cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Sintra
Urboj (cidades)
Agualva-Cacém ; Queluz ; ĉefurbo Vila de Sintra.
Aliaj vidindaĵoj
La Cabo da Roca (en portugala prononco: [ˈkaβu ðɐ ˈʁɔkɐ]) aŭ Kabo Roko estas kabo kiu formas la plej okcidentan pinton de la Sintra Montaro, de kontinenta Portugalio, de kontinenta Eŭropo, kaj de la teramaso de Eŭrazio. Ĝi estas en Sintra, proksime de Azóia, en sudokcidento de la distrikto Lisbono.
Ĝemelurboj
Ekzistas la jenaj urboĝemelecoj:
Esperanto-movado
Estas gastiganto de Pasporta Servo tie.
Afonso Furtado de Mendonça
Biografio
En julio 1619 li estis parto de la Kortego, kiu kuniĝis en Lisbono, kaj en tiu sama jaro, li estis elektita ĉefepiskopo Primato de Braga, pozicio en kiu li restis ĝis 1626, kiam li estis translokita al la Episkopejo de Lisbono kaj poste nomumita Guberniestro de la Portugala Regno, kune kun la Grafoj de Basto kaj Portalegre, sed nur dum unu jaro, limo de la eklezia rajtigo al li donita.
Poste, li retiriĝis al siaj loĝejoj en la Sidejo de Lisboa, kie li mortis en 1630.
Borgosesia
Borgosesia estas komunumo de Italio. Ĝi apartenas al la provinco Verĉelo de la regiono Piemonto. Fine de en la komunumo vivis. Kristanaj patronoj estas la Sanktaj Petro kaj Paŭlo, kies komuna memortago sekve estas la komunuma festotago.
Najbaras la komunumoj Breia, Cellio, Grignasco, Guardabosone, Postua, Quarona, Serravalle Sesia, Valduggia, Varallo Sesia kaj Vocca.
Důl
Důl povas esti:
24-a de februaro
Je la 24-a de februaro okazis, interalie:
Tagoj de semajno
La 24-a de februaro estas (laŭ gregoria kalendaro):
679
En la jaro 679 post Kristo okazis, interalie:
Karakószörcsök
Karakószörcsök [karakOsorĉok] estas malgranda vilaĝo kaj municipo en Hungario, en regiono Meza Transdanubio, en departemento Veszprém, en Distrikto Devecser.
Geografio
Karakószörcsök situas sur ebenaĵo, inter iamaj vulkanoj Ság kaj Somló, laŭ traira flankovojo, laŭ fervojo Székesfehérvár-Celldömölk. Devecser troviĝas je 15, Ajka je 28, Veszprém (urbo) je 52, Budapeŝto je 160 km-oj.
Historio
La unua mencio devenis el 1288 en formo Zurchuk. La turkoj faris senhoma la vilaĝon. La lernejo ekfunkciis en 1771.
Vilaĝsevoj estas biblioteko, kuracejo, migra poŝto.
Mörfelden-Walldorf
Mörfelden-Walldorf estas germana urbo en la sudo de la federacia lando Hesio. Ĝi havas proksimume 33 000 loĝantojn, apartenas al la distrikto Groß-Gerau kaj al la administra distriktaro Darmstadt.
La urbo estas parto de la ekonomia regiono Rhein-Main, kaj la aŭtoŝoseoj A3 kaj A5 ligas ĝin al la malpli ol 15 kilometrojn foraj centraj regionaj urboj Frankfurto ĉe Majno norde, Darmstadt sude kaj Wiesbaden okcidente. La Flughaveno Frankfurta troviĝas tuj norde.
Historie, la loĝloko Mörfelden estas la pli malnova, mezepoka parto de la komunumo. La loĝloko Walldorf ekestis en 1699, kiam la grafo de Hesio-Darmstadt invitis plurajn familiojn de franclingvaj valdanoj forpelitaj el Francio kaj ĉi tie permesis al ili setlejon. Same la grafo ankaŭ invitis valdanojn al la komunumo Ober-Ramstadt iom sude, kaj hugenotojn al la urboj Neu-Isenburg kaj Offenbach iom oriente.
11206 Bibee
11206 Bibee estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la en la kadro de la kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Panker
Panker estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Plön de la federacia lando Ŝlesvigo-Holstinio. Fine de la komunumo havis  loĝantojn. La teritorio estas parto de la komunumaro Lütjenburg-Land, administra ligo de pluraj formale sendependaj politikaj komunumoj, kies administra centro estas la urbo Lütjenburg, kiu tamen mem ne apartenas al la teritorio de la komunumaro.
Sain-Bel
Sain-Bel estas franca situanta en departemento, regiono Aŭvernjo-Rodano-Alpoj.
Ĝiaj enloĝantoj nomiĝas Sain-Belois.
Bruno Bauer
Vivo
Bauer habilitiĝis en Berlino pri teologio en la jaro 1834-a. En 1839 li publikigis, post kiam li estiĝis privata docento en Bonno, la kritikegajn verkojn »Kritik der evangelischen Geschichte des Johannes« (Bremeno 1840) kaj »Kritik der evangelischen Geschichte der Synoptiker« (Lepsiko 1841–42, 3 vol.). Post malpermeso de 1842 plue havi teologiajn prelegojn li verkis en Berlino, por scienca memdefendo, la verkon »Die gute Sache der Freiheit und meine eigne Angelegenheit« (Zuriko 1843), antaŭ fondi la gazeton »Allgemeine Literaturzeitung« (Charlottenburg 1843–1814); krome li liveris diversajn kritikajn ka historiajn librojn pri temoj el la 18-a kaj la 19-a jarcentoj. En aliaj teologiaj skribitaĵoj (»Kritik der Evangelien«, Berlino 1850–52, 4 vol.; »Kritik der paulinischen Briefe«, Berlino 1850–52, 3 vol.; »Die Apostelgeschichte«, Berlino 1850) li ja daŭrigas siajn negativajn kritikaĵojn. Samtempe li estis laborema ĵurnalisto kaj leksikografo kaj publikigis krome »Philo, Strauß, Renan und das Urchristentum« (Berlino 1874); »Christus und die Cäsaren. Der Ursprung des Christentums aus dem römischen Griechentum« (Berlino 1877); »Einfluß des englischen Quäkertums auf die deutsche Kultur und auf das englisch-russische Projekt einer Weltkirche«- (das. 1878); »Zur Orientierung über die Bismarcksche Ära« (Chemnitz 1880); »Disraelis romantischer und Bismarcks sozialistischer Imperialismus« (Berlino 1882). Li ĉiam fremdis al la t.n. Skolo de Tübingen kies pensrezultojn Bauer aparte per la esploroj detalaj pri ĉiuj epistoloj de Sankta Paŭlo plibonigis senteble. Kontraŭe al Strauß, verkinto al »Lebens Jesu«, li datumigas la estiĝon de kristanismo nur en romian imperiestran tempon kies anoj ne plu kontentiĝis per stoismaj kaj aleksandrinaj filozofiaĵoj. Nur post la morto liaj opinioj vere ŝatatis kaj plue evoluigitis, antaŭ ĉio en Nederlando.
Fonto
Meyers Großes Konversations-Lexikon, vol 2. Leipzig 1905, p. 460, kio relegeblas tio ĉi interrete.
Borriana
Borriana estas komunumo de Italio.
Acatzingo
Acatzingo estas komunumo en la meksika subŝtato Puebla. La ĉefurbo de la komunumo estas Acatzingo de Hidalgo.
Geografio
Laŭ la censo de 2005 la komunumo havis 46 178 loĝantojn. El tiuj estas 22503 viroj kaj 23675 virinoj. La komunumo havas surfacon de 125,02 kvadratkilometroj.
La geografiaj koordinatoj de la komunumo estas 18° 59′ norda latitudo kaj 97° 47′ okcidenta longitudo. La meza alteco super la marnivelo estas 2140 metroj.
Fontoj: Statistikoj de la nacia geografia instituto INEGI
Hirohito
Hirohito (裕仁), la Ŝoŭa-Imperiestro (昭和天皇 [ŝō-ŭa ten-nō]), (naskiĝis la, mortis la ). Li estis la 124-a imperiestro de Japanio.
Shōwa estas lia eraa nomo, uzata postmorte pri li en Japanio. Eksterlande li estas ĝenerale konata per la persona nomo Hirohito.
SAH
La vorto havas plurajn signifojn:
Hirohito
Ĝis la surtroniĝo
Hirohito naskiĝis en la Kronprinca Palaco, kiel la unua filo de Kronprinco Yoshihito (Taisho-Imperiestro) kaj Kronprincino Sadako (Teimei-Imperiestredzino). En infaneco li estis titolita Michi no Miya (Princo Michi).
Ekde 1908 ĝis 1914 li lernis en Nobela Lernejo (Gakushuin). Lernejestro Nogi Maresuke severe instruis lin. En 1916 li iĝis kronprinco je ceremonio Rittaiŝi no Rei En 1921, ekde la 3-a de marto, ses monatojn li rondvojaĝis Unuiĝintan Reĝlandon kaj kvin aliajn Eŭropajn landojn.
En la jaro 1921, la 25-an de novembro, li ekfunkciis kiel regento anstataŭ sia malsana patro.
La 27-an de decembro 1923, anarkiisto NAMBA Daisuke provis murdi lin per pafilo.
Surtroniĝo
Je la 25-a de decembro 1926, pro la morto de sia patro Yoshihito, li heredis la tronon kaj estis titolata Shōwa(昭和). Li estis kronita Imperiestro je la 10-a de novembro 1928 en Kioto.
La incidento de la 26-a de Februaro
La 26-an de februaro 1936 junaj terarmeaj oficiroj okupis Tokion per armeo kaj murdis kabinetajn membrojn. La murdoj indignis Hirohiton kaj li ordonis subpremi la ribelon, kiu sekve malsukcesis.
Philippe de la Hire
Philippe de La Hire (aŭ Lahire aŭ eĉ kiel Phillipe de La Hire) (18-a de marto de 1640 — 21-a de aprilo de 1719), estis franca matematikisto, astronomo kaj gnomonisto.
Hirohito
Pacifika Milito
Dum li tronis, okazis la Pacifika Milito, la plej grava evento por li. En postsekvo de la Dua mondmilito, multaj kredis ke la imperiestro estis malvirta gvidanto, dum aliaj asertis ke li estis simpla senpova nominala reganto. Multaj en Ĉinio, Koreio kaj Sud-Orienta Azio konsideras Hirohiton la "Hitler en Azio", kaj iuj asertas ke la venkintaj aliancaoj devis juĝi lin por militkrimo.
Philippe de la Hire
La Hire verkis pri grafikajn metodojn 1673, pri konusaj sekcioj 1685, pri traktaĵo pri epicikloidoj 1694, pri ruletoj 1702 kaj finfine pri konkoidoj. Liaj verkoj pri koniko kaj epicikloidoj baziĝis sur la notoj de la kursoj kiujn li faris kun Desargues (la Hire estis lia favorita studento). Li ankaŭ publikigis serion de astronomiaj tabeloj en 1702. Lia laboro etendiĝis ankaŭ al la priskriba zoologio, la studo de la spirado kaj studoj en optiko.
Hirohito
Pacifika Milito
Ĝis la komenco de la milito, Hirohito kondutis laŭkutime, restis distance al la procezo de decidado.
En imperia koncilio ja la 6-a de septembro 1941, Hirohito persone elpaŝis, rompante la tradician imperiestran silentadon. Lia parolo surprizis ĉiujn ĉeestantojn (ĉefministro KONOE Fumimaro notis la eventon). Imperiestro Hirohito emfazis la necesecon por pacema decido de internacia problemo. Li elpoŝigis folion kaj voĉlegis tankaon Yomo no umi (四方の海) verkitan de lia avo Meiji-Imperiestro.
Do, kial ondoj kaj vento estas malkvietaj? ''
Li plue diris, ke li relegas respekteme la tankaon kaj penas heredi la pacoamikan spiriton de la forpasinta avo. La ministroj hastis esprimi sian profundan volon serĉi ĉiamaniere paceman vojon.
La preparo por milito daŭris sen malmulta ŝanĝo. Je la 8-a de decembro (7-a de decembro en Havajo) 1941, la Japana armeo atakis Usonan ŝiparon en la Perla Haveno kaj komencis la invadon al Sud-orienta Azio.
Postmilita regado
Post la atombombado de Hiroŝimo kaj Nagasako kaj la enmilitiĝo de Sovetio kontraŭ Japanio, je la 15-a de aŭgusto Hirohito preparis por radia dissendo anoncon pri senkondiĉa kapitulaco de la Japana soldataro, konatan kiel Gyokuon-hōsō.
Malgraŭ tio, ke multaj gvidantoj de la venkinta flanko kaj speciale la Usona prezidanto Harry S. Truman premis por juĝi lin je militkrimo, la Usona generalo Douglas MacArthur insistis ke Hirohito restu imperiestro kiel simbolo de kontinueco kaj kunteniĝo de la Japana popolo.
Hirohito saviĝis de juĝa proceso kaj restis sur la trono, sed li estis devigita fornei la tradician diecon de la Japana imperiestro. Tion li faris en deklaro konata kiel Ningen-sengen, (人間宣言, laŭlitere "Deklaro de homeco", je la 1-a de januaro 1946). Dum la postaj jardekoj aperis multe da debatado kaj interpretado pri la ĝusta signifo de liaj vortoj.
Ekde februaro, dum kvin jaroj, li ĉirkaŭiris de detruita urbo al alia tut-Japanie por kuraĝigi la popolon.
Post de la milito, li tronis ĉirkaŭ 40 jarojn kiel nominala ŝtatestro. Li vojaĝis eksterlanden por kunvidiĝi kun multe da eksterlandaj gvidantoj, inkluzive de Usonaj prezidantoj kaj Elizabeto la 2-a de Britio.
La 7-an de januaro 1989 li mortis pro kancero je duodeno.
Studo de Biologio
En lia vivdaŭro, li interesiĝis pri mar-biologio, pri kio li verkis plurajn librojn. En junio 1925 estis fondita biologia eksperimentejo en Akasaka Imperia Vilao. Parton de liaj studaĵoj ekspozicias Shin-Enoshima Mar-Bestejo en Kanagaŭa-prefektujo, en Fuĵisaŭa.
Theodor Körner (politikisto)
Theodor KÖRNER (naskiĝinta la 24-an de aprilo 1873 en Komárom, mortinta la 4-an de januaro 1957 en Vieno) estis aŭstra politikisto.
Kariero soldata
La pioniroficiro (poste i.a. deĵorinta ĉe la ĉefstabo) estis dum la Unua mondmilito estro de la ĉefa stabo ĉe la Soĉa-fronto.
Kariero politikista
En 1924 li retiriĝis kiel generalo. De 1924-34 li estis membro de la Federacia Konsilio por la Socialdemokratia Partio de Aŭstrio. Li estas konsiladis la establon de la duonarmeaj taĉmentoj "Republikanischer Schutzbund". Post la bataloj en februaro 1934 (dum aŭstrofaŝismo) li estis arestita. Post la 20-a de julio 1944 la nazioj malliberigis lin mallongan tempon.
De 1945-51 li estis urbestro de Vieno, poste prezidanto.
Preĝejo de Sankta Marteno (Frómista)
La Preĝejo de Sankta Marteno estas templo katoliko starigita en la 11-a jarcento en Frómista, en la provinco Palencio (Kastilio-Leono, Hispanio), situanta ĉe la Vojo al Santiago. Ĝi apartenas al la stilo romanika kaj estas konsiderata kiel unu de la ĉefaj modeloj de eŭropa romaniko. Ĝi estis konstruita en la dua duono de la 11-a jarcento laŭ ordono de doña Mayor de Kastilio, kiel parto de Monaĥejo de Sankta Marteno, nune malaperinta. La unuaj novaĵoj en kiuj oni aludis al tiu preĝejo datas de la jaro 1066, en kiu jam estis komencita la konstruado.
La ekstera aspekto de la Preĝejo de Sankta Marteno de Frómista estas karaktera de la periodo romanika en kiu ĝi estis konstruita. Super ties navoj, ne tre altaj, elstaras la kupolbazo oklatera super la navokruciĝo kaj la du turoj cilindraj ambaŭflanke de la ĉefa fasado. La tri navoj, kun barelvolboj, tiu centra pli larĝa kaj alta ol la flankaj, finas en tri cirklaj absidoj.
Sankta Maria de la Kruco (Crema)
Santa Maria della Croce ( Sankta Maria de la Kruco) estas kvartalo en la Nordo Zono de la urbo Crema, en Italio.
Historio
La kvartalo estis ĉe la Kanalo Vacchelli laŭ la vojo al Bergamo. Ĝi estis kreita kaj prenas sian nomon de la renesanca sanktejo, ĉirkaŭ kiu kreskis la domaro.
Ĉiujare fine de marto okazas la Foiro de Sankta Maria de la Kruco, kiu estas tenita sen interrompo ĉirkaŭ la sanktejo ekde la jaro 1666.
Griza ansero
Ĝi estis en antaŭ-Linea tempo konata kiel Natura ansero ("Anser ferus"). Ĉefe tiu specio estas praulo de la Bredansero en Eŭropo kaj Nordameriko, iel kune kun la Cigna ansero; tiu hejmigo datiĝas de multaj jarmiloj. Disvastiĝis aroj de naturiĝintaj birdoj devenaj el hejmigitaj birdoj. Oni grupigas en la specion la populaciojn de naturaj individuoj, la individuojn de la hejmigitaj rasoj, kaj ankaŭ la individuojn naturiĝintajn, tio estas hejmigitaj revenintaj al la natura vivo, kaj ankaŭ iel la individuojn hibridajn. Tiel tiu specio prezentas ampleksan areon de ĉeesto.
La Griza ansero (Anser anser) estas specio al kies naturaj ekzempleroj aplikiĝas la Interkonsento pri Konservado de Migrantaj akvobirdoj de Afriko-Eŭrazio (Agreement on the Conservation of African-Eurasian Migratory Waterbirds - AEWA).
En scienco, la Griza ansero (Anser anser) estas rimarkinda ĉar ĝi estas la birdo kun kiu la etologiisto Konrad Lorenz faris siajn ĉefajn studojn pri la konduta fenomenono de stampado.
Aspekto
Baze de ĝiaj palgriza ĝis flavecgriza plumaro, pli granda korpodimensio (pli fortika korpo ol la aliaj anseroj grizaj), rozkoloraj gamboj kaj beko, oni facile rekonas ĝin, eĉ en la bunta anseramaso de printempo aŭ aŭtuno. Ĝia voĉo, simila al tiu de la Kortansero, ĉiufoje malkaŝas ĝian ĉeeston. La specio estas la plej granda kaj fortika el la anseroj grizaj de la genro Anser. Ĝi havas dikan kaj longan kolon, kaj grandajn kapon kaj bekon. Ĝi havas rozkolorajn krurojn kaj piedojn, kaj oranĝecan al rozkoloran bekon. Ĝi estas 74 ĝis 91 cm longa kun flugillongo de 41.2 ĝis 48 cm. Ĝi havas voston de 6.2 ĝis 6.9 cm, bekon 6.4 ĝis 6.9 cm longa, kaj tarson de 7.1 ĝis 9.3 cm. Ĝi pezas 2.16 ĝis 4.56 kg, kun averaĝa pezo de 3.3 kg. La enverguro estas de 147 ĝis 180 cm. Maskloj estas ĝenerale pli grandaj kaj pli pezaj ol inoj, kun tiu seksa dimorfismo pli markata ĉe la orienta subspecio rubirostris, kiu estas averaĝe pli granda ol la nomiga subspecio. La hejmaj rasoj estas pli grandaj (ili povas pezi ĝis 5.5 kg, kun morfologio pli adaptita al piedirado kaj plumaro pli varia. Hibridiĝo igas la diferencojn plej evidentaj.
Tiu palearktisa birdo havas du eŭropajn subspeciojn. La okcident-eŭropa A. a. anser havas pli rozoranĝecan bekon, dum la orient-eŭropa A. a. rubrirostris estas pli granda kaj havas pli rozkoloran bekon, kaj tiu lasta ŝajnas pli helgriza ekzemple ĉe kapo, kun pli larĝaj blankaj bordoj en la dorso. Individuoj de Orienta Eŭropo havas ofte intermezan aspekton inter tiuj du subspecioj (beko rozoranĝeca).
Sur ĝai beko ne estas nigraj makuloj, malkiel ĉe la plej proksimaj specioj, nome la Fabansero kaj la Mallongbeka ansero; la kruroj estas rozkoloraj, retecaj kaj fortikaj, la korpo estas griza, dum la kapo, la kolo ĝis la nuko, subflugiloj kaj subvosto estas pli malhelaj ol la korpo mem, sed la kapo ne estas tiom malhela kiom ĉe la Fabansero kaj la Mallongbeka ansero. Estas hela okulringo. La malhelgrizan dorson karakterizas horizontalaj blankaj strioj de plumobordoj. La flugilaj kovroplumoj estas helgrizaj, sur la blanka ventro ne ekzistas nigra horizontala striado, sed ja ĉe flankoj, kvankam sur brusto de la maljunuloj troviĝas pli malhelaj makuloj, ĉiam malpli ol ĉe la Blankfrunta ansero. La kruro de la junbirdoj estas grize karnokolora. En naturo, tiu ansero distingiĝas de la aliaj specioj per sia granda kapo kaj fortika beko (54 ĝis 73 mm). Tiu beko estas oranĝeca aŭ rozkolora laŭ la subspecioj, kun blanka bekopinto.
La junuloj similas al plenkreskuloj, sed iliaj kruroj estas grizaj kaj la aspekto de la plumoj ĉe la kolo, de la dorso kaj flankoj estas malpli vejneca, pli uniforma; krome ili neniam havas nigrajn makulojn ventre. La naturaj anseridoj estas kovrataj de lanugo bruna aŭ flavoliveca supre kaj flava sube.
Oni observas ĉe la populacio de Balta Maro, ke ties beko finiĝas per korneca pinto, kio permesas al tiuj individuoj pli facilan elprenon de tuberoj, bulboj kaj radikoj, dum la populacioj de Norvegio havas pli mallongan bekon, kio permesas tranĉadon de herbecaj plantoj.
Franklin Chang-Díaz
Franklin Ramón Chang Díaz (San Jose, Kostariko, la 5-an de aprilo 1950) estas kostarika – usona fizikisto kaj kosmonaŭto. Li partoprenis en sep kosmoflugoj de Space Shuttle. Li eklaboris ĉe NASA en 1980. Li kosmoflugis unuafoje en 1986, en STS-61C. Dum la flugo STS-111, dum konstruo de la Internacia Kosmostacio, li faris trifoje kosmopaŝon.
Griza ansero
Aspekto
La plumaro de la hejmaj rasoj estas tre varia. Ĝi povas esti blanka, grizbruna (proksime de la natura variaĵo) aŭ inter tiuj du koloroj. Ekzistas dekoj da hejmaj rasoj, kun multaj variaĵoj laŭ grandeco de la birdo kaj koloro de ties plumaro. Ĉe kelkaj hejmaj variaĵoj, estas seksa dimorfismo, sed ne ĉe la naturaj subspecioj.
Diferencoj inter anseroj grizaj
Temas pri tre similaj specioj, sed ĝenerale oni povas diri, ke inter la anseroj grizaj kiuj ne havas blankajn bekobazojn laŭ la kolo la Griza ansero havas pli dikan, la Fabansero pli longan kaj la Mallongbeka ansero pli mallongan. Koncerne la kapon, la Griza ansero havas pli grandan kaj helan, la Fabansero pli malgrandan kaj malhelan kaj la Mallongbeka ansero multe pli malhelan kaj kontrastan kun la hela brusto.
Koncerne la dorson, ripoze la Griza ansero havas pli nigrecajn kaj larĝajn striojn, la Fabansero pli malhelan ol la Mallongbeka ansero kaj kun pli markitaj blankaj plumobordoj kaj la Mallongbeka ansero havas la plej helgrizan dorson. Koncerne la suprajn partojn de flugiloj, la Griza ansero montras kontraston inter brunaj akzelaj areoj kaj tre helgrizaj flugilkovriloj, la Fabansero estas la plej malhela kaj la Mallongbeka ansero estas tre helgriza kaj strieca kun pli malhelaj flugilpintoj.
Koncerne la voston, la tri specioj montras malhelan pugon kaj grizan bendon en blanka vosto, sed la Griza ansero montras la plej helgrizajn nuancojn kun tre larĝa fina blanka bordo, la Fabansero la plej malhelgrizajn nuancojn kaj la plej mallarĝan blankan vostobordon, dum la Mallongbeka ansero helgrizajn nuancojn kun tre larĝa fina blanka bordo.
Ĉe la striecaj flankoj la Griza ansero havas plej vastan striecon ĝis ventro, la Fabansero similan koloron al dorso kaj la Mallongbeka ansero plej kontrastan koloron al la dorso, nome multe pli malhelaj flankoj. Koncerne krurojn kaj piedojn la Griza ansero havas ne tre markite rozkolorajn, la Fabansero plej oranĝecajn kaj la Mallongbeka ansero plej rozkolorajn. Koncerne la bekon, la Griza ansero havas plej fortikan kaj helan, la Fabansero plej longan kaj la Mallongbeka ansero, kiel sugestas ties nomo, multe plej mallongan.
Distribuo kaj habitato
En naturo tiu birdo vivas en humidejoj, ofte borde de marĉoj, lagoj, humidaj sablejoj aŭ en zonoj de estuaro kiu havu multan vegetaĵaron. Vintre oni povas trovi ilin ankaŭ ĉe stoplejoj, herbejoj kaj paŝtejoj, nome en kampoj.
Tiu specio troviĝas tra la tuta Malnova Mondo, ŝajne reproduktante sin en taŭgaj lokoj en multaj eŭropaj landoj, de Islando, Skotlando, Skandinavio (marborda Norvegio kaj suda Svedio), Danio, norda Germanio, Pollando, Baltio ĝenerale, ĝis norda Balkanio (Hungario kaj Rumanio), Nigra Maro ĉe orienta Ukrainio kaj plej sudokcidenta Rusio kaj ĝis centra Azio, sed jam ne plu en sudokcidenta Eŭropo. Vidu mapon (flavaj areoj). Oriente ĝi etendiĝas tra Azio de okcidenta Siberio ĝis Ĉinio. . En Nordameriko estas kaj naturiĝintaj bredanseroj, kiuj estas tre similaj al grizaj anseroj, kaj eventualaj vagantoj. Kelkaj individuoj nestumas ankaŭ en Francio, ĉefe en Alzaco, golfo de Somme, Brière kaj ĉe la Ornitologia Parko Teich; tiuj populacioj devenas el reenmetoj. Oni trovas ilin same en suda Sudameriko. Tiu specio estas enmetita ankaŭ en la Malvinoj.
Por vintrumado ili disiĝas suden kaj sudokcidenten al tre disaj lokoj tra preskaŭ ĉiuj landoj de Suda kaj Okcidenta Eŭropo de Irlando, Nederlando kaj Iberio ĝis Turkio kaj eĉ en Nordafriko (nordaj Maroko, Alĝerio kaj Tunizio). Vidu mapon (oranĝaj areoj).
En Britio ties nombroj malpliiĝis kiel sin reproduktanta birdo, retiriĝante norden por reproduktiĝi nature nur ĉe Foraj Hebridoj kaj en la norda ĉeftero de Skotlando. Tamen dum la 20a jarcento, naturiĝintaj populacioj setlis jen kaj jen, kaj ili rekoloniis grandan parton de Anglio. La reprodukta habitato estas diversaj humidejoj, inklude marĉojn, lagojn kaj makisajn marmarĉojn.
En Norvegio, la nombro de grizaj anseroj estas pliiĝinta laŭ takso tri- aŭ eĉ kvinoble dum la lastaj 15–20 jaroj. Kiel sekvo, la problemoj de farmistoj kaŭzitaj de la ansera paŝtiĝado en la bienoj pliiĝis konsiderinde. Tiu problemo evidentiĝis ankaŭ ĉe la Mallongbeka ansero.
Hejmigitajn grizajn anserojn oni trovas ĉefe en Eŭropo, Azio kaj Nordameriko.
Populacioj en Eŭropo
La nederlandaj ornitologoj intensigis siajn kaptojn en 2009 (1000 markitaj birdoj) por studi la migradojn de la subpopulacioj. La rezultoj de 1990-2008 montris, ke tiuj anseroj estas parte loĝantaj birdoj kaj vintrumas proksime de la nestolokoj, dum la resto migras al Hispanio tra Francio.
Infanvartejo (zoologio)
Infanvartejo  aŭ Idovartejo  en zoologio aludas al la zorgo de la idaro de aliulo, ekzemple en kolonio. Tiu termino estas ĝenerale uzata en la studo de birdokolonioj. Multaj pingvenoj formas Infanvartejojn, aldone al multaj aliaj birdoj kiaj la Kanada ansero, Molanaso kaj la Ordinara tadorno.
Esperanto-vortaro per Temo-tabeloj
La Esperanto-vortaro per Temo-tabeloj, de la itala aŭtoro Michele Mariano, prezentas novan, laŭteman aranĝon de PIV 1970 pere de tabeloj, en horizontala grandformato. Ĝin eldonis Lina Gabrielli en 1980 kiel volumo 1 en la kolekto "Plejado - Scienca Eldon-serio".
Infanvartejo (zoologio)
Inter reptilioj, ankaŭ la Krokodila kajmano zorgas siajn idojn en Infanvartejoj, unu ino zorgas siajn proprajn idojn same kiel kelkajn de aliaj gepatroj.
Griza ansero
Populacioj en Eŭropo
En Francio, ĉirkaŭ 1980, ONCFS komencis vintran kalkulon ĉiujaran ekde la 1980-aj jaroj, kaj alvokas al sekvado de la migrado antaŭnupta en la okcidento de la lando. La nombroj de 1980 ĝis 2005 montras antaŭnuptan migradon pli kaj pli pli fruan (ebla indico de klimata ŝanĝo). Tiu laboro estas farata surloke de grupo de fakuloj (Goose Spécialists Group) de Wetlands International kreita en 1995.
Infanvartejo (zoologio)
Leonoj estas alia elstara specio kiu formas Infanvartejojn. Inoj ene de leonaro havigas mutuan protektadon kaj eĉ vartas la idojn de aliaj leoninoj. Tamen studoj montris, ke la leonidoj zorgitaj en Infanvartejoj tendencas havi pli malaltajn manĝindicojn ol se ili estus zorgitaj de unu patrino. Tio indikas, ke ĉe leonoj, la Infanvartejoj estas defenda formado.
Esperanto-vortaro per Temo-tabeloj
Ĝi enhavas ĉirkaŭ 5000 da vortoj laŭteme arangitaj kaj kun alfabeta indekso. Tia aranĝo estas aparte helpa por trovi similsencajn vortojn kaj varii la stilon.
Griza ansero
Migrado
La natura Griza ansero estas ĝenerale migranta, kaj vojaĝas suden kaj okcidenten vintre, al Brita Insularo, Hispanio, Portugalio, la bordoj de Mediteraneo aŭ de la Nigra Maro, Nordafriko aŭ Suda Azio, depende de la populacioj. Sed kelkaj naturaj populacioj de nordokcidenta Eŭropo (ĉefe la skotaj populacioj) same kiel la populacioj de naturiĝintaj individuoj estas tre ofte loĝantaj birdoj. Ankaŭ individuoj kaj izoliĝintaj grupoj vintrumas ĉe la bordoj de Balta Maro kaj en norda Germanio.
Dum la migraj flugadoj, la anseroj tendencas bruege flugi, en V-forma aranĝo de 50 ĝis 200 individuoj, foje akompanate de aliaj birdoj same migrantaj kiaj grizaj gruoj aŭ aliaj specioj de anseroj. Eĉ ene de la flugoformol, la paroj neniam disiĝas.
Socia konduto
Temas pri nature socia specio, kaj iĝas tre gregema dum migrado. La grandeco de la anseraroj varias de malgranda familia grupo ĝis aroj de kelkaj miloj da individuoj. Dum la reprodukta sezono, la masklo iĝas teritoriema kaj defendas la ĉirkaŭojn de la nesto kontraŭ entruduloj.
Temas pri specio monogamia, kies paroj formiĝas por la tuta vivo. Se malaperas unu el la du partneroj, la postvivanto povas, antaŭ formi novan paron, resti dumlonge fraŭlo, eĉ ĝis definitiva vidveco.
La kolonioj, foje konsistantaj el individuoj de la sama familio, disponas pri socia hierarkio. Kelkaj maskloj estras la grupon kaj kontrolas eventualan aperon de predantoj dum la manĝoperiodoj.
Voĉo
La specio havas laŭtan ridhupecan alvokon, hooooonk!, kiel ĉe Bredansero. Ĝi estas specio malmulte bruema ĉe la lokoj de paŝtiĝado, sed plie dumfluge.
La kontaktvoko konsistas el tri ĝis kvin elementoj: ga ga ga, ang ang ang aŭ ong ong ong. La pasado de la migrantantaj birdoj estas foje rimarkata pro ties oftaj krioj, altatonaj kaj laŭtegaj (krio aŭskultebla ĉe tiu retejo).
La kovanta ino defendas sian neston eligante forpeligajn kaj minacegajn fajfojn.
La idoj eligas malgrandajn kontaktkriojn: vivi aŭ vivivi. Tiuj iĝas pli plendamaj se la idoj estas apartigitaj de siaj gepatroj au forpelitaj de fremdaj individuoj.
Manĝo
Grizaj anseroj manĝas ĉefe herbajn burĝonojn kaj ŝosojn, sed ili povas ankaŭ elterigi rizomojn, radikojn kaj tuberojn, pluki grenon, florarojn kaj fruktojn (Rubus kaj Vaccinium), eĉ konsumi malgrandajn akvajn bestetojn. Nature, ili manĝas ĉefe akvajn plantojn kiaj Spartina, Festuca, Potamogeton, ekvizetoj (Equisetum), glicerioj (Glyceria) kaj lemnoj (Lemna), kanojn kiaj junkoj, fragmitoj kaj tifaoj, aŭ plantojn de paŝtejo kiaj herboj, trifolioj kaj taraksakoj.
La nutrosistemo de anseroj povas dependi de ties kutimaroj kaj nestoloko. La anseroj kiuj nestumas en Norvegio manĝas ĉefe aerajn partojn de gramineoj kaj aliaj preriaj plantoj kiaj Festuca, Agropyron, Lolium, Poa, Taraxacum, Sonchus kaj Chenopodium. La nutrosistemo dependas ankaŭ de la zonoj kie ili haltas. Ĉe Oostvaardersplassen, la manĝo de la anseroj konsistas el folioj, tigoj kaj rizomoj de tifaoj (Typha) kaj fragmitoj (Phragmites) sed poste, kiam la rimedoj elĉerpiĝas, el cerealkampoj, dum ĉe Vadamaro, ili manĝas Spartina, Festuca, junkojn kaj kvikojn. Okcidente de Francio, tiu ansero manĝas ĉefe en la paŝtaj herbejoj, konsumante loliojn kaj Puccinellia maritima, sur la herbejoj de Poa maritima de la golfo de Aiguillon, plukante en la stoplejoj de maizo kaj pli eventuale ĉe la vintraj cerealoj. Ĉe la marĉoj de Orx, la vintrumantoj konsumas burĝonojn de Juncus effusus kaj de arunda falarido kaj eĉ de Ludwigia peploides.
Ĉe la marmarĉoj de Gvadalkiviro de sudokcidenta Hispanio, la anseroj manĝas ĉefe rizomojn de Schoenoplectus litoralis kaj poste rizomojn de Bolboschoenus maritimus, kiam la zonoj kiujn ili kovras iĝas inunditaj.
La anseroj povas manĝi nur se la grundo estas malseka; kiam la grundo estas seka, ili devas ĝenerale turni sin al cerealoj. Anseroj povas same ataki kelkajn legomkultivaĵojn kiaj kampoj de karotoj, terpomoj, napoj, rapoj kaj sukerbeto, kaj pluki grenon de tritiko el la stoplejoj.
Ili manĝas ĉefe mateniĝe kaj krepuske. Dum la Zugunruhe aŭ okaze de sekeco ili povas manĝi la tutan tagon.
Mier
Mier estas unu el la 43 komunumoj de la meksika subŝtato Tamaulipas, kiu situas en la norda Meksiko kun limo al Usono kaj la meksika golfo. La ĉefurbo de la komunumo estas Mier. La kodnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 10024.
Griza ansero
Migrado kaj moviĝado
Ili flugas en V-formo (ĉefe dum migrado) aŭ en linio. Ili migras ĉefe suden kaj okcidenten. Sed skotaj reproduktuloj, kaj kelkaj aliaj populacioj en nordokcidenta Eŭropo, kaj naturiĝintaj aroj estas tre loĝantaj, tio estas nemigrantaj. Okaze de la printempa migrado, Grizaj anseroj apartenas al la birdoj plej frue alvenantaj. Komence de februaro, kiam apenaŭ neĝo degelas, ili jam ĉeestas, kaj post la disrompiĝo de la glacio de lagoj kaj marĉoj iliaj paroj tuj okupas siajn nestejojn. Siajn nestojn ili konstruas plej ofte en sekputra kanejo, uzante kanojn, kan-rompaĵojn, eble junkojn aŭ tifaojn. Ekde oktobro pli ofte oni vidas ilin kun aliaj naturanseraj specioj migrantaj el nordo, kun la Blankfrunta ansero kaj la Fabansero ekzemple.
Mier
Geografio
La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 6539 loĝantojn. El tiuj estis 3204 viroj kaj 3335 virinoj. La komunumo havas surfacon de 1099,9 km². La meza alteco (de la ĉefurbo) estas 70 metroj super la marnivelo.
Klimato
En la komunumo jare falas averaĝe 500 mm/m² de precipitaĵo. La averaĝa jara temperaturo estas 25 °C.
Griza ansero
Migrado kaj moviĝado
La Griza ansero esas akvobirda specio kiu naĝas pli ofte ol la aliaj anseroj. Surtere, ili piediras pli facile ol anasoj kaj kapablas kuri rapide. La flugomaniero estas pova, rapida, regula, kun malrapida flugilfrapado. Tiu specio ŝvebas antaŭ surteriĝo kaj fine falas malmilde.
Mier
Sociogeografio
En la jaro 2000 en la komunumo vivis 5960 personoj, pli aĝaj ol 5 jaroj. El tiuj 11 personoj sciis paroli indiĝenan lingvon. Tio signifas ke 0,185 % de la loĝantaro en la koncerna jaro sciis paroli indiĝenan lingvon.
4601 de la loĝantoj de Mier en la jaro 1995 aĝis pli ol 15 jaroj. El tiuj 242 estis analfabetoj, do ne sciis legi kaj skribi. Tio signifas ke 5,26 % de la tuta loĝantaro (pli aĝa ol 15) ne sciis legi kaj skribi. Ĉe la virinoj estis 4,71 % (132 el 2267), kiuj ne sciis legi kaj skribi kaj ĉe la viroj 5,82 % (110 el 2334).
Griza ansero
Migrado kaj moviĝado
La hejmaj variantoj povas ankoraŭ flugi, sed estas nekapablaj plenumi longajn migradojn, ĉar ties korpo estas tro peza. Krome ili estas plejparte kun flugilpintoj fortranĉitaj.
Mier
Sociogeografio
El la loĝantoj (pli aĝaj ol 5 jaroj en la jaro 1995), 5416 personoj apartenis al la katolika religio kaj 317 personoj al la protestantisma religio. 80 personoj apartenis al aliaj religioj kaj 147 personoj statistike apartenis al neniu religio.
Griza ansero
Reproduktado
La reprodukta sezono komenciĝas je datoj variaj laŭ la regionoj: komenco de majo en Islando, fino de aprilo en Skotlando, fino de marto en multaj regionoj. La birdobredistoj uzas teknikojn de almeto antaŭ homfarata lumo por modifi tiujn datojn ĉe la hejmigitaj variaĵoj.
Mier
Sociogeografio
Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a., (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).
Griza ansero
Reproduktado
Koncerne la naturajn individuojn, la nupta ceremonio kaj la pariĝado okazas en akvo. La masklo ripete metas sian kapon sub la akvon, imitate de la ino se tiu konsentaa. Dum la pariĝado, la ino troviĝas ofte tute subakve, pro la pezo de sia partnero.
La granda nesto estas instalata proksime de la akvo, kaŝite inter vegetaĵoj kaj kanoj. Kiam la paro trovas taŭgan lokon, la nesto estas konstruata el herberoj kaj kaneroj, kaj kovrata per lanugo. Estas la ino, kiu konstruas la neston, dum la masklo kontrolas la teritorion. La konstruado estas finita en 3 tagoj, sed oni povas kunigi materialon dum la tuta kovado.
Ĝenerale la ino demetas 4-5 ovojn, sed troviĝas ankaŭ nestoplenoj el 6 aŭ 7 ovoj, kaj eĉ ĝis 12. Tiuj ovoj estas kremoblankaj kaj mezuriĝas averaĝe 86 x 58 mm. Ties pezo en freŝa stato estas de 150 ĝis 160 g. Ili estas kovataj nur de la ino. La masklo plukontrolas la neston de malproksime kaj poste partoprenas en la idozorgado. Kun la paso de la kovado en la nesto kolektiĝas pli kaj pli da lanugo, kion la birdino aranĝas en kronoformo. La kovejon ili aliras naĝe, tiel ili elformas veran surakvan padon en la flanko de la vasta akvo aŭ de la bordo. La idoj eloviĝas post kvar semajnoj (de 27 ĝis 29 tagoj). Se la ovoj estas detruitaj, povas okazi nova ovodemetado. Post eloviĝo la idoj estas nestofuĝaj kaj elnestiĝas post kiam ili estas sekaj kaj sufiĉe movkapablaj, ĝenerale post 24 ĝis 48 horoj. Ili estas jam kapablaj sekvi siajn gepatrojn, naĝi kaj manĝi solaj, sed sub la viglado de la gepatroj. En akvo, la ino naĝas ĉiam la unua, sekvate de la vico de idoj, kaj la patro la lasta, preta defendi akre sian idaron.
La familio, en la surakva pado, aliras la herbejon aŭ paŝtejon, kie ili nutras sin, matene kaj malfru-posttagmeze. Dum la etuloj kaj la ino manĝas la junan herbon, la viransero atenteme gardadas, kaj je danĝero li tuj signalas, je kio la familio malaperas en la kanaro. Se ili malproksimen iris for de la kanejo, la gepatraj birdoj surteriĝas kun longe etendita kolo, kaj la idoj ekkaŭras apud ili, kaj tiel en kaŭra pozicio ili atendas la forpason de la danĝero. La idoj kapablas flugi post ĉirkaŭ 8 semajnoj del Hoyo J., Elliott A., Sargatal J. (1992) Handbook of the Birds of the World, Lynx Edicions, Barcelone. Tamen, la familia grupo restas ofte unuiĝinta dum unu jaro, post kio la plenkreska masklo, preta por nova reprodukta sezono, forpelas la junulojn de la pasinta jaro. Post la reprodukta sezono, tio estas du monatojn post eloviĝo, la familiaj grupoj tendencas rekunmetiĝi.
La viranseroj ĵaluzoplene gardadas ankaŭ sian paŝtejon. Sed ekde la somermezo, kiam ekflugas la idoj, la grizaj anseroj ariĝas en grandaj grupoj, kaj ĝis malfrua aŭtuno ili trairas en pligrandiĝantaj grupoj stoplejojn, paŝtejojn, surakvajn vivejojn.
En Nordameriko, ekzistas multaj okazoj de libera hibridiĝo inter Griza ansero, nome naturiĝinta bredansero, kaj Kanada ansero, kiuj vivas inter la ties kolonioj. Ekzistas informoj ankaŭ pri okazoj de hibridiĝo kun Cigna ansero (de hejmigita deveno, ĉar tiu lasta specio estas azia) kaj kun Blankfrunta ansero.
Etimologio kaj malnovaj nomoj
Laŭlonge de la historio de la sciencoj, tiu birdo ricevis multajn sciencajn nomojn: Anser domesticus kaj Anser ferus (Gesner, 1617-21) depende ĉu temas pri hejma (domesticus) aŭ pri natura birdo (ferus), Oca paglietana (Gerini, 1767-76), Anser anser ferus (Bechstein, 1803), Anser cinereus (Meyer, 1810), Anser vulgaris (Pallas, 1811), Anas cinerea (Ranzani, 1821-23), Anser palustris (Fleming, 1828), Anser sylvestris (C. L. Brehm, 1830), Anser cineraceus (Marchand, 1877), same kiel por la subspecioj Anser anser rubirostris, Anser erythropus (G. R. Gray, 1844), Anser rubrirostris (Hodgson, 1844) kaj Anser cinereus rubrirostris (Swinhoe, 1871)
Klasigo
Laŭ Alan P. Peterson, tiu specio konsistas el du subspecioj, kiuj estas la jenaj:
La hejmaj rasoj estis grupigitaj laŭ la taksono:
La plej antikva fosilio de Griza ansero estis trovita en Rusio de Sergei Rudenko kaj I. M. Pavliuĉenko en 1954. Tiu fosilio estis datita de la fino de Pleistoceno, tio estas antaŭ inter 126,000 kaj 11,000 jaroj.
Aldomigo
La hejmigo de la Griza ansero datiĝas del kelkaj miloj da jaroj, eble pli ol 3,000 jaroj. La nunaj hejmigitaj grizaj anseroj (bredanseroj) devenas ĉiuj ĉu de Grizaj anseroj ĉu de Cignaj anseroj (Anser cygnoides), aŭ de hibridoj inter tiuj du specioj. Nune eŭropa regularo precizigas, ke oni rajtas gardi neniun ajn anseron kaptitan en naturo por anserbredado.
Uzado de la Griza ansero fare de homoj
La natura animalo estis fonto de viando, de graso, de ovoj kaj de plumoj; la Bredansero pluludas tiun rolon.
La lanugo de tiu ansero estis delonge uzata por remburi kusenojn, kovrilojn, matracojn, dormosakojn kaj remburitajn vestojn.
La plumoj estis uzataj por produkti skribilojn (skribplumojn).
La viando, la graso kaj la hepato de ansero estas delikataĵoj; ankaŭ la ovoj estis konsumataj dumlonge en la kamparo eŭropa.
Minacoj
La ĉefaj predantoj de la Griza ansero estas rabobirdoj, korvedoj, vagantaj hundoj, vulpoj… kaj homoj. Krom per rekta predado, tiu lasta minacas anserojn per detruado de ties habitato, ekzemple per drenado de humidejoj aŭ per vastiĝo de urbanizado, kaj per poluado kaj industria kaj agrikultura. Ĉiu perturbo de humidejoj, kiel ties vizitado fare de turistoj aŭ ĉasistoj, malfortigas ties populaciojn.
En diversaj landoj de Eŭropo, migrantaj anseraroj detruas regule kampojn de terpomoj aŭ karotoj. Kvankam reguligita en plejparto de la landoj, la ĉasado de tiu birdo estas motivata ankaŭ ne nur por la konsumado de la animalo, sed ankaŭ pro venĝo al la detrua birdo. Griza ansero estas la ansero plej ĉasata en Francio.
La Griza ansero estas ankaŭ unu el la anseroj plej suferantaj pro saturna venenigo pro engluto de ĉasplumberoj. Kvankam tiuj estas malpermesataj en Francio, en Usono kaj en multaj landoj por la akvobirdoj, la jam farita poluado de humidejoj estas ofte danĝerega.
Populacio natura kaj monda kaj eŭropa
La natura populacio kiu reproduktiĝas en Eŭropo (Rusio inklude) estas taksata, laŭ BirdLife International, inter 12,000 kaj 190,000 paroj. La eŭropa reproduktejo estas ampleksa (taksata de tiu sama organizo je 2 milionoj de km²), sed disa (la Griza ansero reproduktiĝas en humidejoj). La populacio vintrumanta en Eŭropo estas taksata je 390,000 individuoj.
En Benelukso
La plej grandaj centroj de grupiĝo troviĝas ĉe lagetoj (inter aliaj Oostvaardersplassen) aŭ borde de la Vadmaro.
En Francio
Miloj de grizaj anseroj, venintaj de norda Eŭropo, superflugas Francion laŭ larĝa fronto, sed ĉefe super la valo de Rodano. Eblas observi ilin en la humidejoj kie ili haltas. Ili restas malmulte aŭtune, male oni povas observi ilin pli longe printempe kiam ili revenas al siaj nestolokoj. Kelkaj miloj da paroj vintrumas en Francio; oni kalkulis 5,200 parojn en 1990 kaj 7,950 en 1996. Krome oni observis kelkajn parojn kiuj tute ne migras kaj restas kiel loĝantaj birdoj.
Estas famaj kelkaj lokoj de regrupiĝo kiaj Kamargo, la golfo de Aiguillon, la valo de la rivero Rejno, la Lago Der kaj la ornitologiaj rezervejoj.
La teknikoj de observado plej ofte uzataj estas similaj al tiuj de gvata kaj pasada ĉasado. Dum la ĉassezono de 1998-1999, de 16,000 ĝis 25,000 grizaj anseroj estis kaptitaj, kio reprezentas 16 ĝis 25% de la totalaj nombroj, kaj tio havas gravan influon sur la evoluo de la populacioj de la specio. La malfermo de la ĉassezono okazas de komenco de aŭgusto ĉe la marbordo ĝis fino de aŭgusto ĉe la internaj humidejoj;la sezono daŭras ĝis la 31a de januaro.
En Svisio
La Griza ansero estas birdo loĝanta en Svisio nur ekde la 1980-aj jaroj. Dudeko da paroj estis nombrita en 2004. Krome cento da Grizaj anseroj vintrumas tie, esence en la ĉirkaŭaĵo de la lago de Morato. La loĝantaj Grizaj anseroj kauzasas problemojn al la agrikulturistoj lokaj ĉar ili damaĝas ties kultivaĵojn sed ankaŭ al la aŭtoritatoj ĉar ili malpurigas la publikajn vojojn per siaj fekoj.
Statuso laŭleĝa
Pro ties ampleksa monda distribua (taksata inter 1 kaj 10 milionoj da km²) kaj pro ties grava populacio, UICN klasis tiun specion en la kategorio LC (malplej zorgiga).
La direktivo «Birdoj» de Eŭropa Unio rajtigas la ĉasadon kaj la komercigon de tiu ansero (Aneksoj II kaj III), kio estas en kontraŭdiro kun la Konvencio de Berno, kiu klasigis tiun specion en anekso III (protektata specio) kaj kun la interkonsento pri la konservado de migrantaj akvobirdoj de Afriko-Eŭrazio (AEWA), kiu protektas la specion sed kiu, pli nuance, distingas malsamajn populaciojn:
Ornitologio
La Griza ansero estis animalo ĉefe studita de la etologoj ĉefe de Oskar August Heinroth kiu malkovris la fenomenon kondutan nomatan stampado, poste de Konrad Lorenz kiu disvolvigis kaj popularigis tiun fenomenon, laŭ detala studo en la artikolo "Anseroj de Lorenz".
Filatelio
Multaj landoj eldonis poŝtmarkojn kun figuroj de tiu birdo: inter kiuj Afganio en 1974, Alĝerio en 2001, Belgio en 1972, Centrafriko en 1997, Ĉeĥoslovakio en 1960, Danio en 1999, Estonio en 1995, Gambio en 1997, Orienta Germanio en 1968, Hungario en 1968 kaj 1980, Islando en 2005, Irako en 2007, Japanio en 1949 kaj 1996, Nordkoreio en 2001, Libio en 1983, Moldavio en 1996 (vidu foton), Pakistano en 1992, Sovetunio en 1990, Sirio en 2002, Togolando en 1998, Tunizio en 1986 kaj 1994, Unuiĝintaj Nacioj en 1996, kaj fine Ukrainio en 2004.
Oskar von Hase
Li studis en la Bonna universitato.
Per verko pri "Die Koburger, Buchhändlerfamilie zu Nürnberg" li iĝis en la 10a de Aprilo 1869 en Jena Doktoro en Filozofio.
Magneta anteno
La Magneta anteno, uzas, kontraste al dipolo, prefere la magnetan komponanton de la elektromagneta kampo. En pli granda distanco de la anteno la kampoj de ambaŭ variantoj de antenoj estas samaj.
Maŝakalio
Maŝakalioj estas indiana etno, kiu vivas en tri nenajbaraj komunumoj en la Valo de la Rivero Mukurio, sud-orienta parto de Brazilo en la sub-ŝtato Minas-Ĝerajso. La tri maŝakaliaj komunumoj elfaras proksimume 1.400 loĝantojn, kiuj persiste konservas siajn tradiciajn kutimojn kaj sian lingvon, la maŝakalian.
Magneta anteno
Magneta anteno konsistas el unu, pli malofte kelkaj, kurbiĝoj de elektra konduktilo (drato aŭ tubo) kaj kondensilo. Ĝi estas oscil-cirkvito, ankaŭ nomita LC-cirkvito, kun granda areo de la bobeno.
Maŝakalio
Historio de la maŝakalia popolo
Ĝis la deknaŭa jarcento la Maŝakaliaj indianoj kaj aliaj parencoj (Pataŝooj, Botokudoj, Purioj kaj Kamakanoj) loĝadis en aroj tra grandaj regionoj de la atlantika arbaro, kiujn enhavas nuntempe la sub-ŝtatoj Minas-Ĝerajso kaj Bahio. La densan arbaron la maŝakaliaj popoloj travojaĝis piede aŭ per kanuo sur la pluraj riveroj de la regiono. Ili kolektis fruktojn, fiŝkaptis kaj ĉasis birdojn kaj mamulojn. En la arbaro ili loĝis en provizoraj kabanoj kaj kiam manĝaĵo mankis ili lasis siajn loĝejojn kaj serĉis alian novan. La kontakto kun la novaj brazilanoj/eŭropanoj estis mizero al maŝakalioj, do la "blanka homo" senarbarigis la arbaron kaj volis kristianigi la indianojn. Obstine kelkaj grupoj refuzis la intervenon kaj fugis al aliaj arbarojn aŭ batalis vane. Indiĝenaj viroj estis mortigitaj kaj virinojn kaj infanojn oni konduktis al vilaĝoj. Tie virinoj estis seksperfortigitaj kaj infanoj adoptitaj. Sekve post la koloniigo de tiuj regionoj la plejparto de la arbaraj popoloj estis aŭ mortigitaj de la konkeristoj aŭ asimiliĝis al ili. Eta maŝakalia aro restis en teritorieto ĉirkaŭata de neindianaj vilaĝoj, sed ekde la komenco de la dudeka jarcento farmistoj senarbarigis la lastan teritorion de la maŝakalioj por bredi tie brutarojn. Sen grandaj arbaroj, la maŝakalioj ne povis plu ĉasi kaj ekdependis de la brazila ŝtato por supervivi. Tiu situacio streĉiĝis la rilato inter maŝakalioj kaj farmistoj. Pro la manko de ĉaso la indiĝenoj ofte ĉasis la farmistajn brutarojn, kio ekigis plurajn mortojn el ambaŭ flankoj. Post la 60aj jaroj la maŝakalia popolo pli kreskis kaj ekde 2003, post malpaciĝo inter rivalaj grupoj parto de la maŝakalia popolo iris al aliaj du novaj teritorioj.
La maŝakaliaj komunumoj
La maŝakaliaj komunumoj vivas nune en tri nenajbaraj teritorioj:
Turnoplilongigita triangula prisma kahelaro
Ĝi estas unu el 28 konveksaj unuformaj kahelaroj de eŭklida 3-spaco.
Maŝakalio
La maŝakaliaj komunumoj
Inter la urbetoj de Santa Helena de Minas kaj Umburaninha (municipo Bertópolis). Tiu teritorio enhavas du regionojn, la regionon de Konãg Mai (Bona Akvo)kaj la regionon de Pananî (Eta Herbejo). Tie vivas proksimume 1200 indiĝenoj.
Magneta anteno
Magnetaj antenoj estas uzataj por ricevado kaj por sendado. Radioamatoroj ŝatas ilin, ĉar ili povas esti konstruitaj tre malgrandaj, tial facile transporteblaj.
Turnoplilongigita triangula prisma kahelaro
Ĝi povas esti konstruita surbaze de la triangula prisma kahelaro. La triangula prisma kahelaro havas tri familiojn de paralelaj ebenoj, ĉiu familio disdividas la kahelaron je tavoloj je unu ĉelo dikaj, kaj la edroj en la ebenoj apartigantaj ĉi tiuj tavoloj formas regulajn kvadratajn kahelarojn (ekzistas ankaŭ la kvara familio, sed tie edroj formas triangulajn kahelarojn). La turnita triangula prisma kahelaro povas esti konstruita per turno de la alternaj tavoloj je 90 gradoj, kaj enigo inter ili de aldonaj tavoloj de kuboj.
Maŝakalio
La maŝakaliaj komunumoj
La teritorio de Apne Yîxux lokas en la municipo Ladainha kaj tie vivas 200 indianoj.
Magneta anteno
Konstruo
Por alta sendpovumo la kondensilo devas elteni altan tension, la distanco inter la platoj de la kondensilo devas esti kelkajn milimetrojn larĝa.
Turnoplilongigita triangula prisma kahelaro
Ĝi estas simila al la plilongigita triangula prisma kahelaro kiu havas la triangulaj prismoj kun en la sama orientiĝo, do estas konstruita simile per aldonaj de tavoloj de kuboj sen turno de tavoloj de prismoj.
Maŝakalio
La maŝakaliaj komunumoj
Tiu teritorio lokas en la municipo Teófilo Otoni kaj en ĝi vivas 65 indianoj.
Magneta anteno
Konstruo
La perimetro de la bobeno estu pli mallonga ol unu kvarono de la plej malgranda ondolongo.
Maŝakalio
Referencoj
Sônia de Almeida. Índios Maxakali: Resistência ou Morte. Belo Horizonte: Interlivros, 1980, 200 p.
Magneta anteno
Agordado
La anteno estas agordata per la kondensilo. Je ricevo oni aŭdas la plej bonan pozicion kiel plej laŭta bruo. Je sendado poste oni agordas al plej malalta staronda rilato.
Subtera gasdeponejo
La subtera gasdeponejo estas la aro da konstruaĵoj, naturaj kaj artefaritaj ujoj en porecaj tavoloj aŭ minkavoj por rezervi grandan volumenon da tergaso. Tio ebligas reguligi la gaskonsumadon. Kutime oni konstruas ilin apud la grandaj gaskondukiloj kaj gasokonsumejoj.
Zentrygon
Zentrygon estas genro de birdoj de la kolomba familio Kolombedoj (Columbidae). Ties membroj estas nomataj koturnokolomboj kaj ĉiuj vivas en la Neotropiso.
Subtera gasdeponejo
Konstrukcio
Plej ofte oni faras la subterajn gasdeponejojn en la eluzitaj gasaj, naftaj aŭ gasokondensataj minejoj kaj grundakvejoj. Oni enpumpas la gason tra putoj en la eluzitan tavolon aŭ grundakvejon, forpelante akvon el la poroj.