cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Parolanto (politiko)
Unuiĝinta Reĝlando kaj aliaj Westminster-emaj landoj
En Westminster-stilaj kameroj, la parolanto ne voĉdonas krom kaze de egalvoĉdono. En kelkaj landoj, kiel ekzemple Britio kaj la Irlando, tiu evoluis en konvencio de skrupula politika neŭtraleco: la parolanto abdikas de sia partio kaj voĉdonas nur por certigi ke la registaro ne fali; aliaj eblaj parlamentaj kandidatoj sin detenas kontesti la sidrajton (en la Unuiĝinta Reĝlando), aŭ lin supozis aŭtomate elektatan se li penas reelekton (en Irlando). Malgraŭ tiuj konvencioj, la parlamentaro kutime selektas la parolanton inter la membroj, kaj parlamentaj instigistoj ne rajtas kontesti la selektado. En Britio, la parolanton normale elektas de unu el la du plej grandaj partioj.
Binéfar
Geografio
La loĝloko Binéfar mem kiel sidejo de la municipo (286 msm) estas je 78 km sudoriente de Huesca. Ĝi estas komunikata laŭ la aŭtoŝoseo A-22 inter Ilerdo (sudoriente) kaj Ŭesko (nordokcidente), kaj laŭ regiona ŝoseo A-133 nordoriente kun San Esteban de Litera, kaj laŭ la ŝoseo A-1239 sudokcidente kun Albalate de Cinca.
Parolanto (politiko)
Unuiĝinta Reĝlando kaj aliaj Westminster-emaj landoj
Tiuj konvencioj ne validas en ĉiuj landoj. En Kanado, signifaj politikaj partioj kutime konkuri kontraŭ parolanto penante reelekton. En Aŭstralio, la parolanteco estas partia pozicio, kaj la Aktuaro de la Aŭstralia Senato kritikis la politike neŭtralan pozicion de la britia parolanteco kiel potenciale voĉpreni la balotantojn el la elektodistriktano de la parolanto.
Binéfar
Historio
En la areo estis loĝado de iberoj kaj romianoj: en la arkeologia kuŝejo de La Vispesa oni trovis fragmenton de ibera steleo, kiu nun estas ekspoziciata en la Muzeo de Ŭesko. De islam-araba epoko atestas la loknomo Binéfar, kiu laŭ fakulo Benito Coll, eble devenas de la islam-araba setlej, posedo de iu Affa aŭ Effar ("bin" signifas filo de), kaj tiel ĝi estus Ben-Affa kaj poste Abinéfar, Avenáfar, Benáfar aŭ Bináfar, apartenanta al la regno Monzono.
Parolanto (politiko)
Usono
Kutime, en la Ĉambro de Reprezentantoj de Usono kaj en siaj ŝtatparlamentoj, la plejmulta partiano selektas el ĝiaj elektaj membroj la parolantan, kiu funkcias kiel gvidanto de tiu partio. Tiel, kvankam parolantoj supozeble esti justaj, ili uzas procedurajn juĝaĵojn por avanci la tagordojn de sia propra partio. Ceremonie, la parolanto reprezentas la tutan ĉambron, sed politike li estas la leĝdona voĉo de la reganta partio.
Binéfar
Historio
Binéfar estis menciita dokumente por la unua fojo en la 11-a jarcento. En 1158 la templanoj de Monzonohavigis loĝĉarton. En oktobro 1363 oni subskribis la traktaton de Binéfar inter Petro la 4-a de Aragono kaj Henriko de Kastilio.
Parolanto (politiko)
Usono
La Parolanto de la Ĉambro de Reprezentantoj, la dua en la Usona prezidenta linio de sinsekvo, iĝus Prezidanto de Usono se la prezidanto kaj la vicprezidanto ambaŭ nekapablos servi. Kelkaj akademiuloj, aliflanke, argumentis ke tiu kondiĉo de la sinsekvostatuto estas kontraŭkonstitucia.
Binéfar
Historio
Binéfar estas urbo ekde 1785. En 1861 alvenis fervojo al Binéfar kaj en 1906 oni malfermis la Kanalon de Aragono kaj Katalunio, kiu helpis la ekonomian kaj socian disvolvigon de la 20-a jarcento.
La nuna municipo estis rezulto de la kunigo de ĝistiamaj municipoj en 1970-aj jaroj.
Komence de la 19-a jarcento la tuta komarko estis damaĝita pro la franca invado.
Dum la Hispana Enlanda Milito la loĝloko suferis pro operacoj kadre de la atakoj de la respublikanoj klopode al konkero de la provinca ĉefurbo Ŭesko kaj fina kontraŭatako de frankistoj kiu rezultis en homamasa fuĝado de respublikanoj kaj de militrifuĝintoj en direkto al Francio. Dume oni starigis kolektivecon en la urbo ĉefe fare de la anarkiismaj trupoj.
Multaj loĝlokoj de la areo perdis loĝantaron laŭlonge de la 20-a jarcento pro rura elmigrado, se ĉe Binéfar kie oni ricevis parton de tiu loĝantaro ĝis nunaj 9 927 loĝantoj (2022).
Aktualo
La loka ekonomio evoluis el la tradiciaj agrikulturo, forstado kaj brutobredado (porkoj, ŝafoj kaj bovoj) al natura, sporta, kultura, montara kaj rura turismo ĉefe rilate al la montaro.
Manciendas aparte la tradicia kultura agado de kompanio de pupteatro nome Titiriteros de Binéfar.
Monumento al Frederiko Ŝopen en Varsovio
Detruo en 1940
Dum okupado la 31-an de majo 1940 laŭ rekomendo de guberniestro Hans Frank la monumento al Ŝopen estis de germanoj eksplodigita kaj tranĉita al pli malgrandaj partoj. La ferrubo estis tiamaniere uzita en industrio. Germanoj ankaŭ strebis detrui ĉiujn kopiojn de la monumento estantaj en polaj muzeoj.
Reĝa Placo (Bruselo)
La Reĝa Placo (Place Royale, Koningsplein) estas historia novklasika placo en la centro de Bruselo, Belgio.
Ĝi estis konstruita sur parto de iama bazara placo apud iama Palaco Coudenberg kiu suferis incendion en 1731. La konstruado okazis el 1773 al 1780, uzante desegnojn de la franca arkitekto Barnabé Guimard, kiu ricevis komision en 1769. La placo estas preskaŭ kopio de la Reĝa Placo de Reims. Laŭlonge de la historio diversaj okazaĵoj, eventoj kaj ceremonioj okazis tie.
Enhavo
La ĉefa konstruaĵo ĉe la placo estas la Preĝejo de Saint Jacques-sur-Coudenberg de 1787, desegnita de Barré kaj Guimard. Ĉe la okcidenta flanko de la placo estas la ĉefa konstruaĵo de la Reĝaj muzeoj por Belaj Artoj de Belgio, apud la Muzeo Magritte dum ĉe la sud-orienta flanko estas la Muzeo BELvue. Centre estas statuo de Gotfredo de Bouillon, estro de la unua krucmilito en 1096, kiel rajdostatuo. Ĝi estis skulptita de Eugène Simonis en 848 por anstataŭi la statuon de la Princo Karolo Aleksandro de Loreno, kiu estis fandita por havi metalon dum la Franca Revolucio. En la suda flanko estas ankaŭ la konstruaĵo de la Konstitucia Kortumo de Belgio.
50.84222°N, 4.35944°W
Daĉi la 1-a Ujarmeli
Daci la 1-a (kartvele: დაჩი, ankaŭ Darĉi, დარჩი aŭ Darĉil, დარჩილი), de la kosroida dinastio, estis reĝo de Iberio (Kaŭkazio) (Kartli, oriente de Kartvelio) kiu regis, laŭ la mezepoka literatura tradicio, estante 12-jara, ekde ĉ. 522 ĝis 534. Li ricevis la surnomon Ujarmeli (უჯარმელი, tio estas, "de Ujarmo") ĉar li restis en sia rezidejo de Ujarmo.
Laŭ la mezepokaj kartvelaj kronikoj, Daĉi estis la pli aĝa filo de la reĝo Vaĥtang la 1-a Gorgasali kaj Balenduĥt, filino de la sasanida reĝo Ormuzo la 3-a. Li sukcedis sian patron, kiu ribeliĝis kontraŭ la sasanida hegemonio, kaj prenis pli diplomatian vojon kun la persaj suverenuloj. Ekde lia bazo en Ujarmo en Kaĥeti, kiu konsistis el la reĝaj teritorioj de tiu epoko de la unuaj kosroidoj, faris grandajn laborojn por kristanigi la loĝantaron de sia regno kiuj vivis en la montaro. Dum lia regado la urbo Tbiliso ampleksiĝis kaj finigis la konstruadon de ĝia citadelo, fondata de lia patro. Daĉi estis sukcedita de sia filo, Bakurius la 2-a
Domaša
Domaša estas komuna nomo por pereintaj municipoj kaj ties katastraj teritorioj, kiuj nun situas parte sub kaj parte apud akvorezervujo Veľká Domaša.
Pereo
Pereis 6 vilaĝoj (Dobrá nad Ondavou, Kelča, Petejovce, Trepec, Veľká Domaša, Valkov) + 2 parte, kie okazis detruo de kelkaj domoj en inundiga teritorio (Bžany, Turany nad Ondavou). La municipo Kelča propre eĉ ne pereis, ĉar sur bordo de Veľká Domaša estiĝis nova municipo Nová Kelča. La estintaj inundigita municipoj Dobrá nad Ondavou, Kelča, Trepec kaj Veľká Domaša apartenis al distrikto Vranov nad Topľou. La estintaj inundigitaj municipoj Petejovce kaj Valkov apartenis al distrikto Stropkov.
La konstruado de Domaša postulis translokigi vojon el Vranov nad Topľou ĝis Stropkov, translokigi elektrajn kaj telefonajn kondukilojn apud ŝtata vojo. La municipoj kaj la vojoj, la agrikultura grundo kun areo 1100 hektaroj kaj arbara grundo kun areo proksimume 300 hektaroj estis inunditaj. Por ŝirmi memorige rarajn preĝejojn en Kelča kaj Bžany estis konstruitaj ŝirmaj digoj.
En la jaro 1957 estis la nombro de domoj en municipo en inundiga teritorio en nombro:
Al la municipo Dobrá nad Ondavou apartenis 7 domaroj, kie estis la nombro de domoj la jena:
En regiono de Domaša ankoraŭ troviĝas arkeologiaj trovejoj en Kvakovce kaj en Bžany kaj popoldomo en municipo Bžany.
Mochales
Mochales [moĈAles] (Frenezuletoj) estas municipo de Hispanio, en la Provinco Gvadalaĥaro, regiono de Kastilio-Manĉo.
Loĝantoj
La loĝanto nomiĝas mochalero [moĉaLEro]. La censita loĝantaro en 2016 estis de 50 loĝantoj kaj la denseco estas de 1,55 loĝ/km².
Situo
Mochales situas en la nordorienta parto de Kastilio-Manĉo en la komarko aŭ distrikto Senjorlando de Molina-Alto Tajo en la nordorienta parto de la Provinco Gvadalaĥaro, je altitudo de 984 m super marnivelo; je 125 km el Gvadalaĥaro, provinca ĉefurbo. La areo de ties teritorio estas de 32,32 km². La geografiaj koordinatoj estas 41°05′46″N 2°00′53″Ok.
Historio
Post la Hispana Enlanda Milito la loĝantaro falis el pinto en 1950 al 50, tio estis oni perdis loĝantojn pro diversaj tialoj: nome bataloj, prizono, politika persekutado, malsato ktp. Meze de la 20a jarcento la loĝantaro de multaj vilaĝoj de la regiono atingis pinton, kaj ankaŭ ĉe Mochales, sed poste okazis elmigrado, senloĝigo kaj maljuniĝo de la loĝantaro ĉefe dum la 1960-aj kaj 1970-aj jaroj, kaj ankaŭ ĉe Mochales kie oni falis al la nunaj 50.
Ekonomio
Agrikulturo kaj brutobredado tradicie. Pensioj de emerituloj.
Sarroux
Sarroux estas franca komunumo lokita en la departemento Corrèze kaj en la regiono Limoĝio. Ĝi havis 428 loĝantojn laŭ censo plenumita en 2007.
Geografio
Sarroux etendiĝas sur 23,76 km², kaj havis 428 loĝantojn laŭ la lasta oficiala censo, tiel ke la loka loĝdenso estas 18 homoj po kvadrata kilometro. La vilaĝo situas en Corrèze, kiu estas kampara, maldense loĝata franca departemento en la nordokcidenta parto de la Centra Masivo.
La regiono ĉirkaŭ Ussel ĉefe konsistas el malaltaj montoj kaj altebenaĵoj.
Historio
La departemento Corrèze estis oficiale kreita la 4-an de marto 1790 dum la franca revolucio. Sarroux antaŭe apartenis al la reĝa provincio Limoĝio.
Monumentoj
La kastelo Pierrefite datiĝas de la 13-a jarcento. Ĝi estis klasifikita kiel Monumento historia la 19-an de marto 1927.
La loka preĝejo estas romanikstila kaj estas dediĉita al Sankta Bartolomeo.
Administrado
Sarroux apartenas al la kantono de Bort-les-Orgues, kies ĉefurbo estas Bort-les-Orgues. Tiu kantono mem estas parto de la arondismento de Ussel, unu el la tri arondismentoj de la departemento Corrèze.
Dolné Vestenice
Dolné Vestenice, hungare Alsóvesztény [alŝOvestEnj], germane Nieder-Westenitz estas vilaĝo kaj municipo en Slovakio. Dolné, alsó kaj nieder signifas: suba.
Situo
Dolné Vestenice situas en valo de rojo, laŭ ĉefvojo Bánovce nad Bebravou-Prievidza. La lasta urbo troviĝas je 20 km-oj.
Historio
La setlejo fondiĝis en la 11-a jarcento, sed la unua mencio okazis nur en 1349 en latina formo "Wezthenicz Inferior". En 1815 loĝis tie 524 vilaĝanoj, en 1828 638 vilaĝanoj en 92 domoj. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Alsóvesztény 792 homoj, (slovakoj en majoritato, hungaroj en minoritato). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Nyitra (reĝa departemento), al distrikto de Nyitrazsámbokrét, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 1944 la vilaĝanoj formis partizanan trupon. En 2001 vivis en Dolné Vestenice 2699 homoj, (2654 slovakoj).
Elias Canetti
Elias Canetti (naskiĝis la 25-an de julio 1905 en Ruse, Bulgario — mortis la 14-an de aŭgusto 1994 en Zuriko, Svisio) estis germanlingva verkisto kaj nobelpremiito pri literaturo en la jaro 1981. Liaj gepatroj estis judaj sefardoj hispanidevenaj.
Li estas romanisto, drama filozofo.
Gizi Marsi
Gizi Marsi [marŝi], laŭ hungarlingve kutima nomordo Marsi Gizi estis hungara aktoro. Ŝia geedziĝa nomo estis Schück Hermanné [ŝuk].
Gizi Marsi naskiĝis la, ŝi mortis la en Cluj (Rumanio).
Biografio
Gizi Marsi akiris aktoran diplomon en Aktora Lernejo de la Tutlanda Aktora Societo. Ŝi komencis sian aktoran karieron en 1920 en Teatro Csokonai (Debrecen) ĉe Jenő Heltai (aktoro). Baldaŭ ŝi translokiĝis al hungarlingva teatro de Satu Mare. Inter 1923-1927 ŝi estis membro de same hungarlingva teatro de Cluj ĉe Jenő Janovics, inter 1928-1934 en Oradea. Ŝi havis edzon.
Boudenkablo
Ĝian nomon la aparato ricevis laŭ sia malkovranto, la brito Ernest Monnington Bowden (1860–1904). Ĝi estas uzata kie por funkciigi la bremsilon, la ĝirilon, la gasilon, kubliilon k.t.p.
Konstrumaniero
La boŭdeno konsistas el ŝtaldrato aŭ drata ŝnuro (boŭdena animo, 'drata 'drato, intena drato aŭ interna drato'').
Malnova ligna preĝejo (Tăuți)
La malnova grekokatolika preĝejo estas Monumento historia en Rumanio, en Transilvanio, en vilaĝo Tăuți (Florești) (ĝis Traktato de Trianon la loknomo estis laŭ tiama oficiala hungara lingvo: Kolozstótfalu). La patronoj estas Sankta Mikaelo kaj Sankta Gabrielo.
Historio
La ligna preĝejo konstruiĝis supozeble en la 16-a jarcento, sed estas ankaŭ aliaj opinioj. La altaro bildo pretiĝis en 1793. En 1829 oni denove pentris bildojn. En 1998 denova konsekro okazis.
Konstruaĵo
La navo estas kvadrata, ekstere portiko situas. La turo estas en la centro. La ikona muro prezentas centre Jesuon kaj malcentre 12 apostolojn.
Provinco Bolívar
La titolo havas plurajn signifojn:
Celadas
Celadas [zeLAdas] estas vilaĝo kaj municipo de la provinco Teruelo (nordorienta Hispanio), nome en la suda komarko Komunumo de Teruelo, kies komarka ĉefurbo estas la provinca ĉefurbo mem, Teruelo.
Geografio
Ĝi estas je 18 km de Teruelo, provinca ĉefurbo. Okcidente de la municipa teritorio estas la Aŭtovojo Mudeĥara (A-23), kiu ligas Zaragozo-n kun Teruelo, kaj la nacia ŝoseo N-234, kiu iras paralele al la antaŭe menciita kaj parte irante kun la N-330.
Historio
La zono venis al posedo de kristanoj post la venko de Alfonso la 1-a la Batalema en la batalo de Cutanda. Sed eble la kristanoj perdis ĝin dum la krizo kiu sekvis la morton de Alfonso la 1-a. Nur dum la regado de Alfonso la 2-a de Aragono estis klara dominado fare de kristanoj.
Aktualo
Bazo de ekonomio estis agrikulturo (cerealoj), forstado kaj brutobredado. Preskaŭ ĉiuj loĝlokoj de la areo perdis loĝantaron laŭlonge de la 20-a jarcento kaj tiukadre ankaŭ en Celadas oni malaltiĝis ĝis nunaj 374 loĝantoj.
Estas altiraĵoj en la urbo, nome la preĝejo, la ermitejo, la urbodomo, la kastelo ktp.
Thalamy
Thalamy estas franca komunumo lokita en la departemento Corrèze kaj en la regiono Limoĝio. Ĝi havis 77 loĝantojn laŭ censo plenumita en 2004.
Geografio
Thalamy etendiĝas sur 11,84 km², kaj havis 77 loĝantojn laŭ la lasta oficiala censo, tiel ke la loka loĝdenso estas 7 homoj po kvadrata kilometro. La vilaĝo situas en Corrèze, kiu estas kampara, maldense loĝata franca departemento en la nordokcidenta parto de la Centra Masivo.
La regiono ĉirkaŭ Ussel ĉefe konsistas el malaltaj montoj kaj altebenaĵoj : la plej alta punkto de Thalamy situas je alteco de 768 metroj.
Historio
La departemento Corrèze estis oficiale kreita la 4-an de marto 1790 dum la franca revolucio. Thalamy antaŭe apartenis al la reĝa provincio Limoĝio.
Okaze de la municipa baloto de 2008 venkis en la komunumo S-ro Alain Vacher, kiu do fariĝis la loka urbestro.
Administrado
Thalamy apartenas al la kantono de Bort-les-Orgues, kies ĉefurbo estas Bort-les-Orgues. Tiu kantono mem estas parto de la arondismento de Ussel, unu el la tri arondismentoj de la departemento Corrèze.
Veyrières
Veyrières estas la nomo de pluraj artikoloj.
Boatestrofajfilo
Boatestrofajfilo estas la fajfilo de la boatestro por, sen laŭtigo de la voĉo, komuniki kun la ŝipanaro. Ĝi nuntempe ankoraŭ estas uzata sur mararmeaj ŝipoj kaj tradiciaj velŝipoj kiel edukoŝipoj.
Per apliko de la fajfilo en speciala maniero la elblovapertaĵo povas esti fermata kaj oni povas tiel doni signalojn. Por la eksteruloj la plej konata signalo estas, la anonco ke altrangulo - kiel la ŝipestro - surpaŝas la surŝipirejon.
28173 Hisakichi
28173 Hisakichi estas asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la de la japana amatora astronomo Naoto Sato elde la observatorio de Ĉiĉibu (gubernio Saitama, Japanio).
Nomo
Ĝi estis nomita en memoro de Hisakichi Sato (1902–1989), patro de la malkovrinto.
Mervans (stacidomo)
Mervans estas franca stacidomo sur linio -, situanta en  Mervans, en departemento Saône-et-Loire, regiono Burgonjo-Franĉkonteo.
Temas pri stacidomo de Société nationale des chemins de fer français (SNCF), priservata de trajnoj Burgonjo-Franĉkonteo.
Ĝi situas ĉe kilometra punkto (PK) de la linio Dijon-Ville - St-Amour (860000).
Josef Svatopluk Machar
Josef Svatopluk MACHAR (naskiĝis la 29-an de februaro 1864 en Kolín, mortis la 17-an de marto 1942 en Prago) estis ĉeĥa poeto de intima kaj seniluziiga liriko (Confiteor, Tristium Vindobonna) kaj ŝatata aŭtoro de la esperantista tradukisto Miloš Lukáš. Lia rakonto Benedek estis unu el la unuaj ĉeĥaj verkoj esperantigitaj (1913 de Rudolf Fridrich).
Vranov (burgo)
En la burgo okazis la plej grandaj ŝanĝoj en la unua duono de la 19-a jarcento. Tiam la sinjorujon aĉetis František Zachariáš Römisch, kiu en ruinoj de la burgo lasis dislokigi romantikajn monumentojn kaj mohilojn celebrantaj signifajn personecojn, poetojn, verkistojn, heroojn, ĉeĥajn regintojn aŭ vojedukojn. La eksan burgon li poste nomigis Pantheon.
Ĝis hodiaŭ konserviĝis pli granda parto de Ĉambrego de tri imperiestroj, kiu celebrigas memoron de venko de aliancanaj soldataroj super Napoléon en batalo de nacioj (ĉe Leipzig) en la jaro 1813. La tuta labirinto de la rokburgo kreas miksaĵo de vojetoj, niĉoj kaj kavernetoj.
Dominaĵo de Pantheon estas novgotika somerrestadejo el la jaro 1826.
János Keményfy
János Keményfy [jAnoŝ kemEnjfi], laŭ hungarlingve kutima nomordo Keményfy János estis hungara literaturhistoriisto, kritikisto, membro korespondanta de Hungara Scienca Akademio (1938).
János Keményfy naskiĝis kiel Hartmann János la  1875 en Hungario, en Újsóvé (nuntempa Ravno Selo en Serbio). Li mortis la 1943 en Budapeŝto.
Biografio
János Keményfy frekventis universitaton en Kolozsvár, poste li plulernis en Berlino. Li komencis instrui en diversaj urboj ekde 1903. En 1918 li translokiĝis al Budapeŝto, kie li instruis en diversaj gimnazioj ĝis la emeritiĝo en 1939. Li okupiĝis precipe pri Sándor Petőfi. Liaj kritikoj aperis ĉefe en Napkelet, kie li partoprenis ankaŭ en la redaktado.
Kamjansko
Kamjansko (Кам'янське, prononco, inter la jaroj 1936 kaj 2016 nomita Dniprodzerĵinsk, Дніпродзержинськ) estas grandurbo en Ukrainio, en la Dnipropetrovska provinco.
Geografio
Kamjansko etendiĝas laŭ Dnepro (pli precize laŭ Dniprodzerĵinska rezervujo) en la meza parto de la lando. Ĝia orient-okcidenta etendiĝo estas 22 km, nord-sud - 18 km. La urbo troviĝas 35 km okcidente de la urbo Dnipro.
Unuaj periodoj
Dum la epoko de Kieva Regno tra la loko de hodiaŭa Kamjansko pasis gravaj komercaj itineroj, interalie la varenga-greka itinero. Apude troviĝis trapasejo tra la rivero Dnepro. Pro oftaj tataraj-mongolaj atakoj la tereno iĝis parto de tiel nomataj Sovaĝaj Kampoj.
La unua konata spuro de homa setliĝado en la tereno de Kamjansko estas la kurgano Romanivskij menciita en la 16-a jarcento de Guillaume Le Vasseur de Beauplan. Sur la kurgano zaporogoj kolektiĝis por militaj konsilioj. En tiu loko aperis la kozaka setlejo Romankove. Amasa ekloĝado en tiu tereno komenciĝis en la periodo de Nova Siĉo kaj tiam aperis la zaporogaj setlejoj Karnauĥivka (1738) kaj Trituzne (1740), kiuj apartenis al la kodaka provinco.
La unua mencio pri Kamjansko venas el 1750, okaze de konstruo de preĝejo. La nomo devenas de la vorto kamin (ŝtono), ĉar en tiu epoko la riverbordoj de Dnepro estis ŝtonoplenaj. La nomoj de Karnauĥivka kaj Trituzne devenas de iliaj fondintoj - kozakoj Semen Karnauĥ kaj Danil Trituz (Trejtuz).
Kiel loko fora de ĉefaj komercaj itineroj kaj industriaj zonoj, Kamjansko evoluis malrapide. Laŭ censo farita en 1782 en la vilaĝo loĝis ĉ. mil homoj. Ili okupiĝis ĉefe pri agrikulturo, bredado, fiŝkaptado kaj eta industrio.
19-a jarcento
Vera disvolviĝo de Kamjansko komenciĝis en la 2-a duono de la 19-a jarcento, dum industriiĝado de Rusia Imperio. Aperas forĝejoj, muelejoj kaj vendejoj. En la 1880-aj jaroj post konstruo de la apude iranta jekaterinoslava fervojo en Kamjansko ekkreskas industrio. En 1886 en la vilaĝo loĝis 2901 homoj, estis 479 bienoj, ortodoksa preĝejo kaj okazis dimanĉaj foiroj.
En 1887 la Nord-Rusia Dnipra Metalindustria Societo komencis konstrui la plej grandan tiutempan metalfabrikon. La ekfunkciis en ĝi la unua grandforno.
La loĝantaro ekkreskis rapide danke al novaj laboristoj de la fabriko, kaj en 1896 Kamjansko havis jam 18 mil loĝantojn.
20-a jarcento
La laŭ streboj de la kamjanska konsilio de laboristaj deputitoj oni fine decidis doni al Kamjansko la statuson de urbo.
En 1938 la urbon aliĝis la vilaĝoj Romankove kaj Trituzne.
Dum la dua mondmilito la urbo estis okupata de nazia armeo (-. Dum la okupado kaj reliberigaj bataloj ĉiuj fabrikoj de la urbo estis ruinigitaj. Detruitaj estis ankaŭ multaj loĝdomoj.
Post la milito oni refunkciigis la fabrikojn. En 1956 oni komencis konstrui hidroelektran centralon sur Dnepro.
La okazis grandskala akcidento. Troŝarĝita tramo iranta laŭ la strato Ĉapajeva komencis gliti malsupren laŭ deklivo pro paneinta bremso, elreliĝis kaj antaŭeniris ĝis lernejo. Ĉ. 30 homoj mortis kaj 100 estis vunditaj rezulte de la akcidento. Pro registara esplorado de la afero urbestro Serhij Ŝerŝnev kaj lia deputito Ihor Laktionov rezignis el siaj postenoj.
21-a jarcento
La Verĥovna Rada kadre de la kontraŭkomunismiga politiko ŝanĝis la nomon el Dneprodzerĵinsk al Kamjanske. . La decido ekvalidis en la tago de ĝia akcepto.
Famuloj
En la urbo naskiĝis Leonid Breĵnev, ĝenerala sekretario de KPSU en 1966—1982.
Nursultan Nazarbajev, prezidanto de Kazaĥio, lernis en ŝtalfara fabriko en Kamjansko.
Senperda datumkompaktigo
Senperda datumkompaktigo estas transformado de datumoj por malpligrandigo kiu estas perfekte malfarebla. Eblas ĉiam rekonstrui la originalan enhavon kiu do egalas al la enhavo antaŭ la kompaktigo.
Malavantaĝoj de senperda datumkompaktigo
Senperda datumkompaktigo ne funkcias bone kun multimediaj datumoj. Tio signifas ke post kompaktigo la kvanto de datumoj estas preskaŭ sama. Ĝi povas malpliiĝi kun faktoro tipe 1...2, dum ke perda datumkompaktigo povas malpliigi la kvanton kun faktoro 10 aŭ eĉ pli. Frue tio estis grandega problemo ĉar oni apenaŭ havis spacon por sonaj, fotografaj aŭ videaj dosieroj sen uzo de perda datumkompaktigo. Nuntempe oni havas abundon da spaco, kaj kelkaj eĉ profetas ke oni iom post iom entute ĉesos uzi perdan datumkompaktigon.
Rioseco de Soria
Rioseco de Soria [rjoSEko deSOrja] estas municipo de Hispanio, en la regiono de Kastilio kaj Leono, provinco Sorio kaj komarko Tierras del Burgo, foje atribuita ankaŭ al Komarko de Sorio. La loknomo Rioseco de Soria estas etimologie komprenebla kiel Seka Rivero de Soria, alude al la provinca ĉefurbo.
Geografio
Ĝia municipa teritorio okupas totalan areon de 50,02 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 125 loĝantojn. Ĝi perdis loĝantojn dum la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj, kiel ja okazis en multaj loĝlokoj de la regiono, fakte perdis 630 loĝantojn el la 1900-aj jaroj.
Ĝi distas 37 km de Sorio, provinca ĉefurbo. Kaj limas kun Blacos, Calatañazor, Torreandaluz, Nafría la Llana, La Muela, Fuentelárbol, Boós, Torralba del Burgo kaj Torreblacos. La municipo enhavas la loĝlokojn Ríoseco de Soria kaj Valdealvillo.
Historio
La areo apartenis unue al la Regno Kastilio. En Mezepoko okazis reloĝado fine de la 9-a jarcento.
Post la konkero de la zono fare de kristanoj, Rioseco estis domaro de la Alfoz de Calatañazor; fakte la vilaĝo nomiĝis ĝis mezo de la 20-a jarcento, Rioseco de Calatañazor.
Aktualo
Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj), forstado kaj brutobredado (ŝafoj kaj porkoj). Lastatempe funkciado de servoj plej ekgravis, kune kun kultura kaj rura turismo, piedirado tra naturaj lokoj. Inter vidindaĵoj estas romia vilao, pilorio (aperas en la municipa blazono), preĝejoj kaj ermitejoj.
Nordheim (Turingio)
Nordheim estas vilaĝo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Schmalkalden-Meiningen de la federacia lando Turingio. La 30-an de junio 2006 la loĝloko havis 254 loĝantojn. Ekde la 1-a de januaro 2007 la antaŭe sendependa administra komunumo estas parto de la komunumo Grabfeld.
Fratelli d'Italia
Fratelli d'Italia (FdI) ("Italaj gefratoj", laŭ la unua verso de Il Canto degli Italiani) estas itala politika partio de dekstro kaj ekstremdekstro fondita en 2012 de Ignazio La Russa, Guido Crosetto kaj Giorgia Meloni, kiu prezidas ĝin ekde 2014.
Ĝi estas priskribita kiel nacikonservatisma, naciisma, tradiciisma, nativisma, post-faŝisma kaj suverenisma partio. La emblemo inkluzivas la trikoloran flamon, historie uzatan de Movimento Sociale Italiano (Itala Socia Movado), novfaŝisma partio, fondita de iamaj membroj de la dissolvita Partito Nazionale Fascista (1921-1943) kaj la Partito Fascista Repubblicano (Faŝisma Respublikana Partio) (1943-1945). Ĝis 2017 aperis ankaŭ la mallongigo "MSI".
En la politikaj elektoj de 2013 kaj 2018, Fratelli d'Italia aliĝis al la centro-dekstra koalicio kune kun Il Popolo della Libertà (pli poste Forza Italia) kaj Lega Nord, kaj tiam disiĝis de ili dum la parlamentoj elektoj, elektinte ne porti respondecon por la registaro kaj resti en la opozicio. La alianco kun Lega kaj Forza Italia ankaŭ estis anoncita por la politikaj elektoj de 2022.
Bona-nokta rakonto
Bona-nokta rakonto aŭ enlitiĝo-rakonto estas mallonga rakonto kiu estas improvizite rakontata aŭ lautlegata el libro de rakontoj al infanoj ĝis la aĝo de proksimume 12 jaroj antaŭ ol ili endormiĝas. Kutime unu el la gepatroj rakontas aŭ laŭtlegas ĉi tiujn historietojn al siaj infanoj, sed intertempe ekzistas ankaŭ vasta gamo de amaskomunikilaj sondosieroj, kiuj ofertas plenumi tiun funkcion.
Iuj legas enlitiĝajn rakontojn el libro, kaj iuj aliaj inventas kaj improvizas fikciajn rakontojn. La longeco de rakonto estas kutime sufiĉe mallonga, proksimume kelkaj minutoj, kaj la rakonto kutime havas feliĉan finon. Alia formo de enlitiĝolegado estas uzi pli longajn rakontojn, dividante ilin en plurajn partojn, por ke la infanoj povu antaŭĝoji la daŭrigon de la rakonto la venontajn noktojn.
Plej ofte, la gepatro, aŭ la vartanta-zorgema figuro, estas tiuj kiuj rakontas la enlitiĝon. Legi rakonton al infanoj estas regula praktiko inter multaj familioj. En diversaj studoj kaj enketoj aperas diversaj datumoj pri la procento de gepatroj, kiuj vespere legas al siaj infanoj. Ĝenerale, oni konstatis, ke pli ol duono el ili faras tion ĝis la aĝo de 4 jaroj, kaj la procento malpliiĝas dum la elementlernejaj jaroj, do multaj gepatroj sentas, ke la infanoj jam povas legi memstare..
En la 2000-aj jaroj, ekzistas ankaŭ televidkanaloj kaj radiostacioj kiuj elsendas enlitiĝorakonton, sed ŝajnas ke aŭdado de rakontoj tiamaniere influas la infanon malpli emocie, ĉar en tiuj elsendoj ne ekzistas persona ligo inter la rakontanto kaj la infano.
Legi rakonton antaŭ endormiĝo estas establita vespera rito en multaj junaj familioj. En Germanio, laŭ enketo de 2011, naŭ el dek gepatroj legas ion al siaj infanoj inter la aĝoj de kvar kaj ses jaroj vespere. Sep el dek infanoj ĝuas enlitiĝantan rakonton antaŭ la aĝo de kvar. Eĉ por pli aĝaj infanoj ĝis la aĝo de 12, kiuj jam povas mem legi, la proporcio de enlitiĝo kun bona-noka rakonto estas ankoraŭ ĉirkaŭ ses el dek. Eĉ infanoj ne povas malŝaltiĝi kaj ekdormi tuj, "je la tuŝo de butono". Fiksaj, konataj ritoj vespere helpas ilin malstreĉiĝi kaj pli bone endormiĝi.
Enlitiĝorakontoj havas multajn avantaĝojn, por kaj gepatroj kaj infanoj. Regula rutino ĉe enlitiĝo havas trankviligan efikon, kaj la trankviliga voĉo de proksima persono rakontanta rakonton helpas la infanon endormiĝi pli facile. En la emocia aspekto, legado de rakonto kontribuas al plifortigo de la rilato inter la flegisto kaj la infano.
La esprimo "bona-nokta rakonto" aŭ "enlitiĝo-rakonto" estis elpensita - origine germanlingve - fare de la germana ĵurnalistino, verkistino kaj tradukistino Jella Lepman (1891-1970), kiu kolektis tiajn rakontojn, kaj estas uzata ekde proksimume la 1950-aj jaroj.
Mergezo
Mergezo estas ruĝa, spica ŝafaĵa- aŭ bovaĵa malgranda kolbaso de nordafrika kuirarto.
Ĝi estas tre spicita kun kumino kaj pipro, kiu donas al ĝi ĝian karakterizan pikantan kaj ruĝan koloron.
Mergezo estas kutime manĝata kradrostita. Ĝi ankaŭ estas manĝata en sandviĉoj.
Pieve Fissiraga
Pieve Fissiraga estas komunumo de Italio. Ĝi situas en la provinco Lodi de la regiono Lombardio. Fine de en la komunumo vivis. Najbaras la komunumoj Lodi, Lodi Vecchio, Cornegliano Laudense, Borgo San Giovanni, Massalengo, Sant'Angelo Lodigiano kaj Villanova del Sillaro. Kristana patroneco estas la doktrino de ĉielenpreno de Maria, kies memortago sekve estas la komunuma festotago.
Hallertau
La regiono Hallertau (prononco Hálataŭ), Holledau aŭ Hollerdau estas kultura pejzaĝo en centra Bavario (suda Germanio), kies limoj pli-malpli estas la urboj Ingolstadt, Kelheim, Landshut, Moosburg, Freising kaj Schrobenhausen.
Geografio kaj geologio
La regiono Hallertau etendiĝas sur parto de la bavariaj distriktaroj Supra Bavario kaj Malsupra Bavario, pli ekzakte sur granda parto de la distriktoj Pfaffenhofen, Freising, Kelheim, Landshut kaj Eichstätt. Ekzakta limigo ne eblas, ĉar ne temas pri politika, sed kultura kaj agrikultura limigo: la komuna eco de la komunumoj de la regiono estas la tradicia kaj intensa kreskigo de lupolo por bierfarado. La areo de la regiono kovras entute proksimume 2.400 km², ĝi etendiĝas okcidente-oriente maksimume 65 kilometrojn kaj norde-sude maksimume 50 kilometrojn. Sude la teritorio limiĝas fare de la riveroj Amper (prononco Ámpa) kaj Isar (prononco Íza), norde de la rivero Danubo. Geologie la regiono grandparte apartenas al la Monteta Lando Danubo-Isar, kiu dum la terhistoria epoko plejstoceno ne estis kovritaj per glaĉeroj. Sub la plej supra grundotavolo uzita por agrikulturado, troviĝas tavolo kun dolĉakvaj fosilioj el la terhistoria epoko mioceno.
Etimologio de la nomo
Ne plene klaras la origina signifo de la regiononomo, kiu uziĝas ekde la komenco de la 14-a jarcento. Plej verŝajnas la kombino de la malnovaltgermanaj vortoj "Hal" (=kaŝita), "Hardt" (= arbaro) kaj Au (sovaĝa herbejo), kiuj kune iĝis "Halhardau".
Historio
La agrikultura kreskigo de lupolo, kiu estas necesa ero de germanstila biero, pruveblas ekde la 8-a jarcento. Origine la regiono konkurencis kun pejzaĝo proksime de la pli norda bavara urbo Nurembergo pri la privilegio de plej produktema lupolokreskigejo. Nur post la germana revolucio de la jaro 1848, kiu liberigis la kamparanojn antaŭe dependajn de lokaj nobeloj, donis al la kamparanoj sufiĉan liberecon draste altigi la produktadon: la jara rikolto kreskis de 750 tunoj dum la jaro 1815 ĝis pli ol 38.000 tunoj dum 1865. Ekde la jaro 1912 la regiono senkonkurence estas la plej granda kultivejo de lupolo en Germanio.
Kreskigo de asparago
Krom la kreskigo de lupolo en la tuta regiono, en iuj komunumoj ankaŭ la kreskigo de legoma asparago havas grandan signifon - la plej gravaj agrikulturaj zonoj troviĝas ĉirkaŭ la komunumoj Abensberg, Schrobenhausen kaj Pörnbach.
Konstruaĵoj
Ene de vasta anglastila parko troveblas la akva kastelo Reichertshausen. La kastelo de komunumo Rohrbach estas parto de vivinda arkitekta ensemblo, kune kun la fortikita mezepoka urba preĝejo kaj historia gastejo. En distanco de po 2 km de Rohrbach troviĝas du pilgrimaj preĝejoj, Sankt Kastl kaj Lohwinden, perloj de la gotika kaj baroka arkitekta stiloj. Konstrua nekutimaĵo de al la urba preĝejo de Geisenfeld, kies suda turo dum la renesanco estis ĝis duoblo plialtigata. La historia urbocentro de Abensberg preskaŭ sen damaĝoj de la Dua Mondmilito konserviĝis. En la konstruaĵo Herzogskasten troviĝas muzeo. En la urboparto Allersdorf dediĉita al la katolika festotako Maria Ĉieliro dum aŭgusto. Apud la urbo Neustadt borde de la rivero troveblas bone konservita armea kastro el la romia epoko.
Plej norde de la regiono la benediktana abatejo Weltenburg estas plia vidindaĵo, samkiel la monaĥejo Rohr en distrikto Kelheim. Simbolo de la urbo Mainburg estas plia historia preĝejo, origine parto de paŭlana monaheĵo sur urba monto. En komunumo Au in der Hallertau kune imponas la akva kastelo de la nobela familio Beck von Peccoz kaj la kastela bierfarejo.
Tri regionaj preĝejoj praktike senŝanĝe tenis sian romanikan konstruostilon: Sankta Ulriko en Ainau, Sankta Petro en Griesbach kaj Nia Sinjorino en Gasseltshausen apud Aiglsbach.
Krome
Dum la jaro 2006 la "Germana Lupola Strato" (Deutsche Hopfenstraße) laŭlonge de la federacia strato B 301 oficiale ricevis tiun nomon (neoficiale ĝi jam dum pluraj jardekoj nomatis tiel). Same la "Bavara Biera Strato" (Bayerische Bierstraße) inter Ingolstadt kaj Kelheim pasas la regionon.
András Keller
András Keller [andrAŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo Keller András, en Britio Andrew Keller [endrU] estis hungara-brita kemiisto, fizikisto, membro ekstera de Hungara Scienca Akademio (1998), membro de Royal Society (1972).
András Keller naskiĝis la  1925 en Budapeŝto. Li mortis la 1999 en Svislando.
Biografio
András Keller devenis el juda familio. Li komencis frekventi Universitaton de Budapeŝto en 1943, sed en la sekva jaro li iĝis trudlaboristo. Li sukcese rifuĝis, sed la alveninta Ruĝa Armeo kaptis kaj tuj deportis lin. Li denove rifuĝis kaj hejmenvenis por plulerni. En 1947 li diplomiĝis, sed en la sekva jaro pro la politika etoso li translokiĝis al Britio, kie li laboris en Manchester. Ekde 1955 li akiris postenon en Universitato de Bristolo, kie li doktoriĝis en 1958. Ekde 1963 li ankaŭ instruis en la universitato. En 1991 li emeritiĝis, pli frue li partoprenis en redaktadoj de fakrevuoj Journal of Polymer Science – Polymer Physics kaj a Polymer. Li okupiĝis precipe pri polimeroj kaj kristaloj. Li ricevis medalojn kaj premiojn inter 1964-1994.
Junulara Esperantista Semajnfino
Junulara Esperantista Semajnfino (JES) estis la nomo de regionaj Esperanto-renkontiĝoj organizataj de membroj de la Usona Esperantista Junularo (USEJ) en diversaj urboj tra Usono. Ili havis 5-20 junulojn kiuj kunvenas por paroli Esperanton. Ĝenerale ili kantas, ludas, vizitas vidindaĵojn, ktp.
Rosina
Rosina (hungare Harmatos [harmatoŝ]) estas granda vilaĝo kaj municipo en Slovakio.
Situo
Rosina situas laŭ traira flankovojo. Ĝi preskaŭ kontaktiĝas kun Višňové. Žilina troviĝas je 5 km.
Historio
La loko estis loĝata jam dum la bronzepoko kaj ferepoko. La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1341 en latina formo "villa Rozyna prope civitatem Zylina". En 1598 oni komputis tie 28 domojn. En 1784 511 vilaĝanoj loĝis en 64 domoj, en 1828 684 vilaĝanoj loĝis en 63 domoj. Ĝis 1907 la oficiala hungara loknomo estis Roszina, poste ĝi ricevis hungaran nomon pro la hungariga politiko. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Harmatos 1072 homoj, (plejparte slovakoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Trencsén (reĝa departemento), al distrikto de Žilina, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. Inter 1979-1990 Rosina estis parto de Žilina. En 2001 vivis tie 2794 homoj, (2767 slovakoj).
Kifaja
Kifaja (sufiĉe en egipta araba ) estis la kromnomo de egipta movado por demokratiiĝo, kiu stariĝis dum la prezidenteco de Hosni Mubarak kaj antaǔ la Egipta revolucio dum la araba printempo.
11-a de januaro
La 11-a de januaro estas la 11-a tago de la jaro laŭ la gregoria kalendaro. 354 tagoj restas (355 en superjaroj).
Je la 11-a de januaro okazis, interalie:
Tagoj de semajno
La 11-a de januaro estas (laŭ gregoria kalendaro):
Mervans
Mervans estas franca situanta en departemento Saône-et-Loire, regiono Burgonjo-Franĉkonteo.
Ĝiaj loĝantoj nomiĝas Mervandiaux.
Carl Gustaf Tessin
Carl Gustaf TESSIN (5-a de septembro 1695 – 7-a de januaro 1770) estis sveda politikisto, nobelo, verkisto kaj filo de la arkitekto Nicodemus Tessin la Juna kaj Hedvig Eleonora Stenbock. Li estis unu el plej brilaj gravuloj siatempe, kaj la plej elstara reprezentanto de la franca kulturo en Svedio. Li estis ankaŭ menciinda oratoro.
Ibiraiaras (Suda Rio-Grando)
Ibiraiaras estas municipo en la subŝtato Suda Rio-Grando de Brazilo. Ĝi situas en la mezoregiono Nordokcidento de Rio-Grando (portugale Noroeste Rio-grandense), kaj apartenas al la mikroregiono Passo Fundo. Laŭ la stato de en la municipo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km².
Francis Robbins Upton
En 1880, William Joseph Hammer estis nomumita inĝeniestro de la entrepreno Edison Lamp Works. En ties unua jaro, la fabriko sub la ĝenerala administranto Francis Robbins Upton produktis 50,000 ampolojn.
Sankta Jozefo (Misurio)
Sankta Jozefo estas kantona ĉefurbo kaj plej granda urbo en la kantono Buchanan. En la usona ŝtato Misurio la urbo staras laŭ loĝantaro je la sepa rangloko. La urbo ĉe la rivero Misuro havis dum la popolcenso 72.651 loĝantojn kaj teritorion de 115,3 km², de kiuj 1,7 km² (1,48 %) estas akvosurfacoj.
La urbo estas sidejo de la Missouri Western State University.
Geografio
Sankta Jozefo situas en la nordokcidento de la federacia ŝtato rekte ĉe la landlimo al usona ŝtato Kansaso, ne malproksime de la landlimo al federacia ŝtato Nebrasko. 70 kilometrojn sude situas Kansasurbo kaj 190 kilometrojn en nordokcidenta direkto Omaha.
Pieve Porto Morone
Pieve Porto Morone estas komunumo de Italio.
Lydia Koidula
Lydia KOIDULA (1843–1886) estis germanlingva estona verkisto kaj poeto. Kvankam gepatra lingvo de Koidula estis germana, ŝi verkis librojn nur en estona. Ŝi estas difinata nacia poeto de sia lando. Ŝia patro fondis gazeton, kie publikigis ankaŭ ŝiajn poemojn. Ŝi publikigis sian unuan poemkolekton Waido-Lilled en 1866. Sekvantjare ŝi publikigis kolekton Emajõe ööbik, kie estas patriotaj ecoj. Post ĝi ŝi ne publikigis proprajn poemkolektojn sed publikigis poemojn plu en gazetoj kaj partoprenis skribon de komunaj kolektoj. Koidula skribis ankaŭ unuan estonlingvan teatraĵon. Ĝi estis ludita unuan fojon en 1869 en unua kantjubileo de Estonio. En la jubileo estis ludita ankaŭ du ŝiaj poemoj kante kun kompono de Aleksander Kunileid. Koidula ankaŭ estonigis finnan literaturon. En Finnlando ŝi renkontis kun Elias Lönnrot kaj Yrjö Koskinen. Koidula geedziĝis kun latvia soldata kuracisto en 1873.
Horná Ves (distrikto Prievidza)
Horná Ves, hungare Ófelfalu, germane Windischdorf bei Priwitz estas vilaĝo kaj municipo en Slovakio.
Situo
Horná Ves situas en valo de rojo sub monto 440 m-ojn alta, laŭ traira flankovojo. Prievidza troviĝas je 24 km-oj.
Historio
La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1293 en latina formo "Superior Hozlem", en 1329 en hungara formo „Felfalu”. Tiu vilaĝo iĝis doganprena loko en 1388. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Ófelfalu 641 homoj, (plejparte slovakoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Bars, al distrikto de Oszlány, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 vivis en Horná Ves 1086 homoj, (1082 slovakoj).
Jarzębia Łąka
Jarzębia Łąka estas vilaĝo, kiu troviĝas en Mazovio, Orienta Pollando, nome en la Komunumo Tłuszcz.
János Németh (oficiro)
János Németh [jAnoŝ nEmet], laŭ hungarlingve kutima nomordo Németh János estis hungara oficiro. Lia filo estis Albert Németh.
János Németh naskiĝis en 1786 en Szombathely (Hungara reĝlando, Aŭstra Imperio), li mortis la en Budapeŝto (Hungara reĝlando, Aŭstrio-Hungario).
Biografio
János Németh estis husaro ekde 1809. Li estis emeritita en 1823 kiel kapitano. Dum la hungara revolucio de 1848 li aliĝis al la hungara armeo, baldaŭ li estis majoro, pli poste kolonelo. Li batalis en suda landparto de Hungarlando, foje li estis gvidanto de ĉevalbreda areo en Bábolna. Li batalis ĝis la fina kapitulaco apud Artúr Görgey, poste li estis kondamnita jardekon, sed li ricevis amnestion en 1852.
Poemo de l'Plugisto
Poemo de l' Plugisto estas longa esperantlingva poemo, verkita de Ĥristo Gorov (Ĥrima) kaj eldonita de Sennacieca Asocio Tutmonda (SAT) en 1930. La teksto ampleksas 62 paĝojn.
Enhavo
En la poemo la aŭtoro priskribas parte membiografiajn travivaĵojn pri la proleta ribelo en Bulgario dum septembro 1923. Nova versio de tiu teksto, kun sufiĉe gravaj stilaj kaj ideaj ŝanĝoj aperis multe pli malfrue en alia poemaro de Ĥrima, Ribela Kordo.
Mettenheim (Rejnlando-Palatinato)
Mettenheim estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Alzey-Worms de la federacia lando Rejnlando-Palatinato. Fine de decembro 2014 la urbo havis 1,601 loĝantojn.
Veyrières (Corrèze)
Veyrières estas franca komunumo lokita en la departemento Corrèze kaj en la regiono Limoĝio. Ĝi havis 59 loĝantojn laŭ censo plenumita en 2006.
Geografio
Veyrières etendiĝas sur 4,1 km², kaj havis 59 loĝantojn laŭ la lasta oficiala censo, tiel ke la loka loĝdenso estas 14 homoj po kvadrata kilometro. La vilaĝo situas en Corrèze, kiu estas kampara, maldense loĝata franca departemento en la nordokcidenta parto de la Centra Masivo.
La regiono ĉirkaŭ Ussel ĉefe konsistas el malaltaj montoj kaj altebenaĵoj : la plej alta punkto de Veyrières situas je alteco de 722 metroj.
Historio
La departemento Corrèze estis oficiale kreita la 4-an de marto 1790 dum la franca revolucio. Veyrières antaŭe apartenis al la reĝa provincio Limoĝio.
Nacia Parko Canaima
La nacia parko Kanajmo (Canaima) troviĝas en la sudorienta parto de Venezuelo, en la ŝtato Bolivaro. Ĝia areo estas tri milionoj da hektaroj, la plej granda parko en la lando kaj la sesa plej granda sur la tuta planedo.
Geografio
Granda nombro da belegaj floroj, plantoj kaj arboj estas unikaj tie kaj ne ekzistas en alia loko, kaj la botanikistoj ankoraŭ ne klasifikis multajn el ili. Oni supozas, ke en la parko vivas pli ol dek mil vegetajaj specioj - nur sur unu monto oni katalogis 900 diversajn orkideojn! En la parko troviĝas ankaŭ arbaro tipa porAmazonio. La grandaj arboj povas atingi 35-metran altecon, sed ekzistas tie ankaŭ nealtaj savanaj arboj.
Tre interesaj kaj allogaj en tiu regiono estas la tepui: montoj averaĝe 400 m altaj. Kelkaj el ili atingas ĝis 3 000 metroj super la marnivelo (kaj 1 700 metroj super la ĉirkaŭanta grundo), kun surfaco plata kaj flankoj vertikalaj (geologia termino: "alta tablolando"). Sabloŝtono, formita antaŭ proksimume 1,75 miliardoj da jaroj, estas la ĉefa rokaĵo de la tepui. En la malsupra parto de tiuj sedimentoj ekzistas konglomeraĵoj, el kiuj oni ekspluatas diamantojn. Tepui ekzistas ankaŭ en la plej norda parto de Brazilo, ili geologie tre similas al la venezuelaj. La nemezurebla diverseco zoologia kaj botanika kaj la rava pejzaĝo konsistigas ekologian sistemon unikan en la mondo. Ili estas riĉegaj el botanika vidpunkto. Ekzemple sur la plej alta monto Roraima ([rorajma], 2 875 m alta, 14 km longa, 6 km larĝa), oni jam trovis 400 bromeliajn speciojn. El la monto 60% apartenas al Venezuelo, 30% al Gujano kaj 10% al Brazilo. Sur ĝi troviĝas triflanka piramido, kiu signas la internaciajn limojn de tiuj tri landoj.
lnspiromonto
La naturaj vidaĵoj en Roraima aspektas kvazaŭ faritaj de superhomoj aŭ dioj, aŭ ero de pejzaĝo sur nekonata planedo el iu fora galaksio. Menciindas, ke la fama brita verkisto Sir Arthur Conan Doyle [ser artur konan dojl] multe inspiriĝis de la sciencaj raportoj de THURN por sia romano "La Perdita Mondo" (1912). Nuntempe tiu pli ol belega regiono estas vizitata de natur- kaj aventur-emuloj, sed ankaŭ ordinaraj turistoj venas por tendumi, ekzemple, sur la tepui Roraima.
Akvofalo kaj diamantoj
La plej, fama tepui de la parko Kanaimao nomiĝas Auyan [aujan]. Gia preskaŭ plata surfaco havas 700 km2 kaj ĝia longeco estas 50 km. Ĉe la tepui Aujan naskiĝas aŭ troviĝas centoj da belaj akvofaloj, inkluzive de la plej alta de la mondo, 979 m, nomata akvofalo Anĝelo ("Salto de Ángel"). La lokanoj konsideras ĝin kaj la tepui sanktaj, ĉar laŭ ili la dioj loĝas tie. Tiu famega akvofalo estis malkovrita tute hazarde de usona aventuremulo kaj pionira orfosisto Jimmy Angel [ĝimi ejnĝel] en 1937. Estas krome rimarkinde, ke la unua blankulo, kiu malkovris la vojon por atingi (piede) la akvofalon, kaj plej grava esploristo de la regiono, estas s-ro Aleksandro LAIME, 88-jara latvo, eksĵurnalisto, kiu loĝas en la venezuela arbarego ekde la komenco de la Dua mondmilito. Li serĉadis diamantojn, kaj estas unu el la pioniraj grimpantoj de la tepui Auyan. Li loĝas en simpla domo, memfarita el ligno kaj palmo, apud la rivero Carrao [karao], tute izolita. Fakte, el la pli-malpli 100 tepui proksimume 75% ankoraŭ ne estas esploritaj, nek vizititaj de eksteruloj!
Ne nur rokoj
La venezuelaj tepui ne estas enloĝataj nur de bírdoj, floroj, plantoj, arboj kaj aliaj; en tiu ĉarmega kaj ekzotika regiono, konata kiel "La Granda Savano", vivas - jam de minimume 600 jaroj - 21 000 homoj de la etno Pemon. Eble ankaü aliaj etnaj grupoj ankoraŭ ne kontaktitaj vivas en la regiono. Tepui en la pemona lingvo signifas "tablolando" aŭ "monto". Tiu etno estas dividita en tri ĉefaj grupoj: Arekuna, Kamarakota kaj Taurepana, kiuj ĉiuj havas siajn proprajn dialektojn. En multaj sud-amerikaj indiĝenaj lingvoj la vorto uzata por difini la propran etnon signifas homon, tiu kvazaŭ-regulo validas ankaü ĉi-kaze, t.e. pemon sinonimas al "homo".
La distancoj grandas kaj malfacilas vojaĝi en Amazonio, tamen multaj familioj loĝas en Brazilo kaj en Gujano. Krom tio ili interrilatas kaj geedziĝas kun anoj de najbaraj etnoj. Ekde la 17a jarcento ili rilatas kun eŭropanoj kaj ne-indiĝenaj venezuelanoj. Katolikaj misiistoj agadis en iliaj terenoj, kaj portugalaj militistoj konstruis fortikaĵon en la 18-a jarcento. Adventistoj laboradis por ilin kristanigi dum la unuaj jardekoj ĉi-jarcente. Nuntempe kelkaj Pemonoj estas anoj de tiuj du menciitaj religioj. En la pasinteco religiuloj fondis lernejojn; nun la registaro respondecas pri la instruado. Rezulte ĉirkaŭ 10% estas alfabetigitaj. Proksimume 75% estas dulingvaj: krom la pemona, ili parolas la hispanan, la portugalan aŭ la anglan. Bedaŭrinde, 8% ne plu parolas sian tradician lingvon.
Noto: Por viziti la grandegan parkon estas konsilinde trovi indiĝenan gvidiston.
propono: tepui=mezmonto?
Zoltán Kemény
KEMÉNY Zoltán (pro. keme:nj) hungara-svisa pentristo, skulptisto naskita en Banica la 21-an de marto 1907 kaj mortinta en Zuriko la 14-an de junio 1965.
Lokis
Lokis estas ambigue fantasta novelo de Prosper Mérimée aperinta la 15-an de septrembro 1869 en Revue des Deux Mondes kun la titolo "La manuskripto de Profesoro Wittembach".
Temas pri la lasta dumvive aperinta novelo de la aŭtoro, kiu mortis en 1870. Inspirite de litova legendo, ĝi rakontas la viziton de prusa filologo en kastelo kie li iom post iom malkovras la maltrankvilan naturon de sia gastiganto, pri kiu la leganto devas subkompreni ke li estas produkto de seksatenco al virino fare de urso. La historiisto Michel Pastoureau konsideris ĝin unu el la plej belaj noveloj de la franca literaturo de la 19-a jarcento.