cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
(51357) 2000 RM88
(51357) 2000 RM88 estas malgranda, malhela troja asteroido de Jupitero, kiu orbitas en la ĉirkaŭaĵo de la punkto de Lagrange L5 de la sistemo Suno-Jupitero, tie estas en la tiel nomata « Troja Tendaro ».
Malkovro
Ĝi estis malkovrita la de la teamo de la astronomia kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
5-a de januaro
La 5-a de januaro estas la 5-a tago de la jaro laŭ la gregoria kalendaro. 360 tagoj restas (361 en superjaroj).
Je la 5-a de januaro okazis, interalie:
Tagoj de semajno
La 5-a de januaro estas (laŭ gregoria kalendaro):
James Hector
James Hector naskiĝis je 16a marto 1834 kaj mortis je 6a novembro 1907. Li estis skota geologo, naturalisto kaj kirurgo. Li partoprenis ekspedicion de Palliser kiel kirurgo kaj geologo. Li poste havis longan karieron kiel ŝtatoficisto sciencisto en Nov-Zelando kaj dum tiu periodo dominis la tiulandajn sciencajn instituciojn tiel, kiel neniu alia.
Li estis studento en la Edinburgh Academy (Edinburga Akademio). Je la aĝo 14 li komencis karieron fariĝi aktuario en la oficejo de la patro. Li fariĝis studento pri medicino de la Universitato de Edinburgo kaj ricevis diplomon en 1856.
Ekspedicio de Palliser
En 1858, dum la ekspedicio de Palliser esploris montan pasejon apud la kontinenta divido de la Rokaj Montoj, unu el la ŝarĝoĉevaloj de Hector falis en riveron. Dum oni tiris ĝin el la akvo, lia ĉevalo ekkuregis, kaj dum Hector ĉasis ĝin, ĝi kikis lin kaj senkonsciigis lin. Hector poste skribis en la taglibro: "Provante rekapti la propran ĉevalon, kiu forvagis dum ni okupiĝis pri tiu en la akvo, ĝi kikis min ĉe la brusto". Liaj kunuloj, kredante ke li estis morta, fosis tombon por li kaj pretigis por enterigi lin. Kiam li rekonsciiĝis, oni nuligis la enterigon. La pasejo kaj apuda rivero poste nomiĝis Pasejo de Kikanta Ĉevalo kaj Rivero de Kikanta Ĉevalo respektive.
La legendo de la Kikanta Ĉevalo estas firme establita en popola kanada historio. Tamen, kiel notis Irene Spry, kiu studis la ekspedicion, "ĝi enkorpigas ne ĉiam precizajn rememorojn de Hector pri la Ekspedicio". La sola membro de la ekspedicio kiu postvivis post Hector kaj kiu povis verigi tion, kiu fakte okazis, estis Metis Peter Erasmus. Ties versio, verŝajne pli reala, estis: "La doktoro estis kike senkonscigita. Ni ĉiuj saltis de la ĉevaloj kaj rapidis al li, sed niaj provoj helpi lin rekonsciiĝi ne efikis. Tiam ni portis lin al la ombro de grandaj ĉiamverdaj arboj dum ni starigis tendojn. Ni havis gravan problemon. Se Nimrod ne sukcesos pri ĉasaĵo nia situacio ŝajnos senespera. Unu viro restis por rigardi la senkonscian doktoron. La resto de ni laŭvice provis kapti trutojn kiujn ni vidis en la klara monta akvo de la rivero. Devas esti ke doktoro Hector estis senkonscia por almenaŭ du horoj kiam Sutherland kriegis al ni reveni. Li estis nun konscia sed doloregis. Li petis siajn ekipaĵojn kaj direktis min prepari medikamenton por plimildigi la doloron. Mi petis lin subskribi dokumenton dirante la faktojn pri la akcidento, por gardi kontraŭ la ebleco ke lia malsano fariĝus grava. Li volonte konsentis ke estis ĝuste fari tion". Hector estis ambicia viro kiu deziris distingiĝi en kanada historio kiel la viro kiu malkovris la vojon de la nacia fervojo.
Mediglia
Najbaras la komunumoj Settala, Peschiera Borromeo, Pantigliate, Paullo, San Donato Milanese, Tribiano, San Giuliano Milanese, Colturano kaj Dresano.
James Hector
Nov-Zelando
En 1865 la registaro dungis Hector por fondi la New Zealand Geological Survey (Geologian Esplorinstituton de Nov-Zelando), kaj li translokiĝis al Wellington por direkti la konstruadon de la Colonial Museum (Kolonia Muzeo), la domo de la esplorinstituto. Kiel la ĉefa sciencisto de la registaro, Hector konsilis al politikistoj pri aferoj plejdiversaj, ekzemple eksportado de lano al Japanio, kaj plibonigo de fadenofabrikado el nov-zelanda formio. Lian politikan influon substrekis lia edziĝo en 1868 al Maria Georgiana Monro, filino de la prezidanto de la House of Representatives (ĉambro de reprezentantoj).
Hector refondis kaj direktis la plej eminentan sciencan societon de la kolonio, la New Zealand Institute (Nov-Zelandan Instituton), por 35 jaroj, kaj ek de 1885 li estis Kanceliero de la Universitato de Nov-Zelando. Li regis preskaŭ ĉiun aspekton de ŝtatfinancita scienco. Li havis intimajn kaj, foje akrajn rilatojn kun aliaj sciencistoj, precipe Julius von Haast. Je la fino de lia kariero, oni kritikis ke li malsukcesis akiri maoriajn artaĵojn por la Kolonia Muzeo kaj ke li nesufiĉe defendis siajn ministeriojn kontraŭ la monreduktoj faritaj de la registaro de la Liberala Partio. En 1902, ekzemple, la etnografo Elsdon Best skribis al Augustus Hamilton, la direktonto de la Kolonia Muzeo, ke Hector devus esti eligita el lia posteno kaj ke oni devus "anstataŭigi lin per vivanta viro".
Hector emiritiĝis en 1903 post kvar jardekoj ĉe la centro de organizata scienco en Nov-Zelando. Li mortis en Lower Hutt, Nov-Zelando en 1907.
Biologio
La epoko en kiu vivis Hector estis ekscita por biologoj, kiuj volis registri specojn de plantoj kaj bestoj ne antaŭe dokumentitaj. Hector ĉefe verkis pri marbestoj, precipe mamuloj kaj fiŝoj, sed ankaŭ kraboj kaj maraj fosilioj. En 1866 Hector akiris specimenon de rara malgranda baleno kun beko. Li sendis ĝin al John Gray ĉe la Brita Muzeo, kiu nomis ĝin Mesoplodon hectori. Li studis indiĝenan korefenon kiun Pierre-Joseph Benedon nomis pro Hector en 1881. Hector skribis ke ĝi estis la plej multe nombra korefeno en NZ, sed en 2009 restas malmultaj kaj ĝi oficiale estas "minacata".
Dum esplorado de Otago, Hector ankaŭ kolektis plantajn specimenojn. En 1872 Hector detale priskribis la nov-zelandan formion (Phormiun tenax) kaj kiel pretigi ĝiajn fibrojn por komerca uzado.
En 1891 Hector resumis ĉiujn sciencajn agadojn en NZ tiutempe. Li maltrankviliĝis ke nitrogenon kaj fosforon oni eksportis en agrikulturaj produktaĵoj. Li argumentis ke por bilanci la konton, necesas importi tiujn elementojn kiel sterkon.
Botanika Ĝardeno en Wellington
La registaro komisiis al Hector direkti novan Botanikan Ĝardenon de Wellington en 1874. Hector direktis ĝin dum 27 jaroj. La tiama registaro deziris ke la ĝardeno helpu pri ekonomia evoluigo. Hector komencis importi semojn kaj plantojn, provplantis ilin kaj distribuis ilin tra Nov-Zelando. Li celis ankaŭ instrui pri botaniko kaj evoluigi la forstan industrion. Li sciis pri la foruzado de indiĝenaj arboj kaj esploris la eblecojn de importitaj koniferoj. Pinoj ( Kalifornia pino ) fariĝis la plej populara por forstoj kaj oni ankoraŭ kreskigas ilin nuntempe. Hector interŝanĝis plantojn kun aliaj botanikaj ĝardenoj en britaj landoj, ĉefe kun Kew Gardens en Britio.
En 1891 la registaro donis la ĝardenon al la urbo Wellington kaj ĉesis financi ĝin. La Botanika Ĝardeno de Wellington fariĝis kaj restas populara distriĝa parko. Ŝildo sur la enireja pordego memorigas pri Hector. La James Hector Pinetum (pinoĝardeno) kaj la James Hector Lookout (belvidejo) nomiĝas memore al Hector.
Normigi la horaron
En tiu epoko hormezurado estis nur proksimuma afero kaj oni uzis diversajn primitivajn sistemojn. La horo estis loka afero, difinita laŭ la momento ĉiutage kiam la suno estis ĉe ĝia plej alta punkto ĉe tiu loko. Tial ĉiu loko havis la propran horon, ĉar la suno estis plej alta je malsama momento kaj ĉar horoloĝoj estis neprecizaj. Post la starigo de telegrafa sistemo oni volis ke la telgrafistoj ĉe ĉiuj stacioj deĵoru dum la samaj horoj. Parlamento decidis starigi unu horan normon por la tuta lando, kaj fariĝis la unua lando en la mondo fari tion. Sed okazis debato pri la demando: kies normo estu uzata por la tuta lando? Oni petis al Hector, kaj li rekomendis ke la meridiano 172,5 gradoj oriente estu la normo por Nov-Zelanda Meza Horaro, je 11,5 horoj antaŭ GMT. Ĉar ĝi estas proksimume la geografia mezo de Nov-Zelando. Por tiu celo Hector konstruigis observejon en Wellington por mezuri la pozicion de la suno kaj steloj.
Honoroj
Oni elektis lin fratulo de la Reĝa Societo de NZ en 1866. En 1874 li ricevis la Lyell-medalon de la Geologia Societo de Londono, Britio. Oni komisiis lin C.M.G. en 1875 kaj K.C.M.G. (kavaliro) en 1887.
Pli ol kvindek plantaj kaj bestaj grupoj, vivantaj kaj fosiliaj, estas nomitaj pro Hector. Pro ŝanĝoj en la sistemo de taksonomio, kelkaj fariĝis nevalidaj. En 2008 restis validaj kvardek specioj kaj unu genro (Hectorella). La plej konataj estas la Hektora delfeno (Cephalorhynchus hectori), unu el la Cetacoj, kaj la orkideo Prasophyllum hectori.
Historiaj notoj
Dominion Museum (Kolonia Muzeo) transformiĝis eventuale al Museum of New Zealand Te Papa Tongarewa (Muzeo de Nov-Zelando).
New Zealand Geological Survey transformiĝis en 1992 al Institute of Geological and Nuclear Sciences.
New Zealand Institute fariĝis Royal Society of New Zealand.
University of New Zealand (Universitato de Nov-Zelando) estis la sola universitato en la lando kun diversaj regionaj kolegioj, ĝis 1961, kiam ĝi disiĝis en diversajn sendependajn universitatojn.
Nova leĝo en 1941 ŝanĝis la horloĝan normon en Nov-Zelando al 12 horoj antaŭ GMT.
Sep fratoj
Sep Fratoj (suome : Seitsemän Veljestä) estas romano pri vivo en sudfinnlanda kamparo en 19-a jarcento. La libro estas la unua kaj sola romano de la suoma Aleksis Kivi, konsiderata la patro de la nacia lingvo. La ĉefpersonoj estas fratoj Juhani, Tuomas, Aapo, Simeoni, Timo, Lauri kaj Eero, kiuj restas sian hejmdomon Jukola en Nurmijärvi kaj transloĝiĝas al arbaro al monteto Impivaara. La romano estas publikigita en 1870, kaj tradukita en pli ol 30 lingvojn, unue en Esperanto en 1947, danke al Ilmari Ekström sub la respondeco de Vilho Setälä, kiu ankaŭ eldonis ĝin en Helsinko. Ĝi estas tradukita ankaŭ el esperanto al bengala.
Poieni (Cluj)
Poieni (Cluj) [pojenj] (hungare: Kissebes) estas komunumo en Rumanio okcidente de Cluj-Napoca. En 1910 ĝi havis 1 238 loĝantojn (rumanoj, hungaroj), en 1992 1250 (rumanoj, 3% hungaroj). Ĝia unua mencio skribe estas en 1455. Ĝis 1919 kaj inter 1940 kaj 1944 ĝi apartenis al Hungario (Kolozs vármegye). Administre apartenas al ĝi Hodişu, Lunca Vişagului, Morlaca, Tranişu, Valea Drăganului.
Cuetzala del Progreso
Cuetzala del Progreso estas unu el la 81 komunumoj de la meksika subŝtato Guerrero, kiu situas en la centra suda parto de Meksiko, ĉirkaŭ 400 km sudokcidente de la ĉefurbo Meksikurbo. La ĉefurbo de la komunumo estas Cuetzala del Progreso. Cuetzala del Progreso apartenas al la regiono Norte, kiu estas unu el la sep regionoj de la subŝtato Guerrero kaj kiu situas en la nordoriento de Guerrero. Al ĝi ankaŭ apartenas dek-kvin aliaj komunumoj. Al Cuetzala del Progreso apartenas entute 21 tiel nomataj loĝlokoj (statistike por urboj, vilaĝoj kaj domaroj). La kodnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 12026.
Geografio
La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 8876 loĝantojn. El tiuj estis 4250 viroj kaj 4626 virinoj. La komunumo havas surfacon de 499,8 km². La meza alteco (de la ĉefurbo) estas 1120 metroj super la marnivelo.
Klimato
En la komunumo jare falas averaĝe 1000 mm/m2 de precipitaĵo. La averaĝa jara temperaturo estas 22 °C.
Sociogeografio
En la jaro 2000 en la komunumo vivis 8540 personoj, pli aĝaj ol 5 jaroj. El tiuj 341 personoj sciis paroli indiĝenan lingvon. Tio signifas ke 3,99 % de la loĝantaro en la koncerna jaro sciis paroli indiĝenan lingvon.
5766 de la loĝantoj de Cuetzala del Progreso en la jaro 2000 aĝis pli ol 15 jaroj. El tiuj 1588 estis analfabetoj, do ne sciis legi kaj skribi. Tio signifas ke 27,54 % de la tuta loĝantaro (pli aĝa ol 15) ne sciis legi kaj skribi. Ĉe la virinoj estis 29,94 % (929 el 3103 virinoj), kiuj ne sciis legi kaj skribi kaj ĉe la viroj 24,75 (659 el 2663 viroj). Tio signifas ke konsiderinde pli da virinoj ne sciis legi kaj skribi ol la viroj.
El la 8540 loĝantoj (pli aĝaj ol 5 jaroj en la jaro 2000), 7343 apartenis al la katolika religio. 1197 personoj apartenis al aliaj religioj.
Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a., (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).
Fundamenta esplorado
La baza esploro, aŭ fundamenta esplorado, profundigas la fundamentojn de fenomenoj per daŭriga esploro kaj, tiel, distingas sin de la aplikata esplorado kaj la industria esploro, kiuj foje prilaboras similajn esplorkampojn, sed aliras kun alia fokuso kaj aliaj, pli ekonomiorientitaj celoj.
Ruĝeca kukolkolombo
La Ruĝeca kukolkolombo (Macropygia emiliana) estas mezgranda ruĝecbruna birdo de la familio de Kolombedoj kiu inkludas kolombojn kaj turtojn ene de la genro de Kukolkolomboj nome Macropygia. Ĝi troviĝas en Brunejo, Indonezio, kaj Malajzio. Ĝi estis kategoriita kiel specio Malplej Zorgiga en la Internacia Ruĝa Listo de Endanĝeritaj Specioj.
Taksonomio
La Ruĝeca kukolkolombo estis por la unua fojo priskribita de la franca biologo kaj ornitologo Charles Lucien Jules Laurent Bonaparte en 1854. Ĝi estis disigita el la Fajnbeka kukolkolombo en 2003. Ĝi havas du restantajn subspeciojkn: Kvin iamaj subspecioj de la Ruĝeca kukolkolombo estis reatribuita fare de IOU en 2016:
Priskribo
La Ruĝeca kukolkolombo estas mezgranda, ruĝecbruna kolombo, kiu estas 30 ĝis 37 cm longa. Ĝi havas uniforme ruĝecan kapon, kaj purpurbrunan, nigrec-striecan bruston. La kolo estas rozirizeca. La vosto estas longa kaj svelta, kaj ne havas palgrizon aŭ blakecon pinte. La centraj vostokovriloj estas uniforme ruĝecaj, kaj ne havas nigrecan striecon. La junulo similas al la ino laŭ aspekto, sed estas pli forte strieca.
Statuso kaj konservado
Ekde 1988, la Ruĝeca kukolkolombo estas konsiderata specio Malplej Zorgiga en la Internacia Ruĝa Listo de Endanĝeritaj Specioj. Tio estis okazigita pro la fakto ke la specio havas grandan teritorion — pli ol 20 000 km2 — kaj kvankam ties populacio malpliiĝis, la indico de malpliiĝo estas konsiderata malpli ol 30% de malpliiĝo dum dek jaroj aŭ tri generacioj. Aldone, kvankam ties populacinombroj ne estis determinita, oni supozas, ke ili estas super 10 000, kio estas super la kriterioj kiuj kondukas al la kategorio de vundebla. Oni priskribis ĝin rare trovebla, sed ĝi estas ofta en Borneo kaj en insuloj ĉe la sudaj kaj okcidentaj marbordoj de Sumatro. Oni supozas, ke ĝi frontas populacimalpliiĝon pro habitatodetruo.
Károly Kőváry
Károly Kőváry [kAroj kOvAri], laŭ hungarlingve kutima nomordo Kőváry Károly estis hungara instruisto pri matematiko, monaĥo, katolika pastro.
Károly Kőváry naskiĝis la  en Rákospalota. Li mortis la en Vác.
Biografio
Károly Kőváry frekventis piaristan gimnazion en Szeged, poste en 1941 li aliĝis al la piaristoj. Li akiris pedagogian diplomon en Scienca Universitato Pázmány Péter en 1947. En la sama jaro li pastriĝis. Pro ĉeso de la ekleziaj lernejoj li estis komence pastro en Budapeŝto, ekde 1952 li instruis en diversaj (eĉ elitaj) gimnazioj. En 1991 li estis nomumita gimnaziestro en Vác. Li edukis 3 generaciojn pri matematiko. Li ricevis premiojn en 1968, 1983, 1997, 2001.
Leĝoj de Manuo
La Leĝoj de Manuo (en Sanskrito मानवधर्मशास्त्र Mānava-Dharmaśāstra kaj ankaŭ Manusmriti) estas la plej fama kaj plej grava teksto de la Darmoŝastra tradicio de pratempa Hindujo. Darmoŝastro signifas la hinduan kleran tradicion (ŝastro) pri la juraj kaj religiaj devoj (darmo) de la homoj. La Leĝoj de Manuo ne estis la unua teksto de tiu ĉi tradicio, sed ĝi kombinas fruajn darmajn tekstojn (specife tiuj, kiuj nomiĝas la Darmosutroj) kun ideoj de la rilata Arthaŝastra tradicio (koncerne ŝtatkonstruo) por krei novan tekstformon. La verko estas regule kaj abunde citita en malfruaj tekstoj kaj komentaroj pri darmo. Dum la frua kolonia periodo de la Britoj en Hindujo, la Leĝojn de Manuo elektis hindologisto kaj brita juĝisto William Jones por la fondo de la nova jura sistemo por la Hinduoj en Brita Hindujo, la tiel nomata Hindua juro. Jones tradukis unua foje la tekston al la angla, kaj ĉi tiun tradukon (kaj, malfrue, tiujn de aliaj tekstoj) uzis la britaj kortumoj por juĝi la aferojn inter Hinduoj.
Fono
Manuo estis la nomo de la unua homo laŭ hindua kredo same kiel la unua bramano se temas pri regi la teron, tiu kiu savis la homaron de la inundo. Mano estis konata kiel tute honesta viro kaj tial gajnis la kromnomon "Satyavrata" - "viro kies ĵuro estas vera", lia edzino estis nomita Shraddha - kredo.
Laŭ diversaj akademiuloj, la verkado de la leĝoj okazis inter la 3-a jarcento a.K. ĝis la unua jarcento p.K.
Enhavo
La Libro de la Leĝo de Manuo enhavas 2685 versojn aŭ instrukciojn dividitajn en 12 librojn aŭ ĉapitrojn. La libroj traktas ĉiujn areojn de vivo sed ĉiu libro emfazas unu temon pli ol la aliaj, la divido en libroj estas:
Libro 2 - Fonto de la Leĝo (249 versoj)
Libroj 3–4 - Rilato inter la kvar malsamaj varnoj (286 + 260, kune 546 versoj), reguloj pri geedziĝo, gastamo, socia konduto de domposedantoj.
Libro 5 - Malpermesitaj manĝaĵoj, kiel adori la diojn kaj kio estas la taŭga traktado de virinoj (169 versoj)
Libro 6 - reguloj de asketismo (97 versoj)
Libro 7 - Leĝo de la Reĝo kaj Liaj devoj (226 versoj)
Libro 8 - Juro kaj Justeco (420 versoj)
Libro 9 - Rilatoj Inter viroj kaj virinoj en la familio kaj iliaj devoj (336 Versoj)
Libro 10 - Kio estas la devoj de la diversaj membroj (131 versoj)
Libro 11 - Asketismo kaj indulgo (266 versoj)
La leĝoj de Manuo diktas la konduton, devojn kaj interagojn inter la kvar varnoj. La efektivigo de tiuj leĝoj kondukis al la ekzistanta socia ordon al la nuntempo de la kastoj en Barato. Aldone al la kvar varnoj, Manuo ankaŭ rilatis al tiuj kiuj ne estas inkluditaj en la kastsistemo, tiuj nomitaj Dalitoj aŭ Harijano kaj en la pasinteco nomis ilin malpuruloj, netuŝeblaj aŭ la forpelituloj. Manuo nomis ilin hundomanĝantoj, trudis al ili la malestimindajn laborlokojn (kiel kloakaĵforigo, ledoprilaborado) kaj regis ke ili ne devas posedi posedaĵon. Tiu kiu korpe tuŝas la Daliton, tiu devas esti purigita simile al tiu, kiu tuŝas virinon dum ŝia menstruo. Ĝenerale, virinoj laŭ Manuo ne havas siajn proprajn rajtojn kaj devas esti sub la aŭspicioj de viro (patro, edzo, frato aŭ eĉ filo). Manuo dekretis ke vidvino ne rajtis reedziĝi kaj malpermesis virinojn forlasi siajn edzojn, eĉ se li estis daŭre en malbona humoro.
En tiuj leĝoj Manuo deklaras ke la Vedoj ne devas esti apelaciitaj kaj emfazas la temon de socia kaj religia engaĝiĝo (Dharmo), laŭ la Manusmriti, kiu forlasas siajn devojn estos forpelita de la grupo (lia jati) kaj en la venonta reenkarniĝo estos. naskita en malsuperan klason.
En moderna Barato
En la 20-a jarcento, dr-o B. R. Ambedkar opiniis, ke la Leĝoj de Manuo kulpis pri la sistemo de kastoj en Barato, kaj protestis publike forbruligante la verkon la 25-an de Decembro de 1927. Mahatma Gandhi kontraŭis la forbruligadon de la verko, dirante ke la moderna sistemo de kastoj ne rilatas al hinduismo. Laŭ Gandhi, la teksto prezentas malsamajn profesiojn kaj interesojn, kaj ne indikas rajtojn, sed devojn de ĉiu homo. Laŭ li, la verko diras, ke ĉiu laboro, de instruisto ĝis purigisto, estas bezonata kaj same valora.
Amange
Amange estas franca komunumo lokita en la kantono  (ĝis 2015 en la kantono Rochefort-sur-Nenon), en departemento Jura kaj en regiono Burgonjo-Franĉkonteo.
Dominio Pakistano
Dominio de Pakistano (en bengala পাকিস্তান অধিরাজ্য, Pakistan Odhirajjo; en urdua مملکتِ پاکستان, Mumlikāt-ē Pākistān), nomita kutime ankaŭ Pakistano; estis sendependa federacia Dominio en Suda Azio, fondita en 1947 post la Dispartigo de Britia Hindio en du suverenajn landojn (el kiuj la alia estus la Dominio de Barato). La Dominio, kiu inkludis la teritoriojn de la nunaj Pakistano kaj Bangladeŝo, estis por la islamanoj de Suda Azio. Ĝi fariĝis la Islama Respubliko Pakistano en 1956; kaj Orienta Pakistano apartiĝis el la unio kaj fariĝis Popola Respubliko Bangladeŝo en 1971.
5559 Beategordon
5559 Beategordon estas malgranda, tre hela asteroido de la ĉefa asteroida zono, proksima de la orbita resonanco 1:2 kun Marso.
Malkovro
Ĝi estis malkovrita la de la usona astronomino Eleanor Francis Helin elde la Observatorio de la Monto Palomar, (Kalifornio, Usono).
Nomo
Ĝi estis nomita en memoro de la aŭstradevena usona aktivulino Beate Sirota Gordon (1923–2012). En 1946, aĝa de 22 jaroj, ŝi estis responsulino de la inkludo de la virinaj rajtoj en la japana konstitucio. Por protekti tiun laboron, ŝi restis silenta pri sia kontribuo dum granda parto de sia vivo.
Meckenheim (Rejnlando)
Meckenheim estas urbo en la federacia lando Nordrejn-Vestfalio de Germanio. Ĝi apartenas al la distrikto Rhein-Sieg. Fine de la urbo havis  loĝantojn. En Meckenheim interalie en 1892 naskiĝis la germana esperantisto Teodor Jung, fondinto de la gazeto Heroldo de Esperanto.
(16966) 1998 SM63
(16966) 1998 SM63 estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la en la kadro de la Beijing Schmidt CCD Asteroida Programo elde la Stacio Singlong de la Observatorio de Purpura Monto, en provinco Hebejo (Ĉinio).
Rovné (distrikto Rimavská Sobota)
Rovné (hungare Rónapatak) estas vilaĝo kaj municipo en Slovakio. Ankaŭ proksima vilaĝeto apartenas al la municipo.
Situo
Rovné situas laŭ traira flankovojo. Rimavská Sobota troviĝas je 30 km.
Historio
La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1413 laŭ tiama hungara ortografio "Rownapathak". La unuaj loĝantoj estis paŝtistoj. En 1828 loĝis tie 392 vilaĝanoj en 45 domoj. Fine de la 19-a jarcento oni komencis minadi magneziton. Dum la 1-a mondmilito militkaptitejo funkciis ĉe la vilaĝo. Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Gömör kaj Kis-Hont, al distrikto de Ratková, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 vivis en Rovné 168 homoj, (165 slovakoj).
Thoraise
estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Doubs, en la regiono Burgonjo-Franĉkonteo (Bourgogne-Franche-Comté, prononco []) kaj en la historia regiono Franĉkonteo. Fine de en la komunumo vivis. Administre la komunumo apartenas al la arondismento Besançon (france arrondissement de Besançon), la okcidenta parto de la departemento, kaj al la kantono .
Ĝiaj loĝantoj france nomiĝas Thoraisiens.
Celerina (stacidomo)
Celerina estas fervoja stacidomo en Celerina/Schlarigna, Svislando.
Sanclerlândia
Sanclerlândia estas municipo de la brazila subŝtato Gojaso, kiu taksis 7.550 loĝantojn en 2010.
Raja Meziane
Raja Meziane (arabe: رجاء مزيان) (naskiĝis en 1988 en Maghnia, urbo en la Provinco Tlemcen en la nord-okcidento de Alĝerio), estas algeria kantistino, kantaŭtoro, advokato kaj politika aktivulino.
Iniciatita al muziko kaj teatro inter skoltoj, ŝi registris sian unuan albumon de porinfanan kantoj en la aĝo de14.
Kiam ŝi ne sukcesis nek en arto nek en juraj studoj, ŝi translokiĝis en 2005 al Ĉeĥio, kie ŝi trovis akcepteman medion al la evoluigo de sia artisma kariero.
En 2019 Raja Meziane estas menciita en la BBC-listo 100 Virinoj 2019, listo de 100 inspirigaj kaj influriĉaj virinoj en la mondo.
Ekstera ligilo
YouTube filmeto: Raja Meziane - Allo le Système! (protestkanto kun anglaj subtekstoj).
Assens (Fueno)
Assens estas havenurbo sur la insulo Fueno en la administra regiono Regiono Suda Danio en Danio. Ĝi estas la ĉefloko de la komunumo Assens. Je la 1-a de januaro 2013 ĝi havis 6017 loĝantojn.
Trafiko
La urbo estas atingebla pere de la aŭtovoja ponto trans la Eta Belto de la dana aŭtovojo E20, kiu pasas proksimume 15 kilometrojn nordoriente de la urbo. De la haveno de Assens pramŝipa konekto kondukas al la insulo Bågø.
Historio
La urbeto Assens estis fondita en la jaro 1231.
NGC 3338
NGC 3338 (aliaj indikoj — UGC 5826, MCG 2-27-41, ZWG 65.87, PGC 31883) estas galaksio en konstelacio Leono.
4728 Lyapidevskij
4728 Lyapidevskij estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la rusa astronomo Nikolaj Stepanoviĉ Ĉerniĥ elde la Krimea astrofizika observatorio de Nauĉno en Ukrainio.
Nomo
Ĝi estis nomita en memoro de la rusa soveta aviadisto Anatolij Vasijeviĉ Ljapidevskij (cirile : Анатолий Васильевич Ляпидевский, 1908–1983), unua heroo de Sovetunio en 1934.
Luis Sepúlveda
Luis SEPÚLVEDA, naskiĝinta je la 4-a de oktobro 1949 en Ovalle (Ĉilio), mortinta en Oviedo (Hispanio), estis ĉilia verkisto, ĵurnalisto kaj kinreĝisoro.
Vivo
Li studis teatran produktoradon en la Nacia Universitato de Ĉilio kaj partoprenis en diversaj politikaj agadoj, interalie kiel kunlaboranto de la reĝimo de prezidanto Salvador Allende, por kiu li publikigis kolekton de poŝklasikaĵoj por faciligi ties akiron fare de la granda publiko. Li estis arestita post la puĉo de Augusto Pinochet kaj estis enkarcerigita dum du jaroj kaj duono fare de la sekva diktaturo je akuzo esti komunisto. Li poste estis malliberigita danke al la germana branĉo de Amnestio Internacia, sed devis ekziliĝi por eviti 28 jarojn de enprizonigo, kaj post veturado tra landoj kiel Urugvajo, Brazilo, Paragvajo, Ekvadoro, Nikaragvo kaj Svedio li ekloĝis unue en Germanio (Hamburgo) kaj poste en la hispana urbo Ĥiĥono (Gijón), kie li loĝis de 1996.
Li malsaniĝis la 25an de februaro pro covid-19, estis diagnozita tiel kaj enhospitaligita izole la 29an, same kiel lia edzino la poetino Carmen Yáñez. Tiel Sepúlveda iĝis la unua koronvirusa malsamulo detektita en Asturio kaj unu de la unuaj registritaj en la tuta lando Hispanio. Lia edzino estis en la sama hospitalo ĝis la 18a de marto sed resaniĝis kaj estis elhospitaligita. La verkisto tamen suferis komplikaĵojn kaj mortis matene de la 16-a de aprilo 2020 post 48 tagoj en la hospitalo, plejparte konektita al aŭtomata spirilo, estante 70-jaraĝa.
Kariero
Li ricevis interalie la premiojn Gabriela Mistral de poezio (1976), Rómulo Gallegos de romanoj (1978) kaj la Premio Tigre Juan de noveloj (1988). Aliaj postaj premioj estis premio de narrativa Superflainao (1993) kaj la Premio Ovidio (1998) en Italio pro La última frontera (La lasta landlimo).
Victor Loche
Victor Loche (1806 - 1863) estis franca soldato kaj naturhistoriisto. Li estis aŭtoro de Histoire naturelle des mammifères de l'Algérie (naturhistorio de la mamuloj de Alĝerio, 1867) kaj de Histoire naturelle des Oiseaux de l'Algérie (naturhistorio de la birdoj de Alĝerio, 1867). Loche unua priskribis la felisedon nome Sablokato (Felis margarita), kiun li identigis kiel distingata specio dum esplorado de Norda Saharo.
Intergradado
En zoologio, Intergradado estas la vojo per kiu du distingataj subspecioj estas konektataj ĉe areoj kie la populacioj havas karakterojn de ambaŭ. Estas du tipoj de Intergradado:
Ĉiniĥa Insularo
La insularo Chinijo [ĉinIĥo] en la hispana aŭ Ĉiniĥa Insularo estas insularo situata en la nortdorienta parto de Kanarioj, pli precize norde de pli granda insulo nome Lanzarote. La insularo inkludas la insulojn de Montaña Clara, Alegranza, Graciosa, Roque del Este, Roque del Oeste kaj diversajn insulojn de vulkana deveno.
Intergradado
Unuaranga intergradado:
Ĉiniĥa Insularo
La areo ampleksas 192.7 km² entute kaj apartenas al la municipo de Teguise, provinco La Palmoj. La Graciosa estas la ununura loĝata insulo. La populacio estas ĉirkaŭ 600.
Oni proklamis naturan parkon nome Parque natural del Archipiélago Chinijo en 1986. La areo de la natura parko koincidas kun tiu de separate markata marrezervejo. La EU proklamis la teritorion kiel Speciala Protektareo por birdoj en 1994.
Intergradado
Okazas kie du subspecioj estas konektataj per unu aŭ pliaj intermezaj populacioj, ĉiu el kiuj estas siavice intermezaj al siaj apudaj populacioj kaj montras pli malpli la saman kvanton de variableco kiel aliaj populacioj ene de la specio. Apudaj populacioj kaj subspecioj estas objekto de klina intergradado, kaj en tiuj situacioj oni subkomprenas, ke la klinoj estas kaŭze rilataj (pro selektado) al mediaj gradoŝanĝoj.
Duaranga intergradado:
Kiam oni restarigas kontakton inter geografie izolata subspecio kun la ĉefa kerno de la specio aŭ kun alia izolata subspecio, okazas interreproduktado tiom longe kiom la izolataj ne evoluis per efikaj izolataj mekanismoj. Sekve, relative distingita zono de hibridado disvolviĝos depende de la grado de genetika kaj fenotipa diferenco kion plenumis la antaŭe izolata subspecio.
Preĝejo Sankta Triunuo (Gera)
La preĝejo Sankta Triunuo (germane: Kirche St. Trinitatis) troviĝas en Gera, Germanio, strato Heinrichstraße, je ĉirkaŭ 1 km for de la urbocentro.
Historio
La preĝejo estis konstruita inter 1609-11 kun uzo de antaŭula konstruaĵo: ĝi komence servu kiel tombeja preĝejo. La modesta rektangula ejo en 1868/69 ŝanĝitis ĉe la norda flanko novgotike. En 1899 aldonitis sonorila turo. Jam antaŭe ĝi nomumitis paroĥa preĝejo por la novaj urbokvartaloj Heinrichsgrün kaj Debschwitz.
Post kiam oni forigis en la 1841-a jaro la Kapelon Sankta Volfgango, kiu apudis la preĝejon, oni metis etan belegan eksteran ambonon malfrugotikan (de 1500) ĉe la orientan flankon de la Triunuo-preĝejo. Ĝi nomiĝas ankaŭ Tetzel-ambono, ĉar la indulgencpredikisto fifama Johann Tetzel mem laŭtradicie uzis ĝin. Ankaŭ el la iama Volfgango-kapelo konserviĝis la sonorilo de la sonoril-muldinto Markus Rosenberger el Schleiz (1468). Ĝi do estas unu el la plej malnovaj sonoriloj preĝejaj de Turingio.
Priskribo
Elstarega estas la interno. La lignaj plafonoj havas lindajn pentraĵojn. Krome famas ambono de 1615 el marmoro kaj alabastro, pluraj bildotabuloj, tomboj, epitafoj, altarpentraĵo (de ĉirkaŭ 1700) kaj memorigbildo de la datrevenaj festoj de 1630 okdaze de la unua jarcento post la t.n. Reformacio. La plej bela epitafo faritis por Benedikt Pascha kaj lia familio, por kiu oni skulptis figuran (plastikan) grupon de altega kvalito (ĉirkaŭ 1630). La ambono cetere venas el la preĝejo de Reinhardsbrunn. Ĉe la sudokcidenta ekstera flanko troviĝas epitafo por la entreprenisto Nicolaus de Smit (1541-1623) kiu metis la fundamentan ŝtonon por la tekstila industrio de Gera.
Fonto
Sparkassen-Kulturstiftung Hessen-Thüringen (eld.): ''Kulturelle Entdeckungen. Thüringen. Band 4'', 2011, ISBN 978-3-7954-2501-2, p. 97-98
Pink Anderson
Pink Anderson (nasknome Pinkney Anderson), naskiĝinta je la 12-a de februaro de 1900 en Laurens, Suda Karolino, Usono, kaj mortinta je la 12a de oktobro de 1974 en Spartanburgo, Suda Karolino, estis blusa muzikisto kaj kantisto.
Syd Barrett, la frua gvidanto de la grupo Pink Floyd, inspiriĝis el lia nomo kaj el tiu de Floyd Council por trovi la nomon de la grupo.
Laŭrenca kardelo
La Laŭrenca kardelo, Carduelis lawrencei, estas malgranda paserina birdo, membro de la familio de Fringedoj. Pro vagadema distribuado reproduktiĝas en Kalifornio kaj Malsupra Kalifornio kaj vintrumas en sudokcidenta Usono kaj norda Meksiko.
Aspekto
Ĉirkaŭ 10 al 12 cm longa kaj ĉirkaŭ 11.5 g peza, ĝi estas iom pli granda ol la Malgranda kardelo kaj iom pli malgranda ol la Amerika kardelo, kun malpli da flavo en plumaro ol la aliaj. Plenkreskuloj de ambaŭ seksoj estas ĝenerale grizaj kun rozkoloraj al grizeckarnaj bekoj, pli fortikaj ol tiuj de aliaj kardeloj, kaj tre kontrastaj kun nigra brido. Ili havas flavajn pugojn kaj parajn flavecajn flugilstriojn, same kiel flavajn bordojn en flugilplumoj kaj flavan makulon en brusto. La vosto estas nigra, kruce per blanka rubando (Sibley 2000, Oiseaux.net 1996-2007). Plumaro estas pli senkolora vintre, pli brila post printempa plumoŝanĝado (Davis 2001, Oiseaux.net 1996-2007). Maskloj estas pli palaj, kun nigraj kronoj kaj vizaĝoj (ne nur nigra frunto kiel ĉe la Amerika kardelo, sed ankaŭ supra krono, okulareo, brido, mentono kaj gorĝareo) kaj pli grandaj areoj de brilflavo. Inoj estas pli brunaj, havas malpli kaj plisenkoloran flavon kaj ne havas nigron (Sibley 2000, Oiseaux.net 1996-2007); temas pri evidenta kazo de seksa duformismo. Junuloj similas al inoj sed estas eĉ pli senkoloraj kaj havas svagan striecon en supraj partoj kaj ĉefe en la subaj partoj. (Davis 2001, Oiseaux.net 1996–2007).
La alvokoj inkludas "nazecan tuu-err, ankaŭ akran altatonan PIti kaj Itititi" (Sibley 2000). La flugalvoko, kiu estas diagnoza, estas elsendata kiel "altatona klara ti-tuu" (Sibley 2000) aŭ tink-ul "simila al vitraj ventosonoriloj" (Davis 2001). La kanto estas altatona, konstanta kaj limigita en frekvenca gamo, inklude notojn de ventosonoriloj kaj ĉefe imitaĵojn de alvokoj de aliaj specioj kaj aliajn simplajn kaj distingajn sonojn (Sibley 2000, Davis 2001). Maskloj kantas vintre sed ĉefe en la reprodukta sezono. Inoj kantas foje kaj mallonge (Davis 2001).
Teritorio kaj vivejo
Plej parto de, sed ne ĉiam ĉiuj, birdoj forlasas nordajn, centrajn kaj internajn areojn de suda Kalifornio vintre. Ili moviĝas al marbordaj malaltaj teroj kaj al malaltaj partoj de sudorientaj dezertoj de Kalifornio, kun malregula teritorio (foje en grandaj nombroj) sudorienten al norda Sonora kaj nordokcidenta Chihuahua kaj orienten al suda duono de Arizono, sudokcidenta Nov-Meksiko, kaj eĉ al areo de El Paso (Teksaso) (Davis 2001) rare al la regiono de la Madreaj arbarinsuloj. Kelkajn vintrojn mistere oni observas malmultajn birdojn; eble la birdoj estas en Sonora kaj Chihuahua, kio estas malmulte kontrolata de naturalistoj. La plej grandajn orientenaj invadoj ofte okazas en humidaj periodoj kaj sinkronias kun invadoj de aliaj semomanĝantaj birdoj kiaj la Kanada sito, la Malgranda krucbekulo, kaj la aliaj nordamerikaj kardeloj (Davis 2001).
La tipa reprodukta biotopo estas sekaj kaj malfermaj arbaroj kiuj estas proksime kaj de arbustaj areoj aŭ kampoj de altaj herboj de staŭdo, kutime ene de duonmejlo (0.8 km) kaj de malgranda akvejo. Ili povas nestumi en aliaj habitatoj, inklude rurajn loĝejajn areojn, sed ne en dezertoj aŭ densaj arbaroj. For de la reprodukta sezono ili loĝas en multaj malfermaj habitatoj inklude dezertojn, ĉeurbojn kaj urbajn parkojn (Davis 2001).
Manĝo
La Laŭrenca kardelo manĝas preskaŭ nur semojn de arbustoj kaj de herbejaj plantoj. Dum la reprodukta sezono, ili manĝas semojn de staŭdoj ĉefe ''Amsinckia menziesii var. intermedia''. Birdumantoj kiuj serĉas la Laŭrencan kardelon devas koni tiun planton. Aliajn sezonojn en Kalifornio, ili ĉefe manĝas akenojn de Adenostoma fasciculatum kaj ankaŭ berojn de visko (Phoradendron) kaj de Rhamnus californica. En Arizono, ili ofte manĝas la semojn de amaranto kaj Suaeda nigra (Davis 2001, 1999). Ili estas allogataj de semoj de Guizotia abyssinica en birdomanĝejoj.
Reproduktado
La reprodukta sezono estas komenca printempo al fina somero, aŭ foje tiom malfrue kiom ĝis fina julio. Kiel ĉe aliaj kardeloj, paroj formiĝas en grandaj antaŭreproduktaj aroj. Paroj lasas la arojn kaj serĉas nestolokojn sub regado de la ino, ofte portante nestomaterialon kaj farante konstrumovojn. La masklo sekvas, kantante kaj alvokante. Nestolokoj povas esti en iu ajn el nombro de arbospecioj, sed frue en la sezono ili estas ofte en visko aŭ Okcidenta sikomoro, dum pli malfrue ili estas en ĉiamverda kverko kaj ĉefe en decidua Blua kverko (Davis 2001, citante Coutlee 1968a).
Nestoj estas kutime solaj sed foje en izolaj kolonioj kiuj povas enhavi ĉirkaŭ 10 parojn. La ino konstruas la neston dum la masklo sekvas ŝin al longdistanca materialokolekto aŭ kantante el ripozejo. Ĝi estas teksita taso en forko de kelkaj malgrandaj branĉoj, situa ĉirkaŭ 3 m supergrunde ĉe arbobordo. Estas 3 al 6 ovoj, nemarkataj blankaj kun blua aŭ verdeca nuanco (Davis 2001).
La ino kovas la ovojn dum 12 al 13 tagoj kaj la idojn dum 4 aŭ 5 tagoj, dum restas preskaŭ konstante enneste; la masklo alportas manĝon. Post la kvara tago la ino kuniĝas al masklo por manĝokolekto sed ankoraŭ kovas foje ĝis la sepa tago. Elnestiĝo okazas post ĉirkaŭ 13 aŭ 14 tagoj, kaj post kromaj 5 al 7 la idoj abandonas la familion por aliĝi al antaŭmigranta aro (Davis 2001).
Ariĝo
Dum la reprodukta sezono maskloj ariĝas por formi malgrandajn arojn dum inoj restas ĉe nesto. Aliajn fojojn birdoj troviĝas en aroj kiuj tipe enhavas malpli da 50 individuoj sed foje eĉ pli da 500. Aroj povas esti miksitaj kunmanĝantaroj kun aliaj malgrandaj semomanĝantaj specioj.
Taksonomio
Tiu specio estas rimarkinde homogena, sen subspecioj, kaj laŭ studo, sen genetika variado ĉe la 23 lokoj testitaj (Davis 2001, citante Marten kaj Johnson 1986).
Etimologio
Kaj la komuna nomo kaj la latina scienca nomo de la Laŭrenca kardelo rememoras la usonan ornitologon George Newbold Lawrence.
Bredado
Estas unu el la plej malfacile bredataj kaj havataj en kaptiveco kardeloj; ili bezonas multan areon kaj tre puran akvon.
Libro
Davis, J. N. 1999. Lawrence’s Goldfinch (Carduelis lawrencei). In The Birds of North America, No. 480 (A. Poole and F. Gill, eds.). The Birds of North America, Inc., Philadelphia, PA.
Chatou - Croissy (stacidomo)
Stacidomo
Temas pri stacidomo de Régie autonome des transports parisiens (RATP) apartenanta al branĉo A1 de la linio Parizo -.
Arthur Tudor
Li edziĝis en 1501 kun Katerino de Aragono, sed jam la postan printempon li mortis pro febra malsano, kaj do li neniam reĝiĝis.
Lia frato Henriko, la posta reĝo Henriko la 8-a fariĝis kronprinco anstataŭ li kaj edziĝis lian vidvinon (kiun li pli poste eksedzinigis, la unua el liaj 6 edzinoj).
Aleksandro (regantoj)
Regantoj kiuj havis la nomon Aleksandro:
Santa Isabel (Gojaso)
Santa Isabel estas municipo de la brazila subŝtato Gojaso, kiu taksis 3.686 loĝantojn en 2010.
Sotodosos
Sotodosos estas municipo de Hispanio, en la Provinco Gvadalaĥaro, regiono de Kastilio-Manĉo.
Loĝantoj
La loĝanto nomiĝas higuereños. La censita loĝantaro en 2016 estis de 38 loĝantoj kaj la denseco estas de 1,31 loĝ/km².
Situo
Sotodosos situas en la nordorienta parto de Kastilio-Manĉo en la komarko aŭ distrikto Montaro de Gvadalaĥaro en la centra parto de la Provinco Gvadalaĥaro, je altitudo de 1141 m super marnivelo; je 95 km el Gvadalaĥaro, provinca ĉefurbo. La areo de ties teritorio estas de 28,95 km². La geografiaj koordinatoj estas 40°55′22″N 2°23′34″Ok.
Historio
Post la Hispana Enlanda Milito la loĝantaro falis el pinto en 1950 al 38, tio estis oni perdis loĝantojn pro diversaj tialoj: nome bataloj, prizono, politika persekutado, malsato ktp. Meze de la 20a jarcento la loĝantaro de multaj vilaĝoj de la regiono atingis pinton, kaj ankaŭ ĉe Sotodosos, sed poste okazis elmigrado, senloĝigo kaj maljuniĝo de la loĝantaro ĉefe dum la 1960-aj kaj 1970-aj jaroj, kaj ankaŭ ĉe Sotodosos kie oni falis al la nunaj 38.
Ekonomio
Agrikulturo kaj brutobredado tradicie. Pensioj de emerituloj.
Aljes Razanaŭ
Aljes Razanaŭ (beloruse: Алесь Сцяпанавіч Разанаў; n. 5-an de decembro 1947 en Bresta regiono - 26-an de aŭgusto 2021) - estis belorusa poeto kaj tradukisto.
Biografio
Aljes Razanaŭ naskiĝis en familio de oficistoj. Lia patro, Stefano Razanaŭ, devenis de Tambova provinco, alveturis kun geodezia ekspedicio en Belorusio antaŭ Granda Patriota milito kaj restis ĉi tie. En la jaro 1966 Aljes Razanaŭ ekstudis je filologia fakultato de Belorusa Ŝtata Universitato. Samtempe kun studado, li laboris en unu el uzinoj en Minsko. En oktobro de la jaro 1968, li kun kelkaj aliaj studentoj-filologoj mesaĝis leteron al tiatempa komunista estro de Belorusa SSR Petro Maŝerov kun peto returni instruadon en belorusa lingvo. La leteron subskribis kelkcent homoj. Kiel rezulto - Aljes Razanaŭ kun aliaj estroj de ĉi tia propono estis kalumnitaj kiel burĝaj naciistoj, kio promesis pliajn persekutojn.
Dum la jaroj 1970-1971 li laboris kiel instruisto de belorusa lingvo kaj literaturo en vilaĝa lernejo. De la jaro 1972 vivis en Minsko, laboris kiel literatura kunaganto en gazetaro. Dum 1974-1986 - redaktoro de eldonejo "Mastackaja litaratura". De 1989 li estis vicprezidanto de belorusa PEN-centro.
Verkaro
Kiel poeto li debutis en la jaro 1961. Aŭtoro de versaroj "Renaskiĝo" (1970), "Poreterne" (1974), "Koordinatoj de estado" (1976) "Vojo-360" (1981), "Pinto de sago" (1988), "En urbo estras Rahvalod", "Ĉasado en paradiza valo", "Wortdichte" (2003, germane). Estas konata kiel poeto-novemulo, aŭtoro de novaj poeziaj formoj. Tradukadas de litova, latva, kartvela, bolgara, serba, ĉeĥa, angla lingvoj.
Butano (kemio)
Ecoj
Strukturformulo de la n-butano:
H  H   H   H     |   |   |   | H - C - C - C - C - H    |   |   |   | H  H   H   H
Ekzistas du izomeroj: n-butano (pri normala butano) kaj i-butano (pri izomero de butano).
Utiligo
Butano estas produktita en naftorafinejo el petrolo. Tio uzatas likviginte kiel brul- kaj hejtgaso.
La unuaj alkanoj: metano, etano, propano, butano, pentano, heksano, heptano, oktano, nonano, dekano
30234 Dudziński
30234 Dudziński estas tre malgranda, sed eksterordinare hela asteroido de la interna asteroida zono (Hungaria familio) en 5:7 kun Marso kaj 9:2 kun Jupitero.
Malkovro
Ĝi estis malkovrita la en la kadro de la astronomia kampanjo Lowell Observatory Near-Earth-Object Search (LONEOS) elde la Stacio Anderson Mesa de la Observatorio Lowell, sudoriente de Flagstaff (Arizono, Usono).
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de Grzegorz Dudziński, post-doktora esploristo ĉe la Observatorio de la Universitato Adam Mickiewicz en Poznano, Pollando. Li studas la fizikajn ecojn de la asteroidoj kaj kontribuas al la disvolvo de novaj metodoj de modeligo de la formoj de asteroidoj.
(124158) 2001 OV2
(124158) 2001 OV2 estas marsrenkonta asteroido malkovrita la en la kadro de la astronomia kampanjo LONEOS (Lowell Observatory Near-Earth-Object Search) elde la Stacio Anderson Mesa de la Observatorio Lowell, en Flagstaff (Arizono, Usono).
Orbito
Ĝia discentra orbito ekstere tanĝas tiun de Marso. Ĝia marsa MOID estas 0,206504 astronomia unuo, tie estas 30,893 milionoj da km.
Louis Paul Cailletet
Louis Paul Cailletet Laperouse (1832-1913) estis franca fizikisto, teknologo, mininĝeniero kaj metalurgiisto renoma por siaj esploroj pri gaslikvigoj. En la 2-a de decembro 1877 li iĝis la unua kiu likvigis oksigenon. Iom poste, li sukcesis likvigi nitrogenon, hidrogenon, nitrogenan duoksidon, karbonan unuoksidon kaj acetilenon je la unua fojo. Li ankaŭ estis fabrikisto de grandaj industriaj manometroj. En novembro 1885 li laboris kun la fizikisto Émile Mathias (1861-1942) en la "Supera Altlernejo de Parizo". Li estas medalisto el la "Premio Humphry Davy" kaj la "Premio La Caze" de la Akademio de Sciencoj de Francio. Li ricevis la Medalon Davy de la Reĝa Societo de Londono en 1878.
Unuaj jaroj
Post la unuaj studoj en sia naskiĝurbo Châtillon-sur-Seine kaj en la "Liceo Henriko la 4-a" de Parizo, li eniris kiel libera aŭditoro, ĉirkaŭ la jaroj 1852-1853, kune kun sia frato Camille, en la "Supera Altlernejo de Minado". En la grandaj laboratorioj de fiziko kaj kemio en Parizo, Louis Cailletet iĝas dum siaj studoj amiko de pluraj sciencistoj, inter la plej renomaj el sia epoko, en la kemia laboratorio de la Fakultato pri Sciencoj kaj Farmacio, staras nome Marcellin Berthelot (1827-1907) en la Kolegio de Francio; Henri Sainte-Claire Deville (1818-1881) en la "Normala Altlernejo de Parizo"; Jean-Baptiste Dumas (1800-1884) porĉiama sekretario en la "Akademio pri Sciencoj" kaj Jules-Célestin Jamin (1818-1886), profesoro de fiziko en la "Politeknika Lernejo". Ĉi-tiuj interrilatoj el la scienca mondo de Parizo estos pli malfrue utilaj al li.
Post diplomiĝi el la Minlernejo, Louis kaj Camille foriris en studvojaĝoj al Anglio, Germanio kaj Aŭstrio kie ili vizitis multajn altfornojn kaj laminatejojn inter 1854 kaj 1855. Ludoviko bedaŭrinde ne povis daŭrigi, kaj li multe lamentis tion. Temis pri grandaj revoj en lia vivo, sed lia patro Jean-Baptiste kaj lia avo Claude-Phal Lapérouse estis maljunaj kaj ili urĝe bezonis lian ĉeeston en la uzino de "Chenecières" kaj en la altfornoj de "Villotte-sur-Ource".
Unuaj esploroj pri metalurgio
La modernigo de la instalaĵoj kaj la superrigardo de la dungitoj estis liaj unuaj laboroj kiel inĝeniero. Dum liaj esploroj kaj kontaktoj kun la plej grandaj kemiistoj el Parizo, li laboras kune kun sia patro Jean-Baptiste, majstro pri forĝado. Ludoviko komencas studi la bruladon de legomoj en fornoj, kaj daŭrigas siaj esplorojn studante la fizikajn kaj kemiajn proprecojn de la fero en iliaj laboratorioj de Villotte-sur-Ource kaj Chenecières.
Tiam li rimarkis kelkajn neperfektaĵojn sur la metalladojn. Ludoviko provas kolekti la gasojn el la vezikoj. Li malkovras ke ili komponiĝas ĉefe je karbona unuoksido. Daŭrigante siajn esplorojn, li konstatas ke tiu karbona unuoksido devas veni per reduktado en la altfornoj el la karbonata acido. Ĝi eble penetras en la metalon kiel rezulto de la permeableco de ĉi-lasta en la ruĝon de la temperaturo, ĝis tiam nekonata. Por taksi la ĉeeston de la karbona unuoksido en la fornoj, li elprenas iom da gaso el la forno per malvarmigita tubo kaj malkovras ke la karbona unuoksido abunde ĉeestas.
Ludoviko Cailletet estis enamiĝita je biologio kaj ĝardenbredado. Li havis kolekton da raraj orkideoj, en epoko kiam la unua granda kolekto estis instalita en la plantdomoj de la senato. Li faris kaj publikigis diversajn studojn pri la absorbado de la karbona duoksido far la plantoj samkiel pri la influo de la koloroj kaj lumradioj sur ilia disvolviĝo.
Ludoviko Cailletet konstruis kaj konservis plantdomon de orkideoj kaj begonioj. Li studis kaj publikigis kelkajn artikolojn pri biologio en la Akademio. Neantaŭlongaj esploroj konfirmas la kontribuadon de Cailletet pri tiu kampo.
Inter 1855 kaj 1900, Louis Cailletet publikigis vastan gamon da artikoloj kaj dokumentoj en la Akademio pri Sciencoj, sed ankaŭ en la tiamaj sciencaj ĵurnaloj, tia kia la "Ĵurnalo pri Teoria kaj Aplikata Fiziko", sed ankaŭ popularaj artikoloj en "Nature" aŭ en la "Bulteno por Enkuraĝigo de la Nacia Industrio".
Bedaŭrinde, lia frato Camille, pli talentoplena ol sia esplorema frato en la administrado kaj direktado de la familiara entrepreno, mortis pro tuberkulozo, en 1860. En la 16-a de junio 1863, Louis Cailletet edziĝis al Marguerite Berthe Delaunay (16.07.1838 - 06.10.1891), en Châteauvillain, Haute-Marne. Lia patro Jean-Baptiste Cailletet kaj lia avo Claude-Phal Lapérouse ankaŭ mortis post kelkaj jaroj, en 1865. Ludoviko devis administri, kun la helpo de sia patrino, ĉiuj taskojn en la fabriko, dum pli ol 20 jaroj.
Esploroj pri gaskunpremebleco
Louis Cailletet bezonos 15 jarojn, paralele al siaj aktivecoj kiel majstro de forĝo, por disvolvi altpremajn kaj malalt-temperaturajn mezuraparatojn antaŭ ol sin dediĉi al sia ĉefa intereso, nome likvigo de la tiam nomataj permanentaj gasoj. Li muntas sian unuan manometron flanke de sia laboratorio en Châtillon, sur klifo de malnova remparo laŭ la montoflanko.
Ĉar la diferenco de alteco estas tre malmulta (10 metroj), nova hidrarga manometro estas provita en la haveno de Tulono, pli malfrue li konstruas alian, ĉe la arteza puto de Butte aux Cailles, kvartalo de Parizo, kiu estis traborite, kaj finfine li kontruis, en 1891, tiun de la Ejfela Turo, kunlabore kun Emmanuel Colardeau kaj Eugène Ducretet (1844-1915).