cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Premmarmito
Rimarkinda, ke la temperaturo de kuirado dependas de absoluta premo en la poto kaj la valvoj regulas la rilatan premon, alivorte la premon super atmosfera premo. Tio signifas, ke la temperaturo de kuirado ĉe estiĝanta premo ekzemple en alta montaro estas malplia ol ĉe marnivelo (same kiel ĉe kuirado en kutima kaserolo).
Cinnyricinclus
Cinnyricinclus estas malgranda genro de relative malgrandaj sturnoj de la familio de Sturnedoj. Ili troviĝas en arbaraj habitatoj de subsahara Afriko.
Estas pridiskutoj pri la certigo pri kiuj specio estu ene de tiu genro, ĉar foje oni agnoskas nur la Cinnyricinclus leucogaster kaj foje oni aldonas la aliajn du speciojn.
Fortuno-biskvito
Fortuno-biskvito - angle fortune cookie - estas krispa dolĉa bakaĵo kun malplena interno, en kiu troviĝas papereto kun aforismo aŭ aŭguro, ĝenerale pri la fortuno de la ricevinto de la biskvito. Fortuno-biskvitoj tutmonde haveblas precipe en ĉinstilaj restoracioj kaj en vendejoj pri aziaj nutraĵoj, sed ili ne havas historian rilaton al la kulturo de Ĉinio aŭ alia azia lando. Malgraŭ ke multaj restoraciaj kaj vendejaj klientoj supozas, ke temus pri malnova ĉina tradicio, fakte temas pri inventaĵo el okcidenta Usono, kiu pruveblas ekde la komenco de la 20-a jarcento. La aforismoj sur la paperetoj kaŝitaj en la biskvitoj tamen jes ja povas esti historie dokumentitaj aziaj saĝaĵoj.
Maraña
Maraña [maRAnja] estas municipo en la nordoriento de la provinco Leono, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al komarko Montaña de Riaño, en la nordoriento de la provinco. En ties montara teritorio fluas la rivero Esla.
Fortuno-biskvito
Produktado
Ekde la jaro 1964 fortuno-biskvitoj en Usono fabrikiĝas industrie. Ili konsistas el vaflo-pasto. Ronda tavoleto de tiu pasto estas mallongtempe bakita kaj maŝine "faldita" en specifa formo, tiel ke ekestas malplena interno, en kiun ĵus antaŭ la fermiĝo ankoraŭ maŝine enŝoviĝas la tipa mallarĝa papereto. Post la faldiĝo la tre sukereca biskvita pasto rapide malmoliĝas. La produktitaj fortuno-biskvitoj ensuĉus akvon el la ĉirkaŭa aero, kaj sekve remalmoliĝus - tial ili tuj post la produktado individue fermiĝas en plasta ujeto kaj en ĝi atingas la konsumantojn. Kutime ili en grandaj pakaĵoj vendatas al aziaj restoracioj kaj nutraĵovendejoj, kaj ofte estas ordigitaj laŭ temaroj de la paperetoj - interalie ekzistas fortuno-biskvitoj pri "saĝaĵoj", "aŭguroj", "sezonaj tekstoj" aŭ tiaj pri specifaj eventoj, serĉaj poemetoj aŭ miksaĵoj de diversaj temoj. Tiel do haveblas specifaj serioj de fortuno-biskvitoj ekzemple pri la novjara festo (ĉu la ĉina, ĉu la okcidenteca), pri funebraj eventoj aŭ pri festoj okaze de naskiĝo de nova familiano.
Radoma
Radoma (ankaŭ hungare, rutene Радома [radoma]) estas vilaĝo kaj municipo en Slovakio.
Fortuno-biskvito
Historio
Pri la historio de la fortuno-biskvitoj ekzistas du diversaj tezoj. Eblus ke ambaŭ ĝustas kaj ke la biskvitoj inventiĝis sendepende en du lokoj. Certas ke temas pri komerca varba ideo el Usono.
Radoma
Situo
Radoma situas en valo, laŭ ĉefvojo Giraltovce-Pollando. Svidník troviĝas je 13 km.
Maraña
Geografio
Ĝia municipa teritorio estas formata de unusola loĝlokoj, okupas totalan areon de 33,73 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 113 loĝantojn. Ĝi perdis ĉirkaŭ 420 loĝantojn el la 1020-aj jaroj pro la migrado el ruraj zonoj al urboj. Ĝi distas 100 km de Leono, provinca ĉefurbo, dum Oviedo, en Asturio, estas je 96 km, kaj Gijón je 109 km.
Fortuno-biskvito
Historio
Laŭ la pli malnova teorio la ideo produkti kaj post manĝo disdoni tiajn biskvitojn venis de la japana enmigrinto Makato Hagiŭara, kiu en San-Francisko respondecis pri japana te-ĝardeno en la Golden-Gate-Parko. Dum la jaro 1909 li laŭ tiu teorio komencis disdoni fortuno-biskvitojn al siaj klientoj post trinkado de teo kaj poste doni ilin al ĉiuj restoraciaj gastoj post pago de la restoracia fakturo kaj antaŭ la hejmenvojo. Lia ideo estis, ke ili hejmenvoje pensu kaj diskutu pri la aziaj saĝaĵoj kaj pli forte rememoru pri la te-ĝardeno.
Radoma
Historio
La loko estis loĝata jam dum la neolitiko. La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1272 en latina formo "terra Radoma". En 1427 60 familioj pagis imposton. En 1787 413 vilaĝanoj loĝis en 45 domoj, en 1828 429 vilaĝanoj en 56 domoj. En 1796 laŭ la tutlanda geografia libro taksis la vilaĝon duaklasa. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Radoma 461 homoj, (slovakoj en majoritato, poloj en minoritato). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Sáros, al distrikto de Giraltovce, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 vivis en Radoma 451 homoj, (442 slovakoj).
Szederkény
Szederkény [sederkEnj], germane Surgetin, kroate Surdukinj estas unuigita vilaĝo kun titolo vinvilaĝo en Hungario, en regiono Suda Transdanubio, en departemento Baranya, en subregiono de Mohács. Szeder signifas: rubuso.
Fortuno-biskvito
Historio
Laŭ pli nova, dua teorio tamen la komercisto David Jung el Los-Anĝeleso, posedanto de la "Honkonga Nudelo-kompanio" naŭ jaroj pli poste, do dum la jaro 1918 inventis la biskvitojn. Fakte ne eblas ekskludi, ke eventuale li dum la antaŭaj naŭ jaroj foje havis kontaktojn kun la biskvitoj de Hagiŭara. Memdeklarita historia komisiono kun sidejo en San-Francisko tial antaŭ pluraj jaroj decidis, ke Hagiŭara estu la oficiala inventisto - tamen oni poste akuzis la komisionon pri hejmloka patriotismo favore al la samurbano. Nur dum la 1990-aj jaroj la unuaj fortuno-biskvitoj eksportiĝis al Ĉinio, kie ili ĝis tiam estis komplete nekonataj.
Szederkény
Historio
La unua skriba mencio pri la vilaĝo devenis el 1272 laŭ tiama ortografio "Zederkyn". Iam apuda vilaĝo aperis en formo "Namya". Inter 1543-1686 la komunumoj apartenis al la Osmana Imperio. En 1720 germanoj refondis la vilaĝojn. Inter 1918-1921 la serboj okupis ilin. Post la 2-a mondmilito parto de germanoj deportiĝis al Germanio, dume alvenis deportitaj hungaroj el Ĉeĥoslovakio. En 1948 apuda vilaĝo Nyomja [njomja] aliĝis al Szederkény. Vilaĝservoj estas aŭtonomio de kroatoj, infanĝardeno, lernejo, kulturdomo, biblioteko, poŝto.
Famuloj
En Szederkény naskiĝis ĉefepiskopo János Püsky.
Fortuno-biskvito
Deveno de la ideo
Ambaŭ komercistoj eble inspiriĝis de historiaj rakontoj de siaj devenaj kulturoj pri paperetoj en bakaĵoj. Rakontoj pri skribaĵoj kaŝitaj en bakaĵoj konatas el preskaŭ ĉiuj kulturoj kaj ne havas specife ĉinan karakteron.
Ĝi tamen ekzistis ankaŭ en Ĉinio. Laŭdire la tradicio de lunkukoj kontribuis al la invento de fortuno-biskvitoj. Jam frue en la historio de Ĉinio tiaj kukoj, origine aparte aromigitaj per pasto el eroj de lotusaj plantoj, fordonaciĝis kaj serviĝis aparte dum la aŭtuna lunfesto, sed ankaŭ je aliaj okazoj.
Maraña
Geografio
Maraña estas malgranda municipo de alta montaro en la masivo Mampodre, sur du valoj. En la suda valo estas la domaro de Maraña. La norda valo, nome Valle de Riosol pro la samnoma rivero estas limigita per du montopasejoj, nome Tarna kaj Señales. La rivero Esla ricevas la nomon Riosol antaŭ ricevi la akvon de aliaj alfluantoj.
Historio
En Mezepoko okazis reloĝado. La areo apartenis al la Regno Leono.
Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj) kaj brutobredado (ŝafoj kaj kaproj en montaraj areoj, kaj bovoj en ebenaĵoj). Lastatempe kultura kaj rura turismo plie ekgravis (popola arkitekturo, historia heredo, piedirado).
28724 Stott
28724 Stott estas tre malgranda sed eksterordinare hela asteroido de la ĉefa asteroida zono, malkovrita la en la kadro de la astronomia kampanjo Lowell Observatory Near-Earth-Object Search (LONEOS) elde la Stacio Anderson Mesa de la Observatorio Lowell, sudoriente de Flagstaff (Arizono, Usono).
Ĝia nomo honoras la usonan kosmonaŭtinon, akvanaŭtinon, inĝenierinon kaj artistinon Nicole Stott. Ŝi vivis en la kosmo dum 103 tagoj (Ekspedicio 20-a kaj Ekspedicio 21-a de IKS) kaj pasis 18 tagojn en la submara loĝejo Aquarius. En 2018, ŝi kun-fondis la Fondaĵon Kosmo por Arto.
Hörschhausen
Hörschhausen estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Vulkaneifel de la federacia lando Rejnlando-Palatinato. Fine de la jaro la komunumo havis 0 loĝantojn.
NGC 472
NGC 472 (aliaj indikoj — PGC 4833, UGC 870, MCG 5-4-22, ZWG 502.34) estas galaksio en konstelacio Fiŝoj.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Turnirbriĝo
Turnirbriĝo estas varianto de la kartludo briĝo. Tiun varianton oni ludas en briĝturniroj kaj briĝkluboj. La celo de distingoj disde robrobriĝo estas minimumigi la influon de hazardo sur la rezultojn.
Plej ofte en turnirbriĝo konkursas duopoj de ludantoj aŭ teamoj, konsistantaj el du duopoj. Samtempe ludas minimume ok ludantoj, po du duopoj ĉe ĉiu tablo.
Tuto de la 13 kartoj, donitaj al unu ludanto, estas nomata mano. La samaj manoj estas uzataj plurfoje, kaj gajnas tiuj, kiuj atingas pli bonan rezulton, ol aliaj konkursantoj, ludintaj per la samaj kartoj.
Sâles
Sâles estas urbo kaj komunumo en la distrikto Grejerco en Kantono Friburgo, Svislando. Ĝi havis 1432 loĝantojn je la 31-a de decembro 2010.
Geografio
Sâles situas en la Friburgaj Antaŭalpoj proksimume 6,5 kilometrojn okcidentnordokcidente de la distriktĉefurbo Bulle. La komunumo Sâles konsistas el la vilaĝoj Sâles, Maules, Romanens kaj Rueyres, kaj la vilaĝetoj La Roseire, Vers chez Descloux, Treyfayes, Vers chez Monney kaj La Sionge.
Turnirbriĝo
Turniro de duopoj
Oni ofte aranĝas diversajn turnirojn, nuntempe eĉ en interreto. En la 20-a jarcento la plej elstara ĉampiono-paro estis la italaj Avarelli-Belladonna. Tiu ludo estas rivalo de ŝako, same tiel estas pri tio faklibroj, revuoj, enigmoj ktp.
Sâles
Geografio
La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 18,79 km², de kiuj 20,2% estas kovritaj de arbaro, 72,7% servas por agrikulturo kaj 6,1% por setlado.
Turnirbriĝo
Turniro de duopoj
Por uzi la samajn manojn plurfoje oni aplikas la sekvan metodon. Ĉe ĉiu tablo post ĉiu ludo oni metas la kartojn en skatolon aŭ koverton kun kvar fakoj (la fakoj estas markitaj kiel "nordo", "oriento", "sudo" kaj "okcidento") kaj transdonas ĝin al la tablo kun nombro malpli granda je unu. Samtempe la duopo, ludanta sur la linio oriento-okcidento, transiras al la sekva tablo, kun nombro pli granda je unu (aŭ du, se tio necesas por ne renkonti la kartojn, kun kiuj ili jam ludis).
Sâles
Najbaraj komunumoj
La komunumo Sâles limas en okcidento kaj nordo al Vuisternens-devant-Romont, en nordnororiento al Grangettes, en nordoriento al Marsens, en oriento al Riaz, en sudo al Vaulruz, en sudsudokcidento al Semsales, kaj en sudokcidento al La Verrerie.
Turnirbriĝo
Turniro de duopoj
Do, por ludi turnirbriĝon oni bezonas tiom da 52-kartaj kartaroj kaj 4-fakaj skatoloj, kiom da tabloj estas uzataj.
Sâles
Trafiko
En sudo pasas tra la komunuma teritorio la kantona ĉefvojo n-ro 156 de Romont al Bulle. La plej proksima alveturejo al la svisa aŭtovojo A12 situas norde Bulle en distanco de proksimume 3 kilometroj oriente de la komunumocentro. Tra la komunumo pasas la trajnlinio de Bulle al Romont, kiu disponas pri du stacidomoj sur la komunuma teritorio.
Turnirbriĝo
Turniro de duopoj
Sube estas priskribitaj la distingoj de la reguloj de turnirbriĝo kaj robrobriĝo.
Sâles
Historio
La unua dokumenta mencio de Sâles datiĝas el la jaro 1177 kiel Cella de Sale. Dum mezepoko Sâles apartenis al la Senjorujo Vaulruz, kiu en la jaro 1538 fariĝis friburga voktejo, al kiu ĝi apartenis ĝis la Helveta Revolucio. De 1798 ĝis 1848 Sâles apartenis al la distrikto Bulle kaj ek de tiam al la distrikto Grejerco. Kun efiko de la 1-a de januaro 2001 la ĝis tiam aŭtonomaj komunumoj Maules, Romanens kaj Rueyres-Treyfayes estis integritaj al la komunumo Sâles.
Turnirbriĝo
Disdonado
En turnirbriĝo oni miksas kaj disdonas kartojn nur en la komenco de la turniro (aŭ en komenco de ĉiu sesio, se turniro konsistas el pli ol unu sesio). Tamen sur ĉiu skatolo unu ludanto (nordo, oriento, sudo aŭ okcidento) estas specifita kiel "disdonanto", por ke li komencu la aŭkcion.
Poentoj
En turnirbriĝo oni ne ludas partiojn aŭ robrojn. Poentoj pro ĉiu disdono estas kalkulataj sendepende de aliaj disdonoj. Vundebleco de la du flankoj (nordo-sudo kaj oriento-okcidento) estas specifita sur ĉiu skatolo kun kartoj.
Poentoj pro ŝlemoj kaj neplenumitaj kontraktoj estas kalkulataj same, kiel en robrobriĝo. Al poentoj pro plenumo de kontrakto aldoniĝas premio, kalkulata sekvamaniere. Se la kontrakto donis malpli ol 100 poentojn sub la linio, la premio estas 50 poentoj (tiel nomata premio pro partrezulto); alie la premio (pro partio) estas 500 poentoj, se la deklarinto estis vundebla, kaj 300 poentoj, se li ne estis vundebla. En turnirbriĝo oni ne distingas poentojn "sub la linio" kaj poentojn "super la linio" (krom por determini, ĉu doni la premion "pro partio").
Ekzemploj.
Mikslingvo
Mikslingvo estas termino uzata por specifa klaso de lingvoj, kiuj aperas en dulingva grupo por marki ĝian apartan identecon. Du klasikaj ekzemploj de mikslingvoj estas mednova lingvo (en insulo Mednij, Rusio) kaj miĉifa (parolata en Kanado). Foje estas klasifikataj kiel mikslingvoj ankaŭ surĵiko (orienta Ukrainio), para-romiaj lingvoj (lokaj lingvoj de ciganoj) kaj aliaj similaj idiomoj tra la mondo.
Turnirbriĝo
Poentoj
En turnirbriĝo ne ekzistas premioj pro honoroj.
Onnen
Onnen estas agrara vilaĝo en la komunumo Haren, provinco Groningen, Nederlando. En la vilaĝo estas kelkaj vidindaj farmbienoj kaj polderomuelejo De Biks.
Turnirbriĝo
Skatoloj
Ĉiu skatolo havas kvar fakojn ("nordo", "oriento", "sudo" kaj "okcidento") por po 13 kartoj. La skatoloj estas nombritaj kaj markitaj laŭ la sekva sistemo. 1. Disdonis nordo;    vundeblaj: neniu. 2. Disdonis oriento;  vundeblaj: nordo-sudo. 3. Disdonis sudo;     vundeblaj: oriento-okcidento. 4. Disdonis okcidento; vundeblaj: ambaŭ flankoj. 5. Disdonis nordo;    vundeblaj: nordo-sudo. 6. Disdonis oriento;  vundeblaj: oriento-okcidento. 7. Disdonis sudo;     vundeblaj: ambaŭ flankoj. 8. Disdonis okcidento; vundeblaj: neniu. 9. Disdonis nordo;    vundeblaj: oriento-okcidento. 10. Disdonis oriento;  vundeblaj: ambaŭ flankoj. 11. Disdonis sudo;     vundeblaj: neniu. 12. Disdonis okcidento; vundeblaj: nordo-sudo. 13. Disdonis nordo;    vundeblaj: ambaŭ flankoj. 14. Disdonis oriento;  vundeblaj: neniu. 15. Disdonis sudo;     vundeblaj: nordo-sudo. 16. Disdonis okcidento; vundeblaj: oriento-okcidento. Post 16 la modelo ripetiĝas.
Mikslingvo
La plej parolata mikslingvo estas la malta lingvo kaj la plej propagita estas la Portuñol.
Onnen
Je la fervojo Groningen–Assen situas tuj apud Onnen la ranĝejo kun granda laborejo de NedTrain. Fervoja viadukto el 1920 ligas Onnen kun Glimmen.
Turnirbriĝo
Matĉpoentoj
Post turniro oni komparas ĉiujn rezultojn, ricevitajn per la sama disdono. Al ĉiu duopo oni alkalkulas po du matĉpoentoj pro ĉiu duopo, havanta malpli bonan rezulton, kaj po unu matĉpoento pro ĉiu alia duopo, havanta la saman rezulton.
Mikslingvo
Diferenco disde piĝino
Diference de piĝino, mikslingvo:
(120966) 1998 VT29
(120966) 1998 VT29 estas marsrenkonta asteroido malkovrita la elde la observatorio de la Laboratorio Lincoln en Socorro (Nov-Meksiko, Usono) en la kadro de la astronomia kampanjo Lincoln Near-Earth Asteroid Research.
Telchac Puerto
Telchac Puerto estas unu el la 106 komunumoj de la meksika subŝtato Yucatán, kiu estas unu el la tri meksikaj subŝtatoj sur la duoninsulo Jukatano. La ĉefurbo de la komunumo estas la samnoma Telchac Puerto. La komunumo situas en la norda, centra parto de Yucatán en la regiono 3 "Litoral Centro". La regiono "Litoral Centro" limas norde al la Meksika Golfo. Sude estas la regiono 4 "Centro". Oriente troviĝas la regiono 1 "Litoral Oriente" kaj okcidente situas la regiono 6 "Influencia Metropolitana". La kodnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 31083.
(120966) 1998 VT29
Orbito
Ĝia discentra orbito ekstere, proksime tanĝas tiun de Marso. Ĝia marsa MOID estas 0,04825 astronomia unuo, tie estas 7,218 milionoj da km.
Telchac Puerto
Geografio
La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 1626 loĝantojn. El tiuj estis 849 viroj kaj 777 virinoj. La komunumo havas surfacon de 173,7 km². La meza alteco (de la ĉefurbo) estas 1 metroj super la marnivelo.
Klimato
En la komunumo jare falas averaĝe 30 mm/m2 de precipitaĵo. La averaĝa jara temperaturo estas 25,7 °C. Ĝenerale la klimato estas varma kaj duonhumeda. La pluva sezono ĝenerale komencas fine de majo kaj ĝi daŭras ĝis oktobro. Plej malvarmaj monatoj estas januaro kaj decembro kaj plej varmaj monatoj estas julio kaj aŭgusto.
Sociogeografio
En la jaro 2000 (laŭ INEGI) en la komunumo vivis 1029 personoj pli aĝaj ol 15 jaroj. El tiuj 920 scipovis legi kaj skribi kaj 107 personoj estis analfabetoj. Do 10,4% de la personoj pli aĝaj ol 15 en la komunumo estis analfabetoj.
En la jaro 2000 en la komunumo vivis 1594 personoj, pli aĝaj ol 5 jaroj. El tiuj 252 personoj sciis paroli indiĝenan lingvon. Tio signifas ke 15,8% de la loĝantaro en la koncerna jaro sciis paroli indiĝenan lingvon. La ĉefa indiĝena lingvo en Yucatán estas la jukatana majaa lingvo, ankaŭ nomita Majatano.
Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a., (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).
Turnirbriĝo
Matĉpoentoj
(Noto: en Usono oni alkalkulas po unu matĉpoento pro ĉiu duopo, havanta malpli bonan rezulton, kaj po duono de matĉpoento pro ĉiu alia duopo, havanta la saman rezulton.)
La turniron gajnas la duopo, kies sumo de matĉpoentoj (de ĉiuj disdonoj, luditaj de ĝi) estas maksimuma.
Internaciaj matĉpoentoj
Ekzistas alia metodo determini la gajninton, uzanta internaciajn matĉpoentojn (IMP) anstataŭ la matĉpoentoj, priskribitaj en la antaŭa sekcio. Por ĉiu disdono oni kalkulas mezumon de ĉiuj rezultoj, ricevitaj per tiu disdono en unu linio, ekzemple nordo-sudo. Kompreneble, rezulto povas esti pozitiva (se gajnis nordo-sudo), negativa (se gajnis oriento-okcidento) aŭ nula (se la aŭkcio komencis de kvar pasoj, kaj do tuj finiĝis). Kutime kiel mezumon oni uzas la aritmetikan meznombron de ĉiuj rezultoj, escepte de la plej granda kaj la plej malgranda, sed ekzistas ankaŭ aliaj metodoj (ekzemple uzi la medianon). Por disdono oni alkalkulas al ĉiu duopo internaciajn matĉpoentojn laŭ la diferenco de ĝia rezulto kaj la supremenciita meznombro, uzante la sekvan tabelon.
Poentdiferenco IMPoj 0 -  10        0  20 -   40 	   1  50 -   80 	   2  90 -  120 	   3 130 -  160 	   4 170 -  210 	   5 220 -  260 	   6 270 -  310 	   7 320 -  360	   8 370 -  420 	   9 430 -  490 	  10 500 -  590 	  11 600 -  740 	  12 750 -  890 	  13 900 - 1090 	  14 1100 - 1290 	  15 1300 - 1490 	  16 1500 - 1740 	  17 1750 - 1990 	  18 2000 - 2240 	  19 2250 - 2490 	  20 2500 - 2990 	  21 3000 - 3490 	  22 3500 - 3990 	  23 4000 aŭ pli       24
Matĉo de teamoj
Kutime teamo konsistas el du duopoj. (Iufoje estas permesite havi ankaŭ kvin aŭ ses ludantojn en teamo, sed en ĉiu ajn momento ĉe la tabloj ludas nur kvar el ili.) En matĉo du teamoj konkursas unu kun la alia ĉe du tabloj (en malsamaj ĉambroj). Se ĉe la unua tablo duopo el teamo A sidas en la linio nordo-sudo kaj duopo el teamo B sidas en la linio oriento-okcidento, tiam ĉe la dua tablo la alia duopo el teamo A sidas en la linio oriento-okcidento kaj la alia duopo el teamo B sidas en la linio nordo-sudo. Oni transdonas la skatolojn kun kartoj tiel, ke finfine ĉiu disdono estos ludita ĉe ambaŭ tabloj. Nature, estas malpermesite paroli kun ludantoj el la sama teamo inter ludoj.
Michael Gotthard Fischer
Michael Gotthard(t) FISCHER (naskiĝinta la en Alach, mortinta la  en Erfurto) estis germana orgenisto kaj komponisto.
Vivo
Michael Gotthard Fischer estis disĉiplo de Johann Christian Kittel, do disĉiplo-nepo de la majstro Johann Sebastian Bach. Fischer ankaŭ posteulis Kittel ĉe la erfurta Dominikana preĝejo deĵorante krome ĉe la Franciskana preĝejo apude kiel orgenisto. Ekde 1816 li instruis ĉe la Porinstruista seminario la fakojn figurita baso kaj orgenludado; liaj disĉiploj estis i.a.August Gottfried Ritter, Ludwig Ernst Gebhardi kaj Eduard Grell. Pro podagro li devis maldungiĝi orgeniste.
Turnirbriĝo
Matĉo de teamoj
Unu matĉo konsistas el antaŭdifinita nombro da disdonoj, ekzemple 16, 24, 32 aŭ 48. Kutime post la unua duono de matĉo la du duopoj de teamo B interŝanĝas tablojn. Post la matĉo oni komparas la sumon de IMPoj de unu teamo kun tiu de la alia teamo. Se la matĉo estas nur parto de iu konkurso, tiam oni konvertas la diferencon de IMPoj al venkpoentoj (VP) laŭ ankoraŭ alia tabelo, (sed mankas normo pri tio).
Michael Gotthard Fischer
Vivo
Fischer kreis multajn voĉajn kaj instrumentajn komponaĵojn por solo-instrumentoj, orkestroj etaj kaj grandaj; famiĝis tamen nur liaj pororgenaĵoj.
Fritz Rockmann
Fritz Rockmann (rokman), naskiĝis la 25-an de septembro 1878 en Halberstadt, mortis en 1949, estis germana instruisto kaj esperantisto ekde 1905.
Li estis unu el la plej fruaj membroj de Universala Esperanto-Asocio (n-ro 27), unu el la unuaj delegitoj, dum jaroj ĝia germana peranto, komitatano kaj komisionano (estrarano) de UEA, kunlaboranto de gazetoj.
Verkoj
Li eldonis kune kun Emil Stark: „Internacia legolibro“, 1-a kaj 2-a eldonoj, Magdeburg 1908.Raporto pri la Germana Kongreso Pentekosto 1914 en Esperanto (gazeto) No. 11, p. 171
Turnirbriĝo
Matĉo de teamoj
Ekzistas ankaŭ aliaj metodoj determini la gajninton. Ekzemple oni povas kalkuli la nombron de disdonoj, kie la sumo de la du rezultoj de teamo A estas pozitiva, kaj simile por teamo B.
Turniro de teamoj
Turniro de teamoj konsistas el multaj matĉoj, luditaj laŭ la principoj, priskribitaj supre.
Individua turniro
En individuaj turniroj oni ŝanĝas partnerojn samtempe kun transdono de skatoloj. Por determini la gajninton oni uzas matĉpoentojn aŭ internaciajn matĉpoentojn, kiel ĉe turniroj por duopoj.
Bučany
Bučany, hungare Bucsány [buĉAnj] estas vilaĝo en Slovakio.
Turnirbriĝo
Individua turniro
Organizi individuan turniron estas relative malsimple. Necesas, ke ludantoj alkutimiĝu al siaj partneroj; tial individuaj turniroj estas malpli popularaj, ol turniroj por duopoj aŭ teamoj.
Bučany
Situo
Bučany situas laŭ rojo, laŭ ĉefvojo Nové Mesto nad Váhom-Trnava. La lasta urbo troviĝas je 8 km-oj.
Turnirbriĝo
Ĉikago
Ankoraŭ unu varianto de briĝo estas nomata Ĉikago aŭ kvar-disdona briĝo. Ĉikagon oni ludas kvarope, sed poentokalkulado similas al tiu de turnirbriĝo.
Interreto
Oni ludas briĝon ankaŭ interrete.
Bučany
Historio
La loko estis loĝata jam dum la neolitiko. Oni trovis ŝtonan skulptaĵon 6.5 cm-ojn alta, nun nomata Venuso. Dum la bronzepoko keltoj vivis tie. La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1258. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Bucsány 1562 homoj, (plejparte slovakoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Nyitra (reĝa departemento), al distrikto de Galgóc, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 vivis en Bučany 2118 homoj, (2098 slovakoj).
Weser
La rivero trafluas i.a. la urbojn Hameln kaj Bremen. Ĝi estas 452 km longa (aŭ, inkluzive de sia fontorivero Werra, 744 km).
Vajont
Vajont estas komunumo en la orienta parto de norda Italio. Ĝi situas en la regiono Friulo-Venecio Julia kaj, ene de ĝi, en la provinco Pordenone, formale ekde oktobro 2017 restrukturita (pri tio vidu la provincan tekston). Fine de en la komunumo vivis.
La samnoma digo de Vajont
La samnoma digo de Vajont, nuntempe neuzata, estas unu el la plej altaj digoj en la mondo, kun alteco de 262 m. Ĝi situas en la valo de la Vajont Rivero sub Monte Toc, en la municipo de Erto e Casso, ĉ. 100 kilometrojn norde de Venecio kaj 40 kilometrojn nordokcidente de la komunumo Vajont.
Konstruita de 1957 ĝis 1960, ĝi inkluzivas hidroelektran centralon. Ne nur rekorda laŭ alteco, ĝia dezajno estis pionierca per konstruo kiel duoble-arka digo, kiu kurbiĝis kaj altece kaj larĝe. Ĉi tiu ununura formo de la digo estis konstruita por disipi la puŝon kreitan de la pezo de la akvo al la flankoj de la digo, en la monton mem
Nokte, La 9-an de oktobro 1963, kaŭze de la preso de la akvoj, okazis terglito kiu descendis de Monto Toc kaj daŭris pli ol du mejlojn. Kiam la lavango trafis la akvon, ĝi kreis tri grandegajn cunamondojn. La unua trafis la proksiman vilaĝon Casso, la dua detruis partojn de la vilaĝo Erto. La tria ondo, kun laŭtaksa volumeno de 50 milionoj kubaj metroj da akvo kaj 250 metrojn alta, leviĝis preter la digo en la direkto de la urbo Longarone kiu situis malsupre de la diga rivero. La intenseco de la ondo kiu trafis Longarona estis duoble tiu de la atombombo kiu falis sur Hiroŝimon. Tiun nokton, 1 917 homoj estis mortigitaj.
Tiu estis unu el la plej severaj hom-kaŭzitaj katastrofoj, ilustrante la danĝeron enecan en grandskalaj inĝenieristikaj projektoj kiuj ĝenas la delikatan ekvilibron de la natura medio.
Pauline de Ahna
Pauline Maria Strauss-de Ahna (naskiĝinta 4-an de februaro 1863 en Ingolstadt; mortinta la 13-an de majo 1950 en Garmisch-Partenkirchen) estis germana sopranistino kaj edzino de komponisto Richard Strauss.
Manuel Rodellar-Borillo
Manuel RODELLAR-BORILLO, kataluno; poŝtisto. Nask. 6-a de aprilo 1885 en Barcelona. Esperantisto de 1909. Estis prez. kaj fond. de kelkaj grupoj, vicprezidanto de KEF. Kursgvidado, prop. laboro.
Pauline de Ahna
Vivo
La geedzoj Strauss havis la komunan filon Franz Strauss (1897–1980).
ITAR-TASS
ITAR-TASS (Информационно Телеграфное Агентство России - Телеграфное Агентство Советского Союза, akronime ИТАР-ТАСС) estas unu el la plej gravaj rusaj novaĵagentejoj. Ĝia ĉefsidejo troviĝas en Moskvo. Enkalkulante praagentejojn, ĝi ekzistas ekde 1904. Ekde 1992 ĝi laboras sub la nuna nomo, ITAR-TASS.
Historio
TASS estas mallongigo de Telegrafnoe Agentstwo Sowjetskowo Sojusa (Телеграфное агентство Советского Союза), t.e. telegrafagentejo de Sovjetunio. Tio estis de 1925 ĝis 1991 la novaĵagentejo de Sovjetunio kiel posteulo de ROSTA.
Siétamo
Siétamo [SJEtamo] (en aragona Sietemo) estas loĝloko kaj municipo de Hispanio, en la oriento de la komarko Hoya de Huesca (kies ĉefurbo estas la provinca ĉefurbo mem nome Ŭesko) apartenanta al la okcidenta parto de la Provinco Huesko (regiono Aragono). Krom Siétamo mem, la municipo enhavas ankaŭ la loĝlokojn Arbaniés, Castejón de Arbaniés kaj Liesa (en la foto de la tabelo).
Geografio
Ĝia municipa teritorio estas en la oriento de la komarko Hoya de Huesca. Ĝi estas oriente de la provinca kaj komarka ĉefurbo borde de la rivero Guatizalema. La municipa teritorio limas norde kun Loporzano, oriente kun Ibieca, sudoriente kun Angüés, kaj sude kun Alcalá del Obispo.
La loĝloko Siétamo mem (559 msm) estas je 12 km oriente (iom sude) de Huesca laŭ la ŝoseo A-1219, kaj de Alcalá del Obispo laŭ la ŝoseo N-240, oriente de Ŭesko kaj okcidente de Velillas, ankaŭ laŭ la aŭtovojo A-22.
Historio
La loko estis loĝata de islamanoj, poste moriskoj. Iame estis murego kaj kastelo. Nuntempe ĝi estas tre damaĝita.
En marto 1099 la reĝo Petro la 1-a de Aragono donis al la monaĥejo de Montearagón la preĝejon de "Setimo". ​
El la Mezepoko, Siétamo estis senjorlando de la familio Anzano, kiu havis kastel-palacon kiel porokaza rezidejo anstataŭ Huesca.
En la kastelo elstaras la turo, dum la palaco havis gotikajn fenestrojn. La defenda kaj rezideja komplekso estus de la 14-a jarcento kaj estis damaĝita en 1936 dum la trairado de la Hispana Enlanda Milito. ​
Poste, meze de la 16-a jarcento, Bernardo Abarca de Bolea, vickanceliero de la Konsilio de Aragono ordonis konstruadon de konvento de franciskanoj. ​
En Siétamo estas la blazondomo de la familio Abarca de Bolea, kie naskiĝis la verkistino kaj poeto de la baroko Ana Abarca de Bolea, kiu estas unu de la malmultaj verkistinoj kiuj en la 17-a jarcento uzis en siaj verkoj la aragonan.
En 1845 kuniĝis Castejón de Arbaniés.
Aktualo
La loka ekonomio evoluis el la tradiciaj agrikulturo (vitejoj, olivarboj kaj fruktarboj) kaj brutobredado (ŝafoj, porkoj, kortobirdoj) al irigaciaj kultivoj, plus natura, kultura kaj rura turismo.
Ĉefaj vidindaĵoj estas la preĝejo, restaĵoj de kastelo kaj murego, lavujo kaj ekstere naturaj lokoj.
Robinsono Kruso
Robinsono Kruso (en la angla originalo Robinson Crusoe) estas rakonto de Daniel Defoe, publikigita unuafoje en 1719 kaj rigardata kiel la unua angla romano. Ĝi temas pri la aventuroj de maristo, kiu travivis ŝip-rompiĝon kaj poste vivis dum multaj jaroj sur izola insulo. Ĝi apartenas al la plej legataj verkoj de la mondliteraturo.
La literatura motivo de forsepariĝo disde la homa civilizacio sur insulo estas nomita laŭ la romana titolo "robinsonaĵo".
Plena titolo
La plena titolo de la angla originalo de la frua 18-a jarcento estas:
''The Life and Strange Surprising Adventures of Robinson Crusoe of York, Mariner: who lived Eight and Twenty Years, all alone in an uninhabited Island on the coast of America, near the Mouth of the Great River of Oroonoque; Having been cast on Shore by Shipwreck, wherein all the Men perished but himself. With An Account how he was at last as strangely deliver'd by Pirates. Written by Himself.''
T.e.: „La vivo kaj la strangaj surprizaj aventuroj de Robinsono Kruso el York, maristo: kiu dum 28 jaroj vivis sola sur neloĝata insulo antaŭ la marbordo de Ameriko, proksima de la enfluejo de la granda rivero Oroonoque; Pro ŝip-rompiĝo ĵetita al la bordo, pro kio ĉiuj ŝipanoj krom li mem pereis. Kun postnoto kiel li fine strange estis liberigita de piratoj. Verkita de li mem.“
Robinsono Kruso en Esperanto
En Esperanton tradukis ĝin pastoro Adolf Krafft surbaze de forte koncizigita angla eldono, nome la “Altemus’ Young People’s Library Edition”, kiu eduke ĉefe celis infanojn, pli precize knabojn. Ĝi aperis en 1908 (143 paĝoj, kun 34 bildoj de Walter Paget) sub la titolo "Robinsono Kruso - liaj vivo kaj strangaj, mirindegaj aventuroj" en Filadelfio (Pensilvanio), Usono. La historia traduko el 1908 hodiaŭ estas grandparte arkaigita. En 2004 aperis reeldono ĉe la eldonejo Mondial en Novjorko (ISBN 1-59569-001-8), kies lingvaĵon respekteme al la klasika teksto kaj pasintaj pensmanieroj iom modernigis Ulrich Becker, tiel ke ĝi denove fariĝis flue legebla por hodiaŭaj legantoj.
Ekzistas ankaŭ malnova versio de Hendrik Bulthuis el 1928 (2-a eld. 1931) kiu fakte estas lernolibro kun la subtitolo "Legolibro por geknaboj laŭ Campe".
Manĝokarto
En restoracioj kaj kafejoj, la pladoj en la menuo estas kutime prezentitaj en malsamaj kategorioj. Ofta katalogigo estas por apetitigaĵoj, salatoj, supoj, ĉefpladoj, desertoj, trinkaĵoj (subdividitaj en: refreŝigaĵo, varmaj, alkoholaĵaj. La menuo povas permesi elekton inter ĉiuj ĝiaj ingrediencoj aŭ elekton inter tutaj manĝoj (metodo ofte konata kiel "komerca aŭ negoca manĝo"). Iuj restoracioj ofertas malsamajn menuojn por malsamaj manĝoj dum la tuta tago. En iuj kazoj, la tagmanĝo menuo povas enhavi kelkajn el la vespermanĝaĵoj, je pli malmultekostaj prezoj.
En manĝoĉambroj de hoteloj kaj pasaĝerŝipoj, en bankedhaloj, konferencoj ktp la menuo povas esti priskribo de la servota manĝo, sen elekto aŭ kun malmulte da elekto. En multaj hoteloj la hotelĉambroj havas menuon por servo ĝis la pordo de la ĉambro. Tion servon permesas al gastoj mendi manĝon telefone al sia ĉambro. Ĉi tiu menuo estas kutime relative limigita kaj multekosta, sed kiam la gastoj ne emas eliri de sia ĉambro tiu servo estas necesa.
La menuo povas enhavi de ununura paĝo ĝis libreto. Ĝi povas esti presita sur divesaj specoj de papero, de simpla ĝis ornamita papero, dezajnita en diversaj grafikaj dezajnoreĝimoj, implikante diversajn materialojn, de plasto ĝis ledo aŭ ligno, ĉio depende de la bildigo kaj prestiĝo de la restoracio. En turismaj lokoj, plurlingvaj menuoj foje estas montrataj.
Multaj rapidmanĝejoj kaj memservaj restoracioj ne servas menuon al manĝontoj. La detaloj de la pladoj, kutime akompanitaj de iliaj fotoj, estas sur tabulo pendanta malantaŭ la serviga vendotablo. En verkistaj restoracioj ofte ne oni havas menuon kaj la kelnero precizigas al manĝontoj kiuj estas la pladoj de la tago.
Hodiaŭ multaj restoracioj havas retejojn kaj ili ankaŭ montras siajn menuojn tie.
Kolektado menuojn estas konata, eĉ malofta, ŝatokupo kaj ĝi okupiĝas ĉefe de festaj manĝoj.
Extinction Rebellion
Extinction Rebellion (ebla Esperantigo Formorto-Ribelo), mallonge XR, angla por "ribelo kontraŭ formorto") estas naturmedia movado kun la deklarita celo uzi civilan malobeon devigi registarojn preni mezurojn kontraŭ la amasa estingo de bestoj kaj plantoj kaj la ebla estingo de la homaro rezulte de la klimata krizo kaj detruo de la vivospaco. XR estis fondita en Britio en majo 2018 kun ĉirkaŭ cent akademianoj, kiuj subskribis alvokon al agado en oktobro 2018 kaj lanĉitaj fine de oktobro de Roger Hallam, Gail Bradbrook, Simon Bramwell kaj aliaj aktivuloj de la kampanjo Rising Up!.
Inspirite de movadoj kiel Occupy, la sendependisma movado de Gandhi, feministoj, Martin Luther King kaj aliaj en la movado por civilaj rajtoj, Extinction Ribellion volas arigi tutmondan subtenon ĉirkaŭ komuna sento de urĝeco por trakti eblan klimatan katastrofon.
Laŭ sia propra deklaro (en aprilo 2019) XR estis reprezentita en 49 landoj sur ses kontinentoj kun 331 lokaj grupoj.
Senperforto
Extinction Rebellion alvokis je internacia agado dum la semajno de la 15-a de aprilo 2019. Protestoj estis planitaj en almenaŭ 33 landoj sur 6 kontinentoj, inkluzive Germanio, Britio, Francio, Svislando, Kolombio, Kanado, Usono, Ganao, Aŭstralio kaj Nov-Zelando. La celo de la ribelo estas devigi registarojn praktiki la postulojn de Extinction Rebellion. Por la 'semajno de la ribelo' diversaj agoj de senperforta civila malobeo estis planitaj, inkluzive de blokado de pontoj, vojoj, havenoj kaj krome ankaŭ kreivajn protestojn kiel "die-in" (morto-similadon), funebraj marŝoj aŭ teatra fulmobando. La policaj operacioj kontraŭ la blokadoj rezultis en pli ol 600 arestoj.
Subteno de sciencistoj
Extinction Rebellion plurfoje ricevis subtenon helpe de malfermitaj leteroj. Unua letero estis publikigita la 26-an de oktobro 2018 en la brita ĵurnalo The Guardian kaj estis subskribita de 94 famuloj, plejparte britaj sciencistoj. Subskribintoj inkluzivis famulojn kiel Alison Green, Joy Carter, Rowan Williams, Danny Dorling, Jem Bendell, Ian Gibson, Susie Orbach, David Drew, Molly Scott Cato kaj Shahrar Ali. La letero diras:
Dua malferma letero ankaŭ estis publikigita kelkajn semajnojn poste, la 9-an de decembro 2018, ankaŭ en The Guardian, kaj ĉi-foje ĝi estis subskribita de 100 sciencistoj, verkistoj, politikistoj kaj aktivuloj el la tuta mondo, inkluzive de famuloj kiel Vandana Shiva, Naomi Klein, Noam Chomsky, AC Grayling, Philip Pullman, Rowan Williams, Bill McKibben, Tiokasin Ghosthorse, Esther Stanford-Xosei, Jonathon Porritt, Alison Green, Lily Cole, Chris Packham, Susie Orbach, Joy Carter kaj Jayati Ghosh Jawaharlal. Ĉi tie la letero diras:
Vidu ankaŭ
Marie-Esméralda de Belgio
Holocena amasa formorto
La limoj de kreskado
Tutmonda varmiĝo
Vendredojn por la estonteco
Eksteraj ligiloj
Survoje al Formorto – mallonga enkonduko al Extinction Rebellion (filmeto)
Ottó Szász
Ottó SzÁSz [sAs], laŭ hungarlingve kutima nomordo Szász Ottó estis hungara-usonana matematikisto, profesoro. Lia familia nomo estis Schlesinger [ŝlezinger] ĝis 1904. Ottó Szász naskiĝis la  en Hungara reĝlando en Alsószúcs (nuntempa Dolná Súča en Slovakio). Li mortis la en Svislando en Montreux VD.
Biografio
Ottó Szász devenis el juda familio. Li studis en ambaŭ universitatoj de Budapeŝto inter 1903-1907, en 1908 li studis en Göttingen. En 1911 li doktoriĝis en Budapeŝto, poste li plulernis ĝis 1914 en Parizo, Munkeno kaj Göttingen. Li estis nomumita privata profesoro en universitatoj de Frankfurto ĉe Majno en 1914, post 3 jaroj en Budapeŝto. Inter 1920 kaj 1933 li denove instruis en Frankfurto, poste pro la nazioj li rifuĝis al Usono, kie li longe instruis en Cincinnati. Li mortis dum somerumado en Svislando. Li ricevis hungaran premion en 1930.
Curtil-Saint-Seine
Curtil-Saint-Seine estas komunumo en Francio kaj situas en la departemento Côte-d'Or, en la regiono Burgonjo-Franĉkonteo.
Geografio
etendiĝas sur kaj havis  loĝantojn laŭ la lasta oficiala nombro de, tiel ke la loka loĝdenso estas po  homoj laŭ kvadrata kilometro. La komunumo situas en Côte-d'Or, en la nordorienta parto de Burgonjo.
Vidindaĵoj
La preĝejo sankta Filipo kaj sankta Jakobo datiĝas el la 19-a jarcento.
En izolata loko (les Essarts) estas fonto, lavejo, baseno por doni akvo al brutoj kaj baseno por prepari tekstaĵkanabo. Ili estas klasitaj en la ĝenerala inventaro de la kultura heredaĵo.
Woodway (Vaŝingtonio)
Woodway estas urbo en Kantono Snohomish, Vaŝingtonio, Usono. Ĝi estas la plej riĉa municipa komunumo de la kantono, laŭ meza individua enspeznivelo.
Fontoj
Bazita sur la angla Vikipedio.
Venzone
Venzone - jen itale, friule Vençon - estas komunumo en la pleja oriento de Italio. Ĝi situas en la regiono Friulo-Venecio Julia kaj, ene de ĝi, en la tradicia provinco Udine, kiu ekde aprilo 2018 ne plu estas oficiala administra unuo - nun la loko formale apartenas al administra unuo nomata ''. Fine de en la komunumo vivis. Kristana patrono estas la sankta Andreo, kies memortago sekve estas la komunuma festotago. Najbaras la komunumoj Amaro, Bordano, Cavazzo Carnico, Gemona del Friuli, Lusevera, Moggio Udinese, Resia kaj Resiutta.
Istrorumana lingvo
La istrorumana lingvo estas latinida lingvo. Ĝi estas parolata en kelkaj vilaĝoj en Kroatio nome en orienta Istrio. Ĝi rilatas al la rumana, la arumana, kaj la meglenorumana.
Laŭ la censoj de la komenco de la 21a jarcento ĝi estas parolata nur de 500 al 1000 personoj ĉiutage kaj nur ĉirkaŭ 3000 povas paroli ĝin flue. Ĝi estas endanĝerita lingvo.
Tiu populacio alvenis tiom for de la rumana teritorio ĉirkaŭ la 11a jarcento.
Vikidatumoj
Vikidatumoj (Wikidata) estas libera sci-bazo prizorgata de Vikimedio. Ĝi estis oficiale lanĉita la.
Vikidatumoj estas libera sciobazo kiun homoj kaj komputiloj povas legi kaj redakti. Ĝi enhavas datumojn en ĉiuj lingvoj de la Vikimediaj projektoj kaj ebligas centralizitan aliron al la datumoj. Vikidatumoj estas projekto gastigata kaj subtenata de la Fondaĵo Vikimedio.
Bonnemaison
estas komunumo en la norda parto de Francio. Ĝi situas en la departemento Kalvadoso kaj en la historia kaj nuna administra regiono Normandio. Laŭ la stato de en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km².
La teritorio havas komunan limon kun.
Ĝiaj loĝantoj en la franca nomiĝas bonnemaisonais.
Christos Doumas
Christos Georgiou DOUMAS (en la greka: ; naskiĝis en 1933) estas greka arkeologo. Ekde la morto de sia instruisto Spyridon Marinatos en la jaro 1974 li gvidas la elfosaĵojn en Akrotiri sur la ciklada insulo Santorino.
Jacques-Yves Cousteau
Jacques-Yves COUSTEAU aŭ la komandanto Cousteau (naskiĝis la 11-an de junio 1910 en Saint-André-de-Cubzac, Francio; mortis la 25-an de junio 1997 en Parizo) estis oficiro de la franca ŝipisto, oceanografisto, kaj internacie konata kiel komandanto de la ŝipo Kalipso. Lia identigilo en liaj filmoj estis ruĝa lanĉapo.
František Xaver Svoboda
František Xaver SVOBODA (naskiĝis la 25-an de oktobro 1860 en Mníšek - mortis la 25-an de majo 1943 en Praha) estis ĉeĥa verkisto.
Edzo de la verkistino Růžena Svobodová. Li verkis poemojn, rakontojn, romanojn, sed plej grandan sukceson li atingis per siaj dramoj. Lia komedio La lasta viro estis dufoje eminente filmita.
Cistrono
En genetiko, la cistrono estas malnova difino de la koncepto de la geno, bazita sur la respondo al la cis-trans-testo.
Difino
La cis-trans-testo estas operacia difino de la grando de la geno. Supozu, ke mutacio ĉe kromosoma loko x kaŭzas recesivan fenotipon en duploida organismo, kaj ke mutacio ĉe alia kromosoma loko y kaŭzas la saman recesivan fenotipon. Se organismo, kiu heredis kaj la mutacion ĉe x en unu kromosomo kaj la mutacion ĉe y en la alia kromosomo en la paro, montras la recesivan fenotipon, do laŭ la cis-trans-testo, la lokoj x kaj y apartenas al la sama cistrono. La cistrono estas la grupo de kromosomaj lokoj, kiuj apartenas kune laŭ la cis-trans-testo.
Malý Čepčín
Malý Čepčín (hungare Kiscsepcsény [kiŝĉepĉEnj]) estas vilaĝo kaj municipo en Slovakio.
Cistrono
Difino
Regiono de DNA (ekz. operono), kiu enhavas pli ol unu cistronon, nomiĝas plurcistrona.
Malý Čepčín
Situo
Malý Čepčín situas laŭ flankovojoj, laŭ fervojo Kremnica-Martin. La lasta urbo troviĝas je 25 km.
Historio
Ekde la 8-a jarcento slavoj vivis tie. La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1254 en hungaraj formoj ""Kus Moys, Kysmayus"". La nuna loknomo "Chepcsin" aperis en 1351. En 1785 120 vilaĝanoj loĝis en 20 domoj, en 1828 153 vilaĝanoj loĝis en 27 domoj. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Kiscsepcsény 230 homoj, (plejparte slovakoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Turóc, al distrikto de Turčianske Teplice, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 vivis en Malý Čepčín 520 homoj, (509 slovakoj).
Cistrono
Historio
La termino cistrono estis inventita de la Usona sciencisto Seymour Benzer en 1957. La nomo estas mallongigo de cis-trans-testa regiono.
Abbenans
estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Doubs, en la regiono Burgonjo-Franĉkonteo (Bourgogne-Franche-Comté, prononco []) kaj en la historia regiono Franĉkonteo. Fine de en la komunumo vivis. Administre la komunumo apartenas al la arondismento Besançon (france arrondissement de Besançon), la okcidenta parto de la departemento, kaj al la kantono .
Bruno Apitz
Bruno APITZ [bruno apic] (naskiĝis la 28-an de aprilo 1900 en Lepsiko, mortis la 7-an de aprilo 1979 en Berlino) estis germana verkisto.
La filo de laborista familio unue fariĝis stampilfaristo. Poste li laboris kiel librovendisto kaj aktoro. En la jaro 1927 li fariĝis membro de la Komunisma Partio de Germanio kaj li eklaboris kiel verkisto kaj ĵurnalisto ĉefe por la celoj de sia partio. Ekde 1933 Bruno Apitz pasigis plurajn jarojn de sia vivo en malliberejoj kaj faŝismaj koncentrejoj. Post la Dua mondmilito li restis en Germana Demokratia Respubliko. Li laboris i.a. kiel dramaturgo kaj ekde 1955 li plene dediĉis sin al la verkado. Li mortis en Orienta Berlino.
La ĉefverko de Bruno Apitz Nackt unter Wölfen [NAkt UNter WELfen] (Nuda inter Lupoj) respegulas la spertojn de la aŭtoro en la koncentrejo Buchenwald. Ĝi gajnis internacian sukceson kaj aperis ankaŭ en Esperanto.
En Esperanto aperis
Nuda inter Lupoj / Trad. de Karl Schulze. - Leipzig, 1974
Kluzo Spillenburg
La kluzodomo Spillenburg troviĝas ĉe la Ruhr ĉe la Langenberger Straße 306 en Essen -Überruhr. Ĝi estis konstruita en 1780 kune kun alia Ruhr-kluzo, kiam reĝo Frederiko la 2-a evoluigis la ŝipiron sur la Ruhr.
Fonto
vikipedio
Clemens J. Setz
Clemens Johann SETZ (naskita la en Graz); estas aŭstra verkisto kaj tradukisto. Dum ses jaroj li ankaŭ laboris pri projekto en kiu li pristudis planlingvojn kaj el kiu rezultis la libro Die Bienen und das Unsichtbare (La abeloj kaj la mondo ne videbla) en kiu li prilumas diversajn planlingvojn el literatura perspektivo.
Vivo kaj verkoj
Clemens J. Setz naskiĝis kaj vivas en Graz. En 2001 li ekstudis matematikon kaj la germanan lingvon en la Universitato de Graz por fariĝi instruisto. Tamen li ne finstudis.
Dum la studado Setz laboris interalie kiel tradukisto, kaj li publikigis poemojn kaj rakontojn en revuoj kaj antologioj. Li kunfondis la literaturan grupon Plattform.
En sia junaĝo Clemens Setz apenaŭ interesiĝis pri literaturo. Lian verkistan karieron ekigis legado de tekstoj de Ernst Jandl. En 2007 li publikigis sian unuan romanon Söhne und Planeten (Filoj kaj planedoj). De tiam aperis diversaj romanoj, rakontoj kaj poemoj, sed ankaŭ tradukoj liaj.
Clemens J. Setz hazarde malkovris versojn de la fama Esperanto-poeto William Auld. Li ekinteresiĝis pri Esperanto kaj tradukis verkojn de Auld en la germanan, ekzemple la 14-an ĉapitron el La infana raso.. Li priskribis la Esperanto-literaturon kiel bela, riĉa paralela mondo kun propraj avangardoj, klasikaĵoj, ekstremuloj, geniuloj ("Es ist eine schöne, reiche Parallelliteraturwelt mit eigenen Avantgarden, Klassikern, Ausreißern, Genies"). En aŭtuno 2018 aperis libreto lia pri William Auld sub la germana titolo ''Ein Meister der alten Weltsprache. William Auld'', Esperante en BA33. Ĉe Esperantujo Setz ŝatis la fakton povi aparteni al kulturo sen esti posedata de kulturo.
Esperanto
Sub la titolo Die Bienen und das Unsichtbare (La abeloj kaj la mondo ne videbla)  li en 2020 verkis libron kiu estas fakte antologio de planlingvoj el literatura perspektivo, triono pri Esperanto. Ĝi enhavas dekon da poemoj, kutime en tri versioj, originalo, traduko laŭvorta kaj poezia.
Filmo
2018: Zauberer (Magiisto) (scenaro)
Rakovčík
Rakovčík (hungare Felsőrákóc [felŝOrAkOc], rutene Раківчік [rakivĉik]) estas vilaĝo kaj municipo en Slovakio.
Situo
Rakovčík situas en valo, laŭ ĉefvojo Giraltovce-Pollando. Svidník troviĝas je 7 km.
Historio
La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1572 en formo "Rakowcz". La unuaj loĝantoj estis rutenoj. En 1787 160 vilaĝanoj loĝis en 22 domoj, en 1828 202 vilaĝanoj en 26 domoj. En 1796 laŭ la tutlanda geografia libro taksis la vilaĝon triaklasa. En la 19-a jarcento multaj migris al Ameriko. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Felsőrákóc 146 homoj, (plejparte rutenoj). En 1914 la rusoj okupis la vilaĝon. Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Sáros, al distrikto de Svidník, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 vivis en Rakovčík 171 homoj, (148 slovakoj, 20 rutenoj).
Universitato de Okcidenta Hungario
Universitato de Okcidenta Hungario (la hungara mallongigo NYME) laŭ pli nova nomo Universitato de Sopron estas privata universitato en Hungario, kie instruas 684 pedagogoj 15 471 studentojn. Ĝi havas (aŭ havis) fakultatojn ankaŭ en Szombathely, Győr, Mosonmagyaróvár, Székesfehérvár.
Historio
Oni rigardas antaŭaĵon de tiu ĉi universitato akademion en Selmecbánya (nun Banská Štiavnica en Slovakio) fondita en 1735. Ĝi estis tiam la unua altlernejo pri minado kaj metalurgio en la mondo. En 1762 la altlernejo ricevis la rangon akademio. Ekde 1846 oni instruis ankaŭ arbaristojn. En 1867 oni ŝanĝis la instruan lingvon el germana al hungara. Pro Traktato de Trianon la akademio translokiĝis al Sopron. La studentoj multe agis tiam por resti hungara urbo Sopron. En 1949 la metalurgia fakultato translokiĝis al Miskolc, kie oni establis novan universitaton. Post falo de Hungara revolucio de 1956 granda parto de la studentoj kune kun la profesoroj translokiĝis al Vancouver, kie ili lernis plu hungare. En 1962 en Sopron la universitato prenis la nomon Arbarista kaj Lignaĵindustria Universitato, en 1996 jam Universitato de Sopron.
En 2000 oni reestablis la universitaton kun 7 fakultatoj. Ekde tiam la nova nomo estas Universitato de Okcidenta Hungario.
En 2008 oni denove reestablis la universitaton, ĉar Pedagogia Altlernejo Dániel Berzsenyi en Szombathely aliĝis al la universitato.
Menciinda apartenaĵo de la universitato estas muzeo kaj botanika ĝardeno.