la radiko. La arbo-ordo estas la parta ordigo de la verticoj de la arbo kun u≤v se kaj nur se la unika vojo de la radiko al v pasas tra u. En ĉirkaŭteksto kie arboj estas supozitaj al havi radikon, arbo sen iu destinita radiko estas nomata kiel senradika arbo. En radikhava arbo, la gepatro de vertico estas la vertico koneksa al ĝi sur la vojo al la radiko; ĉiu vertico escepte la radiko havas unikan gepatron. Infano de vertico v estas vertico kies gepatro estas v. Folio estas vertico sen infanoj.
Markita arbo estas arbo en kiu al ĉiu vertico estas donita unika marko. La verticoj de markita arbo de n verticoj estas tipe donitaj la markoj 1, 2, …, n. Rikura arbo estas markita radikhava arbo kie la verticaj markoj respektivas la arbo-ordo, kio estas, se u<v por du verticoj u kaj v, tiam la marko de u estas pli malgranda ol la marko de v.
Orda arbo estas radikhava arbo por kiu ordigo estas donita por la infanoj de ĉiu vertico.
k-uma arbo estas radikhava arbo por kiu ĉiu vertico kiu ne estas folio havas maksimume n infanojn. 2-uma arbo estas duuma arbo.
Kvanto de arboj
Se estas donitaj n markitaj verticoj do estas nn-2 malsamaj manieroj trakonekti ilin por fari arbon. Ĉi tiu rezulto estas nomata kiel formulo de Cayley. Ĝi povas esti pruvita per unue montrado ke la kvanto de arboj kun n verticoj de gradoj d1, d2, ..., dn estas la polinoma koeficiento
Kalkulado de kvanto de nemarkitaj arboj estas pli malsimpla problemo. Neniu fermita formulo por la kvanto t(n) de arboj kun n verticoj supren ĝis grafea izomorfio estas sciata. Estas pruvite ke
kun C=0,53495... kaj α=2,95576... kie f \sim g\! signifas ke.
Hejlongĝjango
Hejlongĝjango (ĉine: 黑龙江 pinjine: Hēilóngjiāng) estas provinco en la Ĉina Popola Respubliko, la plej nordorienta provinco en la lando. Ĝi havas limon kun Rusio norde kaj oriente, kaj enlande kun Ĝilinio sude kaj Interna Mongolio okcidente. Ĝi estas parto de Manĉurio kiu portempe estis nomata Manĉukuo (满洲國/満州国 ĉine Mănzhōu Guó; japane Manshūkoku), ankaŭ aŭ Manĝukuo estas pupŝtato kreita fare de Japanio en Manĉurio. Ĝi ekzistis inter 1932 - 1945. Ties imperiestro estis Pu Yi (1906-1967). Pu Yi estis formale Imperiestro de Ĉinio (1908-1912) kaj iĝis en 1932 prezidento kaj en 1934 imperiestro de Manĉukuo.
Manĉukuon okupis en 1945 sovetiaj trupoj kaj redonis ĝin en 1946 al Ĉinio.
Nordoriento
Nordoriento estas unu el la kvar interkompasdirektoj. Ĝi estas inter Nordo kaj Oriento. En multaj landoj estas regionoj aŭ provincoj tiele nomataj.
János Szolnoki
János Szolnoki [jAnoŝ solnoki], laŭ hungarlingve kutima nomordo Szolnoki János estis hungara mikrobiologo, profesoro.
4841 Manjiro
4841 Manjiro estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la japana astronomo Tsutomu Seki elde Geisei en la Gubernio Koĉi (Japanio).
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de Nakahama Manjiro (japane : 中濱 万次郎 ; Nakahama Manjirō, 1827–1898), fiŝkaptisto de Naka no Hama (nun Tosaŝimizu en gubernio Koĉi) kiu perdiĝis en la oceano en 1843. Li estis savita de usona balenŝipo kaj demandis iri en Usonon, kie li komencis novan vivon sub la nomo de John Manjiro (ジョン万次郎). Lukrinte iom da mono dum la kalifornia deliro pri oro, li reiris en Japanion kie li ludis gravan rolon en la kulturaj interŝanĝoj inter Japanio kaj Usono.
Stephen Brooks
Stephen BROOKS estas artistnomo de usona aktoro James Gardner Brooks Jr. (1942 – 1999).
Li komencis sian karieron en televido per Look Up and Live en 1954. Dum 1960-aj jaroj li aperis en televidaĵoj kiel The Defenders, The Nurses, The F.B.I., Star Trek, The Invaders, ktp.
En la 1970-aj kaj 1980-aj jaroj li aktoris en televidaĵoj The Interns, The Manhunter, Days of Our Lives, inter aliaj. Lia lasta laboro estis ankaŭ lia nura kinfilmo Crystal Gazing en 1982.
NGC 2771
NGC 2771 (aliaj indikoj — UGC 4817, MCG 8-17-51, ZWG 264.77, KCPG 190B, PGC 25875) estas galaksio en konstelacio Granda Ursino.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Ĝanaho
Ĝanaho aŭ Ĝanah (en araba جنّة, angle latinliterigata Jannah), estas eterna loko por islamanoj, nome la islama koncepto de paradizo. La araba mondo Ĝanah estas mallongigita versio de vorto kiu signifas simple "ĝardeno"n. Laŭ islama eskatologio, post morto, oni loĝas en la tombo ĝis la promesita reviviĝo aŭ jaŭm al-kijāmah. Islamanoj kredas ke la traktado de individuo en la vivo de tombo estu laŭ lia aŭ ŝia agado en la monda vivo. Ĝanaho estas ofte komparata al la kristanaj konceptoj de ĉielo. Laŭ la islama kredo, ĉio kion oni deziras en tiu mondo estos en Paradizo.
27-a de septembro
La 27-a de septembro estas la 270-a tago de la jaro (la 271-a en superjaroj) laŭ la Gregoria kalendaro. 95 tagoj restas.
Je la 27-a de septembro okazis, interalie:
Tagoj de semajno
La 27-a de septembro estas (laŭ gregoria kalendaro):
Tagmezulino (Bukedo)
Tagmezulino (Polednice) estas kvara balado en kolektaro Bukedo de Karel Jaromír Erben. La poemo estas laŭteme proksima al Nikso de Erben, en ambaŭ intervenas supernaturaj estuloj.
Kaja-rostpano
Kaja-rostpano estas fama manĝeto en Malajzio kaj Singapuro. Kaja-rostpano estas preparata kun kaya (kokosa marmelado - marmelado farita el sukero, kokoslakto, ovoj, pandana folio kaj, kelkfoje, butero). Ĝi estas kutime manĝata sur rostpano, kaj foje sur biskvitoj. Ĝi estas konsiderata grava matenmanĝa nutraĵo populara en Singapuro. La nutraĵo estas foje trempita en mole boligitaj ovoj kun iom de malhela sojfab-saŭco kaj blanka pipro.
Tagmezulino (Bukedo)
Enhavo
Patrino staras ĉe forno kaj kuiras por sia edzo tagmanĝon. Ilia infaneto koleras kaj la patrino minacas al ĝi, ke ŝi vokos al ĝi tagmezulinon. La infano ne zorgas pri ŝia averto kaj koleras plu (forĵetas ludilojn). La patrino jam ne plu eltenas tion kaj vere ŝi vokos la tagmezulinon. Tiu venos en la domon kaj volas la kolereman infanon preni, sed ĝia patrino timas pri ĝi kaj ŝi firme alvolvos ĝin al siaj mamoj. Post momento, kiam la tagmezulino ne volas foriri, la patrino eksvenos. Ĉimomente venas la patro el laboro hejmen por tagmanĝi. Kiam li vidas, kio okazis, li pene rekonsciigos la patrinon, sed la patrino sufokis la infanon per propra ĉirkaŭbrako.
Priskribo de la poemo
K. J. Erben en la poemo bildigas Tagmezulinon kiel sovagan virinon efikanta malbone je homo. La patrino estas ĉi tie punita pro kulpo kontraŭ devo de patrina amo ĉifoje pli senteme ol en Trezoro, ĉar koleriĝante ŝi vokos sovaĝulon por puni la propran infanon. La tuta agado estas okazanta en kelke da momentoj ĉirkaŭ tagmezo.
Poemo
Tradukis Tomáš Pumpr. Praha, Esperanto-Asocio en Ĉeĥoslovaka Respubliko, 1938. 93 paĝoj.
TAGFEINO
Staras bub' ĉe benkorando, krias kun plej verva ard'. . . »Mutu!« laŭtas la komando. »Do silentu, vi bastard'!
Jam tagmezon aŭdas ja mi, patro venos el okup', kaj pro vi jen ĉesas flami en la forn', vi aĉa bub'!
Jen husaro, koko, ĉaro; ludu, ludu do, karul'. . . !« Sed la tuta ludilaro krak...! krak...! flugas al angul'
kaj la krio plu refrenas. . . »Vi fripon', vi ŝokas min! - - Tagfeino por vi venas!! Aŭdu, mi jam vokas ŝin: Prenu mian aĉan filon , Tagfeino, prenu nur. . . ! « - Sed jen aŭdu: La ŝlosilon iu turnas en serur'.
Kaj ŝi tablon jam proksimas, kiel ombro ŝovas sin. . . La patrin' terure timas knabon kaŝas en la sin'
kaj lin al si firme premas kun horora rerigard'. La Feino plu iremas, plu iremas sen ekhalt'. -
La Feino jam atakas, jam la knabon prenas ŝi. . . »Kristo, helpu!« filon brakas la patrin' kaj svenas ŝi.
Jen: unu- du- tri-. . . avizas la tagmezon son-agord'; klinko klakis, pordo disas, patro staras en la pord'.
Kuŝas la patrino svene, knabon premas al la mam'. . . Ŝin li vekis - kvankam pene - sed la knab' ne spiris jam.
6764 Kirillavrov
6764 Kirillavrov estas malgranda, treege hela duopa asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la rusa astronomino Ljudmila Ivanovna Ĉerniĥ elde la Krimea astrofizika observatorio de Nauĉno (tiam en Sovetunio, poste en Ukrainio, nun en rusa Respubliko Krimeo).
Ĝi estas proksima de la 5:9 kun Marso kaj 7:2 kun Jupitero.
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de la sovetunia rusa filmaktoro Kirill Jureviĉ Lavrov (cirile: Кирилл Юрьевич Лавров, 1925–2007), Ordeno de la Oktobra Revolucio en 1971, Popola Artisto de Sovetunio en 1972, Ordeno de Lenin kaj Heroo de Socialisma Laboro en 1985, Lenin-premio en 1982 ...
Satelito
De la, observoj de far'de Eric Barbotin, Raoul Behrend, Federico Manzini kaj François Colas lasis suspekti, ke ĝi estus duopa asteroido.
Ĝia satelito estis malkovrita la de T. Polakis, J. Oey kaj M. Colazo, uzinte observojn de lumaj kurboj elde diversaj observatorioj, anoncita en aprilo 2022.
Magelana pingveno
La Magelana pingveno (Spheniscus magellanicus) estas marbirdo el la familio de la pingvenoj (Spheniscidae). Ĝi kovas sur la marbordoj de Argentino, Ĉilio kaj la Falklandoj, kun iometa migrado al Brazilo kie ili estis foje vidataj tiom for norde kiom ĝis Rio-de-Ĵanejro. Ĝi estas la plej nombra de la sfeniskedaj pingvenoj. Ties plej proksimaj parencoj estas la Sudafrika, la Humboldta kaj la Galapaga pingvenoj. Ili vivas ĉefe en la Magelana markolo en la malvarma klimato de suda Ĉilio kaj ĝi nomiĝas tiele laŭ la portugala maresploristo Fernão de Magalhães, kiu vidis la birdojn en 1520.
Priskribo
Magelanaj pingvenoj estas mezgrandaj pingvenoj, 61–76 cm altaj kaj pezaj de 2,7 kg ĝis 6,5 kg. La maskloj estas pli grandaj ol la inoj, kaj la pezo de ambaŭ malkreskas dum la gepatroj nutras siajn idojn.
La plenkreskintoj havas nigrajn dorsojn kaj blankajn abdomenojn. Inter la kapo kaj la brusto estas du nigraj strioj, la suba en formo de renversita hufofero. La kapo estas nigra kun larĝa blanka limo kiu ampleksas de malantaŭ la okulo, ĉirkaŭ la nigra orelkovriloj kaj mentono, kaj kuniĝas ĉe la gorĝo. Idoj kaj junaj pingvenoj havas grizbluajn dorsojn, kaj velkitan grizbluon sur la brustoj. Magelanaj pingvenoj povas vivi ĝis 25 jarojn en naturo, aŭ pli ol 30 jaroj en kaptiteco.
Junaj pingvenoj ordinare havas kojnforman makulon sur siaj piedoj, kiu velkas laŭ aĝo. Antaŭ tiuj birdoj atingas la aĝon de ĉirkaŭ dek jaroj, iliaj piedoj kutime iĝis tute nigraj.
Dieto
Magelanaj pingvenoj manĝas en la akvo, predante sepiojn, kalmarojn, krilojn, kaj aliajn krustulojn, kaj ingestas marakvon samtempe. Iliaj salekskreciaj glandoj eligas la salon for de siaj korpoj.
Izocela triangulo
Egallatera triangulo estas specifa okazo de izocelo triangulo.
Magelana pingveno
Reproduktado
Magelanaj pingvenoj naĝas en grandaj aroj dum la ĉasado. Kiam la reprodukta sezono komenciĝas, tiuj birdoj kunvenas en grandaj nestaj kolonioj ĉe la marbordoj de Argentino, suda Ĉilio, kaj la Falklandoj, kiuj havas densecon de po 20 nestoj por 100 kvadrataj metroj. Unu el la plej grandaj de tiuj kolonioj troviĝas ĉe Punta Tombo. Nestojn konstruas ili sub arbustoj aŭ en tuneletoj. Du ovoj demetiĝas. Kovado daŭras 39-42 tagojn, tasko kiun la gepatroj dividas en 10–15-tagaj kovovicoj. La idoj estas prizorgataj de ambaŭ gepatroj dum 29 tagoj kaj estas manĝigataj ĉiun duan aŭ trian tagon. Kutime, la du idoj estas zorgataj ĝis plenaĝo, kvankam foje nur unu. Magelanaj pingvenoj pariĝas kun la sama partnero jaron post jaro. La masklo rekuperas sian tuneleton de la antaŭa jaro kaj atendas renkonton kun sia ino. La ino kapablas rekoni sian edzon nur per lia voĉo.
Izocela triangulo
Propraĵoj
Kelkaj egalecoj: Estu
Maria Luiza de Parmo
Maria Luiza de Parmo aŭ Maria Luiza de Burbono-Parmo, María Luisa de Borbón-Parma (naskiĝis en Parmo; mortis  en Romo) estis progeedza reĝino  de Hispanio kiel edzino de Karlo la 4-a. Ŝi estis nepino de Ludoviko la 15-a (Francio), fratino de Ferdinando (Parma) kaj kuzino de la francaj reĝoj Ludoviko la 16-a (Francio), Ludoviko la 18-a (Francio) kaj Karlo la 10-a (Francio). Oni konsideras ŝin kiel la lasta reĝino de la Antikva Reĝimo en Hispanio.
Izocela triangulo
Propraĵoj
Tiam:
Magelana pingveno
Statuso en naturo
Milionoj da tiuj pingvenoj ankoraŭ vivas sur la marbordoj de Argentino kaj Ĉilio, sed la specio estas klasita kiel minacata, ĉefe pro la vundebleco de grandaj nestaj kolonioj pro naftoverŝado, kio mortigas 20.000 plenkreskintojn kaj 22.000 idojn ĉiujare laŭ la marbordo de Argentino. Por helpi la lukton kontraŭ la naftoverŝado, reprezentantoj el tutmondaj bestoĝardenoj venis kaj adoptis idojn, kaj bredas ilin tie. La malkresko de fiŝaj nombroj, rezulto de klimata ŝanĝo, ankaŭ respondecas, kune kun predantoj (marleonoj kaj gigantaj petreloj) kiuj prenas la idojn.
Klimata ŝanĝo ŝanĝis ankaŭ la fiŝajn populaciojn, kaj tiele Magelanaj pingvenoj devas naĝi kromajn 40 km plie el la nesto por trovi fiŝojn. Dum la pingvenoj estas naĝe tiujn 80 km, ties partneroj sidas neste kaj malsategas. Kolonio kontrolita de la profesoro de la Universitato de Vaŝingtono nome P. Dee Boersma, ĉirkaŭ 1,609 km sude de Bonaero, falis je pli ol 20 % dum la pasintaj 22 jaroj, lasante 200,000 reproduktajn parojn. Kelkaj pli junaj pingvenoj estas nune movante siajn reproduktajn koloniojn norde po esti pli proksime al fiŝoj, sed, ĉe kelkaj kazoj, tio metas ilin sur privataj, neprotektitaj teroj. Kiel rezulto de tiuj ŝanĝoj, kelkaj pingvenoj perdiĝas aŭ konfuziĝas. Aktuale 12 el 17 pingvenaj specioj espertas rapidajn populaciajn malpliiĝojn.
Izocela triangulo
Propraĵoj
Perimetro (P):
Areo (A):
Triangle
Diskreta logaritmo
En matematiko, diskreta logaritmo estas grupa analogo de ordinara logaritmo.
Estu multiplika grupo de entjeroj module n (Zp)×, kiu estas la aro de entjeroj {1, …, p − 1} sub multipliko module la primo p.
Se oni bezonas trovi la k-an potencon de unu el la nombroj en ĉi tiu grupo, oni povas fari ĉi tion per trovo de ĝia k-a potenco kiel entjero kaj tiam trovo la resto post divido per p. Ĉi tiu procezo estas la diskreta potencigo. Ekzemple, estu (Z17)×. Por komputi 34 en ĉi tiu grupo, oni unue komputu 34 = 81, kaj tiam dividu 81 per 17, ricevante reston 13. Tial 34 = 13 en la grupo (Z17)×.
Diskreta logaritmo estas la inversa operacio. Estu donite ke 3k ≡ 13 (mod 17), kio estas la k? Reale, estas malfinie multaj respondoj, pro la modula naturo de la problemo; oni tipe strebas al la plej malgranda nenegativa respondo, kiu estas k=4.
La problemo de komputado de diskreta logaritmo similas al problemo de entjera faktorigo, ĉar
La naiva algoritmo por komputado de diskreta logaritmo estas per testado de ĉiuj eroj de la grupo, la rula tempo estas lineara de amplekso de la grupo kaj tial eksponenta tempo de kvanto de ciferoj.
Interkultura Novelo-Konkurso
La Interkultura Novelo-Konkurso (INK) okazas ĉiujare, kaj la rezultoj estas anoncitaj en la Universala Kongreso de Esperanto. Ĝin organizas la Akademio Literatura de Esperanto kunlabore kun Bobelarto. La unua INK okazis en 2022. La konkurso de 2023 havas du kategoriojn por komencantaj kaj spertaj verkistoj.
Organizo
Konkursaĵoj devas esti nepublikigitaj. Ili povas esti verkitaj en Esperanto aŭ en alia lingvo el listo, kiu varias de jaro al jaro, aŭ verkitaj en iu ajn lingvo kaj akompanataj de bona traduko al unu el la konkurslingvoj. La maksimuma longo estas 12 000 karaktroj. Oni publikigas kolekton de la finalistaj noveloj.
INK 2023 havas du kategoriojn:
Loránd Daday
DADAY Loránd (dadai), plumnomo Székely Mózes estis rumanuja hungara verkisto naskita en Beszterce la 6-an de novembro 1893 kaj mortinta en Dej la 23-an de julio 1954.
Interkultura Novelo-Konkurso
Organizo
La unua konkurso en 2022 havis nur unu kategorion.
Loránd Daday
Biografio
Loránd Daday finis teologion en Koloĵvaro kaj en 1924 dotoriĝis en Budapeŝto pri filozofio. Li mastrumadis en sia bieno en Semesnye ĝis 1940. En 1944 li estis urbestro de Deĵo, post 1944 sub kaŝnomo Kovács Bálint li estis kunlaboranto de revuo Utunk. Ekde 1946 li estis mezlerneja instruisto en Dej.
Billy Graham
Billy GRAHAM (naskiĝis la 7-an de novembro 1918 - mortis la 21-an de februaro 2018) estas fama evangeliisto kaj predikisto en Usono, kiu tre lerte eluzis la amaskomunikilojn. Li kredas je la plenkreska kristaniĝo.
Onidire li predikis dum sia vivo antaŭ pli ol kvaronmiliardo da kreduloj.
Li havis komence forte kontraŭkomunisman sintenon, sed - laŭ atesto de la predikisto - je Dia sufloro atentigis pri tio, ke malfermiĝas antaŭ li la landoj fermitaj per fera kurteno. Kaj jen: ekde la 1970-aj jaroj li ricevis eblecojn por prediki en Orient- kaj Mez-Eŭropo.
Li diferenciĝas de la aliaj predikistoj eĉ en tio, ke li ne fondis propran eklezieton por distri la spektantojn per tieaj televidaj ŝoprogrameroj. Lia stilo iĝis senornama, precipe ekde la 1970-aj jaroj.
Lia plej grava novaĵo estis, ke li povis komuniki kun kredantoj de aliaj eklezioj. Li ĉiam demonstris, ke li reprezentas la universalan kristanismon. (Pro tio kritikis lin la ultrakonservativaj kristanoj.)
Li estis unua en publikado de la organizaĵaj monaferoj. Oni povas ekkoni ilin sur la reto.
Graham vivas modesta, sola plusa enspezo estas por vi estas siaj 24 libroj, sukcese venditaj.
Templo de Reĝino
La templo de Reĝino estas unu el la temploj konstruitaj kaj funkcianta por la Eklezio de Jesuo Kristo de la Sanktuloj de la Lastaj Tagoj, la numero 65 konstruita de la Eklezio kaj la tria konstruita en Kanado, lokita en la urbo de Reĝino, tre proksime de la Universitato de Reĝino al la sudokcidento de la provinco de Saskaĉevano. La dediĉo de la templo en Regina koincidis kun la dediĉo de alia templo en Kanado, la templo de Halifakso, la unua fojo en la historio de la mormona Eklezio kiu du temploj dediĉas la saman tagon.
Johannes Pontanus
Johan Isaksen Pontanus (1571-1639) estis dana reĝa historiisto, latinisto kaj kronikisto, frato de la pentristo Peter Frans Isaksen (1569-1625), kaj aŭtoro de ia latina historio pri Danio, sub la titolo Rerum Danicarum historia (1631). Li ankaŭ estis profesoro pri fiziko kaj matematiko en la Universitato de Harderwijk (1604) kaj lernanto kaj amiko de la astronomo Tycho Brahe. Li famiĝis pro siaj filologiaj kaj historiaj skribaĵoj.
Vidu ankaŭ
<Gallery> Lucius Annaeus Florus (74-130).jpg| Lucius Annaeus Florus (74-130) Macrobius_and_Eustachius.jpg| Makrobio (385-430) Pontanus.JPG| Giovanni Pontano (1429-1503) Leucorea-Innenhof-WB01.jpg| Johann Pontanus (1515-1572) Tycho_Brahe.JPG| Tycho Brahe (1546-1601) Arild_huitfeld.jpg| Arild Huitfeldt (1546-1609) Juste Lipse.jpg| Justus Lipsius (1547-1606) RobertHues-TractatusdeGlobis-1634.jpg| Robert Hues (1553-1632) Jodocus_Hondius.jpg| Jodocus Hondius (1563-1612) Arnoldus_Buchelius_(1614).jpg| Arnoldus Buchelius (1565-1614) De oploop van de Romeinse vrouwen op het Capitool in Rome Rijksmuseum SK-A-1720.jpeg| Pieter Isaacsz (1569-1625) Johannes_van_Meurs.gif| Johannes Meursius (1579-1610) Edmund Chilmead (1610-1654).jpg| Edmund Chilmead (1610-1654) Johann_Friedrich_Gronovius_-_Imagines_philologorum.jpg| Friedrich Gronovius (1611-1671) Geldersse_Geschiedenissen.jpg| Arend van Slichtenhorst (1616-1657) Jakob_Gronovius_-_Imagines_philologorum.jpg| Jacobus Gronovius (1645-1716) LeidenOudeRijn.jpg| Jan Frederik Gronovius (1686-1762) WestphalenEJB5609.JPG| Joachim von Westphalen (1700-1759) Gronovius-1730-1777.jpg| Laurens T. Gronovius (1730-1777) </Gallery>
Judit Polgár
Judita POLGÁR (hungare: POLGÁR Judit), naskita la 23-a de julio 1976, estas hungara ŝakludisto kaj esperantisto. Senkompare la plej forta ina ŝakisto en la historio, ŝi estis rigardata kiel 8-a en la mondo en la FIDE-listo de oktobro de 2005 kun Elo-nombro de 2735, la sola virino en la listo de la plej fortaj 100 ludantoj, eldonita de FIDE. Ŝi fariĝis grandmajstro en 1991, je la aĝo de 15 jaroj kaj 4 monatoj, rompante la antaŭan rekordon de plej juna grandmajstro, establitan de Bobby Fischer en 1958.
Fono
Judita Polgar venas de juda familio en Budapeŝto, Hungario. (Pluraj el ŝiaj familianoj estis mortigitaj dum la Holokaŭsto, kaj ŝia avino estis postvivanto de koncentrejo Aŭŝvico. Kune kun siaj du pli maljunaj fratinoj, Suzanna (Grandmajstro) kaj Sofia (Internacia Majstro), ŝi estis parto de pedagogia eksperimento kondukita de ilia patro, Polgár László, kiu tiel klopodis pruvi, ke infanoj estas kapablaj je eksterordinaraj sukcesoj, se trejnataj jam de tre frua aĝo en specialista subjekto. "Genioj estas farataj, ne naskataj", estis la tezo de László, kiu, kun sia edzino Klara, edukis siajn tri filinojn hejme, kun la ŝakludo kiel specialista subjekto.
Kontraste al la fratinoj, kiuj elmigris (Sofia al Kanado, Suzanna al Novjorko), Judita restis en Hungario kaj edziniĝis al FONTS Gustav, Budapeŝta bestokuracisto.
Kariero
En la FIDE-listo de aprilo de 2003, la klasifiko 2715 atingita de Polgar faris ŝin la 10-a ludanto en la mondo, la unua virino iam ajn inter la Mondaj Unuaj Dek. En tiu sama jaro, Judita elhavis sian plej altan venkon: nevenkitan klaran 2-an vicon en la ŝakturniro Corus, de kategorio 19, en Wijk aan Zee, Nederlando, nur je duon-poento malantaŭ la Hinda stelulo Viswanathan Anand, kaj je plena poento malantaŭ la mondĉampiono Vladimir Kramnik.
En 2004, Polgar prenis iom da ferio el la ŝakludo por naski sian filon, Olivér. Pro tio ŝi estis rigardata "neaktiva" kaj ne listigata en la FIDE-listo de januaro de 2005. Ŝia fratino Zsuzsa, nun konata kiel Susan, reaktivigis sian ludantecon dum tiu periodo kaj portempe refariĝis la ŝakludantino n-ro unu.
Judita Polgar revenis al la ŝakludo dum la prestiĝa turniro Corus je la 15-a de januaro 2005 kun la rezulto 7/13. Pro tio ŝi reaperis en la FIDE-listo de aprilo de 2005, gajninte kelkajn poentojn pro sia pli-bona-ol-atendita rezulto ĉe Corus. En majo ŝi refoje havis pli-bonan-ol-atenditan rezulton en Sofia, Bulgario, finiĝante kiel tria. Ŝi plue gajnis poentojn en la FIDE-listo de julio de 2005. Tio permesis al ŝi teni sian postenon kiel 8-a ludanto en la mondo.
En septembro de 2005, Polgar fariĝis la unua virino en la lukto por la ŝaka mondĉampioneco (FIDE mondĉampioneco 2005).
Ŝanŝio
Ŝanŝio estas provinco en la nordo de Ĉinio. Ĝia ĉefurbo estas Tajuano.
Judit Polgár
Esperanto
La tuta familio Polgár parolas Esperanton, t.e. László Polgár (pedagogo) - patro kaj liaj filinoj, konataj ŝakludistinoj Suzanna Polgár, Zsófia Polgár kaj Judit Polgár.
Perfekta kampo
En algebro, perfekta kampo estas kampo, kies Galoja teorio estas simpla. Galoja teorio estiĝas komplika, se la karakterizaĵo estas nenula kaj ekzistas neapartigeblaj etendoj; sed se la kampo estas perfekta, ĉiu ĝia algebra etendo estas aŭtomate apartigebla, kaj tiaj problemoj ne okazas.
Difino
Kampo K estas perfekta se ĝi plenumas unu el la jenaj ekvivalentaj kondiĉoj:
Ekzemploj
Ĉiu kampo de karakterizaĵo 0 estas perfekta.
Inventoj en mezepoka Islamo
Nombraj inventoj estis faritaj en la mezepoka islama mondo, geopolitika regiono kiu je diversaj epokoj etendiĝis el Hispanio kaj Afriko en la okcidento al Afganio kaj la Hinda subkontinento oriente. La inventoj listitaj sube estis disvolvigitaj dum la mezepoka islama mondo, kiu kovras periodon el la komenca kaliflando al la posta Otomana, Safavida kaj Mogola imperioj. Partikulare, la majoritato de inventoj ĉi tie datas el la Islama Orepoko, kiu estas tradicie datita el la 8a al la 13a jarcentoj. Dum tiu periodo, artistoj, inĝenieroj, fakuloj, poetoj, filozofoj, geografoj kaj komercistoj en la Islama mondo kontribuis al la agrikulturo, la artoj, ekonomiko, industrio, islama juro, literaturo, navigado, filozofio, sciencoj, sociologio, kaj teknologio, kaj konservante la fruan Grek-romiajn filozofion, inventojn kaj malkovrojn, kaj poste aldonante inventojn kaj plinovigojn de si mem.
Blagny
estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Ardennes, en la regiono Grand Est (prononco [], (france, en Esperanto Granda Oriento) kaj en la antaŭa regiono Ĉampanjo-Ardenoj. Fine de en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². Administre la komunumo apartenas al la arondismento Sedan, kaj al la kantono .
Ceramiko
Ceramiko estas tre antikva aplikata arto de transformo de argilo per varmo ĉefe por potfarado, sed ne nur. Specialaj tipoj de ceramikaĵoj estas fajenco, el grejso kaj porcelano.
La loko kie oni faras (aŭ oni vendas) tiujn produktnigrajn estas nomataj ceramikejoj. Ankaŭ potfarado aludas al la arto aŭ metio de potfaristo aŭ ceramikisto kaj al fabrikado de ceramikaĵoj. Vortara difino estas simple aĵoj de fajrigita argilo. La difino de ceramiko uzata de la American Society for Testing and Materials (ASTM, Usona Societo por Testado kaj Materialoj) estas "ĉiuj fajrigita ceramikaj nigraj kiuj enhavas argilon kiam estis formita, escepte teknikajn, strukturajn, kaj refraktajn produktojn." En PIV ceramiko estas tekniko baki argilteron aŭ similan materialon kaj elfari tiel potojn, vazojn, kahelojn, elektronikajn komponantojn ktp.
Laŭ Francisko Azorín ceramiko estas simple Arto prilabori argilon. Li indikas etimologion el Keramos, propra nomo de greka urbo, kie oni trovis plastikan argilon, kaj de tie la grekaj kéramikos, keramos kaj la latina ceramus. Kaj aldonas terminojn kiel ceramikaĵo, nome Objekto el argilo, porcelano, kaolino, ceramikisto, nome "Homo sin okupanta pri ceramiko"; kaj tipojn de ceramiko kiel pentrita ceramiko, orumita ceramiko, vernizita ceramiko, emajlita ceramiko, reliefornama ceramiko, strekita ceramiko, muldita ceramiko.
Priskribo
La ceramikaĵoj povas esti emajlaj aŭ sen-emajlaj. La emajliza metio aperis jam en la 3-a jarmilo a.K. en Egiptio. Oni uzas kemiaĵojn por kolorigi la pecojn. Ekzemple, teluro estas arĝent-kolora metaloido uzata ĉe alojoj kaj ceramikaĵoj. Preskaŭ ĉiuj kulturoj uzas la ceramikan teknikon. Ceramikaĵoj estis unuj el la unuaj ujoj por kuirado kaj por kolektado kaj stokado de akvo, oleo, grenoj, kaj por similaj taskoj. Dum arkeologiaj laboroj, oni tre ofte trovas ceramikajn rompitaĵojn inter la elfosaĵoj. Ĝuste ĉi fakto estas uzata por karakterizi kulturojn. Ceramiko ne celas nur simplan potfaradon, sed ankaŭ diversajn artaĵojn. En 210 a.K. oni konstruis en Ĉinio la tombegon de Qin Shi Huangdi, kiu entenis tutan ceramikan armeon.
Ceramiko originiĝis antaŭ la periodo de Neolitiko, kiel pruvas ceramikaj objektoj kiel tiu de la Gravetia kulturo nome Venuso de Dolní Věstonice malkovrita en Ĉehio kiu datas reen el 29,000–25,000 a.K., kaj ceramikaj ŝipaĵoj kiuj estis malkovritaj en Ĝjangŝio, Ĉinio, kiuj datas el 18,000 a.K. Fruaj neolitikaj ceramikaĵoj estis trovitaj en lokoj kiaj la Ĵomona Japanio (10,500 a.K.), la Malproksima Oriento de Rusio (14,000 a.K.), Sub-Sahara Afriko kaj Sudameriko.
Ankaŭ nuntempe oni uzas la ceramikan teknikon. Krom la tradiciaj uzoj por elfaro de ujoj, brikoj, kaj aliaj konstrumaterialoj, nun oni aplikas la ceramikan teknikon ĉe konstruado de motoroj kaj filtriloj. Ofta premsensilo konsistas el ceramikaj lamenoj, sur kiuj estas survaporita ortavolo. En multaj urboj estas porceramikaj lernejoj, ceramikaj vendejoj, ceramikaj industriaj centroj kaj ceramikaj muzeoj.
Ceramiko estas farata per formado de argilaĵo en objektoj de postulita formo kaj varmigado de ili je altaj temperaturoj en forno kiu forigas la tutan akvon el la argilo, kio kondukas al reagoj kiuj rezultas en permanentaj ŝanĝoj kiaj la pliigo de ties forto kaj plifortigo kaj certigo de ties formo. Argilaĵo povas esti ornamata antaŭ aŭ post ties fajrigado. Antaŭ kelkaj formoprocezoj, argilaĵo devas esti preparata. Knedado helpas por sekurigi eĉ humidecon tra la tuta argilaĵo. Aero kaptita ene de la argilaĵo bezonas esti forigita. Tio estas nomata senaerigado kaj povas esti plenumita per maŝino nomata vakuilo aŭ permane per kojnoj. Kojnoj povas ankaŭ helpi produkti eĉ humidecan enhavon. Kiam argilaĵo estis knedita kaj senaerigita aŭ kojnigita, se ĝi estis formita per vario de teknikoj. Post formado ĝi estas sekigita kaj poste fajrigita.
Produktoprocezoj
Argilaĵoj formiĝas laŭ variaj fizikaj karakteroj dum la farado de la ceramikaĵo.
Argilaĵoj kaj mineralenhavoj
Estas kelkaj materialoj kiuj estas referencataj kiel argilo. La propraĵoj de la argilo diferencas, kiaj: Plasteco, nome maleableco de la argilaĵo; la etendo laŭ kiu ili sorbos akvon post fajrigado; kaj malpliigo, nome etendo de redukto laŭ grando de argilaĵo dum akvo estas forigita. Diferencaj argilaĵoj ankaŭ diferencas laŭ maniero en kiu ili respondas kiam ili estas fajrigitaj en la forno. Argilaĵo povas esti ornamita antaŭ aŭ post la fajrigado. Antaŭ kelkaj formigaj procezoj, argilo devas esti preparata. Ĉiu el tiuj diferencaj argiltipoj estas komponataj el diferencaj tipoj kaj kvantoj de mineraloj kiuj determinas la karakterojn de la rezulta ceramikaĵo. Povas esti regionaj variaĵoj en la proprecoj de krudaj materialoj uzitaj por la produktado de ceramikaĵo, kaj tio povas konduki al nigraj kiuj estas unikaj laŭ karaktero aŭ loko. Estas ofta por argilaĵoj kaj aliaj materialoj esti miksitaj por produkti argilaĵojn taŭgajn por specifaj celoj. Ofta komponanto de argilaĵoj estas la mineralo kaolinito. Aliaj mineralaj komponaĵoj en la argilo povas agadi kiel fluigaĵoj kiuj malaltigas la vitrigan temperaturon de argilaĵoj. Sube estas listo de diferencaj tipoj de argilo uzata por ceramiko.
Metodoj de formigado
Ceramiko povas esti formita per vico da metodoj kiuj inkludas:
Dum la procezo de turnigado, la rado rotacias dum la solida bulko el mola argilo estas premita, kunpremita kaj tirita milde supren kaj eksteren en kavaĵformon. La unua paŝo de premado de la malglata bulko el argilo malsupren kaj enen en perfekta rotacia simetrio estas nomita centrigi la argilon - plej grava kapablo majstrenda antaŭ la venontaj ŝtupoj: malfermigo (transformi centritan kavaĵon en solidan bulkon el argilo), plankigo (fari platan aŭ rondetan fundon ene de la poto), ĵetado aŭ tirado (tiradi supren formante la murojn al ebena dikeco), kaj turnigado (forigi troan argilon por rafini la formon aŭ por krei piedon).
Konsiderinda kapablo kaj sperto estas postulataj por fari potojn de akceptebla normo kaj, dum la nigra povas havi altan artan meriton, la reproduktebleco de la metodo estas malbona. Pro siaj enecaj limigoj, ĵetado povas nur esti uzita por krei nigrajn kun radia simetrio sur vertikala akso. Tiuj tiam povas esti ŝanĝitaj impresante, bulkigante, ĉizante, kanelante, kaj vo-ĉizadon. Aldone al la manoj de la ceramikisto tiuj teknikoj povas uzi ilojn, inkluzive de padeloj, ambosoj kaj ripoj, kaj tiujn specife por tondado aŭ alenado kiel ekzemple tranĉiloj, kaneliloj, pingliloj kaj dratoj. Ĵetitaj pecoj povas esti plue modifitaj per la alligo de teniloj, kovriloj, piedoj kaj flutruoj.
Ornamado kaj briligado (glazuro)
Ceramiko povas esti ornamita laŭ multaj malsamaj manieroj. Iu ornamado povas esti farita antaŭ aŭ post la bakado.
Glazuro
Glazuro estas vitreca kovraĵo por ceramiko, kies primaraj celoj estas ornamado kaj protekto. Unu grava uzo de glazuro estas igi porajn ceramikajn ujojn netralasemaj al akvo kaj aliaj likvaĵoj. Glazuro povas esti uzita senpolvigante la ne bruligitan kunmetaĵon super la nigra aŭ per ŝprucado, trempado, sekvado aŭ frotado sur maldika suspensiaĵo kunmetita de la ne bruligita glazuro kaj akvo. La koloro de glazuro post kiam ĝi estis bakita povas esti signife diferenca de antaŭ la bakado. Por malhelpi ke brilsurfacaj nigraj algluiĝu al fornmeblaro dum bakado, aŭ malgranda parto de la objekto bakota (ekzemple, la piedo) estas lasita neglazurita aŭ, alternative, specialaj obstinaj "teniloj" estas utiligitaj kiel subteniloj. Tiuj estas forigitaj kaj forĵetitaj post la bakado.
Kelkaj specialigitaj glazuraj teknikoj estas:
Bakado
La atmosfero ene de la forno dum la bakado povas tuŝi la aspekton de la finigitaj nigraj. Oksidiga atmosfero, produktita pere de la ebligo de eniro de aero en la forno, povas okazigi la oksidigon de argiloj kaj glazuroj. Limigita atmosfero, produktita pere de limigo de la fluo de aero en la forno, aŭ pere de la bruligado de karbo pli ol de ligno, povas senigi oksigenon el la surfaco de argiloj kaj glazuroj. Tio povas tuŝi la aspekton de bakotaj nigraj kaj, por ekzemplo, kelkaj glazuroj kiu enhavas feron iĝas brunaj en oksidiga atmosfero, sed verdaj en limigita atmosfero. La atmosdero ene de forno povas esti alĝustigita por produkti komplikajn efikojn en glazuro.
La fornoj povas esti hejtigitaj pere de la bruligado de ligno, karbo kaj gaso aŭ per elektro. Se uzita kiel bruligaĵo, karbo kaj ligno povas produkti fumon, fulgo kaj cindron en la forno kio povas tuŝi la aspekton de neprotektitaj nigraj. Pro tio, nigraj bakitaj en fornoj hejtigitaj per ligno aŭ karbo estas ofte metitaj en fornoj en refraktoraj ujoj, nome kovritaj ceramikaj skatoloj, por protekti ilin. Modernaj formoj hejtigitaj per gaso aŭ elektro estas pli puraj kaj pli facile kontrolataj ol pli malnovaj fornoj hejtigitaj per ligno aŭ karbo kaj ofte ebligas pli mallongajn bakotempojn. En okcidenta adaptaĵo de tradicia japana bakado raku-ĝaki, nigraj estas forigitaj el la forno dum ili estas varmaj kaj kovritaj per cindroj, papero aŭ ligneroj kiuj produktas distingan karbigan aspekton. Tiu tekniko estas uzata ankaŭ en Malajzio por kreadi tradician labu saĝung.
Fajnbeka pufino
La Mallongvosta pufino aŭ Fajnbeka pufino (Puffinus tenuirostris), komune konata kiel muttonbird (ŝafopetrelo) en Aŭstralio, estas la plej abunda specio de marbirdo sur akvoj de Aŭstralio, kaj estas unu el malmultaj aŭstraliaj indiĝenaj birdospecioj kies idoj estas komerce kolektitaj por la lanugo kaj por la viando kaj graso. La idoj estas kaptataj en retoj kaj poste metitaj en bolanta akvo dum kelkaj sekundoj. Aktuale, tiu idokolektado estas strikte limigita laŭ kvanto (200 000 individuoj jare) kaj laŭ daŭro (el 27a marto al 30a aprilo).
Ceramiko
Bakado
En Malio, bakiga teramaso estas uzata pli ol brika aŭ ŝtona forno. Nebakitaj potoj estas unue portitaj al la loko kie oni konstruos amason, kutime fare de virinoj kaj junulinoj de la vilaĝo. La amasfundamento estas farita metante bastonetojn sur la grundo. }}
Fajnbeka pufino
Aliaj specioj
En Novzelando la Griza pufino estas la loka 'muttonbird' (ŝafopetrelo), kaj ankaŭ aliaj kolektataj petrelaj specioj, kiaj la Pacifika pufino, povas esti konataj kiel muttonbirds aliloke.
7871 Tunder
7871 Tunder estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la belga astronomo Eric Walter Elst elde la Observatorio La Silla, en Ĉilio.
Fajnbeka pufino
Aliaj specioj
Tiu specio ŝajnas rilata al la Novzelanda ŝafopetrelo kaj al la Granda pufino, ĉiuj senpintovostaj kaj nigrabekaj specioj, sed ties preciza rilataro estas ankoraŭ malhela (Austin, 1996; Austin et al., 2004). Tiuj estas inter la plej grandaj specioj de pufinoj kiuj povus aparteni al separata genro, Ardenna (Penhallurick & Wink, 2004).
Ceramiko
Antaŭkolumba Ameriko
Huako aŭ Guako (hispanlingve Huaco aŭ Guaco) estas la ĝenerala nomo donita en Peruo plejparte al argilaj ceramikaĵoj kaj aliaj fajne faritaj ceramikaj artaĵoj de la indiĝenaj popoloj de Ameriko troveblaj en antaŭkolumbaj lokoj kiel tombejoj, sanktejoj, temploj kaj aliaj antikvaj ruinoj. Huakoj ne estas nura argilaĵo sed rimarkindaj ceramikaj specimenoj ligitaj al ceremoniaj, religiaj, artaj aŭ estetikaj uzoj en antaŭkolumbaj civilizacioj de la centraj Andoj.
Fajnbeka pufino
Aspekto
Plenkreskulo havas enverguron de unu metro, longon de 41 al 43 cm kaj pezon de ĉirkaŭ 500 g. Ili havas grizan plumaron vizaĝe, kaj la flugilpintojn kaj la voston multe pli malhela. Ili havas blankan makulon subokule. La beko estas nigra. Ili estas bonaj naĝantoj (ili havas membranajn piedojn) kaj plonĝantoj. Male ili mallerte piediras surgrunde kaj apenaŭ povas ekflugi sen vento. Ties krio estas elsendita nur surgrunde kaj estas "kuka-ruka-rah".
7871 Tunder
Nomo
Ĝi estis nomita en memoro de la germana komponisto kaj orgenisto Franz Tunder (1614–1667), fondinto de la nordgermana skolo de orgeno.
Ceramiko
Prahistoria Eŭropo
La ŝnurceramika kulturo estas vasta eŭropa arkeologia horizonto kiu komencis elstari fine de la regiona Neolitiko (la Ŝtonepoko), atingis sian pinton dum la Kalkolitiko (la Kuprepoko) kaj finiĝis komence de la Bronzepoko (tio estas, inter la jaroj 2900 kaj 2350 a.K). La liniceramika kulturo, dividata al okcidenta kaj orienta branĉoj, estas la plej malnova agrikultura kulturo de la Neolitiko. La nomo devenas de la karakterizaj ornamaĵoj de de ceramikaj ujoj per angulaj, spiralaj aŭ ondaj linioj. La Kulturo de kombila ceramiko estis kulturo de nordorienta Eŭropo de ĉasistoj-kolektistoj. Ĝi ekzistis je ĉ. 4200 a.K. ĝis 2000 a.K. La nomo venas de la plej ĝenerala ornamado sur ties ceramikoj, kiu aspektas kiel enpremaĵoj de kombilo.
Fajnbeka pufino
Kutimaro
Ĝi estas migranta specio kiu reproduktiĝas ĉefe sur malgrandaj insuloj en Markolo Bass kaj Tasmanio kaj migras al la Norda Hemisfero por la boreala somero. Ĉiun aŭstrala vintro, la Fajnbeka pufino migras al maroj ĉe la Aleutoj kaj Kamĉatko. En la aŭstrala printempo, ili veturas suben laŭ la marbordo de Kalifornio antaŭ trapasi la Pacifikon reen al Aŭstralio. Entute temas pri veutrado de 15 000 km norden. Ŝajne la junuloj pasas sian unuan jaron nur en la nordo.
Reproduktado
Tiu birdospecio reproduktiĝas nur en Aŭstralio, ĉe la orientaj marbordoj de la kontinento, en Tasmanio kaj sur la insuloj ĉirkaŭaj. La reprodukta sezono daŭras de septembro al aprilo. Ĝenerale la paroj restas fidelaj. La reproduktuloj konstruas grandan nestotruon de ĉirkaŭ unu metron de diametro surgrunde. Fine de novembro, la ino demetas ununuran ovon kiu estos kovata alternative de ambaŭ gepatroj: ĝenerale estas la maklo kiu kovas dum la unuaj dekkvin tagoj kaj poste la ino; dum la periodo kiam la patrobirdo estas ĉe la nesto, ĝi ne manĝas.
Ceramiko
Antikveca Eŭropo
Vidu Ceramiko de antikva Grekio Malnovgreka ceramiko, pro sia relativa fortikeco, konsistas el granda parto de la arkeologiaj eltrovaĵoj de Antikva Grekio, kaj ĉar ekzistas tiom da ĝi (pli ol 100.000 pentritaj vazoj estas registritaj en la Corpus vasorum antiquorum), ĝi donis misproporcie grandan influon sur la komprenon de la greka socio. La fragmentoj de potoj forĵetitaj aŭ entombigitaj en la unua jarmilo a.K. daŭre estas la plej bona gvidilo havebla por kompreni la kutiman vivon kaj menson de antikvaj grekoj. Ekzistis pluraj ujoj produktitaj loke por ĉiutaga kaj kuireja uzo, tamen pli bona ceramiko de regionoj kiel ekzemple Atiko estis importita fare de aliaj civilizoj ĉie en la Mediteraneo, kiel ekzemple la etruskoj en Italio. Ekzistis diversaj specifaj regionaj variaĵoj, kiel la sud-itala malnov-greka ceramiko.
Ceramiko estis produktita je enormaj kvantoj en antikva Romo, plejparte por utilismaj celoj. Ĝi troviĝas ĉie en la antaŭa Romia Imperio kaj plie. Monte Testaccio estas grandega holmo en Romo preskaŭ tute formita el rompitaj amforoj uzataj por transporti kaj stoki likvaĵojn kaj aliajn produktojn, en ĉi tiu okazo probable plejparte hispanidevenan olivoleon, kiu estis surterigita proksime, kaj estis la ĉefa brulaĵo por lumigi, krom ĝia ad en la kuirado kaj lavado en la banoj. Estas kutime dividi romian hejman ceramikon larĝe en maldelikatajn nigrajn kaj belajn komercajn nigrajn, la unuaj estas la ĉiutagaj ceramikaj bokaloj, pladoj kaj bovloj uzataj por kuiri aŭ konservi kaj transporti manĝaĵojn kaj aliajn nigrajn, kaj en iuj okazoj ankaŭ kiel servotablo, kaj kiuj ofte estis faritaj kaj aĉetitaj surloke. La fajnaj nigraj estis servujoj aŭ servotable uzitaj por pli formala manĝo, kaj kutime estas pli ornamaj kaj elegantaj. Iuj el la plej gravaj el ili estis faritaj ĉe specialigitaj ceramikaj metiejoj, kaj ofte estis interŝanĝitaj laŭ grandaj distancoj, ne nur ene, sed ankaŭ inter malsamaj provincoj de la Romia Imperio. Ekzemple, dekoj da malsamaj specoj de britaj krudaj kaj fajnaj nigraj estis produktitaj surloke, ankoraŭ multaj aliaj specoj de ceramiko ankaŭ estis importitaj el aliaj partoj en la Imperio. La fabrikado de fajnaj nigraj kiel ekzemple terra sigillata okazis en grandaj laborejaj kompleksoj organizitaj laŭ industriaj linioj kaj produktis tre normigitajn produktojn, kiuj bone taŭgis je preciza kaj sistema klasado.
Fajnbeka pufino
Reproduktado
La elnestiĝo okazas post 53 tagoj, nome fine de januaro. La ido estas nutrata de amabaŭ gepatroj ĝis la komenco de aprilo, poste ĝi estas abandonata dum ĉirkaŭ unu monatoj dum kiu la gepatroj manĝas en maro.
Ĉiu patro nutras la ununuran idon dum periodo de 2–3 tagoj kaj poste foriras ĝis dum tri semajnoj serĉe de manĝo. Tiuj manĝoveturoj povas kovri distancon de 1,500 km kaj signifas ke la ido povas resti neatentita dum ĉirkaŭ unu semajno. Ĉe elnestiĝo la idoj pezas ĉirkaŭ 900 g, kaj povas esti pli pezaj ol siaj gepatroj. En Tasmanio, kaj ĉefe ĉe la ŝafopetrelaj insuloj de la Insularo Furneaux, la idoj estas kolektitaj tiam por manĝo kaj oleo. La plej granda populacio en la mondo (2.8 milionoj da paroj - ĉirkaŭ 12% el tiu specio) ŝajne hejmas ĉe la Insulo Babel.
Manĝado
Ili manĝas ĉefe krilon, kaj ankaŭ kalmarojn kaj fiŝojn kaptitajn plonĝe ĝis deko da metroj profunde.
Kuirarta uzado
Ĉar temas pri marbirdo, ties karno estas kovrata per konsiderinda kvanto de graso, kiu estas kutime formovita dum preparado de la viando antaŭ la kuirado.
Elprenita brusto rostita sur rostokrado rezultas en ruĝa kaj dika viando, kun ioma gusto simila al bovoviando pli ol al ŝafo, kun milda nuanco al maro. La teksturo de tiu viando ja estas simila al tiu de ŝafo aŭ ŝafido kaj de tie la nomo muttonbird. La plado estas plej bone manĝata uzante manojn anstataŭ tranĉilo kaj forko.
Identigo
Gillson, Greg (2008) Field separation of Sooty and Short-tailed Shearwaters off the west coast of North America Birding (magazine)|Birding 40(2):34-40
Ora medalo
Ora medalo aŭ malpli longe ormedalo estas medalo farita el aŭ kovrita per oro, kiun ricevas la ĉampiono de diversaj konkurencoj (plej ofte de atletiko) kiaj ĉe la Olimpiaj ludoj.
La dua kaj tria venkinto respektive honoriĝas per arĝenta medalo kaj bronza medalo.
En la unuaj modernaj Olimpiaj ludoj la ĉampiono ricevis arĝentan medalon kaj la subĉampiono bronzan medalon.
Ankaŭ aliaj tipoj de institucioj kaj eventoj disdonas ormedalojn:
Eksteraj ligiloj
Medaille