cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Makkvina otido
Kutimoj
Tiu palearktisa specio estas ĉiomanĝanta, ĉefe semojn, insektojn -saltuloj- kaj aliaj etaj bestetoj -lacertoj-.
Aliaj
La nomo devenas de la brita soldato kaj kolektanto Generalo Thomas MacQueen.
La forĝista forĝejo
La forĝista forĝejo (: The Blacksmith's Shop) estas ripetiĝanta temo de kvin pentraĵoj faritaj de Joseph Wright of Derby. La versio en lia naskiĝurbo estis originale kompletigita en 1771.
Priskribo
Joseph Wright of Derby pentris kvin pentraĵojn pri la temo de forĝista forĝejo inter 1771 kaj 1773. La versio de Muzeo de Derby estas tiu de forĝista forĝejo kie tri viroj laboras por fabriki feran aŭ ŝtalan pecon. La ĉeesto de vizitantoj kaj la dumnokta laboro estas klarigataj de la hufferisto laboranta ekstere. Wright imagis ke vojaĝanton trafis averio dum vojaĝo kaj la hufferisto konsekvence laboras per lumo de kandelo. Tiu rimedo permesas al Wright elmontri siajn lerton kaj interesiĝon pri lumo kaj ombro. Dekstre de la bildo troviĝas laca viro sinapoganta sur bastono. Nicholson notas ke tiu persono ne estas traktita severe sed respekteme. La viro aspektas tro maljuna por labori sed alportas seriozecon al tiuj kiuj laboras.
Aliaj versioj
Postaj versioj kiuj temas pri forĝejo prefere ol forĝista pli tradicia labor-maniero troviĝas nun en la Ermitejo en Sankt-Peterburgo kaj en Tate en Londono. En tiuj ĉi la ĉefa figuro laboras per maŝina forĝejo dum li estas observata de sia familio. La nokta naturo de la "noktaj pecoj" de Wright estis malsama de liaj samtempuloj. Vera noveco tamen kuŝis en la temo. Hidraŭlikaj forĝejoj ne estis novaj, sed Wright estis noviganto proponante ke tiuj scenoj povu esti la subjekto de fajna artisto. Pro tiu kialo la pentraĵoj de Wright estas ofte uzataj kiel simbolo de Industria revolucio kaj Jarcento de la Lumoj. Wright estis grava figuro rilate al Luna Societo kaj Filozofia Societo de Derby kies membroj estis formantaj la disvolviĝon de Scienco kaj Inĝenierio en Anglio. En 1772, Wright kreis 44 per 52 colojn varianton pri tiu temo titolitan La Fera Forĝejo (: The Iron Forge) kiu estis vendita al Lord Palmerston por 200 pundoj. Tiu versio ankoraŭ troviĝas en Parmerstone familio. Alia 41 per 55 colojn versio titolita Fera Forĝejo vidata de ekstere (: An Iron Forge viewed from without) estis vendita al Imperiestrino Katerina de Rusio. Katerina la Granda poste aĉetis du aliajn pentraĵojn de Wright; unu estis pri artfajraĵo kaj la alia estis el liaj Vezuviaj pentraĵoj, kvankam la pentraĵo de la forĝejo estis konsiderata kiel la plej bona el la tri.
Alia versio de 1771 estis titolita La forĝista forĝejo kaj estis vendita al la 1-a Lord Melbourne. Ĝi restis en Melbourne familio ĝis kiam ĝi estis aĉetita kaj donita al Down House kie ĝi aldoniĝis al la kolekto memore al Charles Darwin. Tiu versio troviĝas nun en Mellon kolekto.
Deveno
La pentraĵo de 1771 estis aĉetita de ArtFund kaj Muzeo kaj artgalerio de Derby en 1979 por proksimume 69,000 pundoj al Greg familio kiu posedis ĝin ekde 1875.
Sidamo
Sidamo (ankaŭ Sidama) povas esti
Preĝejo Tereza el Avilo (Zalaegerszeg)
La preĝejo Tereza el Avilo (origine hungare Nagy Szent Teréz-templom) estas romkatolika konstruaĵo en Hungario, en Zalaegerszeg en urboparto Bazita, kiu estis memstara vilaĝo ĝis 1969.
Historio
En la iama vilaĝo Bazita preĝdomo (preĝejeto) estis konstruita en 1890. Oni pligrandigis la konstruaĵon en la 1940-aj kaj 1940-aj jaroj. Oni komencis renovigi ĝin en la 1990-aj jaroj. La laboro estis plene preta en 2016.
Konstruaĵo
La konstruaĵo situas sola sur iom pli alta loko en korto. Ankaŭ krucifikso kaj ligna statuo pri Atilo la Huno (farita en 2003) estas videblaj en la korto. La fasado estas simetria, meze plene reliefas la kvadrata turo. La eniro povas okazi tra la turo. Kelkaj ŝtupoj kuras al la enirejo. Malantaŭ la turo navoparto estas videbla, kiun alia navoparto sekvas, kiu estas pli larĝa, alta kaj longa. Dekstre sakristio aliĝas al la navo. La sanktejo estas duonronda. Interne la muroj estas blankaj.
Kermesoj okazas en la sekvaj dimanĉoj de 20-a de majo kaj 15-a de oktobro.
Černice (Mojné)
Černice estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de municipo Mojné en distrikto Český Krumlov. Ĝi troviĝas proksimume 2 km oriente de Mojné. Estas ĉi tie registritaj 26 adresoj. Vivas ĉi tie daŭre.
Černice situas en katastra teritorio Rájov-Černice kun areo 2,29 km².
Jämsänkoski
Jämsänkoski estas eksa urbo kaj komunumo en provinco Meza Finnlando. La nomo signifas kaskado de Jämsä, do la urbo situas ĉe la kaskadoj de Jämsä rivero. Jämsänkoski fariĝis propra komunumo en 1926, pli frue ĝi apartenis al apuda Jämsä kaj ekde la jaro 2009 denove estas tiel. En 1969 la norda kampara komunumo Koskenpää estis ligita kun Jämsänkoski.
Jämsänkoski estas industria urbo kies ĉefaj industrioj estas papera kaj celuloza. Pro sia industria laboristaro la urbo havas tradicie maldekstran plimulton. En parlamentaj elektoj de 1945 la Finnlanda popoldemokrata ligo (komunistoj) ricevis pli ol duonon el voĉoj en Jämsänkoski.
Mózes Rubinyi
Mózes Rubinyi [mOzeŝ rubinji], laŭ hungarlingve kutima nomordo Rubinyi Mózes estis hungara lingvisto, literaturhistoriisto, instruisto, profesoro, membro de Hungara Scienca Akademio, membro de Societo Kisfaludy, membro de Societo Petőfi. Mózes Rubinyi naskiĝis la 1881 en Debrecen. Li mortis la 1965 en Budapeŝto.
Biografio
Mózes Rubinyi frekventis mezlernejon en sia naskiĝurbo, universitaton en Budapeŝto, fine li plulernis en Germanio. Inter 1903-1938 li instruis en Budapeŝto. Post la 2-a mondmilito li havis postenon pri kulturo, ekde 1947 li instruis en universitato en Szeged. En la sama jaro li profesoriĝis.
Kawamura Sin'itirô
KAWAMURA Sin'itirô (, naskiĝis en 1912; mortis la 22-an de januaro 1992 en Kobeo, Japanio) estis japana esperantisto kaj profesoro pri biokemio.
Li estis komitatano de UEA, komisionano de Internacia Kongresa Universitato, kaj verkinto de pluraj kemiaj lerniloj por la Someraj Universitataj Kursoj.
Miquel Vilagran i Llorens
Miquel Vilagran i Llorens (1912 - mortis la 23-an de decembro 1991) kunfondinto de Kataluna Esperanto-Asocio kaj dumviva membro de UEA.
Dum jaroj li gvidis la Esperanto-fakon de la barcelona Unesko-klubo.
34271 Vinjaivale
34271 Vinjaivale estas tre malgranda, tre hela asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la far'de la teamo de la astronomia kampanjo « LINEAR » (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de Vinjai Vale, finalisto en 2018 de la Regeneron Science Talent Search, scienca konkurso por gelernantoj en lasta jaro de mezlernejo, pro lia projekto pri komputado. Li estis lernanto ĉe la Phillips Exeter Academy de Exeter (Nov-Hampŝiro).
2556 Louise
2556 Louise estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la usona astronomo Norman G. Thomas elde la Stacio Anderson Mesa de la observatorio Lowell en la Konteo Coconino, apud Flagstaff (Arizono, Usono).
Nomo
Ĝi ricevis la virinan antaŭnomon "Louise" en honoro de Carol Louise Thomas-Baltutis, filino de la malkovrinto.
Branĉo
Ĝenerale, branĉo estas io, kio dispartiĝas el la ĉefparto ( PIV2 ), kiel branĉo aŭ brako de rivero, aŭ branĉoj de montaro.
Branĉo botanike estas tiu tigo, ŝoso, kiu kreskas el trunko, alia tigo.
Aliaj sencoj
Aliaj sencoj estas ĉiam iu subparto, subdivido de io (ekzemple, branĉoj de fervojo, familio, kandelabro, cirkelo, komerco, industrio, scienco...)
Proverbo
Ekzistas proverboj pri branĉo en la Proverbaro Esperanta de L. L. Zamenhof :
Antranilamido
Antranilamido aŭ 2-aminobenzamido estas organika kombinaĵo apartenanta al la familio de la amidoj, rezultanta el interagado de la Item 2 kaj antrananolo. Antranilamido estas blankaj kristaloj, nesolvebla en akvo sed solvebla en alkoholoj, eteroj, benzeno kaj etila acetato. Antranilamido prezentas 2-anilinan grupon ligitan al amida grupo. Ĝi konsistas je 7 karbonatomoj, 8 hidrogenatomoj, 2 nitrogenatomoj, 1 oksigenatomo kaj posedas antifungajn kaj antimikrobajn proprecojn.
Asgardia nacio
Asgardia estas projekto por la kreado de nacio troviĝanta en la ekstertera spaco, fakte en la formo de sendependa aerpacejo, libere de unuopaj landoj kaj iliaj leĝoj.
Fizike estontaj loĝantoj de la asgardia nacio restas provizore en diversaj landoj sur nia planedo tero, sed ili akiros la novan civitanecon. Tiele ili konservas samtempe sian originan ŝtatanecon kiel tiun de la asgardia nacio.
La nacio estos regata de 12 ministerioj. Ĉi tiuj estos scienco, spaco, junularo kaj edukado, integrigo, informo kaj komunikado, fremdaj aferoj, komerco, financoj, sekureco, justeco kaj 12a ministerio estu elektata pere de la Asgardia komunumo sur Facebook. Ministroj en funkcio estu nomumitaj de Ashurbeyli ĝis la unuaj balotadoj, kiuj estas planataj en junio 2017.
La anonco de Ashurbeyli la 12an de novembro 2016 menciis jenon: Je noktomezo la 31an de oktobro 2016 mi haltigis registriĝojn ĉar estas nun tempo por la dua stadio – konfirmi la registriĝojn por certigi ke ili estas unikaj, ke ne estas robotoj, neplenaĝuloj sen permeso, ktp. ''Por fari tion ĉi, oni demandos vin krei propran profilon. Tiuj kiuj konfirmas ilian identecon akiros specialan ateston kun ilia unika Asgardia numero kaj simbolo de Asgardio''.
Rekono fare de la Unuiĝintaj Nacioj
Kiam la asgardia nacio atingus cent mil membrojn, ĝi povus demandi oficialan statuson al la Unuiĝintaj Nacioj.
Propra satelito
La organizo planas popolinvestadon por aĉeti sateliton lanĉota en 2017 aŭ 2018. Estas ankaŭ nuntempe konkursoj por krei flagon, insignon kaj nacian himnon de la ŝtato.
Scienco kaj tekniko
La oficiala retejo de la projekto mencias jenajn tri plej gravajn sciencajn kaj teknologiajn celojn:
Vidu ankaŭ
Kosmoesploro
Gbeľany
Gbeľany (hungare Egbelény [egbelEnj]) estas vilaĝo kaj municipo en Slovakio.
Situo
Gbeľany situas laŭ flankovojoj, laŭ fervojo Vrútky-Žilina. La lasta urbo troviĝas je 11 km.
Historio
La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1362. Ĝis 1899 la oficiala hungara loknomo estis Gbellan. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Egbelény 477 homoj, (plejparte slovakoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Trencsén (reĝa departemento), al distrikto de Žilina, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 vivis en Gbeľany 1233 homoj, (1223 slovakoj).
Ascension
Ascension (esperantigite ĉielira insulo) estas malgranda tropika insulo en la suda Atlantika Oceano inter Afriko kaj Sudameriko. Ĝi apartenas al la transmara teritorio Sankta Heleno dependa de Britio. La ĉefurbo de Ascension nomiĝas Georgetown. Kiel valuto uziĝas la sankthelena pundo.
La insulo havas la geografiajn koordinatojn 7° 56′ sude, 14° 22′ okcidente kaj situas inter la kontinentoj Afriko kaj Sudameriko. Ĝi kovras areon de proksimume 91 km².
En la interreto la insulo havas propran adresofinaĵon: .ac.
Geografio
La insulo havas vulkanecan originon. La insulo havas grandecon de ĉirkaŭ 12 kilometroj en la direkto nordo-sudo kaj ĉirkaŭ 14 km en la direkto oriento-okcidento. La plej alta punkto estas 859 metroj super la marnivelo („The Peak“, Green Mountain). Grandaj partoj de la insulo estas neuzeblaj ĉar la surfaco konsistas el solidiĝinta lafo. Entute ekzistas 44 krateroj. La mezaj temperaturoj estas inter 20 °C kaj 31 °C. Preskaŭ dum la tuta jaro estas pluvo, sed inter januaro kaj aprilo estas pli ofta.
Proksime estas aliaj neloĝataj insuloj kiaj Boatvanbirda Insulo aŭ Boatvanbirdo, angle Boatswain Bird Island.
Historio
Je la 25a de marto 1501 João da Nova malkovris la insulon kaj nomis ilin Ilha de Nossa Senora de Conceicao. Du jarojn poste Afonso de Albuquerque je la 20a de majo 1503 denove malkovris la insulon kaj ĝi ricevis la nomon Assunção, ĉar li malkovris ĝin ekzakte je Ĉieliro.
Loĝantaro
Momente ĉirkaŭ 1100 homoj vivas sur la insulo. Temas ĉefe pri anoj de organizaĵoj kiuj laboras sur la insulo. La insulanoj venis ĉefe de la najbara insulo Sankta Heleno, el Britio kaj Usono. Sur Ascension neniam vivis indiĝenoj. Plej grava loĝloko estas la ĉefurbo Georgetown kun ĉirkaŭ 560 loĝantoj.
Ham (Francio)
Ham estas malgranda franca komunumo lokita en la departemento Somme kaj en la regiono Hauts-de-France. Ekde 1965-1966, la municipoj Estouilly kaj Saint-Sulpice apartenas al Ham, la ĉefa municipo.
Historio
La unua dokumenta mencio de Ham datiĝas el la jaro 932 kiel Hammus.
La 6-an de aŭgusto 1840 Louis Napoléon Bonaparte, la estonta Napoleono la 3-a faris puĉprovon, kiu fiaskis en Boulogne-sur-Mer. Li nun estis kondamnita al dumviva karcero en la fortikaĵo de Ham, el kiu li sukcesis fuĝi la 25-an de majo 1846.
Luchon (stacidomo)
Luchon estas franca stacidomo sur linio - Luchon, situanta en  Bagnères-de-Luchon, en departemento Haute-Garonne, regiono.
Temas pri stacidomo de Société nationale des chemins de fer français (SNCF) priservata de aŭtoĉaroj.
Ĝi situas ĉe kilometra punkto (PK) de la linio Montréjeau-Gourdan-Polignan - Luchon (668000).
Ham (Francio)
Esperanta vivo
Okaze de la eŭropaj balotoj, Eŭropo - Demokratio - Esperanto ricevis 1 voĉdonon (0,07 % de voĉoj) en 2004, kaj 2 voĉdonojn (0,17 % de voĉoj) en 2009.
Okazoj
"El cavalcade ed Tchout Jaques" estas festoj kie oni promenas grandegulojn
NGC 3200
NGC 3200 (aliaj indikoj — ESO 567-45, MCG -3-26-37, UGCA 210, PGC 30108) estas galaksio en konstelacio Hidro.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Oberkulm
Pri la komunumo
Oberkulm estas komunumo en la distrikto Kulm de Kantono Argovio, Svislando. Ĝi havis 2374 loĝantojn je la 31-a de decembro 2008.
Geografio
Oberkulm situas ĉe la bordo de la rivero Wyna proksimume 8 kilometrojn sude de la argovia kantonĉefurbo Araŭo. Al la komunumo apartenas ankaŭ la vilaĝeto Sod, kiu siutas en la oriento de la komunumo sur la kresto, kiu disigas Oberkulm de la valo Seetal.
La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 9,41 km², de kiuj proksimume triono, nome 3,40 km², estas kovritaj de arbaro, kaj 1,10 km² de konstruaĵoj. La plej alta punkto de la komunumo situas sur alteco de 735 m s.m. kelkajn metrojn sub la pinto de la monto Hoher Felsen, dum la plej malalta punkto situas sur alteco de 465 m s.m. ĉe la bordo de la rivero Wyna ĉe la limo al Unterkulm.
Najbaraj komunumoj
La komunumo Oberkulm limas en nordokcidento al la distriktĉefloko Unterkulm, en nordoriento al Dürrenäsch, en sudoriento al Zetzwil, en sudo al Gontenschwil, en sudokcidento al Schmiedrued, kaj en okcidento al Schlossrued.
Trafiko
Oberkulm disponas pri haltejoj ĉe la etŝpura tramfervojo Wynentalbahn [Wyna-Valo-Fervojo] de Araŭo tra Reinach al Menziken.
Tra la komunumo pasas la kantona ĉefvojo de Araŭo tra Beromünster al Lucerno. La plej proksima alveturejo al la svisa aŭtovojo A1 estas Araŭo-Oriento, kiu situas norde en distanco de proksimume 8 kilometroj de la vilaĝo-centro.
Historio
La unua dokumenta mencio de Kulm datiĝas el la jaro 1045 kiel Chulenbare, la unua mencio, kiu rilatas nur la Oberkulm sen Unterkulm datiĝas el la jaro 1295 per la vortumo Obern Chulnbe.
Ĝis la jaro 1566 la du vilaĝoj Unterkulm kaj Oberkulm formis impoŝtodistrikton, tamen ilia disiĝo en du komunumoj supozeble jam antaŭ tiu dato okazis. En mezepoko regis en Oberkulm unue la Lencburgoj, poste la Kiburgoj kaj fine la Habsburgoj.
Post la konkero fare de Berno en la jaro 1415 la vilaĝo apartenis ĝis la Helveta Revolucio al la kamparvoktejo Lencburgo. En 1798 ĝi fariĝis komunumo de distrikto Kulm en la nove fondita Kantono Argovio.
23259 Miwadagakuen
23259 Miwadagakuen estas asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la de la programo BATTeRS elde la observatorio de Bisei (Okajama, Japanio).
Tilaj
Situo
Tilaj situas en Montetaro Zala sur mildaj deklivoj, laŭ traira flankovojo, ĉefvojo Keszthely-Zalaegerszeg preteriras. Pacsa troviĝas 12, Hévíz 13, Keszthely 18, Zalaszentgrót 19, Zalaegerszeg 20, Balatonszentgyörgy 27 km-ojn.
Historio
La unua skriba mencio pri la vilaĝo devenis el 1276. En la 16-a jarcento la turkoj faris senhoma la komunumon. La rehomiĝo en la 18-a jarcento okazis. Vilaĝservoj estas kulturdomo kaj migra poŝto. La municipa administracio en Zalacsány funkcias.
30722 Biblioran
30722 Biblioran estas tre malgranda sed neordinare hela asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la de la rusa astronomo Nikolaj Stepanoviĉ Ĉerniĥ elde la Krimea astrofizika observatorio de Nauĉno en Krimeo, (en tiama Sovetunio, nun en Rusio).
Nomo
Ĝia nomo aludas al la Biblioteko de la Rusia Akademio de Sciencoj (ruse Библиотека Российской академии наук, Biblioteka Rossijskoj Akademii Nauk). Fondita en 1714 de Petro la Granda en Sankt-Peterburgo, la Biblioteko de la Rusia Akademio de Sciencoj estas la unua nacia publika biblioteko en Rusio ; ties kolekto entenas pli ol dudek milionoj da artikoloj, inklude naŭ milionoj da volumoj de eksterlanda literaturo.
Federaciismo
Federaciismo, ankaŭ Federalismo (de la vorto federacio, origine de la latina vorto foedus, genitive foedera „ligo“, „kontrakto“), foje ankaŭ neologisme nomata federismo, baze estas organiza principo, laŭ kiu la unuopaj membroj havas relativan suverenecon, sed tamen estas kunigitaj al komuna tuto. Aparte temas pri la strukturo de ŝtatoj kaj subŝtatoj. Ofte la termino nediferencite uziĝas kaj rilate al federacioj kaj al konfederacioj.
Ofte, sed ne ĉiam, la membroj de federaciisma strukturo havas rajton je malmembriĝo, kaj eĉ se ekzistas konstitucie garantiita rajto pri eksiĝo el la strukturo, en praktiko povas pli malfacili realigi tian malmembriĝon kaj kompletan suvereniĝon.
"Politika federaciismo" estas ŝtata organiza principo, laŭ kiu unuopaj subŝtatoj konsistigas federacion aŭ (signife malpli strikte ligite) konfederacion. La subŝtatoj en federacio rezignas pri sia ŝtata suvereneco, sed tenas memadministradon kaj memdecidadon en certaj temoj. La tegmenta ŝtato, decidas pri ĉiuj demandoj de la tuto kaj sia konsisto, dum la subŝtatoj memdecidas pri la temo de ilia kompetenco antaŭe interkonsentitaj kun la tegmenta ŝtato. La relativa aŭtonomio de la subŝtatoj estas esenca trajto de la federaciisma strukturo, plej ofte konstitucie fiksita, kaj ne simple rajtas esti forigita.
Vidakso
Vidakso estas nocio en arkitekturo, urbofasonado, ĝardenarkitekturo kaj pejzaĝarkitekturo. Ĝi indikas ke ekde certa starpunkto laŭlonge linio estas libera vido al bela aŭ karakteriza punkto. Tio povas esti: akvaĵo, konstruaĵo, laŭbo en ĝardeno, kaj eĉ televidomasto, kiel ĉe la Nederlanda ambasejo en Berlino.
Federaciismo
Krome, "institucia federaciismo" estas aparte federaciisma strukturo de iuj neregistaraj organizaĵoj, kiel politikaj partioj, sportaj aŭ kulturaj asocioj, kiuj baze organiziĝas laŭ la limoj de la subŝtatoj, kaj transdonas iujn taskojn kaj kompetetencojn de la organizaĵo al nacia tegmenta organizaĵo, kiu en partoj de la aktivado povas memstare agi, en aliaj partoj tamen dependas de la membraj, subŝtate formitaj, organizaĵoj.
Vidakso
Multaj alveturaleoj al kasteloj funkcias kiel vidakso, samkiel ankaŭ aleoj en francaj ĝardenoj kaj en parkoj el la baroko kaj la novbaroko. En ĉefurboj oni antaŭe forigis tutajn kvartalojn por krei vidaksojn.
Federaciismo
Ekesto
Federaciisma strukturo de ŝtato povas ekesti laŭ kvar manieroj:
Funkcioj de la federaciismo
Federaciisma strukturo aparte havas la taskojn:
Aiton (Cluj)
Aiton (Cluj) [ajton] (hungare: Ajton) estas komunumo en Rumanio sudoriente de Cluj-Napoca. En 1910 ĝi havis 2 184 loĝantojn (rumanoj, hungaroj), en 1966 1 890 (rumanoj). Ĝia unua mencio skribe estas en 1320. Ĝi estis en la mezepoko hungara servutulvilaĝo. Ĝis 1919 ĝi apartenis al Hungario (Kolozs (reĝa departemento) vármegye). Administre apartenas al ĝi Rediu
3-a de julio
La 3-a de julio estas la 184-a tago de la jaro (la 185-a en superjaroj) laŭ la Gregoria kalendaro. 181 tagoj restas. Ne konfuzu la artikolon kun Julio la 3-a, historia papo.
Je la 3-a de julio okazis, interalie:
Tagoj de semajno
La 3-a de julio estas (laŭ gregoria kalendaro):
Rizomo
Rizomo estas ia ajn subtera, radikosimila modifiĝinta tigo, el kies malsupra parto aperas radikoj. Ĝi oftas ĉe la ĉiujaraj plantoj kaj servas la printempan denovan ekkreskon. Ĝi havas kutimajn aŭ akcesorajn burĝonojn kaj ofte skvamosimilajn subfoliojn. Rizomon havas ekz. zingibro aŭ majfloro (konvalo).
Estona Antologio
Estona Antologio. 1-a parto. 1932. 136 p. Al ĝi kontribuis Elisabeth Lübek. Reeldonita de AIEC, Pärnu, 1995. La reeldono de 1995 estis fotokopio kun unu aldona paĝo.
Sidama alaŭdo
La sidama alaŭdo (Heteromirafra sidamoensis) estas endemia afrotropisa birdo de la alaŭdedoj, vivanta en provinco Sidamo en suda parto de Etiopio, sur savana zono de la Liben-altebenaĵo.
La birdo estis malkovrita, priskribita en 1968 kaj oni vidis ĝin nur unufoje en la postaj 25 jaroj. Ĉar malaperis desur la savano la paŝtistoj kaj aliaj grandbestoj, la savano abundiĝis je arbustaro kaj tio iĝis malavantaĝa por la birdo. La nuna vivloko de la birdo malvastiĝis je areo de 35 km2. Kelkjarojn antaŭe, la birdoj vivis ankoraŭ sur 760 km2. Oni kalkulas je 358 paroj da birdoj (2009).
Oni taksas ĝin endanĝerigita birdo.
NGC 3201
NGC 3201 (aliaj indikoj — GCL 15, ESO 263-SC26) estas globa stelamaso en konstelacio Velaro.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
JR Centra
Kompanio JR Tokaja aŭ Kompanio JR Centra (japane: 東海旅客鉄道株式会社 [tokai rjokaku tecudo kabuŝiki-gaiŝa], laŭvorte Centra Japania Pasaĝera fervoja Akci-kompanio) estas japana pasaĝera fervoja kompanio. Ĝi estas membro de grupo "JR" (aŭ "Japana Fervoja Reto"), do la linioj de la kompanio formas subreton de la tut-japania reto "Japana Fervojo". Ĝi heredis fervojajn liniojn de estinta ŝtata kompanio Japana Nacia Fervojo. Ĝia areo de servo estas la suda centra parto de Honŝuo, kiu precipe konsistas el la samonoma Tokaja regiono. Centra oficejo de la kompanio estas en Nagojo.
Marloffstein
Marloffstein estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Erlangen-Höchstadt kaj en la distriktaro Meza Frankonio de la federacia lando Bavario. Fine de la komunumo havis  loĝantojn.
Yandex Tradukilo
Yandex Tradukilo aŭ Yandex Tradukisto (Яндекс.Переводчик) estas senpaga reta maŝintradukilo kreita de la retenterpreno Yandex. Ĝi estas lanĉita en 2011 kaj kapablas traduki vortojn kaj frazojn al kelkaj dekoj da lingvoj.
Historio
La estis lanĉita beta-versio de la servo. Ĝi sciis traduki de la angla aŭ ukraina al la rusa kaj inverse.
La aperis movtelefona aplikaĵo por iPhone.
La en aplikaĵo por iPhone ekfunkciis reĝimo de eksterreta tradukado por kio necesis anticipe elŝuti datumojn por resprktivaj lingvoj (unue temis pri tradukoj al la rusa kaj reen el la angla, germana, franca, itala kaj hispana). Samjare aperis aplikaĵo por Windows Phone. La aperis API de Yandex Tradukilo, ebliginta al la kompanioj senpage integri ĝin je siaj servoj.
La ekfunkciis tradukado por la tatara lingvo. La en la ruslingva Vikipedio ekfunkciis aŭtomata tradukado de la paĝoj el la anglalingva Vikipedio, publikigotaj en tiu rusa. La traduko okazas danke al API de Yandex Tradukilo, kiun Yandex transdonis al Vikipedio senpage kaj sen limigoj laŭ nombro de la lingvoj. Korektoj, kiujn la uzantoj faros en la tradukitaj tekstoj, estas uzataj de la sistemo por plibonigi la servon.
La ekfunkciis tradukado de la sindara lingvo — ĝi estis skribata per tengvaro. La estis aldonita la udmurta lingvo. La en la retversio ekfunkciis tradukado de bildoj — en movtelefona versio kaj aplikaĵoj por iOS kaj Android tiu ebleco aperis iom pli frue.
La aperis dialoga reĝimo, ebliganta rekte interpreti voĉan konversacion.
La estis aldonita la ĉuvaŝa lingvo. Preparante ĝian aldonon helpe de entuziastoj oni kolektis dum unu jaro 250 mil ekzemploj, ĉar en Interreto paralelaj tekstoj estis tre malmultaj. Por instrui artefaritan neŭroreton oni kreis tuttjurkan modelon, kiu lernis traduki al la rusa samtempe el la azera, baŝkira, tatara, kazaĥa, kirgiza, turka, uzbeka kaj ekde tiam ankaŭ el la ĉuvaŝa, uzante paralelajn tradukojn de la Kurano kaj Biblio. Sed instruado de la maŝintradukilo postulas multe da tekstoj, do oni komencis kadre de teknologio back-translation traduki iel tiel el la rusa al la ĉuvaŝa altkvalitajn tekstojn зщr krei ĉuvaŝajn paralelaĵojn, uzotajn kiel ekzemploj por tradukado el la ĉuvaŝa al la rusa. Por eviti lernadon de malbonaj ekzemploj oni markis fuŝajn tradukaĵojn kadre de teknologio tagged back-translation, do la neŭroreto lernis atenti ilin (pun intended) kaj malfidi.
Tradukado de teksto
Origine estis uzata statistika maŝintradukado, sed en septembro 2017 oni aldonis artefaritan neŭran reton (ANR), do la tradukon plenumis ambaŭ modeloj post kio algoritmo surbaze de metodo de maŝinlernadoen CatBoost komparas ilin kaj elektas pli kvalitan. Avantaĝo de ANR estas kompleksa traktado de la teksto, kio faras la tradukaĵon pli unueca kaj natura. Statistika modelo pli bone ekmemoras kaj tradukas maloftajn kaj komplikajn esprimojn.
Tradukado de parolo
Ekde septembro 2019 eblas traduki la parolon forme de dialogo. La tradukilo montras la tradukaĵon ankaŭ forme de teksto, do oni povas montri ĝin al kunparolanto, korekti aŭ aŭdigi denove. La dialogoj estas konservataj en la memoro. La rekonado kaj sintezado de la voĉo okazas surbaze de teknologio Yandex.SpeechKit kun uzo de neŭra reto, instruita surbaze de grandaj tekstokorpusoj.
Tradukado de bildoj
En aprilo 2021 en Yandex Retumilo aperis ebleco traduki la tekstojn en bildoj. La retumilo serĉas tekston sur la bildo, sendas ĝin al la tradukilo kaj poste prezentas sur la bildo. Se la tradukita teksto estas grave pli longa ol la originala, ĝi aperas en aparta fenestreto kiu malfermiĝas se ŝovi la musmontrilon al la bildo.
Tradukado de video
En septembro 2021 ekfunkciis voĉtradukado de videoj de la angla al la rusa. Oni povas fari tion en Yandex Retumilo (en Windows, macOS, Linux, iOS и Android) kaj en poŝtelefonoj surbaze de Anrdoid (en Yandex Retumilo) kaj iOS (en aplikaĵo Yandex Tradukilo). La tradukaĵo aŭdeblas en du voĉoj — vira kaj ina, tiu lasta estas de virtuala asistanto Alisa. La origina sontrako estas mallaŭtigata. Tradukeblas videoj el YouTube, Vimeo kaj aliaj popularaj platformoj. En novembro 2021 aldoniĝis la franca, hispana kaj germana.
La tradukado okazas en kelkaj etapoj. Se mankas subtitoloj la tradukilo kreas ilin surbaze de voĉrekono. Se la subtitoloj haveblas, la tradukilo analizas ilian devenon: la aŭtomataj estas ignorataj, la manfaritaj estas uzataj. Poste neŭra reto ordigas ilin, forigante rubaĵojn, aldonante interpunkciajn signojn kaj distribuante la vortojn laŭ sencaj segmentoj. Ĝi ankaŭ aldonas informon pri genro de la parolanto de ĉiu vorto (viro/ino), kio influas voĉon kaj gramatikan genron en kiu okazos la respektiva parolo. Post la voĉigo la tradukilo kongruigas la videon kaj la voĉigitan tekston, se necese mallongigante paŭzojn inter vortoj kaj akcelante parolritmon.
Lingvoj
Tuj post sia apero la tradukilo funkciis nur por 3 lingvoj: rusa, angla kaj ukraina.
En 2017 funkcias tradukilo por 94 lingvoj:
Virecourt
Virecourt estas franca situanta en departemento Meurthe-et-Moselle, regiono Grand Est.
Ĝiaj enloĝantoj nomiĝas Virecourtois.
Aŭstralia otido
La Aŭstralia otido, science Ardeotis australis, estas granda surtera birdo de familio otidedoj kaj ordo gruformaj. Ĝi vivas en herbejoj, maldensaj arbaroj aŭ terkultivejoj en norda Aŭstralio (jam ne tiom en sudoriento pro ĉasado kaj malgrandigo de la taŭga medio) kaj suda Novgvineo.
Bamir Topi
Bamir Myrteza TOPI (naskiĝis la en Tirano) estis prezidanto de Albanio inter 2007 kaj 2012, kiam sekvis lin en tiu pozicio Bujar Nishani.
Aŭstralia otido
La viro estas ĝis 1,2 m granda kun enverguro de 2,3 m. La ino estas iom pli malgranda (0,8 m), sed kolore simila. Dorso, flugiloj kaj vosto estas helbrunaj kun punktitaj nigraj kaj blankaj partoj en la supra flanko de flugiloj. Kolo kaj kapo aperas blankoflavecaj kun nigra krono. Kruroj estas flavaj aŭ flavecaj.
Bamir Topi
Li diplomitiĝis kaj doktoriĝis pri biologio. Li estis direktoro de la Tirana Veterinar-scienca Instituto. Li trifoje kandidatiĝis sukcese en la albanan parlamenton, kiel membro de la Albana Demokrata Partio, unuafoje en 1996. Li estis dum du jaroj frakcia gvidanto de la partio. Post tio, oni elektis lin al vico de Sali Berisha. Li gvidis en 1996-97 la Agrikulturan kaj Nutraĵ-aferan Ministerion. Li estas honorprezidanto de KF Tirana.
Bamir Topi - post elektiĝo al prezidanto - rezignis pri postenoj en la Albana Demokrata Partio kaj eĉ forlasis la partion, pro publika deziro, ke ŝtatprezidanto membriĝu en neniu partio.
Aŭstralia otido
Plejparte aŭstraliaj otidoj vagas sekvante pluvon kaj manĝaĵojn, kiu konsistas el semoj, fruktoj, insektoj, lacertoj, etaj birdoj kaj ronĝuloj.
La Vallée
La Vallée [] estas franca komunumo en la departemento Charente-Maritime, en la regiono Puatuo-Ĉarentoj. Ĝi havis 684 loĝantojn en la jaro 2012.
Geografio
La Vallée situas ĉe la maldekstra bordo de Charente, sudoriente de Rochefort.
EsPodkasto
esPodkasto estas podkasta elsendo, farita de Rolfo el Zuriko kutime (teorie) monate. La mezuma daŭro de ĉiu elsendo estas 12 minutoj. esPodkasto komenciĝis per provelsendo en septembro 2005, sed la unua vera epizodo aperis en novembro de 2005.
La subtitolo de esPodkasto estas "ĝoju aŭ frenezigxu!" (intenca ikso). La podkasto ne celas la movadon, sed precipe la lingvon mem. La programo estas iom loza kaj (intence) duonserioza.
ePisOdo 0030
oficiale la lasta ePisOdo. muziko: dave stewart: "lilly was here".
ePisOdo 0029
pri komputeko.net, la prikomputila terminokolekto. muziko: abanda shake: "cat" (kato): http://www.myspace.com/abandashake
ePisOdo 0028
kontribuo de goberiko pri dialektiĝo en esperanto. scio, konscio, konscienco. muziko: yael naïm: "new soul" (nova animo):
ePisOdo 0026
pri la estonteco. mencio de libro de naomi wolf: muziko: supernova. ligoj al supernova: vinilkosmo peco "pasio en katen’": ĉe farbskatol:  ĉe youtube:
ePisOdo 0025
gasto en la elsendo: ljubcho. li kaj rolfo balilumas pri la demando "kio estas plibonigenda en la lingvo esperanto?"
ePisOdo 0024
gasto en la elsendo: ljubcho. li kaj rolfo provas silenti unu minuton en esperanto.
muziko: mathew ebel, "lost my way":
ePisOdo 0023
babilado kun ljubcho pri la demando: ĉu ni ankoraŭ bezonas klubojn kaj asociojn (en la nevirtuala mondo)?
muziko: esperanto desperado, "festeno": esperantodesperado.dk, muziko havebla ĉe vinilkosmo.com
ePisOdo 0022
reagoj de diversaj aŭskultantoj: roberto (tas.esperanto.org.au), mastro jano (vidu poemon sube), toño del barrio (personal.telefonica.terra.es/web/tdb), ikuko kitagawa.
Kreo el nenio (mastro Jano)
muziko: girls stuff, "voglia di": http://www.9t9.ch/go
ePisOdo 0021
209 novaj vortoj en esperanto! dank'al la akademio de esperanto: http://akademio-de-esperanto.org
muziko: alamantra, "symphonette": http://www.myspace.com/alamantra
ePisOdo 0020
sekvoj de la letero de steve jobs.
tri retaj radioprogramoj 24-horaj:
radio-esperanto: http://www.radio-esperanto.com
radio jászberény: http://87.242.26.81:8000 (kopii adreson en la elsendfluan programon)
radio aktiva: http://radioaktiva.esperanto.org.uy (kopii adreson en la elsendfluan programon)
muziko: irene b "un nuovo camino". http://www.irene-online.net/
ePisOdo 0019
publika letero de steve jobs (firmao apple): "pensoj pri muziko" (fakte temas pri kopiprotektita muziko)
muziko: brand new heavies "all fired up".
ePisOdo 0018
leteroj. kiel lerni esperanton parole/aŭde?
muziko: irene b "mi realidad". http://www.irene-online.net/
plej eta retejo: guimp.com
ePisOdo 0017
intervjuo kun ljubĉo, 3a parto.
ePisOdo 0016
intervjuo kun ljubĉo, 2a parto.
ePisOdo 0015
intervjuo kun ljubĉo, 1a parto.
ePisOdo 0014
temo: fekado. fekvortaro: "tabuaj vortoj en esperanto". tiu podkasto havas la averton "maldeca" (unua maldeca esperanto-podkasto).
ePisOdo 0013
temo: planlingvo tokipono (toki pona). vorttrezoro: trista | kurta | frida | olda | liva. bildo: podkasto-logotipo
ePisOdo 0012
vortoj: turpa, hida virtuala mondo: dua vivo
ePisOdo 0010
vortoj: kero | karoo (rombo | lozanĝo) poŝtelefono en diversaj lingvoj muziko: "Stacked up cloud" de lunar drive
ePisOdo 0009
kial ne estas datoj ĉe la esPodkasto la 5 gajnantoj de premioj (poŝkartoj aŭ @esperan.to-adreso) metu vin sur la [frappr-mapon] eltranĉitaj superfluaj sonaj eroj (aahm k.s.) iomete pri personaj kaj fakaj podkastoj: esPodkasto estas ambaŭeca nova podkasto: "ĉi tie nun" de krize: http://www.zervic.com/chitienun/ muziko: Alamantra, "Surfbabe", fona muziko: Brain Buckit, "Baja taxi" odo | obstrukco | obteni
ePisOdo 0008
letero (pri furzi) de vilchjo, vidu liajn retejojn http://kafejo.com kaj http://komputado.com muziko de evan stone: "grapes" kaj "kcams" metu vin sur la frappr-mapon fonduso | fondaĵo (fondi) | fonduo letero de s-ro "ne gravas" iom pri rolfo, pri ŝablonoj/antaŭjuĝoj nova jaro
ePisOdo 0007
letero de arnold victor ipodder zamenhof-tago brodkasti (emisii, elsendi) semujo (podo (ipod)) idilio | idli podsafe music network dĵ kunar http://www.download.com/kunar kaj http://www.mp3.com.au/kunar rimarkaro pri podkastoj (ne klaku, vi jam troviĝas ĉi tie!)
ePisOdo 0006
korpaj bruoj: terni, tusi, oscedi, singulti, rukti, ronki, ŝmaci, spiregi, blovpurigi la nazon, furzi. krome pri (mal)transitiveco de verboj: eki, komenci, starti, fini, ĉesi.
ePisOdo 0005
reago. donacetoj. podo. podkasta kulturo.
ePisOdo 0004
rekomendinda podkasto. proverboj.
ePisOdo 0003
ĉu ni bezonas zamenhof-tagon? pri la 15a de decembro.
ePisOdo 0002
unu el tri personoj bojkotas almenaù unu markon.
ePisOdo 0001
unua podkasto.
diversaĵoj
fona muziko ePisOdoj 0004 ĝis 0006: kyoto jazz massive: «mind expansions» http://music.download.com/kyotojazzmassive kaj http://www.compost-records.com/sections/labels/cpt_arti/kyoto.php3
Forumo
La termino Forumo povas aludi al jeno:
Reĝa bienaro de Francio
La nomo reĝa bienaro de Francio montras al la tuto de la landoj, bienoj kaj rajtoj, kiuj rekte dependis de la reĝo de la reĝlando Francio.
En Francio, okaze de la ekreĝado de Hugo Kapeto, tiu bienaro estis tre malgranda. La posedaĵoj, se oni taksas ilin laŭ teritorio, estis precipe en Francilio kaj en Orleanio, sed nekontinuaj, kun kelkaj unsuloj kiaj la bieno Attigny, restaĵo de la eksa fiscus. Ili venis precipe de la bienoj de la robertidoj, linio de la prauloj de la kapetidoj.
Kronologio de la kresko de la reĝa bienaro
Mallongigoj : * (RB) = rilata al la reĝa bienaro * (RF) = rilata al la reĝlando Francio
La unuaj kapetidoj estis, inter la gravaj feŭduloj, tiuj kiuj havis la malpli vastan teritorion. Pacience, uzante feŭdan rajton (aparte konfiskon de feŭdo el perfida vasalo), sed ankaŭ per lertaj geedziĝoj kun heredantinoj de gravaj feŭdoj, ankaŭ per aĉeto, ili pligrandigis la reĝan bienaron, kiu finiĝos per nedistingiĝo en la 16-a jarcento kun la reĝlando. Tamen uzo de apanaĝo tranĉis en la vasteco de la bienaro kaj kreis danĝerajn konkurantojn al la reĝa povo (aparte la duklando Burgonjo en la 14a-15a jc, kvankam estrata de kapetidoj devenantaj de la reĝo Johano la Bona, la dua kapetida Domo de Burgonjo).
Regnoj de Filipo la 4-a la Bela kaj ties filoj
Filipo la 4-a la Bela (1285 – 1314), Ludoviko la 10-a la Kverelema (1314 – 1316), Johano la 1-a la Postmorta (1316), Filipo la 5-a la Longa (1316 – 1322), Karlo la 4-a la Bela (1322 – 1328)
Regno de Francisko la 1-a (1515 – 1547)
Ekde la reĝado de Francisko la 1-a, la nocio de reĝa bienaro komencas identi al tiu de la tuta reĝlando. Restis kiel apanaĝo tiu de la burbonoj.
Ki Haĝar Devantara
Ki Haĝar DEVANTARA, nome "Raden Mas" (nobeleta funkciulo) Soewardi Soerjaningrat (en indonezia literumado EYD: Suwardi Suryaningrat); el 1922 konata ankaŭ kiel Ki Hadjar Dewantara (EYD: Ki Hajar Dewantara), kio estis literumita ankaŭ kiel Ki Hajar Dewantoro por montri la sonojn en Java lingvo (2a de majo 1889 en Pakualaman – 26a de aprilo 1959 en Ĝoĝakarto), estis grava aktivulo de la movado por Indonezia sendependigo, verkisto, ĵurnalisto, politikisto, kaj pioniro de edukado por la indiĝenaj indonezianoj en la epoko de la Nederlanda koloniismo. Li fondis la instruskolon Taman Sisŭa, nome institucio kiu havigis edukadon por indonezianoj, sed kiu fakte estis limigita al java aristokratio kaj al nederlandaj koloniuloj.
Li estis honorita kiel Nacia Heroo de Indonezio fare de la unua prezidento de Indonezio, nome Sukarno, la 28an de novembro, 1959. Li estis ankaŭ la unua Ministro de Nacia Edukado de la Respubliko Indonezio.
Villarroya
Geografio
Villarroya estas en montara areo. Villarroya estas tre aparta loĝloko kiu havas komunikadon laŭ la regiona ŝoseo LR-123, kiu komunikas norde kun Arnedo kaj sudoriente kun Grávalos. Krome la plej apuda municipo estas Muro de Aguas okcidente laŭ la LR-487.
Historio
La rura elmigrado okazis ĝenerale en multaj apudaj loĝlokoj laŭlonge de la 20-a jarcento, kaj estis terura ĉe Villarroya, kie oni malaltiĝis el 425 ĝis nunaj 5. La elmigrado okazis ĉefe en la 1960-aj jaroj pro la fermo de la karbominado.
Tiukadre la municipo iĝis novaĵoj ekde 2008 kiam la voĉdonantoj en la ĝenerala balotadoj interkonsentas voĉdoni tuj je la malfermo de la voĉdonado kaj tiel la municipo estas la unua kiuj fermas ĝin, nome post unu minuto ekde 2015 kun rekordo en 2019 post nur 32 sekundoj. Tiel la voĉdonkontrolistoj ne bezonas perdi la tutan tagon.
La urbestro estis la sama ekde 1979 ĝis 2019, do dum kvardek jaroj.
Aktualo
Estis nur 5 loĝantoj censitaj en 2021 kaj plej verŝajne Villarroya estas la municipo kun malplej da loĝantoj en la tuta Hispanio.
La ekonomio estis bazata ĉefe sur la agrikulturo kaj brutobredado. Krome estas rura turismo.
Vizitindaĵoj estas la preĝejo, la ermitejo, kaj naturaj lokoj, iknitoj ktp.
Tifiedoj
Tifiedoj (Tiphiidae, konataj ankaŭ kiel tifiedaj vespoj) estas familio de grandaj solemaj vespoj kies larvoj estas parazitoidoj de variaj larvoj de skaraboj, speciale de tiuj de la superfamilio "Scarabaeoidea". Ĝis ĵuse, tiu familio enhavis kelkajn aldonajn subfamiliojn, sed multaj studoj sendepende konfirmis, ke tiuj enhavas apartan stirpon, kaj estas nune klasitaj en la familio Tinnedoj.
La inoj de kelkaj Braĥicistidenoj estas senflugilaj, kaj ĉasas larvojn de skaraboj grundoloĝantaj (fosantaj). La predo estas paralizita per la pikilo de la ino kiu demetas ovon tie tiel ke la vespolarvo havas preta liverado de manĝo. Ĉar kelkaj el la grundoloĝantaj skarabospecioj atakataj de tifiedoj estas plagoj, kelkaj el tiuj vespoj estas konsiderataj profitaj kiel biologiaj kontrolagentoj.
Joseph Wölfl
Joseph Wölfl (naskiĝis la 24-an de decembro 1773 en Salzburg, mortis la 21-an de majo 1812 en Londono) estis aŭstria pianisto kaj komponisto.
Wölfl studis muzikon ĉe Leopold Mozart kaj Michael Haydn. Post mallonga restado en Varsovio li prezentis kun kelka sukceso sian unuan operon Der Höllenberg en Vieno. Al tiu sekvis Das schöne Milchmädchen kaj aliaj dramaj komponaĵoj.
En 1798 li forlasis Vienon kaj turneis kiel pianovirtuozo tra la eŭropaj ĉefurboj. Ekde 1801 li pasis kelkajn jarojn en Parizo kaj iris en 1805 Londonon.
Lia famo baziĝas sur liaj komponaĵoj por piano kaj la virtuozeco, per kiu li ludis ĉi tiujn pecojn teknike malfacilajn. En Vieno li konkuris en la salono de barono Raimund Wetzlar von Plankenstern je la piano kun la juna Beethoven.
Nomo de Horuso
Nomo de Horuso estas en la moderna egiptologio uzata markigo por la unua kaj devene ununura nomo de malnovegiptaj regantoj. Ĝi estis skribata en apartan, kutime en alteco starigita ortangulo, la t.n. sereĥ, kiun kutime antaŭis (de tie ankaŭ derivita nomo) hieroglifa signo por skribo de la nomo de dio Horuso, kiu tiel ricevis karakteron de titolo en rilato al portanto de la notita nomo.
Reganto tiel estis markata kiel "Horuso XY" kaj li estis do konsiderata kiel surtera enkorpigo de tiu ĉi dio (kiu estis reganto ka), kio kreas bazan ideologian kadron de la reĝa potenco dum la tuta periodo de la egipta antikva historio.
Ankoraŭ en la periodo de la 1-a dinastio la faraona titolaro estis plu evoluigata. Sekve de tiu ĉi evoluo la nomo de Horuso pli poste perdis karakteron de la vera nomo kaj ĝi fariĝis prefere titolo precipe de religia karaktero.
Pluaj reĝaj nomoj
La evoluo de reganta titolaro estis fermita komence de Meza imperio, plej malfrue ekde tiu tempo ĝi konsistis sume el kvin nomoj gviditaj per signoj parolantaj pri karaktero de la reĝa potenco. Apud la nomo de Horuso ĝi plu enhavis nomojn (laŭ vico):
Vidu ankaŭ
Ancient Egyptian royal titulary
Stolono
Stolono estas pli-malpli longa, subtera aŭ supertera, grimpa aŭ almenaŭ ĉepinte radikaĝinta tigo. Por fungoj stolono estas sifona hifo.
Estonta Eduko
Estonta Eduko estas Esperanta traduko de la franclingva libro Transformons l'école de Adolphe Ferrière. Tradukis H. Danniel. La tradukon en 1929 aperigis Universala Esperanto-Asocio; ĝi ampleksas 72 paĝojn.
Ferenc Szilágyi jene recenzis ĝin en Literatura Mondo 1931, paĝo 126:
Rosa May Billinghurst
Rosa May BILLINGHURST (1876-1953), ĉiam konata kiel May Billinghurst estis brita virinbalotrajtisto de la Women's Social and Political Union (Socia kaj Politika Unio de Virinoj, aŭ WSPU). Ŝi estis rulseĝ-uzanto kaj estis nomigita "the cripple suffragette", la kripla sufrageto.
Frua vivo kaj familio
Billinghurst naskiĝis ĉe 35, Granville Park, Lewisham, Londono en 1875. La patrino estis Rosa Brinsmead (1843-1931), filino de la riĉa pianofaristo John Brinsmead (1814-1908) de la firmo John Brinsmead & Sons Ltd. La patro estis Henry Billinghurst, bankisto. . Ŝi havis kvar gefratojn: Henry, Walter, Alice kaj Albert ("Alf"). La plej aĝa, Henry, poste gvidis la Brinsmead-an pianofaristejon.
Kiam juna infano, Billinghurst estis paralizita de poliomjelito, kaj ŝi neniam povis piediri sen lambastonoj: ŝi ordinare uzis triciklan rulseĝon. La familio edukis ŝin hejme kaj la fratino Alice organizis senpagitan laboron en loka malriĉulejo, kie ŝi estis ŝokita de la vivkondiĉoj de malriĉuloj. Pro tio, ŝi interesiĝis ŝin pri politiko kaj balotrajto. Ŝi diris: "Mi eksciis ke la vir-faritaj leĝoj pri edzeco, gepatreco kaj eksedziĝo metis virinojn ĉiel en pozicio de sklavo - kaj estis tiel damaĝemaj por viroj, donante al ili la povon esti tiranoj."
Politiko
Billinghurst ĉeestis kunvenojn kaj aŭdis paroladojn de Millicent Fawcett, Charlotte Despard, Emmeline Pankhurst kaj Christabel Pankhurst. Estis Christabel Pankhurst kiu inspiris ŝin: nur Christabel, kun ŝia militema kaj atentigema aktivado, povis pensigi kaj paroligi la publikon pri virinbalotrajto. Billinghurst aliĝis al la Women's Social and Political Union (Socia kaj Politika Unio de Virinoj, aŭ WSPU) en 1907, kun ŝia patrino kaj la fratino Alice. En julio 1910, ŝi fondis la WSPU-filion en Greenwich, Londono kaj fariĝis ĝia sekretario.
En 1908, ŝi forlasis la liberalan partion, diranta: "Mi sentas ke la nuna registaro ne agas laŭ la unua maksimo de Liberalismo, pro rifuzi la rajto de reprezentado de virinaj impostpagantoj. Mi aliĝis al neniu alia partio, kaj mi ankoraŭ asertas esti Liberala virino, sed Liberala virino strikanta."
Kiel sufrageto, Billinghurst estis tre aktivema kaj estis plurfoje arestita.
En Novembro 1910, ŝi estis arestita kunkune kun 158 aliaj virinoj, ekster la brita House of Commons. Ŝi diris: "Unue, la policanoj elĵetis min el la rulseĝmaŝinon sur grundon, tre brutale. Due, kiam mi estis denove sur la maŝino, ili provis min puŝi, miaj brakoj torditaj malantaŭe en tre doloriga pozicio. Trie, ili prenis min en vojeton kaj min lasis meze de amaso huligana, forpreninte kaj enpoŝiginte ĉiujn klapojn el miaj radoj por ke mi ne povis movi la maŝinon."
Alia sufrageto diris: "Ŝiaj lambastonoj estis fiksigitaj en ĉiu flanko de ŝia rulseĝo kaj, kiam kunveno estis interrompita aŭ aresto okazis, ŝi sturmis la atakantojn kun rapideco kiu venkis ĉiujn. Kiam la policanoj reagis kaj provis kontroli ŝin, ŝi riskis esti elĵetita sur grundon, kie ŝi estis tute senhelpa. Kompreneble, ŝi akceptis la riskon kun okuloj plene malfermitaj kaj, kiam ĉi tio okazis, kelkfoje, ŝi plene kaj senskrupule uzis ŝiajn maleblecojn por gajni la maksimumon da publikeco por la movado."
En 1912, Billinghurst estis malliberigita ĉar ŝi uzis ŝian rulseĝon por kaŝi ŝtonojn, kiujn uzis aliaj sufragetoj por rompi vendejajn fenestrojn. Kiam liberigita, ŝi komencis kampanjon detrui leterojn en leterkestoj, kaj estis denove arestita, kaj estis kondamnita al malliberejo por ok monatoj. En la juĝejo ŝi diris: "La registaro povas pli kripligi mian korpon, per la torturo de ŝtopnutrado, kiel ili torturis malfortajn virinojn en la malliberejo ĉi tiame. Ili povas eĉ mortigi min tiel, ĉar mi ne estas forta, sed ili ne povas forpreni aŭ mian liberecon de spirito aŭ mian decidemon batali en ĉi tiu bona batalo ĝis fino."
Billinghurst tuj komencis malsatostrikon. Ŝi priskribis ĝin tiel: "Mi nur kuŝis sur dorso kaj travivis ĉion... Mia kapo estis perforte trudita malantaŭe kaj tubo estis ŝovita en mian nazon. Estas la plej terura torturo. Mi ĝemis pro doloro, kaj mi tusis kaj malglutis la tubon, kaj ne lasis ĝin trapasi mian gorĝon. Tiam, ili provis la alian naztruon kaj ili trovis ke ĝi estis eĉ pli malgranda, kaj iomete deformita, mi supozis pro polenalergio. La nova kuracisto diris ke ne eblos internigi la tubon tra ĉi tiu, do ili ŝovis ĝin denove tra la alia, kaj mi demandis min ĉu la doloro estis tiel malbona kiel naskodoloro. Mi nur havis forton kaj volon denove elvomi ĝin, kaj mi vidis larmojn en la okuloj de la gardistinoj." Ŝi poste estis liberigita ĉar la kuracisto de la malliberejo timis ke ŝi mortos pro korinfarkto.
En majo 1914, ekster Palaco Buckingham, Billinghurst ankoraŭ partoprenis en manifestacion kiu fariĝis batalo inter sufragetoj kaj policanoj. Billinghurst veturis ŝian rulseĝon al policanoj. Charlotte Drake estis tie kaj diris: "Mi estis flanke de ŝi. Ili ĵetis nin malantaŭe, sed ni revenis. Du policanoj levis la triciklon, Fraŭlino Billinghurst ene, renversis ĝin kaj faligis ŝin sur grundon. La agito donis al mi forton - mi prenis ŝin korpe kaj relevis ŝin. Ni ordigis la maŝinon kiel eble plej bone, iomete ripozis por spiregi, kaj plu baraktis." Billinghurst ankaŭ ĉenis ŝin al palaca barilo - sed ĉi-foje, ne estis arestita.
La unua mondmilito kaj poste
En 1914 la Unua Mondmilito komenciĝis. Christabel Pankhurst aŭtokrate deklaris ke la WSPU devu forlasi la balotrajtan kampanjon kaj naciiste subteni la britan registaron en la milito. Billinghurst apogis tiun ŝanĝon, kaj subtenis la pozicion de ŝiaj amikoj, la Pankhurst-oj.