cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ĝermolisto de ĉinaj esperantistoj
Ivan Ho
Ivan Ho (mortis en la aĝo de 89 jaroj la ) estis ĉina esperantisto, kiu sin okupis pri korespondado de la revuo El Popola Ĉinio dum deko da jaroj.
Liu Ren
Liu Ren  (naskiĝdato nekonata, mortis la 22-an de aprilo 1947) estis ĉina esperantisto, la edzo de Verda Majo.
Tang Xun-an
Tang Xun-an (naskiĝis en 1911, mortis la 30-an de januaro 1988 en Pekino) estis ĉina esperantisto de post 1928, li faris multon por antaŭenigi la pekinan movadon dum duona jarcento.
Uzmee
Uzmee (Ujima), estis kuracistino kaj aktiva esperantistino en Huhe Haote, Interna Mongolio, Ĉinio.
Yang Zongkun
YANG Zongkun (Jariĉ, 1937-1999), instruisto, mentoro de junaj e-istoj, forpasis la 3-an de septembro en Wuhan (Ĉinio). Individua membro de UEA ekde 1970, li estis unu el la tre malmultaj ĉinaj UEA-membroj en tiu tempo.
Yao Xueyin
YAO Xueyin, 89-jara ĉina verkisto, mortis la 29-an de aprilo. De 1981 membro de la societo "Amikoj de Esperanto" (kuniganta prestiĝajn subtenantojn kiel la verkistoj Bakin kaj Ĵelezo), li eklernis la Internacian Lingvon en 1935 kaj verkis en 1937 la artikolon "Esperanto ne estas fremdlingvo".
Zhou Yinqiao
ZHOU Yinqiao (1906 - 1991) - mortis la 18-an de novembro 1991) estis honora komitatano de Ĉina Esperanto-Ligo.
Christian Geist
Christian Geist (* ĉ. 1640 en Güstrow; † 1711 en Kopenhago) estis orgenisto kaj komponisto de la Nordgermana Orgenskolo.
Vivo kaj verkoj
Sian unuan muzikedukadon Geist ricevis de sia patro Joachim, kiu estis kantoro. Sian unuan postenon Geist trovis ĉe la kortego de la duko de Meklenburgo. Komence de 1670 Geist iĝis basisto ĉe la dana kortegokapelo helpe de rekomendo de la duko. En la samjara junio li trovis orgenistan postenon en Stokholmo, kiun li tenis ĝis 1680. Finfine li translokiĝis al Kopenhago,kie li aktivis kiel orgenisto ĉe la preĝejo Sankta Spirito kaj kelktempe ĉe la preĝejo Triunuo, ĝis kiam li kune kun sia edzino kaj gefiloj en 1711 iĝis viktimo de la pesto.
De Christian Geist estas konservitaj du profanaj kaj pluraj sakralaj voĉkantaj verkoj samkiel tri orgenĥoraloj.
Jean-Jules-Antoine Lecomte du Nouy
Jean-Jules-Antoine LECOMTE DU NOUY (Parizo, 1842 - Parizo,1923) estis orientisma franca pentristo kaj skulptisto. Li estis lernanto de Charles Gleyre kaj Jean-Léon Gérôme.
The Game (Queen)
The Game (angle: "La Ludo") estas la naŭa muzikalbumo (oka ferme registrita) de la angla rokmuzika grupo Queen. Ĝi estis lanĉata en 1980. Ĝin produktis Queen kaj Reinhold Mack. En ĝi elstaras muzikaĵoj kiel "Another One Bites The Dust", "Crazy Little Thing Called Love" kaj la titoltema "Play The Game".
Flash Gordon (muzikalbumo)
Flash Gordon estas la deka muzikalbumo (naŭa ferme registrita) de la angla rokmuzika grupo Queen. Ĝi estis lanĉata en 1980 kaj estas produktita de Brian May kaj Reinhold Mack. Ĝi enhavas la muzikaĵojn faritajn speciale por la sciencfikcia filmo Flash Gordon.
Jokohama (urbeto)
Urbeto Jokohama (横浜町 [jokohama maĉi], Hepburn/Kunrei: Yokohama) estas urbeto en Distrikto Kamikita en Gubernio Aomori en Japanio.
Hoĝatia
Hoĝatia (en persa lingvo: انجمن حجتیه ) ankaŭ Hoĝatia Madahvia Societo estas duon-sekreta organizaĵo nepolitika de Irano, kiu estas ĝisoste kontraŭ bahaismo. Ĝin fondis en 1953 predikisto de Maŝhado Ŝejĥo Mahmud Halabi. La Ŝaho Mohamed Reza Pahlavi permesis, ke ĝi daŭrigis sian kontraŭ-bahaan agadon, se ĝi apogis lin. Hoĝatiano mollaho Mohamed Taki Falsafi radioelsende predikis kontraŭ la bahaanoj kaj instigis al pogromoj kaj al detruo de la nacia centro bahaa de Teherano en 1955.
Ĉar ĝi ne plene konsentis kun la teologiaj ideoj de la ajatollaho Ruhollah Ĥomejni (Ruhollah Khomeini) pri la reveno de la "Kaŝita Imamo" kaj la Islama Respubliko de Irano, tiu-ĉi persekutis kaj malpermersis ĝin en 1983. Tamen nun la Prezidento de Irano Mahmud Ahmadineĵad ŝajnas esti favora al ĝiaj mesiaj dogmoj.
Rufus Wainwright
Rufus WAINWRIGHT (naskiĝis la, en Rhinebeck, New York) estas kantisto de Usono kaj Kanado.
Mary: Fikcio
Mary: Fikcio (anglalingve Mary: A Fiction) estas la unua kaj sola kompleta romano verkita de la brita verkistino Mary Wollstonecraft. Ĝi estis publikigita en 1788 far Joseph Johnson. Ĝi temas pri tragika rakonto de amikeco inter Mary kaj Ann, kaj pri amrilato inter Mary kaj Henry.
La romano evidentigas kaj denuncas la problemojn, kiujn virinoj devis alfronti je la fino de la 18-a jarcento, precipe tiujn rilate al edziĝo.
Rufus Wainwright
Li estas filo de la kantistoj folk Loudon Wainwright III kaj Kate McGarrigle, kaj frato de la kantistino Martha Wainwright. Li komencis ludi pianon en aĝo de 6 jaroj. Lia muziko havas lirikajn influojn, kiel chanson française aŭ opero.
Vilao Vilaltao
Vilao Vilaltao (svede Villa Villekulla) estas vilao en la infana libro "Pipi Ŝtrumpolonga" de Astrid Lindgren. Pipi vivas en tiu vilao kune kun sia ĉevalo kaj sia simio. Proksime de la vilao troviĝas limonadarbo.
La Vilao Vilaltao de la filmo kun Inger Nilsson troviĝas en la okcidento de la insulo Gotlando, kie ĝi nuntempe partoprenas al la libertempa parko Kneippbyn, dum la filma limonadarbo estas maljuna ulmo antaŭ la gepatra domo de Astrid Lindgren en Vimmerby.
Rufus Wainwright
Li estas gejo kaj estis viktimo de seksatenco en sia adoleskanteco.
Zhou Wei Hui
ZHOU Wei Hui (ĉine 周卫慧) estas ĉina verkistino.
ZHOU Wei Hui naskiĝis en 1973 en la urbo de Ningbo. Ŝi multe vojaĝis kiam ŝi estis infano, ĉar ŝia patro estis militisto. Ŝia romano Shanghai Baby (2000) estis malpermesita kaj publike brulita en Ĉinio. Ŝia fina romano Marrying Buddha (2005) estis cenzurita, modifita kaj eldonita en Ĉinio kun alia titolo. Ŝi estas kun Mian Mian en la "Nova generacio".
Županovice (distrikto Příbram)
Županovice estas malgranda municipo en distrikto Příbram en Ĉeĥio. Ĝi estas situanta ĉe la bordo de akvobaraĵa lago Slapy, konstruita sur la rivero Vultavo. Vivas ĉi tie. Krome ĉirkaŭ 200 okazaj, precipe somere loĝataj somerkabanoj. Du someraj tendaroj, unu kun duŝejo kaj lueblaj kabanoj. Hotelo, Somere du restoracioj. Vendejoj nur somere. 14 km de Dobříš, 55 km sude de la ĉefurbo Prago.
Historio
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1235.
Friedrichsdorf
Friedrichsdorf estas urbo en la distrikto Hochtaunus, ĉirkaŭ 20 km norde de Frankfurt am Main en la federacia lando Hesio de Germanio. Fine de la jaro la komunumo havis  loĝantojn.
Situo
Friedrichsdorf situas en la mezalta montaro Taunus kaj post Bad Homburg kaj Oberursel estas la tria plej granda komunumo en la distrikto Hochtaunus. La komunuma areo inkluzivas je unu flanko agrikultura lando kiel apud Burgholzhausen, situante je la rando de la altebenaĵa regiono Wetterau. Je la alia flanko, estas vasta arbaro sur la kresto de la Taunus, kie troviĝas la plej alta pinto en la ruraj areoj de la Gickelsburg je 471 m super marnivelo. Ekde la altaĵoj de la Taunus la rivero Erlenbach fluas malsupren tra la urbo.
Fraŭdo
Fraŭdo estas trompado pri kvantoj, datoj aŭ kontoj en negoco aŭ aliaj aferoj por ŝtelakiri.
La imposta fraŭdo aŭ imposta evitado, konata ankaŭ kiel fiska fraŭdo, estas la kontraŭleĝa aktivaĵo en kiu eniras personoj aŭ entreprenoj kiam ili kaŝas havaĵojn aŭ enspezojn al la impostaj aŭtoritatoj, aŭ trovalorigas la konceptojn por dedukti pagojn, cele al pago de malpli da impostoj ol tiuj kiuj laŭjure devas esti pagitaj.
Denaska nigra truo
Denaska nigra truo estas hipoteza speco de nigra truo kiu estas formita ne per la gravita kolapso de stelo sed per la ega denseco de materio kiu estis dum la universa frua elvolvo.
Fehmarn-Markolo
La Fehmarn-Markolo (dane Femer Bælt, Fehmarnbelt) estas markolo ĉirkaŭ 18 km larĝa inter la dana insulo Lolland (norde) kaj la germana insulo Fehmarn (sude), en la okcidenta parto de la Balta Maro.
Denaska nigra truo
Laŭ la varma modelo de praeksplodo (ankaŭ nomata kiel la norma modelo), dum la unuaj kelkaj momentoj post la granda krako, premo kaj temperaturo estis ege grandaj. Sub ĉi tiuj kondiĉoj, simplaj fluktuoj en la denseco de materio povas rezulti en lokaj regionaj densoj sufiĉaj por krei nigrajn truojn. Kvankam plejparto de regionoj de alta denseco devus esti rapide disigitaj per la elvolvo de la universo, denaska nigra truo devus esti stabila ĝis nun.
Fehmarn-Markolo
Ĝi situas ĉe. Kiel mara vojo ĝi ligas la Grandan Belton (Grandan Baltan Markolon) kaj la kilan golfon kun la centra kaj orienta partoj de la Balta Maro. Proksimume meze inter la du insuloj estas ŝanelo 9 km larĝa kun profundo inter 20 kaj 30 metroj. La marfluo preskaŭ ne estas influata de tajdo (maksimume 0,3 maraj mejloj en horo); plejparte ĝin kaŭzas vento.
Prama trafiko inter Danio kaj Germanio
La Fehmarn-Markolon transas la prama linio inter Puttgarden kaj Rødby. Ĝi veturas ĉirkaŭ 50 fojojn ĉiutage; la veturado daŭras 45 minutojn. Aktuale la registaroj dana kaj germana konsideras la konstruadon de sen-ŝipa transiro de la Fehmarn-Markolo. Ekzistas planoj pri ponto aŭ tunelo. Naturprotektantoj forte protestas kontraŭ ponto, kiu laŭ ili malutilus al la vivularo de la markolo kaj ankaŭ al pretermigrantaj birdoj.
SIL internacia
SIL Internacia (SIL International, antaŭe Summer Institute of Linguistics, « Somera Instituto de Lingvistiko »), estas kristana evangeliisma neregistara organizaĵo, kies ĉefa celo estas studo, disvolvado kaj dokumentado pri minoritataj lingvoj, por helpi la tradukon de la Biblio.
Denaska nigra truo
Rilataj problemoj
La vaporiĝo de denaskaj nigraj truoj havas estas sugestita kiel unu el ebla kaŭzoj por gama-radiadaj krevoj. Ĉi tiu kaŭzo estas, tamen, konsiderata kiel malverŝajna. Aliaj problemoj por kiuj denaskaj nigraj truoj estis sugestitaj kiel la solvo inkluzivas la problemon de malluma materio, la problemon kosmoscienca domajna mura kaj la kosmoscienca magneta unupolusa problemo.
SIL internacia
Grava agado de SIL Internacia sur la kampo de etnologio/lingvistiko estas la retejo: Ethnologue.com
Fehmarn-Markolo
Prama trafiko inter Danio kaj Germanio
Dum la jaro 2003 la pramoj transportis 6,4 milionojn da pasaĝeroj, 1,6 milionojn da personaj aŭtoj kaj 278.000 kamionojn.
Denaska nigra truo
Rilataj problemoj
Eĉ se ili ne solvas ĉi tiujn problemojn, la malgranda nombro de denaskaj nigraj truoj (ili neniam estis konfirmeble detektitaj) helpas ol kosmoscienco fari limigojn al spektro de densecaj fluktuoj en la frua universo.
Fehmarn-Markolo
Historio
Je la 21-a de julio 1932 en la markolo pereis la vela instruŝipo Niobe.
Denaska nigra truo
Teorio de kordoj
Fizika relativeco antaŭdiras ke la plej malgrandaj denaskaj nigraj truoj devus esti jam forvaporiĝintaj, sed se ekzistas la kvara spaca dimensio, kiel antaŭdiras la teorio de kordoj, ĝi devus afekti agadon de gravito je malgrandaj skaloj kaj sufiĉe malplirapidigi la vaporiĝon substance."
Fehmarn-Markolo
Historio
Inter 1965 kaj 1984 lumŝipo estis ankrita en la markolo por marki la itineron. La ŝipo ankoraŭ ekzistas en la muzea haveno de Lübeck kaj estas veturkapabla.
SIL internacia
SIL kodoj
SIL publikigas liston da lingvoj kaj dialektoj identigitaj per trilitera kodo http://www.ethnologue.com/codes/
Fehmarn-Markolo
Historio
De la 14-a de majo 1963, kiam oni malfermis ponton inter insulo Fehmarn kaj la firma tero germania, la finhavenoj de la pramlinio estas fervoje atingeblaj. Tiel ekestis la plej mallonga ligo inter Hamburgo sude kaj Kopenhago kaj Malmö norde. Tiu vojo estas ankoraŭ uzata de personaj trajnoj; vartrajnoj nun preferas uzi la ponton de la Granda Belto (Storebæltsbroen), kvankam la vojo estas je ĉirkaŭ 160 km pli longa.
SIL internacia
SIL kodoj
Ĉi kodo estas la bazo por la normo ISO 639-3, celanta kompletigi ISO 639-2/T por teĥnika uzo kaj anstataŭigi ISO 639-2/B por la bibliografia uzo.
Gotlanda dialekto
La gotlanda lingvo de la hodiaŭa Gotlando (svede gotländska) kutimas esti rigardata kiel sveda dialekto, kontraŭe al la gotlanda lingvo de la Mezepoko (svede gutniska). La nuntempa gotlanda estiĝis per miksado de la malnova gotlanda kun la sveda. Oni povas trovi multajn malsamaĵojn inter la gotlanda kaj la sveda. Aliflanke, pro la influoj de la Hanso troviĝas multaj paraleloj kun la germana, tial ke multaj gotlandanoj mem diras, ke ilia lingvo (aŭ dialekto) similas al la germana. La gotlanda konservis la tri ĝermanajn genrojn, dum la sveda ĉe la substantivoj ne plu diferencigas inter femineno kaj maskuleno.
Boreo (vento)
La boreo estas balkana seka, ofte akra malvarma ventopuŝo el nordorienta direkto.
En la helena mitologio Boreo estis la dio de norda vento aŭ ankaŭ norda vento mem.
Balkana vento
Ĉi tiu vento antaŭ ĉio senteblas dum la vintro trans la Adriatiko kaj la bordregionoj de Triesto kaj Dubrovnik. La vento ekestas super la balkana-altebenaĵo kaj falas laŭlonge tre kruta rokmuro (1000 m). La vento estas kanaligita tra la montpintoj pro kio povas ekesti ekblovoj ĝis 180 km/h.
Helena dio
Boreo (helene Βορέας, latine Boreas aŭ Aquilo) estis en la helena mitologio filo de la Titano Astraio kaj diino de la matena ĉielruĝo Eoso. Li estis la dio de norda vento aŭ ankaŭ norda vento mem.
Liaj fratoj estis:
Boreo estis el ĉiuj ventoj la plej forta kaj plej akra. Lia sidejo estis en Trakio, sed per siaj flugiloj li peladis sin en la tuta mondo.
Lia edzino fariĝis Oritio, filino de la atena reĝo Ereĥteo, kvankam kelkaj versioj nomas ŝin Ĥiono. Ĉar ŝi ne volis edziniĝi al li, Boreo forportis ŝin perforte. Kune ili havis du flugilhavajn filojn nomataj Kalaiso kaj Zeto (Boreadoj), kiuj famiĝis per multaj heroaj faroj, krom aliaj ili ĉeestis ekspedicion de la Argonaŭtoj en Kolĉidon por la Ora ŝaffelo. Boreo kaj Oritio havis ankoraŭ filinojn Ĥiono kaj Kleopatro, kiu edziniĝis al trakia reĝo Fineo.
René Llech-Walter
René Llech-Walter (aŭ, katalune, Renat Llech-Walter) (30-a de marto 1906 en Perpinjano ĝis 24-a de januaro 2007 en Perpinjano) estis esperantisto el Perpinjano. Li estis konata kultur-aganto en Nord-Katalunio, pro kio li ricevis en 2002 la Krucon de Sankta Georgo, la plej altan distingon de la kataluna registaro. En 1982 la franca edukministerio rekonis lian aktivadon per sia plej grava distingo, la rango de Komandoro en la Ordeno de Akademiaj Palmoj.
Ekde 1932 ĝis sia morto Llech-Walter estis delegito de UEA. Li estis estrarano de UEA de 1955 ĝis 1964 kaj prezidanto de Unuiĝo Franca por Esperanto inter 1957 kaj 1967, kiu poste elektis lin honora prezidanto. Li estis dumviva membro de UEA kaj Internacia Katolika Unuiĝo Esperantista.
Li havis filinon Colette (1936-2010).
Nat (informo)
nat (iam ankaŭ nit aŭ nepit) estas logaritma unuo de informo aŭ entropio, bazita sur naturaj logaritmoj kaj potencoj de e, anstataŭ duumaj logaritmoj kaj potencoj de 2 kiuj estas uzataj en difino de bito. La nat estas la natura unuo por informa entropio, respektiva al konstanto de Boltzmann por varmodinamika entropio.
Kiam la Shannon-a entropio estas skribita uzante naturan logaritmon,
ĝi estas donas nombron mezuritan en nat-oj.
Unu nat estas (1/(ln 2)) bitoj (proksimume 1.44 bitoj).
Esperanto-informado
Esperanto-informado estas la disponigo de informoj pri Esperanto al la ĝenerala (neesperantista) publiko.
Dislimigo de aliaj terminoj
Informado ŝajnas signifi la samon kiel publikaj rilatoj. Propagando estas uzata ĉefe kiel negativa esprimo, pro la historiaj spertoj kun politika propagando de ekstremistoj. Tamen Esperanto-propagando estas vaste uzata en la malnova literaturo.
Kapabloj de informadanto
Estas dezirinde ke Esperanto-informadanto havu certajn kapablojn, nome Tio ne siginifas ke ĉiu devas kapabli ĉion. Sed por pliboniĝi ekzistas lernolibroj en naciaj lingvoj, ankaŭ parte ankaŭ en Esperanto. Foje Esperanto-asocio ofertas seminariojn por pliboniĝi en informado.
Laborterenoj
Informadanto devas
Informado kaj organizoj
Ankaŭ individuoj povas informadi, fakte ofte eĉ devas, kiam ekzemple amiko demandas pri tiu hobio. Sed en la Esperanto-movado ekzistas ankaŭ organizaj strukturoj kun rilato al informado. En multaj naciaj Esperanto-asocioj ekzistas estrarano aŭ almenaŭ komisiito pri informado, krome en internaciaj asocioj kiel UEA kaj TEJO.
Foyle
La Foyle (irlande: An Feabhail) estas rivero en la nordokcidenta parto de Irlando, kiu fluas ekde la kunfluejo de la riveroj Finn kaj Mourne ĉe Strabane en Graflando Tyrone, Nord-Irlando, al la urbo Derry, kie ĝi enfluas Lough Foyle-n kaj, fine en la Atlantikon.
La Foyle estas la plej rapide fluanta rivero de Eŭropo, kaj havas la ununuran duetaĝan ponton de Eŭropo (konata kiel la Craigavon Ponto aŭ "malnova" ponto) kiu transiras ĝin.
Konstanto de Faraday
La konstanton de Faraday (F) oni uzas en fiziko kaj ĥemio, kaj ĝin difinas kiel la kvanton da elementaj elektraj ŝargoj en unu molo. La konstanto de Faraday ricevis sian nomon pro la brita sciencisto Michael Faraday.
Ĝi estas reprezentita per la simbolo F, kaj ĝia difin-ekvacio estas la jena:
kie NA estas la nombro de Avogadro (proksimume 6,022 x 1023 molo−1), kaj q estas la ŝargo-kvanto de unu elektrono (proksimume 1,602 x 10−19 C). Do:
Fernand Brouez
Fernand Brouez (naskiĝis je 1861 en Wasmes, mortis je 1900 en Bruselo) estis fondinto de La Société Nouvelle (La nova socio). Unue li redaktis la magazinon kun belgadevena Arthur James, kun kiu li konatiĝis ĉe la Université Libre de Bruxelles (Universitato Libera de Bruselo) ĝis 1889 kaj pli malfrue kun variaj aliuloj. Dua filo de Jules Brouez kaj Victorine Sapin, Fernand kaj sia pli maljuna frato Paul ankaŭ studentiĝis ĉe la Université Libre de Bruxelles, kie Fernand malsukcesas je siaj studoj. Li ŝanĝiĝas inter filozofio, leĝo, kaj medicino kaj 29-jaraĝe ne jam kandidatiĝis por gajni doktorecon. Fernand Brouez sukcesis ĉirkaŭigi sin per la altsocietuloj de Belgio, internaciaj intelektuloj kaj artistoj tiuepokaj. La nomlisto estas pli ol impona. Li kredis je socialismo kaj sociala konscienco. Je la 20-a de novembro, 1884, la unua eldonkvanto de La Société Nouvelle publikiĝis, financita per lia patro, Jules Brouez. Ĝi estiĝis unu el la plej gravaj revuoj pri socialaj temoj, arto, scienco, kaj literaturo tiuepokaj. La kontribuo de Fernand Brouez al francparolanta Eŭropo restas senparalele. Li viktimiĝis per sifiliso, verŝajne per seksa kontakto. Lia estonta edzino estis ebla silenta portanto, ĉar laŭ pluraj kredeblaj fontoj, ŝi tranĉis sin dum kurso de anatomio studante medicinon. Je 1896, li geedziĝis kun Cornelia Hubertina Doff (n. 1858 - m. 1942), la pli malfrua Neel Doff. La rolulanto André en ŝia dua libro, Keetje, fakte estas Brouez. Fernand Brouez enteriĝis en la volbo de la familio Brouez ĉe la Tombejo Ixelles je la 3-a de julio, 1900.
Referenco
Tiu ĉi artikolo estis rekte tradukita el la angla versio je la 20-a de februaro, 2007.
Fabrice Wilvers : La Société Nouvelle et L'Humanité Nouvelle, 2 revues cosmopolites et pluralistes. Mémoire de Licence en Sciences du Livre et des Bibliothèques, Faculté de Philosophie et Lettres, Section Infodoc, année académique 2001-2002, Université Libre de Bruxelles.
Kopgalis
Kopgalis (laŭvorte "duna pinto") estas la plej norda punkto de la medioprotektata Kurona Duoninsulo en Litovio, inter la Balta Maro okcidente kaj la Kurona Laguno oriente. La teritorio konsistas plene el dunoj (litove "kopos"), iom da pinaj arbaroj kaj sabla plaĝo maroflanke. Ĝi apartenas al la urba komunumo Klaipėda kaj al la Distrikto Klaipėda. Germane la loko ĝis 1923 nomiĝis Süderspitze, do "suda pinto", ĉar por la maristoj, kiuj stiris siajn ŝipojn en la lagunon kaj en la havenon de Klaipėda, la duna pinto de la duoninsulo troviĝis sude.
Kopgalis estas ligita al la urba centro per strato al la iom pli suda havena urboparto Smiltynė, de kie du pramoj vojas la Klaipėda kaj reen - el ili unu nur transportas piedirantojn kaj biciklantojn, kaj nur la dua ankaŭ aŭtojn. Sude de Smiltynė limas la urba komunumo Neringa, kaj plej proksimas ties urbeto Juodkrantė.
La Nacia Mara Muzeo
En Kopgalis troviĝas la Nacia Mara Muzeo de Litovio kun granda muzea konstruaĵo por modernaj ekspozicioj en eksa fortikaĵo, aldone granda delfinejo kaj subĉiela muzea spaco kun pluraj historiaj ŝipoj kaj fiŝista bieno el ses lignaj domoj - loĝdomo (gzvenamasis namas), grenejo (klėtis), fumaĵejo (rūkykla), stalo (tvartas), monteta kelo (rūsys) kaj saŭno (pirtis). La muzeo konstruiĝis inter la jaroj 1975 kaj 1979, la delfinejo aldoniĝis dum 1994. Intertempe pli ol 300.000 personoj po jaro vizitas la kompleton kaj igas ĝin la plej vizitata muzeo de Litovio.
Persekutado de Bahaanoj
Sub persekutado de bahaanoj estas ĉi tie komprenata la ŝtate plenumataj, subtenataj aŭ tolerataj aktivecoj, kiuj celas – sole pro ilia Kredo – sisteme kaŭzi damaĝon al la bahaanoj kaj minaci la pluekzistadon de ilia religia komunumo. Tiaj aktivecoj povas esti malliberigoj, malpermesoj kunveni, senproprietigoj, ekziloj, torturoj, masakroj kaj mortigoj. Persekutataj estis kaj estas la bahaanoj precipe en Irano kaj en kelkaj aliaj islamaj ŝtatoj kiel Egiptio, kie ilia komunumo ĝis hodiaŭ ne estas oficiale rekonita kaj kie laŭ verdikto de supera egipta kortumo de la 18-a de decembro 2006 la bahaanoj estas ekskludataj de bazaj civitanaj rajtoj. Necesas distingi la sisteman ŝtatan kaj socian persekutadon disde sole malamikeco flanke de aliaj mondkonceptoj, malaprobo de certaj bahaaj principoj, diskriminacio aŭ malhelpado de bahaaj aktivecoj tra limiga jurisdikcio.
Kaŭzoj kaj ideologia pravigo
Ĉar por islamanoj Mohamedo estas la "sigelo de la profetoj" kaj tial ili konsideras lin la lastan el vico da profetoj, laŭ ilia kredo ĝis la "Lasta Tago" ne povas esti plia revelacio. Bahá'u'lláh tamen pretendas daŭrigi la vicon da profetoj. Liajn sanktajn skribojn la bahaanoj konsideras postislama revelacio kaj ili tial de la plimulto de la islamanoj estas malakceptataj.
La bahaanoj estas konsiderataj kiel apostatiĝintoj de la Islamo kaj tial en la ŝijaismo-islamaj nacioj, precipe en Irano, estis ree kaj ree persekutataj. En artikolo 13 de la konstitucio de la Islama Respubliko de Irano la bahaanoj ne estas nomataj inter la protektataj religiaj minoritatoj – aliel ol kristanoj, judoj kaj zoroastranoj.
Tiel la reprezalioj kontraŭ la bahaanoj estas leĝe pravigataj kaj en la nesekulara ŝtato Irano eĉ legalizataj. La bahaanoj, je la lukto por influo kaj potenco ene de Irano, estas mise konsiderataj kiel pramalamikoj de la Ŝijaismo kaj la irana nacio kaj ree kaj ree servis kaj ankoraŭ servas kiel "propekaj kaproj" utiligataj por gajni la subtenadon de la amasoj.
En la irana socio la persekutado estas pravigata per laŭdira "endanĝerigo de la nacia sekureco" kaj per senbazaj akuzoj kiel ekzemple ke la bahaanoj estus "cionistoj" aŭ "spionoj".
Fakte la bahaanoj en Irano estas religia minoritato, kiu laŭ la reguloj de ilia Kredo ne enmiksiĝas en la irana politiko kaj praktikas la principon de senperforto.
Historio de la persekutadoj
La historio de la persekutado de la bahaanoj en Persio komenciĝis dum la periodo de Báb, kiu en 1850 en Tabrizo estis ekzekutita pro blasfemo. En 1849-1850 liaj adeptoj estis multnombre masakrataj en pogromo, efektive vera religiocido. Estas fontoj, kiuj parolas pri pli ol 20.000 viktimoj.
Sub la ŝahoj Reza Pahlavi kaj Mohamed Reza Pahlavi sisteme estis leĝoj dekretitaj, kiuj senigis la bahaanojn de iliaj civitanaj rajtoj. Pensioj estis nuligataj, bahaanoj en ŝtataj aŭ armeaj postenoj maldungataj, bahaa literaturo malpermesata, domoj senproprietigata, lernejoj fermataj, kunvenejoj konfiskataj, renkontoj malpermesataj, kaj ree kaj ree okazis pogromoj, kiel ekzemple en 1955 kiam la ŝaho permesis al la mollahoj de la Hoĝatia Madahvia Societo uzi la registaran radion por kalumnia agitado kontraŭ la bahaanoj kaj kiam la armeo detruis la bahaan centron en Tehrano.
Post la t.n. islama revolucio la persekutadoj daŭris plu. Ĝis 1981 ĉiuj preĝkunvenejoj de la bahaanoj estis detruataj, malsanktigataj aŭ misuzataj. Tombejoj kaj malsanulejoj estis detruataj fare de la kanajlaro aŭ fare de la irana registaro.
Ek de 1981 ĝis hodiaŭ la bahaanoj estas fortenataj de universitatoj, foje eĉ de lernejoj; studentoj kaj docentoj estis eksigataj, ŝtataj oficistoj maldungataj sen asekuro aŭ pensiono, salajroj aŭ kostoj de klerigado sub minaco de malliberigo estis repagendaj. Bahaaj posedaĵoj estis senpropietigataj, komercado kun bahaanoj malpermesata, vendejoj kaj magazinoj fermataj, firmaaj kaj privataj kontoj konfiskataj kaj tiel la ekzistobazo detruata.
Ree kaj ree okazis pogromoj: vendejoj, burooj kaj fabrikoj estis elrabataj, brutoj buĉataj, rikoltoj konfiskataj aŭ ŝtelataj. Hejmoj estis atakatj kaj bruligataj, la loĝantoj masakrataj, bruligataj aŭ perforte devigataj konvertiĝi al Islamo.
En 1980-1981 la gvidantaro de la bahaanoj estis murdata. Ĝis 1985 per 210 ekzekutoj efektive la tuta elito de la bahaanoj estis mortigita. Supozeble almenaŭ 10.000 kredantoj fuĝis eksterlanden.
Lastatempaj evoluoj kaj aktuala situacio
Ŝtate organizatan propagandon, kiu celas demonigi neislamanojn, precipe bahaanojn, malsame perceptas la irana popolo – pli kaj pli ankaŭ kun kritiko.
Fiaj traktadoj de bahaanoj kiuj restas senpunaj dum la lastaj jaroj malpliiĝis, sed ree pliiĝis pro konsciaj fiagitaj kampanjoj ek de la enoficiĝo de Mahmud Ahmadineĵad.
La bahaanoj ne rajtas kunveni kaj la komunumo ne rajtas je proprietaĵoj – komplete aŭ tre limigite, depende de la regiono. Komence de 1993 fare de UNO publicita sekreta dekreto de la irana registaro rivelas ke ĝi celas la bahaanojn diskriminacii sur ĉiuj niveloj por bari al ili disvolviĝon kaj prosperon.
Ankaŭ por la eksterlandaj bahaanoj la celo estas "ellabori planon por ataki kaj detrui iliajn kulturajn radikojn eksterlande".
En 2004 pluraj sanktejoj ligitaj al la frua bahaa historio en Irano estis detruataj, inter ili la naskiĝdomo de la religifondinto, por forigi la kulturajn spurojn de tiu ĉi religio en Irano.
Ĝis hodiaŭ la bahaanoj estas forbarataj de universitata kleriĝo. Kvankam la situacio de la komunumo dum la lastaj jaroj, precipe sub Mohammad Ĥatami, iom pliboniĝis, ankaŭ dum lia prezidenteco la bahaanoj ne povis sian universitatan studadon mem organizi tra sistemo de malĉeesta kaj telestudado. La tiucele starigita teleuniversitato kaj ĝiaj biblioteko kaj burooj estis en 1998 plurfoje traserĉataj kaj konfiskataj.
Sub la alta prezo de retiriĝo kaj silentado sub Ĥatami plejparte eblis neĝenata vivo. Estis kaj estas bahaanoj, kiuj malgraŭ la kutima diskriminado posedas validan pasporton kaj ankaŭ povas uzi ĝin por viziti siajn eksterlandajn familianojn.
Sub Ahmadineĵad la sistemaj strukturaj kaj instituciaj diskriminaciadoj kaj arbitraj arestoj, traserĉoj kaj publika fipropagando tamen ree pliiĝas.
Laŭ raporto el oktobro 2005 de la speciala raportanto de la homrajta komisiono de UNO, Asma Jahangir, la Supera Revolucia Gvidanto Ali Ĥamenei ordonis al la superaj estroj de la armeo, la sekreta servo, la organizaĵo de revoluciaj gardantoj kaj la polico "identigi, registri kaj daŭre observadi" ĉiujn homojn, kiuj apartenas la bahaa religia komunumo.
Ree kaj ree senkulpaj bahaanoj estas arestataj, okazas senproprietigoj kaj timigoj, kortumaj mortverdiktoj estas retirataj nur post premado fare de la internacia ŝtatokomunumo kaj Amnestio Internacia. Unuopaj registaroj kaj la Eŭropa Unio plurfoje tra demarŝoj atentigis Teheranon pri detenoj de homaj rajtoj de bahaanoj. En rezolucio akceptita je la 19-a de decembro 2006 kun 72 kontraŭ 50 voĉoj kaj 55 sindetenoj la Ĝenerala Kunveno de Unuiĝintaj Nacioj esprimas sian profundan zorgon pri la daŭre malboniĝanta homrajta situacio en Irano. La Unuiĝintaj Nacioj alvokas Iranon elpaŝi kontraŭ ajnaj formoj de leĝa kaj ĉiutaga socia diskriminacio pro religio, etno aŭ lingvo kaj kontraŭ ajna deteno de homaj rajtoj al anoj de minoritatoj, precipe kontraŭ la ŝtataj reprezalioj kaj perforta mistraktado de la plej granda religia minoritato en Irano, la ĉirkaŭ 300.000 bahaanoj. Tiel la Unuiĝintaj Nacioj ankaŭ kondamnas la planojn de Irano kolekti informojn pri ĉiuj anoj de la bahaa komunumo same kiel la pliiĝon de arbitraj arestoj, la detruon de religiaj ejoj kaj la malebligon de publika komunuma vivo. Krome la rezolucio kritikas ke la bahaanoj fakte estas ekskludataj el la publika vivo ĉar ili ne havas aliron al universitata kleriĝo, dungiĝo, pensionoj, adekvata loĝado kaj aliaj servoj.
Yogi Bhajan
Harbhajan Singh Khalsa Yogiji, Yogi Harbhajan aŭ Yogi Bhajan (naskiĝis la 26-an de aŭgusto 1929 en Guĝranvalo, Brita Hindio, mortis la 6-an de oktobro 2004 en Española, Nov-Meksiko) estis panĝaba negocisto kaj sikha mastro de kundalini-jogo.
Li fondis ne-profitan organizaĵon 3HO (Healthy, Happy, Holy Organization) en 1969, havis kelkajn entreprenojn, 300 centrojn de jogo aŭ kompaniojn de sana manĝaĵo Golden Temple en 35 landoj. Inter liaj multaj disĉiploj estis Bill Richardson.
Edukado
Harbhajan Singh Puri naskiĝis en sikha familio. Lia patro Kartar Singh Puri estis kuracisto. Juna Harbhajan frekventis katolikan lernejon. Fundamentojn de sikismo li lernis de sia avo Bhai Fateh Singh kaj de Sant Hazara Singh, kiu agnoskis lin mastro de Kundalini-Jogo en la aĝo de 16 jaroj. Pro la dispartigo de Hindio la familio translokiĝis kiel rifuĝintoj al Nov-Delhio, kie li magistriĝis pri ekonomiko. Poste li studis ĉe University of Humanistic Studies en San-Francisko, kie li doktoriĝis pri psikologio.
Christian Ritter
Christian Ritter (* verŝajne inter 1645 kaj 1650; † verŝajne post 1725; ekzaktaj vivodatoj mankas) estis komponisto kaj orgenisto de la Nordgermana Orgenskolo.
Vivo
Verŝajne Christian Ritter estis lernanto ĉe Christoph Bernhard en Dresdeno. Notaĵo sur unu el liaj verkoj nomas lin ĉambrorgeniston Halle. Dokumentata estas tiu ĉi funkcio nur ekde 1672; en 1677 li iĝis kortegorgenisto. Kelkajn jarojn poste li iris al Svedio. En 1681 oni mencis lin en fakturo de la Stokholma kortego, jaron poste kiel vickapelestro. En 1683 Ritter reiris al Dresdeno kaj iĝis sub Christoph Bernhard vickapelestro kaj ĉambrorgenisto. En 1688 li estas refoje dokumentebla kiel kapelestro en Stokholmo, kie li restis ĝis 1699. Laŭ la indikoj sur voĉkanta verko Ritter en 1704 restis en Hamburgo. En 1717 li sin nomumas en letero al Johann Mattheson kiel „Emeritus, kiu faris sian Eblan che Reghay, Elektoprintsay kay Printsay Kortegoy… dum la tridek Yaroy in re musica“.
Verkoj
El la verkaro de Christian Ritter konserviĝis krom pli ol 20 sakralaj voĉkantaj verkoj kelkaj malmultaj orgen- kaj aliaj klavarverkoj.
Pluraj muziksciencistoj, inter ili Hans Joachim Moser samkiel Buchmayer, kiu kiel unua praktikis iom granda esplorlaboron, atribuas al la komponaĵoj de Ritter eksterordinare altan kvaliton.
Konjekto de Poincaré
En matematiko, la konjekto de Poincaré estas konjekto pri la karakterizado de la tri-dimensia sfero inter 3-dimensiaj sternaĵoj. La konjekto koncernas spacon kiu loke aspektas simile al ordinara tri dimensia spaco sed estas finia en amplekso kaj ne havas iun ajn randon (do estas fermita 3-sternaĵo). La konjekto pretendas ke se tia spaco havas la aldonan propraĵon ke ĉiu ciklo en la spaco povas esti kontinue kuntirita al punkto, tiam ĝi estas ĝuste tri-dimensia sfero. Analogaj rezultoj estas ankaŭ en pli grandaj dimensioj.
Post proksimume jarcento de penoj de matematikistoj, serio de artikoloj estis verkita en 2002 kaj 2003 de Grigorij Perelman, sekvante la programon de Richard Hamiltono, skizante la solvaĵo. Tri grupoj de matematikistoj ellaboris detalojn de la pruvo de Perelman.
La Konjekto de Poincaré estas unu el la plej grava demandoj en topologio. Ĝi estas unu el la sep Jarmilaj Premiaj Problemoj por kiu la Argila Matematika Instituto oferas primion de 1000000$ por la unua korekta solvaĵo. Laboro de Perelman estas sub recenzo kaj la premio povas esti juĝita al li se la pruvo esto$s konsiderita kiel valida dum du jaroj post la eldono.
En la 22-a de decembro 2006 Scienco juĝis pruvon de Perelman de la konjekto de Poincaré kiel la scienca "Breĉo de la Jaro", la unua fojon la juĝo estas en areo de matematiko.
Demando de Poincaré
Je la komenco de la 20-a jarcento, Henri Poincaré laboris pri la fundamentoj de topologio, pri tio kio poste nomiĝis kiel kombina topologio kaj poste kiel algebra topologio. Li estis aparte interesita en topologiaj propraĵoj karakterizantaj sferon.
Poincaré pretendis en 1900 ke homologeco, ilo kiun li faris surbaze sur antaŭa laboro de Enrico Betti, estita sufiĉa por diri ĉu iu 3-sternaĵo estis 3-sfero. En artikolo de 1904 li priskribis la kontraŭekzemplon, nun nomata kiel la sfero de Poincaré, kiu havas la saman homologecon kiel 3-sfero. Poincaré sukcesis montri ke la sfero de Poincaré havas fundamentan grupon de ordo 120. Ĉar la 3-sfero havas bagatelan fundamentan grupon, li konkludis ke ili estas malsamaj spacoj. La sfero de Poincaré estis la unua ekzemplo de homologeca sfero, la multaj aliaj estis poste konstruitaj.
La originala frazo estis la sekva:
"Konsideru kompaktan 3-dimensian sternaĵon V sen rando. Ĉu eblas ke la fundamenta grupo de V estas bagatela, kvankam V estas ne homeomorfa al la 3-dimensia sfero?"
Poincaré neniam deklaris ĉu li kredis ke ĉi tiu aldona kondiĉo sufiĉe karakterizas la 3-sferon, sed, la propozicio pri tio, ke la respondo estas jesa, estas sciata kiel la konjekto de Poincaré. Jen la norma formo de la konjekto:
"Ĉiu simple koneksa kompakta 3-sternaĵo (sen rando) estas homeomorfa al 3-sfero."
En la aliaj dimensioj
La konjekto povas esti ĝeneraligita al aliaj dimensioj, kaj estis solvita multa pli frue en ĉi tia okazo (ĝi en la okazo estas sufiĉe malsama). Vidu en ĝeneraligita konjekto de Poincaré.
Provitaj solvoj
Por tempo, ĉi tiu problemo aspektas kiel latenta, ĝis kiam J. H. C. Whitehead revigligis intereson al la konjekto, kiam en la 1930-aj jaroj li unua pretendis havi pruvon, sed agnoskis ĝian ne taŭgecon. En la procezo, li esploris interesajn ekzemplojn de simple koneksa ne-kompaktaj 3-sternaĵoj ne homeomorfaj al R3, la prototipo de kiuj estas nun nomata kiel la sternaĵo de Whitehead.
En la 1950-aj kaj 1960-aj jaroj, la aliaj matematikistoj pretendis havi pruvojn nur por esplori la malfacilaĵojn. En 1958 R. H. Bing pruvis malfortan version de la konjekto de Poincaré: se ĉiu simpla fermita kurbo de kompakta 3-sternaĵo estas enhavita en 3-pilko, tiam la sternaĵo estas homeomorfa al la 3-sfero. Bing ankaŭ priskribis iujn el siaj malsukcesoj en penoj pruvi la konjekton de Poincaré.
Referencoj
plu en Vikipedio:Tradukado/Konjekto de Poincaré - parto 2 - ankoraŭ ne finita
Higieno de l' murdisto
Higieno de l' murdisto (Hygiène de l'assassin en la franca) estas romano franclingve verkita de la belga aŭtoro Amélie Nothomb en 1992. Ĝia Esperanta traduko far Armela Le Quint kaj Ĵak Lepŭil' aperis en 2000 ĉe la eldonejo KLEKS.
Rakonto
La faman romaniston Prétextat Tach trafis la sindromo "Elzenveiverplatz", alidire kartilagkancero kaj li pluvivos nur du monatojn. Tuj post kiam la informo disvastiĝas, amasoj da ĵurnalistoj alkuras por obteni de Tach sensaciajn antaŭmortajn detalojn. Sed je la unuaj intervjuoj, ekŝajnas ke Tach, kiu estas pika, netolerema, spitema, mizogina dikventrulo kaj ĝisosta mizantropo ne eltenas la demandojn pri sia privata estinta vivo kaj eĉ arogas al si la aŭdacon estri la konversaciojn kaj definitive naŭzi la kunparolantojn. Tiel, ĉiuj intervjuoj sisteme fiaskas, mallogante unu post la alia la raportistojn avidaj je freŝaĵoj. Jen alvenas la unua ina ĵurnalisto, kiun la aliaj tute ne konas, kiu vicumas por intervjui la malafablan temulon. Ekde la unua vidalvido, ambaŭ uloj malamas kaj tuj alfrontas unu la alian. Dum la ĵurnalistino subiĝas al la ofenda mizogineco de la nobelpremiito, iompostiome ia paradoksa rilato komenciĝas en tiu pordferma ĉambro kiu odoras misteron. Laŭ la ritmo de la demandoj kaj respondoj, Tach estos devigita alfronti maljunajn estintajn demonojn kaj forgesitajn memoraĵojn...
Nicola Matteis
Nicola Matteis la pli maljuna "Neapolitano" (* ĉ. 1650 en Napolo(?); † antaŭ 1703 aŭ post 1713 en Colkirken en la graflando Norfolk) estis Itala violonisto kaj komponisto.
Pri sia junaĝo nenio estas konata. Li aktivis ekde 1672 ĝis sia vivofino en Londono kiel artisto kaj instruisto. Matteis entute publikis memeldone kvar volumoj de Ayrs for the Violin [arioj por la violono] kun suitoj por la violono kaj figurita baso. La unuaj du volumoj aperis en 1676, du pluaj en 1685, al tiuj oni aldonis en 1687 duan diskantvoĉon. kelkaj pluaj verkoj konserviĝis kiel manuskriptoj.
Liaj filoj
Nicola Matteis la pli juna (* post 1670 en Anglio; † 23-a de oktobro 1737 en Vieno (laŭ protokolo pri mortintoj) aŭ post 1749 en Shrewsbury (laŭ Charles Burney), ankaŭ estis violonisto kaj komponisto.
La filo de la "Neapolitano" ricevis violoninstruon de sia patro kaj aktivis ekde 1700 sub Johann Joseph Fux en la Viena kortegokapelo, ekde 1712 li estis "Direttore della musica instrumentale" [direktisto de la instrumentmuziko] kaj ekde 1714 ĝis 1737 komponisto de la kortegaj baletmuzikoj.
John-Nicola Matteis (baptita je la 27-a de decembro 1694) ankaŭ violonisto.
Miss Kittin
Miss Kittin (realnome Caroline Hervé, ankaŭ kromnomita Plastikgirl) estas franca diskĵokeo kaj kantistino kiu aktuale vivas en Berlino. Ŝi devenas de la franca urbo Grenoble kie ŝi naskiĝis en 1973. Nun, ŝi estas unu el la plej famaj francaj muzikistinoj ekster Francio en sia muzika ĝenro, inter tekno, EBM kaj Novondo.
Malnova lernantino de l'Ecole Supérieure d'Art et de Design d'Amiens (Supera lernejo de arto kaj dezajno de Amiens), Miss Kittin komencis muzikumi en la 1990-oj...
William Godwin
William GODWIN (naskiĝis la 3-an de marto 1756 - mortis la 7-an de aprilo 1836) estis angla politika filozofo, ĵurnalisto kaj romanverkisto. Li estas rigardata kiel unu el la fondintoj de utilismo kaj unu el la modernaj teoristoj de minarkiista filozofio. Godwin estas precipe famkonata pro du libroj, kiujn li publikigis je la sama jaro : An Enquiry Concerning Political Justice ("Enketo Koncerne Politikan Justicon") estas atako kontraŭ la tiama politika ordo. La dua verko, Things as They Are: The Adventures of Caleb Williams ("La Aventuroj de Caleb Williams"), kritikas aristokratajn privilegiojn sed estas ankaŭ frua ekzemplo de krimliteraturo.
Danke al la sukceso de siaj du verkoj, Godwin ĝuis gravan rolon ene de la radikala movado en Londono je la 1790-aj jaroj. Okaze de la sekvinta konservativa subpremo de brita radikalismo, Godwin estis fortege kritikita, parte pro sia edziĝo kun la pionira feminista verkistino Mary Wollstonecraft en 1797, kaj pro la simplanima biografio, kiun li verkis post la morto de tiu ĉi. Ilia filino, Mary Shelley, fariĝis la aŭtorino de la famega romano Frankenŝtejno kaj edziĝis kun la poeto Percy Bysshe Shelley.
Malgraŭ multnombraj kalumnioj pri sia reputacio, Godwin daŭre kaj abunde verkadis en multaj genroj (romanoj, historio, demografio) ĝis sia morto. Kune kun sia dua edzino, Mary Jane Clairmont, li verkis porinfanajn librojn pri biblia aŭ klasika historio, kiujn li publikigis kun aliaj verkoj far Charles Lamb. Godwin estas kelkfoje konsiderata kiel la fondinto de filozofa anarkiismo, sed havis cetere gravan influon sur brita literaturo.
Varsseveld
La vilaĝo Varsseveld situas en Nederlando, en la provinco Gelderlando, en la municipo Oude IJsselstreek. Laŭ la stato de januaro 2021 en la vilaĝo vivis 5 995 loĝantoj.
Unuafoje Wazovelde estis menciita en diplomo de la jaro 823. Ĉ. en 1580-90 okazis la transiro al la kalvinisma kredo. Varsseveld estas enklavo en katolika regiono.
Derry
Derry estas urbo en la nordo de Nord-Irlando. Derry estas la dua plej granda urbo en Norda Irlando, post Belfasto. La britaj kaj nord-irlandaj protestantoj ĝenerale nomas la urbon Londonderry. La origina irlanda nomo estas Doire aŭ Doire Cholm Chille kaj signifas kverkarbaro. La antikva parto de la urbo situas je la orienta bordo de la rivero Foyle, sed fakte la urbo okupas ambaŭ flankojn de la rivero, kiuj estas ligitaj per du pontoj. En 2001 la urbo havis 83 652 loĝantojn.
Pezega nigra truo
Pezega nigra truo estas nigra truo kun maso inter ĉirkaŭ 105 kaj 1010 sunaj masoj. Nun estas opinio ke plejparto aŭ ĉiuj galaksioj, inkluzive la Laktan vojon, enhavas pezegajn nigrajn truojn je siaj galaksiaj centroj.
Derry
Derry estis strategia urbo en la konfliktoj en Nord-Irlando. En 1972 okazis perforto dum publika manifestacio, poste nomita Sanga Dimanĉo.
Pezega nigra truo
Pezegaj nigraj truoj havas interesajn trajtojn kiu diferencigas ilin de la relative malpezaj:
Derry
Geografia pozicio:
Pezega nigra truo
Nigraj truoj de ĉi tiu amplekso povas formiĝi en kelkaj manieroj. La plej evidenta estas per sinsekva enenigo de materio (startante de nigra truo de stela amplekso). La alia maniero de produktado de pezega nigra truo engaĝas grandan gasan nubon kolapsantan en relativisman stelon de eble centmil sunaj masoj kaj pli multe. La stelo tiam iĝas malstabila al radiusaj perturboj pro produktado de elektrono-pozitronaj paroj en ĝia kerno, kaj povas kolapsi rekte en nigran truon sen supernovao. Ankoraŭ alia maniero engaĝas densan stelan akumuliĝon kiu spertas kerno-kolapson kiel la negativa varma kapacito de la sistemo igas la rapidan variancon en la kerno al relativismaj rapidoj. Fine, eble eblas konstrui denaskajn nigrajn truojn rekte de ekstera premo en la unuaj tempoj post la praeksplodo.
Derry
20-a jarcenta historio
En 1921, kun la dividado de Irlando, la grandurbo iĝis limurbo. Amelia Earhart vekis iom da intereso en la grandurbo kiam ŝi alteriĝis tie en 1932 post esti la unua virino se temas pri transiri Atlantikon en ununura kaj sola flugo, la unua fare de virino.
En la postaj jaroj la urbo iĝis konata ĉefe pro la "problemoj", kies pinto alvenis dimanĉe la 30-an de januaro 1972 (kio poste estis nomita Sanga Dimanĉo), en kiu 13 homoj estis pafmortigitaj de britaj soldatoj dum marŝo de homaj-rajtoj en la areo Bogside de la urbo. Pliaj 13 homoj estis vunditaj kaj unu el ili mortis pro liaj vundoj. Multaj kredas, ke la kanto "Sunday Bloody Sunday" de la irlanda rokmuzika grupo U2 estis skribita pri la okazaĵoj de "Bloody Sunday", tio ne estas tute klara.
Pezega nigra truo
La problemo de formado de pezega nigra truo estas en prenado de sufiĉa kvanto de materio en sufiĉe malgrandan volumenon. Por ĉi tio de ĉi tiu materio necesas forpreni proksime ĉiun ĝian angulan movokvanton. La procezo de forigo de ĉi tiu angula movokvanto estas la limiganta faktoro en kresko de nigra truo, kaj kondukas al formigo de la eneniga disko.
Derry
20-a jarcenta historio
Hodiaŭ la perforto trankviliĝis, lasante grandajn murpentraĵojn prezentantajn bildojn de subpremo fare de la britoj, sloganojn, naciismajn simbolojn kaj simbolojn de aliaj "subpremataj" organizoj (kiel ekzemple la OLP) de la katolika flanko kontraŭ pentraĵoj de historiaj okazaĵoj, festante viktimojn kaj kontraŭsloganojn de la protestanta flanko
Pezega nigra truo
Laŭ observoj, nun estas breĉo en la distribuo de nigraj truoj. Estas nigraj truoj de stelaj masoj, generitaj de kolapsantaj steloj, kun supra limigo de eble 10 sunaj masoj. La minimuma pezega nigra truo estas ne malpli granda ol centmil sunaj masoj. Inter ĉi tiuj variantoj ŝajnas ke objektoj ne ekzistas. Tamen, iuj modeloj sugestas ke tre helaj ikso-radiaj fontoj povas esti nigraj truoj de ĉi tiu forestanta grupo.
Derry
Alia urboj en Nord-Irlando
Angla kaj Irlanda:
Pezega nigra truo
Nun, la solaj sciataj objektoj kiuj povas paki sufiĉan materion en tia malgranda spaco estas nigraj truoj, aŭ aĵoj kiuj evoluos al nigraj truoj en astronomie mallongaj tempodaŭroj. Por pli malproksimaj aktivaj galaksioj, la larĝo de larĝaj povas esti uzata kiel sondilo por gaso orbitanta proksime de la eventa horizonto. La tekniko de speguliga surĵeto uzas variablecon de ĉi tiuj linioj por mezuri mason kaj eble spinon de la nigra truo kiu donas la motoran forton de aktivaj galaksioj.
Tiaj pezegaj nigraj truoj en centroj de multaj galaksioj estas opiniataj esti motoroj de aktivaj objektoj tiaj kiel galaksioj de Seyfert kaj kvazaroj. La Instituto de Max Planck pri ekstertera fiziko kaj UCLA Galaksia Centra Grupo provizas indikojn ke Pafisto A* estas la pezega nigra truo situanta je centro de la Lakta vojo surbaze de datumoj de la ESO kaj la teleskopo Keck. Estas kalkulite ke nigra truo de nia galaksia centro havas mason de 3,7 milionoj da sunaj masoj.
En majo 2004 Paolo Padovani kaj aliaj astronomiistoj anoncis sian malkovron de 30 antaŭe latentaj pezegaj nigraj truoj ekster la Lakta vojo. Ilia malkovro ankaŭ sugestas ke estas almenaŭ dufoje pli multaj ĉi tiaj nigraj truoj ol oni antaŭe opiniis. Nun oni opinias ke ĉiu galaksio enhavas pezegan nigran truon je sia centro, sed la plejparto de ili estas en neaktiva stato, ne enenigante multan materion. En kontrasto, ne ŝajnas ke estas nigraj truoj en centroj de stelamasoj, kvankam iuj el ili, ekzemple M15 en Pegaso kaj Mayall 2 en la Andromeda galaksio havas centrajn nigrajn truojn kun maso de grandordo 104 sunaj masoj.
Iuj galaksioj, ekzemple Galaksio 0402+379, havas du pezegajn nigrajn truojn, formantaj duuman sistemon. Kiam ili kuniĝos, la evento devus krei fortajn gravitajn ondojn.
Ŝajnas ke estas ligo inter la maso de la pezega nigra truo en centro de la galaksio kaj la speco de la galaksio mem. Ĉi tio estas korelacio inter maso de la sferosimilaĵo (la tubero de spiralaj galaksioj, kaj la tuta galaksio por elipsaj galaksioj) kaj maso de la pezega nigra truo. Estas eĉ pli strikta korelacio inter la nigra trua maso kaj la rapida varianco de la sferosimilaĵo. La ekspliko por ĉi tiu korelacio restas nesolvita problemo en astrofiziko.
Eksteraj ligiloj
Kara delik
Kaŝita Imamo
Le esenca diferenco inter sunaistaj kaj ŝijaistaj islamanoj temas pri la doktrino de Imameco. Laŭ la sunaismo la elekto de la Kalifo, kiu estas la supera gvidanto de la islama komunumo post la Profeto Mohamedo, estas ĉefe politika afero kaj li estas elektebla inter ĉiuj islamanoj por defendi islamon. Sed laŭ la ŝijaismo, tio estas ĉefe spirita afero kaj tiun dian oficon povas heredi nur praido de la Profeto Mohamedo (Muḥammad) tra la geedzeco de lia filino Fatima (Fáṭimih) kun lia kuzo  'Alí-ibn-i-Abí-Ṭálib. Tio validas por ĉiuj sektoj ŝijaistaj, eĉ se ili ne agnoskas ĉiujn dek-du imamojn. Jen la listo de la dek-du viroj, kiuj estis herede titolitaj "imamoj" (arabe : gvidantoj) :
Kiam mortis la 11-a imamo, lia 5-jara filo malaperis je la 24-a de julio 874 (4  Sh avvál 260 p.H.) : tiam komenciĝis la "Mallonga Kaŝado" ( Gh aybat-i-Ṣu gh rá), dum kiu la imamo daŭre gvidis la komunumon per mesaĝistoj titolitaj Abváb (arabe: باب báb pordoj).