cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Montecristo de Guerrero
Sociogeografio
En la jaro 2000 (laŭ INEGI) en la komunumo vivis 2705 personoj pli aĝaj ol 15 jaroj. El tiuj 1936 scipovis legi kaj skribi kaj 765 personoj estis analfabetoj. Do 72% de la personoj scipovis legi kaj skribi kaj 28% estis analfabetoj.
Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a., (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).
16952 Peteschultz
16952 Peteschultz estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la en la kadro de la programo Lowell Observatory Near-Earth-Object Search (LONEOS) elde la Stacio Anderson Mesa de la Observatorio Lowell, sud-oriente de Flagstaff (Arizono, Usono).
Nomo
Ĝia nomo honoras la usonan geologon Peter H. Schultz de la Universitato Brown, kiu studis la fenomenon de kraterigo kaj eksperimente kaj sur la tereno. Li ludis gravan rolon por difini kaj disvolvi la mision Deep Impact, precipe per siaj eksperimentoj ĉe la Ames Vertical Gun Range de la NASA.
Hazlov
Hazlov (Haslau) estas municipo en Ĉeĥio, kiu troviĝas en distrikto Cheb, en regiono Karlovy Vary. Vivas ĉi tie. Hazlov troviĝas proksimume 10 kilometroj sudoriente de Aš kaj dekdu kilometroj nordokcidente de Cheb. La municipo estis fondita en valo de rojo Hazlovský potok, en supermara alteco 550 metroj.
Historio
La unua skribmencio pri la municipo devenas el la jaro 1224.
Kampolinio
Kampolinioj estas utilaj por bildigado de vektoraj kampoj, kiujn malfacilas alie prezenti. Notu ke, kiel la linioj pri longitudo kaj latitudo sur planedo, aŭ topografiaj linioj en topografia mapo, tiuj linioj ne estas realaj, ili estas simple bildigiloj.
Preciza difino
Kompleta priskribo de la geometrio de ĉiuj kampolinioj de vektora kampo sufiĉas por tute precizigi la direkton de la vektora kampo ĉie. Por ankaŭ prezenti la intesecon, estas desegnata nur selekto de kampolinioj. Tiamaniere la denseco de kampolinioj (nombro da kampolinioj je unuo de perpendikulara areo) ĉe iu loko estas proporcia al la intenseco de la vektora kampo ĉe tiu punkto.
Kiel rezulto de la diverĝenca teoremo, kampolinioj komenciĝas ĉe fontoj kaj finas ĉe malfontoj de la vektora kampo. ("Fonto" estas kie ajn la diverĝenco de la vektora kampo estas pozitiva, "malfontoj" estas kie ajn ĝi estas negativa.) En fiziko, desegnaĵoj de kampolinioj estas plejparte utilaj en kazoj kie la fontoj kaj malfontoj, ĉu ajnan, havas fizikan signifon, kontraste al ekz. la kazo de fortokampo de radiala harmono.
Notu tion por tiuj specoj de desegnaĵoj, kie la kamp-linia denseco estas celita esti proporcia al la kampomagnitudo, estas grave reprezenti ĉiujn tri dimensiojn. Ekzemple, pripensas la kampo ekestiĝanta de ununura ŝargo. La kampolinioj en tiu kazo estas aerlinioj kiuj eliras el la ŝargo unuforme en ĉiuj direktoj en tri-dimensia spaco. Tio signifas ke ilia denseco estas proporcia al 1/r^2, la ĝusta rezulto kongrua kun kulomba leĝo por tiu kazo. Tamen, se la kampolinioj por tiu aranĝo estus ĵus kreitaj sur dudimensia ebeno, ilia dudimensia denseco estus proporcia al 1/r, malĝusta rezulto por tiu situacio.
Ekzemploj
Se la vektora kampo priskribas rapideco kampon, tiam la kampolinioj sekvas fluoliniojn en la fluo. Eble la plej konata ekzemplo de vektora kampo priskribita per kampolinioj estas la kampo, kiu ofte estas prezentita uzante kampoliniojn elirantajn el magneto.
Fizika signifo
Dum kampolinioj estas "nura" matematika konstruo, en kelkaj cirkonstancoj ili akceptas fizikan signifon. En fluaĵa mekaniko, la rapidecaj kampolinioj (flulinioj) reprezentas la padojn de eroj en la fluido. En la kunteksto de plasma fiziko, elektronoj aŭ jonoj kiuj okazas por esti sur la sama kampolinio interrilatas forte, dum partikuloj sur malsamaj kampolinioj ĝenerale ne interrilatas. Tio estas la sama konduto kiun la ferfajlaĵoj ekspozicias en kampo.
La ferfajlaĵoj en la foto ŝajnas esti akordigantaj sin kun diskretaj kampostrekoj, sed la situacio estas pli kompleksa. Ĉar la interna magnetismo da la ferfajlaĵoj modifas la kampon, la linioj montritaj per ili estas nur aproksimado de la efektivaj linioj da la origina kampo. Kampoj estas kontinuaj, kaj ne havas diskretajn liniojn.
Jakŝagana
Jakŝagana [jakŝagaana; kannade: ಯಕ್ಷಗಾನ] estas tradicia teatra formo, kiu estas kombino de danco, muziko, dialogo, kaj kostumo. Ĝi estas indiĝena artformo de la gubernio Karnataka en suda Barato. Jakŝagana laŭvorte signifas ‘la kanton (gaana) de naturaj spiritoj (jakŝa)’. La nomo Jakŝagana estas uzita jam de 200 jaroj. La artformo estas ankaŭ konata per jenaj aliaj nomoj – kelike, aata, bajalaata, kaj dasavataara. Ĝi evoluĝis el la muziko kaj teatro dum la periodo de movado Bhakti. Jakŝagana estas aparta ĝenro de muziko. Ĝi evoluiĝis sendepende de la du ĉefaj tradicioj de la klasika muziko en Barato – la karnatika kaj la hindustana tradicioj. Ĉiu aro de Jakŝagana-artistoj konsistas el: (i) Himmela (la muzikistoj) kaj (ii) Mummele (la grupo kiu dancas kaj deklamas la dialogojn). La temoj de la teatraĵoj estas plejparte el la hindua mitologio.
Kostumoj kaj ornamaĵoj
La kostumoj estas plene de riĉaj koloroj. La koloroj dependas de la roluloj kaj ankaŭ la formo de Jakŝagana. La kostumoj estas faritaj el ligno, speguletoj kaj kolorŝtonoj. Tipa jakŝagana kostumo konsistas el granda krono aŭ turbano (kirita aŭ pagade), kavaĉa kiu kovras la bruston, buĝa kiirti kiuj ornamas la ŝultrojn, kaj daabu — rimeno. La speguletoj reflektas la lumon kaj pli kolorigas la tutan kostumon. La ĉemizo nomiĝas aramante kaj la pantalono estas farita el tuko kun unika kombino de ruĝa, flava kaj oranĝa kvadratoj. La aktoroj bezonas preskaŭ tri aŭ kvar horojn por ŝminki siajn vizaĝojn. Tradicie, en Jakŝagana, viroj mem faris inajn rolojn. Sekve, ero de Jakŝagana estas la strii veŝa (virina formo), en kiu viro vestas sin per sario kaj multaj inaj ornamaĵoj.
Freto
Freto en arkitekturo kaj tekniko estas listelforma, ronda aŭ plata ornamo, konsistanta en kontinuaj kombinoj de rektaj linioj ortangule aŭ zigzage kunigitaj. Oni uzas ilin por ornami multajn objektojn kiel ekzemple la aer-ellasan truon de enmura ventolilo.
Laŭ Francisko Azorín freto estas Listelforma, ronda aŭ plata ornamaĵo ortangule kurbigita. Kaj li indikas etimologion el latina ferrata el ferrum (fero).
Butila buterato
Butila buterato aŭ butila butanato, formule C8H16O2, estas kemia kombinaĵo, apartenanta al la funkcia grupo de la esteroj de la buterata acido kaj butila alkoholo. Butila buterato estas senkolora likvaĵo kun fruktodoro, uzata kiel gustigagento kaj odorigagento en la nutrondustrio kaj en la fabrikado de kosmetikaĵoj kaj farmaciaĵoj. Kutime ĝi estiĝas per kondensiĝa reakcio aŭ per esterigo de Fischer-Speyer kun sulfata acido kiel katalizilo. Butila buterato estas malmulte solvebla en akvo, sed tute solvebla en alkoholo, duetila etero, kloroformo kaj plejmulto el la organikaj solvantoj. Butila buterato reakcias kun fortaj oksidigagentoj kaj fortaj bazoj kaj posedas antifungajn kaj antibakteriajn proprecojn.
Imola Gáspár
GÁSPÁR Imola [ga:ŝpa:r] estas rumanuja hungara aktorino naskita en Lunga la 12-an de julio 1955.
Kariero
Ekde 1979 ŝi ludis en la teatro Sepsiszentgyörgyi Tamási Áron Színház de Sfântu Gheorghe, inter 1981–1987 en la Temesvári Állami Csiky Gergely Színház de Temeŝvaro, ekde 1987 Marosvásárhelyi Nemzeti Színház Tompa Miklós Társulat de Târgu Mureş.
György Verő
Hugó Hauer naskiĝis la  en Igal, li mortis la  en Budapeŝto.
Biografio
György Verő frekventis gimnazion en Kalocsa, poste li akiris juran diplomon en Jura Akademio (Pécs). Tiutempe li lernis ankaŭ muzikon private. En 1880 li aliĝis al trupo de Gerő Aradi en Szeged. Post 2 jaroj li estis dirigento en Miskolc, inter 1883 kaj 1887 reĝisoro en Népszínház, poste li estis en provinco, ekzemple en trupo de Gerő Aradi en 1889, de Sándor Csóka en 1891. Ekde 1892 li vivis kontinue en Budapeŝto kaj li okupiĝis nur pri komponado kaj verkado. Inter 1902–1911 li estis membro de komisiono de Nacia Teatro (Budapeŝto). Liaj operetoj estis videblaj ankaŭ en Vieno kaj Berlino.
En 1887 li edziĝis, poste li havis filinon.
Krasna
Krasna (Красна, Tarackraszna) estas vilaĝo en Ukrainio, en Transkarpata provinco, en distrikto de Tjaĉiv.
Historio
La vilaĝo fondiĝis en 1810. Ĝis Traktato de Trianon Tarackraszna apartenis al Hungara reĝlando, poste al Ĉeĥoslovakio. En 1939 la plej orienta regiono de disfalanta Ĉeĥoslovakio deklaris malgrandan sendependan respublikon Karpata Ukrainio. Iom poste Hungario okupis la respublikon kaj tuj aranĝis aŭtonomion, kies apartaĵo estis Krasna. Ekde 1945 ĝi apartenis al Sovetunio, fine ekde 1991 al Ukrainio.
NGC 3281C
NGC 3281C (aliaj indikoj — ESO 375-63, MCG -6-23-53, PGC 31173) estas galaksio en konstelacio Pumpilo.
Ĉi tiu objekto ne estis en la originala versio de NGC-katalogo kaj estis aldonita poste.
Tegna
Tegna estas iama komunumo de la Komunumaro Melezza kaj la Distrikto Locarno en Kantono Tiĉino, Svislando. Ĝi havis 749 loĝantojn je la 31-a de decembro 2011. Kun efiko de la 14-a de aprilo 2013 ĝi kuniĝis kun la komunumoj Cavigliano kaj Verscio al la nova komunumo Terre di Pedemonte.
Geografio
Tegna situas ĉe la eniro al la valo Centovagli (cent valoj) nordokcidente la alfluejo de la rivero Mezlezza al la rivero Maggia. La sudan komunumlimon formas Melezza, la okcidentan Maggia. La komunumo konsistas el la du vilaĝoj Tegna kaj Ponte Brolla.
La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 2,89 km², de kiuj 59,5% estas kovritaj de arbaro, 4,2% servas por agrikulturo kaj 14,5% por setlado.
Najbaraj komunumoj
La komunumo Tegna limas en nordo al Maggia, en oriento al Avegno, en sudoriento al Locarno, en sudo al Losone, kaj en okcidento al Verscio.
Trafiko
Tra Tegna pasas la kantona ĉefvojo n-ro 560 de Ponte Brolla al la direkto de Domodossola. Tra la komunumaro kondukas la etspura fervojlinio de Locarno al Domodossola, la tiel nomita Centovalli-Fervojo. Laŭlonge de la orienta komunumlimo aliflanke de la rivero Maggia pasas la kantona ĉefvojo n-ro 407 de Locarno al la Valo de la rivero Maggia.
Historio
La unua dokumenta mencio de Tegna datiĝas el la jaro 1238 Tenia. Sur roko supre de la vilaĝo estis trovitaj la restaĵoj de la kastelo Tegna, tombejoj el la bronzepoko, muro de fortikaĝo el la La-Tène-epoko kaj ruiono de kvadrata konstruaĵo el la romia epoko kun centra akvorezervujo. Dum mezepoko ĝis 1464 al la najbararo Pedemonte kaj poste ĝis la Helveta Revolucio de 1798 Tegna formis apartan najbararon, kiu tamen posedis plue komunajn havaĵojn kun la grandkomunumo Pedemonte. Ek de 1803 Tegna estas politika komunumo de la Distrikto Locarno en Kantono Tiĉno. Komence de la 21-a jarcento ekzistis projekto kunigi la komunumon Tegna kun la komunumoj Verscio kaj Cavigliano al nova komunumo Terre di Pedemonto, sed en la konsulta baloto de la 22-a de septembro 2012 tiu projekto estis klare malakceptita de la loĝantoj de la tri komunumoj, kial la projekto tiam estis entombigita. Dek jarojn poste nova kuniga projekto estis akceptita. En printempo 2013 okazos antaŭvideble unua elekto de la unua komunuma konsilio de la kreota komunumo Terre di Pedemonto.
Lastro
Lastro estas municipo kaj urbo en la brazila subŝtato Paraibo, kiu havis 2.841 loĝantojn en 2010.
Robert Cormier
Robert CORMIER (naskiĝis la 17-an de januaro 1925 en French Hill (franca monteto), kvartalo de Leominster, en Masaĉuseco, Usono; mortis en 2000) estis verkisto kaj ĵurnalisto usona.
Li havis kvar gefilojn kun sia edzino, Constance.
Verko
Romanoj
Aroj
Pulegono
Pulegono estas cikla ketono nature okazanta en la esencoleoj de pluraj plantoj tiaj kiaj Nepeta cataria, Mentha piperita kaj Mentha pulegium. Ĝi estas klasita kiel unuterpeno, senkolora oleeca likvaĵo kun agrabla odoro je mento, pipromento, Hedeoma pulegioides kaj kamforo. Ĝi uzatas kiel gustigagento, en parfumindustrio kaj aromaterapio.
Historio
d-Pulegono trovatas iom vaste disdonita en la naturo, but ĝia okazado laŭŝajne limiĝas al oleoj derivitaj el la familio Labiatae. Kvankam l-pulegono ankoraŭ ne estis priskribita, pro ĝia larĝa distribuado kaj facila trovebleco, d-pulegono estis ĝisfunde esplorita.
D-pulegono estis unue izolita laŭ relative pura kondiĉo far Roland E. Kremers ekde la oleo de Hedeoma pulegioides, malgraŭ ke li erare atribuis al ĝi la formulon C10H18O, sed nur dank'al la eksperimentoj faritaj de Ernst Otto Beckmann (1853-1923) kaj Pleissner ĝia komponado, C10H16O, estis korekte determinita kaj ĝia konvertiĝo al mentono kaj mentono observita.
En la posta jaro, Friedrich Wilhelm Semmler (1860-1931) elmontris ke la ketono donis, per oksidado kun kalia permanganato, acetonon kaj β-metil-adipata acido kaj li sugestis ke temis pri la p-menteno-3-ono. Konfirma evidentaĵo de ĉi-strukturo estis pli malfrue provizita de Otto Wallach (1847-1931), kiu malkovris ke la ketono reakcias kun formiata acido aŭ kiam varmigita ĉe 250°C sub premo, ĝi spertas malkomponiĝon kun formado de ketono kaj 1-metil-cikloheksano-3-ono. La sama malkomponado okazas per agado de la sulfata acido aŭ sub akvo-alkohola solvaĵo de kalia hidroksido.
Centrita seslatera nombro
Centrita seslatera nombro estas centrita plurlatera nombro, kiu kiu povas esti prezentita kiel seslatero kun punkto en la centro kaj ĉiuj aliaj punktoj ĉirkaŭbarantaj la centran punkton en sinsekvaj seslateraj tavoloj. Centrita seslatera nombro por ĉiu ne-negativa entjero n oni povas kalkuli per la formulo:
La rikura formulo por n-a c entrita seslatera nombro:
La sekva bildo montras konstruadon de la centritaj seslateraj nombroj. Ĉiu antaŭa tavolo, indikitajn per la griza koloro, estas ĉirkaŭbaranta per nova tavolo, kies punktoj estas indikitaj per la ruĝa.
La komenco de la sinsekvo de la centritaj seslateraj nombroj estas jena:
1, 7, 19, 37, 61, 91, 127, 169, 217, 271, 331, 397, 469, 547, 631, 721, 817, 919, …
Centrita triangula nombro P_n por ĉiu estas sumo de la ses triangulaj nombroj T_{n-1} kaj 1:
Tio eblas montri per bildo:
La sumo de n unuaj centritaj seslateraj nombroj egalas n^3, do:
La generanta funkcio de centritaj seslateraj nombroj estas
Győző Takács
Győző Takács naskiĝis la en Szeged.
Biografio
Győző Takács abiturientis en mezlernejo en Budapeŝto kaj li frekventis artan rondon, kie lia plej grava majstro estis Jenő Barcsay. Liaj anoncoj en la belarta altlernejo estis plurfoje rifuzitaj, tial li akiris diplomon en Pedagogia Altlernejo Gyula Juhász en Szeged en 1961. Lia majstro estis László Vinkler. Li instruis 15 jarojn en Makó, poste li vivis en Békéscsaba. En Hódmezővásárhely li konatiĝis kun la ceramikotekniko, liaj ceramikaj planoj estis produktitaj ne nur tie, sed ankaŭ en Mezőtúr kaj Hollóháza. Krom la instruado (nun en mezlernejo en Mezőtúr) kaj ceramikaĵoj li kreis ankaŭ pli malofte grafikaĵojn, pentraĵojn kaj ilustraĵojn. Li ricevis premiojn, distingojn inter 1963-2006. Lia edzino naskis 2 filinojn.
Steigerwald
''Ne konfuzi ĝin kun la > Steiger-arbaro en Erfurto.
Steigerwald (prononco pli-malpli "Ŝtajgavalt") estas montetara kaj arbaroriĉa regiono en la nordo de la germania federacia lando Bavario inter la kvar urboj Bamberg, Schweinfurt, Würzburg kaj Nürnberg (Nurembergo). La areo konsideratas natura parko, do aparte medioprotektata teritorio. Norde la naturan parkon limigas la rivero Majno, oriente la rivero Regnitz (prononco "Regnic"). La suda limo estas la rivero Aisch (prononco "Ajŝ") kaj en okcidento same la rivero Majno kaj plie linio inter la urboj Marktbreit, Uffenheim kaj Bad Windsheim. La pejzaĝo estas karaktera pro foliaj kaj pinglaj arbaroj, lagetoj kaj vitejoj.
Geografio
La regiono Steigerwald situas ĉe la limo de la tri bavaraj distriktaroj Malsupra, Meza kaj Supra Frankonio. La ekzaktan renkontopunkton de la tri administraj teritorioj signas limŝtono nomata "Dreifrankenstein" - do "ŝtono de la tri Frankonioj".
La natura parko ampleksas areon de.
Plej altaj montoj de la regiono Steigerwald estas:
Trafiko
Aŭte la natura parko bone atingeblas per la germania aŭtoŝoseoj A 70 norde, A 7 okcidente kaj A 73 oriente. La regionan teritorion meze tranĉas la aŭtoŝoseo A 3, ĉefa trafika vojo inter la urboj Frankfurto-ĉe-Majno, Würzburg kaj Nurembergo. Same tra la parko kondukiĝas la federaciaj stratoj B 22, B 286 kaj B 8.
Vinkultivado
Vinŝatantoj konas la regionon pro la frankoniaj vinoj, kiuj produktiĝas en vitejoj en la okcidento de la regiono. Ili vendiĝas en vitraj boteloj de tre karaktera formo.
Distriktoj
La teritorio apartenas al la sekvaj ses administraj distriktoj:
Prezidenta Komisiono de la Rusia Federacio por Kontraŭi Provojn Falsi Historion Malprofite al la Interesoj de Rusio
La Prezidenta Komisiono de la Rusia Federacio por Kontraŭi Provojn Falsi Historion Malprofite al la Interesoj de Rusio (комиссия при президенте Российской Федерации по противодействию попыткам фальсификации истории в ущерб интересам России) estis komisiono en la Rusia Federacio kiu estis starigita per dekreto eldonita fare de prezidanto Dmitrij Medvedev la 15an de majo 2009, oficiale por "defendi Rusion kontraŭ falsantoj de historio kaj tiuj kiuj neis sovetian kontribuon al la venko en 2-a Mondmilito." La komisiono estis gvidita fare de la stabestro de Medvedev Sergej Nariŝkin. La dekreto establanta la komisionon estis nuligita la 14an de februaro 2012, kaj la komisiono tiel ĉesis ekzisti. La komisiono estis priskribita kiel plia regreso al sovetiaj kaj stalinismaj praktikoj, glorante Sovetunion kaj ĝiajn krimojn.
Jenő Jandó
Jenő Jandó, hungare Jandó Jenő estis hungara pianisto, altlerneja instruisto.
Jenő Jandó naskiĝis la 1-an de februaro 1952 en Pécs, li mortis la en Budapeŝto.
18-a de aprilo
La 18-a de aprilo estas la 108-a tago de la jaro (la 109-a en superjaroj) laŭ la gregoria kalendaro. 257 tagoj restas.
Jenő Jandó
Biografio
Jenő Jandó studis en Muzikarta Altlernejo Ferenc Liszt en Budapeŝto inter 1968-1974, kie li lernis de Pál Kadosa. En 1970 li atingis la 3-an lokon en konkurso de pianistoj en Budapeŝto, baldaŭe li atingis 2-an kaj 1-an lokojn en aliaj urboj. En 1974 li instruas en la Altlernejo, krome li koncertadas ankaŭ eksterlande, ekzemple en Usono kaj Japanio. Liaj dirigentoj estis ekzemple János Ferencsik, Ádám Fischer, Zoltán Kocsis, Lamberto Gardelli. Li ricevis premion Kossuth en 1997, pli frue kaj poste ankaŭ aliajn premiojn.
18-a de aprilo
Je la 18-a de aprilo okazis, interalie:
Jenő Jandó
Biografio
Li plej ofte pianludas de Ferenc Liszt, Béla Bartók, Joseph Haydn, Wolfgang Amadeus Mozart, Ludwig van Beethoven, Franz Schubert, Antonín Dvořák kaj Johannes Brahms.
18-a de aprilo
Tagoj de semajno
La 18-a de aprilo estas (laŭ gregoria kalendaro):
Rebel Without a Cause
Rebel Without a Cause (anglalingve por "Ribelanto sen kaŭzo") estas filmo de 1955 fare de reĝisoro Nicholas Ray kiu montras rakonton de ribelema adoleskulo kiu transloĝis al nova urbo, renkontas belulinon, malobeas siajn gepatrojn, kaj kontraŭas lokan bandaĉon. Ĝi intencis montri la ruiniĝon de junuloj en meza Usono, kritiki gepatran stilon, kaj malkovri la fendon inter generacioj. La titolo estas tenata de libro (el la jaro 1944) fare de psikoanalizisto Robert Lindner, "Rebel Without A Cause: The Hypnoanalysis of a Criminal Psychopath", sed ekzistas nenia enhava rilato inter la filmo kaj la libro.
La filmo estis nomumita trifoje por Premio Oskar, sed ne gajnis.
Hamiltona mekaniko
Hamiltona mekaniko estas reesprimo de klasika mekaniko far William Rowan Hamilton. Anstataŭ koordinatoj kaj siaj asociata rapidoj en Lagranĝa mekaniko, Hamiltona mekaniko uzas koordinatoj kaj siaj (kanonaj) movokvantoj. Tia elekto estas pli "demokratia" en senco ke la koordinatoj kaj la movokvantoj estas reprezentata simile en la ekvacioj de Hamiltona mekaniko (la ekvacioj de Hamilton), kontraste kun la ekvacioj de Euler–Lagrange de Lagranĝa mekaniko. Ankaŭ, la ekvacioj de Hamilton estas unua-ordaj, konstraste kun la dua-ordaj ekvacioj de Euler–Lagrange.
Difino
Laŭ hamiltona mekaniko, klasika fizika sistemo konsistas el:
La simplekta formo \omega difinas izomorfion inter la spaco de vektoroj T_xM kaj la spaco de kovektoroj T^*_xM ĉe ĉiu punkto x\in M — kaj tiel inter vektoraj kampoj kaj 1-formoj (kovektoraj kampoj). Difinu la (2,0)-tensoron \omega^{-1}. Oni povas do difini la hamiltonan vektoran kampon X_H kiel
La stato x(t) evoluas laŭ la ekvacio de Hamilton, kiu asertas ke la evoluo de la stato sekvas la hamiltonan vektoran kampon. Alivorte: Tiu ĉi estas la ekvacio de movado de hamiltona sistemo.
Loke, oni povas difini lokan koordinatsistemon (q_i,p_i) tian ke la formo \omega fariĝas: kie I_n estas n\times n identa matrico. Simile, Do la kanonaj ekvacioj de Hamilton fariĝas: Ni observu ke la koordinatoj q_i kaj la movokvantoj p_i estas traktitaj simile (kontraste kun la ekvacioj de Euler–Lagrange de lagranĝa mekaniko).
Krampoj de Poisson
La krampoj de Poisson de du skalaraj kampoj  estas difinitaj kiel Loke,
Ilia uzo simpligas la ekvacioj de Hamilton al Do la evoluo de ia funkcio de tempo kaj stato estas Alivorte, ĝenerale, Ni vidu ke kvanto konserviĝas se ĝiaj krampoj kune kun la hamiltoniano nulas (kaj ĝi ne dependas rekte de tempo).
Principo de senmova ago por hamiltonaj sistemoj
Similaĵo al la principo de senmova ago por lagranĝa sistemo ekzistas por hamiltona sistemo. Nomu la spacon de kurboj el x_0\in M al x_1\in M. Difinu la agon kiel Do la ago estas senmova ĉe la trajektorio. Notu ke, por hamiltona sistemo, oni fiksas ambaŭ la koordinatojn kaj la movokvantojn, kontraste kun la principo de senmova ago por lagranĝa sistemo, kie oni fiksas solajn la koordinatojn, ne la rapidojn.
Teoremo de Liouville
Natura voluma formo ekzistas sur simplekta sternaĵo (M,\omega), kiu estas \omega^n (\dim M=2n). Konsideru distribuon (de ensemblo aŭ probablo). La kvanto (=1 por probablodistribuo) devas konserviĝi; do la distribuo devas verigi la ekvacio de kontinueco: kie X_H estas la hamiltona vektora kampo kaj estas sumita. Do
Do la probabla denso konserviĝas laŭ hamiltona fluo. Tiu ĉi estas la teoremo de Liouville, pruvita de la usona fizikisto Josiah Willard Gibbs kaj nomita laŭ la franca matematikisto Joseph Liouville.
Kalia fericianido
Kalia fericianido estas neorganika kemia kombinaĵo, oranĝokolora, akvosolvebla salo, kiam en akva solvaĵo konsistas je un kalia katjono (K+) kaj unu heksacianoferata (III) anjono ([Fe(CN)6]-3). Ĝi estis malkovrita en 1822 far germana kemiisto Leopold Gmelin (1788-1853), kaj komence ĝia uzado estis en la produktado de ultramaraj farboj. Ĝiaj kristaloj prezentas oktaedrajn konfiguraciojn
Ordinare heksa-ciano-ferataĵoj estas flavkoloraj kiam hidratigitaj kaj blankaj kiam anhidraj. Tamen, aliaj nesolveblaj saloj havas karakterizajn kolorojn, tiaj kiaj:
Shire ĉevalo
La ĉevalo Shire [ŝAjr] estas raso de tirĉevaloj. Tiu raso produktiĝas en multaj koloroj, kiaj nigra, beja kaj griza. Temas pri altaj ĉevaloj, kies ĉevalinoj estas 163 cm altaj kaj eĉ plie, dum virĉevaloj estas 173 cm kaj eĉ plie. La raso havas enorman kapablon por pezopelado, kaj ĉevaloj Shire havis mondajn rekordojn por kaj plej grandaj ĝenerale ĉevaloj kaj plej altaj foje. Tra sia historio, la raso estis populara pro pelado de ĉaroj el bierfarejoj liverantaj bieron al vendantoj aŭ konsumantoj. Tiu praktiko pluas nuntempe, kaj la raso estas uzata ankaŭ por forstado, distro kaj promociaj celoj.
En 1878, kreiĝis la brita organizaĵo nune konata kiel Shire Horse Society, kaj la usona Shire Horse Association en 1885. La raso estis eksportita el Britio al Usono en grandaj nombroj dum la fino de la 19a kaj komenco de la 20a jarcentoj, sed ties populareco falis dum mekanizado pliiĝis, atingante malaltan pinton en la 1950-aj kaj 1960-aj jaroj. Populareco ekpliiĝia denove en la 1970-aj jaroj kaj poste. Tamen la populacinombroj estas ankoraŭ konsideritaj je danĝeraj niveloj fare de kaj la brit-baza Rare Breeds Survival Trust kaj de la uson-bazita American Livestock Breeds Conservancy.
Liverdun (stacidomo)
Liverdun estas franca stacidomo sur linio -, situanta en  Liverdun, en departemento Meurthe-et-Moselle, regiono Grand Est.
Temas pri stacidomo de Société nationale des chemins de fer français (SNCF), priservata de trajnoj Grand Est.
Ĝi situas ĉe kilometra punkto (PK) de linio Noisy-le-Sec - Strasbourg-Ville (070000).
Ludwig van Beethoven
Ludwig van BEETHOVEN (, en Esperanto ankaŭ nomata Ludoviko (de) BETOVENO ) (baptiĝis la , mortis la ), estis germana pianisto, dirigento kaj komponisto de klasika muziko, la superreganta muzikisto en la transira periodo inter la klasika kaj romantika epokoj. Li estas vaste rigardata kiel unu el la plej grandaj komponistoj. Lia reputacio inspiris, kaj en kelkaj okazoj timigis, komponistojn, muzikistojn, kaj aŭskultantojn, kiuj venis post li.
Li estis la lasta granda reprezentanto de la klasikismo en Vieno (post Christoph Willibald Gluck, Joseph Haydn kaj Wolfgang Amadeus Mozart), kaj tiele Beethoven sukcesis superi la muzikon de la romantikismo, influante sur diverseco de muzikaj verkoj de la 19-a jarcento. Lia arto esprimiĝis en nombraj ĝenroj kvankam liaj naŭ simfonioj estis la ĉefa fonto de lia internacia populareco, lia efiko rezultis ege grava en liaj verkoj por piano kaj por ĉambra muziko.
Familio
La familio van Beethoven vivis iom malriĉe. Lia patroflanka avo, nomita same Ludwig, (Mechelen/Meĥleno, 1712-1773), estis posteulo de familio de kamparanoj kaj farmistoj devenaj el Brabanto, en la regiono Flandrio (Belgio), kiuj translokiĝis al Bonn en la 18-a jarcento. La partiklo van de lia nomo, male al tio ofte supozita, ne pruvas nobelan devenon, ĉar Beethoven probable derivas el Bettenhoven (aŭ france Bettincourt), nome vilaĝo de Lieĝo, kvankam alia hipotezo indikas ke la familinomo devenus de Beeth (kiu en Flandrio kaj Nederlando signifas “beto”) kaj Hoven, kiu estus la pluralo de Hof (“farmo”). Tiele, «Beethoven» signifus «farmoj de betoj».
En marto 1733, lia avo elmigris al Bonn, kie li laboris kiel dirigento kaj kapelmajstro de la orkestro de la princelektisto de Kolonjo. La 17-an de septembro tiujare, li edziĝis al Maria Josepha Poll, kies atestantoj estis la orgenisto Gilles van den Aeden kaj Johann Riechler. Ili havis tri gefilojn: nome Maria Bernarda Ludovika (baptita la 28an de aŭgusto 1734, mortinta la 17an de oktobro 1735), Marcus Josephus (baptita la 25an de aprilo 1736, mortinta tuj poste en nedeterminita dato) kaj Johann, de kies nasko aŭ bapto konserviĝis neniu registro; oni supozas ke li naskiĝis fine de 1739 aŭ komence de 1740. La tria estis la nura kiu survivis la infanaĝon kaj estis la patro de van Beethoven. Johann estis muzikisto kaj tenoro de la princelektista kortego.
La geedzoj translokiĝis al la domo 515 de Bonngasse kaj post du jaroj, nome en 1769, naskiĝis ilia unua filo, baptita kiel Ludwig Maria van Beethoven. Tamen, apenaŭ ses tagojn post la bapto, la bebo mortiĝis. La 17a de decembro 1770 estis baptita la dua filo, en la preĝejo de Sankta Remiĝo de Bonn, per la nomo «Ludovicus van Beethoven» (Ludwig van Beethoven) laŭ oni atestas en la bapta atestilo. Lia naskiĝdato, ĝenerale akceptita kiel 16a de decembro 1770, ne havas historian dokumentaron kiu pruvu ĝin. Maria Magdalena havis ankoraŭ aliajn kvin pliajn filojn, el kiuj survivis nur du: Kaspar Anton Karl van Beethoven, baptita la 8an de aprilo 1774, kaj Nikolaus Johann van Beethoven, baptita la 2an de oktobro 1776. La biografiistoj ne interkonsentas pri la precizaj naskiĝdatoj de la filoj de Maria Magdalena Keverich.
Unuaj vivojaroj
La patro de Beethoven estis tre impresita pro la fakto ke Wolfgang Amadeus Mozart jam koncertis sepjaraĝa kaj li deziris ke ankaŭ lia filo faru same. Tiuintence li klopodis fari el Ludwig novan mirinfanon, kaj ekinstruis al li pianon, orgenon kaj klarneton jam fruaĝe. Tamen, la muzika studado malhelpis la normalan disvolvigon de la junulo, kiu apenaŭ rilatis kun samaĝuloj. Noktomeze, Ludwig estis eligita el sia lito kaj devigita ludi pianon por la konatuloj de Johann, kiujn li volis impresi; tio okazigis ke la junulo estis laca en la lernejo la venontan matenon. Pro tio estis kutimo ke li forlasis la klasojn kaj restis hejme por praktiki muzikon.
Rostratuledoj
Pentritaj galinagoj estas tri rimarkindaj specioj de vadbirdoj lokitaj kune en siaj propraj genroj Rostratula kaj familio Rostratuledoj. Ili havas mallongajn krurojn kaj longajn bekojn similajn laŭ formo al tiuj de la veraj galinagoj, sed ili estas multe pli brilkoloritaj.
Bures-sur-Yvette
Bures-sur-Yvette estas komunumo en departemento Essonne en Francilio.
Loĝantoj de Orsay estas nomataj Buressois.
Rostratuledoj
La ino estas eĉ pli brila ol la masklo kaj prenas iniciaton por la pariĝado. La masklo kovas la ovojn, kutime kvar, en nesto surgrunda aŭ flosanta dum ĉirkaŭ 20 tagoj.
Ĉiuj tri specioj loĝas en junkaj marĉoj, kaj ties dieto konsistas el vermoj anelidoj kaj aliaj senvertebruloj, kiuj ili trovas per siaj longaj bekoj.
Ludwig van Beethoven
Unuaj vivojaroj
La patro estis alkoholulo, kio perdigis al li la postenon de orkestrestro de Bonn — posteno heredita de la avo Ludwig —, kaj la patrino estis ofte malsana. Kvankam la rilato kun la patro Johann estis dista, Ludwig multe amis sian patrinon, kiun li nomigis «plej bonan amikinon».
Gilău
Gilău [ĝiləŭ] (hungare Gyalu [djalu], germane Julmarkt, Gelau) estas komunumo en Rumanio okcidente de Kluĵo. Administre apartenas al ĝi Someşu Cald, Someşu Rece.
Ludwig van Beethoven
Unuaj vivojaroj
La 26-an de marto 1778, kiam li estis ankoraŭ sepjaraĝa, Beethoven realigis sian unuan muzikludon por publiko en Kolonjo. Lia patro asertis ke la aĝo de Ludwig estis ses jaroj, por tiele elstarigi la frulertecon de sia filo; pro tio, ĉiam oni kredis Beethoven pli juna ol li estis reale. Ĉar la muzika kaj pedagogia lerteco de lia patro estis limigita, Ludwig ekricevis instruon de aliaj instruistoj. Li ege avancis ĉefe ĉe la ludado de orgeno kaj ĉe la komponado, gvidita de lertaj muzikistoj kiel Christian Gottlob Neefe. Neefe estis grava profesoro tre influa en lia instruado kaj li sciis tuj valorigi la esceptan nivelon de Ludwig. Krom lernigi muzikan sciaron, Neefe diskonigis al Beethoven la verkojn de la plej gravaj pensuloj, kaj antikvaj kaj tiutempaj.
Gilău
Loĝantaro
En 1910 ĝi havis 2 972 loĝantojn (rumanoj, hungaroj), en 1992 estis 5 719 (rumanoj, 15 % hungaroj).
Ludwig van Beethoven
Unuaj vivojaroj
En 1782, Kiam li estis dekunu, Beethoven publikigis sian unuan komponaĵon, titolita Naŭ variaĵoj pri marŝo de Ernst Christoph Dressler (WoO 63). Post unu jaro, Neefe skribis en la Revuo de Muziko pri sia lernanto: «Se li tiel pluos, kiel li komencis, li certe iĝos dua Wolfgang Amadeus Mozart». En junio de la venonta jaro, Ludwig estis dungita kiel ludisto por vjolo en la orkestro de la kortego de la Princo-elektisto de Kolonjo Maksimiliano Francisko, laŭ rekomendo de Neefe. Tiu posteno permesis lin ĉeesti al la muziko de la veteranaj kapelmajstroj, krom faciligi la eniradon en novaj sociaj etosoj, en kiuj jam estis kelkaj kiuj estos liaj amikoj dum lia tuta vivo, kiel la familio Ries, la von Breuning (en kies hejmo li konis la klasikulojn kaj lernis ami poezion kaj literaturon) aŭ la doktoro Franz Gerhard Wegeler (kun kiu post jaroj li renkontiĝos en Vieno).
Unua veturo al Vieno
Beethoven trovas elirejon el la familia subpremado en 1787 kiam 17jaraĝa eliras al la aŭstria ĉefurbo apogita de sia mecenato, nome la grafo Ferdinand von Waldstein, kiu pagis la veturajn elspezojn kaj, pli grave, konvinkis lin pri liaj sukcesebloj. Ŝajne dum tiu veturado al Vieno okazis mallonga renkonto kun Mozart. Pri tiu renkonto, ekzistas nur tekstoj de disputenda aŭtenteco. Ĉiel ajn, la legendo diras ke Mozart estus dirinta: «Memorigu lian nomon, tiu junulo paroligos la mondon».
Gilău
Historio
Ĝia unua mencio skribe estis en 1246. Ĝis 1919 kaj inter 1940 kaj 1944 Gyalu apartenis al Hungario (Kolozs).
Sika Imperio
La Sika Imperio estis grava imperio en la Hinda subkontinento, kiu kreiĝis sub la estreco de Maharaĝo Ranjit Singh kiu establis la imperion sur baze ĉirkaŭ la Panĝabo. La imperio ekzistis el 1799, kiam Ranjit Singh kaptis Lahore, al 1849 kaj estis formita per la fondo de gurua kvinopo nome Ĥalsa el kolekto de aŭtonomaj sikaj ŝtatoj nome misloj. Je ties plej granda etendo en la 19a jarcento, la Imperio etendis el la Ĥibera Montopasejo en okcidento al okcidenta Tibeto oriente, kaj el Mithankot en la sudo al Kaŝmiro norde. Ĝi estis la lasta ĉefa regiono de la subkontinento kiu estis konkerita de Britio. La fondado de la Sika Imperio povas esti datita tiom frue kiom ĝis 1707, nome la jaro de la morto de Aŭrangzebo kaj starto de la falo de la Mogola Imperio. Dum la Mogoloj ege malfortiĝis, la sika armeo, konata kiel Dal Ĥalsa, nome rearanĝo de la Ĥalsa inaŭgurita de Gobind Singh, faris ekspediciojn kontraŭ ili kaj kontraŭ la Afganoj okcidente. Tio kondukis al kresko de la armeo, kiu disiĝis en diversajn konfederaciojn aŭ duon-sendependajb mislojn (el la persa vorto, kiu signifas 'simila'). Ĉiu el tiuj komponaj armeoj kontrolis diversajn areojn kaj urbojn. Tamen, en la periodo el 1762–1799, la sihaj komandantoj de la misloj iĝis kvazaŭ sendependaj militosenjoroj.
Ludwig van Beethoven
Unua veturo al Vieno
Tuj poste, lia patrino akre malsaniĝis pro tuberkulozo, kaj lia patro petis lin letere tujan revenon al Bonn. La patrino mortis la 17-an de julio 1787. Post tio, lia patro eniris en deprimo kaj lia alkoholismo akriĝis, pro kio li eĉ estis arestita kaj enprizonigita. Post tio, la juna Ludwig devis responsiĝi pri siaj junaj fratoj kaj vidiĝis devigita viteni ilin, ludante violonon en orkestro kaj instruante pianon dum kvin jaroj, dum la patro plue estis en prizono. Lia patro forpasis finfine la 18-an de decembro 1792.
Sika Imperio
La formado de la imperio ekis per la kapto de Lahore, fare de Ranjit Singh, el ties afgana reganto, nome Zaman Ŝaho Durani, kaj la sekva kaj iompostioma elpelo de afganoj el Panĝabo kaj la unuigo de la separataj sikaj misloj. Ranjit Singh estis proklamita kiel Maharaĝo de Panĝabo en la 12a de aprilo 1801 (koincide kun Vaisaĥi), kreonte unuigitan politikan ŝtaton. Sahib Singh Bedi, descendanto de Guru Nanak, kondukis la kronigon. Ranjit Singh enpovigis post tre mallonga periodo, el estro de ununura mislo al fine iĝi la Maharaĝo de Panĝabo. Li ekmodernigis sian armeon, uzante la lastajn trejnsistemojn same kiel armoj kaj artilerio. Post la morto de Ranjit Singh, la imperio malfortiĝis pro internaj dividoj kaj politika mismadministrado. Fine, ĉirkaŭ 1849 la ŝtato estis dissolvita post la malvenko en la Sik-anglaj militoj.
Ludwig van Beethoven
El lernanto al majstro
En 1792, la princelektisto de Bonn ree financis al li veturon al Vieno, urbo en kiu li restos por la cetero de sia vivo komponante, en la intenco atingi socian agnoskon por sia persono pere de arto kaj suferante malsanon (malkapablon) partikulare teruran por li: nome surdeco. Tie, Beethoven ricevis klasojn de muzika komponado el Joseph Haydn, de kontrapunkto el Johann Georg Albrechtsberger kaj Johann Baptist Schenk kaj de liriko el Antonio Salieri.
Sika Imperio
La Sika Imperio estis dividita en kvar provincojn: Lahore, Multan, Peŝavaro, kaj Kaŝmiro el 1799-1849.
Ludwig van Beethoven
El lernanto al majstro
Dum tiu periodo li havis kelkajn muzikajn defiojn kun aliaj pianistoj. La unua okazis en 1792 ― ankoraŭ 21jaraĝa ―, dum vojaĝo kun la orkestro de la kortego, en kiu li ludis kun Franz Sterkel verkojn de tiu komponisto. En 1800 okazis fama defio en la palaco Lobkowitz, en kiu la pianisto kaj komponisto Daniel Steibelt defiis lin por kunludadi. Tiam, Beethoven uzis partiturojn de muzikaĵo lia, sed modifante ilin samtempe al la ludado, tiom sprite ke Steibelt deklaris ke li ne revenos al Vieno dum Beethoven loĝus tie kaj li forlasis la urbon, por translokiĝi en Parizon.
En 1800, Beethoven organizis novan koncerton en Vieno en kiu li prezentis sian Simfonion n-ro 1. Lia muzika aktiveco pliiĝis kaj li instruis pianon inter nobelaj junulinoj, kun kiuj li havis nelongdaŭrajn amaferojn. Venontjare, Beethoven montriĝis priokupita pro sia pliiĝanta surdeco al sia amiko Wegeler. En Heiligenstadt (Vieno), la venontan jaron li skribis la konatan kiel Testamento de Heiligenstadt, en kiu li esprimas malesperon kaj doloron pro maljusto ke muzikisto povas iĝi surda, kion li povis nek imagi nek elteni. Li eĉ pensis pri memmortigo, sed la muziko kaj lia forta konvinko ke li povis fari grandan kontribuon al la ĝenro permesis lian antaŭeniron. En tiu testamento li skribis ke li scias ke estas ankoraŭ multa muziko malkovrota, esplorota kaj precizigota.
Lia dekomenca, freŝa kaj malpeza muziko, ŝanĝis kaj iĝis eposeca kaj turbula, kongrue kun la tempo de revolucio kiu estis en Eŭropo. Estis jaroj en kiuj la monarkiaj potencoj de Eŭropo estis aliancitaj por venki sur la Revolucia Francio. Post impresa kampanjo en la nordo de Italio, en kiu la aŭstria armeo estis venkita, Napoleono Bonaparte elstariĝis, kaj iĝis idolo inter la sektoroj progresistaj. De tiu epoko estas la Sonato por piano n-ro 8, alinome Pathétique, kaj la Sonato por piano n-ro 14, alinome Mondscheinsonate aŭ Lunlumo. Lia Tria simfonio, nomita La Heroa (traduko de la itallingva nomo Eroica), estis verkita dekomence por «memoro de granda homo», Napoleono, kiu estis rigardita tiam kiel liberigisto de lia popolo. Kiam li deklaris sin Imperiestro, Beethoven koleriĝis kaj violente forviŝis la nomon de Napoleono de la unua paĝo de la partituro. La Heroa premieris finfine en la 7-a de aprilo 1805.
Sukceso kaj sufero
Tuj, Beethoven ĉesis bezoni koncertojn kaj ludaĵojn en la salonoj de la kortego por vivteni sin. La eldonistoj petegis liajn verkojn; krome, la aŭstria aristokrataro, eble honta pro la morto de Wolfgang Amadeus Mozart en la malriĉo, atribuis al li pension ĉiujaran. Pro la perdo de siaj aŭdkapabloj, li mergiĝis en freneza kreiva aktiveco, kaj samtempe li suferis personajn malfacilaĵojn okazigitajn de du amaferaj seniluziiĝoj. Li neniam edziĝis, sed oni atribuis al li kelkajn amaferojn, ĉefe inter nobelaj sinjorinoj. Antonie von Birkenstock aŭ Antonie Brentano, edzino de la germana bankisto Franz Brentano, estis unu el la grandaj amoj de lia vivo.
Inter 1804 kaj 1807, li estis enamiĝinta al juna kaj bela grafino Josephine Brunswick, vidvino de Joseph Graf Deym. Tiu amo estis korespondita fare de la grafino sed ĝi ne povis realiĝi pro la rigidaj sociaj limigoj de la epoko kaj la strikta separo inter la nobelaro kaj la nenobeloj, pro kio tiu rilato haltis. Dum tiu periodo, Beethoven estis fininta Leonore, nome lia nura opero. Li komponis ĝis kvar malsimilajn uverturojn kaj finfine li ŝanĝis la nomon de tiu opero al Fidelio, kontraŭ siaj propraj deziroj. Li premieris ĝin la 20-an de novembro 1805, kun malmulta alveno de publiko, ĉar samsemajne la trupoj de Napoleono estis enirintaj por la unua fojo en Vienon. En la venontaj jaroj, Beethoven pliigis sian kreivemon kaj komponis multajn verkojn, inter kiuj la Kvina Simfonio, la Sesa Simfonio aŭ Pastorale, la Uverturo Koriolano kaj la bagatelo por piano Por Elise.
Liaj publikaj aperoj iĝis pli kaj pli maloftaj. La 22an de decembro 1808 Beethoven faris unu el siaj lastaj rektaj koncertoj, en longa sesio kiu inkludis la premieron de la Fantazio por piano, orkestro kaj ĥoro Op. 80, la simfoniojn Kvinan kaj Sesan, la Konĉerton por piano n-ro 4 Op. 58, la arion Ah perfido! kaj tri movimentojn de la Meso en C-maĵoro Op. 86. Li havis kiel lernanto la arkidukon Johann Joseph Rainer Rudolph, frato de la imperiestro, kiu eventuale iĝis ankaŭ lia plej granda bonfaranto. En 1809, Beethoven ne estis kontenta kun sia situacio en Vieno, ĉefe en la ekonomia aspekto. Tiam li konsideris la inviton de Jérôme Bonaparte, por forlasi Vienon kaj translokiĝi al Nederlando. Lia iama amikino la grafino Anna Marie Erdödy, sukcesis konvinki Beethoven por ke li restu en Vieno kun la helpo de siaj plej riĉaj admirantoj, inter kiuj troviĝis la arkiduko Rudolf, la princo Lobkowitz kaj la princo Kinsky, kiu proponis al Beethoven ĉiujaran pension de 4000 florinoj, kio permesis lin vivi sen ekonomiaj priokupoj. La nura kondiĉo estis ne abandoni la urbon Vieno, kondiĉon kiun akceptis la komponisto. Tiu pensio igis lin la unua artisto kaj komponisto sendependa de la historio, ĉar antaŭe la muzikistoj kaj komponistoj (inklude Bach, Haydn kaj Mozart) estis servistoj en la domoj de la nobeloj, formante parton de ties hejma personaro kaj komponante kaj interpretante laŭ peto de la senjoroj. Male, la kondiĉoj de la aranĝo al kiu alvenis Beethoven kun siaj bonfarantoj havigis liberon al la komponisto komponi tion kion li deziris, ĉu laŭ peto ĉu ne, kaj kiam li deziris.
La afero de Teplice
En 1812, Beethoven translokiĝis al banloko de Teplice kaj fakte dum ties estado li skribis la faman leteron al sia «senmorta amatino», kiu okazigis multajn supozojn pri ties ricevontino kvankam neniam oni povis certigi precize pri kiu temis. En 1977, la usona muzikfakulo Maynard Solomon asertis ke la letero estis direktita al Antonie Brentano, nome la edzino de komercisto de Frankfurto ĉe Majno kaj patrino de kvar filoj. Pro etiko kaj timo al geedzeco, Beethoven forlasis tiun rilaton, spite la emociajn konfliktojn. En julio samjare, Bettina von Arnim organizis renkonton inter la komponisto kaj Johann Wolfgang von Goethe. Poste la grafino publikigis sian korespondadon kun Goethe kaj en unu de ŝiaj leteroj al la grafo Hermann von Pückler-Muskau ŝi rakontis iun okazintaĵon kiu ŝajne okazis en tiu banloko tiun saman someron, kiam Beethoven kaj Goethe renkontiĝis por la unua fojo. Ambaŭ estis promenantaj tra la arbaro de tiu banloko, ili trafis subite la imperiestron Maria Ludovika Beatrix von Österreich-Este kaj ties familion kaj kortegan akompanantaron. Goethe, vidinte ilin, deflankiĝis kaj senĉapeliĝis. Male, la komponisto pliĉapeliĝis kaj plusekvis sian vojon sen malrapidiĝi, devigante la nobelojn deflankiĝi por saluti. Kiam ili iom apartiĝis, Beethoven atendis Goethe por diri al tiu sian opinion pri lia konduto «de lakeo».
Ekonomiaj problemoj
Beethoven estis kontaktinta kun la inventisto Johann Mäzel, kiu konstruis al li kelkajn instrumentojn por helpi lin pro siaj aŭdaj malkapabloj, kiel akustikaj kornoj aŭ sistemo por aŭskulti la pianon. Lia pororkestra verko La venko de Wellington estis komponita en 1813 por esti ludata per panharmonikon, alia de la inventaĵoj de Mäzel. Tiu verko estis omaĝo al la venko sur la napoleonaj armeoj en la batalo de Vitorio fare de la duko de Wellington kaj ĝi atingis grandan popularecon. Krome ĝi vere famigis la komponiston, kio havigis al li grandajn enspezojn. Tamen, li mem nomigis ĝin «rubaĵo» (kion li ne diris pri neniu alia verko sia) kaj aktuale ĝi estas tute forgesita. La inventaĵo de Mäzel kiu plej impresis la komponiston estis la metronomo, kaj li verkis rekomendajn leterojn al eldonistoj kaj ekfaris notojn en la partituroj kun la tempoj de la metronomo por ke liaj verkoj estu ludataj laŭ la tempo kiun li estis planinta. En tiu epoko ekis la ekonomiaj problemoj de la komponisto, ĉar unu de liaj mecenatoj, nome la princo Lobkowitz, suferis bankroton kaj la princo Kinsky mortis pro falo el ĉevalo, post kio liaj heredantoj decidis ne plu pagi la financajn memdevigojn kiujn la princo estis promesinta al la muzikisto.
En 1814, li finigis la Sepan kaj Okan simfoniojn kaj reformis la operon Fidelio, kiu iĝis granda sukceso, kaj de alfluo de publiko kaj ekonomia, same kiel la cetero de koncertoj kiujn li faris en tiu epoko. Samjare okazis la Kongreso de Vieno, kiu kunigis en la urbo nombrajn delegitojn kaj regantojn kiuj decidis la estontecon de Eŭropo post la venko super Napoleono. Tiu estis unu de la gloraj momentoj de Beethoven, ĉar li estis invitita ofte partopreni en la multaj koncertoj kiuj estis organizitaj en la celebroj kaj estis ricevita admire kaj agnoske. Kelkaj fontoj asertas ke la lasta publika koncerto de Beethoven okazis la 11-an de aprilo samjare (1814) kaj konsistis en la premiero de la Trio op. 97, kun la violonisto Ignaz Schuppanzigh kaj la violonĉelisto Joseph Lincke.
Post la morto de sia frato Kaspar Karl la 15an de novembro 1815, li decidis akcepti sian nevon Karl, naŭjaraĝa, kontraŭ la volo de sia bofratino. En la jaroj inter 1815 kaj 1820, dediĉis grandan parton de siaj energioj kaj de sia tempo al la jura batalo por ekhavi la zorgadon de sia nevo Karl. Tiu klopodo faris ke li praktike ĉesis komponadi (sed li verkis ses ciklojn de lieder kaj la sonaton Hammerklavier). En la testamento de la frato li establis la komponiston kiel tutoro de Karl, sed mortonta pro peto de la bofratino, oni establis kunzorgadon. Ludwig, kiu malamis sian bofratinon, plendis antaŭ la justico. Finfine li venkis, kaj ekde tiam li dediĉis sin al la muzika edukado de Karl kun malpravaj esperoj, ĉar la junulo ne havis muzikajn kapablojn. Unu el la instruistoj estis Carl Czerny, kiu poste estis profesoro de Franz Liszt kaj antaŭ estis lernanto de la propra Beethoven. Krome, la rilato kun la adoptita filo ne estis bona; konstante li devis serĉi por li novajn tutorojn, ĉar li havis konfliktojn kun ili, kaj tiu fuĝis al la patrino kaj konstante kverelis kun la onklo. La priokupo por la mono, kiu akompanis Beethoven el la infanaĝo kiam li devis vivteni sian familion, iĝis tro forta en tiu periodo. La eldonistoj ne fidis lin, ĉar li ne plenumis siajn promesojn de ekskluziveco kaj petis konstante pli da mono pro siaj verkoj. Laŭ lia biografiisto, Emil Ludwig, de tiu periodo ne estas eĉ unu letero en kiu oni ne pritraktas, almenaŭ supraĵe, monajn problemojn.
Post 1815, Napoleono estis definitive venkita kaj la aŭstria kanceliero Klemens von Metternich trudis policecan reĝimon por malhelpi revoluciajn reeksplodojn. Beethoven estis kritikanto de tiu reĝimo. En tiu epoko, lia nomo estis tre respektita en la tuta Aŭstria Imperio kaj en tuta Okcidenta Eŭropo, ĉefe en Anglio, grandparte pro la sukceso de La venko de Wellington. Sed la sukceso de Gioachino Rossini kaj de la itala opero, kiun Beethoven konsideris malserioza, metis lin duarange.
En 1816, li realigis la unuan skizon de la Naŭa Simfonio kaj post du jaroj lia iama lernanto kaj bonfaranto, la arkiduko Rudolf, estis nomumita kardinalo, pro kio Beethoven ekkomponis la Misa en D, kvankam ĝi ne estis finkompletigita antaŭ la ceremonio de surtronigo. En 1822, Beethoven renkontiĝis kun Rossini en Vieno, urbo en kiu li estis ricevinta grandajn sukcesojn. Pro la malfacilaĵoj pro malsimilaj lingvoj kaj la surdeco de Beethoven, la renkonto estis mallonga.
Lastaj jaroj en Vieno
Beethoven pasigis la lastajn jarojn de sia vivo preskaŭ totale izolita de la surdeco, rilatante nur kun kelkaj amikoj pere de la «kajeroj konversaciaj», kiuj utilis al li kiel komunikilo. Lia lasta granda sukceso estis la Naŭa Simfonio, finigita en 1823. En la tri lastaj jaroj, li dediĉis sin al komponado de arĉ-kvartetoj kaj de la Missa Solemnis. La 13-an de aprilo samjare li ekkonis Franz Liszt, kiu tiam estis nur dekunujaraĝa, dum koncerto de la hungara komponisto kaj li gratulis lin pro lia ludado. Post jaroj, Liszt transkribos ĉiujn la simfoniojn de Beethoven por piano kaj estis elstara ludisto de lia verkaro. La premiero de la Naŭa Simfonio okazis la 7-an de majo 1824 kaj estis granda sukceso spite la teknikajn malfacilaĵojn kiujn postulis la verko. Tiu sukceso ne iĝis financa enspezo kaj la ekonomiaj problemoj plue suferigis la komponiston, kiu kvankam havis ŝparitan monon, ne povis uzi ĝin ĉar li konservis tion kiel heredo por sia nevo.