cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Preĝejo Nomo de Jesuo (Bonn)
La historio
La pra-katolika eklezio estas demokrata katolika (kristana) komunumo. Ĝin gvidas sinodo, eklezia parlamento. Episkopoj (viroj kaj virinoj) kaj pastroj (viroj kaj virinoj) estas elektitaj. La katolika eklezio eligis multaj kritikantoj de la du papo-dogmoj de la Unua Vatikana Koncilio (1869/1870) Ili vidis sin devigataj fondi propran eklezion (1873). Tuj poste estis reformoj. Interalie oni uzis la landan lingvon dum diservoj - ne plu la latinan. Ne plu estis devigo konfesi en konfesiejo kaj ne plu malpermeso edziĝi por pastroj kaj episkopoj. Ek de 1996 virinoj povas atingi ĉiujn ekleziajn oficojn. La pra-katolikoj kaj la angikanaj eklezioj havas plenan eklezian komunecon (full communion). Ek de 1985 evangelia kaj pra-katolika invitas sin partopreni Eŭkaristion.. En Germanio estas ĉirkaŭ 16,000 pra-katolikoj.
La Fonduso Preĝejo Nomo-de-Jesuo organizas kaj financas la malfermon de la preĝejo kaj la tieajn okazaĵojn kiel di-servojn, koncertojn, legadojn, ekspoziciojn kaj diskutojn. La kripto sub la preĝejo estos urna tombejo.
La meblaro
Ĉiu arko en la preĝejo havas nomon: en la meza parto la nomoj Jesus, Maria kaj Josef (liaj gepatroj), Anna kaj Joachim (liaj geavoj) kaj Johano la Baptisto en la dekstra parto iĉaj sanktuloj (Stephanus, Ignatius, Laurentius, Sebastianus kaj Dionysius (Japana Jezuito); sub la supra etaĝo la Jezuitoj BAloysius kaj S. Franciscus Xaverius en la maldekstra parto inaj sanktuloj (Magdalena, Agatha, Lucia, Agnes kaj Catharina); sub la supra etaĝo S. Franciscus Borgia kaj S.Ignatius (fondanto de la Jezuita ordeno)
La tri altaroj el 1754/56 venis el antaŭa kapucena preĝejo en la preĝejon Nomo-de-Jesuo. Ili bone montras la arton de la tempo de princo-elektisto Clemens August. La ĉefan altaron konstruis Bartholomäus Dierix. La supra baroka parto konsistas el kolorigita tilia ligno. Supre: Dio, la patro, kun la mondo tronante en nuboj kaj ĉirkaŭata de anĝeloj. Dekstre: Sankta Elisabeth de Turingio. Maldekstre: Sankta Felix (kapucenano). La altara bildo montras la sanktan familion: antaŭe Jozefo sidanta, malantaŭ li Maria staranta kun la infano, tenata je brako kaj rigardanta la krucon en sia maldekstra mano. Ambaŭ flankaj altaroj estas de Melchior Jauanny. La originalaj figuroj perdiĝis. Dekstre unue estis Sankta Francisko; nun estas Sankta Aŭgusteno (figuro el la 14a jarcento, nekonata artisto). Maldek­stre estis unue Sankta Antonio, poste Sankta Maria – ambaŭ perdiĝis. Nun tiu altaro foje restas malplena, foje tie estas ekspozicio de moderna kristana artaĵo.
La novan lignan meblaron formis la artisto Klaus Simon somere 2011 por la preĝejo Nomo-de-Jesuo. La 27-an de decembro 2010 en arbaro apud Bonn falis natura monumento, la 300 jarojn aĝa Dika Kverko. Klaus Simon ricevis 1,5m el ĝi. Malmultajn metrojn de la kreskejo de la arbo, Klaus Simon en ar­ba­ra laborejo kreis altaron, legejon, tenilon de paska kandelo kaj katedron, la seĝon de la episko­po. Arbaraj diservoj kaj publikaj diskutoj akompanis la laboron. La mebloj montras tra­viva­ĵojn de la Dika Kverko, interalie du fulmojn. Ili atentigas pri homaj vundoj. Ankaŭ la aliaj seĝoj estas de Klaus Simon. La socio „Verein Ausstellungshaus für christliche Kunst“ en Munkeno kaj la federacia lando Nordrejn-Vestfalio subtenis tiun laboron. La baroka predikejo estis konstruita en 1698. La kovrilon kronas figuro de ĉefanĝelo Michael batalante kontraŭ satano draka. La 28 benkoj estas de la 18a jarcento.
La orgeno estas unu el la unuaj mekanikaj orgenoj, kiun la Bonna orgenfarejo Klais konstruis post la dua monda milito, en 1958.
Sub la preĝejo estas publike neatingebla kripto. Ĝi servis al la Jezuito kiel tombejo (66 tomboj). Ekde 2012 ĝi estas uzata kiel urna tombejo de la pra-katolika paroko St. Cyprian – malferma ne nur por pra-katolikoj.
En la suda turo pendas kvar sonoriloj. La malgranda estas antaŭa fajro-sonorilo de Bonn, gisita en 1535. La aliajn sonorilojn en 2011 gisis la gisejo Perner (Passau). Ili estas dediĉitaj al Dio, la patro, al Kristo kaj al la Sankta Spirito. La 29-an de februaro 2012 ili sonoris la unuan fojon.
Tvinko
La termino twink venas de la nomo de produkto de Hostess, Twinkie, kuko el tritikfaruno farĉita de vanilkremo. Twinkie estas falusforma produkto orkolora farĉita de kremo kun malmulte da nutrovaloro.
La tvinkoj razas sian korpan vilon por plividigi sian junan aspekton. Kontraste troviĝas la ursoj, viroj pli fortikaj kun abundo da korpa vilaro.
(112985) 2002 RS28
(112985) 2002 RS28 estas tre malgranda, malhela amora asteroido malkovrita la 6-an de septembro 2002 en la kadro de la astronomia kampanjo LINEAR (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la observatorio de la Laboratorio Lincoln en Socorro (Nov-Meksiko, Usono).
Orbito
Ĝi estas en orbita resonanco 4:7 kun Marso.
Almanzoro
Abu Amir Muhammad ibn Abdallah ibn Abi Amir (أبو عامر محمد بن عبد الله بن أبي عامر), nomata المنصور بالله "venkanta kun Dio", pli konata kiel Almanzor (ĉ. 939-Medinaceli, 9-an de aŭgusto 1002), estis milita kaj politika alandalusano, Kanceliero de la kaliflando de Kordovo kaj haĝib (ĉambelano) de la kalifo Hiŝamo la 2-a.
Lia vera nomo estis Abi Amir Muhammad, tamen li baldaŭ estis konata kiel al-Mansur bi-llah, “tiu kiu ricevas de Dio la venkon”. Lia nomo, kastiligita estas Almanzor.
Vivo
Naskiĝis en farmdomo en la ĉirkaŭaĵo de Torrox ene de familio de araba el Jemeno kun iuj prapatroj advokatoj marŝis junaĝe al Kordovo por edukiĝis kiel alfakio. Post humilaj komencoj, li aliĝis al la Administrado kaj baldaŭ gajnis la konfidon de la favoritino de la kalifo, Subh, la patrino de liaj filoj. Pro tia protekto kaj efikeco, rapide amasiĝis multnombraj postenoj.
Dum la kalifado de Alhakeno la 2-a, li okupis gravajn postenojn administrajn, kiel direktoro de la monfarejo (967), administranto de la favorato de la kalifo kaj liaj filoj kaj intendento de la armeo de Generalo Galib (973 ). Post la morto de la kalifo en 976 markiĝis la komenco de la Kalifejo dominata de lia persono, kiu daŭrigis preter sia morto kun la registaro de du el liaj filoj, unue Abd al la-Malik-Muzaffar kaj tiam Ibn Abd al la-Rahman Sanchul ĝis 1009. Kiel ĉambelano de la kalifejo (de 978), ekzercis eksterordinaran potencon en la andalusa ŝtato tra la Iberia duoninsulo kaj parto de la Magrebo, dum la kalifo Hiŝamo estis formetita de Almanzoro.
Lia "mirinda" ascendo al potenco estis klarigita de "nesatigebla" soifo je potenco "sed la historiisto Eduardo Manzano Moreno avertas ke li devus esti komprenita en la kunteksto de kompleksaj internaj luktoj kiuj disvolviĝis ene de la Umajada administrado".
Li ricevis la pragmatisman subtenon de religiaj aŭtoritatoj por kontroli la politikan potencon, sd tio ne evitis oftajn streĉiĝojn inter ĉefgvidantoj kaj tiuj aŭtoritatoj. Lia potenca bazo estis en la defendo de ĝihado kiun, ne estante mem kalifo, li devis proklami ĝin anstataŭ kalifo. Lia bildo kiel paladino (ĉampiono) de Islamo servis por pravigi lian supozon de aŭtoritato registara. Post akaparado de la politika povo en la kaliflando, efektivigis profundajn reformojn en ambaŭ ekstera politiko kaj interna.
Graveco
Li ne estis membro de la kortego de la kalifo Alhakamo la 2-a, do li devis atingi unue militistan prestiĝon antaŭ ol esti akceptata ene de la konsilantaro de la kalifo. Almanzoro transformis la kordovan armeon, li enirigis en la al-andalusian truparon 20 000 nord-afrikajn berberojn, tiel li kreis fortan armeon kapabla lukti sukcese kontraŭ kastilianoj kaj aragonanoj. Malgraŭ tio Almanzoro ne estis nur militisto, li ankaŭ estis lerta diplomato kiu subskribis akordojn kaj aliancojn kun aliaj regnoj de la Ibera Duoninsulo. Tiel, li de tempo al tempo paktis kun kristanaj reĝoj pacajn epokojn kontraŭ pago de impostoj.
En la jaro 973 Almanzor devis iri en la nordon de Afrikon por sufoki ribelon, tion profitis la Leona reĝo Bermudo la 2a por nuligi pagon de imposto al la kordova kalifejo. La respondo de Almanzor estis rapida kaj terura, li profitis tiun ne-plenumon de akordo fare de kristana reĝo por bati la Leonan regno-landon kaj ankaŭ la koron de la kristana religio en la Ibera Duoninsulo: la urbo Santiago-de-Kompostelo. En la monato julio 997 li decidis enmarŝi kun inmensa armeo en Santiago-de-Kompostelon. En tiu urbo troviĝis la plej grava sanktejo de la kristana kredo en la Ibera Duoninsulo, la tombo de la apostolo Jakvo, la tieaj pilgrimadoj el ĉiuj eŭropaj regionoj estis similaj al tiuj kiuj celis la urbon Mekkon por islamanoj. Ĉi tiu sanktulo krome, estis la inspiro de kristanaj soldatoj en iliaj bataloj kontraŭ la islamanoj.
Neniu islama kalifo aŭ militestro estis kuraĝinta iam ataki tiun urbon, ĉefe pro la longa distanco ekzistanta inter Kordovo kaj Santiago-de-Kompostelo. Tamen, Almanzoro komprenis, ke atako al tiu grava kristana sanktejo estos granda venko por la kaliflando, krome, li ankaŭ profitis la fakton, ke multaj kristanaj nobeloj de la Leona regno-lando estis kontraŭaj al la reĝo Bermudo la 2-a kaj sendube la kordova militestro ricevos ties helpon. La militista ekspedicio eliris el Kordovo en la monato julio 997, ili eniris en Ekstremaduron kaj ĝisradike oni detruis la urbon Coria. Poste ili marŝis en Viseu, nuntempe portugala urbo, tie la islamanoj renkontiĝis kun leonaj trupoj kontraŭaj al la reĝo Bermudo la 2-a. Almanzor planis tre lerte sian strategion rilate la atakon al Santiago. Li aranĝis ŝiparon en Alcácer do Sal por transporti soldatojn, armilojn kaj nutraĵojn. La ŝipoj eniris en la riveron Doŭron kaj tie okazis renkontiĝo kun pliaj trupoj venitaj el Kordovo.
Dum la marŝado ili detruis kaj disrabis ĉion, la kristanoj asertis tiam ke tio estis jam la komenco de la Apokalipso, prognozita de iuj por la baldaŭa jaro 1000. Post detrui la urbon Padrón la armeo de Almanzoro eniris en Santiago-de-Kompostelo la 10-a de aŭgusto de la jaro 997, apenaŭ unu monato daŭris tiu militista marŝado kiu kelkaj historiistoj konsideris simila al tiuj kampanjoj de Aleksandro la Granda aŭ Julio Cezaro en Gaŭlio. Ĉiuj loĝantoj antaŭe estis forlasinta la urbon, do, la islamanoj sukcesis eniri en la urbon sen-lukte. Ili detruis la muregojn kaj bruligis domojn, preĝejojn kaj palacojn.
La trupoj de Almanzoro disrabis ĉiujn juvelojn kaj arĝentaĵojn kiujn ili trovis en la ĉefa preĝejo, sed, la plej alt-valora milit-akiro estus io tre simpla: la sonoriloj de tiu preĝejo. Jam laŭlegende, Almanzoro deziris uzi tiujn sonorilojn kiel oleo-lampojn en la kordova moskeo, same li deŝiris la lignaĵojn de tiu preĝejo por esti uzataj poste, okaze de la pligrandigo de la moskeo de Kordovo. La soldatoj de Almanzoro poste revenis en Kordovon kun siaj akiroj. Tamen, la militaj sukcesoj de la kordova militestro ne havis grandajn rezultojn el la teritoria vid-punkto, ĉar li apenaŭ pligrandigis la islamajn landlimojn en la Iberia Duoninsulo kaj li ne povis eviti la ruinigon de la kalif-regno. Almanzoro mortis en la jaro 1002 kaj malgraŭ la fakto, ke lia filaro klopodis daŭrigi la militistajn agadojn de lia patro, ili tute ne sukcesis.
Legendo pri la la Kordovaj sonoriloj de la katedralo de Santiago-de-Kompostelo
La sonoriloj ŝajne utilis kiel oleo-lampoj en la kordova moskeo. Kiam la kastilia reĝo Ferdinando la 3-a konkeris Kordovon en la jaro 1236, la legenda historio rakontas, vere aŭ ne, ke la reĝo ordonis resendi la sonorilojn en Santiago-de-Kompostelon. Do, la tradicio diras, ke islamaj malliberigitoj transportis la sonorilojn en la novan preĝejon konstruitan por gardi la tombon de la apostolo Ĵakvo en la galega ĉefurbo. Estas necese diri, ke la historio kaj la artistoj troigis la aferon. Tiu unua preĝejo konstruita en Santiago-de-Kompostelo kaj poste detruita de Almanzoro, ne estis simila al la nuntempa impona katedralo. Male, temis pri malgranda baziliko, supozeble, do, ankaŭ la sonoriloj ne estus tre grandaj, ĉar en Kordovo ili utilis kiel simplaj olelampoj. Laŭdire temis pri 11 sonoriloj malgrandaj. La ceteraj sonoriloj ankaŭ prirabitaj de Almanzoro dum liaj milit-agadoj estis fanditaj kaj ankaŭ senditaj al Santiago-de-Kompostelo. Dum la rekonstruo de la katedralo de Santiago en la 16-a jarcento oni starigis novan turon, hodiaŭ konata kiel turo de la horloĝo aŭ turo Berenguela. Ĉi turo bezonis grandan sonorilon, tiel, oni fandis ĉiujn sonorilojn havigitajn el Kordovo por konstrui la “sonorilon Berenguela” pezanta 6.433 kilogramojn. Tiu jam granda sonorilo troviĝas nuntempe ĉe la klostro de la katedralo, ĉar nova sonorilo konstruita en Nederlando funkcias hodiaŭ en tiu turo.
Golfo de monteto Sankta-Mikaelo
Golfo de monteto Sankta-Mikaelo (laŭ la roko monteto Sankta-Mikaelo) aŭ golfo de Mont-Saint-Michel (laŭ la komunumo Le Mont-Saint-Michel) estas golfo situanta inter Bretonio sudokcidente kaj normanda duoninsulo Cotentin oriente funde de normanda-bretona golfo. La golfo estas inter la plej belaj golfoj en la mondo kaj estas registrita kiel monda heredaĵo de UNESKO. La tajdodiferenco estas tre granda en tiu regiono (pli ol dek metroj) ebligas al granda parto de tiu golfo malkovriĝi je malalta tajdo. Du granitaj insuletoj staras en la golfo de monteto Sankta-Mikaelo: Tombelaine kaj monteto Sankta-Mikaelo. En tiu golfo estas granda diverseco de birdoj kaj fokoj.
Gilgit-Baltilando
Kun Azad Kaŝmiro ĝi formas parton de la disputata Kaŝmira regiono, kiu estis celo de konflikto inter Barato kaj Pakistano ekde 1947.
Golfo de monteto Sankta-Mikaelo
Priskribo
Goldo de monteto Sankta-Mikaelo etendiĝas sur ĉirkaŭ.
Gilgit-Baltilando
Gilgit–Baltilando estas aŭtonoma mem-regata regiono kiu estis establita kiel sola administra unuo en 1970, formita pere de amalgamado de Gilgit, la regiono Baltilando kaj la iamaj princlandoj Hunza kaj Nagar. Ĝi kovras areon de 72,971 km² (28,174 mi²) kaj estas tre montara. Ĝi havas ĉirkaŭkalkulite 1,000,000 da loĝantoj. Ties ĉefurbo estas Gilgit (216,760 loĝantoj). Alia grava urbo estas Skardu.
Golfo de monteto Sankta-Mikaelo
Najbaraj komunumoj
La golfo estas borderita norde suden per la sekvantaj komunumoj :
Riveroj kaj rivervagadoj
Tri riveroj enfluas en la golfon (kaj trairas ĝin en malalta tajdo): rivero Couesnon, nun digita okcidente de monteto Sankta-Mikaelo, riveroj Sée kaj Sélune. La tre malforta deklivo de la golfo kaj forta tajdodiferneco estigas en grandaj ekvinoksaj tajdoj kurondon suprenirantan sur tiuj riveroj ĝis pluraj kilometroj supren.
Rivero Couesnon, kiu antaŭe estis la limo inter Normandio kaj Bretonio, subite enfluis okcidente de la monteto, tiel metante ĝin en Normandion. Fakte, ĝis la 18-a jc, la enfluejo estis je for de la roko. Tio estas do legendo, kiu amuzas la limloĝantojn, kiuj scias ke la limo ne situas sur la rivero Couesnon sed sur la grundo je okcidente, piede de masivo de Saint-Broladre. Loka malnova diraĵo tamen eterne registris la okazaĵon :
La plej altaj tajdoj en Eŭropo
La plej granda tajdodiferenco observebla en Eŭropo situas en golfo de monteto Sankta-Mikaelo kun meza amplekseco de 10 metroj, ĝi atingas 12 metrojn en mezviglaj tajdoj, 15 metrojn okaze de escepte viglaj tajdoj. Tiuj koeficientoj estas emfazita per la malgranda profundeco de la golfo kaj per la bara efiko de duoninsulo de Cotentin, kiu difraktas la tajdondon, tiel konsistiganta starantan ondon, kiu havas ampleksecon duoble plia altan ol la progresiva ondo bordfore de Cherbourg.
La maro reforiras je granda rapideco ĝis dek kilometroj, sed revenas al la bordo same rapide. La agnoskita esprimo estas « ĝi revenas je rapido de galopanta ĉevalo ». Fakte la plej granda tajdodiferenco estas observebla nur en la enirejo de la golfo (la fundoj ĉirkaŭ monteto Sankta-Mikaelo staras super la nivelo de la malaltaj tajdoj) kaj la tajdorapido estas pli proksima al rapido de marŝanta homo, la maksimuma rapido mezurita estas proksimume, sed bedaŭrinde ĝi perdigis la vivon de multaj malprudentuloj.
La fenomeno de kurondo okazas nur kiam la tajda koeficiento superas 80, sed ĝi maloftiĝis pro la aranĝaj laboroj de la golfo (Plej bonaj observaj punktoj : polder Tesnières sudokcidente de la monteto, Couesnon).
Kotsablo kaj flusabloj
La riveraj aluvioj daŭre miksataj per fluso kaj malfluso kun rompitaj konkoj naskigas kotsablon, riĉa fekundigaĵo, kiu dum longa tempo estis uzata de ĉirkaŭaj kamparanoj por plibonigi iliajn agrojn.
La golfo estas preskaŭ ebena kaj tiel facile enŝlimiĝas (flusabloj). Trairo de la plaĝoj de la golfo povas fariĝi danĝera sen sperta gvidisto. La transiro de riveroj Sée kaj Sélune ne estas tre malfacila, sed ekzistas pluraj areoj de flusabloj en la sablaj partoj de la golfo, precipe sur la ŝaneloj, kiel sur ĉiu tre ebena areo, kiuj vagas ĉiutage.
Kunigita al esceptaj tajdampleksoj, tiu situacio danĝerigas la areon, en nebula vetero (perdo de direkto), kaŭzanta droniĝojn ne pro vera enŝlimiĝo sed pro elĉerpiĝo : ne eblas marŝi en koto sed antaŭa spertiĝo, ĉar la grundo kaj subiĝas pro la movo kaj kaptas vin se vi ne movas. Se la ŝanelo unue pleniĝas, tiam plejtaŭge estas maksimume liberigi la piedojn kaj naĝi per brakforto ; teorio antaŭvidas flosadon, sed hipotermio mortigas se oni ne sufiĉe rapide eltiriĝas. Provi malhelpi personon enŝlimiĝi per tirado por ke ĝi revenu sur firman grundon ne eblas, ĉar ĝia pezo en tia situacio estas proksimume komparebla al tiu de aŭto.
Multe pli ofte, malagrablaĵoj trafas aŭtojn parkitaj iom tro longtempe sur iom malaltaj lokoj. Ilia granda denseco enŝlimigas ilin : tiam ne plu eblas eltiri ilin, eĉ per alia aŭto ; eblas eltiri ilin nur per gruo post fluidigo de la sablo, kiu tenas ilin.
Digo
De antaŭlonge, golfo de monteto Sankta-Mikaelo estis laborloko por polderigo fare de najbaraj grundposedantoj. De la 8-a ĝis la 17-a jc, la konkokordonoj deponitaj inter pinto de Château-Richeux kaj masivo de Saint-Broladre estis uzataj por digi la marĉojn de Dol. Oriente de kapelo Sainte-Anne, ankoraŭ distingiĝas tiu digo, kiu markis la sudan limon de la polderoj kaj kiu estas konata kiel digo de dukino Anna.
Digo de dukino Anna, konstruita en la 11-a jc el granito, etendiĝas laŭ.
En 1769, koncesio de proksimume hektaroj estis konsentita, sude de la monteto, al s-ro Quinette de la Hogue, armateur à Granville, sur la plaĝoj de Couesnon, laŭ la bordoj de Moidrey, Beauvoir, Ardevon kaj Huisnes, kompense de muelejo perdita pro militago. Pacienca laboro por konkeri tiujn grundojn finiĝis en 1810 per la ĉirkaŭbaro de 930 hektaroj kaj kultivo inter Moidrey kaj la monteto. La ĉirkaŭbaraj digoj estis malfortaj pro kosto kaj malbone rezistis kontraŭ la riveratakoj. Tial inter 1802 kaj 1806, Quinette de la Hogue kaj ties asociito Combes provis digi kaj fiksi la fluejon de rivero Couesnon inter Moidrey kaj la monteto. Sed, Couesnon venkis tiujn klopodojn, kaj en 1848 du trionoj de la 930 hektaroj estis malaperintaj. Plie, en 1836, rivero Sélune estis detruita la ĉirkaŭbaraĵojn de Huisnes kaj Ardevon.
En 1856, S-ro Mosselman, fondinto de "Cie des Polders de l'Ouest", akiris novan koncesion por kultivebligi la hektarojn da plaĝoj en la kvarlatero konsistigita de kapelo Sainte-Anne, golfeto de Moidrey, Roche-Torin kaj la monteto.
La plej grava ago tiucela estis la konstruado en 1880 de nesubmergebla digo fare de servo pri pontoj kaj ŝoseoj, malgraŭ kontraŭstaro de diversaj aŭtoritatoj. Tiu digo kaj tiu de Roche-Torin rapidigis la enŝlimiĝon de la golfo, kaj nun temas pri malkonstruo de tiu digo, kiu ligas la monteton al la kontinento, tio por limigi ensabliĝon, kio minacas insulecon de la monteto. La alirdigo, konstruita en 1880, kiu tenas la sablon, plikreskigas la naturan enŝlimiĝon de la golfo, tiom ke la monteto povus fariĝis eksinsulo. Nun, polderoj kovras pli.
Ĵus finita, plej diversaj kvereloj kaj protestoj(Clémenceau (1881) pro kontraŭklerikalismo : elspezi monon por monaĥoj ! Victor Hugo (januare 1884) pro insula simbolismo, Maupassant (julie 1884) kaj amaso da aliaj estis esprimitaj.
Sed baldaŭ (en 1901) fervojo alvenis (ĝis daŭros ĝis en 1938). La kanalo utilis kiel dolĉakva rezervejo somere ; ĝi ebligas eviton de inundo de Pontorson ; ĝi hepas en sedimentado de blanka marĉo. La ŝoro (la salmarĉoj aŭ salherbejoj) etendiĝas.
Post la dua mondmilito, en kiu la germana armeo memdecide inudis la poldrojn per marakvo, necesis rekonstrui, kaj tiam oni polderigis ankaŭ la dekstran bordon de Couesnon. Grandaga prokjekto (Centre d’études des Marées) ekvidiĝis : dividi la golfon en du basenojn, unu okcidente kaj la alia oriente kaj utiligi tajdon kaj Couesnon taŭge orientita al du rezervejoj por konsistigi gigantan tajdan hidroelektran centralon. Tiu projekto eliris el la planoj nur miniature (Tajdocentralo de la Rance) : ostrobredistoj kaj mitulbredistoj gajnis kaj nun kvankam la idaroj ĉiam venas de Marennes, la plej granda parto de la franca mitulproduktado venas de Hermelles, nordapude de Vivier-sur-Mer.
Rememorigo pri kelkaj naturaj datumoj
La golfo etendiĝas de Pinto de Grouin al pinto Champeaux laŭ okcidenta-orienta akso ; kaj la kanalo de Couesnon de Pontorson, Beauvoir, je la baraĵo de la Caserne plilongiĝas kiel digo norden ĝis Mont-Saint-Michel, poste Tombelaine, bec d’Andaine kaj Saint-Jean-le-Thomas. Okcidente Cancale, oriente Avranches sur rivero Sée, norde de rivero Sélune. Ĝi situas funde de normanda-bretona golfo limigita per insularo Bréhat okcidente kaj Kabo de La Hague norde. <!-- L'estran dégage environ six kilomètres pour un marnage de dix mètres en moyenne sur 240 km. Ce marnage exceptionnel qui peut atteindre 15 m (un peu comme celui de la baie de Fundy) est dû aŭ mêmes raisons : forme en entonnoir de la baie, pour une onde progressive de marée qui se dirige vers la Manche et la mer du Nord, et donc se heurte au Cotentin (donc impédance réflexive type quart d'onde) plus la force de Coriolis toujours déviant à droite. Donc très fort marnage ; et très logiquement le chenal montant n'est pas le même que le chenal descendant ; d'où selon la force du vent et bien d'autres paramètres (force du mascaret, profondeur du chenal, tenue du sable (où fourmille la faune d'estran), une divagation des chenaŭ de sortie des trois fleuves principaŭ. En mer, le marnage est beaucoup plus réduit.
Comme la baie d'Authie, la baie de Somme, ou la baie de la Seine, la mer ne cesse d'apporter des vases et des sédiments : 1,5 mm/an environ. En effet, la marée montante (vitesse du courant de flot : 1 m/s par coefficient de marée moyen, soit 3.6 km/h) mobilise par forte tempête les fonds marins et les dépose par sédimentation à marée descendante (vitesse du courant de jusant : 0.75 m/s, soit 2.7 km/h), le rôle des diatomées n'étant sans doute pas neutre dans ce processus : la slikke monte, les marais salés progressent de 20 ha par an ; les herbes halophiles progressent, la salicorne en tête, puis le schorre s'installe avec ces obiones, puccinella, asters et autres laitues de mer : aŭ endroits où le schorre recule (cela arrive aussi), on peut voir à certains endroits jusqu'à un mètre de dépôts récents déposés en lits, chronologiquement datés par la marée de vive eau. Ces dépôts sont du sable coquiller et de la tangue (la tangue est ce calcaire blanc de granularité très fine 20 microns qui va former le marais blanc de Dol (environ 20 m d'épaisseur sur 100 km).
Au Sud, l'eau à l'intérieur croupit et la tourbe se forme (le marais noir) : 15 km. Les photographies fausses couleurs révèlent immédiatement ce paysage.
Sur les zones en formation, on peut voir de manière assez caractéristique du point de vue géologique, le chenal creusé dans la tourbe ancienne « assez » résistante, le comblement de ce V par la tangue, puis quand l'assèchement progressif se produit, la tourbe se rétracte en s'affaissant, laissant apparaître la surélévation de la tangue (de 10 à 50 cm selon le chenal). L'analyse hydraulique du Guyoult confirme ce scénario assez bien connu.
Poldérisation de la baie
Vient l'action de l'homme : on a besoin de nourriture, donc d'agriculture, donc de marais asséchés : il pleut trop ; il faut évacuer l'eau ; on ne cessera de favoriser l'écoulement de l'eau par drainage. Les moines y passeront leur Moyen Âge. Il faut se chauffer : les lambeaŭ de forêt disparaissent. Cela dit, le phénomène est global à toute l'Europe : l'immense forêt tempérée a disparu, comme disparaissent actuellement celles de la savane et tropicale actuellement pour les mêmes raisons.
C'est donc, via les premières digues et vannes, l'empêchement de la mer à monter sur le schorre à pleine mer, et l'écoulement d'eau douce vers la mer en Basse mer ; premiers pas vers la conquête de nouvelles terres : symboliquement, de 1769 à 1969 : deŭ cents ans de poldérisation.
Deŭième tentative en 1856 : Mosselman se voit attribuer cette fois de la chapelle Sainte-Anne jusqu'à la Roche Torin en passant juste au niveau de la Merveille. On canalise le Couesnon jusqu'au barrage de la Caserne et c'est gagné : les polders progressent le long du trait Sainte-Anne Mont-Saint-Michel ; tout un parcellaire est formé, jusqu'en 1934 au bord du chenal du Couesnon et du Barrage. Entre temps, l'île a cessé d'être une prison (Louis Auguste Blanqui et Armand Barbès y furent, entre autres, enfermés) et l'on songe de plus en plus à régulariser le déplacement des pèlerins vers le Mont-Saint-Michel. Une décision importante pour l'avenir du mont est prise.
Tagiŝoj
La Tagiŝoj aŭ Kvan-tagiŝoj (angle: Tagish aŭ Tagish Khwáan) estas indianoj de la atabaska lingvaro. Ilia tradicia teritorio estis la regiono ĉirkaŭ la lagoj Tagish kaj Marsh en la kanada Jukonio.
Golfo de monteto Sankta-Mikaelo
Poldérisation de la baie
Le barrage de la Caserne fut construit en 1969 sur le Couesnon et accentua le colmatage de la baie. Aujourd'hui, il est question de redonner au Mont Saint Michel son caractère insulaire en supprimant le parking situé au pied, en remplaçant le pont par une passerelle et en édifiant un barrage pour empêcher l'ensablement.
Tagiŝoj
La tribo miksiĝis kun la Tlingitoj, kiuj vivis ĉe la pacifika marbordo. Tial la lingvo de la tagiŝoj preskaŭ tute perdiĝis.
Golfo de monteto Sankta-Mikaelo
Premiers projets de préservation et mise en valeur du site
À partir de 1969, le « péril vert » est écarté. On prend conscience de la valeur patrimoniale et pécuniaire du site, et surtout le développement du tourisme (avec 3,3 millions de touristes en 2005) nécessite à la fois un parking et que le Mont reste une île.
Tagiŝoj
Nuntempe la plej granda parto de la tribanoj vivas en kaj ĉirkaŭ Carcross kaj Whitehorse kiel anoj de la Carcross/Tagish aŭ la Kwanlin Dün.
Golfo de monteto Sankta-Mikaelo
Premiers projets de préservation et mise en valeur du site
Dès 1975, l’ingénieur Mignot avait très rigoureusement analysé la baie et comparé avec les relevés de 1958 (qui étaient plus approximatifs : la slikke ne dépendait ni du SHOM ni de l’IGN).
Tagiŝoj
Etimologio
La vorto Tagish signifas en la indiĝena lingvo "ĝi (la printempa glacio) rompiĝas".
Golfo de monteto Sankta-Mikaelo
Premiers projets de préservation et mise en valeur du site
En 1979, l’île est inscrite au patrimoine mondial, au titre de l’art et de la culture. La même année, la directive, dite « d'Ornano », relative à la protection et à l'aménagement du littoral est introduite dans le code de l'urbanisme, sept ans avant l'adoption de la loi littoral.
Tagiŝoj
Historio
Tribanoj de la tagiŝoj estis inter tiuj, kiuj malkovris la oron, kiu estigis la alaskan orimpetegon ĉe la Klondike fine de la 19-a jarcento: Skookum Jim Mason, Shaaw Tláa (Kate Carmack) kaj Káa goox (Dawson Charlie).
Golfo de monteto Sankta-Mikaelo
Le projet de restauration du caractère maritime de l’île
24 juin 1983 : François Mitterrand inaugure les travaŭ de démolition de la digue (submersible) de la Roche Torin.
1995 : les études sont déclarées honnêtes ; la puissance des ordinateurs a augmenté ainsi que les codes de calcul : on peut monter la Commission du Mont-Saint-Michel, qui doit préserver son insularité et faire arriver des touristes payants régulés.
D’où le projet :
L’écosystème sera préservé : pour conserver les 40 crapauds mâles, on a déjà enlisé une excavatrice dans la vase, qu’il a fallu extraire à la grue et non pas en traction (voir ci-dessus : sables mouvants) : cette excavatrice devait faire les mares nécessaires avant de pouvoir dégager et curer le Couesnon. L’entrée d’eau de mer se fera par l’eau de surface (beaucoup moins turbide) et la chasse sera brutale pour bien évacuer, selon des chenaŭ régulés, toute la vase et donner un « bel aspect » au Mont-Saint-Michel, débarrassé de son encombrant parking, mais entouré de douves “naturelles”.
Du coup, on barre la route aŭ halophytes comme la salicorne, puisque le schorre sera contenu, et on ouvre la route à la navette des néophytes.
Le coût des travaŭ a augmenté au fil du temps : 72 M€ en 1999, puis 94 M€, puis 134, puis, crise du pétrole aidant, 220 M€ en 2004 : pendant ce temps, la vase s’accumule et cela à raison de 2.6 mm/an maintenant, sur 240 km².
Écologie
Le réseau Natura 2000 intervient sur deŭ classements différents : site FR2500077 et site FR2510048.
Faune
La Baie, classée Zone de Protection Spéciale (ZPS) pour les oiseaŭ est un site d'importance européenne et d'importance nationale majeure pour les oiseaŭ locaŭ, pour les migrateurs et particulièrement pour les hivernants puisqu'il s'agissait en 2000-2005 du troisième site français en nombre d'hivernants accueillis chaque année (122000 oiseaŭ, derrière la Camargue et le Bassin d'Arcachon qui en accueillaient respectivement 122000 et 105000)
La pratique de la pêche à pied
La pêche à pied consiste à tendre des filets ou casiers sur les grèves ou les rivières et à les manœuvrer. On pêchait autrefois des saumons, grâce à des barrages de filets tenus dans la rivière. Les mulets étaient pris avec un trémail posé sur des piquets ou en manœuvrant une senne. Pour les anguilles, on utilisait des sortes de casiers appelés bourroches. Pour les crevettes grises, on pouvait pousser une bichette ou tendre sur des piquets une tesure ou dzure, sorte de filet en forme d'entonnoir avec une ouverture rectangulaire.
Rien qu'en 1900 à Vains on dénombrait encore une cinquantaine de pêcheurs, les femmes ramassaient les coques. Une autre pêche à pied était la pêche à la fouine (sorte de fourche artisanale large d'une dizaine de dents distantes de 7 cm munies d'un ardillon). La pêche consistait à marcher dans le lit du Couesnon (de l'anse de Moidrey à Tombelaine) en descendant le courant à marée basse dans des hauteurs d'eau de 60 cm à 1 m et de larder la tangue à chaque pas. Une vibration dans la fouine indiquait la prise d'une plie, sole ou anguille. Il suffisait de se retourner face au courant, de relever la fouine et de ramasser la capture pour la mettre dans une hotte d'osier. Cette pêche se pratiquait dans les années 50. Une pêche au crassiers se pratiquait également sur le côté de la baie de Roz-sur-Couesnon à Saint-Georges-de-Gréhaigne à 4 ou 5 km sur la grève à marée basse. La pêche se faisait avec une houe agricole à deŭ dents ; il s'agissait de casser les crassiers (agglomérat de tangue et de coquilles) pour y déloger des congres et crabes étrilles.
Kramatorsko
Kramatorsk (Краматорськ, Краматорск [kramatorsk]) estas grandurbo en Ukrainio, en la Donecka provinco. Precipe ruse oni parolas en la urbo.
Golfo de monteto Sankta-Mikaelo
Les pêcheries
Dans les années 1970, ont été découverts les vestiges d'une pêcherie de l'âge de bronze sur la plage de Saint-Jean-le-Thomas. Une datation au carbone 14 du bois dont étaient faits les pieŭ permit de confirmer ce qui n'était au départ qu'une hypothèse.
Kramatorsko
Geografio
Kramatorsk situas en orienta parto de la Ukrainio kaj en norda parto de la donecka provinco. Kramatorsko kaj ĉirkaŭaj loĝlokoj troviĝas en valoj de la rivero Kazionnij Torec kaj ĝiaj alfluantoj. La montetoj estas distranĉitaj de ravinoj. Grundaj akvoj plejparte estas tre malaltaj. Ekzemple en urboparto Krasnogorka borado ĝis profundeco 40 m estas senrezulta. Tial ĉiusomere la akvoprovizado estas problemhava, akvo sufiĉas nur por ĉiutaga vivo, por tre necesa irigacio mankas. La potenculoj de la urbo senindulge monpunas personojn, kiuj uzas akvoduktan akvon por irigacio.
Golfo de monteto Sankta-Mikaelo
Les pêcheries
Pour les pêcheries du nord-est de la Baie, elles sont surtout sur le secteur de Saint-Jean-le-Thomas et Champeaŭ. (Pour plus de précisions voir l'article sur l'archéologie des pêcherie) -->
Kramatorsko
Klimato
Atmosfera precipitado estas nesufiĉa kaj neregula, de 250 ĝis 650 mm jare, meza 420 mm. Meza jara relativa humideco de aero 75%, en someraj tagmezoj povas sinki ĝis 30-35%. Plej humida estas la aero en decembro kaj januaro: 90-98%, foje 100%. Tial en vintro ofte okazas nebulo kaj glatiso. Meza nubozeco en vintro atingas 80%. Nebuloj reteniĝas en grandaj areoj eĉ ĉe vento je 15 m/sek. La plej varma monato estas julio (meza temperaturo 21,2° C). La plej malvarma monato estas januaro (meza temperaturo -6,2° C). Meza profundeco de trafrostiĝo de grunto estas 1,2 m.
Tullio Cianetti
Tullio CIANETTI (Asizo, 20a de aŭgusto 1899 - Maputo, 8a de aprilo 1976) estis itala faŝisma politikisto konata pro sia laboro en la sindikatoj. En la 1920-aj jaroj li eniris en la ekkonstruo de la faŝismaj organizoj. En la 1930-aj jaroj li opoziciis al la registaro pere de la organizado de la faŝisma laborista movado, sed li ankoraŭ havis altajn postenojn en la faŝismo. Li laboris en kunlaborado kun Nazia Germanio ekzemple por sendi tien italajn laboristojn.
La ascendo de Cianetti pluis kiam li eniris en la Granda Faŝisma Konsilantaro novembre 1934 kaj en 1939 li estis nomumita subsekretario de Socioj. Lia pinto venis en aprilo 1943, kiam li iĝis Ministro de Socioj. Kvankam li voĉdonis favore de la mocio de Dino Grandi por elpostenigi Mussolini, kiam Grandi rakontis al li ke oni faris tion laŭ ordono de la Reĝo por kunhavi la regadon kun Mussolini, li pardonpetis al la Duce. Tio savigis al li la vivon dum la proceso de Verono, kiu kondamnis al mortopuno aliajn 18 elpostenigintaojn, el kiuj kvin estis kaptitaj kaj ekzekutitaj.
Post la Dua Mondmilito, li ekziliĝis al Mozambiko, kie li mortis.
Golfo de monteto Sankta-Mikaelo
Fiŝadŝipoj
La golfo allogas nun ĉiujare tri milionojn da vizitantoj (nombro en julio 2012).
Tenero-Contra
Tenero-Contra estas komunumo kaj ĉefloko de la Komunumaro Navegna kaj la Distrikto Locarno en Kantono Tiĉino, Svislando. Ĝi havis 2659 loĝantojn je la 31-a de decembro 2011.
Geografio
Tenero-Contra situas sur la Ebenaĵo de Magadino, ĉe la norda fino de la Majora Lago sur la delto de la rivero Verzsaca, kiu rivero formas la orientan limon de la komunumo. En nordo de la komunumo situas la Lago de Vogorno, baraĵlago de Verzasca. Ĉe la bordo de la Majora Lago situas sep kampadejoj. En sudoriento de la komunumo ekzistas granda sportcento, kie la germana nacia teamo de futbalo trejnadis antaŭ la Eŭropa Futbal-Ĉampionado 2008. La komunumo konistas el la vilaĝoj Tenero kaj Contra kaj la setlejoj Ressiga, Reggia kaj Costa.
La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 3,69 km², de kiuj 45,3% estas kovritaj de arbaro, 10,8% servas por agrikulturo kaj 39,8% por setlado.
Najbaraj komunumoj
La komunumo Tenero-Contra limas en nordo al Mergoscia, en oriento al Gordola, en sudoriento al eksklavo de Locarno (kie situas la aerodromo), en sudo al la Majora Lago, en okcidento al Minusio, kaj en nordokcidento al Brione sopra Minusio.
Trafiko
Tra Tenero-Contra pasas la kantona ĉefvojo n-ro 13 kaj la svisa aŭtovojo A13, al kiu la komunumo disponas pri propra alveturejo. Pere de la trajnlinio de Belinzono al Locarno, la loka busreto de la regiono Locarno kaj la liniŝipoj sur la Majora Lago la komunumo estas konektita al la publika transportreto.
Historio
La unua dokumenta mencio de Tenero-Contra datiĝas el la jaro 1235 kiel Tendero kaj Contra. Sur la komunuma teritorio estis trovitaj objektoj el la neolitiko kaj tomboj el la bronzepoko kaj romia epoko. Dum mezepoko en Tenerco ĉefe vivis kamparanoj kiuj prunte perlaboris la bienojn de grandbienposedantoj el Locarno, dum Contra formis vilaĝan komunumon. Dum mezepoko Contra estis la centro de la najbararo kaj en la 19-a jarcento ĝi estis la sidejo de la politika komunumo. En 1910 la sidejo de la komunumo estis translokigita al Tenero, kaj en la jaro 1914 la komunumo ricevis sian aktualan nomon Tenero-Contra.
Ottó Torday
Ottó Torday [tordai], laŭ hungarlingve kutima nomordo Torday Ottó estis hungara aktoro, teatrestro.
Upekŝo
Upekŝo aŭ egalanimeco, senmovita humoro, animo. Ĝi estas vivmaniero kiu ne movas, ne sentas frenta bonan aŭ malbonan aĵojn.
Ottó Torday
Biografio
Ottó Torday frekventis luteranan gimnazion, poste universitaton en sia naskiĝurbo, fine li lernis aktoradon de Zoltán Szerémy. Li debutis en teatro de Kassa en 1914. Li estis memserva soldato dum la 1-a mondmilito ĝis 1917, poste li estis aktoro en diversaj teatroj en sia naskiĝurbo. Li estis populara en mutaj filmoj. Ekde 1926 li estis teatrestro en provinco, post 2 jaroj arta direktoro de Nova Teatro (Budapeŝto). Ekde 1931 li jam estis ordinara teatrestro. En la [[1940-aj jaroj li havis aĉetejon por teatraj biletoj.
Upekŝo
En buddhismo, tiu vorto tradukas la sanskritan vorton upekŝa (upekṣā), upekkha en pāli. La egalanimeco estas unu de la kvar nemezureblaj.
Róbert Tarján
Róbert Tarján, laŭ hungarlingve kutima nomordo Tarján Róbert estis hungara kuracisto, dietisto, profesoro.
Róbert Tarján naskiĝis la  en Budapeŝto. Li mortis la en Budapeŝto.
Biografio
Róbert Tarján frekventis gimnazion en sia naskiĝurbo, poste li akiris medicinan diplomon en Scienca Universitato Péter Pázmány en 1937. Post siaj studoj li laboris en la universitata kliniko pri internaj malsanoj, kie krom la kuracado li okupiĝis ankaŭ pri ĝusta nutrado de la malsanuloj. En la 2 lastaj mondomilitaj jaroj li estis trudkuracisto. En 1945 li eklaboris en sanitara instituto. En la jaroj 1947, 1948 kaj 1959 li akiris pliajn medicinajn fakdiplomojn. En 1954 li kandidatiĝis (CSc), en 1966 li doktoriĝis (DSc) antaŭ la Hungara Scienca Akademio. En 1962 li estis nomumita katedrestro en esplora instituto pri dietado. Li ricevis 3 memormedalojn inter 1960-1972. Li pensiuliĝis en 1979.
Cualác
Cualác estas unu el la 81 komunumoj de la meksika subŝtato Guerrero, kiu situas en la centra suda parto de Meksiko, ĉirkaŭ 400 km sudokcidente de la ĉefurbo Meksikurbo. La ĉefurbo de la komunumo estas Cualac. Cualác apartenas al la regiono La Montaña, kiu estas unu el la sep regionoj de la subŝtato Guerrero. La regiono "La Montaña" troviĝas en la orienta parto de la subŝtato. Krome dek-ok komunumoj apartenas al tiu regiono. Multaj komunumoj en tiu regiono apartenas al la plej malriĉaj komunumoj de Meksiko. Al Cualác apartenas entute 33 tiel nomataj loĝlokoj (statistike por urboj, vilaĝoj kaj domaroj). La kodnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 12024.
Geografio
La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 6816 loĝantojn. El tiuj estis 3184 viroj kaj 3632 virinoj. La komunumo havas surfacon de 196,8 km². La meza alteco (de la ĉefurbo) estas 1440 metroj super la marnivelo.
Klimato
En la komunumo jare falas averaĝe 900 mm/m2 de precipitaĵo. La averaĝa jara temperaturo estas 32 °C.
Sociogeografio
En la jaro 2000 en la komunumo vivis 5536 personoj, pli aĝaj ol 5 jaroj. El tiuj 1183 personoj sciis paroli indiĝenan lingvon. Tio signifas ke 21,37 % de la loĝantaro en la koncerna jaro sciis paroli indiĝenan lingvon.
3506 de la loĝantoj de Cualác en la jaro 2000 aĝis pli ol 15 jaroj. El tiuj 1132 estis analfabetoj, do ne sciis legi kaj skribi. Tio signifas ke 32,29 % de la tuta loĝantaro (pli aĝa ol 15) ne sciis legi kaj skribi. Ĉe la virinoj estis 39,61 % (738 el 1863 virinoj), kiuj ne sciis legi kaj skribi kaj ĉe la viroj 23,98 (394 el 1643 viroj). Tio signifas ke konsiderinde pli da virinoj ne sciis legi kaj skribi ol la viroj.
El la 5536 loĝantoj (pli aĝaj ol 5 jaroj en la jaro 2000), 5106 apartenis al la katolika religio. 430 personoj apartenis al aliaj religioj.
Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a., (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).
Andrzej Gwiazda
Andrzej Gwiazda [andĵej gwjazda] (naskiĝis la 14-an de aprilo 1935 en Pińczów) – pola inĝeniero-elektronikisto, sindikatisto, publicisto, aktivulo de opozicio en la periodo de la Pola Popola Respubliko, kunkreinto de Liberaj Sindikatoj de Marbordo kaj de Sendependa Aŭtonomeca Sindikato Solidareco (Solidarność), li estas kavaliro de la Ordeno de Blanka Aglo.
En 2007 laŭ rekomendo de Juro kaj Justeco estis elektita de Senato en Kolegion de la Instituto pri Nacia Memoro.
Distingoj
En 1999 estis distingita per la Medalo Polonia Mater Nostra Est. En 2000 iĝis Honora Civitano de Gdansko (Gdańsk). En 2006, pro eminentaj meritoj por Pollando, pro agado favore al demokratiaj ŝanĝoj kaj libera Pollando, Prezidento de Pollando prof. Lech Kaczyński distingis lin per la Ordeno de Blanka Aglo kaj poste nomumis al Kapitulo de la Ordeno. Andrzej Gwiazda foriris de ĝi en 2010, protestante i.a. kontraŭ dono de la ordeno al Adam Michnik.
Somolinos
Somolinos estas municipo de Hispanio, en la Provinco Gvadalaĥaro, regiono de Kastilio-Manĉo.
Loĝantoj
La censita loĝantaro en 2016 estis de 33 loĝantoj kaj la denseco estas de 2,23 loĝ/km².
Weinbiet
Weinbiet estas la nomo de 554 m alta monto sur la teritorio de la sendistrikta urbo Neustadt ĉe la Vinstrato, en la germana federacia lando Rejnlando-Palatinato. Ĝi estas rimarkinda monto en Haardt la orienta rando de la Palatinata Arbaro direkte al la Malaltebenaĵo de Supra Rejno.
Somolinos
Situo
Somolinos situas en la nordorienta parto de Kastilio-Manĉo en la komarko aŭ distrikto Montaro de Gvadalaĥaro en la nord-okcidenta parto de la Provinco Gvadalaĥaro, je altitudo de 1240 m super marnivelo; je 103 km el Gvadalaĥaro, provinca ĉefurbo. La areo de ties teritorio estas de 14,79 km². La geografiaj koordinatoj estas 41°14′42″N 3°03′28″Ok.
Weinbiet
Sur la kupolo staras elsendomasto, masonita elrigardoturo kun veterstacio (Weinbietturm) kaj gastejo Weinbiethaus. La du turoj faras, ke la monto estas rekonebla ankaŭ de fore. Weinbiet ankaŭ estas la nomdonanto de vitokultivista kooperativo de la Neustadt-aj urbopartoj Mußbach, Gimmeldingen kaj Haardt, Winzergenossenschaft Weinbiet (vinkooperativo Weinbiet)
Somolinos
Ekonomio
Agrikulturo kaj brutobredado tradicie. Pensioj de emerituloj. Turismo: proksime estas la Lageto de Somolinos.
Müllendorf
Müllendorf, hungare Szárazvám, kroate Melindoff', estas komunumo en Aŭstrio. Ĝi apartenas al la federacia lando Burgenland kaj al la distrikto Eisenstadt. Komence de la jaro en la komunumo vivis  loĝantoj.
Weinbiet
Situo
La monto situas en Palatinato nordokcidente kaj supre de la kernurbo Neustadt ĉe vinstrato. Sudoriente de la monto allimas la 409 m alta Schlossberg, kie troviĝas la burgo Winzingen kaj la kastelo Haardt. Ĉe ĝia okcidenta kaj suokcidenta flankoestas la valo Meisental, liun trafluas la Sulzwiesengraben. la riveretwa anbuŝiĝas en ka urbo Neustadt de oriografie maldekstre en la Floßbach, ĉ. 1,5 km longa maldekstra defluejo de la Speyerbachs. La sudokcidenta deklivo de la Schlossberg dirkte al la Meisental kovras la Naturprotektejo Haardtrand – Schloßberg.
Müllendorf
Situo
Müllendorf situas sub piedoj de montoj, laŭ ĉefvojo kaj fervojo Vieno-Eisenstadt. La lasta troviĝas 5 km-ojn.
Weinbiet
Situo
Je la alia flanko de la Meisental trovoĝas la 490,7m alta Wolfsberg.
Ĉirkaŭejo
Je la Nordo allimas la arba, apartenante al la urbo Deidesheim, oriente sekvas laŭ la direkto de la horloĝo la urboparto Königsbach, Gimmeldingen kaj Haardt kaj sekve la kernurbo de Neustadt ĉe vinstrato, sude la urboparto Schöntal, okcidente la komunumo Lindenberg.
Müllendorf
Historio
Pli frue romianoj loĝis tie, ili uzis ankaŭ la ŝtonominejon. La unua mencio pri la setlejo devenis el 1270 en formo Kövesd. La komunumo iĝis doganprena loko en 1320, sekve ankaŭ la vilaĝnomo ŝanĝiĝis. En 1910 loĝis en Szárazvám 1063 da homoj, aŭstroj en majoritato, hungaroj en minoritato. Ĝis 1920 Szárazvám apartenis al Hungario, al Sopron (reĝa departemento), al distrikto de Kismarton, poste al Aŭstrio.
Weinbiet
Ĉirkaŭejo
La Weinbiet estas ofte vizitanta elrigardejo.
Nomo
Laudirela nomo de la monto estiĝis el la nomo Weinbiet-Loogs 800 m nord de al pinto. Tiu ĉ roko sur la monto Hinteren Langenberg portis la nomon jam s 1670 kaj esis menciita jam en 1755 kiel limŝtono ; Loog estas malnovgerman vorto por limo. Tiam la roko markis la limon inter la Deidesheimer Wald (arbaro de Deidesheim) en la nordo. la Gimmeldinger Wald (arbaro de Gimmeldingen en la oriento kaj la arbaro de la Haardten las sudo. Unu „G“ ĉizita en la roko staras por Gimmeldingen, kiu laŭdire similas al ujo por kolekti la vinsukon ĉe la vinpremilo, nomita biet. Laŭ onidiroj de la popolo oni metis en la muldilon vinon, kiam junaj viroj la unuan fojon venis al tiu punkto oni puŝas la vizaĝon la novulo en vino, por ke li pli bone rememor la lokon.
Mărișel
Loĝantaro
En 1910 ĝi havis 2 202 loĝantojn (rumanoj), en 1992 1 951 (rumanoj).
Historio
Ĝia unua mencio skriba estas el 1724. Ĝis 1919 ĝi apartenis al Hungario (Kolozs).
9991 Anežka
9991 Anežka estas malgranda malhela asteroido de la ekstera asteroida zono, malkovrita la de la ĉeĥa astronomo Zdeněk Moravec elde la Observatorio Kleť, apud České Budějovice, en Ĉeĥa Respubliko.
Orbito
Ĝia orbita granda duonakso de 3,2029243, (kaklulata je la epoko de la ) metas ĝin ĉ. trans la konvencia limo de 3,2 AU inter la meza kaj la ekstera asteroida zono.
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de Anežka Moravcová, avino de la malkovrinto, okaze de ŝia 75-a naskodato.
Toki Pona Dictionary
Toki Pona Dictionary estas vortaro, kaj la dua libro pri Tokipono eldonita de Sonja Lang, la kreinto de la lingvo. Ĝi estas anglalingva libro eldonita en julio de 2021. Laŭ Lang la libro dokumentas Tokiponon kiel vivantan lingvon.
La libro estas dudirekta angla-tokipona vortaro kun pli ol 11000 kapvortoj, farita per informoj kolektitaj de Lang per enketado de la tokipona komunumo dum kvar monatoj en 2021. Surbaze de tiuj enketoj Lang konkludis, ke 14 vortoj ne menciitaj en ŝia unua libro estas sufiĉe ofte uzataj por rekomendi ilin kiel gravaj vortoj konindaj por ĉiuj tokiponistoj. Per tiu rekomendo la normo de tokiponaj vortoj vaste akceptataj en Tokiponujo pliiĝis de 120 aŭ 123 vortoj je la publikiĝo de la unua libro al 137 vortoj je la publikiĝo de la vortaro. La vortaro krome mencias 45 pli da maloftaj vortoj, nur kelkfoje menciitaj de la respondintoj de la enketoj. Ĉe ĉiuj vortoj kaj tradukoj en la vortaro estas notite, proksimume kiom da partoprenintoj en la enketoj respondis per tiu traduko.