cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ancohuma
Spite esti pli alta ol Illampu, Ancohuma estas pli milda pinto, kun malpli loka reliefo, kaj ĝi estas iome pli facile grimpebla. Tiu pinto estis unuafoje grimpita en 1919, fare de Rudolf Dienst kaj Adolf Schulze. Ties vojo, ankoraŭ la plej facila, laŭiras la sudokcidentan flankon. Aliaj vojoj estas en la nordokcidenta bordo kaj en la okcidenta flanko. Depende el la dezirita vojo, la monto estas alproksimigita ĉu el la okcidento aŭ el la nordoriento; ĉiu alproksimiĝo postulas du al tri tagoj el Sorata.
Magnetosensivo
En leterkolomboj
Leterkolomboj povas uzi magnetajn kampojn kiel parto de ilia kompleksa navigada sistemo. William Keeton montris ke tempo-movitaj leterkolomboj estas nekapablaj orienti sin ĝuste je klara, sunbrila tago. Oni konkludis ke tempo-movita kolombo ne kapablas kompensi precize por la movado de la suno dum la tago. Male, tempo-movitaj kolomboj liberigitaj je nubaj tagoj navigas ĝuste. Tio ĉi kondukis al la hipotezo ke sub certaj kondiĉoj, leterkolomboj dependas de magnetaj kampoj por orienti sin. Pluaj eksperimentoj per magnetoj ligitaj al la dorso de leterkolomboj montris ke interrompo de la kapableco de la birdo sensi magnetajn kampojn malebligas orientadon sub nubaj kondiĉoj. Du mekanismoj estas implikitaj en leterkolomba magnetosensivo: la vide mediaciata liberaradikalpara mekanismo kaj magnetitobazita direkta kompaso aŭ inklina kompaso. Pluaj lastatempaj testoj pri konduto montris ke kolomboj estas kapablaj percepti magnetajn anomaliojn je 186 mikroteslo.
Takeshi Terada
Li futbalis ĉe Thespa Kusatsu.
Rožnovská Bečva
Rožnovská Bečva estas rivero en Ĉeĥio, alfluanto de rivero Bečva. Ĝi fontas en nordaj deklivoj de monto Vysoká en moravia-slovaka limregiono en Vsetínské vrchy. Ĝia longeco estas 37,6 km. Pli signifaj alfluantoj estas de dekstre Kněhyně klaj de maldekstre Soláň. De sudo super la valo de la rivero elstaras montarregiono Vsetínské vrchy, de nordo poste Moraviasileziaj Beskidoj kun signifaj montoj Radhošť kaj Kněhyně kaj montoselo Pindula, tra kie kondukas landvojo el urbo Rožnov pod Radhoštěm ĝis Frenštát pod Radhoštěm. Rožnovská Bečva trafluas tra turisme allogaj municipoj Horní Bečva, Prostřední Bečva kaj Dolní Bečva, tra urbo Rožnov pod Radhoštěm kaj tra urbo Zubří kun gumindustrio.
Magnetosensivo
En leterkolomboj
En preferotesto oni trejnis birdojn salti al platformo sur unu finaĵo de tunelo se magneta kampo mankis,  kaj salti al platformo sur la alia finaĵo de la tunelo se magneta kampo ĉeestis. En ĉi tiu testo, birdoj estis rekompencita per manĝaĵo kaj punita per tempa puno. Leterkolomboj kapablas fari la ĝustan elekton 55-65% el la fojoj, kiu estas pli alta ol kio estus atendita se la kolomboj estis simple konjektantaj. La kapableco de kolomboj sensi magnetan kampon estas difektita per apliko de lidokaino, anestezilo, al la olfakta mukozo. Cetere, sekci la trigeminajn nervojn kaŭzas malkapablon sensi magnetan kampon, dum sekci la olfaktan nervon ne ŝanĝas la magnetosensivon de leterkolomboj. Ĉi tiuj rezultoj sugestas ke magnetito lokita en la beko de kolomboj povas esti responsa por magnetosensivo tra trigemina mediacio. Tamen, ne estas pruvita ke la magnetito en la beko de kolomboj estas kapabla respondi al magneta kampo kun la forto de la magnetosfero. Tial, la ricevilo responsa por magnetosensivo en leterkolomboj restas necerta.
Krom la sensilo por magnetosensivo en leterkolomboj, oni studis neŭrajn regionojn kiuj eble estas okupitaj trakti magnetan informon ene de la cerbo. Areoj de la cerbo kiuj montris plian aktivecon responde al magnetaj kampoj kun forto de 50 aŭ 150 mikroteslo estas la postaj vestiblaj kernoj, dorsa talamo, hipokampo kaj vida hiperpalio.
Ĉar kolomboj provizis iujn el la unuaj indikoj por la uzo de magnetosensivo en navigado, oni ofte fokusigas ĝin en magnetosensivaj studoj. La preciza mekanismo uzata de kolomboj ne estas establita, do estas neklare ankoraŭ ĉu kolomboj dependas nur de  kriptokromo mediaciata recevilo aŭ de beka magnetito.
En kokoj
Kokoj havas ferajn mineralojn en la dendritoj en la supra beko kaj kapablas magnetosensi. Ĉar kokinoj uzas direktan informon pri la magnetosfero por orientiĝi en relative malgrandaj areoj, tio ĉi levas la eblecon ke stuci bekon (forigi parton de la beko, por redukti la vundojn pro bekado, kiun ofte faras ovometemaj kokinoj), malhelpas la kapablon de kokinoj orientiĝi en vastaj sistemoj aŭ moviĝi internen kaj eksteren de konstruaĵoj en libervagaj sistemoj.
En mamuloj
Laboro kun musoj, blesmoloj  (G. Fukomys) kaj vespertoj montris ke iuj mamuloj kapablas magnetosensi. Kiam apodemoj (Apodemus sylvaticus) estas forigitaj de ilia hejma areo kaj senhavigitaj de vidaj kaj flaraj indikoj, ili orientas sin direkte al siaj hejmoj ĝis inversa magneta kampo estas aplikata al ilia kaĝo. Tamen, kiam al la samaj apodemoj havas aliron al vidaj indikoj, ili kapablas orienti sin direkte al la hejmo malgraŭ la ĉeesto de inversa magneta kampo. Tio ĉi indikas ke kiam ili estas delokigitaj, ili uzas magnetajn kampojn por orienti sin se mankas aliaj indikoj. Tamen, fruaj studoj de ĉi tiuj temoj estis kritikitaj pro la malfacileco tute forigi sensajn indikojn, kaj en kelkaj okazoj, ĉar la testoj estis faritaj for de la natura medio. En aliaj, la rezultoj de ĉi tiuj eksperimentoj ne konklude montris respondon al magnetaj kampoj kiam mankas aliaj indikoj, ĉar la magneta kampo estis artefarite ŝanĝita antaŭ la testo prefere ol dum ĝi.
Posta esploro, klariganta tiujn faktorojn, kondukis al konkludo ke la Zambia blesmolo, subtera mamulo, uzas magnetajn kampojn kiel polusan kompason por helpi orienti siajn nestojn. Kontraste al apodemoj, Zambiaj blesmoloj ne montras malsaman orientiĝan konduton kiam ĉeestas vida indiko kiel la suno, rezulto pri kiu, oni proponis ke tio rezultas pro ilia subtera vivstilo. Plua esplorado pri blesmola magnetosensivo kondukis al la trovo ke magnetaj kampoj kaŭzas pliigon en neŭra aktiveco ene de la supera colliculus kiel mezurita per tuja frua gena esprimo. La aktivonivelo de neŭronoj ene de du niveloj de la supera colliculus, la ekstera subtavolo de la meza griza tavolo kaj la profunda griza tavolo, pliiĝis en  nespecifa maniero kiam ĉirkaŭata de diversaj magnetaj kampoj. Tamen, ene de la interna subtavolo de la meza griza tavolo (InGi) estis du aŭ tri grapoloj de respondivaj ĉeloj. Ju pli longe la blesmoloj estis en magneta kampo des pli la tuja frua gena esprimo ene de la InGi. Tamen, se Zambiaj blesmoloj estis lokitaj en kampo kun ŝirmita magneta kampo, nur kelkaj disigitaj ĉeloj estis aktivaj. Tial, oni proponis ke en mamuloj, la supera colliculus estas grava neŭra strukturo en la traktado de magneta informo.
Ruĝaj vulpoj (Vulpes vulpes) povas uzi magnetosensivon kiam ili serĉas malgrandaj ronĝuloj. Kiam vulpoj alte saltas al sur malgranda predo, kiel muso kaj mikroto, ili emas salti en nordorienta direkto. Krome, sukcesaj atakoj estas plej ofte al la nordo. Unu studo trovis ke kiam hejmaj hundoj estas malligitaj kaj la Tera magneta kampo estas trankvila, ili preferas urini kaj feki kun la korpo alliniita al norda-suda akso.
Ankaŭ ekzistas pruvo por magnetosensivo ĉe grandaj mamuloj. Ripozantaj kaj paŝtiĝantaj gebovoj, kaj ankaŭ kapreoloj (Capreolus capreolus) kaj ruĝaj cervoj (Cervus elaphus) emas alliniigi sian korpan akson en la geomagneta norda-suda direkto. Ĉar vento, sunbrilo kaj deklivo povus esti ekskluditaj kiel oftaj ĉieaj faktoroj en ĉi tiu studo, alliniado al la vektoro de la magneta kampo provizis la plej probablan klarigon por la observita konduto. Tamen, pro la priskriba naturo de ĉi tiu studo, alternativaj klarigoj (ekz., la suna kompaso) ne povas esti ekskluditaj. En sekva studo, esploristoj analizis korpajn orientiĝojn de remaĉuloj en lokoj kie la geomagneta kampo estas ŝanĝita de altvoltaj linioj por mezuri kiel loka vario en magnetaj kampoj povas influi orientiĝan konduton. Tio ĉi estis farita persatelitaj kaj aeraj bildoj de gregoj de gebovoj kaj kampa observado ektuŝi kapreoloj. Korpa orientiĝo de ambaŭ specioj estis hazarda sur paŝtejoj sub aŭ proksimaj al altpotencaj linioj. Cetere, gebovoj en diversaj magnetaj kampoj rekte sub aŭ en la proksimeco de elektraj dratoj vicigitaj en diversaj magnetaj direktoj elmontris klarajn skemojn de alliniiĝo. La misa efiko de la elektraj dratoj sur korpa alliniiĝo malgrandiĝis kun la distanco de la dratoj. En 2011 grupo de ĉeĥaj esploristoj, tamen, raportis sian nesukcesan provon reprodukti la trovon uzante malsamajn bildojn el Google Earth.
Oni ne kredas ke homoj kapablas magnetosensi, sed homoj ja havas kriptokromon ( flavoproteinon, CRY2) en la retino, kiu havas lumdependan magnetosensivon. CRY2 "havas la molekulan kapablon funkcii kiel lumsentiva magnetosensilo", do la temi ŝajne (2011) estas taŭga por plua studado.
Problemoj
La plej grava problemo influanta konfirmon de besta magnetosensivo estas ke, malgraŭ pli ol 40 jaroj da laboro pri magnetosensivo, ankoraŭ neniu identigis sensilon. Donite ke la tuta sensila sistemo povas probable okupi nur unu-milimetran kubon kaj havi magnetan enhavon malpli ol unu parto en miliono, estas malfacile percepti la partojn de la cerbo kie ĉi tiu informo estas traktata. En diversaj organismoj kriptokrom-mediaciata sensilo estis implikita en magnetosensivo. Samtempe oni malkovris ke magnetita sistemo rilatas al magnetosensivo en birdoj. Cetere, eblas ke ambaŭ ĉi tiuj mekanismoj ludas rolon en la sensado de magnetaj kampoj en bestoj. Ĉi tiu dumekanisma teorio en birdoj levas la demandojn: Se tia mekanismo estas efektive priresponsa por magnetosensivo, al kia grado estas ĉiu metodo priresponsa por stimulo-transdukcio kaj kiel ili kondukas al  transdukta signalo, en magneta kampo kun la forto de tiu de la Tero?
La celo de magnetosensivo ĉe birdoj kaj aliaj bestoj povas esti diversa, sed pruviĝis malfacile studebla. Multaj studoj uzas magnetajn kampojn pli grandajn ol la kampo de la Tero. Studoj kiel tiu de Tritonia uzis elektrofiziologiajn registrojn de nur unu aŭ du neŭronoj, kaj multaj aliaj estis nur korelacia.[Citaĵo bezonata]
Seehof (Meklenburgo)
Seehof estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Nordokcidenta Meklenburgo de la federacia lando Meklenburgo-Antaŭpomerio, kaj apartenas al la administra komunumaro Amt Lützow-Lübstorf. Fine de la komunumo havis  loĝantojn.
Centra Dialekto
Centra dialekto, Central Dialekt aŭ West-Europisch estas internacia planlingvo proponita de svedo A. Nilson en 1896, en 1899 ĝi estis reprezentita kiel Dialekt Centralia. Estas kompromisplanlingvo bazita sur la angla kun vortoj el hispana kaj franca lingvo. Ŝajnas ke ĝi estis influita de Anglo-franca projekto.
Ekzempleto:
Bibliografio
Nilson, A., Il dialekt Centralia, Gefle, 1899
Antos Gémes
Antos Gémes [antoŝ gEmeŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo Gémes Antos estis hungara aktoro, voĉoaktoro, muzikisto, instruisto. Lia edzino estis Laura Ruttkay. Antos Gémes naskiĝis la  en Budapeŝto.
Zenit (stacidomo)
Zenit (Зеніт) estas fervoja stacio en Kievo, ĉefurbo de Ukrainio.
Hazarda muziko
Hazarda muziko aŭ aleatora muziko (ankaŭ ŝanca muziko; kaj en angla internacie aleatory music, el la latina vorto "alea", signifanta "ĵetkubo") estas muziko en kiu kelkaj elementoj de la kompono estas lasita al hazardo, kaj/aŭ kelkaj unuarangaj elementoj de la realigo de komponita verko estas lasita al la determino de ĝia(j) ludisto(j). La termino estas plej ofte asociata kun proceduroj en kiu la hazarda elemento enhavas relative limigitan nombron de ebloj.
La termino iĝis konata por eŭropaj komponistoj tra prelegoj de la akustikisto Werner Meyer-Eppler en la Internaciaj Somerkursoj por Nova Muziko de Darmstadt, Germanio, en la komenco de la 1950-aj jaroj. Laŭ lis difino, "procezo estas nomata aleatora ... se ĝia fluo estas determinata ĝenerale sed dependas el hazardo detale". Pro konfuzo inter la germanlingvaj terminoj de Meyer-Eppler nome Aleatorik (nomo) kaj aleatorisch (adjektivo), lia tradukisto kreis novan anglalingvan vorton, nome "aleatoric" (anstataŭ uzi la jam ekzistitan anglalingvan adjektivon "aleatory"), kiu iĝis baldaū enmodiĝinta kaj de tiam pluis. Pli ĵuse, la varianto "aleatoriality" (aleatoreco) estis same enkondukita.
John Cage
John Cage enplektis al la I Ching de Christian Wolff, Cage ekis uzi ĝin en la komponado de sia muziko por enplekti elementon de hazardo, super kiu li havos neniun regon. Li uzis ĝin, ekzemple, en la Muziko de Ŝangoj por sola piano en 1951, por determini, kiuj notoj uziĝu kaj kiam ili sonu. Li uzis hazardon en aliaj manieroj ankaŭ; Imaginary Landscape No. 4 (1951) estis komponita por dek du radiaj riceviloj. Ĉiu radio havas du ludantojn, unu regu la frekvencon, al kiu la radio agordiĝu, la alia regu la laŭtecan nivelon. Cage verkis tre precizajn instruojn en la partituro, pri kial la ludantoj ekŝaltu siajn radiojn kaj ŝangu ilin tra la tempo, sed li ne povis regi la realan sonon el ili, kiu estis dependa de kiuj radiaj programoj ludis ĉe tiuj specifaj loko kaj tempo de ludado.
Pinturicchio
Bernardino di Betto, nomita Pintoricchio aŭ Pinturicchio [pintuˈrikkjo]; 1454–1513) estis itala pentristo de la Renesanco. Li akiris sian kromnomon, Pintoricchio ("eta pentristo"), pro sia malalto, kaj li uzis ĝin por subskribi kelkajn el siaj verkoj. Li dediĉis sin ĉefe al religiaj temoj ĉar fakte ekleziuloj mendis ĉefe por la preĝejoj.
Distrikto Ĥajfo
La distrikto Ĥajfo (מחוז חיפה) estas unu el ses ĉefaj administraj unuoj de Israelo. Distrikta ĉefurbo estas Ĥajfo. En 2005 en la teritorio vivis loĝantoj.
Zics
Zics [ziĉ] estas malgranda vilaĝo en Hungario, en regiono Suda Transdanubio, en departemento Somogy, en Distrikto Tab.
Historio
La unua mencio devenis pri la vilaĝo el 1295 laŭ tiama hungara ortografio "Zvch". En 1478 la kampoj apartenis al familio Zichy [ziĉi]. La turkoj faris senhoma la vilaĝon, kiun germanoj refondis en la 18-a jarcento.
En Zics migra poŝto servas.
Famuloj
En Zics mortis ministro Jenő Gerbovits.
72-a Hispana Kongreso de Esperanto
La 72a Hispana Kongreso de Esperanto okazis en Zaragozo, Hispanio, de la 3a ĝis la 5-a de majo 2013.
Ĝeneralaĵoj
La moto tiujare estis «Lingvo kaj sento», kaj tiurilate poezio ludis gravan rolon en la programo; tiele ekzemple la kaloĉajan poezion prezentis Antonio Valén al la kongresanaro. Jorge Camacho pluklegis tra sia nova poemaro kaj pensigis nin pri esperanto kiel vidpunkto aŭ pri ĝi kiel la «zombia lingvo». Miguel Fernández rakontis pri onta verko Poezio: armilo ŝargita per futuro. Li dankis la emon de aŭtoroj kaj heredantoj, kiuj bonavole rezignis iliajn traduk-rajtojn por ebligi la esperantigon de la poeziaĵoj, kaj laŭtlegis (eĉ kantis) kelkajn juveletojn. La poemaro, prezentota de Miguel dum venonta SAT-kongreso en Madrido, enhavos 182 poemojn el Blas de Otero, Miguel Hernández, Gabriel Celaya, Marcos Ana, García Lorca kaj ĝis 35 «engaĝiĝintaj, kontestemaj, kaj socirevoluciaj» aŭtoroj.
Eĉ regionaj kaj naciaj televidoj raportis pri la hispana kongreso de Esperanto (aŭ ĝenerale pri esperanto okaze de la kongreso kaze de La Sexta kaj Aragón TV).
Partoprenantaro
Organizis la kongreso Frateco nome Asociación Aragonesa de Esperanto aŭ Esperanto-Asocio en Aragono kunlabore kun HEF, Hispana Esperanto Federacio. La KOK (Kongres-Organiza Komitato) estis komponita de prezidanto Eduardo Berdor, vicprezidanto Antonio Marco, sekretario kaj kasisto Lorenzo Noguero kaj aliaj kunlaborantoj kiaj Enrique Navarro, Sabino Pelegrín kaj Miguel Ángel Martín.
Faktoj kaj detaloj
La kongreslibro havis 32 paĝojn, sed inkludis 16paĝan literaturan kaj distran suplementon nome "Pirata Suplemento. Kongres-libero" laŭ la motoj Lango kaj Mento, Drivo kaj Vento, Tinto kaj Vento, nome parodioj de «Lingvo kaj sento». Okazis Libro-Servo zorge de SATeH. Dum la kongreso okazis ekspozicio pri Esperanto (paneloj de HEF) en biblioteko Maria Moliner (pl. S. Agustín)
Zastávka (apartigilo)
Zastávka estas nomo por pluraj setlejoj:
NGC 4939
NGC 4939 (aliaj indikoj — MCG -2-33-104, PGC 45170) estas galaksio en konstelacio Virgo.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
André Marty
André MARTY (Perpinjano, 6-a de novembro 1886 - Tuluzo, 23-a de novembro 1956) estis franca maristo, militisto kaj politikisto, estro de la Franca Komunista Partio.
Li estis sendita al la Nigra Maro partopreni en la Blanka movado de la Rusia enlanda milito, sed tie aliĝis al la insurekcioj de la Nigra Maro de la 19a de aprilo 1919, unu kies estroj li estis, kontraŭ la interveno de Francio kontraŭ la bolŝevikoj.
En 1924 li estis elektita deputito en Seine-et-Oise de la Franca Komunista Partio, kaj tio ree okazis pliajn fojojn.
Hispana Enlanda Milito
Li ricevis komision el la Komunista Internacio por la organizado de rekrutado kaj dispono de la Internaciaj Brigadoj post la puĉo kiu rezultis en la Hispana Enlanda Milito kun oficiala posteno de Ĝenerala Inspektisto.
Li estis politika komisaro kaj konfliktema homo, laŭ liaj propraj kolegoj de la bazo de Albacete, kie troviĝis la kerno de la organizo brigadista. La estro de la Itala Komunista Partio, Palmiro Togliatti, kiu estis kun Marty unu el la organizantoj de la Brigadoj, forte kritikis lin kaj postulis ke li ne intervenu en la militaj kaj teknikaj aferoj de la Brigadoj.
Li estis kromnomita "la buĉisto de Albacete" (le boucher de Albacete; il macellaio di Albacete) pro multnombraj mortpafoj de civiluloj kaj de brigadistoj kiujn li konsideris malkuraĝaj antaŭ la malamiko (kvankam li mem neniam batalis) aŭ politike nefidindaj. En raporto al la Centra Komitato de la Franca Komunista Partio li fanfaronis ke li ordonis proksimume 500 ekzekutojn, kio egalis al 10% de la brigadistaj homperdoj dum la milito.
Poste
Dum kaj post la milito li estis ege kritikita kaj en Hispanio kaj en Francio. Li loĝis poste en Sovetunio, sed ne partoprenis en la Dua Mondmilito. En 1945 ene de la FKP estis la tria en hierarkio, post Maurice Thorez kaj Jacques Duclos. Lia sinteno kontraŭ la senstalinigo iniciatita en Sovetunio kaŭzis lian forpelon el la partio en 1953, kun Charles Tillon.
Universitato de Tokio
La Universitato de Tokio (東京大学, Tōkyō daigaku), ĝis 1947 post la fino de la Dua Mondmilito oficiale Imperia Universitato de Tokio, estas universitato en la kvartalo Bunkjo de Tokio, la ĉefurbo de Japanio. La universitato havas 10 fakultatojn kun sume proksimume 30 000 studentoj, el kiuj pli-malpli 2 100 estas ne-japanoj. La universitataj konstruaĵoj distribuiĝas je kvin kampusoj. Ĝi estas la unua de la japanaj "Naciaj Sep Universitatoj". La Universitato de Tokio estas vaste konsiderata kiel la plej prestiĝa universitato en Japanio.
Interalie la jenaj esperantistoj estis docentoj de la universitato:
Cabaray
Cabaraya (kabaRAja] estas stratovulkano en Bolivio. Ĝi staras inter la vulkanoj Isluga kaj Tata Sabaya, tuj oriente de la landlimo kun Ĉilio. Ĝi estas unu el plej altaj montopintoj de Andoj.
Guillaume-Henri Dufour
Guillaume-Henri DUFOUR, naskiĝis la 15-an de septembro 1787 en Konstanco kaj mortis la 14-an de julio 1875 en Les Eaux-Vives, civitano de Ĝenevo, estis la unua generalo de la Svisa Armeo kaj estis unu el la kvin fondintoj de la Internacia Komitato de la Ruĝa Kruco kaj de 1863 ĝis 1864 ties unua prezidanto. Dufour estis oficiro, politikisto, kartografo kaj humanisto.
Vivo
Guillaume-Henri Dufour naskiĝis en la jaro 1787 kiel filo de Bénédict kaj Pernette Valentin en Konstanco. Lia patro estis horloĝisto kaj poste deputito de la Nacia Asembleo de Ĝenovo. La familio Dufour remigris al Ĝenevo en la jaro 1789, kie Guillaume-Henri vizitis la lernejon kaj poste studis filizofion kaj fizikon. En la jaro 1798 Ĝenevo estis integrita al Francio kaj Dufour kiel franca civitano studis de 1807 ĝis 1809 studis al la politeknika lernejo de Parizo kaj poste en Metz. Pro la brita marblokeo Dufour sen fini sian studon estis sendita al Kurfo, kie li restis en la franca armeo ĝis 1814. Dum batalo ĉe la marbordo li brulvundiĝis. Samjare li edziĝis kaj havis kun sia edzino kvar filinojn. En la jaro 1817 en la rango de kapitano li forlasis la francan armeon kaj reiris al Ĝenevo, kiu en la jaro 1815 aliĝis al Svislando. Samjare li aliĝis al la nove kreita Svisa Armeo kaj en la jaro 1827 fariĝis kolonelo. En la jaro 1831 li fariĝis ĉefo de la generalstabo kaj la 21-an de oktobro 1847 la Svisa Dieto elektis lin kiel generalo de la Svisa Armeo. En la nur kvarsemajna Apart-Federacia Milito li sukcesis konservi la unuecon de Svislando. Gravaj aktivecoj de Dufour estis la konstruado de fortikaĵoj, li estis kartografo pro kio laŭ li nomiĝas la Dufour-mapo kaj la plej alta monto de Svilando Dufour-Pinto.
12814 Vittorio
12814 Vittorio estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la italaj geastronomoj Maura Tombelli kaj Ulisse Munari elde la stacio Cima Ekar de la observatorio de Asiago, apud Asiago en Italio.
Nomo
Ĝi estis nomita en memoro de Vittorio Beltrami (1926–2012), kiu daŭre promociis, apogis kaj kuraĝigis la sciencajn kaj teknikajn iniciatojn, precipe ĉe la Kongreso de "Asteroidoj - Kometoj - Meteoroj" en Belgirate en 1993, kaj ankaŭ dum internaciaj eventoj temantaj pri kosmo kaj astronomio, kun speciala atento pri la malgrandaj korpoj de la sunsistemo.
Ŝenborn
Ŝenborn, ukraine kaj ruse Шенборн, rutene Нижньый Шенборн [niĵnij ŝenborn], germane Unterschönborn, hungare Alsóschönborn [alŝOŝonborn] estas malgranda vilaĝeto en Ukrainio, en Transkarpata provinco, en distrikto de Mukaĉeve. La oficiala rusa loknomo ĝis 1995 estis Новое Село [novoje selo].
Historio
Karl Friedrich Schönborn fondis la vilaĝon en la 18-a jarcento. Ĝis Traktato de Trianon Alsóschönborn apartenis al Hungara reĝlando, al Bereg, al distrikto de Munkács, poste al Ĉeĥoslovakio. La komunumo rehungariĝis inter 1938-1945, ĉar la unua Arbitracio de Vieno deklaris, ke tiuj komunumoj, kie la hungaroj vivas en majoritato, apartenu al Hungario. Ekde 1945 ĝi apartenis al Sovetunio, fine ekde 1991 al Ukrainio.
Cossoine
Cossoine estas komunumo de Italio. Ĝi apartenas al la insulo kaj administra regiono Sardio kaj al la provinco Sassari, ekde aprilo 2021 nomata metropola urbo Sassari. Laŭ la stato de en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². Kristana patrono estas la sankta Klara el Asizo, kies memortago sekve estas la komunuma festotago. Najbaraj komunumoj estas Bonorva, Cheremule, Giave, Mara, Padria, Pozzomaggiore, Romana, Semestene kaj Thiesi.
Charles de Courson
estas franca politikisto, kiu naskiĝis je la en.
Li engaĝiĝis en la politika partio Unuiĝo por la Franca Demokratio (UDF). Inter alie li ekde aprilo 1993, ekde la komenco de la 10-a parlamenta periodo, servas kiel deputito en la Nacia Asembleo de Francio. Tie li reprezentis kaj daŭre reprezentas la 5-an balotan distrikton de la departemento Marne
Bétaille
Ĝiaj loĝantoj nomiĝas Bétaillais.
Southwark (kvartalo)
La kvartalo Southwark - prononco - en suda Londono, Anglio, formas parton de la urbodistrikto Southwark (angle London Borough of Southwark) kaj de Interna Londono, kaj estas konektata per pontoj tra la Rivero Tamizo al la urbo urbo Londono. Ĝi estis keita en 1965 kiam tri malgrandaj konsilareoj amalgamiĝis laŭ la Londonregistara Akto de 1963. Ĉiuj distriktoj de la areo estas ene de la Londona poŝta distrikto. Ĝi estas regata de la Londona municipa konsilio Southwark.
(18078) 2000 FL31
(18078) 2000 FL31 estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la en la kadro de la kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Womrather Höhe
La Womrather Höhe estas kun alteco de  super marnivelo la plej alta monto en Lützelsoon, kiu estas parto de la mezmontaro  Hunsrück. La monto situas inter Schlierschied en la distrikto Rhein-Hunsrück kaj Kellenbach en la distrikto Bad Kreuznach en Rejnlando-Palatinato.
La arbokovrita monto ricevis sian nomon de la komunumo Womrath, kiu situas 7 km norde de la montopinto.
5092 Manara
5092 Manara estas malgranda, ne tre hela asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la usona astronomo Edward L. G. Bowell elde la Stacio Anderson Mesa de la observatorio Lowell apud Flagstaff (Arizono, Usono).
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de la itala astronomo Alessandro Manara de la Observatorio de Brera.
Atsushi Yoshimoto
Atsushi Yoshimoto laŭ la Hepburn-sistemo aŭ Atsuŝi Joŝimoto resp. Acuŝi Joŝimoto en Esperanto (吉本 淳, n. ) estas japana futbalisto.
Li futbalis ĉe Thespa Kusatsu, Shizuoka FC kaj V-Varen Nagasaki.
Plugova
Plugova (hungare Ekés) estas vilaĝo en Rumanio sudoriente de Reşiţa. Administre ĝi apartenas al Mehadia.
Historio
Ĝia unua mencio skribe estas en 1439. Ĝis 1919 ĝi apartenis al Hungario (Krassó-Szörény).
Alberto García Fumero
Li kunlaboris por gazetoj kiel Beletra Almanako kaj Monato, kies redaktoro pri spirita vivo li estas.
János Blaskó (pentristo)
János Blaskó [jAnoŝ blaŝkO], laŭ hungarlingve kutima nomordo (kaj kun distinga vorteto (=pli aĝa)) '''Id. Blaskó János''' estis hungara pentristo, altlerneja instruisto. Liaj filoj estis Péter Blaskó, Balázs Blaskó kaj János Blaskó (skulptisto).
Alberto García Fumero
Biografio
Alberto García Fumero esperantistiĝis en 1980. Dum la 1990-aj jaroj li apartenis al la Havan-provinca estraro de KEA, kaj poste estis komisiito pri Informado ĉe la Nacia Estraro kaj dum jaroj redaktoro de la bulteno asocia.
János Blaskó (pentristo)
János Blaskó naskiĝis la  en Debrecen, li mortis la  en Budapeŝto.
Alberto García Fumero
Biografio
Fumero estas diplomita instruisto pri kemio kaj informadiko, kaj de la jaro 1980 ĝis la jaro 2005 laboris kiel instruisto kaj inspektoro de la du fakoj; ĉe municipa (kemio) kaj provinca kaj nacia instancoj (informadiko). Li kunaŭtoris du lernolibrojn pri informadiko siatempe uzitaj ĉe la nacia instrusistemo. En la periodo 2001-2005 laboris kiel ĉefa informadikisto ĉe la informo-centro de la Ministerio pri Edukado. Nuntempe laboras kiel programisto.
János Blaskó (pentristo)
Biografio
János Blaskó akiris diplomon en Reĝa Belarta Altlernejo en 1942. Lia plej grava instruisto estis Oszkár Glatz. Post siaj studoj li estis instruisto en pluraj lernejoj, eĉ en Pedagogia Altlernejo de Eger, sed dume li pentradis. Li estis longe katedrestro en la Pedagogia Altlernejo. Li studvojaĝis al Italio kaj Orienta Germanio. Li ricevis kelkajn premiojn.
Alberto García Fumero
Biografio
García Fumero magistriĝis pri Eduka Informadiko en 2001 ĉe la Supera Pedagogia Instituto, Havano kaj akiris diplomon je Licenciulo pri Sciencoj de la Religio ĉe ISECRE (Ekumena Supera Instituto pri Sciencoj de la Religio).
Premio "Pinos Nuevos 1995. Dua premio pri eseo ĉe Belartaj Konkursoj, 1995. Kunlaboranto de MONATO (ĉefe noveloj) de la naŭdekaj jaroj. Nuna redaktoro de la rubriko Spirita Vivo. Kunlaboranto de Kontakto dum la naŭdekaj jaroj kaj  la unua jardeko de la nuna jarcento. Regula kunlaboranto de la kuba katolika revuo "Espacio Laical".
Somere de la jaro 2022 li estis elektita por la estraro de IKUE (Internacia Katolika Unuiĝo Esperantista).
Zoltán Csemniczky
Zoltán Csemniczky [ĉemnicki], laŭ hungarlingve kutima nomordo Csemniczky Zoltán estas hungara skulptisto. Zoltán Csemniczky naskiĝis la en Budapeŝto.
Biografio
Zoltán Csemniczky frekventis baz- kaj mezlernejon en sia naskiĝurbo, poste li akiris diplomon en Pedagogia Altlernejo Gyula Juhász en 1976. Post siaj studoj li instruis du jarojn en bazlernejo en Balassagyarmat, poste li havis postenon en kulturdomo de la sama urbo. Inter 1988-1991 li ricevis stipendion. Inter 2007 kaj 2016 li estis gvidanto de la kulturdomo. En 2008 li akiris plian diplomon en sindikata akademio. Li ricevis premiojn inter 1986-2007.
25021 Nischaykumar
25021 Nischaykumar estas tre malgranda meze hela duopa asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la fare de la teamo de la astronomia kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de Nischay Kumar, kiu gajnis la duan rangon en la Intel International Science and Engineering Fair de 2008 pro sia projekto en teamo pri fiziko kaj astronomio.Li estis lernanto ĉe la Townsend Harris High School en Flushing (Nov-Jorkio Usono).
Satelito
Ĝia satelito estis malkovrita en 2019 de P. Pravec kaj aliaj uzinte observojn de, anoncita en majo 2019.
Sarmatoj
Sarmatoj estis irandevena nomada popolo, kiuj migris en la 6-4 jc. A.K. el Mez-Azio ĉirkaŭe de la Uralo, poste ili setlis en la terenoj de suda Rusio ĝis Pollando kaj orienta parto de la Balkano. Unu tribo de la Sarmatoj estis la Jazigoj, kiuj vivis en la 1-5-a jc. Inter la riveroj danubo kaj Tiso. Multfoje ili estas kunigataj kun kelkaj Slavoj kiel Poloj kaj Ukrainoj, en kiuj tomboj oni trovis elementojn de entombigo de Sarmatoj. La "Sarmatoj" nomiĝis malnovaj Poloj (plejmulte la nobelaro) dum Staropolska (Pola-Litova Unio, Respubliko de Ambaŭ Nacioj) kiu fariĝis unu el unuaj vastaj, naciaj konscioj en historio de la mondo kaj la propra megalomanio de Poloj.
Historio
La sarmatoj regis en la 5-a jarcento a.K. la regionon inter la Dono kaj la Uralo. Ili trairis la Donon en la 4-a jc. a.K. kaj okupis terojn de la skitoj. Ĝis la 2-a jc., ili transprenis de la skitoj la regadon en nuna exuropa suda Rusio.
La sarmatoj penetris en la romian provincon Moesia Inferior (nuna norda parto de Bulgario) dum regado de imperiestro Nero. Ili aliancis kun la germanaj triboj kaj minacis Romion en la 1-a jc. p.K. En la postaj jarcentoj, la sarmatoj okupis Dacion kaj la Sub-Danubion. Ilian forton rompis nur alveno de la gotoj en la 3-a jc., sed multaj el ili aliĝis al la gotoj kaj kune antaŭeniris en okcidenton. La disfalo de la sarmata regado komenciĝis post alveno de la hunoj (post 370). La sarmatoj aŭ asimiliĝis aŭ fuĝis okcidenten. En la 6-a jarcento, la sarmatoj malaperis el la historio.
Socio
La sarmatoj estis parenca popolo de la skitoj kaj ili estis same bone rajdistoj kaj batalantoj. Ili estas kapablaj en organizo de la registaro kaj de la politiko.
La sarmatoj ofertis ĉevalojn al dio de la fajro. La sarmataj fraŭlinoj – precipe en la frua epoko – batalis kun la viroj.
La socia sturkturo estis komence matriarĥata, poste tio transformiĝis al sistemo de la viraj tribestroj, pli poste al ia monarĥa sistemo. Tiun evoluon helpis la ĉevala batalado kaj disvastiĝo de la metalaj armiloj.
La plej riĉaj tombejaj akompanaĵoj aperis en suda Rusio, kiam jam okazis la socia dividiĝo. La sarmatoj havis longan glavon kun ligna prenilo, ornamita per oraj fibroj, ĉe la fino kun aĥata aŭ oniksa ŝtono. Ili ŝatis la geometrajn ornamaĵojn, krom tio la plantajn desegnaĵojn kaj riĉan kolorigon.
Polaj Sarmatoj
De la mezepoko en Pollando anoj de tiu lando ofte kunigis siajn avojn kun vandaloj kaj sarmatoj. Nur poste, dum la tempo de reĝado de Jagelonoj troviĝis la unuaj oficialaj opinioj pri la deveno de Poloj. Verkoj de Marcin Bielski, Marcin Kromer, Maciej Miechowita kaj en renesanca Andrzej Frycz Modrzewski ampleksas teoriojn, ke Poloj estas la idoj de Sarmatoj- la popolo kiu brave batalis kun antikvaj Romanoj. Pri la esploroj de tiuj scienculoj dubis poeto kaj verkisto Jan Kochanowski, kredanta je sia ideco de Sarmatoj, tamen dubanta je pruvoj de scienculoj. La historio de Sarmatismo en Pollando daŭras sendube de Sigismondo la 2-a Aŭgusto Jagelono, kiu estis unua reĝo kiu vestiĝadis en tradiciaj "Sarmataj" vestoj (ekzemple kontusz kaj żupan). En 16-a jarcento komenciĝas de Andrzej Frycz Modrzewski la ideologio kunigata kun Sarmatoj. Ĝi estas:
Reĝo Sigismondo la 2-a proponis ankaŭ ideon derompiĝi de la katolika eklezio kaj krei la Polan Eklezion similantan la Anglan, sed enfine li rezignis.
La Sarmata kulturo regulis pleje per la pioniereco en batalo, la virteco en ĉiuj sferoj de vivo, la kuraĝeco kaj saĝeco. Tiujn ideojn propagis Maciej Kazimierz Sarbiewski konata kiel Horatius Sarmaticus kaj ĝi estas plej konforme priskribita en unua pola nacia eposo Wojna chocimska (Batalo de Chocim) de Wacław Potocki. Potocki kontraŭstaris la malnovajn virtajn nobelulojn al siaj nuntempuloj kiuj fariĝis la malbonaj, fuŝaj al ideoj de Sarmatismo. La fuŝa Sarmatismo konata per la drinkemo kaj sensenca batalemo estis la sola konata Sarmatismo en klasikismo kiam scienculoj kiel Ignacy Krasicki kaj Franciszek Bohomolec revis pri kreado de Sarmato Klerigita. Sarmatismo estis ankaŭ la unua pola nacia konscio kiu laŭ historiistoj de ideo estis la unua konata nacia konscio tiel disvastigita en la socio. Ĝi vekiĝis kredeble dum la pola-sveda milito kiu fariĝis la milito pri la sendependeco de Pollando en 17-a jarcento. Plejmulto da partoprenantoj ne estis soldatoj sed popolandoj kontraŭantaj al detruo de la reĝlando. La ideo de Sarmatismo enfine ŝanĝiĝis en pola mesianismo kiun unue formigis Wojciech Dębołęcki, kreante la megalomanion. La megalomanio pligrandigis post la venka batalo de Vieno venkita de reĝo Johano la 3-a Sobieski. La fiereco estis tiel populara ke eĉ Johano Hevelio aldonis al la mapo de la steloj la konstelacion Scutum Sobiescianum. Sarmatismo ampleksis la multajn modojn kaj ritualojn en la nobelaro per kiu nobeluloj strebis plej diferenciĝi de aliaj nacioj. Ili kreis sian propran literaturon, filozofion, muzikon, pentrarton, arkitekturon kaj eĉ manieron de entombigo. Preskaŭ ĉiuj malnovaj Poloj kuniĝis kun la sarmatismaj ideoj. Malgraŭ la historiaj problemoj de la pola ŝtato la sarmatismo estas plu vivanta ideo inter inteligenculoj de Pollando.
Hans Egede
Hans Egede (n. la 31-an de januaro 1686 en Harstad, Norvegio – m. la 5-an de novembro 1758), estis norvega luterana misiisto, konata kiel la Apostolo de Gronlando. Li studis en la Universitato de Kopenhago kaj ekde 1706 laboris kiel pastoro. Pro lia legado, la pastoro interesiĝis pri la kolonio Gronlando kaj instigis al la Dana Registaro financi ekspedicion kun la celo reformigi la kolonion.
Li eliris el Bergen la 3-an de majo 1721 kun sia familio kaj tri ŝipoj. Alveninte al la okcidenta bordo de Gronlando la 4-an de julio, li rimarkis ke ne restis nordia loĝantaro en tiu regiono, pro kio li sindediĉis al la kristaniĝo de la loka loĝantaro. Li fondis Godthåb (Nuko), la ĉefurbo de Gronlando. Li estis grava ankaŭ por la ekiĝo de la komercado inter Danio kaj Gronlando. Li restis en la kolonio ĝis 1736, sed devis reveni al Eŭropo pro la sanstato. Li estis nomumita direktoro de la seminario de Kopenhago, kie studis la misiistoj por Gronlando. Li publikigis libron pri la natura historio de Gronlando.
Lia filo, Paul Egede, ankaŭ estis misiisto en Gronlando kaj kompletigis la komencan tradukon far lia patro de la Nova Testamento (1766). Krom tio li publikigis vortaron kun tradukoj de la inuktituta lingvo al la dana kaj latina (1750), gramatiklibro (1760) kaj kateĥismo (1756) en inuktituta.
Vidu ankaŭ
Konrad Kleinschmidt
Manuela Carmena
Manuela Carmena Castrillo [karMEna kasTRIjo] (Madrido, 1944) estas emeritiĝinta juristo kaj juĝisto, kaj urbestro de Madrido inter la 13a de junio de 2015 kaj junio 2019.
Carmena licenciiĝis pri ĵuro en 1965 ĉe la universitato Komplutensa. Tiun samam jaron ŝi aliĝis al la, tiam kontraŭleĝa, Komunista Partio de Hispanio, kaj en 1977 ŝi prezentiĝis ene de la listo de tiu partio por ĝenerala nacia voĉdonado. Ĉirkaŭ 1981 ŝi jam forlasis la organizaĵon.
Kiel ĵuristo, Carmena defendis laboristojn kaj arestitojn. Ŝi kunfondis la oficejon de porlaboristaj advokatoj kiuj estis poste mortigitaj de ekstremdekstraj teroristoj en 1977 (vidu: Mortigado de Atocha).
En 1981 Carmena iĝis juĝisto kaj en 1996 fariĝis voĉdonanto ĉe la Ĝenerala Konsilio de la Ĵura Povo (Hispane "Consejo General del Poder Judicial"), kaj daŭre aktivulis pri sociaj kaj politikaj aferoj.
En 2015 ŝi kandidatiĝis por la urbodomo de Madrid ene de la maldekstra partio "Ahora Madrid" (Nun Madrido), kreita specife por tiu voĉdonado kaj oficiale sendependa sed kun ligoj al Podemos kaj aliaj grupoj kun rilato al la movado 15-M. La 24an de majo Carmena iĝis la 2a plej sukcesa kandidato kun 31,85% de la voĉdonoj, post Esperanza Aguirre. Apogo de la socialisma partio donis al "Ahora Madrid" la necesan plejmulton kaj Carmena povis iĝi urbestro la 13an de junio.
En la balotoj de junio 2019 ŝi prezentiĝis sub nova partio, apartiĝinta de "Ahora Madrid", nomata "Más Madrid" (Plie Madrido). Ĝi estis la plej voĉdonata partio en la baloto, sed ne atingis plejmulton, kaj interkonsento inter la tri dekstremaj partioj okazigis la nomumon de José Luis Martínez-Almeida kiel nova urbestro. Manuela Carmena demisiis tuj poste kiel urbkonsilisto.
Konolfingen (stacidomo)
Konolfingen estas fervoja stacidomo en Konolfingen, Svislando.
Saint-André-de-Cubzac (stacidomo)
Saint-André-de-Cubzac estas franca stacidomo sur linio -, situanta en  Saint-André-de-Cubzac, en departemento Gironde, regiono Nova Akvitanio.
Temas pri stacidomo de Société nationale des chemins de fer français (SNCF), priservata de trajnoj Nova Akvitanio.
Rorodt
Rorodt estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Bernkastel-Wittlich de la federacia lando Rejnlando-Palatinato. Fine de la jaro la komunumo havis 0 loĝantojn. La loko situas en la plej okcidenta parto de Germanio: La limo al Luksemburgio foras ne pli ol 40 kilometrojn. Por komparo: Berlino estas en distanco de proksimume 620 kilometroj.
Saint-André-de-Cubzac (stacidomo)
Ĝi situas ĉe kilometra punkto (PK) de la linio Chartres - Bordeaux-St-Jean (500000).
Rorodt
La teritorio apartenas al komunumaro de la iom longa nomo Verbandsgemeinde Thalfang am Erbeskopf, prononco, do ligo de pluraj najbaraj komunumoj por komuna oferto de servoj por la loĝantoj.
Monto San Valentín
Monto San Valentín, Monte San Valentín, konata ankaŭ kiel Monte San Clemente, estas la plej alta monto en ĉilia Patagonio, nome en montaro Andoj, kaj la plej alta monto sude de 37°S senkalkulinte Antarkton. Ĝi staras ĉe la norda pinto de la Nordpatagonia Glaciejo.
La Monto San Valentín povas esti grimpita el Lago Leones, sudoriente, aŭ el Laguna San Rafael, okcidente. La ascendo estas longa kaj estas partikulare suferanta malbonan veteron. La akcidenta kaj morta indico estas tre alta.
Estis iome da konfuzo pri la precizeco de ties alto. Ĝi estis dekomence ĉirkaŭkalkulita je 3 876 m fare de Otto Nordenskjöld en 1921 sed poste oni kalkulis je 4 058 m. Tiu lasta estis plej ofte citita alto kaj estas citata ankaŭ tie ĉi. Franca grupo kiu grimpis San Valentín en 1993 inkludis du kalkulistojn, kiuj kalkulis alton de 4,080±20 m uzante GPS. En 2001 Ĉilia grupo mezuris 4,070±40 m, ankaŭ uzante GPS. Ankaŭ informoj per SRTM kaj per ASTER GDEM subtenas alton de pli ol 4,000 metroj. Tamen, ĉilia mapado per IGM donas nur 3,910 metrojn. Mapoj de ChIGM estas kutime akurataj kaj fidindaj, sed la pinto estas uniforme blanka (neĝa), kio estis kreinta problemoj al la kartografiistoj.
Ervin Barlai
Ervin Barlai laŭ hungarlingve kutima nomordo Barlai Ervin estis hungara arbara inĝeniero. Lia origina familia nomo estis Neuherz ĝis 1904, lia patro estis Béla Barlai.
Ervin Barlai naskiĝis la en Korompa (Hungara reĝlando, Aŭstrio-Hungario, nuntempa Krompachy en Slovakio), li mortis la  en Budapeŝto.
Biografio
Ervin Barlai maturiĝis en gimnazio en Selmecbánya en 1916. Li batalis dum la 1-a mondmilito, poste li akiris diplomon en Minada kaj Arbarkultura Altlernejo (Sopron) en 1923. Dum la studentaj jaroj li estis ankaŭ talenta violonisto. Post la diplomo li laboris en arbaroj de Bánokszentgyörgy kaj Lenti. Li konstruis arbaran fervojeton kaj segilan uzinon. Inter 1941-1944 li estis uzinestro en Munkács (tiutempe hungara urbo), depost la 2-a mondmilito li estris ĉiujn ŝtatajn arbarojn. Inter 1950 kaj 1960 li laboris en lignoindustria instituto, poste li pensiuliĝis. Li ricevis ŝtatan premion.
Ĥotono
Ĥotono (Choton) estas internacia planlingvo proponita de Pascal A. Kramm, el Nordrejn-Vestfalio, Germanio, en 2004. Ĥotono estas bazita sur la angla, germana kaj japana lingvo. La aŭtoro kontraŭas interlingvaon ĉar latineca, kaj, laŭ li la angla estas la "nature" uzata internacia lingvo kaj la germana estas la lingvo de plejparto de eŭropanoj.
Ekzemplo
1 ima Sembu welt häfte eins shprahCH mit säim wörd.
2 tabiing ost-e, hito findte flätland shinar-ni änd setlte soko.
NGC 4940
NGC 4940 (aliaj indikoj — ESO 269-42, IRAS13021-4658, PGC 45235) estas galaksio en konstelacio Centaŭro.
Ĥotono
Ekzemplo
3 itra säite einanda: "kom! maCHmasho renga änd feua itra saro." itra uhste renga shtat shtein änd tehr shtat mörtel.
NGC 4940
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Ĥotono
Ekzemplo
4 sorekara itra säite: "kom! baumasho ziti für ichra mit turm soko made skei, joh-ni maCHu name für ichra, So-ni ichra isnai ferstreute üba Sembu erd."
5 aba hashem komte daun joh-ni miru ziti änd turm hito iste bauing.
6 hashem säite: "if äs eins folk shprahCHing ein shprahCH itra häf beginte tuing kono, nichz itra plan tuing wil is unmöglich für itra.
7 kom! ikumasho daun änd konfuhs itras shpraCH, So itra wil wakanai sich."
8 So hashem ferstreute itra üba Sembu erd, änd itra shtopte bauing ziti.
9 dakara ziti iste namete babel, weil soko hashem konfuhste Sembu welts sprahCH; soko kara hashem ferstreute itra üba Sembu erd.
Eksteraj ligiloj
http://www.choton.org/
8247 Cherylhall
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de Cheryl L. Hall, kiu servis la planedosciencon de 1987 ĝis 2012 ĉe la Universitato Cornell kiel eldonistino de manuskriptoj por Icarus, internacia revuo de studoj pri la sunsistemo. Ŝi faciligis la eldonon de antaŭeniroj en ĉiuj kampoj de la planeda scienco, inkluzive studoj pri malgrandaj planedoj.
Santiponce
Santiponce estas urbeto kaj municipo de la Aŭtonoma Komunumo Andaluzio, en la provinco Sevilla, sude de Hispanio. La areo de la municipo estas 8 km2 kie loĝas 7794 geloĝantoj, do loĝdenso estas 974.2 loĝ./km2. Santiponce situas je 7 km de la provinca ĉefurbo Sevilla.
Romia urbo Italica
Santiponce situas sur la malnova romia Italica, kie naskiĝis la romiaj imperiestroj Trajano kaj Hadriano.
Demografio
Laŭ statistikoj de la andaluza registaro (SIMA, 2007) la 7794 geloĝantoj de la municipo Santiponce estas 3884 inoj kaj 3910 viroj. En la urba areo loĝas 7741 geloĝantoj, kaj aliaj 53 geloĝantoj loĝas dise en kamparo. Lasta konata nombro de naskiĝoj po jaro estis 112, 60 inoj kaj 52 viroj, kaj mortis 53, 31 inoj kaj 22 viroj. Tiel la natura kresko estis 59 (0.8%). La laborkapabla loĝantaro estis 3214 homoj (41.2%).
Trojeŝĉina (stacidomo)
Trojeŝĉina (Троєщина) estas fervoja stacio en Kievo, ĉefurbo de Ukrainio.
Yusuke Kondo (1986)
Yusuke Kondo (近藤 祐輔, n. ) estas japana futbalisto.
13174 Timossi
13174 Timossi estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la italaj geastronomoj Maura Tombelli kaj Ulisse Munari elde la stacio Cima Ekar de la observatorio de Asiago, apud Asiago en Italio.
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de la itala ĵurnalisto Aldo Timossi, iniciatanto de konvencioj, laborgrupoj kaj sciencaj kunvenoj rilataj al la progreso de studoj pri la planedoj kaj asteroidoj kaj ankaŭ al la projekto IMPACT (International Monitoring Program for Asteroid and Comet Threat aŭ "Internacia Programo de Superrigardo pri la Minaco de Asteroidoj jaj Kometoj").
Centra distrikto de Israelo
La centra distrikto (מחוז המרכז) estas unu el ses ĉefaj administraj unuoj de Israelo. Distrikta ĉefurbo estas Ramlo. En 2005 en la teritorio vivis loĝantoj.
La distrikto pludividiĝas al du subdistriktoj, nomataj נפות ("nafot", plurale; singulare nafa):
Joe Bugner
József Kreul naskiĝis la en Szőreg (nuntempa urboparto de Szeged).
Centra distrikto de Israelo
Subdistriktoj
Nigra tondilbekulo
La Nigra tondilbekulo, Rynchops niger, estas birdo simila al marbirdo ŝterno, unu el la tri tre similaj specioj de la familio de tondilbekuloj.
Centra distrikto de Israelo
Urboj
Nigra tondilbekulo
Disvastiĝo
Ĝi reproduktiĝas kaj en Norda Ameriko kaj en Suda Ameriko. Nordaj loĝantaroj migras vintre al pli varmaj akvoj de la Karibo kaj la tropikaj kaj subtropikaj marbordoj de la Pacifiko, sed la sudamerikaj rasoj moviĝas nur mallongdistancen laŭ la ĉiutagaj inundoj kiuj ampleksigas iliajn manĝoteritoriojn.
Aspekto
La Nigra tondilbekulo estas 40–50 cm longa kun enverguro de 107–127 cm. La maskloj pezas ĉirkaŭ 325 g kaj ĝis 350 g, dum la ino estas sufiĉe pli malgranda kaj ĉirkaŭ 235 g peza. La interna parto de la beko estas ruĝa kaj ankaŭ estas ruĝa la baza parto, tio estas inter duono kaj triono de la supra makzelo kaj kvarono de la suba makzelo. La resto estas nigra. La suba makzelo pli longa kaj fleksebla. La okulo havas malhelbrunan irizon kaj katecan vertikalan pupilon, unika ĉe birdo. La kruroj estas ruĝaj.
Nereproduktuloj havas pli palajn kaj brunajn suprajn partojn, kaj blankan nukokolumon. Nematuruloj havas brunajn suprajn partojn kun blankaj plumopintoj. La frunto, subflugiloj kaj subaj partoj estas blankaj kiel ĉe plenkreskuloj.
La Nigra tondilbekulo havas tri subspeciojn:
Kutimoj
La Nigra tondilbekulo reproduktiĝas en izolitaj grupoj en sablaj bordoj kaj strandoj de Ameriko. Antaŭ pariĝado okazas grupa persekuta flugado de maskloj al inoj; poste la masklo montras sin ceremonie. Nesto estas nur truo en la sablo, sed kiun la paro konstruas ceremonie dum preskaŭ unu semajno. La ino demetas el tri ĝis sep -sed plej ofte 4 aŭ 5-malhelsablokolorajn aŭ bluecajn ovojn. La idoj elnestiĝas tuj post eloviĝo kaj kaŝas sin nevideble en sablotruoj kie ili estas kovritaj de la gepatroj kontraŭ varmego. Ili eĉ povas fosi siajn proprajn truetojn. Gepatroj manĝigas la idojn preskaŭ nur dumtage kaj neniam dumnokte kiam ĉiuj plenkreskuloj forlasas la kolonion por manĝi ekstere. Kvankam la makzeloj estas samlongaj je eloviĝo, ili rapide malegaliĝas dum kreskado.
La voĉo estas bojanta kak-kak-kak. Ili estas pli bruemaj kiam iĝas mallumo.
La Nigra tondilbekulo havas leĝeran gracian flugadon per regulaj frapadoj de siaj longaj flugiloj. Ili ofte manĝas en grandaj aroj, flugante malalte super la akvosurfaco kun la suba makzelo skrapanta la akvon kaj la supra malferma serĉe de etaj fiŝoj aŭ krustuloj, prenataj per tuŝado dumtage sed ĉefe dumnokte. Ili ripozas longdaŭre socie en sablejoj ĉe riveroj, estuaroj, akvobordoj aŭ lagetoj.
Ili vivas ĝis 20 jarojn.
Osvětimany
Osvětimany estas kampurbo en la distrikto Uherské Hradiště en la regiono Zlín de Ĉeĥio. Ĝi situas proksimume 15 km okcidente de urbo Uherské Hradiště en montaro Chřiby. En la municipo vivas.
Historio
La unua skriba mencio pri la komunumo estas el la jaro 1350.
Brajlo de IFA
Brajlo de IFA estas moderna normo por kodi Internacian Fonetikan Alfabeton (IFA) per brajlaj literoj.
Brajlo de IFA ne samas kun brajla skribo de iu lingvo, do oni devas apartigi skribitan per IPA tekston disde ordinara teksto per kvadrataj krampoj aŭ per oblikvoj.
Simplaj literoj
26 latinaj literoj estas samaj, kiel en la angla brajlo:
Krome, estas sekvaj literoj:
Digrafoj
Simile, en digrafo la signo servas por fari malgrandan majusklan varianton de sekva post ĝi simpla litero (kaj faras la signojn ⟨ɟ⟩ el ⟨j⟩ kaj ⟨ʢ⟩ el ⟨ʔ⟩).
La signo estas uzata por aldoni supran voston aŭ buklon k.s., kaj krome, por fari la signojn ⟨ɞ⟩ el ⟨ɛ⟩ kaj ⟨ʡ⟩ el ⟨ʔ⟩.
La signo estas uzata por trastrekitaj signoj de vokaloj:
La signo estas uzata por aliaj hokoj, strekoj kaj turnoj.
La signo estas uzata por klaketoj. Malsame al ordinara IFA, ne ekzistas la diferenco inter la novaj kaj malnovaj signoj por ili.