cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Martin Wong
Kariero
Wong tenis propran ekspozicion kun la titolo Chinatown Pentraĵoj ĉe la San-Franciska Arta Instituto en 1993, kiu montris liajn proprajn memorojn, spertojb kaj interpretojn de la "mita kvalito de Chinatown." Inkluzivita inter ĉi tiuj laboroj, la pentraĵo ''F-ino. Chinatown (1992) prezentis voluptan bildigon de lia onklino Nora, kaj la verko Mei Lang-Fang'' (1992) montris la ĉinan operan kantiston faranta virinan reĝinjaĵojn, io, pro kiu oni estimis lin dum lia kariero. Per la miksado de tenerecon, fasciniĝon kaj distordon en ĉi tiuj pecoj, Wong ekzemplis "turisman ideon, la vidon de eksterulo" de Chinatown, kiu estis ĝenerala inter tiuj, kiuj estis for de la reala vivo de la urbo.
Wong estis kolektanto kaj kompetentulo pri mult-specaj artaĵoj, de grafito ĝis aziaj antikvaĵoj. Dum iom da tempo en la 1980aj jaroj, li vivtenis sin per la aĉetado de malalte-taksitaj antikvaĵoj ĉe la aŭkciejo Christie's, kaj vendanta ilin ĉe Sotheby's por pli justa prezo. Wong amasigis imponan grafitian kolekton dum li loĝis en Nov-Jorko, kaj kun la helpo de japana investanto, li kun-fondis, kune kun lia amiko Peter Broda, la Muzeon de Amerika Grafito ĉe Bond-Strato en la Orienta Vilaĝo en 1989. Dum ĉi tiu tempo, grafoiti estis tre multe-debatata formo de arto kaj urbaj oficialuloj forigis multe el kio antaŭe estis en la Nov-Jorka Urba Metroa sistemo. Responde, Wong ekklopodis konservi tion, kion li konsideris "la lasta granda arta movado de la dudeka jarcento." La Muzeo tenis du ekspoziciojn sed nur ekzistis dum ses monatoj, rezulte de nemovelaĵaj malfacilecoj pliseverigitaj de ekonomia regreso rilatita al la merkata kraŝo en oktobro 1989. En 1994, post komplikiĝoj en lia sano, Wong donacis lian grafitian kolekton al la Muzeo de la Urbo de Nov-Jorko. Inter lia kolekto estis pecoj de 1980aj jaroj Nov-Jorko-bazitaj grafiti-artistoj inkluzive de Rammellzee, Keith Haring, Futura 2000, Sinjorina Rozo kaj Lee Quiñones.
Privata vivo
Wong estis publike geja. Dum sia infanaĝo, Wong havis fortan obsediĝon kun fajroestingistoj, kaj tio ĉi daŭris ĝis lia plenaĝo, montriĝanta en kelkaj el liaj pentraĵoj, kiel I Really Like the Way Firemen Smell (Mi Vere Ŝatas La Odoron de Fajroestingistoj) (1988), Big Heat (Granda Varmo) (1988) kaj Sanja Cake (Sanja Kuko) (1991). Ĉiu el ĉi tiuj pentraĵoj montris aŭ malkaŝan aŭ implican senton de gejerotiko.
En 1994 Wong diagnoziĝis kun Aidoso. Dum lia sano malpliboniĝis post la diagnozo, li transloĝiĝis reen al San-Francisko. Li mortis dum la prizorgo de siaj gepatroj en ilia hejmo en San-Francisko je la aĝo de 53 pro malsano kunligita al Aidoso la 12an de aŭgusto, 1999. Miguel Piñero, eksa partnero de Wong, mortis jardekon antaŭe en 1988 de cirozo.
Heredaĵo
Iam preskaŭ preteratentita de la arta establo, Wong estis agnoskita en lia Nov-Jorka Tempa nekrologo kiel artisto "kies zorga viziula realismo estas inter la daŭrantaj heredaĵoj de la Orient-Vilaĝa arta sceno de Nov-Jorko de la 1980aj jaroj". Kritikula estimo daŭrigis post lia morto, kaj la verkoj de Wong troviĝas en kolektoj tutmonde, inkluzive de la kolektoj de la Metropola Muzeo de Arto, la de Young Muzeo, la Bronksa Muzeo de Artoj, la Arto-Kolekto de Syracuse Universitato, kaj en la urboj de Nov-Jorko kaj San-Francisko. La Paperoj de Martin Wong Paperoj estas ĉe la Biblioteko Fales, Nov-Jorka Universitato kaj inkluzivas, inter aliaj aĵoj, skizkajerojn, leterojn, biografiajn dokumentojn, vidkasedajn registraĵojn, fotojn, grafitio-rilatajn materialojn, kaj partojn el propra biblioteko de Wong.
La katalogo de komuna ekspozicio de la laboro de Wong ĉe la Galerioj de la Nova Muzeo de Nuntempa Arto kaj Ilinojso Ŝtata Universitato estis eldonita de Rizzoli en 1998 en Sweet Oblivion: The Urban Landscape of Martin Wong (Dolĉa Forgeso: La Urba Pejzaĝo de Martin Wong)[1].
Du el la pentraĵoj de Martin Wong estas en la kolekto de la Whitney Muzeo en Nov-Jorko. La Muzeo de Moderna Arto havas tri el la verkoj de Wong en sia konstanta kolekto. Unu el liaj pentraĵoj estas en la kolekto de la ŝtato de Kalifornio kaj daŭre montriĝas ĉe la Kalifornio Ŝtata Konstruaĵo en San-Francisko. La Socio de Nuntempa Arto ĉe la Arta Instituto de Chicago akiris la pentraĵon "Dolĉan Forgeson" en majo 2012.
Fondita de lia patrino en 2001, la Fondaĵo Martin Wong kreiĝis por helpi finance subteni artajn programojn kaj junaj artistoj per kolegiaj artaj stud-subvencioj, artaj eldonajoj kaj aktivaj programoj de arta edukado. Laŭnome, la Fondaĵo havas Artan Edukadan Programon direktita de Lady Pink (Sinjorino Rozkoloro) kiu laboras kun studentoj ĉe la Lernejo de la Artoj Frank Sinatra en Nov-Jorko. La stud-subvencio-konkurso de la Fondaĵo rekonas elstarecon, kaj en pentrado kaj ceramiko, la interesoj, kiujn Wong unue sekvis en sia arto. Ekde 2003, la stud-subvencioj daŭre oferiĝas ĉe Humboldt Ŝtata Universitato, kie Wong diplomiĝis, ĉe San-Francisko Stata Universitato, ĉe Nov-Jorka Universitato, kaj ĉe Arizona Ŝtata Universitato.
Eŭropa bizono
Kelkfoje en esperantlingvaj vortaroj malĝuste oni nomas ĝin uro, kiu estas nomo de alia, formortinta besto.
Karakterizaĵoj
La eŭropa bizono estas la plej granda kaj peza kontinenta mamulo de Eŭropo, post formorto de la uro. Ĝi estas la plej lasta reprezentanto de la sovaĝe vivintaj bovospecioj en Eŭropo.
Ĝi havas longon de 330 cm, postkolon de ĝis 2 m kaj pezon ĝis 1 tuno. Ĝi estas malhelbruna, la junaj bovoj, bizonidoj havas ruĝetan felon. La kapo estas mallonga, portas karakterizan mentonan barbon. Ĝi portas kapon sube, evidente sub postkolo.
La eŭropa bizono - kompare al al amerika - havas pli mallongan felojn, pli altan postkolon, pli longajn kavkornojn kaj voston. Ambaŭ specioj estas samgrandaj, kvankam la amerika bizono aspektas kiel pli fortika.
Disvastiĝo
La originala disvastiĝo etendiĝis de Hispanio tra Mez-Eŭropo ĝis en okcidenta Siberio kaj entenis ankaŭ Brition kaj sudan Skandinavion. En tiu areo, ĝi vivis en la arboj kaj sur stepoj, malfermaj paŝtejoj. Ĝi iĝis loĝanto de la arbaroj nur pro la homa ĉasado, persekuto. La lasta libere vivanta bizono estis kaŝ-ĉasita en 1921 en Pollando.
Hodiaŭ, tiuj palearktisaj bizonoj videblas en zooparkoj kaj kelkaj resovaĝigitaj en Arbaro de Bialowieza, ekzemple en la Nacia Parko Białowieża.
Sovetia honora tombejo ĉe Kastelo Belvedere
La Sovetia honora tombejo ĉe Kastelo Belvedere (germane: Sowjetischer Friedhof im Schloßpark Belvedere) estas tombejo en Vajmaro (Germanujo), ĉefe por anoj de taĉmentoj troviĝintaj en tiu ĉi regiono. Ĝia grandeco estas de 1,7 hektaroj. Alia sovetia tombejo estas ĉe la Ilm-parko.
Historio
Laŭ komisio de la turingia NS-goviestro Fritz Sauckel aranĝitis jam en 1937/38 sub la kastelo tombejo por nacisocialisme honorinduloj. Iliaj korpoj post 1946 translokitis al aliaj normalaj tombejoj.
Interhelpo (apartigilo)
La nomo Interhelpo povas referenci al:
Sovetia honora tombejo ĉe Kastelo Belvedere
Priskribo
Mezo de la tombejo staras modesta obelisko kun blazono de USSR. Ĉiun 8-an de majo kaj dum aliaj festotago tie estas ceremonie alportataj kunplektaĵoj kaj florbukedoj.
Ĉirkaŭ la obelisko estas faritaj unuopulaj kaj kolektivaj tomboj kun malpompaj tomboŝtonoj. En la areo kreskas ankaŭ kverkoj apartenantaj — laŭ origina plano — al honora arbareto.
Dume ĉe la Ilm-tombejo estis enterigitaj militintoj dum la Dua mondmilito, tie ĉi krome ankaŭ civiluloj estis entombigitaj. Oni uzis la tombejon inter 1946 kaj 1975 (kun sume ĉ. 2000 sepultadoj). Administracie ĝi estis ĝis la 1994-a jaro sub sovetia regado. Hodiaŭ responsas pri ĝi la urbo Weimar. Frapas onin la ofte juna aĝo de la mortintaj sovetiaj soldatoj.
La tombejo estas parto de la larĝe etenditaj kompleksoj de la kastelo kaj kastelparko Belvedere kaj grava historia monumento.
Wanda Landowska
Wanda (Aleksandra) Landowska (* 5-an de julio 1879 en Varsovio, tiam Rusuja Imperio; ✡ 16-an de aŭgusto 1959 en Lakeville, Konektikuto) estis pola klavicenistino kaj pianistino.
Artista kariero
Landowska ricevis unua pianoinstruon en la aĝo de tri jaroj. En la aĝo de dek kvar ŝi finis sian edukadon ĉe la varsava konservatorio. Post kompozicistudo ĉe Heinrich Urban en Berlino sci fariĝis instruisto ĉe Schola Cantorum en Parizo kaj intense okupiĝis pri antikva muziko kaj klavicenludado. Ekde 1913 ĝis 1919 ŝi instruis ĉe Berlina Altlernejo por Muziko. Post mallonga interludo en Bazelo ŝi instruis en 1920 je Parizo ĉe École Normale de Musique. En 1923 ŝi faris unuajn registraĵojn por sondiskoj. En 1925 ŝi fondis en Saint-Leu-la-Forêt la lernejon „École de Musique Ancienne“, kie ŝi ĉiujare okazigis somerkursojn. Ŝi instruis i.a. al Ralph Kirkpatrick kaj Rafael Puyana. Ekde 1925 ĝis 1928 ŝi instruis ĉe Curtis Institute en Filadelfio (Usono).
Wanda Landowska ludis ekde 1903 sur modernigita klaviceno de la franca pianofabriko Pleyel, kiu kombinis la plumtubomekanikon kun elementoj de moderna pianego kaj per kiu ŝi komence sukcesis en fakulaj rondoj. Egan disvastiĝon ŝi kaj sia klavicenludado trovis, kiam ŝi prezentiĝis en la jaro 1912 kun nova klavicenmodelo, konstruita laŭ ŝiaj deziroj fare de Pleyel. Ĉi tiu instrumento havis dispozicion pliampleksigitan per 16'-registro, kian Landowska ekkonis je historia originalo de Hieronymus Hass en muzeo en Bruselo, krome kiel kvina registro nazalan 8' en la dua manualo. La „Landowska-Modelo“ estis konstruita serie kaj fariĝis baldaŭ ŝablono por klaviceno-novkonstruaĵoj de multaj aliaj produktantoj en la 20-a jarcento, ĝis kiam duonjarcenton poste venkis la kiel eble plej fidela rekonstruado de historiaj originaloj ĉe interpretistoj kaj instrumentkonstruistoj.
Fuĝo kaj prirabiĝo
Pro sia juda deveno Landowska fuĝis en junio 1940 la germanan armeon en la neokupitan parton de Francujo. Ŝi devis postlasi en Parizo sian amplekan muzikbibliotekon, altvalorajn manskribajojn same kiel sian faman kolekton de muzikinstrumentoj. La 20-an de septembro 1940 beschlagnahmte Herbert Gerigk de la „speciala stabo pri muziko“ en Einsatzstab Reichsleiter Rosenberg en la okupitaj teritorioj rabakris la propraĵon kaj transportigis ĝin en 54 specialkestoj al Berlino. Al oficialaj protestoj kontraŭ la artrabado el franca kulturposedaĵo oni kontraŭdiris per la argumeto, ke Landowska estas ne franco, sed judo kun pola pasporto.
Multaj pecoj el ŝia kolekto perdiĝis kaj validis kiel detruitaj en la bombmilito. Diversaj instrumentoj poste reaperis je aŭkcioj en Belgujo, Kanado kaj Aŭstralio. Kompensopagon Wanda Landowska ne ricevis.
Muzikhistoria graveco
Wanda Landowska fariĝis meritinda en elstara maniero pro la remalkovro de la plumtubo-instrumentoj kaj donis per tio ankaŭ gravan impulson por la historiema koncertado. Wanda Landowska stampis la francan pianistoj Alexis Weissenberg je siaj interpretadoj de Bach-verkoj.
Komponaĵoj
Komponaĵoj antaŭ la 26-an de februaro 1896 en Berlino, fonto: taglibro de Wanda Landowska
British Ornithologists' Union
La British Ornithologists' Union (BOU) aŭ Britia Unio de Ornitologoj celas enkuraĝigi la studon de birdoj ("ornitologio") en Britio, Eŭropo kaj ie pli, por kompreni ties biologion kaj por helpi al ties konservado.
La BOU estis fondita en 1858 de Profesoro Alfred Newton, Henry Baker Tristram kaj aliaj sciencistoj. Ties gazeto Ibis publikiĝas ekde 1859.
La British Ornithologists' Union Records Committee (BOURC) estas komitato de la BOU starigita por pluhavi la Britan Liston, la oficialan liston de birdoj vidataj en Britio.
33904 Janardhanan
33904 Janardhanan estas asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la far'de la teamo de la astronomia kampanjo « LINEAR » (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Nomo
Ĝia nomo honoras Vidya Janardhanan, mentorinon de unu finalist(in)o de la Broadcom MASTERS de 2017, konkurso pri matematiko kaj scienco por gestudentoj de meza lernejo. Ŝi instruas ĉe la Stratford Sunnyvale Raynor Middle School de Sunnyvale (Kalifornio).
Programo de la nacia Konsilio de la Rezistado
Enhavo de la progamo de la nacia Konsilio de la Rezistado
Tiu batalmisio ne devas ĉesi ĉe la Liberigo. Nur per arigo de ĉiuj siaj fortoj ĉirkaŭ la aspiroj preskaŭ unuanimaj de la Nacio, Francio retrovos sian moralan kaj socian ekvilibron kaj remontros al la mondo la bildon de sia grandeco kaj la pruvon de sia unueco.
Tial la reprezentantoj de la rezistadaj organizoj, de la sindikataj konfederacioj kaj de la politikaj partioj aŭ tendencoj arigitaj sine de la N.K.R, pridiskutinta en plena asembleo de la 15-a de marto 1944, decidis unuiĝi ĉirkaŭ la sekvanta programo, kiu entenas kaj tujan agplanon kontraŭ la premanto kaj dispoziciojn celantajn starigi, ekde la liberigo de la teritorio, pli justan socialan ordon.
I - TUJA AGPLANO
Esprimas sian angoron antaŭ la fizika detruo de la Nacio, kiun la hitlera premanto plufaras kun la helpo de la homoj de Vichy, per rabado, per forigo de ĉiu produktado utila al la francoj, per organizita malsatego, per pluteno de miliono da malliberigitoj en lageroj, per deportado de laboristoj je nombro de pluraj centoj da miloj, per malliberigo de 300.000 francoj kaj per ekzekuto de patriotoj plej kuraĝaj, el kiuj jam pli ol 50.000 mortfalis por Francio.
Ili proklamas sian volon liberigi la patrion strikte kunlaborante en la militaj operacioj, kiujn la franca armeo kaj la aliancaj armeoj entreprenos sur la kontinento, sed ankaŭ akceli ĝian liberigon, mallongigi la suferojn de nia popolo, savi la estontecon de Francio intensigante senĉese kaj per ĉiuj rimedoj la batalon kontraŭ la invadinto kaj ties agentoj, komencitan ekde 1940.
Ili petegas la anglajn kaj usonajn registarojn ne senrevigi plu longtempe la esperon kaj la fidon, kiujn Francio, same kiel ĉiuj popoloj premataj en Eŭropo, lokis en ilian volon faligi la nazian Germanion, per la ekigo de ampleksegaj militaj operacioj, kiu certigos, kiel eble plej rapide, la liberigon de la invaditaj teritorioj kaj tiel ebligos al la francoj, kiuj staras sur nia grundo kuniĝi al la aliancitaj armeoj por la decida batalo.
Krome, ili konstatas, ke la franca rezistado devas aŭ batali aŭ malaperi; ke post defenda agado, ĝi alprenis nun atakan karakteron kaj ke nur la disvolvo kaj la ĝeneraligo de la atako de la francoj kontraŭ la malamiko ebligos al ĝi pluvivi kaj venki.
Fine, ili konstatas ke la multiĝo de la strikoj, la amplekso de la laborĉesoj en la 11-a de Novembro kiu, en multaj kazoj, estis efektivigitaj en la unuiĝo de la mastroj kaj laboristoj, la fiasko trudita al la plano por la deportado de la junaj francoj al Germanio, la grandioza batalo, kiun kondukas, kun la apogo de la loĝantoj, en la Alpoj, en la centra montaro, en la Pireneoj kaj en la Cevenoj, la junaj francoj en la makisoj, avangardo de la liberiga armeo, montras brile ke nia popolo estas tute engaĝinta en la batalo kaj ke ĝi devas daŭrigi kaj pligrandigi tiun batalon.
Konsekvence, la reprezentantoj de la rezistadaj organizoj, de la sindikataj konfederacioj kaj de la politikaj partioj aŭ tendencoj arigitaj sine de la N.K.R.
Deklaras, ke nur per la organizado, la pliintensigo de la batalo kondukata de la armitaj fortoj, per la konsistigitaj organizoj, per la homamasoj, povos realiĝi la vera unuiĝo de ĉiuj patriotaj fortoj por la realigo de la nacia liberigo, neapartigebla, kiel diris generalo De Gaulle, de la nacia ribelego kiu, tiel pretigita, estos estrata de N.K.R., sub la aŭtoritateco de la C.F.L.N, ekde kiam la militaj kaj politikaj cirkonstancoj ebligos certigi, eĉ je la prezo de pezaj foroferoj, ĝian sukceson.
Ili esperas, ke la operacioj por la Liberigo de la lando, antaŭvidita en la plano de la alianca stabo, povos, eventuale, esti antaŭigitaj dank' al la helpo alportita de la francoj en la batalo engaĝita kontraŭ la komuna malamiko, kiel montris la glora ekzemplo de la korsikaj patriotoj.
***
Por aktivigi la energirimedegojn de la franca popolo, por direkti ilin al la savagado en la unuiĝo de ĉiuj voloj, N.K.R. decidas:
Inviti la responsulojn de la jam ekzistantaj organizoj konsistigi urbajn, vilaĝajn kaj kompaniajn komitatojn, per la kunordigo de la grupoj, kiuj nun ekzistas, per la konsistigo de komitatoj tie, kie nenio ankoraŭ ekzistas kaj rekruti neorganizitajn patriotojn.
Ĉiuj tiuj komitatoj estos lokitaj sub la regado de Departementaj Komitatoj de la Liberigo (DKL). Ili estos sub la aŭtoritateco de la DKL, kiu transsendos al ili, kiel direktivojn, la agan platformon kaj la politikan linion deciditan de NKR.
La celo de tuj komitatoj estos, je la vilaĝa, loka kaj kompania nivelo, partoprenigi laŭ efektiva maniero ĉiujn francojn en la batalo kontraŭ la malamiko kaj kontraŭ la agentoj de Vichy, kaj per solidareco kaj per aktiva asisto de la patriotoj sub la impulso kaj subteno donitaj al la depostuloj de nia popolo. Super ĉio, ilia precipa tasko estos mobilizi kaj trejni la francojn, kiujn ili estos sukcesintaj arigi, al la armita agado por la Liberigo.
Tiuj komitatoj devos, laŭ la cirkonstancoj kaj sin konformantaj al la instrukcioj donitaj de DKL, apogi kaj gvidi ĉiujn operaciojn kondukatajn de la francoj kontraŭ la premaj kaj ekspluataj formoj truditaj de la esktera kaj interna malamiko.
Tiuj komitatoj devos:
1) Disvolvi la batalon kontraŭ la deportado kaj helpi la rifuzantojn sin kaŝi, sin nutri, sin vesti kaj sin defendi, forprenante tiel fortojn de la malamiko kaj pligrandigante la homan potencon de la rezistado ;
2) Ĉasi kaj puni la agentojn de la Gestapo kaj de la Milicio de DARNAND same kiel la fidenunculojn kaj la perfidulojn ;
3) Disvolvi efektivan batalspiriton por la subpremo de la nazioj kaj de la francaj faŝistoj ;
4) Disvolvi, iuflanke, la solidarecon inter la malliberigitoj kaj deportitoj; aliflanke, la solidarecon al la familioj de ĉiuj viktimoj de la hitlera kaj vichy-a teroro ;
5) Konsentite kun la rezistaj sindikataj organizoj, batali por la vivo kaj la sano de la francoj, por ĉiutaga kaj senĉesa batalo, per peticioj, manifestacioj kaj strikoj, por gajni plialtigon de la salajroj kaj enspezoj, blokitaj de Vichy kaj de la germanoj, kaj necesajn nutrokvanton kaj atribuadon de unuakvalitaj varoj, reduktitaj per la reglamentado de Vichy kaj la rekvizicioj de la malamiko, por redoni al la loĝantaro vivminimumon pri nutrado, hejtado kaj vestado ;
6) Defendi la vivstaton de la maljunaj batalantoj, de la malliberigitoj, de la edzinoj de malliberigitoj, organizante la batalon por ĉiuj apartaj depostuloj ;
7) Konduki ribelon kontraŭ la rekvizicioj de agraj varoj, de krudaj materialoj kaj de industriaj instalaĵoj far la malamiko; saboti kaj paralizi la produktadon destinitan al la malamiko kaj ties transportojn per ŝoseoj, fervojoj kaj akvovojoj ;
8) Defendi interne de la kampara korporacio, la produktantojn kontraŭ la ekscesaj deprenoj, kontraŭ la nesufiĉaj impostoj, kaj batali por la anstataŭigo de la sindikatoj je la soldo de Vichy kaj de Germanio per kamparanoj sin dediĉintaj al la interesaro de la franca kamparanaro.
Tiel batalantaj kaj dank' al la apogo de solidareco kaj de batalemeco disvolvitaj per tiu batalo, la komitatoj urbaj, vilaĝaj kaj kompaniaj devos samtempe kaj plie :
a) Plifortigi la armitajn organizojn de la Internaj Francaj Fortoj per kreskigo de patriotaj grupoj: liberaj grupoj, liberpafistoj kaj partizanoj, rekrutitaj aparte inter la rifuzantoj ;
b) Konsentite kun la naciaj, regionaj kaj departementaj staboj de la IFF, organizi patriotajn miliciojn en la urboj, kamparoj kaj kompanioj, kies komandado estos faciligita de inĝenieroj, teknikistoj, instruistoj, ŝtataj funkciuloj kaj rezervistaj kadroj, kaj kiuj estas destinitaj defendi la publikan ordon, la vivon kaj la bienojn de la francoj kontraŭ la teroro kaj la provokado, certigi kaj teni la efektivan starigon de la aŭtoritateco de la departementaj komitatoj de la Liberigo super ĉio, kio estis aŭ estos kreita sur tiu kampo por la strikta alligo al la IFF kies aŭtoritateco kaj disciplino devas esti obeata de ĉiuj.
1) Doni ordon al ĉiuj grupoj de I.F.F batali ekde nun kontraŭ la malamiko, incitadi ĝiajn trupojn, paralizante ĝiajn transportilojn, ĝiajn komunikojn kaj ĝiajn militproduktadojn, kaptante ĝiajn armilajn kaj minuciajn deponejojn por provizi la patriotojn ankoraŭ senarmajn ;
2) Disdonigi la deponejojn de ankoraŭ ne uzataj armiloj inter la grupoj konsiderataj de ĝi kiel la plej kapablaj utile batali ekde nun kaj en proksma estonteco ;
3) Organizi racie la batalon laŭ la plano starigita de la aŭtoritatoj kompetentaj je la regiona, departementa aŭ loka nivelo, por atingi maksimuman efikecon ;
Tiel, per la apliko de la decidoj de tiu ĉi programo por komuna agado, ekestos, en la agado, la striktan unuiĝon de ĉiuj patriotoj, sen distingo de politikaj, filozofiaj aŭ religiaj opinioj. Tiel, konsistiĝos en la batalo sperta armeo, bone trejnita, komandata de danĝerelspertintaj estroj, armeo kapabla ludi sian rolon kiam la kondiĉoj de la nacia insurekcio estos plenumitaj, armeo, kiu iom post iom plikreskigos siajn celojn kaj armilaron.
Tiel, per la klopodo kaj la foroferoj de ĉiuj, pli fruos la horo de la liberigo de la nacia teritorio ; tiel la vivo de miloj da francoj povos esti savita kaj vastaj riĉaĵoj povos esti konservitaj.
Tiel, en la batalo, sin forĝos Francio pli pura kaj pli forta, kapabla komenci post la Liberigo la plej grandan rekonstruan kaj renovigan verkon de la patrio.
II - DISPOZICIOJ APLIKOTAJ EKDE LA LIBERIGO DE LA TERITORIO
Unuiĝintaj al la trafota celo, unuiĝintaj pri la rimedoj uzotaj por atingi la celon, kiu estas la rapida liberigo de la teritorio, la reprezentantoj de la movadoj, grupoj, partioj kaj politikaj tendencoj arigitaj sine de NKR proklamas, ke ili firme decidas resti unuiĝintaj post la Liberigo :
1) Por starigi la provizoran registaron de la Respubliko, konsistigita de generalo De Gaulle, por defendi la ekonomian kaj politikan sendependecon de la nacio, por restarigi Francion en ties potencon, en ties grandecon kaj en sian universalan mision ;
2) Por zorgi pri la puno de la perfiduloj kaj la forigo el la administracio kaj el la profesia vivo de tiuj, kiuj estos farinta pakton kun la malamiko aŭ kiuj estos asociiĝintaj aktive al la politiko de la kunlaboraj registaroj ;
3) Por postuli la konfiskon de la bienoj de la perfiduloj kaj nigramerkataj ŝakristoj, la starigon de progresiva imposto pri la militprofitoj kaj pli ĝenerale pri la profitoj gajnitaj malfavore al la popolo kaj al la nacio dum la okupa periodo same kiel la konfiskon de ĉiuj malamikaj bienoj, inkluzive de la partoprenoj faritaj post la armistico de la registaroj de la Akso kaj de ties ŝtatanoj, en la ĉiutipaj francaj kaj koloniaj kompanioj, kun konsistigo de tiuj partoprenoj en necedeblan nacian heredaĵon ;
4) Por certigi :
a) Sur la ekonomia kampo :
de la direktejo de ekonomio ;
de la subgrundaj riĉaĵoj, de la sekurkompanioj kaj de la gravaj bankoj ;
b) Sur la sociala kampo :
c) la etendigo de la ekonomiaj, socialaj kaj politikaj rajtoj de la indiĝenaj kaj koloniaj loĝantaroj.
d) la efektiva ebleco por ĉiuj francaj infanoj profiti pri instruo kaj aliri al la plej disvolvita kulturo, iu ajn estas la riĉeco de iliaj gepatroj, por ke la plej altaj funkcioj estu vere alireblaj de tiuj, kiuj havas la kapablojn necesajn por plenumi ilin kaj ke tiel estu promociita vera elito, ne denaska sed promerita, kaj konstante renovigita per popolaj aldonoj.
Tiel estos fondita nova Respubliko, kiu forbalaos la reĝimon de maldigna reakcio starigitan de Vichy kaj kiu redonos al la popolaj kaj demokrataj institucioj la efikecon, kiun perdigis al ili la koruptaj kaj perfidaj entreprenoj, kiuj antaŭis la kapitulacon.
Tiel ebla fariĝos demokratio, kiu unuigos al la efektiva kontrolo farata de la popolelektitoj la daŭrecon de la registara agado.
La unuiĝo de la reprezentantoj de la Rezistado por la agado en la estanteco kaj en la estonteco, por la supera intereso de la patrio, devas esti por ĉiuj francoj konfidpruvon kaj stimulilon. Ĝi devas instigi ilin forĵeti ĉiun ajn spiriton de aparteco, ĉiun ajn dividincitilon, kiu povus bremsi ilian agadon kaj servi nur al la malamiko.
Groß-Umstadt
Groß-Umstadt estas historia urbo en centra Germanio. Ĝi situas en la distrikto Darmstadt-Dieburg de distriktaro Darmstadt, en la sudo de la federacia lando Hesio, inter la urboj Darmstadt okcidente kaj Aschaffenburg oriente, kiuj ambaŭ distancas 25 kilometrojn. La regiona centro Frankfurto ĉe Majno foras 45 kilometrojn nordokcidente.
Programo de la nacia Konsilio de la Rezistado
II - DISPOZICIOJ APLIKOTAJ EKDE LA LIBERIGO DE LA TERITORIO
Do, antaŭen! en la unuiĝo de ĉiuj francoj arigitaj ĉirkaŭ la C.F.L.N kaj ties prezidanto generalo De Gaulle !
Groß-Umstadt
Proksimume la duono de la loĝantoj loĝas en la urbo mem, la alia duono en pluraj historiaj urbetoj en la ĉirkaŭaĵo, kiuj estis sendependaj komunumoj ĝis la jaro 1977, sed tiam unuiĝis kun Groß-Umstadt.
Inter ili estas
Partneraj urboj
La du partneraj urboj estas
kiuj same estas karakterizataj per vina kultivado.
Programo de la nacia Konsilio de la Rezistado
II - DISPOZICIOJ APLIKOTAJ EKDE LA LIBERIGO DE LA TERITORIO
Antaŭen por la batalo, antaŭen por la venko por ke FRANCIO VIVU !
LA NACIA KONSILIO DE LA REZISTADO
Salmarĉo
Salmarĉo aŭ sala marĉo estas medio en supra marborda intertajda zono inter tero kaj sala akvo aŭ saleta akvo, kie hegemonias densaj tufaroj de halofitaj (sal-toleraj) plantoj kiaj spicherboj, herboj, aŭ malaltaj arbustoj. Tiuj plantoj estas surteraj origine kaj estas esencaj por la stabileco de la salmarĉo por reteni kaj fiksi sedimentojn. Salmarĉoj ludas gravan rolon en la akvamanĝa reto kaj la eksporto de manĝeroj al marbordaj akvoj. Ili havigas ankaŭ subteno al teraj animaloj kiaj migrantaj birdoj sane kiel havigas marbordan protektadon.
Fertőrákos
Fertőrákos (Kroisbach) estas vilaĝo kun titolo vinvilaĝo en Hungario en regiono Okcidenta Transdanubio, en departemento Győr-Moson-Sopron, en Distrikto Sopron. En la loknomo Fertő estas la najbara lago, rákos signifas hungare "kankra".
Situo
Fertőrákos situas inter Sopron kaj lago Fertő. Flankovoje Sopron estas facile alirebla.
La vilaĝo estas unusola en Hungario, kiun ŝtonomuro ĉirkaŭis, kaj havis episkopan palacon, tamen estas konata pro la ŝtonominejo.
Historio
En 1582 la vilaĝo meritis la rangon kampurbo. En 1683 turkoj faris senhoma la komunumon. Poste germanoj refondis la lokon. El ŝtonoj de Fertőrákos konstruiĝis ne nur Sopron, sed ankaŭ Vieno.
Post disiĝo de Aŭstrio-Hungario en 1918 mallarĝa koridoro de Okcidenta Hungario aldoniĝis al Aŭstrio. Aŭstroj malrapide komencis okupi la koridoron, sed en 1921 en vilaĝo Ágfalva bataleto okazis inter aŭstroj kaj hungaraj memservantoj. La aŭstroj retiriĝis, la hungaroj fondis bonusujon Lajta kaj proklamis sendependecon en Oberwart (hungare Felsőőr). La efemera landeto uzis eĉ apartan poŝtmarkon. Fine en 1921 okazis plebiscito en Sopron kaj en kelke da najbaraj vilaĝoj. Rezulte Sopron kaj la proksimeco restis hungara (ankaŭ Fertőrákos), la ceteraj koridorpartoj (tie ne estis plebiscito) iĝis aŭstra, bonusujo Lajta ĉesis.
En 1945 la germanoj estis forpelitaj al Germanio kaj konstruiĝis Fera Kurteno. La vilaĝo vivis en kvaranteno. En 1970 en la forlasita, parte kovrita ŝtonminejo oni fondis someran teatron. En 1989 la fera kurteno ĉesis unuafoje ĝuste en Fertőrákos. Oni aranĝis paneŭropan piknikon, tuj post tra la farita fendo orientgermanoj grandnombre trakuris.
La vilaĝo havas ŝipotrafikon al Aŭstrio, krome estis bicikla kaj boata limpasejoj ĝis 2008. Ekde tiam ambaŭ landoj apartenas al interna zono de Schengen, sekve la limo estas ĉie transirebla sen kontrolo.
Douchy-les-Mines
estas komunumo de Francio, kiu apartenas al la historia regiono Henegovio (france Hainaut respektive flandre Henegouwen), kies plej granda parto ekde 1830 estas parto de la Reĝlando Belgio, sed plia, suda parto jam ekde 1678 apartenas al Francio. Ĝi situas en la departemento Nord [] (okcidentflandre Noorderdepartement), en la regiono Hauts-de-France (prononco [], laŭvorte "supraĵo de Francio" pikarde Heuts-d'Franche) kaj en la antaŭa regiono Nordo-Kaleza Markolo (france Nord-Pas-de-Calais, nederlande/flandre Noord-Nauw van Calais). Fine de en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². Administre la komunumo apartenas al la arondismento Valenciennes (france Arrondissement de Valenciennes, okcidentflandre Arroundissement Valencyn), kaj al la kantono . La teritorio havas komunan limon kun.
Piĉo (apartigilo)
Piĉo povas esti:
Girolles (Yonne)
Girolles estas franca komunumo lokita en la departemento Yonne kaj en la regiono Burgonjo. Ĝi havis 163 loĝantojn laŭ censo plenumita en 1999.
Historio
Okaze de la municipa baloto de 2008 venkis en la komunumo S-ro Bernard Massol, kiu do fariĝis la loka urbestro.
Monumentoj
Restas ruinoj de la kastelo de Girolles, kiu estis starigita en la 9-a jarcento. Ĝi estis kaptita per ruzo la 20-an de marto 1589.
Administrado
Girolles apartenas al la kantono de Avallon, kies ĉefurbo estas Avallon. Tiu kantono mem estas parto de la arondismento de Avallon, unu el la tri arondismentoj de la departemento Yonne.
Pluredro de Keplero-Poinsot
La pluredroj de Keplero-Poinsot estas la regulaj nekonveksaj stelaj pluredroj. Estas 4 pluredroj de Keplero-Poinsot. Ĉiu el ili havas edroj kiu estas kongruaj regulaj plurlateroj.
Geometriaj rilatoj
Ĉi tiuj figuroj povas doni erarajn pensojn pro sia inkluzivo de stelokvinlateraj edroj kaj verticaj figuroj. Kie du edroj intersekciĝas laŭ streko tio ne ĉiam estas latero. Ankaŭ kie tri edroj intersekcas je punkta tio ne ĉiam estas vertico. Ĉi tiuj ŝajnantaj verticoj kaj lateroj ne estas grafitaj en la bildoj pli supre. Veraj verticoj estas montritaj kiel oraj sferoj kaj veraj lateroj estas montritaj kiel arĝentaj cilindroj.
Ĉiuj la tri dekduedroj estas steligoj de la regula konveksa dekduedro, kaj la granda dudekedro estas steligo de la regula konveksa dudekedro. La malgranda steligita dekduedro kaj la granda dudekedro estas facetigoj de la konveksa dekduedro, kaj la du grandaj dekduedroj estas facetigoj de la regula konveksa dudekedro.
Se ĉiuj intersekcoj estas traktataj kiel novaj lateroj kaj verticoj, la rezultantaj figuroj ne estas regulaj pluredroj, sed ili povas ankoraŭ esti konsiderataj kiel steligoj.
La eŭlera karakterizo χ
Ĉiu el pluredroj de Keplero-Poinsot kovras siajn ĉirkaŭskribitan sferon pli ol unufoje. Pro ĉi tio, ili ne estas topologie ekvivalentaj al la 2-sfero, kvankam platonaj solidoj estas topologie ekvivalentaj al la 2-sfero. Pro ĉi tio la eŭlera karakterizo ne egalas al 2 por iuj el pluredroj de Keplero-Poinsot.
Se konsideri la saman formon alimaniere, aldoninte verticojn kaj laterojn en ĉiuj lokoj de intersekcoj de la edroj, la rezultanta pluredro havos la valoron de la eŭlera karakterizo χ egalan al 2. Konsideru ekzemple la malgrandan steligitan dekduedron. Ĝi konsistas el dekduedro kun kvinlatera piramido sur ĉiu el ĝiaj 12 edroj. Ĉiu el la 12 edroj estas stelokvinlatero kun la centra kvinlatera parto latenta en la solido. La ekstera parto de ĉiu edro konsistas el 5 izocelaj trianguloj kiuj nur intertuŝi je 5 punktoj. Alternative oni povas konsideri ĉi tiujn triangulojn kiel apartaj edroj, ili estas 60. Simile ĉiu latero devas esti dividita en 3 laterojn. Ankaŭ la kvin punktoj kie la trianguloj intertuŝas, kune estas 20 punktoj, nun formas aldonajn verticojn, tiel ke estas entute 32 verticoj (de du specoj). La latentaj enaj kvinlateroj estas jam ne bezonataj. Nun la eŭlera karakterizo estas: 60 - 90 + 32 = 2, kaj la pluredro estas topologie ekvivalenta al la 2-sfero. Tamen ĉi tiu pluredro estas jam ne estas tiu priskribita per la simbolo de Schläfli {5/2,5}, kaj eĉ ne estas unuforma, kvankam ĝi aspektas simile al la fonta unuforma malgranda steligita dekduedro.
Dualeco
La pluredroj de Keplero-Poinsot formas 2 parojn de dualaj pluredroj:
Historio
Malgranda steligita dekduedro aperas en marmoro tarsia (marketra panelo) sur la planko de S-ta Marka Baziliko en Venecio en Italio. Ĝi estas datita kiel de la 15-a jarcento kaj estas eble farita de Paolo Uccello.
Wenzel Jamnitzer en sia Perspectiva corporum regularium- Perspektivoj de la regulaj solidoj, libro publikigita en la 16-a jarcento, prezentas la grandan dekduedron. Tamen ĝenerale li konsideras nur la 5 platonaj solidoj kiel regula, kaj ne komprenas la regulan naturon de la granda dekduedro. Li ankaŭ prezentas eraran figuron por la granda steligita dekduedro, en kiu la triangulaj surfacoj estas ne samebenaj, do ĝi reale havas 60 triangulajn edrojn.
La kepleraj solidoj estis esploritaj de Keplero en 1619. Li ricevis ilin per steligo de la regula konveksa dekduedro, unuafoje traktatante ĝin kiel surfaco sed ne kiel solido. Li rimarkis ke per etendo de la lateroj aŭ edroj de la konveksa dekduedro ĝis kiam ili renkontas denove, oni povas ricevi stelajn kvinlaterojn. Plu, li agnoskis ke ankaŭ ĉi tiuj stelaj kvinlateroj estas regulaj. Tiamaniere li trovis du steligitajn dekduedrojn, la malgrandan kaj la grandan. Ĉiu havas la centran konveksan regionon de ĉiu edro latenta en la eno, kun nur la triangulaj brakoj videblaj. Keplera fina paŝo estis agnosko ke ĉi tiuj pluredroj verigas la difinon de regula pluredro, kvankam ili ne estas konveksaj.
En 1809, Louis Poinsot reesploris ĉi tiujn du keplerajn solidojn. Li konsideris ankaŭ stelajn verticojn kaj ankaŭ stelajn edrojn, kaj tiel esploris du aliajn regulajn stelajn pluredrojn, la grandan dudekedron kaj grandan dekduedron.
Tri jarojn poste Augustin Louis Cauchy pruvis ke la listo de regulaj pluredroj estas plena, kaj preskaŭ post duono de jarcento Joseph Louis François Bertrand donis pli eleganta pruvo per facetado de la platonaj solidoj.
En arto kaj kulturo
Malgranda steligita dekduedro aperas en marmoro tarsia (marketra panelo) sur la planko de S-ta Marka Baziliko en Venecio en Italio. Ĝi estas datita kiel de la 15-a jarcento kaj estas eble farita de Paolo Uccello.
En la 20-a jarcento, M. C. Escher interesiĝis pri geometriaj formoj kaj ofte faris laborojn bazitajn sur regulaj solidoj, ekzemple laboro "Gravito" estas bazita sur la malgranda steligita dekduedro.
Sekco de la granda dekduedro estas uzata por enigmo Aleksandra Stelo de la 1980-aj jaroj.
Norvego Vebjørn Sand faris skulptaĵon "La Keplera Stelo" kiu estas elmontrata en la flughaveno de Oslo, Gardermoen. La stelo ampleksas je 14 metroj, kaj konsistas el dudekedro kaj dekduedro en granda steligita dekduedro.
Valderrebollo
Valderrebollo [baldereBOĝo] (Valo de Fagokverko) estas municipo de Hispanio, en la Provinco Gvadalaĥaro, regiono de Kastilio-Manĉo.
Loĝantoj
La censita loĝantaro en 2016 estis de 28 loĝantoj kaj la denseco estas de 2 loĝ/km².
Situo
Valderrebollo situas en la nordorienta parto de Kastilio-Manĉo en la komarko aŭ distrikto Alkario en la nordo de la sudokcidenta kvarono de la Provinco Gvadalaĥaro, tio estas je ties centro, je altitudo de 970 m super marnivelo; je 51 km el Gvadalaĥaro, provinca ĉefurbo. La areo de ties teritorio estas de 14 km². La geografiaj koordinatoj estas 40°48′38″N 2°43′46″Ok.
Geografio
Ĝi estas proksime de Cifuentes (je 15 km) kaj de Brihuega (iom pli). Proksime fluas la rivero Tajuña. La klimato estas kontinenta: malvarma kaj seka vintre, sed ne varma somere, ĉar la altitudu, (970 msm), ebligas ke Valderrebollo povas esti konsiderata ideala loko por somerumi, kiel faras elmigrintoj.
Estas densa poplaro ĉerivere de Tajuña; makiso de multaj florspecioj aromaj, taŭgaj por abelbredado (produktado de mielo).
Historio
Oni supozas prasetlejon de la 2-a jarcento a.K.
Post la Hispana Enlanda Milito la loĝantaro falis el pinto en 1950 al 28, tio estis oni perdis loĝantojn pro diversaj tialoj: nome bataloj, prizono, politika persekutado, malsato ktp. Meze de la 20a jarcento la loĝantaro de multaj vilaĝoj de la regiono atingis pinton, kaj ankaŭ ĉe Valderrebollo, sed poste okazis elmigrado, senloĝigo kaj maljuniĝo de la loĝantaro ĉefe dum la 1960-aj kaj 1970-aj jaroj, kaj ankaŭ ĉe Valderrebollo kie oni falis al la nunaj 28.
Ekonomio
Agrikulturo (cerealoj kun unu jaro de novalo kaj malgrandaj fruktoĝardenoj) kaj brutobredado (komuna tereno por ŝafaroj) kaj abelbredado tradicie. Servoj kaj loĝejoj.
(19501) 1998 KC50
(19501) 1998 KC50 estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la en la kadro de la kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Psika malsano
Psika aŭ mensa malsano, en pli afabla vortumo psika aŭ mensa perturbo aŭ (dubinde ĉu pli afable aŭ malafable) mensa malordo estas malsano konsistanta el grava ŝanĝiĝo en konduto de psike sanaj homoj. La pensado, sentado kaj konduto povas esti malutilaj, suferigaj kaj kelkfoje danĝeraj. Ĝin povas kaŭzi damaĝo aŭ malĝusta funkciado de cerbo. Oni supozas ankaŭ heredajn kaŭzojn. Signoj kaj simptomoj dependas el specifa malordo.
Priskribo
Psika malsano estas mensa aŭ kondutisma padrono aŭ anomalio kiu kaŭzas aŭ suferon aŭ difektitan kapablon funkcii en ordinara vivo (handikapo), kaj estas ne evolue aŭ socie normiga. Psikaj malsanoj estas ĝenerale difinitaj per kombinaĵo de kiel persono sentas, agas, pensas aŭ perceptas. Tio povas esti rilata al specialaj regionoj aŭ funkcioj de la cerbo aŭ cetero de la nerva sistemo, ofte en socia kunteksto. Psika malsano estas unu aspekto de mensa sano. La scienca studo de psikaj malsanoj estas nomita psikopatologio.
La kialoj de psikaj malsanoj estas multfacetaj kaj en kelkaj kazoj neklaraj, kaj teorioj povas asimili trovojn de vico da kampoj. Servoj estas bazitaj en psikiatriaj hospitaloj aŭ en la komunumo, kaj taksoj estas aranĝitaj fare de psikiatroj, klinikaj psikologoj kaj klinikaj socialhelpantoj, uzante diversajn metodojn sed ofte fidante je observado kaj demandado. Klinikaj terapioj estas disponigitaj fare de diversaj menssanprofesiuloj. Psikoterapio kaj psikiatria farmacio estas du gravaj terapielektoj, kiel estas sociaj intervenoj, kunulsubteno kaj memhelpo. En malplimulto de kazoj eble ekzistos kontraŭvola aresto aŭ kontraŭvola terapio, kiam leĝaro permesas.
Plej oftaj psikaj malsanoj estas deprimo, kiu tuŝas ĉirkaŭ 400 milionojn da personoj, demenco kiu tuŝas ĉirkaŭ 35 milionojn da personoj, kaj skizofrenio, kiu tuŝas ĉirkaŭ 21 milionojn da personoj tutmonde. Stigmato kaj diskriminacio povas aldoniĝi al la sufero kaj handikapo asociita kun psikaj malsanoj (aŭ kun estadoj diagnozitaj aŭ taksitaj kiel havante psikan malsanon), kondukante al diversaj sociaj movadoj provantaj pliigi komprenon kaj defion al socia ekskludo. Preventado nun aperas en kelkaj menssanigaj strategioj.
Mensa sano
Por scii pri kio temas psika malsano oni devos pristudi kio estas psika sano. Mensa sano estas nivelo de psikologia bonfarto, aŭ foresto de mensa malsano; ĝi estas la "psikologia stato de iu kiu estas funkcianta je kontentiga nivelo de emocia kaj konduta alĝustigo". El la vidpunkto de pozitiva psikologio aŭ holismo, mensa sano povas inkludi individuan kapablon por ĝui la vivon, kaj krei ekvilibron inter vivagado kaj klopodoj por atingi psikologian reziston. Laŭ la Monda Organizaĵo pri Sano (MOS aŭ en angla WHO) mensa sano inkludas "subjektivan bonfarton, perceptitan memefikon, aŭtonomecon, kapablon, intergeneracian dependon, kaj mem-ĝisdatigon de la propra intelekta kaj emocia potencialo, inter aliaj." Krome la MOS asertas ke la bonfarto de individuo estas enhavata en la realigo de ties kapabloj, fronte al normalaj stresoj en la vivo, al produktiva laboro kaj al kontribuo al sia komunumo. Tamen, kulturaj diferencoj, subjektivaj taksadoj, kaj konkurencaj profesiaj teorioj, ĉio tuŝas la stato kiel "mensa sano" estas difinita.
Persono luktanta kontraŭ sia konduta sano povas fronti kontraŭ streso, deprimo, anksieco, socirilataj problemoj, aflikto, adikto, atentomanka-hiperaktiva perturbo aŭ lernomalkapablo, afekcia perturbo, aŭ aliaj psikologiaj problemoj. Konsilistoj, terapiistoj, vivotrejnistoj, psikologoj, flegistinoj aŭ kuracistoj povas helpi administri kondutsanajn aferojn per traktadoj kiaj terapio, konsilado, aŭ kuraciloj. La nova kampo de "tutmonda mensa sano" estas "la areo de studo, esplorado kaj praktikado kiu metas kiel prioritaton plibonigon de mensa sano kaj atingon de egaleco en mensa sano por ĉiuj homoj tutmonde".
Difino
La difino kaj klasifiko de psikaj malsanoj estas ŝlosila temo por esploristoj same kiel por servoliverantoj kaj tiuj kiuj povas esti diagnozitaj. Por mensa stato klasifikota kiel malsanon, ĝi ĝenerale devas kaŭzi misfunkcion. La plej multaj internaciaj klinikaj dokumentoj uzas la esprimon mensa "malordo", dum "malsano" ankaŭ estas ofta. Oni notis ke uzi la esprimon "mensan" (t.e., de la menso) ne nepre intencas implici apartecon el cerbo aŭ korpo.
Laŭ internacia kriteriaro DSM-IV, mensa malordo estas psikologia sindromo aŭ modelo, kiu okazas en individuo, kaj kaŭzas malordon pere de dolora simptomo aŭ malkapablo, aŭ pliigas la riskon de morto, doloro aŭ malkapablo; tamen ĝi ekskludas normalajn reagojn kiaj aflikto pro perdo de amita persono, kaj ekskludas ankaŭ devojigan kutimaron pro politikaj, religiaj aŭ sociaj tialoj ne okazante el disfunkcio en la individuao.
DSM-IV antaŭigas la difinon per avertoj, aserte ke, kaze per mulraj medicinaj terminoj, al mensa malordo "mankas konsistan operacian difinon kiu kovru ĉiajn situaciojn", note ke diferencaj niveloj de abstraktado povas esti uzataj por medicinaj difinoj, inklude patologion, simptomologion, devojiĝon el normala gamo, aŭ etologio, kaj ke samo estas vera por mensaj malordoj, tiele ke foje unu tipo de difino estas taŭga, kaj foje alia, depende el la situacio.
Historio de la studado de mensaj malsanoj
Levinus Lemnius (1505-1568) estis nederlanda kuracisto, astrologo, helenisto, hebreisto, humanisto kaj aŭtoro. Lia teorio pri teratologio konektiĝas kun la aristotela teorio pri la generacio kun denaskaj difektoj. Kune kun Johann Weyer li kontribuis kun la teorio pri la demonologio, sugestante ke la mensa malsano kaj mensaj perturboj estas fizike kaŭzataj, anstataŭ esti rezulto el ekstera influo.
Komplekso de Malplivaloreco
Komplekso de Malplivaloreco aŭ Sento de Malplivaloreco estas psika malsano, kies suferantoj estas “psikologie deprimataj aŭ depresiantoj” laŭ psikologoj. Personoj kun sento de malplivaloreco rigardas la mondon tra pli negativa filtrilo kaj ilia malŝateco de ĉirkaŭaĵoj influas sian perceptadon de la mondo. Ligiloj inter sento de malplivaloreco kaj depresio, soleco, kaj sento de malaparteneco al socio estas sufiĉe atestitaj. La psika malsano influas vivĝojon, kvankam ĝi povas aŭ ne povas grande impresi okupan vivon.
Komplekso de Edipo
La Edipa konflikto estas teoriero de la psikoanalizo de Sigmund Freud, laŭ kiu ĉiu vira infano en sia disvolviĝo pasas „Edipan fazon“, en kiu li avidas sian patrinon kaj rivalas kontraŭ sia patro. Oni parolas pri Edipa komplekso, se ankoraŭ la plenkreskulo restas en tiu problemo, do se la infana konflikto ne solviĝis kontentige. Foje oni mise uzas la terminon Edipa komplekso, sinonime al la infana Edipa konflikto.
Psikologio
Psikologio, psiĥologio, aŭ psikoscienco aŭ eĉ mensoscienco, estas la scienco kiu studas la homan konduton. Alivorte, ĝi pritraktas menson, konscion, konduton, nekonscion, ktp. Aplike, ĝi studas la funkciojn kaj problemojn de la homa menso, interalie, psikopatologion, kognon, emociojn, sonĝojn, dezirojn ktp. Psikologio malsamas al sociologio, antropologio, ekonomiko kaj politika scienco en tio ke ĝi studas la mensajn procezojn kaj konduton de unuopuloj (sole aŭ grupe) anstataŭ la konduton de tuta grupo. Psikologio malsamas al biologio kaj neŭroscienco (neŭrologio) en tio ke ĝi ne studas la biologiajn kaj neŭronajn procezojn, sed studas mensajn procezojn kaj kiel ili interrilatas. Psikologio estas multflanka scienco, kiun oni ne povas tute kategoriigi kiel natursciencon, socian sciencon aŭ homan sciencon. Ĝi havas ecojn de ĉiuj tri grupoj.