cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Libera Folio
Historio
La ideo pri la fondo de la sendependa movada bulteno Libera Folio aperis en la unua semajno de aprilo 2003, tuj post la protesta demisio de la konstanta kongresa sekretario de UEA, Nikola Rašić. La demisio estis unu el la kulminoj de la tiama krizo en la ĉefa Esperanto-organizaĵo de la mondo. La demisio ankaŭ aparte akre sentigis la mankon de fidindaj, aktualaj informoj kaj komentarioj pri okazaĵoj en la Esperanto-movado. Ene de semajno post la apero de la ideo, la 11-an de aprilo, Libera Folio aperis en la reto kun tri artikoloj pri la temo "Nikola Rašić forlasis la Centran Oficejon". La oficiala lanĉotago estis la 12-a de aprilo, kiam estis dissendita komuniko pri la nova reta bulteno. Baldaŭ aperis en la esperanta gazetaro ankaŭ la unuaj komentoj pri Libera Folio.
De la komenco ĉefredaktis ĝin Kalle Kniivilä. Teknika respondeculo de 2004 ĝis 2016 estis Jan-Ulrich Hasecke. En septembro 2018 Jukka Pietiläinen alprenis portempe la redaktorecon pro nova laborposteno de Kniivilä. Tiu ĉi en januaro 2020 denove reprenis la ĉefredaktorecon ĝis nuntempe.
Kritikoj
La artikoloj de Libera Folio ne ĉiam estas favore akceptitaj. Ofte oni kritikas la bultenon pro "skandalemo", kiam ĝi laŭ sia devizo provas "sobre kaj kritike prilumi aktualajn evoluojn en la Esperanto-movado".
Jam en la Universala Kongreso de Gotenburgo en 2003, kelkajn monatojn post la fondo de Libera Folio, estrarano de UEA dum la komitata kunsido kolere aliris la redaktoron de Libera Folio kaj minacis neniam plu respondi al ajna demando de Libera Folio. La kialo estis, ke la antaŭan vesperon Libera Folio citis maloportunan diraĵon de la koncerna estrarano, eldiritan dum publika kunsido.
Fortajn kritikojn ofte montras la Esperanta Civito, kies Kapitulo en oktobro 2005 deklaris s-ron Kalle Kniivilä "persona non grata" por la tuta Esperanta Civito.
Statistikoj
En decembro 2006 la mezuma ĉiutaga kvanto de vizitoj unuafoje superis 3.000. Ankaŭ post tio la kvanto de vizitoj plu kreskis.
Laŭ informoj de la teknika respondeculo, en la jaro 2015 estis 131.822 vizitantoj. Ĝis tiam la plej sukcesa jaro estis 2013, kun 145.269 vizitantoj, kiuj faris 600.741 vizitojn kaj legis 2.368.082 paĝojn.
Ekde decembro 2016, kiam estis lanĉita la nuna versio de Libera Folio, oni publikigis preskaŭ 600 artikolojn, kiuj ricevis 9 415 komentojn. Se kalkuli arkivitajn artikolojn, kiuj ne estis transmetitaj al la nova retejo, dum la du jardekoj en Libera Folio verŝajne aperis proksimume du mil redakciaj tekstoj.
La suma kvanto de paĝomontroj ekde decembro 2016 ĝis nun estis 1,2 milionoj. Dum la lastaj jaroj la kvanto de paĝomontroj daŭre kreskas, kaj pasintjare ili atingis 211 000. Ĉi-jare ĝis nun ni havis proksimume 55 000 paĝomontrojn. La plej multaj vizitantoj dum 2023 venis el Germanio, Nederlando kaj Finnlando.
La mezuma kvanto de paĝomontroj ĉiutage estas ĉirkaŭ 500, sed la cifero facile duobliĝas, kiam aperas interesaj artikoloj. La plej populara artikolo dum 2022 estis La prezidanto de REU volas likvidi Ukrainion, kun proksimume kvar mil paĝomontroj. En 2023 plej populara ĝis nun estis la artikolo Esperantistoj ambaŭflanke de la fronto, kun preskaŭ du mil paĝomontroj.
Fourth Dimension
Fourth Dimension estas la kvara muzikalbumo de la finnlanda muzikgrupo Stratovarius, publikigita en 1995
Otto Rasch
Otto Franz Ludwig RASCH (naskiĝinta la en Artern, mortinta la  en Vajmaro) estis germana pentristo kaj grafikisto.
Vivo
Estante disĉiplo i.a. de Max Thedy li studentis ĉe Grandduka saksia artlernejo en Vajmaro, kie li poste iĝis mem ekde 1899 profesoro. Inter liaj disĉiploj menciindas i.a. Georg Harms-Rüstringen kaj Erich Schmidt-Schaller. Rasch docentis ekde 1919 ĉe Bauhaus la fakon de anatomia desegnado, kion atestas libro pribauhaus-a eldonita fare de Volker Wahl.
Rasch pentris multajn vidojn de Vajmaro kiu bedaŭrinde cirkulas nur inter komercistoj per arto, ne muzee. Unu de li portretita elstarulo estis Charlotte Krackow (de 1915). La originalo troviĝas en la Kirms-Krackow-domo (Weimar). Ne malmultajn portretojn el mano lia posedas Klassik Stiftung Weimar, ekz. de li reproduktita portreto de Charlotte von Schiller laŭ la orginalo de Ludovike Simanowiz. Ĝi estas inter la havaĵoj de Germana Literaturarĥivo en Marbach am Neckar. Similo pri la poeto Friedrich Schiller kaj ties gepartoj. La kopioj spekteblas ĉe Schiller-domo (Weimar).
Rasch entombigitis sur la Historia tombejo vajmara.
Hudsona paruo
La Hudsona paruo aŭ Boreala paruo (Poecile hudsonicus, iam Parus hudsonicus) estas eta paseroforma birdo de la familio Paruedoj.
Plenkreskuloj estas 12.5–14.5 cm longaj kun pezo de 7–12.4 g. Ili havas grizbrunajn suprajn partojn kun brunaj krono (ĝis la okulo) kaj nuko kaj grizecajn flugilojn kaj voston; la vizaĝo estas ĉefe blanka sub la okulo kaj kungrizaj malantaŭaj flankoj. La subaj partoj estas blankaj kun ruĝecbrunaj flankoj kaj tre nigra kaj markita gorĝo. Ili havas mallongan malhelan bekon, mallongajn flugilojn kaj longan noĉoforman voston.
Ĝi estas disvastigata en la reprodukta biotopo de arbaroj de koniferoj en Kanado, Alasko kaj la nordaj bordoj de Usono. Ili nestumas en arbotruo; la paro elfosas la neston, uzante naturan kavaĵon aŭ foje malnovan neston de pego. La paro restas kune la tutan jaron kaj povas pariĝi porvive.
Ili estas konstantaj loĝantaj birdoj, sed foje moviĝas suden vintre. Ili ofte manĝas kun miksitaj aroj kiuj inkludas aliajn etajn birdojn vintre.
Tiuj nearktisaj birdoj manĝas sur koniferaj branĉoj aŭ serĉas en arboŝelo. Ili manĝas ĉefe insektojn kaj semojn. Ili stokas manĝaĵojn por posta uzado.
La alvoko estas raŭka cik-a-dii-dii, varianto de la alvoko kiu nomigas angle la paruojn kiel “chickadees”.
Iam ĝi estis lokita en la genro Parus kun plej parto de aliaj paruoj, sed analizoj de DNA kaj de morfologio sugestas, ke separi Poecile pli akurate kongruas kun la rilatro inter tiuj birdoj (Gill et al., 2005). La American Ornithologists' Union traktis Poecile kiel distinga genro de iu tempo. La nomo de la genro Poecile estas ofte traktata kiel ina (kun finaĵoj por specioj kiaj hudsonica); tamen tion ne specifis la origina genraŭtoro Johann Jakob Kaup, kaj laŭ ICZN la nomo de la genro estu vira kun finaĵoj kiaj hudsonicus (del Hoyo et al. 2007).
Sava Kovaĉevicj
Historio
Sava Kovaĉevicj estis partizano. Tiu loĝkvartalo (kaj ankaŭ alia kvartalo en Serbio) portas tiun nomon. Precipe vilaoj konstruiĝis en tiu loko.
Menciindaĵoj
Hejtcentralo funkcias apud la loĝkvartalo.
NGC 1184
NGC 1184 (aliaj indikoj — PGC 12174, UGC 2583, MCG 13-3-2, ZWG 346.2, IRAS03088+8035) estas galaksio en konstelacio Cefeo.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Annenka (distrikto Klin)
Annenka (Анненка) estas vilaĝo en distrikto Klin, Moskva provinco, Rusio. En 2010 ĝi havas 5 loĝantojn (laŭ tutrusia popolnombrado).
László Cselényi (reĝisoro)
CSELÉNYI László (ĉele:nji) estas hungara televidredaktoro, reĝisoro naskita en Kluĵo la 1-an de februaro 1951. Li estas filo de historiisto Béla Cselényi kaj instruistino pri historio Anikó Kiss kaj frato de poeto Béla Cselényi.
Biografio
László Cselényi studis psikologion, pli poste en Bukareŝto reĝisoradon. Li estis kreema esploristo, literatura referanto kaj reĝisoro en pupteatro de Kluĵo, pli poste en 1977 por kvar jaroj en Bukareŝto li estis reĝisoro, redaktoro de la hungara sekcio de la Rumana Televido. Post la translokiĝo en Hungarujon en 1983 dum 13 jaroj li laboris ĉe la Hungara Televido. De 1996 li iĝis redaktoro de Duna Televido, gvidanto de redakcio Minoritates Mundi, ĉefreĝisoro de miljardatrevenaj programoj. De 2002 li estis la afergvidanto de la Uránia Nemzeti Filmszínház de Budapeŝto. De februaro 2005 li estas elektita prezidanto de Duna Televido.
Labradora Marfluo
La Labradora marfluo estas malvarma, suden orientiĝanta marfluo en la nordoriento de la Atlantiko inter Gronlando kaj la orienta marbordo de Norda Ameriko. Sian nomon la marfluo havas de tiu parto de la Atlantika Oceano, nome la Labradora Maro.
La Labradora Marfluo havas sian originon en la Arkta Oceano kaj oriente de la insulo Novlando renkontiĝas kun la varma Golfa Marfluo, kiun ĝi direktigas okcidenten en la direkton de norda Eŭropo. Tie, kie la du marfluoj renkontiĝas, multas nebulo, kaj relative oftas ŝtormoj. La akvo de la Labradora Marfluo pro sia deveno el la Arkta Oceano enhavas relative malmultan salon.
Per la Labradoa Marfluo ofte glacimontoj flosas suden, kiuj tiam en la norda parto de la Atlantika Oceano estas danĝeroj por la mara transporto.
Dezső Meilinger
Dezső Meilinger [deĵO mejlinger], laŭ hungarlingve kutima nomordo Meilinger Dezső estis hungara pentristo, instruisto. Dezső Meilinger naskiĝis la  en Eger, li mortis la  en Miskolc.
Biografio
Dezső Meilinger akiris diplomon en Reĝa Belarta Altlernejo en 1914. Liaj plej gravaj instruistoj estis Viktor Olgyai, István Réti, Imre Révész (pentristo), Lajos Szlányi kaj Lajos Zombory. Jam en 1911 li aliĝis al Artistkolonio (Szolnok). Dum la 1-a mondmilito li estis armea pentristo, poste li vivis en Miskolc. En 1919 li establis lernejon por pentristoj, el tio kreskiĝis Artistkolonio (Miskolc) en 1921. Li ekinstruis en 1936 en katolika gimnazio, poste en aliaj mezlernejoj. Li plej ofte pentradis pejzaĝojn. Li ricevis 3 premiojn (1939, 1940, 1941). Li havis edzinon.
Viandar de la Vera
Viandar de la Vera (Manĝaĵejo de la Vera) estas municipo de Hispanio, en la provinco Cáceres (Kacereso), regiono Ekstremaduro.
Loĝantoj
La loĝantoj nomiĝas viandareños. La censita populacio en 2009 estis 266 loĝantoj.
Situo
Viandar de la Vera estas situa en la nordorienta parto de Ekstremaduro en la komarko aŭ distrikto La Vera, en suda deklivaro de la Sierra de Gredos, je altitudo de 540 m; je 157 km de Cáceres, provinca ĉefurbo kaj je 210 km de Mérida, la regiona ĉefurbo. La areo de ties teritorio estas de 28 km².
Ekonomio
Agrikulturo kaj brutobredado. Lastatempe ankaŭ rura turismo favore al proksimeco de urboj kiaj Jarandilla de la Vera kaj Navalmoral de la Mata ĉe la aŭtoŝoseo el Madrido al Lisbono.
Vidindaĵoj
Katolika preĝejo de Sankta Andreo.
Eksteraj ligiloj
Retejo pri Viandar de la Vera
Burgo Jordan
La ruino de la burgo Jordan stara ĉe la haveno de Ardglass en la graflando An Dún en Nordirlando. El grupo de iam sep, kaj hodiaŭ kvar turdomoj, kiuj estas la ĉefaj karakterizaĵoj de la urba spekto, la kastelo de Jordan estas la plej okulfrapa. Ardglass estas grava haveno en la angla-normana provinco Ulster.
Laŭdire John de Courcy post la angla-normana konkerado de Irlando konstruis tiun turdomon. En la jaro 1210, dum la militiro kontraŭ Hugh de Lacy, ĝi laŭdire estis la tranoktejo de la reĝo Johano la 1.a. Certas, ke la burgoj apud la haveno de Carrickfergus en la graflando Aontroim kaj Dundrum en la graflando AnDún apartenis al li. Simon Jordan, membro de la komercista familio, kiu posedis la turon, tie estis sieĝata de O’Neills dum la Tyrone-resurekto. La resurekto gvidis grafo de Tyrone.
La hodiaŭa stato ekzistas ekde ĉ. 1450 kiam la turo ricevis sian nunan aspekton kun ŝtuparo kaj latrina tureto kaj la peĉnazoj ĉe la norda flanko. La loĝturo estis aĉetita en la jaro 1911 de Francis Josef Biggar, kiu renovigas la objekton komplete.
En la vilaĝo ekzistas ankaŭ la burgoj kaj restaĵoj de Ardglass, Cowd kaj kastelo Margaret.
Erlinsbach
Erlinsbach havas diversajn signifojn:
1510 Charlois
1510 Charlois estas malgranda, ne tre hela asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la franca astronomo André Patry elde la Observatorio de Nico,
Javia skribo
La javia skribo (ĉi-alfabete جاوي Jāwī; en la regiono Pattani de suda Tajlando nomata Yawi; en la aĉea lingvo Jawoë) estas variaĵo de la araba alfabeto por skribi la malajan lingvon, la aĉean lingvon, la banĝaran lingvon, la minankabaŭan lingvon, la suluan lingvon (Tausūg aŭ Bahasa Sūg, malaje Bahasa Suluk, tagaloge Wikang Tausug, Tinausug) kaj plurajn aliajn lingvojn en Sudorienta Azio, kies parolantoj havas tradician kulturan ligon al islamo.
La javia skribo estas unu el la du oficialaj alfabetoj en Brunejo, kaj uzatas kiel alternativa alfabeto en Malajzio. Tradicie, ĝi estis la norma alfabeto por la malaja lingvo sed intertempe estas pli-malpli anstataŭita per variaĵo de la latina alfabeto nomata Rumi - nuntempe la javia skribo preskaŭ nur uzatas por religiaj kaj kulturaj celoj. Ĉiutaga uzado de la javia skribo tamen estas subtenata en pli konservativaj lokoj loĝataj de malajoj aparte en la regiono Pattani de Tajlando kaj la subŝtato Kelantan de Malajzio.
Konstancio la 2-a
Konstancio la 2-a (Flāvius Iūlius Cōnstantius; naskiĝis en Sirmio 317 kaj mortis en 361) estis romia imperiestro de 337 ĝis sia morto. Kelkaj historiistoj rigardas lin kiel Bizanca imperiestro, sed li regis la tutan imperion.
Vivo
Li estis filo de imperiestro Konstanteno la 1-a kaj frato de Konstanteno la 2-a kaj Konstanto. Li estis kronprinco kun siaj fratoj kaj Flavio Dalmacio. Post la morto de sia patro en 337, kaj la mortigo de Dalmacio, Konstancio kaj siaj fratoj iĝis kunimperiestroj. Liaj fratoj estis mortitaj de uzurpanto Magnecio en 350 kaj Konstancio iĝis sola imperestro.
Dum lia regado estis inaŭgurita fare de la episkopo ariana Eŭdoksio de Antioĥio en la 15-a de februaro 360 la unua preĝejo kiu estis konata kiel Μεγάλη Ἐκκλησία —Megálē Ekklēsíā, «Granda preĝejo»— aŭ Magna Ecclesia en latina, poste katedralo kaj poste Hagia Sofia.
NGC 1185
NGC 1185 (aliaj indikoj — PGC 11488, MCG -2-8-41, IRAS03005-0919) estas galaksio en konstelacio Eridano.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Templo de Jerusalemo
Templo de Jerusalemo estis la ununura templo de judismo, kie la antikvaj izraelidoj servis sian Dion.
La nuna muro de lamentoj estas restaĵo de la dua Templo, konstruita post la reveno de la ekziliitoj de Babilonio, t. e., ĉirkaŭ 500 jaroj antaŭ nia erao. Ĝi estis detruita dum ribelo kontraŭ Romio je 70. Laŭ la Biblio, antaŭ la dua Templo kaj en sia sama loko staris alia, "unua" Templo, detruita de Babilonio; tamen, neniu restaĵo de tiu templo estis ankoraŭ trovita.
Ne estis tria Templo: Romio dispelis la judojn kaj nun staras sur la loko de la Templo la islama moskeo de Al-Aksa, kiu markas la lokon, kie, laŭ la Islamo, Mohameto ĉieliris. Ambaŭ Temploj estis detruitaj je la 9-a de avo laŭ la juda kalendaro.
Post la detruo de la dua Templo, la Fariseoj, kiuj servis Dion ĉefe en la sinagogo, ne en la Templo, verŝajne fariĝis la ĉefa sekto inter la judoj, kvankam pluraj aliaj sektoj kaj subsektoj pluekzistis kaj disvolviĝis.
En la Templo, la judoj servis Dion laŭ la Leĝo de Moseo, oferinte bestojn. El la 613 moralordonoj "de Moseo" (fakte formaligitaj de la talmudaj rabenoj), 300 temas pri la Templo. La Samaritanoj havis rivalan templon sur la monto Gerizim.
Dum la krucmilitoj, la militordeno Malriĉaj Kavaliroj de Kristo estis nomata Templana Ordeno, ĉar ili kazernis en la moskeo Al-Aksa, kiun ili kredis reston de la Templo. Templanaj kirkoj formas okangulon, kiel la moskeo.
Laŭ iuj kristanoj, la fino de la mondo alvenos post la konstruo de la tria Templo. Laŭ la ortodoksaj judoj, la mesio revenos, kiam la tria Templo estos konstruita. La konstruo de la tria Templo devigus la detruon de la moskeo Al-Aksa.
Bombardado de Roterdamo dum la Dua Mondmilito
La Germana Bombardado de Roterdamo, konata ankaŭ kiel Roterdama Blitz, estis elaera bombardado de Roterdamo fare de la Luftwaffe la 14an de majo 1940, dum la germana invado de Nederlando en la Dua mondmilito. La celo estis apogo al la germanaj trupoj kiuj luktas en la urbo, rompi la nederlandan rezistadon kaj devigi la nederlandanojn kapitulaci. Eĉ kvankam antaŭaj negocadoj rezultis en batalpaŭzo, la bombardado okazis tamen, en kondiĉoj kiuj restis polemikaj, detruis preskaŭ la tutan historian urbocentron, kaj mortigis preskaŭ 900 personojn kaj faris aliajn 85,000 aliajn semhejmulojn.
Nur la pli masivaj konstruaĵoj de urbodomo, poŝto, borso kaj preĝejo Sankta Laŭrenco restis, forte damaĝitaj.
La psikologia kaj fizika sukceso de la bombatako, el la Germanio vidpunkto, kondukis la Oberkommando de la Luftwaffe (OKL) minaci detruon de la urbo Utreĥto se la nederlanda registaro ne kapitulacis. La nederlandanoj kapitulacis frue la venontan matenon.
Sammy Drechsel
Sammy DRECHSEL (naskiĝis la 25-an de aprilo 1925 en Berlino; mortis la 19-an de januaro 1986 en Munkeno; per vera nomo Karl-Heinz Kamke) estis germana ĵurnalisto, reĝisoro, sporta raportisto kaj satiristo.
Biografio
Jam en infana aĝo li entuziasmiĝis pri futbalo, futbalis en la berlina klubo SV 92 kaj kun sia teamo venkis la berlinan junularan ĉampionecon. Dum la dua mondmilito la ankoraŭ ne plenaĝa knabo estis sporta raportisto ĉe diversaj radiostacioj, interalie ĉe Radio Berlin, la entute pionira germania radiostacio. Post la milito li iĝis al la radiostacio en la usona sektoro de Berlino, RIAS, kie li laboris ĝis 1950.
De 1950 ĝis la morto li estis sporta raportisto de la Bavara Radio, Bayerischer Rundfunk en Munkeno. En 1956 li mem fondis munkenan futbalklubon, kiun li prezidis kaj en 963 matĉoj atingis 1500 golojn.
En 1956 Sammy Drechsel kune kun Dieter Hildebrandt fondis la politikan kabaredon Münchner Lach- und Schießgesellschaft, kies gvidanto kaj reĝisoro li estis. Li konsideras tre energia homo kaj ankaŭ reĝisoris la televidajn seriojn Notizen aus der Provinz und Scheibenwischer de Dieter Hildebrandt''.
Lastan aktoran televidan aperon li havis en la serio Kir Royal de Helmut Dietl. Ĝi filmiĝis tuj antaŭ ol li mortis pro kancero. Ekde 1962 li estis edzo de Irene Koss. Ambaŭ entombiĝis sur la norda tombejo de Munkeno.
Kamakura-epoko
La epoko de Kamakura (japane: 鎌倉時代 [kamakura-ĝidai]) estas epoko de la historio de Japanio inter la jaroj 1185 kaj 1333.
Ĝia nomo rilatas al la tiama sidejo de la ŝoguno en Kamakura. Dum tiu epoko la militista nobelaro gajnis pli kaj pli da influo kompare al la nobelaro, kiu superregis ankoraŭ en Kioto dum la epoko de Heian.
Kalbe (Malsupra Saksio)
Kalbe estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Rotenburg (Wümme) de la federacia lando Malsupra Saksio. Fine de la komunumo havis  loĝantojn. Ĝi apartenas al la metropola regiono Hamburgo, ne al la najbara metropola regiono Bremeno-Oldenburgo, kvankam la regiono situas pli-malpli mezvoje inter Bremeno kaj Hamburgo kaj ekonomie orientiĝas al ambaŭ urboj kaj ties metropolaj regionoj.
12167 Olivermüller
12167 Olivermüller estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la usona astronomo Tom Gehrels, de la Observatorio de la Monto Palomar (Usono) kaj de la nederlandaj geedzoj geastronomoj Ingrid van Houten-Groeneveld kaj Cornelis Johannes van Houten, de la Observatorio de Leiden (Nederlando) en la kadro de la "Dua Enketo pri Trojanoj" (Second Trojan Survey).
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de la germana kardiologiisto Oliver Müller, de la departemento pri apopleksio de la Universitata Kliniko de Hajdelbergo. Li konvinkis la duan malkovrintinon en persona dialogo, ke ŝia vivo restis ĉiam valora, kaj ke korkateterado estis necesa.
Terpomkaĉo
Terpomkaĉo estas miksaĵo el kuiritaj kaj kaĉigitaj terpomoj, lakto aŭ akvo kaj butero.
Villa Grande
Villa Grande estas la nomo de domego sur la duoninsulo Bygdøy en Oslo, la ĉefurbo de Norvegio.
La konstruado komenciĝis en 1917 surbaze de desegnoj de la arkitektoj Christian Morgenstierne kaj Arne Eide. Ĝi fariĝis en 1941 la loĝejo de Maria kaj ministro-prezidanto Vidkun Quisling. Ili vivis tie ĝis la aresto de Vidkun Quisling en 1945. En tiu periodo la vilao estis kromnomata "Gimle".
Ĝi hodiaŭ gastigas la Norvegan Studcentron pri Holokaŭsto kaj Religiaj Minoritatoj.
Ritmo
Ritmo (de gr., rhythmós kun latiniza finaĵo -us, idg. etimologio ne klaras) povas esti:
Antikvgreka medicino
Antikvgreka medicino estis kompilaĵo de teorioj kaj praktikoj kiuj estis konstante etendanta tra novaj ideologioj kaj klopodoj. Multaj komponantoj estis konsiderataj en antikvgrekia medicino, interplektante spiritajn kun fizikaj aspektoj. Specife, la teorioj kaj ideologioj el kiuj derivas la antikvgrekia medicino inkludis la humorojn, la sekson, geografian lokon, socian klason, dieton, vundojn, kredojn kaj mensostaton.
Historio
Jam dekomence, antikvaj grekoj kredis, ke malsanoj estas “diaj punoj” kaj ke kuraco estas “donaco el la Dioj.” Dum klopodoj venis al faktoj ke teorioj estis testitaj kontraŭ simptomoj kaj rezultoj, ankaŭ la antikvgrekia medicino kreskis tiom ke la pure spiritaj kredoj je “punoj” kaj “donacoj” estis konvertitaj en fondoj bazitaj en fiziko, t.e., kaŭzo kaj efiko.
Humorismo (aŭ la kvar humoroj) aludas al la sango, la flava galo, la nigra galo kaj la muko. Oni teoriis ankaŭ, ke sekso ludis gravan rolon en medicino ĉar kelkaj malsanoj kaj traktadoj estis diferencaj por viroj kaj por virinoj. Krome, ankaŭ geografia loko kaj socia klaso tuŝis la vivkondiĉojn de la personoj kaj povis meti ilin al diferencaj medi-etosaj kondiĉoj tiaj kiaj moskitoj, ratoj, kaj disponeblo de pura trinkakvo. Ankaŭ oni konsiedris dieton kiel faktoro kiu povis esti influita pro la manko de aliro al taŭga manĝo. Vundoj, kiaj tiuj suferitaj de gladiatoroj, el hundomordoj aŭ el aliaj vundoj, ludis rolon en teorioj rilataj al kompreno de anatomio kaj infektoj. Aldone, estis signifa fokuso al la kredoj kaj mensostato de la paciento en la teorioj pri diagnozo kaj traktado. Oni agnoskis ke la menso ludis gravan roloj en kuracado, aŭ ke eĉ ĝi povus esti ankaŭ la nura bazo de la malsano.
Antikvgrekia medicino ekevoluis ĉirkaŭ la teorio de humoroj. La humora teorio asertas, ke bona sano devenas el perfekta ekvilibro inter la kvar humoroj nome sango, flava galo, nigra galo kaj muko. Sekve, malbona sanstato rezultis el maltaŭga ekvilibro inter la kvar humoroj. Hipokrato, konata kiel "Patro de la Moderna Medicino", establis medicinan lernejon ĉe Kos kaj li estis la plej grava figuro en la antikvgrekia medicino. Hipokrato kaj liaj disĉiploj dokumentis nombrajn malsanojn en la Hipokrata Korpuso, kaj disvolvigis la Hipokratan ĵuron por kuracistoj, kiu estas ankoraŭ uzataj nuntempe. La kontribuoj al la antikvagreka medicino fare de Hipokratoj, Sokrato kaj aliaj havis longdaŭran influon sur la Islama medicino kaj la mezepoka eŭropa medicino ĝis multaj el ties trovoj eventuale iĝis kadukaj en la 14a jarcento.
La plej antikva konata greka medicina lernejo malfermiĝis en Knido en la jaro 700 a.K.. Alkmeono, aŭtoro de la unua anatomia kompilaĵo, laboris en tiu lernejo, kaj tie estis kie oni establis la praktikon observi pacientojn. Spite ties konata respekto por la antikvegipta medicino, la klopodoj por diferenci partikularajn influojn sur la greka praktiko je tiu dekomence epoko ne estis tre sukcesaj pro la manko de fontoj kaj pro la defio kompreni la antikvan medicinan terminaron. Klaras tamen ke la grekoj importis egiptajn substancojn en sian farmakopeon, kaj la influo iĝis pli markita post la establado de lernejo de greka medicino en Aleksandrio.
Elliðavatn
Elliðavatn estas lago en Islando. Ĝi estas lokita en la areo de Rejkjaviko.
Metroo de Helsinko
La Metroo de Helsinko (Helsingin metro; Helsingfors metro) estas la metroo funkcianta en la urbo Helsinko, kaj nuntempe la sola metroo en Suomio. La metrosistemo malfermiĝis je la 2-a de aŭgusto 1982, post 27 jaroj da planado. La metroo estas la plej norda en la mondo kaj en la momento de ĝia inaŭgurado estis la plej mallongdistanca en la mondo.
Elliðavatn
Proksime de ĝi (sude) estas la konata naturparko Heiðmörk kun siaj malgrandaj arbaroj kaj lafaj formaĵoj.
Metroo de Helsinko
La metroo konsistas el simpla linio kun 30 metrostacioj, entute 43 km longa. Ĝi servas ĉefe por la ĉeurboj de la oriento, sed ankaŭ uzata kiel transportilo ene de la urbocentro de Helsinko. Laŭ la statistikoj de la entrepreno kiu posedas ĝin, la nombro de pasaĝeroj superas la 50 milionojn ĉiujare. Tradicie oni asocias kun la metroo oranĝan koloron.
Elliðavatn
Irante sur la hringvegur ("ring-ŝoseo", vojo numero 1) sur ebenaĵo Hellisheiði direkte al la ĉefurbo, vojaĝantoj pasas preter la lago ĉe ties orienta flanko.
Metroo de Helsinko
Listo de stacioj
Kvankam Helsinka metroo estas konsiderata la sola linio, ĝi subdividiĝas je tri segmentoj konektaj je unu nodo — la stacio Itäkeskus. Ĉi-sube ni donos la liston de stacioj posegmente, de okcidente al oriento.
Châteaudouble (Var)
Châteaudouble (jen france, okcitane Castèudoble) estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Var, en la regiono Provenco-Alpoj-Bordo Lazura (Provence-Alpes-Côte d'Azur, prononcata, okcitane Provença-Aups-Còsta d'Azur), kaj administre apartenas al la kunurba komunumo de Draguignan, kreita en 2001. Fine de en la komunumo vivis.
Metroo de Helsinko
Okcidenta ekspando (Länsimetro)
En 2006 la urbokoncilo de Espoo aprobis konstruon de okcidentan ekspandon de la unua linio de helsinka metroo el stacio Ruoholahti ĝis Matinkylä en Espoo. La konstrulaboro komenciĝis en 2009 kaj oni atendas ke ĝi malfermiĝos iam dum jaro 2016. Tiu ĉi unua segmento de la ekspando estos 14 kilometrojn longa kaj havos 8 staciojn, ĉiuj el kiuj estos subteraj.
Dua segmento de la ekspando estis proponita en 2014. Ĝi iru de Matinkylä ĝis Kivenlahti, estu entute 7 kilometrojn longa kaj havu kvin novajn staciojn kaj novan fervojstacidomon en Sammalvuori. Ĉiu fervojo, stacioj kaj la stacidomo estu subtere. La laboroj komenciĝis en malfrua 2014 kaj atendeble finiĝos ĉ. jaro 2020.
636 Erika
636 Erika estas mezgranda, malhela asteroido de la ĉefa asteroida zono, malkovrita la de la usona astronomo Joel Hastings Metcalf elde Taunton (Masaĉuseco, Usono). La deveno de ĝia nomo ne estas konata.
Oni ne konfuzu ĝin kun 4954 Eric
Shintaro Kurumaya
Shintaro Kurumaya (車屋 紳太郎 n. ) estas japana futbalisto. Li de 2017 ĝis 2018 membris en la japana nacia teamo de futbalo.
Auce
Auce estas urbo en Latvia historia regiono Zemgalio, en la sudo de Latvio. Ĝi apartenas al distrikto Dobele kaj situas en sudokcidenta parto de la distrikto. La distancoj al la plej gravaj centroj estas 33 km de Dobele, 7 km de Litovia limo kaj 109 km de Rigo. Laŭ la stato de la jaro en la urbo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km².
Historio
Ĝis la 13-a jarcento, Auce lando situis in malgranda zemgala - antikva balta tribo - ŝtato Spārnene. Auce unue estis menciita en 1426 kiel Owcze en germane skribaĵo, kiam ili estis en parto de Livonio, subjekto al Arkidiocezo de Rigo.
En 1562 Auce trovis sin en la Duklando Kuronio. En 1795 la Duklando, kune kun Dobele, estis aneksita al la Rusia Imperio, kaj en 1797 ĝi integrigis ĝin en la Kuronia provincon.
Auce, tiutempe Vecauce ("Malnova Auce"), iĝis pli granda setlejo post 1889, kiam la fervojo Rigo-Mažeikiai estis konstruita tra la vilaĝo.
Geografio
La urbo situas en la suda parto de la Orienta Kuronia altebenaĵo, kie ĝi pasas en la Meza Latvia malaltebenaĵo.
Averaĝa temperaturo estas -5,5°C en januaro kaj +16,5°C en julio. Da precipitaĵo falas 650 mm jare.
Transporto
La fervoja linio Rigo-Jelgava-Mažeikiai ne plu estas uzata por pasaĝertransporto en 2022, sed estas planoj restarigi ĝin.
La ĉefa aŭtovojoj de urbo estas P96 (Jelgava-Ezere) kaj P104 (Tukums-Auce-Litovio), lokaj vojoj estas V1116 (Auce-Vadakste), V1117 (Auce-Ķevele) kaj V1118 (Auce-Lielauce).
Speguleto
La Speguleto aŭ speculum en la latina scienca nomo estas makulo, ofte distinge kolora, en internaj flugilplumoj de kelkaj birdoj, ekzemple ĉe anasoj.
Ekzemploj de la koloroj de speguletoj en nombraj anasoj estas la jenaj:
Brilaj flugilspeguletoj estas konataj ankaŭ el nombro de aliaj birdoj; inter ili estas kelkaj papagoj el la genro Amazona kun ruĝaj aŭ oranĝaj speguletoj, kvankam tiukaze la koloroj estas pigmentaj kaj nebrilaj.
Elgigitgin
El'gigitgin (ruse Эльгыгытгын) estas lago situanta en Ĉukotko en nord-orienta Siberio. Ĝi situas en meteorita alfrapa kratero kreita antaŭ 3,6 milionoj da jaroj (en Plioceno). La diametro de la kratero estas 18 km.
Magliano Vetere
Magliano Vetere estas komunumo de Italio.
estas komunumo de Italio. Ĝi situas en la regiono Kampanio kaj la provinco Salerno. Fine de en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². Kristana patrono estas la Sankta Lucio, Sankta Irena kaj Sankta Maŭro.
Najbaras la komunumoj Felitto, Laurino, Monteforte Cilento, Orria kaj Stio.
Dominiko el Prusio
Dominiko el Prusio (germane: Dominikus von Preußen, en la latina varie: Dominicus Prutenus, Dominicus Borussus, Dominicus Carthusianus, Dominicus Eloinus; naskiĝinta ĉirkaŭ 1384 en Elbląg apud Gdansk, mortinta la en Trier) estis germana teologo kaj patro de la nuna formo de la rozario-preĝado.
Vivo
Ĉ. la jaro 1402 li studis ĉe la universitato de Krakovo. Ĝis 1409 li estis edukisto, lernejestro kaj notaro en Görlitz, Gniezno, Prago kaj Hejdelbergo. En oktobro 1409 li aliĝis al la Kartuzio de Trier sub la prioreco de Adolfo el Asindo. En 1415 li iĝis mem prioro en la de li kunfondita Kartuzio Marienfloss apud Sierck-les-Bains (departemento Moselle). Pro sankialoj li revenis en 1421 al Trier kie li ja kontinuige verkadis kaj konsiladis la ĉefepiskopon Otto von Ziegenhain. Inter 1434-1435 Dominiko estis majstro de la novicoj en Majenco. En 1439 li iĝis posteulo de Adolfo el Asindo kiel vikario de Sankta Albano.
Elgigitgin
Averaĝa temperaturo de la lago estas 3 °C.
Plejparton de daŭro de jaro la lago estas kovrita per glacio. En iuj jaroj la glacio ne degelas eĉ somere. Bordoj de la lago konsistas el multjare frostiĝinta tero.
En la ĉukĉa lingvo signifo de nomo de la lago estas "blanka", "nedegelanta".
La lago estas de aparte interesa al sciencistoj, ĉar ĝi neniam estis kovrita per glaĉeroj. Ĉi-tio permesis la neinterrompitan akumuladon de tavolo de sedimento je 400 ... 500 m dika sur fundo de la lago, kiu skribas informon pri historia klimata ŝanĝo.
Speguleto
Ĉiukaze la speguletoj utilas al flugantaj birdoj, ĉar ili povas vidi ke la antaŭa estas aŭ ne samspecianoj.
Junya Ito
Junya Ito (伊東 純也 n. ) estas japana futbalisto. Ekde la jaro 2017 li membras en la japana nacia teamo de futbalo.
6552 Higginson
6552 Higginson estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la usona astronomino Eleanor Francis Helin elde la Observatorio de la Monto Palomar (kantono San Diego, en Usono).
Kraiburg am Inn
Kraiburg am Inn estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Mühldorf am Inn kaj en la distriktaro Supra Bavario de la federacia lando Bavario. Fine de la komunumo havis  loĝantojn. La komunuma centro situas borde de la rivero Inn. Samtempe la komunumo estas la administra centro de komunumaro, nomata Verwaltungsgemeinschaft Kraiburg am Inn.
2371 Dimitrov
2371 Dimitrov estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la rusa astronomino Tamara Miĥajlovna Smirnova elde la Krimea astrofizika observatorio de Nauĉno en Ukrainio.
Nomo
Ĝia nomo honoras la bulgaran komunistan ŝtatestron Georgij Dimitrov.
Zásadka
Zásadka estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de municipo Boseň, troviĝanta en distrikto Mladá Boleslav. Ĝi troviĝas proksimume 1,5 km norde de Boseň. Tra la vilaĝo fluas Veselka. Estas ĉi tie registritaj 41 adresoj. En la jaro daŭre vivas ĉi tie.
George Alan Connor
George Alan CONNOR (naskiĝis en 1895 en Waterbury, Nebrasko, mortis en 1973) estis presisto, instruisto kaj profesia funkciulo de Esperanto-Asocio de Norda Ameriko.
Connor perlaboris sian vivon kiel printisto dum li estis en normal school en La Crosse, Viskonsino. Li servis en Vaŝingtono en la usona armeo. En la New York City schools li instruis grafikarton. Inter 1930-32 li ĉeestis en Sovetunion por komercaj kialoj.
Reveninte el Sovetunio, li sentis forte la bezonon de internacia lingvo. Li lernis Esperanton, instruis ĝin kaj vojaĝis viziti esperantistoj tra Sovetunio kaj okcidenta Eŭropo. Doris Tappan, kiun li edzinigis en 1944, ekinstruis Esperanton ricevinte sian magistran diplomon de Universitato Kolumbio.
Ekde la mezo de la 1940-aj jaroj la Connor-oj koncentriĝis pri la varbado en Usono kaj en Ameriko. Ili aktivis en Novjorko, en Esperanto-Asocio de Norda Ameriko. Ili kolektis Esperanto-librojn; post la morto de Connor lia edzino donis al la biblioteko de la universitato de Oregon kolekton kun tri mil libroj (unuoj-kun-aŭtoro) kaj 475 revuojn (seriaĵojn). Ili vojaĝis ankaŭ al suda Ameriko, ekzemple Brazilo.
Connor estis ĝenerala sekretario de EANA, redaktoro de American Esperanto Magazine kaj ankaŭ estrarano de Universala Ligo.
George Allen Connor atakis en American Esperanto Magazine la Universalan Esperanto-Asocion kaj precipe ties estraranon Ivo Lapenna, pro komunismemo aŭ manko de kontraŭkomunismemo. Sekve UEA eksigis lin kiel individuan membron kaj kun li ankaŭ la Esperanto-Asocion de Norda Ameriko, kiun li praktike estris kiel ĝenerala sekretario. Connor kaj EANA anticipis tion per propra eksiĝo.
Bygdøy
Bygdøy aŭ Bygdø estas duoninsulo en la okcidenta parto de Oslo, la ĉefurbo de Norvegio. Ĝi administre apartenas al la kvartalo Frogner.
Ĝi precipe entenas plurajn muzeojn, inkluzive de la muzeo Kon-Tiki pri la famaj ekspedicioj de Thor Heyerdahl.
Afanasovo (distrikto Klin)
Afanasovo (Афанасово) estas vilaĝo en distrikto Klin, Moskva provinco, Rusio. En 2010 ĝi havas 19 loĝantojn (laŭ tutrusia popolnombrado).
Lavmaŝino
Lavmaŝino estas maŝino por lavi vestaĵojn, tukojn, littukojn kaj aliajn hejmajn ŝtofojn. Kutime, tiu termino estas nur por maŝinoj, kiuj uzas ĉefe akvon por la lavado. Seka purigado estas ĉefe afero de faka industrio kaj tiujn maŝinojn oni ne nomas lavmaŝinoj.
Modernaj maŝinoj
Ekzistas ĉefe du tipoj da modernaj lavmaŝinoj: por enmeti la lavotaĵojn per la supro aŭ per la fronto.
La ŝargmetodo desupra estas la plej populara en Usono, Azio kaj Aŭstralio. La lavotaĵoj estas enmetitaj en cilindron kun vertikala akso kie troviĝas movilo centra helicforma. Kovrilo fermas la tuton.
La frontŝargebla modelo, la plej disvastigita en Eŭropo, havas cilindron kun horizontala akso. Oni ŝargas ĝin per ronda vitra frontpordeto. La cilindron oni nomas ankaŭ tamburo. La movado estas kreita per rotacio alternativa al unu direkto kaj la alia kaj per gravito. La vestaĵoj estas levitaj en la tamburo kaj refalas denove. Tiel moviĝas la vestaĵoj kaj akvo kaj lavpulvoro eniras inter la fibroj. Ekzistas ankaŭ malpli disvastigata modelo kun horizontala akso kaj supera ŝargado per pordeto en la cilindro. Tiuj maŝinoj kutime estas pli malgrandaj.
Energifontoj
Ĉiuj lavmaŝinoj funkcias helpe al tri malsamaj energifontoj. Ili uzas mekanikan energion, varmecon kaj kemian agadon. La mekanika energio estas donita al vestaĵoj pere de la rotacio de la movilo (desupra ŝargado) aŭ per la rotacio de la tamburo (frontŝargado). La varmeco estas donita per la akvo. Multaj frontŝargeblaj maŝinoj havas elektran hejtilon kiu preskaŭ boligas la akvon. La kemia agado venas de la lavpulvoro kaj aliaj kemiaj aldonaĵoj. La frontŝarĝeblaj maŝinoj uzas lavpulvorojn kiuj liberigas malsamajn kemiajn erojn laŭ la temperaturo. Tial malsamaj makuloj kaj malpurigaĵoj estas purigataj dum la varmigo de la akvo. Por tiaj maŝinoj necesas uzi lavpulvorojn kiuj donas malmulte da ŝaŭmo, ĉar la rotacio aldonas aeron inter la fibroj, kio povas malhelpi bonan purigadon.
Komparo inter la tipoj
La maŝinoj kun horizontala cilindro finas ciklon pli rapide kaj estas malpli kostaj. Ili ebligas ankaŭ la elprenon de vestaĝoj ĉiumomente (ekzemple por vestaĵoj kiuj ne necesas eltordon).
Konektebleco
La plej modernaj lavmaŝino havas USB-konektilojn aŭ WiFi-aliron por konekti ilin al hejma reto aŭ interreto.
Dobrá Niva
Dobrá Niva estas vilaĝo en centra Slovakio en distrikto Zvolen. Ĝi troviĝas en la norda parto de Pliešovská kotlina (Valkaldrono de Pliešovce) kaj parte troviĝas en montaro Javorie, kie estas ka plej alta punkto de la vilaĝo. Tra la vilaĝo trafluas rivero Neresnica.
Baklanovo (distrikto Klin)
Baklanovo (Бакланово) estas vilaĝo en distrikto Klin, Moskva provinco, Rusio. En 2010 ĝi havas 34 loĝantojn (laŭ tutrusia popolnombrado).
Fridujo
Fridujo (aŭ malofte malvarmujo) estas aparato, kiu havas reguligitan internan temperaturon kun la celo konservi nutraĵojn aŭ aliajn substancojn.
Por la konservado de nutraĵoj, la interna temperaturo estas pli malalta ol la ĉirkaŭa ĉambra temperaturo kaj varias iomete ĉirkaŭ 6 gradoj celsiaj.
La termino "fridujo"
Kvankam la neologismo "frida" por "malvarma" estas preskaŭ neuzata en Esperanto, oni preskaŭ ĉiam uzas la terminon "fridujo" anstataŭ "malvarmujo". Tion verŝajne kaŭzis la fakto ke en multaj naciaj lingvoj la vorto por fridujo komenciĝas per "fri". Tamen, ĉar la radiko "FRID" havas la saman signifon kiel "MALVARM", "malvarmujo" ankaŭ estas ebla esprimo, kaj ĝi estas ankaŭ malofte uzata.
Historio
Baltzar von Platen kaj Carl Munters estis inventistoj de la gasabsorba fridujo en 1922 kiam ili estis svedaj studentoj de inĝenierado en la Reĝa Instituto de Teknologio de Stokholmo, Svedio. La tekniko produktis "malvarmon" el varmofonto kiel propano, elektro aŭ keroseno.
(13452) 6513 P-L
(13452) 6513 P-L estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la usona astronomo Tom Gehrels de la Observatorio de la Monto Palomar (Usono) kaj de la nederlandaj geedzoj geastronomoj Ingrid van Houten-Groeneveld kaj Cornelis Johannes van Houten, de la Observatorio de Leiden (Nederlando) en la kadro de la Palomar–Leiden survey.
Baroka teatro
La Baroka teatro estis flora periodo de la teatro kiel literatura subĝenro kaj kiel populara spektaklo de la epoko, kiu etendis el Italio al la cetero de Eŭropo ĉefe en la 17a jarcento. Dum la Baroko fakte oni formis la naciajn teatrojn en Eŭropo; nome la Commedia dell'Arte en Italio; tiu de la Siglo de Oro en Hispanio, kie elstaris aŭtoroj kiel Lope de Vega, Tirso de Molina kaj Calderón de la Barca; Shakespeare kaj la Elizabeta teatro aŭ la Restoration comedy en Anglio; la Comédie-Française, Corneille, Molière kaj Racine en Francio. Okazis spektakla disvolvigo de la teknikoj kaj arto de scenejarto, kun inkludo ĉefe de muziko, pentrarto kaj inĝenierado kiel elementoj de la teatra spektaklo kiuj kondukis al plifirmigo de la opero, la baleto kaj la zarzuelo. La teatraj ĝenroj atingis normigon definitive kaj la evoluo de la antikvaj teatrokorto ĝis la modernaj teatrejoj je la itala (tio estas, kun tegmento, lampoj kaj granda fronta sidlokaro) helpis la aperon de la nuntempaj teatroj.
Lajos Szlányi
Lajos Szlányi naskiĝis la  en Pest (urbo), li mortis la  en Budapeŝto.
Biografio
Lajos Szlányi studis en Reĝa Modela Desegna Lernejo, en majstrolernejo de Bertalan Székely, fine en belarta akademio en Karlsruhe. Post siaj studoj li studvojaĝis al Germana Regno, Francio, Anglio, Nederlando, Belgio. Ĉirkaŭ en 1896 li vizitis la formiĝantan Artistkolonion en Nagybánya, tamen li estis fondinta membro de Artistkolonio (Szolnok) en 1901. Li restis fidela membro ĝismorte, kun Dániel Mihalik kaj Ferenc Olgyay ili estis fama pentrista triopo de Szolnok. Li ricevis 3 premiojn inter 1898-1916.
Piton de la Fournaise
La Piton de la Fournaise [pi.tɔ̃ də la fuʁ.nɛz] ("Pitono de la Forno"), kulminante je, estas aktiva vulkano sur insulo Reunio. Ĝi respondas al la supro kaj orienta flanko de la Masivo de Piton de la Fournaise, ŝilda vulkano, kiu konsistigas 40% de la insulo en la sudorienta parto.
La Piton de la Fournaise estas, kune kun Kilauea, Etna aŭ Stromboli, inter la plej aktivaj vulkanoj sur la planedo. Ekde 1998, unu aŭ pli da erupcioj okazas ĉiujare. Kelkfoje oni povas vidi sur la tero elĵetaĵojn de lafo kaj piroklastan fluon.
Zubajdo
Ŝi estas la plej konata abasida princino. Agadoj de ŝi kaj ŝia edzo estas temo de la Mil kaj unu noktoj.
Onidire, ŝia palaco 'zumis kiel abelujo' ĉar ŝi dungis cent virinojn por memorizi la koranon.
Ŝi estas memorhonorigita precipe pro ŝia agado por la simplaj homoj (ulema) kaj la malriĉuloj, kaj pro la serioj de putoj, ripozejoj kaj artaj akvobasenoj por la muslimaj pilgrimantoj apud la vojo de Bagdado al Mekko kaj Medino. La vojo estis renomita por ŝia honoro je Darb Zubajda (“Zubajda’ vojo”).
Maiori
estas komunumo de Italio. Ĝi situas en la regiono Kampanio kaj la provinco Salerno. Fine de en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². Kristana patrono estas la sankta Maria ĉe la maro, kies memortago sekve estas la komunuma festotago.
Najbaras la komunumoj Minori, Cetara kaj Tramonti.
Mangana (III) fosfato
Mangana (III) fosfato aŭ mangana (III) ortofosfato estas organika kombinaĵo rezultanta el interagado de la mangana (III) hidroksido kaj fosfata acido. Ĝi estas rozkolora aŭ cindrokolora solidaĵo, nesolvebla en akvo, sed solvebla en fortaj acidoj. Mangana (III) fosfato posedas 1 manganatomon, 1 fosforatomon kaj 4 oksigenatomojn. Mangana (III) fosfato uzatas en kemiaj sintezoj kaj en la preparado de manganaj derivaĵoj.
Émagny
estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Doubs, en la regiono Burgonjo-Franĉkonteo (Bourgogne-Franche-Comté, prononco []) kaj en la historia regiono Franĉkonteo. Fine de en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². Administre la komunumo apartenas al la arondismento Besançon (france arrondissement de Besançon), la okcidenta parto de la departemento, kaj al la kantono .
Ĉe Nemano
Ĉe Nemano (pole Nad Niemnem) – soci-morala pozitivisma romano de Eliza Orzeszkowa el 1888.
La trivoluma verko prezentas la panoramon de la pola socio en la dua duono de la 19-a jarcento, ankaŭ rilatante al la tempo de la Januara Ribelo. La romano unue estis publikigita en partoj en la Ilustrita Semajngazeto (Tygodnik Ilustrowany) de januaro ĝis decembro 1887. Libroforme, Nad Niemnem estis publikigita en la Varsovia eldonejo de Gebethner kaj Wolff la sekvan jaron.
Stanisław Brzozowski nomis Orzeszkowa „la pli juna fratino de Mickiewicz”. La populareco de la romano superis la atendojn de la aŭtorino, sed ĝi ankaŭ altiris la atenton de cenzuro: la unuaj eldonoj aperis sen riproĉoj, sed la planita kvara, en 1890, estis nuligita.
La la prezidanto de Pollando Andrzej Duda anoncis, ke la romano Ĉe Nemano estos la libro de la Nacia Legado en la jaro 2023.
Cirkonstancoj de la verkado
En 1884 Marian Gawalewicz, la tiama redaktisto de la Universala Semajngazeto (Tygodnik Powszechny), mendis ĉe Orzeszkowa verki sociteman romanon, kiu kovru la temon de intergeneraciaj rilatoj kaj rilatoj inter du sociaj tavoloj, la farmnobelaro kaj la vilaĝanoj. Fine de tiu jaro la redakcio anoncis la publikigon de romano titolita Mezalianco. Komence la aŭtorino intencis limigi la intrigon de la verko nur ĝis la problemo de geedziĝo inter altklasa fraŭlino kaj viro apartenanta al la farmnobelaro. Laŭ la tempopaso tamen la morala fono estis larĝigita kaj riĉigita, tiel ke Orzeszkowa rezignis pri la unue planita titolo. En 1886 daŭris intensa laboro super la teksto, plejparte en grandbieno de Jan Kamieński en Miniewicze, proksime de la vilaĝo Bohatyrowicze. La priskribo de la geedziĝo de Elżbieta el la tria volumo de la romano estis inspirita de vera geedziĝo, en kiu la aŭtorino partoprenis kiel gasto.
Jánosháza
Ne miskomprenu kun Jánoshalma!
Jánosháza [jAnoŝhAza] estas urbo en Hungario en regiono Okcidenta Transdanubio, en departemento Vas (Hungario), en Distrikto Celldömölk. La loknomo estas hungare: domo de Johano.
Situo
Jánosháza situas laŭ la ĉefvojo inter Veszprém kaj Körmend kaj laŭfervoje inter Celldömölk kaj Boba. Tiu lasta troviĝas 10, Celldömölk 17, Tapolca kaj Ajka po 37, Keszthely kun Balatono 47, Szombathely 50, Budapeŝto 169 km.
Historio
Jánosháza estis loĝata jam dum la bronzepoko. La unua mencio okazis en 1428 en formo Janushaza. Antaŭ la kontraŭturkaj militoj fortikaĵkastelo konstruiĝis kaj la vilaĝo estis ankaŭ bienocentro. En 1571 la komunumo estis menciita kampurbo. Dum liberecbatalo de Francisko Rákóczi la 2-a la kampurbo estis bruldetruita. En la 18-a jarcento judoj setlis kaj konstruis sinagogon kaj lernejon. Evoluon de Jánosháza helpis la foirorajto. Jánosháza urbiĝis en 2013.
Vidindaĵoj
En 1734 romkatolika malfrubaroka Preĝejo Johano Baptisto (Jánosháza) konstruiĝis. Ankaŭ kapelo de Sankta Vendelo funkcias. La plej malnova vidindaĵo estas la Kastelo de Jánosháza videbla sur la foto.
Famuloj
En Jánosháza naskiĝis:
Mirella Freni
Mirella FRENI, vere Mirella Fregni (naskiĝinta la en Modena, mortinta la  samloke) estis itala operkantisto soprana.
Vivo
Originante el laborista familio ŝi estis trejnita de sia onklo Dante Arcelli. Ŝia unua publika apero estis en 1955 en la rolo de Micaëla en la opero Carmen. Je la komenco kariera ŝi ĝuis la apogon de la aŭstra dirigento Herbert von Karajan. Famiĝis ŝi en la roloj de (La traviata), Tatjana (Eugen Onegin) kaj Mimì (La Bohème), sed ankaŭ de Susanna en la mozarta verko Le nozze di Figaro en la filmo fare de Jean-Pierre Ponnelle.
Freni kaj la sveda tenoro Nicolai Gedda, kun kiu ŝi sonbendigis plurajn operojn francajn kaj italajn, estis taksitaj fascinigega duopo ĉeopere. Ofte ŝi kantis kun Luciano Pavarotti, kun kiu ŝi konatiĝis jam dum la juneca tempo. Ŝi i.a. interpretis kun li la operon La Bohème okaze de la 100-a datreveno premiera. En septembro 2007 ŝi komentis la rektan dissendon de la funebraĵoj de Luciano Pavarotti por la ŝtata itala televidkanalaro RAI.
Post kvin jardekoj da bela kariero ŝi retiriĝis en 2005. Post unua edziniĝo kun la dirigento leone Magiera, ŝia dua edzo estis la bulgara-aŭstra basulo Nikolaj Gjaurow. Ŝi mortis post mallonga malsano en Modena.
Gelsesziget
Gelsesziget [gelŝesiget] estas malgranda vilaĝeto en Hungario, en regiono Okcidenta Transdanubio, en departemento Zala, en Distrikto Nagykanizsa.
Situo
Gelsesziget situas sur mildaj deklivoj en Montetaro Zala laŭ kanalo Principális, laŭ traira flankovojo, laŭ fervojo Szombathely-Nagykanizsa. La lasta urbo troviĝas 13 km-ojn.
Historio
La unua mencio devenis en 1280 en formo "Gelsesziget". Vilaĝservoj estas kuracejo, dentokuracejo, migra poŝto.
Karolo la 1-a (Aŭstrio)
Karolo la 1-a (1916 – 1918) estis la lasta imperiestro de Aŭstrio-Hungario, ankaŭ:
Beatigita (la ŝtupo al la sankteco) per la papo de Rom-katolika Eklezio en 2004.
Biografio
Roberto Coaloa, Carlo d’Asburgo l’ ultimo imperatore, Il Canneto editore,2012
Trabfaka domo
Trabfaka domo aŭ Trabfakdomo estas historia domo kun ligna skeleto (trabfakaĵo) kies fakoj (trusa sistemo) estas plenigita de brika masonaĵo.
Ĝi estas skeletkonstruaĵo el ligno ĉe kiu la horizontala rigidigado (ekzemple kontraŭ vento) okazis per oblikvaj ŝtreboj kaj la intertrabaĵoj (= „fakoj“) estas plenigita per lomkovrita lignoplektaĵo aŭ per brika masonaĵo. La konstrulignoj estas jungitaj laŭ ĉarpentista maniero laŭeble komplete evitante metalajn jungaĵon kiel najloj aŭ ŝraŭbo.
Planado
En fruaj jaroj la ĉarpentisto estis ankaŭ la konstruestro. Hodiaŭ la planado estas la tasko de arĥitekto kaj konstruinĝeniero.
Jafet
Jafet estas la unua filo de Noa, unu el homoj kiu survivis Tutmondan diluvon. Jafet estas, laŭ la Biblio prapatro de ĉiuj "dissemiĝitaj tra la insuloj", t. e.,eŭropaj popoloj, ĉefe la grekoj kaj aliaj blankuloj.
Beketovo (distrikto Klin)
Beketovo (Бекетово) estas vilaĝo en distrikto Klin, Moskva provinco, Rusio. En 2010 ĝi havas 45 loĝantojn (laŭ tutrusia popolnombrado).
Trabfaka domo
Konstruelementoj
La vertikalaj lignaĵoj nomiĝas fostoj, la oblikvaj ŝtreboj, la horizontalaj solivoj, framo aŭ girto..