cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Naluvedapati
La cunamo de 2004
La 26-an de decembro, de 2004, cunamo atakis la marbordon de Tamilnado post tertremo en Sumatro. Tamen, el 8,000 mortoj en la ŝtato, nur unu estis de Naluvedapati kaj la plej granda parto el la vilaĝo restis nedamaĝita. La arboj, kiuj estis konataj kiel fortaj ventobariloj, funkciis kiel bariloj kontraŭ la cunamoj kaj maldaŭrigis grandan kvanton de akvo kontraŭ atingo de la vilaĝo. Oni notis ankaŭ, ke ekzistis neniu perdo de vivo ene de la fiŝkapta komunumo kaj neniu traŭmato inter la homoj de la vilaĝo sekvante la cunamon. Sudeep Jain poste mobilizis siajn lernejajn eks-studentojn kaj fondis „Tsunami Rehabilation Trust” nomita „BITSunami” por rehabiliti kaj evoluigi tiun vilaĝon kune kun najbara Puŝpavanam-vilaĝo. BITSunami kaj District Administration kondukis fare de J Radhakrishnan denove abundan arboplantadon, plantante 254.464 arbidojn la 2-an de oktobro 2005, atingante nova ginesrekordon.
Demografio
Bazita sur la censo de 2001, totala populacio de Naluvedapati estis 4354 kun 2199 maskloj kaj 2155 inoj. El 1515 domoj, nur tri povis trairi kastobarilojn. La plimulto de la loĝantoj parolas la tamilan lingvon kaj la plimulto de loĝantoj en la Nagapattinam-distrikto estas hinduoj laŭ religio.
Malčice
Historio
La loko estis loĝata dum la neolitiko. La unua mencio pri la vilaĝo devenis de 1274. Post la tatara invado fortikaĵo konstruiĝis, kiun baldaŭe Matiaso la 1-a okupis kaj malkonstruis. En 1910 loĝis en Málca 1262 da homoj, (907 slovakoj, 328 hungaroj, 8 germanoj). Ĝis Traktato de Trianon Málca apartenis al Hungara Reĝlando, al Zemplén (reĝa departemento), al distrikto de Nagymihályi, poste al Ĉeĥoslovakio, fine dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 loĝis en Malčice 1309 da homoj, (1218 slovakoj, 77 ciganoj, 5 hungaroj, 4 ĉeĥoj, 2 ukrainoj, po 1 germano, ruteno kaj polo).
Vintrosportejo
Vintrosportejo aǔ skiejo estas areo, kiu taŭgas por skiado, neĝtabulo-veturado aŭ ĝenerale por vintrosporto. La klasika vintrosporta areo havas montojn kiuj estas ekipitaj per telferoj kaj skiejoj. Se la infrastrukturo taŭgas por nordia skiado oni ankaŭ nomas similan ejon alpa centro.
Klasikaj vintrosportaj areoj
Klasikaj vintrosportaj areoj situas ofte en montaraj regionoj. La montoj kaj kontinenta klimato en vintro, kiu falas en vintro sub nul grado, estas la plej grava antaǔkondiĉo por skii aǔ neĝtabuli kaj sledadi vintre. Ofte vizitataj skiejoj situas ekzemple en la Alpoj de Germanujo, Aǔstrio, Svisio, norda Italujo, Slovenujo kaj Francujo, sed ankaŭ en Ĉeĥio, Polujo, Nordameriko kaj Japanujo.
La entreprenistoj, kiuj prizorgas la skiejojn plej ofte ne estas la posedantoj de la sportaj arealoj kaj skiejoj, sed luprenas la terenojn por la vintrosporto. La posedantoj de la tereno plej ofte estas lokaj agrikulturistoj, kiuj uzas dum somero la ejojn kiel paŝtejoj aǔ herbejoj.
La plej multaj skiejoj situas en regionoj kiuj estas ĝenerale interesaj por turismumi. Dum la senneĝa sezono la regionoj proponas vojojn kaj padojn por montomigrantoj, montobiciklistoj, glisparaŝutado. Ofte tie ankaŭ ekzistas someraj sledkurejoj aǔ ŝnur-glisparaŝutado.
Tie kie mankas montoj aǔ la klimato ne taŭgas por vintraj sportoj pli kaj pli estas konstruataj Internaj skiejoj. Tiaj vintrosportejoj eblas kaj en grandurboj kaj en dezertoj, kiel ekzemple en Dubajo.
Ekonomia signifo
Vintraj sportregionoj estas gravaj turistaj allogaĵoj. Sole Aǔstrio enspezas pro siaj vintrosportaj areoj 7 miliardojn da eŭroj jare, kun la nerekta rezulto de la gajno por la enlanda ekonomio de eĉ 11 miliardoj da eŭroj. La Bavaraj vintrosportaj regionoj havas en la vintra sezono ĉ. 168 milionojn da tagajn ekskursojn kaj 27,4 milionoj da tranoktojn kun totala enspezo de 2,5 miliardoj da eŭroj.
Problemoj
La plej granda problemo pro la vintrosportaj regionoj estas la klimata ŝanĝo, la tutmonda plivarmigo. Dum la vintro kelkaj tradiciaj vintrosportaj areoj ne plu havas neĝon aǔ neĝas nur tre melfrue. Kelkfoje la neĝo havas malbonan kvaliton. Multaj gastoj ne venas, kio estas perdo de enspezoj pro la turismo kaj la ŝtato.
The Polar Express (filmo)
The Polar Express (Esperante: La Polusa Ekspreso) estas usona animacia filmo de Robert Zemeckis aperinta en 2004 adaptita de la romano The Polar Express de Chris Van Allsburg.
Intrigo
Fine de la 1950-aj jaroj, en la antaŭvespero de Kristnasko, juna knabo kiu komencas ne plu kredi al la ekzisto de Avo Frosto. Dum li endormiĝis, magia trajno nomita "La Polusa Ekspreso" haltas antaŭ lia domo kaj la konduktoro invitas lin supreniri por vojaĝi al la Norda poluso.
Post multaj travivaĵoj dum la vojaĝo, la knabo estas elektita de Avo Frosto por ricevi la unuan donacon de Kristnasko. Ekkonsciante ke li povus elekti ion ajn en la mondo, la knabo nur petas bel-sonan arĝentan sonorileton de la kristnaska sledo. La knabo metas la sonorileton en la poŝon de sia ĉambro-robo kaj ĉiuj geknaboj rigardas Patron Kristnasko kiu elflugas por sia jara disdono.
Iom poste, la knabo malkovras ke la sonorileton falis el sia truita poŝo. La kristnaskan matenon, lia fratino malkovras donaceton pakitan sub la kristnaska arbo. La knabo malfermas la skatolon kaj malkovras la sonorileton, liveritan de Avo Frosto, kiu trovis ĝin sur la sidejo de sia sledo. Kiam la knabo sonorigas ĝin, ambaŭ li kaj lia fratino miras pli la bela sono.
Broumov
Broumov (, Braunau) estas urbo en Ĉeĥio, en distrikto Náchod. Vivas ĉi tie.
Historio
La unua skribmencio pri Broumov estas el la jaro 1256. En la jaro 1348 Broumov estis surbaze de decido de Karolo la 4-a avancita je urbo.
El Acebrón
Loĝantoj
La loĝanto nomiĝas acebronero. La censita loĝantaro en 2013 estis de 238 loĝantoj kaj la denseco estas de 3,5 loĝ/km².
Situo
El Acebrón estas situanta en la orienta parto de Kastilio-Manĉo en la komarko aŭ distrikto Kvenka Manĉo en la okcidenta parto de la Provinco Kvenko, je altitudo de 759 m; je 95 km el Kvenko, provinca ĉefurbo. La areo de ties teritorio estas de 68.01 km². La geografiaj koordinatoj estas 39°54′0″N 2°58′0″O.
Historio
Meze de la 20a jarcento la loĝantaro de multaj vilaĝoj de la regiono atingis pinton, kaj ankaŭ ĉe El Acebrón, sed poste okazis elmigrado, senloĝigo kaj maljuniĝo de la loĝantaro, kaj ankaŭ ĉe El Acebrón kie oni falis al la nunaj 238.
Tigfolia kverko
La tigfolia kverko (Quercus petraea) apartenas kun tigfrukta kverko (Quercus robur) al la plej gravaj kverkospecioj en Mez-Eŭropo. La tigfolia kverko preferas la atlantikan klimaton, la tigfrukta kverko la kontinentan. Aspekte, la du specioj diferenciĝas je la pedunklitaj folioj kaj la sesilaj glanoj ĉe la tigfolia kverko.
Tiu palearktisa specio estas nomata ankaŭ petra kverko aŭ sesila kverko.
El Acebrón
Historio
Ekde la 1987 al 2007 (20 jaroj) la urbestro estis Rafael Polo García de la socialisma partio PSOE.
Ekonomio
Agrikulturo kaj brutobredado tradicie. Servoj kaj loĝejoj.
Fensdorf
Fensdorf estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Altenkirchen de la federacia lando Rejnlando-Palatinato. Fine de la jaro la komunumo havis 0 loĝantojn.
Bențid
Bențid [bencid] (hungare: Bencéd, benced) estas vilaĝo en Rumanio nordokcidente de Odorheiu Secuiesc. Administre ĝi apartenas al la komunumo Șimonești.
Loĝantaro
En 1910 ĝi havis 346 loĝantojn (hungaroj); en 1992 190 (99 % da hungaroj). En la censo de 2002 ĉiuj 153 loĝantoj deklaris sin etnaj hungaroj.
Historio
Ĝi estis unue menciita skribe en 1567. Ĝis 1919 kaj inter 1940 kaj 1944 ĝi apartenis al Hungario (Udvarhely).
Preĝejo Stefano la 1-a (Polgárdi)
Preĝejo Stefano la 1-a (Hungario) estas romkatolika historia monumento en Hungario, en urbo Polgárdi.
Historio
La unua mencio pri la kirko okazis en 1332, kiun la turkoj detruis post 1526. En 1753 okazis mencio pri kapelo, kiun en 1853 oni trakonstruis. Tio estis la sanktejo de la sekva preĝejo ĝis 1927. En 1873 denova trakonstruo okazis, fine en 1930 la preĝejo prenis la nunan aspekton. La orgeno venis en 1943.
Konstruaĵo
La konstruaĵo havanta 2 simetriajn turojn situas sola en parko. Antaŭ la preĝejo kruco estas videbla. Ĉe la sanktejo longa konstruaĵoparto aliĝas. Inter la turoj meze estas la ĉefenirejo. Bildo de la altaro prezentas Stefanon la 1-an, kiu dediĉas la kronon al Sankta Maria, ĝi estis pentrita en 1853. Fresko de la baldakeno prezentas Ĉieliron de Maria pentritan en 1937. Kermeso okazas en la 20-an de aŭgusto.
21683 Segal
21683 Segal estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la de la usona amatora astronomo Charles W. Juels elde la Observatorio de Fountain Hills, proksime de Fountain Hills (Arizono, Usono).
Nomo
Ĝia nomo honoras la Bruce A. Segal, okulkuraciston kaj okulan kirurgiiston en Florido, kaj ankaŭ amatoran astronomon. De 1999 li partoprenis al longtempa programo de astrometrio pri asteroidoj ĉe la Observatorio de Jupiter (Florido), per aŭtomata instrumentaro.
Siono (distrikto)
La Distrikto Siono (en la german Bezirk Sitten; en la franca district de Sion)estas administra unuo de Kantono Valezo. Ĝi havis 42959 loĝantojn la 31-an de decembro 2011. Ĝia ĉefurbo estas la samnoma urbo Siono.
Geografio
La distrikto Siono konsistas el la ĉefurbo Siono kaj la komunumoj norde de ĝi.
(154989) 2005 AG4
(154989) 2005 AG4 estas malgranda, malhela troja asteroido de Jupitero malkovrita la en la kadro de la astronomia kampanjo Catalina Sky Survey, elde la Stacio Catalina de la Observatorio Steward, nord-oriente de Tucson (Arizono, Usono).
Ĝi estas ano de la tiel nomata « Troja Tendaro » : ĝi orbitas proksime de la punkto de Lagrange L5 de la sistemo Suno-Jupitero,.
Siono (distrikto)
Komunumoj de la distrikto Siono
La distrikto Siono konsistas (stato en 2013) el 5 komunumoj, el kiuj la ĉefurbo Siono estas la plej granda. Jen la listo:
Historio
La hodiaŭa distrikto estiĝis el la malnova valeza dekono Siono, kiu estiĝis el mezepoka episkopa administra unuo. De 1798 ĝis 1803 ĝi estis distrikto de la helveta Kantono Valezo, poste ĝis 1810 dekono de la Respubliko Valezo, tiam dum tri jaroj ĝis 1813 distrikto de la franca departemento de Sempiono. Ek de 1815 denove dekono kaj ek de 1848 distrikto de Kantono Valzeo.
Geudertheim
(jen france, origine germane kaj alemane, prononco, historie ankaŭ Gottesheim) estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Bas-Rhin, en la historia kultura regiono regiono Alzaco kaj la nuna administra regiono Grand Est ("Granda Oriento"). Fine de en la komunumo vivis.
Karel Funk
Karel Funk (naskiĝis la 30-an de majo 1948) estas ĉeĥa spirita verkisto kaj direktoro de diakonia maljunulhejmo "Domovinka" en Písek (Suda Bohemio).
Origine li studis ekonomian altlernejon kaj dudek jarojn okupiĝis pri spirita serĉado, ĝis li ekankris en kristana esoterismo.
Eksteraj ligiloj
Meditaj tekstoj de Karel Funk en Interreto
János Orosz
János Orosz [jAnoŝ oros], laŭ hungarlingve kutima nomordo Orosz János estis hungara pentristo, skulptisto. Lia origina familia nomo estis Oross.
Orosz János naskiĝis la en Újpest   (erare en Budapeŝto) kaj mortis la.
Biografio
Orosz János akiris diplomon en Hungara Belarta Altlernejo en 1957. Liaj plej gravaj instruistoj estis Géza Fónyi kaj Jenő Barcsay. Inter 1959 kaj 1961 li havis stipendion hejme, en la jaroj 1963 kaj 1964 en Italio. Li plej ofte pentradis, sed en la 1970-aj jaroj li skulptadis. En 1992 li aliĝis al Societo Szinyei Merse Pál. Li ricevis premiojn inter 1960-1990. Lia filo naskiĝis en 1960, lia filino en 1980.
Chechiș (Dumbrăvița)
Chechiș [kekiŝ] (hungare: Oláhkékes) estas vilaĝo en Rumanio sude de Baia Mare. En 1910 ĝi havis 878 loĝantojn (rumanoj), en 1992 969. Ĝia unua mencio estas en 1405. Ĝis 1919 kaj inter 1940 kaj 1944 ĝi apartenis al Hungario (Szatmár vármegye). Administre ĝi apartenas al la komunumo Dumbrăvița.
Hilda Pintér
naskiĝis la en Budapeŝto.
Biografio
estis kajakisto en ĉefurbaj sportkluboj. Ŝi estis hungara ĉampiono kvarfoje inter 1953-1955 duope kune kun Klára Bánfalvi. En mondĉampionumo en 1954 ŝi estis la unua duope en distanco 500 m. Depost fino de la hungara revolucio de 1956 ŝi disidis al Svislando, en la sekva jaro ŝi edziniĝis al sia fianĉo. En 1958 ŝi naskis filon kaj en 1972 ŝi ricevis svisan ŝtatanecon. Ŝi estis la dua en Nederlando dufoje en 1961 kaj 1962, krome ŝi estis svisa ĉampiono en 1968, 1970 kaj 1971 individue en distanco 500 m. Pro profesio de sia edzo dum la svisa periodo ili vivis en pluraj urboj, eĉ en pluraj landoj.
29624 Sugiyama
29624 Sugiyama estas tre malgranda sed neordinare hela asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la japana astronomo Makio Akiyama elde la observatorio de Susono (apud Miŝima en gubernio Ŝizuoka, Japanio).
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de Tomiei Sugiyama, kiu iris en 1969 en Usonon por fariĝi ludisto en Grandaj Ligoj de Basbalo. Poste li estis inspektoro de altlerneja basbalteamo, sindonante al la promocio de la altlerneja basbalo en Japanio.
26679 Thomassilver
26679 Thomassilver estas tre malgranda, treege hela asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la en la kadro de la astronomia kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de Thomas Scott Silver, kiu gajnis la "Plej bona en sia Kategorio" kaj la unuan rangon en la Intel International Science and Engineering Fair de 2010 pro sia projekto pri mikrobiologio. Li estis lernanto ĉe la Bergen Academy for Medical Science and Technology de Hackensack (Nov-Ĵerzejo, Usono).
Ĝanĝou
Ĝanĝou, ĉine 漳州 estas metropolo kaj universitata urbo en Ĉina Popola Respubliko. La municipo administras ankaŭ la prosimajn urbetojn, distriktojn kaj similajn zonojn.
Geografio
Ĝanĝou etendiĝas sur ebenaĵo proksime al la maro en la orienta parto de la lando.
Historio
Ĝanĝou en la frua 20-a jarcento estis ĉirkaŭita per muro, la stratoj estis pavimitaj kun granito. Taĉmento de Mao Zedong okupis la urbon en 1932.
Ekonomio
En Ĝanĝou en la frua 20-a jarcento funkciis brikofornoj kaj, sukerofarado, sed la plej grava estis la silkokomercado.
Trafiko
Ĝanĝou havas fervojan stacidomon. Aŭtovojo troviĝas en la proksimeco.
Klimato
Ĝanĝou havas subtropikan klimaton kun influo de musono. La temperaturo somere estas iom pli ol 30 C, vintre la duono. Jare pluvas po 1300 mm.
(16341) 2182 T-3
(16341) 2182 T-3 estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la de la usona astronomo Tom Gehrels de la Observatorio de la Monto Palomar (Kalifornio, Usono) kaj de la nederlandaj geedzoj geastronomoj Ingrid van Houten-Groeneveld kaj Cornelis Johannes van Houten, de la Observatorio de Leiden (Nederlando) en la kadro de la "Tria Enketo pri Trojanoj" (Third Trojan Survey).
Akvomelono
La akvomelono aŭ citrolo (Citrullus lanatus, sin. C. vulgaris) estas frukto kun fluaĵa, dolĉa sarkokarpo kun el ĉiuj fruktoj la plej alta titro da likopeno. En la sarkokarpo, kiu estas plejofte ruĝa, sed ankaŭ blanka, roza, flava aŭ oranĝa laŭ koloro, enestas grajnoj. Nuntempe tamen ankaŭ ekzistas sengrajnaj specioj. La sarkokarpo estas manĝata per unue tranĉi la melonon en grandaj partoj kaj poste la sarkokarpo en pecetoj. La sarkokarpo oni manĝas per forko aŭ kulero aŭ per la mano. Ĝi tre bongustas kiam ĝi estas frida.
Azianoj rostas kaj salas la grajnojn de akvomelono. Ankaŭ oni manĝas acidigitan ŝelon de akvomelono. En la Mezoriento kaj Azio oni jam tre longan tempon manĝas ilin. Precipe kie laŭlonge de bordoj oni facile povis transporti la pezajn melonojn per ŝipoj.
La akvomelono verŝajne devenas el tropika Afriko kaj Egiptio. En Ĉinio la akvomelo jam estis konata antaŭ la kristana erao, iuj diras 1000 jarojn, aliuloj 4000 jarojn antaŭ Kristo.
Zapata pasero
La Zapata pasero, Torreornis inexpectata, estas specio de mezgranda birdo de la familio de Emberizedoj. Ĝi estas monotipa en la genro Torreornis. Ĝi estas grizflava birdo kiu loĝas en la herbejoj de la Zapata Marĉo kaj ie pli en la insulo de Kubo. Ĝi estas ĉirkaŭ 16.5 cm longa, ĝi estas ĝenerale griza kaj flava kun malhela ruĝecbruna krono kaj olivecgrizaj supraj partoj.
En la latina scienca nomo Torreornis signifas “birdo de Torre (laŭ Carlos de la Torre)”,  inexpectata signifas “ne atendita”, sigmani estas “dediĉita al Sigman” kaj varonai “dediĉita al Varona”.
Aspekto
Ĝi estas ĉirkaŭ 16.5 al 17 cm longa, diketa grizflava pasero. La dorso estas olivecgriza, kun malhela strieco. La krono estas ruĝecbruna. La gorĝo estas blanka. La beko estas malhelgriza kaj el tiu eliras nigraj strioj mustaĉaj super kiuj estas blankaj suprastrioj kiuj limas kun la griza vango. La okulo estas nigra kaj antaŭ ĝi estas blanka makulo suprabrida. La brusto kaj la resto de la subaj partoj estas helflavaj kun grizaj flankoj. La flugiloj estas malgrandaj, rondoformaj kaj olivecgrizaj. La junuloj estas pli malhelaj kaj ne havas la ruĝecbrunan kronon.
Disvastiĝo kaj subspecioj
La Zapata pasero estas limigita kaj endemia de Kubo. Ĝi estis malkovrita de la hispana zoologo, Fermín Zanón Cervera en marto de 1927 ĉe Santo Tomás en la Zapata Marĉo kaj formale priskribita de usona herpetologo Thomas Barbour kaj sia samlandano, ornitologo James Lee Peters en 1927.
Barbour estis estinta akompanata de Cervera en ties antaŭaj vizitoj al Kubo, kaj post aŭdi pri la raraj birdoj troviĝantaj en la Zapata areo, li sendis la hispanon al serio de vojaĝoj tra la regiono, kio ŝajne permesis la trovon de tiu pasero. El tiam oni trovis du aliajn populaciojn, en la insulo de Cayo Coco en la Provinco Camagüey kaj en la marborda regiono de la Provinco Guantánamo. En 1959 oni trovis la specion en Baitiquirí, Guantánamo kaj en 1976 ankaŭ en Cayo Coco de la provinco de Ciego de Ávila. Ĉiu el la tri areoj havas sian propran subspecion diferencan kaj same la habitatoj diferencas, nome inondeblaj herbejoj en la unua, seka dorna makiso en la dua kaj seka aŭ duonseka marborda arbaro kaj makiso en la tria. Ĉar tiu specio ne estas jam pli limigita al Zapata oni sugestis foje la alternativan nomon de Kuba pasero.
Ĉiu populacio estas atribuata al diferenca raso pro diferencaj plumaroj kaj ekologio. La nomiga raso T. i. inexpectana de Zapata troviĝas en etenda arbustaraj herbejoj de Cladium savanoj, marborda vegetaĵaro kaj mangrovoj, dum la similplumara raso de Cayo Coco nome T. i. varonai troviĝas en duondeciduaj arbaroj, mangrovoj kaj marbordaj dornaj arbustaroj kaj la pli senkolora orienta raso T. i. sigmani loĝas en seka arbustaro de kaktoj.
Torreornis inexpectata loĝas en tri diferencaj populacioj en Kubo: la nomiga raso havas stabilan populacion de pli da 250 birdoj en malgranda areo de la Zapata Marĉo; la raso varonai estas pli nombraj ene de sia tre limigita teritorio en Cayo Coco en la insularo Camagüey; kaj la raso sigmani, limigita al malgranda zono de sudorienta marbordo en Guantánamo, estas supozeble populacio de nur 110-200 individuoj, sed oni ĵus trovis ke ĝi havas iom pli grandan teritorion kaj povas esti de 600-700 individuoj.
Subspecioj
Torreornis inexpectata havas kategorion de minaco kiel Endanĝerita specio. La tri subspecioj estas tre malabundaj, kun tre malgrandaj distribuareoj. La totala populacio povas esti de malpli da milo da individuoj.
La priskribo de la subspecio varonai
La formo varonai estis priskribita en kuba publikaĵo, kaj necesas plia studo por determini ties validecon. Oni asertis malhelon aŭ eĉ neekziston de tiu origina priskribo. Buden kaj Olson (Smithsonian Contributions to Zoology, 477 (1989)), ne reviziis la priskribon, kaj atentis al Bond, kiu citis varonai al diferenca kuba publikaĵo.
Galaksio
Galaksioj estas grandegaj gravite ligitaj sistemoj, kiuj enhavas stelojn, gason, polvon, plasmon kaj verŝajne nevideblan malluman materion. Maso de tipa galaksio estas 1011 sunmasoj. La vorto galaksio estis derivita el la greka galaxias (γαλαξίας), laŭvorte "lakto", reference al la Lakta Vojo.
Zapata pasero
La priskribo de la subspecio varonai
"Olson ricevis represaĵon de tio el Regalado. La ununura indiko de la fonto en tio estis presita pinte de la paĝo 87: "Centre [tiele] Agricola, No. 2 mayo-agosto/1981." Tio estas la citaĵo fare de Garrido et al. [serio Poeyana] (1986), kie Bond [Ibid] (1982:12) citas la originan priskribon de Torreornis inexpectata varonai Regalado kiel "Rev. Minist Educ. Sup. Rep. Cuba, 8, Nov. 2, 1981, pp. 87-106.," kio, krom la fakto, ke la komenca paĝo havas saman numeron, ŝjanas diferenca publikaĵo."
Distrikto Aveiro
La provinco limas okcidente je la Atlantika Oceano, norde je la distrikto Porto, oriente je la distrikto Viseu kaj sude je la distrikto Coimbra.
Zapata pasero
La priskribo de la subspecio varonai
Tamen ili malsukcesas mencii aŭ citi Morton kaj Gonzalez Alonso (Wilson Bulletin, 1982, vol. 94/4), kiuj mencias varonai kaj kie Centro Agricola estas citata. Dickinson (Howard and Moore Complete Checklist, (2003)) sugestas, ankaŭ ke estis "ioma dubo" pri tio, ĉu la priskribo estis publikigita. Tamen nun estas kopioj de la seria dataĵo de 1981 kaj pli fruaj en la Smathers Library de la Universitato de Florido.
Galaksio
La intergalaksia spaco estas plena de maldensa plasmo kun meznombra denseco de malpli ol po unu atomo por kuba metro. En la videbla universo ekzistas probable pli ol cent miliardoj da galaksioj. La galaksioj elsendas ankaŭ radioondojn, kaj tiuj kiuj elsendas pli en radioonda spektro ol en videbla lumo estas nomataj radiogalaksioj.
Distrikto Aveiro
Municipoj
La distrikton konsistigas la sekvaj 19 municipoj:
Galaksio
La galaksioj malproksimiĝas unuj de la aliaj (kun esceptoj de tiuj en la samaj galaksiaj grupoj) kaj la rapideco estas proporcia al la distanco. Tiu ĉi leĝo estas konata kiel la Leĝo de Hubble (laŭ la nomo de sia malkovrinto) kaj ĝi estas unu el la pruvoj de la universodilatiĝo.
Zapata pasero
Ekologio
La kanto estas priskribita kiel "metaleca altatona trilado kun paŭzoj tziii-tzziii-tzziii ... kaj silentecaj tik-tik-tik". En la reprodukta sezono raspa serio de longaj altatonaj notoj tzi, tzi, tziii-tzzii, zu, zu, zu ...fine per pli profunda noto.
Distrikto Aveiro
Geografio
La distrikta areo plejparte situas je alteco de malpli ol 100 metroj super la marnivelo. 40 kilometrajn larĝa marborda ebenaĵo situas en la sudo de la distrikto. La plej gravaj riveroj estas Vouga, Cértima, Alfusqueiro, Águeda kaj Antuão. En la nordo kaj oriento la surfaco estas monteta ĝis monta.
Galaksio
Specoj de galaksioj
La galaksioj estas katalogataj laŭ formo en tri ĉefaj kategorioj: elipsaj (E), spiralaj (S), kaj neregulaj (Irr).
La elipsaj galaksioj havas regulan formon, kiel gigantaj stelaj aroj, kun tre malmulta interna strukturo. La steldenseco malpliiĝas de la centro al la rando kaj la grado de la platiĝo varias. La stelformadaj regionoj preskaŭ ne ekzistas kaj konsekvence junaj steloj ne aperas en tiaj galaksioj.
Zapata pasero
Ekologio
En la sekaj sezonoj la Zapata populacio manĝas ĉefe semojn kaj florojn, same kiel insektojn, araneojn, helikojn kaj ties ovojn. En la humida sezono la Zapata pasero manĝas malgrandajn lacertojn. En Cayo Coco ili preferas insektojn, semojn kaj fruktojn surgrunde aŭ sur bromeliaceoj. Tiuj de Guantánamo manĝas krome fruktojn el kaktoj.
Tiu specio estas fidema kaj flugas malmulte, kvankam forte konsiderinte ties malgrandjan flugilojn. Ili grupiĝas en malgrandaj aroj ĉu en paroj aŭ grupoj de tri, sed foje en pli grandaj grupoj de 10-12.
Galaksio
Specoj de galaksioj
La neregulaj galaksioj ne montras regulan strukturon kiu povus esti klasifikata en logika maniero. La Magelanaj Nuboj estas ekzemploj de neregulaj galaksioj.
Nova tipo de galaksioj, klasifikataj kiel ekstreme kompaktaj nanaj galaksioj, kun diametro de nur 120 lumjaroj, estis malkovrita en 2003 fare de Michael Drinkwater el Universitato de Kvinslando.
Zapata pasero
Ekologio
Ili reproduktiĝas inter marto kaj junio. La nesto estas tasforma, malalta super montetoj, kaŝe inter herbotufo (Cyperaceae). La ovaro estas de du ovoj verdecblankaj kun brunaj makuloj.
Galaksio
Specoj de galaksioj
Pli detala klasifiko de la unuaj du galaksiaj tipoj estas ilustrita ĉi sube per la serio Hubble :
Zapata pasero
Ekologio
Tipaj minacoj estas naturaj incendioj en la seka sezono, sekigado de humidejoj kaj habitatodetruo pro agrikulturo kaj turismo.
Eksteraj ligiloj
En angla
Galaksio
Specoj de galaksioj
Nia galaksio, nomata Lakta Vojo (aŭ tutsimple La Galaksio) estas spirala galaksio, 100 mil lumjarojn je diametro kaj ĉirkaŭ 3 mil lumjarojn dika. Ĝi enhavas ĉirkaŭ 3×1011 stelojn kaj havas mason ĉirkaŭ 6×1011-oble pli grandan ol la maso de la suno.
Je Julio 2015, EGSY8p7 estis la plej malnova kaj plej fora observita galaksio kun lumvetura distanco de 13.2 mil milionoj da lumjaroj el la Tero, kaj observita kiel ĝi ekzistis 570 milionoj da jaroj post la Granda Praeksplodo. Antaŭe, je Majo 2015, EGS-zs8-1 estis la plej fora konata galaksio, ĉirkaŭkalkulite kun lumvetura distanco de 13.1 mil milionoj da lumjaroj for kaj kiu havas 15% el la maso de la Lakta Vojo.
Pli larĝskalaj strukturoj
Nur kelkaj galaksioj ekzistas solaj; tiuj estas konataj kiel kampaj galaksioj. La plej granda parto el la galaksioj estas gravite interligita. Strukturoj enhavantaj ĝis 50 galaksiojn estas nomataj galaksiaj grupoj.
Pli larĝskalaj strukturoj, kun miloj da galaksioj sur distancoj de milionoj da lumjaroj estas nomataj galaksiaj aroj. Galaksiaj aroj estas ofte dominataj fare de unu sola giganta elipsa galaksio kiu, post sufiĉe da tempo, englutas la satelitajn galaksiojn kaj kreskigas sian mason.
Superaroj estas grupoj enhavantaj dekmilojn aŭ centmilojn da galaksioj. Ili estas ĝenerale aranĝitaj laŭ preferaj direktoj, nomataj folioj kaj filamentoj, ĉirkaŭantaj grandegajn malplenajn regionojn. Pli grandskale, la universo aspektas izotropa kaj homogena. La spaco inter la galaksioj estas relative malplena, kun escepto de intergalaksiaj gasaj nuboj.
Historio
En 1610, Galileo Galilei uzis unuafoje teleskopon por studi la luman zonon de la nokta ĉielo konata kiel la Lakta Vojo kaj malkovris ke ĝi konsistas el grandega nombro de malpli brilaj steloj. En lia traktato de 1755, Immanuel Kant, baziĝante sur antaŭa laboro de Thomas Wright, taksis ke la galaksio povus esti rotacianta sistemo kun grandega nombro da steloj, interligitaj per gravitaj fortoj, kiel la sunsistemo sed je skalo multe pli granda. Li ankaŭ konjektis ke iuj el la nebulozoj videblaj sur la nokta ĉielo povus esti aliaj galaksioj.
Fine de la 18-a jarcento, Charles Messier kompilis katalogon enhavantan la 110 plej lumajn nebulozojn, poste sekvata de pli larĝa katalogo de nebulozoj kompilita fare de William Herschel. En 1845, Lordo Rosse konstruis novan teleskopon kiu distingebligis inter elipsaj kaj spiralaj nebulozoj. Li ankaŭ sukcesis vidi individuajn stelojn, pruvante ke Kant povus esti prava pri la ideo ke iuj nebulozoj estas ja apartaj galaksioj.
Ĝis la 20-a jarcento, ne estis ĝenerale akceptite ke iuj nebulozoj estas apartaj, foraj galaksioj. Dum la 1920-aj jaroj, Edwin Hubble, uzante pli fortan teleskopon, kapablis observi ke iuj nebulozoj estas formitaj el steloj kaj kalkulis ilian distancon, baziĝante sur la brileco de kelkaj cefeidaj variaj steloj renkontitaj tie. Tiel li pruvis ke ili estas ekstergalaksiaj objektoj ĉar la distanco al ili estis tro granda por esti ene de nia galaksio. La unuaj galaksioj identigitaj estis NGC 6822, en konstelacio Sagitario, en 1925, M33, spirala galaksio en la konstelacio Triangulo, en 1926 kaj M31, Andromeda galaksio, en 1929.
La unua provo priskribi la formon de la Lakta Vojo kaj la pozicion de la suno ene de ĝi apartenas al William Herschel kiu, en 1785 kalkulis la stelnombron en variaj regionoj de la ĉielo. Uzante pli rafinitan metodon, Jacobus Kapteyn, en 1920, alvenis al bildo de malgranda (15 kiloparsekoj) elipsoforma galaksio kun la suno proksime al la centro. Malsimila metodo uzata fare de Harlow Shapley, bazita sur katalogo de globaj stelaroj alkondukis al tute diferenca bildo: plata disko kun diametro de ĉirkaŭ 70 kiloparsekoj kaj la suno malprokisme de la centro. Ambaŭ metodoj faris la eraron ne alkalkuli la lumabsorbon fare de la interstela polvo el la galaksia plano. Robert Julius Trumpler mezuris tiun ĉi efikon en 1930 per studado de malfermitaj stelaroj kaj sekve la nuntempa modelo de nia galaksio aperis.
En 1944, Hendrik van de Hulst antaŭvidis mikroondan radiadon je ondolongo de 21 cm, rezultantan el interstela atoma hidrogena gaso. Tiun ĉi radiadon oni observis en 1951. Ĉi radiado permesis pli detalan studon de la galaksio, ĉar ĝi ne estas afektata fare de la lumabsorbado fare de la interstela polvo kaj ĝia Doppler-ŝanĝo povas esti uzata por mapi la movon de gasoj en la Galaksio. Dum la 1970-aj jaroj oni konkludis ke la tuta maso de la galaksioj ne akordas kun la rapideco de la rotacianta gaso; tiel oni proponis la ekziston de la malluma materio.
Etimologio
La vorto galaksio devenas de la greka termino por la galaksio en kiu troviĝas la sunsistemo - kyklos galaktikos - kio signifas "lakta cirklo" kaj memorigas pri la aspekto de la galaksio sur la ĉielo. Kiam la astronomoj spekulativis pri tio, ke kelkaj objektoj, kiujn oni antaŭe klasis kiel spiralajn nebulozojn, estas fakte vastaj aroj da steloj, oni nomis tion "teorio pri insulaj universoj"; tio tamen estis misa nomo, ĉar universo signifas ĉion kio ekzistas. Sekve, tiu ĉi termino eksmodiĝis, anstataŭigita per ekuzo de la termino galaksio ĝenerale por nomi tiajn ĉi astrarojn.
Tri Sagoj
La Tri Sagoj (germane Drei Pfeile) – politika simbolo projektita en 1931 de ruso Sergej Ĉaĥotin kaj germano Karl Mierendorff por la germana kontraŭfaŝisma organizo Fera Fronto. Ĝi simbolas tri plej malamikajn al demokratio ideojn: monarkiismon, faŝismon kaj ŝtatan komunismon. Ĝi estas ofte uzata de maldekstraj kaj kontraŭfaŝismaj organizoj. En la periodo antaŭ kaj dum la dua mondmilito uzis ĝin interalie la Pola Partio Socialista.
József László
József László
Béla Kovács (poeto)
KOVÁCS Béla (kova:ĉ) estis hungara poeto naskita en Nagyszalonta la 2-an de aŭgusto 1886 kaj mortinta en Salonta 5-a de januaro 1950.
Kariero
Kovács Béla diplomitiĝis pri latina-hungara lingvoj en la Universitato Ferenc József de Koloĵvaro (1908). Li instruis en mezlernejoj de Sepsiszentgyörgy, Fogaras, poste de 1914 en Nagyszalonta. Li estis la posedanto de loka gazeto Szemle (1927-31).
Refraktoro
Refraktoro estas lorno, (ĉefe astronomia lorno) ĉe kiu la objektivo estas granda lenso por kolekti la lumradiojn.
La termino teleskopo almontras origine observilon, kies objektivo estas spegulo reflektanta la lumradiojn.
Keplera teleskopo
La Keplera teleskopo, inventita de Johannes Kepler en 1611, estas plibonigo de la desegno de Galileo. Ĝi uzas konveksan lenson kiel okulpecon anstataŭ la konkava lenso de Galileo. La avantaĝo de tiu aranĝo estas ke la radioj de lumo elirantaj el la okulpeco estas konverĝaj.
Mika Kallio
Mika KALLIO (naskiĝis la 8-an de novembro 1982 en Valkeakoski) estas finnlanda motorciklisto.
Komencis en Klaso 125 kiel wildcard per Honda. En 2002 kuris per Honda, en 2003 per Honda kaj KTM, ĝis 2006 per KTM. En 2007 kaj 2008 kuris en Klaso 250 per KTM. En 2009 kaj 2010 kuris en MotoGP per Ducati de la teamo Pramac Racing. En 2011 kuris en Moto2 per Suter, ekde 2012 ĝis 2014 per Kalex, en 2015 per Kalex kaj Speed Up. En 2016 kaj 2017 kuris kelkajn konkurecojn en MotoGP per KTM kiel wildcard.
Vereinsmühle
Vereinsmühle (laŭvorte Societa muelejo) troviĝas en Vajmaro, Germanujo, ĉe Kirschberg-monto. Temas pri eksa akvomuelejo de ĉe Ilm-rivero kiu nuntempe estas loĝeja komplekso.
Historio
Ĝia unua mencio estis en 1375, Walkmul der Wollinwebir, do fula muelejo de la lanoteksistoj. La tuto detruitis en 1613 dum la t.n. Diluvo turingio. La inter 1735 kaj 1745 rekonstruita novaĵo estis pulvera muleejo ĝis finiĝo post eksplodego. Trabfakaĵo konstruite en 1845 kiel grena mulelejo ekzistas ĝis hodiaŭ. La longa mueleja foso 	tuj antaŭ la kluzo proksime de Sesarka ponto (Sechsbogenbrücke) enfluas je Ilm. La nomo de la longe maluzata Vereinsmühle ŝuldiĝas al la vajmaraj majstraj bakistoj kiuj fondis la muelejkonstruan societon Mühlenbauverein. Ekde 1887 faritis ŝanĝo je vapora moviĝo kaj ekde 1930 oni preferis gasan kaj dizelan fortojn. La malfunkcio komenciĝis en 1960. Laŭ akto de el la Urba arkivo de Vajmaro konstruigis en 1895 Paul Rud. Drosihn ponteton trans Ilm. Kontraŭ la muelejestro ankaŭ akuzoj pro damaĝkompenso faritis fare de la municipo i..a pro problemo kun hidranto.
Croatia Airlines
La entrepreno Croatia Airlines estas kroatia flugkompanio kun sidejo en Zagrebo. Ekde la 18-a de novembro 2004 ĝi estas membro de la flugkompania alianco "Star Alliance". La kompanio laŭ la stato de aŭgusto 2010 ĉiujare transportas proksimume 1,75 milionojn da pasaĝeroj kaj dispondas pri 12 regulaj pasaĝeraj aviadiloj.
Vereinsmühle
Historio
Staras tiu ĉi muelejo sur la oficiala listo de la unuopaj aĵoj protektotaj en Vajmaro.
Croatia Airlines
La flugoj de la kompanio havas la IATA-mallongigon OU; la ICAO-mallongigo por la entrepreno estas CTN.
Vereinsmühle
Notoj
<References />
Distrikto Emmendingen
La distrikto Emmendingen situas en la federacia lando Baden-Virtembergo de Germanio. Ĝia administra sidejo estas la samnoma urbo Emmendingen. La distrikto estas parto de la distriktaro Freiburg kaj de la regiona ligo Suda Supra Rejno.
La distrikto havas areon de 679 km², kaj fine de ĝi havis  loĝantojn. Najbaras la distriktoj Ortenau norde, Schwarzwald-Baar oriente, Breisgau-Hochschwarzwald plus la eksterdistrikta urbo Freiburg sude. En la okcidento la rivero Rejno konsistigas la naturan limon al la regiono Alzaco de la najbara ŝtato Francio. Rekte okcidente de la distrikto Emmendingen situas la arondismento Sélestat-Erstein de la departemento Bas-Rhin.
Annamária Nagy
NAGY Annamária (nadj) estas rumanihungara vitroartistino naskita en Câmpia Turzii la 16-an de januaro 1959.
Kariero
Annamária Nagy studis inter 1978–1982 en Arta Altlernejo Ion Andreescu de Kluĵo. Ŝi laboris inter 1982 kaj 1990 en vitrofabriko de Turda, de 1989 ŝi havas propran vitropentran laborejon.
Géza Pál Teleki
Grafo Géza Pál Teleki, laŭ hungarlingve kutima nomordo Teleki Géza Pál estis hungardevena-usona antropologo, etologo, skolto. Lia nobela antaŭnomo estis széki [sEki]. Lia patro estis Géza Teleki (geografo), lia avo estis Pál Teleki.
Géza Pál Teleki naskiĝis la en Kolozsvár (Hungara reĝlando (nuntempa Cluj en Rumanio), li mortis la  en Kisoroszi (Hungario).
Biografio
Post la 2-a mondmilito evidentiĝis longa resto de la Ruĝa Armeo kun establo de socialismo, tial la grafa familio sukcese disidis al Usono. Teleki akiris bakalaŭron pri antropologio en Universitato George Washington en 1967. Ĝuste post jardeko li akiris PhD en Universitato de Pensilvanio. Pli frue ekde 1968 li iĝis kolego de Jane Goodall en Afriko. Baldaŭ li vivis en Sieraleono, kie li faris kampanjon kontraŭ medicinaj eksperimentoj de ĉimpanzoj. Li fondis la unuan nacian parkon en la lando en 1986. En la sama jaro li kunfondis la "Komitaton por Konservado kaj Prizorgado de Ĉimpanzoj", de kiu li poste fariĝis prezidanto. Li estis ankaŭ universitata preleganto en Usono. En 2011 li relokiĝis al Hungario.
Li edziĝis en 1981 en Havajo, post 4 jaroj filo naskiĝis.
(11822) 1981 TK
(11822) 1981 TK estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la ĉeĥa astronomino Zdeňka Vávrová elde la Observatorio Kleť apud České Budějovice en tiama Ĉeĥoslovakio (nun, en Ĉeĥa Respubliko).
Pesaĥa aranĝo
La pesaĥa aranĝo (סדר פסח; prononco laŭ  sistemo IFA [], do per simplaj literoj  aŭ, סדר, do  aŭ ) estas rita festeno komence de la juda festo Pesaĥo, kiu en la kristana kulturo nomiĝas Pasko. Ĝi estas kondukita tra la mondo antaŭ la vespero de la 15-a tago de Nisano en la hebrea kalendaro (tio estas, komence de la 15-a tago; hebrea tago komenciĝas ĉe sunsubiro, do vespere). La tago falas fine de marto aŭ en aprilo de la Gregoria kalendaro; Pesaĥo daŭras sep tagojn en Israelo kaj ok tagojn ekster Israelo. Judoj tradicie celebras unu pesaĥan aranĝon se en Israelo kaj du (unu je ĉiu el la unuaj du noktoj) se en la juda diasporo. La celebraĵo estas rito implikanta rerakontadon de la rakonto de la liberigo de la izraelidoj de sklaveco en antikva Egiptio, prenita de la Libro de Eliro (Ŝemot) en la Juda Torao. La pesaĥa aranĝo mem baziĝas sur la Biblia verso ordonante judojn rerakonti la historion de la Eliro el Egiptio: "Vi diru al via infano pri tiu tago, dirante: 'Pro tio, kion la Eternulo faris al mi, kiam mi eliris el Egiptio.'" (Eliro 13:8) En la celebraĵo, judoj legas la tekston de la Hagado, antikva verko de judaj saĝuloj. La Hagado enhavas la rakonton pri la hebrea eliro el Egiptio, specialajn benojn kaj ritojn, talmudajn komentoj, kaj Pesaĥajn kantojn.
Seder-kutimoj inkludas legi kaj diskuti la rakonton, trinki kvar tasojn da vino, manĝi macon, partopreni simbolajn manĝaĵojn kaj ripozi en festado de libereco.
Iuj nomas Pesaĥon esperante ankaŭ Pasko, sed ĉar tio estas nomo de alia kristana festo, por eviti ambiguon estas rekomendinde uzi la nomon Pesaĥo. Kaj se oni ŝparus unu vorton kaj aldonus diferencigon per aldono de adjektivo, do ekzemple skribus "juda pasko" aŭ "kristana pesaĥo", oni jam esprimus, kiun el la du kulturoj oni juĝus la norma kaj normala. Tio ne ĝustus. Aliflanke, iuj esperantistoj facilanime "inventis" por si mem novan vorton sedero, argumentante ke laŭ la 15-a regulo oni povus al iu vorto el iu lingvo aldoni substantivan o-finaĵon, atenti ke la vorto ne havu fremdajn literojn kaj tuj ĝi estos esperanta vorto. Sed la 15-a regulo validas nur tiam, kiam ne eblas esprimi iun koncepton per la ekzistantaj vortoj. Tial la nomigo "pesaĥa aranĝo" por traduko de la hebrea סדר פסח tute sufiĉas. En tiu-ĉi teksto tolereblas la vortumoj Seder-kutimoj kaj Seder-tablo, sed en tiuj vortoj la unua parto estas hebrea aŭ jida vorto, ne esperanta.
Eksteraj ligiloj
Pri la hagado de Sarajevo, historia manuskripto pri la pesaĥa aranĝo:
Vitorio
Vitorio estas:
Mária Pap
Mária Pap estis hungara porjunulara verkistino naskita en Déva la 24-an de februaro 1865 kaj mortinta en Koloĵvaro 14-a de decembro 1937. Ŝi estis la edzino de verkisto Dezső Kovács.
Kariero
Pap Mária (Kovács Dezsőné) akiris diplomon de bazlerneja instruisto en Koloĵvaro kaj ŝi instruis por dudek jaroj en la praktikanta lernejo de la porinstruista lernejo de Koloĵvaro.
Farkas Király
KIRÁLY Farkas [kira'j] estas rumanuja hungara poeto, tradukisto naskita la 7-an de majo 1971 en Kluĵo. Li estas ano de E-MIL. Li estas la filo de poeto László Király kaj aktorino Éva Katona, pli juna frato de poeto Zoltán Király.
NTFS
NTFS estas dosiersistemo. Ĝi estis ellaborita de Microsoft. Dosiersistemo estas maniero stori komputilajn dosierojn. NTFS signifas New Technology File System. Microsoft enkondukis ĝin kun operaciumo Windows NT. Versio de NTFS estas ankaŭ entenata en la plej modernaj operaciumoj ellaboritaj de Microsoft, Windows XP, Windows Server 2003 kaj Windows Vista.
NTFS estis farita por anstataŭigi la malnovan dosiersistemon uzatan de pli fruaj versioj de Windows, kiaj Windows 95, Windows 98, kaj Windows 98SE. Tiu dosiersistemo estis ankaŭ uzata de MS-DOS kaj nomiĝas FAT (File Allocation Table).
Sámuel Havadtőy
Sámuel Havadtőy [ŝAmuel havadtOi], laŭ hungarlingve kutima nomordo Havadtőy Sámuel, tutmonde konata kiel Sam Havadtoy estas hungara-brita-usona pentristo, internofasonisto, galeriposedanto.
Sámuel Havadtőy  naskiĝis la  en Londono.
Biografio
Parencoj de Havadtőy migris el Hungario al Britio depost la 2-a mondmilito. Sámuel jam naskiĝis en Londono, sed la familio Havadtőy hejmenvenis antaŭ la Hungara revolucio de 1956. Ili opiniis, ke post la stalinismo demokratiiĝo okazos. Tio fiaskis, tial la familio povis rifuĝi al Londono nur en 1971. En la sekva jaro Havadtőy iris al Novjorko, kie li vivis ĝis 2000. Post la alveno li komencis krei pentraĵojn kaj grafikaĵojn. Li aliĝis al la usona arta vivo, li vivis kune kun Yoko Ono 2 jardekoin. En 1978 li establis propran firmaon pri internofasonado, en 1992 propran galerion. Li dizajnis hejmojn de famaj artistoj kiel ekzemple tiu de John Lennon kaj Keith Haring. Inter 1986 kaj 1990 li ofte loĝis en Svislando kaj li ofte revizitis Hungarion. En 2000 li reprenis la hungaran ŝtatanecon, sed li vivas en Budapeŝto kaj Szentendre, ankaŭ en Ligurio.
Giambologna
Giambologna, naskita kiel Jean Boulogne, erare konata kiel Giovanni da Bologna kaj Giovanni Bologna (1529 – 13a Aŭgusto 1608), estis flandra skulptisto, konata pro sia marmoraj kaj bronzaj statuaro fine de la Renesanco kaj laŭ stilo de Manierismo.
Giambologna iĝis bone konata pro sia fajna senso de agado kaj moviĝemo, kaj rafinita, diferencita surfaca finigokapablo. Inter liaj plej famaj verkoj estas Merkurio (el kiu li faris kvar versiojn), sur unu piedo, eltenita de zefiro. La dio levas unu brakon por indiki ĉielen, per gesto pruntoprenita el la repertuaro de klasika imagaro kiu estas karaktera de la maniera de Giambologna.
Referencoj
Gloria Fossi, et al., "Italian Art", Florence, Giunti Gruppo Editoriale, 2000, ISBN 88-09-01771-4.
"Giambologna, 1529-1608 : sculptor to the Medici : an exhibition organised by the Arts Council of Great Britain etc.", katalogo eldonita de Charles Avery kaj Anthony Radcliffe. [London] Arts Council of Great Britain, 1978, ISBN 0-7287-0180-4.
Ptoĥeio
Laŭ la helena mitologio, Ptoĥeio (el la greka Πτωχεια) estis dajmonino kiu personigis almozadon. Kunulinoj ŝiaj estis Aporio (Malfacileco), Penio (Malriĉeco) kaj Ameĥanio (Manko de rimedoj). Pro tio, ŝiaj kontraŭaj dajmonoj estis Pluto (Riĉeco) kaj Eŭtenio (Prospero).
Kvankam ŝia genealogio aperas nenie, Aristofano simbole asertis en sia teatraĵo Pluto ke Ptoĥeio estis fratino de Penio (Malriĉeco).
Scintilometro
Scinitilometro estas fotometro kiu aŭtomate registras scintiladon de astroj.
Civita d'Antino
Civita d'Antino estas komunumo de Italio. Ĝi situas en la regiono Abruco kaj la provinco de La-Aglo.
ISO 3166-2:PG
ISO 3166-2:PG estas subaro de la normo ISO 3166-2 rilate Papuo-Nov-Gvineon. Ĉiu kodo konsistas el du partoj, apartigitaj per streketo. La unua estas <tt>PG</tt>, la ISO 3166-1 dulitera (alpha-2) kodo de Papuo-Nov-Gvineo. La dua parto estas tri literoj. La kodojn havas dudek provincoj, unu aŭtonoma regiono kaj la ĉefurba distrikto.
Nimigea de Sus
Nimigea de Sus [nimiĝa de sus] hungare: Oláhnemegye olanemedje, germane: Wallachisch-Nindorf valakiŝ) estas komunumo en Rumanio sude de Năsăud. En 1910 ĝi havis 516 loĝantojn (hungaroj, germanoj); en 1992 640 (rumanoj). Ĝia unua mencio skribe estas en 1392. Ĝis 1919 kaj inter 1940 kaj 1944 apartenis al Hungario, (Belső-Szolnok vármegye). Administre ĝi apartenas al Nimigea de Jos.
Svisa Esperanto-Societo
La Svisa Esperanto-Societo (SES ; (Schweizerische Esperanto-Gesellschaft, Société suisse d’espéranto, Società esperantista svizzera, kaj romanĉe: Societad svizra d’esperanto) estas unu el la plej tradiciaj Esperanto-Societoj de Eŭropo. Ĝi fondiĝis 1903 en Romandio en la hotelo Tête Noire en Rolle la 27-an de septembro . Ĝia unua prezidanto estis Eugène Failletaz, kiu estas ekster la esperanto-movado en Svislando konata kiel grava komerca pioniro de Romandio. Inter la pioniroj de la societo troviĝas ankaŭ personecoj kiel Hector HODLER (kunfondinto de UEA kaj poste prezidanto de ĝi) kaj Edmond PRIVAT. Ĝian sidejon Svisa Esperanto-Societo havas hodiaŭ en la urba biblioteko de La Chaux-de-Fonds en CDELI, kiu entenas ankaŭ la bibliotekon de la societo. La societo oficiale deklariĝis komunutila.
6-foje gastiganto de Universala Kongreso de Esperanto
Svisa Esperanto-Societo gastigis 6-foje la Universalan Kongreson de Esperanto, 1906 en Ĝenevo, 1913 en Berno, 1925 en Ĝenevo, 1939 en Berno, 1947 en Berno kaj 1979 en Lucerno. La kongreso en 1939 estis la lasta Universala Kongreso antaŭ la dua mondmilito. Dum la mondmilito kongresoj ne okazis - kaj nur en 1947 en Svislando post la milito la Esperanto-movado, kies ĝermoj povis postvivi en la protektita Svislando en ĉirkaŭe komplete detruita mondo kvazaŭ renaskiĝis, kiel fenikso el la cindro.
Lokaj societoj kaj grupoj  Kultura centro  Esperantista  KCE
En La Chaux de Fonds fondiĝis grava kulturcentro ligita al nova E-organizo nomata Esperanta Civito.
En la centro regule okazas E-kursoj, simpozioj, kaj kongresoj (SAT-kongreso). Krome ĝi produktas la tradician gazeton „Heroldo“ en modesta formo 4-paĝa kaj informas internacie per sia ret-organo Heko.
Aktivaj lokaj grupoj kaj kluboj en Svislando nuntempe ekzistas en Bazelo (Esperanto-Societo Bazelo), en Berno, en Wil (Esperanto-Klubo Wil), en Ĝenevo (Esperanto-Grupo "La Stelo" kaj *Espéranto-Genève-Régions"), en Laŭzano (Laŭzana Esperanto-Societo), kaj en Zuriko Esperanto-Societo Zuriko.
Internaciaj rilatoj
SES flegas kontaktojn kun la najbarlandaj Esperanto-Asocioj en Francio (Unuiĝo Franca por Esperanto), italio (Itala Esperantista Federacio), Aŭstrio (Aŭstria Esperantista Federacio kaj Germanio (Germana Esperanto-Asocio) kaj estas landa sekcio de Universala Esperanto-Asocio.
Oficiala organo, revuoj
De 1903 ĝis 1973 la oficiala organo de Svisa Esperanto-Societo estis la revuo Svisa Espero. En la longa vico de la nomoj de la redaktoroj de Svisa Espero troviĝas personoj kiel René de Saussure, Karl Jost, Otto Walder, Arthur Baur, Claude Piron kaj je la fino Claude Gacond. Ek de 1973 Svisa Espero estis anstataŭigita de Svisa Esperanto-Revuo, kiu chesis aperi en 1990. Ek de 1991 Svisa Esperanto-Societo eldonas la modestan informilon SES informas, kiu ĝis la fino de la 1990-aj jaroj apenaŭ enhavis redaktajn kontribuojn, krom la oficialaj informoj de la societo. La membroj de SES en tiu ĉi periodo kompense ricevis laŭ elekto la revuon Heroldo de Esperanto aŭ Literaturan Foiron. En 1999 SES ĉesigis la kontrakton kun Literatura Foiro kaj ekde tiam SES informas denove aperas ankaŭ kun kultura kaj redakta partoj. Ekde printempo 2015 aperas Sub la titolo Svisa Espero la nova kvarlingva svisa revuo pri daŭriopovo en la franca, germana, itala kaj esperanta lingvoj, redaktita de Dietrich Michael Weidmann kaj eldonita de Allsprachendienst Esperanto GmbH kun la subteno kaj aŭspicio de SES.
Aktivecoj
SES okazigas jare du renkontiĝojn. Temas pri en printempo la jara ĝenerala kunveno. Plie okazadas fine de aŭgusto "Postsomera renkontiĝo".
En 2006, SES eldonis kune kun CDELI la verkon de Andreas Künzli Universalaj Lingvoj en Svislando, Svisa Enciklopedio Planlingva.
Svisa Esperanto-Societo eldonas nuntempe 6-foje jare la informbultenon "SES Informas" en Esperanto. Ĝin ricevas la membraro kaj interesuloj. La redaktoro estas Claude Gacond. Tiu eldonado finiĝis la 31-an de decembro 2014.
En urbo La Chaux-de-Fonds aktivas en CDELI Claude Gacond, gvidanto de seminarioj. La studsabatoj (ĉiam la trian sabaton de la monato) estas gvidataj de Monika Molnar kursgvidanto por progresintoj, Nancy Fontannaz por la mezuloj kaj Luko Allemand por la komencantoj.
La 1-an kaj 2-an de novembro 2008 okazis en Sangernboden en Kantono Berno por la unua fojo SFERO, Svisa Familia Esperanto-Renkontiĝo por Esperanto-familioj kun infanoj. SFERO okazis en 2009 en Lenk en Kantono Berno, en 2010 en Métabief, Francio, en 2011 en Richterswil, kantono Zuriko. Estas projekto, ke tia renkontiĝo okazu nun regule almenaŭ unu-foje en la jaro. SFERO okazis, okazos en Les Geneveys-sur-Coffrane, kantono Neuchâtel, en 2012, en Langnau, kantono Berno, en 2013, en Vordemwald, kantono Aargau en 2014.