cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Kagajano
Administra centro de la provinco estas la urbego Tuguegarao. Laŭ la censo de la jaro 2007 sur la provinca teritorio vivis 1 072 571 homoj. Ĝi kovras areon de 9 295 kvadrataj kilometroj, kaj la loĝdenso do estas po 115 loĝantoj laŭ kvadrata kilometro.
Estas diversaj insularoj, kiel la Babujan Insuloj.
.ac
''Ĉi tiu artikolo estas pri domajno de la alta nivelo. Pri la aliaj signifoj de la dulitera kombino vidu apartigilon Ac''.
.ac estas interreta nacia domajno de la alta nivelo de Ascension Island.
Eksteraj ligiloj
Toppdomän
Fontguenand
estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Indre, en la regiono Centro-Valo de Luaro (Centre-Val de Loire, prononco [). Fine de en la komunumo vivis. Administre la komunumo apartenas al la arondismento Châteauroux kaj al la kantono .
5045 Hoyin
5045 Hoyin estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la elde la Observatorio de Purpura Monto, apud Nankingo (Ĉinio).
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de la ĉina makaa filantropo Ho Yin (ĉine : 何賢, 1908–1983)
24713 Ekrutt
24713 Ekrutt estas asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la de la germanaj astronomoj Freimut Börngen kaj Lutz D. Schmadel elde la Observatorio Karl Schwarzschild en Tautenburg (Germanio).
Laù propono de Lutz D. Schmadel, ĝi estis nomita en honoro de la entuziasma germana amatora astronomo Joachim Ekrutt. Profesie advokato kaj fiska konsilisto, Ekrutt eldonis kelkajn enkondukajn libretojn pri astronomio, precipe Die kleinen Planeten, pri asteroidoj.
Újezdec
Nomon Újezdec portas pluraj municipoj:
…aŭ partoj de municipoj:
Vorto Újezdec kreas ankaŭ parton de nomoj de setlejoj:
Hunter Region
La Hunter Region ("ĉasista regiono"), ankaŭ konata kiel Hunter Valley ("ĉasista valo"), estas komunumo kaj regiono de Aŭstralio. Ĝi situas en la regiono Novsudkimrio, kaj etendiĝas de ĉirkaŭ 120 kilometrojn ĝis 310 kilometrojn norde de Sidnejo. La teritorio enhavas la Ĉasistan Riveron kaj ĝiajn alfluantojn kun altebenaĵoj en la nordo kaj sudo. Situanta ĉe la norda fino de la bioregiono de Sidneja Baseno, la Ĉasista Valo estas unu el la plej grandaj rivervaloj ĉe la marbordo de Novsudkimrio, kaj estas plej konata pro siaj vinfarejoj kaj karba industrio. Laŭ la censo de 2011 tiujare en la regiono vivis loĝantoj.
Kalia apokoleato
Kalia apokoleato aŭ K-C24H37O4 estas organika kombinaĵo rezultanta je kompleta neŭtraligo de la apokoleata acido kaj kalia hidroksido aŭ kalia bikarbonato. La apokoleata acido estas produktata en la galo kaj estis unue identigita en 1920. Saloj kaj esteroj derivitaj el la apokoleata acido estas nomataj apokoleatoj. Lastatempe ekzistas multaj esploroj raportantaj la eblecojn pri kancero en mamuloj kaj la rilatoj inter la diversaj tipoj de galaj acidoj.
NGC 4533
NGC 4533 (aliaj indikoj — UGC 7725, MCG 1-32-102, ZWG 42.157, VCC 1557, PGC 41816) estas galaksio en konstelacio Virgo.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Megaklito (luno)
Megaklito estas neregula satelito de Jupitero. Ĝia orbito estas retrograda.
Malkovro
Ĝi estis malkovrita de Scott S. Sheppard, David C. Jewitt, Yanga R. Fernández kaj Eugene A. Magnier post observoj inter la kaj la, per la teleskopo de 2,2 m de de la Universitato de Havajo.
La, ili anoncis la malkovron de dek jupiteraj satelitoj inter kiuj Megaklito, kiu, oka jupitera satelito malkovrita en 2000, tiam ricevis la maldaŭran nomon S/2000 J 8.
Nomo
La, ĝi ricevis, kun aprobo de IAU la nomon Megaklito , laŭ Megaklito (greke; Μεγακλίτη), unu mitologia ulino, amata de Zeŭso kiu igis ŝin patrino de geherooj nomataj Teba kaj Lokruso.
Orbito
Megaklito estas ano de la pazifaa grupo, grupo da retrogradaj lunoj kies orbitoj havas grandajn duonaksojn inter 22 800 000 kaj 24 100 000 km, klinecojn inter 144,5° kaj 158,3° rilate al la Jupitera ekvatoro kaj dicentrecojn inter 0,25 kaj 0,43.
Centra oriento de Rio-Grando
Centra oriento de Rio-Grando aŭ laŭvorte orienta centro de Rio-Grando (Centro Oriental Rio-grandense) estas unu el la mezoregionoj en la subŝtato Suda Rio-Grando de Brazilo. Laŭ oficiala takso de 2005 fare de la Instituto Brazila de Geografio kaj Statistiko en la teritorio vivis loĝantoj.
Chigorodó
Chigorodó estas municipo de Kolombio. Ĝi situas en la departemento Antjokio, lokigita ĉe la nord-okcidento de la lando. Komence de en la municipo vivis   sur areo de x kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km².
Moskeo de la Profeto
Moskeo de la Profeto aŭ Al-Masĝid Al-Nabaŭi (المسجد النبوي), en Medino, estas la dua plej sankta moskeo de tutmonda islamo post Masĝid al-Haram en Mekko; la moskeo Al-Aksa (apud la Kupolo de la Roko, Jerusalemo) estas la tria plej sankta. La originala moskeo estis konstruigita de Mahomedo. La sekvaj kalifoj pliigis la grandon kaj la dekoraciadon de la moskeo. La komenca moskeo ne estis tiom granda kaj nur reprezentis etan parton de la nuna moskeo. Ĝia grando konsiderinde pliiĝis post la kreado de Sauda Arabio. La lasta renovigo okazis sub la reĝo Fahd. En ĉi tiu moskeo estas entombigita la profeto Mahomedo.
(17989) 1999 JE64
(17989) 1999 JE64 estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la en la kadro de la kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Stacio Hirahata
Stacio Hirahata (japane: 平端駅 [Hirahata-eki], angle: Hirahata Station) estas fervoja stacio en Jamatokorijama, Gubernio Nara, Japanio. La stacio servas 2 liniojn de Kintetsu: Linio Kintetsu-Kashihara, Linio Kintetsu-Tenri.
Francillon
estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Indre, en la regiono Centro-Valo de Luaro (Centre-Val de Loire, prononco [). Fine de en la komunumo vivis. Administre la komunumo apartenas al la arondismento Châteauroux kaj al la kantono .
San Nazzaro Sesia
estas komunumo de Italio. Ĝi situas en la provinco Novaro de la regiono Piemonto. Fine de en la komunumo vivis. Kristanaj patronoj estas la sanktaj Nazario kaj Celso, kies komuna memortago sekve estas la komunuma festotago.
Najbaras la komunumoj.
.ad
''Ĉi tiu artikolo estas pri domajno de la alta nivelo. Pri la aliaj signifoj de la dulitera kombino vidu apartigilon Ad''.
.ad estas interreta nacia domajno de la alta nivelo de Andoro.
Eksteraj ligiloj
סיומת אינטרנט Toppdomän
Pivoň
Pivoň (historie ankaŭ Pivoňka, Stockau, Stockau) estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de municipo Mnichov, en distrikto Domažlice. Ĝi troviĝas proksimume 7 km sudokcidente de Poběžovice kaj 18 km nordokcidente de Domažlice en valo sur montopiedo Lysá hora (870 m s. m.) en Bohemia arbaro. En la jaro ĉi tie daŭre vivis.
Historio
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1225, sed aliaj fontoj indikas nur jaron 1379.
Ágnes Szakács
SZAKÁCS Ágnes estas rumania hungara scenejdekoraciistino kaj kostumdizajnistino naskita en Târgu Mureș la 7-an de marto 1982.
Biografio
Ágnes Szakács diplomitiĝis pri tekstilarto en 2004 en Universitato de Arto kaj Dizajno de Kluĵo. Ŝi estas nuntempe liberprofesia artistino.
Teatro Polárka
Teatro Polárka estas ĉeĥa teatro por infanoj kaj junularo en Brno, Ĉeĥio.
El la amatora pupteatro Jitřenka (= Aŭroro) en 1999 fariĝis profesia teatro Polárka (= Polusa stelo), kiu sin koncentriĝas al du ĉefaj celoj: infanoj kaj adoleskantoj.
Por infanoj la teatro serĉas nuntempajn fabelojn aŭ fabelojn nekonatajn aŭ klopodas per moderna ludema prilaboro nuntempigi la fabelojn klasikajn.
Programoj por junularoj komencis formiĝi en la sezno 2000-2001 en tri ĉefaj formoj: surscena legado, muzikaj koncertoj kaj teatraj spektakloj. En 2006 aldoniĝis serĉa laborejo Na Pokusně (En Eksperimentejo).
Grava estas kunlaboro kun junaj artistoj, finstudintoj de artismaj altlernejoj. Talentaj reĝisoroj, desegnistoj, muzikistoj kaj aliaj artistoj ricevas ŝancon testi siajn fortojn en la teatro, apliki sian ludemon kaj fantazion. Ilia originaleco alportas buntan kolorecon kaj surprizan freŝecon.
En 2004 la teatro Polárka iĝis parto de Kultura kaj Kleriga Centralo U Tří Kohoutů (Ĉe Tri Virkokoj).
George Perkins Marsh
George Perkins Marsh (15a de marto, 1801 – 23a de julio, 1882), diplomato kaj filologo de Usono, estas konsiderata de kelkaj el la unua mediistoj de Usono kaj pro la agnosko de la nevertebla efiko de la homa agado sur la tero, antaŭanto de la koncepto de eltenebleco, kvankam "konservisto" estus pli taŭga. La Nacia Historia Parko Marsh-Billings-Rockefeller en Vermont havas lian nomon, parte, el Marsh. Lia libro de 1864 nome "Man and Nature" havis grandan influon en multaj partoj de la mondo.
Laboro
Marsh estis lerta lingvisto, kapabla kaj paroli kaj skribi flue en sveda kaj en sesopo da aliaj eŭropaj lingvoj. Li estis rimarkinda filologo por sia tempo, kaj ampleksa fakulo, kiu sciis multon de milita scienco, gravurado kaj fiziko, same kiel de islanda, kio estis lia specialaĵo. Li verkis multajn artikolojn por la Universal Cyclopaedia de Johnson, kaj kontribuis per multaj rezencoj kaj leteroj al The Nation. Li estis admiranto de Gotoj, kies apero laŭ li estis grava kaj pekuliara en la karaktero de la fondintoj de Nov-Anglio. Li posedis la plej grava kolekton de skandinavia literaturo ekster Skandinavio.
Lia libro Man and Nature (Homo kaj naturo, 1864) konstituis fruan laboron pri ekologio, kaj ludis gravan rolon en la kreado de la Parko Adirondack. Marsh jam argumentis, ke senarbarigo povas konduki al dezertigo.
11425 Wearydunlop
11425 Wearydunlop estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la aŭstralia astronomo John Broughton elde la Observatorio de Reedy Creek en Ora Marbordo (Gold Coast, Queensland, Aŭstralio).
Nomo
Ĝi estis nomita en memoro de la aŭstrala armea kirurgo Edward "Weary" Dunlop (1907–1993), militkaptito de la Japanoj dum la dua mondmilito. Sur la fervojo Birmo - Tajlando, li fariĝis legenda ĉar li plurfoje endanĝerigis sian propran vivon por savi malsanajn aliancajn soldatojn. En okazo li metis sin antaŭ la gardistoj kun bajonetoj, kiuj volis mortigi militkaptitojn tro malsanajn por labori.
Isabelo (provinco)
situo de la provinco (malhelblue ĉe la orienta marbordo)
Isabelo - hispane Isabela - estas provinco de la Filipinoj. La provinca teritorio situas ĉe la nordorienta marbordo de la insulo Luzono, la plej granda insulo de la lando, borde de la Filipina Maro. La provinco estas parto de la administra regiono 2 de la Filipinoj - la regiono Kagajana Valo (en la dekstra mapo okcidente de la Filipina Maro bildigite en diversaj nuancoj de bluo), kiu sume kovras la nordorienton de la insulo Luzono.
Administra centro de la provinco estas la urbo Ilagan. Aliaj gravaj urboj estas Santiago kaj Cauayan. Laŭ la censo de la jaro 2007 sur la provinca teritorio vivis homoj. Ĝi kovras areon de 13 775 kvadrataj kilometroj, kaj la loĝdenso do estas po 101 loĝantoj laŭ kvadrata kilometro.
Centra okcidento de Rio-Grando
Centra okcidento de Rio-Grando aŭ laŭvorte okcidenta centro de Rio-Grando (Centro Ocidental Rio-grandense) estas unu el la mezoregionoj en la subŝtato Suda Rio-Grando de Brazilo. Laŭ oficiala takso de 2005 fare de la Instituto Brazila de Geografio kaj Statistiko en la teritorio vivis loĝantoj.
Rass
Rass, arabe الرس‎ estas urbego en Regiono Kasim en Sauda Arabio. Foje la loknomo povas esti Ar Rass, Al-Rass aŭ Al-Ras.
Geografio
Rass situas en meza parto de la lando inter dunoj laŭ uedo. Unajza troviĝas 50, Burajda (regiona ĉefurbo) 80, Rijado 342 km.
Trafiko
Al Rass kuras 4 ĉefvojoj, unu el ili el Unajza.
Klimato
Rass havas tipan dezertan klimaton kun varmaj someroj. En tiu periodo (inter junio-septembro) oni mezuras ekstreme inter 39-49 °C. La averaĝa temperaturo varias vintre inter 8-21 °C.
Hochfelden
Pri la komunumo
Hochfelden estas komunumo en la distrikto Bülach, Kantono Zuriko, Svislando. Ĝi havis 1796 loĝantojn je la 31-a de decembro 2007, kiu nombro kreskis al 1914 ĝis la 31-a de decembro 2009.
Geografio
Hochfelden situas en la Zurika Unterlando, okcidente de la distriktĉefurbo Bülach, sudoriente de la komunumo troviĝas la marĉo de Neerach, kiu estas grava naturprotekta zono. Krom la vilaĝo Hochfelden mem al la komunumo ankaŭ apartenas la vilaĝo Wilenhof. La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 6,01 km², de kiuj nur 5,5% estas kovritaj de arbaro. 65% de la teritorio servas por agrikulturo, 11,1% por setlado kaj 6,3% estas trafiksurfaco.
Najbaraj komunumoj
La komunumo Hochdorf limas en nordo al Glattfelden, en oriento al Bülach, en sudo al Höri, en sudokcidento al Neerach, kaj en nordokcidento al Stadel ĉe Niederglatt.
Trafiko
Hochfelden per poŝtaŭtobusoj estas konektita kun la reto de la Zurika Trafik-Unio. La plej proksima alveturejo al la svisa aŭtovojo A52 situas du kilometrojn oriente en Bülach.
Historio
Unua skriba mencio de Hochfelden datiĝas el la jaro 886 kiel Hofelda en donacdokumento al la preĝejo Aadorf. Dum mezepoko la Monaĥejo Vetingo posedis en Hochfelden muelejon kaj diversajn bienojn, al ĝi apartenis ankaŭ la jurisdikcio, dum la senjoreco apartenis al la Grafoj de Kiburgo. Post la formorto de la Kiburgoj la rajtoj pri Hochfelden fariĝis posedaĵo de la urbo Zuriko. Vetingo ne plu sukcesis validigi sian jurisdikcion, kiu ek de 1442 fakte apartenis al la zurika voktejo Neuamt. Per la kreo de la Helveta Respubliko en la jaro 1798 Hochfelden estis atribuita al la tiam kreita distrikto Bülach, kaj ties parto ĝi restis ĝis hodiaŭ.
Walchwil
Pri la komunumo
Walchwil (prononcu valĥvil) estas komunumo en Kantono Zugo, Svislando. Ĝi havis 3440 loĝantojn je la 31-a de decembro 2007.
Najbaraj komunumoj
Walchwil limas al la Lago de Zugo en okcidento, al la urbo Zugo en nordo, al Unterägeri en oriento al la zuga eksklavo Alpli en sudokcidento kaj al la ŝvica komunumo Arth en sudo.
Historio
La unua dokumenta mencio de Walchwil datiĝas el la jaro 1283 sub la nomo Walchwile.
En la 13-a jarcento la Habsburgoj heredis la voktorajtojn pri Walchwil de la Grafoj de Kiburgo kaj pandigis ilin al la Sinjoroj de Hünenberg. Ĉi-lastaj vendis la voktrajtojn en la jaro 1352 al la lucernano Werner von Stans kaj tiel fariĝis posedaĵo de la Svisa Ĵurkomunumo. Liaj filoj vendis en la jaro 1379 tiujn rajtojn al la urbo Zugo, kiu tiel akiris sian unuan voktejon. Pro la Helveta Revolucio Walchwil en la jaro 1798 fariĝis memstara politika komunumo kaj en la jaro 1804 akiris ankaŭ la eklezian sendependecon de Zugo ricevante la pastrorajtojn pri la kapelo, kiu jam estis konstruita en la jaro 1497.
El Bosque (Kadizo)
El Bosque  estas vilaĝo kaj municipo de la Aŭtonoma Komunumo Andaluzio, en la provinco Cádiz, sude de Hispanio.
La nomo de la vilaĝo signifas en la hispana same kiel "Arbaro", kio videblas en la blazono.
La areo de la municipo estas 30 km2 kie loĝas 2035 geloĝantoj. El Bosque situas je 101 km de la provinca ĉefurbo Cádiz.
14206 Sehnal
14206 Sehnal estas asteroido de la ekstera asteroida zono, malkovrita la de la ĉehaj astronomoj Miloš Tichý kaj Zdeněk Moravec elde la Observatorio Kleť, apud České Budějovice en Ĉeĥa Respubliko.
Nomo
Ĝi estis nomita en memoro de Ladislav Sehnal (1931–2011), konata pro lia laboro pri la efiko de la sunradiado kaj de la atmosfera bremsado sur la movo de la kaj la teorio de mezuro de akcelo en la kosmo. Li estis direktoro de la Instituto de Astronomio ĉe la Ĉeĥa Akademio de Sciencoj dum 1990 - 1996.
Mallonga U (cirila alfabeto)
"ў" estas litero de la cirila alfabeto. Ĝia majuskla formo estas "Ў".
Belorusa
En la belorusa lingvo, ĝi estas la 22-a litero de la alfabeto, kaj ĝi havas prononcon [IFA: w].
Unuafoje en la belorusa lingvo la litero ŭ aperis fine de la 19‑a jarcento. Ĝi estis uzita en libro "Dudka Biełaruskaja" (Belorusa ŝalmo) de Francisko Bahuŝeviĉ, publikigita en 1891. Antaŭ tio, la literon uzis Jano Ĉaĉot en broŝuro "Da milych mužyczkoú" (Al karaj kamparanoj), kaj Vincento Dunin-Marcinkjeviĉ. Tamen tiam ĝi aspektis kiel u kun dekstra korno: ú.
Poste, fine de la 19‑a jarcento ĝis komence de la 20‑a el latina alfabeto la litero venis ankaŭ al la cirila alfabeto de la belorusa lingvo. Kiel de "u" oni formas "ŭ" – per aldono de la hoketo, same el "у" formiĝis "ў".
Rheinhausen (Breisgau)
Rheinhausen estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Emmendingen, en la Regiono Suda Supra Rejno kaj en la distriktaro Freiburg de la federacia lando Baden-Virtembergo. Fine de la komunumo havis  loĝantojn.
Natura parko Taubergießen
En la nordokcidenta parto de la komunuma teritorio, proksime de la Rejno, al Rheinhausen apartenas parto de la natura parko Taubergießen, apudrivera herbejaro tuj oriente de la nun kanaligita riverego Rejno: la ekologie protektita natura parko estas nur la centra parto de grandega ĉerivera arbaro, kiu en tempo de alta akvonivelo estas inundata. Ĝi gastigas la tipajn plantojn kaj bestojn de ĉeriveraj arbaroj, aparte akvobirdojn kiel anasoj kaj cignoj, kaj aldone iujn dumtage pasantajn homojn, kiuj komforte en tradiciaj lignaj boatoj estas navigataj tra la malsekejoj, aŭ sporte en propramane alportitaj kanuoj kaj kajakoj malkovras ilin. Krome vasta reto da vojetoj ankaŭ ebligas al migrantoj kaj biciklantoj voji tra ĝi. La areo en 1979 iĝis ekologie protektata, kaj estas inter la plej grandaj tiaj areoj en la sudokcidento de Germanio.
Mallonga U (cirila alfabeto)
Belorusa
En septembro de 2003 en unu el plej antikvaj belorusaj urboj Polack estis instalita monumento honore al tiu ĉi unika litero.
Uzbeka lingvo
En la malnova ortografio de uzbeka lingvo, ĝi havas prononcon [IFA: o, ɵ]. En la moderna latina ortografio, ĝia sono estas skribata kiel "Oʻ ".
Kamenný Most (distrikto Nové Zámky)
Kamenný Most, hungare Kőhídgyarmat estas vilaĝo en Slovakio, en Regiono Nitra, en Distrikto Nové Zámky. La slovaka historia nomo estis Kamenné Ďarmoty.
Situo
La vilaĝo situas en valo, laŭ dekstra bordo de Hron, laŭ ĉefvojo kaj fervojo Želiezovce-Štúrovo. La lasta troviĝas 7 km-ojn for.
Historio
Dum epoko de romianoj remparo konstruiĝis tie. La unua mencio pri la loko devenis el 1271. La kampoj apartenis al ĉefepiskopo de Esztergom. Pli frue jam estis tie ŝtona ponto, kiu estis samtempe doganejo. En 1910 loĝis tie 1410 da homoj (plejparte hungaroj). Ĝis Traktato de Trianon la vilaĝo apartenis al Esztergom (reĝa departemento), al la distrikto de Párkány. Poste la vilaĝo iĝis parto de Ĉeĥoslovakio. Inter 1938-1945 la vilaĝo rehungariĝis. La unua Arbitracio de Vieno deklaris, ke tiuj komunumoj, kie la hungaroj vivas en majoritato, apartenu al Hungario. Post la 2-a mondmilito la hungaroj senrajtiĝis laŭ Dekretoj de Beneš. En 2001 loĝis en Kamenný Most 1034 da homoj (931 hungaroj, 91 slovakoj).
Cx486SLC/DLC
Cx486SLC/DLC - procesoro far firmao Cyrix. Per la procesoro estis lanĉita familio de Cx. Laŭ arkitekturo ĝi estis 32-bita hibrida procesoro - regata per instrukciaro Intel 486, tamen muntata al ĉeftabulo de 386-procesoro. Por bona funkcio estis bezonata novigo de BIOS.
Agantuk
Agantuk (La nekonatulo) estas filmo de bengala reĝisoro Satyajit Ray de 1991; ĝia ĉefa aktoro estas Utpal Dutt.
En burĝa Kalkato-a familio la edzino, Anila, ricevas leteron el viro, kiu asertas esti ŝia onklo. Tiu onklo malaperis antaŭ tridek kvin jaroj. Li estas fremdulo al la familio, kaj estis komprenita kiel mortinta. Li skribas, ke li tuj venos kaj pasigos kelkajn tagojn ĉe ŝi. Li alvenas kaj rakontas, ke li estas homologiisto. Li vojaĝadis tra la mondo: Europo, Usono, kie li loĝis kun la indiĝenaj amerikanoj kaj eldonigis libron «An indian Among Indians» (vortludo pri «indian» =hindio, kaj «indian»= indiano). Poste li same loĝis inter la sud-amerikaj indianoj. Li asertas esti nun survoje al Aŭstralio por vivi kun la tieaj aborigenoj. Subindra, la edzo de Anila pridubas la nekonaton. Li suspektas ke eble tiu estas fripono, kiu intencas kapti la heredaĵon. Tial diversaj elprovoj estas laŭvice uzataj al li cele al malkovri la veron. Sed la nekonato tre bone trapasas ilin kaj montras lertan psikan komprenon.
Male al la gepatroj la juna filo de Anila akceptas la onklo tuj de l’ komenco. Sed la edzo neniam sukcesas kompreni la strangan vizitanton. Post sceno kie ciuj rekuniĝas unusente dancante tradician dancon kun la loĝantoj de adivasi-a vilaĝo (आिद वासी = praaj loĝantoj) de Bengalo, la onklo foriras tiom neatendite, kiom li alvenis, lasante malantaŭ si kelkajn neforgeseblajn frazojn. (ekzemple: dum unu elprovo far iu amiko familia, tiu tiklas la nekonaton pri kanibalismo: «ĉu tio ne estas la plej barbara, sovaĝa malciviliza el ĉiaj kutimoj?» la onklo respondas: «Jes kanibalismo estas barbareca. Sed ĉu vi scias, kio estas eĉ pli barbareca kaj malciviliza, nu, vidi senhemulojn kaj drog-dependuloj en urbo tiel, kiel New-York. Kaj la kapableco far unu civilizo venki aliajn kaj detrui tutajn urbojn per nur puŝante unu butonon. Centfoje pli barbareca tio ja estas!») Tiu psikologie riĉa, pensiga, ĉuiganta filmo estas bela kaj simpla kiel desegno, aŭ kiel medita momento sur iu Kalkata-a mejdan (=libera spaco, ludplaco).
Fasadismo
Fasadismo estas konstrumetodo (fasadkonserva konstruado), parta dekonstruo de staranta kontruaĵo, ĉe kiu ĝenerale restas nur la ekstera fasado. Fasadismo okazas plej ofte por konservi la eksteran fasadon de iu historia konstruaĵo, pejzaĝon de malnova urboparto.
La fasadkonserva konstruado estas efektivigita per specialigitaj konstrufirmaoj. Tiu konstrumetodo forte detruas la konstrustrukturon de la kontruaĵo, ofte detruas la portajn, apogajn elementojn, tutan internan parton kun ornamaĵoj, ŝtuparoj, internaj aperturoj (pordoj, fenestroj). Ĉar tiel forta detruo de la postrestintaj malnovaj strukturoj estas tre disputita inter la urboprotektantoj, tiel oni uzas la ioemete negativan esprimon "fasadismo" anstataŭ "fasadkonserva konstruado".
Lannilis
(jen france, bretone Lanniliz) estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Finistère (jen france, Penn-ar-Bed), en la regiono Bretonio (Bretagne, Breizh). Fine de en la komunumo vivis.
Talisay (Okcidenta Negroso)
Talisay, [talisaj] - Lungsod ng Talisay - estas kvinaklasa urbego, ankaŭ komponenta urbo en Filipinoj, en insulo Negroso, en regiono Okcidentaj Bisajoj, en provinco Okcidenta Negroso. Talisay administras resume 27 distriktojn kaj apartenas al urbaro de Bacolod.
Geografio
Talisay situas en nordokcidenta parto de la insulo inter maro kaj monto. Silay troviĝas nur 7, provinca ĉefurbo Bacolod 11, Bago (Filipinoj) 27, regiona ĉefurbo Iloilo (urbo) 43, Cadiz (Filipinoj) 44, Kabankalan 85, Cebuurbo 114, Calbayog 231, Legazpio (Albajo) 281, ĉefurbo Manilo 479, Kezonurbo 485 kilometrojn (aere).
Historio
En tiu pitoreska loko komence nomadaj indiĝenoj vivis. En 1788 malajoj ekloĝis kaj fondis vilaĝon sub nomo Minuluan. Baldaŭ hispanoj komencis planti sukerkanojn loke, kiuj disetendiĝis en la plena insulo. La plantaĵoj kreskis bone en la riĉa, argila grundo. Oni establis ankaŭ sukermuelejojn. En 1850 la komunumo akiris la rangojn municipo kaj paroĥo. Ĝi estis renomita Talisay laŭ la arbo, kiu kreskis abunde laŭ la enfluejo de la rivero proksima. Por gastigi la kreskantan populacion tri pliaj lokoj estis establitaj. Dum la Filipina Revolucio Talisay estis signifa apoganto en ribelo kontraŭ Hispanio. La hispanoj kapitulacis sen sangoverŝado en 1898. Tamen iom poste la lando transiris al la manoj de alia kolonia potenco Usono. La japana okupo okazis inter 1942-1945, en tiu periodo rezista movado estis en la montaj regionoj. Talisay urbiĝis en 1998 laŭ filipina klasifikado kaj atingis la internacian klasifikadon grandurbo en la 2010-aj jaroj.
Ekonomio
Talisay estas agrikultura urbego. La sukerkano estas la ĉefa agrikultura produktaĵo.
Religio, eduko kaj lingvo
Plimulto de la loĝantoj estas katolikoj. La urbego gastigas teknologian universitaton kaj alian kampuson. En Talisay la loĝantoj parolas 2 lokajn lingvojn.
Trafiko
Talisay estas alirebla laŭ la marborda vojo ambaŭflanke, krome estas flankovojo al interno de la insulo.
Klimato
Talisay situas en la tropika klimato. Jare pluvas po 2193 mm. En ĉiuj monatoj pluvas, tamen inter majo kaj decembro pli ofte pluvas. La averaĝa temperaturo varias inter 24-30 °C. Ne estas grandaj diferencoj inter la monatoj.
Litava (alfluanto de Krupinica)
Litava estas grava maldekstraflanka alfluo de Krupinica. Tuta longeco estas 44 km. Elfontas en Krupinská planina sub monto Javorok (695,0 m) en  supermara alteco ĉirkaŭ 650 m. Fluas unue sude tra vilaĝo Senohrad, de maldekstro alportas Litavica (451,5 m s. m.), poste trafluas vilaĝojn Lackov kaj Litava, kie alportas Rieka de maldeksta flanko. Ĉe vilaĝo Cerovo profunde entranĉaĝas en submetaĵo kaj trafluas tra kanjonforma areo. Turniĝas okcidente, de maldekstro alportas Malá Litava kaj kreas kvin grandaj meandrojn. En tiu parto ĝi alportas unue Hlboký jarok de maldekstro, sekve Cerovský potok, Trpinec kaj Konštiansky potok de dekstro. Sur roko en la lasta meandro, antaŭ kunfluo kun Konštiansky potok  elstaras ruinoj de kastelo Čabraď. Rivero poste fluas sudokcidenten kaj valo plivastiĝas, trafluas en proksimeco de vilaĝo Drienovo, poste alportas dekstraflanka Vrbovok (169,6 m s. m.) kaj fluas sude. Poste alportas maldekstraflanka Jalšovský potok (160,3 m s. m.), turniĝas unue sudokcidenten kaj antaŭ vilaĝo Plášťovce okcidenten. Trafluas Plášťovce kaj en ĝia katastro enbuŝas en Krupinica.
Heugnes
estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Indre, en la regiono Centro-Valo de Luaro (Centre-Val de Loire, prononco [). Fine de en la komunumo vivis. Administre la komunumo apartenas al la arondismento Châteauroux kaj al la kantono .
The Count
La Grafo estas la kvina filmo de Charlie Chaplin por Mutual Film Corporation en 1916. Estis lanĉita la 4-an de septembro; kunaktoris Eric Campbell kaj Edna Purviance.
József Imre (1884)
József Imre naskiĝis la  1884 en Hódmezővásárhely. Li mortis la 1945 en Budapeŝto.
Biografio
József Imre akiris kuracistan diplomon en Reĝa Universitato de Budapeŝto en 1907, poste li laboris en kliniko en Budapeŝto ĝis 1916. Li ankaŭ studvojaĝis helpe de stipendio en 1909 al kliniko de Freiburg. Li estis nomumita privata profesoro en 1914, ankaŭ ĉefkuracisto. Dum kaj post la 1-a mondmilito li parte kuracadis en diversaj hospitaloj. Ekde 1919 li estis katedrestro kaj klinikestro de Scienca Universitato Erzsébet komence en Budapeŝto, poste en Pécs. En la jaroj 1924 kaj 1926 li studvojaĝis al Usono. En la studjaro 1928 li estis rektoro, poste li estis katedrestro kaj klinikestro en Budapeŝto ĝismorte. Li faris signifajn kirurgiajn operaciojn.
The Count
Sinoptiko
La helpanto de la tajloro (ludita de Chaplin) bruligas la pantalonon de grafo gladante ĝin kaj ĝi bruliĝas. Lia ĉefo (Campbell) malkovras noton klarigantan ke la grafo ne povas partopreni festenon, kaj vestiĝas bele kiel grafo por preni lian lokon.
Chaplin ankaŭ iras al la loĝejo gastigante la festenon, sed renkontas la tajloron. Ili ambaŭ tiam luktas por la belulino, Miss Moneybags (Purviance). Baldaŭ Charlie estas malatentigita de cigana knabino kaj la tajloro devas fordefendi aliajn delogantojn. La reala Grafo finfine alvenas, aŭdas pri la trompantoj kaj vokas la policon. Chaplin faras frenezan subitan movon tra la festeno kaj forkuras al sekureco.
88705 Terpomo
88705 Terpomo estas tre malgranda, malhela asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la de la kanada amatora astronomo William Kwong Yu Yeung elde la Observatorio Desert Eagle en Benson (Arizono, Usono).
Unuiĝintaj Nacioj deklaris 2001 la Internacia Jaro de la Terpomo. Komence aldomigita en Andoj, la terpomo estis alportita en Eŭropon en la deksesa jarecento. Ĝia valoro estas en ĝia granda rendimento kaj ĝia preskaŭ perfekta nutra ekvilibro. Multenombraj asteroidoj onidire havas formon de terpomo.
Salvatore Viganò
Salvatore Viganò (Napolo, 25-a de marto 1769 – Milano, 10-a de aŭgusto 1821) estis itala komponisto kaj koregrafo.
Edy
Edy estas vira individua nomo.
Salvatore Viganò
Biografio
Li estis filo de alia elstara koregrafo siatempe, nome Onorato Viganò, studis komponarton kun Luigi Boccherini (sia onklo), kaj en la 1780-aj jaroj li jam estis komponinta originalan muzikon. En 1788 li premieris kiel dancisto en Venecio, ludante en la festoj pro la kronigo de Karlo la 4-a de Hispanio en 1789. Li estis disĉiplo de la franca dancisto kaj koregrafo Jean Dauberval. En 1791 li atingis kun sia edzino la sukceson en Venecio pere de sia unua baleto koregrafiita, nome Raoul de Créqui. Li estis baletinstruisto en Vieno, kie li kunlaboris kun Ludwig van Beethoven en la baleto Die Geschöpfe des Prometheus. Li revenis al Italio en 1804 kaj iĝis la instruisto de la baletlernejo de La Scala de Milano.
Edy
Deveno
Edy estas mallongigita formo de Eduardo aŭ ties variacioj.
Salvatore Viganò
Biografio
Li estis konsiderata la patro de nova tipo de spektaklo nomata koredramo, kie la danco kunvivas kun la pantomimo kaj aliaj artaj formoj. La stilo de Viganò estis klasikisma, kio atribuis grandan gravon al la baletanaro, nome la dancistaro kiu funkcias kiel koruso, ĝis tiam nur akompanantaro sed kun Viganò ili akiris protagonecon, kun propraj scenoj.
NGC 4534
NGC 4534 (aliaj indikoj — UGC 7723, MCG 6-28-10, ZWG 188.8, KARA 536, KUG 1231+357, PGC 41779) estas galaksio en konstelacio Ĉashundoj.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Ramiro la 2-a (Aragono)
Ramiro la 2-a de Aragono surnomata la Monaĥo (n. la 24-a de aprilo 1086 - m. la 16-a de aŭgusto 1157), reĝo de Aragono inter 1134 kaj 1157.
Tacito (verkisto)
Tacito, origine Publius aŭ Gaius CORNELIUS Tacito  naskiĝis en 55 kaj mortis en 117, li estis romia verkisto. Liaj ĉefaj verkoj estas Analoj kaj Historio, unu el liaj malgrandaj verkoj Germania havas grandan historian intereson kaj estas la unua dokumento pri Germanaj popoloj. Ofte oni kvalifikis lin kiel la plej granda historiisto de Romio. La simpatio de Tacito klare iris al respublika reĝimo, pli ol al la arbitreco de kelkaj imperiestroj. Li verkis pri imperiestroj kaj potenculoj kun sama evidenteco kiel pri personoj de malpi graveco kaj donas per tio belan priskribon de la vivo en sia epoko.
Ramiro la 2-a (Aragono)
Ekde tre juna aĝo, Ramiro sin dediĉis al la Eklezio, unue kiel monaĥo en la franca monaĥejo Sankta Ponco de Tomero; poste kiel abato en la monaĥejo Sankta Petro la Malnova Huesca kaj laste kiel episkopo de Roda de Isábena-Barbastro.
Lia frato, la reĝo Alfonso la 1-a, lasis en heredo siajn regnojn al la Militistaj Ordenoj, sed neniu pensis plenumi tiun testamenton, kaj la aragona nobelaro, kunveninta en Ĥako, agnoskis Ramiron kiel reĝo. Siaflanke, la navaranoj elektis García la Restaŭrinto. En tiu momento Ramiro estis episkopo de Roda-Barbastro, sed li devis okupi la tronon.
Tacito (verkisto)
Biografio
Tamen tio ne malhelpis Taciton por evoluigi belegan politikan karieron. Kelkajn jarojn post sia geedziĝo li verŝajne jam estis XX-vir (pastrokolegio ekzistanta el 20 viroj) sub Vespasiano. De G. Alföldy estis sugestita tre kredinda interpreto ke Tacito estis indikita de Titus kiel quaestor Augusti (persono kiu verkas kaj laŭtlegas la paroladojn de la imperiestro al la Senato ), baziĝante sur epigrafo en la tombomonumento de Tacito je la Via Nomentana en Romo. Verŝajne li praktikis tiun funkcion en 80 aŭ 81 – ne pli laste ol 82. Kiam li estis kvestoro en 81, tio signifas ke li estis parolanto por Tito kaj por ties frato Domiciano, ĉar Tito mortis je la 13-a de septembro 81. Ĉar li nun estas eks-kvestoro, li estis akceptita en la Senato kiel homo novus (unua de familio kiu en la Senato havis sidejon). El la epigrafo ni ankaŭ povas konkludi ke li en 84 aŭ 85 transsaltis la funkcion de aedilis kaj estas elektita kiel tribunus plebis. En 88 li eĉ estis praetor (funkcio en la justico) kaj membro de la prestiĝa pastrokolegio de la Dekkvin de quindecimviri sacris faciundis. En 89 li fariĝis delegito de posteno en la provincoj, por kvar jaroj – pri kiu oni scias malmulton.
Ramiro la 2-a (Aragono)
Malgraŭ lia manko pri politika sperto, sufokigis plurajn ribelojn dum lia regado, kiu daŭris de 1134 ĝis 1157, poste sukcedata de reĝino (kiel titolo ĉar ŝi ne povis regi pro esti virino) de Petronila de Aragono, naskita de laŭleĝa geedziĝo de Ramiro kun Inés de Poitou, kiu regis inter 1157 kaj 1164, jaro kiam ŝi abdikas favore al sia filo Alfonso la 2-a, unua reĝo de la Kronlando de Aragono.
Tacito (verkisto)
Biografio
Kiam Domitiano je la 18-a de septembro 96 estis murdita de siaj plej intimaj konatoj, la tiam proksimume kvardekjara Tacito havis sidejon kiel consul suffectus por la jaro 97 - probable ankoraŭ indikita de Domitiano – en la Senato. Sub Trajano li apartenis kiel eks-konsulo al la elito de la senatanoj kaj sin ĵetis sur la historiverkadon. En 112 kaj 113 li estis dum unu jaro guberniestro de la provinco Asia, tre havinda posteno. Probable li mortis ĉirkaŭ la jaro 120 kiel deputita oratoro kaj historiisto.
De vita et moribus Iulii Agricolae (Agricola)
De vita et Moribus Iulii Agricolae aŭ Agricola estas tridekpaĝa biografia skizo de Gnaius Iulius Agricola – la bopatro de Tacito– eldonita de Tacito en 98, dum la tempo de Trajano.
Ramiro la 2-a (Aragono)
En la Regno de Aragono ekzistis pluraj nobelaj grupoj kiuj batalis inter si por atingi pliajn povojn kaj riĉecon. Tiuj ĉi grupoj konfrontiĝis unu la alian profitante de la monarkoŝanĝo. En unu el tiaj disputoj, Ramiro la 2-a preskaŭ perdis la tronon, pro kio li devis forfuĝi al Besalú en 1135. Je lia reveno li solvis la problemon senkapigante plurajn nobelojn kiuj atakis karavanon de muzulmanoj dum militpaŭzo. Tiu ĉi okazintaĵo originigis la legendon pri la Sonorilo de Huesca.
Tacito (verkisto)
De vita et moribus Iulii Agricolae (Agricola)
tamen ĝi ne estas tradicia biografio, ĉar la vivrakonto de Agricola estis uzita por ilustri la tiranan konduton de Domitiano kaj por laŭdi Nerva-n kaj Trajano-n. Ĝi estas neekvilibra laŭ konstruo pro la de li – pliposta – karakteriza detala priskribo de militiroj, oratoradoj al la soldatoj kaj lia atento por la etnografio de Britannia kaj ĝia loĝantaro. R. Syme opinias ke oni povas nomi la verketon eĉ dokumento de Romia politika literaturo.
Ramiro la 2-a (Aragono)
Ramiro serioze okupiĝis por ke la Aragona Krono ne restu sen heredanto. Post la fiasko adopti García Ramírez de Navaro, jam reĝo de la navaranoj, intencis havis heredanton por la regno de Aragono. Por tiu celo li geedziĝis la 13-a de novembro 1135 en la katedralo de Ĥako kun Inés de Poitou, franca nobela vidvino kiu montris sian fekundecon en la unua geedziĝo. El tiu ĉi geedziĝo naskiĝis la heredantino, Petronila, la 29-a de junio 1136. En la fino de la sama jaro, la reĝo kaj la edzino divorciĝis. Inés izoliĝis en la monaĥejo Sankta Maria de Fontevrault, kie ŝi forpasis en la jaro 1159.
Tacito (verkisto)
De vita et moribus Iulii Agricolae (Agricola)
La verketo ankaŭ havas kvanteton da retoriko – kion ni ankaŭ retrovas en plipostaj verkoj – kio parte estas propra je la ĝenro kiu konas la laudatio kiel konstanta elemento.
De origine et situ Germanorum (Germania)
De origine et situ Germanorum aŭ Germania kiu aperis en tiu sama jaro 98 estas vera etnografio en kiu unue Germanio kaj la vivmaniero de la loĝantaro estas pridiskutita kaj sekve li detale skribis pri la diversaj germanaj triboj. La nura konservita traktato pri tiu popolo kaj tial unika fonto por esploristoj.
La malnova temo de kontrasto inter la priskribita popolo - la germanoj – kaj la romianoj de tiu tempo havas ĉe Tacito kaj moralinstruan kaj informan celon, ĉar sub Trajano oni ankoraŭ daŭre estis konfrontita kun la reala minacanta danĝero kiu venis de la germanoj.
Venkoj kiuj estis proklamitaj de sinsekvaj imperiestroj, li konsideris ilin kiel historie nefundamentita propagando de tiuj imperiestroj.
Dialogus de oratoribus
Dialogus de oratoribus estis longtempe pridisputita, sed nuntempe estas ĝenerala konsento ke temas pri verko de Tacito dediĉita al Lucius Fabius Iustus, consul suffectus en 102.
Historiae
Historiae estas la unua grava kaj vasta historia verko de Tacito, kiu ni dank’ al leterskribado inter Tacito kaj Plinius minor parte povas datumi. Tiel montriĝas ke li ĉirkaŭ 106 verkis pri la jaro 79 kaj ke li okupis sin per la pritrakto de la registaro de Domitiano en 109. Li pritaraktas en ĉi tiu verko la historion de Romo dum la triimperiestrojaro 69 kaj sub la regado de Flavii. De la - supozata – dudu aŭ dekkvar libroj nur restas la unua kvar kaj la komenco de la kvina libro.
Oni opinias ke la verko divideblas en du heksadoj, nome la unua pri la enlanda milito sub Galbo, Oto kaj Vitelio (I-III) kaj la regado de Vespasiano (IV-VI); la dua pri la jaroj de stabileco sub Tito kaj la unuaj jaroj sub Domiciano (VII-IX) kaj fine la malluma periodo sub Domiciano de 89 ĝis 96 (X-XII). Ĉi ĉio tamen restas spekulado.
En lia praefatio (antaŭparolo) la drama elnodigo jam estas pli malpi anoncita kaj li anoncas ke – se la jaroj favoras lin – li ankoraŭ volas skribi pri la regado de Nerva kaj Trajano.
Ab excessu divi Augusti (Annales)
Ab excessu divi Augusti aŭ Annales estas dua pli granda historia verko de Tacito kaj temas pri la Julia-Klaŭdia dinastio ekde la morto de la diigita Aŭgusto, de kiu verŝajne la plej granda parto estis verkita sub la regado de Hadriano (117-138) kaj do ne temas pri Trajano, nek Nerva. De la supozataj 18 libroj nur la libroj I ĝis IV estis entute konservitaj, V kaj VI nur parte, kaj XI ĝis XVI sen respektive komenco aŭ fino.
La unuaj ses estas analizaj laŭ konstruo - pro tio la nomo Annales, dum la lastaj pli koncentriĝis ĉirkaŭ temoj aŭ personoj. R. Syme opinias ke ĉi tiu stilŝanĝo referencas al pli profunda ŝanĝo, nome la evoluo de principato al la dominato.
Literatura stilo
La verkaĵoj de Tacito estas konataj pro sia densa kaj fakta prozo, kiu malofte interpretas la faktojn, kontraste al la stilo de kelkaj el liaj samtempuloj, kiel ekzemple Plutarko. En la plej multaj el liaj verkaĵoj li konservas striktan kronologian ordon en sia rakonto, kaj malofte ĝenerale pentras la grandan bildon, lasante la leganton rekrei tiun bildon mem. Tamen, kiam li ja donas ĝeneralan aspekton, ekzemple en la alineoj, kiuj malfermas la Annales (resumante la soci-politikan situacion fine de la aŭgusta regnoperiodo), li uzas nur kelkajn koncizajn frazojn, kiuj kondukas la leganton al la centro de la rakonto.
Aliro al historio
Tacito kombinas malsamajn historiajn alirojn, kreante sian propran metodon. Lia historia stilo nepre ŝuldas al Salustio. Lia historia verko enhavas penetrajn kaj foje pesimismajn prisciojn pri la psikologio de potencpolitiko, kombinante rektajn priskribojn de la okazaĵoj, moralajn lecionojn, kaj fokusitaj dramecaj raportoj. Lia vidpunkto estas tragika kaj ne sentimentala. Laŭ lia opinio, ne estas la honoro de la historio kolekti rakontojn por amuzi la leganton. Sekve, li malproksimiĝas de ĉio bagatela, vulgara kaj imaga.
La propra deklaro de Tacito pri sia aliro al la historio estas fama: "Sen kolerego kaj sen antaŭjuĝo, kies gustoj estas malproksime de mi."
Kvankam lia priskribo estas la plej proksima al neŭtraleco kaj objektiveco kiu povas esti trovita en antikvo, ekzistas multe da diskuto en esplorado pri la neŭtraleco de Tacito, kaj kelkaj opinias ke la citaĵo supre estas nur malplenaj vortoj.
Tacito perceptas la historion de la heredantoj de Aŭgusto en la spekulareco de la pliiĝo de tiraneco kaj ĝia historio. La konflikto inter sklaveco kaj libereco kuras kiel gvida motivo tra la tuta Annales. Li kondamnas la flaton de la reganto kaj la submetiĝon antaŭ li. En ĉiuj liaj verkaĵoj, li traktas la ekvilibron inter la Senato kaj la imperiestro, kaj la kreskantan korupton de la regantaj klasoj en Romo kiuj tre rapide kaj facile adaptiĝis al la kreskanta riĉeco kaj potenco de la imperio. Laŭ Tacito, la senatanoj malŝparis sian kulturan heredon, tiun de sinesprimlibereco, por trankviligi la imperiestron.
Tacito emfazis la kreskantan dependecon de la imperiestro de la bonvolo de la armeo. Ĝi priskribas la ŝanĝiĝantan gravecon de diversaj legioj en influado al la imperio, kaj specife la influon fare de la soldatoj postenigitaj ene de Romo, precipe de la Pretora gvardio.
La politika kariero de Tacito estis plejparte sub imperiestro Domiciano. La sperto de lia vivo sub la tiraneco, korupto kaj degenero kiu estis en ĉi tiu periodo, povas klarigi lian amaran kaj ironian politikan analizon. Li avertas pri la danĝeroj de potenco sen respondeco, amo al potenco sen principoj kaj valoroj, kaj publika apatio kaj korupto, naskita de la granda riĉeco kreita de la imperio.
Tamen, la bildo, kiun li konstruas por Tiberio dum la unuaj ses libroj de la Annales estas ne nur morna, sed ankaŭ ne simpatia: La plej multaj akademiuloj vidas la karakteron de Tiberio kiel plejparte pozitiva en la unuaj libroj kaj ofte kiel negativa en libroj post la intrigoj de Sejano. La enpotencigo de Tiberio priskribanta en la unuaj ĉapitroj de la unua libro estas karakterizita per la hipokriteco kaj ŝajnigo de la nova imperiestro kaj liaj korteganoj. En la sekvaj libroj estas certa respekto por la saĝo de la veterana imperiestro, kiu alportas lin for de Romo por konservi lian statuson. Tacito enkorpigas en la priskribon de la faktoj komentojn kaj foje interpretoj pri la intencoj de Tiberio kaj liaj motivoj, kiuj estas vortigitaj kvazaŭ ili ankaŭ estus faktoj. La kaŝaj motivoj kiujn Tacito rivelas en la vortoj kaj faroj de Tiberio, ne estas devigataj per la faroj mem, sed per la ĝenerala vido kiun li havas de lia karaktero, kaj ilia aludo servas por fermi la interspacon inter ili. Sekvas, ke Tacito ne alvenis al sia ĝenerala koncepto pri la karaktero de Tiberio surbaze de la faktoj, sed male, ĝi foje iĝas la normo por taksi la faktojn kaj foje eĉ ŝajnas ke li estis kaptita al ĝi. Finfine, la portreto de Tiberio, kiel Tacito pentras ĝin, ne ĉiam kongruas kun la faktoj kiujn li mem alportis.
Ĝenerale, Tacito ne timas laŭdi kaŭ kategoriigi la saman homon, kiam li foje klare klarigas, kion li opinias liaj malbonaj kaj bonaj kvalitoj. Li sindetenis de tirado de vasta konkludo por aŭ kontraŭ la personecoj kiujn li priskribas, kaj tio kondukis pli postajn akademiulojn al konflikto pri lia opinio pri la imperia sistemo ĝenerale.
Proza stilo
La stilo de Tacito en la latina estas tre altkvalita; Neniu alia verkisto estas konsiderata egala al li, eble krom Cicerono. Lia stilo diferencas de la kutima stilo en la tiel nomataj Arĝenta epoko kaj Ora epoko; kvankam ĝi havas grandiozecon kaj elokventecon (dank' al lia edukado en la parolarto), ĝi estas tre mallonga - la frazoj kutime ne estas fluaj aŭ belaj, sed ilia mesaĝo estas ĉiam klara. La esprimo estas mallonga, vigla kaj akra, helpata de la bilda potenco de la vortoj ene de kohezia strukturo, en kiu ne estas ajna nenecesa detalo. Ĝi povas ilustri la dinamikon de eventoj alkroĉante la eltiraĵoj al kohezia intrigo, kaj ankaŭ prilumi el la simbola signifo de privata evento pri la tendenco kaj atmosfero de la tuta okazo.
Liaj historiaj eseoj temigas la personecojn kaj la internajn faktorojn de la karakteroj, ofte kun enpenetra observado, kvankam ekzistas loko scivoli kiom veraj liaj komprenoj vere estas, kaj kiom konvinkaj ili estas nur pro lia retorika talento. Li estas ĉe sia plej bona kiam li rivelas hipokritecon kaj ŝajnigon.
Heŭristiko
La fontoj de Tacito por la Agricola estas plejparte unuamanaj fontoj kaj ofte buŝe transdonitaj. Por lia Germania verŝajne la perdita Bella Germaniae de Plinius maior – kiu estis familiara kun Germania, De Bello Gallico de Cesaro kaj la libro CIV de Livius estas uzitaj kiel literatura fonto.
Pri la Historia kaj Annales, sur kiu P. Fabia klopodis apliki la Einquellenprinzip-on, ankoraŭ ne estas fiksa konsento. Tamen ni povas, surbaze de la opinio de multaj modernaj aŭtoroj, imagi kiujn fontojn Tacito eble uzis.
Tacito mem nomas, inter aliaj, Cluvius Rufus, Fabius Rusticus kaj Plinius maior (Ann. XIII 20.), sed estas pliaj: Aufidius Bassus, Servilius Nonianus, Verginius Rufus, kaj tiel plu.
Eble li ankaŭ uzis diversajn memoraĵojn, kiel la commentarii de Agrippina minor, memorkajeroj de Klaŭdio, kaj tiel plu. Kiel eks-konsulo kaj senatano li ankaŭ povis aliri al la acta senatus kaj diurna, kie li povis trovi dokumentajn fontojn. La fontoj de Tacito por la Agricola estas plejparte unuamanaj fontoj kaj ofte buŝe transdonitaj. Por lia Germania verŝajne la perdita Bella Germaniae de Plinius maior – kiu estis familiara kun Germania, De Bello Gallico de Cezaro kaj la libro CIV de Livius estas uzitaj kiel literatura fonto.
Tamen montriĝas ke Tacito ne laŭlitere transprenis ĉi tiujn donitaĵojn, sed en siaj propraj vortoj rakontis, io kio inter aliaj montriĝas el sia referaĵo de la alparolo de Klaŭdio pri la allaso de Gaŭloj en la Senato, kiuj de Tacito (Ann. XI 24.) kaj sur la fama Lyon Tabula estas indikita. Montriĝas ke Tacito lasis la tendencon de la parolado sendifekta, sed de la (karakteriza) Klaŭdia stilo, restas malmulte.
Li verŝajne ankaŭ uzis buŝajn fontojn kaj estas certa ke li skribis leterojn al homoj kiel Plinius minor, kun kiu li estis amiko, por peti informojn pri la erupto de la Vezuvio kaj la morto de lia onklo.
Tamen estas grave konsideri ke Tacito ne nur estis historiisto, sed ankaŭ eminenta politikisto, estranto, infano de sia tempo kaj super ĉio literaturisto. Lia fama deklaro sine ira et studio (sen furiozo aŭ kalkulo) estas nobla aspiro, sed jam dum la pritrakto de la registaro de Tiberio montriĝis ke la deklaro ne estis pli ol tio.
Paralelfontoj
Krom Tacito estas multaj aliaj aŭtoroj kiuj postlasis al ni verkojn pri la Julia-Klaŭdia dinastio. La plej gravaj estas mallonge pritraktataj.
Velleius Paterculus (proks. 19 aK. - 31) estis soldato kiu servis sub Tiberio. Li verkis ĝeneralan - sed mallongan – Romian historion ĝis 30 pK., unu jaro antaŭ la renverso de Lucius Aelius Seianus. Lia lingvo ne estas tiel literatura kiel tiu de Tacito, sed li skizis pli pozitivan bildon de princeps Tiberio kaj estis samtempa atestanto.
Suetonius (69/70 - 140) estis pli juna samtempulo de Tacito kaj biografo. Liaj teme konstruitaj biografioj pri imperiestroj estas intermiksitaj per vervaj anekdotoj, sed li ofte forgesis la pli grandan tutaĵon.
Cassius Dio (155 - post 229) estis romiigita greka senatano kiu pli ol unu jarcento pliposte verkis la lastan romian historion ĝis sia propra tempo. Ŝajnas ke li kolektis enormajn kvantojn da informoj, sed li bedaŭrinde ne povis komuniki ĉion, ĉar ĝenerala historio bezonas multe da forstrekado. Li donas pli neŭtralan bildon de princeps Tiberio kaj ŝajne ankaŭ konsultis pozitivajn fontojn.
Tacito tamen elstaras pro sia literatura valoro kaj sinteza konstruo. Ankoraŭ ofte oni konsideras lin kiel la fonto por la frua principato, sed iom post iom oni pli aprezas la paralelfontojn kaj konsideras ilin kiel grava aldono al la monografio de Tacito.
En Esperanto
En aperonta kvara volumo de Antologio Latina de Gerrit Berveling aperas sufiĉe reprezenta impreso pri liaj verkoj de ĉ 45 paĝoj. Ankaŭ de Velejo Paterkulo kaj Suetonio.
Imperiestroj en la verkoj de Tacito
Ab excessu divi Augusti: Historiae: De vita et moribus Iulii Agricolae:
Cx486S
Cx486S - procesoro far firmao Cyrix.
-248
En la jaro 248 antaŭ Kristo okazis, interalie: