cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Historio de videoludoj
Nova merkato
Dua provo de disvolvi arkadan version de Spacewar! estis idealigita de Hugh Pitts kaj Stan Tuck post la komerca malsukceso de Computer Space. La duo instalis ilian ludon, Galaxy Game, ankaŭ en la Universitato Stanford. Sekve de programaraj diferencoj kompare kun la ludo de Bushnell, tiu arkado iĝis tre multekosta por amasfabrikado do ĝi ne estis eldonita en la merkato; plue ĝi ankaŭ ne havis pli simplan ludadon.
Magnavox Odyssey
Baer kompletis, en 1968, lian projekton, la unua videoludilo laŭdifine: "aparato, kiu elsendas videosignon al televidilo por generi imagojn, kiuj estas kontrolitaj de individuoj por ludi ludon". Tamen, sekve de tiutempa ekonomia krizo, Sanders Associates ne havis monon por komerce eldoni la produkton. Do Baers serĉis aliajn firmaojn por fabriki la aparatojn. Sole en 1971, la patento estis vendita al la televidila fabriko Magnavox, kiu eldonis la videoludilon en 1972 kun la nomo Magnavox Odyssey.
La Magnavox Odyssey enhavis dekdu ludojn bazitajn en la prototipoj de Baer kaj diversajn kunhelpantojn kiel ludkuboj kaj kartoj; ili estis uzitaj en la ludoj. Estis ankaŭ kvar aparte venditaj ludoj kun luma pistolo kaj aliaj ses ludoj unuope venditaj. Tiuj aldonaj ludoj, tamen, estis nur kartoj, kiuj malŝlosis funkciojn jam enhavitajn en la videoludilo; ili ne estis vere ludoj kun propra memoro.
Eldonita kun la kosto de 100 dolaroj, la videoludilo ne estis sukcesa, ne sole ĉar la relative alta kosto, sed ankaŭ ĉar ĝi estis ekskluziva por televidiloj de Magnavox kaj nur permesitaj vendistoj povis vendi ĝin. Aliflanke, la Magnavox Odyssey revolucis la koncepton de videoludoj kaj inspiri aliajn entreprenistojn por vastigi industrion, kiun estus unu el la plej grandaj kaj vibrantaj.
Pong
En 1972, Nolan Bushnell kaj Ted Dabney establis Atari kaj eldonis ilian unuan produkton: la elektronika arkado Pong, kiu ŝajnigis tenisan ludon kun du rakedoj kiuj trafis unu pilkon. Unuafoje videoludo atingis la absolutan sukceson: kun pli ol dek naŭ mil ekzempleroj venditaj, Pong estis pli ŝatata de la usona kaj monda publiko kaj inspiris aliajn firmaojn krei similajn produktojn. Pong estis kreita de Allan Alcorn surbaze de unu el la ludoj de Magnavox Odyssey dum li faris trenan ekzercon por Atari.
En 1975, japana firmao Taito kreis la arkadon Gun Fight, la unua videoludo kun homaj rolantoj kaj direktaj pafilaj bataloj, du konceptoj kiuj estis uzitaj de multaj postaj ludoj. Usona firmao Midway poste eldonis propran version de Gun Fight surbaze de la mikroprocezilo Intel 8080. Tiu ludo inspiris ĝian dezajniston enfiksi mikroprocezilojn en lia sukcesa ludo de 1978, Space Invaders.
Novaj ludoj
Ekde 1975, post la eldono de Magnavox Odyssey kaj la sukceso de Pong, multaj firmaoj komencis fabriki iliajn proprajn hejmajn versiojn de Pong. La unuaj klonoj de Pong estis TV Master de Binatone, TV Tennis Electrotennis de Epoch Co., kaj la versio de Atari, Home Pong, fabrikita kune kun Sears Tele-Games. Inter 1976 kaj 1977, Coleco eldonis la Coleco Telstar. Nintendo eldonis, inter 1977 kaj 1980, ilian serion Color TV-Game, kiu enhavis kolorajn grafikojn kaj pli da ludoj. La lasta plibonigita versio de Odyssey estis eldonita en 1978. Samtempe, simplaj komputilaj ludoj ankaŭ aperis. Ili estis faritaj por diversaj sistemoj kaj modeloj de komputiloj, inkluzive la komputilojn de Digital Equipment Corporation (DEC), la eduka sistemo PLATO kaj la malgrandaj komputiloj de HP.
Listo de kelkaj komputilaj ludoj de la 1970-aj jaroj:
Dua generacio
En novembro de 1976, Fairchild Semiconductors eldonis la videoludilon Fairchild Channel F. Ĝi havis plenajn kolorajn grafikojn kaj enplektitan mikroprocezilon plie eksterajn iloj por lanĉi ludojn; tiuj trajtoj markis la komencon de la dua generacio de videoludiloj. Ĝis la fino de la 1970-aj jaroj, estis eldonitaj aliaj videoludiloj kun tiuj trajtoj, kune kun spritoj (sprites) kaj ekranaj ŝanĝoj dum ludado, kiuj ebligis pli grandan kaj pli malsimplan ludon. La ĉefa kaj plej populara videoludilo de tiu generacio estis la Atari 2600 (nomita Video Computer System antaŭ 1982), kiu estis vendita pli ol 30 milionoj da fojoj kaj ricevis pli ol 550 ludojn ĝis la 1990-aj jaroj. Aliaj malpli popularaj videoludiloj de tiu tempo estis la Magnavox Odyssey 2 (la lasta de la Odyssey-a serio), la Bally Astrocade, la Emerson Arcadia 2001, la VC 4000 kaj la 1292 Advanced Programmable Video System; iliaj ludoj funkciis per kartoĉoj aŭ kasedoj.
Ekde 1980, firmaoj komencis eldoni videoludilojn kun pli bonaj grafikoj similaj al la grafikoj de arkadoj. La plej popularaj de tiu epoko (post la Atari 2600) estis la Intellivision de Mattel kaj la ColecoVision. Vectrex, videoludilo kun vektoraj grafikoj, estis ankaŭ eldonita en 1983. Sekve de la sukceso de la pli modernaj kunkuraj videoludiloj, Atari eldonis, en 1983, ĝian duan videoludilon, la Atari 5200, plibonigita versio de la 2600 kiu estis bazita en la aparataro de la komputiloj Atari 800 kaj Atari 400 por konkuri relative kun la Intellivision kaj ColecoVision. Novaj ludoj estis eldonitaj progrese pli rapide, sed ilia kvalito proporcie malkreskis. Atari kredis, ke iliaj klientoj restus lojalaj al la marko senkonsidere la luda kvalito. Sed ĉi tiu ne pravis: en 1983 okazis kolapso en la usona videoluda industrio. La ĉefaj ludaj kaj ludilaj firmaoj en Usono suferis profundan recesion kaj bankrotis. Ili bezonis jarojn por ripari sin kaj Atari eĉ enfosis iliajn malvenditajn ludojn kaj videoludilojn en Nov-Meksika terŝtopaĵo.
Arkado industrio
Samtempe, la industrio de arkadoj multe kreskis en la dua duono de la 1970-aj jaroj; la pli sukcesa ludo Space Invaders, de Tomohiro Nishikado, estis eldonita en 1978. Ĝia pionira uzo de mikroprocezilo estis tre aplaŭdita kaj ĝi komencis la oran epokon de la arkadoj, kiu kontinuis ĝis la mezaj 1980-aj jaroj. Space Invaders estis tre menciita en la novaĵoj kaj igis videoludilojn pli kaj pli kutima amuzaĵo. Aliaj famaj arkadaj ludoj de tiu tempo:
En 1982, la industrio de arkadoj trafis ĝian apogeon: ĝi movis 8 miliardojn da dolaroj en Usono, pli ol la pop-muziko (4 miliardoj) kaj filmo (3 miliardoj) industrioj kune.
Komputiloj
La hejmaj komputiloj iĝis pli kaj pli potencaj. Tiu permesis la disvolvon de pli malsimplaj ludoj por la epokaj PKj. Malgranda industrio de komputilaj ludoj aperis kiam amatoroj komencis programi ludojn kaj vendi ilin en kasedoj kaj disketoj aŭ vendi la kodojn en paperoj por la klientoj kopii ilin al siaj propraj komputiloj. Kelkaj de la ludoj kiuj estis venditaj en tiu tempo estis komputilaj versioj de arkadaj sukcesoj, kiel Donkey Kong, Space Invaders kaj Pac-Man, kaj ankaŭ ekskluzivaj PKaj ludoj kiel la RPG Akalabeth: World of Doom.
En 1985, Sega eldonis Hang-On, arkada ludo de motocikla kurego. Ĝi estis unu el la unuaj ludoj kun trajtoj de 3D-grafikoj, kvankam ĝi estis plejparte 2D. Ĝia dezajnisto, Yu Suzuki, deklaris ke la ludo estis tute programita por 2D, surbaze de teksturoj kaj multanguloj, sed poste konvertita al 3D. Hang-On inspiris la vere 3D-aj ludoj kiuj estus eldonitaj en la 1990-aj jaroj.
Tria generacio
En 1983, la industrio de videoludiloj en Usono estis rompita sekve de la lastatempa kraĉo. Tiu permesis, ke japanaj firmaoj komenci trian generacion de 8-bitaj videoludiloj. La 15-an de julio de tiu jaro, estis eldonitaj en Japanio la Family Computer (Famicom) de Nintendo kaj la SG-1000 de Sega. La unua estis multe pli sukcesa komerce, do Sega eldonis en 1985 teknike plibonigitan version de SG-1000, la Sega Mark III.
Ĉiu el la du japanaj videoludiloj havis ĝian prioritaton: Sega fokusis en teknikaj kapablecoj kaj ludadaj novaĵoj (ekz. flankaferoj kiel la LCD-okulvitroj) por krei senegalajn sensaciojn; Nintendo fokusis en krei popularajn kaj longajn videoludajn seriojn kiel Mario, Final Fantasy kaj The Legend of Zelda. La du videoludiloj komencis la uzon de ludotabuletoj (gamepads), kiuj anstataŭigis stirilojn (joysticks). Novaj ĝenroj de ludoj estis ankaŭ kreitaj kaj malnovaj ĝenroj estis plibonigitaj. Dum la efektoj de la usona kraĉo malkreskis, Nintendo kaj Sega jam planis eldoni iliajn videoludilojn en Usono por logi la okcidentan publikon. Tamen, la tasko estis malfacila ĉar neniu butiko estis interesata en videoludoj kaj videoludiloj sekve de la lastatempa traŭmo kun tiuj produktoj. Nintendo do kreis version de la Famicom kun komplete nova dezajno: la Nintendo Entertainment System (NES). Ĝi estis komercita kiel io malsalma al videoludilo; kelkaj versioj eĉ enhavis la roboton R.O.B., flankafero kiu estis uzita en certaj ludoj por iĝi la produkto aperi ludilon. NES estis eldonita en Usono la 18-an de oktobro de 1985 kaj akiris certan popularecon en la sekvintaj jaroj; ĝia apogeo estis inter 1987 kaj 1990. En 1986, Sega Mark III estis eldonita en la okcidento kiel la Master System; ĝi vendis pli ol la NES en regionoj kiel Eŭropo, Brazilio kaj Aŭstralio. En tiu generacio estis ankaŭ aliaj videoludiloj, kiel la Atari 7800, eldonitaj, sed sekve de ilia malsupera aparataro kaj merkatado, la NES kaj la Master System estis la du grandaj videoludiloj de tiu tempo. Malgraŭ regionaj malsamoj, la NES estis monde vendita preskaŭ 70 milionoj da fojoj kaj la Master System malpli ol 15 milionoj.
Iuj el la pli popularaj ludoj de tiu generacio:
Kvara generacio
En oktobro de 1987, du japanaj firmaoj, NEC Corporation kaj Hudson Soft, eldonis la PC Engine, la unua videoludilo kun 16-bitaj grafikoj; tiu komencis kvaran generacion de ludaj aparatoj. En 1988, Sega eldonis la Mega Drive, stila videoludilo kun tri butonoj plus la movaj sagoj, plie supera procedo ol la PC Engine kaj aliaj venontaj aparatoj. La Mega Drive ankaŭ prezentis la rolulon Sonic, la blua erinaco, kiu iĝis faman maskoton de Sega. Ambaŭ videoludiloj estis signife popularaj en Japanio.
En decembro de 1988, NEC Corporation eldonis CD-ROM², flankafero por la PC Engine, kiu permesis la registron de ludoj en CDj kaj ĝian eldonon en la merkato. Tiu prezentis la koncepton de videoludoj bazitaj en CD-ROM. En aŭgusto de 1989, redezajnitaj versioj de la PC Engine kaj la Mega Drive estis eldonitaj en Usono kiel la TurboGrafx-16 kaj la Genesis, respektive. La unua ne akiris la saman popularecon kiel en Japanio kaj iĝis komerca malsukceso en la okcidento, sed la dua logis pli da atento de la publiko kaj komenci prepari sin por la konkuranto de Nintendo. Tamen, Nintendo estis dume fokuzita en la merkato de porteblaj videoludiloj: ĝi eldonis la Game Boy, kiu havas monokromatajn grafikojn.
En 1990, la TurboGrafx-16 kaj la Mega Drive, kun ĝiaj originalaj nomoj, estis eldonitaj en la PAL-a regionoj. Tiu jaro estis ankaŭ eldonita en Japanio la Nintendo-an videoludilon, Super Famicom, kiu iĝis la plej populara kaj sukcesa de la kvara generacio. Novaj aparatoj estis eldonitaj en la portebla videoluda merkato por konkuri kun la Game Boy: la Lynx de Atari, la Game Gear de Sega kaj la Turbo Express de NEC Corporation. Kvankam tiuj aparatoj havis superajn grafikojn, ili havis mallongan baterion, do ili estis malsukcesaj. La Game Boy sekve iĝis la plej sukcesa portebla videoludilo, kun pli ol 1000 ludoj eldonitaj totale. En 1991, la Super Famicom estis eldonita en Usono kaj la restanta okcidento kiel la Super Nintendo Entertainment System (SNES). NEC Corporation kaj Hudson Soft eldonis Turbo Duo, versio de la PC Engine/Turbo-Grafx-16 bazita en CD-ROM sen la bezono de flankaferoj. La firmao SNK eldonis Neo Geo, teknike supera videoludilo bazita en arkadoj, sed ĝi malsukcesis komerce sekve de la neeviteble alta kosto. En la fino de la jaro, Sega eldonis la CD-ROM-an flankaferon Sega CD por la Mega Drive/Genesis.
Aliaj videoaparatoj estis eldonitaj en la unua duono de la 1990-aj jaroj, sed ili ne estis sukcesaj. Ekzemploj: la Philips CD-i, rigardita kiel unu el la plej malbonaj videoludiloj de iam ajn, la Neo Geo CD, kaj la porteblaj Gamate kaj Mega Duck.
Tiu generacio havis multajn famajn ludojn de malsamaj ĝenroj. RPG-aj ludaj serioj:
Balataj ludaj serioj:
Kvina generacio
En la kvina generacio de la videoludiloj, kiu komencis en la mezo de la 1990-aj jaroj, estis markita la apero de 3D-aj grafikoj kaj la defaŭlta uzo de CD-ROM. Atari reeniris la videoludan merkaton en 1993 kun la Atari Jaguar. En la sama jaro estis eldonita la 3DO Interactive Multiplayer, ankaŭ de usona kompanio. Tiuj du ludoaparatoj ne vendis multe kaj havis malmultajn kvalitajn ludojn.
En Japanio, 1994, la firmao Sony komencis en la videoluda merkato kun la eldono de la PlayStation, kiu iĝis pli sukcesa. Sega ankaŭ eldonis la Saturn en la lando. Ili estis ambaŭ eldonitaj en la okcidento en la sekvanta jaro (1995).
Post malfruoj, Nintendo eldonis en 1996 ĝian 3D-an videoludilon, la Nintendo 64, kiu enhavis la pli faman ludon Super Mario 64 kaj estis tre populara. Tamen, ĝi estis la sola granda videoludilo de tiu generacio kiu uzis ankoraŭ kartoĉojn kaj ne CD-jn; tial ke CDj havis multe pli kapablon de memoro, la videoludaj fabrikantoj preferis la aparatojn kiujn uzis CDj. Ekzemple, Square komencis eldoni la ludojn de la serio Final Fantasy sole por la PlayStation.
Estis ankaŭ porteblaj videoludiloj, ĉefe la Game Boy Color de Nintendo sed ankaŭ la Neo Geo Pocket, la Virtual Boy, interalie.
Famaj ludoj de tiu generacio:
Sesa generacio
La sesa generacio de la videoludiloj havis pli progresintajn 3D-ajn grafikojn, la unuan uzon de DVD-ROM, kaj la revenon de flankaferoj. La generacio komencis en 1998 kun la lasta de ĉiuj aparatoj de Sega, la Dreamcast, kiu havis kapablecon de onlina ludado kaj ludojn kiujn estis rigarditajn kiel iniciatajn kaj kreemajn (ekz.: Shenmue). La Dreamcast estis komence sukcesa, tamen ĝia populareco rapide malkreskis ĉar ĝi ne uzis DVD-ROM, Sega jam havis ĝian reputacion difektitan kaŭze de la antaŭaj malsukcesaj videoludiloj, kaj la publiko esperis avide la venontan videoludilon de Sony. Post la komerca malsukceso de la Dreamcast, Sega haltis produkti videoludilojn kaj fokusis sole en videoludoj. La dua aparato de Sony, la PlayStation 2, estis fine eldonita en 2000. Ĝi permesis ke kvar personoj ludis samtempe, povis reprodukti muzikon en CDj kaj filmojn en DVDj, ĝiaj diskoj havis la kapablecon de 4,7 GB kaj ĝia procezilo kaj vidkarto estis tre modernaj. La PlayStation 2 estis la plej sukcesa videoludilo de la generacio kaj ĉiuj generacioj. Ĝi estis ankaŭ la pli daŭranta videoludilo: novaj ekzempleroj de la PS2 kaj ludoj por ĝi estis ankoraŭ eldonitaj ĝis 2012.
Nintendo eldonis la GameCube, ĝia videoludilo de sesa generacio, en 2001. Ĝi estis tre malsukcesa ĉar ĝi havis malsuperan vidkarton (do malsuperajn grafikojn), ne permesis la reprodukton de DVDj/CDj kaj estis rigardita kiel "infana aparato" kaŭze de ĝia koloraro kaj plenaĝo de malmaturaj kaj kartunaj ludoj.
Jam em 2001, Microsoft eniris la videoludilan merkaton kun la Xbox, kiu havis teknikaron komparebla ol la PlayStation 2 kaj ekskluzivajn titolojn kiel Halo. La ludo Grand Theft Auto III, ankaŭ eldonita en 2001, vulgarigis la koncepton de malferma mondo kaj estis supermezure sukcesa.
Alia okazo de la sesa generacio estis la populareco de poŝtelefonaj ludoj (unue en Japanio kaj poste en la okcidento). Aperis multaj onlinaj komputilaj ludoj kiel RuneScape kaj World of Warcraft.
Kelkaj famaj ludoj kaj serioj de la generacio:
Sepa generacio
En la fino de 2004, Nintendo kaj Sony komencis la sepan generacion de videoludiloj kun la porteblaj Nintendo DS kaj PlayStation Portable (PSP). La PSP havis pli bonajn grafikojn dum la DS havis iniciatajn trajtojn: du ekranoj, unu el kiuj estis palpebla (touch screen) kun ekskluziva plumo, la stylus. Ambaŭ aparatoj estis tre popularaj por malsamaj publikoj: la DS-a du ekranoj estis ŝatataj de infanoj kaj mezaĝuloj, dum la PSP estis ŝatata de veteranuloj en Usono kaj Japanio. Tamen, estis venditaj pli unoj de la DS ol la PSP; tiu konservis la hegemonio de Nintendo en la portebla merkato. La unua hejma videoludilo de la generacio estis la Xbox 360 de Microsoft, eldonita en novembro de 2005. Sony sekvis ĝin kun la PlayStation 3 en 2006. Ambaŭ estis similaj aparatoj, kun tredistingivaj grafikoj, HDMI, granda elekteca diskaparata tenejo kaj platformo por onlina ludado kaj vendoj (Xbox Live kaj PlayStation Network respektive). Tamen, la PlayStation 3 plie havis Blu-ray kaj Wi-Fi, kiuj igis ĝin pli kosta: ĝia eldona kosto estis $500–$600, dum la 360-a estis $300–$400. Sekve, la Xbox 360 estis la plej sukcesa hejma aparato inter la du. La PlayStation-a marko sole reakiris ĝian hegemonion ĉirkaŭe 2013, post la eldono de la PlayStation 3 Slim (plej malpeza modelo de la PS3) kaj la PlayStation Move (speciala kontrolilo). Nintendo-a hejma videoludilo, la Wii, estis eldonita en la fino de 2006. Kvankam ĝi estis la sola aparato de la generacio sen tredistingivaj grafikoj, ĝia iniciata mova kontrolilo estis tre ŝatata kaj ĝia kosto estis la malalta ($200–$250). Ĝi iĝis la plej sukcesa kaj plej rapide vendita videoludilo de la sepa generacio, kun pli ol 100 milionoj da unuecoj venditaj. En la fino de 2009, Sony eldonis PSP Go, pli malpeza kaj iom plibonigita versio de la PSP.
Ankaŭ en la sepa generacio, okazaj videoludoj (casual games) iĝis popularaj en PKj, poŝtelefonoj kaj sociataj retoj (kiel Myspace kaj poste Facebook). Tiuj ludoj estis modele senpagaj (free-to-play) sed havis pagaj aldonaj trajtoj. Ekzemploj:
Oka generacio
Kiel la antaŭa generacio, la oka kaj aktuala generacio ankaŭ komencis kun la porteblaj aparatoj de Nintendo kaj Sony. La Nintendo 3DS estis eldonita en la komenco de 2011 kaj la PlayStation Vita en la fino de 2011 (Japanio) kaj komenco de 2012 (okcidento). La 3DS havas aŭtostereoskopion (stereoskopio sin la bezono de specialaj okulvitroj) kaj la PS Vita havas palpeblan ekranon, interligon de WiFi kaj 3G kaj kontrolilon Sixaxis.
Famaj ludoj de la oka generacio:
Zandvoort
Zandvoort estas urbo kaj municipo de Nederlando, borde de la Norda Maro. Ĝi apartenas al la provinco Nord-Holando (Noord-Holland), en la okcidenta parto de la lando. Fine de en la municipo vivis  sur areo de 33,82 km².
Disetendgrimpanto
Disetendgrimpanto estas planto, kiuj grimpas alten ĉe aliaj plantoj, grimpskafaldo aŭ roko per helpo de longaj rigidaj ŝosoj.
Kiel la nomo jam diras, la planto fiksiĝas je la surgrimpata objekto per la disentendado de la ŝosoj. Por pli bone fiksiĝi la disendendgrimpantoj ofte havas fortajn pikiloj aŭ dornoj.
Vilmos Sillay
Vilmos Sillay [vilmoŝ ŝilai], laŭ hungarlingve kutima nomordo Sillay Vilmos (Straka) estis hungara inĝeniero.
Disetendgrimpanto
Ezemploj: rubuso, grimprozoj, alkroĉa galio, vintra jasmeno ktp.
Lynette (artura legendo)
Lynette estis virino kiu vojaĝis al la kortego de Reĝo Arturo por peti ke iu helpu ŝin savi sian fratinon Lyonesse, kiu estis sieĝata de la Ruĝa Kavaliro.
Ĉar ŝi rifuzis malkaŝi sian nomon - la kialoj estas tute neklaraj - oni komandis Gareth, kiu laboris kiel kuireja knabo, akompani ŝin. Survoje ŝi insultadis lin sed li venkis plurajn kavalirojn antaŭ ol estis kavalirigita de Lanceloto. Gareth venkis la Ruĝan Kavaliron sed estis grave vundita: poste Lynette flegis lin. Gareth ekamis Lyonesse. Ŝi, Lynette kaj Gareth iris al la Artura kortego kie Lynette mem ekamis Gaheris. Sekvis duobla geedziĝo.
Vilmos Sillay
Vilmos Sillay naskiĝis la  en vilaĝo Mecsekszabolcs (nun urboparto de Pécs). Li mortis la en Budapeŝto.
Biografio
Vilmos Sillay ekstudis altlernejon de Selmecbánya en 1913, pro la 1-a mondmilito li akiris diplomon en kampuso de Sopron en 1923. Post siaj studoj li laboris en minejoj de Pécs, kie li modernigis la minejambulancon. En 1940 li estis minejestro, li modernigis ĉefe la liveradojn de la karboj. Ekde 1946 li ricevis postenojn en Budapeŝto en la ministerio aŭ trusto), kie li okupiĝis jam pri la tutlandaj minejaj taskoj. Li kreis metodon por absorbi la karberojn el la aero. En 1961 li pensiuliĝis, sed poste 2 jardekojn li tradukadis.
Reĝoj de Šumava
Reĝoj de Šumava estas en pli vasta senco de vorto markigo por kontrabandistoj agadantaj en tereno de Šumava. En pli malvasta senco de vorto la markigo reĝo de Šumava estas uzata ĉe homoj, kiuj sur Šumava dum komunista erao (precipe en la 40-aj jaroj kaj la 50-aj jaroj helpis fuĝantojn aŭ agentojn de okcidentaj sekretaj servoj trapenetri tra fera kurteno, en tiu plej mallarĝa poste kiel honora titolo por tiuj plej bonaj el ili. En majo de 2004 Rondo de amikoj de ĉeĥa-germana kompreno lasis senvualigi monumenton al reĝoj de Šumava sur herbejo ĉe vilaĝo Františkov en regiono Prachatice. En 2001 unu el la plej famaj reĝoj de Šumava Josef Hasil ricevis de tiama prezidento Václav Havel Medalon Por Heroeco
Ciklopentadueno
Ciklopentadueno estas organika kombinaĵo, alifata hidrokarbonido, senkolora likvaĵo kun malagrabla odoro. Sub meditemperaturo ĉi-cikla dueno dumerizas kun la tempopaso por estigi la duciklopentadueno laŭ la reakcio de Diels-Alder.
La dumero povas restaŭriĝi per varmigado produktante la unumeron. La komponaĵo estas ĉefe uzata por la produktado de la ciklopenteno kaj ĝiaj derivaĵoj. Ĝi estas populare uzata kiel antaŭanto al la liganto ciklopentaduenila de la ciklopentaduenilaj kompleksaĵoj en organometala kemio.
Ciklopentadueno estas forte brulema kaj alte volatila. Ĝiaj vaporoj estas pli pezaj ol la aero kaj formas eksplodajn miksaĵojn. Ciclopentadueno ankaŭ reakcias kun serio da aliaj kemiaĵoj, kaj kie estas konsiderinda varmo-disvolvado tie estas danĝero de sparkigo aŭ eksplodo.
Regiono Karlovy Vary
Regiono Karlovy Vary situas en la okcidento de Bohemio. Nordoriente la regiono najbaras kun Regiono Ústí nad Labem, sudoriente kun Regiono Plzeň, sudokcidente respektive nordokcidente kun la germanaj subŝtatoj Federacia Lando Bavario kaj Federacia Lando Saksio (t.e. ĝiaj subdistriktoj Mittlerer Erzgebirgskreis kaj Freiberg).
Regiono Karlovy Vary kiel pli supera administra tutaĵo de Ĉeĥa respubliko estiĝis en la jaro 2000 el norda parto de eksa Okcidentbohemia regiono. Sidejurbo de Regiono estas laŭstatuta urbo Karlovy Vary.
Per la grandeco, nombro de urboj kaj loĝantoj ĝi apartenas inter malgrandaj Regionoj de Ĉeĥio. Ties areo (3 314 km2) okupas 4,25 % da teritorio de Ĉeĥio. Regiono Karlovy Vary estas la dua plej malgranda Regiono post Prago. El la areo de Regiono estas 43,1 % kovrita de arbaroj.
Orografie ĝi apartenas al Ercmontara sistemo de provinco Ĉeĥa altaĵaro kun regionoj Ercmontaro, Smrčiny, montetaroj Házlovská pahorkatina kaj Chebská pahorkatina, basenoj de Cheb, Sokolov, montetaroj Doupova montaro kaj Slavkova arbaro. Rivero Ohře, kiu forkondukas akvon el plimulto de la teritorio de Regiono, trafluas tra Regiono de okcidento al oriento. La plej alta punkto de la teritorio estas montopinto de Ercmontaro Klínovec (1244 m s. m.) en distrikto Karlovy Vary, la plej malalta estas surfaco de Ohře 320 m s. m. en distrikto Karlovy Vary. Klimaton de Regiono Karlovy Vary karakterizas milde varma klima regiono kaj malvarma regiono en montdorsoj de Ercmontaro.
Administra divido
Regiono administre dividiĝas en 3 distriktojn kun 3 distriktaj urboj. Per la areo estas la plej granda distrikto Karlovy Vary, la plej malgranda estas distrikto Sokolov, distrikto Cheb per la areo estas inter ili. En la jaro 2002 en la teritorio de Regiono estis 131 civitoj, el tio 28 urboj. La plej granda nombro de civitoj estas koncentrita en distrikto Karlovy Vary (55 civitoj), la plej malgrandan nombron de civitoj havas distrikto Sokolov (38 civitoj).
Loĝantaro
Regiono Karlovy Vary havis al la 31-a de decembro de 2001 304 220 loĝantojn, kio estas plej malmulte el ĉiuj Regionoj. La denseco de loĝantoj estas 92 loĝantoj en km2. Plej dense loĝata distrikto de Regiono estas distrikto Karlovy Vary, en kiu nombro da loĝantoj jam proksimiĝas al 122 000. Male populacie plej malgranda estas distrikto Cheb kun proksimume 89 000 loĝantoj. La denseco de loĝigo estas plej alta en distrikto Sokolov, kie valoro atingis pli ol 120 loĝantoj en km2. La plej malalta denseco de loĝigo estas en distrikto Karlovy Vary, kie la denseco de loĝigo ne superas 80 loĝantojn en km 2.
Ekonomio
En Regiono Karlovy Vary estas signife reprezentitaj banlokoj (ĉefe Karlovy Vary, Mariánské Lázně, Františkovy Lázně kaj Jáchymov).
Agrikulturo
En la teritorio de Regiono estas disvastigita kulturado de terpomoj, kolzo kaj cerealoj – tritiko kaj hordeo, malplimezure poste ankaŭ lino kaj maizo. Animalsekcio de agrikulturo estas reprezentita de bredado de laktodona kaj viandodona brutaro, kortbirdaro kaj porkoj. El grundoj superas brunaj grundoj de ebenaĵoj kaj montetaroj en malpli altaj situoj kaj brunaj arbaraj grundoj en pli altaj situoj de Regiono.
Industrio
En Regiono estas signifaj enboteligejoj de mineralakvoj (ekz. Kyselka, Mattoni), kiuj koneksas kun riĉaj trovejoj de fontoj. En sokolova brunkarba karbotrovejo elkreskis uzinoj de ĥemia industrio, ĉefe en Sokolov kaj Vřesová. En la teritorio de Regiono estas ankaŭ konataj vitrofarejoj (ekz. marko Moser). Riĉan tradicion havas ceramika industrio, kiu eluzas trovejojn de kvalita kaolino. En Kraslice kaj en Luby estas produktado de muzikinstrumentoj.
Naturo, historiaj memorigaĵoj
Regiono Karlovy Vary estas riĉa je diverse naturaj formacioj dank‘ al sia geologia kaj geomorfologia varieco. Granda nombro da historiaj memorigaĵoj estas allogaĵo por pluraj turistoj kaj banlokgastoj. Eble la plej signifaj estas: burgo en Cheb kiel unusola imperiestra falco en la teritorio de Ĉeĥio, burgo en Bečov nad Teplou kun relikvujo de sankta Maŭro.
Riveroj
Bystřice, Odrava, Ohře, Rolava, Svatava, Teplá, Libocký potok.
Bakovci
Situo
La vilaĝo situas sur malebenaĵo, laŭ rojo kaj iama branĉo de Mura, ĉefvojo kaj fervojo preteriras. Murska Sobota troviĝas 5 km-ojn for.
Historio
La unua mencio devenis el 1428 en formo Balkoch. Longe estis 2 apartaj vilaĝoj Granda kaj Malgranda Barkóc, kiuj fine de la 19-a jarcento unuiĝis. Ĝis fine de la 1-a mondmilito la vilaĝo apartenis al Hungario, al Vas (reĝa departemento), al distrikto de Muraszombat, poste al Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj. En 1941 la germana armeo okupis la regionon kaj post 10 tagoj transdonis al Hungario. Ĝis 1945 tio estis parto de Hungario, ekde 1991 de Slovenio.
Referencoj
Statistikoj: http://www.citypopulation.de/php/slovenia-pomurska.php
Geografia loko: http://www.geopedia.si/#T1257_F410:10115523_x589582.405_y164312.6015_s14_b4
Germana okupo de Ĉeĥoslovakio
La Germana okupo de Ĉeĥoslovakio (1938–1945) ekis per la germana aneksigo de la landlimaj regionoj de Ĉeĥoslovakio konataj kolektive kiel Sudetio, laŭ terminoj markitaj en la Munkena interkonsento. La ekskuzo de la germana estro Adolf Hitler por tiu militago estis la supozitaj ĉikano kaj subpremo suferitaj de la etne germana loĝantaro kiu vivis en tiuj regionoj. Novaj kaj etendaj ĉeĥoslovakaj fortikaĵoj estis en tiu sama areo.
Post la Anschluss de Aŭstrio al la Nazia Germanio, en Marto 1938, la konkero de Ĉeĥoslovakio iĝis la venonta ambicio de Hitler. La aneksado de Sudetio en Germanio kio ekis la 1an de Oktobro 1938 lasis la ceteron de Ĉeĥoslovakio malforta, kaj ĝi iĝis senpova por rezisti postajn okupojn. Parto de la landlima regiono konata kiel Zaolzie estis okupita kaj poste redonita al Pollando post Ĉeĥoslovakio antaŭe aneksis ĝin el Pollando dum la Pol-Soveta Milito. La 15an de Marto 1939, la Germana Wehrmacht venis en la cetero de Ĉeĥoslovakio kaj, el la Praga Kastelo, Hitler proklamis Bohemion kaj Moravion la Protektorato de Bohemio kaj Moravio. La okupado finis nur per la kapitulaco de Germanio fine de la Dua Mondmilito.
Germana politiko
Estas fontoj kiuj emfazas la pli favoran traktadon de ĉeĥoj dum la Germana okupado kompare kun la traktado de poloj kaj ukrainianoj. Tio estis atribuata al vido en Nazia hierarkio, ke granda proporcio de tiu popolaĉo estus "kapabla arjaniĝi," kaj el tio la ĉeĥoj ne estis submetitaj al simila grado de ĉikanado kaj organizitaj agoj de brutaleco kiel iliaj polaj similuloj suferis. Tia kapablo por arjaniĝi estis subtenita de la ideo ke parto de la ĉeĥa loĝantaro havas germanan praularon. Aliflanke, la ĉeĥoj/slavoj ne estis konsiderataj de la germanoj kiel rasegalaj pro ilia klasigo kiel mikso de rasoj kun judaj kaj aziaj influoj. Tio rezultis en serio de diskutoj, kiu malhonorigis tiun mikson kiel malpli valora kaj, specife, la ĉeĥoj kiel "danĝeraj kaj devas esti traktataj diference el la Arjoj."
Krom la absurdeco de malamikeco kontraŭ slavoj, estas ankaŭ sugestoj ke la ne tiom mortiga politiko en Ĉeĥoslovakio estis parte okazigita de neceso teni la loĝantaron nutrita kaj kontenta por ke ĝi faru la ŝlosilan laboron de armilproduktado en la fabrikoj. Ĉirkaŭ 1939, la lando jam servis kiel ĉefa kerno de la militproduktado por Germanio, fabrikante aviadilojn, tankojn, artilerion kaj aliajn armiloj.
Ĉio tio, tamen, ne indikas, ke la ĉeĥoj estis pli bone traktitaj finfine, kiel pruvas la violentaj germanaj reprezalioj al la rezistaj iniciatoj fare de ĉeĥoj: tio rezultis en ĉirkaŭ 360.000 ĉeĥoj mortigitaj pro la milito.
Helfenburk
Helfenburk estas nomo por du burgruinoj en Ĉeĥio:
Alkorkono
Alcorcón (Alkorkono) estas urbo de la Madrida Regiono en Hispanio, tre proksima al la ĉefurbo Madrido, 13 kilometrojn sudokcidente.
Ĝia oficiala loĝantaro estas 162.524 homoj (2005), sed ĝi plu kreskas. Ĝi estis tre malgranda vilaĝo ĝis proksimume la jaro 1960, kiam ĝi rapide kreskis, pro la enmigrado de multaj homoj el diversaj lokoj de Hispanio, kiuj serĉis laboron en la ĉefurbo kaj trovis pli malmultekostan loĝadon en la apudaj urbetoj. En la lastaj jaroj, la enmigrado venas ĉefe el aliaj landoj (Latinameriko, Afriko kaj Orienta Eŭropo).
La vivo de la urbo estis tradicie orientita al Madrido, kie laboris granda parto de la loĝantaro. En la lastaj jaroj, tamen, kreiĝis eblecoj de laboro, kulturo kaj distrado en la urbo mem.
La nuraj interesaj monumentoj estas la kirko de Santa María la Blanca (ĉ. 16-a jarcento) kaj du malgrandaj kasteloj konstruitaj en la komenco de la 20-a jarcento en historieca stilo, fare de la Markizo de Valderas. Tiuj ĉi nun taŭgas kiel sidejo de kulturaj aranĝoj, kaj en unu havas sian sidejon la Muzeo de Vitra Skulpturo.
La urbo estas bone konektita al Madrido per metropoliteno, trajno kaj aŭtobusoj.
Discus retextus
Discus retextus estas formortinta specio de malgrandaj, surteraj, pulmohavaj helikoj en la familio Diskedoj.
Oni konsideras la specion kiel formortinta. Ĝi estis endemia specio de La Palma.
Béla Horn
Béla Horn, laŭ hungarlingve kutima nomordo Horn Béla estis hungara kuracisto, profesoro, akuŝisto-ginekologo.
Béla Horn naskiĝis la en Hungara reĝlando en Apatin (nun en Serbio). Li mortis la en Budapeŝto.
Biografio
Béla Horn frekventis gimnaziojn en Kalocsa kaj Zombor, poste li akiris medicinan diplomon en Scienca Universitato Pázmány Péter en 1928. Post siaj studoj li laboris-instruis en la universitata kliniko, en 1930 li akiris plian diplomon pri ginekologio. Inter 1930 kaj 1933 li laboris en Malsanulejo Rókus, poste li revenis al la kliniko. En 1934 li edziĝis. Tiutempe li instruis ankaŭ en Industriarta Altlernejo. En 1947 li estis nomumita privata profesoro, en la sekva jaro klinikestro, en 1950 publika eksterordninara profesoro. En 1960 li kandidatiĝis, en 1972 li pensiuliĝis, sed poste li estis konsilisto samloke. En 1953 li ricevis premion.
Créteil
Créteil [] estas franca komunumo en la sudorienta ĉirkaŭurbo de Parizo. Ĝi estas la prefektejo de la departemento Val-de-Marne, en la regiono Francilio. Ĝi havis 89,359 loĝantojn en la jaro 2009.
Geografio
Créteil estas la komunumo de Val-de-Marne kun plej multe da loĝantoj. Ĝi troviĝas sudoriente de la centro de Parizo. La najbaraj komunumoj estas Saint-Maur-des-Fossés nordoriente, Bonneuil-sur-Marne sudoriente, Limeil-Brévannes kaj Valenton sude, Choisy-le-Roi sudokcidente, Alfortville okcidente kaj Maisons-Alfort nordokcidente.
Famuloj
En Créteil mortis hungara poeto Jutka Miklós.
Bahiaj marbordaj arbaroj
La bahiaj marbordaj arbaroj estas tersupraĵa ekoregiono el la orient-sudamerika ekoprovinco de la neotropisa ekozono laŭ la tipologio de la Monda Natur-Fonduso (WWF). Biome la ekoregiono apartenas al tropikaj kaj subtropikaj humidaj foliarbaroj. Temas pri parto de la Atlantikaj arbaroj, samtempe biodiverseco-riĉaĵejo de Naturprotekto Internacie kaj tutmondaj 200-regiono, el la oriento de Brazilo.
Priskribo
La bahiaj marbordaj arbaroj okupas zonon kiu larĝas proksimume 150 kilometrojn laŭlonge de la marbordo de la Atlantika Oceano de orienta Brazilo, en la subŝtatoj de Bahio kaj Espirito-Santo. La Itapicuru-Rivero konstituas la nordan limon de la ekoregiono, kiu etendiĝas sude ĝis apud la Itapemirim-Rivero. La ekoregiono estas limigita oriente per la Atlantika Oceano kaj la enklavoj de la Atlantik-marbordaj restingaoj kaj la Bahiaj mangrovoj. Okcidenten, la arbaroj transiras al pli sekaj bahiaj landinternaj arbaroj.
La arbaroj kovras la terciar-sedimentajn altebenaĵojn kiuj etendiĝas ekde la marbordo okcidenten ĝis la pli malaltaj deklivoj de Serra da Mantiqueira. La superregantaj grundoj estas tropikaj nutraĵ-malriĉaj flav-ruĝaj latosol kaj podzoloj.
Klimato
La ekoregiono havas tropikan klimaton kun jara precipitaĵo variante ekde 1 200 ĝis 1 800 mm, egale distribuita tra la jaro. La suda parto de la ekoregiono povas travivi sekan periodon ekde majo ĝis septembro.
Flaŭro
La kvar-stratuma atlantika ĉiamverda humida arbaro estas la superreganta vegetaĵara tipo.
Faŭno
Endanĝerigataj mamuloj en la ekoregiono estas Kolharara bradipo (Bradypus torquatus) kaj  Leontopithecus chrysomelas, endemia en Brazilo.
Konservado kaj minacoj
Malpli ol 5% de la originaj arbaroj estas sendifektaj. Protektitaj areoj de la ekoregiono inkluzivas la Biologian Rezervejon de Sooretama kaj la Arbaran Rezevejon de Linhares.
Hemsbach
Hemsbach - prononco - estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Rhein-Neckar kaj en la distriktaro Karlsruhe de la federacia lando Baden-Virtembergo. Fine de la komunumo havis  loĝantojn.
Partneraj urboj
Hemsbach ekde la jaro 1972 havas partnerajn rilatojn al la loĝloko Bray-sur-Seine en la departemento Seine-et-Marne en Francio, ekde la jaro 1986 al Wareham okcidente de Bournemouth en Britio kaj ekde la jaro 1990 al Mücheln en la distrikto Saale de Saksio-Anhalto.
Muzeo
En la eksa sinagogo nun troviĝas muzeo pri la historio de la judoj en Hemsbach.
Pliaj historiaj konstruaĵoj
En la urbocentro troveblas multaj historiaj domoj de lokaj vinfaristoj kaj metiistoj.
La historia urbodomo plejparte estas el la jaro 1698, la teretaĝa halo jam el la jaro 1618 - tiu halo alireblas de la strato tra tri arkadoj. La supra etaĝo, kun kvadratfunda turo ĉe la sudokcidenta angulo, renoviĝis post incendio de la jaro 1852.
La centra parto de la urba kastelo origine estis vilao, kiun la palatinata ĉasista konsilisto Blesen konstruigis en la jaro 1764. En 1839 la bankisto Karl Mayer von Rothschild aĉetis la konstruaĵon kaj ampleksigis ĝin al kastelo. En 1925 la administra komunumo Hemsbach aĉetis la tuton kaj de tiam uzas ĝin kiel urbodomo.
La kirko Sankt Laurentius en baroka stilo konstruiĝis meze de la 18-a jarcento kaj pliampleksiĝis en 1808.
En 1837 grafo Waldner-Freundstein aĉetis la bienon Schafhof kaj tie konstruigisturon nomatan "Vierritterturm" - "turo de kvar kavaliroj": la nomo fontas el tio, ke ĉe la kvar supraj anguloj de la turo videblas statuoj de senkapigitaj kavaliroj.
Alpa-himalaja sistemo
Alpa-himalaja sistemo estas ampleksa geomorfologia sistemo sur tera surfaco. Ties spino estas altmontaroj kreitaj dum Alpina orogenezo dum terciaro, kiam Afriko, Araba duoninsulo kaj Hinda subkontinento kunpuŝiĝis de sude kun Eŭrazio.
Dum tiu ĉi orogenezo estis krom alia alligita al Eŭropo ties suda parto (Iberia duoninsulo, Apenina duoninsulo kaj Balkana duoninsulo). Kontraŭira movo de platoj daŭrigas ĝis hodiaŭ kaj la montaroj de la alpa-himalaja sistemo do plu ete kreskas. Eblas, ke post kelke da milionoj da jaroj Eŭropo kaj Afriko firme kuniĝos kaj Mediteraneo malaperos.
Stacio Rokkōmichi
Stacio Rokkōmichi (japane: 六甲道駅 [Rokkōmiĉi-eki], angle: Rokkōmichi Station) estas fervoja stacio en Kvartalo Nada, Kobe, Gubernio Hjogo, Japanio. La stacio servas 1 linion de JR Okcidenta: Linio Tōkaidō.
Barile
Barile estas komunumo de Italio. Ĝi apartenas al la regiono Basilikato kaj al la provinco Potenza. Fine de en la komunumo vivis. Najbaraj komunumoj estas Ginestra, Rapolla, Rionero in Vulture, Ripacandida kaj Venosa.
Zoltán Török (geologo)
TÖRÖK Zoltán (toeroek) estis rumanuja hungara geologo, universitata profesoro. Li naskiĝis en Marosvásárhely la 23-an de novembro 1893 kaj mortis en Kluĵo la 2-a de aprilo 1963.
Biografio
Zoltán Török la universitaton li finis en Koloĵvaro. Li partoprenis la unuan mondmiliton. Ekde 1919 li estis instruisto en Déva, pli poste en Segesvár. Elde 1942 li instruis en la praktikanta gimnazio de Koloĵvaro kaj samtempe en la universitato kaj li estis ekstera kunlaboranto de la Geologia Instituto de Budapeŝto. Post la dua mondmilito oni nomumis lin profesoro de la geologia katedro de Universitato Bolyai de Kluĵo.
Gareth
Gareth, nevo de Reĝo Arturo.
Li estis la filo de Reĝo Lot de Orkney kaj Morgause, kaj frato de Gawain, Agravain kaj Gaheris. Li estis ankaŭ frato aŭ duon-frato de Mordred.
Laŭ Thomas Malory li alvenis al la kortego de Arturo maskvestite kiel kuireja knabo. Kavaliro Kay ĉiam komandis lin fari malfacilaĵojn, mokis lin pro lia malsupera rango, kaj moknomis lin "Beaumains", kiu signifas "belaj manoj" aŭ "bonaj manoj", ĉar liaj manoj estis molaj kaj ne alkutimigataj al mana laboro. Gareth iris el la kortego por helpi Lynette kiu deziris savi sian fratinon Lyonesse de la Ruĝa Kavaliro de la Ruĝaj Landoj, Kavaliro Ironside ("Ferflankulo"). Lin akompanis la nano Melot, kiu sciis la realan identecon de Gareth. Tamen ankaŭ Lynette kredis ke Gareth estas nur kuireja knabo kaj survoje mokis lin. Gareth venkis la fortan Perarde - la Nigra Kavaliro - kaj akiris ties kirason kaj ĉevalon. Li renkontiĝis kun Pertolope, la Verda Kavaliro, kiu kredis, ke li estas lia frato, la Nigra Kavaliro. Lynette diris al Pertolope, ke Gareth estas nur kuireja knabo kaj petis, ke li forigu Gareth. Tamen Gareth venkis Pertolope, sed ne mortigis lin: Pertolope promesis servi lin. Simile Gareth venkis Perymones, la Pulkolora Kavaliro, kaj Persaunte, la Indiga Kavaliro, kaj tiuj ankaŭ iĝis liaj sekvantoj. Finfine Lynette konsciis, ke Gareth, per sia trankvila akcepto de ŝia mokado, estas vere kavalireca kaj ja estas bona kavaliro. Ili renkontis Lanceloton kiu kavalirigis Gareth.
Gareth kaj la aliaj atingis la kastelon de Lyonesse, kie la Ruĝa Kavaliro sieĝis ŝin. Tuttage Gareth batalis kontraŭ tiun kaj fine venkis lin, malgraŭ ke tiu posedis la forton de sep viroj. Komence li intencis mortigi la Ruĝan Kavaliron, kiu mem estis mortiginta ĉiun alian kavaliron kiu klopodis savi Lyonesse. Tamen la Ruĝa Kavaliro eksplikis, ke li faris ĉion nur pro ke la damo kiun li amis igis lin ĵuri mortigi Lanceloton: li mortigis la aliajn kavalirojn nur por atentigi Lanceloton. Aŭdinte tion, Gareth igis lin promesi kaj servi lin kaj iri al la kastelo de Arturo por peti la pardonon de Lanceloto. Dum la batalo, Gareth ricevis gravajn vundojn kaj poste Lynette flegis lin.
Post pluraj malfacilaĵoj Gareth edziĝis al Lyonesse. Li mortigis la Dukon de Toskanio. Arturo petis, ke Gareth kaj liaj fratoj defendu la ŝtiparumon de Reĝino Ginevra. Gawain rifuzis, sed la aliaj senentuziasme konsentis, kvankam ili diris ke ili ne portos kirasojn. Gareth mortis, kune kun Gaheris kaj Agravain, kiam Lanceloto kaj liaj kavaliroj savis Ginevran.
Kavaliro Kay
Kavaliro Kay (kimre, Cai, Kai aŭ Kei), seneskalo de Reĝo Arturo.
Kay lojale servis Arturon, sed havis reputacion pro koleremo, fanfaronemo kaj malĝentileco.
Zaolzie
Zaolzie estas la pola nomo de areo nune en la Ĉeĥa Respubliko kiu estis disputita inter intermilitaj Pollando kaj Ĉeĥoslovakio. La nomo signifas "teroj trans la rivero Olza"; ĝi estas nomata ankaŭ Śląsk zaolziański, kio signifas "trans-Olza Silezio". Similaj terminoj en aliaj lingvoj estas Zaolší (Zaolží) en ĉeĥa kaj Olsa-Gebiet en germana. La regiono Zaolzie estis kreita en 1920, kiam Teŝinia Silezio estis dividita inter Pollando kaj Ĉeĥoslovakio. Zaolzie formas al orientan parton de la ĉeĥa parto de Teŝinia Silezio. La divido kontentigis neniun flankon, kaj konstanta konflikto ĉe la regiono kondukis al ties aneksigo fare de Pollando en Oktobro 1938, post la Munkena Interkonsento. Post la Germana invado de Pollando en 1939, la areo iĝis parto de Nazia Germanio ĝis 1945. Post la milito, oni restarigis la limojn de 1920.
Zoltán Joó
Zoltán Joó [jO], laŭ hungarlingve kutima nomordo Joó Zoltán estas hungara pentristo, geodeto, inĝeniero.
Zoltán Joó naskiĝis la  en Budapeŝto.
Richard Martin
Kolonelo Richard Martin (15-an de januaro 1754 – 6-an de januaro 1834), estis irlanda politikisto, aktivisto kaj pioniro pri la bestaj rajtoj. En 1822, li sukcesis pasigi en la brita parlamento la unuan leĝon en la mondo pri protekto de bestoj, leĝo por malhelpi kruelecon kontraŭ bestoj, konata kiel la "Martin-Leĝo". En 1824, li estis unu el la fondintoj de la monda unua organizo pri protektado de bestoj, la reĝa societo por malhelpo de Krueleco kontraŭ Bestoj.
Martin naskiĝis en Ballynahinch, konteo Galway, kiel sola filo de Bridget Barnwall, filino de Baron Trimlestown, kaj Robert Martin Fitz Anthony de Birchall, konteo Galway.
Li sidis en la irlanda parlamento kiel reprezentanto de Jamestown (1776-1783) kaj de Lanesborough (1798-1800). Li estis elektita por konteo Galway en 1800-1812 kaj ekde 1818 al Westminster, Londono. Li agadis por la irlanda katolika emancipiĝo, kio okazis en 1829.
Li fuĝis en 1826 al Francio, kie li mortis en 1834.
Bestaj rajtoj
Martin estas plej konata pro lia agado por la bestoj, specife kontraŭ urso-turmentado kaj hundobataloj (1822-24).
En 2010, la Socio por la Preventado de Krueleco al Bestoj "Society for the Prevention of Cruelty to Animals" komencis aljuĝi la Richard Martin Premio kiel la plej prestiĝa de sia speco.
Costa Allegra
Costa Allegra estas eksa kontener-ŝipo (Annie Johnson) transformita en krozoŝipon en 1992. Ĝi apartenas al Costa Crociere de la tutmonda kroz-kompanio Carnival corporation & PLC.
Ĝi estas nun la plej malnova ŝipo de la itala kompanio post la vendo fine de 2011 de ĝia fratina ŝipo: Costa Marina.
Historio
La kontener-ŝipo "Annie Jonhson" estis konstruita de la finna societo Wärtsilä en Turku por la sveda kompanio Rederi AB Nordstjernan. Ĝi estis surakvigita la kaj liverita al sia kliento en decembro samjare. De 1969 ĝis 1986, ĝi estis ekspluatita de la sveda societo kaj poste vendita al greka kompanio Regency Cruises por esti transformita en krozŝipon sub la nomo "Regent Moon", same kiel fratina ŝipo "Axel Johnson" (estonta "Costa Marina"), alinomita "Regent Sun". Tiu transformiĝo fine ne okazis kaj "Regent Moon" restis ĉe la kajo en Perama en Grekio ĝis 1988 kiam ĝi estis vendita al Compania Naviera Panalexandra kaj alinomita "Alexandra". En 1990 la ŝipo estis akirita de Costa Crocere. Costa Crocere entreprenis en Ĝenovo la transformiĝon de la ŝipo, kiu finiĝis en julio 1990.
Incidento
La, incendio ekflagris en la ĉambro de elektraj generatoroj de la ŝipo, kiu transportis 636 pasaĝerojn kaj 413 ŝipanojn. La fajro estis estingita, sed senigis la ŝipon de propulso kaj elektro, kiu ekdrivis direkte al Sejŝeloj. Tiu incidento okazis unu monaton kaj duonon post la ŝiprompo de Costa Concordia, alia ŝipo de la kompanio Costa Crociere.
La morgaŭan matenon "Costa Allegra" estis tirata fare de "Trevignon", franca tinus-kapta ŝipo, posedaĵo de la "Compagnie française du thon océanique" (CFTO), direkte al Mahé (Sejŝeloj) kun la tinus-kapta "Talenduic", de la sama kompanio, devojigita al "Costa Allegra" por subteni la unuan ŝipon. Laŭ la ŝip-kompanio, ĉiuj pasaĝeroj bonfartis. "Costa Allegra" atingis la havenon la kaj pasaĝeroj fine povis elŝipiĝi, ĉu por daŭrigi siajn feriojn en diversaj insuloj de Sejŝeloj, ĉu por tuj reflugi hejmen kun monkompenso de Costa Crociere.
Ṯāʾ
La ṯāʾ (en araba ثاء, ṯāʾ) estas la kvara litero de la araba alfabeto. En klasika araba ĝi reprezentas sonon bruantan, frikativan, interdentalan kaj nevoĉan, /θ/, same kiel tiu de la z en duoninsula hispana. En la abjad-numeraloj ĝi havas la valoron de 500.
Historio
Ĝi estas unu de la ses literoj de la araba alfabeto kiuj aldoniĝis al la 22 hereditaj de la fenica alfabeto (la aliaj estas ḫāʾ, ḏāl, ḍād, ẓāʾ kaj ġayn) kaj ĝi estas, esence, varianto de la Tāʾ.
Moai
Moai (el Rapanui moai, statuo) estas monolitikaj statuoj, diverse starigitaj sur Paska insulo. Ili aspektas kiel altaj plataj vizaĝoj. Malgraŭ tio ke ili estas konataj kiel "kapoj", ofte ili havas ankaŭ kolon, ŝultrojn, manojn kaj korpon, sed tiuj estas hodiaŭ surŝutitaj en tero.
Moaoj estas ĉefa turisma allogo de tiu ĉi ĉilia insulo, ties loĝantaroj vivas per turismo kaj fiŝkaptado.
La estiĝon kaj celon ĉirkaŭas multe da teorioj. Certe estas, ke la statuojn eblis tre malfacile kaj multekoste konstrui kaj ke ili estis transportita ĝis malproksimaj situoj de loko, kie oni akiris ŝtonon por ilia produkto.
La statuoj estis popularigitaj precipe per libroj de Thor Heyerdahl.
Pavel Pavel estas ĉeĥa sciencisto, kie prezentis funkcian teorion, kiel movi per la statuoj, li "irigis" la statuojn.
Márkháza
Márkháza estas malgranda vilaĝo en Hungario, en regiono Norda Hungario, en departemento Nógrád, en Distrikto Salgótarján. La loknomo signifas: domo de Marko.
Situo
Márkháza situas en valo de rojo, laŭ traira flankovojo. Bátonyterenye troviĝas 11, Pásztó 13, Salgótarján 14, Szécsény 20 kilometrojn.
Historio
La unua mencio devenis pri la vilaĝo el 1548, kiam la turkoj faris senhoma la vilaĝon. Baldaŭe slovakoj refondis la komunumon. Vilaĝservoj estas biblioteko, migra poŝto.
Kantono Scott (Kentukio)
La kantono Scott (Scott County) estas kantono de Usono en la subŝtato Kentukio. La administra centro estas la urbo . La kantono estis fondita la.
Laŭ la stato de la jaro en la kantono vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km².
Etemenanki
Etenemanki estis zigurato de Babilono, do ŝtupa turo, servanta kiel templo kaj eble ankaŭ astronomia observejo. Onidire ĝi altis 90 m. Kiel ĉefurba zigurato ĝi estis la plej grava en la tuta Babilonio.
Salvadora persica
Vegetativaj karakterizaĵoj
Salvadora persica estas ĉiam verdaj, rapide kreskanta arbusto aŭ malgranda arbo, kiu atingas alton de 2,7 ĝis 6 metroj. Ekzistas pendantaj branĉoj kaj longaj burĝonoj ĉie ĉe la arbo.