cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Valldemossa
La etimologio (Valo de Mosa) ŝajne estas de araba deveno, kun origino en ruraj malgrandaj komunumoj fonditaj en tiu valo fare de araba nobelo nome Mussa aŭ Muça, poste ValldeMussa.
Ĉefa allogaĵo estas la Kartuzio de Valldemossa kaj la memoro kiu tie lasis vintre 1838-39 la estado de la romantisma paro formita de Chopin kaj George Sand. Chopin tie komponis siajn Preludojn Op. 28 kaj Sand verkis Un hiver à Majorque. Krom tiuj elstaraj gastoj en tiu Kartuzio gastis ankaŭ famuloj kiel Rubén Darío, Jorge Luis Borges, Jovellanos, Santiago Rusiñol kaj aliaj multaj. Nuntempe loĝas en Valldemossa famaj pentristoj.
Gornja Stubica
Gornja Stubic estas vilaĝo en Kroatio en la distrikto Krapinsko-zagorska, kie okazis la kamparana ribelo en 1573. Laŭ la 2001 censuso, la komunumo havas 5726 loĝantojn.
Stacio Doi (Osaka)
Stacio Doi (japane: 土居駅 [Doj-eki], angle: Doi Station) estas fervoja stacio en Moriguĉi, Gubernio Osaka, Japanio. La stacio servas 1 linion de Elektra Fervojo Keihan: Linio Keihan (ĉefa).
Josef Bohuslav Foerster
Josef Bohuslav FOERSTER (30-a de decembro 1859 - 29-a de majo 1951) estis ĉeĥa komponisto, aŭtoro de 5 simfonioj, opero Eva, komponaĵoj por ĥorusoj.
1195
En la jaro 1195 post Kristo okazis, interalie:
Cascante del Río
Cascante del Río [kasKANte delRIo] estas vilaĝo kaj municipo de la provinco Teruelo (nordorienta Hispanio), nome en la suda komarko Komunumo de Teruelo, kies komarka ĉefurbo estas la provinca ĉefurbo mem, Teruelo.
Slavec
Slavec (hungare Szalóc (salOc)) estas vilaĝo en Slovakio, en Regiono Košice, en Distrikto Rožňava. Ankoraŭ 2 setlejoj apartenas al la municipo.
Cascante del Río
Geografio
Ĝi estas je 22 km de Teruelo, provinca ĉefurbo, do tre proksime. Al Teruelo alvenas de nordo tri ŝoseoj, de sudo tri kaj unu okcidente el Gea de Albarracín. El la tri sudaj, tiu plej okcidenta nome N-330 venas el sudokcidento. Laŭ tiu Villel estas la dua plej proksima municipo al la ĉefurbo, kaj iom sudoriente estas Cascante inter Villel kaj Valacloche. Eblas iri al Teruelo ankaŭ tra Valacloche kaj Cubla.
Tra la municipa teritorio fluas la rivero Camarena, alfluanto de Guadalaviar (nomita Turia post Teruelo). La loĝloko staras je 984 m super marnivelo.
Slavec
Situo
Slavec situas sub monto 680 m alta, en valo, laŭ Slaná, laŭ ĉefvojo kaj fervojo Plešivec-Rožňava. La lasta troviĝas 9 km.
Cascante del Río
Historio
Estis restaĵoj de iberoj kaj romianoj.
La zono venis al posedo de kristanoj post la venko de Alfonso la 1-a la Batalema en la batalo de Cutanda. Sed eble la kristanoj perdis ĝin dum la krizo kiu sekvis la morton de Alfonso la 1-a. Nur dum la regado de Alfonso la 2-a de Aragono estis klara dominado fare de kristanoj.
Slavec
Historio
La vilaĝo estis unue menciita en la jaro 1243. En la 18-a jarcento fabriko pri feroj ekfunkciis en Szalók. En 1828 oni nombris 62 domojn kaj 439 homojn. En 1910 loĝis en Szalóc 553 da homoj, (plejparte hungaroj). Ĝis Traktato de Trianon Szalóc apartenis al Hungara reĝlando, al Gömör kaj Kis-Hont, al distrikto de Rožňava, poste al Ĉeĥoslovakio, fine ekde 1993 al Slovakio. Inter 1938-1945 la vilaĝo rehungariĝis. La unua Arbitracio de Vieno deklaris, ke tiuj komunumoj, kie la hungaroj vivas en majoritato, apartenu al Hungario. Post la 2-a mondmilito la hungaroj iĝis senrajtaj laŭ Dekretoj de Beneš. En 2001 loĝis en Slavec 464 da homoj, (291 hungaroj, 136 slovakoj, 27 ciganoj, 3 ukrainoj, 2 ĉeĥoj). Apud la vilaĝo oni minadas kalkŝtonon.
Cascante del Río
Aktualo
Bazo de ekonomio estis agrikulturo (cerealoj), forstado kaj brutobredado. Preskaŭ ĉiuj loĝlokoj de la areo perdis loĝantaron laŭlonge de la 20-a jarcento kaj tiukadre ankaŭ en Cascante del Río oni malaltiĝis ĝis nunaj 69 loĝantoj.
Slavec
Ĝemelkomunumo
Dunavarsány, Hungario, ekde 2002
Cascante del Río
Aktualo
Vidindaĵoj estas la preĝejo kun mudeĥara sonorilturo.
Lajos Pákey
Biografio
Lajos Pákey estis direktoro de porindustridesegna lernejo.
Bz
La literkombino havas plurajn signifojn:
28787 Peterpinko
28787 Peterpinko estas asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la far'de la teamo de la astronomia kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de Peter Pinko, kiu mentoris unu finalist(in)on de la Broadcom MASTERS 2013, konkurso pri matematiko kaj scienco por gestudentoj de meza lernejo. Li estas instruisto ĉe la Dorseyville Middle School en Pittsburgh (Pensilvanio).
(6985) 1994 UF2
(6985) 1994 UF2 estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la japanaj astronomoj Sejĝi Ueda kaj Hiroŝi Kaneda elde la observatorio de Kuŝiro en Hokajdo (Japanio).
AVA
La tri-litera kombinaĵo AVA havas plurajn signifojn, inter aliaj:
Laŝio
Laŝio estas universitata urbego, distrikta ĉefurbo kaj romkatolika diocezo en meza Birmo en la subŝtato Ŝano. Ĝis 2010 ĝi estis ankaŭ ĉefurbo de la subŝtato.
Geografio
Laŝio situas en altebenaĵo en valo de rivero 200 kilometrojn nordoriente de Mandalajo.
Historio
La brita kolonia periodo en tiu regiono komenciĝis en 1887 kaj la fervoja linio atingis Laŝion en 1903. Dum la 2-a mondmilito la japana okupo daŭris inter 1942-1945. En 2013 en la urbego budhanoj fajrodetruis islamajn hejmojn kaj butikojn.
Trafiko
Laŝio estas fervoja finstacio el Mandalajo, sed estas komuna volo plilongigi la linion al Ĉinio. La urbego estas havas flughavenon.
Klimato
Laŝio havas humidan subtropikan klimaton kun musonoj. La temperaturo estas varmega en la tuta jaro. La jarpluvo averaĝas 1378 mm. En ĉiuj monatoj pluvas, sed inter majo-oktobro multe pluvas. La meza jara temperaturo varias inter 13-27 °C.
Oreŝac
Oreŝac, serbe Орешац, slave Orešac, hungare Homokdiód, rumane Oreşaţ [oreŝac] estas malgranda vilaĝo en Serbio en aŭtonomio Vojvodino, en distrikto Suda Banato en municipo de Versec.
Historio
Ĝis Traktato de Trianon Homokdiód apartenis al Hungara reĝlando, poste al Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj, depost 1928 al Jugoslavio, ekde 2006 kiel Serbio. En 1941 la germana armeo okupis la regionon ĝis 1944. En 2002 loĝis en Oreŝac 420 homoj, (196 rumanoj (47 %), 171 serboj (41 %), 41 ciganoj (10 %), 8 hungaroj kaj aliaj.
Lingvoj de Afganio
Estas du oficialaj lingvoj de Afganio, kaj aliaj lingvoj estas parolataj. La du oficialaj lingvoj, la persa kaj la paŝtua, estas la plej ofte parolataj. La persa lingvo ankaŭ nomiĝas Dari, Farsi, estas parolata de duono de la popolo. Ĉi tiu pocentaĵo inkluzivas ĉirkaŭ du milionojn da parolantoj de la Hazaragi-dialekto. La paŝtua lingvo estas parolata de 35 % de la popolo.
Krome estas parolataj diversaj tjurkaj lingvoj, nome la turkmena kaj la uzbeka, krome pli ol tridek aliaj lingvoj. Granda parto de la popolo estas dulingva.
Historio
De 1978 ĝis 1979, la Khalq-parto de la Popola Demokrata Partio de Afganio agnoskis ankaŭ la uzbekan, turkmenan kaj nuristanan lingvojn kiel oficialajn lingvojn.
Ivanovo (Serbio)
Ivanovo, serbe kaj bulgare Иваново, germane Alexanderkirchen aŭ Iwanowo, hungare Sándoregyháza estas vilaĝo en Serbio, en aŭtonomio Vojvodino, en distrikto Suda Banato, en municipo de Panĉevo.
Situo
Ivanovo situas sur ebenaĵo apud Danubo. Panĉevo troviĝas 18, Beogrado 35 km-ojn.
Historio
La vilaĝo fondiĝis en 1876. En 1868 bulgaroj kaj germanoj, en 1883 hungaroj el Transilvanio alvenis. En 1888 kaj en 1897 inundoj okazis. En 1900 vivis en Sándoregyháza 2518 homoj (1245 hungaroj, 830 bulgaroj, 443 germanoj. Ĝis fine de la 1-a mondmilito la loko apartenis al Hungario, poste al Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj, depost 1928 al Jugoslavio, ekde 2006 kiel Serbio. En 1941 la germana armeo okupis la vilaĝon ĝis 1944. En 2002 loĝis en Ivanovo 1131 homoj, (452 hungaroj, 307 bulgaroj, 223 serboj, 4 germanoj).
Károly Pakocs
PAKOCS Károly (pro. pakoĉ) estis rumania hungara poeto, verkisto, romkatolika pastro, kanoniko naskiĝinta en Nagykároly 17-an de novembro 1892 kaj mortinta en Bukareŝto la 22-an de oktobro 1966.
Biografio
Károly Pakocs finis teologion en Budapeŝto, li doktoriĝis en 1915, poste lie estis kapelano en Máramarossziget, sekve episkopa sekretario kaj teologia profesoro. Inter 1924-30 li estis interna kunlaboranto de la semajngazeto Katolikus Élet. En jaroj 1933- 36 li estis parokestro en Seini, inter 1936-39 en Baia Mare, en 1939-40 animdirektoro en Budapeŝto de la sociaj fratoj. De 1942 li estis ĝenerala loktenanto. En 1952 laŭ falsaj akuzoj oni malliberigis lin, post sia eliberiĝo (1954) ĝis 1955 li estis profesoro pri teologio en Alba Iulia. De 1955 li estis pastro en la monakinejo de anglaj fraŭlinoj (hejmo por maljunaj monakinoj) en Bukareŝto.
23564 Ungaretti
23564 Ungaretti estas asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la de la itala amatora astronomo Vincenzo Silvano Casulli elde la Observatorio Colleverde di Guidonia en Guidonia Montecelio (Italio).
Nomo
Ĝi estas nomita en memoro de la itala verkisto Giuseppe Ungaretti (1888–1970), poeto de la hermetikismo, bone konata pro lia mallonga poemo "M'illumino d´immenso".
Attila Dóka
Attila Dóka, laŭ hungarlingve kutima nomordo Dóka Attila estas hungara komponisto, gitaristo, kantisto, tekstopoeto.
Biografio
Attila Dóka frekventis gimnazion en Budapeŝto, poste li akiris diplomon en Scienca Universitato Loránd Eötvös. Jam dekomence li interesiĝis pri muzikoj kaj aŭtosportoj. Dum la lernejaj jaroj li jam fondis ŝlagrorkestron, kie li komponadis kaj verkis testojn. Ekde 1998 li havas postenon en informa laborejo, kie li faris precipe intervjuojn. En la 2010-aj jaroj li jam prezentas kantojn kun signifaj aktoroj (ekzemple Károly Nemcsák).
Tapajozo
La rivero Tapajós aŭ esperante Tapajozo, estas brazila rivero kiu fluas tra humida kaj varma valo kaj enfluas en la rivero Amazono ĉirkaŭ 500 mejlojn super Parao kaj estas ĉirkaŭ 2.291 km longa.
De tie ĝis Santarém la fluaĵo estas konata kiel Tapajós. La malalta Arinos, la Alto Tapajós kaj la Tapajós ĝis la lasta rapido, la Maranhão Grande, estas konstanta serio de enormaj akvofaloj kaj rapidoj; sed el Maranhão Grande al la enfluo, dum ĉirkaŭ 188 mejlojn, la rivero povas esti navigita de grandaj ŝipoj.
La Tapajós ricevas sian nomon el la indiĝenaj Tapajozoj, tribo de Indianoj el Santarém.
Nevidzany (distrikto Prievidza)
Nevidzany, hungare Nevigyén [nevidjEn], germane Newitschen estas malgranda vilaĝeto kaj municipo en Slovakio.
Situo
Nevidzany situas sub monto Magura 1141 m-ojn alta, fine de sakovojo el Liešťany. Prievidza troviĝas je 20 km-oj.
Historio
La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1229 en formo "Nywg". En 1828 loĝis tie 411 vilaĝanoj en 60 domoj. En 1887 kaj en 1924 incendioj okazis. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Nevigyén 471 homoj, (plejparte slovakoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Nyitra (reĝa departemento), al distrikto de Privigye, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 vivis en Nevidzany 312 homoj, (308 slovakoj).
(17552) 1993 TZ36
(17552) 1993 TZ36 estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la de la belga astronomo Eric Walter Elst elde la Observatorio La Silla en Ĉilio.
Masao Sugimoto
Masao Sugimoto (杉本 雅央, n. ) estas japana futbalisto.
Konstitucio de Sud-Afriko
La Konstitucio de Sud-Afriko estas la pli alta leĝo de Sud-Afiko. Ĝi estas akceptitis je la korto de la konstitucio en 10-a de decembro 1996 kiel leĝo 108 de 1996 kaj estas anoncitis per Nelson Mandela.
Jean-Baptiste Oudry
Jean-Baptiste OUDRY (n. la 17-an de marto 1686 en Parizo - m. la 3-an de aprilo 1755 en Beauvais) estis franca pentristo kaj gravuristo.
Oudry estis unue la lernanto de sia propra patro, kiu estis pentristo kaj gravuristo, kaj sekve laboris dum kvin jaroj en la ateliero de la portretisto Nicolas de Largillière. Li fariĝis membro de la pentrakademio de Parizo en 1719, kaj profesoro en 1743.
Jean-Baptiste Oudry pentris ĉefe portretojn je la komenco de sia kariero, kaj poste dediĉis pliajn verkojn al bestoj aŭ flaŭro. Li estis ekde 1725 la artdirektoro de la tapeto-manufakturo de Beauvais, antaŭ fariĝi la direktoro de la fama manufakturo Gobelin de Parizo en 1733.
Kaŝubio
Kaŝubio estas regiono en Pollando, kie vivas anoj de kaŝuba minoritato. Temas pri geografia nocio sen politika aŭ administra signifo. Kaŝubio situas en Pomerio okcidente de la urboj Gdansko kaj Gdynia. La kaŝuban pejzaĝon karakterizas post-plejstocenaj montetoj, lagoj kaj la proksima Balta Maro.
Günter Grass
Konata membro de kaŝuba familio estas la nobelpremiito pri literaturo Günter Grass, kies patrino estis kaŝubino kaj onklo estis pola esperantisto naskita en Malborko, poste loĝanta en la Libera Urbo Dancigo kaj laboranta kiel oficisto en la Pola Poŝtoficejo de la urbo. La 1-an de septembro 1939 la pola onklo defendante la poŝtoficejon mortis pro la pafvundoj fare de germanoj atakantaj la poŝtoficejon. Grass pritraktis la regionon en sia verko La lada tambureto (Die Blechtrommel).
Ca
La literkombino CA havas plurajn signifojn:
Blankastria pikumno
La Blankastria pikumno (Picumnus cirratus) estas specio de birdo de la familio de Pegedoj, kiu enhavas la pegojn, pikumnojn kaj koltordulojn.
Priskribo
La Blankastria pikumno estas eta, 8 cm longa. Kiel aliaj membroj de sia genro, ne havas la fortajn vostoplumojn de aliaj pegedoj, do ili ripozas surbranĉe. La dorso estas bruneca. La ventro estas blanka kaj tre klare kaj horizontale stria de nigro; same en la brusto, sed iom kurve. La plej rimarkinda eco estas la nigra krono ĝis la okulo (kaj ĉe maskloj kun tre kontrasta ruĝa frunto) tre klare punktita de blanko. La beko estas mallonga, griza (kiel la kruroj), forta kaj tre akrapinta. Inter la beko, okuloj kaj la frunto estas bruneca suprabeka zono kaj el la nigraj okuloj malantaŭen videblas foje du blankecaj strietoj kiuj kuniĝas en blankeca aŭ hela nuko. La vosto estas nigra kun tri blankaj strioj.
Disvastiĝo
Ĝi troviĝas en sudorienta Brazilo sude kaj okcidente ĝis Pantanalo, kaj en sudorienta Bolivio, Paragvajo kaj norda Argentino. Disa populacio ĉeestas en la marbordaj partoj de Franca Gujano, suden ĝis la Brazila ŝtato de Amapao kaj okcidenten laŭlonge de malsupra rivero Amazono ĝis ĉirkaŭ la rivero Tapajozo. Eta, ŝjne izolita populacio troviĝas en suda Gujano kaj apuda Rorajmo.
Tiu specio havas grandan teritorion, ĉirkaŭ 1,400,000 km². Tamen la monda populacio ne estas konata, sed supozate granda, ĉar ĝi estas konsiderata komuna en partoj de sia teritorio (Stotz et al. 1996). Pro tio ĝi estas konsiderata Ne Minacata.
Ties natura habitato estas subtropikaj aŭ tropikaj sekaj arbaroj, subtropikaj aŭ tropikaj humidaj malaltaj arnaroj kaj tre degraditaj iamaj arbaroj.
La taksonomio estas malfacila, ĉar ĝi hibridiĝas amplekse kun multaj aliaj pikumnoj kiel la Varzea, Teminka kaj la Blankaskvama pikumno.
1196
En la jaro 1196 post Kristo okazis, interalie:
Monda Bicikla Tago
Monda Bicikla Tago estas internacia tago kan okazas la 3-an de junio. Ĝi estis aprobita la 12-an de aprilo 2018 kiel UN-a oficiala Tago por konscii pri diversaj sociaj avantaĝoj de uzo de biciklo por transporto kaj libertempo. Post anonco, ĝenerala sekretario de Eŭropa Bicikla Federacio Bernhard Ensink, deklaris: "biciklado estas fonto de sociaj, ekonomiaj kaj mediaj avantaĝoj - kaj tio kunigas homojn. WCA (World Cycling Alliance) kaj FEC ege ĝojas pri ĉi tiu deklaro. Ĉi tiu UN-deklaro estas agnosko de kontribuo de biciklado al la Daŭripovaj Celoj."
Kampanjo
Leszek Sibilski gvidis kampanjon antaŭenigi UN-Rezolucion por Monda Bicikla Tago, fine gajnante subtenon de Turkmenio kaj aliaj 56 landoj. La emblemo de la Monda Bicikla Tago estis desegnita de Isaac Feld kaj la akompanan karikaturan filmeton faris profesoro John E. Swanson. Ĝi prezentas biciklantojn diversspecajn pedalantajn ĉirkaŭ la mondo. Malsupre en la allogbildo estas la Kradvorto # June3WorldBicycleDay . La ĉefa mesaĝo estas montri, ke biciklo apartenas kaj servas tutan homaron.
C-maĵoro
C-maĵoro estas tonalo de la modalo maĵoro, baziĝanta sur la toniko c. La tonalo C-maĵoro en la notacio ne havas antaŭsignojn diesojn, bemolojn). Ankaŭ la respektivan gamon kaj la bazan akordon de ĉi tiu tonalo (la toniko c-e-g-), oni nomas C-maĵoro.
La skalo pri C-maĵoro estas: do, re, mi, fa, sol, la, si, do kun
AVO
La tri-litera kombinaĵo AVO havas plurajn signifojn, inter aliaj:
C-maĵoro
kaj alteracioj : neniu.
Monda Nifo-Tago
Monda Nifo-Tago (angle: World UFO Day) – festo celebrata ĉiujare la 2-an de julio (de 2001), memoriganta katastrofon de Nifo en Roswell en 1947.
Komence oni festis dufoje: la 24-an de junio, kiel Monda Tago de Nifo-Organizaĵo (angle: UFODO), datrevene de la unua raporto (1947) pri NeIdentigita Fluganta Objekto (angle UFO) kaj la 2-an de julio en datreveno de la Roswell-incidento de la sama jaro.
Haktan Akdogan, turka esploristo de Nifo, fondinto kaj prezidanto de esplorcentro en Istambulo (angle: Sirius UFO Space Sciences Research Center, 1997), direktoro de estraro de Internacia Kongreso de Nifo (angle: International UFO Congres, IUFOC) en Nevado (Usono), organizanto de internaciaj nifologiaj konferencoj (1999-2001), publikigis deklaron en 2001 por ĉiuj organizaĵoj, esploristoj kaj kredantoj pri Nifo en la mondo, por ke oficiala tago de la komuna celebrado de Monda Nifo-Tago estu la 2-a de julio.
Leo Penn
Leonard Francis PENN (1921 - 1998) estis juda-usona aktoro kaj reĝisoro kaj patro de muzikisto Michael Penn kaj aktoroj Sean Penn kaj Chris Penn.
Li servis en la usona armeo dum la 2-a Mondmilito kiel bombisto de bombaviadilo B-24 Liberator. Post la milito, li iĝis teatra aktoro kaj li gajnis premion Theatre World Award en 1954 pro aktorado en The Girl on the Via Flaminia kaj poste, 1956, ekrolis en televido. Li rolis Mr. Rico'n en epizodo Ringside Padre de prireligia televidserio Crossroads. En 1957 li rolis en epizodo One If by Sea de televidserio Navy Log kaj post tio, li rolis en multaj televidserioj ĝis la mezo de 1960-a jardeko.
Penn apogis la sindikatojn de Hollywood kaj rifuzis akuzi aliajn al Kontraŭmalusona Komitato dum makartiismo dum esploro pri suspektata komunisma infiltrado de la kina industrio. Pro tio, li estis nigralistita kaj Paramount refuzis rekontrakti lin kiel aktoro.
Ĉar li ne plu suksecis labori kiel aktoro, Penn reĝisoris kelkajn televidseriojn ĉefe I Spy, Lost in Space, Star Trek, Blue Light, Custer, Sara, St. Elsewhere, Kojak, Starsky and Hutch, Cagney & Lacey, Little House on the Prairie, Columbo, Hawaii Five-O, Trapper John, M.D., Magnum, P.I. kaj Father Murphy.
Simon Pauli la Maljuna
Simon PAULI la Maljuna (1534-1591) estis germana teologo, humanisto, reformisto, patro de la kuracisto Heinrich Pauli (kuracisto) (1565-1610), rektoro de la Universitato de Rostock kaj avo de Simon Pauli la Juna (1603-1680), kuracisto de la danaj reĝoj Kristiano la 4-a kaj Frederiko la 3-a.
Biografio
Simon Pauli, estis filo de la urbestro de Schwerin, Johann Pauli (m. 1578), kaj enskribiĝis en 1552 por studi teologion ĉe la Universitato de Rostock kaj en 1555 translokiĝis al Wittenberg, kie li studis kun Filipo Melanktono. En 1559 li estis nomumita katedrala predikisto en Schwerin kaj unu jaron poste li estis nomumita pastro ĉe la Preĝejo de Sankta Jakobo en Rostock kaj profesoro pri teologio en la universitato. Kune kun David Chyträus kaj Johann Kittel (1519-1590), li doktoriĝis pri teologio en 1561. Pauli estis rektoro de la Universitato de Rostock kvar fojojn (1566, 1570, 1582, 1588).
Aldone al siaj instruaj devoj, li akceptis nomumon kiel asesoro de la princa konsistorio kaj en 1571 kiel princa superintendanto de la distrikto de Rostock, tamen, li vidis siajn rajtojn reduktitaj en la princa nomumo. Post la kompromito inter la dukoj de Meklenburgo kaj la urbo Rostock dum la hereda kontrakto de Rostock la 21-an de septembro 1573, li estis nomumita la unua urba superintendanto en Rostock fare de la klerikala ministerio kaj konsilio de la urbo Rostock kaj, post la duka konfirmo, li estis nomumita al sia posteno en 1574.
Pauli estis edziĝinta dufoje, unue kun Regina Smeder (1543-1563) filino de Laurentius Smeder, poste kun Katharina Prenger, filino de Hedrik Prenger; en la dua geedziĝo naskiĝis lia filo Heinrich Pauli (1565-1610), lia nepo estis Simon Pauli la Juna (1603-1680). La geedziĝo de sia filino Elizabeto (m. 1635) kun la diakono de Rostock Johannes Corfinius la 1-a (1574-1638) donis al li alian nepon, kiu poste fariĝis la ĉefa pastro de la preĝejo de Sankta Katerino en Hamburgo, Johannes Corfinius la 2-a (1616-1664).
(78545) 2002 RT121
(78545) 2002 RT121 estas marsrenkonta asteroido malkovrita la en la kadro de la astronomia kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la observatorio de la Laboratorio Lincoln en Socorro (Nov-Meksiko, Usono).
Ĝia discentra orbito ekstere tanĝas tiun de Marso. Ĝia marsa MOID estas 0,199031 AU, tie estas 29,775 milionoj da km.
Zemplén
La vorto Zemplén [zemple:n] povas rilati al
Bumo
La bumo, bum!, bumm povas signifi la sekvajn:
Zemplén
Vidu ankaŭ
La slovaka formo de Zemplén estas Zemplín.
Ora mezkvalito
Ora mezkvalito, aŭ “optimuma modero”, litere tradukas la latinan esprimon aurea mediocritas eltiritan el la poeto Kvinto Horacio Flako en la Odo 2, 10, 5. En la latina lingvo la virto “mediocritas” ne havas la negativan enhavon kiel en kelkaj latinidaj lingvoj (it: mediocre = malmultkvalita, france = mediocre...), sed prefere signifas “stari en pozicio intera, egaldistanca inter la optimumo kaj minimumo, inter la bonego kaj la malbonego, kaj ekzaltas la rifuzon pri ĉiu eksceso kaj invitas respekti la “ĝustan mezon”.
La mezkvalito, tial, nome sin teni fore el la ekstremoj de ĉiu pozicio intelektula aŭ socikonduta, estas difinita de la poeto “ora”, per kiu aludas ne al perfekteco sed al taŭgeco.
Tiu morala sinteno estis inspirita ankaŭ de la filozofio de epikuranoj, kiu invitas ke la homo ĝuu la vivplezurojn sen ilin trouzi, kiel, ekzemple, trinki vinon sen tamen ebriiĝi, ĝui la nutraĵon sen tamen sin allasi al diboĉo, ŝati la seksan plezuron sen submetiĝi al la volutavido.
La sama poeto samsence uzas ankaŭ alian esprimon est modus in rebus (Satiroj 1, 1, 106-107) (estas maniero/limo en agadoj/aferoj).
La esprimo “ora mezkvalito” foje ricevas ankaŭ ironian kaj sarkasman sencon kiam oni volas substreki ke certa persono ne havanta apartajn kvalitojn kaj ne brilanta per ŝatindaj intelektaj dotoj okupas, spite de tio, postenon alte responsan.
Aliaj fontoj de la sama koncepto
Aristotelo parolas pri ora mezkvalito profitante de la la ekzemplo de kuraĝo kiu, se ekscesas, fariĝas temerareco, se malintensiĝas, fariĝas etanimeco.
Ankaŭ la delfa Pizia (Πυθία) orakoladis: “nenio troigu”, sentenco skulptita sur la fasado de la delfa Apolona templo.
Ankaŭ en la ĉina praktika filozofio troviĝas regulo simila same kiel en Budhismo: Siddhartha Gautama instruis la Mezan Vojon anoncante la principon ke la precipa celo de nia ekzisto estas bone konduti. Tielsencas ankaŭ Chuang Tzu Tao.
Helenismaj filozofoj, spurante Aristotelon, aplikas, kiel cetere la tuta helenisma intelektularo, la normon ankaŭ al la verkoj de artistoj, kaj do al la koncepto pri belo kiu devas respekti tiun ekvilibran normon.
Ankaŭ mezepoka juda Moseo Maimonido konsilas tiun kondutan sintenon.
Kristanoj, kaj tiamaj kaj mezepokaj, ne malŝatis la mezvojan principon kaj ĝin juĝis saĝan kaj racian. Sankta Tomaso, la plej elstara okcidenta kristana teologo-filozofo en sia Summa Theologica, 64 Questio de la Prima Secunda partis, subtenas ke la kristana moralo koheras kun la ora mezvojo. Li notigas: “la malbono konsistas en malakordo inter regulo kaj konduto. Nu tio povas okazi nur pro tio ke la konduto transpasas la superajn aŭ malsuperajn limojn...”. Kutime, tamen, se kristanaj intelektuloj konsentis kun tiu normo, el ĝi esceptis la teologiajn virtojn kiuj estas rekte inokulitaj en la animon de Dio mem pro ilia transcenda objekto. Tiaj virtoj ne povas suferi ekscesojn ĉar ilia objekto estas Dio mem: fakte ĉu la amo al Dio povas troigi kaj la amo al proksimularo ne havas limon ĉar tiu amo havas kiel ekzemplon Dio mem. Simile la Espero kaj kredo.
George MacDonald
George MacDONALD (naskiĝis la 10-an de decembro 1824 – mortis la 18-an de septembro 1905) estis skota verkisto kaj poeto.
Mölln (Meklenburgo)
Mölln estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Meklenburga Lagaro de la federacia lando Meklenburgo-Antaŭpomerio. Fine de la jaro la komunumo havis  loĝantojn.
Frederiko (regantoj)
Listo de regantoj nomataj Frederiko.
Regantoj nomataj Frederiko
Kun proksimumaj regojaroj.
1197
En la jaro 1197 post Kristo okazis, interalie:
Frederiko (regantoj)
Frederiko Vilhelmo
Princoj-elektistoj kaj reĝoj de Prusio, ĉiuj de la dinastio Hohencolernoj.
Neregantoj
Gravaj neregantoj el regantaj dinastioj.
Plessur (distrikto)
La distrikto Plessur estas administra unuo de Kantono Grizono. Ĝi havis 39743 loĝantojn la 31-an de decembro 2009. Ĝia ĉefloko estas la kantonĉefurbo Koiro.
Departemento Durazno
Durazno estas departemento de Urugvajo. La ĉefurbo kaj administra centro same nomiĝas Durazno. Laŭ la censo de en la departemento vivis.
Plessur (distrikto)
Geografio
La distrikto Plessur kongruas kun la regiono de la valo de la rivero Plessur kaj etendiĝas de la fama turisma loko Arosa en sudoriento ĝis la kantonĉefurbo Koiro en nordokcidento.
Komunumoj de la distrikto Plessur
La distrikto Plessur konsistas (stato en 2010) el 2 komunumaroj kun entute 11 komunumoj:
Historio
La distrikto Plessur estis kreita en la jaro 1851 kiel civila tribunaldistrikto surbaze de la leĝo pri la nova divido de la Kantono Grizono.
Cc
La literkombino havas plurajn signifojn:
Oberhof
Oberhof estas urba komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Schmalkalden-Meiningen de la federacia lando Turingio. La 30-an de junio 2006 la komunumo havis 1674 loĝantojn. La areo situas en la geografia regiono Turingia Arbaro.
Historio
De la fruaj 1900-aj jaroj pluen, Oberhof iĝis centro por vintraj sportoj, kun kuŝsledo, nordia skiado kaj skisaltado okazanta en la regule ĝisdatigitaj sportinstalaĵoj de la urbo. En la lastaj jaroj la urbo ankaŭ apogis la konstruadon de lift-ekipitaj alp-skiadaj deklivoj kaj de duatlonostadiono laŭ internaciaj konkurs-normoj. Tiel ĝiaj trakoj por bobsledo, kuŝsledo kaj skelettrako pretas por mondaj kaj eŭropaj ĉampionadoj.
En aŭgusto 2009 malfermiĝis la unua skitunelo de Germanujo kie oni povas skikuradi dum la tuta jaro.
Shinichiro Kato
Shinichiro Kato (加藤 慎一郎, n. ) estas japana futbalisto.
Li futbalis ĉe Shimizu S-Pulse.
(6988) 1994 WE3
(6988) 1994 WE3 estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la japanaj astronomoj Sejĝi Ueda kaj Hiroŝi Kaneda elde la observatorio de Kuŝiro en Hokajdo (Japanio).
Lee Kuan Yew
Lee Kuan Yew ( — ) estas politikisto en Singapuro. Li estis la unua ĉefministro de Singapuro kaj estis en tiu pozicio de 1959 ĝis 1990. Lia posteulo estis Goh Chok Tong, en kies kabineto li agadis kiel Senior Minister. Lia filo Lee Hsien Loong estas ekde 2004, la tria ĉefministro de Singapuro, kies kabineto li agadas kiel Minister Mentor, speciala posteno, kreita por li.
Li vidis en la demokratio nur malhelpan instituton, kiu malebligas pli efikajn decidojn.
Seriate
Seriate estas komunumo de Italio. Ĝi situas en la provinco Bergamo de la regiono Lombardio. Fine de en la komunumo vivis. Najbaras la komunumoj Albano Sant'Alessandro, Bagnatica, Bergamo, Brusaporto, Calcinate, Cavernago, Gorle, Grassobbio, Orio al Serio kaj Pedrengo. Kristanisma patrono de la komunumo estas la sanktulo Aleksandro de Bergamo, kies religia memortago sekve estas la komunuma festotago.
Ma Huan
Ma Huan (en ĉina 马欢, tradicie 馬歡 kaj pinjine Mǎ Huān) (ĉ. 1380–1460 ), politika nomo Ĉung-dao {en ĉina 宗道, plumonomo Monto-hakisto, naskiĝis en la kantono Kuaiji de Ĝeĝjango, areo ene de la modernaj limoj de Ŝaosing. Li estis islama veturanto, esploristo kaj tradukisto kiu akompanis la admiralon Ĉeng He en tri el liaj sep ekspedicioj al la "Okcidentaj Oceanoj". Ŝajne li ne naskiĝis islamano, sed estis ĉino kiu konvertiĝis al Islamo kiam li estis juna, kaj lia surnomo "Ma" havis neniun rilaton al islama praularo. Li konis kelkajn klasikajn tekstojn kaj ĉinajn kaj budhismajn. Li lernis araban por esti kapabla traduki ĝin. En la ekspedicio de 1413 (nome la 4a), li vizitis Ĉampaon, Javon, Sumatron, Palembangon, Siamon, Koĉi kaj Hormuzon.
En la ekspedicio de 1421, li vizitis Malakon, Aru, Sumatron, Trinkomaleon, Cejlonon, Koĉi, Kalikuton, Dofaron kaj Hormuzon.
En la ekspedicio de 1431, li vizitis Bengalon, Ĉitagongon, Sonargaonon, Gauron kaj Kalikuton. El Kalikuto, li estis sendita de la eŭnuko Hong Bao kiel sendito al Mekko.
(19898) 1177 T-3
(19898) 1177 T-3 estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la de la usona astronomo Tom Gehrels de la Observatorio de la Monto Palomar (Usono) kaj de la nederlandaj geedzoj geastronomoj Ingrid van Houten-Groeneveld kaj Cornelis Johannes van Houten, de la Observatorio de Leiden (Nederlando) en la kadro de la "Tria Enketo pri Trojanoj" (Third Trojan Survey).
Cirkulado de la rokaĵoj
Cirkulado de la rokaĵoj en la geologio nomiĝas la ciklo, dum kiu rokaĵoj estas transportataj de la tersurfaco en la profundon kaj denove retransportataj al la tersurfaco. Tiu ciklo daŭras meznombre proksimume 200 milionojn da jaroj.
Frederick George Jackson
Frederick George JACKSON (n. en 1860 - m. en 1938) estis brita esploristo de Arkto. Li estis studento en la universitato de Edinburgo.Lia unua vojaĝo al arktaj akvoj okazis sur balenkapta ŝipo en 1886 kaj 1887. En 1893, li plenumis surteran vojaĝon da 3000 mejloj tra la frostita tundro de Siberio inter la riveroj Obo kaj Peĉoro. Li verkis libron pri tiu vojaĝo, sub la titolo The Great Frozen Land (1895).
Post sia reveno, li fariĝis la estro de la arkta ekspedicio Jackson-Harmsworth (1894-1897). Ĝi estis subtenita de la Reĝa Geografia Societo, kaj celis la akuratan esploradon de la lando Francisko Jozefo.
Jackson poste ankaŭ servis kiel militisto en la dua Boer-milito en Sud-Afriko. Li plenumis vojaĝon tra la dezertoj de Aŭstralio, kaj estis entombigita en Easthampstead, Berkshire.
Kultura feminismo
Kultura feminismo estas la ideologio de "ina naturo" aŭ "ina esenco" kiu klopodas revalidigi tion kion oni konsideras subvalorigitaj inaj atributoj. Ĝi emfazas la diferencon inter viroj kaj virinoj sed konsideras ke la diferenco estas psikologia, kaj estas kulture konstruita pli ol biologie denaske. Ties kritikistoj asertas, ke ĉar ĝi estas bazita sur esencisma vidpunkto de la diferencoj inter viroj kaj virinoj kaj defendas sendependecon kaj institucikonstruado, tio kondukis al feministoj retiriĝi el politiko al "vivo-stilo". Kritikisto Alice Echols (feminisma historiisto kaj kultura teoriulo), konsideras, ke Redstockings membro Brooke Williams estis kiu enkondukis la terminon "kultura feminismo" en 1975 por priskribi la senpolitikigo de radikala feminismo.
Cd
La literkombino havas plurajn signifojn:
AWK
AWK aŭ awk povas esti:
Oberhonnefeld-Gierend
Oberhonnefeld-Gierend estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Neuwied de la federacia lando Rejnlando-Palatinato. Fine de la jaro la komunumo havis 0 loĝantojn.
A-maĵoro
A-maĵoro estas tonalo de la modalo maĵoro, baziĝanta sur la toniko a. La tonalon A-maĵoro oni indikas en la notacio per tri diesoj (f♯, c♯, g♯). Ankaŭ la respektivan gamon kaj la bazan akordon de ĉi tiu tonalo (la toniko a-c♯-e), oni nomas A-maĵoro.
A-maĵoro ofte estas sentata festa, hela kaj brila. A-maĵoro estas aparte taŭga tonalo por kantoakompanado sur gitaro, ĉar la bas-tonoj de la A-maĵora kadenco (d, e, a) egalas al la tri plej malaltaj, sen fingrometado plukendaj kordoj de la gitaro.
Dionigi Tettamanzi
Li eklernis Esperanton dum sia juneco, same kiel lia samgeneraciano, la ĉeĥa kardinalo Miloslav Vlk. Interalie, en la 12-a kongreso de la itala sekcio de IKUE en aŭgusto 1998 li celebris meson kaj predikis en Esperanto. Post la morto de papo Johano Paŭlo la 2-a en aprilo 2005, oni rigardis lin kiel lian eblan posteulon, kaj poste ankaŭ kiel la eblan posteulon post la abdiko de papo Benedikto la 16-a en februaro 2013. Kaj en 2005 kaj en 2013 li estis membro de la konklavo, la kunveno de elektorajtaj kardinaloj kiuj decidis pri la elekto de nova papo.
Li emeritiĝis de sia ĉefepiskopa ofico la.
Edmund Biernacki
Edmund BIERNACKI (naskiĝis la 19-an de decembro 1866 en Opoczno, mortis la 29-an de decembro 1911 en Lvovo) – pola kuracisto, neŭrologo, hematologo kaj patologo. Malkovrinto de diagnoza valoro de la rapideco de eritrocito-sedimentado en nekoaguliĝanta sango pri ekkono de malsanoj en 1897, reprezentanto de la pola skolo de medicin-filozofio (n. 1866)
Vivo
Filo de Adolf Poraj-Biernacki kaj Joanna el domo Baranowska. Li frekventis registaran gimnazion en Kielce kaj viran liceon en Lublin, kiun finis en 1884. Studis medicinon en Imperiestra Varsovia Universitato, kie en 1889 akiris diplomon de kuracisto cum eximia laude. Baldaŭ komencis sciencan laboron en farmakologia fako ĉe Lazar Thumas. En 1888 Kuracista Fakultato de la Universitato honorigis Biernacki per ora medalo pro la laboraĵo Wpływ wprowadzonych pod skórę rozczynów solnych (Efiko de de subhaŭtigitaj salaj solvaĵoj). En 1889 estis nomumita direktoro en kliniko pri internaj malsanoj. Oktobre 1890 danke al stipendio de la Kaso je la nomo al Józef Mianowski forveturis eksterlanden en sciencan vojaĝon. En Heidelberg laboris ĉe Wilhelm Erb kaj Wilhelm Kühne, en Parizo ĉe Jean-Martin Charcot kaj George Hayem. Post reveno al Varsovio iĝis direktoro en diagnoza kliniko de Michail Zieniec.
Elektitaj laboraĵoj
Germanlinvaj
1198
En la jaro 1198 post Kristo okazis, interalie:
Monumento de la Nereidinoj
La Monumento de la Nereidinoj estas skulptita tombo de Ksantoso en Likio (tiam parto de la Aĥemenida Imperio), proksime al la aktuala Fethiye en la Mugla Provinco, Turkio. Ĝi prenis la formon de greka templo supre de bazo ornamita per skulptitaj frisoj, kaj oni supozas, ke ĝi estis konstruita en la frua 4-a jarcento a.K. (ĉirkaŭ 390 a.K.) kiel tombo por Erbino, la dinastio ksantosa, kiu regis Okcidentan Likion sub la Aĥemenida Imperio.
Oni supozas, ke la tombo staris ĝis la bizanca epoko antaŭ ol fali en ruinon. La ruinoj estis retrovitaj de la brita vojaĝanto Charles Fellows en la fruaj 1840-aj jaroj. Fellows sendis ilin al la Brita Muzeo, kie iuj el ili estis rekonstruitaj por montri kiel la orienta fasado de la monumento aspektus.
Laŭ Melanie Michailidis, kvankam portante "grekan aspekton", la Nereida Monumento, la Tombo de Harpioj kaj la Tombo de Pajavo estis konstruitaj laŭ ĉefaj zaratuŝtraj kriterioj "per konsistado de dika ŝtono, levita sur plintojn de la tero, kaj havanta ununuran senfenestrajn ĉambrojn ". La Monumento de la Nereidinoj estis la ĉefa inspiro por la fama Maŭzoleo de Halikarnaso.
Gudurica
Gudurica, serbe Гудурица, hungare Temeskutas [temeŝkutaŝ], germane Kudritz estas vilaĝo en Serbio en aŭtonomio Vojvodino, en distrikto Suda Banato en municipo de Versec.
Historio
Germanoj fondis la vilaĝon en 1719. Ĝis Traktato de Trianon Temeskutas apartenis al Hungara reĝlando, al Temes (reĝa departemento), al distrikto Versec, poste al Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj, depost 1928 al Jugoslavio, ekde 2006 kiel Serbio. Fine de la hungara erao la komunumo havis la rangon grandvilaĝo. En 1941 la germana armeo okupis la vilaĝon ĝis 1944. En 2002 loĝis en Gudurica 1267 homoj, (839 serboj (66 %), 133 macedonoj (11 %), 44 hungaroj (4 %) kaj aliaj.
Tablo
Tablo estas standardmeblo de la civilizo en Okcidento (ankaŭ en Ĉinio, sed ne en Hindio nek Okcidenta Azio, Centra Azio kaj aliaj mondopartoj), kiu povas servi ĉefe por manĝado (manĝotablo) aŭ laborsurfaco (skribotablo, labortablo) sed ekzistas multaj aliaj funkcioj, eblecoj (biliardtablo).
Laŭ Francisko Azorín tablo estas Meblo, konsistanta el plataĵo sur unu aŭ pluraj piedoj. Li indikas etimologion el la latina tabula (tabulo).
Funkcio
La tablo helpas altlokigi necesajn ilojn, surfacon, por faciligi akireblecon. La kotacuo-tabulo en Japanio servas kiel varmofonto.
La plej ofta kunuzata meblo kun tablo estas la seĝo, kiu estas plej ofte lokita antaŭ la tablo por sidi sur ĝi. Ekzistas ankaŭ tabloj, kiuj uzatas ĉe staro (starpulto) tiel superfluiginte la seĝojn.
Konstruo
La ofta konstrumaterialo por la tabloj estas ligno, sed la tablon oni povas fari el ĉiu kongrue rigida materialo.
La aspekto kaj apero de tablo estas tre variebla.
Pliaj tipoj:
Erevana Ŝtata Universitato
Erevana Ŝtata Universitato (armene: v Պետական ​​Համալսարան, ԵՊՀ, Jerevani Petakan Hamalsaran), ankaŭ simple Universitato de Erevano, estas la plej malnova kontinua publika universitato en Armenio. Fondita en 1919, ĝi estas la plej granda kaj plej prestiĝa universitato en la lando. Ĝi estas tiel neformale konata kiel la "patrina universitato" de Armenio (Մայր ԲՈւՀ, Majr Buh). El ĝiaj 3.150 dungitoj, 1.190 konsistas el instruistaro, kiu inkluzivas 25 akademianojn, 130 profesorojn, 700 instruistojn (asociitajn instruistojn) kaj 360 asistanto-instruistojn. La universitato havas 400 esploristojn, 1.350 post-diplomiĝajn studentojn, kaj 8,500 studentojn, inkluzive 300 eksterlandajn studentojn.
Instruo estas en la armena, sed instruo en la rusa kaj en la angla por fremdaj studentoj estas aranĝita laŭ bezono. La akademia jaro estas de la 1-a de septembro ĝis la 30-a de junio.
En 2010, laŭ  University Ranking by Academic Performance, ĝi estas la unua-vicigita universitato en Armenio kaj la 954-a en la mondo, el ĉiuj 20,000 institucioj inkluditaj en la listo.
Ce
La literkombino havas plurajn signifojn:
Herrín de Campos
Herrín de Campos [eRIN deKAMpos] estas municipo en la nordo de la provinco Valadolido, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al komarko Tierra de Campos en la nordo de la provinco.
Geografio
Ĝia municipa teritorio estas formata de unusola loĝloko, okupas totalan areon de 29,59 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 119 loĝantojn. Ĝi perdis 750 loĝantojn el la komenco de la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj. Ĝi distas 69 km de Valadolido, provinca ĉefurbo, kaj 45 km de Palencia.
Ĝi limas kun Boadilla de Rioseco, Guaza de Campos (Palencia), Villafrades de Campos kaj Villalón de Campos (Valadolido). La municipa teritorio estas integrita ene de la Birdoprotekta Areo ZEPA La Nava - Campos Norte1 apartenanta al la Reto Natura 2000. Abundas otidoj kaj kankroj en la rivero Sequillo [seKIljo].
Historio
En Mezepoko okazis reloĝado. La areo apartenis al la Regno Leono kaj poste al la Regno Kastilio. La infanto don Pedro, filo de Sancho la 4-a kaj María de Molina, donis la vilaĝon al la Abatejo Las Huelgas (Burgos), sub kies senjorlando ĝi restis dum jarcentoj.
De la historia pasinteco restis vizitindaj vidindaĵoj el kiuj menciindas la preĝejo kun monumenta retablo kaj la vinkeloj, nune renkontigejoj de amikaroj.
Harakiro
Harakiro (り; ) estis metodo de sinmortigo konsiderita digna por la samurajoj de feŭda Japanio.
Priskribo
La harakiro estas komplika, rita metodo de sinmortigo, farata de la harakiranto mem kun helpanto, kaj konsistas el la jenaj paŝoj.
La helpanto estis ordinare amiko. Kelkfoje, se la harakiro okazis pro batala malvenko, la malamiko proponis esti helpanto. Oni ofte hezitis esti harakiran helpanton, ĉar eĉ se oni sukcesus, tio ne honorigus la helpanton, kaj se la helpanto mistranĉus, tio estus granda honto por la helpanto.
Ina harakiro
La formala procedo de harakiro estis por samurajoj, kiuj estis viroj. Tamen, la virinoj de nobelaj samurajaj familioj kelkfoje mortigis sin, ofte se la edzoj harakiris. Por tio, la sinmortigontino, sidinte, kunligas siajn genuojn, por ke la kadavro digne pozos, kaj fortranĉis siajn kolaj arterioj per tranĉilo aŭ ponardo.
Funkcio
La harakiro povis esti memvola aŭ deviga. La memvola harakiro montris proteston aŭ fidelecon; la deviga harakiro estis speco de honora mortpuno.
Harakiro pro honoro
Ĉar la harakiro estis tre dolora kaj longa morto, tiel ĝi validis kiel pruvo por la kuraĝo, memkontrolo kaj samuraja decidiĝo kaj ligiteco.
La memvola harakiro disvastiĝis en la 12-a jarcento, kiam la batalantoj tiel provis eviti honton de la kaptiteco. Kelkfoje servutulo harakiris, ĉar li volis sekvi la bienulon en la morton, tiel pruvante la fidelecon.
Harakiro kiel mortpuno
Harakiro estis ofte deviga, kaj estis formo de mortpuno. En feŭda Japanio, deviga harakiro estis la plej honora formo de mortpuno, havebla nur por samurajoj; la aliaj metodoj de mortpuno, kiel senkapigo kun elmontrado de la kapo, estis humiligaj kaj hontaj. Tio estis kutima praktiko ekde la 15-a jarcento ĝis 1873, kiam oni malpermesis la mortpunan harakiron post la Mejĝi-reformo.
Nomo kaj etimologio
La du japanlingvaj terminoj hara-kiri り kaj seppuku estas sinonimaj: ambaŭ terminoj skribiĝas per la samaj du ĉin-japanaj skribsignoj, sed en la malaj ordoj. La termino seppuku estas pli formala. La termino hara-kiri legas la skribsignojn per la indiĝenaj japanaj morfemoj hara “ventro” kaj kiri り “tranĉado”. La termino seppuku legas la samajn skribsignojn per la ĉindevenaj prononcoj fuku kaj setsu, kaj metas ilin en la mala, ĉinlingva ordo (en la japana, la objekto, nome “ventro”, estas antaŭ la verbo “tranĉi”; en la ĉina, la objekto estas post la verbo, same kiel ordinara Esperanto). La termino seppuku estas pli formala pro la ĉindevenaj prononco kaj vortordo.
Internacie, la formo hara-kiri estas pli bone konata. En Esperanto, en la Nova Plena Ilustrita Vortaro de Esperanto kaj aliaj vortaroj troviĝas la verbo harakir/i.
Historio
La unua harakiro okazis en la malfrua 12-a jarcento. La unuaj harakirintoj, laŭ historiaj kronikoj, estis Minamoto no Tametomo (1139–1170) kaj Minamoto no Jorimasa (1106–1180). Dum la 12-a kaj 13-a jarcentoj, la harakiro okazis sen helpanto; tial, la morto estis pli longa kaj dolora.
Dum la ĥaosa epoko Sengoku (15-a kaj 16-a jarcentoj), plena je militoj kaj puĉoj, harakiro okazis multe pro milita aŭ puĉa malvenko.
La rito de harakiro plene normiĝis en la 17-a jarcento, dum la relative paca kaj prospera epoko de Edo; kelkfoje, oni harakiris antaŭ spektantoj, anstataŭ la ĥaoso de milito.
Post la Mejĝi-reformo, en 1873, harakiro kiel mortpuno iĝis kontraŭleĝa. Tamen, volonta harakiro daŭris. Post la malvenko de la Japana Imperio je la Dua Mondmilito, multaj oficiroj kaj soldatoj harakiris.
En la moderna epoko, en 1970 la ekstremdekstra verkisto Jukio Miŝima, post nesukcesa puĉo kontraŭ la nacia registaro, publike harakiris proteste kontraŭ la tiama registara politiko. Lia helpanto, dudekkvinjarulo nomita Morita Masakacu, provis senkapigi Mishima trifoje, sed ne sukcesis; la skermisto Koga Hirojasu fine sukcesis senkapigi lin. Poste, Morita ankaŭ harakiris, kaj Koga senkapigis lin ankaŭ.
Feminismaj movadoj kaj ideologioj
Tendencoj
Liberala feminismo estas individuisma formo de feminisma teorio, kiu koncentras sin al la kapablo de virinoj bonteni sian egalecon per siaj propraj agoj kaj elektoj. Liberalaj feministoj argumentas, ke la socio false kredas, ke virinoj estas nature malpli intelekte kaj fizike kapablaj ol viroj; tial ĝi tendencas diskrimini kontraŭ virinoj en la akademio, la forumo, kaj la merkato. Liberalaj feministoj kredas, ke "virina subordigo radikas en aro de kutimaj kaj juraj limigoj, kiuj obstruas la eniron kaj sukceson de virinoj en la tiel nomata publika mondo." Ili strebas al seksa egaleco per politikaj kaj juraj reformoj.
Marksisma feminismo estas skolo de feminismo, kiu koncentras sin al la enketado kaj klarigado de la manieroj kiel virinoj estas subpremitaj per sistemoj de kapitalismo kaj privata proprieto. Laŭ marksismaj feministoj, la liberiĝo de la virino eblas nur per radikala rekonstruo de la hodiaŭa, kapitalisma ekonomio, en kiu la plimulto el la laboro de virinoj estas nekompensita.
Radikala feminismo estas vidpunkto en feminismo, kiu subtenas radikalan reordigon de la socio, kie vira supereco estas forigita en ĉiuj sociaj kaj ekonomiaj kuntekstoj. Radikalaj feministoj klopodas aboli patriarkecon per defiado de ekzistaj sociaj normoj kaj institucioj, anstataŭ per pure politika procedo. Tio inkludas defion al la nocio de tradiciaj seksaj roloj, kontraŭon al la seksa objektigado de virinoj, kaj plivastigon de la publika konscio pri aferoj, kiaj seksperforto kaj perforto kontraŭ virinoj. Radikalaj feministoj lokas la radikan kaŭzon de la subpremado de la virino en patriarkecaj seksaj rilatoj, kontraŭe al juraj sistemoj aŭ klaskonflikto.
En Esperantujo ekzistas ankaŭ Feminisma Esperanta Movado, ekde 2004.
Anarki-feminismo
Anarki-feminismo kombinas anarkiismon kaj feminismon. Ĝi ĝenerale vidas patriarkecon kiel manifestaĵo de nevolonta hierarĥio. Anarki-feministoj kredas, ke la lukto kontraŭ patriarkeco estas esenca parto de la klasbatalo, kaj de la anarkiisma lukto kontraŭ la ŝtato. Esence, la filozofio vidas anarkiisman luktadon kiel necesa ero de feminisma luktado, kaj renverse. Laŭ L. Susan Brown, "anarkiismo estas politika filozofio, kiu kontraŭas ĉiujn rilatojn de potenco, kaj estas defundamente feminisma". Anarki-feminismo aperas en individuisma kaj sociala formoj, kun pli da individuistoj en Usono, kaj pli da socialaj anarkiistoj en Eŭropo.
Anarki-feminismon inspiris aŭtoro kaj teoriantoj de la malfrua 19-a kaj frua 20-a jarcentoj, kiel la anarki-feministinoj Emma Goldman, Voltairine de Cleyre kaj Lucy Parsons. Dum la Hispana Enlanda Milito anarki-feminista grupo Mujeres Libres (Liberaj Virinoj) organiziĝis por defendi kaj anarkiismajn, kaj feminismajn ideojn.
Anarki-feministoj kritikas la vidojn de iuj el la tradiciaj anarkiistaj teoriantoj kiel Pierre-Joseph Proudhon aŭ Miĥail Bakunin, ĉar tiuj ĉi vidis patriarkecon kiel malgrava problemo integra nur al kapitalismo, kiu malaperus kun ĝi. Kelkaj eĉ subtenis patriarkecon. Proudhon, ekzemple, vidis la familion kiel la plej baza unuo de socio kaj sia moraleco, kaj pensis ke virinoj havis respondecon plenigi tradician rolon en ĝi.
Aliaj tendencoj
Kultura feminismo estas la ideologio de "ina naturo" aŭ "ina esenco" kiu klopodas revalidigi tion kion oni konsideras subvalorigitaj inaj atributoj. Ĝi emfazas la diferencon inter viroj kaj virinoj sed konsideras ke la diferenco estas psikologia, kaj estas kulture konstruita pli ol biologie denaske. Ties kritikistoj asertas, ke ĉar ĝi estas bazita sur esencisma vidpunkto de la diferencoj inter viroj kaj virinoj kaj defendas sendependecon kaj institucikonstruado, tio kondukis al feministoj retiriĝi el politiko al "vivo-stilo". Kritikisto Alice Echols (feminisma historiisto kaj kultura teoriulo), konsideras, ke membro de Redstockings Brooke Williams estis kiu enkondukis la terminon "kultura feminismo" en 1975 por priskribi la senpolitikigo de radikala feminismo.