cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Samuel Hahnemann
Kuracisto
Dum la sekvaj jaroj Hahnemann laboris kiel kuracisto, kemiisto, tradukisto kaj verkisto en multaj germanaj urboj - kun malsamaj sukcesoj. Portempe li tute forlasis sian kuracejon, "ĉar ĝi kostis pli da penoj ol gajnoj, kaj kutime rekompencis min per maldanko", kaj dediĉiĝis tute al kemiaj esploroj, tradukoj kaj publikigoj. Alimomente li havis tiom da pacientoj, ke li apenaŭ sukcesis elturniĝi: "Mi preskaŭ ne povintus skribi, ĉar dum la kelkaj semajnoj, ke mi vivas en Eilenburg, mi jam havas tiom da klientoj, ke ofte mankas al mi tempo por manĝi." Ankaŭ liaj psikoterapeŭtaj, kemiaj kaj verkistaj agadoj havis tre ŝanĝemajn rezultojn. Lia malkontento pri la medicino igis lin vojaĝi al diversaj urboj por kompletigi siajn sciojn. Por perlabori sian vivon li ne nur klinikadis, sed intense tradukis librojn pri kemio kaj medicino. Li praktikis la medicinon de sia tempo, sed kelkfoje rifuzis rimedkuracojn, kiuj ne havis por li raciecon. Li vigle oponis al la uzado de alkoholaĵoj kaj kafo, kiel ankaŭ al la interna uzado de hidrargo kaj loka aplikado de plumbo, kiel estis la tiama kutimo.
Hahnemann unue laboris en Hettstedt, poste en Dessau, kie li edziĝis en 1782 al la apotekista filino Johanna Leopoldina Henriette Küchler. Sekve ili translokiĝis al Gommern ĉe Magdeburg. En 1785 Hahnemann eklaboris en Dresdeno kiel kuracisto. Sed krome li tradukis el la angla kaj la franca, ĉefe medicinajn aŭ kemiajn faklibrojn, sed ankaŭ belletrajn verkojn, kaj regule publikigis sciencajn artikolojn, kiel la verkon Pri la vintesto je fero kaj plumbo (germane: „Über die Weinprobe auf Eisen und Blei“) en 1788, kiu ebligis pruvi la aldonon de venena plumbacetato al vino. La vintesto de Hahnemann konatigis lian nomon; ĝi iĝis deviga por la vinkomercistoj de Berlino. En Dresdeno Hahnemann de portempe laboris kiel anstataŭulo de la oficiala urba kuracisto kaj tiel ekspertis leĝan medicinon, kio videblis en lia artikolo pri arsenikvenenigo.
Entute dum la periodo de 1785 ĝis 1789 li publikigis pli ol 2.200 presitajn paĝojn inkluzive de tradukaĵoj, originalaĵoj kaj eseoj. Dum tiu dresdena periodo li profunde pripensis pri la nesufiĉeco de la siatempa medicino. Pro tiu malkontento li dediĉis sin al la nuraj higienaj konsiloj kaj dietoj. Li preskaŭ ne preskribis medikamentojn, ĉar laŭ li, tio estis la nura maniero helpi pacientojn, kiuj fakte estis viktimoj de tre malklara medicino. Li ankaŭ multe konsilis pri modera vivmaniero. Kiel higienisto, li estis avangardisto de sia epoko. Li multe skribis ne nur pri individua higieno, sed ankaŭ pri socia higieno preterirante siajn samtempulojn. Li ankaŭ estis psikiatro kaj kritikis la tiaman kuracadon de mensmalsanuloj.
Neaua
Neaua [njaŭa] (hungare: Havad) estas komunumo en Rumanio orient-sudoriente de Târgu Mureș. Administre apartenas al ĝi la vilaĝoj Ghinești, Rigmani, Sânsimion kaj Vădaș.
Samuel Hahnemann
Kuracisto
Dum li tradukis kaj verkis pri kemiaj kaj medicinaj aferoj, lia malkontento pro kuracistaj metodoj kreskadis. Por li la medicina praktiko fariĝis pli kaj pli neebla. En la eseo Eskulapo sur Pesiltaso (1805), li asertis: ''Post eltrovo de la malperfektaĵoj kaj eraraj konceptoj de miaj instruistoj kaj libroj, mi enfalis en profundan staton de malsana indignado, ke mi preskaŭ malkredis je la studo de la medicina sciaro. Mi preskaŭ kredis, ke la tuto de la scienco nenion valoras kaj ke ĝi ne povos progresi. Mi forlasis min mem al miaj propraj individuaj konjektoj kaj mi decidis fiksi min en nenian vojon de konsideroj, ĝis kiam mi alvenos al decida konkludo''. En eseo publikigita de li en ĵurnalo li diris: ''Estas nevenkeblaj la obstakloj por alpreno de simpleco kaj certeco en la praktika medicino ... Laŭ mia opinio, la eksteraj baroj de la arto estis pli bone konataj ol mi deziris. Ili ĉiam stariĝis ĉirkaŭ mia laborrondo. Dum longa tempo mi pensis pri ili kiel nevenkeblaj aferoj kaj mi preskaŭ alvenis al malespero konsideranta mian kuracistan praktikon, viktimon de neeviteblaj cirkonstancoj kaj netrapaseblaj obstakloj, kiam trafis min la penso, ĉu ne estus ni mem, la kuracistoj, laŭparte, la respondantoj por tiu manko de simpleco kaj certeco en nia scienco''. Tiu serĉo de simpleco en la medicino signis la tutan esploron de la majstro de Meissen kaj kulminis en la teorio pri kronikaj malsanoj kaj en la minimumaj dozoj de liaj preskriboj.
Unuaj paŝoj pri homeopatio
En 1789 la familio Hahnemann, kiu intertempe havis tri gefilojn translokiĝis al Lockwitz, poste al Leipzig kaj al la Stötteritz en la ĉirkaŭo de Leipzig. Tie li tradukis en 1790 la duvoluman Kuracilinstruadon de la skoto William Cullen, tiam tre konata kuracisto, instruisto de John Brown, la fondinto de la populara Brownianismo. Tiu traduko enhavas piednoton, kiun oni povas kompreni kiel la unuan spuron de la homeopatio. Hahnemann kritikis, ke Cullen klarigis la konatan efikon de kinkono ĉe malario per ĝiaj stomakfortigaj ecoj. Kaj li raportis pri ripeta memprovo kun kinkono, kiu ĉe li kaŭzis "ĉiajn kutimajn simptomojn de malario, krom la febro". Li skribis, unue tre zorgeme, pri la supozo, ke tiu eco, estigi similajn simptomojn, eble estis la kaŭzo de la saniga efiko de kinkono ĉe malario.
En 1791 Hahnemann estis akceptita en la fama Akademie gemeinnütziger Wissenschaften en Erfurt.
En Gotha, kien translokiĝis Hahnemann en 1792, Rudolph Zacharias Becker, amiko kaj eldonisto, anoncis fondon de "Sanigejo por 4 frenezaj homoj el riĉaj hejmoj", kiun gvidos homama kuracisto, t.e. Hahnemann. Ne ekzistis tie batado, fiksigo kaj aliaj disciplinigaj agadoj; la terapio konsistis ĉefe el interparoloj, eble ankaŭ jam disdono de homeopataj kuraciloj. Ekzistis tamen nur unu paciento, kiu povis pagi la altajn kostojn, la aŭtoro kaj oficisto, Friedrich Arnold Klockenbring el Hanovro, kiu ŝajne suferis pro deprima mensmalsano. En sia artikolo „Striche zur Schilderung Klockenbrings während seines Trübsinns“, Hahnemann raportis pri sia psikoterapeŭta provo en la „Deutschen Monatsschrift“ (1796).
Poste Hahnemann translokiĝis al Molschleben, Göttingen, Bad Pyrmont (1794), Wolfenbüttel, Braunschweig (1795) kaj al Königslutter, kie li vivis de 1796 ĝis 1799. Li daŭre publikigadis, ĉefe kemiajn kaj farmakologajn tradukojn aŭ proprajn tekstojn, interalie por produkti solveblan hidrargan oksidon kaj pri malkovro de kuracilo kontraŭ surkapa ekzemo ĉe suĉinfanoj (kiun oni uzas ankoraŭ nuntempe kiel homeopata kuracilo Hepar sulphuris), sed ankaŭ duvoluman, multe legitan Apotekistoleksikonon. Dum tiu epoko Hahnemann daŭrigis eksperimentojn pri kuraciloj ĉe si mem kaj ĉe aliaj. Ili troveblas en la unua teksto pri la kuracprincipo, kiu nomiĝis poste la homeopata. Tiu teksto aperis en 1796 en la Ĵurnalo de praktika kuracarto kaj vundkuracarto de Christoph Wilhelm Hufeland sub la titolo Provo pri nova principo por trovi la kuraceblon de drogoj, kaj rigardo al la ĝisnunaj. En ĝi Hahnemann priskribas la principon kuraci Similan per simila (similia similibus) kaj provis pruvi ĝin per vico de empiriaj observadoj, interalie memprovoj, venenigraportoj, referencoj al propraj kaj aliaj kuracraportoj, kiuj klarigeblas per la similecprincipo.
Neaua
Loĝantaro
En la censo de 2002 la 386 loĝantoj de la vilaĝo deklaris jenajn etnecojn kaj preferatajn lingvojn :
Samuel Hahnemann
Unuaj paŝoj pri homeopatio
En 1799 Hahnemann kaj lia familio, kiu nombris intertempe ok gefilojn, translokiĝis al Hamburgo. Liaj provoj gajni sian vivon tie, ne estis tre sukcesaj. Tial li translokiĝis en la jaro 1800 al Mölln. En tiu epoko li vendis memproduktitan novan bazan salon, kiu evidentiĝis esti la delonge konata borakso. Li konfesis sian eraron kaj redonis la ricevitan monon.
Hahnemann denove translokiĝis, unue al Machern, poste al Eilenburg (1801-1803) kaj fine al Schildau. Tiuepoko klare evidentiĝas en la malsanulraportoj de Hahnemann, kuracado laŭ la similecprincipo. Hahnemann nun uzis pli kaj pli malgrandajn kvantojn, kion li klarigis en la teksto Pri la forto de malgrandaj kvantoj de kuraciloj ĝenerale kaj de beladono aparte en la Ĵurnalo de praktika kuracarto de Hufeland.
Neaua
Historio
Ĝia unua mencio estas el 1332. Ĝis 1919 kaj inter 1940 kaj 1944 ĝi apartenis al Hungario (Maros-Torda).
Samuel Hahnemann
Unuaj paŝoj pri homeopatio
Fine en 1810 Hahnemann publikigis la unuan eldonon de sia baza verko pri homeopatio, tiam sub la titolo Ilaro de la racia kuracarto (sekvaj eldonoj portis la titolon Organon der Heilkunst (Ilaro de kuracarto). Tiu verko jam enhavis ĉiujn ecojn de la homeopatio, sed estis dum la sekvaj jaroj tute prilaborita kaj kompletigita. Ĝi restis ĝis hodiaŭ la teoria verko pri homeopatio.
Pro la Organon, Hahnemann estis konsiderata ĉefo de nova skolo. En 1811 sekvis la unua granda verko, lia programo por testi kuracilojn ĉe sanuloj, t.e. la unua volumo de la Pura kuracilarto, “ kiu entute havos ses volumojn, kun eksperimentoj ĉe sanuloj (ĉefe ĉe li mem, liaj familianoj kaj disĉiploj. Tia verko, fondita je eksperimentoj, estis en la tiama epoko ununura aldono al la farmakologio, nenio komparinda estis farita ĝis tiam, kiel diris Anthony Campbell.
La jaroj en Leipzig
En 1811 Hahnemann translokiĝis al Leipzig. Tie li sukcesis ricevi en 1812 per alia scienca verko, De Helleborismo veterum, t.e. pri la uzo de la neĝrozo (Helleborus niger) ĉe la prauloj, t.e. la antikvaj aŭtoroj, la permeson instrui ĉe la universitato. Nun Hahnemann vere iĝis iniciatinto de nova kuracarta skolo, kolektis disĉiplojn ĉirkaŭ si, kapablis daŭrigi sian kuraciltestprogramon kun novaj fortoj kaj prelegis pri homeopatio. Aldone li implikiĝis en akademiajn disputojn, ĉar inter la medicinprofesoroj ekzistis ankaŭ malamikoj. Tiel okazis disputo kun Karl Heinrich Dzondi de la universitato en Halle pri la demando, ĉu oni uzu kaze de brulvundoj kiel eble plej malvarman aŭ prefere varmetan akvon. En 1816 eldoniĝis la dua volumo de la Pura kuracilarto, en 1819 la dua eldono de la Ilaro de kuracarto kun la aldonita frapfrazo "Sapere aude" (aŭdacu scii) de Horacio, kiu famiĝis pro la difino de klerismo de Immanuel Kant.
Dum la periodo en Leipzig Hahnemann havis vastan klientaron. Lia plej fama paciento estis ne nur Friedrich Wieck, la patro de Clara Wieck (poste Clara Schumann), sed ankaŭ Karlo Filipo de Schwarzenberg, aŭstra marŝalo, kiu famiĝis pro la venko en la batalo de Leipzig. Malgraŭ ĉiaj penoj la princo fine mortis oktobre 1820.
Alia okazaĵo dum tiu epoko estis la aliĝo de Hahnemann al framasona loĝio Minerva zu den drei Palmen (Minerva ĉe la tri palmoj) en la jaro 1817.
La jaroj en Köthen
Eldoniĝis de 1828 ĝis 1830 la unua eldono de Kronikaj malsanoj, kiu prezentis gravan ŝanĝon en la doktrino de homeopatio kaj ne estis akceptitaj eĉ de ĉiuj disĉiploj de Hahnemann. Kvankam li daŭre konservis la principon de simileco, Hahnemann konstatis, ke dum apartaj kronikaj malsanoj, simpla homeopata kuracado ne sufiĉis. Li disigis ilin en tri tipojn: la venereajn malsanojn sifiliso kaj gonoreo kaj la malsano pro manko psora. En tiuj kazoj la similecprincipo estu uzata rilate al la pra-malsano, kiu kreis la kronikan malsanon.
Alia pli posta problemo estis la nova instruo pri la potenciigo de kuraciloj: Hahnemann anoncis, ke la metodo de maldensiigo kun aldona mekanika prilaboro (skuigo, frotado) necesis por krei efikajn kuracilojn. Ne ĉiuj disĉiploj sekvis tiajn anoncojn senkondiĉe. Samtempe Hahnemann, kiu antaŭe ne provis trovi teorian kialon al sia similecprincipo kaj komprenis ĝin tute empirie, alproksimiĝis al vitalismo, kiun jesis Hufeland. En la 4-a (1829) kaj ĉefe la 5-a (1833) eldono de la Ilaro, li argumentis pri la similecprincipo per ne-materiala vivoforto de la organismo, kiu tute ne estis menciita en la unua eldono, sed tamen nur kiel hipotezo:
La 31-an de marto 1830 mortis la unua edzino de Hahnemann en Köthen post 48-jara edzeco. Kvar el liaj filinoj nun helpis en la kuracejo. Grave por la sekva firmiĝo de la homeopatio estis liaj opiniesprimoj rilate al la grandaj ĥolero-epidemioj de la jaroj 1830 kaj 1831. Hahnemann mem neniam renkontis ĥolermalsanulon, sed publikigis en Köthen kvar influriĉajn tekstojn pri la eco de ĥolero kaj ties kuracado, pri kiuj interesiĝis kuracistoj, kaj kiuj montris sufiĉe bonan efikon (almenaŭ kompare al la tiama medicino). Rimarkinde estas, ke Hahnemann opiniis ĥoleron ĝuste infekta malsano transdonita de malgrandetaj bestetoj de malalta ordo. Tial li rekomendis, almenaŭ en la komenca fazo, antisepsan terapion en formo de kamforaplikado. Certe helpis la sukceson de la homeoptio la fakto, ke Hahnemann kontraŭstaris al ĉiuj malfortigaj agadoj kaj ĉefe deklaris kontraŭsenca la trinkmalpermeson rekomenditan de aliaj kuracistoj.
En la 1830-aj jaroj okazis ankaŭ fortaj luktoj pri la pureco de la nova skolo, kiu evidentiĝis ĉefe dum la disputoj pri la unua homeopata malsanulejo, kiu fondiĝis en 1833 en Leipzig. Hahnemann tre vigle kontraŭstaris ĉiun provon ligi homeopation al kutimaj, malfortigaj metodoj, kiel sangigo, laksigo, ktp. Aparte celis tia kontaŭstaro la estron de la malsanulejo, Moritz Müller, kiu preferis eklektikan procedon. De tiam konfliktoj kun duonhomeopatoj ne ĉesis.
Fine de 1834 Mélanie d'Hervilly, 35-jaraĝa franca pentristino, vizitis la kuracejon de Hahnemann. Ŝi tuj enamiĝegis en la intertempe 80-jaran kuraciston, kaj la civila geedziĝo okazis la 18-an de januaro 1835 en Köthen. Tre baldaŭ la geedzoj translokiĝis al Parizo.
Lastaj jaroj en Parizo
Siajn ok lastajn vivojarojn Hahnemann pasigis kiel konata kaj okupita kuracisto. Lia plej fama paciento estis verŝajne en 1837 la violonisto Niccolò Paganini, kiu suferis pro priapismo, malurinado kaj tusado. Li ĉesis la kuracadon, kiam alproksimiĝo al la edzino de Hahnemann estis kategorie rifuzita de tiu ĉi.
Dum la lastaj jaroj Hahnemann laboris pri la 6-a eldono de Organon, kiu enhavis novajn preskribojn pri produktado de kuraciloj (potenciigo), ĉefe pri la poste nomataj Q-potencoj (kun aparte grandaj maldensetapoj de 1:50.000), pri kiuj cirkulis dum preskaŭ jarcento onidiraĉoj. Pro disputoj inter Mélanie Hahnemann kaj diversaj disĉiploj de Hahnemann, ĝi estis publikigita nur en 1921 de Richard Haehl. Versio publikigita post la morto de Hahnemann fare de Arthur Lutze estas supozita neaŭtenta.
Hahnemann mortis la 2-an de julio 1843 en Parizo, verŝajne pro pneŭmonio. Li estis entombigita unue en la Tombejo de Montmartre, poste en 1898 kun lia dua edzino en la Tombejo de Père-Lachaise. Sur lia tomboŝtono estas skribite, kiel li deziris: "Non inutilis vixi" (mi ne vivis senutile).
Naskiĝo de la homeopatio
Tradukante la farmokologian verkon de Cullen (medicina materialo aŭ farmakopeo de Cullen) li malkonsentis kun la aŭtoro, kiam ĉi tiu asertis, ke la kinkono (Chinchona L. el rubiacoj) kuracas la marĉan febron (malarion) pro siaj tonikaj efikoj en la stomako. Hahnemann vigle argumentis kontraŭ tiu ĉi asertaĵo kaj alvenis al li la ideo eksperimenti la kinkonan ŝelon en si mem. Farante tion li spertis en sia organismo simptomojn similajn al tiuj de la marĉa febro, konkludante ekde tiu ĉi ekskperimento ke la kinkono kuracas la febron de la marĉoj pro tio ke ĝi produktas malsanan staton similan al tiu de la febro. Li alvenis do al la hipokrata aserto pri la leĝo de simileco (similia similibus), proklamita kvincent jarojn a.K kaj neniam sisteme eksperimentita. Ekde tiam li komencis apliki tiun kuracmetodon kaj en 1796 li publikigis la verkon "Eseo pri la nova principo determini la kuracajn efikojn de drogoj". Tiu ĉi publikaĵo estis la signo de la apero de homeopatio en la mondo. Oni konsideras ĉi tiun jaron, la jaro de naskiĝo de homeopatio. Li kunmetis la grekan radikon "homoios" (simila) al la alia greka radiko "pathos" (malsano) kaj kreis la terminon "homeopatio". Samtempe, por diferencigi la malnovan skolon de la nova, homeopatio, li kreis la terminon alopatio ("alos" = diferenca + "pathos" = malsano) por nomi la unuan. Hahnemann anoncis tiam la faman aksiomon "similia similibus curentur" oponante ĝin al la "contraria contrariis" de la malnova skolo, kiu estis la nura kuracmetodo en tiu epoko. Li ĉiam preferis la modalon "curentur" (kuracendas) anstataŭ "curantur" (kuracatas) eble pro la imperativa formo de la unua.
Hahnemann en sia epoko estis la unua praktiki eksperimentadon de medikamentoj, forlasante la empiriismon de siaj kolegoj. Laŭ D-ro Dudgeon el Londono li eksperimentis 90 diferencajn medikamentojn en si mem.
Monumentoj
La 10-an de aŭgusto 1851 estis starigita kadre de kunveno de la homeopata centra asocio, monumento por Hahnemann en Leipzig. La surskribo estas jena: "Al la fondinto de homeopatio, Sam. Hahnemann, naskiĝinta en Meissen la 10-an de aprilo 1755, mortinta en Parizo la 2-an de julio 1843, de liaj dankemaj disĉiploj kaj admirantoj".
En la jaro 1900 estis starigita granda monumento al Hahnemann en Vaŝingtono kaj oficiale montrita la 21-an de junio. En la tiama Usono homeopatio ege disvastiĝis kaj usonaj homeopatoj kolektis pli ol 75.000 dolaroj por la monumento. Ĝi havas la surskribon: Similia similibus curentur, la plej mallonga resumo de la homeopata principo: Simila estu kuracita de simila.
En la urbo en kiu Hahnemann verkis plej longe, en Köthen estis starigita monumento en 1897, kiu estas dediĉita samtempe al la fondinto de la loka homeopata malsanulejo, Arthur Lutze (1813-1870). Ĝi estas verko de la skulptisto Heinrich Pohlmann. La Hahnemann-Lutze-monumento staras kontraŭ la novgotika konstruaĵo de la Lutze-malsanulejo, kiu nuntempe viziteblas, kiel ankaŭ la loĝejo kaj la laborejo de Hahnemann.
Ekde 1906 strato en Leipzig havas la nomon Hahnemannstraße (Hahnemann-strato).
Svami Rama
Svami Rama (naskiĝis en himalaja vilaĝo Toli en 1925, mortis la 13-an de novembro 1996) – barata jogano, svamio, aŭtoro de multaj libroj pri jogo, sano, meditado, iniciatinto pri instruado de "himalaja jogo".
György Volf
György Volf  naskiĝis la  1843 en Törökbálint. Li mortis la 1897 en Budapeŝto.
Vulkana nerva pinĉo
Vulkana nerva pinĉo en la fikcia universo de Star Trek estas tekniko uzita ĉefe de Vulkananoj por fari la viktimon nekonscia per pinĉado de prempunkto ĉe la bazo de la kolo.
Stepa zebro
La Stepa zebro (Equus quagga, iam Equus burchellii), konata ankaŭ kiel komuna zebro aŭ Burĉela zebro, estas la plej komuna kaj geografie disvastigita specio de zebro. Ĝi havas teritorion el sudo de Etiopio tra Orienta Afriko ĝis tiom for sude kiom ĝis Bocvano kaj orienta Sudafriko. La Stepa zebro restas komuna en ĉasrezervejoj, sed ĝi estas minacata pro homa agado kia ĉasado pro ties viando kaj felo, same kiel pro konkurenco kun gregaro kaj konflikto ĉe farmoj ĉe multe de ties habitato.
Svami Rama
Vivo
Svami Rama naskiĝis en norda Barato. Preskaŭ de la plej fruaj jaroj estis edukata de sia spirita majstro - jogano de Bengalio. Aliĝis al tradicio de svamioj de la ordeno Bharati. Junaĝe multe vojaĝis tra Himalajo, kie renkontiĝis kun pluraj sanktuloj kaj filozofoj (ĉefe hinduismaj) kiel Gandhi, Rabindranath Tagore aŭ Sri Aŭrobindo.
Stepa zebro
La teritorio de la stepaj zebroj estas fragmentita sed etendas al multo de suda kaj orienta Afriko sude de Saharo. Ties habitato estas ĝenerale sed ne eksklusiva senarbaj herbejoj kaj savanaj arbaroj, kaj tropikaj kaj moderklimataj. Ili ĝenerale evitas dezertojn, densajn pluvarbarojn kaj konstantajn humidejojn, kaj rare foriras pli ol 30 kilometrojn el akvofonto.
La Stepa zebro estas tre sociema specio kiu formas haremojn kun ununura masklo, kelkaj inoj kaj ties ĵusa idaro; estas ankaŭ grupoj de fraŭloj. Grupoj povas kuniĝi por formi zebrarojn. La animaloj priatentas eventualajn predantojn pli ol kaŝi; ili bojas aŭ snufaskiam ili vidas predanton, kaj la harema masklo atakas predantojn kiaj hundoj, hienoj kaj leopardoj por defendi sian haremon. La specia populacio estas stabila kaj ne endanĝerita, kvankam kelkaj populacioj kiaj tiuj de Tanzanio draste malpliiĝis.
Svami Rama
Vivo
Li edukiĝis en kelkaj barataj universitatoj kaj en Oksfordo. En 1949 iĝis Ŝankaraĉarjo (la plej alta sacerdota posteno en hinduismo) en Karvirpitham, norda Barato. En 1952 rezignis reveninte al Himalajo por praktiki meditadon.
Pellinore
Pellinore estas en la Artura legendo la reĝo de Listenoise (eble Anglesey).
György Volf
Biografio
György Volf devenis el germana familio. Li frekventis gimnazion, poste universitaton en Pest (urbo). En 1869 li ekinstruis en diversaj mezlernejoj en Budapeŝto. En 1890 li estis jam lernejestro. Li okupiĝis precipe pri la kodeksoj kaj la ortografio. Liaj artikoloj aperis ekzemple en Pesti Hirlap. Li meritis la titolon reĝa konsilisto en 1892.
Pellinore
Dum turniro Pellinore venkis Arturon kaj rompis al li la glavon. Merlin uzis magion por savi la vivon de Arturo.
Pellinore helpis Arturon kontraŭ ribeloj. Tion farante, li mortigis Reĝon Lot de Orkney, kaj sekvis revenĝo inter lia familio kaj tiu de Lot. Gawain kaj Gaheris mortigis Pellinore.
Pellinore estis la patro de Lamorak kaj Parsifalo. Laŭ pluraj versioj de la legendoj, li estis devenulo de Jozefo de Arimateo, kies dinastio gardis la Sanktan Gralon.
Rimini Project
Rimini Project estas danca triopo fondita en Aŭstrio. La grupo konsistas el Sarah K. (naskita kiel Ester Olaide Ajewole en Parizo en la jaro 1979), ŝia malpli aĝa frato Sammy B. (naskita kiel Samuel Oladipo Ajewole en la jaro 1977) kaj skandinavianino Anna Louise Molander (naskita en Hudiksvall en Svedio en la jaro 1974).
Rimini Project venis kiel rezulto de Sarah K., la venkinto de kantkonkurso okazinta en klubo en Rimini en la jaro 1999. Produktoro Hubert Rinder ekstartis pro ŝia venko la dancan projekton. Ilia granda dancema kanto fariĝis A Day In The Sun aŭ Movin Around.
Pont-de-Briques (stacidomo)
Pont-de-Briques estas franca stacidomo sur linio -, situanta en  Saint-Étienne-au-Mont, apud Isques, en departemento Pas-de-Calais, regiono Hauts-de-France.
Ĝi situas ĉe kilometra punkto (PK) de la linio Longueau - Boulogne-Ville (311000).
Conan la 3-a (Bretonio)
Biografio
Conan la 3-a postvenis lian patron, kiu abdikis favore al li en 1112, post progresiva klerigado pri la aferoj de la duklando. Li povis ankaŭ apogi sin sur sia patrino, respektata fortkaraktera virino, kiu certigis la daŭrecon de la duka povo dum Alano la 4-a estis for en krucmilito.
Kvankam edziĝinta al Matilda, nelegitima filino de Henriko la 1-a Beauclerc, li kunigis siajn armeojn al tiuj de Ludoviko la Dika kontraŭ sia bopatro, la reĝo de Anglio. Post la morto de tiu lasta, la bataloj por la povo, kiuj okazis en Anglio kaj en Normandio certigis relativan trankvilecon al Bretonio.
Submetante siajn vasalojn, li ediktis kelkajn novajn leĝojn por la duklando, inter ili tiu neniiganta la rajton pri rompiĝoj aŭ tiu limiganta la senjorajn rajtojn pri heredo. Tiuj reformoj estis eblaj dank' al la senmanka subteno de la eklezio.
En 1148, sur sia mortlito, li malagnoskis Hoelon la 3-an, ĉar li estus bastardo. Li tiam agnoskis sian nepon Conan la 4-a kiel heredanton por la kuratoreco de Eono de Porhoët, la dua edzo de sia filo Berta. La rifuzo de Hoel akcepti tiun flankigon estigis gravan heredan krizon.
Edziĝo kaj idaro
De geedziĝo kun Matilda de Anglio naskiĝis tri gefiloj:
La Jara
La Jara estas natura komarko aŭ regioneto situanta okcidente de la provinco de Toledo kvankam ĝi havas kelkajn zonojn de la provinco de Ciudad Real, kiaj la angulo de Anchuras kaj diversajn lokojn en la provinco de Cáceres. Ĝi apartenas siavice al la pli etenda komarko Teroj de Talavera.
La nomo de La Jara devenas el la hispana nomo de cistoj, nome jara [ĥAra].
Geografio
Ĝi karakteras geografie pro esti kruta tereno, kun arbaraj montaretoj kaj intermontaj stepoj. Norde limas kun la Rivero Taĵo kaj sude kun la Rivero Gvadiano kaj la Montoj de Toledo, korespondante al tiu komarko la Sierra de Altamira. El ties montoj fluas al la Taĵo la rivero Pusa kaj aliaj alfluantoj pli malgrandaj, kiaj la riveroj Gévalo aŭ Estenilla. La Montopasejo de Sankta Vicento, en la okcidenta limo de la komarko, faciligas la aliron al la Sierra de Guadalupe, en Cáceres, kaj havigas privilegian rigardejon de la loko, dum alia de la punktoj kiuj elstaras super la tuta komarko estas la Risco de la Atalaya, en la ĉirkaŭo de Robledo del Mazo kaj lime kun la eksklavo de Anchuras.
Flaŭro kaj faŭno
La flaŭro estas stepeca kaj en ĝi hegemonias la olivarbo, la korkokverko, la sabino kaj la pinaroj. Ankaŭ makiso kaj la cistejoj kiuj nomigas la komarkon. En la valoj de la plej altaj areoj estas arbaroj de montokverkoj, pinoj kaj kaŝtanarboj. Estas unu de la zonoj plej riĉaj de Hispanio laŭ ĉasado, kaj ekzistas grandaj ĉasrezervejoj por ĉasado kaj de malgrandaj ĉasbestoj (kuniklo, leporo, perdriko) kaj de grandaj (apro, cervo). Sude estas la enirejo al la Nacia Parko Cabañeros.
Historio
Historie ĝi estis ligata al la urbo de Talavera de la Reina, kiu servas kiel ĉefurbo. El tie post la reconquista la reĝo Alfonso la 6-a ordonis la reloĝigon de tiuj ruinigitaj zonoj per mozaraboj. Etimologie la nomo de La Jara, krom korespondo kun tiu de unu el la specioj vegetalaj plej abundaj tie, ŝajne estas rilata ankaŭ kun la termino araba Cha'ara, "(zono) senhoma"; ĉar tia estis la komarko dum multaj jaroj.
Cirko Roncalli
Bernhard Paul, unu el la fondintoj, kolektis ne nur historiajn cirkajn veturilojn, sed ankaŭ nostalgiajn karuselojn, ampleksan Beatles-kolekton ktp., kiuj reprezentas nuntempe unu el la plej grandajn cirkokolektojn en Eŭropo. Li volas ekspozicii la kolekton en cirkomuzeo en Kolonjo.
Cirko sen sovaĝaj bestoj
Ĉar jam dum multaj jaroj ekzistas en Germanio malpermeso je sovaĝaj bestoj en cirko, la cirko Roncalli trovis mem solvon al tiu problemo. Ĝi nun kreas akrobataĵojn helpe de belegaj lumigaj 3-Dimensiaj bestoj por kiu la cirko trovis inspiron en la hologramo kiun uzis la rokstelulo Prince dum Super Bowl 2016.
La Jara
Ekonomio
Ekonomie la ĉefa riĉeco estas la agrikulturo kaj la brutobredado, ĉefe ŝafoj kaj porkoj. Gravas ankaŭ la produktado de olivoleo, de granda kvalito. Turisme temas pri tereno aprezata de ĉasistoj kaj naturaj piedirantoj. Tio, kaj proksimeco al la Nacia Parko Cabañeros, estis origino de nombraj ĵusaj gastejoj de rura turismo. Tion favoras la aranĝon de la verda vojo de la Jara ĉ. 52 km de la iama projektita fervojo kiu devis ligi Talavera de la Reina kun Villanueva de la Serena (provinco de Badajoz). Aktuale ekzistas la intenco ligi tiun verdan vojon al la simila vojero de Ekstremaduro.
Demografio
La zono suferis fortan senloĝigon laŭlonge de la dua duono de la 20a jarcento, pro rural senloĝigo. La populacio, kondiĉita de la montara etoso, estis ĉiam maldensa kaj ege disa; ekzistas ofte multaj submunicipoj ene de ununura municipo.
Cirko Roncalli
Notoj kaj referencoj
Tiu ĉi artikolo estas parta traduko de la samtema artikolo en la germana vikipedio je la 16-a de julio 2019.
La Jara
Demografio
Plej parto de la populacio estas en malaltaj areoj, en lokoj kiaj Belvís de la Jara, Los Navalmorales aŭ Los Navalucillos, kaj minimume en la parto plej alta, en domaroj kiaj Los Alares, Buenasbodas aŭ la submunicipoj de Robledo del Mazo: Las Hunfrías, Robledillo, Navaltoril, ktp.
Setlejoj
La Diputación Provincial de Toledo (provinca municipara instanco) agnoskas la jenajn setlejojn ene de la komarko de La Jara, el kiuj ĉirkaŭ duono estas submunicipoj dependaj de diversaj municipoj.
La enklavo de Anchuras, municipo apartenanta al la provinco de Ciudad Real, estas konsiderata geografie parto de La Jara, kaj estus aldonenda al la listo:
120368 Phillipcoulter
120368 Phillipcoulter estas asteroido de la ĉefa asteroida zono, en orbita resonanco 3:7 kun Marso.
Tombejo nekatolika (Romo)
La Nekatolika tombejo (itale: Cimitero acattolico aŭ Cimitero degli Inglesi aŭ Cimitero dei protestanti) nombriĝas inter la plej famaj tombejoj de Romo, Italujo. Ĝi estas en Testaccio-kvartalo je Via Caio Cestio nr 6, proksime de Pordo de Sankta Paŭlo kaj Piramido de Cestio.
120368 Phillipcoulter
Malkovro
Ĝi estis malkovrita la en la kadro de la astronomia kampanjo Catalina Sky Survey, plenumita elde la Stacio Catalina de la Observatorio Steward kaj elde la Observatorio de Monto Lemmon, proksime de Tucson (Arizono, Usono).
Tombejo nekatolika (Romo)
Historio
Kiam la t.n. Italujon-sopiro floris venis ekde la 18-a jarcento ofte eksterlandanoj Romon kiuj ne estis katolikoj, speciale angloj kaj germanoj. Kiam ili mortis en romo malpermesata estis ilia entombigo je normalaj tombejoj rezervitaj por katolikoj aŭ judoj. Por ili inaŭguritis oficiale en 1821 tombejo nome Cimitero degli stranieri acattolici. Krome ĝi estis la entombiĝejo de nekatolikaj italloj (ekz. de Antonio Gramsci).
120368 Phillipcoulter
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de la Optika Inĝeniero Phillip Coulter de la Kosmoflugcentro Goddard. Li estis Ĉefo pri Optika Rektigo por la Instrumento OVIRS ĉe la misio OSIRIS-REx. Li ankaù servis kiel Optika Inĝeniero ĉe la misio JWST.
Tombejo nekatolika (Romo)
Historio
John Keats, mortinte en 1821, kaj Percy Bysshe Shelley, droninte en 1822, nombriĝis inter la unuaj promintuloj metite en tombon ĉi-tie. La unuaj entomgigoj en kampo post Cestio-piramido - jam estis estintaj en 1732. Sur la urboplano de Giovanni Battista Nolli en 1748 jam aperas tiu ĉi porprotestanta tombejo. La papa admininistrado permesis entombigojn tiajn nur dumnokte. Krome malpermesitis la uzo de ĉetombaj krucoj. Ĉio tia validis ĝis la fino Papa Ŝtato en 1870.
Du tiaj dumnoktaj entombigoj faritis por la du filoj de la prusia legato Wilhelm von Humboldt: en 1803 por Wilhelm kaj an en 1807 por Friedrich Konstantin Gustav. Tiuj tomboj en la plej malnova parto tombeja (parte atnica; proksimo de la Cestio-piramido) estas sur grundo kiun Humboldt akiris post la filaj mortoj por la tuta familio. Poste petis protestantaj diplomatoj ĉe la papa kortego vane rajti fari ĉirkaŭbarilojn por tombejo-protektado. Tamen eoste de la najbara grundaro, la nuna zona vecchia, oni rajtas fari barilojn por la etendiĝareo. La muro ĉe la kerna tombejo nur post 1870 estiĝis. La pligrandiĝo eblis danke al malavara mondono de la ambasadejo germana en 1894. Tiu ĉi ero havas tri partojn, kaj la sekcioj nomiĝas zona prima, zona seconda kaj zona terza. Stariĝo kapela efektiviĝis en la jaro 1898-a. Inter 1871 ĝis la fino de la Unua mondmilito administris la ambasadoro germana, poste grupo da diplomatoj el diversaj ŝtatoj.
En niaj tagoj la tombejo estas malpermesita por vizitantoj ĝuontaj la ofte pompajn tombojn kaj kriptojn. Por malhelpi kiĉaĵojn ĉiuj novaj tombo-planoj necesas antaŭpermeson fare de italaj aŭtoritatoj. Malkutime estas ke inter la tomboj ĉi-tieaj vivas amaso da katoj kiu regule nutriĝis fare de volontuloj. Mondonacoj por konservado bonvenas.
Elstaruloj entombigitaj ĉi-tie
Jenas elstaruloj entombigitaj sur la Nekatolika tombejo roma:
Krome estas tie ĉi tomboj de du infanoj de Wilhelm von Humboldt, kiu iam estis prusia legaro en Romo, nome de Wilhelm (1794–1803) kaj de Friedrich Konstantin Gustav (1806–1807).
Hilscheid
Hilscheid estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Bernkastel-Wittlich de la federacia lando Rejnlando-Palatinato. Fine de la jaro la komunumo havis 0 loĝantojn. La loko situas en la plej okcidenta parto de Germanio: La limo al Luksemburgio foras ne pli ol 40 kilometrojn. Por komparo: Berlino estas en distanco de proksimume 620 kilometroj.
La teritorio apartenas al komunumaro de la iom longa nomo Verbandsgemeinde Thalfang am Erbeskopf, prononco, do ligo de pluraj najbaraj komunumoj por komuna oferto de servoj por la loĝantoj.
Linio Akō
Linio Akō (japane: 赤穂線 [Akō-sen], angle: Akō Line) estas linio de la fervojo reto JR. La linio apartenas al JR Okcidenta.
Tipoj de trajnoj
Estas 2 tipoj de trajnoj:
Laroya
Laroya [laROĝa] estas vilaĝo kaj municipo de la Aŭtonoma Komunumo Andaluzio, en la provinco Almería, sude de Hispanio. La areo de la municipo estas 21 km2 kie loĝas 138 geloĝantoj, do loĝdenso estas 6.6 loĝ./km2. Laroya situas je 75 km de la provinca ĉefurbo Almería je altitudo de 860 metroj super marnivelo.
Temas pri urba kerno plus kelkaj disaj loĝejoj, nome kampardomoj. Ĝi estas en la montaro Sierra de los Filabres, je 8 km de Macael, en la foje nomita Komarko de la Marmoro, sed oficiale en la komarko Valo de Almanzora.
Demografio
Laŭ statistikoj de la andaluza registaro (SIMA, 2007) la 138 geloĝantoj de la municipo Laroya estas 57 inoj kaj 81 viroj. En la 21-kvadratkilometra teritorio estas la vilaĝo, kie loĝas 129 geloĝantoj, kaj aliaj 9 geloĝantoj loĝas dise en kamparo. Lasta konata nombro de naskiĝoj po jaro estis 2, 0 inoj kaj 2 viroj, kaj mortis 1, 0 inoj kaj 1 viroj. Tiel la natura kresko estis 1 (0.7%). La laborkapabla loĝantaro estis 38 homoj (27.5%).
Ekonomio
La ekonomio estas bazata ĉefe sur la rura turismo, same kiel sur la agrikulturo (ĉefe ne de irigacio: migdalarboj kaj olivarboj) kaj la brutobredado (ŝafoj kaj kaproj).
Benedikto la 7-a
Benedikto la 7-a estis papo de la katolika eklezio.
Biografio
Filo de Deodato, comes tusculanus (de la grafoj de Tuskulo), apartenis ĝuste al nobela familio de Grafoj de Tuskulo: ĉar Deodato kaj Davido estis fratoj de Alberiko la 2-a (Spoleto), li estis kuzo de papo Johano la 12-a kaj, eble, praavo de la papoj Hadriano la 3-a kaj Serĝo la 3-a (opiniataj ĉe iuj historiistoj fratoj de Teofilatto la 1-a, lia patrinflanka praavo). Teofilatto la 1-a, Serĝo la 3-a, Agapito-Hadrieno la 3-a estis, eble, filoj de Benedikto ido de iu Alberiko comes tusculanus, frato de Hadriano la 1-a. Kuzo Johano estis, siavice, nerekta kuzo de Johano la 13-a; male papo Johano la 11-a, (rekta kuzo de Johano la 13-a kaj nerekta de Johano la 12-a, eble siavice filo de Alberiko la 1-a aŭ de Serĝo la 3-a, estis lia onklo: Benedikto la 7-a, tial, estis, lumaniere, parenco de diversaj papoj, kaj lia familio aliajn pluajn da tiaj donos estonte.
Ĉar grafo Sikono reprezentato de Oto la 2-a de la Sankta Romia Imperio ne agnoskis Frankonon de Feruĉoj kiel posteulon de la mortigita papo Benedikto la 6-a, kaj ĉar Frankono forfuĝis al la Malalta Italio antaŭe kaj al Konstantinopolo poste, oni procedis al nova elekto, kiu eliris al solvo akceptita de ĉiuj: Benedikto la 7-a estis akcepte ŝatata de ĉiuj, jen ĉe la imperia frakcio jen ĉe la romaj patriciaj familioj inkluzive de Krescencoj, kiuj estis kaŭzintaj la morton de Benedikto la 6-a kaj alestiĝon de Frankono kiel papo kiu finiĝis por esti juĝata kontraŭpapa Bonifaco la 7-a.
Ekstere de tiu implikaĵo de parencaĵoj, eble delico de historiistoj, Benedikto la 7-a regis Romon trankvile laŭlonge de naŭ jaroj dum en la urbo “reĝis” Johano Krescenco la 2-a (+998) kun sia frato Krescenco la 3-a (+1020). Tiu trankvileco estis evento iamaniere malofta en tiuj tempoj. La unua efektivaĵo estis sinodo por deklari nevalida, kaj do senefika, la voĉdonadon kiu elekti Frankonon kaj por lin ekskomuniki.
Tamen, Bonifaco la 7-a, ekskomunikita, ne kapitulacis kaj en 980, dum Benedikto la 7-a malĉeestis por kunveni kun la imperiestro kaj celebri kun li la Kristanaskon en (Raveno), provis repreni por si la papajn oficon kaj oficejon, sed Benedikto obtenis la intervenon de Oto la 2-a kiu forigis, denove, la uzurpaton.
Papado
Bendikto la 7-a antaŭenpuŝis la monaĥismon kaj, kune kun la imperiestro Oto la 2-a, la reformon eklezian danke al la fakto ke la imperiestro pasigis grandan parton de sia vivo en Italia
En marto 981 alia sinodo, de li kunvokita en Sankta Petro, malpermesis simonion, praktiko kiu jam fariĝis kutimo en la Eklezia kaj estis kaŭzo, interalie, de multiĝo de pastroj edziĝintaj, kaj kondamnis simoniulojn. Bendikto aranĝis kroman sinodon samjare en Laterano.
Suverena ŝtato
Suverena ŝtato estas ŝtato kun daŭra loĝantaro, difinita teritorio, registaro kaj la kapablo starigi rilatojn kun aliaj suverenaj ŝtatoj.
Oni kutime subkomprenas, ke tia ŝtato ne dependas de iu alia ŝtato aŭ potenco.
NGC 23
NGC 23 (aliaj indikoj — PGC 698, UGC 89, IRAS00073+2538, MCG 4-1-33, ZWG 477.62, MK 545, ZWG 478.34, KUG 0007+256) estas galaksio en konstelacio Pegazo.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Niktibioj
La Niktibioj aŭ branĉuloj estas granda familio de birdoj rilataj al kaprimulgoj kaj podargoj.
Aspekto
Tiuj estas noktaj insektovoruloj kiuj ne havas la bridajn harplumojn ĉirkaŭ la buŝo propraj de la veraj kaprimulgoj. Krome ili havas grandegan kapon kaj malgrandan korpon (21 ĝis 58 cm, 37 cm sen kalkuli voston), longajn flugilojn kaj vostojn kaj mallongajn krurojn. Ili ĉasas el gvatejo kiel lanioj aŭ muŝkaptuloj. Dumtage ili ripozas rekte en arbostumpoj, kamufle kaj ŝajnas tute parton de la stumpo kaj tiele ili restas tute senmove kaj sentime de malprobablaj eblaj rimarkontoj, pro tio ili estas nomitaj ankaŭ branĉuloj.
Specioj
Estas sep specioj en ununura genro en tropika Sudameriko:
Kutimoj
Ili manĝas ĉefe insektojn, prenitajn dumfluge, sed ankaŭ vespertojn, lacertojn aŭ birdetojn. Kutime, tiuj birdoj ne ĉeestas urbajn mediojn.
La ino demetas ununuran ovon rekte sur la pinto de stumpo.
En Brazilo
En Brazilo estas multaj legendoj pri tiu populara birdo. Dekomence estas prestiĝa birdoj pro siaj forto kaj maniero eviti predantojn. Krome oni supozas, ke ĝi aperas kiam la luno aperas kaj ties trista kanto sonas kiel “foi, foi, foi...” (portugale: estis, estis, estis...). La legendo diras, ke la birdo estas virino perdinta sian amon. Pro tio, la birdo ricevis la nomon de fantoma birdo.
Villaturiel
Villaturiel [biljatuRJEL] estas municipo de la provinco Leono, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al komarko Esla-Campos, en la sudoriento de la provinco kaj en la historia areo La Sobarriba.
Geografio
Ĝia municipa teritorio estas formata de la loĝlokoj Alija de la Ribera, Castrillo de la Ribera, Mancilleros, Marialba de la Ribera, Marne, Puente Villarente de Villaturiel, Roderos (en la foto de la tabelo), San Justo de las Regueras, Santa Olaja de la Ribera, Toldanos, Valdesogo de Abajo, Valdesogo de Arriba, Villaturiel kaj Villarroañe kaj okupas totalan areon de 57,06 km².
Laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 1 865 loĝantojn. Ĝi akiris loĝantaron en la unua duono de la 20-a jarcento pro proksimeco al la provinca ĉefurbo kaj aligo de aliaj loĝlokoj, sed poste perdis ĉirkaŭ 1 100 loĝantojn el la mezo de la 20-a jarcento pro la migrado el ruraj zonoj al urboj. Ĝi distas 12 km de Leono, provinca ĉefurbo; trapasas la municipan teritorion la riveroj Porma, Bernesga kaj Esla.
Ĝi limas kun Leono, Valdefresno, Villasabariego, Onzonilla, Mansilla Mayor, Vega de Infanzones kaj Villanueva de las Manzanas.
Historio
En Mezepoko okazis reloĝado. La areo apartenis al la Regno Leono.
Tradiciaj enspezofontoj estas agrikulturo (maizo kaj aliaj irigaciaj cerealoj) kaj brutobredado. Lastatempe kultura kaj rura turismo plie ekgravis (popola arkitekturo, historia heredo, piedirado).
Koloniantoj de Katan
Koloniantoj de Katan (germane Siedler von Catan) estas germana tabulludo kaj eble la plej populara germana ludo ekster Eŭropo. Klaus Teuber desegnis kaj Kosmos originale eldonis ĝin en Germanio je 1995. Poste Mayfair Games vendis ĝin kiel The Settlers of Catan en Usono. Ĝi havas hazardan tabulon, emfazas interŝanĝojn, kaj ekzistas multaj aldonoj al la baza ludo. Ĝi estas 4-ludanta ludo kiu ĝenerale daŭras horon kaj duonon.
La "originala" Siedler enhavis la bazan ludon kaj la unuan aldonon Seefahrer von Catan (Marveturistoj de Catan). Oni povas aĉeti kaj la originalan ludon kaj la aldonon de ĝi en Eŭropo kaj Usono. Ĝi estas originale en la germana kaj poste tradukita en multajn lingvojn: la angla, ĉeĥa, dana, franca, germana, greka, hispana, hungara, itala, japana, nederlanda, norvega, portugala, rusa, slovena, kaj sveda.
La Ludaĵoj
Estas 37 sesanguloj, du stakoj de kartoj, numeraj kartetoj, domoj, urboj, stratoj kaj rabisto. Oni aranĝas la sesangulojn plejpart-hazarde por fari la tabulon por la ludo (la tero en la mezo kaj la akvo ĉirkaŭe). Post la tabuliĝo, oni surmetas la numerajn kartetojn sur la tabulon, kaj oni stakas la rimedajn kartojn en sia propra stako. Ĉiu ludo havas malsaman tabulon, do oni devas pripensi diversajn strategiojn ĉiufoje.
La Pecoj
Nun, ĉiu ludanto surmetas domon kaj straton provi lasi estontecan spacon kaj obteni la plej bonajn rimedojn. La celo nun estas pretiĝi kolekti multajn diversajn rimedojn, do oni ne devas interŝanĝi multe dum la ludado. Oni povas aĉeti stratojn, domojn, urbojn, kaj disvolvajn kartojn uzante la rimedojn.
Disvolvaj kartoj
Kelkaj ludantoj preferas uzi siajn rimedojn por disvastigi surtabule kiam aliaj ŝatas akiri disvolvajn kartojn. Multaj disvolvaj kartoj havas forton inkluzive Konstruu Straton (konstruu du stratojn), Jaro de Abundo (akiru du rimedojn), Monopolo (ŝtelu ĉion de unu rimedo el ĉiuj) kaj kelkaj donas venkpoenton (oni bezonas dek venkpoentojn por gajni). Ankaŭ estas Kavaliro (germane: Ritter) kiu ebligas movi la kavaliron kaj ŝteli rimedon de alia ludanto, kaj tiu heksagono ne plu donas rimedojn al la ludantoj ĉirkaŭ ĝi. Kiam oni havas tri kavalirojn, si obtenas la Plej Grandan Armeo-karton kiu valoras du venkpunktojn. Oni ankaŭ obtenas la Plej Grandan Strato-karton kiam oni havas 5 stratojn kune, kiu ankaŭ valoras du venkpoentojn. Alia ludanto povas ŝteli ilin, se ŝi aŭ li konstruas pligrandan straton aŭ akiras pligrandan armeon.
Populareco
Notu ke ĉiuj devas atenti dum la vicoj de la aliaj ludantoj ĉar neniu scias kiam oni volos interŝanĝi. Interŝanĝado estas la plej ekscitata (kaj bezonata) parto de la ludo, ĉar ĉiuj rimedoj gravas kaj neniu povas havi ĉion, ĉar alia verŝajne havos la rimedon kiun alia ludanto bezonas. Ofte, ludantoj havas preskaŭ la samajn nombrojn da venkpoentoj dum la tuta ludo, do neniu scias kiu venkos ĝis la finiĝo. Tial multaj ludantoj volos ludi denove. Ĝi gajnis la Spiel des Jahres (Ludo de la Jaro) 1995 kaj la Deutscher Spielepreis (Germana Ludpremio) unua loko 1995 kaj la Origins Award (Origina Premio) je 1996.
Aldonoj
Pro ĝia populareco, estis nova aldono ĉiujare por la ludo por aldoni novajn eblecojn kaj ĝenerale pligrandigi kaj pliamuzigi la ludon.
Cagnes-sur-Mer (stacidomo)
Cagnes-sur-Mer estas franca stacidomo sur linio -  (landlimo), situanta en  Cagnes-sur-Mer, en departemento Alpes-Maritimes, regiono Provenco-Alpoj-Bordo Lazura.
Temas pri stacidomo de Société nationale des chemins de fer français (SNCF), priservata de trajnoj Provenco-Alpoj-Bordo Lazura.
Ĝi situas ĉe kilometra punkto (PK) de linio Marseille-St-Charles - Vintimille (frontière) (930000).
Courville-sur-Eure (stacidomo)
Courville-sur-Eure estas franca stacidomo sur linio Paris-Montparnasse - Brest, situanta en Courville-sur-Eure, en departemento Eure-et-Loir, regiono Centro-Valo de Luaro.
Ĝi situas ĉe kilometra punkto (PK) de linio Paris-Montparnasse - Brest (420000).
Niŝida Hideo
NIŜIDA Hideo (nask. 29 jun. 1903 en Nara, Japanio) estas japana oficisto de asekura kompanio kaj Esperantisto. Li klopodis por XVI-a JE-Kongreso en Osako kaj la Osaka Esperantista Societo.
Freimettigen
Freimettigen estis ĝis la 31-a de decembro 2009 komunumo de la distrikto Konolfingen kaj ek de la 1-a de januaro 2010 komunumo de la administra distrikto Berno-Mezlando en Kantono Berno, Svislando. Ĝi havis 432 loĝantojn je la 31-a de decembro 2010.
Geografio
Freimettigen situas en la antaŭalpa monteta kamparo 13 kilometrojn norde de la urbo Thun. La komunumo konsistas el la vilaĝo Freimettigen kaj la vilaĝeto Dessikofen sur alteco de 660 m s.m. en sudo de la komunumo.
Najbaraj komunumoj
La komunumo Freimettigen limas en nordoriento kaj en oriento al Niederhünigen, en sudoriento al Linden, en sudo al Oberdiessbach, en sudokcidento al Häutligen, kaj en ordokcidento al Konolfingen.
Trafiko
Freimettigen situas flanke de la gravaj trafikvojoj. La kantona ĉefvojo n-ro 229 de Thun al Konolfingen pasas laŭlonge de la okcidenta komunumlimo paralele kaj rekte apud la trajnlinio de la Berno-Lötschberg-Sempiono-Fervojo. La stacidomo de Stalden en Emme-Valo situas rekte apud la komunuma limo 500 metrojn nordokcidente de la vilaĝa centro de Freimettigen.
Historio
La unua dokumenta mencio de Freimettigen datiĝas el la jaro 1282 kiel Vrimuotingen. Dum mezepoko Freimettigen estis parto de la feŭda senjorujo Hünigen kaj dividis ties historian sorton kaj venis en la jaro 1406 sub berna regado.
La Maldekstro - la Ĉielarko
la Maldekstro - la Ĉielarko (itale: la Sinistra - l'Arcobaleno, mallongigo: SA) estis grupo de italaj politikaj partioj, gvidataj de Fausto Bertinotti. La partio fiaskis dum itala politika voĉdonado en 2008.
La partioj kreis Maldekstro kaj Libereco, por la Eŭropaj balotoj 2009.
Géza Morcsányi
Géza Morcsányi [morĉAnji], laŭ hungarlingve kutima nomordo Morcsányi Géza estis hungara dramaturgo, tradukisto, altlerneja instruisto. Géza Morcsányi naskiĝis la  en Budapeŝto kaj mortis la 4-an de januaro 2023.
Biografio
Géza Morcsányi frekventis gimnazion en sia naskiĝurbo, poste li akiris diplomon en Universitato Corvinus de Budapeŝto en 1977. Li estis dramaturgo inter 1977–1988 en Teatro Radnóti, Nacia Teatro (Pécs), Nacia Teatro (Győr), Teatro Szigligeti (Szolnok), poste li estis redaktoro. Inter 1995 kaj 2015 li estis direktoro de eldonejo. Li instruis ankaŭ en Universitato de Dramo kaj Filmo (Budapeŝto). En 2017 li debutis kiel filma aktoro. Li havas edzinon, kiu naskis 2 filinojn. Li ricevis 4 premiojn inter 1999-2005.
73769 Delfo
73769 Delfo estas tre malgranda, ne tre hela asteroido de la ekstera asteroida zono, ano de la Hilda grupo.
Orbito
Pro ĝia orbita discentreco kaj ĝia aphelio de pli ol 5, ĝi proksimiĝas al la orbito de Jupitero : ĝia jupitera MOID estas 0,515471 AU, tie estas 77,113 milionoj da km. Pro tio ĝi povas esti rigardita kiel jupiterrenkonta asteroido; kvankam ĝia orbita resonanco 3:2 kun Jupitero, propreco de la korpoj de la Hilda grupo, tenas ĝin malproksima de tiu ĉi planedo.
Malkovro
Ĝi estis malkovrita la de la belga astronomo Eric Walter Elst elde la Observatorio La Silla de ESO en Ĉilio.
Nomo
Ĝi ŝuldas sian nomon al la antikva greka urbo Delfo, centro de la mondo laŭ la helena mitologio. Delfo kuŝas ĉe la sudokcidenta deklivo de la monto Parnaso en la valo de Focido kaj estas plej fama arkeologia situo en Grekio. La fama tiea orakolino, la sacerdotino Pizia, plusendis la respondojn de la dio Apolono al demandoj.
Vissarion Ŝebalin
Vissarion Jakovleviĉ ŜEBALIN (ruse Виссарио́н Я́ковлевич Шебали́н, naskiĝis la en Omsk, mortis la ) estis soveta komponisto.
Ŝebalin naskiĝis en Omsk; liaj gepatroj estis lernejaj instruistoj. Li studis muzikon en la omska kolegio. Poste, laŭ la propono de lia profesoro, Ŝebalin veturis al Moskvo por montri siajn unuajn komponaĵojn al Nikolaj Mjakovskij.