cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Malabara vanelo
La Flavbrida vanelo aŭ Malabara vanelo (Vanellus malabaricus) estas birdo de la genro Vanellus, grupo de grandaj vadbirdoj de la familio de ĥaradriedoj. Ĝi estas loĝanta reproduktanto en Hindio aŭ Barato. Kvankam ĝi estas loĝanta, ĝi povas ankaŭ moviĝi dum sezono de musono al pli sekaj regionoj. Krome povas reproduktiĝi ekde printempo ĝis post somero en marbordo de Pakistano; poste ili revenas al Barato. Eventuale povas resti tie familiaj grupoj.
Aspekto
Dumfluge estas videbla blanka strio inter nigraj bordaj plumoj kaj brunaj korpaj supre. Sube estas blankaj.
Kutimoj
Ĝi ofte manĝas en sekaj medioj, manĝoplukante insektojn kaj aliajn senvertebrulojn el la planko.
La Malabara vanelo havas laŭtan alvokon ĉituii.
Referenco
Shorebirds de Hayman, Marchant kaj Prater ISBN 0-395-60237-8
2-Oktanolo
2-Oktanolo aŭ C8H18O estas kemia kombinaĵo rezultanta el hidratigado de la 2-oktene, senkolora aŭ flaveca brulema likvaĵo uzata en kemiaj sintezoj. 2-Oktanolo estas malmulte solvebla en akvo, sed estas solvebla en etanolo, propilena glikolo, kloroformo kaj eteroj.
Nov-Jorkio
Nov-Jorkio aŭ Nov-Jorko (State of New York [njujork] aŭ [nujork]) estas subŝtato de Usono. Ĝi enhavas la metropolon Novjorko. Nov-Jorkio situas en la nordorienta Usono kaj havis 19.849.399 loĝantojn en 2017 kaj terareon de 127.190 km2 (proksimume la areo de Anglio). Nov-Jorkio estas okcidente de Nov-Anglio, norde de Pensilvanio kaj Nov-Ĵerzejo, oriente de la Kanada provinco de Ontario kaj sude de la Kanada provinco de Kebekio.
Nov-Jorkio aprobis poŝtelefonan kaj retan sportajn vetojn esti parto de la ŝtata buĝeto ekde 2022.
Loĝantaro
62% de la ŝtatanoj loĝas en la aglomeraĵo de Novjorko.
La urbo Novjorko, havante 8.008.278 loĝantojn (2000), estas grava monda centro por komerco kaj financoj. La stabejo de la Unuiĝintaj Nacioj troviĝas en la urbo. Dek milionoj, kiuj loĝas en la aglomeraĵo de Novjorko, loĝas ekster la ŝtato en norda Nov-Ĵerzejo kaj sudokcidenta Konetikuto.
Ne-metropola Nov-Jorkio enhavas la Adirondak-Montaron kaj Katskil-Montaron, la riveron Hudsono, la Fingrajn Lagojn, la Niagaran Akvofalaron, kaj la gravajn urbojn:
La okcidenta limo estas la Lago Erio, la nordokcidenta la Lago Ontario kun Kanado je la aliflanka bordo, kaj ankaŭ norde la limo estas kun Kanado - nordokcidente per la Rivero Sankt-Laŭrenco. Ĉe la Niagara Akvofalaro, inter la du grandaj lagoj en la okcidento apud Kanado, 150 milionoj litroj da akvo falas ĉiusekunde (150.000 m3/s) en la Niagaran kanjonon, kaj generas multan elektran potencon, eĉ por la malproksima Novjorko mem.
Historio
Giovanni da Verrazano (1524) kaj Henry Hudson (1609) vizitis la Hudsonan Riveron, sed Nederlando formis la unuan kolonion, Nov-Nederlandon en 1624. Peter Minuit aĉetis Manhattan-Insulon de la Indianoj Kanarsiaj (Canarsee) por 60 guldenoj da komercaĵoj (= 24 dolaroj laŭ mito). La Nederlandanoj fondis multajn urbetojn; Nov-Amsterdamo (Novjorko), Fortikaĵo Orange (Albeno, la ĉefurbo de la ŝtato), Breuckelen (Brooklyn), kaj Schenectady.
Nov-Jorkio iĝis Brita kolonio en 1664, kaj okazis konfliktoj kun la francoj en la nordo (Lago Champlain, Mohawk Valo, kaj en la Niagara Regiono.) Post la Franca-kaj-Indiana Milito, en Novjorkio okazis multaj bataloj de la Revolucia Milito kontraŭ Britio. Norde de Novjorko situas fortikaĵo West Point, strategie tre grava loko por preventi ke la britoj kaptu la riveron kaj apartigu la ŝtataron. Ĉe West Point oni poste starigis faman militistaran akademion. La 26-an de julio, 1788, Nov-Jorkio fariĝis la dek-unua ŝtato de la nova Usono.
Kantonoj
Nov-Jorkio konsistas el 62 kantonoj:
Elsbeth Bormann
Elsbeth BORMANN (naskiĝis en 1930, mortis la 26-an de oktobro 1996 en Hamburgo) estis germana esperantisto. Ŝi lernis Esperanton en 1950 kaj agadis je ĉiuj niveloj de la movado, precipe en la kampoj de informado, eŭropa kaj virina agado.
Elsbeth Bormann estis interalie estrarano de Hamburga Esperanto-Societo (1967-1970, 1976-1978); afergvidanto de Nordgermana Esperanto-Ligo (1969-72); estrarano (1973-77), prezidanto (1977-83 kaj 1994-95) kaj honora prezidanto (1983) de Germana Esperanto-Asocio; kunfondanto (1977) kaj prezidanto de Eŭropa Esperanto-Unio (1980-81 kaj 1995-).
Ŝi membris en la Loka Kongresa Komitato (LKK) de la Hamburga UK (1974), laboris en la gazetaraj servoj de pluraj UK-oj en germanlingvaj landoj (1974, 1979, 1985), kaj estis la ĉefa organizanto de la germanaj landaj kongresoj en 1980 kaj 1981. UEA-membro dum 30 jaroj, ŝi funkciis kiel loka delegito (1969-1982), vic- kaj fakdelegito pri eŭropa agado (1983-) kaj komisiito de UEA pri Virina Agado (1975-1977, 1989-1992), temo pri kiu ŝi aperigis Esperanto-dokumenton en 1976 kaj organizis UEA-seminariojn en 1981, 1982 kaj 1988.
Pro sia Esperanto-aktivado ŝi ricevis en 1981 Federacian Meritkrucon de la ŝtatprezidanto. Esperanto kaj familio por Elsbeth Bormann sinonimis: ŝi estis la edzino de Werner Bormann kaj la patrino de Thomas Bormann kaj Judith Jackson, ĉiuj konataj movadaj aktivuloj.
Nonards
Nonards - jen france, okcitane respektive gaskone Nonars - estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Corrèze, en la administra regiono Nova Akvitanio kaj en la historia kultura regiono Limoĝio. Fine de en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². Administre la komunumo apartenas al la arondismento Brive-la-Gaillarde kaj al la kantono .
La teritorio havas komunan limon kun.
Geografio
situas en kampara, maldense loĝata pejzaĝo en la nordokcidenta parto de la Centra Masivo. La komunumo troviĝas en la geografia baseno de Brive-la-Gaillarde, en la sudokcidenta parto de la departemento.
Historio
La departemento Corrèze estis oficiale kreita la 4-an de marto 1790 dum la franca revolucio. Nonards antaŭe apartenis al la reĝa provinco Limoĝio.
Monumentoj
La loka preĝejo datiĝas de la 12-a jarcento.
Lakŝadivoj
Lakŝadivoj aŭ Lakŝadvipoj (ലക്ഷദ്വീപ്‌) estas la plej malgranda teritorio de Barato, nome grupo de insuloj je 200 al 300 km for de la marbordo de Keralao en la Araba Maro. La totala terteritorio estas 32 km². Dekunu el la insuloj estas loĝataj. La Lakŝadivoj estas la norda parto de la historia koncepto Lakŝadvipo, kiu enhavis ankaŭ la Maldivojn kaj la Ĉagosojn.
Etimologie la vorto Lakŝadivoj signifas centmil insulojn.
La ekonomio dependas de la turismo, kokosoj, tinuso kaj registaraj postenoj.
La Barde
La Barde [] estas franca komunumo en la departemento Charente-Maritime, en la regiono Puatuo-Ĉarentoj. Ĝi havis 452 loĝantojn en la jaro 2012.
Geografio
La Barde situas en la ekstrema sudoriento de Charente-Maritime, nordoriente de Bordeaux.
Fortaleza Esporte Clube
Fortaleza EC estas futbalteamo fondita en 1918 en Fortaleza, Brazilo.
Schackensleben
Schackensleben estas eksa komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Börde de la federacia lando Saksio-Anhalto. Fine de 2011 la komunumo havis 772 loĝantojn. Ekde la 1-a de januaro 2010 la loĝloko estas parto de nova komunumo Hohe Börde.
Dilermando de Castro
Dilermando de CASTRO (1915-1996) mortis la 23-an de junio en Rio-de-Ĵanejro. Li vicprezidis, poste prezidis (1986-94) Kulturan Kooperativon de Esperantistoj en tiu urbo. En 1987 li estis la ĉefa organizanto de la landa kongreso kaj de jubilea festo ĉe la ĉi-urba Subŝtata Universitato.
Animismo
Animismo estas la kredo pri ekzisto de animoj kaj spiritoj, precipe ke, krom vivaĵoj, movaj malvivantaj objektoj aŭ naturaj fortoj havas animojn. Ties nomo venas el la latina anima, kiu havas variajn signifojn, inkluzive de vento, aero, spiro, vivo, animo, menso, fantomo, kaj spirito.
Laŭ la pli specifa signifo, animismo estas la kredo, ke animojn enhavas ĉiuj aŭ multaj objektoj. Tiel, animojn havas bestoj, plantoj, kaj mineraloj, kaj la materialo de la objekto determinas tian, kian animon ĝi havas. Ĉi tiaj religioj ofte ne precize distingas inter spirito kaj materio, kaj ĝenerale supozas, ke ĉi tiu unuigado de materio kaj spirito ludas gravan rolon en ĉiutaga vivo.
Krom la animoj de estaĵoj aŭ objektoj, ekzistas personiĝintaj animoj, dotitaj de intelekto, volo kaj emocioj similaj al tiuj de la homoj. Pratempaj eskimoj kredis, ke nomoj kaj la variaj nomoj de ĉiu persono havas siajn proprajn animojn. Kelkaj japanoj kredas, ke eĉ vortoj havas animojn, kaj kiam oni prononcas specifajn frazojn, ekzistas magia povo. Eble animo kvazaŭegalas nekonata energio.
Laŭ la ĝenerala signifo, preskaŭ ĉiuj religioj estas bazitaj sur Animismo.
Kelkaj ekzemploj de animismo estas la japana Ŝintoo, la ĉina Taoismo, kaj multaj prareligioj en Ameriko, Afriko, Azio, kaj Aŭstralio. Eĉ Eŭropo ja havis animismojn pratempe, ekzemple de Viko, kiu daŭras eĉ nuntempe. Kelkaj formoj de la barata Hinduismo estas animismaj. Kelkaj tajoj praktikas, krom Budaismo, ankaŭ animismajn ritojn.
Strikte, animismo estas pli kiel kredaro ol kiel religio. Ties konceptoj troviĝas en multaj religioj. Oni povas konsideri, ke Animismo estas generika religio.
Kelkaj animismaj religioj, kiel Taoismo kaj Ŝintoo, kredas, ke ĉiu persono havas plurajn animojn aŭ spiritojn.
Kelkaj objektoj, kiuj havas animon laŭ Animismo
Bonvolu alklaki bildon por pligrandigi ĝin.
470 (velŝipo)
470 estas la nomo por klaso de velboatoj por du sportistoj. La boato havas du bazajn velojn, kablan instalaĵon por ebligi al la antaŭa velisto forte eksterenkliniĝi kaj teni la boataon en ne tro klinita pozicio malgraŭ forta vento kaj granda rapideco, kaj la eblecon antaŭe aldoni paraŝutoforman velegon, se la vento venas de malantaŭe kaj tiu paraŝuta velego aldonu plian rapidon.
116903 Jeromeapt
116903 Jeromeapt estas tre malgranda, malhela asteroido de la ĉefa asteroida zono en orbita resonanco 1:2 kun Marso.
470 (velŝipo)
Historio
La nomo de la velboata klaso devenas de la boatotrunka longeco de 470 centimetroj. La dezajno de la boato evoluis dum la jaro 1963 en Francio fare de la sipokonstruisto Andre Cornu. Ekde la jaro 1969 ĝi ricevis la statuson de internacia velboata klaso kaj ekde la jaro 1976 – do ekde la Somera Olimpiko 1976 en Montrealo estas olimpia kategorio de velado. La unuan olimpian konkurson pri velado per la 470-boato tiujare surprize gajnis la germanoj Frank Hübner kiel stiristo kaj Harro Bode kiel antaŭa velisto, antaŭ la velistaj duopoj de Hispanio, Aŭstralio kaj la favorita duopo el Francio. Ekde la Somera Olimpiko 1988 ankaŭ ekzistas virina olimpia konkurso pri velado per la 470-boato.
116903 Jeromeapt
Malkovro
Ĝi estis malkovrita la de la usona astronomo James Whitney Young elde la Observatorio de Table Mountain proksime de Wrightwood (Kalifornio, Usono).
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de Jerome Apt, iama direktoro de la Observatorio de Table Mountain, iama kosmonaŭto de NASA, (kvar flugoj en kosmopramo, 1991-1996) kaj, de 2003, profesoro ĉe la Universitato Carnegie Mellon en Pittsburgh.
470 (velŝipo)
Masto, bumo kaj veloj
Masto kaj bumo de la boato konsistas el aluminio. Ĉe la masto estas fiksita la kabla instalaĵo por ebligi al la antaŭa velisto forte eksterenkliniĝi kaj teni la boataon en ne tro klinita pozicio malgraŭ forta vento kaj granda rapideco. Krom du bazaj veloj, granda velo je 9,12 m² kaj antaŭvelo je 3,58 m² da areo, la boato havas la eblon antaŭe aldoni paraŝutoforman velegon, se la vento venas de malantaŭe kaj tiu paraŝuta velego aldonu plian rapidon. Pluraj ŝnuroj ĉe masto kaj bumo donas la eblecon variigi la velan areon kaj poziciigon, por atingi optimuman rapidecon.
Regattoj
Por velboatoj de la klaso 470 ofertatas ĉiaspecaj regattoj, regionaj, naciaj, kontinentaj, mondaj ĉampionadoj kaj aparte konkursoj kadre de la Someraj Olimpikoj. Pro la balancita konstrumaniero la boato jam povas esti regata pere de relative novaj velantoj. Por regattoj la optimuma pezo de la du teamanoj kune estas inter 110 kaj 145 kilogramoj – ne tro multe por du plenkreskuloj. Pro tiu relative malalta suma teama pezo la boatoklaso aparte inter junuloj estas furora. Ekzistas apartaj regattoj por velistoj sub 22 kaj sub 19 jaroj.
Variaĵoj
La velboata klaso "420", evidente 420 centimetrojn longa, estas pli malgranda variaĵo, kaj la klaso "505", 505 centimetrojn longa, koresponde estas pli granda variaĵo de la boatoklaso 470. Teknike ambaŭ klasoj estas simile konstruitaj, sed ambaŭ estas "nur" regatto-klasoj laŭ la internacia velista federacio ISAF, sed ne olimpia klaso.
NGC 5516
NGC 5516 (aliaj indikoj — ESO 221-34, AM 1412-475, PGC 50960) estas galaksio en konstelacio Centaŭro.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Obere Havel-Wasserstraße
La akvovojo Supra Havel aŭ akvovojo "Obere Havel" - germane Obere Havel-Wasserstraße - en la federaciaj landoj Brandenburgio kaj Meklenburgo-Antaŭpomerio de Germanio perdis sian signifon por kargo, sed estas preskaŭ senescepte uzita turisme. Gravan ekonomian rolon ludas la ege komfortaj ŝipoj, kiujn oni povas prunti sen licenso por ŝipestro (germane: Bootsführerschein Binnen), kiu estas bezonata aliloke.
Krome estas mezgrandaj pasaĝeraj ŝipoj por horaj aŭ tuttagaj ekzkursoj ekde la urboj, ekzemple de Fürstenwalde aŭ Rheinsberg.
kluzoj
ligo al
Teraso (apartigilo)
Teraso povas esti jeno:
Picquigny
Picquigny [pikiNJI] estas komunumo de la Norda Francio, situa en la departemento Somme, en la regiono Hauts-de-France.
Picquigny estas burgo situa je deko da kilometroj okcidente de Amiens, sur la maldekstra bordo de la rivero Somme.
La 5an de junio 1940, estis en la sektoro de Picquigny kie la 38a Armea Korpuso de Erich von Manstein trapasis la riveron Somme kaj tiele komencis la batalo de Francio, nome la invado de Francio komence de la Dua Mondmilito.
Jules Durand
Julio Durando (franclingve Jules Durand) estis sindikatisto, anarkiista aktivulo naskiĝinta en Havro (Francio) la 6-an de septembro 1880 kaj mortiĝinta en la psikiatria azilo de Sotteville-lès-Rouen (Francio) la 20-an de februaro 1926.
Profesiaj kaj aktivistaj ekoj
Fruege instigita labori, li frekventis la popolan altlernejon de la Labor-borsoj. Li profesie komencis sian karieron kiel laboristo, sekve iĝis tagsalajran lignokarbiston kiel lia patro antaŭ li.
Li rapide interesiĝis pri klasbatalaj ideoj, tra legoj de Luiz' Miŝelo, Prudono aŭ ankoraŭ Emilo Puĵeto. Li aniĝis la revolucian sindikatismon, li helpis ekestiĝi la unuiĝo departementa de la sindikatoj kaj li iĝis sekretario de la sindikato metia de la lignokarbistoj (400 anoj en 1910).
La striko de aŭgusto 1910
Je aŭgusto 1910, tiu-ĉi sindikato iniciatis strikon senliman «kontraŭ la disvastigo de la maŝinismo, kontraŭ la multekosta vivo, por la kresko de la salajroj kaj la pago de la pliaj horoj». Por kontraŭbatali tiun strikmovadon, la havenaj trans-oceanaj havraj kompanioj decidis dungi homojn kontraŭ-strikistajn, kiujn ili pagis trioble, nomitajn far la labor-strikantoj „la vulpoj“, reference al la flavkoloro, kiu embleme indikas la promastrajn sindikatojn.
La 9-a de septembro 1910, kvin homoj ebriaj batalis: Louis Dongé, unu el „la vulpoj“ kaj kvar aliaj lignokarbistoj strikantaj sed nesindikatanoj. Louis Dongé mortiĝis la morgaŭo, la kvar lignokarbistoj estis arestataj kaj tiele komencis „la Duranda afero“, kiu bruegis en la laborista havra mondo komence de la 20-a jarcento.
Politik-juĝan manipuladon?
La havra aŭtoritatularo, precipe la Kompanio Ĝenerala Trans-oceana (franclingve Compagnie Générale Transocéanique), iĝonta Kompanio Ĝenerala Mara (franclingve Compagnie Générale Maritime) la 5-an de aprilo 1974, pripensante ke la striko tro daŭris, subaĉetus lignokarbistojn por, ke ili atestu kontraŭ Julio Durando. Tiuj lastaj certigis ke la sindikato mem voĉdonis la murdon de Louis Dongé kaj, ke la incitatinto de tiu voĉdono estis Julio Durando, sindikata sekretario. La lokala gazetaro (precipe Le Havre Éclair) ektraktis tiun aferon kulpigante Durandon pri tiu supozita voĉdono kaj eĉ pri la murdo de Dongé. La afero statuse ŝanĝis de simpla sangokverelo inter ebriuloj al kvazaŭ antaŭpensita murdo.
Arestado
Julio Durando arestiĝis la 11-an de septembro 1910 akuzata tiele: instigo kaj komplicado je murdo de Louis Dongé. Ankaŭ estis akuzataj la kvar murdintoj, samkiel la fratoj Boyer, nome adjunkta sekretario kaj kasisto de la sindikato.
Proceso kaj kondamno
La 25-a de novembro, la verdikto ekas: la fratoj Boyer estis malkondamnataj, tri el la kvar veraj kulpuloj estis kondamnataj je malliberejaj punoj. Julio Durando estis maksimume punata: mortpuno. Nerve ŝokita fine de la proceso, Julio Durando eksuferis psikiatrian traŭmaton; li iros dum 40 tagoj frenezulejon.
La sekvoj de la proceso, la senkulpiĝo
Fronte al la movadoj, kiu disvolviĝis en Francio, Britio kaj Usono kaj al la kondamno de Ligo de la homaj rajtoj, lia mortpuno estis mildigata en sepjara enkarcerigo.
Tial la movado nelaciĝis, li estis finfine liberigita la 15-an februaro de 1911, por iri rekte al la psikiatria azilo de Sotteville-lès-Rouen, kie li mortiĝos la 20-a de februaro 1926. Dumtempe, la 15-a de junio 1918, li estis senkulpiĝata.
Pri la Duranda afero
La havra verkisto Armand Salacrou pri tiu afero skribis en 1961 teatraĵon nomita franclingve „Boulevard Durand (Chronique d'un procès oublié)“, kiu signifas „Bulvardo Durando (Kroniko pri forgesita proceso)“, reeldonita en 1972.
Alain Scoff iĝis en 1984 aŭtoro de la pria verkaĵo „Un nommé Durand“, kiu signifas „Ulo momiĝita Durando“.
Libro verkita de Philippe Huet, nomita franclingve „Les quais de la colère“, kiu signifas „La koleraj kajoj“, trajte rakontas la historion de Julio Durando kaj, transe, de la lignokarbistoj.
La 25-a de novembro 2010, kun Christiane Delpech, la nepino de Julio Durando, asocie de la Ligo de la homaj rajtoj, la „Kolektivo Julio Durando“, la teatra grupo l’Ephémère, la havra sindikat-unuiĝo CGT-CFDT-FSU-Solidaires, la Sindikato de la juĝistoj kaj la Sindikato de la francaj advokatoj omaĝigis Julion Durandon „kadre de la centjaro de la abomena verdikto, kiu mortpunis la revolucian sindikatulon en 1910.“
Ulrich Mosch
Ulrich Mosch (naskiĝinta en 1955 je Stutgarto) estas germana muziksciencisto.
Ekde 1990 Mosch estas scienca kunlaboranto de la Fondaĵo Paul Sacher je Bazelo. Tie li respondecas por pli ol dudek kvar postlasaĵoj kaj kolektoj de muzikaj manskribaĵoj kaj aliaj dokumentoj de komponistoj, interalie por la kolektoj de Igor Stravinskij, Luciano Berio, Hans Werner Henze, Helmut Lachenmann kaj Wolfgang Rihm.
Mosch interalie publikigis la traktaĵojn de Wolfgang Rihm kaj verkis multajn traktaĵojn pri muziko, muzikhistorio kaj muzikestetiko precipe de la 20-a kaj 21-a jarcentoj.
Polikarpov I-15
La Polikarpov I-15 estis unusideja biplana ĉasaviadilo en la 1930-aj jaroj kaj estis uzita ankoraŭ en la dua mondmilito. Oni konstruis el ĝi 3082 ekzemplerojn.
Ĝin evoluigis Nikolaj Polikarpov ekde februaro de 1933 kun usona motoro Wright SGR-1820/F-3 (750 ĈP). Oni uzis la motoron M-22 inter 1934 kaj 1936; ekde 1937 la pli fortan M-25 (I-15 bis (I-152)).
2880 Nihondaira
2880 Nihondaira estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la japana astronomo Tsutomu Seki elde Geisei en la Gubernio Koĉi (Japanio).
Nomo
Ĝi ŝuldas sian nomon al la monteto Nihondaira (日本平) en la Ŝimizu-kvartalo de Ŝizuoka; sur kies kulmino situas la Observatorio de Nihondaira.
Descartes (Indre-et-Loire)
Descartes estas franca komunumo kiu situantas en la regiono Centro-Valo de Luaro, en la departemento Indre-et-Loire, kaj en la arondismento Loches. Ĝi estas la ĉefurbo de la kantono Descartes. La urbo estas konstruita en la bordo de la rivero Creuse (rivero). En tiu urbo naskiĝis tri René : René Descartes, René Boylesve kaj René de Buxeuil. Tial Descartes estas alnomita "Cité des trois René" (esperante : Urbo de la tri René). La urbo nomiĝis Haya, poste La Haye en Touraine, poste La Haye-Descartes ekde la Franca Revolucio, kaj fine nomiĝas Descartes (kiel René Descartes) ekde sia kunigo kun la komunumo Balesmes, en 1967.
Geografio
Descartes havis 3,805 loĝantojn en 2011. La areo de la komunumo estas granda je 38,08 km².
Ĝemelurboj
Descartes havas ĝemelurbojn :
Notoj kaj referencoj
Kategorio : Komunumoj de Indre-et-Loire
(54631) 2000 SJ115
(54631) 2000 SJ115 estas malgranda malhela asteroido de la ekstera asteroida zono, ano de la Hilda grupo, tie estas en orbita resonanco 3:2 kun Jupitero.
Malkovro
Ĝi estis malkovrita la en la kadro de la astronomia kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la observatorio de la Laboratorio Lincoln en Socorro (Nov-Meksiko, Usono).
Alpa asocio
Alpaj asocioj estas unuiĝoj plej diversspecaj, kies hodiaŭa celo estas antaŭ ĉio subteni montogrimpadon, montaran migradon kaj la mediprotekton. Origine tiaj asocioj formiĝis en la landoj de la alpa regiono kaj havis kiel precipajn taskojn la sciencan esploradon de la Alpoj kaj la turisman evoluadon per la konstruado de alpaj kabanoj kaj montaraj vojoj.
Intertempe tamen ankaŭ asocioj en tute aliaj mondopartoj uzas la etikedon de Alpa asocio por fari similajn agadojn kaj samtempe per la nomo indiki referencon kaj emocian ligiĝon al la alpa regiono kaj la tieaj pioniraj montgrimpantoj, skiantoj, migrantoj kaj mediprotektantoj.
Listo de alpaj asocioj
Pri la jenaj alpaj asocioj jam ekzistas artikoloj en Esperanto - bonvolu aldoni pliajn artikolojn nur al tiu listo, kiam artikolo en Esperanto vere kreiĝis: <!-- Jen ankoraŭ estas amaso da eblaj titoloj por kreeblaj tekstoj pri pliaj alp(ism)aj asocioj: -->
Komárno (apartigilo)
Komárno estas nomo por vilaĝo situanta en Ĉeĥio kaj por urbo situanta en Slovakio.
Taizé-Aizie
estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Ĉarento (france Charente, prononco []), en la regiono Nova Akvitanio (Nouvelle-Aquitaine) kaj en la antaŭa regiono Puatuo-Ĉarentoj. Fine de en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². Administre la komunumo apartenas al la arondismento Confolens (prononco []) kaj al la kantono .
Hartmanice (distrikto Svitavy)
Vilaĝo Hartmanice situas en Ĉeĥio, regiono Pardubice, distrikto Svitavy, en orienta submontaro de Žďárské vrchy, 15 km sudoriente de la urbo Polička kaj 15 km okcidente de la urbo Březová nad Svitavou. Vivas ĉi tie.
Historio
En sia Ĉeĥa kroniko (la unua eldono aperis en la jaro 1541) Václav Hájek el Libočany skribas, ke en la jaro 1012 proksime de la vilaĝo Trpín okazis batalo inter Oldřich, filo de Boleslao la 2-a kaj pola reĝo Boleslao la brava. Poloj tiam ekstermadis Moravion kaj Oldřich sendis sian armeon sub gvido de sia filo Břetislav por helpi. Loĝantoj de la vilaĝo Kamenec perfidis armeon de Břetislav kaj poloj la batalon venkis. Kiam Břetislav eksciis tion, ordonis Kamenec detrui kaj la vilaĝanojn mortigi. Kelkaj el ili fuĝis en arbarojn. Inter ili estis viro nomata Hartman, kiu kun siaj homoj fondis novan vilaĝon Hartmanice.
La unua skriba mencio pri Hartmanice estas el la jaro 1437, kiam imperiestro Sigismondo la 1-a donacis al sia dua edzino Barbara sinjorejon Svojanov, al kiu apartenis ankaŭ Hartmanice. En tiu jaro sinjorejo Svojanov estis dividita je parto de Svojanov kaj parto de Bystré. Al tiu de Bystré daŭre, ĝis la jaro 1848, apartenis Hartmanice.
Dum la tridekjara milito Hartmanice, same kiel la tuta regiono, ege suferis. Trans la regiono kelkfoje iris diversaj armeoj kaj laŭ tiamaj kutimoj ili devis pri siaj manĝoj kaj ceteraj bezonoj zorgi mem per ofte perforta rekviziciado de loĝantaro.
En la jaro 1713 la regiono suferis per pesto. Centro de la epidemio estis en Hartmanice, kien la infekton alportis ĉi tiea veturigisto el Brno. En Hartmanice pro tiu malsano mortis 36 homoj.
Memorindaĵo
Sur monteto okcidente de Hartmanice situas kapelo de Sankta Johano Nepomuka, nun nomata Kapeleto de Hartmanice. Ĝi estas dominanto de la regiono kaj troviĝas en loko, kie iam estis pesta tombejeto. Ĝia konstruado okazis en la jaroj 1705 - 1708. Temas pri centra trilatera konstruaĵo kun kvadrata, per bulba tureto ornamita antaŭĉambro sur suda flanko. La fasado estas membrigita per lizenaj kadroj, enira portalo estas kronita per triangula pinjono kun malgranda ŝtona statuo de Sankta Johano Nepomuka. Plafono estas volbita kupolo kun lanterno, ĥorejo kun balustrado estas ĉe la enirejo en kapelon subvolbita barele.
La altaro el tempo post la jaro 1708, transportita ĉi tien el la templo en Bystré post la jaro 1750, estas monumenta, skulptista, riĉe lignoskulptita. En akanta kadro traplektita per rubando estas reliefa skulptita bustbildo de Sankta Johano Nepomuka. Sur altaro estas poliĥromitaj statuoj de Sanktaj Sigismondo, Adalberto, Vito, Prokopio, Venceslao kaj Ludmila, statueto de Sankta Paŭlo. La supron de la altaro kronas statuo de Anĝelo Protektanto. Valoraj bildoj estas de Sankta Jozefo kaj de Sankta Maria Magdalena, ambaŭ de J. Dittmann el Svitavy el la jaro 1837. Interioro estas kompletigita per oklatera predikejo kaj simpla orgeno.
Křekov
Historio
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1371.
St. Märgen
St. Märgen estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Breisgau-Hochschwarzwald, en la Regiono Suda Supra Rejno kaj en la distriktaro Freiburg de la federacia lando Baden-Virtembergo. Fine de la komunumo havis  loĝantojn.
25354 Zdasiuk
25354 Zdasiuk estas asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la de la teamo de la astronomia kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Imre Kőszegi
Imre Kőszegi [kOsegi], laŭ hungarlingve kutima nomordo Kőszegi Imre estas hungara drumisto, altlerneja instruisto.
Imre Kőszegi naskiĝis la en Budapeŝto.
Biografio
Imre Kőszegi frue ricevis pianlecionojn, baldaŭ li estis memlernanto pri drumoj. Li maturiĝis en muzikarta mezlernejo en sia naskiĝurbo en 1963, poste li aliĝis al ĵazorkestro de Aladár Pege. Inter 1966 kaj 1970 li estis drumisto en okcidenta Eŭropo, poste li estis la kvara muzikisto de Aladár Pege, János Gonda kaj György Szabados. En 1975 li fondis propran ĵazorkestron kaj koncertis en plena Okcidenta Germanio, post 5 jaroj li fondis internacian ĵazorkestron, sed li ofte estas drumisto en alies ĵazorkestroj. En 1992 li ekinstruis en Muzikarta Altlernejo Ferenc Liszt. Li ricevis premiojn inter 1982-2014.
Pestkolono
Pestkolono estas monumento en la formo de kolono portanta statuon de sanktulo, ofte la Sankta Triunuo. Piede de tiaj kolonoj troviĝas statuoj de aliaj sanktuloj, ekzemple Sankta Roĥo de Monpeliero, protektanto kontraŭ infektaj malsanoj.
Pestkolonoj estis starigitaj precipe en la 17-a jarcento por danki pro protekto kontraŭ la pesto, precipe en urboj de Aŭstrio-Hungario. Instigo parte estis voto de imperiestro Leopoldo la 1-a, kiu en 1679 promesis starigon de tia kolono en Vieno, se lin (kaj lian regnon) ŝparos la pesto. La kolono estis inaŭgurita en 1693.
Konataj pestkolonoj troviĝas ekzemple en Vieno, Prago, Linz, Budapeŝto, Jihlava, Karlovy Vary, Kroměříž, Český Krumlov, Letohrad, Loket, Brno, Olomouc, Komárno, Rychnov. Ili dokumentas la influon de la kristana religio en tiu tempo kaj parte la komprenon de la pesto kiel dia puno, parte la dankon pro ŝparo de la pesto.
Lenke Lorán
Lenke Lorán, laŭ hungarlingve kutima nomordo Lorán Lenke estis hungara aktoro. Ŝiaj edzoj estis laŭvice Dezső Lemhényi (akvopilkisto) kaj László Kozák.
Lenke Lorán naskiĝis la en Győr, ŝi mortis la  supozeble en Budapeŝto.
Arthur Dawson Foote
Arthur Dawson FOOTE (1931-1996) mortis en Dundee, Skotlando, la 9-an de junio. Esperantisto de la aĝo de 12 jaroj, li frue komencis verki kaj traduki poezion. Li „verkis multon sed malmulton eldonis" (W. Auld): krom en revuoj, li publikigis originalaĵojn en Esperanta Antologio (1958) kaj tradukojn en la du volumoj de Angla Antologio (1957, 1987).
Funikularo Žaliakalnis en Kaŭno
La funikularo Žaliakalnis estas elektra funikulara trajno en Kaŭno, Litovio. Temas pri la plej aĝa funikularo en Litovio kaj unu el la plej malnovaj inter la ankoraŭ funkciantaj en Eŭropo. Ĝi estis konstruita fare de la kompanio AEG el Germanio kaj oficiale malfermiĝis la 5-an de aŭgusto 1931.
La interne ŝtuparoplanka trajno el lakita ligno, nostalgie malmoderna, estas stirata fare de uniforma servisto. Ĝi grimpas 75 metrojn de la historia urbocentro al la katolika preĝejo de Ĉieliro sur la monto Žaliakalnis ("Verdmonto"), norde de la urbocentro. De supre ĝueblas panorama rigardo de la urbocentro. La vojaĝo ĝis la enkonduko de la eŭropa valuto Eŭro en Litovio komence de la jaro 2015 kostis la tre modestan sumon de 0,5 lidoj, ekvivalento de proksimume 0,15 eŭroj - de tiam la prezo fiksiĝis je 0,3 eŭroj.
Kiel kutime en la konstruo de funikularoj, du trajnoj estas konektitaj per kablo: se unu el li ekvojas suben, la alia paralele ekvojas supren, kaj la pezoj de ambaŭ (eĉ se foje survojas pli kaj foje malpli da pasaĝeroj) estas kompareblaj, tiel ke la samtempa movado de ambaŭ trajnoj kostas minimuman kvanton da energio. Meze de la monto la du relaj vojoj disiĝas, por ke la du trajnoj povas pasi unu la alian, sed sube kaj supre la reloj kuniĝas al unusola "vala" kaj "monta" stacidomoj.
Kvankam funikularoj estas relative maloftaj publikaj transportiloj en Eŭropo, en la urbo Kaŭnaso ankoraŭ ekzistas dua tia transportilo, en la kvartalo Aleksotas sude de la urbocentro kaj sude de la rivero Nemunas.
(62145) 2000 SH16
(62145) 2000 SH16 estas malgranda malhela asteroido de la ekstera asteroida zono, ano de la Hilda grupo, tie estas en orbita resonanco 3:2 kun Jupitero.
Neuilly - Porte Maillot (stacidomo)
Neuilly - Porte Maillot estas stacidomo sur linio C de RER, en la 17-a arondismento de Parizo.
Stacidomo
La stacidomo estis malfermita en 1854. Ĝi estis unu el la 7 stacidomoj de la antaŭa "Linio de Auteuil" irinta de ' al '. Ĝi troviĝas lime de Neuilly-sur-Seine.
Ĝi situas ĉe kilometra punkto (PK) de la linio Ermont-Eaubonne - Champ-de-Mars (VMI) (962000).
NGC 5517
NGC 5517 (aliaj indikoj — UGC 9100, MCG 6-31-79, ZWG 191.63, KUG 1410+359B, PGC 50758) estas galaksio en konstelacio Bovisto.
André Silva
Li futbalis ĉe Montedio Yamagata.
NGC 5517
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Johann Ernst Rentsch (la pli maljuna)
Johann Ernst RENTSCH (alia skribmaniero: Rentzsch; † 1723 en Vajmaro) estis germana pentristo. Lia filo estas la pentristo Johann Ernst Rentzsch (la pli juna) (1693–1767).
Rentsch estis kortegopentristo de la vajmara duko Vilhelmo Ernesto (1662–1728). Sian ĝis nun daŭran konatecon la pentristo dankas al komponisto Johann Sebastian Bach (1685–1750). Al Rentsch oni atribuas la portreton ekestinta proksimume 1715, kiu montrus la muzikiston, kiu ekde 1708 ĝis 1717 same laboris por duko Vilhelmo Ernesto. La pentraĵo apartenas al la stoko de la muzeo Angermuseum je Erfurt kaj troviĝas kiel daŭra pruntaĵo en la Bach-domo (Eisenach).
Lia filo Johann Ernst Rentzsch (nomata la pli juna) naskiĝis la 2-an de junio 1693 en Vajmaro. En 1723 ĉi tiu sukcedis lin kiel vajmara kortegopentristo. Rentzsch la pli maljuna mortis en 1767 je Vajmaro. La Johann-Ernst-Rentzsch-Strato en Vajmaro-Niedergrunstedt estas nomata laŭ la filo, kiu en 1726/1729 surpentris la ligna barelvolbon de la tiea preĝejo St. Mauritius. La preĝejo, kiu ankaŭ servis kiel motivo por pentristo Lyonel Feininger, apartenas al la vidindaĵoj de Vajmaro.
Lia tombo troviĝas en la tiel nomata Cranach-tombokelo ĉe la suda flanko de la vajmara Jakob-preĝejo, kie estis entombigita ankaŭ Lucas Cranach la pli maljuna. same kiel pluaj 35 personoj, inter ili la pentristoj Georg Melchior Kraus, Ferdinand Karl Christian Jagemann kaj Johann Friedrich Loeber. La tomboŝtonoj troviĝas ĉe la preĝejomuro.
Schackenthal
Schackenthal estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Aschersleben-Staßfurt de la federacia lando Saksio-Anhalto. La 30-an de junio 2006 la komunumo havis 334 loĝantojn.
(16027) 1999 DV1
(16027) 1999 DV1 estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la en la kadro de la programo Near Earth Asteroid Tracking (NEAT) elde la stacio de Maui de la reto GEODSS de la United States Air Force sur la monto Haleakala, en la havaja insulo Maui (Usono).
Mihály Csokonai Vitéz
CSOKONAI VITÉZ Mihály [ĈOkonai VIte:z MIha:j] (naskiĝis la 17-an de novembro, 1773, mortis la 28-an de januaro, 1805) estis la plej granda lirikisto post Bálint Balassi.
CSOKONAI lernis en la Kolegio de Debrecen, poste en Komárom li oficie kiel instruisto - post kiam li estis eksigita el la rigora lernejo pro liaj libera spirito kaj nediscipliniteco -, mallongan tempon li restadis en Sárospatak (SAroŝpatak) kiel juristo poste li serĉis patronojn ĉe la parlamento en Bratislavo por eldono de siaj verkoj. Li provadis eldoni ankaŭ poezio-gazeton titolitan Diétai Magyar Múzsa (Hungara Muzo Parlamenta), sed ĝia aperado ĉesis post la 11-a numero, pro senintereso de nobeloj. Post la restado en Komárom, jam menciita, li gastadis kelkajn jarojn en la regiono Somogy (ŝoiodj), serĉante patronojn. En sian naskiĝ-urbon li revenis en printempo 1800. Kvar jarojn post tio, en Várad (nun Oradea en Rumanio), ĉe la entombiga solenaĵo funebra de grafino RHÉDEY (re'dei) - kie 1i deklamis fervore nekrologan poemon sian - li malvarmumis, lia heredita ftizo pligraviĝis,kaj la 28-an de februaro 1805 li forpasis en Debrecen.
Sándor Rajki
Sándor RAJKI [ŝAndor], laŭ hungarlingve kutima nomordo Rajki Sándor estis hungara biologo, agronomo, genetikisto, profesoro, membro (korespondanta en 1976, ordinara en 1990) de Hungara Scienca Akademio, ekstera membro de Rusa Agrikultura Scienca Akademio en 2011.
Sándor Rajki naskiĝis la  en Pusztaföldvár, li mortis la  en Kistarcsa.
Biografio
Sándor Rajki unue akiris diplomon en akademio en Kolozsvár en 1944, post 2 jaroj similan diplomon en agrikultura altlernejo en Magyaróvár. Post la unua diplomo li eklaboris en bieno en Pusztaföldvár, inter 1945 kaj 1948 li estis asistanto en la menciita altlernejo. Li doktoriĝis en 1948, fine li lernis ankaŭ en Scienca Universitato Péter Pázmány. En la sekvaj jaroj aŭ li havis postenon an la agrikultura ministerio, aŭ li plulernis en akademio en Moskvo, kie li kandidatiĝis en 1955. Hejmenveninta li laboris ĝis la emeritiĝo en la agrikultura esplora instituto en Martonvásár. Tamen interrompoj okazis, en 1963 li esploris en Universitato de Minesoto, eksperto de FAO en Romo en 1985 kaj dufoje eksperto en Kolorado. En 1966 li doktoriĝis antaŭ la Hungara Scienca Akademio. Li instruis ankaŭ en Gödöllő, li estis motoro de la hungaraj hibridaj maizoj kaj tritikoj. Li ricevis premion en 1970. Lia edzinon same estis agronomo.
4210 Isobelthompson
4210 Isobelthompson estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la belga astronomo Henri Debehogne elde la Observatorio La Silla, en Ĉilio.
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de la brita arkeologino Isobel Thompson.
Hisayuki Sato
Hisayuki Sato (佐藤 永志, n. ) estas japana futbalisto.
Li futbalis ĉe Montedio Yamagata.
Franciszek Rychnowski
Franciszek Dionizy de Welehrad Rychnowski [franĉiŝek dionjizi riĥnovski] (naskiĝis ĉirkaŭ 1850 en Velehrad – mortis ĉirkaŭ 1929 en Lvovo), konata ankaŭ sub pseŭdonomo Iks won Chyr (anagramo de lia familia nomo), estis pola ĥemiisto, inĝeniero kaj inventisto.
En la 20-aj jaroj de la 20-a jarcento li publikigis propraelspeze sub pseŭdonomo du librojn, en kiuj li priskribis certajn disputindajn teoriojn. En sia libro „''Mane tekel fares. 44 wspomnienia z przeszłości. Fragmenty wyników z czterdziestoletnich zabiegów leczniczych pod akademicką nazwą kurszerstwa, szarlatanerii i oszukańczej sugestii“ (44 rememoroj el la pasinteco. Fragmentoj el rezultoj de kvardekjaraj kuracistaj operacioj sub akademia nomo fuŝkuracado, ĉarlatanado kaj trompula sugestado'') li priskribas sian kuracmetodon. En la libro ''Omnia in sole. Reminiscencje naukowe (Sciencaj reminiscencoj'') siajn sciencajn teoriojn. Li aŭtoris la koncepton de eteroido, viva energio, kiu estu la bazo de ĉiuj fizikaj fenomenoj, kiun oni povas kompari kun la nocioj élan vital de Henri Bergson aŭ orgon de Wilhelm Reich.
Kasimov
Kasimov (Касимов, Qasím, historie Hankermen, Gorodec Mesĉorskij, Novij Nizovoj) estas rusia urbo en Rjazanja provinco, centro de Kasimovskij distrikto. Ĝi troviĝas sur la maldekstra bordo de la rivero Oka ĉe enenfluo en ĝin de rivero Babenka (Бабенка).
Kodo de OKATO de la urbo (en jaro 2005) estas 61405.
La interurba telefona kodo estas 09131, la enurbaj telefonnumeroj estas kvinciferaj (en jaro 2005).
Vadimir-Suzdala Princo Jurij Dolgorukij fondis la urbon en 1152 jaro kiel citadelo kaj nomis ĝin Gorodec Mesĉorskij. En la jaro 1376 tatar-mongoloj neniigis la urbon, sed baldaŭ proksime aperis nova urbo Novij Nizovoj.
De 1471 jaro la urbo nomiĝas Kasim. En 1452-1681 jaroj Kasim estis centro de Kasima hanujo. Hano de Kasim estis subalternulo de moskva princo.
En 17-a jarcento la urbo havis tri partojn:
En 1910 jaro loĝantaro estis ĉ. 17 mil (2 mil tatarlingvanoj).
Arkitekturaĵoj estas:
8303 Miyaji
8303 Miyaji estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la japana astronomo Takao Kobayashi elde la Observatorio de Ooizumi en gubernio Gunma (Japanio).
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de la japana radioastronomo Miyaji Takeshi, fakulo pri tre long-baza interferometrio (TLBI). Li promociis programojn de esploro per TLBI en la Nacia Observatorio de Japanio.
Giovanni Tortelli
Giovanni Tortelli (1400-1466) estis itala humanisto, helenisto, gramatikisto, filologo kaj bibliotekisto. Li estis lernanto de Francesco Filelfo (1398-1481) en la "Universitato de Bolonjo".
Biografio
Dum sia infanaĝo, Tortelo faris la unuajn kontaktojn kun la humanisma kulturo en urbo Florenco. Aparte, li disvolvis fortan intereson pri la greka, kiun li lernis gvidata de Carlo Marsuppini (1399-1453) kaj Francesco Filelfo. Inter 1435 kaj 1437 li konatiĝis kun Vittorino da Feltre, en Mantovo, kie li plenumis kelkajn humanismajn studojn.
En 1433, li estis nomumita profesoro en la Studio de Florenco, nuna universitato. INter 1435 kaj 1437, li partoprenis en Studoj pri plibonigado de la greka lingvo en Konstantinopolo, kvankam li ne estis lernanto de Manuel Chrysoloras. En 1445, li iĝis doktoro pri teologio en Bolonjo. En 1445, li helpis Tommaso Parentucelli en la kreado de la Vatikana Biblioteko. Ekde tiu ĉelo la Vatikana Biblioteko disvolviĝis.
En 1453, li iĝis abato en la komandoro de la Monaĥejo de Sankta Sebastiano, en Alatri. Li renovigis la malnovajn muregojn kaj poste pasigis la reston de sia vivo tie. En 1471, li dediĉis al la papo Nikolao la 5-a la verkon "Commentariorum grammaticorum de orthographia dictionum e graecis tractarum opus", en kiu li proponis liston da latinaj vortoj kun la origino el la greka.
Tortelli publikis ankaŭ kelkajn gramatikajn fragmentojn atribuitajn al la prediko "Duvius sermo" far Plinio la Maljuna kaj al Papiniano. Ambaŭ estis fontoj por la verko "De litteris" far Priciano, latina gramatikisto kiu vivis en la 6-a jarcento, kaj verkis lernolibron pri studoj de la latina lingvo dum la Mezepoko.
Tortelo atribuis ankaŭ la ekzistadon de aliaj fragmentoj al iu greka gramatikisto nomata Partenio de Niceo. Sub la listero "Arĥimedo" oni povas trovis unu el la unuaj atestoj rilate al la nova humanisma tradukado pri la Arĥimedaj vidpunktoj, farita de Iacopo da San Cassiano (1395-1454) en la unua duono de la 15-a jarcento.
En la antaŭparolo de sia "Ortografio", li prezentis sian vidpunkton por renovigo de la idiomo kiel bazo por la kulturo, ekde la papa kortego, kies laboro havis grandegan influon kaj estis konsiderata komplementa al la "De linguae latinae elegantia" fare de Laŭrenco Valla. Valla dediĉis sian verkon al Tortelo.
Tortelo estis amiko de Laŭrenco Valla kaj ambaŭ estis pioniroj en la studo pri la latina lingvo. Li profitis el la vasta konado pri la praaj aŭtoroj tiam konataj. Kune kun la papo Nikolao la 5-a, Tortelo proponis la disponeblecon de la grekaj manuskriptoj, samkiel latinajn tradukaĵojn de pluraj grekaj aŭtoroj, kiujn li eĉ uzis en la komponado de sia ĉefa verko la "Orthographia".
Rilate al Teokrito, multaj el liaj citaĵoj ŝajne montras malpli sisteman studon kompare kun aliaj klasikuloj tiaj kiaj Homero, Herodoto aŭ Heziodo. Certe li legis Teokriton, ĉefe por kapti la leksikajn, gramatikajn kaj ortografiajn datumojn kiujn li bezonis por studi la latinajn poetojn, speciale Ovidio kaj Vergilio.
Cianciana
Cianciana [ĉanĉana] estas komunumo de Italio. Ĝi apartenas al la regiono Sicilio kaj al la provinco Agriĝento. Fine de en la komunumo vivis. Najbaraj komunumoj estas Alessandria della Rocca, Bivona, Cattolica Eraclea, Ribera kaj Sant'Angelo Muxaro.
Sempiono
Sempiono estas la nomo de vilaĝo kaj montpasejo en Svislando:
Mazatekaj lingvoj
La Mazatekaj lingvoj nomas plurajn parencajn lingvojn parolatajn de ĉ. 200 000 homoj en la Mazateka montaro de suda Meksiko, plejparte en la ŝtato Oaĥako, sed ankaŭ en apudaj partoj de la ŝtatoj Puebla kaj Veracruz. Oni ofte nomas ilin "la mazateka lingvo", sed pro tio ke pluraj el la dialektoj ne estas interkompreneblaj, estas pli sencohave priskribi ilin kiel grupon de lingvoj. Laŭ la meksika "Leĝo de Lingvaj Rajtoj", ili estas rekonitaj kiel "naciaj lingvoj" kune kun la multaj aliaj indiĝenaj lingvoj de la lando. Ili apartenas al la Popoloka subgrupo de la orienta branĉo de la Otomi-mangea lingvaro. Kiel ĉiuj lingvoj de tiu lingvaro, la mazatekaj lingvoj estas tonaj, tiom ke iliaj parolantoj ofte povas komuniki tutajn frazojn per simpla fajfado.
Fonto
Bazita sur la angla Vikipedio (en:Mazatecan languages).
Philipp Boy
Philipp Boy estas germana gimnasto. Li naskiĝis en Blumenhagen, Germanio, do nun estas -jara. Li gajnis du arĝentajn kaj du bronzajn medalojn en mondĉampionadoj pri gimnastiko, kaj aldone du orajn, du arĝentajn kaj unu bronzan medalon en eŭropaj ĉampionadoj. La laŭ la stato de oktobro 2011 lastan el la mondĉampionaj medaloj li gajnis la 14-an de oktobro 2011 en Tokio, dualoke post Kohei Uĉimura, kiu la trian fojon sinsekve (do en 2009, 2010 kaj 201) gajnis oran medalon de mondĉampionado en individua multkonkuro — unue en historio de la vira sporta gimnastiko.
Endre Ady
ADY Endre (rumana nomo: Ady Endre) (naskiĝis la 22-an de novembro 1877 en komunumo Érmindszent, hodiaŭ Adyfalva en la provinco Satu Mare en Rumanio, kaj mortis en Budapeŝto la 27-an de januaro 1919) estis unu el la plej grandaj hungaraj poetoj, kaj la pli aĝa frato de Lajos Ady.
Li studis juron kaj laboris kiel ĵurnalisto, kaj estis la unua poeto, kiu aplikis simbolismon en la hungaran poezion. Liaj poemoj traktas amon, la hungarismon dividitan inter oriento kaj okcidento, la rilaton de homo al sia dio, la kultadon de la narcisisma egoo, kaj la proksimecon de la fino kaj la malkapablo fari ion ajn pri tio neevitebla. Ady jam estis en sia vivo unu el la plej respektataj hungaraj poetoj, sed ankaŭ estis kalumniita kiel malmorala poeto. La emo al memdetruo alportis lin al diboĉa vivo, drinkemo kaj malsano. Li mortis juna, en 1919 en Budapeŝto, pro sifiliso.
En Esperanto aperis
Ĉe Tibisko-bordo ; La animoj lazitaj ; Konservi vin... ; Batalo kun la Grandsinjoro ; Plori, plori, plori ; Antaŭ Princo Silent' ; Alflugis la pavo... ; Neĝmontoj kaj Riviero ; Kanto de hungara jakobeno; La stelo de steloj ; Post maja pluvego ; Rememoro pri nokto somera ; Admono al la gardantoj ; Kanto kronika en 1918 ; Morto de la naciismo ; Hungara problemo / Trad. Rados Péter András, Kálmán Kalocsay, Ferenc Szilágyi, Imre Baranyai, Vilmos Benczik. – En: Hungara Antologio ; p.153 - 164
Endre Ady 1877-1919 / [tr.: P. Rados; K. Kalocsay; M. Fejes; I. Baranyai]. – Budapest: Instituto por Kulturaj Interrilatoj ; Hungara Esperanto-Asocio, 1977. – 39 p. ISBN 963-571-025-7
La Morto de la Ĉielarko : elektitaj poemoj kaj artikoloj. – Budapest: Hungara Esperanto-Asocio, 1977. – 87 p. (Libroserio 2)
ISBN 9635710281
Citaĵo
"Mi volas plu havi vin – tial mi elektas por gardi vin la plibeligan malproksimon." ( Citita de Ferenc Szilágyi en Tiel Okazis aŭ Mistero Minora, p. 34 de la eldono de Kopenhago 1958 )
Splugo
Splugo (en la germana lingvo Splügen, en la romanĉa lingvo Spleia, en la itala lingvo Spluga) estas komunumo de la komunumaro Rheinwald kaj la distrikto Malantaŭa Rejno en Kantono Grizono, Svislando. Ĝi havis 414 loĝantojn je la 31-a de decembro 2009.
Holíč
Situo
La urbo situas sur ebenaĵo, apud rivero Moravo, laŭ ĉefvojo Trnava-Senica - Ĉeĥio, laŭ fervojo Skalica-Bratislavo, krome estas ĉefvojo al la ĉefurbo kaj fervojo al Ĉeĥio. Skalica troviĝas 6 km, la ĉefurbo 88 km, Hodonín en Ĉeĥio nur 5 km.
Splugo
Najbaraj komunumoj
La komunumo Splugo limas en nordo al Safien, en oriento al Sufers, en sudo al Madesimo (Italio).
Holíč
Historio
Apudrivera kastelo troviĝis antaŭ la tatara invado en 1241. La unua mencio okazis en 1205 en formo Wywar (=akva fortikaĵo), en 1228 Andreo la 2-a fondis tie limotrapasejon. Preskaŭreĝo Mateo Csák (ĉAk) akiris la regionon en la 14-a jarcento. Ĉeĥa reĝo Johano de Luksemburgio vane sieĝis la fortikaĵon en 1314, sed li tamen akiris ĝin en 1321. Pro pacopakto inter reĝoj hungara kaj ĉeĥa la kastelo estis redonita al la hungaroj en 1332. Poste la komunumo iĝis grava komerca trapasejo. Dum la turka erao la loko situis en ombro de tiama hungara ĉefurbo Bratislavo, do restis netuŝita. En la 16-a jarcento la kastelon oni alikonstruis burgo, kiu apartenis al la Habsburgoj ekde 1736. Ili trakonstruis ĝin ferieja domego, krome tiam la komunumo fariĝis urbeto. En 1910 en la urbeto loĝis 5522 loĝantoj, (4560 slovakoj, 584 germanoj, 266 hungaroj). Ĝis 1919 la urbo apartenis al Hungario, al Nyitra (reĝa departemento), al distrikto de Skalica. Poste la urbo apartenis al Ĉeĥoslovakio, ekde 1993 al Slovakio.
NGC 5518
NGC 5518 (aliaj indikoj — MCG 4-34-6, ZWG 133.13, NPM1G +21.0389, PGC 50817) estas galaksio en konstelacio Bovisto.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Splugo
Trafiko
Tra la komunumo pasas la kantona ĉefvojo n-ro 13 al San-Bernardino-Pasejo, de kiu deflankiĝas la kantona vojo n-ro 567 tra Splugopasejo al Como en Italio. Per poŝtaŭtolinioj sur tiu vojo la komunumo estas konektita al la publika transportreto. Paralele al la kantona ĉefvojo nr-0 13 tra la komunumo pasas ankaŭ la svisa aŭtovojo A13, al kiu la komunumo posedas alveturejon. Pro la vartransporto trans la montopasejo ek de la 15-a jarcento Splugo akiris signifon. Post la malfermo de la Gotardofervojo fine de la 19-a jarcento la vartransporto trans la du montopasejoj kolapsis, kaj multaj laborlokoj en Splugo perdiĝis, kio kaŭzis amasan formigron el la vilaĝo.
Holíč
Famuloj
En la urbo naskiĝis hungara historiisto Frigyes Keresztély Petrovics kaj la natursciencisto, verkisto kaj instruisto Ottó Sebesta (1871).