cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ken Livingstone
Pridisputata elekto
La Laborista Partio ne riskis duafoje propran kandidaton por la londona ĉef-urbestreco, tiel la Partio denove anigis Livingstone en januaro 2004 kaj igis lin oficiala kandidato spite al konataj partianoj kiel financministro Gordon Brown, vic-ĉefministro John Prescott kaj la iama partia prezidanto Neil Kinnock. La 10-an de junio en 2004 Livingstone reelektiĝis.
Metacritic
Metacritic estas retejo, kiu kompilas recenzojn de amaskomunikiloj pri muzikalbumoj, videoludoj, filmoj, televidserioj kaj aliaj. Por ĉiu produkto, la poentaroj de ĉiu revizio estas kalkulitaj. Metacritic estis kreita de Jason Dietz, Marc Doyle kaj Julie Doyle Roberts en 1999. La retejo disponigas eltiraĵon de ĉiu revizio kaj ligoj al sia fonto. Koloroj verda, flava aŭ ruĝa resumas la rekomendojn de la kritikistoj. Ĝi estis priskribita kiel la ĉefranga" revizianto de la videoludindustrio. La poentado de Metacritic ŝanĝas ĉiun revizion en procenton, laŭ matematika marko, aŭ surbaze de decido subjektive de kvalita recenzo.
Ken Livingstone
Pridisputata elekto
En 2008 kaj 2012 li same kandidatis por la posteno de urbestro de Londono, sed ambaŭfoje malsukcesis kontraŭ la konservativulo Boris Johnson kaj tiam retiriĝis el politika aktivado.
Metacritic
Historio
Metacritic estis lanĉita en julio 1999 de Marc Doyle, lia fratino Julie Doyle Roberts kaj samklasano de la Universitato de Suda Kalifornio Jason Dietz. Rotten Tomatoes jam kompilis filmrecenzojn, sed Doyle, Roberts, kaj Dietz vidis ŝancon kovri pli larĝan gamon da amaskomunikilaro. Ili vendis Metacritic al CNET en 2005. CNET kaj Metacritic nun estas posedataj de la CBS Entrepreno. Nick Wingfield de The Wall Street Journal skribis en septembro 2004: "Mr. Doyle, nun estas altranga produktmanaĝero ĉe CNET sed li ankaŭ funkcias kiel ludredaktisto de Metacritic". Doyle aldonis ke la taksado ne estis prenita kiel grava kiam senrilataj revuoj kaj retejoj disponigis recenzojn en izoliteco.
Metascores
Stuart skribis: "la metapoentarfenomeno, nome Metacritic kaj GameRankings, fariĝis grandege grava elemento de interretluda ĵurnalismo dum malmultaj jaroj". Doyle diris ke ĉar videoludoj kaŭzas pli grandan investon da tempo kaj mono, ludantoj estas pli informitaj pri recenzoj ol estas fanatikuloj de filmo aŭ muziko.
Videoludoj
En intervjuo kun The Guardian, Marc Doyle citis "du gravajn eldonistojn" kiuj "faris ampleksajn statistikajn enketojn tra kiuj ili povis tiri korelacion inter altaj metapoentaroj kaj pli forta vendo" en certaj ĝenroj. Li asertis ke kreskanta nombro da entreprenoj kaj financaj analizistoj utiligas Metacritic kiel "fruan indikilon de la ebla vendo de ludo kaj (antaŭscion de) la akciarprezon de la eldonisto.". En 2008, Mikrosoft komencis uzi Metacritic mezurojn por listigi ludojn de Xbox Live Arcade.
Filmoj
Metacritic listigas pli ol 9,000 filmojn laŭ sumpoentaro. La 6an de julio 2018 la 10 plej bonaj filmoj estas:
Murdo de Solomon P. Sharp
La murdo de Solomon P. Sharp, ankaŭ kromnomita tragedio de Beauchamp kaj Sharp aŭ tragedio de Kentukio (angle Beauchamp–Sharp Tragedy aŭ The Kentucky Tragedy), rilatas al la fama mortigo de la kentukia parlamentano Solomon P. Sharp fare de la juna juristo Jereboam O. Beauchamp en 1825. Beauchamp fakte estis admiranto de Sharp, ĝis kiam Sharp havis nelegitiman, mortnaskitan infanon kun virino nomita Anna Cooke kaj firme neis sian patrecon. Beauchamp poste komencis amrilaton kun Cooke, kiu akceptis edziniĝi kun li kondiĉe, ke li mortigu Sharp. Beauchamp kaj Cooke edziĝis en junio 1824: frumatene de la 7-a de novembro 1825, Beauchamp murdis Sharp antaŭ ties domo en Frankfort (Kentukio).
Polica enketo rapide evidentigis, ke Beauchamp estis la murdinto. Li estis arestita en sia propra domo en Glasgow (Kentukio), kvar tagojn post la krimo. La juna viro estis formale procesita, akuzita kaj kondamnita je mortpuno per pendumo. Oni tamen konsentis al li prokraston, por ke li transskribu la kialojn de sia ago. Anna Cooke estis ankaŭ procesita kiel komplicino de la murdo, sed estis finfine absolvita pro manko de pruvoj. Ŝia amo por Beauchamp estis tamen tiel fervora, ke ŝi decidis resti en lia karcerĉambro, kie la geedzoj provis mortigi sin iom antaŭ la mortpuno per la trinkado de laŭdano. Tio tamen montriĝis malsukceso. Matene de la mortpuno, la geedzoj denove provis mortigi sin, tiufoje ponardante sin per tranĉilo, kiun Anna pasigis en la karcerĉambron. Kiam la karcergardistoj malkovris la geedzojn, ili hastigis Beauchamp al la pendumilo, kie li estis sukcese pendumita antaŭ sia verŝajna morto pro la ponardvundoj. Li fariĝis la unua persono, kiu estis leĝe mortpunita en la ŝtato Kentukio. Anna Cooke mortis pro siaj vundoj, iom post la pendumado de sia edzo. Konforme al ilia deziro, la kadavroj de la du amantoj estis enmetitaj en la saman ĉerkon, interbrakumante.
Kvankam Beauchamp celis antaŭ ĉio defendi la honoron de Anna Cooke, rapide aperis aliaj onidiroj, laŭ kiuj la krimo estis fakte subtenita de la politikaj kontraŭuloj de Sharp. Tiu parlamentano ja estris la partion favoran al la Nova Kortumo dum la polemiko inter la Malnova kaj Nova Kortumoj de Kentukio. Laŭ almenaŭ unu subtenanto de la Malnova Kortumo, Sharp propravole neis sian patrecon kaj false prezentis la filon de Anna Cooke kiel mulaton kaj filon de sklavino de la familio. Estis neniam konfirmite, ĉu Sharp faris tian deklaron aŭ ne. Laŭ la subtenantoj de la Nova Kortumo, tiu versio estis tute inventita por kolerigi Beauchamp kaj tiel kuraĝigi la murdon. La tragedio de Beauchamp kaj Sharp inspiris plurajn literaturajn verkojn, plej notinde la nefinitan Politian de Edgar Allan Poe kaj World Enough and Time de Robert Penn Warren.
Kunteksto
Jereboam O. Beauchamp naskiĝis en la kantono Barren en la jaro 1802. Li estis edukita en la lernejo de D-ro Benjamin Thurston, kaj decidis studadi juron ekde sia 18-a jaro. Kiam la juna studento ekobservis la jam oficantajn juristojn de Glasgow kaj Bowling Green, li estis precipe impresita de Solomon P. Sharp. Sharp jam estis dufoje elektita kiel membro de la loka asembleo, kaj cetere plenumis du mandatojn en la Usona Domo de Reprezentantoj. Beauchamp tamen disreviĝis pri Sharp en 1820, kiam virino nomita Anna Cooke asertis, ke Sharp estis la patro de ŝia mortnaskita infano. Sharp neis la patrecon de la infano. Publika opinio restis sufiĉe favora al Sharp kaj oni multe mallaŭdis Anna Cooke, kiu preferis enfermi sin en la domon de sia patrino en Bowling Green.
La patro de Beauchamp loĝis nur unu mejlon (1,6 km) for de la tereno de Cooke, kaj Jereboam ekpetis viziti ŝin. Li progrese akiris la fidon de la juna virino, vizitante ŝin kun la preteksto pruntopreni librojn el ŝia biblioteko. Somere de 1821, la du junuloj amikiĝis kaj komencis amindumi. Beauchamp estis 18-jara, dum Cooke estis almenaŭ 34-a jara. Cooke iam diris al Beauchamp, ke li nepre devus mortigi Solomon Sharp antaŭ edziĝi kun ŝi. Beauchamp ŝajne konsentis pri tio, esprimante sian propran deziron murdi Sharp.
La plej uzata metodo de honormurdo tiutempe estis duelo. Malgraŭ la antaŭsento de Cooke, ke Sharp certe malakceptus defion al duelo, Beauchamp vojaĝis al Frankfort por peti aŭdiencon ĉe Sharp, kiu estis ĵus nomumita kiel la nova Ĝenerala Prokuroro de Kentukio fare de la guberniestro John Adair. Laŭ la raporto poste farita de Beauchamp, la junulo sukcese ridindigis kaj humiligis Sharp, kiu liadire plorpetis lian indulgon. Beauchamp promesis, ke li persone ĉevalvipus Sharp ĉiutage, ĝis kiam li akceptus la duelon. Li restis en Frankfort dum du tagoj, atendante la duelon, kaj tiam eksciis, ke Sharp estis foririnta el la urbo, verŝajne direkte al Bowling Green. Beauchamp rajdis ĉevalon ĝis Bowling Green kaj konstatis, ke Sharp ne estis tie kaj ne estis atendata. Ŝajnas do, ke la vivo de Sharp estis unue ŝparita pro misinformado de Beauchamp.
Anna Cooke tiam decidis mem murdi Sharp. Kiam ŝi eksciis, ke Sharp estis en Bowling Green pro siaj aferoj, ŝi sendis al li malveran leteron, denuncante la konduton de Beauchamp en Frankfort. Ŝi asertis, ke ŝi tute ĉesis interrilati kun li, kaj ŝi petis, ke Sharp vizitu ŝin en ŝia domo antaŭ sia foriro. Sharp pridemandadis la mesaĝiston, kaj suspektis ruzon. Li tamen sendis respondon, anoncante sian alvenon je la interkonsentita dato. Beauchamp kaj Cooke atendis la viziton, sed Sharp ne montriĝis. Beauchamp rajdis ĉevalon ĝis Bowling Green kaj malkovris post rapida enketo, ke Sharp estis haste foririnta direkte al Frankfort jam antaŭ du tagoj, lasante neplenumitajn aferojn malantaŭ si. La komploto de la du amantoj do estis denove malsukcesa: Beauchamp tamen konjektis, ke Sharp devus iam reveni al Bowling Green por finplenumi siajn nesolvitajn aferojn. Firme decidiĝinta atendi la revenon de Sharp al la urbo, Beauchamp tie instalis sian juroficejon. Li daŭre praktikis juron en 1822 kaj 1823, pacience atendante Sharp, kiu tamen neniam revenis.
Malgraŭ la malsukceso de la mortigo de Sharp, Cooke konsentis edziniĝi kun Beauchamp meze de junio 1824. La juna edzo tuj ellaboris novan projekton por murdi Sharp. Li eksendis plurajn leterojn, ĉiufoje el malsama poŝtoficejo kaj sub pseŭdonimo. Beauchamp en tiuj leteroj petis la helpon de Sharp rilate al la jura solvado de terena disputo, kaj li demandis al la eminenta juristo, ĉu li baldaŭ revenus en la regionon de la rivero Green. Sharp finfine respondis al la lasta letero de Beauchamp, sendita en junio 1825, sed li ne indikis la precizan daton de sia alveno.
Murdo
Oficante kiel la ĝenerala prokuroro de Kentukio por la administracio de la guberniestro Adair, Sharp estis implikita en la polemiko inter la Malnova kaj Nova Kortumoj. La polemiko ĉefe originis pro konflikto inter tiuj, al kiuj restis monŝuldoj post la paniko de 1819 (la novkortuma, aŭ "senŝuldiga" partio), kaj la kreditoroj, al kiuj oni ŝuldis tiun monon (la malnovkortuma, aŭ "kontraŭ-senŝuldiga" partio). Sharp, kiu devenis de modesta familio, aniĝis al la Nova Kortumo. La potenco de la Nova Kortumo tamen malfortiĝis ekde la jaro 1825: cele al pli granda influo de sia partio, Sharp demisiis kiel ĝenerala prokuroro en 1825 kaj kandidatis al la Kentukia Domo de Reprezentantoj. Lia kontraŭulo estis John J. Crittenden, lojala malnovkortumano.
Dum la politika kampanjo, la subtenantoj de la Malnova Kortumo denove rememorigis al la publiko, ke Sharp pekigis kaj forlasis Anna Cooke. Unu el tiuj kontraŭuloj, John Upshaw Waring, presis biletojn, kiuj ne nur akuzis Sharp pri la patreco de la filo de Cooke, sed ankaŭ asertis, ke Sharp ne hezitis false prezenti la filon de Anna Cooke kiel mulaton kaj filon de sklavino de la familio. Restas necerte, ĉu Sharp vere faris tian deklaron aŭ ne. Sharp gajnis la baloton malgraŭ tiuj variaj akuzoj.
Tiun supozitan deklaron de Sharp oni baldaŭ sciigis al Jereboam Beauchamp, tiel plifortigante lian malŝategon al Sharp kaj tiom pli kuraĝigante la murdon. Li ekde tiam ne plu konsideris defii lin honorinde per duelo, kaj anstataŭe decidis murdi lin, tiel ke oni plivole suspektu la politikajn kontraŭulojn de Sharp. Por pravigi tiun false politikan komploton, Beauchamp projektis plenumi la murdon en la antaŭtago de la inaŭgura sesio de la Ĝenerala Asembleo.
Beauchamp alvenis al Frankfort la 6-an de novembro 1825, oficiale pro kelkaj farendaj aferoj. Li ne sukcesis trovi dormĉambron en la lokaj gastejoj, tiel ke li devis lui ĉambron en la loĝejo de Joel Scott, gardisto de la loka ŝtata karcero. Iom post noktomezo, Scott aŭdis subitan bruon el la ĉambro de Beauchamp: li trovis forlasitan ĉambron kun malfermita pordo. Beauchamp, post kiam li maskovestis sin, enterigis kelkajn vestaĵojn proksime al la rivero Kentukio kaj ekiris al la domo de Sharp. Sharp ne estis hejme, sed Beauchamp rapide retrovis lin en proksima hotelo. Li revenis al la domo de Sharp, kaŝis sin proksime al la pordo kaj atendis la revenon de Sharp, kiu eniris en sian domon ĉirkaŭ noktomezo.
Beauchamp alproksimiĝis al la domo je proksimume la dua matene, la 7-an de novembro 1825. Li mem priskribis la sekvintan krimon jene:
Mi surmetis mian maskon, eltiris mian tranĉilon kaj paŝis al la pordo. Mi frapis la pordon trifoje, brueme kaj rapide. Kolonelo Sharp petis "Kiu estas ?". "Covington", mi respondis. La paŝo de Sharp rapide aŭdiĝis sur la planko. Mi vidis sub la pordo, ke li alproksimiĝis sen lumo. Mi metis mian maskon super mia vizaĝo, post kio kolonelo Sharp tuj malfermis la pordon. Mi eniris en la ĉambron kaj kaptis lian dekstran manartikon per mia maldekstra mano. Li pro la violento de tiu gesto saltis malantaŭen kaj provis liberigi sian manartikon. "Kiu Covington vi estas ?", li petis. "John A. Covington", mi replikis. Tiam diris la kolonelo "Mi ne konas vin, mi konas John W. Covington". S-ino Sharp aperis ĉe la pordo kaj tiam malaperis. Vidante tion, mi diris per konvinkema voĉo : "Venu ĉe la lumon, kolonelo, kaj vi konos min." Tirante lin je lia brako, mi kondukis lin al la pordo kaj, daŭre tenante lian manartikon per mia maldekstra mano, mi formetis miajn ĉapelon kaj poŝtukon de sur mia vizaĝo kaj rigardis rekte al Sharp. Li rekonis min plej facile, mi kredas, pro mia longa, vila, bukla hararo. Li saltis malantaŭen kaj ekkriis, horore kaj despere, "Dio mia, jen li estas", kaj dirante tion li falis sur siajn genuojn. Mi malprenis lian manartikon kaj ekkaptis lian gorĝon. Mi ĵetis lin kontraŭ la pordo kaj murmuris ĉe lia vizaĝo "Mortu, vi kanajlo". Dirante tion, mi ponardis lin en la koron
La vundo rompis la aorton de Sharp, mortigante lin preskaŭ tuje. La edzino de Sharp, Eliza, spektis la tutan scenon el la supra ŝtuparo de la domo, sed Beauchamp sukcese fuĝis antaŭ formala identigo aŭ aresto. Li revenis al la loko, kie li antaŭe enterigis sian vestaron. Li alivestiĝis kaj kunligis sian maskoveston al roko, kiun li subakvigis en la rivero Kentukio. Beauchamp tiam revenis al sia ĉambro en la domo de Joel Scott, kie li restis ĝis la sekva mateno.
Aresto
La Ĝenerala Asembleo de Kentukio konsentis, ke la guberniestro proponu rekompencon de 3 000 $ por la aresto kaj kondamno de la murdinto de Sharp. La administrantoj de la urbo Frankfort aldonis plian rekompencon de 1 000 $, kaj kelkaj amikoj de Sharp krome aldonis 2 000 $. Ĉefe suspektiĝis tri homoj: Beauchamp kaj la politikaj kontraŭuloj John Upshaw Waring kaj Patrick H. Darby. Dum la politika kampanjo de Sharp en 1824 pri la Kentukia Domo de Reprezentantoj, Darby ja rimarkigis ke, se Sharp estus elektita, li "neniam prenus sian seĝon kaj ne pli taŭgus ol mortinta homo". Waring faris similajn minacojn, kaj eĉ fanfaronis, ke li jam ponardis ses homojn.
Polico publikigis mandaton por la serĉado kaj aresto de Waring. Oni tamen rapide malkovris, ke li estis kripligita unu tagon antaŭ la morto de Sharp, pro pafo tra sia kokso. Kiam Darby komprenis, ke li estis unu el la suspektuloj, li komencis sian propran enketon pri la murdo. Li vojaĝis al la kantono Simpson: li tie renkontis Kapitanon John F. Lowe, al kiu Beauchamp iam konfidis, ke li havis detalan planon por la murdo. La kapitano ankaŭ donis al Darby leteron, kiu entenis ĝenajn elementojn kontraŭ Beauchamp.
Dum la unua nokto post la murdo, Beauchamp restis en la domo de parenco en Bloomfield. La sekvan tagon, li iris al Bardstown, kie li denove tranoktis. Li loĝis en Bowling Green dum la nokto de la 9-a de novembro, en la domo de sia bofrato, antaŭ ol reveni hejmen en Glasgow la 10-an de novembro. Li kaj Anna projektis fuĝi al Misurio: antaŭ noktiĝo, polica taĉmento tamen alvenis el Frankfort por aresti la junan viron. Li estis kondukita al Frankfort kaj prezentita antaŭ ekzamenkortumo. Prokuroro Charles S. Bibb tamen agnoskis, ke li ankoraŭ ne havis sufiĉajn pruvojn por enkarcerigi Beauchamp. Beauchamp do estis liberigita, sed li devis akcepti restadi en Frankfort dum dek tagoj, tiel ke la kortumo finu sian enketon. Okaze de tiu periodo sendis Beauchamp leterojn al advokatoj John J. Crittenden kaj George M. Bibb, petante ilian juran asiston al la afero. Neniu letero ricevis respondon. La onklo de Beauchamp, ŝtatsenatano, dume arigis defendteamon, al kiu aniĝis interalie la eksa senatano John Pope.
Kiam li estis arestita, Beauchamp surhavis tranĉilon: enketistoj sensukcese provis atribui al tiu tranĉilo la tipon de la vundo sur la korpo de Sharp. Ili tutsame malsukcesis identigi paŝspuron trovitan apud la domo de Sharp. La taĉmento, kiu arestis Beauchamp, alportis kun si sangmakulitan poŝtukon el la krimsceno, sed ĝi perdis ĝin dum la revojaĝo al Frankfort. La plej bona pruvilo prezentita de la prokuroro do estis la atestado de la edzino de Sharp, Eliza, kiu bone aŭdis la voĉon de la murdisto kaj rimarkis, ke tiu voĉo estis precipe akresona. Kiam ŝi aŭdis la voĉon de Beauchamp, ŝi tuj rekonis ĝin kiel tiun de la murdinto.
Okaze de sia pridemandado Patrick Darby atestis, ke Beauchamp en 1824 petis lian asiston por procesi kontraŭ Sharp pro kialoj, kiujn la juna viro tiam ne klarigis. Dum la sekvaj konversacioj inter la du homoj Beauchamp rakontis la forlason de Anna Cooke fare de Sharp, kaj li ĵuris, ke li iam mortigos Sharp, eĉ se li devus por tio veni ĝis Frankfort kaj pafmortigi lin meze de strato. La du atestadoj de Eliza Sharp kaj Patrick Darby ŝajnis sufiĉaj al la lokaj magistratanoj, kiuj decidis organizi proceson okaze de la sekvonta sesio de la kentukia, lokŝanĝa tribunalo en marto 1826.
Proceso
Beauchamp estis formale akuzita, kaj lia proceso komenciĝis la 8-an de majo 1826. Li elektis pledi kiel nekulpulo, sed rifuzis fari ateston antaŭ la tribunalo. Kapitano Lowe estis denove alvokita por ripeti tion, kion li jam rakontis al Patrick Darby rilate al la minacoj esprimitaj de Beauchamp. Li cetere atestis, ke post la murdo Beauchamp revenis hejmen svingante ruĝan flagon kaj deklarante, ke li "gajnis la venkon". Kapitano Lowe fine donis al la tribunalo leteron el Beauchamp koncerne la murdon. En tiu letero, Beauchamp daŭre prezentis sin kiel senkulpulo kaj asertis, ke liaj malamikoj propravole ellaboris komploton kontraŭ li: li pro tio petis al Lowe, ke la kapitano faru ateston favoran al li. La letero eĉ proponis plurajn menciindajn faktojn por la atestado de Lowe, kelkajn verajn kaj kelkajn pli dubindajn.
Eliza Sharp sekve ripetis, ke la voĉo de la murdinto kongruis kun tiu de Beauchamp. Joel Scott, kiu gastigis Beauchamp dum la nokto de la murdo, atestis, ke li ja aŭdis la foriron kaj postan revenon de Beauchamp dum la nokto. Li ankaŭ menciis, ke Beauchamp montriĝis precipe scivolema pri la murdo, kiam li aŭdis pri la krimo la sekvintan matenon. Sed la plej ampleksa atesto estis tiu de Darby, kiu raportis sian renkonton kun Beauchamp en 1824. Laŭ Darby, Sharp proponis al Beauchamp kaj Anna 1 000 $, junan sklavinon kaj 200 akreojn da grundo, kondiĉe ke ili ĉesu turmenti lin. Li tamen ŝajne nuligis tiun proponon iom poste.
Laŭ pluraj atestantoj, la aserto de la murdinto esti John A. Covington estis alia pruvo. Oni malkovris, ke Sharp kaj Beauchamp ambaŭ konatiĝis kun John W. Covington, kaj ke Beauchamp ofte erare nomis lin "John A. Covington". Aliaj atestantoj konfirmis la multajn minacojn, kiujn Beauchamp faris kontraŭ Sharp.
La defendteamo de Beauchamp provis misfamigi Patrick Darby, emfazante liajn rilatojn kun la Malnova Kortumo. Ĝi subtenis la teorion, laŭ kiu la murdo havis politikajn kialojn. Ĝi ankaŭ prezentis kontraŭatestantojn, kiuj neis iun ajn malamikecon inter Beauchamp kaj Sharp kaj dubis, ĉu la renkonto inter Darby kaj Beauchamp vere okazis.
Okaze de la konkludoj, la defendkonsilisto John Pope denove provis misfamigi Darby, tiel ke Darby koleriĝis kaj atakis unu el la asistantoj de Pope per lambastono. La proceso daŭris dektri tagojn: malgraŭ la manko de materiaj pruvoj (inkluzive de la uzita tranĉilo), la ĵurio publikigis verdikton de kulpeco post nur unu horo da konsiliĝo la 19-an de majo. Beauchamp estis kondamnita je mortpuno per pendumo okazonta la 16-an de junio 1826.
Dum la proceso, Anna Beauchamp petis la asiston de John Waring en la nomo de sia edzo. Ankaŭ ŝi provis konvinki John Lowe krimi ĵurrompon, por ke li faru ateston favore al Beauchamp. Ambaŭ petoj estis rifuzitaj. La 20-an de majo, Anna estis ekzamenita de du juĝistoj pro tio, ke ŝi estis suspektita kiel ebla komplicino de la murdo: oni tamen rezignis pri tiu akuzo pro manko de pruvoj. La karceristo permesis, ke Anna restadu en la karcerĉambro de Beauchamp konforme al sia peto.
Pope petis la nuligon de la verdikto, sed la peto estis rifuzita. La juĝisto tamen konsentis al Beauchamp prokraston de la mortpuno ĝis la 7-a de julio, tiel ke li povu verki pravigon de sia krimo. En tiu teksto li klarigis la manieron, laŭ kiu li murdis Sharp por defendi la honoron de Anna. Beauchamp esperis publikigi sian verkon antaŭ la mortpuno, sed la eldono estis prokrastita pro la pluraj misfamigaj akuzoj (ĵurrompo kaj korupto de la atestantoj, ktp.), kiujn ĝi entenis.
Mortpuno
Beauchamp kaj Cooke ŝajne provis subaĉeti unu el la karceristoj per mono por faciligi forfuĝon, sed tiu propono estis rifuzita kaj denuncita. Ili ankaŭ provis sendi leteron al senatano Beauchamp, petante lian helpon por forfuĝo. Fina peto rilate al la prokrasto de la mortpuno, sendita al guberniestro Desha, estis ankaŭ malakceptita la 5-an de julio. Iom poste dum la sama tago, la geedzoj provis mortigi sin, glutante fortajn dozojn da laŭdano, sed neniu el ili mortis.
La 7-an de julio, matene de la planita mortpuno de Beauchamp, Anna petis al la karceristo iom da intimeco por sin vesti. Ŝi denove provis mortigi sin per laŭdano, sed ne kapablis eviti vomadon. Anna tiam malkaŝis tranĉilon, kiun ŝi sukcese enkondukis en la karcerĉambron: la geedzoj decidis mortigi sin, ponardante sin per la tranĉilo. Kiam oni malkovris ilin, Anna estis kondukita al la domo de la karceristo, kie ŝi estis ekflegita de kuracistoj.
Malplifortigita de siaj propraj vundoj, Beauchamp estis portita sur ŝarĝveturilon, direkte al la pendumilo, por plenumi la mortpunon antaŭ sia verŝajna morto pro sensangiĝo. Li insiste petis vidi sian edzinon antaŭ la mortpuno, sed la kuracistoj diris al li, ke ŝi estis negrave vundita kaj certe resaniĝus. Beauchamp protestis pri la krueleco de tia malrespekto de sia lasta volo, tiel ke la gardistoj fine konsentis konduki lin al ŝi. Beauchamp, vidante ŝin, komprenis ke la kuracistoj mensogis al li: Anna estis tro malforta eĉ por paroli al li. Li restis ĉe ŝi, ĝis kiam li ne plu povis sensi ŝian pulson. Li tiam kisis ŝiajn senvivajn lipojn kaj deklaris: "Por vi mi vivis – por vi mi mortas".
Survoje al la pendumilo, Beauchamp petis vidi Patrick Darby, kiu viciĝis inter la spektantoj. Beauchamp ridetis kaj etendis sian manon, sed Darby forpelis tiun geston. Beauchamp tiam publike neis, ke Darby estis iamaniere implikita en la murdo. Li tamen ankaŭ akuzis Darby mensogi pri ilia renkonto en 1824, okaze de kiu Beauchamp supozeble malkaŝis sian murdplanon. Darby firme neis, ke li mensogis antaŭ la tribunalo, kaj li provis komenci diskuton pri tio, esperante ekskuzon de la akuzito. Sed Beauchamp tuj petis, ke la veturilo plu iru al la pendumilo.
Kiam li alvenis al la pendumilo, Beauchamp asertis antaŭ la ĉeestantaj ekleziuloj, ke li la antaŭan taĝon spertis impreson de religia savo. Tro malforta por stariĝi, li estis subtenata de du homoj, dum oni ligis la ŝnuron ĉirkaŭ lia kolo. Konforme al la peto de Beauchamp, la muzikistoj de la 22-a Regimento ludis la Retreton de Napoleono el Moskvo, dum proksimume kvin mil spektantoj rigardis la plenumon de la mortpuno. Ĝi estis la unua laŭleĝa pendumo en la historio de Kentukio. La patro de Beauchamp petis la kadavrojn de siaj filo kaj bofilino por entombigi ilin. La du mortintoj estis metitaj en la saman ĉerkon, interbrakumante, konforme al ilia peto. Ili estis enterigitaj en la tombejon Maple Grove de Bloomfield. Oni gravuris sur la tombŝtono poemon verkitan de Anna Cooke.
Post la afero
La konfeso de Jereboam O. Beauchamp estis publikigita en 1826, tio estas en la sama jaro kiel La Leteroj de Ann Cook, kies aŭtenta verkisto restas ne certe konata. Raporto de la proceso estis cetere plenumita de J. G. Dana kaj R. S. Thomas. Dum la sekva jaro verkis la frato de Sharp, d-ro Leander Sharp, libron titolitan Vindication of the character of the late Col. Solomon P. Sharp por defendi sian forpasintan fraton kontraŭ la akuzoj legeblaj en la konfeso de Beauchamp. Patrick Darby minacis procesi d-ron Sharp, se lia verko estus eldonita. John Waring montriĝis eĉ pli malmolkora, ne hezitante minaci la vivon de la doktoro, se li publikigus la verkon. Ĉiuj ekzempleroj de la verko do restis en la domo de la familio Sharp, en Frankfort, kie ili estis malkovritaj post multaj jaroj okaze de riparado.
Kvankam multaj samtempuloj rigardis la murdon de Sharp kiel honormurdon, kelkaj subtenantoj de la Nova Kortumo asertis, ke Beauchamp estis kuraĝigita plenumi la murdon fare de la partio de la Malnova Kortumo, precipe de S-ro Patrick Darby. Sharp estis supozeble la elektota kandidato de sia partio kiel Speaker de la asembleo por la parlamenta sesio de 1826. Per la subteno de la venĝdeziro de Beauchamp, la Malnova Kortumo tiel povis elimini ĝenan politikan kontraŭulon. La vidvino de Sharp, Eliza, ŝajne kredis pri la ekzisto de tia komploto. En letero sendita en 1826 al la New Court Argus of Western America, ŝi priskribis Darby kiel "la ĉefa(n) instiganto(n) de la haladza murdo, kiu senigis min el ĉio, kio estis plej kara al mia koro sur la tero".
Laŭ kelkaj subtenantoj de la Malnova Kortumo, guberniestro Desha proponis al Beauchamp pardonon, se li akceptus formale akuzi en sia konfeso Patrick Darby kaj Achilles Seed, sekretarion de la Malnova Kortumo. Ne longe antaŭ sia mortpuno, Beauchamp onidire konfesis, ke li "restis novkortumano sufiĉe longe, kaj mortos kiel malnovkortumano".
Darby mem firme neis, ke li estis implikita en la krimo: liaopinie, subtenantoj de la Nova Kortumo kiaj Francis P. Blair aŭ Amos Kendall simple celis misfamigi lin per tia akuzo. Li ankaŭ respondis, ke la letero de Eliza Sharp al la New Court Argus estis fakte verkita de pluraj novkortumanoj, inkluzive de Kendall, la ĉefredaktisto de la gazeto. La akuzoj kaj kontraŭakuzoj de ambaŭ partioj fariĝis tiel ekcesaj, ke letero sendita en 1826 al la New Court Argus sugestis, ke fakte la subtenantoj de la Nova Kortumo instigis la murdon de Sharp por poste akuzi la malnovkortumanojn kaj misfamigi ilin.
Darby finfine decidis procesi pro kalumnio Kendall kaj Eliza Sharp, sed ankaŭ senatanon Beauchamp kaj la fraton de Sharp, Leander. Pro pluraj prokrastoj kaj translokado al alia tribunalo, neniu akuzo estis procesita. Darby mortis en decembro 1829.
Fikcie
La tragedio de Beauchamp kaj Sharp inspiris plurajn fikciajn verkojn, plej notinde nefinitan teatraĵon de Edgar Allan Poe titolitan Politian, kaj World Enough and Time de Robert Penn Warren. William Gilmore Simms ankaŭ redaktis tri verkojn surbaze de la murdo de Sharp kaj ties konsekvencoj: Beauchampe: or The Kentucky Tragedy, A Tale of Passion, Charlemont, kaj Beauchampe: A Sequel to Charlemonte. Inter aliaj verkoj pli aŭ malpli inspiritaj de tiu krimo estas ankaŭ Greyslaer: A Romance of the Mohawk de Charles Fenno Hoffman, Octavia Bragaldi de Charlotte Barnes, Sybil de John Savage, kaj Conrad and Eudora; or, The Death of Alonzo: A Tragedy kaj Leoni, The Orphan of Venice, ambaŭ verkitaj de Thomas Holley Chivers.
Kalvinana preĝejo (Ládbesenyő)
La Kalvinana preĝejo estas religia historia monumento en vilaĝo Ládbesenyő (Hungario).
Historio
La katolika preĝejo konstruiĝis iam dum la mezepoko. Ekde 1586 jam la kalvinanoj uzis ĝin. Inter 1746-1756 la sakristio estis malkonstruita kaj la navo plilongigita. Ankaŭ la apogpilieroj tiutempe konstruiĝis.
Konstruaĵo
La kirko situas sola inter kelkaj arboj. La fasado estas simetria, meze la kvadrata kaj malalta turo plene reliefas. La turo laŭ la fasado havas nur suprajn fenestrojn, la enirejo por la turo estas en la maldekstra flanko. La navo havas reliefantan antaŭĉambron, kie la enirejo funkcias. Interne la iama pentrita plafono estas morterita. La lignaj galerioj estas pentritaj.
Stacio Kuguhara
Stacio Kuguhara (japane: 久々原駅 [Kuguhara-eki], angle: Kuguhara Station) estas fervoja stacio en Hajaŝima, Japanio. La stacio servas 1 linion de JR Okcidenta: Linio Uno.
Retuerta del Bullaque
Retuerta del Bullaque [bujAke] (Turnejo de la rivero Bullaque) estas municipo de Hispanio, en la provinco de Ciudad Real, regiono de Kastilio-Manĉo.
Loĝantoj
La loĝantoj nomiĝas Retorteños . La censita populacio en 2010 estis de 1.173 loĝantoj kaj la denseco estas de 1,79 loĝ/km².
Situo
Retuerta del Bullaque estas situa en la suda parto de Kastilio-Manĉo en la komarko aŭ distrikto Montoj en la nordokcidenta parto de la provinco de Ciudad Real; je 92 km el Ciudad Real, provinca ĉefurbo. La areo de ties teritorio estas de 653.91 km². La geografiaj koordinatoj estas 39°27′41″N 4°24′35″Ok.
Geografio
Ĝi havas kaj montarojn kaj ebenaĵojn. La nomo devenas el rivero Bullaque. En la municipa teritorio estas la diglago Torre de Abraham kaj la Nacia Parko Cabañeros.
Ekonomio
Agrikulturo kaj brutobredado. Natura turismo.
George Naʻope
George Lanakilakekiahiali'i Na'ope (25an de februaro 1928 - 26an de oktobro 2009), naskiĝinta en Kalihi, Havajo, estis fama mastro de kumu hula, mastra havaja ĉantisto, kaj ĉefa gvidanto kaj konservanto de indiĝena havaja kulturo tutmonde. Li instruis hula dancon dum pli ol sesdek jaroj en Havajo, Japanio, Gvamo, Aŭstralio, Germanio, Anglio, Nordameriko kaj Sudameriko.
Retuerta del Bullaque
Vidindaĵoj
Preĝejo de San Bartolomé. Kastelo de Prim, privata, nevizitebla. Mezepoka kastelo Milagros (Mirakloj) ĉe la diglago.
George Naʻope
Na'ope estis erudiciulo de antikva hula, kiu estas hula evoluinta kaj dancita jam antaŭ 1893. Li unue studis Hula 3 jarojn aĝa sub gvido de sia avino, Mary Malia Pukaokalani Na'ope, kiu vivis pli ol 100 jarojn. Kvar jarojn aĝa, li komencis studi kun Mary Kanaele, la patrino kaj instruisto de Edith Kanaka'ole. Kiam li translokiĝis al O'ahu je la aĝo de dek jaroj, li studis dum dek jaroj kun Joseph Ilala'ole. Post diplomiĝo ĉe mezlernejo, Na'ope translokiĝis al Honolulu kie li starigis la George Na'ope Hul-Lernejon, poste daŭrigante siajn studojn sub Kumu Hula Lokalia Montgomery kaj Tom Hiona.
Na'ope komencis instrui Hula kiam li aĝis 13 jarojn. Lia familio estis malriĉa, do li instruis Hula kontraŭ 50 cendoj semajne por daŭre pagi lernejon. Li instruis ĉanton kaj kahikon al la Ray Kinney-dancistoj, kaj vojaĝis kun Ray Kinney.
Lieucourt
estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Haute-Saône (prononco [],, arpitane Hiôta-Sona), en la regiono Burgonjo-Franĉkonteo (Bourgogne-Franche-Comté, prononco []) kaj en la historia regiono Franĉkonteo. Fine de en la komunumo vivis. Administre la komunumo apartenas al la arondismento Vesoul (france arrondissement de Vesoul), la suda kaj okcidenta parto de la departemento, kaj al la kantono .
George Naʻope
En 1964, Na'ope fondis la Merrie Monarch-Festivalon, ĉiujaran semajnlongan festivalon de tradiciaj havajaj artoj, manfaritaĵoj, kaj agadoj kun tri-taga hula konkurado. La festivalo fariĝis populara kaj grava parto de la havaja renaskiĝo. En intervjuo Na'ope diris pri la fondado de la festivalo: "Mi sentis, ke la hula fariĝis tro moderna kaj ke ni devas konservi ĝin. David Kalakaua [Reĝo de Havajo, konata kiel "The Merrie Monarch"] alportis la hulan dancon reen al Havajo, kaj konsciigis nin, kiom grava ĝi estis por nia popolo. Nenio estis ĉi tie en Hilo, do mi decidis honori Kalakaua kaj havi festivalon kun nur hula. Mi ne supozis, ke ĝi fariĝos unu el la plej grandaj aferoj en nia ŝtato."
Na'ope ricevis multajn aliajn premiojn, estis nomita Vivanta Trezoro de Havajoj fare de la budhisma templo Honpa Hongwanji Misio de Hawaivajo, Trezoro de Havajoj fare de la Prezidanto George W. Bush kaj la Smithsonian Institution, kaj ricevis premion National Heritage Fellowship de la Nacia Donaco por la Artoj (angle National Endowment for the Arts) en 2006, kiu estas la plej alta honoro de Usono en la folkloraj kaj tradiciaj artoj.
Operkulo
Operkulo (el la latina operculum - kovrilo, plurale en la latina: opercula) estas tegilo, kovrilo, kiu servas por fermilo de aperturoj ĉe bestoj kaj plantoj:
George Naʻope
En 2007, Na'ope fondis la "Halau Hula Is Hawai'i Trust" kaj "Hula Is Hawai'i, LLC", kaj heredigis tiucele sian bienon, kion poste kontraŭis iuj personoj.
Na'ope ankaŭ fondis la Humu Mo'olelo, trimonatan ĵurnalon pri la hula arto.
Tshikapa
[ĉikapa] estas metropolo en Demokratia Respubliko Kongo (eksa Zairio). Ekde 2015 ĝi estas ĉefurbo de la nove kreita Kasaja Provinco.
George Naʻope
Morto
Ĝis sia morto pro kancero la 26-an de oktobro 2009, je la aĝo de 81 jaroj, li loĝis en Hilo, Havajo, kaj ĉeestis multajn hulaajn festivalojn, kie li estis konsiderita "vivanta trezoro".
Tshikapa
Historio
estis fondita komence de la 20-a jarcento fare de firmao Forminere, kiu minadas daŭre diamantojn. Pro la enlandaj militoj la loĝantaro tre kreskiĝis: alvenis multe da rifuĝintoj. La urbo ricevis statuson urbego en 2003.
Ekonomio
En kaj en la ĉirkaŭaĵo oni minadas diamantojn. Post la milito en Irako en tiu urbo estis la plej granda denseco de poŝtelefonoj, kiu montras gravecon de la diamantoj.
Trafiko
havas flughavenon kaj riveran havenon. Ĉefvojoj kuras al Kananga, Kikwit kaj Angolo, krome estas vojo norden.
Gemisto Pletono
Gemisto Pletono estis bizanca humanisto.
Biografio
Post la finiĝo de la studoj Pletono decidis iri Mistron, urbo despota, kie loĝis ankaŭ la homo konsiderita la plej saĝa de la Bizanca Imperio, nome la eksa bizanca imperiestro Johano la 6-a Kantakuzeno (1341-1354). En Mistro li iniciatis filozofian skolon kaj multe lekciis pri Platono: li diradis al la loĝantoj de Mistro ke necesas senpolvigi la antikvajn grekajn tekstojn kaj redoni al ili la ĝustan dignecon. Li estis ŝatata kaj konsiderata ĉe la loĝantoj de Mistro, sed neniu, neniam, praktikadis kion li instruis. En Mistro li konatiĝis kaj amikiĝis kun Ciriaco Pizzecolli, la tieldirita “patro de la arkeologio”; kune ili vizitis la ruinaĵojn de la antikva Sparto, proponante savi la atestaĵojn de la pasinto por ne tranĉi la radikojn kiuj ligas la nunon al la klasika kulturo.
En 1438 Pletono foriris kune kun Johano la 8-a Paleologo por viziti Italion okaze de la Koncilio de Florenco : ĉiokaze Pletono ofte lekciis por disvastigi la platonajn filozofiaĵojn kaj Novplatonismon, akre kritikante la monoteismojn kristanan kaj islaman kaj bondezirante la revenon de la antikva greka religio tendence universalema, subtenante ke nur ĝi estus kapabla fondi la universalan pacon kaj estingi la pridiskutojn kiuj afliktadis la Abrahamajn monoteismojn. Laŭ li, la greka (platona) nocio pri Dio koincidas kun tiu kristana, sed plue liberigas de ĉiuj kontrastoj.
El la disvastiĝo de la ideoj de Gemisto Pletono naskiĝos la Platonaj italaj Akademioj, en Florenco kaj Romo precipe, sed ankaŭ eble en Rimini, Ferrara kaj Napolo}. Ekzemple: Marsilio Ficino, en la enkonduko al sia tradukita verko de Platono, memorigas kiel Kosimo de Mediĉo aŭskultis la lekciojn de Pletono pri la “misteroj platonaj”. Sekve Kosimo konfidis al Ficino la taskon organizi la Platonan Akademion ĝuste en Florenco.
Pletono, reveninte al Mistro kaj ricevinte la nomumon al senatano de la urbo, mortis la 26-an de junio de 1452, preskaŭ centjaraĝa; liaj ostoj ripozas en la Malatesta Templo de Rimini, transpotitaj ĉi-tien el la Grekio iniciate de Sigismondo Malatesta kiu sin taksadis lia disĉiplo kaj kiu parte gvidis, en aŭgusto de 1464, roton da militistoj por forpreni la mortrestaĵojn de la filozofo el la peloponeza urbo ĵus konkerita de turkoj.
Filozofio kaj religiaj sintenoj de Gemisto Pletono
Post multaj jarcentoj, Pletono estis la unua kiu kuraĝis, en la ortodoksa medio precipe, publike deklari: “Ni estas ‘Ellenes’ (grekoj) prodevene kiel atestas nia lingvo kaj nia kulturo (greke: παιδεία)... “, kontraste kun sia samtempulo patriarko de Konstantinopolo, Gennadio Skolario kiu en letero al la turka sultano asertos: “... se mi estus demandita, spite de mia scio pri la antikva greka lingvo, mi respondus ke mi ne estas ‘Ellenas’ (greko), sed kristano”.
Gaverina Terme
Gaverina Terme estas komunumo de Italio. Ĝi situas en la provinco Bergamo de la regiono Lombardio. Fine de en la komunumo vivis. Najbaras la komunumoj Albino, Bianzano, Casazza, Cene, Spinone al Lago. Kristana patrono de la komunumo estas la sankta Viktoro, kies religia memortago sekve estas la komunuma festotago.
Gemisto Pletono
Filozofio kaj religiaj sintenoj de Gemisto Pletono
Tiu entuziasmo, tamen, puŝis lin, laŭ teologoj kaj ortododsaj aŭtoritatoj, al ekĉesoj kiuj kaŭzis tie kaj tie akuzon pri herezo. Lia emo precipa estis atribui al la grekaj Dioj la karakterizojn de la kristana Dio.
En sia verko De Differentiis aŭ Verko en kiu Aristotelo diferenciĝas de Platono, Pletono komparas la koncepton pri Dio en Aristotelo kaj Platono asertante ke, ĉe Platono, Dio karakteriziĝas per pli grandaj kaj elstaraj povoj tiel ke Li estas “kreinto de ĉiuj substancoj inteligeblaj kaj separitaj, kaj eksteraj, de Li, nome de la tuta universo”, dum Aristotelo Lin konsideras nenio pli ol forto movanta la universon. La Dio de Platono estas kaj principo kaj celkaŭzo de la ekzisto, dum laŭ Aristotelo Li estas nur la celo de la movo kaj de la ŝanĝo”. Pletono mokas Arstotelon kiu diskutus pri banalaj aferoj kiel pri konkoj kaj embrioj kaj neglektus atribui al Dio la kreadon de la universo. Plue Aristotelo estas mokata de Pletono pro tio ke li fiere instruas ke la ĉieloj estas konstituataj per iu “kvina elemento” kaj ke la kontemplado konstituus la “superegan plezuron de la homo, kio farus el tiu ĉi epikura simile al monaĥoj kiuj trovas sian plezuriĝon en la kontemplado en nenifarado”. Responde al al kritikoj de la verko “Defendo de Aristotelo” de Gennadio la 2-a, Pletono subtenas ke la Dio de Platono similas tiu de la kristana doktrino pli ol tiu de Aristotelo. .
Prisociaj kaj pripolitikaj doktrinoj de Pletono
Krom la reveno al Helenismo, Pletono proponis ankaŭ politikan modelon, kun ideoj kiuj hodiaŭ oni dirus socialistaj. Lia lasta libro estis publike bruligita ordone de Gennadio.la 2-a.
Tio, laŭ komentistoj, substrekas la daŭran forpuŝecon de la Ortodoksa Eklezio fronte al Helenismo. Laŭ tiu sinteno, la antikva greko estus idolano (kiu adoras idolon), dum la klasika mondo, ĝenerale, estus prefere alireligiano.
Bibliografio
'Helenfontaj
Ferenc Sík
Ferenc SIK [ŝIk], hungare Sík Ferenc, Esperante Francisko Sík estis hungara reĝisoro.
Biografio
Ferenc Sík komence estis pedagogo kaj dancisto, poste li lernis ankaŭ reĝisoradon en ĉeflernejo en Budapeŝto. Li komencis sian reĝisoran karieron en Teatro Gárdonyi Géza en 1963. Post 2 jaroj li longe reĝisoradis en Nacia Teatro (Pécs). En 1973 li apartenis al tiuj, kiuj fondis subĉielan teatron en Gyula. Baldaŭe li ricevis reĝisorajn taskojn ekzemple en Nacia Teatro (Budapeŝto), Operetoteatro (Budapeŝto), Teatro Petőfi (Veszprém), Teatro Thália (Budapeŝto), Budapeŝta Ŝtata Operejo. Li reĝisoradis ankaŭ eksterlande (Helsinko, Aachen, Subotica). Li havis edzinon kaj filinon. Li ricevis premion Kossuth en 1994, precipe pli frue ankaŭ aliajn premiojn.
Udo Lindenberg
Udo LINDENBERG (naskiĝis la en Gronau (Vestfalio)) estas germana rokmuzikisto, poeto kaj pentristo. Ekde la jaro 1968 li plejparte vivas en Hamburgo.En 1946 li naskiĝis kiel filo de Hermine kaj Gustav Lindenberg en Gronau (Vestfalio). Li havas tri gefratojn, el kiuj pli aĝa frato estis Erich Lindenberg (1938 ĝis 2006), pentristo, kaj la fratinoj estas Ecki kaj Inge.
Liaj kantoj, en la germana lingvo, ofte temas pri sociaj kaj politikaj aferoj. Gastkantiste li cetere ankaŭ partoprenis en kanto de la muzikalbumo Esperanto de 1999, la komerce plej granda sukceso de la hipohopa muzikgrupo Freundeskreis.
Stalinismo
Stalinismo estis politika-ekonomia sistemo, kiu aperis en Sovetunio post fakta transpreno de plena regopovo flanke de Josif Stalin. Komenco de la sistemo estis militkomunismo enkondukita de Lenin kaj baziĝanta sur totala centrigo de politikaj-ekonomiaj decidoj kaj revolucia juro, alie teroro.
Stalinismon oni ofte konsideras kiel unu el la ĉefaj frakcioj de la komunismo, apud ekzemple trockiismo (la trockiistoj estis fakte tiuj, kiuj unue uzis la terminon "stalinismo"). Tamen trockiismo en la estinta Sovetunio fakte kontraŭstaris ĝin kiel deflankiĝon de la vera marksismo. Tial multaj trockiistoj estis enprizonigitaj kaj pafmortigitaj.
Listo de bredbestoj
Tiu artikolo enhavas liston de bredataj bestoj.
Stalinismo
Post la morto de Stalin, multaj stalinistoj ne plu volas nomi sin tiaj; kelkaj eĉ asertas ke stalinismo "estas konsiderata ŝiboleto por rifuti la ideon pri komunismo", por citi la anoniman iniciatinton de ĉi tiu artikolo; sed ĝenerala linio de la reĝimo kontinuis.
Listo de bredbestoj
Lagomorfoj kaj ronĝuloj
Bredataj ankaŭ proksime de la loĝejoj, ili estas ofte konsiderataj kiel kortbestoj.
Stalinismo
Pli serioze, tamen, la termino estas uzata pri la politika teorio kaj politika sistemo lanĉita de Stalin en Sovetunio, kaj formale tie mallanĉita post lia morto. Hannah Arendt priskribis la stalinismon kiel totalisma, kaj kritikantoj de la stalinismo ĝenerale konsentas pri tio.
Listo de bredbestoj
Lagomorfoj kaj ronĝuloj
Provoj de bredado de specioj "ne kutimaj" estas ankaŭ kuraĝigataj, en minibredejoj. Ofte temas pri ronĝuloj tradicie ĉasataj por ties viando kaj loke konsumataj.
Stalinismo
Stalinismo kaj Esperanto
Stalin estis diktatora ŝtatestro de Sovetunio kaj ĉefa gvidanto de la monda komunismo dum preskaŭ 30 jaroj. Dum la jaroj 1937-1938 laŭ ordono de Stalin okazis en Sovetunio la t.n. 'Granda Purigo', kun centmiloj, eble milionoj da viktimoj, depende de la fontoj. En tiu tragedio ankaŭ pereis preskaŭ la tuta Esperanto-movado en tiu lando.
Listo de bredbestoj
Diversaj proksimaj bredadoj
La minibredado de manĝeblaj bestoj proksime de loĝejoj temas pri la sekvantaj specioj :
Stalinismo
Stalinismo kaj Esperanto
La 'Granda Purigo' celis havigi al Stalin absolutan potencon super ĉiuj strukturoj de la ŝtato. Tio implicis, ke la Komunista Partio havu tre rigoran monopolon pri informado. Esperantistoj, per siaj multaj eksterlandaj kontaktoj, kapablis trarompi tiun informado-monopolon. Sekve, ili estis danĝeraj kaj tial devis malaperi. Sed alia faktoro estis aldona motivo por silentigi la esperanto-movadon en tiu epoko. Komence de la 1930-aj jaroj estis ellaborita tre forta, centra ŝtatpotenco en Sovetunio, kun la rusa kiel oficiala lingvo por la tuta lando. Sekve, ne plu validis la principo de Lenino ke en socialisma ŝtato ĉiuj ĝiaj lingvoj havu la samajn rajtojn. En tiu atmosfero de rusa ŝovinismo la ideologia bazo de la sovetia Esperanto-movado fariĝis malkomforta kaj ĉiu agado por Esperanto suspekta. Sed ankaŭ la tradicia internaciismo de la sovetiaj esperantistoj subite fariĝis same suspektinda depost kiam, en tiu periodo, en Sovetunio estis definitive decidite ne eksporti la revolucion al aliaj landoj sed unue konstrui socialisman socion en Sovetunio mem.
Listo de bredbestoj
Akvaj bestoj
Akvokulturo konsistas el:
Stalinismo
Stalinismo kaj Esperanto
La fermigo de la Sovetrespublikara Esperantista Unio je la alto de la Stalina fremdofobio, kiel "kontraŭrevolucia organizaĵo" donis al la lingvo internacia aĉan reputacion tra la 'oficiala' komunista movado, kiu lasis sian postsignon de kontraŭ-Esperanta antaŭjuĝo ĝis eĉ hodiau. Kiam Nikita Ĥruŝĉov deklaris ke la malpermeso de SEU estis kontrauleĝa, por multaj enkarcerigitaj, ekzekutitaj aŭ malaperigitaj Esperantistoj, tio venis tro malfrue.
En Rusio
Laŭ oficialaj asertoj, nuna estraro de Rusio malaprobas krimojn de stalinismo. Ekzemple, en 2010 Prezidento de Rusio Dmitrij Medvedev asertis ke "neniuj afiŝoj kun Stalin kaj aliaj simboloj de stalinismo plu estos en Rusio".
Tamen multaj rusianoj konsideras la nunan ŝtatan reĝimon kiel nova formo de stalinismo. Ekzemple, en 2013 deputitoj de la Dumo de urbo Volgogrado decidis ĉiujare dum kelkaj festoj oficiale uzi la historian urbonomon "Stalingrad". Kelkajn jarojn antaŭe dum restaŭrado de la stacio "" de Moskva metroo tie aperis citaĵo pri Stalin el la tiama himno de Sovetunio kiu videblas nun ĉe la vestiblo. Tiuj kaj similaj decidoj ĉiam kaŭzas protestojn de multaj ĵurnalistoj kaj rajtdefendistoj.
Bibliografio
(en) Norman Naimark, Stalin's Genocides, Pinceton University Press 2010, pola versio Ludobójstwa Stalina (Genocidoj de Stalin), Instytut Pileckiego, Varsovio 2020, p. 199
(eo) Alfredo Kozingo, Stalinismo, leninismo, marksismo. Elgermanigita de Vilhelmo Lutermano kun biografiaj notoj de Jurij Finkel. Monda Asembleo Socia (MAS), 2015, 110 paĝoj, ISBN 978-2-36960-19-0
(eo) A. Zimin (pseŭdonimo de Elkon Lejkin), Socialismo kaj novstalinismo. El la rusa tradukis Jurij Finkel. Monda Asembleo Socia (MAS), 2016, 144 p., ISBN 978-2-36960-073-2
(eo) Domeniko Losurdo, ''Ĉu fuĝi el la historio? La rusa kaj la ĉina revolucioj hodiaŭ''. Elgermanigita de Vilhelmo Lutermano, Monda Asembleo Socia (MAS), 2010, 204 paĝoj, ISBN 978-2-918300-26-7, ĉefe paĝoj 37-45.
Ekstera ligilo
Artikoloj pri stalinismo
Varto
La Varto - pole Warta, germane historie ankaŭ Warthe - estas rivero en la nuna okcidenta Pollando. Ĝi longas 808 kilometrojn kaj de oriento alfluas la riveron Odro.
Proksimume la duono de la riverovojo estas ŝipe pasebla. Inter de alfluoj de la rivero estas la rivereto Noteć (germane Netze). Ĉe la alfluo de la Varto en la riveron Odro dum la jaro 2001 instaliĝis nacia natura parko.
Rivera vojo
La rivero fontas en la nuna pola vojevodio Silezio, oriente de la urbo Zawiercie kaj sude de Częstochowa. Ĝi trafluas la ebenaĵon de Grandpollando kaj apud Kostrzyn nad Odrą (germane Küstrin) enfluas la Odron. La rivero estas la plej granda alfluo de la Odro kaj en la loko de la alfluo eĉ pli longa ol ĝi. Sed ĉe la enfluejo la Odro havas signife pli da akvo ol la Varto, kaj tial la posta komuna rivero, kiu de tie fluas norden al la Balta Maro, nomiĝas "Odro" kaj ne Varto.
Pli grandaj loĝlokoj survoje
Grandurboj: Mezgrandaj urboj: Urbetoj:
Su Armand
SU Armand (1936- mortis la 23-an de septembro 1990 en Tianjin, Ĉinio) estis poeto kaj tradukanto en pluraj E-revuoj, Utafesta poemaro (1966), Esperanta antologio (1985) ktp. Liaj poemoj aperis en Norvega Esperantisto en 1960 kaj poste i.a. en Norda Prismo, Belarto, Oomoto (gazeto), The Aŭstralian Esperantist kaj Dansk Esperanto-Blad.
Liaj poemoj aperis en la kolekto Poemoj de Armand Su eldonita de la Ĉina Esperanto-Eldonejo en 1992.
Esperantisto de 1956, li fariĝis en 1965 la unua postmilita delegito de UEA en Ĉinio. Samjare liaj poemoj aperis en itallingva eldono. En aprilo 1968 li estis arestita pro "kontraŭrevolucia aktiveco", i. a. pro sia Esperanto-agado, kaj kondamnita al 20-jara mallibero. Antaŭ sia liberiĝo kaj senkulpiĝo en januaro 1979, Su sekrete instruis Esperanton al pluraj malliberuloj.