cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
20405 Barryburke
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de Barry Burke, kiu laboras ĉe la Laboratorio Lincoln de la MIT. Dum sia kariero, li planis multenombrajn el la plej konataj ŝargkuplitaj sentiloj. Tio inkludas la sentilojn 2K × 4K uzitajn en la plejparto de la grandaj ĉegrundaj observatorioj kaj la kun orta transfero, kiuj provizis la avangardan teknologion por Pan-STARRS
Budo
Budo estas malgranda, simpla konstruaĵo el tabuloj aŭ el tolvandoj, ne uzata kiel loĝejo (PIV).
Laŭ Francisko Azorín Budo estas Simpla dometo, ofte ligna, por baraketo, stando, butiketo, gardistejo, k.c. Li indikas etimologion el budh (kabano, tendo).
Ekzemploj estas gardostara budo (de soldato), ekspozicia budo (en bazaro), gazetbudo (sur strato), telefonbudo (en publikaj lokoj) kaj teo-budo. Primitiva afrika kabano ankaŭ nomiĝas pajlobudo.
János Csiszér
CSISZÉR János [ĉisEr] estis hungara skulptisto naskita en Héjjasfalva la 18-an de aprilo 1883 kaj mortinta en Budapeŝto la 30-an de aprilo 1953.
Kariero
János Csiszér post la fino de ŝton- kaj argilmetilernejo de Székelyudvarhely studis en la Industriarta Lernejo de Budapeŝto, poste en la Grande Chaumiére de Parizo ĉe Auguste Rodin. Hejme li laboris ĉe György Zala, poste li laboris memstare. Li faris heroecajn monumentojn, portretojn, ĝenrajn kaj eklezitemajn skulptaĵojn, plakadojn, konstruaĵ-reliefojn, tombmonumentojn, memortabulojn. Li modelis la memormonumenton de Artúr Görgey de Visegrád (1933) kaj de skulptaĵon de Ányos Jedlik de Urba bosko (Budapeŝto) (Művészsétány) (1951-52). La Hungara Nacia Galerio konservas ok laboraĵojn liajn.
Hidasnémeti
Situo
Hidasnémeti situas sur mildaj deklivoj, laŭ dekstra bordo de Hernád, laŭ ĉefvojo kaj fervojo Miskolc-Slovakio, fine de fervojo el Szerencs. Gönc troviĝas 4, Encs 26, Kassa 20, Miskolc 60 km-ojn.
Historio
Germanoj fondis la vilaĝon en la 12-a jarcento. La unua mencio devenis el 1220 en formo "Olnemet" (=suba germanejo). Baldaŭe la ponto iĝis grava doganprena loko. Post Traktato de Trianon la vilaĝo trovis sin laŭ la nova landlimo de Ĉeĥoslovakio. Ĝis 2008 la stacidomo estis limpasejo, poste ankaŭ Slovakio apartenas al interna zono de Schengen, sekve la kontrolado finiĝis.
Vilaĝservoj estas infanĝardeno, lernejo, biblioteko, kulturdomo, kuracejo, poŝto.
Famuloj
En Hidasnémeti naskiĝis István Györffy (botanikisto).
17967 Bacampbell
17967 Bacampbell estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la en la kadro la kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de Blake Allen Campbell, kiu gajnis la kvaran rangon en la Intel International Science and Engineering Fair de 2003 pro sia projekto pri bestoscienco. Li estis lernanto ĉe la Stevens High School de Rapid City (Suda Dakoto, Usono).
Bengala Sultanlando
Esploristoj kiuj vizitis la sultanlandon estis ekzemple Ibn Battuta, Ma Huan kaj Niccolo de Conti.
Ian Gibson
Ian GIBSON (Dublino, 21a de aprilo 1939) estas hispanisto de irlanda deveno kaj kun hispana ŝtataneco ekde 1984. Fakulo en hispana nuntempa historio, li estas konata, ĉefe pro siaj biografiaj vekoj pri Federico García Lorca, Salvador Dalí, Antonio Machado kaj Luis Buñuel, inter aliaj, same kiel pro verkoj pri la Hispana Enlanda Milito kaj la diktaturo de la generalo Franko.
Li estis profesoro pri hispana literaturo en Dublino kaj Londono fine de la 1960-aj jaroj kaj komence de la 1970-aj jaroj, dum li faris esplorojn pri diversaj aspektoj de la historio de Hispanio dekomence pri la murdo de Lorca.
En 1975 — jaro de la morto de Franco — li abandonis la instruistan vivon por dediĉi sin al verkado. Li translokiĝis al Suda Francio, kaj post tri jaroj tie, li fiksis rezidejon en Hispanio en 1978.
Tamás Varga
Tamás Varga [tamAŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo Varga Tamás (naskiĝis la en Kunszentmiklós, mortis la  en Budapeŝto ) estis hungara instruisto, matematikisto, profesoro.
Biografio
Tamás Varga frekventis gimnazion en sia naskiĝurbo, poste li akiris diplomon en Scienca Universitato Loránd Eötvös, sed li lernis 3 duonjarojn ankaŭ en Pizo (Italio). En 1943 li soldatiĝis, dum la nazia erao li savis judojn. Post la 2-a mondmilito li instruis en sia naskiĝurbo, poste en Szeged. En 1947 li laboris jaron en ministerio pri religio kaj eduko, poste en instituto li havis postenon. En 1950 lia statuso ĉesis, inter 1951 kaj 1963 li instruis en la menciita universitato, poste li laboris en la tutlanda pedagogia instituto. En 1957 li komencis okupiĝi pri populara kaj moderna instruado de matematiko. Li prelegis pri la nova metodo ekzemple en Brazilo, Usono, Italio. En 1975 li akiris sciencan gradon CSc antaŭ la Hungara Scienca Akademio. Li ricevis 6 hungarajn premiojn inter 1954-1985, post la morto en 2012 izraelan premion pri Justuloj inter la popoloj.
Garegino la 2-a
Garegino la 2-a (armene, Գարեգին Բ, ankaŭ Karekin) estas la nuna katolikoso kaj super patriarko de la Armena Apostola Eklezio.
NGC 4344
NGC 4344 (aliaj indikoj — UGC 7468, IRAS12210+1748, MCG 3-32-22, VCC 655, ZWG 99.37, KUG 1221+178, PGC 40249) estas galaksio en konstelacio Berenica Hararo.
Garegino la 2-a
Li naskiĝis sub la nomo Krtiĉ Nersesjan en Voskehat (Armenio) la 21-an de aŭgusto 1951. En 1965 li eniris en la seminarion. En 1970 li iĝis diakono. En 1971 li diplomiĝis kun honoroj. Tiam li estis ordinita pastro. En la 1970-aj jaroj la Katolikoso helpis kaj inspiris lin studi ekster Armenio. Li daŭre studis en Vieno, ĉe la Universitato de Bonn, kaj en Zagorsk (Rusio). Post 1979 li fariĝis grava en Armenio kaj la 23-an de oktobro 1983 li estis nomumita episkopo en Eĉmiadzin. Li fariĝis ĉefepiskopo en 1992.
NGC 4344
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Garegino la 2-a
En 1988 li ludis gravan rolon helpante la viktimojn de la Armenia Tertremo en 1988. Li konstruis plurajn preĝejojn kaj lernejojn. Li montris intereson pri la uzo de moderna teknologio kaj telekomunikiloj favore al la vivo de la eklezio kaj al la kompromiso de la problemoj kaj la heredaĵo de Sovet-Unio.
En 2000 li vizitis Vatikanon por inviti la papon Johano Paŭlo la 2-a viziti Armenion. En 2006 li pasigis unu semajnan viziton en Istanbulo (Turkio) por viziti la ekumenan patriarkon Bartolomeo la 1-a kaj beni la armenan komunumon en la urbo. Dum lia vizito li kaŭzis diskutadon pri la armena genocido farita de Turkio.
Buber
Buber:
Mutkov
Mutkov (antaŭe ankaŭ Molkov; Mauzendorf) estas municipo en Ĉeĥio situanta en distrikto Olomouc. Ĝi situas en Nízký Jeseník, proksimume 2 km sude de Huzová kaj 8 km norde de Šternberk ĉe ŝoseo al Rýmařov. Vivas ĉi tie.
Historio
La unua skribmencio pri la municipo estis en 1320. Ĝis 1910 ĝi nomiĝis Molkov. La vilaĝo estis devene posedaĵo de Ĉefepiskopujo de Olomouc, sed en la 15-a jarcento ĝi pereis kaj estis renovigita en 1606 fare de la urbo Olomouc. Ĝi apartenis al tiu ĝis 1850 kiam, en konekso kun estiĝo de municipaj administradoj, ĝi fariĝis memstara municipo en la politika kaj juĝeja distrikto Šternberk. Post la jaro 1938 Mutkov kiel malgranda, preskaŭ pure germana municipo fariĝis konsisto de Imperia regiono Sudetio kaj post la milito estis ties devenaj loĝantoj forŝovitaj.
Konsisto de Mutkov estis devene ankaŭ domaro Pasecký Žleb (Passekgrund), kie estis trafikata segejo kaj muelejo kaj ĝi fariĝis komune kun ĝi en la jaroj 1961–1992 konsisto de municipo Paseka. Poste Mutkov denove memstariĝis, sed Pasecký Žleb jam restis konsisto de Paseka.
Mária Pákey-Gyerkó
PÁKEY-GYERKÓ Mária (pa:kei-djerko:) estas hungara skulptistino kaj pentristino naskita en Racoș la 11-an de februaro 1930.
Kariero
Mária Pákey-Gyerkó post fino de Belarta Altlernejo Ion Andreescu de Kluĵo ŝi laboris en Baia Mare, de 1970 en Seini.
Ŝirak-altebenaĵo
Ŝirak-altebenaĵo, (Շիրակի դաշտ), estas ebenaĵo situanta en la Armena Altebenaĵo, ĉe la nordokcidento de Armenio. Ĝi okupas preskaŭ preskaŭ la tutan areon de la provinco Ŝirak, la sudokcidentajn partojn de la provinco Lori, kaj ankaŭ la nordajn partojn de la provinco Aragacotno.
La altebenaĵo etendiĝas de la maldekstra bordo de la rivero Aĥurjan okcidente, la Pambakaj montoj oriente. La ebenaĵo estas dominata de la montoj Ŝirako de la nordo, dum la vulkanoj de Ŝarao kaj Aragaco de la sudaj kaj sudorientaj limoj de la ebenaĵo. La rivero Aĥurjan apartigas la ebenaĵon disde la vulkana altebenaĵo Kars okcidente, kiu situas ĉe la dekstra bordo de la rivero en nuntempa Turkio.
La alteco de la ebenaĵo varias inter kaj  metroj super marnivelo.
Gjumri, Artik, Maralik kaj Talin estas la ĉefaj loĝlokoj en la Ŝirak-ebenaĵo.
Niccolo de Conti
Niccolo de Conti aŭ Niccolò de' Conti (ĉ. 1395–1469) estis itala komercisto kaj esploristo, naskiĝinta en Chioggia, kiu veturis al Hindio kaj Sudorienta Azio, kaj eble al Suda Ĉinio, dum la komenco de la 15a jarcento. Li estis unu el la homaj fontoj uzitaj por krei la mapon de 1450 de Fra Mauro, kiu indikis ke estas marvojo el Eŭropo ĉirkaŭ Afriko al Hindio.
De' Conti eliris el Venecio ĉirkaŭ 1419 kaj establis sin en Damasko, Sirio, kie li studis araban. Dum periodo de ĉirkaŭ 25 jaroj, li veturis kiel komercistoj al nombraj lokoj en Azio. Lia familiareco kun lingvoj kaj kulturoj de la Islama mondo ebligis lin veturi al multaj lokoj, pere de ŝipoj posedataj de islamak komercistoj.
La veturoj de De' Conti sekvis la periodon de la rilatoj de Timur kun Eŭropo. Ili okazis ankaŭ ĉirkaŭ la sama epoko kaj en la samaj lokoj kiel la ĉinaj ekspedicij de la admiralo Ĉeng He. Liaj rakontoj estas samtempaj, kaj iomete pli fidindaj ol tiuj de la ĉinaj verkistoj kiuj estis sur la ŝipoj de Ĉeng He, kiel Ma Huan (kiu verkis en 1433) kaj Fei Xin (kiu verkis ĉirkaŭ 1436).
Optika telegrafio
Optikaj telegrafoj estas sistemo, kiun inventis Claude Chappe fine de la 18a jarcento en Francujo. Li kreis optik-mekanikajn telegrafiajn liniojn, kiuj estis uzataj en tuta Eŭropo ĝis la ekesto de la elektra telegrafio en la mezo de la 19a jarcento.
Abraham Ortelius
Kun Gerardus Mercator li estas rigardata kiel kreinto de la unua atlaso.
Li estis dek-du-jaraĝa kiam lia patro mortis. Li forlasis sian lernadon por labori en ateliero de presarto de mapoj. En 1547 li aniĝis al la gildo de Sankta-Luko (korporacio de artistoj kaj metiistoj) kun kvalito de enluminuristo de mapoj. Li ankaŭ reprenis la komercon de antikvaĵoj de sia patro kaj ĉiu-jare vojaĝis al Frankfurto ĉe Majno por aĉeti malnovajn librojn, mapojn kaj aliaj raraĵojn.
En 1554 en Frankfurto li renkontis Gerardus Mercator, kiu ĵus eldonis sian mapon de Eŭropo, kaj iĝis lia amiko. En 1560, kun Mercator, Frans Hogenberg, Philip Galle kaj Jan Sadeler, li vizitis Treviron, Lorenon, Poitiers. Reveninte en Antverpeno, li kolektis siajn observojn kaj gravuris sian unuan mapon.
En 1575 li laboris kiel kartografo por la reĝo de Hispanio, Filipo la 2-a. Tiel, li povis trovi informojn pri la novaj teroj esploritaj de la hispanoj kaj portugaloj.
Abraham Ortelius estus la unua, kiu elpensis la nocion pri kontinenta drivo, en sia "Thesaurus geographicus", pligrandigita eldono de 1596
Atlasoj
En 1570 li aperigis sian "Theatrum Orbis Terrarum", kolekton da 53 mapoj, kaj ĝian suplementon "Additamentum Theatri Orbis Terrarum" de 17 kromaj mapoj en 1573.
Kun informoj kolektitaj dum siaj vojaĝoj, li aperigis "Itinerarium per nonnullas Galliæ Belgicæ partes" en 1584 kaj " Synonymia geographica"" (1596): katalogo de nomoj cititaj de la antikvuloj, kun iliaj modernaj tradukoj.
Raquel Welch
Raquel WELCH, naskonome Jo Raquel Tejada (5-an de septembro 1940 en Chicago, Illinois, Usono — 15-an de februaro 2023; 82‑jara) estis usona aktorino kaj eksa modelino, kiu estis konsiderata kiel unu el la plej belaj virinoj siatempe. Ŝi estis unu el sekssimboloj de la 60-aj jaroj kaj la 70-aj jaroj de la 20-a jarcento.
Opio
Opio estas narkota substanco, kvietiga laŭ malgrandaj dozoj, venene laŭ grandaj dozoj, kiun oni ekstraktas el la sekigita laktosuko de opiopapava verda kapsulo. Tiun materialon oni kolektas, faras el ĝi brunetan, acidetan pulvoron. Tiu konsistas el 10% morfino kaj el aliaj alkaloidoj (10-12%) kiel kodeino, tebaino, papaverino, narkotino, narceino.
Oni ekstraktas el la seka papav-kapsulo per la metodo de János Kabay. El farmacia vidpunkto, la morfino kaj la kodeino estas sendolorigiloj (analgezia), la papaverino estas antispasma drogo.
La plej granda opio-produkta lando de la mondo estas Afganujo (2006). Pri tio vidu ankaŭ la artikolojn Ora Krescento kaj Ora Triangulo (Sudorienta Azio).
Historio
Opio estas inter la plej malnovaj kuraciloj uzataj por la homaro. La antikvaj egiptianoj, sumeranoj, antikvaj baratanoj, antikvaj grekianoj, kaj romanoj ĉiuj uzis ĝin. La plej gravaj tekstoj medicinaj de la antikva mondo mencias ĝin, ekzemple la Ebers-papiruso.
Uzado
Opio povas esti englutita aŭ trinkita en dekoktado, sed ĝia plej komuna uzo estas per fumado, ofte kun la helpo de pipo (kie la opio-bulo varmiĝas per fiksaĵo sur nadlo), kelkfoje miksita kun tabako. Opio ankaŭ fumiĝas per cigaredo kun tabako (kelkfoje kanabo, la "rulaĵo" tiam estas nomita "imperia"), la efiko estas rapida kaj simila (malpli intense) al la konsumado de heroino: sento de orgasma ekstazo, intensa stato de malstreĉiĝo, tuta sensenteco al doloro (analgezia propreco de morfino), malfacileco de kunordigo de movadoj, ktp. La klasikaj kromaj efikoj de opioidoj, similaj al tiuj de heroino, povas okazi en kazoj de superkonsumado: spira depresio, konstipacio kaj forta dependeco.
Aliflanke, papavaj semoj havas multe malpli efikon kiam fumitaj per cigaredoj, pro la malgranda proporcio de morfinaj alkaloidoj, kiujn ili enhavas.
Ĝia konsumado induktas miozon, malpliigon de spira amplekso, hipotensio kaj povas kaŭzi naŭzon aŭ vomadon.
Opio ankaŭ permesas la laŭleĝan produktadon de morfino kaj kodeino. Sed ĝi ankaŭ permesas la kontraŭleĝan produktadon de heroino kaj drogomisuzo venas pli de ĝiaj derivaĵoj ol la opio ĝi mem.
Opiejo estas instalaĵo kie oni vendas kaj fumas opion. Opiejoj ekzistis en multaj partoj de la mondo en la 19a jarcento, ĉefe en Ĉinio, Sudorienta Azio, Nordameriko kaj Francio.
Leĝaro
Ekde la komenco de la 20a jarcento, multaj naciaj kaj internaciaj reguligoj reguligas produktadon kaj distribuadon de narkotaĵoj. La farmacia uzo de opio kaj ĝiaj derivaĵoj estas strikte kontrolita kaj ajna alia uzo plej ofte malpermesas ekde la Ununura Konvencio pri Narkotaj Drogoj de 1961.
Quetteville (stacidomo)
Quetteville estas fermita franca stacidomo sur linioj Évreux-Embranchement - Quetteville kaj - Honfleur, situanta en  Quetteville, en departemento Calvados, regiono Normandio.
Temas pri stacidomo de Société nationale des chemins de fer français (SNCF).
Reinsdorf (distrikto Burgenland)
Reinsdorf estas ekse administre sendependa komunumo kaj ekde la 1-a de januaro 2010 parto de la urba komunumo Nebra (Unstrut) en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Burgenland de la federacia lando Saksio-Anhalto. Fine de la jaro 2009 la loĝloko havis 551 loĝantojn.
Santo Antônio do Palma
Santo Antônio do Palma estas municipo en la subŝtato Suda Rio-Grando de Brazilo. Ĝi situas en la mezoregiono Nordokcidento de Rio-Grando (portugale Noroeste Rio-grandense), kaj apartenas al la mikroregiono Passo Fundo. Laŭ la stato de en la municipo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km² - en 2010 estis 2 139 loĝantoj.
FC Shirak
Shirak Sports Club (armene: Շիրակ Մարզական Ակումբ), ofte konata kiel Shirak, estas armena futbala klubo de la urbo Gjumri, en la provinco Ŝirako. Fondita en 1958, la hejma loko de la klubo estas la Urga Stadiono de Gjumri.
10159 Tokara
10159 Tokara estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la japana astronomo Takao Kobayashi elde la Observatorio de Ooizumi en gubernio Gunma (Japanio).
Nomo
Ĝi ŝuldas sian nomon al la Tokara Insularo, (japane: 吐噶喇列島, Tokara rettō) en la sudo de Japanio, kiu entenas sep loĝatajn kaj kvin neloĝatajn insulojn.
Festo de la remparoj
Historio
La festo estis kreita en 1983 por konsciigi la loĝantojn de Dinan pri la historia riĉeco de sia kulturo kaj historio.
La festo okazis ĉiujare ĝis 1992. En tiu jaro okazis ĝemeliĝo kun mezepoka festo en Kebekio kaj por ebligi la partoprenon al la du festoj, ĝi okazis de tiam nur ĉiun duan jaron.
Laŭ la jaroj pli kaj pli da homoj partoprenis la feston. En 2008 estis 100.000 vizitantoj, multaj el kiuj vestiĝis mezepoke, kio ebligas al senpagan partoprenon.
Paula Abdul
Paula Julie ABDUL (naskiĝis la en San Fernando, Kalifornio) estas usona kantistino, dancistino, koreografistino kaj ĵuriantino.
Katsuya Ishihara
Katsuya Ishihara (石原 克哉, n. ) estas japana futbalisto.
Pély
Pély (pEj) estas vilaĝo en Hungario, en regiono Norda Hungario, en departemento Heves, en Distrikto Heves.
Paula Abdul
En la jaro 1980, kiam ŝi agadis kiel aplaŭdigistino de basketbala klubo Los Angeles Lakers, malkovris ŝian danctalenton koreografo kaj okupis ŝin en kelkajn videopecojn. Pli poste ŝi komencis mem agadi kiel kantistino. Ŝi registris grandajn sukcesojn fine de la 80-aj jaroj kaj komence de la 90-aj jaroj. Poste ŝia gloro cedis, ŝi solvis precipe sian personan vivon. En 2002 ŝia fininta gloro denove renoviĝis kaj nome danke al konkursoj American Idol, kie ŝi komencis agadi kiel unu el ĉefaj ĵuriantoj.
Katsuya Ishihara
Li futbalis ĉe Ventforet Kofu.
Pély
Historio
La unua mencio devenis el 1282 en formo Peel. La turkoj dufoje detruis la vilaĝon. En 1869 incendio, en 1888 inundo okazis.
Morfino
Morfino estas la ĉefa alkaloido de opio (10 %), C17H19O3N, uzata (en hospitalo) kiel dormiga kaj analgeza drogo, precipe per subhaŭtaj injektoj. Pingloforma, kristala, amara pulvoro, en akvo apenaŭ solviĝas (4%). Ĝi povas kaŭzi morfomanion.
Oni uzas ĝin kuraccele en dozo de 0,005-0,03 gramo.
Aŝantujo (regiono)
Plimulto el ĝia loĝantaro estas aŝantioj, unu el la plej multnombraj en Ganao. Ĝia tradicia arkitekturo iĝis parto de la Monda heredaĵo de Unesko. La regiono etendiĝas super 24.389 km2, kio estas 10,2% de la enlanda teritorio kaj tiel ĝi estas la tria plej granda regiono de Ganao. En 2000 la regiono Aŝantujo havis 3.612.950 loĝantojn, tio estas, 19,1% de la tuta loĝantaro, estante tiel la plej loĝata regiono. Ĝi estas konata pro la produktado de oro kaj kakao.
Morfino
(morfinomanio, demorfinizo)
Aŝantujo (regiono)
La regiono Aŝantujo situas pli malpli kie antaŭe troviĝis la Aŝanta regno, sud-centre de Ganao. La nuna Aŝantujo limas kun Brong-Ahafo, norde, la Orienta Regiono, oriente, la  Centra Regiono, sude kaj la  Okcidenta Regiono sudokcidente.
5817 Robertfrazer
5817 Robertfrazer estas malgranda, tre hela duopa marsrenkonta asteroido, malkovrita la 5-an de septembro 1989 de la usona astronomino Eleanor Francis Helin elde la Observatorio de la Monto Palomar, norde de San-Diego (Kalifornio, Usono).
Ĝi estas en orbita resonanco 1:2 kun Marso.
Nomo
Ĝia nomo honoras Robert E. Frazer, amikon de la malkovrintino, studenton pri optiko ĉe la Universitato de Roĉestro kaj partopreninton al multenombraj kosmaj projektoj de la Jet Propulsion Laboratory.
Satelito
Ĝia satelito estis malkovrita la de R. D. Stephens kaj B. D. Warner per observoj de  elde diversaj observatorioj, anoncita en decembro 2020.
Josefa de Óbidos
Josefa de Óbidos (naskiĝis en 1630, mortis en 1684) estis portugala pentristino.
Vultura fonduso
Vultura fonduso aŭ Vulturfonduso estas privata stokeco aŭ heĝfonduso kiu investas en ŝuldo eldonita per ento kiu estas konsiderita tre malforta aŭ mortanta, aŭ kies ŝuldo estas en baldaŭa defaŭlto. La nomo estas metaforo komparante tiujn investantojn kun vulturoj pacience rondirante, atendante esplori la restaĵojn de rapide malfortiganta firmao aŭ, koncerne suverenan ŝuldon, ŝuldlandon. Merkat-ekonomiaj terapiistoj preferas nomi ilin simple ŝuldon aŭ specialajn situacifinancojn.
Tibor Budaházi
BUDAHÁZI Tibor estas hungara pentristo, grafikisto naskita en Remetea (Bihor) la 1-an de februaro 1954.
Kariero
Tibor Budaházi finis en Juhász Gyula Tanárképző Főiskola de Segedo.
Preĝejo Sankta Familio (Terézváros)
La kirko Sankta Familio estas romkatolika konstruaĵo en Hungario, en Budapeŝto, en distrikto Terézváros.
Konstruaĵo
La preĝejo situas laŭ la trotuaro inter aliaj domoj. La fasado komenciĝas el 2 flankaj, vastaj turoj, tamen ili ne estas pli altaj, ol la navo. Malantaŭ la turoj komenciĝas la navo. Tie estas vestiblo, pli supre estas ŝtona skulptaĵo. Supro de la navo finiĝas en triangulo, sur la pinto estas kruco.
Kermesoj okazas en la sekva dimanĉo post Kristnasko.
Jacopo Alighieri
Jacopo ALIGHIERI (1289–1348) estis itala poeto, nome filo de Dante Alighieri, kiun li sekvis en lian ekzilon. La plej fama verko de Jacopo estis lia sesdek-ĉapitra Dottrinale.
Biografio
Naskiĝinta en 1289 en Florenco, Jacopo estis la filo de Dante Alighieri kaj de lia edzino, Gemma di Manetto Donati.
Li mortiĝis en 1348.
Michael Clarke Duncan
Michael Clarke DUNCAN (naskiĝis la en Ĉikago, mortis la  pro korinfarkto) estis usona aktoro kaj iama korpogardisto.
Li plenkreskis kun unu generinto en Ĉikago. Li altis 1,96 m kaj pezis 136-150 kg, tiel li laboris komence kiel pordeja kontrolgardisto en diversaj kluboj en Ĉikago, poste kiel korpogardisto en Los Angeles.
Lia unu grava filmo estis la Armageddon, dum kies laboroj li amikiĝis kun Bruce Willis (1988). Tio helpis lin al lia plej konata rolo en la filmo The Green Mile, kiu alportis por li Oskar- kaj Golden Globe-nomumojn pri la plej bona duaranga aktoro. Li ludis kun Willis en filmo Neniu havas ŝancon.
National Audubon Society
La National Audubon Society (Nacia Societo Audubon) estas usona soci-utila media organizo dediĉita al konservado. Integrigita en 1905, Audubon estas unu el la plej malnova de tiaj organizoj en la mondo kaj uzas sciencon, edukon kaj radikan lobiadon por avanci ĝian konservadomision. Ĝi estas nomita tiele en honoro de John James Audubon, francusona ornitologo kaj naturalisto kiuj pentris, katalogis, kaj priskribis birdojn de Nordameriko en sia fama libro Birds of America (Birdoj de Ameriko) publikigita en sekcioj inter 1827 k 1838.
La socio havas preskaŭ 500 lokajn erojn, ĉiu de kiuj estas sendependaj ne-profitaj organizaĵoj libervole aligitaj kun la Nacia Societo Audubon, kiu ofte organizas birdumajn ekskursojn kaj konservad-rilatajn agadojn. Ĝi ankaŭ kunordigas la Kristnaskajn Birdokalkulojn okazintajn ĉiun decembron en Usono, ekzemplo de civitana scienco, same kiel, en partnereco kun Laboratorio Cornell de Ornitologio, la Granda Ĝardenbirdan Kalkulon ĉiun februaron. Kune kun Cornell, ĝi kreis eBird, retan datumbazon por birdobservado.
La National Audubon Society havas ankaŭ multajn mondajn partnerojn por helpi birdojn kiuj migras trans la usonajn limojn, inklude BirdLife International baze en Anglio, Bird Studies Canada, kaj multajn partnerojn en Latinameriko kaj Karibio. Audubon's International Alliances Program (IAP) kunigas homojn de la Okcidenta Hemisfero por kunlabori por plibonigi konservosolvojn kiel per Gravaj Birdareoj.
La ĉefaj oficejoj de la socio estas en Novjorko kaj Vaŝingtono, kaj ĝi havas ŝtatoficejojn en proksimume 24 ŝtatoj. Ĝi ankaŭ posedas kaj funkciigas kelkajn naturcentrojn malfermajn al publiko, situantajn en urbaj sidejoj, inkluzive de Novjorko, Fenikso-Dallas kaj Los-Anĝeleso, same kiel ĉe birdorifuĝejoj kaj aliaj naturaj areoj. Audubon-Centroj disponigas natureltrovaĵon kaj konservadeblecojn kiuj helpas forĝi dumvivajn ligojn inter homoj kaj naturo, avancante la mision de la organizo eduki publikon koncerne birdojn kaj konservi birdajn kaj aliajn vivejojn.
Elemér Kocsis
Elemér Kocsis [koĉiŝ] estis rumania hungara futbalisto. Li naskiĝis en Nagyszalonta (Hungara reĝlando, Aŭstrio-Hungario, nuntempa Salonta en Rumanio la 26-an de februaro 1910 kaj mortis en la 6-an de oktobro 1981.
Kariero
Elemér Kocsis depost Traktato de Trianon apartenis al la hungara minoritato en Rumanio. Inter 1928 kaj 1937 li estis futbalisto de CA Oradea, kie sia teamo gajnis du arĝent- kaj unu bronzmedalojn en ĉampioneco. Inter 1937 kaj 1948 li piedpilkis en teamo FC Ploiești, kaj ludis en 55 unugradaj maĉoj kaj pafis dek golojn. Inter 1931 kaj 1933 li ludis 12 foje en rumana elektita teamo kaj akiris kvin golojn. En 1930 li estis membro de rumana teamo en la mondĉmpioneco de Urugvajo, sed li ne ludis.
(40246) 1998 WV18
(40246) 1998 WV18 estas malgranda malhela asteroido de la ekstera asteroida zono, ano de la Hilda grupo malkovrita la en la kadro de la astronomia kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Portacomaro
estas komunumo de Italio. Ĝi situas en la provinco Asti de la regiono Piemonto. Fine de en la komunumo vivis. Kristana patrono estas la sanktula Apostolo Bartolomeo, kies memortago sekve estas la komunuma festotago.
Najbaras la komunumoj.
Granda Ŝlemo (teniso)
Granda Ŝlemo en teniso estas la unua rango en ĉiuj el la kvar plej gravaj tenisturniroj ene de unu kalendara jaro. La kvar turniroj (Australian Open, French Open, Wimbledon, US Open - vidu la tabelon) estas la plej gravaj kaj laŭ la sumo de la premioj kaj laŭ la poentoj por la monda rangigo de tenisistoj. La venka unuopo aŭ teamo de la Granda Ŝlemo estas tiu, kiu gajnis la kvar turnirojn. Ĝis 2016, ĝi estis gajnita ses foje pri unuopa teniso kaj naŭ foje pri para teniso.
NGC 4346
NGC 4346 (aliaj indikoj — UGC 7463, MCG 8-23-16, ZWG 244.9, PGC 40228) estas galaksio en konstelacio Ĉashundoj.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
András Bordi
András BORDI rumanuja hungara pentristo. Li estis naskita la 2-an de julio 1905 en Héderfája kaj mortinta la 11-an de aŭgusto 1989 en Târgu Mureş. Li estis la patro de pentristo Géza Bordy.
Biografio
András Bordi inter 1917-1925 studis en Târgu Mureş, inter 1925-1927 en Budapeŝto. Ekde la somero de 1927 unu jaron li studis en Parizo, poste denove ĝis 1931 li studis en Budapeŝto ĉe Gyula Rudnay. Inter 1931 kaj 1939 li vivis en sia naskiĝvilaĝo kaj poste en Târgu Mureş. En 1941 oni elektis lin prezidanto de Barabás Miklós Céh.
Johann Gottfried Herder
Johann Gottfried von HERDER, esperantigita Johano Godfredo de Herder (25-an de aŭgusto 1744 en Mohrungen, pole Morąg; 18-a de decembro 1803 en Vajmaro; nobeligita en 1802) estis germana poeto, tradukisto, teologo kaj histori- kaj kulturfilozofo. Iliaj skribaĵoj influis trege la Klasikon kaj la Romantikismon germanajn kaj kunfondis la sciencojn de lingvistiko kaj historiscienco en Germanlingvio. Li apartenis al la literatursocieta rondo de Merck.
Vivo
Herder studis ĉe la universitato de Kenigsbergo filozofion, i.a. ĉe Immanuel Kant. En 1764 li iris kiel instruisto kaj predikisto al Rigo kaj ekvojaĝis tra Eŭropo en 1769 sufiĉe longan tempon. Dum tio li ankaŭ konatiĝis kun Johann Wolfgang von Goethe en Strasburgo. Tiu renkonto havis grandajn efikojn por la pensmanieroj de ambaŭ geniuloj.
Herder plenumis diversajn ekleziajn oficojn kaj estis ekde 1776 en Vajmaro kie li deĵoris kiel Supera konsistoria konsilisto kaj Ĝenerala superintendanto. Post mallonga tempo Herder iĝis kun Goethe, Schiller kaj Wieland unu la plej gravaj personuloj de la intelektuala vivo en la urbo.
Per Von deutscher Art und Kunst la leganto estis atentigita je la verkoj de Ŝekspiro kaj Homero kiuj ekgravis por la sekvinta epoko de germanlingva literaturo. Herder evoluigis la ideon de "Popola spirito / Volksgeist" kiel kultura identigilo esprimita kaj esprimota per lingvo kaj literaturo.
Gravega por la komenco de germana lingviko (kaj kiel frua fundamenta verko ĝis hodiaŭ valora) estis la libro Über den Ursprung der Sprache (1772), kie lingvaj fenomenoj kaj la naturo homa interrilatigatas. Kvazaŭ majstroverko taksatas la kvarvoluma studaĵo Auch eine Philosophie der Geschichte zur Bildung der Menschheit (1784-91). Tie ĉi Herder provis montri science ke naturhistorio kaj historio de la homoj obeus al la samaj leĝoj; sekve oni povus harmoniigi kontraŭantajn homajn fortojn kaj la dominan naturon. La verko ne estis finita, tamen ĝi enhavas la centrajn historifilozofiajn ideojn de Herder.
En Briefe zur Beförderung der Humanität (1793-97) Herder plue priskribas ideojn filozofiajn koncernantajn historion kaj lingvofilozofion. Li priesploras tie ĉi i.a. kiom gravis nacia poezio por la kultura vojo de popolo. Antikvaj kaj kristanaj ideoj kunligatas kaj - kontraŭe al Goethe aŭ Schiller - propagandatas la aspekto klerisma-pedagogia de literaturaĵoj. Dum la lastaj vivojaroj Herder izoliĝis. En sia malfrua verkaro li interesiĝis kritike pri la filozofio de Immanuel Kant, ekz. en Kritik der reinen Vernunft (1799) aŭ Die Metakritik zur Urteilskraft (1800). Ambaŭ verkoj malfuroris inter filozofoj kaj kritikistoj.
Graveco
Malgraŭ perdo de populareco la skribaĵoj de Herder kun siaj filozofiaj-sciencaj instigoj postvivis; ilia influo pri la literaturo de Romantiko ne povas esti troigita. Nova interpreto de Mezepoko kaj la ekinteresiĝo pri popola literaturo estas liaj meritoj. La en 1773 eldonita popolkantojkolekto Sammlung von Volksliedern iĝis modelo por Des Knaben Wunderhorn de Achim von Arnim kaj Clemens Brentano. Ankaŭ la Fratoj Grimm iel povas esti konsiderataj liaj spiritaj heredantoj. Herder ankaŭ lernejestris ĉe Vilhelmo-Ernesto-gimnazio en Vajmaro.
Dénes Kapitány
Dénes Kapitány [dEneŝ kapitAnj], laŭ hungarlingve kutima nomordo Kapitány Dénes estas hungara orgenisto.
Dénes Kapitány naskiĝis la en Szeged.
Biografio
Dénes Kapitány ricevis la unuajn lecionojn pri orgenado en Ĉefkatedralo Ĉieliro de Maria (Kalocsa). Li daŭris la lernadon en muziklernejo de Miskolc, fine li akiris pianistan kaj orgenistan diplomojn en filio de Muzikarta Altlernejo Ferenc Liszt en Debrecen. Li atingis la trian lokon en orgenista konkurso en 1996. Li estas orgenisto de la Abateja preĝejo de Zirc ekde 1999, kie li ofte aranĝas orgenkoncertojn, krome li instruas disĉiplojn. Li faras recitalojn ankaŭ eksterlande. Liaj muzikaĵoj estas aŭdeblaj ankaŭ en kompaktaj diskoj. Li ofte prezentas verkojn de Dezső Antalffy-Zsiross.
Endre Rodriguez
Endre Rodriguez, laŭ hungarlingve kutima nomordo Rodriguez Endre estis hungara reĝisoro, scenaristo. Liaj personaj nomvariantoj estis Andor, André, lia frato estis Ödön Barsi. Endre Rodriguez naskiĝis la  en Budapeŝto, li mortis la  en Munkeno (Okcidenta Germanio).
György Lippay
Biografio
György Lippay lernis en Vieno, Graz kaj Romo. Komence li ricevis ekleziajn taskojn en Vieno, Li hejmenvenis en 1625 kaj lia unua posteno estis kanoniko en Esztergom. Post 2 jaroj li iĝis ĉefdekano, baldaŭe preposto. Li okupis la episkopajn seĝojn en 1631 en Veszprém (urbo), en 1633 en Pécs, en 1637 en Eger. Li wstis elektita kanceliero en 1635. Li fondis juran fakultaton en universitato en Nagyszombat, Li atingis la rangojn ĉefepiskopo kaj primaso en Esztergom en 1642. Li fondis porpastran tutlandan lernejon en 1649. Li firme apogis la Habsburgojn kaj la katolokismon, laŭeble li forigis la kalvinanajn kaj luteranajn pastrojn. Tamen depost 1664 pro fiaska politiko de la Habsburgoj li aliĝis al hungara komploto. Li okupiĝis ankaŭ pri kemio kaj ĝardenkulturo.
Endre Rodriguez
Biografio
Endre Rodriguez frekventis armean akademion, poste li tuj batalis en la 1-a mondmilito. Li vundiĝis en 1917 en Italio. En 1920 li lernis en privata aktorlernejo de Szidi Rákosi, poste li havis kelkajn aktorajn rolojn en Vieno kaj Berlino, poste li trovis laborlokon en filma produktejo apud Alfréd Deésy. En 1936 li hejmenvenis kaj li estis reĝisoro en filmoproduktejo en Budapeŝto. Depost la 2-a mondmilito li havis eblecon fari nur mallongajn filmojn. En la 1950-aj jaroj li laboris en ministerio pri trafiko. Post falo de la Hungara revolucio de 1956 li disidis al Danio, kie li faris kelkajn filmojn, poste li vivis en Okcidenta Germanio. Li faris dokumentajn filmojn por la okcidentgermanaj televizioj. Li edziĝis en 1923 kaj 1930 - eksedziĝis en 1927 kaj 1937.
Berthold Pürstinger
Berthold PÜRSTINGER (ankaŭ Berthold von Chiemsee; Bertoldus Chiemensis; naskiĝinta en 1465 en Salcburgo kaj mortinta la 19-an de julio 1543 en Saalfelden) estis teologia verkisto kaj de 1508–1526 episkopo de la Episkopujo Chiemsee.
Vivo
La patro Wilhelm estis Kortega sekretario ĉe la princĉefepiskopo de Salcburgo, kie li gajnis la burĝan rajton en la 1472-a jaro. Berthold verŝajne frekventis la Katedralan lernejon kaj studis ekde 1481 ĉe la Universitato de Vieno kaj ekde 1489 kanonan juron en Perugia. Finstudinte li estis magistro kaj havis la licencon docenti pri ambaŭ jursistemoj (sekulara kaj eklezia). En 1491 li ordinitis pastro kaj estis mallongan tempon ĝenerala prokuratoro de la salcburga konsistorio.
Kariero episkopa kaj retiriĝo
Post la morto de la episkopo de Chiemsee Christoph Mendel von Steinfels ĉefepiskopo Keutschach nomumis Berthold la ties posteulo. Konsekro episkopa sekvis en la 8-a aŭ 9-a de julio de la sama jaro. Kiel liaj antaŭuloj Pürstiger estis paralele helpepiskopo en Salcburgo kaj estis viculo de la ĉefepiskopo.
Ne antaŭ 1510 eldiritis verdikto en proceso, kiu estis komenciĝinta ankoraŭ sub la antaŭulo de Pürstinger. Pürstinger devis pagi monan punsumon al la ĉefdiakono de Herrenchiemsee. La kvereloj kun la heredintoj de Mendel von Steinfels daŭris ĝis 1519.
Dum sia regado Pürstinger instigis en 1509 brevieron por la diocezo Chiemsee kiu eldonitis ne antaŭ 1515/16 en Venecio. En 1511 kaj 1512 li partoprenis la regionajn konciliojn kies tasko estis prepari la 5-an Lateranan koncilion. En 1513 Pürstiger konsekris la katedralon de Herrenchiemsee kaj ĉeestis en 1522 la reformkunsidojn en Mühldorf am Inn.
Pro la malfacilaj situacioj ekleziaj Pürstinger laŭdire jam en 1516 pensis pri rezignado. En 1523 li estis minacita pro kontraŭreformacia prediko en Kitzbühel kie multaj urbanoj jam estiĝis pli malpli kaŝe luteranoj kaj en la salcburga diocezo ripetfoje eksplodis kamparanaj ribeloj: tiaĵoj igis Pürstinger demisii la kaj retiriĝi en la monaĥejon de la cistercianoj en Raitenhaslach. Tie li dediĉis sin al la verkado teologia kaj finskribis en 1527 sian ĉefverkon Tewtsche Theologey kun ampleksa prezento de la katolika dogmatiko. En 1528 li setlis en Saalfelden kie li tradukis ĝin en la latinan lingvon: ĝi aperis finfine en la jaro 1531-a sub la titolo Theologia germanica (presita en Aŭgsburgo) La jam en 1524 aperinta pamfleto Onus ecclesiae (laŭvorte: Ekleziaj problemoj/ŝarĝoj) kun multaj eldonoj verŝajne ankaŭ estis de li.
Karitataj agadoj
En 1532 Pürstinger fondis en Saalfelden la sacerdotan fration Sankta Johano al kiu aliĝi rajtis ankaŭ laikuloj. Dek jarojn poste li fondis samloke hospitalon por malriĉaj, maljunaj kaj malsanaj pastroj kaj nepastroj. Kvankam ĉefepiskopo Matthäus Lang von Wellenburg, kiu ofte serĉis la konsilon de Pürstinger koncerne ekleziajn temojn, ofertis en 1535 reveni al Chiemsee kaj refariĝi episkopo, Pürstinger obstinis pri neakcepto. Testamente li asignis ĉiujn posedaĵojn al la de si fondita malsanulejo. Li entombigitis en la Kapelo Sankta Kruco en Saalfelden. La tombo detruitis en la jaro 1811-a. La hospitalo malfunkciis jam en 1655 kaj ĝiajn posedojn ricevis la porpastra seminario de Salcburgo.
Nuno Gonçalves
Nuno GONÇALVES estis portugala pentristo, kiu pentris inter 1450 kaj 1490.
Kelkaj verkoj:
Tifo
Tifo estas genra nomo de diversaj kontaĝaj kaj epidemiaj malsanoj, karakterizitaj per febro, stuporo kaj malvigleco (ekz. ekzantema febro, flava febro, kosmopolita rekuranta febro, tifoida febro, paratifoj kaj aliaj)
Ventra (abdomena) tifo
Ventra (abdomena) tifo estas kontaĝa malsano kun apero de daŭra alta febro, erupcioj, grandiĝo de lieno, malvigleco, malpliiĝo de leŭkocitoj, pliiĝo de la limfocitoj. Ĝin kaŭzas plej ofte la Salmonella typhi kaj al Salmonella paratyphi A kaj B. La malsano disvastiĝas per la feko de la malsanulo aŭ sensimptoma malsanulo. Ĝi plej ofte aperas fine de somero kaj aŭtune. Inkubacio estas 10-14 tagoj. La bakterioj setlas en la folikloj de la maldika intesto kaj tie kaŭzas gravan lokan inflamon, formorton, ulceriĝon kaj tiel sangumon, formorton de la intesta muro malsanigebla per kontraŭbakteria traktado (klora amfinekolo).
Tifoida febro
Tifoida (aŭ tifforma) febro estas epidemia malsano, kiu trafas pleje 15- ĝis 30-jarulojn; malpli ofte 1-ĝis 1 5-jarulojn. Post la 30-a jaro ĝi grade maloftiĝas. Post inkubacio aperas invadaj simptomoj: senapetiteco, intensa soifo, muskolaj kaj kapdoloroj, lakso, kelkfoje mallakso, vertiĝoj (kapturnoj), sendormeco, laciĝo ktp. Sekvas kontinua febro (39-40 °C), daŭranta 2 aŭ 3 semajnojn. Stuporo, malvigleco, surdeco, kiuj karakterizas la staton de la paciento, dependas pli de la intenseco de la toksiĝo ol de la febro mem. La lakso estas la plej konstanta intesta simptomo, kiu daŭras ofte ĝis la senfebriĝo. Meteorismo (abdomena ŝvelo, kaŭzata de intestaj gasoj), pligrandiĝo de la hepato kaj lieno, bronkito kaj relative malrapida pulso estas aliaj simptomoj de tiu malsano, kiu ordinare evoluas dum 20-30 tagoj. La senfebriĝo ĝenerale okazas grade, kaj la paciento resaniĝas post 3- ĝis 8-semajna konvalesko. La komplikaĵoj ne maloftas, kaj povas trafi iun ajn organon. Akcidentoj kiel interna sangelfluo kaj intesta perforado kun peritoneito, kiuj povas okazi en la kuro de la tifoida febro, estas tre gravaj kaj ofte kondukas al morto. La prognozo dependas de la antaŭa sanstato de la paciento, de ties reagokapablo kaj speciale de la aplikata kuracado.
Alila dufluoroacetato
Alila dufluoroacetato aŭ C5H6F2O2 estas kemia kombinaĵo rezultanta el interagado de la dufluoroacetata acido kun alila alkoholo, senkolora aŭ flaveca likvaĵo uzata en kemiaj sintezoj. Alila dufluoroacetato ne estas solvebla en akvo, sed estas solvebla en etanolo, propilena glikolo, kloroformo, eteroj, kaj oleoj. Saloj kaj esteroj de la dufluoroacetata acido estas malstabilaj kaj malkomponiĝas kiam temperaturo altiĝas formantaj liberan fluoron, fluoroformon kaj karbonan duoksidon.
Rondinha
Rondinha estas municipo en la brazila subŝtato Suda Rio-Grando, kiu havis 5.518 loĝantojn en 2010.
József Somló
SOMLÓ József [pr. ŝomlo:] estis hungara kantisto (tenoro) naskiĝinta en Szilágysomlyó la 1-an de oktobro 1893 kaj mortinta en Budapeŝto la 20-an de majo 1954.
Lia kariero
József Somló inter 1914 kaj 1921 estis ano de la teatro de Kassa, en jaroj 1921–23 de la Teatro Városi, en 1919 li gastrolis en la Volksoper de Vieno. Ekde 1923 ĝis 1954 li estis solisto de la Operejo de Budapeŝto, en jaroj 1950–54 kantomajstro de la Fővárosi Operettszínház (Ĉefurba Operetteatro).
1059 Mussorgskia
1059 Mussorgskia estas meze granda asteroido de la ĉefa asteroida zono, malkovrita la de la rusa astronomo Vladimir Aleksandroviĉ Albickij, elde la Simeiza observatorio (Rusio).
Nomo
Ĝia nomo honoras la rusan komponiston Modest Petroviĉ Musorgskij.
Reiji Nakajima
Li futbalis ĉe Ventforet Kofu.
Flughaveno Broken Hill
La Flughaveno Broken Hill (IATA: BHQ, ICAO: YBHI) estas la flughaveno de la urbo Broken Hill en la aŭstralia ŝtato Novsudkimrio.
Fondaĵo Rockefeller
La Fondaĵo Rockefeller, angle Rockefeller Foundation, estas privata fondaĵo kun sidejo en la Kvina Avenuo 420, en Novjorko. Establita de la sesa generacio de la familio Rockefeller kaj fondita de la posedanto de Standard Oil, nome John D. Rockefeller, kun lia filo John D. Rockefeller la juna kaj la entreprenisto de la gasindustrio, kaj filantropo, Frederick Taylor Gates, en Novjorkio la 14an de majo 1913, kiam ĝia konstitucio estis formale akceptita de la Juro de Novjorkio. Ĝia ĉefa celo estas jena: "Promocii la bonfarton de la homaro en la tuta mondo".
Ekde 2015, la Fondaĵo estis klasita kiel la 39a plej granda fondaĵo en Usono laŭ la totalo de mondonacoj. Fine de 2016, la havaĵo de la fondaĵo estis kalkulitaj je 4,1 mil milionoj da usonaj dolaroj (senŝanĝe ekde 2015), kun ĉiujaraj subvencioj de 173 milionoj da usonaj dolaroj.
Specifa agado
La agado de la Fondaĵo Rockefeller estis jeno:
Kontraste kelkaj el ĝiaj fifamaj agadoj estis:
Gjumria Stadiono
La Gjumria Stadiono (Գյումրիի քաղաքային մարզադաշտ) estas futbala stadiono en Gjumri, Armenio. Ĝi estas nuntempe la hejma loko de la armena superliga FC Shirak de Gjumri. La kapacito de la stadiono estas 2,844 sidlokoj, ekskludante la staran sekcion ĉe la suda fino de la tonalto.
La stadiono estis konstruita kaj malfermita en 1924 por fariĝi la unua stadiono en la moderna historio de Armenio. Kiam FC Shirak estis fondita en 1958, la stadiono iĝis la regula hejma ludejo de la teamo por la sovetia konkurado. Ekde 1991, la stadiono travivis multajn glorajn momentojn de FC Shirak en la Armena Supera Ligo kaj la Armena Sendependeca Pokalo.
Andreas Rohracher
Andreas ROHRACHER (naskiĝis la 31-an de majo 1892 en Lienz; mortis la 6-an de aŭgusto 1976 en Altötting) estis aŭstra teologo kaj ĉefepiskopo de Salcburgo ekde 1943.
Vivo
Post la abiturienta ekzameno en Brixen (1911) kaj la studo de teologio en Klagenfurt li ordonitis en 1915. Lia unua dunganto estis la diocezo Gurk-Klagenfurt. Lia favoranto Adam Hefter (la episkopo tiea) venigis Rohracher en sian kurion. Post aliaj studoj (doktoriĝoj pri jursciencoj 1926 en Vieno, pri kanonika juro 1927 en Romo, pri teologio 1933 en Innsbruck) Rohracher iĝis en 1931 kanceliero kaj kapitulano katedrala.
Rohracher nomumitis fare de Pio la 11-a en la jaro 1933-a titulara episkopo de Isba kaj helpepiskopo en Gurk. Kiel ĝenerala vikario (1938) li plurfoje malmike konfrontiĝis al nazioj kiam ili planis murdi mense handikapulojn kaj submeti reprezaliojn al la slovenlingvanoj en la episkopujo Gurk-Klagenfurt. Lia papa moŝto Pio la 12-a pensis en 1939 ke Rohracher kune kun la germanaj episkopoj Konrad v. Preysing kaj Hermann W. Berning taŭgus kiel porparolantoj por intertraktoj kun Adolf Hitler. Rohracher estis simpatiano de la Kontraŭfaŝisma Liberigmovado de Aŭstrujo.
Ĉefepiskopeco
En 1943 Rohracher elektitis ĉefepiskopo en Salcburgo (ĝis 1951 laŭtitole eĉ princo-ĉefepiskopo); paralele li restis ĝis 1945 kapitulvikaro en Gurk. Kontaktoj al la rezistadmovadanoj ĉirkaŭ Helmuth James Graf von Moltke faritis sed ne efikis ion. Por Rohracher plej gravis la konservo de la rajtoj ekleziaj dum nacisocialismo. Post la Dua mondmilito li pledis por la repaciĝo kaj eĉ subtenis karierojn de eksaj nazioj - kion kelkaj tute ne komprenis - dum la rekonstruo de la Katedralo de Salcburgo kaj la reorganizo de la episkopujo.
Danke al sia agado por senbatala kapitulacio de Salcburgo li iĝis - por la usonaj okuptrupoj kiel ankaŭ por la politikistoj landaj - aŭtoritato nekontestebla. Liaj karitataj agadoj post la milito kaj lia rezistado dum la nazia tempo helpis la publikan kredindecon de la Eklezio.
Tri diocezaj sinodoj (1948, 1958, 1968) motivigis kaj mobiligis la fidelulojn salcburgiajn. La lasta estis en konekto kun la Dua Vatikana koncilio kies modernigan sintenon Rohracher komence bonvenigis (li eĉ estis membro de la Administra tribunalo dumkoncilia). Sed la de Rohracher intencita fondo de Katolika altlernejo ne povis realiĝi. Anstataŭe li fondis en 1961 Internacian esploradcentron pri fundamentaj demandoj de sciencoj. Li furoris en 1966 pro sia pardonpeto por la forpelo de protestantoj en 1731, kion komisiis lia antaŭulo Leopold Anton von Firmian. De 1955-58 Rohracher prezidis la aŭstran episkoparan konferencon. En 1969 li rezignis pro la aĝo.
Rohracher ankoraŭ havis la formalan titolon de princĉefepiskopo de Salcburgo (Fürsterzbischof von Salzburg), titolo kiu jam ekde 1806 estis sen efektiva enhavo. En 1951 li rezignis pri tiu malplena titolo.
Musa x parasidiaca
Musa × paradisiaca estas la akceptita nomo por la hibrido inter Musa acuminata kaj Musa balbisiana. Plej multaj kultivitaj bananoj kaj kuirbanano estas triploidaj kulturvarioj aŭ de ĉi tiu hibrido aŭ de M. acuminata sole. Linneo origine uzis la nomon M. paradisiaca nur por kuiribananojn, sed la moderna uzado inkluzivas hibridajn kulturvariojn uzatajn kaj por kuiri kaj kiel desertaj (ordinaraj) bananoj. La nomo de Linneo por desertaj bananoj, Musa sapientum, estas tiele sinonimo de Musa × paradisiaca.
Priskribo
Preskaŭ ĉiuj kultivitaj plantanoj kaj multaj kultivitaj bananoj estas triploidaj kulturvarioj de M. × paradisiaca. Oni kredas, ke sudorientaziaj kamparanoj unue hejmigis M. acuminata. Kiam la kultivitaj plantoj disvastiĝis nordokcidente en areojn kie M. balbisiana estis indiĝena (vidu mapon), hibridoj inter la du specioj okazis kaj tiam disvolviĝis plu en larĝa gamo de kulturvarioj.
Centoj de kulturvarioj de M. × paradisiaca estas konataj, posedante karakterizaĵojn tre variajn, sed larĝe mezajn inter la praulaj specioj. Ili estas tipe 2-9 metrojn (7-30 futoj) altaj kiam maturaj. La supertera parto de la planto estas "falsa tigo" aŭ pseŭdotigo, konsistanta el folioj kaj iliaj kunfanditaj foliingoj. Ĉiu pseŭdotigo povas produkti ununuran infloreskon. Post fruktado, la pseŭdotigo mortas, sed aliaj plantidoj povas disvolviĝi de la subtera tigo (rizomo) de la planto. Kulturvarioj de M. × paradisiaca estas kutime sterilaj, sen semoj aŭ viva poleno.
Taksonomio
Bananplantoj estis origine klasifikitaj fare de Linneo en du speciojn, kiujn li nomis Musa paradisiaca por tiuj utiligitaj kiel kuirbananoj kaj M. sapientum por tiuj utiligitaj kiel desertbananoj. Poste oni malkovris, ke ambaŭ liaj "specioj" fakte estis kultivitaj specoj de la hibrido inter du sovaĝaj specioj, M. acuminata kaj M. balbisiana, kiu nun nomiĝas M. × paradisiaca L. La ĉirkaŭkadro de la moderna taksono M. × paradisiaca tiel inkluzivas kaj la originalan M. paradisiaca kaj M. sapientum, ĉi-lasta reduktita al sinonimo de M. × paradisiaca.
En antaŭ Linneaj tempoj tiu banano estis nomita "Musa serapionis", ekzemple de Maria Sybilla Merian en ŝia Metamorphosis insectorum Surinamensium de 1705.
Iam, por trakti la grandan diversecon de kultivitaj bananoj kaj kuirbananoj, botanikistoj kreis multajn aliajn nomojn, kiuj nun estas rigardataj kiel sinonimoj de M. × paradisiaca, tiaj kiaj M. corniculata Lour., uzata por grupo de kuirbanano kun grandaj fruktoj similaj al la kornoj de virbovo. Kultivitaj specoj nun oni traktas kiel kulturvariojn, kun la kulturvarioj klasifikitaj en grupojn kaj subgrupojn. Tiel M. × paradisiaca 'Horn' (korno) estas kulturvario apartenanta al la AAB-genara grupo, kuirbanana subgrupo.
Episkopujo Chiemsee
La Episkupujo Chiemsee, germane Bistum Chiemsee, kun sidejo episkopa en Herrenchiemsee, estis episkopujo subordigita al la salcburga ĉefepiskopujo kaj ekzistis de 1216 ĝis 1808.
Historio
Ĝi instalitis kanonike en 1215/16 fare de Eberhard von Regensberg. La episkopoj ĉiam restis en dependo de la salcburga ĉefepiskopo - kaj estis aŭtomate ties viculoj kaj helpepiskopoj. La episkopoj de Chiemsee mem estis la plejoftan tempon en la ejoj de Chiemseehof en la urbokerno de Salcburgo, kiujn hodiaŭ uzas la salcburgia registaro.
La malgranda diocezo kun komence nur 10 paroĥoj konsistis el al regiono ĉirkaŭ la lago Chiemsee, la valo de Tiroler Ache kaj la Brixen-valo (Norda Tirolo). Interne de la episkopujo gravis ankaŭ la abato de la aŭgustenana monaĥejo en Herrenchiemsee kun specialaj jurisdikciaj privilegioj. Nur en la kuro de la katolikaj reformoj la episkopo gajnis absolutan superecon (1631/1707). Tiutempe inter 1697 kaj 1708 episkopis la juristo Sigismondo Carlo Castelbarco. Ĝis 1726 la episkopoj kutimis somere ripozumi en Kastelo Altdorf apud Hallein.