cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Viĥren
La monto Viĥren (bulgare en cirila alfabeto Вихрен) estas la plej granda monto de la altmontaro Pirin. Ĝi altas 2914 metrojn kaj situas en sudokcidenta Bulgario. La monto konsistigas la nordan flankon de la nacia parko Pirin, kiu en 1983 listiĝis kiel monda natura heredaĵo de Unesko. Karakterizaj elementoj, kompare la la pli norda montaro Rila, estas la blankecaj-helgrizaj rokoj (similaj al multaj rokoj de la Dolomitoj en la sudaj Alpoj) kaj pli krutaj deklivoj. De la suda flanko la montopinto grimpeblas sen problemoj, almenaŭ kiam ĝi ne kovratas per neĝo. Montgrimiste interesas la 400 metrojn alta norda krutaĵo de la montopinto, kiun unuafoje grimpis la germanaj alpistoj F. Auer kaj B. Mozel en 1934.
Scienco en la mezepoka islama mondo
Scienco en la mezepoka islama mondo (ankaŭ rigardita, malpli ĝuste, kiel Islama scienco aŭ eĉ Araba scienco) estis la scienco disvolvigita kaj praktikita en la mezepoka Islama mondo dum la Islama Ora Epoko (8a jarcento – ĉ. 1258, foje konsiderita etenda al la 15a aŭ 16a jarcento). Dum tiu tempo fakuloj tradukis la sciaron el Hindio, Asirio, Irano kaj Grekio en araban. Tiuj tradukoj iĝis fonto por sciencaj progresoj de sciencistoj el islam-regataj areoj dum la Mezepoko.
Sciencistoj de la islam-regataj areoj havis diversajn etnajn fonojn kiuj inkludis Arabojn, Persojn, Asirianojn, Kurdojn kaj Egiptianojn. Ili devenis ankaŭ el diversaj religiaj fonoj; plej estis islamanoj, sed tiuj areoj ankaŭ inkludis kelkajn kristanojn, judojn kaj nereligianojn.
Scienco en la epoko de la Abasida Kaliflando
La regadoj de Harun al-Raŝid (786–809) kaj de liaj posteluloj markis epokon de grandaj intelektaj atingoj. Grandparte, tio estis la rezulto de disigaj fortoj kiuj estis subfosantaj la reĝimon de Umajidoj, kiu dependis el la aserto de la supereco de la araba kulturo kiel parto de la postulo de legitimeco, kaj el la bonvenigo fare de Abasidoj al subteno el nearabaj islamanoj. Oni amplekse interkonsentas ke la Abasidaj kalifoj modelis sian administracion laŭ tiu de Sasanidoj. La filo de Harun al-Raŝid, nome Al-Ma'mun (kies patrino estis persa), estis citita jene:
Nombraj mezepokaj pensistoj kaj sciencistoj vivantaj sub islama regado ludis gravan rolon en la transigo de Islama scienco al la Kristana Okcidento. Aldone, la periodo vidis la rekuperon de multo el la matematika, geometria kaj astronomia konaro el Aleksandrio, kia tio el Eŭklido kaj Klaŭdo Ptolemeo. Tiuj rekuperitaj matematikaj metodoj estis poste plibonigitaj kaj disvolvigitaj de aliaj islamaj fakuloj, ĉefe de persaj sciencistoj Al-Biruni kaj Abu Nasr Mansur.
Kristanoj (partikulare Nestorianaj kristanoj) kontribuis al la araba islama civilizo dum la Umajidoj kaj la Abasidoj tradukante verkojn de Grekaj filozofoj al la siria kaj poste al la araba. Nestorianoj ludis elstaran rolon en la formado de araba kulturo, kaj la Skolo de Gundiŝapur estis elstara en la periodo de lastaj Sasanidoj, Umajidoj kaj komencaj Abasidoj. Notinde, ok generacioj de Nestoriana familio Buĥtiŝu servis kiel privataj doktoroj por kalifoj kaj sultanoj inter la 8a kaj 11a jarcentoj.
Algebro estis grave disvolvigita de persa sciencisto Muhammad ibn Mūsā al-Khwārizmī dum tiu tempo per sia mejloŝtona teksto, Kitab al-Ĝabr ŭa-l-Mukabala (Kompendia libro pri kalkulo per finigo kaj ekvilibro), el kio devenas la termino algebro. Li estis tiele konsiderita la patro de algebro, kvankam ankaŭ la greka matematikisto Diofanto jam estis uzanta tiun titolon. La terminoj algorismo kaj algoritmo estas derivitaj el la nomo de al-Ĥŭarizmi, kiu estis responsa ankaŭ pri la enmeto de la Arabaj ciferoj kaj de la Hind–araba nombrosistemo trans la Hindia subkontinento.
Ibn al-Hajtham (Alhazen) disvolvigis fruan sciencan metodon en sia Libro de Optiko (1021). La plej grava disvolvigo de scienca metodo estis la uzado de eksperimentoj por distingi inter konkurencaj sciencaj teorioj ene de ĝenerale empiria orientado, kiu ekis inter la islamaj sciencistoj. La empiria probo de Ibn al-Hajtham pri la interplekta teorio de lumo (kio estas, ke lumaj radioj eniras la okulojn pli ol esti elsendita de ili) estis partikulare grava. Alhazen estis grava en la historio de la scienca metodo, partikulare en sia alproksimiĝo al eksperimentado, kaj estis menciita kiel la "unua vera sciencisto de la mondo".
Liu Xiaobo
LIU Xiaobo (刘晓波 / 劉曉波, Esperantigite Liu Ŝjaobo; naskiĝis la en Ĉangĉuno, mortis la  (61-jara) en Ŝenjango) estis ĉina verkisto kaj disidento, Nobel-premiito pri paco.
Vivo
Liu Xiaobo naskiĝis la 28-an de decembro 1955 en Ĉangĉuno. Dekkvarjaraĝa li estis sendita dum la kultura revolucio de 1969 ĝis 1973 kun siaj gepatroj al la popola komunumo Daŝizai en internan Mongolion.
Ekde 1976 li laboris ĉe ĉangĉuna konstrufirmao. En 1977 li ekstudis literaturon ĉe la universitato Jilin kaj finis studadon en 1982 per bakalaŭro. Poste li vizitis la pedagogian universitaton en Pekino, kie li restis de 1986 ĝis 1988, kiam li doktoriĝis pri literaturo.
Belorusa landvojo M1
La Belorusa landvojo M1 estas parte senpaga landvojo, kiu trairas latitude tra centro de Belarusio. Ĝi estas parto de la eŭropa ŝoseo.
Liu Xiaobo
Vivo
En la jaro 1988 li estis invitata dum tri monatoj al la universitato de Oslo. Sekvis restadoj ĉe la universitato de Havajo kaj la universitato Kolumbio.
Belorusa landvojo M1
Trairejo de M1
La vojo estas kontinuo de la Pola aŭtovojo A2. Ĝi komenciĝas ĉe landlimo kun Pollando en Kozloviche kaj iras tra Brest, Minsk, kaj Orsha ĝis pola landlimo kun Rusio.
Kategorio:?
Liu Xiaobo
Vivo
De 1991 ĝis 1995 Liu Xiaobo vivis en Pekino, verkis artikolojn (kiujn li povis publikigi nur eksterlande) kaj partoprenis demokratian movadon. Post sesmonata malliberigo en 1995, li devige partoprenis reedukadon pere de laboro, Laojiao, de 1996 ĝis 1999. Ekde sia liberiĝo septembre de la jaro 1999 li vivis kiel libera verkisto en Pekino.
Liu estis docento en la Pedagogia Universitato Pekino kaj ekde novembre de la jaro 2003 li estis elektita prezidanto de la ĉina PEN-klubo de sendependaj verkistoj.
En 9-an de decembro 2008 li kune kun 302 aliaj ĉinaj intelektuloj subtenis la interrete publikigitan civitanan manifeston Ĉarto 08 okaze de la internacia Tago de Homaj Rajtoj. Je la akuzo de "subfoso de la ŝtata potenco" li estis enkarcerigita. Ankoraŭ samjare li ricevis la premion Homo Homini el Prago, kune kun simbole ĉiuj subskribintoj de la Ĉarto 08.
En junio 2009, duonjaro post lia aresto, oni oficiale akuzis lin esti la ĉefa verkinto de la Ĉarto 08, per kiu pli ol 300 ĉinaj intelektuloj postulis interalie la enkondukon de liberaj balotoj, de disigo de potencoj kaj de federigaj strukturoj.
En klarigo de la 26-a de junio 2009 la Konsilio de la Eŭropa Unio admonis Ĉinion senatende liberigi Liu Xiaobo-n kadre de la en la konstitucio de la popola respubliko Ĉinio garantiitaj rajtoj pri libera opiniesprimado kaj de la de Ĉinio en 1998 subskribita internacia pakto pri civitanaj kaj politikaj rajtoj, kaj ĉesi la punjuran proceson.
La 24-an de decembro 2009 li estis kondamnita je 11 jaroj da restado en malliberejo 500 kilometrojn for de Pekino en la provinco Liaŭningo. Laŭ indikoj de la ŝtata novaĵagentejo Xinhua li konfesis disvastigon de onidiroj kaj kalumnion de la ĉina registaro.
La 8-an de oktobro 2010 anonciĝis ke la 10-an de decembro li ricevos la Nobel-premion pri paco.
Eksteraj ligiloj
(de) Informoj pri Liu Xiaobo en la katalogo de la Germana Nacia Biblioteko
Gábor Török
TÖRÖK Gábor (toeroek) estis hungara inĝeniero pri kemio, direktoro de esplorinstituto naskita en Abrudbánya la 17-an de januaro 1902 kaj mortinta en Budapeŝto la 6-an de novembro 1966.
Kariero
Török diplomitiĝis en Budapeŝto en la teknikuniversitato (1926) kaj estis en 1926–27 esploristo kun stipendio en la elektrokemia katedro. De 1927 ĝis 1941 li estis inĝeniero, direktoro de la Krausz-Moskovits (pli poste Mezőkémia Rt., poste Erjedésipari Vállalat). Inter 1941 kaj 48 li estis adjunkto sen salajro. De 1959 li estis direktoro Központi Élelmiszeripari Kutató Intézet (Esplorinstituto de Centra Nutraĵindustrio). De 1962 li estis katefrestro pri kemio de la Felsőfokú Élelmiszeripari Technikum (Supergrada Teknillernejo pri Nutraĵinsustrio) de Budapeŝto.
Harpagus
Ambaŭ specioj loĝas en tropikamerikaj arbaroj. Ili estas malgrandaj milvoj, 30 al 35 cm longa kaj fortikaj, iom similaj al Akcipitroj, kun longaj vostoj kaj ovalformaj flugiloj kiuj karaktere kurviĝas suben dum ŝvebado aŭ flosglitado. Ambaŭ specioj havas malhelajn vostojn kun palaj strioj, same kiel blankajn gorĝojn kun malhela strieto suben meze. Alia kunhavata karaktero estas senpinta beko kun du elstaraĵoj ĉiuflanke de la supra makzelo. Tiu "duobla dento" estas tialo por la komuna nomo de unu specio kaj al la speciaj epitetoj laŭ la latina scienca nomo bidentatus kaj diodon. Ambaŭ specioj ŝatas altajn ripozejojn en arboj kaj foje ŝvebas super la arbaro.
Harpagus aŭ Harpagos estis la greka nomo de generalo de Medoj.
Juda diasporo
La Juda diasporo, aŭ hebrea-juda diasporo (hebree: גלות = Tefutzah aŭ Galut, laŭlitere ekzilo aŭ disperdo) estas la disperdiĝo de de la dek du izraelaj triboj okazanta dum la regado de Babilonio kaj de la romia imperio. Sekve la termino ricevis la pli ĝeneralan signifon de 'migrado''.
Estas ĝenerale akceptite ke la hebrea diasporo komenciĝis ĉirkaŭ en la 8-a - 6-a jarcento a.K. post la falo de la izraela reĝlando kaj de la regno de Jehuda kaj la sistema forigo de la hebrea popolo el liaj teritorioj.
La popolo de la Biblio: hebreoj
Hebreoj estis popolo de nomadaj paŝtistoj laŭtribe organizitaj gvidataj de patriarko. Ilia historio komenciĝas kun la migro de patriarko Abrahamo el Mezopotamio, nome el Ur en la direkto de Palestino (tero de Kanaano), tero promesita de Dio, 1800 jaroj a. K.. Certamomente, pro bezono de nutraĵoj, la filoj de la lasta patriarko, Jakobo elmigris al Egiptio, kie post prospera periodo ili estis reduktitaj la sklaveco, kiu estis liberigita de Moseo rekte ŝarĝita de Dio mem, el kiu ili ricevis la monoteisman revelacion.
Ĉirkaŭ la jaro 1200 a.K., hebreoj ekokupis Palestinon kaj fariĝis monarkio kun la granda reĝo Davido, kun ĉefurbo Jerusalemo. Kun la sekva reĝo, Salomono, ili atingis gravegan pozicion, sed ĉesis la unueco de la popolo: fakte alestiĝis du regnoj, tiu norda Izraela reĝlando kaj tiu suda regno de Jehuda, kiuj tamen, estis okupitaj de la asiria kaj babilona imperioj... Kaj ĝuste tiam komenciĝis la vera kaj propra hebrea diasporo.
De la babilona kapto al la granda diasporo
La babilona ekzilo (587-538 a.K.) finiĝas per liberigo efektigita de Persoj (dekreto de Ciro), La hebreoj revenintaj rekonstituas vasalan ŝtaton regartan de la sacerdota kasto kaj de la ĉefsacerdoto. La falo de la persa imperio pro la invado de Aleksandro la Granda (332 a.K) aneksiĝas la Palestinon al la Ptolomea helenisma regno de Egiptio: en Aleksandrio instaliĝas nombra hebrea komunumo en kiu fandiĝas, en origina sintezo, biblia tradicio kaj greka kulturo. La dominado en Palestino pasas al la Seleŭkida dinastio de Sirio (198 a.K.), kiu kun Antioĥo la 4-a Epifano provas helenigi Palestinon sed provokas la ribelojn de Makabeoj fratoj (Jehuda, Jonata kaj Simono]] kiuj sukcesis akiri sendependon kaj krei regnon kvankam ne de davida dinastio. Sed la nova ŝtato estis damaĝata de senĉesaj internaj disdividoj kaj ribeloj... ĝis kiam la la romia generalo Pompeo okupas Jerusalemon kaj igas judujon, antaŭe vasala regno, fine, romia provinco. Sed hebreoj ribelas kaj militas kontraŭ la romia imperio, kiu rekonkeras Jerusalemon ĝin, kun ĝia Dua Templo, detruante. Ĉi-kaze multaj judoj kreskigas la diasporan nombron. En 135 la sufokita Bar-Koĥba-ribelo provokis elmigron al Norda Afriko kaj Eŭropo kaj sekve Ameriko. La unika ligo inter la diasporantoj estis ilia religia kredo.
Dume, en diversaj epokoj okazis elmigro ankaŭ en la direkto de Persio kaj Babilonio kaj najbaraj zonoj. Eĥo de tiu fakto, laŭ esploristoj, povus esti la vizito de la magoj al Jerusalemo okaze de la naskiĝo de Jesuo. .
Juda diasporo dum la kristana epoko
Dume la judoj de la romia imperio sukcesis akiri plibonigon pri ilia civila sorto, eĉ ili (212, dekrete de Karakalo, ili estis oficiale deklarita romiaj civitanoj. Sed ilia sorto ekmalpliboniĝis sub la imperiestroj Konstanteno kaj Teodosio la 1-a kiuj ili senigis je iuj rajtoj akiritaj per la akcepto en la romia civitaneco. Nun ĉe la romia aŭtoritatoj pli povis influi kristanoj.
Sinsekve, en la dua jarmilo en Eŭropo,la juda popolo trafas en gravajn problemojn kiuj igas malfacilajn la rilatojn inter la du religioj. En 1275, Eduardo la 1-a forigis judojn el Anglio akuzitajn pri malfideleco. Ili rifuĝiĝis en Francio, Hispanio, Italio kaj precipe en Pollando.
En 1296 simile okazis en Normandio.
En 1306 Filipo la 4-a elpelis la judaron el Francio ĉar ilia posedaĵoj estis bezonataj de la reĝo por financi diversajn projektojn, ankaŭ militajn. Judoj rifuĝiĝis en Hispanio, Italio kaj precipe en Pollando.
Dume utilas sciigi ke dum la tuta unua jarmilo la kunvivado inter judoj kaj kristanoj estis paca kaj konstrua. Tamen la akuzo pri Dimortigo kvankam nivele de teologio ĝi ne havas sencon, daŭrigis resti en la katolika liturgio kaj do damaĝi la rilatojn kun la kristana popolo.
La sinteno de la Eklezio rilate ilin estis ek dekomence duobla: al la judoj estas atribuataj la kulpoj de senreligieco kaj dimortigo, sed ne dubendu ke judoj estis la origina elektita popolo kaj ke pere de iliaj profetoj Dio riveliĝis en la Malnova Testamento. La eklezio, ĉiunivle favoras al ilia progresiva ekskludo el la civila vivo, sed kontraŭas malpermesi ilian liberecon de kulto. Papo Gregorio la Granda al ili rekonas la liberecon de kulto kaj, ĉar fremdaj, etendiĝas apartan rajton protektiĝi.
La judoj, en diversaj lokoj, povis praktiki la komercon de la uzitaĵoj kaj uzuron. Tiu lasta estis oficiale malpermesita al kristanoj kiuj devis, eventuale, prunti senrente, de la eklezio kiu tamen ĝi permesas al ne kristranoj. Kelkeloke la uzura procento estis determinita per leĝo, aliloke lasita al la libera iniciato. Kutime, ĉiukaze, la kristanaj popoloj taksis hebreojn per la malsatiga renomo de uzuristoj.
Al hebreoj estis koncedite, de la leĝo, la permeson krei 'benkojn de garantiaĵoj' por prunti monon kun procento laŭleĝa, kaj pro tio ili rajtis ricevi la rajton loĝi en la loko. Tamen tiu praktikado kreis antipation en la la popoloj ĝis konsenti al elpelo de judoj el diversaj landoj kaj ankaŭ al progromoj, foje reflamigitaj per akuzoj de sakrilegio ktp.
La Kvara Laterana Koncilio (1215) dekretis ke la judoj vivu en apartaj kvartaloj (kiuj en Italio prenis la nomo de getoj kun pordoj malfermendaj ĉetagiĝe kaj fermindaj ĉesunsubire, ilin ekskludas el publikaj oficoj kaj devigas distingiĝi per flavkora aŭ ruĝkolora signrekono sur la vesto (virinoj per flava vualo), sed tiuj dispozicioj restos neaktualigita laŭlonge de jarcento.
Kontraŭ judoj disvatiĝis akuzoj raspecaj: dum .la nigra morto (1348) pri mortiga unktado (kiu tamen ne ŝparis kristanojn). Plimalflue naskiĝis la akuzo pri rito de kristana infano desangita dumpaske (oni vidu: Ariel Toaff itala judo kiu, kvankam kontraŭata, subtenis la teorian eblecon de tiuj paskaj sangaj oferoj efektiviĝi ĉe fanatikaj judoj).
Baudot-kodo
Baudot-kodo aŭ kodo de Baudot [bodO], tiel nomita laŭ Émile Baudot, ankaŭ konata kiel internacia telekomunika alfabeto n-ro 2, ĉefe destinita al nesinkronaj (neritmaj) teletajpiloj, estas duuma kodo uzanta 5 bitojn. Konsekvence la nombro de malsamaj kombinoj estas 25, t.e. 32. Specialaj koderoj "cifer-ŝalto" kaj "liter-ŝalto" ebligas pligrandigi la nombron de haveblaj signoj. Kelkaj signoj en la cifera kolumno, ĉi-sube metitaj inter krampoj, havas malsamajn laŭlandajn signifojn. La stir-kombinoj estas la samaj en la litera kaj cifera kolumnoj.
Juda diasporo
Juda diasporo dum la kristana epoko
Kun la naskiĝo de eŭropaj ŝtatoj sur etnika bazo, la judoj, senŝtataj, fariĝas facila celo de naciisma retoriko kaj ĉiam emarĝenitaj kaj trudizolitaj, kaj tie kaj tie tio finiĝis en progromojn aŭ en la perskutojn nazismajn. Hodiaŭ tiaĵoj jam malaperis, kvankam kiel eĥo restas signoj se antisemitismo ĉie tamen kontraŭtaj kaj laŭleĝe punataj. La judoj de la diasporo ne plu estas konsideritaj elpelitaj aŭ fremdaj gastoj kaj ili povas elmigri en ilia malnova elektita tero refarita israela patrujo.
Hodiaŭ
En 2008 plu ekzistis en malgranda kredjuda komunumo en Jemeno (280 personoj entute). En 2009 230 el ili estis civitanigitaj en Israelo ĉar minacataj de fundamentalisma atako de islamanoj en la vilaĝo de Raida. (el ĵurnalaj fontoj).
Bibliografio
Sous la direction de Geoffrey Wygoder, Dictionnaire encyclopédique du judaïsme, Cerf,‎ 1993 (ISBN 2-20404541-1) Sous la direction d'Élie Barnavi, Histoire universelle des Juifs, Hachette,‎ 1992 (ISBN 2-010163346) (en) J. Andrew Overman, A. Thomas Kraabel, and Robert S. MacLennan, Diaspora Jews and Judaism: Essays in Honor of, and in Dialogue with, A. Thomas Kraabel, éd. Scholars Press, 1992
Brunflanka laniovireo
La Brunflanka laniovireo (Vireolanius melitophrys) estas specio de birdo de la familio de Vireedoj kaj genro de laniovireoj kiuj estas mezgrandaj birdoj kun laniecaj kapoj kaj olivverdecaj supraj partoj, kiel la resto de la familio.
Ĝi troviĝas en Gvatemalo kaj Meksiko. Ties natura habitato estas subtropikaj aŭ tropikaj humidaj montararbaroj.
Tiu specio montras tre rimarkindan bildon. Dekomence ĝi havas samajn olivverdecajn suprajn partojn kiel plej parto de vireedoj. En kapo estas grizeca krono kiu bluiĝas en nuko, karaktero kiun havas ankaŭ la parenca Verda laniovireo. En vizaĝo estas la kutima en la genro malhela traokula strio, kiu distingile larĝiĝas al la orelareo. Sube la gorĝareo estas blankeca al sablokolora sed trapasata de malkutima en la genro mustaĉa mallarĝa linio kiu subeniras el la bekobazo al kolflankoj. La suba brusto kaj ventro estas brunecaj. La beko estas fortika kaj lanieca, kun pli malhela supra makzelo.
Basklarneto
Basklarneto estas ligna blovinstrumento, la basinstrumento el la familio klarnetfamilio. Kiel transpona muzikinstrumento ĝi sonas je malalt-B♭, do grandan naŭton pli malalta ol notite. La kontrabas-klarneto sonas pluan okton pli malalta, la subkontrabas-klarneto estas la plej malalta instrumento de la klarnetfamilio. Kelkaj pli malnovaj komponaĵoj (ekz. de Wagner aŭ Maurice Ravel) ankaŭ postulas basklarneton en A. Sed ĉar tiel agorditaj instrumentoj nun ne plu estas konstruataj, klarnetisto devas transponi la voĉon. Krom la kutima notado en violonklefo estas uzata, ofte en francaj verkoj, la basklefo, en kiu la voĉo aperas okton pli malalta, do plentonon super la sonanta tono.
Strukturo
Basklarneto kutime estas farita el grenadilligno (pli simplaj versioj ankaŭ el plasto). Ĝi konsistas el buŝaĵo, duparta S-arko, supra kaj malsupra peco same kiel sonfunelo. La sonkaliko kutime estas metala, tamen de nove ekzistas ankaŭ sonfuneloj el ligno, kio efikas pozitive sur la sonon kaj resonadon de la instrumento. Basklarneton oni ludas sidanta. Tamen la instrumento havas ankaŭ, simile al saksofono, hokingon, muntitan ĉe la ligilo inter supra kaj malsupra peco, en kiun oni povas enhoki portbendon (ekzemple por uzado je marŝmuziko aŭ por soloistoj, kiuj volas koncerti starantaj). Por alĝustigi la basklarneton al la korpogrando de la side ludantaj muzikistoj, ĝi havas alto-alĝustigeblan pinglon similan al tiu de violonĉelo. Malofte oni vidas instrumentojn kun fleksita tubo, kiuj similas al fagotoj. Kelkaj produktanto uzas ĉi tiun variaĵon precipe por konstrabas-klarnetoj. Kiel ĉiuj klarnetinstrumentoj ĝi havas cilindran mezuron kaj buŝaĵon kun unuobla anĉo.
Alie ol sopranklarneto, kies plej malalta tono estas eta E (realsone D), nuntempe la plej multaj basklarnetoj povas ludi ĝis la granda C (realsone kontra-B♭). La supra limo de la tonamplekso dependas, kiel je ĉiuj blovinstrumentoj, de la lerteco de la blovisto kaj de la uzata buŝaĵo aŭ anĉo.
Eĉ pli ol je sopranklarneto je basklarneto venkis la Boehm-sistemo, ne laste, ĉar basklarnetoj kun Müller-sistemo pro la tutmonde tre limigita demandado estas multe pli kostaj. Krome la oferto de anĉoj kun germana fasono estas tre malgranda.
Evoluo
La preciza origino de la basklarneto estas necerta. Eble ĝin evoluigis G. Lott en 1772 je Parizo aŭ Heinrich Grenser en 1793. Antaŭe la kurbigita basetkorno estis la malalta instrumento el la klarnetfamilio. La belga muzikinstrumenta konstruisto Adolphe Sax enkondukis komence de la 19-a jarcento la rektlinian instrumentformon, kiu teniĝis ĝis nun.
Uzado en la muziko
Basklarnetojn oni uzas ofte por pliampleksigo de la sono en pli malgrandaj ensembloj, krome oni trovas ilin ekde 1850 ofte en simfoniorkestro, kie ili plejofte plenumas la basfunkcion. Ankaŭ en ĵazo la instrumento estas ŝatata.
En orkestro
En orkestro basklarneton ludas plejofte la dua aŭ tria klarnetisto kiel krominstrumento, grandaj orkestroj foje tamen havas nurajn basklarnetistojn.
La plej fama basklarneta soloo en la klasika muziko estas ja Danco de la sukerfeino el la baleto La Nuksrompilo de Pjotr Iljiĉ Ĉajkovskij, en kiu la malaltaj tonoj kontrastas la trembrilajn altecojn de la ĉelesto. Pluaj soloajn pasaĵon oni povas aŭdi en kelkaj operoj de Wagner (ĉefe en Tristan kaj Walküre) kaj en la Rhapsodie Espagnole de Maurice Ravel. Gravan rolon la basklarneto ludas en la simfoniaj poeziaĵoj de Richard Strauss (ekz. Till Eulenspiegels lustige Streiche) kaj en fakte ĉiuj orkestrokomponaĵoj de Gustav Mahler.
Krome la basklarneto estas ero de preskaŭ ĉiuj simfoniaj blovorkestroj. Jen ĝi ne estus forpensebla el la nuntempa literaturo. Ofte ĝia mistera sono estas uzata en trankvilaj pasaĵoj kun longe eltenataj tonoj. Alie ol ekz. sur fagoto sur basklarneto pli facile eblas eksonigi malaltan tonon milde kaj mallaŭte.
Krome komponistoj aplikas la instrumenton pro ĝia alta moviĝemo ĝis en la malalta registro.
Kiel soloinstrumento
Por la basklarneto ekzistas multaj solopeco (parte kun pianakompano), komponitaj precipe en la 20-a jarcento. Tiuj ofte estas virtuozegaj kaj treege malfacilaj. Pecon por basklarneto sola titole Schattenklänge komponis Mauricio Kagel en 1995. Pluaj komponaĵoj estas ekz. de Elliott Carter (Steep Steps el 2001), Dietrich Erdmann (Monolog el 1984), Othmar Schoeck (Sonato por basklarneto kaj piano, op. 41 el 1931), Olga Neuwirth (Spleenel 1994), Iris ter Schiphorst (Hi Bill el 2005).
En ĵazo
En 1926 Omer Simeon ludis la unuan ĵazan basklarentan soloon de la ĵazhistorio en la peco Someday Sweethart de Jelly Roll Morton kaj ties Red Hot Peppers. Komence de la 1930-aj jaroj Harry Carney ludis en la aranĝoj de Duke Ellington foje basklarneton. La unua grava soloisto de la instrumento tamen estis Eric Dolphy, kiu instalis ĝin kiel ĵazinstrumenton rigardendan kiel serioza. Ekde tiam basklarneto ofte estas uzata, malofte tamen muzikistoj (ekz. Michel Pilz, Rudi Mahall aŭ Thomas Savy) specialiĝas nure por ĉi tiu instrumento, ofte ĝin ludas saksofonistoj kiel krominstrumenton.
Sankt Lorenzen im Mürztal
Sankt Lorenzen im Mürztal - prononco - estas komunumo de Aŭstrio. Ĝi apartenas al la federacia lando Stirio kaj al la distrikto Bruck-Mürzzuschlag. Komence de la jaro en la komunumo vivis  loĝantoj sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km².
Pireo (regiona unuo)
Pireo (Περιφερειακή ενότητα Πειραιώς) estas unu el la regionaj unuoj de Grekio. Ĝi estas parto de la regiono Atiko. Tiu regiona unuo kovras la okcident-centran parton de la urba aglomeraĵo de Ateno.
Administracio
Kiel parto de la registara reformo de 2011 nomita Kallikratis, la regiona unuo Pireo estis kreita el parto de la iama Pierio, provinco, "prefektujo", kiu greke nomiĝis Νομός, do "nomos". Ĝi estis subdividita en 5 municipoj. Tiuj estas (nombro en la mapo):
37.96667°N, 23.63333°W
G. Badash
G. Badash estis brita esperantisto el la urbo Rotherham, kiu tradukis du klasikajn verkojn de la angla literaturo.
Laŭ registraĵoj troveblaj en la reto, ŝajnas probable, ke temas pri Gershon Badash, kiu mortis en Blackpool la 8-an de aŭgusto 1957, aĝante 59 jarojn, ke lia edzino estis Ann Badash, kiu mortis en Rotherham en 1943, aĝante 49 jarojn, kaj ke ili havis unu infanon, Max Wolfe Badash (1925–1990).
Tradukoj
En 1937 li venkis en jubilea konkurso je la temo "Kvindek jaroj – kaj nun?", lia kontribuo estis aperonta en "The British Esperantist. Ora numero" (aprilo 1937).
En The British Esperantist 1935, p. 206, aperis recenzo de M.C.B., el kiu ni citas:
''La tasko traduki libron tiel tipe anglan en lingvon internacian tute ne estas facila, kaj mi komencis ĝin legi kun iom da timo; ĉar jam aperis tro da tradukoj el la angla, kiuj klare montris, aŭ, ke la tradukinto ne bone scias la anglan lingvon, aŭ, ke li ne plene posedas Esperanton. Sed baldaŭ mi trovis, ke mia timo estas senbaza. S-ro Badash bonege plenumis la taskon. La burleskaj rakontoj, la tuŝoj de kvieta humoro, la sentimentala monologado batose rompita de io ŝoka aŭ ridiga, kiu ĵetas la revanton denove sur la krudan teron, kaj la aliaj karakterizaĵoj de la libro - ĉio estas tie; kaj li tiel sukcesis kapti la spiriton de la libro, ke oni tute ne sentas, ke oni legas tradukon. Malofte mi legis Esperantan verkon kun tiom da plezuro, kiom donis al mi la nuna volumo. Entute S-ro Badash skribas laŭ maniero samtempe klasika kaj moderna: fundamenta, flua, kaj natura. Li havas la nuntempe maloftan kuraĝon nomi vagonaron vagonaro, kaj skribi Zamenhofe mi amus loĝi tie ; kaj li evitas la plimulton el la modaj eraroj kaj strangaĵoj kiuj makulas multajn lastatempajn eldonaĵojn.''
Terano (geologio)
Terano en la platotektoniko estas parto de kontinento, nur regiona laŭ dimensio, kiu per grandtektonikaj ŝoviĝoj algluiĝis al alia kontinento kaj havas malsaman geologian ekestohistorion ol tiu.
Reconquista (Argentino)
Reconquista [rekonkIsta] (Rekonkero) estas la plej loĝata urbo de la provinco Santa Fe, en Argentino. Ĝi situas apud rivero Paraná, 800 km nordokcidente de Bonaero (la argentina ĉefurbo), al kiu ĝi ligiĝas per moderna aŭtoŝoseo. Ĝi havas areon de 537 km². Laŭ la censo de 2001, Reconquista havas 103.500 loĝantojn.
László Pogány
POGÁNY László (poga:nj) estis hungara redaktoro, ĵurnalisto naskita en Győr la 18-an de julio 1901 kaj mortinta en Temeŝvaro la 7-an de junio 1956. Li estis la patro de inĝeniero András-Mihály Pogány.
Kariero
László Pogány en 1924 transprenis de sia patro la redaktadon de Temesvári Hírlap, kies li estis ĉefredaktoro unu kaj duonjardekon ĝis oktobro de 1938. Li estis la posedanto de Grafikarta Instituto Hunyadi, de la dua plej granda presejo de Temeŝvaro, en kiu oni presigis pli ol 30 gazetojn.
Queidersbach (Moosalb)
Rivervojo
Ka rivereto fontas en la nordo de „Sickinger Höhe“ en la distrikto Kaiserslautern. La fonto situas norde de la komunumo Bann en alteco de ĉ. 350 m s.m..
Survoje suden paralele de la strato L 363 (Landstuhl–Steinalben) la rojo trafluas la komunumojn Bann, Queidersbach kaj Linden, poste en la distrikto Südwestpfalz la komunumoj Horbach. En Steinalben ĝi enfluas de dekstre la rivereton Moosalb.
La rivervojo estas grandparte kanaligita en la trafluantaj komunumoj. Proksime al la domareto Neuhof iam estis muelejo. La malgrandaj flankrojoj enfluas de dekstre, de „Sickinger Höhe“. La plej longa el ili estas la apenaŭ 3 km longa rojo Horbach.
Ŝehitlik-moskeo en Berlino
La Ŝehitlik-moskeo en Berlino (turke Berlin Türk Şehitlik Camii, germane Şehitlik-Moschee Berlin) konstruiĝis inter la jaroj 1999 kaj 2005 en la loko de antaŭa moskeo de la historia turka tombejo de Berlino ĉe la avenuo Columbiadamm en la urbodistrikto Neukölln. Konstruinto kaj posedanto estas la Turka-Islama Unio por Religiaj Aferoj (turke Diyanet İşleri Türk İslam Birliği, DITIB), asocio sub rekta kontrolo de la Prezidejo pri Religiaj Aferoj (turke Diyanet İşleri Başkanlığı) de la ŝtato Turkio. La nomon Şehitlik, kiu signifas pli-malpli "honora tombejo" aŭ "heroa tombejo", la moskeo transprenis de la turka tombejo, kiu jam kreiĝis en 1866 kiel diplomata tombejo.
Moskeo
La moskeo havas lokon por 1500 preĝantoj kaj la preĝa halo sur la unua etaĝo havas areon de 365 kvadrataj metroj. Ĝi konsistas el kvar etaĝoj, havas 21 metrojn altan centran kupolon kaj du flankajn minaretojn de po 37 metroj.
La moskeon kun najbaraj konstruaĵoj konstruis turkia firmao laŭ planoj de la arkitekto Hilmi Şenalp, kiu ankaŭ planis moskeojn en Aŝgabato (Turkmenio) kaj en Tokio (Japanio). La statikajn kalkulojn faris la inĝeniero Hüseyin Portakal el Augsburg. La konstruo ekde 1999 efektiviĝis sub la direkto de Tarkan Akarsu el Berlino, kiu ankaŭ petis de la urba administrejo permesojn pri planaj ŝanĝoj de la konstruaĵo.
Uzo
La moskeon kiel preĝejo uzas la islamanoj de la najbaraj urbodistriktoj, precipe Neukölln kaj Kreuzberg. Preĝa lingvo estas ĉefe la turka, depende de la okazo ankaŭ la araba. Krome, en la moskeo okazas la plej multaj funebraj ceremonioj de la islama komunumo de Berlino. La mortintoj poste transferiĝas al la pejzaĝa tombejo Gatow en la okcidenta urbodistrikto Spandau aŭ en la hejma ŝtato de la mortinto, ĉar la turka tombejo apud la moskeo samkiel la islama tombaro de la proksima tombejo Neuer Garnisonsfriedhof estas plenaj.
Krom esti preĝejo, la konstruaĵaro ankaŭ plenumas la funkcion de socia komunuma centro, do ekzistas publikaj ejoj malfermitaj al neislamanoj, ekzemple por ekspozicioj aŭ publikaj diskutoj.
Arkitekturo
Kiel arkitektura modelo de la moskeo servis la otomana arkitekturo de la 16-a kaj 17-a jarcentoj. Tiu periodo estis karakterizita per la arkitekto Sinan, per kiu la Otomana arkitekturo atingis sian klasikan kulminon. La interna dekoro de la tiutempaj moskeoj karakteriziĝas per ekvilibro inter ceramikaĵoj kaj [marmoro.
Ferdinando la 3-a (Kastilio)
Ferdinando la 3-a de Kastilio, la Sanktulo (naskiĝis 1199 en Zamoro kaj mortis la 3 30-an de majo 1252 en Sevilo), reĝo de Kastilio (1217-1252) kaj de Leono (1230-1252). Li estas konata ankaŭ kiel Sankta Ferdinando.
Li estis filo de Alfonso la 9-a de Leono kaj de Berengela de Kastilio. Li edziĝis en 1219 al Beatriz de Ŝvabio.
Post diversaj luktoj li unuigis la reĝlandojn de Kastilio kaj Leono. Li rekonkeris de la araboj grandan parton de Andaluzio, inter ili la urbojn de Baeza (1226), kiu estis la regno de Abd Allah al-Bajjasi, Úbeda (1233), Kordovo (1236), Jaén (1245) kaj Sevilo (1248).
La Papo Klemento la 10-a lin kanonizis en 1671, kaj li estas de tiam konata ankaŭ kiel Sankta Ferdinando.
Lia posteulo estis lia filo Alfonso la 10-a de Kastilio, konata kiel la Saĝulo.
Práxedis G. Guerrero
Praxedis G. Guerrero estas unu el la 67 komunumoj de la meksika subŝtato Chihuahua, kiu situas en norda Meksiko kun limo al Usono. La ĉefurbo de la komunumo same nomiĝas Práxedis G. Guerrero. La kodnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 08053.
Geografio
La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 8514 loĝantojn. El tiuj estis 4304 viroj kaj 4210 virinoj. La komunumo havas surfacon de 809 km². La meza alteco (de la ĉefurbo) estas 1100 metroj super la marnivelo.
Klimato
En la komunumo jare falas averaĝe 275,0 mm/m2 de precipitaĵo. La averaĝa jara temperaturo estas 16,0 °C.
Tempozono
La komunumo, kiel la tuta subŝtato apartenas al la tempozono UTC -7 (Monta Tempo – Tiempo de la Montaña). Al tiu tempozono la subŝtato Chihuahua nur ŝanĝis en 1998. Antaŭe ĝi apartenis al la centra tempo (UTC -6).
Sociogeografio
En la jaro 1995 en la komunumo vivis 7905 personoj, pli aĝaj ol 5 jaroj. El tiuj 13 personoj sciis paroli indiĝenan lingvon. Tio signifas ke 0,16 % de la loĝantaro en la koncerna jaro sciis paroli indiĝenan lingvon.
Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a., (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).
NGC 2587
NGC 2587 (aliaj indikoj — OCL 706, ESO 431-SC7) estas malfermita stelamaso en konstelacio Pobo.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Europe
Europe estas sveda muzika grupo fondita en 1979 kiel "Force", ofte kunigata kun glam-metalrokmuziko, sed ilia muziko estas konsiderebla prefere kiel ŝtonrokmuziko. Ĝi estas konata precipe pro sia furorkanto The Final Countdown el la okdekaj jaroj. Dum sia ekzistado Europe eldonis sep studiajn albumojn, tri dumkoncertajn albumojn kaj sep muzikfilmetojn.
Střítež (distrikto Český Krumlov)
Municipo Střítež troviĝas en distrikto Český Krumlov, regiono Sudbohemia de Ĉeĥio. Vivas ĉi tie.
Historio
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1358.
Prenzlauer Berg
Prenzlauer Berg estas kvartalo de la urbodistrikto Pankow  de Berlino, en la nordoriento de la germania ĉefurbo.
Historio
Inter la jaroj 1920 kaj 2001 temis pri memstara urba distrikto. La domoj de la teritorio konstruiĝis je granda parto inter la jaroj 1889 kaj 1905 - sume 80 procentaĵoj de la nunaj konstruaĵoj ekestis antaŭ la jaro 1949. Dum la Dua Mondmilito la konstruaĵaro kompare al aliaj partoj de Berlino relative malmulte detruiĝis, sed inter la jaroj 1949 kaj 1990, kiam ĝi apartenis al la socialisma ŝtato GDR, forte neglektiĝis kaj tial perdis konstruan kvaliton. Pro tio aparte dum la lasta jardeko de la ŝtato GDR multaj loĝejoj estis oficiale neuzataj, kaj neoficiale loĝiĝis fare de junaj studentoj kaj artistoj, dum ili de la socialismaj urbaj instancoj atendis ricevi oficialan loĝejon. Post la reunuiĝo de Germanio kaj de Berlino iom de tiu studenta kaj artista karaktero de la kvartalo restis.
Juda pasinteco
Ĝis la Dua Mondmilito la kvartalo ankaŭ estis unu el pluraj urbaj centroj de juda loĝado. Pri tio atestas ekzemple la Sinagogo Rykestraße de Berlino. En juda tombejo de la kvartalo entombiĝis interalie la pentristo Max Liebermann.
Gabriel Daniel Fahrenheit
Gabriel Daniel FAHRENHEIT [GABriel DAniel FArenhajt], laŭ aliaj fontoj Daniel Gabriel FAHRENHEIT (naskiĝis la 24-an de majo, 1686 en Danzig, mortis la 16-an de septembro, 1736 en Hago) estis germana fizikisto kaj konstruisto de mezuriloj. De li oni nomiĝis temperatur-mezurunuo, Farenhejto (ang. Fahrenheit).
Post la frua morto de la gepatroj Gabriel Daniel Fahrenheit komencis komercistan karieron en Amsterdamo, sed lia intereso pri natursciencoj fariĝis tiel granda, ke li pli kaj pli dediĉis sin al fizikaj eksperimentoj kaj al la konstruado de instrumentoj.
Por ampleksigi siajn sciojn, li vojaĝis i.a. tra Skandinavio, Anglio, Germanio kaj Francio. Ekde 1718 li tre sukcese prelegis pri natursciencaj temoj kaj en la jaro 1724 li fariĝis membro de la Londona Royal Society.
Farenhejta skalo kaj instrumentoj
Fahrenheit kreis aerometron, piknometron, hipsobarometron kaj termometron kun skalo, kiu ankoraŭ nuntempe en kelkaj landoj estas uzata por mezuri temperaturon.
Ireland's Call
Ireland's Call (La Voko de Irlando) estas kanto, kiun la fama irlanda kantoskribisto Phil Coulter skribis. Ĝi fariĝis la oficiala kanto de la irlanda rugbe-teamo, kaj estas kantata ĉe ĉiu rugbe-matĉo, en kiu la teamo ludas. Pro la unuiĝecaj sentoj kaj signifopleneco de la kanto, Coulter gajnis Oran Medalon de la usona Éire Society (Ejra Societo) en 1995.
Vidu ankaŭ: Amhrán na bhFiann
1635
1635 estis normala jaro komenciĝanta lunde (ligilo montras kalendaron).
En la jaro 1635 post Kristo okazis, interalie:
124075 Ketelsen
124075 Ketelsen estas asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la  de la usona astronomo David Healy elde la Observatorio Junk Bond en Sierra Vista (Arizono, Usono).
Guido Pogatschnigg
POGATSCHNIGG Guido [pogaĉnig gido] (naskita la en Szászváros, Hungario; mortinta la  en Temeŝvaro, Rumanio) estis hungara komponisto kaj primuzika verkisto.
Kariero
Pogatschnigg studis en la muzikakademio de Budapeŝto. Post fino de la eklezimuzika altlernejo de Regensburg li fariĝis la ĉefkapelestro de katedralo de Eger. De 1908 oni nomumis lin direktoro de Muzikarta Lernejo de Temeŝvaro. Li estis kunaŭtoro de gazeto Magyar Dal.
Nazareno
(oficiale Município de) estas municipo en la subŝtato Minas-Ĝerajso de Brazilo. Ĝi situas en la sudorienta regiono de Brazilo, en la mezoregiono Campo das Vertentes kaj en la mikroregiono São João Del Rei. Laŭ la stato de en la komunumo vivis   sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². El tiuj, la nombro de voĉdonrajtuloj en la municipo en estis. La teritorio havas komunan limon kun.
784 Pickeringia
Nomo
Ĝia nomo honoras la usonajn astronomoj Edward Charles Pickering kaj lian fraton William Henry Pickering.
Rivero Mali
La rivero Mali (Mali Hka) estas rivero, kiu fontas en norda Mianmaro. Ĝi fluas ĉirkaŭ 320 km, antaŭ ol kunflui kun la rivero Nmai por formi la riveron Ayeyarwady.
Lucian Freud
Lucian Michael Freud - prononco ; naskiĝis la 8-an de decembro 1922, mortis la 20-an de julio 2011) - estis germandevena brita pentristo, honorigita per la Brita Merit-Ordeno. Konata precipe pro sia dense farbigitaj portretaj kaj figuraj pentraĵoj, li konsideratas la ĉefranga brita artisto de sia tempo. Liaj verkoj elstaras pro sia psikologia penetrado kaj por sia ofte malkomfortiga ekzameno de la interrilato inter la artisto kaj modelo.
Lia verkaro impresis multajn aliajn samepokajn pentristojn. Ekzemplo pri tio estas la irlandano Francis Bacon, kies pentraĵo "Tri studoj pri Lucian Freud" la 12-an de novembro 2013 estis vendita kontraŭ 142,4 milionoj da usonaj dolaroj, rekordo por artaĵo en aŭkcio.
Dezső Kalinovszky
KALINOVSZKY Dezső (kalinovski) estas rumanuja hungara ĵurnalisto, verkisto naskita en Kluĵo la 6-an de junio 1933.
Inhacorá
Inhacorá estas municipo en la subŝtato Suda Rio-Grando de Brazilo. Ĝi situas en la mezoregiono Nordokcidento de Rio-Grando (portugale Noroeste Rio-grandense), kaj apartenas al la mikroregiono Ijuí. Laŭ la stato de en la municipo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km² - en 2010 estis 2 267 loĝantoj.
Elboslavoj
La elboslavoj estis grupoj da okcidentaj slavoj, kiuj ekde la mezo de la 6-a jarcento en pluraj migraj ondoj de la antaŭa vivregiono en partoj de la nunaj ŝtatoj Pollando, Ĉeĥio kaj Slovakio penetris norden en partojn de la nuna orienta kaj norda Germanio. Ili vivis precipe en la proksimeco de la rivero Elbo kaj pro tio ricevis sian nomon. La unua migra ondo estis triboj, kiuj de oriente pasis la riveron Odro, kaj aliaj triboj, kiuj de sudoriento laŭlonge de la Elbo penetris ĝis la riveroj Saale kaj ĝis la pejzaĝo Havelland norde de la rivero Havel. La venintoj el oriento certe kontribuis al la kreo de la abodritoj, ebloslava tribaro en la nuna Meklenburgo kaj orienta Holstinio, kaj de la slavaj setlejoj ĉe la riveroj Havel kaj Spree en la nuna regiono Brandenburgio.
Ekde la fino de la 6-a kaj dum la 7-a jarcento la triboj de Luzacio kaj la veletoj (setlantaj en la nunaj Antaŭpomerio kaj norda Brandenburgio) venis al la nuna nordorienta Germanio. Konstituiĝis pluraj elboslavaj triboj, inter ili la soraboj en Luzacio, la havelanoj kaj veletoj en Brandenburgio kaj la abodritoj en Meklenburgo. Iom izolite sur la insulo Rügen de la balta maro vivis la raneoj, kaj ankoraŭ pli okcidente la vagroj en Holstinio, kaj la drevanoj en la regiono de Luneburgo. La slavaj kulturoj en nordorienta Germanio foje titoliĝis foje Elboslaboj, sed foje ankaŭ vendoj aŭ polaboj.
La plej okcidenta konata princa rezidejo estis la vagra setlejo Starigard respektive ĝermane Aldinburg (ambaŭ formoj signifas "malnova burgo") ĉe la balta maro, el kiu evoluis la nuna urbo Oldenburg en Holstinio; la loko estis grava elboslava komercejo por negocaj rilatoj al la saksa urbo Hamburgo kaj al la vikinga setlejo Haithabu. La najbaraj rilatoj en la nordo de Germanio ne ĉiam estis pacaj. En la 9-a kaj 10-a jarcentoj Hamburgo plurfoje atakiĝis, en 1066 Haithabu estis elrabita fare de la slavoj, en la 11-a jarcento la slava komerca urbo Vineta (kies situo ĉe la marbordo de la nuna Antaŭpomerio ne plu ekzakte lokigeblas) estis neniigita.
Sub la imperiestro Oto la 1-a komenciĝis la kristanigo de la nordokcidentaj slavoj pere de la ĉefdiocezoj Magdeburgo kaj Hamburgo. Diocezoj ekestis en Oldenburg, Merseburg, Meißen, Zeitz (en 1028 translokigita al Naumburg (Saale)), Brandenburg kaj Havelberg.
Post kiam la slava sanktejo Rethra en vintro 1068/69 estis detruita, la sanktejo Jaromarsburg ĉe la kabo Arkona sur la insulo Rügen transprenis ties rangon kiel pagana elboslava kultejo, ĝis ankaŭ tiu lasta signifa sanktejo en 1168 detruiĝis fare de la kristanaj danoj sub la reĝo Valdemaro la 1-a alianciĝintaj kun la duko de Saksio, Henriko la Leono.
Referencoj
Slawen
22929 Seanwahl
22929 Seanwahl estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la en la kadro de la kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de Sean Matthew Wahl, finalisto de la Intel Science Talent Search de 2007, scienca konkurso por lernantoj en lasta jaro de mezlernejo, pro lia projekto pri terscienco kaj planedoscienco. Li estis lernanto ĉe la Troy High School de Fullerton (Kalifornio).
25164 Sonomastate
25164 Sonomastate estas tre malgranda treege hela asteroido de la asteroida zono malkovrita la far'de la teamo de la programo Lowell Observatory Near-Earth-Object Search (LONEOS) elde la Stacio Anderson Mesa de la Observatorio Lowell, en Flagstaff (Arizono, Usono).
Vaniškovce
Vaniškovce (hungare Iványos [ivAnjoŝ], germane Johannisdorf) estas vilaĝo kaj municipo en Slovakio.
Situo
Vaniškovce situas laŭ traira flankovojo, laŭ fervojo Prešov-Bardejov. La lasta urbo troviĝas je 20 km.
Historio
La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1345. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Iványos 236 homoj, (plejparte slovakoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Sáros, al distrikto de Bardejov, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 vivis en Vaniškovce 352 homoj, (escepte unun ĉiuj slovakoj).
NGC 2588
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Riva Palacio
Riva Palacio estas unu el la 67 komunumoj de la meksika subŝtato Chihuahua, kiu situas en norda Meksiko kun limo al Usono. La ĉefurbo de la komunumo estas San Andrés. La kodnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 08054.
Geografio
La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 7811 loĝantojn. El tiuj estis 3954 viroj kaj 3857 virinoj. La komunumo havas surfacon de 2417,1 km². La meza alteco (de la ĉefurbo) estas 1760 metroj super la marnivelo.
Klimato
En la komunumo jare falas averaĝe 496,7 mm/m2 de precipitaĵo. La averaĝa jara temperaturo estas 16,4 °C.
Tempozono
La komunumo, kiel la tuta subŝtato apartenas al la tempozono UTC -7 (Monta Tempo – Tiempo de la Montaña). Al tiu tempozono la subŝtato Chihuahua nur ŝanĝis en 1998. Antaŭe ĝi apartenis al la centra tempo (UTC -6).
Sociogeografio
En la jaro 1995 en la komunumo vivis 7895 personoj, pli aĝaj ol 5 jaroj. El tiuj 25 personoj sciis paroli indiĝenan lingvon. Tio signifas ke 0,32 % de la loĝantaro en la koncerna jaro sciis paroli indiĝenan lingvon.
1634
1634 estis normala jaro komenciĝanta dimanĉe (ligilo montras kalendaron).
En la jaro 1634 post Kristo okazis, interalie:
Serio Rusa literaturo
Serio Rusa Literaturo estas Esperanta libroserio de verkoj tradukitaj el klasikaĵoj de rusa literaturo. Eldonas ĝin Sezonoj.
Nagyrécse
Nagyrécse [nadjrEĉe] estas vilaĝo en Hungario, en regiono Okcidenta Transdanubio, en departemento Zala, en subregiono de Nagykanizsa. Nagy signifas: granda kaj faras diferencon de Kisrécse.
Situo
Nagyrécse situas sur mildaj deklivoj, laŭ ĉefvojo Budapeŝto-Letenye, aŭtoŝoseo kaj fervojo Budapeŝto-Zagrebo preteriras. La vilaĝo preskaŭ kontaktiĝas kun Kisrécse. Nagykanizsa troviĝas 8, Zalakaros 12 km-ojn.
Historio
La unua skriba mencio devenis pri la vilaĝo el 1264. La turkoj faris senhoma la komunumon. Vilaĝservoj estas infanĝardeno, lernejo, poŝto.
Mihály Guttman
GUTTMAN Mihály (kelkfoje en gazetaro Guttmann), estis rumania hungara muzikinstruisto, dirigento. Li estis naskita en Petroșani la 31-an de julio 1926 kaj mortis la 20-an de majo 2013 en Kluĵo. Li estis la patro de arkitekto Szabolcs Guttmann.
Kariero
Mihály Guttman post fino de Muzika Mezlernejo en Arad de 1945 studis en konservatorio kaj samtempe geologion en la Universitato Bolyai de Kluĵo. Inter 1950–58 li estis direktoro de la Muzika Mezlernejo de Kluĵo. Ĝis 1986 li instruis kamermuzikon, gvidis ĥoron kaj orkestron, inter 1959–75 li estis artsekretario de la filharmonio de Kluĵo. Post 1989 li reformis la ligon Romániai Magyar Dalosszövetség, kies li estas honora prezidanto. En 2008 li eldonis ĥorkolekton kun titolo Romániai magyar zeneszerzők (Rumaniaj hungaraj komponistoj).
Bornila salikato
Bornila salikato aŭ bornila hidrokso benzoato estas organika kombinaĵo apartenanta al la familio de la esteroj, rezultanta el interagado de la salikata acido kaj bornila alkoholo. Bornila salikato estas senkoloraj kristaloj, nesolvebla en akvo sed solvebla en alkoholoj kaj aliaj nepolaraj organikaj solvantoj. Bornila salikato prezentas salikatan grupon ligitan al bornila grupo. Ĝi konsistas je 17 karbonatomoj, 22 hidrogenatomoj, 3 oksigenatomoj kaj posedas antifungajn kaj antimikrobajn proprecojn.
Péter Oszkó
Péter Oszkó [oskO], laŭ hungarlingve kutima nomordo Oszkó Péter estas hungara politikisto, ministro, parlamentano, negocisto. Péter Oszkó naskiĝis la  1973 en Budapeŝto.
Biografio
Péter Oszkó akiris jurann diplomon en Universitato de Budapeŝto en 1997. Li frue ricevis gravajn postenojn en signifaj internaciaj firmaoj pri imposto. Ekde 1998 li instruas ankaŭ en la universitato. En la jaroj 2009 kaj 2010 li estis ministro pri financo en kriza Kabineto Bajnai kiel sendependulo, poste li revenis al internaciaj firmao pri imposto. Li havas edzinon, kiu plurfoje naskis.
Modiino
Modiino (jen esperante, atentu ke la nomo klare havas du apartajn vokalojn "i", oficiale מודיעין-מכבים-רעות per plena nomo, en la klasika hebrea kun ĉiuj kromsignoj מוֹדִיעִין-מַכַּבִּים-רֵעוּת‎, latinliterigite Modi'in-Makkabim-Re'ut, arabe موديعين مكابيم ريعوت‎) estas loĝloko en meza Israelo, kiu ekde 2003 havas urbajn rajtojn. Ĝi administre apartenas al la Centra distrikto de Israelo. Laŭ la stato de en la urbo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km².
Historio
La moderna urbo ricevis la nomon de la antikva juda vilaĝo Modiino/Modi'in, kiu ekzistis en la sama areo. La antikva vilaĝo estis la devenloko de la Makabeoj, la judaj ribelantoj kiuj liberigis Judion de la regado de la Seleŭkida Imperio kaj establis la Makabean dinastion, eventoj festitaj per la festo de Ĥanuko. La moderna urbo estis konstruita fine de la 20-a jarcento.