cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Haŝiŝo
Kazo de Naama Issachar
Malsama leĝa pozicio rilate haŝiŝon foje kaŭzas miskomprenon ŝtatnivelan. En 2019 en Moskvo estis arestita la 27-jaraĝa Naama Issachar, civitanino de Israelo kaj Usono, kiu revenis post ferio en Barato al Israelo tra Rusio. Limgardistoj trovis 9 gramojn da haŝiŝo en ŝia valizo. Ŝi estis kondamnita al 7,5 jaroj da malliberiĝo, kio estas ordinara puno por tiaj krimoj laŭ la rusia leĝaro.
Sekvis akraj protestoj kaj vigla diskutado en israelaj kaj alilandaj amaskomunikiloj, en kiuj oni ofte diris, ke la puno estas tro grava por tiom eta krimo, ja en Israelo posedado de malpli ol 15 gramoj da haŝiŝo estas tute senpuna. Post komplikaj ŝtatnivelaj intertraktoj oni interkonsentis pri ŝia liberigo, post kio Naama Issachar sendis pardonpeton al la prezidanto Vladimir Putin, kiu ŝin akceptis kaj en januaro 2020 ŝi estis forsendita al Israelo, kie ŝin renkontis la familio kaj la ĉefministro Benjamin Netanjahu.
Kirjat Ŝmona
Kirjat Ŝmona (קרית שמונה, ankaŭ skribita קריית שמונה, كريات شمونة, latinliterigite Kiryāt Šamūna, en diversaj eŭropaj lingvoj latinliterigata interalie Kiryat Shmona, Kiryat Shemona, Qiryat Shmona, Kiryat Schmonah aŭ Kirjat Schmona) estas urbo en la norda distrikto de Israelo. Ĝi situas proksime de la limo al Libano, kaj tial ripete estis loko de militecaj konfliktoj. La nomo signifas "setlejo de la ok", kaj memorigas pri ok cionistoj kiuj en 1920 estis murditaj proksime. La nuna loĝloko fondiĝis en 1949, unue kiel kampadejo de judaj rifuĝintoj, kaj en 2007 havis 23 100 loĝantojn, precipe judajn, granda parto el ili origine el Maroko. El tiu loĝantaro proksimume triono pli junas ol 19 jaroj. Antaŭ 1948 en la sama loko situis palestina setlejo.
Terézia Lefèvre
Terézia Lefèvre (pro. loefevr), edzino de aktoro Zsigmond Murányi estis hungara aktorino naskita en Koloĵvaro en 1785 kaj mortinta en Koloĵvaro en 1840.
Biografio
Terézia Lefèvre devenis el franca elmigrintfamilio. Ŝi debutis en Koloĵvaro la 14-an de marto 1803. En 1807 kune kun sia edzo dungis sin en Pest al la dua hungara trupo de Molnár. Post provincaj ludoj, ili revenis Koloĵvaron kaj tie ŝi ludis ĝis 1827.
Drilo
Drilo estas portebla ilo por fari truojn per turnanta borpinto.
Elektraj driloj estadas elektroretaj kaj akumulatoraj.
Speciala tipo de drilo estas perforilo. Alia tipo kiel marteldrilo (aŭ martelborilo) permesas ankaŭ marteli la borotan materialon. Laŭ Francisko Azorín drilo estas Borilo, kies pinta stango rapide turniĝas per streĉa ŝnuro aŭ glita ŝraŭbingo. Kaj li indikas etimologion el sanskrita dar (rompi), kaj de tie la latina dipteros. Li referencas ankaŭ la terminojn drili kiel arĉodrilo, kaj ŝraŭbodrilo.
Natria deka-vanadato
Natria dekavanadato , dekavanadato de natrio aŭ Na6[V10O28] estas neorganika kombinaĵo, natria salo de la anjono dekavanadato [V10O28]6−. Dekavanadato estas la sola inter la vanadatoj kiu donas oranĝokoloran solvaĵon. Sennombraj saloj kaj derivaĵoj estis izolitaj ekde 1956 kiam ĝi unue estis priskribita.
Preparado
10 Na3[VO4]·nH2O + 24 HOAc → Na6[V10O28]·18 H2O + 24 NaOAc
Strukturo
La dekavanadataj kristaloj konsistas je ses fanditaj VO6 oktaedroj. Ĉi tiu inkludas two centraj VO6 oktaedraj kaj kvar grupoj da VO5 periferaj kvarlatera-piramidoj. Ekzistas sep unikaj grupoj da oksigenatomoj. Du el ili ligiĝas al ses vanadataj centroj, kvar al tri vanadataj centroj, dekkvar el ili kuŝas inter la limoj de la lateroj de la paroj de la centraj vanadatoj, kaj finfine du grupoj staras en perifera pozicio.
La oksidonombro de la vanado en la dekavanadato estas +5. Vanada por agi kiel oksidagento kaj formas vanadon (IV) kaj vanadon (V). La aera ekspozicio konservas la vanadaton, igante ilin stabilajn komponaĵojn.
Jindřich Šimon Baar
Jindřich Šimon BAAR (naskiĝis la 7-an de februaro 1869 en Klenčí pod Čerchovem – mortis la 24-an de oktobro 1925 en Klenčí pod Čerchovem) estis ĉeĥa katolika pastro kaj verkisto.
Lia verkaro estas dediĉita al sud-okcidenta parto de Bohemio, originala folklora regiono Ĥodio, kie li vivis kaj kiun li sciis priskribi en siaj romanoj. Li ankaŭ kolektis ĥodajn fabelojn.
Lia plej populara libro estas Jan Cimbura pri kuraĝa kampisto, kiun ŝatas legi ĉefe maljunaj homoj. Populara estas ankaŭ „Sinjorino komisar-edzino‟ pri la verkistino Božena Němcová.
Sur la altaĵo Vyhledy okcidente de e Domažlice estis en la jaro 1933 starigita monumento pri li.
Ustrzyki Dolne
Ustrzyki Dolne estas urbo en la provinco aŭ historie vojevodio Antaŭkarpatio en Pollando. Ĝi apartenas al samnoma komunumo Ustrzyki Dolne kaj estas la administra centro de la distrikto Bieszczady nomata laŭ loka montaro. Fine de junio 2016 la urbo havis loĝantojn.
Joseph Strutt (filantropo)
Joseph STRUTT (1765-1844) estis angla filantropo.
Fono kaj fruaj jaroj
Joseph estis la plej juna filo de Jedediah Strutt de Derby kaj Elizabeth Woolatt, kiu havis du aliajn filojn, William kaj George. La familio Strutt riĉiĝis per silk-, koton- kaj kalikot-manufakturo sur la Morledge en Derby.
Joseph estis baptita en la Unitarisma Kapelo sur Friar Gate, Derby la, kaj poste edukita en Lernejo de Derby.
Familio
En 1793 li edziĝis kun Isabella Archibold Douglas en Preĝejo de St. Oswald, Ashbourne, Derbyshire, Isabella poste mortis en 1801 lasante Joseph kun filo kaj du filinoj, Caroline kaj Isabella. Caroline edziniĝis kun Edward Hurt sed mortis en 1835. Isabella edziniĝis kun John Howard Galton de Hadzor House kaj estis la patrino de Sir Douglas Strutt Galton.
Kariero
Strutt servis en la Korporacio de Derby ekde kiam li estis 28-jara, servante en multaj oficoj, inkluzive de Ĉefa Administristo kaj du mandatoj de ofico kiel Urbestro de Derby. Li servis sian duan mandaton kiel la unua urbestro de la reformita municipo de Derby, enoficiĝante en novembro 1835 ĝis novembro 1836.
Li estis dumviva radikala socia reformanto kaj dediĉis plejparton de sia vivo al la servo de la urbo. Li havis la firman konvinkon ke por gajni la respekton de la laborantaj klasoj kaj reformi ilin el "Iliaj bruta sinteno kaj degeneraj plezuroj" oni devas doni al ili la samajn oportunojn ĝui civilizajn plezurojn, kiaj artaj ekspozicioj kaj malfermaj spacoj, kiel ĝuas ilin la superaj klasoj. Strutt ankaŭ starigis la Meĥanikan Instituton (establitan en 1824).
Li servis kiel Deputita Leŭtenanto de la loka milicio dum la Napoleonaj militoj, kiam Anglio alfrontis la minacon de franca invado.
Strutt malfermis siajn proprajn domon kaj ĝardenon en Thorntree House sur St. Peter's Street (nun la loko de Banko HSBC) kiel artgalerion kaj muzeon, por la profito de ĉiuj klasoj de civitanoj de Derby, por kultivi komunan aprezon de artaĵoj. La artaĵoj inkluzivis skuptaĵojn faritajn de William John Coffee, reprezentante la verkon de skulptistoj de la periodoj de Grek-romia antikvo kaj Renesanco same kiel kolekton de pentraĵoj faritaj de famaj artistoj de Renesanco.
Lia kolekto de pentraĵoj ofertis oportunon al ordinaraj laborantaj civitanoj vidi ekzemplojn de belaj artaĵoj.
Lia kolekto de objektoj ankaŭ inkluzivis belan ekzemplon de egipta Mumio, pri kiu oni pensas, ke ĝi nun troviĝas en Centra Muzeo de Derby.
Interalie, Strutt estis prezidanto de "Meĥanika Instituto" kiun li fondis en 1824, kaj donis jaran kontribuon por subteni ĝian laboron. Ekspozicio de Derby (1839) okazinta tie inkluzivis pentraĵojn kiuj venis el kolekto de Strutt. Oni pensas, ke multaj el tiuj ĉi eniris la fruan kolekton de Muzeoj de Derby.
Li ankaŭ donis 1,000 pundojn al Athenaeum Society, helpante al la konstruo de "Athenaeum Building", artgalerio kaj muzeo ofertanta art-kolektojn kaj ekspoziciojn al la ĝenerala publiko. Li ankaŭ donis ioman financan subtenon al Derbyshire General Infirmary (kiu poste fariĝos "Derbyshire Royal Infirmary"), kiu estis dezajnita kaj konsruita de lia pliaĝa frato, William Strutt.
Strutt estas verŝajne plej bone konata pro lia donaco al la loĝantoj de Derby de la Arboreto de Derby, kiu estis intencita por doni instruon kaj esti loko por ekzerco kaj distro; ĝi estas ankaŭ konata kiel la unua publika parko en Anglio. Li havigis al si la servojn de John Claudius Loudon por aranĝi sian dezajnon, kiu estis kompletigita je persona kosto de 10,000 pundoj.
Strutt mortis la en sia hejmo sur St. Peters Street, post kiam li ĉeestis kunvenon por voĉdoni favore al plibonigo de sanitaraj kondiĉoj de Derby. Li estis malsana de iom da tempo kaj suferis recidivon el kiu li neniam resaniĝis. Li estis entombigita apud sia edzino, Isabella, en unitarisma kapelo de Friargate sur Friar Gate. La kapelo estis malkonstruita en la 1970-aj jaroj por lasi lokon al dombloko "Heritage Gate office complex", kiu nun inkluzivas modernan Unitarisman Kapelon.
Réka Pelsőczy
Réka Pelsőczy [pelŝOci], laŭ hungarlingve kutima nomordo Pelsőczy Réka estas hungara aktoro, voĉoaktoro, reĝisoro, fotisto, altlerneja instruisto. Ŝia patro estis László Pelsőczy. Réka Pelsőczy naskiĝis la  en Budapeŝto.
Biografio
Réka Pelsőczy frekventis gimnazion en sia naskiĝurbo, sed jam pli frue ŝi lernis ankaŭ pantomimon kaj baleton. Dum la gimnaziaj jaroj ŝi apartenis al amatora teatra trupo. En 1985 ŝi jam havis signifan rolon. En 1991 ŝi abiturientis, poste edziniĝis kaj naskis filon. Ŝi akiris diplomon en Teatra kaj Filma Altlernejo en 1998. Ŝiaj signifaj instruistoj estis Gábor Zsámbéki, László Gálffi, István Iglódi, Piroska Molnár, Tamás Ascher, Gábor Székely (reĝisoro). Post la diplomo ŝi aliĝis al trupo de Teatro Katona József. Ŝi debutis kiel reĝisoro en 2004. En 2007 ŝi debutis kiel fotisto en memstara ekspozicio. Ekde 2011 ŝi estas asistanto en Universitato de Dramo kaj Filmo (Budapeŝto). Ŝi ricevis teatrajn premiojn inter 1997-2017.
George A. Olah
George Andrew Olah [ĝorĝ endru ola], laŭ hungarlingve kutima nomordo Oláh György estis hungardevena usonano, kemiisto, altlerneja instruisto.
George A. Olah naskiĝis la 22-an de majo 1927 en Budapeŝto, li mortis la 8-an de marto 2017 en Beverly Hills.
Biografio
George A. Olah, kiel Oláh György devenis el juda familio. Li frekventis lernejojn en Budapeŝto. En 1944 li kaŝadis pro la faŝisma teroro. Poste li akiris diplomon pri kemio en Teknika kaj Ekonomia Universitato de Budapeŝto. Ekde 1951 li instruis en la sama universitato. Post la revolucio en 1956 li migris al Kanado, nome al Sarnia. Poste li ekhavis postenon en Usono en 1965. En 1971 li ricevis ŝtatanecon de Usono. Ekde 1977 li instruis en Kalifornio, dume li estris instituton. En 1994 li ricevis Nobel-premion, poste diversajn premiojn de Hungario. Li okupiĝis precipe pri speciala benzino por aŭtoj.
Malo Srediŝte
Malo Srediŝte, serbe Мало Средиште, slave Malo Središte, rumane Srediştea Mică, germane "Klein-Sredischte," hungare Kisszered [kiŝsered] estas malgranda vilaĝo en Serbio en aŭtonomio Vojvodino, en distrikto Suda Banato en municipo de Versec. Malo, mică, klein kaj kis signifas: malgranda. Paro de tiu ĉi vilaĝo estas Veliko Srediŝte.
Situo
Malo Srediŝte situas sur deklivoj. Versec troviĝas je 15 km-oj.
Historio
Ĝis Traktato de Trianon Kisszered apartenis al Hungara reĝlando, poste al Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj, depost 1928 al Jugoslavio, ekde 2006 kiel Serbio. En 1941 la germana armeo okupis la vilaĝon ĝis 1944. En 2002 loĝis en Malo Srediŝte 120 homoj, (95 rumanoj (79 %), 15 serboj, 6 hungaroj kaj aliaj). Vilaĝservoj estas lernejo por 4 lernojaroj kaj vendejo.
Louis Franchet d'Espèrey
Louis Félix Marie Franchet d'Espèrey (25-an de majo 1856 en Mostaganem, Alĝerio; 3-an de julio 1942 en Albi) estis franca generalo kaj pli poste marŝalo de Francio.
Biografio
Franchet d'Esperey naskiĝis kiel filo de franca kolonia oficiro kaj finstudis en la oficira lernejo de Saint-Cyr en 1876. Poste li soldatservis en Hindoĉinio, en Ĉinio dum la boksera ribelo de 1900 kaj en Maroko.
Post la komenciĝo de la unua mondmilito, en 1914 li komandis korpuson de la franca armeo dum la batalo de Charleroi. Inter marto 1916 kaj majo 1918, li komandis du armeajn korpusojn de la franca armeo.
Post la grava malvenko en la batalo de Chemin des Dames, konata ankaŭ kiel tria batalo ĉe Aisne, oni fortiris lin el la fronto de Francio kaj li agadis plu kiel ĉefkomandanto de la aliancaj trupoj sur la Balkano.
Tie komenciĝis la 29-an de septembro 1918 granda ofensivo kontraŭ la aŭstra-hungaraj kaj bulgaraj trupoj, kiuj devigis Bulgarion forlasi la militon. Li eluzis la sukceson de la ofensivo kaj komencis rapidan penetron tra la Balkano, kiu finiĝis antaŭ la hungara limo.
Louis Félix Marie Franchet d'Espèrey estis nomumita la 19-an de februaro 1921 marŝalo de Francio. La 1-an de novembro 1930 li iĝis membro de la Franca Akademio.
Tekenye
Situo
Tekenye situas sur mildaj deklivoj apud Zalaszentgrót.
Historio
La unua mencio devenis el 1333, jam tiam Tekenye havis kirkon. En 1720 728 homoj (ĉiuj katolikoj) vivis en la vilaĝo. La nun videbla kirko estis konstruita en 1748. Tekenye estis fondinta urboparto de Zalaszentgrót en 1984, sed en 2010 ĝi forlasis la urbon kaj denove ĝi memstariĝis.
La vilaĝanoj okupiĝas precipe pri vinkulturo, la vilaĝo mem estas parto de „vina vojo”. Vilaĝservo estas kulturdomo.
Le Bémont JU (stacidomo)
Le Bémont estas fervoja stacidomo en Le Bémont, Svislando.
Stacio Kumatori
Stacio Kumatori (japane: 熊取駅 [Kumatori-eki], angle: Kumatori Station) estas fervoja stacio en Kumatori, Gubernio Osaka, Japanio. La stacio servas 1 linion de JR Okcidenta: Linio Hanwa.
Lea Salame
Lea Salame (franclinve: Léa Salamé) naskiĝinta Hala Salame, la 27an de oktobro 1979 en Bejruto, estas franca-libana ĵurnalistino.
Biografio
Ŝi estas la filino de Ghassan Salame libana eks-ministro pri kulturo, politologo kaj profesoro en "Sciences Po en Parizo (instituto de politikaj studoj de Parizo); ŝia patrino estas de armena deveno. Infano, ŝi forlasis Libanon, por Parizo kun ŝia familio forkurante la militon.
Post juraj kaj politikaj studoj en Parizo, kaj unu jaro en Universitato de Novjorko (ŝi estis vundita je la atencoj de la 11-a de septembro 2001), Lea Salame eniris kiel staĝanto en LCP (kanalo de televido de la franca parlamento).
En oktobro 2010, ŝi laboris por la kanalo de internaciaj novaĵoj France 24, kaj poste, ŝi laboris por I-télé ĝis 2014.
La 30an de aŭgusto 2014, ŝi eniris en la kanalo de televido France 2, kaj iĝis intervjuistino en la radio France Inter. Ŝi de septembro de 2017 kunlaboras kun Nicolas Demorand por la "7/9", la matina novaĵa tranĉo de France Inter.
Hans Joachim Plehn
Hans Joachim PLEHN [plen] (naskiĝis la 14-an de majo 1905 en Erfurt, mortis la 10-an de marto 1985 en Wieselburg - Aŭstrio) estis germana teknikisto-komercisto, esperantisto, kunlaborinto de Eugen Wüster kaj Esperanto-vortaristo.
Plehn studis en Breslau kaj Prago. De 1931 ĝis 1971 li laboris kiel inĝeniero en la fabriko de Eugen Wüster, i.a. kiel redaktisto de Enciklopedia Vortaro Esperanta-Germana (EV) kaj poste en la terminologia laborejo.
Plehn estis esperantisto de 1922 kaj organize, instrue, propagande laboris en Breslau (tiuepoke ĉefurbo de la germana provinco Silezio). Li trapasis ekzamenon pri scienca kapableco ĉe Germana Esperanto-Instituto (GEI).
Plehn kontribuis i.a. al terminara kaj terminologia diskutoj (vd. "eksterajn ligilojn") kaj verkis kvinlingvan vortaron pri segiloj (Sägenwörterbuch, 1934). En 1978 aperis lia traduko de la verko "Internationale Sprachnormung" de Wüster. En 1984 li eklaboris pri la kompletigo de EV, cele al publikigo de la dua, ĝis hodiaŭ ne presita parto. Li sukcese (preskaŭ komplete) transskribis la ne plu presitan literon "L" per tajpilo, kiam li subite mortis 80-jaraĝa.
Isparta
Isparta (greke Σπάρτα) estas urbo en provinco Isparta en Turkio.
Krisztina Peremartoni
Krisztina Peremartoni [kristina], laŭ hungarlingve kutima nomordo Peremartoni Krisztina estas hungara aktoro, voĉoaktoro. Ŝia origina familia nomo estis P. Nagy, ŝia edzo estis Tibor Maracskó.
Krisztina Peremartoni naskiĝis la  en Veszprém (urbo).
Biografio
Krisztina Peremartoni akiris diplomon en Teatra kaj Filma Altlernejo en 1978, ŝia ĉefinstruisto estis Zoltán Várkonyi. Post siaj studoj ŝi aliĝis al trupo de Gaja Teatro. Ŝiaj pli gravaj teatraj stacioj estis: Sueprize depost 1997 ŝi forlasis ĉion kaj ŝi vojaĝis al Usono, kie ŝi vivas plu. Ŝi ricevis 4 premiojn inter 1983-1997. Ŝi estas eksedziniĝinta, ŝi naskis filon.
Ortilo
Ortilo estas ilo, kiu havas du rektajn randojn, ortajn unu rilate la alian.
Ĝi uziĝas ĉefe por du celoj:
La formoj estas ĝenerale jen de ortangula triangulo, jen de L, jen de T (en tiu kazo, ĝi nomiĝas T-ortilo)
Kelkaj ortiloj havas unu parton pli dikan, kiu ebligas apogon al referenca rando, kaj ankaŭ gliton laŭlonge de tiu referenco. Tiuj ortoj ebligas strekadon de serioj da ortoj al la referenca rando, do paralelaj inter si.
Usona staforda teriero
La usona staforda teriero (aŭ terhundo) estas mezgranda, kurt-hara hundoraso, kies deveno reiras al Anglio. En la unua duono de la 20-a jarcento, la usona staforda teriero estis tre populara, la Usona Kenela Klubo (angla mallongigo AKC) agnoskis kaj registris ĝin en 1936.
Historio
Ĝiaj prauloj venis el Anglio, sed la ras-plibonigo estas usona sukceso. Ĝi servis en Usono en bienoj por ĝeneralaj celoj kaj en havenoj kiel gladiatora hundo. Ili devis batali kontraŭ samrasaj hundoj en t.n. "pitt" (angla por kavo).
En Anglio, la hundoj batalis ĝis ĉ. 1835 kontraŭ virbovoj (angle bull, "bull-baiting" virbovo-kaptado). La brita parlamento akceptis en 1835 leĝon pri protekto kaj damaĝo de la bestoj, kio eksterleĝigis tiuj kruelajn sportojn. Tiam komenciĝis la bataligo inter la hundoj, ĉar oni povis pli facile kaŝigi la hundobatalojn antaŭ okuloj de la instancoj. La buldogoj estis tro pezaj por la gladiatoraj bataloj, tiel oni komencis krucigi ilin kun la pli moviĝemaj kaj pli malpezaj terieroj. En tiu nova raso unuiĝis la forto kaj agresemo de la buldogo kaj moviĝemo, elteneco kaj inteligento de la terieroj. Tiutempe oni nomumis la novan rason en la angla bull-and-terrierk, half and half, pit dog kaj pit bull terrier. En la 1870-aj jaroj, tiujn hundorasojn kunportis anglaj kaj irlandaj elmigrintoj al Usono, kie oni bredis ilin je pli granda kaj nomumis ilin usona bull terrier, yankee terrier, pli poste usona pit bullterrier kaj usona staffordshire terrier.
Norda Ĥartumo
Norda Ĥartumo (arabe لخرطوم بحري (mallonge Bahri) estas urbo en Sudano, kiu situas en la kunfluo de la blua kaj la blanka Niloj. La urbo apartenas al duoblaj urboj, eĉ pli precize al trioblaj urboj.
Situo
Norda Ĥartumo situas inter bordoj de blua kaj blanka Niloj (kontraŭe Ĥartumo kaj Omdurman troviĝas) en dezerta regiono.
Historio
En 1998 Usono detruis fabrikon pri medikamentoj supozante tion, ke tio apogas la teroristojn.
Klimato
Norda Ĥartumo havas varman dezertan klimaton. Nur en julio kaj aŭgusto pluvas, jare po 155 mm. La averaĝa temperaturo estas 38°C, (dumnokte 16°C).
Trafiko
Norda Ĥartumo havas fervojan kontakton, tial tie oni fondis industrian zonon. Pontoj estas kontaktoj kun la aliaj 2 urboj.
Vidindaĵoj
Norda Ĥartumo ne havas gravajn vizitindajn lokojn.
Plena Verkaro de V. N. Devjatnin
La Plena Verkaro de V. N. Devjatnin estas kvar-libra kolekto de skribaĵoj de Vasilij Devjatnin. La volumoj devenas de kvar diversaj eldonejoj.
Mareno la 2-a
Mareno la 2-a (en la malfrua mezepoko ofte ankaŭ erare nomita „Marteno la 2-a“) estis papo  de 942 ĝis 946.
Li estis de romana origino kaj antaŭ sia pontifikeco verŝajne kardinalpresbitero de la preĝejo Sankta Ciriako.
Marenon nomumis papo la tiam en Romo ĉiopova princo Alberiĥ la 2-a. De ties decidoj li estis plene dependa.
Nur ok dokumentoj (posedatestoj al italaj episkopaj preĝejoj kaj monaĥejoj) estas tradiciitaj de li. Al la arkiepiskopo Frideriko de Majenco en Germanio li donis la rangon de apostola vikario.
1437 Diomedo
1437 Diomedo estas granda, malhela troja asteroido de Jupitero, malkovrita la de la germana astronomo Karl Wilhelm Reinmuth elde la Nacia Observatorio de Hejdelbergo - Königstuhl.
Orbito
Ĝi orbitas ĉirkaŭ la Lagranĵa punkto L4 de la sistemo Suno - Jupitero, "antaŭ" Jupitero laŭ ĝia orbita movo. Ĝi fakte povas malproksimiĝi de 39,6° for de tiu punkto. Diomedo estas la troja asteroido kiu plej malproksimiĝas de sia Lagranĵa punkto.
Nomo
Ĝi ricevis la nomon de Diomedo, filo Tideo kaj Deifilo, kaj greka batalanto de la Troja milito, memoriganta ke tiu asteroido situas en la Greka Tendaro.
Rapido de sono
Sono estas vibro tiu trairas elastan medion kiel ondo. La rapido de sono priskribas kioman distancon tia ondo iras dum certa tempo.
En seka aero ĉe marnivelo kun temperaturo de 21°C, la rapido de sono estas 344 m/s. La rapido de sono estas variablo dependa de kaj la ecoj de la substanco tra kiu ĝi iras, kaj temperaturo. Ekzemple, la rapido de sono ĉe la pinto de monto dum vintro estus proksime 330 m/s anstataŭ 360 m/s en varmega dezerto.
Kvankam la termino estas plej ofte uzata temante tra aero, la rapido de sono povas esti mezurita en preskaŭ ia ajn substanco. La rapido de sono en likvaĵoj kaj ne-truoplenaj solidoj estas pli alta ol en aero (ĉ. 1 500 m/s en akvo).
Ĝenerale la rapido de sono c estas jen: do
Tial la rapido de sono plialtiĝas kun la firmeco de la substanco, kaj malplialtiĝas kun la denseco.
Por ĝeneralaj ekvacioj pri stato, se klasika mekaniko estas uzata, la rapido de sono c estas jen: se diferencialigado okazas pri neŝanĝo de varmo (dum konstanta entropio).
Calvin Coolidge
Calvin COOLIDGE [kalvin kuliĝ], la trideka prezidento de Usono, naskiĝis la 4-an de julio 1872, en Plymouth Notch, Vermonto. Li mortis 60-jaraĝa, la 5-an de januaro 1933, en Northampton, Masaĉuseco pro kora trombozo.
Coolidge estis malgranda kaj modesta viro. Lia edzino estis Grace Anna Goodhue, kaj la paro havis du filojn. Coolidge estis kongregaciisto.
Dum lia administrado (3-a de aŭgusto 1923 – 3-a de marto 1929) okazis;
Ĝis 1925 Coolidge ne havis vic-prezidenton; poste lia vic-prezidento estis Charles G. Dawes.
Coolidge estas la sola usona prezidento, kiu naskiĝis je la nacia tago. Li estis baptita je la du antaŭnomoj "Calvin John", sed rezignis pri "John", kiam li abiturientiĝis.
Lukarno
Lukarno estas elstaraĵo sur oblikva tegmento ofte kun tri vertikalaj edroj kaj propra tegmento.
La edro paralela kun la firsto plejofte havas fenestron kun vitroj tra kiu la aero povas enveni la mansardon aŭ mansardoĉambron. Ofte la lukarno donas ekstran spacon por stari, necesa por fari ĉambron en la mansardo.
Ĉevalo
Ĉevalo (Equus ferus caballus aŭ Equus caballus) estas mamulo el la familio Ekvedoj kaj unu el du vivantaj subspecioj de Equus ferus. Ĝi estas membro de la grupo de Neparhufuloj. La ĉevalo evoluis dum ĉirkaŭ la pasintaj 45 al 55 milionoj da jaroj el malgranda multfingra besto al granda, unufingra animalo nuntempa.
Homoj uzas ĉevalojn por transporto kaj sporto, por distro kaj ĉevalvetkuro. Homoj komencis aldomigi ĉevalojn antaŭ ĉirkaŭ 4000 jaroj a.K. (unuaj pruvoj pri tio estas el la Botaj-kulturo en norda Kazaĥio), kaj ties aldomigo ŝajne disvastiĝis antaŭ 3000 jaroj a.K. Ĉevaloj de la subspecio caballus estas aldomigitaj, kvankam kelkaj aldomigitaj populacioj vivas en naturo kiel sovaĝiĝintaj ĉevaloj. Tiuj sovaĝiĝintaj populacioj ne estas veraj sovaĝaj ĉevaloj, ĉar tiu termino estas uzata por priskribi ĉevalojn kiuj neniam estis aldomigitaj, kiaj la endanĝerita Prĵevalski-ĉevalo, nome separata subspecio, kaj fakte la nura restanta vera sovaĝa ĉevalo.
La anatomio de ĉevaloj permesas ilin rapidiĝi por fuĝi el eblaj predantoj kaj ili havas bone disvolvigintan senton de ekvilibro kaj fortan fuĝ-luktan reagon. Rilate al tiu neceso fuĝi el predantoj en naturo estas ne kutima trajto: ĉevaloj kapablas dormi kaj stare kaj kuŝe. Ĉevalinoj portas sian idojn dum proksimume 11 monatoj, kaj la ĵus naskitaj ĉevalidoj povas stari kaj kureti tuj post nasko. Plej aldomigitaj ĉevaloj ektrejniĝas kun selo aŭ en jungilaro inter aĝoj de du kaj kvar. Ili atingas maturan plenkreskan disvolviĝon ĉirkaŭ aĝo de kvin, kaj havas averaĝan vivodaŭron de inter 25 kaj 30 jaroj.
Ĉevalrasoj estas iel dividataj en tri kategorioj bazitaj sur ĝenerala karaktero: spirite "varmsangaj" kun rapido kaj rezistemo (Vd pri pursangulo); "malvarmsangaj", kiaj tirĉevaloj kaj kelkaj poneoj, taŭgaj por malrapida, peza laboro; kaj "mezsangaj", disvolvigintaj el kruciĝoj inter varmsangaj kaj malvarmsangaj, ofte fokuse al kreado de rasoj por specifaj rajdaj celoj, partikulare en Eŭropo. Estas pli ol 300 rasoj de ĉevaloj en la mondo nuntempe, disvolvigintaj por multaj diferencaj uzoj.
Stalono estas virĉevalo pli ol kvaraĝa, kiu estas uzata por reprodukti iun rason.
Ĉevaloj kaj homoj interagadas en ampleksa vario de sportaj konkurencoj kaj nekonkurencaj distraj celoj, same kiel por labora agado kia polica laboro, agrikulturo, distrado, kaj terapio. Ĉevaloj estis historie uzataj en militoj, el kio venas ampleksa vario de rajdaj kaj kondukaj teknikoj disvolvigitaj, uzante multajn diferencajn stilojn de rimenoj kaj metodoj de kontrolo. Multaj produktoj estas derivaj el ĉevaloj, kiaj viando, lakto, ledo, haroj, ostoj, kaj kuraciloj produktitaj el urino de gravedaj ĉevalinoj. Homoj havigas al aldomigiaaj ĉevaloj manĝon, akvon kaj ŝirmon, same kiel atenton el specialistoj kiaj bestokuracistoj kaj hufumistoj.
Skeleta sistemo
La ĉevala skeleto havas averaĝe 205 ostojn. Grava diferenco inter la ĉevala skeleto kaj tiu de homo estas la manko de klaviklo — la ĉevalaj antaŭaj kruroj estas ligitaj al la vertebraro (normale 51 vertebroj) per povega serio de muskoloj, tendenoj, kaj ligamentoj kiuj ligas la ŝultrojn al la torso. Ankaŭ la ĉevalaj kruroj kaj hufoj estas unikaj strukturoj. Ties kuraj ostoj estas proporciaj diference el tiuj de homo. Por ekzemplo, la korpoparto kiu ofte estas nomata ĉevala "genuo" estas fakte formata de la karpeaj ostoj kiuj korespondas al la homa pojno. Simile, la poplito enhavas ostojn korespondajn al tiuj de homaj maleolo kaj kalkano. La malsupraj kruraj ostoj de ĉevalo korespondas al ostoj de homa mano aŭ piedo, kaj la ergotoj (malĝuste nomita "maleolo") estas fakte la proksimaj sezamoidoj inter la kanonaj ostoj (nuna ekvivalento al homaj ostoj de metakarpo aŭ metatarso) kaj la proksimaj falangoj, situantaj kie oni trovas la "fingrartikojn" de homo. Ĉevalo ankaŭ ne havas muskolojn en siaj kruroj sub la genuoj kaj tarsoj, nur haŭton, haron, oston, tendenojn, ligamentojn, kartilagojn, kaj la diversajn specializitajn histojn kiuj formas la hufojn, adaptitajn al kusenigo de frapoj. Ĉiuj tiuj diferencoj estas adaptaĵoj de ties memboj al kurado, kiel la malpliigo de la nombro de fingroj de la membroj al ununura ĉirkaŭita de osteca materialo nomita hufo; tamen la speciala formo de kruroj malhelpas flankan moviĝon. La ostoj de la kapo de la ĉevalo estas longaj kaj tiuj de la vizaĝo havas duoblan longon ol tiuj de la kranio. Ankaŭ la makzelo estas longa kaj havas areon larĝan kaj ebenan en la malsupra parto de la malantaŭa zono.
Hufoj
La gravo de piedoj kaj kruroj de ĉevaloj estas resumita de la tradicia proverbo, "senpiede, senĉevale". La hufo ekas ĉe la distaj falangoj, nome ekvivalento de homaj fingropintoj, ĉirkaŭataj de kartilagoj kaj aliaj specializitaj, sangoriĉaj mildaj histoj kiaj la lamenoj. La ekstera hufomuro kaj kornaĵo de la plando estas farita de keratino, nome la sama materialo kiel tiu de la homa ungo. La fina rezulto estas ke ĉevalo, peza averaĝe 500 kg, piediras sur la samaj ostoj kiuj estus tiuj de homo sur fingropintoj. Por la protektado de la hufo laŭ difinitaj kondiĉoj, kelkaj ĉevaloj havas hufumojn lokigitajn sur siaj piedoj fare de profesia hufumisto. La hufo konstante kreskiĝas, kaj ĉe plej aldomigitaj ĉevaloj bezonas esti fortondita (kaj la hufumo remetita, se uzita) ĉiun kvinan aŭ okan semajnon, kvankam la hufoj de ĉevaloj en naturo eluziĝas kaj rekreskiĝas je proporcio taŭga por sia tereno.
Dentaro
Ĉevaloj estas adaptitaj al paŝtado. Ĉe plenkreska ĉevalo, estas 12 incizivojn fronte de la buŝo, adaptitaj al mordo de herbo aŭ alia vegetalaro. Estas 24 dentoj adaptitaj al maĉado, premolaroj kaj molaroj, ĉe malantaŭo de la buŝo. Porreproduktaj kaj kastritaj ĉevaloj havas kvar aldonajn dentojn ĝuste malantaŭ la incizivoj, similaj al kaninaj dentoj nomitaj kojndentoj aŭ "tuskoj". Kelkaj ĉevaloj, kaj maskloj kaj inoj, disvolviĝas unu al kvar tre malgrandajn vestigiajn dentojn en antaŭaj molaroj, konata kiel "lupaj" dentoj, kiuj estas ĝenerale forigitaj ĉar ili povas malhelpi ĉe mordaĵo. Estas malplena interdenta spaco inter la incizivoj kaj la molaroj kie la mordaĵo restas rekte sur la gingivoj de la ĉevalo kiam tiu estas bridita.
Oni povas ĉirkaŭkalkuli la aĝon de ĉevalo rigardante ties dentaron. La dentoj kontinue aperas laŭlonge de la vivo kaj eluziĝas pro paŝtado. Tiele, la incizivoj montras ŝanĝojn laŭ la aĝo de la ĉevalo; ili montras distingan modelon, ŝanĝojn en dentoformo, kaj ŝanĝojn en la angulo ĉe kiu la maĉadaj areoj kuniĝas. Tio permesas tre proksimuman ĉirkaŭkalkulon de la ĉevala aĝo, kvankam ankaŭ dieto kaj veterinara zorgado povas tuŝi la proporcion de la denteluziĝo.
Digesta sistemo
Ĉevaloj estas herbivoruloj kun digesta sistemo adaptita al furaĝa dieto de herboj kaj aliaj plantaj materialoj, konsumitaj senĉese laŭlonge de la tago. Tamen, kompare al homoj, ili havas relative malgrandan stomakon sed tre longajn intestojn por faciligi regulan fluadon de nutraĵoj. Ĉevalo de 450 kg manĝas 7 al 11 kg da manĝo ĉiutage kaj, dum normala uzado, trinkas 38 al 45 litrojn da akvo. Ĉevaloj ne estas remaĉuloj, kaj tiele ili havas nur unu stomakon, kiel homoj, sed malkiel homoj, ili povas digestadi celulozon, ĉefa komponanto de herbo. Celuloza digestado okazas en la cekumo, aŭ "akvintesto", kien manĝo iras antaŭ atingi la dikan inteston. Ĉevaloj ne povas vomi, kaj tiele digestaj problemoj povas tuj okazigi kolikojn, grava kaŭzo de morto.
Sensoj
La ĉevalaj sensoj estas bazitaj sur ties statuso kiel predeblaj animaloj, kiuj devas esti atentemaj al siaj ĉirkaŭoj ĉiam. Ili havas la plej grandajn okulojn el ĉiuj mamuloj, kaj estas flankokulaj, signife ke ties okuloj estas situantaj ambaŭflanke de ties kapoj. Tio signifas ke ĉevaloj havas gamon de vidkapablo de pli ol 350°, kun proksimume 65° el tio de duokula vidkapablo kaj la restantaj 285° de unuokula vidkapablo. Ĉevaloj havas elstarajn kaj tagan kaj noktan vidkapablojn, sed ili havas dukoloran, aŭ dikromatian vidkapablon; ties kolora vidkapablo estas iome kiel ruĝverda kolorblindeco ĉe homoj, ĉe kiu kelkaj koloroj, ĉefe ruĝa kaj rilataj koloroj, aperas kiel nuanco de verda.
Ties flarsenso, kvankam multe pli bona ol tiu de homoj, ne estas tiom bona kiom tiu de hundo. Oni supozas, ke ĝi ludas ŝlosilan rolon en la sociaj interagadoj de ĉevaloj same kiel por detekti aliajn ŝlosilajn odorojn el la medio. Ĉevaloj havas du flarcentrojn. La unua sistemo estas en la naztruoj kaj naza kavo, kiu analizas ampleksan gamon de odoroj. La dua, situanta sub la naza kavo, estas la vomeronazaj organoj, nomita ankaŭ organoj de Jacobson. Tiuj havas separatajn nervovojon al la cerbo kaj ŝajne ĉefe analizas feromonojn.
27375 Asirvatham
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de Roshini Shreya Asirvatham, finalistinon de la Broadcom MASTERS 2011, matematika kaj scienca konkurso por gestudentoj de mezlernejo, pro ŝia projekto pri konduta kaj socia sciencoj. Ŝi estis lernantino ĉe la Friedell Middle School de Rochester (Minesoto).
Orient-Londono
Orient-Londono (East London; Oos-Londen Imonti) estas urbo kun ĉirkaŭ 500.000 loĝantoj en la komunumo Buffalo City, distrikto Amatolo, provinco Orienta Kablando en Sudafriko. La urbo situas ĉe la marenfluoj de la Buffalo River kaj de la Nahoon River, tuj ĉe la Hinda Oceano.
Ĉevalo
Sensoj
La aŭdkapablo de ĉevalo estas bona, kaj la aŭriklo de ĉiu orelo povas turniĝi ĝis 180°, havigante eblon por 360° aŭdante sen neceso movi la kapon. Bruo tuŝas la konduton de ĉevaloj kaj kelkaj tipoj de bruo povas kontribui al streso: studo de 2013 en UR indikis ke enstaligitaj ĉevaloj estis pli trankvilaj en silenta etoso, aŭ aŭdante kontrean aŭ klasikan muzikon, dum montris nervozecon aŭdante ĵazon aŭ rok-muzikon. Tiu studo ankaŭ rekomendis teni muzikon sub volumo de 21 decibeloj. Aŭstralia studo trovis ke kurĉevaloj kiuj aŭdis parolan radion havis pli altan indicon de stomakaj vundoj ol ĉevaloj kiuj aŭdis muzikon, kaj kurĉevaloj enstaligitaj kie oni aŭdis radion havis pli altan indicon de vundoj ol kurĉevaloj enstaligitaj kie oni ne aŭdis radion.
Orient-Londono
Orient-Londono estis fondita en la jaro 1836 kiel militposteno de britoj (Fort Glamorgan) kaj estis fortikaĵo dum la Koso-militoj.
Energinivelo
Energinivelo estas diskreta energio kiu apartenas al kvantuma stato de sistemo (precipe de atomo) je certa energio (energistato). Energiniveloj estas permesitaj memvaloroj de la Hamilton-operatoro, ili do estas temposendependaj.
Orient-Londono
La plej grava dungisto en Orient-Londono estas Daimler-AG, kiu produktas tie veturilojn por la sudafrika merkato kaj aliaj landoj kun maldekstraflanka trafiko, kiel ekzemple Aŭstralio.
Ĉevalo
Sensoj
Ĉevaloj havas grandan senson de ekvilibro, parte pro sia kapablo senti sian piediradon kaj parte pro tre disvolviĝinta propriocepto — nome senkonscia senso pri kie estas la korpo kaj la membroj en ĉiu momento. La tuŝa senso de ĉevaloj estas bone disvolviĝinta. La plej sensivaj areoj estas ĉirkaŭ la okoloj, oreloj kaj nazo. Ĉevaloj estas kapablaj senti kontaktojn tiom subtilajn kiom tiu de insekto veninta ien ajn sur sia korpo.
Orient-Londono
Antaŭurbo de Orient-Londono estas la township Mdantsane.
Ĉevalo
Sensoj
Ĉevaloj havas bonan senson de gusto, kiu permesas al ili elekti inter furaĝo kion ili plej ŝatas por manĝi, kaj ties tenpovaj lipoj povas facile distingi eĉ malgrandajn grajnojn. Ĉevaloj ĝenerale ne manĝas venenajn plantojn, tamen, estas esceptoj; ĉevaloj foje manĝas domaĝajn kvantojn de venenaj plantoj eĉ kiam estas taŭga sanmanĝo.
Energinivelo
Energi-preno kaj -dono en la sistemo povas okazi nur per alia energinivelo. Tio ekzemple povas okazi per sorbado aŭ radiado de fotono kun la adekvata energio. Tio rezultigas diskretajn spektrajn liniojn en la radiada spektro.
Ĉevalo
Kutimaro
Ĉevaloj estas predanimaloj kun forta Fuĝo-lukto reago. Ties unua reago al minaco estas ekiri kaj kutime fuĝi, kvankam ili povas resti surgrunde kaj defendiĝi kiam fuĝo maleblas aŭ se la idoj estas minacataj. Ili ankaŭ tendencas scivolemi; ekirontaj, ili ofte dubas momenton por certigi pri la kaŭzo de sia timo, kaj povas ne ciam fuĝi el io kiu estas perceptita kiel neminaca. Plej malpezaj kurĉevalaj rasoj adaptiĝis al rapido, viglo, prudento kaj rezisto; naturaj kvalitoj kiuj venas el ties naturaj prauloj. Tamen, tra selekta bredado, kelkaj rasoj de ĉevaloj estas tre obeemaj, partikulare kelkaj laborĉevaloj.
2307 Garudo
2307 Garudo estas mezgranda malhela asteroido de la asteroida zono, malkovrita la elde la Observatorio de La Plata, en Argentino.
Nomo
Ĝi ŝuldas sian nomon al dio-birdo Garudo de la hiduisma mitologio.
Ĉevalo
Kutimaro
Ĉevaloj estas gregemaj animaloj, kun klara hierarkio de rango, kondukitaj de dominanta individuo, kutime ino. Ili estas ankaŭ sociaj bestoj kiuj kapablas formi akompanajn ligojn kun sia specio kaj ankaŭ kun aliaj animaloj, kiaj homoj. Ili komunikiĝas per diversaj vojoj, inklude voĉojn kiaj henado aŭ blekado, reciproka aranĝado, kaj korpokomunikado. Multaj ĉevaloj estas malfacile kontroleblaj se izolatas, sed pere de trejnado, ĉevaloj povas lerni akcepti homon kiel akompananto, kaj tiele sentiĝi komforte eĉ for de aliaj ĉevaloj. Tamen, kaze de enfermo sen sufiĉa akompanantaro, ekzercado aŭ stimulado, individuoj povus disvolvigi stablajn miskondutojn, nome serion de malbonaj kondutoj, ĉefe stereotipaĵojn de psikologia deveno, kiu inkludas lignomaĉadon, murolekadon, "ondadon" (irado kaj reenado), kaj aliajn problemojn.
Irmanieroj de ĉevaloj
Irmanieroj de ĉevaloj estas la diversaj rapidoj kaj taktoj, laŭ kiu ĉevaloj moviĝas. Ĉevalveturistoj (rajdantoj, fiakristoj kaj similaj) distingas diversajn irmanierojn. La "naturaj" ĉevalaj irmanieroj estas la bazaj tri (paŝado, troto kaj galopo), kiujn ĉiu ĉevalo instinkte uzas.
Aliaj irmanieroj devas esti lernataj de la ĉevaloj: kelkaj ĉevalrasoj uzas ilin pli facile ol aliaj. Ankaŭ la rajdanto devas lerni, adapti siajn movojn al ĉiu el la diversaj irmanieroj de la ĉevalo.
Inteligento kaj lernado
Studoj indikis ke ĉevaloj povas plenumi nombron de kognaj taskoj sur ĉiutaga bazo, kunigante mensajn defiojn kiuj inkludas manĝoserĉadon kaj identigon de individuoj ene de socia sistemo. Ili havas ankaŭ bonan kapablon por spaca distingo. Studoj studis ĉevalan inteligenton en areoj kiaj problemsolvado, rapido de lernado, kaj memoro. Ĉevaloj elstaras ĉe simpla lernado, sed ankaŭ kapablas uzi pli antaŭnirajn kognokapablojn kiuj enhavas kategoriigon kaj konceptolernadon. Ili povas lerni uzante kutimigon, desensigon, kondiĉajn refleksojn, kaj operaciantan kondiĉigon, kaj pozitivan kaj negativan plifortigon. Unu studo indikis, ke ĉevaloj povas diferenci inter "pli aŭ malpli" se la kvanto koncerna estas malpli ol kvar.
Aldomigitaj ĉevaloj povas entrepreni pli grandajn mensajn defiojn ol la naturaj ĉevaloj, ĉar ili vivas en artefaritaj medioj kiuj evitas instinktan kutimaron dum ankaŭ lernas taskojn kiuj estas nenaturaj. Ĉevaloj estas animaloj de kutimoj kiuj reagas bone al disciplino, kaj plej bone respondas kiam oni uzas konstante samajn rutinojn kaj teknikojn. Trejnisto kredas, ke "inteligentaj" ĉevaloj estas reflektoj de inteligentaj trejnistoj kiuj efektive uzas respondokondiĉajn teknikojn kaj pozitivan plifortigon por trejni laŭ la stilo kiu plej bone kongruas kun la naturaj tendencoj de individua animalo.
Temperamento
Ĉevaloj estas mamuloj, kaj tiel ili estas varmsanguloj, aŭ endotermaj bestoj, male al malvarmsanguloj, aŭ poikilotermaj animaloj. Tamen, tiuj vortoj disvolvigis separatan signifon en la kunteksto de ĉevala terminaro, uzita por priskribi temperamenton, kaj ne korpotemperaturon. Ekzemple, la "varmsanguloj", kiaj multaj kurĉevaloj, montras plian sensivon kaj energion, dum la "malvarmsanguloj", kiaj plej tirĉevaloj, estas pli silentemaj kaj trankvilaj. Foje "varmsanguloj" estas klasitaj kiel "malpezaj ĉevaloj" aŭ "rajdĉevaloj", dum la "malvarmsanguloj" klasiĝa kiel "tirĉevaloj" aŭ "laborĉevaloj".
Rasoj de "varmsanguloj" estas la "orientaj ĉevaloj" kiaj la Aĥalteko, la Araba ĉevalo, la Berbera ĉevalo kaj la nune formortinta Turkmena ĉevalo, same kiel la Pursangulo, nome raso disvolvigita en Anglio el la plej malnovaj orientaj rasoj. Varmsanguloj tendencas esti viglaj, kuraĝaj kaj lernas rapide. Estas rasoj por vigleco kaj rapideco. Ili tendencas esti fizike rafinite maldikhaŭtaj, sveltaj kaj longkruraj. La originaj orientaj rasoj estis alportitaj al Eŭropo el Mezoriento kaj Nordafriko kiam eŭropaj bredistoj deziris enmeti tiujn trajtojn en porkuradaj kaj malpezaj ĉevaloj de kavalerio.
Muskolecaj, pezaj tirĉevaloj estas konata kiel "malvarmsanguloj", ĉar ili estas bredataj ne nur por forto, sed ankaŭ por havi la trankvilan, paciencan temperamenton necesa por peli plugilon aŭ pezan ĉaron pleplena je homoj. Ili estas foje karesnomitaj "ĝentilaj gigantoj". Bone konataj tirrasoj estas la Belga kaj la Clydesdale. Kelkaj, kiel la Perĉerono, estas pli malpezaj kaj pli vivoplena, disvolvigita por peli ĉarojn aŭ por plugi grandajn kampojn en pli sekaj klimatoj. Aliaj, kiaj la Shire, estas pli malrapida kaj pli povega, bredita por plugi kampojn kun pezaj, argil-bazaj grundoj. La grupo de malvarmsanguloj inkludas ankaŭ kelkajn poneajn rasojn.
"Mezsangulaj" rasoj, kiaj la Trakehnena aŭ la Hanovera, disvolvigita kiam eŭropaj porĉaraj kaj militĉevaloj estis krucigitaj kun Arabuloj aŭ Pursanguloj, produktante rajdĉevalon kun pli rafineco ol tirĉevalo, sed kun plia grando kaj pli milda temperamento ol pli malpeza raso. Kelkaj rasoj de poneoj kun varmsangaj karakteroj disvolviĝis por pli malgrandaj rajdantoj. Varmsanguloj estas konsiderataj "malpezaj ĉevaloj" aŭ "rajdĉevaloj".
Nuntempe, la termino "Varmsangulo" referencas al specifa speco de sportĉevalaj rasoj kiuj estas uzataj por konkurenco en dresado kaj ĉevalsaltado. Strikte dirite, la termino "Varmsangulo" referencas al iu ajn kruciĝo inter malvarmsangaj kaj varmsangaj rasoj. Ekzemploj estas rasoj kiaj la Irlanda tirĉevalo aŭ la Klivelanda bejulo. La termino estis iam uzita por referenci al rasoj de malpezaj rajdĉevaloj aliaj ol Pursanguloj aŭ Arabuloj, kiaj la Morgana ĉevalo.
Vortotrezoro
Estas etenda, speciala vortotrezoro uzata por priskribi ĉeval-rilatajn konceptojn, kovranta ĉion el anatomio al vivepokoj, grando, koloroj, markoj aŭ makuloj, rasoj, movmanieroj, kaj kutimaro.
Ĉevaloj henas, baŭmas, prancas, kalcitras, trotas, galopas, amblas, falĉas (duonronde movas piedon). Rondira turno trudata de la rajdanto estas volteo. Ĉevaloj facile ektimas, teruriĝas kaj panikita grego stampedas (forkuregas en angora tumulto obsedita de horora frenezo). Oni dividas ĉevalojn laŭ uzeblo (batalĉevalo, kurĉevalo, rajdĉevalo, selĉevalo, ŝarĝoĉevalo, tirĉevalo), laŭ koloroj (beja, ruana, tobiana, blankulo, nigrulo, brunulo, makululo) kaj ĉefe laŭ rasoj (araba, angla, lipicana ktp.). Ĉevalbleko estas heno.
Tipoj
La bredataj ĉevaloj devenas el sovaĝa ĉevalo (Equus przewalskii aŭ Equus ferus), formortinta estas tarpano. Popularaj ĉevaloj el aventuraj romanoj estas malaltaj harditaj preriaj mustangoj, fakte sovaĝiĝintaj breditaj ĉevaloj forkurintaj de siaj mastroj. Ŝatataj malgrandaj ĉevaloj estas poneoj. La araba ĉevalo estas la plej frue plibonigita ĉevala raso. Ĝi estas ŝatata pro ties rapideco, elteno, beleco, inteligento kaj karesa konduto.
Rilate al la homo
Tutmonde kaj tra la historio, ĉevaloj ludas rolon ene de homaj kulturoj kaj faris tion dum jarmiloj. Ĉevaloj estas uzitaj por libertempaj agadoj, sportoj, kaj laborceloj.
Historio
Bucefalo (en greka, Βουκέφαλος aŭ Βουκεφάλας, de βούς (bous), "okso, bovo, taŭro" kaj κεφαλή (kephalē), "kapo", pro kio ties signifo estus "bovokapo" aŭ "oksokapo") estas la nomo de la ĉevalo de Aleksandro la Granda, kaj posible la ĉevalo plej fama en la Antikveco. La ĉevalo en Don Kiĥoto el Manĉo estas Rocinante [rosiNANte].
Multaj aliaj ĉevaloj de famaj gravuloj en la historio ĉefe inter militestroj, esploristoj, politikistoj, regantoj ktp., famiĝis ĉefe kun siaj propraj nomoj. Kelkaj el ili ludis gravajn rolojn en diversaj epizodoj de la historio, ekzemple dum bataloj.
Arto
Surĉevala statuo
Laboro
Kvankam maŝinaro anstataŭigis ĉevalojn en multaj partoj de la mondo, ĉirkaŭ 100 miliono da ĉevaloj, azenoj kaj muloj daŭre estas uzitaj por agrikulturo kaj transportado en malpli evoluintaj lokoj. Ĉi tiu nombro inkluzivas ĉirkaŭ 27 milionojn da laborbestoj nur en Afriko.
Energinivelo
La energinivelojn de la atomoj oni priskribas per la ĉefa kvantuma nombro n. La energio de la stato kun la kvantuma nombro n en la atomo kun la atoma nombro Z estas alproksimiĝe : kun la Rydberg-energio Ry = 13,6 eV; sed tio nur validas por oksidosimilaj sistemoj.
Ĉevalo
Milito
Ĉevaloj estis uzitaj en militado por la plej granda parto de registrita historio. La unuaj arkeologiaj signoj de ĉevaloj uzitaj en militado datiĝas al inter 4000 kaj 3000 a.K., kaj la uzo de ĉevaloj en militado estis komuna antaŭ la fino de la Bronzepoko.
Energinivelo
Aldoniĝas tamen ankoraŭ fajnstruktura kaj hiperfajnstruktura korektoj kaj la Lamb-ŝoviĝo.
Ovaro
- jen itale, friule Davâr - estas komunumo en la orienta parto de norda Italio, proksime je la limo al Slovenio. Ĝi situas en la regiono Friulo-Venecio Julia kaj, ene de ĝi, en la tradicia provinco Udine, kiu ekde aprilo 2018 ne plu estas oficiala administra unuo - nun la loko formale apartenas al administra unuo nomata '']. Fine de en la komunumo vivis. Kristana patrono estas la sankta Vigilio de Trento, kies memortago, la 26-a de junio, sekve estas la komunuma festotago. Najbaras la komunumoj Buja, Forgaria nel Friuli, Gemona del Friuli, Majano, San Daniele del Friuli kaj Trasaghis.
Namsen
Namsen (sudsamee: Nååmesje) estas rivero en Nord-Trøndelag en Norvegio. Ĝi fontas en proksimo de la sveda limo en areo de komunumo Røyrvik, kie ĝi formas la elfluon de lago Store Namsvatn. Namsen trafluas la valon Namdalen 228 kilometrojn longe en okcidenta kaj suda direktoj, antaŭ ol alfluas ĉe Namsos en la Namsen-fjordon. Ĝiaj du plej gravaj alfluantoj estas Bjøra kaj Sanddøla. La rivero trafluas la komunumojn Røyrvik, Namsskogan, Grong, Overhalla kaj Namsos.
Elektrozavodskaja (stacio de Moskva metroo)
Elektrozavodskaja (Электрозаводская, "de Elektra Uzino") estas stacio de la Metroo de Moskvo oriente de Moskvo. Ĝi estas stacio de Arbatsko-Pokrovskaja linio kaj situas inter la stacioj ' kaj '.
Namsen
La liverita akvokanto forte varias, de sub 200 m³/s ĝis super 1000 m³/s. Ĝi apartenas la tiuj riveroj en Norvegio, kiuj plej bone kovenas por fiŝkaptado. La plej gravaj fiŝaj specioj estas salmo kaj trutoj. La riverfluon reguligas multaj akvobaraĵoj, kiuj do estas ekipitaj per fiŝa ŝtuparo. Multaj kantocignoj vivas ĉe Namsen, kiuj lastatempe eĉ travintrumas tie.
Elektrozavodskaja (stacio de Moskva metroo)
Interkonektoj
De tie ekzistos transirejo al:
Selekta bredado
Selekta reproduktado inkludas la selektan bredadon de bestoj kaj selektajn reproduktajn metodojn por plantoj.
Ĉevalo
Milito
Kvankam mekanizado plejparte anstataŭigis la ĉevalon kiel milita armilo, tamen ĉevaloj daŭre vidiĝas hodiaŭ en limigitaj armeaj uzoj, plejparte por ceremoniaj celoj, aŭ por sciigo kaj transportagadoj en lokoj de malglata tereno kie motorizitaj veturiloj estas neefikaj.
Ĉevaloj estis uzitaj en la 21-a jarcento fare de usonaj soldatoj en la milito en Afganio kaj de la Janjaweed-milicoj en la Milito en Darfuro.
Amuzo kaj kulturo
Modernaj ĉevaloj ofte kutimas reprezenti multajn el siaj historiaj laborceloj. Ĉevaloj estas uzitaj, kompletaj kun ekipaĵo kiu estas aŭtentika aŭ skrupule rekreita kopio, en diversaj realbatalaj historiaj resurscenigoj de specifaj periodoj de historio, precipe rekreoj de famaj bataloj. Ĉevaloj ankaŭ kutime estas uzitaj por konservi kulturtradiciojn kaj por ceremoniaj celoj. Landoj kiel ekzemple Britio daŭre uzas ĉevalveturilojn por peri reĝecon kaj aliajn gravulojn al kaj de certaj kulture signifaj okazaĵoj. Publikaj ekspozicioj estas alia ekzemplo, vidita en paradoj kaj aliaj publikaj kuntekstoj, teamo de tirĉevaloj kiuj tiras bierĉaron similan al tio uzita antaŭ la invento de la moderna motorizita kamiono.
Terapio
Homoj de ĉiuj aĝoj kun fizikaj kaj mensaj handikapoj akiras utilajn rezultojn de asociado kun ĉevaloj. Terapia rajdado estas uzata por mense kaj fizike stimuli handikapulojn kaj helpi ilin plibonigi iliajn vivojn per plibonigita ekvilibro kaj kunordigo, pliigita memfido, kaj pli granda sento de libereco kaj sendependeco.
En hipoterapio, terapiisto uzas la movadon de la ĉevalo por plibonigi la kognajn, kunordigon, ekvilibron kaj bonajn movajn kapablojn de ilia paciento, dum terapia rajdado uzas specifajn rajdkapablojn.
Ĉevaloj ankaŭ provizas psikologiajn avantaĝojn al homoj ĉu ili efektive rajdas aŭ ne.
Produktoj
Ĉevaloj estas krudaĵo por multaj produktoj faritaj fare de homoj dum historio, inkluzive de kromproduktoj de la buĉado de ĉevaloj same kiel materialoj kolektitaj de vivantaj ĉevaloj.
Produktoj kolektitaj de vivantaj ĉevaloj inkludas ĉevalinan lakton, uzitan fare de homoj kun grandaj ĉevalgregoj, kiel ekzemple la mongoloj, kiuj lasis ĝin fermenti por produkti kumison.