cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Tarsila do Amaral
Começou a aprender pintura em 1917, com Pedro Alexandrino. Mais tarde, estuda com George Fischer Elphons. Em 1920, viaja a Paris e freqüenta a Académie Julien, onde é orientada por Émile Renard. Na França, conhece Fernand Léger e participa do Salão Oficial dos Artistas Franceses de 1922, desenvolvendo técnicas influenciadas pelo cubismo. De volta ao Brasil, em 1922, une-se a Anita Malfatti, Menotti del Picchia, Mário de Andrade e Oswald de Andrade, formando o chamado Grupo dos Cinco, que defende as idéias da Semana de Arte Moderna e toma a frente do movimento modernista no país.
Magyarnándor
Situo
Magyarnándor situas en valo, laŭ rojo, laŭ flankovojoj, laŭ fervojo Aszód-Balassagyarmat. La lasta urbo troviĝas 15, Rétság 20 km-ojn.
Tarsila do Amaral
Apesar de integrar-se ao Modernismo que surge no Brasil não participou da "Semana de 22"
Magyarnándor
Historio
La unua mencio devenis el 1287. En la 16-a jarcento la vilaĝo apartenis al la Osmana Imperio. Tiam ĝi nomiĝis Landor. La fervojo atingis Nándor-on en 1896.
50855 Williamschultz
Malkovro
Ĝi estis malkovrita la en la kadro de la astronomia kampanjo Catalina Sky Survey, elde la Stacio Catalina de la Observatorio Steward kaj elde la Observatorio de Monto Lemmon, proksime de Tucson (Arizono, Usono).
Nomo
Ĝi estas nomita en memoro de William Schultz, Jr. (1904 – 1975), de la lerneja sistemo Cranbrook en Bloomfield Hills (Miĉigano) de 1930 ĝis 1975. Homo kun multenombraj interesoj (astronomio, mineralogio, amatora radio), li reprovigis la Observatorio Cranboock (nun Hulbert). Li konstruis la unuan planetarion, fariĝante la unua Loĝanta Astronomo.
Tarsila do Amaral
Representações na cultura
Tarsila do Amaral já foi retratada como personagem no cinema e na televisão, interpretada por Ester Góes no filme "Eternamente Pagu" (1987), Eliane Giardini nas minisséries "Um Só Coração" (2004) e "JK" (2006).
Henrik Hetzel
Henrik Hetzel [hecel], laŭ hungarlingve kutima nomordo Hetzel Henrik estis hungara bestokuracisto, altlerneja instruisto. Lia familia nomvarianto estis Hetzl.
Kameno
Kameno estas ankaŭ urbo en Bulgario. Kameno estas parto de ĉambro en malnovaj domoj, kiu estas tiel masonita, ke oni povas tie bruligi fajron sen danĝero de incendio aŭ asfiksio.
Tarsila do Amaral
-->
Kameno
Laŭ Francisko Azorín Kameno estas Masonita aŭ metala fajrujo kun fumokondukilo por hejtado, kuirado, k.c. Li indikas etimologion el greka kaminos (forno) el kapnos (fumo) kaj de tie la latina caminus. Kaj li indikas terminojn kamentubo, kamenmitro, kamenkapuĉo, kamenisto.
Semjénháza
Semjénháza [ŝemjEnhAza], kroate Pustara estas malgranda vilaĝo en Hungario, en regiono Okcidenta Transdanubio, en departemento Zala, en subregiono de Letenye.
Situo
Semjénháza situas sur tre mildaj deklivoj, laŭ flankovojoj. Letenye troviĝas 12, Nagykanizsa 16, Csurgó 30 km-ojn.
Historio
La loko estis loĝata jam dum la kuprepoko. La unua skriba mencio devenis pri la vilaĝo el 1373 en formo "Semyenfeulde". En la 16-a jarcento la vilaĝo trovis sin en fronto inter Osmana Imperio kaj Habsburga Imperio, tial la turkoj bruldetruis ĝin en 1548. La rehomiĝo en 1723 okazis. En 1945 oni disdonis parcelojn el la grandbieno al 115 malriĉaj vilaĝanoj. En 1960 Semjénháza ricevis la titolon "Kooperativa Vilaĝo". Vilaĝservoj estas aŭtonomio de kroatoj, lernejo, poŝto.
Kameno
Priskribo
Kameno povas enteni interne fornon, stovon kaj estas produktita el briko, kahelo, ŝamoto, marmoro. Ekstere de la kameno estas ofte elformita breto (kamenbreto), supre oni formas konusforman kamenkapuĉon, kiu kondukas la fumojn en la kamentubojn.
La kastelaj kamenoj estas ofte ornamitaj de skulptaĵoj.
Kameneto estas malgranda kameno, ofte ĉirkaŭita per feraj kradaĵoj.
Henrik Hetzel
Biografio
Henrik Hetzel akiris bestokuracistan diplomon en Veterinara Akademio de Budapeŝto en 1897. Komence li estis asistanto de Béla Plósz samloke, poste inter 1907–1923 ŝtata bestokuracisto. Intertempe en 1916 li doktoriĝis en la altlernejo (pli frue akademio). Li fondis akuŝologian katedron en la altlernejo en 1918 kaj instruis ĝin ĝis 1946, poste li emeritiĝis. En 1919 li ricevis la instruan rangon titulara eksterordinara profesoro, en 1924 publika eksterordinara profesoro, en 1927 ordinara profesoro. Li estis ankaŭ klinikestro (1926-1946) kaj katedrestro (1929-1946), dekano en la studjaro 1938. Li verkis en 1914 la unuan hungaran bestkuracistan akuŝologian lernolibron. Lia edzino naskis filon.
Jasper V. Wall
Jasper V. WALL estas kanada astronomo.
Li estis bakalaŭro de la Reĝina Universitato de Kingston (Ontario) en 1963, ricevis magistron ĉe la Universitato de Toronto en 1965 kaj doktorecon de la Aŭstralia Nacia Universitato de Kanbero en 1970.
Laŭ Minor Planet Center li kunmalkovris la hungarian asteroidon 3101 Goldberger la kun Eleanor Francis Helin kaj Gavril Grueff.
Roncq (stacidomo)
Roncq estas nepriservata franca varstacidomo sur linio -, situanta en  Roncq, en departemento Nord, regiono Hauts-de-France.
Temas pri stacidomo de Société nationale des chemins de fer français (SNCF).
Ĝi situas ĉe kilometra punkto (PK) de la linio Somain - Halluin (268000).
Valdaj
Valdaj (Валдай) estas urbo en Novgoroda provinco en Rusio. Valdaj estas administra centro de la distrikto Valdajskij. La urbo situas en Valdaja Altaĵo, ĉe la lago Valdajskoje, je 140 km sud-oriente de Velikij Novgorod. La urbo situas en la nacia parko Valdajskij
Historio
La unua mencio de la nomo “Valdaj” toviĝas en la betulŝela dokumento № 740, kiun oni datas de 1140–1160. En la dokumento, verŝajne, oni skribas pri imposto de Valdaj, eble temas pri la tuta regiono apud la samnoma lago. Unuafoje sendube la loĝlokon oni mencias en kronikoj ĉe la jaro 1495. Ekde 1770 Valdaj havas statuson de urbo.
Valdaj situis ĉe la vojo inter ambaŭ rusiaj ĉefurboj, la malnova kaj la nova: Moskvo kaj Sankt-Peterburgo. Faritaj en Valdaj sonoriletoj estis famaj en tuta Rusio. Nun en la urbo ekzistas la muzeo de sonoriloj (kaj sonoriletoj), kaj ĝis nun la plej ordinara memoraĵo, kiun oni aĉetas dum vizito en la urbo estas sonorileto.
En la urbo estas fervoja stacio. En jaro 1959 la urbo havis 10.6 mil loĝantojn. En jaro 2002 la urbo havis 18.7 mil loĝantojn.
Toksino
Toksino estas veneno produktita biologie. Ĝi kapablas kaŭzi gravan eĉ mortigan malsanon. Precipe mikroboj produktas toksinojn.
Tervanga hilofilo
La Tervanga hilofilo (Hylophilus muscicapinus) estas specio de birdo de la familio de Vireedoj kaj genro de Hylophilus, kiuj estas malgrandaj paserinoj de Sudameriko, pli verdecaj birdoj ol la tipa en la familio genro de Vireoj, el kiu ĝenerala koloro devenas la nomo, esperantigita kiel Hilofiloj aŭ pli kompreneble verduloj.
Ĝi troviĝas en Bolivio, Brazilo, la tri Gujanoj kaj Venezuelo. Ties natura habitato estas subtropikaj aŭ tropikaj humidaj arbaroj de malaltaj teroj.
Ĝi estas specio de olivverdecaj supraj partoj (dorso kaj flugiloj) kaj grizaj kronoj kaj traokula strio. Estas ruĝecaj superokula strio kaj pli terbruneca vango, kio nomigas la specion. La gorĝareo kaj brusto montras ruĝecan nuancon kaj en brustoflankoj kaj subvosto estas flavecaj partoj. La ventro estas blankeca. La beko estas rozkoloreca kaj la kruroj grizecaj.
Zegrze (vilaĝo)
Zegrze (vilaĝo) (prononcu: Zegĵe) estas vilaĝo en Pollando, en Mazovio, en distrikto Legionowski, en Serock-komunumo, situanta ĉe la Zegrze-lago.
Ĝis la jaro 1954 estis Zegrze komunumo. Dum la jaroj 1975–1998 la vilaĝo administracie apartenis al la Varsovia Vojevodio. Najbaraj vilaĝoj: Nieporęt kaj Jadwisin.
Tra tuta Zegrze trairas kvarlena la landa vojo n-ro 61.
En Zegrze funkcias la Centro de Eduk-komunikado kaj Informadiko.
Historio
Post la Dua Mondmilito, la 13-an de junio 1963 oficiale oni malfermis plaĝon en Zegrze kiu fariĝis la loko por libertempaj ferioj de varsovianoj. Tie troviĝas la ĉasista palaco el 19-a jarcento (nun la Hotelo Palaco en Zegrze) kaj kazino. Turisme valora estas la fortikaĵoj: la Granda Fortikaĵo "Ordon" kaj la Malgranda Fortikaĵo "Karlinek" (vidu la apudajn fotojn).
Nun la Granda Fortikaĵo "Ordon" estas posedaĵo de la Pola Nacia Banko por konstrui tie la trezorejon, do tie oni metos la rezervojn de Pola Nacia Banko kaj tie estos la komputil-centro.
En Zegrze estas la garnizona paroĥejo de Sankta Ĉefanĝelo Gabrielo kun moderna preĝejo (vidu du apudajn fotojn).
111571 Bebevio
111571 Bebevio estas troja asteroido de Jupitero, ano de la tiel nomata « Greka Tendaro », tie estas, kiu orbitas ĉe la punkto de Lagrange L4 de la sistemo Suno-Jupitero.
117-a IOK-sesio
La 117-a sesio de la Internacia Olimpika Komitato okazis en Singapuro ekde la 2-a ĝis la 9-a de julio 2005. La kunveniĝo precipe gravis pro tio, ke la komitato plenumis du gravajn balotojn. La unua baloto elektis Londonon kiel la oficialan olimpikan urbon por la Somera Olimpiko 2012. La dua baloto reviziis la 28 sportfakojn reprezentitajn en la Someraj Olimpikoj.
La 114-a sesio de la IOK, en 2002, estis limiginta la somerolimpikan programon al maksimumo de 28 sportoj, 301 eventoj, kaj 10 500 atletoj. Tri jarojn poste, en la 117-a IOK-sesio, oni faris la unuan plej gravan programrevizion, kiu rezultis en la ekskludo de basbalo kaj de softbalo el la oficiala programo de la Londonaj Ludoj de 2012. Ekde tiam ne estis interkonsento por la promocio de aliaj du sportoj: la programo de 2012 aperigis ĝuste 26 sportojn. La ludoj de 2016 kaj 2020 revenis al maksimumo de 28 sportoj kun aldono de rugbeo kaj golfo.
111571 Bebevio
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de la itala skermistino en rulseĝo Beatrice Maria Adelaide Marzia Vio, konata kiel " Bebe Vio ". Ŝi gajnis je la Somera Paralimpiko 2016 kaj 2020. Ŝia entuziasmo kaj ĝojo vivi estas eksterordinara ekzemplo de psikologia rezisto kaj renaskiĝo post malfacilanta malsano.
5488 Kijosato
5488 Kijosato estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la japana astronomo Satoru Otomo elde Kijosato.
Nomo
Ĝi ricevis la nomon de la vilaĝo Kijosato (japane 清里村, Kiyosato-mura) de la urbo Hokuto (Gubernio Jamanaŝi, Japanio), kie loĝas la malkovrinto kaj kie li konstruis sian observatorion.
PSLV
La Polar Satellite Launch Vehicle (mallongigite : PSLV, hinde : ध्रुवीय उपग्रह प्रक्षेपण यान) estas lanĉoveturilo disvolvita de la Barata Organizo pri Kosmo-Esplorado (BOKE). Estas nereuzebla lanĉosistemo.
Janus Cornarius
Janus Cornarius (1500-1558) ankaŭ konata kiel Johann Haynpol aŭ Johan Hagenbut, estis germana humanisto, filologo, kuracisto, helenisto, latinisto kaj tradukisto. Lerta filologo, Kornaro specialiĝis en eldonado kaj tradukado de grekaj kaj latinaj medicinaj verkistoj kun avida produktemeco, kaj aparta intereso pri farmakologio, kaj la efiko de la vivmedio sur la sano kaj la homa korpo.
Tre frue li laboris kun la greka poezio kaj pli malfrue kun la greka filozofio. Laŭ deklaroj de Friedrich August Wolf, li estis granda admiranto de la grekoj. Patristikaj tekstoj de la 4-a jarcento estis lia alia intereso. Kelkaj el liaj libroj malaperis, inkluzive de verko pri la kaŭzoj de la pesto kaj kolekto de lernobjektoj por medicinaj studentoj.
Biografio
Detaloj pri la vivo de Kornaro troviĝas parte en la granda latina biografio fare de Melchior Adam en la verko "Vitae Germanorum medicorum" ("Vivoj de la germanaj kuracistoj", 1620). Kornaro estis filo de ŝufaristo, kaj adoptis sian latinan kromnomon kiam li estis 20-jara. La toponimo "Zuiccaulensis" (el Zwickau, lia naskiĝurbo) kelkfoje estas aldonita.
Kornaro komencis sian edukadon en la latina lernejo en sia naskiĝurbo Zwickau. Li studis kun Petrus Mosellanus en Lepsiko enmatrikuliĝinte en 1517 kaj ricevinte sian bakalaŭrecon pri artoj en septembro 1518. En la 30-a de majo 1519 li enmatrikuliĝis en la Universitato de Wittenberg kie li ricevis sian majstrecan gradon en la 24-a de januaro 1521 kaj licenco pri medicino en la 9-a de decembro 1523.
Tre eble li estis en Wittenberg kiam la "Profetoj de Zwickau", anti-aŭtoritateca anabaptisma movado provis superregi lian naskiĝurbon en 1521. Ili estis venkataj kaj disbatitaj de Marteno Lutero, en 1522. Oni scias ke Kornaro kondamnis la anabaptistojn, ĉar tion li klarigas en sia libro pri la pesto, en kiu li argumentas ke aparta epidemio en Vestfalio estis sendita kiel puno de Dio pro iliaj aktivecoj.
Post sperti ĉi-politikajn kaj spiritajn malordojn, Kornaro komencis vojaĝon serĉe de sia animo tra Eŭropo kaj vizitis Livonion, Svedion, Danion, Anglion, Francion kaj Nederlandon, kie li vivis en la domo de la humanisto Simon Riquinus (1501-1559). Dum lia serĉo pri laboro, li ekloĝis en Bazelo dum kelka tempo, kie li donis lecionojn pri la greka medicino en la Universitato de Bazelo.
Kun lia dua edzino li havis kvar infanojn. Dum la resto de sia vivo li aktivis kiel kuracisto kaj profesoro pri Medicino samkiel fekunda eldonisto kaj tradukisto. Leonhart Fuchs, profesoro pri medicino en Tübingen akre kritikis la tradukaĵojn de Kornaro, asertinte kun malmulta fundamento ke li vere ne majstris la grekan kaj ke li ne verkis en la latina kun la pureco de la lingvo. Kornaro respondis al li kun sia verko "Vulpecula excoriata", Frankfurto, 1545.
Kornaro konatiĝis kun la granda humanisto Erasmo de Roterdamo kiam li vivis en Bazelo. Erasmo enkuraĝigis lin persisti kun lia verkaro en la tradukado de grekaj tekstoj en la latinan, ĉar la antikva greka estis malmulte konata, sed la latina estis vivanta lingvo uzata kiel internacia lingvo inter la erudiciuloj. Erasmo leteris al li post kiam Kornaro reiris al sia naskiĝurbo Zwickau, kaj kutime la humanisto sin direktis al Kornaro kiel "ornatissime Cornari" (pli-malpli "Mia rafinita amiko Kornaro").
Plejmulto el la verkoj de Kornaro estis presitaj de Hieronimo Frobeno kaj Nikolaus Episkopius, la Maljuna (1501-1553). Andrea Alciato dum kelka tempo kunlaboris kun li, kaj ili traktis pri la demando de la uzo de bildoj kune kun tekstoj. Iam interparolante pri verko de la botanikisto Dioskorido, Kornaro asertis ke la planto-bildoj ne alportas bonfaron al la legantoj, kiuj neniam vidis apartan specimenon "vivam et naturalem" ("vivanta kaj en la naturo"). Li ankaŭ argumentis ke la statika kvalito de iu bildo estas erara vojo, ĉar plantoj ŝanĝiĝas laŭ iliaj medioj.
Penso de Kornaro
"Mia celo ne estas ĉarmigi la okulojn, sed nutri la menson kaj la spiriton por veki la kritikan pensadon"
Flago de la Marŝala Insularo
La flago de la Marŝala Insularo, insulo-nacio en la Pacifiko, estis adoptita komence de mem-administrado, la 1-an de majo 1979.
La Marŝala Insularo estis parto de la Kuratora Teritorio Pacifikaj Insuloj, administrita de Usono, de kiu la Marŝala Insularo kaj Mikronezio disiĝis. En komuneco kun aliaj insulonacioj en la regiono, tiu flago havas la simbolan reprezentadon de la loko de la insuloj ene de la oceano. La altiĝanta diagonala grupo reprezentas la ekvatoron, la stelo super reprezentado de tiu Norda duongloba insularo. La blankaj kaj oranĝaj partoj de la grupo reprezentas, respektive, la sunleviĝon kaj la sunsubiron, same kiel simbolanta pacon kaj kuraĝon. La 24 punktoj de la stelo reprezentas la nombron de distriktoj, dum la kvar longformaj pintoj reprezentas la ĉefajn kulturajn centrojn de Majuro, Jaluit, Wotje kaj Ebeye.
Beslé (stacidomo)
Beslé estas franca stacidomo sur linio -, situanta en  Guémené-Penfao, en departemento Loire-Atlantique, regiono Luarlandoj.
Temas pri stacidomo de Société nationale des chemins de fer français (SNCF), priservata de trajnoj.
Ĝi situas ĉe kilometra punkto (PK) de la linio Rennes - Redon (468000).
Panorama (televida serio)
Panorama estas fama brita televida serio, kiu proponas novaĵraportojn tra la tuta mondo. Ĝi estis fondita la 11-an de novembro 1953 sur la televidkanado BBC One kaj celis koncentriĝi sur enketĵurnalismo. La unua prezentanto estis Pat Murphy, kiu ankaŭ estis ĵurnalisto de la gazeto Daily Mail. Ĝi nun estas prezentata de Jeremy Vine.
Ĝi inspiris samnoman germanan televidserion.
Joanne Harris
Joanne Michèle Sylvie HARRIS (naskiĝis la 3-an de julio 1964 en Barnsley, Yorkshire) estas angla verkistino.
Biografio
Joanne Harris naskiĝis en franc-angla familio (ŝia patrino estas francino, ŝia patro estas anglo). Ŝi lernis en knabina lernejo en Wakefield kaj en kolegio en Barnsley, poste ŝi studis modernajn kaj mezepokajn lingvojn en Kembriĝo. Post la fino de studado ŝi laboris kiel vendisto, poste ŝi dum 15 jaroj instruis la francan lingvon en knablernejo en Leeds, gvidis kurson pri la franca literaturo en la Universitato de Sheffield.
La unua romano de Joanne Harris, The Evil Seed, aperis en 1989, sed nek ĝi, nek la dua romano, Sleep, Pale Sister, havis notindan sukceson. Tamen la tria romano, la mistika melodramo Chocolat, okupis la unuan lokon en la listo de furorlibroj de London Sunday Times kaj trafis en la mallongan liston de la Whitbread-premio en la kategorio "Romano". La kinokompanio Miramax Films aĉetis la filmigrajton. Danke al la sukceso de la filmo Chocolat kun Juliette Binoche kaj Johnny Depp kiel ĉefrolantoj la romano iĝis ankoraŭ pli populara en la mondo.
En aŭgusto 2007 Joanne Harris publikigis sian unuan libron por infanoj kaj junuloj, Runemarks.
Joanne Harris partoprenas kiel basgitaristo en muzikgrupo, kiun ŝi organizis, estante 16-jara. Ŝi lernas la norenan lingvon. Joanne Harris loĝas kun siaj edzo Kevin kaj filino Anouchka nemalproksime de sia naskiĝloko.
Provenchères-sur-Fave (stacidomo)
Provenchères-sur-Fave estas franca stacidomo sur linio - Saint-Dié, situanta en  Provenchères-sur-Fave, en departemento, regiono Grand Est.
Temas pri stacidomo de Société nationale des chemins de fer français (SNCF), priservata de trajnoj Grand Est.
Ĝi situas ĉe kilometra punkto (PK) de linio Strasbourg-Ville - St-Dié (110000).
Pasvorto
Pasvorto plej ofte estas ligita al uzantonomo, kiu identigas kiu aŭ kio volas havi aliron al certa loko aŭ informero. Pasvorto estas sekreta, kaj uzantonomo estas kutime publika.
Enigon de uzantonomo kaj pasvorto oni kutime nomas "ensaluti" aŭ "saluti"; forlason de sesio oni nomas "elsaluti" aŭ "adiaŭi".
Sekureco de pasvorto
Malbonintenca kodumulo povas kaŝe ekhavi aliron al sekretaj informoj se tiu persono ekscias la pasvorton. Tial pasvorto en profesia medio estas ofte komplika kaj regule ŝanĝata. Averaĝa komputilo povas trovi pasvorton de 5 signoj ene de kelkaj horoj. Pasvorton de 6 signoj retrovi daŭras kutime kelkajn tagojn. Por esti pli certa, ofte pasvorta signoĉeno konsistas el kombino de teksto kaj ciferoj, minusklaj kaj majusklaj literoj kaj de aliaj simboloj.
Vasa
La nomo Vasa aŭ Wasa havas plurajn signifojn, el kiuj la plej multaj rilatas al la unua:
NGC 2332
NGC 2332 (aliaj indikoj — UGC 3699, MCG 8-13-79, ZWG 234.75, PGC 20276) estas galaksio en konstelacio Linko.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Gavril Grueff
Gavril Grueff estas itala astronomo.
Li kunmalkovris, laŭ Minor Planet Center, la hungarian asteroidon 3101 Goldberger la kun Eleanor Francis Helin kaj Jasper V. Wall.
Maria Quitéria
Fruaj jaroj
Maria Quitéria de Jesus naskiĝis en Licurizeiro, en la paroĥo de São José das Itaporocas (nun lokita en Feira de Santana), Bahio. Ŝi estis la plej aĝa filino de farmisto Gonçalo Alves de Almeida kaj Quitéria Maria de Jesus.
Dătășeni
Dătășeni [dətəŝenj] (hungare: Marosdátos [maroŝdatoŝ]) estas vilaĝo en Rumanio inter Luduș kaj Iernut. Administre ĝi apartenas al la komunumo Cuci.
Dătășeni situas sur la norda bordo de la rivero Mureș.
Loĝantaro
En 1910 ĝi havis 633 loĝantojn (rumanoj) kaj en 1992 416 (rumanoj).
Historio
Ĝia unua skriba mencio estas el 1263. En la mezepoko ĝi estis hungara servutulvilaĝo. Ĝia hungara loĝantaro pereis en 1658–1661 dum la turkaj-tataraj detruoj. Ĝis 1919 ĝi apartenis al Hungario (Torda-Aranyos).
Percy Jackson kaj la Olimpanoj
Percy Jackson kaj la Olimpanoj - angle Percy Jackson & the Olympians, ofte mallongigata al nur Percy Jackson, en aliaj lingvoj koresponde - estas pentalogio (do serio de kvin libroj) de romanoj pri aventurado, mitologia fikcio kaj fantasto, de la usona verkisto Rick Riordan. Pli ol 45 milionoj da kopioj de la libroj estis venditaj en pli ol 35 landoj.
La unuopaj libroj estas
Poste, inter la jaroj 2010 kaj 2014 kvin suplementaj libroj estis publikigitaj je la seria nomo La Herooj de Olimpo. Ili daŭrigas la rakonton, sed ankaŭ havas multajn novajn elementojn kaj estas memstara pentalogio.
Ekde de 28-a de oktobro 2011, la serio Percy Jackson kaj la Olimpanoj estis en la listo de plej sukcesaj infanlibroj de la gazeto New York Times por 223 semajnoj. La unua libro estis adaptita en kinartan filmon en 2010, kiu estis komerce sukcesa, sed ricevis miksitajn recenzojn. Filma adapto de la dua libro estis publikigita en 2013.
La ĉefa rolulo
Evoluo de la rolulo Percy Jackson komenciĝis kiam Rick Riordan en la printempo de 2002 komencis inventi rakontojn por sia filo Haley, knabo en la dua jaro de elementa lernejo, kiu ricevis la medicinajn diagnozojn atentomanka-hiperaktiva perturbo kaj disleksio. La filo Haley Riordan, komencis studi la grekan mitologion kaj demandis al la patro rakonti al li enligitajn rakontojn bazitajn je tiuj mitoj. Kiam al la patro elĉerpigis ideoj, Haley proponis, ke li faras novajn historiojn kiu kombinis ekzistantajn mitologiajn rolulojn kun novaj personaĵoj. Tio kondukis la patron al kreo de la fikcia figuro de Percy Jackson kaj la rakonto de liaj vojaĝoj tra Usono por reakiri la fulmo-kreilon de Zeŭso, la plej potencan armilon de la ĉefdio. Haley tiam sugestis al la patro surpaperigi la rakonton kiel romano. Rick Riordan, laboranta kiel mezlerneja instruisto, donis la manuskripton al kelkaj el liaj lernejanoj por legado kaj enprenis iliajn komentojn kaj sugestojn, antaŭ serĉi eldoniston por la romanoj.
La verkisto diris ke la origina rolulo Percy Jackson estis "inspirita de la propra lukto de la filo" en la lernejo. Haley kaj Percy havas la saman aĝon kaj kundividas plurajn trajtojn, kvankam ili estas neniel la sama persono. Rick Riordan ankaŭ deklaris ke Percy havas la senton de humuro, kiun li mem havis en tiu aĝo, kaj krome memorigas pri la trajtoj de multaj el liaj lernejanoj de la antaŭaj jaroj.
En la rakonto, Percy Jackson estas portretita kiel duondio, la filo de la virino Sally Jackson kaj de la greka dio Pozidono. La naskiĝtago de Percy estas la 18-a de aŭgusto; en la unua romano de la serio, La Fulmo Ŝtelisto, li havas dek du jarojn. Li ricevis la medicinajn diagnozojn atentomanka-hiperaktiva perturbo kaj disleksio, eble pro tio ke li seninstrue kapablas legi la antikvan grekan lingvon kaj havas "batalkampajn refleksojn".
Lia personeco estas priskribita kiel "ŝanĝiĝema kiel la maro" kaj malfacile antaŭdivenebla - kun la grava escepto, ke li estas firme lojala al siaj amikoj kaj familio. La diino Atena priskribas tion kiel lian "fatalan difekton". Liaj magiaj "potencoj", kiuj komenciĝas malgrandaj kaj evoluiĝas kiel la libroj daŭrigi, inkluzivas stiradon de akvo, faradon de uraganoj, spiradon sub la akvosurfaco, kaj paroladon al ĉevalo-similaj bestoj kaj fiŝoj. Li ankaŭ iĝas elstara glavo-batalanto kaj gvidanto. Dum la evoluo de la romano, Percy kreskas pli memcerta kaj kuraĝa.
Filma serio
En la filma serio rolulas inter alie
Ĉasveneno
Ĉasveneno aŭ bestveneno estas toksino produktata de besto. Ĝi povas venenigi per piko, injekto, mordo, aŭ tuŝo.
Esperante malofte necesas distingi inter ĉasveneno kaj veneno. Anglalingve, ekzemple, la vortoj venomous kaj poisonous uziĝas distingi inter veneniga besto - tiuj kiuj ĉasas aŭ aktive defendas sin per veneno - kaj venena besto - manĝante aŭ tuŝante ĝin oni veneniĝas.
Abol-Gasem Ferdousio
Hakim (Majstro) Abol-Gasem Ferdousio (en la esperantlingva literaturo ankaŭ literumata Ferdoŭsio, persa: بوالقاسم فردوسی, latinliterigo laŭ la normo DIN 31635 Abū ʾl-Qāsim-i Firdausī, ankaŭ en angla latinliterigo Ferdowsi), estas konsiderata kiel "la rekreinto de la persa lingvo" kaj  la plej granda persa poeto, aŭtoro de la Ŝahnameo, la persa nacia epopeo. Li verkis la plej grandan epopeon en la persa lingvo, nomata Ŝahnameo (Ŝah-libro aŭ libro de reĝoj), naskiĝis en irana provinco Ĥorasano en la vilaĝo Bāž (prononco "Baĵ") apud la urbo Tuso, ĉirkaŭ jaro 940 p.K. Li forpasis supozeble ĉirkaŭ 1020 p.K.
La vivokazaĵoj de la majstro Abol-Gasem Ferdousio, ĝuste kiel la ravaj rakontoj de lia ĉefverko Ŝahnameo, estas allogaj historie kaj miksitaj kun legendoj. Ferdoŭsio per Ŝahnameo, re-temigis la persan, ekflorigis ĝin per reaplikado de pure persaj vortoj, kaj faris el ĝi akson por naciaj konscienco kaj identeco inter ĉiuj irananoj. Li estas tiele nomita nacia poeto.
Lia versduo ankoraŭ aperas sur ĉiuj lernejaj libroj en Irano:
Ferdousio = Irano
D-ro M.R. Ŝafii Kadkani, en sia antaŭparolo al la de li redaktita libro اسرارالتوحید (Asrār al-tawḥīd, en Irana Esperantisto latinliterigita "Asrar-ot-Toŭhid", La Sekretoj de l’ Unueco) diris: "samkiel Hafizo (1320-1389) estas simbolo de persa poezia arto, kaj Abu-Said Abol-Ĥejr (967-1049) asociiĝas kun mistikismo, Ferdousio (940?-1020?), egalas al Irano mem". Tio estis ĉefe Ferdousio, kiu per sia vivoverko Ŝahnameo, re-temigis la persan, ekflorigis ĝin per reaplikado de pure persaj vortoj, kaj faris el ĝi akson por naciaj konscienco kaj identeco inter ĉiuj irananoj. La persa, precipe per Ŝahnameo, transformiĝis en nacian komunukilon kaj kunigilon, kiu allogis plejmulton de irananoj kaj estigis fortan komunan naciisman aparten-senton en ilin: Fakte, la poeto revivigis la persan lingvon en epoko de araba-islama konkero en kiu la persa lingvo preskaŭ malkreskis malrapide. Kiel li skribis en la versoj: "بسی رانگ بردم در آین سال سی عجم زیند کردم بدین پارسی" - "Mi multe suferis dum la pasintaj tridek jaroj kaj per la persa mi vivigis la persoj". Estas alia fama deklaro lia, kiun iuj konsideras rilata al ĉi tiu epoko kaj al la registaro en Irano post la Islama Revolucio: "دریغ است ایران که ویران شود کنام پلنگان و شیران شود" - "honto ke Irano estos detruita, ĝi iĝos kaverno de tigroj kaj leonoj".
Liaj vivo kaj verko
La majstro Abol-Gasem Ferdousio naskiĝis en Ĥorasano en la vilaĝo Baĵo apud la urbo Tuso, ĉirkaŭ jaro 940 p.K. Lia granda epopeo nomata Ŝahnameo (La letero aŭ la libro de Ŝahoj aŭ Reĝoj), al kiu li dediĉis la plimulton de sia plenaĝula vivo, estis origine ekpoemigita per alia poeto de Tus por la samanida princo de Ĥorasano, kiu estis la ĉefa instiganto de la revivigo de persaj kulturaj tradicioj post la araba konkero en la sepa jarcento. Dum vivdaŭro de Ferdoŭsio ĉi tiu dinastio estis konkerita per la gazneidaj turkoj, kaj ekzistas diversaj rakontoj en mezepokaj tekstoj priparolantaj la indiferentecon montrita per la nova reganto de Ĥorasano, sultano Mahmud Gazneida, pri Ferdoŭsio kaj lia vivoverko. Ferdoŭsio laŭdire forpasis ĉirkaŭ 1020 malriĉa kaj ĝenita de la sultana neglekto, kvankam memfida pri si kaj certa pri finfina famo de sia verko. Ŝahnameo aŭ La Epopeo de Reĝoj estas unu el la sendubaj klasikaj verkoj de la mondo. Ĝi rakontas pri historiaj herooj de antikva Persujo. La enhavo de la verko kaj la stilo de la poeto por priskribado de la okazaĵoj forportas la legantojn reen al la antikvaj tempoj kaj igas ilin senti kaj sensi la okazaĵojn. Ferdoŭsio laboris dum tridek jaroj – aŭ eĉ tridek kvin jaroj, laŭ iuj fontoj - por fini ĉi tiun majstraĵon.
Valoro de Ferdousio
Kvankam en iranaj okcidento (Sistano) kaj nordokcidento (Ĥorasano) ekde duondependaj kaj sendependaj dinastioj de Irano kiel Taheridoj (820-872 p.K), Safaridoj ( صَفّاریان, DMG-literigo Ṣaffāriyān, 870-892 p.K.) kaj Samanidoj (سامانیان, DMG-literigo Sāmāniyān, 874-903 p.K.), la persa lingvo komencis utiliĝi en la kontegoj disvastiĝonte inter la popolojn - kaj tial ĝi nomiĝis farsije dari (la kortega perso) – tamen pliposta Ferdousio registris sian nomon en la historio de la persa lingvo kiel ties ĉefa rekreinto. Certe grandaj poetoj iranaj kiel Ŝahid Balĥi kaj Rudakio – siavice epitetita kiel la patro de la persa poemo - komencis poemi en la persa antaŭ Ferdousio post la araba alveno en Iranon (636 p.K.), tamen malmulte da iliaj poemoj konserviĝis ĝis hodiaŭ.
Ferdousio estas konsiderata kiel la plej granda persa poeto, aŭtoro de la Ŝahnameo, la persa nacia epopeo, al kiu li donis ĝian finan, kaj daŭreman formon. Li bazigis sian poemon plejparte sur pli frua proza versio. Por preskaŭ mil jaroj la persoj daŭre legadis kaj aŭskultis deklamojn de lia ĉefverko. Ĝi estas la historio de glora pasinteco de Irano, konservita por ĉiuj tempoj en belsonaj kaj majestaj versoj. Kvankam skribita antaŭ 1000 jaroj, ĉi tiu verko estas tiel komprenebla por la ordinara, moderna iranano, kiel versio de la Biblio el la epoko de Jakobo la 1-a por moderna anglaparolanto. La lingvaĵo, utiligita por la poemoj estas surbaze de pahlavia originalo; ĝi estas pura persa kun nur la plej eta miksiĝo kun la araba.
La Origino de Ŝahnameo
Ŝahnameo de Ferdousio, poemlibro entenanta preskaŭ 60,000 versduojn, estas bazita plejparte sur proza verko samnome kompilita en frua viraĝo de la poeto en lia naskiĝejo Tuso. Ĉi tiu proza Ŝahnameo estis siavice kaj plejparte la traduko de pahlavia (Meza Persa) verko, nomata la Ĥvataj-namak, historio de la reĝoj de Persujo de mitaj tempoj daŭre ĝis la regado de Ĥosroŭ la 2-a (590-628 p.K.), sed ĝi ankaŭ enhavas pluajn materialojn daŭrigante la historion ĝis la forigo de la sasanidoj (226-636 p.K.) per la araboj preskaŭ meze de la 7a jarcento p.K. Unuafoja persono, kiu entreprenis la versigadon de ĉi tiu kroniko de antaŭ-islama kaj legenda Persujo estis Mansur-ebne Ahmad Dagigi de Tuso, poeto ĉe la kortego de la samanidoj (847-903 p.K.). La kialo estis la deziro de Nuh-ebne Mansur, kiu surtroniĝinte kiel samanida reĝo, ege sopiris kreigi historion de siaj prapatroj en verson. Tamen Dagigi murdiĝis per sia sklavo post kompletigado de nur 1000 versoj. Bonŝance Dagigi-a milopa versaro atingis al Ferdousio. Ĉi tiuj versoj, kiuj pritraktas ankaŭ la alvenon de la profeto Zoroastro, estis poste inkluzivita per Ferdousio, kun ŝuldigaj agnoskoj en la novaj poemoj de li mem. Kiel tie diras Ferdousio, la Dagigi-a parto kovris la historion ekde Goŝtaspo ĝis Arĝaspo.
Motivoj por krei Ŝahnameon
Kiel dirite, Nezami skribis ke Ferdousia motivo por enversigi Ŝahnameon, estis provizi indan doton por sia ununura filino. Tamen, aliaj verkistoj diris pri aliaj motivoj. Laŭ Ŝebli Nomani – kiu i.a. rakontis pri sonĝo de la patro de Ferdousio, kio interpretiĝis kiel poetiĝo estonta de la filo kun mondfamo – Abol-Gasem junaĝe decidis poemigi la historion de la persaj monarkoj, ĉar li taksis sin el la posteoluj de zoroastranoj, kies religion kredis la antaŭ-islama Irano. Eble la plej granda vera motivo de Ferdousio por poemigado kaj tiele eternigado de la Ŝahnameo estis – kiel fakte ja okazis – restarigado de la persa lingvo, kaj pere de la lingvo unuecigi irananojn, kaj donaci al ili ilian historian identecon komunan en bela formo parkeriginda kaj sin-disvasiganta. Nun eble troviĝas neniu iranano, kiu ne scias parkere almenaŭ kelkajn versojn de la verko. Ili reklamemas la belversojn fiere kaj naciece. Grava karakterizaĵo de Ferdousio kaj lia verko estas tio, ke dum la tempo, kiam la araba lingvo estis konata kiel la ĉefa lingvo de scienco kaj literaturo, li uzis preskaŭ nur la persan en sia majstraĵo. Kiel Ferdousio mem diris:
Kun Ŝahnameo ĉe la Sultanon
La Ŝahnameo, fine kompletigita ĉirkaŭ 1010 p.K., estis prezentita al la konata sultano de gazneida dinastio (962-1186), nomata Mahmud Gazneida (r. 998-1030), kiu ĝis tiu tempo jam faris sin la mastro de Ferdousioa patrio, Ĥorasano. Informoj pri la rilatoj inter la poeto kaj li estas plejparte legendaj. Laŭ Nezami, Ferdousio venis al Gazneo (ĉefurbo de gazneidoj, kaj deven-vorto de ilia dinastinomo) persone kaj pere de bona kabineto de la ministro Ahmad-ebn-Hasan Mejmandi (m.1032 p.K.) povis certigi la akceptiĝon de la poemaro per la sultano. Tamen, tuj poste Mahmud ŝanĝis sian opinion. Pri la kaŭzo de lia opini-ŝanĝo ekzistas diversaj klarigoj. I.a. iuj diras ke lia bufono, Ajazo kaŭzis tion kalumniante ĉe li kontraŭ Ferdousio. Aliaj diras ke tiam Mahmud konsultis certajn personojn - kiuj estis malamikoj de la ministro - pri la rekompenco por la poeto. Nezami aludas ke ĉirkaŭuloj de Mahmud parolis kontraŭ religia kredo de Ferdousio kaj diris, ke al Ferdousio devus esti donitaj nur 50,000 derhamoj, kaj eĉ ĉi tiom, ili diris, estis tro multe por li! Mahmud, estis influita per iliaj vortoj, kaj fine Ferdousio ricevis nur 20,000 derhamojn. Amare malkontentigita, li iris en banujon kaj, elvenante, aĉetis trinkaĵon kaj dividis la tutan monsumon inter la banujisto kaj la vendisto de la trinkaĵo!
Al alia regnestro
Evitonte la sultanan koleriĝon, Ferdousio foriris unue al Harato (en nuna Afganio), kie li estis kaŝita dum ses monatoj, kaj poste, tra sia naskiĝloko Tus, al Mazandarano, kie li rifuĝis ĉe la kortegon de la Sepahbodo Ŝahrijaro (-ebne Ŝervin-ebne Rostam), kies familio ĝuis devenon de la lastaj sasanidoj ŝahoj (226-636 p.K.), kiel Jazdgerdo. Tie Ferdousio verkis satiron da 100 versoj kontraŭ sultano Mahmud, kion li enigis en la antaŭparolon de la Ŝahnameo kaj legis ĝin por Ŝahrijar, kaj samtempe proponis al li dediĉi la verkon al li, kiel posteulo de la antikvaj reĝoj de Persujo, anstataŭ al Mahmud. Ŝahrijaro, tamen, persvadis lin lasi la verk-dediĉon al Mahmud, kaj pagis al li por ĉiu verso de la satiro po 1000 derhamojn, kaj tiel forigis la satiron el la antaŭparolo de Ŝahnameo. Tamen – laŭ Nezami – 6 versoj de la satiro postrestis, kiuj portas ĉiujn markojn de aŭtentikeco. Patro de Mahmud fakte estis sklavo unue, kaj tial Ferdousio poemis pri li jenel en parto de la postrestintaj versoj de la satiro:
La edzino
Krome, edzino, kiu ĉion preparas por komforto de la edzo ĉu materiale ĉu mense, kaj senplende lasas sian edzon perlabori nenion por 30 jaroj, nur verkante idealen, kaj kontentigas sin per pli simpla vivmaniero materia, ne povus havi plej etan kontraŭecon al la granda laboro de la edzo kaj li mem.
Tragika forpaso
Laŭ la rakonto de Nezami, Ferdousio forpasis tre malĝustatempe, t.e. ĵus kiam sultano Mahmud estis firme decidinta kompensi sian nejustan traktadon rilate al la poeto per sendado de 60,000 dirhamoj kiel donaco. Kiam la kameloj surportantaj la donacon de la sultano eniris tra la Rudbar-pordego, la kadavro de Ferdousio estis eliranta tra la pordego. Nek la filino de Ferdousio akceptis Mahmudan donacon. Kiam li informiĝis pri tio, ordonis elspezi la monon por starigi Rebate Ĉahe (karavanejo-gastejo Ĉahe) ĉe Tuso. Nezami ne menciis la daton de la forpaso de Ferdousio. La plej frua dato transdonita per posteuloj estas 1020 kaj la plej lasta 1026 p.K.; plejeble li vivis pli ol 80 jaroj.
Heredo
Laŭ tradicio, Ferdousio estis entombigita en la korto de sia familio en Tos, kaj malgraŭ la granda difektiĝo, kiun la urbo suferspertis tra la jaroj, la tombo de Ferdousio restis sendifekta. En 1934, granda maŭzoleo estis dediĉita al lia memoro super malnova tombostrukturo. La ideo por la konstruado de la maŭzoleo estis iniciatita fare de grupo de intelektuloj kaj naciaj scienculoj, kiuj vokis sur Reza Ŝaho Pahlavi agi por la konstruado de la strukturo. La muroj de la maŭzoleo estas ornamitaj kun kaligrafio kaj surskriboj, plejparte citaĵoj de la Shahnameh. En 1966, la konstruaĵo spertis gravan renovigadon, kiu ankaŭ inkludis la renovigadon kaj vastiĝon de la ĉirkaŭa korto, kaj la evoluon de la medio por turismo.
En 1934, la jarmila naskiĝdatreveno de Ferdousio estis festita en Irano. La festoj estis okazigitaj en la urboj Maŝhado, Tuso kaj Teherano kaj daŭris ĉirkaŭ unu monaton. Inter la invititoj estis konataj esploristoj el la tuta mondo, inter ili la persologoj-tjurkologoj Jan Ripka, Vladimir Minorskij, Mehmet Fuat Köprülü kaj multaj aliaj.
La 14-a de majo estas festita en Irano kiel "Ferdousia-tago", kaj en tiu ĉi tago okazas akademiaj kaj popularaj konferencoj memore al la nacia poeto.
Lokoj kaj institucioj nomitaj laŭ Ferdousio
(tre parta listo)
Sennombraj laŭdoj
Multaj iranaj kaj neiranaj esploristoj jam verkis pri Ferdousio laŭdegante lian karakteron kaj vivoverkon. Mondskale, ekz-e, laŭ la internacia kunveno okaze de la 1000-a datreveno de Ferdousio en Tehrano en 1934, Ŝahnameo rekoniĝis kiel ano de kvaropo, kies aliaj tri estas Iliado de Homero, La Dia Komedio de Dante kaj Verkaro de Ŝekspiro. Iranoskale, laŭ M. A. Forugi, Ferdousio apartenas al kvaropo, kies aliaj membroj estas geniuloj Rumio, Sadio kaj Hafezo.
Laŭ prof. Theodor Noeldoke, kiu plenumis profundan esploradon pri naciaj epopeoj de Irano, kaj verkis libron titolita La Nacia Epopeo de Irano, “Tiu ĉi nacia epopeo (Ŝahnameo) estas tiel grandioza, ke neniu nacio sur la tero havas similan al ĝi.” Jen kion diris prof. Cowbell pri Ferdousio kaj lia verkego: Heinrich Heine, kiel protesto kontraŭ la avaro de sia onklo, skribis la poemon "La Poeto Firdusi" (Der Dichter Firdusi), en kiu li detale priskribas la bonkorecon de Mahmoud de Ghazna al la poeto (laŭ la poemo, Mahmoud promesis pagi lin per oraj moneroj, sed donis al li arĝentajn monerojn, kaj la poeto mortis pro rompita koro).
Vidu ankaŭ
Irano
Iranologio
Fontoj
Tiu ĉi artikolo, originale verkita en Esperanto, unue aperis en Irana Esperantisto, n-ro 9, jaro 3, Aŭtuno 2004, 56 p., p. 3-6: "Ferdoŭsio, La Rekreinto de la Persa" (en tiu vortumo) fare de la irana esperantisto Asad Mahbub. Jen ties fontoj: 1- Nezami Aruzi, Ĉahar Magale (Kvar Artikoloj), (red.) d-ro Zabih-ol-lah Safa, Teherano: Amir-Kabir, 1983 (10-a eld.), 39 p., p. 33-39.
2 - Mohammad Ravaji (Red.), Bar Ĉekade Ŝahname (Sur la Montopinto de Ŝahnameo), 5 rakontoj elektitaj el Ŝahnameo, Tehrano: Nahid eldonejo, 1992, 407 p., p. naŭ ĝis dek naŭ.
3 - Retpaĝo pri la verkisto
Ivan Slavkov
Ivan SLAVKOV, bulgare Иван Славков), (n. la 11-an de majo 1940 - m. la 1-an de majo 2011) estas bulgara sportentreprenisto, kiu komencis sian karieron dum la komunisma nomenklatura. Li oficiis kiel Prezidento de la Bulgara Olimpika Komitato inter 1982 kaj 2005, kaj li estis membro de la Internacia Olimpika Komitato inter 1987 kaj 2005.
Slavkov estis implikita en la skandalo rilate al la koruptado de pluraj membroj de la Internacia Olimpika Komitato.
Planalto (Paranao)
Planalto estas municipo de la brazila subŝtato Paranao, kiu taksis 13.688 enloĝantojn en 2010.
Kastelo Griesheim
Kastelo Griesheim (Schloß Griesheim) estis baroka komplekso konstruita ĉ. 1735 en Stadtilm-Griesheim/Germanujo. Moderniĝo ĝia faritis en la 1920aj jaroj, malkonstruo dum la sovetia okupado en 1948.
Historio
De la 12a jarcento ĝis 1717 vivis sur la bienoj en Griesheim kun aldonita nobela farmo la dinastianoj de Griesheim. En 1720 akiris Christian August von Lindenfels la Supran bienon, en 1739 ankaŭ la Malsupran bienon de la kavalirbienego. Tiutempe estiĝis la duetaĝa baroka kastelo de sur Kirchberg-monto kun enkorpigo de restaĵoj de la malnovaj konstruaĵeroj. Kastelo kaj preĝejo plibeligis la vilaĝon dum jarcentoj. En 1744 la bienoj venditis al la Princa ĉambro de Rudolstadt, de kiu en 1751 aĉetis la tuton Carl Joseph von Hoheneck. Post tri generacioj de hoheneck-a posedo reakiris ĝin Rudolstadt. Ili farmigis ĝin al fidindaj luprenantoj kaj oficistoj. Ĉar konstruitis en 1851 nova administrista domo, la kastelo jardekojn estis neenloĝata. Tamen ĝi dufoje por jaro inspektitis kaj eventualaj mankoj forigitis. En 1898 malgraŭ tio barbarete malkonstruitis belega sed kaduka altano. Ankaŭ la malnova transirejo disde la supra etaĝo kastela ĝis la najbara Mario-Magdaleno-kirko ne postvivis.
Ekde 1909 iĝis Gerhard Jordan unu el du farmantoj de la Princa ĉambrobieno. Li revenis en la rango de majoro el la Unua mondmilito Griesheim iĝis ŝtata bieno de la nova Liberŝtato Turingio. Ekde 1924 Jordan estis ununura luprenanto sukcese klopodante la reloĝeblecon surlokan. Modernigoj necesaj faritis inter 1922 kaj 1924 dum kiuj konsiladis ankaŭ Jordan mem. Alkonstruitis i.a. ekstera ŝtuparo, balkono, moderna tubaro por provizado per varma akvo.
Estis la duetaĝa kastelo 18 metrojn alta, kvazaŭ kvadrata komplekso de 30 x 25 metroj kun luma korto meze. La kastelo tuta estis kun kelo kun belaj ogivaj volboj. Ĝi havis festsalonegon kaj 16 kromajn ĉambrojn. La plejmulto el ili havis stukajn plafonojn kaj ĉie ajn estis artiste altvaloraj kahelaj fornoj. Ĝis la fino de la Dua mondmilito la kastelo estis en nekritikenda, perfekta stato. Ekde 1944 enloĝis ĝin la atomfizikisto Kurt Diebner kun siaj familianoj kaj kelkaj siaj kunlaborantoj. Lie esploradis en eksterimenta laborejo devinte forlasi la lokojn en Gottow pro alproksimiĝo de la fronto. Mallonge post kiam Wehrmacht-anoj kondukis Diebner al Bavario venis usonanoj teknikavidoj traserĉonte la kastelon kaj penonte havigi al si la scienculon mem. Frustriĝinte pri lia malĉeesto la amerikanoj vidis la botelojn de la vinkelo. Ekloĝis en la kastelo forpelitaj germanoj el Eosta Eŭropo. Sub sovetia okupado 150 hektaroj, la konstruaĵaroj, la bestaro, la maŝinaro kaj la ilaro eksproprietigitis kaj disdonitis al 37 familioj.
Barbara malkonstruo
La sovetia garda generalmajoro Kolesniĉenko skribis en la 21.4.1948 al la ministroprezidanto de Turingio akuzon akran pri ŝajnaj sabotado, malobeo de la 209-ordono, malamika propagando pro ofta maltuja malkonstruo de tiaj konstruaĵoj aŭ almenaŭ alutiligvolo de ili por publikaj aŭ kulturaj taskoj; laŭ li tiaj fiaĵoj senprokraste ĉesu. ß
Battuda
Battuda estas komunumo de Italio.
Ipaba
(oficiale Município de) estas municipo en la subŝtato Minas-Ĝerajso de Brazilo. Ĝi situas en la sudorienta regiono de Brazilo, en la mezoregiono Vale do Rio Doce (do "Valo de Rivero Dolĉa") kaj en la mikroregiono Caratinga. Laŭ la stato de en la komunumo vivis   sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². El tiuj, la nombro de voĉdonrajtuloj en la municipo en estis. La teritorio havas komunan limon kun.
Eksteraj ligiloj
<!-- Eble utilas ankoraŭ ion reenmeti de la antaŭa, tro mallonga teksteto, plej bone per enporto en vikidatumojn:
Ormoy-Villers
Ormoy-Villers estas franca situanta en departemento, regiono Hauts-de-France.
Ĝiaj loĝantoj nomiĝas Ormoisiens.
Meandro (rivero)
La Meandro (de la greka nomo Μαίανδρος), nuntempe Granda Meandro (Büyük Menderes, tial nomita por diferencigo de la "Malgranda Meandro", la antikva rivero "Kaystros"), estas rivero en la okcidento de Malgrandazio (la nuntempa ŝtato Turkio), kiu pro la multaj intensaj kurbiĝoj eterniĝis en la vortoprovizo de multaj mondaj lingvoj (kun la signifo supre citita el PIV ). Kun 550 kilometroj da longeco ĝi estas la plej signifa rivero en la okcidento de Anatolio.
Konrad Deubler
Kiam Germana Esperanto-Asocio en 1955 realiĝis al UEA, Deubler fariĝis unu el la kvar komitatanoj.
Meandro (rivero)
La rivero fontas en la montaro de la antigva regiono Frigio, pli-malpli duonvoje inter la provincaj ĉefurboj Uşak kaj Afyon. La du plej grandaj fontaj riveroj nomiĝas Banaz kaj Kufi, plia suda alfluo fontas apud la urbo Dinar. Post kunfluo norde de la urbo Denizli la Granda Meandro fluas okcidenten, al la direkto de la urbo Aydın, kaj proksime de la antikva urbo Mileto enfluas la Egean Maron.
4801 Ohře
4801 Ohře estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la ĉeĥa astronomo Antonín Mrkos elde la Observatorio Kleť, apud České Budějovice, tiam en Ĉeĥoslovakio (nun en Ĉeĥa Respubliko).
Meandro (rivero)
En la marborda ebenaĵo, kiu depost la antikva greka-ionia epoko pro sedimentado vastiĝis je pluraj kilometroj, pli-malpli 15 kilometrojn norde kaj sude de la marenfluo viziteblas la ruinoj kaj temploj de la antikvaj urboj Priene kaj Didyma. Inter Söke kaj Aydın riveroborde situas la restoj de la antikva urbo Magnesia, proksime de Sultanhisar riveroborde la restoj de la antikva urbo Nysa.
4801 Ohře
Nomo
Ĝi ricevis la nomon de la germana kaj ĉeĥa rivero Ohře (germane: Eger), kiu fontas el la Ercmontaro kaj sin ĵetas en Elbon.
Franz Ludwig Zahn
Vivo
Estante la filo de la protestantisma paroĥestro Johann Gottlieb Zahn li studis inter 1817 kaj 1820 ĉe la Friedrich-Schiller-Universitato Jena jursciencon kaj inter 1822 kaj 1824 ĉe Friedrich-Wilhelm-universitato en Berlino teologion. En 1825 li eniris la porinstruistan seminarion sub Wilhelm Harnisch en Weißenfels instruonte. De tie Zahn vokitis en 1827 je lernejestrado ĉe la Fletcher-seminarion porinstruistan al Dresdeno.
Krome Zahn starigis sur la bieno institutojn por surdmutuloj kaj blinduloj. Financitis ambaŭ institucioj danke al la vendado de libroj eldonitaj fare de Zahn mem en la propra lernejlibra eldonejo Rheinischen Schulbuchhandlung (krome August Bagel ); helpis ankaŭ monpruntaĵo de la prusa ŝtato. En 1848 Zahn estis unu el la iniciatdonintoj de fondo de la Societo de protestantismaj instruistoj por Rejnujo kaj Vestalio (Vereins evangelischer Lehrer für Rheinland und Westfalen). Lia fakgazeto "Schulchronik" iĝis la oficiala societorgano al kiu poste aneksiĝis Der Grafschafter, kiu evoluis je impona gazeto por la malsupra rejnregiono. Ĝi povas konsideriĝi kiel radiko de la gazeto Rheinische Post. Em 1857 Zahn maldeĵorigitis de la posteno de seminariestro fare de Ferdinand Stiehl. Liajn lastajn jarojn pasigis Zahn daŭre sur la bieno Fild apud Moers. La menciitajn institutojn liajn (por surdmutuloj kaj blinduloj) poste gvidis la filo Franz Volkmar
Verkoj
Liaj Bibliaj historioj (Biblische Geschichten) en diversaj eldonoj (la pli novajn prilaboris August Giebe) tre disvastiĝis; krome Zahn eldonis la jenon:
Velikije Luki
Velikije Luki (Великие Луки) estas urbo en Pskova provinco en Rusio.
Kodo de OKATO de la urbo (en jaro 2005) estas 58410.
La urbo estis fondita en jaro 1166.
Ĝi havas statuson de urbo ekde jaro 1777.
La interurba telefona kodo estas 81153, la enurbaj telefonnumeroj estas kvinciferaj (en jaro 2005).
Geografiaj koordinatoj de la urbo estas: latitudo 56°20' norde, longitudo 30°31' oriente.
La urbo estas ĉe rivero Lovatj (Ловать) (baseno de lago Ilmenj (Ильмень)).
En la urbo estas fervoja stacio.
Nomon de la urbo eblas traduki de la rusa je tri manieroj:
Verŝajne vera traduko estas "Grandaj Meandroj", kaj la nomo estas pro grandaj meandroj, kiujn havas la rivero ĉe la urbo. Tamen en blazono de la urbo estas montritaj grandaj pafarkoj.
En jaro 1959 la urbo havis 59 mil loĝantojn.
En jaro 2002 la urbo havis 105 mil loĝantojn.
Szepetnek
Szepetnek [sepetnek] estas vilaĝo en Hungario, en regiono Okcidenta Transdanubio, en departemento Zala, en Distrikto Nagykanizsa.
Situo
Szepetnek situas en Montetaro Zala sur tre mildaj deklivoj, laŭ rojo, laŭ flankovojoj, aŭtoŝoseo M7 Budapeŝto-Zagrebo preteriras. Nagykanizsa troviĝas 9, Letenye 16, Zalakaros 27, Csurgó 29 km-ojn.
Historio
La unua skriba mencio devenis pri la vilaĝo el 1188 laŭ tiama hungara ortografio "Scepethnuc". En 1994 Szepetnek ricevis la titolon "Por Flora Hungario". Vilaĝservoj estas aŭtonomioj de kroatoj, germanoj kaj ciganoj, infanĝardeno, lernejo, biblioteko, kulturdomo, kuracejo, infankuracejo, poŝto.
Famuloj
En Szepetnek naskiĝis: