cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
József Horváth (aktoro, 1924)
Biografio
József Horváth frekventis aktoran ĉeflernejon en Budapeŝto ricevanta diplomon en 1955. Li komencis tuj sian karieron en Nacia Teatro (Budapeŝto), kie li ricevis rolojn dum 27 jaroj. Li apartenis al tiu grupo, kiu fondis Teatro Katona József, kie li ĝismorte ludis. Li ricevis premion Kossuth en 1992, pli frue kaj poste ankaŭ aliajn premiojn.
Golianovo
Golianovo, hungare Lapásgyarmat estas malgranda vilaĝo en Slovakio, en Regiono Nitra, en Distrikto Nitra. La historia slovaka nomo estis Lapašské Ďarmoty.
Situo
La vilaĝo situas sur ebenaĵo, laŭ flankovojoj. Nitra (urbo) troviĝas 9 km-ojn for.
Historio
La unua mencio pri la vilaĝo devenis el 1156 en formo Gurmot. Dum la historio formiĝis 3 vilaĝoj: Granda kaj Malgranda Lapás kaj Gyarmat, kiuj unuiĝis, sed nuntempe denove estas 3 memstaraj vilaĝoj. En 1910 loĝis tie 842 da homoj, (slovakoj en majoritato, hungaroj en minoritato). Ĝis 1919 la vilaĝo apartenis al Nyitra (reĝa departemento), al distrikto de Nyitra, poste al Ĉeĥoslovakio. Inter 1938-1945 la vilaĝo situis ĉe la nova landolimo ĉe la slovaka flanko. Post la 2-a mondmilito la hungaroj iĝis senrajtaj laŭ Dekretoj de Beneš. En 2001 loĝis tie 1138 da homoj, (1117 slovakoj).
Famuloj
En la iama Lapásgyarmat naskiĝis hungara arkivisto Zoltán Miklósy.
Forges-les-Eaux
Forges-les-Eaux estas franca komunumo en departemento Seine-Maritime en regiono Normandio.
En la urbo ekzistas konata kazino, la ruleta kazino due plej proksima al Parizo, post tiu en Enghien-les-Bains.
Esperanto
Tie mortis en 1916 dum la unua mondmilito Harold Bolingbroke Mudie, la unua prezidanto de UEA.
6208 Wakata
6208 Wakata estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la japanaj astronomoj Kin Endate kaj Kazuro Watanabe elde la observatorio de Kitami en Abaŝiri-subgubernio (Hokajdo).
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de la japana kosmonaŭto Koichi Wakata (japane 若田 光一, Wakata Kōichi). Li flugis en la kosmopramo Endeavor en 1996 kaj sukcece rekuperis japanan.
Teiuș
Teiuș [tejuŝ] (hungare: Tövis toeviŝ, germane: Dreikirchen) estas urbo en la distrikto Alba en Transilvanio, Rumanio nordoriente de Alba Iulia. Administre apartenas al ĝi Beldiu, Căpud, Coşlariu Nou, Pețelca. Ĝi estas fervoja nodo kaj romkatolika pilgrimloko.
Historio
Ĝia unua mencio skribe estas en 1293; en 1332 estis ekleziejo. En 1910 ĝi havis 3 589 loĝantojn [rumanoj, hungaroj, ciganoj); en 1992 6 301 (rumanoj, 6,6% hungaroj). Ĝis 1919 ĝi apartenis al Hungario, (Alsó-Fehér).
2094 Magnitka
Malkovro
Ĝi estis malkovrita la elde la Krimea astrofizika observatorio de Nauĉno en Ukrainio.
Nomo
Ĝia nomo estas la mallongigo de tiu de la rusa urbo Magnitogorsk.
Reĝo Lear
Reĝo Lear estas unu el la plej grandaj tragediaj figuroj de William Shakespeare en la dramo True cronicle historie of the life and death of king Lear and his three daughters (Vera kronika historio de la vivo kaj morto de reĝo Lear kaj liaj tri filinoj).
Multaj poetoj opiniis la dramon kulmino de la teatra poezio (Victor Hugo), sed aperis ankaŭ malaj opinioj, ke la dramo estas malbona (William Makepeace Thackeray, Leo Tolstoj).
La dramo disvolvas klasikan fabelon pri reĝo, kutimiĝinta nur al flatoj, kiu elpelas el la domo sian plej junan filinon, ĉar ŝi rifuzis kaĵoli lin, dum ŝiaj pli aĝaj fratinoj incensis lin plej fervore. Sed baldaŭ montriĝis, ke ilia amo estis nur ŝajnigata, dum sole la plej juna lin amas sincere. Ŝekspiro faris el la fabela temo filozofian dramon.
En Esperanto aperis du tradukoj, en 1924 de pastroj Curry kaj Ashley, en 1966 majstra traduko de Kalocsay.
Bildaro
<gallery mode="packed" heights="200"> Dosiero:Lear and Cordelia.jpg|Lear kaj Cordelia de Ford Madox Brown, 1849 Dosiero:King Lear.jpg|Reĝo Lear prezentanta Ludwig Devrient kiel Reĝo Lear, verŝajne farita por produktado de Jean-François Ducis en 1769. Dosiero:KingLear.jpg|Michael D Jakobs en la rolo de la Reĝo Lear. </Gallery>
Gábor Janota
Gábor Janota, laŭ hungarlingve kutima nomordo Janota Gábor estas hungara fagotisto, altlerneja instruisto.
Gábor Janota naskiĝis la en Turda (Rumanio). Li mortis la
Biografio
Gábor Janota apartenis al la hungara minoritato en Rumanio. Li maturiĝis en konservatorio en Győr, poste li akiris diplomon en Muzikarta Altlernejo Ferenc Liszt en 1961. Li estis la unua fagotisto en simfonia orkestro de Hungara Radio inter 1962 kaj 1970, inter 1970-1972 kaj 1974-1976 en kanada orkestro, 1977-1993 (kun iterrompoj) en hungara orkestro. Inter 1966–1968 kaj 1993–1994 li instruis en la konservatorio en Győr, inter 1972-2006 en la Muzikarta Altlernejo (kiel docento). Ekde la 1970-aj jaroj li estis ankaŭ gastoprofesoro precipe en Usono kaj Kanado, krome en aliaj lokoj li gvidis majstrokursojn. Li estis reviviĝanto de la fagotkulturo en Hungario. Li ricevis la unuan premion dum la studentaj jaroj en 1958. Li havis edzinon, kiu naskis 3 gefilojn.
Tangao
Tangao estas minimumeca kalsoneto, ĉe kiu mankas la flankoj. Se mankas la dorso, oni nomas tion Ŝnurkalsoneto.
Kvankam dancnudiĝistoj jam portadis tangaon dum jardekoj (kaj pratribanoj dum jarmiloj), ĉi tiu vestaĵo ĝenerale konatiĝis nur en la 1970-aj jaroj, en Sud-Ameriko, precipe en Brazilo, kie ĝi aperis ĉe karnavalaj sambo-dancantoj kaj ekuziĝis kiel bankalsono.
Ankaŭ aliaj vestaĵoj povas havi tangaecan pugparton: ekzemple ekzistas tangaaj torsujoj kaj bankombineoj.
La nomo tangao venas tra la portugala lingvo el bantua aŭ kimbunda vorto "ntanga" kun la signifo "tuko".
Jenő Miklós
Jenő MIKLÓS [miklo:ŝ] estas rumania hungara kemiisto, parapsikologo. Li naskiĝis en Miercurea Ciuc la 15-an de februaro 1945.
Kariero
Jenő Miklós diplomitiĝis pri kemio en UBB de Kluĵo (1969). Li doktoriĝis pri imunkemio (1982). Li prikribis liajn esploraĵojn faritaj en Publiksanafera kaj Medicina Esplorcentro de Temeŝvaro en fakrevuoj Revue Roumaine de Biochimie, Studia Biophisica, Analele Universităţii Timişorene, Tetrahedron kaj en aliaj. Li estas redakcimitatano de revuoj Psychoenergetic Systems kaj International Journal of Paraphysics.
Les Salles-de-Castillon
- jen france, prononco [], okcitane respektive gaskone Las Salas de Castilhon - estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Ĝirondio (france Gironde [] respektive okcitane kaj gaskone Gironda), en la administra regiono Nova Akvitanio (france Nouvelle-Aquitaine [], okcitane kaj gaskone Nòva Aquitània) kaj en la tradicia, historia regiono Akvitanio (france Aquitaine [], okcitane kaj gaskone Aquitània). Ene de la departemento, la komunumo apartenas al la arondismento Libourne (aŭ Liborna) kaj al la kantono .
Laŭ la stato de en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². La teritorio havas komunan limon kun la najbaraj komunumoj.
Honțișor
Honțișor [honciŝor] (hungare Honcér) estas vilaĝo en Rumanio oriente de Arad administracie apartenanta al komunumo Gurahonț. En 1910 ĝi havis 750 loĝantojn (rumanoj), en 1992 273. Ĝia unua skriba mencio estas el 1441. Ĝi apartenis ĝis 1919 al Hungario (Arad vármegye).
Dahme
Dahme havas diversajn signifojn:
Perlo (globeto)
Perlo estas brilblanka globeto formiĝinta en kelkaj specoj de konkuloj (konkoportaj moluskoj).
Kiam fremdaĵo (ekzemple sablero) envenas aperturon de konko, tio kaŭzas la konkulon ekkovradi ĝin per perlaĵo, por malpliigi la iritiĝon. Post multaj jaroj, la grajno estas tiel dike kovrita, ke ĝi bele briletas. Perlo ekestis.
Krom naturaj perloj disponeblas ankaŭ kultivitaj perloj. Tiucele oni intence enmetas fremdaĵon en la konkulon kaj atendas la kovradon per perlaĵo.
Perloj troviĝas kun multaj diversaj farboj, plej ofte oni uzas blankajn aŭ eventuale helgrizajn.
Proverbo
Ekzistas proverbo pri perlo en la Proverbaro Esperanta de L. L. Zamenhof :
21454 Chernoby
21454 Chernoby estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la en la kadro la kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de Grant Fabian Chernoby, kiu gajnis la duan rangon en la Intel International Science and Engineering Fair de 2006 pro sia projekto en teamo pri konduta kaj socia sciencoj. Li estis lernanto ĉe la Lake Brantley High School de Altamonte Springs (Florido, Usono).
Karel Matěj Čapek-Chod
Karel Matěj ČAPEK-CHOD (naskiĝis la 21-an de februaro 1860 en Domažlice - mortis la 3-an de novembro 1927 en Prago) estis ĉeĥa naturalisma verkisto.
Li studis juran fakultaton en Prago, sed ne finis la studadon kaj fariĝis ĵurnalisto. En 1917 li kunredaktis ĵurnalon Národní listy (Nacia ĵurnalo) kune kun Karel Čapek, tial por diferenciĝi li alprenis kromnomon Chod laŭ la samnoma regiono en sud-okcienta Bohemio.
5461 Autumn
5461 Autumn estas malgranda, ne tre hela asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la usona astronomo Norman G. Thomas elde la Stacio Anderson Mesa de la observatorio Lowell apud Flagstaff (Arizono, Usono).
Nomo
Ĝi estis nomita "Autumn" (Aŭtuno en la angla) en honoro de Autumn Dongxia Thomas, naskiĝinta la en Wahun, Ĉinio, nepino de la malkovrinto.
Karel Matěj Čapek-Chod
''"Li estis ĵurnalisto en la redakcio de unu el la plej gravaj ĉeĥaj ĵurnaloj Narodní Listy, de post la jaro 1909 li verkis sole siajn romanojn, rakontojn kaj dramojn. Li estas naturalisto; apogante sin je psiko-analitikaj rezultoj de la scienca esploro, li pritraktas aktualajn kaj generajn problemojn. La socian medion li kapablas tiom majstre priskribi, ke prave famiĝis liaj verkoj el la medio, kiun li persone konis, nome el la medioj ĵurnalista, belartista kaj artista entute, ekz. Turbino, Beethoven-vespero, Mendelsohn-koncerto, Antonín Vondrejc, Fortuloj kaj malfortuloj (el la sciencista vivo) kaj aliaj. Ĉapek-Chod ŝatas priskribi dekadencajn kaj disigajn okazaĵojn, katastrofojn de unuopuloj kaj familiajn malpacojn. Li uzas en ili sian aktan analizon, por vipi per amara ironio kaj kruela sarkasmo malsaĝecon kaj perversecon de unuopuloj kaj tiamaniere li fariĝas unika moralisto de la sendisciplina kaj ŝlimiĝinta societo. Al la mireginta observa talento aliĝas ĉe Ĉapek perfekta scio de la literatura tekniko kaj scio de la neelĉerpebla riĉeco de la ĉeĥa lingvo. Neniu scipovis percepti kaj priskribi la dumvivan tragikon de la ordinara popolano kiel Čapek-Chod ekzemple en Kašpar Lén. Lian perfektan majstrecon malutilas sole la cirkonstanco, ke li ŝatas groteskon kaj karikaturon tiom, ke epizodoj ofte ĝenas la kontinuan linion de la kompozicio. Ankaŭ pro klopodo, prezenti plene la impresojn Čapek-Chod troigas kelkfoje uzante kvankam plej karakterizajn tamen samtempe plej krudajn esprimojn. Kun la herooj de siaj verkoj li vivas kiel ilia riproĉanto. Liaj dramverkoj ne trovis aprobon ĉe la publiko, sed liajn rakontojn kaj romanojn opinias nia kritiko sublimaj verkoj de la sociala kaj psikologia tipoj. Čapek-Chod ricevis tri ŝtatajn literaturpremiojn, de post la jaro 1923 li estis ordinara ano de la Ĉeĥa Akademio. Lia entombigo okazis en la Panteono de la Nacia Muzeo."''
Erzsébet Török (kantistino)
TÖRÖK Erzsébet (teoreok) aŭ pli ofte Erzsi estis hungara kantistino, merit- kaj eminenta artisto, Kossuth-premiito naskiĝinta en Kolozsvár la 15-an de novembro 1912 kaj mortinta en Budapest 1-an de decembro 1973. Ŝi estis la filino de operkantistino Margit Csernyánszky.
Biografio
Erzsébet Török post fino de aktorinstruada lernejo de TutLanda Aktorunuiĝo ludis dramajn rolojn en Kolozsvári Nemzeti Színház. Ŝi preparis sin kanzonkantistino. Kanton studis ĉe Hugó Kelen, kiu direktis ŝian atenton al kantojn de Bartók, Kodály kaj al popolkantojn. Ŝi ricevis stimulon ankaŭ de arto de Mária Basilides. Ŝia patrino kunportis en 1933 siajn du filojn kaj filinon en Budapeŝton, sed ŝi translokiĝis definitive tien nur en 1955. Ekde la fino de la tridekaj jaroj ŝi jam estis elstara konata enterpretisto de popolkant-ellaboraĵoĵ. Ŝi havis apartan sukceson per interpreto de popolbaladoj. Ŝi kantis ankaŭ en aranĝoj de Független Színpad. Ekde 1941 regule kantis en programoj de Hungara Radio kaj de 1950 fariĝis solistino de Landa Filharmonio. En siaj lastaj programoj ŝi interpretis ankaŭ la malnovajn religiajn kantojn (Hegyet hágék, lőtöt lépék). Lastfoje kantis la 22-an de oktobro 1972 Kodály-komponaĵojn en ĉambreto de Hungara Muzikakademio.
Movado (fiziko)
Vidu ankaŭ kategorion Kategorio:Movadoj por trovi artikolojn pri diversaj sociaj kaj politikaj movadoj.
En fiziko, movado signifas ŝanĝon de pozicio de korpo relate al referenca punkto, kiel mezurita de aparta observanto en aparta referenca kadro. Ĝis la fino de la 19-a jarcento, la leĝoj de Newton pri movado, kiuj li postulatis kiel aksiomoj en lia fama Principia, estis la bazo de tio, kio fariĝis de tiam sciata kiel klasika fiziko. Kalkuloj de trajektorioj kaj fortoj de korpoj en movado bazitaj de Neŭtona aŭ klasika fiziko estis tre sukcesaj ĝis fizikistoj komencis povi mezuri kaj observi tre rapidaj fizikaj fenomenoj.
Ĉe tre altaj rapidoj, la ekvacioj de klasika fiziko ne povis kalkuli akuratajn valorojn. Por pritrakti tiujn ĉi problemojn, la ideoj de Henri Poincaré kaj Albert EINSTEIN pri la fundamenta fenomeno de movado adoptiĝis anstataŭ tiuj de Newton. Konsidere ke la leĝoj de Newton pri movado premisas absolutajn valorojn de spaco kaj tempo en la ekvacioj de movado, la modelo de EINSTEIN kaj POINCARÉ, nun nomita la speciala teorio de relativeco, premisas valorojn por tiuj konceptojn kun arbitraraj nulaj punktoj. Ĉar la ekvacioj de speciala relativeco donis akuratajn rezultojn ĉe altaj rapidoj, kaj tiuj de Newton ne faris tion, la speciala teorio de relativeco nun akceptiĝis (kiam oni malagnoskas gravito). Tamen, kiel praktika afero, la leĝoj de Newton pri movado estas multe pli facile trakteblaj ol tiuj de speciala relativeco kaj tial estas pli ofte uzata en aplikita fiziko kaj inĝenierarto.
En la neŭtona modelo, ĉar movado estas difinita kiel proporcio de longo al tempo, tiuj ĉi konceptoj antaŭas la koncepton de movado, samkiel la koncepto de movado aŭ rapido antaŭas tiun de forto. Alivorte, la ecoj de longo aŭ spaco kaj tempo determinas la naturon de movado kaj la ecoj de movado, laŭvice, determinas la naturon de forto.
En la specialrelativeca modelo, movado aŭ rapido povas esti pripensita iel kiel angulo inter spaca direkto kaj tempa direkto.
Kaj en la spaco de speciala relativeco kaj en la eŭklida spaco de neŭtona fiziko, relativa movado povas esti mezurita, kaj absoluta movado estas sensignifa.
Kamal Tabrizi
Kamal Mosaffaj Tabrizi, aŭ kiel ĉiam citite Kamal Tabrizi perse:  كمال تبريزي, estas irana reĝisoro. Li naskiĝis en Teherano, Irano en la 27a de septembro 1959. Finstudinte la fakon Kino kaj Televido en la Universitato de Artoj (Daneŝgahe Honar), li komencis sian karieron kiel fotografisto, scenaristo kaj reĝisoro de mallongaj filmoj elde la jaro 1979. Lia filmo "Patrina amo" (Mehre Madari) akiris kelkajn premiojn en diversaj filmfestivaloj.
Elbenschwand
Elbenschwand estas ekse memstara administra komunumo kaj ekde la 1-a de januaro 2009 parto de la tiam kreita komunumo Kleines Wiesental en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Lörrach Ĝi troviĝas en la distrikto Lörrach, en la Regiono Alta Rejno-Konstanca Lago kaj en la distriktaro Freiburg de la federacia lando Baden-Virtembergo. La 31-an de decembro 2005 la komunumo havis 168 loĝantojn.
Marko (evangeliisto)
Sankta Marko la evangeliisto, laŭ la tradicio, estas aŭtoro de la evangelio laŭ Marko (kiu estas konsiderata la plej malnova kaj sendube plej mallonga de la evangelioj), kuzo de sankta Barnabaso, disĉiplo de sankta Paŭlo, kaj poste de sankta Petro. Li estas ankaŭ supozata la unua papo de Aleksandrio fare de kaj la orienta ortodoksa eklezio kaj de la kopta ortodoksa eklezio. Laŭ legendo li mortis martire dum la regado de imperiestro Trajano ĉirkaŭ la jaro 98.
La tradicia ikonografio rilatigas al sankta Marko la flugantan leonon (leono de sankta Marko).
Dalberg
Dalberg havas diversajn signifojn:
Kolešovice
Historio
Unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1318.
33383 Edupuganti
33383 Edupuganti estas tre malgranda, hela asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la en la kadro de la astronomia kampanjo « LINEAR » (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Nomo
Ĝia nomo honoras Vineet Edupuganti, finaliston de la Regeneron Science Talent Search de 2017, scienca konkurso por gelernantoj en lasta jaro de mezlernejo, pro lia projekto pri inĝenierarto. Li estis lernanto ĉe la Oregon Episcopal School de Portlando (Oregono).
26293 Van Muyden
26293 Van Muyden estas tre malgranda, treege hela asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la de la teamo de la astronomia kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de David Van Muyden, mentoro de unu finalist(in)o de la Intel Science Talent Search de 2010, scienca konkurso por lernantoj en lasta jaro de mezlernejo. Li instruas ĉe la Davis Senior High School de Davis (Kalifornio).
Sainte-Geneviève
Sainte-Geneviève (prononco [sɛ̃t̪ ʒǝnǝviɛv]) estas la termino, kiu en la franca lingvo estas la nomo de Sankta Ĝenoveva ; ĝi troviĝas en la nomo de pluraj lokoj.
Petr Ginz
Petr GINZ (naskiĝis la 1-an de februaro 1928, mortis la 28-an de septembro 1944 en Aŭŝvico) estis ĉeĥa knabo de juda deveno, filo de la geesperantistoj Ota Ginz kaj Marie Ginzová.
Vivo
Peter Ginz naskiĝis en la familio de Otto Ginz, judo kiu laboris kiel direktisto en la eksporta fako de kompanio de la teksa industrio. Otto Ginz estis pasia esperantisto kaj ekkonis en esperanto-kongreso Marie Dolanská. Ili havis du gefilojn, Petr Ginz kaj Eva Ginzova (kiu naskiĝas en 1930; ŝi poste ŝanĝos sian nomon al Chava Pressburger).
Terezin kaj Aŭŝvico
La vivo de la familio Ginz ŝanĝiĝis en la komenco de la Dua Mondmilito. La germanaj rasaj leĝoj petis ke la infanoj kiuj devenas de interetnaj geedziĝoj estu deportataj en koncentrejojn post la dekkvarjariĝo. En 1942 Petr devis disiĝi de lia patrino (kiu ne estis juda) kaj de sia fratino (kiu aĝis malpli ol dekkvar jarojn) kaj li estis deportata kun lia patro en la koncentrejo de Terezin. Lia fratino Eva sekvis ilin post du jaroj.
En la koncentrejo, Petr estis tre aktiva kaj fondis redaktistaron kadre de kia li verkis la semajnan revuon "Vedem" ("Ni gvidas, ni venkas"), kiu aperadis dum du jaroj, Ĝi aperis ĉiuvendrede kaj estis manskribata kaj ornamigata per liaj desegnaĵoj. Kiam Eva Ginzova eniris Terezinon, ŝi estis surprizata vidi ke ŝia frato estas tre respektata kaj admirata de la aliaj infanoj.
La 28-an de septembro 1944 Peter Ginz estis deportata en unu el la lastaj transportoj el Terezin al Aŭŝvico kaj gasmortigata tuj post la alveno.
Petr Ginz kaj Esperanto
Petr mem estis denaska esperantisto. En la geto Terezín li komencis verki laŭmemore Esperanto-ĉeĥan vortaron.
Pri Petr Ginz aperis granda artikolo en Israela Esperantisto, n-ro 141, Decembro 2004. Ankaŭ en Esperanto-Brno aperis teksto rilate al prelego pri li (vidu sube).
Lia fratino Chava Presburger, kiu ankaŭ scipovis Esperanton, eldonigis en 2005 la intiman taglibron de ŝia frato kiun oni retrovis sub la ĉeĥa titolo Deník mého bratra kaj poste tradukita en Esperanto sub la titolo Taglibro de mia frato. Aperis tradukoj, i.a. en la angla, franca kaj nederlanda.
Rakonto de Vlastimil Novobilský pri la patro
Vlastimil Novobilský en sia artikolo ''Ota Ginz. Esperantisto en Ĉeĥoslovakio'' dekomence publikigis koncizan biografion pri Ota Ginz, patro de Petro Ginz, mortinta en la koncentrejo Terezín, kiu tutmonde famiĝis kiam la kosmonaŭto Ilan Ramon portis desegnon lian en la raketoplano Columbia februare 2003, kiu siavice eksplodis. La kerno de la kontribuo estas intervjuo respondita de Ota Ginz en 1973. En ĝi Ginz parolas pri siaj unuaj rilatoj kun Esperanto, la sukceso de gazetara servo el Prago, kiu havigis sekvan sukceson de kursoj kaj aliaj agadoj, kaj de asociaj oficejo kaj librovendejo, siaj tradukoj al kaj el Esperanto, sia posta agado el Israelo ktp. Fine li respondis al tri specifaj demandoj pri eternaj komencantoj, Esperanto-libroj kaj siaj interesaj travivaĵoj.
Petr Ginz kaj Arto
Lia desegnaĵo de la Tero vidata de sur la Luno, kiun li desegnis en Prago, fariĝis internacia simbolo de Holokaŭsto. Kopion de la desegnaĵo kunprenis la israela astronaŭto Ilan Ramon al la spacnavedo Columbia, por ke la simbolo de holokaŭsto kaj de revo pri la kosmo efektive flugu en la kosmon, sed la surteriĝo de la spacnavedo estis tragedia, ĉiuj pereis. La originalo estas prezentita en Jad Vaŝem.
Komence de 2005 la Ĉeĥa Poŝto eldonis poŝtan memorfolieton kun la fama bildo, kaj oni donis la nomon de Petr Ginz ankaŭ al unu el la asteroidoj.
Verkaro
Petr estis tre talenta knabo, kiu revis pri vojaĝoj sur maroj kaj en kosmo. Li ĉefe amis verkojn de Jules Verne kaj inspiriĝis el la stilo de lia verkaro. Li verkis poemojn, novelojn kaj entute ok romanojn inter ili El Prago al Ĉinio, La sorĉisto de la Atlasa Montaro, Vojaĝo al la centro de la Tero, Ĉirkaŭ la Tero en unu sekundo kaj Vizito el prahistorio. El tiuj romanoj nur la lasta konserviĝis. Temas alegorie pri la kreskado de la naziismo kaj ĝia krepusko. Návštěva z pravěku (Vizito el prahistorio) eldonis Societo Franz Kafka - romano de la 13-jara Petro inspirita de Jules Verne.
Li ankaŭ postlasis multajn desegnaĵojn, leterojn al la gepatroj kaj taglibron. Pri la familio Ginz ekzistas fotoj ankaŭ en la Juda Muzeo en Prago. En 1956 liaj desegnaĵoj kaj rakantoj estis donacitaj al Jad Vaŝem (angle Yad Vashem), la muzeo pri la Holokaŭsto en Jerusalemo, kaj tie ricevis specialan lokon.
Konstruita medio
Konstruita medio estas ĉio, kion homo kreis ene de la natura medio pere de desegnado kaj konstruado fare de arkitektoj kaj inĝenieroj, ekz-e: vojoj, domoj, pontoj, ...
Konstruita medio povas esti laŭ aŭ kontraŭ la naturo. Sekve de la lasttempaj kontraŭ-naturaj konstruadoj de la homo, multaj movadoj jam ekestiĝis por batali kontraŭ tio, kaj konservi la naturon; eble la plej konata organizaĵo tiu-cele estas la Verda Paco.
En multaj lokoj tutmonde oni konstruis domojn ene de riverujoj kaj pro tio kiam venas plialtigo de la akvonivelo okzas inundoj, kiuj antaŭe ne okazis. En aliaj lokoj oni konstruis ege videblajn altajn konstruaĵojn ĉe plaĝoj por respondi al la peto de turismo, sed tiel oni detruis la pejzaĝon kaj eĉ tro ofte la propra naturon de la loko.
Bahram Bejzai
Bahram BEJZAI, perse: بهرام بيضائي estas irana reĝisoro. Li naskiĝis la en Teherano, Irano. Li estas scenariisto ka reĝisoro kaj liaj filmoj ligas ĉiutagan vivon kun mitologio. Bahram Beizai kunlaboris kun aktorino Sussan Taslimi kaj rezulte li verkis filmon "Baŝu".
Eberhardo la 1-a de Limburg-Styrum
Eberhardo la 1-a de Isenberg-Limburgo je Styrum (naskiĝinta en 1252; mortinta la 17-an de junio 1304) estis per ideco kaj heredo Grafo de Isenberg-Limburgo kaj reganto je Styrum. Li validas kiel praulo de la linio Limburg-Styrum.
Norma stato
En kemio la norma stato de sistemo estas tiu stato elektita por referenco laŭ konveno. IUPAK rekomendas uzi tri statojn:
Eberhardo la 1-a de Limburg-Styrum
Eberhardo estis filo de Grafo Ditriĥo de Altena-Isenberg kaj ties edzino, Grafino Adelhejda de Sponheim-Sayn (naskiĝinta en 1228; mortinta en 1297)
Norma stato
Malgraŭ ke la pli komuna temperaturo konsiderata en norma stato estu 298,15 K, (25 °C). la angla mallongigo STP (Standard Temperature and Pressure), ofte uzata por raporti gasajn volumenojn, referas al norma temperaturo 273,15 K (0 °C) kaj norma premo 100,000 Pa. ; notu tamen ke pri fluometroj ĝi ofte referas al temperaturo 298,15 K, (25 °C).
Eberhardo la 1-a de Limburg-Styrum
Eberhardo geedziĝis proksimume 1289 kun Grafino Agneta (naskiĝinta en 1273 Limburgo (Belgujo); mortinta en 1297), filino de Valramo la 5-a de Limburgo kaj Kunigunda de Brandenburgio.
Norma stato
Por specifa substanco, la norma stato estas la referenco por ĝiaj termodinamikaj atributoj, ekzemple entalpio, entropio, libera energio de Gibbs kaj multaj aliaj. La norma entalpiŝanĝo de formiĝo por specifa elemento en ties norma stato estas 0.
Haŭto nigra, maskoj blankaj
Haŭto Nigra, maskoj blankaj estas libro el la jaro 1952 verkita de Frantz Fanon kaj origine eldonita en la franca kiel Peau noire, masques blancs. Lia tezo estas, ke koloniismo kreis kolektivan neŭrozon, kiun oni devas forigi. Li priskribas ĉiujn taojn kiuj permesas krei konscion ĉe la antilanoj kaj, duavice, la nigruloj de Afriko kaj la blankaj francoj. La verko estas konata pro sia kontraŭ-koloniisma kaj kontraŭrasisma naturo.
Norma stato
Historio
Ĝis 1982 IUPAK rekomendis ke oni uzu kiel norman premon 101,325 kPa (1 atmosfero).
Damm
Damm havas diversajn signifojn:
Haŭto nigra, maskoj blankaj
Fanon aplikas psikanalizon por klarigi la sentojn de dependeco kaj neadekvateco, kiujn spertas nigruloj. Fanon pentras la percepton de blankuloj kiel profundan timon pri edukitaj nigruloj. Li klarigas, kiom ajn inteligenta nigrulo povas fariĝi, blankuloj ĉiam ekzercos senton de 'malsupereco', kiel ekzemple paroli "piĝinon". Ĉi tiu pensmaniero estis desegnita por teni "nigrulojn" blokitaj en "malsupera statuso ene de kolonia ordo." La dividita mempercepto de nigra persono, kiu perdis sian denaskan kulturan originon, kaj ĉirkaŭbraki la kulturon de la patrujo (Homeland | en.wikipedia), produktas malsuperan memsenton en la "nigruloj". Ili provos alproprigi kaj imiti la kulturon de la koloniisto, kie tia konduto pli facile evidentiĝas ĉe supren moviĝemaj kaj kleraj nigruloj, kiuj povas permesi al si akiri statusajn simbolojn en la mondo de la koloniistoj (la blankaj maskoj) kiel edukado eksterlande kaj regado de la lingvo de la koloniistoj,
Norma stato
Historio
Diversaj industrioj uzas aliajn referencajn statojn. La elekto estas arbitra, kaj oni emas uzi tion kiu estas konvena.
Haŭto nigra, maskoj blankaj
Pro la sento de malplivaloreco, kiu ekestas en la menso de la nigra personeco, tiu lasta provos imiti kaj alproprigi la kulturan kodon de la koloniigisto. Fanon argumentas, ke la konduto estas eĉ pli evidenta inter la ambiciaj kaj kleraj nigruloj, kiuj povas permesi sin akiri la simbolojn de la blanka kulturo. La libro estis origine publikigita por kontraŭbatali nigran subpremadon. La ideoj de Fanon ankoraŭ estas hodiaŭ influriĉaj kaj estas uzataj de diversaj grupoj, kiel la palestinanoj, tamiloj, afrik-usonanoj kaj aliaj, en sia lukto por kultura kaj politika aŭtonomecoj. Fanon prezentas kaj historian interpreton kaj subkuŝantan socian akuzon.
Ricevo
Haŭto nigra, maskoj blankaj restis obskura verko dum jardekoj post ĝia komenca eldono en 1952. Ekde la 1980-aj jaroj, ĝi fariĝis tutmonde konata kiel kontraŭkoloniisma kaj kontraŭrasisma libro. Tamen ĝi restas "relative sensignifa verko" en la franclingvaj landoj, malgraŭ ĝia eksplicita ligo kun tiuj landoj. Lastatempaj debatoj inter teoriuloj de naciismo, kontraŭimperiismo, malkoloniigo kaj liberigo ĉefe fokusis pri la postaj pli revoluciaj verkoj de Fanon, anstataŭ pri la psikanaliza klarigo de koloniaj rilatoj.
Kinematografio
La libro servis kiel temo por la filmo Frantz Fanon: Peau noire, masque blanc, filmo de Isaac Julien el la jaro 1995.
Descendants
Descendants ("la posteuloj") estas usona televida filmo de Kanalo Disney, kaj originala filmo de Kanalo Disney (tiel nomata Disney Channel Original Movie aŭ DCOM). Ĝi publike prezentiĝis la 31-an de julio 2015. Ekzistas du daŭrigoj: Descendants 2, kiu estis eldonita la 21-an de julio en 2017, kaj Descendants 3, kiu estis eldonita la 2-an de aŭgusto 2019.
La rakonto situas en fantasta mondo. La scenaro prezentas infanojn de herooj kaj maliculoj el aliaj filmoj de Disney. Ben estas la filo de Belulino kaj la Besto, princo kiu prepariĝas iĝi la reĝo de unuiĝinta Fabela Lando, Mal estas filino de Maleficent, malica feino el la filmo Dormanta Belulino, Evie estas filino de la malbona reĝino, duonpatrino de la princino de Neĝulino kaj la sep nanoj, Jay estas filo de Jafar, ŝtelista magiisto el Aladdin, kaj Carlos filo de Cruella De Vil de Cent kaj unu dalmatoj.
Márton kaj György Kolozsvári
Ilia kariero
Oni scias sole tiom pri ili, ke estis fratoj kaj ilia patro, Nikolao estis pentristo. Iliaj ununura postrestinta kreaĵo estas la skulptaĵo Sankta Georgo (1373), kiu troviĝas en Prago, en Národní Galerie. La kopiaĵo de la skulptaĵo staras en urbo Cluj-Napoca, nun en la strato Farkas. Iliaj skulptaĵoj pri la hungaraj reĝoj (1345 kaj 1372), kiuj staris en Oradea, post la okupado de la urbo fare de turkoj en 1660 estis neniigitaj.
(10594) 1996 RE4
(10594) 1996 RE4 estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la en la kadro de la Beijing Schmidt CCD Asteroida Programo elde la Stacio Singlong de la Observatorio de Purpura Monto, en provinco Hebejo (Ĉinio).
(18614) 1998 DN2
(18614) 1998 DN2 estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la en la kadro de la kampanjo OCA-DLR Asteroid Survey (ODAS) elde la Observatorio de la altebenaĵo de Calern, en Caussols (Alpes-Maritimes, Francio).
81859 Joetaylor
81859 Joetaylor estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la en la kadro de la astronomia kampanjo « LINEAR » (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Nomo
Ĝia nomo honoras la usonan astrofizikiston Joseph H. Taylor Jr., eksterordinaran ĉasiston de pulsaroj, ricevinton de la Nobel-premio pri fiziko kaj de la Premio MacArthur. La asteroido estis nomita okaze de lia emeritiĝo kiel profesoro ĉe la Universitato Princeton en septembro 2006.
Táborfalva
Táborfalva estas vilaĝo en Hungario en regiono Meza Hungario, en departemento Pest, en subregiono de Dabas. La loknomo signifas: tendaro-vilaĝo.
Situo
Táborfalva situas sur ebenaĵo, laŭ ĉefvojo inter Budapeŝto- Kecskemét, laŭ fervojo Budapeŝto-Lajosmizse-Kecskemét. La ĉefurbo troviĝas je 60 km-oj.
Abrud
Abrud (hungare: Abrudbánya abrudbanja, germane: Gross-Schlatten) estas minejurbo en Rumanio. Administre apartenas al ĝi Abrud-Sat nordokcidente de Alba Iulia.
Loĝantaro
En 1910 ĝi havis 2 938 loĝantojn (rumanoj, hungaroj); en 1992 6 743. Ĝi estas trafika nodo.
Historio
Ĝia unua mencio skriba estas en 1271. Ĝis 1919 ĝi apartenis al Hungario, (Alsó-Fehér vármegye).
Arionako
Arionako (Arionak) estas internacia planlingvo proponita de Eric Anger en 2003.
Alfabeto kaj prononco
Alfabeto (interkrampe malsamecoj al Esperanto): A, Â (/ə/), B, D, E, Ë (/ej/), F, G, H, I, J, K, L, M, N, O, P, Q (/k/, nur uzata antaŭ U), R, S, ß (/s:/) Š (/ŝ/) T, Þ (θ), U, Û /ø/, V, W (/ŭ/), X (/ks/), Z, Ž (/ĝ/).
Sintakso
La substantivo (aŭ pronomo) venas antaŭ verbo. Adjektivo venas antaŭ substantivo. Adverbo venas antaŭ verbo aŭ adjektivo. Prepozicio venas antaŭ adjektivo aŭ adverbo. Substantivo ĉiam estas la unua vorto de frazo, en tiu kazo, adjektivo venas poste.
21455 Mcfarland
21455 Mcfarland estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la en la kadro la kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Morthomiers
estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Cher, en la regiono Centro-Valo de Luaro (Centre-Val de Loire, prononco [). Fine de en la komunumo vivis. Administre la komunumo apartenas al la arondismento Bourges kaj al la kantono , kaj aldone ĝi apartenas al la kunurba komunumo de Bourges, kreita en 2003.
21455 Mcfarland
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de Jennifer McFarland, mentorino de unu finalist(in)o de la Intel Science Talent Search de 2005, scienca konkurso por lernantoj en lasta jaro de mezlernejo. Ŝi instruas ĉe la  Flagstaff High School de Flagstaff (Arizono, Usono).
Morthomiers
Ĝiaj loĝantoj nomiĝas marémortains.
Ilteu
Ilteu (hungare:Iltő) estas vilaĝo en Rumanio oriente de Arad administracie apartenanta al komunumo Petriş (Arad). En 1910 ĝi havis 228 loĝantojn (rumanoj, hungaroj), en 1992 346 (rumanoj). Ĝia unua skriba mencio estas en 1743. Ĝi apartenis ĝis 1919 al Hungario (Arad vármegye).
Václav Švejcar
Václav Švejcar (naskiĝis la 12-an de julio 1962 en Písek - mortis la 25-an de decembro 2008 samloke) estas ĉeĥa pentristo, aŭtoro de meditaj bildoj.
Kvankam estante figurarta aŭtodidakto, en la sfero de medita pentroarto li apartenas al la plej konataj kaj plej popularaj artistoj en Ĉeĥio.
Biografio
Li lernis metion de ŝipmekanikisto (1980), faris abiturientan ekzamenon en maŝinindustria mezlernejo en Strakonice (1983) kaj finstudis en maŝinindustria fakultato de Teknika altlernejo en Prago (1990).
Laborante kiel markapitano, en 1991 dum akuta apendicitooinflamo ĉe bordoj de Liberio (Afriko) li ekhavis travivaĵojn de klinika morto, kiuj profunde ŝanĝis lian vivkoncepton kaj vidmanieron.
Por esprimi siajn viziojn li ekpentris meditajn bildojn, samjare forlasis sian profesion kaj komencis okupiĝi plene pri pentroarto, celante transdoni al la spektantoj trankviligan kaj harmoniigan energion kaj laŭeble inspiri ilin dum ilia propra spirita serĉado.
Literaturo
Funk, Karel: ''Tři duše naboso. Meditace nad duchovní cestou.(Táňa Fišerová, Dana Majdová, Václav Švejcar).'' Olomouc: Fontána, 2002. 254p. ISBN 80-86177-89-3.
Jimmy Cleveland
James Milton Cleveland (* 3-an de majo 1926 en Wartrace, Tenesio, Usono; † 23-an de aŭgusto 2008 en Lynwood, Kalifornio) estis usona trombonisto. Li famiĝis ĉefe kiel trombonisto en la bandego de Lionel Hampton.
Ludostilo
Jimmy Cleveland estis konata pro sia velura, aeruma sono kaj sia nekredebla teknika brileco. Lian stilon ege influis J. J. Johnson.
Les Peintures
- jen france, prononco [] - estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Ĝirondio (france Gironde [] respektive okcitane kaj gaskone Gironda), en la administra regiono Nova Akvitanio (france Nouvelle-Aquitaine [], okcitane kaj gaskone Nòva Aquitània) kaj en la tradicia, historia regiono Akvitanio (france Aquitaine [], okcitane kaj gaskone Aquitània). Ene de la departemento, la komunumo apartenas al la arondismento Libourne (aŭ Liborna) kaj al la kantono .
Laŭ la stato de en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². La teritorio havas komunan limon kun la najbaraj komunumoj.
2095 Parsifalo
2095 Parsifalo estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la 24-an de septembro 1960 de la kunlaborado de la usona astronomo Tom Gehrels kaj la nederlandaj geastronomoj Ingrid van Houten-Groeneveld kaj Cornelis Johannes van Houten, de la observatorio de Leiden.
Tom Gehrels fotis ĝin per la Schmidt-teleskopo de 48 coloj (122 cm) de la Observatorio de la Monto Palomar kaj sendis la fotografiajn platojn en Nederlandon, kie la geedzoj Ingrid kaj Cornelis van Houten ekzamenis ilin.
Nomo
Ĝi ricevis la nomon de la kavaliro Parsifalo, de la Artura legendo.
Charles E. Sorensen
Charles Emil SORENSEN (7a de septembro 1881 – 11a de aŭgusto 1968) estis dan-usona estro de Ford Motor Company dum ĝiaj unuaj jardekoj. Kierl plej aliaj administristoj de Ford tiam, li ne havis oficialan laborpostenan titolon, sed li servis funkcie kiel modelisto, fandinĝeniero, Mekanika inĝeniero, industria inĝeniero, produktada administristo kaj estro zorge de la produktado.
Fine de sia kariero, li iĝis estro de la kompanio: vicprezidanto kaj direktoro. Metafore parolante, li vidis sin dum plej el sia kariero kiel "vicereĝo reganta la produktoprovincon de la Ford imperio," kaj fine kiel "regento," kiu administris la kompanion dum la "interregno" inter la regadoj de Henry Ford kaj Henry Ford la 2-a.
Fenila sulfido
Fenila sulfido aŭ C12H10S estas kemia kombinaĵo, apartenanta al la funkcia grupo de la esteroj de la sulfida acido kaj fenolo. Fenila sulfido estas flava, brulema, rapidbola kaj toksa likvaĵo kun penetranta odoro, analiza reakciaĵo uzata en kemiaj sintezoj kaj en la fabrikado de kosmetikaĵoj kaj farmaciaĵoj. Kutime ĝi estiĝas per kondensiĝa reakcio aŭ per esterigo de Fischer-Speyer kun sulfata acido kiel katalizilo. Fenila sulfido estas malmulte solvebla en akvo, sed tute solvebla en alkoholo, duetila etero, kloroformo kaj plejmulto el la organikaj solvantoj. Fenila sulfido reakcias kun fortaj oksidigagentoj kaj fortaj bazoj. Sulfidaj esteroj malkomponiĝas per varmigo aŭ kun la tempopaso en sulfuro aŭ sulfuraj derivaĵoj.
2989 Imago
2989 Imago estas malgranda malhela asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la svisa astronomo Paul Wild elde la Observatorio Zimmerwald apud Berno.
Nomo
Ĝi ricevis la nomon "Imago", la latina vorto por "Bildo", aŭ la bildoj, kiujn oni formas en sia menso.
Insulo San Gallán
La Insulo San Gallán, konata ankaŭ kiel Insulo Sangayán [sangajAn], estas insulo apartenanta al Peruo, situanta en la Pacifiko je ĉirkaŭ 5,2 km okcidente de la duoninsulo Paracas. Ekde administra vidpunkto formas parton de la distrikto Paracas, en la provinco Pisko, ene de la departamento Ika. La insulo troviĝas protektita laŭleĝe ene de la Nacia Rezervejo Paracas, nome natura rezervejo kiu protektas kaj konservas reprezentajn montrojn de la diverseco biologia de la mar-marbordaj ekosistemoj de Peruo.
Geografio
San Gallán enhavas areon de ĉirkaŭ 9,32 km² kaj situantas je 13º 50’ de latitudo S kaj 76º 27’ de longitudo O. Prezentas longon maksimuman de ĉirkaŭ 4,5 km kaj larĝon de 3,85 kilometroj. La ĉefa altaĵo de la insulo estas sur la monteto La Viuda (412 m). Nordokcidente de la insulo je 0,5 km estas malgrandaj insuletoj nome Insuloj Mentiroso (mensogisto).
La insulo San Gallán ests kruta kaj de arida klimato kun formo pentagona neregula, prezentas kvin pintojn (nome Piedra Blanca, Minas, Brava, Pileta kaj Quiebraleña) kiuj konstituas klifojn de konsiderinda alto. Ene de la insulo troviĝas la lumturo de Insulo San Gallán, kiu havas atingon luman de 20 mejloj kaj kiuj utilas kiel gvidilo por ŝipoj kiuj kutime navigas ĉe ties bordoj.
Daubach
Daubach havas diversajn signifojn:
Elbe-Parey
Elbe-Parey estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Jerichower Land de la federacia lando Saksio-Anhalto. Fine de la komunumo havis  loĝantojn.
Aurignac
Aurignac (parolu: Orinjak) estas komunumo en la Haute-Garonne departemento en suda-okcidenta Francio, rande de la Pireneoj. Ĝi estas la sidejo de la kantono de Aurignac (loĝantaro 4,160; kunigita el 19 komunumoj). Ĝi estas parto de la antikva regiono konata kiel la „Comminges“.
Geografio
La urbo Aurignac situas 60 km sudokcidente de Toulouse, en averaĝa alteco de 400 m super marnivelo en regiono de montetoj konata kiel Petites Pyrénées (Malgrandaj Pireneoj). Aurignac estas superregata de spino-forma monteto sur kiu la malnova urbo estas konstruita kun la restaĵoj de 12a jarcenta kastelo ĉe la supro.
Historio
Aurignac estas plej fama pro malkovro, farita de Édouard Lartet en 1860 pri prahistoriaj restaĵoj en apudaj kavernoj. Tiuj restaĵoj gvidis al la difino de la Aŭrinjaka kulturo, Aurignac estas la tipejo por ĉi tiu grava epoko de la homa prahistorio. Modernaj homoj (Kromanjon-homo) vivis en Afriko jam antaŭ 160.000 jaroj. En Eŭropo ili alvenis antaŭ proksimume 40.000 jaroj, tiam ilia kulturo aperas jam tre vigla kun gravaj progresoj en la uzo de iloj kaj la evoluado de figura arto. La homoj de Aŭrinjakejeno estis la unuaj modernaj homoj en Eŭropo.
La ĝustaj devenoj de la urbo ne estas difinita, kvankam la 1957 eltrovo de la restaĵoj de romia loĝejo, kun puto-konservita banujo-domo, je 2.5 km de la nuna urbo sugestas ke la areo estis loĝita dum la Gaŭla-Romia periodo. En 777 monaĥejo de benediktanoj estis fondita en Aurignac kiel dependeco de la Abatejo de Sankta Tiberio en la diocezo de Agde. La unua sciata oficiala informo estas de 1109, koncerne al Roger d'Aurignac, la Senjoro de la urbo. En 1234, Bernardo la 5-a, Kalkulo de Comminges, ricevis la teritorion de sia patrino. De 1240, li konstruis kastelon (la Château d'Aurignac) sur la monteto, ĉirkaŭ kiu la vilaĝo evoluis.
Inter la 1300-aj jaroj kaj 1600-aj jaroj Aurignac estis unu el la pli gravaj urboj de la Comminges, kun ĉirkaŭ 40 komunumoj en ĝia dependeco, kaj grava centro de komerco, bazita sur la produktado de potfarado kaj ledo kaj tenanta oftajn merkatojn kaj foirojn. Dum la francaj militoj de religio (1562-1598) la Comminges restis katolika kaj Aurignac fariĝis grava militista centro. Ĝia loĝantaro estis registrita kiel 2,500 en 1699.
Henriko la 4-a ordonis la detruon de la kastelo en la fruaj 1600-aj jaroj kaj, kvankam ĝi estis ankoraŭ parte loĝita en 1627, ĝi falis en neuzeco ne longe poste. Ĉio kio restas hodiaŭ estas la preĝejo, kun turo sur la pinto de la monteto kaj kelkaj remparoj, kiuj estis inkluzivitaj en domoj.
Muzeo
En 1968, muzeo de prahistorio estis establita pri kolekto de Aŭrinjakejenaj homfaritaĵoj. Pro mizera ekipado de la domo la muzeo estis fermita en 2006, planata estas pli granda muzeo kaj biblioteko ĉe la suda rando de la urbo.
Loka ekonomio
La ĉefaj industrioj de la urbo estas ŝtonminado kaj agrikulturo. Relative al sia modesta grandeco ĝi havas altan nombron de vendejoj kaj lokaj komercoj, krom policejon (gendarmerie) kaj du lernejojn kiu servas por ĉiuj komunumoj de la kantono.
Bonneville
Bonneville ​[bɔnvil] signifas en la franca lingvo "Bona urbo". Ĝi estas la nomo de lokoj:
Bonneville: estas la familia nomo de jenaj personoj:
Aliaj signifoj:
Balbronn
(jen france, origine germane kaj alemane, prononco ) estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Bas-Rhin, en la historia kultura regiono regiono Alzaco kaj la nuna administra regiono Grand Est ("Granda Oriento"). Fine de en la komunumo vivis.
La Trezoro de l' Oraĵisto
La Trezoro de l' Oraĵisto estas romano de la kroata  klasika verkisto August Šenoa, eldonita en la jaro 1872.
La libro estas tradukita en plurajn fremdajn lingvojn.
Fran Kolar (Krom) esperantigis ĝin el la kroata. Tiu ĉi traduko aperis en la jaro 1911 290-paĝe en Zagrebo. Pri la kvalito de la traduko ekzistas malsimilaj opinioj. En la reto la romano estas legebla en PDF-formato.
Enhavo
La historia romano priskribas Zagrebon en la 16-a jarcento, analizas rilatojn inter burĝoj kaj nobeloj, inter la enlandanoj kaj eksterlandanoj (germanoj, turkoj), surbaze de historiaj dokumentoj. La precipaj figuroj, imprese bildigitaj, estas la maljuna oraĵisto Petar Krupiĉ, lia bela filino Dora, intriganto Grga Ĉokolin kaj Stjepka kaj Pavlo Gregorijanec.
Recenzoj
Simile al P. J. Cameron recenzis ankaŭ aliaj.
Székelyföld (revuo)
Székelyföld sekejfOeld (Sikullando) estas monata kultura revuo aperanta en Miercurea Ciuc, Rumanio. La revuo estas eldonita de Hargita Eldonejentrepreno. Ĝia fondinto en 1997 kaj ĉefredaktoro estas István Ferenczes tiu, kiu redaktas ankaŭ la revuon Moldvai Magyarság. En januaro 2006 aperis ĝia 100-a numero.
Monaĥvulturo
La Monaĥvulturo aŭ Nigra vulturo (Aegypius monachus) estas la ununura birda specio de sia genro kaj unu el la malmultaj vulturoj troveblaj en Eŭropo kune kun la Gipo, la Kadavrogrifo kaj la Gipaeto. Ĉiu apartenas al familio de Akcipitredoj, kiu enhavas ankaŭ aliajn tagajn rabobirdojn kiel cirkuoj, milvoj, agloj, ktp.
Tiu granda birdo estas Malnovmonda vulturo, kiu tute ne rilatas kun la Novmondaj vulturoj, kiuj estas en aparta familio Katartedoj, eĉ se en tiu membras ankaŭ la similnoma kaj similaspekta Nigra katarto (Coragyps atratus).
Disvastiĝo
Ties precipa zono estas azia, ekde Turkio kaj la Kaŭkazo ĝis Manĉurio. En Eŭropo troveblas en Krimeo, Grekio kaj Balkanio, Mediteraneaj insuloj (Kipro, Kreto, Sicilio, Korsiko, Sardio kaj Majorko) kaj sudokcidento de la Ibera Duoninsulo, sed ankaŭ en la Iruela Valo de la provinco Avilo estas grava kolonio. Vintre troveblas ankaŭ en la valo de rivero Nilo, Palestinio, Panĝabo kaj Koreio, kaj malofte ĝis Japanio. Temas pri minacata birdo en Eŭropo. Ĝi estas specio de loĝantaj birdoj escepte en regionoj kie tro malvarmaj vintroj devigas movadon. Ankaŭ junuloj migras.
Tiuj birdoj loĝas en rokejoj kaj ravinoj tre densaj. En la Ibera Duoninsulo preferas mediteraneajn arbarojn -kverkaro- kaj en Majorko pinarojn. Poste ili manĝas en proksimaj malfermaj zonoj kie estas ĉu brutaro ĉu kunikloj.
Aspekto
Mezaveraĝa enverguro de tiu specio estas de 250 cm, kvankam estas informo pri ekzempleroj de ĝis 3,1 m. Temas pri granda birdo kiu longas el 100 ĝis 120 cm. Maskloj pezas el 7 ĝis 11,5 kg kaj la inoj el 7,5 ĝis 14 kg (tiele ĝi estus unu el la plej pezaj flugantaj birdoj). Oni supozas, ke tiu ĉi vulturo estas la plej granda rabobirdo, ĉar kvankam la Himalaja vulturo povas esti pli longa, tiu ĉi povas esti pli granda kaj kun pli granda enverguro.
Plumaro estas precipe nigra, makulita de malhela bruno ĉedorse. Kolo kaj parto de kapo estas nigraj kaj senplumaj, kvankam en vizaĝo kaj krono estas iom da nigreca lanugo. Vizaĝo estas malhela sube kaj hela supre kaj malantaŭ okuloj. Beko elstaras pro ties helgriza -eĉ blueca baze ĉe vaksaĵoj- koloro, kvankam ankaŭ ties pinto estas nigra. Ĉe kolbazo estas brunaj plumoj kaj alia vico de pli helaj plumoj surbruste, kiel krispo simila al tiu de Ansergrifo. La komplekso formata de povega beko, malhala okulareo sub pli hela superokulo havigas la specion per minaca mieno profita al pinta kadavromanĝanto. Kruroj kaj piedoj estas grizaj.
Ambaŭ seksoj havas similan plumaron. Junuloj estas eĉ pli malhelaj ol maljunuloj.
Kiel preskaŭ ĉiu vulturo, ankaŭ la nigra vulturo estas ŝvebanta birdo kiu malofte flugilfrapas. Dumfluge enmetas reen la kapon kaj malfermegas siajn grandegajn rektangulajn flugilojn, dum uzas la voston kiel ŝtirilo. Ĝi estas simila al Ansergrifo, sed estas multe pli nigra, havas pli grandan kapon kaj bekon kaj voston pli kojnforman kaj ne tiom kvadratan. Dumfluge distingeblas ĉefe ties pli grandaj, larĝaj kaj nigraj flugiloj.
Reproduktado
Tiu specio estas monogama, reproduktiĝas en montaroj kaj densaj arbaroj (ekzemple de kverkoj aŭ anzinoj) kie nestas en arboj; pli rare en klifoj. Ĉiujare (kvankam ne ĉiun jaron ili reproduktiĝas) la paro revenas al sama nesto uzita unu jaron post la alia, aldonante novan tavolon da materialo -bastoneteroj kun internaj hararoj, lanaro, vomaĵoj kaj herboj; ili uzas ĝin ne nur kiel reprodukta nesto sed ankaŭ kiel ofta dormejo kaj pli kutime ekde januaro, kiam seksumado ekoftiĝas. La ino demetas el februaro ĝis aprilo ununuran ovon, kiun ambaŭ gepatroj kovas laŭvice dum 55 aŭ 60 tagoj. Komence de majo la ido eloviĝas kaj la gepatroj manĝigas ĝin ĝis kiam ĝi povas elflugi tri monatojn poste aŭ iomete plie. Ĝis tiam ĉiam estos patro ĉe nesto, kion ne forlasas escepte se oni atakas ĝin perforte. Tiu specio maturiĝas je kvar, kvin aŭ ses vivjaroj. Ili estas kolonia specio, sed nestoj povas esti apartaj centojn da metroj. Oni ne scias kiom aĝaj povas vivi en libero; en kaptiveco ĝis 39.
Manĝado
Monaĥvulturoj estas pli skrupulaj ol ansergrifoj dum manĝado. Kiam ili alproksimiĝas al kadavron de granda mamulo -inter 1 kaj 90 kg, nek tro granda nek tro malgranda-, ili faras ĝin rapide por alveni antaŭ aliaj vulturoj; ĝi estas hegemonia. Per sia pli pova kaj akurata beko rompas la haŭton kaj manĝas muskolojn, klopodante ne engluti viscerojn. Se ili englutas ĉu haŭton aŭ harojn, ili vomas ĝin kiel vomaĵo.
Monaĥvulturoj manĝas escepte ankaŭ bestetojn kiujn ili kaptas dumfluge kaj alportas en neston, kiel sciuroj, lagomorfoj, insektoj, lacertoj kaj testudoj. Monaĥvulturoj bezonas inter duonkilo kaj tri kvaronoj da manĝaĵo ĉiutage.