cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ĉop
Historio
La nomo devenis el hungara familia nomo dum la mezepoko, ili havis tie la kampojn. Post disfalo de Hungara reĝlando la regiono apartenis al Transilvanio. Fine de la 19-a jarcento la regionaj fervojoj ekfunkciis. En 1919 la ĉeĥa armeo okupis la vilaĝon, poste la tiama hungara "Ruĝa Armeo" post longaj bataloj reokupis ĝin. En 1920 oni kreis la novajn ŝtatlimojn. Ĉeĥoslovakio pretendis rektan fervojan interligon al Rumanio, tial Košice-Máramarossziget fervojo aldoniĝis al Ĉeĥoslovakio. Tial Ĉop iĝis limpasejo. Inter 1938-1944 la vilaĝo denove apartenis al Hungario. Fine la Ruĝa Armeo post monata sieĝo okupis ĝin. La hungareco devis iri al trudlaboro, plejparte dume ili mortis. La regiono apartenis al Sovetunio, Ĉop ricevis la rangojn urbotipa komunumo en 1945, urbo en 1957, dume en 1948 kolĥozo formiĝis. Ekde 1991 ĝi estas urbo en Ukrainio.
Vidindaĵoj
Vidindaĵoj estas preĝejoj katolika el 1903, kalvinana el 1996, fine la stacidomo.
Famuloj
En Ĉop naskiĝis hungardevena gitaristo Ferenc Bernáth.
Jangzia Riverdelto
La Jangzia Riverdelto, Jangzia Delto aŭ JRD, nomata ankaŭ Jangzijianga Delto, Ĉangjianga Delto, Riverĉanga Delto, Lagotaja Regiono aŭ la Ora Triangulo de Jangzio, ĝenerale enhavas la triangulforman teritorion de Vu-parolanta Ŝanhajo, suda provinco Ĝjangsuo kaj norda provinco Ĝeĝjango, Ĉinio. La areo kuŝas ĉe la kerno de la regiono tradicie nomita Jiangnano (laŭvorte, "sude de la rivero Jangzio"). La rivero Jangzio drenas en la Orientĉina Maro. La urba zono en la areo kreskiĝis en kio estis la plej granda koncentriĝo de la apudaj metropolitaj areoj en la mondo. Ĝi kovras areon de 99,600 km² (38,500 sq mi) kaj estis hejmo al ĉirkaŭ 115 milionoj da personoj en 2013, el kiuj ĉirkaŭkalkulitaj 83 milionoj estas urbaj. Baze sur la pli granda zono de la Jangzia Riverdelto, ĝi havas ĉirkaŭ 140 milionojn da personoj en tiu regiono. Havante fekundan grundon, la Jangzia Riverdelto abunde produktas grenon, kotonon, kanabon kaj teon.
4752 Mirono
4752 Mirono estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la 29-an de septembro 1973 de la usona astronomo Tom Gehrels elde la Observatorio de la Monto Palomar, (San-Diego Usono) kaj de la nederlandaj geastronomoj Ingrid van Houten-Groeneveld kaj Cornelis Johannes van Houten, de la observatorio de Leiden, en la kadro de la "Second Trojan Survey" ("Dua Enketo pri la Trojanoj").
Nomo
Ĝi estis nomita en memoro de la antikva greka skulptisto Mirono (greke : Μύρων, Múrôn, ~-485 – ~-420), kreinto de la famkonata Diskobolo.
Neunforn
Neunforn estas komunumo en la distrikto Frauenfeld de Kantono Turgovio, Svislando. Ĝi havis 933 loĝantojn je la 31-a de decembro 2007, kiu nombro kreskis al 977 ĝis la 31-a de decembro 2009.
Geografio
Neunforn situas ĉe la suda bordo de la rivero Turo okcidente de la Zurika Vinlando. La komunumo konsistas el la municipoj Niederneunforn, Oberneunforn, Wilen ĉe Neunforn kaj Fahrhof.
Najbaraj komunumoj
Neunforn limas en nordokcidento al Hüttwilen, en okcidento al Uesslingen-Buch, en sudo al Altikon (Kantono Zuriko), en sudoriento al Thalheim ĉe Turo (Kantono Zuriko), en oriento al Ossingen (Kantono Zuriko), en nordoriento al Waltalingen (Kantono Zuriko) kaj en nordo al Oberstammheim (Kantono Zuriko).
Trafiko
Neunforn atingeblas per poŝtaŭto ek de Ossingen, Stammheim kaj Frauenfeld.
Historio
La unua dokumenta mencio de Neunforn datiĝas el la jaro 962 kiel Niuvora.
La hodiaŭa politika komunumo Neunforn estis kreita en la jaro 1996 kadre de la komunuma reformo de Turgovio per kunigo de la lokkomunumoj Niederneunforn, Oberneunforn kaj Wilen ĉe Neunforn.
(6872) 1993 CN1
(6872) 1993 CN1 estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la japanaj astronomoj Sejĝi Ueda kaj Hiroŝi Kaneda elde la observatorio de Kuŝiro en Hokajdo (Japanio).
Union Mundial pro Interlingua
Union Mundial pro Interlingua, UMI (esperante Monda Unuiĝo por Interlingvao) estas internacia organizo fondita la 28-an de julio 1955 en Tours (Francio). Celo de la organizo estas disvastigado de interlingvao.
La unua prezidanto de UMI estis Alexander Gode, kiu gvidis dum kelkaj lastaj jaroj laborojn de International Auxiliary Language Association kaj estis ĉefredaktoro de la vortaro "Interlingua-English Dictionary".
La 3-an de aŭgusto 2006, UMI estis jure registrita fare de Francio kiel internacia organizo. Ĉi tiu rekono permesas al UMI formi internaciajn kunlaborojn kaj agi en sia propra nomo kiel ekzemple jura organo. La Union Interlinguiste de France estis tre instrumenta pri tiu registron.
UMI havas membrojn kaj reprezentantojn en ĉiuj kontinentoj. La prezidanteco de la plenumkomitato estas nune ne okupita, elektita ekde 2010 estis Sven Frank, ekde 2003 estis Barbara Rubinstein. La oficiala organo de UMI estas dumonata revuo Panorama in Interlingua.
NGC 3212
NGC 3212 (aliaj indikoj — UGC 5643, IRAS10232+8004, MCG 13-8-21, KCPG 237A, ZWG 350.54, VV 319, ZWG 351.23, NPM1G +80.0059, ARP 181, PGC 30813) estas galaksio en konstelacio Drako.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Edve
Ne konfuzu pri Edde!
Edve estas malgranda vilaĝeto en Hungario en regiono Okcidenta Transdanubio, en departemento Győr-Moson-Sopron, en Distrikto Kapuvár.
Situo
Edve situas sur ebenaĵo laŭ flankovojoj, ĉefvojo inter Szombathely kaj Győr estas ne tro for. Répcelak troviĝas 12, Kapuvár 21, Celldömölk 27, Fertőszentmiklós 29 km-ojn.
Historio
Pli frue romianoj loĝis tie. La unua skriba mencio pri la vilaĝo devenis el 1264 laŭ tiama hungara ortografio "Edw". En 1886 incendio okazis. En 1949 kolĥozo pri Georgi Dimitrov formiĝis. En 1963 kulturdomo konstruiĝis. Nuntempe funkcias nek lernejo, nek infanĝardeno. En Edve migra poŝto servas.
Vidindaĵoj
Vidindaĵoj estas la katolika kaj la luterana preĝejoj.
Famuloj
En Edve naskiĝis kemiisto Gábor Pulay.
Jugoslavaj Militoj
La Jugoslavaj Militoj estis kaj etnaj kaj politikaj militoj okazintaj el 1991 al 2001 sur la teritorio de iama Socialisma Federacia Respubliko Jugoslavio (SFRJ) dum la Disfalo de Jugoslavio. La politika krizo dum la 1980-jaroj en SFRJ rezultis forlason de respbulikoj el Jugoslavio, provokis militojn inter serboj kaj aliaj nacioj. Tiuj militoj estis ĝenerale konsideritaj kiel serio de tre separataj sed rilataj militokonfliktoj okazintaj kaj tuŝintaj plej el la iamaj jugoslavaj respublikoj.
Resuma listo de konfliktoj
Tiuj militoj finiĝis je pactraktatoj, kun plena internacia agnosko de novaj ŝtatoj, sed kun granda ekonomia kaj homa damaĝo en la regiono.
Disvolvigo
Dekomence la Jugoslava Popola Armeo (JNA) klopodis konservi la unuecon de la tuta Jugoslavio per subpremado de la separismaj registaroj; tamen la JNA pli kaj pli venis sub la influo de la Serbia registaro de Slobodan Milošević kiu alvokis per retoriko de serbia naciismo kaj klopodis elteni la jugoslavan ŝtaton aŭ konservi la unuecon de la Serboj en unu ŝtato; kiel rezulto la JNA ekperdis Slovenojn, Kroatojn, Kosovalbanojn, Bosnojn, kaj etnajn Makedonianojn, kaj efektive iĝis Serbia armeo. Laŭ la informo de 1994 de Unuiĝintaj Nacioj, la serba flanko ne celis restaŭri Jugoslavion, sed krei novan ŝtaton laŭ modelo de "Granda Serbio" kun partoj de Kroatio kaj Bosnio.
Ofte priskribita kiel la plej mortiga konflikto en Eŭropo ekde la Dua Mondmilito, tiuj konfliktoj estis akuzitaj de diversaj flankoj pro militkrimoj kiel etna purigado fare de ĉiuj flankoj, krimoj kontraŭ homaro kaj milita seksa perfortado. Tiuj militoj estis la unuaj konfliktoj ekde la Dua Mondmilito kiuj estis formale juĝitaj kiel genocido (kvankam finfine nek Serbio nek Kroatio rezultis kondamnitaj ĉe Unuiĝintaj Nacioj, eble ĉar ambaŭ estis kaj akuzintoj kaj akuzitoj) kaj multaj individuaj partoprenintoj frontis akuzojn de militkrimoj. La Internacia Pun-Tribunalo por Eksa Jugoslavio estis establita de UN por juĝi tiujn krimojn.
Laŭ la Internacia Centro por Transira Justico, la Jugoslavaj Militoj rezultis en morto de 140,000 personoj. La Humanjura Centro asertis ke en al konfliktoj de la dissolvata Jugoslavio almenaŭ 130,000 personoj perdis sian vivon.
Svetlahorska distrikto
Svetlahorska distikto (beloruse - Светлагорскі раён; ruse - Светлогорский район). Administra subdivido en Homela regiono. Eksa Pariĉia distrikto estis en 1961 jaro alinomita en Svetlahorska distrikto. Areo estas 1800 da km2. Administra centro estas urbo Svetlahorsk. En la distrikto estas eldonata gazeto "Svetlahorskaj novaĵoj".
Naturo
Altaĵoj en la distrikto estas ĝis 150 metroj sur marnivelo. Arbaroj okupas 54 % de areo. Tra la distrikto fluas rivero Berezina kun flankriveroj.
Agrokulturo
En la distrikto estas disvastigitaj bovbredado, porkbredado, ŝafbredado, cerealplantado, terpomplantado, furaĝplantado.
Elfosaĵoj
En la distrikto estas mintavoloj de salo, nafto, argilo.
Komunikado
Tra la distrikto trairas fervojo el Ĵlobin ĝis Kalinkaviĉi, aŭtovojoj: el Pariĉi tra Svetlahorsk ĝis Reĉica, el Svetlahorsk ĝis Ĵlobin.
Langosco
Langosco estas komunumo de Italio.
Kerĉo
Kerĉo estas urbo en la orienta parto de la Krimea duoninsulo ĉe la Kerĉa markolo; ĝi estas grava industria kaj transporta urbo, centro de turismo kaj somera ripozado, Urbo-Heroo. La nomo de la urbo laŭ la plej disvastigita hipotezo venas el la pra-rusa vorto "къркъ" ("gorĝo"), kio aludas al la mallarĝa markolo ĉe la urbo.
Antikveco
Kerĉo estas unu el la plej malnovegaj urboj de Krimeo; oni trovas ĉi tie la restaĵojn de la homa agado, kiuj apartenas al la 17a-15a jarcentoj a.K.
En la 7a jarcento a.K. la helenaj koloniistoj el Mileto fondas ĉi tie la urbon Pantikapeo (el la helena Παντικάπαιον, kio siavice venas el la iranaj lingvoj kaj signifas "fiŝa vojo"). Pro la favora situo de la urbo (ĝi estis grava komerca centro sur la vojo inter Azio kaj Eŭropo) ĝi rapide kreskis. En la tempo de sia disfloro Pantikapeo havis la areon de 100 hektaroj. La ĉefaj eksportaĵoj de la urbo estis greno kaj fiŝ-produktoj. Aktive disvolviĝis ankaŭ vin-produktado.
En la jaro 480 a.K. la urbo iĝis ĉefurbo de la Bospora Reĝlando (la unuiĝo de helenaj kolonioj sur la nordaj bordoj de la Nigra Maro). La celo de la unuiĝo estis kontraŭstarado de helenoj kontraŭ skitoj. Tiutempe Pantikapeo cizelis propran arĝentan kaj oran monon. La disfloro de la Bospora Reĝlando venas en la 4a-2a jarcento a.K., kiam la Reĝlando okupis la orientan parton de la Krimea Duoninsulo kaj la Tamanan Duoninsulon; tiutempe la reĝlando estis sinsekve regata de la dinastioj de Arĥeanaktidoj kaj Spartokidoj.
Ĉe la limo inter la dua kaj unua jarcentoj a.K. post kelkaj militoj inter la Bospora kaj Ponta Reĝlandoj kaj kelkaj ŝtatrenversoj Pantikapeo kaj la tuta Bospora Reĝlando iĝis parto de Ponto sub gvido de reĝo Mitridato la 6a Eŭpatoro. Post malvenko en militoj kontraŭ la Roma Imperio Mitridato mortigas sin en Pantikapeo (en la jaro 63 a.K.).
Post almilito de Pantikapeo fare de Pompeo la Bospora Reĝlando iĝas kolonio de la Roma Imperio kaj ĝin ekregas caro Farnako (filo de Mitridato, kiu ekribelis kontraŭ la patro). La Reĝlando kaj la urbo daŭre prosperas, tamen en la unuaj jarcentoj p.K. la urbon kaj la tutan Bosporan Reĝlandon atakas ostrogotoj
En la jaro 375 p.K. la urbo estis definitive detruita de hunoj. Sur la loko de la urbo restis nur eta loĝloko, kiu malrapide renaskiĝis kaj kreskis dum jarcentoj.
Mezepoko
Ekde la VIa jarcento p.K. la urbo estas regata de la Bizanca Imperio. Laŭ la ordono de imperiestro Justiniano la Ia ĉi tie estas konstruata fortreso, nomita Bosporo. La urbo ekevoluas sub influo de la greka ortodoksismo.
Proksimume ekde la VIIa jarcento la urbo trafas sub regadon de ĥazaroj (tjurka popolo), tamen kristanismo dominis en la urbo. Tiutempe en la urbo aperas gravaj preĝejoj, kelkaj el kiuj konserviĝis ĝis nun (la plej impona - la Preĝejo de Johano la Baptisto, konstruita en la jaro 717).
En la IXa jarcento la urbo transiris sub regadon de la slava ŝtato Kieva Rusujo, ĝi iĝas grava urbo de la Tmutarakana princlando kaj unu el la ĉefaj marhavenoj de Kieva Rusujo; tiutempe la urbo nomiĝis Korĉev.
En la XIIa jarcento la urbo estis grave damaĝita fare de polovcoj (tjurka popolo) kaj por iom da tempo revenis al la regado de Bizancio (malgraŭ la dominado de la slava loĝantaro en la urbo), tamen en la XIIIa jarcento la urbon konkeris mongoloj.
En la jaro 1318 la urbon ekposedis ĝenovanoj; ĝi iĝis unu el la urboj de la ĝenovaj teritorioj en Krimeo, kies administra centro estis la urbo Kaffa (moderna Teodozio). Dum la ĝenova regado la urbo nomiĝis Vosporo kaj Ĉerkio kaj estis grava mar-haveno.
En la jaro 1475 la urbo transiras al la Otomana Imperio. Dum la otomana regado la urbo malprosperas kaj estis kelkfoje prirabita de ukrainaj kozakoj. Dum la otomana regado en la urbo estis konstruita la fortreso Jenikale.
La nova tempo
Post la Rusuj-Turkuja milito en la jaro 1774 la urbo kaj la fortreso Jenikale transiras al Rusujo. En la jaro 1783 post anekso de Krimeo fare de Rusia Imperio Kerĉo iĝas parto de la Taŭrida gubernio. Tiutempe en la urbo loĝis plejparte grekoj, rusoj, ukrainoj, italoj kaj armenoj. En la jaro 1821 la urbo estis organizita en apartan administran unuon - Kerĉ-Jenikalan urban municipon, kaj ekde tiu tempo la urbo grave pliboniĝis (aperas bonaj vojoj, estis organizitaj arkeologia muzeo kaj kelkaj lernejoj). En la jaro 1830 en la urbo estis 24 fiŝ-kaptaj entreprenoj, kreskis la signifo de la Kerĉa mar-haveno. En la jaro 1846 en la urbo ekfunkciis gis-uzino.
Meze de la XIXa jarcento en Kerĉo loĝis 13,6 mil homoj. Dum la Krimea (Orienta) milito en la jaro 1855 la urbo estis detruita kaj prirabita fare de la britaj trupoj. Fine de la XIXa jarcento Kerĉo iĝas grava metal-industria urbo, oni konstruas fervojon.
Kerĉo en la 20-a jarcento
Komence de la 20-a jarcento en la urbo loĝis pli ol 30 mil homoj. Post la dekadenco, kaŭzita de la Unua Mondmilito kaj la Interna Milito la urbo tamen rapide rekreskas. En la jaro 1939 en la urbo loĝas jam pli ol cent mil homoj.
Dum la Dua Mondmilito Kerĉo iĝis areno de akraj bataloj inter la sovetiaj kaj germanaj armeoj. Novembre 1941 germanoj unuafoje konkeris la urbon, tamen jam la 30an de decembro la urbo estis liberigita. Post la retiriĝo de la sovetiaj milit-fortoj sufiĉe granda partizana taĉmento restis en la Aĝimuŝkajaj ŝtonminejoj kaj dum multaj monatoj batalis kontraŭ la germana armeo jam en la okupita urbo.
La urbo estis definitive liberigita la. En la jaro 1973 la urbo ricevis la honoran titolon "Urbo-Heroo".
Ekonomio
Dum la dua duono de la 20-a jarcento Kerĉo estis grava ŝip-konstrua kaj metal-produkta centro. Por la industrio gravis la fakto, ke la Kerĉa Duoninsulo (la orienta parto de la Krimea Duoninsulo) havas sufiĉe gravajn kvantojn de fer-erco. Krome, en la urbo estas konstru-materiala uzino, kelkaj nutraj fabrikoj.
Same kiel antaŭe ankaŭ nun gravan rolon por ekonomio de la urbo ludas la fiŝ-kaptado kaj fiŝ-prilaborado.
Transporto
En la urbo mem estas busaj kaj trolebusaj transportaj linioj.
Socia sfero
La urbo havas 28 bazajn lernejojn, kelkajn teknikajn lernejojn (ankaŭ la medicinan), 9 altlernejojn (la plej grava el ili - la Kerĉa Ŝtata Mar-teknologia Universitato).
En la urbo estas multaj historiaj vidindaĵoj (la restaĵoj de Pantikapeo, de la fortreso Jenikale, la preĝejo de Johano la Baptisto de la jaro 717 kaj kelkaj aliaj), arkitektaj monumentoj (ekz., la t.n. Granda Mitridata Ŝtuparo, konstruita en la jaroj 1833-1840 kaj havanta 428 ŝtupojn) kaj historia muzeo, dediĉitan al la agado de Aĝimuŝkajaj partizanoj.
Andreo Karlostado
Andreas KARLSTADT (* Karlstadt, en la 1486 sub la nomo Bodenstein - mortinta en Bazelo en la 24-a de decembro 1541) estis germana teologo kaj reformisto.
Aleksandropolis
Aleksandropolis, aŭ en latina Alexandropolis Maedica kaj en greka Αλεξανδρόπολις Θράκης, en la traka regiono de medoj, estis la unua urbo fondita en 340 a.K. de Aleksandro la Granda, post venki super loka traka tribo, kiel regento (epitropos) de Macedonio. Aleksandropolis estis similaĵo de Filipopolis, nome urbo de Trakio fondita de Filipo la 2-a nome patro de Aleksandro. Tiu forpelis la lokanojn kaj setlis miksitan loĝantaron. La fakto ke oni ne konas kie precize kuŝis Aleksandropolis kiel sugestas ke traka rabdetruo povis okazigi ties malaperon el la historio. William Woodthorpe Tarn postulas ke Aleksandropolis estis milita kolonio pli ol polis
Andreo Karlostado
Vivo
En1510, li ricevis la diplomon pri Doktoriĝo en Teologio post studi en Erfurto kaj Kolonjo. En tiu sama jaro li fariĝis arkidiakono kaj direktoro de la departemento pri teologio. En 1511, li fariĝis kanceliero de la Universitato de Wittenberg. En 1515-1516 li studis en Romo, kie li duoble diplomiĝis pri kanonikeco kaj civila juro (utriusque juris) en la Universitato La Sapienza.
Antaŭ ol 1515, Karlostado estis proponanto de ia modifita skolastikismo. Li estis sekulara klerikulo sen ajna ligilo al monaĥa ordeno. Liaj kredoj ŝanĝiĝis dum sia restado en Romo, kie li mencias esti vidinta larĝaskala koruptado en la Romia Katolika Eklezio, kaj per dokumento datita la 16-an de septembro 1516 li skribis serion da 151 tezoj. En 1519, Johannes Eck (1486-1543) defiis Karlostadon al debato en Lepsiko, kie Lutero ankaŭ partoprenis.
En la 15-a de junio 1520, la papo Leono la 10-a publikigis la buleon "Exsurge Domine" minacante Luteron kaj Karlostadon per la ekskomuniko, krom kondamni plurajn el iliaj tezoj. La du reformistoj restis firmaj, kaj la ekskomuniko venis kun la papa buleo Decet Romanum Pontificem, en la 3-a de januaro 1521.
Post la Dieto de Worms (inter januaro kaj majo 1521), kaj dum Lutero kaŝiĝis en la Kastelo Wartburg, Karlostado laboris favore al la Reformacio en Wittenberg. En la kristnaska tago de la jaro 1521, li realigis la unuan reformitan servon pri komunio. Li ne levis la elementojn de la komunio, uzis sekularajn vestaĵon dum la meso, kaj forigis ĉiujn referencojn pri sinofero el la tradicia meso. Li laŭte parolis germane anstataŭ latine la vortojn de la institucio: "Ĉi tiu estas mia korpo ..." kaj malakceptis la konfeson kiel antaŭkondiĉo por la komunio, kaj permesis al la komuniantoj mem preni tiel la panon kiel la vinon dum la religia servo.
Komence de januaro 1522, la konsilio de la urbo Wittenberg rajtigis la forigon de la bildaro el la preĝejoj kaj konfirmis la ŝanĝojn enkondukitajn de Karlostado dum la kristnasktago. En la 19-a de januaro Karlostado edziĝis al Anna von Mochau, dekkvinjara filino de malriĉa nobelo. En la 20-a de januaro, la imperia registaro kaj la papo ordonis al Frederiko la Saĝa, elektisto de Saksio, malfari la ŝanĝojn. Frederiko ordonis la restarigon al la katolika formo, sed en letero al la Konsilio de Wittenberg, li nepre elmontris sian kompaton rilate al Karlostado.
Esperanta-Kamboĝa Vortaro
Esperanta-Kamboĝa Vortaro
Evoluo de Esperanto
Evoluo de Esperanto. La koncepto pri evoluo propre apartenas al la biologiaj sciencoj, t. e. al la sciencoj, kiuj pristudas la vivantajn estaĵojn. En ceteraj sciencoj, kaj aparte en lingvistiko, la vorto evoluo, same kiel la vortoj organismo aŭ vivanta, povas esti uzata nur metafore kaj ricevas sian ĝustan kaj precizan sencon nur kompare al sia malo revolucio. Dum revolucio estas ia abrupta, rapida kaj detrua transformiĝo en ia organizaĵo, evoluo estas vico da malrapidaj iompostiomaj ŝanĝiĝoj konformaj al la naturo de la objekto kaj al la vivbezonoj. La karakterizo de ĉia evoluo estas modifiĝo de tio, kio ekzistas, sed modifiĝo poŝtupa kaj supraĵa, ne tuŝanta la esencajn ecojn. Ĉiuj vivantaj naciaj lingvoj evoluas, ĉar tio, kion oni nomas vivanta lingvo, estas lingvo efektive praktike uzata kaj kies normala evoluo estas certigata per interkonsento de opa sufiĉe multnombra kolektivo da uzantoj. Samo okazas pri Esperanto: "Ĝi devas, asertas Z, kreski kaj progresi laŭ la samaj leĝoj, laŭ kiuj estis ellaborataj ĉiuj vivaj lingvoj." Kaj la faktoj plene pravigis la Z-an koncepton. La evoluo de E efektiviĝas per jenaj procedoj:
Dekretoj de Nueva Planta
Inter 1707 kaj 1716, la Dekretoj de Nueva Planta estis serio de dekretoj de Filipo la 5-a nuligis aŭ malpliigis la foruojn kaj morojn de la regnoj kaj teritorioj de Hispanio kiuj batalis kontraŭ li en la Milito de hispana sukcedo. Tiele malaperis la politikaj rajtoj kiujn havis la Regno de Aragono (ĝis tiam validaj en Aragonio kaj Katalunio) kiuj survivis dum la regado de la reĝoj de la dinastio de Habsburgoj en Hispanio. Ĝenerale ŝanĝis la politika kaj administra situacio de la lando kaj pro tio malaperis ankaŭ la rajtoj de la municipoj de la Regno de Kastilio. La ĝeneralaj institucioj de Kastilio etendiĝis al la orientaj teritorioj hispanaj nome Regno de Aragono. Fakte triumfis antikvaj planoj kiaj tiu de la Grafduko de Olivares.
En tiu direkto ekestis deviga la uzado de la kastilia lingvo kiel administra lingvo en preskaŭ ĉiuj institucioj kiuj ĝis tiam ne estis uzanta ĝin, laŭ la modelo centrisma de la Burbonoj kiun la absolutisma franca monarkio estis adoptinta ekde la epoko de Francisko la 1-a.
László Fogel
FOGEL László estis rumanuja hungara kantisto (basbaritono) naskita en Târgu Mureş en 1940.
Kariero
Ekde 1967 li estis solisto de la operejo Kolozsvári Állami Magyar Opera de Kluĵo. En 1977 li gastkantis en Tallinn. Inter 1986 kaj 1992 li estis kantisto de la Operejo de Temeŝvaro. En 1992 li elmigris en Usonon.
Vestibular
Vestibular estas la plej uzata metodo de la Brazilaj Universitatoj por elekti kandidatojn por ekstudo en universitato. Ĝi konsistas je grandega ekzameno pri ĉiaj temoj instruitaj en baza kaj meza lernejoj.
Tivadar Abonyi
Tivadar Abonyi [abonji], laŭ hungarlingve kutima nomordo Abonyi Tivadar estis hungara aktoro, reĝisoro, pentristo, altlerneja instruisto.
Biografio
Tivadar Abonyi frekventis gimnazion en sia naskiĝurbo, poste li lernis pentradon en la Hungara Belarta Altlernejo de Ágost Benkhard, fine li akiris diplomon en Reĝa Teatra Akademio en 1907. Li debutis en Kassa, poste li apartenis al Teatro Magyar kaj alia ĉefurbaj aŭ provincaj tratroj. Li batalis dum la 1-a mondmilito, poste li havis rolojn en Teatro Belvárosi, denove en Teatro Magyar kaj Nacia Teatro (Budapeŝto). En la lasta teatro li estis ankaŭ reĝisoro. Intertempe en 1920 li edziĝis. Post la 2-a mondmilito li estis ĉefreĝisoro de Nacia Teatro (Szeged), ekde 1949 li estis reĝisoro de Budapeŝta Ŝtata Operejo. En 1951 li pensiuliĝis, tamen en la teatra jaro 1957 li denove estis reĝisoro en Nacia Teatro en Szeged. Inter 1950-1955 li instruis en Industriarta Altlernejo.
Oszkár Fodor
Kariero
Fodor diplomitiĝis en 1901 kaj debutis en Koloĵvaro, poste li dungiĝis al la trupo de Sándor Földessy. Li venis en 1903 en Budapeŝton kaj ĝis 1906 li estis sekretario de la Népszínház, sed li ankaŭ ludis en la Tarka Színpad kaj ankaŭ reĝisoris. Inter 1905–07 li agadis en la teatro de Doktoro Ferenc Farkas de Szabadka. Li ludis en 1908 en Erdély, en 1909 en Miskolc, en 1912 en Győr, en 1913 en Temesvár. En 1908 li estis direktoro de la Scenejo Erzsébet körúti Royal Orfeum Revü. Inter 1915–1919 li estis direktoro en Székesfehérvár. Pli pluaj stacioj liaj estis: Sátoraljaújhely, Kassa, Komárom kaj en 1923 la pli grandaj transsilvanujaj urboj. Inter januaro 1927 ĝis 1938 li estis teatrestro de la Nacia Teatro (Pécs).
Fregatedoj
Fregatedoj estas familio de marbirdoj, populare nomataj kiel fregatoj, de ordo Pelikanoformaj (alternative Suloformaj). Ili fiŝkaptas per rabado al aliaj rabobirdoj. Ĝi enhavas kvin speciojn en ununura genro Fregata.
Fregatoj atakas aliajn marbirdojn, pro tio la nomo fregato kiel tiu de atakŝipoj. Ili estas nomitaj ankaŭ kiel piratoj, ĉar vere ne nur atakas aliajn birdojn, sed ja forrabas ties predon, kiel piratoj, aŭ idaron.
Ili estas grandaj, nigraj aŭ blankonigraj birdoj kun longaj flugiloj kaj akute forkoforma longa vosto kaj ankaŭ longa beko. La maskloj havas pufigeblajn kolorajn gorĝajn partojn uzeblajn dum la reprodukta sezono por allogi partneron.
Fregatoj troviĝas en tropikaj oceanoj kaj mezvarmaj regionoj, sed ofte videblas kie okazas veteraj ŝanĝoj.
Tiuj birdoj nek naĝas nek piediras kaj nek ekflugas de ebena surfaco. Ĉar ili havas la plej longan enverguron rilate korpopezon inter ĉiuj birdoj, ili estas ĉefe aeraj kaj povas esti dumfluge plie ol unu semajno, surterigante nur por ripozi aŭ reproduktiĝi surbranĉe aŭ surklife. Ili ankaŭ posedas rekordon flugan per rapideco je 400 km/h. La ino demetas unu aŭ du blankajn ovojn.
Morfologio
Fregatoj estas grandaj, kun irizecaj nigraj plumoj (inoj havas blankan subventron), kun longaj flugiloj (maskla enverguro povas atingi ĝis 2.3 metrojn) kaj tre forkoformaj vostoj. La maskloj havas pufigeblajn kolorajn gorĝajn partojn, nomatajn gorĝosakojn, uzeblajn dum la reprodukta sezono por allogi partneron.
(19736) 2000 AM51
(19736) 2000 AM51 estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la en la kadro de la kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Fregatedoj
Morfologio
Fregatoj troviĝas ĉe tropikaj oceanoj kaj flugorajdas varmajn ascendajn aerfluojn. Tamen ili estas ofte vidataj antaŭ veterfrontoj kaj povas indiki ŝanĝojn de vetero.
Tiuj birdoj nek naĝas nek povas bone piediri, kaj ne povas ekflugi el ebena surfaco. Havo de plej granda enverguro proporcie al la korpopezo inter birdoj devigas ilin esti esence aeraj, kapablaj resti en aero dum pli da unu semajno, suterigante nur por ripozi aŭ reproduktiĝi sur arboj aŭ klifoj.
Kiel membroj de la Pelikanoformaj, la fregatoj havas la ŝlosilajn karakterojn de ĉiuj kvar fingroj konektitaj rete, gorĝohaŭto (nomata ankaŭ gorĝosako), kaj forketo konektita al la brustosto. Kvankam estas certe reto ĉe la piedoj de fregato, la reteco estas malgranda kaj parto de ĉiu fingro estas libeta. Fregatoj produktas tre malmulte oleon kaj tiele ne elflugas suroceane. La gorĝosako estas uzata kiel parto de la pariĝada memmontrado kaj estas eble la plej rimarkinda fregata karaktero.
Reproduktado
Ili ĝenerale demetas nur ununuran ovon por ĉiu sezono. Ambaŭ gepatroj laŭvice nutras dum la unuaj tri monatoj sed poste nur la patrino nutras la junulon dum aliaj ok monatoj. Pro tiom longdaŭra idozorgado fregatoj ne povas reproduktiĝi ĉiujare. Estas tipa vidi junulon tiom grandan kiom ties gepatroj atendante nutradon. Kiam tiu sidas atende dum senfinaj horoj sub varma suno, ĝi adoptas energiefikan sintenon kun faliĝinta kapo, kaj sidas tiom senmove ke aspektas kvazaŭ mortinta. Sed kiam la patro revenas, ĝi vekiĝas, levas sian kapon kaj krias ĝis la patro malfermas sian buŝon. La malsata junulo plonĝas sian kapon ene de la patra gorĝo kaj manĝas finfine.
Distribuado kaj identigaj karakteroj diferencas inter fregatospecioj, kaj tiele videblas en la speci-specifaj artikoloj.
Manĝo
Fregata manĝokutimo estas mara. Senkapablaj ekflugi el akvo, ili kaptas predon el la oceana surfaco aŭ strando uzante siajn longajn, hokoformajn bekojn. Ili kaptas fiŝojn, martestudidojn, marigvanojn kaj similajn manĝerojn survoje. Fregatoj rabas al aliaj marbirdoj kiaj suloj, tropikbirdoj, kaj pufinoj ties predojn, uzante siajn rapidon kaj manovreblon por ĉikani siajn viktimojn ĝis tiuj regurgitas sian stomakan enhavon. Kvankam fregatoj famas pro sia kleptoparazita manĝokutimo, oni supozas, ke tio ne ludas gravan rolon en la dieto de neniu specio, kaj estas pli bone suplemento al maĝo akirita per rekta ĉasado. Studo pri la Granda fregato ŝtelante manĝon el la Maskosulo ĉirkaŭkalkulis ke la fregatoj povus maksimume akiri 40% el la bezonta manĝo, kaj averaĝe akiris nur 5%.
Internacia Flughaveno Ramon (Eilat, Israelo)
Ramon Internacia Flughaveno - Eilat estas la dua internacia flughaveno en Israelo kaj nomata honore al la astronaŭto Ilan Ramon, kaj lia filo Assaf.
Tiu ĉi fluĝaveno situas en la suda Arava, iom norde la la urbo Eilat ĉe la plej suda punkto de la lando. La haveno estas la dua plej granda en Israelo (post Ben-Gurion-Flughaveno) kaj funkcias kiel la ĉefa flughaveno en Israelo por krizaj surteriĝoj. La haveno anstataŭigis la malnovan flughavenon de Ejlato same kiel la flughavenon Ovda, kiu servis kiel internacia flughaveno de la proksima regiono. La flughaveno malfermiĝis la 21-an de januaro 2019.
Socia aranĝado
Ĉe sociaj animaloj, inklude homojn, Socia aranĝado aŭ Aliaranĝado estas aktiveco per kiu individuoj de grupo purigas aŭ plibonigas la korpon de alia aŭ ties aspekto. Ĝi estas grava socia aktiveco, kaj rimedo per kiu animaloj kiuj loĝas proksime povas psikologie rilatiĝi ka plifortigi sociajn strukturojn, familiajn ligojn, kaj konstrui rilataron. Socia aranĝado estas uzata ankaŭ kiel formo de reamikigo kaj sistemo por konfliktosolvado ĉe kelkaj specioj.
Fakte temas pri uzado de ordinara aranĝada kutimaro, nome rimedo por akiri higienoj kaj bonkvalitan sanon, per kiu animalo helpas alian animalon puriĝi samtempe ke oni helpas formi socian ligon kaj fidon inter ili.
Multaj bestoj prizorgas unu la alian en la formo de karesado, gratado kaj masaĝado. Ĉi tiu agado ofte servas por forigi fremdan materialon de la korpo por antaŭenigi la komunan sukceson de ĉi tiuj socie aktivaj bestoj.
Insektoj
Por insektoj, prizorgado ofte implikas la gravan rolon forigi fremdan materialon el la korpo. La mielabelo, ekzemple, okupiĝas pri socia prizorgado purigante korpopartojn kiuj ne povas esti atingitaj de la ricevanta abelo. La ricevanta abelo etendas siajn flugilojn perpendikulare al sia korpo dum ĝiaj flugiloj, buŝpartoj kaj antenoj estas purigitaj por forigi polvon kaj polenon. Ĉi tiu forigo de polvo kaj poleno permesas akrigi flarajn sentojn en kontribuado al la totala bonfarto de la grupo.
Birdoj
Birdoj okupiĝas kaj pri memaranĝado kaj pri socia aranĝado. Esploristoj kredas, ke ĉi tiu lasta praktiko kreas parajn ligojn.
Vespertoj
Lastatempaj studoj determinis ke vampirvespertoj okupiĝas pri socia trejnado multe pli ol aliaj specoj de vespertoj por antaŭenigi la bonfarton de la grupo. Alfrontante pli altajn nivelojn de parazita infekto, vampirvespertoj okupiĝas pri purigado unu la alian same kiel dividado de manĝaĵo per regurgitado. Ĉi tiu agado malhelpas daŭrantan infekton dum ankaŭ antaŭenigas grupan sukceson.
Mamuloj
Ĉevaloj okupiĝas pri reciproka aranĝado per la formado de "paraj ligoj" kie parazitoj kaj aliaj poluaĵoj sur la surfaco de la korpo estas aktive forigitaj. Tiu forigo de fremda materialo estas ĉefe farita en malfacile atingeblaj lokoj kiel ekzemple la kolo per mordetado.
Socia aranĝado estas konduto ofte vidita en multaj specoj de brutaro, inkluzive de lakto- kaj bovaĵrasoj. La agado de socia lekado povas esti vidita specife en bovidinoj por iniciati socian dominecon, emfazi kunulecon kaj plibonigi higienon de si mem aŭ de aliaj. Tiu konduto, kiu estas vidita en bovinoj, povas disponigi avantaĝojn inkluzive de reduktitaj parazitŝarĝoj, socia streĉiteco kaj konkurado ĉe la furaĝlito. Estas komprenite, ke socia lekado povas provizi longtempajn avantaĝojn kiel promocii pozitivajn emociojn kaj malstreĉitan medion.
Primatoj
Socia aranĝado inter primatoj ludas signifan rolon en besta konsolkonduto en kiu individuoj okupiĝas pri establado kaj konservado de aliancoj tra dominecaj hierarkioj. Ĝi cementas antaŭekzistantajn koaliciojn, kaj estas uzata por repaciĝo post konfliktoj. Primatoj aranĝiĝas socie ankaŭ en momentoj de enuo, kaj la ago pruviĝis malpliigi streĉiĝon kaj streson.
Primatoj disponigas eble unu el la plej bonaj ekzemploj de reciproka aranĝado pro la intensa esplorado farita koncerne siajn ŝanĝiĝantajn vivstilojn, kaj la rektan varion de rimedoj de socia aranĝado trans malsamaj specioj.
Filipinanoj
La filipinanoj aŭ filipinaj homoj estas etno ĉefe situanta en Filipinoj. Ekzistas proksimume 94 milionoj da filipinanoj en Filipinoj, kaj proksimume 11 milionoj vivantaj ekster Filipinoj (inklude Guamon kaj Havajon).
Tymoteusz Onyszkiewicz
Tymoteusz Onyszkiewicz (naskiĝis la 20-an de junio 1973) – pola poeto, verkisto, filozofo, aŭtoro de popularsciencaj artikoloj kaj sciencaj publikaĵoj. En siaj verkoj koncentriĝas pri sociaj problemoj, penso de Oriento, helena filozofio, teologio, gnostikismo, esoterismo.
Filipinanoj
La plej multaj filipinanoj nomigas sin mem konversacie "pinoy" (virine: "Pinay"), kiu estas slangvorto formita per prenado de la lastaj kvar literoj de "pilipino" kaj aldonado de la diminutivo "-y". La manko de la litero "F" en la antaŭ1987-a filipina alfabeto, Abakada, kaŭzis ke la litero "F" estis anstataŭigita per "P". Tio estas kialo, ke kiam la 28-litera moderna filipina alfabeto fariĝis oficiala en 1987, la nomo filipinano estis preferita antaŭ Pilipino. La nomo filipinano estis elektita fare de la hispana esploristo Ruy López de Villalobos, kiu nomis la insulojn "Las Islas Filipinas" ("la Filipinaj Insuloj") laŭ Filipo la 2-a.
Tymoteusz Onyszkiewicz
Kreado
Poeziaj volumoj
Romanoj
Noveloj
Sciencaj publikaĵoj
Interretaj publikĵoj
Nacia Parko Paparoa
La Nacia Parko Paparoa, en angla Paparoa National Park, estas ĉe la nordokcidenta marbordo de la Suda Insulo de Novzelando.
Ĝi estis fondira en 1987 kaj enhavas 306 km². La parko havas teritorion el aŭ ĉe la marbordo a la pinto de la Montoj Paparoa. Separata areo de la parko estas norde kaj centrata ĉe rojo Ananui. La parko protektas karstan areon de kalkoŝtono. La parko enhavas kelkajn kavojn, unu el kiuj estas komerca allogaĵo por turistoj. La majoritato de la parko estas arbara per ampleksa vario de vegetaĵaro. La parko estis la loko de la katastrofo de 1995 ĉe Kavo Creek kie mortiĝis dekkvar personoj kiel rezulto de la falo de spektakla rigardejo.
La malgranda setlejo de Punakaiki, apuda al la popularaj Pancake Rocks, kuŝas ĉe la bordo de la parko.
Nancras
Nancras [] estas franca komunumo en la departemento Charente-Maritime, en la regiono Puatuo-Ĉarentoj. Ĝi havis 753 loĝantojn en la jaro 2012.
Geografio
Nancras estas vilaĝo de la mezo de Charente-Maritime, okcidente de Saintes.
(16933) 1998 FV88
(16933) 1998 FV88 estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la en la kadro de la kampanjo "LINEAR" elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Chenonceaux
Chenonceaux, prononco [], estas urba komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Indre-et-Loire, prononco [], en la regiono Centro-Valo de Luaro, Centre-Val de Loire, prononco []. Fine de en la komunumo vivis. Administre la komunumo apartenas al la arondismento Loches kaj al la kantono .
Ĝiaj loĝantoj nomiĝas chenoncellois.
Melčice-Lieskové
Melčice-Lieskové, hungare Melcsicmogyoród [melĉicmodjorOd] estas unuigita vilaĝo kaj municipo en Slovakio.
Situo
Melčice-Lieskové situas preter Váh, laŭ traira flankovojo apud ĉefvojo, aŭtovojo kaj fervojo. Trenčín troviĝas je 12 km-oj.
Historio
La loko estis loĝata jam dum la bronzepoko. La unua mencio okazis pri Melcsic/Melčice en 1398 en formo "Myliche" apartenanta al fortikaĵo de Beckó. Apuda vilaĝo Nemeslieszko(Nemesmogyoród)/Zemianske Lieskové menciiĝis en 1478. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Melcsic 853, en Nemesmogyoród 493 homoj, (plejparte slovakoj). En 1912 Nemesmogyoród kaj alia vilaĝeto Vágzsámbokrét [vAgĵAmbokrEt] unuiĝis. Ĝis Traktato de Trianon la komunumoj apartenis al Hungara reĝlando, al Trencsén (reĝa departemento), al distrikto de Trencsén, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 vivis en Melčice-Lieskové 1517 homoj, (1470 slovakoj).
11136 Shirleymarinus
11136 Shirleymarinus estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la elde la Nacia Observatorio de Kitt Peak (Usono) en la kadro de la projekto Spacewatch.
Nomo
Ĝia nomo honoras Shirley Marinus, sekretariinon dum triono de jarcento en la Lunar and Planetary Laboratory por la programo Polariskopo programo, la Fotopolarimetra Bildigo sur Pioneers 10 kaj 11, la serio da lernolibroj pri Kosma Scienco kaj la projekto Spacewatch de enketo pri kometoj kaj asteroidoj.
Sablonceaux
Sablonceaux [] estas franca komunumo en la departemento Charente-Maritime, en la regiono Puatuo-Ĉarentoj. Ĝi havis 1,251 loĝantojn en la jaro 2010.
Geografio
Sablonceaux situas en la centro de Charente-Maritime, nordoriente de Royan kaj  okcidente de Saintes.
Varbaro
Varbaro estas la ĵus kreita radia programo el Amazonio. Esperantistoj el Manaus, Brazilo, ĝin eldonas. La celo estas kunigi esperantajn movadojn el la tuta Amazonio, ne nur de la Brazila Amazonio. Ĝi estas nur projekto nuntempe, sed la kreintoj publike diris ke plejbaldaŭe ol eble ĝi havos minimume monatajn programojn.
(30764) 1981 EK47
(30764) 1981 EK47 estas malgranda malhela asteroido de la ekstera asteroida zono, ano de la Hilda grupo, malkovrita la de la usona astronomo Schelte J. Bus elde la Observatorio de Siding Spring, apud Coonabarabran en Novsudkimrio (Aŭstralio).
Agyagosszergény
Agyagosszergény (adjagoŝsergEnj) estas malgranda unuigita vilaĝo en Hungario en regiono okcidenta Transdanubio, en departemento Győr-Moson-Sopron, en subregiono de Kapuvár. Agyagos signifas hungare: argila.
Niebüll
Niebüll (dane Nibøl, nordfrise Naibel) estas urbo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Norda Frislando de la federacia lando Ŝlesvigo-Holstinio. Fine de la komunumo havis  loĝantojn. La teritorio estas parto kaj la administra centro de la komunumaro Südtondern, administra ligo de pluraj formale sendependaj politikaj komunumoj.
Daniel Adam z Veleslavína
Daniel ADAM z Veleslavína (naskiĝis la 31-an de aŭgusto 1546 en Prago - mortis la 18-an de oktobro 1599 en Prago) estis ĉeĥa humanisto, libropresisto, tradukisto kaj organizanto de la literatura vivo en Bohemio. Li estis bofilo kaj daŭriganto de Jiří Melantrich. Malgraŭ tio, ke li estas aŭtoro de unusola origina verko (Kalendář historický - Historia kalendaro), la tuta periodo de la ĉeĥa literaturo, en kiu li vivis kaj verkis, estas nomata laŭ li.
Biografio
Li devenis el la praga urbana familio, studis en la praga universitato, en 1569 akiris tie titolon de majstro kaj prelegis pri historio. Post geedziĝo kun filino de la elstara praga presisto Jiří Melantrich en 1576 li eklaboris en la entrepreno de sia bopatro. Baldaŭ li fariĝis tie ĉefo kaj ekde 1586 ankaŭ ĝia heredinto kaj ĉefposedanto.
Kiel presisto kaj eldonisto li koncentris ĉirkaŭ si vicon da kunlaborantoj, kun kiuj li faris multan meritan laboron pri disvastigo de klereco kaj altigo de morala kaj nacia sentado de la socio kaj de la ĉeĥa lingvo. La tiel nomata ĉeĥa lingvo de Veleslavín fariĝis bazo de la moderna ĉeĥa literatura lingvo.
Agyagosszergény
Historio
En 1927 memstaraj vilaĝoj Agyagos kaj Fertőszergény unuiĝis. Ambaŭ vilaĝoj estis loĝataj jam dum la mezepoko. Agyagos estis menciita en 1258 en formo "Ogegus".
Daniel Adam z Veleslavína
Biografio
Li eldonadis precipe populare-sciencajn verkojn (pri historio, juro, medicino, socio) kaj librojn religiajn-moralajn, sed ankaŭ vortarojn kaj lingvolernolibrojn. Multajn el siaj eldonaĵoj li mem tradukis aŭ lingve adaptis. Krome li estis la unua eldonando de muziknotaj materialoj.
Agyagosszergény
Vidindaĵoj
Vidindaĵo estas la romkatolika Preĝejo de Sankta Ladislao (Agyagosszergény) de 1883, la turo estas 32 metrojn alta.
Daniel Adam z Veleslavína
Biografio
Libroj eldonitaj en la presejo de Adam el Veleslavín elstaris pro bonega ĉeĥa lingvo kaj eksterordinare bela tipografia aranĝo. Tial laŭmerite li estas nomata „prega ĉefpresisto“.
Agyagosszergény
Ĝemelkomunumo
Szergény, Hungario
Daniel Adam z Veleslavína
Eldona agado
pli grava ol lia verkista aktiveco:
Vetka distrikto
Vetka distrikto (beloruse – Векаўскі раён; – Ветковский район) estas administra subdivido en Homela regiono (situanta en orienta parto de la regiono). La distrikto estis fondita en 1926, de 1938 en konsisto de Homela regiono. En 1962 estis likvidita, en 1965 estis refondita. Ĝia areo estas 1.600 km2. Ĝia administra centro estas urbo Vetka.
Naturo
La altaĵoj de la tereno estas inter 140 kaj 190 metroj super marnivelo: en la orienta parto de la distrikto pli alte ol okcidente. Tra la distrikto fluas Soĵ, Besjadz kaj aliaj riveroj. Arbaroj okupas 29 % de la areo.
Agrokulturo
En la distrikto estis disvastigitaj bovbredado, ĉevalbredado, porkbredado, ŝafbredado, cerealplantado, terpomplantado, furaĝplantado. Ĉi-tio estas iagrade ŝrumpinta post la Ĉernobila katastrofo.
Industrio
En la distrikto situas mintavoloj de torfo, argilo, kreto.
Komunikado
Tra la distrikto trairas aŭtovojoj: el Homel tra Vetka ĝis Svjacilaviĉi, el Vetka ĝis Dobruŝ.
34273 Franklynwang
34273 Franklynwang estas asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la en la kadro de la astronomia kampanjo « LINEAR » (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Nomo
Ĝia nomo honoras Franklyn Hai Wang, finaliston de la Regeneron Science Talent Search de 2018, scienca konkurso por gelernantoj en lasta jaro de mezlernejo, pro lia projekto pri pri matematiko. Li estis lernanto ĉe la Thomas Jeﬀerson High School for Science and Technology de Alexandria (Virginio).
157494 Durham
157494 Durham estas tre malgranda, malhela asteroido de la ĉefa asteroida zono, iom proksima de la  1:4 kun la Tero kaj 3:1 kun Jupitero.
Malkovro
Ĝi estis malkovrita la 11-an de septembro 2005 elde la Observatorio Jarnac en Vail (Arizono, Usono).
Nomo
Ĝia nomo honoras Steve Durham kaj lian edzinon Marge, kiuj senlace laboris por promocii la astronomion al homoj vivante en Adirondakoj. Uzante binoklojn kaj teleskopojn, la edzparo inspiris centojn da junuloj por rigardi la noktan ĉielon.
Altin-Depe
Altin-Depe (turkmene, latinlitere Altyndepe (Алтын-Депе, Turkmene por "Ora Holmo") estas bronzepoka (BMAC) loko en Turkmenistano, proksime al Aşgabat, loĝita en la 3-2. jarmiloj a.K., forlasita ĉ. 1600 aK.. Dum la malfrua ĥalkolitika periodo Altin-Tepe iĝis larĝa centro kun areo de 25 hektaroj. Ĝi estas ĉirkaŭita de adoba muro kun rektangulaj gard-turoj. La loko estas grava pro restaĵoj de ties zigurato. Ĉi tio estis monumenta religia komplekso kun kvar-nivela turo de la mezopotamia zigurata tipo. Ĉi tiu konstruo estis priskribita kiel "pra-Zoroastria". Estis ankaŭ aliaj mezopotamiaj rilatoj, "La civilizo de Altin-Depe havis striktan kontakton kun ties najbaraj kulturoj. Sulfur-glazuritaj ujoj (Tepe Hissar, Tureng Tepe) estis evidente transportitaj el nordorienta Irano, rekoneble dum la elfosadoj en la aristokrata sektoro."
Namazga V kaj Altin-Depe estis en kontakto kun la malfrua harapa kulturo (ĉ. 2000-1600 aK.). En Altin-Depe, oni trovis objektojn el la Indus-valo, inkluzive eburon, kaj prem-stampilon de Harapa tipo. Unu objekto minimume havas harapajn (skrib)signojn. Modeloj de du-radaj ĉaroj de ĉ. 3000 a.K trovita ĉe Altin-Depe estas la plej fruaj kompletaj pruvoj pri rada transporto en Centra Azio, kvankam modelaj radoj venis laŭ kuntekstoj eble iom pli frue. Juĝante laŭ la speco de jungilaro, ĉaroj estis komence tiritaj de bovoj, aŭ taŭroj. Tamen kameloj estis malsovaĝigitaj en la BMAC. Modelo de ĉaro tirita de kamelo de ĉ. 2200 antaŭ Kristo estis trovita ĉe Altin-Depe.
Maroldsweisach
Maroldsweisach estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Haßberge kaj en la distriktaro Malsupra Frankonio de la federacia lando Bavario. Fine de la komunumo havis  loĝantojn.
Gefiloj de la urbo
Bertha Keyser
Manchester City F.C.
Manchester City (oficiale Manchester City Football Club) – ankaŭ nomata The Citizens – estas futbalklubo en la urbo Manĉestro de Anglio. Post fondiĝo en 1880 je la nomo West Gorton Saint Marks, ĝi ekde 1887 havis la nomon Ardwick A.F.C. kaj en 1894 ricevis la finan nomon Manchester City F.C.. La unua vira teamo de la klubo kvarfoje gajnis la anglian ĉampionecon, kvinfoje la anglian futbalpokalon (FA Cup), dufoje la anglian ligopokalon (League Cup) kaj unufoje la UEFA-pokalon de pokalvenkintoj. La teamo aktuale konkuras en la unua anglia ligo de futbalo (Premier League) kaj pasigis la plejparton de sia historio en tiu nacie plej alta ligo. La oficialaj maskotoj de la kluvo estas la fikciaj "eksterteruloj" „Moonchester“ kaj „Moonbeam“.
En septembro 2009 la ŝejko Mansur bin Zajed Al Nahjan (arabe منصور بن زايد آل نهيان) el la Unuiĝintaj Arabaj Emirlandoj komplete aĉetis la klubon.
Oni atentu ne miksi la klubon kun la samurba kaj simile sukcesa alia futbalklubo Manchester United. Ili estas rivaloj en la Manĉestra derbio.
Oldenburgio
La regiono Oldenburgio (altgermane Oldenburger Land) estas historia landoparto de la federacia lando Malsupra Saksio de Germanio. Ĝi difiniĝas laŭ la limoj de la eksa Grandduklando Oldenburg kaj posta Libera ŝtato Oldenburg, kiu ekzistis en la Germana Regno ĝis la jaro 1947. La riveroj Hunte kaj Hase trafluas la grandparte tre ebenan kaj agrikulture intense kultivitan pejzaĝon.
De nordo al sudo
En la pleja nordo la regionon limigas la bordo de la Norda Maro (platgermane tiu marbordo nomatas "Waterkant", prononco pli-malpli "Vodakant"), kun Wangerooge - la plej orienta el la orientfrisaj insuloj, kun la havenurbo Wilhelmshaven kaj la margolfo Jadebusen (prononco "Jadebuzn"). Iom pli sude, en la historia urbo Jever, kreiĝas konata freŝa kaj ne-dolĉa biero, ankoraŭ iom pli sude, la regioneto Ammerland ĉirkaŭ urbo Westerstede konatas pro kreado de ĉiuspecaj kolbasoj, kaj sudoriente de la historia regiona ĉefurbo Oldenburg, ĉirkaŭ la urbo Wildeshausen viziteblas aparte imponaj monolitaj tomboj el la ŝtonepoko. Plej sude troviĝas la dua plej granda lago de Malsupra Saksio - la Dümmer, kaj la montareto Dammer Berge, kiu imponas kompare al la tute malmonta resto de la regiono, sed kies plej alta punkto, la Mordkuhlenberg, tamen ne pli altas ol 147 metrojn.
Lingvo kaj kutimoj
En la historia regiono, en kiu kiel ĉie en Germanio la oficiala lingvo hodiaŭ estas la altgermana, ĝis nun relative multaj homoj flegas la platgermanan lingvon, kiu dum la mezepoko estis parolata ĉie inter Nederlando okcidente kaj Litovio oriente, plus en multaj hansaj havenurboj ekster tiu kerna lingvozono... Krome en la plej okcidenta parto de Oldenburgio, la marĉa Saterlando, parolatas lingvistike interesa dialekto de la frisa lingvo - la "saterfrisa". Multaj tradiciaj kutimoj kaj festoj de norda Germanio aparte intense flegiĝas en Oldenburgio - ekzemple la "pafistaj festoj" aŭ festenoj de brasikaĵo kaj specialaj kolbasoj, la regiona plado "Kohl un' Pinkel". Regione tipaj sportaj disciplinoj kaj en Oldenburgio kaj la najbara Orientfrislando estas Klootschießen kaj Boßeln.
La centro kaj nordo de Oldenburgio estas tradicie protestanta, kiel la tuta nordo de Germanio. La du sudaj distriktoj, Vechta kaj Cloppenburg, tamen estas katolika eksklavo kun komuna historio, kiun parte influis Oldenburgio, parte la katolika episkopa ŝtato ĉirkaŭ la urbo Münster.
Festivalo
Festivalo estas perioda, ordinare ĉiujara manifestado, kun festa karaktero kaj dediĉita al arto kaj ceteraj distraĵoj. La festivaloj povas esti tre diversaj, ili povas temi pri kino, muziko, fabelrakonto, komikso, literaturo, teatro, ludo, videoludo, danco sed ankaŭ pli malofte pri politiko, scienco aŭ eĉ biero, ktp...
La festivaloj povas okazi interne kiel ekstere sed ofte okazas ekstere kiam ili allogas multe da homoj. Festivalo estas kutime plurtaga kun multaj kulturaj programeroj.