cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Gyula Bőke
Biografio
Gyula Bőke devenis el juda familio. Li frekventis piaristajn gimnaziojn en sia naskiĝurbo kaj Pest (urbo), poste li plulernis en universitato de Vieno inter 1852 kaj 1858. Post siaj studoj li kuracadis en hospitalo en la sama urbo, post monatoj li faris la samon en Moson. En 1860 li ricevis stipendion por plulerni 2 jarojn en Würzburg. Hejmenveninta al Pest li eklaboris en hospitalo pri judoj, poste li kristaniĝis kaj laboris plu en Malsanulejo Rókus. En 1868 li estis nomumita privata profesoro, en 1879 titulara profesoro, en 1902 eksterordinara profesoro en Universitato de Budapeŝto. Li estis ankaŭ klinikestro.
Japana nomo
Japanaj nomoj estas el familia nomo sekvata de persona nomo. Japanaj nomoj estas kutime skribataj de kanji (ĉina skribo), sed iomete personaj nomoj de hiragana (rondaj kanaoj) aŭ katakana (strekaj kanaoj).
La tri plej komunaj familiaj nomoj estas Satō (佐藤), Suzuki (鈴木) kaj Takahashi (高橋).
Kiam iliaj nomoj estas skribataj en latinaj skriboj, familia nomo povas sekvi personan nomon. La plej komuna transskribsistemo estas nomata hepburn-sistemo kaj nur ĝi estas aprobata en iliaj pasportoj. Kelkaj japanaj esperantistoj skribas siajn nomojn per kunrei-sistemo aŭ eĉ Esperanta alfabeto.
Ekzemploj
La nomo de la ĉefministro de Japanio.
En Esperanta Vikipedio, la nomo de ne-esperantisto estas kutime skribata per hepburn-sistemo. En la artikolo la familia nomo estas skribata majuskle.
Elektra impedanco de Planck
En fiziko, la elektra impedanco de Planck aŭ elektra rezistanco de Planck ZP estas la mezurunuo de elektra impedanco kaj elektra rezistanco en sistemo de naturaj unuoj unuoj de Planck.
Ĝi egalas al:
Piracema (Minas Gerais)
Piracema (oficiale Município de Piracema) estas municipo en la subŝtato Minas-Ĝerajso de Brazilo. Ĝi situas en la sudorienta regiono de Brazilo, en la mezoregiono Oeste de Minas (do "Okcidento de Minas-Ĝerajso") kaj en la mikroregiono Oliveira. Laŭ la stato de en la komunumo vivis   sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². El tiuj, la nombro de voĉdonrajtuloj en la municipo en estis. La teritorio havas komunan limon kun.
Elektra impedanco de Planck
kie c estas lumrapideco en vakuo;
Ĝia valoro estas
La valoro estas preciza, ĉar ĝi estas kalkulita nur per c kaj ε0, kiuj ambaŭ estas precizaj.
En SI-aj unuoj, la lumrapideco en vakuo estas difinita kiel
kaj por la elektra konstanto estas idento
Tiel estas
La impedanco de Planck estas sufiĉe forte ligita al la reala vivo, ĉar ĝi estas ligita per malgranda koeficiento kun la karakteriza impedanco de libera spaco, kiu en sia vico estas ligita per malgranda koeficiento kun karakteriza impedanco de praktike uzataj radioteknikaj kabloj. Tiel estas ofte uzataj samaksaj kabloj kun karakterizaj impedancoj 50 Ω ≈ 1,67 ZP kaj 75 Ω ≈ 2,5 ZP.
Hidenori Kato
Hidenori Kato (加藤 秀典, n. ) estas japana futbalisto.
Li futbalis ĉe Sagan Tosu kaj Gainare Tottori.
Paŭla penso
La Paŭla penso aŭ penso de Paŭlo de Tarso, dirita ankaŭ paŭla teologio aŭ ‘’’paŭlismo’’’, reprezentas vidpunkte de kronologio kaj ankaŭ de la sinsekva influo sur la sinsekva tradicio, la unuan formon de kristana teologio. Liaj epistoloj estis kompilitaj en la jardekoj 50 kaj 60, antaŭ ol la kompilado de la sinoptikaj evangelioj kiuj entenas teologiajn nociojn precipe implicitajn, nome ne vaste kaj sisteme disvolvitajn, kaj ne koncernas la teologian valoron de la resurekto kiu estas nur rakontata, antaŭ ol la Evangelio laŭ Johano (la evangeliisto impregnita je teologio kiu emfazas la dian naturon de Jesuo-Logoso, antaŭ ol la Epistolo al la Hebreoj (kies aŭtoro, eble Apolo, interpretas la savan valoron de la aktiveco de Jesuo per la kategorioj propraj de la juda tradicio, koncentriĝante, tamen, pli sur lia morto ol sur lia resurekto.
La centra punkto de la teologia penso de Paŭlo, kiu emerĝas el la hebrea farisea tradicio, estas Jesuo Kristo mortinta kaj resurektinta. Ĉirkaŭ tiu pivoto ŝoforas la evangelio de Paŭlo. anoncita dum sia misiaj kampanjoj, kaj al ili estas ligitaj teologiaj intuicioj entenataj en liaj Epistoloj pri teologio, Ekleziologio kaj eskatologio. El liaj epistoloj tiuj intuicioj ne estas organike strukturitaj kiel en kristanaj modernaj kateĥismoj, sed fontas fragmente kaj foje ambigue: la sinsekva tradicio dividiĝis en la interpreto pri iuj paŭlaj konceptoj, aparte rilate la problemon de fido/faroj kiu staras ĉe la bazo de la reformacio.
Jesuo kaj Paŭlo
Jesuo, kiun Paŭlo konstante indikas per la epitetoj kristos (nome Mesio), uzata kiel persona nomo, kaj ’’Jesuo, Sinjoro/Kyrios, reprezentas la koron de la paŭla penso. La rilato Jesuo-Paŭlo, inter la mesaĝo de Paŭlo kaj Jesuo, estas la tutaj arto kaj pasio de Paŭlo..
Pri la fizika rilato inter Jesuo kaj Paŭlo, en la kanonaj evangelioj neniam aperas Paŭlo, kaj el liaj epistoloj kaj el la Agoj de la apostoloj neniel estas aludate ke Paŭlo renkontis Jesuon, spite de lia tiama loĝado en Jerusalemo. La ligilo inter Paŭlo kaj Jesuo estas, do, precipe teologia ligilo, bazita sur la kredo je la resurektinto kiu, laŭ la priskribo en la Agoj de la Apostoloj, li renkontis sur la vojo al Damasko.
Pri la rilato inter la mesaĝo disvastigita de Paŭlo dum lia predikado kaj en la epistoloj kaj la mesaĝo predkata de Jesuo, tio ne estas de tuja kompreno. La epistoloj de Paŭlo ne raportas eksplicite epizodojn (naskiĝo, vivo, morto, mirakloj ktp) aŭ dirojn aŭ parabolojn referencitajn al Jesuo, escepte de sporadaj kazoj (kiel la priskribo pri la institucio de la Eŭkaristio (1Cor11,23-26) kaj de iuj kurtaj reeĥoj, ofte implicitaj, en 1Kor 7, 10-11 = Mt 5, 32 , 1Kor 9, 14 = Mt10, 10, 1Ts 4, 15-17 = Mt 24, 30-31, 1Ts 5, 1-7 = Mt 24, 23; 24, 42-5, Rm 14, 14 = Mt 15, 11, Rm 12, 14-21 = diversloke, 1Kor 4, 11-13 = diversloke. Tiu malĉeesto de Jesuaj citaĵoj, en la epistoloj, estas vidata ĉe la modernaj bibliistoj ne kiel historia nekontinueco inter la du mesaĝoj.
("Paŭlo predikis nek la vivon nek la mesaĝon de Jesuo nek la regnon de Dio'' estis preskaŭ skandala konstato de iuj esploristoj kiel H.H. Wendt; M. Goguel; M. Brückner; P. Wernle; F.C. Baur; W. Wrede, R. Bultmann. Hodiaŭ tiu malĉeesto estas vidata kiel evito de ripetado de mesaĝo kiu estis ĉiukaze predikata (ekzemplo en 1Ts 5, 2: "Kaj vi mem tute bone scias...") pere de buŝaj tradicioj kaj/aŭ en la unuaj skribaj kolektoj. (la kvar evangelioj estis kompilitaj post la morto de Paŭlo.
La vera centro de la penso de Paŭlo estas konstituata de la resurekto de Jesuo, apartaĵo kiu ne povis ne esti eksplicite ĉeesta en la migranta predikado en Palestino. Ĉirkaŭ Jesuo resurektinta lokiĝas la precipaj teologiaj intuicioj de la apostolo.
Kristologio
Kiel la aliaj novtestamentaj aŭtoroj, Paŭlo konsideras Jesuon Kristo, nome Mesio atendita de la hebrea tradicio, sed lin ne konsideras simpla homo ĉar al li atribuas, krom la homan naturon, ankaŭ tiun dian. En tio kristanismo lokiĝas en decida kontrasto kun la hebrea tradicio (laŭ la evangeliaj rakontoj, la oficiala motivo de la mortokondamno estis ĝuste la pretendo esti egala al Dio (vidu: Proceso al Jesuo). La paŭlaj pasaĵoj atribuantaj la diecon al Jesuo tion faras laŭ maniero eksplicita kaj implicita, aŭ atribuante al li karakterizojn proprajn de la dia naturo.
La plej klara kaj eksplicita pasaĵo rilate la diecon de Jesuo eltireblas el Tito 2, 13 kiu lin difinas ‘’granda Dio kaj savanto’’. En aliaj aliĝoj en kiuj Paŭlo utiligas la terminon refereblas al Dio Patro, foje eksplicite distingita el Jesuo. La teologia valoro de tiu pasaĵo estas malpliigita ĉe iuj bibliistoj kiuj negas la paŭlan originon de la Epistolo al Tito (kaj de la la paŝtistaj epistoloj ĝin datigante ĉe la fino de la jarcento, dum bibliistoj de movadoj malatribuantaj al Jesuo la plenan diecon interpretas, aŭ modifas, diversmaniere la sencon.
Pli pridiskutita estas la pasaĵo Rm 9, 5 pro manko de interpunkciaj signoj en la greklingvaj plej antikvaj (uncialaj) novtestamentaj manuskriptoj. La gramatika rekonstruo de la frazo favoras al eksplicita aserto pri la dieco de Jesuo (5 kies estas la patroj, kaj el kiuj laŭ la karno estas Kristo, kiu estas super ĉiuj, Dio benata eterne. Amen.) Eblas tamen, hipotezi interpunkcion malsaman.
La dia naturo estas implicite atribuata al Jesuo en la kristologia himno en Fl 2, 6, kie estas dirate estante ‘’en dia formo’’ (ἐν μορφῇ Θεοῦ) kaj esti egala al Dio (Patro) (εἶναι ἴσα Θεῷ). En la kristologia himno de Kol 1, 15 estas dirate "bildo de la nevidebla Dio" (εἰκὼν τοῦ Θεοῦ τοῦ ἀοράτου), kaj tiel ankaŭ en 2Kor 4, 4.
En aliaj pasaĵoj estas atribuataj al Jesuo karakterizoj propraj de la dia naturo, neakordigeblaj kun la homa naturo, kiel la antaŭekzisto kaj kvalifo de aŭtoro de la kreo (Kol 15-17; 1Kor 8, 6). Ambaŭ tiuj karakterizoj estis, en la hebrea-prakristana tradicio, atribuataj al la Saĝo de Dio. . Paŭlo, krom tiuj atribuaĵoj al Jesuo, lin eksplicite difinas kiel Saĝon en 1Kor 1, 24.30.
La Sankta Spirito revestas en la Paŭla penso fundamentan rolon rilate la vivon kaj la organizon de la Eklezio, ĉar antaŭekzistanta realo kaj partoprenanto en la kreado. En pasaĵo 2Kor 13, 13 Paŭlo alvokas samperiode la Sinjioron Jesuon, Dion (Patron) kaj la Sanktan Spiriton. Li ne klarigas la ligon inter la tri, konsideritaj kelkmaniere egalaj, kaj la kristana tradicio interpretis tiun pasaĵon kiel biblian fundamenton de la dogmo de la Sankta Triunuo, jam implicita en la rekono pri la dieco de Jesuo.
Antropologio
Rilate la antropologion de Paŭlo, same kiel ĉiuj aĵoj, la homo estis kreita pere de Jesuo Kristo kaj estis dotita per origina graco. Tamen pro la prapeko de Adamo – interpretita kiel persona nomo - kaj la sinsekvaj pekoj la kondiĉo de la homa naturo estas substance negativa: "Estas neniu justulo, eĉ ne unu" (Rm 3, 10. 2, 7-10. 14,10-12. 23, 5; 6, 17. 20; 8, 19-23; Ef 4,18; Kol 21). Tiu negativa komponanto estas ekvilibrigita, laŭ la penso de Paŭlo, de la eblo saviĝi per la adhero al Kristo (pravigo).
Parto de la sinsekva kristana tradicio emfazis la paŭlan antropologian pesimismon: aparte Aŭgusteno de Hipono difinas la homaron "damnita maso", reprenita de Lutero kaj de la protestanta tradicio (vidu: kompleta depravacio).
Aparta estas la trionigita antropologio (1Ts 5, 23}}: "spirito, animo kaj korpo" (πνεῦμα, ψυχὴ, σῶμα). Ĝi havas neniun aludon en la Malnova Testamento. Ĉe la nuntempaj bibliistoj la pasaĵo estas legata ne kiel vera kaj propra trionigo, sed kiel indiko pri la homo en ties tuteco: spirito (rilato kun Dio), animo (rilato kun siaj mensaj statoj), korpo (rilato kun la aĵaro).
Soteriologio
La soteriologio (nome la teologia rezonado pri la savo) de Paŭlo baziĝas sur la krucumo de Jesuo ("por Judoj falilon, kaj por Grekoj malsaĝon" (1Kor 1, 23), kaj precipe sur la resurekto de Jesuo, dominanta temo en la epistoloj. En la rekono pri la resurekto de Jesuo, pri kiu ne estas dubata la historieco (1Kor 15, 3-8), Paŭlo ne malproksimiĝas el la farisea juda tradicio, kiu (malsame ol la Sadikeoj akceptis la doktrinon de la resurekto kiel estonta premio por la justuloj.
Ankaŭ la atribuado de universala valoro al la krucumo de Jesuo estas la paŭla teologia apartaĵo (proprium): la Epistolo al la Hebreoj interpretas la surkrucan morton de Jesuo per la kategorioj propraj de la juda tradicio, konsiderinte Jesuon viktimo (ŝafido de Dio kaj sacerdoto, kies vola ofero estas la plenumado kaj la superado de la oferaj ritoj de la religieco de la Malnova Testamento, necesaj por pacigi la homajn pekulojn kun Dio.
La nekontinua punkto de Paŭlo kaj de kristanismo kun judismo, krom la dieco de Jesuo, estas la fundamenta graveco kiun lia resurekto kunportas por ĉiu kredanto: ĝi konstituas la centron de la kristana kredo (1Kor 15, 14: "14 kaj se Kristo ne releviĝis, vana ja estas nia predikado, vana ankaŭ estas via fido". La motivo de tiu graveco kuŝas en la fakto ke la kredanto, laŭ mistera maniero kaj danke al la bapto, fariĝas kunpartoprenanto de la destino de Kristo mortinta kaj resurektinta.(Rm 6, 3-11; Fl 3, 10-11; Kol 2, 12-13; Rm 4, 25. Danke al la resurekto de Kristo, la homo akiras ls tieldiritan "filan adopton", fariĝante filo de Dio kiel Jesuo (Gal 4, 4-7).
Danke al la resurekto de Kristo, la paŭla penso forturnas el la antropologia pesimismo kiu ĝin, kiel supre vidite, karakterizas: "20 Kaj la leĝo eniris, por ke la eraro plimultiĝu; sed kie peko plimultiĝis, graco multe pli superabundis, 21 por ke tiel same, kiel la peko reĝis en morto, la graco reĝu per justeco ĝis eterna vivo per Jesuo Kristo, nia Sinjoro ''. (Rm 5, 20-21)
Pravigo kaj graco
La teologia-soteriologia koncepto kiu perilas inter la resurekto de Kristo kaj la vivo de la kredantoj je Li estas la pravigo (δικαίωσις, dikàiosis), "la artikolo pere de kiu la Eklezio staras aŭ malstaras". Ĝi estas substance ekvivalenta al "elaĉeto", "sanktigado", "glorado", "savo", kaj ĝi kunportas la realigon de ŝanĝo en la rilato inter Dio kaj la koruptita homaro: ĝi estas la vojo al la eterna vivo kaj en la nun ekzistado sin manifestas per "nova vivo" de la kristano.
La Graco (χάρις, karis) estas koncepto kunligita al la pravigo: temas pri favoro aŭ bonvolemo kiun Dio montras por la homo, malgraŭ ke tiu tion ne meritas. La pravigo estas la efiko-rezulto de la graco. En la vivo de la Eklezia Institucio la graco estas rilatigita al la donoj de la Sankta Spirito aŭ karismoj (vidu “Ekleziologio ĉi-sube).
Kunligita al la temo pri la graco kaj pravigo estas tiu de la antaŭdestinismo. Dio liveris la gracon kaj pravigon al tiuj kiujn li antaŭdestinis al la savo: "Ĉar kiujn Li antaŭkonis, tiujn Li antaŭdifinis kiel konformajn al la bildo de Lia Filo, por ke ĉi tiu estu la unuenaskita inter multaj fratoj". (Rm 8, 29). Tiu antaŭdestino de iuj estas konsiderata, laŭ komplementa maniero, kunligita kun la volo de Dio ke ĉiuj estus savataj: " 4 kiu volas, ke ĉiuj homoj estu savitaj kaj venu al la scio de la vero". (1Tim 2, 4).
La sinsekva kristana tradicio substrekis distingitajn karaterizojn en la pravigo. Multe sinteze dirite: dum la lutera tradicio, sed precipe tiu kalvinisma, de la senkondiĉa elekto metas la akcenton sur la agado de Dio, ekzaltante la senpagecon (estas Dio kiu savas kiun li volas, ĉe la naskiĝo la homo estas jam destinita, aŭ ne, al la savo), la katolika tradicio metas la akcenton sur la agado de la homo, ekzaltante la gravecon de la libera volo kaj de la persona engaĝo en la tera vivo (estas la homo kiu sin savas).
La interpreto pri la rilato fido kaj faroj en la medio de la doktrino de la pravigo estis en la centro de la skismo inter la katolikismo kaj protestantismo.
Haŭmea familio
La Haŭmea familio (iam nomata familio de 2003 EL 61  aǔ familio de EL61) estas kolizia familio da, kies anoj havas similajn orbitajn parametroj kaj fizikajn ecojn. La familio estas nomata laŭ ĝia plej granda ano : 136108 Haŭmeo ; estas opiniata, ke la ceteraj anoj formiĝis el eroj de la glacia mantelo forŝiritaj pro kolizio el praa korpo de ĉirkaǔ 1660 km de diametro. Tiuj familianoj estas kromnomitaj « Haǔmeidoj » ; estas ĝis nun la ununura asteroida familio malkovrita en la Kuiper-zono.
Paŭla penso
Fido kaj faroj
La rilato inter fido kaj faroj en Paŭlo kompreneblas kun tiu de la predikado de Jesuo kaj kun la viva etoso de la apostola kristanismo, La plej granda parto de la kristanoj, inter kiuj ankaŭ Paŭlo, apartenas la la religia juda tradicio (difinita tial juda-kristana ĉe modernuloj), kiu estis karakterizita per la praktikado de longa serio da preceptoj (vidu: 613 mitzvòt) entenataj en la Torao. Jesuo, dum sia migrada predikado, ĝenerale ne sin montris kontraŭa al la preceptoj de la leĝo (vidu aparte Mt 5, 17-20), sed akre kritikis la eksteran kaj formalan manieron per kiu la fariseaj aŭtoritatoj ilin aplikis kaj instruis ilin apliki, alvenante fakte al reĵeto de iuj (kiel la rigida observemo de la sabata ripozo kaj la nombraj nutraj preceptoj (Mt 22, 35-40), la aliaj preceptoj estis gravaj en la mezuro de ilia rilato kun kelka el la dek ordonoj.
Haŭmea familio
Ecoj
La nanplanedo 136108 Haŭmeo estas la plej granda ano de la familio, kaj la planeda kerno de la praa korpo. La ceteraj haǔmeidoj estis elĵetitaj kun rapido de almenaǔ 150 m/s La absoluta magnitudo de plej helaj haǔmeidoj sugestas diametron inter 400 kaj 700 km kaj estas eblaj nanplanedoj, se ili havas la tipan albedon de la. Tamen, se ilia albedo estas tiu de glaciaj korpoj, ili povas eti pi malgranda : fakte, la komunaj fizikaj ecoj de tiuj objektoj inkludas neǔtrajn kolorojn kaj infraruĝaj sorbaj linioj de la akva glacio.
Paŭla penso
Fido kaj faroj
Dum sia predikado adresita precipe al grekaj-romiaj paganoj, Paŭlo metis centren de sia anonco la morton kaj resurekton de Jesuo, preterlasante fakte la longan judan preceptaron (unue la cirkumcido) kiu estis fremda al la religia pagana tradicio. La situacio estis formale superita dum la Apostola koncilio (ĉirkaŭ 48-49), en kiu estis dekretite ke la novaj konvertiĝintoj ne estas devigataj observi la judajn preceptojn, eĉ ne la cirkumcidon, sed nur abstini el "idoloferitaĵoj, el la sango, el sofokitaĵoj kaj el malĉasteco" (Agoj 15, 28-29). La solvo, tamen, estis tutalie ol paciga kaj diversaj falkoj de la juda-kristana fluo daŭrigis sian oponon al Paŭlo. (Agoj 21, 21. Jaroj: 57-58).
Haŭmea familio
Resonancoj kun Neptuno
La nunaj orbitoj de la haǔmeidoj ne estas kialigeblaj per nura kolizio. Por kialigi la la disperso de la orbitaj elementoj, disperso de rapido de ĉirkaǔ 400 km/s estas nepra, sed tia rapido forsendus la fragmentojn multe pli malproksimen. La problemon koncernas nur Haŭmeon, la orbitaj elementoj de la ceteraj objektoj postulas komencan rapidon de nur ĉirkaŭ 140 km/s. Por kialigi la malkongruon en la postulataj rapidoj, Brown kaj siaj kolegoj sugestis, ke Haŭmeo havis komencajn orbitajn elementojn proksimaj de tiuj, de la aliaj familianoj, kaj ke ĝia orbito (ĉefe la orbita discentreco) ŝanĝis post la kolizio. Kontraŭe al la aliaj anoj de la familio, Haŭmeo havas intermitajn 7:12 kun Neptuno, kiuj eble pligrandigis la discentrecon ĝis ties nuna valoro.
Paŭla penso
Fido kaj faroj
La teoria paŭla konceptiĝo de la problemo ĉeestas precipe en la epistolo al la galatoj kaj en tiu al la  Romanoj. Al la “faroj de la Leĝo” (nome al la ekstera aktualigo de la ritoj kaj preceptoj) Paŭlo kontraŭmetas la fidon (nome la ena adhero al Jesuo Kristo mortinta kaj resurektinta), atribuante soteriologian valoron al tiu lasta. La soteriologia valoro de la Leĝo estas almenaŭ forte malpliigita: "24 Ĉi tio enhavas alegorion; ĉar la du virinoj estas du interligoj, unu el la monto Sinaj, por sklaveco naskante, kiu estas Hagar. 25 Ĉar tiu Hagar estas la monto Sinaj en Arabujo, kaj prezentas la nunan Jerusalemon, ĉar ŝi estas sklavigita kune kun siaj infanoj". (Gal 3, 24-25); "4 Vi, kiuj volas vin pravigi per la leĝo, apartiĝis for de Kristo; vi forfalis de graco. 5 Ĉar ni en la Spirito atendas la esperon de justeco per la fido". (Ga l5, 4-5); "28 Ni do konkludas, ke homo praviĝas per fido, ekster la faroj de la leĝo". (Rm 3, 28). La sinsekva kristana tradicio akceptis tiun paŭlan interpreton reĵetante tiun de la juda tradicio.
Haŭmea familio
Resonancoj kun Neptuno
La Haŭmea familio okupas lokon de la Kuiper-zono kun multenombraj resonancoj, inklude 3:5, 4:7, 7:12, 10:17 kaj 11:19, estigante orbitajn dispersojn. Krom la intermita resonanco 7:12 nune okupata de Haŭmeo mem, la ceteraj familianoj okupas kelkajn aliajn resonancojn, aǔ saltas de resonanco al alia sur tempa skalo de milionaj da jaroj. (19308) 1996 TO66, la unua malkovrita haǔmeido, estas nun en intermita resonanco 11:19;
Paŭla penso
Fido kaj faroj
En la 16-a jarcento la temo pri la rilato inter fido kaj faroj suriris la scenejon per la prediko de Lutero. La kristana vivo en la tiama Katolika Eklezio estis, kiel konate, karakterizita per ekĉesa atento rezervita al la kulto de la relikvoj]j (kiuj estis foje konsideritaj kiel magiaj objektoj), al la venerado de la [[sanktuloj (kiuj foje estis konsideritaj kiel duondioj) kaj al la "pia devoto" (fakte, speco de komerco de la indulgencoj (kiuj povis estis konsideritaj speco de "sekurletero" akirenda dum oni povis konduti senmoralan vivon). Lutero energie sin ĵeris sur tiaĵojn, ilin taksante novan version de la "povo de la Leĝo", metante denove centren la enan adheron de la kristano, pere de la kreo-fido, al la mistero de Jesuo Kristo. (sola fide. ). Dum la kvin sinsekvaj jarcentoj, la protestanta tradicio daŭrigis en la sama interpreto metante centren la fidon, tiu katolika daŭrigis meti la akcenton sur la faroj intencitaj kiel faktaj adheroj al la karitato.
Haŭmea familio
Formiĝo kaj evoluo
La kolizia formiĝo de la familio postulas praa korpo de ĉirkaǔ 1660 km de diametro kun denso de ĉ. 2 g/cm³, simila al Plutono kaj Eriso. Dun la kolizio, Haŭmeo perdis proksimume 20 % el sia maso kaj fariĝis pli densa
Paŭla penso
Fido kaj faroj
La kuniĝinta deklaro pri la doktrino de la pravigo (Augsburg (Germanio) 31 otktobro1999), redaktita de katolikaj kaj luteranaj teologoj, konkludis la plurjarcentan debaton malkovrante la komplementecon kaj ne la eksluzivecon de la du interpretoj. La malsamecoj kaj miskomprenoj estis imputitaj al la ligvaĵo kaj la polemika etoso.<ref< Itala traduko de la fina dokumento.
Haŭmea familio
Formiĝo kaj evoluo
Krom efiko de resonancoj kun Neptuno, povus esti pliaj malsimplaĵoj : estis sugestita, ke la materialo kolizie elĵetita, estus forminta grandan lunon, kies orbita granda duonakso grandiĝus pro tajda efiko, kaj kiu pli malfrue estis frakasita pro dua kolizio. Tiu dua scenaro produktas disperson de rapido de ~190 m/s, multe pli proksima de la mezurata ~140 m/s disperson de rapido de la familianoj ; ĝi ankaǔ evitas la malfacilaĵon, ke ~140 m/s estas multe pli malgranda ol la ~900 m/s de liberiga rapido el Haŭmeo.
Paŭla penso
Moralo
Al la morala konduto Paŭlo dediĉas la lastajn ĉapitrojn de iuj epistoloj, dum la komencaj eroj koncentriĝas sur dogmaj konceptoj. Ankaŭ en tiuj tekstoj la pritraktado ne disvolviĝas sisteme, sed temas pri diverspecaj indikoj, ofte kunstekstigitaj sur problemoj koncernantaj la kredantaron kaj la komunumojn al kiuj li adresiĝis.
Haŭmea familio
Formiĝo kaj evoluo
Haŭmeo eble ne estas la ununura longigita, rapide rotacianta objekto en la Kujper-zono Jewitt kaj Sheppard sugestis, ke Varuno estas longigita sur bazo de ties rapida rotacio. En la frua historio de la Sunsistemo, la trans-neptuna regiono povas esti enteninta multe pli da objektoj ol nune, plimultigante la eblecon de kolizioj. Gravitaj interagoj kun Neptuno dispelis multenombraj objektojn al la disa disko.
Paŭla penso
Moralo
La fundamento de la socia paŭla moralos estas la egaleco de la homaj estuloj en Jesuo Kristo, kiu kreis kaj elaĉetis sendistinge ĉiujn: "28 Ne estas ja Judo nek Greko, ne estas sklavo nek liberulo, ne estas ja vira kaj virina; ĉar vi ĉiuj estas unu en Kristo Jesuo" (Gal 3, 28). Tiu egaleco, aganta en la mesaĝo de Kristo, reprezentas rimarkindan senkontinuecon kun la religia kaj socia jen juda jen pagana. Paŭlo reprenas de Jesuo ankaŭ la centran nukleon de la moralo: la agapo (αγάπη), kutime tradukita per "karitato", sed kiu havas semantikon pli ampleksan ol la simpla almozo: vidu en Rm 13, 8-13 kaj precipe en la fama Himno al la Karitato (1Kor 13). Vidpunkte de la historio, Paŭlo (kiel Jesuo) ne estis revoluciulo, nome li ne proponis la abolicion de la maljustaj strukturoj de la socio. Li predikis rekte por la abolicio nek de la milito, nek de la sklaveco (Ef 6,5; Kol 3, 22-25), nek pelis al ribelo kontraŭ maljustaj registaroj (Rm 13, 1-3), nek favoris al la emancipiĝo de la sociaj klasoj malavantaĝaj (virinoj – Rm 13, 1-3-, gefiloj - Ef 6, 1-3, malriĉuloj). Tamen iuj epistolaj pasaĵoj enkondukas la kristanon fakte reĵeti la maljustecon en la sociaj rilatoj: Paŭlo predikis la amon al la malamikoj (Rm 12, 2), traktadon homan kaj justan por la sklavoj (Ef 6, 9; Kol l4, 1; Fm 15-16}}), la devon ami la edzinojn kiel sin mem kaj kiel Kristo ilin amas (Ef 15, 28) kaj ne esti severaj kun la filoj (Ef 6, 4), kaj la devon helpi la malriĉulojn (centra temo de la kolekto de la sanktuloj ripetiĝanta en iuj liaj epistoloj.
Distrikto Rivière Noire
Distrikto Rivière Noire ("Nigra Rivero", Black River) estas unu el la naŭ distriktoj de Maŭricio, situanta en la sud-okcidenta parto de la ĉefa insulo. Nuntempe ĝia ĉefurbo estas Bambous, kiu anstataŭis.
Paŭla penso
Moralo
Rilate la seksan moralon, Paŭlo troviĝas en kontinueco kun la Jesua kaj juda tradicioj, ekzaltante la geedziĝon kaj kondamnante la seksajn eksteredzecajn kondutojn. Malsame ol en la prediko de Jesuo adresita al judoj firme radikitaj en la juda leĝo, la temo pri la seksaj kondamnoj estas aparte ĉeesta en la paŭla epistoloj ĉar en la greka-romia mondo en kiu enmediiĝintis liaj komunumoj estis praktikataj diversaj formoj de seksa licenco. Ripetiĝanta estas la kondamno pri la porneia, kiu indikas ĉiun tipon de la seksaj eksteredzecaj rilatoj aŭ kontraŭnaturaj, diversmaniere tradukita per "prostituado", "fornikado", "malpureco", "adulto". Ankaŭ [[samseksemo] estas eksplicite kondamnita de Paŭlo (Rm 1, 26-27); 1Kor 6, 9-10; 1Tim 1,9-10).
Haŭmea familio
Formiĝo kaj evoluo
La ĉeesto de kolizia familio sugestas, ke Haŭmeo kaj ties "idaro" devenus el la disa disko. En la Kuiper-zono, nun maldensa, la probablo de tia kolizio dum la tempo de la sunsistemo estas malpli ol 0,1 %. La familio ne povis formiĝi en komenca, pli densa Kuiper-zono, ĉar la grupo estus perturbita por la migro de Neptuno : konsekvence, verŝajnas, ke la praa Haŭmeo kreiĝis en dinamika regiono de la disa disko, kie la ebleco de kolizio estas multe pli granda. Simuladoj sugestas, ke la probablo de tia familio estas ĉirkaǔ 50 % : estas ebla, ke la Haŭmea familio estus unika.
Paŭla penso
Eklezioscienco
Pri eklezioscienco, nome pri la rezonado pri strukturo, vivo kaj celo de la Eklezio, rimarkiĝas en la vivo kaj en la epistoloj de Paŭlo la du tendencojn kiuj signos la sinsekvan teologian rezonadon:
Haŭmea familio
Formiĝo kaj evoluo
Ĉar necesas almenaǔ 1 miliardo da jaroj, por ke la familio disiĝis tiom malproksimen, kiom ĝi faris, la kolizio, kiu kreis tiun familion okazis tre frue en la sunsistema historio. Tio kontraǔas la konkludojn de Rabinowitz kaj liaj kolegoj, kiuj konstatis, en siaj studoj pri la grupo, ke ties surfacoj estas rimarkinre helaj, sugestante, ke li estis freŝdate (je la lastaj 100 milionoj da jaroj) resurfacigitaj per freŝa glacio. Dum daǔro tiel longa kiel unu miliardo da jaroj, la suna radiado estus ruĝigita kaj malheligita la surfacon de la korpoj. La ŝajna freŝeco de tiuj korpoj restas neklarigita.
Paŭla penso
Eskatologio
Koncerne la eskatologion, nome ‘’la alestiĝo de la lastaj aferoj’’, Paŭlo enŝoviĝas en la hebrea tradicio, propra ankaŭ de Jesuo: ĉe la tempofino estos ‘’la tago de la Sinjoro Jesuo’’ (tago de la juĝo, post kiu ĉesos la malbono en la kreaĵaro kaj la homoj(jen ankoraŭ vivantaj jen jam mortintaj sed resurektigitaj), estos destinitaj, surbaze de ilia surtera konduto, aŭ al la eterna gloro aŭ al la eterna perdiĝo (infero).
Pupo (zoologio)
Pupo, aŭ krizalido, estas en zoologio la lasta larva stadio ĉe la plenmetamorfozaj insektoj, kiu notinde diferencas de la antaŭaj kaj kiu, ne nutrante sin, transformiĝas al plenkreska insekto.
Paŭla penso
Eskatologio
La propraĵo paŭla kaj kristana kuŝas en la fakto ke ankaŭ en la eskatologia kampo Jesuo Kristo estas la centra punkto, danke al kiu realiĝas la reesurekto el la mortintoj kaj la eterna savo (1Ts 4, 13-18; 1Kor 15, 19-58; 2Kor 5, 1-10; Fl 3, 20-21).
Armena genocido
La Armena Genocido (Հայոց Ցեղասպանություն, Ermeni Soykırımı), kelkfoje ankaŭ konata kiel armena holokaŭsto, Մեծ Եղեռն, granda hororo aŭ armena masakro, estis la perforta deportado kaj fina murdado de nedeterminita nombro da armenoj, kalkulitaj proksimume je pli ol unu miliono kaj duono, dum la regado de la Junaj Turkoj, en la Otomana Imperio, de 1915 ĝis 1917, dum la Unua Mondmilito.
Ĝi karakteriziĝis pro la brutaleco de la masakroj kaj la uzado de perfortaj marŝadoj je ekstremaj kondiĉoj kiuj celis malfortigi kaj konsekvence mortigi la armenojn. Aliaj etnoj krom la armenoj suferis la saman sorton dum tiu ĉi periodo, inter ili troviĝis la asirianoj kaj la grekoj de Pontuso. Kelkaj aŭtoroj konsideras ke tiuj agoj apartenis al la sama politiko pri neniigado de la armena popolo.
La tradicia dato pri ĝia ekiĝo estas memorata la 24-an de aprilo 1915, la sama tago kiel la otomanaj aŭtoritatoj arestis ĉ. 250 armenajn intelektulojn kiuj estis gvidantoj de la armena komunumo de Istanbulo. Poste la otomanaj militistoj forpelis la armenojn el iliaj hejmoj kaj devigis ilin marŝi centojn da kilometroj — laŭlonge de la dezerto de tio kio hodiaŭ estas Sirio — senigataj de nutraĵoj kaj akvo. La masakroj ne respektis la aĝon aŭ sekson de la viktimoj, kaj la perfortoj kaj aliaj seksaj aferoj estis oftaj. Kvankam la Respubliko Turkio, heredanto de la Otomana Imperio, ne neas ke la civilaj masakroj kontraŭ la armenoj vere ekzistis, ĝi ne agnoskas ke ĝi estis genocido, ĝi oficiale konsideras ke tiuj masakroj ne estis la rezulto de amas-ekstermiga plano fare de la Otomana Imperio, sed ke ili okazis pro la interetnaj bataloj, la malsanoj kaj la malsatego dum la konfuza periodo de la Unua Mondmilito. Malgraŭ tiu tezo, preskaŭ ĉiuj esploristoj — inkluzive de kelkaj turkoj — opinias ke la okazintaĵoj kongruas kun la nuna difinado de la vorto genocido.
Ĝi estas ĝenerale konsiderata kiel la unua moderna genocido; fakte, ĝi estas la dua kazo plej studata post la Holokaŭsto. Ĝis la nuna dato 22 sendependaj ŝtatoj oficiale agnoskis la armenan genocidon.
La armena popolo en la Otomana Imperio
En 1914, antaŭ la ekiĝo de la Unua Mondmilito, en la Otomana Imperio ekzistis grava armena loĝantaro, kvankam ne ekzistas komuna konsento pri ĝia tuta nombro. Laŭ informo donata de la armena komisiono al la kongreso de Berlino, en 1878, la nombro estis 3.000.000. Siaflanke, la otomanaj aŭtoritatoj menciis en 1867 la ekzistadon de 2.400.000 armenoj ene de iliaj landlimoj, tamen post la Traktato de San-Stefano, kiam la "armena afero" ekkonsideriĝis kiel problemo por la Imperio, la nombro estis malpliigita de la turkoj al inter 1.160.000 kaj 1.300.000. Aliaj kalkuloj varias inter 1.325.000 (la plej malalta) kaj 2.100.000 (la plej alta). Kvankam ĝi ĉefe koncentriĝis en la oriento de Anatolio, ankaŭ ekzistis konsiderinda komunumo en la okcidento, plejparte en la ĉefurbo, Istanbulo, kie ankoraŭ loĝas grava armena malplimulto.
Unuaj kialoj por la armena genocido
La unua kialo pro kio okazis la armena genocido estis la religio. Armenoj estis kristanoj kaj turkoj muzulmanoj. En 1915 la Otomana Imperio eniris en la militon kune kun la Centraj Imperioj (Germanio kaj Aŭstrio-Hungario), pro la kialo ke Germanio ofertis al Turkio ĉiujn rusajn teritoriojn konkerotajn kaj tiamaniere Rusio devus batali en du malsamaj frontoj samtempe, kio malfortigus la rusan armeon kaj sekve ĝian kolapson. Sed tio ne okazis kiel la centraj potencoj antaŭvidis. En 1916 okazis la armena genocido fare de la turkoj dum la milito. La armenoj estis forkaptitaj kaj sekvatage estis ekzekutitaj. Komence estis ekzekutitaj la viroj kiuj taŭgis por milito, inter 16 kaj 45 jaroj. Ili nur havis 15 — 30 minutojn por forlasi siajn hejmojn. Post tio ili estis deportitaj al Irako kaj Sirio. Kio baze konvertis la deportadon en genocido estis la ekstremaj kondiĉoj per kiuj ĝi estis okazigata. Ekzemple, granda parto de la loĝantaro estis sendata al la dezerto kie ili forpasis pro manko de nutraĵoj kaj akvo. Aliaj estis murditaj de la turka armeo aŭ pro la ŝteladoj de la kurdoj. Virinoj kaj infanoj estis forkaptitaj kaj brutale sekse perfortitaj. Multaj el ili estis venditaj kiel sklavoj al la turkoj kontraŭ kelkaj dolaroj. La tuta riĉeco de la armena popolo estis eksproprietigita.
Situacio de la armena malplimulto
La armenoj estis tradicie konataj kiel Millet-i Sadıka ("Lojala nacio") de la turkoj, ĉar ili kunvivis harmonie kun la aliaj etnoj de la Imperio, sen gravaj konfliktoj kun la centra aŭtoritato, malgraŭ la etnaj kaj religiaj diferencoj. Kvankam ili estis konsiderataj kiel lojalaj samtempe ili estis konataj kiel dhimmi (nefidelaj) kaj pro tio ili havis malpli da rajtoj ol la muzulmanoj kiuj loĝis en la Imperio.
Unuaj masakroj
Dum la dua duono de la 19-a jarcento ekdiskoniĝis inter la armenoj, naciismaj movadoj. La Otomana Imperio, kiu devis akcepti en la Traktato de San-Stefano la sendependecon de Rumanio, Serbio kaj Montenegro, krom la sendependeco de Bulgario, ĝi volis eviti la kreadon de armena ŝtato, favore al Rusio, en la oriento de Anatolio.
Hamidaj masakroj
Inter 1894 kaj 1897 okazis la nomataj "hamidaj masakroj", tiel nomataj pro la nomo de la otomana sultano sub kies ordono estis okazigitaj, Abd-ul-Hamid la 2-a, pro tiu kialo konata kiel la "Ruĝa Sultano". La nombro de viktimoj dum la hamidaj amasmurdadoj estis kalkulitaj de la etnografo William Ramsay je 200.000, kvankam nuntempe multaj kredas ke la plej proksima datonombro eble estis 300.000. Hamid neniam estis rekte implikita en la ordonoj pri la masakroj, sed oni suspektis ĉar li nenion faris por finigi ilin. Frustritaj pro la eŭropa indiferenteco antaŭ la masakroj, la armenoj de la politika partio Daŝnakcutiun prenis la kontrolon de la Otomana Banko la 26-an de aŭgusto 1896. Ĉi tiu incidento bruis en Eŭropo kaj estis laŭdata de la eŭropa kaj amerika gazetaro, kiuj nomumis Hamid-on kiel "la grandan murdiston" kaj "la sangeman Sultanon."
Masakro de Adano
Okazis kontraŭbato la 13-an de aprilo 1909. Kelkaj militistaj elementoj de la Otomana Imperio, per la kunlaboro de studantoj de islama teologio, volis redoni la kontrolon de la lando al la Sultano kaj al la imperio regata de la islama leĝo. En tiu momento multobliĝis la tumultoj kaj bataloj inter la armenoj kaj turkoj ĝis kiam la ŝtata armeo povis sufokigi la ribeliĝon kaj aresti la gvidantojn de la opozicio.
La movado komence gvidita de la nova registaro de la Junaj Turkoj estis perceptita kiel apogo por sufokigi la perforton kaj restabli la ordon kaj la regadon. Tamen, kelkaj fontoj atestas ke la otomanaj trupoj partoprenis en la disrabado de la armenaj enklavoj en la provinco Adana. 15.000 al 30.000 armenoj estis murditaj dum la "Adana masakro."
La milito en orienta Turkio
La Otomana Imperio eniris en la Unua Mondmilito la 29-an de oktobro 1914. Fine de tiu jaro, la registaro aprobis la devigan militservon, laŭ kiu ĉiuj adoltaj viroj malpli ol 45 jaraĝaj kaj taŭgaj je armiluzado devis enlistiĝi en la armeo aŭ pagi specialan imposton por esti ekskludataj de la militservado. Pro tiu ĉi leĝo, la plimulto de tiuaĝaj viroj estis forigitaj de iliaj hejmoj kaj la virinoj, infanoj kaj maljunuloj restis solaj.
La otomana armeo atakis la rusajn fortojn kiuj ĉirkaŭis la urbon Kars, kio antaŭe estis rusa teritorio. Komence de 1915, la turkoj estis venkitaj en la batalo de Sarikamiŝ, kaj la rusaj fortoj gvidataj de la generalo Voroncov kontraŭatakis, enirante en turkan teritorion, en loko kie jam okazis interetnaj konfliktoj inter armenoj kaj muzulmanoj. Multnombraj anoj de armenaj naciismaj organizoj (Daŝnako kaj Hunĉako) kunlaboris kun la rusaj trupoj kun la celo ataki la otomanan orientan kaj sudorientan frontojn de Anatolio. La naciismaj organizoj de armenaj batalantoj serĉis per tio la formadon de sendependa ŝtato en la orienta ekstremo de Anatolio per la favoro de la rusoj. Profitante la komunan religion kaj la ĵusan malbonfarton de la armenoj ene de la Otomana Imperio, Rusio disvastigis la armenan naciismon (ankaŭ ekzistis rus-armenoj ene de la carisma armeo). Samtempe, la armenoj ekdefendis la kreadon de armena ŝtato en loko kie dum longa tempo ili loĝis kaj kreis antaŭajn grandajn kaj malgrandajn princlandojn kaj reĝlandojn. Per la alproksimiĝo de la rusa armeo, je la 20-a de aprilo 1915 okazis armena ribeliĝo kontraŭ la turkoj kaj favore al la rusoj en la regiono de la Lago Van, konkrete en la samnoma urbo Van, en kiu estis amasmurditaj multaj muzulmanoj kaj tie establiĝis mallongdaŭra sendependa armena respubliko. La rusoj okupis la urbon Van en majo 1915. En aŭgusto, la rusa armeo retiriĝis kaj la turkoj rekonkeris la urbon. En septembro, Van denove estis konkerata de la rusoj.
Inter februaro kaj aprilo 1916, la rusaj fortoj, sub ordonoj de la Generalo Judeniĉ, prenis la urbojn Erzurum kaj Trabzon. La turkoj, sub gvidado de Abdul Kerim, intencis rekuperi ĉi tiujn urbojn en somera ofensivo, sed ili estis venkitaj, malgraŭ la sukcesoj de Mustafa Kemal. Rusio venkis en plia batalo en Erzincan, en julio. La militado ĉirkaŭ la lago Van daŭris dum somero kaj aŭtuno, kaj urboj kiaj Muŝ kaj Bitlis estis konkeritaj kaj denove perditaj.
En 1917, pro la posta kaoso pro la rusa revolucio, ambaŭ bandoj ĉesis la militistajn operacojn en la regiono. La turkoj sendis la plimulton de iliaj fortoj al la sudo por batali kontraŭ la britoj en Palestino kaj Mezopotamio. La rusa armeo ankaŭ iom post iom perdis la intereson.
Komence de 1918, la rusa armeo de la regiono praktike malaperis kaj la turkaj fortoj facile rekuperis la tutan perditan teritorion, transpasante la landlimojn kaj forprenante de la britoj la urbon Bakuo, en Kaspia Maro, en septembro 1918. Kiam la milito finiĝis, la turkoj solide kontrolis la orientan Anatolion.
La genocido
Enver Paŝao reagis antaŭ la malvenko en la batalo de Sarikamiŝ kulpigante la armenojn. Pro tio li ordonis ke ĉiuj armenaj rekrutoj de la otomana armeo estu senarmigitaj, malmobilizitaj kaj destinataj al laborkoncentrejoj. Ilia plimulto estis ekzekutitaj aŭ konvertitaj en vojriparistoj.
La 24-an de aprilo 1915, kvar tagojn post la ekiĝo de la ribelo en Van, la registaro de la Junaj Turkoj konsideris ke ĝi alfrontis naciisman popularan ribelon ene de la imperiaj landlimoj sekvante la ekzemplon de la jam sendependaj Grekio, Serbio kaj Bulgario, kaj decidis deporti la plej gravajn sektorojn de la armena popolon al la sudoriento de Anatolio. Laŭ armenaj fontoj, tiu sama tago estis ordonita la arestado al 250 armenaj intelektuloj, el kiuj la plimulto estis tuj ekzekutita. Al ĉi tiu okazintaĵo aldoniĝis iom poste — ekde la 11-a de junio 1915 — ordonoj por la deportado de centoj da miloj — eble pli ol unu miliono — da armenoj el ĉiuj regionoj de Anatolio (escepte de la okcidenta marbordo) al Mezopotamio kaj al la Sirio. Multaj iris al la siria urbo Dair az-Zaŭr kaj al ĝia ĉirkaŭa dezerto. La turka registaro ne garantiis rimedojn por protekti la armenojn dum la deportado nek en la alvenloko. Post la rekrutado de la plimulto de la viroj kaj la arestado al kelkaj intelektuloj, estiĝis ĝeneralaj masakroj laŭlonge de la Imperio. En Van, la reganto Cevdet Bey ordonis al neregulaj trupoj okazigi krimojn por devigi la armenojn ribeliĝi kaj tiamaniere justigi la sieĝon de la urbo fare de la otomana armeo. Laŭ la venezuela militsoldulo Nogales, kiu servis al la turka armeo, Cevdet Bey murdigis ĉiujn armenajn virojn de la urbo Laŭ turkaj aŭtoroj, en Van fakte okazis armena ribelo, subpremita de la turkaj trupoj dum la tago.
Oni kalkulas ke ekzistis ĉ. 26 koncentrejoj por arigi la armenojn (Dair az-Zaŭr, Ra's al-'Ain, Bonzanti, Mamoura, Intili, İslahiye, Radjo, Katma, Karlik, Azaz, Akhterim, Mounboudji, Bab, Tefridje, Lale, Meskene, Sebil, Dipsi, Abouharar, Hamam, Sebka, Marat, Souvar, Hama, Homs kaj Kahdem), situantaj ĉirkaŭ la landlimoj kun Sirio kaj Irako. Laŭ armenaj fontoj kelkaj el ili eble nur estis komunaj tombofosoj kie forpasis miloj da armenoj pro epidemioj kaj malsato.
La brita okupforto estis aktive implikita en la kreado de kontraŭpropagando dum la milito (dum la Unua Mondmilito la Otomana Imperio batalis integrita en la koalicio de la "Centraj Potencoj", konsistanta el Aŭstrio-Hungario, Germanio kaj Bulgario). Ekzemple, Eitan Belkind estis brita spiono kaj membro de Nili (juda spionreto kiu apogis al Britio kontraŭ la Otomana Imperio dum la milito), kiu infiltriĝis en la otomana armeo kiel dungisto. Li estis destinita al la centra oficejo de Hamal Paŝa. Li atestis ĉeesti la bruligadon de 5.000 armenoj en tiu koncentrejo. Laŭ armenaj fontoj, inter la 24-a kaj la 25-a de aprilo 1915 estis arestitaj ĉ. 650 intelektuloj kaj elstaraj armenoj inter kiuj troviĝis verkistoj, poetoj, advokatoj, kuracistoj, pastroj, politikistoj; poste ĉiuj estis deportitaj kaj murditaj dum la sekvaj monatoj.
Pliaj eventoj ĝis militfino
Ĝis junio 1916 okupas rusaj trupoj Armenion. Armenaj formacioj, kiuj kun la rusaj trupoj enmarŝas en 1917 Turkion, venĝas pro la popolmurdo kaj murdas (ĉefe) kurdojn, kies nombro varias de kelkaj 10.000 ĝis 128.000.
En 1919, la milita tribunalo de la sultana registaro ŝuldigas la gvidantojn de la Junaj Turkoj pro la malvenkita milito, plimulto de la gvidantoj eskapas el Eŭropo.
Post la Traktato de Sèvres en 1920, ŝajnis fondiĝo de sendependa armena ŝtato. Tion volis eviti la turka registaro per plumurdado de armenoj kaj tiel obstakli la ŝtatfondiĝon en orienta Anatolio. Dum tiu murdado mortis ankoraŭ 50.000 armenoj en Adana kaj 20.000 armenoj en Maraŝ.
Post kolapso de la rusa registaro en Kaŭkazo, marŝas turkaj trupoj tien por ekstermi armenojn, tiel obstakli fondiĝon de armena ŝtato. Tiam mortis ĉ. 175.000 armenoj. Tiun amasmurdadon haltis nur interveno de la 11-a ruĝa armeo.
Post gravaj malsukcesoj en la turka-greka milito (1922), komenciĝis denove amasbuĉado de kristanoj en Smirno (hodiaŭ: Izmir), ĉe kiu mortis 100.000 kristanoj, krom grekoj ankaŭ multaj armenoj, i.a. la tuta armena komunumo de Smirno.
Okcidentaj atestaĵoj pri la genocido
La famkonata aŭstria verkisto Franz Werfel persone konis plurajn postvivantojn de la genocido kaj per ili inspiriĝis en la libro verkita de li La kvardek tagoj de Musa Dagh, kiu estis eldonita en 1933.
La venezuela militsoldulo Rafael de Nogales Méndez, kiu estis oficiro de la otomana armeo dum la Unua Mondmilito, ankaŭ lasis sian atestaĵon pri la amasmurdadoj en la verkaĵo Kvar jaroj sub la Duonluno.
La famkonata kaj prestiĝa angla historiisto Arnold Toynbee kaj la juristo, politikisto kaj historiisto James Bryce publikigis verkaĵon konatan kiel La Blua Libro. Ĉi tiu libro inkluzivas rakontojn de okulatestantoj — kaj diplomatoj kaj misiistoj, — el Usono, Germanio Italio, Danio, Svedio, Norvegio, Grekio kaj Armenio.
Studo de la armena genocido
Historia esplorado pri la genocido estis preskaŭ tute pro-armena aŭ tute pro-turka kaj tial implikita en politika konflikto daŭre nesolvita hodiaŭ. Armenaj historiistoj serĉas elpeli la traŭmon travivita antaŭ pli fruaj generacioj, forlasi la memoron pri tiu traŭmo, kaj prezenti la genocidon de la armenoj kiel la fondo-elementon de nuntempa armena identeco.
Jura profesoro Raphael Lemkin, kiu kreis la terminon "genocido" en 1943, deklaris ke certe tio kun la sorto de la la armenoj, klarigante ke " ĝi okazis tiel multfoje... Unue la armenoj, tiam post la armenoj, Hitler ekagis". Pluraj internaciaj organizaĵoj faris studojn de la okazaĵoj, ĉiu en svingo determinante ke la termino "genocido" trafe priskribas "la otomanan masakron de la armenoj en 1915-1916". Inter la organizoj kiuj asertas tiun konkludon estas la Internacia Centro por Transira Justeco, la Internacia Unuiĝo de Genocid-Akademianoj, kaj la sub-komisiono de la Unuiĝintaj Nacioj pri Preventado de Diskriminacio kaj Protekto de Minoritatoj.
En 2002, la Internacia Centro por Transira Justeco estis petita fare de la Komisiono por Turka-Armena Repacigo disponigi raporton pri la aplikebleco de la rezolucio en la Kongreso al la polemiko. La ICTJ-raporto regis ke estis genocido, kaj ke nuna Turkio ne estas respondeca pri tiuj okazintaĵoj.
En 2005, la Internacia Unuiĝo de Genocido-Akademianoj asertis ke scienca indico rivelis ke la registaro de la Junaj Turkojde la Otomana Imperio komencis sisteman genocidon de ĝiaj armenaj civitanoj - senarma kristana malplimulto-loĝantaro. Pli ol miliono da armenoj estis ekstermitaj per rekta mortigo, malsato, torturo, kaj amasaj masakroj kaj kondamnis turkajn provojn nei ĝian faktan kaj moralan realecon. En 2007, la Fondaĵo Elie Wiesel por la Homaro faris leteron subskribita fare de 53 nobel-premiitoj laŭ fako reasertanta la konkludon de la Genocido-Akademianoj ke en 1915 la armenoj mortis pro genocido.
Haŭmea familio
Formiĝo kaj evoluo
Tamen, pli detalaj studoj pri proksima infraruĝa kaj videbla spektro de 136108 Haŭmeo montras ke temas pri homogena surfaco kovrita per miksaĵo 1/1 da amorfa kaj kristala glacio kun malpli ol 8 % da organika kombinaĵo. Tiu granda kvanto da amorfa glacio konfirmas, ke la kolizio okazis pli ol 100 milionoj da jaroj antaǔ kaj nuligas la hipotezon, laǔ kiu tiuj objektoj estus junaj.
Armena genocido
Studo de la armena genocido
Dum iu pripensas neon por esti formo de malamo-parolado aŭ politik-inklina historia reviziismo, pluraj okcidentaj akademiuloj esprimis dubojn kiel la genocida kvalito de la okazaĵoj.
Akademiaj vidoj ene de la Respubliko Turkio estas ofte ĉe probableco kun internacia konsento: kiun tio povas parte tigo de la fakto ke por agnoski la armenan genocidon en Turkio portas kun ĝi riskon de krima procesigo. Multaj turkaj intelektuloj estis procesigitaj por karakterizi la masakrojn kiel genocidon, inkluzive de turk-armena gazetredaktisto Hrant Dink, kiu estis procesigita tri fojojn por " kalumniado kontraŭ la turkeco". En 2007, Dink estis murdita fare de turka naciisto. Poste, fotoj de la insidmurdisto estanta honorita kiel heroo dum en policgardo, pose plej antaŭe de la Turka flago kun ridantaj policanoj, donis la akademian komunumon daŭre multe da paŭzo en konsidero al dungado de la armena temo.
Noam Chomsky indikis ke, prefere la Armena Genocido estu forigita al la periferio de publika konscio, " kaj tiel pli da homoj estos konsciaj pri ĝi dum la Unua Mondmilito ol estas konscia pri la indonezia genocido en 1965 ". la Shameful Act de Taner Akcam enperspektivigis la Armenan Genocidon kun la malespera Otomanlukto ĉe Gallipoli, sugestante ke paniko de baldaŭa detruo kaŭzis otomanajn aŭtoritatojn elekti deportadon kaj ekstermadon.
La 10-an de oktobro, 2009 en Zuriko, malgraŭ fortega opozicio de la armenoj en Armenio kaj en la diasporo, la armena registaro subskribis la armena-turka-protokolojn, unu el la kondiĉoj de kiu kondiĉas la establadon de esplorado-komisiono "por studi la historiajn plendojn de la du landoj". La interkonsento neniam estis ratifitaj de la parlamentoj de ambaŭ landoj.
La vidpunkto de la turka registaro rilate la genocidon
Turkio neas ke la forpasoj okazintaj en 1915 estis la rezulto de ŝtata organizita plano por amasmortigi la armenan popolon sub ĝia suverena teritorio, kondiĉo por konsideri ĝin kiel delikto je genocido, kaj ĝi defendas teniĝon kiu baziĝas sur tio ke la Otomana Imperio batalis kontraŭ la ribeloj en turka teritorio kontraŭ la armenaj naciistoj, ĉi lastaj apogataj de la rusa registaro.
Turkio kritikas la similaĵojn al la Holokaŭsto indikitaj de kelkaj sektoroj, asertante ke, malsame al la armenoj, la judoj de Germanio kaj Eŭropo ne kampanjis por la disiĝo kaj ne alianciĝis al eksterlandaj potencoj. La deklarado favore al la armena genocido en nuna Turkio povas okazigi juran procezon kaj enkarcerigon, kiel en la kazo de la turka verkisto kaj gajninto de la Nobel-Premio Orhan Pamuk.