cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Scientologio
Kredoj
Scientologio uzas maŝinon surbazan de la mensog-detektilo kiel mezurilon de la menso. Tion Hubbard nomis la "elektro-psiĥo-mezurilo", aŭ E-mezurilo mallonge. La ĉefa praktiko de Scientologio estas "aŭdumado" (el la Latina audire, signifante "aŭdi"). Dum aŭdumado, la adepto, tenante ladskatolojn ligitajn al la E-mezurilo, konfesas al la aŭdumisto (t.e. konsilisto) pri antaŭaj vivoj, kaŝaj memoroj, ktp.
Scientologianoj kredas, ke la tetano (t.e. animo) neniam povas vere morti. Ili kredas, ke ĉies tetano jam vivas dum multegaj triiliardoj da jaroj, kaj povas rememori ĉion, kio okazis, pere de aŭdumado per la E-mezurilo. Ili kredas, ke se oni "viŝus" ĉiom da la traŭmaj memoroj el la reaga menso, oni reakirus siajn eksterordinarajn spiritajn povojn, kaj perdus la senutilan reagan menson. La homo sen sia reaga menso nomiĝas "Klarulo" kaj estas preta por komenci la konfidencajn OT-nivelojn.
Ĉe la tria nivelo de OT, la Scientologiano lernas, ke miloj da aliaj tetanoj ankaŭ okupas la korpon -- tiujn oni nomas "korptetanoj", kaj pro tiuj la Klarulo ankoraŭ ne havas la atendatajn supernaturajn povojn. Tio estas la rezulto de la fifama entrepreno de la galaksio-registo nomata "Ksenu" de antaŭ 76 milionoj da jaroj. Tiu kosmo-reĝo trompis siajn popolojn de multaj planedoj, kaj portis ilin al Tero, kaj tie eksplodigis ĉiujn en vulkanoj per hidrogen-bomboj. Poste, li plantis en ĉiujn "falsajn" bildojn pri religio kaj helikopteroj. La plurmilionjaraĝaj fantomoj de la viktimoj estas la korptetanoj. Oni devas per OT3-aŭdumado forigi la korptetanojn por reakiri la supernaturajn povojn.
Sed ne ĉiu korptetano estas forigita de OT3, do la supernaturajn povojn la OT3-fininto ankoraŭ ne havas. La kvara, kvina, sesa, kaj sepa niveloj de OT ankaŭ temas pri korptetanoj -- dormantaj korptetanoj, drog-influitaj korptetanoj, ktp. Poste, la adepto estas preta por la 8-a nivelo de OT -- la tiel nomata "unua efektiva OT-nivelo".
Por atingi la finon de la Ponto -- la okan nivelon de OT (ĝisnun la plej altan) -- la adepto ĉe OT8 devas esti elspezinta ĉirkaŭ 500 mil eŭrojn entute. La enhavo de tiu nivelo estas sekreto, kaj oni lernas ĝin nur sur la "Freewinds" ("Liberventoj"), kiu estas ŝipo en internacia parto de la Kariba maro. Laŭ onidiro, kredantoj tiam lernas, ke L. Ron HUBBARD mem estas Dio.
Pli altaj niveloj de OT estas eldonotaj, laŭ la Eklezio.
Kritikoj
Iuj insistas, ke la metodoj de Scientologio hipnotas la kredantojn, por ke ili pli emu akcepti kiel veron la nekredeblajn asertojn de Hubbard. Plue, kritikantoj akuzas, ke la Eklezio viktimigas suferantajn malfortulojn, kaj prenas kiom eble plej multe da mono per la altaj kostoj de religiaj servoj. Tiaj malfortuloj aniĝas en la Eklezio por plifortiĝi kaj saniĝi.
Aldone, ĉiu aŭdumita konfesaĵo estas dokumentata kaj kolektata de la Eklezio, kaj iafoje la Eklezio uzas la konfesojn por ĉantaĝi eksmembrojn.
La Eklezio de Scientologio estas fifama pro fortaj klopodoj silentigi siajn kritikantojn. Ili ofte jurprocesas kontraŭ kontraŭuloj. Kutime, la strategio ne celas triumfi mem, sed bankrotigi kontraŭulojn. La religia masko donas al la Eklezio la ŝancon nomi siajn kritikantojn ŝovinismaj malamantoj aŭ persekutantoj.
Sendependaj Scientologianoj
Multaj kredantoj je Scientologio ne restas en la Eklezio. Tiuj Scientologianoj iufoje plu praktikas aŭdumadon kaj Scientologion sen oficiala sankcio, kaj ofte tial estas procesitaj de la Eklezio pri fiuzo de kopirajto.
La movadon de sendependaj Scientologianoj oni nomas la "Liberejo".
Konataj kredantoj
La plej vaste konataj Scientologianoj estas Tom Cruise, Katie Holmes, kaj John Travolta.
Dominika Respubliko
Dominika Respubliko aŭ Domingo (República Dominicana) estas insula lando en la Kariba Maro, en la orienta parto de insulo Hispaniolo.
Landnoma terminologio
La oficiala hispana nomo de la lando estas República Dominicana. En Esperanto ekzistas la formoj Dominika Respubliko kaj Domingo. En siaj rekomendoj pri landonomoj, la Akademio de Esperanto rekomendis en 1989 uzi la formon Domingo, ĉar Dominika Respubliko povas kaŭzi konfuzon kun la nomo de la lando Dominiko (alia insula lando en la Kariba Maro). Ankaŭ la nova PIV kaj la listo Landoj kaj lingvoj de la mondo de Bertilo Wennergren antaŭe rekomendis la nomon Domingo, sed ne plu. Tiujn rekomendojn sekvas la informlibreto La Jaro de Monato, dum ĉe UEA la nomo Dominika Respubliko estas pli kutima. La vortaro de Erich-Dieter Krause, Germana-Esperanto ankaŭ uzas la nomon Dominika Respubliko.
En la Listo de Rekomendataj Landnomoj de 2009 la Akademio nomas la landon Dominika Respubliko.
Historio
Kristoforo Kolumbo kaj liaj viroj alvenis al la insulo Hispaniolo en la unua vojaĝo al la Nova Mondo en la jaro 1492. En la antaŭtago de Kristnasko, la ŝipo "Santa Maria" detruiĝis ĉe la norda marbordo de Haitio, kaj Kolumbo konstruis lignan fuorton tie. La loko nomiĝis La Villa de Navidad ("La Vilaĝo de Kristnasko"). Kiam Kolumbo revenis al la loko en 1493, la 39 hispanaj viroj lasitaj antaŭjare estis mortaj. Tiam Kolumbo konstruis la unan daŭran setlejon de eŭropanoj en la Nova Mondo, La Isabela, 1493, en la norda marbordo de la nuna Dominga Respubliko.
Ekzekutisto
Ekzekutisto (antaŭe ankaŭ majstro de akra glavo) estas homo, kiu faras ekzekutojn de homoj, kiuj estis kondamnitaj al mortpuno. Sed li ankaŭ torturis kondamnitojn aŭ devigis konfeson dum enketadoj de akuzitoj. En mezepoko urboj havis siajn ekzekutistojn, kiuj faris la t.n. gorĝan rajton. Dum lia laboro helpis lin liaj helpantoj. Ili ofte prunteprenis ilin kontraŭ monpago el aliaj urboj. Apud la profesio de ekzekutisto ili faris ankoraŭ pluajn aferojn, kiel ekzemple ĉevalbuĉisto, purigado de malnovaj kanaloj, aĉetisto de malnovaj domoj ka.
Dominika Respubliko
Historio
La diktatoro Rafael Leónidas Trujillo estigis kulton al si. Li ŝangis la nomon de la ĉefurbo Santo Domingo al Ciudad Trujillo kaj nomis la ĉefan monton Pico Trujillo, krom plenigi la insulojn per statuoj pri li. Li varbis hispanajn enmigrantojn por rasblankigi la loĝantaron.
Ekzekutisto
Eĉ kiam la ekzekutisto faris la decidojn de urba konsilantaro (pli poste de juĝejoj), ĉefe en mezepoko li estis diverse limigata. En gastejoj kaj en preĝejoj li havis flanke limigitan lokon, li devis plejparte iradi vestita en nigra koloro, iam li devis esti videble markita. Ofte okazadis, ke li devis loĝi malantaŭ urbo en solejo. Tiun lokon oni kutime nomis domo de ekzekutisto. Dank' al sia profesio ili orientiĝis en anatomio de homo, ili sciis kuraci diversajn rompaĵojn kaj aliajn vundojn.
Dominika Respubliko
Historio
Salvador Jorge Blanco estis juristo, politikisto kaj prezidento de Dominika Respubliko inter 1982 kaj 1986. Li estis la unua prezidanto de Dominika Respubliko kiu estis akuzata pro korupto. La nuna prezidanto estas Luis Abinader ekde la 16-an de aŭgusto 2020.
Ekzekutisto
Pase de tempo la opinio de homoj ŝanĝiĝis al tiu ĉi profesio kaj ankaŭ diversaj limigoj, pro kiuj tiuj ĉi homoj devis suferi pro sia profesio, malaperis. Kaj ili komencis preni al la profesio de ekzekutisto ankoraŭ aliajn profesiojn. Tiel estis ekzemple Leopold Wohlschlager oristo, Jan Pippiger drapisto, Karel Huss kuracisto, kolektisto, konservisto de artaj kolektoj en kastelo Kynžvart.
Dominika Respubliko
Historio
Paradokse, dum dominganoj elmigras amase al Usono kaj Hispanio, haitianoj penas enmigri en Domingon, kie ili estas diskriminaciataj.
Ekzekutisto
Salajro de ekzekutistoj estis diversa. Ĉiu urbo, kiu havis sian ekzekutiston, pagis lin diverse. Plejparte li ricevis posemajnan salajron kaj poste por ĉiu farita faro (ekzekuto, enketado, torturado ktp.) pluan sumon, kiu estis destinita laŭ pretendemo, ekz.
Dominika Respubliko
Geografio
La ĉefurbo estas Sankta Domingo. La due plej granda urbo estas Santiago de los Caballeros, ofte konata nur kiel "Santiago".
Danio
Konstitucia monarkio (1849-nuno)
Konstitucia ŝanĝo en 1953 kondukis al unu-ĉambra parlamento elektita per proporcia balotsistemo, ina surtroniĝo al la dana trono, kaj Gronlando iĝanta integra parto de Danio. La centro-maldekstraj socialdemokratoj kondukis serion de koaliciaj registaroj por la plej granda parto de la dua duono de la 20-a jarcento, prezentante la nordian socialmodelon. La Liberala Partio kaj la Konservativa Popola Partio ankaŭ gvidis centro-dekstrajn registarojn. En la lastaj jaroj la dekstrula popularista Dana Popolpartio aperis kiel grava partio, iĝante la dua plej granda post la parlamenta balotado en 2015, kiam enmigrado kaj integriĝo fariĝis gravaj temoj de publika diskuto.
Geografio
Situanta en Norda Eŭropo, Danio konsistas el la duoninsulo Jutlando kaj 443 nomitaj insuloj (totale 1,419 insuloj super 100 kvadrataj metroj). El tiuj, 74 estas loĝataj, kun la plej granda, Zelando, la Vendsyssel-Thy, kaj Fueno. La insulo Bornholm situas oriente de la resto de la lando, en la Balta Maro. Multaj el la plej grandaj insuloj estas ligitaj per pontoj; la Sunda Ponto ligas Zelandon kun Svedio; la Granda-Belto-ponto ligas Fuenon kun Zelando; kaj la Etbelta ponto ligas Jutlandon kun Fueno. Pramoj aŭ malgrandaj aviadiloj ligas la plej malgrandajn insulojn. La plej grandaj urboj kun loĝantaro super 100,000 estas la ĉefurbo Kopenhago en Zelando; Arhuzo kaj Aalborg en Jutlando; kaj Odense en Fueno.
La plej norda punkto de Danio estas Skageno ĉe 57° 45' 7" norda latitudo; la plej suda punkto estas Gedsero (la suda pinto de Falster) ĉe 54° 33' 35" norda latitudo; la plej okcidenta punkto estas Blåvandshuk ĉe 8° 4' 22" orienta longitudo; kaj la plej orienta punkto estas Østerskær ĉe 15° 11' 55" orienta longitudo. Tio estas en la arkipelago Ertholmene, 18 kilometrojn nordoriente de Bornholm. La distanco de oriento ĝis okcidento estas 452 kilometroj, de nordo ĝis sudo 368 kilometroj.
La lando estas plata kun nur malmulte da alteco; havante mezan altecon super marnivelo de 31 metroj. La plej alta natura punkto estas Møllehøj, je 170,86 metroj. Ampleksa parto de la tereno de Danio konsistas el ruliĝado de ebenaĵoj dum la marbordo estas sabla, kun grandaj dunoj en norda Jutlando. Kvankam foje grandskale arbarkovrita, hodiaŭ Danio plejparte konsistas el plugtero. Ĝi estas drenita per deko da riveroj, kaj la plej signifaj inkludas la riverojn Gudenå, Odense, Skjern, Suså kaj Vidå, kiu fluas laŭ ĝia suda limo kun Germanio.
La Reĝlando Danio inkludas du transoceanajn teritoriojn, ambaŭ okcidente de Danio: Gronlando, la plej granda insulo de la mondo, kaj Feroaj Insuloj en la Norda Atlantika Oceano. Tiuj teritorioj estas aŭtonomiaj kaj formas parton de la Dana Sfero.
Klimato
Danio havas moderan klimaton, karakterizita de mildaj vintroj, kun averaĝaj temperaturoj en januaro de 1.5 °C, kaj malvarmetaj someroj, kun averaĝa temperaturo en aŭgusto de 17,2 °C. Danio havas mezumon de 179 pluvtagoj, averaĝe ricevante totalon de 765 milimetroj da akvo jare. Aŭtuno estas la plej malseka sezono kaj printempo la plej seka. La pozicio inter kontinento kaj oceano signifas ke vetero ofte ŝanĝiĝas. Pro la norda situo de Danio, ekzistas grandaj laŭsezonaj varioj en la taglumo. Ekzistas mallongaj tagoj dum la vintro kun sunleviĝo venanta ĉirkaŭ la horo 08:45 kaj sunsubiro je la 15:45, same kiel longaj someraj tagoj kun sunleviĝo je la 4:30 kaj sunsubiro je la 22:00 (somera tempo).
Biodiverseco kaj medio
Danio apartenas al la Boreala Regno kaj povas esti subdividita en du ekoregionojn: la atlantikaj miksitaj arbaroj kaj baltaj miksitaj arbaroj. Preskaŭ ĉiuj el la praarbaroj de Danio estis detruitaj aŭ fragmentigitaj, ĉefe por agrikulturaj celoj dum la lasta jarmilo. La senarbarigo kreis grandajn areojn da erikejo kaj gigantajn sablodrivojn. Malgraŭ tio, ekzistas pluraj pli grandaj sekundaraj arbaroj en la lando kaj, en totalo, 12,9% de la tero nun estas arbarkovrita.
Kapreoloj okupas la kamparon multnombre, kaj grand-kornaj ruĝaj cervoj povas esti trovitaj en la malabundaj maldensaj arbaroj de Jutlando. Danio ankaŭ estas hejmo por pli malgrandaj mamuloj, kiel ekzemple putoroj, leporoj kaj erinacoj. Ĉirkaŭ 400 birdspecoj loĝas en Danio kaj proksimume 160 el tiuj reproduktiĝas en la lando. Grandaj maraj mamuloj inkluzivas sanajn loĝantarojn de porkocetoj, kreskigante nombrojn da fokoj kaj fojajn vizitojn de grandaj balenoj, inkluzive de blubalenoj kaj orcinoj. Moruoj, haringoj kaj platesoj estas abundaj fiŝoj en la dana akvoj kaj formas la bazon por granda fiŝa industrio.
Tero- kaj akvopoluado estas du el la plej signifaj mediaj temoj de Danio, kvankam multe de la domanaro kaj industria rubo de la lando estas nun ĉiam pli filtrita kaj foje reciklita. La lando historie prenis progreseman pozicion rilate al media konservado; en 1971 Danio establis la Ministerion pri la Medio kaj estis la unua lando en la mondo se temas pri efektivigado de la medioleĝoj en 1973. Por mildigi la median degeneron kaj mondvarmiĝon la dana registaro subskribis la Protokolon de Kioto. Tamen, la nacia ekologia premsigno estas 8,26 tutmondaj hektaroj por persono, kiu estas tre alta kompare kun mondmezumo de 1,7 en 2010.
Administra divido kaj ĉefaj urboj
Danio, kun suma areo de 43 094 kvadrataj kilometroj estas dividita en kvin administrajn regionojn (dane:regioner). La regionoj estas plue subdividitaj en 98 municipojn (komuner). La plej orienta terpeco en Danio, la arkipelago Ertholmene, kun areo de 39 hektaroj, estas nek parto de municipo nek regiono sed apartenas al la Militministerio.
La regionoj estis kreitaj la 1-an de januaro 2007 por anstataŭigi la dek ses iamajn distriktojn. En la sama tempo, pli malgrandaj municipoj estis kunfanditaj en pli grandajn unuojn, reduktante la nombron de 270. La plej multaj municipoj havas loĝantaron de almenaŭ 20 000 por doni al ili financan kaj profesian daŭripovon, kvankam kelkaj esceptoj estis faritaj al tiu regulo. La administraj dividoj estas gviditaj de rekte elektitaj konsilioj, elektitaj proporcie ĉiun kvar jaron; la plej lastatempaj danaj komunumaj balotoj estis okazigitaj la 19an de novembro 2013. Aliaj regionaj strukturoj utiligas la municipajn limojn kiel enpaĝigon, inkluzive de la policdistriktoj, la tribunaldistriktoj kaj la balothospitalaj sekcioj.
Regionoj
La estraroj de la regionoj estas la regionaj konsilioj kun kvardek unu membroj elektitaj por kvarjaraj oficperiodoj. La kapo de la konsilio estas la regiona konsiliestro (regionsrådsformand), kiu estas elektita fare de la konsilio. La areoj de respondeco por la regionaj konsilioj estas la popolsana servo, sociservoj kaj regiona evoluo. Male al la distriktoj anstataŭigitaj, la regionoj ne rajtas pagigi impostojn kaj la sanservo estas ĉefe financita de la popolsana prizorgokontribuo ĝis 2018 (sundhedsbidrag) agordita kun financo kaj de la registaro kaj de la municipoj. Ekde la 1a de januaro 2019 tiu kontribuo estis aboliciata.
La areo kaj loĝantaro de la regionoj varias vaste; ekzemple, la Ĉefurba Regiono, kiu ampleksas la kopenhagan metropolitenan areon kaj la insulon Bornholm, havas loĝantaron tri fojojn pli granda ol tiu de la Regiono Norda Jutlando, kiu kovras la plej malabundan loĝitan areon de norda Jutlando. Sub la distriktsistemo al certaj dense loĝitaj municipoj, kiel ekzemple Kopenhaga Municipo kaj Frederiksberg, doniĝis statuso ekvivalenta al tiu de distriktoj, igante ilin unuanivelaj administraj dividoj. Tiuj specialaj municipoj estis integritaj en la novajn regionojn sub la reformoj de 2007.
Gronlando kaj Feroaj Insuloj
La Reĝlando Danio estas unitaria ŝtato kiu konsistas, aldone al Danio mem, el du aŭtonomiaj konsistigaj landoj en la Atlantiko: Gronlando kaj Feroaj Insuloj. Ili estas integraj partoj de la Dana Sfero ekde la 18-a jarcento; tamen, pro iliaj apartaj historiaj kaj kulturaj identecoj, tiuj partoj de la sfero havas ampleksajn politikajn rajtigojn kaj supozis leĝdonan kaj administran respondecon en granda nombro da kampoj. Feroaj Insuloj akiris aŭtonomion en 1948 kaj Gronlando en 1979, antaŭe ĝi havis la statuson samkiel la aliaj danaj distriktoj.
La du teritorioj havas siajn proprajn hejmajn registarojn kaj parlamentojn kaj estas efike aŭtonomiaj pri siaj propraj aferoj. Altaj komisaroj (Rigsombudsmand) funkcias kiel reprezentantoj de la dana registaro en la feroa Løgting kaj en la Gronlanda Parlamento, sed ili ne povas voĉdoni. La feroa hejma registaro estas difinita por esti egala partnero kun la dana nacia registaro, dum la gronlandaj homoj estas difinitaj kiel aparta popolo kun la rajto al mem-determinado.
Politiko
La politiko en Danio funkcias sub kadro aranĝita laŭ la Konstitucio. Unue skribita en 1849, ĝi establas suverenan ŝtaton en la formo de konstitucia monarkio, kun reprezenta parlamenta sistemo. La monarko oficiale retenas plenuman potencon kaj prezidas la Ŝtatan konsilion. En la praktiko, la funkcioj de la monarko estas strikte reprezentaj kaj ceremoniaj, kiel ekzemple la formala nomumo kaj eksigo de la ĉefministro kaj aliaj ministroj. La monarko ne estas respondeca pri siaj agoj kaj sia persono estas netuŝebla. Hereda monarko reĝino Margareta la 2a estas la ŝtatestro ekde la 14-a de januaro 1972.
Registaro
La dana parlamento nomiĝas Folketingo. Ĝi estas la parlamento de la Reĝando Danio, pasante Aktojn kiuj validas en Danio kaj, en limigitaj kazoj, Gronlando kaj Feroaj Insuloj. La Folketingo ankaŭ respondecas pri adoptado de la ŝtatbuĝetoj, aprobante la ŝtatraportojn, nomumante kaj ekzercante kontrolon de la Registaro, kaj partoprenante en internacia kunlaboro. Fakturoj povas esti iniciatitaj fare de la Registaro aŭ de membroj de la parlamento. Ĉiuj fakturoj pasitaj devas esti prezentitaj antaŭ la Ŝtata konsilio por ricevi la reĝan konsenton ene de tridek tagoj por iĝi leĝo.
Danio estas reprezenta demokratio kun universala voĉdonrajto. La membreco de la parlamento estas bazita sur proporcia balotsistemo de partioj, kun 2% da balotsojlo. Danoj elektas 175 membrojn de la parlamento, kaj Gronlando kaj Feroaj Insuloj elektas 2 pliajn membrojn, 179 membrojn entute. Senatelektoj estas okazigitaj almenaŭ ĉiun kvar jaron, sed unu el la kompetentoj de la ĉefministro estas la peto al la monarko kunvoki elektojn antaŭ ol la fino de la regperiodo. Se estus mocio de demisio, la parlamento povas devigi ununuran ministron aŭ la tutan registaron eksiĝi.
La Registaro de Danio funkcas kiel kabineta registaro, kie administra aŭtoritato estas ekzercita, formale nome de la monarko, fare de ĉefministro kaj aliaj kabinetministroj, kiuj gvidas ministeriojn. Kiel plenuma povo, la kabineto respondecas pri proponado de leĝoj kaj la buĝeto, efektivigante la leĝojn, kaj gvidante la eksterajn kaj internajn politikojn de Danio. La pozicio de ĉefministro apartenas al la persono plej fidata inter la plimulto de la parlamentanoj; tio estas kutime la gvidanto de la plej granda partio aŭ, pli efike, pere de koalicio de partioj. Ununura partio ĝenerale ne havas sufiĉan politikan forton laŭ la nombro de sidlokoj por formi kabineton per si mem. Danio ofte estis regita fare de koaliciaj registaroj, el malplimultaj registaroj dependaj de ne-registaraj partioj.
Post la malvenko en la parlamenta balotado, en junio 2015, Helle Thorning-Schmidt, gvidanto de la Socialdemokratoj, eksiĝis kiel ĉefministro. Ŝi estis sukcedita de Lars Løkke Rasmussen, la gvidanto de la Liberala Partio (Venstre). Rasmussen gvidas kabineton kiu, nekutime, konsistas tute el ministroj de sia propra partio. La nuna ĉefministrino estas Mette Frederiksen ekde la 27-an de junio 2019.
Juro kaj justico
Danio havas civiljuran sistemon kun kelkaj referencoj al ĝermana juro. Danio similas Norvegion kaj Svedion pro tio ke ĝi neniam evoluigis jurisprudencon samkiel tiu de Anglio kaj Usono nek ampleksajn kodojn kiel tiuj de Francio kaj Germanio. Plejmulto el ĝiaj leĝoj estas kutimaj. La justico de Danio estas dividita inter tribunaloj kun regula civila kaj krima jurisdikcio kaj administraj tribunaloj kun jurisdikcio super proceso inter individuoj kaj la ŝtatadministrado. Artikoloj sesdek du kaj sesdek kvar de la konstitucio certigas juran sendependecon de registaro kaj parlamento per provizado ke juĝistoj estu nur gviditaj de la leĝo, inkluzive de agoj, statutoj kaj praktiko. La Reĝlando Danio ne havas ununuran unuigitan justicon. Danio havas unu sistemon, Gronlando alian, kaj Feroaj Insuloj ankaŭ alian. Tamen, decidoj de la plej altaj tribunaloj en Gronlando kaj Feroaj Insuloj povas esti apelaciitaj al la danaj superaj kortumoj. La Dana Supera Tribunalo estas la plej alta civila kaj krima tribunalo respondeca por la administrado de justico en la reĝlando.
Eksterlandaj rilatoj
Danio ekzercas konsiderindan influon en Norda Eŭropo kaj estas meza potenco en internaciaj aferoj. En la lastaj jaroj, al Gronlando kaj al Feroaj Insuloj estis garantiitaj eldiro en eksterpolitikaj temoj kiel ekzemple fiŝkaptado, balenkaptado, kaj geopolitikaj koncernaĵoj. La ekstera politiko de Danio estas konsiderinde influita de ĝia membreco en Eŭropa Unio. Danio aliĝis al la Eŭropa Ekonomia Komunumo (EEK), la antaŭulo de la Eŭropa Unio, en 1973. Danio gastigis la Prezidantecon de la Konsilio de la Eŭropa Unio dum sep okazoj, plej ĵuse de januaro ĝis junio 2012. Post la Dua mondmiliton, Danio finis sian ducentjar-longan politikon de neŭtraleco. Ĝi estis fondinta membro de la NATO ekde 1949, kaj membreco restas tre populara.
Kiel membro de la Helpkomitato por Evoluo, Danio dum longa tempo estis inter la landoj de la mondo, kontribuante la plej grandan procenton de malneta nacia enspezaro al evoluhelpo. En 2015, Danio kontribuis 0.85% el sia malneta nacia enspezo al eksterlanda helpo kaj estis unu el nur ses landoj plenumintaj la delongan UN-celon de 0.7% de la m.n.e. La lando partoprenas kaj duflankan kaj plurflankan helpon, kun la helpo kutime administrita fare de la Eksterpolitika Ministerio. La organiza nomo de Danish International Development Agency (DANIDA) ofte estas utiligita, aparte dum funkciigado de duflanka helpo.
Militistaro
La Armitaj Fortoj de Danio de Danio estas konataj kiel Forsvaret. La Ministro de Defendo estas ĉefkomandanto de la dana Defendo, kaj funkcias kiel ĉefa diplomatia oficialulo eksterlande. Dum pactempo, la Militministerio utiligas proksimume 33,000 entute. La ĉefaj armeaj branĉoj utiligas preskaŭ 27,000: 15,460 en la Reĝa Dana Armeo, 5,300 en la Reĝa Dana Mararmeo kaj 6,050 en la Reĝa Dana Aerarmeo) (ĉio inkluzive de soldatservantoj). La Dana Krizoservo utiligas 2,000 (inkluzive de soldatservantoj), kaj proksimume 4,000 estas en nebranĉ-specifaj servoj kiel la Dana Armekomando kaj la Dana Defenda Inteligent-Servo. Krome, proksimume 55,000 funkcias kiel volontuloj en la Dana Nacia Gardistaro.
Danio estas delonga subtenanto de internacia pacsekurigo, sed ekde la bombado de NATO super Jugoslavio en 1999 kaj la milito en Afganio en 2001, Danio ankaŭ trovis novan rolon kiel militanta nacio, partoprenante aktive plurajn militojn kaj invadojn. Tiu relative nova situacio movis iun internan kritikon, sed la dana loĝantaro ĝenerale estis tre helpema, aparte de la milito en Afganio. La Dana Defendo havas proksimume 1,400 kunlaborantojn en internaciaj misioj, ne inkluzive de eltenado de kontribuoj al NATO SNMCMG1. Danaj trupoj estis tre engaĝitaj pri la antaŭa Jugoslavio en la Operacio Enduring Freedom, kun IFOR, kaj nun SFOR. Inter 2003 kaj 2007, ekzistis ĉirkaŭ 450 danaj soldatoj en Irako. Danio ankaŭ forte apogis usonajn operaciojn en Afganio kaj kontribuis kaj mone kaj materiale al la Internacia Sekurec-Asista Forto. Tiuj iniciatoj ofte estas priskribitaj fare de la aŭtoritatoj kiel parto de nova "aktiva ekstera politiko" de Danio.
Ekonomio
Danio havas evoluintan miksitan ekonomion kiu estas klasifikita kiel alt-enspeza ekonomio fare de la Monda Banko. Ĝi enviciĝas kiel la 18-a en la mondo laŭ la Malneta Enlanda Produkto pokape kaj 6-a laŭ MEP pokape. La ekonomio de Danio elstaras kiel unu el la plej liberaj en la Indico de Ekonomia Libero kaj la Ekonomia Libereco de la mondo. Ĝi estas la 13-a plej konkurenca ekonomio en la mondo, kaj 8-a en Eŭropo, laŭ la Monda Ekonomia Forumo en ĝia Global Competitiveness Report 2014-2015.
La ekonomio de Danio estas konsiderita socialdemokrata. Ĝi baziĝas sur la Fleksekurecpolitiko, kiu baziĝas sur altaj impostoj, evoluinta sociala ŝtato kaj fortaj sindikatoj. Laboristoj en Danio estas tre sindikatigitaj, 75% de ĉiuj laboristoj en la dana ekonomio estas membroj de la Dana Konfederacio de Sindikatoj, kiu estas tegmenta organizo por laboristaj organizoj kaj sindikatoj en Danio. La sindikatoj havas fortan influon al la vivo de la laboristoj kaj la administrado de sia laborejo. La dana komerctradicio inkluzivas ampleksan partoprenon de la sindikatoj en administrado, kaj la plej multaj firmaoj havas dungitan reprezentantaron en la estraro de ĉefdirektoroj. Ĉefministro Lars Løkke Rasmussen priskribis la nordian modelon laŭ kiu la dana ekonomio estas konstruita jene: "Danio estas malproksime de planita socialisma ekonomio, Danio estas merkata ekonomio... La nordia modelo estas etendita sociala ŝtato, kiu disponigas altan nivelon de sekureco al siaj civitanoj, sed ĝi ankaŭ estas sukcesa merkata ekonomio."
Kvankam Danio antaŭe estis ĉefe agrikultura lando pro sia kultivebla tereno, tamen ekde 1945 Danio multe vastigis la industrian bazon tiel ke antaŭ 2006 la industrio kontribuis proksimume 25% de la MEP kaj la agrikulturo malpli ol 2%. Gravaj industrioj inkluzivas feron, ŝtalon, kemiaĵojn, nutraĵprilaboradon, medikamentojn, ŝipkonstruadon kaj konstruon. La ĉefaj eksportaĵoj de la lando estas: industria produktado/industrivaroj 73.3% (el kiuj la maŝinaro kaj instrumentoj estis 21.4%, kaj fueloj (petrolo, tergaso), kemiaĵoj, ktp. 26%); agrikulturaj produktoj kaj aliaj por konsumo 18.7% (en 2009 viando kaj viandproduktoj estis 5.5% de totala eksportado; fiŝo- kaj fiŝproduktoj 2.9%). Danio estas neta eksportanto de manĝaĵoj kaj energio kaj dum kelkaj jaroj havis plusan pagobilancon ekvivalento de ĉirkaŭ 39% de la MNP, eksterlanda ŝuldo aŭ pli ol 300 miliardojn da danaj kronoj.
Historie, la liberaligo de la import-tarifoj en 1797 markis la finon de merkantilismo kaj plia liberaligo en la 19-a kaj la komenco de la 20-a jarcento establante la danan liberalan tradicion en internacia komerco kiu rompiĝis nur en la 1930-aj jaroj. Eĉ kiam aliaj landoj, kiel ekzemple Germanio kaj Francio, levis protekton por sia agrikultura sektoro pro pliigita usona konkurado, kiu okazigis multe pli malaltajn agrikulturajn prezojn post 1870, Danio retenis liberkomercajn politikojn, kiam la lando profitis el la malmultekosta importado de cerealoj (uzitaj kiel furaĝaĵoj por ilia brutaro kaj porkoj) kaj povis pliigi eksportadojn de butero kaj viando por kiuj la prezoj estis pli stabilaj. Hodiaŭ, Danio estas parto de la interna merkato de Eŭropa Unio, kiu reprezentas pli ol 508 milionojn da konsumantoj. Pluraj enlandaj komercaj politikoj estas determinitaj per interkonsentoj inter membroj de Eŭropa Unio (EU) kaj de EU-leĝaro. Subteno por libera komerco estas alta inter la dana publiko: en balotenketo (2007) 76% respondis ke tutmondiĝo estas bona aĵo. 70% de komercfluoj estas ene de la Eŭropa Unio. En la nuntempo, la plej grandaj eksportpartneroj de Danio estas Germanio, Svedio, Britio kaj Norvegio.
La meza salajro por produktlaboristo en 2004 estis 300 000 DKK jare (40 000 €). Enspeza distribua egaleco en Danio estas unu el la plej altaj en la mondo, 0,22 laŭ la Gini-indekso. En ĉiu limigit-fidendeca societo kun pli ol 50 dungitoj, triono de la estraro konsistas el sindikataj reprezentantoj. La plej grandaj kapitalposedantoj en la dana neregistara sektoro estas la ŝtataj pensiaj fondusoj kaj la pensiaj fondusoj de la sindikatoj.
Malgraŭ ĝia membreco en la Eŭropa Unio kaj ĝia aktiva parto en la ekonomio de la organizo, Danio elektis post referendumo en septembro 2000 ne ŝanĝi al la eŭro valuto kaj resti kun la dana krona valuto. Tamen, estis decidite alligi la danan kronon al la eŭro en mallarĝa bando de interŝanĝvaloro. La valuto de Danio, la dana krono (Dkr.), fiksiĝis ĉirkaŭ 7.46 kronoj po eŭro tra la Eŭropa Valutoŝanĝa Mekanismo II. Kvankam referendumo de septembro 2000 malaprobis adopti la eŭron, la lando sekvas la politikojn prezentitajn en la Ekonomia kaj Monunua Unio de la Eŭropa Unio kaj plenumas la ekonomiajn konverĝ-kriteriojn bezonitajn por adopti la eŭron. La plimulto de la partioj en la parlamento subtenas adopti la eŭron, sed nova referendumo ne okazis, malgraŭ planoj. La skeptiko pri la Eŭropa Unio inter danaj balotantoj historie estis forta.
Konsiderintas ke Danio estas hejmo de multaj multnaciaj firmaoj, inter ili: Maersk, (internacia kargado), Arla Foods (laktaĵfabriko), Lego Group (ludiloj), Danfoss (industriaj servoj), Carlsberg Group (biero), Vestas (ventomuelejoj), kaj la farmaciaj firmaoj Leo Pharma kaj Novo Nordisk.
Scienco kaj teknologio
En la 20-a jarcento, danoj ankaŭ inovaciis en pluraj kampoj de la teknologia sektoro. Danaj firmaoj estis influaj en la ekspeda industrio kun la dizajno de la plej grandaj kaj la plej multaj energi-efikaj konteneraj ŝipoj en la mondo, la Maersk Triple E class, kaj danaj inĝenieroj kontribuis al la dizajno de motoroj MAN Diesel. En la softvaro kaj elektronika kampo, Danio kontribuis al la dizajno kaj produktado de Nordic Mobile Telephones, kaj la nun-malfunkcia dana firmao DanCall estis inter la unuaj se temas pri evoluigado de GSM poŝtelefonoj.
Vivscienco estas grava sektoro kun ampleksaj esplor- kaj evoluagadoj. Danaj inĝenieroj estas mond-gvidantoj laŭ disponigado de diabeta prizorgekipaĵo kaj farmaciaĵoj de Novo Nordisk kaj, ekde 2000, la dana bioteknologia firmao Novozymes, kiu estas la ĉefgvidanto de la monda merkato en enzimoj por unugeneracia amelo surbaze de bioetanolo, iĝis pioniro en la evoluigado de enzimoj por transformado de rubo al celulosa etanolo. Medicon Valley, enhavanta la Sundan Regionon inter Zelando kaj Svedio, estas unu el la plej grandaj vivsciencaretoj de Eŭropo, enhavantaj grandan nombron da vivsciencfirmaoj kaj esplorinstitucioj situantaj ene de tre malgranda geografia areo. Danaj softvaristoj prenis ĉefrolojn en kelkaj el la mondaj programlingvoj: Anders Hejlsberg, Rasmus Lerdorf, Bjarne Stroustrup, David Heinemeier Hansson, Lars Bak, pioniro en virtualaj maŝinoj.
Publika politiko
Laŭ raporto de la jaro 2014, nur 6% de la loĝantaro vivis sub la limo de malriĉeco. Danio havas la duan plej malaltan relativan procenton de malriĉeco en la OECD, sub la 11.3%. Parto de la loĝantaro kiu raportis ke ili sentis sin nepovaj por aĉeti sufiĉan manĝaĵon en Danio estas malpli ol duono de la OECD-mezumo. Kun dungad-ofteco de 72.8%, Danio situas en la 7-a plej alta rango inter la OECD-landoj, kaj super la OECD-mezumo de 66.2%. La nombro de senlaboraj homoj estis ĉirkaŭ 65,000 en 2015. La nombro de homoj en la laŭleĝa laboraĝo, malpli handikapitaj pensiuloj ktp., kreskos de 10,000 ĝis 2,860,000, kaj laborlokoj de 70,000 ĝis 2,790,000. Duontagaj laboroj estas inkluzivitaj. Pro la nuna postulo de fakuloj kaj manko de spertuloj, ekzemple por fabrikado kaj ervlaboroj, inkluzive de flegistinoj kaj kuracistoj, la ĉiujara mezumo de labortempo pliiĝis, precipe kompare kun la recesio de 1987-1993. Ĉiam pli, laboristoj por diversaj servoj estas postulataj, enzemple por labori en la poŝto aŭ kiel busŝoforoj, kaj ankaŭ akademiuloj.
La nivelo de senlaborsubteno dependas de iama dungado (la maksimuma profito estas 90% de la lasta salajro) kaj kelkfoje ankaŭ en la partopreno de senlaboreca fonduso, kiu preskaŭ ĉiam, sed ne nepre, estas administrita de sindikato, kaj la antaŭa pago de kontribuoj. Tamen, la plej granda parto de la financado daŭre estas donita de la centra administracio kaj estas financita per ĝeneralaj impostoj, kaj nur je pli malalta grado por pli specifaj kontribuoj.
Migradopolitiko
Ekde la 2000-aj jaroj ekestis pli da voĉoj kiuj kontraŭstaras enmigradon. Limigaj leĝoj pri enmigrado ofte malhelpas ke junaj danoj povas geedziĝi kaj loĝi kun neeŭropaj geedzoj. Unu el la sekvoj de ĉi tiu leĝo estas, ke ĝi devigis multajn dua-generaciajn enmigrintojn forlasi Danion por rekomenci de nulo kiel enmigrintoj en nova lando.
LGTB-politiko
Samseksemo estas vaste akceptita en la dana juro kaj socio. En 1989 Danio estis la unua lando en la mondo kiu laŭleĝe enkondukis partnerecojn por gejoj.
Kulturo
La Ora epoko de Danio (dane: Den danske guldalder) nomiĝas la tempo inter 1800 kaj 1850, epoko de tre altvalora artista ekfloro. Interese estas ke paralele komenciĝis la malpligraviĝo de Danio mondpolitike (post la Traktato de Kiel).
La kuirarto de Danio estis tradicia kaj forte influita de la franca kuirarto, ĉar la francaj lingvo kaj kulturo havis profundan influon sur la danan reĝan dinastion kaj la superan klason de Danio. Ĝi ankaŭ influis aliajn eŭropajn landojn kiel Italio. La malnova landa kuirarto similas al tiu de aliaj skandinavaj landoj (sveda kaj norvega kuirartoj) kaj Germanio.
Muziko
En la kampo de populara muziko, Gitte Hænning estas plej konata en Germanio pro siaj sukcesoj kaj Olsen Brothers, la gajnintoj de la Eurovision-Kantokonkurso 2000. Ankaŭ konata estas la bando Aqua, konata en la eŭropa dancmuziko kiu popularis de 1989 ĝis 2001. Lars Ulrich, la bateristino de la bando Metallica, ankaŭ venas el Danio.
Monda heredaĵo de Unesko
Ekzistas kvin Mondaj Heredaĵoj en Danio
Esperanto en Danio
Vidu => Dana Esperanto-Asocio kaj Esperanto-movado (Danio).
Blankdorsa himantopo
La Blankdorsa himantopo, Himantopus melanurus, estas svelta kaj eleganta vadbirdo el familio de Rekurbrostruledoj kaj ordo de Ĥaradrioformaj.
Aspekto
Tiu specio estas svelta kaj fajnega. Plenkreskuloj havas longajn rozkolorajn krurojn, longan fajnan nigran bekon kaj estas ĉefe blankaj sube kun nigraj kapo, kolo kaj dorso.
Medio
La Blankdorsa himantopo troviĝas en estuaroj, lagoj, salaj flokoj, salfarejoj kaj rimarkindaj humidejoj de la supre menciita teritorio. Ankaŭ en laŭsezone humidejoj.
Kutimoj
Tiu specio manĝas per bekoplukado en kotejoj kaj lagobordoj, sed ankaŭ en tre profundaj akvoj ĉe strandoj; ĝi serĉas krustulojn, artropodojn, moluskojn, akvajn senvertebrulojn kaj fiŝetojn. Kiel manĝejoj tiu specio preferas estuarojn, salaj lagetoj kaj inunditaj terkulturejoj. Kiel restadejoj ĝi elektas lagobordojn kaj insuloj en neprofundaj akvoj. Ili estas solaj, laŭ paroj aŭ laŭ grupoj de ĝis cento. Kelkaj utiligas teknikon de malproksimigo de eventuala danĝerulo per ŝajnigo de vundita flugilo. Aliaj povas rabie ataki fremdulojn.
Reproduktado
La ino demetas el tri ĝis kvin verdecajn brunmakulitajn ovojn, mezaveraĝe kvar. Ambaŭ gepatroj kovas laŭvice dum malpli ol unu monato. La idoj rapide elnestiĝas post eloviĝo kaj estas videblaj naĝantaj nur du horojn post eloviĝo kaj ankaŭ kapablas kuri surplanke. Tamen ili restas ĉe la nesto almenaŭ dum du tagoj.
Komparo kun aliaj himantopoj
Kelkaj opinias, ke temas pri kvin diversaj specioj de himantopoj kaj aliaj konsideras ilin kvin subspeciojn de Himantopo. La nordamerika formo nome Nigrokola himantopo havas malhelan kapon kaj blankan makuleton super okulo kiu ŝajnas duonmasko, dum tiu ĉi sudamerika formo Blankdorsa himantopo havas pli blankan kapon, ĉirkaŭ du trionojn, blanka kaj pro tio la blanka makulo ĉirkaŭokula ne videblas.
Uşak
Uşak (prononco, simpligite ) estas urbo en Turkio. Ĝi apartenas al la samnoma provinco Uşak kaj estas ties administra centro. La provinco kaj do ankaŭ la urbo Uşak situas en la Egea regiono de la lando. En 2012 la urbo havis loĝantojn, kun la aldonaj loĝlokoj en la urba distrikto Uşak merkezi estis  loĝantoj.
13333 Carsenty
Nomo
Ĝia nomo honoras la israelan planedan scienciston Uri Carsenty, kiu laboras ĉe la Germana Centro pri Aera kaj Kosma Flugado de Berlino-Adlerhof. Li laboras pri la disvolvo de fotiloj kaj elektronikoj por por planedaj kosmaj misioj.
Carlo Gozzi
Carlo, Grafo Gozzi (kArlo gOdzi; 13a de decembro 1720 – 4a de aprilo 1806) estis itala dramaturgo.
Impresita pro la efiko produktita sur la aŭskultantaro pere de la enkonduko de supernaturaj aŭ mitaj elementoj, kiujn li estis uzinta nur kiel konvena rimedo por satiraj celoj, Gozzi produktis serion de teatraĵoj bazitaj sur feaj rakontoj. Tiuj estis tre popularaj, eĉ devigante Goldoni abandoni Venecion, sed post la rompo de la kompanio de Sacchi ili estis maljuste forgesitaj. Ili estis tamen laŭditaj de Goethe, la fratoj Schlegel, Hoffmann, Madame de Staël, Sismondi kaj Ostrovskij; unu el tiuj teatraĵoj, Turandot aŭ La Turandotte, estis tradukita de Friedrich Schiller kaj surscenigita de Goethe en Weimar en 1802 kun granda sukceso.
En siaj lastaj jaroj Gozzi ekproduktis tragediojn en kiuj la komedia elemento de delarto estis tre enmetita; ĉar tiu plinovigo pruviĝis neakceptebla por la kritikoj li turniĝis al la hispanaj teatraĵoj, el kiuj li akiris modelojn por variaj pecoj; tiuj havis minorajn sukcesojn.
NGC 352
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Lajedinho
Lajedinho estas municipo en la brazila subŝtato Bahio, kiu havis 3.936 loĝantojn en 2010.
Jerónimo Nadal
Vivo
Nadal studis unue ĉe la universitatoj de Alcalá de Henares kaj de Parizo, kie li konatiĝis kun Lojola. Tamen li tiam ne sekvis ties inviton aliĝi al la nova movado. En 1538 li ordinitis pastro en Avinjono kaj doktoriĝis samloke pri teologio.
Instigite per raportoj pri la jezuita misio de Francisco Xavier en Hindujo li iris en 1546 al Romo por ekkoni mem la novan ordenon de la jezuitoj. Sub la gvidado de Jerónimo Doménech li partoprenis la ĝis hodiaŭ praktikatajn spiritualajn ekzercojn edifajn (latine: Exercitia spiritualia) ellaboritajn de Lojola. Li tuj decidis aliĝi ĉi-ale kaj iĝis unu el la plej gravaj kunlaborantoj de Lojola. I.a. li helpis al li verki la ordenregularon.
En 1548 sendis lin Lojola al Messina kie li - kune kun naŭ aliaj samordenanoj - fondis la unuan jezuitan kolegion malfermitan ankaŭ por eksteraj lernantoj. Li ellaboris instruprogramon iĝontan modela ankaŭ por aliaj lernigejoj jezuitaj. Ekde 1552 li, komisiite de Lojola kaj de ties posteulantaj ordengeneraloj, entreprenis plurajn vojaĝojn tra diversaj eŭropaj ordenprovincoj. Li praktike peris al la diversaj domoj la principojn de la regularo ordena kaj estingis la unuajn konfliktojn interordenajn. Krome li rekrutis ĉi-konekse mecenatojn por financi ĉirkaŭ 20 aliaj jezuitaj lernejoj. Danke al li disvolviĝis la lerneja sistemo kiel unu el la ĉefaj okupiĝoj de la jezuitoj.
Post kiam Lojola mem jam intertempe nomumis lin oficiala mandatulo (ekz. dumvojaĝe), Nadal anstataŭis inter 1571-72 la malĉeestantan ordengeneralon Francisko Borgia en Romo kiel ordenestro.
Pro la plifortiĝo de la kontraŭhispana partio ene de la jezuitoj Nadal retiriĝis en 1573 al Hall in Tirol post la morto de Borja kaj la elekto de Everard Mercurian. En 1578 Nadal tamen revenis Romon en 1578.
Angliko
Angliko (Anglic) estas ortografia sistemo de la angla lingvo, verkita de Robert Eugen Zachrisson (1880-1937), profesoro de la Upsala Universitato, Svedio. Anglic uzas 27 konsonantajn.
La Enciklopedio de Esperanto de 1934 skribas sur Anglic, verŝajne tre kritika al la projekto:
Nombroj
La nombroj 1–10 estas en Anglic: wun tuu three for fiev six seven aet nien ten
Protestantismo:Esperanto-movado
Prot. pastroj ofte uzis kaj fervore propagandis Esperanton. La unuaj inter ili certe estas Friedrich Schneeberger (Svisujo) kaj Rust (Anglujo). En 1908 ili eldonis la gazeton La Biblia Tradukisto, ties celo estis baldaŭ kunmeti plenan tradukon de la Biblio. Pastro Archibald John Ashley (Anglujo) en 1913 komencis kolekti la Esperantistajn prot. ekleziulojn en speciala Ligo : « Eklezia E-ista Ligo » kaj li komencis eldoni revueton. Sed la agado baldaŭ finiĝis. En Finnlando la luterana pastro H. Pätiälä eldonis gazeton la La Kristana Espero en 1920. Li tre fervore propagandis Esperanton. Ankaŭ lia laboro devis ĉesi pro manko de intereso en la ekleziaj rondoj.
Inter la neekleziaj prot. organizaĵoj estas du grandiozaj movadoj de la junularo. La nur-vira movado estas la Kristanaj Asocioj de Junaj Viroj (Angle: Young Men's Christian Association = Y. M. C. A., germane: Christlicher Verein Junger Männer = C. V. J. M.). Laŭ la statistiko 1928 tiu ĉi organizaĵo kalkulis 10.034 societojn kun 1.588.000 membroj en 55 nacioj. En la centra komitato en Ĝenevo jam en 1907 la ĝenerala sekr. barono von Starck, kiu kaŭzis la ekstarigon de la KELI-movado, fervore propagandis Esperanton. Ankaŭ liaj oficaj sekvintoj, R. Horner kaj Phildius faris tion. La societo baldaŭ eldonis kelkajn broŝuretojn en Esperanto ; diversaj grandurbaj societoj komencis Esperanto-kursojn.
La dua, eĉ ankoraŭ pli granda int. organizaĵo estas movado de prot. junuloj, la Kristana Celado (angle: The Christian Endeavour - C. E., germane: Jugendbund für Entschiedenes Christentum = E. C.), kies centro estas en Usono. Ĝi ampleksas pli ol 2 milionojn da membroj en multaj nacioj. Ankaŭ tiu ĉi organizaĵo en 1907 kaj 1908 propagandis Esperanton inter siaj anoj. Unue la usona ĵurnalo The Christian Endeavour regule enhavis artikolojn en Esperanto, poste ankaŭ la germana Die Jugendhilfe publikigis artikolojn pri kaj en la helplingvo. - La milito tre malfortigis la intereson je Esperanto en ambaŭ organizaĵoj. (v Biblio, Diservoj, KELI Societo de Amikoj.) Paul Hübner.
Organizo fondita en 1913, de protestanta pastro A. J. Ashley estis la Eklezia Esperanto-Ligo. La Ligo, precipe ĝia fondinto, eldonis de 1918 ĝis 1923 propran revuon La Eklezia Revuo. Celo estis per Esperanto kunigi la laboron de diversaj eklezioj kaj krei laborkomunumon inter ili. La Ligo de 1923 ne plu funkcias. P. B.
EdE-P
Jakov Fedotoviĉ Pavlov
Vivo
Li naskiĝis en Velikij Novgorod en la jaro 1917. Li aniĝis al Ruĝa Armeo en la jaro 1938. Dum Granda Patriota Milito li partoprenis en diversaj bataloj en taĉmentoj de Sudokcidenta, Stalingrada, la 3-a ukraina kaj la 2-a belorusia fronto. Li estis komandanto de maŝinpafila taĉmento, maŝinpafilisto kaj komandanto de esplora taĉmento de la 13-a gvardia pafista divizio, en rango de pli aĝa serĝento. Dum batalo ĉe Stalingrado, 4 membra taĉmento de Pavlov esploris kaj konkeris la 23-an de septembro 1942 trietaĝan loĝkonstruaĵon konata kiel Domo de fakuloj en Placo de 9-a januaro. Pavlov esploris la konstruaĵon kun soldato V. S. Gluŝko kaj soldatoj N. Ĉornogolov kaj A. Alexandrov kaj komune kun ili li pli ol unu semajno defendis ĝin, ĝis kiam ne venis por helpi ilin la resto de roto. Sed la domo ne troviĝis en malfermita spaco kaj dumtage ne eblis ligi komunikon kun la ĉirkaŭaj taĉmentoj. Antaŭ multnombraj germanaj atakoj en sieĝado ili defendis ĝin ĝis la 25-a de novembro 1942. Pli poste dum apogo de la ĉirkaŭaj taĉmentoj ĝis februaro de 1943. Tiu ĉi domo, kiun ties defendantoj ŝanĝis en fortikaĵon, kiun germanoj jam ne plu sukcesis konkeri, enskribis sin en la historion kiel Domo de Pavlov.
Pavlov estis honorita per titolo Heroo de Sovetunio, Ordeno de Lenin, Ordeno de Oktobra revolucio kaj per du Ordenoj de Ruĝa stelo.
Sepultita li estas en Velikij Novgorod.
10719 Andamar
10719 Andamar estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la usona astronomo Edward L. G. Bowell elde la Stacio Anderson Mesa de la Observatorio Lowell, sud-oriente de Flagstaff (Arizono, Usono).
Nomo
Ĝia nomo honoras Anne M. kaj David Marren, de longe geamikojn de la malkovrito.
Stříbrnice (Staré Město)
Stříbrnice (Stubenseifen) estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de urbo Staré Město en distrikto Šumperk. Ĝi situas proksimume 3,5 km okcidente de Staré Město. En la jaro 2009 ĉi tie estis registritaj 61 adresoj. En la jaro ĉi tie daŭre vivis.
Stříbrnice estas ankaŭ nomo de katastra teritorio kun areo 9,25 km².
En la jaro 1965 estis al Stříbrnice enmembrigita vilaĝo Nový Rumburk, kiu troviĝas oriente de la vilaĝo. Ĝi estis fondita sur parceloj de senjora kortumo en la jaro 1769 de princo Adam z Lichtenštejna, kiu vokis ĉi tien kelke da familioj servutulaj el Rumburk en Bohemio.
Eksplodaĵo
Klorat-eksplodaĵoj
Oni ne povas stoki kune amoniumnitrat-eksplodaĵojn kaj klorat-eksplodaĵojn. La tiaj eksplodaĵoj estas tre danĝeraj.
Frostaj eksplodaĵoj
La eksplodaĵoj enhavas ofte likvon. La likvo estas ofte frosta. Oni devas uzi la eksplodaĵojn nur kun normala temperaturo. La gelatenaj eksplodaĵoj frostiĝas nur ekde - 20 celsiaj gradoj.
Eksplodaj ŝnuroj
Oni havas diversajn specialajn ŝnurojn (meĉo) kun 12 g, 40 g aŭ 80 gde nitropentao por metro. La ŝnuroj estas delikataj pri akvo. Oni devas uzi la ŝnurojn laŭ gravaj specialaj normoj de eksplodaĵoj. La danĝer-riska uzado de eksplodaĵoj bezonas tre bonan fak-edukadon kaj striktan uzadon de normoj.
Trinitrotolueno ( 'TNT')
Oni uzas en armeoj, kiel ekzerco kaj rekte por militoj.
Plastit
Oni uzas en armeoj.
C-4
C4 estas plasta milita eksplodaĵo. C 4 estas kompono da 91 % da heksogeno, 5,3 % bis(2-etilheksil)-sebakat (DOS), 2,1 % da poliizobutileno kaj 1,6 % da mineral-oleo.
Lajos Kardos
Lajos Kardos naskiĝis la  1899 en Rákospalota (iama urbo). Li mortis la 1985 en Londono.
Biografio
Lajos Kardos frekventis 2 universitatojn en Vieno, poste inter 1929-1934 li esploris helpe de stipendio. Hejmenveninta li ne havis postenon. Post la dua mondmilito li laboris en psikologia instituto, poste ekde 1947 ĝis la emeritiĝo en 1971 li instruis en Universitato de Budapeŝto, kie li estis ankaŭ katedrestro. Li okupiĝis pri perceptoj, lernado de bestoj, komparo de rememoroj inter homoj kaj aliaj bestoj.
Turkoj en Bulgario
Ekde la jaro 1990, aparte la politika partio Movado por Rajtoj kaj Liberoj (bulgare Движение за права и свободи, Dvizhenie za prava i svobodi, turke Hak ve Özgürlükler Hareketi) reprezentas la interesojn de tiu etna malplimulto. Krom Ahmed Dogan, gvidanto de tiu partio, inter aliaj turklingvaj bulgaroj menciindas ekzemple la bulgara turkdevena kantistino Yıldız İbrahimova.
La mapo dekstre montras, en kiuj partoj de Bulgario turklingvanoj aparte multas.
Nombroj
Internacie, oni taksas la nombron de turkdevenaj bulgaroj jene:
Igriés
Geografio
Ĝia municipa teritorio estas en la centro de la komarko Hoya de Huesca. Ĝi estas ĉe la valo de la rivero Isuela survoje al provinca kaj komarka ĉefurbo. La plej alta pinto de la municipa teritorio estas Santacoba (775 m).
La altitudo gamas inter 791 m norde kaj 550 m borde de la rivero. La loĝloko Igriés mem (599 msm) estas je 11 km norde de Huesca; laŭ la ŝoseo A-23 ĝi estas komunikata kun Sabiñánigo norde kaj kun Ŭesko sude.
Historio
Plej frua mencio estas el januaro-februaro 1104, pri kunsido inter la episkopo de Ŭesko kaj la abato de Montearagón.
Igriés iĝis loĝloko kun minoritato de kristanoj kaj majoritato de mudeĥaroj. La konverto de mudeĥaroj en moriskoj devigis la ampleksigon de la iama preĝejo en la 16-a jarcento. Dum la Nezepoko, la iama romia ŝoseo estis uzita por la reto de transmigra brutobredado inter la Valo de Ebro kaj la Pireneoj.
La Enlanda Milito estis sangelverŝa en la areo pro la atakoj de la respublikaj fortoj kontraŭ la provinca ĉefurbo Huesca, kiu estis kontrolita de la insurekciuloj ekde la komenco de la milito.
Multaj loĝlokoj de la areo perdis loĝantaron laŭlonge de la 20-a jarcento pro rura elmigrado, kaj same ĉe Igriés: oni malaltiĝis el 453 loĝantoj en 1910 ĝis 181 en 1986 kaj poste oni plialtiĝis ĝis nunaj 703 loĝantoj (2022) pro aligo de najbaraj loĝlokoj kaj pro proksimeco al la provinca ĉefurbo.
Aktualo
La loka ekonomio evoluis el la tradiciaj agrikulturo (migdaloj, olivarboj kaj fruktarboj) kaj brutobredado (ŝafoj, porkoj, kortobirdoj kaj bovoj) al irigaciaj kultivoj, plus natura, kultura kaj rura turismo, krom servoj propraj de dormurbo.
Ĉefaj vidindaĵoj estas la preĝejo, romanika ermitejo, kaj ekstere montaraj naturaj lokoj. Venas vizitantoj por fiŝkaptado, montogrimpado, ciklismo, motociklismo, naturaj sportoj ktp.