cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ĝenoveva de Parizo
Sankta Ĝenoveva (Sainte Geneviève) (naskiĝis en Nanterre en 423, mortis en Parizo la aŭ en 502 laŭ aliaj fontoj) estas franca sanktulino, patronino de la urbo Parizo, de la diocezo de Nanterre kaj de la ĝendarmoj. La formo devenanta de la latina lingvo Genovefa estas ankaŭ uzata kaj donis la nomon Génovéfain (religiulo). Temas pri latinigo de la malnovfranka *Kenowifa aŭ *Kenuwefa, virina ĝermana nomo konsistanta el la elementoj ken- « genro, raso » (parenca al kin en la angla) kaj wif « virino » (parenca al wife anglalingve kaj Weib germanlingve).
Historio
Unika filino de Severus, verŝajne romianigita franko, kaj de Géroncia kun greka origino, ŝi estus heredinta kiel unika filino la postenon de membro de la Municipa Konsilio (curia) posedata de sia patro ,.
Laŭ la tradicio, okaze de la sieĝo de Parizo en 451, dank'al sia karaktera forto, Ĝenoveva,kiu estas nur 28-jara, konvinkis la loĝantojn de Parizo ne cedi la urbon al la hunoj. Ŝi kuraĝigis la parizanojn la rezistado kontraŭ la invado per famaj paroloj : « Que les hommes fuient, s’ils veulent, s’ils ne sont plus capables de se battre. Nous les femmes, nous prierons Dieu tant et tant qu’Il entendra nos supplications. » ( Se la viroj preferas fuĝi, se ili ne plu kapablas batali. Ni, la virinoj, preĝos al Dio tiom kaj tiom ke Li aŭdos niajn petegojn). Kaj fine, Atilo domaĝis Parizon.
Ŝi konstruigis preĝejon sur la loko de la tombo de sakata Denizo, la unua episkopo de Luteco.
Ŝi konvinkis ankaŭ Klodvigon, kies partizano ŝi ĉiam estis, konstruigi preĝejon dediĉitan al la sanktuloj Petro kaj Paŭlo sur la mons Lucotitius (Kies nomo estas nun monteto Sainte-Geneviève), en la 5-a arondismento de Parizo, en la koro de la Latina Kvartalo. Ŝi mortis en 512, 89-jara, en la ermitejo de Parizo, kaj estis entombigita en la sama preĝejo apud Klodvigo kaj poste de la reĝino Klotilda, ŝiaj plej famaj disĉiploj. La preĝejo estas unue konfidita al la benediktanoj, poste al sekularaj kanonikoj : tio estas la Abatejo Sainte-Geneviève de Parizo, kies sonorilturo estas ankoraŭ videbla interne de la liceo Henriko la 4-a (tiu sonorilturo estas konata per la nomo "Turo Klodvigo").
Sankta patronino de Parizo kaj de la diocezo de Nanterre, Ĝenoveva estas festata la 3-an de januaro. La nacia ĝendarmaro, de kiu ŝi estas ankaŭ la sankta patronino, festas ŝin en la 26-a de novembro, tago de la « Mirakloj de la arduloj » : rilata al la toksiĝo per sekalo, kiu propseris en Parizo en 1130 ,.
Ŝi havas samnoman koleginon, sankta Ĝenoveva de Loqueffret, kiu estas bretona sanktulino, festata ankaŭ la 3-an de januaro kiel ŝia fama patronino.
Relikvokesto de sankta Ĝenoveva
Nun, la relikvokesto estas honorata en la preĝejo Saint-Étienne-du-Mont, apud la Panteono.
La tombo de sankta Ĝenoveva estis unue metita apud tiu de Klodvigo (tion oni suprozas) en la kripto de la preĝejo Saint-Pierre-Saint-Paul, konstruita de la reĝo de la frankoj. La relikokesto estis movita al Draveil okaze de la unua invado de la vikingoj. Ŝi tie restis ĝis en 853. Okaze de nova vikinga provo por konkeri Parizon, la loĝantoj de la urbo petis la relikvokeston kaj la monaĥoj portis ĝin al la lokoj kie la batalo estis la plej malfacila. Tiu agado realtigis la kuraĝon de la batalantoj, kaj Parizo ne estis kaptita.
La, la relikvokesto de la sanktulino estis movita al la sidejo de Mono de Parizo, kaj la Departementa Konsilio de Parizo, decidis bruligi la saman nokton sur la placo de la urbodomo, la relikvokeston kaj la relikvojn de la sanktulino, kiu estis en ĝi ,.
La nova relikvokesto enhavas kelkajn relikvojn (unu antaŭbrako kaj kelkaj falangoj) kiuj estis senditaj al aliaj sanktejoj antaŭ la revolucio kaj kiuj estis transiris la detruojn.
Ikonografio
En 1928, Paul Landowski faris statuon de sankta Ĝenoveva por la ponto de Tournelle, kiu transpasas Sejnon en Parizo.
Literaturo
Pluraj verkoj priparolas pri la personon aŭ pri la vivo de sankta Ĝenoveva :
Johano Georgo Faŭsto
(Johann) Georg FAUST (naskiĝinta ĉ. 1480 en Knittlingen, mortinta en 1541 apud Staufen) estis germana vagabonda kuracisto kaj alkemiisto, pri kio jam baldaŭ post la morto kunplektiĝis legendoj. Kiel prototipo de paktanto kun diablo li iĝis literatura persono kaj danke al la tragedioj Faŭsto de Goeto eĉ centra en tuta Eŭropo.
Vivo
La unuaj atestoj pri lia vivo estis de la tempo, kiam Faust estis migra studento ĉe germanaj universitatoj. Li estis en 1509 en Heidelberg kaj promociiĝis teologie. En 1513 li venis Erfurton por instrui helenan filologion. Tie mokis pri li la humanisto Mutianus Rufus en letero post renkontiĝo en trinkejo kaj kromnomis lin frenezulon kaj fanfaronon. Dum alia restado de la scienculo en Erfurto, la franciskano Conrad Klinge vane provis rekonvertigi Faust al katolikaj verecoj.
Liaj profundaj konoj pri astrologio kaj similaj duonsciencaj (alkemio, kabalo) faris lin serĉata fakulo. Tiel li gajnis monon per la farado de horoskopoj kaj iĝis oroproduktisto de la Grafo de Staufen. Dum eksperimentado li mortis pro eksplodintaj substancoj.
Legendoj
La dramaj cirkonstancoj de lia forpaso multobligis ankoraŭ la jam dum dumvive ekzistintan legendo-ŝpinadon. Ili ŝajne konfirmis la onidirojn pri lia servado al inferaj povoj. Ĝis hodiaŭ videblas en la hotelo Zum Löwen en Staufen (Breisgau) la piedspuron de Satano. Jam inter la samtempuloj la majstro de la nigraj artoj estis populara kiel ankaŭ pridisputata ĉarlatano, kies sorto servu kiel admonilo kontraŭ nekristana vivomaniero (ekz. en la Ĉetablaj paroladoj de Martin Luther). Konata estas ankaŭ la episodoj en la Kelo de Auerbach en Lepsiko.
Reage al lia malhonora vivofino estis forigitaj ne malmultaj dokumentoj estantaj en konekso kun Faust - kaj de liaj propraj verkoj nenio konserviĝis. Tio ankaŭ helpis al ofte nesolvebla intermiksado de fikcio kaj realaj aferoj.
Kantono Green (Kentukio)
La kantono Green - angle Green County, prononco laŭ sistemo IFA [] - estas kantono de Usono en la subŝtato Kentukio. Ĝia administra centro estas la urbo . La kantono fondiĝis en.
Laŭ la stato de la jaro en la kantono vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km².
Nevšová
Historio
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1449.
Stacio Nihon-ōdōri
Stacio Nihon-ōdōri (japane: 日本大通り駅 [Nihon-ōdōri-eki], angle: Nihon-ōdōri Station) estas fervoja stacio en Naka-ku, Jokohamo, Gubernio Kanagaŭa, Japanio. La stacio servas 1 linion de Jokohama Rapida Fervojo: Linio Minatomirai.
(18305) 1981 DL1
(18305) 1981 DL1 estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la de la usona astronomo Schelte J. Bus elde la Observatorio de Siding Spring, apud Coonabarabran en Novsudkimrio (Aŭstralio).
Studenthejmo
Studenthejmo estas tranoktejo por altlernejaj kaj universitataj studantoj, kies hejmo troviĝas tro malproksime por ĉiutaga vojaĝado. La studentoj tie povas krom dormado ankaŭ studi kaj prepari sin por la semestraj ekzamenoj. Studenthejmoj povas disponi ankaŭ pri propra manĝejo.
Belorusia Olimpika Komitato
La Belorusia Olimpika Komitato (Национальный олимпийский комитет Республики Беларусь) estas neprofitdona organizaĵo, kiu funkcias kiel la Nacia Olimpika Komitato (NOK) de Belorusio. Ĝi kreiĝis en 1991 kaj estis internacie agnoskita en 1993. Kiel NOK, la Belorusia Olimpika Komitato celas subteni belorusiajn atletojn, sporton en Belorusio kaj organizi tiujn Olimpikajn Ludojn, kiuj okazas/okazu en Belorusio, kvankam ĝis la jaro 2023 ankoraŭ nek okazis nek estonte antaŭvidatas Olimpikaj Ludoj en la lando.
Thüngen
Thüngen estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Main-Spessart kaj en la distriktaro Malsupra Frankonio de la federacia lando Bavario. Fine de la komunumo havis  loĝantojn.
Azerbajĝana Olimpika Komitato
La Azerbajĝana Olimpika Komitato (azerbajĝane Azərbaycan Milli Olimpiya Komitəsi, AZMOC) estas neprofitdona organizaĵo, kiu funkcias kiel la Nacia Olimpika Komitato (NOK) de Azerbajĝano. Ĝi kreiĝis en 1992 kaj estis internacie agnoskita en 1993. Kiel NOK, la Azerbajĝana Olimpika Komitato celas subteni azerbajĝanajn atletojn, sporton en Azerbajĝano kaj organizi tiujn Olimpikajn Ludojn, kiuj okazas/okazu en Azerbajĝano, kvankam ĝis la jaro 2023 ankoraŭ nek okazis nek estonte antaŭvidatas Olimpikaj Ludoj en la lando.
Teruki Tanaka
Teruki Tanaka (田中 輝希, n. ) estas japana futbalisto.
Li futbalis ĉe Nagoya Grampus, Oita Trinita kaj V-Varen Nagasaki.
Zoltán Gyöngyössy
Zoltán Gyöngyössy [djondjoŝi], laŭ hungarlingve kutima nomordo Gyöngyössy Zoltán estis hungara flutisto, altlerneja instruisto.
Zoltán Gyöngyössy naskiĝis la en Komló, li mortis la  en Budapeŝto.
Biografio
Zoltán Gyöngyössy frekventis muziklernejon en sia naskiĝurbo, li abiturientis en muzika mezlernejo en Pécs en 1976, fine li akiris diplomon en Muzikarta Altlernejo Ferenc Liszt en 1981. Liaj instruistoj estis ekzemple Henrik Prőhle, Melinda Kistétényi kaj György Kurtág. Li plulernis jaron en altlernejo de Dresdeno, poste 3 monatojn helpe de stipendio en Parizo. Hejmenveninta li estis ano de ĵus fondita festivala orkestro en Budapeŝto. En 1986 li estis ano de orkestro de Claudio Abbado. Inter 2001-2007 li estis katedrestro en Universitato de Pécs, sed ekde 2001 li instruis ankaŭ en Muzikarta Altlernejo, kiu jam estis altrangigita universitato. Li gvidis majstrokurson en Japanio, sed krom la instruadoj li ofte koncertis. Li ricevis kelkajn premiojn. Li mortis pro trafika akcidento.
5205 Servián
5205 Servián estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la japanaj astronomoj Hiroŝi Kaneda kaj Sejĝi Ueda elde la observatorio de Kuŝiro en Hokajdo (Japanio).
Kvartalo Veziro Akbar Ĥano
Veziro Akbar Ĥano (paŝtoe وزیر اکبر خان, en angla transskribo Wazir Akbar Khan) estas kvartalo en la norda parto de Kabulo, la ĉefurbo de Afganio. Ĝi estas unu el la plej riĉaj partoj en Kabulo. Multaj eksterlandaj ambasadejoj troviĝas tie, interalie la usona kaj kanada. Ankaŭ la Internacia Flughaveno Kabulo lokiĝas en la kvartala teritorio.
Ĝi estas vivloko por multaj eksterlandaj laboristoj. Ĉe la stratoj viciĝas okcidentecaj, du-etaĝa domoj kiuj datiĝas el la 1960-aj kaj 1970-aj jaroj. Kiel multaj aliaj partoj de Kabulo, la nacia armeo provizas sekurecon por la areo. La plejparto el la naciaj registaraj institucioj de Afganio lokiĝas en la areo, inkluzive de la Prezidanta Palaco, la sidejo de la Internacia Sekurec-Asista Forto (ISAF) kaj la germana-afgana mezlernejo Amani (paŝtoe لیسه عالی امانی, germane Amani–Oberrealschule).
Terminologio
La kvartalo estas nomita laŭ emiro Akbar Ĥano (1816–1845), reganto de Afganio inter majo 1842 kaj 1845.
En populara kulturo
La frua parto de la romano La kajtanto de Ĥaled Hoseini (Khaled Hosseini) okazas en la kvartalo.
Pensiono
Pensiono estas domo, kie oni povas konstante loĝi kaj manĝi, pagante interkonsentitan monon. Parte ĝi similas al hotelo, gastejo aŭ junulargastejo. En kelkaj oni aranĝas ankaŭ diversajn kursojn kaj seminariojn. Diference el hoteloj, pensionoj kutime estas pli malgrandaj, foje malpli luksaj kaj proponas pli familiecan etoson.
Laŭ Francisko Azorín pensiono estas Domo, apartamento, kie oni povas daŭre loĝi k. manĝi, pagante interkonsentitan sumon. Li indikas etimologion el la latina pensio, pensionis, el pensum (tasko).
NGC 6062B
NGC 6062B (aliaj indikoj — MCG 3-41-122, IRAS16041+1954, PGC 57146) estas galaksio en konstelacio Herkulo.
Ĉi tiu objekto ne estis en la originala versio de NGC-katalogo kaj estis aldonita poste.
25620 Jayaprakash
25620 Jayaprakash estas tre malgranda, meze hela asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la de la teamo de la astronomia kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Mambele
Mambele estas formo de hibrida tranĉilo/hakilo en centra kaj suda Afriko, devenanta de kurba ĵet-ponardo uzita de la Mangbetu-popolo.
Priskribo
Mambele konsistas el fera klingo kun - ĝenerale - kurba malantaŭa sekcio kaj antaŭa pikila parto. Ĝi povas esti uzata en proksima batalo kiel hakilo aŭ ponardo, aŭ pli tipe kiel ĵet-armilo. Ĝi kutime konsistas el kvar klingoj, tri supre kaj unu flanke. La kurba hoko kutime tenas la armilon en la viktimo, kaj se tirita, kaŭzas plian damaĝon. Ĝi estas ĉirkaŭ 22 colojn longa. Ĉi tiuj afrikaj feraj armiloj estas ĵetitaj per rotacia movado, kaj povas kaŭzi profundajn vundojn per ties elstaraj klingoj. Ili estis tipe ĵetitaj al la malamiko de 30 futojn for.
Ili varias konstante laŭ formo kaj ilia uzo etendiĝas tra Afriko, de la Supra Nilo oriente tra Mezafriko kaj ĝis Gabono en Okcidenta Afriko. En partoj de Mezafriko ĉi tiuj armiloj donas la formon de birda kapo.
Ĉi tiuj tranĉiloj reflektas la kulturon de Afriko antaŭ okcidenta koloniigo, per ties projektado kaj uzo. Ili povas esti simetriaj, bulbaj aŭ eĉ plurstangaj. Multaj estas faritaj el pli maloftaj kaj pli molaj materialoj. Ĉi tiujn malfacilis forĝi kaj estis statusa simbolo por iliaj posedantoj.
Mambele estas konata ankaŭ kiel hunga munga, danisco, goleyo, njiga, kpinga en diversaj regionoj de Afriko.
Süderdeich
Süderdeich estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Dithmarschen de la federacia lando Ŝlesvigo-Holstinio. Fine de la komunumo havis  loĝantojn.
István Fekete
István FEKETE [iŝtvAn], hungare Fekete István, Esperante Stefano Fekete estis populara hungara verkisto, membro de Societo Kisfaludy. Ĝis 2002 hungare aperis 8 700 000 da ekzempleroj, eksterlande en 10 lingvoj en 12 landoj en 45 eldonoj liaj verkoj aperis. István Fekete naskiĝis la 25-an de januaro 1900 en Gölle. Li mortis la 23-an de junio 1970 en Budapeŝto.
Biografio
Li frekventis lernejon loke, poste en Kaposvár. Dum la 1-a mondmilito li batalis, kiel kaporalo. Poste li lernis por esti agronomo en Mosonmagyaróvár. Li komencis labori en Bakóca, kie li edziĝis, baldaŭe havanta filinon kaj filon. La nova familio venis al Ajka, kie li laboris eminente kaj ofte ĉasadis. Li komencis sian karieron en 1936, tiam debutis, kiel verkisto. En 1946 li devis silenti, ĉar li prezentis la teroron de la komunistoj, fine la policanoj preskaŭ mortbatis lin. Poste li verkis nur faklitereturon pri la agrario kaj foje en katolikaj periodaĵoj. Li kelkfoje ricevis premiojn kaj baldaŭe li eldonis sukcesajn porjunularajn verkojn.
Luterana preĝejo (Balatonfüred)
La Luterana preĝejo estas religia konstruaĵo en urbo Balatonfüred (Hungario).
Historio
Laŭ la supozoj la unua luterana grupo estis fondita en 1535 fare de Mátyás Dévai Bíró. Iom poste tamen la kalvinana religio konkeris. En 1901 nur unusola luterano vivis en Balatonfüred. Ekde 1934 luteranaj diservoj okazis nur en la somera periodo en ĉambrego de hotelo aŭ en hospitalo, ekde 1937 en lernejo. En 1948 la lernejo ŝtatiĝis, la diservoj estis malpermesitaj. La sekvaj diservoj okazis en la kalvinana preĝejo aŭ en privata ĉabro de la luterana pastro. Nova kirko estis konstruita inter 1996-1999.
Konstruaĵo
La kirko situas sola en korto kun ĝardeno en meza parto de la urbo. La fasado estas simetria, meze la turo altiĝas kun 3 sonoriloj. Ambaŭflanke elbranĉiĝas po unu aloj kiel 2 simetriaj navoj. Ili simbolizas etendiĝantajn brakojn de Dio. En la konstruaĵo troviĝas krom la diserva loko oficejo, sakristio, junulara ĉambro.
8344 Babette
Nomo
Ĝi estis nomita en memoro de Babette Whipple (naskiginta Samelson, 1918–2009), instruistino, esploristino kaj psikoterapiistino ; kaj edzino de la astronomo Fred Lawrence Whipple.
Kvanzao
Kvanzao (Kwanzaa [kŭanza]) estas festosemajno de Afrik-Usonanoj anstataŭ aŭ aldone al Kristnasko (okazas inter 26-a de decembro kaj 1-a de januaro). La festotago ne havas veran Afrikan tradicion; sed ĝi estis elpensita kaj enkondukita ekde 1966 laŭ propono de Maulana Karenga, Usona sociologo. Kvanzao ne estas religia festo, sed "kultura festotago".
La nomo kwanzaa venas el la svahila lingvo, el matunda ya kwanza [matunda ja kŭanza], kio signifas unuajn fruktojn. Oni aldonis kroman a (en la esperantigo: o) por sepliterigi la vorton, tiel ke ĉiu litero simbolus po unu el la Sep Principoj de Negreco, Nguzu Saba. Tiuj estas:
Dum Kvanzao, homoj flamigas kandelojn en kinara (kandelingaro), montras tradician afrikan arton, kaj pripensas la sep gvidajn principojn.
La festo okazas dum 7 tagoj, de la 26-a de decembro ĝis la 1-a de januaro ĉiujare. La 31-an de decembro okazas festa manĝado en familia rondo.
Multaj el la tradicioj de Kvanzao estas bazitaj sur rikolto-festoj en diversaj afrikaj kulturoj.
Kvanzao estis kreita en 1966 de Maulana Karenga, profesoro pri afrik-rilataj studoj. (Afrik-rilataj studoj okupiĝas ĉefe pri la historio, kulturo kaj politiko de afrik-devenaj popoloj ekster Afriko, kaj ankaŭ en Afriko mem.)
D-ro Karenga deziris starigi kutimon laŭ kiu afrik-usonanoj povos festi siajn proprajn atingojn. La ferio festas afrikan kulturon kaj antaŭenigas unuecon en la afrik-usona komunumo.
Kvanzao ne estas religia festo, sed okazo por pripensi la pasintecon kaj antaŭĝoji pri la estonteco. Ĝi ofte estas festata per renkontiĝoj inter amikoj kaj familioj, kiuj kune manĝas kaj ĝuas muzikon, dancadon, kaj aliajn kulturajn tradiciojn.
Pensionato
Pensionato estas iama altklasa edukejo por junaj knabinoj, multe pli malofte por junaj knaboj, simila al nunaj internulejoj.
Historio
La termino devenas de la mono ("pensio") kiun la gepatroj devis pagi por loĝigo, nutrado kaj eduko de la infano por la privata, do ne-ŝtata institucio. Pro tiu mono kaj la malfacileco de gepatre nedezirataj kontaktoj de la infanoj al aliseksaj samaĝuloj pensionatoj nur atingeblis por relative riĉaj familioj. La institucioj tial aparte en la burĝa eŭropa socio de la 19-a jarcento estis forĝejoj de elita memkompreno de "knabinoj de bonaj familioj", kiuj fieris pri la alta socia statuso de siaj familioj kaj penis resti ekskluzive inter anoj de same alta socia statuso.
Elizabeth Murray (psikologo)
Elizabeth MURRAY (1980, Bronkso) estas psikologo, oratoro kaj poeto usona.
Naskiĝis en Bronkso, Nov-Jorko, Usono. Ankaŭ konata kiel Liz Murray elkreskis en malriĉa hejmo, liaj gepatroj estis drogemuloj, ĝi ankaŭ estis kontraktita VIH, havis fratinon. Kiam Liz estis 15, lia patrino mortis, kaj fariĝis senhejmaj. Je deksep senhejma, li rekomencis siajn studojn, motivitaj per gvidata vizito al la Universitato Harvard; ŝi fiksis kiel celo koncentriĝi al atingo de altaj kvalifikoj. Li kompletigis mezlernejon en nur du jaroj. Konkurencis por stipendio de la New York Times por bonaj studentoj kaj sukcesis eniri universitaton kaj kompletigi siajn studojn en psikologio.
Elizabeth Murray sperto estas reflektita en la filmo «Senhejmulo en Harvardo» en 2003, direktita de Peter Levin kaj ĉefrolita de aktorino Thora Birch.
Ŝi geedziĝis al James Scanlon kaj iĝis patrino de Liam Murray kaj Jean Scanlon.
Publika sano
Publika sano referencas al "la scienco kaj arto preventi malsanon, plilongiganta vivon kaj helpante sanon pere de organizitaj klopodoj kaj informitaj elektoj de socio, organizoj, kaj publikaj kaj privataj, komunumoj kaj individuoj." Ĝi rilatas al minacoj kontraŭ la sano bazitaj sur loĝantarsanaj analizoj. La koncerna loĝantaro povas esti tiom malgranda kiel grupeto de personoj, or tiom granda kiel la tuto de loĝantoj de kelkaj kontinentoj (por ekzemplo, ĉe la kazo de pandemio). La dimensioj de sano povas enhavi "staton de kompleta fizika, mensa kaj socia bonfarto kaj ne sole la foresto de malsano aŭ malsaneco", kiel difinita de la Monda Organizaĵo pri Sano de Unuiĝintaj Nacioj. Publika sano aligas interfakajn alproksimiĝojn de epidemiologio, biostatistiko kaj sanservoj. Media sano, komunuma sano, kondutosano, sanekonomiko, publika politiko, asekurmedicino kaj laborprotekto estas aliaj gravaj subfakoj.
La fokuso de la interveno de la publika sano estas plibonigi sanon kaj kvaliton de vivo pere de preventado kaj traktado de malsanoj kaj de aliaj fizikaj kaj mensaj sankondiĉoj. Tio faratas pere de priatentado de kazoj kaj de sanindikiloj, kaj pere de helpado al sanigaj kondutoj. Ekzemploj de oftaj publiksanaj politikoj estas stimulado de manlavado, mamnutrado, vakcinado, kaj liverado de kondomoj por kontroli la disvastigon de venereaj malsanoj.
Moderna publiksana praktikado postulas interfakajn teamojn de publikaj sanlaboristoj kaj profesiuloj kiaj kuracistoj specializitaj en publika sano/komunuma medicino/infekta malsano, psikologoj, epidemiologoj, biostatistikistoj, helpaj kuracistoj, flegistoj, akuŝistoj, medicinaj mikrobiologoj, primediaj sanlaboristoj / publiksanaj inspektistoj, farmaciistoj, apotekistoj, denthigienistoj, dietistoj kaj nutristoj, bestokuracistoj, publiksanaj inĝenieroj, publiksanaj advokatoj, sociologoj, komunumdisvolvigaj laboristoj, komunikfakuloj, bioetikistoj, kaj aliaj.
Altebenaĵo Fahner
La Fahner-altebenaĵo (germane: Fahner Höhe aŭ Fahnersche Höhe) estas tradicia ekskursocelo antaŭ la pordoj de Erfurto.
Tiu gastema regiono de senfinaj fruktarbaj plantejoj estas vasta migradoregiono por ĉiuj sezonoj, natura juvelo kaj kultura pejzaĝo kun multe da vidindaĵoj. Ĝi etendiĝas je 26 kvadratmetroj.
Priskribo
La altebenaĵo estas ĉ. 150 metrojn pli alta ol la ĉirkaŭanta montetaro, ĝia plej alta monto estas la Abtsberg (413 m). Ĝi ofertas kaj al la bestoj kaj al la kreskaĵoj bonegajn kondiĉojn kaj la miksarbaro konsistas el multaj diversaj specoj.
Al ĉiuj ĉielaj direktoj malfermiĝas ravaj belvidoj ĝis la ĉenoj de la Turingia Arbaro suden kaj okcidenten; al la Kyffhäuser, Kulpenberg kaj Brocken norden; al la Ettersberg orienten.
La regiono estas per publika transporto facile atingebla (buslinioj nr. 12, 95 kaj 112 respektive trajnoj regionaj).
Puget-Théniers (stacidomo)
Puget-Théniers estas franca stacidomo sur linio Nice -, situanta en Puget-Théniers, en departemento Alpes-Maritimes, regiono Provenco-Alpoj-Bordo Lazura.
Ĝi situas ĉe kilometra punkto (PK) de linio Nice - Digne.
NGC 6063
NGC 6063 (aliaj indikoj — UGC 10210, MCG 1-41-12, ZWG 51.45, PGC 57205) estas galaksio en konstelacio Serpento.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
(18306) 1981 EF9
(18306) 1981 EF9 estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la de la usona astronomo Schelte J. Bus elde la Observatorio de Siding Spring, apud Coonabarabran en Novsudkimrio (Aŭstralio).
Matero
Matero (itale Matera ) estas urbo en suda Italio; ĝi situas en la regiono Basilikato, kaj ĉefurbas la samnoman provincon de Matero.
Konsiderata unu el la plej malnovaj loĝataj urboj en la mondo, Matero estas fama pro siaj trogloditaj vivmedioj (la Sassi di Matera, laŭvorte ŝtonoj de Matero), listigitaj sur la listo de Monda heredaĵo de Unesko en 1993.
La urbo estas nomumita kiel Eŭropa Kultura Ĉefurbo por Italio en 2019 kune kun la bulgara urbo Plovdiv.
Geografio
Matero kuŝas sur kalkoŝtonaj montetoj (ĉ. 400 m) apud profunda ravino.
Historio
En la areo estis vilaĝoj jam dum la ŝtonepoko.
La areo senhomiĝis post atako de la saracenoj en 938. Ĝi venis en 1043 sub normanan regadon, iĝis reĝa sidejo kaj akiris riĉecon.
Vidindaĵoj
Gravega vidindaĵo en la urbo estas Sassi di Matera (la "rokoj de Matero"), kiuj konsistigas la malnovan urboparton de Matero sur la krutaj rokaĵoj de la rivera valo de Gravina. Tiu parto estas deklarita monda kulturheredaĵo fare de Unesko.
La mezepokaj kronikistoj nomumis ĝin "Spegulo de la frunta ĉielo", Carlo Levi komparas ĝin male al funelforma infero de Dante Alighieri.
Gravaj vidindaĵoj estas inter aliaj la tiel nomata roka kirko San Pietro Barisano, Torre Metellana, la kirko San Antonio Abate, la klostro Madonna della Virtù (el la 10-a jarcento) kaj San Nicola dei Greci, la kripto de Madonna degli Angioli, la kirko San Pietro Caveoso, la rokaj kirkoj Santa Maria de Idris kaj San Giovanni same kiel Cappuccino Vecchio kaj Cappuccino Nuovo.
Kino
Pier Paolo Pasolini reĝisoris tie la filmon Naskiĝo de Kristo, kaj Mel Gibson la krucuman parton de la filmo La Pasiono de Kristo, sur la monteto kontraŭsituanta la materan ravenon.
Vix
Vix estas franca komunumo kiu situas en Francio, regiono Burgonjo, departemento Côte-d'Or.
Ekonomio
Agrikulturo estas.
Historio
La kelta urbo kaj la tombejo datiĝas de la Hallstatt-kulturo (frua ferepoko) sed estas ankaŭ spuroj de la bronza epoko.
La preĝejo Sankta Marcel datiĝas de la 13-a jarcento.
Decembron 1953, la terkultivisto Maurice Moisson malkovris la vazon de Vix.
Vidindaĵoj
Plej gravaj vidindaĵoj estas la tombo de la kelta princino, la preĝejo sankta Marcel kaj la kelta palaco kun absido.
Bicikloturismo
Specoj de bicikloturismo
Oni povas distingi plurajn ĉefajn specojn de bicikloturismo:
Materialo
Bicikloturisto, kiu faras pli ol unutagan ekskurson, povas bezoni portilon kaj biciklajn sakojn, precipe se li kunportas tendon kaj vestaĵojn. Anstataŭ sakojn eblas uzi postveturilon.
Aldone, konsilindas kunporti ilojn por ripari la biciklon kaze de averio.
Maratiacoj
La maratiacoj (Marattiaceae) estas planta familio el pteridofitoj. Tiu familio apartenas al la ordo maratialoj (Marattiales). Ĝi entenas ĉirkaŭ 150 speciojn. Ĝia tipa genro estas maratio.
Taksonomio
Jen la listo, laŭ The Plant List kaj World Flora Online (3 apr. 2020), , de la akceptitaj taksonoj, kaj ties Esperantaj nomoj :
* genro akceptita en TPL sed ne en WFO, kiu tamen akceptas ĝian specion.
Shota Kawanishi
Shota Kawanishi (川西 翔太, n. ) estas japana futbalisto.
Li futbalis ĉe Gamba Osaka, Montedio Yamagata, Oita Trinita kaj FC Gifu.
Montespertoli
Montespertoli estas komunumo de Italio. Ĝi apartenas al la regiono Toskanio kaj al la provinco Florenco, kiu ekde la jaro 2015 oficiale nomatas metropola urbo Florenco. Fine de en la komunumo vivis.
Najbaras la komunumoj Barberino Val d'Elsa, Castelfiorentino, Certaldo, Empoli, Lastra a Signa, Montelupo Fiorentino, San Casciano in Val di Pesa, Scandicci kaj Tavarnelle Val di Pesa.
5212 Celiacruz
5212 Celiacruz estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la 29-an de septembro 1989 de la japanaj astronomoj Sejĝi Ueda kaj Hiroŝi Kaneda elde la observatorio de Kuŝiro en Hokajdo (Japanio).
Nomo
Ĝi estis nomita en memoro de Celia Cruz (1925–2003), kuba-usona salsa kantistino kaj prezentistino, kies kariero etendiĝis sur 7 jardekoj, kaj kiu estis tutmonde fama kiel la "Reĝino de Salso". Ŝi gajnis 23, 7 Grammy Award, kaj estis ricevinto de la usona National Medal of Arts. Ŝi ankaŭ ĉefrolis en 13 filmoj kaj.
25625 Verdenet
25625 Verdenet estas asteroido de la ĉefa asteroida zono, malkovrita la de la franca amatora astronomo Jean-Claude Merlin elde sia observatorio proksime de Le Creusot (Saône-et-Loire, Francio).
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de Michel Verdenet, lerneja instruisto en Bourbon-Lancy, kiu observis kaj kometojn de preskaŭ kvardek jaroj kaj estas prezidento de la Association française des observateurs d'étoiles variables (Franca asocio de la observantoj de variantaj steloj). Li inspiris plurajn generaciojn da amatoroj, inklude la malkovrinto de la asteroido.
Liceo
Origine Liceo (greke Λύκειον, Lykeikon) estis agrabla ĝardeno ĉe Ateno, kie instruadis Aristotelo, sekve metafore ankaŭ la Aristotela skolo kaj filozofio.
La hodiaŭaj liceoj en Grekio
Laŭ la lerneja sistemo de Grekio eblas esti lernanto de liceo dum 3 jaroj post fino de la gimnazio. Sukcesa plenumo de la finaj tutgrekiaj ekzamenoj rajtigas je studado en la universitatoj de la lando. Antaŭ la ekzamenoj la lernanto devas plenigi formularon, en kiu necesas en listo de prioritatoj elekti la deziratajn universitatojn. Se la punktonombro de la ekzamena rezulto ne sufiĉas por la universitato de unua prioritato, oni kontrolas, ĉu eble ĝi sufiĉas por tiu de la dua aŭ tria prioritato.
La hodiaŭaj liceoj en aliaj landoj
En Francio, Luksemburgio, Italio kaj Pollando gimnazioj, do antaŭ-universitataj mezlernejoj, kies fina ekzameno estas la abituro, nomiĝas lycée (france), liceo (itale) aŭ liceum (pole).
En Germanio la vorto liceo por lernejoj uziĝis ĝis la jaro 1945, sed kompreniĝis en diversaj kuntekstoj: en Bavario liceo estis teologia altlernejo, en Virtembergo estis lernejo, kiu kvalifikigis por posta lernado en gimnazio, kaj en Prusio estis gimnazio por knabinoj.
Kantono Iron
Kantono Iron - angle Iron County, prononco laŭ sistemo IFA [] - estas la nomo de kvar kantonoj en :
Kotaro Omori
Kotaro Omori (大森 晃太郎, n. ) estas japana futbalisto.
Li futbalis ĉe Gamba Osaka, Vissel Kobe kaj FC Tokyo.
Stacio Bashamichi
Stacio Bashamichi (japane: 馬車道駅 [Baŝamiĉi-eki], angle: Bashamichi Station) estas fervoja stacio en Naka-ku, Jokohamo, Gubernio Kanagaŭa, Japanio. La stacio servas 1 linion de Jokohama Rapida Fervojo: Linio Minatomirai.
11585 Orlandelassus
11585 Orlandelassus estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la belga astronomo Eric Walter Elst elde la Observatorio La Silla, en Ĉilio.
Nomo
Ĝi estis nomita en memoro de la franca-flandra komponisto Orlando di Lasso (1532–1594), rigardita kiel unu el plej fruktodonaj kaj diversstilaj komponistoj de la malfrua Renesanco. Liaj 2000 verkoj inkludas motetojn, madrigalojn, kanzonojn kaj lieder. Multaj el liaj mesoj estas bazitaj sur sekularaj kaj eĉ obscenaj temoj.
Kantono Iron (Viskonsino)
La kantono Iron - angle Iron County, prononco laŭ sistemo IFA [] - estas kantono de Usono en la subŝtato Viskonsino. Ĝia administra centro estas la urbo . La kantono fondiĝis en.
Laŭ la stato de la jaro en la kantono vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km².
NGC 6052-1
NGC 6052-1 (aliaj indikoj — NGC 6064-1, IRAS16030+2040, UGC 10182, KUG 1603+206, MCG 4-38-22, ZWG 137.32, MK 297, VV 86, ARP 209, PGC 57039) estas galaksio en konstelacio Herkulo.
Ĉi tiu objekto ne estis en la originala versio de NGC-katalogo kaj estis aldonita poste.
Etalono
En metrologio, etalono estas la realiĝo de donita grando, kies valoro estas konata tre ekzakte, ekzemple la etalona metro aŭ 10 mm-gaŭĝo. Etalono povas esti uzata por referenci aliajn etalonojn kun malpli granda ekzakteco aŭ samgrandajn mezurajn aĵojn.
Difino
La difino de etalono laŭ la Interacia vortoprovizo pri metrologio (IVM) jenas :
Internaciaj etalonoj
Internacia etalono estas : Ĝi estas internacie agnoskita etalono, el kiu devenas ĉiuj mezuroj faritaj ĉirkaŭ la mondo. Tio estas, ke ĉiuj mezuriloj kaj uzataj etalonoj estas referencitaj al ĉi tiu etalono.
Naciaj etalonoj
Nacia etalono estas :.
Ekzemple, la franca nacia etalono por la grando "maso" estas la nacia prototipo n-ro 352. Ĝi estas tenata de la Nacia Laboratorio pri Metrologio kaj Testado (Laboratoire national d'essais - LNE), kiu etalonas (gaŭĝado) la etalonojn pri maso de akredititaj laboratorioj, kiuj siaflanke etalonas normajn masojn kaj pesilojn por la industriistoj (simpligante la aferojn).
Primaraj etalonoj
Primara etalono estas :
Sekundaraj etalonoj
Sekundara etalono estas :
Referencetalonoj
Referencetalono estas :
Laboretalonoj
Laboretalono estas : Laboretalonoj estas tiuj, kiuj estas plej kutime uzataj en industrio, sed ili validas nur post sufiĉe nombraj periodaj kontroloj.
5x86
5x86 - procesoro far firmao Cyrix. Ĝi estis tn gibrida procesoro - malgraŭ arkitekturo de la kvina generacio la procesoro estis muntata en procesoringojn de ĉeftabuloj por 486-procesoroj. 5x86 estis anoncita, kiel konkurento de Intel Pentium, sed estis skalara procesoro, ĉar povis plenumi unu instrukcion dum unu takto.
Péter Müller
Péter Müller [muler], laŭ hungarlingve kutima nomordo Müller Péter estas hungara verkisto, dramaturgo, scenaristo. Lia adoptita filo estis Péter Sziámi Müller.
Péter Müller naskiĝis la en Budapeŝto.
Biografio
Péter Müller maturiĝis en gimnazio en Zugló en 1955, poste li eklaboris en Teatro Madách. Dum la Hungara revolucio de 1956 iranta surstrate lin trafis kugloj, preskaŭ li mortis. Post 6 jaroj li edziĝis, lia edzino naskis filinon, en la pli frua geedziĝo filon, kiun same edukis Müller. Li daŭre laboras en la teatro, kie li faris diversajn laborojn, krome li verkas romanojn, dramojn, spiritismaĵojn. Li ricevis premiojn ekde 1979, lastfoje premion Kossuth en 2019.
Montevarchi
estas komunumo en Italio. Ĝi apartenas al la regiono Toskanio kaj al la provinco Areco. Fine de en la komunumo vivis  loĝantoj. Kristana patrono estas la sanktulo Laŭrenco de Romo, kies memortago sekve estas la komunuma festotago.
Najbaras la komunumoj.
Petunidino
Petunidino aŭ petunidol estas natura organika komponaĵo el la familio de la antocianidinoj. Ĝi estas vegetala pigmento kiu donas la koloron malhelruĝan al la Malva sylvestris, al kelkaj specioj Schinus Molle kaj al certaj florpetaloj. Ĝia nomo devenas el la komenco de la 20-a jarcento kiam ĝi estis identigita en la floro de la petunio, kiam tri aliaj pigmentoj estis same identigitaj kiel cianidino, malvidino kaj la peonidino.
Proprecoj
La petunidino, kune kun la tri supraj pigmentoj, krom la delfinidinoj kaj pelargonidinoj, estas la ĉefaj konstituantoj de la familio de la antocianidinoj. La antocianinoj estas akvosolveblaj pigmentoj respondecaj pri la koloroj, oranĝo, ruĝa, purpura kaj blua de kelkaj fruktoj, vegetaloj, cerealoj kaj floroj. La funkcio de la koloroj estas altiri polenigantoj kaj semdiseriĝantoj, krom agi kiel fotoprotektantoj, absorbantoj de la lumo klarverda kaj eliminantoj de la liberradikaloj generitaj dum fotosintezo.
Antocianidinoj estas derivaĵoj de la flaviliuma katjono. La ses antocianidinoj supre menciitaj posedas komunan grupiĝojn hidroksilajn OH− en la pozicioj de la karbonoj 3, 5 kaj 7, kvankam kelkaj diferencoj inter ili povas esti la substituado de la hidroksila grupo je la metoksila radikalo (R-O-CH3). La plej stabila el la ses antocianidinoj estas la malvidino, sekvata de la peonidino, petunidino, cianidino kaj delfinidino. La aldono de iu glikozido aldonas stabilecon kaj solveblecon al tiuj substancoj.
Vidu ankaŭ
<Gallery> Anthocyanidine.svg| Antocianino Cyanidin_3D.png| Cianidino Delphinidin_3D.png| Delfinidino Malvidin_3D.png| Malvidino Pelargonidin 3D.png| Pelargonidino Peonidin 3D.png| Peonidino Syringic_acid_3D.png| Siringata acido Aronia_prunifolia0.jpg| Aronia prunifolia Stokesialaevis.jpg| Stokesia laevis Wilde Malve am Donaudamm.jpg| Malva sylvestris Vaccinium_corymbosum(01).jpg| Vaccinium corymbosum Vitis_vinifera_-_K%C3%B6hler%E2%80%93s_Medizinal-Pflanzen-145.jpg| Vitis vinifera </Gallery> </Center>
5241 Beeson
5241 Beeson estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la japanaj astronomoj Sejĝi Ueda kaj Hiroŝi Kaneda elde la observatorio de Kuŝiro en Hokajdo (Japanio).
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de la brita astronomino Charlotte "Charlie" Beeson komputadistino, gimnastikistino, dancistino kaj muzikistino, kiuj entreprenis esploradon ĉe la Harvard-Smithsonian Center for Astrophysics por ŝia disertaĵo : Metodo por plimultenombrigi la malkovron kaj la spektran karakterizadon de apudteraj asteroidoj
César Chávez
César Estrada Chávez, en esperanto Cezar' Ĉavez' (Yuma, Arizono, Usono, 31-a de marto 1927 - San Luis, Arizono, 23-a de aprilo 1993), estis usona kamparana gvidanto, aktivulo por la civilaj rajtoj de la usonaj kamparanoj, kiu kun Dolores Huerta fondis la Nacian Asocion de Kamparaj Laboristoj (NFWA, en la angla) kaj kiu poste ŝanĝiĝis al Unio de Kamparaj Laboristoj (UFW).
Lia agado celis restrikti la enmigradon de neleĝaj laboristoj en la kamparo, la protektadon de pli bona salajro kaj la rajtojn de la usonaj kamparanoj. Kun tiu celo, li levis protestojn kontraŭ la dungado de meksikaj enmigrantoj en la kamparo kaj la deportado de kamparanoj kiuj ne volis aliĝi al la kamparana sindikato. Pro sia laboro favore al la usonaj kamparanoj, César Chávez estas konsiderata kiel unu el la plej gravaj sociaj batalantoj por la rajtoj de la kamparanoj en Usono.
Li iĝis heroo de la usona laborista movado pro sia apogo al la rajtoj de la usonaj laboristoj. Chávez ankaŭ estis vegetarano kaj kredis je la rajtoj de la bestoj.
En Kalifornio oni memoras lin: tie la loka kongreso aprobis en la jaro 2000 proponon por krei festotagon honore al li. La festotago okazas la 31-an de marto, je la datreveno de Chávez. Ankaŭ Teksaso agnoskas la tagon kaj en Arizono kaj Koloradio estas nedeviga festotago.
Süderdorf
Süderdorf estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Dithmarschen de la federacia lando Ŝlesvigo-Holstinio. Fine de la komunumo havis  loĝantojn.
Eugeniusz Romer
Eugeniusz Mikołaj Romer (naskiĝis la 3-an de februaro 1871 en Lvovo, mortis la 28-an de januaro 1954 en Krakovo) estis pola geografo, kartografo kaj geopolitikisto, kreinto de moderna pola kartografio, kunkreinto de la eldonejo Książnica-Atlas. Viceprezidanto de Internacia Geografia Unio. Kiel unu el polaj delegitoj al la Konferenco de Parizo 1919 li ontribuis al difino de la ŝtatlimoj de Dua Pola Respubliko.
Profesoro de Universitato al Jan Kazimierz en Lvovo (de 1911) kaj de Jagelona Universitato (de 1946), honora profesoro de Lvova Universitato (de 1931). Doktoro honoris causa de Universitato de Poznań (de 1934) kaj de Jagelona Universitato (de 1947). Membro de Pola Scienca Akademio (de 1952) kaj de sciencaj societoj en Pollando kaj eksterlande.
Vivo
Eugeniusz Romer infanecon pasigis en Krosno. En 1881 kune kun sia pli aĝa frato Jan ekloĝis en Jasło komencante frekventi la tiean gimnazion. Samtempe, dum ekskurso kun la patro en Tatroj en 1884, unuafoje renkontiĝis kun montoj, kiuj poste iĝis ĉeftemo kaj tereno de lia scienca agado. En 1889 finis klasikan gimnazion en Nowy Sącz. En Galicio aktivis en sekreta porsendependa movado. Universitataj studoj pri historio, geologio, geografio, meteologio pasigis en Jagelona Universitato, studis ankaŭ en Halle kaj Lvovo. En 1894 defendis doktoran tezon pri filozofio en Universitato de Lvovo, kaj en 1895 pasigis ekzamenon pri instruado. Poste dum duonjaro studis ankoraŭ glaciologion kaj geologion en Vieno, kaj poste meteologion en Berlino, kie dum duonjaro praktikis en Ŝtata Meteologia Instituto. Post reveno al Lvovo eklaboris kiel gimnazia instruisto, sed jaron poste, en 1897, estis engaĝita en nova Komerca Akademio. Habilitiĝis en Lvovo en 1899. Samjare nuptiĝis. Kiel docento devis senpage lekcii en la universitato.
Verkado
Eugeniusz Romer estis kreinto de la revuoj "Prace Geograficzne" (Geografiaj Laboraĵoj) (redaktoro 1918-1939) kaj "Polski Przegląd Kartograficzny" (Pola Kartografia Revuo) (redaktoro 1923-1934) kie publikigis multe da artikoloj. Ankaŭ estis aŭtoro de pluraj laboraĵoj pri kartografio, klimatologio, geomorfologio kaj didaktiko de geografio, interalie:
Gravesano
Gravesano estas komunumo de la komunumaro Taverne kaj la distrikto Lugano en Kantono Tiĉino, Svislando. Ĝi havis 1149 loĝantojn je la 31-a de decembro 2011.
Geografio
Gravesano situas proksimume 3 kilometrojn sudokcidente de la urbo Lugano, al kies aglomeraĵo la komunumo apartenas. En nordoriento la teritorio de la komunumo etentdiĝas ĝis al la rivero Vedeggio. La komunumo konsistas el la vilaĝo Gravesano, kiu kovras la plej grandan parton de la malgranda, malpli ol 1 kvadratkilometron mezuranta komunuma teritorio, kial ĝi apartenas al la plej dense loĝataj komunumoj en Svislando, kaj la vilaĝeto Grumo.
La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 0,69 km², de kiuj 23,2% estas kovritaj de arbaro, 14,5% servas por agrikulturo kaj 55,1% por setlado.
Linio Midōsuji
Linio Midōsuji (japane: 御堂筋線 [Midōsuĝi-sen], angle: Midōsuji line) estas metroa linio en Osako, Japanio. Ĝi estas unu el 8 linioj de metroa sistemo Osaka Urba Subtera Fervojo. La simbola koloro de linio estas ruĝa koloro.
Stacioj
Ĉar la linio Midosuĵi estas la plej malnova linio en la Osaka Urba Subtera Fervojo, ĝiaj stacioj situas pli proksime al la tersurfaco.
Gravesano
Najbaraj komunumoj
La komunumo Gravesano limas en nordo al Bedano, en oriento al Lamone, en sudo al Manno, kaj en okcidento al Alto Malcantone.
Trafiko
Tra Gravesano pasas la malnova vojo de la montopasejo Monte Ceneri al Ponte Tresa. La plej proksima alveturejo al la svisa aŭtovojo A2 estas Lugano-Nordo, kiu situas 1 kilometron sude de la komunumo en Manno. Pere de buslinioj de la urba busreto de Lugano la komunumo estas konektita al la publika transportreto.
Historio
La unua dokumenta mencio de Gravesano datiĝas el la jaro 1254 kiel Gravaxana. Dum mezepoko la Monaĥejo San Pietro en Ciel d'Oro de Pavia kaj la episkopo de Como posedis bienojn en Gravesano. Pro la proksimece al la urbo Lugano la iama kamparana vilaĝo transformiĝis al antaŭurba loĝo- kaj industiokvartalo.
Maratialoj
La maratialoj (Marattiales) estas planta ordo el pteridofitoj. Tiu ordo entenas ununuran familion (maratiacoj) kaj cirkaŭ 150 speciojn. Ĝia tipa genro estas maratio.
Taksonomio
Jen la listo, laŭ The Plant List kaj World Flora Online (3 apr. 2020), , de la akceptitaj taksonoj, kaj ties Esperantaj nomoj :
* genro akceptita en TPL sed ne en WFO, kiu tamen akceptas ĝian specion.
Radoma geto
Radoma geto – du fermitaj judaj kvartaloj en Radom, establitaj de la germana okupanto dum la dua mondmilito cele de koncentrigo, ekspluatado kaj holokaŭsto de juda loĝantaro de la urbo. Unu el la plej grandaj getoj krom la geto en Kielce kaj geto en Częstochowa en la germana distrikto de Radom. Ĝi funkciis en diversa dimensio kaj karaktero de printempo 1941 ĝis somero 1944. Pro malsanoj, malsatego kaj la germana perforto en ĝi mortis kelkaj miloj da homoj. Preskaŭ 30 mil judoj el Radom kaj aliaj lokoj setligitaj en la geto pereis en la ekstermejo Treblinka. La militon travivis kelkcent judoj, sed plimulto da ili forlasis poste la urbon.
Kreo de la geto
Unuaj neoficialaj informoj pri planoj krei la geton aperis en Radom jam januare 1940. Tamen dispono pri establo de fermitaj kvartaloj, eldonita de la urbestro Kujath aperis la 3-an de aprilo 1941. Pola loĝantaro devis forlasi indikitan por la geto areon ĝis la 10-a de aprilo. La termino de translokigo por judoj estis indikita la 12-an de aprilo. Pri tio okupiĝis Juda Loĝej-Oficejo aganta ĉe Judenrat kaj Loĝej-Oficejo ĉe Estraro de la urbo. Oni permesis al judoj kunporti nur 25 kilogramojn da havaĵo por la persono. La geton konsistis du apartaj partoj – la mezurba kaj en la kvartalo Glinice. Limoj de t.n. granda geto en Mezurbo ampleksis tradician judan kvartalon. En la granda geto loĝis ĉ. 25 mil homoj. Okupantoj krome ordonis murigi fenestrojn ĉe la teretaĝo en konstruaĵoj lime de la juda kaj arja partoj de la urbo. Unu pordejo al la geto troviĝis ĉe la str. Wałowa.
Tiel nomata malgranda geto en Glinice establiĝis sur terenoj loĝataj de poloj kaj judoj. Tio estis unu el malriĉaj kvartaloj de Radom kun malnovaj konstruaĵoj (ofte 19-jarcentaj). Motivoj krei duan geton en la urbo estis granda nombro da juda loĝantaro kaj timo flanke de okupaciaj regopovoj antaŭ epidemio de tifo, kiu dum la granda denseco de loĝantoj povus facile apleksi la tutan urbon. Urboplanado de Mezurbo ne permesis disvastigon de ties geto. En la nova geto loĝis ĉ. 8 mil homoj. Dum bariligo de la geto oni kelkloke uzis pikdraton. Kostojn de la apartigo kun informaj tabuloj pagis judoj.
Fine de novembro 1941 en ambaŭ partoj de la Radoma geto troviĝis 3989 loĝejoj (6529 ĉambroj), en kiuj estis registritaj 25 658 personoj.
La geto ĉesis ekzisti post likvida agado farita de germanoj duetape, la 4-5-an de aŭgusto kaj 16-18-an de aŭgusto 1942. Preskaŭ 30 mil loĝantoj de la geto, kiuj ĝisvivis, estis forveturigitaj al Treblinka kaj tie murditaj.
Vivo en la geto
Por vivkondiĉoj en la geto influis multaj faktoroj, al la plej gravaj apartenis loĝsituacio kaj provizado. Malbonigo de la unua kaj dua estis por germanoj rimedo por kreskigo de morteco inter judoj.
En okupataj de judoj domoj estis granda denseco, post kreo de la getoj en unu ĉambro loĝis eĉ po 15 personoj. Judenrat sensukcese strebis pri ampleksigo de la geto. Ankaŭ helpe de korupto provis favorigi la germanojn. Tiom granda denseco kun malbona sanstato de la domoj, malriĉeco kaj detruiga laboro kaŭzis disvolvon de malsanoj. En la geto eksplodis epidemio de tifo.
Ĝisdensigon en la fermitaj kvartaloj influis dispono de Ĝenerala guberniestro Hans Frank el 29-a de aprilo 1941 kaj 15-a de oktobro 1941 kaj guberniestro de la distrikto el 29-a de marto 1941 pri translokigo de juda loĝantaro el vilaĝoj al urboj.
(...)
Teroro kaj viktimo
Aldona, ekster la trudlaboro kaj raboj, minaco por judoj en Radom estis ankaŭ germana teroro direktita senpera en ilian vivon. Nuntempe nombro de la viktimoj de mortintoj kaj mortigitoj en la geto estas malfacila por kalkulo.
Okazis kazoj ŝajne ne pravigitaj, sed fakte estantaj realigo de nacisocialisma ideologio, de la mortigoj de judoj, farataj de germanaj soldatoj kaj ĝendarmoj. Pro eksterleĝa forlaso de la geto kaj kontrabando oni pafmortigis en malliberejo de Radom multe da homoj. Ekzemple, la 17-an de julio 1942 oni pafmortigis kondamnitajn de Provizora Juĝejo 27 enprizonigitajn judojn. Gvidanto de la radoma Arbeitsamt, Kleiner estis mortigita de germanoj, kiuj suspektis lin pri nearja deveno.
Fine de 1941 germanoj ekstermis ritajn ŝoĥtistojn: oni amase arestis buĉistojn, por devigi ilin al malpermeso de rita mortigo kaj forigi judan tradicion de la manĝo de koŝera viando.
Monteverdi Marittimo
Monteverdi Marittimo estas komunumo de Italio.
Brakpan
estas grandurbo (antaŭurbo de Johanesburgo) en Sud-Afriko, en provinco Ĥaŭtengo.
Geografio
situas sur montaro Witwatersrand en la norda parto de la lando en proksimeco de Johanesburgo. Benoni troviĝas 7, Boksburg 12, Johannesburg 29, Pretorio 60, Krugersdorp 62, Durbano 479, Port Elizabeth 901, Kaburbo 1282 km.
Historio
En 1888 oni trovis karbon, kies minado tuj komenciĝis. Pro tio oni konstruis fervojon, kiu faris la necesajn ligojn. En 1905 ankaŭ orominado komenciĝis. Ĝis 1912 estis antaŭurbo de Benoni, poste municipo kaj proklamita kiel urbo. Granda striko de ministoj okazis en 1922.
Ekonomio
Pro minado de karbo la britoj konstruis centralon. Eĉ tramo trafikis inter la centralo kaj Johanesburgo.
Klimato
havas subtropikan klimaton. En januaro la temperaturo estas averaĝe 26 °C, en junio 16 °C. Junie estas vintro, tiam malofte frostas kaj neĝas. Jare pluvas po 713 mm, precipe somere pluvas.
Fábio Lopes
Fábio Lopes (n. ) estas brazila futbalisto.
Li futbalis ĉe Cerezo Osaka.
Historio (rakonto)
Historio (History) estas rakonto pri sciencfikcio de Isaac Asimov publikigita unuafoje en 1941 en la marta numero de la revuo Super Science Stories.
Ĝi poste estis inkluzivita en la antologio de 1972 Asimov Story (La frua Asimov).