cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ASEAN
Etendo kaj plia integriĝo
En 1990, Malajzio proponis la kreadon de Orientazia Ekonomia Organizo komponita de membroj de ASEAN same kiel de Ĉinio, Japanio, kaj Sud-Koreio, kun la intenco kontraŭekvilibradi la kreskantan influon de Usono en Azia-Pacifika Ekonomia Kunlaborado (APEK) kaj en la azia mondoregiono kiel tuto. Tamen, la propono malsukcesis pro la forta opozicio fare de Usono kaj Japanio. Membraj ŝtatoj plu laboris por plua integriĝo, kaj la grupo de libera komerco nome ASEAN Plus Three (ASEAN Plus Tri) estis kreita en 1997.
En 1992, la skemo de Komuna Efektiva Preferenca Tarifo (KEPT) estis adoptita kiel plano por starigo de tarifoj kun la celo pliigi la "kompetentecan avantaĝon de la regiono kiel produktobazo regata de la monda merkato". Tiu legaro agus kiel kadro por la ASEAN Liberkomerca Areo (AFTA). AFTA estas interkonsento de membraj landoj koncerne lokan fabrikadon en ASEAN landoj. La AFTA interkonsento estis subskribita la 28an de Januaro 1992 en Singapuro.
Post la Orientazia Financa Krizo de 1997, revivigo de la malajzia propono, konata kiel Ĉiang Mai Iniciato, estis organizita en Ĉiang Mai, Tajlando. Ĝi alvokis por pli bona integrado de la ekonomioj de ASEAN same kiel tiuj de la landoj de ASEAN Plus Three, nome Ĉinio, Japanio, kaj Sud-Koreio.
La bloko ankaŭ fokusigis al paco kaj stabileco en la regiono. La 15an de decembro 1995, estis subskribita la Traktato de Sudorientazia Zono sen nukleaj armiloj kun la intenco turni Sudorientan Azion en Zonon sen nukleaj armiloj. La traktato efikiĝis el la 28a de Marto 1997 post kiam ĉiuj escepte unu el la membraj ŝtatoj estis ratifinta ĝin. Ĝi iĝis tute efektiva la 21an de Junio 2001 post Filipinoj ratifis ĝin, efektive malpermesante ĉiujn atomajn armilojn en la regiono.
Ĉarto
La 15an de Decembro 2008, la membroj de ASEAN kunsidis en la Indonezia ĉefurbo de Ĝakarto por lanĉi ĉarton, subskribita en Novembro 2007, kun la celo alproksimiĝi al "komunumo laŭ stilo de EU". La ĉarto faris ASEAN jura ento kaj celis krei unusolan areon por libera komerco por tiu mondoregiono kiu enhavas 500 milionojn da personoj. Prezidento de Indonezio Susilo Bambang Yudhoyono asertis: "Tiu estas mejloŝtona disvolvigo kiam ASEAN estas plifortigante, integrante, kaj transformante sin en komunumo. Tio estas atingita dum ASEAN serĉas pli fortan rolon en aziaj kaj tutmondaj aferoj samtempe kiam la internacia sistemo estas spertante tertremajn ŝanĝojn". Reference al la klimata ŝanĝo kaj al la ekonomia agitiĝo, li konkludis: "Sudorienta Azio ne estas plu la akre dividita, milit-ŝirita regiono kia ĝi estis en la 1960-aj kaj 1970-aj jaroj".
La tutmonda financa krizo de 2008 estis rigardata kiel minaco al la celoj konsideritaj de la ĉarto, kaj ankaŭ priskribis la ideon de proponita korpuso de homaj rajtoj kiu estu studita en estonta pintokunsido de Februaro 2009. Tiu propono okazigis polemikon, ĉar tiu korpuso ne havis la povon meti sankciojn aŭ puni landojn kiuj kontraŭas la civitanajn rajtojn kaj tiel ĝi restos limigita en sia efiko. La korpuso estis establita poste en 2009 kiel Interregistara Komitato pri Homaj Rajtoj de ASEAN (AICHR). En Novembro 2012, tiu komitato adoptis la Deklaron pri Homaj Rajtoj de ASEAN.
La Vojo ASEAN
La 'Vojo ASEAN' referencas al la metodologio aŭ alproksimiĝo solvi aferojn kiuj respektu la kulturajn normigojn de Sudorienta Azio. Masilamani kaj Peterson resumas ĝin jene:"Labor-procezo aŭ stilo kiu estas neformala kaj persona. Politikfarantoj konstante uzas kompromispn, interkonsenton, kaj konsultadon en la neformala decid-fara procezo... tiu super ĉiuj prioritatoj konsento-bazita, ne-konflikta vojo direkti problemojn. Trankvila diplomatio permesas al la estroj de ASEAN komuniki sen porti diskutojn en la publikan rigardon. Membroj evitas la honton kiuj povas konduki al plia konflikto."
Oni diris ke la meritoj de la Vojo ASEAN povus "esti utile aplikita al la administrado de tutmondaj konfliktoj". Tamen, kritikoj argumentis ke tia alproksimiĝo povas esti aplikita nur al aziaj landoj je specifaj kulturaj normigoj kaj komprenoj ĉefe pro diferenco en pens-maniero kaj nivelo de streĉiteco :pp 113–118.
Kritikoj plendas ke la Vojo ASEAN emfazas al konsultado, interkonsento, kaj ne-interfero, kio devigas la organizaĵon adopti nur tiujn politikojn kiuj plenumas la plej malaltan komunan denominatoron. Decidfarado pere de interkonsento postulas ke la membroj intervidiĝas antaŭ ASEAN povas moviĝi antaŭen al afero. Membroj povas ne havi komunan koncepton de la signifo de la Vojo ASEAN. Birmo, Kamboĝo, kaj Laoso emfazas al la prioritato de ne-interfero dum pli antikvaj membraj landoj fokusas al kunlaborado kaj kunordigado. Tiuj diferencoj malhelpas la klopodojn por trovi komunajn solvojn al partikularaj aferoj, sed ankaŭ malfacilas por determini kiam la kolektiva agado estas taŭga en difinita situacio. : pp 161–163.
ASEAN Plus Tri
La estroj de ĉiu lando sentis la neceson plue integri la landojn en la regiono. Komence en 1997, la bloko startis kreadi organizojn kun la intenco atingi tiun celon. "ASEAN Plus Tri" estis la unua el tiuj kaj estis kreata por plibonigi la ekzistantajn ligilojn kun la Popola Respubliko Ĉinio, Japanio, kaj Sud-Koreio. Tio estis sekvata de la eĉ pli granda Orient-Azia Pintkunveno (East Asia Summit, (EAS)), kiu inkludis landojn de ASEAN Plus Tri nome Barato, Aŭstralio, Novzelando. Tiu nova grupo agadis kiel antaŭkondiĉo por la planita Orient-Azia Komunumo kiu estis supozeble modelita laŭ la nune forpasinta Eŭropa Komunumo. La Grupo de Elstaruloj de ASEAN estis kreita por studi la eblajn sukcesojn kaj malsukcesojn de tiu politiko same kiel la eblon skizi ĉarton de ASEAN.
En 2006, ASEAN ricevis la statuson de observantoj ĉe la Ĝenerala Asembleo de Unuiĝintaj Nacioj. Reage, la organizaĵo havigis la statuson de "dialoga partnero" al la UN.
ASEAN Plus Ses
ASEAN iĝis ASEAN Plus Ses kun aldonaj landoj: nome Aŭstralio, Novzelando kaj Barato. Kodigo de la rilatoj inter tiuj landoj vidis progreson pere de la disvolvigo de la Regiona Ampleksa Ekonomia Partnereco ("Regional Comprehensive Economic Partnership", RCEP), nome proponita interkonsento por libera komerco inkludante la 16 landojn de ASEAN plus ses. RCEP ebligus parte al la membroj protekti lokajn sektorojn kaj doni plian tempon por plenumi la celon por disvolvigitaj landaj membroj.
Ĝenerale
ASEAN estis konstruita sur tri pilieroj: la Politik-Sekureca Komunumo de ASEAN (ASEAN Political-Security Community, APSC), La Ekonomia Komunumo de ASEAN, (ASEAN Economic Community, AEC), kaj la Soci-Kultura Komunumo de ASEAN, (ASEAN Socio-Cultural Community, ASCC).
ASEAN serĉis ekonomian integradon pere de la kreado de AEC fine de 2015. Tio establis la funkciadon de komuna merkato. La averaĝa ekonomia kresko de la landoj membroj de ASEAN dum 1989–2009 estis inter 3.8% kaj 7%. Tiu ekonomia kresko estis pli granda ol la averaĝa kresko de Azia-Pacifika Ekonomia Kunlaborado (Asia-Pacific Economic Cooperation, APEC), kiu estis 2.8%.
La Liberkomerca Areo de ASEAN, (ASEAN Free Trade Area, AFTA), kiu estis establita la 28an de Januaro 1992, inkludas la funkciadon de Komuna Afektiva Prefera Tarifo (Common Effective Preferential Tariff, CEPT) por helpi la liberan fluon de varoj inter la ŝtatoj membroj. Kiam la interkonsento por AFTA estis dekomence subskribita, ASEAN havis nur ses membrojn: nome Brunejo, Indonezio, Malajzio, Filipinoj, Singapuro, kaj Tajlando. Vjetnamio aliĝis en 1995, Laoso kaj Birmo en 1997, kaj Kamboĝo en 1999. La novalvenintoj ne tute plenumis la devojn de AFTA, sed ili estas oficiale konsiderataj parto de AFTA ĉar oni postulis al ili subskribi la interkonsenton antaŭ eniri en ASEAN, kaj ili ricevis pli longajn limdatojn por eniri en la devoj por mapliigo de tarifoj de AFTA.
La venontaj paŝoj estas krei la jenon: unusola merkato kaj produktada bazo, konkurenca ekonomia regiono, regiono de egaleca ekonomia disvolvigo, kaj regiono kiu estu tute integrata en la tutmonda ekonomio.
Ekde 2007, la landoj de ASEAN laŭgrade malaltigis siajn importajn impostojn al la membrolandoj. La celo estis nulaj importimpostoj por ĉirkaŭ 2016.
En Februaro 2016, tiama usona prezidanto Obama iniciatis la inaŭguran kunsidopinton de la US-ASEAN ĉe Sunnylands, Rancho Mirage, Kalifornio, por pli proksima engaĝiĝo kun ASEAN, dum la ekonomia kaj komerca kresko de Ĉinio estis bremsanta. Oni studis ankaŭ la aferon de la teritoriaj disputoj en la Sudĉina Maro. Tamen, en fina kuna deklaro, nome la Sunnylands Declaration ne aludis al la Sudĉina Maro laŭ ties nomo, kaj anstataŭe alvokis por: "respekto por la suvereneco de ĉiu lando kaj por la internacia juro". Analizistoj kredas ke tiaj paroloj indikis dividojn ene de la grupo pri kiel respondi al la mara strategio de Ĉinio.
La landoj de ASEAN havas multajn ekonomiajn zonojn (industriaj areoj, eko-industriaj parkoj, specialaj ekonomiaj zonoj, teknologiaj areoj, kaj plinovigaj distriktoj). UNIDO Viet Nam (United Nations Industrial Development Organization) kompilis en 2015 liston de ekonomiaj zonoj en la Ekonomia Komunumo de ASEAN en informo titolita "Economic Zones in the ASEAN " verkita de Arnault Morisson.
Interna merkato
Ĉirkaŭ fino de 2015, ASEAN planis stabli la funkciadon de komuna merkato bazite sur la kvar liberoj de la Eŭropa Unio. Tiu unusola merkato certigu la liberan fluon de varoj, servoj, kapabla laborforto, kaj kapitalo.
Ĝis la fino de 2010, intra-ASEAN komerco estis ankoraŭ malalta. Komerco estis ĉefe de eksportoj al landoj ekster la regiono, kun la escepto de Laoso kaj Birmo, kies ekstera komerco estis ASEAN-orientita, kun 80% kaj 50% respektive el ties eksportado iranta al aliaj ASEAN landoj.
En 2009, la farita rekta eksterlanda investado (REI) estis de 37.9 mil milionoj da usonaj dolaroj kaj pliiĝis duoble en 2010 al 75.8 mil milionoj da usonaj dolaroj. 22% el la REI venis el la Eŭropa Unio, sekve de landoj de ASEAN (16%), kaj de Japanio kaj de Usono.
La Kadra Interkonsento pri Komerco en Servoj de ASEAN, (ASEAN Framework Agreement on Trade in Services, AFAS) estis adoptita en la Pintokunsido de ASEAN Summit en Bankoko en Decembro 1995. Laŭ AFAS, le ŝtatoj membroj de ASEAN eniris en sinsekvaj sesioj da negocado por liberigi la komercon en servoj kun la celo submeti pli kaj pli altajn nivelojn de engaĝiĝo. Nuntempe, ASEAN konkludis sep seriojn da engaĝiĝoj laŭ AFAS.
Libera fluo de kapabla laborforto
La Reciprokaj Agnoskaj Interkonsentoj (Mutual Recognition Agreements, MRAs) estis interkonsentitaj fare de ASEAN por ok profesioj: kuracistoj, dentistoj, flegistoj, arkitektoj, inĝenieroj, kalkulistoj, vorkinspektistoj, kaj turismaj profesiuloj. Individuoj de tiuj profesioj estos liberaj labori en ajna landon de ASEAN ekde la AEC venis en validiĝo la 31an de Decembro 2015. Kandidatoj devas esti gradigitaj kaj agnoskitaj profesiuloj en tiuj kampoj en siaj devenlandoj. Ili povas translokiĝi al aliaj landoj de ASEAN por praktiki, sed ili devas pasi la ekzamenon por permesilo de tiu lando. En Tajlando, ekzamenoj por permesilo okazos en la Taja lingvo. Aldone, oni ne povas esti sendependa praktikanto. Ajna eksterlanda profesiulo intence labori devas kunlabori kun loka negoco. Pro tiaj malhelpoj, estas malverŝajna ke estos baldaŭ gravaj migroj de profesiuloj. Studo de la Universitato Ĉulalonkon antaŭdiris ke ke la plej disvolviĝintaj landoj povos profiti plej el la libera fluo de profesiuloj.
Libera komerco
La iniciatoj por la libera komerco en ASEAN estas plenumitaj fare de la plibonigo de la Interkonsento pri Varkomerco de ASEAN, (ASEAN Trade in Goods Agreement, ATIGA) kaj la Interkonsento pri Doganoj. Tiuj interkonsentoj estas subtenitaj de la laboro farita de kelkaj sektoroj por plani kaj plenumi la decidojn pri la libera komerco, gvidite de la antaŭvidoj kaj postuloj de la ATIGA kaj de la Interkonsento pri Doganoj. La progreso farita de tiuj sektoroj formas la spinaron por la atingo de la celoj de AEC Blueprint kaj por la establado de la Ekonomia Komunumo de ASEAN por la fino de 2015.
La jaro 2007 estis la 40a jariĝo de la formado de ASEAN. Ĝi markis ankaŭ 30 jarojn de diplomatiaj rilatoj kun Usono. La 26an de Aŭgusto 2007, ASEAN komunikis ke ĝi celas kompletigi ĉiujn el ties interkonsentoj pri la libera komerco kun Ĉinio, Japanio, Sud-Koreio, Barato, Aŭstralio, kaj Novzelando ĉirkaŭ 2013. Tio kongruas kun la starto de la Ekonomia Komunumo de ASEAN por la fino de 2015. En Novembro 2007, la membroj de ASEAN subskribis la Ĉarton de ASEAN, nome konstitucio reganta la rolatojn inter la membroj de ASEAN kaj establanta la ASEAN mem kiel ento de internacia juro. Dum la sama jaro, estis subskribita ankaŭ la Cebua Deklaro pri Orientazia Energisekureco (15a de Januaro 2007) fare de ASEAN kaj de aliaj membroj de la Orient-Azia Pintkunveno (nome Aŭstralio, Popola Respubliko Ĉinio, Barato, Japanio, Novzelando, Sud-Koreio), kiu celas plenumon de energisekureco per aliro al la energioj alternativaj al la konvenciaj brulaĵoj.
Kvincenda monero (Usono)
La nikelo, en usona uzado, estas kvin-cenda monero stampita kaj eldonita de la Usona Monservo. Ĝi estas komponita de 75% da kupro kaj 25% da nikelo, kio nomigas la pecon. Ĝi estis eldonita ekde 1866.
ASEAN
Libera komerco
La 27an de Februaro 2009, estis subskribita interkonsento pri libera komerco (ILK aŭ FTA laŭ anglalingva vortumado) kun la regiona bloko de ASEAN de dek landoj kaj Aŭstralio kun ties plej forta partnero nome Novzelando. Oni ĉirkaŭkalkulis ke tiu FTA defendos la kombinitan MEP de dekdu landoj por ĉirkaŭ pli ol 48 mil milionoj da usonaj dolaroj dum la periodo inter 2000 kaj 2020. La membroj de ASEAN, kune kun la ses ĉefaj komercaj partneroj de la grupo (nome Aŭstralio, Ĉinio, Barato, Japanio, Novzelando, Sud-Koreio), komencis la unuan serion de negocadoj la 26an–28an de Februaro 2013, en Bali, Indonezio, pri la establado de la Regiona Ampleksa Ekonomia Partnereco•
ASEAN ses ĉefaj
La ses ĉefaj referencas al la ses plej grandaj ekonomioj en la areo kiuj estas multajn fojojn pli grandaj ol la ceteraj kvar landoj de ASEAN, kaj tiuj estas la jenaj:
Kvincenda monero (Usono)
La arĝenta monmero de duono da dekcendo, egala al kvin cendoj, estis eldonita ekde la 1790-aj jaroj. La Usona Enlanda Milito okazigis ekonomiajn malfacilaĵojn, eligante oron kaj arĝenton el la cirkulado; reage anstataŭ malmultvalorajn monerojn, la registaro dekomence eldonis papermonerojn. En 1865, la Kongreso abolis la monbileton de kvin cendoj post Spencer M. Clark, estro de la Currency Bureau (valutservo, nune Bureau of Engraving and Printing, servo de stampado), lokigis saian propran portreton sur la monbileto. Post sukcesa enmeto de moneroj ducendaj kaj tricendaj, sen valora metalo, la Kongreso ankaŭ rajtigis kvincendan moneron konsistan el baza metalo; la stampejo ekstampis tiun version en 1866.
La komenca desegno de la Sigelnikelo estis stampita el 1866 ĝis 1883, tiam ĝi estis anstataŭita de la Libereckapa nikelo. La Bubala nikelo estis enmetita en 1913 kiel parto de klopodo por pliigi la belecon de la usonaj moneroj; en 1938, sekvis la Jefersona nikelo. En 2004 kaj 2005, oni eldonis specialajn desegnojn honore de la ducentjariĝo de la Ekspedicio de Lewis kaj Clark. En 2006 oni eldonis diversajn desegnojn. Je la fino de 2013, kostis pli ol naŭ cendojn produkti nikelon;. tiele la Stampejo serĉas eblon malaltigi la koston uzante malpli kostajn metalojn.
ASEAN
Disvolviĝaj diferencoj
Kiam Vjetnamio, Laoso, Birmo kaj Kamboĝo aliĝis al la ASEAN fine de la 1990-aj jaroj, oni vekis polemikojn pri la diferencoj en averaĝa MEK pokapa inter malnovaj kaj novaj membroj. Kiel respondo, estis formita la Iniciato por la ASEAN Integrado (IAI) fare de ASEAN kiel politiko por mondoregiona integrado kun la celo malgrandigi tiujn diferencojn en disvolvigo, kio, aldone al la malegaleco en Malneta enlanda produkto pokapa, estas manifestata pere de malegaleco en kriterioj de la indico de homa disvolviĝo kiaj estas la vivdaŭro kaj la legopovaj indicoj. Krom la IAI, oni aprobis aliajn programojn por la disvolvigo de la Mekonga Baseno — kie situas la kvar novaj membroj de ASEAN — kiuj klopodas fokusigi al disvolvigo de infrastrukturoj. Ĝenerale, ASEAN ne havas la financajn rimedojn por etendi substancajn stipendiojn aŭ pruntojn al la novaj membroj. Tiele, ĝi kutime lasas la financadon de tiuj infrastrukturaj projektoj al la internaciaj financaj institucioj kaj al la disvolvigintaj landoj. Tamen, ĝi movas financadon el tiuj institucioj kaj landoj, kaj el la ASEAN-6 (Indonezio, Malajzio, Filipinoj, Brunejo, Singapuro, kaj Tajlando) mem, por areoj kie la disvolvigaj diferencoj bezonas esti malgrandigitaj pere de la programo de la IAI. Aliaj programoj intencitaj por la disvolvigo de ASEAN-4 havas avantaĝojn pro la geografia proksimeco de la landoj KLBV (Kamboĝo-Laoso-Birmo-Vjetnamio) kaj tendencas fokusi al la infrastruktura disvolvigo en areoj kiaj la transporto, turismo, kaj transmito de energio.
Regiona Kompleta Ekonomia Partnereco (RKEP)
RKEP konsistas el ĉiuj dek landoj de ASEAN plus ses landoj (Ĉinio, Japanio, Sud-Koreio, Aŭstralio, Barato, kaj Novzelando) kiu havas komercajn interkonsentojn kun la landoj de ASEAN. RKEP kovras 45% el la monda loĝantaro kaj ĉirkaŭ unu trionon de la tutmonda MEP. Por ekzemplo, 60% el la eksportoj de Novzelando estas al landoj de RKEP countries. RKEP estas etendo de ASEAN plus tri, kaj poste de ASEAN plus ses.
Valuta unuo
La koncepto de azia valuta unuo (Asian Currency Unit, ACU) startis en la mezo de la 1990-aj jaroj, antaŭ la azia financa krizo de 1997. Ĝi estis proponita kesto de aziaj valutoj, simila al tiu de la Eŭropa valuta unuo, kio estis la antaŭulo de la Eŭro. La Banko por Azia Disvolviĝo estas responsa pri la esplorado de la fareblo kaj konstruado de tiu kesto.
Bohars
(jen france, bretone Boc'harzh) estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Finistère (jen france, Penn-ar-Bed), en la regiono Bretonio (Bretagne, Breizh). La teritorio membras en la kunurba komunumaro de Brest, kreita en 1973. Fine de en la komunumo vivis.
Eŭrovido-Kantokonkurso 1983
La 28-a Eŭrovido-Kantokonkurso, okazis la 23-an de aprilo 1983 en Munkeno (Germanio). Ĝi estis prezentata per Marlene Charell kiu diris preskaŭ ĉiun vorton en tri lingvoj – sed ŝi faris multajn erarojn.
Luksemburgio ricevis sian 5-an venkon kun Si la vie est un cadeau, kantita per Corinne Hermès.
Krozmisilo
Krozmisilo (angle cruise missile) laŭ la armea lingvouzo estas senpilota aviadilo, kiu mem direktigas sin kaj portas bombon al detruenda celo. Ĝi diferenciĝas de simpla misilo per la aparte granda distanco vojaĝebla. Misiloj inkluzive de krozmisiloj diferenciĝas de raketoj ĉefe pro la ebleco influi la flugdirekton, sed ankaŭ pro la daŭra motorado dum la flugo kaj pro aerodinamika formo, kiu ofte preskaŭ similiĝas al pilota aviadilo.
La navigadon ĝenerale ebligas kombino de inerteco-gvida sistemo (IGS), teren-kontura komparado (angle Terrain Contour Matching, TERCOM), digitala celbilda komparado (angle Digital Scene Matching Area Correlator DSMAC) kaj satelita navigado, parte ankaŭ kun subteno de Radaro.
Historio
La historie unua krozmisilo estis la armilo "V1" de nazia Germanio, kiun ne eblis perfektigi kaj grandkvante produkti ĝis la fino de la dua mondmilito kaj kiu tial ne influis ties rezulton. Komence de la 80-aj jaroj de la 20-a jarcento, la usona armeo starigis krozmisilojn aparte en okcidenta Eŭropo kaj direktigis ilin kontraŭ celoj en Sovetunio. Centmiloj da protestantoj el ĉiuj okcident-eŭropaj landoj, inter ili multaj esperantistoj, tiam akre protestis kontraŭ tiu nova generacio de armiloj, kiu rezultigis pliarmigon de Sovetunio kaj siaj dependaj ŝtatoj, kaj tial kontribuis al la "vetarmado".
Jicĥak Ŝamir
Jicĥak ŜAMIR (15-a de oktobro 1915 -- 30-a de junio de 2012) estis ĉefministro de Israelo de 1983 ĝis 1984, kaj denove de 1986 ĝis 1992.
Pottiga
Pottiga estas loĝloko kaj eksa komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Saale-Orla de la federacia lando Turingio, kaj ekde januaro 2019 estas parto de tiam nove kreita komunumo Rosenthal am Rennsteig. Fine de la jaro la loĝloko havis  loĝantojn. Ĝis la fino de 2018 ĝi apartenis al komunumaro, do grupiĝo de pluraj najbaraj komunumoj por komuna plenumo de iuj administraj servoj, nomata Verwaltungsgemeinschaft Saale-Rennsteig.
Brecht (Belgio)
Brecht (: [BREĤT]) estas municipo en Belgio. Komence de ĝi havis  loĝantojn. La municipo apartenas al la distrikto Antverpeno.
Ekde 1977 la municipoj Sint-Job-in't-Goor kaj Sint-Lenaarts apartenas al Brecht, la ĉefa municipo.
Orient-Ĉina Normala Universitato
La Orient-Ĉina Normala Universitato (angle East China Normal University aŭ ECNU), fondita en 1951, estas universitato en la urbo Ŝanhajo, Ĉina Popola Respubliko. Ĝi estas delonge konsiderata unu el la plej bonaj universitatoj en Ĉinio. Ĝia unua prezidanto estis Meng Xiancheng.
Kvin ECNU honoraj profesoroj ricevis Nobel-premion. En 2014 ECNU kalkulis 32,000 studentojn.
Joachim Wittstock
Joachim WITTSTOCK (naskiĝinta la en Sibio) estas rumania verkisto germanlingva, literaturhistoriisto, tradukisto apartentante al la etno de la transilvaniaj saksoj.
Vivo
Wittstock frekventis la elementaran kaj mezan lernejojn en Brașov, kie li trapasis la abiturientan ekzamenon en la jaro 1956-a. Poste li studis ĝis 1961 germanistikon kaj la rumanistikon ĉe la Universitato de Kluĵo. Poste li deĵoris kiel instruisto kaj bibliotekisto en Cisnădie kaj en la naskiĝurbo; inter la jaroj 1971 kaj 1999 li estis scienca kunlaboranto de la Esplorcentro pri sociaj sciencoj de Sibio kiu alinomiĝis post 1989 je Instituto pri sociaj-humanismaj esploradoj. Tiuloke li laboris en la kampo literaturhistorio, laŭ komisio de la Rumania Akademio bukareŝta.
Li verkis studojn multajn pri la germanlingva literaturo de Transilvanio, de Banato kaj de Bukovino. Li estis kunredaktisto kaj kunaŭtoro de multaj prezentiloj presitaj pri la germanlingva literaturo de Rumanio zorgante dum multaj jaroj diverspostene pri la jarlibro germanlingva de la akademieldonejo (Forschungen zur Volks- und Landeskunde). Wittstock ankaŭ eldonis kvar volumojn kun la verkaro de sia patro Erwin Wittstock (eldonejo Kriterion, Bukareŝto 1979–1991) kaj publikigis la monografian studaĵoj ''Erwin Wittstock. Das erzählerische Werk'' (eldonejo Dacia, Kluĵo 1974).
La scienculo estas ekde 1979 membro de la Rumania ligo porverkista (filio sibia). Ekde 1991 li estas aniĝinto de la Germana Ŝilero-societo (Marbach am Neckar) kaj ekde 1992 de la Artista gildo Esslingen. Wittstock estas vivanta en sia naskiĝurbo.
Honoroj
Joachim Wittstock ricevis premiojn de la Rumania ligo porverkista (centra seĝo bukareŝta, 1978/1983/2002) kaj la Opera-omnia-premio 2007 de la filio sibia. En 1991 la germana Ŝilero-fondaĵo (Vajmaro) helpis lin monopremio, krome en 1991 la Artista gildo aljuĝis la Andreas-Gryphius-premion al li.
Ekde 2000 li estas honora doktoro de la Universitato Lucian Blaga Sibiu kaj kavaliro de la rumania meritordeno Pentru Merit. La transilvanian-saksian kulturpremion li gajnis en 2010.
Daisuke Tomita
Daisuke Tomita (冨田 大介, n. ) estas japana futbalisto.
Li futbalis ĉe Mito HollyHock, Omiya Ardija, Vissel Kobe, Ventforet Kofu kaj Tokushima Vortis.
Lingvafrankao
Lingvafrankao (Lingua franca [lingŭa franka], "lingvo de la frankoj) estas lingvistika termino, ankaŭ konata kiel ponta lingvo, komuna lingvo, komerca lingvo, helplingvo, veturila lingvo aŭ ligolingvo, estas lingvo aŭ dialekto sisteme uzata por ebligi komunikadon inter grupoj de homoj, kiuj ne dividas denaskan lingvon aŭ dialekton.
La termino devenas de la itala kaj signifas "lingvo de la frankoj"; La vorto "Frankoj" rilatas al la eŭropaj popoloj kiel ili estis nomitaj de la araboj.
La unua lingvo nomata "Lingua Franca" estis piĝino parolata ĉirkaŭ la Mediteraneo de la 13-a ĝis la 19-a jarcento. Ĝi estis bazita de la itala kaj miksita kun vortoj de la turka, persa, franca, greka kaj araba kaj aliaj lingvoj. Ĝi estis uzata kiel komerca kaj diplomatia komunika lingvo ĉefe en la havenaj urboj.
Lingvistiko poste etendis la uzon de la esprimo "lingua franca" al iu ajn lingvo uzata por komunikado inter parolantoj de diversaj lingvoj. Hodiaŭ en la plej multaj el la novaj ekskoloniismaj landoj en Afriko kaj Azio unu el la angla, portugala aŭ franca estas uzataj kiel lingua franca, kiel kolonia heredaĵo kaj por venki la multnombron de lingvoj kaj dialektoj de malsamaj etnoj.
Ekstrakto de la Lingua Franca
Se ti sabir
ti respondir,
tazir, tazir.
Mi star Mufti:
ti qui star ti?
Non intendir,
(Se vi scias, vi respondu, se vi ne scias, silentu, silentu. Mi estas la muftio: Vi, kiu estas vi? Se vi ne komprenas, estu silenta, estu silenta. El Molière, Le bourgeois gentilhomme (1670), La Nobela Burĝo)
Figursenca uzo de la vorto
En multaj lingvoj la esprimo "lingua franca" estas nun uzata ankaŭ kiel termino por iu ajn natura lingvo aŭ piĝino, kiu uziĝas kiel interlingvo. En Esperanto oni tamen uzas tiusence ĉefe "interlingvo".
Loviisa
Loviisa estas urbo de Finnlando en provinco Uusimaa sur bordo de Finna golfo. La urbo estis fondita en la jaro 1745. Areo de la urbo estas, el kio estas tero , maro kaj alia akvo. En la 31-a de marto 2021 Loviisa havis 14,741 loĝantojn. Loviisa estas dulingva komunumo. La komunumoj Pernaja, Ruotsinpyhtää kaj Liljendal estis ligitaj al Loviisa en 2010.
Péter Prielle
PRIELLE Péter, Priel estis hungara aktoro, reĝisoro naskiĝinta en Máramarossziget la 27-an de junio 1838 kaj mortinta en Nagyabony la 16-an de septembro 1915.
Lia kariero
Péter Prielle estis la pli juna frato de Kornélia Prielle. Ŝi debutis en 1853 en trupo de Endre Latabár kaj post tri jardekoj de provinca ludo ekde 1884 ĝis sia pensiuliĝo (1899) dungis lin la Nacia Teatro de Budapeŝto.
Heŭglina mevo
Heŭglina mevo aŭ Siberia mevo, Larus heuglini, estas granda blankokapa mevo, tio estas birdo de la familio de Laredoj kaj ordo de Karadrioformaj. Ĝi estas tre parenca al la Malhela mevo, Larus fuscus, kaj ĝi estas often klasita kiel subspecio de tiu. Ĝi estis inkludita ankaŭ en la Arĝentmevo, Larus argentatus.
Disvastiĝo
Heŭglina mevo reproduktiĝas en tundro de norda Rusio el Kola Duoninsulo orienten ĝis la Tajmira Duoninsulo. Ili estas vidataj ofte en Finnlando kaj eble ili reproduktiĝas ankaŭ tie. Ili migras suden vintre al Sudorienta Azio, Suda Azio kaj Orienta Azio kaj Orienta Afriko. Etaj grupoj estas vidataj eĉ en Suda Afriko kaj ĝi povas esti vaganto en Okcidenta Eŭropo.
Aspekto
Plumoŝanĝado okazas pli malfrue ol ĉe plej parto de iliaj parencoj, tio estas ekde kiam ankoraŭ la kapo estas striita ĝis kiam jam estas denove striita. La specio manĝas ĉefe moluskojn, vermojn kaj krustulojn.
11317 Hitoshi
11317 Hitoshi estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la elde la Nacia Observatorio de Kitt Peak (Usono) en la kadro de la projekto Spacewatch.
Nomo
Ĝia nomo honoras la japanan komputadiston kaj amatoran planedan scienciston Hitoshi Hasegawa, fakigitan pri la atmosferoj de la gasgigantoj kaj la malgrandaj korpoj de la sunsistemo. Krom siaj teoriaj studoj, li ofte uzas instrumentojn ĉe la Nacia Observatorio de Japanio.
17879 Robutel
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de la franca astronomo Philippe Robutel, kiu laboras ĉe la Instituto de Ĉiela Mekaniko de Parizo pri la stabileco de la problemo de tri korpoj, speciale pri la ekzisto de kvazaŭperiodaj movoj por la apliko de la teoremo de KAM.
Dupolusa anteno
La dupolusa anteno, ofte nomita dipolo, estas la plej simpla kaj ofte uzata tipo de anteno por ricevi aŭ sendi radioondojn. Ĝi estas uzata kaj memstare kaj en multaj radio antenaj desegnoj, kie ĝi formas la radiantan elementon de la anteno.
Bazaj faktoj pri dupolusa anteno
La dupolusa anteno konsistas el du polusoj en kiuj fluas kurento kun radiofrekvenco. La kurento kaj la tensio kaŭzas elektromagnetan kampon, per kiu estas elradiata la radio signalo. Dupolusa anteno uzas kutime la  resonantan longon de la elektra  konduktilo. La konduktilo estas tranĉita en la mezo kaj tiel povas esti konektata al la sendilo aŭ ricevilo. Por obteni resonancon, la longo de la konduktilo egalas al nepara nombro da duonaj ondolongoj. Plejofte oni uzas antenojn, kies longo egalas al ununura duona-ondolongo.
Uzoj de dupolusaj antenoj
Dupolusaj antenoj estas uzataj por multaj diversaj aferoj. Ĉi tiuj inkluzivas televidilo-antenoj, antenoj por mallongonda radio kaj aliaj.
Levi Eŝkol
Levi EŜKOL, לוי אשכול, denaske Levi Ŝkolnik (naskiĝis la  en Oratovo ĉe Kievo, Ukrainio; mortis la  en Jerusalemo) estis ĉefministro de Israelo de 1963 ĝis sia morto.
Listo de famuloj naskiĝintaj en Esztergom
Jen listo de famuloj, kiuj naskiĝis en Esztergom:
Fontoj
La listo enhavas tiujn nomojn, pri kiuj jam artikolo kreiĝis.
NGC 4068
NGC 4068 (aliaj indikoj — IC 757, UGC 7047, MCG 9-20-79, ZWG 269.31, PGC 38148) estas galaksio en konstelacio Granda Ursino.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
105613 Odedaharonson
105613 Odedaharonson estas tre malgranda sed neordinare hela hungaria asteroido en la interna asteroida zono, en orbita resonanco 3:8 kun la Tero.
Malkovro
Ĝi estis malkovrita la en la kadro de la astronomia kampanjo Lowell Observatory Near-Earth-Object Search (LONEOS) elde la Stacio Anderson Mesa de la Observatorio Lowell, sudoriente de Flagstaff (Arizono, Usono).
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de Oded Aharonson, profesoro ĉe la Scienca Instituto Weizmann (Israelo), kiu studas la marsajn kraterojn, la lagojn de Titano kaj lunajn formaciojn. Li servis kiel scienca Ĉefa Enketisto por Beresheet, la unua israela kosmosondilo al la Luno.
Mapo de Zaslavskii
La mapo de Zaslavskii estas diskreto-tempa dinamika sistemo. Ĝi estas ekzemplo de dinamika sistemo ke havas kaosan konduton. La mapo de Zaslavskii prenas punkton (xn, yn) en la ebeno kaj mapas ĝin al nova punkto (la nova punkto estas funkcio de la antaŭa punkto):
kie mod estas la modula operatoro kun reelaj argumentoj. La mapo dependas sur kvar konstantoj ν, μ, ε kaj r. Russel (1980) donas dimension de Hausdorff 1,39 sed Grassberger (1983) demandas ĉi tiu valoro estas bazita sur iliaj malfacilaĵoj je mezuro de la korelacia dimensio.
Parola tradicio
Parola tradicio kaj parola popolscio estas kultura materialo kaj tradicio elsendita elbuŝe de unu generacio ĝis alia. La mesaĝoj aŭ atestaĵoj estas vorte elsenditaj en parolado aŭ kanto kaj povas preni la formon, ekzemple, de popolfabeloj, diraĵoj, baladoj, kantoj, aŭ ĉantoj. Laŭ tiu maniero, estas eble ke socio elsendu parolan historion, parolan literaturon, parolan juron kaj aliajn sciojn trans generacioj sen skribsistemo.
Pli mallarĝa difino de parola tradicio foje estas konvena. Sociologoj povas emfazi postulon ke la materialo estu tenita komune fare de grupo de homoj, tra pluraj generacioj, kaj eble distingos parolan tradicion de atestaĵo aŭ parola historio. En ĝenerala signifo, "parola tradicio" rilatas al la transdonado de kultura materialo per voĉa eldiraĵo, kaj estis longe akceptita kiel esenca priskribilo de folkloro (kriterio jam ne rigide tenita fare de ĉiuj folkloristoj). Laŭ akademia disciplino, ĝi estas kaj aro de studobjektoj kaj metodoj per kiuj ili estas studitaj - la metodo povas esti nomita diverse "paroltradicia teorio", "parolformula teorio" kaj "teorio Parry-Lord" (laŭ du el ĝiaj fondintoj). La studo de parola tradicio estas aparta de la akademia disciplino de parola historio, kiu estas la registrado de personaj memoroj kaj historioj de tiuj kiuj travivis historion laŭ epokoj aŭ okazaĵoj. Ĝi ankaŭ estas aparta de la studo de paroleco, kiu povas esti difinita kiel penso kaj ĝia vorta esprimo en socioj kie la teknologioj de legopovo (precipe skribaĵo kaj presaĵo) estas nekonataj al la plej granda parto de la loĝantaro.
La intergeneracia transdono de folkloro kaj mitologioj, same kiel skribaĵoj en antikva Hindio kaj diversaj hindaj religioj, estis laŭ buŝa tradicio, konservita ĝuste helpe de ampleksaj teknikoj de memorhelpilo. La parola tradicio radikas en kristanismo kaj pruvoj pri tio troviĝas en multaj bibliaj deklaroj verkitaj de la apostolo Paŭlo, en kiuj li konfesis en "tradicioj, kiuj antaŭis kaj estis transdonitaj al li" parole.
Informaj rakontoj
Multaj ankoraŭ ekzistantaj rokartaĵoj bildigis antikvajn tertremojn, kaj vulkanajn erupciojn. Ili celis informi pri la danĝeroj en la ĉirkaŭaĵoj. Ilin akompanis raktontoj, praktikaj konsiloj. Radiokarbona datado per masa spektrografio montris ke la ankoraŭ ekzistantaj artaĵoj en Afriko kaj en Eŭropo kreiĝis antaŭ pli ol 30000 jaroj. Sendube multaj estas perditaj.
La aborigenoj en Aŭstralio havis informajn rakontojn, kiuj emfazis memorindajn eventojn, rimarkitajn de la antaŭuloj: vulkanaj erupcioj, bolidaj faloj, ekstremaj ondegoj (cunamoj), longe daŭra senpluveco, kaj la dronado antaŭe sekajn landojn laŭ la marbordo.
Etnografoj sugestis la ideon ke la aborigenoj havis metodojn por instrui al junuloj kiel parkeri la parolan informon kaj transdoni ĝin al la posteuloj. Esence propraj mekanismoj certigis ke la informo transdonata estis kiel eble plej ĝusta kaj kompleta; mankoj aŭ eraroj en la enhavo povus esti fatalaj. Transgeneraciaj kontroloj certigis ke ĉiu generacio ricevis la rakontojn en la ĝusta formo. La natura konservemo de la kulturo verŝajne ankaŭ ludis gravan rolon.
Ĉiu kulturo uzas la imagon por ekspliki, kiam mankas klarigo el fidinda fonto. Kvankam la celo estis ĉefe pragmata, por transdoni saĝon de antaŭuloj al pli junaj homoj, por ke ili travivu por eventuale transdoni la informon al siaj idoj, ĉiu generacio aldonis sian sperton, do post jarmiloj, rezultiĝis utila kvanto da tradicia saĝo. Por engaĝi la junulojn kaj por kuraĝigi ilin aprezi kaj memori la informon, oni ornamis ĝin. Troigo kaj mitigo estis kutimaj. Pro multaj observoj de tradicia rakontado en multaj kulturoj tra la mondo, ni scias kiel oni pli efikigis la rakonton per lerta prezentado. Tradiciaj rakontistoj imitis la agojn de la priparolataj karakteroj. Iam ili aktoris, klaŭnis, portis maskon, aŭ vestis sin en specialaj vestoj, por pliefikigi la mesaĝon. Frua arto, ekzemple rokpentrado, celis subteni la memoron.
La smong-tradicio en la Insulo Simeulue en Indonesio havis tradicion, ke kiam la tero tremas, homoj devas tuj lasi ĉion kaj kuri al la montetoj, ĉar ondego (cunamo) probable venos el la maro sur la marbordon. Tiu averto savis sennombrajn vivojn dum la Tertremo en Hinda Oceano en 2004, kun ondoj 10 metrojn altaj. Dume multaj homoj mortis en najbaraj marbordoj kie neniu tia tradicio ekzistis. Poste internaciaj instancoj starigis cunamavertan sistemon, sed tiu bezonos almenaŭ 15 minutojn ekde la tertremo al la plej frua tempo kiam homoj en danĝeraj zonoj ricevos la unuan averton, sed tiam estos tro malfrue.
Rakontoj pri postglacia marnivela altiĝo
Patrick Nunn studis rakontojn, pri marnivela altiĝo, de 21 grupoj da aborigenoj, kiuj longatempe loĝis apud la marbordo de Aŭstralio. Dum ili havas diversajn formojn kaj detalojn, la rakontoj raportas same, ke la homoj vidis la marbordon kiam ĝi estis signife for de la nuna marbordo, kiam la nunaj apudmarbordaj insuloj estis parto de la ĉeflando, kaj kiam nunaj submaraj pejzaĝoj estis sekaj kaj okupataj de specifaj plantoj kaj bestoj. La rakontoj estis lokaj kaj menciis la geografion de la lokoj en kiuj ili estis kolektitaj, sed la originaj rakontantoj estis izolitaj de aliaj grupoj dum dekmiloj da jaroj.
Antaŭ 30 000 jaroj, okazis la lasta glaciepoko. Je tiu tempo, la marnivelo estis 120 metrojn sub la nuna nivelo kaj la klimato estis pli malvarma ol nun. La glacia maksimumo finiĝis antaŭ 18 000 jaroj; kaj poste, la marnivelo malrapide plialtiĝis. En Aŭstralio, ĝi atingis pli-malpli la nunan nivelon antaŭ 7000 jaroj. Do Nunn konkludis, ke oni sendepende inventis tiujn rakontojn, laŭ siaj observadoj, dum eble pluraj generacioj, pri la altiĝo de postglacia marnivelo ĉirkaŭ Aŭstralio. Sciante ke tia altiĝo ĉesis antaŭ ĉirkaŭ 7000 jaroj, li konkludis ke tiuj rakontoj devas esti daŭrintaj almenaŭ tiel longe, preskaŭ tute kiel parolaj tradicioj, transdonataj laŭ eksterordinara nivelo de ripeta fideleco, de unu generacio al alia - je eble pli ol 350 okazoj. La antikvaj rakontoj indikas ke la tiamaj aborigenoj konstruis kontraŭmarajn barilojn.
Ankaŭ en Bretonujo, Kimrujo, Kornvalo, Irlando, Orienta Anglio, kaj la insuloj inter Francujo kaj Britujo, oni havis parolajn tradicojn pri marleviĝo. Nomitaj urboj apud la tiama marbordo, kiam ĝi troviĝis kelkajn kilometrojn maren de la nuna marbordo, estis minacataj de la maro tiom, ke la urbanoj konstruis barilojn provante malebligi la dronadon, sed eventuale la urbo subakviĝis, kaj iuj homoj droniĝis. Malsame ol en Aŭstralio, mara leviĝo daŭris ĝis la nuna epoko, do la rakontoj en Eŭropo eble estas multe pli novaj ol tiuj en Aŭstralio. En Barato, rakontoj el Dwarak, Ramasetu kaj Mahabalipuram donis similajn informojn, kaj tiuj rakontoj eble havas la saman aĝon kiel la aŭstraliaj rakontoj.
Fikciaj rakontoj
La rakonton Le Petit Chaperon Rouge (Ruĝkufulineto) publikigis en 1697 Charles Perrault. Li agnoskis ke liaj fontoj estis popolaj parolaj fabeloj rakontataj dum generacioj en Eŭropo. Sed kiom da generacioj?
Esploristojn longe fascinis la komunaĵoj evidentaj en la parolaj tradicioj de diversaj kulturoj. Laŭ la "historia-geografia" teorio, eblas klasifiki similajn rakontojn en "internaciajn tipojn" kaj spuri ilin al iliaj originaj pratipoj. Kontraŭuloj argumentas ke tradiciaj rakontoj estas esence fluidaj, kaj ke internaciaj tipoj estas artefaritaj konstruaĵoj. Jamshid Tehrani prenis 58 versiojn, kolektitajn el multaj mondpartoj, kaj konstruis filogenezajn arbojn por ili. Filogenezaj arboj estas origine ellaboritaj por konstrui evoluadajn rilatojn inter biologiaj specioj, kaj tiujn oni aplikis lastatempe al diversaj kulturaj fenomenoj. Tehrani studis la rakonton Ruĝkufulineto (AT333) kaj la rilatan fabelon Lupo kaj sep kapridoj (AT123). Ezopo skribis version de AT123 je ĉirkaŭ 400 AD. La rezultoj montris ke la du fabeloj estas apartaj tipoj; plejmultaj afrikaj versioj de la rakontoj devenas de AT123 dum plejmultaj orientaziaj versioj estas miksaĵoj de ambaŭ tipoj. (Referencoj AT123 k.a. referas al fabelotipoj en la internacia datumbazo nomita Aarne Thompson Uther classification systems.)
Da Silva kaj Tehrani aplikis statistikan-filogenetikan analizon al subaro da fabeloj en la internacia datumbazo de fabeloj en la diversaj hideŭropaj lingvoj. Ili trovis signifajn rilatojn inter la distribuo de iuj fabeloj kaj filogenetikaj, sed ne spacaj, parametroj inter populacioj konsekvecaj kun vertikala disvastiĝo de kulturo. Ili ankaŭ montris ke tiuj parolaj tradicoj verŝajne originis longe antaŭ la apero de skribaj rikordoj, kaj ili trovis pruvon ke unu fabelo ("La forĝisto kaj la diablo", ATU330), originis en la Bronzepoko. Tio signifas ke la plej aĝaj konataj fabeloj aĝas inter 2500 kaj 6000 jarojn.
Mammern
Mammern estas komunumo de la distrikto Frauenfeld (ĝis la 31- de decembro 2010 distrikto Frauenfeld) de Kantono Turgovio, Svislando. Ĝi havis 585 loĝantojn je la 31-a de decembro 2007.
Geografio
Mammern situas ĉe la suda bordo de la Suba Bodenlago inter Kreuzlingen kaj Ŝafhaŭzo norde de la montoĉeno Seerücken. Pro ĝia bela situo ĉe la lagobordo la vilaĝo kaj la tuta regiono estas alloga ĉefe por tagoturistoj el Zuriko kaj Vinterturo.
Najbaraj komunumoj
La komunumo limas en nordo al la Suba Bodenlago, ĉe kies alia flanko situas la germana komunumo Öhningen (Baden-Virtembergo). En oriento la komunumo limas al la distriktĉefurbo Steckborn, en sudo al Homburg, Herdern kaj Hüttwilen, kaj en okcidento al Eschenz.
Trafiko
Mammern situas ĉe la laga trajnlinio de Svisaj Federaciaj Fervojoj de Ŝafhaŭzo al Kreuzlingen. La stacidomo de Mammern estas servata per la regiona trajnlinio S1 de la turgovia fervojkompanio THURBO AG en duonhora kadenco. La komunumo ankaŭ atingeblas per ŝipo ek de Ŝafhaŭzo kaj Konstanco.
Historio
La unua dokumenta mencio de Mammern, kiu festas en la jaro 2009 sian 1100-jaran jubileon, datiĝas el la jaro 909 kiel Manburron.
Arkeologiaj trovaĵoj el la neolitiko kaj la bronzepoko pruvas, je jam en prahistoria tempo en Mammern setlis homoj. En la jaro 909 post Kristo la Monaĥejo Sankt-Galo akiris bienojn en Mammern kaj en mezepoko regis pri Mammern kaj la Kastelo Neuburg, kies ruino ankoraŭ hodiaŭ videblas sur la areo de la komunumo. En la jaro 1319 la Sinjoroj de Kastell apud Tägerwilen akiris la jurisdikcikon de Mammern kiel servuto de la Monaĥejo Sankt-Galo. En la 1620-aj jaroj la tiamaj servutsinjoroj konstruis la novan kastelon, kies posedeanto en la jaro 1687 fariĝis la Monaĥejo Rejnaŭo. La monaĥeja filio de Rejnaŭo en la jaro 1838 estis fermita pro premo de Zuriko kiel posedanto de la Monaĥejo Renjaŭo. Post diversaj posedantŝanĝoj la Kastelo Mammern estis aĉetita de d-ro Freuler, kiu en la konstruaĵo instalis klinikon, kiu funkcias ankoraŭ hodiaŭ.
Samuel de Champlain
Samuel DE CHAMPLAIN (ĉ 1567 – ) estis franca geografo, kartografo, esploristo kaj fondinto de Kebekurbo, gajnante por si mem la kromnomon "Patro de Nova Francio". Li ankaŭ estis gravega por malfermi Nordamerikon al franca felokomerco.
Samuel de Champlain fondis Kebekurbon en 1608. Li tie pasis la vintron 1608-1609. La skorbuto mortigis multajn homojn.
En 1609, kun multaj indianoj (Montagnais, Algonkinoj), Li eliris al lago Champlain. Li batalis kontraŭ Irokoj. Li venkis sed la irokoj fariĝis malamikoj de francoj.
Steinpeißer
Steinpeißer estas la titolo de la fakgazeto de la historia societo de Hartberg (Historischer Verein Hartberg) en Aŭstrio, kies sidejo estas en la surloka muzeo. Unuafoje ĝi aperis en 1975. Ĝi estas eldonita unufoje dum jaro.
Nová Ľubovňa
Nová Ľubovňa (hungare Újlubló germane Naulublau) estas vilaĝo en Slovakio.
La vilaĝo troviĝas 2 km de Stará Ľubovňa.
Historio
La unua mencio pri la komunomo okazis en 1322 en formo Nova Lublo. Dum la historio ĝi apartenis al fortikaĵo de Stará Ľubovňa. En 1412 Sigismondo la 1-a (Sankta Romia Imperio) hipotekis 16 urbojn al Pollando ĝis 1772, kiel apartenaĵo, ankaŭ la vilaĝo apartenis al poloj. La 16 urboj: En 1786 germanoj alvenis. En 1910 loĝis en la vilaĝo 902 da homoj, precipe slovakoj. Ĝis 1919 la vilaĝo apartenis al Szepes (reĝa departemento), al distrikto de Stará Ľubovňa, poste al Ĉeĥoslovakio. En 2001 loĝis tie 2637 da homoj, preskaŭ senescepte slovakoj.
János Vilmos Deccard
János Vilmos Deccard [jAnoŝ vilmoŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo Deccard János Vilmos estis hungara kuracisto, botanikisto. Lia patro estis János Kristóf Deccard.
János Vilmos Deccard naskiĝis la en Sopron, li mortis la  en Sopron.
Biografio
János Vilmos Deccard maturiĝis en mezlernejo en sia naskiĝurbo, poste li akiris diplomon en Universitato de Jena en 1747. Hejmenveninta li estis kuracisto ĝismorte, sed libertempe li multe helpis sian patron en la botanika laboro. Foje li verkis ankaŭ poemon.
(17880) 1999 BA24
(17880) 1999 BA24 estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la en la kadro de la kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Ranstadt
Ranstadt - prononco - estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Wetterau de la federacia lando Hesio. Fine de la jaro la komunumo havis  loĝantojn.
Mihăileni (Sibiu)
Mihăileni [mihəjlenj] (hungare: Sálfalva, germane: Schaldorf) estas komunumo en Rumanio sude de Mediaș.
Ranstadt
Krom la centra komunumoparto Ranstadt, la teritorio konsistas el la parto Dauernheim, en kiu interalie kelkajn jarojn kiel vilaĝa instruisto vivis la esperantisto Heinrich Friess kun sia familio, kaj krome el la pli malgrandaj partoj Bellmuth, Bobenhausen kaj Ober-Mockstadt.
Mihăileni (Sibiu)
Al ĝi apartenas administre ankaŭ la vilaĝoj Metiș, Moardăș, Răvășel kaj Șalcău.
Loĝantaro
En 1910 ĝi havis 590 loĝantojn (rumanoj, ciganoj); en 1992 305 (rumanoj).
Historio
Ĝia unua skriba mencio estis en 1382. Ĝis 1919 ĝi apartenis al Hungario (Nagy-Küküllő).
Sinevirska Poljana
Bazaj informoj
Sinevirska Poljana, ukraine Синевирська Поляна, ruse Синевирськая Поляна (sinjevirskaja poljana), hungare Felsőszinevér, estas vilaĝo en Ukrainio, en Transkarpata provinco, en distrikto de Miĵgirja. La hungaroj uzis ankaŭ la nomon Szinevérpolyána.
Situo
Sinevirska Poljana situas sub monto 1707 m-ojn alta, en valo de rivereto, laŭ traira flankovojo. Miĵgirja troviĝas 18 km-ojn.
Historio
La unua mencio devenis el la 17-a jarcento. En 1910 loĝis en Felsőszinevér 1013 da homoj, plejparte rutenoj. Ĝis 1920 Felsőszinevér apartenis al Hungara reĝlando, al Máramaros, al distrikto de Ökörmező, poste al Ĉeĥoslovakio. En 1939 la plej orienta regiono de disfalanta Ĉeĥoslovakio deklaris malgrandan sendependan respublikon Karpata Ukrainio. Iom poste Hungario okupis la respublikon kaj tuj aranĝis aŭtonomion, kies apartaĵo estis Felsőszinevér/Sinevirska Poljana. Ekde 1945 Sinjevirskaja Poljana apartenis al Sovetunio, fine ekde 1991 al Ukrainio.
János Bródy
János Bródy naskiĝis la 1946 en Budapeŝto.
Biografio
János Bródy post abituriento aliĝis al bando Illéskie li verkis tekstojn al muzikoj. En 1974 li aliĝis al bando Fonográf, kie foje li kantis kaj gitarludis kaj kunlaboris ekzemple kun Zsuzsa Koncz kaj Judit Halász. Li apartenis al la plej famaj hungaraj ŝlagristoj. Ekde 1978 li koncertadas ankaŭ sole. Lia unua edzino nakis 3, la 2-a 1 gefilojn. Liaj verkoj estas ponto inter ŝlagro kaj popolkanto. En 1983 liaj tekstoj en disko estis malpermesitaj. Li ricevis premion Kossuth kune kun bando Illés en 2000, pli frue kaj poste ankaŭ aliajn premiojn.
Milpoš
Milpoš (hungare Milpos [milpoŝ]) estas vilaĝo kaj municipo en Slovakio.
Situo
Milpoš situas en valo de rojo, laŭ traira flankovojo. Sabinov troviĝas je 14 km.
Historio
La unuaj loĝantoj alvenis en la 15-a jarcento. La loko apartenis al burgo de Hanigovce. La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1775 en formo "Puszta-Hanigócz". Ĝis Traktato de Trianon la loko apartenis al Hungara reĝlando, al Sáros, al distrikto de Lipany, al municipo Hanigovce, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 1955 municipo formiĝis. En 2001 vivis en Milpoš 651 homoj, (646 slovakoj).
Mutobskuruloj
Mutobskuruloj (pole: Cichociemni) – soldatoj, partizanoj de Polaj Armitaj Fortoj en Okcidento operace paraŝutataj al okupata Pollando dum la dua mondmilito por neregula armita luktado kontraŭ la germana okupanto (Wehrmacht kaj specialaj unuoj de SS), organizado kaj instruo de la pola rezista movado.
Ĝenerala trajto
Al la soldatservo en okupata Pollando volontule anonciĝis 2613 kandidatoj. Instruado okazis laŭ standardoj de SOE (Special Operations Executive) de la britaj taĉmentoj de paraŝutistoj. Kun pozitiva rezulto finis ĝin 606 personoj, por malsuprensalto estis direktitaj 579. Al Pollando trafis 82 flugoj, dum kiuj oni kontrabandis 344 personojn, en tio 316 soldatojn-obskurulojn (en Pollando estis nomataj "birdetoj").
Komence ili forflugis de bazo apud Londono, kaj de 1944 de Brindisi en Italio. Mutobskuruloj plifortigis strukturojn de Pola Enlanda Armeo.