cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Muzeo de Vjetnamaj Virinoj
Specialaj ekspozicioj
La aliaj ekspozicioj konsulteblas  en la retejo de la Muzeo: http://www.baotangphunu.org.vn/Tin-tuc/189/past-exhibitions
Retaj ekspozicioj
La muzeo ankaŭ organizas retan ekspozicion pri okazintaj eventoj por ebligi homojn, kiuj ne povas vojaĝi al la muzeo ĝui ĝin. La aktuala ekspozicio, "Stratkomercisto" rakontas la kortuŝajn rakontojn pri la ĉiutagaj vivoj kaj laboroj de Hanoja stratkomercisto.
Moveblaj ekspozicioj
Moveblaj ekspozicioj estas okazigitaj ofte en malsamaj provincoj. La bazaj celoj de la muzeo estas lokaj virinaj sindikatoj, universitatoj kaj lernejoj.
Edukado
Dezirante alporti la muzeon pli proksime al publiko, la muzeo proponas multfacetajn instruajn agadojn kaj publikajn programojn kaj malfermis la Eltrovan Ĉambron en 2010 por la instrua avantaĝo de lernantoj inter 7 kaj 15 jaroj de aĝo. La Eltrova  Ĉambro provizos infanojn per ŝanco por ilia kreemo, esplorantaj, komunikaj, prezentaj, legaj kaj verkadaj kapabloj tra multaj agadoj: ili povas lerni kiel fari tradician palmfolian konusan ĉapelon, aŭ porti tradiciajn kostumojn de malsamaj etnoj.
Premioj
En 2012, Muzeo de Vjetnamaj Virinoj estis rangita “Unu el la plej bonaj allogoj en Hanojo en 2012” de TripAdvisor - unu el la plej prestiĝaj mondaj turismaj retejoj. En 2013, TripAdvisor daŭre inkluzivis Muzeon de Vjetnamaj Virinoj en la supraj 25 plej interesaj muzeoj en Azio. Muzeo de Vjetnamaj Virinoj estis aprezita de Tripadvisor Retejo en junio 2014 la Supro 3 el la 94 plej bonaj allogoj en Hanojo en 2014.
Esperantista Literatura Asocio
Esperantista Literatura Asocio. (ELA) estis fondita dum la 7-a Universala Kongreso en Antverpeno en 1911 je la nomo "Internacia Unuiĝo de Esperantistaj Verkistoj" (IUEV) kaj ricevis la postan nomon en 1912.
Stomakoleo
Stomakoleo estas hela oleo komponata de neutralaj dietaj lipidoj troviĝantaj en la proventrikulo (antaŭ-maĉstomako) de birdoj de la ordo de Procelarioformaj. Ĉiuj albatrosoj, procelariedoj (petreloj kaj fulmaroj) kaj hidrobatedojs uzas tiun oleon. La ununuraj Procelarioformaj kiuj ne uzas ĝin estas la pelekanoidedoj.
Esperantista Literatura Asocio
IUEV/ELA celis kunigi la Esperantistajn verkistojn, ekzameni iliajn manuskriptojn antaŭ la presigo. Prezidanto de ELA estis Marie Hankel, poste f-ino Johanna Zschepank. Ĝia organo antaŭ la unua mondmilito, redaktita de Hankel, estis dissendita kiel enmetaĵo de Oficiala Gazeto Esperantista kaj tiel atingis relative multajn legantojn. Sub la influo de Hankel ĝi sekvis tre konserveman, kontraŭ-neologisman tendencon.
En la jaroj post la unua mondmilito ELA vigle agadis, aperis multaj raportoj en la revuo,Esperanto' de Universala Esperanto-Asocio (UEA), informantaj pri la presotaj kaj presitaj literaturaĵoj, ĝi reviziis manuskriptojn ktp. Jam en 1934 ELA "donis malmultajn signojn de la funkciado", kiel skribas Enciklopedio de Esperanto.
Rocquancourt
Rocquancourt estas malaperinta franca situanta en departemento Calvados, regiono Normandio.
Ĝiaj loĝantoj nomiĝas Rocquancourtois.
Ĝi nun formas parton de Castine-en-Plaine.
Frigyes Riedl
Frigyes RIEDL [fridjeŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo Riedl Frigyes estis hungara literaturhistoriisto, instruisto, profesoro, membro korespondanta de Hungara Scienca Akademio, membro de Societo Kisfaludy. Lia filo estis Szende Riedl.
Frigyes Riedl naskiĝis la 1856 en Hungara reĝlando, en vilaĝo Ladomér (nuntempa Ladomirov en Slovakio). Li mortis la 1921 en Budapeŝto.
Biografio
Frigyes Riedl frekventis universitaton en Budapeŝto, dume li jam tiam verkadis por gazetoj. Inter 1879-1881 li plulernis en Parizo, Berlino, Vieno. Inter 1881–1904 li edukis en mezlernejo, poste ĝismorte en la universitato en Budapeŝto.
Pitohujoj
Pitohujoj (genro Pitohui el orioledoj) estas birdoj endemiaj de Novgvineo.
Specioj
Kelkaj aliaj specioj tradicie nomataj pitohujoj estas nun klasataj en aliaj genroj:
28666 Trudygessler
28666 Trudygessler estas tre malgranda, tre hela asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la en la kadro de la astronomia kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Nomo
Ĝia nomo honoras Trudy Gessler, kiu mentoris unu finaliston de la Intel Science Talent Search de 2013, scienca konkurso por gelernantoj en lasta jaro de mezlernejo. Ŝi instruas ĉe la Horace Greeley High School de Chappaqua (Nov-Jorkio).
Durmenach
(jen france, origine germane kaj alemane Dürmenach, prononco ) estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Haut-Rhin, en la historia kultura regiono Alzaco kaj la nuna administra regiono Grand Est ("Granda Oriento"), kaj administre apartenas al la arondismento kaj kantono Altkirch. Fine de en la komunumo vivis.
Berchtesgadenaj kondiĉoj
La tiel nomataj Berchtesgadenaj kondiĉoj - germane Berchtesgadener Bedingungen, ĉeĥe Berchtesgadenská schůzka - estis postuloj de hitlera Germanio rilate al Ĉeĥoslovakio, kiuj kreis preludon al la munkena interkonsento. Dum traktadoj kun Neville Chamberlain en Berchtesgaden la 15-an de septembro 1938 Adolf Hitler postulis, ke Ĉeĥoslovakio rezignu al Germanio pri limregionaj distriktoj kun pli ol 50 % da germana loĝantaro, ke estu nuligita ĉeĥoslovaka-sovetunia alianca kontrakto kaj simile. La naziajn postulojn subtenis la registaroj de Francio kaj Britio en siaj notoj al la registaro de Ĉeĥoslovakio el la 19-a de septembro 1938.
Ne miksu
Ne miksu kiun tiu termino la tiel nomatan "traktadon de Berchtesgaden" - germane Berchtesgadener Abkommen - de la 12-a de februaro 1938 inter hitlera Germanio kaj la Respubliko Aŭstrio, en kiu preme de Hitlero fiksiĝis fakso da privilegioj por la aŭstraj nazioj. Sekve de tiu traktato interalie la 16-an de februaro la aŭstra nazio Arthur Seyß-Inquart iĝis aŭstria ministro pri internaj aferoj kaj defendo, kaj prepariĝis la transpreno de la politika potenco fare de la aŭstriaj nazioj, kio gvidis al la "aliĝo de Aŭstrio al la Germana Regno" jam la 13-an de marto.
Appeasement
Esperantista Centra Oficejo
La Esperantista Centra Oficejo (ECO) estis oficejo subtenata ĉefe de Hippolyte Sebert, ekzistanta de 1905 ĝis 1922. Alternativa esprimo estis Centra Oficejo Esperantista. Oni ne konfuzu ĝin kun la Centra Oficejo de UEA.
Kiam la plej agemaj esperantistoj, estroj de la movado en la diversaj landoj, renkontiĝis por la unua fojo en la kongreso de Boulogne-sur-Mer en 1905, ili multe diskutis la demandon pri ĝenerala organizo de la movado, kiu, de la komencaj paŝoj de Esperanto, priokupis doktoron L. L. Zamenhof kaj la ĉefajn varbitojn. La kongreso dividiĝis en du partiojn; unu partio deziranta fortan centrigitan organizon, alia partio deziranta minimumon da organizo por lasi plenan liberecon al ĉiuj privataj agadoj. Pro tio, la demando ne ricevis kontentigan solvon kaj la partianoj de organizo nur sukcesis krei du organismojn, kies neceseco montriĝis evidenta: Lingvan Komitaton, kies prezidanto estis Émile Boirac, kaj Organizan Komitaton (por organizi la sekvontajn kongresojn), kies prezidanto estis generalo Hippolyte Sebert.
Post la 1-a Universala Kongreso Sebert deziris, ke tiuj ambaŭ komitatoj posedu societan sidejon, adreson por korespondado, arkivojn por oficeja laborado, kaj tiucele li luis du ĉambrojn en domo, kie sidis la Franca Societo de Fotografarto, kies prezidanto li estis (rue de Clichy, 51, Paris); kaj ĉar oficejo bezonas oficiston, li dungis tiucele unu el la plej malnovaj kvankam junaj francaj esperantistoj, Gabriel Chavet. Sed bezoniĝis ankaŭ mono. Doktoro Émile Javal oferis sumon de ĉirkaŭ 16.000 frankoj, Sebert alian sumon malpli grandan, kaj ambaŭ kunligiĝis per societa akto.
La Centra Oficejo ne limigis sin al rolo de simpla sekretariejo de la du komitatoj, sed iom post iom, kun la disvolviĝo kaj kresko de la movado, ĝi fariĝis centra intelekta laborejo de tiu. Jen resumo de ĝiaj diversaj agadoj:
Vole nevole, pro la cirkonstancoj, la ECO alcentrigis multajn disigitajn agadojn kaj fariĝis la centra reprezenta organismo de la tuta movado.
Post la morto de Javal, Sebert restis sola por finance subteni la oficejon; ĉar la unuaj sumoj de la komenca kapitalo estis elspezitaj, Sebert devis pagi ĉiujare sufiĉe gravajn sumojn. Dum la tuta ekzisto de la ECO, li tiamaniere elspezis pli ol ducentmil frankojn. Vidante, ke li ne povos daŭrigi eterne, kaj dezirante certigi la estontan vivon de la oficejo, Sebert provis starigi, en la esperantistaro, sufiĉan organizon por doni regulan buĝeton al la Oficejo. Sed nek la decidoj de la Kongreso de Krakow (1912), nek eĉ la kontrakto de Helsinki (1922) sukcesis alporti monon en la kason de la ECO.
Dum la unua mondmilito la adreso de la ECO servis ankaŭ al la komitato "Por Francujo per Esperanto", kiu eldonis francan militan propagandon.
23248 Batchelor
23248 Batchelor estas asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la en la kadro de la astronomia kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Esperantista Centra Oficejo
Pro tio, post la milito, dum kiu la ECO restis malfermata kaj zorgata de helpsekretariino, Sebert ne povis plu daŭrigi sian valoran malavaran helpadon, kaj iom post iom la ECO ĉesis ekzisti. La ĝenerala sekretario Chavet, post la milito, ne povis dediĉi kiel antaŭe sian tutan tempon al la Oficejo. Dum kelkaj jaroj, la pordoj de la Oficejo restis malfermataj, dank' al la sindonemo de kelkaj parizaj samideanoj.
23248 Batchelor
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de Holly Reid Batchelor, kiu gajnis la unuan rangon en la Intel International Science and Engineering Fair de 2007 pro sia projekto pri fiziko kaj astronomio. Ŝi estis lernantino ĉe la Mary Erskine School de Edinburgo (Skotlando).
Esperantista Centra Oficejo
Sebert donacis la bibliotekon kaj arkivojn de la ECO al la Komerca Ĉambro de Parizo, en 1929. Parto de la libroj sekve tra tie venis al la historia biblioteko de U.F.E. en ties pariza sidejo, kie ili troviĝas nun.
Haremo
Haremo (arabe حريم harîm = haram) estas en araba tradicio parto de domo, malpermesita por aliaj viroj, ol por mastro de la domo. La plej konataj kaj la plej grandiozaj haremoj estadis en Otomana imperio. La vorto signifis privateco kaj ĝi estis tre respektata kaj estimata.
Laŭ Francisko Azorín haremo estas Parto de la mahometana loĝejo por la virinoj. Li indikas etimologion el araba harem.
En okcidentaj lingvoj kiel ekzemple en la angla la vorto rilatas al kolektivo de virinoj en poligamiaj hejmoj kaj al lokoj, kiuj estas por fremdaj viroj malpermesitaj. En pli moderna koncipo tio estas kvanto de virinoj, kiuj estas tiel ĉi je dispono al unu viro.
Degenereco (matematiko)
En matematiko, degenera okazo estas limiganta okazo en kiu klaso de objekto ŝanĝiĝas respektive al la normala klaso. La klaso en degenera okazo estas kutime pli simpla ol la normala.
Degenera ortangulo
Por ĉiu ne-malplena subaro S de la indeksoj degenera barita n-dimensia ortangulo kun lateroj paralelaj al koordinataj aksoj A estas subaro de  de jena formo:
kie kaj  estas konstantoj (kun  por ĉiuj i). La kvanto de degeneraj flankoj de R estas kvanto de eroj de la subaro S.
15468 Mondriaan
15468 Mondriaan estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la en la kadro de la kampanjo Spacewatch elde la Nacia Observatorio de Kitt Peak, proksime de Tucson (Arizono, Usono).
Nomo
Ĝi estis nomita en memoro de la nederlanda pentristo Piet Mondriaan (1872–1944), kiu disvolvis la neoplastikisman pentrarton, kiu konsistis en krado de vertikalaj kaj horizontalaj nigraj linioj kaj la uzo de tri
Eŭzebio de Nikomedio
Eŭzebio de Nikomedio (naskiĝdato nekonata, mortis en 341) estis kristana ariana episkopo de la 4-a jarcento, fama ĉar li baptis la mortantan imperiestron Konstantinon la 1-an.
Biografio
Li estis episkopo antaŭe de Bejruto de Fenicio poste de Nikomedio, kie rezidis la imperiestra kortego kaj, fine de Konstantinopolo ekde 338 ĝis la morto. Li parencis kun la familio de Konstantino la 1-a kaj en granda konsidero ĉe la imperiestro, kiu kun Licinio legalizis kristanismon en 313.
En la unua koncilio de Niceo de 325 la arianismo estis kondamnita kaj Eŭzebio, kiel Ario, estis ekzilita. La arianisma ideo ĉiukaze restis multe radikita ene de la orienta eklezio ĝispunkte ke en 328 estis revokitaj al iliaj sidejoj la episkopoj ekzilitaj.
Eŭzebio en 337 baptis la mortantan imperiestron Konstantinon la 1-an. Fariĝinte en 339 patriarko de Konstantinopolo. Eŭzebio engaĝiĝis kontrasti sian decidan kontraŭulon Atanazion episkopon de Aleksandrio, kaj sukcesis lin plurfoje igi ekzilita. En 340 papo Julio la 1-a kunvokis koncilion en Romo kie Atanazio estis rehabilitita antaŭ 50 episkopoj. Malĉeestis, fakte, la ariana frakcio kiu, konstratiĝe kaj laŭvole de Eŭzebio, organizis koncilion en 341 en Antioĥio kie estis proponita la kompromisa formulo laŭ kiu Kristo kaj la Patro eterne kunekzistis: estis male evitata la diskutata punkto de la samsubstanceco.
Eŭzebio mortis samjare, sed ne post esti nomumita episkopo de la Gotoj Ulfilo, kiu disvastigis sian kristanismon inter la barbaraj Gotoj. Eŭzebio, kiel Ario, estis edukita ĉe la Lukiana skolo. Lukiano el Antioĥio instruadis ke la Filo de Dio ne povis esti Dio ĉar kreita de la Patro, instruaĵo kiu provokis multajn diskutojn finiĝintajn en dekoj da koncilioj por ĝin pliklarigi kaj, fine, refuti. Sinteze, la disputo estis: “Ĉu Kristo estis kreita aŭ generita de la Patro?”. Arianismo opiniis ke li estis kreita kaj ne generita, kaj pro tio ne Dio kiel la Patro.
Tut-Amerika Ekspozicio
La Tut-Amerika Ekpozicio estis internacia ekspozicio kiu okazis en Bufalo en Nov-Jorkio, Usono inter la kaj la.
Ĝi estis antaŭvidita en Insulo Kajuga, apud la Niagara Akvofalo, grava turisma allogaĵo, sed la hispana-usona milito prokrastigis tiun projekton.
Oni tie elmontris la unuan ikso-radian maŝinon, kies molkovro valorigis Wilhelm Röntgen de la Nobel-premio pri fiziko en 1901.
Tiu ekspozicio estas konata ĉar tie estis mortige paf-vundita la prezidanto de Usono William McKinley, la en Temple of Music (Templo de Muziko), la koncertejo de la ekspozicio.
Dekuma klasifiko laŭ Dewey
La dekuma klasifiko laŭ Dewey estas sistemo de biblioteka klasifiko kreita de Melvil Dewey en 1876 kaj poste tre modifita kaj pligrandigita per 32 gravaj revizioj, la plej nova en 2011.
DDK permesas numeralan kaj senfinan hierarkiadon.
Tiu klasifiko estas dividita en 10 ĉefaj klasoj, 100 dividoj kaj 1000 segmentoj.
Vidu ankaŭ
Universala dekuma klasifiko (UDK)
Klasifiko de la Kongresa Biblioteko (KKB)
Biblioteka klasifiko
Mineralnavn (trilingvan vortaron pri mineraloj)
Johann Gymnich la 3-a
Johann Gymnich la 3-a (1547–1596) estis germana eldonisto, presisto kaj libristo, eldonis verkojn de Bernhard Thurneysen, kaj estis aktiva en Kolonjo inter 1572 kaj 1596. Li estis filo de Johann Gymnich la 2-a (1467-1553), patro de Johann Gymnich la 4-a (1570-1634) kiu ankaŭ sin dediĉis al librokomerco, Li unue studis en Utrecht, kie li estis lernanto de Alexander Hegius kaj Johannes Murmellius. En la 26-a de junio 1506, li enmatrikuliĝis en la Universitato de Kolonjo, kie Johann de Assindia estis lia profesoro. Li edziĝis dufoje: nome la unuan kun Katharine Feddersen kaj je la dua fojo kun Hieronyma von Aich. Li ankaŭ konatiĝis kun Hermann von dem Busche, Melchior von Neuß, Arnoldus Buchelius, kaj Johann Crinitus. Li filo de la unua edzeco, Johann Winand, ankaŭ estis doktoro kaj profesoro en la Universitato de Kolonjo.
Přísečná
Přísečná (Prisnitz) estas municipo en Ĉeĥio, kiu troviĝas en distrikto Český Krumlov, en Sudbohemia regiono. Vivas ĉi tie.
Historio
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1400.
Landarto
Landarto (el la angla: land art) aŭ naturarto aŭ pejzaĝarto estas aktivado aŭ verko efemera, kreita en natura pejzaĝo per naturaj elementoj: ŝtonoj, sablo, ligno, planteroj, ... Naturarto estas ankaŭ termino uzata por artistoj, ĉefe pentristoj, sed ne nur, kiu dediĉas sin al arto pri naturo: bestoj, pejzaĝoj, ktp. (Vidu pri tio Listo de naturaj artistoj).
Historio
La movado estis lanĉita en oktobro 1968 de grupo de artistoj dum ekspozicio 'Earthworks' (terverkoj), en la Dwan Gallery, Novjorko. Publikigante "The Sedimentation of the Mind: Earth Projects" en 1968, Robert Smithson iĝis unu el la teoristoj de landarto kun Robert Morris, Nancy Holt, Dennis Oppenheim, Walter De Maria, Christo kaj Michael Heizer. En februaro 1969, alia ekspozicio, "Earth Art" (terarto), organizita de Willoughby Sharp en la Andrew Dickson White Museum of Art (Ithaca, Novjorkio), konfirmas la gravecon de la movado por la tiama arto.
La unuaj celoj de landarto estis disigi arton de postamento kaj de la grandaj principoj modernismaj de Clement Greenberg. Kiel multaj movadoj naskiĝintaj en la 1960-aj jaroj, landarto provis ligi arton kaj vivon, ĉesi produkton de verkoj por muzeoj. Ĝi temas pri laboro en naturo mem. Plej ofte ĝi estas efermera arto, destinita je malapero pli-malpli rapida per agado de naturaj elementoj.
Tiu tradicio estas daŭrigita de pluraj nuntempaj artistoj, Andy Goldsworthy, Nils-Udo, Richard Long, ... kiuj laboras rekte en la naturo. La verkoj estas ofte efemeraj kaj iĝas daŭraj nur danke al fotoj: floroj, folioj, neĝo, glacio.
19731 Tochigi
19731 Tochigi estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la en la kadro de la programo Lowell Observatory Near-Earth-Object Search (LONEOS) elde la Stacio Anderson Mesa de la Observatorio Lowell, sud-oriente de Flagstaff (Arizono, Usono).
Nomo
Ĝi ŝuldas sian nomon al la gubernio Toĉigi norde de Tokio. La monda heredaĵo en Nikko entenas sanktejojn kaj templojn asociataj kun la ŝogunoj Tokugawa. Parto de Toĉigi estis estis difektita pro la tertremo de Sendajo en 2011.
Melvil Dewey
Melvil Dewey estas plumnomo de Melville Louis Kossuth Dewey (naskiĝis la 10-an de decembro 1851 en Novjorko, mortis la 26-an de decembro 1931). Li estis la kreanto de Dewey dekuma klasifiko sistemo por biblioteka klasifiko.
Li iris al Boston kie li fundis kaj eldonis The Library Journal, kiu iĝis influa faktoro por la disvolviĝo de bibliotekoj en Usono.
Li estis subtenanto de Angla ortografio-reformo en ĝia Usona versio do Catalog (anstataŭ klasika Catalogue).
Li helpis ankaŭ ĵurnalojn pri Ro (planlingvo), en kiu la vorto-strukturo uzas sian verkon pri kategorii-hierarkio.
Irma
estas komunumo de Italio. Ĝi situas en la provinco Breŝo de la regiono Lombardio. Fine de en la komunumo vivis. Najbaras la komunumoj Bovegno kaj Marmentino.
Kristana patroneco estas la doktrino de Triunuo, kies memortago sekve estas la komunuma festotago.
Esperanto (deveno)
Esperanto (deveno). Pri la deveno de la nomo de E Z skribas jene: "La unua broŝuro pri la lingvo E aperis en. . .1887, . . . sub la titolo: "D-ro Esperanto. Lingvo Internacia, Antaŭparolo kaj Plena Lernolibro." La lingvo en la komenco havis nenian nomon, kaj "Esperanto" estis la pseŭdonimo de la aŭtoro de la lingvo ... sed iom post iom la amikoj de la nova lingvo transportis la estintan (nun jam ne uzatan) pseŭdonimon de la aŭtoro sur la lingvon mem, kiu portas la nomon "Lingvo Esperanto" aŭ simple "Esperanto". (1893, v. OV, p: 161.)
Tilly-la-Campagne
Tilly-la-Campagne estas malaperinta franca situanta en departemento Calvados, regiono Normandio.
Ĝi nun formas parton de Castine-en-Plaine.
Flamĵetilo
Flamĵetilo estas militista ataka armilo, kiu elĵetas flamantan oleon aŭ densigitan dizeloleon al la malamikaj celobjektoj. Ĝi estis ekuzita dum la Unua Mondmilito kaj forte uzata dum la Dua Mondmilito kaj en postaj mondoregionaj konfliktoj. Tiu flamĵetilo havis unu aŭ plu ĵetaĵujojn kaj ujon por grandprema gaso. La flamaĵon premis la gaso en la movebla ĵet-tubo, kies faŭko (fino) situis ekbruliga konstruo. La atingopovo de la homportebla versio estas ĉirkaŭ 40 m, unu ĵeto daŭras ĉirkaŭ 10 sekundojn. La sur kirasaŭton muntitaj versioj havis atingopovon de 90 m kaj povis ĵeti la flamon dum 1 minuto. La plej grandan efikon ĝi atingis, kiam oni ĵetis per ĝi multfoje dum mallongaj tempoj.
Historio
Oni povas rigardi antaŭulo la grekan fajron en la Antikvo. La modernaj flamĵetiloj aperis en Germanio dum la 1900-aj jaroj, kiam la germana armeo elpvovis du versiojn. Tiujn planis Richard Fiedler; la pli malgranda ĵetis flamantan oleon je ĉirkaŭ 18 m, la alia pli peza havis atingopovon de 36 m dum 40 sekundoj. La germana armeo uzis ilin surprize en 1915 kontraŭ ententaj trupoj en Francio. La atingitan forpelon de la malamikaj soldatoj, la germanoj ne povis eluzi, kaj post la flamĵetila atako baldaŭ restis la fronto tie, kie ĝi antaŭ la atako estis.
La angla kaj franca armeoj baldaŭ evoluigis siajn proprajn flamĵetilojn. La flamĵetiloj de la unua mondmilito servis fakte nur kiel timigo de la malamikaj soldatoj. Dum la dua mondmilito, ĉiu batalanto uzis la homporteblajn kaj la almuntitajn flamĵetilojn. Ili estis teknike pli maturaj ol tiuj de Fiedler, sed funkciis sammaniere, la efikeco estis pli granda.
La flamaĵo de la britaj kaj usonaj flamĵetiloj estis la napalmo (benzino kun acida miksaĵo), kiu brulas en alta temperaturo kaj adheras sur ĉiu, kun kiu ĝi kontaktas. La timiga materialo neniigis ĉiun kamuflaĵon kaj kaŝigaĵon. Oni uzis ĝin tre efike dum la dua mondmilito kontraŭ la japanaj soldatoj en la ĝangalo, poste en la vjetnama milito.
Kladodio
Kladodio (latine Phyllocladium) aŭ filokladio estas modifiĝo de ŝosakso por fotosintezo. Kladodioj estas verdaj, plataj, flankaj ŝosoj, kiuj ĉe plantoj transprenas funkcion de folioj. Ĉar ili havas limigitan longokreskon, tiuj folioj ofte aspektas kiel veraj folioj. Oni povas identigi kladodion jene:
Oni uzas la nomon filokladio, kiam la kladodio enhavas plurajn internodajn partojn.
Similaj modifiĝoj estas
Svir
Svir (ruse Свирь) estas rivero, kiu fluas de Onega lago al Ladoga lago.
Tanĝeritino
Tanĝeritino, "tanĝeretino", aŭ C20H20O7 estas kvinmetoksila flavono, kun metoksilaj grupoj en la pozicioj 4', 5, 6, 7 kaj 8 de la kromenonila grupo. Tanĝeritino ĉeestas en la ŝeloj de la pomo, tanĝerino kaj aliaj citrusaj fruktoj. Cetere, tiuj fruktoj karakteriziĝas per akumulado de altaj kvantoj da flavanonaj glukozidoj tiaj kiaj naringino, "tanĝeritino" kaj "nobiletino". Tanĝeritino plifortigas la ĉelmurojn kaj agas kiel mekanismo por plantodefendo kontraŭ patogenaĵojn kiuj kaŭzas malsanojn.
Stacio Hashioka
Stacio Hashioka (japane: 端岡駅 [Haŝioka-eki], angle: Hashioka Station) estas fervoja stacio en Takamacu, Gubernio Kagaŭa, Japanio. La stacio servas 1 linion de JR Ŝikokua: Linio Yosan.
NGC 3187
NGC 3187 (aliaj indikoj — UGC 5556, IRAS10150+2207, MCG 4-24-25, ARP 316, ZWG 123.36, VV 307, HCG 44D, PGC 30068) estas galaksio en konstelacio Leono.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Lajos Alszeghy
Lajos Alszeghy [lajoŝ alsegi], laŭ hungarlingve kutima nomordo Alszeghy Lajos estis hungara aktoro. Lia origina familia nomo estis Augner.
Lajos Augner naskiĝis la  en Budapeŝto, li mortis la  (aliaj fontoj mencias malsamajn datenojn) en Budapeŝto.
Antaŭmenstrua simptomaro
Antaŭmenstrua (aŭ antaŭmonataĵa) simptomaro (ankaŭ nomata antaŭmenstrua/antaŭmonataĵa streso/sindromo) estas sumo de korpaj, psikologiaj kaj emociaj simptomoj rilataj al virina menstrua ciklo. Dum pro kelkaj el tiuj ĉi premenstruaj simptomoj estas en infanaĝo trafita plimulto de junulinoj (ĉirkaŭ 80 - 85 %), la plenkreskaj virinoj povas sperti simptomojn, kiuj "per granda maniero malagrabligas kelkajn aspektojn de ilia vivo". Tiuj ĉi simptomoj estas antaŭvideblaj kaj ili aperas regule dum du semajnoj antaŭ la menstruo. Kiam la sangado estas komenciĝinta, tiuj ĉi simptomoj malaperas. Ĉirkaŭ 14 procentoj de virinoj en aĝo de 20 ĝis 35 jaroj estas de ili tiel trafitaj, ke la simptomoj malebligas al ili labori aŭ studi. Ĉe kelkaj virinoj tiuj ĉi simptomoj estas tiel fortaj, ke ili estas konsiderataj kiel trafitaj. Tiu ĉi formo de PMS nomiĝas premenstrua disforika difekto (PMDD).
Lajos Alszeghy
Biografio
Lajos Alszeghy frekventis gimnazion en sia naskiĝurbo, poste li akiris diplomon en Teatra Akademio en 1933. Liaj plej gravaj instruistoj estis Sándor Góth, Adorján Nagy kaj Árpád Ódry. Post siaj studoj li aliĝis al migranta teatra trupo. En la sekva teatra jaro li apartenis al Teatro Király, poste li ludis al la hungara minoritato en Bratislava. Inter 1936 kaj 1939 li apartenis al Teatro Csokonai (Debrecen). Liaj sekvaj teatraj stacioj estis: Li mortigis sin.
Traktato de Pireneoj
La traktato de Pireneoj (franclingve Traité des Pyrénées, hispanlingve Tratado de los Pirineos) estis paca traktato inter Hispanio kaj Francio, post la Tridekjara milito kaj la Frondo.
La traktato estis subskribita la sur la "Insulo de la Fazanoj", meze de la rivero Bidasoa kaj de la limo inter la du reĝlandoj, en hodiaŭa Pyrénées-Atlantiques. La delegito de Ludoviko la 14-a estis Hugues de Lionne, kaj la delegito de Filipo la 4-a estis Luis de Haro.
Laŭ tiu akordo, Francio akiris Rusiljonon. Norde, ĝi ankaŭ obtenis Artezon el Hispana Nederlando, krom la urboj Aire kaj Saint-Omer. Multaj fortigitaj urboj tiel fariĝis francaj, interalie Bourbourg, Gravelines, Saint-Venant, Avesnes-sur-Helpe, Landrecies kaj Le Quesnoy.
Kompense pro tio, Francio devis ĉesigi la subtenon al Portugalio, kiu estis denove sendependa ekde ribelo en 1640, kaj ankaŭ rezigni ĝiajn intencojn pri Barcelono kaj Katalunio.
Alia parto de la traktato projektis la edziĝon de la hispana princino, Maria Teresa de Hispanio, kun la franca reĝo Ludoviko la 14-a, kiel simbolo de la nova paco. La edziĝo okazis en 1660 en Saint-Jean-de-Luz.
Jokajo
La jokajoj (妖怪, Yōkai) estas supernaturaj estaĵoj en la japana folkloro: monstroj, demonoj, sorĉistoj, oni nomas ankaŭ ilin ajakashi aŭ mononoke.
Ivan Sutherland
Ivan Edward SUTHERLAND (n la 16-an de majo 1938 en Hastings, Nebrasko) estas usona komputikisto kaj pionira komputado de Interreto, vaste konsiderita kiel la "patro de la grafika komputado". Lia laboro en la grafika komputado, tiel kiel lia instruado apud David C. Evans en tiu materio en la Universitato de Utaho en la jaroj sepdek estis pioniraj en sia kampo. Sutherland kaj Evans apud liaj studentoj tiutempe elpensis plurajn de la bazoj de la moderna grafika komputado.
Li ricevis en 1988 la Premion Turing de la Asocio de Komputa Maŝinaro, konsiderita la plej grava premio en la sciencoj de la komputado.
23249 Liaoyenting
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de Liao Yen-Ting, kiu gajnis en 2007 la duan rangon en la Intel International Science and Engineering Fair pro sia projekto pri fiziko kaj astronomio. Ŝi estis lernantino ĉe la Chiayi County Jhongpu Junior High School de Ĉiaji (Tajvano).
Simon Sarkantyu
Simon Sarkantyu [ŝimon ŝarkantju], laŭ hungarlingve kutima nomordo Sarkantyu Simon estis hungara pentristo, gimnazia kaj altlerneja instruisto. Simon Sarkantyu naskiĝis la en Pincehely, li mortis la  en Budapeŝto.
Biografio
Simon Sarkantyu frekventis gimnazion en Dombóvár, poste Belartan Altlernejon (1941-1944). Lia ĉefinstruisto estis Gyula Rudnay. Li finis la lernadon jam post la 2-a mondmilito en kolegio. Inter 1947 kaj 1953 li estis kolegiestro, dume kaj poste li instruis en belarta gimnazio. Inter 1956-1959 li havis stipendion, ekde 1960 ĝis la emeritiĝo en 1981 li instruis en la menciita altlernejo. Li pentradis plej ofte aĵpentraĵojn, pli malofte pejzaĝojn, foje-foje laboristajn temojn. Li ricevis francan premion en 1958, 3 hungarajn premiojn inter 1960-1985.
El kolektivaj ekspozicioj
Ekde 1950 enlande kaj eksterlande (ekzemple Venecia Bienalo 1962).
Eglingen
(jen france, origine germane kaj alemane, prononco ) estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Haut-Rhin, en la historia kultura regiono Alzaco kaj la nuna administra regiono Grand Est ("Granda Oriento"), kaj administre apartenas al la arondismento Altkirch. Fine de en la komunumo vivis.
Muzika Akademio en Krakovo
Muzika Akademio Krzysztof Penderecki en Krakovo (Akademia Muzyczna im. Krzysztofa Pendereckiego w Krakowie) estas ŝtata muzika altlernejo, kiu troviĝas en la sudpollanda urbo Krakovo.
Ĝi estas la alma mater de la fama pola nuntempa komponisto Krzysztof Penderecki, kiu estis ankaŭ ĝia rektoro dum 15 jaroj kaj kies nomon la lernejo portas ekde la 1-a de januaro 2021. La Akademio estas la nura en Pollando kiu havis du venkintojn en la Internacia Piana Konkurso Fryderyk Chopin en Varsovio (nome Halina Czerny-Stefańska kaj Adam Harasiewicz) same kiel aliaj premiitoj inter siaj lernintoj.
István Balázs (instruisto)
István Balázs [iŝtvAn balAĵ], laŭ hungarlingve kutima nomordo Balázs István estis hungara instruisto.
István Balázs naskiĝis la en Alsójára (Hungara reĝlando, Aŭstrio-Hungario, nuntempa Iara (Cluj) en Rumanio), li mortis la  en Budapeŝto.
Biografio
István Balázs akiris diplomon en Scienca Universitato Ferenc József en 1896. Jam dum la studentaj jaroj li faris ordon en fungokolektaĵo de muzeo en Kolozsvár. Post la diplomo li instruis laŭvice en gimnazioj de Kecskemét (1896–1902), Nagykikinda, Szeged, fine Budapeŝto (1902–1932). Plej multe li okupiĝis pri fungoj, estis li pioniro de la hungara polenoesploro. Antaŭ la 1-a mondmilito li kreis reforman planon pri la mezgrada instruado.
Attila Sassy
Attila Sassy [ŝaŝi], laŭ hungarlingve kutima nomordo kaj kun plena nomo Sassy Attila Elemér estis hungara pentristo, grafikisto, ilustristo. Lia nomvarianto estis (hungarsisteme) Sassy-Szabó Attila, lia pseŭdonimo estis Aiglon.
Biografio
Attila Sassy studis en privataj artlernejoj de Károly Ferenczy (en Budapeŝto) kaj Anton Ažbe (en Parizo), fine li lernis en Munkeno. En 1905 li lernis kaj pentradis en Artistkolonio (Nagybánya). En la sekva jaro li revenis al sia naskiĝurbo, kie li aliĝis al arta rondo de Margit Kaffka. Li ilustris ŝian libron, kiu portis al li tutlandan konatecon. Li havis ankaŭ amrilaton kun Kaffka. En 1908 li lernis skulptadon en Reĝa Hungara Belarta Altlernejo de Károly Ferenczy. Li vivis en Budapeŝto aŭ en ties aglomeraĵo. Li edziĝis en 1909.
Lépron-les-Vallées
- prononco laŭ sistemo IFA [] - estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Ardennes (prononco []), en la regiono Grand Est (prononco [], (france, en Esperanto Granda Oriento) kaj en la antaŭa regiono Ĉampanjo-Ardenoj. Fine de en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². Administre la komunumo apartenas al la arondismento Charleville-Mézières, kaj al la kantono .
Bystrzyca (Distrikto Lwówecki)
Bystrzyca – [elparolu: bistĵica]; (Weistritz ĝis 1945); vilaĝo en Pollando en Malsupra Silezio en Distrikto Lwówecki en Komunumo Wleń, lime de la Kaczawskie-Montetaro kaj Kaczawskie-Montaro.
Ĝi estas la unu el plej malnovaj vilaĝoj en Distrikto Lwówecki, pri kiu estis skribite en kronikoj el 1217. De la 14-a jarcento ĝis la 16-a jarcento Bystrzyca estis proprietaĵo de familio von Zedlitz. Lasta, antaŭ la dua mondmilito, proprietulo de la vilaĝo estis Magnus von Braun, patro de fama Wernher von Braun - konstruanto de raketaj armiloj. Ĝis hodiaŭ staras biendomo de familio von Braun el 1646. En Bystrzyca interesinda antikvaĵo estas baroka – klasika preĝejo patronata de Dipatrino el Lourdes, kiu estis konstruita en 1772. Ankaŭ oni povas ekvidi tutefigurajn tomboŝtonojn de kavaliroj el la 17-a jarcento. Ĉe vilaĝa vojo troviĝas grandioza, la 800 jara taksuso, kia stumpo havas 4 metrojn da cirkonferenco. Post la taksuso el vilaĝo Henryków Lubański (la 1300 da jaroj), ĝi estas la dua laŭ maljuneco arbo en Pollando.
Bibliografio kaj fontaĵo
Vilaĝoj de Komunumo Wleń:
Bełczyna • Bystrzyca • Klecza • Łupki • Marczów • Modrzewie • Nielestno • Pilchowice • Przeździedza • Radomice • Strzyżowiec • Tarczyn
Magdalena Środa
Magdalena ŚRODA (naskiĝis la en Varsovio) estas pola etikisto, filozofo, publicisto kaj feministo. Ŝi okupiĝas pri historio de etikaj ideoj, praktikada etiko, politika filozofio kaj virinecaj demandoj. Środa estis pola vicministro en la registaro de Marek Belka. Ŝi estas konstanta felietonisto de Gazeta Wyborcza kaj preleganto de Varsovia Universitato.
Inter la 16-a de aŭgusto 2004 kaj la 4-a de novembro 2005 ŝi estis Rajtigito de Registaro pri Egala Statuso de Virinoj kaj Viroj.
En 2009 Środa, rekomendita de Verduloj 2004, kandidatiĝis en eŭropaj balotoj el listo de Interkonsento por Futuro. Ŝi ricevis 10 798 voĉojn (2,25% de ĉiuj voĉoj en ŝia distrikto).
Interesaĵo
Julie 2011 Apelacia Juĝejo en Varsovio ordonis pro misfamigo pardonpeti Telewizja Polska kun enpago de 10 mil zlotoj favore al Fondaĵo je la nomo Fratulo Albert, helpanta al mens-malkapabluloj.
La Tranche-sur-Mer
La Tranche-sur-Mer [] estas franca komunumo en la departemento Vendée, en la regiono Luarlandoj. Ĝi havis 2,715 loĝantojn en la jaro 2009.
Geografio
La Tranche-sur-Mer troviĝas ĉe la Atlantiko, fronte al la insulo Ré, sudoriente de Les Sables-d'Olonne,  sude de La Roche-sur-Yon kaj  nordokcidente La Rochelle.
La najbaraj komunumoj estas Longeville-sur-Mer nordokcidente, Angles norde, Grues nordoriente kaj La Faute-sur-Mer oriente.
Gentioux-Pigerolles
Vidindaĵoj
Plej grava apartaĵo de la vilaĝo estas, ke ties monumento al la mortintoj de la Unua Mondmilito estas unu el la plej raraj, kiuj estas kontraŭmilitaj. Ĝi bildigas junan orfon etendanta la pugnon al la listo de la mortintoj; surskribo sur ne formetebla plako tekstas: "Malbenita estu la milito!".
Muzeo Lindenau (Altenburg)
La Lindenau-muzeo (germane: Lindenau-Museum) estas fama artmuzeo en Altenburg. Ekde 1998 aljuĝatas ĉiun duan jaron fare la muzeo la premio Gerhard-Altenbourg-Preis por elstaraj agadoj de nuntempaj artistoj kaj disdonatas Lindenau-stipendioj al studintoj de mezgermanaj arto-altlernejoj.
Gentioux-Pigerolles
Vidindaĵoj
Konstruita en 1922 iniciate de la socialista urbestro, Jules Coutaud, kaj de la municipa konsilantaro, tiu monumento estis inaŭgurita en 1985. Sur ĝi aperas listo de la mortintoj por Francio. Ili estis 58 el tiu vilaĝo dum la Unua mondmilito.
En Gentioux okazas ĉiujare, memore al la mortintoj de la Unua mondmilito, je la memordato de la armistico (11-a de novembro 1918) kolektiĝo de pacistaj, homrajtaj, liberecanaj kaj liberpensaj asocioj.
Muzeo Lindenau (Altenburg)
Priskribo
La muzeo originis kiel la domo-muzeo de la politikisto kaj kolektanto Bernhard von Lindenau. En la unua muzeo de ĉe Pohlhof, kiu konstruitis laŭ planoj de la lepsika universitata ĉefarkitekto Geutebrück de 1844-46, estis krome artlernejo. Tiu lernejo ekzistis ĝis la inflacia jaro 1923. La en 1971 aranĝita Studio Bildende Kunst am Museum iomete reprenis tian tradicion (kursoj por junuloj kaj maturuloj, ankaŭ dum ferioj; kreivaj semajnfinoj; laborado kun artistoj ktp.) Sed jam dum la vivo de la fondinto la elektika loko ĉe Pohlhof evidentiĝis esti tro malgranda. Tial necesis fari alikonstruaĵojn jam en 1851. De 1873-75 finfine faritis tute nova konstruaĵo, kies stilo similas tre al la Semper-galerio en Dresden.
La muzeo estas membro de la Konferenz Nationaler Kultureinrichtungen, unio de pli ol 20 kulturaj institucioj de la eksa GDR.
Frua itala pentrado
La italaj artistoj de la 13-a ĝis la 15-a jarcentoj, danke al la biografioj de Giorgio Vasari neniam forgesitis - kontraŭe al la malnovgermanaj artistoj. Por muzeoj de la 19-a jarcento la akiro de verkoj el la floranta renesanco estis devego. Tre multas ene de la Lindenau-kolektaro verkoj de fruaj italaj majstroj el Florenco kaj Sieno. La plej malnovaj havas ankoraŭ bizancstilan influon, ekzemple tri predelaj bildoj de Guido da Siena. Tabuloj de Masaccio, Fra Angelico kaj Fra Filippo Lippi estas ege valoraj ekzemploj de florenca arto. Inter la plej konataj pentraĵoj de la galerio nombriĝas profilbildo de nobelino fare de Sandro Botticelli, verŝajne bildo de Caterina Sforza, unu el la plej elstaraj virinoj de Renesanco. Danke al verkoj de Marco Zoppo, Lorenzo Costa kaj Pietro Perugino eblas postflari la evoluon de la arto de Supra Italio kaj de Umbrio.
Lindenau entreprenis vojaĝon al Italio en 1843/44 akirante 40 bildojn estantajn tre ofte eroj de pli grandaj altaroj. La sekvontajn jarojn peris al li Emil Braun, unua sekretario de la Germana Arkeologia Instituto en Romo, la akiron de multaj aliaj verkoj. Hodiaŭ ĉ. 180 verkoj konsistigas la kolekton, kiu internaciigis la famon de la muzeo.
Antikvaj ceramikaĵoj kaj kopioj
De ceramikaĵoj la kolekto entenis ĉ. 500 ekzemplojn el la 7-a ĝis la 2-a jarcento a.K. Al ties plej malnovaj ujoj apartenis tiaj el Korinto kun surpentroj pri fremdaj bestoj kaj fabelaĵoj. Multas atikaj vazoj el la 6-a kaj 5-a jarcentoj a.K., periodo de ekonomia ekfloro de Ateno kaj de ĝiaj ĉirkaŭaĵoj. Malfruan ekfloron de propra stilo konis la vazopentrado en Suda Italio. Multaj el la lindenau-aj vazoj elfositis en la nekropoloj de Vulci kaj Chiusi, en Apulio, Kampanio kaj Sicilio. Krome videblas maketoj de gravaj konstruaĵoj el korko.
Lindenau ege prizorgis la kompletigon de siaj kolektoj de kopioj, kio atestas ke li konsideris la muzeon ĉefe instituto de (plu)klerigado por ĉiuj. Komencante per la egipta arto li antaŭ ĉio okupiĝis pri la alvenigo de verkoj respektive kopioj de verkoj de la Klasika helena civilizo, de la itala Renesanco kaj de klasicismo. Tiu ĉi kolekto ankoraŭ hodiaŭ daŭre pligrandiĝas. La kopioj el la klasika antikveco jenas (kun germana titoloj): Venus von Milo, Torso und Apoll vom Belvedere, Barberinischer Faun, Parthenonreliefs, Reliefs des Apollontempels in Bassae-Phigalia, Kore vom Erechteion. El la Renesanco troviĝas surloke kopioj de Donatello kaj Michelangelo. Raraĵo estas la kopio de la bronza paradizopordo de Lorenzo Ghiberti (el la baptisterio enFlorenco). Lindenau krome venigis kopiojn de verkoj de klasikismaj artistoj kiel Bertel Thorvaldsen, Antonio Canova, Christian Daniel Rauch, Ludwig Schwanthaler kaj Ernst Rietschel.
Verkoj de la 17-a ĝis la 21-a jarcentoj
Kiam la muzeo reinaŭguritis post la Dua mondmilito en 1949, ekresponsis Hanns-Conon von der Gabelentz, fakulo, kolektanto kaj amiko de Conrad Felixmüller. Lia koncepto estis ligi la partojn eksmodajn de la kolektaro vive kun la estanteco. Ekzemploj de la eŭropa pentradoarto el la 17-a kaj la 18-a jarcentoj (i.a. bildoj de Jan Brueghel la malpliaĝa, Louis le Nain, Antoine Pesne, Maurice Quentin de la Tour) kondukas la vizitantojn lerte kaj pripensite al pli malfruaj similaĵoj el la 19-a jarcento. Fokuso tie ĉi metitis sur la germana arto reprezentita ĉefe per la artistaj skoloj de München, Dresden kaj Vajmaro.
La aĉetitaj verkoj de la 20-a jarcento estas ankoraŭ nun en la centro. Sep pentraĵoj de Conrad Felixmüller formis la bazon de vasta felixmüller-a sekcio en la muzeo. Ferdinand Dorsch, Carl Bantzer, Peter August Böckstiegel kaj Otto Dix ĉeestas per fruaj verkoj. Atestas la forman variecon de la Dresdena Nov-Realismo (Dresdner Neue Sachlichkeit) de la 1920-aj jaroj bildoj de Hans Grundig, Wilhelm Lachnit, Curt Querner kaj Bernhard Kretzschmar.
Lindenau-biblioteko kaj kolekto pri grafikaĵoj
La biblioteko de Bernhard von Lindenau bonege dokumentas ties multflankajn interesojn kaj la bazojn spiritajn-kultursciencajn. Kvazaŭ senmanke troviĝas tie ĉi enciklopedioj kaj leksikonoj pri arto kaj artistoj de la tiama tempo. Eblas fari arkon disde la germana arthistorio de Johann Joachim Winckelmann tra Carl Friedrich von Rumohr ĝis Franz Theodor Kugler. Altvaloraj verkoj pri galerioj kovras ĉiujn tiam konatajn eŭropajn artokolektojn. Krome ekzistas literaturo pri Italio kaj pri ekstereŭropaj kulturspacoj. Troviĝas en la biblioteko, en kies centro staras granda tablo kun komfortaj seĝoj, belegaj volumoj kun akvafortoj de Giovanni Battista Piranesi aŭ gravuraĵoj laŭ temoj el la Iliado kaj el tragedioj de Esĥilo fare de John Flaxman. Menciindas inter la altvaloraĵoj la volumoj Description de l'Egypte kun la esplorrezultoj faritaj dum la Kampanjo de Egipto de la napoleonaj trupoj aŭ, de Alexander von Humboldt, Voyages aŭ régions équinoxiales du Nouveau Continent.
Robert Smithson
Robert Smithson (naskiĝis la 2-an de januaro 1938 en Passaic, New Jersey, Usono; mortis la 20-an de julio 1973 en New Mexico) estis usona pentristo kaj artisto pri landarto.
Lia plej fama artaĵo estas la Spirala Ĝeto konstruita en 1970 ĉe la Granda Sala Lago.
Felsőtold
Felsőtold [felŝOtold] estas malgranda vilaĝeto en Hungario, en regiono Norda Hungario, en departemento Nógrád, en Distrikto Pásztó. Felső signifas: supra.
Situo
Felsőtold situas sur malebenaĵo, en valo de rojo, laŭ flankovojoj. Pásztó troviĝas 11, Szécsény 17, Salgótarján 25 km-ojn.
Historio
La unua mencio devenis el 1265. Post la mezepoko pro la kontraŭturkaj bataloj la vilaĝo senhomiĝis. En la 17-a jarcento 2 apudaj vilaĝoj formiĝis: suba kaj supra Told. Vilaĝservoj estas migra poŝto, biblioteko, gastejo.
János Arany verkis poemon pri Nikolao Toldi, kiu estis legenda figuro de la mezepoko. Krom la najbara Alsótold troviĝas vilaĝo Told.
Solidareca Bonvolo
Solidareca Bonvolo (SBV) estas bonfara agado funkciigata de esperantistoj en la kongolanda urbo Goma, kiu situas en la orienta provinco Nord-Kivuo proksima al Ruando. Ĝi provizas edukajn, sanigajn kaj aliajn servojn al la komunumo, kiu suferas la severajn sekvojn de la multjare jam daŭranta militado en la regiono. Interalie ĝi funkciigas orfejon, subtenas la edukadon de 25 bazlernejaj infanoj, 31 mezlernejaj infanoj kaj 13 universitataj studentoj, kaj helpas akiri medicinajn servojn por bezonantoj. Entute 68 personoj estas subtenataj, inkluzive tri vidvinajn familiojn.
La organizaĵon fondis Alexis Asumani Bengantundu, kiu ne plu estas ĝia prezidanto. En 1998 li komencis sian laboron por orfoj. La agadon nun direktas la advokato Alphonse Waseka. Ĉiuj membroj de la asocio parolas Esperanton, kiun oni ankaŭ instruas al la lernejinfanoj. Parto de la financado venas de subtenantoj ekster Kongolando.
Metala hidrogeno
Metala hidrogeno estas fazo de hidrogeno, kiu estas sub granda premo. Ĝi estas ekzemplo de degenera materio. Iuj opinias, ke en certa areo da premojn (ĉirkaŭ 400 gigapaskaloj aŭ GPa) metala hidrogeno restas likva, eĉ ĉe malaltaj temperaturoj.
Sciencistoj opinias, ke la kerno de Jupitero kaj de aliaj gasgigantoj komponiĝas de metala hidrogeno.
La metala hidrogeno estas kristala reto de atomkernoj (fakte, de protonoj) kies interspaco estas signife pli malgranda ol la radiuso de Bohr. Tiu interspaco estas komparebla kun la ondolongo de la elektronoj (en la hipotezo de Broglie). Tiuj elektronoj ne estas ligataj, kaj kondutas tiel, kiel tiuj de konduktilo.
Prognozo en la 1930-aj jaroj
Kvankam hidrogeno estas, en la perioda tabelo, en la kolumno de la alkalaj metaloj, ĝi ne estas metala en la normalaj kondiĉoj. En 1935, Eugene Wigner kaj Hillard Bell Huntington prognozis, ke je fortega premo (25 GPa) la hidrogenaj atomoj malpli ligiĝus kun siaj elektronoj kaj akirus metalan econ.
Malkovro
En marto 1996, esploristoj de la Nacia laboratorio Lawrence Livermore raportis esti produktintaj metalan hidrogenon, dum unu mikrosekundo, je temperaturo de miloj da kelvinoj kaj premo de pli ol 100 gigapaskaloj. La tiel produktita metalo ne kondutis kiel alkala metalo.
Nunaj esploroj
En 1998, Arthur Ruoff kaj Chandrabhas Narayana de la Universitato Cornell; kaj en 2002, Paul Loubeyre kaj René LeToullec de Commissariat à l'énergie atomique en Francio pruvis, ke je premoj proksimaj de tiuj en la centro de Tero (3,2 ĝis 3,4 milionoj da atmosferoj aŭ ĉ. 300 GPa) kaj temperaturoj de 100 ĝis 300 K, hidrogeno ne ĉiam estas alkala metalo.
Esploradoj por observi metalan hidrogenon daŭras, pli ol 70 jaroj post la hipotezo pri ĝia ekzisto.
Aplikoj
Laŭ teorio ekzistas metastabila formo de metala hidrogeno (dirata MSMH: "MetaStabila Metala Hidrogeno") kiu ne reiĝus gaso sub atmosfera premo. Tiu-ĉi povus utili kiel brulaĵo, kies efikeco estus kvinobla ol tiu de la nune uzata likva hidrogeno.
Alia teorio prognozas, ke la metala hidrogeno havus superkonduktivecon en alta temperaturo.
Jean-Alban Bergonié
Jean-Alban Bergonié (7-an de oktobro 1857 en Casseneuil - 1925 en ?) estis franca kuracisto, pioniro de la radioterapio, unu el la iniciatintoj en la fondo de kontraŭkanceraj centroj.
Jam 26-jara, Jean Alban Bergonié doktoriĝis pri medicino kaj, samjare, agragaciiĝis pri medicina fiziko. En 1895, kelkajn semajnojn post Rentgeno, li publikigis siajn laboraĵojn pri la x-radioj cele al ilia medicina aplikado. Natura leĝo malkovrita de li kaj de kunlaboranto pri la sentemeco al la x-radioj de la ĉeloj, kiuj konsistigas la histon de organismo, ricevis la nomon "Loi de Bergonié et Tribondeau" (Leĝo de Bergonié kaj Tribondeau). Li okupis la unuan katedron de Francio pri elektra medicino.
Bergonié starigis la bazojn de surradiado de la malignaj tumoroj, t.e. de la radioterapio. Li estis ankaŭ antaŭulo pri milita kirurgio. Jam en 1898, li interesiĝis pri uzado de x-radioj por detekti pafaĵojn (kuglojn, obussplitojn, k.s.) kaj tiel faciligi ilian eltiron per elektrovibrilo. En 1914, 57-jara, li petis postenon en la kirurgiaj hospitaloj en proksimeco de la batalfronto. Multaj vunditoj estis savitaj per la elektro-vibrilo, kiun li unuafoje uzis (fotoj estas videblaj ĉe "electrovibreur de Bergonié" . Pri tio atestas pli ol 300 raportoj pri operacioj. Jam en 1905, li maltrankviliĝis pri la danĝero de la x-radioj kaj zorgis pri ŝirmado de la pacientoj kontraŭ ili. Tamen li ne atentis pri si mem tiel ke, en 1912, necesis amputi lin je fingro de la dekstra mano pro kancero kiu rezultis el x-radiado. En 1922, li estis amputita je la tuta brako, tro malfrue por malhelpi pulman metastazon pro kiu li mortis en 1925.
Regiona kontraŭkancera centro de Bordozo kaj Sud-Okcidenta Francio estis oficiale kreita la 3-an de februaro 1923 cele al profilaktiko (preventado) kaj pritraktado de la kancero. Ĝi troviĝis unue en la bordoza hospitalo Saint-André (Sankta Andreo). Konstruaĵo planita de Bergonié mem estis konstruita inter 1925 kaj 1931 sur tereno de 1500 m² malavare donacita de D-ro Soulié. Tuj post la forpaso de D-ro Bergonié, la 2-an de januaro 1925, ĝi ricevis la nomon "Fondation Bergonié" (Fondaĵo Bergonié) kaj, fine, en 1995, Institut Bergonié", kies adreso estas : 229 Cours de l'Argonne, 33076 Bordeaux Cedex. La 7-nivela konstruaĵo etendiĝis sur 352 m² kaj ebligis enhospitaligon de ĉirkaŭ 45 kanceruloj. La administraj servoj estis lokigitaj en apuda konstruaĵo, kaj dekduo da kuracistoj konsistigis medicinan kaj sciencan skipon sub direktado de Profesoro Georges Réchou.
Bergonié interesiĝis pri multaj aferoj, i.a. vojaĝoj, biciklado kaj ĉasado. Subtenanto de Esperanto li fondis kaj prezidis la bordozan Esperanto-Grupon. Al Pierre Corret, kiu petis lian opinion kiam li preparis sian disertacion por doktoriĝo en Medicino pri la temo "Utilité et possibilité de l'adoption d'une langue internationale auxiliaire en médecine" (1908), li respondis :
Attila Demény (geokemiisto)
Attila Demény [demEnj], laŭ hungarlingve kutima nomordo Demény Attila estas hungara geologo, geokemiisto, profesoro, membro (korespondanta en 2010, ordinara en 2016) de Hungara Scienca Akademio.