cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Johann Peter Uz
Postrestas la efiko de Uz per lia influo sur Ŝileron dum ties lernado ĉe la elektitolernejo Hohe Karlsschule. Ĉi tiu esprimis sian estimon por ties poezio per tio, ke li en sia traktaĵo "Über naive und sentimentalische Dichtung" metis en la saman rangon kiel Hölty kaj aliaj elegiistoj. Schiller mem planis kompletigaĵon pri la poemo "Theodicee" de Uz (1755) surbaze de la kritika filozofio. Franz Schubert muzikigis la religian himnon "Gott im Ungewitter".
Muzeo pri metalmetioj (Steinbach-Hallenberg)
La Muzeo pri metalmetioj (germane: Metallhandwerksmuseum) troviĝas en Steinbach-Hallenberg, Hauptstraße nr 45.
Priskribo
La muzeon gastigas la monumentprotektita ensemblo Heimathof, kultura centro kun bunta aranĝogamo kaj sidejo de la porturista agentejo.
naŭgurite en 1996 ĝi prezentas al historion de la tuta regiono de Haselgrund kun la ĉefloko Steinbach-Hallenberg el la perspektivo de ties ekonomia evoluo. Minado, metalurgio, metioj pri etferaĵoj dum jarcentoj karakterizis la vivon de la lokuloj. Ege ŝatataj estis antaŭ ĉio la mane forĝitaj najloj, tenajloj, hufferoj, korktiriloj, feraj papilotoj. Pluraj ekzempleroj plibeligas la muzean elmontradon.
Krom ekpoziciaj salonoj, kiuj donas ideon eĉ pri flankaj metioj en konekto kun etferaĵoj, allogas onin ankaŭ la gaplaborejoj. Tie eblas ne nur spekti la produktadajn procezojn sed ankaŭ kunhelpi. En vidinda kamparana ĝardeno estas ekde 1999 najloforĝejo. En la 2005-a jaro aldonitis la tutmonde unika, historia laborejo pri korktiriloj Recknagel.
Literaturo
Museumsverband Thüringen (eld.): Museen in Thüringen, Edition Leipzig 2006, ISBN 978-3-361-00612-0, p. 157-158
Oaĥak-patrinmontaraj pinaroj-kverkaroj
La oaĥak-patrinmontaraj pinaroj-kverkaroj estas tersupraĵa ekoregiono el la centramerika ekoprovinco de la neotropisa ekozono laŭ la tipologio de la Monda Natur-Fonduso (WWF). Biome la ekoregiono apartenas al tropikaj kaj subtropikaj koniferarbaroj de suda Meksiko. Ĝi okupas Oaĥakan Patrinmontaron, kiu grandparte troviĝas en la subŝtato Oaĥako, etendiĝante norden en Pŭeblo kaj Verakruco. Ĝi estas unu el ĉeno de arbaraj ekoregionoj kiuj etendiĝas laŭlonge de la Kordilero ekde Arizono kaj Malsupra Kalifornio en la nordo ĝis Nikaragvo en la sudo. Temas ankaŭ pri unu el la koniferarbaraj ekoregionoj kiuj kune konstituas kunmetitan tutmondaj 200-ekoregionon, nome la "centramerikaj pinaroj-kverkaroj". La ekoregiono estas parto de biodiverseco-riĉaĵejo "madreaj pinaroj-kverkaroj" signita de la organizaĵo Naturprotekto Internacie (angle : Conservation International).
Priskribo
La ekoregiono kovras areon de 14 300 kvadrataj kilometroj, troviĝante super altitudo de 1 600 metroj. Oaĥaka Patrinmontaro iras nordorienten-sudkocidenten, etendiĝante 300 kilometrojn ekde Pico de Orizaba en la  nordoriento ĝis flankaj montaroj de Terkolo de Tehuantepeko  en la sudoriento. Pintoj de Oaĥaka Patrinmontaro havas averaĝan altecon de 2 500 metroj, kun kelkaj pintoj super 3 000 metroj. La meksik-golfa ebenaĵo troviĝas oriente, kaj serio de riveraj valoj disigas Oaĥakan Patrinmontaron kaj Sudan Patrinmontaron en la sudokcidento kaj Kordilero je nordokcidento. La montara ĉeno kaptas humidan aeron kiu moviĝas okcidenten ekde Meksika Golfo, kaj la ekoregiono estas oriente limigita de la humidaj oaĥakaj montarbaroj, kiuj troviĝas sub altitudo de 1 600 metroj. Oriente la tehuakan-vala kserofitaro okupas Tehuakan-Valon en la nordokcidento; la ĥaliskaj sekaj arbaroj okupas la supran basenon de Rivero Santo Domingo kiuj troviĝas en pluvombro de la Sierra; kaj la sud-pacifikaj sekaj arbaroj troviĝas sude laŭlonge de la pacifika marbordo, etendiĝante en supran basenon de Tehuantepek-Rivero kaj Oaĥak-Valo.
En la sudokcidento la sekaj arbaroj disigas la oaĥak-patrinmontarajn pinarojn-kverkarojn de la sud-patrinmontaraj pinaroj-kverkaroj.
Faŭno
La arbaroj de Oaĥaka Patrinmontaro estas unu el la lastaj rifuĝejoj de jaguaro kaj pumo en la dense loĝata Meksiko.
Loĝantaro
La oaĥak-patrinmontaraj pinaroj-kverkaroj estis loĝataj antaŭ miloj da jaroj de multeco de indiĝenaj kulturoj, ĉefe Mazatec, Zapotec, Mixe, Cuicatec kaj Chinantec.
Konservado kaj minacoj
Iuj el la arbaroj de Oaĥaka Patrinmontaro, estas la plej bone konservitaj arbaroj de Meksiko. Malsimile multaj aliaj praarbaraj meksikanaj areoj, nur eta parto de la arbaroj de Oaĥaka Patrinmontaro estas protektitaj de iu ajn ŝtata aŭ subŝtata registaro, nome en Nacia Parko Benito Juarez, ĵus norde de Oaxaca de Juárez. Kontraŭe, plejmulte da konservado en la Sierra estas kontrolita de indiĝenaj komunumoj. Ekzemple la vasta nubarbaro de Santiago Comaltepec estas konsiderata kiel unu el la plej bone konservitaj nubarbaroj en la mondo. Multaj komunumoj, nome Ixtlán de Juárez kaj Pueblo Mancomunados, inter aliaj, klopodas konservi siajn arbarojn per projektoj inkluzive de daŭra forstumado kaj selekta arbarekspluatado, ekoturismo kaj edukaj projektoj, kaj prohibo de privata propraĵo ene de siaj komunumoj (tiel malhelpante nedaŭra disvolviĝo kaj industrio fare de eksterlandaj aŭ eksteraj agentoj).
Oravia akvobaraĵo
Oravia akvobaraĵo (slovake : Oravská priehrada) estas akvorezervujo en Slovakio, en regiono Žilina, precipe en distrikto Námestovo. Ĝi dum la etendiĝo atingis Pollandon.
Apudaj vilaĝoj estas Námestovo, Bobrov kaj proksime Vavrečka. Námestovo estis inundigita el du trionoj, tial Námestovo ne havas la historian urbocentron.
Historio
Oni planis la betonan akvobaraĵon jam en 1870, tamen ties konstruado estis komencita en la jaroj 1941 kaj por trafiko la akvobaraĵo estis donita en 1954. Pli frue oni evakuis la loĝantaron el Ústie nad Oravou, Slanica, Osada, Oravské Hámre kaj Ľavkov. Sur insulo preĝejo restis, kie estas muzeo. Inter la bordo kaj insulo ŝipo trafikas. Ĉe la digo akvocentralo produktas 38 GWh-ojn. Ĉe la bordo feriejoj konstruiĝis.
Balázs Bábel
Balázs BÁBEL [balAĵ bAvel], laŭ hungarlingve kutima nomordo Bábel Balázs estas hungara pastro, ĉefepiskopo, profesoro.
Balázs Bábel naskiĝis la  1950 en Gyón (nuna urboparto de Dabas).
Biografio
Balázs Bábel frekventis gimnazion en Kecskemét, poste leklezian altlernejon en Eger. Li pastriĝis en 1976, poste li laboris en diversaj kirkoj ĝis 1980. Liaj baldaŭaj ĉefaj postenoj kaj titoloj estis: En 2010 li ricevis signifan ŝtatan premion.
Udia lingvo
La udia estas nordorienta kaŭkaza lingvo el la lezga grupo, el la lingvoj naĥ-dagestanaj kiu dividiĝas je du dialektoj: nidĵ kaj oguz. Sed la malsimilecoj inter ili ne malhelpas la reciprokran komunikadon, kvankam ĉiu dialekto sendepende evoluis. La udian parolas ĉirkaŭ 10.000 homoj. La lingvo nuntempe estas neskriba, tamen, nuntempe oni emas krei por ĝi propran skribsistemon. La udian oni uzas nur por la ĉiutaga vivo. Por oficialaj kaj formalaj aferoj, la udioj uzas la nacian lingvon de la lando kie ili loĝas: en Azerbajĝano la azeran, en Rusio la rusan, en Kazaĥio la kazaĥan kaj la rusan, en Kartvelio la kartvelan ktp. Udioj kutime estas dulingvaj aŭ eĉ trilingvaj. Laŭ pluraj fakuloj, la udia estis unu el la plej disvastigitaj lingvoj de Kaŭkaza Albanio, pro kio en la 4-a jarcento aperis la albana alfabeto kaj kreiĝis la literatura lingvo. La udia troviĝas precipe en la loĝlokoj Nidĵ kaj Oguz en Azerbajĝano, en la vilaĝo Zinobiani en Kvarelsk (Kartvelio), kaj ankaŭ iom pli dise en Armenio kaj aliaj landoj. En 2002 en Rusio estis registritaj 2.960 udilingvanoj (el 3.721 etnaj udioj). El historia vidpunkto la kaŭkaz-albana pli proksimas al la udia, sed pli ĝuste al la antikva udia. Ĝia alfabeto konsistis el 52 literoj. Antaŭe ĝi estis vaste uzata: la bibliaj tekstoj estis tradukitaj en la albanan, en ĝi okazis diservoj. Tamen, pro historiaj okazintaĵoj la alfabeto iom post iom estis ne plu uzita kaj malaperis.
Anikó Sándor
Anikó SÁNDOR (sAndor) rumania hungardevena usona psikologino (inĝenierino por humanaj faktoroj), amatora juvelistino. Ŝi estas la pli juna fratino de dizajnisto, fotisto Levente Sándor, edzino de geologo Zoltán Sylvester.
Vivo
Anikó Sándor diplomitiĝis en UBB de Kluĵo en 1996 pri speciala edukado kaj ŝi instruis en tri lernojarojn en lernejo por intelektaj malhavuloj de Kluĵo. Ŝi doktoriĝis en 2007 en Universitato Rice de Houston pri psikologio (interagado homo-komputilo) kun disertacio titolita Perceptual Interactions of Duration with Pitch and Rate of Change in Pitch: Implications for Sonification. De 2007 ŝi estas ankaŭ amatora juvelistino.
Velilla
Velilla [beLIlja] estas municipo en la centrokcidento de la provinco Valadolido, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al komarko Montes Torozos en la centrokcidento de la provinco. Velilla estas etimologie komprenebla kiel Rigardejeto.
Geografio
Ĝia municipa teritorio estas formata de unusola loĝloko, okupas totalan areon de 19,99 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 115 loĝantojn. Ĝi perdis 250 loĝantojn el 1990 pro migrado al urbaj areoj. Ĝi distas 30 km de Valadolido, provinca ĉefurbo.
Historio
En Mezepoko okazis reloĝado. La areo apartenis al la Regno Leono kaj poste al la Regno Kastilio.
Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj: tritiko, sekalo) kaj brutobredado kaj rilata komercado. Lastatempe kultura kaj rura turismo ekgravis (popola arkitekturo, historia heredo, piedirado).
De la historia pasinteco restis vizitindaj vidindaĵoj el kiuj menciindas la preĝejo.
Andor Mezei
Lia kariero
Mezei debutis 1893 en Selmecbánya en trupo de Sándor Dobó kaj tie ludis ĝis 1897. Li ludis en la trupoj de Buda, Temesvár, Pozsony, Pécs (1899–1902), Debrecen (1902–1905), Szeged (1905–1911), Nyíregyháza. Poste li elpaŝis en la trupo de Béla Mezei. Post la unua mondmilito li dungiĝis al Koloĵvaro. En 1919 oni elektis lin ofocejdirektoro de Hungara Aktorligo de Rumanujo.
Brusnengo
Brusnengo estas komunumo de Italio.
(15749) 1991 VT1
(15749) 1991 VT1 estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la de la japanaj astronomoj Takeŝi Urata kaj Akira Natori elde la Stacio de Jakiimo en Ŝizuoka (gubernio Ŝizuoka, Japanio).
SKK
La vorto havas plurajn signifojn:
Heredo laŭ pliaĝeco
Heredo laŭ pliaĝeco en Mezepoko estis principo, kiu difinis ordon de la entroniĝo en pluraj orienteŭropaj monarkioj. Kontraste al la unuenaskiteco kiel oni ĝin praktikis en okcidenta Eŭropo, oni ne instalis unusolan heredanton, nek dividis la landon en sendependajn regteritoriojn. Anstataŭe, oni ja disdividis la landon al pluraj unuopaj heredantoj en difinita heredovico laŭ aĝo, sed nur portempe. Kiam iu el ili mortis, la postsekvaj antaŭeniris en la vico de regataj princlandoj. Kutime la plej aĝa inter ili regis aparte povan kaj prestiĝan princlandon, kaj ankaŭ havis formale superecon super siaj fratoj kunprincoj, kaj apartan titolon. En mezepokaj Pollando (sub la Piastoj), Hungario (Arpadoj) kaj Bohemio (ĝis Přemysl Otakar la 1-a), tiu ĉefa princo nomiĝis senior ("pli aĝa") aŭ princeps ("princo"); en la Kieva Rus "grandprinco".
Emile Javal
Louis Émile JAVAL [ĵaVAL] (naskiĝis la en Parizo; mortis la  en Parizo) estis franca okulkuracisto (doktoro), deputito kaj esperantisto.
Heredo laŭ pliaĝeco
En multaj kazoj tiu heredoordo kaŭzis diserigon de reglando en multajn etajn princlandojn pro la multiĝantaj filoj, nepoj kaj pranepoj, kaj oftajn konfliktojn inter diversaj fratoj, onkloj kaj nevoj.
En nuntempo
Similan heredoordon (tamen sen la dissplitigo) hodiaŭ praktikas la monarkio en Sauda Arabio: Post morto de reĝo, lin kutime postsekvas lia frato, ne lia filo.
Emile Javal
Profesia vivo
Post la franca-germana milito de 1870-1871, li dividis sian ĉiumomentan agemon inter la publikaj aferoj kaj la scienco. Al ambaŭ li dediĉis sian klaran spiriton, senlacan paciencon kaj perfektigemon. Kiel deputito (1885–1889) li sin dediĉis precipe al la demandoj pri higieno. Li voĉdonigis la Leĝon Javal, kiu liberigis de ĉiuj impostoj la gepatrojn de sep infanoj. Li eltrovis mem novajn instrumentojn por la okulmezuroj. Li publikigis tre gravajn verkojn pri oftalmologio.
Javal mem fariĝis okulmalsana; dum 21 jaroj li luktis, sed sesdekdujara li iĝis tute blinda. Tuj, kun mirindega trankvileco, li organizis sian novan vivon, kiun li estis preparinta jam de kelkaj jaroj. Ekzemple li skribis preskaŭ ĉiujn leterojn propramane, per helpo de skriba aparato elpensita de li mem. Li tiris el la sperto de multaj korespondantoj kaj el la sia tuton da perceptoj kaj konsiloj por blinduloj, kiujn li publikigis en la libro Entre aveugles (Inter Blinduloj), kiun tradukis Esperanten lia bofilino: libro plena de filozofio praktika kaj serena, de filantropio tiom alta kiom kortuŝa.
Esperanta agado
Lia granda pasio estis Esperanto. Kvankam de longe varbita al Esperanto kiel aprobanto, li praktikis ĝin nur de 1903. Li ĉeestis la du unuajn Universalajn Kongresojn (UK) en Boulogne-sur-Mer (1905) kaj Ĝenevo (1906), gastigis Zamenhofon dum lia loĝado en Parizo, kaj de tiam ili fariĝis veraj amikoj. En Bulonjo li fariĝis membro de la Lingva Komitato (LK). Tuj post la Bulonja Kongreso li faciligis la fondon de la Esperantista Centra Oficejo (ECO) en Parizo kaj ĝis sia morto li prenis sur sin la precipan monhelpadon de tiu institucio kaj testamentis kapitalon. La sekretaria laboro de ECO grave subtenis kaj ebligis la laboron de la LK.
Tuj kiam li lernis Esperanton, helpita de sia perfekta scio de multaj lingvoj, kaj malgraŭ sia aĝo kaj kripleco, li fariĝis baldaŭ unu el la plej lertaj kaj kompetentaj Esperantistoj, ĉar li legigis al si preskaŭ ĉiujn verkojn, novajn aŭ malnovajn, pri la historio kaj la progresoj de la lingvo. Uzante sian grandan influon, li klopodis fervore por favori la oficialajn progresojn de la lingvo, kaj estas li, kiu agis plej efike por havigi al Zamenhof la ordenon de la Honora Legio, okaze de la Bulonja Kongreso. Tre scivolema kaj progresema spirito, ĉiam dezirante perfektigon, li aspiris al reformoj en Esperanto, kaj pli ol unu fojon li interparolis pri tiu temo kun Zamenhof, kiu fine opiniis danĝera tiun proponon. Javal proponis novan "surogatan skribosistemon". En siaj lastaj du jaroj li vivis preskaŭ ekskluzive por Esperanto.
Louise Weiss estas nepino de Emile Javal.
Vibrilo (sekso)
Vibrilo aŭ vibratoro estas seksa helpilo, pretigita por vibrado de la haŭta surfaco. Ĝi stimulas je difinita areo (punkto) la nervoĉelojn kaj tiel kaŭzante agrablajn erotikajn sensojn.
Jen
Jen estis internacia gazeto por ŝerco kaj satiro, ilustrita. Ĝin redaktis Frederic Pujulà i Vallès surbaze de materialoj de la kataluna satira revuo Papitu, kies traduko ĝi plejparte estis. Ĝi aperis de julio 1909 ĝis majo 1910 en Barcelona. La formato estis 28 x 22 centimetroj; aperis 12 kajeroj, po 16 paĝoj.
Vibrilo (sekso)
Historia trarigardo
La elektran vibrilon inventis kuracistoj en la 1880-aj jaroj, por trakti per tio la histeriajn malsanulojn, kaŭzante al ili orgasmon. Baldaŭ aperis la hejma versio. La uzado de vibriloj reduktiĝis poste dum jardekoj pro ties apero en la 1920-aj jaroj en fruaj pornografiaj filmoj. Oni vendis ĝin dum tiu epoko kiel masaĝilon. La denova ekflorado de la vibrilo okazis ekde la 1960-aj jaroj dum kaj post la seksa revolucio en la okcidentaj landoj.
Stacio Zuikō-Yonchōme
Stacio Zuikō-Yonchōme (japane: 瑞光四丁目駅 [Zujkō-Jonĉōme-eki], angle: Zuikō-Yonchōme Station) estas fervoja stacio en Kvartalo Higaŝi-Jodogaŭa, Osako, Japanio. La stacio servas 1 linion de la metroa reto Osaka Urba Subtera Fervojo: Linio Imazatosuji.
Jen
Vidu ankaŭ JEN, la gazeto de la flandra kaj nederlanda Esperanto-junularo.
Begeĉ
Begeĉ, serbe Бегеч, slave Begeč, hungare Begecs [begeĉ] estas vilaĝo en Serbio, en provinco Vojvodino, en distrikto Suda Baĉka, en municipo de Novi Sad.
NGC 3532
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Begeĉ
Historio
En la 3-a jarcento sarmatoj vivis tie kaj la romianoj havis komunumon Onagrinum. La unua skriba mencio devenis el 1543. Fine de la turka regado en 1699 oni trovis tie nur malgrandan kolonion, sed en 1703 jam ĝi iĝis vilaĝo. En 1900 laŭ la popolnombrado vivis en Begecs 2244 homoj en 410 domoj (2012 serboj, 168 slovakoj, 35 germanoj, 12 hungaroj. Ĝis Traktato de Trianon la vilaĝo apartenis al Hungara reĝlando, al Bács-Bodrog, al distrikto de Újvidék, poste al Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj, depost 1928 al Jugoslavio, ekde 2006 kiel Serbio. Inter 1941-1944 la hungara armeo reokupis la vilaĝon. En 2002 loĝis en Begeĉ 3335 homoj, (2378 serboj (71 %), 439 slovakoj, 76 ciganoj, 68 jugoslavianoj, 61 hungaroj, 44 kroatoj kaj aliaj).
Rudka
Rudka estas municipo en Ĉeĥio, en Sudmoravia regiono, en distrikto Brno-provinco. Ĝi etendiĝas en Křižanova montetaro proksimume 28 km okcidente de la centro de Brno. Vivas ĉi tie. La municipo situas sur ambaŭ bordoj de rivero Bobrava, kiu fontas en arbaro proksime de la municipo en supermara alteco 495 m.
Historio
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1330, kiam donacis ĝin reĝino Eliška Rejčka al malnovbrna virina cisterciana monaĥejo.
En aprilo de 2002 okazis en la municipo filmado de televida serio Nigraj baronoj. La scenoj estis filmitaj en la loka gastejo.
Russin
Pri la komunumo
Russin  estas en Kantono Ĝenevo, Svislando. Ĝi havis 475 loĝantojn je la 30-a de aprilo 2010.
Geografio
La kampara komunumo Russin sitas ĉe la nordorienta bordo de la rivero Rodano proksimume 10 kilometrojn okcidente de Ĝenevo. Norde de la ponto al Aire-la-Ville la rivero estas barita al lago por produktado de elektra energio en la elektrejo Verbois, kiu situas sur la komunuma teritorio. La komunumo konsistas el la vilaĝetoj Verbois, La Chaumaz, les Les Baillets kaj Russin mem.
La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 4,95 km², de kiuj 21,0% estas kovritaj de arbaro, 53,1% servas por agrikulturo kaj 13,5% por setlado.
Najbaraj komunumoj
Russin limas en nordo al Satigny, en oriento aliflanke de Rodano al Aire-la-Ville, en sudoriento ankaŭ aliflanke de Rodano al Cartigny, en sudo al Avully, kaj en okcidento al Dardagny.
Trafiko
Russin disponas pri stacidomo ĉe la fervojlino de Ĝenevo al Liono, kiu estas konektita per lokaj trajnoj al Ĝenevo.
Tra la komunumo pasas la kantona ĉefvojo de Meyrin al Dardagny. La plej proksima alveturejo al la svisa aŭtovojo A1 sitiuas en distanco de 8 kilometroj oriente en Onex.
Historio
La unuaj dokumentaj mencioj de Russin datiĝas el la jaro 1100 kiel 1100 Russino kaj Rucins''.
Dum mezepoko Russin apartenis al la paroĥaro de Saint-Victor. En la jaro 1536 ĝi estis okupita de Berno kaj devis alpreni al protestantan religion. En la jaro 1564 la posedaĵo transiris al Savojo. En la jaro 1749 Russin fariĝis estis atribuita al Ĝenevo per la kontrakto de Parizo. Sub la franca regado en la jaro 1798 estis kreita la komunumo.
Mamuju
Mamuju - prononco - estas urbego, ankaŭ marhaveno de Indonezio. Ĝi estas la administra centro de la provinco Okcidenta Sulaveso samkiel de samnoma distrikto Mamuju.
Geografio
Mamuju situas laŭ la okcidenta marbordo de insulo Sulaveso. Laŭ takso el la jaro 2010 la urbego havis 107 864 loĝantojn.
Historio
La provinco Okcidenta Sulaveso estis kreita nur en 2004 por dividi Sudan Sulaveson. Krom la loĝloko Mamuju, la resto de la provinco estas tute malurba. Certaj sociaj servoj kiel altlerneja studo aŭ iuj medicinaj servoj haveblas nur en pli grandaj urboj ekster la provinco, ekzemple en Makassar, la ĉefurbo de Suda Sulaveso.
Adam Jodko
EdE-J
Adam JODKO, naskiĝis la 24-an de decembro 1892, estis polo, sovetiano, arĥivsciencisto kaj membro de la Lingva Komitato de 1925 ĝis 1933.
Jodko estis Esperantisto de 1910. Laŭ la Enciklopedio de Esperanto li estis "kompetenta laboranto de Centra Komitato de SEU (Moskvo kaj Minsko)".
Li tradukis "La Faktoron" de Turgenev, 1914 kaj verkis propagandan broŝuron.
En sia aŭtobiografieto li nomas sin "litovpolgermano, naskiĝinta en Belarusio, loĝanta en Rusio kaj konfesanta religion de Kalvino".
Wolbachia
Wolbachia aŭ Volbaĥio estas genro de bakterioj, kiuj parazitas krabojn, ĥeliceruloj (Chelicera), kaj precipe la insektojn, sed ankaŭ kelkajn fadenvermojn. Laŭ kalkuloj, ĉ. 18-30% de la insektoj estas infektita. La infektado de Wolbachia okazas tra la ovoĉelo en la mastrobesto.
La volbaĥio-specioj povas transformi la bestojn konvene al siaj bezonoj, ili kapablas do ekz.:
Pro la supre menciitaj, la volbaĥio-specioj baze influas la populacio-dinamikon de la insektoj kaj eĉ do influas ties evoluon.
Laŭ sciencaj publikaĵoj de 2007, la volbaĥio eĉ transdonas genojn al la insektoj (oni trovis tutan genomon en la Drosophila ananassae, laŭ Science).
(11215) 1999 HN10
(11215) 1999 HN10 estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la en la kadro de la kampanjo LINEAR (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Valaliky
Situo
Valaliky situas laŭ traira flankovojo, kontaktiĝanta sude kun Geča. Košice troviĝas 10, Hungario 15 km-ojn.
Historio
La vilaĝo estis unue menciita en la jaro 1280 en formo "terra Cocso". Iom poste aperadis apudaj vilaĝoj Csontosfalva (ĉontoŝfalva) (laŭ tiama skribmaniero "Alsov Koxomenthzenth", Bernátfalva "Felsew Kaxomenthzenth" kaj Búzafalva "Buzaperfalua". En 1910 loĝis en Kassamindszent 274, en Bernátfalva 240, en Búzafalva 316, en Csontosfalva 261 homoj. En tiuj vilaĝoj slovakoj vivis en majoritato, hungaroj kaj ciganoj en minoritato. Ĝis Traktato de Trianon la vilaĝoj apartenis al Hungara reĝlando, al Abaúj-Torna, al distrikto de Kassa, poste al Ĉeĥoslovakio, fine ekde 1993 al Slovakio. Inter 1938-1945 ili rehungariĝis. La unua Arbitracio de Vieno deklaris, ke tiuj regionoj, kie la hungaroj vivas en majoritato, apartenu al Hungario. Post la 2-a mondmilito la hungaroj iĝis senrajtaj laŭ Dekretoj de Beneš. En 1961 la menciitaj vilaĝoj unuiĝis. En 2001 loĝis en Valaliky 3701 homoj, (3510 slovakoj, 143 ciganoj, 11 ĉeĥoj, po 6 hungaroj kaj ukrainoj).
Famuloj
En la iama Bernátfalva naskiĝis hungara matematikisto Mihály Demeczky.
Internacia juro
Internacia Juro (aŭ Popoljuro) estas parto de juro, kiu regulas la internaciajn rilatojn. Rilatoj inter ŝtatoj povas varii inter simplaj intersanĝoj de ĝentilecoj, kiel kreo de ambasadejoj, kaj pli gravaj aferoj, kiel kvereloj pri landlimoj, komercaj malfacilaĵoj, internacia politiko kaj milito.
La internacian juron konsistigas du subpartoj:
Fontoj de la popoljuro
La internacia juro kreiĝis el multaj diversaj traktatoj kaj konsentoj inter ŝtatoj, kiuj ankaŭ estas nomitaj “fontoj de popoljuro”, i.a. la jenaj:
133527 Fredearly
133527 Fredearly estas tre malgranda, ne tre hela asteroido de la ĉefa asteroida zono, malkovrita de la usona astronomo James Whitney Young la elde la Observatorio de Tabla Monto proksime de Wrightwood (Kalifornio, Usono).
Ĝi estas proksima de orbita resonanco 1:3 kun Marso.
Nomo
Ĝi estis nomita en memoro de Pearl (1888–1958) kaj Frederick (1889–1974) Young, patraj geavoj de la malkovrinto.
Parkstein (Supra Palatinato)
Parkstein estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Neustadt an der Waldnaab kaj en la distriktaro Supra Palatinato de la federacia lando Bavario. Fine de la komunumo havis  loĝantojn. La kerno de la komunumo aranĝiĝas ĉirkaŭ roka masivo el bazalto, en la mezepoko kronita per burgo, nun per kapelo.
(17758) 1998 DC18
(17758) 1998 DC18 estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la en la kadro de la projekto Spacewatch, elde la Nacia Observatorio de Kitt Peak, proksime de Tucson (Arizono, Usono).
23995 Oechsle
23995 Oechsle estas asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la en la kadro de la astronomia kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
SKM
La vorto havas plurajn signifojn:
NGC 3533
NGC 3533 (aliaj indikoj — NGC 3557A, IRAS11047-3654, ESO 377-11, MCG -6-25-2, AM 1104-365, PGC 33647) estas galaksio en konstelacio Centaŭro.
Ĉi tiu objekto estas en NGC-katalogo kelkfoje, kun indikoj NGC 3533, NGC 3557A.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Sep montetoj de Romo
La sep montetoj de Romo (latine: septem montes Romae) estas sep montetoj situantaj oriente de la rivero Tibero en la nuna itala ĉefurbo Romo. Tiuj montetoj gravis dum la sidlado de Romo kaj estis gravaj punktoj de la urba topografio. Post la detruo de la urbo fare de la Gaŭloj en la jaro 387 a.K. ili estis ĉirkaŭitaj de la serviana murego, kiu apartigis la urbon de la ĉirkaŭaĵo.
Jen la sep montetoj:
Ĉiuj sep montetoj estas menciitaj en Quo vadis?. Kvin el ili estas difinitaj en PIV 2020.
Aliaj montetoj, sed ne apartenantaj al la klasika aro estas interalie la Pincio, 54 m, la Gianicolo, 82 m, kaj la Vatikana monteto, 75 m, kiuj situas ekster de la antikva urbocentro kaj iĝis parto de Romo nur sub la imperiestro Aŭreliano aŭ en la jaro 847.
Tiuj sep montetoj ne korespondas al la „sette colli“, sur kiuj ĉirkaŭ 1000 a.K. la Latinoj starigis unuajn sidlejojn: Suburba (plialtiĝo de la Caelius), Palatium kaj Germalus (nuntempe kune la Palatino), Velia kaj – kiel plialtiĝoj de la Eskvilino – Oppius, Cispius kaj Fagutal.
Partio de Socialdemokratismo (Rumanio)
La Partio de Socialdemokratismo aŭ PSD (rumane Partidul Social Democrat) estas la plej granda socialdemokratia politika partio en Rumanio. Estas nuntempe la plej granda partio en la Parlamento de Rumanio, kaj rezulte estas la reganta partio de la lando. Ĝi ankaŭ havas la plej grandan nombron da subŝtataj politikaj postenoj, kaj 14 el la 32 rumanaj membroj de la Eŭropa Parlamento. El sia formado, ĝi ĉiam estis unu el la du superregaj partioj de la lando, dum ĝia ĉefa dekstra rivalo variis.
58941 Guishida
58941 Guishida estas asteroido de la ĉefa asteroida zono proksima de la 1:2 kun Marso kaj 3:1 kun Jupitero,
Malkovro
Ĝi estis malkovrita la en la kadro de la astronomia kampanjo Beijing Schmidt CCD Asteroida Programo elde la Stacio Singlong de la Astronomia Observatorio de Beijing, en provinco Hebejo (Ĉinio).
Nomo
Ĝi ŝuldas sian nomon al la Normala Universitato de Gŭiĝoŭo (ĉine : 贵州大学, Guìzhōu Dàxué, NUGZ), ŝlosila plurfaka universitato en provinco Gŭiĝoŭo fondita en 1941. NUGZ kovras vastan gamon da 11 disciplinoj kiel filozofio, literaturo kaj eduko, akcentante fortajn punktojn en la trejnado de la instruistoj. NUGZ establis sian Departementon Astronomion en 2019.
Oscar Alin
Oscar ALIN (naskiĝinta la en Falun, mortinta la  en Stockholm) estis sveda historiisto, politikscienculo kaj politikisto.
Vivo
En la Universitato de Upsalo li ekdeĵoris en 1872 kiel docento (fine li estis eĉ rektoro), kaj ekde 1882 kiel ordinara profesoro pri historio kaj politikscienco. Ekde 1881 li docentis en Karlsruhe antaŭ la posta edzino de reĝo Gustavo la 5-a, princino Viktoria von Baden pri svedaj literaturo kaj historio. En 1883 la upsala-aj juristoj nomumis lin doktoro honora.
En la provinca parlamento de Upsala (ekde 1884) kaj en la Unua ĉambro de la parlamento de Svedio (1888–99) Alin baldaŭ iĝsi influa. Li apartenis ekde 1890 al komisiono pri konstituciaĵoj, en 1895 al la Sekreta komisiono kunvokita pro urghantaj priuniaj demandoj kaj inter 1895–98 al sveda-norvegio komitato por revizio de la unia konstitucio. Li gvidis la konservativulojn favorajn je protekta doganado.
Graveco
Ankaŭ science Alin faris multajn gravajn aferojn. Ekster multajn studojn (publikigitajn ofte ĉe »Historisk Tidskrift«) li eldonis jenajn historiajn verkojn: »Bidrag till svenska rådets historia under medeltiden« (premiite, Upsala 1872); »Om svenska rådets sammansättning under medeltiden« (1877); »Sveriges historia från äldsta tid till våra dagar«, vol. 3 (kovrante la tempon inter 1520–1611; Stockholm 1877–1878); »Öfversikt at 30 åriga krigets historia« (1878); »Minnen ur Sveriges nyare historia«, vol. 12 (kovrante la tempon inter 1828–44; Upsala 1881 kaj Stockholm 1893); »Svenska riksdagsakter 1521–1544« (kune kun E. Hildebrand, Stockholm 1887); »Carl Johan och Sveriges yttre politik 1810–1815« (vol. 1, 1899); »Tronföljarevalet 1810« (1899); »Förhandlingarne om allianstraktaten mellan Sverige och Ryssland 1812« (Upsala 1900); »Svenska statsrådets protokoll i frågan om förbundet med Ryssland 1812« (1900); »Sveriges och Norges traktater med främmande makter« vol. 3 (kovras la tempon inter 1868–77, Stockholm 1900).
El liaj politiksciencaĵoj menciindas - krom la furora verko »Den svensk-norska unionen« (Stockholm 1889–91) - la jenaj: »Sveriges grundlagar etc.« (1891); »Zur aŭswärtigen Ministerfrage in Schweden-Norwegen« (anonime, Leipzig 1895); »Unionskomiténs resultat« (Stockh. 1898); »Fjerde artikeln af fredstraktaten i Kiel 1814« (1899).
Liaj uniigfavoraj sintenoj memkompreneble tre atakitis en Norvegio sed ŝatatis eksterlande kaj ĉe pli junaj politikscienculoj kiel Kjellén kaj Varenius. Ĉar li admiris germanajn spiritajn atingojn li tradukis la unuan volumon de la verko »Gustav Adolf« de G. Droysen kaj la libro »Wallenstein« de Leopold von Ranke.
Bukovec (distrikto Košice-ĉirkaŭaĵo)
Bukovec (hungare Idabukóc) estas vilaĝo en Slovakio, en Regiono Košice, en Distrikto Košice-ĉirkaŭaĵo.
Oscar Alin
Fonto
Meyers Großes Konversations-Lexikon, Band 1. Leipzig 1905, p. 331 ([tie ĉi interrete)
Bukovec (distrikto Košice-ĉirkaŭaĵo)
Situo
Bukovec situas en valo de rojo inter 2 akvorezervujoj, laŭ flankovojoj. Košice troviĝas 7 km.
Historio
La vilaĝo estis unue menciita en la jaro 1347 en formo "Bakolch". En 1910 loĝis en Idabukóc 479 homoj, (plejparte slovakoj). Ĝis Traktato de Trianon la vilaĝo apartenis al Hungara reĝlando, al Abaúj-Torna, al distrikto de Košice, poste al Ĉeĥoslovakio, fine ekde 1993 al Slovakio. Inter 1938-1944 Idabukóc rehungariĝis. La unua Arbitracio de Vieno deklaris, ke tiuj regionoj, kie la hungaroj vivas en majoritato, apartenu al Hungario. En 2001 loĝis en Bukovec 694 homoj, (675 slovakoj, po 3 ĉeĥoj kaj rusoj).
Peterskirchen
estas komunumo en Aŭstrio. Ĝi apartenas al la federacia lando Supra Aŭstrio kaj al la distrikto Ried, formale Ried im Innkreis. Laŭ stato de la jaro en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km².
Tommy Hellsten
Tommy HELLSTEN (naskiĝinta la 23-a de septembro en Loviisa) estas finna konservativluterana teologo, kristana terapiisto kaj verkisto de nefikcio. Li skribis librojn pri vivaj kapabloj. Kiel materialo de la libroj li uzis sian vivo kaj tiujn de siaj pacientoj. Liaj plej konataj libroj estas Virtahepo olohuoneessa ("Hipopotamo en la salono") kaj Saat sen mistä luovut ("Vi ricevas kion vi rezignas"), kiu estas tradukita al multaj lingvoj kaj publikita ankaŭ en Svedio, Norvegio, Danio, Grekio, Pollando, Ĉinio, Nederlando, Estonio, Pollando, Usono kaj Kanado. Li estis kandidato en finna parlamentelekto 1999. Hellsten estas vidvo kaj havas du filojn kaj unu filinon. Lia edzino Carita mortis somere 2017. Hellsten loĝis longe en Porvoo, sed maje 2023 Hellsten anoncis, ke li transloĝoĝos al Loviisa kaj movigas ankaŭ sian kabineton tie. Hellsten parolas gepatrlingve la svedan sed skribas pli en la finna. Li lekcias ankaŭ en la angla.
Hellsten estas kritikita pro konservativaj deklaroj kiujn multaj gejoj kaj lesbaninoj konsideras kontraŭ seksaj malplimultoj. Seta, la organizo de finnaj seksaj malplimultoj, donis al li kontraŭpremion.
Lajos Pápai
Biografio
Lajos Pápai abiturientis en 1958 en Keszthely. Li pastriĝis en 1963 en Veszprém (urbo), poste li laboris laŭvice en kirkoj de Nagykapornak, Zalakomár, Nagykanizsa, Siófok, fine denove en Nagykanizsa. En 1969 li doktoriĝis el teologio en Budapeŝto, en 1975 en Strasbourg, poste li instruis en Szeged. Liaj baldaŭaj ĉefaj postenoj kaj titoloj estis:
Neuenweg
Neuenweg estas ekse memstara administra komunumo kaj ekde la 1-a de januaro 2009 parto de la tiam kreita komunumo Kleines Wiesental en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Lörrach, en la Regiono Alta Rejno-Konstanca Lago kaj en la distriktaro Freiburgde la federacia lando Baden-Virtembergo. La 31-an de decembro 2007 la komunumo havis 362 loĝantojn.
Abatejo Loccum
Abatejo Loccum (germane: Kloster Loccum) estas iama cisterciana monaĥejo en la urbo Rehburg-Loccum, Germanujo. Ĝi estas la komenco de la Pilgrimvojo Loccum-Volkenroda.
Historio
Originante kiel fondaĵo de grafo Wilbrand de Hallermund, Loccum-abatejo estis aranĝita de Abatejo Volkenroda sub la unua abato Ekkehard en 1163. Praa raporto priskribas ĝin in loco horroris et vastae solitudinis et praedonum et latronum commorationis (en loko de hororo kaj dezerto, loĝejo de ŝtelistoj kaj rabistoj); kaj aldoniĝis ke, post suferado multa kaj malgraŭ la barbareco de la najbaroj, la monaĥoj paŝon post paŝo ebligis terkultivadon kaj portis la homojn al la timo antaŭ Dio. Loccum tre rapide kreskis, iĝis riĉa kaj estis sub la rekta protekto de la papo kaj la imperiestro estante imperia abatejo.
En la 16-a jarcento pro la Reformacio ĝi iĝis lutera. Ankoraŭ antaŭ 1700 la abato de Loccum rajtis edziĝi; konstruitis speciala ejo por gastigi la edzinojn. La monaĥejo retenis sian posedaĵon kaj riĉaĵon ĝis la agraraj reformoj de la 19-a jarcento, kiam ĝi estis inkludita en la teritorio de la Duklando de Braunschweig-Lüneburg, poste de Hanovro.
Ekde 1891 la monaĥejo ankaŭ funkciigis kiel protestantisma seminario kaj akademio, kiu tradicio iris reen ĉirkaŭ la komencon de la 19-a jarcento. La titolo de abato - nekutime - tamen ĉiam estas retenita.
Moderna komunumo
La komunumo hodiaŭ ĝenerale konsistas el inter kvar kaj ok membroj, la plej multaj el kiuj estas ankaŭ en pastreco. Krome la Lutera Episkopo de Hanovro kaj la studestro la seminario estas membroj elofice. La abato kaj prioro estas elektitaj de inter la membroj.
Konstruaĵoj
La abatejo estas konata pro siaj ekstreme bone konservitaj monaĥaj konstruaĵoj de la malfrua romanika periodo kun preĝejo, klostro kaj apudaj ĉambroj, kanonikejo, sakristio, dormejo, refektorio, biblioteko kaj la sekcio de laikmonaĥoj kaj diversaj (ekonomiaj) servkonstruaĵoj. La konstruaĵoj kiel tutaĵo estas pripensitaj de egala arkitektura valoro kiel Monaĥejo de Maulbronn aŭ la eksa monaĥejo en Tübingen-Bebenhausen. La lagetoj kaj la arbaro de la monaĥejo ankaŭ ĵetas interesan lumon sur la mezepoka ekonomio de la abatejo.
La monaĥeja preĝejo Sanktaj Mario kaj Georgo (nun simpla parokuja preĝejo) estis verŝajne konstruita inter 1230/40 ĝis 1280.
31473 Guangning
31473 Guangning estas tre malgranda treege hela asteroido de la asteroida zono malkovrita la dum la kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de Guangning An, kiu gajnis la duan rangon en la Intel International Science and Engineering Fair de 2014 pro sia projekto pri biokemio. Li estis lernanto ĉe la International Academy de Troy (Miĉigano, Usono).
Japania kamelio
La japania kamelio (Camellia japonica) estas unu el la plej konataj plantspecioj ene de la genro kamelio (Camellia), kiu apartenas al la familio teacoj (Theaceae). Ĝi hejmiĝas en Orientazio kaj estas parenca al la tearbusto. Kamelioj estas ŝatataj ornamplantoj en Eŭropo, kiuj havis sian modan kulminon dum la 19a jarcento.
Priskribo
Camellia japonica kreskas kiel tre longviva, ĉiamverda arbusto aŭ malgranda arbo. Ĝi atingas kreskoalton de 1,5 ĝis 6 (malofte ĝis 11) metroj ĉe sia natura kreskejo. Kelkaj ĉina kamelio estas taksitaj pli maljunaj ol 1000 jaroj. La ŝelo de junaj branĉoj estas grize brunaj, ekde la dua jaro ĝi estas purpur-bruna kaj kalva. La alternestarantaj, tigaj folioj estas simplaj. La folitigoj longas 5 ĝis 10 mm. La elipsa, leda foliplato havas longecon de 5 ĝis 10,5 (ĝis 12) cm kaj larĝeco de 2,5 ĝis 6 (ĝis 7) cm. La supra folisurfaco estas malhelverda kaj la malsupra surfaco helverda kun brunaj punktoj. La dika meza ripo estas flave verda.
La floroj havas tre mallongajn tigojn kaj staras unuopeaŭ pare en la foliakseloj. La po naŭ brakteoj kaj sepaloj estas verdaj. La ses ĝis sep (ĉe kelkaj kulturvarioj ankaŭ pli) ovoformaj ĝis renverse ovoformaj petaloj estas blankaj, rozeaj ĝis ruĝaj. Ĝia grandeco estas 3 ĝis 4,5 × 1,5 ĝis 2,5 cm. La kvin internaj petaloj estas je la bazo kunkreskintaj. La multaj senharaj stamenoj estas 2,5 ĝis 3,5 cm longaj. Ĉe la plej ekstera stamencirklo la filamentoj estas kunkreskinta al tubo je la bazo. Tri karpeloj estas kunkreskintaj en ovoforma ovario. La ĉ. 2,8 cm longa pistilo havas triloban stigmon. Ĉe la natura krekejo la planto floras de januaro ĝis marto; la kameliaj kultivaroj floras dum malfrua vintro ĝis printempo.
La ligna, globforma, trifaka kapsulfrukto havas diametron de 2,5 ĝis 4,5 cm. Ĉiu fruktfako enhavas unu aŭ du semojn. La preskaŭ globformaj semoj havas diametron de 1 ĝ 2 cm. La fruktoj maturiĝas inter septembro kaj oktobro.
Kulturhistorio
La hejregiono de la kamelio estas Orientazio (Nepalo, Vjetnamio, suda Ĉinujo kaj la sudo de Japanujo), kie la planto kreskas en laŭraroj (Camellietea japonicae Miyaw. & Ohba 63) vor. En la ĉinaj kaj japanaj ĝardenoj kamelio estis kaj estas ŝatata ornamarbusto. Ĝi ludas rolon ĉe kortegaj kaj teo-ceremonioj. Precipe la simple florantaj specioj staras simbole por amikeco, eleganteco kaj harmonio.
En Japanio, kie la planto nomiĝas tsubaki (jap. 椿), ĝi havas kroman simbolan signifon. Ĝi perdis siajn ruĝajn petalon unuope kiam ankoraŭ esta neĝo. Tio rememoras pri sango. Tial la floro ankaŭ esta simbolo de morto kaj nedaŭremo.
Unuafoje en Eŭropo la planto estis priskribata de George Meister en lia multe legita vojaĝraporto Der Orientalisch-Indianische Kunst- und Lust-Gärtner (la orienta-hinda art- kaj plezurĝardenisto) el 1692.
La unuaj plantoj atingis en la 16a jarcento pere de portugalaj maristoj el la portugala kolonio Makao en Suda Ĉinio Eŭropon. Sed estas duboj pri tio. La unua dokumente pruvita kamelio en Eŭropo estis montrita en 1739 en la plantdomoj de Robert James, Lord Petre en Thorndon Hall en Essex. Verŝajne ili venis per Jezuito-misionistoj aŭ angla komercistoj aŭ maristoj al Anglujo. Du desegnaĵoj montras ruĝajn florojn de tiu kamelio.
Anizy - Pinon (stacidomo)
Anizy - Pinon estas franca stacidomo sur linioj La Plaine - -  (landlimo) kaj Anizy-Pinon -, situanta en  , apud Anizy-le-Château, en departemento Aisne, regiono Hauts-de-France.
Japania kamelio
Kulturhistorio
Precipe la franca imperiestrino Joséphine amia kameliojn. Ekde 1800 oni enkondukis pli kaj pli multe da novaj kultivaroj. 1811 Camellia oleifera venis por la unua fojo al Eŭropo, 1818 Camellia maliflora kaj fine 1820 Camellia reticulata. per tiu komencis vigla bredado en grandaj Eŭropaj ĝardenejoj kun komence Belgio kiel centro de tiu bredado. En Germanujo famis la kamelia ĝardenejo Seidel (ekde 1813) proksime de Dresdeno. Ĉ. 1860 jam ekzistis sortimento de pli ol 1100 kameliaj kulturvarioj. Aĉetantoj estas precipe nobelaj domoj, i.a. la Cara korto en St. Peterburgo.
Anizy - Pinon (stacidomo)
Temas pri stacidomo de Société nationale des chemins de fer français (SNCF), priservata de trajnoj Hauts-de-France.
Japania kamelio
Kulturhistorio
Inter 1800 kaj 1810 la kamelio estis importita de la sinjoroj van Zeller por ilia ĝardeno en Fiães en Vila Nova de Gaia. La planto rapide popolariĝis. José Marques Loureiro komencis kultivi la planton kaj kolekti diversajn variojn. Li fondis ĝardenejon en Porto, kie li ofertis ekde 1884 pli ol 868 diversajn kultivarojn.
Tornisto
Tornisto estas profesio ĉe kiu la praktikanto faras ĉiajn produktojn, inter kiuj maŝino- kaj ilarerojn, sur eta ĝis mezgranda tornomaŝino. Tornisto laboras laŭ labordesegnaĵo, skizo aŭ ekzemploparto.
Japania kamelio
Kulturhistorio
La kamelio apartenis en la 19a jarcento al la nobela kaj grandburĝa kulturo. Tiu esprimiĝis la romanon La kamelia damo de Alexandre Dumas. La romano inspiris Giuseppe Verdi al la Opero „La traviata“. En romano kaj opero la planto ricevis kulturhistorian monumenton.
Tornisto
Industrie, la profesio konsideratas fako de metalurgio kaj oni uzas diversajn materialojn kiel ŝtalo, gisfero, kupro, bronzo, latuno, duavice ankaŭ plasto.
Tamen la metio de tornisto estas unu el la plej aĝaj profesioj, jam praktikata en antikva Egiptio, antikva Grekio, Romio kaj ĉe la etruskoj. Metie, krom ligno pli malofte ankaŭ prilaboratas korno, eburo, sukceno, alabastro, steatito (sapoŝtono), serpentinito, polimetilmetakrilato (akrila vitro) kaj aliaj plastoj - Malgraŭ tio, en Esperanto oni kutimas nomi la metilaboran teknikon laŭ la ĉefa materialo lignotornado, precipe ĉar sen la aldonaĵo la vorto tre elvokas pensojn pri la samnoma ŝtormo tornado.
Japania kamelio
Malnovaj japaniaj kamelioj en Eŭropo
La kamelio en Campo Belo verŝajne estas pli ol 300 jaroj aĝa, sed mankis pruvojn. La trunka bazo estas hodiaŭ 3,30 m dika kaj en alteco de 85 cm ĝi disiĝas en pluraj trunkoj. La arbo havas altecon de 11 m kaj kronan diametron inter 10 kaj 18 m.
Tornisto
Oni faras etajn seriojn de produktoj, vicpartoj aŭ prototipoj. La industria 'tornado' okazas sur tornomaŝino. La laboritaĵo rotacias per granda rapideco dum ĝi estas prilaborata per ĉizilo.
Familiaj nomoj
En la eŭropa mezepoko, oni ofte uzis metiistajn profesiojn kiel familiaj nomoj. Tial, en la germana kaj jida lingvoj la nomo oftas kiel familia nomo en la formoj Drechsler aŭ historie, Drexler, Dressler kaj Dreyer , per hebreaj literoj דרעכסלער, la finna analogio estas Sorvari, en la rusa kutimas cirila formo de la germana kaj jida nomoj, Дрехслер , sed ankaŭ ekzistas la familia nomo Токарь ), same en la pola la nomo  Tokarz, kaj analogie ankaŭ la angla familia nomo Turner devenas de la profesia nomigo woodturner. La vorto ne mankas en la hungara lingvo kiel esztergályos [estergAjoŝ], ekzemple aktoro Cecília Esztergályos.
Japania kamelio
Malnovaj japaniaj kamelioj en Eŭropo
Ŝtonplato en la ĝardena klubo de Caserta indikas, ke la tiea kamelio estis plantata en la jaro 1782 kaj nomas ĝin „la patrino de ĉiuj kamelioj en Eŭropo“. 1837 ĝi jam atingis altecon de 14 m kunkronodiametro de 6 m. Hodiaŭ nur restis el 5 ĝis 6 m altaj unuopaj tigoj, la ĉefa trunko verŝajne formortis.
Ankaŭ pri la kamelio de Pillnitz ne ekzistas certaj scioj. Ekzistas du tezoj: laŭ unu tezo ĝi venis ĉ. 1776 el Japanujo trans la reĝa ĝardeno de Kew (Anglujo) al Pillnitz. La dua tezo diras, ke la kamelio estis donaco el Rusujo en la jaro 1770.
Same en Saksujo staras la pli ol 200 jaraĝa kamelio en Roßwein.
Ceteraĵoj
Krom kiel ornamplanto kamelio ankaŭ estas uzata por ricevi oleon.
La plej granda kolekto de kamelioj troviĝas en la kastelo Zuschendorf (hodiaŭ urboparto de Pirna).
Bildoj
„plenaj“ kultivaroj:
Barmen (apartigilo)
Barmen estas la nomo de pluraj (iamaj) urboj kaj hodiaŭaj urbopartoj:
Barmen ankaŭ estas nomo de germana nobela familio
Kundratice (Přimda)
Kundratice situas en katastra teritorio Kundratice u Přimdy kun areo 3,35 km².
Historio
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1344.
Praksidiko (luno)
Malkovro
Ĝin malkovris Scott S. Sheppard, David C. Jewitt, Yanga R. Fernández kaj Eugene A. Magnier, post observoj de la.
Ili anoncis la ĝian malkovron (samtempe ke tiu de dek aliaj lunoj). Ĝi ricevis la maldaŭran nomon S/2000 J 7.
Nomo
La, IAU aprobis ĝian nomon de Praksidiko, (greke; Πραξιδίκη ), diino de la justico kaj de la puno en helena mitologio; amatino de Zeŭso kaj patrino de Ktesio, (dio protektanta la hejmojn).
Orbito
Ĝia estas ano de la ananka grupo, grupo de retrogradaj lunoj kies orbitoj havas grandajn duonaksojn inter 19 300 000 kaj 22 700 000 km, kaj klinecojn inter 145,7° kaj 154,8°rilate al la Jupitera ekvatoro.
SKY
La vorto havas plurajn signifojn:
Ĝi krome povas aludi al la
Angus Deaton
Angus Stewart DEATON (naskiĝis en Edinburgo) estas skota ekonomikisto, eksperto pri mikroekonomio. Hodiaŭ, li laboras kiel profesoro, instruante ekonomikon kaj financon en Universitato Princeton. En 2015, li ricevis Nobel-premion pri ekonomiko pro sia analizo pri "konsumo, malriĉeco, kaj bonstato." .
Kata Péter
Kata Péter, laŭ hungarlingve kutima nomordo Péter Kata estas hungara aktoro.
Biografio
Kata Péter akiris aktoran diplomon en Universitato de Dramo kaj Filmo (Budapeŝto) en 2003. Ŝiaj plej gravaj instruistoj estis Gábor Máté (aktoro) kaj István Horvai. Post la diplomo ŝi estis sendependa aktoro kaj ŝi havis rolojn en pluraj teatrejoj (Gaja Teatro, Teatro Magyar, Nova Teatro (Budapeŝto), Teatro Gárdonyi Géza). Inter 2008–2011 ŝi estis membro de Teatro Weöres Sándor, inter 2011-2017 de Gaja Teatro, pli poste de privata teatro. Ŝi ricevis 3 premiojn inter 2013-2015. Ŝi edziniĝis kaj naskis unufoje.
Péter Blaskó
Péter BLASKÓ [blaŝkO], hungare Blaskó Péter, Esperante Petro Blaskó estas hungara aktoro. Lia patro estis János Blaskó (pentristo). Péter Blaskó naskiĝis la 1948 en Budapeŝto.
Biografio
Péter Blaskó frekventis aktoran ĉeflernejojn inter 1966-1970 en Budapeŝto, dume li ricevis rolon en filmo en 1968. Li komencis sian veran aktoran karieron en Nacia Teatro (Budapeŝto), poste li aliĝis al diversaj teatroj, ekzemple Nacia Teatro (Miskolc), Teatro Thália (Budapeŝto), Teatro Petőfi (Veszprém). Li ricevis premion Kossuth en 2011, pli frue (ekde 1981) ankaŭ aliajn premiojn.
Brumo
Nebuleto, aŭ neologisme brumo, estas maldensa nebulo. Ĝi konsistas el amaso da akvogutetoj aŭ glacio-kristaletoj en akompano de mikroskope malgrandaj higroskopiaj (akvoaltiraj) partikloj.
Brumo reduktas la vidodistancon al malpli ol 5 km, kiam la vidodistanco estas malpli ol 1 km, oni parolas pri nebulo.
Stacio Itakano
Stacio Itakano (japane: 井高野駅 [Itakano-eki], angle: Itakano Station) estas fervoja stacio en Kvartalo Higaŝi-Jodogaŭa, Osako, Japanio. La stacio servas 1 linion de la metroa reto Osaka Urba Subtera Fervojo: Linio Imazatosuji.
Bruzolo
Bruzolo estas komunumo de Italio. Ĝi apartenas al la regiono Piemonto kaj al la provinco Torino, kiu ekde la 1-a de januaro 2015 havas la nomon metropola urbo Torino. Fine de en la komunumo vivis. Najbaraj komunumoj estas Usseglio, Condove, Chianocco, San Didero kaj San Giorio di Susa.
NGC 3534A
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
23999 Rinner
23999 Rinner estas asteroido de la ĉefa asteroida zono, malkovrita la de la franca amatora astronomo Laurent Bernasconi elde Saint-Michel-sur-Meurthe en Vosges (Francio).
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de la tre aktiva franca amatora astronomino Claudine Rinner, kiu enketas elde Ottmarsheim (Haut-Rhin) por malkovri asteroidojn. Ŝi ankaŭ faris observadojn de por determini ties.
Desești
Desești [deseŝtj] (hungare: Desze) estas komunumo en Rumanio sude de Sighetu Marmației. En 1910 ĝi havis 1 126 loĝantojn (rumanoj, germanoj), en 1992 1 057 (rumanoj). Ĝia unua mencio estas el 1360. Ĝis 1919 kaj inter 1940 kaj 1944 ĝi apartenis al Hungario (Máramaros vármegye). Administre apartenas al ĝi la vilaĝoj Hărnicești kaj Mara.
Desesti situas ĉe la rivero Mara. La nacia vojo DN18 trairas la komunumon kaj ligas ĝiajn partojn.
Brice Hortefeux
Brice HORTEFEUX (Esperantigite Briso Ortefe) (naskiĝis la en Neuilly-sur-Seine) estas franca politikisto. La li fariĝis en la ministraro dua de François Fillon la "ministro pri enmigrado, integrigo, nacia identeco kaj kunevoluigo", tio estas tute nova posteno.