cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
12-a Kolombia Kongreso de Esperanto
Ĉe la enirejo oni trovis librovendejon. Oni vendis librojn pri malsamaj temoj, vortarojn, kursojn, kasedojn, kompaktdiskojn kaj oni ekpoziciis revuojn, turismajn bultenojn, ktp.
Salutis la kongreson esperantistoj el Venezuelo, el Santamarta kaj Ibageo, kolombiaj urboj kiuj ne sukcesis sendi delegitojn al la Kongreso.
1105
En la jaro 1105 post Kristo okazis, interalie:
Lindeboom
Lindeboom Bierfarejo estas nederlanda bierfarejo en la limburga vilaĝo Neer.
Willem havis bonan antaŭvidon por komenci tiun bierfaristan studon ĉar biero denove populariĝis, post esti iom da tempo nepopulara. Kiam li finis la studadon ne ekzakte estas konata. En aprilo 1870 li certe estis reveninta al sia naskiĝa vilaĝo kaj petis la komunumestron doni permeson fari bieron. En malpli ol sep semajnoj la kompleta proceduro de la leĝo pri ĝenaĵoj estis trapasinta. Je la 10-a de junio 1870 li ricevis permeson por komenci bierfarejon. La nura kondiĉo estis ke li komencu en ne pli ol kvin monatoj. Flanke de sia domo en Neer, kie tiam staris okdekjara tilio (nederlande: lindeboom), li konstruis sian bierfarejeton. En la komencaj jaroj li nomis la bieron "GEENEN’s bier" (biero de Geenen). Post kelkaj jaroj oni vendis bierojn en kiuj aperis la nomon de la tilio. Ekde la 1930-aj jaroj la biero ekskluzive vendiĝas kiel Lindeboom Biero.
Kulebaki
Kulebaki (ruse Кулебаки) estas urbo en Niĵnij-Novgoroda provinco en Rusio.
Kodo de OKATO de la urbo (en jaro 2005) estas 22427.
La urbo estis fondita en jaro 1719.
Ĝi havas statuson de urbo ekde jaro 1932.
Kuznecko
Urbo Novokuzneck en Kemerova provinco en Rusio antaŭe nomiĝis kiel Kuznecko.
Kulebaki
La interurba telefona kodo estas 83176, la enurbaj telefonnumeroj estas kvinciferaj (en jaro 2005).
Kuznecko
Kuznecko (ruse Кузнецк) estas urbo en Penza provinco en Rusio.
Kulebaki
La loka tempo estas la sama kiel moskva tempo (en jaro 2005).
Kuznecko
Kodo de OKATO de la urbo (en jaro 2005) estas 56405.
Kulebaki
Geografiaj koordinatoj de la urbo estas.
Kuznecko
La urbo estis fondita en fino de la 17-a jarcento, kvankam oficilal jaro de fondo estas 1699.
Kulebaki
En la urbo estas fervoja stacio kaj flughaveno.
Kuznecko
Ĝi havas statuson de urbo ekde jaro 1780.
Kulebaki
En jaro 1959 la urbo havis 44,1 mil loĝantojn.
Kuznecko
La urbo antaŭe estis nomita kiel:
Kulebaki
En jaro 2002 la urbo havis 39,1 mil loĝantojn.
Kuznecko
La interurba telefona kodo estas 84157, la enurbaj telefonnumeroj estas kvinciferaj (en jaro 2005).
Geografiaj koordinatoj de la urbo estas.
La urbo estas ĉe rivero Trujev (Труев) (kiu enenfluas en riveron Sura (Сура)).
En la urbo estas fervoja stacio.
En jaro 1959 la urbo havis 56,9 mil loĝantojn.
En jaro 2002 la urbo havis 92,1 mil loĝantojn.
Mihr
Mihr estas la diaĵo de la ĉiela lumo kaj la dio de Vero en antikva armena mitologio. La kultado al Mihr estis centrita en regiono nomita Derjan, distrikto en Supra Armenio, nuntempe situanta en orientaj turkaj teritorioj. La templo dediĉita al Mihr estis konstruita en la vilaĝo Bagaritch. Malgraŭ la fakto, ke la armena Mihr estis malpli elstara en Armenio ol Mitreo en Persujo, Mihr estas la radiko de multaj armenaj propraj nomoj kiel Mihran, Mihrdat kaj Mehruĵan. La armena pagana templo Mehian ankaŭ havas la saman fonton. La monato februaro estis dediĉita al Mihr kaj ĝi nomiĝis Mehekan. En la jaro 301 p.K, kristanismo fariĝis la oficiala religio de Armenio, kaj la armena eklezio adoptis multajn paganajn ritojn kaj ceremoniojn. Ekzemple, la kristana fajrejo de Trndez, kiu havas paganajn radikojn, ankoraŭ okazas en februaro, la monato dediĉita al Mihr.
Laŭ Vahan Kurkĝjan, la ideologio malantaŭ la armena paganismo ne havas Avestan trajton, ĉar la nocio pri idealo ne ekzistis en Mazdeismo. La ideologio de ĉi tiu lasta baziĝis sur la lukto inter lumo kaj mallumo. Tamen la armenoj starigis statuojn por honori la sunon kaj la lunon. Plue, la armena paganismo karakteriziĝis per la adorado de Triado. La urartanoj adoris tri grandajn diojn: Ĥaldo, Tejŝebo, kaj Ŝivino. La sama ideo ekzistis en armena zaratuŝtrismo, en kiu la Triado konsistis el Aramazdo, Anahit kaj Mihr.
Andreas Baader
Andreas Baader (6-a de majo 1943 - 18-a de oktobro 1977) estis germania ĉefo de revolucia grupo RAF (Rote Armee Fraktion). Ĉar Baader interrompis sian studadon en liceo, li estas en RAF unu el malmultaj membroj, kiuj ne estis studinta en universitato.
En la jaro 1968 Baader kaj lia amikino Gudrun Ennslin estis juĝita pro bomba atako. Post du jaroj Baader eskapis el malliberejo kun helpo interalie de ĵurnalisto Ulrike Meinhof. Post la forkuro fondiĝis grupo, kiun oni konis kun nomo Baader-Meinhof sed kiu uzis nomon Rote Armee Fraktion pri si. En la jaroj 1970–1972 Rote Arme rabis bankojn.
Hiroshi Ninomiya (1969)
Hiroshi Ninomiya (二宮 浩, n. ) estas japana futbalisto.
Andreas Baader
1-a de junio 1972 Baader, Jan-Karl Raspe kaj Holger Meins estis arestitaj post batalo en Frankfurt.
Baader faris sinmortigon en la nokto 17-a de oktobro–18-a de oktobro 1977.
Hiroshi Ninomiya (1969)
Li futbalis ĉe Urawa Reds, Danubio FC kaj Mito HollyHock.
Güssing
Güssing germane, Németújvár hungare, Novigrad kroate estas komunumo kun urborajto en Aŭstrio Ĝi apartenas al la federacia lando Burgenland kaj estas la administra centro de la samnoma distrikto Güssing. Komence de la jaro en la komunumo vivis  loĝantoj.
Situo
Güssing situas sur malebenaĵo, laŭ la ĉefvojo Szentgotthárd-Bratislava.
Historio
En 895 hungaraj triboj okupis Karpatan basenon, tiu montara zono estis limozono. Hungara Reĝlando formiĝis en 1000. Dum la historio zono de tiu regiono ofte apartenis foje al Hungario, foje al Aŭstrio. La unua mencio pri la urbo devenis el 1157 en formo Kiscen. Tiam oni komencis konstrui lignofortikaĵon kaj abatejon, sed poste laŭ ordono de Béla la 3-a la monaĥoj foriris kaj konstruiĝis impona fortikaĵo. Tiu defendis la regionon en 1241 kontraŭ la tataroj. Aŭstra  princo Albert okupis la fortikaĵon en 1289, sube la komunumo estis jam urbo en 1427. En 1459 okazis komploto kontraŭ reĝo Matiaso, sed la reĝo en 1495 okupis ĝin. Ekde 1524 Güssing apartenis al hungara historia familio Batthyány (batjAni). La fortikaĵo graviĝis dum la kontraŭturkaj bataloj.
En 1910 Németújvár havis 2184 da loĝantoj (1175 aŭstroj, 984 hungaroj). Ĝis 1920 ĝi apartenis al Vas (reĝa departemento), al distrikto de Németújvár, kies distriktejo ĝi estis. Escepte de unu vilaĝo la tuta distrikto nun apartenas al Aŭstrio.
Jacopo Berengario da Carpi
Jacopo Berengario da Carpi (1466-1530) (naskiĝis en Carpi, en la 1466 - mortis en Ferrara, en la 24-a de novembro 1530) estis itala kuracisto, kirurgo kaj anatomiisto. Li estis filo de Faustino Barigazzi, kuracisto kaj kirurgo, kaj Orsolina Forghierii kaj ricevis bonan humanisman edukadon ĉe Aldo Manuzio, kiu iris al Karpi inter 1469 kaj 1477 kiel mentoro de Alberto la 3-a Pio, filo de la princo de Karpi.
Biografio
En 1518, li eldonis la verkon "Tractatus de fractura calvae sive cranei", kaj ĝin dediĉis al Lorenzo de Mediĉo (1449-1492), post kuraci lin pri kugla vundo kaj frakturo en la okcipita parto de la kranio.
Jan Masaryk
Jan MASARYK (naskiĝis la 14-an de septembro 1886 en Prago, mortis la 10-an de marto 1948 en Prago) estis ĉeĥa diplomato kaj politikisto, filo de Tomáš Garrigue Masaryk. 1919-1922 aferŝarĝito en Usono, 1925-1938 ambasadoro en Britio, 1940-1945 ministro de eksterlandaj aferoj de la ĉeĥoslovaka ekzila registaro en Londono, ekde 1945 ministro de eksterlandaj aferoj en registaroj de la liberigita Ĉeĥoslovakio. Kiam en februaro 1948 plej multaj nekomunistaj ministroj demisiis por necesigi novajn elektojn, Masaryk ne prezentis sian demision; en marto li mortis per falo el fenestro ("tria praga defenestrigo"). Laŭ oficiala versio estis sinmortigo, tamen multaj estas konvinkitaj, ke li estis murdita de komunistoj.
Güssing
Historio
Vidindaĵoj estas la jam ruina fortikaĵo, preĝejoj omaĝe al Sankta Jakobo el la 12-a jarcento kaj kastelo de Draskovich (draŝkoviĉ) el 1804.
Ekonomio
Güssing famas pri renovigebla energio. En la 1990-aj jaroj urbestro Peter Vadasz disvolvis energian centralon, kiu produktis el lignaj forĵetaĵoj precipe gason, kiu donis elektron. Ankaŭ novaj laborpostenoj estiĝis. Baldaŭe oni profitis ankaŭ la agrikulturajn forĵetaĵojn. En 2005 Güssing produktis pli da varmoj kaj elektroj, ol la sufiĉo, do la urbo sendependiĝis plene de la aŭstra elektra, gasa kaj energia retoj.
Interesaĵo
József Elek Horváth verkis dramon: Németújvár ostroma (Sieĝo de Németújvár) prezentita en 1831 en Debrecen.
Simfonia metalroko
Simfonia metalroko aŭ simfonia metalo estas metalroka subĝenro bazanta sur simfoniaj elementoj, ĝi prenas karakterizaĵojn el klasika muziko aŭ kreas stilojn similajn al ĝi.
Apatio (filozofio)
Apatio (greke: απάθεια, el ά (seniga) kaj πάθος = pasio, afekcio) koncepto fundamenta en la greka idealo de interna libero, konsiderita kiel sendependo de ĉiuj perturboj, generitaj de la pasioj ekscititaj pro la travivaĵoj.
Laŭ iuj atestaĵoj, la uzado de tiu esprimo antaŭas tiun de la stoikuloj kaj foje estis atribuata al cinikuloj (de Aristotelo, ekzemple) kaj konfuzita kun ataraksio (greke: Ἀταραξία = manko de perturbo) de epikuranoj kaj skeptikuloj; iom post iom la termino fariĝis ekskluzivecon de stoikuloj. Laŭ tiuj ĉi, apatio konsistas el la malŝato de la senseblaj plezuroj, dum la ataraksio de epikuranoj estas la “nepertubo eĉ en la ĝuo pri ili.” La pasiojn, laŭ stoikuloj, oni devas elimini kaj sufoki; pro ilia kontentigita influo inkubaciiĝas la febleco de la logoso, kiu estas submetita al eksteraj estaĵoj kaj devigita rezigni sian propran memdeterminon. Pro efiko de la pasioj rezultas neebla la harmonio de la animo kiu realiĝas nun per la firma regado de la logoso mem.
Diversaj teorioj
Laŭ Krizipo, la profilakso kontraŭ la pasioj konsistas en la subpremado de ilia surfaĉiĝo.
Laŭ Kleanto, stoika skoliniciatinto en sia urbo, necesas reveki la etikan animan sferon, ekstere de kiu ne povas ĉeesti iu ajn bono kaj kies celo estas ĝuste la liberiĝo el la pasioj.
En la stoikula sistemo apatio ne estas, malkiel en Pirono, absoluta nesensebleco pri la ekstera mondo; troviĝas ankaŭ sanaj sentoj, ĝustaj reagoj kiuj eblas disciplini per la racio, kaj tio estas direktata de la logoso. Tial ne estas kompleta rezigno de la aktiveco, kiel volus ataraksio.
Tamen pro sia negativa inklino rilate la homan korpon kaj senseblecon, la doktrino de la apatio provokis fortajn reagojn en la greka mondo. Aliflanke, en la polemiko oni forgesis ke laŭ Zenono el Elajo, pasio ne identiĝas kun inklino, sed nur kun ĝia malorda eksceso, kiu forfuĝas de la kontrolo de la racio, kiel ankaŭ substrekas Seneko (De ira, I, 5.17) kaj Cicerono
Poseidonios akceptas la doktrinon laŭ kiu la neraciaj impulsoj devas esti submetitaj al la logoso kaj ĉiu malobeo al la ordono de la racio estas pasio forigenda. Ankaŭ Antioĥo el Askalono, kvankam oponanto de stoikismo, konfesas la apation, fiksante la taskon de la logoso en la liberigo el la pasioj, konsideritaj (samkiel jam en Pirono) kiel movoj de la racio mem.
Laŭ Seneko, la pasioj (kiel plori-funebri pro amiko forpasinta aŭ timoj-zorgoj pri danĝeroj al la patrujo), respektas la apation ĉar ili, se kontrolitaj de la racio, respektas la logoson.
Laŭ Filo de Aleksandrio, apatio reprezentas la kulminon de la homa leviĝo, kies ekzempla tipo estis Moseo kiu realigas la regadon de la nous sur la emocioj de la senseblo.
Laŭ Plotino, apatio estas la libero de la senmateria spirito el tiu perturbo origininta el la materia sfero: apation oni povas absolute akiri kiam la animo, liberiĝinta el la korpo, eniras la regnon de senmorteco.
Laŭ Plotino, la geedziĝo estas la tute malaltnivela stadio de etikeco, dum la apatio estas kulmino rezervita al elektitoj kaj al la filozofoj (De abstinentia, II, 33, 34).
Apatio kaj Providenco
Apatio, estas strikte ligita al la koncepto de Providenco: ĉar stoikulo scias ke ĉio estas kiel ĝi devas esti, li ne ekzaltiĝas nek disfalas, firme konvinkita ke ĉiu evento, ankaŭ malgrava, tendencas al la bono. Per tiu ekvilibro, laŭ stoikismo, la homo gajnas serenecon kaj feliĉon.
Tiel priskribas Apation poeto Horacio:
"Rebus angustis animosus atque fortis appare; sapienter idem contrahes vento nimium secundo turgida vela. (Carmina, odo 10).
Esperante:
"En la malfavoraj eventoj montriĝu forta via animo; sammaniere moderige regu la per tro favora vento plenblovitajn velojn”.
Tra tiu instigo elmerĝas ke la koncepto pri apatio disvastiĝis ene de la eklektika romia kulturo ĝis entutigo de pozicioj epikureskaj kiel cetere jam per la “ora mezkvalito".
Apatio kaj kristanismo
Rilate la koncepton pri Dia providenco, tiu ĉi por kristanoj estas la agado de Dio por konduki ĉiun kreitaĵon al sia destino en la respekto de la kunlaborado de la libera volo de homo.
Kelkaj komparis apation kun la obeo de la monaĥoj, kiuj promesis devige aktivadi laŭ la ordonoj de la abato. Okazis ke per ĝi, (oni deduktis), ke la monaĥoj kondutis kiel sekvantoj de la apatio ĉar per ĝi ili liberiĝis el ĉiu zorgo konfidante al la superulo ĉiun decidon. Sed oni notu ke la monaĥo votpromesis ne por sin liberigi je zorgoj kaj ĝenoj sed nur por ke la komuna aktivado, direktata de elektitoj sampensantaj estu pli unuforma kaj fruktodona, aparte en la katekisma agado kaj komuna kunlaborado. Eĉ la moderna jezuita principo “obei «perinde ac cadaver» (kiel se oni estus kadavro) estas nur metaforo por indiki kompletan disponeblecon al la kunlaborado kun la komunaj celoj, kaj neniam sinteno por sin liberigi el la neceso individue decidi kaj elekti.
Kavedio
Laŭ Francisko Azorín kavedio estas Interna korto de la antikva romana domo. Li indikas etimologion el la latina cavoedium [erare por cavaedium], el cavum + oedium (kavaĵo endoma). Kaj li aldonas bildojn de la tri tipoj de kavedioj, indikitaj de Vitruvio.
Ateista Tutmonda Esperanto-Organizo
La Ateista Tutmonda Esperanto-Organizo (ATEO) estas faka asocio de la Universala Esperanto-Asocio (UEA); ĝi fondiĝis en 1987 kaj ekde la jaro 1990 estas kunlaboranta kun UEA.
Titusz Csörgey
Titusz Csörgey [titus ĉorgei], laŭ hungarlingve kutima nomordo Csörgey Titusz estis hungara ornitologo, pentristo. Titusz Csörgey naskiĝis la  1875 en Hungara reĝlando en Nezsider (nuntempa Neusiedl am See en Aŭstrio). Li mortis la 1961 en Tapolca.
Ateista Tutmonda Esperanto-Organizo
Celoj de la asocio estas “kunligi esperantistajn ateistojn kaj liberpensulojn„. ATEO eldonas bultenon, Ateismo, kies redaktoro estas la polo Nyegosh Dube.
Titusz Csörgey
Biografio
Titusz Csörgey frekventis gimnazion en Sopron, kie li lernis de István Sándor Fászl. Li lernis zoologion en Universitato de Budapeŝto inter 1893 kaj 1896, intertempe en 1895 li eklaboris en ornitologia instituto. Post morto de Ottó Herman en 1914 li iĝis instituestro. Li entuziasme okupiĝis pri protektado de birdoj, li pentris ankaŭ la birdojn. Tiuj bildoj aperis eĉ en eksterlandaj libroj. En 1935 li pensiuliĝis.
Ateista Tutmonda Esperanto-Organizo
Estraro
En oktobro 2020, la estraro estis :
En 2013 ĝia prezidanto estis la germano Roland Schnell.
Ahantaoj
La ahantaoj estas etno el la grupo de la okcidentafrikaj akanaj etnoj. Ilia loĝregiono situas en la Okcidenta Regiono en sudokcidenta Ganao.
La ahantoj, hodiaŭ 130.000 homoj, loĝas en proksimume 10 kilometrojn larĝa almarborda strio en la sudokcidenta Ganao inter Axim kaj Takoradi (vidu la mapon).
Béla Kerékjártó
Béla Kerékjártó, laŭ hungarlingve kutima nomordo Kerékjártó Béla estis hungara matematikisto, profesoro, membro ordinara de Hungara Scienca Akademio (1944). Béla Kerékjártó naskiĝis la  1898 en Budapeŝto. Li mortis la 1946 en Gyöngyös.
Biografio
Béla Kerékjártó frekventis universitaton en Budapeŝto, kie li doktoriĝis en 1920-1963. Li ekinstruis en 1922 en universitato de Szeged, sed en 1938 li jam instruis en Universitato de Budapeŝto. Li estis gastoprofesoro en Göttingen, Barcelono, Princeton, Sorbonne. Li okupiĝis precipe pri la topologio.
Hüttau
Hüttau estas komunumo de Aŭstrio. Ĝi apartenas al la federacia lando Salcburgio kaj al la distrikto St. Johann im Pongau (germane Bezirk St. Johann im Pongau aŭ simple Pongau). Komence de la jaro en la komunumo vivis  loĝantoj.
ADL
La mallongigo ADL havas plurajn signifojn. Interalie:
Nzimaoj
La nzimaoj estas etno kun proksimume 262.000 parolantoj loĝantaj en la Okcidenta Regiono de Ganao, en la sucokcidenta angulo de la lando. En Ebura Bordo vivas proksimume 66.700 nzimaoj. Multaj nzimaoj vivas ankaŭ en Abiĝano.
Sándor Selinger
SELINGER Sándor estas rumania hungara fizikisto, naturscienca fakverkisto. Li naskiĝis en Baia Mare la 28-an de junio 1945.
Kariero
Sándor Selinger diplomitiĝis en 1968 en UBB de Kluĵo. Li doktoriĝis en 1984 laŭ la disertaĵo Dispozitiv de afişare cu cristale lichide. Ĝis 1971 li instruis en Baia Mare, inter 1971–74 li estis fizikisto kuracilfabriko Terapia, inter 1974–94 li estis scienca ĉekunlaboranto de Kalkulteknika Esplorinstituto de Kluĵo. En 1990 li estis fondintano kaj la unua prezidanto de EMT - Erdélyi Magyar Műszaki Tudományos Társaság (ĝis 1994). De 1995 li estis direktoro de la sekcio de Informatika Teknika Altlernejo Gábor Dénes de Transilvanio.
Salvina priono
Salvina priono, Pachyptila salvini, konata ankaŭ kiel Mezgrandabeka priono, estas specio de marbirdo de la familio de petreloj nome Procelariedoj.
Taksonomio
La Salvina priono estas membro de la genro Pachyptila, kaj kun la Blua petrelo formas la grupon de la prionoj. Siavice tiuj estas membroj de la familio Procelariedoj kaj de la ordo Procelarioformaj. La prionoj estas malgrandaj kaj tipe manĝas nur zooplanktonon; tamen kiel membroj de la Procelarioformaj, ili kunhavas kelkajn identigajn karakterojn. Unue, ili havas nazajn trapasejojn kiuj ligiĝas al la supra beko, kvankam la naztruoj ĉe la albatrosoj estas flanke de la beko. La bekoj de la Procelarioformaj estas unikaj ankaŭ ĉe tio ke ili disiĝas en 7 al 9 kornecaj platoj. Ili produktas stomakoleon faritan el vaksecaj esteroj kaj trigliceridoj kiuj stokiĝas en la proventrikulo. Tio estas uzata kontraŭ predantoj same kiel energiriĉa manĝofonto por idoj kaj por plenkreskuloj dum ties longaj flugoj. Fine ili havas ankaŭ salglandojn kiuj situiĝas ĉe la naza trapasejo kaj helpas al sensaligo de ties korpoj, pro la alta kvanto de oceana akvo kiun ili englutas. Ili elpelas la salan solvaĵon tra sia nazo.
Sub-specioj
La Salvina priono havas du subspeciojn, nome
Etimologio
La vorto Pachyptila derivas el la grekaj vortoj paĥis kaj ptilon. Paĥis signifas dikan aŭ fortikan kaj ptilon signifas plumon. Ankaŭ el la greka lingvo, priono devenas el la vorto priōn signife segilon, alude al ties segilecajn bordojn de la beko. Fulmar devenas el Malnovnordlanda lingvo laŭ kiu full signifas haladza kaj mar signifas mevo reference al ties simila aspekto kun mevoj and ties haladza stomakoleo kiun ili produktas. La porspecia vorto salvini estas latina aludo al brita ornitologo Osbert Salvin.
Priskribo
La Salvina priono estas malgranda 29 cm petrelo kun grizblanka plumaro (griza supre, blanka sube), kaj blueca beko. Kiel ĉe la Larĝbeka priono ĝi havas lamelojn en sia beko por filtri la maran akvon por akiri manĝerojn.
Reproduktado
Tiu malgranda priono reproduktiĝas kolonie sur nombraj ĉeantarktaj insuloj en suda Hinda Oceano. La kolonioj de Salvina priono estas vizitataj nur nokte por eviti predadon fare de rabmevoj. La nestoj estas kaŝitaj en nestotruoj kutime elfoŝitaj engrunde. La nestotruoj estas vizitataj regule ankaŭ kelkajn monatojn antaŭ la reproduktado. La ino demetas ununuran ovon en novembro aŭ komence de decembro, kio estos kovata dum ĉirkaŭ 50 tagoj. Ambaŭ gepatroj kunhavas respondecon pri kovado kaj idonutrado ĝis la elnestiĝo de la ido, kio okazas ĉirkaŭ 60 tagojn post eloviĝo.
Teritorio kaj habitato
La Salvina priono reproduktiĝas ĉefe ĉe la Pork-Insulo de Krozetoj, kie oni ĉirkaŭkalkulas ke reproduktiĝas kvar milionoj da paroj de tiu specio. Aliaj reproduktejaj kolonioj estas Princ-Eduardaj Insuloj, Sankta-Paŭlo kaj Amsterdam-Insulo. Mare ili teritorias el Sudafriko oriente al Novzelando.
Konservado
La Salvina priono ne estas konsiderata minacata. Kvankam ties nombroj malpliiĝis ĉe kelkaj insuloj kie ratoj kaj katoj estas enmetitaj, la monda populacio estas ĉirkaŭkalkulata je 12 milionoj da birdoj. Sekve ili ricevas klasigon Malplej Zorgiga.
Boko Haram
Personoj Dediĉitaj al la Disvastiĝo de la Instruaĵoj de la Profeto kaj Ĝihado (جماعة أهل السنة للدعوة والجهاد, ĝama'atu ahalis sunna liddavati va'alĝihad), pli fame konata per sia haŭsa nomo Boko Haram aŭ Boko Ĥaram, estas terorisma grupo, kiu asertas esti islama, en Nigerio. La grupo havas celon regi Nigerion laŭ sia propra interpretado de la islama sistemo de leĝaro, kiu nomiĝas Ŝario, malgraŭ ke kelkaj agoj de la grupo estas kontraŭislamaj kaj kontraŭŝariaj.
Kvankam la grupo unuafoje famiĝis post siaj bataloj kontraŭ la armeo de Nigerio en 2009, oni ne scias multe pri kiel funkcias la grupo. Sed laŭ raportoj de la fama novaĵkanalo Al-Ĝazira, la grupo dividiĝas inter tri grupetoj kaj unu grupeto regule kontaktas aliajn terorismajn grupojn en Somalio kaj Nordafriko.
La grupo kaŭzis morton de pli ol 450 personoj en 2011.
Etimologio
Boko haram estas haŭsa diraĵo, kiu signifas 'okcidenteca (ne-islama) edukado estas harama (malpermesita, peka)'. La baza signifo de boko estas 'falsaĵo'. La vorto akiris la aldonajn signifojn 'okcidenteca edukado' kaj 'latina alfabeto' kiam la brita kolonia administracio enkondukis sian propran lernejan sistemon en la regiono, kaj tiel minacis la tradician (malfalsan) islaman, ankaŭ per la enkonduko de la latina alfabeto (baƙaƙen boko) por la haŭsa lingvo anstataŭ la araba alfabeto (ajami, baƙaƙen larabci), kiu estas instruata en la koranaj lernejoj.
Pointe du Hoc
La Pointe du Hoc (franca prononco: [pwɛ̃t dy ɔk]) estas promontoro kun 30 m alta klifo superrigarde al la Manika Markolo sur la nordokcidenta marbordo de Normandio en la departemento Calvados, Francio. Dum la Dua mondmilito ĝi estis la plej alta pinto inter la Strando Utaho okcidente kaj la Strando Omaho oriente. La Germana armeo fortifikis la areon pere de cementaj bunkretoj kaj pafejoj. En la T-Tago, usona atakgrupo atakis kaj konkeris Pointe du Hoc post grimpi la klifojn.
Boko Haram
Humanitaraj sekvoj
Plurjara kruela militado estigis en pluraj areoj humanitaran krizon, speciale akran en ŝtato Borno. La humanitara organizaĵo Kuracistoj sen landlimoj diras ke pli ol unu miliono da niĝerianoj perdis aliron al la necesega humanitara helpo. Homoj suferas atakojn, forkaptojn, malbonan traktadon kaj ekspluatadon; virinoj kaj knabinoj suferas seksatencojn kaj aliajn specojn de seksperforto. «Temas pri unu el la plej gravaj humanitaraj krizoj de la pasintaj jardekoj. 7,1 milionoj da senrimedaj homoj dependas de humanitara helpo por plu vivi. Ili dependas de la plej bazaj aĵoj kaj servoj: manĝaĵo, akvo, sano, tegmento», diris Luis Eguiluz, prezidanto de la organizaĵo.
La niĝeria armeo malpermesas al humanitaraj agentejoj iri tien ĉar tio estus malobservo de internaciaj kontraŭterorismaj leĝoj. «Tiuj ĉi kontraŭterorismaj leĝoj malhelpas humanitajn grupojn intertrakti kun tiuj partioj en la konflikto, kiujn oni taksas teroristaj. Sekve, kiu kunlaboras kun teroristoj, tiu mem fariĝas teroristo», li diris. Equiluz rimarkigis ke tiuj ĉi leĝoj malhelpas krizhelpan aliron, ĉar la intertraktadon kun armitaj grupoj oni rigardas kiel krimon.
Pointe du Hoc
Dum la batalo la usonanoj perdis 135 soldatojn, ĉu mortintaj ĉu vunditajn. El germanoj 50 estis mortigitaj kaj 40 kaptitaj. Krome la usonanoj mortigis neprecizan nombron de supozitaj kun germanoj kunlaborintajn francojn. Kelkaj konsideris tion kiel militkrimo.
Tailly (Côte-d'Or)
Tailly - prononco laŭ sistemo IFA [] - estas franca komunumo situa en la departemento Côte-d'Or kaj en la regiono Burgonjo-Franĉkonteo.
Historio
Ordeno de Malto posedis terojn tie. En 1584 kaj en 1594, la kalvina landsenjoro de Tailly agresis la vilaĝon de Bligny.
La kastelo datiĝas de la 17a jarcento, la preĝejo datiĝas de la 18a jarcento.
Spede Pasanen
Pertti Olavi "Spede" Pasanen (naskiĝis la en Kuopio, mortis la  en Kirkkonummi) estis finna aktoro, humuristo, kantokomponisto kaj inventisto. Li estis unu da plej popularaj distrindustriistoj de Finnlando. Li mem difinis sin precipe inventisto, kvankam oni memoras lin pli bone pri lia televida (kaj radia) laboro. Lia konata laboro komenciĝis en finna radio je la fino de 1950-aj jaroj. Li estis vere konata kiel prezentisto de disindustria programo Ruljanssihiiret. Poste li faris multe televidprogramojn kaj komediajn filmojn. Humuraj figuroj, kiujn li kreis, estas interalie Uuno Turhapuro en 19 filmoj kaj Nasse-setä (karikaturo pri tre malbonega prezentisto de programo por infanoj) en televido, kiujn aktoris Vesa-Matti Loiri. En la 1990-aj jaroj kaj komence de la 2000-aj jaroj li prezentis tv-programon Speden spelit. Li ricevis patenton por 10 inventoj. Spede mortis sur golfkampo.
(124357) 2001 QH129
(124357) 2001 QH129 estas marsrenkonta asteroido malkovrita la en la kadro de la astronomia kampanjo Lincoln Near-Earth Asteroid Research elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Gy GE
Gy  estas komunumo en Kantono Ĝenevo, Svislando. Ĝi havis 415 loĝantojn je la 30-a de aprilo 2010.
Tailly (Côte-d'Or)
Demografio
La vilaĝo havis proksimume nur 10 loĝantojn en 1690.
(124357) 2001 QH129
Orbito
Ĝi ne estas malproksima de la orbita resonanco 1:2 kun Marso.
Ĝia discentra orbito ekstere tanĝas tiun de Marso; sed pro sia granda orbita klineco ĝi restas malproksima de la ruĝa planedo : ĝia marsa MOID estas 0,477937 astronomia unuo, tie estas 71,498 milionoj da km.
Gy GE
Geografio
La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 3,21 km², de kiuj 30,8% estas kovritaj de arbaro, 59,2% servas por agrikulturo kaj 8,1% por setlado.
Najbaraj komunumoj
Gy limas en nordo al Veigy-Foncenex (Francio), en oriento al Machilly (Francio), en sudo al Jussy, en okcidento al Meinier, kaj en nordokcidento al Corsier.
Trafiko
Gy estas konektita al la loka transportreto de Ĝenevo la buso n-ro A. La vilaĝo Gy mem situas flanke de la gravaj trafikvojoj. Ĉe la suda limo de la komunumo pasas la kantona ĉevojo de Ĝenevo tra Meinier al Jussy.
Historio
La unua dokumenta mencio de Gy datiĝas el la jaro 1227 kiel Gyez. Ĝis 1544 Gy apartenis al la bienoj de la priorejo Saint-Victor en Ĝenevo. Tiam Berno kadre de la reformacio aneksis ties privilegiojn. Gy estis parto de la voktejo Jussy, pri kiu la kontrakto de Torino de 1754 ĉiujn privilegiojn atribuis al la urbo Ĝenevo. En la jaro 1798 Jussy fariĝis komunumo de la Respubliko Ĝenevo, kiu en 1816 estiĝis svisa kantono, pro kio Gy tiam fariĝis parto de Svislando. Gy fariĝis memstara komunumo per disiĝo de Jussy, al kiu ĝi apartenis ĝis 1850.
Ĝis la 1990-aj jaroj Gy laŭ loĝantaro estis la plej malgranda komunumo de la kantono kun relative konstanta loĝantaro de proksimume 200 personoj. En la lastaj du jardekoj la loĝantaro pli ol duobliĝis al 415 personoj en la jaro 2010.
Kajlovec
Kajlovec estas ankaŭ nomo de katastra teritorio kun areo 0,23 km².
Historio
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1650.
ADN
La vorto havas plurajn signifojn:
Ashford (Vaŝingtonio)
Ashford estas censa loko (CDP) en Kantono Pierce, Vaŝingtonio, Usono. La loĝantaro nombris 217 ĉe la censo de 2010, 18,7% malpli ol en 2000. Ĝia poŝtkodo estas 98304, la regiona telefona kodo estas 360, kaj ĝiaj kodoj laŭ la sistemoj FIPS kaj GNIS estas 53-03005 kaj 1515969 respektive.
Historio
Ashford prenis sian nomon de W.A. Ashford, kiu ekloĝis tie en 1888.
Frédéric-Fontaine
estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Haute-Saône (prononco [],, arpitane Hiôta-Sona), en la regiono Burgonjo-Franĉkonteo (Bourgogne-Franche-Comté, prononco []) kaj en la historia regiono Franĉkonteo. Fine de en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². Administre la komunumo apartenas al la arondismento Lure (france arrondissement de Lure), la orienta parto de la departemento, kaj al la kantono .
Silezia lingvo
La malpreciza nomo silezia lingvo povas rilati al la
23455 Fumi
23455 Fumi estas asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la de la japana astronomo Tsuko Nakamura elde la Stacio Kiso de la observatorio de Tokio sur la Monto Ontake (Gubernio Nagano, Japanio).
Liber-elektrona lasero
Liber-elektrona lasero aŭ LEL, estas lasero kiu havas samajn optikajn trajtojn kiel konvenciaj laseroj, kiel ekzemple radio de ŝargitaj partikloj konsistanta el kohera elektromagneta ondo kiu povas atingi maksimuman povumon, sed kiu uzas kelkajn tre malsamajn funkciigajn principojn por formi la radion. Male al gaso-, likvaĵo-, aŭ solidsubstancaj laseroj kiel ekzemple diodaj laseroj, en kiuj elektronoj estas ekscititaj en malliberaj atomaj aŭ molekulaj statoj, LEL uzas relativan elektronradion kiel laseran medion kiu movas libere tra magneta strukturo, tial la esprimo liber-elektrona. La liber-elektrona lasero havas la plej vastan frekvenc-intervalon de iu lasera speco, kaj povas esti vaste agordebla, nuntempe laborante en ondolongo de mikroondoj, tra teraherca radiado kaj infraruĝa, ĝis la videbla spektro, ĝis ultraviola, ĝis rentgenradiadoj. Liber-elektronaj laseroj estis inventitaj fare de John Madey en 1976 ĉe Universitato Stanford. La laboro eliris el esplorado farita fare de Hans Motz kiu proponis la vigleran magnetan konfiguracion ĉe la kerno de liber-elektrona lasero. Madey uzis 24 MeV-an elektronradion kaj 5 m longan vigleran por plifortigi signalon. Baldaŭ poste, aliaj laboratorioj kun akceliloj komencis evoluigi tiajn laserojn.
Râmeț
Râmeț [rımec] (hungare: Remete) estas komunumo en Rumanio okcidente de Aiud. Administre apartenas al ĝi: Botani, Brădești, Cheia, Cotărești, Florești, Olteni, Valea Inzelului, Valea Poienii, Valea Uzei, Vlădești, Valea Mănăstirii.
Loĝantaro
En 1910 ĝi havis 2 002 loĝantojn (rumanoj), en 1992 929.
Historio
Ĝia unua mencio estas el 1441. Ĝis 1919 ĝi apartenis al Hungario (Alsó-Fehér vármegye).
Fonto
En Valea Mănăstirii troviĝas la impresa monaĥejo Râmeț.
1106
En la jaro 1106 post Kristo okazis, interalie:
15581 Adamkelly
15581 Adamkelly estas malgranda, tre hela asteroido de la asteroida zono, malkovrita la dum la kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Ĝi estas en orbita resonanco 4:9 kun Marso.
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de Adam Kelly, rekompensita kiel plej bona en lia kategorio, kaj kiu gajnis la unuan rangon en la Intel ISEF de 2019 pro sia projekto pri sistema programaro. Li ankaŭ gajnis la premion Dudley R. Herschbach de la SIYSS. Li estis lernanto ĉe la Skerries Community College en Dublino, Irlando.
Mataró
Mataró estas urbo kaj komunumo en la hispana regiono Katalunio, en la provinco Barcelono, en la komarko Maresme. La urbo situas ĉe la marbordo je ĉirkaŭ 30 km nordoriente de la urbo Barcelono.
Esperanto
Dum la 1960-aj jaroj tie Ramón Bonany estis UEA-delegito.
Kulturo de Haitio
La Kulturo de Haitio estas unuavice afrikdevena kulturo kiel evidentiĝas en la haitia kreola lingvo, muziko kaj religio. La kulturo ankaŭ ampleksas suplementajn kontribuaĵojn, de indiĝenaj tainoj, kaj de la franca koloniiĝo kaj hispana imperio.
Lingvoj
La Haitia kreola lingvo (Kreyòl ayisyen) estas kreola lingvo bazata sur la franca lingvo. Ĉirkaŭ 7,5 milionoj parolas ĝin en Haitio, kiuj estas preskaŭ la tuta loĝantaro.
Lingve, ĝi havas kelkajn okcidentajn afrikajn influojn, kiel la volofa, kaj aliaj gbeaj lingvoj, ekzemple la fonua, kaj evea/anlo-evea. Ĝi havas du dialektojn: Fablas kaj altebenaĵa haitia kreolo.
Ekde 1961 oni agnoskis haitian kreolon kiel oficiala lingvo. Ĝia uzo en literaturo estas malgranda sed kreskanta. Multaj parolantoj estas dulingvaj, parolante kaj haitian kreolon kaj francan. Tamen, la kreola havas pli malgrandan socialan rangon ol la franca, laŭ opinio de iuj. Multaj instruistoj, verkistoj kaj aktivuloj emfazas fierecon pro la lingvo ekde la jaroj 1980-aj. Ekzistas jam ĵurnaloj, radio- kaj televid-programoj en tiu lingvo.
Muziko
Folkloro portas influon de miksa eŭropa (hispana kaj franca) kaj afrika origino. Diversaj muzikaj stiloj ekestiĝis pro iliaj influoj. La plej rekonita muzikstilo en Haitio estas la ege populara Kompao (Compas aŭ "Kompa"), muzika ĝenro naskita de franca kaj hispana muziko kombinita kun afrika-derivita tamburado kaj kantita en haitia kreola.
Ankaŭ Merengo (merengue), pli ofte rilatita al la najbara lando Domingo estas populara en Haitio.
Arto
Brilegaj koloroj, naiva perspektivo kaj ruza humuro karakterizas haitian arton. Grandaj ĝuindaj manĝaĵoj kaj densaj pejzaĝoj estas preferataj temoj en ĉi tiu lando de malriĉeco kaj malsato. Ĝangalaj bestoj, ritoj, dancoj kaj dioj elvokas la afrikan pasintecon.
Festivaloj
La plej festa tempo de la jaro en Haitio estas dum Karnavalo (konata kiel "Kanaval" en kreola). La festo komenciĝas en februaro. La urboj estas plenigitaj per muziko, paradoj kaj homoj dancantaj kaj kantantaj en la stratoj. Karnavala semajno estas tradicie tempo de ĉiuj-noktaj festoj kaj eskapo de ĉiutaga vivo. Rara estas festo kiu okazas antaŭ Pasko, festata de grava nombro de la loĝantaro.
38083 Radamanto
38083 Radamanto estas transneptuna objekto malkovrita la de teamo de la Deep Ecliptic Survey elde la Nacia Observatorio de Kitt Peak proksime de Tucson (Arizono, Usono).
Orbito
Ĝia orbita periodo (245,413 jaroj) estas proksima de tiu de Plutono (247,741 jaroj); pro tio ĝi komence estis kredita esti plutoneno t.e. en orbita resonanco 2/3 kun Neptuno.(164,887 jaroj); sed nun, ĝi ne plu estas rigardita kiel plutonenon.
Nomo
Ĝi ricevis la nomon de la reĝo Radamanto, filo de Zeŭso kaj Eŭropa. Pro sia justa kaj lojala vivo, li postmorte estis nomumita juĝisto de la mortintoj kaj reganto de Elizeo, belega regiono de la submondo, kie tiuj, ke la dioj favoris, pasas postmortan vivon.
Kulturo de Haitio
Literaturo
La aŭtoroj de plej granda internacia famo estas Jean Price-Mars, Jacques Roumain, Marie Vieux Chauvet, Jacques Stephen Alexis, René Depestre, Jean Métellus kaj la multflanka artisto Frankétienne, plus la elmigrintoj Dany Laferrière (Comment faire l'amour avec un nègre sans se fatiguer, 1985), Émile Ollivier, Louis-Philippe Dalembert aŭ Marie-Célie Agnant.
Inter la verksitoj de la diasporo kelkaj verkas en la angla (kiel Edwige Danticat) aŭ hispana (kiel Micheline Dusseck).
Anekdote oni povas mencii la nomon de Alexandre Dumas kies patrino estis haitidevena.
En la literaturo haitia, la tradicia rakonto havas gravan lokon, kaj estis transdonita buŝe, por fine fariĝi tradicia heredaĵo. La verkisto Alibée Féry transkribis multajn el ili.
Misiista pozicio
Misiista pozicio estas seksa pozicio tre kutime uzata en aliseksa kiel en samseksa amoro.
ADO
La vorto havas plurajn signifojn:
Tagmeza sonorigado
La tagmeza sonorigado okazas ĉiutage en katolikaj preĝejoj je la 12-a horo, alvokante al anĝeluso.
Historio
En Hungario estas tute disvastiĝinta tiu falsa informo, scio, ke la papo Kaliksto ordenis la tagmezan sonorigadon je venko (de la hungaroj) super la turkoj. Tio devenas el tio, ke la papa buleo tiutempe alvenis en Peŝto pli malfrue ol la informo pri venko.
Kutimoj
Siege of Belgrade (1456)
Viŝpapero
Viŝpapero (tissue paper) estas formo de papero, kiu estas plejparte uzata por higienaj celoj kaj inkluzivas necesejan paperon, kuirejan paperon, paperajn buŝtukojn, paperajn naztukojn kaj simile.
Remigiusz Grzela
Remigiusz GRZELA (naskiĝis en 1977 en Starogard Gdański) estas pollanda prozisto, poeto kaj dramisto, esperantisto, ĵurnalisto kaj universitata lekciisto.
Hüttschlag
Hüttschlag estas komunumo de Aŭstrio. Ĝi apartenas al la federacia lando Salcburgio kaj al la distrikto St. Johann im Pongau (germane Bezirk St. Johann im Pongau aŭ simple Pongau). Komence de la jaro en la komunumo vivis  loĝantoj.
Remigiusz Grzela
Biografio
Li studis en la Fakultato pri Ĵurnalismo kaj Politikaj Sciencoj en la Universitato de Varsovio. Liaj artikoloj estis publikigitaj i.a. en la revuoj "Kultura", "Literatura" kaj "Kino". Li estis ligita al Pola Radio kaj televido, dum pluraj jaroj li estis redaktoro de la Esperanto-redakcio de Radio Polonia, la poreksterlanda fako de Pola Radio. Siajn intervjuojn li publikigas plej ofte en "Gazeta Wyborcza" kaj "Zwierciadło", kie li havas konstantan rubrikon "Teren pod ochroną" (Protektata tereno). Pro sia laboro li estis nomumita al pluraj premioj.
En Gazeta Wyborcza li gvidas ciklon „Teatro, Muziko, Kino en Gazeto Cafe”, en kiu li gvidas malfermitajn al publiko la interparoloj kun verkintoj, de la komenco de la ciklo estis i.a.: Vaclav Havel, Emmanuelle Seigner, Peter Weir, Andrzej Wajda, Janusz Morgenstern, Krzysztof Warlikowski, Mariusz Treliński, Agnieszka Holland, Jerzy Skolimowski, Janusz Gajos, Barbara Krafftówna, Andrzej Seweryn, Marian Kociniak, Krystyna Janda, Ryszard Bugajski, Jerzy Pilch, Borys Lankosz, Jerzy Stuhr, Daniel Olbrychski, Wojciech Smarzowski, Agata Kulesza, Bogusław Linda, Władysław Pasikowski.
Libroj
Aŭtoro kaj kunaŭtoro de la libroj:
Versaĵ-volumetoj
La versaĵ-volumetoj Świat banalny (La banala mondo) (1998) ikaj Drzewa wierzą naprawdę (Arboj vere kredas) (2001; kun enkonduko de Jan Twardowski kaj postvorto de Irena Conti). Liajn versaĵojn oni tradukis al jenaj lingvoj: norvega, hebrea, itala kaj angla. Liaj rajontoj aperis en la literaturaj revuoj.
Dramoj
Li estas aŭtoro de la jenaj dramoj:
Scenaroj
Li etas aŭtoro de kelkaj scenaroj, ekzemple:
Li skribis scenarojn de monologo de Ewa Kasprzyk Patty Diphusa laŭ Pedro Almodóvar (premiero en la Teatro Rozmaitości (Diversecoj), 2004 – premio Best International Performance en la United Solo Theatre Festival 2011 en Nov-Jorko).
Li estas kunaŭtoro de scenaro por filmo Taki Raj (Tia Paradizo) (kun Izabella Cywińska) pri la domo de Anna kaj Jarosław Iwaszkiewicz en Stawisko dum la Ribelo de Varsovio – publikigita en „Dialog” ("Dialogo") (februaro 2008), kaj ankaŭ Sprawiedliwa (Justulino) (kun Izabella Cywińska kaj Hanna Krall; la scenaro ded dediĉita por la personeco de Irena Sendlerowa).
Esperanto
"Mi revenis el Malborko de la tre interesa renkontiĝo kun la nepo de Ludoviko Zamenhof, la kreinto de Esperanto, sinjoro Louis-Christophe Zaleski-Zamenhof, kiu loĝas konstante en Francio. Malborko bonvenigis lin ovacie - kun plena pompo: urbaj aŭtoritatoj, prezentiĝoj de infan-ensembloj, folklor-ensembloj kaj orkestroj, korusoj. Sed eble la plej interesa estis lia renkontiĝo kun gimnazianoj en konferenc-salono de Urba Oficejo. Li rakontadis pri la libro-intervjuo kun li, verkita de Roman Dobrzyński "LA ZAMENHOF-STRATO", kiu ĵus aperis en eldonejo "Kleks". Mi komencis ĝin legi en la trajno - mi varme rekomendas ĝin, ĉar estas eksterordinare interesa en pluraj vidpunktoj. Ĝi tuŝas la problemojn de toleremo, de religia kaj nacieca respekto, de lingva identeco. Perfekte ĝi prezentas la mondon de la tempo de Zamenhof. Sinjoro Zaleski-Zamenhof diris tion en la libro:
''La blinda sorto skribis al mi plurajn biografiojn, ĝi volis, ke dum unu vivo mi ŝanĝu kelkfoje mian personecon. Mi naskiĝis en Varsovio, la ĉefurbo de Pollando kiel Ludoviko Zamenhof. Mi estis pola knabo Ludwik, kiun oni vokis karese Lutek. Tamen en la fino de la jaro 1939 la germanaj okupaciaj aŭtoritatuloj ordonis al mi surmeti rubandon kun David-stelo kaj tuj poste pelis min en la getton. Tiam la unuan fojon mi fariĝis iu alia.''
Sub alia nomo?
''Ne, sub la sama nomo kaj eĉ pro tiu ĉi nomo. Du jarojn poste mi decidis kaŝi ĝin kaj adopti la novan: Krzysztof Zaleski. Tiamaniere mi reenkarniĝis dumvive. Mi devis naskiĝi ankoraufoje por entute povi plu vivi. Nova identigilo junigis min je ĉirkaŭ unu jaro kaj donacis al mi, kiel naskiĝlokon, la urbom Łomża. Ekster la muroj de la getto mi fariĝis denove polo, kio ne garantiis sekurecon, sed lasis certan eblecon elekti, ekzemple, manieron de morto. Fakte mi povis esti kaptita surstrate kaj sekve mortpafita enkadre de kolektiva respondeco, sed mi ankaŭ rajtis propravole riski perdon de la vivo, aliĝante al armita rezistado aŭ helpante judon. Dume la homoj trans la muroj de la getto havis neniun alternativon, antaŭ ili staris nur krematoriaj kamentuboj. La nova enkarniĝo permesis al mi repasi limojn de la vivo.''
La hieraŭa renkontiĝo kun Louis-Christophe Zaleski-Zamenhof okazadis sub la devizo pri paco, ĉar unu tago antaŭ la tragika datreveno de la atencoj de la 11-a de septembro 2001 en Nov-Jorko kaj Vaŝingtono. Hodiaŭ ni eklumigu kandelojn."
"Wróciłem z Malborka z bardzo ciekawego spotkania z wnukiem Ludwika Zamenhofa, twórcy esperanto, panem Louisem Christophem Zaleskim-Zamenhofem, który mieszka na stałe we Francji. Malbork witał go owacyjnie – z wielką pompą: władze miasta, występy zespołów dziecięcych, kapel ludowych, chórów. Ale chyba najciekawszym punktem było jego spotkanie z młodzieżą gimnazjalną w Urzędzie Miasta. Opowiadał o książce-wywiadzie z nim, autorstwa Romana Dobrzyńskiego „Ulica Zamenhofa”, która wyszła niedawno nakładem wydawnictwa Kleks. Zacząłem ją czytać w pociągu – polecam gorąco, bo jest niezwykle interesująca pod wieloma względami. Dotyka problemów tolerancji, poszanowania religijnego i narodowościowego, tożsamości językowej. Doskonale też obrazuje świat z czasów Zamenhofa. Pan Zaleski-Zamenhof powiedział w tej książce:
''Los chciał, bym w ciągu swego życia zmieniał kilka razy osobowość, zapisał jeden żywot kilkoma życiorysami. Urodziłem się w Warszawie w 1925 roku, jako Ludwik Zamenhof. Byłem polskim chłopcem, na którego wołano Lutek. A przecież pod koniec 1939 roku niemieckie władze okupacyjne kazały mi włożyć na ramię gwiazdę Dawida, by wkrótce zapędzić mnie do getta. Stałem się wtedy po raz pierwszy kimś innym.'' Pod innym nazwiskiem? ''Pod tym samym, a nawet z powodu tego nazwiska. Dwa lata później postanowiłem je ukryć i przybrać nowe: Krzysztof Zaleski. To była reinkarnacja za życia. Musiałem się urodzić ponownie, by w ogóle móc żyć. W papierach miałem jako miejsce urodzenia Łomżę i datę o półtora roku późniejszą. Po drugiej stronie muru stałem się znów Polakiem. To wcielenie nie gwarantowało mi bezpieczeństwa, ale dawało mi prawo wyboru, choćby śmierci(…) Natomiast po tamtej stronie muru ludzie nie mieli wyboru; na horyzoncie były tylko kominy krematoriów. W nowym wcieleniu przekroczyłem ponownie granicę życia.''
Wczorajsze spotkanie z L.Ch. Zaleskim-Zamenhofem odbywało się pod hasłem pokoju na świecie, bo przecież w przeddzień rocznicy tragicznych wydarzeń w Nowym Jorku i Waszyngtonie. Dzisiaj zapalmy świeczki." . Jen ligilo al la teksto de la blogo (en la pola): http://remigiusz-grzela.blog.pl/page/96/
San Giovanni Bianco
San Giovanni Bianco estas komunumo de Italio. Ĝi situas en la provinco Bergamo de la regiono Lombardio. Fine de en la komunumo vivis. Najbaras la komunumoj Camerata Cornello, Dossena, Gerosa, Lenna, San Pellegrino Terme kaj Taleggio. Kristanisma patrono de la komunumo estas la sanktulo Sankta Johano la Evangeliisto, kies religia memortago sekve estas la komunuma festotago.
Shinichi Kawano
Shinichi Kawano (河野 真一, n. ) estas japana futbalisto.
Ĉeĉena Insulo
Ĉeĉena Insulo (Остров Чечень; Ostrov Ĉeĉen'), estas marborda insulo en la Kaspia Maro. Ĝi situantas ĉe 20 km oriente de Krajnovka ĉe ĉeftero de la okcidenta bordo de Kaspio.
Shinichi Kawano
Li futbalis ĉe Urawa Reds, Argentino Rosario kaj Vissel Kobe.
Ĉeĉena Insulo
La insulo havas longon de 19 km kaj maksimuman larĝon de 9 km. La maro ĉirkaŭ la Ĉeĉena Insulo kutime frostas inter Januaro kaj Marto. Apudaj insuloj estas Lopatin (konata ankaŭ kiel Lopatina), Bazar, Prigunki, Piĉuzhonok kaj Jaiĉnii
Estas multaj birdoj sur la Ĉeĉena Insulo, ĉefe marmevoj.
Tiu insulo apartenas al la Respubliko Dagestano, nome federala ento de la Rusia Federacio.
Eksteraj ligiloj
43.966°N, 47.756°W
Żelazowa Wola
Żelazowa Wola [ʐɛlaˈzɔva ˈvɔla] estas vilaĝo en Gmina Sochaczew, Distrikto Sochaczew, Mazovia Provinco, en orient-centra Pollando. Ĝi kuŝas ĉe la rivero Utrata, je ĉirkaŭ 8 kilometroj nordoriente de Sochaczew kaj je 46 km okcidente de Varsovio. Żelazowa Wola havas 65 loĝantojn.
La vilaĝo estis la naskoloko de la Pola pianisto kaj komponisto Frédéric Chopin. Krome ĝi estas konata pro sia pitoreska pejzaĝo de Mazovio, inklude nombrajn serpentecajn rojojn ĉirkaŭitajn de salikoj kaj montetoj.
Rusta tadorno
La Rusta tadorno (Tadorna ferruginea) estas specio de birdoj el familio Anasedoj, kiu enhavas la anasojn, anserojn kaj cignojn. Ĝi apartenas al genro tadornoj en subfamilio Tadornenoj. Ĝi havas plejparte brunece-oranĝan plumaron kun iomete da seksa duformismo. Ĉefa teritorio estas centrazia, sed estas ankaŭ populacioj en orienta Eŭropo kaj nordokcidenta Afriko (Maroko).
La genra nomo Tadorna devenas el keltaj radikoj kaj signifas "makuleca akvobirdo", simile al la angla "shelduck".
Distribuado
Estas tre malgrandaj populacioj de loĝantaj birdoj en nordokcidenta Afriko kaj Etiopio, sed la ĉefa reprodukta areo de tiu precipe palearkta specio estas el sudorienta Eŭropo (Rumanio kaj Ukrainio) tra Centra Azio al Orienta Azio (Ĉinio kaj Mongolio). Tiuj birdoj estas ĉefe migrantaj, kaj vintras en la Hinda subkontinento kaj en Sudorienta Azio.
Kvankam estas tre raraj en sudorienta Eŭropo kaj suda Hispanio, la Rusta tadorno estas ankoraŭ komuna en multe de sia azia teritorio. Plej verŝajne tiu granda populacio estas fonto de vagantoj tiom okcidente kiom ĝis Islando, Britio kaj Irlando. Tamen ĉar la eŭropa populacio malpliiĝantas, plej verŝajne plej vidaĵoj de okcidenta Eŭropo en ĵusaj jardekoj estas fuĝintoj aŭ naturiĝintaj birdoj. Kvakam tiu birdo estas observata en naturo de tempo al tempo en orienta Nordameriko, ne estas pruvoj de vera vaganteco.
Aspekto
La Rusta tadorno estas distinga specio, 58–70 cm longa kun enverguro de 110–145 cm kaj pezo de 1,200 al 1,600 g. Ambaŭ seksoj de tiu rimarkinda specio estas similaj, sed la masklo havas fajnan nigran ringon kiel supra kolumo en la reprodukta plumaro (somere), kaj la ino plej ofte havas tre blankan vizaĝon en la bridareo kaj ĉirkaŭokule.
La Rusta tadorno grandas ĉ. 63 cm averaĝe, la plumaro estas rustoruĝa (brunecoranĝa) kun pli hela kapo; estas nigraj kruroj, flugoplumoj (tre kontrastaj kun blankaj flugilkovriloj), pugo kaj la mallonga vosto. La speguleto (triarangaj) estas malhel-verda, la flugilkovrilaj plumoj estas tre blankaj (ili formas dum flugado blankan makulon, bone videblan) kiuj videblas foje eĉ ripoze aŭ dumnaĝe kiel malgranda blanka makulo ĉe flankoj. La beko estas nigreca.
Vivo, konduto
Ili vivas plej ofte duope. La flugo similas al tiu de la Ordinara tadorno. La voĉo estas laŭta a-ank- kaj similaj voĉoj. Ili bone naĝas, kaj dumfluge ili aspektas fortikaj, pli kiel ansero ol kiel anaso. Ili bone flugas, sed pasas plej tempon surtere paŝtante aŭ naĝante en neprofundaj akvoj.