cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
József Mártonfi
MÁRTONFI József estis hungara katolika episkopo de Transilvanio, eklezia verkisto naskita en Csíkszentkirály la 15-an de januaro 1746 kaj mortinta en Gyulafehérvár la 3-an de marto 1815.
Biografio
József Mártonfi estis instruisto en Vieno, Buda kaj Koloĵvaro. Ekde 1779 li estis la ĉefdirektoro de la katolika altlernejo de Transilvanujo, ekde 1788 kanoniko, ekde 1793 titolita episkopo, ekde 1799 episkopo de Transilvanujo. Li elaboris novan regularon por gimanzioj en Transilvanujo, kiun ankaŭ la imperistro Jozefo la 2-a aprobis (Norma Regia, 1781). Inter liaj reformceloj troviĝas ankaŭ afero de pensio por pastroj. Parton el sia havaĵo li lasis por pensifondo de pastroj. Li estis la subteninto de literaturo, de sciencistoj, interalie de Miklós Révai.
Bajulo
Bajulo — el la mezangla baillif, malnovfranca baillis, bail ("gardado, ekrespondeco, ofico") kaj bail ("kaŭcio"), surbaze de la adjektiva formo baiulivus, de la latina bajulus ("portisto, manaĝero") — estas manaĝero, kontrolisto aŭ gardanto; laŭleĝa oficiro al kiu oni iomgrade donas aŭtoritaton aŭ jurisdikcion. Estas diversaj specoj de bajuloj, kies oficoj kaj devoj multe varias. Alia funkciulo, kiu ofte nomiĝis bajulo, estis la vokto; el la germana Vogt, kiu mem estis derivaĵo de la latina advocātus ("advokato"). En la Sankta Romia Imperio la similan funkcion faris la Amtmann ("kantonperanto").
Rumia
eta|300px|maldekstra|Perdoj de teritorio de Germanio pro la [[Traktato de Versajlo
]] Rumia (prononcu: Rumja) (kaŝube: Rëmiô; germane: Rahmel) estas urbo en Pomerio (provinco de Pollando) en Pollando. Ĝi apartenas al Komunumo Rumia en distrikto Wejherowski. Urborajtoj de la jaro 1954. Rumia kun Wejherowo kaj Reda apartenas al la Malgranda Kaŝuba Triurbo. Dum la jaroj 1975 - 1998 la urbo apertenis al la Gdanska Vojevodio, poste al la Pomeria Vojevodio. La 30-an de junio 2012 estis pli ol 47 mil da loĝantoj - do Rumia evidente estas la plej granda urbo en Pollando kiu ne estas la sidejo de la distrikto.
Prahistorio
En la loka setlejo (esplorfosadejo) oni trovas ornamaĵojn kaj ilojn el la Hallstatt-epoko / halŝtata ferepoko la (600-400 jaroj a.K.). La frua ferepoko estas la lasta etapo de la homara prahistorio. La nomo ferepoko devenas de la fakto, ke iloj trovitaj el tiu epoko estis faritaj el fero.
Károly Bács (filo)
BÁCS Károly [ba:ĉ] pli juna, estis hungara aktoro, reĝisoro naskiĝinta en Dabas en 1849 kaj mortinta en Arad en aŭgusto 1903. Li estis la edzo de aktorino Júlia Maár.
Rumia
Historio
Dum la jaroj 1223 - 1224 – estas la unua mencio en ne precize datita dokumento, en kiu pomeria princo Świętopełk (legu: Ŝvjentopeŭk) kiel donacion donis la vilaĝon Rumina al cisterciana abatejo de Oliwa (Oliva) apud Gdansko. Kaj la Oliwa abatejo posedis ĝin ĝis la 1772 jaro.
En la jaro 1309 la Ordeno de germanaj kavaliroj okupas la Pomerion kaj Rumia. Post la dua Pac-Traktato de Toruno en la jaro 1466 la t.n. pola Reĝa Prusio kun Gdansko kaj Rumia revenas al Pollando, sed post la unua dispartigo de Pollando, t.e. en la jaro 1772 denove okupita, tamen nun en la limoj de Prusio.
En la jaro 1870 – fervojo en Rumia.
Post la Unua Mondmilito kaj post la Traktato de Versajlo Germanio perdis multajn teritoriojn por siaj najbaroj - la plej multon akiris Pollando kiu aperis denove sur la mapo de Eŭropo post la dispartigoj de Pollando (vidu la supran mapon). La 10-an de februaro 1920 jaro – enmarŝis al Rumia la Pola Armeo de generalo Haller kaj denove Rumia estis en Pollando.
En la jaro 1939 (la komenco de la Dua Mondmilito) – dum la defend-bataloj mortis 2 mil da polaj soldatoj.
Ĝis la 13-27 de marto 1945 – estis la germana defendo de la Monto Markowca (legu: Markovca) (tie germanoj konstruis la fortreson) (vidu la monton Markowca sur la supra foto). En 1945 – en la bataloj kun germanoj mortis 4500 polaj kaj sovetiaj soldatoj.
En la jaro 1954 – urborajtoj – la urbon Rumia oni kreis el la vilaĝoj: Rumia, Zagórze (legu: Zaguĵe), Biała Rzeka (legu: Bjaŭa Ĵeka), Szmelta (legu: Ŝmelta) kaj Janowo (legu: Janovo). La 1-an de januaro 2001 – oni decidis aneksi en la limojn de la urbo la vilaĝon Kazimierz (legu: Kazjimjeĵ) el la Komunumo Kosakowo (legu: Kosakovo) (la decido post kelkaj monatoj tamen estis nuligita).
En la jaro 2004 – la solenaĵoj de la 50-jara datrevono de la urborajtoj de Rumia.
La famaj rumianoj
Pro ŝia akra batalo por la forpelitaj germanoj, ŝi estas pli konata en Pollando ol en Germanio. Pola fotomuntaĵo de gazeto Wprost prezentis ŝin kiel SS-anon rajdantan sur kanceliero Gerhard Schröder.
Esperanto
En la urbo loĝas senatano, prof. d-ro habil. Edmund Wittbrodt (legu: Vitbrod) - la prezidanto de Parlamenta Grupo Apoganta Esperanton. En apuda urbo Gdynia loĝas esperantisto Kazimierz Krzyżak (legu: Kĵiĵak), la ano de Pola Asocio Eŭropo - Demokratio - Esperanto (EDE-PL), kawan1@interia.pl, www.ede.esperanto.info.pl
3689 Yeates
3689 Yeates estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la usona astronomino Carolyn S. Shoemaker elde la Observatorio de la Monto Palomar, apud  San-Diego (Kalifornio, Usono).
Antal Mártonffi
MÁRTONFFI Antal estis hungara astronomo, katolika pastro. Li naskiĝis en ? en 1740, 1750? kaj mortis en Gyulafehérvár la 19-an de novembro 1799.
Biografio
Antal Mártonffi en 1782 estis la instruisto en pastroedukejo de Gyulafehérvár. Kiam la episkopo Ignác Batthyány decidis estigi astronomejon, sendis lin Vienon por studoj astronomaj al Miksa Hell. Dum tiuj jaroj (1788 – 1792) li havigis ankaŭ la instrumentojn necesajn. La astronomejo ekfunciis en 1794.
Fărcașa
Fărcașa estas nomo de pluraj lokoj en Rumanio:
Brebi
Brebi [brebj] (hungare: Beréd) estas vilaĝo en Rumanio oriente de Zalău. En 1910 ĝi havis 1 224 loĝantojn (rumanoj,); en 1992 614 (rumanoj). Ĝia unua mencio skribe estas en 1385. Ĝis 1919 kaj inter 1940 kaj 1944 apartenis al Hungario, (Szilágy vármegye). Administre ĝi apartenas al Creaca.
Mihály Láng
LÁNG Mihály (pro. la:ng) estis hungara instruisto, pedagogia verkisto naskita en Kálmánd la 13-an de septembro 1856 kaj mortinta en Budapeŝto la 30-an de januaro 1938.
Biografio
Mihály Láng diplomiĝis en Paedagógium de Budapeŝto kaj li instruis en diversaj lokoj: en Sibio, en Eperjes li estis direktoro de la instituto de porinfanĝardenistoj. Li priokupiĝis la problemon de instruado de la hungara lingvo por nehungaroj. Li verkis ankaŭ vortarojn: slovakan kaj rumanan.
Antal Forgách
Grafo Antal Forgách [forgAĉ], laŭ hungarlingve kutima nomordo Forgách Antal estis hungara ĉefkanceliero, politikisto, parlamentano, ĉefdepartementestro. Liaj nobelaj antaŭnomoj estis ghymesi kaj gácsi [gimeŝi kaj gAĉi].
Antal Forgách  naskiĝis la  en Gács (nuntempa Halič en Slovakio), li mortis la  en Gács.
Biografio
Antal Forgách post lernado li ekhavis postenon en la hungara reĝa kortego en 1938. Post 4 jaroj li havis postenon en Rijeka, en 1846 en Pest (urbo). Dum la Hungara revolucio de 1848 komence ki estis senatestro, poste li apartenis al tiu minoritato, kiuj batalis kontraŭ la revolucio. Inter 1851 kaj 1859 li estis ĉefdepartementestro, poste guberniestro de Ĉeĥio, inter 1861-1864 ĉefkanceliero de la hungara kortego. Fine ekde 1867 li estis parlamenta deputito. Li ekhavis edzinon en 1863, kiu naskis 4 gefilojn. Li havis la titolon vera interna sekreta konsilisto.
Ordinara galinago
La ordinara galinago aŭ simple Galinago (Gallinago gallinago) estas eta sed fortika vadbirdo de la familio de Skolopedoj, kaj ordo de Ĥaradrioformaj.
Disvastiĝo
Ĝia reprodukta medio estas marĉoj, tundro kaj malsekaj herbejoj en Kanado, norda Usono, Islando, insularo de Ferooj, norda Eŭropo -norde de Alpoj- kaj Rusio kun Siberio ĝis la oceano Pacifiko. Krome estas loĝejoj en la nordokcidenta Iberio.
La nordamerika loĝantaro migras al la suda Usono kaj la norda Suda Ameriko. Tiuj birdoj povas loĝi ĉe la marbordo de la oceano Pacifiko de Usono. Eŭropaj birdoj vintras en la suda Eŭropo, la centrorienta Afriko kaj la suda tropika Azio.
Aspekto
Plenkreskuloj estas 23-28 cm longaj kun enverguro de 39-45 cm. Ili havas mallongajn grizverdajn krurojn kaj tre longan rektan malhelan bekon -pli malhela ĉepinte-. La korpo estas brunpunktita supre kaj hela sube. En tiu malhela dorso videblas klare du helaj strioj laŭlonge de la dorso kaj sube aliaj du pli mallongaj helaj strioj; ĉiuj estas iom flavecaj. Ili havas malhelan strion tra la okulo inter du helaj kaj supre alia pli malhela kaj larĝa laŭ la krono; inter tiuj el ambaŭ flankoj estas mallarĝa hela strio ĉe la mezo de la krono. La flugiloj estas longaj kaj pintakraj. La vosto estas iom ruĝeca kaj havas du nigrajn striojn. Maskloj estas iomete pli grandaj.
Kutimoj
Maskloj ludas akrobatajn ceremoniojn kaj falflugojn dum kriado, kiu estas laŭtigita per la sono de la aero inter la vostoplumoj. La nordamerika loĝantaro estis malpliigita pro troa ĉasado fine de la 19a jarcento kaj pro perdo de teritorioj. Tamen, tiu ĉi birdo restas sufiĉe ofta.
Tiu ĉi bone kamuflita birdo estas kutime timida kaj kaŝiĝas ĉe herbaroj kaj junkejoj kiam fremduloj alproksimiĝas. Ili forflugas per serio da zigzagaj flugoj konfuzaj por eventualaj predantoj. Ĉasistoj de galinagoj bezonas esti sufiĉe lertaj por ĉasi tiujn birdojn kaj de la angla nomo de la birdo "snipe" kaj de la ĉasistoj -snipers- devenas militista vorto kaj angle kaj Esperante, nome "snajpero".
Reproduktado
Ili nestumas en bone kaŝita loĝejo surplanke; la nesto enhavas plantan materialon. Tie la ino demetas 3 aŭ 4 brunverdecajn ovojn, kiujn ŝi mem kovas dum malpli ol 3 semajnoj. Ambaŭ gepatroj zorgas kaj manĝigas la idojn dum kelkaj tagoj. Tiuj havas kamuflan plumaron kaj elnestiĝas tuje sed revenas nesten nokte.
Subspecioj
La amerika formo, G. g. delicata, estas iom post iom konsiderata kiel aparta specio, Vilsona galinago, G. delicata. Ĝi havas mallarĝan blankan bordon en la flugiloj kaj ok parojn da vostaj plumoj anstataŭ sep.
La du aliaj subspecioj estas G. g. faeroeensis en Islando, insuloj de Ferooj, Ŝetlando kaj Orkadoj, kaj G. g. gallinago en la cetero de la Malnova Mondo. La lasta estas protektita de internacia traktato favore al la afrikeŭraziaj migrantaj birdoj.
Sandøy
Sandøy ("sabla insulo") estas insulo kaj samtempe ankaŭ eksa komunumo el pluraj insuloj de Norvegio. Per administra reformo en Norvegio, Sandøy, Haram, Skodje kaj Ørskog la 1-an de januaro 2020 fariĝis partoj de Ålesund, la plej granda urbo de la provinco Møre og Romsdal. Ankaŭ la malfondita komunumo apartenis al Møre og Romsdal, kiu situas en la okcidenta parto de Norvegio. Laŭ la stato de en  vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km².
Baldueno la 1-a (Belgio)
Baldueno, plennome Baldueno Leopoldo Alberto Karlo Akselo Mario Gustavo, nederlande Boudewijn, france Baudouin (naskiĝis la 7-an de septembro 1930 en kastelo Stuyvenberg ĉe Bruselo; mortis la 31-an de julio 1993 en Motril en Hispanio). Li estis de 1951 ĝis sia morto reĝo de la belgoj.
Baldueno estis filo de reĝo Leopoldo la 3-a kaj ties edzino Astrid de Belgio, naskita princino de Svedio. Kvankam li havis pli aĝan fratinon, li estis unua kandidato por la sukcedo de sia patro, pro la salfranka leĝo, kiu difinis sukcedon tra viroj. De 1991 tiu leĝo ne plu validas en Belgio.
Kiam Baldueno estis apenaŭ kvarjara, lia patro reĝiĝis, kaj Baldueno ricevis la titolon de "Duko de Brabanto", rezervita al onta reĝo. Kiam li estis kvinjara, li perdis sian patrinon per aŭtomobila akcidento.
Komence de la Dua mondmilito lia patro sekurigis siajn infanojn en Francio kaj poste en Hispanio, mem restante en Belgio imite de la rolo sia patro dum la Unua mondmilito. Post la kapitulaco de Belgio li revenigis siajn infanojn.
La peto de Leopoldo, ke Hitler redonu al li la reĝecon, estis malbone akceptita de la belga popolo. Fine de la milito la reĝa familio iris al Aŭstrio kaj post militfino libervole restis en Svislando, ĝis la popolo estis preta, denove akcepti sian reĝon.
Por klarigi la "reĝan demandon" okazis referendumo, kiun la reĝo gajnis precipe danke al subteno en Flandrio. Pro rezisto de valonaj laboristoj kontraŭ la "unua kunlaborinto kun la malamiko" okazis manifestacioj kaj ribeletoj.
Tiutempe princo Baldueno studis en Ĝenevo kaj vojaĝis en Usono. Post ribeloj Leopoldo la 3-a devis retiriĝi. La 11-an de aŭgusto 1950 princo Baldueno ĵuris la reĝan ĵuron, sed ne povis ekregi, ĉar li havis malpli ol 21 jarojn; lia onklo Karolo, grafo de Flandrio, iĝis regento. La 16-an de julio 1951 Leopoldo subskribis sian abdikon kaj du tagojn poste transdonis sian povon al Baldueno.
En 1960 Baldueno edziĝis kun la hispanino Fabiola de Mora y Aragón. Ilia geedzeco restis sen infanoj, kvankam la reĝino plurfoje estis graveda.
En 1990 Baldueno pro religiaj kialoj rifuzis aprobi leĝon pri malstriktigo de la malpermeso de abortigoj. Por tamen ebligi la ekvalidon de la leĝo la belga registaro la 4-an de aprilo deklaris la reĝon nekapabla regi kaj laŭ la konstitucio transprenis liajn funkciojn. Tiel ĝi povis aprobi la leĝon. La postan tagon ĝi deklaris la reĝon denove reg-kapabla. Posteulo de Baldueno estas lia frato Alberto la 2-a.
Protestanta preĝejo (Kiskunfélegyháza)
La protestanta preĝejo estas sakrala konstruaĵo en urbo Kiskunfélegyháza (Hungario).
Historio
En la 18-a jarcento amase alvenis katolikoj en tiun areon preskaŭ neloĝatan. En la 2-a duono de la sekva jarcento jam alvenis ankaŭ kalvinanoj kaj luteranoj. La unua fonda kunveno okazis en 1884, do la 2 ekleziaj anoj establis unuigitan religian grupon. En 1907 oni konstruis preĝdomon, en la sekva jaro la grupo ricevis memstarcon, samtempe alvenis la unua pastro.
Konstruaĵo
La konstruaĵo situas en korto, sed la fasado rekte estas laŭ la trotuaro. La enirejo troviĝas ĉe la korto, la fasado havas nur 5 grandajn fenestrojn. Ĉe la malantaŭa flanko kvadrata kaj malalta turo altiĝas kun enireja pordo. La turpinto estas piramida.
Chick Corea
Armando Anthony „Chick“ COREA (12-an de junio 1941 en Chelsea, Masaĉuseco - 9-an de februaro 2021) apartenis al la plej gravaj ĵazaj pianistoj kaj komponistoj. Li krome validas kiel unu el la prauloj de ĵazroko.
Fruaj jaroj (1941-1971)
Chick Corea naskiĝis la 12-an de junio 1941 en la urbo Chelsea en la usona ŝtato Masaĉuseco. De la patro, bandestro, li lernis en la aĝo de kvar jaroj pianludadon precipe de klasika muziko. Jam frue li malkovris ankaŭ ĵazon, aparte soulĵazon. Kiel siajn plej grandajn influojn tiutempajn li nomas krom la ĵazmuzikistoj Horace Silver kaj Bud Powell ankaŭ klasikajn komponistojn kiel Mozart kaj Beethoven. Siajn unuajn koncertojn li prezentis kune kun Cab Calloway, Mongo Santamaría kaj Willie Bobo. Post kelkaj sonregistraĵoj por aliaj muzikistoj Chick faris en 1966 sian unuan soloalbumon Tones for Joan's Bones. Du jarojn poste li produktis sian duan albumon How He Sings, Now He Sobs kun kun Miroslav Vitouš kaj Roy Haynes. Ĉi tiu dua disko, ofte rigardata kiel klasikaĵo, famigis Corean en la ĵazmondeto.
Samjare, en 1968, Chick Corea anstataŭis Herbion Hancock en la bando de ĵaz-trumpetisto Miles Davis kaj faris kun li la albumon Filles de Kilimanjaro. Dum la sekvaj jaroj li ludis ankaŭ sur ties albumoj In a Silent Way kaj Bitches Brew same kiel je la koncertregistraĵoj por Live-Evil kaj Black Beauty: Miles Davis at Fillmore West.
En 1970 Corea forlasis kune kun basisto Dave Holland la bandon de Miles Davis, por fondi kune kun frapinstrumentisto Barry Altschul kaj saksofonisto Anthony Braxton kvaropon. Kun ĉi tiu ensemblo Chick faris tri albumojn.
Kun Return to Forever (1971-1978)
En 1971 Corea fondis kune kun basisto Stanley Clark, saksofonisto Joe Farrell, frapinstrumentisto Airto Moreira kaj ties edzino, kantistino Flora Purim, la ensemblon Return to Forever. En 1972 ĉi tiu rokĵaza bando registris sian samnoman unuan abumon. Samjare Corea, Clarke, Farrell kaj frapinstrumentisto Tony Williams sonregistris kun la influhava saksofonisto Stan Getz ties albumom Captain Marvel. Septembron de la sama jaro Return to Forever sonregistris sian duan studioalbumon nome Light as a Feather, kiu enhavas ankaŭ unu el la plej famaj komponaĵoj de Chick Corea: Spain.
Kun nova instrumentistaro sekvis pluaj sonregistradoj kun la rokĵaza ensemblo, interalie kun gitaristo Bill Connors kaj frapinstrumentisto Lenny White. En 1975 ekestis la albumo No Mystery, kiu ricevis Gramion. Samtempe Chick Corea faris du soloalbumojn: The Leprechaun kaj My Spanish Heart. Mallonge poste li konatiĝis kun sia estonta edzino Gayle Moran, kiam Return to Forever dungis ŝin kiel kantistinon.
Soloprojektoj (1978-1986)
En 1981 sekvis la albumo Three Quartets, registrita interalie kune kun Michael Brecker. Pli malfrue en ĉi tiu jaro li koncertvojaĝis kun saksofonisto Joe Henderson, basisto Gary Peacock kaj frapinstrumentisto Roy Haynes. Samjare okazis revido kun basisto Miroslav Vitouš, kun kiu li dek tri jarojn antaŭe estis sonregistrinta Now He Sings, Now He Sobs. Kune kun Haynes ili faris la albumon Trio Music.
En 1982 Corea estis ano de la ritmenblusa bando Echoes of an Era, kune kun siaj kolegoj el Return to Forever Stanley Clarke kaj Lenny White.
Elektric Band kaj Stretch Records (1986-2006)
Kune kun Dave Weckl kaj John Patitucci samkiel kun la gitaristoj Scott Henderson kaj Carlos Rios Corea fondis fine de la 1980-aj jaroj la rokĵazan bandon Elektric Band por la samnoma unua albumo, aperonta en 1986. Post elŝanĝo de muzikistoj la grupo kun gitaristo Frank Gambale kaj saksofonisto Eric Marienthal publikigis je konstanta personaro inter 1987 kaj 1991 kvar albumojn. En 1993 sekvis albumo Paint the World kun parte novaj muzikistoj sub la nomo Elektric Band II. Krom Elektric Band Corea formis kun siaj kunbandanoj Patitucci kaj Weckl ankaŭ la ensemblon Akoustic Band, kiu nure konsistis el akustikaj instrumentoj. La triopo faris tri albumojn.
En 1992 Corea fondis la diskeldonejon Stretch Records, kiu je la selekto de siaj muzikistoj ne orientiĝis laŭ ĝenro, sed laŭ kreivo. Interalie la eldonejo publikigis albumojn de John Patitucci, Bob Berg, Eddie Gomez kaj Robben Ford. Post kiam la kontrakto kun lia malnova eldonej GRP Records finiĝis, li publikigis siajn sevkontajn albumojn per sia propra eldonejo, kiu mallonge antaŭe kunligiĝis kun Concord Records.
Dum la tempo ĝis 1998 sekvis pluaj kunlaboradoj, ekz. kun Roy Haynes aŭ Bobby McFerrin. En la jaro 2000 Corea sonregistris kune kun la Filharmonia Orkestro je Londono la albumon corea.concerto, kiu aŭdigas krom trimovimentan orkestroversion de Spain ankaŭ la unuan pianokonĉerton de Corea.
Post kiam li en la jaro 2004 estis reuniginta sian Elektric Band, li sonregistris kun ĉi tiu novan albumon (To the Stars), por kiu li alprenis inspiron de la verkisto L. Ron Hubbard. Por la interpretado de The Ultimate Adventure de la sama verkisto Corea ricevis du Gramiojn.
Novaj direktoj (2006-2008)
En 2006 Chick Corea unuafoje prezentis sian duan pianokonĉerton The Continents dum prezentado kun la Bavara Ĉambrorkestro okaze de la Mozart-Jaro en la Viena Ŝtata Operejo. Samkoncerte li ankaŭ interpretis pianokonĉerton n-ro 24 de W. A. Mozart.
Mallonge poste li publikigis la diskon Super Trio: Corea/Gadd/McBride kune kun Steve Gadd kaj Christian McBride. La albumon, kiu nur aperis en Japanujo, tie nomis la revuo Japan's Swing Journal ĵazalbumo de la jaro. Decembron de la jaro Corea produktis kune kun banĝisto Béla Fleck la albumon The Enchantment. La du jam interkonis de pli fruaj sonregistradoj ekz. por Tales From The Acoustic Planet de Béla Fleck. Chick diris pri la albumo, ke ĝi igis lin entrudi en nekonatajn teritoriojn.
Reen al rokĵazo (de 2008 ĝis hodiaŭ)
Post kelkaj novaj spertoj kun muzikistoj kiel Gary Burton aŭ Antonio Sanchez Chick Corea denove revenis al rokĵazo. Ekzemple en 2008 li faris tutmondan koncertvojaĝon kun Return to Forever. Post ĉi tiu vojaĝo li fondis kune kun John McLaughlin la Five Peace Band. Kun ĉi tiu ensemblo li ludis plurajn koncertojn kaj produktis la koncertregistaĵon Five Peace Band Live, por kiu li gajnis sian entute 16-an Gramion. Post vojaĝo kun Christian McBride kaj Brian Blade tra Usono kaj Japanujo Corea laste sekvigis la projekton RTF IV (Return to Forever IV), kiu inkluzivis krom Frankon Gambale ĉe gitaro la violoniston Jean-Luc Ponty.
Lazare Nicolas Marguerite Carnot
Lazare Nicolas Marguerite CARNOT (naskiĝis la 13-an de majo 1753 en Nolay, mortis la 2-an de aŭgusto 1823 en Magdeburgo) estis franca politikisto.
Neogaeornis
Neogaeornis estas polemikiga prahistoria genro de plonĝantaj birdoj. La ununura konata specio, Neogaeornis wetzeli, estis priskribita el fosilioj troviĝantaj en kuŝejoj de Kampania al Mastriĥtia de Kuŝeko Kirikina de Ĉilio. Ĝi vivis antaŭ ĉirkaŭ 70-67 mj. Ĝi estis konata nur el sola tarsometatarso priskribita en 1929 de Lambrecht, kaj nune kun hejmo en la muzeo Paläontologisches Institut und Museum de Kiel, Germanio.
Burano (Venecio)
Burano estas insulo en la Laguno de Venecio. Ĝi apartenas al la municipo Venecio kaj havas ĉ. loĝantojn. Ponto ĝin ligas al la insulo Mazzorbo.
NGC 145
NGC 145 (aliaj indikoj — PGC 1941, MCG -1-2-27, ARP 19, IRAS00292-0525) estas galaksio en konstelacio Baleno.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Sande (Møre og Romsdal)
Sande estas komunumo de Norvegio. Ĝi apartenas al la departemento Møre og Romsdal, kaj situas en la okcidenta parto de Norvegio. Fine de en la komunumo vivis.
6418 Hanamigahara
6418 Hanamigahara estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la japana astronomo Takao Kobayashi elde la Observatorio de Ooizumi en gubernio Gunma (Japanio).
Nomo
Ĝi ŝuldas sian nomon al la arbara parko Hanamigahara, en la nordo de Kurohone (La vilaĝo Kurohone estas nun kunfandita en la urbo Kirju).
De Arte Combinatoria
La Dissertatio de arte combinatoria ("Pri Kombinarto") estas frua verko de Gottfried Leibniz publikigita en 1666 en Leipzig. Ĝi estas etenda versio de lia doktoriĝa tezo, verkita antaŭ la aŭtoro estis serioze entrepreninta studojn de matematiko. Tiu broŝuro estis reeldonita sen aprobo de Leibniz en 1690, kio pelis lin al publikigo de mallonga klariga noto en Acta Eruditorum. Dum la venontaj jaroj li ripete bedaŭris pri la cirkulado de tiu verko kiun li konsideris nematura. Tamen ĝi estis tre originala verko kaj ĝi havigis al la aŭtoro la unuan famon inter la tiutempaj fakuloj.
Psarokolioj
La Psarokolioj enhavas du aŭ tri genroj de sudaj kaj centramerikaj paserinaj birdoj de la familio de Ikteredoj. Tamen plej ofte oni konsideras psarokoliojn la membroj de la genro Psarocolius.
Ĉiuj Psarokolioj estas grandaj birdoj kun pintakraj bekoj, kaj longaj vostoj kiuj estas ĉiam almenaŭ parte brilflavaj. Maskloj estas kutime pli grandaj ol inoj.
La plumaro estas tipe bruna, malhelbruna aŭ nigra, kvankam la Verda kaj la Oliveca psarokolioj havas, kiel ties nomoj implicas, olivecan koloron en kapo, bruston kaj supran dorson. Kruroj estas malhelaj, sed la beko estas kutime rimarkinda kontrasta karaktero, ĉu palflava aŭ ruĝpinta kun verda aŭ nigra bazo. Ĉe kelkaj specioj estas ankaŭ blua aŭ roza nuda vangomakulo.
Psarokolioj estas birdoj asociaj kun arbaroj aŭ, ĉe malmultaj specioj, pli malferma arbaro. Ili estas koloniaj reproduktantoj, kun kelkaj longaj teksitaj kestaj nestoj en arbo, ĉiu pendanta el fino de branĉo.
Tiuj gregemaj birdoj manĝas grandajn insektojn kaj fruktojn. Ili estas tre voĉemaj, kaj elsendas ampleksan gamon de kantoj, foje inklude imitadon.
Sistematiko
6 el la specioj de la genro ''Psarocolius certe apartenas tie:
Price & Lanyon (2002) uzis analizojn de DNA por serĉi la filogenion de la psarokolioj. Kiel evidentas el la morfologio, la Ocialo, Ocyalus latirostris kaj la Klipiktero, Psarocolius oseryi aŭ Clypicterus oseryi, estas plej distingaj specioj de Psarokolioj. Fakte ili ŝajne estas pli proksime rilataj al la kacikoj kaj ambaŭ specioj irus al Ocyalus. Alternative la Klipiktero povus esti separata en Clypicterus, kiu kiel Ocyalus estus monotipa genro.
Hochheim (Turingio)
Hochheim estas loĝloko kaj eksa komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Gotha de la federacia lando Turingio, kaj ekde januaro 2019 estas parto de la tiam novkreita komunumo Nessetal. Fine de la jaro 2017 la tiam ankoraŭ memstara komunumo havis loĝantojn.
Kamenná Lhota
Kamenná Lhota (Stein Lhota) estas municipo de Ĉeĥio, regiono Vysočina, en distrikto Havlíčkův Brod. Vivas ĉi tie.
Historio
La unua skribmencio pri la municipo devenas el la jaro 1380.
Nigra psarokolio
Ties natura habitato estas subtropikaj aŭ tropikaj humidaj arbaroj de malaltaj teroj.
Spite la nomo ne temas pri nigra specio, sed ja diferenca el la samgenranoj pro pli malhela kaj nigreca plumaro nome malhelgrizaj (ardezkoloraj) al nigrecaj kapo, kolareo, supra dorso, brusto kaj ventro. Tamen en kapo estas kelkaj distingaj karakteroj nome tre fortika beko kun helgriza bazo kaj flaveca pinto kaj flavecaj irisoj. La flugiloj estas malhelbrunaj kaj pli malhelaj ĉe flugilplumoj. La vosto estas malhelbruna centre kun tre brilflavaj eksteraj vostoplumoj. La kruroj estas malhelgrizaj.
Saint-Julien-le-Châtel
Saint-Julien-le-Châtel estas franca komunumo lokita en la departemento Creuse kaj en la regiono Limoĝio. Ĝi havis 170 loĝantojn laŭ censo plenumita en 2006.
Geografio
Saint-Julien-le-Châtel etendiĝas sur 15,3 km², kaj havis 170 loĝantojn laŭ la lasta oficiala censo, tiel ke la loka loĝdenso estas nur 11 homoj po kvadrata kilometro. La vilaĝo situas en Creuse, kiu estas kampara, maldense loĝata franca departemento en la nordokcidenta parto de la Centra Masivo.
La regiono ĉefe konsistas el malaltaj montoj kaj altebenaĵoj : la plej alta punkto de Saint-Julien-le-Châtel situas je alteco de 482 metroj.
Historio
Antaŭ la franca revolucio de 1789 kaj la kreado de la departemento Creuse en 1790, Saint-Julien-le-Châtel apartenis al la franca graflando Marche. Ekde la fino de la 15-a jarcento ĝis proksimume la jaro 1900, tiu regiono estis fama fonto da migrantaj masonistoj, kiuj ĉiujare dum la plej varma periodo laboris en grandaj urbocentroj, precipe en Parizo.
Okaze de la municipa baloto de 2008 venkis en la vilaĝo S-ro Guy Nore, kiu do fariĝis la loka urbestro.
Administrado
Saint-Julien-le-Châtel apartenas al la kantono de Chambon-sur-Voueize, kies ĉefurbo estas Chambon-sur-Voueize. Tiu kantono mem estas parto de la arondismento de Aubusson, unu el la du arondismentoj de la departemento Creuse.
Géla Babluani
Géla Babluani (გელა ბაბლუანი) (naskiĝis en 1979) estas kartvela-franca kinoreĝisoro.
Antonije Sekelj
Antonije Sekelj (naskiĝis en 1907 en Spišská Sobota, tiama Aŭstrio-Hungario ) estis hungardevena jugoslava esperantisto, kiu vivis la plejparton de sia vivo en la serbia parto de la federacia ŝtato Jugoslavio. Li estis la pli aĝa frato de la esperantista verkisto kaj mondvojaĝanto Tibor Sekelj, kaj kunlaboris en pluraj verkaĵoj de la frato. Lia traduko de la fama verko de Ivo ANDRIĆ, nobel-premiita literature, kun la titolo "La Ponto super Drino", eldoniĝis pere de UEA en la renoma Serio Oriento-Okcidento en 2018.
Antonije naskiĝis kiel plej aĝa filo de Sidonia kaj Leopold Sekelj, bestkuracisto, kaj la familio translokiĝis plurfoje. Post la unuaj kvin vivojaroj en Spišská Sobota, en 1912 li kun la familio ekloĝis en Cenei en la nuna Rumanio kie li pasigis la dek sekvajn jarojn de sia vivo. La hejma lingvo estis la hungara, surstrate oni parolis ankaŭ germanan dialekton. Krom la fraton Tibor, Antonije havis du fratinojn. La familio en 1922 ekloĝis en Kikinda (Кикинда), Serbio, Jugoslavio, kie la familianoj eklernis la serbokroatan; en 1926 la familio transloĝiĝis al Nikšić (Никшић), Montenegro.
Kune kun la movadanoj Branko Rajšić, d-ro Vuko Jovanović, d-ro Božidar Popović, Momčilo Šaponjić, Branko Maksimović kaj lia frato Tibor, Antonije Sekelj en la dua duono de la 20-a jarcento estis inter la gvidaj motoroj de la Esperanto-movado en Serbio.
Emer de Vattel
Emer (Emmerich) de VATTEL (franclingva prononcn: ​[vat-těl] 25a de Aprilo 1714 – 28a de Decembro 1767) estis internacia juristo. Li naskiĝis en Couvet en la Kantono Neŭŝatelo (nuntempe kantona parto de Svisio, sed tiam parto de Prusio) en 1714 kaj mortis en 1767. Li estis tre influita de la nederlanda juristo Hugo Grotius.
Ciglean
Ciglean [ĉigljan] (hungare: Csiglen) estas vilaĝo en Rumanio sude de Jibou. En 1910 ĝi havis 432 loĝantojn (rumanoj); en 1992 310 (rumanoj). Ĝia unua mencio skribe estas en 1545. Ĝis 1919 kaj inter 1940 kaj 1944 apartenis al Hungario, (Szilágy vármegye). Administre ĝi apartenas al Creaca.
Emer de Vattel
La verkaro de Vattel forte influis la disvolvigon de internacia juro. Li famis ĉefe pro sia verko de 1758 nome La rajto de gentoj. Tiu verko estis lia postulo al famo kaj havigis al li sufiĉan prestiĝon por esti nomumita kiel konsilisto en la kortego de Frederiko Aŭgusto la 2-a de Saksio. Vattel kombinis elementojn de jurnaturalisma rezonado kun aliaj de pozitivjura rezonado.
Li studis klasikajn studojn kaj filozofion en Bazelo kaj Ĝenevo. Dum sia ekkariero lia preferata fako estis filozofio kaj, zorge studinte la verkojn de Leibniz kaj Christian Wolff, li publikigis en 1741 defendon de la sistemo de Leibniz kontraŭ Jean-Pierre de Crousaz.
Lia diplomataj taskoj en Berno ne okupis lian tutan tempon, kaj li multe dediĉis sin al literaturo kaj jurisprudenco.
Rzepin
Rzepin estas urbo en Lubuŝio en Pollando. Ĝi apartenas al komunumo Rzepin en distrikto Słubicki.
Burgo Guttenberg (Palatinato)
La burgo Guttenberg estas la ruino de rokburgo proksime al la franca landlimo en la germana parto de la Wasgau, kiu apartenas al la Palatinata Arbaro. La burgruino situas tri km okcidente de Oberotterbach en la distrikto Südliche Weinstraße, germana federacia lando Rejnlando-Palatinato.
Kati Bács
BÁCS Katalin [ba:ĉ] estas hungara aktorino. Ŝi naskiĝis en Târgu Mureş la 17-an de novembro 1963. Ŝia patro estis Ferenc Bács, ŝia patrino estis Bella Tanai.
Biografio
En 1977 ŝi translokiĝis al Hungario. Ŝi studis en 1983 kaj 1984 en studio de Nacia Teatro (Budapeŝto), poste 2 jarojn en Teatra kaj Filma Altlernejo. En 1986 ŝi ludis en Teatro József Attila, en la sekva teatra jaro en Nacia Teatro (Győr), poste denove en Budapeŝto. Ekde 1990 ŝi havas rolojn laŭokaze en pluraj teatroj en la ĉefurbo kaj en Szekszárd.
9485 Uluru
9485 Uluru estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la usona astronomo Tom Gehrels, elde la Observatorio de la Monto Palomar (Kalifornio, Usono) kaj de la nederlandaj geastronomoj geedzoj Ingrid van Houten-Groeneveld kaj Cornelis Johannes van Houten de la observatorio de Leiden (Nederlando) en la kadro de la Palomar–Leiden survey.
Ĝi ŝuldas sian nomo al la roko Uluru, en centra Aŭstralio. Tiu sankta loko por la indiĝenaj aŭstralianoj estas ankaŭ nomita Ayers Rock de la britoj.
Hahnheim
Hahnheim estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Mainz-Bingen de la federacia lando Rejnlando-Palatinato. Fine de la jaro la komunumo havis 0 loĝantojn.
Elten
Elten estas urboparto de Emmerich am Rhein en Nordrejn-Vestfalio (Germanujo). Elten havas areon da proksimume naŭ kvadrataj kilometroj kaj 4.731 loĝantojn, el kiuj ne malgrava malplimulto estas Nederlandano. Elten situas ĉe la Malsupra Rejno en tuja proksimeco al Nederlando ĉe la aŭtovojo A3 de la Ruhr-Regiono al Arnhem. Tie ĉi ankaŭ komenciĝas la federacia strato B8, kiu pasas 800 kilometrojn tra Germanujo ĝis Passau al la landlimo kun Aŭstrujo.
La vilaĝo je tri flankoj estas ĉirkaŭata de Nederlando. Je la 23-a de aprilo 1949 ĝi estas, kiel kompenso pro la germana okupado dum la Dua Mondmilito, asignata al Nederlando. Tio daŭris ĝis la 1-a de aŭgusto 1963, kiam ĝi denove fariĝis germana teritorio post pago de 280 miliono da markoj fare de la germanoj.
Sestola
Sestola estas komunumo en la de Italio, en la Provinco Modena en la itala regiono de Emilia-Romagna. Ĝi estas proksime 60 km sudokcidenta de Bologna, kaj 50 km sudokcidente de Modena. Laŭ censo dum la fino de 2004, 2.647 homoj loĝas tie.
La komunumo enhavas la jenaj subkomunumoj: Casine, Castellaro, Rocchetta Sandri, Roncoscaglia, kaj Vesale. Najbaraj komunumoj apud de Sestola estas Fanano, Fiumalbo, Lizzano, Montecreto, Montese, Pavullo nel Frignano kaj Riolunato.
Donald Rumsfeld
Donald Henry RUMSFELD (naskiĝis la 9-an de julio 1932 - mortis la 29-an de junio 2021) estis la Usona Sekretario de Defendo [t.e. milito] depost la 20-a de januaro 2001 ĝis la 8-a de novembro 2006, sub prezidento George W. Bush. Li estis la 21-a sekretario de defendo kaj la ĝis tiam plej maljuna persono en tiu posteno. Antaŭe li jam servis sub prezidento Gerald Ford kiel la 13-a sekretario de defendo de 1975 ĝis 1977, estante do ankaŭ la plej juna persono en la posteno.
Rypin
Rypin estas urbo en Kujavio-Pomerio en Pollando. Ĝi apartenas al komunumo Rypin en distrikto Rypiński.
Dua mondmilito
Oktobre 1939 formacioj de SS, germana polico kaj Selbstschutz pafmortigis ĉe la strato Warszawskia 1000 polojn, sur juda tombejo 48 judojn (inkluzive de 1 virino), en arbareto Rusinowo 22 personojn, kaj sur sportejo 22 personojn. Rypina „Domo de Ekzekutoj” iĝis loko de martira morto de instruistoj, pastroj, oficistoj, bienuloj, judoj, kaj arbareto ĉe Rusinowo apud Rypin (150 pafmortigiaj poloj kaj judoj) kun arbareto en Rak apud Skrwilno (ĉ. 1450 murditaj poloj, en tio lernantoj de gimnazio en Grudziądz) – ilia kolektiva tombo.
De la 11-a ĝis la 13-a de oktobro en arbaro apud Skrwilno (proksime al Rypin) germanoj murdis ĉirkaŭ 150 polojn.
Mühlenbach (Ahr)
La rojo Mühlenbach estas ĉ. 7,1 km longa, norda kaj orografie maldekstra flankrivero de la rivero Ahr en la distrikto Euskirchen, germana federacia lando Nordrejn-Vestfalio.
Reallernejo
Reallernejo [germane: Realschule] estas speco de mezlernejo en la germanlingvaj ŝtatoj Germanio, Aŭstrio, Svislando kaj Liĥtenŝtejno (inter 1905 kaj 1972 tia koncepto de lernejo ankaŭ ekzistis en Svedio).
Mühlenbach (Ahr)
Rivervojo
La Mühlenbach fontas en Ahrgebirge kiel Weilerbach. Ĝia fonto situas ĉe la sudokcidenta deklivo de la monto Sommerberg (ĉ. 527 m alta) en la naturprotektejo Obere Ahr mit Mühlheimer Bach, Reetzer Bach und Mühlenbachsystem (supera Ahr kun kelkaj rojoj) sur la teritorio de la komunumo Blankenheim sur alteco de ĉ. 490 m super marnivelo.
Reallernejo
Germanio
En Germanio la lerneja sistemo iom diversas laŭ federacia lando. Post kvar jaroj da elementa lernejo kaj en iuj federaciaj landoj du pliaj jaroj da unua mezlerneja ŝtupo la lernantoj - do en la 5-a aŭ 7-a klaso - laŭ la ŝtata lerneja sistemo plulernas aŭ en - baza mezlernejo, kiu havas finan ekzamenon post la 9-a klaso kaj ebligas postan laboradon en fabriko aŭ lernadon de metio, - reallernejo, kiu havas finan ekzamenon post la 10-a klaso kaj ebligas lernadon de metio, administra aŭ socia profesio (ekzemple malsanula flegisto), kaj - gimnazio, kiu havas finan ekzamenon post la 13-a klaso kaj ebligas al studado en altlernejo, ekzemple universitato, por alstrebi akademiulan profesion.
Mühlenbach (Ahr)
Rivervojo
De tie la rojo fluas suden tra la naturprotektejo ĝis la baraĵo Weilerbach (lago de Freilingen). De la enbuŝiĝo de la Dörferbach (km 2,8) apud la muelejo „Freilinger Mühle“ ĝi nomiĝas Mühlenbach. Ĝi pasas akvopurigejon kaj flas piede de la monto Mühlenberg (alteco 425,1 m). Poste ĝi enfluas apud Ahrhütte sur alteco de 348m de nordokcidente en la riveron Ahr.
Reallernejo
Germanio
En iuj federaciaj landoj ekzistas kompletaj mezlernejoj, kiuj post la elementa lernejo ne tiamaniere grupigas la lernantojn laŭ siaj intelektaj kapabloj en diversaj lernejoj, sed instruas ĉiujn samaĝulojn kune.
Mühlenbach (Ahr)
Akvokolekta areo kaj alfluantoj
La 16,172 km² granda akvokolekta areo estas deakvigata trans Ahr kaj Rejno al la Norda maro.
Reallernejo
Germanio
La 6- respektive 4-jara eduko en la reallernejo estu laŭeble praktika; ekde la 7-a klaso ekzistas la ebleco elekti inter klasaj profiloj, por akcenti aŭ matematikan-teknikan, ekonomian, socian respektive lingvan edukon.
Baza mezlernejo
Pedagogio
Reallernejo
Aŭstrio
Ankaŭ en Aŭstrio ekzistas tri ŝtupoj de ŝtataj mezlernejoj. Tie reallernejoj ekzistas ekde la 18-a jarcento. Ili ekde la jaro 1868 havis sep lernejajn jarojn, ekde la jaro 1927 ok, kaj diferenciĝis de la gimnazio ĉefe pro la rezigno pri eduko de la latina lingvo kaj akcento de modernaj fremdaj lingvoj plus natursciencaj fakoj. Ĉar tiuj fakoj en modernaj gimnazioj ankaŭ tre gravas kaj aŭstraj gimnazioj ankaŭ havas ok lernejajn jarojn, la diferencoj inter tiuj du lernejaj tipoj malpligrandiĝis.
Svislando
En Svislando la elementa lernejo havas kvin ĝis ses lernejajn jarojn, kaj du tipojn da mezlernejoj: la reallernejo estas por malpli kaj averaĝe kleraj lernantoj, kaj la gimnazio (en Svislando germanlingve Sekundar- aŭ Bezirksschule) por la plej kleraj.
Baza mezlernejo
Baza mezlernejo estas speco de mezlernejo en tiuj ŝtatoj, kiuj post la elementa lernejo grupigas lernantojn laŭ siaj intelektaj kapabloj en diversaj tipoj da lernejoj (krom la baza mezlernejo en reallernejo, gimnazio aŭ liceo), kaj estas la lernejo por la malpli kaj averaĝe kleraj lernantoj.
Reallernejo
Svedio
En Svedio inter la jaroj 1905 ĝis 1972 ekzistis la lerneja tipo reallernejo ("Realskola"). Ĝi anstataŭiĝis per la lerneja tipo "Enhetsskola", speco de kompleta mezlernejo.
Baza mezlernejo
Germanio kaj Aŭstrio
- baza mezlernejo, kiu havas finan ekzamenon post la 9-a klaso kaj ebligas postan laboradon en fabriko aŭ lernadon de metio,
- gimnazio, kiu havas finan ekzamenon post la 13-a klaso kaj ebligas al studado en altlernejo, ekzemple universitato, por alstrebi akademiulan profesion.
La bazaj mezlernejoj havas kompare pli da sociaj problemoj ol reallernejoj kaj gimnazioj - ekzistas pli da korpaj atakoj de iuj lernejanoj al aliaj kaj pli da aliaj krimetoj (ŝteloj, vendado de drogoj). La lernejo Rütli en la Berlina kvartalo Neukölln iĝis aparte konata, kiam en printempo 2006 ĝiaj instruistoj postulis la fermon de la lernejo, ĉar, ili asertis, la perforto inter la lernejanoj ne plu kontroleblas.
En iuj federaciaj landoj de Germanio ekzistas kompletaj mezlernejoj, kiuj post la elementa lernejo ne tiamaniere grupigas la lernantojn laŭ siaj intelektaj kapabloj en diversaj lernejoj, sed instruas ĉiujn samaĝulojn kune.
En Aŭstrio la sistemo estas principe komparebla, nur ke kaj reallernejo kaj gimnazio finiĝas post la 12-a klaso.
Amazona Rifo
La Amazona Rifo (aŭ eĉ Amazona Rifego ) estas ampleksa korala kaj sponga rifa sistemo situanta en Atlantiko (proksimume ĉe ) nordoriente de la elfluejoj de la rivero Amazono, do frontante la marbordojn de Franca Gujano kaj norda Brazilo. Ĝi estas unu el la plej grandaj rifsistemoj en la mondo; sciencistoj taksas ĝin pli ol 970 kilometrojn longa, kovranta areon de ĉ. 9600 km². Dum multaj jaroj ekzistis sugestaj indikoj pri la ekzisto de tiu rifego, sed oni fakte nur en aprilo 2016 anoncis ĝin, surbaze de oceanografia studado farita en 2012.
Spongoj kaj koraloj
Jen estas du el la ĉefaj konsistigantaj bestoj de la rifa sistemo:
Fontoj
Bazita sur la komenca alineo de la artikolo en la anglalingva Vikipedio, kun zoologiaj bildoj el la germana Vikipedio.
Funebro en Pollando post morto de Johano Paŭlo la 2-a
Funebro en Pollando post morto de Johano Paŭlo la 2-a (pole: Żałoba w Polsce po śmierci Jana Pawła II) - malĝojo en Pollando post la morto de Johano Paŭlo la 2-a, la unua pola papo, kiun oni elektis la 16-an de oktobro 1978. Johano Paŭlo la 2-a mortis sabate la 2-an de aprilo 2005 je la horo 21:37, post subita malboniĝo de lia sanstato ĵaŭde, la 31-an de marto. Lia morto, kiel la kapo de la katolika eklezio estis publike anoncita, kaj la informo pri ĝi tuj transdonita al amaskomunikiloj.
Proklamo de la nacia funebro
Ministra Konsilio en Pollando per voĉdono la 3-an de aprilo 2005 n-ro 80/2005 enkondukis nacian funebron sur la teritorio de la Pola Respubliko de la 3-a de aprilo 2005 ĝis tago de la funebra ceremonio, krome apelaciis:
Deinopedoj
Deinopedoj estas familio de araneuloj nome Deinopidae kiu konsistas el bastonecformaj araneoj kiuj konstruas malkutimajn araneretojn kiujn ili pendigas inter la antaŭaj kruroj. Kiam predo alproksimiĝas, la araneo etendas la reton du aŭ tri fojojn ties grandon kaj elpelas sin al la predo, interplektanta ĝin en la reto. Pro tio, ili estas nomataj ankaŭ retlanĉaj araneoj. Ties eksterordinara nokta vidkapablo adaptita al malantaŭaj mezaj okuloj permesas ilin lanĉi tiun reton super eblaj predaĵoj. Tiuj okuloj estas tiom grandaj kompare al la aliaj ses okuloj ke la araneo ŝajnas havi nur du okulojn.
La genro Deinopis estas la plej bone konata en tiu familio. Araneoj de tiu genro estas nomataj ankaŭ ogrovizaĝaj araneoj, pro imagita simileco inter ties aspekto kaj tiu de mitologia kreaĵo, nome ogro. Ili estas distribuataj preskaŭ tutmonde en tropikoj, el Aŭstralio al Afriko kaj Ameriko. En Florido, Deinopis ofte pendas supre al suben el silka linio sub sabal-palmoj dumtage. Ĝi aperas nokte por praktiki siam malkutiman predokaptan metodon de senvertebrulaj predoj. Ties okuloj kapablas arigas disponeblan lumon pli efike ol la okuloj de katoj kaj gufoj, kaj estas kapablaj fari tion spite la mankon de tapetum lucidum; anstataŭe, ĉiun nokton granda areo de lumsensiva membrano estas fabrikita ene de okuloj, kaj ĉar araneaj okuloj ne havas irisojn, ĝi estas rapide detruita denove krepuske.
La genro Menneus estas konata ankaŭ kiel "ĝib-araneo".
La tuta familio estas kribel-hava.
Genroj
Du genroj iame inkluditaj en tiu familio, Avella O. P-Cambridge, 1877 kaj Avellopsis Purcell, 1904, estas nune lokataj en Menneus.
Funebro en Pollando post morto de Johano Paŭlo la 2-a
Proklamo de la nacia funebro
...al ĉiuj civitanoj de la Pola Respubliko, ŝtataj regopovoj, aŭtonomiaj, sociaj kaj profesiaj organizaĵoj, aliaj subjektoj kaj institucioj kaj organizantoj de amasaj aranĝoj pri konservo de la nacia funebrado kaj komuna omaĝo al la memoro de Lia Sankteco Papo Johano Paŭlo la 2-a.
Reakcio de amaskomunikiloj kaj de politika mondo
Por la tempo de funebro oni nuligis planitajn filmajn seancojn, teatrajn spektaklojn kaj ĉiujn aliajn amuzajn entreprenojn. Pola Televido ĉesis ankaŭ transmision de matĉoj de la Ligo de Ĉampionoj de UEFA. Televidaj stacioj la plimulton (TVP kaj TVN24 – tute) de la antena tempo dediĉis al aktualaj eventoj en Vatikano kaj al rememoroj pri la mortinta papo. Parto de polaj stacioj (interalie MTV, Jetix, Viva Polska, iTV, AXN, Polsat Sport, Polsat, Zdrowie i Uroda kaj Mango 24) tute stopis emision de siaj programoj ĝis lundo, la 4-an de aprilo. Ĉiuj stacioj haltigis emision de reklamoj.
La 15-an de aprilo stadiono Cracovia ricevis, laŭ decido de Kosilio de la Urbo Krakovo la nomon de Johano Paŭlo la 2-a. Tagon poste sub la "papa fenestro" plu flamis dekoj da miloj de funebraj kandeloj. Je la 21:37 el la turo de Mariapreĝejo ĉiutage disvastiĝis la kanto "Patrinaj larmoj" – omaĝo de Krakovo al "sia papo". Kelkajn monatojn post la morto de la papo Johano Paŭlo la 2-a sub la "papa fenestro" plu flamis la funebraj kandeloj.
La funebro en diversaj urboj
Morgaŭan tagon post morto de la papo, dum Dimanĉo de la Dia Mizerikordo sur la placo al Józef Piłsudski estis aranĝita meso. Centraj solenaĵoj dediĉitaj al la mortinta papo, organizitaj de la Konferenco de Pola Episkoparo, okazis la 5-an de aprilo. La meson sur la sama placo kun ĉeesto de episkopoj el la tuta Pollando sub gvido de primaso Józef Glemp partoprenis de 200 ĝis 300 mil personoj.
Vroclavo
Bharu
Kota Bharu - mallonge Bharu, Baru aŭ Baharu, en araba alfabeto كوت بهارو - estas metropolo de Malajzio, en subŝtato Kelantano, kaj samtempe estas distrikto de la subŝtato. La loknomo estas malaje: "Urbo Nova burgo". Laŭ stato de la jaro 2011 la urbo havis 491 237 loĝantojn.
Geografio
Kota Bharu situas sur ebenaĵo en norda parto de Malaja duoninsulo, proksime de enfluo de rivero Kelantan. Ankaŭ la maro kaj landlimo de Tajlando estas proksime.
Historio
Kota Bharu estis establita fare de sultano en 1844 kiel la ĉefurbo de Kelantano. En 1941 la japanoj jam komence okupis la urbon kaj ili havis ĝin ĝis 1945. En 2005 la urbo deklariĝis islama grandurbo, kie regas la islama normo.
Trafiko
Kota Bharu havas fervojan kontakton kun Kuala-Lumpuro kaj Bankoko. La flughaveno estas proksime. Menciinda haveno ne apartenas al la urbo.
Klimato
Kota Bharu havas tropikan klimaton. Jare pluvas po 2700 mm. La temperaturo varias inter 24-30 °C.
Funebro en Pollando post morto de Johano Paŭlo la 2-a
La funebro en diversaj urboj
Lublin
Venontan tagon je la 21:37 okazis meso sub gvido de episkopo Józef Życiński ĉe la strato al Johano Paŭlo la 2-a apud la preĝejo al Sankta Familio, kie en 1987 staris altaro dum la 3-a apostola pilgrimado de la papo al Pollando. Dekoj da miloj de kredantoj alvenis al la strato por flamigi la funebran kandelon omaĝe al la mortinta papo. Postan tagon la tuta strio da verdaĵo estis plenigita per kandeloj sur longo de kelkaj kilometroj.
Ceŭto
Ne konfuzu kun la hispana municipo Ceutí aŭ Ceŭto (Meksiko) kaj Ceŭto (Venezuelo). Ceŭto aŭ Sebto (arabe: سبتة [elp. septa], amaziga: ⵙⴰⴱⵜⴰ , hispane: Ceuta [elp. seŭta]) estas teritorio konsistante el hispana aŭtonoma urbo kaj en Nord-Afriko, situanta sur la duoninsulo Tingitan (es:Tingitan Peninsula). Ĝi estas sendogana spaco ĉe la Maroka Mediteranea bordo. Maroko konsideras ĝin sia teritorio kaj postulas malkoloniigon.
Ĝi estas unu el la pluraj hispanaj teritorioj en Afriko kaj, kune kun Melilo kaj la Kanariaj Insuloj, unu el la solaj lokoj daŭre loĝataj de civila loĝantaro. Ĝi estis regula municipo apartenanta al la provinco de Cádiz antaŭ la aprobo de ĝia Statuto de Aŭtonomeco en marto 1995, de tiam iĝante aŭtonoma grandurbo. Kiel Melilo, Ceŭto estas la rezulto de kolonia regado, sed Maroko neniam rezignis pri ĝi kaj nomas ambaŭ urbojn ciudades autónomas (aŭtonomajn urbojn) okupitajn marokajn teritorijn.
Ĝia populacio konsistas el kristanoj, islamanoj, kaj malgrandaj malplimultoj de sefardaj judoj kaj etnaj sindoj de Pakistano.
La limbarilo (Ceuta Muro) apartigas la eksklavon de Maroko kaj celas malhelpi kontraŭleĝan enmigradon (ĉefe de afrikanoj al EU) kaj homan kontrabandadon. Kiel hispana teritorio, ĝi estas membro de la Eŭropa Unio, sed ne al NATO. Ceŭto ankaŭ ne estas parto de la Schengen-spaco.
Dum eŭropa migra krizo de 2015, Ceŭto fariĝis ĉiam pli la fokuso de internacia politiko, ĉar grandaj nombroj da migrantoj el Afriko provis surgrimpi la limbarilon ĉirkaŭ la grandurbo por akiri restadrajton en la Eŭropa Unio.
Loĝantaro
La plimulto de la loĝantoj (84 777 homoj en 2019) estas de hispana deveno, sed ekzistas ankaŭ granda malplimulto de maroka deveno kaj malgrandaj malplimultoj de judoj kaj hinduoj. La slogano de la loka turisma oficejo estas Ceŭto: Cuatro mundos por descubrir ("Kvar mondoj por malkovri").