cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Haselto
Ĝi estas la ĉefurbo de la provinco Limburgo, kaj krome ankaŭ estas la administra centro de samnoma distrikto (aŭ arondismento) Haselto.
Montoj de Toledo (komarko)
Montoj de Toledo aŭ en la hispana origine Montes de Toledo estas komarko de Toledo, Hispanio. Ĝi etendiĝas sude de la provinco, lime parte kun Ciudad Real. Komenciĝas ĉe la montopasejo de Los Yébenes kaj finiĝas ĉe Hontanar, etende de oriento al okcidento ekde la komarko Toleda Manĉo al La Jara. Oni ne konfuzu kun la natura komarko pli etenda kaj samnoma Montoj de Toledo, kiu estas montara sistemo siavice komponita el diversaj montaroj (hispane sierras).
Haselto
Ekde 1977, la municipoj Kermt, Kuringen, Sint-Lambrechts-Herk, Spalbeek, Stevoort, Stokrooie kaj Wimmertingen apartenas al Haselto, la ĉefa municipo.
Montoj de Toledo (komarko)
La vilaĝoj evitas la altaĵojn kaj situas sur la ebenaĵoj aŭ restas sur mezo de la deklivaro, kiel ĉe Los Yébenes. Kelkaj, kiaj Sonseca, Ajofrín aŭ Pulgar, estas ege malproksime de la montara zono, sed pro ties karakteroj, estas konsiderindaj kiel vilaĝoj aŭ urbetoj "montarecaj". Tiu komarko estas anomalio en la ĝenerale ebena konturo de la provinco kaj same okazas pri la flaŭro kaj al faŭno. De la mezaveraĝa alteco de Toledo, 600/700 msm, oni pasas krute al la izolaj altaĵoj de la pinto de Noez (1.035 msm) aŭ tiu de Layos (1.084 msm), sen kalkuli la plej altan parton de la propra montaro nome Castillejo (1.203 msm), en Los Yébenes. La plej alta pinto estas en Corral de Cantos (Hontanar) kun 1418 metroj de alteco.
En tiu komarko ekfluas la rivero Algodor kaj trafluas la rivero Torcón serĉe de la Taĵo, el kiu ili estas alfluantoj.
Faŭno kaj flaŭro
Tra valoj, krutejoj, deklivoj kaj makisoj abundas cervoj, aŭdeblaj dum la noktoj septembraj de pariĝado, kaŝiĝas aproj inter la anzinaretoj kaj estas ankaŭ linkoj kaj foinoj, putoroj, vulpoj, vizeloj, ktp ĉe pejzaĝo de anzinoj, kverkoj, korkokverkoj, montokverkoj, cistoj kaj erikoj.
Haselto
La muzeo de la juniperbrando estas famkonata.
Montoj de Toledo (komarko)
Klimato
La klimato de tiu komarko estas la ĝenerala de la provinco kaj eĉ de la regiono, nuance nur ĉar la pli alta situo okazigas descendon, kvankam ne troan, de la temperaturoj. Pro tio la neĝo estas pli ofta ankaŭ ol ĉe La Jara, La Sagra aŭ Toleda Manĉo, sed ankaŭ malmulte daŭrebla. La hegemoniaj ventoj estas sudorientaj; printempe kaj aŭtune ankaŭ el okcidento kaj vintre nordaj.
Ĉasado kaj fiŝkaptado
Se Toledo estas unu de la plej privilegiaj provincoj de Hispanio por ĉasado, kaj la Montoj de Toledo la komarko toleda de plej granda riĉo ĉasa, estas facile kompreni la ĝuon de ĉasistoj kiuj alvenas tien. Oni ĉasas cervojn, aprojn, leporojn, kuniklojn, perdrikojn, kaj ĉefe la ruĝkruran perdrikon. La loko plej elstara por ĉasado en la Montoj de Toledo estas sendube, la ĉasejo "Los Quintos de Mora".
NGC 1751
NGC 1751 (alia indiko — ESO 56-SC23) estas malfermita stelamaso en konstelacio Orfiŝo.
Geraldo Vandré
Geraldo Vandré (naskiĝinta la 12-an de septembro 1935 je João Pessoa, federaciero Paraibo, Brazilo), vere Geraldo Pedrosa de Araújo Dias estas brazila kantisto, gitaristo kaj komponisto. La nomo Vandré, kiel li estas nomata en Brazilo, devenas de mallongigo de la nomo de lia patro José Vandregisilo.En intervjuo li iam diris, ke ĉiuj kantoj liaj temas pri amo: „la amo al unu homo, la amo al miaj amikoj kaj la amo al mia popolo.“
Komenco kaj unuaj sukcesoj
Jam en la aĝo de 14 jaroj li prezentis en radioprogramo de Rádio Tabajara en Ĵoan-Pesoo. En Nazaré da Mata, kie li lernis en gimnazio (Ginásio em internato), li kunprezentis kelkajn spektaklojn. En 1951 li kaj sia familio transloĝiĝis al Rio-de-Ĵanejro. En la sama jaro li kiel novulo jam prezentis ĉe César de Alencar programon, kiu malsukcesis. Pro sia konateco kun Ed Lincoln, kiu tiutempe muzikis kun Luís Eça en la trinkejo de Hotelo Plaza, li povis prezenti dum ties programpaŭzoj. En 1955 li prezentis sub kaŝnomo Carlos Dias la kanton Menina de Carlos Lyra en muzika konkurso de TV-Rio. Pli malfrue, kiam li renkontis popolmuzikiston Valdemar Henrique, al li malfermiĝis la ebleco sin prezenti en la programo de Rádio Roquete Pinto, kaj estis tiu ĉi okazo, kiam li unuan fojon uzis la nomon Vandré.
En la sekva jaro Som Maior eldonis la sondiskon Cinco anos de canção, kiu entenis la pecojn Pequeno concerto que virou canção, Canção nordestina kaj Rosa flor (kun Baden Powell). En 1966 li venkis en San-Paŭlo dum la 2-a FNMP de TV Excelsior kun la marŝo Porta-estandarte (kun Fernando Lona), prezentata de Tuca kaj Airto Moreira, kaj ekkoncertadis en la nordoriento de Brazilo kun la Trio Novo, konsistanta el Theo de Barros (violão, iaspeca gitaro), Airto Moreira (viola caipira, kampara, simpla gitarspeco; perkutado) kaj Heraldo do Monte (violão); kiam pli malfrue aliĝis Hermeto Pascoal, ĝi fariĝis es Quarteto Novo. Saman jaron krom tio venksis dum la 2-a FNMP de TV Record en San-Paŭlo lia komponaĵo (kun Theo de Barros) Disparada, interpretata de Jair Rodrigues, kune kun A Banda de Chico Buarque. Li atingis ankaŭ duan rangon dum la 1-a FIC de TV-Rio en Rio-de-Ĵanejro per O cavaleiro, kunkomponita de Tuca, kiu ĝin ankaŭ interpretis.
En 1967 oni invitis lin, surdiskigi sian kompletan programon Disparada ĉe TV Record en San-Paŭlo sub la reĝio de Roberto Santos. Sonregistraĵoj por la 3-a FMPB (Festival da Música Popular Brasileira, kun i. a. Hermeto Pascoal) kaj por alia muzikfestivalo de TV Globo en Rio-de-Ĵanejro tamen fiaskis. Sed per Arueira kaj la frevo João e Maria (kunkomponita de Hilton Accioly) li lanĉis pluajn sukcesojn. En ĉi tiu periodo li komponis laŭ invito de la dominikanoj en San-Paŭlo A Paixão segundo Cristino, alegorio pri la krucumado de Kristo en nordorient-brazila kunteksto, kaj partoprenis la programon Canto Geral, poste Canto Permitido, de TV Bandeirantes de San-Paŭlo. En 1968 li surdiskigis Canto geral por Odeon, kiu entenis Maria Rita kaj O plantador (kunkomponita de Hilton Accioly) same kiel nekvalifikitajn pecojn de festivaloj. Li ankaŭ partoprenis per Bonita (kunkomponita de Hilton Accioly) la 4-an FMPB, dum kiam ĉi tiu peco estis tri fojojn prezentata: ĝi fiaskis en la versio de Vandré kaj lia kunkomponisto, sed venkis en la interpretaĵo de Trio Maraia.
La supro: Caminhando
En 1968 Pra não dizer que não falei das flores (Caminhando) akiris dum la 3-a FIC en San-Paŭlo, fortike prezentata de Quarteto Livre konsista el Naná Vasconcelos (tumbadora, iaspeca kongao), Franklin (fluto), Nelson Ângelo (violão) kaj Geraldo Azevedo (violão kaj viola) nur la duan rangon, malgraŭ la spektanto-opinio, kiu volis la kanton vidi sur la unua rango. Tio kaŭzis malkontenton aŭdeblan de la koncertregistraĵo de ĉi tiu peco (sondisko Geraldo Vandré el 1979), kiun kantis Vandré mem kaj kiu estis registrata en 1968 je la pli malgranda piedpilko-stadiono Maracanãzinho de Rio-de-Ĵanejro. La kanto travivis tamen multan sukceson, ĉe ĝi laŭ sia speco de studenta protestohimno aŭ revolucia kantoj trafis la nervon de la epoko, Konsekvence ĝin malpermesis la cenzuro de la militista diktatoreco, kiu en 1964 estis rabakirinta la potencon.
Ekzilo kaj reveno
En 1968 li fuĝis en la ekzilon je Ĉilio, kie li komponis la kanton Desacordonar, per kiu li povis rikolti sukceson, dum kiam Caminhando en Brazilo fariĝis (malpermesita) sukceso (nur ekde 1979, ankoraŭ dum la militreĝimo, ĝi povis esti publike prezentata). Post kiam li devis forlasi Ĉilion, ĉar li senpermese estis prezentinta en la tiea televido, li iris komence al Alĝerio, kie li partoprenis la Tut-Afrikan Festivalon, vojaĝis poste al okcidenta Germanujo, kie li surbendigis diversajn pecojn por televidstacio, krome al Grekujo, Aŭstrujo kaj Bulgarujo. En Italujo Sérgio Endrigo eldonis muzikpecojn de li, kaj en Parizo li prezentis kun brazilaj artistoj Paixão segundo Cristino en la preĝejo Saint-Germain-des-Prés paskon de 1970. Li verkis la diskon Das terras de Benvirá, kiun Philips en 1973 eldonis en Brazilo, kun la pecoj Na terra como no céu kaj Canção primeira same kiel De América. Saman jaron li prezentis en programo de Flávio Cavalcanti kaj por la televidstacio TV Globo, sed la reĝimo cenzuris ilin.
Sekvis jaroj de silento, dum kiuj li en Brazilo pli kaj pli fariĝis mitulo de la kontraŭstaro. En 1982 (kaj denove en 1985), en Paragvajo sub Stroessner, li rompis ĉi tiun dekkvar-jaran silenton por sin montri en spektaklo. Marton de 1995 li koncertis ĉe la Memorejo de Latina Ameriko en San-Paŭlo, kiun okazigis TV Comando Regional (CONAR). Antaŭe tamen, fine de la 1980-aj jaroj, ĥoro de kadetoj prezentis lian pecon Fabiana, kiun oni komprenis kiel omaĝo al la brazila aerarmeo Forças Aéreas Brasileiras (FAB) kaj kiu portis al li multan kritikon. Interrilaton li akre rifuzas. Vandré nun vivas tre retiriĝeme: „Vivo em outro mundo“, „Mi vivas en alia mondo.“
Omaĝoj
En 1997 Quinteto Violado eldonis la lumdiskon Quinteto Violado canta Vandré kun malnovaj sukcesoj kaj ĝis tiam nepublikita peco, República brasileira. Ankaŭ en 1997 Elba Ramalho, Geraldo Azevedo kaj Zé Ramalho sonregistris la pecojn Disparada kaj Canção da despedida por sia lumdisko Grande encontro 2.
Eksteraj ligiloj
La tekstoj de ĉi tiuj ligoj eksteren estas samtempe la fontotekstoj; temas tamen nure pri portugallinvaj paĝoj.
Virina monda ĉampionumo de manpilkado
La virina monda ĉampionumo de manpilkado estas konkurso por determini la plej bonan virinan landan teamon de manpilkado de la mondo. La Internacia Federacio de Manpilkado aranĝas la konkursojn. La unua ĉampionumo okazis 1957 en Jugoslavujo. Kiel la sekvinta ĉampionumo oni ludis sur eta kampa ludejo. Ĉar oni ludis laŭ la samaj reguloj kiel en halo oni rigardas ilin kiel halaj ĉampionumoj. Antaŭ la jaro 1993 la turniro okazis neregule kun intertempoj de du, tri aŭ kvar jaroj. Ekde tiam ĝi okazas ĉiun duan jaron. La turniro ekde 1971 okazas en decembro kaj fojfoje jam komenciĝas en novembro.
En la konkurso la eŭropaj teamoj superregas la medalpoziciojn. Kontraŭe al la vira ĉampionumo jam du neeŭropaj teamoj gajnis ormedalon – Sudkoreujo en 1995 kaj Brazilio en 2011. Sed krom plia bronza medalo de Sudkoreujo en 2003 ĉiu alia medalo estis gajnita de eŭropaj teamoj. La plej sukcesa teamo estas tio de Rusujo.
Rezultatoj
p.p. = post plilongigo p.2p. = post du plilongigoj
Alcolea del Pinar
Loĝantoj
La loĝanto nomiĝas alcoleano. La censita loĝantaro en 2016 estis de 336 loĝantoj kaj la denseco estas de 2,96 loĝ/km².
Situo
Alcolea del Pinar estas situanta en la nordorienta parto de Kastilio-Manĉo konsiderita foje en la komarko aŭ distrikto Alkario kaj foje en la Montaro de Gvadalaĥaro, en la norda pinto de la Provinco Gvadalaĥaro, je altitudo de 1 203 m super marnivelo; je 83 km el Gvadalaĥaro, provinca ĉefurbo, kaj je 183 km el Zaragozo. La areo de ties teritorio estas de 113,68 km². La geografiaj koordinatoj estas 41°02′13″N 2°27′56″Ok. Ĝi estas bon komunikita ĉar situas ĉe la Nordorienta Aŭtoŝoseo, en la km 135, inter Gvadalaĥaro kaj Zaragozo.
Historio
Post la Hispana Enlanda Milito la loĝantaro falis el pinto al 336, tio estis oni perdis loĝantojn pro diversaj tialoj: nome bataloj, prizono, politika persekutado, malsato ktp. Meze de la 20a jarcento la loĝantaro de multaj vilaĝoj de la regiono atingis pinton, kaj ankaŭ ĉe Alcolea del Pinar, sed poste okazis elmigrado, senloĝigo kaj maljuniĝo de la loĝantaro, kaj ankaŭ ĉe Alcolea del Pinar kie oni falis al la nunaj 336.
Ekonomio
Agrikulturo kaj brutobredado tradicie. Servoj kaj loĝejoj.
Scey-Maisières
estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Doubs, en la regiono Burgonjo-Franĉkonteo (Bourgogne-Franche-Comté, prononco []) kaj en la historia regiono Franĉkonteo. Fine de en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². Administre la komunumo apartenas al la arondismento Besançon (france arrondissement de Besançon), la okcidenta parto de la departemento, kaj al la kantono .
Leimbach (distrikto Wartburg)
Leimbach estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Wartburg de la federacia lando Turingio. Fine de la komunumo havis  loĝantojn.
Patrick M'Boma
Patrick M'Boma (n. ) estas kameruna futbalisto. Li de 1995 ĝis 2004 membris en la kameruna nacia teamo de futbalo.
Gustave Courbet
Jean Désiré Gustave COURBET, Gustave Courbet [ɡystav kuʁbɛ],  Gustavo Kurbeto (naskiĝis la  en Ornans, mortis la  en La Tour-de-Peilz) estis franca pentristo, karakteriza de la realista movado. Li ankaŭ partoprenis la politikajn eventojn de sia epoko.
Lia radikalismo pelis lin kontraŭ la pastroj, militistoj kaj ĉiuj ordogvidistoj. Oni kondamnis lin post la Komunumo pagi la restarigon de la Vendoma Kolono, detruita maje de 1871 kiel simbolo de la krimoj atribuitaj al Napoleono. Li volis dediĉi sin rekte al la pentroarto kaj ne volis esti en lernejo aŭ kazerno: li suferis militan juĝadon de milita tribunalo kiu kondamnis lin al sesmonata mallibero kaj alta monpuno.
Podolsko (Podolí I)
Podolsko estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de municipo Podolí I, kiu troviĝas en distrikto Písek. Ĝi troviĝas proksimume 2,5 km okcidente de Podolí I. Kondukas tra ĉi tie ŝoseo I/29. Estas ĉi tie registritaj 14 adresoj. En la jaro ĉi tie daŭre vivis. Plimulto de la devena domaro pereis fine de la 1950-aj jaroj en konekso kun konstruado de Akva rezervujo Orlík.
Podolsko situas en katastra teritorio Podolí I kun areo 8,96 km².
Historio
La unua skribbmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1477.
Mark Fettes
Mark FETTES (naskiĝis la ) estas anglalingva esperantisto kaj universitata profesoro pri edukado, kaj inter 2013 kaj 2019 prezidanto de Universala Esperanto-Asocio.
Privata vivo
Fettes edziĝis en 1990 al kanadanino Beverly Olds, kaj en 1992 transloĝiĝis kun ŝi al la kanada ĉefurbo Otavo. Fettes havas tri gefilojn: Adrian Fettes (n. 1994), Kathleen Olds (n. 1997), kaj Gavin Fettes (n. 2001). Ĉiuj tri parolas Esperanton.
Alveno al la movado
Fettes eklernis Esperanton ĉ. 14-jara pro instigo de sia onklo Christopher Fettes. Dum siaj universitataj studoj li aktivis en la Kembriĝa Esperanto-Grupo kaj en Junularo Esperantista Brita, kaj estis ano de la Loka Kongresa Komitato por la 69a UK en Vankuvero, 1984. Post forlaso de siaj sciencaj studoj, li eklaboris en la Centra Oficejo de UEA kiel redaktoro de la revuo Esperanto, kiun li prizorgis de oktobro 1986 ĝis januaro 1992. En tiu periodo li ankaŭ refondis la Informan Fakon de UEA kaj fariĝis konata kiel preleganto kaj organizanto. En 1990 li verkis eseon pri la temo "unu lingvo por Eŭropo" kiu gajnis premion de la Asocio por Eŭropaj Studoj kaj poste aperis kiel Esperanto-dokumento en pluraj lingvoj.
En la 77a UK en Vieno li elektiĝis kiel UEA-estrarano pri informado kaj en 1994 akceptis la postenon de Ĝenerala Sekretario, post la demisio de Ian Jackson. Li reelektiĝis kiel Ĝenerala Sekretario en 1995, sed en 1996 transdonis tiun postenon al Michela Lipari, restante estrarano ĝis 1998. Ĉe la 81a UK en Prago, li lanĉis la Manifeston de Prago kaj organizis la unuan Nitobe-simpozion, kies aktoj poste aperis en la libro "Al lingva demokratio".
En 1992 li iĝis redaktoro de la magazino Monato por la rubriko La monda vilaĝo, funkcion, kiun li plenumis ĝis 1995.
Kunlaboradoj
Post kunlaborado kun indiĝenaj grupoj en Kanado, en 1996 Fettes ekstudis edukadon ĉe la Universitato de Toronto, kie li ricevis la doktoriĝon en 2000. Fine de tiu jaro li transloĝiĝis kun la familio al Vankuvero, Kanado. Post unujara posteno kiel postdoktoriĝa esploristo en la vankuvera universitato Simon Fraser, li ricevis postenon de asista profesoro en la Fakultato pri Edukado, kie li ankoraŭ laboras. En 2003 li ricevis esplorsubvencion de unu miliono da dolaroj por studi la edukadon de indiĝenaj infanoj. En 2010, kune kun kolego, li ricevis similan subvencion por evoluigi "prinaturan" publikan lernejon en la apuda urbo Maple Ridge.
Fettes komencis kunlabori kun la esplorfondaĵo ESF en 1995. En 2000 li fariĝis ĝia unua Ĝenerala Direktoro. En aprilo 2001 li organizis kolokvon pri "Esperanto kaj edukado" en la usona urbo Arlington, kiu kondukis al la kreo de la projektoj edukado.net kaj lernu.net. Post sia universitata posteniĝo Fettes aliĝis al la estraro de ESF, kie li restas ĝis nun kiel ĝia vicprezidanto. En tiu rolo li respondecis pri la kunlaboro de ESF kun E@I kaj la planado kaj disvolvado de diversaj retaj kaj aliaj projektoj.
En 2010, post 12-jara foresto el la Komitato de UEA, Fettes reeniris ĝin kiel Komitatano B. Laŭ lia propono, la Komitato kreis Komisionon pri Strategiaj Demandoj kaj komisiis lin pri ĝia gvidado.
La 20-an de julio 2013 Mark Fettes en la kunveno de la Komitato de UEA en la 98-a UK en Rejkjaviko estis unuanime elektita kiel prezidanto de UEA. En la Estraro li gvidis la subteamon Mastruma Evoluo kaj respondecis pri la Strategia laborplano, financo, Centra Oficejo, kongresa politiko, TEJO, CED kaj uea.org. En la 101-a UK en Nitro Fettes estis reelektita kiel prezidanto de UEA por la dua oficperiodo. Liaj laborkampoj estas: strategio, kunordigo, statuta reformo, esploro kaj dokumentado, faka kaj scienca agado.
Krom lia posteno kiel profesoro ĉe la Universitato Simon Fraser, Mark Fettes ankaŭ estas direktoro de CED kaj estrarano de ESF.
Rubuso (genro)
Rubuso (science:Rubus) estas genro el rozacoj. La genro havas plurajn centojn (eble milojn) da specioj, kies plej konataj kazoj estas rubuso kaj frambo. Karakteroj de la rubus-specioj estas la fruktoj. Ili estas ŝatata nutraĵo por homo kaj besto.
Priskribo
Rubus-specioj estas ofte grimpantaj aŭ rampantaj, malofte starantaj arbustoj aŭ malofte multjaraj herboj, do staŭdoj, ĉe multaj partoj, antaŭ ĉio ĉe la tigoj kun dornoj. La plej multaj estas foliofalaj, nur malmultaj specioj estas ĉiamverdaj. La alternantaj, petiolhavaj folioj estas plume kunmetaj, mane kvazaŭdividaj piedformaj aŭ simplaj. Se simplaj, tiam ili estas lobaj. La petioloj havas ĉe la bazo foliingon.
La fruktoj de la planto ĝenerale estas nomataj beroj, sed vere estas plurobla drupo. La ekstera haŭto de la unuopaj drupoj (nome la eksokarpo) estas nigra, ruĝa, oranĝkolora, flava au blanka. La fruktkarno aŭ mezokarpo estas karnoza (sukplena) kaj la kerno aŭ endokarpo malmola (ŝtoneca). La unuopaj drupoj estas kunaj. Malofte ili estas tiel lozaj, ke ili unuopiĝas en matura stato. La semoj havas semŝelon kaj nur malmulte da endospermo.
La kromozonnombro estas 2n=14 aŭ oblo de tio ĝis maksimume 2n=98.
Disvastigo
La genro disvastigas preskaŭ tutmonde. Ĝi kreskiĝas origine sur malfermitaj areoj rande de arbaroj. Kelkloke rubus-specioj iĝis invadaj plantoj.
Rubuso en kuracado (medicino)
Por la kuracado oni uzas fruktojn, foliojn kaj radikojn.
Kemie rubuso enhavas: sukeroj, organikaj acidoj, provitamino A, vitaminoj el la grupo B (vitamino B), vitamino C, pektinoj, taninoj kaj mineralaj elementoj (mineraloj) ekz. kalio, kalcio kaj magnezio.
La dekoktoj el la radikoj estas uzataj kiel diurezaj medikamentoj. La dekoktoj el folioj estas uzataj kiel diaforezaj medikamentoj (ŝvitigaj medikamentoj) dum la malvarmumo kaj angino, efikas ankaŭ dum laringito kaj bronkito, same uzata dum disenterio kaj anemio.
Sistematiko
La genro mem estas dividita de W.O. Focke en 1888 en tri subgenroj: rubuso (Rubus), Malachobatus kaj Idaeobatus, krome kelkaj monotipaj specioj. Sen la specioj de la subgenro Rubus la genro havas ĉirkaŭ 250 speciojn. Superrigardo super la nomdona vera rubuso (Rubus fruticosus agg.) kaj (Rubus corylifolius agg.) estas komplika.
Etimologio
La genronomo Rubus estas la malnova latina esprimo por nigra rubuso. Verŝajne la nomo venas de hind-ĝermana vortoradiko *reub- (ŝiri) en la senco de „arbusto, ĉe kiu oni sin ŝirvundiĝas“. Eblas ankaŭ la ke la nomo venas de la latina ruber (ruĝa)
Johann Balthasar Keller
Johann Balthasar KELLER (naskiĝinta la en Zuriko, mortinta en 1702 en Parizo) estis svisa metia gisisto kaj orforĝisto.
Jam antaŭ sia transloĝiĝo Parizon li estis farintaj famajn gisitaĵojn. En Parizo li tute dediĉis sin al tiu ĉi arto. Li krome liveris multe da kanonoj kaj statuoj por la ĝardenoj de la Kastelo de Versailles. Ankaŭ statuego 6.5 metrojn alta de reĝo Ludoviko la 14-a rajdanta laŭ la modelo de Girardon faritis de Keller, unuafoje el nur unusola peco. Ankaŭ la frato de li Johann Jakob (1635-1700) metiistis samsukcese kaj sammetie.
Fonto
Meyers Großes Konversations-Lexikon, Band 10. Leipzig 1907, p. 822, kio legeblas tie ĉi interrete.
Riom (apartigilo)
Riom povas esti:
Ferenc Delly
Ferenc Delly [deli], laŭ hungarlingve kutima nomordo Delly Ferenc estis rumanuja hungara aktoro, reĝisoro naskita en Szeged la 3-an de oktobro 1903 kaj mortinta en Kluĵo la 3-an de februaro 1960.
Kariero
Ferenc Delly debutis en Eger kiel ĥoristo kaj helpaktoro, dancist-komikulo. Li aperis en Faun Kabaré kaj en teatro de Újpest, en Szeged kaj Kaposvár. Ekde 1927 ĝis 1937 li ludis en la Teatro Belvárosi kaj Operetoteatro (Budapeŝto). Inter 1937 kaj 1944 li estis ano de la Teatro Andrássy úti, poste de la Andrássy Színház. En 1945 li dungiĝis al Oradea, poste en 1946 al Székely Színház. Ekde 1948 li instruis en Magyar Művészeti Intézet, poste en Színművészeti Egyetem Szentgyörgyi István Tagozat. Inter 1953 ĝis novembro 1956 li estis ĉefreĝisoro de la Kolozsvári Állami Magyar Színház.
Hiroaki Aoyama
Hiroaki Aoyama (青山 景昌, n. ) estas japana futbalisto.
Li ekde la jaro 2020 futbalas ĉe la unua vira teamo de la klubo Fukushima United FC.
Distrikto Syców
Distrikto Syców - pole powiat sycowski - ĝis la jaro 1975 estis distrikto en la provinco (vojevodio) Malsupra Silezio de Pollando. Administra centro estas la samnoma urbo Syców. Ĝis la jaro 1945 la teritorio estis plejgrandparte germanlingva, administre apartenis al la Germana Regno kaj al la prusia provinco Silezio. La distrikta ĉefurbo ĝis tiu jaro nomiĝis Groß Wartenberg.
Jesenikoj
Jesenikoj, ĉeĥe Jeseníky estas la plej alta montaro de Moravio kaj Silezio. Ĝi etendiĝas en la plej norda parto de Moravio. La montara remparo kun mezproksima supermara alteco 1350 m, al kiu dominas oriente monto Praděd (1492 m) kaj okcidente Králický Sněžník (1424 m), konsistas el masivoj de Králický Sněžník, Rychlebské hory, Hrubý Jeseník, Nízký Jeseník kaj ties cismontaroj. La grundaj kaj klimataj kondiĉoj en supraj partoj de Jeseníky ne estis konvenaj por agrikultura produktado, tial tie nek sur la deklivoj neniam estiĝis loĝejoj. Sed la montaro donas idealajn kondiĉojn por turismo, biciklado kaj vintraj sportoj.
9836 Aarseth
9836 Aarseth estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la usona astronomo Edward L. G. Bowell elde la Stacio Anderson Mesa de la Observatorio Lowell, sud-oriente de Flagstaff (Arizono, Usono).
Nomo
Ĝia nomo honoras la norvegian astronomon Sverre Aarseth, kiu laboras en la brita Instituto de Astronomio de la Universitato de Kembriĝo. Li disvolvis unikan aron da kodoj de n-korpoj kaj uzis ilin por studi gravitajn sistemojn, kiel kaj kunfandiĝantajn galaksiojn, kie renkontoj kaj kolizioj estas konsiderindaj.
Colle San Magno
Colle San Magno estas komunumo en la itala provinco Frosinone (regiono Latio) kaj havis 818 loĝantojn (31-12-2004). La areo estas 44,8 km². La popoldenseco 19 loĝantoj/km².
26097 Kamishi
26097 Kamishi estas tre malgranda sed treege hela asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la de la japana astronomo Tsutomu Seki elde la Observatorio de Geisei (gubernio Koĉi, Japanio). Ĝi estas en orbita resonanco 7:2 kun Jupitero.
Kami (japane 香美市, Kami-shi) estas urbo je 20 km de Koĉi, bone konata pro ties natura beleco kaj pro esti la ununura loko en Japanio de falo de ŝtono-ferometeorito. Ankaŭ la fama kalka kaverno Ryugado (japane 龍河洞) estas en la urbo.
NGC 1752
NGC 1752 (aliaj indikoj — PGC 16600, MCG -1-13-47, IRAS04597-0818) estas galaksio en konstelacio Eridano.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Benatae
Benatae estas vilaĝo kaj municipo de la Aŭtonoma Komunumo Andaluzio, en la provinco Jaén, sude de Hispanio. La areo de la municipo estas 45 km2 kie loĝas 582 geloĝantoj, do loĝdenso estas 12.9 loĝ./km2. Benatae situas je 165 km de la provinca ĉefurbo Jaén en la komarko Sierra de Segura.
Krom la ĉefa kerno, estas domaroj Las Fuentes, Puente Honda kaj La Sierra.
Historio
En 1243, la emiro de la tajfo de Murcio (Ibn Hud al-Daŭla) subskribis la kapitulacon de Alcaraz, kun Fernando la 3-a. La teritorio de Benatae estis integrata en la Reĝlando Kastilio ene de la Regno de Murcio ĝis 1833, kiam oni kreis la aktualan enton Provinco Ĥaeno.
En la 1950-aj jaroj oni atingis pinton de 1500 loĝantoj, poste okazis elmigrado ĝis sub 500. Tio estas, oni perdis du trionojn.
El la Hispana Transiro al la Demokratio la urbestro estis plej ofte socialisto.
Demografio
Laŭ statistikoj de la andaluza registaro (SIMA, 2007) la 582 geloĝantoj de la municipo Benatae estas 250 inoj kaj 332 viroj. En la 45-kvadratkilometra teritorio estas 3 setlejoj, kie loĝas 568 geloĝantoj, kaj aliaj 14 geloĝantoj loĝas dise en kamparo. Lasta konata nombro de naskiĝoj po jaro estis 4, 2 inoj kaj 2 viroj, kaj mortis 6, 6 inoj kaj 0 viroj. Tiel la natura kresko estis -2 (-0.3%). La laborkapabla loĝantaro estis 217 homoj (37.3%).
Antal Nemcsics
Antal Nemcsics [nemĉiĉ], laŭ hungarlingve kutima nomordo Nemcsics Antal estis hungara pentristo, altlerneja instruisto.
Antal Nemcsics naskiĝis la  en Pápa, li mortis la.
Biografio
Antal Nemcsics maturiĝis en benediktana gimnazio en sia naskiĝurbo en 1945, poste li akiris diplomon en Hungara Belarta Altlernejo en 1950. Liaj plej gravaj instruistoj estis István Szőnyi, Béla Kontuly, János Kmetty. En la sekva jaro li ekinstruis en la Teknikuniversitato. Li kreis kolorsistemon kaj kolorharmonion Coloroid kun cifereca sistemo. En 1966 li doktoriĝis en la universitato, kandidatiĝis en 1980, doktoriĝis antaŭ la Hungara Scienca Akademio post 5 jaroj. Li ricevis premiojn aŭ medalojn (ankaŭ eksterlandajn) inter 1949-1998. Li havis edzinon, kiu naskis 2 filojn.
Skiflo
Skiflo, aŭ en la angla skiffle, estas muzika ĝenro kun influoj el ĵazo, bluso, popola muziko ĉefe usona, kutime uzante kombinon de man- kaj hejm-faritaj aŭ improvizitajn muzik-instrumentojn. Originita kiel termino en Usono en la unua duono de la 20a jarcento, ĝi populariĝis denove en Unuiĝinta Reĝlando en la 1950-aj jaroj, kie ĝi estis asociita kun artistoj kiaj Lonnie Donegan, The Vipers Skiffle Group, Ken Colyer kaj Chas McDevitt. Skiffle ludis gravan rolon en la starto de karieroj de postaj elstaraj muzikistoj de ĵazo, popo, bluso, popola kaj rok-muziko kaj estis rigardita kiel kritika paŝo al la dua Brita popolmuzika revivado, bluseksplodo kaj brita invado fare de usonaj popolaj muzikistoj.
Hiyu Kazawa
Hiyu Kazawa (賀澤 陽友, n. ) estas japana futbalisto.
Sameoj
La Sameoj (Sápmi (sg.) ) estas la indiĝenaj loĝantoj de Norda Kaloto, troviĝantaj tie jam en prahistorio. Ili ankaŭ nomiĝas "laponoj", sed tiu vorto estas foje konsiderata malrespekta kaj evitinda. Hodiaŭ Sameoj ĉefe loĝas en Finnmark kaj Troms (Norvegio), Norrland (Svedio), Lappi (Finnlando) kaj Kola duoninsulo (Rusio). Ankaŭ loĝas kelkaj en Nordland kaj Trøndelag (Norvegio). Oni kalkulas ke ekzistas inter 50 mil kaj 100 mil Sameoj, kun plejofta kalkulo je 85 000 Sameoj, el tiuj ĉirkaŭ duono loĝanta en Norvegio. La due plej grandan Samean enloĝantaron havas Svedio, dum nur etaj grupoj ankoraŭ vivas en Finnlando kaj Rusio. La tutan areon parte enloĝatan de Sameoj oni kelkfoje nomas Sameio. Ĝi samgrandas kiel Svedio.
La Sameoj parolas sameajn lingvojn, kiuj estas finn-ugraj kaj parencaj al la finna.
Historio
Dum la frua ŝtonepoko, 1100 - 500 antaŭ Kristo, registreblas klara kontrasto inter du malsamaj kulturo-socioj, en meza kaj norda Nordio, respektive. La nordaj loĝantoj elmontras sciojn kaj kulturon similajn al tiuj pli oriente (la tielnomata "kulturo Anajino", kun armiloj kaj instrumentoj el bronzo kaj fero), kaj unikan asbest-ceramikan arton. Verŝajne la kulturo Anajino lanĉis la ferepokon en Nordion, kaj ĝis la 17-a jarcento kelkaj homoj laŭdire scipovis identigi montojn kun valoraj metaloj. Tion oni ankaŭ konsideras la eko de la Samea kulturo, sed necesas pliaj esploroj.
La unuan fojon Sameoj menciitis skribe, estis en la libro Germania de Tacitus, jaro 98 post Kristo. Li nomis ilin fenni, vorto parenca al nia finna.
Skribo de Jordanes de ĉirkaŭ 551 ankaŭ mencias Sameojn.
Dum la epoko de la Praskandinava lingvo (200-500) la Sameoj kontaktiĝis kun ĝermanoj (Pranorvegoj kaj Prasvedoj), ĉar la Sameaj lingvoj hodiaŭ konservas kelkajn praskandinavajn vortojn. Pratempe ili loĝis ĝis multe pli sude ol hodiaŭ, kaj fakte Samea lingvo estis parolata en Femundsmarka ĝis 1993.
Dum la mezepoko sudaj Skandinavoj ekkoloniigadis nordan Sameion, kio kondukis al konfliktoj inter la novloĝantoj kaj la Sameaj boacistoj. Ĉar nefiksitis la limoj, la Sameoj de temp' al tempo devis pagi imposton al Norvegio, Svedio kaj Rusio samtempe. Svedio kreis tielnomatajn lappmarker ("laponaj kampoj") (Ume, Pite, Lule kaj Torne) por marki areojn kie koloniigado kontraŭleĝis. Tiujn "kampojn" oni nomis Lappland. Dum la vikinga epoko ĉirkaŭ duono de Svedio kaj Norvegio, kaj preskaŭ tuta Suomio estis "laponaj kampoj". Dum Norvegio estis Dana kolonio (ĉ. 1400-1800), estis Samea popolkontinuo ekde Trøndelag (Røros) kaj norden. Kelkaj Sameoj tiutempe forlasis la vivon kiel nomadaj boacistoj de la ebenaĵoj kaj montaroj, kaj transloĝiĝis Norvegi-marborden. Ili apudvivis Norvegojn, kaj vivtenis sin per fiŝado kaj bienetumado. Tiujn la Skandinavoj nomis "maraj sameoj".
En 20-a jarcento estis konfliktoj inter Sameoj kaj Norvega registaro pro la konstruado de digoj ĉe diversaj riveroj (aparte ĉe rivero Alta.
Samea lingvo
La sameoj parolas diversajn sameajn lingvojn, el kiuj la nord-samea lingvo estas la plej granda.
Michel Pensée
Michel Pensée (n. ) estas kameruna futbalisto. Li de 1997 ĝis 2001 membris en la kameruna nacia teamo de futbalo.
Sameoj
Religio
La antaŭkristana Samea religio daŭris ĝis ĉirkaŭ 1800. Kristanismo enkondukiĝis jam en la 11-a jarcento, sed la Biblio estis tradukita multe pli poste. En la 16-a jarcento Skandinavaj pastroj penis kristanigi Sameojn per kruelaj metodoj, kiel bruligado de homoj kaj religiaj iloj (runtamburoj). Nur post la sameigo de la Biblio amaso da Sameoj sin lasis bapti.
La Samea religio estis natura religio, kie la familiĉefo ludis rolon de ŝamano. Ĝi ankaŭ havis multajn kunajn elementojn kun la Norena mitologio. La Samea mitologio dividas trajtojn kun tiuj de Siberio kaj de Nordameriko. Ĝi estis zorge esplorita de Lars Levi Læstadius. Lia persona kristana movado, la lestadianismo, forte influis la Sameojn.
La Sameaj ŝamanoj muzikis per instrumentoj runtamburo kaj fluto "fadno". Kelkfoje ili uzis la runtamburon por aŭguri. Ankaŭ estis "sang-haltigistoj" kiuj laŭdire povis ĉesigi sangofluon de vundoj per sorĉa kantado.
Muziko
Tradiciaj muzikiloj jam menciitas sub "religio". Famas la tradicia Samea kantospeco jojko, kiu similas al jodlo. Moderntempe muzikistoj kiel Mari Boine miksis jojkon kun popo kaj aliaj modernaj muzik-ĝenroj.
Sameoj hodiaŭ
Nur malmultaj hodiaŭe sin vivtenas per boacado. Kelkaj fiŝas, kaj kelkaj gajnas monon de Samea lignoarto kaj turismo, sed plejparto vivas samkiel siaj Skandinavaj kaj finnaj najbaroj. En Svedio kaj Norvegio estas propraj Sameaj asembleoj, kiuj elektas prezidentojn. Multaj Sameoj translogiĝis suden, kaj onidire estas pli da Sameoj en Oslo ol en Norda Norvegio. En tiu laste menciita ejo ankoraŭ troveblas multaj "maraj sameoj", kiuj sin vivtenas per fiŝado. En iliaj loĝlokoj (Laplando) la sameoj havas jam de 1992 la rajton je servoj en sia propra lingvo ĉe ŝtataj kaj komunumaj oficejoj kaj en malsanulejoj.
Sameio havas ekde 1986 propran flagon, kaj nacian himnon, Sámi soga lávlla, kiu signifas "La kanto de l' Samea popolo" en la Nord-Samea. En 1992 oni unuafoje festis la Samean nacian tagon, la 6-a de februaro.
Vidu ankaŭ
Samea parlamento de Finnlando
Samea lingvaro
Șiria
Șiria [ŝiria] (hungare: Világos [vilagoŝ], germane: Hellburg) estas komunumo en Rumanio nordoriente de Arad. Al ĝi apartenas la vilaĝoj Galşa, Mâsca kaj Şiria mem.
Loĝantaro
En 1910 ĝi havis 7315 loĝantojn (rumanoj, hungaroj, germanoj), en 1992 5030 (rumanoj, 4,6 % da hungaroj).
Historio
Ĝia unua mencio estas el 1169. Ĝi apartenis ĝis 1919 al Hungario (Arad).
Leimen (Palatinato)
Leimen estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Südwestpfalz de la federacia lando Rejnlando-Palatinato. Fine de la jaro la komunumo havis 0 loĝantojn.
Colle di Tora
Colle di Tora estas komunumo de Italio.
Antoni Krauze
Biografio
Li studis en Akademio de Belartoj kunlaborante ankaŭ kun Studenta Teatro de Satiristoj. En 1966 finis Reĝisoran Fakultaton de Ŝtata Altlernejo Teatra kaj Filma en Lodzo. En 1968 kunlaboris kun Krzysztof Zanussi. Ekde 1969 laboras memstare. Kunlaboris kun krakova kabaredo Piwnica pod Baranami (Kelo sub Virŝafoj).
San José del Peñasco
Geografio
San José del Peñasco apartenas al la distrikto Miahuatlán al kiuj apartenas entute 32 komunumoj. Ĝi situas en la regiono Sierra Sur, kiu apartenas al la sudokcidenta parto de la subŝtato Oaxaca. La plej granda parto de tiu regiono apartenas al la montara ĉeno Sierra Madre del Sur. La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 1863 loĝantojn. El tiuj estis 914 viroj kaj 949 virinoj. La komunumo havas surfacon de 75.27 kvadratkilometroj. La meza alteco estas 1580 metroj super la marnivelo.
Sociogeografio
En la jaro 2000 (laŭ INEGI) en la komunumo vivis 12 indiĝenoj. El tiuj 5 aĝis pli ol 5 jaroj. Entute 5 personoj estis dulingvaj (hispana kaj indiĝena lingvoj).
Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a., (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).
Evangelisches Kirchengesangbuch
La Evangelische Kirchengesangbuch (EKG; eo: evangela eklezia kantaro) estis la unua komuna kantaro de la germanlingvaj parokoj en la evangelaj landaj eklezioj de Germanio same kiel de la du evangelaj eklezioj de Aŭstrio. La eklezioj en Svisio same kiel la plej multaj evangelaj sendependaj eklezioj havas proprajn kantarojn. EKG estis enkondukata laŭ landa eklezio inter 1950 kaj 1969 same kiel en 1987 en la Memstara Evangela-Lutera Eklezio – jen sub la titolo Evangelisch-Lutherisches Kirchengesangbuch (ELKG). Inter 1993 kaj 1996 ĝin anstataŭis la nuna Evangelisches Gesangbuch (evangela kantaro).
Historio
Jam meze de la 19-a jarcento estis klopodoj eldoni plejeble unuecan evangelan kantaron por la germanlingvaj eklezioj. Pro tio renkontiĝis en 1853 je Eisenach reprezentantoj de kelkaj landaj eklezioj por selekti el la riĉa trezoro de germanlingvaj himnoj tiujn, kiuj estis konataj en plejeble multaj parokoj kaj estis kantataj volonte kaj ofte. El tio ekestis tiel nomata kerno de germalingvaj himnoj sub la titolo Deutsches Evangelisches Kirchen-Gesangbuch in 150 Kernliedern, kiu ankaŭ konatiĝis sub la nomo Eisenacher Büchlein.
„Eisenacher Büchlein“ fariĝis la bazo por kantaro aperanta en 1915 sub la titolo Deutsches Evangelisches Gesangbuch vom Deutschen Evangelischen Kirchenausschuss den deutschen evangelischen Gemeinden des Auslandes dargeboten, kiu enhavis krom ĝenerala kerna parto el 342 himnoj ankaŭ sakralajn popolkantojn (n-roj 343–387). La 342 himnoj de la Deutsches Evangelisches Gesangbuch (DEG), kiu poste ankaŭ estis konata kiel Einheitsgesangbuch (unueca kantaro), estis enkondukata ekde la malfruaj 1920-aj jaroj en kelkaj nord-, okcident- kaj orientgermanaj landaj eklezioj kaj kompletigataj pokaze per regionaj kantoaldonaĵoj. Ĝi aperis en la prusaj provincaj eklezioj Orienta Prusio, Okcidenta Prusio kaj Limmarko Posen-Okcidentprusio same kiel en la evangela eklezio en la Libera Urbo Danzig kaj en la Unuiĝinta Evangela Eklezio en Pollando (kun la kantoaldonaĵo n-ro 343–472 same kiel sakralaj popolkantoj n-ro 473–536), Brandenburgio kaj Pomerio (enkondukata en 1931 kun kantoaldonaĵo n-ro 343–530 same kiel sakralaj popolkantoj n-ro 531–583), Rejnlando kaj Vestfalio (enkondukata en 1929 kun kantoaldonaĵo n-ro 343–540 same kiel sakralaj popolkantoj n-ro 1–76), eklezia provinco Saksio kaj evangela eklezio en Anhalto (kun kantoaldonaĵo n-ro 343–595) same kiel Ŝlesvigo-Holstinio-Laŭenburgo, komune kun la landaj eklezioj en Hamburgo, Lübeck kaj Eutin same kiel la meklenburga eklezio (kun kantoaldonaĵo). Al ĉi-lasta aliĝis en la 1940-aj jaroj ankaŭ la Bremena Evangela Eklezio.
Korna bulko
Korna bulko, lunarka bulko estas speco de delikata bakaĵo, plej ofte tritika, kun formo simila al kornoj de bovo, farata el volvita triangula plata pastaĵo. Kornajn bulkojn oni ofte kovras per papavo aŭ aliaj semoj. Ĝi povas enhavi dolĉan aŭ farĉon (konfitaĵo, kazeo k.a.).
Francorigina dolĉa korna bulko farata el foliigita pasto nomiĝas croissant.
Jupani
Jupani (ĵupanj) (hungare:Zsuppány) estas vilaĝo en Rumanio nordoriente de Lugoj. En 1910 ĝi havis 704 loĝantojn (rumanoj); en 1992 526 (rumanoj). Ĝia unua mencio skribe estas en 1446. Ĝis 1919 ĝi apartenis al Hungario, (Krassó-Szörény vármegye). Administre ĝi apartenas al Traian Vuia.
Kuřim
Transporto
Kuřim havas bonan trajnan konekton kun Brno. Ĝi situas sur fervoja linio de rapidtrajnoj de Brno al Havlíčkův Brod.
Magyarnádalja
Magyarnádalja [madjarnAdalja] estas malgranda vilaĝo en Hungario, en regiono Okcidenta Transdanubio, en departemento Vas (Hungario), en Distrikto Körmend. La loknomo signifas hungare: hungara-kano-subaĵo.
Situo
Magyarnádalja situas inter Körmend kaj aŭstra landlimo, kiun tuŝas la ĉefvojo kaj fervojo inter Körmend kaj Szentgotthárd. Körmend troviĝas 5, Vasvár 25, Szentgotthárd 26 km-ojn.
Historio
La unua mencio okazis en 1391. En 1920 Magyarnádalja trovis sin apud la nova landlimo de Aŭstrio. Fera kurteno baris la trafikon inter 1947 kaj 1989. La ĉeesto povis esti nur per permesilo. Ekde 2008 ambaŭ landoj apartenas al interna zono de Schengen, sekve oni trapasas la limon ie ajn senkontrole. En Magyarnádalja migra poŝto servas.
Tibeta lingvo
La tibeta lingvo (ལྷ་སའི་སྐད་, lha-sa'i skad) estas parolata ĉefe en Tibeto, Ĉinghajo, Siĉŭano, Gansuo kaj Junano de Ĉinio, kaj parte en Butano, Sikimo kaj Nepalo.
La tibeta lingvo apartenas al tibetobirma grupo de la familio de la ĉinotibeta lingvaro.
La tibeta skribo estis kreita en 7-a jarcento. Kaj konsistas el entute 30 silabsimboloj kaj 4 kromsignoj por indiki la vokalmodifojn.
Etila cianoakrilato
Etila cianoakrilato aŭ C6H7NO2 estas kemia kombinaĵo, apartenanta al la funkcia grupo de la esteroj de la cianoakrilata acido kaj etanolo. Etila cianoakrilato estas senkolora likvaĵo, ankaŭ konata kiel supergluaĵo, kaj uzata kiel kemia reakciaĵo kun aplikoj en odontologio kaj medicino. Kutime ĝi estiĝas per kondensiĝa reakcio aŭ per esterigo de Fischer-Speyer kun sulfata acido kiel katalizilo. Etila cianoakrilato estas malmulte solvebla en akvo, sed tute solvebla en alkoholo, duetila etero, kloroformo kaj plejmulto el la organikaj solvantoj. Etila cianoakrilato reakcias kun fortaj oksidigagentoj kaj fortaj bazoj.
Betula medwediewii
La Kaŭkaza betulo  aŭ Betula medwediewii estas granda arbusto el la genro de la Betuloj el la familio de la Betulacoj (Betulaceae). La disvastigejo estas Irano, Turkujo kaj Kartvelujo.
Tibeta lingvo
Esperanto
Ekzistas neniam eldonita "Kompleta Gramatiko de la Tibeta Lingvo" klarigita en Esperanto.
Kojnvosta aglo
Kojnvosta aglo, Aquila audax, estas plej granda aglo de Aŭstralio (kvankam ĝi troviĝas ankaŭ en suda Novgvineo) kaj plej komuna granda aglo en la mondo. Longajn larĝajn flugilojn, plenplumajn piedojn kaj rimarkendan kojnforman voston havas ĝi. Pro kaj vosto kaj grandeco — ĝi estas el plej grandaj rabobirdoj en la mondo — ĝi konatiĝas tuj kiel "kojnulo" eĉ de senspertulo.
Betula medwediewii
Priskribo
La kaŭkaza betulo estas rekte vertikala ĝis 6 m alta arbusto, malofte ankaŭ ĝis 20 m alta arbo kun grizflava foriranta arboŝelo. La tigoj estas dikaj, neflekseblaj kaj brile helbrunaj. Ili havas grandajn verdajn kaj gluaj burĝonoj. La folioj estas larĝe elipsaj, ĝis 12 cm longaj kun korfoma bazo kaj duobla segilforma rando. La supra surfaco estas malhele verda kaj la malsupra surfaco helverda. La folitigetoj longas ĉ. 3 cm. La stipuloj ne defalas. Aŭtune la folioj iĝas orflavaj. La inaj floraroj estas 3,5 cm longaj kaj starantaj cilindroformaj.
Kojnvosta aglo
Kojnvosta aglo estas unu el la 12 specioj de grandaj plejparte malhelaj agloj en la genro Aquila tra la mondo; granda bruna rabobirdo, ĝia flugilaro estas pli ol 2,27 m kaj kun meza longo de ĉirkaŭ 1,04 m.
Betula medwediewii
Disvastigejo kaj ekologio
La hejmregiono de tiu betulo estas Irano, Kartvelujo kaj Turkujo. Tie la planto kreskas en arbaroj kaj sur sekaj, freŝaj, acidaj ĝis neŭtraj, sablaj grundoj. La kreskejo estu suna. La specio estas frostotolera.
Kojnvosta aglo
Priskribo
Same kiel multaj rabobirdoj, ino estas multe pli granda ol la virseksulo, ofte ĉirkaŭ 4,2 kg kaj foje pli ol 5,5 kg. Virseksuloj ofte pezas ĉirkaŭ 3,2 kg, sed el 2 ĝis 4 kg. Longo ofte varias inter 0,8 m kaj 1,15 m, kaj enverguro de 1,8 m ĝis 2,5 m. La plej granda enverguro konstatita ĉe agloj estis de tiu specio. Ino mortigita en Tasmanio en 1931 havis enverguron de 2,84, dum alia ino estis nur iomete pli malgranda nome 2,79 m. Spite sia grando kaj enverguro, tiu svelta sed povega birdo kutime pezas konsiderinde malpli ol kelkaj aliaj agloj.
Betula medwediewii
Sistematiko
La kaŭkaza betulo (Betula medwediewii) estas specio el la genro de la betuloj (Betula) en la familio de la familio de la Betulacoj (Betulaceae). La unua priskribo okazis 1887 fare de Eduard August von Regel en Gartenflora. Regel honoris per la scienca nomo la malkovranton de la specio, nome la rusa botanikisto Jakob Sergejeviĉ Medvedev (1847–1923). Li malkovris la specion en julio 1886 en Transkaŭkazio.
Kojnvosta aglo
Reproduktado kaj habitato
La Kojnvosta aglo troviĝas en Aŭstralio, inklude Tasmanion, kaj sudan Novgvineon en preskaŭ ĉiuj habitatoj, kvankam ili estas pli komunaj en nedensa arbaro kaj malferma kamparo en suda kaj orienta Aŭstralio.
Kiam venas la reprodukta sezono, paro de Kojnvostaj agloj ripozas unu ĉe alia kaj plumaranĝas unu la alian. Ili ankaŭ plenumas spektaklajn akrobatiajn ceremoniajn flugojn kune super sia teritorio. Foje la masklo plonĝas suben rapidege al sia partnero. Dum pli eliras el la plonĝo kaj aperas ĝuste ĉe ŝi per malfermaj flugiloj, ŝi ĉu malatentas lin ĉu turniĝas por flugi kapalteren, etendante siajn kalkanumojn. La paro povas plenumi flugodancojn. La Kojnvosta aglo kutime nestas sur la forko de arbo inter 1 kaj 30 metroj supergrunde, sed se ne estas taŭgaj lokoj, ili nestas sur klifa kornico.
Betula medwediewii
Uzado
La specio estas plantata pro la ligno kaj aŭtuna koloro kiel ornamplanto.
Kojnvosta aglo
Reproduktado kaj habitato
Ili povas konstrui grandan novan neston el bastonetoj aŭ povas aldoni novajn bastonetojn kaj foliojn al malnova nesto. La ino kutime demetas du ovojn kaj ambaŭ gepatroj respondecas pri la kovado. Eloviĝo okazas post 45 tagoj. Dekomence la masklo faras la tutan ĉasadon. Kiam la idoj estas jam 30tagaj, la ino ĉesas kovadi kaj kuniĝas al partnero por ĉasi por si mem.
La junuloj de la Kojnvosta aglo dependas el siaj gepatroj por manĝo dum ĝis ses monatoj post eloviĝo. Ili ekflugas al disiĝo nur kiam alproksimiĝas la venonta reprodukta sezono.
Kutimaro kaj dieto
Ili estas tre aeremaj, ŝvebantaj dum horoj sen peno aŭ flugilfrapo regule atingante ĝis 1800 m kaj foje eĉ konsiderinde pli alte. La celo de tiu tre alta flugo estas nekonata. Ties povega vidkapablo etendas al la bendoj kaj infraruĝaj kaj ultraviolaj. Tio helpas ilin lokigi predojn kaj permesas ilin vivi ascendajn termikojn, kiujn ili povas uzi por plialtiĝi per elspezo de malmulta energio.
Plej predoj estas kaptataj surgrunde per glitada atako aŭ (malpli ofte) en aero. Elekto de predo dependas de konveno kaj oportuno: post la alveno de la eŭropanoj, la enmetitaj kunikloj kaj leporoj iĝis la ĉefaj aĵoj de la agla dieto en multaj areoj. La Kojnvosta aglo povas manĝi preskaŭ ĉion de taŭga grando ĉu kiel vivpredo ĉu kiel kadavraĵo.
Ili montras konsiderindan adapteblon, kaj foje ariĝis por ĉasi animalojn tiom grandajn kiom la Ruĝa kanguruo, por ataki kaprojn por faligi ilin el deklivaj montetoj kaj vundi ilin, aŭ por movigi arojn de ŝafoj aŭ kanguruoj por izoligi la plej malfortan animalon. La Kojnvosta aglo povas mortigi ankaŭ junajn bovidojn.
Kadavraĵo estas grava dietero: la Kojnvostaj agloj povas rigardi la aktivecon de la Aŭstralia korako (foje konata kiel korvoj) ĉirkaŭ kadavraĵon el granda distanco, kaj glitas suben por alpropriigi ĝin. La Kojnvostaj agloj estas ofte vidataj ĉe ŝoseflankoj en rura Aŭstralio, manĝante animalojn mortigitajn pro kolizioj kun veturiloj (ŝosemortintoj).
Konservostatuso
La subspecio el Tasmanio (Aquila audax fleayi) estas listata kiel endanĝerata fare de la Environment Protection and Biodiversity Conservation Act 1999 (EPBC Act) kun malpli da 200 paroj restantaj en la naturo. Kiel ĉe la Tilacino, tiu aglo suferis iam rekompencan ĉasadon en Tasmanio, ĉar oni supozis, ke ĝi predas gregaron.
Malpliiĝantaj nombroj de la Tasmana diablo povas esti profita por la Kojnvosta aglo en Tasmanio, ĉar tio povus malpliigi konkurencon por ŝosemortintoj kaj pro diabla predado super la junuloj de la Kojnvosta aglo.
En populara kulturo
En la epizodo 4a de la sezono 2a de programo QI, Jeremy Clarkson pirskribis la Kojnvostan aglon manĝanta ŝosemortintojn nokte kaj tiele estante foje kaŭzo de ricevo de frapo el kamionoj.
La Kojnvosta aglo aperis atakante Theodore Seville en bestoĝardeno en Alvin and the Chipmunks: The Squeakquel.
Du Kojnvostaj agloj aperis en la filmo Zookeeper.
Achille Essebac
Essebac estis amiko de Jacques d'Adelswärd-Fersen, kiun li defendis kontraŭ la akuzoj pri maldeco pro la ŝato de Fersen al la vivantaj bildoj en sia domo de Avenuo Friedland.
Jozefo Bem
Jozefo BEM (pole Józef Bem aŭ Józef Zachariasz Bem, hungare BEM József; naskiĝis la 14-an de marto 1794 en Tarnów, Pollando, mortis la 10-an de decembro 1850 en Halepo, Sirio) estis pola oficiro, generalo en la hungara armeo dum la hungara revolucio kaj liberecbatalo en 1848-49, feldmarŝalo de turka armeo.
Achille Essebac
Li ankaŭ estis fotografiisto de junuloj, kiujn li fotis ofte portantaj teatrajn vestaĵojn de la Renaskiĝo aŭ Mezepoko. Albumo malkovrita en 2008 kun 156 fotografioj de li faritaj estis vendita por 3.500 euroj en Parizo.