cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Radical Faeries
Malakceptante alisekseman identigon, la movado Radical Faeries komenciĝis dum seksa revolucio de la 1970-aj jaroj inter gejaj viroj en Usono. La movado disetendiĝis kun la pli granda movado de gejaj rajtoj, defiante konsumismajn kaj patriarkecajn aspektojn de la vivo de GLAT-anoj dum festante eklektikajn konstruojn kaj ritojn. Kritikoj emas esti furioze sendependaj, kontraŭsistemaj kaj komunumaj. Kiel unu feino siatempe rimarkis, laŭ lia opinio, samseksema kulturo estas ĉefe "subprema parodio de aliseksema kulturo", okazanta ĉefe en gejaj trinkejoj kaj ne instigante homojn "formi ligojn aŭ prizorgi unu la alian". Kontraste, la Feinoj "instigadas formi profundan kaj zorgeman kontakton unu kun la alia kaj vivas sian vivon kaj seksecon en maniero kiu estas tre ligita al la naturo."
Ĝi estis fondita en Kalifornio en 1979 de gejaj aktivuloj Harry Hay, Mitch Walker, John Burnside, kaj Don Kilhefner, kiuj volis krei alternativon al tio, kion ili konsideris kiel la asimilado de la ĉefaj usonaj gejaj komunumoj. Influite de la heredaĵo de la kontraŭkulturo de la 1960-aj jaroj, ili okazigis la unuan Spiritualan Konferencon por Radikalaj Feinoj en Arizono en septembro de 1979. De tie diversaj regionaj rondoj formiĝis, kaj aliaj grandaj kamparaj kunsidoj organiziĝis. Kvankam Walker kaj Kilhefner rompis la rilatojn en 1980, la movado daŭre kreskis, ekspansiiĝis al internacia reto baldaŭ post la dua kunveno en 1980.
30218 Paulaladd
30218 Paulaladd estas tre malgranda tre hela asteroido de la asteroida zono malkovrita la en la kadro de la astronomia kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de Paula Ladd, kiu mentoris unu finalist(in)on de la Broadcom MASTERS de 2014, matematika kaj scienca konkurso por gestudentoj de mezlernejo. Ŝi estis instruistino ĉe la ''West Shore Jr./Sr. High School'' de Melbourne (Florido).
San Miguel Huautla
San Miguel Huautla estas unu el la 570 komunumoj de la meksika subŝtato Oaĥako (Oaxaca). La ĉefurbo de la komunumo same nomiĝas San Miguel Huautla. La ŝlosilnumero de la komunumo laŭ la nacia geografia instituto INEGI estas 20 270.
Sociogeografio
En la jaro 2000 (laŭ INEGI) en la komunumo vivis 446 indiĝenoj. El tiuj 342 aĝis pli ol 5 jaroj. Entute 342 personoj estis dulingvaj (hispana kaj indiĝena lingvoj).
Jack White
John Anthony White (denaske Gillis; 9a de Julio, 1975 ) estas usona kantisto kaj kantoverkisto. Li estas plej bone konata kiel ĉefa kantisto kaj gitaristo de la duo The White Stripes, sed li sukcesis ankaŭ en aliaj bandoj kaj kiel soloa artisto. White ĝuis regulan kritikan kaj popolan sukceson kaj estas amplekse konsiderita kiel unu el la ŝlosilaj artistoj en la garaĝa rok-revivigo de la 2000-aj jaroj. Li akiris dekdu premiojn Grammy, kaj liaj tri soloaj albumoj atingis la numeron unuan en la listo de la gazeto Billboard. La gazeto Rolling Stone rangigis lin en la numero 70a en sia listo de 2010 por "La 100 Plej Grandaj Gitaristoj Ĉiutempaj". La listo de David Fricke de 2011 rangigis lin en la numero 17a.
Kariero
Post ludadi en kelkaj kontraŭkulturaj Detroit-aj bandoj kiel drumisto, White fondis la bandon The White Stripes (la Blankaj Strioj) kun la Detroit-anino Meg White en 1997. Ili elrompa albumo de 2001, nome White Blood Cells (blankaj sangoĉeloj), portis ilin al la internacia famo kun la sukcesa unuopaĵo kaj akompana muzik-filmeto "Fell in Love with a Girl" (enamiĝi de junulino). Tiu agnosko havigis al White oportunojn por kunlabori kun famaj artistoj, kiel Loretta Lynn kaj Bob Dylan. En 2006, White fondis la bandon The Raconteurs kun Brendan Benson, kaj en 2009 fondis The Dead Weather kun Alison Mosshart el The Kills. La 24an de Aprilo, 2012, White publikigis sian premieran soloalbumon, nome Blunderbuss. Lia dua studialbumo, nome Lazaretto, estis publikigita la 10an de Junio, 2014. Ambaŭ ricevis ampleksan komercan kaj kritikan aplaŭdon. Lia tria studialbumo, nome Boarding House Reach, estis publikigita la 23an de Marto, 2018.
Vivo
White estas membro de la fondaĵo National Recording Preservation Foundation de la Kongresa Biblioteko. Lia registra firmao kaj studio Third Man Records publikigas vinilajn diskojn el lia propra verkaro same kiel el tiu de aliaj artistoj kaj de loklernejaj infanoj. Lazaretto tenas la rekordon de plej vendoj de vinilo dum la unua semajno ekde 1991. White havas etendan kolekton de gitaroj kaj de aliaj instrumentoj kaj havas preferon por iamaj aĵoj kiuj ofte havas konektojn kun famaj blusartistoj.
Li kaj Meg White edziĝis en 1996, sed divorcis en 2000 antaŭ la pinto de la famo de la bando. Li poste edziĝis al la manekeno kaj kantistino Karen Elson el 2005 ĝis 2013; ili havas filon kaj filinon. Li nune loĝas en Naŝvilo (Tenesio).
Sonvico (komunumaro)
La komunuaro Sonvico  estas administra unuo de Kantono Tiĉino kaj parto de la distrikto Lugano. Ĝi havis 4837 loĝantojn la 31-an de decembro 2011. Ĝia ĉefloko estas Sonvico.
Geografio
La komunumaro Sonvico situas norde de la urbo Lugano ĉe la orienta bordo de la nordokcidenta brako de la Lago de Lugano. En nordo la komunumaro etendiĝas ĝis al la Monto Roveraccio.
Trafiko
La tre kampara komunumaro situas flanke de gravaj trafikvojoj kaj atingeblas nur pere de kurbaj flankaj vojoj el la direkto de Lugano.
Komunumoj de la komunumaro Sonvico
La komunumaro Sonvico konsistas (stato en 2013) el 6 komunumoj, el kiuj Cadro estas la plej granda. Jen la listo:
NGC 2240
NGC 2240 estas malfermita stelamaso en konstelacio Koĉero.
Provinco Sekong
La Provinco Sekong (ເຊກອງ) estas unu el la 16 provincoj de Laoso, situanta en la sudoriento de la lando. Sekong etendiĝas sur 7.665 kvadrataj kilometroj loĝataj de 83.600 personoj.
En ĝi situas ekzemple la vilaĝo A Kiom lime al Vjetnamio.
143048 Margaretpenston
143048 Margaretpenston estas asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la de la britaj astronomoj Alan Fitzsimmons kaj Iwan P. Williams elde la Observatorio de Roque de los Muchachos proksime de Garafía (La Palma, Insuloj Kanarioj, Hispanio).
Ĝi estas en orbita resonanco 1:4 kun la Tero kaj proksima de la resonanco 3:1 kun Jupitero.
Maigret
Komisaro Jules MAIGRET, estas fikcia komisaro de la franca kriminala polico kreita de Georges Simenon, kiu estis la protagonisto de 78 romanoj kaj 28 rakontoj, verkitaj inter 1929 kaj 1972, kvankam la unua romano Pietr-le-Letton estis verkita en Delfzijl Nederlando kaj publikigita nur en 1931.
Lia unua romano Pietr-le-Letton estis vicigita en la 84-a rango en la listo de La 100 libroj de la 20-a jarcento laŭ Le Monde.
La rakontoj pri la Komisaro Maigret okazas inter la 1930-aj kaj 1960-aj jaroj. Maigret rakontoj estis adaptitaj por radio kaj televido. Aktorita de tiuj aktoroj
Enkonduko
Laŭ tio, kion oni povas ekscii el la verkaro, li naskiĝis en 1887 en la fikcia urbo de Saint-Fiacre en la departemento Allier en la regiono Aŭvernjo. En 1907 Maigret komencis medicinajn studojn en Nantes, sed li forlasis ilin la sekvan jaron kaj transloĝiĝis al Parizo kie li komencis eklabori en polico. En 1913 li edziĝis kun sia nemalhavebla edzino Louise Leonard, irante loĝi en apartamento de Bulvardo Richard-Lenoir, kiun ili ne forlasis ĝis la emeritiĝo de la Komisaro.
Komisaro Jules Maigret estas impona, larĝaŝultra kaj kolera viro, kiu fokusas en sia detektiva laboro. Lia esplordemandadotekniko baziĝas sur komprenado de la personecoj de la ĉeffiguroj en la esplordemandado kaj liaj instinktoj. La komisaro laboras por la pariza polico, kaj tial la plej granda parto de lia laboro estas en Parizo kaj ĝia ĉirkaŭaĵo, sed la aŭtoro ofte sendas lin al operacioj ekster Parizo, kaj eĉ ekster Francio.
En 1913 li solvis sian unuan gravan kazon rakontitan en La Première Enquête de Maigret, kiam li estis modesta helpanto en kvartala policejo, kio havigis al li postenon en Kriminala Polico, de kie en 1928 li atingis rangon de Ĉef-komisaro, posteno kiun li okupis, post kiam li plurfoje rezignis la eblecon altiĝi al direktoro de Kriminala Polico, ĝis lia emeritiĝo en 1956, en lia 69-a jaraĝo. Dum la emeritiĝo, Maigret retiriĝis al kampara domo, kiun li aĉetis en 1953, kie li ofte trapasis semajn-finojn, en Meung-sur-Loire en la departemento Loiret en la regiono Centro. Tamen eĉ dum sia retiriĝo Maigret daŭre okaze okupiĝis solvi kazojn kiuj prezentiĝis al li interesaj.
Lia kutima maniero solvi kazojn kiuj prezentiĝis al Maigret estas "eniĝi en la vivojn" de tiuj personoj kiuj estas en la ĉirkaŭaĵo de la okazintaĵo. Li solvas siajn kazojn pere de kompreno de la viv-manieroj de siaj pridemanditoj, pensante, manĝante, vivante kiel ili. Tra komisaro Maigret, Simenon ja rakontas policajn historiojn, tamen antaŭ ĉio li rakontas al ni aferojn de personoj, popoloj kaj urboj, etajn historiojn kiuj transiras lokajn aferojn por trakti universalajn temojn.
Miklós Hidas
HIDAS Miklós (hidaŝ), Hartstein estis hungara inĝeniero pri elektro naskita en Zilah la 15-an de novembro 1902 kaj mortiĝinnta en Budapeŝto la 26-an de julio 1956.
Biografio
Miklós Hidas havigis diplomon en la teknikuniversitato de Budapeŝto en 1925. Li estis ĉefinĝeniero en Ĉilio ĉe la entrepreno Cia. Salitrera El Loa. Li agadis en la gvidantaro de la kontraŭleĝa komunista partio. Li revenis en Hungarujon en 1949, kaj li instruis en la teknikuniversitato kiel adjunkto kaj poste docento.
Róza Czukrász
CZUKRÁSZ Róza, edzino de TOMCSÁNYI (cukra:s) estis hungara pedagogino naskita en Koloĵvaro la 8-an de februaro 1863 kaj mortinta ?.
József Sándor (P. Vitális)
SÁNDOR VITALIS József (ŝAndor) hungara franciskano, provincestro en Transilvanio naskita en Zetelaka la 25-a de marto 1884 kaj mortinta en Deĵo la 14-an de januaro 1954.
Biografio
József Sándor P. Vitalis enpaŝis en la ordenon la 28-an de aŭgusto 1898 kaj oni ordinis lin la 19-a de oktobro 1906. Liaj stacilokoj estis: Kiel provincestro li eldonis 64 cirkulerojn. Li havis bonan ekonomian talenton. Lia merito estas la konstruigo de Collegium Seraphicum en Odorheiu Secuiesc.
Sheldon Lee Glashow
Sheldon Lee GLASHOW (Novjorko, 5-an de decembro 1932) estas usona fizikisto. Li estis profesoro en la fizika fako en la Universitato Harvard kaj poste en la Universitato de Bostono.
Kune kun Steven Weinberg kaj Abdus Salam, li ellaboris la elektromalfortan teorion, pro kiu li gajnis la Nobel-premion pri fiziko en 1979.
58215 von Klitzing
58215 von Klitzing estas tre malgranda, malhela asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la de la germanaj astronomoj Freimut Börngen kaj Lutz D. Schmadel elde la Observatorio Karl Schwarzschild en Tautenburg (Germanio).
Cacaxtla
Cacaxtla estas arkeologa ejo situanta en Tlaxcala, Meksiko, Mezameriko. La loko famiĝis pro la mulraj muraj pentraĵoj.
La vorto Cacaxtla ŝajne devenas de cacaxtli en la naŭatla lingvo, kio estis ligna kadro por porti materialojn.
Historio
Cacaxtla vere evoluis post 650, kiam ekis periodo tre malstabila post la falo de Teotiŭakano. Tiam la Xicallanca-olmekoj, majaa popolo alvenis de Jukatano en la centran regionon de Meksiko.
Iom post iom la urbo fortifikiĝas kiel la urbo Xochicalco. Ĝi iĝas la ĉefurbo de la valo de Puebla-Tlaxcala, ĉefe post la falo de Cholula inter 700 kaj 800. Kelkaj historiistoj opinias pro la freskoj, ke Cacaxtla partoprenis la detruon de Teotiŭakano.
La loko estis retrovita en 1975 de ŝtelistoj, sed dum la sama jaro jam la arkeologoj sciis pri ĝi.
La urbo
La centro de la urbo Cacaxtla estis la  Gran Basamento ; platformo 200 metrojn longa kaj 25 metrojn alta, kiu estis samtempe defendejo kaj ebligis bonan vidon sur la ĉirkaŭon.
La ĉefaj religiaj kaj civilaj konstruaĵoj troviĝis sur tiu platformo.
Pluraj aliaj malgrandaj piramidoj kaj bazoj de temploj troviĝas apud la ĉefa platformo.
La ĉefa platformo estis elkavigita nur ĉirkaŭ 1980 kaj pro tio pluraj el la originalaj murornamoj estis konservitaj kaj povas esti viditaj surloke.
Ŝajnas ke la murpentraĵoj kunigas simbolojn de la kulturoj de la Altiplano kaj de la majaoj, kio igas Cacaxtla-n unika.
La plej fama pentraĵo estas la Mural de la batalla au batalmuron, kiu troviĝas en la norda parto de la Gran basamento. Datumita ĉirkaŭ 700, ĝi troviĝas sur oblikva muro kaj estas disigita de centra ŝtuparo. Videblas du grupoj de batalantoj: unuflanke jaguaro-batalantoj, olmekoj armitaj de lancoj, obsidiaj tranĉiloj, rondaj ŝirmiloj, kiuj klare venkas super invada armeo de birdo-batalantoj, huastec, el kiuj iuj estas montritaj nude aŭ dispecigitaj.
Dante Bonfim Costa Santos
Dante Bonfim Costa Santos, kutime nomata nur Dante, estas brazila futbalisto. Li naskiĝis en Salvador-de-Bahio, do nun estas -jara. Ekde la jaro 2012 li profesie ludas futbalon en la unua vira teamo de la germana klubo Bayern München. Krome ekde la jaro 2013 li estas membro de la brazila nacia teamo de futbalo. Kadre de la nacia teamo li kunkonkuris pri la Futbala Mondpokalo 2014 en Brazilo. Matĉe li en la nacia teamo rekoneblas per la numero "13".
Endemiaj birdoj de Madagaskaro kaj okcidentaj insuloj de Hinda Oceano
Tiu ĉi artikolo Endemiaj birdoj de Madagaskaro kaj okcidentaj insuloj de Hinda Oceano estas unu el serio haviganta informon pri endemioj inter birdoj en diversaj zoogeografiaj zonoj tutmondaj. Por pliaj detaloj pri tiu temo vidu artikolon Endemiismoj ĉe birdoj. La geografia karaktero de Madagaskaro kiel tre aparta insulo de Afriko kaj same por la aliaj insularoj de la mondoregiono difinas sian specialan statuson kiel mondoregiono kie estas multaj endemioj.
Modeloj de endemioj
Tiu regiono rimarkindas ne nur pro granda nombro de endemiaj specioj, sed ankaŭ pro endemioj en tre alta nivelo de la taksonomia grupigo kia estas familio.
(17261) 2000 JB62
(17261) 2000 JB62 estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la en la kadro de la kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Endemiaj birdoj de Madagaskaro kaj okcidentaj insuloj de Hinda Oceano
Familinivelaj endemioj
Jenaj tri familioj estas endemiaj en la regiono:
Krome, la 10 specioj de Malagaskukoloj (genro Coua, nome subfamilio de la kukoloj), estas ĉiuj endemioj de Madagaskaro.
Du kromaj familioj estas endemiaj de pli ampleksa regiono:
La formortintaj Dodo kaj la Rodrigesa ermitkolombo formis familion, Rafedoj, kiu estis endemia de Maŭricio.
Genronivelaj endemioj
Krom la genroj de la supremenciataj familioj (genroj de Malagaskukoloj), la jenaj genroj estas endemiaj de la regiono (M indikus genron endemian de Madagaskaro):
Krome, altaj proporcioj de la specioj membroj estas endemiaj de Madagaskaro:
Endemiaj specioj
Jene estas listo de kelkaj specioj endemiaj de Madagaskaro:
Endemiaj specioj de aliaj insuloj aŭ insularoj de la regiono
Jene estas listo de kelkaj specioj endemiaj de la Maskarenoj:
Jene estas listo de kelkaj specioj endemiaj de la Komoroj:
Jene estas listo de kelkaj specioj endemiaj de centraj Sejŝeloj:
Jene estas listo de kelkaj specioj endemiaj de Aldabra Insularo:
Aliaj specioj endemiaj de la regiono
Jene estas listo de kelkaj specioj endemiaj ne de specifa insulo (aŭ insularo) sed de la regiono kiel tutaĵo.
Bilten
Bilten estis ĝis la 31-a decembro 2010 politika komunumo en Kantono Glaruso, en Centra Svislando. Ĝi havis 1988 loĝantojn je la 31-a de decembro 2008. Kun efiko de la 1-a de januaro 2011 Bilten estis integrita al la nova komunumo Glaruso Nordo.
Geografio
Bilten estis la plej norda komunumo de Kantono Glaruso. Ĝi situas en la Linth-Ebenaĵo ĉe la sudokcidenta bordo de la Linth-Kanalo. La iama komunumo konsistas el la partoj Oberbilten, Rufi kaj Unterbilten. La plej alta punkto de la Bilten estas la monto Planggenstock, kies kulmino havas altecon de 1675 m s.m.
Najbaraj komunumoj antaŭ la komunuma reformo
La komunumo Bilten limis en nordo al Benken (SG), en oriento al Schänis (SG), en sudo al Niederurnen, en sudokcidento al Schübelbach (SZ), kaj en nordokcidento al Reichenburg (SZ).
Békés
Similaj nocioj: Békés (historia departemento), Békés (urbo)
Bilten
Trafiko
Bilten disponas pri stacidomo ĉe la trajnlinio de Svisaj Federaciaj Fervojoj de Ziegelbrücke al Zuriko, kiu estas servata de la regiona trajnlinio S2 de la Zurika Trafikunio. Krome la loko estas servata de la Glarusa Busentrepreno, kies koncesion posedas la Svisaj Federaciaj Fervojoj.
Békés
Békés (pron. be'ke'ŝ) estas mezgranda administra unuo en la sudo de Hungario. Ĝi najbaras norde al la departemento Hajdú-Bihar, okcidente al Jász-Nagykun-Szolnok, sud-okcidente al Csongrád kaj oriente al Rumanio.
Bilten
Trafiko
Tra la komunuma teritorio paralela al Linth-Kanalo pasas la svisa aŭtovojo A3, al kiu Bilten disponas pri propra alveturejo.
Historio
La unua dokumenta mencio de Bilten datiĝas el la jaro 1050 kiel Billitun. Kiel Bilitun la nomo aperas en la jaro 1091 en donacdokumento de la grafo Arnoldo de Lencburgo al la Monaĥejo Schänis. En la jaro 1607 estis konstruita la preĝejo.
Békés
La departemento etendiĝas sur ebenaĵo, havas riveron kaj ties flankoriverojn Körös. Aŭtoŝoseo malestas, sed la ebenaĵaj simplaj vojoj plenumas la taskon. En la paseo tie estis du gravaj fervojaj linioj: Budapeŝto-Arad kaj Nagyvárad-Fiume. Post 1920 la novaj ŝtatlimoj distranĉis multe da liniojn, la restinta hungara parto ne konvenas, el ili ĉesis kelkaj. En la departemento la ebenaĵo ebligis formiĝon de vastaj kaj grandaj komunumoj, tial troviĝas multe da urboj, malmulte da etvilaĝoj. La lastaj formiĝis el farmoj.
Bilten
Historio
Ĝis la fino de la Linthkorekto en la jaro 1816 Bilten estis regule inundita de Linth, kies brakoj inter la Valenlago kaj la Lago de Zuriko regule serĉis novajn vojojn. Post la kanaligo de la vilaĝa rojo en la jaro 1887 la vilaĝo povis evolui, ĉar la oftaj inundoj ĉesis.
Kadre de la glarusa komunumreformo kun efiko de la 1-a de januaro 2011 la komunumoj Bilten, Filzbach, Mollis, Mühlehorn, Näfels, Niederurnen, Oberurnen kaj Obstalden estos kunigitaj al la nova komunumo Glaruso Nordo.
Békés
Urboj de la departemento, samtempe subregionaj centroj
Békéscsaba estas ankaŭ departementejo kune kun departementa rajto.
Wabi-sabi
Ŭabi-sabi aŭ angle wabi-sabi (wabi わび 'neperfekta beleco' kaj sabi さび 'beleco en maljuneco' ) estas japana estetika filozofio, kiu enfokusas la akceptadon de pasemeco.
Frezmaŝino
Frezmaŝino estas speco de tajlmaŝino, kiu utilas por formi pecojn (normale metalajn aŭ lignajn, sed ankaŭ plastajn kaj aliajn) per deprena metodo.
Ĝi konsistas el ebena metala labortablo sur kiu oni metas la pecon kaj el specialaj vajcoj per kiuj oni nemovebligas ĝin. La plej grava parto de la maŝino estas la frezilo, fiksata en akso turnigata per motoro kaj movebla horizontale kaj vertikale. La rapida turniĝado de la frezilo kaj ĝia movado sur la peco eblas depreni rabotaĵojn el la prilaborata peco kaj fari ian ajn formon sur ĝi.
Provizanto de retservoj
Provizanto de retservoj estas kompanio kiu disponigas al la publiko servojn por atingi la interreton kaj sin prezenti tie. Plej ofte provizanto de retservoj estas ankaŭ provizanto de retkonekto; kromaj servoj inkludas kreadon kaj administradon de retejoj, de intraretoj ktp.
Provinco Salavan
Salavan (ankaŭ nomata Saravane, ສາລະວັນ laose) estas provinco de Laoso, situanta sude de la lando. Ĝi etendiĝas sur 10.691 km², simile al Libano. En la jaro 2015 ĝi havis 396.942 loĝantojn.
Etruskoj
La Etruskoj (etruske ' aŭ ', aŭ , helene Tyrrhenoi) estis antikva popolo de Italio. La kerno de ilia teritorio troviĝis nordokcidente de rivero Tibero, en nunaj Toskanio, Umbrio kaj norda Latio; estis tamen etruskoj ankaŭ pli norde (en la nuna Emilio) kaj pli sude (en la nuna Kampanio).
Ilia lingvo tute malsimilas la aliajn konatajn lingvojn de la antikvaj mediteraneaj landoj.
Origino
Ekzistas pluraj hipotezoj pri la origino de la Etruskoj, kiuj apartenas ĉefe al tri fadenoj:
Etruskoj el orientaj landoj
La plej antikva subtenanto de la unua teorio estas Herodoto, kiu asertis ke la etruskoj migris al Italio el Lidio en la 12-a jarcento a.K. pro ega malabundo. Multaj antikvaj historiistoj kunsentis kun Herodoto, sed Helaniko el Lesbo, vivinta en la sama jarcento kiel Herodoto, asertis ke la Etruskoj estis parto de la Pelasgoj, kiuj fuĝis el Grekio en plurajn mediteraneajn landojn; la Pelasgoj alvenintaj en Kalabrion poste translokiĝis norden kaj kreis la Etruskan kulturon.
La hipotezon subtenas ankaŭ kelkaj modernaj fakuloj pri la etruska lingvo, ekzemple Robert Beekes. Pluraj rimarkas la similecon inter la lingvo de la insulo Lemnos, en la Egea maro, kaj la etruska.
(13600) 1994 PL26
(13600) 1994 PL26 estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la belga astronomo Eric Walter Elst elde la Observatorio La Silla, en Ĉilio.
Etruskoj
Etruskoj el orientaj landoj
Ankaŭ fakuloj pri genetiko trovis ligilojn inter la DNA de homoj loĝantaj en la nuntempa okcidenta Turkio kaj tiuj loĝantaj en Tuskanio.
Tamen ne ĉiuj fakuloj pri lingvoj kaj pri genetiko kunsentas.
Etruskoj indiĝenoj
Laŭ aliaj, ili estis italaj indiĝenoj idoj de la lokaj prahistoriaj popoloj (plej verŝajne de la Villanova kulturo).
Jam Dionizio el Alikarnasso (1-a jarcento a.K.) asertis kontraŭ Herodoto ke nenio estas simila inter la Etruskoj kaj la Lidianoj, kaj Etruskoj estas tre antikva popolo de la itala duoninsulo.
Aliaj fakuloj opinias ke Etruskoj estis postrestaĵo de la popolo loĝanta en Italio antaŭ la hindoeŭropeaj invadoj (eble simile al baskoj) aŭ ke la etruska kulturo ekestis pro la miksaĵo de tiu popolo kun la invadantoj.
Historio
La etruska civilizacio floris ekde la 8-a jarcento a.K. kaj ekdekadencis je la tempo de la romia konkero (komencinte en la suda urbo Veii (Vejo) (396 a.K.).
Etruskujo ne havis centran registaron, sed estis konfederacio de duon-sendependaj urboj: Tarĥna (latine Tarquinia), Klevsin (lat. Clausium), Kurtun (lat. Cortona), Vatlna (lat. Vetulonia), Velθri (lat. Volaterrae), Velĥ (lat. Vulci), Φuφluna [fufluna] (lat. Populonia), ktp. Eĉ Ruma (Romo) estis duonetruska urbo.
La riĉeco de la etruskoj baziĝis sur la ferminoj, kiuj abundis en la regiono. En la arto, kvankam ege heleniĝinta, estas rekonebla spirito kaj energio malfacile troveblaj en la helena serĉado de precizeco.
En Romio estis gentoj taksataj etruskidaj, kaj la etruskaj divenistoj kaj pastroj gravis en la religia vivado.
Jean-Baptiste Say
Jean-Baptiste SAY (franclingva prononco /ʒãbatist sɛ/, Lyon, 5a de januaro 1767 - Parizo, 15a de novembro 1832), estis franca ekonomikisto (kaj teks-entreprenisto) francés. Li estis unu de la ĉefaj membroj de la Klasika ekonomika skolo. Admiranto de la verkaro de Adam Smith, kaj influita de aliaj francaj ekonomikistoj kiel Turgot, Say ricevis agnoskon tra Eŭropo pro sia Traité d'économie politique, kies unua eldono datas de 1803. Li estis aŭtoro de la nomita Leĝo de la merkatoj aŭ Leĝo de Say.
La Kanto de la Nibelungoj
La Kanto de la Nibelungoj (germane Nibelungenlied [nib-LUη-n-li:t]) estas mezaltgermana eposo de la nord-ĝermana mitologio verkita en la 13-a jarcento. La rakonto okazas en Worms, ĉefurbo de Burgundio, kaj ĉe la korto de reĝo Etzel (Atilo la Huno). La militisto-heroo Sigfrido, venkinto de la nibelungaj hordoj, edziĝas al Krimhilda kaj kaptas la valkirion Brunhildan por reĝo Guntero, kiu volas edziĝi al ŝi. Brunhilda planas la morton de Sigfrido pere de Hageno. Hageno ŝtelas la ringon de la nibelungoj kaj ĝin kaŝas en la Rejnon. La resto de la libro rakontas la venĝadon de Krimhilda. Ŝi edziniĝas al Atilo kaj naskas filon de li. Poste ŝi invitas Gunteron kaj Hagenon al sia korto: la poemo finiĝas per ĝenerala amasbuĉado. Richard Wagner verkis operaron laŭ tiu Kanto, Der Ring des Nibelungen (La ringo de la Nibelungo), kiu konsistas el kvar operoj: Das Rheingold (La Rejnoro), Die Walküre (La valkirio), Siegfried (Sigfrido) kaj Götterdämmerung (La krepusko de la dioj).
Jean-Baptiste Say
Biografio
La patro estis industriisto en la tekstila areo de Liono. Li juna jam laboris en parizaj entreprenoj, kaj dum du jaroj en Londono, kie li kontaktis kun la Industria Revolucio. Je la alveno de la Franca Revolucio li deklaris sin respublikano, aliĝis al la partio de la Ĝirondanoj, kaj adoptis la idearon de Mirabeau; tiukadre li legis por la unua fojo jam en angla la verkon La riĉo de nacioj, publikigita de Adam Smith en 1776. Meze de la 1790-aj jaroj li dediĉis sin al la enciklopedieca verkado. Say estis elektita de la konsulara registaro en 1799 kiel unu de la cent Tribunoj aŭ ĝeneralaj kunordigantoj por gazetaro; tiukadre li montris sin pli klina al la anglusona kulturo, proksime de Jonathan Swift kaj Benjamin Franklin ol al klasika kulturo de Antikva Grekio aŭ Romio.
En 1803 li publikigis sian plej faman verkon, nome Traité d'économie politique. Tiu verko ne estis bone ricevita de Napoleono Bonaparte, kiu postulis reverkadon de partoj de la libro por elstarigi la milit-ekonomion surbaze de la protektismo kaj la regulismo. Sekve Say ne rajtis publikigi duan eldonon de la Traktato, kaj estis sendungita de la Tribunaro en 1804. Bonaparte malpermesis al li agadon kiel ĵurnalisto, pro kio li iĝis entreprenisto de la produktado de teksaĵoj el kotono. Tiukadre li adoptis patrisman sintenon por laboristoj, priokupiĝis pri politiko kaj la socialaj aferoj. Por ekzemplo, Augustin-Pyrame de Candolle referencis, ke li "anstataŭ pagi al siaj laboristoj sabate, pagis lunde. Li sukcesis per tio ke la salajro estu uzata dum la semajno por nutri la familiojn kaj ne nur por pluso diboĉota dimanĉe."
Post la unua abdiko de Napoleono en 1814, Say rajtis esprimi pli libere sian ekonomikan pensaron kaj publikigis la duan eldonon de sia Traktaĵo de 1814, dediĉita al la caro Aleksandro la 1-a de Rusio, kiu rekonis sin lia sekvanto. Samjare, la franca registaro sendis lin studi la ekonomion de Britio. La rezultado de liaj observoj aperis en A tract de l'Angleterre et des Anglais. La restarigo de la monarkio ebligis lian agnoskon en Francio. Tria eldono de la "Traité" aperis en 1817. Poste li profesoris ĝis la 1830-aj jaroj.
Kastelo de Tura
La Kastelo de Tura (konata ankaŭ pri la iama posedanto Kastelo de Schossberger [ŝosberger]) estas novrenesanca historia monumento en la urbo Tura. Ĝi aspektas, kiel la francaj Luarkasteloj.
Historio
La kastelo estis konstruita en 1883. Dum la konstruado oni profitis la plej modernajn teknologiojn (elektro, akvodukto, lifto por manĝaĵoj). Dum la 2-a mondmilito germanaj, poste rusaj, soldatoj loĝis en la kastelo, kiu ŝtatiĝis en 1947. La kastelo estis lernejo ĝis 1973. Oni deklaris la kastelon historia monumento en 1958. Plena renoviĝo komenciĝis en 2005. Post 3 jaroj oni faris filmon en la interno de la kastelo.
Parko
La parko estis deklarita protektata natura parko en 2009. Celo de la parko estis plimildigi la klimaton, krome kovri la kastelon de la loĝantoj.
Kuffern
Kuffern estis loko en kiu naskiĝis la esperantlingva romanverkisto Johan Weinhengst. Ĝi situas en Aŭstrio Malsupra, apartenas al la komunumo Statzendorf kaj havas ĉirkaŭ 300 loĝantojn. Certan famon ĝi akiris pro la "sitelo de Kuffern", arkeologia trovaĵo, kiu devenas el la 5-a jarcento antaŭ nia epoko. Ĝi estas el bronzo kaj ornamita per bildoj de festaj scenoj. Geografiaj koordinatoj de la loĝloko estas 48° 19′ 32.16″ norde, 15° 38′ 55.85″ oriente, aŭ 48.3256°, 15.6488°.
TV Brasil - Canal Integración
TV Brasil - Canal Integración estas internacia publika televido de Brazilo. Ĝi estis fondita en 2004, per prezidenta aserto (dekreto?).
Kuffern
Iom da fotaj impresoj pri la loĝloko:
TV Brasil - Canal Integración
Historio
Ĝia transmisiado ekis, laŭ eksperimenta maniero, en la 30-a de septembro 2005, en la evento "Unua Kunsido de Ŝtatestroj de la Komunumo Sudamerika de Nacioj".
Paleno (luno)
Paleno estas unu el la naturaj satelitoj de Saturno.
Malkovro
Prilaborante bildojn de Cassini faritaj la , Sébastien Charnoz, (teamano de Carolyn Porco) makovris du lunojn maldaŭre nomataj S/2004 S 1 kaj S/2004 S 2.
la, S/2004 S 2 ricevis de AUI la nomon de Paleno , unu el la filinoj de la giganto Alciono.
Se oni hipotezas ĝian denson egala al tiu de Mimaso (1,17 × 103 kg/m3) oni estimas ĝian mason al 3,92 × 1013 kg, ĝia falakcelo al 0,000 65 m/s2 kaj ĝia liberiga rapido al 0,0016 m/s
La orbito de Paleno estas iomete perturbata de Encelado. Ĝia granda duonakso varias de 4 km, ĝia discentreco varias inter 0,002 kaj 0,006, kaj ĝia inklinacio inter 0.178° kaj 0.184°.
(7839) 1994 ND
(7839) 1994 ND estas tre malgranda amora asteroido, malkovrita la de la aŭstralia astronomo Robert H. McNaught elde la Observatorio de Siding Spring, apud Coonabarabran en Novsudkimrio (Aŭstralio).
The Black Keys
The Black Keys estas usona rokmuzika bando formita en Akron (Ohio), en 2001. La grupo konsistas el Dan Auerbach (gitaristo, kantisto) kaj Patrick Carney (drumisto). La duo ekkarieris kiel sendependa muzikistaro, kiu registris muzikon en keloj kaj mem-produktis sian diskaron, antaŭ ili finfine aperis kiel unu el la plej popular garaĝrokaj artistoj dum la dua tajdo de revivigo de la ĝenro en la 2010-aj jaroj. La forta blusroko|blusroka stilo de la bando devenas el blusaj influoj de Auerbach, inklude de Junior Kimbrough, Howlin' Wolf, kaj de Robert Johnson.
Amikoj ekde infanaĝo, Auerbach kaj Carney fondis la grupon post eliri el la lernejo. Post subskribi kun la sendependa registromarko Alive, ili publikigis sian premieran albumon, nome Big Come Up (2002), kiu havigis al ili novan kontrakton kun Fat Possum Records. Laŭlonge de la venonta jardeko, the Black Keys konstruigis al si kontraŭkulturan publikon pere de etenda turneo de malgrandaj kluboj, oftaj albumpublikigoj kaj aperoj en muzikfestivaloj, kaj malferma permesilo por iliaj kantoj. Ilia tria albumo, Rubber Factory (2004), ricevis kritikan aplaŭdon kaj plialtigis la profilon de la bando, kio kondukis al diskokontrakto kun grava firmao Nonesuch Records en 2006. Post mem-produkti kaj registri siajn kvar unuajn diskojn en propraj studioj, la duo kompletigis Attack & Release (2008) en profesia studio kaj dungis produktoron Danger Mouse, kiu poste iĝis ofta kunlaboranto kun la bando.
La komerca elrompo de la grupo venis en 2010 kun Brothers, kiu kun sia populara unuopaĵo "Tighten Up", ricevis tri premiojn Grammy. Ties sekvo en 2011 nome El Camino (la vojo, en hispana) ricevis fortan sukceson kaj pintis en la numero dua en la listo de la gazeto Billboard nome 200 chart, kio kondukis al la unua koncerta turneo de la bando en sia kariero, nome El Camino Tour. La albumo kaj sia sukcesa unuopaĵo "Lonely Boy" ricevis tri premiojn Grammy. En 2014, ili publikigis sian okanb albumon, nome Turn Blue, kiu iĝis numer-unua disko en Usono, Kanado kaj Aŭstralio.
(7839) 1994 ND
Orbito
Ĝia discentra orbito tanĝas, sed ne trairas tiun de Tero. Ĝia granda orbita klinangulo faras ke, kvankam klasifikata marsrenkonta asteroido, ĝi ne tre proksimiĝas al Marso.
San Miguel Mixtepec
Sociogeografio
En la jaro 2000 (laŭ INEGI) en la komunumo vivis 1707 indiĝenoj. El tiuj 1412 aĝis pli ol 5 jaroj. Entute 1412 personoj estis dulingvaj (hispana kaj indiĝena lingvoj).
Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a., (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).
Hernán Cortés
Hernán CORTÉS, aliaj formoj de la nomo: Fernando Cortez, Hernando Cortés, Fernán Cortés kaj en Esperanto Korteso (naskiĝis en Medellín (Kastilio) 1485, mortis en Castilleja de la Cuesta (Kastilio) 1547) estis la konkerinto (conquistador aŭ konkistadoro) de Meksiko por la hispana monarĥio. Komence de la 16-a jarcento, li estris la ekspedicion kiu startigis la konkeron de Meksiko kaj la finon de la imperio de aztekoj, metante ĝin sub dominado de la Reĝlando Kastilio — kiu estis nomita Nova Hispanio —.
Li naskiĝis en la urbo Medellín, en la hispana regiono Ekstremaduro, en la eno de familio de malaltaj hidalgoj. Li decidis serĉi fortunon en la Nova Mondo veturante al la insulo Hispaniolo kaj Kubo, kie dum mallonge li estis urbestro de la dua urbo fondita de la hispanoj en tiu insulo. En 1519 li estis elektita kapitano de la tria ekspedicio al la kontinento, kiun li financis parte. Lia malamikeco kun la guberniestro de Kubo, Diego Velázquez de Cuéllar, rezultis en la finfina nuligo de la veturo, ordono kiun Korteso ignoris.
Alveninte al la kontinento, Korteso organizis sukcesan strategion alianciĝi kun difinitaj indianaj grupoj por venki super aliaj. Li ankaŭ uzis inter aliaj indianinon, nome doña Marina (la Malinĉe), kiu servis kiel interpretisto kaj kun kiu li havis filon. Kiam la guberniestro de Kubo sendis delegitojn por kapti Korteson, tiu kontraŭstaris ilin kaj venkis, samtempe li rekrutis la trupon kiu estis kaptonta lin kiel plifortigoj por sia ekspedicio. Korteso sendis kelkajn leterojn al la reĝo Karlo la 1-a cele al la akiro de agnosko de la sukceso de lia konkero anstataŭ esti punita pro sia ribelo. Finfine li ricevis la titolon de Markizo de la Valo de Oaĥako, sed la plej prestiĝa titolo de Vicreĝo estis donita al altranga aristokrato, mome Antonio de Mendoza y Pacheco. En 1541, Korteso revenis al Hispanio, kie li mortis ses jarojn poste, trista, malsana, malriĉa kaj apenaŭ agnoskita.
Komenca vivo
Li naskiĝis en Medellín (Hispanio) en 1485, kaj forpasis en Castilleja de la Cuesta, proksime al Sevilo, je la 2-a de decembro de 1547. Liaj gepatroj estis Martín Cortés kaj Catalina Pizarro Altamirano.
Li estis hidalgo (malsupera nobelo), studis en la Universitato de Salamanko, kaj estis iom instruita. Tamen, li lasis la studojn nur post du jaroj, kaj serĉis aventurojn, tiele li estis en Valladolid ĉe jurlaboristo, kie li lernis iom pri juro, sed absolute ne licenciĝis en universitato. El patrina flanko li estis duonkuzo de Francisco Pizarro, kiu poste estos la konkerinto de la imperio de inkaoj (ne konfuzu kun alia Francisco Pizarro, kiu aliĝis al Korteso en la konkero de Meksiko).
Post kelkaj malsukcesoj ĉu por elŝipiĝi al Ameriko ĉu por partopreni en la militoj fare de Gonzalo Fernández de Córdoba en Italio, finfine, en la printempo de 1504, li enŝipiĝis direkte al la ĵus malkovrita nova kontinento Ameriko. Li vojaĝis al insulo Hispaniolo en 1504, kie li okupis burokratajn postenojn kaj setlis kiel kolono plantejisto. Tamen, li eble revenis al Hispanio, ĉar la 29an de aŭgusto 1506 lia patro pagis la koston de lia ŝipveturado al Santo Domingo per la ŝipo San Juan Bautista (Sankta Johano Baptista), propraĵo de Luis Fernández Alfaro.
En Kubo
Poste li iris al Kubo kun guberniestro Diego Velázquez De Cuéllar en 1511, ĉe kies konkera kampanjo li partoprenis. Li iĝis urbestro de Santiago de Kubo, kvankam poste li estis enprizonigita fare de la guberniestro kaj akuzita je konspiro kontraŭa. Liberigita, li edziĝis al la bofratino de la propra Diego Velázquez, nome Catalina Suárez Marcaida. Fine de 1518 Velázquez taskis lin esplori la novajn terojn en Jukatano post du antaŭaj ekspedicioj fare de respektive Francisco Hernández de Córdoba kaj Juan de Grijalva. Li organizis ekspedicion de 600 homoj, kaj eliris el Santiago de Cuba en la 18-a de novembro de 1518 kaj el Kubo jam la, rapide kaj subite ĉar Velázquez malfidis je li kaj Korteso klopodis eviti haltigon.
La ŝiparo konsistis el 11 ŝipoj, 518 infanteriaj soldatoj, 16 kavalerianoj, 13 pafistoj, 32 arbalestistoj, 110 maristoj kaj ĉirkaŭ 200 indianoj kaj negroj kiel helpistoj aŭ servistoj. Ili kunportis 32 ĉevalojn, 10 kanonojn el bronzo kaj 4 kanonetojn. La kapitanoj estis Alonso Hernández Portocarrero (al kiu li poste "donacos" la indianinon doña Marina), Alonso Dávila, Diego de Ordás, Francisco de Montejo, Francisco de Morla, Francisco de Saucedo, Juan de Escalante, Juan Velázquez de León (parenco de la guberniestro), Cristóbal de Olid, Gonzalo de Sandoval kaj Pedro de Alvarado. Multaj el tiuj estis veteranoj de la militoj de Italio. Ĉefa piloto estis Antón de Alaminos kun sperto el la du antaŭaj ekspedicioj nome de Francisco Hernández de Córdoba kaj Juan de Grijalva.
En Meksiko
Li havis la unuajn kontaktojn kun la indianoj ĉe la insulo Kozumelo, grava haveno kaj religia centro de majaoj en Jukatano. Tiam la duoninsulo Jukatano estis fragmentita en 16 ŝtatetoj, ĉiu kun sia propra registo nome «halaĉ uinik», en konstanta konflikto inter si. Dekomence la hispanoj uzis interpretiston indianan nome en hispana «Melchorejo» [melĉoREĥo] (Melkioreto). Pere de li Korteso sciis pri barbuloj kaptitaj de majaoj ie interne. Tiele en 1519 ili trafis Jerónimo de Aguilar supervivinto de la vrako de la ŝipo Santa María de la Barca. Aguilar tiam iris serĉi alian supervivinton nome Gonzalo Guerrero, kiu loĝis en Chetumal, kie li evitis sklavecon kaj akiris fidon de la kaciko Naĉankano, kaj iĝis li mem nakom aŭ majaa militestro kaj edziĝis al la majaa princino Zazil Há, kun kiu li jam havis kelkajn filojn, nune konsiderataj la unuaj modernaj meksikanoj. Aguilar decidis reveni kun Korteso iĝante unu el liaj interpretistoj de majaa, sed Guerrero decidis resti kun la majaoj kaj mortis ĉirkaŭ 1536. Kelkaj historiistoj opinias, ke li eĉ luktis kontraŭ la hispanaj konkeristoj.
La Batalo de Centla kaj la kapto de Potonĉano
Post diversaj bataloj kontraŭ la tieaj indiĝenoj, en kiuj li trovis aliancanojn kaj tradukistojn (inter ili la nomata Marina aŭ Malinĉe, kiu fariĝis lia amanto kaj donis al li filon), li vojaĝis en la internon de la novaj teroj. La ekspedicio de Korteso bordis la marbordon gvidita de la piloto Antón de Alaminos ĝis alveni en la 14-a de marto de 1519 al la elfluejo de la rivero Tabasko (nune Grijalva), en la proksimeco de la urbo Potonĉano (Putunĉano), apartenanta al la putunoj estre de la «halaĉ uinik» Taabskoob. Tie okazis la Batalo de Centla, kiun oni konas ekde la vidpunkto de hispanoj nome el la verko de López de Gómara nome La Conquista de México en ties ĉapitro Combate y toma de Potonchan: La hispanoj petis akvon kaj nutrado, sed malkontentis pri la ricevaĵo kaj postulis plie ĝis kiam eniris perforte en la urbo.
Post tiu malvenko, la aŭtoritatoj de Tabasko proponis al Korteso nutraĵojn, juvelojn, teksaĵojn, kaj grupon de dudek sklavinoj, kiuj estis akceptitaj, ties nomoj ŝanĝitaj, baptitaj kaj disdonitaj inter la kapitanoj. Inter tiuj sklavinoj estis Malintzin, kiun la hispanoj renomigis Marina, konata ankaŭ kiel La Malinĉe, kiu ludos gravegan rolon en la konkero de Meksiko. Ŝia granda inteligento, regado kaj de la majaa kaj de la naŭatla lingvoj, ŝia kono de la moroj de la indiĝenoj, kaj ŝia fidelo al la hispanoj, faris de la Malinĉe unu el la plej eksterordinaraj kaj polemikigaj virinoj de la historio de Ameriko. La Malinĉe estis interpretisto, konsilisto kaj koramikino de Hernán Cortés, kun kiu ŝi havos filon Martín Cortés, samnoma kun la laŭleĝa filo kiun Hernán Cortés havos post dekkvar jaroj kun Juana de Zúñiga. Marina kaj Gerónimo de Aguilar anstataŭis Melchorejo kiel interpretistoj, ĉar tiu estis decidinta malhelpi la hispanojn kaj incitis la indiĝenojn al rezistado kontraŭ la konkero fare de la hispanoj.
Santa María de la Victoria
En Tabasko la hispanoj eksciis pri nova lando okcidente, kiun la aborigenoj nomis Meksiko. Ili ankaŭ eksciis pri la granda povo kaj riĉeco de la lando, kaj ankaŭ pri la malamikeco de la ceteraj triboj, kiuj troviĝis subpremataj al la imperio de aztekoj.
Tiun jaron de 1519 komencis epidemio de variolo, senscie alportita de la konkistadoroj, kiu post kelkaj jardekoj nuligis la 97% de la loĝantaro de la regiono kaj kio faciligos la disvolviĝon de la konkero de Meksiko.
Fondo de Verakruco kaj militalianco kun Cempoala
En Tabasco, la hispanoj eksciis pri la ekzisto de orienta lando kiun la indianoj nomis «Meksiko». La ŝiparo marbordis direkte al nordoriento, kaj unu tagon aperis kelkaj kanuoj de aztekoj kiuj venis je konto de Moktezumo la 2-a, nome «tlatoani» aŭ imperiestro de la Azteka imperio, kun ĉefurbo en Tenoĉtitlano. Korteso montris al ili siajn pafilojn, siajn ĉevalojn por, unuflanke timigi ilin, sed aliflanke li klopodis esti afabla kun ili, parolante pri paco. La ambasadoroj kunportis pentristojn, kaj tiuj desegnis ĉion kion ili vidis por ke la imperestro estu informita fidele kaj vidu kiaj estas tiuj «teuloj» (navatla termino derivita de la majaa «tzule» kiu referencis al entoj de la submondo) Moktezumo resendis donacojn de juveloj kaj valoraĵoj, sed Korteso plu insistis por viziti la imperiestron, kiu plue malakceptis la permeson.
Korteso instalis kampadejon antaŭ la urbo Kiahuiztlano loĝata delonge de la totonakoj, kaj tuj poste li igis ĝin sia urbo, kun la nomo Villa Rica de la Vera Cruz (situa je 70 km norde de la aktuala Verakruco), tiel nomita ĉar tie elŝipiĝis la hispanoj la sanktan vendredon, kiam oni festas la morton de Kristo sur kruco.
Korteso tamen havis tiam gravan problemon: li ne havis permeson de la guberniestro por konkeri novajn malproksimajn landojn. La novaj loĝantoj petis Korteson ke li proklamu sin general-kapitano, depende rekte de la reĝo kaj ne de Velázquez (kuba guberniestro), kiu ne agnoskis al li estrecon sur tiuj novaj teritorioj. Post kelkaj malakceptoj, li finfine akceptis. Li nomumis urbestrojn, magistratojn, policestrojn, trezoriston kaj oficiron, plenumante, tiel, la malligadon de la aŭtoritato de la guberniestro de Kubo super la ekspedicio. Tiu ago estas konsiderata kiel la fondo de unu de la unuaj eŭropaj urboj en kontinenta Ameriko.
La unua nacio de Mezameriko kun kiu Korteso establis militaliancon estis la totonakoj, kun ĉefurbo en Cempoala, granda urbo de ĉirkaŭ 20 000 loĝantoj. Meze de 1519, tridek totonakaj urboj kuniĝis kun Korteso en Cempoala por sigeli la aliancon kaj kuniri al la konkero de Tenoĉtitlano. La totonakoj kontribuis per 1300 militistoj al la entrepreno de Korteso kiu siflanke kontribuis per 400 hispanoj, pafiloj kaj dekkvin ĉevaloj.
La interkonsento realiĝis sur la bazo, ke post la venko super la Azteka imperio, la Totonaka nacio estu libera. Tamen, post la konkero de Meksiko, la totonakoj, malmultnombrigitaj pro la militalianco kaj la malsanoj, neniam plu estis tio kio ili iam estis. Multaj el ili iĝis sklavoj de la hispanaj senjoroj en siaj propraj teroj, partikulare devigitaj labori en la ĵusa kultivo de sukerkano, kaj tiele Cempoala senloĝiĝis kaj ties kulturo ruiniĝis kaj estis forgesita. La totonaka kulturo estis remalkovrita fine de la 19-a jarcento, fare de la arkeologo kaj historiisto meksika Francisco del Paso y Troncoso.
«Bruligo» (borado) de la Ŝipoj
Kelkaj el la soldatoj deziris reveni en la malnovan teritorion. Korteso decidis tiam bruligi aŭ pane-detrui la ŝipojn, por malebligi la retiriĝon, kio famigis plie lian figuron.
Alvenis novaĵoj ke Diego Velázquez estis atinginta pere de siaj partianoj en la Kortego la nomumon de adelantado de Jukatano, pro kio Korteso sendis por kontraŭagadi tiujn influojn siajn fidelulojn Portocarrero kaj Montejo kun la plej valora de la militakiro atingita ĝis tiam, por le ili atingu la nomumon por Korteso. Li krome decidis senutiligi la ŝipojn kiujn la hispanoj estis uzintaj ĝis tiam, escepte tiun uzota de Portocarrero por teni rektan kontakton kun Hispanio, por eviti ajnan fuĝon de la homoj kiuj ne apogis lian ribelon kontraŭ la legitimeco de la guberniestro de Kubo.
Pri la reala fizika formo laŭ kiu oni senutiligis la ŝipojn, la diverssaj fontoj uzis la esprimojn «barrenar» (boradi, malfermi truojn per borilo) kaj «dar de través» (renversi, faligi, meti la ŝipon transverse por kareni). Eble tio kion oni faris estis kombino de ambaŭ procedoj, kaj ĉiuokaze menciindas, ke la pecoj de la ŝipoj utilis por postaj celoj gravaj en la konkero de la meksika ĉefurbo. Lastatempe meksikaj arkeologoj klopodis trovi la restaĵojn de la vrakigitaj ŝipoj.
De tiam en la hispana lingvo oni uzas la esprimon «quemar las naves» (bruligi la ŝipojn) kiel indiko de la momento kiam kuraĝo ebligis gravan detruon de io kio povus poste esti uzata por retiriĝo, do por nuligo de retireblo por definitive puŝi la lukton antaŭen.
Milito kaj posta alianco kun Tlakskalo. Masakro de Ĉolula
En la 16-a de aŭgusto 1519, Korteso foriris el la marbordo kaj ekmarŝis al la interno, direkte al la kerno de la azteka imperio, kun armeo formita de 1300 totonakaj militistoj, 200 indianaj ŝarĝistoj, 6 kanonoj, 400 hispanaj infanterianoj kaj 15 kavalerianoj.
Tiam Tlakskalo kaj Tenoĉtitlano reprezentis du malajn konceptojn de politika organizado, kio kondukis ilin al malferma kontraŭstaro. Tlakskalo estis organizita kiel konfederacio de urbo-ŝtatoj unuigitaj en respubliko regata de Senato; Tenoĉtitlano male estis organizita kiel imperio.
El 1455 la azteka imperio, formita sur la bazo de la Triopa Alianco inter Tenoĉtitlano, Tekskoko kaj Tlakopano, estis komencinta la nomitajn flormilitojn kontraŭ Huejotzingo, Ĉolula kaj Tlakskalo, cele al kaptado de prizonuloj por religiaj hombuĉadoj, kio havigis al ili la malamon de la cetero de la indiĝenaj senjorlandoj.
Tiacirkonstance alvenis Korteso al la teritorio de Tlakskalo, estre de sia armeo totonak-hispana. Dekomence la Respubliko Tlakskala, estrita de Xicohténcatl Axayacatzin, malakceptis, ke la invadantoj trapasu sian teritorion; tiele okazis batalo en la 2-a de septembro ĉe la interkrutejo de Tekoantzinko kie ĉio estis favora al Korteso. Venonttage okazis nova batalo sur la ebenaĵo, kiu denove estis malvenko por Tlakskalo, kio kondukis al la disdivido de la Respubliko, pro dizertado de la trupoj de Okotelulko kaj Tepetikpak, kiuj estis konstatintaj ke ili ne povas venki kontraŭ la 400 hispanaj soldatoj plus ties indiĝenaj aliancanoj. Superitaj pro taktiko kaj militdisciplino – kelkaj el la hispanaj soldatoj kaj kapitanoj estis veteranoj de la militoj de Italio, nome la plej bonkvalitaj militistoj tiam en Eŭropo–, la trupoj de Xicohténcatl denove estis venkitaj kaj la Senato ordonis haltigi la militon kaj proponi pacon al Korteso. Tiu interkonsento establis la ŝlosilan aliancon kun la tlakskalanoj, opoziciantoj al la reĝimo de aztekoj, kiu neniam estis konkerita. Korteso haltis tie kelkajn semajnojn.