cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Alex Antônio de Melo Santos
Li futbalis en la Japana Ligo ĉe Kawasaki Frontale, Avispa Fukuoka, Kashiwa Reysol, JEF United Chiba, Kashima Antlers, Tokushima Vortis kaj Kamatamare Sanuki.
Kontraŭnaciismo
Kelkaj kontraŭnaciistoj opozicias kontraŭ ĉia naciismo, ankaŭ la etna naciismo de subpremataj malplimultoj. Tiuspeca kontraŭnaciismo en sia tipa formo pledas por la abolicio de ŝtatoj kaj landlimoj. Varioj de tio ofte troviĝas en teorioj de marksismo, precipe ĉe trockiistoj, kvankam multaj trockiistoj kiel Chris Harman pretis subteni unuopajn, laŭ ili progresivajn, naciajn luktojn. Pli lastatempe, kelkaj grupoj devenaj de la maŭisma tradicio de marksismo alproksimiĝis al ĉi tiu konsekvence kontraŭnaciisma starpunkto alimaniere ol la trockiistoj, dirante, ke opozicio kontraŭ ĉia naciismo finfine fortigas la internaciismon kaj la proletan internaciismon.
La anarkiismo disvolvis naciismo-kritikon, kiu enfokusigas la rolon de naciismo ĉe la pravigo kaj firmigo de ŝtataj regpovo kaj dominado. Per sia unuiga celado, naciismo alstrebas centralizadon, kaj en specifaj teritorioj kaj en reganta elito, dum ĝi preparas loĝantaron por kapitalisma ekspluatado. Ene de la anarkiismo, la temon amplekse traktis Rudolf Rocker en Nationalismus und Kultur kaj Fredy Perlman en verkoj kiel Against His-Story, Against Leviathan kaj The Continuing Appeal of Nationalism.
Arthur Schopenhauer malakceptis naciismon, vidante ĝin kiel forlason de persona identeco. Ankaŭ la filozofion de Friedrich Nietzsche oni povas taksi kontraŭa al ĉia naciismo (kvankam li kontraŭis ankaŭ preskaŭ ĉian alian movadon kaj ideologion).
Laŭ unu opinio, rasismo kaj naciismo estis aboliciitaj kaj leĝe malpermesitaj en la Mezoriento, kiam Mohamedo transprenis per la islamo la politikan regpovon. Poste, la kalifoj evoluigis specon de islama egaleco per la ekspansianta transnacia kalifuja ŝtato. Kontraŭnaciismaj movadoj ene de la islamo baziĝas je ordonoj de la Korano kaj eldiroj de Mohamedo (haditoj). Pri Mohamedo oni scias, ke li multe referencis al la malbonoj de naciismo, ekzemple en la eldiro: "Homoj devus rezigni sian fieron je nacioj, ĉar tio estas ardanta karbo el la karboj de la infera fajro. Se ili je tio ne rezignos, Dio konsideros ilin pli malaltaj ol malalta fekaĵskarabo, kiu trapuŝas sin tra fekaĵo." En sia lasta prediko al sia popolo ĉe la monto Arafat en la jaro 632 li diris: "La tuta homaro devenas de Adamo kaj Eva; nek havas arabo superecon super ne-arabo nek havas ne-arabo superecon super arabo; ankaŭ blankulo havas neniun superecon super nigrulo nek nigrulo havas superecon super blankulo, krom se per pieco kaj bonaj agoj." Aliflanke, multaj islamanoj militis unuj kontraŭ aliaj pro tribeco aŭ nacieco, kaj kritikantoj opinias religian naciismon ne pli bona ol etna naciismo.
Carnas
estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Gard, en la regiono Okcitanio (Occitanie [ɔksitaˈni], Occitània [utsiˈtanjɔ], Occitània [uksiˈtanjə]). Fine de en la komunumo vivis.
NGC 4465
NGC 4465 (aliaj indikoj — ZWG 42.127, VCC 1182, PGC 41157) estas galaksio en konstelacio Virgo.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Tiszakarád
Tiszakarád [tisakarAd] estas vilaĝo en Hungario, en regiono Norda Hungario, en departemento Borsod-Abaúj-Zemplén, en Distrikto Cigánd.
Situo
Tiszakarád situas sur ebenaĵo, laŭ dekstra bordo de Tiso, fine de sakovojo. Cigánd troviĝas 18, Sárospatak 21, Sátoraljaújhely kaj Tokaj po 30, Miskolc 100 km-ojn.
Historio
Tiszakarád menciiĝis unuafoje en 1234 en formo "Kurud". En 1948 ekstera vilaĝparto eligixis kaj formiĝis Tiszacsermely. Dum la socialismo kolĥozo funkciis en la komunumo. Vilaĝservoj estas aŭtonomio de ciganoj, lernejo, infanĝardeno, kulturdomo, biblioteko, poŝto, kuracejo, apoteko, restoracio, 8 drinkejoj.
Limo de Roche
La limo de Roche estas la surfaco de spaco ĉirkaŭ astro, ekstere de kiu alia korpo (satelito) povas kunteniĝi nur per la propra gravita forto. Kontraŭe, interne de la limo la dua korpo devas kunteni sin per aliaj fortoj aŭ estas, se ekzemple ĝi estas likva, disŝirata de la tajda forto. Por globforma astro la limo de Roche estas sfera; oni tiam uzas la esprimon ankaŭ por la radiuso de la sfero.
La limo de Roche estas nomita laŭ la franca astronomo Édouard Roche, kiu evoluigis la koncepton kaj faris la unuajn kalkulojn pri ĝi en 1848.
La limo de Roche dependas de la radiuso de la astro kaj de la densoj de ĝi kaj de la alia korpo. Se la du korpoj havas egalajn densojn, la radiuso de Roche estas ĉirkaŭ la 1,26-oblo de la astra radiuso, se la korpo havas rigidan strukturon, kaj la 2,43-oblo, se ĝi estas flua. Por ajnaj korpoj ĝi estas inter ĉi tiuj du valoroj.
Preskaŭ ĉiuj planedaj ringoj en nia sunsistemo troviĝas interne de la limo de Roche de sia planedo. Do eblas, ke ili formiĝis el pra-planeda materialo, kiu ne povis kuniĝi por formi lunon, aŭ ke luno estis dispecigita de la tajda forto. Esceptoj estas la E-Ringo kaj la Feba Ringo de Saturno. Pri la E-Ringo estas sciate, ke ĝia materialo devenas el vulkanoj sur la luno Encelado; tiu de la Feba Ringo supozeble devenas de polvo elbatita el Febo de meteorŝtonoj.
Ekzemploj
Jen kelkaj ekzemploj de korpo-paroj en nia sunsistemo. "Radiusa rilatumo" indikas, la kiom-oblo de la astra radiuso estas la limo de Roche.
Videblas ekzemple, ke peza planedo kia la Tero ne povas tiom proksimiĝi al la Suno, ke ĝi disŝiriĝas, ĉar la limo de Roche estas la 0,8-oblo de la suna radiuso, do situas interne de la Suno. Simile estas pri la gaseca planedo Jupitero kaj ĝiaj rokecaj lunoj. Sed kometo, malpli densa ol roka planedo, ja povas disŝiriĝi, kaj tio okazas. En julio 1992 la kometo Shoemaker-Levy 9 trairis la Roche-limon de Jupitero kaj estis detruita.
Kantono Milam (Teksaso)
La kantono Milam situas en la subŝtato Teksaso de Usono. Laŭ censa takso de ĝi havis  loĝantojn. La kantona ĉefloko kaj administra centro nomiĝas Cameron.
Mondlingvo
Mondlingvo estas lingvo, kiu plenumas gravan rolon en internacia komunikado, servanta kiel komprenilo inter homoj kun diversaj gepatraj lingvoj en diversaj sferoj de la publika vivo (ekz. komerco, scienco, diplomatio, administrado, religio ktp.)
Ĝi ankaŭ estas lingvo kiu estas parolata de multaj en la mondo kaj kiel gepatra lingvo kaj ankaŭ estas parolata de multaj kiel dua lingvo. Mondlingvo karakterizas ne nur per la tuta nombro de parolantoj de ĝi (ĉu kiel gepatra lingvo aŭ kiel dua lingvo) sed ankaŭ per geografia distribuo de ĝia parolantoj kaj ĝia uzo en internaciaj organizaĵoj kaj diplomatio.
Nuntempaj mondlingvoj estas la angla. Ĝi estas la plej parolata mondlingvo hodiaŭ, kun pli ol 1,1 miliardoj da denaskaj parolantoj kaj duaj lingvanoj tutmonde. Pro similaj kialoj ankaŭ la franca estas katalogita kiel mondlingvo. Aliaj lingvoj ofte uzataj internaice estas ekzemple la hispana, araba, ĉina, rusa, portugala kaj hindustana.
Tra la historio
Historie en la antikva epoko, la aramea, la malnovgreka, la latina, la klasika ĉina, la persa, la sanskrita kaj la klasika araba ludis gravan rolon en la historio kiel lingvafrankao.
Historiaj lingvoj kun internacia signifo de historiaj imperioj inkluzivas la egiptan en antikva Egiptio, la sumeran, la akadan kaj la aramean en la mezopotamio kaj la proksima oriento. Malnovgreka en greka koloniigo ĉirkaŭ la mediteraneo kaj la nigra maro, same kiel la kojna en la helenisma epoko post la konkeroj de Aleksandro la Granda kaj la Makedona Imperio kaj poste en la orienta parto de la Romia Imperio kaj la teritorioj de la Bizanca Imperio. La klasika ĉina estis parolita en orienta Azio dum la historio de Ĉinio. La persa en la regno de Persio, kaj iam estis uzata kiel la dua lingvo de la islama mondo post la araba. La sanskrita en la antikvaj historiaj periodoj de diversaj landoj en suda Azio, sud-orienta Azio kaj meza Azio.
La itala ĉiam estis grava en la mediteranea regiono, kaj hodiaŭ ĝi estas la plej parolata lingvo inter membroj de la katolika eklezio, kaj ĝi estas ankaŭ uzita en muziko (precipe opero) kaj la moda industrio. La turka estis same grava kiel la primara lingvo de la Otomana Regno. La greka kojna estis la mondlingvo en la helenisma periodo sed ĝia historio sukceso kaj distribuo ne estas reflektita en la moderna greka pro la lingvaj influoj de la slava lingvaro.
Same kiel lingva imperiismo, la propono uzi lingvon kiel internacian mondlingvon havas gravajn politikajn implicojn.
Planlingvoj
Multaj planlingvoj celas esti mondlingvoj; tamen eĉ la plej populara el ili, Esperanto, apenaŭ sukcesis fariĝi tia. En la pasinto, anoj de planlingvaj movadoj ofte nomis sian lingvon "mondlingvo", dum eksteruloj ofte preferis la esprimon "monda helplingvo".
Paul Federn
Paŭlo FEDERN (naskiĝinta la 13-an de oktobro 1871 en Vieno, sinmortiginta la 4-an de majo 1950 en Novjorko) estis kuracisto kaj psikoanalizisto.
Li estis la filo de Jozefo Salomono Federn, frato de Karlo Federn kaj amiko kaj lernanto de Sigmund Freud. Lia filo estis Ernst Federn.
Ekde 1881 li kuneldonis la gazeton por psikanaliza pedagogio (Zeitschrift für Psychoanalytische Pädagogik). En la 1938-a jaro li elmigris Novjorkon kie li akiris grandan sciencan renomon.
Gars am Kamp
Gars am Kamp estas foira komunumo de Aŭstrio. Ĝi apartenas al la federacia lando Malsupra Aŭstrio kaj al la distrikto Horn. La komunumo situas en la norda parto de la federacia lando, proksime de la limo al Ĉeĥio, kaj estas parto de la historia regiono Waldviertel (arbara regiono). Komence de la jaro en la komunumo vivis  loĝantoj.
Makoto Kimura
Makoto Kimura (木村 誠, n. ) estas japana futbalisto.
Li futbalis ĉe Kawasaki Frontale, Montedio Yamagata kaj Zweigen Kanazawa.
Schönburg (Saale)
Schönburg estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Burgenland de la federacia lando Saksio-Anhalto. La komunumo apartenas al la komunumaro Verbandsgemeinde Wethautal, administra ligo de pluraj formale sendependaj komunumoj. Fine de la komunumo Schönburg havis  loĝantojn.
Schönburg situas borde de la rivero Saale.
Györgytarló
Bazaj informoj
Györgytarló (djordjtarlO) estas malgranda vilaĝo en Hungario, en regiono Norda Hungario, en departemento Borsod-Abaúj-Zemplén, en subregiono de Sárospatak. La nomo signifas: Georgo-stoplejo.
Situo
Györgytarló situas sur ebenaĵo, Tiso preterfluas, fine de longa sakovojo. Sárospatak troviĝas 20, Cigánd kaj Tokaj po 24, Miskolc 95 km-ojn.
Historio
Györgytarló dum la historio estis ekstera parto de Sárospatak ĝis 1954. Tiam ĝi iĝis municipo. Vilaĝservoj estas lernejo, infanĝardeno, biblioteko, poŝto, kuracejo.
Phragmites australis
Phragmites australis, esperante aŭstrala fragmito, estas specio de la subfamilio de Arundinoideae.
Priskribo
Ĝi havas 30 cm longan paniklon el spiketoj ĉirkaŭitaj de arĝentece brilaj haroj Ĝia lancetformaj laŭgrade pintiĝantaj folioj mezuras larĝe ĝis 5 cm.
Parazitoj
Ergotfungo estas parazitoj de aŭstrala fragmito.
UK 1969
La 54-a Universala Kongreso de Esperanto okazis de la ĝis la  en Helsinko, Finnlando, kun 1857 partoprenantoj el 38 landoj. La kongresa temo estis "La rolo kaj taskoj de la Esperanto-Organizaĵoj en la aktualaj lingva situacio en la mondo".
La Alta Protektanto de la kongreso estis Urho Kekkonen, Prezidanto de Finnlando. La lokan kongresan komitaton prezidis N. G. Narvala.
La kongreso okazis plejparte en la kongresejo Dipoli en la urboparto Otaniemi de la najbara urbo Espoo, en ejo de Finnlanda Teknika Universitato. Teatraj prezentoj okazis en la urba teatro de Helsinki.
Internacia Somera Universitato
La rektoro de la Universitato estis emeritiĝinta profesoro pri meteologio Vilho Väisälä.
NGC 4466
NGC 4466 (aliaj indikoj — UGC 7626, MCG 1-32-81, ZWG 42.131, VCC 1193, PGC 41170) estas galaksio en konstelacio Virgo.
UK 1969
Internacia Somera Universitato
La programo:
NGC 4466
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Mongola faldo
Mongola faldo aŭ epikanto estas haŭta faldo de supra palpebro kiu kovras la internan angulon (Canthus medialis) de la okulo. Tamen, vario okazas en la naturo de tiu trajto kaj la posedo de "partaj epikantaj faldoj" aŭ "etaj epikantaj faldoj" estas notita en la koncerna literaturo. Diversaj faktoroj influas ĉu epikantaj faldoj formiĝas, inkluzive de deveno, aĝo, kaj iuj malsanoj.
Etimologio
Epicanthus signifas "super la canthus", kie epi-canthus estas la latinigita formo de la malnovgreka ἐπί κανθός: "angulo de la okulo".
Monty Python
Ili tre influis la kulturon de la fino de la 20-a jarcento. La vorto spamo devenas de aludo al iu de iliaj televidaj skeĉoj. Post la morto de Chapman, la grupo disiĝis en la 1980-oj.
V-Link
V-Link estas buso kunliganta nordan ponton kaj sudan ponton de ĉefĉiparo. La buson prezentis firmao VIA Technologies.
Joseph Salomon Federn
Jozefo Salomono FEDERN (naskiĝinta la 20-an de novembro 1831 en Prago, mortinta la 9-an de novembro 1920 en Vieno) estis fama kuracisto por internaj malsanoj.
Basbalo
Basbalo, aŭ bazopilko, estas teama sekurhavena sporto el naŭ partioj en kiuj du teamoj prenas sian vicon inter frapi per batilo pilkon lanĉitan de la oponanta teamo kaj defendi la frapitajn pilkojn. La ludon inicias lanĉulo de la defendanta teamo, kiu lanĉas pilkon, kiun klopodas frapi membro de la batanta teamo. La celo por la ofensiva (batanta) teamo estas frapi la pilkon, kiu permesas al ili avanci kontraŭhorloĝe ĉirkaŭ la kvar bazojn por gajni poentojn, nome «kurojn». La celo de la defensiva (defendanta) teamo estas malebligi batantojn sukcese avanci ĉirkaŭ la bazojn. Kuron estas markita kiam bazkuranto laŭregule avancas ĉirkaŭ la bazojn re al kie li komencis kiel batanto, t.e hejmplato. Gajnas la teamo kiu markis pli da kuroj post naŭ partioj.
Origino
La evoluo de basbalo el pli malnovaj sekurhavenaj sportoj estas malfacile klarigebla precize. Franca manuskripto el 1344 enhavas bildon de klerikuloj plenumante ludon, eble soule, kun similaĵoj al basbalo. Ankaŭ aliaj malnovaj francaj ludoj kiaj thèque, la balle au bâton, kaj la balle empoisonnée aperas tie rakontitaj. Estas interkonsento ke nuntempa basbalo estas rezulto de disvolviĝo el malmova Nordamerika ludo nomita rounders, populara en Granda Britio kaj Irlando. Baseball Before We Knew It: A Search for the Roots of the Game (2005), far David Block, sugestas ke tiu ludo havas sian originon en Anglio; ĵusa malkovrita historia pruvaro subtenas tiun aserton. Block argumentas ke rounders kaj prabasbalo estis fakte kolektiva nomo ampleksante regionajn variantojn de la ludo, kaj ke la plej rektaj prabasbaloj estas la anglaj ludoj stulbalo kaj "tut-ball". Delonge oni supozis ke ankaŭ kriketo devenas el tiuj ludoj, kvankam pruvoj malkovritaj en frua 2009 sugestas, ke kriketo povintus esti importita al Anglio el Flandrio.
La plej frue konata referenco al basbalo estas mencio en brita libro de 1744 nome A Little Pretty Pocket-Book, far John Newbery. Ĝi enhavas priskribon de "base-ball" kaj bildon de ludejan kampon simila al tiu de la aktuala ludo — kvankam triangulan, kontraste al la nuntempe diamanta formo, formon kun fostoj anstataŭ grundo-nivelaj bazoj. David Block malkovris ke la unua registrita ludo sub la nomo "Bass-Ball" okazis en 1749 en Surrey, kaj tiu montris la Princon de Kimrio kiel ludanto. William Bray, angla advokato, registris basbalan ludon dum Paska Lundo de 1755 en Guildford, Surrey. Tiu frua formo de la ludo estis ŝajne alportita en Kanadon fare de anglaj enmigrintoj. Ankaŭ rounders estis alportita al Usono fare de kanadanoj, britoj kaj irlandanoj. La unue konita referenco en Usono pri basbalo aperas en urba leĝo de 1791 en Pittsfield, Masaĉuseco, kiu malpermesis ĝin ludi ĉe la nova municipa kunsidejo. Ĉirkaŭ 1796, versio de la ludo estis sufiĉe bone konata ĉar meritis mencion en tiama germanlingva lernolibro. Kiel priskribita de Johann Gutsmuths, "englische Base-ball" konsistis el konkurenco inter du teamoj, en kiuj "la batanto havas tri ŝancojn frapi la pilkon disde hejmplako." Nur unu klopodo estis postulita por retiri bazon.
En 1845, Alexander Cartwright, membro de la novjorka Knickerbocker Club, kondukis al la kodigo de la tiel nomitaj "Reguloj Knickerbocker". Tiuj reguloj faciligis la uzadon de pli malgranda, pli forta pilko ol tiuj antaŭe pli komunaj. Kelkaj aliaj reguloj alportis la ludon de la Knickerbockers pli proksimen al moderna basbalo. Kvankam estas informoj ke la New York Knickerbockers ludis matĉojn en 1845, la konkurenco delonge agnoskita kiel la unue oficiale registrita basbala ludo en Usono okazis la 19an de Junio 1846 en Hoboken (Nov-Ĵerzejo): la "New York Nine" venkis super la Knickerbockers, 23–1. Kun la kodo Knickerbocker kiel bazo, la reguloj de moderna basbalo plue evoluis laŭlonge de la venonta jarcent-duono.
Tiele oni povas resumi ke basbalo evoluis en Usono meze de la 19-a jarcento el la angla ludo rounders. La unue fondita asocio estis la "New York Knickerbockers" en 1845. Ili skizis ankaŭ la unuajn skribitajn regulojn. Tiuj donis nur ekzemplon pri decidoj en debatitaj kaj oftaj okazoj dubaj. Basbalo estis ludata komence en la nordoriento kaj meza okcidento de Usono; baldaŭ poste ĉe la okcidenta marbordo. Intereson la ludo vekis en la sudaj federaciaj ŝtatoj nur en la 20-a jarcento.
Unuaj profesiaj teamoj
En la mezo de la 1850-aj jaroj, basbala frenezo frapis la novjorkan metropolan areon. Ĉirkaŭ 1856, lokaj gazetoj estis referencante al basbalo kiel "nacia hobio" aŭ "nacia ludo." Unu jaron poste, dekses areoj kluboj formis la unuan reg-asocion de la sporto, nome National Association of Base Ball Players (Nacia Asocio de Basbalistoj). En 1858 en Corona, Kvinzo, Novjorko, ĉe la Fashion Race Course, okazis la unuaj ludoj de basbalo por ŝarĝi akcepton. La ludoj, kiuj okazis inter la steluloj de Broklino, kiel la ludantoj el la Brooklyn Atlantics, Excelsior de Broklino, Putnams kaj Eckford de Broklino, kaj el All Stars de Novjorko (Manhatano), kiel la ludantoj el la novjorkaj Knickerbockers, Gothams (antaŭuloj de la San Francisco Giants), Eagles kaj Empire, estas komune konsiderataj kiel la unuaj stelulaj basbalaj ludoj. En 1863, la organizo malakceptis kaptadon de pilko en la unua refrapo. Kvar jarojn poste, ĝi malpermesis la partoprenon de afrik-usonanoj. La komerca kapablo de la ludo komencis disvolviĝi: la unua profesia teamo (ĉiuj estis pagitaj ludistoj sen amatoroj) estis la Cincinnati Reds (Sinsineti-aj Ruĝoj) kun jara lukro de 11.000 dolaroj – fondita la 1-an de junio en 1869. Kaj ili estis nevenkitaj kontraŭ teamaro miksa de duonprofesiuloj kaj amatoroj. La unua profesia ligo, nome National Association of Professional Base Ball Players (Nacia Asocio de Profesiaj Basballudistoj), kio daŭris el 1871 al 1875; fakuloj disputas ties statuson kiel ĉefa ligo.
La National League (Nacia Ligo) fondiĝis en 1876, enhavante teamojn el Cincinnati, Ĉikago, Bostono, Sankta-Luizo, Hartford, Louisville, Nov-Jorko kaj Filadelfio, en Novjorko. Hodiaŭ sole la Cincinnati Reds kaj Chicago Cubs estas partoprenantoj de NL el la fondintaj teamoj. Kiel la plej survivanta ĉefa ligo, la Nacia Ligo estas foje referencata kiel la "senior circuit." Kelkaj aliaj ĉefaj ligoj formiĝis kaj malsukcesis. En 1884, afrik-usonano Moses Walker (kaj dum mallonge, ankaŭ lia frato Welday) ludis en unu el tiuj, nome American Association. Vundo finigis la ĉefan ligan karieron de Walker, kaj ĉirkaŭ la komenco de la 1890-aj jaroj, ĝentelmana interkonsento en la formo de basbala rasbariero efektive baris la nigrulajn ludistojn el la blankul-posedataj profesiaj ligoj, kaj ĉefaj kaj minoraj. Profesiaj Negro-ligoj formiĝis, sed tuj vanuiĝis. Kelkaj sendependaj afrik-usonaj teamoj sukcesis por elmontrado. Ankaŭ en 1884, supermana lanĉado estis akceptita. En 1887, softbalo, laŭ la nomo de interna basbalo aŭ interna-eksterna, estis inventita kiel vintra versio de parenca ludo. Virtuale ĉiuj el la modernaj basbalaj reguloj estis validaj ĉirkaŭ 1893; la lasta ĉefa ŝanĝo — kalkulo de faŭlaj pilkoj kiel kaptozono — estis instituciita en 1901. La unua sukcesa korespondaĵo de la Nacia Ligo, nome la American League (Usona Ligo), kiu evoluis al konkurenca asocio el la minora Western League (Okcidenta Ligo), estis fondita tiun jaron 1901. La du ligoj, ĉiu enhavanta ok teamojn, estis rivaloj kiuj konkurencis por la plej bonaj ludistoj, ofte malrespekte la rivalajn kontraktojn kaj engaĝiĝe al akraj juraj disputoj. Ambaŭ ligoj validas ĝis hodiaŭ kiel la Major Leagues (Grandaj Ligoj). La plej grandaj herooj de Major Leagues estas honoritaj en Baseball Hall of Fame (Basbala Halo de Famuloj), kiu troviĝas en Cooperstown.
La Monda Serio (angle, World Series) estas la ĉiujara ĉampioniga turniro de la nordamerika profesia plejaltnivela basbala teamaro (Ĉefliga Basbalo; angle Major League Baseball). Unu teamo el ĉiu el la du "ĉefaj ligoj" — la Amerika Ligo kaj la Nacia Ligo — partoprenas serion de kvar ĝis sep ludoj. La unua teamo, kiu atingas kvaran venkon, gajnas la premion, kiu nomiĝas "Commissioner's Trophy" (Trofeo de la Komisiito). La Mondan Serion oni establis en la jaro 1903. Antaŭ 1969, la plej sukcesa teamo (laŭ venkoj-malvenkoj) en ĉiu ligo pluiris al la Monda Serio. Ekde tiu jaro, la ligoj aranĝas ĉampionigan serion por decidi la ĉampionan teamon de la ligo, kaj la venkintaj teamoj el tiuj serioj kunluktas en la Monda Serio. Ĝis 2015 inkluzive, okazis 111 Mondaj Serioj; la Amerika Ligo gajnis 64-foje kaj la Nacia Ligo 47-foje. La serio komenciĝas en oktobro (kaj kelkfoje etendiĝas en novembron), pro kio oni donas al ĝi la kromnomon "Fall Classic" ("Aŭtuna Klasikaĵo").
Dum la profesia basbalo iĝis pli kaj pli profita, ludistoj ofte okazigis plendojn konstraŭ la posedantoj pri aferoj pri kontrolo kaj egaleca distribuado de la enspezoj. Dum la komencaj jardekoj de la ĉefaj ligoj, ludistoj de variaj teamoj foje klopodis laborŝanĝi, kiuj ĉiam malsukcesis kiam iliaj laborpostenoj estis sufiĉe minacitaj. Ĝenerale, la striktaj reguloj de la basbalaj kontraktoj kaj la rezervaj klaŭzoj, kiuj ligis la ludistojn al iliaj teamoj eĉ kiel iliaj kontraktoj estis finigitaj, tendencis teni aktivajn la ludistojn. Motivite pro malplaĉo al la partikulare avara posedanto Charles Comiskey kaj pro la krompagoj de la ludistoj, realaj kaj promesitaj, membroj de la Chicago White Sox konspiris al la matĉaranĝo en la Monda serio de 1919. La skandalo de la Black Sox kondukis al la formado de nova Nacia Komisio de basbalo kiu estris la du ĉefajn ligojn kune. La unua ĉefa liga basbala komisiisto, nome Kenesaw Mountain Landis, estis elektita en 1920. Tiun jaron okazis ankaŭ la fondo de la Negro Nacia Ligo (1920–1931); nome unua grava Negro ligo, ĝi funkciis ĝis 1931. Dum parto de la 1920aj jaroj, ĝi estis aligita de la Orienta Kolorligo. Profesia basbalo estis ludita en nordorientaj urboj kun granda loĝantaro de enmigrantoj; ili donis fortan subtenon al la nova sporto. La katolikaj irlandanoj dominis en la fino de la 19a jarcento, enhavante unu trionon aŭ plie el la ludistoj kaj multajn el la steluloj kaj administrantoj. Historiisto Jerrold Casway argumentas ke:
Rasapartigo
La MLB estis, de sia komenco ĝis 1947, segregaciita, same kiel tiama usona socio ĝenerale.
Nur en 1947 kuraĝis trarompi la koloran barilon la manaĝero de Brooklyn Dodgers, Branch Rickey. Li donis pozicion al Jackie Robinson en sia teamo. Robinson devis elteni, en la unuaj jaroj, la plej gravajn rasismajn kondutojn de la kontraŭuloj, spektantoj, kaj eĉ siaj teamanoj. Honore al li, la ĵerza numero 42 estas hodiaŭ uzebla por neniu en basbala teamo.
Internacia populareco
Basbalo validas ne nur en Usono kiel nacia sporto, sed en multaj mezamerikaj kaj orientaziaj landoj kiel Meksiko, Porto-Riko, Kubo, Dominika Respubliko, Venezuelo, Japanio kaj Tajvano. En Eŭropo ĝi estas populara en Italio kaj en Nederlando.
La ludo estas ekde 1992 ankaŭ disĉiplino en la Olimpiko. Ĉar la naciaj ludoj okazas de printempo ĝis aŭtuno seninterrompe, la plej bonaj ludistoj de la mondo ne povas partopreni en la Olimpiko. Pro tio proponas multaj IOK (IOC)-anoj ekde 2012 anstataŭ basbalo rugbeon kiel olimpikan disciplinon.
La Internacia Basbola Federacio ("International Baseball Federation") laboras kun MLB pri realigo de vera mondĉampioneco de la naciaj teamoj, laŭ ekzemplo de la futbala mondĉampioneco. Ĝi eble okazus ekde 2005 aŭ 2006.
La Internacia Basbalo kaj Softbalo-Konfederacio aŭ Monda Konfederacio de Basbalo kaj Softbalo (World Baseball Softball Confederation, mallongigita‏ WBSC; Confédération internationale de baseball et softball) estas la internacia sportfederacio kiu administras basbalon kaj molbalon. Fondite en 2013 de la unio de la Internacia Basbalo-Federacio (IBAF) kaj la Internacia Softbalo-Federacio (ISF). Ĝia ĉefsidejo estas en Laŭzano, Svislando
Situacio de basbalo en Usono
En la lastaj jarcentoj, basbalo perdis spektantojn en Usono post la dua mondmilito kaj tiujn gajnis la usona piedpilko kaj en la lastaj jardekoj ankaŭ korbopilko. La ripetaj strikoj je pli granda, enorma lukro kaj la netravideblaj agadoj de la kluboposedantoj tre damaĝis la imaĝon de la basbalo en la 1990-aj jaroj. Spite al ĉio, la ludo estas ankoraŭ tre populara kaj havas fanatikularon.
Avantaĝo de basbalo estas, ke dum unu ludjaro okazas multe pli da ludoj ol en aliaj sportospecoj, nome 162 ludoj, tiel la enirprezoj povas esti relative malaltaj.
Basbalo en Germanio
Danke al la ĉeesto de usonaj trupoj en Germanio post la dua mondmilito, la ludo aperis jam tre frue kaj oni fondis la unuan asocion “Frankfurt Juniors” en 1949. En Germanio estas pli ol 30.000 aktivaj ludantoj.
Internacia ludo
La plej konataj profesiaj ligoj en Usono estas organizitaj en la Granda Basbala Ligo (Major League Baseball), malonge MLB (post la angla). Sub tio troviĝas la Eta Ligo (Minor League Baseball), same profesia ligo, kies teamoj kunlaboras kun teamo el "Major League".
Basbalo en la Olimpiko
Basbalo debutis en la olimpiaj ludoj en 1904, kaj iĝis oficiala Olimpia sporto en la Somera Olimpiko 1992. Tiu evento estis laste ludita en la Somera Olimpiko 2008 en Pekino kaj Suda Koreio akiris la ormedalon. En 2016 oni konfirmis ke Basbalo revenos por la ludoj de 2020 en Tokio. Olimpia basbalo estas regata de la Internacia Basbala Federacio (IBAF).
Ludkampo
Tipa basbala ludkampo formas kvaroncirklon, kies rektaj randoj validas kiel faŭlaj linioj kaj longas inter 90 kaj 120 metroj.
La plimulto de la agoj okazas en la interna kampo, sur kvadrato ĉe la pinto de la kvaroncirklo - 90 futojn (ĉ. 27 m) for de la pinto -, kies angulojn markas la 3 bazoj kaj hejmplato. La kvar bazoj situas ortaj inter si formintaj kvadraton ĉirkaŭ la interna kampo. La bazoj estas kvadrataj, blankaj kaj relative ebenaj gumaj kusenoj, kiuj ankras sin en la tero. Hejmplato estas blanka, kvinangula dura gumoplato en formo de pentagono, kies "tegmenta pinto" pintas for de la interna kampo.
La resto de la ludkampo nomiĝas ekstera kampo.
Meze de la enkampo troviĝas la lanĉula holmo kun longe rektangula plato. La lanĉulo komencigas la ludadon per lanĉo de la pilko hejmplaten, kiu troviĝas 60 futojn (ĉ. 18 m) for.
Pozicioj
Ĉiu partio ampleksas du duonojn, dum kiuj ambaŭ teamoj havas ŝancon jen bati jen defendi. La defensiva teamo (en la ludkampo) konsistas el naŭ pozicioj: lanĉulo, ricevulo, 1-a, 2-a, kaj 3-a bazuloj, kurt-stopulo, liva, centra, kaj dekstra kampuloj.
Dum la ludo oni povas iam ajn anstataŭi la ludantojn, sed la anstataŭita ludanto ne rajtos reveni en la ludon, same kiel en futbalo, malsame kiel en korbopilko.
Batado
Centre de la ludo staras la duopo de la batanto de la ofensiva teamo kaj lanĉulo de la defensiva. Ludantoj de la ofensiva teamo prenas sian vicon bati laŭ fiksita ordo determinita antaŭ la komenco de la matĉo. Batanto klopodas frapi la pilkon ĝis unu el kvar kondiĉoj estas plenumitaj: 1. la lanĉulo sukcesas trifoje trafi la zonon por bonaj lanĉoj, aŭ trafoj, sen frapo de la batanto (t.e. retirita per trafoj); 2. la lanĉulo lanĉas kvar mistrafojn (t.e. bazo per mistrafoj); 3. la lanĉulo frapas la batanton per la pilko mem (t.e. ''frapita de lanĉulo); 4. la batanto batas la pilkon en la ludkampon kaj estiĝas kuranto — se li sukcese atingas almenaŭ unu bazon, nur tiam estas la bato nomita frapo. Se la pilkon la defensiva teamo liveras al devigita bazo antaŭ alveno de kuranto, tiu estas retirita, se post la kuranto, tiu estas sekura.
Valida pilko (fair ball), faŭla pilko (foul ball) aŭ morta pilko (dead ball)
Valida pilko estas tiu forbatita pilko kiu en la valida teritorio (kampo ene de la flankaj linioj) tuŝas unuafoje la grundon. Se ĝi venas en la enkampon, ĝi ne povas traruli en malvalidan teritorion, antaŭ ol ĝi troviĝas malantaŭ la unua aŭ tria bazo. Se la pilko trafas en forkampo "valide" la grundon kaj poste trarulas al malvalida teritorio, ĝi estas valida pilko.
Se forbatita pilko tuŝas la grundon transe de la faŭla linio (flankaj linioj) aŭ rulas el la enkampo, ĝi iĝas malvalida pilko. La ludo estas interrompita je voko "faŭla pilko" ("foul ball") de la ludjuĝisto, poste ĉiu agado estas malvalidaj ĝis la voko "ludu pilkon" ( "play ball"). Faŭla pilko kaŭzas ĉe forbatanto "strike". Se li havas jam du malbatojn (strikes), tiam oni ne kalkulas per malvalida pilko. La pilko kaptita el la aero kaŭzas "flyout", sendepende ĉu ĝi estis kaptita super valida aŭ malvalida teritorio. Tio signifas, ke la batanto estas "out" kaj la ludo pludaŭras.
Morta pilko estiĝas, se la pilko forlasas la stadionon, ekz. pro misĵeto. Oni komprenas sub tio surfacon, kiu ne estas ludebla – ekz. tribunoj, areo malantaŭ la forkampa barilo aŭ krombenkoj de la ludantoj. La du teamoj kaj la ludjuĝisto povas interkonsenti pri pliaj linioj kaj mortpilka teritorio (dead ball territories). Se la forbatita pilko ekzemple saltas trans la forkampan barilon, tio estas "ground-rule double". La forbatanto rajtas iri je la dua bazo kaj ĉiu kuranto du bazojn antaŭen. Morta pilko estas ankaŭ, se kuranton trafas forbatita pilko en la valida teritorio (fair territory). La trafita kuranto tiukaze iĝas out, la forbatanto rajtiĝas je la unua bazo.
Bazo-ŝtelo
Por faciligi la bazo-ŝtelon ("base stealing") kaj mallongigi la kurendan vojon, la kuranto ofte alproksimiĝas kelkajn paŝojn antaŭ la bato (lead off). Se la ĵetanto pensas, ke kuranto jam troige aŭdacis, li povas ĵeti la pilkon al la konvena bazulo anstataŭ al forbatanto (pick off); se tiu tuŝas kun la pilko engante la kuranton, antaŭ ol li atingas la bazon, li oŭt-igas la kuranton.
Arbitraciisto
La ludo estas ĝenerale gvidata de 2 ĝis 4 ludjuĝistoj, kiujn oni nomas umpire. La ĉef-ludjuĝisto staras ĉiam malantaŭ la Hejma Bazo. Se gvidas nur unu-du ludjuĝistoj, ili devas ĉiam alkuri tiun bazon, kie ŝajnas decido pri "safe" aŭ "out".
La poentumisto (scorekeeper) protokolas ĉerande de la ludkampo ĉiun agon kaj ludokazojn sur antaŭpreparita formularo, la poentofolio (scoresheet). Surbaze de tiuj notoj, oni faras multajn statistikojn, kiuj donas informojn pri ludforto de la teamoj kaj la unuopaj ludistoj. Similajn statistikaĵojn ŝatas basbal-fanatikuloj, sed tiuj ne havas signifon pri venko aŭ malvenko.
Batilo
Basbalbatilo konsistas el ligno aŭ aluminio. En la profesia ligo oni rajtas uzi nur lignajn batilojn, la amatoroj rajtas nur uzi tiujn el aluminio.
Kremastro
Kremastro (el la novlatina cremaster, siavice el la greka) estas stria muskolo de kiu pendas testiko. Ĝi adaptas, sen interveno de la vira volo, la pozicion de la testiko laŭ la temperaturo de la ĉirkaŭaĵo, por ke la sema veziko estu nek tro varma nek tro malvarma. Tamen per vira volo eblas iomete kuntiriĝi kremastrojn.
Basbalo
Ganto
Ĉiu defensiva ludanto portas ledan ganton, kiu ebligas la facilan kaj sendoloran kapton de la pilko per reto inter la dikfingro kaj montrofingro. Modernaj, remburitaj, gantoj aperis nur post la uzado de maldika ledoganto. Komence oni ne uzis gantojn. La kapta ganto de la unua bazulo estas pli granda ol tiu por aliaj pozicioj. La batisto portas paron da maldikaj ledaj gantoj por eviti veziketojn sur la fingroj kaj certigi pli bonan tenon dum svingo de la batilo.
Kasko
Batanto kaj, eventuale, bazkuranto portas plastan kaskon, por protekto kontraŭ okazebla kolizio (basbalo ne estas kontaktsporto. Ambaŭ, unu, aŭ neniun orelon povas protekti la portanto de la kasko, laŭ la komforto de ĝia portanto.
Ekipaĵo de ricevulo
La ricevulo portas, adicie al kasko, ankaŭ kradmaskon, pro plusan danĝero de pilko trafanta lian kapon aŭ vizaĝon. Lia ekipaĵo konsistas el ankoraŭ pli granda kaj grave remburita, senfingra ganto, kiraso, suspensorio, kaj kruroŝeloj.
Augsburg
La sudgermana urbo Augsburg (en Esperanto Aŭgsburgo) estas la administra sidejo de samnoma distrikto (al kiu ĝi tamen ne apartenas), ĉefurbo de la bavara administra distriktaro Ŝvabio, universitata urbo kaj unu el la plej malnovaj urboj de Germanio. Fine de la urbo havis  loĝantojn. Augsburg situas borde de la ĉefriveroj Lech, Wertach kaj Singold. En Augburg troviĝas hodiaŭ pli ol 500 pontoj kaj pontetoj sur multaj kanaloj, kanaletoj kaj rojoj. La urbo estas la sola parto de Germanio, kiu disponas pri propra, ŝtate protektata festotago, la Aŭgsburga Alta Pacofesto, tiel ke la aŭgsburganoj havas pli da festotagoj ol iuj aliaj civitanoj de Germanio.
Historio
Fondita dum la jaro 15 antaŭ Kristo, la romia setlejo Augusta Vindelicorum evoluis al riĉa urbo.
La regiono ĉirkaŭ Lech (Licus) kaj Wertach (Virdo, ankaŭ Vinda) nomiĝis Vindelicia pro la tie loĝantaj Vindelikoj. Por honorigi la romian imperiestron Aŭgusto Cezaro la urbo ricevis la nomon Augusta Vindelicorum. Dum la tiama epoko Augsburg estis nodo de romiaj stratoj al ĉiuj urboj kaj setlejoj de la okupita regiono. La plej fama strato estas la parte hodiaŭ videbla Via Claudia. 500 jaroj poste la alemanoj forpelis la romianojn.
En la jaro 955 okazis la batalo kontraŭ la hungaroj en la Lechkampo antaŭ la urbmuroj.
Pro la bona pozicio en Eŭropo kiel trafiknodo la urbo kreskis kaj estiĝis monda metropolo en la 13-a jarcento.
En la 16-a jarcento la komercistaj familioj Fugger kaj Welser transformis Augsburg en la monda centro de komerco. La dinastio Fugger estis bankistoj kaj la dinastio Welser gajnis monon per markomerco.
Jakob Fugger la riĉulo fondis en 1516 la Fuggerei, socialan loĝlokon por katolikaj Aŭgsburganoj, kiuj senkulpe malriĉiĝis. La hodiaŭa luprezo por unu jaro estas 0,88 € po loĝejo.
Per la Aŭgsburga paco de konfesioj (Augsburger Religionsfrieden) la 25-an de septembro 1555 permesiĝis, ke la suvereno povis decidi pri la konfesio de sia regiono (cuius regio, eius religio). Kiu havus alian konfesion ol la suvereno, havis nun la rajton de transloĝiĝo. Bedaŭrinde la paco ne daŭris.
Post la tridekjara milito kreskis la metio, precipe la ora kaj arĝenta metio. En la 18-a jarcento evoluis la tekstila industrio kaj la maŝinkonstruado. La unua fabriko en Eŭropo konstruiĝis 1770-1772 de Johann Heinrich Schüle kiel palaco. Tie 350 homoj samtempe povis surpresi katunon.
Dum la dua mondmilito la urbo tre suferis pro la bomboj, precipe pro la bombnokto je la 25-a ĝis la 26-a de februaro 1944.
Socio
La Aŭgsburga Alta Pacofesto ekde la jaro 1650 festiĝas ĉiujare la 8-an de aŭgusto en Aŭgsburgo. Origine la lokaj protestantoj per ĝi festis la per la Vestfalia Paco komencitan finon de la antaŭa epoko de subpremo dum la Tridekjara Milito. Nun la evento estas leĝa festotago limigata al la urba teritorio, kiu kaŭzas ke en la urbanoj havas pli multajn leĝajn festotagojn ol ĉiuj aliaj loĝantoj de Germanio.
Esperanto
UEA havis en 1910 en tiu ĉi urbo UEA-kongreson, kaj en 1985 la 70-an Universalan Kongreson de Esperanto. La kongresa bulteno de la UK 1985, aperanta ĉiutage dum la evento, titoliĝis "La Strobilo", laŭ la tradicia simbolo de la urbo, videbla en ties blazono.
Tri kongresoj de SAT okazis tie, en 1970, 1977 kaj 1997. En la okcidenta urboparto Kriegshaber estas strato nomata "Dr. Zamenhofstraße".
Carsan
(jen france, okcitane Carçan) estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Gard, en la regiono Okcitanio (Occitanie [ɔksitaˈni], Occitània [utsiˈtanjɔ], Occitània [uksiˈtanjə]). Fine de en la komunumo vivis.
Jürgen Wulff
Jürgen Wulff - naskiĝis, do nun -jara - estas germana esperantisto kaj informadikisto. Post lernejaj jaroj en la gimnazio Werner Heisenberg li studis informadikon en la universitato de Hamburgo. En la 1990-aj jaroj li estis membro de la esperantlingva teatra grupo Kia Koincido, kaj aktoris precipe en la teatraĵo La Kalva Kantistino de Eugène Ionesco el la genro de absurda teatro. Ekde multaj jaroj li prezidas Hamburgan Esperanto-Societon, la landan ligon de Germana Esperanto-Asocio en la hansa urbo. En la oficperiodo 2004-2007 li reprezentis Germanan Esperanto-Asocion en la Komitato de UEA.
Ryoi Fujiki
Ryoi Fujiki (藤木 亮以, n. ) estas japana futbalisto.
Li futbalis ĉe Kawasaki Frontale kaj YKK AP.
Rondissone
Rondissone estas komunumo de Italio. Ĝi apartenas al la regiono Piemonto kaj al la provinco Torino, kiu ekde la 1-a de januaro 2015 havas la nomon metropola urbo Torino. Najbaraj komunumoj estas Mazzè, Cigliano (VC), Saluggia (VC), Chivasso, Torrazza Piemonte kaj Verolengo.
Natria dufluoroacetato
Natria dufluoroacetato aŭ C2HF2NaO2 estas kemia kombinaĵo rezultanta el interagado de la dufluoroacetata acido kun natria hidroksido, senkolora aŭ flaveca likvaĵo uzata en kemiaj sintezoj. Natria dufluoroacetato ne estas malmulte solvebla en akvo, sed estas solvebla en etanolo, propilena glikolo, kloroformo, eteroj, kaj oleoj. Saloj kaj esteroj de la dufluoroacetata acido estas malstabilaj kaj malkomponiĝas kiam temperaturo altiĝas formantaj liberan fluoron, fluoroformon kaj karbonan duoksidon.
Béla Ferencz (ĵurnalisto)
FERENCZ Béla estis hungara verkisto, ĵurnalisto naskita en Ĉikĉomortano la 12-an de julio 1905 kaj mortinta en Debreceno la 19-an de novembro 1967.
Biografio
Béla Ferencz studis en la katolika gimnazio de Csíkszereda, pli poste li faris teologiajn studojn, sed ne finis; li iĝis ĵurnalisto unue en Miercurea Ciuc, pli poste en Oradea.
Celosia argentea
Taksonomio
La nomo Celosia argentea kunigas plurajn plantformojn, kiuj havas malsamajn nombrojn de kromosomoj. La baza nombro de la kromosomoj ĉe la arĝenta celozio estas naŭ. Povas esti ankaŭ kvarobla, okobla aŭ dekduobla nombro de kromosomoj. La sekvantaj taksonoj estas senprobleme interkrucigeblaj:
La vario cristata, plumosa, la oktoploida formo de Celosia argentea var. argentea, respektive Celosia whitei havas la saman kvanton de DNA en la semoj, diferencigas la tetraploidan formon de argentea var. argentea de la varioj rilate la aspekto kaj la genoj.
Priskribo
La planto kreskas rapide kaj vertikale. Ĝi havas nur malmultajn branĉojn ĝis kaj florado. La koloro kaj la formo de la floraro ŝanĝas multe depende de la varioj:
Apero
Tiu oktoploida formo de la vario argentea estas tiu kiu troviĝas en la tropikoj kaj subtropikoj. La tetraploida formo nur troviĝas en meza kaj suda Hindujo.
Enhavosubstancoj kaj farmakologio
La planto enhavas kvanton de vitamino C, karotinoido, proteino, nitrato kaj oksalato. Krome la radikoj kaj semoj havas triterpen-saponinojn. Ankaŭ estas sukero kaj flavonoidoj en la radikoj, folioj kaj tigoj. La semo havas diurezan efikon. Flavaj floraroj de cristata kaj plumosa povas havi altan dozon de dopamino.
Uzado
Simile al amaranto, la arĝenta celozio estas uzata kiel legomo. Ĝi estas la plej ofta folilegomo en la suda Niĝerio, kaj en Benino; en Kongo kaj en Indonezio ĝi apartenas al la kutimaj legomoj. Ankaŭ oni manĝas la tigojn kaj la florojn. Ankaŭ la semoj estas manĝeblaj, ĝi apartenas al la pseŭdogrenoj.
Pro la diversformaj diverskoloraj floroj kaj folioj la planto estas ŝatata ornamplanto. Ĝis 1996 en Eŭropo estis vendataj precipe kulturvarioj de Celosia argentea var. plumosa. Intertempe aldoniĝas Celosia argentea var. cristata kaj precipe Celosia argentea 'Caracas'.
Rettenberg
Rettenberg estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Oberallgäu (Supra Algovio) kaj en la distriktaro Ŝvabio de la federacia lando Bavario. Fine de la komunumo havis  loĝantojn.
Soroștin
Loĝantaro
En 1910 ĝi havis 1509 loĝantojn (rumanoj, germanoj, hungaroj); en 1992 676 (rumanoj).
Kantono Morris (Teksaso)
La kantono Morris situas en la subŝtato Teksaso de Usono. Laŭ censa takso de ĝi havis  loĝantojn. La kantona ĉefloko kaj administra centro nomiĝas Daingerfield.
Alessandro Leopardi
Alessandro Leopardi (1466-1512) estis arkitekto, skulptisto, inĝeniero, oraĵisto, kiu famiĝis unue dank'al la funebra monumento al la doĝo Andrea Vendramino (1393-1478), nun en la Preĝejo de Sankta Johano kaj Paŭlo, sed nuntempe oni ĝenerale kredas ke ĝi estas laboro de Tullio Lombardo (1455-1532), kvankam Leopardi eble kontribuis kun kelkaj figuroj. En 1479 li prezentis modelon por konkurso komencita de la Sinjoreco de Venecio kiu deziris trovi skulptiston por ĉevala monumento al Bartolomeo Colleoni (1400-1475).
Tri skulptistoj submetiĝis, inkluzive de Andrea del Verrocchio (1435-1488) kiu venkis la konkurson. Leopardi estis ekzilita 5 jarojn kaŭze de fraŭdo en 1487, kaj en 1490 li estas venigita por finigi la kolosan statuon de Colleoni, kiun la venecianoj lin komisiis je farado laŭ projekto akorde kun la volo de Colleoni. Verrocchio kreis la modelon en argilo, tamen li mortis en 1488, antaŭ ties bronza fando.
En testamento, li skribe lasis ke lia lernanto Lorenzo di Credi (1459-1537) devus komisiiĝi pri la aranĝoj rilate al la fando de la statuo, sed post multe da prokrasto la venecianoj komisiis Leopardi-on por ties fandolaboro, kaj la skulptisto ankaŭ faris la soklon sur kiu ĝi staras. Ĉar Leopardi metis sian nomon sub la selrimeno de la ĉevalo, la unuaj aŭtoritatoj kredis ke temis pri lia entuta laboro. La statuo estas tutmonde admirita, kvankam John Pope-Hennessy (1913-1994), artohistoriisto kaj direktoro de la brita muzeo, asertis ke: Se Verrocchio estis ĝin fininta, la skulptaĵo estus pli ĉarma.
Vidu ankaŭ
<Gallery> Andrea_Vendramin,_by_Gentile_Bellini_cropped.jpg| Andrea Vendramino (1393-1478) Cristofano_dell%27altissimo,_bartolomeo_colleoni,_ante_1568_(cropped).jpg| Bartolomeo Colleoni (1400-1475) Doge_Tommaso_Mocenigo.png| Tommaso Mocenigo (1414-1423) Andrea_del_Verrocchio,_Leonardo_da_Vinci_-_Baptism_of_Christ_-_Uffizi.jpg| Andrea del Verrocchio (1435-1488) Giovanni Bellini, portrait of Doge Leonardo Loredan.jpg| Leonardo Loredan (1436-1521) Template-Cardinal.svg| Giovanni Battista Zeno (1439-1501) Venedig_Basilika.jpg| Giorgio Spavento (1440-1509) Lombardo_Christ_the_Redeemer_Kimbell.jpg| Tullio Lombardo (1455-1532) Ritratto del Doge Andrea Gritti - Tiziano 059.jpg| Andrea Gritti (1455-1538) 1516_Antonio_Lombardo_-_Venus_Anadyomene.jpg| Antono Lombardo (1458-1516) Lorenzo_di_Credi_-_Madonna_Dreyfus.jpg| Lorenzo di Credi (1459-1537) Self-portrait_of_Titian.jpg| Ticiano (1477-1576) Jacopo Tintoretto 027.jpg| Jacopo Sansovino (1486-1570) San_Sebastiano_(Venice)_Facade.jpg| Antonio Abbondi (1549-1549) Leopardi,_Giacomo_(1798-1837)_-_ritr._A_Ferrazzi,_Recanati,_casa_Leopardi.jpg| Giacomo Leopardi (1798-1837) Popehennessy.jpg| John Pope-Hennessy (1913-1994) </Gallery>
Arbopipio
La Arbopipio, Anthus trivialis, estas mezgranda paserina birdo, membro de la genro de pipioj kaj familio de Motaciledoj (kiu enhavas ankaŭ la motacilojn kaj longungulojn) kiu reproduktiĝas en plej parto de Eŭropo kaj moderklimata okcidenta kaj centra Azio. Ĝi estas longdistanca migranto kiu moviĝas vintre al Afriko kaj suda Azio.
Aspekto
Tiu estas malgranda pipio, kiu similas al la Herbejpipio. Tiu estas nedistingeblaspekta specio, strieca bruna supre kaj kun nigrecaj markoj en flankoj de blankeca ventro kaj pli markataj en sablokolora brusto sube. La kruroj estas rozkolorecaj. Ĝi povas esti distingebla el la iom pli malgranda Herbejpipio pro sia pli fortika beko kaj pli granda kontrasto inter sia sablokolora brusto kaj blanka ventro. Arbopipioj estas pli pretaj ripozi sur arboj, de kio devenas la komuna nomo.
La alvoko estas forta spek. Malkiel la malforta alvoko de sia parenco. La kantoflugo estas nekonfuzebla. Tiu birdo leviĝas mallongan distancon el arbo, kaj poste malsupreniras paraŝute havante rektajn flugilojn, dum la kanto iĝas pli longeca je la fino.
La reprodukta habitato estas malferma arbaro kaj arbustaro. La nesto estas surgrunde, kaj la ino demetas 4–8 ovojn. Tiu specio estas insektovora, kiel siaj parencoj, sed ili manĝas ankaŭ semojn.
Ekologio
Tiuj palearktisaj birdoj reproduktiĝas en arbaraj biotopoj, inklude de makiso kaj elforstado. Ili troviĝas en malferma arbaro de betuloj en bordoj de montetoj, aŭ malferma kverkarbaro. Ili preferas malaltan kanopeon al mezgrandaj arboj, kie estas malalta arbustaro kaj rubusoj malpli da 2 m relative alte. Ili ŝatas mozaikon de herbo kaj filikoj, sed ne tre herbeja malalta herbejo, tiom maldensa ke modera paŝtado estas preferata, dum oni ŝatas ankaŭ klarejojn. Ili preferas rojojn.
Post alveno al la reprodukta teritorio, ili nestumas surgrunde inter tufoj de herbo aŭ makiso. Ili manĝas senvertebrulojn troviĝantajn en grunda vegetaĵaro.
Necesas disajn arbojn kiel kantoripozejojn.
<br style="clear:both">
Aŭstralia akacio
Aŭstralia akacio, Acacia mangium, estas specio de floranta arbo en la familio de Fabacoj, kiu apartenas al nordorienta Kvinslando en Aŭstralio, la Okcidenta Provinco de Papuo-Nov-Gvineo, Papuo, kaj la orientaj Molukoj. Ĝiaj uzoj inkluzivas median prizorgon kaj lignon.
Ĝi unue estis priskribita en 1806 fare de Carl Ludwig Willdenow, kiu priskribis ĝin kiam estis loĝanta en Molukoj.
Kultivado
Aŭstralia akacio, Acacia mangium, kreskas ĝis 30 metroj (98 futoj), ofte kun rekta trunko. A. mangium havas ĉirkaŭ 142 000 semojn/kg. Por detrui dormantan maturan semon necesas antaŭĝermaj traktadoj kiel mekanika skarifikado (gratante la surfacon) aŭ bolantan akvon. Ĉi tiu agoj kondukas al rapida ĝermado kaj kutime superas 75%. Kiel multaj aliaj guŝoj, ĝi kapablas fiksi nitrogenon en la grundo. A. mangium estas populara specio por arbara plantejo kaj pli kaj pli uzata ankaŭ por agroforestaj projektoj. En miksitaj kulturoj, plantoj povas profiti de la ombro de A. mangium kaj la nitrogena fiksado A. mangium toleros malalte fekundajn grundojn kun malhelpita drenado, sed preferas fekundajn ejojn kun bona drenado. Grunda profundo kaj topografia pozicio povas influi rendimentojn. Koncerne distancon de la ekvatoro, ekzistas signifaj diferencoj en agado sub kultivado. Averaĝa jara alteco de ĉirkaŭ 3 ĝis 4 m kutimas proksime al la ekvatoro. En areoj pli for de la ekvatoro kresko estas pli malrapida.
Ligno
Arboj de Acacia mangium produktas alburnon kaj kernlignon. La koro de la kernligno estas brunflava brila kaj de meza teksturo. Ĉar la konstruligno estas ekstreme peza, malmola, tre forta, malmola, kaj ne povas misprezenti kaj fendi, ĝi estas uzata por mebloj, pordoj kaj fenestrokadroj. La brila kaj glata surfaca finpoluro post polurado kondukas ankaŭ al ebleco fari eksport-orientitajn pargetajn kahelojn kaj artefaktojn.
Pulpo kaj papero
A. mangium estis agnoskita kiel bonega fonto de mallongaj celulozaj fibroj por paperfabrikado. Ĝi kreskas en plantejoj en Sudorienta Azio, precipe Indonezio.
Kemio
La gumo enhavas 5,4% de cindro, 0,98% de N, 1,49% de metoksilo, kaj laŭ kalkulo, 32,2% de uronata acido. La sukera konsisto post hidrolizo: 9,0% 4-0-metilglukurona acido, 23,2% glukurona acido, 56% galaktozo, 10% arabinozo kaj 2% ramnozo.