cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Polemiko de Rind k.a.
La celo de la reserĉo estis malkovri se la asertoj kaj de la amaskomunikiloj kaj de la faka literaturo pri tio, ke ĉiuj seksrilatoj estas traŭmatizaj por la neplenaĝuloj kaj ke la seksa misuzo kaŭzas psikologian malutilon gravan, longedaŭran kaj ekvivalente ĝeneralan sur knaboj kaj knabinoj akordiĝas kun la maniero kiel tiaj spertoj estas travivitaj. La aŭtoroj analizas kaj komparas la rezultojn de 59 studoj faritaj kun neklinikaj samploj de ambaŭ seksoj kiuj havis seksrilatojn kun plenkreskuloj dum la infaneco aŭ adoleskanteco kaj ili alvenas al la konkludo, ke ĉ. 70% de la analizitaj junuloj konsideras, ke tiaj spertoj estis pozitivaj aŭ ne havis sekvojn. La aŭtoroj relativigas kaj atribuas al aliaj kaŭzoj, kiel la familia medio, la negativajn sekvojn raportitajn de la cetero kaj ili konkludas, ke la kredoj de la socio pri la supozataj intrinsekaj negativaj sekvoj de la sekso sur infanoj kaj adoleskantoj estas troaj kaj ne sin subtenas.
La studo rezultigis grandan polemikon en Usono, kiu komencis per la kritikoj de kelkaj sociaj konservativuloj kaj religiaj fundamentalistoj, kaj ankaŭ de kelkaj psikiatroj kaj psikoterapiistoj, kaj eĉ alvenis al la Kongreso. Tiu ĉi montris sin zorgo-plena pri la eblaj konsekvencoj de la publikigo de la rezultoj sur la oficialaj paradigmoj rilate al pedofilio, kaj la 12-an de julio 1999 ĝi aprobis la Rezolucion 107 HRC[137] (per 355 voĉoj por, 0 kontraŭ kaj 13 sindetenaj), politike establinta ke la seksrilatoj inter plenkreskuloj kaj neplenaĝuloj estas nepre misuzaj kaj malutilaj por ĉi tiuj lastaj. La kondamno de scienca studo far la Kongreso signifis senprecedenta fakto en Usono.
La studo
La studo baziĝas sur la asertoj de la amaskomunikiloj kaj de la specialigita literaturo, ke ĉiuj seksrilatoj estas traŭmaj por la neplenaĝuloj kaj ke la seksa misuzo kaŭzas gravan psikologian damaĝon, daŭra kaj ĝenerala ĉe knaboj kaj knabinoj ekvivalente. La oficiala celo de la analizo realigita de Rind, Tromovich kaj Bauserman estas konfirmi se la maniero kiel tiuj spertoj estas perceptitaj korespondas al tiaj asertoj.
Metodologio
La studo de Rind, Tromovitch kaj Bauserman efektivigas metanalizan alproksimiĝon kaj plifirmigon de la rezultoj de 59 sendependaj enketoj realigitaj inter 1975 kaj 1995 en usonaj gimnazoj, kiuj prezentas unuflanke la rezultojn de referenco koncerne la lernantojn kiuj ne estis objekto de ISM kaj de la ceteraj rezultoj koncerne la lernantojn kiuj ja estis objekto de ISM. La metanalizo baziĝas sur la plifirmiĝo de tri ensembloj: la diferencoj de ekvilibro de la lernantoj laŭ ili ja estis aŭ ne objekto de ISM, same kiel la funkcio de ilia familia situacio, kaj la diferencoj de familia situacio inter la lernantoj objekto aŭ ne de ISM. La celo de la tria ensemblo estas determini se la diferencoj en la psikologia ekvilibro de la lernantoj objekto de ISM povas esti konfuzitaj kun tiuj kaŭze de ilia familia situacio kaj sekve se la rilato inter la ekvilibro kaj la ISM estas solida aŭ ne.
Unu el la malfacilaĵoj trovitaj de la aŭtoroj estas, ke la 59 komparitaj studoj uzas nek la saman difinon de la termino "seksa misuzo" nek de la termino "infano", fiksante la aĝo-limon de la infaneco inter 16 kaj 18 jaroj en 75 % el la studoj kaj 14 jaroj en 25 %. Aliflanke, 70 % el la studoj konsideras la aĝo-diferencon inter la infano/adoleskanto kaj la plenkreskulo, sed ne konsideras la konsenton de la plej juna seksa kunulo.
Alia malfacilaĵo estas, ke kelkaj studoj uzitaj entenas malkombinon laŭ kategorioj de tio, kion oni konsideras kiel seksa misuzo, sed la kategorioj diferencas inter unu studo kaj la alia (ekzemple ekshibicio, karesoj, tuŝadoj, masturbado, midzado, kopulaci-atenco kaj penetrado). Rind, Tromovitch kaj Bauserman sekve starigis baremon de graveco por ĉiu kategorio. Ĉi tiu baremo konsideras ankaŭ la proksimecon de la rilato inter la homoj (biologiaj parencoj, membroj de la familio aŭ ne), de la ofteco de la ISM kaj de la uzo aŭ ne de forto aŭ minacoj.
Rezultoj
Laŭ la rezultoj de la studo, 51% el la aferoj de ISM ĉe knaboj kaj 39% de la aferoj ĉe knabinoj konsistus el karesoj; 46% el la subjektoj de ISM estus estintaj tion plurfoje kaj 23% el la aferoj de ISM ĉe knaboj antaŭ 41% el la aferoj ĉe knabinoj estus okazintaj sub trudado. 14 % el la knaboj kaj 27 % el la knabinoj de la gimnazoj estus havinta almenaŭ unufoje unu sperton klasifikita kiel "seksa misuzo" de unu aŭ pluraj el la 59 studoj komparitaj. Ekzistus korelativeco de malpli ol 1 % inter la misorientiĝo (klinikaj signoj de traŭmatismo) kaj la fakto esti objekto de ISM, kaj korelativeco naŭ fojojn pli alta inter la familia situacio kaj la misorientiĝo. La traŭmatismo raportita ne estus ĝenerala kaj daŭra kaj ĝi ne estus spertita en la sama maniero de la knabinoj ol de la knaboj. Korelativeca faktoro tiom malalta klarigeblus pro la fakto, ke en la kompareblaj studoj efektigitaj en klinikaj medioj ekzistas forta proporcio de aferoj de incesto, dum tiuj ne signifas pli ol 16 % el la aferoj de ISM registritaj dum enketoj en la gimnazoj. .
La polemiko
La studo estis la celo de granda polemiko en Usono post la kritikoj de kelkaj sociaj konservativuloj kaj religiaj fundamentalistoj, same kiel kelkaj psikiatristoj kaj psikoterapiistoj. La unua publika signifa reago havis originon en la Nacia Asocio pri Reserĉo kaj Terapio de Samseksemo, organizaĵo dediĉita defendi, ke samseksemo estas mensa malsano kiu povas esti kuracita per psikoterapio. Poste, la konservativa televidprezentistino Laura Schlessenger atakis la studon en sia programo, kio kondukis al amaskomunikila kampanjo kiu etendiĝis al politikaj rondoj.
La Usona Kongreso montris sin maltrankvila rilate la konsekvencojn kiuj povus havi la publikigo de la rezultoj de la studo sur la oficialaj paradigmoj pri pedofilio kaj en 12 de julio 1999 ĝi denuncis kaj kondamnis ĝin preskaŭ unanime, per 355 favoraj voĉdonoj, neniu kontraŭe kaj 13 sindetenoj. Kondamno de scienca studo de la Kongreso estis en tiu momento senprecedenca fakto.
Urĝita por sin pravigi, la Usona Asocio pri Psikiatrio submetis la meta-analizon al nova revizio per paroj kaj al statistika profesia studo, kiuj portis al konkludo, ke la metodologio uzita estis korekta.
Tamen, oni daŭre publikigis gazetarajn komunikojn kaj refutojn kiuj supraĵe sugestis diversajn kialojn laŭ kiuj la studo devus esti rifuzita. La aŭtoro, inter aliaj, respondis tiujn refutojn. Kaŭze de la ekstera premo rezultinta de ĉi tiu reserĉo, doktoro Rind deklaris, ke li ne povis daŭrigi siajn esplorojn pri la temo kaj ke li estis serĉonta aliajn objektojn de esploro.
La studo estis ofte citita kiel referenco de la pedofilia aktivista movado kaj de iuj advokatoj por defendi siajn klientojn en juĝoj sur aferoj pri supozataj seksaj misuzoj.
Hipomanio
Hipomanio estas malpli forta variaĵo de la psika malsano manio. Hipomaniuloj estas pli ol normale emocie ekscititaj kaj move maltrankvilaj. Ofte aldoniĝas pensado tre saltanta de temo al temo, mova troaktiveco, maltrodormado kaj pro la ĝenerala maltrankvilo kutime manka (foje tamen ankaŭ troaltigita) apetito.
Simptomoj
La simptomoj korespondas al tiuj de la malsano manio, sed estas ĉiurilate malpli fortaj (la grekdevena vortoparto "hipo-" signifas "sub-", do temas pri stato "sub la manio").
Pro la ekscitita emocia stato, kiu ofte ligiĝas al eŭforio, do stato por la paciento mem komence tute agrabla, povas ekesti nerealisme grandigita memfido, altigita riskemo, pli granda kontaktemo kaj ekesto de embarasigaj "transpaŝoj de sociaj limoj". Hipomanio povas ankaŭ manifestiĝi per seksismaj paroloj, seksemaj alproksimiĝoj al aliaj homoj, senpripense rapidaj plekto de seksumaj kontaktoj kaj tre rapida enamiĝo.
Dum statoj de hipomanio, la koncernata homo kutime perceptas sian korpan forton, sian perceptopovon, intelekton kaj kreopovon plialtigite. Tamen statoj de laciĝo sekve de la ĝenerala troaktiveco povas rezulte denove redukti la realajn kaj perceptatajn kapablojn.
La subjektiva bezono de dormo kutime estas malaltigita, kaj rezultas maltrodormado.
La apetito povas esti signife perturbata, ofte manĝatas multe malpli ol kutime, foje tamen ankaŭ multe tro, tiel ke povas rezulti pli granda perdo aŭ altiĝo de la korpopezo. La Klasifiko Internacia de Malsanoj (mallonge esperante KIM aŭ angle ICD, en la aktuala 10-a eldono) de la Monda Organizaĵo pri Sano notas la malsanon per la kodo "F30.0". Kadre de la psikiatria klasifiko ĝi membras en la grupo de afekciaj malsanoj.
Preonzo
Geografio
Preonzo situas sude de la Valo de Leventina ĉe la okcidenta bordo de la rivero Tiĉino, proksimume 5 kilometrojn nordokcidente de la kantonĉefurbo Belinzono. La plej alta punkto de la komunumo sur alteco de 2439 m s.m. estas la monto Poncione di Piota. La komunumo konsistas el la vilaĝo Preonzo kaj la frakcio Bosciarina, Nousett, Portino kaj Sgrussa en la valo kaj Casinetta sur la deklivo de la monto.
La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 16,44 km², de kiuj 59,1% estas kovritaj de arbaro, 8,9% servas por agrikulturo kaj 3,7% por setlado.
Trafiko
Tra Preonzo pasas la kantona ĉefvojo n-ro 408 kaj la svisa aŭtovojo A2, kies plej proksima alveturejo Belinzono-Nordo situas 4 kilometrojn sudokcidente de la komunumo en Arbedo-Castione. Pere de poŝtaŭtolinio de Biasca al Belinzono la komunumo estas konektita al la publika transportreto.
Historio
La unua dokumenta mencio de Preonzo datiĝas el la jaro 1335 kiel Prevonzo. En la 14-a jarcento Preonzo formis najbararon kun Moleno. Sub la regado de Urio de 1403 ĝis 1422 al Preonzo estis koncedita la privilegio decidi mem pri sia tradicia juro, kvankam ĝi ne estis atribuita al Leventina. La komunumo regule estis trafita de montofaloj la ŝtonlavangoj. Lastfoje okazis montfalo la 15-an de majo 2012, kiam 300000 tunoj da ŝtonegoj falis al la valo, kaj la 25-an de septembro 2012 ŝtonlavango detruis la kantonan ĉefvojoj.
La germanlingva teatro en Hungario
La germanlingva teatro en Hungario komenciĝis en la 18-a jarcento kaj ankaŭ nun ekzistas en Hungario. La artikolo traktas ankaŭ Transilvanion, kiu ne ĉiam apartenis al la lando.
La germanlingvaj trupoj signife influis la hungarajn trupojn dum preskaŭ ducent jaroj en Hungara reĝlando. La lando estas parto de Habsburga Imperio kaj vivis en Hungario ankaŭ germanoj-aŭstroj en minoritato, eĉ en kelkaj urboj aŭ regionopartoj majoritate. Laŭ la postrestintaj datenoj el direkto de Vieno alvenis aŭstraj migraj aktoroj unue en 1716 al Ödenburg. La sekvaj stacioj estis en 1733: Presburg, en 1737 Pest (urbo), en 1742 Raab, en 1746 Temeswar, en 1752 Hermannstadt, en 1760 Ofen, en 1762 Kaschau, en 1769 Kastelo Esterházy (Fertőd), en 1783 Gödöllő, en 1786 Klausenburg, en 1790 Kronstadt, en 1795 Großwardein, en 1800 Fünfkirchen. En la lando la germanoj inicitis konstruadojn de teatrejoj, ja la prezentadoj okazis ĉefe en pli grandaj drinkejoj. Unue denove en Ödenburg oni konstruis teatran domon (1769), poste en Presburg (1776), en Pest (1774), en Ofen (1787), Hermannstadt (1788), Raab (1789), Kaschau (1789), Temeswar (1795). En la 1800-aj jaroj en Presburg, Pest kaj Ofen estis videblaj teatraĵoj jam en la tuta jaro, en la aliaj urboj nur en la vintro sezono. En tiuj urboj en fino de la jarcento jam hungarlingvaj teatraĵoj okazis. En la 19-a jarcento la repertuaro ligiĝis al la vienaj teatroj, sed en la malfrua 19-a jarcento jam estis videblaj ankaŭ dramoj pri hungaraj historiaj herooj (Stefano la 1-a (Hungario), Matiaso la 1-a (Hungario), ktp). La unua menciinda trupestro estis de:Johann Matthias Menninger, kie estis aktoro de:Karl von Marinelli. de:Joseph Felix von Kurz ofte aktoradis en Presburg, same de:Emanuel Schikaneder. En diversaj urboj estis grava aktoro de:Johann Baptist Bergopzoomer.
En 1812 estis malfermita grandega Germana Teatro (Pest), sed ĝi forbruliĝis en 1847. Tiutempe jam malpliiĝis la intereso pri la germanaj teatraĵoj, ĉar en 1837 ekfunkciis la ’’Hungara Teatro,’’ kiu post jaroj prenis la nomon Nacia Teatro. En Buda en 1843 komencis funkcii fama teatrejo Horváth-kert. La lasta teatrejo funkciis inter 1869–1889, poste ankaŭ tio forbruliĝis (jam en Budapeŝto). Baldaŭ nur trupoj alvenis el eksterlando.
Menciindas, ke inter 1901–1934 en Teatro Magyar laŭokaze alvenis germanaj teatraj trupoj: Burgoteatrejo, Deutsches Volkstheater, Deutsches Theater kaj aliaj. Depost la 2-a mondmilito okazis paŭzo, sed en 1952 alvenis el Berlino Komische Oper, post jaroj aliaj teatroj.
En 1985 en Szekszárd oni fondis germanlingvan teatron Deutsche Bühne Ungarn, kiu esatas la sola germanlingva teatro en Hungario.
Ofelio
Ofelio estas virina antaŭnomo, ĉefe tiu de Ofelio; rolulino de la Ŝekspira tragedio Hamleto.
Oni donis ŝian nomon al du astroj :
-328
En la jaro 328 antaŭ Kristo okazis, interalie:
Gomokuo
Gomokuo (japane, 五目並べ) (ankaŭ Gobango ) estas ludo. La prapatro de ĉi tiu ludo estas la ludo goo, kiu estas konata de 4000 jaroj en Ĉinio. Kelkajn jarcentojn poste el goo evoluis la antikva ludo 'wutzu', kiu similas al gomokuo. Laŭ aliaj informoj la ludo originas el Japanio. Gomokuo estis unue ludata en Japanio ĉirkaŭ 700 a.K. 'Moku' signifas komunaĵon, 'gomoku' = komunaĵo kun la ludo goo. El goo evoluis ankaŭ alia tabulludo, Renĵuo.
La ludanto, kiu komencas la ludon povas ĉiam gajni ĉe perfekta ludado. 'Victor Allis' montris ĉi tion en 1993.
Reguloj
Gomokuo estas ludata sur krado de 15x15 amplekso. Je la komenco de la ludo, la tabulo estas malplena, kaj la ludantoj metas ŝtonon sur la intersekciĝoj de la tabulo laŭvice. La ludanto kun la nigraj pecoj komencas, kaj la ludanto kiu kreas linion el kvin ŝtonoj en horizontala, vertikala, aŭ diagonala direkto gajnas. Nur linio farita el precize kvin ŝtonoj gajnas. Linio el ses aŭ pli da ŝtonoj ne estas venko.
Ekzistas aliaj metodoj por komenci la ludon, kiuj provas nuligi la advantaĝon de la unua ludanto. Ekzemple, la komenca regulo nomita "interŝanĝi2" aŭ "swap2" en la angla, postulas ke la unua ludanto metas du nigrajn ŝtonojn kaj unu blankan ŝtonon sur la tabulo. La dua ludanto povas konservi sian flankon, interŝanĝi sian flankon kun la alia ludanto, aŭ meti du pliajn ŝtonojn de ĉiu koloro sur la tabulo kaj lasi la alian ludanton elekti flankojn. Ĉi tiu metodo estas nun uzata je la monda ĉampionado.
Frumales
Frumales [fruMAles] estas municipo en la nordo de la provinco Segovio, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al komarko Tierra de Pinares (Pinartero) en la nordo de la provinco.
Geografio
Ĝia municipa teritorio okupas totalan areon de 27,66 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 111 loĝantojn. Ĝi perdis loĝantojn dum la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj, kiel ja okazis en multaj loĝlokoj de la regiono, fakte 160 el 1991.
Ĝi distas 59 km de Segovio, provinca ĉefurbo kaj limas kun municipoj Cuéllar, Olombrada, Perosillo kaj Hontalbilla, sude de Moraleja de Cuéllar kaj ĉe la provinca ŝoseo SG-205 per kiu komunikas kun Dehesa Mayor okcidente kaj kun Hontalbilla sudoriente. Kunfluas ĉe la loĝloko rojoj Cerquilla kaj Valle de los Hornillos.
Historio
La areo apartenis unue al la Regno Kastilio. En Mezepoko okazis reloĝado.
El 1857 ĝis 1930 Perosillo estis integrita en popolnombrado de Frumales kunhavante paroĥon, sed ĝi neniam perdis sian municipan statuson. Aldehuela de la Vega estis municipo absorbita de Frumales kiam ĝi senjomiĝis en 1864.
Aktualo
Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj, vitejoj, legomoj kaj terpomoj) kaj brutobredado (ŝafoj) kaj rilata komercado. Lastatempe kultura kaj rura turismo ekgravis (popola arkitekturo, historia heredo, piedirado) dum plej parto de loĝantaro estas maljunuloj.
De la historia pasinteco restis vizitindaj vidindaĵoj el kiuj menciindas la preĝejo de Sankta Maria de la 13-a ĝis 16-a jarcentoj Kun romanikaj kapiteloj.
Malgrandkvartala placo
Malgrandkvartala placo (Malostranské náměstí). La dominanto de la placo kaj de la urbocentro estas la preĝejo de Sta Nikolao, kreita en la jaroj 1704-1711 de Kristian Dientzenhofer. La portalo estis finkonstruita en 1713, la sacerdotejo en la jaroj 1737-1752, laŭ planoj de K. I. Dientzenhofer, la turo (1755) laŭ projekto de A. Luragho; super la navo oni vidas belegajn freskojn de J. L. Kracker, kaj granda fresko de F. X. Balko troviĝas en la kupolo. Nordflanke aliĝas al la preĝejo la iama jezuita kolegio, konstruita en la dua duono de la 17-a jarcento laŭ planoj de D. Orsi. La preĝejo de Sta Nikolao kun la aliĝintaj konstruaĵoj dividas la Malgrandurban placon en du partojn, la supran kaj la malsupran. En la supra troviĝas pestkolono (1715), kies skulptaĵoj devenas de J. O. Mayer kaj F. Geiger; aŭtoro de la ĝenerala projekto estis elstara baroka arkitekto de Prago J. Bapt. Alliprandi. - Sur la norda flanko estas 'novrenesanca domo Ĉe la Nigra Aglo' (U černého orla), konstruita de arkitekto J. Rixy kaj ornamita per sgrafitoj de Mikoláš Aleš, kaj la estinta jezuita gimnazio. Je la okcidenta flanko estas 'la Liechtenstein-palaco', el la jaro 1791. En la angulo de l' placo staras 'la Hartig-palaco', trapaseja domo, barokstila konstruaĵo el la unua kvarono de la 18-a jarcento. Je la suda flanko konserviĝis ĉe kelkaj domoj gotikaj arkadoj. En la malsupra parto de la placo troviĝas notinda ejo de ia iama 'Malgrandkvartala urbodomo', malfrurenesanca konstruaĵo, kiu akiris sian hodiaŭan aspekton en la jaroj 1617-1622, renovigita en 1822; en la arkadoj estas bela portalo (1660) kun skulpta ornamaĵo. Norde staras du precipe belaj domoj: la estinta 'Sternberg-palaco ricevis sian nuntempan aspekton fine de la 17-a jarcento per la alikonstruo de du domoj; kaj la najbara domo 'U Montágů', la tiama palaco de la nobelfamilio Smiřický, malfrurenesanca konstruaĵo el la komenco de la 17-a jarcento. La fasadon oni aranĝis en la sesdekaj jaroj de la 18-a jarcento. En tiu ĉi domo okazis la fatala decido de la ĉeĥa nobelaro, kondukinta ĝis la ribelo kontraŭ Ferdinando la 2-a kaj la Tridekjara milito.
Psikoza depresio
Psikoza depresio aŭ pli formale forta depresia epizodo kun simptomoj de psikozo estas formo de depresio kiu povas enhavi simptomojn kaj terapiojn signife malsamajn de fortaj depresiaj epizodoj sen psikozaj simptomoj. Psikozaj depresioj estas taksataj trafi proksimume 0,4 procentaĵojn de la monda loĝantaro (aŭ 1 homon el 250).
La Klasifiko Internacia de Malsanoj (mallonge esperante KIM aŭ angle ICD, en la aktuala 10-a eldono) de la Monda Organizaĵo pri Sano notas la malsanon per la kodo "F32.3". Kadre de la psikiatria klasifiko ĝi membras en la grupo de afekciaj malsanoj.
NGC 5284
NGC 5284 estas malfermita stelamaso en konstelacio Centaŭro.
Psikoza depresio
La gvidaj simptomoj de psikoza depresio unuflanke estas ĉiuj simptomoj de forta depresia epizodo, do grava malespero, perdo de la memfido, sentoj de persona senutilo aŭ ŝuldo kaj en aparte fortaj kazoj ankaŭ la emo sinmortigi. Por la bildo de psikoza depresio duaflanke aldoniĝas aŭ halucinoj, paranojoj aŭ depresia senmoviĝo (latine nomata stupor). La paranojaj pensoj kutime inkluzivas ideojn de pekiĝo, de drasta malriĉiĝo aŭ de tuj venonta katastrofo, por kiu la koncerna persono povas senti personan respondecon. Aŭdaj halucinoj kutime estas difamantaj aŭ akuzantaj voĉoj, flaraj halucinoj kutime la percepto je odoroj de putrado, ekzemple putranta viando. Forta mova bremsiĝo povas fortiĝi ĝis depresia senmoviĝo (tiun senmoviĝon necesas diferencigi de katatona skizofrenio, de disociativa senmoviĝo kaj kompreneble ankaŭ de ĉiuj ne-psikaj malsanoj kiuj povas kaŭzi senmoviĝon).
Psikozaj depresioj kutime aperas en epizodoj, do paŭzas inter tempe difinitaj fazoj de drasta malsano, sed ili ankaŭ povas ekzisti en daŭra, kronika formo. La malsano havas unikajn biologiajn karakterizaĵojn, kiuj gvidis al novaj terapioj. Dum la lastaj jardekoj psikozaj depresioj ofte terapiiĝis per kombino de kontraŭdepresiaj kaj kontraŭpsikozaj medikamentoj, sed medicinaj esploristoj evoluas novajn medikamentajn terapiojn kiuj aliras la patofiziologion de la malsano pli rekte – ekzemple per medikamentoj el la grupo de glukokortikoidaj antagonistoj kiel la substanco "mifepristono".
NGC 5284
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Soleminis
Soleminis estas komunumo de Italio. Ĝi apartenas al la regiono Sardio kaj al la provinco Sud-Sardio. Fine de en la komunumo vivis. Najbaraj komunumoj estas Dolianova, Serdiana, Settimo San Pietro kaj Sinnai.
Kalvinana preĝejo (Tiszapalkonya)
La Kalvinana preĝejo estas religia historia monumento en Hungario, en vilaĝo Tiszapalkonya.
Le Vivier (Pyrénées-Orientales)
Le Vivier (El Viver, Lo Vivièr) estas franca situanta en departemento Pyrénées-Orientales, regiono.
Konstantinovko (Simferopola distrikto)
Konstantinovko estas relative nova vilaĝo en la Perova komunumo de la Simferopola distrikto (Aŭtonoma Respubliko Krimeo). Laŭ la censo de la jaro 2001 en la vilaĝo loĝis 1286 homoj.
-331
En la jaro 331 antaŭ Kristo okazis, interalie:
Le Vivier (Pyrénées-Orientales)
Ĝiaj loĝantoj nomiĝas Viviérols.
Kalvinana preĝejo (Tiszapalkonya)
Konstruaĵo
La preĝejo situas sola laŭ la strato. En mezo de la fasado estas la kvadrata, larĝa kaj malalta turo, kiu estas preskaŭ tia larĝa, ol la navo, kiu sekvas la turon. Fine la multflanka sanktejo estas videbla. La ĉefenirejo troviĝas en la suba parto de la turo. La konstruaĵo havas duonrondajn fenestrojn.
Otelo
Otelo estas tragedio de William Shakespeare verkita ĉirkaŭ 1603. La plena kaj originala nomo estas The Tragœdy of Othello, the Moore of Venice. Ĝi estis verkita probable post Hamleto, kaj antaŭ Makbeto kaj Reĝo Lear. La unua konata surscenigo okazis probable la 1-an de novembro de 1604 en la Palaco de Whitehall de Londono.
Resonanco
En fiziko, resonanco estas tendenco de sistemo oscili por iuj frekvencoj kun pli grandaj amplitudoj ol por aliaj frekvencoj. Per tiuj frekvencoj, kiuj nomiĝas resonancofrekvencoj, eĉ malgrandaj periodaj altrudantaj fortoj ebligas oscilojn kun grandaj amplitudoj.
Konstantinovko (Simferopola distrikto)
Geografio
La vilaĝo situas en la suda parto de la Simferopola distrikto proksimume 4 kilometrojn sude de Simferopolo ĉe la plej supra fluo de la rivereto Kurĉa (kiu estas maldekstra alfluanto de Salgiro). La plej proksimaj loĝlokoj estas la vilaĝoj Klinovko (situanta proksimume 1,5 kilometrojn nord-oriente) kaj Topolno (situanta ĉirkaŭ 1 kilometron sud-okcidente).
Resonanco
Resonanco estis agnoskata de Galileo Galilei per liaj esploroj pri pendoloj kaj muzikaj kordoj, en la komenco de jaro 1602.
Fizika principo
Resonancoj okazas kiam sistemo povas enmagazenigi kaj facile transloki energion inter du aŭ pluraj malsamaj konservomodusoj. Unu ekzemplo estas mekanika energio. En unu kazo interŝanĝo de kineta energio kaj potenciala energio okazas je pendolo. Se oni aldonas potencialan energion (resp. kinetan energion) en momento kiam potenciala energio (resp. kineta energio) maksimumas, la tuta energio kreskas, ĉar la aldonita energio sumiĝas kun la jam enmagazenigita, do la amplitudo de oscilo kreskas. Se oni aldonas tial energion per perioda forto egala (aŭ proksimuma) al la propra periodo de la sistemo, la tuta energio kreskos regule, do ankaŭ la amplitidoj de oscilado. Tre simpla ekzemplo estas tiu de la balancilo: la energio de ĉiu puŝo aldoniĝas al la tuta energio, kondiĉe tamen ke oni puŝu dum taŭgaj momentoj.
Alia ekzemplo estas elektra energio. Je tiu kazo energio ŝanĝas inter bobeno kaj kondensilo. Ankaŭ antenoj uzas resonancon. Kaj interne de radioaparatoj kaj sendiloj estas uzataj resonancoj.
171 Ofelio
Nomo
Ĝi ricevis la nomon de Ofelio, rolulino en la tragedio Hamleto de William Shakespeare. Tiun nomon reicevis ankaŭ, en 1988, la Urana luno Ofelio.
Konstantinovko (Simferopola distrikto)
Historio
La vilaĝo aperis komence de la 1920-aj jaroj. En la statistikaj dokumentoj de la tutsovetia censo de la jaro 1926 ĝi estis menciita kiel Novo-Konstantinovka. La ŝanĝo de la nomo al la nuna verŝajne okazis baldaŭ post la Dua mondmilito. Ekde la mezo de la 1960-aj la vilaĝo (jam sub la nuna nomo) apartenas al la Perova komunumo.
Nuntempo
Laŭ la rezultoj de la tutukrainia censo de la jaro 2001 en la vilaĝo loĝis 1286 homoj (la pli ĝisdataj pritaksoj de la jaro 2009 mencias 1340 loĝantojn ). La areo de la vilaĝo estas 101,2 hektaroj, la kvanto de kortoj estas 441.
171 Ofelio
Nomo
171 Ofelio estas ano de la Temisa familio.
Konstantinovko (Simferopola distrikto)
Nuntempo
La loĝantaro de la vilaĝo okupiĝas pri agrikulturo. En la vilaĝo funkcias mezlernejo.
171 Ofelio
Nomo
Ĝia luma kurbo, en 1979, suspektigis eblan sateliton, kiu neniam estis konfirmita.
Otelo
La verko prenas sian nomon el la precipa rolulo, Otelo, maŭro kiu estas kvazaŭ la simbolo de la ĵaluzo.
Konstantinovko (Simferopola distrikto)
Nuntempo
Per la busa trafiko la vilaĝo estas ligita al Simferopolo kaj al la aliaj vilaĝoj de la Perova komunumo.
Otelo
En Esperanto
La verko estas tradukita al Esperanto, kun la nomo Otelo, la Maŭro de Venecio fare de Reto Rossetti, kaj eldonita 207-paĝe de Eldonejo Stafeto el La Laguna, en la jaro 1960.
Resonanco
Amortizado
Praktike, ekzistas energia perdado de ciklo al ciklo, kiu nomiĝas amortizado.
Otelo
Muzikaj versioj
Ekzistas du operoj bazitaj en Otelo, respektive de Gioacchino Rossini (Otello) kaj Giuseppe Verdi. Antonín Dvořák verkis simfonian uverturon nomatan Otelo, Op. 93.
Resonanco
Amortizado
Kiam tiu amortizado estas granda, la mombro de osciloj kun malkreskantaj amplitudoj estas malmultaj. Ju pli la amortizado estas malgranda, des pli la nombro de osciloj estas granda, ĝis finfine ekvilibra stato.
Pri stabila reĝimo, la aldonita energio al ĉiu periodo egalas al la perdita energio, tial la amplitudoj restas konstantaj; kutima ekzemplo estas tiu de la mekanika horloĝo: risorto (aŭ pezo pendita al ŝnuro, kiu turnigas pulion) transdonas mekanikan energion al la pendolo, por kompensi la frotojn (pro aero kaj mekanismoj).
Kiam amortizado estas tre malgranda, la amplitudoj de osciloj kreskas teorie sen limo, la nura limo estas tiu de la sistemo, kiu pri apartaj kazoj povas rompiĝi. Ekzemplo estas la ponto de la Basse-Chaîne apud Anĝevo, sur kiu en 1850 milita trupo marŝis per egalaj paŝoj: la suspendita ponto rompiĝis pro resonanco, kaj 226 soldatoj mortis; alia ekzemplo estas la frakasita glaso el kristalo fare de alta noto de sopranokantistino.
La fenomeno de 'resonanco okazas pri multaj tipoj de vibradoj kaj ondoj: estas mekanika resonanco, akustika resonanco, elektromagneta resonanco, nuklea magneta resonanco, elektrona spina resonanco kaj resonanco de kvantumaj ondofunkcioj. Eblas uzi resonancaj sistemoj por krei vibroj de apartaj frekvencoj (ekz. muzikaj instrumentoj), aŭ detekti serĉatajn frekvencoj el kompleksa vibranta sistemo kiu entenas multajn frkvencojn (radioaparatoj), aŭ ankoraŭ nuligi apartajn frekvencojn per fenomeno de antiresonanco (ekz. elektraj filtriloj).
Formulado
La ĝenerala formulo de amortizata sistemo kun altruda forto estas:
Post transita reĝimo, la solvaĵo de tiu ekvacio korespondas al:
Lukoveček
Lukoveček estas municipo en Ĉeĥio troviĝanta en distrikto Zlín, en Regiono Zlín. Vivas ĉi tie.
Resonanco
Formulado
kie
2866 Hardy
2866 Hardy estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la belga astronomo Sylvain Arend elde la Reĝa observatorio de Belgio en Uccle.
Resonanco
Formulado
kaj
Per nuligo de la derivaĵo de la amplitudo, oni deduktas la angulan frekvencon pri kiu tiu amplitudo maksimumas:
2866 Hardy
Nomo
Ĝia nomo honoras la usonan humuran aktoron Oliver Hardy (1892–1957).
Resonanco
Formulado
Ju pli la amortizokoeficiento r estas malgranda, des pli tiu angula frekvenco proksimiĝas al la propra angula frekvenco de resonanco:
Cetacoj
En la ordo (aŭ infraordo, vidu sube) de cetacoj (Cetacea) estas preskaŭ 80 specioj de mamuloj, kiuj tute alkutimiĝis al la akva vivmedio. Temas pri amplekse distribuata kaj diversa klado de akvomamuloj kiuj nuntempe konsistas el balenoj, delfenoj, kaj porkocetoj. Cetacoj estas karnovoruloj kaj havas naĝilojn. Plej specioj loĝas en maro, kelkaj en riveroj.
Ili estas ĉirkaŭ 89 vivantaj specioj, kiuj estas dividitaj en du grupojn aŭ parvordojn, nome du subordojn, bone distingeblajn:
Krome estis la grupo de Pracetacoj (Archaeoceti) kiuj estis jam formortintaj prauloj de la nuntempaj balenoj.
Kvankam oni supozis historie, ke cetacoj estas posteuloj el Mesonychia, molekula pruvaro subtenas, ke ili estas parenco de Artiodactyla (Parhufuloj). Cetacoj apartenas al la ordo Cetartiodactyla (formita pere de kombinado de Cetacea + Artiodactyla) kaj ties plej proksimaj vivantaj parencoj estas hipopotamoj kaj aliaj hufohavaj mamuloj (kameloj, porkoj kaj remaĉuloj), el kiuj ili diverĝis antaŭ 50 milionoj da jaroj.
Cetacoj gamas en grando el 1 m kaj 50 kg de la mauia delfeno al ĉirkaŭ 30 m kaj 200 tunoj de la blua baleno, kiu estas ankaŭ la plej granda animalo iam konata. Kelkaj specioj montras seksan dimorfismon. Ili havas aerdinamikajn korpojn kaj du (eksterajn) membrojn kiuj estas modifitaj en naĝiloj. Kvankam ne tiom flekseblaj aŭ viglaj kiom fokoj, cetacoj povas naĝi tre rapide, kaj la Granda orcino kapablas veturi je 56 kilometroj hore per mallongaj startoj kaj la rorkvalo kiu kapablas veturi je 48 kilometroj hore. Delfenoj estas kapablaj fari tre subitaj turnoj dumnaĝe je altaj rapidoj. La malantaŭaj cetacoj estas internaj, kaj oni supozas, ke ili estas vestiĝaj. Balenoj havas mallongajn harojn ĉe sia buŝo, malkiel la dentobalenoj. Cetacoj havas bone disvolvigitajn sensilojn — ties vidkapablo kaj aŭdkapablo estas adaptitaj kaj por aero kaj por akvo, kaj veraj balenoj havas tuŝsistemon en siaj vibrisiloj. Ili havas tavolon de graso sub la haŭto por teni la korpovarmon en malvarma akvo. Kelkaj specioj estas bone adaptitaj por subnaĝado je grandaj profundoj.
Kvankam cetacoj estas disvastigitaj, plej specioj preferas la pli malvarmajn akvojn de Norda kaj Suda Hemisferoj. Ili pasigas siajn vivojn en akvo, pariĝante, naskante, mudante aŭ fuĝante el predantoj, kiel la Granda orcino, subakve. Tio draste tuŝis ilian anatomion por esti kapablaj fari tion. Ili ege manĝas fiŝojn kaj marajn senvertebrulojn; sed kelkaj, kiel la orcino, manĝas grandajn mamulojn kaj birdojn, kiel pingvenoj kaj fokoj. Kelkaj veraj balenoj (ĉefe Grizaj balenoj kaj eŭbalenoj) estas specializita je manĝo de bentaj kreitaĵoj. Masklaj cetacoj tipe pariĝas kun pli ol unu ino (poliginio), kvankam la grado de poliginio varias depende de la specio. Oni ne konas, ke Cetacoj havas parligojn. Strategioj de masklaj cetacoj por reprodukta sukceso varias inter ar-apartenaj inoj, defendante eblajn partnerojn el aliaj maskloj, aŭ uzante balenvoĉon kiu allogas partnerojn. Idoj estas tipe naskitaj en aŭtunaj kaj vintraj monatoj, kaj la inoj portas preskaŭ ĉiam la respondecon zorgi ilin. Patrinoj de kelkaj specioj fastas kaj zorgas siajn idojn dum relative mallongan periodon de tempo, kio estas plej tipaj de veraj balenoj ĉar ties ĉefa manĝofonto (senvertebruloj) ne troviĝas en iliaj ejoj por reproduktado kaj idozorgado (tropikoj). Cetacoj produktas nombrajn voĉojn, ĉefe klikoj kaj fajfoj de delfenoj kaj la plendecaj kantoj de la Ĝiba baleno.
La viando, graso kaj oleo de cetacoj estis tradicie uzitaj de indiĝenaj popoloj de Arkto. Cetacoj estis priskribitaj en variaj kulturoj tutmonde. Delfenoj estas ofte tenitaj en kaptiveco kaj estas eĉ foje trejnitaj por plenumi trukojn kaj taskojn, dum aliaj cetacoj ne estas ofte tenitaj en kaptiveco (krom kutime nesukcesaj klopodoj). Cetacoj estis senĉese ĉasitaj fare de komercaj industrioj pro iliaj produktoj, kvankam tio estas nune malpermesita pere de internacia leĝaro. La baiĝi (ĉina riverdelfeno) iĝis "Eble Formortinta" en la pasinta jarcento, dum la Vakito kaj la Jangzia sennaĝila porkoceto estas rangitaj Draste Endanĝerita fare de la Internacia Unio por la Konservo de Naturo. Krom ĉasado, cetacoj frontas ankaŭ minacojn el hazarda kaptado, marpoluado, kaj pliiĝanta klimata ŝanĝo.
Lamenbalenoj kaj dentobalenoj
Oni supozas, ke la du subordoj, nome Lamenbalenoj (Mysticeti) kaj Dentobalenoj (Odontoceti), diverĝis antaŭ ĉirkaŭ 34 milionoj da jaroj. Lamenbalenoj havas lamenojn faritaj el keratino anstataŭ dentoj. La lamenoj filtras krilon kaj aliajn malgrandajn senvertebrulojn el salakvo. Grizaj balenoj manĝas fundoloĝantajn moluskojn. Rorkvala familio uzas gorĝajn fendojn por etendi siajn buŝojn por manĝi kaj eligi akvon. Balenedoj (Veraj balenoj kaj la Gronlanda baleno) havas amasajn kapojn kiuj povas enhavi ĝis 40% el la korpamaso. Plej misticetoj preferas la manĝo-riĉajn pli malvarmajn akvoj de la Norda kaj Suda Hemisferoj, kaj migras al la Ekvatoro por nasko. Dum tiu procezo, ili estas kapablaj fasti dum kelkaj monatoj, fidante en siaj grasaj rezervoj.
La subordo Odontocetes – dentobalenoj – inklude kaĉalotojn, bekobalenojn, orcinojn, delfenojn kaj porkocetojn. Ĝenerale la dentoj estas desegnitaj por kapti fiŝojn, kalamarojn aŭ aliajn marajn senvertebrulojn, ne por maĉi ilin, kaj tiele la predo estas englutita tuta. La dentoj havas formojn kiel konusoj (delfenoj kaj kaĉalotoj), glavoj (porkocetoj), pinĉiloj (beluĥoj), kojndentoj (narvaloj) aŭ eĉ variaj (bekobalenaj maskloj). La dentoj de inoj de bekobalenoj estas kaŝitaj en la gingivoj kaj ne estas videblaj, kaj plej el maskloj de bekobalenoj havas nur du mallongajn kojndentojn. Narvaloj havas vestiĝajn dentojn krom siaj kojndentoj, kiuj estas en maskloj kaj en 15% de inoj kaj havas milionojn da nervoj por senti temperaturon, premon kaj salecon de la akvo. Kelkaj dentobalenoj, kiel kelkaj orcinoj, manĝas mamulojn, kiel pinipedojn kaj aliajn balenojn.
Dentobalenoj havas bone disvolvigitajn senskapablojn – ties vid- kaj aŭd-kapabloj estas adaptitaj kaj por aero kaj por akvo, kaj ili disvolvigis sonarajn kapabloj uzante siajn melonojn. Ilia aŭdkapablo estas tiom bone adaptitaj kaj por aero kaj por akvo ke kelkaj blindaj specimenoj povas survivi. Kelkaj specioj, kiel ĉe kaĉalotoj, estas bone adaptitaj por subnaĝadi je grandaj profundoj. Kelkaj specioj de dentobalenoj montras seksan dimorfismon, laŭ kiu la maskloj diferencas el inoj, kutime ĉe porkocetoj, de seksa memmontrado aŭ agresemo.
Anatomio
Cetacaj korpoj estas ĝenerale similaj al tiuj de fiŝoj, kio povas esti atribuata al ilia vivostilo kaj al habitataj kondiĉoj. Ties korpo estas bone adaptataj al iliaj habitatoj, kvankam ili kunhavas esencajn karakterojn kun aliaj pli altoŝtupaj mamuloj (Eutheria).
Ili havas aerdinamikan formon, kaj iliaj antaŭaj membroj modifiĝis al naĝiloj. Kelkaj specioj havas dorsajn naĝilojn kiuj povas havi diversajn formojn depende de la specio, sed neniu havas subventran naĝilon. La posta membro tute rudimentiĝis aŭ preskaŭ malaperis, kelkfoje nur interna osteto reprezentas la pelvan zonon. Korpofine troviĝas la horizontala vosta naĝilo. Kelkaj specioj, kiel la beluĥo, ne havas tiajn naĝilojn. La naĝiloj utilas por stabiligo kaj konduki sin en la akvo.
La naztruo (spirtruo) lokiĝas sur la supro de la kranio (kiel la nazosto, fruntosto kaj periatalo). La pulmoj situas dorse en la spindelforma korpo, etendiĝintaj longe postdirekte. La korposurfaco estas senhara, escepte de kelkajn sensharojn ĉe kelkaj specioj. Subhaŭte troviĝas dika grastavolo. La flarorgano estas rudimenta, la okuloj estas malgrandaj; la eksteraj oreloj, internaj voĉkordoj mankas. La stomako estas plurparta.
La masklaj generaj organoj kaj la mamulaj glandoj de inoj estas interne en la korpo.
La korpo estas protektita de dika tavolo de graso, konata foje kiel lardo, uata por termika izolado kaj havigas al cetacoj ties mildan, aerdinamikan korpoformon. En pli grandaj specioj, ĝi povas atingi dikecon ĝis duono da metro.
Seksa dimorfismo evoluis en multaj dentobalenoj. Kaĉalotoj, narvaloj, multaj membroj de la bekobalena familio, kelkaj specioj de la porkoceta familio, orcinoj, globicefaloj, orientaj longbekaj delfenoj kaj la norda lisodelfo montras tiun karakteron. Maskloj de tiuj specioj disvolvigas eksterajn trajtojn, forestajn ĉe inoj, kiuj estas avantaĝaj por lukto aŭ memmontrado. Por ekzemplo, masklaj kaĉalotoj estas ĝis 63% procente pli grandaj ol inoj, kaj multaj bekobalenojs posedas dentegojn uzatajn por konkurenco inter maskloj.
Areoj kaj habitatoj
Cetacoj troviĝas en ĉiuj areoj. Riverdelfenaj specioj vivas ekskluzive en nesalaj akvoj. Kvankam multaj maraj specioj, kiel la blua baleno, la ĝiba baleno kaj la orcino, havas distribuadan areon kiu inkludas preskaŭ la tutan oceanaron, kelkaj specioj estas nur surloke aŭ en disaj populacioj. Tiuj inkludas la vakiton, kiu loĝas en malgranda parto de la Golfo de Kalifornio kaj la Hektora delfeno, kiu loĝas en kelkaj marbordaj akvoj en Novzelando. Ambaŭ specioj preferas pli profundajn marareojn kaj speciojn kiuj loĝas ofte aŭ nur en marbordaj kaj neprofundaj akvaj areoj.
Multaj specioj loĝas en specifaj latitudoj, ofte en tropikaj aŭ subtropikaj akvoj, kiaj la Balenopteroj aŭ la Griza grampo. Aliaj troviĝas nur en specifa akvejo. La perona lisodelfo kaj la bunta lagenorinĥo loĝas nur en la Suda Oceano. La narvalo kaj la beluĥo vivas nur en la Arkta Oceano. La Nordmara mezoplodo kaj la klimena stenelo ekzistas nur en Atlantiko kaj la platfrunta lagenorinĥo kaj la nigradorsa lisodelfo vivas nur en la Norda Pacifiko.
Kosmopolitaj specioj troviĝas en la Pacifiko, Atlantiko kaj en la Hindia Oceano. Tamen, la nordaj kaj la sudaj populacioj iĝis genetike separataj laŭlonge de la tempo. En kelkaj specioj, tiu apartigo kondukis finfine al la diverĝo de la specioj, kiel okazis ĉe la Aŭstrala baleno, la Pacifika baleno kaj la Nigra baleno. Reproduktejoj de migrantaj specioj ofte kuŝas en la tropikoj kaj manĝejoj en la polusaj regionoj.
Dormo
Konscispiraj cetacoj dormas sed ne povas elteni esti senkonsciaj dumlonge, ĉar ili povus droni. Kvankam la sciaro pri dormo en naturaj cetacoj estas limigita, oni registris dentocetacojn en kaptiveco kiu montris dormon unuhemisferan, kio signifas, ke ili dormas nur per unu flanko de siaj cerboj ĉiufoje, tiel ke ili povas naĝi, spiri konscie kaj eviti kaj predantojn kaj socian kontakton dum sia periodo de ripozo.
Studo de 2008 trovis, ke la kaĉalotoj dormas en vertikala sinteno ĝuste sub la surfaco en pasivaj neprofundaj 'drivo-plonĝoj', ĝenerale dum la tagoj, dum kiuj la balenoj ne reagas al preterpasantaj ŝipoj se ili ne estas en kontakto, kio kondukas al la sugesto, ke balenoj eble dormas dum tiaj subnaĝoj.
Subnaĝado
Dum subnaĝado, la animaloj malpliigas sian konsumon de oksigeno malaltigante sian koraktivecon kaj sangocirkuladon; individuaj organoj ne ricevas oksigenon dum tiu tempo. Kelkaj rorkvaloj povas subnaĝi dum ĝis 40 minutoj, kaĉalotoj inter 60 kaj 90 minutoj kaj botelnazuloj dum du horoj. Subnaĝaj profundoj averaĝe estas de ĉirkaŭ 100 m. Specioj kiaj kaĉalotoj povas subnaĝi ĝis 3,000 m, kvankam plej ofte ĝis 1,200 m.
Sociaj rilatoj
Plej balenoj estas sociaj animaloj, kvankam kelkaj specioj vivas pare aŭ sole. La grupo, konata kiel balenaro, kutime konsistas el dek al kvindek animaloj, sed foje, kiel ĉe amasa manĝodisponeblo aŭ dum la pariĝsezono, grupoj povas enhavi pli ol milo da individuoj. Inter-specia sociigo povas okazi.
Balenaroj havas fiksan hierarkion, kies prioritataj postenoj estas determinataj pere de mordado, pelado aŭ frapetado. La kutimaro en la grupo de grandaj balenoj estas agresema nur en situacioj de streso kiel manko de manĝo, sed kutime ĝi estas pacema. Oftas kontakta naĝado, reciproka dorlotado kaj peletado. La ludema kutimaro de la animaloj, kiu videblas per aersaltoj, kaprioloj, surfado aŭ naĝilfrapado, okazas pli ofte ol en pli malgrandaj cetacoj, kiel ĉe delfenoj kaj porkocetoj.
Balenvoĉo
Maskloj de kelkaj balenspecioj komunikas pere de balenvoĉo, nome sekvencoj de altatonaj sonoj. Tiuj "kantoj" povas esti aŭditaj el centoj da kilometroj. Ĉiu populacio ĝenerale kunhavas distingan kanton, kiu evoluas laŭlonge de la tempo. Foje, individuo povas esti identigitaj pere de sia distinga voĉo, kiel ĉe la 52-herca baleno kiu kantas je pli alta frekvenco ol ajna alia baleno. Kelkaj individuoj estas kapablaj generi ĉirkaŭ 600 distingajn sonojn. En balenspecioj kiaj la ĝiba, la blua kaj la balenoptera, maskla-specifa kanto estas supozeble uzata por allogi kaj montri taŭgecon al inoj.
Ĉasado
Balenaroj ofte ĉasas kun aliaj specioj. Multaj specioj de delfenoj akompanas grandajn tinusojn en ĉasekspedicioj, sekvante grandajn fiŝarojn. La orcinoj ĉasas are kaj celas beluĥojn kaj eĉ pli grandajn balenojn. La ĝibaj balenoj, inter aliaj, formas kunlabore bobelejojn por arigi krilon aŭ planktonon en predobuloj antaŭ ataki ilin.
Reproduktado
Plej cetacoj sekze maturas je sep al 10 jaroj. Escepto al tio estas la Plata pontoporio, kiu estas sekse matura dujara, sed vivas nur ĉirkaŭ 20 jarojn. La kaĉaloto atingas seksan maturecon post ĉirkaŭ 20 jaroj kun vivodaŭro de inter 50 kaj 100 jaroj.
Ĉe plej specioj, la reproduktado estas laŭsezona. Ovolado koincidas kun la maskla fekundeco. Tiu ciklo estas kutime kongruaj kun sezonaj movoj kiuj povas esti observataj en multaj specioj. Plej dentobalenoj ne havas fiksajn ligojn. En multaj specioj, inoj elektas kelkajn partnerojn dum la sezono. Lamenbalenoj estas tre monogamaj ene de ĉiu reprodukta periodo.
Gravedo gamas el 9 al 16 monatoj. Daŭro ne estas necese afero de grando. Porkocetoj kaj bluaj balenoj gravedas dum ĉirkaŭ 11 monatoj. Dum gravedo, la embrio estas nutrata pere de speciala nutriga histo, nome la placento.
Ili naskas 1-2 idojn bone evoluintajn, kiu(j) povas mamsuĉi 2 mampintojn.
Cetacoj kaj homoj
Tradicie cetacoj estis ĉasataj pro la enorma kvanto de materio atingita: viando, graso, haŭto, ostoj ktp. En kelkaj socioj tio iĝis la ĉefa aŭ unu el la ĉefaj enspezofontoj por la loka ekonomio. Laŭlonge de la 20-a jarcento oni konstatis, ke la tutmonda kvanto de cetacoj draste malpliiĝis kaj rezulte oni komencis klopodojn por limigi aŭ entute malpermesi balenĉasadon. Tamen tiu agado daŭre pluas fare de kelkaj landoj, kiel en Norvegio (kun tialo de respekto al tradicioj) kaj Japanio (kun tialo de scienca esplorado), spite la premon de la internaciaj organizoj kaj de la starigo de la internacia juro.
Alia danĝero kiu venas el homoj al cetacoj estas la poluo de la maroj, kiu ne limiĝas al rubo sed ankaŭ etendas sin al brupoluo, kiu iel malorientiĝas la cetacojn. Ankoraŭ oni pristudas kiel funkcias tiu efiko de la antropogenaj bruo kaj vibrado sur la eĥolokigo de la cetacoj. Sed plej fakuloj kliniĝas al la teorio ke tio estas la ĉefa tialo de amasaj komunaj surstrandiĝoj de balenaroj, tro oftaj en la lastaj jardekoj.
Cetacoj, kiuj estas disvastigitaj tra la oceanoj kaj maroj de la mondo, estas konataj de la homaro delonge, kaj la ligoj inter ili kaj la homo tuŝis multajn kampojn. En ĉi tiu enskribo, tri ĉefaj aspektoj de la hom-cetacaj rilatoj estos prezentitaj: ilia kaptiteco, la ĉasado de cetacoj kaj la minacoj kiuj minacis kaj daŭre minacas la populaciojn de la diversaj cetacaj specioj kaj ilian konservadon. Ĉar ili estas inteligentaj, amikemaj kaj havas akrobatajn kapablojn, cetacoj estas idealaj bestoj por publikaj spektakloj. Tiaj spektakloj okazas en delfenejo, kio estas granda malferma akvario kie la cetacoj kiuj estas entenitaj en kaptiteco vivas, trejnas kaj prezentatas. La plej multaj el la cetacoj konservitaj en delfenejoj estas uzitaj por distraj celoj, sed malplimulto estas konservita tie por esplorceloj. Cetacoj estis konservitaj en kaptiteco en Eŭropo kaj Nordameriko ekde la dua duono de la 19-a jarcento, sed la unua instalaĵo kiu konservis marajn mamulojn por distraj celoj estis la delfenejo "Marine Studios", fondita en 1938 en Florido. Ekde tiam la delfenejaj instalaĵoj estas multrilate plibonigitaj, kaj ekde la dua duono de la 20-a jarcento eĉ pliboniĝis la vivkondiĉoj de la cetacoj kaj ilia bonfarto.
Taksonomio
Cetacoj, iam taksataj de la fakuloj plena ordo, nuntempe estas plej ofte taksata nur subordo aŭ infraordo de la nova ordo Cetartiodaktiluloj, entenanta inter aliaj specioj hipopotamojn.
La dividoj de infraordo estas "parvordoj". Do, ĉi sube legu anstataŭ "subordo" per "parvordo" se cetacoj estas "infraordo" anstataŭ plena "ordo".
Ödön Mikecz
Ödön Mikecz [odon mikec], laŭ hungarlingve kutima nomordo Mikecz Ödön estis hungara politikisto, ministro, advokato.
Ödön Mikecz naskiĝis la  1894 en Budapeŝto. Li mortis la 1965 en Budapeŝto.
Biografio
Ödön Mikecz frekventis universitatojn en sia naskiĝurbo kaj Heidelberg, poste li laboris en Nyíregyháza kiel advokato ekde 1923. En 1932 li estis elektita departementestro de Szabolcs. Post 3 jaroj li ricevis ankaŭ kabinetajn taskojn. En 1936 li estis subministro pri enlandaj aferoj. En 1938 li estis ministro pri justico, li kreis la fifaman kontraŭjudan leĝon. Ekde 1940 li politikadis en la senato. Post la 2-a mondmilito li estis akuzita, sed li ricevis nur malpermeson pri laboro kaj 2 jarojn li estis deportita al Jászboldogháza. Baldaŭe li estis noktogardisto.
Laperrière-sur-Saône
Laperrière-sur-Saône estas franca komunumo lokita en la departemento de Côte-d'Or en regiono Burgonjo-Franĉkonteo.
Geografio
etendiĝas sur kaj havis  loĝantojn laŭ la lasta oficiala nombro de, tiel ke la loka loĝdenso estas po 0 homoj kilometre alt du. La komunumo enhavas la vilagxon Laperrière-sur-Saône kaj la vilagxetojn Mailly la ville, Mailly le château kaj Magny le port.
Ĝiaj najbaraj komunumoj estas.
Preĝejo Sankta Tomaso (Erfurto)
Portal of the old Thomas church of Erfurt, today at a barn of the Axmann farm in the zoo of Erfurt]] La Preĝejo Sankta Tomaso estas unu el la multnombraj preĝejoj en la turingia ĉefurbo Erfurto (Puschkinstraße nr. 11/Schillerstraße).
Historio de la malnova konstruaĵo
Ĝis 1903 la malnova preĝejo estis sur alia loko ĉe la angulo de Löberstraße kaj Rosengasse. Ĝi estis malkonstruita, kvankam antaŭe neniu fajrego aŭ alikonstruo ŝanĝis la originalan substancon - kvazaŭ unike en tuta Erfurto, kies preĝejoj en la kuro de la historio ofte estis damaĝitaj kaj rekonstruitaj. La nun tie staranta domo (Löberstraße nr. 17) memorigas la historion per sia nomo Haus Zum St. Thomas.
Unua dokumenta mencio estis la 17-an de novembro 1282. Ĝi troviĝis en la tiama antaŭurbo Löbervorstadt. Ekde 1525 ĝi estas protestanta.
La unua evangelia paroĥestro surloke estis Justus Menius, kromnomita la "reformanto de Turingio". Johann Christoph Bach, la plej granda frato de Johann Sebastian Bach estis tie ĉi orgenisto en 1689. De 1702 ĝis 1707 Johann Gottfried Walther havis tiun postenon.
Ŝanĝita loĝantaro kaj ilia bezono je nova preĝejo
La kvartalo de Löbervorstadt estis urboparto de pli malriĉaj grupoj, antaŭ la muroj. Sekve la preĝejo estis modesta kaj malgranda. Kiam la urbo etendiĝis je la fino de la 19-a jc. (precipe ankaŭ en sudan direkton) ekloĝis ankaŭ pli riĉaj tie ĉi kaj postulis pli prestiĝan kirkon. Oni decidis eĉ novkonstruon en novgotika stilo, kio estis laŭ la tiama modo. Ĝi estis tiam la ununura kirko en tia stilo en la tuta urbo.
Boaco (Nikaragvo)
Boaco [boAko] estas urbo kaj departementa ĉefurbo (Boako Departemento) en Nikaragvo. La distrikto konsistas el la municipoj de Boaco, Camoapa, San José de los Remates, San Lorenzo, Santa Lucia kaj Teustepe. Ĝi situas en la centro de la lando, ĉe Nikaragva Lago.