cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Antipartiklo
Apero kaj anihilo
Antipartikloj naskiĝas dum kolizioj de partikloj kun energioj pli grandaj ol lima valoro por naskiĝo de paro. En laboratoriaj kondiĉoj tiaj energioj atingeblas per akceliloj. Poste oni povas konservi tiajn partiklojn en konservaj ringoj je tre pura vakuo. En naturo paroj de partikloj kaj antipartikloj aperas pro kontakto de kosmaj radioj kun substanco, ekzemple de Tera atmosfero. Krome, astrofizikistoj kredas ke ili aperus apud pulsaroj kaj aktivaj kernoj de galaksio. En teoria fiziko estas pruvita naskiĝo de antipartikloj (pozitronoj kaj anti-nukleonoj) dum akrecio de substanco al nigraj truoj. Dum malapero de malmultemasaj nigraj truoj ankaŭ aperas iom da antipartikloj. Ĉe temperaturoj, pli grandaj ol senvarianta energio de la partikloj, paroj de partiklo kaj antipartiklo ekzistas en ekvilibro kun substanco kaj radiado. Tiaj kondiĉoj povas ekzisti en kernoj de multepezaj steloj.
Se partiklo kolizias kun sia antipartiklo, okazas fenomeno de anihilo.
Belmontejo
Belmontejo [belmontEĥo] (Bela monteto) estas municipo de Hispanio, en la Provinco Kvenko, regiono de Kastilio-Manĉo.
Loĝantoj
La loĝanto nomiĝas Belmontejero. La censita loĝantaro en 2013 estis de 211 loĝantoj kaj la denseco estas de 3,98 loĝ/km².
Situo
Belmontejo estas situanta en la orienta parto de Kastilio-Manĉo en la komarko aŭ distrikto Kvenka Manĉo en la sudokcidenta parto de la Provinco Kvenko, je altitudo de 878 m; je 47 km el Kvenko, provinca ĉefurbo. La areo de ties teritorio estas de 53,00 km². La geografiaj koordinatoj estas 39°49′22″N 2°20′39″O.
Historio
La feŭda senjoro en la 15a jarcento estis Rodrigo Manrique.
Meze de la 20a jarcento la loĝantaro de multaj vilaĝoj de la regiono atingis pinton, kaj ankaŭ ĉe Belmontejo, sed poste okazis elmigrado, senloĝigo kaj maljuniĝo de la loĝantaro, kaj ankaŭ ĉe Belmontejo kie oni falis al la nunaj 200.
Ekonomio
Agrikulturo kaj brutobredado tradicie. Servoj kaj loĝejoj.
Bamako
Bamako estas la ĉefurbo de Malio. La urbo situas ĉe la rivero Niĝero kaj havas ĉirkaŭ 950.000 loĝantojn (stato 2004). En la antaŭurbo Kuba troviĝas la registara kvartalo de Malio.
Liptov
Geografio
Aero: pli ol La plej alta punkto: 2495 m s.m. (Kriváň – Altaj Tatroj) La plej malalta punkto: 430 m s.m. (surfaco de la rivero Váh ĉe la vilaĝo Kraľovany) Nombro de la loĝantaro: proksimume homoj
Bamako
Historio
Bamako fondiĝis en ĉirkaŭ 1650, estis okupata en 1883 de francaj trupoj kaj iĝis en 1908 ĉefurbo de franca registaro "Haut Senegal Niger". Post akiro de la sendependiĝo de sub Francio en (1960), oni igis la urbon ĉefurbo de ŝtato Malio. En 1988, Bamako estis kunsida loko WHO-Konferenco, kies Bamako-iniciativo ŝanĝis la ĝistiaman sanpolitikon de Afriko.
Liptov
Historio
La teritorio estis loĝigita jam de praepoko, kion dokumentas trovaĵoj de neolitika deveno (antaŭ 6 000 jaroj). Pli grava loĝloko devenas el pli juna bronzepoko (1 000 jaroj a.n.e.), al la plej valoraj trovaĵoj apartenas bronzaj glavoj tiel nomataj de liptova tipo. Gravan historian ĉapitron de Liptov-regiono kreis Keltoj. Atesto pri konstanta priloĝado estas malfrua enterigejo el pli juna epoko de barilejoj (j. 950 – 1200) en la civito Liptovský Michal.
Bamako
Historio
La 20an de novembro atako de ĝihadistoj al hotelo en Bamako finis per 27 mortoj.
Liptov
Historio
En Liptov-regiono vivis ankaŭ konata slovaka rabisto Juraj Jánošík, kiun oni kaptis en la jaro 1713 en Valaská Dubová.
Bamako
Ekonomio
Bamako estas komerca kaj industria centro (teksaj-industrio) de Malio. El Bamako kondukas la fervoja linio tra Kita, Mahina, Kayes en la havenurbon Dakaro en Senegalo. Dum la fama-fifama Dakar-ralio, Bamako estis etapa loko.
Liptov
Historio
Neforgesebla konsistaĵo de Liptova historia evoluo estas minista profesio. En la 13-a jarcento dum germana koloniigo aperis ministaj domgrupoj en valo de Boca -rivereto, kie oni elminigis oron, arĝenton, kupron kaj feron. El tempo de superliptova minista aktivado en 19-a jarcento estis konservita pesilejo kaj sonorilejo en Maša ĉe Liptovský Hrádok. En malsupra Liptov minista profesio disvolviĝis precipe en vilaĝlimo de la civito Nemecká (Partizánska) Lupča. En domgrupo Magurka ĝis hodiaŭ konserviĝis restaĵoj de galerioj kaj ministaj vojoj.
Krom minista historio estas Liptov-regiono konata ankaŭ per siaj masonistoj; oni diras, ke Peŝton (parton de Budapeŝto) konstruis liptovaj masonistoj. Kolektojn de tradiciaj masonitaj domoj ni povas vidi en Hybe kaj aliaj masonistaj civitoj. En pasinteco loĝantoj de Liptov-regiono okupiĝis ĉefe per kultivado de grejnoj, terpomoj, kanabo kaj lino, influe de kolonizo laŭ valaĥa rajto de la 13-a jarcento estis disvastigita ankaŭ bredado de ŝafoj. Produktado de laktaĵoj el ŝaflakto, belartaj laboroj de paŝtistoj aparte influis popolan kulturon de la regiono. Liptova acida ŝaffromaĝo estas la plej bona en Slovakio kaj oni ĝin eksportas en Amerikon.
Fischach
Fischach estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Augsburg kaj en la distriktaro Ŝvabio de la federacia lando Bavario. Fine de la komunumo havis  loĝantojn.
Reunio
Reunio (La Réunion) estas vulkana insulo situanta je la suda oriento de Afriko en la suda duonglobo. La klimato estas tropika. La loĝantaron konsistigas Eŭropanoj (precipe Francoj), Afrikanoj (ĉefe el Madagaskaro), Hindoj (Guĝaratanoj kaj Tamiloj) kaj homoj el suda Ĉinio. Reunio estas transmara departemento kaj regiono de Francio kaj ekster-Eŭropa teritorio de Eŭropa Unio.
La departemento entute havas 24 komunumojn.
Geografio
La vulkana insulo (apartenanta al la Maskarenoj) estas 50 km-ojn larĝa kaj 70 km-ojn longa. Ĝi troviĝas je 800 km-oj oriente-sud-oriente de Madagaskaro. La ĉefaj vulkanoj estas Piton de la Fournaise kun 2631 m-oj alto (ankoraŭ aktiva), dum Piton des Neiges (ne plu aktiva) estas la pinto de la insulo kun 3070 m-oj alto. Ili estas kovritaj de densa arbaro. Reunio estas parto de la ekologia regiono Sejŝelaj kaj maskarenaj humidaj arbaroj.
Urboj
La insulo havas grandan havenon (Le Port) kaj du flughavenojn (Gillot kaj Pierrefonds).
Historio
Longe la insulo ne estis loĝata. En la 10-a jarcento arabaj ŝipistoj trovis ĝin, sed ili ne profitis. La portugalo Diogo Dias malkovris ĝin en 1507, sed ankaŭ Portugalio ne profitis. En 1638 la francoj akiris ĝin. Onidire la unuaj loĝantoj estis 3 matrosoj punitaj je 3 jaroj. La revenintaj ŝipistoj konstatis, ke la matrosoj estas en bonaj kondiĉoj, do la insulo konvenas por koloniadi. La loknomo iĝis en 1640 insulo Bourbon. La unuaj veraj loĝantoj alvenis en 1642, poste alvenis ankaŭ sklavoj, kiuj kulturis kafon kaj sukerkanon. La insulo iĝis grava dumvoja haveno inter Hindio kaj Eŭropo. Ekde 1973 Reunio estas grava milita bazo de Francio. En 2007 oni traboris la monton, kie aŭtoj trafikas kaj kanalo liveras akvon al tiuj insulopartoj, kie mankas la akvo.
Instituto de Staten-Insulo de Artoj kaj Sciencoj
Staten-Insulo de Artoj kaj Sciencoj estas la plej antikva kultura institucio de Staten-Insulo, kaj la nura restanta muzeo pri ĝeneralaj intersoj en Novjorko. Fondita en 1881, la posedaĵoj de la muzeo estas formale organizitaj en tri ĉefaj kolektoj: Natursciencoj, Belartoj kaj Historiaj Arkivoj kaj Biblioteko. La natursciencaj kolektoj ampleksas pli ol 500 000 botanikaj, biologiaj, antropologiajn kaj mineralaj specimenoj inkluzive de birdonestoj kaj ovoj, bestoj, fosilioj, konkoj, kaj signifa kolekto de insektoj. Bazita sur modelo de la 19-a jarcento, la artaĵkolekto inkludas verkojn enhavantajn antaŭhistorion al la moderna periodo, kun reprezentadoj de diversspecaj mondaj kulturoj kaj de la okcidentaj kaj ne-okcidentaj tradicioj. La historiaj kolektoj inkludas bibliotekon, mapojn kaj atlasojn, fruajn filmojn, aŭdsurbendigadojn, fotojn, historiajn objektojn, efemeraĵojn kaj arkivajn dokumentojn.
Malá Domaša
Situo
Malá Domaša situas ĉe komenciĝo de akvorezervujo de Ondava, laŭ ĉefvojo Stropkov-Vranov nad Topľou. La lasta urbo troviĝas je 17 km.
Lohn SH
Lohn estas komunumo en Kantono Ŝafhaŭzo, Svislando. Ĝi havis 645 loĝantojn je la 31-a de decembro 2007.
Malá Domaša
Historio
La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1317. En 1796 laŭ la tutlanda geografia libro taksis la vilaĝon unuaklasa. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Kisdomása 266 homoj, (plejparte slovakoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Zemplén, al distrikto de Varannó, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 vivis en Malá Domaša 450 homoj, (448 slovakoj).
Lohn SH
Geografio
Lohn situas sur la altebenaĵo de Reiat norde de Ŝafhaŭzo. La vilaĝo troviĝas kvazaŭ sur la suna teraso de la kantono kaj oni havas de ĝi mirindan belvidon de la tuta regiono. La vilaĝo troviĝas en kampara regiono. Proksimume triono de la areo de la komunumo estas kovrita per arbaro.
Najbaraj komunumoj
Lohn limas en nordokcidento al Opfertshofen, en nordoriento al Bibern, en sudoriento Thayngen, en sudo Stetten kaj en okcidento Büttenhardt.
Trafiko
Lohn estas atingebla ek de Ŝafhaŭzo per poŝtaŭto kaj per la loka buslino 24 de Verkehrsbetriebe Schaffhausen.
Historio
La unua dokumenta mencio de Lohn datiĝas el testamento de la kavaliro Heinrich von Liebenberg de la 10-a de majo de 1238. En la jaro 1259 la tiama Grafo de Kiburgo donacis la setlejon Lohn al la Monaĥejo Paradies. La 14-an de aprilo 1529 la Voktejo Lohn estis vendita por 145 guldenoj al la urbo Ŝafhaŭzo.
Defendo de Vilno
Defendo de Vilno – militaj operacioj de militfortoj en la tagoj de la 18-a ĝis la 19-a de septembro 1939 dum la sovetia invado en Pollandon, ligitaj al defendo de la urbo antaŭ Ruĝa Armeo. Rezulto de la pakto Ribbentrop-Molotov.
Genezo
Vilno antaŭ la dua mondmilito estis unu el la la plej fortaj militistaj centroj en nord-orienta parto de Pollando kaj la sesa laŭ grandeco urbo de Pollando. Organize la urbo apartenis al komandejo kun la sidejo en Grodno, fronte de kiu staris brigada generalo. Post la germana invado en Pollandon militistaj unuoj laŭ mobilizaj planoj forlasis la urbon. Post eksplodo de la milito komandejo de Fortikaĵa Areo „Wilno” entreprenis laboron ligitan al defendo de la urbo. Antaŭtage de la soveta atako troviĝis ĉirkaŭ 14 mil soldatoj kaj volontuloj, sed nur ĉirkaŭ 6,5 mil estis armitaj. La 18-an de septembro matene formiĝis studenta bataliono. Entute estis ĉirkaŭ 10 batalionoj kun 14-16 kanonoj kaj dekkelkaj maŝinpafiloj.
Bataloj
La 18-an de septembro komandanto de Belorusa Fronto ordonis konkeri Vilnon pere de 2 batalgrupoj el la 3-a kaj 11-a armeoj. Tamen pro granda distanco de la grupoj (ĉ. 80 km), malfacilaĵoj kun brulmterialo por tankoj kaj veturiloj la termino estis ŝanĝita por mateno de la 19-a de septembro. La soveta flanko perdis dum la bataloj – laŭ propraj fontoj – 13 mortigitaj kaj 24 vunditaj soldatoj kaj oficiroj, 5 tankoj BT-7 detruitaj kaj 1 kirasita aŭtomobilo kun 3 damaĝitaj. Plej verŝajne la perdoj de rusoj estis pli grandaj.
16-a jarcento a.K.
La 16-a jarcento antaŭ Kristo komenciĝis la 1-an de januaro 1600 kaj finiĝis la 31-an de decembro 1501 antaŭ nia erao.
Marilou Berry
Marilou Berry (naskiĝis en Parizo) estas franca aktorino kaj reĝisoro.
Ŝi estas la filino de aktorino kaj reĝisoro Josiane Balasko kaj de skulptisto Philippe Berry. Ŝi ankaŭ estas la nevino de aktoro Richard Berry, kaj kuzino de komediistino Joséphine Berry.
Rancharia
(oficiale Município de) estas municipo en la subŝtato San-Paŭlio de Brazilo. Ĝi situas en la sudorienta regiono de Brazilo, en la mezoregiono Presidente Prudente kaj en la samnoma mikroregiono Presidente Prudente. Laŭ la stato de en la municipo vivis   sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². El tiuj, la nombro de voĉdonrajtuloj en la municipo en estis. La teritorio havas komunan limon kun.
Suncentralo
Suncentralo estas centralo, kiu uzas nur sunenergion kiel primara energifonto. Estas esence du tipoj de suncentraloj: la termodinamika suncentralo kiu transformas la varmon de la suno per sunkolektoroj kaj la fotovoltaika sucentralo kiu transformas la radiadojn de la suno per sunpaneloj.
La termodinamika suncentralo atingas - depende la konstrutipo - pli grandan efikecon kaj bezonas malpli da investaĵo ol sunpaneloj. Ili havas do pli grandan funkciigajn kaj konservadajn kostojn kaj bezonas certan minimuman grandon. Ĝi estas ekonomie uzebla nur en precipe sunriĉaj regionoj.
La suncentraloj havas du bazajn tipojn: unu eluzas la rektan sunradiadon, kolektante ĝin sur sunkolektoroj, aliaj funkcias sen koncentrigaj reflektoroj kaj eluzas la tutan radiadon (rektan kaj difusan).
Alcázar del Rey
Alcázar del Rey [alKAzar delREJ] (Alcázar del Rey) estas municipo de Hispanio, en la Provinco Kvenko, regiono Kastilio-Manĉo.
Loĝantoj
La loĝanto nomiĝas alcazareño. La censita loĝantaro en 2013 estis de 158 loĝantoj kaj la denseco estas de 3,4 loĝ/km².
Suncentralo
Termodinamikaj reflektoraj suncentraloj
Tiuj centraloj uzas koncentrigan respegulajn surfacojn por kolekti la alvenantan sunlumon je sunkolektoro. La reflektoroj aŭ la sunkolektoroj sekvas la sunmoviĝon.
Alcázar del Rey
Situo
Alcázar del Rey estas situanta en la orienta parto de Kastilio-Manĉo en la komarko aŭ distrikto Kvenka Manĉo en la okcidenta parto de la Provinco Kvenko, je altitudo de 885 m; je 63 km el Kvenko, provinca ĉefurbo, je 108 km el Madrido, ŝtata ĉefurbo, kaj je 128 km el Toledo, regiona ĉefurbo. La areo de ties teritorio estas de 46.5 km². La geografiaj koordinatoj estas 40°3′44″N 2°48′34″O.
Suncentralo
Termodinamikaj reflektoraj suncentraloj
La tri ĉefaj tipoj de la reflektoraj suncentraloj estas:
Tiuj tipoj de la suncentraloj havas grandan estonton en la dezerta regiono de norda Afriko, por produkti energion kaj tion transporti al Eŭropo.
Alcázar del Rey
Situo
Ĝi limas norde kun Vellisca; oriente kun Loranca del Campo kaj Carrascosa del Campo; sude kun Rozalén del Monte kaj Uclés, kaj okcidente kun Huelves.
Historio
Oni trovis antaŭromaijn restojn kaj estas ankoraŭ de romia ŝoseo al Segobrigo. En la araba epoko estis alkazaro de ĉirkaŭ la 9a jarcento, kiu nomigas la urbon, sur la monteto kie nun estas la preĝejo. Meze de la 12a jarcento la urbo pasis al kristanoj en epoko de la reĝo Alfonso la 6-a de Leono kaj Kastilio, sed eĉ poste okazis sinsekvaj rekonkeroj de unu flanko kaj de la alia. En dokumento de la 13a jarcento jam oni mencias la urbon. Dum la 14a kaj 15a jarcentoj okazis diversaj ŝanĝoj en la feŭdaj nobelaj posedantoj. Tiam ĝi nomiĝis Alcázar de Huete kaj iĝis Alcázar del Rey kiam ĝi pasis al reĝa posedo kaj jam ne plu de nobeloj.
Suncentralo
Sunkampaj centraloj
La sunkampa centralo konsistas el multaj paralele kunligitaj parabolaj suntrogoj aŭ Fresnel-kolektoroj, tiel nomataj liniaj koncentratoroj.
Alcázar del Rey
Historio
La 9an de decembro de 1808, dum la Milito de Hispana Sendependiĝo, la Generalo Castaños kunvokis en Alcázar del Rey Ĝenerala Asembleo por decidi la movadoj por retiriĝo al Kvenko post la malvenko de la Batalo de Tudela.
Suncentralo
Sunkampaj centraloj
La varmoenergion transportas en tiu suncentralo aŭ oleo (390 °C) aŭ trovarmigigita akvovaporo (ĝis 500 °C). La varmega oleo uzatas por produkto de vaporo, kiu pelas turbinon.
Alcázar del Rey
Historio
En la Dua Hispana Respubliko la vilaĝo ŝanĝis sian nomon al Alcázar de la República (de la respubliko, anstataŭ de la reĝo). Dum la Hispana Enlanda Milito, la vilaĝo estis en teritorio respublika ĝis la fino de la milito kaj relative trankvile dum la tuta miltio, escepte la murdo fare de milicanoj de du lokaj pastroj, kaj la incendio de la preĝejo. Poste tiu estis kazerno por respublikanoj. Dum la akra vintro de 1937 la vilaĝo estis okupita de granda kvanto de trupoj kiuj estis survoje al la batalo de Teruel. Eĉ junuloj de la vilaĝo estis rekrutitaj de la respublika armeo kaj el ili mortiĝi multaj eĉ en la koncentrejo nazia de Gusen.
Post la Hispana Enlanda Milito la loĝantaro falis el pinto de 939 loĝantoj al 845, tio estis oni perdis ĉirkaŭ 100 loĝantoj pro diversaj tialoj: nome bataloj, prizono, politika persekutado, malsato ktp. Meze de la 20a jarcento la loĝantaro de multaj vilaĝoj de la regiono atingis pinton, kaj ĉe Alcázar del Rey super 1,000 loĝantoj, sed poste okazis elmigrado, senloĝigo kaj maljuniĝo de la loĝantaro, kaj ankaŭ ĉe Alcázar del Rey kie oni falis al la nunaj 158.
Suncentralo
Parabola suntroga centralo
Tiu suncentralo konsistas el arkaj speguloj, kiuj kolektas la sunlumon je akcepta tubo lokita en la fokusa linio. La longo de tiuj kolektoroj varias de 20 kaj 150 metroj. La parabolaj suntrogoj estas moveblaj - pro kostomalpliigo, simpligo - nur unuakse, tiel ili estas direktitaj en norda-suda direkto kaj movitaj en direkto de oriento al okcidento.
Alcázar del Rey
Historio
Ekde la Hispana transiro al la demokratio la urbestro estis de partioj dekstraj.
Suncentralo
Parabola suntroga centralo
La germana Reichstag en 1916 aprobis 200.000 imperiajn markojn por parabola suntroga demonstrado en Germana Sudokcidenta Afriko. Pro la unua mondmilito kaj la alveno de la naftoabundo, tio ne estis realigita.
Alcázar del Rey
Demografio
Laŭ la censo de la Nacia Statistika Instituto (2005), la loĝantaro de Alcázar del Rey estis de 227 loĝantoj: 114 (50,22%) virinoj kaj 113 (49,77%) viroj. El la 227 loĝantoj, 90 (39,65%) estis 60jaraĝaj almenaŭ. En 2005 same el la totalo 217 (95,60%) korespondis al hispanoj kaj 10 (4,40%) al eksterlandaj.
Suncentralo
Parabola suntroga centralo
La uzo de suntrogaj centraloj forte aperis post la naftokrizo de 1973. Oni konstruis en la usono demonstrajn instalaĵojn inter 1977 kaj 1982. En Eŭropo ekfunkciis centralo kun povumo de 500 kW sur Plataforma Solar de Almería, en 1981.
Alcázar del Rey
Ekonomio
Agrikulturo (produktado de vino) kaj brutobredado (produktado de mielo) tradicie. Servoj kaj loĝejoj.
Suncentralo
Parabola suntroga centralo
La komerca apliko komenciĝis en 1984 en Usono kaj nuntempe jam funkcias centraloj kun povumo de pluraj megavattoj.
Kolektoraj instalaĵoj de Fresnel
Pluevoluigo de la suntrogo estas la t.n. Fresnel-spegulaj kolektoroj. Ĉe tiu formo, la suntrogo konsistas el pluraj plataj, paralelaj spegul-strioj (laŭ principo de la Fresnel-lenso). Ili estas movitaj unuakse, dum la duaranga spegulo direktas la lumon al la fokusa linio, kie trovebla la varmoakcepta tubo. Tiu koncepto estas nun en prova stado.
Sunturaj centraloj
Ĉe tiu ĉi suncentrala tipo, plurcentoj de aŭtomate poziciitaj speguloj fokusas je surtura brulkamero, kie estiĝas pli ol 1.000 °C. La teknike uzebla, traktebla temperaturo estas ĉe 1.300 °C. La varmoporta materialo estas aŭ likvaj nitratsaloj, akvovaporo aŭ varmegaero. Oni uzas la saman principon ĉe la suna fand-forno, tiukaze grandega spegula surfaco fokusigas la sunan energion.
Paraboloida centralo
La paraboloida suncentralo havas paraboloidan spegulon, kiu estas turnebla duakse sur framo. Tiuj speguloj reflektas la sunlumon je varmoakceptilo en la fokuso de la spegulo. Tiu konstruo estas tre kompakta - la diametro de la spegulo varias de 3 ĝis 25 m, tiel ĝi havas la povumon de ĝis 50 kW pro modulo.
Sala suncentralo
Ĉe tiuj, la varmon akceptas rekte salaj likvaĵoj, kiuj varmiĝas ĝis 85 -90 °C. Pro la mankanta konvekto, la varmiĝanta suba sala tavolo akumulas la varmon. La transformo de la varmo al energio povas okazi helpe de amoniaka vaporo.
Ĉar la temperaturta diferenco estas eta, tiu tipo atingas efikon de nur ĉ. 15 %. Ĝia sola avantaĝo estas la relative malgranda investa bezono. ĝi estas bone uzebla, se oni ne celas produktadon de elektro, sed nuran eluzon de la procesa varmo ekz. por sekigo.
Kamentuba suncentralo
Tiu suncentralo eluzas la kamentuban efikon, ĉe kiu la varma aero - kun pli malgranda denso - altiĝas al supro.
Ĝi konsistas el granda plata vitra (kiel kolektoro), sub kiu la aero varmiĝas kiel en forceja domo. La varma aero altiĝas supren kaj fluas al centra kamentubo, tra kiu eliĝas la varma aero, dumtempe laborigante turbinojn, produktante tra generatoro elektron.
Ĝi havas la efikon de 1 %. Teoriaj kalkuloj montras, ke ekonomie komparebla centralo - al karbonaj centraloj - povas altiĝi ĝis 1000 m aŭ plu kaj devas havi vitran kolektan surfacon de 100 km² (tiukaze la diametro estus 12 km).
Falventa centralo
Tiu tipo ekzistas nur teorie: ĝi devus havi altan turon de >1000 m, ĉe kies pinto oni disŝprucas akvon kaj la malvarma, akvopeza aero falas suben en la turo, laborigante ventoturbinojn. Ĝi uzeblas teorie en la apudmaraj regionoj.
Fotovoltaikaj suncentraloj
Sunĉelo, aŭ fotovoltaika ĉelo (PV), estas aparato kiu transformas lumon en elektran kurenton uzante la fotovoltaikan efikon. La unua sunĉelo estis konstruita fare de Charles Fritts en la 1880-aj jaroj. La germana industriisto Werner von Siemens estis inter tiuj kiuj agnoskis la gravecon de tiu eltrovaĵo. En 1931, la germana inĝeniero Bruno Lange evoluigis fotoĉelon uzantan arĝentan selenidon anstataŭe de kuprooksido, kvankam la prototipaj selenidoĉeloj transformis malpli ol 1% de okazaĵa lumo en elektron. Sekvante la laboron de Russell Ohl en la 1940-aj jaroj, esploristoj Gerald Pearson, Calvin Fuller kaj Daryl Chapin kreis la silician sunĉelon en 1954.[
La tuto de fotovoltaika elektrosistemo produktas kontinuan kurenton kun povumo, kiu varias laŭ la intenseco de la sunlumo. Por praktika uzo tio kutime postulas transformadon al certaj dezirataj tensioj aŭ alterna kurento per la uzo de moduliloj. Multoblaj sunĉeloj estas konektitaj ene de moduloj. Moduloj estas kabligitaj kune por formi tabelojn, tiam ligitajn al modulilo, kiu produktas povumon ĉe la dezirata tensio, kaj pri alterna kurento ankaŭ la deziratan frekvencon/fazon.
La plej grandaj suncentraloj ampleksas 100 ĝis 300 hektarojn kaj konsistas el kelkcent mil fotovoltaikaj paneloj (1,3 milionoj en Sarnia), kiuj estas ĝenerale fiksaj sed kelkaj el ili povas esti orientitaj aŭtomate laŭ la trajektorio de la Suno por maksimuni la efikecon de la sistemo.
Multaj loĝdomaj fotovoltaikaj sistemoj estas ligitaj al la elektra reto, kie ajn haveblaj, precipe en industrilandoj kun grandaj merkatoj. En ĉi tiuj reto-konektitaj sistemoj, uzo de energistokado estas nedeviga.
14728 Schuchardt
14728 Schuchardt estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la en la kadro de la astronomia kampanjo Catalina Sky Survey, plenumita elde la Stacio Catalina de la Observatorio Steward kaj elde la Observatorio de Monto Lemmon, en la montaro Santa Catalina, nord-oriente de Tucson (Arizono, Usono).
Nomo
Ĝia nomo honoras Maria Schuchardt, mastrumantinon de datumoj por la Centro de Kosma Bildigo de la Lunar and Planetary Laboratory ĉe la Universitato de Arizono. Ŝi estas ankaŭ la fotistino de la LPL kaj partopreis je en multenombraj agadoj de publika informo de la LPL, inklude apogon por multenombraj misioj de kosmoŝipoj de la NASA.
Vicques
Vicques havas plurajn signifojn:
Kisherend
Kisherend [kiŝherend], kroate Renda estas malgranda vilaĝo en Hungario, en regiono Suda Transdanubio, en departemento Baranya, en Distrikto Pécs. En la loknomo kis signifas hungare: malgranda kaj faras diferencon de Herend.
Situo
Kisherend situas sur ebenaĵo, laŭ rojo, fine de tre mallonga sakovojo. Pécs troviĝas 18, Siklós kaj Villány po 19, Budapeŝto 208 km-ojn.
Historio
Antaŭ la hungaroj romianoj vivis tie. La unua mencio pri la vilaĝo devenis el 1282. Dum regado de la turkoj la vilaĝo senhomiĝis, baldaŭe hungaroj refondis ĝin. Poste ankaŭ germanoj alvenis. Inter 1918-1921 armeo de Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj okupis la vilaĝon.
En Kisherend migra poŝto servas.
(16361) 1979 MS1
(16361) 1979 MS1 estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la de la usonaj geastronomoj Eleanor Francis Helin kaj Schelte J. Bus elde la Observatorio de Siding Spring, apud Coonabarabran en Novsudkimrio (Aŭstralio).
Ankro (ŝipo)
Ankro estas uzata por ligi ŝipon al fundo je specifa loko por malebligi drivon pro fluo. Permanenta ankro estas malofta; provizora estas portata de ŝipo. Ankro uzas du sistemojn por elteni la ŝipon: jen simple per ago de ĝia ganda pezo, jen per alkroĉiĝo de hoko en la fundo.
Ŝajnas ke vento kaj fluo estas la plej grandaj fortoj, kiun ankro devas elteni, sed fakte la vertikala movado de ondoj estas pli grandaj, kaj modernaj ankroj estas konceptitaj por rezisti al ĉiuj fortoj.
Flosanta ankro estas flosanta konuso, ligita al boatoj per ŝnuro. La celo estas limigi la drivadon de boato pro vento, kun helpo de akva viskozeco. Evidente la fluo devas esti malforta aŭ nula.
Ŝtoko estas tiu fera vergo transversa, kiu faras, ke la ĵetita ankro kuŝiĝas kaj la ŝpato(j) enkroĉiĝas en la grundon.
Gram-kolorigo
Gram-kolorigo estas bakteriologia koloriga traktado, kiu faciligas identigon kaj priskribon de la bakterioj. Ĝin elpensis en 1884 dana kuracisto Hans Christian Gram. La Gram-reago respegulas la bazajn biokemiajn kaj strukturajn diferencojn de la bakterioj.
Oni devas trakti dum la Gram-koloriga proceso la termofiksitajn bakteriojn per bazefika kristalviola kolorigaĵo, je kies efiko la ĉeloj koloriĝas purpurruĝa. Post tio, oni surverŝas la bakterian vitroplaton per jodida likvaĵo kaj iu organika solvaĵo (alkoholo aŭ acetono). La Gram-pozitivaj bakterioj restas purpuraj, ĉar ili havas solan dikan ĉelmuron, kiu ne estas trapenetrebla por la solvaĵo. La Gram-negativaj ĉeloj perdas sian koloron, ĉar ties ĉelmuro konsistas el pluraj maldikaj tavoloj, tra kiuj penetras la solvaĵo. En la lasta paŝo, oni kolorigas la vitroplaton per kontraŭ kolorigaĵo (safrano), kiu kolorigas la Gram-negativajn ĉelojn ruĝa.
Guillaucourt (stacidomo)
Temas pri stacidomo de Société nationale des chemins de fer français (SNCF).
Trabo
Trabo povas esti:
Proverbo
Ekzistas proverboj pri trabo en la Proverbaro Esperanta de L. L. Zamenhof :
János Komán
KOMÁN János [koma:n] rumanuja hungara poeto, ĵurnalisto, eseisto, ano de E-MIL naskita la 12-an de januaro 1944 en Ogra.
Rudyard Kipling
Rudyard KIPLING (naskiĝis la 30-an de decembro 1865 en Bombajo, Barato; mortis la 18-an de januaro 1936 en London) estis brita aŭtoro de poezio kaj prozo, gajninto de la Premio Nobel de Literaturo en 1907.
Li verkis multe por infanoj, sed liaj verkoj estas poezie tiel fortaj, ke ilin legas ankaŭ plenkreskuloj. Lia plej fama figuro estas Moŭgli, knabo edukita de lupoj, do parenco de Tarzano edukita de goriloj (verkis Edgar Rice Burroughs).
Stilo
La rakontoj de Kipling akiris popularecon danke al lia eksterordinara kapablo kiel natura rakontanto. Karakteriza por liaj rakontoj estas la romantika aŭro de liaj ĉefroluloj kaj la aventuraj rakontoj, kiuj okazas en ekzotaj landoj por la okcidenta leganto. En siaj infanaj rakontoj, kiuj tre sukcesis kaj ankoraŭ sukcesas, Kipling montras simpation al la mondo de infanoj kaj samtempe satiran aliron al la mondo de plenkreskuloj. Kipling estis pioniro en portretado de bestoj kiel roluloj en porinfana literaturo.
(65227) 2002 ES46
(65227) 2002 ES46 estas malgranda ne tre hela troja asteroido de Jupitero malkovrita la en la kadro de la astronomia kampanjo Near Earth Asteroid Tracking (NEAT) elde la stacio de Maui de la reto GEODSS sur la monto Haleakalā (Havajo, Usono).
Ĝi orbitas en la najbaraĵo de la punkto de Lagrange L4 de la sistemo Suno-Jupitero, tie estas, en la tiel nomata « Greka Tendaro ».
Kastelo de La Roche-Jagu
La kastelo de La Roche-Jagu estas fortreso, konstruita en la 15-a jc kaj restaŭrita en 1968. Ĝi situas sur la teritorio de la komunumo Ploëzal en departemento Côtes-d'Armor, en regiono Bretonio, en Francio.
Historio
En 1773, marŝalo de Richelieu vendis ĝin al s-rino Le Gonidec de Tressan.
Ĝia situo supre de la maldekstra bordo de rivero Trieux, kiu estas tre krutega, ofertas esceptan vidpunkton ĉirkaŭen kaj aparte al la rivero, kiun ĝi antaŭe gardis.
La monumento apartenas ekde 1958 al la departementa konsilio de Côtes-d'Armor, kiu organizas vizitojn, oftajn temajn ekspoziciojn kaj kulturajn eventojn. Somere 2006, la ekspozicio temis pri lino, planto, kiu estis longtempe kultivata kaj transformata en Bretonio.
Ĝiaj ĝardenoj estas libere viziteblaj, kaj ankaŭ gvidataj vizitoj estas organizataj. Ili estas markitaj « Rimarkinda ĝardeno » (franclingve "Jardin remarquable"). Ĝi estas klasita Monumento Historia (MH) ekde junio 1930.
Arkitekturo
La plej malnova parto de la kastelo estis konstruita fine de Mezepoko kaj la fasado al la rivero celis defendon per sia rundovojo kun ŝutotruoj. La loĝejo konsistas el nur unu korpo kies eniro eblas per pordo superata de niĉo. La unua etaĝo posedas ankoraŭ siajn fenestrojn kun mezfostoj sed la dua etaĝo iom malantaŭigita kaj la tegmento estis tre modifitaj.
La kuirejo estas la nura ĉambro konservita en origina stato.
La kastelo estis klasita Monumento Historia (MH) la poste la ĉirkaŭmuro, la portalo kaj la pavilonoj kiuj ĉirkaŭas ĝin la.
Paleozoologio
Paleozoologio estas faka scienco parto de la Paleontologio, kiu studas fosiliojn de animaloj. Tiu fako estas la plej konata kaj disvastigata el tiu kaj pro tio foje estas konsiderata kiel nura Paleontologio. Inter fosilioj de animaloj, ĝi pristudas prefere tiujn de jam formortintaj animaloj kaj ties taksonomion. Ĉi tie oni povas konsideri fakojn kiel la Paleoentomologio aŭ la Dinosaŭrologio.
La paleozoologio povas pristudi ĉiajn animalojn laŭ ties fosilioj, ekde la plej simplaj (unuĉelaj) ĝis la plej kompleksaj (vertebruloj). Pli facile estas la studo de tiuj animaloj kiuj posedas skeleton rezistan kaj facile ŝtoniĝintaj (fosiliiĝantaj), kiel ĉe la internaj ostoj de vertebruloj aŭ ĉe la eksteraj restaĵoj, kiel konkoj de moluskoj. Tiuj skeletoj (ĉu internaj ĉu eksteraj) estas taŭgaj por ŝtoniĝo, ĉar ili enhavas karbonaton aŭ silikon. Pli malfacile studeblaj kaj troveblaj estas la animalaj restaĵoj kiuj konsistiĝas el organikaj elementoj, kiel la kitino de insektoj.
Paleontologoj malfacile povas pristudi la fosiliajn animalojn kies familio tute formortis. Priskribo, klasado kaj supozoj pri fiziologio, vivmaniero, ktp., estas malfacilaj taskoj por tiuj fakuloj.
Male la studoj pri vertebruloj kiuj ĉiam estis rilataj unu la aliajn multe helpis la disvolvigon de la teorio de evoluado, ĉar la komparaj studoj de anatomioj eĉ komence de la 19-a jarcento jam certigis pri la fakto, ke la animalaj organoj estas interkonektitaj inter si ene de la sama specio, kiel pruvis la franca paleontologo G. Cuvier, tio estas al piedo de bovo korespondas dento de bovo kaj simile.
Referencoj
Endre Dudich, "Ĉu vi konas la Teron? Ĉapitroj el la geologiaj sciencoj", Scienca Eldona Centro de UEA, Budapest, 1983.
Thália Rt.
Thália Rt. (Akcia societo Thália) estis rumanuja hungara organizo fondita en Kluĵo kaj funkciinta inter 1933-1940. La celo ĝia estis la apogo de la hungara teatra arto en Transsilvanujo kaj asekuri altkvalitajn spektaklojn.
Historio
Oni decidis la fondon de Thália Rt. en julio de 1926 okaze de la unua renkontiĝo de Verkista laborkomunumo Helikon. Ili transprenis la gvidon de la teatran vivon de Kluĵo. Iliaj spektakloj estis prezentitaj ankaŭ en aliaj urboj de Transsilvanujo. En junio 1937 por prezento de La Tragedio de l' Homo de Imre Madách oni konstruigis kvinplanan scenejon en korto de la reformita gimnazio.
Ŝelo
Ĝenerale, ŝelo rilatas al ekstera tavolo de io, kaj laŭ la kunteksto oni distingas la jenajn.
17-a jarcento a.K.
La 17-a jarcento antaŭ Kristo komenciĝis la 1-an de januaro 1700 kaj finiĝis la 31-an de decembro 1601 antaŭ nia erao.
Lucoli
Lucoli estas komunumo de Italio. Ĝi situas en la regiono Abruco kaj la provinco de La-Aglo.
Milarepa (filmo)
La Tibeta filmo Milarepa, produktita en 2006 verkita en la mirlanda Valo de Spiti en la altaj Himalajo en la montoĉena regiono Zanskar apud la landlimo inter Barato kaj Tibeto.
Verkita de Neten Choklin, eks-lamao el Butano, kiu ankaŭ laboris kun Khyentse Norbu en la fimoj The Cup kaj Travellers and Magicians, la filmo fokusiĝas pri la vivo de Milarepa, la tibeta mistikisto kaj jogisto.
La dua parto laŭplane estu registrata kiam Milarepa renkontos sian mastron Marpa la tradukisto kaj fina enlumecon ĝia filmo estis anoncita fine de la unua filmo esti verkata en 2009.
Lisuoj
Distribuo
Ĉirkaŭ 730 000 lisuoj loĝas en la ĉinaj ŝtatoj de gubernioj Lijian, Baoŝan, Nujian, Dêĉên kaj Dehon en Junano-provinco kaj Siĉŭano-provinco, Suda Ĉinio. La Lisuoj formas unu el la 56 etnoj oficiale agnoskitaj de la Registaro de la Ĉina Popola Respubliko. En Birmo, la Lisuoj estas agnoskitaj kiel unu el la 135 etnaj grupoj agnoskitaj fare de Birmo kaj laŭtaksa populacio de 600 000. Lisuoj loĝas en la nordo de la lando; Kaĉino (Putao, Myitkyina, Danai, Waingmaw, Bhamo), Ŝana Ŝtato, (Momeik, Namhsan, Lashio, Hopang, kaj Kokang) kaj suda Ŝana Ŝtato (Namsang, Loilem, Mongton) kaj Sagaing Regiono (Katha kaj Khamti), Mandalaja Regiono (Mogok kaj Pyin Oo Lwin). Ĉirkaŭ 55 000 vivas en Tajlando, kie ili estas unu el la ses ĉefaj montetloĝantaj popoloj. Ili plejparte enloĝas en malproksimaj montaraj areoj, kaj havas famon en Tajlando pro sia izoliteco.
Historio
Lisu-historio estas transdonita de unu generacio al la sekva en la formo de kantoj. Nuntempe ĉi tiuj kantoj estas tiom longaj, ke ili povas preni tutan nokton por esti kantitaj.
Originoj
La Lisuoj verŝajne originis de orienta Tibeto eĉ antaŭ ol nuntempaj tibetanoj alvenis en la altebenaĵon. Esplorado farita fare de Lisu-akademiuloj indikas, ke ili moviĝis al nordokcidenta Junano. Ili enloĝis regionon trans Baoŝan kaj la Tengĉong-ebenaĵo dum miloj da jaroj. Lisuo, Jio, Lahua kaj Aĥa estas tibetbirmaj lingvoj, foje rilataj al birma kaj tibeta. Post la Han-ĉina Ming-dinastio, ĉirkaŭ 1140-1644 p.K. la orientaj kaj sudaj Lisu-lingvoj kaj kulturo estis tre influitaj fare de la Han-kulturo.
Lisuoj en Barato
Lisuoj en Barato nomiĝas "Jobinoj". En ĉiuj registaraj registroj, Lisuoj estas Jobinoj, kaj la vortoj foje estas uzataj interŝanĝeble. Lisu estas unu el la minoritattriboj de Arunaĉal-Pradeŝo de Barato. Ili vivas plejparte en Vijoynagar-cirklo ĉe Gandhigram (aŭ Shidi en Lisu), kiu estas la plej granda vilaĝo.
Golßen
Golßen estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Dahme-Spreewald de la federacia lando Brandenburgio kaj estas membro de la komunumaro Amt Unterspreewald, libervola ligo de pluraj najbaraj komunumoj, kiuj dividas iujn komunajn taskojn. Fine de la komunumo havis  loĝantojn.
Morena Baccarin
Morena BACCARIN (naskiĝis en Rio de Janeiro) estas brazila aktorino. Li akiris konatecon en rolo Inara Serra en la televida serio Firefly kaj la koncerna filmo Serenity, same kiel Adria („Orici“) en Stargate SG-1.
Vivo kaj kariero
Morena Baccarin estas filino de brazila teatra kaj televida aktorino Vera Setta kaj de brazila TV-eventoj-redaktisto Fernando Baccarin. En aĝo de 10 jaroj, Baccarin translokiĝis kun la familio al Novjorko, urboparto Greenwich Village. Tie ŝi eklernis en Fiorello H. LaGuardia High School of Music & Art and Performing Arts kaj iĝis akceptata kun Wes Bentley al la teatra programo de Juilliard School, kie ŝi ludis en diversaj ĝenroj.
Ŝia unua televid-seria rolo estis Inara Serra (2003) en Firefly de produktorto Joss Whedon. En tiu sama rolo ŝi aktoris en la filmo Serenity (2005). Ŝi aktoris en diversaj sukcesaj televidaj serioj Stargate, Medium kaj filmoj kiel Deadpool.
Persona vivo
Ŝi geedziĝis en 2011 kun Austin Chick, en oktobro de 2013 naskiĝis ilia filo. Ili divorcis en 2015.
Ŝi ekde somero de 2015 formis paron kun la aktoro Benjamin McKenzie, ilia filino naskiĝis en marto 2016. Ili geedziĝis en 2017.
(11838) 1986 PJ1
(11838) 1986 PJ1 estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la usona astronomino Eleanor Francis Helin elde la Observatorio de la Monto Palomar (Kalifornio, Usono).
Monaĥejo Ilfeld
Monaĥejo Ilfeld (germane: Kloster Ilfeld) estis klostro de la premonstratoj en Ilfeld, Germanujo. Ĝi troviĝis sur alteco de 250 metroj en la Bere-valo ĉe la suda landlimo de harco, ĉ. 10 km norde de Nordhausen.
Historio
Donacfondis la klostron en la jaro 1189-a la sur Burgo Honstein (apud Neustadt) rezidinta grafo Elger la 2-a (Ilfeld-Hohnstein) kaj ties edzino Lutrude. La malavara fondinto mortis jam en la 13.1.1190 kaj la finkonstruo klostra iĝis sub la posteulo Elger la 3-a. Tiam multe da materialo de la jam antaŭe forlasita Ilburg-kastelo uzitis kio ebligis tre rapidan finkonstruon. Reĝo Henriko la 6-a konfirmis la donacon en dokumento de la 16.11.1190, skribita en Saalfeld. Tiam la unuaj kanoniko el Pöhlde jam estis alvenintaj.
En 1246 faritis granda alikonstruo kaj la ŝanĝo de la iama konvento je abatejo. Sekve Ilfeld iĝis ĉefa loko ene de la sep distriktoj premonstrataj en Centra Eŭropo (Ilfeldia). En la 20.5.1322 la grafoj de Hohnstein vendis la komunumon Ilfeld-Wiegersdorf al la monaĥoj kaj en 1385 fonditis memstara vilaĝo Ilfeld antaŭ la klostraj pordegoj. En letero adresita al lia abata moŝto Friedrich von Rüstefeld, kun la dato de 17.9.1385 la grafoj permesis la fondon. Ankaŭ vilaĝoregularo permesitis en 1423 fare de abato Henriko. Tiutempe la abatejo estis ekonomie tre flora havante ampleksajn terenojn. Dum la kamparanaj ribeloj, en majo 1525 marodis tie kamparanoj kaj eĉ rezidis tie kelke da tempo. Saĝe abato Bernardo jam antaŭe estis foriginta altvaloraĵojn kaj dokumentojn je Hohenstein-kastelo. La lasta abato, Thomas Stange, iĝis protestanto kaj responsis pri la neniigo klostra dum samtempa ŝanĝo en lernejon; instruado surloke funkciis ĝis 1944. Inter 1629 kaj 1631 oni eĉ intencis revivigi la klostran vivon. La posedaĵojn, i.a. pli ol 1500 hektaroj, restis en la manoj de la Duklando Brunsvigo-Luneburgo venonte poste je la Klostra ĉambro de Hanovro.
De la iamaj klostraj konstruaĵoj, por la multo da ali- kaj novkonstruoj kvazaŭ nenio konserviĝis. La baptujo estas nun en la Katedralo Sankta Kruco (Nordhausen). Surloke staras hodiaŭ kliniko (Neanderklinik Harzwald GmbH). Antaŭe tie estis fama gimnazio Pädagogium kie instruistis i.a. Heinrich Ludolf Ahrens, Friedrich August Wolf kaj Christoph Wilhelm Mitscherlich.
26715 Suda Dakoto
26715 Suda Dakoto estas asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la de la usona astronomo Ron Dyvig elde la Observatorio de Badlands en Quinn (Suda Dakoto, Usono).
Nomo
Ĝi ricevis la nomon de la subŝtato kie troviĝas la Observatorio de Badlands: Suda Dakoto, kiu fariĝis la 40-a usona ŝtato kiam la Dakota-teritorio estis dividita en 1889. Havanta riĉan for-okcidentan heredaĵon, la ŝtato ankaŭ estas bone konata pro agrikulturo, turismo, sunsubiroj kaj malluma ĉielo. Pierre, ties ĉefurbo, kuŝas ĉe la bordo de Misuro.
József Nándor Neményi
József Nándor NEMÉNYI [neme:nji] estas rumania hungara ekonomikisto. Li naskiĝis en Deĵo la 11-an de novembro 1940. Li estas la edzo de sociologino Ágnes Neményi.
Nova Segovio (departemento)
Nova Segovio (Nueva Segovia) estas departemento en Nikaragvo, situanta ĉe la limo kun Honduro, en la nordo de la lando. Ĝi kovras areon de kaj havas populacion de 211,200 (censo de 2005). La ĉefurbo estas Okotalo.
Eksteraj ligiloj
13.75694°N, -86.185°W
Fiesco (apartigilo)
Fiesco staras por:
Fiesco estas familia nomo de :
Guillaucourt
Guillaucourt estas franca situanta en departemento Somme, regiono Hauts-de-France.
Ĝiaj enloĝantoj nomiĝas Guillaucourtois.
Vinkultiva regiono Mittelrhein
Situo
La vinkultiva regiono Mittelrhein ampleksas proksimume 110 kilometrojn ambaŭflanke de la rivero Rejno, de la enfluejo de la rivero Nahe en la Rejnon apud la urbo Bingen, norden ĝis la mezalta montaro Siebengebirge apud Bonno. Dum en la suda parto de la regiono, de Bingen ĝis Koblenz, aparte la okcidenta rivera bordo plenas je vitejoj, en la norda parto de Koblenz ĝis la montaro Siebengebirge temas aparte pri la orienta rivera bordo. La regiono havas tri vinkultivajn centrojn: sude ĉirkaŭ la urboj Bacharach kaj Oberwesel, meze ĉirkaŭ Boppard kaj norde ĉe Leutesdorf, ĉirkaŭ la ruino de la mezepoka burgo Hammerstein. Al la regiono ankaŭ kalkuliĝas la vitejoj en la valo de la rivero Lahn, kiuj iom distancas de la aliaj regionaj vitejoj. La plej nordaj vinkultivaj areoj ĉirkaŭ Bad Honnef kaj Königswinter, proksime de Bonno, jam apartenas al la plej suda parto de la federacia lando Nordrejn-Vestfalio.
Klimato kaj grundo
La regiono en la riverega valo havas moderan klimaton. Kompare al aliaj regionoj de Germanio estas multaj sunaj tagoj. La rivero kaj la rokaj vitejaj deklivoj dumtage stokas la sunradian varmecon, por elradii ĝin vespere, kaj evitas tro drastajn temperaturoŝanĝojn. La rokoj estas ĉefe ardezaj kaj de vulkana deveno - taŭgaj por vinkultivado.
Subregionoj
La regiono dividiĝas en 11 subregionojn kaj 111 unuopajn vitejajn areojn.
La 11 subregionoj estas de sudo al nordo:
La ĉefa specio de vitoj laŭ la germanlingva terminaro estas Riesling (ĉ. 70 % de la areo), krome interalie la specioj Spätburgunder (7 %), Müller-Thurgau resp. Rivaner (7 %), Kerner (5 %), plus kvar pliaj je po malpli ol 2 % de la regiona areo.
Vinkultivistoj
La vinkultivadon de la regiono dominas etaj privataj vinkultivaj bienoj, kiuj ne nur kreskigas kaj rikoltas la vinberojn, sed ankaŭ sukloke maturigas el ili la vinon. Multaj vinoj nur aĉeblas rekte ĉe la produkisto, vinkultivistaj kooperativoj malmultas.
Kálmán Berwaldszky
BERWALDSZKY Kálmán [pr. bervaldski] estis hungara pedagogo naskiĝinta en Pankota 14-an de marto 1875 kaj mortinta en Budapeŝto la 27-an de junio 1932.
Kariero
Berwaldszky estis bazlerneja instruisto, fakinspektisto, ekde 1920 redaktoro de gazeto Néptanítók Lapja, kunredaktoro de la Pedagógiai Zsebnaptár kaj de la Népiskolai Egységes Vezérkönyvek.
Jandaíra (Bahio)
Jandaíra [ĵandaira] estas municipo de la brazila subŝtato Bahio, kiu taksis 10.331 loĝantojn en 2010.
(137062) 1998 WM
(137062) 1998 WM estas tre malgranda sed neordinare hela venusrenkonta, terrenkonta kaj marsrenkonta apolona asteroido.
Malkovro
Ĝi estis malkovrita la en la kadro de la astronomia kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Ĝia spektra klaso "Sq", subklaso de la klaso "S", indikas "ŝtonan" asteroidon, konsistanta ĉefe el silikatoj de fero kaj de magnezio.
Orbito
Ĝia discentra orbito krucas tiujn de Marso kaj de la Tero, kaj ekstere malproksime tanĝas tiun de Venuso.
Borata acido
Borata acido aŭ ortoborata acido estas malforta unubaza acido de Lewis ofte uzatas kiel antisepsaĵo, insekticido, flaminhibanto, neŭtrona absorbanto, kaj antaŭulo de aliaj kemiaj kombinaĵoj. Ĝia kemia formulo estas H3B3 -- aŭ B(OH)3) -- kaj trovata laŭ la formo de senkoloraj kristaloj aŭ blanka pulvoro kiu dissolviĝas en akvo. Kiam okazante kiel mineralo, ĝi nomatas sasolito.
Boraj kombinaĵoj uzatas kiel malforta insekticido kontraŭ formikoj, blatologaĵoj kaj puloj de katoj kaj hundoj, hejma purigado, agento por bufrokontrolo, okullavaĵoj, kaj kontraŭaglomera agento. Dum ingestadoj estas ordinaraj, serioza tokseco estas malofta pro la granda kvanto de la produkto bezonata por esti ingestida. Tamen, ingestoj klinike signifoplenaj karakteriziĝas per vomado, diareo, anoreksio, letargio kaj (tre rare) renruinigo.
Historio
En 1702, borata acido estis unue preparita de Wilhelm Homberg (1652-1715) ekde miksaĵo de Natria kvarborato, pere de la ago de mineralacidoj, tre eble la jam konata verda vitriolo, kaj tiam ĝi ricevis la nomon sedativa salo de Hombergo. Malgraŭ tio, ĝi eble jam estis konata de la alkemiisto Johann Joachim Becher (1635-1682) ĉirkaŭ 1675. Nur en 1747, oni sukcesis pruvi ke borakso estas kombinaĵo de sodo kaj ĉi-tiu sedativa salo.
Tamen, boratoj, inklude de la borata acido, daŭre estas uzataj ekde la tempo de la antikvaj grekoj por diversaj taskoj samkiel purigado, manĝokonservado kaj aliaj hejmuzoj. Nuntempe borata acido uzatas en diversaj aplikaĵoj en komerco, agrikulturo kaj nukleaj kampoj. En 1774, iu florenca apotekisto, Uberto Francesko Höfer, trovis la "sal sedativum" en la akvoj de certa toskana termolageto, tamen nur en 1810 oni industrie provis starigi fabrikon de borata acido el la akvoj de tiuj lagoj larĝaskale. Nuntempe, la plejmulto el la borata acido en la Eŭropa merkat derivas el ĉi tiuj etaj lagoj en la vulkanaj distriktoj de Toskanio.
Kvankam pli efikaj kiel polvoj, borata acido kaj borakso antaŭlonge rekomendatas kiel logaĵoj solidaj aŭ likvaj. Borata acido estas pli aktiva kontraŭ la Blatella germanica ol la borakso. Arnold Mallis (1969) rimarkis ke la uzo de borata acido kaj borakso pliiĝis kiam natria fluorido kaj piretro estis mankantaj dum la dua mondmilito.
En 1808, Gay-Lussac (1778-1850) kaj Louis-Jacques Thénard (1777-1857) sukcesis izoli tion, kion ili nomis radikalo de la borata acido, tute nesciante ke ili estis malkovrinta la elementon. Ili faris la eksperimenton varmigante boratan acidon kun la kalia metalo, kie la nesolvebla porcio de la reakciantoj estis la radikalo. Ili daŭrigis ilian esploron dumsomere, forpurigante la elementon per varmigado de ties oksido (B2O3) kun kalio. Ili anoncis la malkovron de la nova elemento nur en novembro, unu monato antaŭ ol Humphry Davy (1778-1829) same asertis ke li izolis ĝin.
Okazejo
Krom la vulkanaj regionoj de Toskanio, la borata acido trovatas kiel liberstata mineralo, konata kiel sasolito, en la usona ŝtato Nevado. Aliaj mineraloj enhavantaj boratan acidon troviĝas ankaŭ en la naturo tiel kiel borakso, boracito, boronatrokaicito , kernito kaj kolemanito. Sammaniere, borata acidoj kaj ties saloj troviĝas en la maraj salakvoj. Ĝi same trovatas en plantoj inklude de preskaŭ ĉiuj fruktoj tiel kiel pomo, banano, migdalo kaj arakido.
Preparado
Borato de hidrogeno estas preparebla reakciante borakso (natria kvarborato dekohidratohava) kun mineralaj acidoj, tiel kiel klorida acido:
''' Na2B4O7·10H2O + 2 HCl → 4 B(OH)3 [aŭ H3BO3] + 2 NaCl + 5 H2O '''
Ĝi ankaŭ estiĝas kiel flankprodukto el la hidrolizo de boraj trihalogenidoj kaj duborano (B2H6):
B2H6 + 6 H2O → 2 B(OH)3 + 6 H2
''' H2B4O7 → 2 B2O3 + H2O '''
Proprecoj
Borata acido estas solvebla en bolanta akvo. Kiam varmigita pli ol 170 °C, ĝi senhidratiĝas, estigante metaboratan acidon aŭ HBO2.
''' H3BO3 → HBO2 + H2O '''
Metaborata acido estas blanka, kuba kristaleca solido kaj tre malmulte solvebla en akvo. Metaborata acido fandiĝas ĉirkaŭ 236 °C, kaj kiam varmigita pli ol 300 °C, ĝi plu senhidratiĝas, estigante kvarboraran acidon aŭ piroboratan acidon (H2B4O7):
''' 4 HBO2 → H2B4O7 + H2O '''
La vorto borata acido kelkfoje povas referenci al ajna el ĉi tiuj kombinaĵoj. Plua varmigo produktas la bora trioksido.
BX3 + 3 H2O → B(OH)3 + 3 Hx (X = Cl, Br, I)
''' H2B4O7 → 2 B2O3 + H2O '''
Ekzistas konfliktaj interpretadoj pri la origino je la acideco de akvaj solvaĵoj kun borata acido. La spektroskopio de Raman rilate al forte alkalaj solvaĵoj montras la ĉeeston de la jono B(OH)−4, devigante kelkajn konkludi ke la acideco estas ekskluzive pro la abstrakteco de la grupo OH− el la akvo:
' B(OH)3 + H2O B(OH)−4 + H+ (K = 7.3x10−10; pK'' = 9.14) '''
aŭ pli adekvate esprimata en akva solvaĵo:
''' B(OH)3 + 2 H2O B(OH)−4 + H3O+ '''
Ĉi-tio povas karakteriziĝi kiel acido de Lewis de la boro rilate al la grupo OH−, anstataŭ kiel acido de Brønsted.