cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Politiko de Armenio
La ĉefa celo de la armena registaro estas la konstruado de okcidentstila parlamenta demokratio kiel bazo por la enlanda regado. Tamen, la internaciaj observantoj de la Konsilio de Eŭropo kaj la Ŝtata Departemento de Usono dubas pri la politika travideblo de Armenio dum la lastaj prezidentaj kaj parlamentaj balotadoj kaj de la konstitucia referendumo ekde 1995, pro dubindaj balotadoj, la manko de kunlaborado flanke de la Elekta Komisiono kaj la malbonkvalita konservado de la balotaj listoj kaj de la balotejoj
Historio de Burundo
Monarkio (1962-1966)
La 1962 estis proklamita la sendependeco de la Reĝlando Burundo, kiu eliĝis el Ruando-Urundo. De tiam la potencon havis tutsioj, malgraŭ sia malplimulteco en loĝantaro. Reĝo Mvambutsa IV, subtenata de la reganta partio UPRONA, starigis en la lando aŭtoritatisman reĝimon kaj hutuoj ade estis subpremataj. En oktobro 1965 hutuoj provis fari ŝtatrenverson, sed malsukcesis. Rezulte de tio okazis novaj arestoj kaj ekzekutoj inter reprezentantoj de ĉi tiu etno. Samtempe ekkreskis kontraŭdiroj inter tutsiaj gvidantoj. La 1966 la kronprinco Charles Ndizeye, subtenata de la armeo sub gvidado de la kolonelo Michel Micombero, detronigis sian patron kaj anstataŭis lin kiel la reĝo Ntare V.
Politiko de Armenio
Registaro
La prezidanto de Armenio estas la ŝtatestro, elektata rekte per universala voĉdonrajto. La plej alta leĝdona organismo estas la Nacia Asembleo. En 1990 okazis la unuaj demokratiaj balotadoj kaj en 1991 estis elektata la unua prezidanto de la Respubliko. La prezidanto nomumas la ĉefministron, kiu samtempe elektas la registarajn ministrojn. Armenio estas membro de la Komunumo de Sendependaj Ŝtatoj (KSŜ). Robert Koĉarjan, la nuna prezidanto de la lando ekde 1998, ne estas ano de la komunisma partio, ankoraŭ tre forta pro la heredo kiun lasis la eksa Sovetio en Armenio. Tiu ĉi registaro estas konsiderata kiel naciisma.
Konstitucio: 5-a de julio 1995.
Historio de Burundo
Unua respubliko (1966-1976)
Novembre 1966 la reĝo estis detronigita de Michel Micombero, kiu deklaris Burundon respubliko kaj iĝis ties unua prezidanto. En 1972 monarĥistoj provis fari ŝtatrenverson, kiu malsukcesis, sed estigis amasajn murdojn, inkluzive la murdon de la eksa reĝo Ntare V.
Politiko de Armenio
Registaro
Laŭleĝa sistemo por voĉdonrajto: 18 jaroj, universala.
Historio de Burundo
Dua respubliko (ekde 1976)
La 1976 Jean-Baptiste Bagaza establis la duan respublikon. En 1987 prenis potencon la majoro Pierre Buyoya (tutsio). Dum lia regado ekis gravaj etnaj kunpuŝiĝoj inter tutsioj kaj hutuoj.
Politiko de Armenio
Registaro
Plenumpova sistemo: Prezidento de la Respubliko (Ŝtatestro, Vic-prezidento, Ĉefministro kaj Konsilio de Ministroj.
Historio de Burundo
La enlanda milito
Rezulte de la unua demokratia prezidanta balotado la 1993 estriĝis hutuo Melchior Ndadaye, la gvidanto de la precipe hutua Fronto por la demokratio en Burundo (france Front pour la démocratie du Burundi; FRODEBU). Sed samjare sekvis nova milita ŝtatrenverso fare de tutsioj kaj la li estis mortigita de ili. Leviĝintaj ondoj de interetnaj bataloj pormomente estingiĝis kaj en 1994 la parlamento elektis la novan prezidanton — hutuon Cyprien Ntaryamira. En aprilo 1994 la burunda prezidanto partoprenis intertraktadon en Daresalamo (Tanzanio), kiu celis pacigi tutsiojn kaj hutuojn en Burundo kaj Ruando. La la aviadilo, en kiu revenis hejmen du prezidantoj — burunda Cyprien Ntaryamira kaj ruanda Juvénal Habyarimana (ankaŭ hutuo) — akcidentis ĉe alflugo al la flughaveno de Kigalo (Ruando) kaj ĉiuj pasaĝeroj pereis. Tuj poste okazis terurigaj radikampanjoj de Hutua Povo kiu varmigis la animojn de la interkontraŭantaj hutuoj kaj tutsioj. La hutuoj kulpigis la tutsiojn pri tiu murdo kaj komencis amasmortigadon, kiu kaŭzis la mortojn de ĉirkaŭ 800.000 tutsioj kaj hutuoj dum malpli ol 100 tagoj.
En Burundo ankaŭ disvastiĝis onidiroj pri ontaj similaj eventoj. Rezulte de tio la limdato de la prezidanta balotado kelkfoje estis prokrastita. Unue burundaj politikistoj esperis, ke la balotado okazos ĝustatempe kaj nova prezidanto partoprenos pintokunvenon de la Organizaĵo por Afrika Unueco. Poste ili esperis, ke la balotado okazos ĝis la, kiam en Burundo oni festas La tagon de sendependiĝo. Poste partioj interkonsentis okazigi la balotadon ĝis la, kiam finiĝas la konstitucia limtempo por enigi la novan prezidanton en la oficon. Ĉe tio opozicio (precipe tutsioj), entuziazmiĝinta pro la venko de tutsioj en najbara Ruando, konstante starigis novajn postulojn, al kiuj la hutua plimulto reagis ne tro flekse. Frodebu timis, ke tutsioj volas senigi hutuojn je ĉiuj konkeroj de la junia balotado de 1993. Tutsioj siaflanke memoris pogromojn de oktobro 1993 kaj la malgajan sorton de siaj samgentanoj en Ruando, do ili postulis fakte la vetoan rajton rilate al ĉiuj gravaj decidoj de la registaro.
Politiko de Armenio
Registaro
Leĝdona sistemo: Nacia Asembleo (190 membra)
Historio de Burundo
La enlanda milito
La 1994 la speciale establita Forumo de intertraktado, konsistinta el reprezentantoj de ĉiuj agnoskitaj politikaj partioj kaj tiuj de civila socio, subskribis la «Interkonsenton pri registaro». La ĝi atingis interkonsenton pri manieroj nomumi prezidanton. La estis elektita la nova prezidanto (68 voĉdonoj por kaj 1 kontraŭ), kiu la  faris ĵuron. La denove ekregis la ĉefministro Anatole Kanyenkiko, kiu la  formis la koalician registaron.
Politiko de Armenio
Registaro
Jura sistemo: Supera Kortumo, Ĝenerala Prokuroro kaj malgrandaj kortumoj.
Historio de Burundo
La enlanda milito
En 1995 okazis balotado, rezulte de kiu venkis la eksribelula partio la Nacia konsilio por defendo de demokratio — Fortoj por defendo de demokratio ( Conseil National Pour la Défense de la Démocratie–Forces pour la Défense de la Démocratie; CNDD-FDD). Ĉe tio estis daŭrigitaj la premo al amaskomunikiloj kaj opozicio. La 1995 en Buĵumburo ekflamas sangaj bataloj inter la hutuoj kaj tutsioj.
Politiko de Armenio
Registaro
Politika divido: 10 regionoj kaj 21 urboj.
Historio de Burundo
La enlanda milito
Printempe la landon inundis la ondoj de perforto. Armitaj grupoj da hutuoj atakis ekonomiajn kaj militajn objektojn. Armeo kaj tutsia milico reagis per severaj pun-kampanjoj. Ĉiam pli viktimiĝis senkulpaj civiluloj. Nur dum la lasta semajno de majo en la provinco Gitega estis mortigitaj 224 homoj, precipe civiluloj.
Politiko de Armenio
Registaro
Subdivida registaro: ĉiu distrikto havas siajn proprajn lokajn registarojn.
Internacia politiko
Nuntempe Armenio havas bonajn rilatojn kun preskaŭ ĉiuj landoj de la mondo, kun la grava escepto de ĝiaj du proksimaj najbaroj, Turkio kaj Azerbajĝano. La streĉaj rilatoj kreskis inter la armenoj kaj la azeroj dum la lastaj jaroj de Sovetio. La milito en Montara Karabaĥo regis la politikon de la regiono dum la 1990-aj jaroj. La landlimo inter du rivalaj landoj restas fermata ĝis la nuntempo, sen la trovado de solvo por fini la konflikton malgraŭ la perado de kelkaj organizaĵoj.
Historio de Burundo
La enlanda milito
La en la rifuĝejo en Bugendan (la provinco Gitega) estis murditaj ĉ. 341 homoj (virinoj, maljunuloj kaj infanoj), 225 iĝis mankantoj kaj 160 estis vunditaj. La registaro kaj CNDD reciproke kulpigis unu la alian. Estiĝis tumultoj kaj baldaŭ la ĉefministro eksiĝis, la prezidanto kaŝis sin en la usona ambasadejo. Militistoj deklaris, ke ili estis devigitaj preni potencon kaj la prezidantan postenon denove okupis majoro Pierre Buyoya (tutsio). La Unuiĝintaj Nacioj kaj la Organizaĵo por Afrika Unueco kondamnis ĉi tiun reĝimon, rilate al Burundo estis starigitaj rigoraj ekonomiaj sankcioj. Poste la registaro provis mildigi la situacion, ekzemple per restarigo en septembro de la Nacia kunveno. La la eksa prezidanto Sylvestre Ntibantunganya lasis sian rifuĝejon en la usona ambasadejo en Buĵumburo, post kiam li ricevis de la burunda registaro la garantiojn pri sia libero kaj sekureco. Li anoncis sian intencon reveni al la politika vivo de la lando.
En 1998 laŭ iniciato de najbaraj landoj estis komencita la paciga procezo en la lando.
Politiko de Armenio
Internacia politiko
Pro ĝia situo inter Turkio kaj Azerbajĝano, Armenio havas mallarĝajn sekurec-rilatojn kun Rusio. Je peto de la armena registaro, Rusio havas militbazon en la nordoriento de la armena urbo Gyumri kiel preventiva elemento kontraŭ Turkio. Malgraŭ tio, Armenio alproksimiĝis al la eŭroatlantikaj strukturoj en la lastaj jaroj. Ĝi havas bonajn rilatojn kun Usono, ĉefe pro la armena diasporo. Laŭ la censo de 2000 Usono, ĉ. 385.488 armenoj loĝas en Usono.
Historio de Burundo
La enlanda milito
La 2000 dum la intertraktado en Arusha (Tanzanio) la burunda registaro kaj reprezentantoj de ĉefaj ribelulaj organizaĵoj subskribis la interkonsenton, pli konatan kiel "Arusha-interkonsento". En ĝi estis anoncite pri onta ĉesigo de militagoj. Flankoj interkonsentis, ke la transira periodo komenciĝu post nerekta elektado de nova prezidanto, kiun subtenu almenaŭ du trionoj de la deputitoj de la Nacia kunveno kaj la Senato. Ĉe tio nek Pierre Buyoya, nek Domitien Ndayizeye, estintaj prezidantoj dum la transira periodo, kandidatiĝu en ĉi tiu, unua balotado. La Nacia kunveno havu 100 lokojn kaj ĝiaj deputitoj estu elektitaj laŭ fermitaj (tio estas, konsistigitaj de partioj) listoj, surbaze de proporcia (rilate al 17 provincoj) reprezentiĝo. Listoj estu balancitaj: el po tri kandidatoj nur du apartenu al sama etno; el po kvin kandidatoj almenaŭ unu estu virino.
Politiko de Armenio
Internacia politiko
Armenio estas ano de la Konsilio de Eŭropo, ĝi havas amikajn rilatojn kun Eŭropa Unio, speciale kun du el la membroŝtatoj, Francio kaj Grekio, ĉar enketo de 2005 informis ke 64% de la armena loĝantaro favoras aŭ deziras la aliĝon al la Eŭropa Unio kaj pluraj funkciuloj esprimis ilian deziron ke Armenio fariĝu membroŝtato, ĉar kelkaj antaŭvidas oficialan proponon post kelkaj jaroj.
Historio de Burundo
La enlanda milito
En aŭgusto 2001 estis subskribita pactraktato, en kiu la prezidanto Pierre Buyoya konsentis post 18 monatoj (post establo de la transira registaro) transdoni povon al Domitien Ndayizeye.
La 2001 ĉ. 30 militistoj sturmis la radiostacion "Radio Burundi" kaj deklaris pri eksigo de la registaro de Pierre Buyoya, kiu tiutempe forveturis en Gabonon por intertrakti kun hutuoj. La komplotantoj nomis sin "La nacia patriota junulara fronto". Neniu antaŭe sciis pri ĉi tiu organizaĵo. La armeo ne subtenis la ŝtatrenverson kaj jam vespere la komplotantoj kapitulacis. La estis farita nova provo de puĉo, kiu ankaŭ malsukcesis.
Politiko de Armenio
Internacia politiko
Granda parto de la armena socio ankaŭ deziras aliĝi al NATO. Tamen, la prezidanto Robert Koĉarjan deziras restigi Armenion en rilatoj kun Rusio kaj la Komunumo de Sendependaj Ŝtatoj.
আর্মেনিয়া
Stacio Takatsuki (Osaka)
Stacio Takatsuki (japane: 高槻駅 [Takacuki-eki], angle: Takatsuki Station) estas fervoja stacio en Takacuki, Gubernio Osaka, Japanio. La stacio servas 1 linion de JR Okcidenta: Linio Tōkaidō.
Historio de Burundo
La enlanda milito
La la registaro subskribis la interkonsenton kun CNDD-FDD (la gvidanto — Jean-Bosco Ndayikengurukiye) kaj la Nacia Fronto por la Liberigo de la Hutu-popolo ( Parti pour la libération du peuple hutu — Forces nationales de libération; PALIPEHUTU-FNL, poste simple FNL) (la gvidanto — Alain Mugabarabona). Laŭ tiuj ĉi interkonsentoj CNDD-FDD (Jean-Bosco Ndayikengurukiye) kaj PALIPEHUTU-FNL (Alain Mugabarabona) eniris la registaron, ricevinte po unu ministeria posteno, kaj eniris en la Nacian kunvenon, ricevinte po 4 deputitaj mandatoj.
La 2002 estis subskribita simila interkonsento kun alia flanko de CNDD-FDD, gvidita de Pierre Nkurunziza. La 2003 la transira registaro kaj CNDD-FDD (Pierre Nkurunziza) subskribis la komunan deklaracion pri efektivigo de la interkonsento pri pafĉesigo de la 2-an decembro 2002. La estis subskribita la protokolo pri divido de la politikaj plenpovoj kaj plenpovoj en la sfero de defendo kaj sekureco (Pretoria protokolo). La estis subskribitaj la dua Pretoria protokolo kaj la Teknika interkonsento pri armitaj fortoj. La 2003 estis subskribita la Universala interkonsento pri pafĉesigo. Poste Pierre Nkurunziza iĝis la ŝtata ministro pri la demandoj de la bona regado kaj ŝtata kontrolo. Anoj de lia movado ricevis aliajn altajn postenojn.
Post tiam restis nur unu grupo, kiu daŭrigis bataladon — FNL. Ĝia gvidanto Agathon Rwasa deklaris, ke la Arusha-interkonsento celis nur dividi potencon inter politikaj elitoj, kaj ke ĝi ignoris la problemojn de malriĉaj burundanoj. Kontraŭ ĝi bataladis la komunaj fortoj, konsistintaj el la Armitaj fortoj de Burundo kaj CNDD-FDD (Pierre Nkurunziza).
La 2003 la Afrika Unio decidis establi la sian mision en Burundo. La 2004 la Konsilio de Sekureco de Unuiĝintaj Nacioj decidis sankcii la deplojon de la Misio de Unuiĝintaj Nacioj en Burundo, unue por ses monatoj, ekde la. La misio funkciis ĝis la 2007, kiam ĝi estis anstataŭita de la Integra oficejo de Unuiĝintaj Nacioj en Burundo.
La 2004 FNL atakis la rifuĝejon en Gatumba (provinco Bujumbura Rural), je 4 km de la landlimo kun Demokratia Respubliko Kongo (DRK). Tie loĝis 870 gekonganoj-banjamulenge (subetna grupo da tutsioj). Entute estis murditaj 158 kaj vunditaj 105 rifuĝintoj. Mortigitaj estis nur rifuĝintoj-banjamulenge, dum rifuĝintoj de aliaj etnoj ne suferis. La respondecon pri ĉi tiu ago tuj prenis al si FNL.
La 2004 komenciĝis la transira periodo.
La 2006 estis subskribita la Universala interkonsento pri pafĉesigo kun FNL. Tamen la flankoj diverse traktis punktojn de tiu ĉi interkonsento, kio kaŭzis multajn rompojn de pafĉesigo.
La 2007 kadre de penoj por superi la politikan krizon estis formita la registaro de la nacia unueco. Tamen en julio 2008 en la raporto de la Unuiĝintaj Nacioj estis rimarkita ties neefektiva funkciado.
La 2008 rezulte de la konferenco estis aprobita la Deklaracio pri interkonsento de la etapoj kaj agoj, bezonataj al ambaŭ flankoj, por antaŭenigo de la pacprocezo inter la registaro kaj FNL (ofte nomata Buĵumbura interkonsento aŭ Buĵumbura deklaracio). La prezidanto Pierre Nkurunziza promesis doni al membroj de NFL 33 politikajn postenojn kaj liberigi ĉiujn kaptitajn ribelulojn. Agathon Rwasa siaflanke konsentis ŝanĝi la nomon de FNL, por transformi ĝin al politika partio (laŭ burunda konstitucio politika partio ne havu etnajn indikojn).
La 2009 ĉi tiu promeso estis plenumita kaj PALIPEHUTU-FNL ŝanĝis sian nomon al pli neŭtrala "la Naciaj liberigaj fortoj — FNL" ( Forces nationales de libération). La prezidanto de FNL Agathon Rwasa iĝis la ĝenerala direktoro de la Nacia instituo pri socia sekureco. La eksa ĝenerala sekretario de FNL okupis la postenon de la ĉefa konsilisto de la milita kancelario de prezidanto.
La Agathon Rwasa fordonis personan armilon kaj registris sin por demobilizado dum speciala ceremonio. La batalantoj de FNL fordonis armilon al la Speciala cela grupo da Afrika Unio. Samtage peranto oficiale konfirmis, ke FNL senarmiĝis kaj la burunda ministerio pri internaj aferoj agnoskis ĝin kiel 42-an politikan partion de la lando. La batalantoj de FNL, elektitaj por integrado, estis veturigitaj al militaj kaj policaj objektoj.
Balotado de 2005
La dum la komuna parlamenta kongreso, konsistanta el anoj de la Nacia asembleo kaj la Senato, Pierre Nkurunziza estis elektita la prezidanto. La artikolo 301 de la konstitucio malpermesis al prezidantoj de la transira periodo kandidatigi sin por la unua prezidanta balotado. La artikolo 302 de la konstitucio antaŭvidis, ke la unua prezidanto de la posttransira periodo estu elektita de la Nacia asembleo kaj la Senato. La okazis la inaŭguro de la prezidanto Pierre Nkurunziza — la unua demokratie elektita post 1993. Tio signifis la finon de la 3-jara transira periodo.
La 16-an kaj 17-an de aŭgusto la Nacia asembleo kaj la Senato elektis el siaj anoj Immaculée Nahayo (CNDD-FDD) kiel la prezidanto de la Nacia asembleo, kaj Gervais Rufyikiri kiel la prezidanto de la Senato. La la Nacia asembleo kaj la Senato aprobis kandidatojn por postenoj de la unua vic-prezidanto (Martin Nduwimana, UPRONA) kaj la dua vic-prezidanto (Alice Nzomukunda, CNDD-FDD).
Je 2010 oni planos okazigi naciajn balotadojn.
Stanley Clarke
Stanley Clarke (* 30-an de junio 1951 en Filadelfio, Pensilvanio) estas usona basisto same kiel Grammy-premiito el la kampo de rokĵaza kaj ĵaza muziko. En la rokĵaza fako li validas kiel unu el la du plej gravaj basistoj de la 1970-aj jaroj krom Jaco Pastorius.
Vivo
Post studo ĉe la Filadelfia Akademio de Muziko Clarke transloĝiĝis en 1971 al Novjorko, kie li kunlaboris interalie kun Art Blakey, Gil Evans, Joe Farrell, Stan Getz, Dexter Gordon, Joe Henderson, Al Di Meola, Pharoah Sanders kaj Horace Silver.
Tiutempe li aliĝis al la rokĵaza bando Return to Forever, kiun estris Chick Corea kaj kiu fariĝis unu el la plej sukcesaj ĵazrokaj bandoj tiutempaj. Krome li produktis aron da soloalbumoj, el kiuj „School Days“ kune kun la unua albumo de Jaco Pastorius estas rigardataj kiel la plej bonaj basalbumoj de la ĵazroka erao.
En 1987 li fondis kun ĵaz-kantistino Deborah Holland kaj la iama frapinstrumentisto de Police, Stewart Copeland, la bandon „Animal Logic“. Post du studio-albumoj kaj kelkaj sondisketoj la muzikistoj tamen disiris fine de 1991. En 2005 Clarke fondis la triopon Acoustic Fusion Supergroup TRIO! kun Béla Fleck kaj Jean-Luc Ponty. Krome li laboras kiel produktanto de filmmuziko.
Ludmaniero
La basludon de Clarke distingas maturiĝinta kordofrapado kaj treega virtuozeco. La tekniko de kordofrapado, kies inventon oni atribuas al Larry Graham, konsistas el fortika frapado de la kordoj per la dikfingro per turnado el la manartiko. Tion li ofte kombinas ritme kun plukado de la pli altaj kordoj. Clarke kontribuis komence de la 1970-aj jaroj decide al la evoluo kaj disvastiĝo de ĉi tiu tekniko en ĵazroko.
Clarke estas la unua influriĉa muzikisto, kiuj ofte uzis baseton, kvarkorda elektra basgitaro agordita okton pli alta.
Kvankam li famiĝis pro sia ludo de elektra basgitaro, lia virtuoza ludo sur kontrabaso (la ĉefa instrumento de sia posta kariero) jam frue estis dokumentita („Moon Germs“ kun la kvaropo de Joe Farrell el 1971).
Superrealismo
Superrealismo aŭ surrealismo estas movado estetika-politika, kies naskiĝo estas markita per la aperigo de la Manifesto de la Superrealismo en 1924. Ofte la superrealismo estas taksita kiel franca, sed fakte ĝi estis internacia preskaŭ de la komenco, ĝis tia grado, ke doni al ĝi naciecon estas kvazaŭ nei ĝin.
La plejmulto el la membroj de la superrealismo partoprenis la movadon Dada.
La plej bonaj difinoj venas de la superrealistoj mem, laŭ la vortoj de André Breton la superrealismo estas "pura psika aŭtomatismo per kiu ni provas esprimi, parole aŭ skribe, aŭ en iu ajn alia maniero, la realan funkciadon de la penso", ĉi tio sen morala aŭ estetika cenzuro, ĉar la celo ne estas esence produkti artaĵojn sed "klarigi la nesenvualitan kaj tamen senvualiteblan parton el nia esto kie ĉia beleco, ĉia amo, ĉia virto kiujn ni apenaŭ konas brilas en maniero intensa". Artur Schwarz diris: "La surrealismo ne estas iu nova literatura skolo, iu nova arta movado, aŭ iu nova politika movado. La surrealismo estas alia filozofio de la vivo kiu estas alpropriginta la skribaĵon sur la koridoro de la templo de Apolo en Delfo: gnothi seauton, tio estas konu vin mem".
Pro tio la intereso pri la nekonscio, la aŭtomataj skribado kaj pentrado, la ludoj, la rakontoj de sonĝoj, la psikopatologiaj ŝtatoj, ktp. Ankaŭ estas esenca por la superrealismo ĝia koncepto pri la amo kaj la virino; la superreallismanoj pensis amon la forto kiu povas renovigi la mondon.
La Superrealismo estis influita de aŭtoroj kiel Charles Baudelaire, Charles Fourier, Isidore Ducasse, Sade, Guillaume Apollinaire, Karl Marx, kaj Sigmund Freud.
Breton kaj Philippe Soupault skribis la unuan aŭtomatan libron, Les Champs Magnetiques ("La Magnetaj Kampoj") en 1919. La aŭtomatan desegnadon disvolvis Andre Masson. Luis Buñuel kaj Salvador DALI filmis Un chien andalou ("Andaluza hundo").
La superrealismo en Hispanio
La superrealismo estis sekvata interese de la hispana intelektularo de la 30aj jaroj. Iamaniere Ramón Gómez de la Serna estis ties praulo ĉar li uzis literaturajn rimedojn proksimajn al superrealismo; krome li disvastigis inter la hispana legantaro tiun kaj alijan avangardajn manierojn. Oni citas ofte kiel la unuan superrealisman hispanan verkiston José María Hinojosa, aŭtoro de La flor de Californía (1928), libro de rakontaj kaj laŭsonĝaj prozaĵoj.
Kelkaj poetoj de la generacio de la 27-a interesiĝis pri la esprimaj ebloj de la superrealismo. Ĝia ŝpuro estas klare videbla en libroj kiel la tria parto de Sobre los ángeles  (Pri anĝeloj) kaj en Sermones y moradas (Predikoj kaj restejoj) de Rafael Alberti; en Poeta en Nueva York (Poeto en Novjorko) de Federico García Lorca kaj Los placeres prohibidos (La malpermesitaj plezuroj) de Luis Cernuda. Vicente Aleixandre difinis sin kiel "superrealisma poeto", kvankam per nuancoj, ke lia poezio ne estis rekta produkto de la aŭtomata skribado. Kvankam li ne povas esti konsiderata kiel vera superrealisto la poeto kaj pensisto Juan Larrea vivis proksimege la ekon de la movado en Parizo kaj pristudis ties valoron kaj gravecon en verkoj kiel Surrealismo entre viejo y nuevo mundo (Superrealismo inter malnova kaj nova mondo, 1944).
Dum la dua jarcentduono la superrealismo videblis en la poetoj de la movado Postismo kaj en Juan Eduardo Cirlot, kaj jam fine de la 20ª jarcento en poetoj kiel Alejandro De Michele aŭ Blanca Andreu.
En la Kanariaj insuloj la emo por la superrealismo fondigis dum la 30aj jaroj la Surrealisman Frakcion de Tenerife, grupo da sekvantoj simila al tiu kreita en Francio ĉirkaŭ André Breton. Ĝiaj anoj (Agustín Espinosa, Domingo López Torres, Pedro García Cabrera, Óscar Domínguez, Eduardo Westerdahl kaj Domingo Pérez Minik) esprimis siajn kreaĵojn kaj vidpunktojn en la revuo Gaceta de Arte (Arta gazeto).
Kolfingoj
La Kolfingoj estis grupo de homoj en norda kaj orienta Eŭropo. Ili floris dum la mezepoko (ĉ. 9-a ĝis 12-a jarcentoj). Kvankam ŝajnas ke ilia centro estis en Nordio, ili rolas ankaŭ en la kronikoj de Prarusio, Hungario, kaj Bizancio.
Diverslingve oni nomis ilin Kylfingar (Norene); Kylfingid (estone); Kölpények (hungare); Колбяги (ruse); кълбягъ (malnovorientslave); Κουλπίγγοι (kulpingoj) (bizancgreke); al-Kilabiyya (arabe, latinlitere)...
Saint-Valery-en-Caux
Saint-Valery-en-Caux estas franca situanta en departemento Seine-Maritime, regiono Normandio.
Ĝiaj enloĝantoj nomiĝas Valeriquais.
La Siberia
La Siberia, Siberio, La Siberio aŭ Ekstremadura Siberio estas distrikto de la regiono de Ekstremaduro (Hispanio) situa en la nordoriento de la Provinco Badajoz. La lokanoj kaj regionanoj facile diferenciĝas en la parolado inter Siberio, kiel azia parto de Rusio kaj La Siberio kun artikolo por sia distrikto. Ties ĉefurbo, kiel administra centro, estas la municipo de Herrera del Duque. Ĝi limas norde kun la Provinco Cáceres, oriente kun la regiono de Kastilio-Manĉo, sude kun la jam ekstremadura distrikto de La Serena kaj okcidente kun la ankaŭ ekstremadura distrikto de Vegas Altas de Guadiana.
Municipoj
La distrikto de La Siberia estas komponita de 17 municipoj kaj 3 malpli grandaj entoj, kiuj estas la jenaj:
Origino de la nomo
La fakto ke la nomo de Siberio konsolidiĝis en ĉi tiu distrikto povis esti ŝuldata al kelkaj kaŭzoj. De ĉiuj ekzistantaj versioj, kiu similas pli fidinda argumentas ke tia nomigo aludas al la malprogreso de la distrikto, al la vojomanko, al ties izolado, marĝenigo kaj abandono kiun historie ĝi suferis. Ĉi tiu izoladosituacio jam estis dokumentita en 1908 en eldonita artikolo de José Ramón Mélida en El Correo de Madrid kaj en la Noticiero Extremeño:
"Distrikto […] kun dudek preterdistancitaj vilaĝoj kaj kiel izolitaj en tiu dezertospeco, sen vojoj nek preskaŭ padoj kiuj ilin komunikas, kio faras penigan kaj danĝeran trairi ĝin. La komercovojaĝaj komizoj, kiu ĝin timas kaj ili rifuzas, se ili povas, nomigas ĝin La Siberio, terura kaj signifa nomo".
Montandon
estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Doubs, en la regiono Burgonjo-Franĉkonteo (Bourgogne-Franche-Comté, prononco []) kaj en la historia regiono Franĉkonteo. Fine de en la komunumo vivis. Administre la komunumo apartenas al la arondismento Montbéliard (france arrondissement de Montbéliard), la norda kaj orienta parto de la departemento, kaj al la kantono .
La Siberia
Origino de la nomo
Dum la diktatoreco de Primo de Rivera oni klopodis kontraŭstari la distriktan malfruecon kaj la nacian malprogreson de la nomo. Tiel, en 1926 oni iniciatis de la ĵurnaloj kampanjon por antaŭeniro de La Siberio. Tamen, ĉi tiuj provoj ne sukcesis pli ol enradikigi tiun terminon. Je nacia nivelo, la nomo de Siberio kiel simbolo de la internega Hispanio atingis sian plej altan pinton dum la Dua Hispana Respubliko, okaze de la tragikaj eventoj de Castilblanco.
Henry Van de Velde
Henry VAN DE VELDE (naskiĝis la 3-an de aprilo 1863, mortis la 15-an de oktobro 1957) estis belga pentristo, dezajnisto, fasonisto kaj arkitekto. Kune kun Victor Horta li povas esti konsiderata kiel unu el la plej gravaj reprezentantoj de Novarto. Lia edzino estis Marie-Louise van de Velde. Li fondis Artmetilernejon de Vajmaro.
La Siberia
Origino de la nomo
Poste, de la dua duono de la 20a jarcento, oni sekvis du agadoliniojn koncerne al la nomo de Siberio. De medioj de politikistoj kaj kulturaj, oni insistas en la malestima karaktero de la termino kaj, sekve, en la neceseco ŝanĝi ĝin. Oni proponis nomigojn kiel "La Montoj", "La Lagoj kaj La Montoj", "La Montoj de la Gvadiano"… Sed neniu provo sukcesis. Je populara nivelo la termino perdis ajnan negativan signifon, ĉar ĝi estas etendita kaj estis akceptita de la plimulto de la loĝantaro.
Henry Van de Velde
Vivo
Van de Velde studis pentradon en Antverpeno kaj Parizo. Li pentris en la neo-impresionisma stilo, punktismo (france nomita pointillisme) kaj en 1889 iĝis membro de la artista grupo "Les XX" en Bruselo.
La Siberia
Prahistorio
La nordorienta distrikto de la aktuala provinco de Badajoz eliris de la prahistorio intense ligita al la brutobredado kaj al la ĉasado. Kvankam estante izolitaj teroj, ties loĝantoj lasis spurojn de siaj religiaj kaj funebraj zorgoj, pro iuj izolitaj trovaĵoj, en la multaj kaŝejoj de Prahomaj pentraĵoj disigitaj tra ties montetoĉenoj, kaj en la ĝenre nomitaj ekstremaduraj ornamitaj esteleoj.
Henry Van de Velde
Vivo
Ekde la jaro 1892 li forlasis la pentroarton kaj sin dediĉis al aplikitaj artoj (artforĝado, porcelano kaj manĝilaro, modo, tepiŝo- kaj ŝtofodezajno,…) kaj ankaŭ je la arkitekturo de interalie sia propra domo en Uccle. Li dezajnis ankaŭ internajn domaranĝojn kaj meblojn por la influriĉa arta komerco "Novarto" kaj de la galeriisto Samuel Bing en Parizo en 1895. Ankaŭ la verko de van de Velde aperis en la pavilono de Bing dum la internacia ekspozicio de 1900 en Parizo. Influis Van de Velde la brita movado arts and crafts kun John Ruskin kaj William Morris kaj estis unu el la unuaj arkitektoj kiuj dezajnis meblojn abstrakte kun klinitaj linioj. Van de Velde sin rezistis kontraŭ kopiado de historiaj stiloj kaj konscie elektis originalan fasonadon. Li volis forigi la banalecon kaj malbelecon el la homa spirito.
La Siberia
Prahistorio
Inter la unuaj trovoj troviĝas, ekzemple, la ortrezoreto de Navalvillar de Pela aŭ la kolringo de Orellana, ambaŭ en oro. La montoĉenoj de Herrera del Duque, Talarrubias, Navalvillar de Pela kaj, ĉefe, la montoj kiuj markas la transiron al la Valo de Alcudia estas klaraj ekzemploj de kaŝejoj kun surrokaj pentraĵoj. Ĉefas inter ĉiuj ili la ĉaroreprezentadoj kaj armiloj de la Peñón del Buitre. Ankaŭ aperas militistoj, armiloj (ŝildoj, glavoj, lancoj kaj kelkfoje arkoj) kaj propraj elementoj de la funebrilaro kiel fiboloj, speguloj, kombiloj, razpoŝtranĉiloj, aŭ, kiel, ĉe la kazo de ĵus rekuperita peco en Herrera del Duque, sanigilo, simila al la phorminx ĉe Homero.
Henry Van de Velde
Vivo
Ĉirkaŭ la ŝanĝiĝo de la jarcento, Henry van de Velde iom laboris en Germanio, interalie por la muzeo Folkwang en Hagen kaj la domo de Nietsche en Weimar. Li cetere estis la fondinto de la Kunstgewerbeschule [arta lernejo] en Weimar, la antaŭanto de la Bauhaus kiu de Walter Gropius estis pliellaborita en Dessau.
Dum la Unua mondmilito li restadis en Svisio kaj Nederlando, kie li dezajnis la muzeon Kröller-Müller en Otterlo. De 1926 ĝis 1936 li estis profesoro ĉe la Genta Universitato, kie li estis la arkitekto de la konata Libra turo. En Loveno li konstruis inter 1936 kaj 1942 sian lastan konstruaĵon, nome teknikan lernejon. Unu lia apogantino fervora en Vajmaro estis la granddukino Karolino (Saksio-Vajmaro-Eisenach).
La Siberia
Romia epoko
De la unuaj romiaj fortikaĵoj devenas tiu de la Peñón del Pez, de Peñalsordo, kaj tre frue tiu zono eble estis submetita al la sistemo administra romia, disvolvigita de urbaj centroj kiuj estus ricevinta la statuson de municipium kun la komuna koncedo de la ius Latii (latina juro) kio okazis sub la rego de Vespasiano (73-74 p. K.). Tia estus la kazo de la du grandaj kernoj urbaj de tiu epoko dokumentitaj ĝis nun en la zono: Lacimurga Constantia Iulia, identigita kun la Altaĵo de Cogolludo (Orellana), kaj Mirobriga, lokigita en la Altaĵo de la Cabezo, en municipa teritorio de Capilla. De ambaŭ oni konas grandan kvanton de trovaĵoj, tiel monumentaj kiel epigrafiaj, kaj en ambaŭ oni realigis ĵusajn arkeologiajn elfosaĵojn sistemaj kiuj en la unua de la kazoj dokumentis la sinkigon de ties radikoj en la unuaj jarcentoj de la 1a jarmilo a. K., kun forta ĉeesto orientaleca, kaj en la dua la ĉeesto de monumenta konstruaĵo eble rilatigita kun la forumo de la urbo.
Rekonkero
La tero kiun hodiaŭ oni konas kiel Siberio Ekstremadura apartenis al la islama regno de Toledo ĝis kiam ĝi estis konkerita en 1085 de Alfonso la 6-a, reĝo de Kastilio-Leono. Tamen, pro malproksimeco de la teritorio rilate de la ĉefurbo toleda, ĝi ne enkorpigiĝis en ĉi tiu dato al Kastilio, sed restis inter kristanoj kaj islamanoj; tio estas, en la limo.
En la avangardo de ĉi tiu zono, la islamanoj konstruis aŭ riparis serion de fortikaĵoj strategie lokitaj en Capilla, Almorchón, Puebla de Alcocer, Puerto Peña kaj Herrera del Duque. Siavice, la kristanoj de Toledo konstruis alian fortikaĵoserion per la kasteloj de Muro, Dos Hermanas, Malamoneda kaj Milagro. Estas en 1212, kiam la islama malvenko en la Navas de Tolosa, kiam okazas forta ritmoŝanĝo en la reconquista. Inter 1212 kaj 1230, la teroj de La Siberio estis enkorpigitaj al Kastilio.
Alfonso Téllez de Meneses loĝigis en 1222 la kastelon de Muro ĉe la aktuala Helechosa de los Montes. Ankaŭ Alfonso Téllez konkeris Alcocer ĉirkaŭ 1225. En 1226 Ferdinando la 3-a konkeris la kastelon de Capilla kaj donis ĝin al la templanoj, sed poste ĝin ricevis en 1309 la Ordeno de Alcántara. De tiu epoko la distrikto ekestis ligata plie al urboj de Toledo ol al la urboj de Ekstremaduro.
Dum la 15a jarcento estis konfliktoj inter la urbo de Talavera de la Reina kaj la episkopo de Toledo pro la regado super la distrikto, kiu tiam havis ĉefurbon en Puebla de Alcocer. La urbo de Talavera tiam regis la distrikton.
La moderna epoko
La provinca divido de Hispanio de 1833 enkorpigis ĉiujn vilaĝojn de la Siberio ekstremadura al la provinco de Badajoz. La divido provinca kompletiĝis per la subdivido en jurteritorioj kiu efektiviĝis en 1834. La vilaĝoj de la distrikto formis la jurteritorion de Herrera del Duque kaj Puebla de Alcocer. La novaj jurteritorioj estis la malplaj loĝataj de la dekkvar en kiuj dividiĝis la provinco de Badajoz. La jurteritorio de Herrera del Duque estis formita de dektri vilaĝoj kaj malmulte pli de dekkvin mil loĝantoj; la de Puebla de Alcocer, de dekkvar vilaĝoj kaj iom malpli da dekkvin mil loĝantoj. Ĉi tiu divido en jurteritorioj daŭris ĝis la dua duono de la 20a jarcento. Tiel, ĉiu jurteritorio konvertiĝis en referenco ne nur jura sed ankaŭ administra, balota, impostkolekta kaj ĝis komerca. Tio ĉio generis senton de posedo al sama komunumo kie formi paton de la sama jurteritorio gravas.
20a jarcento
Dum la Hispana Intercivitana Milito la tuta distrikto restis en teritorio fidela al la registaro de la Respubliko ĝis la fino de la milito en aprilo de 1939; post tiam la kutima loĝantaro de tiu teritorio kaj tiuj kiuj loĝis tiam dum la milito estis suspektindaj antaŭ la novaj aŭtoritatoj, kiuj politike persekutis kaj mortigis multajn ĉu ili intervenis en la militaj aferoj ĉu ne; krome en la posta jardeko en la plej montara parto de la distrikto, nome la orienta parto ekzistis grupoj de kontrausfrankismaj gerilanoj.
La demografiaj ŝanĝoj konsilis la modifon de la malnovaj jurteritorioj laŭ la divido de 1965. La jurteritorio de Puebla de Alcocer dronis kaj ties vilaĝoj estis disigitaj inter la najbaraj jurteritorioj. La plej granda teritorio, kun la ĉefurbo, estis tiu de Herrera del Duque. De tiam oni generis similan senton al tiu kiun stimulis la malnova divido kaj la deksep komunumojn de la nova jurteritorio de Herrera del Duque, kun ties 24.000 loĝantoj kaj 2.691,6 km², pli malpli konstituas La Siberion.
Montoj
La komenca nomo de ĉi tiu distrikto, 'La Montoj', jam referencas sufiĉe signife al ties topografiaj trajtoj. Ĉi tiu spaco montras dinamikan reliefon, en kiu alternas krutaj montoĉenoj, profundaj valoj kaj ondo-formaj ebenaĵoj. Pli de la 90% de la tereno lokas inter la altitudoj 400 kaj 800 metroj s.m.n., superante tiun altecon en nur kvin punktoj de la pli orientaj montoĉenoj: Sierra de la Umbría, Los Castrejones, Cantosnegros, Santana y Pico Montilla; estante ĉi tiu lasta la maksimuma altitudo de la distrikto kun 940 metroj. De nordo al sudo, elstaras la montoj de El Aljibe, La Dehesilla, La Lobera, La Rinconada, Barbas de Oro, Los Pastillos, Manzano, Peloche, Los Golondrinos, Consolación, Chamorro, La Chimenea, Escorial, Los Villares, Mirabueno, Santana, Sierra del Castillo, Lares kaj Siruela.
Ĉi tiu aro de serranías konstituas unu el la sudaj montarbranĉoj de la Montoj de Toledo, en rekta rilato kun la montokerno de Las Villuercas, kiu prezentas fortajn deklivojn, kun krutoj, ofte bruskaj al ĉemonto. Nur en la triono suda aperas ampleksaj ebenaĵoj ondo-formaj, kiu verŝas grade sian deklivon al la baseno de la rivero Zújar.
Hidrologio
La riveroj, akvobaraĵoj kaj artefaritaj lagoj estas unu de la ĉefaj karakteroj de La Siberia kiu, kune kun la najbara distrikto de La Serena, formas la teritorion kiu posedas pli da kilometroj de internaj akvobordoj en Hipanio. La distrikto posedas kvin grandajn artefaritajn lagojn; tri ĉe la rivero Gvadiano (Cíjara, García de Sola kaj Orellana), kaj du ĉe la rivero Zújar (Akvobaraĵo del Zújar kaj La Serena). Kune ili enhavas kapaciton de rezervo de 6.395 hm³, kio faras la 12% de la totalo de Hispanio; nur La Serena, kun 3.219 hm³, reprezentas la 6%. Krome, kelkaj el tiuj baraĵoj produktas ankaŭ hidroelektran energion. Tiu granda kvanto de akvo rezervita estas sekvo de la malnova plano de agado kiu finfine realiĝis dum la frankisma epoko dum la dua duono de la 20a jarcento, nomita Plan Badajoz, kaj kiu celis plibonigi la situacion de la agrikulturo de la zono.
La monta reliefo helpas la ekziston de Grundakvo en deklivo, kiu nutras multnombrajn fontojn disajn tra la tuta teritorio de la distrikto. Kelkajn el ili oni ekspluatas komerce pro la kvalito de ties akvoj. Ekzistas ankaŭ Kuracloko, jam konata ekde la komencoj de la 19a jarcento, kiu profitas la mineromedicinajn trajtojn de la varma akvo, kiu estas unu el la malmultaj tiaj lokoj de tiu tipo en la tuta provinco.
Klimato
La geografia situo de La Siberio, inter la la Kastila Altebenaĵo (kun kontinenta klimato), la Atlantiko (klimato pli milda) kaj la Mediteraneo (pli varma kaj multe pli seka) konvertas ĉi tiun teritorion en transirozono, adoptante kelkajn karakterojn de ĉiu el ili. Ene de la distrikto, oni ankaŭ produktas lokajn mikroklimatojn, kun grandaj diferencoj, devenaj de la orientiĝo de lamontoĉenoj. Ĉi tiuj diferencoj rezultas pli markitaj koncerne al pluvoj kaj ne tiel pri la temperaturoj.
Pluvoj
La vilaĝoj de la nordo prezentas pluvojn sufiĉe pli abundaj ol la vilaĝoj de la sudo de la distrikto. La kvanto de pluvaj tagoj de la jaro estas inter 60 kaj 70. La sezona distribuo de pluvoj estas malregula, kun maksimumaj inter januaro kaj marto, sed estas grandaj diferencoj inter la averaĝoj de sekaj kaj pluvaj jaroj. La monatoseso aprilo-septembro kutime prezentas fortan kaj daŭran sekecon someran, markita de akcenta arideco. La neĝo estas malofta, kaj en ĉiu kazo okazas nur dum unu aŭ du tagojn, kaj restas nur horoj, ĉiu tria aŭ kvara jaro.
Temperaturoj
La distrikto atingas 2.900 sunohorojn dum la jaro, kies intenseco rezultas inversa al la pluvoj. La averaĝa temperaturo jara estas ĉirkaŭ la 16 °C, kun tendenco al malsupreniro iom en la nordo kaj al supreniro en la sudo de la teritorio. La monato pli malvarma estas januaro, kun 6-7 °C de averaĝo, kaj la plej varma julio, kun 25-27 °C, kio konsistigas averaĝan termikan amplekson jaran pli altan de 20 °C. La maksimumaj kaj minimumaj temperaturoj situas, ankaŭ en ĉi tiuj monatoj, en -2 °C kaj 42 °C respektive, kio indikas fortan osciladon termikan de 44 °C (tipa trajto de kontinenta klimato).
Ĉi tiuj bilancoj termopluvometrikaj, kun mildaj vintroj, printempoj ofte mallongaj kaj longa kaj seka someraro, permesas konsideri la klimaton de La Siberio, ĝenerale, de tipo 'mediteranea subhumida', kun variantoj de humida tipo en punktoj de la nordo kaj pli seka en suda zono, kaj kun malabunda influo atlantika.
Flaŭro
La pra-ekosistemo pli reprezenta de la zono estas la sklerofila mediteranea arbaro (arboj de folioj daŭraj kaj konstantaj), superregante la anzino en la plej granda parto de la spaco, akompanita de la korkokverko en zonoj pli restriktitaj (ĉefe ombraj kaj iuj profundaj teroj), ĉar estas pli postulema pri humido. Aperas ankaŭ alia kverka arbo, la portugala kverko, speco sufiĉe malofta en Ekstremaduro. La arbotavolo troviĝas kovrita en siaj pli puraj stadioj de la densa makiso, formante la sistemon de la mediteranea makiso, tre diversa en specoj: okcidenta arbuto, ruĝa kornuso, alaterno, lentisko, terebinto, mirto, kirmesa kverko, torvisko, ktp. Ampleksaj areoj montaraj de la centro kaj nordo de la distrikto estis rearbarigitaj de rezinaj pinoj, pinfruktaj kaj eŭkaliptoj, kies arbara plantado estas preskaŭ forlasita en la aktualo, antaŭ ties malabunda aŭ nula produktiveco. Ankaŭ la bordoj de la artefaritaj lagoj estis ekstense rearbarigitaj per eŭkaliptoj, pinoj kaj pli malbunde de nigra poplo, kun la celo, ne tiom de ekspluatado de la ligno, sed por la reteno de la tero kaj de la materialoj kiuj pro la pluvo povus esti trenitaj de la terenoj kiuj verŝas rekte al la rezervujo, estigante la iompostioma plenigado de tiu.
Birdoj
La faŭno de la distrikto elstaras pro sia diverseco, ĉar vivas en la zono preskaŭ ĉiuj el la 500 specioj de sovaĝaj vertebruloj priskribitaj en Ekstremaduro. Ĉe birdoj, pli ol la duono de la provinca populacio de ansergrifo troviĝas ĉe la krutaj ravinoj de 'Los Montes'. Iom malpli reproduktiĝas tie la nizaglo kaj la reĝa aglo, krom la kadavrogrifo, migra falko, gufo, monaĥvulturo, iberimperia aglo, nigra cikonio… La abundo de agua, plejparte retenita de la baraĵoj de la distrikto, helpis la setligon de variaj grupoj de akvobirdoj. Elstaras la artefarita lago de Orellana, deklarita ZEPA (Zona de Especial Protección para las Aves, tio estas Speciala Zono por Protektado de Birdoj).
En urba medio elstaras la blanka cikonio, la malgranda turfalko, turstrigo, domhirundo, murhirundo kaj komuna apuso.
Mamuloj
La ĉasebla faŭno troviĝas ĉefe en la Reserva Nacional de Caza de Cijara, kie kunloĝas aproj, cervoj, damaoj (tre lokigitaj) kaj kapreoloj, kiel eroj de grava ĉaso. La malgrava ĉaso estas reprezentata de la ruĝa perdriko, palumbo, turtoj, leporoj kaj kunikloj.
Fiŝoj
Pri la faŭno ĉe fiŝoj, abundaj ĉefe ĉe kaj pro la artefaritaj lagoj, la specioj pli dezirataj de fiŝkaptistoj estas la karpo, barbio, comizo, ezoko, boga, black-bass…, kvankam estas ankaŭ aliaj de malpligranda sporta aŭ kuirarta intereso, sed de granda ekologia gravo nome: pardilla, cacho, colmilleja, calandino, gambusia…
Gastronomio
La gastronomio estas tre varia, kvankam apenaŭ oni komercas per ĝi. La baza akso estas daŭre la porko, ĉar ankoraŭ abundas la hejmaj porkomortigoj. Elstaras ankaŭ la produktoj devenaj el la ĉaso: viandaĵoj de cervo aŭ apro, aprokolbasoj, ktp.
Manĝaĵoj
Inter la tipaj pladoj eblas citi la escarapuche en Peloche (baze de viando aŭ rostitaj fiŝoj, cepo, tomato, verda papriko, vinagro, oleo kaj salo) kaj la salmorejo en Talarrubias kaj Puebla de Alcocer (ajloj, moruo, papriko, oleo, vinagro, pano, akvo kaj salo) aŭ Helechosa (kun fiŝoj de rivero), la paneroj kun liaj trompoj, la caldereta, la gazpaĉo (kun liaj variantoj: blanka gaspaĉo kaj gazpaĉo de vintro), pistos, supoj de tomato, supoj de cachuelas, vostoj de ŝafido, kikeraĵo kun kompletigo (Villarta), repápalos… La malabundeco, en iamaj tempoj, motivis la abundan uzadon de marĝenaj produktoj, la plimulton de kiuj ankoraŭ oni uzas: asparagoj, fungoj, nasturtioj, cardillos, cikorioj, supo de papavetoj, trufoj, laktagarikoj, birdetoj, kaktofigoj, odoraj kaj medicinaj plantoj…
Trinkaĵoj
Ankaŭ ne oni komercas per la vinoj de la teritorio, nomitaj de pitarra, kiujn daŭre oni produktas hejmmaniere. En Castilblanco oni faras, same, la gloria, sur bazo de vinbersuko kaj brando. En Fuenlabrada, Puebla kaj aliaj lokoj oni faras ankaŭ chapurrao, el akvo, sukero, brando kaj, foje, anizo.
Desertoj
En La Siberia ekzistas granda kukofara tradicio. Ĉefe en la datoj proksimaj al la Sankta Semajno aŭ en gravaj festoj, oni povas trovi tradiciajn dolĉaĵojn faritajn hejme kaj eble poste bakitajn en panejo. La elstaraj ingrediencoj estas faruno, sukero, mielo, ovoj, migdaloj ktp.
Fromaĝoj
La plej fama estas la fromaĝo de Castilblanco, farita el lakto de kapro. La averaĝa grando estas de 1-1,5 kg de pezo; flanke estas ornamaĵoj spikoformaj.
Demografio
Ties loĝantaro ĉiam estis malabunda. La periodo de plej granda viglo de la loĝantaro estis la unua duono de la 20a jarcento. Spite la sekvo de la epidemio de gripo en la dua jardeko kaj de la Enlanda Milito en la 1930-aj jaroj, la loĝantaro kreskiĝis je nekonataj ritmoj (11,3 por milo jare) kaj ĝi proksimiĝis al la 50.000 loĝantoj. Tamen, dum la dua duono de la 20a jarcento la elmigrintaro malplenigis la terojn de La Siberio kaj kondiĉis la aktualan strukturon de la loĝantaro. En fortega kontrasto kun la hispana situacio, la distrikto perdis preskaŭ la duonon de sia loĝantaro. La konstanta elmigrado de junuloj lasis kadukiĝintan loĝantaron en la distrikto: estas pli de pliaĝaj personoj de sesdekkvar jaroj ol pli malaĝaj de dekses. Spite la reveno de iuj siberianoj, plejparte jam emeritaj, la distrikto daŭre perdis loĝantaron pro tio ke mortas pli da personoj ol tiuj kiuj naskiĝas.
Ekonomio
Pro loĝantostrukturo tiel malekvilibra, la takso je aktiveco estas tre malalta. Sed tio ne supozigas ekstreman malabundecon ekonomian por la distrikto. En la kunteksto de provinco malmulte disvolvigita, la siberianoj vivas bone danke al la transdonaĵoj de la publika sektoro. La disponebla familia enspezo nur estas malsupra al tiu de la distrikto de Badajoz kaj simila al la tiuj de la zonoj de Mérida kaj Almendralejo. La laborfakoj de la homoj de La Siberio variis en la lastaj jardekoj. Je finoj de la 19a jarcento ĉirkaŭ 90% laboris en la agrokulturo, inter la 5% kaj la 6% estis metiistoj kaj tre malmulte laboris en la industrio kaj la servoj. En la aktualo, pli de la tria parto laboras en la servoj (36,38%), sekvite de apude de la agrokulturo (31,03%). Industrio kaj konstruo okupigas la 14,33% kaj 18,26% de la loĝantaro, respektive.
Sveio
Sveio estas komunumo de Norvegio. Ĝi apartenas al la departemento Hordaland. Fine de en la komunumo vivis.
Meĥoranero
La Meĥoranero (mejoranera, kun la signifo majorano) estas panama kordinstrumento, nome speco de gitaro. Ĝi havas kvin nilonajn kordojn en kvin kordoĥoroj. La tonoj estas D4, A4, A3, B3, E4 aŭ D4 G4 G3 B3 E3.
Ankaŭ ekzistas simila muzikilo kun 4 kordoj, kiu nomiĝas Sokavono Socavon (Hispana), Bocona (Hispana). Ĝi havas 4 kordojn en 4 kordohxoroj. Ĝi estas agordata je G3, D4, A4, B3. La mezuro estas 400-440 mm.
Miraklo
Laŭ Teologio, miraklo estas ago de la dia superpotenco kontraŭa al la naturaj leĝoj. Ĝi estas nuligo de la leĝoj de la naturo, per kiu Dio manifestas sian povon. Unu el la karakteroj de la ĝustasenca miraklo estas ĝia neeksplikebleco kaŭze ĝuste de tio, ke ĝi efektiviĝis ekster ia natura leĝo. Kaj se iu mirakleca fakto trovas sian klarigon, oni diras, ke jam ne temas pri miraklo, kiel ajn miriga ĝi estus. Por la teologoj kaj religiuloj, la valoro de la miraklo troviĝas ĝuste en ties supernatura origino kaj en ties neeksplikebleco. Miraklo estas eksterkutima, unuopa, escepta. Iuj religiuloj vidas miraklon kiel pruvon de la ekzisto de Dio, aŭ konfirmon de la ekzisto de la Sendito de Dio.
En figura lingvaĵo, miraklo ankaŭ signifas mirindega faritaĵo: la mirakloj de la scienco.
Kialoj kontraŭ mirakloj
Ĉiuj religioj havas miraklojn kaj mirindaĵojn, sekve, ili vere ne taŭgas por pruvi veron de iu Dia agado. En la Biblio mem, estas konata la fakto ke magiistoj de Farono povis refari la unuajn miraklojn de Moseo. Pro tio, tradicie, la mirakloj de aliaj religioj estas rigardataj de kredantoj de iu religio kiel mensogojn, kvankam la miraklo de sia religio estas veraj. En antikvo kaj mezepoko, oni kredis ke demono povis fari falsajn miraklojn por pravigi "falsajn" kredojn kaj herezojn, kaj eĉ hodiaxu, multaj fundamentalistoj kredas tion.
Sekve, unue, la mirakloj estus kontradicioj de Dio, due ili ne taŭgus al nenio. Sekve, ne estas mirakloj, ĉar ili estus senutilaj, sed prave ekzistas aferoj, kiujn homojn ne povas klarigi. En la deka ĉapitro de Pri Homa Kompreno, David Hume disputis kontraŭ la ebleco de mirakloj, dirante ke miraklo ne povas okazi: miraklo, laŭ difino, estas treege malprobabla okazo, tial iu ajn raporto pri miraklo estas pli probable mensogo aŭ eraro ol la vero. Sekve, al li, se oni forprenu la ĉarlatanaĵojn, ankaŭ restu malbona observo aŭ malbona kompreno de naturaj leĝoj kiel klarigo pri mirakloj.
Kriterioj por agnoski miraklon laŭ la Katolika Eklezio
Krom la science pruvata malsano, la saniga evento devas okazi en religia kunteksto kaj efektiviĝi en unika momento, nome tute sen sinsekvaj pliboniĝoj: se la evento produktiĝas iompostiome la evento mem ne estas konsiderata. Tiu kriterio validas, ekzemple, ĉe la sanktejo de Lourdes.
Proverbo
Ekzistas proverbo pri miraklo en la Proverbaro Esperanta de L. L. Zamenhof :
3721 Widorn
3721 Widorn estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la usona astronomo Edward L. G. Bowell elde la Stacio Anderson Mesa de la observatorio Lowell apud Flagstaff (Arizono, Usono).
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de la aŭstria astronomo Thomas Widorn.
EBay
eBay funkcias tiel, ke ĉiu povas membriĝi kaj ekvendi, estante juĝata pri la fidindeco de siaj vendoj aŭ aĉetoj. Kio komencinte estis platformo por komerco inter konsumantoj kun brokanta trajto iĝis pli kaj pli platformo por komerco inter aferistoj kaj konsumantoj, kie oni vendas novajn varojn, ankaŭ senaŭkcie.
Cetere
eBay ankaŭ estas fikonata pro la foje strangaj varoj ofertataj.[Klarigo?]
Neolatino
Neolatino estas nomo de kelkaj planlingvoj: