cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Mindanao
Historio
Sume la historio de Mindanao samkiel la tuta insularo de la Filipinoj estas signita de multaj ŝanĝoj kaj diversaj koloniecaj statoj. Post pluraj jarcentoj de hispana regado la insulo post la hispana-usona milito fine de la 19-a jarcento iĝis regata de Usono. La insulo Mindanao tiutempe estis ankoraŭ relative maldense loĝata, sed pro siaj naturaj krudmatieraloj estis ekonomie tre interesa. Por akiri la kontrolon pri la tiutempe ekzistantaj sultanejoj Suluo kaj Magindanao, komenciĝis longaj konfliktoj pri rajtoj je terposedo kaj krudmaterialoj, fakte oni pli kaj pli senproprietigis la lokan loĝantaron. Krome la centra registaro en Manilo deklaris ĉiun deklaron pri terposedo fare de la regantaj sultanoj nevalida dokumento.
La centra registaro en Manilo ekde la 1920-aj jaroj subtenis la sisteman setladon de kristanoj el la nordaj insularoj Luzono kaj Bisajoj en Mindanao. Tiel la islamanoj ankaŭ en la sudo de Mindanao iĝis malplimulto, kaj kreskis konfliktoj inter la kristanaj setlistoj kaj la lokaj islamanoj. Ekde la 1970-aj jaroj ardis armita batalo de lokaj armitaj ribeluloj kontraŭ la centra registaro en Manilo, komence nome de la Moroa Nacia Liberiga Fronto (MNLF), pli poste ankaŭ nome de plia ribelaj grupoj. La konflikto ĝis la nuntempe estas nefinita, kvankam ekde la jaro 1990 ekzistas Aŭtonoma Regiono Islama Mindanao, instalita fare de la centra registaro en Manilo.
Lingvoj
Sur Mindanao plejparte parolatas la cebua lingvo kaj la lingvoj Ĉabakano, Tausug, Magindanao, Bisaja kaj Hiligajnon.
Ĝamnagar
Ĝamnagar (જામનગર) estas metropolo en Barato, en subŝtato Guĝarato. Impona rafinejo funkcias apud la urbo, tial ĝi nomiĝas urbo de petrolo.
Geografio
Ĝamnagar etendiĝas laŭ la maro en okcidenta parto de la lando. Gandinagaro troviĝas 337 km-ojn.
Historio
La plej frue urbo Navanagar (=nova urbo) estis tie, kie diversaj princlandoj formiĝis dum la historio. La unua mencio okazis en 1535.
Ekonomio
La rafinejo konstruiĝis en 1999. Ankaŭ baŭksito estas grava por la urbo.
Klimato
Ĝamnagar havas tropikan klimaton kun musono. Inter novembro-februaro la temperaturo estas milda, averaĝe kun temperaturo 20 °C. Tio estas en somere 24-42 °C, vintre nur 10-22 °C.
Sedimentologio
Sedimentologio ampleksas la studon de modernaj sedimentoj kiel sablo, ŝlimo, kaj argilo, kaj la procedojn kiuj rezultiĝis en ilia formacio (erozio kaj veterdisfalo), transporto, depozicio, diagenezo. Sedimentologoj aplikas sian komprenon de modernaj procedoj por interpreti geologian historion pere de observadoj de sedimentaj rokoj kaj sedimentaj strukturoj.
Sedimentaj rokoj kovras pli ol 75% da surfaco de la Tero, registras multe da historio de la tero, kaj kaŝgastigas la fosilian registron. Sedimentologio estas proksime ligita al stratigrafio, la studo de la fizikaj kaj tempaj rilatoj inter rokaj tavoloj kaj tavolaroj.
La premiso ke la procedoj kiuj efikis la hodiaŭan teron estas la samaj kiel en la estinteco, estas la bazo por determini kiel sedimentaj trajtoj en la roka registro estis formitaj. Komparante hodiaŭajn similajn trajtojn kun trajtoj en la roka registro - ekzemple, komparante modernajn sablajn dunojn al dunoj konservitaj en antikvaj eolaj grejsoj - geologoj rekonstruas la estintecajn biomediojn.
Kázmér Szmodits
SZMODITS Kázmér, Szmodics (smodiĉ) estis hungara prikonstrua inĝeniero, doktoro de teknikaj sciencoj (1962) naskita en Koloĵvaro la 11-a de aprilo 1908 kaj mortinta en Budapeŝto la 13-an de januaro 1985.
Lequio Tanaro
Lequio Tanaro estas komunumo de Italio. Ĝi apartenas al la regiono Piemonto kaj al la provinco Cuneo. Najbaraj komunumoj estas Bene Vagienna, Dogliani, Farigliano, Monchiero, Narzole, Novello kaj Piozzo.
Laŭ la stato de en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km².
Péter Kecskeméti W.
KECSKEMÉTI W. Péter (pr. keĉkeme:ti pe:ter) estis hungara juvelisto naskita en Nadjvarado en 1637 kaj mortinta en Kassa 1680.
Biografio
Péter Kecskeméti W. studis en Várad, sed li alvenis ankaŭ Braŝovon, Gyulafehérváron kaj Kolozsváron. Li malfermis laborejon en Varado, sed en 1660 la turkoj forbruligis ĝin, kaj tiam li translokiĝis al Kassa. Lia ananasforma pokalo farita en 1664 troviĝas en propraĵo de reformita eklezio de Kassa, la ovala granda plado estas en la posedaĵo de reformita eklezio de Miŝkolco. Li farigis sian nomon konita pri siaj notaĵoj pri juvelarto kaj pri juvelŝtonoj; lian juvellibron eldonis Aladár Ballagi: Kecskeméti W. Péter ötvöskönyve (Archaeol. Ért. 1884).
Fonto
]
Pingyao
Pingyao (平遥) estas urbo, kiu situas en la provinco Shanxi de okcidenta Ĉinio kaj havas historion de pli ol 600 jaroj. En decembro de la jaro 1997, Unesko enlistigis la antikvan urbon Pingyao en la Katalogon de la Mondaj Naturaj kaj Kulturaj Heredaĵoj.
La urbo areas nur je kvadrataj kilometroj. La strato etendiĝanta sude norden fariĝis la rekta aksa linio de la urbo, kaj kune kun la stratoj sterniĝantaj oriente okcidenten, formas la bonordan trafikan reton. La burokrataj rezidejoj kaj budaismaj temploj tegmentitaj per flavaj kaj verdaj glazuritaj tegoloj okulfrape kontrastas kun la vasta etendo de la grizaj domoj de ordinaraj urbanoj, manifestante la rigoran kastismon. Kvankam la arkitektura framo kaj la ĉefaj konstruaĵoj de la nuna urbo Pingyao estis pretigitaj antaŭ pli ol 600 jaroj, tamen ĉio enkorpigis la konsekvencan penson de ĉinoj pri la ekzista spaco dum miloj da jaroj.
Pingyao estas tre karakteriza kaj antikveca urbo. Ĝiaj konstruaĵoj portas trajtojn de la nord-ĉinia arkitekturo. La domaro dividata de kortoj unu post alia similas al la kvadrat-korta domaro de Pekino, sed aspektas ankoraŭ pli mistera ol la lasta. Kaj la lignaj gravuraĵoj sur domoj kaj fenestroj estas tre fajnaj kaj karakterizaj.
La popola loĝejo de la antikva urbo Pingyao fakte apartenas al la strikta kvadrat-korta formo populara en norda Ĉinio, kun la klare distingebla aksa linio, simetrio inter la dekstra kaj la maldekstra konstruoj, kaj evidenteco inter la ĉefa kaj la flanka partoj. Pliparto de la popolaj loĝejoj estas du-korta aŭ tri-korta domaro, kaj la ekstera muro de ĉiu korto altas je 7 – 8 metroj.
La plej eksterordinara arkitektura stilo de la tiea popola loĝejo kuŝas en tio, ke ĝia fronta ĉambro rezervas la formon de kavernaj domoj el la nordokcidenta landparto. Sur la plejparto de la pordoj kaj fenestroj de tiuj loĝejoj vidiĝas delikataj lignaj gravuraĵoj el dekkelkaj specoj de tradiciaj desegnoj, montrante guston kaj riĉecon de la dommastroj. Nuntempe, en la antikva urbo Pingyao ekzistas pli ol 400 bone konservataj popolaj loĝejoj, konstruitaj en la dinastioj Ming kaj Qing antaŭ pli ol 600 jaroj. Kaj tieaj urbanoj pasigas kvietan vivon en tiuj antikvecaj domoj.
En la ĉina arkitektura historio, ĉiu urbo kun sufiĉe granda skalo havas sian urban muron, ankaŭ Pingyao estas sama. La nuna urbo Pingyao ankoraŭ rezervas sian originalan urban muron, kiu jam fariĝis interesa vidindaĵo por turistoj. Laŭdire, antaŭ 2 800 jaroj, tiama instanco garnizonigis armeon ĉi tie kaj konstruigis defensivan muron, kiu ja estis rudimento de la urba muro. La antikva urba muro de Pingyao totale longas je pli ol 6 mil metroj kaj altas je 12 metroj.
Menciante la antikvan urbon Pingyao, ni ne devas malagnoski la apartan statuson de tiea financa entrepreno en la ĉina historio. En la pasinta tempo, komercistoj venintaj el la provinco Shanxi, kie situas la antikva urbo Pingyao, estis la plej famaj en nia lando. Preskaŭ en ĉiu landparto videblis iliaj spuroj tiutempe, kaj la antikva urbo Pingyao estis titolita kiel “Ĉina Wall Street”. Tiel frue kiel en la jaro 1823, en la tempo de la dinastio Qing, jam naskiĝis en Pingyao la unua banko de Ĉinio nomata “Rishengchang”, kiu prenis la kambian rimedon anstataŭ la tradician sistemon de kontanta pago. La fondiĝo de “Rishengchang” posedis la epokfaran signifon en la moderna financa historio de Ĉinio, kaj markis, ke ĝermis la moderna novtipa financa entrepreno en Ĉinio.
La okcidenta strato de la antikva urbo Pingyao siatempe estis “financa strato”. Nun ambaŭflanke de tiu strato ankoraŭ videblas abundaj butikoj starantaj unu ĉe alia, kaj en la malaltaj butikaj domoj ankoraŭ viglas negocado ne malpli arda ol antaŭ cent jaroj. Inter tiuj butikoj troviĝas la menciita banko “Rishengchang”. Malgraŭ la simpla aspekto kaj neokulfrapa situo, ĝi siatempe estis centro de la financa reto kovranta en- kaj ekster-landajn merkatojn. En la meza tempo de la 19-a jarcento, plejparto de ĉinaj bankoj devenis de la provinco Shanxi, kaj la nombro superis 40, interalie 22 troviĝis en Pingyao.
La komercistoj el la provinco Shanxi, inkluzive de la urbo Pingyao, faris komercadon ne nur enlande, sed ankaŭ transmare.
La tiama ekstera komerco de la provinco Shanxi ĉefe direktiĝis al Rusio kaj ankaŭ al Mongolio. La ĉinaj kaj rusaj komercistoj interŝanĝis teon kaj felon inter si, kaj ambaŭ gajnis multe. La riĉiĝintaj komercistoj de la provinco Shanxi fondis multajn komercajn agentejojn en diversaj lokoj, kaj ĝis nun en la provincoj Shandong kaj Henan, Pekino kaj aliaj lokoj ankoraŭ konserviĝas komercaj agentejoj starigitaj de tiuj komercistoj antaŭ pli ol cent jaroj. La konstruaĵoj de agentejoj ĝenerale estis sufiĉe luksaj kun la gravuritaj traboj kaj surpentritaj kolonoj.
Promenante en la antikva urbo Pingyao, oni povas vidi, ke tieaj antikvaj urbomuroj, stratoj, popolaj loĝejoj, butikoj, temploj kaj aliaj konstruaĵoj ankoraŭ bone tenas la originalecon, kaj ne multe ŝanŝiĝis la originaj arkitektura framo kaj trajto. Ankaŭ iuj raraj antikvaĵoj situantaj en kaj ekster la urbo ĝenerale estas bone rezervataj. La lokanoj honestaj kaj inteligentaj ĉiuj atentas pri protektado de la originala aspekto de sia fierinda urbo. En la moderniga konstruado, iuj valoraj historiaj kaj kulturaj heredaĵoj bezonas apartan protektadon, kaj Pingyao ja estas unu el la famaj antikvaj urboj, kiuj rezervas sufiĉe kompletajn historiajn heredaĵojn kaj valoron.
Vidu ankaŭ
La kvar plej bone konservataj antikvaj urbetoj en Ĉinio
Longvosta fazano
La Longvosta fazano (Syrmaticus reevesii) el la ordo de kokoformaj birdoj kaj familio de fazanedoj de la genro Syrmaticus estas endemia de Ĉinio.
Ĝi troveblas ĉefe kaj almenaŭ en la provincoj Hebejo, Ŝenŝji, Ŝanŝjio, Hubejo, Hunano, Gujĝoŭo, Henano, Anhujo kaj Siĉŭano de Ĉinio.
Ĝi estas nomata ankaŭ "Fazano de Reeve" kies nomo rememoras la britian naturaliston John Reeves, kiu unuafoje enmetis vivajn specimenojn en Eŭropo en 1831.
Ĝi estas la specio de Syrmaticus plej komuna en kaptiveco.
Ne estas agnoskataj subspecioj sed estas iome da variado en plumaro.
Distribuado kaj habitato
La longvosta fazano estas endemia de ĉiamverdaj arbaroj de centra kaj orienta Ĉinio. Kie ĝi estis enmetita ĝi loĝas ankaŭ en farma tereno proksima de arbaroj.
Ĝi estis enmetita por sporto kaj ornamaj celoj en Havajo, Usono, Ĉeĥio, Francio kaj Britio. En la lastaj tri landoj ĝi formis malgrandajn reproduktajn populaciojn, kaj estas ankoraŭ liberigita je malgranda skalo por pafĉasado, ofte kune kun la komuna fazano.
Pro pliiĝanta habitatoperdo, kaj troa ĉasado por manĝokaj vostoplumoj, La longvosta fazano estas taksata kiel vundebla ĉe la Ruĝa Listo de IUCN de minacataj specioj.
Oni supozas ke restas nur ĉirkaŭ 2.000 birdoj en naturo.
Aspekto
Ĝi estas unu el la plej grandaj specioj de la fazanedoj; longas ĝis 2,1 m, kun vostolongo de 1,6 metro. Ĝi havas grizajn krurojn, brunajn irisojn kaj ruĝan nudan haŭtaĵon ĉirkaŭokula. La kapo estas blanka kun nigra strizono traokula el beko al nuko.
Les Enfants Terribles (filmo)
Les Enfants Terribles (La teruraj infanoj) estas franca drama filmo aperinta en 1950 kaj adaptita de la samnoma romano de Jean Cocteau. Ĝi estis reĝisorita de Jean-Pierre Melville. Les Enfants Terribles estis originale filmita en la franca lingvo.
Longvosta fazano
Aspekto
La masklo estas tre brilplumara birdo, kio gravas por pariĝado, kun skvameca korpoplumaro ora, blanka kaj ruĝa. Li havas blankajn verton, subokulan makulon kaj kolon, kun nigra cirklo ĉirkaŭ la verto kaj nekompleta nigra subkolo malsupre de la blanka kolo. Lia supra korpo kaj brusto estas preskaŭ brunflava orkolora de brilaj plumoj kun nigraj bordoj kiuj formas la skvamecan aspekton, kaj la malsupra korpo havas malhelbrunan koloron blanke miksitan.
Les Enfants Terribles (filmo)
En la filmo interalie aperas la aktoroj Nicole Stéphane, Edouard Dermit.
Longvosta fazano
Aspekto
Liaj vostoplumoj estas longaj kutime je 1,5 metroj, arĝentoblankaj kun paralelaj strioj nigraj kaj kaŝtankoloraj. Tiu mirinda fazano estis menciita en la Guinness-libro de rekordoj de 2008 ĉar ĝi havas la plej longajn naturajn vostoplumojn de ĉiuj ajn birdospecioj; tiun rekordon antaŭe havis la Krestargusa fazano. Ili povas esti ĝis 2.4 m longaj.
La ino estas bruna birdo kun nigreca krono, sablokolora vizaĝo kaj grizbrunaj striaj vostoplumoj. La supra korpo de la birdino estas preskaŭ flavbruna, sed la dorso estas nigrecbruna kun blankaj sagoformaj makuloj, kaj la malsupra korpo estas helbruna. Ŝia mallonga vosto surhavas malklarajn flavbrunajn makulojn. La kaposupro, la orelkovraj plumoj kaj la kolzono estas blanka; kapoflanko kaj la brustosupro estas nigra. La bekoj kaj la piedoj estas grizflavaj. La kaposupro de la birdino estas grizbruna, la brusto estas ruĝeta, blanke makulita. Ŝi estas samgranda kiel masklo de Komuna fazano. Temas pri klara kazo de seksa duformismo.
La vosto estas foje ĝis 130 cm ĉe maskloj. Ĉe inoj de 30 al 50 cm ĉe ekzempleroj pli ol 3jaraĝaj.
Temas pri delikata birdo, sed tre aktiva kaj fortika. Plenkreskulo pezas proksimume 1 kg.
Kutimaro
La Longvosta fazano loĝas en pinglarbaroj kaj foliarbaroj en montaroj 500-2000 metrojn super la marnivelo, kaj aparte ŝatas vivi en montovaloj kun multaj pinglarboj. Ili havas pli bonan flugkapablon ol la alispecaj fazanoj. Ili povas flugi malproksimen por serĉi nutraĵon kaj ankaŭ povas rapide reflugi. Ili estas tre singardemaj, kaj surprizite ili forflugas pli rapide ol la aliaj fazanoj. Timigite, la birdoj eligas akran kriegon. Ties alvokonoto estas malsimila al tiuj de aliaj ĉasbirdoj ĉar ĝi estas muzika trilado, pli simila al tiu de paserinoj ol espereble.
La Longvosta fazano estas agresemaj al homoj, animaloj kaj aliaj fazanoj.
Ili ŝatas altajn terojn kaj estas kuraĝaj birdoj, kiuj kapablas rezisti kaj malvarmon kaj varmon.
Manĝo
Ties dieto estas vegetala materialo kia semoj kaj cerealoj. Ili manĝas fabojn, glanojn, sovaĝajn persimonojn, rafanojn, legomojn, kormojn de sovaĝa lilio, semojn kaj insektojn.
Reproduktado
Vintre ili aktivadas en grupetoj kaj printempe en paroj. La Longvosta fazano estas monogama, tamen la masklo kapablas fekundigi 5 inojn dum unusola tago. La nupta pariĝado de la masklo estas simila al tiu de la Arĝenta fazano: nome ŝvelas sian plumaron, skuante siajn flugilojn rapidege kaj rektigante sian korpon, kun vosto ĉiam levata kaj klopodas salteti ĉirkaŭ sian partnerinon, seksumas ŝin, dum ĉirkaŭ 6 al 10 sekundoj. La ino interniĝas en arbaro aŭ en semokampo, formas truon engrunde, kiun kovras per folioj kaj bastonetoj kaj tie ovodemetas.
Bredado
La Longvosta fazano estas tre bela apreca birdo propra al Ĉinio. Ĝi estis enkondukita en Eŭropon en 1831. Ĝi estas facile bredebla, oftas en la Bestoĝardenoj.
Tamen ĝi estas timema kaj nervoza birdo, kio foje kaŭzas mortojn en kaptiveco, ĉar pro timo ekflugas kaj povas kraŝi kontraŭ vitro aŭ muro... Ties adapto al kaptiveco estas komplika kaj multaj ekzempleroj ofte mortas pro diversaj kondiĉoj.
Ĉar la specio malpliiĝas pro habitatodetruo, kutime la aziaj bredistoj liberigas al natura medio ekzemplerojn breditajn kaptivece por helpi la kontraŭstaron al tiu tendenco.
La bredado de tiu specio postulas grandan instalaĵon kie la fazano povu flugi. Tiu havu plantojn aŭ arbojn kie la timemaj ekzempleroj rifuĝiĝu. Tia sekureco gravas por sukcesi havi fruan bredadon.
Humoraĵoj
Humoraĵoj estas origina verko de Petr Tomašovský en Esperanto, eldonita kiel elektronika libro en Esperanto. La versio de elektronika libro havas 86 paĝojn, ĝi estis verkita en la jaro 1990, en la jaro 2003 ĝi estis aranĝita de Franko Luin, kiu aperigis ĝin en eLibrejo en la jaro 2002. Kiel la nomo de libro mem diras, temas pri kolekto de humoro, multfoje intence kun ŝanĝitaj literoj en frazoj, kiuj donas al la frazoj tute alian signifon.
24345 Llaverias
24345 Llaverias estas asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la de la teamo de la astronomia kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de Priscila Elena Llaverias, kiu gajnis la duan rangon en la Intel International Science and Engineering Fair de 2008 pro sia projekto en teamo pri biokemio. Ŝi estis lernantino ĉe la Chamblee Charter High School de Chamblee (Georgio, Usono).
Loamneș
Loamneș [lŭamneŝ] (hungare: Ladamos, germane: Ladmesch) estas komunumo en Rumanio nordoriente de Sibiu. Administre aparternas al ĝi la vilaĝoj Alămor, Armeni, Hașag, Mândra kaj Sădinca.
En Hașag kaj Mândra estas stacioj ĉe la fervoja linio inter Sibiu kaj Copșa Mică.
Loĝantaro
En 1910 ĝi havis 483 loĝantojn (rumanoj); en 1992 748.
Pablo Records
Pablo Records estas usona diskeldonejo pri ĵazo, kiun fondis Norman Granz. Li fondis ĝin en 1973, post kiam li en 1962 vendis sian diskeldonejon Verve Records al MGM Records. Granz nomis Pablo Records laŭ sia preferata pentristo Pablo Picasso. Por finaci sian novan eldonejon, Granz devis vendi kelkajn verkojn de Picasso. Muzikistoj, kies verkojn Pablo Records publikis, estis ĉefe Ella Fitzgerald, Oscar Peterson kaj Joe Pass. Poste sekvis sonregistraĵoj de Count Basie, John Coltrane, Dizzy Gillespie kaj Sarah Vaughan samkiel noveldonoj de Clef/Norgran- kaj sonregistraĵoj de Verve. Meze de la 1970-aj jaroj ankaŭ Milt Jackson kaj Paulinho da Costa surdiskigis por Pablo.
En 1987 Fantasy Records transprenis la diskeldonejon kaj eldonis ĝi tiam nepublikitajn sonregistraĵojn de Pablo.
István Vígh
VÍGH István estas hungara pentristo, skulptisto naskita en Halmeu la 13-an de aŭgusto 1936. Li estis la edzo de aktorino Anna Dukász.
Kariero
István Vígh diplomitiĝis inter 1954-60 en Arta Altlernejo Nicolae Grigorescu de Bukareŝto. Inter 1973-75 li estis scenej- kaj kostumdizajnisto de teatro Sfântu Gheorghe. Inter 1976 kaj 1996 li vivis en Novjorko, De 1996 li vivas en Debreceno.
(17867) 1998 KD46
(17867) 1998 KD46 estas asteroido de la hilda grupo, en la ekstera asteroida zono.
Malkovro
Ĝi estis malkovrita la en la kadro de la kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Empetro
Empetro (Empetrum) estas planta genro, malalta ligna vegetaĵo vivanta precipe en malvarmaj landoj, en tundro, torfejoj, malsekaj arbaroj, kun manĝeblaj beroj.
La nigra empetro aŭ korvobero estas specio de empetro kun nigraj beroj (Enpetrum nigrum).
La ruĝa empetro (Empetrum rubrum Vahl ex Willd.) hejme kreskas en Ĉilio kaj Fajrolando.
Uzo
La fruktoj estas manĝeblaj. Denaskaj usonanoj kiel Selknamoj aŭ Jamanoj konsumis ilin. Ankaŭ hodiaŭ oni elektas la fruktojn por fari kukojn, sed precipe marmeladojn.
Adél Kováts
Adél KOVÁTS [kovAĉ], hungare Kováts Adél estas hungara aktorino.
Adél Kováts naskiĝis la 1962 en Kapuvár.
Biografio
Adél Kováts frekventis aktoran ĉeflernejon inter 1979-1983 en Budapeŝto, poste ŝi komencis sian aktoran karieron en Nacia Teatro (Budapeŝto). Ŝi ankaŭ gastroladis, kiel kantisto en operetoj kaj muzikaloj en aliaj teatroj. Inter 1989-1993 ŝi apartenis al Teatro Csiky Gergely (Kaposvár), poste al Teatro Radnóti. Ŝi havas edzon kaj naskis filinon. Ŝi ricevis ĝis premio Kossuth en 2009, ekde 1988 ankaŭ aliajn premiojn.
Someș-Uileac
Someș-Uileac [someŝ-ujljak] (hungare: Szilágyújlak, germane: Neudorf) estas vilaĝo en Rumanio sudoriente de Baia Mare. En 1910 ĝi havis 804 loĝantojn (rumanoj, hungaroj); en 1992 967 (rumanoj, 3 % da hungaroj). Ĝia unua mencio skriba estas el 1308. Ĝis 1919 kaj inter 1940 kaj 1944 ĝi apartenis al Hungario (Belső-Szolnok, poste Szolnok-Doboka vármegye). Administre ĝi apartenas al la urbo Ulmeni.
Rapidvortoj
Rapidvortoj, aŭ Speedwords, sialingve rapmotz aŭ rap lin rie ([Rap]rapida [Lin]lingva [Rie] stenografio), estas konstruita lingvo farita de anglo Reginald John Garfield Dutton (1886-1970) ano de Royal Society of Arts ekde 1918. En sia tempo, Rap lin rie havis aprobvortojn de multaj anglaparolantoj.
Miksa lingvo, ĝi celas plejeblan koncizon por rapideco de esprimado. La aŭtoro komencis labori la projekton en 1922, la unua versio (nomita "International Symbolic Script") eldoniĝis en 1935; postaj versioj publikiĝis en 1936, 1943, 1946, kaj 1951. Kiel kelkaj aliaj planlingvoj, ĝi rehavis interesatojn en lastaj jaroj per la Interreto.
Estas nur 493 bazkonceptaj vortoj; la plej oftaj estas unuliteraj, la malpli oftaj duliteraj aŭ triliteraj. Ankaŭ estas afiksoj (unuliteraj) por derivi pliajn vortojn.
= Vortareto =
= Ekzemplo =
Qar dosty & sep an pas wi perz yzes fovi o c terle u nov dem, ygeni i libs, & diwe a l wee k al on e fony eg.
Nu w e usiv i l lamu vavo va, tes xi k dem or ul dem so geni & so diwe p l due.
W e yren o l lamu utva ag d k va. W h ko a diwe u par d k ag z u edi rax ep f cu qi ir yda gi biz k k dem ypi do. T e alge oki & oki k w debi fa c.
B i u la sig, w p n diwe -- w p n disak -- w p n masak -- c plag. L bra onz, bi & bix, qi ylutie ir, h disak t myx ov wi pov vis ad or ado.
Abraham Lincoln
Kvar dudekoj kaj sep jaroj antaŭe, niaj gepatroj fondis en tiu ĉi kontinento novan nacion, konceptita en libereco, kaj dediĉita al la propozicio laŭ kiu ĉiuj homoj estas kreitaj egalaj.
Nun, ni estas engaĝitaj en granda enlanda milito, kiu testas ĉu tiu nacio, aŭ iu nacio tiel konceptita kaj dediĉita, povas longe daŭri. Ni estas kunvenitaj en granda batalkampo de tiu milito. Ni venis dediĉi parton de tiu kampo kiel fina ripozejo por tiuj kiuj tie ĉi donis sian vivon por ke tiu nacio povas vivi. Estas tute konforma kaj deca ke ni devas fari tion.
= Bibliografio =
Dutton, Reginald John Garfield
Teach Yourself Dutton Speedwords
Teach Yourself Books, 1951
English Universities Press, 1971 [revised]
Dutton Speedwords Dictionary
London: Dutton Publications, 1951 [4th edition] (64 p.)
Tajda insulo
Tajda insulo (norene Örfirisey) estas terpeco ligita al la kontinento aŭ ĉirkaŭita de akvo, depende de la alteco de la tajdo. Kun malalta akvo ĝi estas duobla insulo, duoninsulo, terlango aŭ kabo, kun alta akvo insulo. Tajdaj insuloj ofte estas vidindaĵoj.
Tajdaj insuloj estas ekz. Noirmoutier aŭ la Kalota insulo en Francio, la insulo Neuwerk aŭ la haligoj Süderoog kaj Südfall en Germanio.
Estas 43 tajdaj insuloj ĉirkaŭ la brita insulo, 17 el ili estas ekster la skota ĉeftero.
La Monto Sankta Mikaelo en Normandio en Francio kaj la loko de la Operejo de Sidnejo estis origine tajdaj insuloj, sed estis konektitaj al la koncerna kontinento en la 19-a jarcento. Estas multaj tiaj eksaj insuloj.
NGC 4015-1
NGC 4015-1 (aliaj indikoj — UGC 6965, MCG 4-28-109, ZWG 127.122, KCPG 314A, ARP 138, VV 216, PGC 37702) estas galaksio en konstelacio Berenica Hararo.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
MPLA
MPLA aŭ MPLA-PT (portugale Movimento Popular de Libertação de Angola – Partido do Trabalho = Movado Popola de Liberigo de Angolo – Partio de la Laboro) estas la reganta partio en Angolo ekde ĝia sendependeco en 1975. Ĝis sendependeco, la partio estis organizo kiu batalis kontraŭ portugala rego, kaj en la Civila milito batalis la UNITA kaj FNLA-movadoj.
MPLA estis fondita en decembro 1956 per kuniĝo de la Komunisma Partio Angola (PCA) kaj la Partio de la Lukto Unuigita por la Afrikanoj en Angolo (PLUA). De 1961 al 1975 ĝi batalis kontraŭ la kolonia potenco, Portugalio. Poste ĝi batalis kontraŭ la partioj UNITA kaj FNLA, ĝis 2002, kiam mortis Jonas Malheiro Savimbi, estro de UNITA. Dume ĝi estis la partio reganta en la Popola Respubliko Angolo poste simple Respubliko Angolo.
La potenca bazo de la MPLA estas la M'Bundo kaj la elito de Luando.
En la pasinteco, la partio konservis ampleksajn kravatojn kun la komunistaj partioj de la Orienta Bloko. Ŝi estas nuntempe membro de la Socialista Internacio.
Listo de senatanoj de Haute-Saône
De 1936 ĝis 1940
ĝeneralaj balotoj de la 14-a de januaro 1936 :
De 1927 ĝis 1936
ĝeneralaj balotoj de la 9-a de januaro 1927 :
De 1920 ĝis 1927
ĝeneralaj balotoj de la 11-a de januaro 1920 :
De 1909 ĝis 1920
ĝeneralaj balotoj de la 3-a de januaro 1909 :
De 1900 ĝis 1909
ĝeneralaj balotoj de la 28-a de januaro 1900 :
De 1891 ĝis 1900
ĝeneralaj balotoj de la 4-a de januaro 1891 :
De 1882 ĝis 1891
ĝeneralaj balotoj de la 8-a de januaro 1882 :
Szigliget
Szigliget [sigliget] estas malgranda vilaĝo kun titolo vinvilaĝo kaj samtempe ŝatata feriejo (banloko) en Hungario, en regiono Meza Transdanubio, en departemento Veszprém, en Distrikto Tapolca. Liget signifas: bosko, szig estas kripla formo de insulo.
Situo
Szigliget situas inter iamaj vulkanoj kaj Balatono, laŭ ĉefvojo Balatonfüred-Keszthely. La malnova vilaĝoparto etendiĝas ĉirkaŭ monto 239 m-ojn alta.
Historio
La vilaĝo estis loĝata dum la neolitiko bronzepoko. Poste alvenis keltoj, romianoj kaj avaroj. Dum la historio estis tie ankaŭ insulo, kiu en la 19-a jarcento iĝis duoninsulo. La unua mencio restis en formo Zeg-Ligeth.
Radikoj kun vira signifo
Radikoj kun vira signifo estas radiko en Esperanto, kies signifo estas nepre vira, eĉ sen iu specifa aldono (ekzemple la kvazaŭ-prefikso vir- aŭ la neologisma sufiko -iĉ). Strikte virsencajn radikojn karakterizas la ekzisto de aparta radiko kun analoga seksneŭtrala signifo.
Ekzemploj estas:
Tiuj bestaj radikoj ne povas kun bona senco akcepti la sufikson "-in-"; la virina formo deriviĝas de la neŭtrala radiko. Kontraŭe ekzistas kaj uzatas la formoj "virino" kaj "knabino"; "homino" kaj "infanino" estas malmulte uzataj.
Baze viran signifon havas ankaŭ ĉiuj vortoj kun sufikso -ĉj-.
Alia kategorio estas la nomoj de la parencoj. Ili ofte estas uzataj kiel implicite virseksaj, sed kontraŭe al "viro" kaj "knabo" por ili ne ekzistas sendependa neŭtrala formo. Ekzemploj:
La mankon de neŭtrala formo kelkaj provis kompensi per uzo de la prefikso "ge-", kiu tamen principe ne neŭtraligas, sed kunigas plurajn seksojn. Aliaj proponis novan prefikson "go-". Malavantaĝo de tia solvo estas, ke la aldono de tia prefikso ĝeneraligus la signifon, dum ke normale ĉiu aldono de vortero pliprecizigas la signifon.
Tvarožná (distrikto Kežmarok)
Tvarožná, hungare Duránd, germane Durelsdorf estas vilaĝo kaj municipo en Slovakio.
Situo
La vilaĝo situas en valo de rojo.
Historio
La unua mencio pri la setlejo devenis el 1268, tiam saksoj alvenis. La komunumo iĝis kampurbo en 1271. Sigismondo la 1-a (Sankta Romia Imperio) en 1412 hipotekis 16 urbojn al Pollando ĝis 1772. Tiutempe la loĝantaro okupiĝis pri agrikulturo (lino, aveno) kaj bestbredado (ŝafoj). La 16 hipotekitaj urboj hungare, poste slovake (la nuntempaj slovakaj loknomoj jam ne ĉiuj estas urboj):
Akatsuki no dasso
Akatsuki no dasso ("Forfuĝo mateniĝe") estas japana drama filmo aperinta en 1950. Ĝi estis reĝisorita de Senkichi Taniguchi. Akatsuki no dasso estis originale filmita en la japana lingvo kaj temas pri tragika amrilato inter militisto kaj prostituitino dum la manĉukua batalo.
En la filmo interalie aperas la aktoroj Ryo Ikebe kaj Shirley Yamaguchi.
La filmo entute daŭras 116 minutojn.
Tadeusz Lewicki
Tadeusz Lewicki (naskiĝis la 29-an de januaro 1906 en Lvovo, mortis la 22-an de novembro 1992 en Krakovo) - pola orientalisto, arabisto kaj historiisto-mezepokisto kun la monda rekono, profesoro de Jagelona Universitato. Membro de Pola Scienca Akademio kaj Pola Akademio de Scipovoj, kaj interalie de Acadèmie des Sciences d’Outre-Mer, Association Internationale d’Études des Civilisations Mediterranéennes, Royal Asiatic Society, Körösi Csoma, Pola Orientalistika Societo kaj Pola Popolkoniga Societo. Li okupiĝis pri orientaj fontoj (arabaj kaj hebreaj) koncerne historion de Nord-Afriko kaj slavoj, krome pri literaturo de islamaj sektoj, antaŭ ĉio de ibadioj. Li gvidis terenajn esplorojn en Alĝerio, Maŭretanio, Senegalo, Kameruno kaj Tanzanio.
Saint-Martin-des-Champs (Manche)
Saint-Martin-des-Champs estas franca komunumo, kiu situas en departemento Manche kaj en regiono Normandio.
Tadeusz Lewicki
Vivo
Filo de Tadeusz, juristo kaj Helena el familio Ostrowski. Kiel apenaŭ 13-jara knabo aliĝis al Lvovaj agletoj defendantaj la polan Lvovon kontraŭ ukrainoj, poste finis la 8-an Realan Gimnazion je la nomo al Kazimiro la Granda, kaj baldaŭ post abituro (1925) ekstudis en Universitato de Johano Kazimiro (1927). Komence studis jurosciencon, sed en 1928 iris al Parizo, por edukiĝi pri politika scienco kaj orientaj lingvoj (celo estis diplomatia kariero en unu el arabaj landoj). Dum kelkmonata vojaĝo al Alĝerio kaj restado en la araba medio, juna Tadeusz decidis ŝanĝi la studdirekton. Post reveno al Lvovo kaj elekto de orientalistiko lia scienca kariero ligiĝis kun arabisto, antaŭa diplomato de cara Rusio, profesoro Zygmunt Smogorzewski, kaj lernadon de ŝemida lingvaro kompletigis en Teologia Fakultato, ĉe konata bibliisto kaj hebreisto, pastro profesoro Aleksy Klawek. Kune kun frato Sanisław (1908-1941) apartenis al akademia korporacio K! Aquitania.
Laboraĵoj (elekto)
Fremdlingvaj
Telerlavilo
Telerlavilo, aŭ vazlavilo aŭ vazlavmaŝino, estas maŝino por lavi telerojn kaj aliajn ujojn kaj manĝilojn. Telerlaviloj troviĝas en ĉiaj kuirejoj, en propraj hejmoj, restoracioj, hoteloj, ktp.
Trajtoj
Telerlavilo uzas cirkuladon de varma akvo (55-65 gradoj celsiaj) kaj tre efikajn detergantojn (plej ofte tre alkalaj kaj nekontaktendaj kun haŭto) por pli efike purigi la lavendaĵojn. Telerlavilo ŝprucigas akvon sur la telerojn: je la komenco akvon kun deterganto, kaj la fino puran akvon por forlavi la deterganton kaj restaĵojn. Multaj havas ankaŭ varmigajn elementojn por sekigi la enajn objektojn post ilia lavado.
Hejma telerlavilo havas unu aŭ pliajn bretojn elpreneblajn, sur kiujn oni metas la lavendaĵojn. Fabrikitaj el plasto aŭ metalo, ili kutime estas fasonitaj por povi enhavi la plej grandan nombron da objektoj: teleroj apogitaj sur vertikalaj apogiloj, glasoj sur starigiloj, ktp. Ili ankaŭ havas filtrilojn, kiuj retenas la plej grandajn restaĵojn, kaj kiujn oni purigu periode. En la plej novaj modeloj, oni anstataŭas ĉi tiun filtrilon per pistilo aŭ muelilo, tra kiu la maŝino lasas la akvon flui, tiel ke estas forigitaj la manĝaĵrestaĵoj sen devi purigi la filtrilon.
Rammelsbach
Rammelsbach estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Kusel de la federacia lando Rejnlando-Palatinato. Fine de la jaro la komunumo havis 0 loĝantojn.
Piperazina fluoroacetato
Piperazina fluoroacetato aŭ C8H12F2O4N2 estas kemia kombinaĵo rezultanta el interagado de la fluoroacetata acido kun piperazina duklorido, senkolora aŭ flaveca likvaĵo uzata en kemiaj sintezoj. Piperazina fluoroacetato ne estas solvebla en akvo, sed estas solvebla en etanolo, propilena glikolo, kloroformo, eteroj, kaj oleoj. Saloj kaj esteroj de la fluoroacetata acido estas malstabilaj kaj malkomponiĝas kiam temperaturo altiĝas formantaj liberan kloron, kloroformon kaj karbonan duoksidon.
Lamanidoj
Laŭ la Libro de Mormono, la Lamanidoj estas antikva popolo de Ameriko origine de la Mezoriento. Ĝi estis familio kiu venis de tiu regiono ĉ. la jaro 600 a.K. al Ameriko, kaj post jaroj ĝi dividiĝis en du grupoj: lamanidoj kaj nefidoj. La nomo "lamanido" venas de la nomo de Laman, la plej aĝa filo de la familio. Alia filo nomata Nifai obeis al la patro (Lihai) kaj sekvis lian religion.
Laman kaj alia frato Lemuel, ambaŭ pli aĝaj ol Nifai estis plurfoje instigataj penti sin kaj reveni al la observado kaj praktikado de la religio. Post la forpaso de Lihai, Nifai spirituale gvidis la popolon. Laman estinte pli aĝa kaj Lemuel la dua frato, pensis ke Nifai volis ŝteli la heredaĵon pri la politika kaj religia gvidado de tiu popolo.
Nifai fuĝas kun sia familio kaj formiĝas du triboj. La familianoj kiuj sekvis al Nifai en la kredoj pri la ekzistado de eterna Dio kaj lia filo Jesuo Kristo. La aliaj familianoj kiuj sekvis al Laman estis pekemaj kaj malvirtaj kaj ili nomiĝis lamanidoj.
Konvencio pri la Metro
La metra konvencio aŭ konvencio pri la metro estas diplomatia traktato subskribita de kvindek unu regnoj ekde la 20-a de majo 1875. Ĝi transdonis al la Konferenco Ĝenerala pri Pezoj kaj Mezuroj (internacia mallongigo el la franca: CGPM), al la Komitato Internacia pri Pezoj kaj Mezuroj (idem, CIPM) kaj al la Buroo Internacia pri Pezoj kaj Mezuroj (idem, BIPM) la aŭtoritaton agi tutmonde pri la metra sistemo (SI), precipe koncerne la mezuraj etalonoj, garantii la traceeblecon de la diversaj mezurunuoj kaj pruvi la egalecon de la etalonoj de diversaj regnoj.
La konvencio estis subskribita de dek sep regnoj en 1875. Kreante la BIPM kaj establante ĝian funkciadan reĝimon la konvencio starigis daŭran strukturon, kiu permesas al la regnoj-anoj komune agi pri ĉiuj demandoj, kiuj koncernas la mezurajn unuojn.
La konvencio estis iomete modifita en 1921. Ĝi nun ampleksas 51 regnojn-anojn, inter ili la precipajn industriajn landojn, inkluzive de Usono, kiu tamen praktike uzas precipe ne-metrajn mezur-unuojn.
Choisies
Choisies estas franca komunumo lokita en la departemento Nord kaj en la regiono Nordo-Kaleza Markolo. Ĝi havis 71 loĝantojn laŭ censo plenumita en 1999.
Geografio
Choisies estas unu el la vilaĝoj lokitaj ĉirkaŭ Solre-le-Château. La areo de Solre-le-Château troviĝas tute okcidente de la departemento, proksime al la landlimo kun Belgio kaj en natura regioneto kromnomita "Solrezis", inter la urbetoj Maubeuge kaj Fourmies.
La vilaĝo Choisies troviĝas proksime de la urbeto Avesnes-sur-Helpe, kaj do cetere situas en alia natura regiono nomita "Avesnois", kiu ĉefe konsistas el malaltaj heĝoj, tre verdaj pejzaĝoj, boskoj, fruktarbaroj kaj etaj vilaĝoj. Choisies etendiĝas sur 2,51 km².
Administrado
Choisies apartenas al la kantono de Solre-le-Château, kies ĉefurbo estas Solre-le-Château. Tiu kantono mem estas parto de la arondismento de Avesnes-sur-Helpe, unu el la 6 arondismentoj de la departemento Nord.
15849 Billharper
15849 Billharper estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la en la kadro de la kampanjo Spacewatch elde la Nacia Observatorio de Kitt Peak, proksime de Tucson (Arizono, Usono).
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de William Leonard Harper, kiu studis en la Politeknika Instituto Rensselaer kaj ricevis sian doktorecon ĉe la Universitato de Roĉestro en 1974. Li estis en la Departemento de Filozofio ĉe la Universitato de Okcidenta Ontario ekde 1970. Harper estas fakulo pri filozofio de scienco kaj estis elektita prezidanto de la Kanada Societo por Historio kaj Filozofio de Scienco por la periodo 2002 - 2005.
Seatla Internacia Kino-Festivalo
Seattle International Film Festival fondiĝis en 1975. La 30a festivalo (20a de majo ĝis 13a de junio, 2004) prezentis 225 plenlongajn kinofilmojn kaj 80 kurtajn, el entute 58 landoj.
Ekstera Ligo:
Oficiala TTTejo de SIFF (anglalingva)
Aderklaa
Aderklaa estas komunumo de Aŭstrio. Ĝi apartenas al la federacia lando Malsupra Aŭstrio kaj al la distrikto Gänserndorf. La komunumo situas oriente de Vieno, inter la aŭstria ĉefurbo kaj la limo al Slovakio, kaj estas parto de la historia regiono Weinviertel [VAJNfirtel] (vina regiono). Komence de la jaro en la komunumo vivis  loĝantoj.
Abzac (Charente)
Abzac - prononco laŭ sistemo IFA [], jen france, Azac - estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Ĉarento (france Charente, prononco []), en la regiono Nova Akvitanio (Nouvelle-Aquitaine) kaj en la antaŭa regiono Puatuo-Ĉarentoj. Fine de en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². Administre la komunumo apartenas al la arondismento Confolens (prononco []) kaj al la kantono .
Abzac
La franclingva loknomo Abzac - prononco laŭ sistemo IFA [] - povas interalie rilati al:
Lyon-Gorge-de-Loup (stacidomo)
Lyon-Gorge-de-Loup (Liono-Gorĝo-de-Lupo) estas franca stacidomo sur linio -, situanta en  Liono (9-a arondismento) en departemento , regiono Aŭvernjo-Rodano-Alpoj.
Depost septembro 2012, la stacidomo estas priservata de Tramtrajno de Liono.
Ĝi situas ĉe kilometra punkto (PK) de la linio Lyon-St-Paul - Montbrison (782000).
Koresponda Kurso de GDREA
En 1988, la centra oficejo de GDREA en la berlina Friedrichstraße komencis sian tutlandan korespondan kurson. Ĝi pruviĝis baldaŭ unu el la plej efikaj instrumetodoj en GDR.
Vidu ankaŭ
Spertoj de Ulrich Becker
Kiam mi eklaboris en la oficejo, mi formis, laŭ iniciato de Detlev Blanke, malgrandan grupon de t. n. mentoroj kiuj transprenis la taskon elsendi la foliojn kun la lecionoj kaj la demandoj por la lernantoj, korekti la respondojn de la lernantoj kaj doni konsilojn. En la unuaj monatoj de la ekzisto de la kurso, la kerno de tiu mentoraro konsistis el Barbara Krone, Monika Ludewig kaj Dieter Berndt, konataj kaj spertaj berlinaj esperantistoj, ĉiu el ili mentoranta kelkdekon da studentoj. Parto de la kotizo de la lernantoj servis kiel pago al la mentoroj.
Oni tiam lernis laŭ la dek-leciona kursmaterialo de la GDR-a Esperanto-veterano Ludwig Schödl, kaj progresintaj lernantoj havis la eblecon daŭrigi la studadon helpe de la mentoroj laŭ „Taschenlehrbuch Esperanto“ de Till Dahlenburg kaj Peter Liebig.
GDREA de tempo al tempo aperigis anoncojn en tutlandaj taggazetoj, kaj la respondoj ĉiam estis abundaj. Post malpli ol unu jaro la kurso havis proksimume mil lernantojn, kaj la nombro de mentoroj kreskis al dek. De 1988 ĝis 1990 GDREA okazigis unusemajnajn stud-kunvenojn por lernantoj de la kurso en hotelo en la nordgermana urbeto Lychen, kiuj ankaŭ servis kiel enkondukoj en la Esperanto-movadon kaj -kulturon.
En la jaro 1989 mi komencis verki novan, pli modernan kursmaterialon por la koresponda kurso, kiu estis printita en la lastaj tagoj de la ekzisto de GDR. Ĝi ankoraŭ hodiaŭ  servas kiel koresponda kurso por GEA kaj GEJ.
Kun la fino de la ekzisto de GDREA en 1991 kaj la dissolvo de ĝia centra oficejo ankaŭ la koresponda kurso en la priskribita centralizita formo, en tiu amplekso, kaj kun pagitaj mentoroj,  ĉesis ekzisti.
(88267) 2001 KE76
(88267) 2001 KE76 estas granda transneptuna objekto de la klaso de la kubevanoj : "klasikaj" objektoj de la Kujper-zono, kiuj ne estas en orbita resonanco kun Neptuno.
Malkovro
Ĝi estis malkovrita la de la usona astronomo Marc W. Buie elde la Inter-Amerika observatorio de Cerro Tololo en Ĉilio.
Michael E. Brown atribuas al ĝi diametron de 103 km kaj albedon de 0,20
Lerma
Lerma estas komunumo de Italio.
Eberhard von Biburg
Fruaj jaroj
Eberhard originas el bavara nobelardinastio de la grafoj de Sittling kaj Biburg. Per sia patrino Bertha von Ratzenhofen li parencis kun ĉefepiskopo Konrado la 1-a (Wittelsbach), sed ankaŭ kun la salcburga kontraŭepiskopo Berthold von Moosburg. Eberhard trejniĝis unue ĉe la katedrala lernejo de Bamberg antaŭ studoj en Parizo kie li gajnis profundan kaj ampleksan sciencaron. Baldaŭ poste li iĝis katedralkapitulano en Bamberg.
La agoj eberhard-aj ĝis 1147
En 1125 Eberhard frokuliĝis en la benediktana Abatejo Prüfening/Regensburg kiu orientiĝis pri la reformoj de Monaĥejo Hirsau, kie li iĝis prioro en 1131. En 1138 li abatis en Biburg kie li plimodernigis spirite la monaĥejon laŭ la proponoj de la reformmovado de Abatejo de Cluny. Ordino abata faritis fare de lia papa moŝto Inocento la 2-a me. La ĝenerala respekto antaŭ Eberhardo jam tiam grandegis trapasante la klostran teritorion.
Alphadi
Seidnaly Sidhamed, alinome Alphadi (Timbuktuo, la 1-an de junio 1957) estas Malia modokreanto de Niĝero.
El la konvinko, ke “Kulturo estas fundamenta starto al disvolvo”, Alphadi sin dediĉis al la teksindustrio en Afriko kaj klopodas disvastigi la tradician metion tra la tuta afrika kontinento.
Biografio
Sidhamed kreskis en Niĝero. Li studis turismon en Parizo kaj ĉeestis en vesperaj kursoj ĉe la Pariza modolernejo Atelier Chardon Savard. Post sia studo, li laboris unue en manaĝera funkcio por la ministerio de turismo en Niameo, Niĝero.
En 1983, li iĝis internacie konata kiel mododezajnisto kiam li estis en Parizo por modo-evento okazinta sub sia artista nomo Alphadi. Lia modostilo iras reen al okcidentaj influoj en kombino kun tradicioj de la niĝeriaj popolgrupoj Sonrajoj, Zarmaoj, Fulboj, Haŭsoj kaj Tuaregoj.
En 1998 Alphadi fondis la internacian festivalon de la afrika modo (FIMA)  en Niĝerio. La saman jaron li gajnis kune kun du aliaj afrikaj mododezajnistoj, nome Oumou Sy el Senegalo kaj Tetteh Adzedu el Ganao, la premion Princo Claus en la temo La Arto de Afrika Modo. En 2001 li estis premiita al la grava franca ordeno de merito Chevalier de l'ordre national du Mérite.
Eberhard von Biburg
Eberhard estro de la Aleksandranoj
Dum la investitura konflikto inter papo Aleksandro la 3-a kaj imperiestro Frederiko la 1-a Eberhardo ĉiam favoris la papon; tamen li daŭre respektitis ankaŭ fare de al imperiestro. Estante kontraŭ la kontraŭpapo Viktoro la 4-a (kardinalo Montecelio) Eberhard faris ĉion eblan malrespektante imperiestrajn ordonojn.
Aĝo kaj morto
Multaĝa li ankoraŭfoje vojaĝis Stirion por interparoloj pacaj. La salcburga burgo Leibnitz sieĝitis fare de la stiria landestro margrafo Otokaro 3-a (Stirio) volante venĝon ĉe la burggrafo de Leibnitz (hodiaŭ: Kastelo Seggau). Nur intensaj interparoladoj ebligis la retiriĝon de la stiriajn sieĝantojn. Dum Eberhard reen vojaĝis li mortis en la cisterciana konvento Rein. Li entombigitis en la Katedralo de Salcburgo kaj la kripto tiea alireblas ekde 1957.
Natura lingvo
1. En komunlingva uzo, kaj ankaŭ en lingvoscienco, natura lingvo estas lingvo, kiu ne estas intence konstruita sed kiu aŭ evoluis kiel parto de kulturo de iu etno, kies anoj parolas ĝin kiel denaske akiritan gepatran lingvon (etna lingvo), aŭ kiu kreiĝis spontanee, kiam homoj alstrebis interkomuniki. Tiel kreiĝas piĝinaj lingvoj, kreolaj lingvoj kaj ĝemelaj lingvoj. La atributo natura do ne rekte celas la ecojn de la lingvo, sed la transdonon de la lingvo de unu generacio al la sekva aŭ la estiĝon de la lingvo.
Esperanto ja estas konstruita lingvo, tamen iuj konsideras ĝin ankaŭ kiel naturan lingvon pro la ekzisto de denaskaj parolantoj kaj pro aliaj kialoj. Por aliaj, la sama lingvo do ne estas natura, ankaŭ se ĝia uzado estas precize la sama kiel tiu de denaskaj parolantoj. Ankaŭ fremda etna lingvo, kiun oni akiris per pli aŭ malpli formala instruado, ne estas natura lingvo por oni mem.
2. En certaj lingvistikaj kuntekstoj, en kiuj temas pri la ecoj de lingvoj, natura lingvo estas lingvo, kies ecoj estas konformaj al la antaŭdispono por lingvo, kiun havas la specio, kaj plej ofte temas pri la homa specio. Tiuj lingvaj ecoj montriĝas en la etnaj lingvoj, kaj pli komplete en la lingvaj universaloj observeblaj en la aro de ĉiuj etnaj lingvoj. Laŭ tiu difino, oni povas nomi Esperanton natura lingvo, se oni konsideras ĝiajn ecojn konformaj al tiuj de etnaj lingvoj kaj al la homa antaŭdispono por lingvo. Ekzistas aliaj paroleblaj konstruitaj lingvoj, ekzemple kelkaj el la filozofiaj kaj logikaj lingvoj, kies ecoj esence malsamas al tiuj de etnaj lingvoj, kaj kiuj ankaŭ en tiu senco ne estas naturaj lingvoj.
Laŭ ambaŭ difinoj (1 kaj 2), ankaŭ skribaj lingvoj en si mem ne estas naturaj lingvoj.
3. Ofte, antaŭ ĉio en komputilteknikaj kuntekstoj, la termino natura lingvo signifas iun ajn lingvon (parolan, gestan, skriban), kiun homoj uzas inter si, dum programlingvoj kaj komputilaj lingvoj estas konsiderataj artefaritaj.
Kelkaj planlingvoj ricevis la nomon "Natura lingvo":
Laŭ la unua difino ĉi supre, la atributo natura impresas kiel paradoksa en tiuj nomoj. Laŭ la dua difino ĝi ne estas paradoksa, se la koncerna lingvo konformas al la universaloj de etnaj lingvoj.
Horace Parnell Tuttle
Lia anstataŭigis sian fraton en la observatorio de la Universitato Harvard, Tie li malkovris:
Kiam okazis la Usona Enlanda Milito Horace Parnell Tuttle estis rekrutita en la 44-a regimento de infanterio, kaj poste en la mararmeo. Li daŭrigis astronomiajn observojn dum la milito: li observis la kometon de Tempel de 1864 elde la ferdeko de la militŝipo "Catskill".
Natura lingvo
Pro malklaraj ideoj pri la du unue menciitaj sencoj, multaj homoj, precipe esperantistoj ne emas uzi la terminon natura lingvo, escepte en la tria senco, kaj esperantistoj ofte ankaŭ evitas nomi Esperanton konstruita aŭ artefarita lingvo, ĉar homoj povus malprave pensi ke tia lingvo ne estas parolebla.
Horace Parnell Tuttle
Tuttle vivis en la reĝiono de Vaŝingtono de 1884 ĝis sia morto, kio okazis pro edemo de la pulmo. En siaj lastaj jaroj li perdis la vidon sekve al falo en 1921. La loko de lia tombo estas nekonata.
En lia honoro, oni donis lian nomon al la asteroido 5036 Tuttle ,
Fort Ross
FORT ROSS (Форт-Росс originale Крѣпость Россъ) situas en la kantono Sonoma, Kalifornio, Usono. Ĝi estas iama rusa fortreso funkciinta en 1812 - 1842 por defendi interesojn de la komerca societo Rusia-amerika kompanio (RAK). Ekde 1909 tie troviĝas Fort Ross Ŝtata Historia Parko ( Fort Ross State Historic Park), kies areo okupas 3,4 akreojn (ĉ. 1,37 hektarojn).
Septembre de 1809 el Novarĥangelsko, tiama rezidejo de Rus-Ameriko (la nuna Alasko kaj la rusaj posedaĵoj en la Aleutaj Insuloj), fornaĝis du ŝipoj, kiujn direktis al Kalifornio Ivan Kuskov, ĉefasistanto de Aleksandro Baranov estro de RAK. Li havis komision trovi oportunajn kaj komfortajn lokojn por establi fortresojn gardantajn produktadon de nutraĵoj tie. Post longa serĉado li elektis krekon, kies kondiĉoj taŭgis (nun Fort Ross Cove). Sur ĝiaj altaj bordoj baldaŭ aperis fortreso konata kiel Fort Ross. La 6-an de aŭgusto 1812 oni hisis tie la rusan standardon.
Ivan Kuskov dek jarojn estis la komandanto de la fortikaĵo, kiu havis grandan bienon liverintan la rusajn manĝaĵojn al Alasko. La fortikaĵo havis ankaŭ metiejojn, kie oni faris barelojn, meblojn, ĉarojn ktp. Ĉe la oceana bordo aperis ŝipkonstruejo. Ĉirkaŭe oni plantis sekalon kaj tritikon, en la ĝardenoj kreskis terpomoj, napoj, fazeoloj, brasiko, melonoj, akvomelonoj, diversaj fruktarboj. Sur herbejoj oni paŝtis multenombran bovaron.
La fluantan proksime riveron la kolonianoj nomis Slavjanka, nuntempe ĝi nomiĝas Rusa rivero ( The Russian River).