cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ĝermolisto de hungaraj esperantistoj
Éva Tatár
TATÁR Éva estas hungara esperantistino, kiu en 1993 kune kun Józsefné Farkas honoriĝis per dumviva honora membreco en Hungaria Esperanto-Asocio.
Sándor Tóthfalusi
TÓTHFALUSI Sándor (Aleksandro, naskiĝis la 15-an de aprilo 1909, mortis 36-jara la 24-an de junio 1945) estis elstara esperantisto en Debrecen, Hungario kasisto de la loka laborista E-movado. Lian nomon memorigis placo en Debrecen en la 1980-aj jaroj.
Ádám Abet
ABET Ádám estis hungara poeto, verkisto, tradukisto naskiĝinta en Nadjvarado la 26-an de decembro 1867 kaj mortinta en Fenikso, (Arizona) la 17-an de septembro 1949.
Biografio
Ádám Abet ellernis la metion pri tajlorado. Liaj poemoj ĉefe aperis en Népszava. En 1890 li elmigris Usonon. Li partoprenis la fondadon de gazeto Amerikai Magyar Népszava, kies inter 1895 kaj 1897 li estis redaktoro. Pli poste li organizis la eldonejfirmaon Cooperativ Publishing Company. En 1926 li translokiĝis al Fenikso, kie li vivsubtenis sin kiel asekuragento.
Ĝermolisto de hungaraj esperantistoj
László Vizi
VIZI László (naskiĝis en 1959) eklernis Esperanton en 1983, en la jaro de la Universala Kongreso de Esperanto en Budapeŝto, kiam en la naciaj amaskomunikiloj multis la mencioj pri Esperanto, poste partoprenis la fondadon de la "Fiŝklubo" kaj aktivadis tie komence kiel teknika kunlaboranto, sekve kiel help-instruisto kaj la mentoro de la lernantoj. En 1997 dum kelkaj monatoj li laboris en la redaktejo de Eventoj, poste li laboris ĉe la Hungaria Esperanto-Asocio. Tie li instruis Esperanton, cetere laboris en la oficejo kaj librovendejo. Li ellaboris la frazanalizan sencodifinan tradukmetodon.
Enikő Zengő Sereghy
ZENGŐ SEREGHY Enikő  estas hungara esperantistino. Laŭ la stato de 2017 ŝi estas estraranino de Hungaria Esperanto-Asocio.
Germana Federacia Banko
La Germana Federacia Banko - germane Deutsche Bundesbank - estas la centra banko de la Federacia Respubliko de Germanio. Ĝi havas sian sidejon en Frankfurto ĉe Majno kaj membras en la Eŭropa Sistemo de Centraj Bankoj. La vortero "federacia" aludas al la fakto ke la banko estas tutŝtata kaj rilatas al la ŝtata federacio, kiu unuigas la 16 germanajn federaciajn landojn.
Historio
La historio de la Germana Federacia Banko tre ligiĝas al la valuta kaj ekonomia historio de la okcidenta parto de Germanio post la Dua Mondmilito. Ekonomie klaris, ke post la milito necesus valuta reformo, por anstataŭigi la antaŭan valuton Reichsmark. En la tri okcidentaj okupaciaj zonoj de Germanio inkluzive de la tri okcidentaj okupaciaj zonoj de la urbo Berlino la 21-an de junio 1948 ekfunkciis la nova valuto Deutsche Mark, do germana marko. Prepare al tio la okupaciaj potencoj Britio, Francio kaj Usono en siaj zonoj de Germanio starigis novan, duŝtupan sistemon de centraj bankoj, kiu en sia federacia strukturo kreiĝis videble laŭ modelo de la Federal Reserve System de Usono. La sistemo konsistis el la jure memstaraj landaj centraj bankoj, kaj de la tutŝtata, la 1-an de marto 1948 en Frankfurto ĉe Majno fondita, Bank deutscher Länder (banko de germanaj (federaciaj) landoj. La landaj centraj bankoj plenumis sian funkcion en siaj koncernaj teritorioj, dum la tutŝtata "banko de germanaj landoj" respondecis pri produktado kaj cirkuligo de la monbiletoj kaj moneroj de la valuto germana marko, pri la kunordigo de la banka politiko kaj pri certaj pliaj centraj taskoj - interalie pri la havigo de deponaĵoj en aliaj valutoj. Supera organo de la duŝtupa sistemo de centraj bankoj estis "centra banka konsilio", kiu konsistis el la prezidanto de la banko de germanaj landoj, el la prezidantoj de la landaj centraj bankoj kaj el la prezidanto de la direktoraro de la banko de germanaj landoj. Post la malbonaj spertoj kun centra banko dependa de ordonoj de nacia registaro, la nova federacia banka sistemo dekomence estis politike alternativa, sendependa de germanaj politikaj instancoj, ankaŭ de la registaro de FRG funkcianta ekde septembro 1949. Ekde la jaro 1951 ĝi ankaŭ estis sendependa de la okupantaj Aliancanoj.
La 24-an de majo 1949 ekvalidis la nova konstitucio ("Grundgesetz", do 'baza leĝo') de FRG, kiu antaŭvidis ankaŭ novan centran bankon surbaze de la demokratia ŝtato, anstataŭ surbaze de okupacia starigo. La registaro de FRG tamen nur en 1957 starigis tian novan centran bankon, kiu ricevis la nomon "Deutsche Bundesbank", kaj la ĝisnunaj landaj centraj bankoj iĝis filioj de tiu nova centra banko. La direktoraro de la nova centra banko en Frankfurto ĉe Majno konsistis el la prezidanto kaj la vicprezidantoj de la Germana Federacia Banko, kaj el ĝis ses pliaj membroj. Tiu direktoraro gvidis kaj administris la bankon, respondecis pri komercaj agoj inter la banko kaj la ŝtata registaro, inter la banko kaj tutŝtate agangaj komercaj bankoj, pri diversvaluta komercado kaj pri la plia banka komercado. Plia centra organo estis la centra banka konsilio, kiu difinis la principan valutan kaj kreditan politikon de la banko kaj la gvidliniojn pri la banka administrado. Krom la direktoroj al ĝi apartenis ankaŭ la prezidantoj de al landaj centraj bankoj.
Per la "ŝtata traktato pri kreo de valuta, ekonomia kaj socia unio inter la Federacia Respubliko de Germanio (FRG) kaj la Germana Demokrata Respubliko (GDR)" de la 1-a de julio 1990, la germana marko iĝis sola valuto en ambaŭ germanaj ŝtatoj kaj transprenis ankaŭ la funkcion de la antaŭa marko de GDR. La Germana Federacia Banko iĝis respondeca ankaŭ pri la valuta politiko en la teritorio de GDR, la "novaj federaciaj landoj". Instaliĝis provizora administrejo de la centra banko en Berlino, kiu funkciis de majo 1990 ĝis oktobro 1992. Dum el la antaŭe 11 federaciaj landoj de FRG iĝis 16 (tre malsamgrandaj), el la antaŭe 11 landaj centraj bankoj iĝis nur 9, havantaj simile grandajn teritoriojn.
La centra banko post la traktato de Mastriĥto (1993)
Per la traktato de Mastriĥto oficiala ekde la 1-a de novembro 1993, la nacia respondeco pri valuta politiko transdoniĝis al la Eŭropa Sistemo de Centraj Bankoj (ESCB), konsistanta el la Eŭropa Centra Banko (ECB) kaj la naciaj centraj bankoj de la EU-membroŝtatoj. La nacia leĝo pri la Germana Federacia Banko lastfoje reformiĝis en aprilo 2002, kaj donis al la centra banko sian nunan strukturon.
Prezidantoj de la Germana Federacia Banko
(kun antaŭaj institucioj ekde la jaro 1948)
2634 James Bradley
2634 James Bradley estas mezgranda, ne tre hela asteroido de la ekstera asteroida zono, ano, laŭ ĝia orbito, de la cibela grupo.
Malkovro
Ĝi estis malkovrita la de la usona astronomo Edward L. G. Bowell elde la Stacio Anderson Mesa de la observatorio Lowell en la Konteo Coconino, apud Flagstaff (Arizono, Usono).
Nomo
Ĝia nomo honoras la britan astronomon James Bradley (1693 - 1762).
Preĝejo Apoteozo de Sankta Kruco (Nagyecsed)
La preĝejo Apoteozo de Sankta Kruco (origine hungare Szent Kereszt felmagasztalása) estas sakrala konstruaĵo en urbo Nagyecsed (Hungario).
Historio
En rando de la komunumo arkeologoj trovis kirkon kun monaĥejo el la 12-a jarcento. Laŭ eklezia fonto en 1332 en la iama Nagyecsed ekzistis alia kirko kun patroneco de Sankta Petro. La loĝantoj kalvinaniĝis ĉirkaŭ 1550. La katolika grupo estis refondita nur en 1929. Oni konstruis katolikan kirkon en 1934. Ĝi ne havis turon, tial la sola sonorilo sonoras en sonorilostablo ekde 1940.
Konstruaĵo
La konstruaĵo situas sola en korto. La fasado estas simetria, meze malsupre la enirejo funkcias. En la fasado estas videblaj 3 fenestroj, la tria jam en alteco de la tegmento. La navo estas brikoforma.
Kermeso okazas supozeble en la 14-an de septembro.
Santo Antônio
Santo Antônio estas urbo de la brazila subŝtato Norda Rio-Grando. Fondita en 1892, la municipo havas 22.071 loĝantojn.
Internacia Ornitologia Kongreso
La serio de Internaciaj Ornitologiaj Kongresoj formas la plej malnovan kaj plej grandan internacian serion de kunvenoj de ornitologoj. Ĝi estas organizata de la Internacia Ornitologia Komitato, nome grupo de ĉirkaŭ 200 ornitologoj. La unua kunsido okazis en 1884; venontaj kunsidoj estis neregulaj ĝis 1926 ekde kiam la kunvenoj okazis ĉiun kvaran jaron, escepte ĉe la du perditaj okazoj dum kaj tuj post la Dua Mondmilito. Jaroj kaj lokoj de pasintaj kaj estontaj renkontiĝoj estas:
Efektaparato (muziko)
Efektaparato estas en muziko aparato resp. programaro por la ŝanĝo de son-signalo. Ĉi tio povas okazi mekanike, elektronike, ciferece aŭ en pokaza kombinado. Ankaŭ por akustikaj instrumentoj ekzistas mekanikaj sonŝanĝiloj kiel ekz. efektdampiloj por trumpetoj, sed ankaŭ ciferecaj efektaparatoj.
Ezoko
La ezoko estas fiŝo el la ezokeda familio.
Ĝi estas manĝegema predofiŝo kiu vivas en sensala kaj saleta akvo kaj povas atingi longecon de 1,50 metro. Ĝi nutras sin ne nur per fiŝoj sed ankaŭ per ranoj, malgrandaj mamuloj kiel fiberoj kaj (junaj) naĝantaj birdoj.
La ezoko estas fiŝo kiu kaptas fiŝojn kun helpo de la vido. En medio kie la akvo ne estas klara, ekzemple kiam estas tro da bramoj, ĝi malaperos malgraŭ la sufiĉa nutraĵo.
Ĝi frajas frue en la jaro, kelkfoje jam en februaro, kaj la ezokidoj dum la unua sezono jam kreskas ĝis dek centimetroj.
La fiŝo troviĝas en preskaŭ ĉiuj riveroj kaj lagoj, ankaŭ en saletaj, de Eŭropo.
Proverbo
Ekzistas pluraj proverboj pri ezoko en la Proverbaro Esperanta de L. L. Zamenhof, inter ili :
Humpolec
Humpolec estas urbo en Ĉeĥio. Ĝi situas en la regiono Vysočina, distrikto Pelhřimov, sudoriente de la ĉefurbo, proksimume duonvoje sur aŭtoŝoseo D1 inter Prago kaj Brno. Centro de la mikroregiono Zálesí. Vivas ĉi tie.
Historio
La unua skriba mencio pri la urbo devenas el la jaro 1178. Statuon de la urbo ĝi akiris proksimume cent jarojn pli poste.
Famaj personoj
En la urbo naskiĝis
Provinco Borĝ Bu Areriĝ
Borĝ Bu Areriĝ (arabe: ولاية برج بوعريريج) estas provico en la oriento de Alĝerio, je pli malpli 200 km de la nacia ĉefurbo, Alĝero. Ĝia afero estas 4.115 km2 kaj havas 634.396 loĝantojn (2008). Ĝia provinca ĉefurbo estas Borĝ Bu Areriĝ. Aliaj urboj estas: Bir-Kasd-Ali kaj Glela.
Humpolec
Famigis la urbon
Proksime de la urbo mortis dum aŭtoakcidento Alexander Dubček.
Nigraflugila milvo
La Nigraflugila milvo (Elanus caeruleus) estas falkoforma birdo de subfamilio Elaninae aŭ Elanienoj ene de la familio Akcipitredoj. Temas pri eta dumtaga rabobirdo kiu vivas en Afriko, okcidenta Iberio kaj suda Azio en malfermaj arbaroj, herbejoj kaj similaj medioj. Kiel aliaj elanedaj milvoj, ili manĝas ĉefe ronĝulojn kaj reptiliojn. Dekomence ili devenas de subsahara Afriko, sed disvastiĝis al sudokcidenta Hispanio.
La pranomo "Nigraŝultra milvo" estis iam uzita por tiu eŭropa kaj afrika specio, Elanus caeruleus, dum la aŭstralia birdo (kaj ankaŭ alia nordamerika specio, la Blankavosta milvo Elanus leucurus) estis konsiderataj kiel subspecioj de tiu. Nuntempe la tri specioj estas konsiderataj aparte, kaj nur la nomo Nigraflugila milvo estas uzata por E. caeruleus. Same modernaj referencoj por la Nigraŝultra milvo rilatu ĉiam nur la aŭstralian specion. Resume tiu eŭrazia kaj afrika specio estis foje kombinata kun la aŭstralia Nigraŝultra milvo (Elanus axillaris) kaj kun la Blankavosta milvo (Elanus leucurus) de Norda kaj Sudameriko kiuj kune formas superspecion.
Tiu milvo estas ege distinga, kun longaj flugiloj, nigra, griza kaj ĉefe blanka plumaro kaj gufeca rigardo antaŭen kun ruĝaj irisoj. Kvankam ĉefe vidata en ebenaĵoj, ili estas foje en herbecaj deklivoj de altaj lokoj de Azio. Ili ne estas migrantaj, sed faras mallongdistancajn movojn kiel reago al vetero.
Aspekto
Nigraflugila milvo estas birdo de 30 ĝis 35 cm longa kaj havas enverguron de 75 ĝis 80 cm. Tio estas iom pli malgranda ol la aŭstralia specio. Plenkreskuloj estas bluecgrizaj kaj havas blankecajn kapon kaj subajn partojn. La antaŭa supra parto (ŝultroj) de flugiloj -longaj kaj pintaj- kaj subaj pintoj (flugoplumoj) estas nigraj; pro tio ties komuna nomo. Tre rimarkindaj estas la ruĝegaj okuloj -kun nigraj supra linio, kio aspektas kvazaŭ nigra masko- kaj krome flavaj kruroj kaj vaksaĵoj superbekaj; la beko estas nigra. La vosto estas mallonga kaj kvadrata, ne tiom angula kiel tiu de veraj milvoj; ripoze la flugiloj preterpasas la voston. Dumfluge la mallonga kaj kvadratforma vosto estas videbla kaj ne estas tiom forkoforma kiom ĉe la veraj milvoj de la genro Milvus. Ripoze, ofte ĉe ĉeŝoseaj kabloj aŭ fostoj, ĝi ofte skuas siajn flugilojn kaj voston supren kaj suben kiel por balanciĝi cele al ekvilibro. Amnaŭ seksoj estas similaj laŭ plumaro. Ties gufeca rigardo kaj velura plumaro estas karakteroj kunhavataj kun gufoj kaj tiele la genro estis konsiderata baza grupo ene de la Akcipitredoj.
Tiu birdo estas simila kaj de malproksime konfuzebla kun Turfalko, Falco tinnunculus, sed la Nigraflugila milvo estas pli granda, fortika kaj hela. Ili pezas el 200 ĝis 300 gm.
Disvastiĝo
Ili vivas tra la tuta Afriko, escepte en okcidenta Saharo, tropika Azio kaj ĉefe en la Hindia kaj Hindoĉinia duoninsuloj kaj okcidenta Hispanio kaj Portugalio -ĉefe sude- kaj escepte marbordoj. Kvankam eblas trovi ĝin en arbaro, tiu birdo estas ĉefe herbeja, de malfermaj areoj kaj eĉ duondezertaj. La specio plej verŝajne etendas siajn teritoriojn en sudokcidenta Eŭropo kaj Okcidenta Azio.
Ŝanĝo de medioj en Iberio ŝajne plifavoris tiun birdon, antaŭe ne estanta tie, ĉar oni ŝanĝis vastegan kvanton da arbaroj en terkulturaj zonoj aŭ paŝtejoj kaj oni plibonigis kondiĉojn por pligrandigi la nombrojn de musoj kaj por facile vidi predojn.
Kaeson (pjongjanga metrostacio)
Stacio Kaeson (개선역) estas metroa stacio de Chollima-linio de la Metroo de Pjongjango.
Nigraflugila milvo
Disvastiĝo
Oni markis kelkajn geografiajn populaciojn kiel subspecioj kaj tiuj inkludas la nomigan subspecion kiu loĝas en Hispanio, Afriko kaj Arabio. La subspecio vociferus troviĝas oriente de tiu lasta teritorio tra Suda Azio kaj en Sudorienta Azio. Ĉe Sumatro, Javo, Borneo kaj Filipinoj estas la subspecio hypoleucus (foje konsiderata plena specio) dum wahgiensis estas limigita en Novgvineo. La subspecio sumatranus ne estas ankoraŭ agnoskata. La Blanka milvo kaj la Nigraŝultra milvo estis iam inkludata kun tiu specio, sed estis de tiam traktata kiel separata specio.
Kaeson (pjongjanga metrostacio)
La stacio estis renovigita en 2019.
Nigraflugila milvo
Disvastiĝo
Ĉefe vidata en ebenaĵoj foje troviĝas en pli altaj lokoj kiaj en Sikimo (3,650 m), Nilgirio (Doddabetta, 2670 m) kaj Nagalando (2020 m).
Oni diras, ke estas vintraj vizitantoj en kelkaj partoj de siaj teritorioj kiaj la Okcidentaj Ghatoj.
Urba muzeo de Bad Staffelstein
La Urba muzeo de Staffelstein (germane: Museum der Stadt Bad Staffelstein) estas bela regionhistoria muzeo en la centro de Bad Staffelstein, Germanio.
Historio
Tiu ĉi muzeo fondiĝis en la jaro 1910, kiam la urbaj konsilianoj transprenis la kolektojn de la distrikta ĉefpolitikisto Philipp Badum. Ili unue estis videblaj en la iama hospitalo, ekde 1921 en la urbodomo. La kolektoj menciitaj konsistis el arkeologiaj trovitaĵoj kaj fosilioj. Alia ĉambro estis dediĉita al Joseph Victor von Scheffel, kiu verkis por tiu ĉi regiono la t.n. Frankonian kanton (Frankenlied).
Nigraflugila milvo
Kutimoj
Tiuj birdoj ripozas komune kun grupoj de 15 al 35 (pli grandaj nombroj en Eŭropo ) ariĝante ĉe granda densfolia arbo. Ili estas tre silentemaj kaj ties alvokoj registritaj inkludas altatonan krion aŭ mildan fajfon. Ili alvokast multe dum la reprodukta sezono.
Oni konstatis specion de nematodo, nome Physaloptera acuticauda, kiel parazito de la specio en Sudafriko.
Urba muzeo de Bad Staffelstein
Historio
Dum la 1930-aj jaroj alvenis novaj objektoj de ĉie ajn. En la 1950-aj jaroj la kolektaro priesploritis kaj ordigitis - sed restis tamen inter la jaroj 1985-1990 en la deponejo. Finfine oni trovis en la Malnova lernejo de ĉe la Kirkoplaco dignan elmontrejon. Oni pluse instalis ĉambron por la fama matematikisto Adam Ries, filo de la urbo. En printempo 2013 faritis ankaŭ nova disponigo de la kolektoj geologiaj kaj arkeologia en konekso kun novaranĝo de klerigaj rondiradoj.
Eksteraj ligiloj
Pri la muzeo troviĝas sur la urba retpaĝaro.
Nigraflugila milvo
Manĝo
Nigraflugilaj milvoj estas birdoj kiuj vivas el manĝado de musoj kaj ankaŭ aliajn similgrandaj bestetoj, se disponeblas, kiel akridoj, griloj kaj aliaj grandaj insektoj, ratoj, etaj reptilioj kiaj malgrandaj serpentoj, ranoj, vunditaj birdoj, kaj eĉ (pli malofte) kunikloj, sed musoj kaj aliaj similaj mamuloj estas plej granda parto el ties dieto.
Kiel ĉe aliaj elanedaj milvoj, ankaŭ la Nigraflugilaj milvoj ĉasas per gvatado de etaj bestetoj en herbejoj kiujn observas ekde seka aŭ morta arbo aŭ fosto, ĉefe ŝvebante en aero lertege kaj ŝajne senpene. Tiuj birdoj povas ŝvebi 10 ĝis 30 m super specifa punkto fikse rigardante dum kelkaj sekundoj sed pli ofte dum unu minuto aŭ plie kaj poste flugi ĝis nova gvatejo. La malrapida ĉasflugo ŝajnas kiel tiu de cirkuo, sed la ŝvebo estas vere turfalka. Oni scias, ke rare ĉasis predon dumfluge. Preferataj ripozejoj estas uzataj por ĉasado kaj por manĝado sed grandaj predoj povas foje esti prenataj surgrunde. En suda Afriko ŝajne ili preferas ĉeŝoseajn fostojn por manĝi kaj tiele ili estas foje mortigataj per kolizioj kontraŭ veturiloj.
Kiam muso aŭ alia besteto estas malkaŝita, tiu milvo falas silente al ĝi per kruroj antaŭen kaj flugiloj supren; foje per unu falo, sed plej ofte per du aŭ tri, ŝvebante intermeze. Ĉirkaŭ du trionoj de klopodoj estas sukcesaj. Predoj povas esti manĝataj dumfluge aŭ portataj al gvatejo.
Reproduktado
Tiu specio reproduktiĝas en diversaj epokoj de la jaro depende de la loko ene de ties ampleksa teritoriaro. Kvankam oni konstatis nestumadon tra la tutan jaron en Barato, ŝajne ili ne reproduktiĝas en aprilo aŭ majo. Pariĝado estas brueca kaj inkludas persekutadon; post kiam la paro jam estas formata kopulacio okazas ofte. Ili nestas en arboj en izolaj platformoj el bastoneteroj, kie la ino demetas el 3 ĝis 5 ovojn grizajn al helkremokolorajn kaj iome makulitajn je bruno aŭ ruĝo. La ino dediĉas pli da peno al la konstruo de la nesto ol la masklo. Ambaŭ gepatroj kovas dum malpli ol unu monato, sed post eloviĝo la masklo pasas pli da tempo serĉe de manĝo. LA ino dekomence nutras la idojn, foje ĉasinte ĉe la nesto sed ankaŭ ricevas manĝon el la masklo. La birdidoj ekflugas post unu monato post eloviĝo. Post elnestiĝo la junaj birdoj plue restas dependaj pro manĝo el la masklo dum ĉirkaŭ pluaj 80 tagoj, dekomence transpasante manĝon el ripozejo kaj poste dumfluge.
Caryl Chessman
Caryl (Whittier) CHESSMAN (27-an de majo 1921, St. Joseph, Michigan, Usono – 2-an de majo 1960, San Quentin, Kalifornio) estis usonano, kiun oni juĝis je morto kaj ekzekutis. Ekde la juĝistara decido ĝis la ekzekuto pasis 12 jaroj, dum kiu li verkis kvar librojn, pro kiuj li iĝis simbolo de la disputo pri la mortpuno.
Li jam kvarfoje venis en readaptejon kaj unufoje en la regionan prizonon, antaŭ ol oni arestis lin en marto de 1941 pro plurfoja rabo, seksa perforto, kaj murda provo. Oni punis lin pro tiuj je malliberejo de 16 jaroj ĝis mortfino.
La punon li devis plenumi en la ŝtata prizono San Quentin, sed en 1943 fuĝis, en 1944 estis rekaptita kaj en decembro de 1947 provizore liberiĝis. Oni arestis lin la 23-an de januaro 1948, ĉar oni akuzis lin esti la ruĝlampa bandito, kiu en ruĝlampa aŭtomobilo kamuflis sin kiel policisto kaj tiel prirabis junajn parojn en la amstrato de Los Angeles. La bandito dufoje forrabis virinojn, kiujn per pafilo trudis je faro de perversaj seksaj agoj. Chessman ĉiam akcentis sian senkulpecon, li defendis sin mem, sed oni juĝis lin je morto la 18-an de majo. En Kalifornio oni punis tiam je morto la forrabon de homoj, se oni fizike insultis la viktimon.
Chessman plurfoje apelaciis en la sekvaj jaroj kaj verkis kvar librojn (Cell 2455, Death Row (eĉ filmigita); Trial by Ordeal; The Face of Justice kaj The Kid Was a Killer. Lia afero iĝis tiel landkonata.
Oni plurfoje prokrastis lian ekzekuton, sed en 1960 oni rifuzis la ŝanĝon de la juĝo al ĝismorta puno kaj oni ekzekutis lin en la gaskamero de la prizono.
12548 Erinriley
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de Erin Kathleen Riley, finalistino de la Intel International Science and Engineering Fair 2002 pro ŝia projekto pri fiziko. Ŝi estas lernantino ĉe la Palm Bay High School de Palm Bay, Florido, Usono.
Janina Railienė
Janina Railienė (naskiĝis la en urbo Panevėžys, Litovio; mortis  en urbo Panevėžys, Litovio) estis aktiva katolikino kaj esperantistino.
Janina Railienė multe zorgis pri la Esperanto-agado ne nur en urbo Panevėžys, sed ankaŭ en la tuta Litovio. Ŝi estis tre komunikema virino: rapide trovadis komunan lingvon kun ĉiuj homoj, inter ili ankaŭ kun pastroj. Unu el ili estis la pastro saleziano Pranas Gavėnas, kiu antaŭ 17 jaroj instigis ŝin disvastigi revuon „Salezianaj novaĵoj“. Pri tio ŝi senpage okupiĝis ĝis la lastaj tagoj de sia vivo.
Pli poste J. Railienė komencis aboni la IKUE-revuon Espero Katolika, la revuon de la Ĉeĥa IKUE-Sekcio Dio Benu kaj al aliaj geesperantistoj ŝi rekomendadis aboni ilin kaj helpadis ĉe ilia abonado.
Kiel volontulino ŝi servis en Malta Ordeno.
Kiam ŝia sano tion permesis, Janina Railienė konstante vizitadis kunvenojn de Esperanto-klubo, partoprenis ne nur landajn E-aranĝojn, sed ankaŭ internaciajn, inter ili ankaŭ katolikajn. Janina multe helpis disvastigante Esperanton ne nur pere de abonado de E-revuoj, sed ankaŭ instigante homojn lerni la internacian lingvon.
2635 Huggins
Nomo
Ĝia nomo honoras la britan astronomon Sir William Huggins (1824 - 1910), pioniron de la astronomia spektroskopio.
Andrej Parfentjev
Aparte menciindas:
Obersülzen
Obersülzen estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Bad Dürkheim de la federacia lando Rejnlando-Palatinato. Fine de la jaro la komunumo havis 0 loĝantojn.
apartenas al komunumaro, do administra ligo de pluraj najbaraj, formale sendependaj politikaj komunumoj, germane nomata Verbandsgemeinde Leiningerland. Antaŭ 2018 ĝi estis parto de pli malgranda komunumaro Grünstadt-Land.
Burgo Rolandseck
La burgo Rolandseck' estas altaĵburgo en la urboparto Rolandswerth de Remagen en la germana federacia lando Rejnlando-Palatinato, distrikto Ahrweiler. Ĝia ruino nomiĝas Rolandsbogen, t.e. “arko de Roland”
Nervoĥirurgio
Nervoĥirurgio estas fako de ĥirurgio kiu okupiĝas pri la malsanoj de la nerva sistemo, inkluzive de la cerbo kaj de la mjelo.
Ĝi estas unu el la plej malnovaj branĉoj de ĥirurgio. Oni eltrovis pruvojn, ke en Afriko oni operaciis homojn je la cerbo jam en la jaro 3000 antaŭ Kristo, dum en suda Ameriko tio okazis jam en 2000 antaŭ Kristo.
Marcelino Camacho
Marcelino Camacho Abato (La Rasa, Soria, 21 de januaro de 1918 - Madrido, 29 de oktobro de 2010) estis elstara sindikatisto kaj hispana politikisto. Li estis fondinto kaj unua ĝenerala sekretario de Laboristaj Komisionoj, ĉefa sindikato de Hispanio inter 1976 kaj 1987, kaj komunista deputito inter 1977 kaj 1981.
Biografio kaj sindikata agado
En 1935 li aniĝis al la Komunista Partio de Hispanio (PCE) kaj poste al la sindikato Ĝenerala Unuiĝo de Laboristoj, al kiu ankaŭ apartenis lia patro, fervojisto. Post la milita puĉo, li transiris marŝante la madridan montaron por aliĝi al la respublika flanko en kiu li luktis dum la Hispana Civila Milito (1936-39). En la lastaj tagoj de la Milito li estis enprizonigita kaj kondamnita al devigaj laboroj en laborkampoj. Li fuĝis el la kampo en Tanĝero kaj ekziliĝis al Orano (Alĝerio).
En 1957, post indulgiĝo, li revenis al Hispanio por plenumi sian profesion kiel metalurgia laboristo en Madrido. Li estis elektita reprezentanto de la laboristoj de sia entrepreno kaj estis unu el la ĉefaj kreantoj de asocio unue neformala, kiu poste fariĝos la kaŝa kaj neleĝa sindikato Laboristaj Komisionoj (Comisiones Obreras, CC.OO.), sindikato de klaso kaj de komunisma inspiro, infiltrita en la t.n. vertikalaj sindikatoj (korporatistaj) de la faŝisma reĝimo. Pro siaj sindikataj kaj politikaj aktivadoj, li estis enprizonigita en 1967, kaj pasigis naŭ jarojn en la malliberejo de Carabanchel. Li estis akuzita en la fama Proceso 1001, en kiu la diktatoreco juĝis la ĉefajn estrojn de la sindikato fine de 1973, kaj kondamnita je 20 jaroj de mallibereco, sed estis poste antaŭliberigita.
En 1976, post la morto de la diktatoro la Laboristaj Komisionoj fariĝis laŭleĝa sindikata konfederacio kaj Marcelino Camacho estis elektita ĝenerala sekretario. En tiu momento li jam estis membro de la Centra Komitato de la Komunista Partio de Hispanio (PCE). Li estis elektita deputito por Madrido en la ĝeneralaj elektoj de 1977 kaj reelektita en la elektoj de 1979. Li demisiis kiel deputito pro malakordo kun la laboraj normoj kiujn aprobis la Parlamento kun la apogo de la PCE.
Marcelino Camacho estris la sindikaton ĝis 1987, estinte reelektita per grandega plimulto en la kvar unuaj kongresoj de la sindikato. En ĉi tiu periodo ĝi fariĝis la unua sindikato de Hispanio. Ĝi kunvokis la unuan ĝeneralan strikon en Hispanio kontraŭ la registaro de Felipe González en 1985. Krome, ĝi havis elstaran ĉeeston en la protestoj kontraŭ la NATO de 1986. En 1987 Camacho lasis la sekretariecon, kaj estis nomumita kiel prezidanto de la sindikato, posteno ĉefe honora. Li demisiis en 1995, kiel protesto kontraŭ la agado de sia posteulo Antonio Gutiérrez, kies agadon li taksis tro reformisma, kaj ne sufiĉe batalema. Eĉ se liaj opinioj restis malplimultaj, li konservis sian apartenon al la sindikato, el kiu li havis la ankarton numeron 1, kaj al la Komunista Partio kaj al la koalicio Unuiĝinta Maldekstro.
En 1990 aperis lia membiografio Mi konfesas ke mi luktis, kun antaŭparolo de verkisto Manuel Vázquez Montalbán.
Li mortis en 2010, unuanime respektata pro sia kohereco, honesteco kaj batalemo.
Miklós Szilvásy
Miklós Szilvásy, laŭ la hungarlingve kutima nomordo Szilvásy Miklós, estis hungara luktisto, olimpiano, olimpika ĉampiono, trejnisto, policisto. Lia familia nomvarianto estis Szilvási.
naskiĝis la en Márianosztra, li mortis la  en Budapeŝto.
Argentina laganaso
La Argentina laganaso, Argentina oksiuro aŭ Argentina rigidvosta anaso (Oxyura vittata) estas malgranda sud-amerika specio el la genroj de la rektavostaj anasoj el la Anasedoj.
Veliki Beregi
Veliki Beregi (Великі Береги, Великий Береги (velIkij beregi), Nagybereg, Brehy) estas vilaĝo en Ukrainio, en Transkarpata provinco, en distrikto de Berehove. Ankoraŭ unu setlejo apartenas al la municipo.
Argentina laganaso
Distribuado kaj habitato
La Argentina laganaso loĝas en Argentino, Ĉilio, Urugvajo, Paragvajo, kaj suda Brazilo en suda Sudameriko.
Veliki Beregi
Situo
Veliki Beregi situas sur ebenaĵo, laŭ rojo, laŭ ĉefvojo kaj fervojo el Berehove, kiu troviĝas 10 km-ojn.
Argentina laganaso
Distribuado kaj habitato
Ili loĝas ĉe lagetoj, marĉoj, malrapidaj riveroj kaj lagunoj, ĉefe de nesala akvo, sed ankaŭ se ili estas iom salecaj. Ili troviĝas el marnivelo al 800 metroj de altitudo. Estas specio ĉefe de loĝantaj birdoj, escepte tiuj kiuj loĝas en habitatoj aŭstralaj, ĉar pro portempa frostado ĉiuj akvobirdoj devas migri portempe.
Aspekto
Ties longo estas de ĉirkaŭ 46 cm kun pezo proksimuma de 600 gramoj. Tiu specio havas nigran voston kutime tenata rekte. Temas pri specio kun seksa duformismo. Masklaj plenkreskuloj havas tre brilan kaŝtanbrunan korpon, bluan bekon kaj nigran kapon etende al malantaŭa kolo kaj gorĝareo. Tiuj maskloj similas al parenca samgenrano nome Makoa laganaso kaj havas simile nigran kapon kiel la Aŭstralia anaso, sed la aliaj samgenranoj, nome Blankakapa oksiuro kaj Jamajka oksiuro, facile distingeblas ĉar havas blankajn vangojn, anstataŭ nigrajn. Inaj plenkreskuloj havas grizbrunan korpon kun malhelgriza beko kaj malhelbrunaj krono, nuko kaj vangostrio, dum estas hela gorĝareo. Tiu specio ne estas konfuzebla kun similaj specioj, kiuj ne ekzistas en ties teritorioj.
Meuse
La departemento havas entute 501 komunumojn.
Argentina laganaso
Aspekto
Estas notinda pro ties posedaĵo la plej longa peniso el ĉiuj vertebruloj, rilate al la korpo. La peniso dum erektiĝo longas ĝenerale duonkorpe, malofte eĉ kiel tutan longon (42 cm). Oni faris teorion, ke la rimarkinda grando de la spineca peniso kun ties hirta pinto povus esti evoluinta kiel reago al konkurenca premo ĉe tiu tre promiskuaj birdoj, forigante spermon el antaŭaj partneroj per maniero de botelbroso.
Kvankam plej masklaj birdoj ne havas penisojn, tiuj anasoj havas longajn korktirilecajn penisojn, kaj la inoj havas longajn korktirilecajn vaginojn, kiuj spiralas en mala direkto. La maskloj ofte klopodas perforti kopulacion, sed la komplika pariĝa geometrio permesas la inojn kontroli — plej el la perfortaj kopulacioj ne rezultigas sukcesajn fekundigojn.
Meuse
Geografio
Meuse havas landlimojn kun la departementoj Ardennes, Marne, Haute-Marne, Vosges kaj Meurthe-et-Moselle, sed ankaŭ kun Belgio.
Veliki Beregi
Historio
La unua mencio devenis el 1233. La tataroj detruis la vilaĝon en 1241. Poste Béla la 4-a konstruis fortikaĵon, kiu iĝis departementejo. La vilaĝo ricevis rangon kampurbo en 1329, kiun la poloj detruis en 1657. En 1910 loĝis en Nagybereg 2133 da homoj, plejparte hungaroj. Ĝis 1920 Nagybereg apartenis al Hungara reĝlando, al Bereg, al distrikto de Beregszász, poste al Ĉeĥoslovakio, baldaŭe rehungariĝis inter 1938-1945. La unua Arbitracio de Vieno deklaris, ke tiuj komunumoj, kie la hungaroj vivas en majoritato, apartenu al Hungario. Ekde 1945 Velikij Beregi apartenis al Sovetunio, fine ekde 1991 al Ukrainio. Nun loĝas en Veliki Beregi 2674 da homoj, (2240 hungaroj).
Kantono Dimmit (Teksaso)
La kantono Dimmit situas en la subŝtato Teksaso de Usono. Laŭ censa takso de ĝi havis  loĝantojn. Ĝia ĉefurbo nomiĝas Carrizo Springs.
Veliki Beregi
Famuloj
En la iama Nagybereg naskiĝis hungara aktoro Gusztáv Eőry Pordán.
Meuse
Geografio
La plej gravaj urboj estas Verdun, Bar-le-Duc, Commercy, Saint-Mihiel, Ligny-en-Barrois, Étain, Montmédy kaj Stenay.
Argentina laganaso
Kutimaro
Tiuj anasoj bone naĝas kaj plonĝas ofte, serĉe de nutraĵo aŭ por fuĝi el eventualaj predantoj. Ili malofte flugas, nur kaze de certa danĝero.
Reproduktado
Iliaj nestoj estas malgranda kaj ĉe akvo. La ino demetas 3 al 5 ovojn asprajn kaj tre grandajn, longajn 65 mm x 47 mm. Eblas trovi nestojn kun ĝis 12 ovoj, sed tio okazas ĉar pli da unu ino ovodemetis tie. La kovadon faras nur la ino. Tiuj kutime kaŝas la ovojn per akvaj plantoj, kiam ili foriras, por eviti detekton fare de aeraj predantoj.
Veliki Beregi
Ĝemelkomunumo
Erdőd, Rumanio
Kazuma Ito
Kazuma Ito (伊藤 和磨, n. ) estas japana futbalisto.
Li futbalis ĉe Verdy Kawasaki kaj JEF United Ichihara.
Arbois (stacidomo)
Arbois estas franca stacidomo sur linio -, situanta en  Arbois, en departemento , regiono Burgonjo-Franĉkonteo.
Temas pri stacidomo de Société nationale des chemins de fer français (SNCF), priservata de trajnoj Burgonjo-Franĉkonteo.
Ĝi situas ĉe kilometra punkto (PK) de la linio Mouchard - Bourg-en-Bresse (880000).
(15633) 2000 JZ1
(15633) 2000 JZ1 estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la dum la kampanjo Lincoln Near-Earth Asteroid Research elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Provinco Gizo
La provinco Gizo (محافظة الجيزة, latinliterigo Muḥāfaẓat al-Ǧīza respektive Muhafazat al-Ĝiza, laŭ la masra lingvo, do la egipta araba: al-Gīza) estas provinco (respektive gubernio) de Egiptio. Laŭ la stato de la censo de 2006 ĝi havis loĝantojn. Administra centro estas la samnoma loĝloko Gizo, kiu fakte estas urboparto de Kairo.
La provinco limas norde je la provinco Minufija, oriente je la provincoj Kairo kaj Suezo, sudoriente je la provincoj Beni Suef, Fajum kaj Minja, sude je la provinco al-Ŭadi al-ĝadid kaj nordokcidente je la provinco Matruh.
La teritorio inkluzivas la okcidentajn kaj sudajn kvartalojn de la urbo Kairo, inkluzive de la nekropolo de la antikva urbo Memfiso. Norde de la Libia Dezerto krome ĝi inkluzivas la ebenaĵon El Bahrija.
Taunsa Akvobaraĵo
La Taunsa Akvobaraĵo (en urdua: تونسہ بیراج) estas akvobaraĵo sur la rivero Induso en la Taunsa "tehsilo" de la distrikto Dera Ghazi Ĥan de la Panĝaba provinco de Pakistano. Ĝi estas je 20 kilometroj sudoriente de Taunsa Ŝarif kaj je 16 kilometroj el Kot Adu. Tiu akvobaraĵo kontrolas akvofluon de la rivero Induso por irigacio kaj inundokontrolaj celoj. La Taunsa Akvobaraĵo estis deklarita Ramsar-loko la 22an de marto 1996.
30.51278°N, 70.84917°W
(86373) 1999 YK
(86373) 1999 YK estas tre malgranda sed neordinare hela marsrenkonta asteroido, rigardita ankaŭ kiel hungaria asteroido. Ĝi estas en orbita resonanco 5:7 kun Marso.
Malkovro
Ĝi estis malkovrita la en la kadro de la astronomia kampanjo Lincoln Near-Earth Asteroid Research elde la observatorio de la Laboratorio Lincoln en Socorro (Nov-Meksiko, Usono).
Ĝia orbito ekstere malproksime tanĝas tiun de Marso, sed ĝia granda orbita klineco tenas ĝin malproksima de tiu ĉi planedo. Ĝia marsa MOID estas 0,258533 astronomia unuo, tie estas 38,676 milionoj da km.
DRO
La tri-litera kombinaĵo DRO havas plurajn signifojn:
933 Susi
933 Susi estas malgranda malhela asteroido de la ĉefa asteroida zono, ano de la Erigona familio, malkovrita la de la germana astronomo Karl Wilhelm Reinmuth elde la Nacia Observatorio de Hejdelbergo - Königstuhl.
Objekto (provizore nomita 1920 GZ) malkovrita en aprilo 1920, ricevis la nomon 933 Susi. En 1928, oni konstatis ke tiu objekto estis identa al la asteroido 715 Transvaalia, aŭ 1911 LX, malkovrita de Harry Edwin Wood la. La nomo kaj la numero 933 Susi estis reuzitaj por la objekto 1927 CH malkovrita de Karl Reinmuth la 10-an de februaro 1927.
8803 Kolyer
8803 Kolyer estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la usona astronomo Schelte J. Bus elde la Observatorio de Siding Spring, apud Coonabarabran en Novsudkimrio (Aŭstralio).
Nomo
Ĝia nomo honoras Debora E. Schwartz Kolyer subtenintan sciencan mastrumantinon de la Instituto SETI dum 28 jaroj. Depost ŝia frua kariero kiel planeda geologino, studanta kraterojn sur Reo, ŝi movis al faciliganta rolo por larĝaj kampoj de esploro, inklude la aera observo de meteoroj.
31124 Slavíček
31124 Slavíček estas tre malgranda, malhela asteroido de la asteroida zono malkovrita la de la ĉeĥa astronomo Miloš Tichý elde la Observatorio Kleť, proksime de České Budějovice en Ĉeĥio.
Nomo
Ĝi estis nomita en memoro de la ĉeĥa jezuita misiisto kaj scienculo Karel Slavíček (1678–1735), la unua ĉeĥa ĉinologo. Kun Ignatius Kegler, li iris en Ĉinion en 1716. Li laboris pri astronomio, matematiko kaj muziko kaj preparis mapojn de Beijing en 1718 kaj 1728.
Jenő Szervánszky
Jenő Szervánszky [servAnski], laŭ hungarlingve kutima nomordo Szervánszky Jenő estis hungara post-impresionisma pentristo, altlerneja instruisto. Liaj fratoj estis Endre Szervánszky kaj Péter Szervánszky.
Biografio
Jenő Szervánszky akiris diplomojn unue en Industriarta Altlernejo, poste en Reĝa Belarta Altlernejo de Budapeŝto en 1935. Lia ĉefinstruisto estis Oszkár Glatz. Jam en 1930 li debutis en ekspozicio. En fino de la 2-a mondmilito li soldatiĝis, fine estis militkaptito en Sovetunio. En 1946 li hejmenvenis kaj li estis ilustristo. Ekde 1951 li instruis en la menciita Industriarta Altlernejo, sed post falo de la Hungara revolucio de 1956 li estis forigita pro apogo de la revolucio. Li longe okupiĝis pri reklamaj grafikaĵoj. Ekde 1975 li denove ekspoziciis jam ankaŭ eksterlande. Li mortis dum vizito de Londono, sed li estis entombigita en Budapeŝto.
Lesní Hluboké
Lesní Hluboké estas municipo en Ĉeĥio, en Sudmoravia regiono, en distrikto Brno-provinco. Ĝi etendiĝas en Křižanova montetaro surrande de Naturparko Valo de Blanka rojo. Vivas ĉi tie.
Historio
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1395.
Transporto
Tra la teritorio kondukas aŭtostrado D1 kun elirejo 168 Devět křížů (Naŭ krucoj).
Internacia Ornitologia Komitato
La Internacia Ornitologia Komitato, en angla International Ornithological Union, estas grupo de ĉirkaŭ 200 internaciaj ornitologoj, kaj estas responsa pri la Internacia Ornitologia Kongreso kaj aliaj internaciaj ornitologiaj aktivadoj, entreprenataj de ties Ekzekutaj Komitatoj.
Mücka
Mücka (jen germane, suprasorabe Mikow) estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Görlitz de la federacia lando Saksio. Fine de la jaro la komunumo havis  loĝantojn.
Banu Sulajm
La Banu Sulajm (en araba: بنو سليم) estis konfederacio de triboj de Arabio kiuj estis loĝantaj en la regionoj Heĝazo kaj Naĝdo de la Araba Duoninsulo kiuj elmigris en Nordafrikon en la 11a jarcento kune kun la Banu Hilal. La ĉefa migrado okazis ĉirkaŭ 1049.
Ties influo estis grava faktoro en la lingva, kultura kaj etna arabigo de Magrebo, kaj en la etendo de nomadismo en areoj kie antaŭe agrikulturo estis hegemonia.
Banu Sulajm estis komponita el kvar ĉefaj grupoj — nome Banu Hebib, 'Aŭf, Debbab, kaj Zegb. La Hebiboj setlis en Cirenio, dum la aliaj venis en Tripolitanion. Post la establado de tribaj grupoj, Libio suferis periodon de malordo kaj triba feŭdismo, kiu pliiĝis pro la alveno de aliaj arabaj aventuruloj el Egiptio. Ĉirkaŭ la fino de la periodo de malordo, la Debbaboj ekkontrolis multon de Tripolitanio.
Asparagaloj
La asparagaloj (Asparagales) estas planta ordo el angiospermoj (unukotiledonoj). Tiu ordo enhavas 14 familiojn, preskaŭ 1300 genrojn kaj ĉirkaŭ 37000 speciojn,. Ĝia tipa genro estas asparago.
Interalie cepo kaj ajlo, sed ankaŭ aloo kaj draceno, hiacinto, narciso kaj neĝborulo estas anoj de la planta parencaro.
Taksonomio
Laŭ World Flora Online kaj The Plant List (3 maj. 2020), , jen ĉi-sube la listo de la akceptitaj taksonoj (ĝis familioj), kaj ties Esperantaj nomoj :
Provinco El Ued
El Ued (arabe:  ولاية الوادي) estas unu el la 48 provincoj de Alĝerio, situanta en la valo Oued Souf. Ĝia nomo laŭvorte signifas "la valo" aŭ "la rivero". Ĝi havas 695 396 loĝantojn kaj areon de 54 573 kvadrataj kilometroj.
Ĝia ĉefurbo estas la samnoma El Ued.
4-a simfonio (Schumann)
La 4-a simfonio en d-minoro op. 120 estis komponita de Robert Schumann en 1841, tamen publikigita nur post ampleksa prilaborado en 1851. Laŭ kronologia vidpunkto temas pri la 2-a simfonio de Schumann, la nun kiel 2-a kaj 3-a simfonioj konataj verkoj ekestis pli malfrue.
Pri la muziko
La versio publikigita en 1851 havis kvar movimentojn, kiuj sekvas unu post la alia sen paŭzo ("attacca"):
La praversio el 1841 portis jenajn kvar (italajn) movimentnomojn:
La ensemblo de la verko postulas du flutojn, du hobojojn, du klarnetojn, du fagotojn; kvar kornojn, du trumpetojn, tri trombonojn; timbalojn kaj kvinvoĉan arĉorkestron.
Universitato de la Respubliko
Universitato de la Respubliko, aŭ en la hispana Universidad de la República (Udelar) estas la publika universitato de Urugvajo. Estas la plej granda de la lando: ĝi enhavas 108.886 studentojn (laŭ la 7a Censo de Universitataj Studentoj de la Respubliko, 2012). Ĝi estis fondita la 18an de julio 1849 en Montevideo, kie troviĝas ankaŭ la ĉefaj institucioj de la lando. Ĝia unua rektoro estis la pastro Lorenzo Fernández, tiam ankaŭ ŝtata senatano, kaj ĝia rektoro el 2014 estas la matematikisto Roberto Markarian. La ŝtata universitato havas dekkvin fakultatojn kaj kelkajn altlernejojn kaj universitatajn institutojn.
La ĉaso (2012)
La ĉaso (Jagten) estas dana filmo de 2012 ĉefrola Mads Mikkelsen. La filmo temas pri viro kies vivo estas detruita post kiam li estas maljuste suspektita je seksmisuzo de infanoj. La filmo estis granda sukceso, kaj gajnis al Mikkelsen la titolon de plej bona aktoro ĉe la Festivalo de Cannes. La filmo ankaŭ estis nomumita por la Ora Globo de la plej bona internacia filmo fremdlingva kaj la Akademia premio por la plej bona fremdlingva filmo.
Intriga resumo
Lucas, estas divorcita viro kiu vivas en malgranda kaj forte socie ligita urbeto de ĉasistoj en Danio. Li laboras kiel instruisto en loka infanĝardeno, kaj estas tre populara ĉe la infanoj. Li komencas rekonstrui sian vivon, konvinkas sian dekaĝulan filon Marcus translokiĝi kune kun li, kaj evoluigas romantikan rilaton kun sia kolegino ĉe la laboro. Tamen, tre imagiva knabino nomita Clara asertas ke Lucas sekse atakis ŝin. La vivo de Lucas tuj estas detruita. Li estas maldungita de lia laboro, lia partnero rompas la rilatojn kun li, kaj lia filo estas fremdigita de li. Li estis prenita en prizorgon fare de la polico, sed baldaŭ estis liberigita pro manko de indiko. Malgraŭ tio, li iĝas forpelito en la malgranda ĉasista komunumo kiu estas lia tuta mondo.
Mazurek Dąbrowskiego
Mazurek Dąbrowskiego (Mazurko de Dąbrowski) estas la ŝtata himno de Pollando (ekde 1927).
La teksto estis verkita de Józef Wybicki [JUzef viBICki] en 1797 en itala urbeto Reggio Emilia, sub la titolo Kanto de la polaj legioj en Italio. Ekde 1798 la kanto estis bone konata en ĉiuj partoj de dispartigita Pollando. Ĝi estis kantata dum Novembra Ribelo (1830), Januara Ribelo (1863), de elmigrintaj poloj en la 19-a jarcento, dum la Revolucio de 1905 kaj ambaŭ mondmilitoj. La teksto estis tradukita al 17 lingvoj. Dum la Revolucio de 1848 (Printempo de Popoloj) ĝi estis bone konata interalie en Vieno, Berlino kaj Prago. Post malsukceso de la Novembra Ribelo Richard Wagner komponis uverturon Polonia, en kiu uzis melodion de Mazurek Dąbrowskiego. La uverturo estis ofte ludata dum la Dua Mondmilito, kiam germanoj malpermesis uzadon de la pola himno.
Mazurek Dąbrowskiego estis prototipo de la Tutslava Himno kaj poste - de la ŝtata himno de Jugoslavio. La teksto de pola himno influis la ukrainan himnon "Ŝĉe ne vmerla Ukraina" ("ankoraŭ ne mortis Ukrainio").
La komponisto de melodio estas nekonata. La unua verso "Jeszcze Polska nie zginęła" ([jeŝĉe Polska nje zgineŭa], ankoraŭ Pollando ne pereis) estas iam erare pensita la nacia moto de Pollando. La verso foje estas citata en la originala formo "Jeszcze Polska nie umarła" (ankoraŭ Pollando ne mortis).
Ekde la 26-a de februaro 1927 la kanto estas oficiala ŝtata himno de Pollando.
Nuna teksto
{| width="70%"
originala
1. Jeszcze Polska nie zginęła,
Kiedy my żyjemy.
Co nam obca przemoc wzięła,
Szablą odbierzemy.
Rekantaĵo:
Marsz, marsz Dąbrowski,
Z ziemi włoskiej do Polski.
Za twoim przewodem
Złączym się z narodem.
Będziem Polakami.
Dał nam przykład Bonaparte,
Stacio Myōon-dōri
Stacio Myōon-dōri (japane: 妙音通駅 [Mjoo-on-doori-eki], angle: Myōon-dōri Station) estas fervoja stacio en Kvartalo Mizuho, Nagojo, Gubernio Ajĉi, Japanio. La stacio servas 1 linion de la metroa reto Nagoja Urba Subtera Fervojo: Linio Meijō.
Mazurek Dąbrowskiego
originala
(rekantaĵo)
3. Jak Czarniecki do Poznania
Po szwedzkim zaborze,
Wrócim się przez morze.
4. Już tam ojciec do swej Basi
Mówi zapłakany –
Słuchaj jeno, pono nasi
Biją w tarabany.
laŭvorta traduko
Ankoraŭ Pollando ne pereis
dum kiam ni vivas.
Kion de ni fremda forto prenis,
Rekantaĵo:
Marŝu, marŝu Dąbrowski,
de la itala tero al Pollando!
Sub via gvido
ni unuiĝos kun la nacio.
Ni transiros Vistulon, ni transiros Varton,
ni estos poloj,
Donis al ni la ekzemplon Bonaparto
kiel ni devas venki.
Korĥirurgio
Korĥirurgio estas fako de ĥirurgio kiu okupiĝas pri la koro.
Ĝi naskiĝis en la 1950-aj jaroj post la esploroj de Alfred Blalock kaj Helen Taussig pri la ebleco kuracadi la "bluan malsanon" per operacio je la arterioj kiuj liveras sangon al la koro. La operacio mem akiris la nomon "operacio de Blalock".
La Chapelle-lès-Luxeuil
estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Haute-Saône (prononco [],, arpitane Hiôta-Sona), en la regiono Burgonjo-Franĉkonteo (Bourgogne-Franche-Comté, prononco []) kaj en la historia regiono Franĉkonteo. Fine de en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². Administre la komunumo apartenas al la arondismento Lure (france arrondissement de Lure), la orienta parto de la departemento, kaj al la kantono .
Korĥirurgio
En la sekvaj jardekoj, novaj teĥnologiaj rimedoj kaj novaj malkovroj pri la funkciado de la koro ebligis tre rapidan evoluon de tiu ĉi branĉo de medicino.
Nuntempe, korĥirurgio ofte okupiĝas pri anstataŭigado de misfunkciantaj ĉirkaŭkoraj valvoj per aparatoj homfaritaj, kaj ankaŭ eblas kortransplantoj.
Mazurek Dąbrowskiego
laŭvorta traduko
Kiel Czarniecki al Poznano
Yukinori Shigeta
Yukinori Shigeta (重田 征紀, n. ) estas japana futbalisto.
Mazurek Dąbrowskiego
laŭvorta traduko
post la sveda konkero
Yukinori Shigeta
Li futbalis ĉe Verdy Kawasaki kaj Yokohama FC.
Mazurek Dąbrowskiego
laŭvorta traduko
por savo de la patrujo
ni revenos trans la maron.
(rekantaĵo)
Jam tie patro al sia Banjo
parolas plore:
"Aŭskultu, jen la niaj
batas tamburegojn."
poezia traduko
La Polujo ne pereis
''Dum ni vive spiros,
Kion fremda forto prenis
Ni per fort’ akiros.
Rekantaĵo:
El itala lando;
Via Ĉefkomando.
Iros ni trans Vistul’, Varto,
Estos pollandanoj;
Kiel venki, Bonaparto
Montris al kompanoj.
(rekantaĵo)
Kiel ĉef’ Czarniecki granda
Kontraŭ la svedaro,
Ĵetos nin trans maro.
Patro al filino sia
Ĝoj-plorante diras:
„Aŭdu, bravularo nia
Kun tambur’ marŝ-iras”.
|}
Signifo kaj analizo de la himno
La unua strofo mencias la lastan dispartigon de Pollando. Post malvenko de insurekcio de Kościuszko en 1795 teritorio de la Respubliko estis tute dispartigita inter Rusion, Prusion kaj Aŭstrion. La strofo esprimas do patriotismon kaj kredon regajni sendependecon.