cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Lieder eines fahrenden Gesellen
Wenn mein Schatz Hochzeit macht“
La komenca kantolinio de la A-parto en 2/4-takto estas karakterizata per la ŝanĝa motivo (a - g- f - g -a) en okonoj, dum la plua paso ofte revena, samkiel la supren direktita kvartsalto (a - d). Harmonie dominas ne alteraciitaj minorakordoj de la funkciteorie apartena tonalo. Erariga resp. ironie aluda rilate la geedziĝon nomatan ĉitekste efikas kadre de la domina minoro kaj la kvieta kaj malritme formita arĉosono ĉiam denove enfalanta mallonga maĵora motivo en tercioj, primare tenata de la lignoblovistoj, ŝanĝiĝanta en 16-onoj sed ankaŭ kune kun la kantlinio prezentata (taktoj 1-4, 8-13, 17-21, ktp.). Konsiderinda kaj klare sentebla estas ankaŭ la ŝanĝo inter duparta (4/8 bzw 2/4) kaj triparta sentitaj (3/8 bzw. 6/8) mezuroj. Ĉi tiu ŝanĝo jam aperas en la instrumenta enkonduko (taktoj 1 ĝis 4) kaj ripete ankaŭ dum la plua paso de la peco (ekz. en taktoj 39 kaj 44) kaj ankaŭ en la lasta sep taktoj. Ĉi tiun ŝanĝon oni ankaŭ povas kompreni laŭ Peter Revers kiel kontrasto de la feliĉo de la amatino, kondiĉita per la geedziĝo, al ĝuste el tio rezulta propra doloro.
La plua paso de la A-parto estas pregita per diatonaj malsupriĝoj (taktoj 14 ĝis 28) kaj la nun plurfoje malsupren transponita ŝanĝa motivo (taktoj 26 ĝis 33). Ekde "Geh ich in mein Kämmerlein" (takto 22) kaj plej malfrue ekde "Weine -Wein" (takto 30) rezultiĝas per pli forte alteraciita harmoniaro kaj kromatismo asocioj al la verkaro de Richard Wagner.
La B-parto (taktoj 44 ĝis 56) en 6/8-takto kontrastiĝas de la A-parto per melodio, ŝanĝiĝe tenita en kvaronoj kaj okonoj kaj primare tenita en maĵoro, baziĝanta preskaŭ nure sur sekundpaŝojn. Rapidaj pasoj de la arĉinstrumentoj en alta pozicio, enĵetoj de 16-aj far la hobojoj kaj klarnetoj en ĉisama, samkiel triloj de la unua violono subtenas la senpezigitan karakteron de la malmultaj taktoj.
Tahitia lingvo
La tahitia lingvo estas parolata en Franca Polinezio. Ĝi apartenas al la polinezia lingvaro. Laŭ la censo de 2007 tutmonde estis 68 000 parolantoj, el ili 63 000 en Franca Polinezio. Ĝia ISO-kodo estas.
Géza Nikelszky
NIKELSZKY Géza (pro. nikelski) estis hungara industriartisto, pentristo naskita en Satmaro la 28-an de julio 1877 kaj mortinta en Pécs la 11-an de oktobro 1966.
Biografio
Géza Nikelszky sudis en Industriarta lernejo de Budapeŝto kaj en Munkeno. De 1899 por pli ol duonjarcento li estis la projektinto de la fabriko Zsolnay de Pécs. Li espoziciis siajn kreaĵojn en Műcsarnok (1938), Nemzeti Szalon (1944), Iparművészeti Múzeum (1955), plurfoje en Pécs. En liaj ceramioĵoj li kunigis la popolajn formojn kun secesia stilo. Pluraj da liaj kreaĵoj estis konservitaj en la Iparművészeti Múzeum de Budapeŝto kaj en muzeo de Pécs, en tiu de la lasta troviĝas ankaŭ kelkaj akvarelpentraĵoj.
Henndorf am Wallersee
Henndorf am Wallersee estas komunumo de Aŭstrio. Ĝi apartenas al la federacia lando Salcburgio kaj al la distrikto Salzburg (germane Bezirk Salzburg-Umgebung). Komence de la jaro en la komunumo vivis  loĝantoj.
En Henndorf mortis la verkisto Franz Stelzhamer.
4760 Jia-xiang
4760 Jia-xiang estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la elde la Observatorio de la Universitato Harvard en Kembriĝo (Masaĉuseco, Usono)
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de la ĉina astronomo Zhang Jiaxiang (ankaŭ konata sub la nomo Chia-Hsiang Chang), direktoro de la laboratorio pri planedoj de la Observatorio de Purpura Monto.
Aabach (Seetal)
Aabach (prononcu abaĥ) estas rivero en la kantonoj Lucerno kaj Argovio. Ĝia longeco estas 27 kilometroj. La valo, kiun la rivero trafluas oni nomas Seetal [kio en Esperanto signifas "Lago-Valo"], ĉar en ĝi situas du lagoj.
Nomo
Dum mezepoko la rivero Aabach nomiĝis Lenzbach (prononcu lencbaĥ), kaj estis nomodona por la urbo Lencburgo kaj la vilaĝo Niederlenz.
Fonto
Ĝia fonto esta la Lago de Baldegg en la vilaĝo Richensee de la komunumo Hitzkirch (koordinatoj: ).
En ciferoj
Aabach havas akvokolektan basenon de proksimume 200 km², ĉe la alfluejo mezan akvofluon de 3,4 m³/sek. Ĝia altecdiferenco de la fonto ĝis la alfluejo estas nur 111 m.
Kujbiŝev
Kujbiŝev (ruse Куйбышев) estas urbo en Novosibirska provinco en Rusio.
Kodo de OKATO de la urbo (en jaro 2005) estas 50415.
La urbo estis fondita en jaro 1772.
Ĝi havas statuson de urbo ekde jaro 1782.
La urbo antaŭe estis nomita kiel:
La interurba telefona kodo estas 38362, la enurbaj telefonnumeroj estas kvinciferaj (en jaro 2005).
Diferenco de la loka kaj moskva tempoj estas 3 horoj (en jaro 2005).
En jaro 2002 la urbo havis 48,8 mil loĝantojn.
Kortenaken
Kortenaken (nederlande, proksimuma prononco ) estas municipo en Belgio, en la nederlandlingva provinco Flandra Brabanto kiu ĉirkaŭas la Bruselan Ĉefurban Regionon. Komence de la municipo havis  loĝantojn. Ĝi apartenas al la distrikto (aŭ arondismento) Loveno.
Ekde 1977 la municipoj Hoeleden, Kersbeek-Miskom, Ransberg kaj Waanrode apartenas al Kortenaken, la ĉefa municipo.
Izoheptila acetato
Izoheptila acetato aŭ C8H16O2 estas kemia kombinaĵo rezultanta el interagado de la acetata acido kun izoheptanolo, senkolora aŭ flaveca likvaĵo uzata en kemiaj sintezoj. Izoheptila acetato estas nesolvebla en akvo sed solvebla en etanolo, propilena glikolo, kloroformo, eteroj, kaj oleoj.
Stružnice
Stružnice (Straußnitz) estas municipo en Ĉeĥio, en Regiono Liberec, en distrikto Česká Lípa 6 km okcidente de Česká Lípa. Tra la municipo fluas rivero Ploučnice, ankaŭ kondukas tra ĝi fervojlinio el Benešov nad Ploučnicí ĝis Česká Lípa. Konsisto de la municipo estas ankaŭ vilaĝoj Bořetín, Jezvé kaj Stráž u České Lípy. Vivas ĉi tie.
Héricy
Ĝiaj loĝantoj nomiĝas Héricéens.
Štvrtok
Štvrtok, hungare Vágcsütörtök [vAgĉutortok], germane Stwertek estas vilaĝo kaj municipo en Slovakio. Štvrtok kaj csütörtök signifas: ĵaŭdo.
Situo
Štvrtok situas laŭ traira flankovojo, ĉefvojo kaj fervojo preteriras, Váh preterfluas. Trenčín troviĝas je 17 km.
Andor Szenes
Andor Szenes naskiĝis la en Budapeŝto, li mortis la  en Budapeŝto.
Biografio
Andor Szenes devenis el juda familio. Li akiris juran diplomon en Reĝa Universitato de Budapeŝto, poste li estis ĵurnalisto en revuoj. Li verkis skeĉojn, libretojn, tekstojn de kanzonoj, popolkantoj, li tradukis operetojn kaj similajn teatraĵojn. Tiuj verkoj estis videblaj tutlande en la plej gravaj teatroj. Li havis edzinon, kiu naskis filon.
Senrubigo (en komputado)
En komputado senrubigo estas agado por aŭtomate (per fona tasko) kolekti kaj redisponigi ne plu uzatajn pecojn da ĉefmemoro (la «makulaturon»).
La procezo kiu faras tion, kaj ĝia programo (aŭ la koncerna parto de rultempa sistemo de programaro) estas senrubigilo.
Plenumo de programado konsistas interalie el kreado de multaj datumblokoj, ĉiu el kiuj okupas parton en la memoro, kiu iam devas esti liberigata por reuzo.
Programlingvo ĝenerale havas konstruilon kiu kreas novan objekton, ekz‑e tiel: Konto k = new Konto; kaj ekokupas memoron. La posta malokupo povas okazi per la eksplicita voko de detruilo — kiel en la programlingvo C++, per delete k; aŭ ĉe eliro el bloko, aŭ povas okazi fone, per kolektado de rubo (makulaturo) en aparta interna tasko, kiel en Lispo aŭ Ĝavo.
La eksplicita liberigo estis longe favorata, kiel la plej rapida kaj tuja. Tamen ĝi riskas fragmentiĝon de la memoro (en la tuta memoro estiĝadas truoj de libera memoro, tro malgrandaj por reuzi) kaj cima programado (ne liberigante objektojn).
Por ripari troan fragmentiĝon oni bezonas kompaktigi la memoron.
La aŭtomata senrubigilo sekurigis ekzemple Ĝavon (Java), sed komence zorgis pri maloftaj, sed tiuokaze rimarkeblaj paŭzoj kiam la tuta memoro estis senrubigata. Per Java SE 6 jam preskaŭ realtempaj postuloj rilate al la senrubigo eblas, kaj jam antaŭ tio ekzistis realtempaj Java rultempmaŝinoj de aliaj partioj.
Ĉi-tempe la rapideco de Java kun senrubigo povas esti pli alta ol C++ kun eksplicita liberigo. La kialo estas ke la memoradministrado en C++ (kreado, forigado) ankaŭ kostas tempon, precipe se oni samtempe volas preventi tro grandan fragmentiĝon de memoro.
Aabach
Aabach estas ofta nomo de riveroj kaj rojoj en germanlingvaj regionoj:
József Schandl
József Schandl [jOĵef ŝandl], laŭ hungarlingve kutima nomordo Schandl József estis hungara agronomo, bestkuracisto, altlerneja instruisto, membro de Hungara Scienca Akademio (korespondanta en 1953, ordinara en 1960).
József Schandl naskiĝis la  1885 en Bakonybél. Li mortis la 1973 en Budapeŝto.
Biografio
József Schandl maturiĝis en gimnazio en Győr, poste li akiris diplomon en Ekonomia Akademio (Magyaróvár) en 1906, alian diplomon post 3 jaroj en Veterinara Altlernejo de Budapeŝto. Li komence estis asistanto en la altlernejo, ekde 1911 en la akademio. Li ankaŭ studvojaĝis al okcidenta Eŭropo por studi la bredadon. Post 2 jaroj li estis nomita katedrestro en akademio en Kolozsvár. Li doktoriĝis en Budapeŝto en 1914, poste li finbatalis la 1-an mondmiliton. Li profesoriĝis en 1918. En 1920 li instruis en Universitato Corvinus de Budapeŝto, baldaŭe en la teknikuniversitato. Post la 2-a mondmilito li tuj estis nomita katedrestro, poste dekano. Li pensiuliĝis en 1948, tamen poste li okupiĝis pri bredado de ŝafoj. Li ricevis premion Kossuth en 1954, pli frue kaj poste ankaŭ aliajn premiojn.
Pál Veress
Pál Veress
(17453) 1990 RQ9
(17453) 1990 RQ9 estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la de la usona astronomo Henry E. Holt elde la Observatorio de la Monto Palomar (Kalifornio, Usono).
Dardez
Dardez estas franca situanta en departemento Eure, regiono Normandio.
Ĝiaj enloĝantoj nomiĝas Dardeziens.
Vranová
Vranová estas municipo troviĝanta en Ĉeĥio, en Sudmoravia regiono, en distrikto Blansko. Vivas ĉi tie.
Historio
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1398.
Ĉabakana lingvo
Ĉabakana aŭ ĉavakana lingvo aŭ simple ĉavakano estas parolata en de  da parolantoj. Ĝia ISO-kodo estas  . Ĝi estas kreola lingvo, kun bazo en la hispana. Ekzistas Vikipedio en la ĉabakana lingvo.
Elasteco (meĥaniko)
En meĥaniko, elasteco estas la fizika propraĵo de materia korpo kies geometria propraĵo (formo, grando, volumeno...) ŝanĝiĝas kiam ĝi suferas streĉon (eksteran forton aŭ fortaron ) kaj memstare revenas al sia iniciala stato kiam la streĉo ĉesas.
Kazo de la gasoj
La elasta deformiĝo (volumena ŝanĝo) de gasoj obeas al la Leĝo de Boyle (ankaŭ dirita : Leĝo de Boyle-Mariotte).
Gaso konsistas el rapide movantaj molekuloj, kiuj interkolizias kaj kolizias la parietojn de la ujo entenanta ilin. Tiu estigas la premon. la averaĝa kineta energio de molekulo estas proporcia al la absoluta temperaturo T en Kelvin
k estas la konstanto de Boltzmann.
La gasa premo ĉe la parietoj estas proporcia al la nombro da frapoj en sekundo kaj al la forto de ĉiu frapo. La nombro da frapoj estas proporcia al la nombro de molekuloj en unuo de volumeno proksime de la parieto. Se oni grandigas la volumenon de la ujo entenante la gason, la nombro de molekuloj en volumena unuo malgrandiĝas, do la nombro da frapoj. La premo do malgrandiĝas kiam la volumeno grandiĝas. Reciproke, la premo grandiĝas kiam la volumeno malgrandiĝas.
Tion oni retrovas en la leĝo pri ideala gaso la proporcia koeficiento egalas ,   kie   n  estas la kvanto da gaso, en moloj,  R  la konstanto de la idealaj gasoj, aŭ universala gaskonstanto,kaj  T  la absoluta temperaturo.
Deduktiĝas la famkonata formulo :
aŭ :. La volumeno de gaso estas inverse proporcia al ĝia premo. Sed la vario de volumeno estigas varion de la gasa temperaturo. Oni do povas paroli pri elasto de la gasoj nur en kazo de izotemperatura procezo, kiam la varmo povas eliĝi sufiĉe rapide, por ke la gasa temperaturo ne ŝanĝiĝu.
(Vidu ankaŭ : izovarma procezo, aŭ adiabata procezo).
Ekzemplo de la risortoj
Tri ekzemploj de risortoj:
- Helica prem-risorto streĉita laŭ ĝia akso (maldeksre)
- Platrisorto streĉita laŭ flekso (centre)
La risortoj estas la plej simpla ekzemplo de elaste deformiĝivaj solidoj.
Enkaso de risorto sen antaŭstreĉo, la energio de deformigo W estas la laboro de la forto:
Se la deformiĝo estas bone lineara, la energio estas reprezentata de la areo de la triangulo.
Elasteca limigo
La elasta deformiĝo okazas nur por malgrandaj steĉoj. Grandaj streĉoj estigas aliatipajn deformiĝojn.
la streĉo, kiu estigas tiajn deformiĝojn estas nomata elasteca limigo
Mondaj organizaĵoj
Mondaj organizaĵoj estas strukturoj kiuj arigas ĉu ŝtato-membrojn ĉu anojn el diversaj landoj kaj zorgas pri iu fako.
Vidu en la artikolo pri internaciaj organizaĵoj pli detalan studon.
Talmont-sur-Gironde
Talmont-sur-Gironde [] estas franca komunumo en la departemento Charente-Maritime, en la regiono Puatuo-Ĉarentoj. Ĝi havis 103 loĝantojn en la jaro 2012.
Talmont-sur-Gironde estas konata pro sia preĝejo kaj apartenas al la asocio “La plej belaj vilaĝoj de Francio”.
Geografio
Talmont-sur-Gironde estas malgranda komunumo ĉe Ĝirondo, la elfluejo de la rivero Garono, sudoriente de Royan kaj  sudokcidente de Saintes. La najbaraj komunumoj estas Arces norde kaj Barzan oriente.
Lago de Schiffenen
Lago de Schiffenen (Schiffenensee, Lac de Schiffenen) estas baraĵlago en kantono Friburgo en Svislando.
Geografio
La Lago de Schiffenen situas en la suba parto de la valo de la rivero Sarino en Kantono Friburgo kaj formas la limon inter la Lagodistrikto kaj la distrikto Sense kaj en sudo inter la distriktoj Sarino kaj Sense. Ĉirkaŭ la lago situas la lokoj Kleingurmels en nordo, Schiffenen en nordoriento, Granges-Paccot (en sudo), Pensier en sudokcidento, Barberêche en okcidento, kaj en sudsudoriento ĉe la komenco de la lago la kantonĉefurbo Friburgo. Apud Barberêche la svisa aŭtovojo A12 per alta viadukto pasas trans la lago. Kun la boathaveno kaj la golfplaco ĉe sia bordo la lago nuntempe estas grava ripozloko por la regiono de la urbo Friburgo.
Datumoj
La baraĵmuro havas altecon de 47 m s.m., la longeco de la baraĵkrono estas 417 m, la kronsupro situas sur alteco de 532 m s.m.. Trans la baraĵkrono kondukas la kantona ĉefvojo n-ro 177. La averajĝa larĝeco de la baraĵlago estas 4 m, ĝia longeco estas 13,5 km. La elektrocentralo, kiun nutras la lago produktas jare 1 milionon da megauathorojn de elektro kaj estas signifa por la energiproduktado de Kantono Friburgo.
Historio
La Lago de Schiffenen estis ekkonstruita en la jaro 1959 kaj finkonstruita en 1963. Per la baro de la rivero Sarino 1400 hektaroj de kulturlando estis subakvigitaj, inter kiuj troviĝis la iama kuracloko Bad Bonn en la komunumo Düdingen.
NGC 3308
NGC 3308 (aliaj indikoj — ESO 501-34, MCG -4-25-32, PGC 31438) estas galaksio en konstelacio Hidro.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Hintersee (Flachgau)
Hintersee estas komunumo de Aŭstrio. Ĝi apartenas al la federacia lando Salcburgio kaj al la distrikto Salzburg (germane Bezirk Salzburg-Umgebung aŭ simple Flachgau). Komence de la jaro en la komunumo vivis  loĝantoj.
Niederhosenbach
Niederhosenbach estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Birkenfeld de la federacia lando Rejnlando-Palatinato. Fine de la jaro la komunumo havis 0 loĝantojn.
István Koszta
István KOSZTA [kosta] rumania hungara ĵurnalisto, historiisto. Li naskiĝis en Alba Iulia la -an de  1945.
Kariero
István Koszta akiris diplomon en UBB de Kluĵo pri hungara lingvo-historio. Nuntempe li vivas en Miercurea Ciuc.
Sergej Korolov
Sergio Pavloviĉ Korolov aŭ Koroljov (Сергей Павлович Королёв) estis eminenta sovetia sciencisto kaj organizisto de la raketa-kosma industrio de USSR. Korolov naskiĝis la 12-an de januaro 1907 en la ukraina urbo Ĵitomiro, en familio de instruisto de la rusa lingvo.
Ekde 1917 li loĝis en Odeso, ĉe la Nigra maro, kie aperis lia intereso al flugado kaj al la aviada tekniko. Kiam li aĝis deksep jarojn, li inventis la senmotoran glisilon, kiun sankciis la kompetenta komisiono proponinta ĝian fabrikadon.
En 1924 li komencis sian studadon en Kieva politekniko kaj poste diplomiĝis en Moskva politekniko. Tiam li kreis kaj lanĉis kelkajn novajn tipojn de glisiloj kaj avietoj.
Tamen lin pli interesis stratosfera flugado kaj principoj de reakcia movado.
Kune kun Frederiko Cander li fondis GIRD (ruse ГИРД t.e Grupo Esploranta Reakcian Movadon), kiu okupiĝis pri ĉi-temo. Lia grupo inventis kaj sukcese lanĉis en 1932 la unuajn sovetiajn raketojn uzantajn likvan brulaĵon.
En 1938 lin oni maljuste malfamigis kaj malliberigis. Kelkajn jarojn lia punlaborejo situis en la ekstremorienta regiono de Sovetunio nomata Kolimao (Magadana provinco), kie li minis oron en tre severaj vivkondiĉoj.
Mechau
Mechau ekde la unua de januaro 2011 estas parto de la komunumo Arendsee en Germanio - antaŭe temis pri memstara komunumo. Ĝi troviĝas en la distrikto Altmark Salzwedel de la federacia lando Saksio-Anhalto. La 30-an de junio 2006 la komunumo havis 262 loĝantojn.
Sergej Korolov
Ekde aŭtuno de 1940 lia nova punlaborejo estis moskva speciala prizono, en kiu malliberuloj gvidataj de Andrej Tupolev (same malliberulo) projektis kaj esploris aviadilojn.
Rottenschwil
Pri la komunumo
Rottenschwil estas urbo komunumo en la distrikto Muri de Kantono Argovio, Svislando. Ĝi havis 827 loĝantojn je la 31-a de decembro 2008.
Geografio
Rottenschwil situas ĉe la okcidenta bordo de la rivero Reuss oriente de la monteto Wagenrain, kiu disigas la valon de Bünz de la valo de Reuss. La teritorio de la komunumo etendiĝas sur flotebenaĵo de la Reuss kaj troviĝas sur ĝis ankoraŭ diversaj malnovaj riverbrakoj. Norde de Rottenschwil troviĝas la tiel nomita arta lago Flachsee, je kies okcidenta bordo etendiĝas la marĉo Rottenschwiler Moos, naturprotekta areo, kiu estas hejmo de multaj birdospecoj.
Sergej Korolov
Post komenco de la Granda Patria milito oni translokigis Korolov al la urbo Kazano, kie li kiel malliberulo ankaŭ partoprenis projektadon de raketaj moviloj militcele.
Rottenschwil
Geografio
Ek e 1898 ankaŭ la vilaĝo Werd apartenas al Rottenschwil.
Trafiko
Kvankam Rottenschwil situas flanke de la ĉefaj trafikvojoj, ĝi bone atingeblas. La plej proksima aŭtovojalveturejo toviĝas apud Aesch al la svisa aŭtovojo A3 kaj A4. Ek de la malfermo de la Uetlibergtunelo en somero 2009 la urbocentro de Zuriko atingeblas ek de Rottenschwil per aŭtomobilo en 15 minutoj.
Sergej Korolov
En 1944 lia kondamno estis likvidita kaj li iĝis reala liberulo.
Rottenschwil
Trafiko
Al la publika transportreto la komunumo estas konektita per la poŝtaŭtolinio de Muri al Zuriko-Wiedikon.
Sergej Korolov
Lia posta fruktodona laboro generis en 1957 la unuan balistikan interkontinentan raketon, kiu grave pliigis defendan potencon de Sovetunio.
Rottenschwil
Historio
La unua dokumenta mencio de Rottenschwil datiĝas el la jaro 1281 kiel Rodolfswile.
Kortenberg
Kortenberg (nederlande, proksimuma prononco ) estas municipo en Belgio, en la nederlandlingva provinco Flandra Brabanto kiu ĉirkaŭas la Bruselan Ĉefurban Regionon. Komence de la municipo havis  loĝantojn. Ĝi apartenas al la distrikto (aŭ arondismento) Loveno.
Rottenschwil
Historio
La ĉefaj bienposedantoj dum mezepoko estis la monaĥejoj Monaĥejo Muri kaj Hermetschwil. La ŝtata suvereneco kaj supera jurisdikcio apartenis al la Habsburgoj. En la jaro 1415 la Svisa Ĵurkomunumo konkeris Argovion kaj atribuis Rottenschwil al la voktejo Hermetschwil en la Liberdistrikto, kiu estis komuna regejo de la tiamaj membroj de la Svisa Ĵurkomunumo.
Sergej Korolov
Danke al lia (kompreneble kun asistantoj) duetaĝa raketo la 4-an de oktobro 1957 oni lanĉis la unuan sateliton, kies cirkulado ĉirkaŭ la Tero havis grandan sukceson en la mondo kaj grave pliigis internacian prestiĝon de USSR. La rusa vorto Sputnik (satelito) tiam eniĝis multajn naciajn lingvojn kaj Esperanton.
Kortenberg
Ekde 1977 la municipoj Erps-Kwerps, Everberg kaj Meerbeek apartenas al Kortenberg, la ĉefa municipo.
Katedralo de Tbiliso
La Katedralo de la Triunuo (kartvele Sameba) estas la katedralo de la Ortodoksa Kartvela Eklezio en Tbiliso la ĉefurbo de Kartvelio. Ĝi estis konstruita en 2004 kaj dediĉita al la Sankta Triunuo. Ĝi ankaŭ funkcias kiel sidejo de la ortodoksa patriarkato de Kartvelio.
Sergej Korolov
En 1959 du kosmaj ŝipoj trafis Lunon kaj metis la flagrubandojn sur ĝian supraĵon. La tria ŝipo ĉirkaŭflugis kaj fotis la inversan, nevideblan flankon de Luno. En la nova Koroljov-a kreaĵo – kosmoŝipo Vostok-1 okazis la 12-an de aprilo 1961 la unua ĉirkaŭtera flugo, kiun pilotis majoro Jurij Alekseeviĉ Gagarin.
Rottenschwil
Historio
Dum la jarcentoj Rottenschwil fariĝis multfoje viktimo de gravaj inundoj de Reuss kaj en 1682 la vilaĝo estis detruita de inscendio.
Kiam la francaj trupoj en la jaro 1798 liberigis Argovion de la ĵurkomunuma servuto, Rottenschwil dum la kvin jaroj de la Helveta Respubliko fariĝis parto de Kantono Baden. En 1803 la vilaĝo estis atribuita al la distrikto Muri de la nova Kantono Argovio. En la jaro 1898 la kantona registaro de Argovio dekretis la kunigon de la komunumoj Werd kaj Rottenschwil.
1647 Menelao
1647 Menelao estas mezgranda, ne tre hela troja asteroido, orbitante proksime de la punkto de Lagrange L4 de la sistemo Suno - Jupitero (aŭ "Greka Tendaro").
Sergej Korolov
La 18-an de marto 1965 el la kosmoŝipo Vosĥod-2, kiun kreis Koroljov, unu el la du pilotoj, Aleksio Leonov, vestiĝinta per speciala skafandro okazigis unikan eliron en kosman spacon.
1647 Menelao
Malkovro
Ĝi estis malkovrita la de la usona astronomo Seth Barnes Nicholson, de la observatorio de Monto Wilson.
Sergej Korolov
Samtempe Korolov multe laboris por inventado de nova, longe funkcianta orbita stacio, kiun oni nomis Sojuz. Ĝi jam havis enan ĉelon, en kiu kosmonaŭtoj povis komforte troviĝi sen skafandroj. Ĝenerale ĝi devis esti bazo por junto kaj kunflugado de aliaj kosmoŝipoj, kiuj povis al-disbordiĝi.
1647 Menelao
Malkovro
Li malkovris ĝin serĉante nekonatan sateliton de Saturno sur fotoj prenita elde la observatorio de la Monto Palomar far'de la astronomon Donald Edward Osterbrock.
Katedralo de Tbiliso
Historio
La katedralo de Tbiliso antaŭe estis la katedralo Sioni. Ĉi tiu estis konstruita sur la monteto Sankta Elija kiu regas la riveron Kura, ĝi estas la plej granda preĝejo de la suda Kaŭkazio. Ĝi miksas plurajn arkitekturajn stilojn de Kartvelio. El krucforma plano, ĝi estas kronita en ĝia centro per kupolo tenata de ok kolonoj. Kruco 7,5m longa regas la komplekson. Ĝia sonorilturo troviĝas apude. La malgranda apuda preĝejo estas dediĉata al la Anonco de la Anĝelo.
Sergej Korolov
Bedaŭrinde Korolov ne sukcesis observi realigon de siaj ideoj, ĉar li subite mortis la 14-an de februaro 1966. La urno kun lia cindro estas enigita en la kremlan muron ĉe la Ruĝa Placo en Moskvo.
Katedralo de Tbiliso
Historio
La decido konstrui la katedralon komenciĝis en 1989 okaze de la 1500-jariĝo de la Kartvela Eklezio kaj kiel preparo por la du jarmiloj de la kristanismo. Ĝi estas projekto de la arkitekto Archil Andiachvili. La unua ŝtono de la katedralo estis benita la 23-an de novembro 1995 kaj la unua diservo okazis la 25-an de decembro 2002. Ĝi estis oficiale konsekrita la tagon de Sankta Georgo, patrono de la lando.
Bergasa
Bergasa [berGAsa] estas vilaĝo kaj municipo de Rioĥo (norda Hispanio), nome en la sudorienta Komarko de Arnedo, ene de la komarkaro Malsupra Rioĥo, en la orienta triono de la regiono laŭ vertikala divido (orient-okcidente). Kun nur 5 loĝantoj, ĝi estas la malplej loĝata municipo en la regiono.
Eduard Douwes Dekker
Multatuli, pseŭdonimo de Eduard DOUWES DEKKER (naskiĝis la 2-an de marto 1820, mortis la 19-an de februaro 1887) estis nederlanda verkisto.
Sergej Korolov
Septembre 2008 oni rekonstruis la grandiozan muzeon de kosmonaŭtiko en la Ostankina distrikto de Moskvo, kaj establis la novan monumenton honore al Korolov.
Eduard Douwes Dekker
Vivo
Eduard Douwes Dekker naskiĝis en Amsterdamo, Korsjespoortsteeg 20, kie nun situas la Multatuli-Muzeo. Kiam li havis 19 jarojn li iris al Nederlanda Hindio, la nuna Indonezio, kie li dum 17 jaroj okupis diversajn postenojn, ĝis en januaro 1857 okazis konflikto kun la kolonia registaro pri la misfaroj en la rezidejo Lebak (Javo). Li maldungiĝis.
Ekde 1859, denove en Nederlando, li ekuzis la kaŝnomon Multatuli (latine: mi multe suferis) kaj verkis sian plejgravan romanon Max Havelaar (1860) en Bruselo, kun du pledoj: sia reakcepto en la kolonia registaro kaj plibonigo de traktado de la indoneziaj indiĝenoj.
La romano havis efikon en la nederlanda socio, sed ne liveris la rezulton kiun li atendis: oni ne redungis lin, sed la verko estis aklamita kiel impona literaturaĵo: ĝi estis bunta muntaĵo de diversspecaj formoj.
Sergej Korolov
Omaĝoj
La nomon „Korolov“ havas, omaĝe al li:
1647 Menelao
Nomo
Ĝi ricevis la nomon de Menelao, mita reĝo de Sparto, edzo de Helena kaj greka batalanto de la Troja milito.
Eduard Douwes Dekker
Vivo
Seniluziita restis al li nur la verkista profesio. Li estis bonega oratoro kaj vere revigligis la stagnitan nederlandan lingvon, tamen li ne ŝatis esti verkisto, ĉar al li ĝenis ke oni laŭdis lin pro lia lingvouzo, kaj preteriris al la enhavo.
Kvazaŭa daŭrigo al la Havelaar estis la belega Amleteroj (1861), sed lia ĉefa verko estis lia Ideoj, aperinta entute en sep kolektoj (1862-1877) kaj entenanta interalie la brilan satiran Bildungsroman Woutertje Pieterse. Li ankaŭ verkis diversajn broŝurojn kaj teatraĵojn: De Bruid Daarboven (1864), Vorstenschool (1872) kaj Aleid (1876, nekompletigita).
Preadolesko
Preadolesko aŭ antaŭadolesko estas komprenata ĝenerale kiel la etapa kiu okazas je la 11 kaj 12 jaroj de aĝo, tio estas, tiu kiu estas inter la disvolviĝo de la infanaĝo kaj la adolesko.
Eduard Douwes Dekker
Vivo
En 1875 li edziĝis kun Mimi Hamminck Schepel kaj retiriĝis en Germanio, unue en Wiesbaden, poste en Nieder-Ingelheim, kie li la 19-an de februaro 1887 mortis. Li estis la unua nederlandano kiu estis kremaciita.
Katedralo de Tbiliso
Historio
La katedralo (sen la kruco) mezuras 68 m longe, 77 m larĝe oriente okcidenten, 65 m larĝe de nordo al sudo, sur 5 000 m de la marnivelo.
Distrikto Kulmbach
La distrikto Kulmbach [prononco "Kulmbaĥ"] situas en la distriktaro Supra Frankonio (Oberfranken) de la germana federacia lando Bavario. Administra centro estas la samnoma urbo Kulmbach. La distrikto havas areon de 656 km², kaj fine de ĝi havis  loĝantojn.
Eduard Douwes Dekker
En Esperanto aperis
Traduko de Gerrit Berveling pri granda parto de Max Havelaar perdiĝis.
Eksteraj ligiloj
Multaj informoj, i.e. tradukoj el diversaj verkoj de Multatuli, plivasta biografio kaj kompleta Esperanto-verkaro troviĝas sur la Paĝo de Dekerido.
Distrikto Kulmbach
La distrikta areo situas centre de la distriktaro. Najbaras norde la distrikto Kronach kaj la distrikto Hof, oriente kaj sude la distrikto Bayreuth kaj okcidente la distrikto Lichtenfels.
Bergasa
Geografio
Bergasa estas en montara areo. Bergasa estas tre aparta loĝloko kiu havas komunikadon nur laŭ la regiona ŝoseo LR-483, kiu komunikas okcidente kun la pli aparta Bergasillas Bajera kaj oriente kun Arnedo (10 km kaj komarka ĉefurbo), Calahorra kaj de tie al Logronjo (45 km kaj provinca kaj regiona ĉefurbo).
Historio
En 1366, Henriko de Trastámara donis tiun senjorlandon al la franca kavaliro Bertrand du Guesclin premie pro ricevita helpo kontraŭ sia frato Pedro la 1-a. Tamen la lokanoj ne akceptis francan senjoron abandonis ĉion kaj en 1379 aĉetis la lokon. Bergasa estis ekde tiam ligita al Don Pedro Fernández de Velasco, konestablo de Kastilio, kiu posedis ĉirkaŭ du cent municipojn en la tuta Hispanio.
Dek unu jarojn post Filipo la 4-a donis la titolon de urbo al Arnedo, tio estas, la 12an de Novembro 1664, Bergasa estis titolita villa (fare de la reĝino Mariana de Aŭstrio), kaj ĉesis esti domaro de Arnedo pro kio ili devis plendegi kontraŭ Arnedo pro la limigo de la municipa teritorio.
Bergasa en la 18-a jarcento ekformis parton de la Intendencia de Soria ĝis la divido de Hispanio en provincoj laŭ kiu ĝi estis inkludita en la provinco Logronjo.
En 1980 Bergasa estis unu de multaj rioĥaj loĝlokoj kie oni suferis abandonon. Bergasa ne havis akvoliveradon en la domoj, kaj plej granda parto de la stratoj ne estis pavimitaj; tamen ja estis strata lumo kaj publika telefono, dum sanservo estis en Arnedo.
La rura elmigrado okazis ĝenerale en multaj apudaj loĝlokoj laŭlonge de la 20-a jarcento, kaj estis terura ĉe Bergasa, kie oni malaltiĝis el 665 en 1950 ĝis nunaj 147. La elmigrado okazis ĉefe ekde la 1960-aj jaroj.
Preadolesko
En la preadolesko, la infano trairas biologiajn kaj sociajn ŝanĝojn, same kiel kognajn transformojn kiuj ebligos, ke li frontos la intelektajn taskojn proprajn de plenkreskulo; la komenco de tiu periodo estas karakterizita per la apero de la konkretaj operacioj, dum kio karakterizias ties finon estas la apero de la formala pensmaniero. ​
Bergasa
Aktualo
La ekonomio estis bazata ĉefe sur la agrikulturo (vitejoj, migdalarboj, olivarboj kaj cerealoj) kaj brutobredado (ŝafoj kaj strutoj!). Krome estas malgrandaj industrioj (fromaĝo) kaj rura turismo.
Douains
Douains estas franca situanta en departemento Eure, regiono Normandio.
Ĝiaj enloĝantoj nomiĝas Duniens.
Roland (muzikiloj)
Roland (ローランド株式会社, "Roland Corporation) estas japana produktanto de elektronikaj muzikinstrumentoj, studiotekniko kaj programaroj. La muzikinstrumenta sekcio respondecas 58,6 % de la tutaj enspezoj. La entreprenon fondis Ikutarō Kakehashi en Ōsaka la 18-an de aprilo 1972 per 33 milionoj da enoj. Nun Roland tenas fabrikojn en Japanujo, Usono, Italujo kaj Tajvano. La 31-an de marto 2009 Roland havis tutmonde 2708 dungitojn kaj atingis kompletspezon da pli ol 1 miliardoj usonaj dolaroj. La germana filialo troviĝas en Norderstedt.
130283 Elizabethgraham
130283 Elizabethgraham estas malgranda malhela asteroido de la asteroida zono malkovrita la de la novzelanda astronomo Nigel Brady elde Lake Tekapo en Suda Insulo (Nov-Zelando).
Elizabeth Brady kaj Graham Lawrence Brady estas la gepatroj de la malkovrinto. Ili estis gravaj en agnosko kaj kuraĝigo al la komencanta intereso de la malkovrinto por la scienco, kaj precipe por astronomio. Pro tiu la malkovrinto estos ĉiam dankema.
Obertrum am See
Obertrum am See estas komunumo de Aŭstrio. Ĝi apartenas al la federacia lando Salcburgio kaj al la distrikto Salzburg (germane Bezirk Salzburg-Umgebung aŭ simple Flachgau). Komence de la jaro en la komunumo vivis  loĝantoj.
Émalleville
Émalleville estas franca situanta en departemento Eure, regiono Normandio.
Ĝiaj loĝantoj nomiĝas Émallevillais.
23280 Laitsaita
23280 Laitsaita estas asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la en la kadro de la kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de Lai Tsai-Ta, kiu gajnis la unuan rangon kaj la "Plej bona en sia Kategorio" en la Intel International Science and Engineering Fair de 2007 pro sia projekto en teamo pri bestoscienco. Li estis lernanto ĉe la Municipa Liceo Chien-Kuo de Tajpeo (Tajvano).
3234 Hergiani
3234 Hergiani estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la de la rusa astronomo Nikolaj Stepanoviĉ Ĉerniĥ elde la Krimea astrofizika observatorio de Nauĉno en Ukrainio.
Nomo
Ĝia nomo honoras la sovetan montogrimpiston Miĥail Vissarionoviĉ Ĥergiani (cirile : Михаил Виссарионович Хергиани, 1932–1969).
Kanalo
Laŭ Francisko Azorín Kanalo estas Artefarita defluejo. Li indikas etimologion el la latina canalis, el canus (kano). Kaj li aldonas rilatajn terminojn kaj esprimojn kiaj kanaleto, por malgranda kanalo aŭ similforma aĵo; kanaligi, kanalizi, por fari kanalon; Panama kanalo, Sueza kanalo, irigacia kanalo, elflua kanalo, alflua kanalo, drenkanalo, kanalaro, kanalado.
Krome, la vorto kanalo ankoraŭ povas signifi
Sendependa astronomia fenomeno estas la kanaloj de Marso, unuafoje science observitaj en 1877, el kiuj iuj korespondas al realaj kanjonoj de la planedo, sed plej multaj estas rezulto de kontrastigoj kaj aliaj optikaj iluzioj.
Plainfeld
Plainfeld estas komunumo de Aŭstrio. Ĝi apartenas al la federacia lando Salcburgio kaj al la distrikto Salzburg (germane Bezirk Salzburg-Umgebung aŭ simple Flachgau). Komence de la jaro en la komunumo vivis  loĝantoj.
Bob Hope
Kiel knabo, Hope transiris de Britio al Usono en 1907. Dum la 1920-aj jaroj li ludis en vodevilecaj amuzaĵoj kaj poste steluliĝis radie kaj Broadway-e en la 1930-aj. Li aktoris en multe da filmoj dum la jardekoj sekvaj - la plej notindaj inkluzivas la Road-serion (de 1940 ĝis 1962) kun Bing Crosby kaj Dorothy Lamour, kaj la du Paleface filmojn (en 1948 kaj 1952), kun Jane Russell.
7955 Ogiwara
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de la japana amatora astronomo Tetsuo Ogiwara, kiu, de 1972, kalkulis la cirklajn kaj elipsajn orbitojn de ĉirkaŭ 100 asteroidoj.
Marcallo con Casone
Marcallo con Casone - prononco - estas komunumo de Italio. Ĝi apartenas al la metropola urbo Milano de la regiono Lombardio. Fine de en la komunumo vivis.
Najbaras la komunumoj Ossona, Mesero, Santo Stefano Ticino, Bernate Ticino, Magenta kaj Boffalora sopra Ticino.
Eŭropa Kultura Itinero
La Eŭropa Kultura Itinero estas distingaĵo de la Konsilio de Eŭropo al tiuj vojoj, itineroj, iradoj kaj vojiroj, kiuj kunigas serion de valoroj. Per la kulturaj itineroj, la Konsilio de Eŭropo celas ne nur valorigi la simplan lanĉon de kulturaj aŭ turismaj produktoj, sed protekti Eŭropajn kulturajn valorojn, kuraĝigi novajn formojn de renkontoj inter junaj eŭropanoj, taksi malmultajn valorajn aktivaĵojn kaj evoluigi kunlaborajn programojn.
Por ĉi tio, en 1997 la Konsilio de Eŭropo kreis la Eŭropan Instituton de Kulturaj Itineroj, institucio dediĉita por akompani la reklamantojn de la itineroj jam elektitaj, por helpi tiujn, kiuj kontribuas novajn projektojn efektivigi siajn iniciatojn kaj disvastigi informojn pri ĉi tiu programo.
Ĉiuj ĉi estas parto de listo de 32 eŭropaj kulturaj itineroj (kaj kvar ankoraŭ pritraktataj), kiel La Mozart-itinero (1990), la kelta (1990), la vojoj de la vikingoj (1992), La vojoj de la fenicoj ( 1994), Humanisma vojo (1994), La reĝa vojo (2005) kaj La olivarbaj itineroj (2005), inter aliaj.
Impulskodigo-modulado
La impulskodigo-modulado (IKM) (aŭ pli simple pulskoda modulado, i.e PKM, aŭ PCM laŭ la angla mallongigo Pulse Code Modulation) estas procedo de modulado uzata por transformi signalon analogan en sekvencon de bitoj (ciferecaj). Ĉi tiun metodon inventis Alec Reeves en 1937. Datumstria IKM estas reprezentaĵo cifereca de analoga signo, en kiu la grando de la ondo estas prenata en samformaj intervaloj (specimenoj), ĉiu specimeno povas preni limigitan kvanton da valoroj, kiuj estas kodigitaj.
Saint-Palais
Saint-Palais estas nomo aŭ parto de nomo de pluraj komunumoj en Francio:
Fiĝia hindia lingvo
La fiĝia hindia lingvo estas parolata en de  da parolantoj. Ĝia ISO-kodo estas  . Ekzistas Vikipedio en la fiĝa hinda lingvo. Malgraŭ la nomo, ĝi ne estas formo de hindia aŭ hindustana lingo, sed ĝi elvenas de avadhi-a lingvo (konata kiel Awadhi, Abadhi, Abadi, Abohi, Ambodhi, Avadhi, Baiswari, Lakhanawi, Kojali, Kosali kaj Dehati).
Géza Schay
Géza Schay [ŝai], laŭ hungarlingve kutima nomordo Schay Géza estis hungara fizikisto, kemiisto, profesoro, membro de Hungara Scienca Akademio (korespondanta en 1946, ordinara en 1954).
Ŝtata sigelo de Birmo
La blazono aŭ pli formale ŝtata sigelo de Birmo (Mjanmaa Unio) - birme ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော်အထိမ်းအမှတ်တံဆိပ် - en la nuna formo uzatas ekde la jaro 2008.
Géza Schay
Géza Schay naskiĝis la  1900 en Vieno. Li mortis la 1991 en Budapeŝto.
Ŝtata sigelo de Birmo
Priskribo
La blazono bildigas du mitologiajn leonojn, kiuj ambaŭ garde rigardas flanken, dum en la centro de la bildo estas mapo de Birmo. La blazono estas ĉirkaŭata de tradiciaj birmaj floraj dezajnoj kaj de ora stelo ĉe ĝia pinto. La nova ŝtata sigelo, kiel kondiĉite per ĉapitro XIII de la konstitucio de 2008, estis adoptita en konstitucia referendumo de tiu jaro.
Géza Schay
Biografio
Géza Schay frekventis universitaton en Budapeŝto, poste li eklaboris en kemia instituto en 1922. En Berlino li estis stipendia kunlaboranto de Mihály Polányi. En 1929 li ekinstruis en universitato en Budapeŝto kiel privata profesoro. Inter 1948-1965 li instruis en teknikuniversitato en Budapeŝto, krome li ankaŭ gvidis kemian esploran instituton inter 1954-1968. Li doktoriĝis antaŭ la akademio en 1952. Li okupiĝis ekzemple pri la kaŭĉuko. Li ricevis 2 premiojn Kossuth.
Ŝtata sigelo de Birmo
Historio
Historie, antaŭ tio la antaŭa ŝtata simbolo de birmaj monarkoj estis la verda pavo. La uzo de la verda pavo estis daŭrigita dum britaj koloniaj tempoj kaj de la Ŝtato de Birmo. La pavo ankaŭ bildiĝis en moneroj kaj monbiletoj de la tiutempa nacia valuto birma rupio.
Marcaria
Marcaria estas komunumo de Italio.
Sorana lingvo
La sorana lingvo - variaĵo de la kurda lingvo - estas parolata en Irano kaj Irako de 6 milionoj da parolantoj. Ofte ĝi estas priskribata kiel la "centra kurda lingvo", kontraste al la nordkurda dialektaro kaj la sudaj kurdaj dialektoj.
Ĝia ISO-kodo estas  .
Ekzistas Vikipedio en la sorana lingvo. En la irana lingvaro ĝia aparte proksima parenco estas la zazaa lingvo.
Vidu ankaŭ
Zazaa lingvo
Kurmanĉa lingvo (kurda varianto de la kurda lingvo)
Kurda lingvo
Kurda literaturo
Niederirsen
Niederirsen estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Altenkirchen de la federacia lando Rejnlando-Palatinato. Fine de la jaro la komunumo havis 0 loĝantojn.
Fauville
Fauville estas franca situanta en departemento Eure, regiono Normandio.
Ĝiaj enloĝantoj nomiĝas Fauvillais.
Barbacs
Barbacs (barbaĉ) estas malgranda vilaĝo en Hungario en regiono Okcidenta Transdanubio, en departemento Győr-Moson-Sopron, en subregiono de Csorna.
Situo
La komunumo situas sur ebenaĵo laŭ flankovojoj, ĉefvojo kaj fervojo inter Győr kaj Sopron preteriras, Csorna kaj marĉa regiono Hanság estas proksime. Apud la vilaĝo lago Barbacs troviĝas, kiu donas fiŝojn kaj kanon.
Historio
En 1594 la turkoj detruis la vilaĝon. En 1945 oni disdonis parcelojn por la malriĉaj kamparanoj el la grandbieno.
Vidindaĵoj
En 1753 baroka katolika preĝejo konstruiĝis, kiu nuntempe estas kermesejo.
Montjuïc
Toponimio
La nomo de Montjuïc verŝajne devenas de la latina Mons Jovis aŭ Mons Jovicius.
Geologio
La monto datiĝas de Paleogeno kaj ĝia alteco sur la supro estas 185 metroj.
Historio
Kolonio de Iberoj verŝajne setlis en la supro antaŭ ol la Romianoj konstruis tie templon dediĉitan al Jupitero, dio de fulmotondro.
Aktivecoj
En Montjuïc troviĝas Botanika Ĝardeno de Barcelono, Arkeologia Muzeo de Katalunio, muzeo de olimpiismo kaj sportoj kaj Fondaĵo Joan Miró.
En parko de Montjuïc ankaŭ troviĝis la Kurejo de Montjuïc kie okazis multnombraj aŭtomobilaj kuradoj interalie la Granda Premio de Hispanio de 1969 ĝis 1975 alterne kun Circuito del Jarama.
La "Escalada ciclista a Montjuïc" estas bicika kurado kiu okazas en oktobro.
Canal du Nivernais
La Canal du Nivernais (en Esperanto eble "Kanalo de Nievro") estas kanalo en Francio.
La kanalo troviĝas en la departemento Nièvre kaj ligas la riveron Seine kun la rivero Loire. Ĝi estas 174 km longa kaj havas entute 110 kluzojn.
Sur la flanko de la Yonne ĝi ekas en la urbo Auxerre. Per 78 kluzojn ĝi supreniras 165 metrojn alten. La vertotenejo estas 260 m super marnivelo. Tie estas la lageto de Baye
Sur la flanko de la valo de la Loire estas 32 kluzoj por 74 m da alteco. Je la findo apud Decize komencas la Canal latéral à la Loire, kiu iras laŭlonge de la rivero al Migennes, kie ĝi renkontas kun la kanalo de Burgonjo.
Ekonomia signifo
La kanalo hodiaŭ estas senescepte utiligata de turismaj boatoj. Ĝi perdis sian ekonomian valoron post la konstruo de fervojaj linioj.
La trafiko de turismaj boatoj konsiderinde kreskis dum la lastaj jaroj. En la jaro 2003 estis 2.000 boatoj, en 2006 estis 6.000 kaj tio signifas, ke la kanalo estas pli multe uzata ol la pli fama Suda kanalo.
Krom la boatoj estas la biciklantoj, kiuj uzas la vojon apud la kanalo, kiu estis utiligata por tiri la boatojn. Ĉi tiu vojo estas ebena kaj komforta.
Historio
La ideo de kanalo kiu ligu la riverojn Seine kaj Loire ekzistis dum la epoko de Henriko la 4-a (Francio). La arbaroj ĉirkaŭ Parizo estis forhakitaj kaj la bruligonta ligno devis esti altransportata el pli kaj pli malproksimaj regionoj. Ekzemple el la vasta arbaroj de la Morvan-regiono. Sed restis ideoj ĝis la 18-a jarcento, ĉar intertempo la provizado de Parizo per hejtmaterialo iĝis severa problemo. La malvarma vintro 1782/1783 urĝe postulis solvon. Oni planis ne nur preni lignon el la parto, kiu troviĝas en la direkto de la rivero Seine, sed ankaŭ de la flanko, kiu direktas al la valo de Loire en la Bazios-regiono.
Unua laboroj okazis en la jaro 1784. La plano estis mallarĝa defluo de la aktuala pinta nivelo malsupren al la rivero Yonne. Sed baldaŭ oni konstatis, ke estus pli saĝa pligrandigi la kanalon, kiu nur servu al flosado, al vera kanalo. La reĝo Louis XIV donis la necesan krediton al la departemento. Ekestis revoj pri komercado kun la produktoj el suda Francio kaj fromaĝo el Svislando. Pro la franca revolucio la laboro stagnis ĝis la jaro 1807 kaj denove ekde 1812.
En la jaro 1822 denove komencis laboroj. Ne por realigi la antaŭajn planojn, sed por doni laboron al senlaboruloj. Intertempe la karbo komencis anstataŭigi la lignon kiel brulaĵo kaj la kanalo iĝis malgrava antaŭ la finkonstruo.
La unua boato ekis la 22-an de aprilo de Coulanges-sur-Yonne, sed nur sur parto. La finkonstruado okazis en la jaro 1843. La kanalo fakte servis ĉefe al la flosado de ligno, sed estis pli kaj pli utiligata por transporto de ŝtonoj, karbo kaj greno.
2568 Maksutov
2568 Maksutov estas asteroido de la ĉefa asteroida zono, malkovrita la de la ĉeĥa astronomino Zdeňka Vávrová elde la Observatorio Kleť, apud České Budějovice.
Nomo
Ĝia nomo honoras la sovetan astronomon kaj optikiston Dimitrij Dimitrieviĉ Maksutov (cirile Дмитрий Дмитриевич Максутов, 1896 — 1964).
Vilmos Zsigmond
Vivo
Li finlernis la ĉeflernejon pri filmo en Budapeŝto en 1955. Li fotadis eventojn de la revolucio en 1956, poste kune kun la filmoj rifuĝis al Usono. Dank' al tio la tuta mondo konatiĝis kun tiuj filmoj. En 1990 Zsigmond resendis tiujn filmojn al la jam demokratia Hungario.
En 1962 li ricevis ŝtatanecon de Usono kaj li ricevis taskojn en la usona filmado. Li portis eŭropecan vidmanieron en la usonan filmon. Li komence laboris kun Peter Fonda, poste kun Robert Altman kaj Steven Spielberg. En 1978 li ricevis Oskar-premion. En la 21-a jarcento li elektis hungarajn temojn: en 2001 "Banuso Bánk (bamuso)", en 2006 "Trua flago" (pri la hungara revolucio de 1956).
En Szeged kinejo portas la nomon Zsigmond Vilmos.
(5599) 1991 SG1
(5599) 1991 SG1 estas asteroido de la asteroida zono. Ĝi ankoraŭ ne ricevis nomon.
Malkovro
Ĝi estis malkovrita la 29-an de septembro 1991 de la japanaj astronomoj Hiroŝi Kaneda kaj Sejĝi Ueda elde la observatorio de Kuŝiro en Hokajdo (Japanio).
Granda Kanalo de Ĉinio
La Granda Kanalo aŭ Imperiestra Kanalo - ĉine 京杭大运河, pinjine Jīng Háng Dà Yùnhé - estas la plej longa de homoj kreita akvovojo de la mondo. Partoj de ĝi jam ekestis antaŭ pli ol 2400 jaroj, kaj jam dum la antikva epoko ĝi longis pli ol 1800 kilometrojn kaj larĝis ĝis 40 metrojn, ligante la nordon de Ĉinio ĉe la urbo Tjanĝino kun la fekunda marborda delto de la rivero Jangzio ĉe la ĉina urbo Hangzhou. Ĝi pasis altecodiferencon de 42 metroj, profundis 3 ĝis 9 metrojn kaj konsideriĝas majstroverko de la konstruarto de antikva Ĉinio. Dum la 13-a jarcento oni signife renovigis la akvovojon, kaj, post relativa malgraviĝo dum la 19-a jarcento, modernigis kaj grandparte restarigis ĝin en komunisma Ĉinio post la jaro 1949. Pro la akvomanko en norda Ĉinio, kiu malaltigas la kanalan akvonivelon tie, ĝi tamen nuntempe ne plu havas grandan interregionan trafikan gravon.
Nigra vintra rafano
La nigra vintra rafano (Raphanus sativus var. niger) estas vario de la kultiva rafano. Ĝi apartenas al la plantfamilio de la Brasikacoj (Brassicaceae). Ĝi apartenas al la vintra rafano kiel ankaŭ la kultivaro Münchner Bier, kiu havas ruĝan haŭton.
Deveno kaj disvastigo
Jam la antikvaj egiptoj 2500 a. k. konis rafanon. En Nordameriko kaj Eŭropo ĝi populariĝis ĝis meze de la 20a jarcento. Ĝi malaperis poste pli kaj pli. Nur dum la lastaj jaroj tiu tendenco renversiĝas. La „malnova legomo“ estas denove pli ŝatata. La vintra rafano estas kultivata ofte ĉe biologie laborantaj entreprenoj, kiuj ofertas ĝin ekde aŭtuno al la konsumantoj. Dum printempo ĝi malaperas el la oferto, kiam la freŝaj blankaj rafanoj de la nova rikolto estas surmerkatigataj. La nigra vintra rafano estas kultivata krom en Eŭropo ankaŭ en Mongolio kaj Manĝurio.
Priskribo
Niogra rafano estas unujara, herba planto. La rigidhare kovranta folioj estas pinataj. la planto floras ruĝece - violkolore.
La radiko estas kovrita de malhelbruna ĝis nigra „skabo“. Ekzistas rondaj kaj oblongaj formoj. La rondaj formoj estas plate rondaj kaj havas dikecon de 10 cm kaj longecon de sep ĝis ok cm. La oblonga nigra rafano estas ses ĝis sep cm dika kaj 18 ĝis 25 cm longa. La karno estas tre firma kaj blanka. la tubero pezas 300 ĝis 500 g. Ĝi estas tiel nomata „ligna tubero“, ĉar ĝi konsistas male al la „basttubero“ ĉefe el ksilemo. Malvarmaj temperaturoj (kvin ĝis ok °C ) akcelas la formiĝon de la floroj (=vernalizado). La vernalizado kaj ne longaj tagoj, (fotoperiodismo), influas ĝin. La ĝermado okazas dum temperaturo inter 18 kaj 15 °C (= varmĝermanto).
Kultivado kaj rikolto
Por la rikolto antaŭ la unua frosto la plantoj etas dissemataj dum julio. La distanco inter la vicoj estu ĉirkaŭ 30 cm, en la vico 15-20 cm. Antaŭ ĉio la planto bezonas en sia lasta triono de la kresko multe da akvo. La kultivtempo estas 3,5 ĝis kvar monatojn. Fine de oktobro ĝis la unua frosto oni rikoltas kaj stokas la tuberojn. Nigra rafano bone stokeblas en humida sablo. Ĝi apartenas al la tipaj stokadlegomoj kiel karotoj, tubercelario, kapbrasiko kaj napoj.
Malsanoj kaj damaĝbestoj
rafanmuŝoj, brasikpapilio, falsa melduo, afidoj, psiliodoj, verticilio, sklerotinio, blanka rustro.
Utiligado
Por medicinaj aplikoj oni ekstraktas la sapon el la tuberojn per sukero. Tiu siropo havas antioksidantan efikon.
Antaŭ la manĝo la tuberoj devas esti senŝeligataj. Oni povas kuiri la tuberojn. Pli ofte ili estas manĝataj krudaj, aŭ maldike tranĉitaj aŭ raspitaj. La aldono de salo reduktas la tipan akrecon de rafanoj.
Zamarovce
Zamarovce, hungare Vágzamárd, germane Zamarotz estas malgranda vilaĝeto kaj municipo en Slovakio.
Situo
Zamarovce situas inter Váh kaj aŭtovojo. Trenčín troviĝas je 3 km-oj.