cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
István Csukás
Biografio
István Csukás ne finis la universitaton en Budapeŝto, sed li okupiĝis pri verkado, tiam debutis, kiel poeto. La havis postenojn en Hungara Televizio, poste en eldonejo, kiu eldonis porinfanajn kaj porjunularajn librojn. Li komencis verkadi legaĵojn por la infanoj. Ĝis tiam li aperigis pli, ol 100 volumojn. Li ricevis premion Kossuth en 1999 kaj ankaŭ aliajn premiojn. Generacioj naskiĝis en Hungario, kiuj ĝuis liajn fabelojn, plej ofte prezentitaj en la televizio.
San Joaquín (Querétaro)
Geografio
La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 7634 loĝantojn. El tiuj estis 3442 viroj kaj 4192 virinoj. La komunumo havas surfacon de 499 km². La meza alteco (de la ĉefurbo) estas 2450 metroj super la marnivelo.
Sociogeografio
En la jaro 2000 en la komunumo vivis 6518 personoj, pli aĝaj ol 5 jaroj. El tiuj 59 personoj sciis paroli indiĝenan lingvon. Tio signifas ke 0,91 % de la loĝantaro en la koncerna jaro sciis paroli indiĝenan lingvon.
Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a., (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).
Riekofen
Riekofen estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Regensburg kaj en la distriktaro Supra Palatinato de la federacia lando Bavario. Fine de la komunumo havis  loĝantojn.
Essonne
Essonne [] estas unu el la ok departementoj de la franca regiono Francilio. Ĝi etendiĝas sur kaj enhavis 1,257,141 loĝantojn en 2014. La prefektejo de la departemento estas Évry.
La departemento tute enhavas 196 komunumojn.
Geografio
Essonne estas trafluita de la samnoma rivero. Ĝi havas landlimojn kun la departementoj Hauts-de-Seine, Val-de-Marne, Seine-et-Marne, Loiret, Eure-et-Loir kaj Yvelines.
Tagliolo Monferrato
Tagliolo Monferrato estas komunumo de Italio.
Folding@Home
Folding@home estas la interreta projekto de la volontula komputado, organizita de Stanford Universitato en Usono. La projekto celas esplori procezon de proteina volvado, ĝi koncentriĝas sin en la rimedo, en kiu molekulo de proteino faldiĝas en spaco. Tio ĉi estas tre grava, ĉar de tio dependas funkcio de proteino en la organismo. Se la molekulo volviĝas malĝuste, oni povas kaŭzi malsanojn kiel: Creutzfeldt-Jakob malsano, Alzheimer, Parkinsono, aŭ tre konata BSE.
Reguloj de la programo
Centoj da miloj de Sony PlayStation 3, kies potenco estas aktuale la bazo de sistemo kaj Personaj Komputiloj de la tuta mondo konektiĝas sin per Interreto kun serviloj kiuj trovixgas sin en Stanford Universitato, de kie ili prenas datenon por kalkulado kaj kie oni sendas rezultojn. La programo laboras en komputilo per la malpleja prioritato, kio signifas, ke ĝi uzas nur la neuzatan potencon de procesoro, danke al kio ĝi ne malrapidigas agadon de aliaj komputilaj programoj; agado de Folding@home en la komputilo estas preskaŭ malvideblaj. Sola malavantaĝo estas iomete pligrandiĝita prenado de energio fare de la komputilo - nuntempe procesoroj kiuj estas maluzataj estas parte malŝaltataj. Dum partoprenado en programo la komputilo estas utiligataj preskaŭ tute.
Folding @Home estas unu de plej malvonaj projektoj kun distrada komputado kaj nuntempe la plej granda de ili rilate al komputa potenco. En Junio 2008 ĝi atingis 2500 TFLOPS, kio signifas, ke la potenco de projekto estas pli granda ol 5 plej grandaj superkomputiloj de la mondo kune.
Partopreno de volontuloj
Ĉiu interretano, kiu volas partopreni en la projekto devas esti retkonektita (ne estas grava genro de retkonekto) kaj instali klienton de la programo Folding@home (elŝutebla el ). Oni povas elekti instaladon de "grafika" versio, Kiu dum la laborado montras dividon de la proteinoj. Ekzistas ankaŭ versioj utiligantaj potencon de grafika karto (GPU) kaj por procesoroj kun multaj medoloj.
Elŝutado de servilo unu WU (work unit - individuo de laboro) daŭras dum kelkaj minutoj (ĉirkaŭ 1-2 MB). Prilaborado de la WU daŭras de kelkaj ĝis kelkaj dekoj da horoj. Komputilo povas esti malŝaltata. Tio ĉi ne kaŭas malaperigon de la labor-rezultoj kaj denova ŝalto de komputilo kaŭas kontinuigon de la komputado de la lasta aŭtogardo (autosave) - ĝi estas farita, depende de muntumo post kelkaj - dekkelkaj minutoj.
Uzantoj povas ĉeesti en teamoj. La teamo "Esperanto" havas numeron 145393.
Laufenburg (distrikto)
Geografio
La distrikto Laufenburg situas norde de la Argovia Ĵuraso kaj konsistas plejparte el la tiel nomita Frickvalo, kies ekonomia centro estas la aglomeraĵo de la komunumo Frick.
Trafiko
Tra Laufenburg unuflanke pasas la grava fervojlinio de Bazelo tra Frick kaj Brugg al Zuriko kaj aliflanke la linio de Svisaj Federaciaj Fervojoj sude de la Rejno de Bazelo tra Laufenburg al Eglisau, la liniparto inter la urboj Laufenburg kaj Koblenz tamen ek de 1994 estas uzata nur por vartrafiko, ĉar paralele sur la germana flanko de la Rejno ekzistas ankaŭ germana fervojlinio. La fajna distribuo ĉefe baziĝas sur diversaj poŝtaŭtolinioj.
La nacia aŭtoŝoseo A3 de Bazelo al Zuriko pasas la distrikton kaj konektas ĝin al la svisa nacia aŭtoŝosereto.
Komunumoj de la distrikto Laufenburg
La distrikto Laufenburg konsistas aktuale (2010) el 18 politikaj komunumoj. Kun efiko de la 1-a de janauro 2010 okazis la kunigo de la komunumoj Etzgen, Hottwil, Mettau, Oberhofen kaj Wil al la nova komunumo Mettauertal (la teritorio de la komunumo Hottwil ĝis tiam apartenis al la distrikto Brugg). Samtempe Sulz integriĝis al la distriktĉefurbo Laufenburg kaj Ittenthal integriĝis al Kaisten.
Rozbrusta papageto
Rozbrusta papageto aŭ papageto de Bourke (Neopsephotus bourkii) estas malgranda papago el familio Psitakuledoj, unu el tri familioj de veraj papagoj. Ĝi apartenas al tribo Pezoporini de subfamilio Platycercinae. Originale oni metis ĝin en genro Neophema (herbaj papagetoj), sed en la 1890-aj jaroj pro multaj morfologiaj, genetikaj kaj kondutaj konsideroj oni decidis, ke rozbrusta papageto formas sian propran monotipan genron Neopsephotus.
Rozbrustaj papagetoj troveblas en vastaj areoj en Aŭstralio, inklude urbajn kaj suburbajn areojn. La papago estas ĉirkaŭ 19 cm longa kaj pezas ĉ. 45 g. Ĝia latina nomo estas donita omaĝe al Richard Bourke, kiu estis gubernestro de Novsudkimrio de 1831 ĝis 1837.
Priskribo
Rozbrustaj papagetoj travivas kaj reproduktiĝas en kapteco, kie ili ekhavis multajn diversajn kolormutaciojn: flavajn, rozkolorajn, bluajn, violajn ktp. La plej disvastigita estas la "opala" aŭ "rozeta" mutacio pro kiu normale brunaj partoj de la papageta plumaro (dorso, supraj partoj de flugiloj, malantaŭa parto de la kapo ktp) ankaŭ iĝas brile rozkoloraj.
La birdokanto de rozbrusta papageto estas priskribata kiel "ĝentila pepo" aŭ fajfeto. Aliaj sonoj de rozbrustaj papagetoj transkribatas kiel "ĉu-vii", "ĉirup-ĉirup" aŭ, en alarmaj situacioj, "kik-kik-kik".
Taksonomio kaj nomo
La specion de rozbrusta papageto unue priskribis skota esploristo Sir Thomas Livingstone Mitchell, kiu malkovris la birdon dum siaj veturoj tra Novsudkimrio en 1835. Laŭ tiatempa kutimo Mitchell nomis la specion omaĝe al tiama subŝtata guberniestro Sir Richard Bourke.
Unuan plenan sciencan priskribon de la specio donis ornitologo John Gould en 1841. Komence Gould klasis la specion kiel Euphema bourkii, sed poste oni renomis la genron al Neophema, genro de herbaj papagetoj.
En la 1890-aj jaroj oni decidis apartigi rozbrustan papageton en sian propran genron Neopsephotus. La ĉefaj kialoj por tio estas manko de evidentaĵoj de hibridiĝo de rozbrusta papageto en naturo kun iu alia specio de genro Neophema, tre aparta koloro de plumaro kaj nomada vivmaniero en vastaj aridaj areoj de Aŭstralio, kio estas tre nekutima por aliaj specioj de Neophema. Oni tamen daŭre ofte nomas rozbrustan papageton speco de herba papageto.
Distribuo kaj habitato
Rozbrusta papageto devenas de Aŭstralio. Ĉar ĝi estas nomada specio kiu vagas tra aridaj teritorioj por akvo kaj nutraĵoj, ĝia arealo estas sufiĉe granda. Plejparte ili troveblas en teritorioj de maldensa loĝantaro, sed la birdoj ankaŭ renkonteblas en ĉeurbaj aŭ eĉ urbaj areoj. Ili troveblas en vasta teritorio de sud-uestaj partoj de Kvinslando ĝis uesta Novsudkimrio. Rozbrustaj papagetoj preferas areojn kie kreskas akacioj, aparte Acacia aneura. Ili ankaŭ troveblas en kalitrisaj kaj eŭkaliptaj arbaroj.
Ekologio kaj konduto
Rozbrusta papageto estas kaj arba, kaj surgrunda birdo: ĝi nestas en arboj, sed ofte estas surgrunde kie ĝia plumaro ebligas ĝin kamufli. Ĝi flugas rapide, sed per mallongaj distanceroj, interspacite per periodoj de glisado. Plej ofte ĝi flugas proksime al la tero aŭ de arbo al arbo.
En naturo rozbrustaj papagetoj vivas popare aŭ en malgrandaj grupoj de 4 ĝis 6 specianoj. Pli grandaj grupoj aperas en periodoj de trosekeco, kiam la birdoj amasiĝas ĉirkaŭ akvujoj aŭ akvofontoj.
Reproduktdiĝo
Dum reprodukta sezono iĉoj iĝas tre teritoriaj, atakante kaj forpelante ĉiujn ŝajnajn konkurantojn. La reprodukta sezono plej ofte okazas inter aŭgusto kaj oktobro, sed povas ankaŭ okazi pli malfrue, ĝis decembro, depende de resurzoj kaj veteraj kondiĉoj,
Rozbrustaj papagetoj estas monogamiaj kaj plej ofte havas nur po unu partneron por vivo. Ili nestas en arbotruoj aŭ malplenaj arbobranĉoj, plej ofte de akaciaj arboj. Ili metas po 3 ĝis 6 ovojn kiuj kovatas de la ino dum 18–19 tagoj. La iĉo manĝigas ŝin dum tiu ĉi periodo kaj ŝi forlasas la neston nur por trinki aŭ feki.
Post eloviĝo ambaŭ gepatroj manĝigas la idojn. Post 4 semajnoj la idoj komencas elnestiĝi kaj post 8 aŭ 10 plu tagoj iĝas tute sendependaj.
Dieto
Plejparto de dieto de rozbrusta papageto konsistas el herboj kaj semoj kiujn la birdoj furaĝas de la grundo. Ili plej aktive furaĝas en matenaj kaj vesperaj krepuskoj. Pro sia dieto rozbrustaj papagetoj ludas gravan rolon en disvastigo de semoj.
Dombirda kulturo
Rozbrustaj papagetoj tre bone travivas kaj brediĝas en kapteco. Pro sia bela aspekto kaj kvieta karaktero ili iĝas popularaj domaj kaj birdejaj birdoj, kaj multe de ili vivas en kapteco en Aŭstralio, Usono, Eŭropo ktp. Ilia pacema naturo ebligas ilin facile kunekzisti kun aliaj malgrandaj birdoj.
Ekzistas almenaŭ unu raporto pri formo de hibrido inter rozbrusta papageto kaj skarlatbrusta herba papageto (Neophema splendida) el genro Neophema.
Konserva statuso
Rozbrusta papageto estas listita kiel malplej zorgiga laŭ IUCN. Plej granda danĝero por tiu ĉi specio estas predado far (Vulpes vulpes) kaj  (Felis silvestris) enkodukitaj en Aŭstralion el Eŭropo. Populaciojn impaktas ankaŭ trosekecoj kaj detruo de akvujoj. Tamen, malgraŭ tio ĉi, la kvanto de birdoj en populacioj ne malkreskas kaj eĉ kreskas iomete de jaro al jaro. La verŝajna kialo por tio estas la granda vasto de arealo de rozbrusta papageto, pro kio la birdoj povas pli facile eviti areojn kun troa predado aŭ habitatdetruo ol aliaj papagaj specioj.
Ernst Boris Chain
Ernst Boris Chain (naskiĝis la 19-an de junio 1906, en Berlino, mortis la 12-an de aŭgusto 1979, en Castlebar, Graflando Mayo, Irlando) estis brita biokemiisto. Rekompencis lin la Nobel-premio pri fiziologio aŭ medicino en 1945, kun Howard Florey kaj Sir Alexander Fleming, por la ekstrakto de penicilino.
24827 Maryphil
24827 Maryphil estas asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la de la usona astronomo Timothy B. Spahr elde la Stacio Catalina de la Observatorio Steward, nord-oriente de Tucson (Arizono, Usono).
Mary Clark kaj Phil Spahr estas la gepatroj de la malkovrinto. Ili estis tre apogemaj en la elekto de scienca kariero de sia filo.
Jan Kowalewski
Jan KOWALEWSKI (naskiĝis la 23-an de oktobro 1892 en Lodzo, mortis la 31-an de oktobro 1965 en Londono) estis diplomita subkolonelo de infanterio de Pola Militistaro de la Dua Pola Respubliko, kriptologo, matematikisto kaj lingvisto, diplomato, soldato de rekognosko, kiu rompis sovetajn ĉifrojn dum la pola-bolŝevika milito, plurjara oficiro de la 2-a Filio de Ĉefa Stabo de Pola Militistaro.
Li finis Lernejon de Grupiĝo de Komercistoj en Lodzo. En la jaroj 1909-1913 studis en la Universitato de Lieĝo kaj ricevis diplomon pri teknika kemio. Li konis kelke da lingvoj: germanan, francan kaj rusan. Post eksplodo de la unua mondmilito mobilizita al rusa armeo. Kiel rezerva oficiro de rusa inĝeniera armeo, al kiu estis subigitaj unuoj de telekomunikado, konis funkciadon de tiu ĉi servo, kio estis atuto dum posta malĉifrado de bolŝevikaj radiogramoj.
Memorigo
Okaze de la Jaro de Jan Kowalewski (2020), lodzano, aperis en Lodzo reklama filmeto rememoriganta eksterordinaran kontribuon de la heroo de pola-bolŝevika milito al venko de la Batalo de Varsovio. La kriptologo rompis 100 rusajn ĉifrojn, kio permesis legi preskaŭ 3 mil sekretajn depeŝojn de la malamiko. La plej grava koncernis ofensivon el ĉirkaŭaĵoj de Varsovio.
Jenő Benedek
Jenő BENEDEK, hungare Benedek Jenő estis hungara pentristo kaj instruisto. Lia filo estis la samnoma Jenő Benedek (1939), lia nepo estis Imre Benedek. Jenő Benedek naskiĝis la 1906 en Kecskemét, li mortis la  1987 en Budapeŝto.
Vivo
Jenő Benedek post abituriento eklaboris, kiel ferlaboristo. Inter 1925-1926 li lernis pentradon en Artistkolonio (Kecskemét). En la sekva jaro li eklernis en ĉeflernejo por pentristoj en Budapeŝto. Interrompe la lernadon li studvojaĝis al Italio kaj Germanio. Ekde 1932 li instruis en diversaj hungaraj urboj, dume li edziĝis baldaŭe havanta filon. Inter 1944-1953 li vivis en Artistkolonio (Szolnok). Poste li vivis en Budapeŝto, kie li instruis en mezlernejo ĝis la emeritiĝo en 1966. Foje li pentradis en Szolnok kaj en Fonyód. Li ricevis premion Kossuth en 1952, pli frue kaj poste ankaŭ aliajn premiojn.
7225 Huntress
7225 Huntress estas malgranda, meze hela duopa asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la usona astronomo Edward L. G. Bowell elde la Stacio Anderson Mesa de la observatorio Lowell, sud-oriente de Flagstaff (Arizono).
Ĝia spektra klaso "Sq" indikas "ŝtonan" asteroidon, konsistanta ĉefe el silikatoj de fero kaj de magnezio. Ĝenerale, tiaj asteroidoj havas grandan albedon (ĉ. 0,2)
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de la usona kosmokemiisto Wesley T. Huntress Jr. direktoro de la programoj pri kosma scienco de la NASA en la 1990-aj jaroj. Li studis la kemian evoluon de la, kometoj kaj planedaj atmosferoj. Li grave kontribuis al la disvolviĝo de la esplora teamo pri kosmokemio de la Jet Propulsion Laboratory.
Satelito
Ĝia satelito estis malkovrita fare de D. Pray, P. Pravec, P. Kušnirák, K. Hornoch, M. Husarik, M. Pikler, G. Cervak, Š. Gajdoš, F. Colas, kaj J. Lecacheux per studo de ĝia luma kurbo elde diversaj observatorioj inter la kaj la, anoncita la.
Ĝi havas de 0,6113 ± 0,0004 tagoj (14,67 horoj), ĝia orbita duona grandakso estas taksita je 10 km. Ĝia diametro estas 1,37 ± 0,14 km (21 % de tiu de la ĉefa korpo). Ĝia rotacia periodo estas ankoraŭ nekonata.
Gargamelo
En la mondo de la smurfoj Gargamelo (Gargamel) estas malbona sorĉisto. Li estas la malamiko de la smurfoj kaj li kutime provas kapti ilin por manĝi aŭ por krei magian eliksiron, kiu povas konverti materialon al oro.
Főnyed
Főnyed [fOnjed] estas tre malgranda vilaĝeto en Hungario, en regiono Suda Transdanubio, en departemento Somogy, en Distrikto Marcali.
Gargamelo
Li havas katon nomatan Azraelo (Azrael), ankaŭ ĝi estas malamiko de la smurfoj.
Főnyed
Historio
La unua mencio devenis pri la vilaĝo el 1261. Post la mezepoko la turkoj faris senhoma la vilaĝon, kiu rehomiĝis en la 18-a jarcento. Dum la socialismo kolĥozo funkciis. Vilaĝservoj estas drinkejo, kuracejo (semajne po 1), migra poŝto.
Mursioj
La mursioj estas etnio en la sudo de Etiopio. Hodiaŭ la anoj de la etnio vivas interalie en la Nacia Parko Nago.
Ilia ĉiutago orientiĝas plejparte je ilia paŝtista vivmaniero. Ili ŝanĝas sian vivlokon kune kun siaj bovogregoj laŭ la pluvaj kaj sekaj sezonoj.
La mursioj estas konataj pro la lipteleroj de la virinoj. Por tio oni tranĉas la suban lipon kaj etendas ĝin enmetante pli kaj pli grandan argilteleron; sammaniere oni ofte ankaŭ ornamas la orellobetojn. Tiu unuavide fremeca kutimo ĉe la mursioj estas belecidealo. Eminente granda liptelero estas altestimata kaj donas al la virinoj fieron. Nuntempe la tradicio ankaŭ estas monfonto, ĉar mursivirinoj tuj enmetas sian lipteleron, kiam turistoj proksimiĝas. Dum la ĉiutago la mursivirino malofte portas la lipteleron. Estas estimate, se la la virino dum servado de kafo portas sian teleron.
Ĉe la mursioj ankaŭ ekzistas kutimo de multfacetaj korpornamaĵoj, kiuj konsistas el geometrie aranĝitaj cikatroj. Ĉe la viroj oni trovas precipe dum ritualoj kaj je ĉeesto de turistoj blankajn pentraĵojn.
NGC 4622B
NGC 4622B (aliaj indikoj — ESO 322-64A, MCG -7-26-36, VV 580, AM 1241-402, DCL 163, PGC 42852) estas galaksio en konstelacio Centaŭro.
Ĉi tiu objekto ne estis en la originala versio de NGC-katalogo kaj estis aldonita poste.
Mura cimbalario
}} Mura cimbalario (Cymbalaria muralis Gaertn. et al. aŭ Linaria cymbalaria (L.) Miller), ankaŭ nomata "Ruino de Romo", estas herbo el la familio Skrofulariacoj laŭ la klasika klasado, aŭ Plantagacoj laŭ la filogenetika klasado.
Ofta mediteranea planto sed nun trovebla en preskaŭ tuta Eŭropo, ĝi kovras malnovajn murojn per bukedoj kun rondaj brilaj folioj kaj etaj violaj floroj, kies centro estas flave makulita.
Ekologio kaj Vivmedio
Plurjara planto el suda Eŭropo kaj okcidenta Azio, kutima en preskaŭ la tuta eŭropa kontinento, ĝi ŝatas disvastiĝi sur muroj aŭ rokoj, prefere kalkŝtonaj.
Florperiodo : de aprilo-majo ĝis septembro (pli frue en la sudo)
Polenizado : per insektoj aŭ mempolenizado
Disvastigo : memdisvastigo
Ĝenerala morfologio
Rampanta herba planto, kiu kreskas tufe kun ruĝaj senharaj tigoj. La brilaj karnecaj folioj alternas sur longaj tigoj. Ili estas ren- aŭ rondformaj, plej ofte kun kvin loboj, kelkfoje pli. La rando estas purpure kolorigita.
Manĝeblo
La folioj manĝeblas en salato. La junaj folioj havas iom akran guston, la maljunaj folioj fariĝas amaraj.
Shota Suzuki
Shota Suzuki (鈴木 将太, n. ) estas japana futbalisto.
Li futbalis ĉe Omiya Ardija, Kashiwa Reysol kaj Shonan Bellmare.
Schrum
Schrum estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Dithmarschen de la federacia lando Ŝlesvigo-Holstinio.Fine de la komunumo havis  loĝantojn.
Locquénolé
(jen france, bretone Lokenole) estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Finistère (jen france, Penn-ar-Bed), en la regiono Bretonio (Bretagne, Breizh). Fine de en la komunumo vivis.
Saône-et-Loire
Saône-et-Loire estas unu el la departementoj de la franca regiono Burgonjo-Franĉkonteo. Ĝi etendiĝas sur kaj enhavis 0 loĝantojn laŭ la lasta oficiala nombro de. La prefektejo de la departemento estas Mâcon.
Saône-et-Loire havas landlimojn kun la departementoj Côte-d'Or, Jura, Ain, Rhône, Loire, Allier kaj Nièvre. Ĝi estas trafluita de la riveroj Saône kaj Luaro.
La departemento tute enhavas 570 komunumojn.
Tibor Kocsák
Tibor Kocsák [koĉAk], laŭ hungarlingve kutima nomordo Kocsák Tibor estas hungara komponisto, dirigento, altlerneja instruisto.
Tibor Kocsák naskiĝis la en Budapeŝto.
Biografio
Tibor Kocsák maturiĝis en muzika mezlernejo en sia naskiĝurbo en 1972, li lernis komponadon de József Soproni. Li akiris pianistan diplomon en Muzikarta Altlernejo Ferenc Liszt en 1978. Liaj plej gravaj instruistoj estis Mihály Bächer kaj Sándor Falvai. Inter 1978-1982 li instruis pianadon en filio de la altlernejo en Győr, samtempe en Teatra kaj Filma Altlernejo de Budapeŝto, poste jam kiel docento en la teatra altlernejo. En 1989 li estis nomumita muzika gvidanto de Teatro Madách. Ekde fondo de la Teatro Rock li estas tie dirigento, krome li ofte komponadas. Li ricevis premiojn inter 1992-2006.
15918 Thereluzia
15918 Thereluzia estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la germana amatora astronomo Norbert Ehring elde Bornheim (Germanio).
Nigroŝultra kapito
La Nigroŝultra kapito (Capito niger) estas specio de birdoj de la familio de Ramfastedoj aŭ de propra familio de Kapitonedoj, laŭ kelkaj fakuloj, sed ĉiukaze parencoj de tukanoj, tukanetoj, Sudamerikaj barbuloj ktp.
Tiu ĉi specio montras evidentan ekzemplon de seksa duformismo. Nome la masklo havas ruĝecajn frunton, vangon kaj gorĝon, dum estas traokula nigra larĝa strio kiu larĝiĝas eĉ plie tra la “orela” areo kaj kuniĝas kun la nigraj ŝultroj kiuj nomigas la specion. Inter la ruĝaj okuliriso kaj frunto komencas blanka strio kiu komencas kiel brovo, sed sekvas ambaŭflanke de nuko al la bordo kaj centro de flugiloj kiel blanka marko de la nigraj ŝultroj, kiuj restas pli kontrastaj. La brusto kaj centra dorso estas flavoranĝaj kaj la flugilpintoj kaj vosto brunecaj.
Mielo
Mielo estas dolĉa manĝaĵo farita de abeloj uzante nektaron el floroj. La variaĵo produktita de mielabeloj (nome la genro Apis) estas unu el plej ofte menciataj, ĉar ĝi estas la tipo de mielo rikoltita de plej abelbredistoj kaj konsumita de plej homoj. Mielo estas ankaŭ produktita de burdoj, meliponinoj, kaj aliaj himenopteraj insektoj kiaj mielvespoj, kvankam la kvanto de tiu mielo estas ĝenerale pli malalta kaj ĝi havas iome diferencajn propraĵojn kompare kun la mielo produktita de la abeloj el la genro Apis. Mielabeloj konvertas nektaron en mielo per de procezo de regurgitado kaj vaporigo. Ili stokas ĝin kiel ĉefa manĝoresurso en vaksaj ĉelaroj ene de la abelujo.
Nigroŝultra kapito
La ino estas ĝenerale pli senkolora, sed havas similajn partojn, ĉefe la ruĝecajn frunton, vangon kaj gorĝon. Tamen la nigra areo (vangoj kaj ŝultroj) anstataŭ nur nigraj estas tre punktitaj blanke, dum la nuko estas tre punktita nigre. La brusto estas multe pli hela kaj (kun la ventro) ankaŭ tre punktita de vertikalaj serioj de nigraj punktoj. Ambaŭ seksoj havas grizecajn krurojn, diketajn kapojn kaj tre fortikajn bekojn larĝajn ĉebaze kaj akrapintajn.
Ĝi troviĝas en orienta Kolombio, orienta Peruo, Brazilo, la Gujanoj, tio estas Franca Gujano, Gujano, Surinamo kaj Venezuelo. Ties natura habitato estas subtropikaj aŭ tropikaj humidaj arbaroj de malaltaj teroj, subtropikaj aŭ tropikaj marĉoj kaj tre degraditaj eksarbaroj. Iam, tiu ĉi specio inkludis la nunan specion Orkolora kapito de suda kaj okcidenta Amazonio kiel subspecion. Kutime difinita, la Nigroŝultra kapito estas monotipa.
Mielo
Ĝi konsistas el 72-80 %-a akva solvaĵo de glukozo, fruktozo, enhavanta proteinojn, odoraĵojn kaj aliajn materialojn. Ĝi estas rezerva nutraĵo de abeloj. Ĝia koloro varias de helflava ĝis malhelbruna. Kelkfoje okazas, ke la glukozo – malpli solvema – elkristaliĝas (fraja mielo). La abeloj (mielabeloj) faras tion el nektaro de floroj kaj el aliaj plantaj sukerhavaj sukoj. Ĝi surmerkatiĝas kiel ĉelara aŭ likveca mielo.
Gila lingvo
La Gila lingvo estas Kaspia lingvo, kaj membro de la nordokcidenta irana lingvo branĉo, parolita en Irano 'Gilan' Provinco. Gilaki estas proksime rilatita al Mazandarani kaj la du lingvoj havas similan vortprovizoj. La Gilaki kaj Mazandarani lingvoj (sed ne aliaj iranaj lingvoj) dividas iuj tipologia karakterizaĵoj kun kaŭkazaj lingvoj (specife Sud kaŭkazaj lingvoj), reflektante la historion, etna identeco, kaj proksime parencecon al la regiono de Kaŭkazo kaj kaŭkazaj popoloj de la Gilaki personoj kaj Mazandarani personoj.
Mielo
Mielo elhavas sian dolĉecon el la monosakaridoj fruktozo kaj glukozo, kaj havas ĉirkaŭ la saman relativan dolĉecon kiel surtabla sukero. Ĝi havas allogajn kemiajn propraĵojn por bakado kaj tre distingan guston kiu kondukas al fakto ke kelkaj homoj preferas ĝin al sukero kaj al aliaj dolĉigiloj. Plej mikroorganismoj ne kreskas en mielo pro ties malalta akvaktiveco de malpli ol 0.6. Tamen, mielo foje enhavas dormantajn endosporojn de la bakterio Clostridium botulinum, kiu povas esti danĝera al infanoj, ĉar la endosporoj povas transformiĝi en venen-produktaj bakterioj en infanaj nematuraj intestaj kanaloj, konduke al malsano kaj eĉ al morto.
Homoj kiuj havas malfortan imunsistemon ne devus manĝi mielon pro la risko de bakteria aŭ funga infekto. Neniu pruvaro montras la profiton uzi mielon por trakti malsanojn. Mielo estas fonto de malplenaj kalorioj kaj oni rekomendas ke ĝi estu anstataŭata per fruktoj kaj vegetaloj. Unu plenkulero da mielo havigas 64 kaloriojn.
Gila lingvo
La gila lingvo havas kelkajn dialektojn.
Mielo
Abeloj tenas mielon en ses-eĝaj ĉeloj el vakso kiel nutraĵon por siaj larvoj, sed ankaŭ kiel provizon por la vintro. Abelistoj forprenas la ĉelojn kaj per centrifugilo disigas vakson kaj mielon. Transportante abelujojn en regionojn, kie floras precipe unu speco de plantoj, oni ricevas apartan specon de mielo kun speciala gusto.
La uzado kaj produktado de mielo havas longan kaj varian historion. Mielrikoltado estas antikva aktivaĵo. Homoj ŝajne ekĉasis (ekriklotis) mielon ekde antaŭ almenaŭ 8,000 jaroj, kiel pruvas kavopentraĵo de Valencio, Hispanio.
Gila lingvo
Jen gila fonemaro laŭ latina ordigo: (ĉiuj ne klarigotaj literoj prononciĝas kiel esperantaj literoj):
Nigroŝultra kapito
La limo de la okcidenta teritorio de la Nigroŝultra kapito estas orienta Venezuelo, ĉefe ĉe landlimaj areoj, kaj sude en la Brazila ŝtato Rorajmo, tiu birdo troviĝas nur en la orientaj bordoj de la suda akvofluejo de la rivero Branco. Tiu ĉi specio teritorias nur norde de Amazonio, kaj troviĝas en nordorienta Amazonio en la Brazilaj ŝtatoj de Rorajmo, Parao kaj Amapao, en la atlantikaj marbordoj lime kun Franca Gujano. Krome en najbara regiono de Gujanoj.
Mielo
Formado
La sukeroj de mielo estas senakvigitaj, kio malhelpas fermentadon, kun ekstraj enzimoj por modifi kaj transformi ilian kemian kunmetaĵon kaj pH. Invertazoj kaj digestigaj acidoj hidrolizas sakarozon por doni al la monosakaridoj glukozon kaj fruktozon. Invertazo estas unu el tiuj enzimoj sintezitaj fare de la korpo de la insekto.
Gila lingvo
A – Ä (kiel a en la angla vorto apple) – E – Ë (kiel e aŭdebla inter t kaj l en la angla vorto bottle) – O – Ö (kiel turka aŭ germana Ö) U – Ü (kiel Ü en la turka aŭ germana aŭ hungara alfabetoj) – – B – Ĉ – D – F – G – Ĝ – H – Ĥ – I – J – Ĵ – K – L – M – N – P – Q (iom simile al la prononco de R ĉe francoj aŭ germanoj) – R – S – Ŝ – T – V – Ŭ – Z
Ĝafarismo
Ĝafarismo estas jurisprudenca skolo de islamo kreata surbaze de la instruoj de Ĝafar as-Sadiq (702 - 765), la sesa imamo de la ŝijaistoj. Ĝi temas pri la ĉefa skolo de la fikho ene de la ŝijaismo.
Gila lingvo
Jen kelkaj originaj gilaj vortoj:
La signoj de pluralo estas N, ON , KON :
Pronomoj:
Jen kelkaj frazoj:
Ekzemplo de la nova kvarversa poemo de la nova Gila literaturo:
Gyula Gy. Szabó
Kariero
Gyula Gy. Szabó diplomiĝis pri rusa lingvo kaj literaturo en 1956 en la Universitato Bolyai de Kluĵo kaj li instruis en Șimleu Silvaniei, poste en Oradea. De 1960 li estis raportisto de Oradea de gazeto Előre, de februaro 1973 interna kunlaboranto de gazeto Falvak Dolgozó Népe. En la 70-aj jaroj li publikigis novelojn en revuo Igaz Szó, Utunk kaj Bihari Napló. Liaj plumnomoj estis Szárhegyi Gyula, Tamás Gyula.
Mielo
Formado
Mielo estas produktita per abeloj kiel nutraĵfonto. Por produkti proksimume 500 g da mielo, manĝantaj mielabeloj devas vojaĝi la ekvivalenton de tri fojojn ĉirkaŭ la mondo. En malvarma vetero aŭ kiam freŝaj nutraĵfontoj estas malabundaj, abeloj utiligas sian stokitan mielon kiel sian fonton de energio. Per kreado de abelsvarmoj kiuj nestu en artefaritaj abelujoj, homoj estis kapablaj al duonaldomigado de la insektoj kaj rikoltas ties troan mielon. En la abelujo aŭ en natura nesto, la tri specoj de abeloj estas:
La laborabeloj kreskigas larvojn kaj kolektas la nektaron kiu iĝos mielo en la abelujo. Forlasante la neston, ili kolektas suker-riĉan flornektaron kaj revenas.
En la abelujo, la abeloj uzas siajn "mielstomakojn" por engluti kaj regurgiti la nektaron kelkajn fojojn ĝis ĝi estas parte digestita. Invertazo sintezita de la abeloj kaj digestigaj acidoj hidrolizas sakarozon por doni la saman miksaĵon de glukozo kaj fruktozo. La abeloj funkcias kune kiel grupo kun la regurgitado kaj digestado ĝis la produkto atingas deziratan kvaliton. Ĝi tiam estas stokita en vaflitaj ĉeloj. Post la fina regurgitado, la mielĉelaro estas lasita malsigelita. Tamen, la nektaro daŭre estas alta en kaj akvoenhavo kaj naturaj gistoj, kiuj, sensigelaj, igus ke la sukeroj en la nektaro fermentiĝu. La procezo daŭras dum abeloj ene de la abelujo ventumas per siaj flugiloj, kreante fortan venteton tra la tuta mielĉelaro, kiu plifortigas vaporiĝon de multo da la akvo de la nektaro. Tiu redukto en akvoenhavo plialtigas la sukerkoncentriĝon kaj malhelpas fermentadon. Matura mielo, forigita de la abelujo fare de abelbredisto, havas longan komsuman limdaton, kaj ne fermentos se konvene sigelite.
Alia fonto de mielo estas de kelkaj vespo-specioj, kiel ekzemple la vespoj Brachygastra lecheguana kaj Brachygastra mellifica, kiuj troviĝas en Suda kaj Meza Ameriko. Tiuj specioj povas nutriĝi je nektaro kaj produkti mielon.
Kolektado
Mielo estas rikoltita de naturaj abelkolonioj, aŭ de aldomigitaj abelujoj. Naturaj abelnestoj foje estas lokigitaj sekvante mielindikantajn birdojn. La abeloj unue povas esti pacigitaj uzante fumon de abelfumigilo. La fumo ekigas manĝiginstinkton (provo konservi la resursojn de la abelujo pro ebla fajro), igi ilin malpli agresemaj kaj la fumo malheligas la feromonojn kiujn la abeloj uzas por komuniki.
La mielĉelaro estas forigita el la abelujo kaj la mielo povas esti eltirita el ĝi, ĉu per dispremado aŭ uzante mieleltirilon. La mielo poste estas kutime filtrita por forigi vakson kaj aliajn derompaĵojn.
Antaŭ la invento de forpreneblaj kadroj, abelkolonioj ofte estis rompitaj por fari la rikolton. La rikoltmaŝino prenis la tutan haveblan mielon kaj anstataŭigis la tutan kolonion la venontan printempon. Ekde la invento de forpreneblaj kadroj, la principoj el agrikultura bestobredado kondukis la plej multajn abelbredistojn certigi ke iliaj abeloj havos sufiĉe da nutraĵoj por postvivi la vintron, aŭ postlasante iom da mielo en la abelujo aŭ provizante la kolonion per mielanstataŭaĵo kiel ekzemple sukerakvo aŭ kristaliĝinta sukero (ofte en la formo de "bombonujo"). La kvanto de manĝaĵo necesa por postvivi la vintron dependas de la raso de la abeloj kaj de la longo kaj severeco de lokaj vintroj.
Kiel manĝaĵo kaj en kuirarto
Dum ĝia historio kiel manĝaĵo, la ĉefaj uzoj de mielo estas en kuirarto, bakado, desertoj, kiel ekzemple la tipa kataluna deserto mel mi mató (mielo kun kaprofromaĝo), kiel ŝmiraĵo sur pano, kaj kiel aldono al diversaj trinkaĵoj, kiel ekzemple teo, kaj kiel dolĉigilo en kelkaj komercaj trinkaĵoj. Mielspica kradrostaĵo kaj mielmustardo estas aliaj oftaj gustoj uzitaj ene de saŭcoj.
Kiel fermentaĵo
Mielo estas la esenco en la alkoholaĵo nome medo, kiu ankaŭ estas konata kiel "mielvino" aŭ "mielbiero". Historie, la fermento por medo estis natura gisto el mielo. Mielo ankaŭ estas utiligita kiel komplementa aldonaĵo en kelkaj bieroj.
Mielvino, aŭ medo, estas tipe (moderna epoko) faritaj el miksaĵo de mielo kaj akvo kun gisto aldonita por fermentado. Primara fermentado kutime daŭras 40 tagojn, post kiuj la mosto devas esti enujigita en sekundara fermentadujo kaj lasita por sidi tie proksimume 35-40 pliajn tagojn. Se farite konvene, fermentado estos finita proksimume de tiu punkto (tamen se ŝaŭma medo estas dezirata, fermentado povas esti rekomencita post enboteligado per la aldono de malgranda kvanto de sukero), sed la plej multaj medoj postulas aĝigadon dum 6-9 monatoj aŭ plie por esti bongustaj.
Fizikaj kaj kemiaj propraĵoj
(plenigota)
Klasoj
(plenigota)
En medicino
(plenigota) En la mongola kaj azia kuracaj tradicioj (tibetaj, ĉinaj) oni uzas arbaran mielon por mielmasaĝo.
En historio, kulturo kaj folkloro
Miela uzado kaj produktado havas longan kaj multfacetan historion. En multaj kulturoj, mielo havas asociojn kiuj iras preter ĝia uzado kiel manĝaĵo. Mielo estas ofte utiligita kiel talismano kaj simbolo de dolĉeco.
Antikvaj tempoj
Mielkolektado estas antikva agado. Homoj ŝajne komencis rikoltadi mielon antaŭ almenaŭ 8,000 jaroj, kiel konstatite per prahomaj pentraĵoj en Valencilando, Hispanio. La pentraĵo estas mezolita rokpentraĵo, montrante du miel-rikoltistojn kolektantajn mielon kaj mielĉelaron de natura abelsvarmo. La figuroj estas prezentitaj portantaj korbojn aŭ kukurbojn, kaj utiligantaj ŝtuparon aŭ seriojn de ŝnuroj por atingi la naturan abelneston.
La birdo Granda mielindikanto gvidas homojn al naturaj abelujoj kaj tiu konduto eble evoluis kun la prahomedoj.
Ĝis nun, la plej antikvaj restoj de mielo estis trovitaj en Kartvelio. Arkeologoj trovis mielrestojn en la interna surfaco de argilaj ujoj elterigitaj en antikva tombo, datinta el ĉirkaŭ 4,700–5,500 jaroj. En antikva Kartvelio, mielo estis pakita por personaj veturoj al la postvivo, kaj ankaŭ pli ol unu tipo – kune por la vojaĝo estis tilio, bero kaj herbej-flora varianto.
La spirita kaj saniga uzado de mielo en antikva Hindio estas dokumentita kaj ĉe la tekstoj de la Vedoj kaj de la Ajurvedo, kiuj estis ambaŭ komponitaj almenaŭ antaŭ 4,000 jaroj.
Plinio la Maljuna dediĉas konsiderindan spacon en sia libro Naturalis Historia al abelo kaj mielo, kaj al ties multaj uzoj. Dum foresto de sukero, mielo estis integra dolĉiga ingredienco jam en romiaj receptoj, kaj eblas trovi referencojn al ties uzado en manĝo en la verko de multaj romiaj aŭtoroj, kiaj Ateneo el Naŭkrato, Katono, kaj Kasjano Baso.
La arto de abelbredado en antikva Ĉinio ekzistis ekde ekstermemora tempo kaj aperas nedatebla en sia origino. En la libro Oraj reguloj de negoca sukceso verkita de Fan Li (aŭ Tao Zhu Gong) dum la Epoko de Printempoj kaj Aŭtunoj, kelkaj partoj mencias la arton de abelbredado kaj la gravon de la kvalito de la ligna skatolo por abelbredado kio povas efiki sur la kvalito de ties mielo.
Mielo estis kultivata ankaŭ en antikva Mezameriko. La Majaoj uzis mielon el senpikilaj abeloj por kuirartaj celoj, kaj ankoraŭ plue faras tion. La Majaoj konsideras abelojn kiel sanktaj.
Kelkaj kulturoj kredas ke mielon havas multajn praktikajn sanigajn uzojn. Ĝi estis uzata kiel ŝmiraĵo por erupcioj kaj brulaĵoj, kaj por helpi mildigi gorĝodolorojn kiam ne estas aliaj praktikaj disponeblaj.
Popola medicino kaj vundesplorado
En mitoj kaj popolmedicino, mielo estis uzata kaj buŝe kaj suraree por trakti variajn malsanojn inklude stomakajn simptomojn, ulcerojn, haŭtovundojn, kaj haŭtobrulaĵojn fare de antikvaj grekoj, egiptanoj kaj en Ajurvedo kaj Ĉina tradicia medicino.
Proponita por traktado de vundoj kaj brulaĵoj, mielo povas havi kontraŭmikrobajn proprecojn kiel unuafoje oni registris en 1892, kaj povas esti kaj utila kaj sekura, provizora vundotraktaĵo. Kvankam ties supozataj kontraŭmikrobaj proprecoj povus esti ŝuldo al alta osmolareco eĉ solvita kun akvo, ĝi estas pli efika ol simpla sukerakvo de simila viskozeco. Definitivaj medicinaj konkludoj pri la efikeco kaj sekureco de vundotraktado, tamen, estas ne elfareblaju nur el tiu limigita esplorado.
La flaŭro kiujn abeloj uzas por fari la mielon povas ludi gravan rolon en siaj proprecoj, partikulare ĉe abeloj kiuj manĝas el la manuka mirto, Leptospermum scoparium, kiel proponita en kelkaj studoj.
Religiaj signifoj
En Hinduismo, mielo (madhu) estas unu el la kvin eliksiroj de senmorteco (panĉamrita). En temploj, mielo estas surmetita super la diaĵoj laŭ ritaro nomita madhu abhiŝeka. La Vedoj kaj alia antikva literatura mencias la uzadon de mielo kiel grava medicina kaj saniga manĝo.
En judisma tradicio, mielo estas simbolo de la nova jaro, Roŝ Haŝana. Ĉe tradicia manĝo por tiu festo, pomaj tranĉaĵoj estas trempitaj en mielon kaj manĝataj por okazigi feliĉan novan jaron. Kelkaj salutoj de Roŝ Haŝana montras mielon kaj pomon, simbole de la festo. En kelkaj kongregaĵoj, oni disdonas malgrandajn pajlojn el mielo por bondeziroj por la nova jaro.
La Hebrea Biblio enhavas multajn referencojn al mielo. En la Libro de Juĝistoj, Ŝimŝono trovis abelsvarmon kaj mielon en la kadavraĵo de leono (14:8). En la juro de la Malnova Testamento, oni faras proponojn en la templo al Dio. La Libro de Levidoj diras ke "Ĉiu greno prezentita kiun vi alportu al Dio devas esti fartia sen gisto, ĉar vi ne devas bruli ajn ĝiston aŭ mielon en manĝo prezentata al Dio" (2:11). En la Libroj de Samuelo Jonatano estas devigita al kontraŭstaro kontraŭ sia patro la reĝo Saulo post esti manĝanta mielon rompinte promeson kiun Saulo estis farinta (14:24–47). Proverboj 16:24 en la JPS Tanaĥa versio de 1917 diras "Plezurigaj vortoj estas abelujo, dolĉaj al animo, kaj sano al la ostoj." Eliro fame priskribas la Promesitan Landon kiel "tero kie fluas lakto kaj mielo" (33:3). Tamen, plej pribibliaj komentistoj verkis, ke la origina hebrea en la Biblio (דבש devaŝ) referencas al dolĉa siropo produktita el la suko de daktiloj (silan). En 2005 abelujaro datita el la 10a jarcento a.K. estis trovita en Tel Rehov, Israelo, kiu enhavis 100 abelujojn kaj oni ĉirkaŭkalkulis ke ĝi produktis duontunon de mielo ĉiujare. Pura mielo estas konsiderata koŝera kvankam ĝi estis produktita de fluganta insekto, nome nekoŝera estaĵo; aliaj produktoj el nekoŝeraj animaloj ne estas koŝeraj.
En Budhismo, mielo ludas gravan rolon en la festivalo Madhu Purnima, celebrata en Barato kaj Bangladeŝo. Tiu tago rememoras la pacigon fare de Budho inter siaj disĉiploj retiriĝinte al la naturo. Laŭ la legendo dum li estis en natura arbaro simio alportis mielon por manĝo. Dum la festivalo de Madhu Purnima, Budhistoj rememoras tiun agon per donaco de mielo al monaĥoj. La donaco de la simio estas ofte pentrita en Budhisma arto.
En la kristana Nova Testamento, Mateo 3:4, oni diras ke Johano la Baptisto estis vivanta dum longa periodo de tempo en la naturo danke al dieto konsistanta el lokustoj kaj natura mielo.
En Islamo, estas tuta ĉapitro (Surao) en la Korano nomata an-Nahl (la abelo). Laŭ lia instruado (hadito), Mohamedo forte rekomendis mielon por sanigaj celoj. La Korano proponas mielon kiel nutriga kaj saniga manĝo. Sube estas traduko de tiuj specifaj versoj:
Mielĉasado
En kelkaj Melaleuca arbaroj de suda Vjetnamio, homoj uzas tradician metodon por kolektado de mielo kaj vakso de kolonioj de Apis dorsata. Tiu metodo de "abelĉasado" unue estis raportita en 1902 fare de Fougères.
Laŭ vjetnamaj sociologoj, komence de la 19-jarcento mieloĉasado aŭ trabado estis la plej grava okupo de la homoj kiuj vivis en la Melaleuca arbaromarĉo. En tiu tempo homoj pagis impostojn al la registaro en interŝanĝo por vivado en la arbaro. Vakso estis uzata por pagi impostojn kaj por produktado de kandeloj, kaj estis vendita al vizitantaj ŝipoj el Hajnano, Ĉinio.
Inter 1945 kaj 1975 la arbaroj unue estis detruitaj de militoj, kaj poste pro senarbarigo por lignoindustriaj kaj agrikulturaj celoj. Kiel sekvo, flosista abelbredado draste malpliiĝis en la regiono. La tekniko daŭre estas uzita hodiaŭ ĉe la ŝtatbieno de Song Trem en Uminh-arbaro, Vjetnama respubliko. Laŭ enketo, ekzistas proksimume 96 abelbredistoj en la areo. En 1991, ili rikoltis 16,608 litrojn da mielo kaj 747 kilogramojn da vakso.
Proverbo
Ekzistas pluraj proverboj pri mielo en la Proverbaro Esperanta de L. L. Zamenhof, inter ili :
Černík
Černík, hungare Csornok estas vilaĝo en Slovakio, en Regiono Nitra, en Distrikto Nové Zámky.
Situo
La vilaĝo situas sur ebenaĵo, laŭ maldekstra bordo de Nitra (rivero), laŭ flankovojoj. Nitra (urbo) troviĝas 20 km-ojn for.
Historio
La unua mencio pri la loko devenis el 1156 en formo Cernic. En 1910 loĝis tie 997 da homoj (plejparte slovakoj). Ĝis 1919 la vilaĝo apartenis al Nyitra (reĝa departemento), al la distrikto de Érsekújvár. Poste la vilaĝo iĝis parto de Ĉeĥoslovakio, inter 1938-1945 parto de memstara Slovakio. Post la 2-a mondmilito la hungaroj senrajtiĝis laŭ Dekretoj de Beneš. En 2001 loĝis tie 1003 da homoj (991 slovakoj).
Ciro Bayo
Ciro BAYO y Segurola (Madrid, 16-a de aprilo de 1859 - Madrido, 4-a de julio de 1939 ) estis veturisto, aventuristo, traduktisto kaj verkisto hispana. Li faris vivon bohemia veturante tra Hispanio, Eŭropo kaj Ameriko. Li elstaris kiel fajna verkisto ĝenrisma kaj pioniro de la moderna veturliteraturo.
Alan Deyermond
Alan Deyermond FBA (Kairo, 24-a de februaro 1932 - 19-a de septembro 2009) estis brita instruisto de mezepoka hispana literaturo kaj hispanisto.
Biografio
Li naskiĝis en Kairo, kaj poste lia familio translokiĝis al Liverpool, unue, kaj al la Manikinsuloj, poste. Li estis allogita de la klasika hispana literaturo, ĉefe de libroj kiel la Poema del Mío Cid, la Libro de buen amor kaj La Celestina. Li estas aŭtoro de multnombraj libroj kaj artikoloj, kaj li prelegis en pli da cento da universitatoj tutmonde. Ekde juna li profesoris en la Westfield College de Londono. Li estas ĉefe mezepokisto, tio estas fakulas pri Mezepoko, li nun profesoras en la Universitato de Londono.
Christian Nielsen
Christian NIELSEN (naskiĝis la 18-an de marto 1827 en Gaaskjær, komunumo de Bjolderup, Danlando, mortis 9-an de junio 1896) publikigis la unuan danlingvan Esperanto-lernolibron.
Jam ekde sia 16-a vivojaro li laboris kiel hejminstruisto en Emmerlev. En tiu tempo li preparis sin por la enirekzameno por la instruista seminario en Jelling. Tie li ĝis 1850, kiam li sukcese ekzameniĝis, estis hejminstruisto en la hejmo de la gvidanto de la seminario, pastro Kemp.
En 1857 li ĉesigis sian instruistan vivon kaj aĉetis bienon en Vejbæk. Tiun li vendis fine de la 1870-aj jaroj kaj transloĝiĝis al Flensborg (germane: Flensburg), kie li aĉetis laktaĵfabrikon.
Li okupiĝis pri Esperanto kaj en 1890 publikigis „Lærebog til det internationale Esperantosprog“ (instrulibro por la internacia Esperantolingvo). La postan jaron li fondis „Flensburger Volksbank“ (Popola Banko de Flensburg).
Kromaj informoj
1. Mogens Rude Andersen sendis la jenan mesaĝon:
2. La Esperanto-Muzeo en Vieno disponas mikrofilmon kaj pdf-dosieron de la libro. Momente (2021-10-28) la muzeo ankoraŭ ne povas sendi la pdf-dosieron.
Kubelík
Kubelík estas familia nomo. Personoj kun ĝi:
Teksasa komunkarta pokero
Je 2006, la plej populara komunkarta pokerludo estas teksasa komunkarta pokero (angle: Texas hold 'em, aŭ simple hold 'em, signifas "tenu ilin"). En Usono, ĝi estas la plej populara pokervariado en kazinoj. Kiel turniro, ĝia formo kun senlimigita vetado estas la ĉefa evento de la Mondserio Pokera (mallonge WSOP), spektebla internacie en televidkanalo ESPN, agnoskita ĝenerale kiel la mondĉampioneco de pokero.
Disdono
La disdonanto estas ludanto, kiu disdonas kaj la poŝkartojn kaj la komunajn kartojn. Li kutime havas apartan ĵetonon kun la teksto disdonanto (angle dealer). Post ĉiu raŭndo, la disdonanto viciĝas de la ludanto maldekstre de si.
Poŝkartoj
La disdonanto disdonas al ĉiu ludanto (ankaŭ al si mem) po du kartojn, la poŝkartojn (angle hole cards), vidotajn de la ceteraj ludantoj nur kaze de parado.
Komunaj Kartoj
Post la disdono de la poŝkartoj aperas tri kartoj komunaj al ĉiuj ludantoj, nomata la falo (angle flop). Poste, aperas kvara komuna karto, la turno aŭ 'kvara strato'. Poste, aperas kvina komuna karto, nomata la rivero aŭ kvina strato (kun vetrondo). La raŭndo finiĝas per la parado. Okazas vetrondoj inter la poŝkartoj, la falo, la turno, la rivero kaj la parado.
Parado
Se ludanto vetas kaj la ceteraj ludantoj cedas, li gajnas la vetaron, sen devi montri siajn poŝkartojn. Se pli ol unu ludanto restas post la fina vetrondo, okazas parado. Ĉiu ludanto montras siajn poŝkartojn, dekstrume ekde post la disdonanto. Montrante siajn kartojn, ĉiu ludanto permutas la plej bonan 5-kartan manon el siaj du poŝkartoj kaj la kvin komunaj kartoj sur la tablo. Ludantoj dividas la vetaron, se ili havas same valoran (kaj venkantan) manon. Ludanto rajtas ne montri siajn poŝkartojn. Li tiam uzas nur la komunajn kartojn, kaj do "tenas la tabulon". La teorie plej bona mano farebla el la komunaj kartoj estas la nuksoj (angle nuts). Ekzemple, la nukso-mano ĉe la komunaj kartoj 2 3 7 8 Q estas reĝina triopo, se ne pli ol du kartoj estas samemblemaj. Ludanto kun du reĝinoj kiel poŝkartoj do "tenas la nuksojn", t. e. li scias, ke li gajnos.
Kiam du manoj estas similvaloraj, ekzemple se la komunaj kartoj estas 2 3 7 8 Q kaj du ludantoj havas unu reĝinon (sed neniu alian pariĝantan karton), decidas la dua poŝkarto. Se unu ludanto havas reĝon kaj la alia ludanto havas ason, gajnas la ludanto kun la aso. Oni nomas la decidan nepariĝan karton angle kicker.
Vetoj
Vetrondon komencas la ludanto maldekstre de la disdonanto. Ĝi daŭriĝas dekstrumen kaj finiĝas per la disdonanto, se neniu veto okazis. (La disdonanto tial havas certan strategian avantaĝon, kiun oni nomas pozicio (angle position): se li decidas veti post kiam neniu alia vetis, probable ĉiuj aliaj ludantoj cedos lian veton.) Se okazas plialtigo, la vetrondon finas la ludanto, kiu laste decidas ĉu sekvi aŭ cedi la veton, do la ludanto dekstre de la plialtiganto.
La unua vetrondo komenciĝas per la ludanto maldekstre de la granda blindveto, kaj ĝi finiĝas per la ludanto kun la granda blindveto, se neniu plialtigas la veton.
Blindvetoj kaj Anteoj
La unua vetrondo komenciĝas per du devigaj vetoj: la du ludantoj maldekstre de la disdonanto devas veti la duonan respektive la plenan vetan minimumon. Ĉar tiuj vetoj okazas devige, oni nomas ilin "blindaj" (angle blinds), specife la "malgranda blindveto" kaj la "granda blindveto" (angle small blind kaj big blind).
Foje estas devigaj anteoj de ĉiuj ludantoj, ĝenerale okono de la veta minimumo.
Minimumo kaj Maksimumo
Veto ne rajtas malsuperi fiksitan minimumon. La kvanto de la minimuma veto povas aŭtomate altiĝi post fiksita tempa intervalo aŭ post fiksita kvanto da raŭndoj.
Tarantasca
Tarantasca estas komunumo de Italio. Ĝi apartenas al la regiono Piemonto kaj al la provinco Cuneo. Fine de en la komunumo vivis. Najbaraj komunumoj estas Busca, Centallo, Cuneo kaj Villafalletto.
Teksasa komunkarta pokero
Minimumo kaj Maksimumo
En ludo de senlimigitaj vetoj, ne estas veta maksimumo. Tiam ludanto povas veti ĉiom da siaj ĉetablaj ĵetonoj iam ajn.
Plialtigi kaj Sekvi la Veton
Kiam la vetrondo venas al ludanto, li devas decidi ĉu
Ekzemplo
Ĉiu ludanto faras sian plej bonan manon uzante 5 el la 7 kartoj haveblaj al si:
Tiuokaze, Ivo venkus kun plenmano.