cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Socialisma realismo
Sovetunio
Lige kun la socialisma klasika stilo de arkitekturo, socialisma realismo estis la oficiale aprobita speco de arto en Sovetunio dum preskaŭ sesdek jaroj. Ĉiuj materiaj varoj kaj produktadrimedoj apartenis al la komunumo kiel tutaĵo; tio inkludis rimedojn de produktado de arto, kiuj ankaŭ estis konsiderataj kiel potencaj propagandiloj.
En la komencaj jaroj de Sovetunio, rusaj kaj sovetiaj artistoj ampleksis vastan gamon de artaj ĝenroj sub la aŭspicio de Proletkult. Revolucia politiko kaj radikalaj netradiciaj artaj ĝenroj estis rigardataj kiel komplementaj. En arto, Konstruktivismo prosperis. En poezio, la netradiciaj stiloj kaj la avangardo ofte estis laŭdataj.
Tiuj stiloj de arto poste estis malaprobitaj fare de membroj de la Komunista Partio kiuj ne aprezis modernajn stilojn kiaj ekzemple impresionismo kaj kubismo, ĉar tiuj movadoj ekzistis antaŭ la revolucio kaj estis tiel asociitaj kun "dekadenca burĝa arto". Socialisma realismo estis, iagrade, reago kontraŭ la adopto de tiuj "dekadencaj" stiloj. Lenin supozis ke la nereprezentaj formoj de arto ne estus komprenataj fare de la proletaro, do ne povus esti uzitaj de la ŝtato por propagando.
Aleksander Bogdanov argumentis ke la radikala reformado de socio laŭ komunistaj principoj signifas ke malgranda aŭ tute neniu parto de burĝa arto povus esti utila; kelkaj el liaj pli radikalaj adeptoj rekomendis la detruon de bibliotekoj kaj muzeoj. Lenin malaprobis tiun filozofion, bedaŭris la malakcepton de la beleco ĉar ĝi estis aĝa, kaj eksplicite diris ke la nova arto evoluu el tiu malnova: "Proleta kulturo devas esti la logika evoluo de la stoko de scio kiun la homaro akumulis sub la jugo de kapitalisma, terposedanta, kaj burokratia socio."
Modernaj stiloj ŝajnis rifuzi konstrui sur tiu heredaĵo, tiel koliziante kun la longa realisma tradicio en Rusio kaj igante la artan scenejon komplekson. Eĉ en la tempo de Lenin kultura burokrataro komencis reteni arton por konveni propagandajn celojn. La argumentoj de Lev Trockij ke "proleta literaturo" estas ne-marksisma ĉar la proletaro perdus siajn klaskarakterizaĵojn en la transiro al senklasa socio, aliflanke, ne hegemoniis.
Socialisma realismo iĝis ŝtatpolitiko en 1934 kiam la Unua Kongreso de Sovetiaj Verkistoj kunvenis kaj la reprezentanto de Stalin Andrej Ĵdanov faris paroladon forte apogante ĝin kiel "la oficiala stilo de sovetia kulturo". Ĝi estis devigita senescepte en ĉiuj artaj sferoj. Artistoj kiuj deviis de la oficiala linio estis grave punitaj. Formo kaj enhavo ofte estis limigitaj, kun erotika, religia, abstrakta, superreala, kaj ekspresionisma arto malpermesitaj. Formalaj eksperimentoj, inkluzive de interna dialogo, konscifluo, sensencaĵo, liber-forma unuiĝo, kaj distranĉado estis ankaŭ ĉesigitaj. Tio okazis aŭ ĉar ili estis konsiderataj "dekadencaj", nekompreneblaj al la proletaro, aŭ kontraŭrevoluciaj.
En respondo al la Kongreso de 1934 en Rusio, la plej gravaj usonaj verkistoj de la maldekstro kolektiĝis en la Unua Kongreso de Usonaj Verkistoj la 26-27an de aprilo 1935 en Ĉikago ĉe renkontiĝoj kiuj estis apogitaj fare de Stalin. Waldo David Frank estis la unua prezidanto de la Ligo de Usonaj Verkistoj, kiu estis helpita fare de la Komunista Partio de Usono. Kelkaj romanverkistoj rifuzis la kontrolon, kaj la ligo disiĝis ĉe la invado de Sovetunio fare de germanaj trupoj.
La unua ekspozicio organizita fare de la Leningrada Unio de Artistoj okazis en 1935. Ĝiaj partoprenantoj, inkluzive de Miĥail Avilov, Isaak Brodskij, Pjotr Buĉkin, Nikolaj Dormidontov, Rudolf Frentz, Kazimir Maleviĉ, Kuzma Petrov-Vodkin, kaj Aleksander Samoĥvalov iĝis la fondaj patroj de la Leningrada Skolo, dum iliaj verkoj formis unu el ĝiaj plej riĉaj tavoloj kaj la bazon de la plej grandaj muzeaj kolektoj de sovetia pentrarto de la 1930aj-1950aj jaroj.
En 1932, la Leningrada Instituto de Proleta Bildarto estis transformita en la Instituton de Pentrarto, Skulptarto, kaj Arkitekturo (ekde 1944 nomita honore al Ilja Jefimoviĉ Repin). La dekkvinjara periodo de obstina reformado de la plej granda artinstituto de la lando venis al fino. Tiel, bazaj elementoj de la Leningrada Lernejo — nome, la plej alta arteduka establaĵo de nova tipo kaj unuigita profesia unio de leningradaj artistoj, estis kreitaj antaŭ la fino de 1932.
En 1934 Isaak Brodskij, disĉiplo de Ilja Jefimoviĉ Repin, estis nomumita direktoro de la Akademio de Sciencoj de Arto kaj la Leningrada Instituto de Pentrarto, Skulptarto, kaj Arkitekturo. Brodski invitis eminentajn pentristojn kaj pedagogojn por instrui en la akademio, nome Semjon Abugov, Miĥail Bernŝtejn, Ivan Bilibin, Pjotr Buĉkin, Efim Ĉepcov, Rudolf Frentz, Boris Ioganson, Dmitrij Kardovskij, Aleksander Karev, Dmitrij Kiplik, Jevgenij Lansere, Aleksander Lubimov, Matvej Manizer, Vasilij Meŝkov, Pavel Naumov, Aleksander Osmerkin, Anna Ostroumova-Lebedeva, Leonid Ovsjannikov, Nikolaj Petrov, Sergej Priselkov, Nikolaj Punin, Nikolaj Radlov, Konstantin Rudakov, Pavel Ŝilingovskij, Vasilij Ŝuĥajev, Viktor Sinaiskij, Ivan Stepaŝkin, Konstantin Juon, kaj aliajn.
Artekspozicioj de 1935-1940 kontraŭpruvas la asertojn ke arta vivo de la periodo estis subpremita per la ideologio kaj artistoj submetiĝis tute al kio tiam estis nomita "socia ordo". Granda nombro da pejzaĝoj, portretoj, kaj ĝenropentraĵoj ekspoziciitaj en tiu tempo traktis sole teknikajn celojn kaj estis tiel ŝajne liberaj de iu ideologio. Ĝenropentrarto estis konsiderita laŭ simila maniero.
En la postmilita periodo inter la mezo de la kvindekaj kaj sesdekaj jaroj, la Leningrada lernejo de pentrarto alproksimiĝis al sia vertico. Novaj generacioj de artistoj kiuj studentiĝis ĉe la akademio Ŝtata Akademia Instituto de pentrarto, skulptarto kaj arkitekturo nome de Ilja Repin en la 1930-aj al 1950-aj jaroj estis en sia plej bona tempo. Ili rapide prezentis sian arton, strebis al eksperimentoj, kaj volis transpreni multe kaj lerni eĉ pli.
Tiu tempo kaj samtempuloj, kun ĉiuj ĝiaj bildoj, ideoj, kaj emoj trovis sian plenan esprimon en portretoj de Vladimir Gorb, Boris Kornejev, Engels Kozlov, Feliks Lemberskij, Oleg Lomakin, Samuil Nevelŝtejn, Viktor Oreŝnikov, Semjon Rotnickij, Lev Russov, kaj Leonid Steele; en pejzaĝoj de Nikolaj Galaĥov, Vasilij Golubev, Dmitrij Majevskij, Sergej Osipov, Vladimir Ovĉinnikov, Aleksandr Semjonov, Arsenij Semjonov, kaj Nikolai Timkov; kaj en ĝenropentraĵoj de Andrej Milnikov, Jevsej Moisejenko, Miĥail Natareviĉ, Jurij Neprincev, Nikolai Pozdnejev, Miĥail Trufanov, Jurij Tulin, Nina Veselova, kaj aliaj.
En 1957, la unua tutrusa Kongreso de Sovetaj Artistoj okazis en Moskvo. En 1960, la tutrusa Unio de artistoj estis organizita. Sekve, tiuj okazaĵoj influis la artan vivon en Moskvo, Leningrado, kaj la provincoj. La amplekso de eksperimentado estis plilarĝigita; aparte, tio koncernis la formon de pentrarto kaj plasta lingvaĵo. Bildoj de junuloj kaj studentoj, rapide ŝanĝante vilaĝojn kaj grandurbojn, virgaj teroj alportitaj sub kultivado, grandiozaj konstruplanoj realigataj en Siberio kaj la Volga regiono, kaj majstraĵoj de sovetia scienco kaj teknologio iĝis la ĉefaj temoj de la nova pentrarto. Herooj de la tempo — junaj sciencistoj, laboristoj, inĝenieroj, kuracistoj, ktp. — fariĝis la plej popularaj herooj de pentraĵoj.
En tiu periodo, la vivo havigis al artistoj multajn uzeblajn temojn, pozitivajn figurojn, kaj bildojn. Heredo de multaj grandaj artistoj kaj artaj movadoj iĝis disponeblaj por studado kaj publika studado. Tio ege plilarĝigis la komprenon de artistoj pri la realisma metodo kaj ties eblojn. Estis la ripetita renovigo de la koncepto de realismo kio faris ke tiu stilo hegemoniis en la rusa arto laŭlonge de la historio de Sovetunio. Realisma tradicio aperigis multajn tendencojn de nuntempa pentrarto, inklude pentradon el naturo, pentradon laŭ "severa stilo" kaj ornaman arton. Tamen, dum tiu periodo ankaŭ impresionismo, postimpresionismo, kubismo, kaj ekspresionismo havis siajn fervorajn partianojn kaj interpretantojn.
La limigoj fare de la hegemonio de la socialisma realismo iome malpliiĝis post la morto de Stalin en 1953, sed la ŝtato ankoraŭ tenis la kontrolon super la persona arta esprimivo. Pro tio multaj artistoj elektis foriri en ekzilon, por ekzemplo membroj de la Odesa Grupo el la samnoma urbo, sendependaj artistoj kiuj plu sentis la malamikecon fare de la ŝtato.
Aliaj socialismaj ŝtatoj
La doktrino de socialisma realismo en aliaj popolrespublikoj, estis laŭleĝe devigita de 1949 ĝis 1956. Ĝi implikis ĉiujn sferojn de vidaj kaj literaturaj artoj, kvankam ĝiaj plej sensaciaj atingoj estis faritaj en la kampo de arkitekturo, konsiderita esenca armilo en la kreado de nova socia ordo, intencitaj por helpi disvastigi la komunistan doktrinon influante la konscion same kiel perspektivon de civitanoj super la tuta vivo. Dum tiu granda entrepreno, decida rolo falis al arkitektoj konsiderataj ne nuraj inĝenieroj kreantaj stratojn kaj konstruaĵojn, sed prefere kiel "inĝenieroj de la homanimo" kiuj, aldone al etendiĝo de simpla estetiko en urban desegnadon, devis esprimi grandiozajn ideojn kaj stimuli sentojn de stabileco, persisto kaj politikaj rajtigoj.
Hodiaŭ, verŝajne la solaj landoj kie daŭre hegemonias tiuj estetikaj principoj estas Nord-Koreio, Laoso, kaj iagrade Vjetnamio. La Ĉina Popola Respubliko foje revenas al socialisma realismo por specifaj celoj, kiel ekzemple idealigitaj propagandaj afiŝoj por antaŭenigi la ĉinan spacprogramon. Socialisma realismo havis malmultan efikon en la ne-komunisma mondo, kie ĝi estis vaste rigardata kiel totalisma rimedo de trudado de ŝtatkontrolo al artistoj.
La antaŭa Socialisma federacia respubliko Jugoslavio estis grava escepto inter la komunismaj landoj, ĉar post la disiĝo inter Tito kaj Stalin en 1948, ĝi rezignis socialisman realismon kune kun aliaj elementoj antaŭe importitaj de la soveta sistemo kaj permesis pli grandan artan liberecon. Miroslav Krleža, unu el la gvidaj jugoslavaj intelektuloj, faris paroladon ĉe la Tria Kongreso de la Alianco de Verkistoj de Jugoslavio okazinta en Ljubljano en 1952, kiu estas konsiderita turnopunkto en la jugoslava kondamnado de dogmeca socialisma realismo.
Referencoj
Notoj
Bibliografio
Afrikunia Komisiono
La Komisiono de Afrika Unio funkcias kiel plenuma/administracia branĉo aŭ sekretariaro de AU (kaj estas iome analoga al la Eŭropa Komisiono). Ĝi konsistas el nombro de komisionanoj kiuj koncernas al diversaj areoj de politiko. La Komisiono havas sidejon en Adis-Abebo, Etiopio. Ĝi estu distingata el la Afrika Komisiono pri Homaj kaj Popolaj Rajtoj, (baze en Banĝulo, Gambio), kiu estas separata organismo kiu informas al la Afrika Unio.
Jean Ping estis Prezidanto de la Komisiono de Afrika Unio el 2008 al 2012.
Vasil Stanoviĉ
Vasil STANOVIĈ (naskiĝis 1940, mortis la 19-an de julio 2002) estis esperantisto de 1961, fotoĵurnalisto, eldonisto kaj kunfondinto de Ukrainia Esperanto-Asocio (1989).
En sia eldonejo Bona Koro en Drohobiĉo li renaskigis la aperon de E-almanako Ukraina Stelo, aperigis Ukrainan-Esperantan vortareton (kunaŭtoris ĝin kun Volodimir Pacjurko).
En Ukrainio kaj Esperantio li estis konata pro siaj multaj fotoekspozicioj kaj pro por-Esperanta bonfarado.
Eta nekrologo, verkita de Viktor Pajuk, aperis en Internacia Ĵurnalisto, 1/2002, p. 2.
Kruco de Agilulfo
La kruco de Agilulfo estas ora kruco inter la ĉefverkoj de la oraĵista arto de Longobardoj, reiranta al la komenciĝo de la 7-a jarcento kaj konservata en Monza ĉe la Muzeo de la urba ĉefpreĝejo.
Historio
Necertas la origina funkcio, certas tamen ĝia realiĝo en la unuaj jaroj de la 7-a jarcento, ĉiukaze antaŭ la morto de la reĝo Agilulfo, okazinta en 616.
Dum entute ĝi stiloripetas tipojn de la bizanca arto rilate la formon kaj dispozicion de la ses pendaĵoj, la dekoracio montras signojn de influo de la ĝermana arto: tio igas pli probabla ke vere temas pri realigaĵo efektigita en la medio de la longobarda regno.
Donald Byrd
Donaldson Toussaint L'Ouverture Byrd II (* 9-an de decembro 1932 en Detrojto/Miĉigano) estas usona trumpetisto de moderna ĵazo.
Vivo kaj verkado
Donald Byrd estas filo de metodistopastro kaj muzikisto. En 1951/52 li muzikis dum sia militservo en aerarmea bando. Poste li studis ĝis 1954 ĉe la Ŝtata Universitato Wayne, post tio muzikpedagogion ĉe la konservatorio de Manhatano; en 1971 li doktoriĝis ĉe la Universitato de Koloradio. Kun la detrojtaj muzikistoj Yusef Lateef kaj Bernard McKinney li faris aŭguston de 1955 sian unuan albumon (First Flight) por eldonejo Delmark.
Li prezentis kun George Wallington, Max Roach (1956), Art Blakey (en 1955, kiel membro de la Jazz Messengers), Sonny Rollins, Jackie McLean, André Hodeir, Red Garland (1957), John Coltrane, Gigi Gryce (kun kiu li en 1957 direktis bandon) kaj Thelonious Monk, direktis ekde 1958 ĝis 1961 ĵazbandon kun la ankaŭ el Detrojta devenanta Pepper Adams kaj koncertvojaĝis tra Eŭropo.
Kruco de Agilulfo
priskribo
Alta 22,5 cm kaj larĝa 15 cm, la ora objekto havas formon de latina kruco, kun la brakoj iomete kloŝforma ĉe la ekstremoj. Ĝi estas dekoraciita per multvaloraj ŝtonoj kaj prezentadoj de Kristo, de arkianĝeloJ kiaj apostoloj. Ses gutoplate pendaĵoj, realigitaj per samnombras perloj, estas alkroĉitaj al ĉenetoj, ĉiam oraj: kvar alkroĉitaj al la flankaj brakoj kaj du al la ekstremoj de la vertikala krucbrako.
La muntado de la ŝtonoj, malvarme pretigita, sekvas skemon rigide simetrian kiu alternigas blankajn ŝtonojn kaj verdajn, rondajn kaj retangulajn, laŭ ordo kiu memorigas la spacan distribuadon de la antikva mondo. La krucaj kaj muntumaj bordoj prezentas malgrandajn reliefojn estigantajn splendan aspekton.
Donald Byrd
Vivo kaj verkado
Per la albumo Off to the Races en 1958 komencis lia kunlaboro kun Blue Note; liaj tie registritaj albumoj de la 1960-aj jaroj enhavas ekz. Cat Walk (1961) kaj A New Perspective (1963) kun la populara, ĥorakokompanata Christo Redentor, kiu montras lian proksimecon al gospelmuziko. Komence de la 1960-aj jaroj li tenis propran kvinopon, i.a. kun McCoy Tyner, Herbie Hancock, Butch Warren, Billy Higgins, Hank Mobley, Sonny Red, Walter Booker kaj Freddie Waits. Krome li instruis komence de la 1960-aj jaroj ĉe la Altlernejo de Muziko kaj Arto en Novjorko. En 1962 kaj 1963 li studis ĉe Amerika Konservatorio en Fontainebleau kompozicion ĉe Nadia Boulanger. En Parizo li prezentis en 1964 kun Dexter Gordon kaj ankaŭ kun Eric Dolphy (Last Recordings); saman jaron li muziks dum la teatrofestivalo Ruhrfestspiele en Recklinghausen je bandegoproduktaĵo kun muzikistoj kiel Albert Mangelsdorff, Rolf Kühn, Klaus Doldinger aŭ Sahib Shihab. En 1965/66 li aranĝis por la norvega radioorkestro kaj turniĝis je tiu tempo denove al instruado ĉe la Altlernejo de Muziko kaj Arto en Novjorko. Krome li donis privatajn lecionojn kaj kursojn por la Tutlanda Tendaro de Scenejo-Bandoj. En 1968 dum restado en Afriko li studis afrikan muziko.
Lia soŭlĵaza albumo Black Byrd fariĝis en 1973 vendofuroraĵo en la ĝistiama historio de Blue Note. Post kiam li en la 1980-aj jaroj ĉefe ludis funkecan muzikon, li returniĝis en la 1990-aj jaroj al ĵazo kaj prezentis kun muzikistoj kiel ekzemple Joe Henderson, Bobby Hutcherson, Kenny Garrett kaj Mulgrew Miller. Ekde la 1950-aj jaroj li faris pli ol kvindek albumojn.
Ekde 1971 ĝis 1975 li instruis ĉe la Universitato Howard, kie li fariĝis estro de la afrikmuzika fako; en 1974 li fondis kun siaj studentoj la bandon The Blackbyrds, kies sukcesan kanton Walking In Rhythm li produktis. Krome li instruis ĉe la Univesitato de Hampton, ĉe la Universitato Rutgers, la Ŝtata Universitato ĉe Norda Teksaso, kaj post ekzameno pri jursciencoj ĉe la Centra Universitato ĉe Norda Karolino kaj la Ŝtata Universitato ĉe Delavaro.
Distingoj kaj premioj
En 2000 Byrd ricevis distingon de la ŝtata fondaĵoNEA
Noumeo
Kun 97,579 loĝantoj en 2009, Numeo estas la plej granda urbo de Nov-Kaledonio kaj la plej granda franclingva urbo en la tuta Pacifika Oceano. En Numeo kaj ĉirkaŭurbo loĝas 163,723 homoj, t.e. du trionoj el la tuta novkaledonia loĝantaro.
Situo
La ĉefurbo situas ĉe la suda bordo de la insulo Grande Terre, la ĉefa insulo de Nov-Kaledonio.
Historio
La francoj okupis Nov-Kaledonion en 1853 kaj ili fondis administran centron Port-de-France la 25-an de junio 1854. Malgranda fortikaĵo konstruiĝis por defendi la komunumon. Inter 1864-1897 ĝi estis ankaŭ malliberejo, kie la kaptitoj laboris. La urbeto ricevis novan loknomon Nouméa la 2-an de junio 1866. En 1897 oni trovis nikelon kaj tio portis prosperon. Dum la 2-a mondmilito Usono senbatale okupis la urbon, kiu iĝis grava livera loko dum la bataloj. En 1984 kaj en 2000 festivalo pri artoj.
Esperanta vivo
Okaze de la eŭropaj balotoj 2009, Eŭropo - Demokratio - Esperanto ricevis 132 voĉdonojn (0,93% de voĉoj).
Evža Faulhaber-Čiškovská
Eugenie Marie FAULHABER-ČIŠKOVSKÁ (simple: Evža FAULHABER-ČIŠKOVSKÁ aŭ Evža ČIŠKOVSKÁ antaŭ ol edziĝo; naskiĝis en Prago) estis ĉeĥa-nederlanda esperantisto kaj libertempe tradukisto. Ŝi estis la filino de Maurits Čiškovský kaj Kristina Reif. Čiškovská edziĝis la 2-an de septembro 1926 kun Frits Faulhaber kaj estis estrarano de la Federacio de Laboristaj Esperantistoj (FLE) en la fruaj 1930-aj jaroj.
Faulhaber kaj Čiškovská renkontis en kongreso de Sennacieca Asocio Tutmonda iam inter 1921 kaj 1925. Kiel Faulhaber-Čiškovská, ŝi estis estrarano de FLE kaj inter 1936 kaj 1940 redaktinto de la FLE-infanrevuo La Vojo. En 1933 ŝi verkis nederlandlingvan artikolon pri la Esperanto-ekspozicioj de FLE, kiujn ŝi organizis. Inter 1941 kaj 1946 ŝi tradukis du librojn el la ĉeĥa al la nederlanda lingvo.
Jugoslavio en la Olimpikoj
Sportista teamo de  unue partoprenis ĉe la Olimpikoj en 1920. Antaŭe, pluraj atletoj el Kroatio, Slovenio kaj la norda serba provinco Vojvodino konkuris por Aŭstrio aŭ Hungario kiam tiuj landoj estis parto de la Imperio de Aŭstrio-Hungario. Malgranda teamo de du atletoj klare konkuris por la Reĝlando Serbio ĉe la Somera Olimpiko 1912.
Jugoslavio estis la nomo por olimpikaj teamoj de tri apartaj naciaj unuoj:
Inter la jaroj 1920 kaj 2002 la jugoslavia teamo sume atingis ekzakte 87 medalojn: Temas pri 26 oraj,  32 arĝentaj kaj  29 bronzaj medaloj. Per tio sume la teamo en ĉiuj olimpikoj havas la 38-an rangon.
Kunordigas la teamon la Jugoslavia Olimpika Komitato.
Štěpán Urban
Štěpán Urban (aŭ Stefo Urban) (naskiĝis la 4-an de oktobro 1913 en Bořanovice, mortis la 4-an de majo 1974 en Prago) estis ĉeĥa komponisto, instruisto de muziko kaj esperantista poeto.
Kafejo Flore
La kafejo Flore (Café de Flore) estas fama kafejo de Parizo. Ĝi troviĝas en la kvartalo Saint-Germain-des-Prés kaj ĉe la bulvardo Saint-Germain, en la 6-a arondismento de la franca ĉefurbo.
Štěpán Urban
Li laboris kiel muzika pedagogo en konservatorio kaj komponisto, verkis plurajn lernolibrojn pri muziko. Unu el liaj lernantinoj estis lia posta unua edzino, esperantista poetino Eli Urbanová.
Kafejo Flore
La kafejo naskiĝis je la komenco de la Tria Respubliko, verŝajne en 1887. La nomo "Flore" devenas de skulptaĵo kiu stariĝis sur la alia flanko de la bulvardo.
Štěpán Urban
Li esperantistiĝis en 1950 kaj baldaŭ verkis novelojn, artikolojn, satirajn versaĵojn, komponis por versaĵoj de konataj esperantistoj. Liaj poemoj estis plurfoje premiitaj en la Belartaj Konkursoj. Plue li verkis aŭ tradukis pli ol cent satirajn poemojn.
Kafejo Flore
Je la fino de la 19-a jarcento, la verkisto Charles Maurras redaktis tie sian verkon Sous le signe de Flore. Multaj intelektuloj, interalie Jean-Paul Sartre kaj Simone de Beauvoir, kutimis frekventi la kafejon.
Štěpán Urban
Lia verkaro estis prezentita kadre de la tutjara ekspozicio "Esperanto kaj muzoj" en la Esperanto-Muzeo en Svitavy (2013-2014) [, p. 38].
Kafejo Flore
Kafejo de Flore estas ornamita en 1925-stila artdeka stilo kun ruĝaj, mahagonaj seĝoj kaj speguloj, kaj ĝia aspekto ŝanĝiĝis nur iomete ekde la dua mondmilito. Ĝia ĉefa konkuranto, Kafejo Les Deux Magots estis favorata de la franca intelekta elito en la periodo post la dua mondmilito, sed la ekvilibro ree ŝanĝiĝis favore al kafejo Flore je la 1990-aj jaroj.
Klára Bánfalvi
, laŭ hungarlingve kutima nomordo Bánfalvi Klára estis hungara kajakisto, olimpiano, mondĉampiono, trejnisto. Ŝiaj ambaŭ geedziĝaj nomoj estis (laŭ hungarlingve kutima nomordo) Berkes Gyuláné [berkeŝ djulAnE] kaj Fried Imréné.
naskiĝis la en Budapeŝto, ŝi mortis la  en Vieno.
Paroladverkisto
Paroladskribisto estas fantoma verkisto, kiu estas specialigita verki paroladojn por aliaj personoj.
Klára Bánfalvi
Biografio
ekde 1943 estis kajakisto en pluraj ĉefurbaj sportkluboj sur Danubo. Ŝi estis jam hungara ĉampiono unue post 2 jaroj, poste resume 36-foje inter 1945-1962 individue aŭ teame, dum ŝi apartenis al la hungara nacia teamo inter 1947-1963. Ŝi estis olimpiano en Hungario en la Somera Olimpiko 1948, Hungario en la Somera Olimpiko 1956 kaj Hungario en la Somera Olimpiko 1960 kun bronza medalo duope, krome en mondĉampionumo ŝi estis la unua en 1954 duope en distanco 500 m. Ŝi finis sian aktivan sportan karieron en 1963. Ŝi akiris trejnistan licencon post 2 jaroj, poste ŝi estis trejnisto. En 1968 ŝi forlasis la landon kaj en Vieno ŝi malfermis restoracion, krome ŝi estis ekstera membro de Radio Libera Eŭropo. Ŝi edziniĝis dufoje.
Vilmos Bacher
Vilmos Bacher naskiĝis la  1850 en Hungara reĝlando en Liptószentmiklós (nuntempa Liptovský Mikuláš en Slovakio). Li mortis la 1913 en Budapeŝto.
Biografio
Vilmos Bacher frekventis mezlernejon en Pozsony, poste li lernis en Breslau. Li doktoriĝis kaj rabeniĝis, poste li estis rabeno de Szeged. Ekde 1877 li instruis 36 jarojn en rabena seminario de Budapeŝto. Li redaktis diversajn fakrevuojn.
Paroladverkisto
Paroladskribistoj ekzistas jam de li ol du mil jaroj. En la antikva Grekio la t.n. logografoj havis gravan funkcion kiel verkistoj de paroloj antaŭ tribunalo. Hodiaŭ oni devas pagi por ekonomia parolado inter 1.500 eŭroj (simpla kaj mallonga prelego) kaj 50.000 eŭroj (festparolado de konzerno).
Morris Halle
Morris HALLE ([ˈ|h|æ|l|i]; 23a de julio, 1923 – 2a de aprilo, 2018) estis Latvi-devena juda usona lingvisto kiu estis Profesoro, kaj poste emerita profesoro, pri lingvistiko en la Massachusetts Institute of Technology. Kromnomita patro de la "moderna fonologio", li estis plej bone konata pro sia pionira verko en genera fonologio, pri kio li verkis "On Accent and Juncture in English" en 1956 kun Noam Chomsky kaj Fred Lukoff kaj The Sound Pattern of English en 1968 kun Chomsky. Li ankaŭ kunverkis (kun Samuel Jay Keyser) la plej fruan teorion de genera metriko.
Li flue regis lingvojn kiel la germana, jida, latva, rusa, hebrea kaj angla.
Lubeka golfo
La lubeka golfo - germane Lübecker Bucht - estas golfo en la sudokcidenta parto de la Balta Maro. La golfo, kiu komplete apartenas al Germanio, estas parto de la pli granda meklenburga golfo, kaj kvazaŭ konsistigas la "sudokcidentan angulon" de la Balta Maro.
Geografio
Ĉe la sudokcidenta pinto de la lubeka golfo en Travemünde, norda urboparto de Lubeko, la rivero Trave enfluas la Baltan Maron. Oriente la golfo limiĝas per la insulo Poel kaj la lumturo de Bastorf, norde per la duoninsulo Wagrien, do la kontinenta parto de la distrikto Orienta Holstinio, kaj la insulo Fehmarn. La golfaj marbordoj apartenas al la federaciaj landoj Ŝlesvigo-Holstinio kaj Meklenburgo-Antaŭpomerio de Germanio.
Profesiaj kargoŝipoj uzas la golfon precipe por trafikado inter la haveno de Lubeko-Travemünde tra markolo germane nomata Kadetrinne kaj dane Kadetrenden inter la suda germania duoninsulo Fischland-Darß-Zingst kaj la dania insulo Falster al la orienta Balta Maro.
Figma
Figma estas redaktilo de vektoraj grafikaĵoj kaj ilo de prototipado. Li estas precipe bazita sur retejo, kun nekonektitaj kapabloj por macOS kaj Vindozo. La Figma Mirror companion apps por Android kaj iOS permesas bildigi prototipojn sur moveblaj aparatoj. La aro de la kapabloj de Figma estas orientita sur la uzo en la konceptado de la uzanta interfaco kaj de la uzanta sperto, principe kunlaboro en reala tempo
Etilamino
Etilamino estas estas primara organika amino konsistante je unu etila grupo (-CH2-CH3) ligita al alia amina grupo (NH2). Ĝi estas senkolora brulema gaso kun forta fiŝodoro solvebla en akvo, etanolo kaj etero. Etilamino estas vaste uzata en kemia industrio kaj organikaj sintezoj.
Ĝi estas neakordigebla kun oksidigagentoj, alkalaj metaloj, teralkalaj metaloj kaj multaj reakciemaj organikaj kaj neorganikaj komponaĵoj. Ĝi reakcias aŭ dissolvas multajn tipojn de farboj, plastaĵoj kaj kaŭĉukoj.
Figma
Historio
Figma komencis proponi programon de senpaga antaŭo-premiero sur invito nur la 3-an de decembro 2015. Ĝia unua publika disvastigo efektiviĝis la 27-an de septembro 2016.
La 22-a de oktobro 2019, Figma lanĉis Figma Community, kiu permesas al la dezajnistoj publikigi siajn laborojn por ke aliaj povu vidi ilin kaj modifi ilin.
En aprilo 2020, Figma estis taksita je pli ol 2 miliardoj da usonaj dolaroj.
Montroy
Montroy povas esti:
Departemento La Paz (Salvadoro)
Municipoj
La departemento subdividiĝas en 22 municipoj:
Garé
Ne miskomprenu kun Gara!
Garé estas malgranda vilaĝeto en Hungario, en regiono Suda Transdanubio, en departemento Baranya, en Distrikto Siklós.
Situo
Garé situas sur ebenaĵo, laŭ flankovojoj. Urboj Harkány troviĝas je 10, Siklós 13, Kozármisleny 18, Pécs 23, Szentlőrinc 25, Villány 26 km-oj.
Historio
La loko estis loĝata jam dum la neolitiko. La unua mencio pri la vilaĝo devenis el 1329 laŭ tiama hungara ortografio "Garee". Post la mezepoko la komunumo apartenis al la Osmana Imperio. Inter 1918-1921 armeo de Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj okupis la vilaĝon.
En Garé migra poŝto servas.
Ivanov
Pri urbo en Rusio vidu en artikolo Ivanovo.
IVANOV (ina formo IVANOVA) estas unu el la plej disvastiĝintaj familinomoj en Rusio (kaj kelkaj aliaj postsovetiaj landoj) kaj Bulgario. Ĝi devenas de la nomo Ivan (Johano).
Kiam oni volas mencii averaĝan rusan nomon, oni mencias la liston "IVANOV, PETROV, SIDOROV". Malgraŭ ekzisto de la ŝabloniĝinta triopo de familinomoj, la vera disvastiĝo de la familinomoj en Rusio estas jena :
En Rusio oni ofte uzas kunmeton Ivanov Ivan Ivanoviĉ por plenigi ekzemplojn de diversaj dokumentoj en publikaj lokoj (kvitancoj ks.; kp. usona John Doe).
Montroy (Francio)
Montroy [] estas franca komunumo en la departemento Charente-Maritime, en la regiono Puatuo-Ĉarentoj. Ĝi havis 645 loĝantojn en la jaro 2010.
Geografio
Montroy estas vilaĝo en la nordo de Charente-Maritime, oriente de La Rochelle.
Paul Ahyi
Ahyi estis konata pro liaj grandegaj subĉielaj artaĵoj, reliefoj kaj skulptaĵoj. Subĉielaj skulptaĵoj kaj statuoj de Ahyi povas esti trovataj sur konstruaĵoj kaj en parkoj tra la tuta lando, samkiel en Vatikano, Senegalo, Benino, Ebur-Bordo, Niĝerio kaj Sud-Koreio. Paul Ahyi estas aŭtoro de pluraj libroj, inkluzive de "Reflektado pri Arto kaj Kulturo" kaj "Togolando, mia koro sangas".
Biografio
Paul Ahyi naskiĝis el togolandaj gepatroj. Ahyi faris siajn mezlernejajn studojn en Dakaro, Senegalo de 1949 ĝis 1952. Poste li iras al Francio, li diplomiĝis ĉe la Lernejo de Belartoj en Parizo (École des Beaux-Arts de Paris). En 1959 lil revenita al Togo, kiu antaŭ la sendependeco nomiĝis Franca Dahomejo Tie li instruis bildartojn kaj desegnadon ĉe la afrika kaj maŭricia lernejo pri arkitekturo kaj urboplanado en Lomé.
Artisto por Paco de Unesko
Konvinkita pri la valoroj de kultura diverseco kiel faktoro de dialogo inter popoloj, Paul Ahyi laboris por pli bona scio kaj internacia diskongi de afrika kulturo. Per siaj multaj verkoj, li ludis decidan rolon por reklami, ne nur en Afriko sed ankaŭ en la resto de la mondo, la idealojn de diverseco, toleremo kaj interkultura dialogo.
Li estas unu el la solaj afrikaj pentristoj, kiuj eliris el ripetema folkloro por uzo de turistoj.
Liaj verkoj estis ekspoziciitaj en Okcidenta Afriko, Novjorko, Unuiĝintaj Nacioj, Parizo, Sud-Koreio, Ĉinio, Kanado, Italio kaj Japanio. Rekone al lia kontribuo al la antaŭenigo de la idealoj de Unesko per siaj artaj agadoj, Paul Ahyi estis nomumita Artisto por Paco de Unesko la 10-an de septembro 2009.
Couchey
Couchey estas franca komunumo situanta en Departemento Côte-d'Or kaj en regiono Burgonjo-Franĉkonteo.
Dimitar Terziev
Dimitar TERZIEV (naskiĝis 1923, mortis la 30-an de majo 2002) estis bulgara esperantisto.
Li fondis kaj gvidis Ĥoron de Sofiaj Esperantistoj, kiu fariĝis kerno de Internacia E-Ĥoro, kies ĥorestro li estis ĝis la UK en Zagrebo, 2001.
Li ankaŭ estis longjara prezidanto de Muzika Esperanto-Ligo kaj redaktoro de la bulteno Muziko.
Sterkuliacoj
Sterkuliacoj (Sterculiaceae) estas planta familio de la dukotiledonaj plantoj, el la rordo de malvaloj. Ĝi entenas pli ol 1000 speciojn en ĉ. 70 genroj, el kiuj la plej gravaj estas la sterkulio, la kakaoarbo, la mansonio. La specioj estas ĉefe arbedoj kaj arboj kaj kreskas sur la tropiko. La floron karakterizas la nombro 5.
Aliaj specioj de la familio
Departemento La Unión
La Unión estas departemento de la orienta regiono de Salvadoro. La departementa ĉefurbo estas Puerto de La Unión. Ĝi kovras areon de kaj tie loĝas 372,271 personoj.
Ekonomia, Socia kaj Kultura Konsilantaro
La provizora prezidento de ESKK estis la Kenja Nobelpremio Prof. Wangari Maathai. En 2008, ŝi estis anstataŭata keil Prezidento fare de la kameruna advokato Akere Muna de la Tutafrika Unuiĝo de Advokatoj.
Palmeirante
Palmeirante estas municipo en la brazila subŝtato Tokantinso, kiu havis 4.954 loĝantojn en 2010.
Esperanto-Federacio de Yorkshire kaj Humberside
La Esperanto-Federacio de Yorkshire kaj Humberside estas unu el la regionaj federacioj de Esperanto-Asocio de Britio. Ĝi agas en la nuna oficiala statistika regiono Yorkshire and the Humber, kies areo proksimume korespondas al la historia graflando Jorkŝiro kaj la dumtempe ekzistinta graflando Humberside de Anglio. La federacio fondiĝis en 1908, kaj sekve en 2008 en la urbo Skipton de Jorkŝiro agrable festis sian centjaran jubileon.
Tradicie la Esperanto-Asocio de Britio dividis tutan Brition al regionaj federacioj, el kiuj tamen iuj pro tro grandaj geografiaj distancoj komence de la 21-a jarcento ne plu funkcias. La Esperanto-Federacio de Yorkshire kaj Humberside kune kun la Nordokcidenta Esperanto-Federacio kaj iuj aliaj apartenas al la kontinue funkciantaj regionaj sekcioj.
Oktjabrjskij
Oktjabrjskij (ruse Октябрьский) estas urbo en Baŝkirio en Rusio.
La urbo estis fondita en jaro 1945 kiel loĝejo ĉe nafta minkampo.
La interurba telefona kodo estas 34767, la enurbaj telefonnumeroj estas kvinciferaj (en jaro 2005).
Diferenco de la loka kaj moskva tempoj estas 2 horoj (en jaro 2005).
La urbo estas apus suda Uralo sur dekstra bordo de rivero Ik (Ик).
En jaro 1959 la urbo havis 64,7 mil loĝantojn.
En jaro 2002 la urbo havis 108,7 mil loĝantojn.
St-Maurice (stacidomo)
St-Maurice estas fervoja stacidomo en Saint-Maurice, Svislando.
Munar
Munar (hungare: Munár) estas vilaĝo en Rumanio sudokcidente de Arad administracie apartenanta al komunumo Secusigiu. En 1910 ĝi havis 633 loĝantojn (rumanoj, serboj, hungaroj), en 1992 539 (rumanoj, 16% hungaroj). Ĝia unua skriba mencio estis en 1219. Ĝi apartenis ĝis 1919 al Hungario (Arad vármegye).
Illés (rokgrupo)
Rokgrupo Illés estis fama muzika grupo en la 1960-aj jaroj kaj iom poste. La grupo fondiĝis en 1957 kaj prenis la nomon de la fondinto kaj pianisto Lajos Illés. Komence ili ludis precipe eksterlandajn ŝlagrojn kaj ĵazojn. Ekde 1962 ilia repertuaro disvastiĝis pro ŝlagroj de Beatles. En la sekva jaro juna kantistino Zsuzsa Koncz aliĝis al la muzikistoj kaj ili havis jam furorajn sukcesojn. La ŝtato preskaŭ malpermesis la funkciadon de grupo Illés, ĉar ili ne konstruis la socialismon. Baldaŭe novaj membroj aliĝis: János Bródy, Zoltán Pásztory, Levente Szörényi kaj Szabolcs Szörényi.
Nova erao komenciĝis, ĉar ili muzikadis jam precipe proprajn komponaĵojn. Komenciĝis ankaŭ roloj en filmoj, eblecoj por muzikalbumoj. Furoris ŝlagro „Rohan az idő”. En grava programo de Hungara Televizio "Danckanto-festivalo" Illés atingis la unuan lokon kun ŝlagro „Még fáj minden csók”. Post 1968 la politiko interrompis kaj bojkotis la muzikgrupon. En 1974 laŭ la oftaj aliaj ekzemploj la grupo disiĝis kaj Levente Szörényi fondis novan sukcesan rokgrupon. Spite tion ili aranĝis poste memorkoncertojn.
En 2000 ili ricevis premion Kossuth.
Ferenc Lebó
Ferenc Lebó, laŭ hungarlingve kutima nomordo Lebó Ferenc estas hungara skulptisto, medalisto, restaŭristo.
Ferenc Lebó naskiĝis la en Szarvas.
Biografio
Ferenc Lebó frekventis belartan mezlernejon en Szeged, poste li studis en Pedagogia Altlernejo Gyula Juhász 2 jarojn, fine li akiris diplomon en Belarta Altlernejo en 1987. Lia ĉefinstruisto estis Pál Kő, pli frue en Szeged Gyöngyi Szathmáry. Pli frue en aĝo 18 li kreis la unuan medalon, en aĝo 25 li kreis la unuan memortabulon. Li kreas en Győr, kie li fondis novan muzeon. Li kreas ĉiuspecajn skulptaĵojn, signifajn medalojn kaj restaŭras skulptaĵojn ekzemple en Győr kaj Pannonhalma. Li ricevis hungarajn kaj usonan premiojn inter 1987-2013.
Humberside
Por la nuna oficiala statistika regiono angla, vidi Yorkshire and the Humber
William Grocyn
Vilhelmo Grocino (1446-1519) estis angla erudiciulo, rektoro en la Preĝejo St. Lawrence Jewry, en Londono, kaj helenisto kiu helpis en la preparado de la fundamentoj por la ascendo de la humanismo en Anglio. Li estis agnoskite la unuan anglon kiu instruis la grekan en Anglio.
Humberside
Humberside - proksimuma prononco - estis administra unuo en norda Anglio, kiu ekzistis inter la jaroj 1974 kaj 1996. Ĝi grupigis la teritorion ambaŭflanke de la estuaro Humber, kaj tial ekhavis sian nomon. Multaj lokuloj ne aparte ŝatis la en 1974 novan administran unuon, kaj plunomis sian hejmregionon "orienta Jorkŝiro". Eble pro tiu negranda loka akceptiĝo en 1996 la regiono restrukturiĝis al la nuna oficiala statistika regiono Yorkshire and the Humber. La nomo "Humberside" tamen pluvivas en iuj nomoj, ekzemple de la Esperanto-Federacio de Yorkshire kaj Humberside.
William Grocyn
Unu el liaj lernantoj estis William Warham (1450-1532), ĉefepiskopo de Canterbury, kaj li ankaŭ instruis la grekan la Erasmo de Roterdamo kaj Thomas More. Dank'al li, anglaj studentoj ne bezonis iri al Italio por studi la grekan, kiu tiam estis baza postulo por konado de la Biblio kaj la klasikuloj.
Kantono Lafayette (Viskonsino)
La kantono Lafayette  - angle Lafayette County - estas kantono de Usono en la subŝtato Viskonsino. La administra centro estas la urbo . La kantono estis fondita la.
William Grocyn
Vivo
Edukita de siaj gepatroj por la religia vivo, li estis sendita al la "Winchester College", kaj en 1465, li elektiĝis al stipendio en la "New College" de Oksfordo. En 1467, li indikiĝis kiel membro de la kolegio, kaj inter sia lernantaro troviĝis William Warham, estonta ĉefepisko de Canterbury. En 1479, li akceptis la rektorecon de "Newton Longville", en Buckinghamshire, sed plu loĝis en Oksfordo. Kiel profesoro pri teologio en la "Magdalena Kolegio", en 1481, li havis diskuton kun John Taylor, profesoro pri teologio, en la ĉeesto de la reĝo Rikardo la 3-a, kaj la reĝo agnoskis lian lertecon kiel disputanto per donaco de unu cervo kaj kvin markojn. En 1485, li iĝis prebendestro en la Katedralo Lincoln.
Kantono Lafayette (Viskonsino)
Laŭ la stato de la jaro en la kantono vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km².
William Grocyn
Vivo
Grocino laŭŝajne vivis en Oksfordo ĝis1499, sed kiam lia amiko John Colet (1467-1519) iĝis dekano en la Katedralo de Sankta Paŭlo, en 1504, li establiĝis en Londono. Li elektiĝis de siaj amikoj por doni lecionojn en la Katedralo de Sankta Paŭlo, kaj tiurilate li donis unikan pruvon pri sia honesteco. Komenci li estis denuncinta ĉiuj kiuj malaprobis la aŭtentikecon de la "Hierarchia ecclesiastica", verko atribuita al Dionizio la Areopagano, tamen kiam instigita al modifado de siaj vidpunktoj kaŭze de daŭra enketo, li malkaŝe deklaris ke li komplete konfuziĝis.
Ervin Hacker
Ervin Hacker [haker], laŭ hungarlingve kutima nomordo Hacker Ervin estis hungara kriminologo, altlerneja instruisto.
38-a Pola Esperanta Kongreso
La 38-a Pola Esperanta Kongreso, tradicia esperanta renkontiĝo, okazis de la 31-a de majo ĝis la 2-a de junio 2019 en mazovia urbo Łochów, Pollando. Organizita de Pola Esperanto-Asocio. Partoprenis ĝin ĉirkaŭ 50 kongresanoj el tuta Pollando, kaj ankaŭ el Germanio, Nederlando, Rusio kaj Japanio. La temo de 38-a PEK estis dediĉita al la familio de Zamenhof. Dum la Kongreso, oni elektis novan estraron de Pola Esperanto-Asocio. La Kongreso okazis dum solena jaro de la 50-an datreveno de la donado de urborajtoj al la kongresurbo.
Ervin Hacker
Ervin Hacker naskiĝis la en Pozono (Hungara reĝlando, Aŭstrio-Hungario, nuntempa Bratislavo en Slovakio), li mortis la  en Miskolc (Hungara reĝlando).
38-a Pola Esperanta Kongreso
La Kongresejo
Kongresejo troviĝis en la renovigita stacidomo “Łochów” ĉe la fervoja linio Varsovio – Bjalistoko, konstruita en la dua duono de 19-a jarcento. Dum la Kongreso sur la stacidoma frontmuro hisis la pola kaj la esperanta flagoj.
Ervin Hacker
Biografio
Ervin Hacker studis en Luterana Teologia Akademio (Pozono) en sia naskiĝurbo, poste en Reĝa Universitato de Budapeŝto, kie li akiris juran diplomon en 1909. Li plustudis en Halle, a Lejpcigo, Berlino kaj Parizo (1909–1911), poste inter 1911–1919 li laboris en juĝejo ĉefe kiel notario en sia naskiĝurbo. Intertempe en 1914 li advokatiĝis en Budapeŝto. Depost disfalo de Aŭstrio-Hungario li instruis en la ĵus rifuĝinta Luterana Jura Akademio (Eperjes) en Miskolc ĝis 1943, en la sekvanta lernojaro en Scienca Universitato István Tisza. Li estis la unua en Hungario, kiu uzis diaprojekciilon dum la universitataj prelegoj. Li ricevis premion en 1922.
38-a Pola Esperanta Kongreso
La Kongresejo
Kongresa tranoktejo estis en renesanca Palaco apud Bienego Łochów. Sur la palacabarilo oni prezentis ekzpozicion pri Esperanto, ĝia kreinto kaj heredaĵo.
Kongresaj emblemoj
Kongresa ordeno - cirkla insigno kun vido al la ĉefenirejo al la Palaco Łochów, kun la Blazono de Pollando, la emblemo de Łochów kaj la logotipo de la Pola Esperanto-Asocio. Ĉirkaŭ la bildo sur blanka fono estis surskribo en Esperanto kun la nomo kaj dato de la Kongreso kaj informoj pri la 50-a datreveno de donado de urbaj rajtoj al la kongresurbo.
Kongresa emblemo - afiŝo kun la artisme prezentita nomo de la Kongreso, ĝia loko kaj dato, kun centre lokita verda fajfilo kun la Esperanto-stelo raportante al la proksima Lerneja Muzeo de Fajfilo en Gwizdały. Ĝi estis prezentita sur la kovrilo de kongresaj materialoj kaj dum elektronikaj prezentaĵoj de prelegoj.
Prelegoj
Post solena malfermo de la Kongreso okazis prelegoj pri: beleco kaj historio de la kongresurbo, Lidia Zamenhof kaj ŝia amikino Ewa Toren. Posttagmeze de dua tago okazis prelegoj pri revuo Pola Esperantisto kaj monhelpo al PEA. Antaŭ la solena fermo de la Kongreso la 2-an de junio 2019 okazis diskuto pri la nuntempo kaj estonteco de polaj esperantistoj.
Kunveno
Dum la lasta tago de la Kongreso, la 2-an de junio 2019 okazis Ĝeneralan Kunsidon. Oni elektis Ĝeneralan Estraron de PEA kaj Ĝeneralan Revizian Komisionon de PEA.
Komunaj fotoj
Tradiciaj komunaj fotoj estis faritaj:
Zoltán Gál
Zoltán GÁL, laŭ hungarlingve kutima nomordo Gál Zoltán estas hungara politikisto, ministro, parlamentano.
Zoltán Gál naskiĝis la  1940 en Budapeŝto.
Biografio
Zoltán Gál abiturientis en 1959 en sia naskiĝurbo, poste li plulernis en Universitato de Budapeŝto, kie li akiris juran diplomon en 1964. Li tuj aliĝis al la sindikatoj kaj al la komunistoj. Komence li havis sindikatan postenon, poste li instruis en la politika altlernejo. En la 1970-aj jaroj li ricevis jam pli signifajn partiajn postenojn, fine li plulernis en akademio. En 1987 li estis nomumita subministro pri enlandaj aferoj, samtempe li atingis la instruan rangon titulara docento. En 1990 li estis ministro kelkajn monatojn. Li estis parlamenta deputito inter 1990 kaj 2010.
Geoterma gradiento
Geoterma gradiento estas fizika grando je kiu altiĝas temperaturo laŭ kresko de la tera fundeco (por 1 aŭ 100 m).
Averaĝe por ĉiuj 100 m temperaturo en B-horizonto de la terkrusto altiĝas je 3 °C. Geoterma gradiento dependas de geologia strukturo, varmokonduktiveco de rokaĵoj, cirkulado de grundakvo, proksimeco de vulkanoj ktp. Ekzemple dum la superprofunda borado en Kola duoninsulo oni trovis, ke geoterma gradiento altiĝas de 1 °C en superaj horizontoj ĝis 2,5 °C je la fundo 5 km, kaj poste malkreskas ĝis 1,6 °C je la fundo 11 km.
Elz (Westerwald)
Elz - prononco - estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Limburg-Weilburg de la federacia lando Hesio, kaj krome apartenas al la distriktaro Gießen, la centra parto de la federacia lando. Fine de la jaro la komunumo havis  loĝantojn.
Trafiko
La komunumo per individua motora trafiko konektiĝas al la autovojo (atentu: rekte ĉe la loko estas longa dekliva malsupreniro, kie facilas per rapide veturi: tion scias la ŝtato, tie amplekse fotas kaj tiam enkasigas punpagojn). Ankaŭ estas loka fervoja stacidomo kaj la moderna stacidomo Limburg por ICE-rapidtrajnoj foras nur malmultajn kilometrojn. Krome la lokon oni kompreneble ankaŭ per bicikloj atingas facile, kaj se oni alvojaĝas per kajako per la rivero Lahn, oni elboatiĝu en Limburg.
Olbram Zoubek
Olbram Zoubek (naskiĝis la 21-an de aprilo 1926 en Prago – mortis la 15-an de junio 2017 en Prago) estis unu el plej elstaraj nuntempaj ĉeĥaj skulptistoj. Li studis en Artmetia altlernejo en Prago kaj komencis sian karieron en 1951 per restaŭra laboro, specialigita pri renesancaj sgrafitoj kaj ŝtonaj plastikaĵoj. Lia originala stilo estas specifa per reduktita formo de liaj figuraj skulptaĵoj, elstara vertikaleco, malglata surfaco kaj aŭtora proksimeco al la antikva heredaĵo. Zoubek estas kreinto de postmortaj maskoj de Jan Palach kaj Jan Zajíc kaj Monumento omaĝe al viktimoj de komunismo en Prago, Petřín.
Li vivis en Prago kaj en Litomyšl. En la kastela kelaro de Litomyšl troviĝas daŭra ekspozicio dediĉita al lia vivo kaj verkaro (publike alirebla ekde aprilo ĝis oktobro, en vintra sezono laŭ interkonsento). Liaj statuoj estas prezentataj ankaŭ en apuda monaĥeja ĝardeno.
Ferenc Osvald
Ferenc Osvald naskiĝis la  1790 en Esztergom. Li mortis la 1856 en Hungara reĝlando en Nagyvárad (nuntempa Oradea en Rumanio).
Biografio
Ferenc Osvald frekventis gimnazion en sia naskiĝurbo, poste li lernis filozofion en Reĝa Universitato de Pest en la studjaroj 1806 kaj 1807, teologion en Nagyszombat kaj Vieno. Li pastriĝis en 1813, poste li estis pastro 5 jarojn. En 1818 li estis inspektoro en pripastra edukejo en Pest (urbo), en la sekva jaro li doktoriĝis. Tiutempe li instruis ankaŭ en la menciita universitato, kie li estis nomumita publika ordinara profesoro en 1823. En la studjaroj 1824, 1830, 1832, 1834, 1844 li estis dekano, en 1839 rektoro. En 1846 li forlasis la instruadon, sed samtempe li iĝis kanoniko, en 1852 abato. Tiutempe li havis ankaŭ diversajn ŝtatajn kaj ekleziajn postenojn kaj li gvidis la Juran Akademion de Nagyvárad.
Avelkapa centropo
La Avelkapa centropo (Centropus milo) estas specio de centropo. Tiuj estas ofte lokitaj en la birda familio de kukoledoj, sed ŝajne meritas agnoskon kiel propra familio. C. milo estas komuna endemismo de la centraj insuloj de la Salomonoj. Ties natura habitato estas tropikaj humidaj arbaroj de malaltaj teroj kaj montetaroj, ĉefe en la unuaranga kaj duaranga kreskado.
Tiu ĉi specio estas granda kukoledo kun fortika beko kaj mallongaj flugiloj. La plumaro de la plenkreksuloj estas impresa pro la avelkoloraj kapo (kio nomigas la specion), supra dorso kaj subflankoj, kaj brilnigraj flugiloj, suba ventro kaj vosto. La irizo estas ruĝa kaj la kruroj kaj beko estas malhelgrizaj. Junuloj estas tre diference kolorita, kun la flugiloj kaj la vosto ruĝbrunaj kun nigra striado simila al tiu de la alopatria Fazancentropo, kaj la resto de la plumaro bruna punktita je nigro. La iriso estas brungriza kaj la beko estas dukolora, bruna supre kaj kaj palkorna sube.
En lokaj lingvoj, plenkreskulo kaj junulo estas traktitaj kiel diferencaj tipoj de birdoj kaj ĉiu havas sian propran nomon. Ekzemple, en Toua, Roviana kaj Marova, plenkreskulo estas mozu, nao kaj ao, respektive, dum la nomoj por la junuloj estas sagaza, sengenge kaj chehohu.
Karolo la 6-a (Sankta Romia Imperio)
Karolo la 6-a aŭ Karlo la 6-a (naskiĝis la en Vieno; mortis la  en Vieno) estis imperiestro de la Sankta Romia Imperio de 1711 ĝis sia morto. Krome li estis ankaŭ:
Li havis tri filinojn, Maria Teresia, Maria Anna kaj Maria Amalie, sed lia sola filo mortis kiel infaneto. Ĉar laŭ la tradicio de la Sankta Romia imperio virinoj ne povis heredi la regadon, li je la 19-a de aprilo 1713 dekretis la Pragmatan Sankcion, laŭ kiu liaj filinoj ne nur ricevis la rajton heredi la regadon, sed eĉ la prioritaton al la filinoj de lia frato Jozefo. La Sankcio krome fiksis, ke la habsburga regno ne estu dividita.
Post la morto de Karlo kelkaj regnoj (Bavario, Francio, Prusio, Saksio) kontestis la Sankcion, per kio ekestis la Aŭstria Hered-Vica Milito (Aŭstria Sukcedo-Milito). Post tiu milito la Dua Paco-Traktato de Aĥeno en 1848 agnoskis la regadon de Maria Terezo; jam en 1845 Francisko la 1-a Stefano, la edzo de Maria Terezo, estis elektita kiel Imperiestro de la Sankta Romia imperio.
Kontribuo al kulturo
En 1716-1737 laŭ ordono de la imperiestro ĉe Karlsplatz en Interna urbo de Vieno (Aŭstrio) estis konstruita Karlskirche dediĉita al la imperiestra patrono Karlo Boromeo. Tiel li plenumis sian promeson, donitan en 1713, kiam la lasta epidemio de la bubona pesto trafis Bohemion, mortiginte 100 mil homojn.
Pierre-Antoine de Châteauneuf
Pierre-Antoine de Castagnères, markizo de Châteauneuf, estis franca politikisto kaj diplomato, naskiĝinta en Chambéry en 1644 kaj mortinta en 1728. Li estis inter alia ambasadoro de la reĝo, kaj poste prévôt des marchands de Paris (komercista stabanaro).
Biografio
Li estis elektita prévôt des marchands de Paris de 1720 al 1725.
Gezira Insulo
La insulo Gezira (الجزيرة, ‘al-Ǧazīra’) estas en la rivero Nilo, en la centro de la urbo Kairo, Egipto. Gezira estas konata pro sia loĝeja distrikto de Zamalek norde kaj la kvartalo Gezira sude.
Temas pri insulo generita per teroj de aluvio en la 14-a jarcento. La nomo en araba signifas «insulo». Ĝi restis neloĝata pro la risko de inundoj ĝis 1830, kiam Mehmet Ali konstruigis palacon en la norda zono. En 1869 Ismail-Paŝao konstruigis tien somerpalacon, en kiu estis gastigitaj gravaj invititoj. En la dua duono de la 19-a jarcento la insulo iĝis unu de la plej prestiĝaj zonoj de la urbo, post kiom sinsekvaj reformoj konstruigis diversajn protektilojn kontraŭ altaj akvoj.
Post la sendependeco de Egiptio (1922) kaj, speciale, post la proklamo de la Respubliko (1953), estis konstruitaj prestiĝaj loĝejaj kvartaloj kaj tien venis nombraj ambasadejoj. En la aktualo, la tereno en Gezira estas la plej multekosta en la egipta ĉefurbo, kaj vivi en la loĝeja zono de Zamalek estas ebla nur por riĉuloj.