cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Katedralo de Essen
Pli malfruaj alkonstruaĵoj
Mallongan tempon post finkonstruo de la otida preĝejo, supozeble sub la posteulo de abatino Teofano, la interna korto estis novigata. La interna korto estis plimalgrandigata en 1471 okaze de la novigo kaj pligrandigo de la okcidente antaŭmetita preĝejo Sankta Johano la Baptisto, kiu funkciis kiel bapto- kaj paroĥopreĝejo de la abatinujaj subuloj; ĝi tamen cetere prezentiĝis laŭ sia formo ekestinta supozeble inter 1060 kaj1080.
La sekvonta pligrandigo de la preĝejo estis alkonstruaĵo al la suda transversa domo en la 12-a jarcento. Tiu ĉi masivega alkonstruaĵo entenis en la supra etaĝo la „sectarium“, ĉambron, en kiu oni gardis la dokumentojn kaj aktojn de la abatinujo kaj kiu ankaŭ servis kiel trezorejo. La malferma halo sub ĝi, kiu pli malfrue estis fermita, servis por celoj de la eklezia juĝejo. Tiu ĉi alkonstruaĵo nun estas parto de la katedrala trezorejo de Essen.
Gotika halopreĝejo
En 1275 la otida abatopreĝejo forbrulis, je kio la okcidenta alkonstruaĵo kaj la kripto restis konserviĝintaj. Je la denova konstruo, kiu okazis en la regotempoj de la abatinoj Berta de Arnsbergo kaj Beatrica de Holte, la arĥitektoj ligis malnovan kun la novaj formoj de la gotika arĥitekturo. Oni elektis la formon de halopreĝejo kiel konscia kontrasto al la katedralo de Kolonjo, ĉar la abatinujo Essen devis defendi sin kontraŭ potencopostulojn de la ĉefepiskopoj de Kolonjo kaj la abatinoj volis esprimi per la konstruformo sian unuecon kaj sendependecon. Ĉe la novkonstruaĵo verkis sinsekve du arĥitektoj, el kiuj la unua, Majstro Martino, rezignis sian postenon en la jaro 1305 pro malkonsentoj kun abatino Beatrica de Holte. Majstro Martino konis, laŭ kion oni interpretas el detaloj de liaj ornamaĵoj, preĝejokonstruaĵojn el Burgonjo kaj el Ĉampanjo same kiel ankaŭ la forman lingvon de la katedralkonstruajn metiejojn en Kolonjo kaj Treviro, kaj li estis respondeca por la ĝenerala koncepto. Tiu ĉi intencis komence longan ĥorejon simile al tiu de la preĝejo Sankta Vito en Mönchengladbach. Ankoraŭ sub konstrua estrado fare de Majstro Martino oni rezignis ĉi tiun koncepton kaj konstruis haloĥorejon inspiritan de la Elizabetapreĝejo je Marburgo, ekkonstruata en 1235, per kiu oni surkonstruis la eksteran kripton. Ĉi tiu transigo de la formo de la laŭlonga domo sur la ĥorejon estis unuafoja en Germanujo. La posteulo de Majstro Martino ne estas konata laŭnome. Lia forma lingvo estas pli konserveme vestfalia, li tamen transprenis la konstruplanon de sia antaŭulo kaj finrealigis ĝin.
La origine pli plataj tegmentoj de la okangulo kaj de la ŝtuparturoj estis anstataŭataj per pli akraj tegmentoj, la ŝtuparturoj krom tio unu etaĝon altigitaj. Super la navokruciĝo la gotika abatopreĝejo havis navkrucoturon. Ankaŭ la klostro estis novigata. La tuta novkonstruaĵo estis konsekrata iun ajn 8-an de julio, verŝajne en 1316. La 8-a de julio estas la eĉ nuntempe festata konsekrotago de la katedralo.
Károly Szász (arkivisto)
SZÁSZ Károly [sa:s] estis rumania hungara arkivisto, arthistoriisto. Li naskiĝis en Nagybánya la 23-an de julio 1919 kaj mortis en Baia Mare la 15-an de majo 1965.
Katedralo de Essen
Pli malfruaj ŝanĝoj
En la 18-a jarcento okazis barokigo de la abatopreĝejo. La malnova navkrucoturo estis anstataŭata per pli maldika firstotureto. La fenestroj de la suda flanko de la katedralo estis plilarĝigataj kaj perdis siajn gotikajn ornamripojn. La akrapintaj ĉapoj de la okcidenta alkonstruaĵo estis anstataŭataj per barokaj bulbaj kupoloj, krom tio la sonoriletaĝo ricevis horloĝon. En la interno grandparto de la malnovajardeko interna ekipaĵo estis forigataj kaj anstataŭataj, tiel ke nur malmultaj originalaj partoj el la gotika ekipaĵo konserviĝis, kiuj ne plu estas interrilatigeblaj.
Károly Szász (arkivisto)
Biografio
Károly Szász akiris diplomon pri arthistorio, antikva historio, latina lingvo kaj literaturo en la Universitato Ferenc József. Li instruis en Baia Mare (1945–49). En 1950–51 li estis muzeologo, poste en Oradea direktoro de arkivejo, inter 1956 kaj 1963 direktoro de arkivejo de Baia Mare, fine instruisto (1963–65) en Baia Sprie.
Katedralo de Essen
Pli malfruaj ŝanĝoj
Proksimume 1880 oni sekvis ankaŭ en Essen la modan fervoron, taksi la gotikon kiel pragermanan konstruostilon, kaj nuligis plejeble la ŝanĝojn de la baroko. La okcidenta alkonstruaĵo ricevis sian antaŭan aspekton, je kio la arĥitekto kaj artohistoriisto Georg Humann sukcesis malebligi, ke tiu ĉi estus gotigata. Krom tio oni forigis la barokan internan ekipaĵon, el kiu nun unu el la flankaltaroj nun estas la ĉefa altaro de la antaŭstaranta paroĥopreĝejo Sankta Johano la Baptisto. Kelkaj sanktulaj figuroj tie trovigas, kelkaj aliaj en la katedrala trezorejo. La ekipaĵo kreita kiel anstataŭaĵo de la barokaj pecoj viktimiĝis en la Dua Mondmilito, tiel ke de ĝi nur malpli multa konserviĝis. Dum la konstruado proksimume 1880 la preĝejo ricevis sian nunan tegmentoformon kaj novgotikan firstotureton sur la navokruciĝo.
Respektinda Loĝio Altuna
La historio de la Respektinda Loĝio Altuna datas el la 17a de majo 1932, kiam ekloĝis en Donostio la Respektinda Loĝio Altuna 15, sub la Obeo de la Granda Hispana Oriento, kaj ĝiaj tri lumoj estis José Julián Bellido y Rodriguez, kiel Respektega Majstro, Ricardo Vera Salas kiel Unua Gardisto kaj Angel Heras Maiz kiel Dua Gardisto. Ĉi tiu framasona loĝio estis aktiva inter 1932 kaj 1936, kiam estis fermita perforte per la naciisma armeo, en la komenco de la Hispana Enlanda Milito. La nomo de la Respektinda Loĝio Altuna 15 estis eble inspirita je Manuel Ignacio Altuna y Portu (1722-1762), elstara personeco kiu naskiĝis en la azkoitia palaco de Portu, impulsulo de la Baskongada Reĝa Socio de Landaj Amikoj, membro el la Gipuzka Kompanio de Karako kaj amiko de Rousseau.
Katedralo de Essen
Milita detruo kaj rekonstruo
Dum la nokto de la 5-a al la 6-a de marto 1943 la brita aerarmeo atakis la urbon Essen, kiu estis grava pro la fabrikoj de Krupp por la milita ekonomio de la naziismo: En malpli ol horo 442 flugmaŝinoj disĵetis 137.000 brulbombojn kaj 1100 grandeksplodajn bombojn sur la urbocentron. La katedralo finbrulis kaj suferis treege gravajn difektojn, nur la plej malnovaj partoj de la konstruaĵo, la okcidenta alkonstruaĵo kaj la kripto, estis malpli difektataj. Post la okupado de Essen fare de la Aliancanoj la nova urbestraro instalita de ili decidis jam en unu el la unuaj kunsidoj sub la komunisma ĉefurbestro Heinz Renner unuvoĉe, rekonstrui la katedralon. Jam en la sama jaro oni komenciĝis per ruinsekurigaj laboroj. La militaj detruoj ankaŭ ebligis la ampleksajn arĥeologiajn esplorojn en la preĝejo fare de Walter Zimmermann; tiuj ĉi rezultigis multajn ekkonojn pri la konstruaĵoj antaŭaj al la nuna preĝejo same kiel ankaŭ pri la entombigoj en la preĝejo. La rekonstruado komenciĝis en 1951 kaj okazis flue: Jam en 1952 la okcidenta alkonstruaĵo kaj la laŭlonga domo estis reuzeblaj, ĝis 1958 ankaŭ la resto de la preĝejo estis restarigita, je kio oni ankaŭ fermis la nordflankon de la klostro, kiun oni estis malkonstruinta en la 19-a jarcento. La novgotika firstotureto el la antaŭa jarcento estis anstataŭata per pli maldika kaj statike pli avantaĝa tureto, per kio la preĝejo ricevis sian nunan eksteran formon. La komplete rekonstruita preĝejo poste en 1958 fariĝis episkopa sidejo.
Respektinda Loĝio Altuna
La Respektinda Loĝio Altuna 15 havis inter siaj membroj klerajn personojn el la donostia socio de tiu epoko, kiel la direktoro de la Meteologia Observejo de Igeldo, nome Mariano Doporto Machori, la fama germana fotisto Willy Koch, kiu ankaŭ estis germana konsulo en Donostio, tiu kiu estis urbestro en 1935, nome José Martínez Ubago aŭ la gvidanto de la respublika maldekstro Fermín Vega de Seoane, inter multaj aliaj.
Katedralo de Essen
Plej novaj kompletigoj
La abatopreĝejo neniam estis kreskinta trans la grando de la otida preĝejo. Nur la instalado de la episkopujo de Essen necesigis novan pligrandigon. Franz Kardinalo Hengsbach, la unua episkopo, jam dumvive estis deklarinta, ke li volas uzi sian privilegion, esti entombigata en sia episkopa preĝejo, sed ne apud Sankta Altfrid en la otida kripto. Por plenumi ĉi tiun deziron, de 1981 ĝis 1983 katedrala konstrumajstro Heinz Dohmen instaligis sub la antaŭĉambro okcidentan kripton, kies enirejo troviĝas sub la malnova okcidenta alkonstruaĵo. En ĉi tiu Adveniat-Kripto ornamita per modernaj gisbetonaj reliefoj de Emil Wachter, kies nomo memorigas pri tio, ke Kardinalo Hengsbach estis kunfondinto de la episkopa helporganizaĵo Adveniat, la ostoj de la kanonikoj entombigataj en la mezepoko kaj trovitaj dum la elfosado kaj ankaŭ en 1991 Kardinalo Hengsbach estis entombigataj, same kiel lia posteulo Episkopo Hubert Luthe en la jaro 2014.
Respektinda Loĝio Altuna
Unu el la plej gravaj faktoj pri la mallonga historio de ĉi tiu loĝio, estis la kreaĵo kun la labortaj loĝioj la Zelée kaj L'Etoile de Labourd de la kontraŭfaŝisma loĝio Espartako, kreita en la vilaĝo de Bajono, sub la Obeo de la Granda Oriento el Francio. Estis Respektega Majstro Pinéde el la Zelée, kiel Unua Gardisto Laberrère el L'Etoile de Labourd, kaj la restantaj postenoj estis okupitaj el Altuna 15 membroj. La Espartako loĝio ludis gravan rolon post la komenco de la enlanda milito, ĉar bonveniĝis multaj hispanaj rifuĝintoj, ĉu framasonaj aŭ ne framasonaj. Nuntempe, la laboro kiu estis komencita per la Loĝio Altuna 15, daŭrigas valida por la Respektinda Loĝio Altuna 52, kiu apartenas al la Simbola Hispana Granda Loĝio, kiu komencis je la 2001 jaro, kaj heredis la nomon kaj la tradicion el la origina donostia loĝio. La Respektinda Loĝio Altuna 52 difinas sin kiel la "plej antikva el la donostia framasonaĵo", kaj estas liberala kaj nedogmema loĝio, kiu apartenas al la liberpensa, humanisma kaj progresema tendenca movada flanko. Estas miksita (ĝi bonvenigas kaj virojn kaj virinojn) kaj siaj renkontoj estas en Donostio unufoje monate, kaj faras siajn laborojn kune kun aliaj obeoj kunhavigaj framasonaj membroj kaj sekvas la Skotan Antikvan kaj Akceptitan Riton. Lastatempe, estis publikita libro kiu titolas "Luma Memoro" kiu kolektas la historion de la origina loĝio Altuna 15 kaj volas ripari la memoron kaj la bonan nomon de iliaj membroj.
Katedralo de Essen
Plej novaj kompletigoj
La suda flanknava kapelo estas dediĉata ekde la 10-a de oktobro 2004 al la memoro kaj adorado de Nikolaus Groß, beatigita en 2001; krom tio ĝi estis novaranĝata.
Bilda distingokapablo de objektivo
Bilda distingokapablo de objektivo estas kapablo de objektivo aparte fari en bildo proksimajn unu al la alia punktojn aŭ liniojn.
Giungano
Giungano estas komunumo de Italio. Ĝi situas en la regiono Kampanio kaj la provinco Salerno. Fine de en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². Kristana patrono estas la doktrino de ĉielenpreno de Maria, kies memortago sekve estas la komunuma festotago.
Bilda distingokapablo de objektivo
Bilda distingokapablo estas mezurata kiel kvanto da distingeblaj linioj en unuo de longo (ofte 1mm) en bildo. Ĉi tie ĉi tiu atributo diferencas de simpla (ne bilda) optika distingokapablo ĉar simpla optika distingokapablo estas mezurata kiel distanco sur objekto, sed ne en bildo.
Katedralo de Essen
Mezuroj
La tuta preĝeja ensemblo inkluzive la antaŭmetitan preĝejon Sankta Johano estas 90 metrojn longa, la larĝeco estas inter 24 kaj 31 metroj je la transversa navo kun la almetaĵo de la katedrala trezorejo. La altecoj estas: La volumeno de la katedralo estas krudotaksite proksimume 45.000 m³, la masonaĵa maso proksimume 10.000 m³. La konstruaĵo pezas proksimume 25.000 tunojn.
Bilda distingokapablo de objektivo
Kutime distingokapablo estas malpli bona ĉe randoj de la bildo pro aberacioj, kiuj ĉe la randoj estas pli grandaj ol en la centro.
Giungano
Najbaras la komunumoj Capaccio, Cicerale kaj Trentinara.
Bilda distingokapablo de objektivo
Distingokapablo dependas de relativa truo de objektivo - ju malpligranda estas la truo des malpli grandaj estas geometriaj aberacioj. Sed male ju malpligranda estas la truo des malpli granda estas difrakto. Do estas certa relativa truo (kutime 1/8 ... 1/11) kun kiu la objektivo havas la plej grandan distingokapablon.
Katedralo de Essen
Ekipaĵo
Pro la barokigo en la 18-a jarcento, la regotikigo de 19-a jarcento kaj la detruoj de la Dua Mondmilito el la origina resp. pli frua ekipaĵo de la katedralo konserviĝis nur malmultaj, tamen des pli gravaj restaĵoj. La interno efikas relative modesta, precipe pro sia arĥitekturo, kies detalan belecon multaj vizitantoj pretervidas, ĉar la brilo de la du plej gravaj mezepokaj artverkoj de la katedraloj superbilas ĝin.
Katedrala trezoro
La katedrala havas trezorejon, kiu estas publike alirebla. En la norda flanknava kapelo troviĝas ekde 1959 la plej valora trezoro de la preĝejo, la Ora Madono, la plej malnova plenplastika figuro de Maria en la mondo kaj patrona sanktulo de la Ruhr-Episkopujo. La figuro el poploligno, alta 74 centimetrojn kaj tegita per orlado, devenas el la epoko de abatino Matilda kaj prezentas Marian kiel ĉielreĝinon (Regina Coeli), kiu tenas la potencon super la mondo por sia filo. La figuro, kiu origine estis kunportita je procesioj, venis supozeble pro la parenceco de Matilda al la otida reĝodinastio al Essen. La figuro aĝa pli ol mil jaroj estis amplekse riparata en 2004.
En la centro de la okcidenta alkonstruaĵo staras nun la monumenta sepbraka kandelabro, kiun abatino Matilda produktigis inter 973 kaj 1011. La lumilo, 2,26 metrojn alta kaj 1,88 metrojn larĝa, estas kunmetita el 46 eroj gisitaj el bronzo. La kandelabro simbolas la tutecon de Sankta Triunuo kaj tero kun ĝiaj kvar kompasdirektoj kaj Kristo kiel lumo de la mondo, kiu dum la Lasta Juĝo kondukas la kredantojn hejmen (Apo 7).
En la katedrala trezoro estas rimarkindaj krom tio la tiel nomata infankrono de Oto la 3-a, la kvar otidaj procesiokrucoj, la otida glavo longe adorata kiel juĝoglavo de la martiroj Kosmaso kaj Damiano, la librokovrilo de la evangeliaro de Teofano, pluraj gotikaj brakrelikvujoj, la tutmonde plej granda kolekto de burgonjaj fiboloj same kiel la karolida evangeliaro.
Ida-Kolono
La plej malnova ekipaĵero de la katedralo estas la krucokolono en la ĥorejo, kiu nuntempe portas modernan krucon. Ĝis en la 15-a jarcento ĝi portis krucon tegitan per orumita kuprolado, de kiu ankoraŭ nun la donacintoplato kaj eble pluaj restaĵoj troviĝas en la katedrala trezoro. La enskribo ISTAM CRUCEM (I)DA ABBATISSA FIERI IUSSIT („Ĉi tiun krucon abatino Ida produktigis“) ekkonigas abatinon Ida de Essen, mortintan en 971, kiel komisiinto, oni tamen ankaŭ diskutis, ĉu temas pri la fratino de abatino Teofano de Essen, Ida, abatino de Sankta Maria en la Kapitolo je Kolonjo. La kolono mem verŝajne estas antikva spolio, jen kion oni supozas pro la kanelita submetaĵo kun atenstila bazo. La kapitelo estas laŭfarita laŭ la antikvo, tamen aparte abunde ornamita. Laŭ la fasonado ĝi estas parenca kun la kapiteloj de la okcidenta galerio, de la kripto, same kiel al tiuj en la Ludgero-Kripto de la abatopreĝejo de Werden kaj en la preĝejo Sankta Lucio en Werden.
Tombomonumento de Altfrid
En la orienta kripto troviĝas la surtera tombo gotika de Altfrid, episkopo de Hildesheim kaj fondinto de Essen, el kalka sabloŝtono, kiun oni datigas je la tempo proksimume 1300 kaj kiu ekestis supozeble sub abatino Beatrica de Holte. Oni argumentas por la datigo per okulfrapaj similaĵoj de la surtera tombo kun sanktulaj tomboj en Kolonjo, precipe kun la tombo de Sankta Irmgarda en la katedralo de Kolonjo.
Aliaj artverkoj
La sabloŝtona figurensemblo de la „Entombigo de Kristo“ en la suda flankonavo devenas el la malfrua gotiko. La nekonata kolonja majstro, kiu kreis ĝin en la unua kvarono de la 16-a jarcento, estas nomata per la provizora nomo Majstro de la Memordonaco de Carben. Alia skulpturo de la frua 16-a jarcento estas la figuro de la helpanto el mizero, Roĥo, kiu ekestis mallonge post 1500 en la malsupra Rejnlando kaj staras ĉe la norda muro de a katedralo.
La epokon de la baroko reprezentas en la katedralo de Essen du epitafoj. La pli malnova de la abatino Elizabeta de Bergh mortinta en 1614 enhavas ankoraŭ klaraj renesancajn elementoj. Ĉi tiu plato fabrikita en Antverpeno el nigra marmoro troviĝas ĉe la norda muro de la orienta flankonavero kaj montras la abatinon en sia oficorobo, ĉirkaŭate de la blazonoj de ŝiaj prauloj. La dua epitafo, tiu de abatino Ana Salomea de Salm-Reifferscheidt, estas atribuata al Johann Mauritz Gröninger kaj troviĝas ĉe la norda muro de la orgenbalkono.
Pro la militaj detruoj la katedralo ne havas malnovajn fenestrovitrojn el la mezepoko. Tial la katedralaj kanonikoj de Essen komisiis je la rekonstruado elstarajn modernajn artistojn, krei novajn fenestrojn kaj modernajn religiajn artverkojn por la preĝejo, kiuj sin harmonie adaptas en la malnovan konstruan substancon. La Miĥaelo-Fenestron kaj la fenestrojn de la galeriaj etaĝoj de la okcidenta alkonstruaĵo verkis Heinrich Campendonk, la ĥorejajn fenestrojn Ludwig Gies, tiujn de la ĉefa navo Wilhelm Buschulte kaj la fenestrojn de la kripto Alfred Manessier. La altaro-friso estas verko de skulptisto Elmar Hillebrand kaj de sia lernanto Ronald Hughes. La bronzaj pordoj de interna korto kaj preĝejo same kiel ankaŭ la krucovoja friso en la ĉefa navo estas verkoj de la aŭstra artisto Toni Schneider-Manzell.
Orgeno
La katedralo havas ekde 2004 novan orgenon. Ĝin konstruis la renoma orgenkonstrua metiejo Rieger el Schwarzach (Vorarlbergo), kiu devenas de la orgenkonstruisto Franz Rieger. La instrumento konsistas el du suborgenoj, kiuj estas mastrumeblaj de ĝenerala ludotablo. La tuta orgeno havas entute 69 registrojn (5.102 fajfilojn, 95 fajfilajn vicojn).
Gooise Meren
Gooise Meren estas municipo de Nederlando. Ĝi situas en la sudorienta parto de la provinco Nord-Holando (Noord-Holland), en la okcidenta parto de la lando. Komence de en la municipo vivis.
La municipo ekestis je la 1-a de januaro 2016 pro fuzio inter Bussum, Naarden kaj Muiden; plue ĝi konsistas el la vilaĝo Muiderbarg kaj parto de la vilaĝeto Crailo.
Katedralo de Essen
Orgeno
Jen ĉi-malsupre la dispozicio de la orgeno. Orgenoj estas individue konstruataj laŭ la akustiko de la starloko same kiel la muzikaj intencoj kaj monrimedoj disponigitaj de la mendinto. Krom tio ĉiu orgeno havas siajn naciajn apartaĵojn. La mendinto ĉi-kaze volas havi la eblecon ludi per la orgeno ankaŭ verkojn de francaj komponistoj kiel ekzemple Charles-Marie Widor, do enprenigis ankaŭ francajn registrojn. Tial ŝajnas sencodone lasi la registronomojn en la respektiva nacia lingvo. La manualoj estas ciferitaj per romiaj nombroj, do I = 1, II = 2, II = 3, VI = 4.
Sonoriloj
Kaj en la sonorilĉambro de la okcidenta alkonstruaĵo kaj ankaŭ en la tureto sur la navokruciĝejo troviĝas sonoriloj. La sonorilaron de la katedralo sone kompletigas tiu de la antaŭmetita preĝejo Sankta Johano la Baptisto, je kio la sonoriloj de ĉi tiu preĝejo, gisitaj en 1787, tamen ne estas precize agorditaj kun la parte pli malnovaj sonoriloj de la katedralo, kio rezultigas iomete malharmonian kunsonoradon.
Gooise Meren
La municipo nomiĝis laŭ la Gooi, la regiono en kiu situas Naarden kaj Bussum kaj la lagoj en la municipo, kiel Gooimeer, IJmeer kaj Naardermeer. Muiden historie ne apartenas al la Gooi, sed al la Vechtstreek. La ĉefloko kaj la plej granda loĝloko de la municipo estas Bussum, tie ankaŭ estas la komunumejo.
En Naarden troviĝas la tombo de Johano Amoso Komenio.
Katedralo de Essen
Sonoriloj
En la okcidenta alkonstruaĵo troviĝas tri grandaj sonoriloj. La plej malnova sonorilo devenas jam de la fino de la 13-a jarcento kaj portas la enskribon CHRISTUM DE LIGNO CLAMANTEM DUM SONO SIGNO (Mia sono signifas la vokon de Kristo de la kruco.). Ĝi havas la konstruformon de tiel nomata „gotika trisono-ripo“ („ripo“ ĉi-kaze estas la transversa sekcaĵo). La Maria-Sonorilo estas la plej granda en la sonorilaro. Ĝi havas pli longan enskribaĵon, kiu nomas 1546 la jaron de ĝia gisiĝo. Oni gisis la sonorilojn rekte en Essen sur la nuna Burg-Placo. La tria sonorilo en la okcidenta alkonstruaĵo estas sen enskribaĵo, laŭ la formo ĝi estas enordigenda en la 14-a jarcenton.
La tureto sur la navokruciĝejo entenas sonorilaron el tri sonoriloj, el kiuj du gisis en 1955 sonorilgisejo Petit & Gebr. Edelbrock el Gescher, kiu produktas laŭ la sama tradicio, laŭ kiu oni gisis la sonorilojn de Sankta Johano la Baptisto. Tiuj ĉi du sonoriloj havas la enskribaĵojn Ave Maria Trösterin 1955 (Saluton, Maria konsolantino) kaj Ave Maria Königin 1955 (Saluton, Maria reĝino). La tria sonorilo en la tureto portas la enskribaĵon en platgermana lingvo WEI GOT WEL DEINEN DEI BIDDE VOR DE KRESTEN SEELEN AN 1522 (Kiu volas servi al Dio, tiu preĝu por la kristanaj animoj 1522.).
De la komenco ĝis 1803
La nombro de la sinjorinoj nobeldevenaj, al kiuj servis la preĝejo, variis trans la jarcentoj inter proksimume 70 dum la florepoko sub la regado de abatino Matilda en la 10-a jarcento kaj tri en la 16-a jarcento. Nur je altaj festotagoj la preĝejo estis alirebla por abatinejaj dependuloj kaj pli malfrue ankaŭ por la loĝantaro de la urbo Essen, por kies diservoj alikaze servis la preĝejo Sankta Johano la Baptisto antaŭ la nuna katedralo, kiu estis evoluinta el la otida baptokapelo, aŭ la preĝejo Sankta Gertruda (nun Marktkirche) sur la foirejo.
La reformacio neniel influis la katedralon. La burĝoj de la urbo Essen, jam sen tio daŭre kverelanta kun la abatinujo, egale ĉu la urbo estis libera regna urbo aŭ dependis politike de la abatinujo, ja plejparte aliĝis al la reformacio, la abatinoj kaj kanonikoj kaj per tio la preĝodomoj de la abatinujo tamen restis katolikaj. La protestantismaj burĝoj de la urbo transprenis por siaj diservoj la preĝejon Sankta Gertruda, la nunan Marktkirche, la restantaj katolikaj burĝoj uzis plue la preĝejon Sankta Johano la Baptisto situantan sur abatinuja teritorio kiel paroĥan preĝejon, kaj la abatinaj sinjorinoj sian abatinan preĝejon.
De 1803 ĝis nun
En 1803 Reĝlando Prusujo sekularigis la abatinujon. La paroĥo de Sankta Johano la Baptisto tamen tuj transprenis la abatinan preĝejon kune kun ĝiaj enaĵoj. La sekvontajn 150 jarojn la preĝejo estis paroĥa preĝejo. La nomo „Münsterkirche“ (monaĥopreĝejo), kiu estis tradiciiĝinta, restis, kvankam ne plu ekzistis abatinujo. Kiel paroĥa preĝejo ĝi servis al la katolika paroĥo de la urbocentro de la urbo Essen, kies membraro ĝuste en la 19-a kaj komence de la 20-a jarcento konsiderinde kreskis.
Post kiam jam en la 1920-aj jaroj ekzistis klopodoj starigi episkopujon en la Ruhr-Regiono, en 1958 oni formis el partoj de la episkopujoj Monastero, Paderborn kaj Kolonjo novan episkopujon, al kies episkopa preĝejo rangaltiĝis la katedralo de Essen. La 1-an de januaro 1958 la apostola nuncio Aloysius Muench enkondukis la unuan episkopon de Essen, Franz Hengsbach, per solena meso en lian postenon. Ekde tiam la katedralo de Essen estas la religia centro de la episkopujo. La supron de ĝia pli ol miljara historio formis finfine en 1987 la vizito de Papo Johano Paŭlo la 2-a.
Katedrala kapitulo
Laŭ la konkordata leĝo de 1929 ĝi havas krom siaj kutimaj taskoj (prizorgado de liturgiaj solenaĵoj en la episkopa katedralo, elekto de episkopuja administranto, konsilado kaj subteno de la episkopo je la estrado de la episkopujo, administrado de la katedrala trezoro) ankaŭ la rajton elekti la episkopon.
Gerő Szász
Biografio
Gerő Szász finis la teologion en Koloĵvaro, li iĝis tie reformita patro, de 1867 dekano. Li redaktis la Erdélyi Protestáns Közlöny kaj Prédikátori Tár. Li estis la unua vicprezidanto de la Erdélyi Irodalmi Társaság. Li estis membro de la Societo Petőfi (1876).
Rajĉur
Geografio
Rajĉur situas sur altebenaĵo en alteco 407 metrojn de la marnivelo. Kurnul troviĝas 85, Gulbarga 137, Hajderabado 176, Hubli-Dharwad 254, Belagavi 306, subŝtata ĉefurbo Bengaluro 360, Mumbajo 569, Kolkato 1355, tutlanda ĉefurbo Delhio 1382 kilometrojn (aere).
Demografio
En 2011 populacio de Rajĉur estis.
Historio
Fortikaĵo de Rajĉur estis konstruita 1294, poste ĝi havis gravan lokon en la historio. Sultanlando dominis de la 14-a jarcento. En 1686 Rajĉur estis integrigita al la Mogola Imperio kaj en 1724 al imperio de Hajderabado. Dum la brita kolonia periodo Hajderabado estis sendependa princa ŝtato sub brita rego. En 1853 Hajderabado cedis Rajĉur al la britoj, sed en 1860 ĝi estis redonita. Ekde 1956 tiu areo apartenis al subŝtato de Majsuro (renomita Karnatako en 1973 laŭ la lingvaj limoj de kanara.
Ekonomio
En la ĉirkaŭaj vilaĝoj dominas la agrikulturo (rizoj, kotonoj). En Rajĉur mem estas manfaritaĵoj, komerco, malgranda industrio kaj servoj.
Lingvoj
En Rajĉur la plej ofta lingvo en 2011 estis la kanara (kiel oficiala lingvo), sed la urdua ankaŭ estas parolata en granda proporcio.
Religio
Laŭ la barata censo en 2001 la hinduismo estas la plimulta religio en Raĉur kun 57.61%. Islamo estas dua plej populara religio kun 39.87%, fine kristanismo 1,18% kaj ĝajnismo 0,94%.
Trafiko
Rajĉur estas atingebla po 3 fervojaj kaj vojaj linioj. La loka flughaveno estis konstruita en 1942. Ŝajnas, nuntempe ĝi ne funkcias.
Klimato
En Rajĉur jare pluvas averaĝe po 728 mm. Inter junio-oktobro pli ofte pluvas, inter decembro kaj marto apenaŭ pluvas. La averaĝa jara temperaturo varias inter 21-34 °C.
Kötschlitz
Kötschlitz ekde la 1-a de januaro 2010 estas parto de la urbo Leuna en Germanio - ĝis tiam temis pri sendependa komunumo. Ĝi troviĝas en la distrikto Saale de la federacia lando Saksio-Anhalto (ĝis julio 2007 en la pli malgranda distrikto Merseburg-Querfurt). La 30-an de junio 2017 la komunumoparto havis 995 loĝantojn.
Opava (distrikto Veľký Krtíš)
Opava (hungare Apafalva germane Abtsdorf od Oppau) estas vilaĝo kaj municipo en Slovakio.
NGC 1141
NGC 1141 (aliaj indikoj — NGC 1143, PGC 11007, ZWG 389.46, UGC 2388, VV 331, MCG 0-8-47, ARP 118, KCPG 83A) estas galaksio en konstelacio Baleno.
Opava (distrikto Veľký Krtíš)
Situo
Opava situas laŭ ĉefvojo Horné Semerovce-Veľký Krtíš. La lasta urbo troviĝas je 15 km.
NGC 1141
Ĉi tiu objekto estas en NGC-katalogo kelkfoje, kun indikoj NGC 1141, NGC 1143.
Jozefo la 2-a (Sankta Romia Imperio)
Jozefo la 2-a estis imperiestro de la Sankta Romia Imperio (1780 – 1790). Jozefo la 2-a naskiĝis la 13-an de marto 1741. Liaj gepatroj estis la imperiestro romia Francisko la 1-a Stefano kaj Maria Teresia de Habsburgo, i.a. reĝino de Bohemio kaj Hungario.
Opava (distrikto Veľký Krtíš)
Historio
La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1342 en formo "Opoa". En 1796 la tutlanda geografia libro taksis la lokon triaklasa. En 1828 loĝis tie 407 vilaĝanoj en 62 domoj. Ĝis 1891 la oficiala hungara loknomo estis Apova, poste ĝi ricevis hungaran nomon pro la hungariga politiko. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Apafalva 334 homoj, (plejparte slovakoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Hont, al distrikto de Ipolynyék, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 vivis en Opava 124 homoj, (119 slovakoj).
László Klestinszky
László Klestinszky [lAslO kleŝtinski], laŭ hungarlingve kutima nomordo Klestinszky László estis hungara advokato, dramisto. Lia nobela antaŭnomo estis kliestinai [klieŝtinai].
Jozefo la 2-a (Sankta Romia Imperio)
Jozefo parolis germane, latine, france, itale kaj hispane.
NGC 1141
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
László Klestinszky
László Klestinszky naskiĝis la en Kassa (Hungara reĝlando, Aŭstra Imperio, nuntempa Košice en Slovakio), li mortis la  en Kassa (Hungara reĝlando, Aŭstrio-Hungario).
Biografio
László Klestinszky frekventis lernejon en sia naskiĝurbo, poste li akiris juran diplomon en Reĝa Universitato de Pest en 1832. Post siaj studoj li estis vicprokuroro en Zemplén (historia departemento) ĝis 1838, poste li estis advokato, ekde 1842 ankaŭ honora notario kaj juĝisto. Dum la Hungara revolucio de 1848 li havis plurajn jurajn postenojn en la departemento, post fiasko de la revolucio li denove estis advokato. En 1860 li denove estis prokuroro, en la sekva jaro ĉefjuĝisto en Kassa. Li pensiuliĝis en 1872. Nepre menciindas lia teatra kariero. Ekde la 1830-aj jaroj li aranĝis hungarajn amatorajn teatrajn trupojn en Supra Hungarujo, ili estis konkurencoj de la germanaj teatroj. Li verkis ankaŭ teatraĵojn, foje li estis ankaŭ teatrestro kaj aktoro.
Jozefo la 2-a (Sankta Romia Imperio)
La 21-an de septembro 1741 li ĉeestis kun sia patrino antaŭ hungara koncilio. De 1741 ĝis 1760 li estis edukata en la viena kortego. En 1760 li edziĝis al Isabela Parma, filino de la parma duko Filipo. En 1762 la filino Maria Teresia estis naskita, kiu mortis okjara.
En 1763 li komencis konstrui la fortreson Josefstadt (hodiaŭ Josefov).
La 22-an de novembro de 1763 naskiĝis la filino Kristina (ŝi mortis la saman tagon).
Post la morto de la patrino en 1780 li fariĝis reĝo de Bohemio kaj Hungario kaj samtempe li maldungis plimulton de la kortego. Jaron poste, la 1-an de novembro 1781, li nuligis per imperiestra patento servutecon en Bohemio. La 29-an de novembro de 1781 Jozefo la 2-a nuligis per aparta patento ĉiujn monaĥejojn, kiuj ne okupiĝis per socie prospera agado kiel ekzemple per instruado aŭ per zorgo pri malsanuloj.
En 1781 la imperiestro eldonis la Edikton pri toleremo. Interalie danke al tio la greka komunumo ricevis aŭtonomion kaj ĝia kapelo en Vieno — statuson de la paroĥa preĝejo Katedralo de Sankta Triunio.
Florparado
Florparado estas tradicia publika parado de ĉaroj kaj grandaj figuroj, dekoritaj per grandegaj nombroj de floroj. Ofte piediraj figuroj – ankaŭ dekoritaj per pli aŭ malpli da floroj, foje sur grandaj ĉapoj – akompanas la ĉarojn. Aparte florparadoj ŝatatas kaj oftas estas en Nederlando, kie ili nederlandlingve nomiĝas Bloemencorso  (prononco "Blumenkorso") kaj rigardiĝas tipa nacia kutimo. Tamen ili ankaŭ – malpli multnombre – troveblas en Flandrio (ekzemple en Loenhout aŭ Blankenberge), en norda Francio kaj en Germanio. Signifa florparado krome estas la Rose Parade en Pasadena, Kalifornio en Usono, kiu ĉiujare okazas la 1-an de januaro. Menciindas krome florparado nomata Battle of Flowers ("batalo de floroj") sur la insulo Ĵersejo apartenanta al Britio.
La plej granda nederlanda florparado estas tiu de la urbeto Zundert, kiu okazas ĉiujare dum la unua dimanĉo de septembro. Laŭ grandeco sekvas tiuj de Sint Jansklooster, Lichtenvoorde, Valkenswaard kaj Vollenhove. Ĉiuj el ili okazas dum la monatoj aŭgusto aŭ septembro, kaj prezentas aparte daliojn en multaj koloroj.
Baratanoj
Baratanoj (aŭ ankaŭ pli frue aŭ amplekse hindianoj) estas civitanoj de Barato, respektive de Hindio, popolriĉa lando en Sudazio enhavanta 17.31% de la monda loĝantaro, kaj homojn de hindia heredaĵo. La barata nacieco konsistas el multaj regionaj etno-lingvaj grupoj, reflektante la riĉan kaj kompleksan historion de Barato. Barato estis formita el kelkaj antaŭaj ŝtatoj. La baratanoj kreiĝis dum antikva kaj mezepoka periodo el iuj el la plej grandaj dinastioj en Sudazia historio kiel la Maŭrja imperio, Gupta imperio, Raŝtrakuta dinastio, Ĉola dinastio, Viĝajanagara imperio kaj Maratha Imperio kaj la hinda kulturo kaj hinda scienco atingis grandan parton da Azio kion kaŭzis la establado de hindianigitaj regnoj en Sudorienta Azio dum antikva kaj mezepoka periodo. Laŭ genetika esplorado, modernaj Baratanoj estas miksaĵo de indiĝenaj praa sudbarata grupo kiuj estas genetike parenca al homoj el la Andamanoj kaj de praa nord-hindia grupo kiu estas origine de la Proksima Oriento. Ĉiu en Barto havas DNA devena el ambaŭ tiuj grupoj.
Florparado
La florparado de Aalsmeer, kiu aparte konatiĝis, ĉar la nederlanda televido ĉiujare amplekse filmis ĝin, ne plu okazas de post la jaro 2007.
Baratanoj
La diaspora loĝantaro kun hinda deveno, kiel rezulto de elmigrado, estas iom ĝeneraligitaj plej precipe en Sudorienta Azio, Sudafriko, Aŭstralio, Unuiĝinta Reĝlando, Mezoriento, Trinidado kaj Nordameriko. Pritaksoj de tia loĝantaro variigas de konservativaj 12 milionoj al 20 miliono nur en la diasporo, dum en Barato mem loĝus 1,210,193,422 da personoj (2011).
Florparado
En Hispanio ekzistas similaj kutimoj en sudaj regionoj kie ĉefe dum printempo kaj ĉefe rilate la dimanĉon de la Sankta Semajno, sed ne nur, okazas kamparfestoj al kiuj la vilaĝanoj iras per ĉaroj dekoritaj per floroj kaj aliaj ornamaĵoj kio similaspektas al la nederlandaj paradoj, sed kutime rilate al tradiciaj festoj rilataj al la katolika religio.
Christer Kiselman
Christer Oscar KISELMAN (naskiĝis la en Stokholmo) estas sveda matematikisto kaj esperantisto.
Kariero
Kiselman estis direktoro de Matematika Instituto de Universitato Uppsala (SE) de 1971 ĝis 1975 kaj en 1977. Li estis prezidanto de la komisiono pri edukado en la matematikaj kaj komputaj sciencoj tie, 1977-1983. De 1985 ĝis 1987 li estis vicdekano de la sekcio pri matematiko kaj fiziko ĉe Universitato Uppsala (SE) kaj poste dekano 1992–1996 por matematiko kaj komputoscienco. De 1987 ĝis 1988 li estis scienca direktoro ĉe Instituto Mittag-Leffler, Djursholm (SE).
Kiselman estas membro de pluraj sciencaj akademioj:
En la Esperanto-movado
Kiselman membras en Akademio Internacia de San-Marino AIS ekde 1985.
En 1986 li estis elektita kiel vicprezidanto de la Internacia Scienca Asocio Esperanta (ISAE). Li estis ĉefredaktoro de la lingvistika fakrevuo Esperantologio / Esperanto Studies (ok kajeroj publikigitaj 1999–2018).
En 1992, li estis redaktoro de la revuo Matematiko translimen de la Internacia Asocio de Esperantistaj Matematikistoj.
Dum la 88-a UK 2003 en Gotenburgo (SE) kaj dum la 96-a Universala Kongreso de Esperanto en 2011 en Kopenhago (DK) li estis rektoro de la Internacia Kongresa Universitato.
Akademio de Esperanto
Christer Kiselman ekde 1989 estis membro de Akademio de Esperanto; lastatempe li oficis en ĝi kiel direktoro de la sekcio pri faka lingvo kaj membro en la sekcioj pri gramatiko, pri la ĝenerala vortaro kaj pri prononco. Ekde 2013 li estis la prezidanto de la Akademio, kaj demisiis la 15-an de decembro 2015.
Schneeberg (Malsupra Aŭstrio)
Schneeberg (Neĝa monto) kun la plej alta punkto, Klosterwappen, kun alteco de 2076 metroj super la nivelo de la maro, estas la plej alta monto en Malsupra Aŭstrio. Ĝi estas la plej orienta 2000-a monto de la Alpoj antaŭ la Viena ebenaĵo. De la valo al la monto frekvencas dentrada fervojo nomata Schneeberg-fervojo.
Vsesvit
La revuo estas eldonata en Kievo.
Eksteraj ligiloj
Oficiala retejo de la revuo Vsesvit
17050 Weiskopf
17050 Weiskopf estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la en la kadro la kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de Lydia Suzanne Weiskopf, kiu gajnis la duan rangon en la Intel International Science and Engineering Fair 2003 pro sia teama projekto pri scienco de la medio. Ŝi estis lernantino ĉe la École Secondaire Algonquin de North Bay (Ontario, Kanado).
Kadenbach
Kadenbach estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Westerwald de la federacia lando Rejnlando-Palatinato. Fine de la jaro la komunumo havis 0 loĝantojn.
Acatepec
Acatepec estas unu el la 81 komunumoj de la meksika subŝtato Guerrero, kiu situas en la centra suda parto de Meksiko, ĉirkaŭ 400 km sudokcidente de la ĉefurbo Meksikurbo. La ĉefurbo de la komunumo estas Acatepec. Acatepec apartenas al la regiono La Montaña, kiu estas unu el la sep regionoj de la subŝtato Guerrero. La regiono "La Montaña" troviĝas en la orienta parto de la subŝtato. Krome dek-ok komunumoj apartenas al tiu regiono. Multaj komunumoj en tiu regiono apartenas al la plej malriĉaj komunumoj de Meksiko. Al Acatepec apartenas entute 78 tiel nomataj loĝlokoj (statistike por urboj, vilaĝoj kaj domaroj). La kodnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 12076.
Geografio
La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 28525 loĝantojn. El tiuj estis 14092 viroj kaj 14433 virinoj. La komunumo havas surfacon de 599.00 km². La meza alteco (de la ĉefurbo) estas 1730 metroj super la marnivelo.
Klimato
En la komunumo jare falas averaĝe 2400 mm/m2 de precipitaĵo. La averaĝa jara temperaturo estas ND °C.
Sociogeografio
En la jaro 2000 en la komunumo vivis 20260 personoj, pli aĝaj ol 5 jaroj. El tiuj 20027 personoj sciis paroli indiĝenan lingvon. Tio signifas ke 98,85 % de la loĝantaro en la koncerna jaro sciis paroli indiĝenan lingvon.
12189 de la loĝantoj de Acatepec en la jaro 2000 aĝis pli ol 15 jaroj. El tiuj 5207 estis analfabetoj, do ne sciis legi kaj skribi. Tio signifas ke 42,72 % de la tuta loĝantaro (pli aĝa ol 15) ne sciis legi kaj skribi. Ĉe la virinoj estis 51,3 % (3292 el 6417 virinoj), kiuj ne sciis legi kaj skribi kaj ĉe la viroj 33,18 (1915 el 5772 viroj). Tio signifas ke konsiderinde pli da virinoj ne sciis legi kaj skribi ol la viroj.
El la 20260 loĝantoj (pli aĝaj ol 5 jaroj en la jaro 2000), 18715 apartenis al la katolika religio. 1545 personoj apartenis al aliaj religioj.
Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 kaj 2010, (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).
121593 Kevinmiller
121593 Kevinmiller estas malgranda, malhela asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la en la kadro de la astronomia kampanjo Catalina Sky Survey, plenumita elde la Stacio Catalina de la Observatorio Steward kaj elde la Observatorio de Monto Lemmon, proksime de Tucson (Arizono, Usono).
Kun granda duonakso de 3,194087, (kalkulita por la epoko de la ), ĝi orbitas je 884 582 km cis la konvencia limo de 3,2 AU inter la meza kaj la ekstera asteroida zono. Ĝi estas en orbita resonanco 3:1 kun Marso.
Nomo
Ĝi estas nomita en honoro de Kevin Miller, kiu kontribuis al la Misio de Asteroida Specimena Revenigo OSIRIS-REx de la NASA kiel membro de la propona teamo, poste, kiel unua Helpanta Administranto de Projekto/Resursoj. Li laboris por la Kosmoflugcentro Goddard de la NASA de 1989 en administro de projektoj pri pluraj kosmaj misioj.
Rektigita 24-ĉelo
En geometrio, la rektigita 24-ĉelo estas konveksa uniforma plurĉelo. Kiel la nomo sugestas, ĝi povas esti farita per rektigo de la regula 24-ĉelo.
Ĝi estas barita per 48 ĉeloj: 24 kuboj, kaj 24 kubokedroj.
La rektigita 24-ĉelo povas esti konstruita per laterotranĉo de la regula 16-ĉelo. Kiel laterotranĉita 16-ĉelo ĝi povas esti konsiderata kiel havanta simetriojn de pli malgranda ordo B4 = [3,3,4], aŭ eĉ D4. Ĉi tiuj simetriaj respektivas al kolorigo de la kubokedraj ĉeloj per du koloroj 8+16, aŭ per tri koloroj 8+8+8 respektive.
Ankronodo
Ankronodo aŭ graplonodo estas nodo per kiu oni povas ligi ŝnuron al ringo aŭ simila aĵo. La ankronodo estas nodo kiu ne estas simple malfiksata, ĝi ĉefe estas uzata por interligoj kiuj estas definitivaj.
La ankronodo konsistas el volvaĵo tra la ringo, post kiu la ŝnuro per du simplaj nodoj estas refiksata al si mem. La unua simpla nodo estas tirata tra la volvaĵo.
La nodo interalie estas uzata por fiksi ŝnuron al graplo
Cerhenice
Cerhenice estas kampurbo kaj municipo en Distrikto Kolín en la Mezbohemia regiono de Ĉeĥio. Vivas ĉi tie. Cerhenice ankaŭ estas la nomo de palaco en la urbo.
Fervoja provoveturejo situas proksime de la kampurbo.
Frička
Frička (hungare Felsőfricske [felŝOfriĉke], rutene Фрічка [friĉka], germane Fritsch [friĉ]) estas vilaĝo kaj municipo en Slovakio.
(10840) 1994 LR
(10840) 1994 LR estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la japana astronomo Atsushi Sugie elde la Observatorio Dynic apud Taga en Japanio.
Frička
Situo
Frička situas fine de sakovojo el Petrová laŭ la pola landlimo. Bardejov troviĝas je 18 km.
Historio
La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1618. En 1796 laŭ la tutlanda geografia libro taksis la vilaĝon kvaraklasa (tre malbona). Ĝis 1899 la oficiala hungara loknomo estis Fricska, poste ĝi ricevis pli longan nomon pro peto de poŝto. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Felsőfricske 241 homoj, (plejparte rutenoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Sáros, al distrikto de Bardejov, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 vivis en Frička 251 homoj, (182 slovakoj, po 29 rutenoj kaj ciganoj).
Germana aŭtovojo A661
La germana aŭtovojo A661 (germane Autobahn 661, mallonge A661, aŭ formale Bundesautobahn 661, mallonge BAB 661) estas aŭtovojo de nur 37 kilometroj, kies centra parto en la orientaj kvartaloj de la urbo Frankfurto ĉe Majno konsidereblas parto de aŭtovoja ringo ĉirkaŭ la urbo.
Pli precize la aŭtovojo kondukiĝas unue sudorienten, poste suden kaj fine sudokcidenten de Oberursel (Taunus) tra Bad Homburg vor der Höhe, Frankfurto ĉe Majno, Offenbach, Neu-Isenburg und Langen al Egelsbach iom norde de Darmstadt. Malgraŭ sia mallonga vojo, ĝi estas grava trafika vojo de la eknomia regiono Rhein-Main, kaj ankaŭ por la ekster-regiona trafiko estas signifa alternativa vojo veni de la germana aŭtovojo A3 de sudoriento al la germana aŭtovojo A5 norden aŭ inverse, sen pasi la, ofte pro tro densa trafiko ŝtopitan, rektan kruciĝon de tiuj du grandaj aŭtovojoj proksime de la Frankfurta Flughaveno. La plej suda parto de Offenbach suden anstataŭigas la eksan federacian vojon 46.
Riĝelo
Riĝelo estas la plej hela stelo en la konstelacio Oriono. Ties distanco disde ni estas 773 lumjaroj.
Gragnano
estas komunumo de Italio. Ĝi apartenas al la regiono Kampanio kaj la provinco Napolo. Fine de en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². Kristana patrono estas la sankta Sebastiano.
Bessey-la-Cour
Bessey-la-Cour estas franca komunumo, kiu situas en departemento Orbordo en regiono Burgonjo-Franĉkonteo.
Gragnano
Najbaras la komunumoj Agerola, Casola di Napoli, Castellammare di Stabia, Lettere, Pimonte, Ravello (SA), Sant'Antonio Abate, Santa Maria la Carità kaj Scala (SA).
Bessey-la-Cour
Najbaraj komunumoj
La komunumo enhavas la vilaĝon Bessey kaj la vilaĝeto Chancelay.
Tie oni bredas bovojn.
Historio
La preĝejo datiĝas el la 13-a jarcento.
Manuae
Manuae (ankaŭ nomata Scilly, Putai aŭ Fenua ura estas atolo en la Pacifika Oceano kaj apartenas al la Deventa Insularo de Franca Polinezio. Ĝi situas proksimume 550 km okcidente de Papeete kaj 350 km okcidente de Bora Bora. La atolo estis en 1767 malkovrita fare de Samuel Wallis. En 2011 ĝi havis 40 loĝantojn.
Jan Gołąbecki
Jan Gołąbecki (ankaŭ Gołembiewski, Gołębiewski aŭ Gołębiowski) (naskiĝis la 1-an de marto 1730 en Ostrów, mortis la 29-an de aprilo 1851 en Parizo) – veterano de Napoleonaj kampanjoj.
En 1774 en la aĝo de 44 jaroj iĝis volontulo de franca armeo. En 1790 ricevis gradon kaporalo. En 1808 en la aĝo de 78 jaroj estis enkorpigita al la 3-a Infanteria Regimento de Apudvistula Legio. Vundita en 1814 trafis al armea malsanulejo en Poitiers. La 11-an de oktobro 1814 estis enoficigita al kompanio de suboficiroj de gardistaro. En 1846 iĝis veterano en la 5-a kompanio de veteranoj. Danke al dekreto el la 17-a de majo 1850 ricevis porvivan renton pro la militista servo.
Jan Gołąbecki ricevis Krucon de Honora Legio de la reĝo de Francio Ludoviko-Filipo en Dreux.
Li mortis en la Domo de Invalidoj en Parizo en la aĝo de 121 jaroj.
Soldatservis dum 76 jaroj travivante 29 kampanjoj.
2021
2021 estis normala jaro komenciĝanta vendrede (vidu ĉi tie kalendaron).
Dum la jaro 2021 post Kristo okazis, interalie:
Naskiĝoj
4-a de junio: Lilibet Mountbatten-Windsor, filino de Henry Mountbatten-Windsor kaj Meghan Markle
Kaŝmiraj Panditoj
La Kaŝmiraj Panditoj (konataj ankaŭ kiel Kaŝmiraj Brahminoj) estas brahma komunumo el la Kaŝmira Valo, nome montara regiono en la ŝtato de Barato nome Ĝamuo kaj Kaŝmiro. Nuntempe, ili estas la nura hindua komunumo indiĝena de Kaŝmiro.
Anatol Fejgin
Anatol Fejgin (naskiĝis la 25-an de septembro 1909 en Varsovio, mortis la 28-an de julio 2002 samloke) – membro de Komunista Partio de Pollando, Pola Laborista Partio kaj Pola Unuiĝinta Laborista Partio, funkciulo de Ĉefa Estraro de Informado kaj Sekureca Oficejo de Pola Popola Respubliko, maldungita post forkuro de Józef Światło, forigita de PULP pro trouzo de la regopovoj, arestita kaj kondamnita al 12 jaroj da mallibero. Enkondukinta torturojn de Anatemitaj Soldatoj.
Vivo
Antaŭmilitaj jaroj
Li naskiĝis en Varsovio en la juda familio, kiel filo de Moseo kaj Maria Kacenelebogen. En 1924 apartenis al memedukigaj rondetoj, kaj poste al revolucia lerneja organizaĵo – Asocio de Socialisma Junularo, gvidata de Asocio de Laborista Junularo en Pollando. En 1927 post fino de gimnazio en Varsovio, komencis studojn en Medicina Fakultato de Varsovia Universitato. Dum studado estis ligita kun revolucia organizaĵo de altlerneja junularo "Pochodnia" (Torĉo) kaj kun Internacia Ruĝa Helpo. En 1928 iĝis oficiala membro de Asocio de Laborista Junularo sur la tereno de Varsovio kaj membro de Komunista Partio de Pollando. En 1929 estis kondamnita al 2 jaroj de mallibero pro komunisma agado, en 1932 denove al 4 jaroj de mallibero. Postperiode estis etata funkciulo de KPP, ĝis ĝia malfondo en 1938.
Periodo de la dua mondmilito
Raportistoj sen limoj
Raportistoj sen landlimoj (france Reporters sans frontières; mallongigite: RSL aŭ RSF) estas internacie agadanta neregistara organizaĵo (NRO), kiu informas pri informolibero kaj parollibereco en la tuta mondo, apud artikolo 19 de Universala Deklaracio de Homaj Rajtoj, batalas kontraŭ la cenzuro kaj kampanjas por liberigo de la arestitaj ĵurnalistoj. La organizaĵo estis fondita en 1985 en Montpellier, fare de Robert Ménard, kiu ekde tiam estas gvidanto de la organizaĵo. La nomo estis elektita-kreita je analago al Kuracistoj sen landlimoj.
Organizado kaj financado
RSL havas internacian sekretariejon en Parizo, naŭ eŭropajn landajn sekciojn kaj kvin landajn buroojn en Nord-Ameriko kaj Azio. Krom tiuj, RSL havas 130 korespondantojn sur ĉiuj kontinentoj kaj 14 registar-sendependajn partnerajn organizaĵojn.
RSL havas jaran buĝeton de ĉ. 4 milionoj da USD. La enspezoj venis en 2006:
Zsuzsa Makai
MAKAI Zsuzsa (pro. makai) estis rumania hungara/hungara ŝakistino, internacia virinŝakmajstro, fakverkistino naskita en Oradea la 3-an de septembro 1945 kaj mortinta en Budapeŝto la 12-an de majo 1987.
Raportistoj sen limoj
Agado
La organizo konservas listojn de murditaj ĵurnalistoj kaj malliberigitaj ĵurnalistoj. La organizo gvidas diversajn kampanjojn ekzemple dum la Pekinaj Olimpikoj 2008 kaj dum la Vintraj Ludoj en Soĉi 2014. Ĉiujare la 12-an de marto, la organizo festas Internacian Tagon Kontraŭ Reta Cenzuro. Ĉiujare en decembro, la organizo aljuĝas la "Premion pri Gazetara Libereco".
Kritiko
Kritikistoj asertas, ke la kritikaj sciigoj de la organizaĵo koincidas kun neŝatataj ŝtatoj de US-State Department (Irano, Sirio, Nord-Koreio), sed mankas sciigoj el Usono-aliancaj, -amikaj landoj (Filipinoj, Saud-Arabio) aŭ Usono ne estas menciata.