cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Malnova Novgoroda dialekto
Invito: Novgoroda skribo sur betula ŝelo nr. 497
(inter 1340 kaj 1380; elfosita en 1972)
Traduko
Saluto de Gavril Posen al mia bofrato, baptano Grigori kaj al mia fratino Ulita. Se vi ambaŭ do je mia ĝojo vojaĝus en la urbon, kaj vi ne forgesus nian vorton (aŭ nian paroladon?). Dio donu al vi ĝojon. Ni ĉiuj ne forgesas vian vorton (aŭ vian paroladon?).
Historio
La Malnova Novgoroda dialekto venis ekster uzo post la aliĝo de Novgorodo al Duklando de Moskvo en 1478 (Ĉe tio perdiĝis kelkaj karakterizaj trajtoj jam pli frue. Ekzemple malkreskis la ofteco de la uzado de la finaĵo -e, ĉe la nominativo de la maskla genro.).
Pluraj dialektaj trajtoj konserviĝis en norda rusa dialekto kaj pli longe (codiro, я anstataŭ ы en la genitivo ktp.)
Konataj estas antaŭ ĉio betulŝelaj dokumentoj (ruse: берестяные грамоты), kiuj estas skribataj plej ofte en pura dialekto kaj nur kelkfoje sub la influo de normoj de la transiraj dialektoj aŭ de la kirka slava, kaj la surskribaĵoj sur la lignaj "cilindraj seruroj" de la sakoj de la impostokolektistoj. Kelkaj malnovaj Novgorodaj dialektaj trajtoj penetris kiel eraroj en la skribajn monumentojn. Helpa ĉe la rekonstruo de la dialekto estis la konsidero kaj esplorado de aktualaj okcidentrusaj dialektoj ĉe komparado.
29428 Ettoremajorana
Nomo
Ĝi estas nomita en memoro de la itala teoria fizikisto Ettore Majorana (1906 – malaperis en 1938). Studento de Enrico Fermi, Majorana hipotezis, ke la neŭtrino estus sia propra antipartiklo.
Tanzanio en la Olimpikoj
Sportista teamo de en la Olimpikoj ekde la jaro 1964 ĝis inkluzive la olimpiko de 2020, pro la kronvirusa pandemio prokrastita el somero 2021, partoprenis en ĉiuj someraj eldonoj de la sporta evento krom en tiu de 1976, kiam la teamo aliĝis al la bojkoto de preskaŭ ĉiuj afrikaj teamoj proteste pri la apartismo en Sud-Afriko. En vintraj olimpikoj ankoraŭ neniam estis tanzaniaj partoprenantoj.
La teamo ĝis la stato de 2021 sume atingis ekzakte du medalojn: Temas pri 2 arĝentaj medaloj, ambaŭ atingitaj en atletiko. Per tio sume la teamo en ĉiuj olimpikoj havas la 123-an rangon.
Kunordigas la teamon la Tanzania Olimpika Komitato.
Paleozoiko
Paleozoiko estas la unua erao post la antaŭkambrio, dum kiu formiĝis la kambria, ordovicia, siluria, devonia, karbonia kaj permia formacioj. Ĉi tiu erao komenciĝis antaŭ 550 milionoj da jaroj kaj daŭris ĝis 355 milionoj da jaroj.
1 En milionoj da jaroj.
Koncentrejo Mittelbau-Dora (Nordhausen)
Priskribo
La finon de aŭgusto 1943 instalitis proksime de Nordhausen koncentrejo filia de la nazia koncentrejo Buchenwald, kiu ricevis la nomon Dora. Kaŭzo de la decido estis la neceso subteren transloki la fabrikojn de la militaj raketoj (i.a. de V-2).
Kaptitaj devis pligrandigi la naturan gangaron de la Kohnstein-areo kaj fari ĝin gignantan armilproduktejon. Por tiaj konstruoj la SS-anoj bezonis multon da laborantoj kiujn oni perforte venigis el ĉiuj landoj de Eŭropo. Ili estis dumnokte kaj dumtage enfermitaj subtere kaj ne malmultaj mortis jam post kelkaj semajnoj pro la brutalaj vivo- kaj laborokondiĉoj.
Nur an printempo de 1944 konstruitis ankaŭ surteraj barakoj. En oktobro de 1944 la internigejo Dora alinomitis Konzentrationslager Mittelbau kaj iĝis memstara. Ĝi evoluis al centro de grandega komplekso kun pli ol 40 filioj kaj laborkomandantejoj en kvazaŭ ĉiuj lokoj de la regiono. La plejmulto de la kaptitoj de la koncentrejo devis labori sur la nenombreblaj laborejoj; el ili nur dekono ĉirkaŭ laboris subtere. Triono de la sume 60.000 kaptitoj mortis.
Kolektoj
En 2006 malfermitis nova daŭra ekspozicio. Kerno de ĝi estas la deviga punlaboro en Nazia Germanio, por kio ĝi estis ekzemplodona. Imponaj kaj ŝokigaj estas ankaŭ vizito de la subteraj fabrikoj.
Literaturo
Museumsverband Thüringen (eld.): Museen in Thüringen, Edition Leipzig 2001, ISBN 978-3-361-00612-0, p. 124-125
Ebersecken
Pri la komunumo
Ebersecken estas komunumo en la distrikto Willisau en Kantono Lucerno, Svislando. Ĝi havis 425 loĝantojn je la 31-a de decembro 2008.
Geografio
Ebersecken situas en la Svisa Mezlando en la tiel nomita Willisauer Bergland (Montarlando de Willisau) en flanka valeto de la valo de Wigger inter du montetoĉenoj ĉe la bordo de la rojo Rickenbach. Al la komunumo apartenas ankaŭ la eksklavo kun la vilaĝeto Lingi sude de la ĉefteritorio. Krome ĝi konsistas el la ĉefvilaĝo Ebersecken mem, Badachtal, Goldbach kaj Wallbrig kaj krome diversaj izolitaj bieno.
Najbaraj komunumoj
La komunumo Ebersecken limas en nordo al Reiden, en nordoriento al Altishofen, en oriento al Nebikon, en sudoriento al Schötz, en sudo al Ohmstal, al eksklavo de Grossdietwil kaj al Fischbach, en sudokcidento al Grossdietwil, en okcidento al Altbüron, en nordokcidento al alia ekskalvo de Grossdietwil, kaj krome la eksklavo Lingi limas en sudo ankaŭ al Zell LU.
Vepreja eriko
La vepreja eriko, aŭ arba eriko (Erica arborea) estas arbedo aŭ arbeto kun tipa alto de 1-4m. Iuj specimenoj atingas 7 metrojn. La multnombraj etaj floroj estas blankaj. La vepreja eriko preferas acidajn grundojn. Ĝi troviĝas plejofte en la makisoj, sekaj ĉiamverdaj arbustaroj, ĉiuj en la mediteranea ekoprovinco de la palearktisa ekozono, okcidente ĝis Portugalujo, Kanarioj kaj Madejro. Nekontinuaj partoj de la arealo de vepreja eriko ankaŭ troviĝas en iuj afrotropisaj montaraj regionoj, inkluzive de la Etiopaj Altaĵoj, Ruwenzori kaj la montaroj de Kameruno.
La ligno estas uzata por la fabrikado de pipoj.
Aliaj alt-kreskantaj erikaj specioj, inkluzive de la portugala eriko (Erica lusitanica) kelkfoje estas nomataj "arba eriko".
Ebersecken
Trafiko
En la jaro 1874 estis konstruita fervotunelo al Altbüron. La fervojlinio de Wauwil al Langenthal, kiu devintus konduki tra tiu tunelo, tamen neniam estis realigita, ĉar mankis la mono por finkustrui la tro kostan projekton.
Historio
La unua dokumenta mencio de Ebersecken datiĝas el la jaro 1274 kiel Eberseche. La kapelo Sankt-Ulriko de la kastelo de la Senjoroj de Balm jam estis menciita en la jaro 1000. Dum mezepoko Ebersecken troviĝis sub la regado de la Senjoroj de Balm, kiuj estis vasaloj de la Habsburgoj. Ili konstruis en la 13-a jarcento monaĥejon por cistercianinoj, kiu estis konsakrita la 23-an de julio 1275. En la jaro 1461 la monaĥinejo preskaŭ komplete forbruliĝis kaj malgraŭ rekonstrui ĝi en la jaro 1594 estis forlasita. En la jaro 1707 ĝi estis malkonstruita. Ebersecken kun la cetero distrikto Willisau fariĝis en la jaro 1407 posedaĵo de la urbo Lucerno. Ĝis 1798 la komunumo apartenis al la voktejo Willisau, tiam dum kvin jaroj ĝi apartenis al la Helveta Respubliko kaj ek de 1803 ĝi estas komunumo de la distrikto Willisau en Kantono Lucerno.
(14687) 1999 YR13
(14687) 1999 YR13 estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la kroataj astronomoj Korado Korlević kaj Mario Jurić elde la Observatorio de Višnjan (Kroatio).
Zoltán Rákosy
RÁKOSY Zoltán [rakoŝi] estis hungara pentristo, mezlerneja kaj altlerneja instruisto.
Zoltán Rákosy naskiĝis en Sepsiszentgyörgy je la 22-a de februaro 1910 kaj mortis en Budapest je la 20-a de majo 1971.
Biografio
Zoltán Rákosy studis en Kecskemét ĉe Imre Révész (pentristo), pli poste en 1935 en la Belarta Altlernejo de Budapeŝto ĉe János Vaszary, László Kandó. En 1935-36 li iĝis asistanto de László Kandó, poste li studvojaĝis al Italio helpe de stipendio. Ekde 1938 li ekspoziciis. Inter 1939 kaj 1949 li instruis en diversaj mezlernejoj, poste en la Industriarta Altlernejo. Li pentradis pentraĵojn kaj freskojn.
Bystročice
Bystročice estas municipo en Ĉeĥio, en distrikto Olomouc en Regiono Olomouc. En la jaro en la municipo vivis.
Historio
La unua mencio pri la vilaĝo devenas el komenco de la 12-a jarcento.
Majstro Paŭlo
Majstro Paŭlo estis la plej granda hungarlandana skulptisto en la 16-a jarcento. Lia nomo estas uzata hungare Lőcsei Pál mester, slovake: Majster Pavol z Levoče.
Biografio
La plej multaj dokumentoj pri Majstro Paŭlo malaperis dum la incendio en Lőcse en 1550, tial, nek lia familia nomo, nek datoj aŭ lokoj de naskiĝo kaj morto estas konataj. Estas supozite, ke li estis naskita inter 1470 kaj 1480, li mortis inter 1537 (laŭ oftaj mencioj) kaj 1542 (laŭ lia vidvino). La unuaj datenoj devenis el 1503.
Majstro Paŭlo verŝajne lernis skulptadon en Krakovo. Li ekloĝis en Lőcse/Levoča ĉirkaŭ 1500 kaj edziĝis kun filino de influa civitano. En 1506 li establis ĉizadlaborrenkontiĝon. Li skulptadis en Supra Hungarujo, tiutempe en la malsupraj regionoj estis malstabila politika stato kun kamparanaj ribeloj, komenciĝantaj kontraŭturkaj bataloj, politikaj krizoj. Lia malfrua gotika altaro estas la plej alta en Eŭropo kun 18,62 metroj de alteco. Ĝi estis ĉizita el ligno kaj ornamita kun oro.
En 1527 li iĝis membro de la urba magistrato, sed li iĝis fama nur post sia morto. Eĉ arthistoriistoj komencis mencii sian nomon nur en la 1870-aj jaroj. El la tiutempaj skulptaĵoj estas nur malmultaj, kiuj estas aŭtentikaj laboroj de Majstro Paŭlo.
Kadra rakonto
Kadra rakonto estas elemento de intrigo en literaturaj verkoj. Ĝi donas pliajn informojn pri la aliaj partoj de la intrigo, kaj estas sensignifa sen ili. Sed la aliaj partoj de la intrigo povas esti signifaj sen ĝi kaj esti perceptitaj kiel kompletaj artaĵoj.
La kadra rakonto kutime aperas komence kaj ĉe la fino de ĉiu alia fikcio - tio estas, se estas unu ĉefa rakonto, ĝi aperos komence kaj fine, kaj se estas pluraj sendependaj ĉefaj rakontoj, ĝi ankaŭ servos kiel ligo inter ili. Tamen, ĉi tio ne devas esti la kazo. La kadra rakonto povas aperi nur komence aŭ nur ĉe la fino de la verko kaj eĉ je unu punkto en la centro.
Gramatike, la kadrorakonto povas esti skribita en malsama tempo aŭ korpo ol la cetero de la verko. La kadrorakonto povas esti skribita en malsama stilo de ĝi kaj eĉ fare de malsama verkinto aŭ en pli posta periodo ol la periodo en kiu la ĉefverko estis skribita. En ekstrema kazo estas rakonto ene de rakonto - la kadrorakonto havas tre evoluintan intrigon en si mem.
Klenak
Klenak, serbe Кленак estas granda vilaĝo en Serbio, en aŭtonomio Vojevodio, en distrikto Srem (regiono), en municipo de Ruma.
Geografio
Klenak situas sur ebenaĵo, laŭ maldekstra bordo de Savo (kontraŭe Sabaĉ etendiĝas), laŭ ĉefvojo kaj fervojo Ruma-Sabaĉ. Estaj 2 pontoj inter tiuj lokoj.
Historio
Dum fino de la mezepoko la regiono estis sub turka kontrolo, poste ĝi apartenis al limgarda zono de Habsburgoj. Ĝis fino de la 1-a mondmilito la vilaĝo apartenis al Szerém, poste al Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj, depost 1928 al Jugoslavio, fine al Serbio. En 2002 loĝis en Klenak 2821 serboj (90 %), 152 ciganoj kaj aliaj.
Corullón
Corullón [koruLJON] estas municipo de la provinco Leono, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al komarko El Bierzo, en la okcidento de la provinco. Temas pri areo kie oni parolas la hispanan, la leonan kaj ĉefe la galegan.
Ĝia municipa teritorio estas formata de la loĝlokoj Cadafresnas, Corullón, Dragonte, Hornija, Horta, Melezna, Viariz kaj Villagroy, okupas totalan areon de 83,04 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 862 loĝantojn. Ĝi perdis ĉirkaŭ 4 000 loĝantojn el la mezo de la 20-a jarcento pro la migrado el ruraj zonoj al urboj kaj apartigo en 1970 de Cabeza de Campo kiu aliĝis al Sobrado. Ĝi distas 140 km de Leono, provinca ĉefurbo. Ĝi limas kun Trabadelo, Villafranca del Bierzo, Barjas, Oencia, Toral de los Vados kaj Sobrado.
Estas atestaĵoj de antaŭromia kaj romia loĝado rilata al la orminado; en Mezepoko okazis reloĝado kun rilato al diversaj monaĥejoj. La areo apartenis al la Regno Leono kaj suferis pro la militoj kontraŭ Portugalio kaj pro la Milito de Hispana Sendependiĝo. En la jaroj tuj post la Hispana Enlanda Milito la tuta areo de El Bierzo estis rifuĝejo de kontraŭfrankisma gerilo kaj tial okazis oftaj konfliktoj de policaj civilgvardianoj kontraŭ gerilanoj kaj apogantoj.
Henryk Witkowski
Pola esperantisto
György Szmrecsányi
György Szmrecsányi [djordj smreĉAnji], laŭ hungarlingve kutima nomordo Szmrecsányi György estis hungara politikisto, departementestro. Lia nobela antaŭnomo estis szmrecsányi.
Henryk Witkowski
Henryk WITKOWSKI (naskiĝis 1921 - mortis la 15-an de marto 1974 en Toruń) estis pola esperantisto, kiu dum 30 jaroj aktivis en la Movado kaj interalie prezidis la lokan filion de PEA. Post la Dua mondmilito, li helpis en sia urbo revivigi la movadon, gvidis kursojn, estis fakdelegito de UEA, lekciis pri la Internacia Lingvo en la Universitato de Toruń.
György Szmrecsányi
György Szmrecsányi naskiĝis la  1876 en Hungara reĝlando en Felsőkubin (nuntempa Vyšný Kubín en Slovakio). Li mortis la 1932 en Budapeŝto.
Biografio
György Szmrecsányi frekventis universitaton en Budapeŝto, poste li laboris en statistika oficejo, baldaŭe en ministerio. En 1905 li estis elektita parlamenta deputito. 1917 li iĝis departementestro de Pozsony, tial li forlasis la parlamenton. Post falo de Aŭstrio-Hungario li pensiuliĝis. Komence de la Hungara Sovetrespubliko li fuĝis al Vieno. Post falo de la sovetrespubliko li hejmenvenis kaj li politike respondecis pri Transdanubio. En 1920 li denove estis elektita parlamenta deputito, krome li gvidis movadon de "Vekiĝantaj Hungaroj". En 1921 li partoprenis en puĉo, tial li estis arestita.
Longvosta sturno
La Longvosta sturno (Aplonis magna) estas birdo de la familio de sturnedoj kaj genro de Pacifikaj sturnoj aŭ Aplonis.
Ĝi estas endemio indiĝena de la insuloj Sĉutenoj ĉe Novgvineo norde de la okcidenta parto de la insulo apartenanta al Indonezio, grava areo de birda endemismo. Tiu specio estis iam traktata kiel parto de superspecio kun la Metalosturno. Estas du subspecioj, la nomiga raso, kiu loĝas en Biako, kaj brevicauda, kiu troviĝas en Numforo. Ĝi vivas en ampleksa gamo de habitatoj je ĉiuj altitudoj, inklude naturan arbaron kaj arbarbordojn, krom homomodifitaj duarangaj arbaroj kaj ĝardenoj. Spite ties malgranda tutmonda teritorio tiu specio ne estas konsiderata minacata de homa agado kaj restas komuna ene de sia teritorio kaj pro tio estas listita kiel malplej zorgiga fare de la IUCN.
Iam oni konsideris ke ĝi formas superspecion kun la Metalosturno.
Aspekto
La Longvosta sturno estas granda sturno 28 al 41 cm longa, inklude voston. Ne estas gravaj diferencoj inter seksoj. La vosto estas tre longa, tiom aŭ eĉ pli longa ol la korpo en la nomiga raso, kvankam ĉe la raso brevicauda ĝi estas nur dutrione tiom longa kiom la korpo. En naturo ili levas kaj malfermas tiujn grandajn vostojn. La plumaro de tiu specio estas nigra kun oleverda brilo korpe, kvankam la subspecio brevicauda estas malpli brila ol la nomiga. La brilo en kapo estas bronzkolora kaj la plumoj de la frunto estas hirtaj. Piedoj kaj beko estas nigraj kaj la iriso estas ruĝa al bruna.
Kutimaro
Oni scias malmulte pri la biologio de tiu specio. Ili estas rimarkindaj birdoj, sidantaj sur elstaraj malfermaj ripozejoj en arboj simile al dikruro. Ties alvokoj estis priskribataj kiel serio de laŭtaj triladoj, kaj estas ankaŭ descenda trenovoĉo "ĉiuuu". La specio loĝas en malgrandaj grupoj aŭ en paroj, kaj manĝas fruktojn en arboj kaj inter subkeskaĵaro. Oni scias nenion pri ties reprodukta biologio krom ke ili nestumas alte en arboj.
Jazz Podium
Jazz Podium estas germanlingva ĵazrevuo aperanta dekfoje ĉiujare (ĉiumonate, sed dumonataj eldonoj julion/aŭguston, decembron/januaron). Ĝi estis fondita en 1952 (la unua kajero aperis septembron de 1952 en Vieno). La revuon longtempe eldonis Dieter Zimmerle. Post lia morto en 1989 Gudrun Endress estras la revuon. Sidejo de la eldonejo estas Stutgarto
Lachen
Lachen signifas en la germana lingvo unuflanke ridi kaj aliflanke flakoj. Ĝi estas la nomo de la sekvantaj lokoj:
Ŝlosiltruo
Ŝlosiltruo estas la aperturo en seruro en kiu oni povas meti ŝlosilon.
Kasandra (duoninsulo)
Kasandra estas la plej okcidenta el tri duoninsuloj de la pejzaĝo Ĥalkidiko en norda Grekio. En la norda parto la teritorio estas relative ebena kaj intense agrikulture utiligata, en la suda parto la tereno estas pli monta - la plej granda monto altas proksimume 400 metrojn. La arbaroj de la teritorio amplekse reduktiĝis per bruloj, laste en 2006.
2121 Sevastopol
Nomo
Ĝi ricevis la nomon de la havenurbo Sebastopolo (ankaŭ skribita Sevastopolo).
Ŝlosiltruo
Se la pordo devas esti malfermebla je ambaŭ flankoj per klavarseruro, la pordo ofte havas traboritan ŝlosiltruon. La bloketo de la ŝlosilo tiam estas simetria (tiel ke ĝi de ambaŭ flankoj konformas) kaj la ŝlosilo havas masivan stangon.
2121 Sevastopol
Satelito
Ĝia satelito estis malkovrita la de D. Higgins, P. Pravec, P. Kušnirák, J. Pollock, J. Oey, M. Husarik, G. Cervak, D. Reichart, K. Ivarsen, J. Haislip kaj A. LaCluyze per  observitaj elde diversaj observatorioj, anoncita la.
Kasandra (duoninsulo)
La marbordo de la duoninsulo ĉe la Mediteraneo grandparte konsistas el vastaj sablaj plaĝoj, sed ankaŭ ekzistas rokaj klifaj partoj de la marbordo.
Ŝlosiltruo
Malavantaĝo de tia ŝlosiltruo estas ke oni povas rigardi tra ĝi. Sed tio jam estas populara sceno de anekdotoj, filmoj ktp.
2121 Sevastopol
Satelito
Tiu satelito havas diametron de 3,54 ± 0,17 km, orbitan de ĉirkaŭ 26 km kaj orbitan periodon de 37,104 horoj (1,546 tago), ĝia rotacia periodo estas ankoraŭ nekonata.
Kasandra (duoninsulo)
La antikva nomo de la duoninsulo estis Pellene aŭ Flegra.
Ŝlosiltruo
Por eviti tian maldiskretecon, ekzistas ankaŭ ŝlosiltruoj kiuj fermeblas per klapeto (la tiel nomata kaŝilo).
Pli novaj mekanikaj ŝlosiloj ne plu estas trarigardeblaj.
Plibonkvalitaj klavarseruroj havas pli precizajn ŝlosiltruojn. En tiaj okazoj en la ŝlosiltruo plejofte estas stifto por fiksigi la ŝlosilon. La stango de la ŝlosilo tiam estas kaverneca.
18704 Brychristian
18704 Brychristian estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la en la kadro la kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de Bryan William Christian, kiu gajnis en 2003 la trian rangon en la Intel International Science and Engineering Fair pro sia projekto pri kemio. Li estis lernanto ĉe la Collins Hill High School en Suwanee (Georgio, Usono).
János Váczy
János Váczy [jAnoŝ vAci], laŭ hungarlingve kutima nomordo Váczy János estis hungara literaturhistoriisto, filologo, membro (korespondanta en 1908) de Hungara Scienca Akademio.
János Váczy naskiĝis la  1859 en Kecskemét. Li mortis la 1918 en Kecskemét.
Biografio
János Váczy frekventis universitaton en Budapeŝto akirinta diplomon en 1883. Li eklaboris en la universitata biblioteko, poste en Hungara Nacia Muzeo. Ekde 1893 li instruis en gimnazio. Li okupiĝis precipe pri la elstaraj hungaraj verkistoj, kelkaj el liaj verkoj estas legeblaj ankaŭ interrete.
Bazarejo
Bazarejo aŭ bazarplaco estis jam en mezepokaj urboj placo, kie vendiĝis materiaj varoj. Tia komerco multe partoprenis al pligrandiĝo de urboj dum la mezepoko. Ekde la komenco de la urbiĝo, bazaroj estis centroj de la urba vivo. Kelkaj bazarejoj estas arkitekture altvaloraj.
(9245) 1998 HF101
(9245) 1998 HF101 estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la en la kadro de la kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde Socorro (Nov-Meksiko, Usono).
Radiismo
Radiismo aŭ abstrakta kubismo estas arta movado, sintezo de la unuaj avangardoj de la 20-a jarcento, kiel la kubismo kaj la futurismo. Oni povas konsideri ke ĝi estis iniciatita en la Salono de la libera Estetiko de Moskvo, en 1909, fare de Miĥail Larionov kaj Natalja Gonĉarova, kiuj progresis en la stilo ekde 1913. Oni ankaŭ asociis ĝin kun la orfeismo de Robert Delaunay (ekde 1912).
La "radioj de koloroj" kiuj dominas la stilon, ordigitaj en ritmaj kaj dinamikaj sekvencoj (paraleloj, perpendikularoj aŭ konverĝaj kaj diverĝaj), konstruas la pentran spacon.
Lingva noto
La vorto radiismo estas neologismo, kunmetaĵo el vorto "radi/o" kaj sufikso "-ism/". Ĝi provas respeguli la rusan originalon Лучизм, kunmetaĵo el vorto "Луч" kaj sufikso "-изм".
Ŝiplifto Henrichenburg
La malnova ŝiplifto Henrichenburg (Schiffshebewerk Henrichenburg ) el 1899 kaj la nova el 1962 staras nur malmultajn centojn da metroj unu disde la alia kaj apartenas al la kanalŝtupo Henrichenburg de la nacia akvovojo Dortmund-Ems-Kanalo en Waltrop-Oberwiese. Kompetenas la akvotransporta oficejo (germane mallongigite WSA) en Duisburg-Meiderich.
La malnova ŝiplifto
La malnovan ŝiplifton konstruis firmao Haniel & Lueg laŭ planoj de ŝipkonstrua inĝeniero Rudolph Haack Plänen el Stettin. Estis ŝlosilkonstruaĵoj de la Dortmund-Ems-Kanalo, ĉar nur per ĝia pretigo la kanalo estis ŝiptrafikebla ĝis Haveno Dortmundo. Ĉi tiu lifto estas la plej granda kaj plej vidinda konstruaĵo el la unua konstrufazo de la Dortmund-Ems-Kanal. Ĝi estis enfunciigita la 11-an de aŭgusto 1899 je ĉeesto de imperiestro Vilhelmo la 2-a kune kun la Dortmund-Ems-Kanalo.
Teĥniko
La lifto estis kapabla levi la tiam kutimajn normboatojn por la Dortmund-Ems-Kanalo de 67 metroj da longeco, 8,2 metroj da larĝeco kaj 2 metroj da enprofundiĝo je 14 metroj sur la akvonivelon de la dortmunda haveno. Fine de la 1950-aj jaroj oni altigis la malsuran akvon je 50 centrimetroj, per tio la falalto malpliiĝis sur 13,50 metroj. Kompleta levado aŭ mallevado inkluzive en- kaj elveturon daŭris nur proksimume 45 minutojn. La nura levado aŭ mallevado daŭris proksimume 12,5 minutojn. Tio estis klare rapida ol per kluzoj tiutempe kutimaj. Krom tio la levado konsumis preskaŭ neniun akvon el la dortmunda akvonivelo-tenado, kies tutan akvon oni devis disponigi el la malsupra akvonivelo-tenado per pumpiloj.
La teĥnike treege interesa konstruaĵo sufiĉiĝis per relative malalta movopvoumo por la levado de la akvoplenigita trogego peza je 3100 tunoj. La solvo troviĝis en la suprenforto de la entute kvin flosiloj (aerplenigitaj kavocilindroj), kiuj separe dronis en akvoplenigitajn putoŝaktojn profundajn je 33 metroj. Iliaj suprenforto estis same granda kiel la pezo de la trogego, kiu restas sendepende de la grando de la ŝipo ĉiam sama, ĉar la ŝipo forpremas je la enveturado en la trogegon tiom da akvo, kiom ĝi pezas. Tial sufiĉis relative malgranda elektra motoro de proksimume 110 kilovatoj por superi la frotadorezistoj kaj por movigis la trogon supren aŭ malsupren. La movadon stiris kvar Bewegungsablauf steuerten vier über 20 Meter lange ŝraŭbostangoj el ŝtalo lngaj pli ol 20 metroj kun ekstera diametro de 280 milimetroj. La stangoj enhavis laŭlongaj boraĵojn de 110 milimetroj da interna diametro, por elspuri eventualajn mankojn en la materialo kaj por protekti ilin kontraŭ frostotemperaturoj per rubvaporo.
Muzeo
Post funkciigo de la nova ŝiplifto la malnova lifto estis finfine eksfunkciigata en 1969. Post tio ĝi kadukiĝis, kaj komence oni konsideris malkonstrui ĝin. La regiona ligo Vestfalio-Lipo (LWL) decidiĝis tamen en 1979, uzi la teĥnikan monumenton kiel loĝejo de la LWL-Industriemuseum. Post riparado kaj rekonstruado la malnova ŝiplifto fariĝis muzeo kune kun siaj malsupra antaŭhaveno, supra antaŭhaveno kaj peco de la kanalo, sen ke ĝi havas sian originan funkcion. La malsupra antaŭhaveno estas ankaŭ uzata kiel jaĥtohaveno.
La malnova ŝiplifto estas fera faktrabara konstruaĵo kun kvin flosilŝaktoj. La trogego kaj la ŝtonaj surpr- kaj malsuproturoj estas alireblaj. En la iama kaldrona kaj maŝina domo estas videblaj bildoj kaj modeloj. En la supra antaŭhaveno troviĝas la polica kaj fajroestinga boato Cerberus el 1930 kaj en la malsupra antaŭhaveno la motora varŝipo Franz-Christian el 1929 kun la ekspozicio Laborvivo surŝipe en la ŝarĝejo. Sur 400 netrojn longa kanalsekcio postsekva la supran antaŭhavenon la muzeo prezentas unikan kolekton da historiaj ŝipoj, inter ili la vaportrenŝipo Fortuna kaj la ununura ankoraŭ ekzistanta vapora cisternŝipo Phenol. Krom tio troviĝas ĉi tie ankaŭ flosantaj laboriloj, albordiĝejo kaj transŝarĝejo por varŝipoj, ŝiplanĉilo por la riparado kaj lanĉado de ŝipoj kun historia turngruo el 1906 kaj la kanaltralasejo kun malnova klapopordego el 1914 same kiel historia levoponto el 1897. En la rekonstruita havendomo okazas ŝanĝiĝaj specialekspozicioj.
La ŝiplifto lokiĝas ĉe la biciklovojoj Itinero Dortmund-Ems-Kanalo, Emscher-Vojo ĉe la Bicikla Itinero de la Industrikulturo. La malnova Ŝiplifto Henrichenburg nun estas ĉentra ankrejo de la Itinero de la Industrikulturo.
La nova ŝiplifto
La nova ŝiplifto estis malfermita en 1962 kaj havas trogegon longan je 90 metroj kaj larĝan je 12 metroj kun akvoprofundeco de 3 metroj. La uzebla grando estas 85 m × 11,40 m × 2,50 m (uzeblaj longeco × larĝeco × profuncedo). Tiuj ĉi mezuroj ebligis la traveturadon al la tiam ekestantaj pli grandaj kanalŝipoj.
Ankaŭ la nova ŝiplifto baldaŭ fariĝis tro malgranda por la postuloj de la kanalŝipado. Tial oni konstruis en 1989 tuj apude la nunan ŝparkluzon longan je 190 metroj, larĝan je 12 metroj kaj sjoloprofundeco de kvar metroj.
La nova ŝiplifto estis en uzo ĝis decembro de 2005, post tio oni eksfunkciigis ĝin. Denova refunkciigo estas dubinda pro financaj kaŭzoj, des pli multe ĉar la dortmunda haveno nun ne plu havas la vartransŝarĝon de antaŭaj tempoj. Se tamen ekestas – kiel ekzemple printempon de 2006 – problemoj aŭ okazas riparlaboroj je la moderna kluzo, la haveno de Dortmund ne plu estas alŝipebla.
Intertempe formiĝis asocio, kiu celas konservi la ŝiplifton ne nur kiel konstruaĵo, sed ankaŭ kiel funkcianta ŝiplifto. Ekde la 5-a de decembro la nova ŝiplifto estas oficiale arĥitektura monumento de la urbo Waltrop.
Kantono Morgan (Tenesio)
La kantono Morgan - angle Morgan county - estas kantono de Usono en la subŝtato Tenesio. Laŭ la stato de la jaro en la kantono vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². La kantona ĉefurbo estas . La kantono estis fondita la.
Kraskovo (stacio)
Kraskovo (Красково) estos haltejo sur la Linio MCD-3 Leningradsko-Kazanskij de la Moskvaj centraj diametroj en Malaĥovka.
Blankavosta blua muŝkaptulo
La Blankavosta blua muŝkaptulo (Cyornis concretus) estas birdo de la familio de Muŝkaptuledoj kaj de la genro Cyornis aŭ de Bluaj muŝkaptuloj kiu laŭnome enhavas speciojn de tre bluaj maskloj ĉefe en la supraj partoj kun brunaj inoj.
La maskloj de tiu specio estas blua supre, dum la inoj estas ĉefe brunaj. Temas pri kazo de seksa duformismo. Tamen ambaŭ havas blankan gorĝon kaj blankecan ventron kiu sekvas ĝis la vosto.
Ĝi troviĝas en Brunejo, Ĉinio, Barato, Indonezio, Laoso, Malajzio, Birmo, Tajlando kaj Vjetnamio. Ties natura habitato estas subtropikaj aŭ tropikaj humidaj arbaroj de malaltaj teroj kaj montararbaroj.
Novoĉeboksarsk
Novoĉeboksarsk (ruse Новочебоксарск) estas urbo en Ĉuvaŝio en Rusio.
Kodo de OKATO de la urbo (en jaro 2005) estas 97410.
Ĝi havas statuson de urbo ekde jaro 1965.
La loka tempo estas la sama kiel moskva tempo (en jaro 2005).
La urbo estas sur dekstra bordo de rivero Volgo, en 5 km suben laŭ rivero de urbo Ĉeboksari.
En la urbo estas haveno kaj flughaveno.
En jaro 2002 la urbo havis 125,9 mil loĝantojn.
Sonorilturo
Preskaŭ ĉiu preĝejturo estas sonorilturo, sed ekzistas ankaŭ nereligiaj sonorilturoj, kiel ekzemple la berlina sonorilturo de la olimpika stadiono. Gravan funkcion havas sonorilturo kiel memoriga konstruaĵo, kiel tiu de la iama koncentrejo Buchenwald.
Konstruante sonorilturon oni devas ĉiam atenti, ke la pezegaj, ofte tre alte pendigitaj sonoriloj multe ŝarĝas la turkonstruaĵon. Foje pluraj sonoriloj estas instalataj kiel sonorilaro, kvazaŭ muzikilo; tion oni nomas kariljono. Ekzemplo estas la ruĝa turo sur la bazarejo en Halle, Germanio.
Stacio Suzukichō
Stacio Suzukichō (japane: 鈴木町駅 [Suzukiĉoo-eki], angle: Suzukichō Station) estas fervoja stacio en Kvartalo Kaŭasaki, Kaŭasaki, Gubernio Kanagaŭa, Japanio. La stacio servas 1 linion de Korporacio Keikyū: Linio Keikyū-Daishi.
Zambio en la Olimpikoj
Sportista teamo de en la Olimpikoj sub la nuna nomo ekde la jaro 1968 ĝis inkluzive la olimpiko de 2020, pro la kronvirusa pandemio prokrastita el somero 2021, partoprenis en ĉiuj someraj eldonoj de la sporta evento krom en tiu de 1976, kiam preskaŭ ĉiuj afrikaj teamj unuiĝis en bojkoto pro la politiko de apartismo en Sud-Afriko. Antaŭe la teamo jam partoprenis je la nomo "norda Rodezio" en 1964, kaj per la nomo "Rodezio" nome de la Federacio de Rodezio kaj Njasalando (la nuna teritorio de nunaj Ŝtatoj Zimbabvo, Zambio kaj Malavio) en 1960. En vintraj olimpikoj ankoraŭ neniam estis zambiaj partoprenantoj.
Kunordigas la teamon la Zambia Olimpika Komitato.
Endogena forto
Endogena forto en la geomorfologio nomiĝas okazaĵoj, kiuj en la terinterno kaj el la terinterno kaj kune kun la eksogenaj fortoj kreas la pejzaĝoformojn. Endogenaj fortoj kaŭze respondecas por faldmontaroj, tertremoj kaj vulkanismo. Endogenaj fortoj estas strukturformantaj fortoj.
Konstanta funkcio
Konstanta funkcio – Funkcio, de kiu valoro estas ĉiam sama, sendepende de argumento. Konstantaj funkcioj gravas en teorio de komputado.
Difino
Estu X, Y ne malplenaj aroj. Konstanta funkio nomiĝas funkcio tial, ke.
Sipke Stuit
Stuit lernis Esperanton en sia junaĝo, li multe vojaĝis, prelegis, gvidis kursojn, verkis artikolojn kaj poemojn. Al liaj iniciatoj oni dankas ankaŭ la aperon de du tradukoj el la frisa lingvo: Dorse al la muro kaj Frisaj rakontoj (1964) en Esperanto. Stuit aŭtoris ankaŭ la poemon "La tutan mondon volus mi trairi" en 1967.
Stuit ankaŭ eldonis proprakoste en 1946 la libreton de Petro Stojan Vindiania.
Gregoro 3-a Laham
Gregoro 3-a, denaske Loufti LAHAM, arabe غريغوريوس الثالث لحام‎ (naskiĝis la 15-an de decembro 1933 en Daraija, Gubernio Rif Dimaŝk) estas Siria episkopo de la Katolika Grek-Melkita eklezio.
Biografio
Loufti Laham fariĝis pastro la.
La papo Johano Paŭlo la 2-a nomumis patron Loufti ĉefepiskopo-vikario de Jerusalemo de la Katolika Grek-Melkita eklezio.
La la sinodo de la Katolika Grek-Melkita eklezio, elektis la episkopon Loufti Laham nova patriarko, kun la nomo de Gregoro 3-a Laham, al kiu la papo Johano Paŭlo la 2-a donis la eklezian komunion. ;
La estis akceptita lia peto por demisio fare de papo Francisko, kaj li estis anstataŭita de la patriarko Youssef Absi.
5298 Paraskevopoulos
Nomo
Ĝi estis nomita en memoro de la greka astronomo John S. Paraskevopoulos (1889–1951) (greke Ιωάννης Σ. Παρασκευόπουλος, 1889–1951), direktoro de la Observatorio de Ateno. Li poste iris en la stacion Boyden de la Observatorio Harvard en Arekipo kaj sekvis la observatorion en Bloemfontein. Li estis ties direktoro de 1927 al 1951.
Lage
Lage havas diversajn signifojn:
Amonia heksafluoro-galiumato
Amonia heksafluora galiato, heksafluora galiato (III) de amonio aŭ (NH4)3GaF6 estas neorganika salo el fluoro, galio kaj amoniako rezultanta el reakcio inter la "galia hidroksido" [(Ga(OH)3], HF kaj NH4F. Varmigo de amonia heksafluora galiato kun aero estigas Ga2O3. Same kiel la amonia heksafluora indiato [NH4]3InF6] ĝi okazas laŭ du polimorfaj strukturoj, t. e., iu kvarlatera kristala sistemo kaj alia kuboformata kun alta temperaturo kiu transformiĝas reinversigeble.
Amonia heksafluorogaliato malkomponiĝas sub vakuo en malsamaj produktoj depende de la temperaturo:
Heksafluoragaliato de amonio same povas malkomponiĝi per estigo de galia fluorido (GaF3),
Scott McCloud
Scott MCCLOUD (naskiĝis en 1960 en Masaĉuseco) estas usona bildliteraturisto kaj grava teoristo pri bildliteraturo kiel arto.
McCloud kreis komiksfiguron Zot en 1984, kiel amuza kontraŭpunkto al la tradicia seriozega superheroo kiu estas ofte trovita en bildliteraturoj kaj sur filmoj. Sed li estas aktiva kiel verkisto kaj strejisto en la bildliteratura indostrio, li ĉefe estas fama kiel bildliteratura teoristo per liaj libroj Understanding Comics [Komprenadi bildliteraturojn], kiu esploras kelkajn teknikojn por diri histriojn kun bildoj, kaj Reinventing Comics [Reinventadi bildliteraturon], kiu esploras la estonton de bildliteraturo. La tria libro Making Comics [Kreadi bidliteraturojn] eldonos dum 2006, kaj priskribos strekteknikojn kaj aliajn teknikojn por fari bildliteraturojn.
En 1990 li kun lia amiko Stephen Bisette inventis la 24-horan bildliteraturon, dudek-kvar-paĝaj bildliteraturoj kiu estas kreita dum dudek-kvar horoj. Ĝis nun kreitis pli ol tricent el tiaj bildliteraturoj, kreita baldaŭ de profesiaj bildliteraturistoj kaj amatoroj. Multaj eldonitis libroforme en 2004.
Miksa Falk
Miksa FALK [mikŝa], hungare Falk Miksa estis hungara verkisto, ĵurnalisto, politikisto, parlamentano kaj membro de Hungara Scienca Akademio.
Miksa Falk naskiĝis la 7-an de oktobro 1828 en Peŝto. Li mortis la 10-an de septembro 1908 en Budapeŝto.
Biografio
Miksa Falk devenis el malriĉa juda familio. Li frekventis universitatojn en Peŝto kaj en Vieno, sed jam pli frue li ĵurnaladis kaj redaktadis, kiun ne haltadis la okazintaĵoj en 1848. Baldaŭe li konatiĝis kun István Széchenyi, pli baldaŭe kun Elizabeto de Aŭstrio-Hungario. Ekde la 1860-aj jaroj ĝis 1905 li estis elektita parlamenta deputito. Li havis edzinon dum 54 jaroj.
Enkirch
Enkirch estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Bernkastel-Wittlich de la federacia lando Rejnlando-Palatinato. Fine de la jaro la komunumo havis 0 loĝantojn.
1239 Queteleta
1239 Queteleta estas malgranda malhela asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la belga astronomo Eugène Joseph Delporte elde la Reĝa observatorio de Belgio en Uccle.
Nomo
Ĝia nomo honoras la belgan astronomon kaj sociologon Adolphe Quételet.
(129079) 2004 VZ70
(129079) 2004 VZ70 estas malgranda, malhela asteroido de la ekstera asteroida zono, ano de la Hilda grupo, tie estas en orbita resonanco 3:2 kun Jupitero.
Malkovro
Ĝi estis malkovrita la en la kadro de la astronomia kampanjo LINEAR (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Mahmoud Hussein
Mahmoud Hussein estas la kaŝnomo de Bahgat Elnadi (aŭ El Nadi), naskinĝinta en oktobro 1936 kaj de Adel Rifaat, naskinĝinta Eddy Levy en marto 1938, kiuj verkas kune.
Ili direktoris la gazeton de UNESKO nome La poŝto de Unesko inter 1978 kaj 1988.
Antal László
Antal László
Doggerland
Doggerland estas nomo de antaŭa terponto en la suda Norda Maro, kiu ligis Brition kun la eŭropa kontinento dum la antaŭa glaciepoko. Tiel la teritorio de la nuna Britio ne estis insulo sed duoninsulo. Tra tiu terkolo homoj povis trapasi piede.
Purmamarca
Purmamarca, aŭ Purmamarko en Esperanto, estas vilaĝo en nordokcidenta Argentino, kun 2089 loĝantoj (2001). Ĝi apartenas administre al Departemento Tumbajo en provinco Jujuy kaj situas je 2.206 metrojn super la marnivelo. Ĉe la norda parto fluas la Rivero Purmamarko, sude oni povas spekti la kolorajn montoformojn, pro kiuj Purmamarca famiĝis.
Ĝi estas ŝatata turisma celo en Argentino. La lokaj konstruaĵoj estas sub protekto, ili montras koloniajn trajtojn kaj estis konstruitaj el adobo.
Joseph Bonaparte
Jozefo Napoleono Bonaparte, reĝo de Napolo kaj Sicilio, reĝo de Hispanio kaj grafo de Survilliers, (n. la 7-an de januaro 1768 en Corte - m. la 28-an de julio 1844 en Florenco) estis la pli aĝa frato de la franca imperiestro Napoleono la 1-a, kiu nomumis lin reĝo de Napolo kaj Sicilio (1806-1808) kaj poste reĝo de Hispanio.
Kirumb
Kirumb estas arta lingvo bazita sur hindeŭropaj lingvoj kun kazoj, verboj kaj fonetiko influitaj de latino. Interesa al kiuj konas filologion kaj historian lingvistikon. Nekompleta projekto.
Ruffiac (Morbihan)
Ruffiac (jen france, bretone Rufieg) estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Morbihan (jen france, Mor-Bihan), en la regiono Bretonio (Bretagne, Breizh). Fine de en la komunumo vivis.
(18705) 1998 HX88
(18705) 1998 HX88 estas asteroido de la ekstera asteroida zono malkovrita la en la kadro de la kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Ko’ilidel
Ko'ilidel estas unu el la artaj lingvoj kreitaj de Wyvere. Malgraŭ ke ĝi estas evoluinta formo de Keldârê, ĝi estas ankoraŭ tre simpla projekto. La vortprovizo estas apriora kaj gramatiko bazita sur la angla, ĉefe fonetike. Ŝajne la projekto estas nekompleta.
Eksteraj ligiloj
http://wyvere.tripod.com/ko_ilidel.doc
Cela aro
En matematiko, la cela aro aŭ celaro estas la aro, en kiu la valoroj de funkcio povas enesti.
Difino
Por funkcio/bildigo, kiu sendas elementojn de la aro A al elementoj de la aro B, oni nomas la aron B la cela aro de f.
Oni distingu la celan aron de f disde la bildaro de f, kiu estas la aro, do la aro de valoroj, kiujn la funkctio f efektive alprenas por argumentoj el la fonta aro A.
Tia ĉi distingo estas tute analoga al tio, ke oni distingas la fontan aron A disde la malbildo de la funkcio f, t.e. la aro de tiuj elementoj de A, sur kiuj la funkcio f efektive estas difinita.
Ekzemploj
Estu f funkcio sur la reeloj: difinita per La celo-aro de f estas R, sed klare f(x) neniam alprenas negativan valoron, tiel ke la bildaro de f estas la aro R0+ de nenegativaj reelaj nombroj, do la intervalo [0,\infty ):
Oni povus difini funkcion g jene: Dum f kaj g havas la saman efikon sur donita nombro, ili ne estas identaj funkcioj, ĉar ili havas malsaman celo-aron.
Babij Jar
Babij Jar aŭ Babin Jar (ukraine Бабин Яр; ruse Бабий Яр) estas ravino sur administra areo de Kievo, ĉefurbo de Ukrainio. Tiu ravino estis okazejo de la amasmurdo de judoj en 1941, dum la dua mondmilito. Tiu genocido okazis la 29-an kaj 30-an de septembro 1941 kaj postulis vivon de pli ol 33.000 judoj.
Historia fono
Kelkajn tagojn post la germana konkero de Kievo, la sovetia sekureca servo NKVD faris serion da sabotadoj kiuj okazigis eksplodoj en la urbocentro, en kiu mortis centoj da lokaj loĝantoj kaj germanoj. kaj kiuj detruis plurajn gravajn konstruaĵojn uzitajn de la germana armea administracio kaj la germana armeo. Ĉar la judaj viroj fuĝis, ekzistis tiam proksimume 50 000 judoj forlasitaj en Kievo kiam enmarŝis la germanoj. Postrestis virinoj, infanoj, olduloj. Kelkajn tagojn post konkero de Kievo, Post tio, la oficiroj de Wehrmacht kaj SS decidis ekzekuti plimulton de la Kievaj judoj.
La masakro
Konforme al la planoj, oni liveris 33.771 judojn al Babij Jar la 29-an kaj la 30-an de septembro 1941 oni mortigis ilin ene de 36 horoj per maŝinpistoloj. Oni murdis ĝis la 12-a de oktobro entute 51.000 judojn, kies posedaĵoj estis dividitaj. Du personoj eskapis de la masakro, unu el kiuj estis la juna aktorino Dina Pronitjeva.
La murdojn efektivigis grupo de la germana nazia sekreta servo Sicherheitsdienst sub gvido de Paul Blobel, ĝin helpis la Germana 6-a armeo de la Wehrmacht sub gvido de Walter von Reichenau. En la masakroj partoprenis ankaŭ la Geheime Feldpolizei, la Ordnungspolizei kaj ukrainaj milicoj. Entute, esti murditaj laŭtakse pli ol 100,000 homoj en Babij Jar dum la daŭro de la milito.
Paul Blobel revenis en julio 1943 por gvidi Agon 1005 kun la tasko elfosi la korpojn de la murditoj kaj bruligi ilin sur grandaj kremaciejoj por detrui ĉiujn spurojn de la masakro. Post la perdita batalo de Stalingrado, la germanoj provis neniigi spurojn de la masakro, kaj elterigi, bruligi 40.000 ĝis 45.000 kadavrojn. Kelkaj kaptitoj – kiuj elterigis kaj bruligis la kadavrojn sukcese fuĝis kaj informis la mondon pri la kadavrobruligoj.
La masakro de Babij Jar estis akuza punkto dum la Nurenberga proceso. La tribunalo kondamnis Blobel al ekzekuto per pendigo, kio okazis en 1951.
La masakro estas la temo de la poemo "Babi Jaro" de Jevgenij Jevtuŝenko, kiu ankaŭ estis uzata en Dmitrij Ŝostakoviĉ Simfonio n-ro 13 "Babij Jar".
Pro proksimeco de tv-turo Babi Yar estis atakata de la rusa armeo la 1-an de marto 2022.
Memorceremonio de la Babij Jar Masakro 2016
La 30-an de junio 1941, ekskluzive ukrainaj rekrutoj en la vicoj de la du SS-batalionoj (Najtingalo kaj Roland) invadis Lvivon kaj proklamis ukrainan sendependecon en la sama tago. Ukrainio ne plu ŝatas esti asociita kun amasmurdistoj kaj precipe ne kun Nazia Germanio. Tial, memore al la holokaŭsto, lastatempe okazis granda ceremonio ĉe Babyn Jar ĉe la periferio de Kievo. Kontraste al tio 2 544 ukrainoj efektive helpis judojn eskapi de la masakroj de la milito kaj estis honoritaj de Jad Vashem per la titolo "Justuloj inter la nacioj".
Memore al la masakro de Babij Jar, en Kievo okazis granda ceremonio en 2016. La ukraina ŝtato organizis seminariojn kaj filmprojekciojn kaj aliajn flankajn eventojn. Internaciaj gastoj estis invititaj, inkluzive de la israela prezidento Reuven Rivlin, kiu en sia parolado al la ukraina parlamento rememorigis la partoprenon de ukrainoj en tiu masakro. Interalie, li diris en sia parolado:
''“Multaj kunlaborantoj al la krimoj estis ukrainoj. Kaj inter ili, la batalantoj de la OUN - kiuj mokis la judojn, mortigis ilin kaj en multaj kazoj transdonis ilin al la germanoj - aparte distingiĝis."''
Josh Cohen en artikolo "Israela prezidento alfrontas ukrainanojn kun ilia pasinteco" deklaris jenon:
''”Sed sen tia konfrontiĝo, kiun li estigis, estus neeble malkaŝe diskuti ĉi tiun pli malhelan flankon de la ukraina historio. Kaj se ĝi ne honeste kalkulas kun sia pasinteco, Ukrainio estas en danĝero sanktigi spegulan bildon de la historioblinda ŝovinismo, kiu superregas en najbara Rusio […] Sed altigi la OUN kiel nur bonon, kontraŭ sia rusa portretado kiel malbona. , estas simple spegula bildo, kaj ne pli proksima al la historia vero. Ajna griza areo estas perdita - tiu sama areo, kiun Ukrainio devas koncentriĝi por kreskigi sian ĵus trovitan demokratan civitan identecon".''
Ekzekutejoj en Orienta Eŭropo dum la Dua Mondmilito
La franca asocio Yahad-In Unum kreita en 2014 por lokalizi la lokojn de amastomboj de judaj kaj romaaj viktimoj murditaj fare de la nazioj en Orienta Eŭropo dum 2-a Mondmilito. ĉefe krimoj de la Einsatzgruppen faritaj en Ukrainio, Belorusio, Rusio, Litovio, Pollando, Rumanio kaj Moldavio trovis jam 1 902 tiajn ekzekutejojn kaj la kolektis 4 748 atestojn. La asocio taksas ke estas almenaŭ miliono da viktimoj entombigitaj en ĉi tiuj amastomboj kaj enretigis interagan mapon listigantan la rezultojn de sia esplorado.
Vidu ankaŭ
Operaco Barbaroso
Kontraŭjudismo
Pogromo
Eksteraj ligiloj
(en) Jahad-in Unum
Malaĥovka (stacio)
Malaĥovka (Малаховка) estos haltejo sur la Linio MCD-3 Leningradsko-Kazanskij de la Moskvaj centraj diametroj en Malaĥovka.
Fundamenta teoremo de kalkulo
La fundamenta teoremo de kalkulo, nomita ankaŭ teoremo de Torricelli-Barrow, estas gravega teoremo de analitiko. Ĝi estas aserto, ke la du plej gravaj operacioj de kalkulo, diferencialo kaj integralo, estas inversaj. Do, se funkcio estus unue integrigita kaj poste diferenciita, la originala funkcio reaperus. Grava sekvo de ĉi tiu teoremo, kelkfoje nomata la dua fundamenta teoremo de kalkulo, estas ke oni povas uzi la malderivaĵon de funkcio por kalkuli ĝian integralon.
Parametro
Matematiko > Parametro
Fundamenta teoremo de kalkulo
Teoremo de Stokes estas ĝeneraligo de fundamenta teoremo de kalkulo al plurdimensia okazo en vektora kalkulo. Gradienta teoremo estas specifa okazo de teoremo de Stokes sed tamen ĝeneraligo de fundamenta teoremo de kalkulo.
Parametro
Parametro (de greka lingvo "parametron" - 'mezuranta') estas grando, kies signifo servas por distingo de elementoj de iu aro inter si.
Lahn (apartigilo)
Lahn havas diversajn signifojn. Lahn estas nomo de geografiaj objektoj:
Lahn estas la familia nomo de jenaj personoj:
Vidu ankaŭ:
Parametro
Ekzemple, en Kartezia koordinata sistemo la ekvacio (x-a)2 + (y-b)2 = 1 difinas tutan aron de la cirkloj, kies radiuso egalas al 1 en la ebeno xOy. Konsiderante, ke a=3 kaj b=4, oni apartigas el tiu aro la cirkloj tute difinitan cirklon, kiu havas centron en la punkto (3,4). Sekve, la grandoj a kaj b estas parametroj de la cirklo en la ekzamenita aro. Simile oni povas paroli pri parametroj de rekto, ebeno, sfero, ktp.
Parametro por funkcio estas konstanto de la funkcio, kiu havas diversajn valorojn por diversaj funkcioj apartenantaj al certa familio de funkcioj.
16254 Harper
16254 Harper estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la dum la kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Nomo
Ĝia nomo honoras Dan Harper, mentoron en 2002 de unu finalisto de la Intel Science Talent Search, scienca konkurso por lernantoj en lasta jaro de mezlernejo. Dan Harper instruas ĉe la Liberal Arts and Science Academy de Aŭstino (Teksaso, Usono).
Keikso
Keikso (helene κήυξ, latine Ceyx) estis en la helena mitologio filo de Eosforo, dio de la matena stelo. Li estis nepo de Eoso, diino de matenruĝo.Traĥean reĝon Keikson ni povas trovi en mitoj minimume dufoje:
Unuafoje, kiam li aŭdace proponis azilon al Herakla edzino Dejaniro kaj al ŝia malgranda filo Hilo, en sia restadejo en Traĥeo. Tio okazis en tempo, kiam Heraklo estis vendita en sklavecon al Omfalo kaj kiam potenca Eŭristeo forpelis homojn de Heraklo el lia Tirinto. Tiam pruvis Keikso nemalgrandan aŭdacon, ĉar venĝema Eŭristeo povus neniigi lin pro tio.
Duafoje sian lokon en mitoj Keikso havas pro tio, ke li estis maniema aŭdaca marnavigisto kaj lia edzino Alkiona nur malfacile toleris lian volupton, ĉar en ŝtorma maro ŝi vidis grandan danĝeron por sia edzo. Kiam li foje ree preparis sin por eknavigi maron kaj estis antaŭ tempesto, vento fariĝis ĉiam pli forta kaj levadis altajn ondojn, la edzino petis lin, ke li restu en hejma sekureco. Sed Keikso ne plenumis ŝiajn petojn kaj eknavigis
La tempesto estis kruela kaj la ŝipo pereis kaj Keiksa kadavro estis ĵetita sur rokan bordon. Despera Alkiona saltis en maron por senviviĝi kun sia edzo. Tion dioj ne permesis kaj ŝanĝis ŝin en malgrandan aktenoidon. Ili vivigis ankaŭ la mortan Keikson kaj ankaŭ el li fariĝis aktenoido. De tiam ili metamorfozitaj vivas sur maraj bordoj.
Reflekto en arto
Keikso kaj Alkiona aperas jam en la komenco de La libro de la dukino de Geoffrey Chaucer.
Grand Rapids (Minesoto)
Bigfork estas urbeto de Minesoto, subŝtato de Usono. Fine de en la loĝloko vivis. En la regiono estas multaj lagoj kaj riveretoj, kaj sekve fiŝkaptado kaj boatado estas ŝatataj libertempaj aktivecoj kaj de lokuloj kaj de feriantoj.
Kantono Morgan (Utaho)
La kantono Morgan - angle Morgan county - estas kantono de Usono en la subŝtato Utaho. Laŭ la stato de la jaro en la kantono vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². La kantona ĉefurbo estas . La kantono estis fondita la.
11767 Milne
11767 Milne estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la usona astronomo Tom Gehrels, de la Observatorio de la Monto Palomar (Usono) kaj de la nederlandaj geedzoj geastronomoj Ingrid van Houten-Groeneveld kaj Cornelis Johannes van Houten, de la Observatorio de Leiden (Nederlando) en la kadro de la "Palomar-Leiden Enketo pri Trojanoj" (Palomar-Leiden Trojan Survey).