cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ponto (mitologio)
Laŭ la helena mitologio, Ponto aŭ Pontoso (el la greka Πόντος, «maro») estis antikva pre-olimpa mara dio. Li estis unu el la Protogenoj (Unuenaskitoj), filo de Geo (la Tero), sen maskla interveno laŭ la poeto Heziodo. Tamen, Higeno asertas ke liaj gepatroj estis Urano (la Ĉielo) aŭ Etero (la Aero), kaj Geo .Laŭ Heziodo, Ponto estis ion pli specifa ol simpla personigo de la maro: li estis ho pontos, tio estas, "La Vojo", vorto uzata de la antikvaj grekoj por designi la maron Mediteraneon. Kun sia patrino Geo, li generis la plej antikvajn marajn diaĵojn: Nereo (La mara maljunulo), Taŭmaso (la respekt-frapa "miraĵo" de la maro, personigo de la danĝeraj flankoj de la maro), Eŭribio (Forta diino), Forko kaj lia fratino-partnero Keto.
Arta prezentado
Kompare kun Oceano, la mar-titano kiu ĉirkaŭis la teron, Ponto estis malpli personigita inter la helenoj. Tamen, li estis prezentita, ekzemple, en pentraĵo de la 3-a jarcento p.K., kiel priskribis la retorikisto Filostrato en siaj Bildoj. Krome, en romia skulptaĵo de la 2-a jarcento p.K. (ilustraĵo supre dektreflanke) Ponto, leviĝante de fuko, ektenas rudron kun lia dekstra mano kaj premas la pruon de ŝipo. Li eluzas murkronon, kaj akompanas Fortunon, kies drapaĵoj montriĝas ĉe la maldekstro, kiel ĝemela gepatrondioj de la havena urbo Tomis, en Moesio (ĉe la Nigra Maro).
En romia mozaiko li aperas kiel giganta kapo elirante el maro, kun akve-griza barbo kaj krab-pinĉiloj kiel kornoj.
3977 Maxine
3977 Maxine estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la usona astronomino Carolyn S. Shoemaker elde la Observatorio de la Monto Palomar, apud San-Diego (Kalifornio, Usono).
Nomo
Ĝi ricevis la virinan antaŭnomon "Maxine" en omaĝo al la usona entomologino Maxine Shoemaker Heath, bofratino de la malkovrintino.
Banaadir
Banaadir (Banaadir, بنادر, Banādir) estas regiono (gobolka) de suda Somalio.
La regiona ĉefurbo estas Mogadiŝo, kvankam la propra regiono havas saman etendon kiel la urbo kaj estas multe pli malgranda ol la historia regiono de Benadir. Ĝi estas limigita de la somaliaj regionoj de Meza Shabele kaj Malsupra Shabele kaj oriente de la Hinda Oceano.
La somala vorto Banaadir devenas el la origina persa vorto bandar, kiu signifas havenon; tio aludas al la nordaj historiaj havenoj de Barawa kaj Mogadiŝo).
La 13a de julio de 1998 la estraranoj de diversaj somaliaj militpartioj (Husayn Muhammad Aydid, Ali Mahdi Muhammad, Uthman Hasan Ali, kromnome Uthman Ato, kaj Muhammad Qanyareh Afrah) subskribis traktaton de 7 punktoj en Mogadiŝo laŭ kiu oni formis la Supran Komitaton por la Administrado de Benadir estrita de du prezidentoj, nome Husayn Muhammad Aydid kaj Ali Mahdi Muhammad, kaj du vicprezidentoj, Uthman Hasan Ali, kormnome Uthman Ato, kaj Muhammad Qanyareh Afrah. Tiu Supra Komitato viglus por la interesoj de la regiono de Benadir kaj decidus pri ĉiu regiona afero, eĉ aprobante leĝojn. La regiono de Benadir akiris leĝan forton ekde la 18a de julio de 1998 kaj pro tio oni malfermis la havenon kaj flughavenon de Mogadiŝo. Ne oni adoptis regionan flagon.
Syrrhaptes
Syrrhaptes estas genro de birdoj de la familio de pterokloj. Ĝi enhavas nur du speciojn de centra Azio.
Wohlen ĉe Berno
Wohlen ĉe Berno (germane Wohlen bei Bern) estas komunumo en Kantono Berno, Svislando. Ĝis la 31-a de decembro 2009 ĝi estis parto de la distrikto Berno. Ek de la 1-a de januaro 2010 ĝi apartenas al la nove fondita administra distrikto Berno-Mezlando. Ĝi havis 8986 loĝantojn je la 31-a de decembro 2008.
Syrrhaptes
Tiuj estas grandaj birdoj kiuj reproduktiĝas en malfermaj stepoj aŭ ebenaĵoj. Ili nestumas en grundaj truoj kie la ino demetas tri ovojn.
Wohlen ĉe Berno
Geografio
Wohlen situas ĉe la bordo de la baraĵlago Wohlensee, kiu estiĝis per reteno de la rivero Aro. Ĝi konsistas el la vilaĝoj kaj setlejoj Hinterkappelen, Wohlen, Illiswil, Murzelen, Innerberg, Uettligen, Möriswil, Säriswil, Oberdettigen, Hofen, Steinisweg, Salvisberg, Wickacker kaj Wölflisried. La regiono de Wohlensee estas birdorezervejo kaj biotopo de nacia signifo kaj troviĝas sub naturprotekto.
Najbaraj komunumumoj
La komunumo Wohlen ĉe Berno limas en nordoa al Meikirch, en oriento al Kirchlindach, en sudoriento al Berno, en sudo al Frauenkappelen, en sudoriento al Mühleberg, en okcidento al Radelfingen, kaj en nordokcidento al Seedorf.
Syrrhaptes
Ambaŭ specioj havas ĉefe senkoloraj suprajn partojn, oranĝan vizaĝon kaj plumokovritajn krurojn kaj piedojn. Ili estas pli etkapaj ol aliaj pterokloj, sed ili havas fortikajn korpojn.
Wohlen ĉe Berno
Trafiko
Wohlen atingeblas per loka buslinio ek de la urbo Berno. La veturado per la buso de la centro de Woheln ĝis la ĉefa stacidomo de Berno daŭras 17 minutojn.
La plej proksima alveturejo al la svisa aŭtovojo A1 troviĝas en distanco de 4 km ĉe la limo de la urbo Berno.
Syrrhaptes
Kvankam ties teritorioj koincidas parte, ili estas facile diferenceblaj. La Tibeta stepkoko havas blankan ventron kaj nigrajn subflugilojn, dum la Stepkoko havas nigran ventron kaj blankajn subflugilojn.
Wohlen ĉe Berno
Historio
La unua dokumenta mencio de Wohlen datiĝas el la jaro 1275 kiel Wolon. La setlejo Uettligen menciiĝis jam en 1185 kiel Uttelingen en buleo.
La komunuma teritorio en mezepoko apartenis al la Senjorujo Oltingen de Savojo. Kiam la lasta reganto de Oltingen estis batmurdita en la jaro 1410, Wohlen estis vendita kontraŭ 5000 guldenoj al la urbo Berno kaj tiel fariĝis berna kaj parto de la Svisa Ĵurkomunumo.
Lausen BL
Pri la komunumo
Lausen estas komunumo en la distrikto Liestal en Kantono Bazelo Kampara, Svislando. Ĝi havis 4840 loĝantojn je la 31-a de decembro 2008.
Syrrhaptes
Tiuj birdoj estas gregemaj kiel aliaj pterokloj. Birdaroj flugas al akvejoj krepuske kaj mateniĝe per siaj pintaj longaj flugiloj.
Lausen BL
Geografio
Lausen situas en la valo de la rivero Ergolz inter Liestal kaj Sissach.
Najbara komunumo
La komunumo limas en nordo al la kantonĉefurbo Liestal, en nordoriento al Hersberg, en oriento al Sissach kaj Itingen, en sudo al Ramlinsburg, kaj en sudokcidento al Bubendorf.
Trafiko
Lausen disponas pri bonegaj trafikkonektoj. Unuflanke ĝi situas ĉe la fervojlinio de Svisaj Federaciaj Fervojoj de Bazelo al Olten, kaj ĝia stacidomo estas servata pere de la regiona trajnlinio S3 en duonhora kadenco. Aliflanke cirkulas loka buso inter Lausen kaj Liestal.
En Lausen ekzistas rekta aliro al la nacia aŭtoŝoseo A2 de Bazelo al Tiĉino.
Historio
La unua dokumenta mencio de Lausen datiĝas el la jaro 1275 kiel Langenso.
En Lausen estis trovitaj restaĵoj de akvokolektejo por la romia akvedukto al la urbo Augusta Raurica kaj romia vilao.
Ek de 1305 la episkopo de Bazelo posedis la superan jurisdikcion pri Lausen. Proksimume en la jaro 1400 la vilaĝo Lausen fariĝis kune kun la Senjorujo Liestal posedaĵo de la urbo Bazelo. Post la Bazela Kantondisiĝo Lausen en la jaro 1833 estis integrita al la nova Kantono Bazelo Kampara.
Rinconete y Cortadillo
Intrigo
Du junuloj, nome Pedro del Rincón kaj Diego Cortado, forlasas la gepatrajn hejmojn, interkonatiĝas kaj amikiĝas en gastejo survoje el Toledo al Kordovo. Senplane, ili decidis akompani veturantojn al Sevilo. Tie ili trafas la etoson de la krima submondo, kaj klopodas partopreni en ĝi. Sed devige ili devas prezentiĝi antaŭ Monipodio, estro de sindikato de ŝtelistoj. Ili loĝas ĉe lia granda domo, ŝanĝas siajn nomojn kaj formas parton de tiu pitoreska asocio de krimuloj.
Realo
La etoso de tiu verko estas inspirita el la reala ekzisto de granda loĝantaro de krimuloj en la tiama Sevilo, allogitaj de la trafiko de la ŝipoj al Ameriko, kiuj devide devis eliri el tiu urbo.
Tynaarlo
[[Media:Nl-Tynaarlo.ogg|Tynaarlo]] estas nederlanda municipo en la nordo de la provinco Drento (Drenthe) en Nederlando kaj la nova nomo por la municipo Zuidlaren. La municipo ekestis en 1998 pro kuniĝo de la municipoj Eelde kaj Vries.
En la komenco la municipo nomiĝis Zuidlaren, sed post protestoj el la antaŭaj municipoj Vries kaj Eelde oni decidis elekti pli neŭtralan nomon, nome tiu de relative malgranda vilaĝo kiu situas inter la tri grandaj vilaĝoj. Fine de en la municipo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². De tiu teritorio 3,93 km² estas akvo: partoj de la Zuidlaardermeer kaj la Paterswoldsemeer situas en la municipo)
Je la 7-a de majo 2004 oni ekuzis la novan komunuman domon en Vries. Ĝis tiam la oficistoj laboris dise sur diversaj lokoj de antaŭ la komunuma kunfandiĝo.
Ĉefgrupoj
La municipo Tynaarlo havas deknaŭ oficialajn ĉefgrupojn.
Nombro da loĝantoj po ĉefgrupo je la 1-a de januaro 2006:
** Inkluzive de Bunnerveen
Fonto: CBS
Publika transporto
La fervojlinio Zwolle-Groningen iras tra la municipo, sed sen haltejo (en la pasinteco ĉe la vilaĝo Tynaarlo estis haltejo Zuidlaren). La bustransporto estas prizorgata de la kompanio Arriva, kaj estas celata por granda parto je la urbo Groningen.
Buslinioj:
Distriktoj de Sud-Afriko
Sud-Afriko estas dividita en 52 distriktojn (urbaj kaj distriktaj municipoj).
Tipoj de distrikto
La dua ĉefa tipoj de distriktoj estas:
Distriktoj
La mapo vidigas la 52 distriktojn (kiel koloroj indigantas provincoj).
<li> Kaburbo * <li> Okcidenta Bordo <li> Kabo Vinalando <li> Overberg <li> Eden <li> Centra Karoo </ol> <li> Nelson Mandela * <li> Cacadu <li> Amatolo <li> Chris Hani <li> Ukhahlamba <li> OR Thambo <li> Alfred Nzo </ol> <li> Xhariep <li> Motheo <li> Lejweleputswa <li> Thabo Mofutsanyane <li> Northern Free State </ol> <li> Namakwa <li> Karoo <li> Siyanda <li> Frances Baard <li> Kgalagadi </ol> <li> Bojanala Platinum <li> Central <li> Bophirima <li> Suda </ol> <li> Okcidenta Rand <li> Johannesburgo * <li> Sedibeng <li> Ekhuruleni * <li> Metsweding <li> Ĉvaneo * </ol> <li> Mopani <li> Vhembe <li> Capricorn <li> Waterberg <li> Sekhukhune </ol> <li> Gert Sibande <li> Nkangala <li> Ehlanzeni </ol> <li> Amajuba <li> Zululando <li> Umkhanyakude <li> uThungulu <li> Umzinyathi <li> Uthukela <li> Umgungundlovu <li> iLembe <li> eThekwini * <li> Ugu <li> Sisonke </ol>
Angulo
Angulo estas figuro formata de du strekoj etendantaj el punkto, la vertico de la angulo. Anguloj estas studataj en geometrio kaj trigonometrio.
Mezuri angulojn
Por mezuri angulon, cirklo kun centro ĉe la vertico estu desegnita. La radiana mezuro de la angulo estas la longeco de la arko eltranĉita de la cirklo dividite per la longeco de la radiuso de la cirklo. La grada mezuro de la angulo estas la longeco de la arko dividite per la longeco de la cirkonferenco de la cirklo, kaj multiplikite per 360. La simbolo por gradoj estas superskribita cirkleto, kiel en 360°.
2π radianoj egalas al 360° (plena cirko), do unu radiano estas ĉirkaŭ 57° kaj unu grado estas π/180 radianoj.
Matematikistoj ĝenerale preferas la radianan mezuron, ĉar ĝi forigas la arbitreco de la nombro 360 de la grada sistemo kaj ĉar la trigonometriaj funkcioj havas pli simplajn tajlorajn seriojn se oni uzas la radianan sistemon. La SI-sistemo de unuoj uzas radianojn kiel (derivita) unuo de anguloj.
Radiano
La radiano (simbolo: rad) estas la angula mezurunuo en la Internacia sistemo de unuoj. Ĝi estas uzata ĉefe en trigonometrio kaj infinitezima kalkulo. Angulo inter du radiusoj de cirklo, arkolongo inter kiuj egalas al la radiuso, estas la ebena angulo.
En cirklo l estas arkolongo, r estas radiusolongo, \alpha estas la larĝo de la angulo strekata de la arko, kaj c estas cirklolongo:
Oni povas konverti gradojn al radianoj per ĉi tiu formulo:
Grado
La grado estas angula mezurunuo kiu egalas al π / 180 radianoj, al naŭdekono de orto, aŭ al 10/9 gradusoj. La simbolo de grado estas °. Grado estas pli oportuna mezurunuo de angulo ol radiano, ĉar ĝi ebligas skribi multajn kutimajn angulojn (ekzemple orton) per entjera kvanto de gradoj. Por pli ĝusta mezuro de anguloj oni uzas aŭ dekumajn frakciojn de grado aŭ minutojn kaj sekundojn.
Angula minuto estas 1/60 de grado. Angula sekundo estas 1/60 de angula minuto, do 1/3600 de grado. La simbolo de angula minuto estas ' kaj la simbolo de angula sekundo estas ".
Nomo en Esperanto
En la rusa grado nomiĝas "" [GRAdus], kaj graduso nomiĝas "" [grad].
Specoj de anguloj
Angulo de π/2 radianoj aŭ 90° (kvarono de plena cirklo) nomiĝas orta angulo. Anguloj pli malgrandaj ol orta angulo nomiĝas akuta angulo. Angulo pli granda ol orta angulo nomiĝas malakuta aŭ obtuza angulo.
Angulo de π radianoj aŭ 180° (duono de plena cirklo) nomiĝas streĉita angulo. Angulo malpli granda ol streĉita angulo angulo nomiĝas konveksa angulo. Angulo pli granda ol streĉita angulo nomiĝas malkonveksa aŭ konkava angulo.
Du anguloj estas nomataj komplementaj anguloj kiam ilia sumo egalas la ortan angulon, t.e. π/2 radianoj (aŭ 90°). Konsekvence, du komplementaj apudaj anguloj formas ortan angulon. Du komplementaj anguloj ne necese estas apudaj. Ekzemple en orta triangulo, la du anguloj apudaj al la hipotenuzo estas komplementaj, ĉar la sumo de ĉiuj anguloj de la triangulo estas π radianoj kaj la tria angulo egalas π/2 radianojn.
En cirklo, centra angulo estas angulo kies apekso (vertico) estas en la centro de la cirklo kaj kies du flankoj estas du radiusoj de cirklo. La grando de la angulo en radianoj egalas al la longo de la arko, kiun ĉi tiu angulo intersekcas de cirklo kies radiuso egalas 1. La grando de la centra angulo Θ estas 0° < Θ < 360 ° (notita en gradoj) aŭ 0 < Θ < 2π radianoj.
Konstruado de anguloj
Por la anguloj, proksimiĝa konstruo estas farebla per helpo de la Tria Teoremo de Tranĉataj Paralelaĵoj kombinata kun nombraj aksoj.
Konstruo de 90-grada angulo (orto)
La konstruo de 90-grada angulo rezultigas la rekton tra donita punkto P ortan al donita rekto r.
Ĉiutaga kaj figura senco
Angulo estas nefermita spaco limigita de du aŭ kelkaj sin reciproke renkontantaj surfacoj; ekzemple "La veturilo turnis angulen." En figura senco angulo estas malvasta, malofte vizitata aŭ rigardata loko. Angulo ankaŭ povas esti nedifinita loko ("la kvar anguloj de la tero").
Canudos do Vale
Canudos do Vale estas municipo en la brazila subŝtato Suda Rio-Grando, kiu havis 1.807 loĝantojn en 2010.
Salut 1
Salut 1 estis unua kosmostacio, kiun homaro levigis en ĉirkaŭtera orbito. Ĝi estis parto de serio de kosmostacioj de sovetia programo Salut.
Stacio estis levita en orbito en. Kaj en alvenis unuan teamon (Vladimir Ŝatalov, Aleksej Jelisejev, kaj Nikolaj Rukaviŝnikov) en kosmoŝipo Sojuz 10. Sed teamo devis reveni ne enirante pro averio de doka sistemo.
En alvenis dua teamo per kosmoŝipo Sojuz 11. En teamo estis: Gieorgij Dobrovolskij, Vladislav Volkov kaj Viktor Pacajev). Ili ĉeestis en stacio 23 diurnojn. Planita al reveno finis akcidente - pro averio de sistemo de egaligado de premo tuta teamo mortis dum eniro en atmosfero.
Salut 1 bruligis en atmosfero de Tero en
(13823) 1999 VO72
(13823) 1999 VO72 estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la en la kadro de la Beijing Schmidt CCD Asteroida Programo elde la Stacio Singlong de la Observatorio de Purpura Monto, en provinco Hebejo (Ĉinio).
Paar (Danubo)
La Paar estas 134 km longa rivero en la germana federacia lando Bavario.
La rivero fontas en montetaro norde de la lago Ammersee en la komunumo Geltendorf, proksime de mezepoka kastelo de 1292, nomata Kaltenberg, fluas al Egling kaj proksime de la loĝloko Mering atingas la ebenaĵon Lechfeld inter la alpaj riveroj Lech kaj Wertach, kiu havas sian nomon laŭ la unua de tiuj riveroj kaj konsistigas vastan pejzaĝon sude de la urbo Aŭgsburgo.
Tamen la rivero Paar ne enfluas la riveron Lech, sed proksime de Friedberg forlasas la ebenaĵon per kurbiĝo nordorienten. Poste ĝi fluas tra la monteta regiono inter la riveroj Danubo kaj Isar. Apud la loĝloko Dasing ĝi pasas sub la germana aŭtovojo A8. La du plej grandaj urboj laŭ la plua riverovojo estas Aichach kaj Schrobenhausen. Apud Reichertshofen la rivero eniras la basenon de Ingolstadt, pasas sub la germana aŭtovojo A9 kaj atingas la malsekejajn arbarojn, kiuj flankigas la riveron Danubo. Origine ĝi enfluis la Danubon vidalvide de la loĝloko Großmehring, sed homaj reguligoj ŝanĝis tiun situacion. Por pli bona protekto kontraŭ inundoj, la rivera akvo proksimume ses kilometrojn fluas paralele al la rivero Danubo, kaj nur tiam, proksime de la loĝloko Vohburg, enfluas la Danubon. La kompleta akvokolekta areo estas 1631 kvadrataj kilometroj.
Brežany
Situo
Brežany situas fine de sakovojo el Rokycany (distrikto Prešov). Prešov troviĝas je 13 km.
Historio
La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1329 laŭ tiama hungara ortografio "Boyak". En 1427 15 familioj pagis impostojn. En 1787 107 vilaĝanoj loĝis en 16 domoj, en 1828 146 vilaĝanoj en 19 domoj. En 1796 la tutlanda geografia libro taksis la vilaĝon triaklasa. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Sárosbuják 141 homoj, (plejparte slovakoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Sáros, al distrikto de Prešov, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 vivis en Brežany 165 homoj, (ĉiuj slovakoj).
Frómista
Frómista [FROmista] estas municipo en la centroriento de la provinco Palencio, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al la komarko Tierra de Campos.
En antaŭaj jarcentoj, Frómista havis signifan loĝantaron subtenata de la kultivado de tritiko. Ĝi estas nun grava tranoktada haltejo por pilgrimantoj vojaĝantaj laŭ la Jakoba Vojo. La preĝejo de Sankta Marteno de Tours de Frómista estis parte konstruigita de la vidvino de Sanĉo la Granda, de Navaro, kiu venigis metiistojn por konstrui preĝejon laŭ la stilo de la katedralo de Jaca.
Geografio
Ĝia municipa teritorio okupas totalan areon de 46,59 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 777 loĝantojn. Ĝi perdis multajn loĝantojn dum la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj, kiel ja okazis en multaj loĝlokoj de la regiono, fakte perdis 1 200 loĝantojn el la jaro 1910. Ĝi distas 32 km de Palencio, provinca ĉefurbo, 19 km de Carrión de los Condes kaj 17 km de Osorno la Mayor.
Historio
ĵoj de romia setlado. La areo apartenis unue al la Regno Kastilio. En Mezepoko okazis reloĝado. Estis ĉiam grava rilato al la Jakoba Vojo. Ĉirkaŭ 1066, oni fondis la Monaĥejon de Sankta Marteno kun ties romanika preĝejo. En 1118, la reĝino Doña Urraca, posedantino de la monaĥejo, donas ĝin kaj ĝian jurisdikcion al la monaĥoj benediktanoj de Carrión. Ekde la 12-a jarcento ĝis la 15-a jarcento, Frómista estis dividita en du jurisdikcioj: unuflanke, la eklezia senjorlando de la Abato de Carrión super la kvartalo de Sankta Marteno, kaj aliflanke la civila senjorlando de la senjoroj de Frómista super la cetero de la urbo. Inter tiuj elstaris Gómez Benavides, kiu en 1427 sukcesis unuigi ambaŭ jurisdikciojn, aldonante la kvartalon de Sankta Marteno al sia senjorlando, kaj en 1436 fondis la Monaĥejon de Nuestra Señora de la Misericordia, de monaĥoj benediktanoj. Fine de la Mezepoko, en tempo de la Katolikaj Gereĝoj oni kreis la gravan artaĵon de la retablo de la preĝejo de Nuestra Señora del Castillo.
La judoj havis grandan komunumon en Frómista dumlonge, ĉar Fernando la 1-a (1010-1065), necese de reloĝantoj, donis al ili facilaĵojn por ilia establado en la areo. Poste, dum la regado de Alfonso la 10-a (1221-1284), la nombro de judoj pliiĝis pro tiuj kiuj estis fuĝintaj el Al-Andalus persekutitaj de almoravidoj kaj almohadoj. Tial, fine de la 15-a jarcento, la juda komunumo de Frómista havis ĝis du cent familiojn (ĉirkaŭ 1 000 personoj), kiu estis proksimume la kvarono de la loĝantaro. La forpelo de la judoj el Hispanio en 1492 rezultis en grava demografia kaj ekonomia krizoj.
La venontaj jarcentoj (16-a, 17-a kaj 18-a) estis dekadencaj. La movado de komunumoj de Kastilio okazigis ekonomiajn perdojn, same kiel epidemioj, kaj aliaj katastrofoj. ĉirkaŭ 1591, en tempo de Filipo la 2-a, la loĝantaro estis duono de tio kio estis antaŭ unu jarcento. Fine de la 18-a jarcento ĉio pliboniĝis per la alveno de la Kanalo de Kastilio, nome en 1773 ĝi alvenis ĝis Frómista, kiu povis disvolvigi agrikulutorn (per irigacio), komercon kaj industrion de Faruno.
Aktualo
Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj kaj vitejoj) kaj brutobredado (ŝafoj kaj kolombejoj). Lastatempe funkciado de servoj plej ekgravis, kune kun kultura kaj rura turismo, gastigado kaj piedirado tra naturaj lokoj. De la historia pasinteco restis diversaj vizitindaj vidindaĵoj kiel la preĝejoj (de Sankta Marteno, de Sankta Petro kaj de Sankta Maria (nuna ekspoziciejo kaj muzeo), ermitejo, ekspoziciejo, la Kanalo de Kastilio ktp.
Quintano
Quintano estas komunumo de Italio. Ĝi apartenas al la provinco Kremono (Cremona) en la regiono Lombardio. Fine de en la komunumo vivis.
Kemia necesejo
Kemia necesejo estas necesejo, kiu uzas kemiaĵojn por malpligrandigi estiĝon de odoro kaj desinfekti la ekskrementojn. Tiuj lastaj estas kolektitaj en rezervujo. Ekzistas diversaj modeloj kun aŭ sen forfluigsistemo.
Quintano
Najbaras la komunumoj Capralba, Casaletto Vaprio, Pieranica, Torlino Vimercati kaj Trescore Cremasco.
Kemia necesejo
Kiel desinfektilo oni uzas interalie formaldehidon, glutaraldehidon aŭ kvaropaj amonikuniĝoj. Multaj el tiuj kemiaĵoj estas problemriskaj, ĉar ili povas malhelpi la bonan funkciadon de la biologia ŝtupo de akvopurigejoj. Tamen ekzistas ankaŭ ekologiaj produktoj.
Kemiaj necesejoj estas uzataj ĉefe tie, kie ne eblas konekto al publika tubaro. Oni uzas moveblajn necesejojn dum amaskunvenoj aŭ sur konstruejoj aŭ ankaŭ en veturiloj.
Hnilec
Hnilec, hungare Nyilas [njilaŝ], germane Großeisenbach estas vilaĝo kaj municipo en Slovakio.
Historio
La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1315 en formo "Guylnicz". La unuaj loĝantoj estis precipe ministoj, kiuj minadis arĝenton. En 1828 loĝis tie 218 vilaĝanoj en 30 domoj. Tiutempe fandoforno por fero funkciis tie. Ĝis 1899 la oficiala hungara loknomo estis Nagy-Hnilecz, poste ĝi ricevis tutan hungaran nomon pro la hungariga politiko. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Nyilas 408 homoj, (plejparte slovakoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Szepes (reĝa departemento), al distrikto de Igló, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. Ĝis 1954 la municipo funkciis en Spišská Nová Ves. En 2001 vivis en Hnilec 545 homoj, (518 slovakoj, 20 ciganoj).
Meilen
Meilen estas la ĉefurbo de la samnoma distrikto en Kantono Zuriko, Svislando. La urbo havis 12057 loĝantojn je la 31-a de decembro 2007, kiu nombro kreskis al 12227 ĝis la 31-a de decembro 2009.
Pedro (1970)
Li futbalis ĉe XV Novembro Jaú kaj Nagoya Grampus Eight.
Meilen
Geografio
Meilen situas ĉe la tiel nomita "Ora Bordo" de la Lago de Zuriko en la mezo inter Rapperswil-Jona kaj Zuriko. Oriente de la urbo troviĝas la montoĉeno de Pfannenstiel. Meilen konsistas el la komunumpartoj Feldmeilen, Obermeilen, Dorfmeilen kaj Bergmeilen. La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 11,91 km², de kiuj 24,2% estas kovritaj de arbaro, 45,4% servas por agrikulturo kaj 22,8% por setlado; 6,1% estas trafiksurfaco kaj 0,1% akvejoj.
Najbaraj komunumoj
La komunumo Meilen limas en nordo al Herrliberg, en nordoriento al Egg, en oriento al Uetikon ĉe la lago, kaj aliflanke de la Lago de Zuriko en sudo al Wädenswil, en sudokcidento al Horgen, kaj en okcidento al Oberrieden.
Trafiko
Meilen situas je la regiona lago-borda-fervojlinio inter Zuriko kaj Rapperswil-Jona de la Zurika Trafik-Unio. Per pramŝiplinio Meilen estas ligita kun Horgen, kiu situas aliflanke de la lago. Planoj konstrui ponton aŭ tunelon al la alia lagoflanko ĝis nun pro la altaj kostoj kaj la rezistemo de la popolo restis nur fantomaj vizioj en la cerboj de avangardaj arkitektoj.
Historio
La origino de la komunumo reiras al la romia epoko. La komunumo en tiu tempo nomiĝis Maylanen respektive Mailan. En mezepoko sur la teritorio de Meilen staris la Kastelo Friedberg, kies ruinoj videblas ankoraŭ hodiaŭ.
Riedlingsdorf
Riedlingsdorf, hungare Rödöny, estas komunumo de Aŭstrio. Ĝi apartenas al la federacia lando Burgenland kaj al la distrikto Oberwart. Komence de la jaro en la komunumo vivis  loĝantoj.
1211
En la jaro 1211 post Kristo okazis, interalie:
Riedlingsdorf
Historio
En 1910 vivis tie 1565 homoj, (1541 germanoj, 19 hungaroj, 3 kroatoj). Ĝis Traktato de Trianon Rödöny apartenis al Hungario, al Vas (reĝa departemento), al distrikto de Felsőőr, poste al Aŭstrio (dume inter 1938-1945 al Germanio). En 2001 vivis en Riedlingsdorf 1633 homoj, (1586 germanoj, 4 hungaroj, po 1 kroatoj kaj slovako).
Plasmogamio
La dukerna ŝtato, kiu okazas post plasmogamio ofte restas dum multaj generacioj antaŭ ol ĉe la fungoj okazas kariogamio. En pli simplaj fungoj tamen, plasmogamion kutime tuj sekvas kariogamio.
Jalovec (distrikto Prievidza)
Jalovec (hungare Parlag germane Jalowetz [jalovec]) estas vilaĝo kaj municipo en Slovakio.
Situo
Jalovec situas en valo de rojo laŭ ĉefvojo kaj fervojo Handlová-Prievidza. La lasta urbo troviĝas je 9 km.
Historio
La loko estis loĝata jam dum la bronzepoko. La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1430 en formo "Alloc". En la 15-a kaj 16-a jarcentoj vitrofarejo funkciis tie. En 1778 loĝis tie 203 vilaĝanoj, en 1828 183 vilaĝanoj en 26 domoj. Ĝis 1899 la oficiala hungara loknomo estis Jalovec(z), poste ĝi ricevis hungaran nomon pro la hungariga politiko. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Parlag 405 homoj, (plejparte slovakoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Nyitra (reĝa departemento), al distrikto de Prievidza, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 vivis en Jalovec 547 homoj, (543 slovakoj).
Irarao
La irarao aŭ tajro (Eira barbara) estas karnomanĝanta mamulo de la familio musteledoj. La irarao estas la nura specio de sia genro (Eira) kaj similas al la marteso kaj al la foino, ĝiaj parencoj, kaj grandiĝas ĝis 65 cm (plus la 50 cm de la vosto). La iraraoj loĝas en tropikaj arbaroj de Centra kaj Sudameriko. Ĝi vivas ekde la suda parto de Meksiko ĝis Argentino. La Irarao estas arbogrimpanta kaj tre lerta naĝanto. Ĝi vivas sole kaj estas aktiva tage kaj nokte.
Fizikaj aspektoj
La irarao havas sveltan korpon, longan kolon kaj longajn krurojn. Ĝiaj manplatoj estas glataj kaj ĝiaj ungegoj netute malantaŭiras. La kruraj artikoj de la Iraraoj ebligas ilin turni la piedojn, kio helpas ilin malgrimpi de arboj kun subenturnita kapo.
Iraraa dieto
La Iraraoj estas precipe karnomanĝantaj. Ili ĉasas musojn, birdojn, sciurojn kaj agutiojn, sed ili manĝas ankaŭ fruktojn kaj mielon.
Barcial de la Loma
Barcial de la Loma [barZJAL delaLOma] estas municipo en la nordoriento de la provinco Valadolido, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al komarko Tierra de Campos en la nordo de la provinco. Barcial de la Loma estas etimologie komprenebla kiel Draŝejo de la Monteto.
Geografio
Ĝia municipa teritorio estas formata de unusola loĝloko, okupas totalan areon de 27,28 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 86 loĝantojn. Ĝi perdis 650 loĝantojn el la komenco de la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj. Ĝi distas 66 km de Valadolido, provinca ĉefurbo. Ĝi limas kun la provinco Zamoro kaj estas proksime al la provinco Leono. La municipa teritorio limas ĉefe kun Castroverde de Campos (Zamoro) norde kaj Villafrechós (Valadolido) sude.
Historio
En Mezepoko okazis reloĝado. La areo apartenis al la Regno Leono kaj poste al la Regno Kastilio. La vilaĝo, kiu jam ekzistis en 1095 (Barceale de Lomba), profitis el la foruo kiun donis en 1197 la leona monarko Alfonso la 9-a al Castroverde de Campos (Zamoro). Johano la 1-a donis la vilaĝon al Gutiérrez González de Quijada, kaj poste al la grafo de Peñaflor; poste, kun Villacid de Campos, estis propraĵo de la markizo de Alcañices kaj, poste, de la grafo de Fuensaldaña. La kastelo ludis gravan rolon en la Milito de la Komunumoj de Kastilio.
Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj) kaj brutobredado kaj rilata komercado. Lastatempe kultura kaj rura turismo ekgravis (popola arkitekturo, historia heredo, piedirado).
De la historia pasinteco restis vizitindaj vidindaĵoj el kiuj menciindas la ruinoj de la kastelo, la ruinoj de la preĝejo de Sankta Mikaelo, la preĝejo de San Pelayo de la unua duono de la 16-a jarcento de stilo mudeĥara kaj trinava kun belaj kasonaro kaj retablo, kolombejoj ktp.
Reĝlando Kartli-Kaĥetio
En la sekvaj jaroj, sekurigante kontinentan Iranon, la nova irana reĝo ekrekonkeris Kaŭkazon kaj reimponis ĝian tradician superregadon super la regiono. Post kiam Irakli la 2-a rifuzis kondamni la traktaton kun Rusio kaj libervole reakcepti la superregadon de Irano kontraŭ paco kaj prospero por sia reĝlando, Agha Mohammad Ĥan invadis Kartli-Kaĥetion, kaptis kaj prirabis Tbilison, efike revenigante ĝin sub iranan regon. Ĉi tio tamen estis mallongdaŭra, ĉar Agha Mohammad Ĥan du jarojn poste estis murdita. Irakli la 2-a mem mortis jaron post tio.
La sekvaj jaroj pasis en konfuzo kaj kulminis en 1801 per la oficiala aneksado de la reĝlando fare de Aleksandro la 1-a en la rusa imperio dum la nominala foriro de la filo de Irakli, Georgo la 12-a al la trono Kartli-Kaĥetio. Post la rusa-persa milito de 1804-1813, Irano oficiale cedis la reĝlandon al Rusio, markante la komencon de rus-centrigita ĉapitro en kartvela historio.
Formikoĥorio
Formikoĥorio aŭ mirmekoĥorio (de la greka μύρμηξ, μύρμηκος, (mýrmēx, genitivo: mýrmēkos) „formiko“ kaj χωρεῖν (chōrein) „disvastiĝi“), estas disvastigmeĥanismoj de plantoj pere de formikoj, kiuj transportas la diasporojn (fruktoj, semoj kaj sporoj). Multaj printempe florantaj plantoj uzas tiun meĥanismon de disvastigado. La mirmekoĥorio estas subformo de la zooĥorio, kiu ofte ekzistas apud aliaj disvastigostrategioj. Multaj violoj uzas la balistoĥorion, eksplodforme ĵeti la semojn unue kaj poste formikoj transportas la diasporojn pli foren.
Formikoĥorio estas relative ofta ĉe herbaj arbaraj plantoj de la norda hemisfero, sed ekzistas ankaŭ en la tropikoj. Pli ol 3000 plantospecioj estas konataj, kiuj uzas tiun disvastigmeĥanismon. Al la formikoĥoriaj plantoj apartenas neĝborulo, hepatiko, Chelidonium majus, Adonis vernalis kaj eĉ. ordinara bukso kaj Cytisus scoparius. Ankaŭ la arbara frago uzas formikoĥorion.
Oleosomoj
La diasporoj de formikoĥoriaj plantoj havas energiriĉan alpendaĵon, nome la oleosomo, por logi la formikojn. .
Enhavosubstanco de oleosomoj
Oleosomoj de formikoĥoriaj plantoj enhavas ĉefe grasojn kaj sukeron, respektive vitamino B, vitamino C, amelo kaj proteinoj, inter kiu sukero estas speciale grava por formikoj.
Disvastigo de semoj
La semoj kun oleosomoj estas transportataj trans longaj distancoj.
Miellen
Miellen estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Rhein-Lahn de la federacia lando Rejnlando-Palatinato kaj ekde januaro 2019 apartenas al la komunumaro Bad Ems-Nassau, administra ligo de pluraj najbaraj komunumoj (antaŭe ĝi apartenis al malpli granda komunumaro Bad Ems). Fine de la jaro la komunumo havis 0 loĝantojn.
Serge Sire
Serge SIRE , esperante Serĝo Sir' (naskiĝis la 7-an de marto 1944), estas franca desegnisto, verkanta ĉefe bildrakontojn (komiksojn; unu el la unuaj en tiu ĝenro en Esperanto). Li kunlaboris - kaj plu kunlaboras - en multaj gazetoj, tamen ĉefe en la satira revuo la Kancerkliniko.
Sire publikigis kelkajn "praajn" albumojn (Noktoj -1978- kaj tri "krestomatioj" de La Kancerkliniko;
Li ankaŭ publikigis Kompendion pri blazonoj, specon de elementa lernolibro pri heraldiko, en formo de bildrakonto.
En 2014 aperis "Varma mezepoko" kaj en 2015 "Perverse" ĉe SAT-EFK. Sire ĝenerale verkas mem la tekstojn de siaj rakontoj, komence sub la pseŭdonimo "H. Elik" - kio konsistigis pseŭdo-skipon "Elik-Sire" - el kio naskiĝis lia karakteriza "subskribo" (heliko kies korpo estas brako).
Tamen notinde estas, ke lia plej ampleksa verko "La Rejnoro" laŭ la opero de Richard Wagner, profitas de la kunlaborado de Georges Lagrange, kiu majstre adaptis la vagneran libreton.
Liaj desegnoj estas tre stiligitaj, la enscenigo ofte surrealista; liaj rakontoj celas komikajn efikojn ofte absurdajn kaj/aŭ erotikajn. Oftas satiraĵoj pri la Esperanto-movado kaj ties kulto al "Zaza" (L.L. Zamenhof). Li sin etiketas "ajnista" (tiu vorto eniris en la moton de la Kancerkliniko, sekve en PIV 2002). Li ankaŭ kunlaboras en Vola Püg'!
Serge Sire, ankaŭ aperis sur scenejo, en la kabaredo "La ruza kruĉo", en ŝercaj skeĉoj aŭ kanzonoj.
Quinzano d'Oglio
Quinzano d'Oglio estas komunumo de Italio.
Pedro Mendes
Pedro MENDES (prononco []) aŭ plennome Pedro Miguel da Silva Mendes (naskiĝis, do nun -aĝa) estas portugala futbalisto. Li interalie en la portugala nacia teamo de futbalo (ĝis teama eliminiĝo en la okonfinalo kontraŭ Hispanio) partoprenis la matĉojn pri la Futbala Mondpokalo 2010 en Sud-Afriko.
Sándor Oszter (muelisto)
OSZTER Sándor (pro. oster) estis hungara muelistmajstro naskita en Nadjvarado 2-an de junio 1902 kaj mortinta en Győr la 21-an de februaro 1976. Li estis la patro de aktoro Sándor Oszter (aktoro).
Biografio
Sándor Oszter de 1920 estis ĉefmuelisto de muelilo Székely de Soltvadkert, de 1924 de muelilo Bóhn de Szolnok, de 1926 de Gyöngyösvidéki Gőzmalom Rt., de 1932 de muelilo Aranka de Bicske, de 1938 de cilindrmuelilo de akcia societo Győr. Inter 1928 kaj 1932 li estis muelilprojektisto kaj ĉefmuelisto ĉe la firmaoa Bárdos-Brachfeld Malomépítő Rt. (Pozsony). De 1945 ĝis 1949 li luis la cilindrmuelilojn de Győr kaj Komárom. Inter 1949-1962 li laboris kiel ĉefteknologo de la entrepreno Gabonafelvásárló és Feldolgozó Vállalat de departemento Győr-Sopron. Inter 1935-1945 li estis vicprezidanto de Magyar Molnár Céh.
Historio de Somalio
Somalio estas lando en la nordoriento de Afriko, en la t.n. Korno de Afriko. Somalio estis ekde fine de la 19a jarcento kaj dum la tuta unua duono de la 20-a jarcento kolonio respektive de Britio la nordo kiel Brita Somalio kaj de Italio la tuta resto kiel Itala Somalio. Ĝi estas sendependa lando de 1960. En la lastaj jaroj la nestabileco estas tre alta, kaj la lando apenaŭ funkcias kiel propra ŝtato.
Frua historio
La teritorio nun nomata Somalio estis okupata de diversaj arabaj sultanlandoj laŭlonge de la nordokcidenta marbordo de Afriko. Tiuj lokoj estis rapide kontakte kun la ŝipistoj unue araboj ekde la ekspansio de araboj kaj poste portugaloj, kiu ŝipveturis la unuaj -inter eŭropanoj- al Hindio kaj Sudorienta Azio kaj eĉ setlis en kelkaj lokoj de tiu marbordo same kiel -pli nordoriente- ĉe la konturo de la Arabia Duoninsulo. Krome traveturis tiun mondoregionon francoj, nederlandanoj kaj britoj ĉefe.
Tamen la internaj regionoj estis loĝataj de nomadaj brutobredistoj kiuj suferis malfacilaĵojn pro la akra kondiĉaro de la klimato kaj de la sekeco de la teritorio. Tiuj popoloj estis organizitaj laŭ klanoj, strukturo kiu pludaŭris ĝis nuntempe.
Somalio estis dekomence islamigita lando, sufiĉe kontrasta kun la najbara nordokcidente Etiopio, ununura majoritate kristana lando en la tuta kontinento ekde jarcentoj kaj tre antaŭ la koloniisma epoko. Same Etiopio estis sendependa lando krom invadoj dum preskaŭ la tuta historio. La vivo de Somaloj estis ege kontrastaj dediĉite ĉu al nomada brutobredado ĉu al kontakto kun eksteraj ŝipveturantoj ĉu araboj ĉu eŭropanoj.
Kolonia epoko
Fine de la 19a jarcento okazis gravaj eventoj en la Korno de Afriko. La eŭropaj potencoj (Italio, Britio kaj Francio) ekeniris en Somalio pere de diversaj traktatoj kun la Sultanoj kiuj tiam kontrolis la regionon. Ties intereso en tiu ege seka lando ĉefe centriĝis ĉirkaŭ la aliro al ties havenoj, kiuj sekurigis al ili la strategie gravan Suezan Kanalon kaj la Adenan Golfon. .
Somalio estis dum la tuta 19-a kaj parto de la 20-a jarcento, kolonio respektive de Britio la nordo kiel Brita Somalio kaj de Italio la tuta resto kiel Itala Somalio.
Itala Somalio
Fine de la 19a jarcento, kreskanta socipolitika movado disvolviĝis en Italio cele la etendo de sia influo, dum multaj aliaj eŭropaj landoj jam estis farinta same dum Italio malfruis.
Cesare Correnti organizis ekspedicion por la "Societa Geografica Italiana" en 1876. Venontjare "L’Esploratore" estis fondita de Manfredo Camperio kiel ĵurnalo de vojaĝoj. En 1879 estis kreita la "Societa di Esplorazioni Commerciali in Africa", kun helpo de la Italia Industria Entreprenaro. "Club Africano" stariĝis en Somalio (tri jarojn poste iĝus "Societa Africana D’Italia") en 1879.
La lasta teritoriero akirita de Italio en Somalio por formi sian Somalion estis la regiono de Kisimajo (Jubalando), kiu estis iam kontrolita de Britio antaŭ la Dua Mondmilito.
Brita Somalio
Brita Somalio aŭ Brita Somalilando estis brita protektorato en la norda parto de la Korno de Afriko. La protektorato enhavis plej parton de kio oni identigas kiel Maĥiro, Puntlando, kaj Somalilando.
Egiptio hegemoniis en la areo en la 1870-aj jaroj, sed retiriĝis en 1884. Tiu sama jaro Britio starigis sian protektoraton. La britoj militdefendis la protektoraton el Adeno kaj administris ĝin el Brita Hindio. Administrado el Hindio finis en 1898. Brita Somalio estis tiam administrita de la Komunuma Oficejo ĝis 1905 kaj poste de la Kolonia Oficejo.
El 1899, la britoj estis devigataj elspezi konsiderindan barakton kiam la rezista movado de Sajido Mohammed Abdullah Hassan starigis kontraŭ ilia regado. La britoj nomis Hassan la "Mad Mullah". Okazis kvar ekspedicioj kontraŭ Hassan antaŭ la Unua Mondmilito.
En 1914, la britoj kreis la Somaliland Camel Corps, trupon kiu helpis kontroli ordon en Brita Somalio. La rezisto de Hassan finfine ĉesis post la fino de la Unua Mondmilito. En 1920, la britoj lanĉis sian kvinan (kaj finan) ekspedicion kontraŭ Hassan. Ili uzis la tiamjan novajn teknologiojn de milita aviadado por la unua fojo en teroj de Orienta Afriko. En 1920, la rezista movado de Hassan finis.
Aŭguste de 1940, dum la Orientafrika Kampanjo dum la Dua Mondmilito, la brita protektorato estis dum mallonge okupita de Italio. La Italia konkero de Brita Somalio estis la ununura italia venko kontraŭ la aliancanoj sen helpo de germanaj trupoj en la 2a Mondmilito.
Marte de 1941, Brita Somalilando estis rekaptita de Britio kaj de la Commonwealth forces dum la "Operation Appearance" (Operaco Apero). La fina restaĵo de italia gerila movado pludaŭris reziston en Brita Somalio ĝis somere de 1942.
Historio kiel sendependa lando
La brita protektorato ricevis sendependon kiel Ŝtato de Somalilando la 26an de junio 1960. Kelkaj tagojn poste, referendumo indikis akcepton de unuigo kun la administrita de Italio Protektorato de Somalio. La 1an de julio 1960, la norda Ŝtato Somalilando unuigis kun la suda teritorio por formi la Somalian Respublikon.
La unua prezidanto estis Aden Abdullah Osman Daar.
En 1969, post la murdo de la prezidento Abdirashid Ali Shermarke, la lando preskaŭ eksplodis en enlanda milito. Grupo de junaj oficiroj sub la komando de Muhamad Siad Barre prenis la povon kaj starigis la Duan Respublikon
Siad Barre regis dum 22 jaroj; li proklamis la egalecon de la civitanoj antaŭ la leĝo kaj, super arkaika kaj masklisma socio, li proklamis la egalecon de la seksoj. Li aprobis la senpagecon de kuracado kaj edukado, kio permesis multajn centojn de miloj de nomadoj instaliĝi en la urboj kaj ĉefe en Mogadiŝo. Tamen li disvolvigis kulton al sia personeco: grandaj portretoj de Barre instaliĝis en la ĉefurbo Mogadiŝo kaj en provincoj, kie ankoraŭ kelkaj restis sentuŝe post 16 jaroj post ties falo.
Alia aspekto de lia registado estis la kreado de la koncepto pri Granda Somalio (Soomaaliweyn), kio aludas tiujn regionojn de la Korno de Afriko kie etnaj Somaloj estas, loĝas aŭ reprezentis historie la hegemonian populacion. Granda Somalio enhavus Somalion, Ĝibution, Ogadenon kaj la Nordorientan Provincon (la du lastaj estas nuntempe administrita de Etiopio kaj Kenjo, respektive) tio estas la regionoj de la Korno de Afriko loĝataj preskaŭ nur de somaloj.
Dum la malvarma milito, Sovetunio kaj Usono interesiĝis pri Somalio pro ties geografie strategia situo, ĉe la enirejo de la Ruĝa Maro. La registaro de Siad Barre havis dekomence la helpon de Sovetunio. Sed li perdis tiun subtenon en 1977, kiam Somalio klopodis la aldonon de Ogadeno, regiono de Etiopio (lando same subtenata de Sovetunio), cele al la kreado de la Granda Somalio. Dekomence la somalia armeo sukcesis okupi preskaŭ la tutan teritorion, sed tiam Sovetunio ege helpis Etiopion, kaj same la aliaj komunismaj landoj, kaj tiu lando rekuperis la regionon. Li tiam forigis la sovetuniajn konsilantojn, rompis la traktaton de amikeco kun Sovetunio, kaj turniĝis al Okcidento. Usono eniris tiam en la lando kaj estis, ĝis 1989, interna potenco, enmetante ĉirkaŭ 100 milionoj da dolaroj ĉiujare kiel ekonomia kaj milita helpo.
Fine de la 1980-aj jaroj, en la nordo de la lando, la Somalia Nacia Movado (SNM) de la klano Issak, armiligita kaj trejnita de Etiopio, kontraŭis al Siad Barre kaj gajnis rapide teritorion. Okazis perforto de la regula armeo kontraŭ civiluloj, kaj inter 50 000 kaj 60 000 mortintoj el 1988 al 1990, kiu tiam iĝis unue el la plej mortigaj konfliktoj sur la kontinento. Siad Barre estis fine forigita la 26an de januaro de 1991. Ali Mahdi Muhammad sukcedis lin ĝis novembro de 1991, sed neniam sukcesis kontroli politike aŭ milite la tutan teritorion.
Post eliri el Mogadiŝo en januaro de 1991, Siad Barre restis en la sudookcidento de la lando, regiono kontrolita de lis bofrato Mohamed Said Hersi. Li klopodis dufoje reprenis la povon en Mogadiŝo, sed, en majo de 1992, li estis venkita de la armeo de la generalo Aïdid kaj estis devigita ekziliĝi.
En 1991 jam post la falo de Siad Barre, kaj la sekva la disiĝo de la centra registaro de la Somalia Respubliko, ribelinta regiono dispartiĝis kun la nomo Somalilando (ĉefurbo Hargejso), sed internacia socio ne agnoskas ĝin. Tiu Respubliko de Somalilando konsideras sin kiel sukcedanto de la Ŝtato de Somalilando kiu estis mallongege sendependa en 1960.
En 1998 sur Somalia teritorio estis deklarita ankaŭ unu ŝtato – Puntlando (ĉefurbo Garoz).
Nuntempo
La lastaj jaroj vidis la kompletan diseriĝon de la ŝtato, kaj la kreado de diversaj registaroj kaj dispartiĝintaj regionoj, kiel ĉe Maĥiro kaj aliaj regionoj. Krom la faktaj sendependaj ŝtatetoj, du povinstancoj rivalas por efektivigi sian aŭtoritaton en granda parto de la teritorio kiel unua paŝo al klopodoj por kontroli aliajn partojn de la lando, tio estas la Transira Federa Registaro, Federa Somalia Registaro aŭ Federa Provizora Registaro kaj la Islamaj Kortumoj. La hegemonio de unu aŭ la alia dependas de la aliancoj kun lokaj estroj, la evoluo de la internacia helpo, la okazaĵoj sur loka nivelo ktp.
Fine de la jaro 2006 etiopia armeo invadis la landon por restarigi tie civilan ordon kaj laŭleĝan registaron. La sukceso estas tamen tre limigita. Ĉiuj klopodoj de UNO kaj internaciaj organizaĵoj por reguligo de la Somalia problemo restas senrezultaj. Ekde fino de 2008 la jam daŭra problemo de la piratado komplikas la internacian intervenon en la lando kaj eĉ mondoregiono.
Al Ŝabab (arabe الشباب, "la junularo"), per plena nomo Harakat al-Ŝabab al-Muĝahedin (HSM; arabe حركة الشباب المجاهدين‎, Ḥarakat ash-Shabāb al-Mujāhidīn; Somali: Xarakada Mujaahidiinta Alshabaab, laŭvorte "Muĝahedina Junulara Movado", estas terorisma milico de salafisma ĝihadismo, kiu estas partoprenanto en la interna milito en Somalio. En 2012 ĝi petis aliĝon al la terorisma organizaĵo Al-Kaida. En 2014 ĝi havis 7000 ĝis 9000 batalantojn.
Vidu ankaŭ
ソマリア
Seiichi Ogawa
Seiichi Ogawa (小川 誠一, n. ) estas japana futbalisto.
Li futbalis ĉe Nagoya Grampus Eight.
15556 Hanafy
15556 Hanafy estas mezgranda, neordinare hela asteroido de la asteroida zono, malkovrita la dum la kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Ĝi ne estas malproksima de la orbita resonanco 1:2 kun Marso. Ĝiaj grando kaj albedo estas ankoraù neprecize konataj.
Nomo
Ĝia nomo honoras Abdel Rahman Mohamed Hanafy, kiu gajnis la duan rangon en la Intel International Science and Engineering Fair de 2019 pro sia projekto en teamo pri media inĝenierarto. Li estis lernanto ĉe la Lernejo STEM de Aleksandrio (Egiptio).
Jack Sim
Jack SIM estas prezidanto de la Restroom Association (necesejasocio) de Singapuro kaj fondinto de la Monda Neceseja Organizo. Antaŭe li laboris en la konstruindustrio, sed forlasis ĝin por fondi la Necesejan Organizon en 2001. Por "krei bonan volon kaj porti la temon al malfermo" kaj "movigi nacian subtenon provizante bazajn spertojn" li ricevis la premion de socia entreprenisto de la jaro 2001 de la Schwab Foundation.
Imperia kampefilo
La Imperia kampefilo (Campephilus imperialis) estas granda specio de birdo de la familio de Pegedoj, genro “Campephilus” aŭ Kampefiloj kaj subfamilio Picinae, kiu estis loĝanta reproduktulo en Ameriko kaj nuntempe oni supozas, ke ĝi estas formortinta. Pro ties proksima parenceco kaj simileco kun la Eburbeka kampefilo, ĝi estis foje nomata ankaŭ kiel la "Meksika eburbekulo", sed tiu nomo estis uzata ankaŭ por la Helbeka kampefilo. Se tiu ne estas formortinta, ĝi estas la plej granda specio de pego en la mondo. Tiu granda (60 cm) kaj vidiga birdo estiskonata delonge de la indiĝenaj loĝantoj de Meksikio kaj estis nomita kuaŭhtotomomi en navatla, Uaxgam de Tepehuanoj kaj Kumekokari de Tarahumaraoj.
La masklo havis kreston flankoruĝan kaj fruntonigran, sed estis ĝenerale nigra, krom la internaj unuarangaj plumoj, kiuj estis blankopintaj, blankaj duarangaj kaj blankaj dorsaj strioj kiu atingas sube la subdorsan triangulan blankan makulon kaj supre la ŝultrojn sed malkiel la Eburbekuloj ne atingas la kolon. La ino estis simila, sed la kresto estis enutute nigra. Ĝi estis iam disvastigita specio kaj ĝis fruaj 1950-aj jaroj ne malkomuna tra Okcidenta Patrinmontaro de Meksiko, el okcidenta Sonoro kaj Ĉiuaŭo suden al Ĥalisko kaj Miĉoakano.
Ĝi preferas malfermajn montarajn arbarojn el torĉpino, Duranga, Meksika blanka kaj Moktezuma pinoj kaj kverkoj, kutime el 2100 al 2700 m de Supermara alteco. Ĝi manĝas ĉefe per skvamado de arboŝelo el mortaj pinoj el kio ili manĝas la larvojn de insektoj trovitaj sube. Pariĝanta paro bezonas tre ampleksan areon de netuŝita matura arbaro por survivi, proksimume de 26 km²; for de la reprodukta sezono, tiuj birdoj ŝajne formis etajn grupojn de areto al dekduo da individuoj kaj moviĝis tra pli ampleksa areo, ŝajne kiel reago al la manĝodisponeblo (Lammertink et al, 1996).