cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Johann Philipp Bach
Li estis la filo de la kortega orgenisto kaj kortega pentristo de Saksio-Meiningen, Gottlieb Friedrich Bach. Kiel junulo li konatiĝis en Erlangen kun pentristo Konrad Geiger (1751−1808), post ties frua morto li tamen pli kaj pli trovis sian propran pentrostilon. En 1790 li heredis la postenojn de sia patro kiel kortega pentristo, kortega orgenisto kaj kortega klavicenisto. En la jaroj 1794–1796 li restadis pokaze por pluraj monatoj en Londono pro studaj celoj.
Kolaje
Kolaje (antaŭe ankaŭ Heřmanice, Heřmanovice, Hermannsdorf aŭ Heřmandorf) estas municipo en Ĉeĥio en distrikto Nymburk troviĝanta proksimume 10 km oriente de urbo Poděbrady. Ĝi havas.
Komunumo Druskininkai
La komunumo Druskininkai (litove Druskininkų savivaldybė, laŭvorte "memregejo de Druskininkai") estas komunumo en la sudo de Litovio. Ĝi troviĝas en la historia regiono Dzukio, 130 kilometrojn sudokcidente de Vilno, proksime al la limo al Belorusio. La komunumo konsistas el la kuracloka urbo Druskininkai kun ĉirkaŭaj vilaĝoj kaj la urbeto Ratnyčia. En en la komunumo vivis. Inter la jaroj 1995 kaj 2010 la komunumo kaj urbo apartenis al la tiutempe ekzistanta distrikto Alytus.
Annoux
Annoux estas franca komunumo lokita en la departemento Yonne kaj en la regiono Burgonjo. Ĝi havis 96 loĝantojn laŭ censo plenumita en 2008.
Komunumo Druskininkai
Naturo
Druskininkai konatas pro sia situo en bela pejzaĝo meze de arbaraj montetoj ĉe la rivero Nemunas. Nordoriente, malmulte ekster la urbo, komenciĝas la Nacia Parko Dzukio. Tuj okcidente troviĝas la lago Druskonis.
Turismo
En la urbocentro ekzistas muzeo memoranta pri la pentristo kaj komponisto M. K. Čiurlionis, kiu tie naskiĝis kaj certan tempon vivis.
Proksime de la urbo troviĝas:
Ĝemelaj urboj
Inter alie
Eskvino
Eskvino (mortis 676) estis reĝo de Wessex de 674 ĝis sia morto. Li estis filo de reĝo Kenfo kaj li estas konata ĉar li venkis en la Batalo de Bedwin en 675 kontraŭ Vulfhero de Mercio, kiam li sukcesis repuŝi la merciajn fortojn, sed ne akiris alian avantaĝon de la batalo.
Annoux
Geografio
Annoux etendiĝas sur 8.97 km², kaj havis 96 loĝantojn laŭ la lasta oficiala censo, tiel ke la loka loĝdenso estas 11 homoj po kvadrata kilometro. La komunumo situas en Yonne, en la nordokcidenta parto de Burgonjo.
11470 Davidminton
11470 Davidminton estas tre malgranda hela asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la usona astronomo Schelte J. Bus elde la Observatorio de Siding Spring, apud Coonabarabran en Novsudkimrio (Aŭstralio).
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de David Minton, profesoro ĉe la Universitato Purdue, kiu enketas pri la dinamika historio de la ĉefa asteroida zono kaj ties rilatoj kun la teraj alfrapoj.
Annoux
Administrado
Annoux apartenas al la kantono de L'Isle-sur-Serein, kies ĉefurbo estas L'Isle-sur-Serein. Tiu kantono mem estas parto de la arondismento de Avallon, unu el la tri arondismentoj de la departemento Yonne.
Sierksdorf
Sierksdorf estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Orienta Holstinio de la federacia lando Ŝlesvigo-Holstinio. Fine de la komunumo havis  loĝantojn.
Carl Peter Thunberg
(naskiĝis la 11-an de novembro 1743 en Jönköping, mortis 84-jara la 8-an de aŭgusto 1828 en Upsalo) estis sveda botanikisto. Li interalie estis membro de la universitato de Upsalo.
Samuel Gustaf Hermelin
Samuel Gustaf HERMELIN (naskiĝis la en Stokholmo, mortis la  samloke) estis sveda sveda sciencisto, barono, minado-eksperto, entreprenisto kaj kartografo, kiu funkciis kiel usona ambasadoro en Svedio. Li interalie estis membro de la universitato de Upsalo.
Simon Critchley
Simon CRITCHLEY (naskiĝis la 27-an de februaro 1960) estas angla filozofo. Li verkas pri historio de filozofio, politika teorio, religio, etiko, estetiko, literaturo kaj teatro.
Li studis filozofion kaj faris vizitajn profesorecojn ĉe nombraj universitatoj. Li estas aŭtoro de multaj libroj, kaj lia verkaro estas ampleksa agnoskata. Li asertas ke la religia seniluziiĝo levas la demandon pri la signifo kaj la devo fronti la problemon de nihilismo; dum politika seniluziiĝo provokas la demandon pri justeco kaj okazigas la neceson de kohera etiko.
Conrad Bain
Conrad Stafford Bain (4a de februaro 1923 - 14a de januaro 2013) estis kanad-usona aktoro. Li estas plej konata pro sia rolo kiel Phillip Drummond en la komedio Diff'rent Strokes kaj kiel D-ro Arthur Harmon en Maude. Bain havas ĝemelan fraton, nome Bonar Bain.
Bain naskiĝis la 4an de februaro 1923 en Lethbridge, Alberta, Kanado. Bain loĝis en apartamento en Livermore, Kalifornio. Bain estis edziĝinta al Monica Sloan de 1945 ĝis sia morto en 2009. Ili havis tri filojn. Bain mortis la 14an de januaro 2013 en sia hejmo en Livermore, Kalifornio, pro naturaj kaŭzoj, je aĝo de 89 jaroj.
Sámuel Filep Deáky
DEÁKY FILEP Sámuel [pr. dea:ki] estis hungara reformita pastro, direktoro de teatro naskiĝinta ? kaj mortinta en ? la 3-an de septembro la 1799. Li estis la patro de aktoro Sámuel Deáky F..
Kariero
Deáky Filep partoprenis aktive en la agado de la teatro de Koloĵvaro malfermita la 17-an de decembro 1792. Inter 16-a de aprilo kaj 27-a de septembro 1795 li estis direktoro de la teatro. En tiu periodo la teatro prezentis 58 spektaklojn. Liaj notoj estas altvaloraj dokumentoj.
Oktila formiato
Oktila formiato aŭ C9H18O2 estas kemia kombinaĵo, apartenanta al la funkcia grupo de la esteroj de la formiata acido kaj oktila alkoholo. Oktila formiato estas senkolora likvaĵo kun agrabla odoro, uzata kiel gustigagento kaj odorigagento en la nutrondustrio kaj en la fabrikado de kosmetikaĵoj kaj farmaciaĵoj. Kutime ĝi estiĝas per kondensiĝa reakcio aŭ per esterigo de Fischer-Speyer kun sulfata acido kiel katalizilo. Oktila formiato estas malmulte solvebla en akvo, sed tute solvebla en alkoholo, duetila etero, kloroformo kaj plejmulto el la organikaj solvantoj. Oktila formiato reakcias kun fortaj oksidigagentoj kaj fortaj bazoj kaj posedas antifungajn kaj antibakteriajn proprecojn.
Tretjakovskaja (stacio de Moskva metroo)
Tretjakovskaja (Третьяковская, "de Tretjakova galerio") estas stacio de la Metroo de Moskvo en centra parto de Moskvo (distrikto Zamoskvoreĉje). Ĝi estas fina sur Kalininsko-Solncevskaja linio kaj situas najbare al stacio . Samtempe ĝi estas stacio de Kaluĵsko-Riĵskaja linio kaj situas inter stacioj ' kaj '.
Ĝia profundo estas 46 metroj. Arkitekturistoj estas V. Polikarpova, A. Markova (suda halo), R. Pogrebnoj, V. Filippov (norda halo). Inĝenieroj-konstruistoj estas Ju.Muromcev (suda halo), E.Ĉernjakova, M.Belova (norda halo).
La stacio havas du halojn (suda kaj norda) havantajn po unu kajo kaj du trakoj kaj kunligitajn per transirejo. Per komuna subtera vestiblo oni povas atingi elirejon al stratoj Bolŝaja Ordinka, Malaja Ordinka kaj Klimentovskij strateto.
La stacio estas malfermita por pasaĝeroj ĉiutage je 5:35-1:00.
Nomo
Sian nuntempan nomon "Tretjakovskaja" ricevis de situanta proksime Tretjakova bilda galerio.
Historio
La ekfunkciis norda halo. Dum sekvintaj du semajnoj unu vojo de suda halo estis komutita al linio Kalininskaja kaj la oni malfermis trafikon laŭ "flava" linio.
Komunumo Elektrėnai
La komunumo Elektrėnai (litove Elektrėnų savivaldybė, laŭvorte "memregejo de Elektrėnai") estas komunumo en la oriento de Litovio. La administra unuo, per reformo kreita en 2000, apartenas al la distrikto Vilnius (Vilno), kaj situas meze inter la du plej grandaj urboj de Litovio, Vilno kaj Kaŭnaso, proksime de la aŭtoŝoseo kiu ligas la du urbojn. Ĝia administra centro estas la samnoma urbo Elektrėnai. Inter la jaroj 1995 kaj 2010 ĝi apartenis al la tiutempe ekzistanta distrikto Vilno. Elektrėnai fondiĝis dum la jaro 1961 kiel loĝurbo por la laboristoj de la tiam konstruata proksima elektrejo, kaj tion respegulas la urbonomo, kiu devenas de la litova vorto elektra. En en la komunumo vivis.
Tretjakovskaja (stacio de Moskva metroo)
En rusa literaturo
La stacio estas unu el la gravaj lokoj de romano de Dmitrij Gluĥovskij "Metroo-2033" (Метро-2033) en kiu nemultaj survivintaj homoj post nuklea milito vivas en metroo.
Interkonektoj
Ekzistas transirejo al:
Komunumo Elektrėnai
Plia urbeto de la komunumo nomiĝas Vievis.
Lajos Kropf
Lajos KROPF [lajoŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo Kropf Lajos estis hungara historiisto, inĝeniero, membro ekstera de Hungara Scienca Akademio (1903).
Lajos Kropf naskiĝis la  1852 en Pest (urbo). Li mortis la 1939 en Hersham apud Londono.
Biografio
Lajos Kropf frekventis gimnaziojn en urboj Pest kaj Esztergom, universitaton en Buda. Li diplomiĝis en 1873 kaj li ricevis la rangon leŭtenanto. Li eklaboris en Londono en diversaj firmaoj, ekde 1900 li laboris kiel individua inĝeniero. Li ankaŭ sendis raportojn al hungaraj gazetoj. Li esploris en Brita Muzeo, la rezultojn li same sendis al gazetoj. Li tradukis al la angla lingvo memuaron de Lajos Kossuth. Li studvojaĝis en kelke da landoj.
Arto Paasilinna
Arto PAASILINNA estis finna verkisto, kiu naskiĝis la 20-an de aprilo 1942 en la lapona urbo Kittilä kaj mortis la 15-a de oktobro 2018. Li estis premiita multfoje pro sia respektita verkado. Liaj fratoj Erno, Mauri kaj Reino estas ankaŭ konataj verkistoj.
Listo de romanoj
(La prezentitaj tradukoj estas por Vikipedio kaj ne aktualaj (ontaj) tradukoj.)
Listo de filmoj
En Finnlando:
En Francio:
NGC 5188
NGC 5188 (aliaj indikoj — MCG -6-30-7, ESO 383-9, AM 1328-343, IRAS13286-3432, PGC 47549) estas galaksio en konstelacio Centaŭro.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Plurvariabla kalkulo
En matematiko, plurvariabla kalkulo estas vastigaĵo de kalkulo de unu variablo al kelkaj sendependaj variabloj. La funkcioj estas diferencialataj kaj integralaj je kelkaj variabloj anstataŭ nur unu variablo.
En plurvariabla kalkulo kutime estas prenate ke la kvanto de sendependaj variabloj estas finia. Unu el terenoj de matematiko kiu konsideras okazon de malfinie multaj sendependaj variabloj estas funkcionala kalkulo.
Limigo kaj kontunueco
Limigo de funkcio je donita punkto ekzistas se kiam la argumento proksimiĝas al la donita punkto tiam valoro, al kiu strebas valoro de la funkcio, ekzistas kaj estas la sama por ĉi vojo de proksimiĝo de la argumento al la donita punkto.
Same kiel en unu-dimensia okazo, funkcio estas kontunua je donita punkto se ĝi havas ĉe la punkto limigon kaj la limigo egalas al valoro de la funkcio en la punkto.
Nocio de proksimeco estas bezonata. Tiel la spaco de argumentoj estas konsiderata kiel normigita vektora spaco, la normo uzata estas kutime la eŭklida normo. Tamen, en ĉi tiu okazo kiu estas finie-dimensia, ĉiuj normoj estas ekvivalentaj kaj do la elekto de normo ne gravas por ekzisto kaj valoro de limigo kaj kontinueco de funkcio.
En plurdimensia okazo aperas multaj intuicie malnormalaj rezultoj ne aperantaj ĉe unu-variablaj funkcioj.
Ekzemple, ekzistas skalaraj funkcioj de du variabloj havantaj punktojn en ilia domajno kiuj, kiam estas alirataj laŭ ajna rekto, donas apartan la saman limigon, sed donas malsaman limigon kiam estas aliritaj laŭ parabolo. Funkcio
Parta derivaĵo
La parta derivaĵo ĝeneraligas la nocion de la ordinara derivaĵo. Parta derivaĵo de plurvariabla funkcio estas derivaĵo kun respekto al unu variablo kun ĉiuj alia variabloj tenataj konstantaj.
Partaj derivaĵoj povas esti kombinitaj por krei pli komplikajn esprimojn de la derivaĵo. En vektora kalkulo tiel estas konstruitaj gradiento, diverĝenco, kaj kirlo per partaj derivaĵoj. Matrico de partaj derivaĵoj, la jakobia matrico, povas esti uzata por prezenti derivaĵon de funkcio inter du spacoj de ajnaj dimensioj.
Plura integralado
La plura integralo elvolvas la koncepton de integralo al funkcioj de multaj variabloj. Duopaj kaj triopaj integraloj povas esti uzataj por kalkuli areon kaj volumenon de regionoj en ebeno kaj spaco. Teoremo de Fubini statas ke plura integralo povas esti komputita kiel ripetita integralo.
Kurba integralo kaj surfaca integralo estas uzataj por integrali tra kurboj kaj surfacoj.
Fundamenta teoremo de kalkulo en pluraj dimensioj
En unu-variabla kalkulo, la fundamenta teoremo de kalkulo donas ligon inter la derivaĵo kaj la integralo. La ligo inter la derivaĵo kaj la integralo en plurvariabla kalkulo estas donita per jenaj teoremoj de vektora kalkulo:
Ĉi tiuj kvar teoremoj estas specifaj okazoj de pli ĝenerala teoremo, la ĝeneraligita teoremo de Stokes, kiu povas esti aplikata al integralado de diferencialaj formoj sur sternaĵoj.
Iuj objektoj
Teknikoj de plurvariabla kalkulo povas esti uzataj por studi iujn objektojn.
Kurbo estas listigita ĉi tie grandparte por pleneco. Nur konsidero de implice donita kurbo (kiel F(x, y)=0) bezonas plurvariablan kalkulon, parametre donita kurbo estas donita per funkcioj de nur unu variablo.
Uzoj
Plurvariabla kalkulo kutime ne bezonatas por analizi sistemojn (dinamikajn sistemojn) kiuj havas plurajn gradojn de libereco. Kutime tiam estas uzata aparta variablo por ĉiu el la gradoj de libereco, sed ĉi ĉiuj variabloj estas fakte dependaj variabloj kaj sendependa variablo estas nur unu - tempo. Tamen ankaŭ en ĉi tiu okazo eblas konsideri dependecon de konduto de la sistemo de la dependaj variabloj, kiuj dum la analizado estas kosiderataj kiel sendependaj, kaj tiel plurvariabla kalkulo provizas aldonajn ilojn por ekscii dinamikon de la sistemo.
Heŭglina frankolino
Ĝi troviĝas en Centrafrika Respubliko, norda Demokratia Respubliko Kongo, suda Sudano kaj okcidenta Ugando.
Riverogrundo
Riverogrundoj estas grupo de grundoj, kiuj ekestis danke al grundformiĝa procezo de akumuliĝo de humo kaj aluviiĝo. Tiuj ĉi grundotipoj estas komencaj grundoj, ili estas krom ĉernicoj sufiĉe junaĝaj. Al la atingo de stato pedoklimaksa defendas regula aluviiĝado. Temas pri A-C grundoj, la C-horizonto povas konzisti el diversaj materialoj depende de karaktero de rivero, ĉefe depende de tio, ĉu la grundo troviĝas je supra parto de fluo, meza, malsupra ktp. Sed grava estas ankaŭ dependo de karaktero de fizikgeografiaj parametroj de ĉirkaŭa lando. La A-horizonto havas regule helan koloron. La riverogrundoj ekestas en malplialta, tuj ĉerivera nivelo de rivera aluvio (kiel formo de reliefo) same kiel en pli alta, geneze pli aĝa nivelo, kie ekestas grundotipo ĉernico, kiu havas aliajn kvalitojn.
Heŭglina frankolino
Temas pri tre kamufle strieca birdo kun vertikala strieco fajne blankanigra ĉe kolo, brusto kaj flankoj, dum la dorso estas pli malhelbruna kaj kun nigra strieco horizontale. La kruroj kaj beko estas ruĝecoranĝaj, kio estas tialo por la latina scienca nomo kie icterorhynchus estas kunmetaĵo de du radikoj el antikva greka signife respektive “flava” kaj “beko”.
Saujon (stacidomo)
Saujon estas franca stacidomo sur linio -, situanta en  Saujon, en departemento Charente-Maritime, regiono Nova Akvitanio.
Temas pri stacidomo de Société nationale des chemins de fer français (SNCF), priservata de trajnoj Nova Akvitanio.
Krystyna Krahelska
Biografio
Naskiĝis en tipe intelektulara familio. Estis filino de Jan Krahelski, inĝeniero, poste oficiro de Pola Armeo, estro kaj vojevodo de Polesio, kaj Janina Bura, biologo. De 1928 aliĝis al skoltismo kaj dum 1929-1932 aktivis instruante antaŭskoltan infanaron. En 1931 partoprenis en Kunveno de Slavaj Skoltoj en Prago.
Saujon (stacidomo)
Ĝi situas ĉe kilometra punkto (PK) de la linio Saintes - Royan (544000).
Krystyna Krahelska
Biografio
De oktobro 1932 studis geografion kaj historion, kaj poste etnografion ĉe Humanisma Fakultato de Varsovia Universitato. Kelkfoje prezentis regionajn kantojn antaŭ mikrofonoj de la Pola Radio en Vilno kaj Varsovio. Maje 1939 diplomiĝis.
Pri la monumento la aŭtorino mem diris: ''skulptita de mi vizaĝo de la varsovia Sireno estas vizaĝo de Kristino statuigita por ke oni ne povu facile rekoni Krinjon promenantan tra la varsoviaj stratoj, kio povus eble ŝin ĝeni. Ŝi ja iradis tra la varsoviaj stratoj rekta, alta, radianta per rideto de la interna juneca gajo kaj forto, preta al ĉio honesta, justa kaj bela''.
La okupadon travivis en Varsovio kaj poste en Puławy.
Dum la varsovia ribelo estis flegistino de la 7-a Regimento de Lublinaj Ulanoj de la Enlanda Armeo kun la pseŭdonimo Danuta. La 1-an de aŭgusto dum savigo de vundita kolego mem estis vundita. Mortis la 2-an de aŭgusto. Enterigita ĉe la strato Polna 46, sed post la milito ŝiajn cindrojn oni transportis al la Tombaro ĉe Służew, str. Renety.
Kreado
De 1928 ŝi verkis versaĵojn kaj kantojn. La plej konatan kanton: Hej, chłopcy, bagnet na broń (Ho, knaboj, bajonetu la armilon) verkis januare 1943 por la soldatoj de Grupiĝinta Regimento Baszta (Kastelturo). Ĝi fariĝis la plej populara kanto de Pollando Batalanta kaj de la Ribelo de Varsovio. La teksto publikiĝis unuafoje en konspira revuo Bądź Gotów (Estu Preta) kaj poste represata kelkfoje en ribela gazetaro kaj du konspiraj antologioj Pieśni Podziemne (Subteraj Kantoj, 1944) kaj Śpiewnik Batalionów Chłopskich (Kantaro de Kamparanaj Batalionoj, oktobre 1944) kaj en multaj postmilitaj antologioj.
Dum la okupado estis konataj kaj kantataj ankaŭ ŝiaj du pli fruaj kantoj (verkitaj dum 1941-42) – Kołysanka (Lulkanto) kaj Kujawiak (Kujaviano) kaj ankaŭ versaĵoj: Polska (Pollando), Modlitwa (Preĝo) kaj Wiersz o Tobruku (Versaĵo pri Tobruk).
Post la milito oni eldonis du volumojn de ŝiaj versaĵoj kaj kantoj: Smutna rzeka (Trista rivero) kaj Wiersze (Versaĵoj).
Sulfurflava emberizo
La Sulfurflava emberizo aŭ Japana sulfurflava emberizo (Emberiza sulphurata) estas birdo de la grupo de emberizoj el la ordo de paseroformaj birdoj kaj genro de la familio de Emberizedoj kiu iam estis enmetitaj en Fringedoj.
Ĝi estas 14 cm longa kaj havas konusforman, grizan bekon (pli helan en suba makzelo), rozecbrunajn piedojn kaj brunajn okulojn. La masklo estas grizverdaj supre kun nigra strieco en dorso. La subaj partoj estas flavverdaj (pli brilaj en gorĝo kaj ventro) kun strieco en flankoj; tiu ĝenerala koloro nomigas la specion kaj en la komuna nomo kaj en la latina scienca nomo. Ĝi havas nigrajn bridojn, mallarĝan nigran mentonon, palan okulringon kaj blankajn eksterajn vostoplumojn. Estas du flugilstrioj, formataj de palaj pintoj de mezaj kaj grandaj flugilkovriloj. La ino estas simila al masklo sed pli pala sen nigro en brido aŭ mentono. La specio havas trilecan kanton kaj mildan alvokon 'cip'.
La reprodukta sezono daŭras el meza majo al komenco de julio. La nesto estas konstruata malalte en arbusto kaj la ino demetas 3 al 5 ovojn.
La Sulfurflava emberizo reproduktiĝas nur en Japanio kie ĝi estas nekomuna. Ĝi troviĝas ĉefe en la plej granda insulo Honshū sed povas reproduktiĝi ankaŭ en Kyūshū kaj eble reproduktiĝis en Hokkaidō pasintece. Ili loĝas en arbaroj inter 600 kaj 1500 metroj super marnivelo, ĉefe en centraj kaj nordaj partoj de Honshū. Kelkaj birdoj vintrumas en pli varmaj regionoj de Japanio sed plej parto migras pli suden. Ĝi estis vidata el Filipinoj, Tajvano, kaj sudorienta Ĉinio tiusezone sed ĝi estas malabunda ie ajn pli. Ili loĝas en arbaroj, arbustaroj, herbejoj kaj farmoj dum vintro. Malgrandaj nombroj pasas al Koreio en printempa kaj aŭtuna migrado.
La totala populacio de la Sulfurflava emberizo estas malgranda kaj malpliiĝas kaj la specio estis klasita kiel Vundebla fare de la IUCN. Ĝi estas minacata pro habitatoperdo, uzado de pesticidoj kaj kaptado por kaĝobirda komerco.
Preĝejo Elizabeto de Hungario (Körmend)
Preĝejo Elizabeto de Hungario estas romkatolika historia monumento en Hungario, en urbo Körmend.
Historio
La unua mencio pri preĝejo en Körmend okazis en 1244. La nun videbla preĝejo kun kriptoj estis konstruita en la 1490-aj jaroj. Inter 1590-1643 la protestantoj uzis la kirkon, poste Ádám Batthyány reakiris ĝin. En 1698 dokumento priskribas la preĝejon tre ruina, tamen uzebla. En 1731 la preĝejo estis trakonstruita kaj tiam estis konstruita la turo. La interna parto barokiĝis. La orgeno alvenis en 1910. La preĝejo renoviĝis en 1938, krome koridoro estis alkonstruita. Post jaroj el la koridoroparto oni kreis flankoaltaron dediĉitan al la Sankta Kruco. La konstruaĵo ekstere renoviĝis en 1968, interne en 1980.
Konstruaĵo
La preĝejo situas sola en korto laŭ malgranda placo. Apud la preĝejo ekde la mezepoko ĝis la 19-a jarcento tombejo funkciis. La fasado estas simetria, meze la enirejo funkcias, la plej supre la turo altiĝas. La navo formas brikon, apude sakristio estas videbla. En fino de la navo plurlatera absido kun pilieroj etendiĝas. Interne la ĉefaltaro estis kreita en la 18-a jarcento. La ĉefaltara bildo prezentas Elizabeton de Hungario, ankaŭ estas videblaj 22 anĝeloj kaj 13 skulptaĵoj. La apudaj flankaj altaroj estas dediĉitaj al Sankta Maria, Koro de Jesuo, Johano Nepomuka. En la navo troviĝas altaroj pri Sankta Antonio kaj Sankta Anna.
János Fajó
János FAJÓ [jAnoŝ fajO], hungare Fajó János estis hungara pentristo. Li estas spirita heredanto de Lajos Kassák. János Fajó naskiĝis la 1937 en Orosháza, li mortis la  2018.
Biografio
János Fajó frekventis gimnazion en Békéscsaba, poste ĉeflernejon en Budapeŝto inter 1956-1961. Komence li instruis, baldaŭe li studvojaĝis en Sovetunio, Egipto, Vieno, Londono, Parizo. En la 1970-aj jaroj Imre Bak, János Fajó kaj István Nádler fondis modernan pentristan rondon. Inter 1976-1988 li estris ekspoziciejon en Budapeŝto. Liaj verkoj pro la geometriaj formoj precipe eksterlanda havis sukcesojn. Li ricevis premion Kossuth en 2008, en 1985 alian premion.
Nigra katarto
Nigra katarto (Coragyps atratus) estas granda birdo de familio Katartedoj.
Aspekto
Tiuj grandaj rabobirdoj estas longaj je 65 cm kaj havas enverguron de 1'5 m. La plumaro estas velurnigra; ili havas larĝajn flugilojn kun blankaj pintoj, mallongan voston kaj grizecan senpluman kapon.
Reproduktado
La ino demetas 2 aŭ 3 ovojn surplanke en arbara areo aŭ malplena trunko aŭ simila nestejo. Ambaŭ gepatroj kovas kaj manĝigas la idojn per vomado de manĝaĵo enneste.
Moroj
Ili manĝas kadavraĵojn, sed ankaŭ ovojn kaj putrintajn planktojn. Ili kadavrumas en rubejoj kaj povas mortigi junulajn bestetojn. Ili foje serĉas manĝon pogrupe. Ili ŝvebas per plataj senmovaj flugiloj.
11471 Toshihirabayashi
11471 Toshihirabayashi estas tre malgranda sed treege hela asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la usona astronomo Schelte J. Bus elde la Observatorio de Siding Spring, apud Coonabarabran en Novsudkimrio (Aŭstralio).
Nomo
Ĝia nomo honoras Masatoshi Hirabayashi, postdoktora esploristo ĉe la Universitato Purdue, fakulo en la modeligo de la strukturaj streĉoj spertitaj de rotaciantaj asteroidoj kaj.
Boterdiep
La Boterdiep (groninge: Botterdaip) estas kanalo ("diep" signifas kanal(et)o) en la provinco Groningen, kiu iras de la haveno de Uithuizen ĝis la Van Starkenborghkanalo apud Noorderhoogebrug. La kanalo estas 25 km longa. La kanalo dankus sian nomon al la transporto de laktaĵoj (Boter estas butero), do la kanalnomo estus tradukebla al Buterkanalo.
La kanalo estis konstruita en la 17-a jarcento. Ĉe la konstruado oni uzis kiel eble plejmulte la jam ekzistajn akvovojojn. La plej malnova parto, la ligo inter Bedum al Groningen (sur mapoj el tiu tempo ĉiam indikata kiel Cleisloot) datas el 1625. En 1660 ĝi estis plilongigita ĝis Kantens.
Antaŭ la konstruo de la Van Starkenborghkanalo ĝi finiĝis en la Turfsingel en la urbo Groningen. Tiu parto estis plenŝutita en 1912. Parto de ĝi ankoraŭ portas la nomon de la kanalo.
Laŭlonge la kanalo situas: Uithuizen, Doodstil, Kantens, Middelstum, Fraamklap, Onderdendam, Bedum, Zuidwolde kaj Noorderhoogebrug.
Geografia pozicio:
Éva Bánáty
[bAnAti], laŭ la hungarlingve kutima nomordo Bánáty Éva estis hungara gimnastikisto, olimpiano, olimpika ĉampiono, apotekisto. Ŝia familia nomvarianto estis Bánáti, ŝia geedziĝa nomo estis (laŭ la hungarlingve kutima nomordo) Benkő Györgyné [benkO djorjnE].
naskiĝis la en Budapeŝto, ŝi mortis la  en Budapeŝto.
Biografio
akiris farmacian diplomon en Budapeŝta Medicina Universitato en 1961. Ŝi estis apotekisto en ĉefurba hospitala apoteko inter 1968-1990, sed ekde 1974 ŝi estis la apotekestro.
Sporta kariero
inter 1948-1960 estis gimnastikisto en ĉefurbaj sportkluboj. Ŝi estis hungara ĉampiono trifoje (ŝi estis la unua hungara ĉampiono en branĉo ritma gimnastiko), dum ŝi apartenis al la hungara nacia teamo inter 1954-1959. Ŝi estis la unua en mondĉampionumo teame en 1954.
Antonio Cermisone
Antono Ĉermizone (1387-1441) estis itala kuracisto kaj profesoro pri medicino en la Universitatoj de Padovo, Pavio kaj Florenco. El hebrea deveno kaj filo de la kondotiero Bartolomeo Cermisone ankaŭ konata kiel Bartolomeo da Parma, li estis aŭtoro de diversaj traktaĵoj pri medicino.
Workers Solidarity Alliance
Workers Solidarity Alliance (WSA, Solidareca Alianco de Laboristoj) estas en Usono politika grupo de aktivuloj kies politika tendenco havas radikojn en anarkisindikatismo kaj klasbatalo. WSA ne estas propre sindikato aŭ eĉ pra-sindikato.
Antonio Cermisone
Vivo
Li estis filo de Bartolomeo da Parma, itala kondotiero serve de Francesco Carrara kaj poste de Gian Galeazzo Visconti. Post la konkero de Verono, Bartolomeo akiris kelkajn havaĵojn kiuj estis hereditaj de sia filo. Antono Ĉermizono studis arto kaj medicino en la Universitato de Padovo, kie li en 1387 ricevis sian doktoriĝon pri arto dank'al Giovanni kaj Marsilio di Santa Sofia kaj Biagio Pelacani el Parmo.
Workers Solidarity Alliance
Workers Solidarity Alliance (WSA) estis kreita el antaŭ-ekzistanta reto de grupetoj kiaj la Libertarian Workers' Group, en 1984. La gazeto Ideas and Action, kiu ekpublikiĝis en 1982, estis publikigita de WSA el 1984 al 1997. Laŭ la moto de Flora Tristan, ke "la emancipiĝo de la laborista klaso estu la verko de la laboristoj mem", WSA kredas ke la laborista klaso bezonas krei sian propran amasorganizaĵojn kiujn ĝi rekte kontrolu por havi movadon kiu povu liberigi la laboristan klason el subigo al la dominantaj klasoj.
Antonio Cermisone
Vivo
Enskribita en la Kolegio de la doktoroj, kuracistoj kaj artistoj, en septembro 1389, li fariĝis profesoro pri medicino en la Studio patavino en la jaroj 1389-1390. En aprilo 1390 li ricevis sian doktoriĝon pri medicino.
Inter la jaroj 1393-1394 li aperas kiel leganto pri medicino en la Universitato de Pavio, kie li instruis plej probable ĝis 1399, ĉar la Universitato de Piacenza provizore translokiĝis kaj li troviĝis inkludita kiel profesoro pri ordinara fiziko (aŭ medicino). En la 6-a de junio 1401 li troviĝas denove en Pavio kiel promocianto de la licenciiĝo pri filozofio kaj medicino de Thomas Stranger el Londono. Iom poste, li revenis kiel leganto pri medicino en la Studio patavino, eble en 1411, kaj tie li restis ĉirkaŭ 1413, tiam kiam li suferis kelkajn ekonomiajn sankciojn kaŭze de foresto en kelkaj lecionoj.
Hărțăgani
Hărțăgani [hərcəganj] (hungare: Hercegány) estas vilaĝo en Rumanio norde de Deva. En 1910 ĝi havis 1 764 loĝantojn (rumanoj); en 1992 1 101 (rumanoj). Ĝia unua mencio skriba estas el 1439. Ĝis 1919 ĝi apartenis al Hungario (Hunyad vármegye). Administre ĝi apartenas al la komunumo Băița.
Ruby Violet Payne-Scott
Ruby Violet PAYNE-SCOTT (naskiĝis la en Graftono, mortis la  en Sidnejo) estis aŭstralia sciencistino, pionira en la kampoj de suna radiofiziko kaj radioastronomio. Ŝi estas memorita pro sia lukto favore al seksa egaleco en la kampo de la scienca esplorado.
Payne-Scott ludis gravan rolon en la rapida evoluo de la radioastronomio en la postmilita periodo post la Dua Mondmilito. De 1944 ĝis 1951 ŝi laboris kiel radioastronomino kaj ŝi gvidis sciencan esploradon, provizante multajn novajn sciojn. Ŝiaj kontribuoj, de granda valoro por radioastronomio, helpis alporti Aŭstralion al la avangardo de ĉi tiu scienco dum jardekoj.
Quartucciu
Quartucciu - jen iom italigite, origine sarde Cuartuciu - estas komunumo de Italio. Ĝi apartenas al la aŭtonoma regiono Sardio, situas en la suda parto de la insulo kaj ekde februaro 2016 estas parto de la administra unuo metropola urbo Kaljaro. Antaŭe ĝi apartenis al la pli vasta provinco Kaljaro, kiu malfondiĝis en februaro 2016. Laŭ la stato de en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². Najbaraj komunumoj estas Cagliari (Kaljaro), Monserrato, Maracalagonis, Quartu Sant'Elena, Selargius, Settimo San Pietro, Sinnai, kaj kiel unuopa subdividaĵo listiĝas Sant'Isidoro.
Kristana patrono estas la sankta, kies memortago sekve estas la komunuma festotago.
Zavidovo (Transkarpata provinco)
Zavidovo, ukraine, rutene kaj ruse Завидово, hungare Dávidfalva, slovake Zavidovo estas vilaĝo en Ukrainio, en Transkarpata provinco, en distrikto Mukaĉeve.
Situo
Zavidovo situas inter montoj sur mildaj deklivoj. Mukaĉeve troviĝas je 20 km-oj.
Historio
La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1406. La malnova hungara loknomo estis "Závidfalva", kiu baldaŭ pro la hungariga politiko ŝanĝiĝis al Dávidfalva. En 1910 vivis tie 1487 loĝantoj, (1356 rutenoj, 110 germanoj, 21 hungaroj). Ĝis Traktato de Trianon Dávidfalva apartenis al Hungara reĝlando, al Bereg, al distrikto de Munkács, poste al Ĉeĥoslovakio. En 1939 la plej orienta regiono de disfalanta Ĉeĥoslovakio deklaris sendependan respublikon Karpata Ukrainio. Poste Hungario okupis la respublikon kaj tuj aranĝis aŭtonomion, kies apartaĵo estis ankaŭ Zavidovo. Ekde 1945 ĝi apartenis al Sovetunio, fine ekde 1991 al Ukrainio.
Vilaĝservoj estas lernejo (por 9 jaroj), infanĝardeno, lerneja biblioteko, kuracejo, bakejo, 3 vendejoj.
NGC 5189
NGC 5189 (aliaj indikoj — IC 4274, AM 1329-654, PK 307-3.1, ESO 96-PN16) estas planeduma nebulozo en konstelacio Muŝo.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Lajos Gyurik
Lajos Gyurik [lajoŝ djurik], laŭ hungarlingve kutima nomordo Gyurik Lajos estas hungara ŝlagromuzikisto (komponisto, drumisto, tekstopoeto).
Lajos Gyurik naskiĝis en mezo de la 20-a jarcento.
Elektitaj ŝlagroj
(En ŝlagroj li estis plej ofte komponisto kaj/aŭ tekstopoeto kune kun aliaj muzikistoj.)
Media efiko de transporto
La media efiko de transporto estas signifa ĉar ĝi estas grava uzanto de energio, kaj bruligas la plej grandan parton de la nafto de la mondo. Tio kreas aer-poluon, inkluzive de dinitrogenoksidoj kaj partikloj, kaj estas signifa kontribuanto al monda plivarmiĝo tra emisio de karbondioksido, ĉar tiu transporto estas la plej rapidekreskanta emisiosektoro.
Priskribo
Laŭ subsektoroj, aŭtotransporto estas la plej granda kontribuanto al monda varmiĝo. Primediaj regularoj en industrilandoj reduktis la emisiojn de individuaj veturiloj; tamen, tio estis superita de pliiĝoj en la nombroj da veturiloj kaj en la uzado de ĉiu veturilo. Kelkaj klopodoj por redukti la karbonemisiojn de stratveturiloj konsiderinde estis studitaj. Energiuzado kaj emisioj varias plejparte inter sistemoj, igante ekologiistojn postuli transiron de aero kaj ŝoseo al fervojo kaj homenergia transporto, same kiel pliigi transportelektrizon kaj energiefikecon.
Aliaj mediaj efikoj de transportsistemoj inkludas trafikŝtopiĝon kaj aŭt-orientitan urbigon, kiuj povas konsumi naturajn vivejojn kaj agrikulturajn terojn. Reduktante transportadajn emisiojn tutmonde, estas antaŭdirite ke ekzistos signifaj pozitivaj efikoj al la aerkvalito, kontraŭ acida pluvo, fumnebulo de la Tero kaj klimata ŝanĝo.
La sanefiko de transportemisioj naskigas ankaŭ priokupan zorgon. Lastatempa enketado de la studoj sur la efiko de trafikemisioj sur gravedecrezultoj ligis malkovron pri emisioj al malutiloj sur gravedeca tempodaŭro kaj eventuale ankaŭ sur intrauteran kreskon.
Hans Henric von Essen
Hans Henric von ESSEN (naskiĝis la 26-an de septembro 1755 en Tidaholm, mortis 68-jara la 28-an de julio 1824 en Uddevalla en la historia provinco Bohuslän) estis sveda grafo, politikisto kaj militisto, kiuj funkciis kiel la plenpotenca guberniestro de Stokholmo kaj la ĝenerala guberniestro de Norvegio. Li interalie estis membro de la universitato de Upsalo kaj de la universitato de Göttingen.
Meuilley
Meuilley estas franca komunumo situanta en departemento Côte-d'Or kaj en regiono Burgonjo-Franĉkonteo.
Geografio
La rivero Meuzin trafluas tra la komunumo. Oni trovas tie lageton, arbaron, vitojn, kafejo-restoracion, nutraĵvendejon, flegistinon, plumbiston, elektriston kaj murfariston.
Historio
La unua skriba mencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 920. La preĝejo Sankta Léger datiĝas el la jaro 1849.
Kuriozaĵoj
Oni nomas la loĝantojn ranojn ĉar tie estas multe ranoj. Pado esta ankaŭ nomata pado de ranoj. Ĝi trairas tra la vitoj kaj kaj tra la arbaro. En la pado Fagus sylvatica kaj Pinus sylvestris estas priskribataj.
Zagrebo (historia departemento)
Zágráb (zAgrAb) estis historia reĝa departemento en la sud-okcidenta parto de la Hungara Reĝlando, pli precize en meza parto de Kroatio-Slavonio, kroate: Zagrebačka županija. Tie estas la ĉefurbo, kiu havas la saman nomon.
Demografio
Laŭ la censo de 1910
Piskó
Piskó [piŝkO] estas malgranda vilaĝo en Hungario, en regiono Suda Transdanubio, en departemento Baranya, en Distrikto Sellye.
Situo
Piskó situas sur ebenaĵo, laŭ traira flankovojo, laŭ maldekstra bordo de Dravo kiu estas ankaŭ landlimo de Kroatio. Sellye troviĝas 12, Harkány 29, Szigetvár 34, Siklós 35, Pécs 46 km-ojn.
Zagrebo (historia departemento)
Demografio
La ceteraj estas plimulte slovenoj.
Piskó
Historio
La unua skriba mencio pri la vilaĝo devenis el 1318 en formo "Boksi". Post la mezepoko la komunumo apartenisal la Osmana Imperio. En 1910 loĝis tie 467 homoj (452 hungaroj). Inter 1918-1921 armeo de Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj okupis la vilaĝon. En 2001 loĝis en la vilaĝo 284 homoj (pli ol triono ciganoj).
En Piskó migra poŝto servas.
Zagrebo (historia departemento)
Administracio
Estis 15 distriktoj, ties nomoj kaj departementejoj samas:
La departemento estis ĉenero inter apudmara regiono kaj Sava-Dravo regiono, ĝi estis precipe montara. Gravaj riveroj estis Sava, Kupa kaj Una, la lasta estas ankaŭ limorivero.
En 1091 Ladislao la 1-a iĝis ne nur hungara, sed ankaŭ kroata reĝo. Li fondis episkopejon en Zagrebo en 1094. Poste formiĝis ankaŭ la departemento. La ĉiama hungara reĝo respondecis ankaŭ pri Kroatio, kies ĉefurbo iĝis Zagrebo. En 1526 la hungara armeo malvenkis de la turkoj en Mohács. Sekve grandajn partojn de ambaŭ landoj la turkoj okupis. La restaĵo pluvivis sub dinastio de Habsburgoj. Regiono de Zagrebo iĝis fronto de aŭstra-turka militado. La aŭstroj are venigis serbojn en la militan zonon. Ili ne pagis imposton, sed ili devis defendi la landon.
Post 1918 la departemento apartenis al SHS (Serba-Kroata-Slovena Reĝlando), poste al Jugoslavio. Dume dum la Dua Mondmilito ĝi apartenis al Kroatio. Ekde 1991 ĝi denove apartenas al Kroatio.
Klapertona frankolino
La Klapertona frankolino (Francolinus clappertoni) estas birdo de la familio de Fazanedoj de la ordo de Kokoformaj kaj grupo de afrikaj frankolinoj. Oni ĵus proponis reorganizadon de tiu specio de Francolinus en la genro Pternistis kun 23 aliaj specioj. Ĝi formas superspecion kun la F. icterorhynchus, F. bicalcaratus kaj la F. harwoodi. Ĝi estis inkludata en la genro Chaetopus. Proponitaj rasoj sharpii, konigseggi kaj nigrosquamatus estas ekzemploj de klina variado (komplika geografia variado en plumaro), la valido de rasoj estas dubinda kaj ne meritas subspecian statuson. Ĝi estas monotipa.
Ĝi troviĝas en norda Kameruno, Centrafrika Respubliko, suda Ĉado, Eritreo, Etiopio, orienta Malio, Maŭritanio, centra Niĝero, nordorienta Niĝerio, suda kaj centra Sudano kaj norda Ugando.
Temas pri tre kamufle strieca birdo kun vertikala strieco fajne blankanigra ĉe kolo, brusto kaj flankoj, dum la dorso estas pli malhelbruna kaj kun nigra punkteco. La kruroj kaj bekobazo estas ruĝecaj dum la bekopinto estas nigra; estas krome kiel kapobildo ruĝa haŭtaĵo ĉirkaŭokula inter du blankaj strioj, nigra mustaĉa strio, bruna makulo ĉe orelareo kaj malhelbruna krono. La gorĝareo estas blankeca.
Günter Schabowski
Günter SCHABOWSKI [GINta ŜaBOVski] (naskita je la 4-a de januaro 1929, mortinta la en Berlino ), estis funkciulo de la Socialisma Unueca Partio (SED) en Germana Demokratia Respubliko (GDR). Per misinformado ĉe gazetara konferenco, montrita el la GDR-a televido, li kaŭzis la falon de la Berlina Muro je la 9-a de novembro 1989.
De decembro 1999 ĝis decembro 2000 li estis enprizonigita pro ordonoj pri pafado ĉe la Berlina Muro.
Malsame al la plej multaj SED-funkciuloj, li poste ŝanĝis sian opinion pri la politika sistemo, al kiu li kontribuis, akceptis ke li malpravis kaj pentis pro siaj agoj. Li entute ekmalakceptis komunismon, kaj kampanjis eĉ por la konservativa Kristandemokratia Unio.
Gazetara konferenco de 1989
Schabowski estis membro de la ĉefa organo de la partio, la Politbüro, kaj havis la taskon informi la gazetaron pri gravaj okazoj. Je la 9-a de novembro 1989, jam estis demisiita la registaro. De monatoj, amasoj da GDR-loĝantoj estis fuĝintaj al okcidento. Schabowski volis, fine de la konferenco, doni al la ĵurnalistoj pozitivan. Tial li decidis publikigi informon kiun li estis ricevinta lastamomente kaj kiun li ne multe konis.
Temis pri decido de la registaro ke GDR-loĝantoj havu la rajton "permanente forvojaĝi" (ausreisen, fakte: elmigri) el GDR. Ili devos tion anonci kaj ricevos post proceduro siajn paperojn. La registaro opiniis ke tio estos pli bona por la reputacio de GDR ol la fuĝo pere de aliaj landoj kiel Hungario. La informo estu publikigota de la ĵurnalistoj nur la venontan matenon.
Schabowski informis en la konferenco pri la informo, parte legante de folio. Ĵurnalisto demandis ekde kiam la nova regulo validos. Schabowski, konfuzite, erarante, respondis ke validos ekde tuj. La ĵurnalistoj jam tiumomente komprenis ke ili povos raporti pri grandega afero.
La amaskomunikiloj sekve informis ke al GDR-loĝantoj ekde tuj eblas "vojaĝi" al okcidento. Amasoj da homoj iris al la landlimoj kaj postulis iri al okcidenta Germanio. La gardistoj decidis ne rezisti.
Ayrton Senna
Ayrton SENNA DA SILVA (naskiĝis la 21-an de marto, 1960 en San-Paŭlo, mortis la 1-an de majo, 1994 en Bologna) estis brazila stiristo, unu el la plej grandaj F1-aj pilotoj.
Kristnaska Kanto (Dickens)
Kristnaska Kanto aŭ Kristnaska Sonorado (anglalingve: A Christmas Carol) estas rakonto pri Kristnasko verkita de la brita romanisto Charles Dickens en 1843. La historio temas pri malfeliĉa avara maljunulo kiu tute ŝanĝiĝis kaj fariĝis feliĉa homo kiu helpis ĉiujn. Ĝi havas grandan influon en la popola kulturo de la 19-a jarcento, la 20-a jarcento kaj la 21-a jarcento. La originala anglalingva titolo de la verko A Christmas Carol signifas "kristnaska kanto".
Ayrton Senna
Ĉampiono de F1 en 1988, 1990 kaj 1991.
Kristnaska Kanto (Dickens)
Historio
La historio temas pri Ebenezer Scrooge, riĉa avara maljunulo, Bob Cratchit, malriĉulo kiu laboras en la firmao "Scrooge kaj Marley", kaj lia familio, inkluzive eta malsana filo. Dum la nokto de la 24-a de decembro, la nokto antaŭ Kristnasko, Scrooge ricevas la viziton de kvar fantomoj. Unue alvenas la fantomo de Jacob Marley, kunfondinto de la firmao, "Scrooge kaj Marley". La fantomo de Marley diras ke la animo de Scrooge estas en danĝero kaj Scrooge ankaŭ fariĝus fantomo kiel Marley kun longa ĉeno se li ne ŝanĝus sian viv-manieron. Poste alvenas tri aliaj fantomoj reprezentantaj la Kristnaskon estintan, nuntempan kaj estontan.
Hartlaŭba frankolino
La Hartlaŭba frankolino, Francolinus hartlaubi estas birdo de la familio de Fazanedoj de la ordo de Kokoformaj kaj grupo de afrikaj frankolinoj. Ĝi estas endemia birdospecio de la malebenaj zonoj de Namibio kaj Angolo. Ties nomo rememoras la germanan zoologon Gustav Hartlaub. Oni ĵus proponis reorganizadon de tiu specio de Francolinus en la genro Pternistis kun 23 aliaj specioj.
Ayrton Senna
Komenco
Stimulata per lia patro, kiu tre ŝatis motorismon, Senna stiris sian unuan gokarton kie li estis 4-jara. Dum 13-aĝo li komencis partopreni en gokartaj konkursoj. En 1977 li gajnis Gokartan Ĉampionon de Suda Ameriko.
En 1981 Ayrton venis al Eŭropo kaj komencis konkuradon en Brita Formulo Ford 1600, kiun li gajnis. Li aprobis familnomon de lia patrino - Senna, ĉar da Silva estas tre ofta familnomo en Brazilo. En 1982 li plu partoprenis en Eŭropa kaj Brita Formuloj Ford 2000. Ambaŭ li gajnis. Li gajnis ankaŭ en grava Grand Prix Makaŭo. En 1983 li batalis kontraŭ Martin Brundle en Brita Formulo 3. Tie interesis pri li teamo Toleman - kiu estis en Formulo 1.
Formulo 1
Lia unua jaro en Formulo 1 li finis en 9-a pozicio. Dum Grand-Premio de Monako li pruvis, ke li scipovas stiri dum pluvo, gajnante duan pozicion. En podio li estis ankoraŭ dufoje en tiu sezono. Ekde jaro 1985 li komencis kunlaboron kun teamo Lotus. Dum pluvema Grand-Premio de Portugalio, li gajnis sian unuan konkurson en Formulo 1. Li ripetis gajnon dum Grand Prix de Belgio. Finfine li okupis bonan, kvaran pozicion en fina klasifiko. Jaro 1986 signifis sekvajn du gajnojn dum Grand Prix de Hispanio kaj Grand Prix de Usono. Sezonon li finis denove en kvara pozicio.
Du gajnoj en jaro 1987 donis al li trian pozicion en fina klasifiko. En tuta sezono li estis en podio naŭfoje. Tiu jaro estis lia lasta jaro en Lotus. Jaron 1988 dominis Senna kaj Alain Prost en aŭtomobiloj de McLaren kun motoroj de Honda. Tiu teamo gajnis 15 el 16 konkursoj de sezono. Senna gajnis ok konkursojn kaj li akiris lian unuan titolo de Formulo 1 Ĉampiono. Li havis 3 da punktoj pli multe ol Prost.
En 1989 jaro li ne ricevis titolon, li iĝis vic-ĉampionon. Titolo estis ĉe Prost. Li gajnis 6 konkurson, kaj nur dum 3 konkursoj li ne estis plej bona en kvalifiko. Multe komentita estis senkvalifiko de Senna dum Grand Prix de Japonio - antaŭlasta konkurso en sezono. Estis kolizio farata per Prost, pro kiu Senna evitis unu tordon. Senna gajnis konkurson kaj afero de Ĉampionoj ne estis decidita, sed post senkvalifiko titolo prenis Prost.
Ekde Sezono 1990 Prost estis en Ferrari. Finiĝis tiam tempo de konfliktoj kaj ne bona situacio en McLaren teamo, kaŭzaj pro bataloj inter Senna kaj Prost. Senna gajnis en tiu sezono, sed li ne finis lastajn tri konkursojn. Prost estis pli malbona je 7 punktoj. Titolon en 1991 li ricevis pli facile. En fina klasifiko li estis pli bona ol Nigel Mansell je 24 punktoj. Li gajnis 7 konkursoj, sed en dua duono videbla estis pli bona teknologio de Williams. Jaro 1992 estis komenco de problemoj de McLaren kaj de tuta domino de Williams-Renault. Senna devis forlasi 7 konkursoj kaj finfine li estis en 4 pozicio en fina klasifiko. Li gajnis nur trifoje.
Sezono 1993 estis bona, li estis vice-ĉampiono, gajnante kvinfoje. (Ekzemple en Donington Park - en konkurso, kiu estas grava en historio. Dum pluvo li ege gajnis, neniu scipovis veturi pli rapide) Li finis ankaŭ kunlaboron kun teamo McLaren. Por tiu teamo li stiris en 96 konkursoj kaj li akiris tri titoloj de Ĉampiono de stiristoj kaj kvar titioloj de Ĉampiono de Konstruistoj. Laboro kun nova teamo - Wiliams-Renault ne estis bona jam ekde komenco. Nova aŭtomobilo ne havis kelkajn teknologiajn novaĵojn ( FIA ne permesis) iĝis aŭtomobilaĉon. Senna ne finis unuan du konkursojn. 1 de majo 1994 li startis en lasta konkurso de lia vivo.
Akcidento
Dum tiu konkurso okazis alia akcidento, pro kiu aperis safety car (aŭtomobilo de sekuro). Pneŭmatikoj en la aŭtomobilo perdis sian temperaturon kaj malgrandiĝis je 25%, pro kio aŭtomobilo malaltigis je kelkaj milimetroj. Tiu malaltigo kaŭzis pli multan flukso de aero kaj pli grandan premon sub aŭto kaj samtempe pli bonan adhezion, ĉar aŭto estas pli bone suĉiata al trako, tamen se aŭto tuŝus trakon, aero ne estus sub aŭto kaj pro tio aŭto ne tenus al trako. Tiel estis kiam Senna veturis en kurvo Tamburello. Senna frapis en muro kun rapideco 210 km/h. Parto de aŭto perforis kaskon de Ayrton, farante grandan frapon al la kapo. Post la akcidento la brazilano estis en hospitalo; post ĉirkaŭ 18 horo oni disigis aparataron subtenantan vivon.
Post informo, ke Senna ne plu vivas, prezidanto de Brazilo anoncis nacian funebron. 12 jaroj post lia morto, rekordon de Senna (65-foje pole position) Michael Schumacher konkeris.
Hartlaŭba frankolino
Aspekto
Ĝi estas malgranda, kaŭreca birdo; ambaŭ seksoj de tiu specio havas malproporcie grandajn bekojn kompare kun ties ĝenerala grando (kompare ankaŭ al aliaj specioj de frankolinoj). La nudaj partoj estas ĉefe flavecaj, dum la granda beko estas brunecflava.
Masklo: Forta kontrasto de makulecaj sablokoloraj kaj brunaj supraj partoj kun blankaj subaj partoj striecaj je bruna. Nigra frunto kun blanka rimarkinda superokula strio. Blankanigraj striecaj subvostaj kovriloj identigaj ĉefe dumfluge. Ino: Kia masklo, sed kun cinamomaj (ne blankaj) nestriecaj subaj partoj, grizbrunaj kapo kaj oranĝecbruna superokulo. Ne havas striecan subvoston de masklo. Junulo: Sablokolora frunto kaj bruna krono nuance al ruĝeca. Supraj partoj sablokolore grizaj kun blankanigra vermikulaĵo. Brusto strieca blankanigra, kun sablokolore griza ventro
Habitato
La Hartlaŭba frankolino estas loĝanto de mezaltitudaj aridaj kaj duonaridaj regionoj de 800–1600 m. Kvankam ties preferata habitato konsistas el pli alta grundo ili ĉefe ĉeestas en rokgranitaj kaj sabloŝtonaj elstarejoj ĉirkaŭe de duondezerta stepo. Estas relative densa herbo kaj arbustaro asocia kun tiuj elstarejoj.
Kutimaro kaj dieto
Habitatuzo, manĝokutimoj kaj dieto de masklo kaj ino de Hartlaŭba frankolino rilatas al disponeblo de radikoj, semoj kaj insektoj de diferencaj grandoj en diferencaj habitatoj. La Hartlaŭba frankolino ĉefe manĝas en granitaj elstarejoj kaj uzas varion de manĝoteknikoj, kun gravaj seksaj diferencoj en manĝokutimoj kaj je malpli grado en dieta kompono.
Maskloj konsumas grandan diverson de manĝeroj ol inoj, kvankam estas konsiderinda dieta koincido inter seksoj, kaj seksaj diferencoj en manĝoteknikoj rezulte ke kelkaj manĝeroj estas preferataj de ĉiu sekso. Ĉefe distingaj funkciaj diferencoj rezultas el inaj preskaŭ ekskluzivaj elfosaj kutimoj, kontraste kun pli ampleksa gamo de manĝoteknikoj, inklude ŝajnan masklan specifan manĝoteknikon malkovri kamuflajn termitojn.
La relative pligrandabekaj inoj specializas je elfosado de bulboj de Cyperus kio ene de tiu ĉi specio ŝajne estas farata ĉefe de inoj, dum maskloj pasas proporcie pli da tempo manĝante pli diversan dieton de insektoj kaj semoj. Oni hipotezas ke tiu seksa diferenco en dieto estas adapta, responde al predantaj kaj seksoselektaj premoj. La relative mallarĝa dieta gamo de la ino de Hartlaŭba frankolino povas esti kaŭza faktoro de vigla porĉiama defendo de teritoriaj resursoj.