cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Bombaj atencoj kontraŭ loĝejoj en Rusio
Riproĉoj adresitaj al FSB
Laŭ publikigita libro "Eksplodigi Rusion" verkita de estinta funkciulo de FSB Aleksandr Litvinenko kaj Jurij Felŝtinskij la atencoj estis faritaj de funkciuloj de FSB kaj prezentis casus belli, kiu devis senkulpigi armitan invadon kontraŭ Ĉeĉenio. Ĝuste la agantoj de FSB metis bombojn sub la loĝejojn por provoki duan rusan-ĉeĉenan militon, ĉar Rusio malvenkis la unuan rusan-ĉeĉenan militon.
Ankaŭ konserviĝis (YouTube) arkivaj materialoj de rusa televido disvastigitaj tutlande tuj post haltigo de la agantoj de FSB en Rjazan, kie senperaj atestantoj konfirmas la faktojn de la kapto de agantoj de FSB kaj submeto de ili eksplodigajn materialojn.
Niederschlettenbach
Niederschlettenbach estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Südwestpfalz de la federacia lando Rejnlando-Palatinato. Fine de la jaro la komunumo havis 0 loĝantojn.
Pakbesto
Pakbesto (ĉeĥe: soumar, germane Saumtier) estas markigo por transportistoj sur malnovepokaj kaj mezepokaj komercaj vojoj kondukantaj trans Alpoj kaj el Alpoj ĝis meza Eŭropo, kiu transportis ŝarĝon helpe de bestoj – plej ofte ĉevaloj, azenoj, hinoj, muloj, kameloj aŭ aliaj.
Agado de pakbestistoj
La pakbestistoj estis plimulte bienuloj, kiuj transportis la varon por rekompenco memstare aŭ en servoj de grandkomercistoj. Pro sekurecaj kaŭzoj ili kunvenadis en karavanojn, eventuale akompanis ilin armitoj. La karavanoj vagadis dum la tuta jaro, sed la ĉefa sezono estis en la tempo post fino de rikoltoj. La pakbestistoj transportis precipe salon, multekostajn tolaĵojn, sudajn fruktojn, spicon kaj vinon, cerealojn, malton, mielon, lupolon, bieron kaj pluajn precipe nutraĵistajn produktojn. Ili transportis la varon sur dorsoj de pakbestaj ĉevaloj, eventuale pluaj bestoj. Ĉiutage ili pasis 25–30 km, ili tranoktis al tiu celo konstruitaj tranoktejoj. La pakbestistoj transportis varon ekzemple sur Ora pado.
M105
Pri la aliaj signifoj de "M105" vidu artikolon M kun nombro.
M105 (Messier 105, aliaj indikoj — NGC 3379, UGC 5902, MCG 2-28-11, ZWG 66.18, PGC 32256) estas galaksio en konstelacio Leono.
Vápno (Hlavice)
Vápno estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de municipo Hlavice en distrikto Liberec. Ĝi troviĝas proksimume 1 km sudokcidente de Hlavice. En la jaro 2011 estis ĉi tie registritaj 50 adresoj. En la jaro ĉi tie daŭre vivis.
Vápno estas ankaŭ nomo de katastra teritorio kun areo 4,27 km².
Arĥip Ivanoviĉ Kuindĵi
Arĥip Ivanoviĉ KUINDĴI (Архип Иванович Куинджи; (n. la 27-an de januaro 1842 - m. la 24-an de julio 1910) estis rusa pejzaĝisto kaj pentristo.
Li naskiĝis en januaro 1841 en Mariupol (en hodiaŭa Ukraino), sed travivis sian junaĝon en la urbo Taganrog. Li estis edukita ene de malriĉa familio: lia patro, Ivan Kristoforoviĉ Kuindĵi, estis greka ŝuisto.
Eritreo (planto)
Eritreo (Centaurium erythraea) estas specio el la familio de la Gencianacoj (Gentianaceae). La specio kreskas en herboriĉaj, humidaj lokoj kaj en arbaroj sur sabla grundo. La specio estas sufiĉe rara kaj kelkloke protektata.
Ĝi estas malmulte disbranĉiĝinta, senhara planto de 5-40 cm alto, kun platigitaj grapoloj.
(16978) 1999 AN4
(16978) 1999 AN4 estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la de la japana astronomo Takao Kobayashi elde la Observatorio de Ooizumi en gubernio Gunma (Japanio).
Teogonio
Teogonio estas nomo de poemaro de Heziodo, helena poeto. Ĝi priskribas naskiĝojn de dioj kaj kreiĝon de la mondo el kaoso.Ĝi estas unu el la plej gravaj verkoj de la Greka-Latina epiko. Ĝi datiĝas de la 7-a aŭ 8-a jarcento aK.
Eritreo (planto)
La floro estas rozkolora ĝis ruĝa kaj havas diametron de 1-1,5 cm. La petaloj estas deformitaj al tubo kun kvin elstaraj baskoj. La kaliko havas kvin longajn mallarĝajn "dentojn". La floroj formas platigitajn grapolojn kiuj floras de junio aŭ julio ĝis septembro.
Teogonio
Analoge, oni nomas "teogonio" ĉiujn verkojn kiuj pritraktas saman temon, tiel, oni povas paroli pri "egipta teogonio", "babilona teogonio" ktp.
Eritreo (planto)
La frukto estas kapsulo.
Unforgiven
Unforgiven (anglalingve: "Nepardonita") estas 1992-jara vesterna drama filmo direktita kaj aktorita de Clint Eastwood. Ĝi rakontas pri eks-pafisto de la usona okcidento kiu estas dungita por unu fina tasko. Ĝi montras la malbelajn aspektojn de perforto, kontrastante de la populara mito de tiam. La scenaro de la filmo estis verkita de David Webb Peoples. Kun Eastwood, aktoris en la filmo Gene Hackman, Morgan Freeman, Richard Harris, Jaimz Woolvett, Saul Rubinek, Frances Fisher, kaj aliaj.
Eritreo (planto)
La planto havas kontraŭajn tigofoliojn. La radikfolioj estas en rozeto, kiu estas ovala, elipsa aŭ iom spatelforma.
Unforgiven
Premioj
La filmo gajnis kvar Akademiajn Premiojn, por plej bona aktoro en subtena rolo (Hackman), plej bona reĝisoro (Eastwood), plej bona redaktado, kaj plej bona filmo. Plue, la filmo estis elektita de la Usona Biblioteko de Kongreso kiel "kulture grava", kaj tial konservita ĉe la Usona Nacia Film-Registro.
Kantono Borden (Teksaso)
La kantono Borden - nomata laŭ Gail Borden, la inventinto de kondensita lakto - situas en la subŝtato Teksaso de Usono. Laŭ censa takso de ĝi havis nur  loĝantojn. Ĝia ĉefloko kaj administra centro nomiĝas Gail.
Lotario
Lotario (HWV 26) estas opero en tri aktoj de la germana komponisto Georg Friedrich Händel.
Historio
Post la nuligo de la Royal Academy of Music (angle por «reĝa akademio de muziko») en meza 1728, Händel kaj Johann Jacob Heidegger starigis novan operakademion. En februaro 1729 Händel vojaĝis en Italion por varbi novajn, pli malmultkostajn kantistoj. Sed li ankaŭ volis ekkoni novaĵoj de la itala muzikvivo, ĉar li laste vizitis tie antaŭ dek jaroj. Inter aliaj li trovis la kantistino Anna Maria Strada, sed ne sukcesis varbi faman, italan kantiston Farinelli.
Fine de junio li revenis al Londono kaj komencis la unuan verkon por la nova operakademio: La skribado de Lotario finiĝis la 16-a de novembro. La teksto de Giacomo Rossi, kiu historie bazas sur la konkuro pri la imperata moŝto inter Otto I kaj Berengar II, ricevis la nomon «Lotario» (kiu asocias kun la nomo Otto). La praprezento okazis je la dua decembro de 1729. Pliaj naŭ prezentoj sekvis, sed ŝajne apenaŭ entuziasmigis la spektantaro.
Goŝi Hosono
Goŝi Hosono (japane 細野 豪志, laŭ la anglalingvo transskriba sistemo Hepburn Gōshi Hosono, naskiĝis en Omihaĉiman, gubernio Ŝiga, Japanio, do nun -jara, estas japana politikisto. Li estas membro de la Demokrata Partio de Japanio (民主党 [minŝutō]) kaj deputito de la unua parlamenta ĉambro Ŝugiin (japane 衆議院).
Ekde la 2-a de septembro 2011 li estas la nuna ministro pri konsumantoj kaj sekureco de nutraĵoj, ŝparo de elektro reage al al tertremo de Sendajo en 2011 kaj la aktualaj havarioj de nukleaj centraloj kiel la nuklea centralo Fukuŝima 1 de Japanio, en ministraro gvidata de la ĉefministro Joŝihiko Noda. La saman postenon li jam havis mallongan tempon antaŭe, ekde junio 2011 en la ministraro gvidata de la ĉefministro Naoto Kan.
Gaîté (pariza metrostacio)
Gaîté [ɡɛte] (Gajeco) estas stacio sur linio 13 de la Metroo de Parizo en la 14-a arondismento de Parizo.
Stacio
La stacio estis malfermita en 1937.
Ĝia nomo devenas de Strato de la Gaîté, kiu estis tervojo en 1730, kaj poste parto de la vojo kiu kondukis de la bariero de Montparnasse al Clamart. Tiu vorto devenas de apudaj barieroj de Maine kaj Montparnasse. Kabaredoj, restoracioj kaj teatroj ariĝis tie kaj faris el tiu strato sian ĉefan vojon.
Eniris vojaĝantoj en 2013, kio lokas ĝin al la 165-a rango de metrostacioj rilate ties trafikon.
Alirejoj
La stacio disponas pri kvin alirejoj:
Akcidento de la 27-a de aprilo 2023
Du senhejmuloj estis trafitaj de vagonaro ĉe la stacio Gaîté en Parizo ĵaŭdon la, laŭ fajrobrigadistoj kaj RATP. Ebriaj, la du viktimoj estus kverelintaj antaŭ ol malsupreniri sur la trakon.
Amerika bizono
La Amerika bizono (Bison bison) estas boveda mamulo, kiu estas la plej granda terbesto de Nordameriko kaj unu el la plej grandaj bovospecioj de la mondo. Pli granda ol la plej granda subspecio de la amerika bizono, la arbara bizono, estas nur la giganta Azia gaŭro kaj la sovaĝa akvobubalo, ambaŭ loĝantoj ĉefe en Barato. La amerika bizono vivis sur la Nordamerikaj Grandaj Ebenaĵoj de Usono kaj Kanado en grandegaj gregoj; ilia vivregiono etendiĝis en la Granda Slavia Lago en la nordo de Kanado ĝis Meksiko en la sudo kaj de orienta Oregono preskaŭ ĝis la Atlantika Oceano.
Tiaj gregoj estis ĉasitaj je la fino de la 19-a jarcento ĝis preskaŭ minaci la formorton de la specio (restis nur 325 en 1884). Ĝi estas la unua usona kazo de mamula specio sukcese reenkondukita en la sovaĝejon (oni supozas, ke estas ĉirkaŭ 500,000 en 2015, kaj almenaŭ kelkaj en ĉiu usona ŝtato). En majo 2016, la bizono iĝis la oficiala mamulo de Usono post la leĝigo de la National Bison Legacy Act ).
Oni foje nomas la amerikan bizonon amerika bubalo, kvankam tiu nearktisa specio estas nur malproksime parenca al la akvobubalo kaj afrika bubalo.
Physiology
Bison have a shaggy, dark brown winter coat, and a lighter weight, lighter brown summer coat. Bison can reach up to 2 meters (6 1/2 ft) tall, 3 meters (10 ft) long and weigh 450 to 900 kilograms (900 to 2,000 lbs). The biggest specimens can weigh over 1,000 kilograms (2,200 lb). The heads and forequarters are massive, and both sexes have short, curved horns, which they use in fighting for status within the herd and for defense. Bison mate in August and September; a single reddish-brown calf is born the following spring, and it nurses for a year. Bison are mature at three years of age, and have a life expectancy of 18 to 22 years in the wild and 35 to 40 years in captivity.
One very rare condition results in the white buffalo, where the calf turns entirely white. It is not to be confused with albino, since white bison still possess pigment in the skin, hair, and eyes. White bison are considered sacred by many Native Americans.
Due to its size and the protection afforded by living in a herd, the bison has few enemies besides humans. Grizzly bears and packs of wolves may attempt to attack a young calf or subadult but only in the dead of winter, when the herd cannot expend the energy to protect stragglers, can a wolf pack take down an adult bison. The only threat, other than hunting by human, that leads to the depletion of wild bisons are interbreeding with domestic bovines. In fact, only a small number of bison herds found in North America today are pure breed bisons.
Reproductive habits and sexual behavior
Homosexual behavior— including courtship and mounting between bulls—is common among bison. The Mandan nation Okipa festival concludes with a ceremonial enactment of this behavior, to "ensure the return of the buffalo in the coming season." Inter-sexual bison also occur. The Lakota refer to them as pte winkte —pte meaning bison and winkte designating two-spirit— thereby drawing an explicit parallel between transgender in animals and people. (Bruce Bagemihl, Whole Earth, 2000) See Homosexuality in animals.
Native hunting
The American Bison is a relative newcomer to North America, having originated in Eurasia and migrated over the Bering Strait. About 10,000 years ago it replaced the Long-horned Bison (Bison priscus), a previous immigrant that was much larger. It is thought that the Long-horned Bison may have gone extinct because of a changing ecosystem and hunting pressure following the development of the Clovis point and related technology, and improved hunting skills. During this same period, other megafauna vanished and were replaced to some degree by immigrant Eurasian animals that were better adapted to predatory humans. The American bison, technically a dwarf form, was one of these animals. Another was the brown bear, which replaced the short-faced bear. Bison were a keystone species, whose grazing pressure was a force that shaped the ecology of the Great Plains as strongly as periodic prairie fires and which were central to the lifestyle of Native Americans of the Great Plains. But there is now some controversy over their interaction. "Hernando De Soto's expedition staggered through the Southeast for four years in the early sixteenth century and saw hordes of people but apparently did not see a single bison," Charles C. Mann writes in 1491: New Revelations of the Americas Before Columbus. Mann discusses the evidence that Native Americans not only created (by selective use of fire) the large grasslands that provided the bison's ideal habitat but also kept the bison population regulated. In this theory, it was only when the Indian population was decimated by wave after wave of epidemic (from diseases of Europeans) after the 16th century that the bison herds propagated wildly. In such a view, the seas of bison herds that stretched to the horizon were a symptom of an ecology out of balance, only rendered possible by decades of heavier-than-average rainfall. Bison were the most numerous single species of large wild mammal on Earth.
To get full use out of the bison, the Native Americans had a specific method of butchery, first identified at the Olsen-Chubbock archeological site in Colorado. The method involves skinning down the back in order to get at the tender meat just beneath the surface, the area known as the "hatched area." After the removal of the hatched area, the front legs are cut off as well as the shoulder blades. Doing so exposes the hump meat (in the Wood Bison), as well as the meat of the ribs and the Bison's inner organs. After everything was exposed, the spine was then severed and the pelvis and hind legs removed. Finally, the neck and head were removed as one. This allowed for the tough meat to be dried and made into pemmican.
Later when Plains Indians obtained horses, it was found that a good horseman could easily lance or shoot enough bison to keep his tribe and family fed, as long as a herd was nearby. The bison provided meat, leather, sinew for bows, grease, dried dung for fires, and even the hooves could be boiled for glue. When times were bad, bison were consumed down to the last bit of marrow.
Buffalo trails
The first thoroughfares of North America, save for the time-obliterated paths of mastodon or musk-ox and the routes of the Mound Builders, were the traces made by bison and deer in seasonal migration and between feeding grounds and salt licks. Many of these routes, hammered by countless hoofs instinctively following watersheds and the crests of ridges in avoidance of lower places' summer muck and winter snowdrifts, were followed by the Indians as courses to hunting grounds and as warriors' paths; they were invaluable to explorers and were adopted by pioneers. Bison traces were characteristically north and south; there were, however, several key east-west trails which were used later as railways. Some of these include the Cumberland Gap; along the New York watershed; from the Potomac River through the Allegheny divide to the Ohio River headwaters; and through the Blue Ridge Mountains to upper Kentucky In Senator Thomas Benton's phrase saluting these sagacious pathmakers, the buffalo blazed the way for the railroads to the Pacific.
Source: James Truslow Adams, 1940. Dictionary of American History (New York: Charles Scribner's Sons)
"Buffalo Hunt"
Bison were hunted almost to extinction in the 19th century and were reduced to a few hundred head by the mid-1880s, from which all the present day's managed herds are descended. One major cause was that hunters were paid by large railroad concerns to destroy entire herds, for several reasons:
Bison skins were used for industrial machine belts, clothing such as robes, and rugs. There was a huge export trade to Europe of bison hides. Old West bison hunting was very often a big commercial enterprise, involving organized teams of one or two professional hunters, backed by a team of skinners, gun cleaners, cartridge reloaders, cooks, wranglers, blacksmiths, security guards, teamsters, and numerous horses and wagons. Men were even employed to recover and re-cast lead bullets taken from the carcasses. Many of these professional hunters such as Buffalo Bill Cody killed over a hundred animals at a single stand and many thousands in their career. One professional hunter killed over 20,000 by his own count. A good hide could bring $3.00 in Dodge City, and a very good one (the heavy winter coat) could sell for $50.00 in an era when a laborer would be lucky to make a dollar a day.
The hunter would customarily locate the herd in the early morning, and station himself about 100 meters from it, shooting the animals broadside through the lungs. Head shots were not preferred as the soft lead bullets would often flatten and fail to penetrate the skull, especially if mud was matted on the head of the animal. The bison would drop until either the herd sensed danger and stampeded or perhaps a wounded animal attacked another, causing the herd to disperse. If done properly a large number of bison would be felled at one time. Following up were the skinners, who would drive a spike through the nose of each dead animal with a sledgehammer, hook up a horse team, and pull the hide from the carcass. The hides were dressed, prepared, and stacked on the wagons by other members of the organization.
For a decade from 1873 on there were several hundred, perhaps over a thousand, such commercial hide hunting outfits harvesting bison at any one time, vastly exceeding the take by American Indians or individual meat hunters. The commercial take arguably was anywhere from 2000 to 100,000 animals per day depending on the season, though there are no statistics available. It was said that the Big .50s were fired so much that hunters needed at least two rifles to let the barrels cool off, and they were sometimes quenched in the winter snow. Dodge City saw railroad cars sent East filled with stacked hides.
As the great herds began to wane, proposals to protect the bison were discussed. Cody, among others, spoke in favor of protecting the bison because he saw that the pressure on the species was too great. But these were discouraged since it was recognized that the Plains Indians, often at war with the United States, depended on bison for their way of life. General Phillip Sheridan spoke to the Texas Legislature against a proposal to outlaw commercial bison hunting for that reason, and President Grant also "pocket vetoed" a similar Federal bill to protect the dwindling bison herds. By 1884, the American Bison was close to extinction.
The destruction of the bison was resisted by many of the Plains Indians but not with success. The Indians did not participate in commercial hunting of the bison.
Comeback
A variety of privately-owned herds have also been established, starting from this population. The current American Bison population has been growing rapidly and is estimated at 350,000, but this is compared to an estimated 60–100 million in the mid-19th century. Current herds, however, are all partly crossbred with cattle (see "beefalo"); today there are only four genetically unmixed herds and only one that is also free of brucellosis: it roams Wind Cave National Park. A founder population from the Wind Cave herd was recently established in Montana by the World Wildlife Fund.
The only continuously wild bison herd in the United States resides within Yellowstone National Park. Numbering between 3000 and 3500, this herd is descended from a remnant population of 23 individual mountain bison that survived the mass slaughter of the 1800's by hiding out in the Pelican Valley of Yellowstone Park. In 1902, a captive herd of 21 plains bison were introduced to the Lamar Valley and managed as livestock until the 1960s, when a policy of natural regulation was adopted by the park.
The end of the ranching era and the onset of the natural regulation era set into motion a chain of events that have led to the bison of Yellowstone Park migrating to lower elevations outside the park in search of winter forage. The presence of wild bison in Montana is perceived as a threat to many cattle ranchers, who fear that the small percentage of bison that carry brucellosis will infect livestock and cause cows to abort their first calves. However, there has never been a documented case of brucellosis being transmitted to cattle from wild bison. The management controversy that began in the early 1980s continues to this day, with advocacy groups arguing that the Yellowstone herd should be protected as a distinct population segment under the Endangered Species Act.
Bison hunting today
Hunting of wild bison is legal in some states and provinces where public herds require culling to maintain a target population. In Alberta, where one of only two continuously wild herds of bison exist in North America at Wood Buffalo National Park, bison are hunted to protect disease free herds of public (reintroduced) and private herds of bison. In Montana a public hunt was re-established in 2005, with 50 permits being issued. The Montana Fish, Wildlife and Parks Commission increased the number of tags to 140 for the 2006/2007 season. Advocacy groups claim that it is premature to re-establish the hunt, given the bison's lack of habitat and wildlife status in Montana.
Bison today
Bison are now raised for meat and hides. Over 250,000 of the 350,000 remaining bison are being raised for human consumption. Bison meat is lower in fat and cholesterol than beef which has led to the development of beefalo, a fertile cross-breed of bison and domestic cattle. In 2005, about 35,000 bison were processed for meat in the U.S., with the National Bison Association and USDA providing a "Certified American Buffalo" program with birth-to-consumer tracking of bison via RFID ear tags.
Recent genetic studies of privately-owned herds of bison show that many of them include animals with genes from domestic cattle; there are as few as 12,000 to 15,000 pure bison in the world. The numbers are uncertain because the tests so far used mitochondrial DNA analysis, and thus would miss cattle genes inherited in the male line; most of the hybrids look exactly like purebred bison.
The American Bison was depicted on the reverse side of the U.S. "buffalo nickel" from 1913 to 1938. In 2005, the United States Mint coined a nickel with a new depiction of the bison as part of its "Westward Journey" series; the Kansas quarter has a depiction of the bison on its reverse as part of its "50 State Quarter" series. The Kansas State Quarter only has the bison and does not feature any writing.
The bison is a symbol of Manitoba, the Royal Canadian Mounted Police, Bucknell University, the University of Colorado, Lipscomb University, Marshall University, the Independence Party of Minnesota, and North Dakota State University. It is also commonly used as a symbol of the city of Buffalo, New York, although the city was not named for the animal. The bison is also the state mammal of Wyoming.
Custer State Park in South Dakota is home to 1,500 bison, one of the largest publicly-held herds in the world.
A proposal known as Buffalo Commons has been suggested by a handful of academics and policymakers to restore large parts of the drier portion of the Great Plains to native prairie grazed by bison. Proponents argue that current agricultural use of the shortgrass prairie is not sustainable, pointing to periodic disasters such as the Dust Bowl and continuing significant population loss over the last 60 years. However, this plan is opposed by most who live in the sparsely-populated area, though it might benefit participating states economically.
Dangers
Bison are among the most dangerous animals encountered by visitors to the various National Parks, especially Yellowstone National Park. Although they are not carnivorous, they will attack humans if provoked. They appear slow because of their lethargic movements, but they can easily outrun humans—they have been observed running as fast as 45 miles per hour (73 km/h). Between 1978 and 1992, over four times as many people in Yellowstone National Park were killed or injured by bison as by bears (12 by bears, 56 by bison). Bison also have the unexpected ability, given the animal's size and body structure, to leap over a standard barbed-wire fence.
Native American names for bison
Though commonly called buffalo or bison in English, Native American languages also have many names for the animal. They include:
-->
Kunja (alfluanto de Lovatj)
Kunja (Кунья) estas rivero en nord-okcidento de la Eŭropa parto de Rusio, en la Pskova, Tverja kaj Novgoroda provincoj. Ĝi enfluas en la riveron Lovatj ene de la urbo Ĥolm. La rivero apartenas al la baseno de la Balta Maro.
La rivero Kunja povas esti interesa por akvaj turistoj.
Árpád Heltai
Árpád Heltai, laŭ hungarlingve kutima nomordo Heltai Árpád estis hungara teatrestro en Usono.
Absinto
Absinto (Artemisia absinthium) estas arbustosimila 1-1,5 m alta planto, kiu havas simple aŭ duoble pinatajn, silkhare feltajn foliojn. Ties amar-aroma ekstrakto (absintaĵo) estas uzata por fabrikado de absinttrinkaĵo, kiu estas verda, forte alkoholita likvaĵo.
La planto kreskas sur plejparto de Eŭrazio, ofte sur kalkaj, sekaj deklivoj, apud vojoj. La floranta ŝoso entenas 0,2% da bluverda volatila oleo, amaraĵojn kaj tanaĵojn. Oni uzas la sekigitajn infloreskajn partojn eĉ por aromigo de vino.
Ivan Paskeviĉ
Grafo Ivan Fjodoroviĉ Paskeviĉ-Jerevanskij, Serena princo de Varsovio (ruse: Иван Фёдорович Паскевич-Эриванский, светлейший князь Варшавский, tr. Iván Fëdorovič Paskévič-Èrivanvkij, cvetlejšij knjaz 'Varšavskij; naskiĝis la 19-an de majo 1782 - mortis la 1-an de februaro 1856) estis imperia rusa armeestro. Pro la atingitaj venkoj, li estis nomumita Grafo de Erevano en 1828 kaj Namestnik de la Pola reĝlando en 1831. Li atingis la rangon de feldmarŝalo en la rusa armeo, kaj poste en la prusa kaj aŭstraj armeoj.
Občina Kočevje
Občina Kočevje estas unu el 212 municipoj en Slovenujo. Ĝi situas en la Regiono Sudorienta Slovena. La municipo enhavas 86 komunumojn kaj ĝia areo estas 563.7 km². Komence de 2018 tie loĝis 15771 homoj. La administra centro estas la urbo Kočevje.
Komunumoj
La municipo konsistas 86 el vilaĝoj:
Borovec pri Kočevski Reki, Breg pri Kočevju, Brezovica pri Predgradu, Bukova Gora, Cvišlerji, Dol, Dolga vas, Dolnja Briga, Dolnje Ložine, Čeplje, Črni Potok pri Kočevju, Gorenje, Gornja Briga, Gornje Ložine, Gotenica, Jelenja vas, Kačji Potok, Klinja vas, Knežja Lipa, Koblarji, Kočarji, Koče, Kočevje, Kočevska Reka, Konca vas, Koprivnik, Kralji, Laze pri Oneku, Laze pri Predgradu, Livold, Mačkovec, Mahovnik, Mala Gora, Mlaka pri Kočevju, Mlaka pri Kočevski Reki, Morava, Mozelj, Mrtvice, Nemška Loka, Nove Ložine, Novi Lazi, Onek, Paka pri Predgradu, Podjetniško naselje Kočevje, Podlesje, Polom, Predgrad, Primoži, Rajhenav, Rajndol, Rogati Hrib, Seč, Slovenska vas, Smuka, Spodnja Bilpa, Spodnji Log, Stara Cerkev, Stari Breg, Stari Log, Staro Brezje, Šalka vas, Štalcerji, Trnovec, Vimolj pri Predgradu, Vrbovec, Vrt, Zajčje Polje, Zdihovo, Željne
Referencoj
Statistikoj: http://www.citypopulation.de/php/slovenia-jugovzhodnaslovenija.php
Andrej Voroniĥin
Andrej Nikiforoviĉ VORONIĤIN (Андрей Никифорович Воронихин) estis eminenta rusa arkitekto kaj pentristo, kreinto de la nova arkitekta stilo Rusa Empiro. Li naskiĝis la 28-an de oktobro n.s. 1759 en vilaĝo Novoje Usolje (t.e. Nova Salejo), Permja gubernio, Rusia Imperio situanta ĉe Uralo montaro, mortis la 5-an de marto 1814 en Sankt Peterburgo.
Infanaĝo
La gepatroj de Andrej (Nikifor Stepanoviĉ Voroniĥin kaj Pelageja Ivanovna) estis geservutuloj de grafo Aleksander Stroganov posedinto de tiea sala fabriko. Iuj fontoj deklaras, ke la knabo estis bastardo de la grafo mem.
Jam infanaĝe aperis lia pasio al pentrado, tial ĝin oni instruis al li en kelkaj apudaj monakejoj. Tie li lernis pentri ĉefe ikonojn por preĝejoj.
Lian artan talenton rimarkis la grafo Stroganov, kiu kolektis grupon de junuloj por instrui ilin pri la belarto en Moskvo kaj en Sankt Peterburgo.
Studentaĝo
En 1777 Andrej Voroniĥin kune kun sia frato Ilja venis Moskvon kaj komencis studi la arkitekturon ĉe la grandaj rusaj majstroj Bazilo Baĵenov kaj Mateo Kazakov. Li estis tre kapabla kaj diligenta studento, kies kreaĵoj jam tiam multe plaĉis al la instruistoj.
Ekde 1779 Andrej plue studas en Rusia Akademio de Belartoj funkcianta en Sankt Peterburgo. Tiam ĝin estris lia patrono, grafo Aleksander Stroganov, kiu multe helpis kaj apogis sian servutulon. Li permesis al li loĝi en sia bela palaco. Post fino de la Akademio li direktis la novbakitan artiston kaj sian filon Paŭlo al Eŭropo por konatiĝi kun tieaj vidindaĵoj kaj studi kromajn sciencojn.
Kariero
En 1785 la grafo liberigis la arkitekton de servuteco kaj de tiam tiu rajtis propravole labori. Komence de sia kariero Andrej Voroniĥin preferis renovigi kaj plibeligi internojn de la konstruitaj palacoj. La rezultoj estis superbaj kaj ĝis nun elvokas admiron de la vizitantoj.
En 1797 Andrej Voroniĥin meritis la rangon de akademiano pri pentrarto kaj en 1800 li iĝis ankaŭ akademiano pri arkitekturo. Ekde 1802 li kromalie laboris kiel profesoro de la Rusia Akademio de Belartoj.
En 1799 imperiestro de Rusio Paŭlo la Unua ordonis rekonstrui la ruiniĝintan templon en Sankt Peterburgo kaj anoncis konkurson por la novaj projektoj. Andrej Voroniĥin gajnis ĝin, kvankam siajn ideojn prezentis kelkaj pli famaj arkitektoj kaj konstruistoj.
Konstruado daŭris dek jarojn (1801-1811) kaj rezulte aperis encentre de la ĉefurbo grandioza Katedralo de Kazana Dipatrino (Sankt Peterburgo).
Pro ĝi imperiestro Aleksandro la Unua merite ordenis la arkitekton kaj donis al li la rangon de persona nobelo.
Inter ceteraj rimarkindaj kreaĵoj de Voroniĥin necesas mencii konstruaĵojn de Mina Instituto, la Ŝtata Trezorejo, kolonaro en Peterhofo, internojn de palacoj kaj kasteloj en Streljna, Pavlovsko, Gatĉina k.a.
Ĉiuj liaj verkoj prezentas la novan arkitektan stilon - Rusa Empiro. Voroniĥin krome estas aŭtoro de kelkaj lernolibroj por studentoj pri arkitekturo.
Familio
En 1801 Andrej Voroniĥin edziĝis al anglino Maria Lond (1770 - 1822) servinta kiel guvernistino de la gefamilianoj de grafo Stroganov. La geedzoj havis ses filojn, kiuj mortis infanaĝe nure Konstantin travivis iom pli longe. Tamen tiu ne havis idojn.
Morto
La arkitekto subite mortis la 5-an de marto 1814, kiam li estis ankoraŭ mezaĝa viro (55j.) plena de novaj ideoj. Lin oni sepultis en la tombejo de Aleksander-Nevskij Laŭro de Sankt Peterburgo.
José de Elola y Gutiérrez
José de ELOLA Y GUTIÉRREZ (kromnomo "El Coronel Ignotus") (naskiĝis la en Alcalá de Henares, Kastilio kaj mortis en 1933) estis hispana verkisto.
Atendante Godot
Atendante Godot (france En attendant Godot, angle Waiting for Godot) estas teatraĵo fare de la dramisto Samuel Beckett, en kiu du roluloj atendadas homon nomitan Godot, kiu neniam alvenas. La foresto de Godot, sed ankaŭ multaj aliaj elementoj de la teatraĵo, ebligis plurajn interpretadojn fare de kritikistoj. La teatraĵo estis prezentita por la unua fojo en 1953 en la Théâtre de Babylone, kun Roger Blin kiel direktoro.
José de Elola y Gutiérrez
Li verkis librojn pri matematiko, topografio kaj ĝeneralaj sciencaj temoj. Li verkis ankaŭ moralajn, sociajn kaj ekonomiajn librojn. Lia plej grava verko eble estas El Credo y la Razón (La Kredo kaj la Racio).
Atendante Godot
Ĝi entenas du aktojn, kaj estis redaktita en la franca lingvo kaj en prozo en 1948. La teatraĵo enpreniĝis en la liston de la 100 (plej signifaj) libroj de la 20-a jarcento laŭ Le Monde.
José de Elola y Gutiérrez
La libron El Amor en el Siglo Cien (La Amo en la Jaro Dekmil) tradukis en Esperanton José Fernando Berenguer; ĝi eldoniĝis en 1932 ĉe Heroldo de Esperanto en Kolonjo (Germanio).
Lačnov (Štěchov)
Lačnov estas vilaĝo, parto de municipo Štěchov en distrikto Blansko en Ĉeĥio. Ĝi troviĝas proksimume 0,5 km sude de Štěchov. En la jaro ĉi tie daŭre vivis. En la jaro 2011 ĉi tie estis registritaj 33 adresoj.
Tünde Vaszi
Tünde VASZI [vasi] hungara atletino (longosaltanto) naskita la 18-an de aprilo 1972 en Pișcolt.
6910 Ikeguchi
6910 Ikeguchi estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la japanaj astronomoj Satoru Otomo kaj Osamu Muramatsu elde la observatorio de Kijosato, en kvartalo de la urbo Hokuto (gubernio Jamanaŝi, Japanio).
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de Kunio Ikeguchi, ano de la Astronomia Klubo de Jonago, kiu popularigas astronomion en Tottori.
Birmingham (apartigilo)
Birmingham havas diversajn signifojn:
12445 Sirataka
12445 Sirataka estas malgranda malhela asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la japana astronomo Tomimaru Okuni elde la observatorio de Nan'jo (gubernio Jamagata, Japanio).
Mehlingen
Mehlingen - prononco - estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Kaiserslautern de la federacia lando Rejnlando-Palatinato. Fine de la jaro la komunumo havis 0 loĝantojn. La komunumo sitas 3 kilometrojn okcidente de la iom pli granda komunumo Enkenbach-Alsenborn kaj apartenas al samnoma komunumaro Enkenbach-Alsenborn.
12445 Sirataka
Nomo
Ĝi ricevis la nomon de la urbo Ŝirataka, kie la malkovrinto naskiĝis. Tiu urbo, en la sudo de la gubernio Jamagata estas fama pro sia teksaĵa industrio kaj sia baraĵa fiŝkaptado.
Douglas Tybor Durig
.
Li estis diplomigita pri kemio, fiziko kaj matematiko de la Universitato de Virginio en 1979, ricevis sian universitatan bakalaŭron de sciencoj (B.Sc.) pri matematika kemio en la Universitato de Suda Karolino en 1983. En tiu instituto, al kiu li aliĝis en 1987, li ricevis sian Ph.D. pri matematika fiziko.
Li laboras ĉe la Observatorio Cordell-Lorenz de la Universitato de la Sudo en Sewanee (Tenesio).
Laŭ Minor Planet Center, li malkovris aŭ kunmalkovris 45 numerotitajn asteroidojn inter 2000 kaj 2009, el kiuj kelkaj kun Mary Alice Mathison, Alric Duane McDermott, V. L. Nixon kaj C. E. Plunkett.
Ferenc Vizi
VIZI Ferenc rumanuja hungardevena pianisto en Francujo naskiĝinta en Reghin en 22-a de junio 1974.
Biografio
Ferenc Vizi komencis studi pianoludon naŭjaraĝe en sia naskiĝurbo ĉe András Körtési. Okaze de la Festivalo George Enescu, kie li gajnis apartan premion, Gerard Frémy, ano de juĝistaro, invitis lin studi en Francujo en la konservatorio de Parizo. Do ekde 1992 li studis tie per stipendio.
Koncertoj
Francujo, Germanujo, Finnlando, Rusujo, Pollando, Hungarujo, Ĉeĥujo, Belgujo, Luksemburgo, Rumanujo, Venezuelo, Kolombio kaj Meksiko. Li havis recitadojn kun violonĉelistoj Henri Demarquette, François Salque and Françoise Groben kaj kun violonistoj Graf Mourja kaj Jean-Marc Phillips-Varjabedian. En januaro de 2004 li havis grandan sukceson en Théâtre de la Ville en Parizo. En aprilo de 2005 li partoprenis la 10-an Internacian Pianofestivalon Robert Casadesus kun Orchestre National de Lille, la Roque d’Anthéron Internacian Pianofestivalon, Vichy Opera kaj en Reims, Vollore, Epau, Piano à Riom kaj Serres d’Auteuil, Royan, Barcelona, Bordeaux, en 2007 la St Etienne Pianofestivalon, en Lisbono la Internacian Pianofestivalon kaj la Sceaŭ Festivalon en Parizo.
Aleksandro la 7-a
Li konsideris la urbon Romo kiel konstantan bildon de la grandiozeco de la eklezio kaj de papado kaj pro tio kuraĝigis la artan produktadon. Granda estimanto de Gian Lorenzo Bernini, al tiu ĉi komisiis la «Reĝan Skalon» en Vatikano, sed antaǔ ĉio igas lin faranto de la du eksterordinaraj ĉefverkoj: la katedro de Sankta Petro, situinta en la absido de la baziliko (laboroj daŭrintaj de 1656 ĝis 1665), kaj la mondfama kolonaro en la placo Sankta Petro, ornamita per 96 statuoj.
Malavara kaj humila, ankaŭ kiel papo ne forgesis la feblan homan naturon, oni rakontis ke tuj post sia elektiĝo al papado li ordonis al Bernini meti ĉerkon en lia ĉambro kiel admono kontraŭ aroganteco.
Dekomence malinklinis ĉiun formon de nepotismo, male al multaj papoj de tiu epoko, sed poste ankaŭ li cedis al tento aŭ bezono de mono kaj perŝanĝe favoris familianojn, kvankam ene de precizaj limoj kaj post premoj de kardinaloj kaj post decido de la konsistorio de 1656, kiu, kune kun la opinio de elstaraj teologoj, asertis la senkulpecon de la nepotista praktiko.
Naskiĝo, eduko kaj ekleziaj taskoj
Fabio Chigi naskiĝis en Siena la 13-an de februaro 1599. Li estis pranevo de la bankisto Agostino Chigi. Infanaĝe li estis trafita de paralizo kiu ŝajnis kompromiti lian vivon. La unuajn rudimentojn de instruado li ricevis de la patrino post kiam je la aĝo de dekdu jaroj li perdis la patron. Tuj en lin eniris grandaj lertecoj memoraj kaj inteligentaj: li montris apartan antaŭdisponon por la literaturo: komponis poemojn frutempe enmetiĝante en diversaj kulturaj medioj. Sen forlasi religiajn praktikojn, li dudekaĝa brile magistriĝis pri filozofio, la sekvan jaron pri juro kaj dudeksesaĝa pri teologio.
Per la nomumo kiel refendario, de la Sekreteriejo de Graco kaj Justeco, komenciĝis lia eklezia kariero. En 1635 li estis konsekrita episkopo de Nardò de Apulio, poste nuncio ĉe Kolonjo, tasko kiun li konservos laŭlonge de dektri jaroj. En 1643 estis nomumita fare de la papo Urbano la 8-a (1623-1644) eksterordinara delegito en Münster, kie en 1644 distingiĝis en la traktadoj por finigi la tridekjaran militon en Germanio. Li ne subskribis la packontrakton de Vestfalio de 1648, ĉar en tiu kunsido ŝajnis ke katolikaj germanaj kaj hispanaj princoj rezignis defendi katolikajn principojn (tamen neniu eklezio oficiale subskribis). Tiu decida sinteno, oficialigita poste per buleo de papo Inocento la 10-a, sankciis fakte la ekskludon de la papa instanco el protagonista rolo en la internacia politika scenejo pro la papa rifuzo de la nova logiko per kiu juro-racio de la Ŝtatoj, ĉiam pli absolutistaj kaj morale indiferentaj, devas venki la moralajn principojn. Komenciĝis tiam la malfacila epoko de la franca hegemonio sur la eklezio kiu, komplice de aliaj katolikaj princoj, devigas ke Sankta Seĝo eltondu por si rolon je malalta profilo en la diplomatiaj rilatoj (la instituiĝo de la «rajto malpermesi», nome la eblo interveni en konklavoj fare de ŝtataj delegitoj, estas unu el la konsekvencoj de tiuj politikoj).
Li estis elektita papo la sepan de aprilo 1655, malgraŭ la forta opono de la potenca franca kardinalo Julio Mazzarino (1602-1661) post konklavo daŭriĝinta tutan okdektagan. Li prenis la nomon de Aleksandro memore de sia granda antaŭanto Aleksandro la 3-a (1159-1181), ankaŭ li civitano de Siena.
La nova papo kvindekjaraĝis kaj allasis tuj ekzemplon de rigora kaj plenpensa vivo, plenumanta per sindediĉo kaj tenaco sian paŝtistan oficon, malgraŭ la nebona sano. Lia papado estos juĝata de historiistoj pli paŝtista ol politika.
Komenciĝas la problemoj kun Francio kiu ofte obstaklis la politikon de Aleksandro la 7-a antaǔ ĉio en la realigado de la ligo de katolikaj potencoj por kontrasti al ĉiam minacanta kaj agresa Turkujo. Kun la aroganteco de la «Reĝo Suno» (Francio) (1638-1715), oni atingis malkaŝan konflikton en aŭgusto 1662, kiam pontifika soldato estis ofendita kaj batita fare de iuj francaj ĉeestaj en Romo soldatoj de la sekvantaro de duko Créqui, ambasadoro de Francio ĉe la Sankta Seĝo. La papaj soldatoj reagis fortege kaj duka paĝio estis mortigita dum atako kontraŭ la palaco de la duko minacata je morto. La reago estis certe ekcesa, sed la dekomenca kaj konstante aroganta kaj provoka sinteno de Créqui akrigis la rilatojn inter la Romo kaj Parizo. Spite al la enketo de komisiono establita de la Kurio por akiri certecon pri faktoj, la ambasadoro forlasis la urbon malpermesante ĉiun eblon de repacigo. Reage, la Rego Suno okupis Avinjonon kaj la Venuzian ĉirkaŭurban kamparon, kaj minacis ekinvadi la pontifikan ŝtaton. Izolita, la papo sin sentis devigata akcepti humiligajn kondiĉojn en la“paco”de Pisa la 12-an de februaro 1664, altruditajn de la franca krono. Por obteni la redonon de Avinjono kaj Venuzia kamparo, la papo devis sendi al Parizo kardinalon por publike pardonpeti al la reĝo kaj private promesi respekti la galikanismajn privilegiojn.
Grandan engaĝiĝon la papo dediĉis al la misiista aktivado, lia granda pasio ekde la junaĝo: li centralizas la diversajn iniciatojn sur la direktivoj de la Kongregacio «Propaganda Fide» (nun "Kongregacio por la Evangelizado de la Popoloj"), inspirante modelon malpli agresan al la evangelizadaj agadoj, kiuj ne rajtas altrudi okcidentajn morojn sed prefere alporti la kredon je Kristo, respektante, se ne malkonformajn al la kristana kredo, la ritojn kaj kutimojn indiĝenajn (kiel la“ĉinajn ritojn”pri kiuj li koncedis aprobon).
Evento okazinta dum tiu papado estis la enkatolikiĝo de princino Kristina el Svedio (1632-1689), filino de la protestanta Gustavo Adolfo enmilite pereinta (1632). La trian de novembro 1655, Kristina formale deklaris sian aliĝon al la katolika eklezio rezignante fakte la kronon de Svedio, decidis establiĝi en Romo, aldonante al la urbo kroman honoron, kaj ankaŭ kelke da agitiĝo pro ŝiaj oftaj mondumaj kapricoj.
En 1656 en Romo disvastiĝis horora pesta epidemio kiu provokis ĉirkaŭ dudek mil mortintojn en la urbo. Papo Aleksandro ĉiuenergie kaj ĉiurimede engaĝiĝis por limigi la mortigajn efikojn: piede rondiris tra la urbaj vojoj por konsoli per almozoj kaj konkretaj helpoj pestmalsanulojn, riskante la kontaĝon.
Li mortis la 22-an de majo 1667, trafita de la «malsano de la ŝtono», kiel oni diris tiam por aludi la kalkulusozo rena kaj gala.
David Garrick
David GARRICK (naskiĝis la 19-an de februaro, 1717, mortis la 20-an de januaro, 1779) estis angla aktoro kaj dramisto. Dum la 18-a jarcento li ankaŭ konatiĝis kiel teatra direktoro kaj reĝisoro.
Garrick naskiĝis en Heresford, Anglio, kiel tria filo de la oficiro Peter GARRICK kaj Arabella CLOUGH, irlanda filino de ekleziulo. Restinte kiel 11-jarulo dum mallonga tempo ĉe sia onklo en Lisbono, li estis edukita en privata lernejo en Lichfield. Kun Samuel Johnson, kiu estis unu el liaj instruistoj, li en 1737 iris al Londono. Tie li komencis studi juron, laboris dum ioma tempo kiel komercisto kaj malfermis vin-vendejon kun sia frato. Tiuj okupoj tamen ne kontentigis lin, tial li krom sia laboro en la vin-vendejo elprovis sin kiel aktoro.
Majakovskoje
Majakovskoje (ruse Маяковское, germane Nemmersdorf) estas loko en la rusia Kaliningrada provinco. Ĝi situas sudoriente de Gusev (germane Gumbinnen) ĉe rivero Agrappa.
David Garrick
En la jaro 1741 li en Ipswich aperis sursceneje, poste li en Londono, en la rolo de Richard III (de Ŝekspiro) estis eksterordinare sukcesa. Dum mallonga tempo laborinte en Dublino, li de 1742 ĝis 1745 sukcese aktoris en la Londona "Drury Lane Theatre". Poste li akceptis la postenon de teatra direktoro en Dublino, sed en 1746 li revenis al Londono, kie li sekvajare kune kun James Lacy aĉetis la teatron Drury Lane Theatre.
Majakovskoje
La vilaĝo misfamiĝis sub la nomo Nemmersdorf dum la fina fazo de la Dua mondmilito, kiam soldatoj de Ruĝa Armeo ĉe la okupo de la loko – 21-a de oktobro de 1944 - efektivigis masakron de la vilaĝanoj de la iama germana orienta Prusio. Matene de 21-a de oktobro proksimiĝis tankoj de la 2-a bataliono de la 25-a tanka brigado, el la Gusev-a direkto. Je la 7.30-a horo la masakro jam finiĝis. Sciigoj de la germanaj instancoj parolis pri ĉ. 26 murditoj. En la lastaj 60 jaroj, la nombro de vikitimoj atingis eĉ 636, sed tio ne estas pruvebla.
David Garrick
En la jaro 1749 David Garrick edziĝis al la dancistino Eva Maria VEIGEL (pseŭdonimo: Violette), kiu – naskiĝinte en Vieno - post sukcesa kariero en Vieno kaj Florenco ekde 1748 vivis en Londono.
Majakovskoje
La Propaganda ministerio de Joseph Goebbels tuj ekkonis la signifon de masakro kaj kunkalkulis la viktimojn de la najbaraj vilaĝoj, por eluzi la grandnombran rezulton. Tiel oni celis altigi la timon kaj kontraŭstaron de la germana loĝantaro kontraŭ la Ruĝa Armeo.
Ses virinoj estis onidire perfortitaj, nude krucumitaj far soldatoj de la Ruĝa Armeo (kvar el ili sur kradĉarego, du je fojneja pordo).
David Garrick
La tempon inter 1763 kaj 1765 David Garrick pasigis en Francio, Italio kaj Germanio. Post la morto de James Lacy li fariĝis sola direktoro de la Drury Lane Theatre. En la jaro 1776 li ekloĝis en kampara domo apud Londono, kie li la 20-an de januaro, 1779 mortis.
Garrick havis eksterordinaran aktoran talenton. Li kapablis esprimi ĉian ajn pasion kaj brilis en tragikaj kaj komikaj roloj. Krome li verkis pli ol 20 teatraĵojn, ĉefe farsojn kaj burleskojn. Plej fama estas la komedio The Clandestine Marriage, kiun li kreis kune kun George Colman.
Tornyospálca
Tornyospálca [tornjoŝpAlca] estas vilaĝo en Hungario, en regiono Norda Ebenaĵo, en departemento Szabolcs-Szatmár-Bereg en Distrikto Kisvárda.
Situo
Tornyospálca situas sur ebenaĵo, laŭ traira flankovojo, laŭ fervojo Mátészalka-Záhony. Kisvárda troviĝas 12, Záhony 18, Vásárosnamény kaj Dombrád po 24 km-ojn.
Historio
La loko estis loĝata jam dum la neolitiko kaj bronzepoko. La unua skriba mencio pri la vilaĝo devenis el la jaro 1212. En 1700 Francisko Rákóczi la 2-a pasigis tie 10 tagojn. La antaŭnomo "Tornyos" uziĝas ekde 1793. En 1944 la judoj deportiĝis. En 1949 kolĥozo pri Lenin formiĝis. Oni kultivas precipe pomujojn. Vilaĝservoj estas infanĝardeno, lernejo, kuracejo, bestokuracejo, apoteko, policano.
Kálmán Sebestyén
Kálmán SEBESTYÉN [ŝebeŝtje:n] estas rumania hungara kulturhistoriisto. Li naskiĝis en Iara 8-an de decembro 1938, kaj mortis en Budapeŝto la 26-an de decembro 2018.
Kariero
Kálmán Sebestyén diplomitiĝis pri historio-filozofio en 1963 en UBB de Kluĵo. Inter 1964–71 li instruis en Bicălatu, inter 1972–80 en Izvoru Crișului. Inter 1980–86 li estis instruisto pri historio en Kluĵo. En 1987 li translokiĝi en Hungarujon, kie li estas ĉefkunlaboranto historiisto de Poŝtmuzeo de Budapeŝto (1988–96). Li publikgis en Igazság, Korunk, A Hét, Művelődés, Honismeret, Kalotaszeg, Erdélyi Magyarság, Nyelvünk és Kultúránk. De 2000 li estis redakcikomitatano de revuo Honismeret.
Pavel Cicianov
Princo Pavel Dmitrijeviĉ Cicianov (ruse : Павел Дмитриевич Цицианов ), ankaŭ konata kiel Pavle Dimitris dze Ciciŝvili (kartvele: პავლე ციციშვილი; naskiĝis la 19-an septembro 1754— mortis la 20-an de februaro 1806 ) estis kartvela nobelo kaj eminenta Generalo de la Imperia Rusa Armeo. Respondeca por konkeri grandajn partojn de de kaŭkazaj teritorioj sub la regado de Persio dum la Rusa-persa milito de 1804-1813, de 1802 ĝis 1806 li ankaŭ funkciis kiel la rusa Ĉefkomandanto en Kaŭkazio.
NGC 3380
NGC 3380 (aliaj indikoj — UGC 5906, MCG 5-26-12, ZWG 155.15, IRAS10454+2851, PGC 32287) estas galaksio en konstelacio Malgranda Leono.
85773 Gutbezahl
85773 Gutbezahl estas asteroido de la asteroida zono en orbita resonanco 1:2 kun Marso.