cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
13031 Durance
13031 Durance estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la belga astronomo Eric Walter Elst elde la Observatorio La Silla (Ĉilio).
Nomo
Ĝi ricevis la nomon de la franca rivero Durance, kiu fontas el la Alpoj, trafluas la departementojn Hautes-Alpes, Alpes-de-Haute-Provence kaj Vaucluse. Tiu rivero akvumas Sisteron, Manosque kaj Cavaillon antaŭ alflui en Rodanon proksime de Avignon.
Cedaka
Cedaka, Cedako, Tzedakah {en hebrea tsedaˈka aŭ  Ṣ'daqah [sˤəðaːˈqaː] en klasika hebrea (|צדקה) (en araba |الصدقة| aṣ-Ṣadaqa), estas hebrea vorto kiu signifas "justo", sed oni uzas plej ofte por signifi bonfaro. Notinde, tiu koncepto de "bonfaro" estas diferenca el la moderna okcidenta kompreno de "karitato", kiu estas tipe komprenita kiel spontanea ago de bona volo kaj markilo de malavareco, ĉar tzedakah estas anstataŭe etika devigo. En Judismo, tzedakah referencas al la religia devigo fari tion kio estas prava kaj justa, kion Judismo emfazas estas grava parto de vivo en spirita vivo. Tiel, malkiel volonta filantropio, tzedakah estas rigardata kiel religia devigo kio devas esti plenumita senkonsidere al propra financa stato, kaj estas konsiderata ordono eĉ por tiuj de limigitaj financaj rimedoj. Pli larĝe, tzedakah estas konsiderata unu el la tri ĉefaj agoj kiuj povas pozitive influi kontraŭmalfavora elĉiela dekreto.
Medeiros e Albuquerque
José Joaquim de Campos da Costa de Medeiros e Albuquerque [ĵoze ĵoakim dikampŭz dakosta dimedejruz jaŭbukerki] (naskiĝis en la 4-a de septembro 1867, en Recifo, kaj mortis en la 9-a de junio 1934, en Rio-de-Ĵanejro) estis brazila ĵurnalisto, profesoro, politikisto, poeto, rakontisto, teatra verkisto, romanisto, oratoro, eseisto kaj memorverkisto. Li estas fondinto de la Seĝo 22 de la Brazila Beletristika Akademio, kies patrono estas José Bonifácio de Andrada e Silva, la Plej Juna. Respublikano, Medeiros e Albuquerque verkis la himnon Hino à Proclamação da República ("Himno al la Proklamado de la Respubliko", musikigita de Leopoldo Américo Miguez), grava brazila glorkanto. Sindona esperantisto, laboris por la brazila registraro deklari Esperanton "klaran lingvon por telegrafo" (20 jaroj antaŭ la Internacia Telegrafa Unio). En la gazetaro, li skribis ankaŭ sub la pseŭdonimoj Armando Quevedo, Atásius Noll, J. dos Santos, Max kaj Rifiúfio Singapura.
Cedaka
La vorto tzedakah estas bazita sur la hebrea (|צדק, Tzedek) kiu signifas praveco, socialjusteco aŭ simple justeco, kaj estas rilata al la hebrea vorto Tzadik, kiu signifas justa kiel adjektivo (aŭ justulo kiel nomo en la formo de substantivo). Kvankam la vorto aperas 157 fojojn en la Masora Teksto de la Hebrea Biblio, tipe en rilato al "justeco" mem, ties uzado kiel termino por "bonfaro" en la supra senco estas adapto de Rabena Judismo en tempoj de Talmudo.
Medeiros e Albuquerque
En 1906 granda sukceso okazis dum prelego de la verkisto kaj federacia deputito Medeiros e Albuquerque, kiu altiris la atenton de pli ol 800 personoj. La temo estis: "De Babelo ĝis Esperanto".
Cedaka
En la Mezepoko, Maimonido konceptis ok-nivelan hierarkion de tzedakah, en kiu la plej alta formo estas doni donacon, prunton aŭ partnerecon kiu rezultu en tio ke la ricevanto iĝu mem-sufiĉa, anstataŭ vivteni sin el aliuloj; en sia vidpunkto, la dua plej alta formo de tzedakah estas fari donacon anonime al nekonata ricevanto.
Etzelkofen
Etzelkofen estis ĝis la 31-a de decembro 2009 komunumo de la distrikto Fraubrunnen kaj ek de la 1-a de januaro 2010 komunumo de la administra distrikto Berno-Mezlando en Kantono Berno, Svislando. Ĝi havis 288 loĝantojn je la 31-a de decembro 2009.
Geografio
Etzelkofen situas sur la altebenaĵo de Rapperswil inter la valkaldronoj de Mülchi kaj Brandbach en la Svisa Mezlando, proksimume en la mezo inter la urboj Soloturno kaj Berno. Al la komunumo apartenas krom la vilaĝo Etzelkofen la setlejoj Buuchi kaj Im Moos. La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 2,8 km², de kiuj 36% estas kovritaj de arbaro, 57% servas por agrikulturo kaj 7% por setlado.
Najbaraj komunumoj
La komunumo Etzelkofen limas en nordo al Mülchi, en nordoriento al Büren zum Hof, en oriento al Fraubrunnen, en sudoriento al Grafenried, en sudo al Iffwil, en sudokcidento al Scheunen, kaj en okcidento al Messen (SO).
Trafiko
Tra Etzelkofen pasas la kantona vojo 1301 de Mülchi al Münchenbuchsee kaj krome kondukas la vojo n-ro 1340 de Etzekofen al Messen. Per la poŝtaŭtolinio de Messen al Jegenstorf la komunumo estas konektita al la publika transportreto.
Historio
La unua dokumenta mencio de Etzelkofen datiĝas el la jaro 1302 kiel villa Ezenchoven. Dum mezepoko Etzelkofen apartenis al la senjorujo Messen, de kiu la Monaĥejo Fraubrunnen akiris en la 14-a jarcento bienojn. En la jaro 1373 tial la Monahejo Fraubrunnen postulis la suverenecon pri Etzelkofen, tamen tiuj rajtoj estis atribuitaj al Messen. La supera jurisdikcio apartenis al la Grafoj de Kiburgo kaj ek de 1406 al la berna kampartribunalo Zollikofen. Surbaze de donaco de la jaro 1278 la Abatejo Sankt-Ursen en Soloturno validigis sian rajton pri la Senjorujo Messen. Kun Messen en la jaro 1412 ankaŭ la malalta jurisdikcio pri Etzelkofen fariĝis soloturna. Etzelkofen estis ek de tiam ĝis la kontrakto de Wynigen de 1665 parto de la voktejo Bucheggberg. En la jaro 1665 ĝi estis atribuita al la berna voktejo Fraubrunnen.
Ruskovce
Ruskovce povas esti pluraj lokoj en Slovakio:
Louise Fletcher
Estelle Louise FLETCHER (naskiĝis la en Birmingham (Alabamo), (Usono), mortis la 23-an de septembro 2022 en Montdurausse, (Francio), estis usona aktorino.
Biografio
Pro tio, ke ŝiaj gepatroj estis surdaj, instruis ŝin paroli ŝia onklino. Louise Fletcher tre june lernis signolingvon por povi komuniki kun la gepatroj.
Louise Fletcher estas ĉefe konata pro ŝia rolo de ĉef-flegistino en psikiatra hospitalo de One Flew Over the Cuckoo's Nest (1975), kiu havigis al ŝi Oskaron la sekvan jaron.
26201 Sayonisaha
26201 Sayonisaha estas asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la de la teamo de la astronomia kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de Sayoni Saha, finalistino de la Intel Science Talent Search de 2012, scienca konkurso por lernantoj en lasta jaro de mezlernejo, pro ŝia projekto pri konduta kaj socia sciencoj. Ŝi estis lernantino ĉe la Gretchen Whitney High School de Cerritos (Kalifornio).
János Horváth (filologo)
János Horváth [jAnoŝ horvAt], laŭ hungarlingve kutima nomordo Horváth János (naskiĝis la 1911 en Budapeŝto, mortis la  1977 samloke ) estis hungara klasika filologo, literaturhistoriisto, altlerneja instruisto.
Biografio
János Horváth frekventis universitaton en sia naskiĝurbo, li ricevis diplomon en 1935 kaj li doktoriĝis en 1941. En la sekvaj 2 jaroj li plulernis en universitato de Munkeno helpe de stipendio. Li instruis en la Scienca Universitato Péter Pázmány jam ekde 1938, kie en 1972 li iĝis katedrestro. Li okupiĝis precipe pri la latina lingvo kaj latinaj mezepokaj tekstoj en Hungarujo. Li ricevis premion Kossuth en 1955.
Interlaken (distrikto)
La distrikto Interlaken estis ĝis la 31-a de decembro 2009 administra unuo de Kantono Berno. Ĝi havis 38386 loĝantojn la 31-an de decembro 2008. Ĝia ĉefurbo estis la samnoma urbo Interlaken. Kun efiko de la 1-a de januaro 2010 ĝi estis integrita al la nova administra distrikto Interlaken-Oberhasli.
Geografio
La distrikto Interlaken situas en la kerno de Berna Oberlando. Ĝi konsistas el la komunumoj ĉirkaŭ la Lago de Brienz kaj la orienta Lago de Thun. Al la distrikto apartenas la fama regiono de Jungfrau, kiu estas monda heredaĵo de UNESKO.
Trafiko
La distrikto atingeblas flanke de Berno per la linio de la kompanio Berno-Lötschberg-Sempiono-Fervojo kaj de Lucerno per la mallarĝŝpura Brünig-Fervojo de la Svisaj Federaciaj Fervojoj. Ek de Interlaken mallarĝŝpura fervojo kondukas tra Grindelwald al la fama jugo de la monto Jungfrau.
Ekonomio
La ĉefa enspezfonto en la distrikto Interlaken estas la turismo. Multnombraj montarfervojoj kaj aertelferoj ofertas al la turistaro la plej diversajn ekskurseblecojn.
Historio
Post la reformacio en la jaro 1532 el la posedaĵoj de la antaŭa Monaĥejo Interlaken la urbo Berno kreis la kamparvoktejon Interlaken. La iama voktejo estis dissolvita en la jaro 1798 post la Helveta Revolucio. En la jaro 1803 la iama voktejo fariĝis la ĉefdistrikto Interlaken kaj en 1831 la distrikto Interlaken.
Komunumoj de la distrikto Interlaken
La distrikto Interlaken konsistas (stato en 2009) el 23 komunumoj, el kiuj la ĉefloko Interlaken estas la plej granda. Jen la listo:
Calais-Ville (stacidomo)
Calais, plennome Calais-Ville, estas franca stacidomo sur linio -, situanta en  Calais, en departemento Pas-de-Calais, regiono Hauts-de-France.
Temas pri stacidomo de Société nationale des chemins de fer français (SNCF), priservata de trajnoj TGV inOui, VSOE, TERGV kaj.
Ĝi situas ĉe kilometra punkto (PK) de la linio Boulogne-Ville - Calais-Maritime (314000).
Northgate (Seatla kvartalo)
Northgate estas kvartalo, aŭ superkvartalo, en Seatlo, Vaŝingtonio, Usono. Ĝi estas plej konata pro la samnoma butikaro, Northgate Mall, kiu malfermiĝis en 1950. La superkvartalo konsistas el kvar (sub)kvartaloj, nome Haller Lake, North College Park, Pinehurst, kaj Maple Leaf. Krom la butikaro, interesaj vidindaĵoj en Northgate inkluzivas Lagon Haller, la Kolegion de Norda Seatlo, kaj la plej imponan moskeon en Seatlo. Evergreen Washelli Memorial Park estas la plej granda tombeja parko en Seatlo, kun impona maŭzoleo.
Fontoj
Bazita sur informoj en la angla Vikipedio.
10372 Moran
10372 Moran estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la elde la Nacia Observatorio de Kitt Peak (Usono) en la kadro de la projekto Spacewatch.
Nomo
Ĝi estis nomita en memoro de la usona pentristo pejzaĝisto Thomas Moran (1837–1926), kiu centris sian laboron sur la sovaĝa okcidento, de la bordoj de la Supra Lago al la "Granda Kanjono de Yellowstone". Liaj ilustraĵoj de la okcidento aperis inter aliaj en Harper's Weekly kaj The Aldine. Li partoprenis al la ekspedicio de 1873 de John Wesley Powell en la Granda Kanjono.
Daphne Lawless
Daphne LAWLESS [DAfni LAles] estas artistino el Novzelando kiu faras elektronikan popmuzikon. Ŝia dua disko enhavas du Esperanto-kantojn: "La sorĉistetino" kaj "Hejmen mi flugus".
Fredeburg
Fredeburg estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Duklando Lauenburg de la federacia lando Ŝlesvigo-Holstinio. Fine de la komunumaro havis nur  loĝantojn. La en komparo aparte malgranda komunumo estas parto de la komunumaro Lauenburgische Seen, administra ligo de pluraj formale sendependaj politikaj komunumoj, administrata en la pli granda urbo Ratzeburg, kiu mem tamen ne apartenas al la komunumara teritorio.
Landelles-et-Coupigny
Landelles-et-Coupigny estas franca situanta en departemento Calvados, regiono Normandio.
Ĝiaj loĝantoj nomiĝas Landellais.
Inde estas
Inde estas (greke Ἄξιόν Ἐστιν) estas kristana preĝo uzata en la bizanca rito. Ĝi etas kantata dum la dia liturgio kaj ankaŭ ofte dum la taga rondo de preĝoj.
La Esperanta traduko de tiu ĉi preĝo laŭ Adoru estas:
''Inde estas envere / honori vin, Dipatrino, / beata kaj senpeka, / Patrino de nia Dio. / Pli eminenta ol keruboj / kaj nekompareble pli glorinda ol serafoj, / kiu sendifekte naskis la Dian Vorton, / vera Dipatrino, / ni honoras vin.''
Holice (apartigilo)
Holice povas esti pluraj lokoj en Slovakio aŭ Ĉeĥio:
En Ĉeĥio:
En Slovakio:
Ŝtelĉasado
La ŝtelĉasado estas kontraŭleĝa ĉasado aŭ fiŝkaptado.
Tio povas okazi pro la faktoj ke:
Tiele damaĝo fare de ŝtelĉasistoj povas esti nur ekonomia, sed ankaŭ scienca, socia ktp.
Por eviti ŝtelĉasadon oni uzas ie la servojn de ĉasgardisto kaj aliloke publikajn gardistojn.
Mehmet Aurélio
Mehmet Aurélio - denaske Marco Aurélio Brito dos Prazeres - estas en Brazilo naskiĝinta futbalisto, kiu ekde la jaro 2001 vivas en Turkio kaj alprenis la turkian civitanecon. Li naskiĝis en Rio-de-Ĵanejro, do nun estas -jara. Ekde la jaro 2010 li profesie ludas futbalon en la unua vira teamo de la klubo Beşiktaş Jimnastik Kulübü - antaŭe li interalie estis profesia futbalisto de la kluboj Fenerbahçe Spor Kulübü (Istanbulo, 2003-2008) kaj Real Betis Balompié (Sevilo, Hispanio, 2008-2010). Krome Mehmet Aurélioekde la jaro 2006 estas membro de la turka nacia teamo de futbalo kaj interalie kunkonkuris pri la Eŭropa Futbal-Ĉampionado 2008, kie la teamo atingis la duonfinalon kaj do trian pozicion inter la eŭropaj naciaj teamoj pri futbalo.
Lajos Imre
Imre Lajos
AIBO
AIBO (アイボ) estas amuza roboto, kiun evoluigis la japana elektronika konzerno Sony. La origina celo estis evoluigo de dombesto por alergiuloj, sed same gravis la prezento de la avangarda teknologio de la firmao.
Nomo AIBO devenas el Artificial Intelligence roBOt (Arta Inteligenta Roboto), krome "AI" (Arta Inteligento) + "EYE" (angle okulo) + "Aibō" (kunulo).
Oni pluevoluas la robothundon ekde 1999 daŭre, en 2005 la aktuala modelo estis la AIBO ERS 7. Aibo kapablas kuri kaj paroli. Ĝi estas ekipita per enkonstruita kamerao. Sur sia kaposupro, lumanta diodo povas signi animstaton (feliĉa, kolera, trista). Uzantoj povas programi ĝin per Memory Stick.
Aiboj povas eĉ sin mem iomete programi, t.e. akiri "hundo-personecon".
Midzado
Kiel plejparte da seksumaj agoj, buŝa seksumado kreas riskon je akiro de seksume transdoneblaj infektoj. Tamen la transdonrisko por buŝa seksumado, speciale transdono de HIV, estas signife malalta kompare al vagina aŭ anusa seksumado.
Beletre, Louis Beaucaire en sia El la vivo de Bervala sentaŭgulo verkis amuzan rakonton pri la vorto "midzumado".
Aliaj animaloj
La vesperto Cynopterus sphinx midzas dum sekskuniĝo. Paroj pli longe seksumas kiam la vespertino lekas la virvesperton ol kiam ŝi ne faras tion.
Vidu ankaŭ
Oral seks
AIBO
Komence de 2006, firmao Sony decidis ne plu produkti la roboton.
<ol>
</ol>
Salvatorkirche (Gera)
Historio
Sur la Monto Nikolao unue staris kapelo konsekrita al Sankta Nikolao kaj tranoktejo por almozpetaj monaĥoj. La kapelo, laŭ kiu la monto jam ekde 1333 estas nomata „je Gera sur la Monto Sankta Nikolao“, forbrulis ĉe la urbobrulego de 1686. En 1717 oni malkonstruis la ruinojn, por krei spacon por la nova preĝejo.
La baroka preĝejo mem estis konstruata en la jaroj 1717 ĝis 1720 laŭ planoj de la elektoprinca saksia landa konstruestro David Schatz, la turo tamen – post kiam oni akiris helpe de turkonstruo-loterio la bezonatajn monrimedojn – nur en la jaroj 1775 ĝis 1778 laŭ planoj de Gerardo Hofmann. Nur du jarojn poste la preĝejo estis detruita je la urbobrulego de Gera en 1780. Male al la dua tiama preĝejo en Gera, la Johanpreĝejo, la Salvatorpreĝejo estis rekonstruita en la jaroj 1781 ĝis 1783 kaj estas pro tio la ununura preĝejo en la historia urbocentro de Gera. Ĝis la konstruado de la nova Johanpreĝejo (inaŭgurita en 1885) ĝi estis la sola parokopreĝejo de Gera, krome oni entombigis tie – post kiam la malnova johanpreĝeja tombokelo, la tradicia tombejo de la grafoj de Gera, ne plu estis uzebla post la urbobrulego – en 1802 la lastan grafon de Reuß-Gera, nome Heinrich la 30-a, kaj en 1829 lian edzinon Luise Christiane von Pfalz-Birkenfeld.
En la jaro 1898 oni malkonstruis la domojn situantajn ĉe de la preĝejo kaj starigis anstataŭe la nunan reprezentativan peronon. En 1903 oni alikonstruis la internon de la preĝejo estrate de urbokonsilantaro Adolf Marsch laŭ la stilo de la secesio.
Post kiam en 2006 okazis renoviglaboroj ĉe la okcidentfasado de la Salvator-Preĝejo, oni daŭrigas la laboron pri la turo ekde aŭtuno de 2007.
Orgeno
La Salvatorkirche havas dumanan pneŭmatikan Röver-orgeno, konstruita en la jaroj 1903-1905.
Dispozicio
Prionopedoj
La Prionopedoj (Prionopidae) estas familio el la ordo de la Paseroformaj birdoj (Passeriformes ). Antaŭe oni enordigis ilin al la Laniedoj (Laniidae). Pro sufiĉa esploro de distingaj karakterizaĵoj oni enmetis ilin en propran familion, sed kelkaj ornitologoj tamen enordigas ilin kiel propran subfamilion Prionopedoj (Prionopidae) al la Laniedoj.
Prionopedoj estas disvastiĝiintaj en Afriko, sude de Saharo.
Kangŭon (Nord-Koreio)
Kangŭon-do estas provinco de Nord-Koreio, kies ĉefurbo estas Wonsan. Antaŭ la divido de Koreio en 1945, Kangŭon kaj ĝiaj najbaroj de Sud-Koreio Gangŭon-do (ankaŭ literumita Kangŭon-do) estis nur unu provinco el kiu Wŏnsan ne estis parto.
Loĝantaro kaj teritorio
La ciferoj de la censo realigita en 2005 asertas ke Kangŭon-do havas personojn. Ĝi havas areon de, simile al la teritorio de tuta Libano.
János Reinel
REINEL János (rajnel) estis slovakia hungara ĵurnalisto, redaktoro naskita en Satmaro la 15-a de majo 1888 kaj mortinta en Pozsony la 26-an de decembro 1973.
13032 Tarn
13032 Tarn estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la belga astronomo Eric Walter Elst elde la Observatorio La Silla (Ĉilio).
Nomo
Ĝi ŝuldas sian nomon al la franca rivero Tarn, kiu fontas el la Monto Lozère (altitudo 1550 m) en montmasivo Cévennes. Fama pro sia abruptaj kaj danĝeraj akvoŝveliĝoj, Tarn estas precipe ŝatata pro siaj belaj gorĝoj kaj kanjono j.
Frigg
La nord-ĝermana diino Frigg aŭ Frigga (Frigo) estas en la nord-ĝermana mitologio la edzino de Odino kaj apartenas al la azoj. Laŭ kelkaj aŭtoroj ekzistas por ŝi ankaŭ alia nomo Saga. Ŝi estas la diino-protektantino de geedzeco kaj patrineco.
Ekzistas multaj paraleloj inter ŝi kaj la diino Freyja Frija, la diino de amo kaj fekundeco, kun kiu ŝi estas en novtempaj komprenoj ofte unuigata aŭ interŝanĝata. Frigg rolas tamen per sia edzo gravan rolon.
La asteroido Frigga estis nomita laŭ la diino Frigg.
Ehlenz
Ehlenz estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Bitburg-Prüm de la federacia lando Rejnlando-Palatinato. Fine de la jaro la komunumo havis 0 loĝantojn.
Skolastiko
La termino skolastiko — de la latina scholasticus, kio povus signifi kaj instruiston kaj lernanton — indikas la filozofian, teologian, kaj sciencan spekulativadon de la eŭropa Mezepoko de jarcentoj. Ĝia ĉefa studobjekto estis la rilato(j) inter la Dia revelacio kaj la scienco larĝasence. Sekve oni pravus pritrakti, krom la "latina" skolastiko, pri bizanca skolastiko kaj eĉ pri araba skolastiko (rilato inter la filozofia-scienca kulturo kaj Korano).
En Eŭropo la skolastikistoj precipe prizorgis filozofion kaj teologion. La aŭgustena disigo de sapientia (la kono pri Dio kaj la spiritaj substancoj) kaj scientia (la mondaj konoj) estis superata post la alveno al Okcidento de la verkoj de Aristotelo. De ili devenis nova ideo pri la scienco kiel racia procedo, rigore dedukta, de kio sekvas konkludo universa kaj necesa. La grandaj skolastikistoj – Alberto la Granda, Tomaso de Akvino, Dunso la Skota – asertis ke eĉ teologio estas scienco (en la aristotela senco, ne la moderna senco kie scienco estas afero de eksperimentoj, ktp).
Nihat Kahveci
Nihat Kahveci estas turka futbalisto. Li naskiĝis en Istanbulo, do nun estas -jara. En la jaroj 1997–2002 kaj 2009-2011 li profesie ludis futbalon en la unua vira teamo de la klubo Beşiktaş Jimnastik Kulübü - intertempe li estis profesia futbalisto de du kluboj en Hispanio (Real Sociedad en Eŭskio kaj Villarreal CF en Valencilando). Krome Nihat Kahveci inter la jaroj 2000 kaj 2010 estis membro de la turka nacia teamo de futbalo, inter alie sukcese konkuranta pri la Futbala Mondpokalo 2002 kaj la Eŭropa Futbal-Ĉampionado 2008, kie la teamo ambaŭfoje atingis la duonfinalon kaj do trian pozicion inter la eŭropaj naciaj teamoj pri futbalo.
Im Moos
Im Moos en la alemana lingvo signifas en la marĉo. Ĝi estas la nomo de la sekvantaj lokoj:
Miŝne Tora
La Miŝne Tora aŭ Miŝneh Torah (en hebrea |מִשְׁנֵה תּוֹרָה}}, "Ripeto de la Torao"), subtitolita Sefer Yad ha-Hazaka (ספר יד החזקה "Libro de al forta mano"), estas kodo de juda religia juro (Halaĥo) verkita de Majmonido (Rabeno Moŝe ben Majmon). La Miŝneh Torah estis kompilita inter 1170 kaj 1180 (4930 kaj 4940 AM), kiam Majmonido estis loĝanta en Egiptio, kaj estas konsiderata kiel la majstroverko de Majmonido. Tiukadre, postaj fontoj simple referencas al la verko kiel "Maimon", "Maimonides", aŭ "RaMBaM", kvankam Majmonido komponis ankaŭ aliajn verkojn.
La Miŝneh Torah konsistas el dekkvar libroj, subdividitaj en sekcioj, ĉapitroj kaj paragrafoj. Ĝi estas la nura verko de la Mezepoko kiu detalas la devigojn de Judoj, inklude tiujn leĝojn kiuj estis aplikeblaj nur kiam ekzistis la Sankta Templo, kaj restas grava verko por judismo.
Ties titolo estas alvoko origine uzata por la Biblia libro Readmono, kaj ties subtitolo, "Libro de la forta mano", derivas el ties subdivido en dekkvar libroj: nome la nombra valoro dekkvar, reprezentita per la hebreaj literoj Ĝod (10) Dalet (4), formas la vorton yad ("mano").
Tiu Komentario aŭ Interpreto pri la Miŝnah estis skribita nur hebrelingve kaj ne ankaŭ arablingve aŭ aramelingve laŭ tiama kutimo. Per tiu komento li celis unuigi la diversajn interpretojn, foje senfundamentajn, disvastigitajn inter la diasporaj judoj. Indas je rimarko parto de tiu traktato, nome “Sanhedrin”, kie Majmonido listigas la dektri kredartikolojn de la judismo, kiu fariĝis kredbazo por multaj judoj tramondaj. Posteuloj taksis la verkon preskaŭ teologian sumon per kiu la rabena “parola leĝo” fariĝis ankaŭ, kaj eĉ precipe, “skribita leĝo”. Kvankam tie kaj tie malaprobita ĉe samreligianoj, la pensada enhavo de tiu verko, latinigita, altiris la atenton de eminentaj personuloj de la klera kristana mezepoka medio, kiel Alberto la Granda, Duns Skoto kaj Aleksandro de Hajleso, kiuj siavice lekcie kaj cite komentis verkajn erojn.
Väinämöinen
Väinämöinen (prononco en finna [ˈʋæinæˌmøinen]) estas dio, heroo kaj la centra rolulo en finna folkloro kaj la ĉefa rolulo en la nacia eposo Kalevala. Lia nomo devenas el la Finna vorto väinä, signife roja banejo. Väinämöinen estis priskribita kiel maljuna kaj saĝa viro, kaj li posedas povan, magian voĉon.Li estas ŝamana heroo kiu kapablas kanti magie. Lin naskis la Virgulino de la Aero, kaj li helpis krei la teron. Multaj el liaj vojaĝoj similas al ŝamanaj vojaĝoj, precipe kiam li vizitas la stomakon de la tergiganto Antero Vipunen por trovi la ĝustajn vortojn por krei boaton. Li ludas kantelon (kantele), finna kordinstrumento ludata kiel citro. Unu el liaj kanteloj estas farita el la maksela osto de giganta ezoko. Li neniam trovas edzinon (unu el liaj virinoj anstataŭe dronas sin) kaj ŝtelas de la norda popolo la magian muelejon Sampo.
Mehrano
Geografio
Mehrano situas je la okcidenta parto de Ilamo, apud la Zagros-montaro, je 136 metroj super la marnivelo. La urbo troviĝas proksimume 60 km sud-okcidente de la provinca ĉefurbo Ilamo kaj 550 km sud-okcidente de Teherano.
Historio
En 1986 dum la Iraka-irana milito Mehrano estis okupita de la iraka armeo por monato. En aŭgusto de 2000 ĝi estis bombardita fare de taĉmentoj de la Organizaĵo de la muĝahidoj de la irana popolo subtenitaj de la iraka armeo. En 2003 la irana registaro establis apud la urbo tendaron por 50 mil irakaj rifuĝintoj. EN aprilo 2003 la tendara loĝantaro superis 100 mil, do lokaj potenculoj turnis sin al la registaro kun peto pri aldona helpo.
Calais-Maritime (stacidomo)
Calais-Maritime estas fermita franca stacidomo sur linio - Calais-Maritime, situanta en  Calais, en departemento Pas-de-Calais, regiono Hauts-de-France.
Temas pri stacidomo de Société nationale des chemins de fer français (SNCF).
Ĝi situas ĉe kilometra punkto (PK) de la linio Boulogne-Ville - Calais-Maritime (314000).
Calgary Transit
Calgary Transit estas entrepreno de publika transporto kiun posedas kaj funkciigas la urba registaro de Kalgario (Alberto). En la jaro 2006 129,7 milionoj da pasaĝeroj eniris proksimume 960 veturiloj de Calgary Transit, kiuj provizis 2,15 milionoj da horoj de servo (meze 2,17 horoj por ĉiu loĝanto de Kalgario).
Historio
Tio kio iam estus Calgary Transit komencis kiel Calgary Municipal Railway [Kalgaria Municipa Fervojo] en 1909, kun dek du tramoj servantaj urbon de 30.000 loĝantoj. Ĉi tiu trama servo pligrandiĝis dum la sekvaj tridek jaroj ĝis 1946, kiam la entrepreno alprenis la nomon Calgary Transit System dum bezin-povaj veturiloj ekanstataŭigis la lokajn tramojn (oftaĵo tiutempe). Finfine oni entute forigis la elektrajn tramojn kaj ilin anstataŭigis per dizelaj busoj. En 1972 la CTS alprenis sian nunan nomon Calgary Transit.
Inter la unuaj 1970-aj jaroj kaj 2000 Calgary Transit havis tri-tavolan bus-servon. Oni signis ordinarajn bus-kursojn per blankaj bushaltejaj ŝildoj. Blu-sagaj bus-kursoj, signitaj per bluaj ŝildoj, provizis servon kun limigitaj haltoj kaj tuttagan servon al antaŭurbaj kvartaloj de la urbocentro. Ekspresaj bus-kursoj, signitaj per ruĝaj ŝildoj, provizis tre limigitan bus-servon al la ekstremaĵoj de la urbo nur dum pinto-horoj. Iom post iom oni forigas ĉi tiujn tavolojn depost kiam Calgary Transit plilongigas la C-trajnajn liniojn kaj funkciigas BRT-servon.
C-Trajno
En 1985 oni malfermis novan linion (Linio B / Kurso 202) kiu etendiĝis nordorienten de la urbocentro ĝis Stacio Whitehorn (tuj sude de la kruciĝo de Bulvardo McKnight kaj 36-a Strato Nord-Orienta), kaj en 1987 oni malfermis ĝustatempe por la Vintraj Olimpikoj novan linion kiu etendiĝis de la urbocentro nordokcidenten ĝis Universitata Stacio (tuj oriente de la kampuso de la Universitato de Kalgario, inter 24-a kaj 32-a Avenuoj sur Rapidvojo Crowchild).
En 1990 oni malfermis unu-kilmetran plilongigon de la nordokcidenta linio ĝis Stacio Brentwood (sude de Brisebois Drive sur Rapidvojo Crowchild), kaj en 2001 oni aldonis du novajn staciojn - Stacio Canyon Meadows (norde de Canyon Meadows Drive kaj okcidente de Rapidvojo Macleod) kaj Stacio Fish Creek-Lacombe (sude de Strato Bannister kaj okcidente de Rapidvojo Macleod); la 15-an de decembro 2003 oni aldonis Stacion Dalhousie (sude de 53-a Strato meze de Rapidvojo Crowchild) al la nord-okcidenta linio.
La 28-an de junio 2004 oni malfermis du novajn staciojn por la suda linio: Stacio Shawnessy (sude de nova vojkruciĝo ĉe Rapidvojo Macleod kaj Bulvardo Shawnessy) kaj Stacio Somerset-Bridlewood (sude de 162-a Avenuo kaj okcidente de Shawnee Gate).
Oni nun konstruas ĉe la nordorienta linio: nova Stacio McKnight-Westwinds malfermiĝos laŭplane fine de 2007. En oktobro de 2007 oni aprobis konstruadon de plia stacio por la nordorienta linio, Stacio Saddle Ridge, kaj stacio por la nordokcidenta linio, Stacio Crowfoot. Ankoraŭ planataj estas nova linio kiu etendiĝos de la urbocentro okcidenten ĝis 69-a Strato Okcidenta (verŝajne nomota Linio D, Kurso 202) kaj linio kiu etendiĝos de la urbocentro sudorienten al la kvartaloj Douglasdale kaj McKenzie (verŝajne nomota Linio E, Kurso 203).
La 18-an de julio 2007 Calgary Transit oficiale prezentis la novan ruĝ-blankan livreon de sia C-trajno kaj busaro.
BRT
La 30-an de aŭgusto 2004 Calgary Transit ekfunkciigis linion de bus-metroo (bus rapid transit) por servi en estontaj C-trajnaj kursoj (la D-linio kaj ankoraŭ ne planita linio de la urbocentro norden); komence oni uzis kutimajn busojn kaj ekde la 25-a de junio 2007 artikitajn busojn.
La kalgaria BRT-linio havas nur kelkajn trajtojn kiujn oni atendas de vera BRT-sistemo, inter ili limigitajn haltojn, senperajn kursojn kaj prioritaton en sistemoj de trafik-signoj. La BRT, ankaŭ konata kiel kurso 301, funkcias en normala trafiko, uzas kutimajn busojn (foje artikitajn busojn), kaj ĝi uzas normalajn bushaltejojn (krom ke ili estas ruĝe farbigitaj). Depost la ekfunkciigo de la kurso, oni faris plibonigoj je la servoj dum ĝi iom post iom ricevas pli grandan popularecon inter la uzantoj de publika transporto. Inter tiuj plibonigoj estas pli ofta kursado de la busoj kaj funkciado de la busoj ĝis noktomezo al kaj la okcidenta kaj la orienta finstacioj ĉiun tagon.
Nuntempa servado
Calgary Transit nuntempe prizorgas ĉ. 160 kursojn per ĉ. 830 busoj, de kiuj 460 estas malalt-plankaj, kaj 116 tram-metroaj veturiloj, de kiuj 84 estas de speco Siemens-Duewag U2 kaj 32 estas la pli modernaj veturiloj de speco Siemens SD-160. En 2007/2008 alvenos 40 novaj tram-metroaj veturiloj de speco Siemens SD-160, ĉ. 2-3 veturiloj monate.
Inter la nunaj busoj estas:
Aldone uziĝas ĉ. 100 busetoj por kursoj kies estas malmultaj pasaĝeroj. Ĉi tiuj plejparte havas ĉasion Ford Econoline E-450 kun diversaj karoserioj de Crestline (GCII, Aerotech) krom kvar veturiloj kiuj havas buskaroseriojn de Corbeil.
La bone ellaborita C-trajna sistemo kune kun kelkaj ĉefaj bus-kursoj konsistigas la spinon de la sistemo, dum multaj flankaj bus-kursoj kaj ekspres-servoj komplementas ĉi tiun spinon. Ĉe C-trajno kaj la ĉefaj bus-kursoj oni ekveturas ĉiun 5-an minuton ĝis 30-a minuto inter la 5-a horo matene kaj la 3-a horo nokte. Ĉe la plejparto de la "nutraj" bus-kursoj oni ekveturas ĉiun 15-an minuton ĝis 45-a minuto; malpli ofte ĉe la aliaj kursoj. Aldone ĉe iuj kursoj oni veturas nur dum prem-horoj: ĉe ĉi tiuj oni ekveturas ĉiun 10-an minuton ĝis 30-a minuto.
Latinaĉo
Latinaĉo (en latino Latinitas culinaria) estas lokucio kiun oni uzas por rilati al tekstoj kiuj estas en tre malmulta akademia Latino ekde la vidpunkto de gramatiko, literumado, ktp. Ankaŭ en Latino kun vortotrezoro de moderna origino latinigita. Ĝenerale, oni uzas ĝin pro malklereco aŭ por humura celo.
Ankaŭ, pro analogeco, oni parolas iujn fojojn pri makaronia franca, makaronia angla, makaronia itala, ktp. Vidu ankaŭ artikolon pri Makaronio.
Tipa ekzemplo de makaroniaĵo estas la kanto Ameno en pseŭdolatina fikcia lingvo t.e. la vortoj fonetike similas al la latina, sed fakte havas nenian signifon. Ĝenerale, la procezo konsistas el tradukado de vorto el iu ajn lingvo - plej ofte la angla - al la latina, konjugante ĝin sen konsideri iujn regulojn de fleksio kaj sintakso. Ĉi tiu "lingvo" estas uzata komike, kontraste al la serioza aspekto de la latina. Oni konjektas, ke ĉi tiu pseŭdolatino aperis kun universitatoj kiel maniero ludi kun la oficiala lingvo, kiu estis devige instruita tiutempe.
Historio
Kun la antaŭo de la literaturo goliarda mezepoka, komencis uzi ĉi tiun Latinon Tifi Odassi, en sia Maccharonea (1490), kaj popularigis ĝin la itala humanisto Teófilo Folengo, ankaŭ nomita Merlín Cocay aŭ Cocayo, en sia Baldus. Poste multnombraj komikaj aŭtoroj imitis ĉi tiun stilon, inter ili Bassano Mantovano, Giovan Giorgio Allione aŭ Fossa Cremonese, kaj aliaj kiuj sekvis sian ekzemplon por la tuta Eŭropo ĝis aktualaj tempoj; ekzemple, Ignacio Calvo reskribis parton de la Don Kiĥoto en Latinaĉo:
Duncan C. Thomson
Duncan C. THOMSON (naskiĝis en 1969 en Glasgovo, esperantistiĝis en 1990) estas gitaristo kaj kantisto el Skotlando (Britio), kiu verkis la jenajn du tekstojn:
Plie li komponis melodiojn por la jenaj tekstoj:
Latinaĉo
Historio
Alia ekzemplo de teksto en latinaĉo, la liriko de la novepoka kanto Ameno:
Gŭijango
Gŭijango aŭ Guiyang estas ĉefurbo de provinco Gŭiĝoŭo, industria, komerca kaj eduka centroj en la suda de la Ĉina Popola Respubliko.
Geografio
Gŭijango situas laŭ riverobordo.
Historio
La fruaj loĝantoj de Gŭijango ne estis ĉinoj. En 1283 antaŭ Kristo jam urbo konstruiĝis. En la 14-a jarcento ĝi estis sidejo de prefektejo kaj grava komerca centro. Post 1949 la urbo industriiĝis. En la 1970-aj jaroj la urbo estis grava produktejo de aluminio.
Trafiko
Enurbe aŭtobusoj liveras la pasaĝerojn. Gŭijango havas internacian flughavenon. La fervoja kontakto estas bona.
Ĝemelurboj
La ĝemelurbo de Gŭijango estas:
Amonia meta-vanadato
Amonia meta-vanadato, (meta-)vanadato de amonio aŭ NH4VO3 estas neorganika salo, flava kristala solido kaj solvebla en akvosolvaĵoj de neorganikaj acidoj uzatas en traktato de diabeto kiel anstataŭanto de insulino. Ĝi funkcias kiel katalizilo en certaj reakcioj kaj konata pro ĝiaj toksaj efektoj sur kelkaj organismoj.
Bizanca rito
Bizanca rito estas liturgia rito uzata de eklezioj originantaj el la konstantinopola tradicio, en ortodoksaj eklezioj kaj orientaj katolikaj eklezioj.
Amonia meta-vanadato
Preparado
Metavanadato de amonio estiĝas per reakcio de duobla interŝanĝo inter la natria metavanadato kaj amonia klorido:
Bizanca rito
Diservoj en tiu ĉi rito uzas nur la homan voĉon sen muzikiloj. En la eklezioj de la bizanca rito gravas festotagoj (precipe Pasko). La bizanca liturgia jaro komenciĝas la 1-an de septembro. Fasta disciplino kaj monaĥismo ankaŭ gravas. En la preĝejoj de bizanca rito dominas ikonostazo.
Amonia meta-vanadato
Preparado
aŭ pere de dissolviĝo de la "vanada kvinoksido" kun solvaĵo de amoniako:
Buŝa seksumado
Buŝa seksumado estas seksumado, dum kiu oni uzas buŝon kaj langon por stimuli generilojn de partnero. Buŝa seksumado estas ofte uzata kiel antaŭludo al amoro, sed eblas uzati por orgasmo ankaŭ.
Amonia meta-vanadato
Malkomponiĝo
Varmo-degradiĝo de la molekulo de amonia meta-vanadato :
Linio Namboku (Tokyo Metro)
Linio Namboku (南北線 [Nanboku-sen], angle: Namboku line, laŭvorte: sud-norda linio) estas metroa linio en Tokio, Japanio. Ĝi estas unu el 9 linioj de metroa sistemo Tokjo Metro en la Metroo de Tokio. Ĝia nomo signifas, ke tio estas linio de sudo (南) al nordo (北). La simbola koloro de linio estas akva (smeralda) koloro. La emblemo de linio estas latina litero "N" en akvakolora ringo.
Much Wenlock
Much Wenlock estas malgranda pitoreska urbo kaj civila paroĥo en Ŝropŝiro, Anglio, situanta en la ŝoseo A458 inter Shrewsbury kaj Bridgnorth. Proksimas (nordoriente) la Ferponta Kanjono kaj la nova urbo Telford.
Buŝa seksumado
Stimulado de peniso estas nomata midzado. Stimulado de virinaj generiloj, ĉefe la klitoro, estas nomata frandzado.
Amonia meta-vanadato
Reakcioj
Vanadato de amonio reakcias kun acidoj:
Much Wenlock
Much Wenlock historie estis la ĉefurbo de la antikva burgo Wenlock. La antaŭvorto "Much" signifas "Ega" por distingi ĝin disde la proksima Little Wenlock (t.e. Eta Wenlock). Historiaj rimarkindaĵoj en la urbo inkluzivas la Priorejon Wenlock kaj la Gildohalo. La nomo Wenlock verŝajne devenas de la kelta "Wininicas", t.e. "Blanka Regiono", pro la kalkoŝtono de Wenlock Edge, plus la malnovangla "loca", t.e. "enmura loko". En la Libro de la Lasta Juĝo oni nomas ĝin Wenloch.
Amonia meta-vanadato
Reakcioj
kaj ankaŭ kun fortaj alkaloj varmigitaj:
Much Wenlock
Laŭ la censoj, la urbo havis 2 605 loĝantojn en 2001, kaj 2 877 en 2011.
La urbo estas la centro de lokaj Olimpiaj Ludoj fonditaj en 1850 de d-ro William Penny Brookes, unu el la fondintoj de la tutmondaj Olimpiaj Ludoj.
Amonia meta-vanadato
Reakcioj
Ĝi reakcias kun amonia hidrogena sulfato en acida medio:
KVM (aparataĵo)
KVM-komutilo (komutilo de Klavaro-Video-Muso) - estas flankaparato por komuti multajn komputilojn al unu muso, unu klavaro kaj unu ekrano. La sistemo estas uzata ekzemple por ruli multajn servilojn per unu KVM-terminalo. Tiamaniere sistemestro povas ruli diversajn komputilojn sen rekomuto de stirorganoj.
Much Wenlock
Fontoj
Bazita sur informoj en la angla Vikipedio.
Amonia meta-vanadato
Reakcioj
Kun amonia bisulfido kaj sulfida acido ĝi estigas amonian komplekson de tiovanadato de amonio:
Linio Namboku (Tokyo Metro)
Trafiko
Estas 2 tipoj de trajnoj:
Tage la trajnoj veturas kun la intervalo: 6 min. (kun la ekspreso).
La unua trajno:
La lasta trajno:
Stacioj
Ĉiuj stacioj lokiĝas en Tokio.
Ĉe la suda fina stacio (N-01) la linio Namboku kuniĝas kun linio Tokju-Meguro de Korporacio Tokju. La linioj havas komunajn trajnojn, kiuj iras ekde/ĝis stacio.
Ĉe la norda fina stacio (N-19) la linio Namboku kuniĝas kun Linio Sajtama. La linioj havas komunajn trajnojn, kiuj iras ekde/ĝis stacio.
Indigo (farbo)
Indigo estas grava kaj valora farbaĵo, produktita ĝis ĉ. 1900 nur el specioj de indigoarbusto (Indigofera) kaj genro Isatis.
Indigo estis jam konata en la antikva Azio, Egiptio, Grekio, Romio, Britio kaj Peruo. Oni uzas ĝin nuntempe por farbi la tolaĵon de la laboristaj vestoj. Oni dum longtempe farbis je malhela la lanon.
La antaŭmaterialo de la indigo estas la indikano. Tiu estas senkolora, akvosolvebla kemiaĵo, kiu facile hidrolizas al glukozo kaj indoksilolo. Tiu lasta oksidiĝas al indigo.
La kemian strukturon de la indigo publikigis en 1883 Adolf von Baeyer. Oni produktis fine de la 1890-aj jaroj jam per konkuraj metodoj la indigon. La metodo - uzata ankaŭ hodiaŭ - baziĝas sur tio, ke oni produktas la indoksilolon el miksaĵo de natria hidroksido kaj natrio-amido (natrio-fenil-glicinato).
La indigo estas transformebla al pluraj pli simplaj kombinaĵoj, sed el praktika vidpunkto gravas nur redukto de indigo al solvebla, flava leŭkoindigo. Oni farbas per tio tekstilfadenojn kaj poste oksidas denove al indigo.
Simil(struktur)a farbaĵo estis en la antikvo la tirusa purpuro - ĉe la Mediteraneo - el sekreciaĵo de la mara heliko (Murex brandaris)
Yorkton
Yorkton (esperante: Jorktono) estas urbo en la oriento de Saskaĉevano (Kanado). Laŭ la stato de la jaro en la urbo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km².
Ĵetono
Ĵetono estas disketo el metalo, plasto aŭ alia materialo, uzata anstataŭ monero, por funkciigi diversajn aparatojn (ekzemple telefono, duŝo en naĝejo aŭ kampadejo, lavmaŝino en publika vestaĵolavejo, aŭ por kalkuli en monludoj. Sume temas pri monerosimila objekto, kiu uziĝas anstataŭ monero. Ĵetonoj uziĝas laŭ interkonsento inter klientoj kaj vendistoj en difinitaj situacioj, ekzemple en vendiloj. Ili diferencas laŭ grandeco kaj dikeco, por permesi al la aparatoj rekoni ilin, kaj povas havi iun ajn antaŭdifinitan valoron. Do kontraste al monero, kiu estas produktita per ŝtata instanco kaj estas libere interŝanĝebla kontraŭ iu varo aŭ alia pagilo, ĵetono principe uzeblas nur en difinita komerca situacio.
Waalbrug
La Waalbrug (Waal-ponto) estas ponto trans la rivero Waal ĉe Nijmegen (Nimego) en Nederlando. La ponto transiras la riveron inter la centro de Nijmegen kaj la vilaĝo Lent, kiu ankaŭ estas parto de la municipo de Nijmegen. La ponto estas parto de la vojo el Nijmegen norden, al la urbo Arnhem. La sekva ponto okcidente estas la ponto ĉe Ewijk (10 km) kaj la sekva ponto oriente estas la rejna ponto ĉe Emmerich en Germanio (30 km).
Faktoj
La ponto havas totalan longecon de 604 metroj. La ĉefa transarkado de la ponto estas la arko, kiu estas 244,10 metrojn longa. Kiam oni finkonstruis la ponton en 1936, la ponto havis la plej longan transarkadon de Eŭropo.
Historio
Ĝis 1936 Nijmegen ne havis ponton trans la rivero por netrajna trafiko. Ekde 1879 jes jam ekzistis la fervojponto, sed la alia trafiko devis ankoraŭ uzi la pramon nomitan "Zeldenrust". En 1906 la komitato Nijmegen Vooruit (Nimego Antaŭen) komencis fari planojn por ponto trans la riveron. Bedaŭrinde la unua mondmilito (1914-1918) ege malhelpis la komitaton. En 1927 la planoj finfine estis pretaj, kaj je la 23-a de oktobro 1931 komenciĝis la konstruado, laŭ projekto de arĥitekto G. Schoorl.
Je la komenco de la dua mondmilito, en 1940 la nederlanda armeo eksplodigis la ponton por malhelpi la rapidan germanan antaŭiron. Dum la milito la germanoj rekonstruis la ponton kaj en 1943 ĝi repretis. Je la fino de la milito la germanoj volis denove eksplodigi la ponton, sed civitano de Nijmegen Jan VAN HOOF malpretigis la eksplodaĵojn. Li nun estas fama kiel la "savinto de la Waal-ponto" kaj statuo de li staras apud la ponto.
Nova ponto
Jam dum multaj jaroj la nuna ponto ne plu povas pritrakti ĉiun trafikon, kaj tial ĉiutage ekzistas longaj aŭtovicoj antaŭ la ponto. La urbo Nijmegen jam planas konstrui novan kroman ponton proksimume 2 kilometrojn okcidente de la nuna ponto. Oni ankoraŭ ne decidis pri tio, tamen.
Lucerno (distrikto)
La distrikto Lucerno (germane Amt Luzern) estas administra unuo de Kantono Lucerno. Ĝi havis 166307 loĝantojn la 31-an de decembro 2007. Ĝia ĉefurbo estas la samnoma urbo kaj kantonĉefurbo Lucerno.
Geografio
La distrikto Lucerno situas en la sudoriento de la Kantono ĉirkaŭ la suda parto de Kvarkantona Lago kaj la kantonĉefurbo.
Trafiko
En la centro de la distrikto Lucerno situas la trafiknodo Lucerno tra kiu pasas la fervojlinio de Bazelo al Tiĉino kaj ankaŭ pasas la nacia aŭtoŝoseo A2 al kiu sin unuigas en Lucerno A14.
Historio
En la 14-a jarcento oni distingis inter la distrikto Lucerno kaj la urbo mem, kiuj formis apartaj tribunaldistriktoj. Post la Helveta Revolucio en la jaro 1798 oni atribuis al la distrikto Lucerno krom la malnova distrikto kaj la urbo la kamparvoktejojn Habsburgo, Kriens-Horw, Malters-Littau, Weggis kaj el la iama distrikto Rothenburg la komunumojn Buchrain, Dierikon kaj Emmen. Sen la komunumo Emmen en la jaro 1803 el tiu distrikto estiĝis la nuna distrikto Lucerno. En la jaro 1913 ĝi estis dividita en du tribunalajn distriktojn Lucerno Kampara kaj Lucerno Urba, kiuj ek de 1933 ankaŭ farigixs elektodistritkoj por la Granda Kosilio de Lucerno. En la jaro 1995 oni reunuigis la du subdistriktojn.
Komunumoj de la distrikto Lucerno
La distrikto Lucerno konistas el 18 komunumoj (stato 2010). Jen la aktuala listo de la komunumoj:
Iamaj komunumoj
Kun efiko de la 1-a de januaro 2010 la iama komunumo kaj urbo Littau estis integrita al la urbo Lucerno.
Pontifika Universitato Comillas
La Pontifika Universitato Comillas [koMIljas] (Universidad Pontificia Comillas) estas katolika universitato, estrita de la Jezuitoj, kun sidejo en Madrido (Hispanio) kaj kampusoj en Madrido, Cantoblanco kaj Ciempozuelos. Ĝi estis fondita en Comillas en 1890, fakte kiel seminario por estontaj pastroj. En 1904, la papo Pio la 10-a rajtigis la tiam Pontifikan Seminarion de Comillas, pere de la Dekreto "Praeclaris honoris argumentas", disdoni akademiajn gradigojn pri Filozofio, Teologio kaj Kanona Juro, kio faris ĝin Pontifika Universitato.
Nuntempe 1 761 profesoroj (2017-2018) laboras por 13 350 studentoj (2017-2018). Estas kvin fakultatoj kaj du teknikaj altlernejoj. El ili elstaras la fakultatoj pri ekonomiko, inĝenierado kaj juro. Krome estas ankaŭ aliaj alig-aldonitaj lernejaj centroj.
La iama sidejo de Comillas estis akirita de la regiona Registaro de Kantabrio por instalado de eduk-esploraj instancoj.
Augustinus Laurén
Ekde 1900 li loĝis en Jyväskylä kaj tie aperis en 1904 la unua vera lernolibro de esperanto por finnoj, kiun Augustinus Laurén verkis kune kun K.J.T. Kuntzi. Inter 1918 - 1939 Augustinus Laurén loĝis en Helsinki, sed post komenco de Vintra milito, li vojaĝis kun la edzino al Stockholm,. kie ili loĝis ĉe parencoj.
Deklaro de Arusha
Deklaro de Arusha estas fama parolado de la prezidento de Tanzanio Julius Nyerere en la jaro 1967, la kvinan de februaro. Arusha estas urbo norde de Tanzanio, turisma kaj kongresa urbo.
En tiu Deklaro de Aruŝa Julius Nyerere difinis la celojn de sia partio la TANU, kiu tenis tiam la povon en Tanzanio. Tiu parolado difinas la konturojn de la kreotaj vilaĝoj nomitaj Ujamaa (vilaĝo en la svahila lingvo). La baza ideo esti kreado de vilaĝoj en regionoj, kie la homoj vivis dise en la lando. Tio ebligus la kreadon de diversaj servoj al la vilaĝanoj.
Hohe Liebe
Hohe Liebe proponas panoraman vidon al la proksimaj rokoensembloj Schrammsteine kaj Affensteine. Sur la monto troviĝas monumento, kiu memorigas pri montgrimpistoj, kiuj mortis pro akcidentoj aŭ militoj. Ĉiujare novembre - je la tiel nomata dimanĉo de la mortintoj - la montgrimpistoj renkontiĝas tie por memorkantado.
Publika vestaĵolavejo
Publika vestaĵolavejo estas komerca instalaĵo, en kiu ofertatas la loko kaj maŝinoj por lavado, sekigo kaj eventuale ankaŭ gladado de vestaĵoj kontraŭ pago. La plej multaj vestaĵolavejoj estas memservaj kaj estas ekipitaj per moneroaŭtomatoj.
Historio
Dum la 1920-aj jaroj kutimiĝis elektraj cilindraj lavmaŝinoj, per kiuj forfalis la ĝis tiama neceso permane lavadi la vestaĵojn. La unuaj tiaj maŝinoj tiom multekostis, ke la plimulto de la homoj ne povis permesi al si la lukson aĉeti privatan ekzempleron. Tial la 18-an de aprilo 1934 malfermiĝis la unua publika vestaĵolavejo, probable en Fort Worth en la ŝtato Teksaso de Usono (aliaj fontoj nomas la lokon Ĉikago). Sen la neceso investi grandan sumon en privatan aparaton, la maŝina vestaĵolavado per la publikaj lavejoj iĝis favorpreza por malpli riĉaj familioj.
Publika vestaĵolavejo nuntempe
Nuntempaj publikaj vestaĵolavejoj kutime estas memservaj, do la kliento mem enĵetas monerojn aŭ ĵetonojn en vendilon, mem enmetas la lavendajn vestaĵojn kaj la pulvoran aŭ likvan sapon, elektas lavoprogramon kaj ekigas la maŝinon. En la industriaj ŝtatoj de la mondo, la kvanto de publikaj vestaĵolavejoj ekde la 1960-aj jaroj pli kaj pli re-reduktiĝis, ĉar intertempe preskaŭ ĉiuj familioj havas privatan lavmaŝinon, kaj publikaj vestaĵolavejoj restas interesaj nur ekzemple por homoj kun aparte malgrandaj loĝejoj (ekzemple studentoj aŭ metilernantoj), por vojaĝantoj ... aŭ por familioj kies privata lavmaŝino ĵus riparatas.
Krome la publika vestaĵolavejo, en kiu eblas renkontoj kun kompletaj fremduloj, kiuj kune atendas la finon de la maŝina lavado, parte akiris kultan statuson. Ekzemple publikaj vestaĵolavejoj estas ofta scenejo por televidaj varbaĵoj aparte por vestaĵoj, iĝis la kuliso de la brita filmo "My Beautiful Laundrette" ("mia bela vestaĵolavejo") de 1985 kaj inter la jaroj 2000 kaj 2007 (publika vestaĵolavejo en Kolonjo) servis kiel studio por la regula televida sendaĵo „NightWash“, en kiu prezentiĝis junaj komediistoj.
Rilato al la krima koncepto de "monlavado"
Publikaj vestaĵolavejoj dum la unua duono de la 20-a jarcento ankaŭ iĝis la kialo por la krima koncepto de "monlavado". Monlavado signifas leĝigon de krime akirita mono per diversaj (ofte punindaj) metodoj. Ĝi celas kaŝi la originon de la mono antaŭ la instancoj per trafluigo de mono tra multaj entreprenoj, ofte eksterlandaj. La nocio laŭ populara (kvankam ne certe ĝusta) legendo reiras al la fama ĉefkrimulo Al Capone, kiu inter la jaroj 1920 kaj 1932 investis la krime akiritan monon en publikajn vestaĵolavejojn kaj tiel vualis ties originon. Kiam la impostkontrola instanco senvualigis tiun metodon, Al Capone devis enprizoniĝi.
5310 Papike
5310 Papike estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la usona astronomo Schelte J. Bus elde la Observatorio de Siding Spring, apud Coonabarabran en Novsudkimrio (Aŭstralio).
Nomo
Ĝia nomo honoras James J. Papike, emerita direktoro de la Instituto pri Meteorito j de la Universitato de Nov-Meksiko.
Bort-les-Orgues (stacidomo)
Temas pri stacidomo de Société nationale des chemins de fer français (SNCF), priservata de aŭtoĉaroj Nova Akvitanio.
Ilmarinen
Ilmarinen, la Eterna Martelisto, forĝisto kaj inventisto en la Kalevala, estas dio kaj arketipa metiisto el la Finna mitologio. Li estas nemortonta kaj kapabla krei praktike ĉion ajn, sed li estas portretita malfeliĉa en amo. Li estis priskribita kiel laboranta la tiame konatajn metalojn, kia latuno, kupro, fero, oro kaj arĝento. La grandaj verkoj de Ilmarinen inkludas la konstruon de la kupolo de la ĉielo kaj la forĝadon de la Sampo. Lia kutima epiteto en Kalevala estas seppo, poezia vorto por "forĝisto" kaj la fonto por la nomo Seppo.
10404 McCall
10404 McCall estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la elde la Nacia Observatorio de Kitt Peak (Usono) en la kadro de la projekto Spacewatch.