cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
La Chaux-de-Fonds
Komenco de la horloĝfarado
Sed la komenco de ĉi tiu jarcento estas precipe grava, ĉar estis li, kiu vidis gravan personecon agi por la Montoj: Daniel Jeanrichard. Ĉi tiu horloĝisto estas ĉe la origino de la establadosistemo, kiu estas sendube la bazo de la ekspansio de horloĝfarado en la montoj. Danke al tiu praktiko, implikanta pli grandan labordividon kaj pli grandan aŭtonomecon de la regiono, naskiĝis vera industrio. Tiu ĉi ekonomia eksplodo implikos la laŭgradan malaperon de kamparanaj horloĝistoj kaj la aperon de horloĝistoj en sia propra rajto. Tiel, multaj svis-germanaj kamparanoj venis transpreni la forlasitajn biendomojn. Tiu ĉi ondo de enmigrado estas grava, ĉar la loĝantaro duobliĝas inter 1750 kaj la fino de la jarcento. La pliiĝo de ĉi tiu malgranda horloĝa industrio ankaŭ altiros eksterlandajn komercistojn, inkluzive de judoj el Alzaco. Chaux-de-Fonniers estas sufiĉe rezistema kontraŭ homoj de aliaj kredoj ol protestantismo (katolikoj kaj anabaptistoj estas regule forpelitaj), sed judoj ŝajnas esti tolerataj, almenaŭ kiam ili ĵus trapasas, ĉar ili kontribuas al la forigo de akcioj. Denove en 1845, la franca advokato kaj deputito Adolphe Crémieux reprezentis la interesojn de francaj laboristoj en horloĝfarado en La Chaux-de-Fonds, forpelita de Svislando ĉar judoj, en apliko de la leĝo de la kantono, ke li ne hezitis ne puni. same kiel ĝian reputacion kiel "tero de libereco" en la Reprezentantĉambro, sur la tereno ke "la traktatoj inter Francio kaj Svislando deklaras ke la svisoj estos traktitaj en Francio kiel francaj civitanoj, kaj ke la francoj estos traktitaj en Francio. Svislando kiel svisaj civitanoj”, kaj ke ili ne estis ekzekutitaj de Svislando, “simularo de respubliko”. En 1848, nova konstitucio alportis egalajn rajtojn al kristanoj, sed judoj ankoraŭ ne ĝuis religian liberecon, kiu nur 26 jarojn poste estus akirita.
La apero de metiaj aktivadoj en la montaro implicos ŝanĝon de la aspekto de la vilaĝo La Chaux-de-Fonds. Komenciĝas aperi ludomoj same kiel loĝdomoj, duonvoje inter bienoj kaj lukonstruaĵoj, kiuj permesas la praktikon de horloĝfarado aŭ aliajn novajn enspezigajn agadojn dum daŭre kultivas malgrandan bienon. La tegmentoj estas faritaj el tegoloj, kio estos grava poste.
Granda Fajro kaj Nova Vilaĝa Mapo
En la nokto de la 4-a ĝis la 5-a de majo 1794, fajro ekis en la kuirejo de ligna domo. Pro diversaj kombinaĵoj de cirkonstancoj (kesto da pulvo kaj barelo da oleo estas stokitaj en la ĉambro apud la kuirejo, kie la fajro ekis, la preĝejestro vundis sian kapon en sia hasto kaj tial ne povis sonigi la toksinon sufiĉe longe), la fajro rapide disvastiĝas. Kvindek du domoj estis detruitaj per fajro kaj nur kelkaj loĝejoj ĉe la ekstremaĵoj de la urbo estis ŝparitaj. La preĝejo, ĝia sonorilturo kaj la kuraco estas perditaj. Tamen, la fajro ne kaŭzis iujn ajn viktimojn.
Solidareco ludas gravan rolon en rekonstruado. Kolekto estas organizita en la preĝejoj de la princlando, sed ankaŭ ĉie en Svislando. 175 familioj trovas sin sur la strato; se iuj elmigras, la plimulto tamen restas surloke. El 4 560 loĝantoj en 1793, estis ankoraŭ 4 119 en 1795. La rapida kaj efika rekonstruo evitis gravan ondon de elmigrado. Tri monatojn post la fajro, la komenco de laboro sur la nova templo estis anoncita.
Tiu ĉi fajro havas tre fortan efikon sur la cetero de la historio de La Chaux-de-Fonnière, ĉar la rekonstruo de la aglomeraĵo estas farita laŭ tre aparta plano pro Moïse Perret-Gentil, majstra gravuristo. La novaj stratoj intersekcas orte kaj publika placo staras en la centro de la vilaĝo (nuntempe la Place de l'Hôtel-de-Ville). La kohereco de tiu ĉi nova plano permesos al La Chaux-de-Fonds eniri la modernan epokon, preta akcepti la multajn ŝanĝojn venontajn, kiel la apero de elektro, transporto kaj telekomunikado. La urbo evoluas sur la flanko de la valo plej bone eksponita al la suno, laŭ la ĝenerale aplikata principo de "Sonnenbau". Sen la fajro de 1794, La Chaux-de-Fonds verŝajne neniam havus sian plej karakterizan trajton, ĝiaj stratoj intersekciĝantaj orte24. Ĉi tiu unua fazo de rekonstruo estas ankoraŭ videbla hodiaŭ. La inĝeniero Charles-Henri Junod tiam daŭrigis la rekonstruon laŭ damtabulplano en 1835 kaj 1841.
Leviĝo de liberalismo kaj proklamo de la Respubliko
De la fino de la 18-a jarcento, multaj kondiĉoj estis renkontitaj por liberalaj ideoj por disvastigi en la Neŭŝatelaj montoj. Ni povas identigi tri ĉefajn. Antaŭ ĉio, potenco en la princlando koncentriĝas sur la Marbordo. Tiam la verkoj de Rousseau, Voltaire kaj aliaj tiamaj filozofoj aperas en la areo. Fine, la Franca Revolucio eksplodis ne malproksime de la Montoj. Krome, la pliiĝo de horloĝfarado koste de agrikulturo favoris kontaktojn kun la ekstera mondo same kiel la disvastiĝon de vivmaniero kiu pli konsideris intelektajn kaj kulturajn aspektojn.
Usona Departemento de Komerco
La Usona Departmento de Komerco (United States Department of Commerce) estas departmento de la usona registaro, kiu aparte zorgas pri la ekonomia kreskado de la komercaj entreprenoj kaj industrioj de la lando. Ĝia estro estas la Usona Sekretario de Komerco. La celo de la Departmento estas "akceli la kreadon de postenoj kaj pli altaj vivnormoj por ĉiuj usonanoj, per kreado de infrastrukturo antaŭeniganta ekonomian kreskadon teknologian konkurencipovon, kaj daŭrigeblan disvolvadon". Inter ĝiaj taskoj estas kolekti ekonomiajn kaj demografiajn informojn por komerca kaj registara decidado, la emisiado de patentoj kaj varmarkoj, kaj partoprenado en la establado de industriaj normoj.
Historio
Origine la Departmento kreiĝis la 14-an de februaro, 1903, kiel la Departmento de Komerco kaj Laboro. Je la 4-a de marto, 1913, oni renomis ĝin la Departmento de Komerco, kiam oni transigis ĝiajn prilaboristarajn funkciojn kaj buroojn al nova Departmento de Laboro.
Fakoj
La Usona Patenta kaj Varmarka Oficejo estas agentejo de la Usona Departmento de Komerco kiu prizorgas la eldonadon de patentoj kaj la registradon de varmarkoj. Ĝi estis fondita je 2 Januaro 1975 el la antaŭa patenta oficejo. La nuna direktoro de la oficejo estas Andrei Iancu, kiu ekprenis sian oficon je 8a de februaro 2018.
La Chaux-de-Fonds
Leviĝo de liberalismo kaj proklamo de la Respubliko
La sekvaj dek kvin jaroj estas metitaj sub la signon de la Restarigo. Liberalaj progresoj estas sufokitaj kaj liberecoj estas limigitaj. Sed humoroj ne trankviliĝas. La progresemuloj revas pri la fino de la suvereneco de la Reĝo de Prusio dum la konservativuloj volas totalan rompon kun la Konfederacio. Ekde 1830, sub la premo de la publika opinio, naskiĝis leĝdona organo, elektita de la popolo, kaj reakiris certan gazetara libereco. En 1831, kelkaj provoj de la respublikanoj kapti potencon malsukcesus kaj kondukus al la malliberigo aŭ ekzilo de pluraj elstarfiguroj en la Montoj. La sekvaj jaroj estis markitaj per reveno de la rojalistoj. Ni eĉ pensas eligi Neŭŝatelon el la Konfederacio, kion la Dieto rifuzas.
La proklamo de la Dua Respubliko en Francio same kiel iuj aliaj okazaĵoj, precipe kriza periodo en 1846-1847, kreos novan agitadon inter la respublikanoj. Ĉi-foje, populara premo estis tro granda kaj la rojalistaj komitatoj de Le Locle komence, poste La Chaux-de-Fonds kaj Val-de-Travers rezignis la potencon la 29-an de februaro 1848. Neŭŝatelo tiam sekvus. Bravante la vintran ŝtormon, mil viroj el la Neŭŝatela montaro kolektiĝis en La Chaux-de-Fonds. Gvidataj de Fritz Courvoisier, ili malsupreniris la Ĵurasajn deklivojn por atingi la marbordon. La revoluciuloj kaptis la Kastelon de Neŭŝatelo vespere de la 1-a de marto sen verŝado de sango. La respubliko nun estas establita.
Dua duono de la 19-a jarcento
Ekde 1848, La Chaux-de-Fonds estis la ekonomia centro de la Kantono Neŭŝatelo. Socia kaj kultura vivo intensiĝis kaj urbaj infrastrukturoj disvolviĝis kun muzeoj, teatroj kaj bibliotekoj. La fino de la 19-a jarcento vidis fortan enfluon de enmigrintoj de germanlingva Svislando, Francio, Italio kaj Germanio.
En la 1870-aj jaroj la svisa Ĵuraso akceptis multajn politikajn rifuĝintojn el la tuta Eŭropo: iamaj francaj komunanoj, rusaj kaj italaj ekzilitoj... Multaj el ili aliĝis al la laboristaj societoj aligitaj al la Ĵurasa Federacio de Internacia Laborista Asocio. En tiu ĉi fandopoto disvolviĝis nova socialisma movado, la komunista anarkiismo, kiu asertos sian ekziston en du kongresoj en La Chaux-de-Fonds, en oktobro 1879, poste en oktobro 1880.
NGC 400
NGC 400 estas stelo en konstelacio Fiŝoj.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Eksteraj ligiloj
Liste der NGC-Objekte von 1 bis 500
Clemens Holzmeister
Clemens HOLZMEISTER (naskiĝinta en la 27-a de marto 1886 en Fulpmes, mortinta en la 12-a de junio 1983 en Hallein) estis aŭstra arkitekto kaj instruisto.
Vivo
Li studis ĉe la Teknika altlernejo de Vieno, kie li profesoriĝis en 1919. Post instruado ĉe la Ŝtata metilernejo en Insbruko li revenis Vienon kaj trejnis ekde 1924 la majstran klason ĉe la Akademio de vidigaj artoj. De 1928-32 li samtempe instruis ĉe la Artakademio de Düsseldorf.
Konstruaĵoj
Jen nur la plej gravaj konstruaĵoj (treeta elekto):
Por Brazilo li planis multajn kirkojn. En siaj arkitekturaĵoj Holzmeister flegis historiisman baroktendencan, kiu de tempo al tempo iĝis monumentoza kaj patosoplena: ekzemple la plano por Pacmonumento de sur Monto Sinaja (1977).
Dallas (televidserio)
Dallas estas usona televidserio pri familio de terposedantoj. Ĝi estis elsendita pere de la kanalaro CBS el la 2a de aprilo, 1978, al la 3a de majo, 1991. La serio temas pri riĉa kaj feŭdeca familio el Teksaso, nome la Ewing-oj, kiu posedas sendependan nafto-kompannio Ewing Oil kaj la ranĉo por brutobredado Southfork. La serio dekomence fokusiĝis al la geedzoj Bobby Ewing kaj Pamela Barnes, kies familioj estis delonge malamikoj unu de la alia. Dum la serio progresis, la pli aĝa frato de Bobby, nome naftomagnato J.R. Ewing, iĝis la plej rimarkinda rolulo de la serio kiel elstara maliculo, kies kondutaj skemoj kaj finegocoj iĝis la marko de la serio. Kiam la serio fines en majo 1991, J.R. estis la nura rolulo kiu estis aperinta en ĉiu epizodo kaj la nomo tiele mallongigita nur kiel J.R. estis fame konata tutmonde.
Dutioksamido
Dutioksamido aŭ dutioglioksalo estas organika kombinaĵo rezultanta el interagado de la dutiooksalata acido kaj amoniako. Ĝi estas oranĝokolora, sukcenokolora aŭ malhelruĝa solidaĵo, malmulte solvebla en akvo kaj eteroj, sed solvebla en etanolo. Dutioksamido posedas 2 karbonatomojn, 4 hidrogenatomojn, 2 nitrogenatomojn kaj 2 sulfuratomojn. Dutioksamido uzatas en kemiaj sintezoj kaj en la preparado de dutiooksalataj  derivaĵoj.
La Chaux-de-Fonds
Dua duono de la 19-a jarcento
En 1912 la nova proporcia sistemo permesis aliron al potenco por la maldekstro. Inter 1945 kaj 1975, la horloĝindustrio permesis al la grandurbo travivi periodon de senprecedenca ekonomia kresko. La populacio atingos sian pinton kun 43 000 loĝantoj en 1967.
Kun la horloĝa krizo de 1975 kiu influis la grandurbon, 2,000 laborlokoj kaj 1,000 loĝantoj estis perditaj. La urbo reagis diversigante siajn industriojn kaj profitis el federacia helpo asignita al montaraj regionoj.
En 1994, la aŭtovojtunelo sub la Vue des Alpes estis inaŭgurita, alportante la grandurbon pli proksime al tiu de Neŭŝatelo.
Ŝtormo de la 24-a de julio 2023
En tiu tago je la 11:25 blovis fortega vento kaj pluvis abunde. Oficiale (laŭ la mezuroj en la flughaveno Les Eplatures) la ventego havis rapidecon de 217 km/hore. Tamen la mezurilo haltis tie kaj ne povis mezuri pli altan rapidecon. Per ne oficiala ventomezurilo aperis indiko de 254 km/hore. En iu preciza loko la ŝtormo daŭris proksimume kvar minutojn. La ŝtormo tuŝis unue la kvartalon de la liceo (nord-okcidente), poste la urbocentron kaj la stacidomon, poste la kvartalon de la prizono (sud-oriente). Aliaj kvartaloj kiel tiu de la hospitalo (nord-oriente) ne estis tuŝitaj. 4000 el 7000 konstruaĵoj estis damaĝitaj. Mortis unu persono, kiu serĉis protekton en sia veturilo, sed tien falis gruo kaj la veturilo ekbrulis.
Charlie's Angels
Charlie's Angels (La anĝeloj de Charlie) estas usona televidserio pri krim-fikcio kiu estis elsendita per la kanalaro ABC el la 22a de septembro, 1976, al la 24a de junio, 1981, produktita dum kvin sezonoj kaj 110 epizodoj. La serio estis kreita de Ivan Goff kaj Ben Roberts kaj estis produktita de la produktoro Aaron Spelling. Ĝi prezentas la kontraŭkrimajn aventurojn de tri virinoj kiuj laboras per agentejo de privataj detektivoj en Los Angeles, Kalifornio, kaj origine estis stelulita de Kate Jackson, Farrah Fawcett (listigita kiel Farrah Fawcett-Majors), kaj Jaclyn Smith en la ĉefaj roloj kaj kun John Forsythe por havigi la voĉon de ilia estro, la nevidita Charlie Townsend, kiu direktoris la kontraŭkrimajn operaciojn de la "Angels" per parolfono. Estis kelkaj ŝanĝoj en la aktorinaro: post la foriro de Fawcett kaj Jackson aldoniĝis Cheryl Ladd, Shelley Hack, kaj Tanya Roberts.
La Chaux-de-Fonds
Ŝtormo de la 24-a de julio 2023
Diversaj korpusoj, entute 375 homoj, laboris tuj post la katastrofo por reordigi la urbon: polico, fajrobrigado, urba servo por prizorgado de la stratoj kaj kelkaj dekoj de soldatoj de la svisa armeo.
Dum la unuaj tagoj la publikaj transportoj (busoj) ne funkciis. Same ne funkciis la trajnoj al Bielo, Neuchâtel kaj Le Locle. La trajnlinio al Le Locle restis ne uzebla ĝis la deka de aŭgusto.
Fakto estas, ke en La Chaux-de-Fonds ĉiuj industrioj ĉesas funkcii dum tri semajnoj en julio-aŭgusto, ĉar ĉiuj laboras pri horloĝfarado kaj kunlaboras. Pro tio en tiu tago la fabrikoj estis malplenaj. Same la lernejoj. Tio evitis pli altan nombron de viktimoj.
La najbara urbo Le Locle same estis tuŝita, kaj vilaĝoj en najbara Francio ankaŭ.
Fotoj vidiĝas en la dulingva blogo (fr, eo) de Mireille Grosjean: https://mirejo2020.blogspot.com/2023/07/2023-07-24-vento-217-kmh.html
NGC 401
NGC 401 estas stelo en konstelacio Fiŝoj.
Triiliono
Triiliono estas miliono da duilionoj, 1018, aŭ (18 nuloj).
NGC 401
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Triiliono
Notu, ke triliono kaj ankaŭ usona trillion kaj simila vorto en kelkaj aliaj lingvoj estas nur 1012, Esperanta duiliono.
NGC 401
Eksteraj ligiloj
Liste der NGC-Objekte von 1 bis 500
Granda koraceno
La Granda koraceno Coracina macei estas specio de kukollanio kaj familio de Kampefagedoj troviĝanta en suda kaj sudorienta Azio. Ili estas ĉefe insektovoraj kaj kutime flufxas tuj super la arbara kanopeo. Ili havas laŭtan alvokon Klu-iip kaj havas karakteran kutimon kuntiri siajn fermitajn flugilojn tuj poste ripoziĝi.
Endre Veress (historiisto)
VERESS Endre (vereŝ) estis hungara historiisto naskita en Békés la 15-an de februaro 1868 kaj mortinta en Pécs la 24-an de novembro 1953. Li estis filo de Sándor Veress.
Biografio
Veress edukiĝis en Bukareŝto; la universitaton li finis ekde 1891 en Koloĵvaro. En 1893 li estis helpinstruisto en la Komerca Akademio de Koloĵvaro. Ekde 1894 ĝis 1897 li estis stipendiulo en Vieno en la arkiveja sekcio de Institut für österreichische Geschichtsforschung. Reveninte li instruis en Deva. Li doktorigis en 1898 en Koloĵvaro. En 1902 la Rumana Geografia Societo elektis lin korespondanta ano. En 1903 li estis ekciestro en la Universitata Biblioteko Koloĵvaro. En 1915 li estis sekcikonsilanto en la ministerio por religi- kaj instruaferoj, pli poste por la eksternaj aferoj. Li estis por jaroj ĵurinta interpretisto de la Budapeŝta Raĝa tribunalo. Li publikis en du serioj redaktinte de si Fontes rerum Transylvanicarum (I – V., Bp., 1911 – 1921); Documente privitoare la istoria Ardealului, Moldovei şi Tării Româneşti (I – XI., Bucureşti, 1929 – 39). La rumana hungara bibliografio aperis per subteno de la Rumana Scienca Akademio en 1931.
Gyula Dávid (literaturhistoriisto)
DÁVID Gyula estas rumanuja hungara literaturhistoriisto, redaktoro naskita en Árapatak la 13-an de aŭgusto 1928.
Woodland (Vaŝingtonio)
Woodland estas usona urbeto de la ŝtato Vaŝingtonio. Ĝi troviĝas en la kantonoj Clark kaj Cowlitz. Plejmultaj loĝantoj vivas sur la parto de la urbeto lokita en la kantono Cowlitz, kie plejparte etendiĝas la urbo. Woodlando havis loĝantojn laŭ la oficiala censo de 2000.
Woodland estas plej konata en Vaŝingtonio kiel la hejmurbo de Hulda Klager (1863-1960), eminenta kulturisto de hibridaj siringoj.
Smolenskaja (metrostacio de Moskvo)
Smolenskaja (Смоленская, "de (urbo) Smolensk") estas stacio de la Metroo de Moskvo centre de Moskvo. Ĝi estas stacio de Filovskaja linio kaj situas inter la stacioj ' kaj '.
Deventaj Insuloj
Famaj Deventaj Insuloj inkluzivas Angvilon, Antigvon, Gvadelupon, Monceraton kaj Sankta-Kristofo kaj la britajn kaj la usonajn Virgulininsulojn.
Norde de la insula ĉeno situas la Puertorika Fosego.
Izabela lamprotorno
La Izabela lamprotorno aŭ Izabela brilsturno (Lamprotornis elisabeth) estas specio de sturno de la familio de Sturnedoj kaj genro de Lamprotornis aŭ Brilsturnoj, kiuj estas afrikaj bluecaj birdoj kun metalecaj briloj. La Verdaflugila lamprotorno, Lamprotornis chloropterus kaj Izabela lamprotorno, L. elisabeth (laŭ Sibley kaj Monroe 1990, 1993) estas konsiderataj separataj specioj kontraŭ Dowsett kaj Forbes-Watson (1993) kiuj inkludas elisabeth kiel subspecio de L. chloropterus. Tiu traktado estas reviziota de la Laborgrupo pri Taksonomio de BirdLife.
Disvastiĝo
Ĝi troviĝas en izolataj makuloj en Bocvano, sudorienta Demokratia Respubliko Kongo, sudorienta Kenjo, Malavio, suden al okcidenta Mozambiko, al plej nordorienta Namibio, Tanzanio, sudokcidenta Ugando, Zambio kaj Zimbabvo kie estas komuna.
Ili ĝenerale preferas arbarojn miombo (Brachystegia) en la reprodukta sezono, tamen ili povas moviĝi al savano for de tiu epoko.
Aspekto
Tiu specio estas tre blua kun verdecaj metalecaj briloj en flugiloj kaj malhelblua vizaĝo el la bekobazo al la orelareo. La iriso estas flaveca. La beko kaj kruroj estas nigraj.
Kutimaro
Ili manĝas ĉefe surgrunde, kie ili manĝas fruktojn. nektarojn kaj insektojn, ĉefe akridoj (Orthoptera), skaraboj (Coleoptera) kaj termitoj.
(16545) 1991 RN4
(16545) 1991 RN4 estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la de la japana astronomo Satoru Otomo elde la observatorio de Kijosato (vilaĝo de la urbo Hokuto en la gubernio Jamanaŝi, Japanio).
Izabela lamprotorno
Kutimaro
La nesto estas tasaĵo el folioj aŭ plumoj, tipe en arbokavaĵo, ĉu natura ĉu elfosita de pegoj aŭ afrikaj barbuloj. La reprodukta sezono okazas ĉefe el septembro al marto, tio estas somere en suda hemisfero. La ino demetas 2-5 palbluverdecajn ovojn, kiuj havas ruĝecajn kaj grizajn punktetojn. Oni scias malmulte pri la idoj, krom ke ili estas manĝigataj de ambaŭ gepatroj.
Monsieur Hire (filmo)
Monsieur Hire (Sinjoro Hire) estas franca filmo de Patrice Leconte aperinta en 1989.
Temo
Sinjoro Hire estas mizantropa tajloro, kiu spionas tra sia fenestro la najbarinon (Alice) al kiu li enamiĝis. Samtempe okazas enketo pri nesolvita murdo de junulino. Sinjoro Hire estas suspektata de polic-inspektoro ŝarĝita de la afero.
Balti jaam
Balti jaam (Balta stacio) estas la ĉefa fervoja stacio en Talino, Estonio. Ĉiuj suburbaj, longdistancaj kaj internaciaj trajnoj eliras el la stacio.
La stacio havas sep kajojn, el kiuj du situas aparte de la ceteraj kaj estas uzataj ĉu por internaciaj itineroj Talino–Moskvo kaj Talino–Sankt-Peterburgo efektivigataj de "GoRail", ĉu por longdistancaj itineroj de "Elron" al Pärnu aŭ Viljandi. Kajoj pli proksimaj al la stacidomo estas plejparte uzataj por suburbaj trajnoj aŭ por longdistancaj itineroj al Tartu aŭ Narva.
Balti jaam staras proksime al merkato nomita Jaama turg ("stacia merkato").
Historio
Balti jaam situas nordokcidente de la historia centro (Malnova urbo) de Talino. La unua stacidomo en Talino estis konstruita fine de la 1860-aj jaroj kiel parto de longa fervojlinio Sankt-Peterburgo-Talino-Paldiski. La unua ĉefa konstruaĵo estis kompletigita en 1870. Estis 2-etaĝa konstruaĵo konstruita el kalkŝtono kun turoj kiel elstaraĵoj. Dum la dua mondmilito en 1941, la stacidomo estis bruligita de la Ruĝa Armeo kaj baldaŭ post la milito en 1945, estis parte renovigita. Inter 1960-1966, la stacio estis tute rekonstruita. Ekde la 1990-aj jaroj, la 20x20m granda atendo-salono estas uzata kiel merkato. En 2005, la stacidomo estis tute renovigita kaj Hotelo Shnelli kaj la sidejo de Estonaj Fervojoj (Eesti Raudtee) estis kompletigitaj apude.
Șumal
Șumal [ŝumal] (hungare: Somály) estas vilaĝo en Rumanio okcidente de Șimleu Silvaniei. En 1910 ĝi havis 808 loĝantojn (rumanoj, hungaroj); en 1992 661 (rumanoj). Ĝia unua mencio skriba estas el 1452. Ĝis 1919 kaj inter 1940 kaj 1944 ĝi apartenis al Hungario (Szilágy vármegye). Administre ĝi apartenas al la komunumo Marca.
Șumal situas ĉe rivero Barcău.
(10705) 1981 SL
(10705) 1981 SL estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la ĉeĥa astronomo Antonín Mrkos elde la Observatorio Kleť, apud České Budějovice, tiam en Ĉeĥoslovakio (nun en Ĉeĥa Respubliko).
Elemér Illyés
ILLYÉS Elemér (ijeŝ) estis hungara historiisto naskita en Torja la 7-an de decembro 1919 kaj mortinta en Pievedi Tremosine, Italujo la 4-an de aŭgusto 1989.
Biografio
Elemér Ilyés finis juron en Kluĵo. Dum siaj studentaj jaroj li partoprenis en transilvania privilaĝa esploristmovado, li publikis artikolojn en revuojn. Li doktoriĝis en 1942 en la Universitato de Koloĵvaro kaj en la jaro li forlasis Hungarion. En 1943 li pristudis ŝtatsciencojn per ŝtata stipendio en Romo kaj Heidelberg. En 1945 li vivis en Brazilo, poste li loksidiĝis en 1953 en Portugalujo. En la mezo de 70-aj jaroj li translokiĝis Germanujon, proksimen de München. Li pasigis siajn lastajn jarojn en Nord-Italujo ĉe la rando de lago Garda. En la 70-aj jaroj li komencis kolekti materialojn lige de Transilvanujo kaj por tiu li vizitas hejmen.
William Willcocks
Sir William WILLCOCKS (27a de septembro 1852 Barato – 28a de julio 1932 Kairo) estis Brita civila inĝeniero dum la plej alta pinto de la Brita Imperio. Li estis irigacia inĝeniero kiu proponis kaj konstruis la unuan Asuanan Baraĵon, kiam nenio tia estis iam intencita. Li poste entreprenis aliajn gravajn irigaciajn projektojn en Sudafriko kaj en arabaj regionoj de la Otomana Imperio.
Marijonas Pagiraitis
Marijonas Pagiraitis (naskiĝis 1903 en vilaĝo Bajorai, distrikto Rokiškis; mortis 1941) estis aktiva aganto inter junularo, scipovis lingvojn: litovan, germanan, polan, rusan, latvan, jidan kaj Esperanton.
Esperantlingve li korespondadis kun gejunuloj el tuta mondo. Estis SAT-ano, abonis multajn E-periodaĵojn, posedis riĉan kolekton de E-libroj. En ampleksa kaj serioza litovlingva revuo "Kultūra" kaj en "Pradai ir žygiai" li, en 1925-1926, aperigis kvar artikolojn pri la internacia lingvo Esperanto.
Miĥas Lynkoŭ
Miĥas Lynkoŭ (30-an de januaro 1899, vilaĝo Zazibi en nuntempa Vicebska regiono - 21-an de septembro 1975) - belorusa verkisto.
Biografio
Poste, denove laboris kiel instruisto. Dum 1925-1930 laboris en redakcio de gazeto en Babrujsk. Agadis kiel organizanto kaj estro de Babrujska filio de Literatura unio "Junularo", unu el estroj de Belorusa Asocio de Proletaraj Verkistoj. Laboris en Ŝtata eldonejo de Belorusa SSR (1933-1932), en redakcio de ĵurnalo, kiel ĉefo de estraro de Verkista Unio de Belorusa SSR (1938-1948). Partoprenis en sovetunia invado en Polio (1939). Dum 1941-1942 redaktis frontan gazeton. Dum 1943-1946 kaj 1949-1952 oficis kiel direktoro de Instituto de literaturo, lingvo kaj arto ĉe Sciencakademio de Belorusa SSR. Estis elektita kiel deputito de Plejalta Soveto de Belorusa SSR (1940-1945). Kiel membro de delegitaro de Belorusa SSR multfoje partoprenis en laboro de Ĝenerala Asembleo de UNO. Akademiano de Sciencakademio de Belorusa SSR. Membro de verkista unio de USSR (de la jaro 1934).
Verkoj
Debutis per verso en la jaro 1919, unua rakonto estis eldonita en la jaro 1926. Estis eldonitaj prozaj verkaroj "Rakontoj" (1927), "Goj" (1929), "Andreo Flugisto" (1930), "Sur granda ondo" (1934), "Bajan" (1935), "Renkontoj" (1940), "Post oceano" (notoj, rakontoj, eseoj, 1962), romano "Sur ruĝaj forĥakejoj" (1934), romano en 4 libroj "Memorindaj tagoj" (1958, 2-a prilaborita eldono en la jaro 1969), "Fajroj de Tanganiko" (1957), "Elektitaj verkoj" (1931, 1934, 1952), "Elektitaj rakontoj" (1938, 1941, 1947), verkaroj en 4 (1967-1968) kaj 8 volumoj (1981-1985). Por infanoj estis eldonitaj "Pri brava militisto Mikaelĉjo kaj ĝiaj gloraj kamaradoj" (1938), "Nikolĉjo-lokomotivo" (1937, novelo estis filmita en la jaro 1957), "Janka-paraŝutisto" (1937), "Kverko de Jadvinjo" (1940), "Rakontoj" ( 1946, 1948, 1960, 1966, 1973, 1974, 1988). Verkis literatursciencajn laborojn, tradukis en belorusa lingvo.
Dogmo 95
Dogmo 95 (aŭ Dogme 95 en la dana) estas kolektivo de film-direktoroj fondita en Kopenhago je la 13-a de marto 1995. Dogmo 95 estas ankaŭ manifesto de reguloj pri filmfarado, kiuj celas revenigi filmojn al la vero.
Dogmo 95 celas kontraŭi "difinitajn emojn" en la nuntempa kinarto. Ekzemple, ĝi kontraŭas la troan uzon de efektoj kaj la dependeco je teknologio. La reguloj nomiĝas "ĵuro de ĉasteco". Se oni volas fari filmon laŭ Dogmo 95, oni kontaktas la sekretariaron por ricevi akton kiu atestas la laŭregulecon de la filmo. Dogmo 95 celas ĉeffilmojn, do mallongaj filmoj aŭ dokumentaj filmoj ne povas ricevi akton. Sed tio ne signifas ke oni ne povas esti inspirita de la reguloj kaj sekvi ilin dum farado de aliaj specoj de filmoj.
TTT-ejo de Dogmo 95 http://www.dogme95.dk
La ĵuro de ĉasteco
Mi ĵuras cedi al la jena regularo verkita kaj konfirmita de DOGME 95:
Plue, mi ĵuras kiel direktoro sin deteni de persona gusto! Mi ne plu estas artisto. Mi ĵuras sin deteni de kreado de "verko", ĉar mi opinias la momenton pli grava ol la tuton. Mia supera celo estas devigi la veron el miaj personoj kaj lokaloj. Mi ĵuras fari per ĉiuj rimedoj haveblaj kaj je kosto de iu ajn bona gusto kaj iu ajn estetika konsidero. Tiel mi faras mian ĴURON DE ĈASTECO.
Jen la filmoj faritaj laŭ la reguloj de Dogmo 95 (laŭorde):
Courtefontaine
La nomo Courtefontaine ("mallonga fontano") povas rilati al
Hooters
Hooters estas mondvaste aganta usona sistemgastronomia ĉeno kun ofertoj kiel hamburgeroj kaj kokinflugiloj. Kontraŭe al rapidmanĝo-ĉenoj Hooters tamen ne estas rapidmanĝejo, sed apartenas al plenserva segmento de la sistemgastronomio. Tio signifas, manĝaĵoj kaj trinkaĵoj estas ĉetable servataj, kaj la gasto restadas relative longtempe en la ejo.
Hooters knabinoj
La aspekto de la kelnerinoj estas ĉefa vendoargumento de la restoracio. Hooters knabino estas kelnerino dungita de la Hooters restoracio-ĉeno. La knabinoj estas rekoneblaj pro sia uniformo el blanka senmanika subĉemizo (atleta ĉemizo) kun la emblemo "Hootie la strigo" kaj la loknomo sur la brusto kaj oranĝkolora nilona sportŝorto. La cetero de la uniformo konsistas el bruna biletujo (aŭ nigra kun nigra uniformo), sunbrunite haŭtkoloraj kalsonŝtrumpoj, blankaj ŝtrumpetoj, kaj puraj blankaj ŝuoj. Viroj kiuj laboras por Hooters surhavas ĉapelon, T-ĉemizon kaj bermudan ŝorton, aŭ estas pli konvene vestitaj por la kuirejo.
Provinco Parvan
Parvan aŭ Parŭan (ankaŭ latinliterigita Parwan, paŝtoe/perse پروان), estas provinco (velayat) en la oriento de Afganio. La provinco en 2007 havis proksimume 630 000 loĝantojn La provinca ĉefurbo estas Ĉarikar.
Saint-Cyr-la-Roche
Saint-Cyr-la-Roche estas franca komunumo lokita en la departemento Corrèze kaj en la regiono Limoĝio. Ĝi havis 399 loĝantojn laŭ censo plenumita en 2005.
Geografio
Saint-Cyr-la-Roche etendiĝas sur 8,24 km², kaj havis 399 loĝantojn laŭ la lasta oficiala censo, tiel ke la loka loĝdenso estas 48 homoj po kvadrata kilometro. La vilaĝo situas en Corrèze, kiu estas kampara, maldense loĝata franca departemento en la nordokcidenta parto de la Centra Masivo.
La komunumo troviĝas en la geografia baseno de Brive-la-Gaillarde, en la sudokcidenta parto de la departemento.
Historio
La departemento Corrèze estis oficiale kreita la 4-an de marto 1790 dum la franca revolucio. Saint-Cyr-la-Roche antaŭe apartenis al la reĝa provinco Limoĝio.
Administrado
Saint-Cyr-la-Roche apartenas al la kantono de Juillac, kies ĉefurbo estas Juillac. Tiu kantono mem estas parto de la arondismento de Brive-la-Gaillarde, unu el la tri arondismentoj de la departemento Corrèze.
Éva Maxim
MAXIM Éva (maksim) estis hungara muzikinstruistino, lernolibroverkistino naskita en Kluĵo la 5-an de decembro 1930 kaj mortinta en Kluĵo la 1-an de oktobro 1980.
Kariero
Éva Maxim diplomitiĝis en Muzikaltlernejo Gheorghe Dima en sia naskiĝurbo (1955). Ŝi estis kapelestro en Sfântu Gheorghe, Aiud kaj Kluĵo. Ŝi estis kunlaborantino de gazetoj kaj de radioelsendoj, plurfoja gajnintino kun siaj ĥorensembloj en konkursoj.
Bronzvosta lamprotorno
La Bronzvosta lamprotorno aŭ Bronzvosta brilsturno (Lamprotornis chalcurus) estas specio de sturno de la familio de Sturnedoj kaj genro de Lamprotornis aŭ Brilsturnoj, kiuj estas afrikaj bluecaj birdoj kun metalecaj briloj.
Tiu specio estas tre blua kun helbluecaj kaj verdecaj metalecaj briloj en supraj partoj kaj flugiloj (kie videblas meze unu aŭ du linioj de nigraj punktoj) kaj malhelblua vizaĝo el la bekobazo al la orelareo kie kontrastas la ruĝaj irisoj. Estas purpuraj briloj en brusto kaj ĉefe en ventroflankoj, pugo kaj vosto, kio nomigas la specion en Esperanto, kio siavice tradukas la latinan sciencan nomon kie chalcurus estas komponita de du radikoj el la antikva greka kiuj signifas respektive “bronzo” kaj “vosto”, kvankam la vera koloro estas pli purpura ol bronzokolora. La beko kaj kruroj estas nigrecaj.
Ĝi troviĝas en Benino, suda Burkino, Kameruno, Centrafrika Respubliko, suda Ĉado, Demokratia Respubliko Kongo, norda Eburbordo, Gambio, Ganao, norda Gvineo, norda Gvineo-Bisaŭa, okcidenta Kenjo, suda Malio, Niĝero, Niĝerio, Senegalio, sudokcidenta Sudano, Togolando kaj Ugando. La populacioj el norda Kameruno orienten al okcidenta Kenjo ofte separatas kiel raso emini (priskribita el Ugando), supozite iom pli violeca en pugo kaj iom pli longvosta ol tiuj de la okcidento de la teritorio; tiu varieco tamen ŝajnas klina kaj postulas pli da studo. Dume ĝi estas traktata kiel monotipa.
NGC 402
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Eksteraj ligiloj
Liste der NGC-Objekte von 1 bis 500
Daniel Zahno
Daniel Zahno (Bazelo, 18-a de novembro 1963) estas svisa verkisto.
Li studis ĝermanan kaj anglan filologion en la Universitato de Bazelo.
Li estas membro de la grupo Geaŭtoroj de Svislando kaj ricevis plurajn premiojn pro sia verkaro kiel la Würth-Literaturpreis en 1996.
Islama ekspansio
Tiu ĉi artikolo temas pri la ekspansioj de arabaj triboj faritaj sub standardo de islamo, komencitaj en la tridekaj jaroj de la 7-a jarcento kaj daŭrigantaj ĝis komencoj de la 8-a jarcento. La objekto de tiu ĉi artikolo estas la soldata ekspansiemo de araboj mem. Pri la ekonomia kaj kultura evoluoj temas artikolo arabaj scienco kaj kulturo. La teologian kaj religian evoluojn priskribas artikolo islamo. Al la historia evoluo de la unua islama ŝtato dediĉas sin artikolo kaliflando.
La komenca situacio
La potenco de islamo en la tempo de morto de profeto Mohamedo en la jaro 632 etendiĝis precipe sur Araba duoninsulo, sed ties randaj regionoj daŭris sub kontrolo de Orientromia imperio, respektive de Sasanida imperio. Tiuj ĉi ambaŭ malfruantikvaj potencoj translasis la defendon de siaj limregionaj teritorioj grandparte al aliancanaj arabaj triboj kaj eluzis ilin ankaŭ en reciprokaj konfliktoj. La orientaj romianoj jam ekde la 5-a jarcento ofte konfidis je parte kristanismigitaj arabaj Ĝasanidoj, kiuj regis sur teritorio sude de Damasko. Sed la sasanida grandreĝo Husrav la 2-a neniigis jam ĉirkaŭ la jaro 602 sian ĉefan araban vasalon, la imperion de laĥmovidoj, kies ĉefurbo Hira troviĝis en hodiaŭa suda Irako. Dum tiuj ĉi bataloj la araboj bone ekkonis, ke ilia moviĝema leĝera rajdistaro egaliĝos al peze kirasitaj, tamen malfacile moveblaj sasanidaj katafraktoj kaj eĉ ili kapablos akiri super ili superecon. Tiu ĉi konstato, per propra kapablo armee venki super la potenca sasanida imperio, rapide disvastiĝis inter la araboj kaj sendube ĝi rolis signifan rolon en pli postaj eventoj. La islama ekspansiemo estis fakte reago al danĝero de reciprokaj arabaj konfliktoj, kiuj okazis senpere post la morto de profeto Mohamedo. La centjaran reciprokan rivalecon de la unuopaj arabaj triboj tial la unuaj kalifoj decidiĝis superi per unuigo de la kredantoj en batalo kontraŭ la eksteraj malamikoj.
Nigra kukolaglo
La Nigra kukolaglo (Aviceda leuphotes) estas malgranda rabobirdo troviĝanta en arbaroj de Sudazio kaj Sudorienta Azio. Multaj populacioj estas migrantaj. La rasoj de la barataj regionoj estas migrantaj, kaj vintras en la sudo de la duoninsulo kaj en Srilanko. La Nigra kukolaglo havas mallongajn, fortikajn krurojn kaj piedojn kun fortaj kalkanumoj. Elstara kresto estas karaktero de la Nigra kukolaglo. Ili troviĝas en densa arbaro ofte en malgrandaj grupoj. Ili pasas tempon ripoze sur malfermaj ripozejoj superrigardante la arbaran kanopeon.
Aspekto
La Nigra kukolaglo estas malgranda kaj distinge kolora rabobirdo. Dumripoze la rekta kresto kaj kontrastaj bildoj malfaciligas misidentigon. La masklo havas blankajn skapolajn kaj duarangajn. La ino havas blankan nur ĉe la skapolajn kaj pli da helbrunaj bendoj ĉe subflugiloj malkiel la malmultaj bendoj ĉe la masklo.
La kapo kaj irisoj estas nigrecaj al malhelbruna, la beko griza. La supra brusto estas tre blanka kaj kontrasta inter la malhelbruna al nigreca kapo kaj samkolora brusta bendo kiu separas ĝin el subaj partoj striecaj blankabrune. La flugilplumoj estas nigrecaj.
Kutimoj
Dumfluge ĝi estas korveca kaj estas ofte vidata en malgrandaj grupoj aŭ aroj dum la migrado. Dum la migrado, ili estas gregemaj ĉe siaj ripozejoj. Ili estas iome krepuskemaj kaj pli aktivaj krepuske kaj dum nuba vetero. Ili manĝas ĉefe}}insektojn per aeraj flugosaltoj. Ili povas ankaŭ pluki insektojn el folio, kaj tiam prenas la insektojn ĉiam per piedoj. Ili estis observataj klopodantaj kapti malgrandajn birdojn kiaj motaciloj per eksaltoj ene de aroj. Oni konstatis ankaŭ ke ili kuniĝas al miksitaj kunmanĝantaroj. Oni konstatis ankaŭ ke ili manĝas la fruktojn de la olepalmo. Ili estas iome krepuskaj laŭ kutimoj. La alvoko estas "ĉu-ŭiip" iome simila al la alvoko de la Granda koraceno. Aliaj priskriboj inkludas mildan krion aŭ fajfon kaj akran mevecan miaŭon.
Islama ekspansio
La islama ekspansiemo nuntempe
Nuntempe la islamo disvastiĝas parte per paca vojo (almigrado kaj alta naskofteco de la muslimoj), parte per vojo batala (ĝihado). Per la paca vojo ĝi disvastiĝas ankaŭ precipe en kelkaj regionoj de meza Azio, en Rusio (alta naskofteco de ĉi tiea muslima komunumo - vidu Islamo en Rusio) kaj en Eŭropo (precipe almigrado). Iam helpas la disvastigadon de islamo en Eŭropon ankaŭ eŭropaj ŝtatoj, kiuj subtenas konstruadon de moskeoj kaj komunumaj centrejoj. Ekz. Kosovo estis komence de la 20-a jarcento preskaŭ eksplicite serba (plejparte ortodoksaj) kun certa albana minoritato (superas muslimoj). Nun ĉi tie post sociaj ŝanĝoj, tra kiuj la regiono trairis en la dua duono de la 20-a jarcento superas muslimaj albanoj (danke al alta naskofteco ili hodiaŭ kreas proksimume 90 % da loĝantoj).
2319 Aristido
Tom Gehrels fotis ĝin per la Schmidt-teleskopo de 48 coloj (122 cm) de la Observatorio de la Monto Palomar (apud San-Diego) kaj sendis la fotografiajn platojn en Nederlandon, kie la geedzoj Ingrid kaj Cornelis van Houten ekzamenis ilin.
Islama ekspansio
La islama ekspansiemo nuntempe
Kiel ekzemplon de la perforta disvastiĝado de islamo eblas konsideri ekz. kunpuŝiĝoj en la norda kaj la meza Afriko (provinco Darfuro).
2319 Aristido
Nomo
Ĝia nomo honoras Aristidon la Justulon, strategon kaj eponiman arĥonton de la antikva Ateno.
Nigra kukolaglo
Distribuado
Tiu specio troviĝas en Sudorienta Azio kaj partoj de Suda Azio. Ili estas migrantaj en partoj de sia teritorio. Migrantaj birdoj povas esti vidataj en grandaj nombroj je kelkaj lokoj kiaj Ĉumfon en Tajlando kie ili estas preskaŭ 40 % el la pasantaj rabobirdoj. En kelkaj partoj de Hongkongo, ili setlis lastatempe ŝanĝante el someraj vizitantoj en malgrandaj nombroj.
En suda Barato tiu orientalisa specio estas regule konstatata en vintro ĉefe el Okcidentaj Ghatoj (reproduktaj registroj estis pridisputataj ), Orientaj Ghatoj (ĉefe dum printempa pasado) kaj oni konas ke reproduktiĝas en nordorienta Barato kaj Birmo. Vintraj konstatoj de tiu specio inkludas ekajn aperojn en aŭ ĉe urbaj areoj kiaj ĉe la Nacia Parko Gindi en Ĉenajo, ĉe Thiruvananthapuram kaj Bengaluro. Pli ĵusaj studoj sugestis, ke tiu specio povas esti regula vintra vizitanto en la orienta parto de duoninsula Barato, kaj ne nur pasmigranto. Oni konstatis individuojn ĉe Point Calimere.
La birdoj de nordorienta Barato ekreproduktiĝas en aprilo. Ambaŭ seksoj partoprenas en nestokonstruado, kovado, idozorgado kaj nutrado. La nesto esta firma platformo de fajnaj bastoneteroj kun centra depresio kaj kovrata el herbo, fibroj kaj restaĵoj kun verdaj folioj. Eloviĝo okazas post 26–27 tagoj. Insektoj estas la ĉefa manĝo por idoj.
Scott Walker
Scott Kevin WALKER (naskita la estas usona politikisto, ekde 2011 la respublikana ŝtatestro de Viskonsino, kaj kandidato por la Respublikana nomumo por Prezidento de Usono en 2016. Antaŭe li servis kiel membro de la viskonsina parlamento (1993-2002) kaj kiel kantonestro de Milvoki-Kantono (2002-2010). Kiel ŝtatestro, Walker estas aparte konata pro buĝeta limigado, interalie per forigo de la sindikataj rajtoj de ŝtataj dungitoj. Tio rezultigis referendumon celantan elpostenigi lin, sed li venkis kaj restis ŝtatestro. Li anoncis sian prezidentan kandidatiĝon por 2016 je la 13-a de julio 2015, sed la 21-an de septembro en tiu sama jaro li malaktivigis sian kampanjon pro manko de mono kaj malaltaj ciferoj en la sondoj.
Kaledoniaj koniferaroj
La kaledoniaj koniferaroj estas tipo de arbaro kiu iam kovris ampleksajn areojn de Skotlando, kaj ankaŭ tersupraĵa ekoregiono el la eŭropa-siberia ekoprovinco de la palearktisa ekozono laŭ la tipologio de la Monda Natur-Fonduso (WWF). La ekoregiono kongruas kun samnoma ekologia regiono difinita de la Eŭropa Vivmedia Agentejo. Tiuj arbaroj estas hejmo de ampleksa vario de natura vivo, multe el kio ne troviĝas ie ajn pli en Brita Insularo.
La nomo de la ekoregiono baziĝas sur tiu, kiun la romianoj donis al Skotujo, "Kaledonio". Tiu ĉi nomo deriviĝas de la kelta vorto kaleto- signifanta 'malmola, fortika'. La nomo uzita por loka tribo aŭ triba konfederacio de indiĝenaj piktoj aŭ britonoj, Caledonii, unue estis registrita en panegiro fare de romia poeto Eumenius en la jaro 297.
Priskribo
La kaledoniaj koniferaroj estis formataj je la fino de la lasta glacialo. Arboj komencis rekoloniigi Britajn Insulojn per terponto kiu estas nuntempe sub Dovera Markolo. Arbaroj de tiu tipo estis trovataj en tuta la insularo dum kelkaj miloj da jaroj, antaŭ la malrapida varmiĝo dum la Atlantika Periodo, kaj la pinaroj ekretiriĝis ene de Skotajn Altaĵojn, la lasta postrestanta klimata regiono taŭga por ili en Britaj Insuloj. La indiĝenaj pinaroj kiuj konstituis tiun plej okcidentan antaŭpostenon de la tajgoj de post-glaciala Eŭropo estis kovrantaj 15 000 da kvadrataj kilometroj kiel vastan arbaron de arbara pino, betulo, birdokaptista sorbuso, tremolo, ordinara junipero, kverko kaj kelkaj aliaj fortikaj specioj. Je la okcidenta marbordo, la kverkoj kaj la betuloj superregis en la mezvarma pluvarbara ekosistemo riĉa je filikoj, muskoj kaj likenoj.
La ekoregiono kovras areon de 22 112 da kvadrataj kilometroj, estantaj arbaroj alternataj de torfejoj kaj aliaj malsekejoj. Nuntempe tamen nur 1 % de la origina arbaro postvivas, kaj kovras 180 km² en 84 izolitaj lokoj.
Faŭno
Pro unika ekosistemo en la Britaj Insuloj, la kaledoniaj koniferaroj estas hejmo de kelkaj el la plej raraj specioj de la landa naturo. Ili estas konsiderataj unu el la lastaj naturaj restaĵoj de Brita Insularo.
Reproduktantaj birdospecioj de la kaledoniaj koniferaroj kiuj ne reproduktiĝas aliloke en Brita Insularo estas la jenaj: arkta kolimbo, urogalo, orokula klangulo, tufparuo, reĝa aglo, griza tringo, orelgrebo, granda krucbekulo, ruĝgorĝa kolimbo, ruĝaksela turdo, skota krucbekulo, blankvosta kalidro, brovtringo
Mamulaj specioj el la kaledoniaj koniferaroj : kastoro, sovaĝa kapro, neĝleporo, pina marteso, ruĝa cervo, ruĝa vulpo, ruĝa sciuro, kapreolo, sovaĝa kato
Mamulaj specioj formortintaj el la kaledoniaj koniferaroj : uro, bruna urso, eŭrazia linko, lupo, alko, tarpano (sovaĝa ĉevalo), apro
Legendaro
En la artura legendaro kaj frua literaturo, la arbaroj estas la ejo de unu el la Dek du Bataloj de Reĝo Arturo, laŭ la Historia Brittonum, en kiu la batalo estas nomata Cat Coit Celidon.
La lertuloj Rachel Bromwich kaj Marged Haycock sugestas ke la armeo de arboj animitaj de la sorĉistoj en la antikva kimra poemo Cad Goddeu (La Batalo de la Arboj) estus la sama ol la kaledoniaj arbaroj. En la rilata Merlin-literaturo, la persono Myrddin Wyllt retiriĝis en tiujn arbarojn estante freneza post la batalo de Arfderydd en la jaro 573. Li forflugis la laŭdiran koleron de la reĝo de Strathclyde, Rhydderch Hael, post la murdo de Gwenddoleu ap Ceidio. Tiu estas skribita en la du merlinaj poemoj en mez-kimra lingvo Yr Oinau kaj Yr Afallenau en la Nigra Libro de Carmarthen. La arbaro ankaŭ estas la retiro de alia persono nomita Lailoken el la Vita Kentigerni, kiu ankaŭ forkuris en la arbarojn dum atako de frenezeco kaj kiu povas esti la origina modelo por Myrddin Wyllt.
En la mez-kimra rakonto Culhwch ac Olwen, la precipa persono Culhwch estas la filo de reĝo nomita Celyddon Wledig kiu eble estas relatita al la kaledoniaj arbaroj. Alia persono el la sama rakonto, Cyledyr Wyllt, signas fortan rilaton al la kaledoniaj arbaroj estantaj rifuĝejo por homoj kun speciala speco de frenezeco aŭ Gwyllt (Geilt en irlanda lingvo). En linioj 994 al 996 de la rakonto, estas mallonge klarigita, "...a Chyledyr Wyllt y uab, a llad Nwython a oruc a diot y gallon, a chymhell yssu callon y dat, ac am hynny yd aeth Kyledyr yg gwyllt" ("...kaj lia filo Kyledyr la Sovaĝo. Gwynn mortigis Nwython kaj eltranĉis lian koron, kaj devigis Kyledyr manĝi la koron de ties patro, kaj tio estas kiel Kyledyr freneziĝis"). Kvankam ne senpere nomita, la sama nomo Kyledyr Wyllt estas parenca al la du rilataj nocioj de la kaledoniaj arbaroj (Celyddon) estante kie frenezaj (Gwyllt) homoj kaŝiĝas.
Minacoj kaj konservado
Scienca esploro pri la ekologio de la kaledoniaj arbaroj kaj ilia restarigo estas daŭranta. Populacioj de la malofta subarbaraĵo, Linnaea borealis, povas esti tro izolitaj por produkti vivkapablajn semojn. Ankaŭ la fungodiverseco estas influata de la malgrandiĝo de la vivejo. La agarika fungo Mycena purpureofusca estas komune travata en la kalidoniaj koniferaroj, kaj estas konsiderata kiel indikila specio por tiu vivejo-tipo. Arbara incendio ŝajnas pliigi la naturan aperon de arbara pino.
La specioj en la ekoregiono estas minacataj per kombinaĵo de rekreiĝo, turismo, kaj ne-daŭropova resurco-ekspluatado kiaj senarbarigo kaj torfoforigo. Disvolviĝo kaj habitata fragmentado estas aliaj minacoj.
Friedrich Wieseler
Friedrich Julius August WIESELER (naskiĝinta la en Altencelle, mortinta la  en Göttingen) estis germana klasika filologo kaj arĥeologo.
Vivo
Estante filo de evangelia pastoro li studis, post lernejfrekvento en Salzwedel kaj maturiĝekzamentrapaso en Göttingen ekde 1830 ĉe la Universitato de Göttingen klasikan filologion, antaŭ ĉio ĉe Karl Otfried Müller. Inter 1833 kaj 1836 li troviĝis en Berlino por aŭskulti prelegojn de August Böckh kaj fari privatajn studojn. En 1837 li doktoriĝis en Jena kaj en 1839 habilitiĝis li en Göttingen pri arkeologio kaj filologio. En 1841 Wieseler transprenis, post la morto de Müller, la estradon de la arkeologia-numismatika kolekto (ekde 1843 kune kun ties posteulo Karl Friedrich Hermann). En la 1842-a jaro sukcesis nomumiĝo je eksterorda profesoro. Post nesekvo de vokiĝo al la Universitato de Tartu li fondis arkeologian seminarion. En 1854 li deklaritis orda profesoro kaj akceptitis en 1869 en la akademio de Göttingen. Dekanecaj taskoj plenumitis en 1878/79.
Scott Page
Scott Page, estas usona mult-instrmentista studia muzikisto. Li povas muziki saksofonon, fluton, gitaron kaj frapinstrumentojn. Li estas ĉefe konata pro sia laboro dum la 80-aj jaroj kun la rokgrupoj Supertramp, Pink Floyd kaj Toto.
14-a arĉkvarteto (Beethoven)
Arĉkvarteto n-ro 14 c♯-minora op. 131 estas arĉkvarteto de Ludwig van Beethoven.
Ekesto
Beethoven verkis sian arĉkvarteton n-ro 14 ekde fino de 1825 ĝis julio de 1826 rekte post la arĉkvarteto n-ro 13 B♭-maĵora op. 130. Prokrastoj ekestis pro malsaniĝo de Beethoven en marto. Jam en majo Beethoven deklaris al muzikeldonejo Schott-Verlag en Majenco la verkadon pri la kvarteto finita, sendis tiun tamen nur en aŭgusto. Je la fino de la komponlaboroj Beethoven estis skuita pro la memmortigoprovo de sia nevo Karl la 30-an de julio 1826.
Friedrich Wieseler
Vivo
1889 li transdonis la estradon de la arkeologia-numismatika kolekto daŭrigante la docentadon seminarian. Ekde 1856 li estis koresponda membro de la Rusia Akademio de Sciencoj en Sankt-Peterburgo.
Wieseler, kiu pli kaj pli specialiĝis pri arkeologio, neniam transŝiris la fadenon al klasika filologio, kio videblis je laboraĵo pri antikva teatro. Arkeologie li kontinuigis la müller-an verkon Denkmäler der alten Kunst dediĉante plurajn eseojn je diaj simboloj kaj atributoj. Lia disĉiplaro multis kaj formitis de li granda nombro da diligentaj arĥeologoj. En Göttingen habilitiĝis ĉe li Alexander Conze (1861), Otto Benndorf (1868), Friedrich Matz (1870), Friedrich von Duhn (1879), Gustav Körte (1880) kaj Arthur Milchhöfer (1882). Krome menciindas Wilhelm Heinrich Roscher, Habbo Gerhard Lolling kaj Georg Hubo.
Philipp Scheidemann
Li estis ĵurnalisto, ekde 1903 parlamenta reprezentanto del a Germana Socialdemokrata Partio. Li komence apogis la germanan partoprenon en la milito (kiel lia partio), en oktobro de 1918 iĝis senministeria ministro de la lasta imperiestra registaro. Kvankam la socialdemokratoj volis komence transformi la landon al konstitucia monarĥio, decido de Scheidemann pri elkrio de la respubliko - je efiko de maldekstraj amasmovadoj –, ŝanĝis formon de la registaro. Scheidemann estis ekde novembro de 1918 ĝis februaro de 1919, membro de la sestaga konsilio, direktanta la laboron de la provizora registaro. Poste oni nomumis lin unua kanceliero de la Vajmara Respubliko, sed abdikis en junio, ĉar li ne volis akcepti diktatojn, kondiĉojn de la Traktato de Versailles.
Li agadis post la abdiko kiel urbestro de Kassel (1920–25) kaj publike kontraŭis klopodojn de la registaro por interkonsenti kun la militistaro kaj la konservativaj partioj. Oni efektivigis sensukcesan atencon kontraŭ li, en 1922. Post potencakiro de la nazioj (1933), li forlasis Germanion.