cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Armena reĝlando en Kilikio
Fundamento de armena potenco en Kilikio
Proksime de la fino de la 11-a jarcento, post la morto de Ruben en 1095, ekzistis pluraj gravaj armenaj princlandoj en la areo:
Kun la escepto de Kogh Vasil kaj Konstantino, tiuj armenaj senjoroj estis malproksimaj de la plimulto de siaj armenaj samlandanoj, kaj malŝatitaj de la siriaj kristanoj, ĉar ili estis aŭ grek-ortodoksanoj aŭ havis oficialajn titolojn donitaj de la Bizanca Imperiestro.
La Unua Krucmilito kaj la Rubenida princlando
Dum la regado de Konstantino la 1-a de Armenio, la krucistoj, kun la celo restarigi la kristanan regadon sur la teritorioj konkeritaj de la turkaj selĝukoj, descendis sur Anatolio kaj Mezoriento. Per la Unua krucmilito, la armenoj en Kilikio akiris potencajn aliancanojn inter la frankaj krucistoj. Kun ilia helpo, ili sekurigis Kilikion de turka invado, kaj de rektaj armeaj agoj en Kilikio kaj per establado de krucmilitistaj ŝatoj en Antioĥio kaj Edeso. La armenoj ankaŭ helpis la krucistojn, kiel priskribite de Gregorio la 13-a:
Por montri la dankemon al la armenaj aliancitoj, la kruckavaliroj honorigis Konstantinon per la titolo Comes kaj Barono. La amikaj rilatoj inter armenoj kaj krucistoj plifortiĝis per oftaj geedziĝoj inter si. Ekzemple, Joscelino la 1-a, grafo de Edeso edziĝis al la filino de Konstantino, kaj Baldueno, frato de Godofredo, edziĝis al la nvino de Konstantino, la filino de Toros sia hermano. Armenoj kaj krucistoj estis parte aliancitoj, parte rivaloj dum la du venontaj jarcentoj.
Poste, kun la paso de la tempo, venis kiel speco de centralizita registaro en la areo kun la pliiĝo de la Rubenida Dinastio. Dum la 12-a jarcento ili similis al vera reganta dinastio, kaj batalis kun la bizancanoj por la regado en la regiono. La princo Leono la 1-a integris la kilikiajn marbordajn urbojn al la armena princlando, tiel plifirmigante armenan komercan gvidadon en la regiono. Li estis poste venkita de la imperiestro Johano la 2-a en 1137, kiu daŭre konsideris Kilikion kiel bizanca provinco, kaj estis malliberigita kun pluraj aliaj familianoj. Li mortis en malliberejo tri jarojn poste. La filo de Leono kaj sia posteulo, Thoros la 2-a, estis ankaŭ malliberigitaj, sed eskapis en 1141. Li revenis por gvidi la lukton kontraŭ la bizancanoj. Komence li sukcesis, sed poste, en 1158, li devis doni omaĝon al imperiestro Manuelo la 1-a Komneno.
Kilikio fariĝis tiel signifa en tiuj jaroj, ke en 1151, la gvidanto de la armena eklezio translokigis sian sidejon al Hromgla. La rubenidoj daŭre regis en Kilikio.
Reĝlando Armenio
La reĝo Leono la 1-a de la Rubenida dinastio komencis sian regadon kiel princo Leono la 2-a en 1187. Li iĝis unu el la plej gravaj figuroj de la Kilikia Armena ŝtato. Dum lia regado, li devis konfrontiĝi al la regantoj de Konjo, Halepo, kaj Damasko. Post tiu konfrontado, li integris tiujn novajn teritoriojn al Kilikio kaj duobligis la proprietaĵon de la ŝtato ĉe mediteranea marbordo. Li ankaŭ penis grandigi la armeon.
En tiu tempo, Saladino de Egiptio multe malfortigis la krucmilitistajn ŝatojn, devigante la eŭropanojn lanĉi alian kampanjon. La princo Leono la 2-a profitis la situacion per la plibonigo de la rilatoj kun la eŭropanoj. Danke al la subteno donita al li de la imperiestroj de la Sankta Romia Imperio (Frederiko la 1-a, kaj lia filo, Henriko la 6-a), li povis altigi la statuson de princlando al reĝlando. En 1198 la princo Leono la 2-a sukcesis atingi la kronon, per kio li fariĝis la unua reĝo de Armena reĝlando en Kilikio kiel Leono la 1-a.
La krono poste pasis al la rivala hetumida dinastio tra la filino de Leono, Izabela de Armenio. Kiam ŝi estis reĝino, sia unua edzo estis venenita en 1225 fare de Konstantino de Baberon, kiu tiam en 1226 devigis Izabela geedziĝi kun la filo de Konstantino, kiu iĝis la kunreganto Hetumo la 1-a.
Dum la regado de Izabela kaj Hetumo, la Mongola Imperio rapide etendiĝis ekde Azio, kaj atingis la Mezorienton. La mongoloj konkeris Mezopotamion, Bagdadon, kaj Sirion, en sia vojo rekte al Egiptio. La mongola konkero estis katastrofa por Granda Armenio, sed tio ne estis la kazo por Kilikio, ĉar Hetumo elektis submeti Kilikion al Ilĥanato, sendante sian fraton Sembat al la Mongola Kortego en 1247 por negoci la aliancon.
Armenaj rilatoj kun Bizancio kaj selĝukoj
La filo de Konstantino estis Toros la 1-a, kiu sukcedis lin en la trono en 1100. Dum lia regado, li konfrontiĝis al bizancanoj kaj selĝukoj, kaj ampleksigis la posedaĵojn de la rubenidoj. Li translokigis la ĉefurbon de Kilikio de Tarsus al Sis, post elimini la etan bizancan garnizonon kiu restis tie. En 1112, li prenis la kastelon de Cyzistra kun la celo venĝi la morton de la lasta bagratida reĝo, Gagiko la 2-a. La murdistoj de ĉi tiu lasta, estis tri bizancaj fratoj kiuj regis la kasteln, kiuj estis murditaj. Kun la tempo, naskiĝis la centralizita regado en la areo de la rubenidoj. Dum la 12-a jarcento ili batalis por la kontrolado de la regiono. La princo Leono la 1-a, frato de Toros kaj sukcedinto, ekregis en 1129. Li aneksis la marbordajn urbojn de Kilikio al la armena princlando, tiel konsolidante la komercan superecon de Armenio en la regiono. Dum ĉi tiu periodo, ekzistis plentempa rivaleco inter Armenio kaj Kilikio de la turkaj selĝukoj, kaj eventualaj konfliktoj inter armenoj kaj la Princlando Antioĥio.
Kampanjoj kun la mongoloj
Hetumo kaj liaj fortoj batalis sub la mongola standardo de Hulagu, en la konkero de la islama Sirio kaj la preno de Halepo kaj Damasko en 1259-1260. Armenio ankaŭ okupiĝis pri ekonomia batalo kun la egiptaj mamelukoj, por kontrolo de la spico-komerco.
En 1266, la mameluka gvidanto Bajbarso alvokis Hetumon la 1-a por abandoni sian fidelecon al la mongoloj, kaj anstataŭe akcepti mamelukan superregadon, kaj liveri al la mamelukoj la teritoriojn kaj fortikaĵojn kiujn Hetumo akiris per sia submetado al la mongoloj. Pro tiuj minacoj, Hetumo iris al la Mongola Kortego de Ilĥanato en Irano por ricevi armean subtenon. Tamen, dum lia foresto la mamelukoj avancis al Kilio, gviditaj de Al-Mansur Ali kaj la mameluka komandanto Qalawun, kaj venkis la armenojn dum la batalo de Mari, mortigante la filon de Hetum Toros, kaj kaptante la filon de Hetum, Leono, kun miloj de aliaj armenaj soldatoj. Hetumo elaĉetis sian filon kontraŭ alta prezo, pagante al la mamelukoj grandan monsumon kaj donante al ili multajn fortikaĵojn. Poste la granda tertremo en la jaro 1268 en Kilikio senesperigis la landon.
En 1269, Hetumo la 1-a abdikis en favoro de sia filo Leono la 2-a, kiu estis devigita pagi grandan ĉiujaran tributon al la mamelukoj. Eĉ kun la tributoj la mamelukoj daŭre atakis Kilikion dum malmultajn jarojn.
Armistico kun la mamelukoj (1281-1295)
En 1281, post la malvenko de mongoloj kaj armenoj sub Mengu-Temuro, kontraŭ la mamelukoj ĉe la Dua batalo de Homs, armistico estis devigita por Armenio de la mamelukoj. Plie, en 1285, post la potenca ofensivo de Qalawun, la armenoj devis subskribi 10-jaran armisticon, kiu lasis multajn armenajn fortikaĵojn al la mamelukoj, malpermesis al la armenoj la rekonstruadon de siaj defensivaj fortikaĵoj, jaran tributon de unu miliono da dirhamoj kaj devigis ilin al komercaj interŝanĝoj evitante la komercembargon truditan de la papo. La mamelukoj daŭre invadis Kilikion plurfoje. En 1292 Armena Kilikio estis invadita de Ĥalil, la mameluka sultano de Egiptio, kiu konkeris la reston de la Jerusalema reĝlando en Akko unu jaron antaŭe, kaj Hromgla estis disrabita, devigante la Sanktan Seĝon moviĝi al Sis. Hetumo devis rezigni pri Behesni, Maraŝo kaj Til Hamdun al la turkoj. En 1293, li abdikis en favoro de sia frato Toros la 3-a kaj eniris la monaĥejon de Mamistra.
Kampanjoj kun la mongoloj (1299-1303)
En la somero 1299, la nepo de Hetumo la 1-a, reĝo Hetumo la 2-a, denove alfrontante minacojn de atako de la mamelukoj, sendis mesaĝon al la mongola ĥano de Irano, Ghazan por ricevi sian subtenon. En respondo, Ghazan marŝis kun siaj fortoj rekte al Sirio kaj sendis leterojn al la frankoj de Kipro (la reĝo de Kipro, kaj la estroj de la templanoj, la hospitalistoj kaj la Ordeno de germanaj kavaliroj), invitante ilin por enmiksiĝi en la atako kontraŭ la mamelukoj en Sirio.
Kiam la mongola gvidanto Ghazan mortis la 10-an de majo 1304, revoj pri tuja rekonkero de la Sankta Lando estis detruitaj.
Hetumo la 2-a abdikis en favoro de sia nevo Leono la 3-a kaj iĝis franciskana monaĥo. En 1307 Hetumo la 2-a, sia nevo Leono la 3-a, kaj sia tuta akompanantaro estis murditaj de Bilarghu, la reprezentanto de la mongoloj en armena Kilikio kaj lastatempa konvertito al Islamo, vizitante la tendaron de Bilarghu tuj ekster Anavarza.
Staple
- jen france, origine nederlande Stapel respektive flandre Stoapel - estas komunumo de Francio kadre de la historia pejzaĝo Franca Flandrio, Frans-Vlaanderen respektive Flandre française. Ĝi situas en la departemento Nord [], en la administra regiono Hauts-de-France (jen france, prononco [], pikarde Heuts-d'Franche) kaj en la tradicia regiono Nordo-Kaleza Markolo (france Nord-Pas-de-Calais ). Ene de la departemento, la komunumo apartenas al la arondismento Dunkerque kaj al la kantono .
Armena reĝlando en Kilikio
Religia alproksimiĝo al Romo
En 1198, estis proklamita la unuiĝo inter la Katolika Eklezio kaj la Armena Apostola Eklezio fare de la armena katolikoso de Sis Gregorio la 6-a Apirat. Tio ne estis efektive akceptita ĉar la loka pastraro kaj loĝantaro estis forte kontraŭa al tia unuiĝo.
Multaj katolikaj misiistoj ankaŭ estis senditaj al Armena Kilikio por helpi la alproksimiĝon, kun tre limigitaj rezultoj. La franciskanoj estis tiuj kiuj okupiĝis pri la misioj. Johano de Montekorvino mem alvenis en Kilikion en 1288. La armena reĝo Hetumo la 2-a iĝis franciskana monaĥo post sia abdiko. La armena historiisto Nerses Balients estis franciskano kaj membro de la "unitariana movado" rekomendante unuiĝon kun la Latina Eklezio.
Denove en 1441, multe da tempo post la falo de la reĝlando, la armena katolikoso de Sis Gregorio la 1-a Musabekiants proklamis la unuiĝon de la armena kaj latina eklezioj ĉe la Koncilio de Florenco, sed tio estis rebatita per armena skismo sub Kirakos la 1-a Virapetsi, kiu instalis la katolikoson en Eĉmiadzin, kaj marĝenigis tiun de Sis.
Hiperemio
Hiperemio estas nedaŭra sanga kongesto en la konjunktivo kaj okazas ofte pro fremdaj korpoj, polvo, vento, fumo, tro brila lumo (en plaĝoj, neĝo kc.), aŭ akompanas la akutan korizon kaj la fojnofebron. Kronika formo rezultas el neĝustitaj refraktaj difektoj, devio de la okulharoj, fuma atmosfero, alkoholismo, trouzado de la okuloj, speciale ĉe nesufiĉa lumigado. Ĝi ankaŭ povas akompani la nazan kataron, blefariton kaj obstrukcon de la nazolarma dukto. La paciento plendas pri sekecsento, varmo kaj jukado, okula laciĝado, larmelfluo, lumtimo kaj palpebra pezsento. Ĝi ne estas mem malsano, sed simptomo, sekve, oni devas kuraci la kaŭzojn de ĝi.
Johannes Geiss
Johano aŭ Johannes GEISS (4-an de septembro 1926, Pomeranio, Germanujo - 30-an de januaro 2020) estis germana fizikisto.
Edukado
1949 li atingis diplomon pri teoria fiziko en Göttingen kun profesoro Max von Laue. Li habilitiĝas en 1957 en Berno pri eksperimenta fiziko. En 1955 en Ĉikago li laboris pri la esploro de la Sunsistemo fare de Nobel-premiito profesoro Harold C. Urey, kiu malkovris la deuterion.
Li gvidis la sunventan eksperimenton de la programo Apollo ĉe la Universitato de Berno.
Li poste estis svisa civitano, loĝanta en la regiono ĉirkaŭ Berno.
En 14a de februaro 2020 estis la funebra servo ĉe la preĝejo Wohlen apud Berno.
Premioj
Li kontribuis al la satelitmisioj Giotto, Rosetta, Casini-Huygens kaj Ulises. Li poste ricevis Bowie-medalon.
Eksteraj ligiloj
Vidu ankaŭ la bonan nekrologon de Rudolf von Steiger en germana lingvo en paĝn de la instituto kun foto
Alkoholseruro
Alkoholseruro estas aparato por kontroli la nivelon de alkoholo en la sango de kondukonto, antaŭ ol doni al la kondukonto la rajton stiri la aŭtomobilon.
Armena reĝlando en Kilikio
Kulturo kaj socio
Demografie, Armena reĝlando en Kilikio estis heterogena lando kun pluraj nacioj, kun la armenoj kiel reganta klaso, grekoj, judoj, araboj kaj eŭropanoj La kontakto kun krucistoj de Okcidenta Eŭropo, precipe el Francio, alportis gravajn novajn influojn sur la armena kulturo. La kilikia nobelaro fervore adoptis multajn aspektojn de okcidenteŭropa vivo, inkluzive de kavalireco, modojn de vestado kaj la uzon de francaj baptonomoj. La lingva influo estis tiel granda ke du novaj literoj ( Ֆ ֆ = "f" kaj Օ օ = "o") estis aldonitaj al la armena alfabeto. La strukturo de la kilikia socio iĝis pli proksima al okcidenta feŭdismo ol la tradicia sistemo "naĥararo" de Armenio en kiu la reĝo estis simple "unua inter egaluloj" inter la nobelaro. En aliaj areoj, ekzistis multe da malamikeco al la novaj tendencoj. Ĉefe, la armenoj tute malakceptis la konvertiĝon al Katolikismo aŭ Ortodoksismo. Ankaŭ rimarkindas ke la kultura influo ne estis nur unu-flanka. Kilikiaj armenoj, ĉefe per siaj arkitekturaj tradicioj, havis gravan efikon al krucistoj kiuj revenis al Okcidento kun ilia ĵustrovita scio. Eŭropanoj tiel pruntis kaj adoptis elementojn de armena kastelkonstruado danke al la kontribuoj de spertaj armenaj masonistoj en la krucmilitistaj ŝatoj de la Mezoriento, same kiel kelkaj elementoj de eklezia arkitekturo. La plejmulto de armenaj kasteloj faris saĝan uzon de ŝtonaj altaĵoj kaj havis kurbajn murojn kaj rondoturojn kiel ekzemple tiuj prezentitaj ĉe Krak des Chevaliers kaj Margat. La kilikia periodo ankaŭ produktis kelkajn gravajn ekzemplojn de armena arto, precipe la bildigitajn manuskriptojn de Toros Roslin, kiu laboris en Hromkla en la 13-a jarcento.
Alkoholseruro
Alkoholseruro povas esti instalita en ĉiu aŭto kaj povas esti uzata de ĉiuj. La (alta) kosto por tio estas kutime devige pagita de la "alkohola krimulo".
Eksperimentoj kun alkoholseruro jam estis faritaj interalie en Nederlando, Usono, Kanado kaj Aŭstralio. Ekde la 1-a de julio, belgaj kondukantoj kiuj estas 'kaptitaj' kun pli ol 1,8 por mil da alkoholo en la sango, devos instaligi aparaton en sia aŭto. Laŭ studoj de la trafika instituto VIAS, alkoholseruro reduktas la riskon de recidivismo de almenaŭ 75 procento. .
Armena reĝlando en Kilikio
Malfortiĝo de la dinastio Lusignan
La hetumidoj regis en Kilikio ĝis la murdo de Leono la 4-a en 1341. Malgraŭ lia alianco kun la Kristana Kipra reĝlando, Leono la 4-a estis nekapabla rezisti la atakojn de la egiptaj mamelukoj.
Disiĝo de la armena loĝantaro de Kilikio
Kvankam la egiptaj mamelukoj prenis Kilikion, ili estis nekapablaj konservi sian regadon sur ĝi. La turkaj triboj avancis en la regionon kaj establiĝis tie, kondukante al la konkero de Kilikio fare de Tamerlano. Kiel rezulto, 30,000 riĉaj armenoj forlasis Kilikion kaj ekloĝis en Kipro, kiu daŭre estis regita de la dinastio Lusignan ĝis 1489. Nur la plej malriĉaj armenoj restis en Kilikio, kaj pro tio konserviĝis la armena ĉeesto en la regiono ĝis la Armena Genocido de 1915 kiam ili estas grandnombre murditaj dum la Adana masakro. La posteuloj de la postvivintoj de la genocido loĝas nun dise en la armena diasporo, kaj la Armena Patriarkato de Sizo nun troviĝas en Antelias, Libano.
Fidoformulo
La fidoformulo (latine:, Actus fidei) estas kristana preĝo tradicie uzata en la Katolika Eklezio.
Teksto
Ĉar Vi estas senerara vero, Mi firme konfesas ĉion tion Vi revelaciis Kaj la sankta Eklezio proponas kredenda. Kaj eksplicite mi kredas en Vi , unika vera Dio en tri personoj egalaj kaj distinktaj, Pagtro, Filo kaj Sankta Spirito. Kaj mi kredas en Jesuo Kristo, Filo de Dio, Enkarniĝinta, mortinta kaj resurektinta por ni, Kiu donos al ĉiu laŭ la meritoj, la kompenson aŭ la etenan punon. Laŭ tiu kredo mi volas ĉiam vivi. Sinjoro, pliigu mian fidon. (Fidoformulo laŭ la versio de la Kateĥismo de la katolika Eklezio, itala versio).
Fidoformulo latinlingva
Domine Deus, firma fide credo et confiteor omnia et singula quae sancta ecclesia Catholica proponit, quia tu, Deus, ea omnia revelasti, qui es aeterna veritas et sapientia quae nec fallere nec falli potest. In hac fide vivere et mori statuo. Amen.
Suno kaj luno
La kombinaĵo de suno kaj luno, kutimaj kiel respektivaj personigoj ekde la antikvo, fariĝis en la kristana arto de okcidenta Eŭropo atributa bildero de la krucumado de Kristo.
Historio de la uzado
En la antikvo suno kaj luno estis regecaj simboloj kaj aperis krom tio kiel personigitaj gedioj en la greka mitaro kiel Helios kaj Seleno kaj en la roma mitaro kiel Sol kaj Luna.
Al la frua kristana arto la astroj servis por la glorado de Jesuo Kristo. En malnovkristanaj prezentadoj la astroj aperas komence kiel astronomiaj formitaĵoj en la kunteksto de la krucomorto; en la 9-a kaj 10-a jarcentoj, en la epokoj de la Karolidoj kaj Otidoj, venkis la antikva tradicio de la personigo.
József Vészi
VÉSZI József (ve:si) estis hungara verkisto, ĵurnalisto, redaktoro naskita en Arado la 6-an de novembro 1858 kaj mortinta en Budapeŝto la 23-an de januaro 1940.
Kariero
Vészi studis filologion en Budapeŝto kaj li iĝis ĵurnalisto. Komence li verkis poemojn kaj romanetojn. Inter 1877 kaj 93 li redaktis la parlamentan rubrikon de la gazeto Pester Lloyd, de 1894 li estis la ĉefredaktoro de Pesti Napló. En 1896 li fondis la gazeton Budapesti Napló, kiu estis ĝis la apero de revuo Nyugat la plej grava forumo de la verkoj de Endre Ady. De 1899 li iĝis deputito kun liberala programo kaj dum la registaro Géza Fejérváry de 1905 li gvidis la presaroficon de la ministroprezidenteco. Poste en Berlino li fondis la gazeton Jung-Ungarn, en kiu li popularigis la hungaran literaturon kaj arton. En 1911 li fondis la politikan ĵurnalon Budapester Presse kaj en la sama jaro li revenis al la Pester Lloyd, kies li estis ĉefredaktoro de 1913 preskaŭ dum tri jardekoj. Li tradukis al germana lingvo la dramon Bánk bán de József Katona. Li estis longtempe prezidanto de la Budapesti Újságírók Egyesülete (Asocio de Ĵurnalistoj). De 1927 li estis ano de la supera ĉambro.
CPU
La trilitera kombinaĵo CPU havas plurajn signifojn:
Béla Kamocsa
KAMOCSA Béla [kamoĉa] rumanuja hungara gitaristo-kantisto naskita en Oradea la 24-an de decembro 1944 kaj mortinta en Temeŝvaro la 14-an de januaro 2010.
Kariero
En 1962 Béla Kamocsa fondis la rokbandon Phoenix kun kvar siaj kunuloj. Post naŭ jaroj pli malfrue li elpaŝis el la trupo kaj muzikis en la ensemblo Gramophone, pli poste en 1982 li fondis la bandon Bega Blues Band, kiu lastfoje koncertis en novembro 2009 en Bukareŝto okaze de la Blues Jazz Festkoncerto. Li mortis pro kancero post longa malsano.
3796 Lene
3796 Lene estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la dana astronomo Poul Jensen elde la Observatorio Brorfelde en la dana municipo Holbæk.
Oni ne konfuzu ĝin kun 789 Lena.
Eŭklido
Eŭklido (Εὐκλείδης Eu̍kleídês; naskiĝis ĉirkaŭ 325 a. K.; mortis en 265 a.K.) estis greka geometro, kiu kompilis la Elementojn, faman verkon pri geometrio. La teksto enhavas tiamajn sciojn pri geometrio kaj estis uzata dum jarcentoj en okcidenta Eŭropo kiel lernolibro. La teksto komenciĝas per difinoj, postulatoj kaj ĝeneralaj opinioj pri la proceduroj kiel ricevi rezultojn per rigoraj geometriaj pruvoj. Eŭklido pruvis ankaŭ la tiel nomatan Duan teoremon de Eŭklido: "La nombro de primoj estas senfina". Li provis uzi algoritmon por trovi plej grandan komunan divizoron kaj por pruvi la teoremon de Pitagoro.
Nacia forsto
Nacia forsto aŭ  nacia arbaro  en Usono estas arbaro sub kontrolo de la federacia registraro, kiu estas administrata de la Usona Forsta Servo. La naciaj forstoj estas uzataj ankaŭ per arbara mastrumado.
Eŭklido
Vivo
Pri la vivo de la greka matematikisto Eŭklido nur malmulte konatas. Nek la jaro de lia naskiĝo, nek la loko estas ĝis nun establitaj. Li estis samtempulo de Arkimedo (287 a. K. - 212 a. K.). Iuj supozas, ke li naskiĝis ĉirkaŭ la jaro 360 a. K., verŝajne en Ateno, kaj tie edukiĝis ĉe la akademio de Platono. Aliaj indikas -325 kiel naskiĝjaro, sed laŭ la matematikisto Christian Velpryses, liaj vivodatoj estas tute nekonataj.
Fakte la ŝlosilaj referencoj pri Eŭklido estis skribitaj jarcentoj post lia morto, fare de Proklo kaj Papo de Aleksandrio. Proklo menciis Eŭklidon nur mallonge en sia Komentario pri la elementoj verkita en la 5-a jarcento, kie li skribis, ke Eŭklido estis la aŭtoro de la Elementoj, ke menciis lin Arkimedo kaj kiam Ptolemeo la 1-a demandis Eŭklidon, ĉu ne ekzistis vojo al geometrio pli mallonga ol tiu de la Elementoj, li respondis, ke "ne ekzistas reĝa vojo al geometrio". Kvankam la citaĵo de Eŭklido fare de Arkimedo estis taksita interpolado de postaj eldonistoj de liaj verkoj, oni daŭre supozas, ke Eŭklido verkis siajn tekstojn antaŭ tiuj de Arkimedo. Krome la anekdoto pri la "reĝa vojo" estas pridubinda, ĉar ĝi similas rakonton pri Meneĥmo kaj Aleksandro la Granda.
En la ununura alia ŝlosilreferenco al Eŭklido, Pappus mallonge menciis en la 4-a jarcento, ke Apolonio "pasigis tre longan tempon kun la lernantoj de Eŭklido en Aleksandrio, kaj tiel li akiris tian sciencan vestaĵon de pensado."
Nacia forsto
La nacia forsta sistemo baziĝas sur leĝo el la jaro 1891. La iniciativo por tiu leĝo ekis de komercistoj kaj terposedantoj en la regiono ĉirkaŭ Los Angeles, kiuj kritikis la domaĝojn en la montaro San Gabriel fare de ranĉeroj. Hodiaŭ ekzistas en Usono 155 naciaj forstoj kun entute ĉirkaŭ 769.000 km². la areo estas pli granda ol Germanujo, Polujo kaj Aŭstrio kune. La plej granda parto de la naciaj forstoj troviĝas en okcidenta Usono, precipe en Colorado, Idaho, Montano kaj Kalifornio. Nur ĉirkaŭ 13 % troviĝas oriente de la rivero Misisipo. La plej granda arbaro kun ĉirkaŭ 69.000 km² estas  la Tongass en Alasko.
Eŭklido
Vivo
Li tre verŝajne vivis en Aleksandrio dum la regado de Ptolemeo la 1-a (eble ankaŭ dum tiu de Ptolemeo la 2-a) kaj instruis tie matematikon.
Eŭklido famiĝis pro 13 lernolibroj, en kiuj li kompilis la tiamajn sciojn pri matematiko. La elementoj, kiel oni nomas tiujn librojn, estas la plej sukcesaj matematiklibroj de ĉiuj epokoj. Tiel tradukoj de tiuj libroj estis uzataj en Britujo ankoraŭ en la 19-a jarcento kiel oficialaj lernejaj libroj pri geometrio.
Ankaŭ la cirkonstancoj kaj dato de lia morto estas nekonataj.
La Elementoj
La Elementoj estas kompilo de geometriaj scioj kaj restis kerno de matematika instruado dum preskaŭ 2000 jaroj. Eblus ke neniu el la elementoj estus de Eŭklido mem, sed iliaj organizado kaj prezentado, kaj tiel verŝajne ankaŭ transdono, estas lia verko.
La Elementoj estas dividitaj en dek tri libroj. La libroj 1 ĝis 6 temas pri ebena geometrio, la libroj 7 ĝis 9 pri pitagora aritmetiko, la libro 10 pri la teorio de neracionalaj nombroj de Eŭdokso, kaj la libroj 11 ĝis 13 pri spaca geometrio. Finiĝas la libro per esploro de la ecoj de kvin regulaj pluredroj kaj klarigo de ilia ekzisto. La Elementoj estas rimarkindaj pro la klareco de prezentado kaj klarigo de la teoremoj. La Elementoj entenas la komencojn de la nombroteorio (jam konata de Archytas) kaj la konceptojn pri divideblo kaj pri la plej granda komuna divizoro, kalkulebla per la Eŭklida algoritmo. Eŭklido pruvis, ke ekzistas senfina nombro de primoj. En la libro 5 troviĝas la scioj pri proporcio de Eŭdokso, ĝeneraligo de aritmetiko al pozitivaj neracionalaj nombroj.
Pli ol miloj da eldonejoj manuskriptaj de la Elementoj estis publikigataj antaŭ la unua presita versio en 1482. La rigoro ne estas ĉiam tia de nuntempaj normoj, sed la metodo konsistis el deiro de aksiomoj, postulatoj kaj difinoj, por dedukti maksimumon de ecoj de la objektoj traktataj, ĉio ĉi en organizita tutaĵo, tute nova por la tiama epoko. La sukceso de la Elementoj devenas de iliaj organizado, sistemigo kaj matematika logiko. La plej lastaj esploroj pri historio de matematiko pruvas, ke Eŭklido ne estas la ununura aŭtoro de la Elementoj. Verŝajne ĉirkaŭis lin kolegaro de disĉiploj, kiuj ĉiuj partoprenis la ellaboron.
La geometrio tia, kia ĝi estis difinita de Eŭklido estis konsiderata dum jarcentoj kiel la geometrio, kaj malfacilis superi ĝin. Nikolaj Ivanoviĉ Lobaĉevskij estis la unua, kiu oficiale provis tion en 1826, sekvita de János Bolyai, sed la legendo diras, ke oni ne serioze traktis lin antaŭ la morto de Carl Friedrich Gauss, kiam oni malkovris inter ties malnetoj, ke ankaŭ li imagis neeŭklidajn geometriojn.
En siaj libroj Eŭlido uzas, por montri la ecojn de rektoj, la postulaton de Eŭklido, kiun oni esprimas nuntempe, dirante, ke tra punkto ekster rekto, pasas unu kaj nur unu paralelo al tiu rekto. La fama kvina postulato de la ebena eŭklida geometrio, nomata ankaŭ paralela aksiomo postulas, ke se rekta segmento s tranĉante du rektojn g kaj h formante du angulojn ene de la sama flanko de s α kaj β kune malpli grandaj ol du ortaj anguloj, tiam la du rektoj g kaj h renkontiĝas ĉe tiu flanko de s, kie situas la anguloj α kaj β. Se do du rektoj tranĉas rektan segmenton (aŭ rekton), tiel ke la du anguloj malfermitaj unuflanke de la rekta segmento kaj aliflanke de la du rektoj estas malpli grandaj ol 180°, tiam la du rektoj renkontiĝas tiuflanke kaj kune kun la rekta segmento (aŭ la tria rekto) limigas triangulon.
Ekzistas esence tri specoj de geometrio:
Riemann montris, ke modelo de sfera geometrio estas sfero kaj la rektoj korespondas al meridianoj aŭ grandaj cirkloj. Poincaré donis modelon de la geometrion de Lobaĉevskij. Ĉar ekzistas modeloj por la tri geometrioj ne ekzistas kialo privilegii unu pli ol la aliaj. La teorio de relativeco de Einstein fine montris la kurbiĝon de la spaco, kaj kiam la spaco kurbiĝas, ĝi forlasas sian aspekton eŭklidan.
Muzikteorio
En la muzikteoria verko de Eŭklido Divido de kanono (greke Katatomē kanonos, latine Sectio canonis), kiu estas konsiderata aŭtenta, temas pri la muzikteorio de Arĥitas kaj starigis ĝin sur pli solidan akustikan bazon, tio estas sur frekvencojn de vibroj (li parolis pri ofteco de movoj).
Li ĝeneraligis la frazon de Arĥitas pri la neracionaleco de la kvadrata radiko kaj pruvis ĝenerale la neracionalecon de iuj radikoj. La kialo de tiu genia ĝeneraligo estas lia kontraŭtezo kontraŭ la harmoniko de Aristokseno, kiu konstruiĝas je raciaj obligoj de la tono (duontono ... tonono). Ĉar en la pitagora harmoniko la tono (plentono)la proporcion 9:8, kio instigis al Eŭklido lian kontraŭtezon "La tono divideblas nek en du ne en plurajn samajn erojn"; ĝin kondiĉas tamen kunmezureblaj frekvencoj, kiujn oni supozis en la pitagoran harmonikon ĝis la fino de la 16-a jarcento (Simon Stevin). La kontraŭtezon "La oktavo estas pli malgranda ol 6 plentonoj" li baziĝis je la kalkulo de la pitagora komao. Krome la Divido de kanono de Eŭklido entenas - kiel indikas la titolo - la plej malnova dokumentita reprezento de tonsistemo ĉe kanono, dividita kordo, tio estas pitagora reinterpreto de la kompleta diatona tonsistemo de Aristokseno, kio vastigis la harmonion de Filolao.
La tonsistemo de Eŭklido iĝis la bazo de la moderna tonsistemo kun la nuntempe kutima nomado per tonliteroj de Odo de Cluny.
Flotado
Flotigado estas apartiga procedo kun larĝa industria eluzado dum apartigo de mineraloj el ties ercoj, dum purigado de karbo aŭ de poluakvoj kaj reciklado de plastoj. La unua flotata mineralo estis grafito. Jam en la j. 1877 flotis ĝin fratoj Bessel. La unua fazo de ercflota procedo estas pistado de erco kaj poste sekvas kunakva muelado en kugla muelilo. En la ŝlamon estas poste enmiksitaj flotaganto (ekzemple petroleo) kaj ŝaumkreanto (diversaj saponecaj solvaĵoj). La flotado okazas en flotmaŝinoj laŭbezone kunigataj en teĥnologiajn tutojn. Dum la flotprocedo enmiksiĝas aero. La apartiga procedo baziĝas je diferencaj rilatoj de miksaĵpartoj al la akvo. La hidrofobaj eretoj de mineralo, tegitaj per flotaganto, estas portataj per aero supren, kie ili kreas ŝaŭmon, la hidrofilaj senfruktaj eretoj restas ĉefunde kaj forlasas la flotprocedon kiel forfalaĵo. La ŝaŭmo estas forfrotata por plua rafinado aŭ fine estas senakvigita kaj sekigita.
Kamp-Bornhofen
Kamp-Bornhofen estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Rhein-Lahn de la federacia lando Rejnlando-Palatinato. Fine de la jaro la komunumo havis 0 loĝantojn.
Waldenburg (distrikto)
La distrikto Waldenburg estas administra unuo de Kantono Bazelo Kampara. La distrikto havis 15589 loĝantojn je la 31-a de decembro 2008.
Kamp-Bornhofen
Kasteloj
La Burgo Liebenstein, ankaŭ nomata Levenstein, estas la ruino de montburgo. Kune kun la 200 m fora burgo Sterrenberg ĝi estas unu el la du „malamikaj fratoj“ sur la dekstra rejnflanko apud Kamp-Bornhofen.
Waldenburg (distrikto)
Geografio
La distrikto Waldenburg etendiĝas en la Ĵurasa Montaro en la supera Frenkenvalo, kiu ankaŭ nomiĝas Waldenburg-valo. Ĝi estas la plej kampara distrikto de la kantono kaj en kompleta kontrasto al la urbeca distrikto Arlesheim. La distrikto estas kun nur 15589 loĝantoj unuflanke la plej malgranda distrikto laŭ loĝantaro, ĝi tamen kun 104,93 km² estas la plej granda laŭ areo. El tio sekvas, ke la distrikto Waldenburg kun granda distanco estas la plej maldense logaxata distrikto de Kantono Bazelo Kampara.
Kamp-Bornhofen
Kasteloj
La burgo Sterrenberg estas la ruino de montoburgo je la dekstra rejnflanko ĉe Kamp-Bornhofen]. La burgo formas kun la najbara burgo Liebenstein la tiel nomatajn „malamikajn fratojn“. Post la malapero de la burgo Ehrenbreitstein malsupre de la fortikaĵo la burgo Sterrenberg estas la plej malnova burgkonstruaĵo en la mezrejna valo.
Waldenburg (distrikto)
Najbaraj distriktoj
La distrikto Waldenburg limas en sudo al la distriktoj Olten kaj Gäu (ambaŭ en Kantono Soloturno), en sudoriento al la distrikto Thal (Kantono Soloturno), en oriento al la distriktoj Thierstein kaj Dorneck (ambaŭ en Kantono Soloturno), en nordo al la distrikto Liestal kaj en nordoriento al la distrikto Sissach.
Trafiko
Tra la Waldenburgvalo de Liestal ĝis Waldenburg BL kondukas la mallarĝŝpura Waldenburg-Fervojo. La ceteraj lokoj atingeblas per lokaj busoj kaj poŝtaŭtolinioj. En la sudo la Supera Hauensteinpasejo ligas la distrikton kun la najbara Kantono Soloturno.
Historio
Jam la romianoj setlis en la Waldenburg-valo kaj konstruis diversajn fortikaĵojn por regi la pasejvojon tra la Supera Hauensteinpasejo.
En la jaro 1832 la civitanoj de Waldenburg partoprenis en la lukto kontraŭ la urbo Bazelo por la Bazela Kantondisiĝo kaj en 1833 Waldenburg fariĝis, post la disiĝo de la malnova Kantono Bazelo, distrikto de la nova Kantono Bazelo Kampara.
Mutusklo
Mutuskloj estas langola gestolingvo fonetika. Ĝi simbolas do ne konsentitajn signifojn sed lingvajn sonojn. Per tio ĝi estas en sia baza formo aplikebla al ĉiu parolebla lingvo. Ĝia internacia versio do estas Esperanto.
Por pli rapida uzo, mutusklanto povas elekti inter mutuskla versio de urĝuskloj kaj ekuzo de "mimuskloj", tio estas "indiĝena" gestolingvo.
Greŝnevo (distrikto Klin)
Greŝnevo (Грешнево) estas vilaĝo en distrikto Klin, Moskva provinco, Rusio. En 2010 ĝi havas 19 loĝantojn (laŭ tutrusia popolnombrado).
Bersac-sur-Rivalier
estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Haute-Vienne, en la administra regiono Nova Akvitanio kaj en la historia kultura regiono Limoĝio. Fine de en la komunumo vivis. Administre la komunumo apartenas al la arondismento Limoĝo kaj al la kantono .
La teritorio havas komunan limon kun.
Capela Nova
(oficiale Município de) estas municipo en la subŝtato Minas-Ĝerajso de Brazilo. Ĝi situas en la sudorienta regiono de Brazilo, en la mezoregiono Campo das Vertentes kaj en la mikroregiono Barbacena. Laŭ la stato de en la komunumo vivis   sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². El tiuj, la nombro de voĉdonrajtuloj en la municipo en estis. La teritorio havas komunan limon kun.
Malnova Urbo (Jerusalemo)
Jerusalema Malnova Urbo estas antikva parto de Jerusalemo kun areo proksimume 1km², ĉirkaŭita de jerusalemaj remparoj. Ĝi estas dividita en kvar kvartaloj: juda kvartalo, kristana kvartalo, islama kvartalo kaj armena kvartalo. En la Malnova Urbo troviĝas ankaŭ Templa monto kaj parto de Monto Sijono.
Pordego Ciono (שער ציון, باب صهيون) ankaŭ konata en la araba kiel Bab Harat al-Jahud ("Judkvartala Pordego"), aŭ Bab an-Nabi Dawud ("Pordego de Profeto David"), estas unu el ok Pordegoj de la Malnova Urbo de Jerusalemo.
NGC 1266
NGC 1266 (aliaj indikoj — PGC 12131, MCG -1-9-23, IRAS03134-0236) estas galaksio en konstelacio Eridano.
Liturgiaj koloroj
En okcidenta eklezio jenaj koloroj rilatas al jenaj okazaĵoj:
NGC 1266
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Liturgiaj koloroj
blua (neoficiale, laŭ loka kutimo): festoj de Maria.
Flago de Sankta Vincento kaj la Grenadinoj
La nacia flago de Sankta Vincento kaj la Grenadinoj estis adoptitaj la 21-an de oktobro 1985. Ĝi estas kunmetita de tri vertikalaj grupoj el blua, flava kaj verda (la flava bendo prenas duonon de la larĝo de la flago) kun tri diamantoj centrite en la flava bendo kaj aranĝita en V kiu signifas Vincento. Tiuj diamantoj memorigas Sanktan Vincenton kiel la "gemoj de Antiloj". Blua reprezentas la tropikan ĉielon kaj la kristalajn akvoamasojn, flavaj strioj por la oraj granatlikvorosabloj, kaj verdaj standoj por la abunda vegetaĵaro de la insuloj.
La antaŭaj flagoj havis realisman palmfolion dekoraciita kun la blazono de Sankta Vincento kaj Grenadinoj.
Grigorjevskoje (distrikto Klin)
Grigorjevskoje (Григорьевское) estas vilaĝo en distrikto Klin, Moskva provinco, Rusio. En 2010 ĝi havas 11 loĝantojn (laŭ tutrusia popolnombrado).
Héctor Bianciotti
Héctor BIANCOTTI (naskiĝis la en Luque, Córdoba, Argentino, mortis la 11-an de junio 2012 ) estis verkisto kaj literatura kritikisto, denaska argentinano kun franca civitaneco. Ekde 1961 li loĝis en Parizo kie li laboris por la gazeto Le Nouvel Observateur kaj la eldonejo Gallimard. Li estis membro de la Akademio Franca ekde januaro 1996.
Bianciotti skribis hispane kaj france. Ekde 1982 li verkis nur en la franca.
Verkoj aperintaj en la hispana
Fonto de la hispanaj kaj francaj artikoloj de Vikipedio Aprilo 2009
Maki Haneta
Maki Haneta (埴田 真紀 n. ) estas japana futbalisto. Ŝi de 1993 ĝis 1997 membris en la japana virina nacia teamo de futbalo.
27928 Nithintumma
27928 Nithintumma estas asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la de la teamo de la astronomia kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de Nithin Reddy Tumma, finalisto en 2012 de la Intel Science Talent Search, kaj kiu gajnis la unuan rangon en la Intel International Science and Engineering Fair de 2011 pro sia projekto pri biokemio. Li estis lernantino ĉe la Port Huron Northern High School de Port Huron (Miĉigano).
Polemo
Laŭ la helena mitologio, Polemo (el la greka Πολεμος, «milito») estis dajmono aŭ spirito de milito kaj batalado, speciale pri internaj militoj. Lia kontraŭlino estis Ejreno (Paco), kaj lia romia ekvivalento estis Bellum.Pro siaj atributoj, Polemo multe similis al Areso (eble ĝi estis unu el liaj epitetoj), la olimpa dio pri milito, kaj li multe similis al la Maĥoj (Batalemaj spiritoj). Polemo estis patro de Alalo (Milit-krio), ĉu sole, ĉu kun Eriso (Malkonkordo). Fratino lia estis Enjo, kiu rondiris kun li la batal-kampojn, kune kun la Maĥoj, la Hisminoj, la Androktasioj, la Fonoj, Eriso, Areso kaj la Keresoj.
En ezopa fablo, Polemo edziĝis al Hibriso, ina personigo de orgojlo kaj insolenteco, sed nur pro tio ke ŝi iĝis la nura ne-edziniĝinta diaĵo. Tamen, li tiel enamiĝis al ŝi ke de tiam Polemo sekvadas Hibrison ien ajn kien ŝi translokiĝus. En sia teatraĵo Paco, Aristofano priskribas Polemon kiel terura malamiko de Grekio, al kiu la gedioj permesis kapti kaj malliberigi Ejrenon, kiel puno al la tro militema loĝantaro.
Tamen, en sia ĉefa verko, Eneido, Vergilio lokigas Polemon (Bellum) en infero, kune kun sia terura akompanantaro.
Supernova
Supernova estas esperantlingva rokmuzika grupo el Brazilo.
Geneviève Laporte
Geneviève LAPORTE (naskiĝis en Parizo, mortis  en Blesle ) estis franca verkisto, poeto kaj filmisto.
Supernova
Historio
La grupo naskiĝis en 2004, kunlaborante dum tri jaroj albumon en diversaj studioj de Eŭropo kaj Ameriko. La albumo, ankaŭ nomata Supernova estis lanĉita en oktobro 2006 ĉe Vinilkosmo. La tekstaro estis kunverkita kunlabore kun Jimes Milanez.
Geneviève Laporte
Biografio
Ŝi rakontis pri sia amo kun Picasso en Si tard le soir le soleil brille. La desegnaĵoj kiujn li faris de ŝi (inkluzive de La Odalisko ĵus akirita de Muzeo Picasso en Parizo), malkaŝas la kvaliton de iliaj sentoj. Picasso mem konsideris tiujn desegnaĵojn kiel "amleterojn". Oni parolas pri ili pri la "tenera periodo" de la artisto. Geneviève Laporte ofte parolis pri Picasso kaj ĉiam kun senfina tenereco, malkaŝante nekonatan aspekton de la pentristo plena de moderemo, timideco kaj respekto al la virino, kiun li amis.
La poemoj de Geneviève Laporte rivelas ŝian amon por la naturo. Ŝi diris al Camille Aubaude en radio-intervjuo en 2007, ke la tri esencaj elementoj de poezia verko estas "ideo, bildo kaj muziko". Tiuj ĉi tekstoj estis agnoskitaj de la plej grandaj, de Jean Cocteau ĝis Paul Éluard. Kelkaj eldonoj estis ilustritaj fare de Picasso, Cocteau aŭ Yves Brayer. Tiuj ĉi eldonoj, nun elĉerpitaj, frapas pro sia estetika kvalito, la ligo inter la tekstoj kaj la bildoj farante el ili bibliofiliajn verkojn.
Supernova
Historio
Notindas ke tiu estas la unua muzikvideo realigita profesie en Esperanto prezentata sur tiu ĉi albumo. Okaze de la Arta Lumo-festivalo dum la jubilea jaro de Esperanto-Asocio de Finnlando 2007 oni projekciis ĝin rekte sur granda ekrano en la la Muzikdomo de Kuopio,
Geneviève Laporte
Aliaj agadoj
Ŝi kreis fondaĵon por la protekto de naturo kaj bestoj, , sub la egido de la Fondation de France per la mono de la vendo de la verkoj de Picasso kiuj estis en ŝia posedo.
Hamleto
Hamleto (angle: The Tragedy of Hamlet, Prince of Denmark, laŭvorte: la tragedio de Hamleto, Princo de Danio) estas tragedio verkita de William Shakespeare en nekonata tempo inter 1600 kaj la somero de 1602.
Geneviève Laporte
Pliaj informoj
Geneviève Laporte prelegis tra la tuta mondo, ''Picasso? moi je l'appelais Pablo, partoprenis filmojn pri Picasso, pri si mem Geneviève, un amour secret'' kaj radio-elsendojn (la en Europe 1).
Orientaj Karpatoj (Rumanio)
Orientaj Karpatoj (rumane: Carpaţii Orientali, karpaci orientalj) estas montara regiono en la centra parto de Rumanio. Ĝi estas proksimume 400 km. longa sur 53 mil km² inter la norda landlimo kaj Prahova valo. Ĝia meza alteco estas 1025 m., ĝia plej alta pinto estas 2 mil 303 m. (Pietrosu) en Montaro Radna. Ĝi estas la orienta limo de la Karpat-baseno kaj de la Baseno de Transilvanio. Montaroj kristalaj: Maramureş, Bistriţa, Gheorgheni, Ciuc. Montaroj vulkanaj: Avaş, Gutin, Ţibles, Căliman, Gurghiu, Harghita. En la kratero Ciumad en Montaro Harghita troviĝas Lacul Sfânta Ana. Basenoj ĝiaj estas : Maramureş, Dorna, Depresiunea Giurgeu, Depresiunea Ciucului, Caşin, Baseno Triseĝoj, Baseno Târgu Secuiesc. Terkoloj: Cheile Bicazului, Pasul Ghimeş-Palanca, Terkolo Tuŝnado, Terkolo Ojtuzo.
649 Josefa
649 Josefa estas asteroido de la ĉefa asteroida zono, malkovrita de la germana astronomo August Kopff, la 11-an de septembro 1907 elde la Nacia Observatorio de Hejdelbergo - Königstuhl.
Hamleto
La teatraĵo priskribas la okazaĵojn de Hamleto, la princo de Danio, kies patro (kies nomo ankaŭ estis Hamleto) mortas subite, kaj lia patrino Gertrude geedziĝas kun sia onklo Klaŭdio. Komence de la teatraĵo, la fantomo de lia morta patro ekaperas al li, rakontas al li ke si estis murdita fare de Klaŭdio, kaj ordonas al Hamleto venĝi sian morton mortigante lian onklon. De tiam Hamleto hezitas kion fari. Tiu hezito, kiu daŭras la tutan teatraĵon ĝis la tragika fino. La rifuzo de Hamleto plenumi la taskon atribuitan al li kaŭzas la hazardan murdon de la konsilisto de la reĝo, Polonius, kaj tial la frenezo de Ofelio kaj ŝia ŝajna morto - fakte sinmortigo, kaj ĝi ankaŭ kaŭzas la morton de la perfidaj amikoj de Hamleto, nome Rosencrantz kaj Guildenstern. Ĉe la fino de la teatraĵo, morto venas al ĉiuj ĉeffiguroj, kiel apliko de la principoj de ŝekspira tragedio, en kiu peko kondukas al peko, ĝis kompleta detruo.
Intrigo
La teatraĵo malfermiĝas kiam Hamleto, filo de la forpasinta reĝo, nevo de la nuna reĝo kaj filo de la reĝino, revenas al la reĝa palaco de Elsinoro de siaj studoj en la universitato, akompanita de sia amiko Horatio. Li aŭdas de la palacgardistoj pri mistera spirito en la formo de sia patro, kiu aperas nokte kaj iras por esplori, kiam en la fono aŭdiĝas armeaj preparoj kiel antaŭzorgo kontraŭ atendata atako fare de la Reĝo de Norvegio Fortinvers kiu volas venĝi la malvenkon kaj morton de sia patro (Fortinvers la Maljuna) en duelo ĉe la manoj de Hamleto la Maljuna. Hamleto renkontas la fantomon de sia patro, kiu rakontas al li ke li estis murdita de lia onklo Klaŭdio, kiu geedziĝis kun sia patrino Gertrude. La klera Hamleto ne hastas kredi la fantomon, kaj la hezito komenciĝas. Hamleto svatas Ofelio-n, la filinon de Polonius la kortegano. Ŝia patro Polonius kaj ŝia frato Laertes avertas Ofelio-n kontraŭ proksimiĝi tro al Hamleto. Por kaŝi la mensan tumulton en kiu li estas, Hamleto ŝajnigas esti freneza, kaj lia onklo la reĝo sendas Polonius por elspuri Hamleton por malkovri ĉu lia frenezo estas reala aŭ ŝajnigita. Polonius supozas ke la izoliteco kaj frenezo de Hamleto estas la sekvo de lia ekscito kaj enamiĝo al Ofelio. Li estas maltrankvila ĉirkaŭ la peza funebro de Hamleto kaj lia stranga konduto kaj sendas la amikojn de Hamleto, Rosencrantz kaj Guildenstern, por malkovri la kialon de lia konduto. Hamleto rapide malkovras ke ili kaŝobservas lin.
649 Josefa
Ĝi ricevis la inan nomon "Josefa" sen preciza kialo.
Hamleto
Intrigo
Klaŭdio kaj lia konsilisto Polonius konvinkas Ofelio-n paroli al Hamleto, dum sekrete subaŭskultante ilian konversacion. Ofelio resendas al Hamleto ĉiujn donacojn kiujn li donis al ŝi, kaj li en respondo informas ŝin pri la fino de ilia rilato kun la bonkonata linio "Iru al la monaĥejo!". Hamleto renkontas grupon de aktoroj en la palaco kaj li pensas pri ideo por testi la fidindecon de la fantomo de sia patro - fari teatraĵon pri viro kiu mortigas sian fraton la reĝon por ricevi la tronon kaj vidi la reagon de Klaŭdio. Dum la teatraĵo Klaŭdio forlasas la ĉambron subite kaj Hamleto vidas tiun reagon kiel pruvo ke li mortigis sian patron.
La reĝino invitas Hamleton al konversacio. Survoje Hamleto vidas Klaŭdio'n konfesi sian krimon. Hamleto ne mortigas lin, ĉar li opinias, ke se li mortigos lin post la preĝo, kiam lia animo estas purigita, Klaŭdio supreniros al la ĉielo, kaj Hamleto ne volas tion. Hamleto kverelas kun sia patrino La reĝino Gertrude, dum Polonius kaŝas malantaŭ gobelino kaj kaŝaŭskultas. Polonius kredas ke la frenezo de Hamleto estas reala, estas timigita per la penso ke Hamleto volas mortigi la reĝinon, kaj provas eliri el la gobelino. Hamleto opinias ke ĝi estas Klaŭdio kaŝanta kaj ponardas Polonius al morto tra la gobelino. Kiam li ekkomprenas ke li mortigis Polonius, la patron de Ofelio, kaj ne Klaŭdio'n, li estas plenigita de pento.
Klaŭdio ekkomprenas ke Hamleto scias la veron, kaj provas mortigi lin. Li planas sendi Hamleton al Anglio pro diplomatia preteksto fare de Rosencrantz kaj Guildenstern. Li donas al ili leteron, en kiu estas skribite ke Hamleto devus esti mortigita tuj kiam ili atingos sian cellokon. Hamleto malkovras tion kaj ŝanĝas la leteron tiel ke la maristoj mortigas Rosencrantz'n kaj Guildenstern. Li eskapas el la ŝipo, kaj disvastigas rakonton ke lia ŝipo estis prirabita de piratoj.
En Elsinoro, Ofelio iĝas freneza pro la funebro super la morto de Polonius, ŝia patro. Ŝia frato Laertes revenas de Francio plena de kolero pro la morto de sia patro. Klaŭdio formulas alian planon mortigi Hamleton - li konvinkas al Laertes ke Hamleto sole respondecas pri la katastrofoj. Poste venas la novaĵo ke Hamleto eskapis - rakonto disvastiĝas ke lia ŝipo estis atakita fare de piratoj survoje al Anglio kaj li revenis al Danio. Klaŭdio konvinkas Laertes eniri duelon (pere de glavoj) kontraŭ Hamleto. Ili decidas meti venenon ĉe la pinton de la glavo de Laertes tiel ke eĉ malgranda gratvundeto kondukos al morto. Klaŭdio ne certas ke la sperta skermisto Hamleto eĉ prenos gratvundeton en duelo, kaj planas oferti al Hamleto venenigitan vinon en kazo la duelplano malsukcesos. La reĝino eniras por sciigi ke Ofelio dronis.
Hamleto alvenas en Danion precize al la tombejo de Elsinoro, kie du entombigistoj preparas la tombon de Ofelio. Ili kverelas pri la naturo de la morto de la mortinto kaj opinias ke ŝi faris memmortigon, kaj spite tion ricevis kristanan entombigon ĉar ŝi estas parenca al la reĝa familio. Kiam la entombigo komenciĝas Hamleto kaj Horatio kaŝas, kaj vidas la funebran procesion de Ofelio, kiu estas gvidita fare de ŝia funebra frato Laertes. Hamleto ekkomprenas ke tio estas la entombigo de Ofelio, kaj saltas el lia kaŝejo en la malferman tombon, plorante kaj konfesante sian amon por Ofelio. Laertes saltas en la tombon post li, akuzante Hamleton je kaŭzi ŝian morton. Hamleto deklaras sian amon kaj funebron pri Ofelio. Li kaj Laertes komencas batali, kaj estas apartigitaj fare de Klaŭdio kaj Gertrude. Klaŭdio memorigas Laertes pri la plano por la glavduelo. Poste tiun tagon, Hamleto rakontas al Horatio kiel li eskapis kaj ke Rosencrantz kaj Guildenstern estis senditaj al morto. La kortegano Osric interrompas por inviti Hamleton al glavduelo kun Laertes. Malgraŭ avertoj de Horatio, Hamleto konsentas kaj la duelo komenciĝas. Post kelkaj raŭndoj en la konfrontiĝo, Gertrude tostas al la vivo de Hamleto, sed Hamleto ne volas trinki, kaj Klaŭdio avertas Gertrude ne trinki, ĉar ĝi estas la glaso kun la venenigita vino kiun li preparis por Hamleto. Sed Gertrude trinkas la vinon el la glaso kaj mortas. En la batalo Laertes atakas kaj ponardas Hamleton per la venenigita klingo. Dum la batalo Hamleto akiras la venenigitan glavon de Laertes kaj uzas ĝin kontraŭ li, vundante Laertes. Subite Gertrude falas kaj mortante ŝi sciigas ke ŝi estis venenita.
En liaj lastaj momentoj, Laertes akordigas kun Hamleto kaj rivelas al li la planon de Klaŭdio. Hamleto ponardas Klaŭdio'n per la venenita glavo kaj devigas lin ankaŭ trinki de la venenita vino. Hamleto petas al Horatio rakonti sian rakonton ĉar li estas la ununura forlasita vivanta kiu povas doni plenan klarigon - kaj ĉar estas neniu heredon toforlasita en la reĝa linio li petas kroni Fortinvers. Kiam Fortinvers alvenas li trovas ilin ĉiuj mortaj: Gertrude, Klaŭdio, Laertes kaj Hamleto Horatio petas permeson rakonti la rakonton de Hamleto, kaj Fortinvers prenas iliajn kadavrojn kaj ordigas ilian funebran procesion.