cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Rielves
Rielves estas municipo de Hispanio, en la Provinco de Toledo, regiono de Kastilio-Manĉo. Limas kun la municipaj teritorioj de Huecas, Villamiel de Toledo, Bargas, Toledo, Albarreal de Tajo, Gerindote kaj Barcience, ĉiuj de la provinco de Toledo.
Toponimio
La termino "Rielves" povus deveni el kunmetaĵo de la vortoj "río" kaj "albo" (rivero, blanka) pro kio ĝi signifus "blanka rivero".
Loĝantoj
La loĝantoj nomiĝas Rielvanos. La censita populacio en 2011 estis de 787 loĝantoj kaj la denseco estas de 23,85 loĝ/km².
Situo
Rielves estas situa en la okcidenta parto de Kastilio-Manĉo en la komarko aŭ distrikto Komarko de Torrijos en la centra parto de la provinco de Toledo, je altitudo de 494 m; je 20 km el Toledo, provinca ĉefurbo. La areo de ties teritorio estas de 33 km². La geografiaj koordinatoj estas 39°57′33″ N 4°11′33″ Ok.
Ekonomio
Agrikulturo kaj brutobredado tradicie.
Historio
Oni trovis fundamentojn de antikvaj romiaj termobanejoj, datataj probable en la 3a jarcento. Oni trovis ankaŭ moneron de la reĝo de visigotoj nome Vambo kaj ŝtonskribaĵo aluda al Sankta Vincento, sanktulo de la 4a jarcento.
Ekzistas mencioj de la 12a jarcento, ĉar inter 1175 kaj 1207, la monaĥejo de bernardaninoj de Sankta Klemento, de Toledo, havis posedaĵojn en tiu vilaĝo.
En 1752 la vilaĝo apartenis al senjorlando de Juan Francisco Melgarejo, markiso de Quiroba, kaj poste, en 1787, al Francisco Fernández de Madrid, pastro de la katedralo de Toledo.
Santo Domingo Yodohino
Santo Domingo Yodohino estas unu el la 570 komunumoj de la meksika subŝtato Oaĥako (Oaxaca). La ĉefurbo de la komunumo same nomiĝas Santo Domingo Yodohino. La ŝlosilnumero de la komunumo laŭ la nacia geografia instituto INEGI estas 20 524.
Villa Comaltitlán
Villa Comaltitlán estas unu el la 118 komunumoj de la meksika subŝtato Chiapas, kiu estas la subŝtato kiu situas plej sude. La ĉefurbo de la komunumo same nomiĝas Villa Comaltitlán. La ŝlosilnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 07071.
Santo Domingo Yodohino
Geografio
Santo Domingo Yodohino apartenas al la distrikto Huajuapam al kiuj apartenas entute 28 komunumoj. Ĝi situas en la miŝteka regiono de Oaĥako (regiono Mixteca), kiu apartenas al la nordokcidenta parto de la subŝtato. La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 441 loĝantojn. El tiuj estis 204 viroj kaj 237 virinoj. La komunumo havas surfacon de 56,14 kvadratkilometroj. La meza alteco estas 1680 metroj super la marnivelo.
Sociogeografio
En la jaro 2000 (laŭ INEGI) en la komunumo vivis 1 indiĝeno. La persono aĝis pli ol 5 jaroj kaj estis dulingva (hispana kaj indiĝena lingvoj).
Villa Comaltitlán
Sociogeografio
En la jaro 2000 (laŭ INEGI) en la komunumo vivis 15312 personoj pli aĝaj ol 15 jaroj. El tiuj 12079 scipovis legi kaj skribi kaj 3225 personoj estis analfabetoj. Do 79% de la personoj scipovis legi kaj skribi kaj 21% estis analfabetoj.
Santo Domingo Yodohino
Sociogeografio
Fontoj: Statistikoj de la nacia geografia instituto INEGI pri la censo de 2005 (hispane: Conteo de Población y Vivienda de 2005).
Villa Comaltitlán
Sociogeografio
26706 personoj en la jaro 2000 aĝis pli ol 5 jaroj. El tiuj 195 personoj estis indiĝenoj. Tio signifas ke 0.73% de la loĝantaro en la koncerna jaro estis indiĝenoj.
Semillac
Semillac [] estas franca komunumo en la departemento Charente-Maritime, en la regiono Puatuo-Ĉarentoj. Ĝi havis 68 loĝantojn en la jaro 2012.
Geografio
Semillac situas en la sudo de Charente-Maritime, sude de Saintes.
Dolikoderenoj
Dolikoderenoj, Dolichoderinae, estas subfamilio de formikoj, kiu inkludas speciojn kiel la Argentina formiko (Linepithema humile), la vagoformiko, la odorformiko kaj la dorimirmeko. La subfamilio montras grandan diversecon de specioj tra la tuta mondo, distribuita en diversaj biogeografiaj regionoj, el Palearkto, Nearkto, Afrotropiso kaj Malajzio, al la Mezoriento, Aŭstralio kaj Neotropiso.
El la komponaĵoj produktitaj de la dolikoderenaj formikoj, kelkaj terpenoidoj estis identigitaj kiel la antaŭe nekonata iridomirmekeno, izoiridomirmekeno kaj iridodialo. Tiaj komponaĵoj estas responsaj por la odoro eligita de formikoj de tiu subfamilio se premitaj aŭ ĝenitaj.
Mercey-sur-Saône
estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Haute-Saône (prononco [],, arpitane Hiôta-Sona), en la regiono Burgonjo-Franĉkonteo (Bourgogne-Franche-Comté, prononco []) kaj en la historia regiono Franĉkonteo. Fine de en la komunumo vivis. Administre la komunumo apartenas al la arondismento Vesoul (france arrondissement de Vesoul), la suda kaj okcidenta parto de la departemento, kaj al la kantono .
Jœuf (stacidomo)
Jœuf estas franca stacidomo sur linio -, situanta en  Jœuf, en departemento Meurthe-et-Moselle, regiono Grand Est.
Temas pri stacidomo de Société nationale des chemins de fer français (SNCF), priservata de trajnoj Grand Est.
Ĝi situas ĉe kilometra punkto (PK) de linio St-Hilaire-au-Temple - Hagondange (085000).
Urborajto
Urborajto estas privilegio donata al loĝloko por mem estri sin kaj havi kelkajn aliajn liberecojn. Plej ofte ĝi estis donata de terposedantoj en la Mezepoko.
Bazaj partoj de urbaj rajtoj estis la rajto konstrui defendan muron, okazigi bazarojn kaj postuli doganojn. La bazara rajto estis ofte donita ankaŭ al vilaĝoj ne-urbaj kaj do konsistigas malpli altan ŝtupon.
La privilegiaroj de kelkaj urboj ofte sekvis kiel modeloj por aliaj urboj kaj tiel akiris certan konatecon. Tiel la "Magdeburga juro" disvastiĝis tra grandaj partoj de orienta Eŭropo; la "juro de Lübeck" etendiĝis al hansaj kaj aliaj urboj ĉe la bordo de la Balta maro.
Neupotz
Neupotz estas komunumo en Germanio, situanta ĉe la orienta bordo de la rivero Rejno. Ĝi troviĝas en la distrikto Germersheim de la federacia lando Rejnlando-Palatinato. Fine de la jaro la komunumo havis 0 loĝantojn. Ĝi apartenas al la komunumaro Jockgrim, administra ligo de kvar najbaraj komunumoj.
São João da Baliza
São João da Baliza estas municipo de la brazila subŝtato Rorajmo, kiu taksis 6.778 loĝantojn en 2010.
7919 Primo
7919 Primo estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la usona astronomo Schelte J. Bus elde la Observatorio de Siding Spring, apud Coonabarabran en Novsudkimrio (Aŭstralio).
Nomo
Ĝia nomo rimarkigas, ke la numero, 7919, estas la mila primo.
Nazka sulo
La Nazka naivulo aŭ Rozbeka naivulo (Sula granti aŭ Sula dactylatra granti) estas granda birdo de la familio de Suledoj, antaŭe konsiderata subspecio de la Maskonaivulo, sed lastatempe konsiderata sendependa specio de naivulo. Ĝis 1998 ĝi estis konsiderata subspecio de la Maskosulo (Sula dactylatra). Ties nomo devenas el areo situanta en la regiono Ika, en la suda marbordo de Peruo, konata pro la Nazca-linioj kaj la alkoholaĵo nome pisko.
Disvastiĝo
Ĝi loĝas en la marbordoj de la orienta Pacifika Oceano, insularo Galapagoj, la insulo Malpelo, la insulo Klipertono kaj la insuloj Lobos de Afuera. La Insuloj Revillagigedoj ĉe Baja California povas esti la plej nordokcidenta limo de ties reprodukta teritorio.
La teritorio estas sufiĉe ampleksa kaj la nombro de individuoj estas relative alta (pli ols 20.000 km² kaj ĉ. 30.000 ekzempleroj en 2008) pro kio la IUCN konsideras la specion Malplej Zorgiga (“Least Concern“).
Aspekto
Estas granda sulo (81 ĝis 91 cm longa) kun enverguro de 152 cm kaj pezo de 1500 g. Plenkreskuloj estas tre blankaj krom flugoplumoj kaj vosto nigraj same kiel griznigra masko brida ĉirkaŭ la bazo de la beko (flava ĉepinte kaj rozkolora ĝenerale) kaj ĉirkaŭ la okuloj same flavaj. Kruroj estas grizverdecaj. La inoj estas pli grandaj. La flugiloj dumfluge aspektas klare en ties subaj partoj blankaj antaŭe kaj nigraj malantaŭe.
Krom la rozkolora beko tiu specio povas konfuziĝi kun la Maskonaivulo, Sula dactylatra, sed tiu neniam venas al malvarma zono de Humboldta Marfluo kie vivas S.granti, en peruaj kaj ekvatoraj insuloj, ĉefe en fama kolonio de insularo Galapagoj.
Taksonomio
La Nazka naivulo estis iam konsiderata kiel subspecio de la Maskosulo sed ĝi estas nune agnoskata kiel separata specio. Ili diferencas laŭ ekologio kaj morfologio same kiel pro analizoj de DNA. La Nazka naivulo kunloĝas kun la Maskonaivulo en la insulo Klipertono, kie ili povas rare hibridiĝi.
Kutimaro
La Nazkaj naivuloj praktikas devigan kainismon. Patrinoj demetas du ovojn, kelkajn tagojn aparte. Se ambaŭ ovoj eloviĝas, la plej aĝa ido pelas sian fraton for el la nestareo, kaj lasas ĝin mortiĝi pro soifo aŭ malvarmo. La patra naivulo ne intervenas kaj la plej juna ido nepre mortiĝas. Oni demetas du ovojn kaze ke unu estus detruita aŭ formanĝita, aŭ la unua ido mortiĝas tuj post la eloviĝo, la dua ovo povu produkti idon.
Plenkreskuloj kiuj malsukcesas reproduktiĝi, ofte serĉas idojn en siaj kolonioj, kaj dum tiuj vizitoj ili ofte bekomordas, plumaranĝas aŭ eĉ klopodas kopulacii kun idoj. La kaŭzoj de tiu kutimaro ne estas ankoraŭ komprenitaj.
Masakro de Wounded Knee
Fine de la 1880-aj jaroj la areo de la indianaj rezervejoj malgrandiĝis kaj la siuaj indianoj malsatis. Ili akceptis religiajn instruojn de Wovoka, kiu promesis rericevon de la praaj teritorioj kaj bizonaroj, se ili prezentas certajn ritojn kaj dancojn. La spirit-danco (legu tie) – kiu promesis foriron de blankuloj – donis kaŭzon por interveni. Post la arema interveno la rezerveja polico arestis, poste murdis tribestron Sidanta Taŭro (1890. 12. 15.). Post tio kelkcent siuaj indianoj forlasis la rezervejon kaj je gvido de tribestro Grandpiedo kapitulacis nokte la 28-an de decembro, sen batalo. Pro miskompreno okazis interbatalo kaj la soldatoj pafis inter la indianojn kaj murdis eĉ fuĝantojn. Printempe la soldatoj revenis kaj amas-entombigis 144 indianajn kadavrojn, inter ili 44 virinojn kaj 16 infanojn. Mortis ankaŭ ĉ. 25–30 soldatoj.
Bruce Bagemihl
Bruce BAGEMIHL estas kanada biologo, lingvisto kaj verkisto.
Post trapasado de la lernejo, Bagemihl studis Biologion. En 1988 Bagemihl doktoriĝis pri lingvistiko en la Universitato de Brita Kolumbio.
Bagemihl eldonis en 1999 la libron Biological Exuberance: Animal Homosexuality and Natural Diversity. En la libro, Bagemihl diras, ke samseksa kaj ambaŭseksema konduto inter bestoj estas normala kaj kutima en la naturo.
Rezulte de la laboro de Bagemihl kaj Joan Roughgarden, la internacia ekspozicio Kontraŭ Naturo estis kreita en Oslo. La ekspozicio traktas la ekziston kaj funkcion de samseksemo ĉe bestoj, kio igas ĝin la unua dediĉita verko al ĉi tiu temo.
Inversa migrado
Inversa migrado estas fenomenono en birdomigrado. Kvankam kelkaj grandaj birdoj kiaj cignoj lernas migrovojojn el siaj gepatroj, ĉe plej parto de malgrandaj specioj, kiaj paserinoj, la vojo estas genetike programita, kaj junaj birdoj povas elnaske navigi al siaj vintrejoj.
Foje tiu programado eraras, kaj la juna birdo, en sia unua aŭtuno, migras laŭ vojo 180o for el la ĝusta direkto. Tion montras la bildo, kie la reprodukta teritorio de hipoteza azia specio estas markata flave. La ĝusta migrovojo al vintrejoj en Sudorienta Azio estas indikata ruĝe.
Se birdo eliras laŭ mala direkto, montrata de la oranĝa sago, ĝi venos al Okcidenta Eŭropo anstataŭ Sudorienta Azio. Tio estas mekanismo kiu permesas al birdoj kiaj la Regolfiloskopo elvojiĝi milojn da kilometroj for de kie ili devus esti. Keith Vinicombe suggestis ke birdoj el oriento de Lago Bajkalo en Siberio (cirkle) ne estus en Okcidenta Eŭropo ĉar la migrovojoj estas tro norde-sude.
Plej parto de tiuj perditaj junaj birdoj mortiĝas en netaŭgaj vintrejoj, sed estas pruvoj ke kelkaj survivas, kaj ĉu re-orientiĝas en postaj vintroj, aŭ eĉ revenas al la sama areo.
Artikolo en British Birds de James Gilroy kaj Alexander Lees en septembro 2003 sugestis, ke tiu misorientado okazas laŭ hazaraj direktoj, sed diferencaj survivadoj en diferencaj direktoj kombine kun nesimetria observado kondukas al la observita distribuado de vagantoj. Kvankam "Inversa migrado" certe okazas, kaj estis dokumentata bone en nombraj instancoj, ne klarigas ekzemple la estadon en Eŭropo aŭtune de aziaj vagantoj kiuj vintras en Orienta Afriko, aŭ la rarecon de multaj sudeŭropaj specioj en Britio kiuj vintras en Okcidenta Afriko.
NGC 3059
NGC 3059 (aliaj indikoj — ESO 37-7, IRAS09496-7341, PGC 28298) estas galaksio en konstelacio Kareno.
Josef Karo
Josef ben Efraim Karo (hebree: יוסף קארו; konata laŭ akronimoj ha-Mechaber kaj Maran (aramee: "Nia Majstro") (naskiĝis en 1488 en Toledo, mortis la 24-an de marto 1575 en Safed) – unu el la plej grandaj rabenoj. Kabalisto vivanta en Safed, aŭtoritatulo en la historio de halaĥo (juda leĝo).
NGC 3059
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Josef Karo
Li estis la verkisto de la Ŝulĥan Aruĥ.
Politika Strukturo de Panamo
Panamo estas respubliko, regita per konstitucia demokratio ekde la jaro 1903. Inter 1968 kaj 1989 regis la landon la militistoj Omar Torrijos kaj Manuel Noriega. Dum tiu periodo estas informoj ke pli ol cent homoj estis malaperigitaj, murditaj kaj torturitaj ĉar ili kontraŭstaris la laŭvican diktatoron. En 1989 la usona armeo milite invadis Panamon kaj ĉesigis la diktatorecon, sed samtempe pereigis ĉirkaŭ tri mil panamanojn, multajn el ili ne-batalantojn. Post la usona invado, la demokratie elektita prezidento Guillermo Endara plifortigis demokration en la lando.
La panama registaro konsistas el tri organoj: la ekzekutiva, la leĝodona kaj la justica povoj. En la panama registaro ne ekzistas ĉefministro. La estro de la ekzekutiva povo estas la prezidento (do la reĝimo estas Prezidenta respubliko). La nuna prezidento estas Martín Torrijos; la antaŭa estis Mireya Moscoso, vidvino de fama politikisto Arnulfo Arias, tri fojojn prezidento de la lando. Dum la lastaj tri jaroj de regado de prezidentino Moscoso, la tri povoj de la estraro ricevis seriozajn akuzojn pro ŝajna korupto. Tamen, strukturaj problemoj kaj manko de politika travidebleco malebligas la esploradon de la multaj grandaj skandaloj pri koruptado, kiuj makulas la fidon al la estraro.
Wernher von Braun
Wernher Magnus Maximilian Freiherr von BRAUN (23-a de marto 1912 - 16-a de junio 1977) estis unu el la ĉefuloj pri la disvolvado de raketa teknologio kaj en Germanio kaj en Usono. Originale, germana sciencisto gvidanta la raketan programon de Nazia Germanio antaŭ kaj dum la Dua mondmilito, li eniris Usonon fine de la milito tra la tiam sekreta Operation Paperclip (Operaco Paperklipo). Li fariĝis naturalizita usona civitano kaj laboris sur la usona interkontinenta raketa programo antaŭ aliĝado al NASA. Hodiaŭ oni ĝenerale rigardas lin la patro de la usona kosma programo.
Jasmin (pariza metrostacio)
Jasmin [ʒasmɛ̃] (Jasmeno) estas stacio de la Metroo de Parizo sur linio 9, en la 16-a arondismento de Parizo.
Stacio
La stacio estis malfermita la.
Ĝi situas sub Avenuo Mozart, norde de kvartalo de Auteuil.
Ĝi ŝuldas sian nomon al Strato Jasmin, kiu omaĝas al Langvedoka poeto Jacques Jasmin (1798-1864), antaŭulo de Felibriĝo.
Alirejoj
La stacio disponas pri du alirejoj:
(23183) 2000 OY21
(23183) 2000 OY21 estas tre malgranda amora asteroido malkovrita la de la aŭstralia astronomo Robert H. McNaught elde la Observatorio de Siding Spring, apud Coonabarabran en Novsudkimrio (Aŭstralio).
Ĝia spektra klaso "Sq" aŭ Q estas inter la klaso "S", kiu indikas "ŝtonan" asteroidon, konsistanta ĉefe el silikatoj de fero kaj de magnezio, kaj la klaso "Q", de la asteroidoj, kiuj entenas olivinon, piroksenon kaj metalojn.
Kvankam rigardita kiel, ĝi restas sufiĉe malporksima de Tero pro sia granda orbita klinangulo:
Roma kurio
Roma kurio (latine/itale Curia Romana) ekde la 11-a jarcento estas la nomo de la administrejaro de la sankta seĝo por la katolika eklezio.
Historio
Kvazaŭ antaŭ-institucio de la ŝtata sekretariejo estis la camera secreta fondita sub Marteno la 4-a. Komence ĝi responsis por la sekreta leterado de la papo, sed en la sekvintaj jarcentoj alprenis administraciajn taskojn pli kaj pli ampleksajn.
En 1542 Paŭlo la 3-a starigis la inkvizicion kiel plurfoje kunvenantan komisionon de la kardinaloj. Sekvis pluaj komisionoj kun fikse komisiitaj taskoj. Pro iliaj oftaj renkontiĝoj evoluis daŭraj administraciaj strukturoj, kie la kardinaloj anstataŭiĝis per klerikoj.
En 1588 papo Siksto la 5-a per la konstitucio "Immensae Aeterni Dei" kreis la unuan unuforman organizo-formon, per tio ke li strukturigis la jam ekzistintan institucion kaj fondis la sistemon konsistantan el 15 kongregacioj. Ĉi-tion oni rigardas kiel la naskiĝon de la roma kurio. Tamen dum la postaj jarcentoj ripete okazis ŝanĝoj de la strukturo de la oficoj kaj de la responsoj.
La dekreto Christus Dominus fare de la 2-a Vatikana Koncilio pri la institucio de la kurio diras la jenan:
En 1967 papo Paŭlo la 6-a, instigite de la koncilio, okazigis ampleksan reformon de la kurio, kiu pli-malpli reprezentas ĝian hodiaŭan strukturon.
Le Vaud
Le Vaud estas komunumo en la distrikto Nyon en Kantono Vaŭdo, Svislando. Ĝi havis 1225 loĝantojn je la 31-a de decembro 2012.
Roma kurio
Historio
La nuna Codex Iuris Canonici de 1983 difinas la rolon de la kurio jene: "La roma kurio, per kiu la papo prilaboras la aferojn de la eklezio, kaj kiu plenumas sian taskon en lia nomo kaj lia aŭtoritato por la bonfarto de kaj servo al la parteklezioj, konsistas el la ŝtata sekretariejo aŭ papa sekretariejo, la komisiono por publikaj aferoj de la eklezio, la kongregacioj, la juĝejoj kaj aliaj institucioj, kies strukturo kaj responsoj estas difinataj per speciala leĝo."
Le Vaud
Geografio
La komunumo Le Vaud situas ĉe la suda flanko de la Ĵurasa Montaro proksimume 11 kilometrojn norde de la distriktĉefurbo Nyon kaj 20 kilometrojn okcidente de la kantonĉefurbo Laŭzano. La nordan kaj orientan limon de la komunumo formas la rivero Serine. La komunumo konsistas el la vilaĝo Le Vaud kun la kvartaloj Mont Lenson kaj Fin du Bochet.
Roma kurio
Historio
Papo Johano Paŭlo la 2-a en 1988 per la apostola konstitucio "Pastor Bonus" donis al la kurio ĝian hodiaŭan aspekton, tamen plurfoje, laste en lia publikaĵo "Novo millenio ineunte" (2001), deklaris la neceson de reformoj: "Kiom temas pri la reformo de la kurio, multo ankoraŭ farendas."
Le Vaud
Geografio
La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 3,11 km², de kiuj 27,2% estas kovritaj de arbaro, 52,2% servas por agrikulturo kaj 19,6% por setlado.
Roma kurio
Ligoj al la ŝtato de Vatikanurbo
Laŭ internacia leĝaro oni nepre distingu la kurion, kiu responsas por la gvido kaj administracio de la eklezio, disde la registaro de la vatikanurba ŝtato. Tamen ne ĉiam tio facile eblas, ĉar ekzistas rilatoj inter tiuj du.
Le Vaud
Najbaraj komunumoj
La komunumo Le Vaud limas en nordo al Marchissy, en oriento al Burtigny, en sudo al Begnins, kaj en okcidento al Bassins.
Roma kurio
Ligoj al la ŝtato de Vatikanurbo
La vatikana ŝtato estas la teritoria fundamento de la internacia suvereneco de la sankta seĝo. La ŝtato de Vatikanurbo internacie ne agas, sed estas diplomate reprezentata fare de la sankta seĝo kiel subjekto de la internacia leĝaro. La interligo inter kurio kaj registaro estas pro la fakto, ke la papo samtempe estas la suvereno de Vatikanurbo.
Le Vaud
Trafiko
Le Vaud situas flanke de la gravaj trafikvojoj. Tra la komunumo kondukas konekta vojo de Bassins al Longirod. La plej proksima alveturejo al la svisa aŭtovojo A1 estas Gland, kiu situas proksimume 10 kilometrojn sude de la komunumo. Pere de la poŝtaŭtolinio de Nyon al Gimel la komunumo estas konektita al la publika transportreto.
Roma kurio
Ligoj al la ŝtato de Vatikanurbo
Ekde 1984 la kardinalŝtatsekretario rolas kiel reprezentanto de la papo en la estrado de la vatikana ŝtato, sed la registaro fakte estas papa komisiono konsistanta el 7 kuriaj kardinaloj. Ĝi estas nomumata de la papo por tempodaŭro de po kvin jaroj kaj ĉefe okupiĝas per la financa kaj buĝeta politiko de Vatikanurbo. La prezidanto de la komisiono (nuntempe kardinalo Edmund Casimir Szoka) povas esti komprenata kiel estro de la registaro. Subordigita al la komisiono estas la ĝenerala sekretario kun la Governatoro, kiu responsas pri la centrala administracio.
Le Vaud
Historio
La unua dokumenta mencio de Le Vaud datiĝas el la jaro 1664 jam kiel Le Vaud. La bieno Montlaçon estis mencita en la jaro 1145 kiel Monte Laciano, kiam ĝi estis koncedita de la nobeluloj de Begnins al la Abatejo Bonmont. Sub la berna regado de 1536 ĝis la Helveta Revolucio de 1798 Le Vaud apartenis al la Voktejo Morges. Post la Helveta Revolucio de 1798 la komunumo estis atribuita al la Distrikto Nyon.
Roma kurio
Ligoj al la ŝtato de Vatikanurbo
La oficejoj de la kuria administracio troviĝas nur etparte ene de la vatikana teritorio, la ceteraj partoj lokiĝas alie en Romo, plejkaze sur eksterteritoriejoj, sed foje ankaŭ sur roma teritorio.
Organizo
La roma kurio konsistas el la jenaj dikasterioj:
Ŝtatsekretariejo
La plej grava politika institucio estas la ŝtatsekretariejo gvidata de la kardinalŝtatsekretario (nuntempe Angelo Sodano). La unua kunlaboranto de la papo en la gvido de la universala eklezio, la kardinalŝtatsekretario povas esti rigardata kiel plej alta reprezentanto de la diplomataj kaj politikaj agoj de la sankta seĝo, kiu (en iuj cirkonstancoj) rekte reprezentas la papon.
La ŝtatsekretariejo estas dispartigita en la sekcion pri ĝeneralaj aferoj aŭ unuan sekcion (pri internaj aferoj), kaj la sekcion pri rilatoj al la ŝtatoj aŭ duan sekcion.
La unua sekcio okupiĝas per la finredakto kaj dissendo de la publikigoj de la kurio, superrigardas kaj kunordigas la agojn de la aliaj dikasterioj kaj papaj oficejoj, verkas statistikojn kaj responsas pri la gazetara laboro de la sankta seĝo. Ĝi estras ankaŭ la papajn reprezentejojn eksterlandajn, precipe ties kontakton al la lokaj eklezioj; krome ĝi laboras kun la diplomatoj en la vatikano. La poŝtado estas prilaborata de sekcioj respondeblaj pri ok lingvoj.
La dua sekcio okupiĝas pri ĉiuj aferoj de la rilatoj al aliaj landoj kaj internaciaj institucioj, kiuj ne estas prilaborataj de la reprezentejoj de la sankta seĝo en tiuj landoj mem. Ĝi ankaŭ reprezentas la interesojn de la papo en internaciaj kongresoj. Se estas konkordatoj kun lando, dua sekcio ankaŭ negocias pri la nomumo de episkopoj. La plej granda parto de la papa diplomataro laboras en ĉi tiu sekcio, tamen la kunlaborantoj ofte sendiĝas al la alilandaj reprezentejoj.
Nuntempe la ŝtatsekretariejo havas preskaŭ 150 kunlaborantojn, en malaltaj pozicioj eĉ laikojn kaj virinojn, krom multnombraj konsilistoj eksteraj.
Kongregacioj
La kongregacioj estas administraciaj organoj del kurio strukturigitaj laŭ fakoj. Ili estas konstituataj kolegie kaj estas estrataj fare de unu kardinalprefekto kaj du sekretarioj. La unua memstara kongregacio estis tiu farita de papo Paŭlo la 3-a en 1542 kun nomo Congregatio Romanae et Universalis Inquisitionis (poste mallongigita "Sanctum Officium").
Jen superrigardo pri la kongregacioj:
Ĉiu kongregacio havas ĉirkaŭ 25 kunlaborantojn. Kvankam dekretoj de la kongregacio estas subskribataj fare de la respektiva prefekto, la decidoj mem antaŭe estis farataj de la kardinalaro, foje kune kun lokaj episkopoj kaj sub estrado de la papo.
Juĝejoj
La roma kurio havas tri juĝejojn:
Papaj konsilantaroj
Nuntempe estas 11 papaj konsilantaroj:
(15432) 1998 VA5
(15432) 1998 VA5 estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la kroata astronomo Korado Korlević elde la Observatorio de Višnjan (Kroatio).
2542 Calpurnia
2542 Calpurnia estas malgranda malhela asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la usona astronomo Edward L. G. Bowell elde la Stacio Anderson Mesa de la observatorio Lowell en la Konteo Coconino, apud Flagstaff (Arizono, Usono).
Nomo
Ĝia nomo honoras Calpurnia Pisonis, romian nobelinon kaj trian edzinon de Julio Cezaro.
Manubach
Manubach estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Mainz-Bingen de la federacia lando Rejnlando-Palatinato. Fine de la jaro la komunumo havis 0 loĝantojn.
Episkopujo de Spiro
La episkopujo Spiro, Dioecesis Spirensis, Bistum Speyer, estas episkopujo de la Rom-katolika eklezio. Ĝi situas en la sudo de la germana federacia lando Rejnlando-Palatinato, kie ĝi entenas tutan Palatinaton – kaj la distrikton Saarpfalz en Sarlando, la urbopartojn Ostertal de Osterbrücken, la urbopartojn Hoof, Niederkirchen, Bubach, Marth kaj Saal de la distrikturbo St. Wendel kaj la urboparto Ensheim de Saarbrücken en la oriento de Sarlando. La episkopujo entenas Palatinaton en la limoj antaŭ 1920.
La episkopejo troviĝas en la palatinata urbo Speyer (esperante: Spiro) ĉe Rejno. La episkopujo Speyer estas sufragana episkopujo de la ĉefepiskopujo Bamberg, la episkopo de Spiro estas membro de la episkopkonferenco de Freising.
Princepiskopujo
Ekde ĉirkaŭ la 7-a jarcento ĝis la sekularigo en 1802/1803, al la episkopo de Spiro ankaŭ apartenis la princepiskopujo Spiro (Hochstift Speyer), kies sekulara reganto (princepiskopo) li estis.
Milito de Palatinata Sukcedo
<--
Kulturo kaj Vidindaĵoj
Katedralo de Speyer
Cendejas de la Torre
Cendejas de la Torre [zenDEĥas delaTOre] (C. de la Turo) estas municipo de Hispanio, en la Provinco Gvadalaĥaro, regiono de Kastilio-Manĉo.
Loĝantoj
La loĝanto nomiĝas sintiliense. La censita loĝantaro en 2016 estis de 27 loĝantoj kaj la denseco estas de 1,89 loĝ/km².
Situo
Cendejas de la Torre situas en la nordorienta parto de Kastilio-Manĉo en la komarko aŭ distrikto Montaro de Gvadalaĥaro en la nord-okcidenta parto de la Provinco Gvadalaĥaro, je altitudo de 972 m super marnivelo; je 62 km el Gvadalaĥaro, provinca ĉefurbo. La areo de ties teritorio estas de 14,27 km². La geografiaj koordinatoj estas 40°58′49″N 2°51′00″Ok.
Historio
Dum la dua duono de la 19-a jarcento la loĝantaro estis preskaŭ ĉiam super la 560 loĝantoj, sed poste venis dekadenco kaj la loĝantaro malpliiĝis.
Post la Hispana Enlanda Milito la loĝantaro falis el pinto de 694 loĝantoj en 1930 al 27, tio estis oni perdis preskaŭ la 700 loĝantojn pro diversaj tialoj: nome bataloj, prizono, politika persekutado, malsato ktp. Meze de la 20a jarcento la loĝantaro de multaj vilaĝoj de la regiono atingis pinton, kaj ankaŭ ĉe Cendejas de la Torre, sed poste okazis elmigrado, senloĝigo kaj maljuniĝo de la loĝantaro ĉefe dum la 1960-aj kaj 1970-aj jaroj, kaj ankaŭ ĉe Cendejas de la Torre kie oni falis al la nunaj 27.
(77894) 2001 SY263
(77894) 2001 SY263 estas malgranda, malhela troja asteroido de Jupitero, malkovrita la en la kadro de la astronomia kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la observatorio de la Laboratorio Lincoln en Socorro (Nov-Meksiko, Usono).
Ĝi orbitas, kun granda klineco, en la ĉirkaŭaĵo de la punkto de Lagrange L5 de la sistemo Suno-Jupitero, kaj ĝi do estas ano de la tiel nomata « Troja Tendaro ».
L'Illustration
L'Illustration estis franca semajngazeto, kiu aperis de la 4-a de marto 1843 ĝis 1944.
Historio
Ĝi estis fondata en Parizo de la ĵurnalistoj Édouard Charton, Jacques-Julien Dubochet, Jean-Baptiste-Alexandre Paulin, de la geografiisto Adolphe Joanne kaj de la eldonisto Jean-Jacques Dubochet. Tiu lasta fariĝis ĝia unua ĉefredaktoro kaj eldonisto.
Entute aperis 5293 numeroj kun ĉirkaŭ 180 000 paĝoj. L'Illustration apartenas al la plej fruaj ilustritaj gazetoj kaj ĵurnaloj, simile al The Illustrated London News, kiu fondiĝis unu jaron antaŭe, aŭ al la Leipziger Illustrirten Zeitung, kies aper-daŭro estis preskaŭ la samlonga.
Dum la dua duono de la 19-a jarcento, kunlaboris por L'Illustration la plej bonaj desegnistoj de la periodo, kiel Henri Valentin, Édouard Renard, Gavarni, Janet-Lange, Cham kaj multaj aliaj, kontribuante al la vigleco de la lignogravurado. L’Illustration estas la unua gazeto kiu publikis en Francio, en la jaro 1891, fotografaĵon nigra-blankan, kaj, en 1907, kolorfotaĵon !
Dum la Dua Mondmilito, la gazeto ne ĉesis aperi dum la germana okupacio. Post la liberiĝo de Francio, en 1944, la aperigo de la gazeto estis malpermesata, pro la fakto ke ĝia estro, Jacques de Lesdain, kunlaboris kun la germanaj malamikoj. Post ĝia reapero, en 1945, sub la titolo France-Illustration, la gazeto definitive malaperis en 1955.
Sándor Ujfalvy
UJFALVY Sándor estis hungara bienulo, ĉasfakverkisto, memuaristo naskita en Kackó en ? 1792 kaj mortinta en Koloĵvaro la 16-an de julio 1866.
Biografio
Sándor Ujfalvy pristudis juron en Kolozsvár. Inter 1814 kaj 1819 li estis oficisto en la kortega kanceliero de Vieno, dume li vizitis univesitaton. Ekde 1819 li mastrumadis en sia bieno en departemneto Szolnok-Doboka. Li estis adepto de reformideoj. Ekde 1841 li loĝis pleje en Koloĵvaro. Al reĝa invito li partoprenis en 1841 en landkunveno de Koloĵvaro, en 1848 en la landkunveno de Peŝto. Dum la hungara revolucio de 1848 li agadis en Koloĵvaro. Liaj memoraĵoj verkitaj en 1854 kaj 1855 estas gravaj fontoj pri la hungara socia kaj literatura vivo de la tiama tempo. Post la morto de sia edzino li translokiĝis en 1858 al Pest, kie li estis kunlaboranto de revuo Vadász és Verseny Lap. Ekde 1862 li loĝis en Kolozsvár. En 1865 li partoprenis la landkunvenon. Li memmortigis. En sia testamento en 1865 li lasis sian havaĵon al la Kolozsvári Nemzeti Színház.
Ortro
Laŭ la helena mitologio, Ortro aŭ Orto (el la greka Ὄρθρος, «matena sunsubiro» aŭ Ὄρθος, «rekta, ĝusta») estis dukapa hundo, spegulo de Kerbero. Ambaŭ estis filoj de la ktoniaj monstroj Tifeo kaj Eĥidno, aŭ de Tartaro, laŭ alternativa versio. En kelkaj rakontoj li aperas kun serpent-forma vosto, montrante tiel sian ktonian aŭ serpentan devenon.Lia unua mastro estis la titano Atlaso, kiu poste donacis lin al la trikorpa giganto Geriono, mita reĝo de Tartezo kaj onidire la plej forta homo en la mondo. De tiam, Ortro kaj la paŝtisto Eŭritiono gardadis la ruĝ-felan bovaron de Geriono en la lando de la sunsubiro, la hesperida insulo Eritio («la ruĝa»), sur la plej okcidenta parto de la Mediteranea maro.
La deka laboro, kiun Eŭristeo taskis al Heraklo, estis ĝuste preni la ruĝan bovaron de Geriono kaj porti ĝin al Tirinto sen peti aŭ ŝteli ĝin. Kiam la heroo finfine venis al Eritio, post plenumi multajn heroaĵojn, li tendumis sur la tiea monto Abaso por nokte ripozi. Ortro flaris kaj persekutis lin, sed Heraklo mortigis la teruran hundon per sia klabo. Li ankaŭ mortigis Eŭritionon, kiu estis veninta por helpi Ortron.
Laŭ kelkaj fontoj, Ortro (anstataŭ Tifeo) estis la patro, kun Eĥidno, de la jenaj ktoniaj monstroj: Ĥimero, la Sfinkso, la lernea Hidro, la Nemea leono kaj eĉ Kerbero. Tamen, aliaj versioj asertas ke li pariĝis al Ĥimero, kaj estis kun ŝi la patro nur de la Nemea leono kaj la Sfinkso. Alternativa versio atribuas al li ankaŭ la patrecon de la Kromiona porkino.
Omaĝe al la heroaĵoj de sia patro, Eŭripilo, filo de Heraklo, prezentis sur sia ŝildo scenon kun Ortro, Geriono kaj Eŭritiono.
Ortro en la firmamento
Verŝajne, Ortro estis origine lokigita sur la firmamento per la konstelacioj Granda Hundo kaj Malgranda Hundo, la du ĉielaj hundoj kiuj eble reprezentis la du kapojn de tiu besto. La ĉefa stelo de Granda Hundo estas Siriuso, la hunda-stelo kies apero surĉiele atentis pri la komenco de la somera varmego (fakte, la nomo Ortro signifis «matena sunsubiro»). Same kiel Ortro eble reprezentis la someran varmon, sia fratino Ĥimero simbolis ĝuste la malon, la vintran froston, per sia decembra apero pere de la konstelacio Kaprikorno. Tamen, ĉi tio temas nur pri konjektoj kaj interpretado, ĉar neniu el la astronomiaj verkoj kiuj postvivis ĝin nun mencias tiun hipotezon.
La apolona asteroido 2329 Orto, malkovrita en 1976, ricevis sian nomon honore al ĉi tiu mita hundo.
Rusa Armenio
Rusa Armenio estas la periodo de la historio de Armenio sub rusa regado de 1828, kiam Orienta Armenio iĝis parto de la Rusa Imperio post la perdo de kaĝara Irano en la Rusa-persa milito (1826-1828) kaj la posta cedado de ĝiaj teritorioj kiuj inkluzivis orientan Armenion laŭ la posta Traktato de Turkmenĉajo de 1828.
São Luís (Rorajmo)
São Luís estas municipo de la brazila subŝtato Rorajmo, kiu taksis 6.750 loĝantojn en 2010.
Rusa Armenio
Orienta Armenio restis parto de la Rusa Imperio ĝis ĝia kolapso en 1917.
Malans (Haute-Saône)
Malans estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Haute-Saône (prononco [],, arpitane Hiôta-Sona), en la regiono Burgonjo-Franĉkonteo (Bourgogne-Franche-Comté, prononco []) kaj en la historia regiono Franĉkonteo. Fine de en la komunumo vivis. Administre la komunumo apartenas al la arondismento Vesoul (france arrondissement de Vesoul), la suda kaj okcidenta parto de la departemento, kaj al la kantono .
Rusa Armenio
Fono
En 1678, la armenaj gvidantoj sekrete faris kongreson en Eĉmiadzin, kaj decidis, ke Armenio devas esti liberigata de eksterlanda regado. En ĉi tiu stadio, la armenoj ne povis batali kontraŭ du imperioj samtempe, do ili serĉis helpon de eksterlando. Israel Ori, armeno naskiĝinto en la regiono Montara Karabaĥo, filo de armena meliko, tiel nomataj la lokaj karabaĥaj princoj, serĉis helpon en multaj el la eŭropaj ĉefurboj. Tamen, Israel Ori mortis en 1711, sen vidi realigitan la armenan sonĝon. En 1722, la caro de Rusio, Petro la Granda, deklaris militon kontraŭ la safavidaj irananoj, kiuj tiutempe estis en forta malkresko. Kartveloj kaj armenoj de Montara Karabaĥo helpis la rusojn ribeliĝante kontraŭ safavida regado. David Bek komandis la ribelon dum ses jaroj, ĝis li mortis ĉe la batalkampo.
La rusa aneksado kaj la cedado de Persujo
En 1826, malobee al la traktato de Gulistano, la rusoj okupis partojn de la Ĥanato de Erevano. Tio ekfunkciigis la finan atakon de malamikecoj inter la du; la rusa-persa milito (1826-1828). En la posta milito, kiu okazis (rusa-persa milito (1826-1828)), la kaĝaraj irananoj suferis eĉ pli grandan katastrofon, ĉar Rusio okupis ĝis Tabriz en kontinenta Irano. Ĉe la fino de la milito, en 1828, per la Traktato de Turkmenĉajo, Irano estis devigita cedi siajn teritoriojn konsistante el la Ĥanato de Erevano (konsistante el nuntempa Armenio ), la Ĥanlando de Naĥiĉevano, same kiel la resto de nuna Azerbajĝana Respubliko, kiu ne estis cedita en 1813. Antaŭ tiu tempo, en 1828, la jarcenta irana regado super Orienta Armenio tiel oficiale venis al la fino.
Demografiaj ŝanĝoj
Proksimume 80% de la loĝantaro de irana Armenio estis islamanoj (persoj, tjurkoj kaj kurdoj) dum kristanaj armenoj konsistigis malplimulton de ĉirkaŭ 20%. Kiel rezulto de la Traktato de Gulistano (1813) kaj la Traktato de Turkmenĉajo (1828), Irano estis devigita cedi Iranan Armenion (kiu ankaŭ konsistigis la nunan Armenion), al la rusoj.
Post kiam la rusa administracio ekposedis iranan Armenion, la etna konsisto ŝanĝiĝis, kaj tiel por la unua fojo en pli ol kvar jarcentoj, etnaj armenoj komencis formi plimulton denove en unu parto de historia Armenio. La nova rusa administracio instigis la loĝadon de etnaj armenoj de Irano mem kaj de otomana Turkio. Kiel rezulto, antaŭ 1832, la nombro de etnaj armenoj egalis kun tiu de la islamanoj. Ĉiuokaze estus nur post la Krimea Milito kaj la Rusa-Turka Milito de 1877-1878, kiuj alportis alian enfluon de turkaj armenoj, ke etnaj armenoj denove establis solidan plimulton en Orienta Armenio. Tamen, la urbo Erivan  restis kun islama plimulto ĝis la 20-a jarcento. Laŭ la vojaĝanto HFB Lynch, la urbo estis ĉirkaŭ 50% armena kaj 50% islama (azeroj kaj persoj) en la fruaj 1890-aj jaroj.
Starigo de rusa regado
Armenaj patriotoj kiel episkopo Nerses esperis sendependan Armenion ene de la Rusa Imperio, sed ili estis seniluziigitaj de la nova registaro. Caro Nikolao kaj lia guberniestro en Transkaŭkazio, Ivan Paskeviĉ, havis aliajn planojn. Ili volis, ke la Rusa Imperio estu centralizita ŝtato kaj kiam Nerses plendis, li baldaŭ estis sendita al Besarabio, malproksime de Kaŭkaza regiono.
En 1836 regularo, la Poloĵenje (ĉarto) estis promulgita fare de la rusa registaro kiu tre reduktis la politikajn rajtigojn de la armena religia gvidado, inkluzive de tiu de la Katolikoso, konservante la aŭtonomion de la armena eklezio. Post 1836, laŭ la nova regularo, la Katolikoso de Eĉmiadzin estis elektota en kongresoj en Eĉmiadzin, en kiuj religiaj kaj nereligiaj altranguloj partoprenus. La caro havus lastan vorton en la elekto de la Katolikoso. La armenoj tre profitis el tio, ke la katolikosejo konservis la aŭtoritaton malfermi lernejojn. Rimarkindaj estas Moskva lernejo Lazaro aŭ tbilisaj lernejoj malfermitaj de Nerses. Cetere, la katolikosejo malfermis presejojn kaj kuraĝigis la eldonadon de armenaj ĵurnaloj.
Armenoj en la Rusa Imperio
Signifa nombro da armenoj jam vivis en la Rusa Imperio antaŭ la 1820-aj jaroj. Post la detruo de la lastaj ceteraj sendependaj armenaj ŝtatoj en la mezepoko, la nobelaro diseriĝis, lasante armenan socion konsistanta el amaso da kamparanoj plus meza klaso, kiuj estis aŭ metiistoj aŭ komercistoj. Tiaj armenoj troviĝis en plej multaj urboj de Transkaŭkazio. Fakte, komence de la 19-a jarcento ili formis la plimulton de la loĝantaro en urboj kiel Tbiliso. Armenaj komercistoj faris sian komercon tra la mondo kaj multaj starigis bazon ene de Rusio. En 1778, Katarina la Granda invitis armenajn komercistojn de Krimeo al Rusio kaj ili establis setlejon en Nor-Naĥiĉevano proksime al Rostov-na-Donu. La rusaj regantaj klasoj bonvenigis la entreprenistajn kapablojn de la armenoj kiel akcelon al la ekonomio, sed ili ankaŭ rigardis ilin kun iom da suspektemo. La bildo de la armeno kiel "ruza komercisto" jam estis disvastigita. Rusaj nobeluloj akiris siajn enspezojn de siaj bienoj laboritaj de servutuloj kaj, kun sia aristokrata malŝato por okupiĝi pri komerco, ili havis malmultan komprenon aŭ simpation por la vivmaniero de komercaj armenoj.
Tamen mezaklasaj armenoj prosperis sub rusa regado kaj ili estis la unuaj, kiuj kaptis la novajn ŝancojn kaj transformis sin en prosperan burĝaron, kiam kapitalismo kaj industriiĝo venis al Transkaŭkazio en la posta duono de la 19-a jarcento. La armenoj multe pli lerte adaptiĝis al la novaj ekonomiaj cirkonstancoj ol iliaj najbaroj en Transkaŭkazio, la kartveloj kaj la azeroj. Ili fariĝis la plej potenca elemento en la urba vivo de Tbiliso, la urbo rigardata de kartveloj kiel ilia ĉefurbo, kaj fine de la 19-a jarcento ili komencis aĉeti la terojn de la kartvela nobelaro, kiu malkreskis post la emancipiĝo de siaj servutuloj. Armenaj entreprenistoj rapide ekspluatis la naftokampon komencitan en Transkaŭkazio en la 1870-aj jaroj, havante grandajn investojn en la naftejoj en Bakuo en Azerbajĝano kaj la rafinejoj de Batumo ĉe la bordoj de la Nigra Maro. Ĉio ĉi signifis, ke la streĉoj inter armenoj, kartveloj kaj azeroj en rusa Transkaŭkazio ne estis simple etnaj aŭ religiaj, sed ankaŭ pro sociaj kaj ekonomiaj faktoroj. Tamen, malgraŭ la populara bildo de la tipa armena homo kiel sukcesa komercisto, fine de la 19-a jarcento 80 procentoj de rusaj armenoj ankoraŭ estis kamparanoj laborantaj kun la tero.
Rusa regado ĝis 1877
Kiel konsekvenco, meze de la 19-a jarcento, plejparto de la armena intelektularo fariĝis tre rusema. Armena kulturo prosperis en ĉi tiuj jaroj, ĉar la nova unuigita provinco sub rusa regado donis al armenoj senton de ilia komuna identeco restarigita. Esti parto de la Rusa Imperio ankaŭ forturnis Armenion el Mezoriento al Eŭropo kaj modernaj intelektaj fluoj kiel la klerismo kaj romantikismo. Larĝa aro de armenaj ĵurnaloj estis eldonitaj kaj okazis literatura reviviĝo gvidata de Mikael Nalbandjan, kiu volis modernigi la armenan lingvon, kaj la poeto kaj romanisto Raffi. La por-rusa perspektivo de la armena intelektularo daŭris sub la regado de caro Aleksandro la 2-a, kiu estis vaste laŭdata pro siaj reformoj.
Rusa-Turka Milito
La Rusa-Turka Milito de 1877-1878 markis mejloŝtonon en la rilato inter la rusaj aŭtoritatoj kaj iliaj armenaj regatoj. Armenoj ankoraŭ loĝantaj en okcidenta Armenio sub la Otomana Imperio ĉiam pli malkontentis kaj rigardis al Rusio por liberigi ilin de turka regado. En 1877 eksplodis milito inter Rusio kaj Otomanoj pro la traktado de kristanoj en Balkano. La rusoj volis mobilizi armenan patriotismon kiam ili antaŭeniris sur dua fronto kontraŭ la turkoj en Kaŭkazo, kaj multaj el la komandantoj, kiujn ili dungis, estis de armena deveno. La rusoj akiris grandajn teritoriajn gajnojn en okcidenta Armenio antaŭ ol armistico estis atingita en januaro 1878.
La regado de Aleksandro la 3-a, 1881–1894
Post la murdo de la reformema caro Aleksandro la 2-a en 1881, la sinteno de la rusaj aŭtoritatoj al la naciaj minoritatoj de la imperio draste ŝanĝiĝis.
La nova caro, Aleksandro la 3-a, estis tre konservativa en perspektivo kaj volis krei tre centraligitan, aŭtokratecan ŝtaton. Li rigardis ajnan esprimon de deziro al pliigita libereco kaj aŭtonomio de siaj regatoj kiel pruvojn de ribelo.
Rusigo
La lastaj jardekoj de la 19-a jarcento ankaŭ vidis pliiĝon de rusa ŝovinismo kun nerusoj priskribitaj en ĉiam pli rasismaj esprimoj. La armenoj spertis apartan misuzon en manieroj, kiuj ofte similis al antisemitismo. La unua signo de tio estis la eksigo de la nova reĝimo de la ĉefa ministro de Aleksandro la 2-a, la armena grafo Loris-Melikov. Loris-Melikov estis rigardita kiel tro liberala sed li ankaŭ estis etikedita kiel "ekscitita aziano" kaj "ne vera rusa patrioto". La rusaj aŭtoritatoj ankaŭ komencis suspekti pri armena ekonomia superrego en Transkaŭkazio. Ironie, tiaj suspektoj pri la armenoj, kiuj estis inter la plej rusemaj el la caraj submetitoj kiel nefidinda popolo inklina al revolucia komploto igis la rusojn enkonduki politikojn, kiuj produktis la tion kion ili ĝuse celis malebligi, ĉar armenoj turnis sin pli kaj pli al novaj naciismaj movadoj.
Rusigo serioze komenciĝis en 1885, kiam la vicreĝo de Kaŭkazio, Dondukov-Korsakov, ordonis fermi ĉiujn armenajn parokajn lernejojn kaj anstataŭigi ilin per rusaj lernejoj. Kvankam la armenaj lernejoj estis remalfermitaj la sekvan jaron, ili nun estis submetitaj al strikta cara kontrolo kaj la uzo de la armena lingvo estis malinstigita favore al la rusa. La rusoj ankaŭ komencis persekuti la armenan eklezion, kiu estis aparta de la ortodoksa eklezio ekde la jaro 451. La rusa sinteno al la Otomana Imperio ankaŭ ŝanĝiĝis kaj de la 1890-aj jaroj, Rusio kaj Britio interŝanĝis rolojn. Nun estis Rusio, kiu subtenis la situacion en okcidenta Armenio, kaj la britoj urĝis plibonigi kondiĉojn por kristanoj en la regiono. La rusaj aŭtoritatoj estis ĝenitaj de revoluciaj armenaj naciismaj movadoj ene de la Otomana Imperio kaj timis, ke iliaj ligoj kun orientaj armenoj ankaŭ pliigu subfosadon ene de rusa Transkaŭkazio. La cara reĝimo subpremis iun ajn provon de rusaj armenoj por agi trans la limo, ĉefa ekzemplo estis la Gugunjana Ekspedicio en la jaro 1890.
La kresko de armena naciismo
La armenoj ludis nesignifan rolon en la revoluciaj movadoj de la Rusa Imperio ĝis la 1880-aj jaroj. Ĝis tiu momento, la ideoj de Grigor Arcruni, la redaktoro de la tbilisa gazeto Mŝak ("La kultivisto"), ĝuis grandan popularecon inter la armena intelektularo. Arcruni kredis, ke la vivo sub la Rusa Imperio reprezentas la "malpli grandan malbonon" por lia popolo. Rusaj armenoj profunde maltrankviliĝis pro la malfacilaĵoj de siaj samlandanoj sub la persaj kaj otomanaj imperioj, precipe la kamparanoj de okcidenta Armenio, kiuj plejparte estis ignoritaj de otomanaj armenaj intelektuloj malproksime en Istanbulo kaj Smirno. Tbiliso kaj Erevano estis multe pli evidentaj elektoj por bazo por antaŭenigi revolucian agadon inter la armenaj loĝantoj en la orienta Otomana Imperio. La graveco de la unueco de Armenio, dividita inter tri imperioj, certigis, ke armenaj politikaj movadoj havos malmulton komunan kun aliaj politikaj movadoj en la Rusa Imperio.
La regado de Nikolao la 2-a 1894–1917
Caro Nikolao la 2-a, kiu surtroniĝis en 1894, daŭrigis la politikon de sia patro pri rusigo de la armenoj kaj de laliaj nerusaj popoloj de la Imperio. Kontraŭarmena sento inter kartveloj kaj azeroj de Transkaŭkazio kreskis ankaŭ, flamigita de la redaktoro de la oficiala ĵurnalo Kavkaz ("Kaŭkazo"), Vasilij Veliĉko, kiu estis arda rusa ŝovinisto.
Edikto pri armena eklezia havaĵo 1903–1904
En 1897, caro Nikolao nomumis la armenofobian Grigorij Sergejeviĉ Golicin kiel guberniestro de Transkaŭkazio, kaj armenaj lernejoj, kulturaj asocioj, gazetoj kaj bibliotekoj estis fermitaj. La armena naciismo praktikita de la Daŝnakoj, kun sia inklino al revolucia perforto kaj socialismaj ekonomiaj politikoj, unue malmulte allogis la armenan burĝaron, sed pro la rusa kultura subpremo akiris pli da simpatio. Rusigitaj etburĝaj armenoj komencis ŝanĝi siajn nomojn al sia armena formo (ekz. Mirzoev fariĝis Mirzojan) kaj dungis privatajn instruistojn por instrui al siaj infanoj la armenan lingvon. La rusiga programo de la caro atingis sian pinton per la dekreto de la 12-a de junio 1903 ordonanta konfiskon de la havaĵoj de la Armena Apostola Eklezio. La Katolikoso de Armenio petegis la rusojn nuligi la dekreton, sed kiam ili rifuzis, li turnis sin al la Daŝnakoj. La armena pastraro antaŭe tre zorgis pri la Daŝnakoj, kondamnante ĝian socialismon kiel kontraŭklerikan, sed nun ili vidis ilin kiel siajn protektantojn. La Daŝnakoj formis Centran Komitaton por Memdefendo en Kaŭkazo kaj organizis serion de protestoj inter la armenoj. En Gandzak la rusa armeo respondis pafante al la homamaso, mortigante dek homojn, kaj en pliaj manifestacioj estis pli da sangoverŝado. La Daŝnakoj kaj Hunĉakoj komencis kampanjon de murdoj kontraŭ caraj oficialuloj en Transkaŭkazio kaj ili eĉ sukcesis vundi princon Golicin. En 1904, la kongreso de Daŝnako specife plilongigis sian programon por prizorgi la rajtojn de la armenoj ene de la Rusa Imperio kaj ankaŭ de Otomana Imperio.
Tribunalo de Homoj, 1912
En januaro 1912, entute 159 armenoj estis akuzitaj pri membreco en kontraŭrevolucia organizo. Dum la revolucio armenaj revoluciuloj estis dividitaj en "junaj daŝnakoj", aliancitaj kun la kadetoj kaj "junaj daŝnakoj". Por determini la pozicion de la armenoj, ĉiuj formoj de armena nacia movado estas provitaj. La tuta armena intelektularo, inkluzive de verkistoj, kuracistoj, advokatoj, bankistoj kaj eĉ komercistoj estis "juĝataj". Kiam la tribunalo finis sian laboron, 64 akuzoj estis nuligitaj kaj la ceteraj estis aŭ malliberigitaj aŭ ekzilitaj por diversaj periodoj.
Unua Mondmilito kaj sendependeco, 1914–1918
La jaroj inter la Revolucio de 1905 kaj la Unua Mondmilito vidis proksimiĝon inter la plej multaj armenoj kaj la rusaj aŭtoritatoj. Rusio maltrankviliĝis, kiam ĝia malamiko Germanio ekproksimiĝis al la Otomana Imperio, kio igis la rusojn ekinteresiĝi pri la bonfarto de la otomanaj armenoj.
Kiam la unua mondmilito eksplodis en aŭgusto 1914, la rusoj celis mobilizi armenan patriotan senton. Plej multaj armenaj trupoj estis translokigitaj al la eŭropa batalkampo de la unua mondmilito (konata kiel Orienta Fronto). La Otomana Imperio ne aliĝis al la mondmilito antaŭ ol pasis kelkaj monatoj kaj, ĉar la ebleco de militkampanjo en Kaŭkazio proksimiĝis, somere de 1914 grafo Ilarion Ivanoviĉ Voroncov-Daŝkov konsultis kun la urbestro de Tbiliso Aleksandre Ĥacjan, la primaso de Tbiliso, episkopo Mesrop, kaj la elstara civita gvidanto d-ro Hakob Zavriev pri la kreo de armenaj volontulaj taĉmentoj. La volontulaj unuoj konsistus el armenoj, kiuj ne estus regatoj de la imperio aŭ ne devus servi en la armeo. Ĉi tiuj unuoj estus dungitaj dum la Kaŭkaza militkampanjo. Multaj el ili loĝis en Kaŭkazo kaj multaj malpaciencis preni armilojn por liberigi sian patrujon. Dum la kurso de la milito 150,000 armenoj batalis en la rusa armeo.