cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
János Hemmert
Biografio
János Hemmert akiris diplomon en Pedagogia Altlernejo de Szeged en 1952. Lia plej grava instruisto estis László Vinkler. Post siaj studoj li estis samloke asistanto 3 lernojarojn, poste en la instituto li instruis ĝis 1962. En 1954 li estis en Artistkolonio (Szolnok). Intertempe li akiris plian pedagogian diplomon en Scienca Universitato Attila József. En 1958 li ricevis studvojaĝon al Pollando, kie li studis la kolaĝojn. Inter 1962-1988 li instruis en gimnazio en Szeged. En 1985 li faris ekzamenon pri flamveldado por krei statuojn. En 1990 li ekinstruis en Universitato Attila József. Li ricevis premiojn inter 1958-2006.
Arte di Calimala
Arte di Calimala estis unu la plej gravaj kaj superaj gildoj de Florenco. Ĝi grupigis la vestistojn kaj eksportistojn de vestoj. La florencaj gildoj, aŭ itale Arti Maggiori, proprigis al si la civitan kontrolon de Florenco dum malfrua Mezepoko. La progresa graviĝo de la gildo Calimala originis pro la aparta strukturo de la florencaj gildoj, kiuj ĉiuj estis estritaj de gonfaloniere en la 13-a jarcento. La alveno kaj plifortiĝo de la mediĉa dinastio sekve senigis ilin je potenco en la 15-a jarcento.
Restas hodiaŭ strato nomita via di Calimala en Florenco, inter la eksa romia forumo de la urbo (nun Piazza della Republica) kaj la eksa portalo de la urbo, la Por Santa Maria.
Pauling-skalo
Pauling-skalo estis proponita en la jaro 1932 de Linus Pauling. En tiu ĉi skalo la plej elektronegativa elemento havas valoron de elektronegativeco 3.98; la malplej elektronegativa elemento (franciumo) havas valoron 0.7, la ceteraj elementoj havas elektronegativecon inter tiuj ĉi randaj valoroj. En Pauling-skalo eblas al hidrogeno liberplaĉe alvicigi valoron 2.1 aŭ 2.2.
Electronegativity
Zoltán Őrösi Pál
ŐRÖSI Pál Zoltán (eo:eoreoŝi) estis hungara abelbredisto, universitata profesoro, laŭreato de Kossuth-premio. Li naskiĝis en Székelyudvarhely la 14-an de januaro 1904 kaj mortis en Budapeŝto la 13-an de aprilo 1986.
Biografio
Zoltán Őrösi Pál iĝis post la fino de la Universitato de Budapeŝto mezlerneja instruisto, pli poste li havigis kvalifikon de universitata privatprofesoro. Inter 1933-1944 li laboris plurfoje en la abelmalsan-esplorista instituto de Berlin. Ekde 1942 ĝis 1972 li estis direktoro de la Méhészeti és Méhbiológiai Kutató Intézet en Budapeŝto, pli poste ĝia scienca konsilanto. Lia ĉefa esplorkampo estis la studado de la malamikoj kaj parazitoj de abeloj. Inter 1924 kaj 1944 li estis la ĉefkunlaboranto de revuo Méhészet, ekde 1954 respondecredaktoro de la Üzemi és Háztáji Méhészet.
Coudeville-sur-Mer
Coudeville-sur-Mer estas franca situanta en departemento Manche, regiono Normandio.
Ĝiaj enloĝantoj nomiĝas Coudevillais.
László Vargha
László Vargha [lAslO varga], laŭ hungarlingve kutima nomordo Vargha László estis hungara kemiisto, profesoro, membro (korespondanta en 1935, ordinara en 1964) de Hungara Scienca Akademio.
Tox (protokolo)
Tox estas samtavola ŝutado libera protokolo per tujmesaĝilo. Ĝi subtenas voĉo super IP kaj video telefonio. La protokolo havas fin-al-fina ĉifrado. La deklarita celo de la projekto estas havigi sekuran ankoraŭ facile alirebla komunikado por ĉiuj. La referencan realigon de la protokolo estas publikigita kiel libera kaj malferma-fonto programaro sub licenco Ĝenerala Publika Permesilo de GNU (GPL) versio 3 aŭ posta.
László Vargha
László Vargha naskiĝis la  1903 en Berhida. Li mortis la 1971 en Budapeŝto.
Tox (protokolo)
Historio
La unua kommit al GitHub estis la 23 de junio 2013 de uzanto nomis irungentoo. Unua pre-alpha testa eldono estis publikigita la 3 februaro 2014. Poste ĝi estis publikigata ĉiutaga.
Torre de Pedra
(oficiale Município de) estas municipo en la subŝtato San-Paŭlio de Brazilo. Ĝi situas en la sudorienta regiono de Brazilo, en la mezoregiono Itapetininga kaj en la mikroregiono Tatuí. Laŭ la stato de en la municipo vivis   sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². El tiuj, la nombro de voĉdonrajtuloj en la municipo en estis. La teritorio havas komunan limon kun.
Kalvinana preĝejo (Edelény-Borsod)
La Kalvinana preĝejo estas religia historia monumento en urbo Edelény (Hungario), en urboparto Borsod (ĝis 1950 memstara vilaĝo).
Historio
Borsod estis loĝata jam dum la hungara ŝtatfondiĝo, tamen ties frua eklezia historio ne estas konata. Depost dominado de turkoj estis konstruita la nun videbla kirko inter 1789-1797. La lignaj instalaĵoj estis skulptitaj el lignoj en 1792. La turo estis konstruita inter 1809-1811.
Konstruaĵo
La preĝejo situas sola sur deklivo de monteto, kie estis mezepoka tombejo. La fasado estas simetria, meze la kvadrata turo plene reliefas. La enirejo troviĝas tra la turo. Interne la kasona plafono konsistas el cent pentritaj tabuloj. Estas 2 galerioj, en la unua sonas la orgeno.
Segilofiŝo
Segilofiŝoj (taksonomie Pristidae laŭ la greka vorto pristis "segilo", do faktermine ankaŭ nomeblaj pristedoj, neformale nomataj segilorajoj) estas morfologie unika familio de rajoj en la ordo Pristoformaj. Segilofiŝoj havas longan korpon iom similan al ŝarkoj. La plej elstara karakterizaĵo de la segilofiŝoj estas kartilaga rostro (bekforme etendita nazo) pinte de la kapo, kiu kutime ampleksas pli ol kvaronon de la tuta fiŝa longo kaj flanke havas multajn "segilajn" dentojn. Ili estas inter la plej grandaj fiŝoj. Iuj specioj longas ĝis 7-7.6 m. Ili loĝas en marbordaj salakvaj kaj saletaj estuaraj regionoj de ĉiuj tropikaj kaj subtropikaj maroj de la mondo, kaj en sensalaj riveroj kaj lagoj. Oni ne konfuzu ilin kun la similaspektaj pristioforoformaj ŝarkoj kaj formortintaj sklerorinĥoidoj (rajoformaj), aŭ kun la similnoma sed malsimilaspekta spadfiŝo.
Homoj konis kaj ĉasis segilfiŝojn dum jarmiloj, kaj ili havas gravan mitologian kaj religian rolon en multaj societoj tra la mondo. . Iam oftaj, ili draste maloftiĝis in la lastaj jardekoj, kaj fariĝis la plej minacata familio el ĉiuj fiŝoj. La solaj restantaj sekurejoj estas en Norda Aŭstralio kaj Florido, Usono. La kvin specioj estas taksataj de IUKN kiel endanĝeraj aŭ draste endanĝeraj. La ĉefa minaco al segilfiŝoj estas kromkaptado fare de la fiŝkapta industrio. Ili ankaŭ suferas habitatodetruon kaj foje estas rekte ĉasataj. Internacia komercado de la korpoj de segilfiŝoj estas malpermesata de 2007 per la Vaŝingtona Speciprotekta Konvencio. Ili estas protektataj nacie en Aŭstralio, Usono, kaj aliaj landoj per leĝoj punantaj intencan kaptadon de segilfiŝoj aŭ retenon de senintence kaptitaj.
Barca
Barca estas la nomo de la sekvantaj lokoj:
Solera de Gabaldón
Solera de Gabaldón estas municipo de Hispanio, en la Provinco Kvenko, regiono de Kastilio-Manĉo.
Loĝantoj
La loĝanto nomiĝas fuenteño. La censita loĝantaro en 2016 estis de 28 loĝantoj kaj la denseco estas de 0,56 loĝ/km².
Situo
Solera de Gabaldón estas situanta en la orienta parto de Kastilio-Manĉo en la komarko aŭ distrikto Serranía Media-Campichuelo kaj Serranía Baja en la centra parto de la Provinco Kvenko, je altitudo de 1,043 m super marnivelo; je malpli ol 50 km el Kvenko, provinca ĉefurbo. La areo de ties teritorio estas de 50,35 km². La geografiaj koordinatoj estas 39°44′58″N 1°58′38″Ok.
Proksime al tiu vilaĝo elfluas la rivero Valdemembra.
Historio
Oni trovis restaĵojn de iberoj (antaŭromiaj), tombon kaj aliajn restaĵojn de la epoko de la Romia Imperio, kaj krome estas preĝejo de la 18a jarcento. Post la Hispana Enlanda Milito la loĝantaro falis, tio estis oni perdis loĝantojn pro diversaj tialoj: nome bataloj, prizono, politika persekutado, malsato ktp. Meze de la 20a jarcento la loĝantaro de multaj vilaĝoj de la regiono atingis pinton, kaj ankaŭ ĉe Solera de Gabaldón, sed poste okazis elmigrado, senloĝigo kaj maljuniĝo de la loĝantaro, kaj ankaŭ ĉe Solera de Gabaldón kie oni alvenis al la nunaj 28.
Ekonomio
Agrikulturo kaj brutobredado tradicie. Servoj kaj loĝejoj.
Helplingvo
Helplingvo, larĝasence, estas lingvo, malsama al gepatra lingvo, kiu helpas al iu celo. Ĝi povas esti ajna speco de lingvo: natura, artefarita, vivanta, mortinta, ktp. Sekve, neniu lingvo estas helplingvo esence, nur la uzo faras el iu lingvo helplingvon. La angla, la ĉina, la araba, la rusa la hispana kaj la franca lingvoj estas helplingvoj de internaciaj rilatoj de UNO, ekzemple.
Oni povas bezoni helplingvon kiel "kulturlingvo", t. e., lingvo por akiri literaturan aŭ teĥnikan kulturon, ĉefe se ties gepatralingvo estas lingvo de malgranda etno. En Sudameriko, ekzemple, indiĝenoj devas lerni la hispanan aŭ la portugalan por kontaktigi aliajn samlandanojn, la registaron, aŭ fari komercon, simila fenomeno okazas larĝskale ankaŭ en Afriko, Azio kaj aliaj partoj de la mondo.
Mallarĝasense, oni uzas la vorton "helplingvo" por planlingvoj kaj piĝinoj (artefarita aŭ modifita lingvo) aperintaj por specifa celo helpi en interetnaj rilatoj, ĉar tiuj lingvoj ne aperis por esti ies ĉefa lingvo aŭ denaska lingvo. Tamen en la kazo de Esperanto, Zamenhof neniam uzis la vorton 'helplingvo' ĉar li vidis por la nova lingvo neniajn limojn de uzado.
Vidu ankaŭ
Esperanto-kulturo
Carlo Strozzi
Carlo STROZZI (n. en 1587 - m. en 1671) estis itala politikisto kaj historiisto. Li estis senatoro de la Florenca Respubliko. Li dum lia vivo kolektis vastan libraron kaj aliajn aĵojn, kiuj fariĝis la kolekto Carte Strozziane. La plej granda parto de tiu kolekto hodiaŭ troviĝas en la ŝtataj arkivoj de Florenco.
Carlo Strozzi estis interalie la aŭtoro de Storietta della città di Firenze dal 1219 al 1292 (neeldonita) kaj de Storia della casa Barberini (Romo, 1640).
Hadano
Hadano (japane: 秦野市 [hadano-ŝi], Hepburn: Hadano-shi) estas urbo en la okcidenta parto de la gubernio Kanagaŭa en Japanio. La centro de la urbo lokiĝas en baseno Hadano.
Ĉe la urbo la ternukso estas speciala produktaĵo.
Meschendorf
Interalie temas pri partoj de la komunumo
Bardhyl Adem Selimi
Bardhyl Adem Selimi (la en Kosovo) estas albana esperantisto. Ekde la jaro 1946 li loĝas en Tirana. En 1967 li finstudis pri matematiko en Tirana Universitato. Li instruis matematikon 40 jarojn en la diversaj cikloj de la eduksistemo de Albanio. Li estas edziĝinta, havas du filojn. Multajn jarojn li estis estrarano kaj sekretario de Albana Esperanto-Instituto, estis kunlaborinto de PIV kaj krome estas konstanta redaktora kunlaboranto de la revuo Monato. En la UK 2013 en Rejkjaviko li pro sia rolo en la plifortigo de la albana Esperanto-movado estis honorigita per la Diplomo pri Elstara Agado de Univerala Esperanto-Asocio (UEA).
Scerni
Scerni estas komunumo de Italio.
Meșendorf
Meșendorf [meŝendorf] (hungare: Mese (Szászbuda), germane: Meschendorf) estas vilaĝo en Rumanio nordoriente de Rupea. Administre ĝi apartenas al Bunești.
Loĝantaro
En 1910 ĝi nombris 810 loĝantojn (germanoj, rumanoj), en 1992 331 (rumanoj, ciganoj, 4 % da hungaroj).
Internacia Organizo de Fabrikantoj de Aŭtomobiloj
La Internacia Organizo de Fabrikantoj de Aŭtomobiloj aŭ Internacia Organizo de Fabrikantoj de Motorvehikloj, en franca Organisation Internationale des Constructeurs d'Automobiles, foje mallongigita kiel OICA, fondita en 1919 en Parizo, estas internacia komerca asocio kies membroj estas 39 naciaj komercaj asocioj de aŭtomobila industrio. OICA faciligas komunikadon inter la membroj de la komercaj asocioj de la nacia aŭtomobila industrio kaj defendas politikon kaj sintenojn de reciproka intereso por siaj membroj je internacia nivelo kaj por la ĝenerala publiko.
OICA gastigas en sia retejo organizajn dokumentojn el variaj fakgrupoj de Unuiĝintaj Nacioj.
Paŭlina
Paŭlina estas virina persona nomo, kiu devenas el la latina vorto paulus (malgranda, eta). Ĝia vira varianto estas Paŭlo, respektive Paŭlin (kiu signifas "de Paŭlo", "apartenanta al Paŭlo"). Samdevena estas ankaŭ la virina nomo Paŭla.
Torrinha
Torrinha estas municipo de la brazila subŝtato San-Paŭlio, kiu taksis 9.330 loĝantojn en 2010.
Palla Strozzi
Ekde la aĝo 60, kune kun Rinaldo degli Albizzi, li fariĝis la estro de la politika opozicio kontraŭ Kosimo de Mediĉo, kiu kvazaŭe regis Florencon. Ili estis unue sukcesaj, kaj povis enkarcerigi Kosimon kaj sekve ekziligi lin en 1433. Kiam Kosimo revenis, la familioj Strozzi kaj Albizi estis tamen siavice ekziligitaj. Palla transloĝiĝis en 1434 al Padua, kie li preparis planon por rekonkeri sian naskiĝurbon, sed sensukcese.
Li mortis en 1462, heredigante sian libraron al la monaĥejo Santa Giustina. Liaj idoj daŭre enloĝiĝis en Ferrara.
Korespondo
Korespondo ordinare estas komuniko inter du aŭ pli homoj skribe, ekzemple per leteroj. Sed ankaŭ, la vorto, preskaŭ sinonimo de rilato aŭ respondo, uzatas pri multaj aliaj signifoj, sed malkonsilinde (Vd PIV-n kaj ReVo-n ). Tiele korespondo povas aperi en diversaj fakoj.
Hasselroth
Hasselroth estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Main-Kinzig de la federacia lando Hesio. Fine de la jaro la komunumo havis  loĝantojn.
Dénes Berinkey
BERINKEY Dénes [berinkei de’neŝ] (naskiĝis la 12-an de oktobro 1871 en Csúz [nun Dubník en Slovakio], mortis la 25-an de junio 1944 en Budapeŝto) estis hungara juristo, jursciencisto, advokato, politikisto, ĉefministro de Hungario de la 11-a de januaro ĝis 21-a de marto 1919.
Li lernis en la reformata gimnazio de Csurgó, poste studis kaj doktoriĝis en la jura sekcio de la Budapeŝta Universitato. Li demetis la advokatan ekzamenon en 1898 kaj poste eklaboris kiel advokato, pli poste en la budapeŝta kortumo. Li laboris ekde 1901 en la jura departemento de la Justic-ministerio, kie li agadis kiel ministra konsilisto, poste inter 1917 kaj 1918 kiel gvidanto de la internacia jura departemento de la ministerio. Li instruis dum 1904–16 internacian juron kaj ekonomion en la budapeŝta Orienta Komerca Akademio.
Post la venko de la kalistefa revolucio, la 4-an de novembro 1918, oni nomumis lin justicministro de la Károlyi-registaro. Li havis tiun postenon ĝis 18-a de januaro 1919. Post kiam Mihály Károlyi estis elektita al respublika prezidento, Berinkey iĝis de la 11-a de januaro komisiita, ekde la 19-a de januaro 1919 ĝis 21-a marto de 1919 nomumita ĉefministro. Li estis samtempe ankaŭ eksterafera ministro ĝis 20-a de marto.
Monoglotiko
Monoglotiko (Monoglottica) estas planlingvo proponita de kanoniko Gaetano Ferrari el Livorno, profesoro pri etiko en Universitato de Modena, en la mezo de 19-a jarcento, la libro kun la projekto havis duan eldonon en 1877. Ŝajne, la celo de Ferrari estis la kreo de universala lingvo, t.e., de lingvo, kiu anstataŭigus ĉiujn la aliajn. Eble la projekto baziĝis en la studoj de la aŭtoro pri la "Lingvafrankao", kiujn li faris en sia juneco.
Dénes Berinkey
Dum lia ĉefministreco, la vera regado estis en manoj de Mihály Károlyi.
Post kiam li abdikis, li retiriĝis de la politiko kaj fondis en 1920 advokatan buroon. Li estis kunfondinto de la sociscienca monata eldonaĵo „Huszadik Század”. Liaj artikoloj aperis pri internacia, pun- kaj privatjuro, pri administrado. Li estis idisto.
Nagytevel
Nagytevel [nadjtevel] estas malgranda vilaĝo en Hungario, en regiono Meza Transdanubio, en departemento Veszprém, en Distrikto Pápa. Nagy signifas: granda.
Situo
Nagytevel situas sur ebenaĵo, laŭ rojo, laŭ traira flankovojo. Pápa troviĝas 10, Ajka 27, Devecser 29 km-ojn.
Horní Kněžeklady
Horní Kněžeklady estas municipo troviĝanta en distrikto České Budějovice en Ĉeĥio netutaj 6 km sudoriente de Týn nad Vltavou. Vivas ĉi tie.
Administra divido de Niĵnij-Novgoroda provinco
En 2014 Niĵnij-Novgoroda provinco konsistis el 43 administraj distriktoj kaj 9 urboteritorioj (inter ili unu fermita urbo Sarov).
Horní Kněžeklady
Historio
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1318.
Administra divido de Niĵnij-Novgoroda provinco
Distriktoj
Listo de distriktoj de Niĵnij-Novgoroda provinco:
Horní Kněžeklady
Partoj de municipo
La municipo konsistas el tri partoj, kiuj ĉiuj situas en la katastra teritorio Štipoklasy.
Administra divido de Niĵnij-Novgoroda provinco
Urboteritorioj
Urboteritorio plejparte konsistas el urbo (administra centro) kaj — iam — kelkaj proksimaj loĝlokoj (administra teritorio).
'''Listo de urboteritorioj de Niĵnij-Novgoroda provinco (laŭ sub-provincaj urboj):
Lukavec (Fulnek)
Lukavec estas vilaĝo, apartenanta administrative al la urbo Fulnek en Ĉeĥio. Lukavec troviĝas en silezia flanko de moravia-silezia landa limo, en natura parko Oderské vrchy, laŭlonge laŭ ŝoseo kondukanta el Fulnek ĝis Bílovec. Supermara alteco de la vilaĝo estas 345 m s. m. En la jaro ĉi tie vivis.
Lukavec situas en katastra teritorio Lukavec u Bílovce kun areo 9,2607 km².
Historio
La vilaĝo Lukavec estis menciita unuafoje en la jaro 1312. En la municipo troviĝis unu el la plej malnovaj bierfarejoj sur teritorio de Moravio kaj Ĉeĥa Silezio, la tiel nomata bierfarejo de Pelz, fondita en la jaro 1663.
Hatchback
Hatchback (Liftback laŭ komerca termino) estas tipo de aŭto kiu konsistas en kajuto aŭ areo por pasaĝeroj kun integrita spaco por ŝarĝo (valizujo), al kiu oni aliras pere de malantaŭa pordo. Tiu pordo inkludas la malantaŭan vitron kaj la malantaŭa elstaraĵo estas relative mallonga. La malantaŭa pordo estas konsiderata kroma pordo, pro kio la hatchback-oj kun du flankaj pordoj estas nomitaj «tri-pordoj» (triporda) kaj la modeloj kun kvar flankaj pordoj estas «kvin-pordoj» (kvinporda).
Tibeto (apartigilo)
Tibeto estas regiono en Azio.
Ĝi havas plurajn parte koincidantajn difinojn: Tibet kiel la nomo de persono:
Courcelles-le-Comte (stacidomo)
Courcelles-le-Comte estas franca stacidomo sur linio Paris-Nord - Lille, situanta inter j Courcelles-le-Comte kaj Hamelincourt, en departemento Pas-de-Calais, regiono Hauts-de-France.
Temas pri stacidomo de Société nationale des chemins de fer français (SNCF), priservata de trajnoj Hauts-de-France.
Ste-Croix (stacidomo)
Ste-Croix estas fervoja stacidomo en Sainte-Croix, Svislando.
Courcelles-le-Comte (stacidomo)
Ĝi situas ĉe kilometra punkto (PK) de la linio Paris-Nord - Lille (272000).
IJK 2009
La 65-a Internacia Junulara Kongreso (IJK) de TEJO okazis inter la 18-a kaj la 25-a de julio 2009 en la urbo Liberec' en Ĉeĥio. La kongresa temo estis Liberec' kaj la kongreson organizis kune Ĉeĥa, Germana kaj Pola Esperanto-Junularoj. Temis pri la unua IJK okazinta sur la teritorio de Ĉeĥ(oslovak)io. Partoprenis 343 esperantistoj el 41 landoj.
Kandidatiĝo
La estraro de TEJO ne diskonigas informojn pri aliaj kandidatiĝintoj ol tiu elektita, sed estas sciate, ke krom la Libereca teamo estis ankoraŭ unu aŭ kelkaj aliaj kandidatoj.
Rilate al la 65-a IJK apartan intereson vekis la mem-anoncita venko de teamo gvidata de serba esperantisto Bedun E. Kivenić, kiu la 1-an de aprilo 2008, do tuj post la fino de la limdato starigita de TEJO, publike anoncis, ke onidire pro manko de aliaj kandidatoj aŭtomate akceptiĝis komuna invito de la Serba, Montenegra kaj Albana Esperanto-Junularoj por IJK 2009 en urbo Tutin', dediĉita al virinoj en la mondo.
Kelkaj rimarkis, ke la dato de 1-a de aprilo estas kutima tago de ŝercoj en iuj landoj, kaj opiniis la mesaĝon aprila ŝerco. Al la mesaĝo de Kivenić tuj reagis ekmirinta Adje Adjevi, sekretario de LKK por IJK 2009 en Togolando, tiel malkaŝante sian landon kiel alian kandidatiĝinton.
Dum IJK 2019 oni anoncis dum prelego pri ĉi tiu IJK, ke temis pri ŝerco pro la ŝercotago. La nomo de tiu esperantisto estas anagramo de la ĉeĥa vorto "duben" kaj la pola vorto "kwiecień", kiuj ambaŭ signifas "aprilo".
Vildana Delalić, la TEJO-estraranino pri kongresoj, sekve la informon pri jama elekto de IJK-organizanto malkonfirmis kaj petis atendon ĝis efektiva diskonigo de la decido de TEJO, kio fine okazis la 9-an de aprilo 2008, kiam la elekto de Liberec' estis anoncita. Bedun E. Kivenić reagis la 13-an de aprilo, agnoskante sian eraron kaj esprimante esperon pri Tutina IJK en 2010.
Antaŭa IJK
Solena transpreno de la IJK-flago fare de reprezentantoj de la tri organizantaj junularaj Esperanto-organizoj okazis fine de la Internacia Arta Vespero dum la 64-a IJK en Szombathely (Hungario). Dum tiu kongreso estis ankaŭ kolektitaj unuaj 27 antaŭpagoj kaj kadre de la TEJO-vespero atribuita la aliĝnumero 1 (al Rolf Fantom).
Preparlaboroj
Post fermo de la reta aliĝado la 12-an de julio 2009 estis 401 alvenontaj aliĝintoj el 51 landoj. Kune kun personoj aperintaj nur surloke la 65-a IJK havis entute 472 aliĝintojn el 54 landoj, el kiuj efektive alvenis kaj partoprenis la aranĝon sume 343 esperantistoj el 41 landoj.
Kongresurbo
Liberec (lige kun la IJK literumata Liberec' por egali al la esperanta vorto "libereco") estas kun siaj pli ol 100 000 loĝantoj la 5-a plej granda urbo de Ĉeĥio kaj ĉefurbo de Regiono Liberec. Ĝi troviĝas 100 km norde de la ĉefurbo Prago, proksime al la trilandlimo de Ĉeĥio kun Germanio kaj Pollando. En Liberec funkcias malgranda Esperanto-klubo, kunlaboris pri la IJK ankaŭ la pli vigla klubo en proksima urbo Mladá Boleslav.
Jam en 1907 esperantistoj aktivis en Liberec kaj ĝi estis centro de la germanlingvaj esperantistoj en Ĉeĥoslovakio. El lastaj Esperanto-aranĝoj en Liberec menciindas Jarkonferenco de la Ĉeĥa sekcio de IFEF, okazinta inter la 12-a kaj la 14-a de oktobro 2007. De la 7-a ĝis la 14-a de majo 2011 okazigis IFEF (pere de Ĉeĥa Fervojista Esperanto-Asocio) en Liberec sian 63-an tutmondan kongreson, en ĉeesto de 173 partoprenantoj el 15 landoj.
Kongresejo
La kongreson gastigis bloko C de la studenthejmo Harcov, kiu estas unu el tri apudaj terasaj (kaj ses entutaj) studentdomoj apartenantaj al la Teĥnika universitato en Liberec. Antaŭe, dum februaro de 2009, en la sama ejo loĝis sportistoj kaj vizitantoj de la Monda ĉampionado pri nordia skiado 2009, okazinta en Liberec.
Partoprenkondiĉoj
Loĝi eblis en dulita ĉambro, unu el la du amasloĝejoj (por kio servis du salonoj en la kongresejo), en tendo (troviĝantaj inter la kongresejo kaj la apuda bloko B) aŭ memzorge ekster la IJK-ejoj. Manĝi eblis en la tujapuda universitata manĝejo, kunviande aŭ vegetarane.
Organiza teamo
La Lokan Kongresan Komitaton (LKK), kies membroj okupiĝis pri ĝeneralaj partoj de la organiza laboro, konsistigis 24 personoj. Tri pintajn postenojn okupis prezidantoj de la tri kunorganizantaj junularaj Esperanto-asocioj: Prezidanto de la LKK estis Marek Blahuš (Ĉeĥa Esperanto-Junularo), sekretariino estis Julia Hell (Germana Esperanto-Junularo) kaj program-kunordiganto estis Łukasz Żebrowski (Pola Esperanto-Junularo). Laŭ nacieco troviĝis en la LKK: 7 poloj, 6 ĉeĥoj, 4 germanoj, 4 ukrainoj, 1 brito, 1 kroato kaj 1 slovako. Notindas ankaŭ ke kiel ne tute kutime la LKK konsistis el preskaŭ nur junaj homoj – meza aĝo de LKK-ano estis 24 jaroj kaj ĉiuj krom unu estis en TEJO-aĝo (sub 30 jaroj).
Aldone pluraj aliaj personoj okupiĝis pri konkretaj taskoj dum la semajno, kontribuis al la programo aŭ diversmaniere helpis. Interalie: Andreas Diemel, Bára Závodská, Carolin Weemeyer, Carsten Mischke, Mirek Hruška, Petr Dohnálek, Robert Weemeyer, Tomislav Divjak.
Patronoj
La 65-an IJK-n konsentis aŭspicii pluraj gravuloj de la ĉeĥa publika vivo, pluraj kun proksimaj ligoj al la regiono de Liberec aŭ Esperanto. Kongrue kun la internacieco de la LKK, krom la kongreslando Ĉeĥio, oni serĉis patronojn ankaŭ en la ceteraj du organizantaj landoj Germanio kaj Pollando. Jen la listo de personoj, kiuj fine transprenis aŭspicion super la 65-a IJK:
El tiuj, post la lastmomenta senkulpiĝo de Přemysl Sobotka kiu antaŭe akceptis esperantistojn kaj planis veni sed devis rezigni pro eksterordinara senata kunsido, vizitis la kongreson persone nur la kardinalo Miloslav Vlk, kiu publike celebris katolikan sanktan meson en Esperanto dimanĉe la 19-an de julio en la ĉefdekana kirko de sankta Antonio la Granda en la urbocentro. Přemysl Sobotka tamen, simile kiel Kurt Gribl, sendis al la kongresanoj salutvortojn, kiuj aperis en la kongreslibro, kaj lastmomente sian salutmesaĝon al la kongreso sendis ankaŭ Bc. Stanislav Eichler, hetmano de la Regiono Liberec, kaj Probal Dasgupta, prezidanto de UEA kies vortojn oni laŭtlegis dum la inaŭguro.
Emblemo
Oficialan emblemon de la IJK (vidu supre) oni publike prezentis la 30-an de junio 2009. Per konkurso inter kelkaj grafikistoj estis elektita propono verkita de Ondřej Kostiha, juna ĉeĥa esperantisto. Kiel premion li ricevis eblon de senpaga partopreno en la IJK, sed aliaj devoj malhelpis al li partopreni.
La emblemon la aŭtoro mem komentis jene:
"'Motivon de la urbodomo kiel dominaĵo de la urbo mi elektis pro ties simpla simboleco - kunlaboro inter la unuopaj sekcioj de la movado el Ĉeĥio, Germanio kaj Pollando ĉe organizado de tiu ĉi kongreso estas simboligata per la tri urbodomaj turoj. Tiu ĉi bruna varianto estas inspirita de la koloroj de la urbo Liberec (blazono kaj flago). La blanka 'ŝmiraĵo' kiu apartigas la tekston disde la urbodomo prezentas dinamikecon kaj junecon, kaj samtempe ankaŭ freŝan venton, kiu simbolu la ĉefan temon de la kongreso - Liberecon. La teksto sub la ĉefa emblemo ('65-a internacia junulara kongreso / 65. mezinárodní kongres esperantské mládeže') estas ellasebla; ĝi estu aperigata precipe sur afiŝoj kaj reklamiloj.'"
La emblemo sekve aperis sur ĉiuj oficialaj dokumentoj kaj eldonaĵoj de la IJK, plej videble sur la oficialaj t-ĉemizoj, sed ankaŭ ekzemple kiel identiga signo de la IJK-ekskursaj busoj.
Eldonaĵoj
Ĉiu aliĝinto tuj post sia aliĝo ricevis aŭtomatan konfirman retmesaĝon kun ripeto de ĉiuj enmetitaj indikoj kaj ekde februaro ankaŭ kun kotizkalkulo. La 3-an de aprilo 2009 dissendiĝis al 253 tiamaj aliĝintoj informmesaĝo kun utilaj informoj, krom en Esperanto laŭpete ankaŭ nacilingve (ĉeĥe, germane aŭ pole). La 3-an de julio 2009 estis dissendita dua konfirmilo (denove plurlingve) kune kun 11-paĝa antaŭkongresa Informilo de Liberec ' .
Netradicie, ĉiu partoprenanto anstataŭ kongreslibro ricevis kongresan mapon – A2-folion kiu faldeblas en formaton A6 kiel kutima mapo. Programo aperis forme de aparta programlibreto, kies ĝisdata versio ankaŭ pendis apud kaj en la liftoj en la kongresejo.
Por reklami la publikajn aranĝojn okazantajn kadre de la kongreso oni produktis ankaŭ A1-formatan afiŝon, kiu pendis diversloke tra la urbo kaj informis pri la surĉefplacaj koncerto de JoMo kaj la KLF kaj pri la koncerto de Supernova.
Tema programo
La tema programo rilatis al la temo de la kongreso, kiu kongrue kun la nomo de la kongresurbo estis  Liberec' . Prezentoj kaj diskutoj pri libereco okazis dumtage kadre de programeroj kiel ekz. "Ĉu dezirindas Liberec'?", "Eŭro kaj Eŭro en Ĉeĥio", "Germanaj rapidtrajnoj – kiel ŝtata firmao veturas al la tuta mondo", "Kiom da korpoj havas Kristo? – enkonduka prelego kaj diskutrondo pri la ekumena movado", "Krimeo", "La Infanopero Brundibár de la ĉeĥ-juda komponisto Hans Krása – surscenejigita en la koncentrejo Terezín (Theresienstadt)", "La prezidanteco de Ĉeĥio en EU", "Libera Muziko per Creative Commons?", "Liberaj programoj en konkreta ekzemplo: Administrilo por Esperanto-renkontiĝoj", "Libereco en trafiko", "Libereco – filozofio, protektado, respekto", "Libereco laŭ la psikologia vidpunkto", "Lingva libereco!", "Malliberec' en Palestino", "Nuklea energio kaj la libereco de la okcidento" (ne okazis), ''"OpenStreetMap – Kio? Kial? Kaj kiel?", "Prelego pri libereco (aŭ mallibereco) de kulturoj", "Prelego pri mona libereco", "Specifaĵoj de ortodoksismo kaj ĝia tradicio en Ĉeĥio".''
Citaĵo
Partopreninto de la 65-a IJK en Liberec', Nguyễn Thị Phương Mai, la vicprezidantino de Vjetnama Esperanto-Asocio, kontribuis al diskuto pri la kongresa temo per jena kontribuo:
Movada programo
Prezentoj, diskutoj kaj kunsidoj rilataj al la Esperanto-movado okazis dumtage kadre de programeroj kiel ekz. "Aligatorejo", "BEMI-kunsido", "Ĉu vi ŝatus paroli beste?", "E@I – nova defio por nova jarcento", "Esperanto en Burundio" (ne okazis), "Francisko Valdomiro Lorenz – La homo, kiu scias multe", "Herzberg – la Esperanto-urbo jam ekzistas", "Informado pri Esperanto en la 21a jarcento – ebloj kaj defioj", "Kial mi instruas esperanton? NE por krei esperantistojn!", "Komitatkunsido", "Kuba junularo sin preparas por la 66a IJK en 2010".
Kunlabore kun UEA, la partoprenantoj havis eblecon oficiale ekzameniĝi en Esperanto por la nivelo C1 laŭ la KERK, kies Esperanto-rilataj reguloj estis starigitaj nur fine de la jaro 2008. Okazis ankaŭ speciala TEJO-vespero kun oficiala lanĉo de la nova reta versio de Pasporta Servo.
TEJO-komitatkunsido
En aparta TEJO-ĉambro en la teretaĝo dum kvar sesioj (en dimanĉo, lundo, merkredo kaj vendredo) kunsidis 21 komitatanoj de TEJO aŭ ties anstataŭantoj (kun sume 24 voĉoj) kaj 2 membroj de la estraro (la prezidanto Gregor Hinker kaj la estrarano pri landa agado Rogener Pavinski).
Dum la nula sesio, dimanĉe la 19-an de julio 2009, okazis prezentoj de la landaj kaj fakaj sekcioj de TEJO kaj kelkaj interkonatiĝaj ludoj.
Dum la unua sesio, lunde la 20-an de julio 2009, unue formiĝis la necesaj kunsidaj organoj kaj akceptiĝis la tagordo de la kunsido. Post tio la komitato diskutis kaj aprobis la Jaran raporton de TEJO-estraro kaj -komisiitoj 2009 pritraktantan la agadon ekde la antaŭa IJK. Al Derk Ederveen estis pro lia longdaŭra kaj elstara laboro por Pasporta Servo atribuita honora membreco en TEJO. Kiel reprezentantoj de TEJO en la komitato de UEA estis konfirmita Peter Baláž kaj nove nomumita Nico Huurman (anstataŭ demisiinta Haris Subašić).
Dum la dua sesio, merkrede la 22-an de julio 2009, la komitato deklaris estontan okazigon de IJK en subsahara Afriko kiel strategian celon de TEJO (menciata kiel nesindeviga estis la jaro 2012) kaj tiucele taskigis al la estraro starigi komisionon kiu priesploru la cirkonstancojn, preparu la kondiĉojn kaj prezentu konkretan proponon. La konsisto de la komisiono tamen estu antaŭ ĝia ekfunkcio ankoraŭ aprobita de la komitato. Plue dum tiu tago la komitato de TEJO akceptis la taskon starigi interretan mapon de esperanto-kursoj laŭ propono de Felix Zesch.
Dum la merkreda sesio la komitato ankaŭ elektis novan estraron de TEJO por la dujara periodo 2009-2011, en jena konsisto: Aldone la komitato elektis Marek Blahuŝ el Ĉeĥio kiel komisiiton pri Reta Agado.
Dum la tria sesio, vendrede la 24-an de julio 2009, estis prezentitaj rezultoj de komitataj laborgrupoj kiuj laboris ekde la unua kunsido kaj okupiĝis pri: Plue dum tiu kunsido estis konfirmita ekuzo de jam preta sistemo por perinterreta komitata voĉdonado, diskutita la emo de E@I malfariĝi faka sekcio de TEJO, planita nomumo de komisiito pri Mezoriento kaj Norda Afriko, laŭtlegita kaj aprobita kongresa rezolucio, kaj elektita elekta komisiono por la oficperiodo 2009-2011. Fine de la kunsido estis ekstere farita komuna foto de la ĉeestintaj komitatanoj.
Vespera programo
Vespera programo sabate la 18-an de julio en Lidové Sady – la solena malfermo – estis la unua oficiala programero de la tuta kongreso, kvankam ĝin pro daŭra alvenado kaj akceptado multaj partoprenantoj ne povis ĉeesti. Inaŭguris la vesperon internacie fama infana koruso Severáček el Liberec. Sekvis salutmesaĝoj de la LKK-prezidanto Marek Blahuš, de reprezentanto de la loka Esperanto-klubo Milan Kazdera, de la prezidanto de UEA Probal Dasgupta (pro lia neĉeesto laŭtlegis alia persono) kaj de la prezidanto de TEJO Gregor Hinker. Per samtempa triobla tondo de ŝnuro oficiale deklaris la kongreson malfermita triopo de reprezentantoj de la kunorganizantaj landoj (Marek Blahuš nome de Ĉeĥio, Julia Hell nome de Germanio kaj Łukasz Żebrowski nome de Pollando). La ceremonion per gitarludado sekvis Pavla Dvořáková, prezentante Esperanto-version de la kanto "Krásný je vzduch" ( Belas aer' ) de ĉeĥa kantisto Jaroslav Hutka kiun kun li kunkantis 800.000 homoj en Prago la 26-an de novembro 1989 (antaŭ 20 jaroj), kelkajn tagojn post la liberiĝo de Ĉeĥoslovakio. Finis la vesperon prezento de dumkongresaj ekskursoj fare de Pavel Brom kaj gravaj anoncoj prezentitaj de la moderatoroj. La oficialan parton ankoraŭ samloke sekvis jam malpli oficala interkona vespero.
Dimanĉe la 19-an de julio kadre de la nacia vespero koncertis en la klubejo Vlak populara rok-rokenrola junulara muzikgrupo el Liberec PECH, kiu pliriĉigis sian ĉeĥlingvan koncerton ankaŭ per kelkaj esperantlingvaj frazoj kriataj inter la kantoj kaj unu improviza kanteto ritme ripetanta kune kun la aŭskultantaro la vorton "Esperanto".
Marde la 21-an de julio vespere koncertis la dana akordeonisto Kimo, kies koncerto estis lastmomente translokita el klubejo Vlak sur la tegmenton de la 8-etaĝa kongresejo kio donis al la koncerto aparte specialan etoson.
Merkrede la 22-an de julio okazis sur la ĉefa placo rekordrompa koncerto de JoMo (legu detale en la sekcio Publikaj eventoj).
Ĵaŭde la 23-an de julio kadre de invito al la 94-a UK okazonta la sekvan semajnon en Bjalistoko prezentiĝis en klubejo Vlak per sia entute unua publika koncerto la brazila rokgrupo Supernova.
Nokta programo
Nokta programo, kiu sekvis la vesperan programon kaj daŭris ofte ĝis la matenaj horoj de la sekva tago, proponis elekton inter la sekvaj eroj: Krom tiu ĉiutaga sĥemo okazis en kelkaj tagoj kadre de la noktaj programeroj ankaŭ ekstervicaj prezentoj, ekzemple karaokeo en la drinkejo, koncerto de la brazila repisto Tone en la diskejo, koncertoj de Elena Melnikova kaj Robert von dem Borne en la gufujo, aŭ projekciado de la furora ĉeĥa senparola animacia filmetserio Krtek en la filmejo.
Ekskursoj
Inter la proponataj ekskursoj troviĝis ekskurso al la ĉefurbo de Ĉeĥio Prago, naturhistoria ekskurso al Bohemia Paradizo, ekskursoj sur la montopintojn Ještěd (tuj apud Liberec) aŭ Sněžka (plej alta monto de Ĉeĥio en la montaro Krkonoše), ekskurso al la Valo de Kryštof aŭ bierfabriko en Klášter Hradiště nad Jizerou; ne mankis ankaŭ malpli longaj ekskursoj al la zoologia aŭ botanika ĝardenoj en Liberec (ambaŭ plej malnovaj en Ĉeĥio), aŭtomobila muzeo de Škoda Auto en Mladá Boleslav, aŭ muzeo de vitraĵoj en la apuda urbo Jablonec nad Nisou (atingebla per interurba tramo).
Publikaj eventoj
Merkrede la 22-an de julio 2009 okazis sur la ĉefa placo de Liberec publika koncerto de la franca kantisto JoMo, kiu provis rompi sian propran rekordon kaj fine kantis dum la koncerto kantojn en 19 malsamaj lingvoj (franca, hispana, angla, kataluna, mohoka, portugala, itala, okcitana, eŭska, nederlanda, pola, ukraina, jida, rusa, hebrea, germana, serbokroata, ĉeĥa kaj Esperanto).
Ĵaŭde la 23-an de julio 2009 sur la ĉefa placo okazis kultur-lingva festivalo (KLF), malfermita al la ekstera publiko, dum kiu pluraj landoj po du en budoj prezentis sin per specimenoj de lingvaĵo, geografio, kulturo, vestaĵoj, manĝaĵoj kaj trinkaĵoj. Tuj antaŭ la KLF okazis provo pri unua esperantista fleŝmobo. Ĝuste kiam la KLF estis finiĝanta, komenciĝis subite forta pluvo, kiu daŭris dum kvaronhoro kaj krom helpi abrupte fini la aranĝon ankaŭ ĝojigis grupon de partoprenantoj kiuj dancis malsekaj meze de la placo dum aliaj kaŝis sin en la budoj, en enirejo de la urbodomo aŭ aliaj sekaj lokoj.
Ankaŭ la ĵaŭdvespera premiera koncerto de la brazila Esperanto-rokgrupo Supernova en klubejo Vlak en la bloko A de la studenthejmo Harcov estis malfermita al la ekstera publiko.
Ceteraj programeroj
Kadre de la programo funkciis dum la tuta semajno en la enirhalo de la kongresejo ankaŭ ludejo organizata de Carolin Weemeyer kaj libroservoj de Johann Pachter kaj Peter Baláž.
Amaskomunikilaj aperoj
Antaŭ, dum kaj post la IJK, Esperanto, la kongreso kaj la kongresanoj plurfoje aperis en la amaskomunikiloj – raportis pri la temo ne nur la ĉeĥlingvaj en Ĉeĥio, sed kongrue kun la internacieco de la organiza teamo ankaŭ la germanlingva programo de la Ĉeĥa radio kaj la nokta programo de la ĉefa germana televido ARD, kies triminutan raporton kun voĉo en Esperanto kaj germanaj subtekstoj vidis pli ol 500.000 spektantoj en Germanio.
Informado pri Esperanto en amaskomunikiloj daŭris ankaŭ post la kongreso - la ĉeĥa kristana TV Noe projekciis dum aŭgusto kaj septembro ĉiujn ses partojn de la filmo Esperanto estas... de E@I (po unu por semajno, ĉiam kvinfoje la saman) kaj en la novembra numero de la porknabina kristana revuo In! aperis artikolo pri Esperanto.
Kongresa rezolucio
En lasta sesio de sia kunsido dum la IJK, la komitato de TEJO aprobis sub la nomo Rezolucio de Liberec '  kongresan rezolucion pri libereco elekti sian identecon, kiu estis intencita kiel reago al la publike aperintaj opinioj de Václav Klaus, prezidento de la Ĉeĥa Respubliko, pri malaperado de naciaj identecoj kaj pri esperanto kiel lingvo morta. Tekston de la rezolucio kunverkis interalie Gregor Hinker kaj Michael Boris Mandirola.
Sekvaj aranĝoj
La german-pola grupo, kiu kune kun ĉeĥoj kaj alilandanoj organizis la 65-an IJK-n, poste kune preparis ankaŭ la unuan okazon de la nova vintra junulara Esperanto-aranĝo JES (Junulara E-Semajno), kiu okazis dum la jarŝanĝo 2009/2010 en Zakopane (Pollando). Aldone Łukasz Żebrowski, program-kunordiganto de la 65-a IJK, elektiĝis TEJO-estrarano respondeca pri kongresoj kaj en tiu posteno li havu gravan rolon pri kunordigado de la sekvaj du IJK-j (la 66-a IJK en 2010 en Santa Cruz del Norte, kaj la 67-a IJK en Kievo en 2011).
Albana grek-katolika eklezio
Albana grek-katolika eklezio estas unu de orientaj katolikaj eklezioj. Ĝi uzas bizancan riton.
Historio
Teritorio de Albanujo estis parto de Orienta Romia Imperio. Precipe suda parto de la lando estis sub bizanca influo. Dum longa periodo kiam la teritorio estis parto de Otomana Imperio la lando estis sub islama influo.
La unua grupo de grek-katolikaj albanoj ekzistis de 1628 ĝis 1765. Antaŭ la unua mondmilito vivis malgranda grupo de grek-katolikoj en Elbasano.
Ponto de Langlois
Ponto de Langlois estas motivo de pluraj pentraĵoj de la nederlanda pentristo Vincent van Gogh. La pentraĵoj estis verkitaj en Arles en la jaro 1888. La ponto famiĝis tutmonde pro tiuj pentraĵoj.
Historio
Temas pri levponto, unu el serio de dek unu samaj pontoj laŭ la kanalo de Arles al Port-de-Bouc, en la departemento de Bouches-du-Rhône. La kanalo estis inaŭgurita en 1837.
(18879) 1999 XJ143
(18879) 1999 XJ143 estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la de la usona amatora astronomo Charles W. Juels elde la Observatorio de Fountain Hills, proksime de Fountain Hills (Arizono, Usono).
Schiavi di Abruzzo
Schiavi di Abruzzo estas komunumo de Italio.
Terceto
Ĝenerale rimas la unua kun la tria, kaj restas la dua libera: 11A, 11-, 11A. Tamen ĝenerale ili formas parton de pli granda kompono, kiu se temas pri nur tercetoj nomiĝas katenitaj tercetoj. Serio de katenitaj tercetoj estus ekzemple tia: 11A, 11B, 11A. 11B, 11C, 11B. Ktp.
Ankaŭ ĉe sonetoj aperas du katenitaj tercetoj.
Tiu strofo aperas jam en la Mezepoko, sed hegemonias ĉefe en la Renesanco, uzita de klera poezio. En hispana literaturo oni citas Juan Boscán kiel enkondukisto de tiu verso, ne de referencoj kastiliaj mezepokaj, sed de italaj poetoj. De tie ke foje oni uzas ties nomon rekte en la itala kiel terza rima aŭ per la adaptaĵo tercia rima.
Elstara ekzemplo estas la "Elegía a Ramón Sijé" (elegio al R. S. de El rayo que no cesa), de Miguel Hernández:
Daphne Lister
Ŝi prezidis la E-Societon de Manĉestro dum 1960-62 kaj 1974-76. Ŝiaj poeziaĵoj aperis en Monda Kulturo (1963) kaj ekde 1970 en diversaj periodaĵoj, kadre de Esperantaj Kajeroj sub titolo Ĝis Nun (1976) kaj Kaj Poste (1986). Ŝi regule recenzis librojn en La Brita Esperantisto.
Fonoj
La fonoj estas etno en Benino, Togolando, Gabono, Ganao kaj Niĝerio. Multaj fonoj vivas jam kiel rifuĝintaj en Eŭropo, precipe en Francio. En Benino vivas laŭtakse 1.706.000 fonoj, en Togolando 55.000, en Francio 18.000, en Gabono 14.000, en Ganao 11.000. Malmultaj fonoj vivas ankaŭ en Niĝerio.
(65281) 2002 GM121
(65281) 2002 GM121 estas malgranda malhela troja asteroido de Jupitero malkovrita la en la kadro de la astronomia kampanjo Near Earth Asteroid Tracking (NEAT) elde la Observatorio de la Monto Palomar (Kalifornio, Usono).
Ĝi orbitas, kun granda klinangulo, en la najbaraĵo de la punkto de Lagrange L4 de la sistemo Suno-Jupitero, tie estas, en la tiel nomata « Greka Tendaro ».
Adrienn Henczné Deák
Adrienn Henczné Deák [hencnE], laŭ hungarlingve kutima nomordo Henczné Deák Adrienn estis hungara pentristo. Ŝia geedziĝa antaŭnomo estis Henczné ekde 1919.
Adrienn Deák naskiĝis la  en Budapeŝto, ŝi mortis la  en Budapeŝto.
Biografio
Adrienn Henczné Deák akiris diplomon en Reĝa Belarta Altlernejo. Ŝiaj plej gravaj instruistoj estis István Bosznay, Lajos Deák-Ébner kaj Ferenc Márton (pentristo). Baldaŭ ŝi estis membro de artistkolonioj de Sárospatak kaj Jászapáti. En 1919 ŝi edziĝis, en 1938 ŝi ricevis premion. Ŝi plej ofte pentradis florajn aĵpentraĵojn.
Ekspozicioj
Pri ekspozicioj mankas informoj.
Repište
Repište, hungare Repistye [repiŝtje] estas malgranda vilaĝo en Slovakio, en Regiono Banská Bystrica, en Distrikto Žiar nad Hronom.
Historio
La unua mencio devenis el 1388 en formo "Repistia". En 1828 vivis tie 281 homoj en 44 domoj. En 1910 vivis en Repistye 526 homoj, (511 slovakoj, 9 hungaroj, 4 germanoj). Ĝis Traktato de Trianon la vilaĝo apartenis al Hungara reĝlando, al Bars, al distrikto de Garamszentkereszt, poste al Ĉeĥoslovakio, inter 1938-1945 kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 loĝis en Repište 312 homoj (307 slovakoj, 3 hungaroj kaj aliaj).
Chäppelimatt
Chäppelimatt estas vilaĝeto en la Lagodistrikto de Kantono Friburgo, konsistanta el du partoj, apartenantaj al malsamaj komunumoj nome:
Wilczek
La familio Wilczek estis nobela familio, kiu proprumis ampleksajn posedaĵojn en Silezio. La familio Wilczek ekloĝis en Dobrá ĉe Frýdek ankoraŭ antaŭ la jaro 1400. En la jaro 1500 ili akiris baronan titolon kun alnomo "Frei- und Pannerhern von Hultschin und Guttenland" (aloda senjoro kaj barono el Hlučín kaj Dobrá Zemice)). Nuntempe la familio havas sidejon en burgo Kreuzenstein en Aŭstrio.
Tăuții-Măgherăuș
Tăuții-Măgherăuș [təucij-məgerəŭŝ] (hungare: Miszmogyorós [mismodjoro:ŝ]) estas urbo en Rumanio okcidente de Baia Mare. En 1910 ĝi havis 509 loĝantojn (rumanoj, hungaroj), en 1992 1 967 (rumanoj, 14 % da hungaroj). Ĝia unua mencio estas el 1424. Ĝis 1919 kaj inter 1940 kaj 1944 ĝi apartenis al Hungario (Szatmár vármegye). En 1927 oni aligis al ĝi Tăuții de Jos. Administre apartenas al ĝi la vilaĝoj Băița, Bozânta Mare, Bușag, Merișor, Nistru kaj Ulmoasa.
Rezső Vári
Rezső Vári [reĵO vAri], laŭ hungarlingve kutima nomordo Vári Rezső estis hungara filologo, instruisto, profesoro, membro (korespondanta en 1906, ordinara en 1926) de Hungara Scienca Akademio. Ĝis 1890 lia familia nomo estis Weisz.
Rezső Vári naskiĝis la  1867 en Buda. Li mortis la 1940 en Budapeŝto.
Biografio
Rezső Vári frekventis gimnazion en sia naskiĝurbo, poste universitaton en Budapeŝto inter 1885-1889, fine helpe de stipendio li esploris en bibliotekoj en Italio, Francio, Germanio, Anglio, Hispanio. Hejmenveninta en 1893 li instruis en gimnazio en Budapeŝto. Ekde 1897 li instruis en Universitato de Budapeŝto, kie li atingis la rangon titulara eksterordinara profesoro. Dum la 1-a mondmilito li laboris en instituto en Romo. Li okupiĝis precipe pri historio de Bizanco.
Kastelo de Krasiczyn
Kastelo de Krasiczyn (Zamek w Krasiczynie) estas kastelo en Krasiczyn, en Komunnumo Krasiczyn, en Distrikto Przemyśl, en Ĉekarpata provinco en sud-orienta Pollando. Estas parko proksime al la kastelo. Estas fosaĵo proksime al la kastelo.
25163 Williammcdonald
25163 Williammcdonald estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la 17-an de septembro 1998 en la kadro de la programo Lowell Observatory Near-Earth-Object Search (LONEOS) elde la Stacio Anderson Mesa de la Observatorio Lowell, en Flagstaff (Arizono, Usono).
Nomo
Ĝi estas nomita en honoro de William "Bill" McDonald, fervora amatora astronomo kaj volontulo por la vespera programo de popularigo de la Observatorio Lowell de 2002. Li estras la reenkondukon de la programo de sistemo de publika videa observo (Mallincam) kaj helpas la personaron por plibonigi kaj prizorgi ĝin.
Horné Saliby
Horné Saliby, hungare Felsőszeli estas malgranda vilaĝo en Slovakio, en Regiono Trnava, en Distrikto Galanta.
Situo
La vilaĝo situas sur ebenaĵo, laŭ rojo, laŭ flankovojoj. Galanta troviĝas 8 km-ojn for.
Historio
La vilaĝo estis loĝata dum la neolitiko. La unua mencio pri la vilaĝo devenis el 1237 en formo "Zele", apartenanta al abatejo de Pannonhalma. En 1523 la komunumo ricevis privilegiojn, sed ne iĝis urbo. En 1910 loĝis tie 3477 da homoj, (3463 hungaroj). Ĝis 1919 la vilaĝo apartenis al Pozsony (reĝa departemento), al distrikto de Galánta, poste al Ĉeĥoslovakio, fine ekde 1993 al Slovakio. Inter 1938-1945 la vilaĝo rehungariĝis. La unua Arbitracio de Vieno deklaris, ke tiuj komunumoj, kie la hungaroj vivas en majoritato, apartenu al Hungario. Post la 2-a mondmilito la hungaroj iĝis senrajtaj laŭ Dekretoj de Beneš. En 2001 loĝis tie 3134 da homoj, (2100 hungaroj, 1001 slovakoj).
János Jabloniczky
János Jabloniczky [jAnoŝ jablonicki], laŭ hungarlingve kutima nomordo Jabloniczky János estis hungara advokato, parlamenta deputito.
János Jabloniczky naskiĝis la en Nagyszombat, (nuntempa Trnava en Slovakio), li mortis supozeble en 1950 ie en Sovetunio.
Biografio
János Jabloniczky akiris juran diplomon en Reĝa Universitato de Budapeŝto. Post siaj studoj li estis advokato en Pozono. Depost naskiĝo de Ĉeĥoslovakio li komencis politikadi kaj en 1920, 1925 kaj 1929 li estis elektita parlamentano en Prago kaj urba konsiliano de Bratislavo. Li defendis interesojn de la hungara kaj germana minoritatoj. En 1945 li estis arestita kaj deportita al Sovetunio. En la sekvanta jaro li estis kondamnita je trudlaboro kaj li mortis en gulago.
János Ősz
ŐSZ János (eo:s) estis hungara folkloristo. Li naskiĝis en Mezőkirályfalva je la 26-a de decembro 1863 kaj mortis en Marosvásárhely je la 7-a de februaro 1941.
Biografio
János Ősz havigis instruistdiplomon en Nagyenyed. Li instruis ekde 1884 en Kibéd, inter 1901–1933 en Pócsfalva. Krom la kolekto de popolfabeloj en Maros-Torda kaj Kis-Küküllő li kolektis ankaŭ popollingvan materialon por revuo Magyar Nyelvőr inter 1900 kaj 1912.
Strimo
Laŭ la helena mitologio, Strimo (el la greka Στρυμώ, «aspra» ) estis akvonimfo, filino de la riverdio Skamandro, kiu fluadas tra la ebenaĵo sur Monto Ido. Oni ankaŭ nomas ŝin Roeo aŭ Rojo, el Ροιω, greka vorto signifanta «fluanta».Kiel ĉiuj najadoj, Strimo estis ligita al fonto aŭ puto, ĉi foje al iu troviĝanta proksime al Trojo, en Troado. Laomedono, reĝo de tiu ĉi urbo, edziĝis al ŝi, kaj kune havis multnombran idaron : Lampo, Klitio, Hicetaono, Timeto, Titono kaj Podarko, kiu poste ŝanĝis sian nomon al Priamo kaj sukcedis sian patron en la trono de Trojo. Ili havis ankaŭ filinojn, inter kiuj elstaris Hesiono, Astioĥo, Etilo, Klitodoro, Kilo kaj Prokleo.
Tamen, la diversaj fontoj mencias aliajn virinojn kiel edzinoj de Laomedono, kiaj Placio, Reo, Leŭkipo, Tooso aŭ Zeŭksipo. Do, ne troviĝas unuanimeco pri kiu estis la reĝino de Trojo kaj patrino de Priamo. Tamen, la tri lastaj aperas en la mitaj genealogioj ankaŭ kiel parulinoj de Skamandro, do iu el ili povis esti la patrino de Strimo, krom Ideo, la plej menciita en la diversaj rakontoj. Fratinoj ŝiaj estis pliaj najadoj, nomiĝintaj Kaliroo, Glaŭkio kaj la Troadaj nimfoj. Ŝi havis ankaŭ fraton, la fama Teŭkro.
Sinagogo de Esztergom
La Sinagogo en Esztergom estas jam laika historia monumento de la urbo.
21727 Rhines
21727 Rhines estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la en la kadro la kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).