cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Palaco de Voroncov (Alupko)
Arkitekturo de la palaco
La palaco de Voroncov estis konstruata laŭ la novaj (kompare al klasikismo) principoj. La ĉefa arkitekta apartaĵo de la palaco estas konformigo de ĝia arkitekturo al la reliefo de la ĉirkaŭa teritorio. Danke al tio la palaco tre bone "eniris" la pejzaĝon kaj ricevis sian originalan artan aspekton.
La norda fasado de la centra domo kaj la okcidenta parto de la palaco estas konstruitaj en Tudora stilo. Malhel-verdaj muroj el diabazo (la ĉefa konstru-materialo de la palaco) aspektas morne kaj malvarme. Tamen la suda fasado estas konstruita en maŭra stilo kaj parte kopias la faman palacon "Alhambro" en Hispanio. Ĉe la suda fasado troviĝas la fama "Leona teraso" - monumenta ŝtuparo kun tri paroj da skulptitaj leonoj. La plej supraj "maldormantaj" leonoj estas kopioj de leonoj de Canova (itala skulptisto), kiuj ornamas la tomboŝtonon de papo Klimento la XIIIa en Romo.
Entute la palaco havas ĉ. 150 ĉambrojn. La vestiblo, antaŭĉambro, manĝoĉambro kaj biliardejo estas ornamitaj per ligno en gotika stilo. Tre belas la vintra ĝardeno kaj la blua gastoĉambro, kiun ornamas skulptitaj ornamaĵoj (en tiu gastoĉambro lastfoje koncertis fama rusa aktoro M. Ŝĉepkin).
La alupka parko
La palaco estas ĉirkaŭita de belega parko, kiu kovras areon de 40 hektaroj. La parko estis kreita meze de la XIXa jarcento sub gvido de germana ĝardenisto K. Kebach. La parko konsistas el du partoj. La norda (aŭ supra) parto estas ekzemplo de pejzaĝa parko: estas malfacile kredi, ke la parko estas kreita fare de homo. Densejoj kaj krutaj rokoj alternas kun ebenaĵoj kaj placetoj; montaj riveretoj alternas kun trankvilaj lagoj. En la supra parko troviĝas ankaŭ la t.n. "Ĥaoso" - granda amasiĝo de diabazaj ŝtonegoj, bone eniranta la ĝerenalan bildon de la parko. La suda (malsupra) parko estas malo de la supra: la aleoj estas bone planitaj, gazonoj kaj florejoj estas tre akurataj.
La parko prezentas grandan kolekton de maloftaj planto-specioj. Sume en ĝi estas pli ol 200 specioj de plej diversaj kreskaĵoj. La parko estas gardata kiel "monumento de ĝarden-parka arto".
La historio de la palaco post la finkonstruo
Antaŭ la oktobra revolucio la palaco apartenis al 3 generacioj de la familio de Voroncov. Post la revolucio la palaco estis naciigita kaj en la jaro 1921 ĉi tie ekfunkciis muzeo.
Dum la dua mondmilito multaj eksponaĵoj de la muzeo estis forveturigitaj en Germanion (nur nemultajn oni sukcesis revenigi). La muzeo mem feliĉe ne suferis; malgraŭ tio, ke germanoj intencis eksplodigi ĝin, la pluvo malhelpis tion.
Ekde la jaro 1956 en la palaco denove funkcias muzeo. Ekde tiam la palaco estas unu el la plej ofte vizitataj vidindaĵoj de Krimeo.
Pedro Ullate López
Pedro ULLATE López [uJAte] (Santoña, Kantabrio, Hispanio, 16-a de Novembro 1950) estas hispana esperantisto kaj grafika artisto. Li gradiĝis en Aplikitaj Artoj, kaj specialiĝis en ceramiko, en la lernejoj de Aplikitaj Artoj de Algeciras kaj Badalona. Profesie li estas terapeŭto, logopedo kaj gradigita en Psikopedagogio kaj laboris kiel mezlerneja instruisto.
Li tradukis kaj desegnis la porinfanan libron Makako kaj Antono de Alfredo Gómez Cerdá el hispana en Esperanton. Li faris ankaŭ desegnojn por la libroj La stultaj infanoj de Ana María Matute kaj Platero kaj mi de Juan Ramón Jiménez.
Li estas la sekretario de Kantabra Esperanto-Asocio (KantEA) kaj estis sekretario de la Loka Kongresa Komitato de la 80a Hispana Kongreso de Esperanto (2022) okazinta en Comillas (Kantabrio).
Effi Biedrzynski
Effi BIEDRZYNSKI (naskiĝinta Kaiser la en Schweina, mortinta la  en Stutgarto) estis germana pruvlegistino eldoneja, esploristino pri Goeto kaj publicistino.
Vivo
Biedrzynski nomiĝis inter fakuloj damego de la goeta kaj vajmara literaturaĵoj. Ŝi pasigis la junulajn jarojn en Schweina kaj Bad Liebenstein fascinite jam frue de ĉio rilata al Goeto. Tion ŝi pliintensigis post nupto kun la berlina privata klerulo kaj filozofo Oswald Bendemann en la jaro 1934-a. Li estis pranepo de la skulptisto kaj grafikisto Johann Gottfried Schadow falonte dum la lastaj militaj tagoj en 1945 ie inter Poznano kaj Toruń. Effi danke al ties familianoj (ekz. al la en la vajmara strato Südstraße vivanta avino Hedwig Bendemann) baldaŭ sentis sin hejme ankaŭ en Vajmaro. Ne mallonge poste ŝiaj profundaj konoj pri la Vajmara klasikismo furoris en la tuta urbo.
Biedrzynski iĝis konata ankaŭ pro ŝia poŝkalendaro Goethekalender kiun ŝi eldonis inter 1964 kaj 2003 - Mit Goethe durch das Jahr. Por ĝi, kies eldonon prizorgis la eldonejo Artemis en Zuriko, ŝi elektis la citaĵojn kaj eltiraĵojn kaj kunliveris notojn kaj fontindikojn. La eldonokvanto por jaro estis mire de pli ol po 40.000 ekzempleroj.
Biedrzynski vivis kaj laboris duonan jarcenton en Stutgarto kie ŝi ankaŭ forpasis. Ŝia postlasitaĵaro tamen troviĝas je Goeto-Ŝilero-Arkivo en Vajmaro.
Vosĥodo (Jalta municipo)
Vosĥodo estas urbotipa loĝloko de la Jalta municipo de Aŭtonoma Respubliko Krimeo. La loĝloko situas kelkajn kilometrojn oriente de Jalto kaj administre apartenas al la Masandra komunumo.
Mariapreĝejo (Gdańsk)
La Mariapreĝejo, kiu estis antaŭ 1945 protestanta kaj post forpelo de la germana loĝantaro de Gdansko, antaŭe Dancigo, el la urbo en 1945 katolika, estas konstruaĵo laŭ stilo de la nordgermana brikogotiko. Ĝi estas unu unu el la plej grandaj brikpreĝejoj tutmonde kaj unu el la plej grandaj preĝejoj en Eŭropo. Ĝi longas 105,5 metrojn, la transversa navo (transepto) larĝas 66 metrojn. La interno proponas lokon por ĝis 25.000 homoj.
Vosĥodo (Jalta municipo)
Tra la loĝloko pasas aŭtovojo Simferopolo-Jalto; la loĝloko estas ligita al Jalto per busa kaj trolebusa trafiko.
Mariapreĝejo (Gdańsk)
Historio
La konstruo de la mezepoka preĝejo komenciĝis la 28-an de marto 1343 kaj finiĝis en 1502. Arĥitekto estis Heinrich Ungeradin. Post la reformacio komence katolikoj kaj protestantoj samtempe uzis la Mariapreĝejon, sed pli malfrue la luterana eklezio uzis ekskluzive la preĝejon. Ĝis 1945 la Mariapreĝejo estis la plej granda protestanta-luterana tutmonde. Ĉar la polaj reĝoj, kiuj post la malvenko de la ordeno de germanaj kavaliroj estis laŭnome suverenoj, tamen ĉiam restis katolikaj, la urbo konstruis apud la Mariapreĝejo la barokan „Reĝan Kapelon“, por ke la reĝo povu je vizitoj en la urbo partopreni la diservon. Post la forpelado de la germanoj post la Dua Mondmilito polaj katolikoj transprenis la Mariapreĝejon.
Vosĥodo (Jalta municipo)
La ĉefa entrepreno de la loĝloko estas kontraŭtuberkuloza sanatorio, konstruita en la jaro 1920. Krome, la loĝloko havas esenc-produktan uzinon kaj infan-ĝardenon.
Sur la teritorio de la loĝloko troviĝas iama domo de grafo Ustinov (komenco de la 20a jarcento) kaj parko.
Mariapreĝejo (Gdańsk)
Historio
La fama triptiko „La Lasta Juĝo“ de la pentristo Hans Memling el Bruĝo, pentrita inter 1467 kaj 1471 estis mendaĵo de la florenca bankisto Angelo Tani destinita por ties hejmurbo. En 1473 ĝi estis rabakirata de la kaperŝipo, el kies posedantoj unu nome Reinhold Niederhoff donacis ĝin al la Mariapreĝejo. El tio rezultis pli longaj diplomataj implikaĵoj, kiuj kaŭzis la minaco de anatemo kontraŭ Dancigo fare de la papo. Napoléon Bonaparte portigis la triptikon al Parizo en la Luvron. Post la Dua Mondmilito ĝi pendis en la Ermitejo je Sankt-Peterburgo. Ekde 1956 ĝi troviĝas en la Nacia Muzeo en Gdansko kaj ĝia kopio en la Mariapreĝejo (Gdańsk).
Urbodomo de Loveno
La urbodomo de Loveno estas limŝtona konstruaĵo sur la Granda Placo de Loveno (Belgio), proksime de la monumenta Preĝejo de Sankta Petro. Konstruita en brabanta malfrua gotika stilo inter 1448 kaj 1469, ĝi estas fama pro sia ornamita arkitekturo, kreita per punto-similaj detaloj.
Mariapreĝejo (Gdańsk)
Historio
Dum la Dua Mondmilito la Ruĝa Armeo difektegis la Mariapreĝejon dum la konkerado de la urbo marton de 1945. 40 elcentoj de la artaj trezoroj estis detruataj, la ligna tegmentotrabaro forbrulis, 14 el la grandaj volbarkoj kunfalegis, kaj la vitraloj estis komplete detruataj. Tamen la ekipaĵo de la Mariapreĝejo ankaŭ nuntempe estas unu el la plej riĉaj en la baltamara regiono, entenanta multajn retablojn, skulptaĵojn, murajn kaj tabulajn pentraĵojn. La kolekto de liturgiaj roboj en la Mariapreĝejo estas la treege plej riĉa trezoro tiaspeca entute.
Urbodomo de Loveno
La konstruaĵo
La urbodomo havas tri ĉefajn etaĝojn, kovritajn per pintaj gotikaj fenestroj sur la tri flankoj videblaj de la Placo. Supre estas galerio-parapeto, malantaŭ kiu leviĝas kruta tegmento kovrita per kvar tavoloj. Ĉe la anguloj de la tegmento estas oklateraj turoj, trapikitaj per slitoj, kiuj permesas lumigi.
Mariapreĝejo (Gdańsk)
Historio
La rekonstruo komenciĝis en 1946, en aŭgusto de 1947 oni rekonstruis la tegmenton per ŝtalbetona tegmentotrabaro. La 17-an de novembro 1955 la preĝejo estis konsekrata, en 1965 la papo rangaltigis ĝin al baziliko.
Richard Breslau
Rikardo BRESLAU (naskiĝinta en la 26-a de majo 1835 en Chorzów/Königshütte, mortinta en la 4-a de marto 1897 en Bad Sachsa), estis germana politikisto.
De 1871 ĝis 1889 li estis la ĉefurbestro de Erfurto kaj tre influis ĝian evoluon al moderna granda metropolo. Sekve li estis kromnomita patro de la moderna Erfurto. Lia plej granda merito: li konstruigis flueg-foson (germane: Flutgraben) por eviti inundajn katastrofojn de la rivero Gera. Krome la tombejoj translokiĝis en la periferion urban, la urba malsanulejo nove konstruiĝis, fariĝis altkvalita provizado per trinkakvo, moderna brutbuĉejo instaliĝis, multaj stratoj pavimiĝis sub lia gvidado.
Dum 1872-1889 li estis membro de la Prusa ĉambro de lordoj.
Urbodomo de Loveno
La konstruaĵo
Statuoj en kanopeaj niĉoj estas distribuataj tra la tuta konstruaĵo. La kalkeloj subtenantaj la statuojn estas tranĉitaj per bibliaj scenoj en alta reliefo. Mensoj de nukoj kaj korneloj estas originalaj en la konstruaĵo, la 236 statuoj mem estas relative freŝaj, post 1850. La unua etaĝo reprezentas gravulojn en la loka historio de la urbo; la dua, patronaj sanktuloj kaj simbolaj figuroj; la tria, la grafo de Loveno kaj dukoj de Brabanto de diversaj epokoj.
La ĉefa fasado havas enirejon kaj du portojn en la centro, supre kiuj estas figuroj de Sankta Petro (maldekstre) kaj Madono kaj Infano (dekstre), la unua en komplimento al la mastro de la preĝejo.
La interno gastigas interesan kolekton de artaĵoj, inkluzive de skulptaĵoj de Constantin Meunier kaj Jef Lambeaux. En la interno ankaŭ videblas la portretoj de la urbestroj de Loveno ekde 1794.
Historio
La konstruaĵo hodiaŭ konata kiel la urbodomo estis la "Voirste Huys" (antaŭa domo) aŭ pli granda komplekso de urbaj konstruaĵoj, sur kiuj konstruado komenciĝis en 1439 ĉe la loko de ekzistanta urbodomo. La unua arkitekto, Sulpitius Van Vorst, mortis baldaŭ post kiam la kompletigoj de la komplekso komenciĝis. Lia sukcesa posteulo estis Jan Keldermans la 2-a, kies morto en 1445 finis la unuan konstruan kampanjon.
La projekto rekomenciĝis en 1448 sub la direkto de Matheus de Layens. La unua ŝtono de la Voirste Huys estis metita la 28-an de marto de tiu jaro. La keloj de iuj malkonstruitaj domoj estis korpigitaj en la novan konstruon kaj nun ili povas aliri tra malgranda pordo ĉe la maldekstra flanko de la kapo. La komencaj planoj, influitaj de la Urbodomo ĉe Bruselo, inkludis kruĉan turon ĉe unu el la anguloj. Ĉi tiu dezajno estis modifita fare de la Layens, rezultigante la simetria aranĝo de turoj observitaj hodiaŭ.
La ekstera ŝtonkonstruado kaj tegmento estis finitaj en 1460, kaj en 1469 la konstruaĵo estis kompletigita.
En la 19-a jarcento, post jardekoj de malatento, la urbodomo estis renovigita. La konstruaĵo feliĉe malmulte suferis dum la Unua Mondmilito. Dum la Dua Mondmilito, bomboj kaŭzis pli da damaĝo; daŭris ĝis 1983 antaŭ ol riparoj estis kompletigitaj.
Revenge
Revenge estas muzikalbumo de KISS. Ĝi estis publikigita en 1992.
Jakobsdorf
Jakobsdorf estas ankaŭ la germana nomo de vilaĝo Sâniacob (Lechinţa) en Rumanio.
Jakobsdorf estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Antaŭpomerio-Rügen de la federacia lando Meklenburgo-Antaŭpomerio. Administre ĝi apartenas la la komunumaro Amt Niepars de pluraj proksime kunlaborantaj najbaraj komunumoj kaj estas ties administra centro. Fine de la komunumo havis  loĝantojn.
19005 Teckman
19005 Teckman estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la en la kadro la kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de Megan Elizabeth Teckman, kiu gajnis la kvaran rangon de la Intel International Science and Engineering Fair de 2003 pro sia projekto pri scienco de la Tero kaj kosmo. Ŝi estis lernantino ĉe la Breck School de Minneapolis (Minesoto, Usono).
Malsupra Navaro
Nomo kaj loĝantoj
Ĝia nomo estas Nafarroa Beherea en la eŭska, Basse-Navarre en la franca kaj Baja Navarra en la hispana.
La nomo de la loĝantoj estas bas-navarrais(e) en la franca kaj baxenabartar en la eŭska (plurale: baxenabartarrak). En Zubero, la malsupraj navaranoj estas familiare nomataj manex (Manex signifas Johano en la malsupra navara).
Geografio
Malsupra Navaro estas limigita oriente de Zubero, sude kaj okcidente de Hispanio (Forua komunumo de Navaro): valoj de Aezcoa, de Roncevaux kaj de Baztan kaj nord-okcidente de Lapurdo.
La reliefo de Malsupra Navaro divideblas en du sektorojn: La norda sektoro ariganta la landojn de Mixe, de Arberoue kaj la duklando de Gramont konsistas el montet-flankoj kaj montetoj similaj al tiuj de Lapurdo. La lando de Ostabarret transiras al suda zono konsistanta el eŭskaj Pireneoj, ariganta la landon de Cize kaj la valojn de Aldudes kaj Ossès.
Hodiaŭ, la plej loĝataj urbetoj estas Saint-Palais (1900 loĝantoj), Saint-Jean-Pied-de-Port (1500 loĝantoj) kaj Bidache (1200 loĝantoj).
Historio
Malsupra Navaro estis la plej norda parto de Reĝlando de Navaro, kies ĉefaj teroj estis en la sudo de Pireneoj kaj de kiu Pamplono estis la ĉefa urbo. La kastelanaro de Saint-Jean-Pied-de-Port estis ties centro. Ĝi estas la sola provinco de Reĝlando de Navaro kiun la Hispanio de Fernando la 2-a de Aragono ne aneksis definitive en 1515. Kvankam la trupoj de Karlo la 5-a ekposedis la tuton de la teroj poseditaj de la reĝo de Navaro, strategia regreso okazis, por ne tro eksponi sin.
Tio klarigas kial, en 1789, Malsupra Navaro rifuzis deputi al Francaj Ĝeneralaj Statoj, kaj kontentiĝis sendi deputitojn al Ludoviko, reĝo de Navaro. Cetere, la duobla krono konserviĝis ĝis 1790, la reĝo estis nomita « reĝo de Francio kaj de Navaro ».
Historia geografio
Ĝis la plena refando de la institucia sistemo okazinta dum la Franca Revolucio, Malsupra Navaro estis federacio de sep landoj aŭ valoj, ankaŭ nomitaj « Universitatoj », ĉiu disponante pri aparta voĉdonrajta kaj jura institucio nomita Ĝenerala Kortumo.
En la centro de la provinco, la tri paroĥoj de Iholdy, Irissarry kaj Armendarits troviĝas en aparta situacio: ili apartenas al neniu el la sep valoj kaj neniu Ĝenerala Kortumo sieĝas tie; ĉiu disponas pri propra paroĥa asembleo kaj la tri asembleoj kunvenas kune nur por la mastrumado de nedividitaj teroj apartenantaj kune al la tri vilaĝoj.
Al la sep valoj aldoniĝas kvin « urboj », sen ligo kun la landoj kiuj ĉirkaŭas ilin kaj kiuj disponas pri po kortumo de "Ĵurintoj":
Laŭ Eugène Goyneneche, kelkaj paroĥoj restis « ĝis la fino de la Malnova Reĝimo ekster la politika kaj administra vivo de la Lando ». Temas pri senjoraj teroj super kiuj barono havas altan, mezan kaj malaltan justicrajton, nome:
Fine, plej norde, la teroj de Gramont, eŭske Agramonde estas en specifa situacio; oni povas distingi tie:
Lingvoj
La uzo de la Eŭska lingvo estas ankoraŭ larĝe disvastiĝinta. En 2001, la proporcio de eŭsklingvaj/franclingvaj dulingvanoj estis 61% por la kungrupiĝo Malsupra Navaro/Zubero.
Historie, la dialekta formo estas la malsupra navara (okcidenta kaj orienta).
Erzsébet Simonyi
Erzsébet Simonyi [erĵEbet ŝimonji], laŭ hungarlingve kutima nomordo Simonyi Erzsébet estis la unua hungara ina bestkuracisto, ankaŭ la unua ina kandidato. Ŝia origina nomo estis Schwartz Erzsébet.
Distrikto Jászapáti
La Distrikto Jászapáti [jAsapAti] (hungare  Jászapáti járás) estas distrikto en Hungario, en regiono Norda Ebenaĵo, en departemento Jász-Nagykun-Szolnok. Ĝi situas sur ebenaĵo en la norda parto de la departemento (en la meza parto de la lando).
Erzsébet Simonyi
Erzsébet Simonyi naskiĝis la  en Budapeŝto. Ŝi mortis la en Budapeŝto.
Distrikto Jászapáti
La distrikta ĉefurbo estas Jászapáti, kiu estas urbo, krome estas ankaŭ alia urbo kaj grandvilaĝo, la ceteraj 6 estas vilaĝoj.
Erzsébet Simonyi
Biografio
Erzsébet Simonyi akiris diplomon en Hungara Reĝa Teknika kaj Ekonomia Universitato palatino József (en la veterinanra fakultato) en 1937, ŝi doktoriĝis post 2 jaroj. En 1940 ŝi komencis labori, kiel privata bestkuracisto. Post la 2-a mondmilito ŝi estis sindikatestro de la bestkuracistoj. Ekde 1948 ŝi laboris en instituto pri injektaĵoj, poste ŝi laboris laŭvice en Hungara Scienca Akademio kaj ministerio pri agrikulturo. En 1952 ŝi ricevis taskon pri establo de nova instituto pri injektaĵekzamenado, poste ŝi gvidis ĝin ĝis la emeritiĝo en 1971. En la sama jaro ŝi kandidatiĝis. Ŝi okupiĝis pri malsanoj de hejmbestoj.
Distrikto Jászapáti
La areo estas 544,45 km², kie loĝas 32 732 homoj. La loĝantoj okupiĝas precipe pri agrikulturo, (fruktoj, legomoj, tritikoj, maizoj) kaj bestobredadoj.
Álif
La álif (arabe أَلِف, álif ) estas la unua litero de la araba alfabeto. En la klasika araba ĝi ne havas difinitan sonon kvankam meze de vorto ĝi kutime havas la valoron de la vokalo a longa /a:/.
En la abjad-numeraloj havas la valoron de 1.
Ortografia uzado
Ĝi povas utili kiel tenilo por komenca vokalo aŭ por hamza, kondiĉe ke la hamza estu la unua grafemo de la vorto (أَب, ʾab, «patro»; إِن, ʾin, «se»; أُنمّ, ʾumm, «patrino») aŭ se en la vokala medio estas /a/ (رَأْس, raʾs, «kapo»; مَسْأَلة, masʾala, «demando»), kie ĝi havas la sonon de ajna mallonga vokalo aŭ restante sensona. Ĝi povas utili ankaŭ kiel distingilo a kelkaj finaĵoj, restante tiuokaze ankaŭ sensona.
13286 Adamchauvin
13286 Adamchauvin estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la en la kadro de la programo Lowell Observatory Near-Earth-Object Search (LONEOS) elde la Stacio Anderson Mesa de la Observatorio Lowell, sud-oriente de Flagstaff (Arizono, Usono).
Nomo
Ĝia nomo honoras Christiane Adam Chauvin de la Observatorio de Parizo, responsulinon pri scienca esploro|esploraj]] rilatoj en la Eŭropa Unio.
György Barra
BARRA György estis hungara pedagogo naskiĝinta en Zilaho 26-an de marto 1902 kaj mortinta en Budapeŝto la 31-an de oktobro 1970.
Kariero
Barra priokupiĝis la modernigon de matematikinstruado. Li estis konsilanto en Ministerio por Religio kaj Instruado (1945–49), instruisto, fakinspekristo en Budapeŝto.
Głogówek
Głogówek (Oberglogau, historie ankaŭ Klein Glogau kaj Kraut Glogau) estas urbo en la provinco Opolio de Pollando, kiu laŭ la stato de havis loĝantaron de urbanoj, kio egalas al loĝdenso de  homoj/km². Ĝi apartenas al samnoma komunumo komunumo Głogówek en la distrikto Prudnik. Ĝis la jaro 1945 la urbo apartenis al Germanio kaj havis germanlingvan loĝantaron, kiu estis forpelita ĝis la jaro 1947. Ĝin anstataŭis poloj el pli orientaj regionoj. Nur malmultaj germanoj kun fortaj parencaj ligoj al polaj familioj kaj perfekta kono de la pola lingvo rajtis resti, kaj ekde la jaro 1990 denove deklari sian germanecon, kaj same post 1990 la antaŭaj loĝantoj rajtis reveni, kion tamen post pli ol 40 jaroj nur limigita kvanto da urbanoj faris. Tamen la kvantoj sufiĉis por atingi ke ekde la jaro 2009 la urba komunumo estas oficiale dulingva, pola kaj germana.
Historio
La urbo unue troviĝis en la manoj de la pola dinastio de sileziaj Piastoj, poste en germana dinastio Habsburgoj, kaj la gento von Oppersdorff. En 1655 dum la sveda diluvo ĉi tie trovis protekton pola reĝo Johano la 2-a Kazimiro kune kun sia familio. Rezulte de unua silezia milito inter Prusio kaj Aŭstrio la urbo apartenas al Prusio. Komence de la 19-a jarcento plu superis la pola lingvo. En 1806 gastis Ludwig van Beethoven, kiu al grafo Franz von Oppersdorff dediĉis la 4-an simfonion.
Jeff Corey
Jeff COREY estas artnomo de Arthur Zwerling, (1914 – 2002), jud-usona aktoro kaj reĝisoro, kiuj fariĝis bonkonata arta instruisto post kiam ili estis en nigra listo de Hollywood en la 1950-aj jaroj pro pasinta asocio kun la Komunista Partio de Usono.
Li debutis en kino per malgranda rolo en I Am the Law (1938) kaj partoprenis kinfilmojn kiel ...One Third of a Nation..., Third Finger, Left Hand, Bitter Sweet, You'll Find Out (al kiu li ankaŭ verkis la kanzonojn "Heigh Ho" kaj Lies Over the Ocean), The Lady from Cheyenne, Mutiny in the Arctic, All That Money Can Buy, You Belong to Me, Paris Calling, Roxie Hart, Who Is Hope Schuyler?, The Man Who Wouldn't Die, Small Town Deb, Syncopation, The Postman Didn't Ring, Girl Trouble, Tennessee Johnson, Frankenstein Meets the Wolf Man, The Moon Is Down, Aerial Gunner kaj My Friend Flicka.
Poste la milito li daŭris sian karieron per kinfilmoj Rendezvous with Annie, It Shouldn't Happen to a Dog, The Killers, The Shocking Miss Pilgrim, California, Ramrod, Miracle on 34th Street, Brute Force, Hoppy's Holiday, Unconquered, The Flame, The Gangster, The Wreck of the Hesperus, Homecoming, I, Jane Doe, A Southern Yankee, Joan of Arc, Wake of the Red Witch, Hideout, City Across the Rive, Roughshod, Home of the Brave, Follow Me Quietly, Scene of the Crime, The Nevadan, Singing Guns, The Outriders, Rock Island Trail, Bright Leaf, The Next Voice You Hear..., Fourteen Hours, Rawhide, Only the Valiant, New Mexico, The Prince Who Was a Thief, Never Trust a Gambler, Red Mountain ktp.
Nigra Listo
La kariero de Corey estis haltita en la fruaj 1950-aj jaroj dum Makartiismo, kiam li estis alvokita antaŭ la Kontraŭmalusona Komitato. Corey rifuzis doni nomojn de supozitaj komunistoj en la distra industrio kaj ridindigis la komiteon proponante kritikojn de la antaŭaj atestantoj. Ĉi tiu konduto kaŭzis, ke li estas nigralistigita dum 12 jaroj.
Reveno al aktorado
En 1960 li revenis al voĉaktorado per Inside Magoo, kaj en la sekva jaro li aperis en televidserio The Untouchables. En 1962 li verkis kanzonon "The Main Attraction" por la samnomafilmo. Li rekomencis sian kinan karieron per The Balcony (1963).
Dum 1960-aj jaroj li ankaŭ aperis en kinfilmoj kiel The Yellow Canary, Lady in a Cage, Once a Thief, The Cincinnati Kid, Seconds, In Cold Blood, The Boston Strangler, Impasse, True Grit kaj Butch Cassidy and the Sundance Kid, krom en televidserioj The Nurses, Perry Mason, Gomer Pyle: USMC, Hawk, The Wild Wild West, Gunsmoke, Star Trek ktp.
En 1970-a jardeko li laboris ĉe kinfilmoj Beneath the Planet of the Apes, Getting Straight, They Call Me Mister Tibbs!, Cover Me Babe, Little Big Man, Shoot Out, Paper Tiger, The Premonition, The Last Tycoon, Oh, God!, The Wild Geese kaj Butch and Sundance: The Early Days, krom televidaĵoj kiel Bonanza, Mannix, Hawaii Five-O, Night Gallery, Something Evil, Search, Disneyland, Smith & Jones, Police Story, The Gun and the Pulpit, The Six Million Dollar Man, Starsky and Hutch, Kojak, Banjo Hackett: Roamin' Free, The Bionic Woman, Curse of the Black Widow, Fantasy Island kaj Greatest Heroes of the Bible.
Akvumilo
Akvumilo estas portebla likvimuna ujo, kiu utilas por transporti likvaĵon kaj elverŝi ĝin en precizan lokon. Oni uzas ĝin por ĉiuj laboroj, kiam necesas elverŝi likvaĵon en preciza loko (betonkonstruo) sed ĝia ĉefa uzado estas por irigacio kaj en ĝardenado kaj por endomaj potplantoj.
Jeff Corey
Reveno al aktorado
Dum la 1970-aj jaroj li ankaŭ laboris kiel televida reĝisoro en epizodoj de serioj kiel The Sixth Sense, Night Gallery kaj Smith & Jones.
Corey aktoris en 1980-aj jaroj en kinfilmoj Battle Beyond the Stars, The Sword and the Sorcerer, Conan the Destroyer, Creator, Bird on a Wire, kaj aliaj kaj ankaŭ en televidaĵoj kiel Little House on the Prairie, Manimal, Faerie Tale Theatre, Second Serve, The A-Team, Perfect Strangers, Messenger of Death kaj Roseanne.
Li laboris en la lasta jardeko de 20-a jarcento en televidaĵoj kiel Payoff, Sinatra, The Marshal, Spider-Man kaj Charmed krom kinfilmoj kiel Beethoven's 2nd, Color of Night, Surviving the Game kaj The Lottery.
Akvumilo
Ĝi havas tenilon, kiu utilas kaj por ĝin transpoti kaj por ĝin klini tiel ke la akvo elversiĝas. Por tio la tenilo de pli grandaj akvumiloj estas duone cirkloforma. Tradicie tiuj ujo estis fabrikataj el alojo aŭ metalo sed lastatempe plej ofte el plasto.
Elplastaj akvumiloj estas ŝatataj ludiloj por geinfanoj al kiuj plaxcas ludi per akvo ĉefe somere. Por akvumi florpotojn pendigitajn alte surmure foje oni uzas akvumilojn kiuj estas ligataj al ekstremo de longa bastono aŭ kano, ekzemple ĉe kortoj en Hispanio.
Groptegmento
Groptegmento estas tegmento, kiu havas klinon ĉe ĉiuj kvar flankoj de ort-angula domo, kontraste al du-klina tegmento, ĉe kiu la gablaj flankoj estas vertikalaj.
Se parto de la gablaj flankoj estas vertikala, temas pri duon-gropa tegmento. La gablo de tia domo estas ne triangula, sed trapeza. Jen bildo de duon-gropa tegmento:
Groptegmento posedas firston. Se la kvar flankoj de tegmento kuniĝas en unu punkto kaj ne ekzistas firsto, temas pri piramida tegmento.
Henschtal
Henschtal estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Kusel de la federacia lando Rejnlando-Palatinato. Fine de la jaro la komunumo havis 0 loĝantojn.
Anna Ferenczy
Anna FERENCZY [ferenci], laŭ hungarlingve kutima nomordo Ferenczy Anna estis slovakia hungara-slovaka aktoro. Ŝia geedziĝa nomo estis (laŭ hungarlingve kutima nomordo) Sedilek Milánné.
Anna Ferenczy naskiĝis la  en Nitrianske Hrnčiarovce, ŝi mortis la.
Biografio
Anna Ferenczy apartenis al la hungara minoritato en Ĉeĥoslovakio, respektive en Slovakio. Pri la lernojaroj mankas informoj. Inter 1950-1952 ŝi apartenis al hungara branĉo de migra teatro en Bratislavo, krome en la sama urbo ŝi helpis la hungarlingvan dissendon. En 1952 ŝi estis fondinta membro de hungara teatro en Komárno. Ŝi restis tie ĝis la emeritiĝo en 1989. Ŝi ricevis kelkajn premiojn. Ŝi havis edzon.
Radenci
Radenci, hungare Regede, germane Radein estas urbo kaj samtempe municipo en Slovenio, en provinco Štajerska, en statistika regiono Pomurska. Administre apartenas al Radenci ankoraŭ 21 vilaĝoj.
Historio
En 1869 oni faris puton, el kio fama minerala akvo fluas, ŝatata en la tuta lando. Ĝis fine de la 1-a mondmilito la vilaĝo apartenis al Habsburga Imperio, al Stirio, poste al Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj. En 1941 la germana armeo okupis la regionon ĝis 1945. Ekde 1991 la urbeto apartenas al Slovenio.
Ditriĥo la 2-a/4-a (Kleve)
Vivo
Ditriĥo la 2-a/4-a de Kleve estis filo de Grafo Arnoldo la 1-a kaj Ida de Brabanto. Supozeble en 1148 aŭ 1149 li ekoficis kiel Grafo de Kleve; certe pruvebla tion li estis en 1150.
Li estis edzo de Adelhejda de Sulzbach (mortinta en 1189). Lia posteulo kiel Grafo de Kleve fariĝis lia filo Ditriĥo la 3-a/5-a Pluaj gefiloj de Ditriĥo la 2-a/4-a estis
29886 Randytung
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de Randy Tung, kiu gajnis la duan rangon en la Intel International Science and Engineering Fair de 2013 pro sia projekto en teamo pri media mastrumado. Li estis lernanto ĉe la Manhasset Secondary School de Manhasset (Nov-Jorkio, Usono).
Głowno
Głowno estas urbo en Lodzio en Pollando. Ĝi apartenas en distrikto Zgierski.
Fresnillo de Trujano
Fresnillo de Trujano estas unu el la 570 komunumoj de la meksika subŝtato Oaĥako (Oaxaca). La ĉefurbo de la komunumo same nomiĝas Fresnillo de Trujano. La ŝlosilnumero de la komunumo laŭ la nacia geografia instituto INEGI estas 20 032.
Geografio
Fresnillo de Trujano apartenas al la distrikto Huajuapam al kiuj apartenas entute 28 komunumoj. Ĝi situas en la miŝteka regiono de Oaĥako (regiono Mixteca), kiu apartenas al la nordokcidenta parto de la subŝtato. La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 852 loĝantojn. El tiuj estis 400 viroj kaj 452 virinoj. La komunumo havas surfacon de 98.24 kvadratkilometroj. La meza alteco estas 1020 metroj super la marnivelo.
Sociogeografio
En la jaro 2000 (laŭ INEGI) en la komunumo vivis 3 indiĝenoj. Ĉiuj 3 aĝis pli ol 5 jaroj kaj estis dulingvaj (hispana kaj indiĝena lingvoj).
Fontoj: Statistikoj de la nacia geografia instituto INEGI pri la censo de 2005 (hispane: Conteo de Población y Vivienda de 2005).
Saint-Denis - Gare (Tramtransporto en Parizo)
Gare de Saint-Denis (Stacidomo de Saint-Denis) estas haltejo de Tramvojo T1 ( 48.93607°N, 2.34637°W ).
Saint-Denis - Gare (Saint-Denis - Stacidomo) estas haltejo de Tramvojo T8 ( 48.93563°N, 2.34744°W ).
Ambaŭ situas en komunumo, en departemento Seine-Saint-Denis, en regiono Francilio.
Păltineasa
Păltineasa [pəltinjasa] (Jávorvölgy javorvoldj) estas vilaĝo en Rumanio nordokcidente de Bistriţa. En 1910 ĝi havis 139 loĝantojn (rumanoj); en 1992 174 (rumanoj). Ĝia unua mencio skribe estas en 1601. Ĝis 1919 kaj inter 1940 kaj 1944 apartenis al Hungario, (Szolnok-Doboka vármegye. Administre ĝi apartenas al Spermezeu.
Gruoformaj
Ene de la biologia klaso de birdoj, la ordo de  Gruoformaj (aŭ ralformaj) birdoj  (Gruiformes) estas subdividita je pli ol 20 familioj, el kiuj la duono estas konata nur el fosilioj, ĉar ili jam ekstingiĝis. Temas pri malsimilaj birdoj laŭ grando el la grandaj gruoj, ĝis la malgrandaj raledoj; sed ĉiuj estas birdoj de simila strukturo kaj skeleto, kiuj vivas en marĉecaj medioj, ĉefe dum bredado, kaj timidaj. Tamen ties voĉoj estas laŭtegaj kaj tre eksterordinaraj kaj utilas por identigi ilin eĉ sen vido.
Ili estas diversgrandaj birdoj, kiuj paŝadas, kuras aŭ naĝas. Ili estas nestoforlasantoj.
Taksonomio
ORDO GRUOFORMAJ (GRUIFORMES)
Ŝjanjango
Ŝjanjango aŭ Xianyang estas urbo (dum la historio estis eĉ ĉefurbo) en mezo de la Ĉina Popola Respubliko.
Geografio
Ŝjanjango situas laŭ bordo de rivero. La prefekteja sidejo Ŝiano troviĝas proksime.
Historio
Ŝjanjango estis ĉefurbo de Ĉinio en 350 a.K. dum 140 jaroj. En 210 a.K. ribelo okazis kaj la urbo cindriĝis en 206 a.K. Laŭ la onidiro la reĝa palaco estis tiel granda, ke la brulado okazis dum tuta monato.
Klimato
Klimato de Ŝjanjango estas la sama, ol la proksima Ŝjiano. Tio estas kontinenta klimato, iomete musono influas. La someroj estas varmegaj, la vintroj estas malvarmaj kaj sekaj. Plej ofte de aŭgusto ĝis novembro pluvas (vintre malofte neĝas) resume 550 mm. Printempe polvo- kaj sableroŝtormoj okazadas. La averaĝa temperaturo estas 14 °C, somere 27 °C, vintre proksimume frostopunkto.
Trafiko
Ŝjanjango estas alirebla per aŭtovojo 312. La pasaĝeroj uzas flughavenon de Ŝjiano.
Quibdó
Quibdó [kibDO] estas urbego, universitata urbo kaj diocezo en okcidenta Kolombio, en departemento Ĉokoo, kies ĉefurbo ĝi estas.
Geografio
Quibdó situas en okcidenta parto de la lando sur la marborda ebenaĵo laŭ rivero Atrato. Itagüí troviĝas 128, Bello (Kolombio) kaj Medeĝino (Kolombio) po 141, Manizales 144, Pereira 145, Armenia (Kindio) 169, Ibagué 211, Santiago de Cali 252, Soacha 297, Bogoto 310, Neiva 341, Monteria 351, Villavicencio 377, Bucaramanga 422, Floridablanca 423, Sincelejo 425, San Juan de Pasto 503, Cúcuta 520, Kartageno (Kolombio) 538, Barranquilla 621, Valledupar 651, Santa Marta 674 km.
Historio
En la pratempoj la pluvarbaro baris la civilizojn, poste same la hispanajn kolonianojn. Tamen en 1648 franciskanoj alvenis, sed lasis la lokon al la indiĝenoj. Quibdó estis fondita en 1654 fare de hispanoj, ĝi iĝis departementa ĉefurbo en 1948.
Klimato
Quibdó situas en tropika klimato. La temperaturo ŝanĝiĝas inter 22-32 °C. Jare pluvas po 8131 mm. En ĉiuj monatoj pluvas pli ol 500 mm, eĉ preskaŭ ĉiun tagon. La ekstrema pluvokvanto ŝuldiĝas al la fakto, ke Andoj blokas la okcidentajn ventojn.
Trafiko
Quibdó havas flughavenon, la ĉefa vojo kuras al Medeĝino. La rivero estas navigebla.
Linci
Bazaj informoj
Linci, ukraine Лінці, hungare Unggesztenyés [ungestenjEŝ] estas malgranda ne memstara vilaĝo en Ukrainio, en Transkarpata provinco, en distrikto de Uĵhorodo en municipo Kibljari.
Situo
Linci situas sur ebenaĵo sub deklivoj ĉe kunfluejo de 2 rojoj.
Historio
La unua mencio okazis en 1428 en formoj "Ignecz", "Ighlynox" kaj "Inglencz". Ĝis Traktato de Trianon Unggesztenyés apartenis al Hungara reĝlando, al Ung, al distrikto Szerednye, poste al Ĉeĥoslovakio. Dum la 2-a mondmilito Hungario okupis ankaŭ tiun ĉi vilaĝon kaj organizis aŭtonomion de rutenoj. Ekde 1945 Linci apartenis al Sovetunio, fine ekde 1991 al Ukrainio.
Alive III
Alive III estas muzikalbumo de KISS. Ĝi estis publikigita en 1993.
Deutsches Institut für Normung
Deutsches Institut für Normung e.V. (plej konata kiel DIN; tio estas, Germana Instituto por Normigo, GIN) estas la germana nacia organizaĵo por normigo kaj estas la germana membro de la Internacia Organizaĵo por Normigado. DIN estas Germana Registrita Asocio (e.V.) kun sidejo en Berlino. Estas nune ĉirkaŭ tridek mil normigoj DIN, kiuj kongruas kun ĉirkaŭ ĉiu kampo de la teknologio.
Tumultoj de Birmingham en 1791
La tumultoj de Birmingham en 1791, ankaŭ konataj kiel la Priestley-tumultoj (angle Birmingham Riots of 1791 aŭ Priestley Riots) okazis ekde la 14-a ĝis la 17-a de julio 1791 en Birmingham (Anglio). La ĉefaj celoj de la tumultuloj estis religiaj disidentoj, precipe la polemika politika teoriisto kaj teologo Joseph Priestley. La kolerego de la tumultuloj originis pro variaj kaŭzoj, aŭ lokaj aŭ naciaj, inkluzive de malkonsento pri la aĉeto de kelkaj libroj por la publika biblioteko. La ribeluloj ankaŭ suspektis, ke la disidentoj subtenis la francan revolucion kaj provis akiri plenajn civilajn rajtojn.
La tumultoj komenciĝis per la atako de hotelo, kie estis okazanta bankedo por la subtenantoj de la franca revolucio. La tumultuloj sekve atakis kaj bruligis la domon kaj personan preĝejon de Priestley, sed ankaŭ kvar disidentajn kapelojn, 27 aliajn domojn kaj plurajn butikojn. Multaj ribeluloj rapide ebriiĝis, drinkante la likvorojn, kiujn ili trovis dum la rabado. Oni cetere donis alkoholon al ili kiel koruptaĵon, por ke ili ĉesu bruligi domojn. Malgranda grupo tamen montriĝis nekoruptebla kaj sukcese restis sobra. La tumultuloj bruligis ne nur la domojn kaj kapelojn de religiaj disidentoj, sed ankaŭ la domojn de aliaj homoj, kiujn ili prave aŭ ne similigis al disidentoj, ekzemple la membroj de la sciencista Luna Societo.
Kvankam la tumultoj ne estis instigitaj de ĉefministro William Pitt, la brita registaro nur malrapide respondis al la helpo-petoj de la disidentoj. Pluraj lokaj oficialuloj de Birmingham estis ŝajne implikitaj en la planado de la tumultoj, kaj ili poste tre malvolonte procesis la tumultestrojn. La industriisto James Watt skribis, ke la tumultoj "dividis [Birmingham] en du partiojn, kiuj morte abomenas unu la alian". La atakitoj progrese foriris el Birmingham, kiu tiel fariĝis multe pli konservativa urbo ol en la 18-a jarcento.
Birmingham
Birmingham progrese famiĝis tra la 18-a jarcento pro siaj oftaj tumultoj. En 1714 kaj 1715, pro la londona proceso de Henry Sacheverell okazis tumulto favore al la "Eklezio kaj Reĝo", kaj la tumultuloj jam atakis disidentojn. En 1751 kaj 1759 kvakeroj kaj metodistoj estis same atakitaj. Dum la kontraŭkatolikaj Gordon-tumultoj de 1780 ariĝis grandaj homamasoj en Birmingham. En 1766, 1782, 1795 kaj 1800 cetere okazis variaj ribeloj kontraŭ tro altaj nutraĵprezoj. Samtempulo ekzemple priskribis la tumultulojn de Birmingham kiel la "almozema, aŭdaca, senhontvizaĝa, senhontkora, kanajla, vigla, simplula popolamaso de Birmingham".
Ĝis la fino de la 1780-aj jaroj, la eminentularo de Birmingham ne estis precipe influita de tiuj religiaj dividoj. Disidentoj kaj anglikanoj vivis harmonie en la samaj kvartaloj. Ili partoprenis en la samaj komitatoj pri la famigo de la urbo, ili havis la samajn sciencajn interesojn en la Luna Societo, kaj ili multe kunlaboris en la loka municipa registaro. Ili ĉiukaze restis unuigitaj kontraŭ tio, kion ili rigardis kiel la minaco de la tumultemaj plebanoj de Birmingham. Post la tumultoj, la sciencisto kaj ekleziulo Joseph Priestley tamen opiniis en sia Alvoko al la Publiko Pri la Tumultoj de Birmingham () de 1791, ke tiu antaŭa kunlaborado fakte ne estis tiel amikema kiel ĝenerale supozite. Priestley malkaŝis, ke pluraj disputoj pri la loka biblioteko, pri katekismo aŭ pri ĉeesto en diservoj estis jam dividintaj anglikanojn kaj disidentojn. En sia Raporto de la Tumultoj en Birmingham (1816), la paperfabrikisto kaj Birmingham-a historiisto William Hutton konsentis pri tio, aldonante ke kvin kaŭzoj precipe favoris religian malamikiĝon : malkonsento pri la inkludo de la libroj de Priestley en la loka publika biblioteko, la klopodado de la disidentoj por abolicii la ' kaj ', religia polemiko pri la doktrino de Priestley, "pasiiga flugfolio" kaj tagmanĝo por celebri la duan datrevenon de la franca revolucio de 1789.
La ' kaj ' limigis la civilajn rajtojn de la disidentoj : tiuj leĝoj ekzemple malpermesis al ili vizitadi la universitatojn de Oksfordo kaj Kembriĝo aŭ ricevi publikajn postenojn. Kiam la disidentoj de Birmingham ekpostulis la abolicion de tiuj leĝoj, la surfaca harmonio de la loka elito rapide malaperis. Unitaristoj kiel Priestley estis la plej aktivaj subtenantoj de la abolicio, tiel ke ortodoksaj anglikanoj iom post iom nervoziĝis kaj koleriĝis. Post 1787 aperis disidentaj grupoj specife kreitaj por la abolicio de tiuj leĝoj, kio despli dividis la lokan loĝantaron. Petoj pri abolicio tamen plurfoje malsukcesis en 1787, 1789 kaj 1790. La subteno de Priestley por la abolicio kaj lia eksternorma, abunde publikigita religia doktrino emis furiozigi la popolon de Birmingham. En februaro 1790 formiĝis grupo da aktivistoj, ne nur por kontraŭi la interesojn de la disidentoj sed ankaŭ por kontraŭi tion, kion ili rigardis kiel la nedezirindan importadon de la idealoj de la franca revolucio. Plejmultaj disidentoj ja subtenis la francan revolucion, ĉefe ĉar ĝi dubigis la veran rolon de monarkio en registaro. Unu monaton antaŭ la tumultoj, Priestley provis fondi reformsocieton nomitan , kies celo estus la subtenado de universala voĉdonrajto kaj lokaj parlamentoj. Kvankam tiu projekto ne plenumiĝis, ĝi certe pliakrigis la religiajn interrilatojn en Birmingham.
Krom tiuj religiaj kaj politikaj diferencoj, la malaltaj, tumultemaj klasoj kaj la altaj anglikanaj klasoj ambaŭ esprimis ekonomiajn plendojn kontraŭ la mezklasaj disidentoj. Ili enviis ne nur la kreskantan prosperon de tiuj industrialistoj sed ankaŭ la potencon, kiun la disidentoj akiris danke al tiu prospero. Laŭ la historiisto R. B. Rose, tiuj industrialistoj apartenis al "interna elito de magnatoj". Priestley mem verkis en 1787 pamfleton titolitan , kiu provizis konsilojn por ekstrakti la plej grandan kvanton da laboro el malriĉuloj kontraŭ kiel eble malplej mono. Ĝi ekzemple sugestis kolekti la monŝuldojn de la dungitoj, kio certe ne reamikigis Priestley kun la malriĉuloj de Birmingham.
Brita reago al la franca revolucio
La brita publika debato pri la franca revolucio daŭris ekde 1789 ĝis la jaro 1795. Origine, multaj homoj de Anglio kaj de Francio kredis, ke la franca revolucio similus al la angla glora revolucio, kiu okazis unu jarcenton antaŭe. Ĝi tiam estis favore rigardita de granda parto de la brita loĝantaro. Plejmultaj britoj celebris la okupon de la fortreso Bastille kaj opiniis, ke la franca absoluta monarkio estis nepre anstataŭenda de pli demokrata formo de registaro. Dum tiuj unuaj, pasiigaj monatoj, subtenantoj de la franca revolucio petis, ke la propra politika sistemo de Britio estu ankaŭ reformita, per la plilarĝigo de voĉdonrajtoj kaj per la restrukturado de la limoj de la parlamentaj balotdistriktoj, por malhelpi la aperon de tiel nomitaj "putraj distriktoj".
La politikisto kaj filozofo Edmund Burke publikigis en 1790 siajn Pensojn pri la Revolucio en Francio, en kiu li neatendite malkonsentis kun siaj pli liberalaj kolegoj de la partio Whig, subtenante la francan aristokration. Sekvis pamfleta milito inter la du movadoj. Ĉar Burke jam antaŭe subtenis la ribelon kontraŭ Anglio de la nordamerikaj kolonianoj kaj la fondon de Usono, lia opinio pri la franca revolucio surprizis kaj ŝokis ĉiujn britojn. Dum Burke subtenis aristokration, monarkion kaj la regule establitan Eklezion, liberaloj kiel Charles James Fox tute kontraŭe subtenis la revolucion kaj proponis por Britio programon de individuaj liberecoj, civitana virto kaj religia toleremo. Pli radikalaj teoristoj kiel Priestley, William Godwin, Thomas Paine kaj Mary Wollstonecraft eĉ postulis respublikon, agrokulturan socialismon kaj abolicion de la "landaj interesoj". Laŭ la historiisto Alfred Cobban, la rezultinta debato estis "eble la lasta vera diskuto pri la fundamentoj de politiko en Britio". Je la fino de la jaro 1795, post la terora periodo kaj post la milito kontraŭ Francio, restis nur malmultaj subtenantoj de la franca revolucio kaj malmultaj homoj, kiuj deziris aŭ prognozis similajn reformojn en Britio. La pli radikalaj teoristoj kaj politikistoj progrese fariĝis la centro de oficiala kaj populara malfido.
La eventoj, kiuj rekte kaŭzis la tumultojn de 1791, okazis nur unu monaton post la fuĝo al Varennes kaj aresto de la franca reĝa familio. Tiam plejmultaj fruaj esperoj de la franca revolucio estis jam estigiĝintaj.
Indicoj de tumulto
La 11-an de julio 1791 anoncis gazeto de Birmingham, ke je la 14-a de julio okazus tagmanĝo en loka hotelo por celebri la duan datrevenon de la okupo de la fortreso Bastille kaj de la komenco de la franca revolucio de 1789. "Ĉiu Amiko de Libereco" estis invitita ĉeesti la manĝon :
Kelkaj ĝentilhomoj intencas kune tagmanĝi je la venonta 14-a, por memorfesti la promesplenan tagon, kiu emancipis dudek-ses milionojn da homoj el la jugo de despotismo, kaj kiu restarigis la bonfarojn de egala registaro por vere granda kaj klera nacio ; kun kiu ni, pro nia propra intereso kiel komerca popolo kaj pro nia devo kiel amikoj de la ĝeneralaj rajtoj de la homaro, subtenu daŭran amikecon kondiĉitan de libera interrilato. Ĉiu Amiko de Libereco, ĉu li dezirus partopreni en la intencata modera festo, lasu sian nomon en la trinkejo de la hotelo, kie kuponoj estas aĉeteblaj po kvin ŝilingoj, inkluzive de botelo da vino. Neniu estos tamen akceptita sen kupono. La tagmanĝon oni servos precize je la tria posttagmeze.
Kun la anonco estis minaco : "aŭtenta listo" de la partoprenantoj estus publikigota post la tagmanĝo. Je la sama tago diskoniĝis "ekstremrevolucia" anonima pamfleto, kiun oni poste atribuis al James Hobson. Urbaj oficialuloj proponis 100 gineojn kontraŭ informoj pri la publikigo de tiu pamfleto kaj identigo de ties aŭtoro, sed sensukcese. La disidentoj de Birmingham devis aserti, ke ili tute ne konis la identecon de la aŭtoro, kaj ili cetere repuŝis la "radikalajn" ideojn de la pamfleto. Ekde la 12-a de julio rapide klariĝis, ke la okazonta tagmanĝo certe estus tumultema. Matene de la 14-a de julio aperis variaj grafitioj sur la muroj de la tuta urbo, ekzemple "Detruo al Presbiterianoj" aŭ "Eklezio kaj Reĝo porĉiame". Konsiderante tion, la amikoj de Joseph Priestley timis incidenton kaj konvinkis lin ne partopreni la tagmanĝon.
14-a de julio
Proksimume 90 firmaj subtenantoj de la franca revolucio kunveniĝis la 14-an de julio. La bankedo estis estrita de James Keir, anglikana industrialisto kaj membro de la Luna Societo. Kiam la invititoj alvenis al la hotelo je la dua aŭ tria posttagmeze, ili estis malkore salutitaj de 60 aŭ 70 manifestaciantoj, kiuj sekve dispeliĝis, strange kaj konfuzeme kriante "Ne al papeco". Kiam la gastoj finis sian manĝon, denove kunveniĝis centoj da homoj ekster la hotelo. La tumultuloj, kiuj "ĉefe originis de la industriaj metiistoj kaj laboristoj de Birmingham", lanĉis ŝtonojn kontraŭ la fuĝantaj gastoj kaj rabis la hotelon. La homamaso sekve iris direkte al la kvakera kunvenejo, antaŭ ol iu kriis, ke la kvakeroj "neniam kaŭzas problemon pri io ajn, nek unuflanke nek aliflanke", tiel ke la tumultuloj anstataŭe decidis ataki la kapelon New Meeting, kiun Priestley prezidis kiel pastoro. La kapelo New Meeting estis bruligita kaj komplete detruita. Rapide sekvis la detruo de la kapelo Old Meeting, kiu estis alia disidenta preĝejo.
La tumultuloj sekve direktis sin al la domo de Priestley, Fairhill. Joseph Priestley havis apenaŭ sufiĉan tempon por fuĝi : li kaj lia edzino, dum la sekvaj tagoj, rifuĝis en plurajn domojn de disidentaj amikoj. Skribante iom post la tumulto, Priestley priskribis la unuan etapon de la atako, kiun li spektis ekde certa distanco :
Pro rimarkinde kvieta nokto kaj klara lunlumo, ni kapablis vidi ĝis granda distanco, kaj ni, estante sur deklivo, distingeble aŭdis ĉion okazantan en la domo, ĉiun krion de la homamaso, kaj preskaŭ ĉiun frapon de la instrumentoj, kiujn ili alportis por rompi la pordojn kaj meblojn. Ili ne kapablis trovi fajron, kvankam unu el ili onidire proponis lumigitan kandelon kontraŭ du gineoj. Mia filo, kiun ni lasis malantaŭ ni, singarde estingis ĉiujn fajrojn en la domo, kaj aliaj el miaj amikoj igis ĉiujn najbarojn agi same. Mi sekve aŭdis, ke oni dediĉis multajn penojn, tamen sensukcese, por obteni fajron el mia granda elektra maŝino, kiu staris en la biblioteko..
Lia filo William restis malantaŭe kun kelkaj amikoj por protekti la familian hejmon, sed ili estis superfortitaj kaj la domo estis finfine rabita kaj tute detruita. La altvalora biblioteko, la scienca laboratorio kaj la manuskriptoj de Priestley estis komplete perditaj pro la fajro.
15-a, 16-a kaj 17-a de julio
La grafo de Aylesford provis reteni la violentajn agojn de la tumultuloj ekde la nokto de la 14-a de julio. Malgraŭ la helpo de aliaj urbaj magistratoj, li tamen ne sukcesis kontroli la homamason. La 15-a de julio, la tumultuloj liberigis kelkajn kaptitojn el la loka malliberejo. Thomas Woodbridge, la gardisto de la malliberejo, mobilizis plurajn centojn da homoj por protekti la konstruaĵon, sed multaj el ili fakte partoprenis en la tumulto. La tumultuloj detruis la domon de John Ryland, nomitan Bakerville House, kaj ili trinkis la rezervon de likvoroj, kiujn ili malkovris en la kelo. Kiam alproksimiĝis la freŝdate dungitaj policistoj de Birmingham, la homamaso atakis kaj senarmigis ilin. Mortis unu homo dum la atako. Lokaj magistratoj kaj policistoj ne plu agis por reteni la homamason kaj ne aplikis la kontraŭtumultan leĝon Riot Act, ĝis kiam la armeo atingis la urbon la 17-an de julio.