cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Anatomio
Difino
Anatomio povas esti studita uzante kaj invadajn kaj ne-invadajn metodojn kun la celo akiri informaron pri la strukturo kaj organizado de organoj kaj sistemoj. Uzataj metodoj estas dissekco, en kiu korpo estas malfermita kaj ties organoj studataj, kaj endoskopio, en kiu filmokamerao - ekipita instrumento estas enmetita tra malgranda tranĉaĵeto en la korpomuro kaj uzata por esploradi la internajn organojn kaj aliajn strukturojn. Angiografio uzante Ikso-radiojn aŭ magnetresonanca angiografio estas metodoj por rigardi sangotubojn.
La termino "anatomio" estas ofte uzata por referenci al la homa anatomio. Tamen, esence la samaj strukturoj kaj histoj troviĝas tra la tuta resto de la animala regno kaj tiele la termino inkludas ankaŭ la anatomion de aliaj animaloj. Ankaŭ la termino zootomio estas foje uzata por specife aludi al animaloj. La strukturo kaj histoj de plantoj male estas de malsimila naturo kaj tiele ili estas studataj en planta anatomio.
Antikva anatomio
En 1600 a.K., la Papiruso Edwin Smith, nome Antikvegipta medicina teksto, priskribis la koron, ties ujojn, la hepaton, la lienon, la renojn, la hipotalamon, la uteron kaj la vezikon, kaj montris la sangotubojn diverĝantaj el la koro. La Papiruso Ebers (ĉ. 1550 a.K.) montras "traktaĵon prikoran", kun la tuboj portantaj ĉiujn sangajn fluaĵojn al aŭ el ĉiu membro de la korpo.
La Helenisma urbo Aleksandrio estis la mejloŝtono por la grekaj anatomio kaj fiziologio. Aleksandrio ne nur estis hejmo de la plej granda biblioteko por medicina aferoj kaj libroj de la liberalaj artoj en la mondo dum la epoko de la grekoj, sed ĝi estis hejmo ankaŭ de multaj medicinaj praktikantoj kaj filozofoj. Granda patronado de artoj kaj sciencoj fare de Ptolemeaj regantoj helpis plialtigi Aleksandrion rivaligante la kulturajn kaj sciencajn atingojn de aliaj grekaj ŝtatoj.
Kelkaj el la plej rimarkindaj antaŭeniroj en fruaj anatomio kaj fiziologio okazis en la Helenisma Aleksandrio. Du el la plej famaj anatomiistoj kaj fiziologoj de la tria jarcento estis Herofilo kaj Erasistrato. Tiuj du kuracistoj helpis la pioniran homan dissekcon por medicina esplorado. Ili ankaŭ enkondukis la praktikon de dissekco (ĉu vivisekcio?) sur korpoj de kondamnitaj krimuloj, kio estis konsiderita tabuo ĝis la Renesanco – Herofilo estis agnoskita kiel la unua persono kiu faris sistemajn dissekcojn. Herofilo iĝis konata pro siaj anatomiaj verkoj kiuj faris impresajn kontribuojn al multaj branĉoj de anatomio kaj al multaj aliaj aspektoj de medicino. Kelkaj el la verkoj inkludis klasigon de la sistemo de pulso, la malkovron ke homaj arterioj havas pli dikajn murojn ol vejnojn, kaj ke aŭrikloj estas partoj de koro. La kono de la homa korpo ĉe Herofilo havigis ŝlosilan rezulton en la kompreno de la cerbo, okuloj, hepato, reproduktaj organoj kaj nerva sistemo, kaj por la karakterigo de la irado de malsano. Erasistrato akurate priskribis la strukturon de la cerbo, inkluda la kavaĵojn kaj membranoj, kaj faris distingon inter la cerbo kaj la cerebelo. Dum sia studado en Aleksandrio, Erasistrato partikulare dediĉis sin al studoj de la cirkula kaj nerva sistemoj. Li kapablis distingi la sensajn kaj movigajn nervojn en la homa korpo kaj kredis, ke la aero eniras en la pulmoj kaj la koro, kaj estas poste portita tra la korpo. Lia distingo inter la arterioj kaj vejnoj – arterioj portantaj aeron tra la korpo, dum vejnoj portantaj sangon el la koro estis granda anatomia malkovro. Erasistrato estis responsa ankaŭ pri la nomigo kaj priskribo de la funkcio de la epigloto kaj de la valvoj de la koro, inklude la trikuspidon. Dum la tria jarcento, la grekaj kuracistoj kapablis diferencigi nervojn disde sangotuboj kaj tendenoj kaj konstati, ke la nervoj transportas neŭrajn impulsojn. Estis Herofilo kiu konstatis, ke damaĝi la movigajn nervojn okazigas paralizon. Herofilo nomis la meningojn kaj ventriklojn en la cerbo, notis la dividon inter cerebelo kaj cerbo kaj rekonis, ke la cerbo estas la "sidejo de intelekto" kaj ne "refreŝiga ĉambro" kiel proponis Aristotelo. Oni supozas ankaŭ, ke Herofilo priskribis la optikajn, okulmovigajn nervojn, kaj la movodividon de la trigeminaj, vizaĝaj, vestiblokoĥlearaj kaj hipoglosaj nervoj. Grandaj trovoj estis faritaj dum la tria jarcento pri kaj la digesta kaj la reprodukta sistemoj. Herofilo kapablos malkovri kaj priskribi ne nur la salivajn glandojn, sed ankaŭ la malgrandan inteston kaj la hepaton. Li montris, ke la utero estas trua organo kaj priskribis la ovariojn kaj la uterajn tubojn. Li konstatis, ke la spermatozooj estas produktitaj de la testikoj kaj estis la unua en okcidento kiu identigis la prostatan glandon.
La anatomio de muskoloj kaj skeleto estis priskribita en la Hipokrataj verkoj, antikvgreka medicina verko verkita de nekonataj aŭtoroj. Aristotelo priskribis la anatomion de vertebruloj baze sur animala dissekco. Praksagoro identigis la diferencon inter arterioj kaj vejnoj. Sed estis ĉefe en la 4a jarcento a.K., kiam ja Herofilo kaj Erasistrato produktis pli akuratajn anatomiajn priskribojn baze sur dissekco de krimuloj en Aleksandrio dum la Ptolemea dinastio.
En la 2a jarcento, Galeno el Pergamo, nome anatomiisto, kuracisto, verkisto kaj filozofo, verkis la finfinan kaj tre influan anatomian traktaĵon de la antikvaj epokoj. Li kompilis la ekzistintan sciaron kaj studis anatomion pere de dissekco de animaloj. Li estis unu el la unuaj eksperimentemaj fiziologoj kiuj laboris pere de vivisekciaj eksperimentoj kun animaloj. La desegnoj de Galeno, bazitaj ĉefe sur hunda anatomio, iĝis efektive la nura anatomia lernolibro por la venonta jarmilo. Lia verko tamen estis konata de la renesancaj doktoroj nur tra la medicino de la Islama Orepoko ĝis ĝi estis tradukita el la greka iom antaŭ la 15a jarcento.
Klasika anatomio
Anatomio disvolviĝis malmulte el klasikaj epokoj ĝis la deksesa jarcento; kiel la historiistino Marie Boas skribis, "Progreso en anatomio antaŭ la deksesa jarcento estis tiom mistere malrapida kiom sia disvolvigo post 1500 estis rimarkinde rapida". Inter 1275 kaj 1326, la anatomiistoj Mondino de Luzzi, Alessandro Achillini kaj Antonio Benivieni en Bolonjo faris la unuajn laŭsistemajn homajn dissekcojn ekde antikvaj tempoj. La Anatomio de Mondino de 1316 estis la unua lernolibro en la mezepoka remalkovro de homa anatomio. Ĝi priskribas la korpon laŭ la ordo sekvita en la dissekcoj fare de Mondino, startinte per la abdomeno, poste ĉe la torako, poste ĉe la kapo kaj membroj. Ĝi estis la normiga anatomia lernolibro por la venonta jarcento.
Leonardo da Vinci (1452–1519) estis instruita en anatomio fare de Andrea del Verrocchio. Li faris uzadon de sia anatomia sciaro en sia artaĵaro, farante multajn skizojn de skeletaj strukturoj, muskoloj kaj organoj de homoj kaj de aliaj vertebruloj kiujn li estis dissekciintaj.
Andreo Vesalio (1514–1564) (latinigita el Andries van Wezel), profesoro de anatomio en la Universitato de Padovo, estas konsiderata la fondinto de la moderna homa anatomio. Origine el Brabanto, Vesalio publikigis la poste influan libron De humani corporis fabrica (nome "la strukturo de la homa korpo"), grandformata libro en sep volumoj, en 1543. Oni supozas, ke la akurataj kaj komplike detalaj bildoj, ofte en alegoriaj pozoj antaŭ italecaj pejzaĝoj, estis faritaj de la artisto Jan van Calcar, nome disĉiplo de Tiziano.
En Anglio, anatomio estis la temo de la unuaj publikaj prelegoj faritaj en ajna scienco; tiuj estis faritaj de la barbirkirurgoj de la 16a jarcento, kunigitaj en 1583 de la Lumleiaj prelegoj pri kirurgio en la Reĝa Altlernejo de Kuracistoj.
La postklasika anatomio kaj aŭtopsio, aŭ kadavro-dissekco, ektraktiĝis ene de la kristana komunumo, precipe en tiu katolika, kaj plispecife en Italio. La naskiĝa akto de la moderna anatomio troviĝas en la Anathomia Mundini de Mondino Dei Liuzzi, kuracisto aktiva en eklezia universitato en la urbo Bolonjo: estis la jaro 1316, en plena mezepoko, kaj Mondino demonstris koni la skolon de la anatomiisto Galeno, greka kaj pagana, sed ankaŭ ke mem faris grandan paŝon antaŭen kompare kun li. Mondino ne limiĝas, kiel male multaj siaj antaŭuloj kaj kolegoj, ripeti la instruaĵojn de Galeno, same kiel la astronomoj ripetadis la instruaĵojn de Aristotelo kaj Ptolemeo, sed volas vidi per siaj okuloj kaj... dissekcis, studis, priskribis kaj kreis disĉiplojn.
Post Mondino, la unuaj grandaj dissekcistoj estas Hieronimo Manfredi, Gabriele Zerbi, Alessandro Benedetti, ĝis Andreo Vesalio, al kiu estas atribuata la merito de la ĝermiĝo de la nova scienco per sia De humani corporis fabrica de 1543. Vesalio estis flandradevena, sed anatomie dissekcis ĉe la Universitato de Padovo kie li ricevis subvencion el la Venecia Senato por daŭrigi en siaj prianatomiaj studoj. Tiuj dissekcoj preskaŭ samtempe okazis ankaŭ en Romo, skribis klerisma Haller, siavice anatomiisto, (itali quidem primi corpora umana dissecuerunt, italoj unuaj ekdissekcis homajn korpojn). Eĉ kelkaj ĉefkuracistoj de la papo praktikis tiun fakon.
La nova scienco kaj uzo de dissekco en Italio trovis ankaŭ la unuajn normojn kaj regularon de la nova scienco-arto. La eklezio, kiu aprobis kaj profitis de la novaj scioj en la hospitaloj kiujn mem kreis, emanis normojn por malhelpi misuzojn: forigo de kadavroj, komerco de homaj kadavroj, perforta serĉado de kadavroj por ricevi kompenson de la kontentigitaj anatomiistoj. La normoj estis tiom severaj ke ŝajnis ke la dissekco mem de homaj kadavroj estis malpermesita, sed ili celis elimini okazojn de mortigo por komerci. Ke tiu risko ne estis nur antaŭvido oni povas dokumentiĝi legante la aktojn de la proceso kontraŭ la fama skota anatomiisto Robert Knox (1791-1866) kiu estis akuzita kaj procesita pro havigo de pordissekcaj kadavroj ne disdegninte kunlabori kun malbonfaraj murdistoj. Tiukaze temis almenaŭ pri du mortigoj.
Postklasika anatomio
En Usono, medicinaj lernejoj ekformiĝis ĉirkaŭ la fino de la 18a jarcento. Klasoj de anatomio bezonis kontinuan mendadon de kadavroj por dissekcoj kaj tiuj estis malfacile akireblaj. Filadelfio, Baltimore kaj Novjorko estis famaj pro korporabado kiam krimuloj ŝtelis el la tomboj nokte, elprenante ĵus entombigitajn korpojn el iliaj ĉerkoj. Simila problemo ekzistis en Britio kie la postulo de korpoj iĝis tiom granda ke tomborabado kaj eĉ anatomia murdo estis praktikita por akiri kadavrojn. Kelkaj tombejoj tiele estis protektitaj pere de gvatoturoj. La praktiko estis haltigita en Britio pere de la leĝo Anatomy Act de 1832, dum en Usono, oni aprobis similan leĝaron post la kuracisto William S. Forbes de la Jefferson Medical College estis kulpigita en 1882 pro "kompliceco kun resurekciistoj en la rabado de tomboj en la Tombejo Lebanon".
La instruado de anatomio en Britio estis transformita de Sir John Struthers, Regius Profesoro pri Anatomio en la Universitato de Aberdeen el 1863 al 1889. Li estis responsa pri la formado de la sistemo de tri jaroj de "antaŭ-klinika" akademia instruado en la sciencoj kiuj helpas medicinon, kiel speciale anatomio. Tiu sistemo daŭris ĝis la reformo de medicina trejnado en 1993 kaj 2003. Krom instruado, li kolektis multajn vertebrulajn skeletojn por sia muzeo de kompara anatomio, publikigis ĉirkaŭ 70 esplorajn artikolojn, kaj famiĝis pro sia publika dissekco de ĝiba baleno nome Tay Whale. El 1822 la Reĝa Kolegio de Kirurgoj reguligis la instruadon de anatomio en medicinaj altlernejoj. Medicinaj muzeoj havigis ekzemploj en kompara anatomio, kaj tiuj estis ofte uzitaj en instruado. Ignaz Semmelweis esploris pri la puerpera febro kaj li malkovris kiel ĝi estas okazigita. Li rimarkis, ke tiu ofta fatala febro okazis pli ofte ĉe patrinoj ekzamenitaj de medicinaj studentoj ol ĉe tiuj ekzamenitaj de akuŝistinoj. La studentoj iris el la dissekcejo al la hospitalo kaj tie ili ekzamenis naskantajn virinojn. Semmelweis montris, ke kiam la trejnatoj lavis siajn manojn en ĥlorinita limedsuko antaŭ ĉiu klinika ekzamenado, la proporcio de puerpera febro inter patrinoj klare malpliiĝis.
Antaŭ la moderna medicina epoko, la ĉefaj rimedoj por studi la internajn strukturojn de la korpo estis dissekco de mortintoj kaj inspektado, palpado kaj aŭskultumado de la korpaj reagoj kaj funkcioj de vivantoj. Estis je la alveno de mikroskopio kiam oni malfermiĝis al la kompreno de la konstruaĵaj blokoj kiuj konstituas la histojn de vivuloj. Teknikaj progresoj en la disvolvigo de akromataj lensoj pliigis la solvan povon de la mikroskopo kaj ĉirkaŭ 1839, Matthias Jakob Schleiden kaj Theodor Schwann identigis, ke la ĉeloj estis la fundamenta unuo de organizado de ĉiuj vivantaj estaĵoj. Studo de malgrandaj strukturoj tra kiuj pasas la lumradioj kaj la mikrotomo estis inventita por havigi sufiĉe fajnajn tranĉaĵojn de histo ekzamenotajn. Farboteknikoj uzantaj artefaritajn tinkturojn estis establitaj por helpi distingi inter diferencaj tipoj de histoj. Progresoj en la fakoj de histologio kaj citologio komencis fine de la 19a jarcento kun progresoj en kirurgiaj teknikoj kiuj ebligis la sendoloran kaj sekuran forigon de biopsiaj specimenoj. La invento de la elektrona mikroskopo alportis grandan antaŭeniron en difinkapabla povo kaj ebligis esploradon en la ultrastrukturo de ĉeloj kaj de la organetoj kaj de aliaj strukturoj ene de ili. Ĉirkaŭ la sama epoko, en la 1950-aj jaroj, la uzado de difrakto per ikso-radioj por studi la kristalajn strukturojn de proteinoj, la nukleajn acidojn kaj aliajn biologiajn molekulojn starigis novan fakon nome la molekula anatomio.
Same gravaj progresoj okazis pro ne-invadaj teknikoj por ekzameni la internajn strukturojn de la korpo. Ikso-radioj povas esti pasitaj tra la korpo kaj uzataj en medicina radiografio kaj fluoroskopio por diferencigi internajn strukturojn kiuj varias laŭ diversaj gradoj de netravidebleco. Magneta resonanca bildigo, Komputila tomografio, kaj ultrasonografio ebligis la ekzamenadon de internaj strukturoj per senprecedenca detalaro al gradoj ege for el la imagopovo de antaŭaj generacioj.
Malfermo Bird
La Malfermo Bird estas neregula ŝaka malfermo. Ĝi estas karakterizita per la movo (en algebra notado):
1.f4
Malantaŭ ĉi tiu movo estas sennombraj daŭrigoj. La variantoj plej uzataj de nigro estas: 1... d5; 1... e5 Gambito From; 1... c5; 1... f5 Svisa Gambito; 1... g5 Gambito Hobbs.
Pro siaj similecoj al la nederlanda defendo ĝi foje nomiĝas nederlanda atako. La baza strategia ideo estas la sama kiel tiu de la Angla Malfermo: prokrasti la difinon de la centraj peonoj dum kontrolo de la centro de la flanko. La problemo estas ke la peono, kun kiu la centro estas regata estas reĝa kaj tial lasas blanko kun malpli da protekto. Memoru ke ĝi estas la unua movo de la frenezula mato. Kontraŭ la Malfermo Bird estas du bazaj respondoj, la interesa gambito From 1... e5 -kiu povas esti malakceptita ludante 2.e4 kaj enirante la Reĝan gambiton- kaj 1.... d5 kiu eniras en skemoj de la Nederlanda Defendo sed ludita kun blankaj pecoj.
La linio 1....d5
1.f4 d5
Bluaj muŝkaptuloj
Cyornis estas genro de birdoj de la familio de Muŝkaptuledoj.
Rybník (distrikto Levice)
Rybník, hungare Garamszőlős [garamsOlOŝ] estas vilaĝo kaj municipo en Slovakio.
Bluaj muŝkaptuloj
Ĝi enhavas la jenajn speciojn:
Rybník (distrikto Levice)
Situo
Rybník situas laŭ flankovojo. Levice troviĝas je 10 km-oj.
Bluaj muŝkaptuloj
Estas specioj ĝenerale similaj al tiuj de la parenca genro de Niltavoj kiuj havas same bluajn suprajn partojn kaj ruĝoranĝajn brustojn ĉe maskloj dum inoj estas ĝenerale brunaj, kiel kazoj de seksa duformismo.
Rybník (distrikto Levice)
Historio
La loko estis loĝata jam dum la neolitiko. Poste alvenis keltoj kaj kvadoj. La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1075 laŭ tiama hungara ortografio "Sceulleus" (=vinbera). La slovaka loknomo aperis en 1525. En 1601 oni komputis tie 128 domojn, 3 nobeldomojn, lernejon kaj paroĥon. En 1781 la vilaĝo ricevis rajton pri bazarado. En 1828 loĝis tie 943 loĝantoj en 134 domoj. En 1831 ĥolero, en 1890 incendio okazis. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Garamszőlős 1385 homoj, (plejparte slovakoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Bars, al distrikto de Léva, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 vivis en Rybník 1403 homoj, (1372 slovakoj).
Urbodomo de Kiskunfélegyháza
La Urbodomo de Kiskunfélegyháza estas impona historia monumento en Kiskunfélegyháza.
Historio
Ankaŭ la malnova urbodomo funkciis en la sama loko. Pli nova estis konstruita inter 1909–1911. Ekde tiam en la domego okazas administrado de la urbo, eĉ nuntempe administrado de la distrikto. La konstruaĵo estis plena renovigita en 1965 kaj 2009.
Corbi
Corbi [korbj] (hungare: Korb, germane: Korben) estas komunumo en Rumanio okcidente de Făgăraş. En 1910 ĝi havis 453 loĝantojn (rumanoj); en 1992 146. Ĝia unua skriba mencio estas 1589. Ĝis 1919 apartenis al Hungario (Fogaras vármegye). Administre ĝi apartenas al Ucea de Jos.
Urbodomo de Kiskunfélegyháza
Konstruaĵo
La duetaĝa urbodomo formas U-literon. La fasado estas preskaŭ simetria, tamen maldekste estas videbla turo 47 metrojn alta. La turo sube estas kvarangulo, supre okangula. Komence la fajrobrigado profitis rondan terason de la turo, ĉar la ebla fajro estis tuj konstatebla. Estas okulfrapaj ornamaĵoj de ceramikaĵoj fare de en uzino de Vilmos Zsolnay. Interne la ornamaĵoj plej ofte estas stukoj. En la ĉefĉambro estas videbla portreto de Lajos Kossuth. La ĉefĉambro havas 200 sidlokojn, kie oni aranĝas ankaŭ koncertojn kaj solenaĵojn.
Korb
Korb havas diversajn signifojn:
Esperanto-movado en Antjokio
La Esperanto-movado en Antjokio (Kolombio) havas historion komencinta en la 1930aj jaroj.
La fondintoj
Tri samideanoj, Moncada-Ospina-Tomik, formis dum la jardeko 1930a plurajn ‘Consulados’ kun publikaĵoj en diversaj amaskomunikiloj. Estis la sama epoko kiam alia kolombiano, Cipriano Kárdenas publikigis en Vieno (Aŭstrio) hispanigan reformon de Esperanto: “Hom-Idyomo” [1921].
José Solís-Moncada
En “La Casa de la Cultura” de Salgar, la la urbestro Humberto Zuluaga-Korrea kaj la loĝantaro de Salgar inaŭguris lernejon kaj bibliotekon tiel baptita: ‘José Solís-Moncada’. José Solís verkis 32 librojn pri Historio kaj poemarojn.
ISO 3166-2:SM
ISO 3166-2:SM estas subaro de la normo ISO 3166-2 rilate San-Marinon. Ĉiu kodo konsistas el du partoj, apartigitaj per streketo. La unua estas SM, la ISO 3166-1 dulitera (alpha-2) kodo de San-Marino. La dua parto estas du ciferoj.
Esperanto-movado en Antjokio
José Solís-Moncada
José Solís publikigis multajn informojn pri Esperanto en ĵurnaloj de Kolombio sub titolo “Apuntes de mi Carriel” kune kun profesoro Joakin Ospina, lia amiko.
Joakin Ospina
La plej konata verkaĵo de Joakin Ospina titolis “Tratado de Esperanto”(Gramatikon de Esperanto) kaj “Biografia kaj Bibliografia Kolombia Vortaro”; J. Ospina fondis en 1911 ĵurnalon ‘La Lumo’ en Salamina departamento (Kaldaso).
Anton Tomik
José Solís kaj Joakín Ospina havis grandegan amikon nomitan Anton Tomik, jugoslava samideano, alta kaj maldika, kiu alvenis al Kolombio serĉante sian patron, la inĝenieron Stanislav Tomik kiu estis laboranta en la konstruado de Fervojo de Antjokio ĉi-momente.
Tomik-filo venis juna kaj mortis maljuna en Medellín en 1984, 78-jaraĝa. Li estis Delegito de UEA, ankaŭ okupiĝis pri la diskonigado de kolombia kulturo en eksterlando. Lia malrapida parolado estis ĉiam preciza kiam parolis pri la Esperantistoj Popolo.
Anton Tomik tajpis la unuajn notojn «Pri la historio de Esperanto en Kolombio» [Medellín, Decembro 1977].
Antjokia Esperanto Ligo
Profesoro Manuel Ángel (mortinta en januaro 2006) prezidis en 1970 la ‘Esperanto-Klubo Medeĝina’, kune kun profesoro Ramiro Restrepo González Tiam estis la epoko de la Antjokia Esperanto Ligo kiam en aprilo 1975 en Medellín, kun 40 ĉeestantoj, fondiĝis AEL. AEL publikigadis kulturan kaj primovadan revueton nomitan “Avangardo” kaj ĉiun finsemajnon okazus la ‘verdaj vendredoj’, famaj prelegoj pri kaj per Esperanto en la centra oficejo de AEL en Medellín.
Ludovikof rememorus ĉiam samideanojn kiel Ramiro Restrepo González, Jairo del Rio, de la Esperanta Dialoga Asocio, la publiciston Manuel Fernando Hernández, Pastron Luis Eduardo Palacios Toral, D-inon Leonor Calvo y Feijóo, Libardo Vargas Cuellar, Guillermo Taborda, Libardo Mejía, Diego Hoyos-Escobar, Profesoron Luis Jorge Santos-Morales, William Cook, Viky Echeverry, Santiago Álvarez Gutiérrez, David Escovar, Martaledy R., María Victoria E.
... Miguel Kano-Estrada, Ramiro Restrepo González, Jorge Lopera, Julian Aristizabal, Luis Felipe Saldarriaga, Arkímedes Jaramillo, Conzuelo Cardeño, Luis Fernando Agudelo, Gloria Biviana Vélez, kaj profesoron Gonzalo Bermúdez de la UNEKBO (Esperanto-klubo de Bogoto en rilatoj kun Enesko) kiun Ludovikof salutis denove, 25 jarojn poste, en Saint Louis, la, pecize dum la Zamenhofa Tago; ili festis ĝin en la Klubo-“Viva” de Ludovikof-filino Isabel Kristina Mulkahy.
Edzino de Ludovikof, Alicja Posada ankaŭ estas esperantistino kaj partoprenas en la Usonaj Kongresoj. La nomoj de iliaj gefiloj enhavas esperantan grafion: Isabel Kristina, Ludoviko Ernesto, Enver Kamilo; honore al ses grandegaj personoj en la homara historio.
En La Antjokia Universitato
La junulara movado en la Universitato de Antjokio nomiĝis “Nova Esperanto Grupo” kun sia bulteno ‘Debati’ kaj tre aktivadis disvastigante la universalan lingvon Esperanto per konferencoj, afiŝaro, flugfolioj, kaj per la Kultura Radiostacio de la Universitato, danke al poeto Carlos Kastro-Saavedra [1924-1989] kaj al ĵurnalisto Jaime Merkado Jr., amikoj de Esperanto, veraj samideanoj kiel María Viktoria Estrada, Jorge Iván González, Alberto González-Mazcarohf kaj Rikardo Arikapa; ĉar oni ne necesas skribi aŭ paroli Esperanton flue por senti la internan ideon de “Esperantismo”, tiu ĉi ideo estas frateco kaj justeco inter ĉiuj popoloj.
Esperantistoj de Medellín atingis ke okaze de la 7-a Internacia Kongreso de Orkideologio, okazinta en tiu-ĉi urbo, en aprilo 1972, radiostacio Sutatenza, Radio-Rítmos kaj la Voz de la Universidad inkludis Esperanton, inter la plurlingvaj salutoj al partoprenantoj, periode disaŭdigitaj radie.
Esperanto strategias
En tiu epoko la esperantistoj entuziasmiĝis sufiĉe por organizi UKKEn [Unua Kolombia Kongreso de Esperanto] dum la dua finsemajno de decembro (10-11-) en Medellín. Ludovikof estis ĝia Sekretario de la enskribado kaj fakdelegito de Universala Esperanto Asocio pri Ĵurlanismo kaj Ekologio, ankaŭ delegito en Kolombio por Pasporta Servo. En hejmo de Ludovikof tranoktis azianoj, eŭropanoj, aŭstralianoj, afrikanoj, amerikanoj, nordanoj kaj eble eksterteranoj.
Tamen la revuo “Esperanto” kaj aliaj eŭropaj E-revuoj diris pri la diskuto de tri eseoj en UKKE; la vero estas ke el la kvar eseoj prezentitaj, nur unu, la menciita kiel “Esperanto Strategias” estis diskutata, diskuto vulgare tranĉita de certaj e-istoj. Tiu eseo estis la bazo por rezolucio de reorganizo de la Kolombia Esperanto-Movado. Ludovikof kaj liaj samideanoj konsideras la Lingvon Esperanto ne kiel ‘neŭtralan hobion’ sed kiel ilon por interkomprenado kaj solidareco (L.L. Zamenhof. Geneva, 1906).
Universala movado
Eĉ ekzistis la ebleco organizi la 37-an Universalan Kongreson de Tutmonda Esperantista Junulara Organizo [TEJO] dum 1981 en Medellín, en la Universitato de Antjokio. Tia Kongreso okazis fine en Oaxtepec, Meksiko.
Oni devas mencii la agrablan spertecon dum tia epoko kun samideanoj en RioNegro, ekzemple la e-aktivulo advokato Juan Francisko Ochoa. Francisko publikigadis bultenon “Stelo de Rionegro”. Mortis murdita sed ververe li konformis esperantan familion parolante nur internacian lingvon en sia hejmo. Ludovikof sonbendis konversacion kun liaj gefiloj kiam estis infanoj je la.
Zamenhof ne esperis vane
Ege utila por la vivanta Esperantujo en Bogoto estis la agado de la tiel nomata Mayo Klubo aŭ Groto Simbolika por bohemiuloj kun la poeto Ismael López, amikece konata kiel ‘Mayo López’. Ĉimaniere diras Luis Guillermo Restrepo, Mayo-laboro centriĝas en la praktika uzado de Esperanto en konversacio, teatraĵoj, tradukado kaj kantado de kanzonoj. Mayo López ludis pianon eĉ produktis kasedojn kun sia voĉinterpreto de kanzonoj propraj kaj tradukitaj.
Esplorante pri Esperanto Ludovikof verkis gravan artikolon kun titolo “Zamenhof no ha esperado en vano” [Zamenhof ne esperis vane] publikigita en la revuo de la Antjokia Universitato (N-ro 50(145) paĝ.345-350, jun-sep 1975). Egale plurajn komentariojn, lekciojn kaj konferencojn ĝis la kiam mi finfinis studadon ĉe la Universitato kaj Ludovikof titoliĝis kiel “Comunicador Social-Periodista” en la Teatro Kamilo Torres-Restrepo.
Esperanto Internaciista
De tia epoko Ludovikof mencias evidente “Esperanto Internaciista” direktitan de Antropologo Francisko Javier González. Li redaktis kune kun nia studgrupo ankaŭ la dokumenton “Esperanto Strategias” por la Universitato de Antjokio, Fako de Antropologio [Jul. 1976]. Alia ilo por progresemaj esperantistoj estis “Esperanto Broŝuro” kaj la kvarpaĝa revuo “Mutualo”, la Esperanta periodaĵo de plusa cirkulado kaj tempo, redaktata fare de Fernando Martínez-Solís. Ludovikof partoprenis ankaŭ en la tradukado de “Kristo en Ameriko” sonbendo por esperanta mormonaro.
Ludovikof servis kiel ĵurnalisto tra Kolombio, do ekde la li apartenas al la Antjokia Historio-Akademio kiel membro de Urabá. Aparte de la Esperanta dokumentado Ludovikof verkis jam 27 librojn pri Kosmologio, Historio kaj Geopolitiko pri Kolombio kiel la plej angulo de Ameriko.
La plej angulo de Ameriko
En Urabá Ludovikof fondis la Aŭtonoman Universitaton Apya Yalá, la Centron de Historio de Urabá, kaj la Apartadó-Esperanto Grupon. Tie en la Nacia Servo por Lernado (SENA) Ludovikof laboris kiel Ĵurnalisto kaj Pedagogo pri Logika Pensado, Ĵurnalismo, kaj Homaj Rilatoj. En Apya Yalá Universitato li estis ĝia tria Rektoro kaj Prezidanto de la Supera Konsilantaro.
Ruben Torres sendis la ret-mesaĝon al Otilio Orellana, de la Internacia Esperanto-Instituto en Nederlando, petante ke li sendu al Urabá kelkajn revuojn kiel Kontakto, Esperanto kaj Juna Amiko. Kunsendis Ruben Torres ankaŭ kopion de la Manifesto de Prago, subskribitan de la vicprezidanto de UEA, Renato Corsetti, ankaŭ bona amiko de la kolombiaj esperantistoj. Ĉiuj respondis tuj senpere.
Sed Ludovikof devis forlasi Urabá/Sinú/Abibe/Darién pro geopolitika progresema pensado kaj nuntempe li loĝas en Usono kie la Enmigrada kaj Nacieca US-Justico konsentis al li la restan loĝadon kaj la Usonan civitanecon ekde Decembro 2006.
Bibliografio
Inter la dokumentoj kiujn oni trovas en la Antjokia Universitato kaj en USONO, estas:
Magnetosfero
Magnetosfero estas la nomo por la spacareo ĉirkaŭ astronomia objekto, en kiu la magnetkampo de la objekto dominas. Ĝia akurata ekstera limo nomiĝas magnetopaŭzo. La interna limo al la neŭtrala atmosfero estas la jonosfero. La magnetosfero de la Tero etendiĝas preter minimume 800 km. Krom la teran magnetosferon oni ankaŭ jam iom detale esploris aliajn magnetosferojn, ekzemple per la spacsondiloj Ulysses (1992), Galileo (1995 ĝis 2003) kaj Cassini (ekde 2004) la magnetosferojn de la planedoj Jupitero kaj Saturno.
Ekzemplodone ĉi tiu artikolo priskribu la magnetosferon de la tero.
Proksimaj Hebridoj
Proksimaj Hebridoj aŭ Ĉeajn Hebridoj (na h-Eileanan a-staigh [na HElanan aSTAJ], Inner Hebrides [Ina HEbridiz]) estas la insularo, parto de la Hebridaj Insuloj, pli proksima al la ĉefa parto de Skotlando. Ĝi konsistas el la jenaj insuloj:
Rut (nomo)
Rut estas virina nomo.
Signifo
La signifo ne estas klara. Ofte dirite, sed ne tre verŝajne estas, ke la hebrea nomo venas de "amikino", "kunulino". Eblas ankaŭ la signifo "refreŝigo" aŭ "refreŝigaĵo".
Alilingvaj nomformoj
En multaj lingvoj ekzistas paralele ambaŭ formoj: kaj "Rut" kaj "Ruth"
Commentry
Commentry estas franca situanta en departemento Allier, regiono Aŭvernjo-Rodano-Alpoj.
Ĝiaj loĝantoj nomiĝas Commentryens.
18698 Racharles
18698 Racharles estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la en la kadro la kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Leavenworth (Vaŝingtonio)
Leavenworth estas urbo en Kantono Chelan, Vaŝingtonio, Usono. Ĝi estas parto de la Metropola Statistika Zono Wenatchee-East Wenatchee. La loĝantaro nombris laŭ la censo de 2010. La tuta urbocentro estas ŝablonita laŭ bavara vilaĝo kiel parto de civita iniciato komencita en la 1960-aj jaroj. La regiono estas grava turisma cel-loko dum la vintro, precipe dum Oktobrofesto kaj la Adventa-Kristnaska sezono.
Salgesch (stacidomo)
Salgesch estas fervoja stacidomo en Salgesch, Svislando.
Esperantina
Malgraŭ la aspekto, la nomo Esperantina kutime ne rilatas al Esperanto, sed estas la nomo de du urboj en Brazilo:
Tamen ankaŭ iuj denaskaj parolantinoj de Esperanto ricevis tiun nomon de siaj movade fervoraj gepatroj, ekzemple
Tekirdağ
Tekirdağ (greke Ῥαίδεστος / Raidestos aŭ Ῥαίδεστον / Raideston, latine Rhaedestus aŭ Raedestum, hungare Rodostó, bulgare Родосто / Rodosto) estas urbo en Turkio sur la nordokcidenta bordo de la Marmora Maro. En 1990 ĝi havis 80 207 loĝantojn. Ĝian aktualan nomon ĝi ricevis en 1923. La urbo estas la administra centro de la samnoma provinco.
Kozakoj
Kozakoj (foje ankaŭ kazakoj) estas origine militistareroj en ĉestepaj regionoj de Rzeczpospolita.
Absdorf
Absdorf estas komunumo de Aŭstrio. Ĝi apartenas al la federacia lando Malsupra Aŭstrio kaj estas la administra centro de la samnoma distrikto Tulln. La komunumo situas en la centra parto de la federacia lando, iom nordokcidente de la ŝtata ĉefurbo Vieno, troveblas norde de la rivero Danubo kaj apartenas al la historia regiono Weinviertel (vina regiono). Komence de la jaro en la komunumo vivis  loĝantoj.
Kozakoj
Poste per ĝia vorto eknomigi etnogrupo en konsisto de rusa kaj aliaj popoloj de slava lingva familio, plejmulto loĝas en sudaj partoj de Rusio. Grupoj de kozakoj loĝas ankaŭ en Ukrainio, Kazaĥio kaj aliloke.
Etnogrupo
Antaŭ la jaro 1917 kozakoj estis speciala klaso de rusia socio, kies reprezentantoj ĝuis multajn liberojn kaj rajtojn pro la konstanta militservo (poste ankaŭ polica servo) al la caro.
Dum la post-revolucia interna milito multaj kozakoj batalis por la Blanka Armeo (kontraŭ bolŝevismo), tial ili signife perdis sian influon en soveta socio, multaj estis reprezaliitaj aŭ devigitaj forlasi la landon.
En Norda Kaŭkazio miloj de kazakoj dum 1920-aj jaroj estis forpelitaj el siaj hejmoj por transdoni iliajn kampojn kaj bruton al la malriĉaj montaranoj, ĉefe inguŝoj, kiuj siavice estis deportitaj de tie en 1944 kaj devige anstataŭigitaj de osetoj. Poste, jam en 1980-1990-aj jaroj, tiu tereno iĝis kaŭzo de armitaj disputoj inter etnaj regionoj Osetio kaj Inguŝio.
Ekde Perestrojko en Rusio okazas renaskiĝo de kazakaj kulturo kaj tradicioj. Ŝtataj strukturoj subtenas tiun procezon.
Madono de la akuŝo
Madono de la akuŝo (itale Madonna del Parto) estas pentraĵo de Piero della Francesca, realigita en Monterchi, eta vilaĝo de la Toskanio.
Historio de la kreado
En 1455 Piero della Francesca estas komisie engaĝita en Arezzo, kie estas pentranta la Ciklon de la Vera Kruco; sed el Monterchi iu lin alvokas por komisii freskon. La fresko reprezentu la Virgulinon gravedan (evidentas la motivo: plenumi voton, impetri dian favoron) kaj freskiĝu en eta kampara preĝejo ekstere de la vilaĝa ĉirkaŭita zono. Piero della Francesca pormomente lasas la laborejon en Arezzo kaj ene de du semajnoj konkludas la novan komisiaĵon. La rezulto estas la Madonno de la akuŝo, unu el plej famaj pentraĵoj de la arta monda historio.
Priskribo
La ikonografia temo estas Madono graveda: tre juna virino, certe pozantino de tiuj italaj lokoj, fiera pri sia ekpatriniĝo, nin rigardas vindita en la grandvalora mandarena bluo de la tuniko. Ŝi estas bildigita plenfigure staranta iomete dekstre turnita tiel ke pli evidentiĝas ŝian staton. La dekstra mano ripozas sur ŝia sino en la gesto kiu ĉiu gravedulino facile scias: gesto de protekto, de posedo, de feliĉo. La sinodika Madono staras centre de vera kaj propra tabernaklo kiu tamen havas la formon de tendo kiun du anĝeloj malfermas flanken forpuŝante la randojn. La ikonografia signifo klaras: la infanformanta Madono estas vas electionis kaj fœderis arca (= elektita vazo kaj kesto de la interligo, bibliaj kaj liturgiaj esprimoj), ŝia korpo gastas la Logoson, la Enkarniĝintan Verbon, la Vivantan Dion; la du anĝeloj prezentas al la adorado de la kredantoj la Kristan korpon kiu nobligas kaj relevigas nian korpon. La pentristo sukcesas doni al la videbla vero sakralecon tiom grandan kaj absolutan ĝis igi la kredon konvinkiga laŭmaniero kiun neniu teologo atingis.
Konservado kaj eksponado
La freska pentraĵo ne povas certe restadi en preskaŭ senpopola, nune eble sennaska, vilaĝeto. Nun (en 2009) ĝin oni konservigas en provizora centrovilaĝa muzeo; sed volus ĝin muzee konservi jen la ŝtataj najbaraj muzeoj, jen la diocezaj kolektejoj de religia arto. Estas informo, ke la du instancoj jam trovis akordon.
Eksteraj ligiloj
Italingva komento
64289 Shihwingching
64289 Shihwingching estas asteroido de la ĉefa asteroida zono, malkovrita la de la kanada amatora astronomo William Kwong Yu Yeung elde la Observatorio Desert Eagle en Benson (Arizono, Usono).
Boa Vista do Ramos
Boa Vista do Ramos estas municipo de la brazila subŝtato Amazonio, kiu taksis 14.979 loĝantojn en 2010.
64289 Shihwingching
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de la honkonga kronikisto Shih Wing-ching (ĉine: 施永青, Shih Wing-ching), kiu verkis por senpaga taggazeto de Honkongo. Li estis aktiva filantropo.
Bobby Jaspar
Vivo kaj verkado
En la aĝo de 11 jaroj Jaspar komencis ludi pianon kaj klarneton, kiel dekkelkjarulo li transiris al aldo- kaj tenorsaksofono. En 1945 li muzikis kune kun Toots Thielemans en diksilando-bando. Post kiam Jaspar estis muzikinta por la usonaj soldatoj en okcidenta Germanujo, li vivis ekde 1950 en Parizo, kie li ludis koncerte kaj registradstudie kun multaj francaj (André Hodeir, Bernard Peiffer) kaj usonaj muzikistoj de moderna ĵazo, inter ili kun Dave Amram, Chet Baker kaj Jimmy Raney. En 1956 li transloĝiĝis kun sia edzino, kantistino Blossom Dearie al Novjorko. En 1956/57 li prezentis kun la kvinopo de J. J. Johnson; En 1957 li laboris mallonge kun Miles Davis. Kun la kvinopo de Donald Byrd li vaste koncertvojaĝis en 1958 tra Eŭropo. En 1959 li laboris kiel gastsoloisto kun la triopo de Bill Evans, en 1960 kun kantistino Chris Connor, sed ankaŭ kun Attila Zoller en kvaropo por iom longa tempo en la ĵazklubejo Village Vanguard. En 1961 li kaj Zoller estis en Eŭropo. Kun la belga gitaristo René Thomas li entreprenis 1962 pluan vojaĝon tra Eŭropo. Jaspar laboris ankaŭ kun John Coltrane, Elvin Jones, Herbie Mann kaj partoprenis la realigon de la filmmuziko por Una storia milanese, komponita de John Lewis. Lastan fojon li prezentis en la londona ĵazklubejo Ronnie Scott’s Jazz Club, antaŭ ol li pro grava kormalsano devis reiri al Novjorko. Korĥirugio supozeble kombinite kun drogokonsumo kaŭzis lian fruan morton.
Bobby Jaspar validas kiel ritmosperta, melodie inventema tenorsaksofonisto kun influoj de Lester Young, Stan Getz kaj Zoot Sims.
Laŭ li nomiĝas la premio Prix Bobby Jaspar de franca Akademio de ĵazo por la plej bona eŭropa ĵazmuzikisto de la jaro.
Fizioterapio
Fizioterapio aŭ kinezoterapio (ankaŭ fizikoterapio), nomebla ankaŭ movoflegado, estas paramedicina fako kiu okupiĝas pri la moviĝemo de la homo. Pacientoj kun plendoj rilate al muskoloj aŭ artikoj povas esti helpataj per ekzercoj por plibonigi la moviĝeblon kaj malpliigi la doloron. Ekzistas diversaj formoj de fizioterapio per kiuj misfunkciaĵoj povas esti flegataj kiel ekzercoterapio, masaĝoterapio kaj fizika terapio.
Klausdorf
Klausdorf havas diversajn signifojn:
Fizioterapio
Fizioterapiisto fizike ekzamenas, proponas kuracigan planon kaj tiun priparolas kun la paciento. La celo de tiaj kuracadoj povas ekzemple esti:
Ĝenerala difino
Kinezo-terapio, aŭ pli simple movoflegado (laŭ la greka etimologio), estas kuracado per movoj aktivaj aŭ pasivaj (PIV). Ĝi uzas la movon (aŭ la senmovecon) per diversaj teĥnikoj cele redoni aŭ konservigi al korpo funkcion, kiu estas damaĝita aŭ damaĝebla, ekzemple por reebligi paŝadon post ĥirurgado de difektita koksartiko, aŭ preventi muskolvelkon ĉe engipsigita kruro.
Tiu fako povas rekte aŭ malrekte koncerni kvazaŭ ĉiujn branĉojn de medicino kiel ortopedio, neŭrologio, angiologio, psiĥiatrio, pediatrio, geriatrio, kardiologio, reŭmatologio, pneŭmonologio, ginekologio...
Movflegado estas science bazita kuracmetodo kiu fundamentas sin sur precizaj konoj interalie de la homaj anatomio kaj fiziologio kaj konsistas en aplikado kaj adaptado de rimedaro efikanta al muskolforto, daŭrkapablo kaj movebleco de homoj kun funkciaj limigoj kaj bezono pri fizika readaptiĝo.
Plej popularaj teĥnikoj de kinezoterapio estas masaĝado kaj gimnastika trejnado.
Masaĝo, permana premfrotado kaj knedado de muskoloj kaj artikoj por kuracaj celoj (PIV), koncernas la molajn histojn (muskoloj, tendenoj, subhaŭtaj histoj, sed ankaŭ nervoj kaj angioj). Krome kinezoterapio disponas diversajn fizikajn teĥnikajn rimedojn (varmo, malvarmo, elektro, ultrasonoj, ktp) por lukti kontraŭ doloro kaj faciligi fiziologian moviĝadon de la korpo. Kinezoterapio ankaŭ rolas en preventado, per tiucela edukado (al operaciotoj por prepari ĝin, al kronikaj malsanuloj por helpi ilin sin memstare flegi). Kinezoterapiisto ankaŭ povas flegi bebojn kun bronkitoj, helpante plibonigi la spiradon per faciligo de eligo de mukaĵoj, aŭ realigi elastajn aŭ ne, molajn aŭ malmolajn kuntenaĵojn por plimalpli drasta limigo aŭ trudo de direktita moviĝo de iuj artikoj.
Jen difino kiu aperas en referenca franclingva verko Vademekumo de kinezoterapio kaj de funkcia reedukado (Yves Xhardez k.a, 5a eldono, 2008) :
Kinezoterapio, kies agadkampo tre forte plivastiĝis dum lastaj jardekoj, direktiĝas al granda nombro da malsanoj, afekcioj, ĝeneralaj aŭ specifaj damaĝoj kaj iliaj sekvoj.''
Agado
Jen kelkaj ĝeneralaj agoj de kinezoterpiisto:
La teĥnikoj de kinezoterapio estas realigitaj sekve al unu aŭ pluraj bilancoj realigitaj de la kinezoterapiisto cele starigi kinezoterapian diagnozon ebliganta difini la nombron de seancoj bezonataj kaj adapti la teĥnikojn al la bezono de la paciento.
Scienca evaluado
La fizioterapio estas sumadego da multaj teknikaj kaj nuntempe estas tre malsimpla distingi la efikaj teknikoj ol la neefikaj. Tamen oni povas konsulti pri tiu temo diversajn retadresojn kiel la Cochrane Kunlaboro kaj PEDro datumbazo (kompilaĵo de fakt-bazitaj publikadaĵoj).
Ekzemple, oni povas diri, ke el la uzantaj teknikoj aktuale per la fizioterapistoj :
Magyarszék
Magyarszék [madjarsEk] estas unuigita vilaĝo en Hungario, en regiono Suda Transdanubio, en departemento Baranya, en Distrikto Komló. En la loknomo magyar signifas hungare: hungaro.
Situo
Magyarszék situas sur deklivoj, laŭ ĉefvojo Pécs-Kaposvár, laŭ fervojo Dombóvár-Komló. Pécs troviĝas je 20 km-oj.
Historio
Vojo de la romianoj troviĝis ĉe Magyarszék. La unua mencio pri la vilaĝo devenis el 1332 en formo "Zeek". Supozeble dum regado de la turkoj la komunumo ne senhomiĝis. En la 18-a jarcento germanoj apude fondis apartan kolonion. En 1930 la najbaraj vilaĝetoj unuiĝis kun Magyarszék.
Famuloj
En Magyarszék naskiĝis:
Edith Stein
El ŝiaj verkoj oni deduktis ke Stein ne konvertiĝis kaj ne ŝanĝis religion sed simple "ŝi transiris" sur la sama strato kiu estis jam desegnita ĝuste en sia hebreeco.(Die Rezetion Edth Steins, Francesco Alfieri, 2012 ).
En filozofio ŝi esploris ontologion kaj fenomenologion. En la libro Endliches und ewiges Sein ŝi kontraŭigis ontologion skolastikan kun moderna. Ŝi kreis ankaŭ fenomenologian version de tomismo. En teologio ŝi okupiĝis pri mistiko de sankta Johano de la Kruco kaj sankta Tereza el Avilo (ŝiaj spiritaj gepatroj). Ŝia lasta libro estis nefinita: Kreuzeswissenschaft, Studie über Johannes vom Kreuz, en kiu ŝi studis la mistikon de sankta Johano de la Kruco.
Ĉu ili diras al ni la veron?
La libro Ĉu ili diras al ni la veron? estas ilustrita resumo kaj analizo de raportoj de atestantoj pri krimoj kontraŭ la homaro en malliberejoj de Nordkoreio.
Jen eltiraĵo el la antaŭparolo de la tradukinto:
Referencoj
Ĉu ili diras al ni la veron?: neimagebla perforto / publikigita de la Fonduso por Nordkoreaj Rifuĝintoj; informcentro pri homaj rajtoj en Norda Koreio; esperantigis el la angla Franciska Toubale; eldonita de Sennacieca Asocio Tutmonda, Parizo, 2007 (presita en Japanio). 220 paĝoj: ilustrita, kolora kovrilo; 26 cm.
Internacia Polica Bulteno
La policfaka gazeto Internacia Polica Bulteno aperis en Parizo de 1911 ĝis 1914, eldonita de la tiea prezidanto de la Polica Klubo Esperantista,  A. Miguiere kaj ĝia sekretario, E. Tison, policinspektoroj, kiuj ankaŭ fondis projekton de Internacia Esperantista Polica Asocio, kvankam kaj ilia gazeto kaj la asocio estis ĉesigitaj kaŭze de la Unua Mondmilito. Ĉiuj tiuj iniciatoj inkluzive de la gazeto La Polico de 1922 celis la uzon de Esperanto kiel internacia lingvo de la polica servo. Internacia Polica Bulteno reviviĝis en 1928, aperinte kiel monata polica fakrevuo kaj oficala organo de "Internacia Polica Ligo". Administranta redaktoro de la gazeto en 1933 estis Antoine Schwartz, inspecteur de police spéciale, en Strasburgo-Meinau, Francujo.
Eltiraĵoj
<Gallery> Dosiero:1933 Internacia Polica Bulteno 2.jpg|Artikolo de Henri Mouton, julio 1933. Dosiero:1933 Internacia Polica Bulteno 3.jpg Dosiero:1933 Internacia polica Bulteno 4.jpg Dosiero:1933 Internacia polica Bulteno 5.jpg </Gallery>
Disleksio
Disleksio estas lingva lernomalkapablo, kiu malhelpas uzi la lingvon, ĉefe lerni ĝuste legi kaj kompreni vortojn kaj frazojn. Ofte la homo ne memoras, kion tiu legis, kaj mise rekonas eĉ la literojn aŭ la numerojn. Ĝi signifas laŭvorte problemon kun vortoj. La lingvaj kapabloj estas malbonaj, kaj ofte ankaŭ la lernado de la fremdaj lingvoj estas malfaciligita. Ĝi ne estas emocia problemo, malalta nivelo de inteligenteco aŭ manko de sensoj.
Estas metodoj, per kiuj ankaŭ la disleksiuloj povas lerni legi kaj skribi, kaj la ĉefaj simptomoj povas esti preventitaj. Sed ili ne ŝanĝas la disleksian pensmanieron, kaj tiuj restas bildeca, kio tamen malfaciligas la lernadon de la lingvoj. Oni povas esti disleksia en unu lingvo, kaj ne en alia lingvo. La terapion prizorgas logopediistoj.
Disleksio estas parenca al diskalkulio kaj disgrafio.
Kaŭzoj kaj specoj
La disleksio povas esti:
Pri la unuranga disleksio respondas genetikaj kaŭzoj, etaj naskaj difektoj, misokazaĵoj, aŭ la partia misevoluado de la nervosistemo.
La duranga disleksio ne estas la perturbo de la kapabloj, sed estas kaŭzita de la psiĥikaj kaŭzoj aŭ de la medio. Komunaj kaŭzoj estas la malfrua maturiĝado, la sociala pozicio, aŭ la metodo de la leginstruado. Komunaj estas ankaŭ de la dekstrigado de la maldekstramanuloj, aŭ la abundo de la visualeco.
Laŭ la esploradoj, ekde 1970 kaŭzas la disleksion, la disgrafion, la diskalkulion kaj la atentomankan-hiperaktivan perturbon la primitivaj refleksoj, kiuj survivas perturbece la unuan vivjaron. La libro de Sally Goddard okupiĝas kun tiuj refleksoj; li skribis pri la diagnozo kaj la movterapio, kiu regulare malhelpas la refleksojn.
Simptomoj
La ĉefa simptomo estas, ke la legado estas malrapida, la legaĵoj malbone estas komprenitaj. La literoj ofte kunmiksiĝas en legado kaj en skribado; la ortografio estas malĝusta. La skribado estas malbela, ofte nelegebla.
Aliaj simptomoj estas la malbona memoro, la konfuzo de la direktoj, serĉado por vortoj, malcerteco de la serioj, la komponado de la frazoj, kaj malfacileco de la lingvaj taskoj. Ofte estas ankaŭ la skribado aŭ la kalkulado malkapabla. La lingvaj kapabloj de la disleksiuloj estas malbonaj, kio afektas ankaŭ la lernadon de la lingvoj. La kunordigo de la movo kaj la senso de la ritmo de la disleksiaj infanoj estas neevoluintaj.
Ĉiuj tiuj kapabloj estas evolvigeblaj.
Avantaĝoj
La disleksio estas alternativa metodo de la pensado, la sensado, la lernado kaj la prilaborado de la informoj. La kompensado de la disleksio ne aligas tion. Kiuj povas uzi la avantaĝojn de tiuj kapabloj, tiuj povas esti pli talentaj ol aliaj.
La pensado estas bilda kaj intuitiva, kio helpas ilin rekoni la strukturojn kaj la problemojn. La imago estas riĉa, interese kaj kreative rilatas al la mondo. Oni povas trovi inter disleksiuloj multajn bel-artistojn, aktorojn, sciencistojn, muzikistojn, inventistojn, kaj politikistojn.
Psikaj problemoj
La lernejoj kaj la lerneja sistemo povas nur akcepti tiujn plenumojn, kiujn oni povas mezuri per nombroj. Talento ne mezurebla per nombroj estas akceptita malcerte. Por tio la disleksiuloj devas elteni multan malsukceson. La instruistoj ofte ne rekonas la disleksion; la infano estas konsiderita kiel maldiligenta aŭ neinteligenta, kaj ĝi ankaŭ kredas tion. Tiel ĝi perdis la motivacion por la lernado, angoras multe, aŭ agresivas.
Sen logopedia helpo la disleksia infano perdas sian memfidon, sentas sin maldiligenta, neinteligenta, malsukcesa, kaj malbona. Ĝi falas el la instruadsistemo, kaj elektas profesion, kiu ne postulas multan lernadon, kaj postulas malmultan legadon aŭ uzadon de ia fremda lingvo; per tio ĝi perdas sia talento pri nelingvaj aferoj. Tial gravas, ke la instruantoj aŭ la gepatroj rekonu la perturbojn de la lernado.
Helpo
Granda helpo estas, ke la gepatroj akceptu ties infanon, kiel ĝi estas. Ili laŭdu, apogu ĝin multe. Ili helpu trovi kaj evolui la talentojn de sia infano. Ili lasu la infanon moviĝi multe, kaj multspece sen devo de la pritaksado. Ankaŭ la muziko povas helpi multe.
La ekzercoj kaj la lernado devas esti dividita en multotipaj partoj. La partoj estu mallongaj. Kiam la infano iras hejmen, la familio komencu per ludado kaj movado, por ke la infano povu ripozi. La ekzercoj estu variaj kaj interesaj por ke ĝi sentu sin sukcesa. La ripetado venu post multe da tempo. Kiam la infano enlitiĝos, la gepatroj legu rakonteton; tio helpas lerni la gepatran lingvon.
Estas logopediaj metodoj, kiuj helpas korekti kaj reeduki la disleksion. La terapio estas kompleksa, kio evoluigas la moviĝadon kaj la kognitivajn kapablojn. Ĝi evoluigas la atenton, la memoron, la sensojn, la intermodalecon, la senson de le ritmo, la serialecon, kaj la orientadon en la spaco. Ili povas reiri ankaŭ al la bebo.