cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Judoj de la Papo
Merita rimarko
La esploroj de profesoro René Moulinas multe kontribuis, per sia “Les Juifs du Pape” al la rekonstruo de la socia stato kaj vivo de la judoj de la avinjona papa feŭdo.
Naolinco
Naolinco estas komunumo en la meksika subŝtato Veracruz. La ĉefurbo de la komunumo estas Naolinco de Victoria. La ŝlosilnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 30 112.
Geografio
La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 18885 loĝantojn. El tiuj estis 9137 viroj kaj 9748 virinoj. La komunumo havas surfacon de 123.4 kvadratkilometroj. La komunumo situas je 19 gradoj kaj 39 minutoj norda latitudo kaj 96 gradoj kaj 52 minutoj okcidenta longitudo. La meza alteco estas 1540 metroj super la marnivelo.
Ŝaolina templo
Ŝaolina templo estas templo en Ĉinio, en kiu oni instruas batalarton de ŝaolinoj.
Historio
La historio de la templo mem estas tre malnova. Plej multe ĝi famiĝis en la jaro 698. En tiu ĉi jaro imperiestro Tĥaj Gung postulis monaĥojn pri helpo kontraŭ ribeliĝinta generalo Wong Ŝ’ĉĥung. La ŝaolinoj montris, ke ili estas tre lertaj batalantoj kaj helpe de sia majstreco en kung-fuo ili laŭvorte dispolvigis la malamikan armeon. La imperiestro estis tre dankema al ili kaj li donis al ilia templo apartajn privilegiojn. La historio ripetiĝis en la jaro 1647, ĉar imperiestro en tiu ĉi periodo denove elvokis ŝaolinajn batalantojn, ĉifoje por defendado de limoj antaŭ atakantoj. La ŝaolinoj denove montris siajn kapablojn, sed tio fariĝis paradokse fatala por ili, ĉar la imperiestro ektimis ilian forton kaj li sendis kontraŭ ili sian armeon. Tiu enpenetris nokte en la templon tra sekreta koridoro, kiun malkaŝis unu perfidema monaĥo, kaj preskaŭ ĉiujn ili mortigis. Eskapis sole 128 ŝaolinoj, kies nombro dum la persekutado maldikiĝis al solaj kvin, kiuj savis sin per fuĝo trans la limo kaj ili fondis ĝis hodiaŭ ekzistantan organizaĵon Triado. Tiu partoprenis en kelkaj ribeloj en Ĉinio kaj en la 20-a jarcento ĝi komenciĝis partopreni en ĉantaĝo kaj en komerco kun drogoj.
La templo estis rekonstruita komence de la 20-a jarcento kaj hodiaŭ ĝi estas kultura kaj historia memorigaĵo. Ĝi konsistas el la templo mem, kie vivas monaĥoj kaj el apudaj konstruaĵoj destinitaj precipe por turistoj kaj servantaj kiel lernejoj de batalartoj. Hodiaŭaj ŝaolinoj aranĝas tra la mondo prezentadojn en kung-fuo.
Naolinco
Sociogeografio
En la jaro 1995 en la komunumo vivis 16976 personoj. En la jaro 2000 temis pri 18097, do temis pri kresko / malkresko je 1.29 %. En la jaro 2000 (INEGI) en la komunumo vivis 15999 personoj, kiuj aĝis pli ol 5 jaroj. El tiuj 77 personoj parolis indiĝenan lingvon. Tio egalas al % de la loĝantoj.
Fontoj: Statistikoj de la INEGI
Eksteraj ligiloj
http://www.e-local.gob.mx/work/templates/enciclo/veracruz/municipios/30112a.htm
18524 Tagatoshihiro
18524 Tagatoshihiro estas tre malgranda, neordinare hela asteroido de la asteroida zono malkovrita la de la japanaj astronomoj Kin Endate kaj Kazurō Watanabe elde la observatorio de Kitami en Abaŝiri-subgubernio (insulo Hokajdo, Japanio).
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de Toshihiro Taga, japana amatora astronomo kaj prezidanto de la Societo de Astronomio de Tottori. Li estas populariganto de astronomio.
Maria Francesca Nascinbeni
Maria Francesca NASCINBENI (1658-1680) estis itala komponistino naskita en la urbo Ankono en la centra parto de Italio ĉe la Adriatika maro. Ĉio kio estas konata pri ŝia vivo kaj muziko devenas de tio kion ŝi mem skribis en la enkondukoj al siaj publikigitaj verkoj.
Biografio
Ŝi studis muzikon sub la gvido de la aŭgustena monaĥo kaj muzikinstruisto Scipione Lazzarini (1620 – 1675). Eble la forta religieco de ŝia instruisto influis en la karakteron de ŝia muziko, ĉar malgraŭ ŝiaj spiritecaj kaj forte religiaj verkoj, ekzistas neniu informo pri ŝi kiel monaĥino. En 1674, kiam ŝi estis nur 16-jaraĝa okazis ŝiaj du grandaj eventoj rilate al muziko. Ŝia muzikinstruisto, Scipione Lazzarini publikigis libron de siaj komponaĵoj. En ĝi li inkludis unu verkon de Maria Francesca Nascinbeni, ĝi estis Motetti a due e tre voce’.
En decembro de tiu ĉi sama jaro, ŝi publikigis muzikan volumon de 14 religiecaj komponaĵoj kiu inkluzivis kantojn, kanzonojn, madrigalojn kaj motetojn por orgeno. Ili estis dediĉitaj al la ‘plej glora kaj bonega sinjorino Donna Olimpia Aldobrandini Pamphili, Princino de Rossano’, patrino de la Papo Inocento la 10-a kaj de la kardinalo Benedetto Pamphili. En la dediĉo ŝi priskribis sin kiel 16-jaraĝa: “…jen la eliro el la studoj de deksesjara junulino, kiu apenaŭ distras sin de la lulkantoj de la vartistino,…”
La moralecaj madrigaloj kaj la forta spiriteco de Maria Francesca Nascinbeni je tia junaĝo, estas nekutimaj precipe en ŝia instigo akcepti la striktan religian disciplinon de monaĥinoj. Laŭ la opinio de la aŭgustena Giovanni Battista Sarri, la publikigo de ŝiaj verkoj markas la forlason de la mondo de Nascinbeni kaj ŝian eniron en la klostron. Li diras: "la virton de la muziko, kiu brilas kiel la suno en ŝi, en ŝia nobla decido fariĝi monaĥino". Probable ŝi eniris en konventon de Ankono, sia hejmurbo. Ŝiaj tekstoj abundas je ĝoja akcepto de la ‘imitado de Kristo’ (imitatio Christi), precipe pri la korpaj suferoj dividitaj kun la Savanto, kaj supozeble kun ŝiaj estontaj fratulinoj en la klostro.
En ŝia verko ‘Bruliga flamo’ ("Una fiamma rovente") ŝi esprimas sian amon al Jesuo:
Brula flamo, mortiga fajro, brula Etno ekbruligas mian bruston kaj konsumas mian koron.
"Una fiamma rovente", ekbruligas la varmon en la koro, flamita de amo al Jesuo. Ĉi tiu koro ne milde varmiĝas laŭ la kutima maniero, sed erupcias kiel la monto Etno kaj brulas. Kaj la fajro brulas pli intense en la muzika scenejo ol en la teksto per ardaj melismoj sur la vortoj ‘flamo’ (fiamma), ‘brulanta’ (ardente) kaj ‘flamigas min’ (m'infoca). Simile, fajra muziko etendiĝas ankaŭ al la malpli ardaj vortoj de la teksto.
La aliaj spiritaj madrigaloj de Nascinbeni esprimas junecan entuziasmon ankaŭ por la fizika sufero de la ‘imitatio Christi’ kaj La Disciplino.
Ĉu la pecoj de Nascinbeni povus servi kiel spirita persvado ene de la muroj? Ŝiaj italaj tekstoj estas pli taŭgaj por ekstera liturgia uzo en malpli formalaj kaj pli intimaj lokoj ene de la propraj ĉambroj de la monaĥinoj. La popola lingvo parolus pli rekte al la estontaj religiemaj fratulinoj ol la latinaj motetoj. Ŝajnas ke la vortoj de tiaj spiritaj madrigaloj de Nascinbeni povus esti pli dolĉaj kaj konvinkaj ol la severa vojo al la monaĥeja disciplino.
128622 Rudiš
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de la ĉeĥa arkitekto Viktor Rudiš, konata pro la loĝa areo Lesná en Brno kaj la Pavilono en la Ekspozicio 1970 de Osako. Lia filo Martin entreprenis la rekonstruon de la Observatorio kaj Planetario de Brno.
Linda Ronstadt
Linda Maria RONSTADT (Tucson, Arizono), la 15-an de julio 1946) estas usona kantistino, kiu trarompis en la 1970-aj jaroj per pop-influita kontreorokenrolo. Ronstadt gajnis 11 premiojn Grammy kaj ĉesis kanti post kiam ŝi estis diagnozita kun Parkinsona malsano.
Nurenbergo
La germana urbo Nurenbergo (Nürnberg) estas grava ekonomia kaj kultura centro de Norda Bavario. Ĝi havas 520 mil loĝantojn. Nun ĝi estas la centro de samnoma Metropola regiono Nurenbergo.
Liptovský Hrádok
Liptovský Hrádok, hungare Liptóújvár, germane Neuhäusel in der Liptau estas urbo en Slovakio, en Regiono Žilina, en Distrikto Liptovský Mikuláš.
Nurenbergo
Dum la mezepoko la urbo estis grava libera regna urbo (1219-1806) kaj interalie multfoja kunvenloko de imperiaj dietoj (Reichstage), t.e. la asembleoj de Sankta Romia Imperio, kiuj okazis en la Nurenberga burgo.
Liptovský Hrádok
Situo
La urbo situas en valo de Váh, laŭ la dekstra bordo de Váh, laŭ la ĉefvojo kaj fervojo Poprad-Martin. Liptovský Mikuláš troviĝas en distanco de 10 km.
Nurenbergo
En modernaj tempoj Nurenbergo estis iuspeca ĉefurbo de la industrio de ludiloj.
Liptovský Hrádok
Historio
La loko estis loĝata dum la bronzepoko. En la 13-a jarcento fortikaĵo konstruiĝis. La unua mencio skribe okazis en 1262 en formo castro Lippo. La fortikaĵo komence apartenis al reĝo, poste la posedantoj ofte ŝanĝiĝis, fine en 1709 ĝi tute ruiniĝis. La komunumo naskiĝis en la 18-a jarcento, unue estis tie deponejo pri salo, fero kaj kupro. En 1768 faklernejo pri forstrumado ekfunkciis, la unua en Eŭropo. Ekfunkciis ankaŭ fandejo pri kupro ekde 1792. La komunumo ricevis urborangon kun tutlanda foirorajto en 1805. La urbo iĝis elirpunkto de flosado sur rivero Váh. Oni liveris lignojn, ercojn, fromaĝojn. En 1910 en la urbo loĝis 667 loĝantoj (351 slovakoj kaj 256 hungaroj). Ĝis 1919 ĝi apartenis al Hungario, al Liptó, al la distrikto de Liptóújvár, kies distriktejo estis. En 2001 loĝis en la urbo 8232 homoj (7994 slovakoj).
Nurenbergo
Dum naziismo ĝi estis ĉefa loko de amasaj renkontiĝoj, kaj inter la 20-a novembro 1945 kaj la 1-a oktobro 1946 tie sidis la Nurenberga proceso. Pri la nazia tempo informas speciala muzeo nomata Dokumentadcentro Nurenbergo. La urbo estis el inter la plej pitoreskaj mezepokstilaj urboj de Germanio, sed ĝi estis ege bombita dum Dua Mondmilito, tamen kelkaj vidindaj konstruaĵoj ĉu transvivis, ĉu estis rekonstruitaj poste.
Transporto
La Metroo de Nurenbergo (germane Nürnberger U-Bahn) estas la metropolitena fervoja sistemo de Nurenbergo. Kune kun la tramo kaj la trajno (S-Bahn) ĝi formas la densan transportan urboreton kiu faciligas la veturadon tra la urbo.
Liptovský Hrádok
Famuloj
Naskiĝis:
Nurenbergo
Esperanto-movado
En decembro 1888 la ĝis tiam Volapukista Nürnberger Weltsprachenverein decidis aliĝi al Esperanto kaj tiel tiu ĉi societo estis la unua Esperantista organizaĵo, en kies kadro laboris ankaŭ Leopold Einstein. En oktobro 1889 aperis tie la unua Esperanto-gazeto La Esperantisto, eldonita de Christian Schmidt. Ankaŭ la Biblioteko de la Lingvo Internacia estis presata en Nürnberg ĉe W. Tümmel. En nordorienta urboparto estas strato nomata "Esperantostraße".
Inter la 27-a de decembro 1964 kaj la 3-a de januaro 1965 la 8-a Internacia Seminario de Germana Esperanto-Junularo okazis en Nurenbergo kaj pritraktis la temon "Ideologio kaj ŝtato - reciproka influo, realaĵo kaj mitoj".
Gyula Csehi
CSEHI Gyula (ĉehi) estis rumanuja hungara literaturestestikisto, kritikisto naskita en Szatmárnémeti la 26-an de novembro 1910 kaj mortinta la 21-an de junio 1976 en Kluĵo. Li estis la patro de pentristo Péter Csehi.
Biografio
La mezlernejon Gyula Csehi finis en Oradea, Satu Mare kaj Kluĵo. Li abiturientiĝis en Satu Mare en 1928. Li studis ĝis 1930 en Sorbonne (Faculté des Lettres, École Pratique des Hautes Études) (Parizo), en 1931 en universitato de Vieno, inter 1933-34 en la Universitato Ferdinand la 1-a, kie li akiris diplomon pri la franca-germana lingvoj (1934). Li estis gimnazia instruisto en Oradea. En 1943-44 li estis laborservulo, lia familio estis viktimo de faŝismo. Post reveno ĝis 1946 li denove instruis en Oradea. Jam en Parizo li aliĝis al Franca Komunista Studentligo. En 1945-47 li iĝis akitivisto de komunista partio en Oradea kaj Satu Mare, redaktoro de partigazetoj en rumana kaj hungara lingvoj (Új Élet, Viaţa Nouă, Lupta Poporului). Inter 1947 ĝis 1952 li prelegis filozofion en la Universitato Bolyai, inter 1952-54 li instruis en Aiud rusan lingvon. Pli poste li denove revenis al la universitato, li iĝis profesoro de estetiko kaj literaturteorio.
Serba ortodoksa preĝejo (Hódmezővásárhely)
La serba ortodoksa preĝejo Patrino de Dio estas religia Monumento historia en Hungario, en urbo Hódmezővásárhely.
Provinco Viruo
Provinco de La Libertad (Peruo) en Sudameriko.
Serba ortodoksa preĝejo (Hódmezővásárhely)
Historio
Pro militoj inter grekoj kaj turkoj en la 17-a jarcento alvenis grekaj rifuĝintoj. Ili povis konstrui propran preĝejon kun serboj kaj rumanoj sen turo kaj sen sonorilo nur en 1783. La ikonostazo estis farita post kelkaj jaroj, sed iom da ikonoj venis el la Balkano, serboj portis ilin. La turo estis konstruita en 1806, renovigita en 1889. En 1935 Miklós Radnóti observis la ikonostazon, baldaŭ la impresoj aperis en poemo. En 1940 paroĥo konstruiĝis proksime. La ŝtato deklaris la konstruaĵon historia monumento en 1951. La preĝejo estis renovigita kaj ekstre, kaj interne en 2012.
Konstruaĵo
La preĝejo situas sola kaj pro la iama permeso la preĝejo montras la dorson (absidon) al la ĉefvojo. En mezo de preĝejofasado reliefas kaj altiĝas la turo, kies malsupra parto enirejo funkcias. Tamen flanke estas alia enirejo. La fasadan simetrion rompas dekstre malgranda konstruaĵparto kun enirejo por la turo. La turo havas bulboforman pinton. La navo estas iomete pli larĝa, ol la absido. Interne laŭ la ortodoksa kutimo estas starlokoj, nur kelkaj seĝoj troviĝas por la maljunuloj laŭ la muroj.
Nederlandlingva literaturo
Nederlandlingva literaturo estas literaturo verkita en nederlanda lingvo en diversaj landoj.
Kakinoko
La kakinoko aŭ Azia persimono, aŭ Japania persimono (japane 柿の木, kakinoki, science Diospyros kaki) estas la ekonomie plej grava Diospiro, kiu estas kultivata por siaj fruktoj. Kvankam ĝia unua botanika priskribo estis publikigita nur en 1780,  la kakinokarbo estas inter la plej maljunaj plantoj en kultivado, konata pro sia uzo en Ĉinio dum pli ol 2000 jaroj.
La kakinoko estas dolĉa, iomete pika frukto kun mola ĝis foje fibreca teksturo. Tiu specio, indiĝena al Ĉinio, estas falfolia, kun larĝaj, rigidaj folioj. En multaj kulturvarioj, konataj kiel la akraj specoj, la frukto havas altan taninenhavon kiu igas la frukton adstringa kaj amara. La taninniveloj estas reduktitaj kiam la frukto postmaturiĝas.
Tuj post la rikolto, en sia krispa firma stato la frukto ne estas manĝebla, sed ĝi akiras bonan dolĉan guston, kiam permesite al ripozo ĝi moliĝas. Tiam ĝi havas bongustan molan ĵeleecan konsiston. Alia ebla uzo estas la sekigado de la malmolaj distranĉitaj fruktoj. La sekigitaj tranĉoj estas bona dolĉaĵo.
La kakinokarbo estas ĝis 15 m alta, foliperdanta, monoika aŭ dioika arbo kun rondigita, malfermita supro. La alterne lokitaj, ledecaj folioj estas ovalaj kaj ĝis 25 x 10 cm grandaj. Supre ili estas malhelverdaj kaj malsupre kovritaj per arĝentbrunaj haroj. Kiam ili defalas en la aŭtuno la koloro estas flava aŭ ruĝa. La viraj floroj staras triope en la foliakseloj. La inaj floroj staras solaj en la foliakseloj. La ligno de la kakinokarbo estas kiel la tre parenca ebono tre malmola kaj uzata por la fabrikado de mebloj.
Nature la kakinoko troviĝas en la Himalajo kaj en la montoj de Mjanmaro, Tajlando, Hindoĉinio, Koreio kaj Japanio.
La kultivado de la frukto estis etendita de Ĉinio unue al aliaj partoj de Orienta Azio, kaj poste al Kalifornio kaj suda Eŭropo en la 19-a jarcento kaj al Brazilo en la 1890-aj jaroj. La japana kakinoko unue estis enkondukita en la ŝtato de San-Paŭlo, poste disetendiĝis al la tuta Brazilo per japanaj enmigrintoj. La ŝtato de San-Paŭlo daŭre estas la plej granda produktanto, kun areo de 3,610 hektaroj dediĉitaj al japana-kakinoko-kulturo en 2003.
Nutra valoro
100 g da freŝa frukto:
NGC 7587
NGC 7587 (aliaj indikoj — UGC 12484, MCG 1-59-37, ZWG 406.52, KCPG 580A, PGC 70984) estas galaksio en konstelacio Pegazo.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Nifo
Nifo (aŭ NIFO) estas la mallongigo por "NeIdentigita Fluganta Objekto" (angle: UFO, "Unidentified Flying Object").
Kutime oni asocias kun tiu ĉi nocio kosmoveturilojn de inteligentaj estaĵoj de aliaj planedoj, kiuj deziras viziti kaj observi la teron. Tiu ĉi supozo ĝis nun ne povis esti pruvita: La videblaj objektoj plej ofte montriĝas esti miraĝoj, helaj astroj, aviadiloj de tera origino, nuboj, eble norda brilo k.s.
La nifologio okupiĝas pri la esplorado de nifoj. UEA havas fakan asocion pri nifologio. Grupo NIFO estas la nomo, laŭ kiu oni eldonas la sciencfikcian libroserion Sferoj. La plej fama Nifa formo estas fonta, la unuaj rakontoj pri Nifoj (1947) nomis ĝin flugantaj subtasoj (angle: flying saucers). Iuj aŭtoroj eĉ esprimis la ideon, ke la unuaj nifoj estas nesukcesaj teknikaj ideoj de la totalisma ŝtato Nazia Germanio meze de la 20-a jarcento. Kelkaj poste konstruitaj flugaj iloj estas similaj al fluganta subtaso, sed nun tiu speco ne normiĝis.
Filmetoj
La Pentagono publikigis, la 28-an de aprilo 2020, tri filmetojn de supozitaj Nifoj. Ili estas faritaj de pilotoj de la usona mararmeo kaj jam aperis dum la pasintaj jaroj en interreto. La Pentagono nun mem publikigas ilin por montri ke la filmetoj estas realaj kaj ke certe temas pri Nifoj. “Ni volas forigi miskomprenojn el la mondo”, ili diras. La tri filmetoj estas faritaj en 2004 kaj 2015 kaj por la unua fojo publicitaj fare de To the stars Academy of Arts & Sciences, la esplor-institucio pri Nifoj de la eks-kantisto de Blink-182 Tom DeLonge, inter decembro 2017 kaj marto 2018. Tiam unu el la pilotoj atestis kiel li en 2004 faris la videofilmeton kiam li subite vidis flugantan strangan objekton.
Populara signifo
NIFO en populara Esperanto povas ankaŭ signifi esceptan malbanalaĵon, kiu tute ne kongruas kun la samrangaj kaj samepokaj aĵoj de la sama universo.
Ekzemplo: La laste aperinta videoludo de Konami estas vera NIFO kompare kun la ceteraj videoludoj. Tiu dirmaniero estas tutnova kaj propona kaj ne jam estas uzata de plej multaj esperantistoj.
Bibliografio
Richard L. Thompson, ''Tożsamość obcych. Starożytna wiedza o współczesnych zjawiskach UFO'' (traduko el la angla), (Identeco de fremduloj. Antikva scio pri la nununtempaj fenomenoj de Nifo) p. 486, Wydawnictwo ARCHE, Wrocław 1998 ISBN 83-909570-1-9
6163 Reimers
6163 Reimers estas hungaria asteroido de la interna asteroida zono, malkovrita la de la germana astronomo Hans-Emil Schuster elde la Observatorio La Silla, en Ĉilio.
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de la germana astronomo Dieter Reimers, direktoro de la Observatorio de Hamburgo. Li estas fama pro sia laboroj pri la kaj pri la perdo de maso en la malvarmaj.
Ŝaolino
Ŝaolino estas fininto de batalarto kungfuo. La ŝaolinoj estas instruataj en Ŝaolina templo.
Lernado
Foje antaŭ longe en la templon estis forkondukataj malgrandaj knaboj (knabinoj nur en la 16-a jarcento) en aĝo de 10 jaroj. Ili devis silente sidi antaŭ la templo, eĉ kelke da tagoj, sekrete subrigardataj de abato kaj akceptitaj estis nur tiuj plej paciencaj. Sed veninto en la templon ne estis ankoraŭ gajninto. Atendis lin tri jarojn de malpeza laboro kaj ekzamenoj. La unuan jaron li devis porti de montopiedo de monto, sur kiu la templo staris, akvon en du malpezaj alojaj siteloj kaj elverŝi eĉ ne unu guton. La duan jaron li ricevis por irado ankoraŭ du metalajn ŝuojn pezantaj sume proksimume 10 kilogramojn. Kiu eltenis tiun ĉi sklavan laboron, tiu povis fariĝi vera monaĥo. Lia kapo estis razita kaj ili brulsignis sur ĝi per incenso naŭ cikatrojn, kiel markigo de vera monaĥo. Nur poste li povis komenci lerni batalartojn, sed li devis promesi, ke li malkaŝos al iu neniom el tio, kion li eklernos. En Ŝaolina templo oni instruis kung-fuon de stilo de kvin bestoj. Tiuj kvin bestoj estis: drako – simbolo de animo, serpento – flekseco kaj firmeco de la korpo, tigro – forto, leopardo – spiro, gruo – vitaleco. Parto de la lernado estis ankaŭ kuracado helpe de akupunkturo kaj kono de kuracherboj.
Finekzameno
La finekzameno en Ŝaolina templo, post kiu la monaĥo, se li volis forlasi la templon, nomiĝis strateto de "lignaj figuroj" kaj ĝi konsistis en tio, ke la ekzamenato devis trairi tra malhela koridoro, kie surflanke staris proksimume tridek batalantoj, kiuj atakis lin. Li devis defendi sin kaj repuŝi la atakojn. Multaj ne trairis tra la strateto, sed tiu, kiu kapablis fari tion, atendis ĉe la fino ia kaldrono kun brulanta incenso. Li devis levi tiun ĉi kaldronon kaj forigi el la vojo. Ties bruligitaj muroj brulsignis en haŭton de liaj manoj reliefon de tigro kaj drako (laŭ iaj fontoj tio estis du drakoj), kio estis ia atesto pri la finigo de la studado en Ŝaolina templo.
Großer Knollen
Großer Knollen (esperantigite: Granda Bulbo) estas restoracio en Herzberg am Harz kun menukarto en Esperanto. Ofte vizitata de partoprenantoj de seminarioj en Interkultura Centro Herzberg.
La montopinto (687 m) estas tradicia celo por ekskursoj kaj migradoj kun turo, de kie oni povas vidi panoramon de Harz ĝis Brocken. Vide al vide troviĝas sur altebenaĵo alia tre ŝatata ekskursocelo kaj vintre kaj somere, la Hanskühnenburg.
San Fernando del Valle de Catamarca
San Fernando del Valle de Catamarca (pli longe Catamarca) estas urbego kaj diocezo en nordokcidenta Argentino en provinco Katamarkio, kie estas ties ĉefurbo.
Geografio
Catamarca situas sur montetaro laŭ rivero ĉe piedoj de Andoj. Santiago del Estero (urbo) troviĝas 167, San Miguel de Tucumán 192, Kordobo (Argentino) 361, Saltaurbo 411, Mendoza (urbo) 570, Resistencia 677, Corrientes (urbo) 692, Rosario 699, Formosa (Formosa) 793, Bonaero 958, Posadas (Argentino) 980, La Plata 1032, Mar del Plata 1307 km.
Historio
Em 1558 hispanoj fondis tie ĉi vilaĝon, kies nomo estis Londres. Ĝi ne estis stabila aŭ konstanta vilaĝo ĝis 1683. Post 5 jaroj la fervoja linio jam atingis la vilaĝon. En 1694 la loko iĝis pli grava, kiu defendis kontraŭ atakoj de indianoj, krome kirko kaj franciskana monaĥejo konstruiĝis. En la sekvaj jarcentoj la evoluo estis malrapida.
Ekonomio
En Catamarca oni okupiĝas pri agrikulturo spite tion, ke irigacio necesas. En la ĉirkaŭaĵo oni kreskigas fruktojn, vinberojn kaj kotonojn, sed gravas ankaŭ la brutobredado. En la urbo oni prilaboras la nutraĵojn, la plej menciinda estas produktado de vinoj. Ankaŭ minejoj funkcias, kie oni minadas orojn, arĝentojn, kuprojn kaj stanojn.
Klimato
En Catamarca la averaĝa temperaturo varias inter 14-28 °C, sed en decembro kaj januaro tio estas 34 °C (la rekordo estis 43 °C), en junio kaj julio 4 °C. Jare pluvas po 459 mm.
Trafiko
Apud Catamarca internacia flughaveno, en la urbo mem impona finhaltejo por aŭtobusoj funkcias.
Worb SBB (stacidomo)
Worb SBB estas fervoja stacidomo en Worb, Svislando.
Gearóid Ó Cléirigh
Gearóid Ó Cléirigh /gjar-ooidj oo kljeer-ig/ estas emeritita irlanda diplomato, irlandlingva poeto kaj verkisto. Li estis ambasadoro de Irlando en Belgio kaj Svisio. Li emeritiĝis en 1995.
Kahuna
Kahuna aŭ kahuno estas Havaja vorto, difinita kiel "pastro, sorĉisto, magiisto, religia ministro, fakulo en ajna profesio". Merriam-Webster difinas kahuna kiel "elstara persono aŭ aĵo" kaj "Havaja ŝamano".
El la revivigo de la havaja kulturo komence de la 1970-aj jaroj, kelkaj indiĝenaj havajaj kulturaj praktikantoj nomis sin kahuna nuntempe. Aliaj disakceptas la terminon. En la spirita sistemo de Nova Epoko konata kiel Huna, kiu uzas Havajajn vortojn kaj estas adaptita el la havaja tradicio, la termino kahuna simile aludas al iu de pastra aŭ ŝamana trajtaro.
Sota Hamaguchi
Sota Hamaguchi (濱口 草太, n. ) estas japana futbalisto.
Li futbalas ĉe Kamatamare Sanuki.
Sabatorgio
Sabatorgio, laŭ konstantaj diversfontaj tradicioj, estas renkontiĝo de sorĉistinoj kun la diino Diana, laŭ paganaj rakontaĵoj, kaj kun Satano en epokoj kristanaj, kiu okazas precipe en la sabata tago kaj, pli precize, dum la nokto kiu antaŭas la dimanĉon. Antaŭ la imagita flugo, la sorĉistinoj (kaj ŝorĉistoj) sin ŝmiras per grasaĵoj kaj magiaj oleoj kiuj ebligas iliajn ŝvebojn en la aero, kaj transformiĝon, eventuale, al kreaĵoj kaj bestoj monstraj.
Ekscesoj de fantazio
La sorĉistinoj alkuras al la antaŭestablita loko rajde de besto aŭ bastono aŭ balailo. Tie ili trovas la Diablon atendanta (ofte aspekte kapre) kaj lin salutas per fia kiso, krome kune praktikas apostazion, kiu kunportas la neadon pri la kristana kredo, kaj parodias la meson, kaj sakras tretante la krucon, kaj ili sekskuniĝas inter si kaj ankaŭ kun la diablo.
Kiom tiuj konvinkoj influis kaj determinis la establiĝon de la sorĉistpersekuto, estas diskutata inter esplorantoj de la fenomeno.
Rilate la ŝmiradon, praktikitan de sorĉistinoj, historiistoj emas kredi vera, ankaŭ se ne okazigis la flugon. Ekzistas jena opinio: ĉar diversaj subprocesaj maljunulinoj deklaris ke mem praktikis la oleumadon kaj poste vere flugis eblas ke ili vere imagis flugi ekscititaj de drogo. Oni trovis en bastonoj tiuepokaj spurojn de elherbaj oleoj, kun veraj spuroj de drogo, kiu estus penetritaj el oleumita bastono en la korpa organismo tra la sfinkteroj, rapide absorbantaj, sur kiuj, nudaj, apogiĝis la bastono.
Reagoj kontraŭ la kredo je la sabatorgio
Tamen, la sabatorgiaj ritoj renkontis ĉiutempajn dubantojn kaj neantojn, ankaŭ inter nekontraŭuloj de la persekuto kontraŭ sorĉistinoj.
La sabatorgiaj ritoj ofte estis priskribitaj pere de diversaj artismaj formoj, ekde la literaturo kaj pentro (Goya) ĝis muziko: oni pensu pri (Faust de Goethe muzikigita de Charles Gounod kaj reprenita de Hector Berlioz en la perdiĝo de Faust, aŭ pri Mefistofele de Arrigo Boito.
Esperanto-Societo Bazelo
Esperanto-Societo-Bazelo (mallonge ESB) estas loka Esperanto-klubo en la svisa urbo Bazelo.
Historio
Esperanto-Societo Bazelo estis fondita la 7-an de novembro 1905 de Alfred Bader kaj Eduard Wenk. La 15-an de novembro 1905 okazis la unua kunveno de la juna societ kie elektiĝis kiel unua prezidanto estis elektita Fritz Wenk.
En 1911 Charlotte Pulvers kaj Hans Rusterholz reorganizis la pro la ido-krizo disfalantan Esperanto-movadon. En 1914 Eduard Wenk, kiu en 1908 forlasis la societon pro Ido, deklaris sian revenon al Esperanto.
Novan impluson prenis la Esperanto-movado en Bazelo pro la aktivecoj de Friedrich Uhlmann, kiu en 1919 transklokiĝis al Bazelo. Samjare Immanuel Olsvanger gvidis en Bazelo kurson kun 50 personoj kaj organizis la jarkunvenon de Svisa Esperanto-Societo.
En la 1960-aj jaroj Kurt Schweizer gividis la societon kaj en la jaro 1969 Heinrich Ringli transprenis la gvidadon. Kulmino estis la orgainzo de la trilanda renkontiĝo en la jaro 1966 kun pli ol 100 partoprenantoj. En la 1980-aj jaroj la motoro de la bazela Esperanto-Societo estis Erna Döring. En somero 1981 dank al la aktiveco de Erna Dörig en Bazelo estis orgainzita la 54-a SAT-kongreso.
Aktuala situacio
Nuntempe la bazela Esperanto-Societo eldonas kune kun la societo Mulhouse-Esperanto la revuon Sud-Rejnan Kurieron. Aktivuloj de la societo estas Hans-Werner Grossmann kaj Nicole Béroud-Focke.
La societano renkontiĝas aktuale kutime unufoje monate en la malantaŭa domo, Riehenring 129, en 4005 Bazelo.
.cat
.cat estas interreta ĝenerala domajno de plej alta nivelo kreita por la kataluna lingvo kaj kulturo.
Ĝi estis aprobata la 16an de septembro 2005 de ICANN. Ĝi estas administrita de la Fundació puntCAT.
La domajno .cat estas la unua domajno de plej alta nivelo rezervita por lingva komunumo. Ĝi servas kiel domajno en retpaĝoj en la kataluna lingvo aŭ rilataj al kataluna kulturo.
Eksteraj ligiloj
Toppdomän
Ŝota Rustaveli
Ŝota RUSTAVELI, შოთა რუსთაველი (naskiĝis en ĉirkaŭ 1172 en Rustavi, Kartvelio, kaj mortis en ĉirkaŭ 1216 en Jerusalemo), estis grava kartvela poeto. Li estas konsiderata de multaj unu el la plej grandaj reprezentantoj de la mezepoka literaturo. Li estas aŭtoro de "La kavaliro en panterfelo" (ვეფხისტყაოსანი, Vepĥis tq'aosani), nacia eposo de Kartvelio.
Vivo
Malmulto estas certa pri la vivo de Ŝota Rustaveli. Laŭ la klasika, kvazaŭ legenda, historio Ŝota Rustaveli orfiĝis dum sia infanaĝo kaj estis zorgita de sia onklo, kiu estis monaĥo. Tiu frue enkondukis Ŝotan al la religia afero, kio forte influis lin en lia verkado. Estas multe da historioj pri la edukado kaj postaj vojaĝoj de Ŝota al Arabujo, Bizanco kaj Grekujo. Oni diras, ke li iris al Jerusalemo, kiam maljuniĝis, kaj tie mortis en kartvela monaĥejo. Fakte en la Monaĥejo de la Kruco, en Jerusalemo, ekzistas fresko, kiu reprezentas, laŭ akademia konsidero, figuron de Ŝota Rustaveli maljuna. Alia historio ankaŭ rakontas, ke li verkis multe da poemoj por la reĝino Tamaro de Kartvelio, kiu regis dum la 12-a jarcento, kiam Kartvelio atingis sian oran epokon, montrante grandegan povon kaj influon. Kiel premion, Tamaro donis al li la titolon kasiston de la korto, kaj tiam Ŝota Rustaveli estus enamiĝinta pro la reĝino.
Nuntempe tio, kion la historiistoj fakte konsideras, estas, ke li naskiĝis en ĉirkaŭ 1172, en la kartvela urbo Rustavi, kaj mortis en ĉirkaŭ 1216, en Jerusalemo. Ankaŭ estas sekura la aŭtoreco de Ŝota Rustaveli pri la eposo "La kavaliro en panterfelo", krom kelkaj aliaj poemoj.
En Esperanto
De Ŝota Rustaveli aperis en Esperanto
Bretona Demokratia Unuiĝo
La Bretona Demokratia Unuiĝo ( "Union démocratique bretonne" aŭ UDB, aŭ Unvaniezh Demokratel Breizh en la bretona lingvo), estas bretona politka partio fondita en 1964. Situanta maldekstre sur la politika spektro kaj profunde ekologiisma, UDB antaŭmetas politkan aŭtonomismon de Bretonio — tio estas forta malcentralizo — kiel agrimedo por ati,gi la sociprojekton, kiun ĝi proponas.
Movado deirinta de sufiĉe ĝisfunda parolado al modera programoi nun, Bretona Demokratia Unuiĝo fariĝis unu el la plej gravaj regionaj partioj en metropola Francio kaj la unua, kiu partoprenis en regiona Konsilio. Ĉefa aŭtonomisma movado en Bretonio, UDB ĉeestas en la institucioj ekde sia kreo (kun la unua elektito ekde 1965 en Guilvinec, 78 municipaj elektitoj deklaritaj en 2008). Ĝi havas ekde 2004 grupon en la Regiona Konsilio de Bretonio kaj estas reprezentata ekde 2012 de deputito en la Nacia Asembleo.
Kun strukturita politika organizaĵo, kaj aktiva surloke kiel en la sociaj movadoj, UDB havis je malsamaj tempoj de sia historio neneglekteblan nombron de aktivuloj. Eĉ se ĝi certagrade sukcesis en la disiĝo de siaj ideoj, en regiono kun asertita identeco kaj deziranta plifortigitan regionan povon, ĝia balota efekto restas malforta. Tiel, paradokse, UDB aperas ĉiam kiel politika movado plena je espero,.
Cadempino
Cadempino estas komunumo de la komunumaro Vezia kaj la distrikto Lugano en Kantono Tiĉino, Svislando. Ĝi havis 1446 loĝantojn je la 31-a de decembro 2011.
Geografio
Cadempino situas ĉe la orienta bordo de la rivero Vedeggio, proksimume 5 kilometrojn nordokcidente de la distriktĉefurbo Lugano, al kies aglomeraĵo ĝi apartenas. La komunumo konsistas el la tri partoj Cadempino di Sotto, Cadempino di Sopra kaj Ganeggio.
La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 0,76 km², de kiuj 25,0% estas kovritaj de arbaro, 3,9% servas por agrikulturo kaj 69,7% por setlado.
Trafiko
Tra Cadempino pasas la grava kantona ĉefvojo n-ro 2 de Belinzono al Lugano. En nordokcidento sur la komunuma teritorio situas la aŭtovojnodo de la alveturrapidvojo de Lugano kun la svisa aŭtovojo A2. Sur la komunumlimo kun Lamone situas la stacidomo ĉe la trajnlinio de Svisaj Federaciaj Fervojoj de Lugano al Belinzono. Krome la komunumo pere de la loka busreto de la urbo Lugano estas konektita al la publika transportreto.
Moramanga
Moramango estas urba komunumo en Madagaskaro. Ĝi estas la ĉefurbo de samnoma distrikto, situante en la mez-suda parto de la regiono Alaotra-Mangoro, en la provinco Toamasina. La urbo havis 36 867 loĝantojn en 2006. Ĝi estas ligita per ŝoseoj al la landa ĉefurbo Antananarivo, al la regiona ĉefurbo Ambatondrazaka, al la marborda havenurbo Toamasina, kaj al la urbo Anosibe An'ala. Proksime situas la nacia parko de Andasibe-Mantadia, kaj ties aneksaĵo la speciala konservejo Analamazoatra. Moramanga estas la sidejo de romkatolika episkopujo kreita en 2006.
Fontoj
Bazita sur informoj en la franca Vikipedio.
Rezeda
Rezeda estas en 1970 fondita popoldancensemblo en Timișoara. Gvidis Béla Tódor, muzikinstruisto, koreografis Teodor Haiduc. Ĝi havis kvazaŭ 40 membrojn. Ĝi prezentis programojn en Nagybodófalva, Detta, Igazfalva, Lugos, Majláthfalva, Ótelek, Végvár, Zsombolya kaj eksterlande en Hungario, Hispanio, Francio, Nederlando, Turkio.
Leonardo De Mitri
Leonardo De Mitri estis itala reĝisoro kaj scenaristo. Li naskiĝis la 31-an de aŭgusto 1914 en Mola di Bari kaj mortis al 16-an de julio 1956 - aĝante nur 41 jarojn - en Raveno.
NGC 7588
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Msta (rivero)
Geografio
La rivero elfluas el la lago Mstino, norde de Viŝnij Voloĉjok, kaj de nordo enfluas en la lagon Ilmenj, en Ĉe-ilmenja malaltaĵo formante vastan, riĉan je marĉoj, delton. En Msta enfluas pli ol 30 riveroj. Ĉe la rivero situas la urbo Boroviĉi.
De komenco Msta serpentumas, poste trapasas la Valdajan Altaĵon, kie havas sufiĉe grandajn Boroviĉiajn rapidfluojn. Ĉi tie dum nur 30 km la rivero malsupreniras je 70 m, tio estas pli ol duono de la tuta malsupreniro de Msta, kies tuta longo estas 445 km.
Poste la rivero venas al la Ĉe-ilmenja malaltaĵo, vastiĝas kaj trankviliĝas. Ĝi estas navigebla dum lastaj 146 km, post la vilaĝo Mstinskij Most. Per du kanaloj la lasta parto de Msta estas ligita kun Volĥov kaj Viŝera.
La rivero, precipe la Boroviĉiaj rapidfluoj, estas tre populara por akvaj turistoj.
Historio
La vorto “Msta” devenas de la baltmara finna vorto musta (nigra).
Poneretka
Je 6 km post (laŭ la fluo) la vilaĝo Opeĉenskij Posad, je 20 antaŭ Boroviĉi, en Msta-on enfluas la subtera rivero Poneretka (ruse Понеретка), elfluante el la borda deklivo. Oni deklaris ĝin naturmonumento. La rivero estas konata de amatoroj de nekutima akva turismo: dum unu kilometro en la rivero eblas subtera navigado per kajakoj.
Hajlbrono
Hajlbrono, germane Heilbronn, estas urbo en la norda parto de federacia lando Baden-Virtembergo en Germanio. Fine de la urbo havis  loĝantojn, sekve ĝi estas la 6-a plej granda urbo en tiu federacia lando. Hajlbrono situas laŭ la rivero Neckar. Administre ĝi havas la statuson de eksterdistrikta urbo, kaj situas en la distriktaro Stutgarto, unu el kvar regionegoj de la federacia lando.
Listo de renomaj personoj de Kluĵo
Listo de renomaj personoj de Kluĵo.
B
regisor
Trnje
Trnje, hungare Tüskeszer estas malgranda vilaĝo en Slovenio en provinco Prekmurje, en statistika regiono Pomurske, en Občina Črenšovci.
Situo
Trnje situas laŭ rojo, laŭ flankovojoj.
Historio
Ĝis Traktato de Trianon la vilaĝo apartenis al Hungara reĝlando, al Zala (reĝa departemento), al distrikto de Lendva, poste al Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj, depost 1928 al Jugoslavio. Inter 1941-1945 Tüskeszer denove aparternis al Hungario, fine ekde 1991 al Slovenio. En 1977 vilaĝa festego okazis.
Tomoya Hayashi
Tomoya Hayashi (林 友哉, n. ) estas japana futbalisto.
Li futbalas ĉe Kamatamare Sanuki.
Warren Christopher
Warren CHRISTOPHER, naskiĝis la 27-an de oktobro 1925, mortis 85-jara la 18-an de majo 2011, estis usona juristo, diplomato kaj politikisto. Dum la unua oficperiodo de Bill Clinton kiel prezidento de Usono, li servis kiel Usona Sekretario de Ŝtato.
Antaŭe li interalie estis vica ĝenerala advokato de Usono, do vicgvidanto de la Usona Departmento de Justico, en la prezidenta oficperiodo de Lyndon Johnson, kaj vica usona ministro pri eksteraj rilatoj en la prezidenta oficperiodo de Jimmy Carter. Ĝis sia morto, li laboris kiel advokato en Kalifornio. Krome li estis profesoro en la Universitato de Kalifornio ĉe Los-Anĝeleso (UCLA).
Jam en 1981, li honoriĝis per la prezidenta medalo de libereco.
Aspres-sur-Buëch (stacidomo)
Aspres-sur-Buëch estas franca stacidomo sur linioj - Aspres-sur-Buëch kaj  -, situanta en  Aspres-sur-Buëch, en departemento Hautes-Alpes, regiono Provenco-Alpoj-Bordo Lazura.
Temas pri stacidomo de Société nationale des chemins de fer français (SNCF), priservata de trajnoj Provenco-Alpoj-Bordo Lazura.
Dünfus
Dünfus estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Cochem-Zell de la federacia lando Rejnlando-Palatinato. Fine de la jaro la komunumo havis 0 loĝantojn. Ĝis junio 2014 la loĝloko estis parto de administra komunumaro nomata Verbandsgemeinde Treis-Karden, kiu tiam malfondiĝis - ekde la 1-a de julio 2014 ĝi apartenas al pligrandigita komunumaro Kaisersesch.
Île-aux-Moines
(jen france, bretone Enizenac'h) estas insulo kaj komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Morbihan (jen france, Mor-Bihan), en la regiono Bretonio (Bretagne, Breizh). Fine de en la komunumo vivis.
Dolmenoj
Estas multaj 'megalitoj' (domenoj) sur la suda flanko de la insulo:
Naranjal
Naranjal estas komunumo en la meksika subŝtato Veracruz. La ĉefurbo de la komunumo estas Naranjal. La ŝlosilnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 30 113. "Naranjal" signifas en la hispana oranĝarbaron.
Île-aux-Moines
Esperanto
La loka Esperanto-grupo (Espéranto Rhuys) organizis ŝipekskursojn por personoj kiuj interesiĝis al Esperanto kaj volis ekscii kaj lerni iom da Esperanto dum la ŝipekskurso.
Naranjal
Geografio
La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 4324 loĝantojn. El tiuj estis 2119 viroj kaj 2205 virinoj. La komunumo havas surfacon de 26.3 kvadratkilometroj. La komunumo situas je 18 gradoj kaj 49 minutoj norda latitudo kaj 96 gradoj kaj 58 minutoj okcidenta longitudo. La meza alteco estas 740 metroj super la marnivelo.
Île-aux-Moines
Vidu ankaŭ
Komunumoj de Morbihan
Naranjal
Sociogeografio
En la jaro 1995 en la komunumo vivis 3654 personoj. En la jaro 2000 temis pri 4038, do temis pri kresko / malkresko je 2.02 %. En la jaro 2000 (INEGI) en la komunumo vivis 3550 personoj, kiuj aĝis pli ol 5 jaroj. El tiuj 347 personoj parolis indiĝenan lingvon. Tio egalas al % de la loĝantoj.
Fontoj: Statistikoj de la INEGI
Eksteraj ligiloj
http://www.e-local.gob.mx/work/templates/enciclo/veracruz/municipios/30113a.htm
(18525) 1996 VO8
(18525) 1996 VO8 estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la de la japanaj astronomoj Sejĝi Ueda kaj Hiroŝi Kaneda elde la observatorio de Kuŝiro en Hokajdo (Japanio).
Nautla
Nautla estas komunumo en la meksika subŝtato Veracruz. La ĉefurbo de la komunumo estas Nautla. La ŝlosilnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 30 114.
7496 Miroslavholub
7496 Miroslavholub estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la ĉeĥa astronomo Miloš Tichý elde la Observatorio Kleť, apud České Budějovice en Ĉeĥa Respubliko.
Nautla
Geografio
La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 10023 loĝantojn. El tiuj estis 4860 viroj kaj 5163 virinoj. La komunumo havas surfacon de 358.6 kvadratkilometroj. La komunumo situas je 20 gradoj kaj 12 minutoj norda latitudo kaj 96 gradoj kaj 46 minutoj okcidenta longitudo. La meza alteco estas 10 metroj super la marnivelo.
7496 Miroslavholub
Nomo
Ĝi estis nomita en memoro de ĉeĥa poeto kaj imunologiisto Miroslav Holub (1923–1998). Lia bela poezio kombinas la sciencan mondon kaj la mondon de la ĉiutaga homa sperto, kiel montras, ekzemple, sia verko "Supozita flugi".
NGC 7589
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Nautla
Sociogeografio
En la jaro 1995 en la komunumo vivis 9599 personoj. En la jaro 2000 temis pri 9798, do temis pri kresko / malkresko je 0.41 %. En la jaro 2000 (INEGI) en la komunumo vivis 8737 personoj, kiuj aĝis pli ol 5 jaroj. El tiuj 54 personoj parolis indiĝenan lingvon. Tio egalas al % de la loĝantoj.
Fontoj: Statistikoj de la INEGI
Montamarta
Montamarta [montaMARta] estas municipo de la provinco Zamoro, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al komarko Tierra del Pan, en la centro de la provinco. Montamarta estus eble etimologie tradukebla al Monto de Marta.
Ĝia municipa teritorio estas formata de unusola loĝloko, okupas totalan areon de 56,81 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 559 loĝantojn. Ĝi perdis ĉirkaŭ 1 000 loĝantojn el la komenco de la 20-a jarcento pro la migrado el ruraj zonoj al urboj. Ĝi distas 19 km de Zamoro, provinca ĉefurbo.
En Mezepoko okazis reloĝado. Plej frua mencio estas de 1038. Ĝi apartenis al la Regno Leono kaj suferis pro la militoj kontraŭ Portugalio kaj pro la Milito de Hispana Sendependiĝo. En la 13-a jarcento ĝi apartenis al la Ordeno de Santiago. En la 15-a jarcento estis monaĥejo de Hieronimanoj. En la unua duono de la 20-a jarcento, Montamarta suferis pro la konstruado de la Akvobaraĵo de de Ricobayo (1929-1935), kio rezultis en la inundo de parto de la municipa teritorio, de tre fruktodonaj terenoj kaj de parto de la propra urba kerno (ĉe Fuente del Arco).
Tradiciaj enspezofontoj estas agrikulturo (cerealoj) kaj brutobredado. Lastatempe kultura kaj rura turismo plie ekgravis (popola arkitekturo, diglago, historia heredo, piedirado, Ermitejo de la Virgen del Castillo, cikonioj, festo de «Zangarrón», kio aperas en la blazono eksterordinare kaj malkutime en heraldiko).
Max Kruse (verkisto)
Max KRUSE (naskiĝinta la en Kösen, mortinta la  en Penzberg) estis germana verkisto kaj partikulare de porinfana literaturo. Liaj gepatroj estis la pupfaristino Käthe Kruse kai la skulptisto Max Kruse. La pentristino kaj komponistino Maria Kruse estis unu lia fratino.
Dezerta rat-kanguruo
La dezerta rat-kanguruo (Caloprymnus campestris) estas formortinta marsupiulo, el la familio de la rat-kanguruoj (Potoroidae).
Max Kruse (verkisto)
Vivo
Max Kruse mallonge frekventis la lernejon Odenwaldschule sed pro longa malsaneco li malĉeestis la instruadon regulan. Pro la samaj kialoj li poste maldevis soldati.
Dezerta rat-kanguruo
La dezerta rat-kanguruo similas plej forte al la veraj kanguruoj. Okulfarpaj estas la grandaj postaj kruroj, la longa, senhara muzelo kaj la longaj, kliniĝantaj oreloj. La pelto sur la supra parto havis flav-brunan koloron, la malsupra parto pli helan, preskaŭ blankan. La dezertaj rat-kanguruoj havis pli longan voston ol la korpo mem, 30 ĝis 37 cm. Ĝi pezis 600-1.100 gramojn.
Max Kruse (verkisto)
Vivo
Post trapaso de la abiturienta ekzameno li studis filozofion kaj arthistorion ĉe la Friedrich-Schiller-Universitato Jena ĝis la fermiĝo dummilita. Post la Dua mondmilito li reorganizis la en GDR ŝtatigitan entreprenon pupfaran en Okcidenta Germanio. Poste li laboris kiel reklamtekstisto kaj liberprofesia verkisto. Tuj postmilite li nuptis Mechthild Heilner. En 1952 naskiĝis filo, kiu en aprilo 1968 biciklo-akcidente mortis. En 1954 naskiĝis filino. Kruse ankaŭ estis membro ĉe PEN-klubo germania.
Dezerta rat-kanguruo
Ĝi vivis en internaj dezertaj areoj de Aŭstralio, ekz. en baseno Lake Eyre kaj en sudokcidenta Kvinslando. Ĝi aktivis nokte, manĝis ĉion de la insektoj ĝis la plantoj.
Max Kruse (verkisto)
Vivo
Krom la porinfanlibraj serioj pri Urmel kaj Der Löwe ist los li verkis multon alian, ekz. Der Morgenstern, Don Blech, Im weiten Land der Zeit kaj Lord Schmetterhemd, porjunulajn romanojn, poemojn kaj multajn vojaĝrakontojn. Kruse anis al la scienca komisio de Fondaĵo Giordano Bruno. Religikritikanta verko estas la en 2008 aperinta libro Antworten aus der Zukunft. Fakte temas pri noveldono de verko el la jaro 2007 kun la pseŭdonimo de Friedhelm Schenitz, kies titolo estas ''En(t)dzauberung. Herbst des Religionszeitalters''.
Anna Falchi
Anna FALCHI, naskonome Anna Kristiina Palomäki (naskiĝis en Tampere), estas itala aktorino.
Dezerta rat-kanguruo
La besto formortis post longa sekeca periodo en 1935, sed helpis tion la enportitaj ruĝaj vulpoj aŭ domkatoj, la ĉasado kaj la apero de paŝtantaj konkurentoj kiel bovo kaj ŝafo.
Anna Falchi
Biografio
Anna Falchi, naskita de finna patrino kaj de itala patro, alvenis en Italion kun sia familio en 1978. Ŝia artista kariero komenciĝis en 1989, kiam ŝi finis la 2-a en konkurso de Miss Italio. Ŝi partoprenis la filmadon de unua filmo, Nel continente nero de Marco Risi, en 1992, kaj ankaŭ de reklama filmo reĝisorita de Federico Fellini.
Max Kruse (verkisto)
Vivo
Pluraj liaj libroj filmigitis fare de la marioneta teatro Augsburger Puppenkiste, ekz. la serion pri Urmel kaj la leonoj. Ties scenaristoj estis Manfred Jenning. En 2013 li permesis la uzon de Urmel fare de la Bruno-fondaĵanoj por la projekto Evokids – Evolution in der Grundschule kreante Urmel-specialnumeron pri la temo de evolucio kun la titolo Urmel saust durch die Zeit.
Anna Falchi
Radio kaj televido
Ekde 2008-2009, ŝi prezentis la programon Onorevole dj kun Pierluigi Diaco en radio RTL 102.5 kaj la televidan elsendon Buona la prima kun Ale & Franz.
Max Kruse (verkisto)
Vivo
Kruse loĝis ekde 1986 en Penzberg-Untermaxkron. Lia tria edzino estis Shaofang Kruse. Je la honoro de Kruse la penzberg-anoj ĉiujare organizis Kruse-tagojn kaj aljuĝatas de ili la premio Penzberger Urmel.
Verkaro
Elsendoj radiaj kaj vojaĝrakontoj ĉe BR, televidaĵoj kune kun Augsburger Puppenkiste, radidramoj por infanoj kaj malinfanoj, teatraĵoj - ankaŭ por infanoj, el kiuj jen:
Aulus Persius Flaccus
Aŭlo Persjo Flako (34-62) estis romia satira latinesprima poeto, filozofo kaj lernanto de la poeto Lukano (39-65), kiu amadis ĉion kion li verkadis. Kiel stoika poeto, liaj satiraj versoj plenplenis je pli alta moraltoneco ol la aliaj klasikaj latinaj poetoj. Li plej diligente skribis kaj liaj satirlibroj ne kompletiĝis pro lia antaŭtempa morto kaj estis eldonitaj de liaj amikoj Cornutus kaj Caesius Bassus. Li vivis dum la regado de la imperiestro Nerono kaj estis romia kavaliero.
Vivo
Lia patro mortis kiam li estis nur sesjara. Li faris sian unuajn studojn en sia naskiĝurbo ĝis kiam li estis dekdujara. Poste li daŭrigis siajn studojn sub gvidado de la gramatikisto Remmius Palaemon, la oratoro Verginius Flavus kaj Annaeus Cornutus, iu stoika filozofo, kiu nutris tiel grandan simpation al sia lernanto, ke ekde tiam ili fariĝis intimaj amikoj.
En siaj poemoj, Persjo senmortigis tiun amikecon, ĉe la "Dankemo al la bonaj servoj de sia amiko". Li elesprimis pli forte tiun senton, kiam li heredigis en sia testamento sian bibliotekon kaj grandan sumon da mono. Tamen, Cornutus akceptis nur la librojn, kaj lasis la monon por liaj heredantoj, tio estas, la fratinoj de Persjo.
Li studis kun Lukano sub gvidado de Cornutus, kaj lia lernamiko tiom admiris lin, ke kiam Persjo rediradis siajn versojn, Lukano preskaŭ diskrevis pro ĝojo. Post iom da tempo, Persjo enamikiĝis al Seneko la Juna kaj tute ne aprezis lian humuron. Li pasis la mallongan vivon ĉirkaŭita de sia patrino (Fulvia Sisennia), fratino, onklino kaj kuzino, kun kiuj li vivis.
Eble pro lia mallonga aĝo aŭ pro la aparteco de sia vivo, fermita inter virinoj kaj membroj de lia familio kiuj estris tutan opozicion al la imperiestro, aŭ pro lia karaktero mem kaj kontaktomanko kun la reala vivo, li reprezentis stoikan idealon tre rigida kaj serioza. Lia moralo estis nefleksebla, simpla kaj dogma, nome, nur estas liberaj la saĝoj kiuj superregas sian pasiojn mem.
Stacio Awazu
Stacio Awazu (japane: 粟津駅 [Aŭazu-eki]) estas komuna nomo de du fervojaj stacioj en Japanio:
Vaganto
Vaganta popolo, vagantaj homoj aŭ simple vagantoj estas diverseco de loĝantarĝrupoj de la malsupraj kaj plej malsupraj rangoj ĉefe en la antaŭmoderna stata socio. Komune estis al tiuj tre diversaj vagantaj individuoj kaj grupoj de plej diversa deveno kaj agado
Kutime la anoj de tiu loĝantarparto estis eksigita el la regateco je fi-markaj nomoj. Vagantoj reproduktiĝis unuaflanke el si mem, aliaflanke per la aliĝo de sociaj desuperintoj el la medio de fikshejma malsupra klaso.
Stacio Awazu (Iŝikaŭa)
Stacio Awazu (japane: 粟津駅 [Aŭazu-eki], angle: Awazu Station) estas fervoja stacio en Komacu, Gubernio Iŝikaŭa, Japanio. La stacio servas 1 linion de JR Okcidenta: Linio Hokuriku (ĉefa).