cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Libros
Historio
La zono venis al posedo de kristanoj post la venko de Alfonso la 1-a la Batalema en la batalo de Cutanda. Sed eble la kristanoj perdis ĝin dum la krizo kiu sekvis la morton de Alfonso la 1-a. Nur dum la regado de Alfonso la 2-a de Aragono estis klara dominado fare de kristanoj. Libros apartenis al la Templanoj. En la 14-a jarcento ĝi apartenis al la Ordeno de Sankta Johano. Unu el unuaj referencoj al la loko estas en dokumento datita en Teruelo en la 29-a de aprilo 1196 skribita en mezepoka latino kaj en kataluna lingvo, pere de kiu la monaĥo Lino de Lucca, Superulo de la Ordeno de Monto Gaŭdjo, de la Hospitalo Redentor de Teruelo kaj de la Casa de Alfambra donas al la templanoj la posedaĵojn kiujn lia Ordeno havis en la Regno Aragono, inklude la kastelon de Libros:
La templana komunumo de Villel tiam ĉefurbo entreprenis ruran politikon cele al kolonigo de la teritorio, kun rajtigo por reloĝado de Libros, en lima zono, kio ankoraŭ estas.
Laŭ la Diccionario geográfico-estadístico-histórico de España y sus posesiones de Ultramar (Geografia-statistika-historia vortaro de Hispanio kaj ties transmaraj posedaĵoj) de Pascual Madoz, meze de la 18-a jarcento Libros havis 176 domojn, el kiuj kelkaj elfositaj kiel kavaĵoj en la ravino. Tiam oni kultivis cerealojn, terpomojn, kanabon, legomojn, oni produktis vinon, esparton, sulfuron kaj estis ĉasado.
La unua scienca priskribo de fosilia ranego Rana pueyoi estis farita en 1922 de Longinos Navás Ferrer (1858-1938), natursciencisto, botanikisto kaj entomologo, baze sur ranoj fosiliigitaj en ardezoj el la minoj de sulfuro de Libros.
Aktualo
Bazo de ekonomio estis agrikulturo (cerealoj), minado kaj brutobredado. Preskaŭ ĉiuj loĝlokoj de la areo perdis loĝantaron laŭlonge de la 20-a jarcento kaj tiukadre ankaŭ en Libros oni malaltiĝis ĝis nunaj 104 loĝantoj.
Vidindaĵoj estas trinkuja fontano, la preĝejo de Sankta Johano, Krucarvojo, kaj du ermitejoj. Aparte ruinoj de la minkvartalo kaj apenaŭaj ruinoj de la iama kastelo.
Universitato de Hajdelbergo
La Universitato de Hajdelbergo (Ruprecht-Karls-Universität Heidelberg) estas universitato en Hajdelbergo, Germanio.
Árpád Szendy
Árpád Szendy [sendi], laŭ hungarlingve kutima nomordo Szendy Árpád estis hungara pianisto, komponisto, altlerneja instruisto. Lia origina familia nomo estis Golnhofer.
Universitato de Hajdelbergo
Ĝi estas plej malnova universitato el Germanio; fondis ĝin Rupreĥto la 1-a en 1386, laŭ buleo de la papo Urbano la 6-a datida de la 23-a de oktobro 1385, rajtigante la fondon de la universitato, kaj ĝi ricevis la latinan nomon Ruperto Carola Heidelbergensis. Estis la tria universitato de la Sankta Romia Imperio, post la Universitato de Karolo de Prago kaj la Universitato de Vieno. Tamen kelkaj historiistoj taksas ĝin nur la kvara dirante ke la Universitato de Erfurto estus pli maljuna. La institucio apartenas al la Koimbra Grupo, internacia asocio de 41 universitatoj en Eŭropo.
Árpád Szendy
Árpád Golnhofer naskiĝis la  en Szarvas, li mortis la  en Budapeŝto.
Biografio
Árpád Szendy frekventis muzikan mezlernejon ekde 1876 en Budapeŝto, poste li akiris diplomon en Muzikakademio de Budapeŝto en 1889. Liaj plej gravaj instruistoj estis Henrik Gobbi kaj Franz Liszt. Post la diplomo li studvojaĝis jaron al Weimar kaj Berlino. Hejmenveninta li daŭris la instruadon en la Muzikakademio ĝis sia morto (ja li instruis jam ekde 1888). Li kune kun Kálmán Chován kaj István Thomán kreis modernan metodon pri la muzikinstruado, tio estis profitata eĉ en la tuta lando. Li mortis pro kormalsano.
Leon Kłodecki
Leon KŁODECKI [LEon kŭoDECki] (nask. la, mort. la en Bjalistoko) – pola oficiro de militaviado, instruisto kaj esperantisto.
Biografio
En la 1920-aj jaroj Kłodecki lernis en Ŝtata Gimnazio en Grajewo, kie li interalie lernis Esperanton en kurso gvidata de Jakobo Ŝapiro. De fruaj jaroj li estis simpatianto de komunismo kaj aktiva membro de Pola Partio Komunista, kies lokan organizon en Grajewo li rekreis en 1931.
Kłodecki estis ŝatanto de aviado, membris en Vilna Aviadklubo kaj en Vilno trapasis teorian kurson de aviado. En tiu urbo li gvidis Esperanto-kursojn kaj aktivis en Vilna Esperantista Rondo Akademia. En 1934 li finis unujaran Lernejon de Suboficiroj de Aviado en Dęblin. Li estis lerta aviadisto, ĝis la dua mondmilito li ĉiujare trapasis trejnadon por rezervistaro. Dum unu el la trejnadoj, la Leon Kłodecki travivis kraŝon dum alteriĝo (la aviadilo Potez XXVII estis severe damaĝita). En 1939, kiam la Ruĝa Armeo eniris nord-orientan Pollandon, Kłodecki estis elektita de la portempaj aŭtoritatoj por organizi ŝtatan arkivon kaj estis loka inspektoro pri edukado.
Dum la germana okupacio Kłodecki estis serĉata de Gestapo. Li kaŝis sin ia. en Klukowo, kie li organizis sekretan mezlernejan edukadon.
En 1947 li revenis el Britio al Pollando kaj engaĝiĝis en rekreo de la pola Esperanto-movado. Dum multaj jaroj li estis vicprezidanto de Bjalistoka Aviadklubo, kaj de 1974 ĝis la morto – prezidanto de Klubo de Aviadistoj-Pliaĝuloj. En Mekanika Teknikumo, en kiu li estis pedagogia direktoro, li interalie gvidis aviadistan rondon (kies membroj atingis plurajn sukcesojn en glisado) kaj prizorgis Esperanto-rondon. Li ricevis plurajn civilajn kaj militajn distingojn (Ordenon de Renaskiĝo de Pollando, Medalon de 10-jariĝo de Popola Pollando k.a.).
Lauwersmeer
Lauwersmeer (Lauwerslago) estas la nova nomo por Lauwerszee (Lauwersmaro) kiu estis golfeto en la norda parto de Nederlando. Ĝi nomiĝis laŭ la rivereto Lauwers kiu fluas laŭlonge la limo inter la provincoj Groningen kaj Frislando. La Lauwerszee ekestis dum la inunda katastrofo en 1280. Oni faris multajn planojn por fermi la golfeton de la Vadomaro. Post la inunda katastrofo en 1953 oni decidis endigigi ĝin. En 1960 la decido por endigigo estis akceptita kaj oni komencis fari 13 km longan digon kun kluzoj kaj kanalfermilo. Preskaŭ mezvoje de la digo oni konstruis novan havenon kiu nomiĝas Lauwersoog. Je la 25-a de majo 1969 oni fermis la digon kaj ekde tiam la golfeto nomiĝas Lauwersmeer (Lauwerslago). Ĉar la Lauwerszee fariĝis dolĉakva lago, la naturo ŝanĝiĝis kaj nova faŭno kaj flaŭro aperis en la areo. Por protekti la novan junan naturareon, je la 12-a de novembro 2003 oni decidis fari el la Lauwersmeer nacian parkon. La pramŝipo al la insulo Schiermonnikoog nun foriras de Lauwersoog; antaŭ la endigigo ĝi foriris de Oostmahorn.
Estas malkonsento pri la nomo ("Lauwerzee" aŭ "Lauwerszee"). Sur kelkaj malnovaj mapoj ĝi estas literumita kiel "Lauwerzee".
Tiesto
Tiesto (helene Θυέστης , latine Thyestes) estis en la helena mitologio filo de la elida reĝo Pelopso kaj lia edzino Hipodamio. Li estis mikena reĝo.
Lia nomo estas neapartigeble ligita kun nomo de sia frato Atreo. Agoj de tiu ĉi duopo estas simbolo de teruraj kruelaĵoj, pro kiuj kaj la homa fantazio kaj prudento restas senagaj. Por kompleteco oni devas sciigi, ke ilia avo estis Tantalo, kiu sian filon Pelopson mortigis, porciigis kaj prezentis al dioj por festeno nur pro tio, ke li volis konvinkiĝi, ke ili vere estas ĉiosciaj, kiel oni asertas. Ili estis, kaj Tantalo troviĝis en Tartaro kaj ĝis fino de ĉiuj tempoj tie travivas torturon. La unuan krimon faris Tiesto kune kun sia frato Atreo eĉ pro instigo de ilia patrino Hipodamio. Ili nome mortigis sian duonfraton Ĥrisipon, kies patrino estis amantino de la reĝo Pelopso, nimfo Aksioĥo. La kaŭzo estis venĝo pro la patra kokro kaj ankaŭ forigo de ebla adepto pri la reĝa trono. Sed pri tiu ĉi faro oni rakontas ankaŭ aliajn versiojn, nome ke ambaŭ fratoj rifuzis planojn de sia patrino kaj ŝi mem poste murdis Ĥrisipon, kaj sian faron volis imputi al la teba reĝo Laio. Oni eĉ ne ekskludas eblon de ĥrisipa memmortigo pro tio, ke li estis de la reĝo Lajo rabakirita kaj fariĝis lia amanto. Estu kiel ajn, ambaŭ fratoj poste fuĝis pro kolero de sia patro el Eliso kaj trovis rifuzejon en Mikeno.
Helpis al li, ke li en siaj gregoj malkovris viŝafidon kun la ora ŝaffelo. Tiun inside metis tien helpe de Pajno diino Artemiso, al kiu Atreo iam promesis oferi la plej bonan el siaj gregoj. Tio estu provo, ĉu Atreo oferos la tutan gregon. Li farfis tion duone. Viandon de la ŝafido li oferis kaj  la oran felon tenis al si mem, ĉar orakolo fiksis, ke posedanto de la ŝafido regos en Mikeno.
Tiesto pri ŝafidledo eksciis el frata fanfaronado. Ruze eltrovis atrean novedzinon Eropon, kiu ekamis lin. Pro ŝafidledo li estis bonvola proksimiĝi al ŝi kaj kune kun ŝi la ŝafidfelon ŝtelis. Kiam Atreo publike aspiris pri mikena trono, sciigis sian rajton de unuenaskita kaj akcentis sian posedon de ŝafidfelo. Tjesto ruze lasis lin proklami, ke tronheredonto estos posedanto de la ŝafido. Tuj poste li gvidis ĉiujn en sian domon kaj ŝafidon montris al ili kaj sekve de tio li estis deklarita jure valida reĝo.
Ĉion ĉi atente sekvis la plej alta dio Zeŭso, favolranta al Atreo kaj sendis al li dion Hermeson kun sufloro: „Demandu Tieston ĉu li rezignos sian pretendon pri la trono, se la suno iros sur la firmamento dorsdirekte. Tiesto trankvile konsentis. Post tio Zeŭso kaj diino de kverelo Eriso aranĝis, ke dio de la suno Helioso retroturnis la sunĉaron, retroturniĝis ankaŭ steloj kaj tiuvespere la suno subiris ortiente. Tio turniĝis kontraŭ Tiesto kaj mikenanoj proskribis lin.
Tiesto prenis kun si filon de Atreo Plistenon kaj edukis lin en malamo al sia patro. Kiam la knabo adoleskis, Tiesto sendis lin en Mikenon, por ke li murdu Atreon. Sed okazis la malo. Atreo mortigis la junulon, en kiu nur poste ekkonis sian propran filon. Tio eksplodigis pluajn sangajn historiojn.
Atreo logis Tieston en Mikenon, promesis al li amnestion kaj duonon de la reĝolando. Tiesto tiun inviton akceptis kaj ĉeestis solenan bonvenigan festenon. Kiam la festeno preskaŭ finiĝis rememoris Tiesto siajn filojn kaj petis, ke oni venigu ilin. Atreo alvokis servistojn kaj tiuj alportis grandajn pladojn kaj sur ili sangajn kapojn, brakojn kaj krurojn de tiestaj filoj Tantalo kaj Pleisteno. Tiesto de teruro mutiĝis kaj poste petis pri eldono de la kadavroj por sepulti ilin. Sed oni sciigis al li, ke li mem ĝuste bonguste manĝis ilin. Tiun ĉi teruran krimon devis dioj puni kaj helpis al Tiesto fuĝi. Poste sur Mikenon sendis malprodukton, kiu daŭru ĝis reveno de Tiesto. Atreo serĉigis la fraton, sed trovis nur lian lastan filon Egiston, kies patrino estis tiesta propra filino Pelopio, perfortita de viro, pri kiu ŝi ne sciis, kiu li estas. Atreo venigis Egiston en Mikenon kaj edukis lin kvazaŭ propran filon kune kun siaj filoj Agamemno kaj Menelao. Kaj ĝuste tiuj du Tieston elserĉis kaj venigis en Mikenon. Atreo ĵetis la fraton en karceron kaj al Egisto ordonis, ke li mortigu lin. Sed kiam Tiesto en punĉambro ekvidis la junulon, tuj ekkonis sian filon kaj sufiĉis nur kelkaj vortoj por pritrakto de venĝo. Egisto reveniĝinte al la reĝo raportis plenumon de la tasko. Atreo poste preparis sur marbordo oferan fajron, sed Egisto trapikis lin per la sama glavo, per kiu li estis mortigonta sian patron.
Sur mikenan tronon poste eksidis Tiesto kaj regis per "peza mano" kune nun sia filo Egisto. Sed tiu regado ne daŭris longe. Atrea filo Agamemno, kiu kun sia frato Menelao post morto de sia patro fuĝis ĝis Sparto, al reĝo Tindareo. Reveninte anoncis sin ĉe Tiesto kiel eksterlandano. Sed kiam li eniris en la reĝan salonon, nudigis glavon kaj per unu hako la reĝon molrtigis. Poste fuĝigis ankaŭ Egiston kaj proklamis sin mikena reĝo.
La fratoj Tiesto kaj Atreo verŝajne posedas unuecon en perfido kaj insidmurdoj en bataloj pri trono, sed certe oni trovos en historio multe da iliaj sekvantoj.
Observatorio astronomia vatikana
Observatorio astronomia vatikana, (itale Specola vaticana = spékola vatikana) estas la centro pri sciencoj iam en la aktuala Vatikano, poste en Kastelo Gandolfo, kaj nun en Arizono (Usono) kaj funkciis kaj funkcias kiel teamo por scienca esploro de kristanaj scienculoj per kiu la aŭtoritatuloj de la katolika eklezio sciigas kiel la eklezio ŝatas sciencojn kaj scienculojn. Ĝi dependas de la gubernio de la Vatikana Urboŝtato.
Historio
Tiu scienca institucio povas konsideriĝi unu el plej antikvaj en la monda listo de la astromoniaj observatorioj kaj, eble, ankaŭ unu el la plej famaj. Ĝia origino, fakte, reiriĝas al la dua duono de la 16-a jarcento, pliprecize al 1678 kiam papo Gregorio la 13-a starigis en la perimetro de Vatikano la Gregorian Turon (tiam diratan ankaŭ Turo de la ventoj) kaj ĝian sciencan ekspluaton komisiis al astronomoj kaj “matematikistoj” jezuitaj profesorantaj ĉe la Roma Kolegio, kiuj intertempe estis ŝarĝitaj prepari la reformon de la julia kalendaro, kiu - la nova gregoria - estis promulgita en 1582: tiu tasko komisiita al la papo far diversaj eŭropaj regnoj estis eble okazo por pli perfektigi la obsevatoriajn aparatojn. De tiam, kun substanca kontinueco, la Sankta Sidejo ne ĉesis manifesti intereson kaj doni apogon al la astromonia esploro. Tiu tradicio atingis sian kulminon per la esploroj instigitaj ĉe la Roma Kolegio far Angelo Secchi, kiu unua klasifikis la stelojn laŭ iliaj spektroj. Se tiu atento al la astronomio, kaj per tio al ĉiuj sciencoj, montris konsideron kaj puŝon al la scienca esploro, pluinsistis ankaŭ la akuzo kontraŭ la katolika eklezio pro supozita kaj supozigita ĝia kontraŭeco al la scienca progreso. Kaj estis por senmaskigi la stultecon de tiu akuzo ke Papo Leono la 13-a fondis per Motu proprio Ut Mysticam de la 14 de marto 1891 kaj instaligis la Observatorion sur la monteto Vatikano, malantaŭ la Baziliko Sankta Petro.
Elmigroj
Aktivante laŭ kvazaŭ 40 jaroj, sub la direkto kaj kunlaboro de diversordenaj membroj kiel Barnabanoj, Oratorianoj, Aŭgustenanoj kaj Jezuitoj, la Vatikana Astronomia Orsevatorio partoprenis en la internacia projekto por la redakto de fotografia panoramo de la ĉielo. En 1910, Pio la 10-a donis pli ampleksajn spacojn al la Observatorio, al ĝi asignante vilaeton kiuj li konstruigis en la Vatikanaj Ĝardenoj kaj elektante direktoron Patro G. Hagen, jezuita. Sed je komenco de la tridekaj jaroj, pliiĝo de elektraj lumoj en la urbo Romo igis la romajn ĉielojn tiel lumajn, ke ne plu eblis por la astronomoj studi la stelojn plej etajn. Pio la 11-a tiam disponis, ke la astronomia observatorio translokiĝu al la lia somera rezidejo en Kastelo Gandolfo sur la Albanaj montetoj je ĉirkaŭ 35 kilometrojn suden de Romo.
Tien ĉi estis kreita, kaj konfidita al jezuitoj, nova Observatorio provizita je tri novaj teleskopoj kaj je astrofizika laboratorio por la spektokemiaj analizoj. Inter la novaj studpropgramoj kiujn iniciatis la nova institucio aparte memorindas la grava esploro pri la. En 1957 krome, per instalaĵo de grandakampa teleskopo laŭ la Schmidt kaj aldono de moderna centro por kalkolado, oni povis etendi la esploron al novaj kampoj kiel la eltrovo de nova teknikoj por la klasifikado de la steloj laŭ iliaj spektroj: esploro, tia, ankoraŭ en la taskoj de la Observatorio.
Rilate elmigrojn, tiu al Tukson kreis novajn aparatojn respektante, tial, la funkciadon de la malnova observatorio ("Specola") funkcianta en Kastelo Gandolgo. Tiu ĉi, eĉ, perfektiĝis en la kapablo atingi siajn celojn. Sed nun (2009) ĝi translokiĝas al bazilia monaĥejo, ĵus restrukturita, ĉiam ene de la ĝardenoj de la Apostola Palaco, por lasi pli spacon al la fideluloj vizitantaj la papon, kaj por profiti pli taŭgan obskurecon. Ĝi translokiĝas kun la samaj Jezuitaj fakuloj (15), la sama biblioteko (20.000 volumoj), kun la samaj publika lernejo pri astronomiaj sceincoj. Kompreneble, ankaŭ en la nova sidejo la astronomia teamo koordinate kunlaboros kun la teamo de monto Graham.
Scienca aktivado
VATT estas la unua teleskopo obtika-infraruĝa instalita sur la monto Graham: projekto ĉiam kompletiĝanta per la rekonstruo de la plej grandaj kaj rafinitaj en la mondo. Kun sia propra teleskopo, la astronomoj de la Vatikana Observatorio disvolvas, kiel jam faris ĉe Kastelo Gandolfo, esploprogramojn je longa templimo. Tiel el siaj du centroj, la Kastelgandolfa kaj la Tucsona, la Vatikana Obsrvatorio daŭrigos sian studojn kiuj etendiĝas al kosmologiaj modeloj, spektra klasifikado pri specialaj steloj, ĉieldistribuado de steloj riĉaj kaj malriĉaj je metaloj, binaraj steloj interŝanĝantaj materion, materialo ĉeesta en obskuraj nuboj en kiuj formiĝas novaj steloj, pulvo kiu envolvas junajn stelojn, kaj fine historio de la scienco. La VAO pritraktas tiujn esplorprogramojn kunlabore kun astronomiaj institucioj de diversaj landoj, kiel Argentino, Brazilo, Kanado, Ĉilio, Finnlando, Italio, Litovio, Sudafriko kaj Usono, kaj membriĝas al la Internacia Astronomia Unuiĝo (IAU), kaj al la Internacia Centro Relativisma Astrofiziko (ICRA).
Intertempe, post la perdo de la kvalifiko pri primara observatorio, en la Kastelgandolfa sidejo, oni organizas regulajn ciklojn de prelegoj kaj formigajn kursojn; en ĝi krome estas gastigata biblioteko riĉa je 22.000 volumoj (inter kiuj elstaras verkoj de Koperniko, Galilejo, Keplero, Newton, Tycho Brahe, Cavius, Anĝelo Secchi ktp) kaj vasta kolekto de meteorŝtonoj (pli ol 1200 pecoj).
La administrado de la vatikana Observatorio estas komisiita al la Kompanio de Jesuo (Jezuitoj). Ĝia direktoro ekde 1974 ĝis 2006 estis jezuita George Coyne, fama ankaŭ pro lia interveno en la debato pri evoluismo. Aktuala direktoro estas jezuita José Gabriel Funes.
Listo de studentoj en Universitato de Debrecen
Jen listo de pli signifaj studentoj en Universitato de Debrecen (nature la listo etendiĝas al pli fruaj nomoj de la universitato kun la aliĝintaj altlernejoj ekde la fondo):
ASF
La vorto havas plurajn signifojn:
Kemiaĵo
Ĥemia substanco, ĥemiaĵo aŭ kemiaĵo estas materio kun konata kemia enhavo. Puraj substancoj havas samajn proporciojn de la ĥemie ligitaj atomoj kaj molekuloj, laŭ la leĝo de konstanta enhavo.
Preĝejo Nomo de Sankta Maria (Mogyorósbánya)
La preĝejo Nomo de Sankta Maria estas romkatolika konstruaĵo en vilaĝo Mogyorósbánya.
Jena
Jena estas eksterdistrikta urbo kaj la dua plej granda urbo en la federacia lando Turingio de Germanio. La bela urbo situas borde de la rivero Saale. Unuafoje menciita ĝi estis inter la jaroj 830 ĝis 850, kiel setlejo nomata Jani. Ekde 1230 ĝi havas la rangon de urbo. En la 18-a jarcento kaj 19-a jarcento Jena fariĝis grava spirita kaj kultura centro: Famuloj kiel ekz. Goethe (kiu forlasis la okcidentan germanion por veni tien), Schiller, Friedrich Schlegel, Novalis, Ludwig Tieck kaj Hegelo kontribuis al tiu ĉi reputacio.
Preĝejo Nomo de Sankta Maria (Mogyorósbánya)
Historio
En tiu loko estis konstruita romanika kirko en la 12-a jarcento. La unua mencio okazis en la eklezia listo el 1332. Dum dominado de la turkoj ĝi estis detruita kaj forlasita, eĉ ekleziaj vizitoj ne mencias ĝin. Anstataŭ la mezepoka paroĥo filio estis fondita en 1701. Oni rekonstruis la kirkon en 1755, nature oni profitis la restintan ruinon. En 1970 oni refondis la paroĥon. La preĝejo renoviĝis interne en 1957, ekstere en 1968.
Jena
Hodiaŭ, la loĝantaron de la urbo konsistigas ankaŭ la granda kvanto de pli ol 20000 studentoj de la Friedrich-Schiller-Universitato, kiu fondiĝis jam en la jaro 1558.
Grandan tradicion havas ankaŭ la optika industrio, por kiu la fizikisto Ernst Abbe evoluigis la teoriajn bazojn. En la jaro 1846 la mekanikisto Carl Zeiß fondis en Jena mekanikan metiejon, kaj kun la helpo de Abbe, kiu inventis novajn ilojn kaj manierojn de produktado, kaj la kemiisto Otto Schott, kiu evoluigis specialajn vitrojn, el modesta metiejo finfine fariĝis granda entrepreno.
Preĝejo Nomo de Sankta Maria (Mogyorósbánya)
Konstruaĵo
La preĝejo situas sola en korto laŭ vojo en mezo de la vilaĝo. En la korto estas videbla ankaŭ krucifikso. La fasado estas simetria, meze la kvadrata turo plene reliefas. La turopinto estas piramida. La enirejo funkcias tra la turo. Interne la plej menciinda estas pentraĵo pri Don Bosco.
Kermeso okazas la 12-an de novembro.
Jena
Historio
Laŭ la Enciklopedio de Esperanto la unua Esperanto-grupo en Jena estis fondita en la jaro 1905.
Nuntempe
Estas gastiganto de Pasporta Servo tie.
Wagner-Werke-Verzeichnis
La Wagner-Werk-Verzeichnis (Vagnera Verko-Registro; mallonge WWV) estas registro de ĉiuj muzikaj verkoj de komponisto Richard Wagner, kiun ellaboris John Deathridge, Martin Geck kaj Egon Voss kadre de la kompleta eldono de la verkaro de Richard Wagner. Tiun ĉi eldonis Eldnejo Schott en 1986.
1169
En la jaro 1169 post Kristo okazis, interalie:
Wagner-Werke-Verzeichnis
La registro enhavas tialigitajn pruvojn – ekz. pri la ekestotempo – pri ĉiuj konceptoj, skizoj, unuaj skribaĵoj de la tekstoj de Wagner same kiel pri la realigo de la komponaĵo, distingitaj kiel skizo, partituroj, pianopartituroj ktp., samkiel indikoj pri la publikigitaj eldonoj de la verkoj, krome klarigoj pri la ekesto kaj prezentada praktiko de la entute 113 verkoj.
Aliaj verkoj
En WWV estas registritaj ĉiuj verkoj, kiujn Wagner pruveble mem surpaperigis, kvankam tiu parte estas perdiĝintaj aŭ – kiel kelkaj pli fruaj verkoj – kiujn li mem neniigis. La n-ro 1 en WWV estas la unua drama verko de Wagner, la kvinakta tragedio Leubald, kiun nur en 1989 unuafoje prezentis la teatroensemblo Studiobühne je Bayreuth. Al WWV ankaŭ apartenas kelkaj laŭokazaj komponaĵoj kiel albumfolioj, omaĝoj (ekz. Albumfolio por sinjorino Betty Schott, WWV 108), fragmentoj aŭ tekstoj destinitaj por komponado, kiujn Wagner tamen poste ne muzikigis (ekz. Jesus von Nazareth, WWV 80). Aliĝas kelkaj priverkadoj de verkoj de aliaj komponistoj, ekz. de Iphigenie en Aulide de Christoph Willibald Gluck (WWV 77), kiu dum jardekoj estis la plejofte prezentata versio sur ĉiuj scenejoj en Eŭropo, ankaŭ priverkaĵo de Don Giovanni de Mozart (WWV 83) kaj multa plu.
Oskari Mantere
Oskari MANTERE (naskiĝis la 18-an de septembro 1874, mortis la 9-an de decembro 1942) estis finna politikisto. Li estis ĉefministro de Finnlando de la 22-a de decembro 1928 ĝis la 16-a de aŭgusto 1929.
IRC
La tri-litera kombinaĵo IRC povas esti:
Oskari Mantere
Li politike aktivis en la Nacia Progresema Partio kaj post la sendependiĝo de Finnlando, inter la jaroj 1919 kaj 1938, estis membro de la finna parlamento. De novembro 1922 ĝis januaro 1924 li estis ministro pri socialaj aferoj en la registaro de Kyösti Kallio, kaj de majo 1924 ĝis marto 1925 estis vicministro pri eduko. De la 22-a de decembro 1928 ĝis la 16-a de aŭgusto 1929 li estis ĉefministro de Finnlando en koalicio inter lia partio kaj la partio Nacia Koalicio. Post li ankoraŭ de decembro 1932 kaj oktobro 1936 estis ministro pri eduko en la registaro de Toivo Kivimäki kaj en tiu funkcio reprezentis sian landon en la 14-a kunsido de la Ligo de Nacioj en 1933.
Péter Závada
Péter ZÁVADA, laŭ hungarlingve kutima nomordo Závada Péter estas hungara poeto, dramisto, repisto, tekstopoeto, dramaturgo, instruisto. Lia patro estis Pál Závada.
Biografio
Péter Závada maturiĝis en gimnazio en sia naskiĝurbo en 2011, sed en 1996 li fondis reporkestron. Li studis en Budapeŝta Ekonomika kaj Ŝtatadministra Universitato (2001-2003), tamen li akiris diplomon en Scienca Universitato Loránd Eötvös en 2009. Li akiris ankaŭ teatran diplomon en Kalvinana Universitato Gáspár Károli en 2015. Li debutis kiel poeto en 2009, liaj poemoj aperas konstante en revuoj, antologioj. Li ricevis stipendiojn en 2016 kaj 2017. Jam pli frue en 2010 li debutis kiel dramisto, sed ekde 2014 li verkas ankaŭ kantotekstojn kaj tradukas libretojn, eĉ li debutis kiel dramaturgo. En tiu komplika kariero li estis ankaŭ lingvoinstruisto. Li ricevis 2 premiojn en 2018.
Toivo Kivimäki
Toivo KIVIMÄKI (naskiĝis la 5-an de junio 1886, mortis la 6-an de majo 1968) estis finna juristo, diplomato kaj politikisto. Li estis ĉefministro de Finnlando de la 14-a de decembro 1932 ĝis la 7-a de oktobro 1936.
Du semajnon post subskribo de la pripaca traktato inter Finnlando kaj Sovetunio por finigo de la Vintra Milito la 13-an de marto 1940, la tiama ĉefministro Risto Ryti nomumis lin ambasadoro en Berlino, la tiama ĉefurbo de la hitlera Nazia Germanio. Tie li laboris ĝis la finigo de diplomatiaj rilatoj de Finnlando al Nazia Germanio la 2-an de septembro 1944. Dum la naziaj gvidantoj de Germanio ĝis 1941 havis malamikan sintenon al Finnlando, estis li kiu zorgis por signifa plibonigo, tiel ke la germana armeo Wehrmacht inter 1941 kaj 1944 subtenis la finnan armeon en sia lukto kontraŭ la Ruĝa Armeo por reakiro de la en 1940 de Sovetunio forprenitaj partoj de Finnlando.
Post interkonsentiĝo pri armistico inter Finnlando kaj Sovetunio en 1944, la sovetiaj regantoj konsideris lin nedezirata politikisto; en verdikto de februaro 1946 li kondamniĝis je 5 ½ jaroj da malliberiĝo, sed tamen en 1948 liberiĝis kadre de amnestio. Li retiriĝis el la nacia politiko kaj reprenis sian postenon de profesoro en la Universitato de Helsinko.
Ĝermolisto de brazilaj esperantistoj
Ceci Abreu
Ceci ABREU estis pioniro de Esperanto en Fortaleza en la komenco de 20-a jarcento.
Carlos Amoroso
Carlos AMOROSO estas brazila esperantisto de frua 20-a jarcento en Bahia, kie li kunfondis la societon Bahia Esperanto-grupo en 1910.
Aristóteles Juvenal de Faria Alvim
Aristóteles Juvenal de FARIA ALVIM estis brazila esperantisto. En 1945 li estis ano de la organiza komitato de la 10-a Brazila Kongreso de Esperanto.
Sebastião Albuquerque
Sebastião ALBUQUERQUE /sebasti'ãŭ ałbu'keRkj/ estis brazila esperantisto. Li estis unua homo kiu instruis Esperanton en Recifo ekde 1932. Sebastião Albuquerque okupis katedron de Esperanto ĉe la Popola labor-universitato de Recifo.
Misael Alves Mendes
Misael ALVES MENDES estis brazila esperantisto. En 1949 li kiel kasisto estis membro de la organiza komisiono de la 12-a Brazila Kongreso de Esperanto en Bel-Horizonto.
João Andrade
João ANDRADE (naskiĝis en 1906, mortis la 9-an de januaro 1987 en Volta Redonda, Brazilo) estis brazila esperantisto. En Volta Redonda dum pli ol 30 jaroj li mastris okulkuracan entreprenon "Ótica Esperanto" kaj prizorgis lokan radio-programon pri la Esperanto-movado.
Arnaldo Alencar Araripe
Arnaldo Alencar ARARIPE estis brazila esperantisto. En 1949 li kiel prezidanto estis membro de la organiza komisiono de la 12-a Brazila Kongreso de Esperanto en Bel-Horizonto.
Artemísia V. de Araújo
Artemísia V. de ARAÚJO estas brazila esperantisto el Alagoas. Ŝi estis ano de la organiza komitato de la 10-a Brazila Kongreso de Esperanto.
1170
En la jaro 1170 post Kristo okazis, interalie:
Ĝermolisto de brazilaj esperantistoj
Neuse Araújo
Neuse ARAÚJO estas brazila esperantisto de Recife. En 1952 estis membro de la organiza komitato de la 13-a Brazila Kongreso de Esperanto.
Odilon Araújo
Odilon Araújo elstara esperantisto, fondinto de la ĵurnalo “Pernambuco Esperantista”, kiu dum longa tempo subtenis vivanta la flamon de la esperanta idealo en Pernambuko.
Oswaldo Arruda Stein
Oswaldo ARRUDA STEIN (naskiĝis en 1908, mortis en julio 1980 en San-Paŭlo) estis fondinto de Esperanto-societo en Cravinhos, Brazilo. Li aktivis pri Esperanto dum pli ol kvindek jaroj. Li estis prezidanto de Ribeirão Preto Esperanto Clube.
Omaĝe, la urba publika biblioteko de Cravinhos havas lian nomon.
Alfredo Azevedo
Alfredo AZEVEDO estis brazila esperantisto de Recife. En 1952 estis membro de la organiza komisiono de la 13-a Brazila Kongreso de Esperanto.
Alzira Gomes dos Anjos Baptista
Alzira Gomes dos Anjos Baptista (mortis 7-an de Januaro 2005) estis brazila esperantistino. Ŝi naskiĝis en la malgranda urbo Sacramento, ŝi estis ankoraŭ eta knabino kiam la familio translokiĝis al urbo Franca. En 1968 ŝi edziniĝis al José Roberto Baptista. De S-ro Langerton Neves da Cunha,ŝi eklernis homeopation kaj fitoterapion. Dum multaj jaroj ŝi laboris por Esperanto, ŝi esperantigis kaj plenkreskulojn kaj infanojn.
José de Barros Moreira
José de BARROS MOREIRA estis brazila esperantisto. En 1949 li kiel kasisto estis membro de la organiza komisiono de la 12-a Brazila Kongreso de Esperanto en Bel-Horizonto.
José Bastos Campos
José BASTOS CAMPOS (naskiĝis en 1933, mortis en majo 1998) estis delegito pri turisma informado en Fortaleza (Brazilo).
Heitor Beltrão
Heitor BELTRÃO reprezentis Bahion en la 7-a Brazila Kongreso de Esperanto, 1923, okazinta en la tiama Federacia Distrikto.
Marcelo Luiz BRASIL estas brazila esperantisto ekde 1986, konata ankaŭ kiel "marceleto" en la sociaj retoj. Diplomiĝis pri la Portugala Lingvo en UFPR (Federacia Universitato de Paranao); dum la jaraj fakultatoj pri Lingvoj, verkis broŝuron pri Esperanto kaj disvastigis inter la studentoj.En 1997, dum la 33-a BRAZILA KONGRESO DE ESPERANTO, en Kuritibo, prelegis pri Radio-Aŭskultado de Esperanto, partoprenis de AERA-amikaro pri Radio-Aŭskultado. De 1990 ĝis 1995 ordigis la Bibliotekon de PEA - Paranaa Esperanto-Asocio. En 2018, dum la 53-a KONGRESO DE ESPERANTO, en Kuritibo, ordigis la Meson en Esperanto antaŭ la malfermo de la Kongreso. Nuntempe partoprenas de la Estraro de PEA - Paranaa Esperanto-Asocio.
Elisa Rosa Camillo
Elisa Rosa Camillo naskiĝis en 1941 en la urbo São José do Rio Pardo. Emerita instruistino, diplomiĝinta pri Beletro en USP, ekinteresiĝis pri Esperanto en 2006 kaj en la sama jaro aliĝis al EASP, kie ŝi ĉeestis plurajn kulturajn kunvenojn. Ŝi forpasis komence de septembro 2016.
Moacir Caminha
Moacir CAMINHA estis pioniro de Esperanto en Fortaleza en komenco de 20-a jarcento.
Benjamim Camosato
Benjamim CAMOSATO estis brazila esperantisto el Rio Grande do Sul. En 1945 li estis ano de la organiza komitato de la 10-a Brazila Kongreso de Esperanto.
Aquiles Lando Carmo
Aquiles LANDO CARMO estis brazila esperantisto. En 1945 li estis ano de la organiza komitato de la 10-a Brazila Kongreso de Esperanto.
José Lins de Carvalho
José LINS de CARVALHO estis brazila esperantisto. Lernis Esperanton de Alcebíades Paes kaj estis unu el la kunfondintoj de Esperanto-Klubo de Sergipe en 1907.
Newton Ceratti
Newton CERATTI estis brazila industriisto kaj esperantisto. Filo de Giovanni Ceratti. Li fariĝis membro de San-Paŭla Esperanto-Klubo en 1946, estis ĝia vicprezidanto en 1950. Kabeis en 1957.
Lurdinha Cordeiro
Lurdinha CORDEIRO (pseŭdonimo) estas brazila esperantisto de Recife. En 1952 estis membro de organiza komisiono de la 13-a Brazila Kongreso de Esperanto.
(12543) 1998 QM5
(12543) 1998 QM5 estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la aŭstralia amatora astronomo Frank B. Zoltowski elde Woomera (Aŭstralio)
Ĝermolisto de brazilaj esperantistoj
Afonso Costa
Afonso COSTA estas brazila esperantisto de frua 20-a jarcento en Bahia, kie li kunfondis la societon Bahia Esperanto-grupo en 1910.
Konsilisto Krespel
Konsilisto Krespel estas novelo de E. T. A. Hoffmann, kiun Friedrich de la Motte Fouqué publikigis en virina poŝlibro en 1818 kun Johann Leonhard Schrag en Nurenbergo sub la titolo Letero de Hoffmann al Barono de la Motte Fouqué.
Ĝermolisto de brazilaj esperantistoj
Allan Kardec Afonso Costa
Allan Kardec Afonso COSTA estis brazila esperantisto. En 1949 li kiel kongresa sekretario estis membro de la organiza komisiono de la 12-a Brazila Kongreso de Esperanto en Bel-Horizonto.
Konsilisto Krespel
En 1819 la teksto aperis en la unua sekcio de la unua volumo de la kolekto Die Serapionsbrüder ĉe G. Reimer en Berlino. Akto de la opero La rakontoj de Hoffmann de Jacques Offenbach baziĝas sur tiu ĉi rakonto.
Ĝermolisto de brazilaj esperantistoj
Deraldo Costa
Deraldo COSTA, kolonelo, estas brazila esperantisto de frua 20-a jarcento en Bahia, kie li li kunfondis la societon Bahia Esperanto-grupo en 1910.
José Felipe de Azeredo Coutinho
José Felipe de AZEREDO COUTINHO estis brazila esperantisto. Ekde lia alveno en Bel-Horizonto en 1910, li energie kaj en la komenca fazo preskaŭ sole disvastigis Esperanton en la urbo. Li propagandis unue inter la klasoj de la latina lingvo, muziko kaj itala lingvo, kiujn li subtenis ĉe la privata kolegio Azeredo. Post kiam en 1907, do antaŭ lia alveno, en la urbo jam tre mallongan tempon floris unua esperantista klubo en la urbo, sekve de lia konstanta preparo oni la 17-an de julio 1927 fondis duan esperantistan klubon en Bel-Horizonto, kiu prenis la nomon Montara Esperanto-Klubo.
Luís Azeredo Coutinho
Luís AZEREDO COUTINHO estis brazila esperantisto. En 1949 li kiel vicprezidanto estis membro de la organiza komisiono de la 12-a Brazila Kongreso de Esperanto en Bel-Horizonto.
José Cruz
José CRUZ estis brazila esperantisto el Sergipe. En 1945 li estis ano de la organiza komitato de la 10-a Brazila Kongreso de Esperanto.
Verkaĵo: Aspectos Estatísticos do Ensino Primário Sergipano – 1943-1945, José Cruz, Aracaju: Imprensa Oficial, 1947
Carlos Cunha
Carlos CUNHA, brazila esperantisto, en Alagoinhas, Bahia, fondis esperanto-grupon 1913.
Moacir da Silva Cunha
Moacir da SILVA CUNHA estis brazila esperantisto de Recife. En 1952 estis membro de la organiza komisiono de la 13-a Brazila Kongreso de Esperanto.
Ernesto Dinis
Ernesto DINIS estas brazila esperantisto de Recife. En 1952 estis membro de la organiza komisiono de la 13-a Brazila Kongreso de Esperanto.
Paulo Izaías Ereno
Paulo Izaías ERENO (naskiĝis en 1949, mortis la 1-an de junio 2005) estis aktivulo de Esperanto-movado, i.a. en la brazila ŝtato Rio grande de Sul.
En 1973-74 li laboris kiel grafikisto en la Centra Oficejo de UEA.
Francisco Falcão
Francisco de ASSIS do REGO FALCÃO estis brazila esperantisto. Li movadis unue en Cearao kaj poste en Pará. En 1945 li estis ano de la organiza komitato de la 10-a Brazila Kongreso de Esperanto.
Giovanni P. Faraco
Giovanni P. FARACO estis brazila esperantisto el Santa Catarina. En 1945 li estis ano de la organiza komitato de la 10-a Brazila Kongreso de Esperanto.
Keller Farina
Keller FARINA estis brazila esperantisto el Cuiabá. En 1945 li estis ano de la organiza komitato de la 10-a Brazila Kongreso de Esperanto.
Heitor V. Costa Faria
Heitor V. COSTA FARIA estis brazila esperantisto. Alvenis Campo Grande ĉirkaŭ 1940 kaj tuj starigis Esperanto-kurson ĉe la spiritisma centro “Discípulos de Jesus”. Heitor estis translokita al alia subŝtato kaj la kurso malaperis. En 1945 li estis ano de la organiza komitato de la 10-a Brazila Kongreso de Esperanto.
Onésimo Costa e Faria
Onésimo COSTA e FARIA estis brazila esperantisto, frato de Heitor V. Costa Faria. Li agadis en Campo Grande post 1945, estis unu el la fondantoj de Lernejo Zamenhof kaj ĝia unua direktoro, ankaŭ post kiam la lernejo en 1949 fariĝis ŝtata.
José Carlos Farias
José Carlos FARIAS estas brazila esperantisto de frua 20-a jarcento en Bahia, kie li en 1910 kunfondis la societon Bahia Esperanto-grupo.
Alvaro Fausto de Souza
Alvaro FAUSTO DE SOUZA (naskiĝis en 1929, mortis la 3-an de aŭgusto 1988 en Rio-de-Janejro, Brazilo, kie li estis UEA-fakdelegito pri geriatrio kaj medicino.
Engrácia Ferreira
Engrácia FERREIRA mortis en la 21-a de aprilo de 1931. Ŝi estis unu el pioniroj de la brajlo en Brazilo, kiun ŝi uzis por divastigi spiritismon inter blinduloj. Ŝi lernis Esperanton en Fortaleza en 1911.
Eurico Figuera
Eurico FIGUEIRA (naskiĝis en 1933 kaj mortis en 2003) estis Delegito de UEA, mortis la 30-an de marto en Taubaté, Brazilo.
Giuseppe Grattapaglia
Giuseppe GRATTAPAGLIA estas italdevena brazila esperantisto, edzo de la germandevena brazila esperantistino Ursula Grattapaglia kaj administranto de la fondaĵo Bona Espero en Brazilo. Li estas aktivulo de Rotario kaj Rotaria Amikaro de Esperantistoj.
Clarindo Diniz Gonçalves
Clarindo DINIZ GONÇALVES estis brazila esperantisto. Lernis Esperanton de Alcebíades Paes kaj estis unu el la kunfondintoj de Esperanto-Klubo de Sergipe en 1907.
Sinésio Gotschalk
Sinésio GOTSCHALK estas brazila esperantisto de la frua 20-a jarcento en Bahia, kie li kunfondis la societon Bahia Esperanto-grupo en 1910.
Kleber Halfeld
Kleber HALFELD estas brazila esperantisto. Li interalie gvidis kurson en la urbo Além Paraíba en 1962.
José Laercio
José LAERCIO estas brazila esperantisto de Recife. En 1952li estis membro de la organiza komisiono de la 13-a Brazila Kongreso de Esperanto.
Fernando Laroca
Fernando LAROCA estis brazila esperantisto de Recife. En 1952 öo estis membro de la organiza komisiono de la 13-a Brazila Kongreso de Esperanto.
Joel Linhares
Joel LINHARES estis Esperanto-pioniro en Cearao komence de la 20-a jarcento. Li estis aŭtoro de la unua soneto originale verkita en Esperanto: "Al Nova Vivo". Movade li aktivis kiel redaktoro de Brazila Vivo, la dua esperanta periodaĵo de Brazilo.
Alonso Bezerra Lima
Alonso Bezerra Lima (1953–2014) estis brazila esperantisto, estrarano de EASP.
Waldir Lisboa Rocha
Waldir LISBOA ROCHA, dentokuracisto, naskiĝis en 1931 kaj mortis en 2000. Li membriĝis al Esperanto-Asocio de San-Paŭlo en 1958 kaj fariĝis elstara kursgvidanto. Li iĝis "merita membro" de tiu asocio en 1981. UEA-delegito pri odontologio en San-Paŭlo (Brazilo). Lia nekrologo aperis en la revuo Esperanto.
Paulo Cesar Marques Lopes
Paulo César MARQUES LOPES estas brazila esperantisto en Além Paraíba ĉirkaŭ 1960.
Itacir Luchtemberg
Itacir LUCHTEMBERG estas brazila juristo kaj esperantisto en Kuritibo, la ĉefurbo de la subŝtato Paranao. Li laboras en la regiona labora juĝejo de la urbo. De 1962 kaj 1998 li estis la prezidanto de la regiona Paranaa Esperanto-Asocio, en tiu periodo interalie en 1986 en Kuritibo okazis la 22-a Brazila Kongreso de Esperanto.
Jaddo COUTO MACIEL
Jaddo COUTO MACIEL estis brazila esperantisto el Bahia. En 1945 li estis ano de la organiza komitato de la 10-a Brazila Kongreso de Esperanto.
Jovelina Maia Rodrigues
Jovelina MAIA RODRIGUES (mortis la 27-an de septembro de 1991 en Brazilo) estis instruistino de Esperanto ĉe Brazila Spiritisma Federacio. Unu el la fondinto de Societo Lorenz, ŝi organizis la unua infankongreseton en la Brazila Kongreso de Esperanto en 1987 en Rio de Janeiro.
Francisca Martos
Francisca MARTOS (naskiĝis la ) estas membro de Esperanto-Asocio de San-Paŭlo ekde 1965 kaj konstante partoprenas la programojn. Ŝi efikas gvidas kursojn kaj partoprenas en la estraro de tiu asocio en 1982-1987 kaj 1990-1996 ankaŭ kiel vicprezidanto.
Agenor de Miranda
Agenor de MIRANDA, inĝeniero, ĉefo de la 9-a telegrafia distrikto de Brazilo, estis estas brazila esperantisto de frua 20-a jarcento en Bahia. Li estis oficiala reprezentanto de la brazila registaro en la 7-a UK de 1911.
José Pedro Miranda
José Pedro MIRANDA estas brazila esperantisto en la urbo Ribeirão Preto de San-Paŭlio. En 1967, li iĝis la unua delegito de UEA en la urbo.
Francisco de Sales Montelo
Francisco de SALES MONTELO estis brazila esperantisto. En 1945 li estis ano de la organiza komitato de la 10-a Brazila Kongreso de Esperanto.
Manoel Nery
Manoel NERY (1913-1997), danke al kies kursoj centoj da homoj eklernis Esperanton en João Pessoa (Brazilo), forpasis la 1-an de septembro.
Jorge das Neves
Jorge das NEVES estas brazila esperantisto kiu agadas ĉefe en Rio de Janeiro. Jam estis ĉefdelegito de UEA en Brazilo.
Jorge das Neves Milhomens
Alberto DAS NEVES MILHOMENS (naskiĝis en 1915, mortis la 21-an de marto 1989) estis tre aktiva brazila esperantisto kaj UEA-delegito en Belém, Brazilo.
Mário Ritter Nunes
Mário RITTER NUNES estis brazila esperantisto. En 1945 li estis ano de la organiza komitato de la 10-a Brazila Kongreso de Esperanto.
Élio Lopes de Oliveira
Élio LOPES de OLIVEIRA estas brazila esperantisto, pioniro en Além Paraíba, propagandis tie post 1958. En 1995 estis unu el la kun-fondintoj de la Esperanto Klubo de Além Paraíba.
João de Oliveira Gama
João de OLIVEIRA GAMA (naskiĝis en 1909, mortis la 12-an de aprilo 1987 en Juiz de Fora, Brazilo) estis UEA-fakdelegito pri turismo.
Gildásio de Oliveira
Gildásio de OLIVEIRA estas brazila esperantisto de frua 20-a jarcento en Bahia, kie li kunfondis la societon Bahia Esperanto-grupo en 1910.
Lauro Jorge de Oliveira
Lauro Jorge de Oliveira estis brazila esperantisto. En 1945 li estis ano de la organiza komitato de la 10-a Brazila Kongreso de Esperanto.
Manuel Paiva Araujo
Manuel PAIVA ARAUJO - prononco - estis kasisto de la unua estraro de Brazila Ligo Esperantista en 1907.
José Passini
José PASSINI estis prezidanto (elektita en julio 2007) de la Brazila Esperanto-Ligo ĝis julio 2009. En 1962 li gvidis Esperanto-kurson en Além Paraíba. Li verkis la libron Bilingüismo: utopia ou antibabel (pri la eblo de ĝenerala dulingveco).
Carlos Torres Pastorino
Carlos TORRES PASTORINO estIs brazila esperantisto, radialisto, spiritisto kaj popola verkisto. Li agadis en Rio de Janeiro kaj Braziljo. Li verkis Minutos de sabedoria kaj Sabedoria do Evangelho.
Octavio Vianna Peixoto
Octavio VIANNA PEIXOTO, (mortis 80-jara la 7-an de majo 1972) estis multjara membro kaj delegito en Niterói (Brazilo). Krom gvidi kursojn, li multfoje parolis per radio por disvastigo de la Internacia Lingvo. Li estis unua sekretario de 15-a Brazila Kongreso de Esperanto en 1957.
Horácio Pereira dos Santos
Horácio PEREIRA dos SANTOS (o'rasjo pe'rejra dŭs'santŭs) estis vicprezidanto de Esperanto-Asocio de San-Paŭlo de 1964 ĝis 1967, kabeis en 1968. Li estis fondinto kaj estrarano de União das Sociedades Espíritas do Estado de São Paulo (USE) ekde 1947.
Wendel Teles Pontes
Wendel Teles PONTES (naskiĝis la ) estas brazila esperantisto, el Olinda, Pernambuko. Estas profesoro de Zoologio ĉe UFPE (Federacia Universitato de Pernambuko), entomologo (insektologo) kaj amatora parapsikologo. Lernis esperanton je la juneco, kaj aktivas en la ŝtata movado. Estas estrarano de Pernambuka Esperanto-Asocio kaj delegito de UEA pri Zoologio kaj Biologio. Estas membro de la Internacia Scienca Asocio Esperanta (ISAE), de UEA kaj Brazila Esperanto-Ligo. Foje kontribuas al Scienca Revuo per sciencaj artikoloj.
Hidelberto Valente Ramos
Hidelberto VALENTE RAMOS estis brazila esperantisto. En 1945 li estis ano de la organiza komitato de la 10-a Brazila Kongreso de Esperanto.
Pedro Real
Pedro REAL estis brazila esperantisto. Lerninte Esperanton en 1952, depost 1953 li gvidis multajn Esperanto-kurson en União da Vitória en subŝtato Paranao.
Norma Reis
Norma REIS (1888-1984) estis brazila esperantistino. Ŝi lernis Esperanton de Alcebíades Paes kaj estis unu el la kunfondintoj de Esperanto-Klubo de Sergipe en 1907.
Aderaldo Rocha
Aderaldo ROCHA, advokato, naskiĝis en 1922, mortis la 17-an de decembro 1999 en Itabuna (Bahio, estis dumviva membro de UEA, UEA-delegito pri lingvistiko kaj parapsikologio, konata en sia regiono pro prelegoj pri kaj kursoj de Esperanto. Krom advokato, li estis instruisto en "Ginásio Firmino Alves" en Itabuno.
Geraldo Rodrigues Soeira
Geraldo RODRIGUES SOEIRA estis entuziasma junulo, kiu agadis en 1972 ĉe Esperanto-Asocio de San-Paŭlo, iĝis sekretario de tiu asocio, organizis ĝian bibliotekon en 1974 kaj kabeis.
Jorge Firmino de Sant'Anna
Jorge Firmino de SANT'ANNA, kapitano de la militista polico, estis brazila esperantisto el Juiz de Fora. En 1945 li estis ano de la organiza komitato de la 10-a Brazila Kongreso de Esperanto.
Ĥorezma Popola Soveta Respubliko
La Ĥorezma Popola Soveta Respubliko (Хорезмская Народная Советская Республика), heredanto de la Ĥanlando de Ĥiva, estis fondita en februaro 1920 kaj oficiale deklarita la 26-an de aprilo 1920. La 20-an de oktobro 1923 ĝi fariĝis Ĥorezma Soveta Socialisma Respubliko (Ĥorezma SSR, ruse Хорезмская Социалистическая Советская Республика). La Ĥorezma SSR ekzistis dum nur unu jaro: la 10-an de oktobro 1925 ĝi estis dividita inter Uzbeka Soveta Socialisma Respubliko, Turkmena Soveta Socialisma Respubliko kaj Karakalpakio kiel plano de reordigado Centra Azio fare de Moskvo.
Ĝermolisto de brazilaj esperantistoj
Jerônimo dos Santos
Jerônimo dos SANTOS estis brazila esperantisto el Mossoró. En 1945 li estis ano de la organiza komitato de la 10-a Brazila Kongreso de Esperanto.
Manuel Cândido de Sena
Manuel Cândido de SENA estis brazila esperantisto. Li estis pioniro en Ceará, en vilaĝo São José en komenco de 20-a jarcento.
Maria Ribeiro Serra
Maria RIBEIRO SERRA estis brazila esperantisto. Ŝi agadis en Campo Grande precipe en la 1950-aj kaj 1960-aj jaroj. Post Onézimo Costa e Faria ŝi estis la dua direktoro de la loka Lernejo Zamenhof.
Arsênio Moreira da Silva
Arsênio MOREIRA da SILVA estis brazila esperantisto en Bahio. La 12-an de Oktobro 1922, li, kune kun grupo de publikaj funkciuloj, fondis “Bahian Esperantan Societon”.
Camélia Gomes da Silva
Camélia GOMES da SILVA, brazila esperantisto, estis unu el la fondantoj de Bona Espero en 1957.
José Maurício da Silva
José Maurício da SILVA estis brazila esperantisto. En 1949 li kiel kongresa sekretario estis membro de la organiza komisiono de la 12-a Brazila Kongreso de Esperanto en Bel-Horizonto.
Venancio Silva
Venancio SILVA, brazilano, doktoro, kuracisto. Honora vicprezidanto de Brazila Ligo Esperantista. Bona oratoro. Tradukis al Esperanto „Parizino“ kaj „Manfredo“ de Byron.
Manoel Moacir Sisccati
Manoel Moacir Sisccati [1945 - 2010] estis brazila esperantisto. Emerita instruisto pri lingvoj, li delegito ekde 1991 de Universala Esperanto-Asocio por Ribeirão Preto kie li movadis.
Targino Soares
Targino SOARES estis brazila esperantisto el Paraíba. En 1945 li estis ano de la organiza komitato de la 10-a Brazila Kongreso de Esperanto.