cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Rexhep Meidani
Lia politika kariero komenciĝis en la 1990-aj jaroj. Li estis la prezidanto da la Centra Balotkomisiono en la unuaj plurpartiaj elektoj en 1991 kaj membro de la Prezidenta Konsilio (1991). Dum 1992-1996 li estis engaĝita en la civila socio kiel prezidanto de la Estraro de la Albana Centro de Homaj Rajtoj (1994-1996). En 1996, li eniris en la Socialistan Partion kaj estis elektita kiel ĝia Ĝenerala sekretario (1996-1997).
En la anticipitaj balotadoj de junio 1997, Meidani estis elektita membro de la parlamento de la Albana Asembleo. Post la elektoj, gajnitaj de la maldekstra koalicio kaj gvidita de la Socialista Partio, la 24-an de julio 1997, kun la propono de la Albana Asembleo elektĝis Meidani kiel Prezidanto de Albanio. Meidani funkciis kiel la tria prezidanto ĝis 2002, kun Petrit Ago kiel lia konsilisto.
Jenson Button
Li estas F1-a mondĉampiono de 2009 kun la teamo Brawn GP kaj ekde 2010 stiras en McLaren.
Okjare, Jenson komencis stiri gokartojn kaj en 1991 li venkis tutajn konkursojn kaj la ĉampionadon.
Li debutis en Formulo 1 en 2000 en la ĉefkuro de Aŭstralio kun la teamo Williams. Poste, li kuris en Benetono, Renault, BAR kaj Hondo. En 2009 li kuris en Brawn GP kaj venkis eĉ ses ĉefkurojn kaj la ĉampionadon. Nun li kuras en McLaren kun Lewis Hamilton kaj venkis la ĉefkurojn de Aŭstralio kaj de Ĉinio.
Kisnémedi
Situo
Kisnémedi situas en monto Cserhát (ĉerhAt), laŭ traira flankovojo. Fervojo inter (Aszód kaj Vác preteriras.
Historio
La komunumo estis loĝata jam dum la bronzepoko. La unua skriba mencio devenas el 1334. Dum la turka erao la vilaĝo pluvivis. Inter Püspökszilágy kaj Kisnémedi tenejo pri radiadaĵoj troviĝas.
Kabineto Szapáry
Kabineto Szapáry [sapAri] estis la sepa (preskaŭ sendependa) registaro en Hungario depost Aŭstra-hungara interkonsento. Ĝi gvidis la landon inter 1890 kaj 1892.
Historio
Kabineto Kálmán Tisza kreis leĝon, laŭ kio ĝi volis forpreni ŝtatanecon de Lajos Kossuth. Okazis manifestacioj, tial Kálmán Tisza abdikis. La nova kabinetestro iĝis Gyula Szapáry. Tre signifa ago de la kabineto estis kreo de valora mono. Ĝi validis ne nur en Hungario, sed en la plena Habsburga Imperio. La mono havis difinitan oran ekvivalenton. Alia ago de la kabineto estis deviga enkonduko de la instruado hungare, kiu ne plaĉis al la minoritatoj. Lastan leĝon pri la burĝa geedziĝo de Szapáry la parlamentanoj rifuzis, tial Szapáry abdikis.
Skemo Ponzi
La skemo Ponzi ankaŭ konata kiel financa piramido kaj trompa investo, estas fraŭda invest-operacio, kiu implicas la enspezon de troigita profito. Ĉi tiu trompoŝtelo konsistas el procezo kie la monprofitoj de la unuaj investantoj estas generataj danke al la mono donita de la novaj investantoj trompitaj pro la promesoj je altaj monprofitoj. La sistemo funkcias nur se la nombro de novaj viktimoj kreskas. Eĉ se similaj sistemoj ekzistis antaŭe, la nomo de ĉi tiu plano venas de la itala trompoŝtelisto Carlo Ponzi kaj ties trompoŝtelo farita en la 1920-aj jaroj, kiu atingis pli da eĥo ol similaj pasintaj trompoŝteloj.
En la moderna historio okazis kelkaj tre famaj ekzemploj, kelkaj el ili profunde skuis la ŝtatan nacian ekonomion kaj konsenkvence havis politikajn implikaĵojn, ekz. fine de 1933, granda plano de Ponzi (ducent milionoj da francaj frankoj) konata kiel la afero Stavisky estis malkovrita en Francio. Ĝi kaŭzis ekonomian kaj politikan krizon en 1934, kiu minacis la stabilecon de la Tria Franca Respubliko.
Funkcio
La fraŭd-iniciatinto publikigas anoncon pri alta rendimento-investo en mallonga periodo, ekzemple 25% profito dum 30-taga periodo. Por ke investantoj deponu sian monon en liajn manojn, li asertas, ke temas pri diversaj investoj, kiel fremda valuto, Heĝfonduso, eksterlandaj investoj aŭ aliaj investoj, kiuj estas agnoskitaj kiel laŭleĝaj. Praktike, financoj ricevitaj de unu investanto kutimas pagi la redonan garantion de antaŭaj investantoj kaj fakte neniu investo estas farita en la investaj kanaloj, kiuj estis promesitaj unue kaj de kiuj la profito promesita al investantoj estis atendita veni.
Kelkaj kazoj povas kaŭzi la finon de la trompo, ekzemple:
Rekta baloto
Rekta baloto estas termino por baloto pri politika publika ofico per senpera elekto de la postenulo fare de la rajtigitaj civitanoj, ne pere de antaŭdifinitaj transkalkuloj de iuj procentaĵoj al listoj de kandidatoj, ne pere de parlamento kaj ne pere de (civitane elektitaj) elektistoj, kiuj ekzemple elektas la prezidanton de Usono.
Per difino, rekta baloto estas parto de majoritata balotsistemo, ne de proporcia balotsistemo. Ekzemploj de rekte elektitaj parlamentoj estas la Eŭropa Parlamento (ekde 1979) kaj la Usona Senato (ekde 1917). Tamen eblas ankaŭ miksi rektan baloton de majoritata balotsistemo kaj nerektan de proporcia balotsistemo, kiel okazas ekzemple en la balotoj pri la germania parlamento Bundestag, en kiu proksimume duono de la parlamentanoj estas rekte elektitaj laŭ balotodistriktoj, kaj la alia pli-malpli duono elektiĝas el partiaj listoj de kandidatoj laŭ proporciaĵoj de voĉdonoj.
TV Azteca
TV Azteca, S.A.B. de C.V. estas meksika plurmedia konglomerato posedata de Grupo Salinas. Ĝi estas la dua plej granda amaskomunikila kompanio en Meksiko post Televisa. Ĝi ĉefe konkurencas kun Televisa kaj Imagen Televisión, kaj ankaŭ kun iuj lokaj telefonistoj. Ĝi posedas du landajn televidajn retojn, Azteca Uno kaj Azteca 7, kaj funkciigas du aliajn tutlandajn distribuitajn servojn, adn40 kaj a+. Ĉiuj tri ĉi tiuj retoj havas dissendilojn en plej multaj ĉefaj kaj malgrandaj urboj.
Rekta baloto
Komence de la 19-a jarcento, kiam en pli kaj pli da ŝtatoj instaliĝis parlamentoj, la parlamentanoj kutime estis elektataj nerekte: La civitanoj rajtigitaj je voĉdono en sia distrikto aŭ sia socia tavolo balotis por politikisto, kiu iĝis balotisto. Nur en sekva paŝo grupo de tiuj balotistoj nomumis la parlamentanon. Tiu nerekta sistemo konsideriĝis "pli sekura". Balotaj trompoj estu malpli facilaj, pro tio ke la dua balota paŝo estu pli bone kontrolebla. Kaj en iuj balotsistemoj la kondiĉoj esti elektisto pli altis ol tiuj esti civitano rajtigita je voĉdono: ekzemple la minimuma aĝo pli altis aŭ la sumo de minimume pagendaj impostoj pri grandis. Tia divido supozigis, ke balotisto estu "politike pli matura", kaj simpla voĉdonrajta civitano sekve "politike pli malmatura". El la vidpunkto de demokratio tia socia "filtrado" de balotantoj facile kritikeblas.
TV Azteca
TV Azteca ankaŭ funkciigas Azteca Uno Internacional, atingante 13 landojn en Centra kaj Sudameriko, kaj parton de la Azteca América reto en Usono. Ĝia ĉefa programo estas la novaĵelsendo Hechos.
7531 Pecorelli
7531 Pecorelli estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la teamo de la Observatorio Santa Lucia Stroncone (Umbrio, Italio).
Nomo
Ĝi estis nomita en memoro de Antonio Pecorelli (1923–1986) ŝoforo de aŭtobuso kaj tramo de la urbo Terno, kaj poeto. De siaj rektaj kontaktoj kun la humoroj de la popolo li notis pli malfrue pli ol 300 sonetoj en la loka dialekto. Kun pikema plumo, li sciis kion diri, kaj li diris tion, kion aliaj ne kuraĝis diri.
Aarberg (distrikto)
La distrikto Aarberg (en Esperanto ankaŭ distrikto Arbergo estis ĝis la 31-a de decembro 2009 administra unuo de Kantono Berno. Ĝi havis 34229 loĝantojn la 31-an de decembro 2008. Ĝia ĉefurbo estas la samnoma komunumo Aarberg. Kun efiko de la 1-a de januaro 2010 ĝi estis integrita al la nova administra distrikto Seeland.
Geografio
La distrikto Aarberg etendiĝas nordokcidente de la federacia urbo Berno en la oriento de la tiel nomita Selando en la Svisa Mezlando, en kies suda parto fluas la rivero Aro.
Ekonomio
La regiono Aarberg unuflanke estas tre frukta kaj grava kultivejo por legomoj, aliflanke en la regiono setlas diversaj gravaj industrientreprenoj.
Trafiko
Trapasas la distrikton la trajnlinio de Berno al Bielo kaj de Büren ĉe Aro al Kerzers, krome la svisa aŭtovojo A6.
Komunumoj de la distrikto Aarberg
La distrikto Arberg konsistas (stato en 2009) el 12 komunumoj, el kiuj Lyss estas la plej granda. Lyss kaj Aarberg estas urboj, Lyss pro ĝia grandeco kaj Aarberg pro ĝia historia urborajto. Jen la listo:
Univision
Univision estas usona hispanlingva senpaga televida reto posedata de Univision Communications. Ĝi estas la plej granda provizanto de hispanlingva enhavo de Usono. La programado de la reto celas la latinamerikanan publikon kaj inkluzivas Telenovelojn kaj aliajn dramajn seriojn, sportojn, serialkomediojn, realecajn kaj diversajn seriojn, novaĵprogramadon kaj importitajn hispanlingvajn plenlongajn filmojn. Univision havas sian ĉefsidejon en Urbocentro-Manhatano, Novjorko, kaj havas siajn ĉefajn studiojn, produktajn instalaĵojn kaj komercajn operaciojn bazitajn en Doral, Florido (proksime de Miamo).
(13030) 1989 PF
(13030) 1989 PF estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la usonaj geastronomoj Eleanor Francis Helin kaj Jeff T. Alu elde la Observatorio de la Monto Palomar (Kantono San-Diego, Kalifornio, Usono).
Egmating
Egmating estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Ebersberg kaj en la distriktaro Supra Bavario de la federacia lando Bavario. Fine de la komunumo havis  loĝantojn. Egmating apartenas al administra komunumaro, nomata Verwaltungsgemeinschaft Glonn.
Burgo Stadeck
La burgo Stadeck estas akvoburgo en la komunumo Stadecken-Elsheim en la distrikto Mainz-Bingen, germana federacia lando Rejnlando-Palatinato.
Arĥitekturo
La burgo konsistas el loĝdomo kaj fojnejo. Krome videblas restaĵoj de la ringmuro kaj de turo. La loĝdomo estas en privata posedo kaj ne estas vizitebla. La historia burgĝaredno estas vzitebla.
Kantono Lumpkin (Georgio)
Kantono Lumpkin (angle Lumpkin County) estas kantono de la usona ŝtato Georgio. Laŭ la popolnombrado en 2000, ĝi enhavis 21 016 loĝantojn, kaj en 2005 ĝi enhavis 26 705. La kantona ĉefurbo estas Dahlonega.
Regulo de Titius-Bode
Regulo de Titius-Bode estas hipotezo, ke mezaj distancoj de planedoj en sunsistemo plenumas simplan aritmetikan regulon.
Historio
Hipotezo estis proponita en 1766 jaro de Daniel Titius kaj publicita en jaro 1772 de direktoro de Astronomia Observatorio en Berlino de Johann Elert Bode. El nomoj ĉi tiuj sciencistoj estas nomo de regulo.
Regulo
Komenca regulo estis:
kaj:
Fine regulo havas formon:
Meza distanco a de planedo el Suno en astronomia unuo:
Conceição (Paraibo)
Conceição estas municipo en la brazila subŝtato Paraibo, kiu havis 18.363 loĝantojn en 2010.
Regulo de Titius-Bode
Regulo
Tabelo: Distancoj de plandedoj kaj Plutono kiuj estas kalkulata el regulo de Titius-Bode kaj reala meza distanco el suno.
Diagramo: Komparo de distancoj de planedoj laŭ regulo T-B kun realaj distancoj.
Ĝis nun ne ekzistas korekta klarigo de kaŭzoj de ekzisto de regulo kaj ne scias ĉu estas nur koincideco, ĉu pli fundamenta regulo.
Nuntempe plej probabla klarigo estas, ke orbita resonanco kiu kreiĝas inter objektoj en sunsistemo kaŭzas, ke aperiĝas "malordonaj" zonoj, en kiu mankas orbitoj kun longaj periodoj de stabileco. Rezultoj de simulado sugestas, ke regulo similaj al regulo Titius-Bode estas natura konsekvenco de planedkreaj procesoj.
Francisco Morato
(oficiale Município de) estas municipo en la subŝtato San-Paŭlio de Brazilo. Ĝi situas en la sudorienta regiono de Brazilo, en la mezoregiono Metropolitana de São Paulo kaj en la mikroregiono Franco da Rocha. Laŭ la stato de en la municipo vivis   sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². El tiuj, la nombro de voĉdonrajtuloj en la municipo en estis. La teritorio havas komunan limon kun.
Geografio
Francisco Morato situas sur altebenaĵo en sudorienta parto de la lando. Guarulhos troviĝas en distanco de 31, San-Paŭlo (urbo) 33, Campinas 53, Nova Iguaçu 343, Curitiba 348, Rio-de-Ĵanejro 362, Belo Horizonte 473, Goiânia 780, Braziljo 841, Campo Grande 870, Porto Alegre 873, Salvador de Bahio 1436, Maceió 1914, Teresina 2066, Recife 2113, Natalo (Brazilo) 2304, São Luís 2323, Belém 2434, Manaus 2658 kilometroj.
Ekonomio
En Francisco Morato oni okupiĝas pri komercado, aliaj laborlokoj mankas.
Trafiko
Ekde Francisco Morato havas trajnan kaj vojan ligojn al la proksimaj komunumoj. Estas interese, ke la distanco estas al la subŝtata ĉefurbo 30.5 km laŭ rekta vojo, 43 km laŭ reloj kaj 45 km laŭ aŭtovojo.
Klimato
Francisco Morato havas subtropikan klimaton. La someroj estas varmaj kaj pluvaj. La averaĝa jara temperaturo estas ĉirkaŭ 18Cº, estante la plej malvarma monato de julio (mezumo 14 °C) kaj la plej varma februaro (mezumo 22 °C). La jara pluvokvanto estas ĉirkaŭ 1400 mm.
(18580) 1997 XN8
(18580) 1997 XN8 estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la en la kadro de la kampanjo OCA-DLR Asteroid Survey (ODAS) elde la Observatorio de la altebenaĵo de Calern, en Caussols (Alpes-Maritimes, Francio).
Francisco Morato
Eduko
Publika lernejo en la municipo portas la nomon de la esperantisto kaj antropologo Egon Schaden.
János Horváth (poeto)
HORVÁTH János (horva:t) estis rumanihungara laboristpoeto naskita en Gátalja la 23-an de februaro 1894 kaj mortinta en Temeŝvaro la 17-an de aprilo 1950.
Kariero
Horváth János publikigis poemojn en gazetoj A Holnap, Déli Hírlap, Temesvári Hírlap, Bánsági Magyar Népnaptár'' de Temeŝvaro.
Lago Pergusa
La Lago Pergusa aŭ Lago di Perusa estas lago en la provinco Enna kaj la regiono kaj insulo Sicilio de Italio. Ĝia surfaco estas. La teritorio estas ĉefa trapasejo, nestejo kaj vintrejo por birdoj en Sicilio, kelkaj maloftaj kiel la Purpura ardeo, kaj konsideratas inter la plej taŭgaj lokoj por birdumo en Eŭropo.
Ĝenovo
Ĝenovo (ligure Zena, Itale Genova ) estas havenurbo en nordokcidenta Italio, ĉefurbo de Ligurujo kaj de Metropola Urbo Ĝenovo.
En la Mezepoko ĝi estis unu el la italaj Maraj Respublikoj kune kun Venecio, Amalfi kaj Pizo. La Ĝenova Respubliko, kiu ampleksis la hodiaŭan Ligurion kaj koloniojn en Mezoriento, Grekio, Nordafriko kaj Korsiko, finiĝis en la jaro 1815, kiam ĝi estis aneksata de Piemonto.
Ĝenovo estas la ĉefurbo de la ligura lingvo: la varianto el Ĝenovo estas precize la plej renoma en la Ligurujo, sed aktuale ĝi estas pli kaj pli en malkutimo je avantaĝo de la itala lingvo.
Vidindaj estas la Antikva Porto (Mandraccio) kun la plej granda akvario de Eŭropo, La Palaco de Sankta Georgio (Palazzo San Giorgio), la katedralo de Sankta Laŭrenco (Cattedrale di San Lorenzo), La Strato Garibaldi (Via Garibaldi) kun ĝiaj palacoj.
Ĝenovo havas la unuan havenon en Italio kaj la duan en la Mediteraneo (post la marsejla). Ĝi havigas nomon al la Golfo de Ĝenovo.
Historio
Ĝenovo jam estas fondita en la romia epoko, sed tiam ne havis grandan influon. En la frua Mezepoko, ĝi komencis esti centro komerca kaj konkuris kun Pizo, alia grava komerca haveno ĉe la okcidenta marbordo de Italio. Estiĝis nodo komerca inter Bizanca imperio, la araba mondo kaj Eŭropo okcidenta. La engaĝiĝo de Ĝenovo en la krucmilitoj pligrandigis sian gravecon komercan, tiel ke tiutempe ĝi estis la plej grava komerca haveno Mediteranea kun Venecio. La varoj plaj gravaj en la komerco ĝenova estis aziaj, kiel spicoj kaj silko. En la 13-a jarcento fondiĝis pluraj komercaj kontoroj en la marbordoj de orienta Mediteraneo kaj la Nigra Maro, ekzemple en Konstantinopolo, Teodozio, Famagusto kaj Smirno. Ĉi tiuj urboj estis partoj da la granda komerca imperio de Ĝenovo. En la jaro 1284 Ĝenovo venkis sian rivalan urbon Pizo, tiele gajnis Korsikon kaj Sardion, kaj pligrandigis sian potencon. La Ĝenova banko Casa di San Giorgio, fondita en la jaro 1407, estis unu inter la plej gravaj financaj institutoj en Eŭropo.
Komence de la Renesanco, Ĝenovan regis fremdaj regnoj, unue Milano, kaj due Francio. Pro la kresko de Otomana imperio kaj la perdo de graveco de la Mediteranea komerco, alidirektita al la Atlantiko, Ĝenovo perdis sian grandan komercan influon dum la 16-a jarcento.
En la jaro 1797 Napoleono refondis la Ĝenovan respublikon kiel la Respubliko Liguria. Inter la jaroj 1805 kaj 1815 ĝi estis parto de Francio. Post la Napoleonaj militoj ĝis la unuiĝo de Italio en la jaro 1861, Ĝenovo apartenis al Regno de Sardio. En la komenco de la 20-a jarcento ĝi estiĝis unu inter la plej gravaj havenoj en Italio.
Geografio
Ĝenovo estas la plej granda urbo en la marbordo de la Golfo de Ĝenovo, kio ebligas ke la urbo delonge profitis ĉar ĝi havas gravan havenon. Norde estas montaro.
Sporto
En Ĝenovo estas du futbalaj teamoj: Sampdoria kaj Genoa. La unua fondiĝis en 1946, dum la dua, kutime simple nomata Genoa CFC (prononco laŭ sistemo IFA ˈd͡ʒɛːnoa), establita la 7-an de septembro 1893.
Esperanto
Unua Esperanto-grupo aperis tie en 1910. Unua organizo por instruado de Esperanto estis "Liguria Instituto de Esperanto" starigita en Ĝenovo en 1910 de doktoro Alfredo Stromboli, kiu en tiu jaro fervore propagandis, starigante en 1911 la asocion IEA, kiun li prezidis, kaj la duan nacian kongreson en Ĝenovo en 1911.
En 1917 fondiĝis tie la bulteno Itala Esperantisto. La stariĝis en Ĝenovo Centra Komitato de Itala Esperanto-Federacio por ties reorganizo.
Imre Fábián
FÁBIÁN Imre [fa:bia:n] estis rumania hungara ĵurnalisto, folkloristo, poeto. Li naskiĝis en Salonta la 2-an de julio 1945 kaj mortis en Oradea la 15-a de aprilo 2005. Li estis la pli juna frato de Sándor Fábián.
Kantono Macon (Georgio)
Kantono Macon (angle Macon County) estas kantono de la usona ŝtato Georgio. Laŭ la popolnombrado en 2000, ĝi enhavis 14 074 loĝantojn, kaj en 2005 ĝi enhavis 13 745. La kantona ĉefurbo estas Oglethorpe.
Nădăștia de Jos
Nădăștia de Jos [nədəŝtja de ĵos] (hungare: Alsónádasd, germane:Unter-Rohrbach) estas vilaĝo en Rumanio sud-sudoriente de Hunedoara. Administre ĝi apartenas al la komunumo Călan.
Loĝantaro
En 1910 ĝi havis 654 loĝantojn (rumanoj)); en 1992 488 (rumanoj).
Historio
Ĝia unua mencio skriba estas el 1419. Ĝis 1919 ĝi apartenis al Hungario, departemento Hunyad.
Komunumoj Nádasd en Hungara Reĝlando
En la nomo oni rekonas la vorto nád (=kano), pri kio oni nomumis komunumojn. Pro la tutlanda poŝta servo oni distingis ilin: Abaújnádasd, Árvanádasd, Csallóköznádasd, Egyházasnádas, Szepesnádasd, nun en Slovakio, Fraknónádasd nun en Aŭstrio, Borsodnádasd kaj Tornanádaska en Borsod-Abaúj-Zemplén, Mecseknádasd en Baranya, Nádasdladány en Fejér, Nádasd en Vas (Hungario), Alsónádasd, Felsőnádasd, Görgénynádas, Hadadnádasd, Nádasdia, Nádaspapfalva, Szilágynádasd nun en Rumanio.
Detaloj estas en la listo de hungaraj loknomoj kun "nádasd".
Mühletal
Mühletal signifas en la germana lingvo mueleja valo. Ĝi estas la nomo de la sekvantaj loko:
Popovo
Popovo estas malgranda vilaĝeto en Ukrainio, en Transkarpata provinco, en distrikto de Berehove. Pli frue la slava loknomo estis Поні [poni].
Situo
48.26944°N, 22.42222°W
Popov situas sur ebenaĵo laŭ flankovojoj.
Ada (programlingvo)
Ada estas programlingvo kreita dum 1980aj jaroj (la unua oficiala versio pretiĝis en 1983) por la usona armeo. La versio Ada 95 estis la unua objektema programlingvo, kiu estis oficiale normigita.
Ada uzas sintakson sufiĉe proksima al tiu de la programlingvo Pascal. Tute male al, ekzemple, programlingvo C, ĝi faras tre severajn kontrolojn dum tradukado, kiuj evitas multe da eraroj kaj do permesas programi tre sekure. Pro tio ĝi daŭre estas uzata por verki programojn uzatajn en kritikaj situacioj, kiel ekzemple en atomcentraloj aŭ en raketoj.
Golfo (sporto)
Golfo estas sporto praktikata subĉiele sur itinero difinita laŭ longo kaj larĝo. Ĝia longo dividiĝas je 18 partoj nomataj "truoj", malgrandaj golfejoj foje konsistas el 9 truoj. La truoj havas malsamajn dimensiojn kaj formojn. Golfejo parte adaptiĝas al la natura pejzaĝo.
Celo de la ludo estas ĵeti pilketon laŭlonge de la itinero por enirigi ĝin en truon je la fino de ĉiu parto. Por ĵeti la pilkon servas diversaj batiloj, nomataj "feroj", "lignoj" kaj "ŝovilo". En la angla lingvo, kiu estas pri golfo tre multe uzata ankaŭ de alilingvanoj, la batiloj nomiĝas respektive iron, wood kaj putter.
Al ĉiu truo estas asignita nombro de batoj, en kiuj bona ludanto devus fini ĝin; kutime estas tri, kvar aŭ kvin batoj, depende de la distanco inter ekbatejo kaj truo. Ĉar la nombro aplikiĝas al "norma" ludanto, ĝi nomiĝas "normo de la truo" (angle: par). La 18 normoj sumiĝas al la normo de la golfejo, kiu ofte estas inter 69 kaj 72.
Se ludanto sukcesas fini truon per malpli ol la normo da batoj, oni diras ke li ludis "sub la normo". En la angla lingvo ekzistas esprimo birdie (birdeto), kiu signifas "unu sub la normo". Speciala sukceso estas "tuja entruigo" (angle: hole in one), kiu signifas entruigon per unu bato. Ĝi estas tre malofta kaj praktike eblas nur en truoj de normo 3. La angla lingvo evoluigis amason da similaj fakaj esprimoj.
Etimologio
La vorto golfo estis unue menciita en skribaĵo el la jaro 1457, Listo de aktoj de la parlamento de Skotlando, kiu citas malpermesitajn ludojn kiel gouf. La vorto gouf verŝajne devenas de la skota goulf (ekzistas diversaj skribmanieroj) kies signifo estas "bati". Tiu ĉi vorto, eble devenis de la nederlanda kolf, kiu signifas "batilo" (komparu kun kolbo) kaj la samnama nederlanda sporto.
Sed ekzistas eĉ pli malnova referenco al golfo, en 1452, kiam la reĝo Jakobo la 2-a de Skotlando malpermesis la ludon pro tio, ke liaj civitanoj ne plu trejniĝis pri arkpafado.
Ekzistas persistema urba legendo, kiu atestas, ke la vorto devenas de la akronimo "Gentlemen Only, Ladies Forbidden" (nur por sinjoroj, malpermesite al sinjorinoj). Tiu ĉi estas certe malvera etimologio, ĉar la uzo de akronimoj kiel vortoj estas sufiĉe moderna fenomeno.
Historio de golfo
La historio de golfo devenas de la plej alta antikvo, kiam ekzistis multaj ludoj kun pilkoj kaj bastonoj. Tamen la nuna versio tia, kia ĝi ekzistas nun devenas de Eŭropo, kaj pli precize de Nederlando (ĉ. la 13-a jarcento) antaŭ ol la reguloj estis fiksitaj en Skotlando en 1754.
Pro la plibonigo de la materialo kaj la industria revolucio la sporto disvastiĝis dum la 19-a jarcento, unue, antaŭ la unua Mondmilito, en Usono kaj poste en la cetera mondo: Eŭropo, Azio, Sud-Ameriko kaj Afriko.
Gábor Talmácsi
Li debutis en 125kcm en 2000 en la ĉefkuro de Ĉeĥio ĉe Brno. Je la fino de la ĉampionado, li estis 20-a.
Je la fino de la ĉampionado de 2001, li estis 18-a.
Golfo (sporto)
Golfsimila ludo en antikva Ĉinio
La Dōnĝuān-raportoj (ĉine: 東軒錄) de la dinastio Song (960–1279) priskribas ludon nomitan chuíwán (捶丸) kaj enhavas desegnaĵon de la ludo. Oni ludis ĝin per 10 batiloj, inkluzive cuanbang, pubang, kaj shaobang, kiuj estas kompareblaj al driver, two-wood kaj three-wood. Batiloj estis ornamitaj de jado kaj oro, kio supozigas ke golfo estis ludo de riĉuloj. Ĉinaj arkivoj entenas referencojn al Nantang-oficisto, kiu petis sian filinon elfosi truojn kiel celojn.
Gábor Talmácsi
En 2002 li estis 22-a.
Golfo (sporto)
Golfsimila ludo en antikva Ĉinio
Ling proponas, ke golfo eksportiĝis al Eŭropo kaj poste Skotlando fare de mongolaj vojaĝantoj fine de la mezepoko.
Gábor Talmácsi
En 2003 li estis 14-a kaj lia plej bona klasifiko estis 6-a en la ĉefkuro de Germanio.
Golfo (sporto)
Golfsimila ludo en antikva Ĉinio
Preleganto de la Royal and Ancient Golf Club of St. Andrews, unu el la plej maljunaj golforganizaĵoj de Skotlando, diris ke "pilko- kaj bastonoludoj ekzistis dum multaj jarcentoj, sed golfo tia, kia ni konas ĝin nun, ludata je 18 truoj, klare devenas de Skotlando"
Gábor Talmácsi
Ankaŭ en 2004 li gajnas malmultajn poentojn kaj estis 17-a.
Golfo (sporto)
Modernaj atingoj
Margaret Abbott (la ‏ 15-an de junio 1878, en Kolkato, Brita Raĝo - la 10-an de junio 1955, Konektikuto, Usono) estis usona golfludanto. La unua virino se temas pri venki en olimpika ĉampioneco en golfo en la Somera Olimpiko 1900), same kiel la unua usona virino se temas pri venki en olimpika ĉampioneco. La organizado de la Olimpikoj en tiu tempo estis sufiĉe amatoreca, kaj la partoprenantoj de la golfa turniro eĉ ne sciis, ke ĝi estas parto de la ludoj. Abbott forpasis en 1955 sen scii, ke ŝi partoprenis en la Olimpikoj aŭ eĉ ke ŝi estis la unua usona virino kiu gajnis olimpikan ĉampionecon.
Gábor Talmácsi
En 2005 male, li gajnis tri ĉefkurojn. Je la fino de la ĉampionado li estis 3-a.
En 2006 lia motorciklo ne estis konkurenca kaj estis 7-a.
Golfo (sporto)
Golfejo
Laŭ statistiko de la ĵurnalo Golf Digest de majo 2005, tutmonde ekzistas preskaŭ 32.000 golfejoj. La plej multaj el ili troveblas en Nordameriko, pli ol 17.000 en Usono kaj 2100 en Kanado. Pliaj landoj kun granda kvanto de golfejoj estas Japanio (2440) kaj Aŭstralio (1800). En Eŭropo la plej multaj golfejoj troveblas en Anglio (1961). Sekvas Germanio (677), Francio (549), Skotio (548), Svedio (451) kaj Irlando (417).
Ĉar bazo de golfejo estas herbo, kiu en sekaj landoj, kiel en suda Hispanio ne kreskas nature la plej grandan parton de la jaro, tiun herbon oni devas irigacii per akvo, kiu ofte estas bezonata en plej grava utilo, ekzemple trinkakvo, agrikulturo ktp. Tio okazigas grandajn disputojn inter la zonoj, kiuj ne povas ĝui tiun akvon kaj tiuj, kiuj ricevas la turistojn aŭ golfludantojn. Golfejoj ne ĉiam entenis 18 truojn. La golfejo de St Andrews (Skotlando) staras sur mallarĝa landstrio laŭ la marbordo. Jam en la 15-a jarcento golfistoj de St Andrews kreis vojon tra la ondema lando kaj ludis al truoj, kies situojn starigis la topografio. Tiu golfejo havis 11 truojn ekde la kluba domo ĝis la alia fino de la posedaĵo. Oni ludis la truojn unudirekten, turniĝis kaj reludis ilin alidirekten, do entute temis pri 22 truoj. En 1764 iuj el la truoj estis konsiderataj tro proksimaj kaj estis tial kunigitaj. La nombro malpligrandiĝis de 11 al 9, kaj do tuta rondo de truoj konsistis el 18 truoj. Ĉar St Andrews estis tiam la golfa ĉefejo, ĉiuj aliaj golfejoj sekvis kaj la 18-trua golfejo estas ĝis nun la normo.
Gábor Talmácsi
En 2008 li kuris ankoraŭ en 125 cm³ kaj estis 3-a.
En 2009 li ekkuris en 250 cm³ kaj estis 18-a.
Golfo (sporto)
Golfobatilo
Komence de la 1970-aj jaroj en la tenilkonstruon enkondukiĝis grafito pro siaj malpezo kaj forto. La lasta golfbatilteknologio uzas grafitajn tenilojn kaj malpezajn titanajn batilkapojn, kiuj estas malpli larĝaj ol antaŭe eblis. La forto de tiaj modernaj materialoj ebligas uzon de batilo multe malpli dika kaj tiel pligrandiĝas la saltefiko de la batilo sur la pilkon, kio teorie plilongigas la pilkovojon. Lastatempe USGA limigis la saltefikon, ankaŭ nomata coefficient of restitution (angle, COR) al 0,83 kaj la maksimuman grandon de la batilkapo al 460cc.
Vertical Groove Golf (VGG) (Esperantigite Vertikala Fenda Golfo) estas golfa kompanio kiu fabrikas diversajn golfajn klabojn, kun unika dezajno: la fendaj linioj sur la fronto de la klabo estas pli vertikalaj ol horizontalaj. La kompanio fondiĝis en 2014 fare de Rubin Hanan kaj Neal Jagoda uzante teknologion evoluintan fare de Tony Antonious antaŭ lia morto en 2007. Antonious tenis pli ol 400 golfajn rilatajn patentojn antaŭ sia morttempo, inkluzive de la ganto de Velcro-a golfo. La kompanio oficiale lanĉiĝis la 9-an de januaro 2017
Notker
Notker Balbulus (Jonschwil aŭ Heiligaŭ, 840 - Princabatejo Sankt-Galo, 912) estis benediktano de la abatejo en Sankt Gallen, poeto, komponisto, teologo kaj historiisto.
Vivo kaj verko
Notker naskiĝis en la regiono de Sankt-Galo aŭ en Heiligaŭ aŭ en Jonschwil ĉirkaŭ en la jaro 840 kiel filo de nobla familio. Li estis balbutada kaj edukiĝis en la lernejo de la Monaĥejo Sankt-Galo, studante la tradiciajn trivium kaj quadrivium de la sistemo de la sep liberaj artoj. Poste Notker mem iĝis monaĥo, instruis en la monaĥeja lernejo kaj estis bibliotekisto. Notker estas konata kiel poeto (li verkis himnojn), komponisto (li estis inter la unuaj verkantoj de sekvencoj), muzikteoriisto kaj historiisto (oni atribuas al li la kolekton "Agoj de Karolo la Granda" ("Gesta Caroli Magni"), verkitan en la 880aj jaroj). Notker mortis en Sankt Gallen la 6-an de aprilo 912. Li estis beatigita en 1512 fare de la papo Julio la 2-a.
Lidice
Lidice (Liditz) estas municipo en Ĉeĥio, en distrikto Kladno. La vilaĝo, kies nomo fariĝis dum la dua mondmilito simbolo de faŝisma libervolo, situas 8 km oriente de urbo Kladno. Nun ĝi havas 160 domojn kaj domon por gemaljunuloj, kio prezentas. Sed tio ne estis tiel ĉiam. Dum la dua mondmilito, la 10-an de junio 1942, la municipo estis ekstermita fare de naziaj faŝistoj kaj post la milito ĝi estis denove renovigita en distanco de kelke da centoj da metroj de la devena ekstermita municipo. Sur loko de la malnova Lidice estis establita monumento al viktimoj de la masakro, en la municipo troviĝas muzeo, rememoriganta tiun ĉi tragedion.
Historio
Ekde la 13-a jarcento Lidice estis nur unu el ordinaraj mezbohemiaj vilaĝoj. Baroka preĝejo meze de vilaĝplaco situanta iom pli alte ol kamparanaj domoj ĉirkaŭe, en vico kun ili lernejo kaj paroĥejo, malantaŭ kaj inter ili domoj de ministoj kaj metalurgiistoj de uzinoj el Kladno. La sorton de Lidice trafis la okupado de Ĉeĥoslovakio kaj atenco kontraŭ regna protektoro Reinhard Heydrich. Kvankam Lidice havis kun tiu ĉi atenco nenion komunan, gestapo facile trovinte pretekston por faro de venĝo faris brutalaĵon en la loĝantoj de vilaĝo Lidice.
Naskiĝintoj
En Lidice naskiĝis Růžena Lisková-Vyžvaldová.
Ĵak Lepŭil'
Ĵak Lepŭil’ (esperantigo por Jacques LE PUIL) estas artisto el Francio. Ĉefredaktoro de La Kancerkliniko. Kanzonisto. Gvidanto de la kabaredo La ruza kruĉo. Ĉefredaktanto de la Grand Dictionnaire Français-Espéranto. Kun sia kunulino Armela Lequint, li plenumis gravajn tradukverkojn kiaj Vojaĝo ĝis noktofino laŭ Voyage au bout de la nuit de Louis-Ferdinand Celine (2005).
Danĝera ul' (1977)
- kasedo kun kanzonoj plejparte tradukitaj el la franca de Georges Lagrange. La titola kanzono estas traduko de la kanzono de Maxime Leforestier: l'irresponsable.
Revenas mi (1982)
- kasedo kun kanzonoj originalaj kaj tradukitaj ĉefe de Georges Lagrange kaj Jo-Petro Danvy. La teksto de "Versaĵo sen fino" troviĝas en la Fundamenta Krestomatio— ĝi estas poemo verkita de Feliks Zamenhof!
Mi estas (2004)
Ĝi entenas
Verdaj Skoltoj
La Verdaj Skoltoj proponas internacian skoltadon en Esperanto.
La partoprenantoj estas inter 11 kaj 17 jaraĝaj. Ili venas el Bruselo, Flandrujo, Valonujo, Francujo, Luksemburgo kaj Germanujo. Dum la tendumado de 2014 partoprenis ankaŭ unu kataluno kaj du svisoj. Esperanto estas la sola komuna lingvo inter la partoprenantoj.
Ili kuniĝas dum 7 semajnfinoj jare kaj organizas tutsemajnan tendumadon en somero. Ili ankaŭ instruas Esperanton al la novaj membroj, organizas Printempan Esperanto-Kunvenon, kaj informas al infanoj kaj adoleskuloj pri Esperanto.
La semajnfino okazas plej ofte en Belgujo aŭ proksime. Ĝis nun la Verdaj Skoltoj kunsidis en Antverpeno (Flandrujo), Amougies (Valonujo), Bruĝo (Flandrujo), Bruselo, Duisburg (Germanujo), Kastelo Greziljono (Francujo), Kruibeke (Flandrujo), Maastricht (Nederlando), Mozet (Valonujo) kaj Rosée (Valonujo).
Historio
En novembro 2012, Valère Doumont organizis semajnfinon por adoleskuloj en Rosée, Valonujo. Partoprenis 8 junuloj, el kiuj 3 estis el Francujo, 2 el Valonujo, 1 el Germanujo, 1 el Bruselo kaj 1 el Flandrujo. La junuloj memzorgis, ludis kaj lignokonstruis. Tiam estis kunsido kun du gravaj decidoj: regule organizi kunvenojn kun skolta programero kaj adopti skolttukon nigran.
Butila nitrito
Butila nitrito aŭ C4H9NO2 estas kemia kombinaĵo, apartenanta al la funkcia grupo de la esteroj de la nitrita acido kaj butila alkoholo. Butila nitrito estas senkolora, brulema kaj toksa likvaĵo kun agrabla odoro, analiza reakciaĵo uzata en kemiaj sintezoj kaj en la fabrikado de kosmetikaĵoj kaj farmaciaĵoj. Kutime ĝi estiĝas per kondensiĝa reakcio aŭ per esterigo de Fischer-Speyer kun sulfata acido kiel katalizilo. Butila nitrito estas malmulte solvebla en akvo, sed tute solvebla en alkoholo, duetila etero, kloroformo kaj plejmulto el la organikaj solvantoj. Butila nitrito reakcias kun fortaj oksidigagentoj kaj fortaj bazoj. Nitritaj esteroj malkomponiĝas per varmigo en karbona duoksido, akvo, nitrogena oksido kaj nitrogena oksido.
Vâlcelele Bune
Vâlcelele Bune [vılĉelele bune] (hungare: Jóvalcsel) estas vilaĝo en Rumanio nordokcidente de Hațeg. En 1910 ĝi havis 949 loĝantojn (rumanoj); en 1992 493 (rumanoj). Ĝia unua skriba mencio estas en 1453. Ĝis 1919 apartenis al Hungario, (Hunyad vármegye). Administre ĝi apartenas al Bretea Română.
Vsevolod Ivanov
Profesie li estis instruisto pri historio en mezlernejo. Li esperantistiĝis en 1916. Li kunlaboris al SAT-organoj per poemoj, kaj estis intima amiko de Miĥalski, kiu dediĉis al li plurajn poemojn. Poste li ankaŭ estis aktiva en IAREV.
Mikaelo Bronŝtejn, post rigardo al verkoj pri esperanta literaturo, nome tiuj de Josip Pleadin, Geoffrey Sutton, kaj Carlo Minnaja kaj Giorgio Silfer, detektas mankojn en la epoko de intermilita Sovetunio, komprenebla pro malfacilo de aliro al arkivoj tiuepokaj. Por iom plenigi la truon, li sekvas la historiojn de du gravaj esperantistoj, nome la belorusa Dimitri Sneĵko (kiu post kelkaj jaroj de aresto, liberiĝis, sed ŝajne forlasis Esperanton) kaj Vsevolod Ivanov (kiu estis mortpafita, sed kies verko restis kaj tute ne estis kontraŭsoveta, kiel oni asertis).
Meghan Musnicki
Meghan MUSNICKI (naskiĝis la en Naples, Nov-Jorkio, do nun -jara) estas eksa usonana remisto. De 2010 ĝis 2016 ŝi estis ano de la usona nacia remteamo. En tiu tempo ŝi gajnis du olimpikajn orajn medalojn kiel ano de unuremila okopo kun stiristo.
Antaŭ ol Musnicki estis remisto, ŝi ludis korbopilkadon kaj piedpilkadon. En 2001, dum ŝia unua jaro ĉe la St.Lawrence University en Nov-Jorkio, ŝi unuafoje sidis en remboato. Sed daŭris kelkajn Jarojn ĝis kiam ŝi trejniĝis por internacia kariero. En 2010, kiel 27-jarulo, Musnicki partoprenis en sia unua internacia evento - la tria konkurso de la Monda Rempokalo(MRP) en Lucerno, Svisujo. Ŝi partoprenis en du kategorioj: la unuremila duopo sen stiristo, en kiu ŝi estis dualoka klasito kaj la unuremila okopo kun stiristo, en kiu ŝi estis unualoka klasito. En la samjara monda ĉampionado en Nov-Zelando la usona okopo gajnis sian kategorion kaj Musnicki iĝis monda ĉampiono en sia debuto. La sekvan jaron la okopo defendis sian mondoĉampionan titolon. Musnicki ankaŭ partoprenis en du konkursoj de la MRP kune kun sia okopa teamano Zsuzsanna Francia. Ili estis dualoka kaj kvaraloka klasito en la kategorio unuremila duopo sen stiristo.
En 2012 ŝi estis ano de la okopo ĉe la Olimpikaj Ludoj en Londono. Sur la Lago Dorney la teamo facile gajnis la unuan etapon de la konkurso kaj tiel kvalifikis sin rekte por la finalo. Tie la teamo gajnis oran medalon antaŭ la teamoj de Kanado kaj Nederlando.
Musnicki kaj la usona okopo restis nevenkita ĉe la sekvaj tri mondaj ĉampionadoj en 2013, 2014 kaj 2015. Dum tiu tempo ŝi ankaŭ fojfoje partoprenis en la unuremila duopo sen stiristo. La plej bona rezulto estis dua pozicio dum la unua konkurso de la Monda Rempokalo 2013 en Sidneo.
Ĉe la Olimpikaj Ludoj 2016 en Rio-de-Ĵanejro ŝi lastfoje partoprenis en internacia evento. La usona okopo, kiel ĉe la lasta Olimpiko, facile kvalifikis sin por la finalo. Tie ĝi gajnis sian trian sinsekvan olimpikan ormedalon. Por Musnicki ĝi estis la dua olimpika ora medalo.
Muladioj
La termino Muladio povas aludi al tri diversaj konceptoj, ege interrilataj:
Ene de la tria grupo distingiĝis la visigota nobelaro, kiu finmiksiĝis kun tiu araba, kvankam en apartaj zonoj estis protagonista de movadoj sendependistaj, kiaj tiuj de la Banu Kasioj. Ĉe la plej malriĉaj sektoroj, majoritato elektis konverton kiu, for de religiaj konsideroj, sendevigis ilin pagi la teritoriajn kaj personajn impostojn de la nekredantoj, inter aliaj sociaj privilegioj kiujn havigis la aliĝo al la hegemonia kulturo.
Pro la rapida arabigo kultura de la muladioj (adopto de la araba limgvo, de islamo kaj de arabaj nomoj) kaj ties mikso pere de miksaj geedziĝoj kun araboj kaj berberoj alvenintaj al Iberio, multe malpli nombraj, la etnaj diferencoj inter la diversaj grupoj praktike malaperis dum la 12-a kaj 13-a jarcentoj, malfaciligante plej ofte distingon ene de la populacio andalusa de la elementoj de fora deveno disde la propre iberidevenaj. Kreiĝis tiele populacio relative homogena kie hegemonias la etna deveno hispanovisigota kaj la elementoj kulturaj araboj, inklude ĉe familioj de agnoskata araba stirpo, ĉu reala ĉu intencita.
La sociekonomiaj diferencoj de Al-Andalus generis tamen oftajn problemojn en la 9-a jarcento, ekzemple ĉe la insurekcio de Arrabal aŭ en la ribelo de Omar Ben Hafsun. Tiu lasta iĝis fama. Naskiĝis en Ronda kaj devenis de familio de visigotoj kies avo estis konvertiĝinta al Islamo. Li kontrolis politike areon gravan de Andaluzio kaj konvertiĝis al kristanismo en 899 kaj instis kristanan episkopon en Bobastro.
Fraunberg
Fraunberg estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Erding kaj en la distriktaro Supra Bavario de la federacia lando Bavario. Fine de la komunumo havis  loĝantojn.
Muladioj
Etimologio
Laŭ la vortaro de la Real Academia (hispanlingva akademio), la termino devenas el araba hispania muŭalladín (pl. *muwállad), kaj tiu de la araba klasika muwallad, kiu signifas "filo de nearaba patrino".
La hispanlingva termino muladí, estas ankaŭ en la portugala lingvo, kaj oni konsideris kiel uno de la eblaj etimologiaj devenoj de la terminomulato, kiu aludas personon kun miksiaj anteuloj inter eŭropanoj kaj de aliaj rasoj.
Muŭallad devenas de la radiko ŬaLaD (en araba ولد ; transliterumita: “waw, lam, dal”). Ŭalad signifas “ido, posteulo, juna animalo”. Muŭallad aludas al gefiloj de araboj kun edzinoj de aliaj popoloj. La termino muŭalladin uzeblas ankoraŭ en moderna araba por aludi tiun tipon de gefiloj.
Venevisión
Venevisión (oficiale Corporación Venezolana de Televisión) estas venezuela senpaga televidkanalo kaj unu el la plej grandaj televidaj retoj de Venezuelo, posedata de Organizo Cisneros. En Usono, multaj el la popularaj programoj de Venevisión videblas ĉe Univision.
Principoj de kredo en judismo
Ekzistas neniu establita formuliĝo de principoj de kredo kiuj estas rekonitaj fare de ĉiuj branĉoj de judismo. Centra aŭtoritato en judismo ne apartenas al ĉiu persono aŭ grupo - kvankam la Sinedrio, nome la supera juda religieca tribunalo, plenumus tiun rolon kiam ĝi estas novfondita - sed prefere en la sanktaj skribaĵoj, leĝoj de judismo, kaj tradicioj.
Priskribo
La diversaj principoj de kredo kiuj estis listigitaj dum la jarcentoj portas neniun pezon krom tio kio estis aldonita al ili de la famo kaj prestiĝo de siaj respektivaj verkistoj.
Judismo asertas la ekziston kaj unikecon de dio kaj substrekas elfaron de faroj aŭ ordonoj kune kun sekvado al strikta kredsistemo. Kontraste al tradicioj kiel ekzemple tiuj de kristanismo kiuj postulas pli eksplicitan identigon de dio, fido al judismo postulas al oni honori dion tra konstanta lukto kun la instrukciaĵo de dio (Torao) kaj la praktiko de ilia Micvo.
Ortodoksa judismo emfazas kelkajn kernajn principojn en siaj instru-programoj, plej grave kredon ke ekzistas unu unuopa, ĉioscia, transcendenta, ne-kunmetita dio, kiuj kreis la universon, kaj daŭre temas pri ĝia administrado. Tradicia judismo asertas ke dio establis pakton kun la juda popolo ĉe Monto Sinajo, kaj rivelis siajn leĝojn kaj 613 proponojn al ili en la formo de la Skriba kaj Buŝa Torao. En Rabena Judismo, la Torao (la hebrea "Toroth") konsistas el kaj la skriba Torao (Pentateŭko) kaj el tradicio de parola juro, multe de ĝi poste kodigita en sanktaj skribaĵoj (vidu: Miŝnao, Talmudo).
La bonorda ekvivalento por la ĝenerala esprimo "kredo" kiel okazas en la esprimo "principoj de kredo" - estus la koncepto de Emunah en Judismo. Dum ĝi estas ĝenerale tradukita kiel kredo aŭ fido je dio, la koncepto de Emunah povas pli precize esti priskribita kiel "denaska konvinkiĝo, percepto de vero kiu transcendas racion." Emunah povas esti plifortigita tra saĝo, scio, kompreno kaj lernado de sanktaj judaj skribaĵoj. Sed Emunah ne estas simple bazita sur racio, nek ĝi povas esti komprenita kiel la kontraŭo de aŭ evidenta kontraste al racio.
Ekzistas kelkaj fundamentaj principoj kiuj estis formulitaj fare de mezepokaj rabenaj aŭtoritatoj. Tiuj estas prezentitaj kiel fundamentaj subkonstruaĵoj enecaj en la "akcepto kaj praktiko de judismo."
Kredo
La Ortodoksa Judismo baziĝas sur la kredo en 13 principoj de Majmonido:
Börek
Börek aŭ burek estas nedolĉa pastomanĝaĵo kaj estas farata en multaj landoj kiuj iam estis parto de la otomana imperio. Ofte oni uzas foliigitan paston kaj la farĉo povas esti fromaĝo (plejofte feta-fromaĝo), viandhaketaĵo aŭ legomo (plejofte spinaco)
Nomo
Börek originas el la turka kuirarto. En la turka la vorto börek estas uzata por diversaj pastaĵoj, dum en lingvoj kiuj prunteprenis la vorton ĝi estas pli specife uzata.
Balkanoj
Börek estas populara inter la Balkanoj landon. ĝi estas manĝita en albanio, kiu estas nomas byrek kaj en Bosnio-Herzegovina nomas burek.
Kantono Madison (Georgio)
Kantono Madison (angle Madison County) estas kantono de la usona ŝtato Georgio, kreita je la 5-a de decembro, 1811. Laŭ la popolnombrado en 2000, ĝi enhavis 25 730 loĝantojn, kaj en 2005 ĝi enhavis 27 289. La kantona ĉefurbo estas Danielsville.
La ruza kruĉo
Esperanto > Esperanta kulturo > Esperanta Teatro > La ruza kruĉo < Esperanta humuro
Esperanta kabaredo kiu funkciis po unu foje monate en Parizo en la jaroj 1978 ĝis 1982 sub gvido de Ĵak Lepŭil' kaj partopreno de la geartistoj de TESPA.
5309 MacPherson
5309 MacPherson estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la usona astronomo Schelte J. Bus elde la Observatorio de Siding Spring, apud Coonabarabran en Novsudkimrio (Aŭstralio).
Nomo
Ĝia nomo honoras Glenn MacPherson, konserviston ĉe la Nacia Muzeo de Natura Historio de la Smithsonian Institution. Li studis la kondrojn kaj la enfermaĵojn riĉajn je Ca-Al por esplori la procezojn de formiĝo de la kondritoj en la nebulozoj.
Károly Gerő
Károly Gerő [kAroj gerO], laŭ hungarlingve kutima nomordo Gerő Károly estis hungara dramisto, advokato. Lia origina familia nomo estis Grün, lia fratino estis Katalin Gerő.
Károly Grün naskiĝis la en Hévízgyörk, li mortis la  en Budapeŝto (aliaj fontoj mencias ankaŭ aliajn datenojn!).
Biografio
Károly Gerő devenis el juda familio. Li frekventis gimnaziojn laŭvice en Aszód, Gyöngyös kaj Pest (urbo), poste li studis en Reĝa Universitato de Budapeŝto, pli poste en Reĝa Jura Akademio (Kassa), fine li akiris juran diplomon en la reĝa universitato. Lia signifa instruisto estis Gusztáv Csengey. Jam dum la studentaj jaroj li verkis teatraĵon. Post la diplomo li estis advokato, sed jam en 1882 li estis sekretario de Népszínház, post la transformiĝo ekde 1886 de Nacia Teatro (Budapeŝto). Baldaŭ li malsaniĝis, tial li akiris postenon en la ĉefurba trama entrepreno. Li edziĝis en 1894.
-392
En la jaro 392 antaŭ Kristo okazis, interalie:
Francis Wurtz
Francis WURTZ (naskiĝis la en Strasburgo) estas franca politikisto, membro de Franca Komunista Partio, de 1979 ĝis 2009 senĉese membro de la Eŭropa Parlamento. Prezidanto de la Konfederacia Frakcio de la Unuiĝintaj Eŭropaj Maldekstruloj en jaroj 1999-2009.
Membro de estraro de la pensfabriko Institut de relations internationales et stratégiques.
Fáklya
Fáklya [Fa:kja] (Torĉo)
Enalago
En retoriko, la enalago estas frazfiguro de gramatika nekongruo de tenso, nombro, genro, aŭ persono.
Nombra enalago
Ŝekspiro uzas nombran enalagon en Henriko la Kvara: La unua frazo estas negramatika, ĉar la nombro de la subjekto (wars: militoj) ne kongruas kun la verbo (is: estas, singulara). La enalago tamen permesas paralelon inter la du frazoj.
Tensa enalago
Jen ekzemplo de tensa enalago en Jean Racine:
La tenso en la unua verso estas la imperfekto (mourais), sed ŝanĝiĝas al la prezenco (meurs) en la dua.
Etimologio
La termino enalago devenas de la helena vorto ἐνᾰλλᾰγή enallagḗ “interŝanĝo, vario”.
Pomokso
Pomokso (pomoxis) estas genro de nesalakvaj fiŝoj el la familio de la sunperkedoj (centrarchidae) de la ordo perkoformaj. La du ĉefaj specioj estas P. annularis, kaj P. nigromaculatus.
La nomo Pomoxis venas el la greka πώμα (kovrilo, ŝtopilo) kaj οξύς (akra).
Ili troviĝas nur en Nordameriko.
Sándor Fábián
FÁBIÁN Sándor [fa:bia:n] estas rumania hungara poeto, kuracisto. Li naskiĝis en Salonta la 16-an de junio 1937. Li estis la pli aĝa frato de Imre Fábián.
Biografio
Sándor Fábián akiris diplomon de kuracisto en OGYI Târgu Mureș. De 1966 li estis uzinkuracisto en Oradea. Li estis kunlaboranto de rubriko "Humorú Tükör" de Utunk. Post ĉeso de revuo Kelet-Nyugat en 2002 ankaŭ li partoprenis la fondadon de revuo Várad.
Eŭropa ŝoseo 1
Vojo
La ŝoseaj kodoj metitaj antaŭ la urbonomoj indikas, kun kiuj naciaj aŭ eŭropaj ŝoseoj la ŝoseaj partoj identas. Ŝoseaj kodoj metitaj malantaŭ la urbonomoj indikas nodopunktojn kun aliaj eŭropaj ŝoseoj.
Dobra (Satu Mare)
Dobra  (hungare Dobra) estas vilaĝo en Rumanio sude de Satu Mare. Ĝi apartenas administre al la komunumo Supur.
Loĝantaro
Dobra havis en 1910: 1 530, en 1992: 1 330 (98 % da hungaroj) loĝantojn.
Historio
Dobra estis menciita skribe unue en 1214 (Dabra). Ĝia unuaj loĝantoj estis verŝajne slovakoj. Ĝis 1919 kaj inter 1940 kaj 1944 Dobra apartenis al Hungario (dep. Szatmár).
Lidice (apartigilo)
Lidice povas signifi:
Kaŝtanovo
Kaŝtanovo estas malgranda, ne memstara vilaĝeto en Ukrainio, en Transkarpata provinco, en distrikto de Berehove, en municipo de Ŝom (Ukrainio). Pli frue la slava loknomo estis Каштанове [kaŝtanove].
Situo
Kaŝtanovo situas sur ebenaĵo laŭ traira flankovojo, fervojo Ĉop-Berehove preteriras.
Historio
La vilaĝo fondiĝis en 1926 en erao de Ĉeĥoslovakio. La vilaĝo apartenis inter 1938-1945 al Hungario pro la unua Arbitracio de Vieno. Ekde 1945 Kaŝtanovo apartenis al Sovetunio, fine ekde 1991 al Ukrainio.
Fraureuth
Fraureuth estas komunumo en Germanio. Ĝis la 31-a de julio 2008 ĝi apartenis al la distrikto Zwickauer Land, sekve de malfondo de tiu distrikto ĝi nun estas parto de nova distrikto Zwickau. Fine de la komunumo havis  loĝantojn.
Nădăștia de Sus
Nădăștia de Sus [nədəŝtja de sus] (hungare: Felsőnádasd, germane: Ober-Rohrbach) estas vilaĝo en Rumanio sudoriente de Hunedoara. Administre ĝi apartenas al la urbo Călan.
Stacio Asano
Stacio Asano (japane: 浅野駅 [Asano-eki], angle: Asano Station) estas fervoja stacio en Kvartalo Curumi, Jokohamo, Gubernio Kanagaŭa, Japanio. La stacio servas 1 linion de JR Orienta: Linio Tsurumi.
Nădăștia de Sus
Loĝantaro
En 1910 ĝi havis 747 loĝantojn (rumanoj); en 1992 361 (rumanoj).
Historio
Ĝia unua mencio skriba estas el 1447. Ĝis 1919 Felsőnádasd apartenis al Hungario, al Hunyad.
Vilaĝoj pri Nádasd en Hungara Reĝlando
En la nomo oni rekonas la vorto nád (=kano), pri kiu oni nomis vilaĝojn kaj komunumojn. Pro la tutlanda poŝta servo oni distingis ilin: Abaújnádasd, Árvanádasd, Csallóköznádasd, Egyházasnádas, Szepesnádasd, nun en Slovakio, Fraknónádasd nun en Aŭstrio, Borsodnádasd kaj Tornanádaska en Borsod-Abaúj-Zemplén, Mecseknádasd en Baranya, Nádasdladány en Fejér, Nádasd en Vas (Hungario), Alsónádasd, Felsőnádasd, Görgénynádas, Hadadnádasd, Nádasdia, Nádaspapfalva, Szilágynádasd nun en Rumanio.
Beogrado
Beogrado (Београд) estas milionurbo, la ĉefurbo de Serbio. Beogrado estas la universitata, industria, komerca kaj trafika centro de la lando. La historia hungara loknomo estas Nándorfehérvár.
Ĝi enhavas ĉirkaŭ 1 500 miloj da loĝantoj.