cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Nötsch im Gailtal
Nötsch im Gailtal estas komunumo de Aŭstrio. Ĝi apartenas al la federacia lando Karintio kaj al la distrikto Villach. Fine de en la komunumo vivis.
Les Veys
Les Veys estas malaperinta franca situanta en departemento Manche, regiono Normandio.
Ĝi nun formas parton de Carentan les Marais.
Pomakoj
Oni supozas ke la pomakoj estas posteuloj de bulgaroj, kiujn la turkoj perforte islamigis dum la 17-a jarcento. Dum la jaro 1964 ili ribelis kontraŭ la ŝtataj provoj bulgarigi ilin.
Nava de Arévalo
Nava de Arévalo [NAba deaREbalo] estas municipo en la nordoriento de la provinco Avilo, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al komarko La Moraña aŭ Komarko de Arévalo kaj al la jurisdikcia teritorio de Arévalo, en la nordo de la provinco. Nava de Arévalo estas komprenebla kiel Altbieno de Arévalo.
Geografio
Ĝia municipa teritorio estas formata de la loĝlokoj Nava de Arévalo, Magazos, Noharre, Palacios Rubios kaj Vinaderos, okupas totalan areon de 58,26 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 714 loĝantojn. Ĝi akiris 1 500 loĝantojn el la mezo de la 19-a jarcento al la mezo de la 20-a jarcento, sed poste ĝi perdis 900 loĝantojn el la mezo de la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj. Ĝi distas 50 km de Avilo, provinca ĉefurbo.
Ĝi limas kun Aldeaseca, Arévalo, Langa, San Vicente de Arévalo, Pedro-Rodríguez kaj Tiñosillos.
Historio
Oni trovis romiajn restaĵojn en Magazos. Palacios Rubios jam estis loĝata en la 12-a jarcento.
En Mezepoko okazis reloĝado. La areo apartenis al la Regno Kastilio. La deveno de la domaro estas rilata al setlejo de kamparanj kiuj laboris por la feŭdaj senjoroj de Arévalo. Tial Nava de Arévalo aperas en la 17-ajarcento kiel Pinar de Arévalo (Pinaro de Arévalo). El historia pasinteco restis preĝejo kun mudeĥaraj elementoj kaj baroka retablo.
Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj) kaj brutobredado kaj rilata komercado. Lastatempe kultura kaj rura turismo ekgravis (popola arkitekturo, historia heredo, piedirado).
Tesfaje Gebre Kidan
Tesfaje Gebre Kidan Geletu (naskiĝis ĉ. 1935, mortis la 2-an de junio 2004) estis generalo de Etiopio kiu estis la ŝtata prezidanto de Etiopio dum unu semajno fine de majo 1991. Lin en tiu pozicio antaŭis Mengistu Haile Mariam kaj sekvis Meles Zenavi.
Elmigrado de etiopiaj judoj al Israelo
En 1984-1985 dum la operaco «Moseo», Israelo alveturigis kelkmil da etiopaj judoj. Poste etiopa registaro bremsis elmigradon, strebante interligi tiun kun liverado de israelaj armiloj. Usono kaj Israelo ĉiam okazigis subpremadon al ĝi por liberigi elmigradon.
En aprilo 1990, kiam la etiopa armeo spertis gravajn malvenkojn, la usona prezidanto George H. W. Bush sendis al la lando delegacion sub estro de la eksa senatano de la ŝtato Minesoto Rudi Boshvic por intertrakti pri elveturigo de 16-18 miloj da etiopaj judoj. La 27-28 aprilo okazis renkontiĝo kun etiopaj aŭtoritatoj kaj usonanoj faris ĉion eblan por admoni la prezidanton Mengistu Haile Mariam forlasi la landon. Matene la li eksiĝis kaj fuĝis al Zimbabvo.
Tuj poste la prezidanto George H. W. Bush petis la portempan prezidanton Tesfaje Gebre Kidan permesi elveturigon de la etiopaj judoj. La 24-an kaj 25-an de majo ene de 35 horoj per aviadiloj el Adis-Abebo estis transportitaj al Israelo 14 mil da judoj — tio nomiĝis la operaco «Moseo». Nur la, post respektiva alvoko de Usono, trupoj de la Popola Fronto por la Liberigo de Eritreo eniris kaj rapide okupis sieĝitan de ili Adis-Abebon.
Tiel preskaŭ ĉiuj etiopiaj judoj, kiuj suferis pro la persekutado kaj politika subpremo, estis portitaj de Etiopio al Israelo de la israela registaro, kaj ili ankoraŭ vivas tie.
Gruo
Gruo povas esti:
Dolní Lažany (Lipová)
Dolní Lažany estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de municipo Lipová, troviĝanta en distrikto Cheb. Ĝi troviĝas proksimume 1,5 km sudoriente de Lipová. Estas ĉi tie registritaj 12 adresoj. En la jaro daŭre vivas ĉi tie.
Dolní Lažany situas en katastra teritorio Dolní Lažany u Lipové kun areo 3,28 km².
Historio
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1348.
Gottlieb Muffat
Gottlieb Muffat (* 1690 en Passau; † 1770 en Vieno) estis Aŭstra orgenisto kaj komponisto.
Muffat estis filo de la komponisto Georg Muffat kaj lernanto de Johann Joseph Fux. En la jaro 1717 imperiestro Karlo la 6-a nomumis lin ĉambrorgeniston, kaj Muffat instruis ties infanojn muzike. En 1764 Muffat estis pensiita.
Muffat verkis ekskluzive komponaĵojn por orgeno kaj klaviceno, inter ili multnombrajn fugojn kaj tokatojn. Liaj komponaĵoj por la klaviceno aperis sub la titolo „Componimenti musicali“ (1739).
719 Albert
719 Albert estas tre malgranda marsrenkonta asteroido de la Amora familio.
Malkovro
Ĝi estis malkovrita de la aŭstra astronomo Johann Palisa la elde la observatorio de Vieno, kaj ricevis la antaŭnomon de la barono Albert Salomon von Rothschild, mecenato de la Observatorio de Vieno, kiu estis mortinta antaŭ nelonge.
Sed, pro malprecizo en la orbitaj mezuroj, la asteroido estis perdita, kaj retrovita nur en 2000, de Jeffrey A. Larsen, surbaze de datenoj de la projekto Spacewatch, en kiu ĝi estis ricevinta la provizoran nomon 2000 JW8.
Oni tiam konstatis, ke ĝia orbita periodo estas 4,28 jaroj anstataŭ 4,1 jaroj, kalkulitaj en 1911; tio, kio estis la kialo de ĝia perdo.
Ecoj
En septembro 2001, 719 Albert pasis je malpli ol 0,3 astronomiaj unuoj de Tero. Oni tiam mezuris ĝian rotaciperiodon (5,802 h) kaj ĝian absolutan magnitudon. Hipotezante ĝian albedon al 0,12, oni kalkulis ĝian diametron al 2,8 km. Sur hipotezo de albedo de 0,15, ĝia diametro estus 2,4 km.
Viktor Petrov (Domontoviĉ)
Petrov Viktor ukraine Віктор Петров (1894-1969) - ukraina scienculo kaj verkisto, verkis ankaŭ sub preŭdonimoj Viktor Domontoviĉ kaj Viktor Ber, apartenis al la verkista grupo de nov-klasikuloj. V. Petrov kaj Valerian Pidmohilnij estas konsiderataj kiel fondintoj de l'ukraina intelekta romano.
Naskiĝis en Katerinoslavo (nun - Dnipro), studis en Kijiva Universitato, doktoriĝis (1930) kun disertaĵa temo "Pantelejmon Kuliŝ. Vivo. Ideologio. Verkado". 2-a Mondmiliton pasigis en Ĥarkivo, post la milito lekciis en Ukraina Libera Universitato (Munkeno). Revenis en Ukrainion, kie laboris en Instituto de arkeologio (Kievo).
Romanoj de V. Domontoviĉ: Sen grundo (Без ґрунту, 1942-1943); Knabino kun urseto (Дівчина з ведмедиком, 1928); Doktoro Serafikus (Доктор Серафікус, verkita en 1928-1929, eldonita en 1947). Fragmenton de la lasta esperantigis Kris Long.
Gubernio Akita
La gubernio Akita 秋田県 [akita-ken] estas gubernio en Japanio. Ĝi situas en Tohoku-regiono. 71 % de ĝia areo estas kovritaj de arbaroj. Situe en nordo de Japanio kaj sur la okcidenta flanko ("Uro Nippon" = "Japanio de la alia flanko"), ĝi spertas malvarmajn kaj neĝoriĉajn vintrojn.
Norde de ĝi situas la gubernio Aomori, oriente la gubernio Iŭate, sude la gubernioj Mijagi kaj Jamagata kaj okcidente la Japana Maro.
Natura heredaĵo
La montaro Ŝirakami (ŝirakami-sanĉi) nord-okcidente de Akita apartenas al la Monda Naturheredaĵo de Unesko.
Mainland (Orkadoj)
Mainland, tute ĝuste The Mainland Orkney, estas kun 492 kvadrataj kilometroj la plej granda insulo de la Orkadoj, kiuj apartenas al Skotlando. La insulo estas 40 km longa kaj maksimume 26 km larĝa, ĉe la istmo de Kirkwall; ĝi nur larĝas 2,5 km. Nun loĝas ĉ. 15.330 homoj. La plej alta monteto estas Ward Hill kun alteco de 269 m.
La nomo venas de la malnovnordlanda meginlant, la granda insulo. Dum la tempo de la vikingoj la insulo nomiĝis Hrossey (ĉevalinsulo). La hodiaŭ kelkfoje aperinta nomo Pomona neniam estis la nomo de la insulo. Ĝi estas malŝatata de la insulanoj. Ĝi aperis sur nederlandaj marmapoj de la 16a kaj 17a jarcentoj kaj venis de samnoma trinkejo ŝatata de la nederlandaj fiŝistoj. Ĝis hodiaŭ ekzistas Pomona Inn, la trinkejo de la komunumo Finstown.
Kirkwall estas kun 7500 loĝantoj la plej granda loko sur la insulo kaj la administra centro de la Orkadoj. De ĉi tie iras pramoj al la nordaj insuloj de la arkipelago. En la proksimeco situas la flughaveno kun internaciaj kaj naciaj flugrilatoj al Aberdeen, Edinburgo, Glasgovo, Inverness, al la Ŝetlandoj kaj al la nordaj najbaraj insuloj.
Mainland konsistas topografie kaj geomorfologie en tri partoj:
De la 21 komunumoj  (parishes) sur la Orkadoj estas 13 sur la ĉefa insulo Mainland :
La ekonomia bazo de la insulanoj estas ĉefe bovtenado kaj fiŝkaptado, speciale la kaptado de la omaro. Intertempe servado kaj turismo havas grandan signifon.
En la oriento de la orienta Mainland situas la duoninsulo Deerness. Ĉi tie situas Skaill, kiu havas longan historion ĝis la ŝtonepoko. La nomo originas de la edukpatro de Thorfinns la potenca, kiu nomiĝis Thorkel. Li havis ĉi tie grandan bienon (nomata en la norna lingvo "Bu").
Vidindaĵoj
Vidindaj ankaŭ estas la trans Churchill Barriers atingeblaj insuloj Italian Chapel aŭ Lambs Holm kaj “stalled Cairn”.
Internacia flughaveno Ganĝa
Internacia flughaveno Ganĝa (Gəncə Beynəlxalq Hava Limanı) (IATA-kodo: KVD, ICAO-kodo: UBBG) estas flughaveno en Ganĝa, la dua plej granda urbo en Azerbajĝano.
Ĝi ankaŭ estas uzita fare de la Azerbajĝana Aerarmeo kaj estis antaŭe uzita fare de la Sovetaj Aerfortoj.
Instalaĵoj
La flughaveno situas en alteco de super la marnivelo. Ĝi havas unu kurejon kun angulo 12/30 kaj asfalta/betona surfaco mezuranta x.
Radio FM
Radio FM estas metodo de radia elsendo per teknologio je frekvenca modulado (FM). Inventita en 1933 de la usona inĝeniero Edwin Armstrong, larĝgrupa FM estas uzata tutmonde por provizi alt-kvalitan sonon super dissendradio. FM radiofonio kapablas pli bonan sonkvaliton ol AM-Radio (en normalaj aŭskultaj kondiĉoj), la ĉefa konkuranta radielsenda teknologio, do ĝi estas uzata por plej multaj muzikaj elsendoj. Teorie larĝa AM povas oferti same bonan sonon, se la akceptkondiĉoj estas idealaj. FM-radiostacioj uzas la ultramallongondoj. La esprimo "FM-grupo" priskribas la frekvencan grupon en certa lando, kiu estas dediĉita al FM-elsendado.
NGC 1798
NGC 1798 (alia indiko — OCL 410) estas malfermita stelamaso en konstelacio Koĉero.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Ferenc Komlóssy (pentristo)
Ferenc Komlóssy naskiĝis la  en Temeŝvaro (Banato, Habsburga Imperio, nuntempa Timișoara en Rumanio), li mortis la  en Vieno (Aŭstrio-Hungario).
Biografio
Ferenc Komlóssy pentradis tre june, postrestis akvarelo en aĝo 12. Li lernis pentradon en sia naskiĝurbo, poste li estis migranta pentristo. Li studis en privata pentrolernejo de Ferdinand Georg Waldmüller kaj en Akademio de Belartoj de Vieno inter 1839-1845. Post siaj studoj li iris al Pest (urbo), kie li partoprenis en fondo de la unua hungara arta asocio, poste al Banato. En 1847 li edziĝis, baldaŭ ŝi havis 3 filinojn. Dum la Hungara revolucio de 1848 la serbaj libertaĉmentoj atakis lin, lia havaĵo estis detruita. En 1852 li ekinstruis en privata akademio de Jakab Marastoni, sed stilo de lia kaj Marastoni grandparte diferencis, tial Marastoni forigis lin. Komlóssy logis disĉiplojn el la akademio kaj instruis ilin en la privata loĝejo. Komlóssy akiris permeson por instrui, tamen en 1854 li hejmenvenis al Banato. En 1861 li havis privatan pentrolernejon en Temeŝvaro. Post 4 jaroj li translokiĝis al Vieno, sed ankaŭ tie li ne povis vivteni sin el pentrado. En 1887 li instruis en majstrolernejo de Gyula Benczúr. Post 2 jaroj li malsaniĝis. Li pentradis ĝenrojn kaj aĵpentraĵojn.
3848 Analucia
3848 Analucia estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la belga astronomo Henri Debehogne elde la Observatorio La Silla, en Ĉilio.
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de Ana Lucia Martins, bona amikino de la malkovrinto.
Ĉagosanoj
La ĉagosanoj (en ilia propra lingvo: Sagosien, alia nomo: Îlois, "insulano") estas kreollingva etno de miksita madagaskara, mozambika, barata kaj franca devenoj, kiuj de la fino de la 18-a jarcento ĝis sia devigita translokigo fine de la 1960-aj jaroj vivis sur Diego Garcia kaj aliaj insuloj de la Ĉagos-Arkipelago.
Saint-Jean-de-Bœuf
Saint-Jean-de-Bœuf [sɛ̃ ʒɑ̃ də bœf] estas franca komunumo lokita ĉe komunumaro Sombernonnais, en departemento Côte-d'Or kaj en regiono Burgonjo-Franĉkonteo.
Jakob Bölsche
Jakob (ankaŭ: Jacob) BÖLSCHE (mortis somere 1684 en Brunsvigo) estis komponisto kaj orgenisto de la Nordgermana Orgenskolo.
Saint-Jean-de-Bœuf
Geografio
Oni bredas ŝafojn.
Jakob Bölsche
Ĝis 1669 Bölsche estis orgenisto en Burgdorf, poste en Brunsvigo. Ekde 1679 Georg Dietrich Leyding estis lia lernanto dum kvin jaroj. Post kiam Bölsche grave malsaniĝis, li proponis al Leyding, tiam loĝanta en Lübeck, transpreni lian orgenistan postenon, kion tiu ĉi do faris. Mallonge poste Bölsche mortis.
Verkaro
De Bölsche ekzistas orgenverko signita per ''Praeambulum ex E Sig. Jacobus Bölsche Org. ad Bürgedorff 1683 pedaliter'', kiun publikis Riedel. Supozeble la dato menciita en la titolo rilatas al tiu de la kopio, kiu troviĝas en la manuskripto New Haven, E. B. 1688. Bölsche komponis la verkon verŝajne jam antaŭ 1669.
La preludo de Bölsche estas kune kun preludo-fugo de Dietrich Buxtehude la unua dokumentita orgenverko de lia tempo, kiu staras en la tonalo E-maĵoro. La entute 38 taktojn longa preludo komencas per manualpasaĝo, en kies supreniĝanta movado okulfrapas lidia kvarto (a diesa). La preludon sekvas simpla fugo de simila longeco.
Saint-Jean-de-Bœuf
Historio
De 1942 ĝis 1944 tie estis germanaj radaroj.
Pavel Horváth
Pavel Horváth (n. ) estas ĉeĥa futbalisto. Li de 1999 ĝis 2002 membris en la ĉeĥa nacia teamo de futbalo.
Flavbeka milvo
La Flavbeka milvo (Milvus aegyptius) estas la afriktropika kontraŭpartnero de la Nigra milvo (Milvus migrans), el kiu ĝi estas plej ofte konsiderata subspecio. Tamen ĵusaj studoj per DNA sugestas, ke la Flavbeka milvo diferencas signife el la Nigraj milvoj de la eŭrazia klado, kaj estu konsiderata separata, alopatria specio.
Estas du agnoskataj subspecioj: M. a. parasitus, troviĝantaj tra plej subsahara Afriko (inklude Madagaskaron), escepte ĉe la Konga Baseno (kun intra-afrikaj migradoj) kaj M. a. aegyptius de Egiptio, sudokcidenta Arabio kaj la Korno de Afriko (kiuj disiĝas suden for de la reprodukta sezono).
Statuso
Ĝi estas ĉefe interafrika reproduktanta migranto, estanta en Suda Afriko julie–marte kaj foje tiom malfrue kiom ĝis maje. Ĝi estas ĝenerale komuna.
Habitato kaj manĝo
Ili troviĝas en preskaŭ ĉiuj habitatoj, inklude parkojn en ĉeurboj, sed rare en la aridaj Namibo kaj Karuo. Ili manĝas ampleksan gamon de malgrandaj vertebruloj kaj insektoj, multe el kiuj estas kadavraĵoj.
Paternion
Paternion estas komunumo de Aŭstrio. Ĝi apartenas al la federacia lando Karintio kaj al la distrikto Villach. Fine de en la komunumo vivis.
Peĉatniki (stacio de Moskva metroo)
Interkonektoj
De tie ekzistas transirejo al:
Transilien J
La Linio Transilien J, plej ofte simple nomita Linio J, estas linio de suburba trajno kiu priservas okcidentan Francilion, kun pluraj disbranĉiĝoj. Ĝi ligas la stacidomon Parizo - Saint-Lazare al tiuj de, , kaj Vernon.
Kreita en 2004, Linio J estas 256 kilometrojn longa. Ekspluatita de SNCF, ĝi hodiaŭ transportas po vojaĝantojn ĉiutage.
Tial ke preskaŭ la tuto de la linio situas en Francilio, ĝi dependas de Sindikato de transportoj de Francilio (IDF Mobilités) sed la finoj de la branĉoj de Gisors kaj Vernon situas ekster la regiono, en Eure, en regiono Supra Normandio kaj en Oise en regiono Pikardio, por stacidomoj situantaj trans la stacidomo de (branĉo Gisors) kaj tiu de  (branĉo Vernon). Pro tio, koncernaj stacidomoj ankaŭ troviĝas ekster tarifa zono de Navigo-karto.
La Parfumo – La Historio de Murdisto
La Parfumo – La Historio de Murdisto - origine angle Perfume: The Story of a Murderer respektive germane Das Parfum – Die Geschichte eines Mörders - estas filmo lanĉita en septembro de 2006. Produktolandoj estis Germanio, Francio, Hispanio kaj Usono, la reĝisoro estis la germano Tom Tykwer. La filmo estas adaptaĵo de samnoma germanlingva romano verkita de Patrick Süskind.
Koulibaly
Rigardu ankaŭ:
Selz
Selz estas 61 km longa maldekstra flankrivero de la Rejno kaj unu el la ĉefa akvejoj en Rheinhessen (Rejnlando-Palatinato).
Vojo
La rivero fontis en Palatinato en la „Nordpalatinata Montaro“ rande de la vilaĝo Orbis, kie trvoiĝas ŝilon ĉe enmasonigita fonto. Ĉirkaŭ 30 km la „Selz“ fluas nordorienten. En distanco de 3 km ĝi atingas la limon inter Palatinato ka Rheinhessen. Post 8 km situants la urbeto Alzey. Tie ĝi trafluas digolagon kaj trafluas la urbon en tuboj. Je la duono de ĝia vojo ĝi turniĝas en Selzen al la nordokcidenta direkto. Post 61 km ĝi enfluas la Rejnon ĉe Ingelheim. La meza akvokvanto estas 0,77 m³/s. La akvokvanto diferencas de 0,3 al 20 m³/s.
Sur la vojo tra Rheinhessen la rivero Selz pasas maldekstre kvar altaĵojn kiuj estas pli ol 100 m pli altaj ol la vala bazo. Estas jenaj altaĵoj:
Historio
Skribe dokumentita estas la rivero Selz kadre de la Veronaj donacoj, pere de ĝi en la jaro 983 la imperiestro Oto la 2-a en Verono donacis al sia arkikonceliero kaj arkiepiskopo de Majenco Willigis la urbon Bingen kaj la apudajn lokojn, kiuj tie „etendiĝas ĉiflanke de la Rejno de la ponto super „Selzbach“ ĝis Heimbach, aliflanke de la Rejno de la punkto kie la „ Elzbächlein“ enbuŝiĝas ĝis la vilaĝeto „Caub.“''
En 1909 estas konstruita apud Zornheim la t.n. „Selztalstellung“ (fortikaĵo kiel parto de la defendlinio de la germana regno kontraŭ Francio.
Ekde 1992 oni renaturigas la riveron kaj la apudriveran terenon. Oni rekonstris humidajn areojn, egaligis la riverbordon kaj malrapidigas la akvofluon de la rivero cele. Multaj amfibioj, birdoj kaj insektoj komencas vivi tie. Unu el la unuaj partoj de renaturado estas inter Hahnheim kaj Sörgenloch.
Pontoj
Super la Selz iras 137 pontoj, do statistike po 460 m unu. La plej multaj nur estas por agrikultura trafiko.
Muelejoj
Iam estis 40 akvomuelejoj. Nur malmultaj ankoraŭ restis.
Segni
Segni estas komunumo de Italio.
Sani Abacha
Falsa uzado de nomoj
La nomoj de Sani Abacha, de lia edzino Maryam, kaj filo Mohammed estas ofte uzataj por Antaŭpaga fraŭdo; ili aperas en falsaj leteroj kiel fonto de mono kiu ne ekzistas.
Volin
Volin, kiel li estis konata, aŭ Voline kiel li mem literumis, (Волин), (kompleta nomo : Vsevolod Miĥailoviĉ Eiĉenbaum, ruse Всеволод Михайлович Эйхенбаум), naskiĝis la 11-an de augusto 1882 en Voroneĵ kaj mortis la 18-an septembro 1945 en Parizo; estis verkisto, liberecana aktivulo ukraina juddevena kaj teoriulo de la sinteza anarkiismo. Li partoprenis en la Rusia revolucio de 1917 kaj la diversaj militaj konfliktoj en Ukrainio. Pri ambaŭ aferoj li verkis historiajn librojn, nome La nekonata revolucio (1917-1921) kaj la Historio de la Maĥnovisma movado (1918-1921) pri la revolucio estrita de lia kunulo Nestor Maĥno.
Vivo de Zamenhof
Vivo de Zamenhof estas biografio pri L. L. Zamenhof, verkita de Edmond Privat. Ĝi aperis unuafoje 208-paĝa en 1920 en Londono ĉe Brita Esperanto-Asocio. Dua eldono sekvis en 1923, 109-paĝa. La dokumento poste eldoniĝis en angla (1931, en traduko de Ralph Eliott) kaj nederlanda (1934) tradukoj kaj pliaj eldonoj en Esperanto. Al tiu el 2007, eldonita de UEA, Ulrich Lins aldonis referencojn, aktualan bibliografion kaj pliajn materialojn.
Enhavo
La titoloj de la ĉapitroj estas: La gentoj en Litva lando; Infano en Bjalistok; Gimnaziano en Varsovio; Studentaj jaroj; Doktoro Esperanto, idealista profeto; Homarano; Kongresaj paroladoj; Lingvisto; Verkisto; Etika pensulo; Homo ĉe morto.
Rosegg
Rosegg estas komunumo de Aŭstrio. Ĝi apartenas al la federacia lando Karintio kaj al la distrikto Villach. Fine de en la komunumo vivis.
Inca
Inca [INka] estas municipo kaj urbo situanta en la nord-centra parto de la mediteranea insulo Majorko, en la aŭtonoma komunumo de la Balearaj Insuloj apartenanta al Hispanio kaj la Eŭropa Unio. Ĝi limas al la municipoj Selva, Búger, La Puebla, Llubí, Sinéu, Costich, Sancellas, Binisalem kaj Lloseta. Laŭ la stato de en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km².
La municipo estas unu el la dek tri unuoj kiuj konsistigas la tradician regionon Raiguer, kaj inkludas la administran centron de la municipo, kiu ankaŭ estas regiona ĉefurbo, kaj sidejo de la juĝa distrikto, kaj la disajn loĝlokojn Son Bordils, Son Perelló kaj Son Vivot.
La semajna merkato ĵaŭde estas populara, kaj unufoje jare okazas la tiel nomata Dijous Bo (Bona Ĵaŭdo), merkato, kiu allogas homojn el la tuta insulo kaj en kiu diversaj kompanioj profitas por elmontri siajn produktojn. Ĉi tio estas antaŭita de la tiel nomata Dimecres Bo (Bona Merkredo), dum kiu okazas diversaj agadoj kiel koncertoj aŭ aliaj festaj aranĝoj.
Presarto
La presarto estas tuto de procedoj por maŝine fari multajn ekzemplerojn de teksto aŭ bildo sur surfacon, plej ofte per inko sur papero. Eblas konsideri ĝin laŭ teknika aŭ arta vidpunktoj. Eblas presi sur granda diverseco de materialoj, kaj tiel necesas uzi diferencajn pressistemojn por la diversaj okazoj. Presadon eblas realigi hejme, artmetie komerce kaj industrie grandskale, kaj ĝi esas esenca parto de la eldonado de libroj kaj de ajna tipo de prespublikaĵoj (gazetoj, broŝuroj, propagandaĵoj ktp.). La novaj teknikoj de tridimensia presado ebligas novajn aplikaĵojn diversfake.
Inca
Rilatoj al Esperanto
En Inca interalie en 1877 naskiĝis la pionira majorka esperantisto Bernardo Rabassa Boeras, inĝeniero, direktoro kaj posedanto de „International Institucion Luimica“, kiu ekde sia fondo en 1913 uzis Esperanton en internaciaj rilatoj.
Presarto
Laŭlonge de la historio estis diversaj pres-sistemoj, kelkaj el kiuj, kiel la serigrafio kaj la litografio, estis adaptitaj al la evoluo de la tekniko kaj ankoraŭ estas uzataj, dum aliaj kiel ksilografio, kiuj estis amplekse uzitaj, iom perdis validecon kaj nuntempe estas uzataj nur por la reproduktado de artaĵoj. Ĝis la apero de la cifereca presado ĉiuj metodoj havis kiel komuna karaktero la uzadon de matrico kiun inkenhava frapo transigis sur paperon. La presteknikoj rapide evoluis, kaj aperis novaj procedoj kiuj kontentigis novajn necesojn aŭ respondis al novaj teknikaj ebloj. Elstaris la akvaforto, la litografio, la fotogravuraĵo (kiu aperis evidente post la fotografio), la platpreso aŭ la kavo-gravuro. ​ La modernaj teknikoj de la kserografio kaj la inkŝpruciga presilo estas tre ligitaj kun la informadika traktado de datumoj presotaj kiuj estas senditaj rekte al la presmaŝino kaj kiuj estis generinta la aperon de specifa programaro de perkomputila publikigo.
Azio
Ĝi estis dokumentita por la unua fojo en Ĉinio en la Dinastio Tang, kvankam dekomence nur kiel metodo por presi stampaĵojn en la vestaĵoj; la plej antikvaj ekzemploj kiuj ankoraŭ survivis en Ĉinio datas de antaŭ la jaro 220,, dum en Egipto en la 6-a aŭ 7-a jarcentoj. En la Dinastio Tang, ĉina verkisto Fenĵi menciis por la unua fojo en sia libro "Yuan xian san ji" ke la ksilografia presado estas uzata por presi budhismajn skribaĵojn dum la jaroj de Ĵenguan (627-649 n.e.). La plej antikva presita ĉina verko kiun oni konis estas ksilografia presaĵo de budhismaj skribaĵoj de la periodo Vu Zetian (684-705), malkovrita en Tubofan (provinco Ŝinĝango) en 1906. Ĝi estis rabita de la japanaj invadantoj, kaj aktuale ĝi estas en la Muzeo de Kaligrafio en Tokio (Japanio). Oni supozis, ke la plej malnova presita “libro” estas la Diamanta Sutro, de 868 aŭ 848, sed ĵusa elfosaĵo en korea pagodo eble malkovris budhisman tekston eĉ pli antikva datita inter la jaroj 750-751. ​ En la moderna ĉina historiografio, la presarto estas konsiderata kiel unu de la kvar grandaj inventoj de la Antikva Ĉinio.
Rememora monumento de la trono de 1023, dinastio Song de Norda Ĉinio, dokumentas, ke la tiama centra registaro uzis lamenojn el bronzo por presi la monpaperon kaj blokojn ankaŭ el bronzo por presi la ciferojn kaj la karaktrojn en la monero, kaj nuntemepe oni povas ankoraŭ trovi tiujn restaĵojn en monpapero Song. Poste en la dinastio Jin, oni uzis la saman teknikon, sed pli prilaborita por presi monpaperon kaj formalajn oficialajn dokumentojn, el kiuj la tipa ekzemplo de tiue tipo de tipografia presarto per bronzblokoj estas presita "ĉeko" de la dinastio Jin de la jaro 1216.
La presado sur tolaĵoj per lignoblokoj aperis en Egipto en la 4-a jarcento, sed ne certas ĉu la tekniko estis lernita de ĉinoj aŭ estis disvolvigita sendepende. La perbloka presado de teksto en araba ŝajne disvolviĝis en la araba Egiptio dum la 9-a kaj 10-a jarcentoj, kaj denove ne klaras ĉu la blokoj estis el ligno aŭ el alia tipo de materialo. ​ Ŝajne la tekniko ĉesis esti uzita kiam oni enkondukis la moveblajn tipojn devenajn de Ĉinio. ​
15-a jarcento
Kvankam ne ĉiuj historiistoj konsentas, oni ĝenerale opinias, ke la unua tipografia presisto en Eŭropo estis Johannes Gensfleisch alinomata Johannes Gutenberg. Li naskiĝis en patricia familio en Majenco (Germanio) ĉirkaŭ la jaro 1400 kaj oni retrovis lin en Strasburgo en 1436, kie li estis helpata de la oraĵisto Hans Dünne kaj konstruigis presilon kun la helpo de la lignotornisto Konrad Saspach. Per la jam ekzistanta tekniko de la matricogravuro, konata de la oraĵistoj kaj librobindistoj, Gutenbergo inventas muldilon por moveblaj literoj el plumbo fandeblaj post uzo. En 1448 li denove estis en Majenco kaj la bankisto Johann Fust pruntis al li dufoje 800 guldenojn kontraŭ garantidono sur la presejo. Fust iĝis asociito de la talentita Peter Schöffer, kiu konis la sekretojn de la “nigra arto”, ĉar li estis disĉiplo de Gutenbergo. Bedaŭrinde tiu ĉi havis financajn problemojn kaj perdis dum proceso kontraŭ Fust preskaŭ sian tutan presmaterialon en la jaro 1455. Tamen li rekonstruis kun peno novan atelieron, laboris ankoraŭ kelkajn jarojn kaj mortis en 1468. – La plej grava verko, kiun komencas realigi Gutenbergo estas la fama 42-linia Biblio (kolumnoalteco 42 linioj), kiun Fust kaj Schöffer finis antaŭ la jaro 1456. La presaĵoj de Gutenbergo ne estas subskribitaj aŭ datitaj. En 1454 li presis la Turkan kalendaron (Türkenkalender), kiu estas la unua politika presaĵo kaj la unua presita kalendaro. Fust kaj sia bofilo Schöffer realigis la psalmlibron Psalmorum codex, la unuan libron datitan (1457) kaj entute presitan sur pergameno per nigra, ruĝa kaj blua koloroj kun luksaj ĉefliteroj. Ili ankaŭ realigis la 36-linian Biblion (1458-1461) kaj tipografian majstroverkon, nome la Constitutiones de la Papo Klemento la 5-a, unua libro kun marĝenaj notoj kaj samaltaj kolumnoj.
La rolo de Gutenberg
La teknika novaĵo de Gutenberg estis la evoluo de procedoj, kiuj ebligis la presadon de libroj: Gutenberg konatiĝis ankaŭ pro la ekonomia kaj socieca establiĝo de la presarto per la unua amasa disvastiĝo de la Biblio.
Moderna evoluo post-Gutenberg-a
La presarto vidiĝis revoluciita dum la 1880-aj jaroj pere de la invento de la linotipo fare de Ottmar Mergenthaler (1854-1899). Tiu maŝino rezultis grandan plibonigon de la tempo necesa por la kompono de teksto anstataŭante la permanan manipuladon de la moveblaj tipoj pere de aliro tra klavaro por ĉiu linio de teksto. La enkonduko de la teksto tra klavaro rezultis en la mekanika kompono de matrico kiu utilis kiel muldilo en kiu oni metis alojon el plumbo kaj stano formante ununuran pecon por enmetita linio. Tiu bloko estis uzata por fari la presadon propre diritan. La kompanio Monotype Corporation Ltd kreis laŭlonge de la jaroj siajn proprajn tipojn inspiritajn en historiaj fontoj tipografiaj kaj plej parto el ili estas ankoraŭ protektitaj per aŭtorrajtoj. Tiu maŝino anstataŭis la tradiciajn presmaŝinojn kaj en la kampoj de la presado de libroj kaj de la skribita gazetaro ĝi hegemoniis sendube ekde 1900 ĝis la 1970-aj jaroj.
Fine de la 1960-aj jaroj kaj komence de la 1970-aj jaroj aperis la metodoj de fotokomponado. Sistemo de speguloj kun la karaktroj eltranĉitaj utilis kiel ŝablono tiel ke la lumo povis presi sur surfaco sensiva kiu estis rivelita kaj fiksita kiel komuma fotopapero. La tekstoj komponitaj tiel estis muntitaj sur apogiloj, kaj la desegno de la paĝo estis farita permane. Per unu frapo la muntadon de la paĝo oni faris kaj oni prenis kliŝon de la tuto por kreir la platon uzotan por la presado. La fotokomponado kaj la platpresado daŭros preskaŭ du dek jarojn, kaj la procezoj evoluos per la apero de la lasero, kiu venis presi rekte la filmon, nuligante la sistemojn de speguloj. Ekde tiam la presadon jam oni ne faris per premado de la karaktroj sur papero sed anstataŭe la inko estis absorbita de la papero tie kie ĝi estis fiksita al la platpresilo.
Pli granda ŝanĝo dum la 20-a jarcento ekokazis per la apero de la persona komputilo kaj speciale de la Macintosh de Apple komence de la 1980-aj jaroj, kiu rezultis en la demokratiigo de la la perkomputila eldonado, antaŭe rezervita al la ĉefkomputiloj kaj al la komputiletoj (aktuale konataj kiel "serviloj"). Tiu komputileto ebligis faradon de ĉiuj taskoj necesaj por la presado ekde ununura laborloko: nome akiro de ciferecaj bildoj, eldono de bildoj, kreado de vektoraj grafikoj, komponado de paĝoj per specifa programaro, kiu krome ebligis la kombinadon de teksto kaj bildoj. Tiuj operacioj jam estis eblaj en la grandaj sistemoj, sed je altega kosto. La Macintosh, precize, helpis meti la presarton kiel metio kaj profesio atingebla de ĉiuj.
Paralele al la evoluo de la komponado, ĉiuj necesaj taskoj por la grafikaj artoj eksuferis profundajn ŝanĝojn. Tiukadre al la laborloko de la komponado, la fotografia traktado kaj la desegno de la paĝo oni aldonis variajn aparatojn kiel la filmiloj aŭ CTF (Computer to Film) kiuj ebligis presi rekte el la komputilo al filmo, kaj kiu povis krei kliŝeojn diverskolore (kvar se temas pri kvarkomio) por produkti la platojn de optika transporto. Tiu plibonigo nuligis la neceson de la dezajno kaj de permana muntado de paĝoj. Eĉ tiel, la optica transporto rezultis en perdo de difino kaj ne evitis kelkajn makulojn produktitajn per la estado de malpuraĵoj el polvo aligita al la platoj.
La venonta evoluaĵo estis la CTP (Computer to Plate) aŭ platgravurilo per kiu jam oni ne pasas tra la filmo, sed oni generas la presplaton rekte (ĝenerale el aluminio kaj foje el poliestero). Ĵus kreita la plato, la funkciigisto devas nur meti ĝin rekte en la presilo. La lasta evoluaĵo de la konvencia platpreso estas la enkonduko de la CTP al la presmaŝino. Tio estas tio kion oni nomas Direct Imaging. Jam ne estas operacio intermeza inter la kreejo de la paĝoj kaj la presmaŝino, la gravurado oni faras rekte sur la cilindro platoporta de la presmaŝino platpresa. La ĉefa avantaĝo estas la evitado de perdo de tempo kaj la malmultekostigo de la produktadkostoj.
El la fotokopiiloj aperis nova sektoro de aktiveco, nome la cifereca presarto en kiu ĉiuj konvenciaj sistemoj estis anstatatŭitaj per sistemoj de transportado de bildoj bazitaj sur la teknologio de la fotokopiiloj, kio ebligas farado de tujaj presaĵoj tre fidelaj al la origina dokumento. La kosto estas tre supera al tiu de la tradiciaj sistemoj, kio faras ke ĝis nun tiuj sistemoj celas nur la produktadon de malgrandaj presadoj kiel por memeldonado, doktorigaj disertacioj kaj libroj laŭ peto. Konekte al datumbazoj la sistemoj de cifereca presarto ebligas la produktadon de dokumentoj kiuj enhavas tekstojn aŭ bildojn varieblajn laŭlonge de la tempo aŭ de la laborprocezo, kio okazas ĉe la statistikaj registroj, horaroj, prezolistoj, katalogoj, inventarioj ktp.
Procedoj per tutpaĝa gravuro
Lignogravuro aŭ ksilografio, ŝtongravuro aŭ litogravuro...
Litografio
La litografio estis inventita de Alois Senefelder en 1796 en Germanio (de la greka lithos, ŝtono, kaj graphein, skribi, desegni) kaj estas prestekniko senreliefa, kiu ebligas kreon kaj reprodukton multekzempleran de desegno per inko aŭ krajono grasaj sur kalkŝtonon. Ĝi baziĝas sur la principo ke graso kaj akvo sin reciproke repuŝas. Oni ne konfuzu litografion kun litogravuro: litogravuro estas la tekniko per kiu oni gravuras ŝtonon reliefe. Litogravuro estas relative malofte uzata en presarto.
Klasika tipografio
Ekde Gutenberg tipografio estis parto de la faka scio de presistoj kaj kompostistoj. Nuntempe ĝi estas grava studparto por grafikistoj en la presindustrio kaj en ciferecaj komunikiloj kaj similaj profesioj. La novaj teknikoj por la kreado de retejoj postulis de tipografoj novajn defiojn, ekzemple koncerne facilecon kaj praktikecon por uzantoj. Nuntempe preskaŭ iu ajn povas krei printaĵojn (ekz. leterojn) aŭ krei retpaĝon kaj tiel esti tipografia kreanto. Ofte ekzistas jam uzpretaj aplikadoj. Tamen ankaŭ la amatora tipografo povas ĉerpi el la spertoj de bonaj profesiaj tipografoj kaj grafikistoj nuntempaj aŭ iamaj. Por ĉi tiuj metioj ekzistas gvidlibroj en diversaj lingvoj ĉu presitaj ĉu rete atingeblaj. Tipografio povas reliefigi la enhavon, celon kaj ĉarmon de verko subtenante la komunikan efikon de teksto, kiu antaŭ ĉio estu bone legebla.
La presejo en Eŭropo, evoluis dum la Renesanca apogeo. Tamen, la unuaj presaĵoj fare de Johannes Gutenberg, kiel la 42-linia Biblio, uzis liter-stilon el la Gotika epoko nomita Teksturo (germane, Texture), Frakturo (germane, Fraktur) aŭ malnova angla stilo. Dum la Mezepoko, la libra kulturo eliris el la kristanaj monaĥejoj, kiuj agis preskaŭ kiel eldonejoj en la moderna senco de tiu ĉi vorto. La libroj ne estis presitaj, sed man-skribitaj fare de specialigitaj monaĥoj nomataj kopiistoj; ili faris sian laboron en ejo trovita ene de preskaŭ ĉiuj monaĥejoj nomita latinlingve scriptorium (pr. skriptorjum) (skribejo). La scriptorium kiu havis bibliotekon kaj salonon kun diversaj skrib-tabloj. Ĉi tie, la monaĥoj kopiis la librojn de la biblioteko, unufoje pro mendo fare de feŭda sinjoro kaj alifoje el alia monaĥejo.
Dum la Gotik-epoko, Eŭropo revenis iom post iom al ekonomia sistemo, kiu dependis de la urboj — kaj ne de la kampo kiel tradicie dum la plejparto de la Mezepoko —, kaj tion determinis la naskiĝo de la gildoj, kiuj permesis plej grandan libro-produktadon. La libroj, kutime religiaj, estis menditaj de riĉuloj al gildo de libro-artistoj, kiuj havis specialistojn pri surskriboj, ornamaj majuskloj, liter-ornamo, gale-kompostaĵo kaj libro-bindado; ĉar temis pri tute metia procezo, 200-paĝa libro povis prokrastiĝi 5 aŭ 6 monatoj, kaj estis necesaj pli-malpli 25 ŝaf-feloj por fari la veleno sur kiu oni skribis kaj ilustris per ov-guaŝo, kaj primitiva speco de oleo-pentraĵo. La urboj kiuj pli fortiĝis dum la Gotika epoko estis nord-Eŭropaj, ekz-e, Parizo, Londono kaj sufiĉe da germanaj urboj, kiuj estis la unuaj je starigi la gilda sistemo; plie, la urbo kaŭzis la naskiĝo de la universitatoj; tio kreskigis la bezonon de man-skribaĵoj kaj starigis bezonon trovi novan metodon por libro-produktado, amase kaj multe pli malmultekoste.
Amatoraj procedoj el la 19a kaj 20a jarcento
La stencil-duobligilo aŭ mimeografa maŝino (ofte mallongigita kiel mimeografo) estas malmultekosta duobliga maŝino kiu funkcias metante inkon tra ŝablonaro al papero. La mimeografa procezo ne devus esti konfuzita kun la alkohola duoblig-procezo. Mimeografo estis komuna teknologio en presado de malgrandaj kvantoj, kiel en oficeja laboro, klasĉambraj materialoj kaj preĝejaj bultenoj. Fruaj fanzinoj estis presitaj per ĉi tiu teknologio, ĉar ĝi estis vasta kaj malmultekosta. En la malfruaj 1960-aj jaroj, mimeografoj kaj aliaj maŝinoj tiutempaj, estis delokigitaj iom post iom favore al fotokopiado.
Modernaj procedoj
Nuntempe platpreso estas inter la plej vaste uzataj presteĥnikoj.
Profesioj
Laŭlande ekzistas diversaj edukebloj por labori en presado, kiel ekzemple:
Signifo de presarto
La invento kaj establiĝo de presarto estas grava kulturhistoria punkto, kiu enkondukis informdisvastiĝon. Ekzistas nur malmultaj tiaj bazaj mejloŝtonoj:
Presarto ebligas ekzaktan reproduktadon de scio tiel, kiel antaŭe neniam konatan. Dum antaŭe libroj estis mane kopiitaj en skribejoj, la homa faktoro iĝis anstataŭebla. Kopieraroj estis evititaj.
Iĝis grava aŭtoreco, tio estas kiu diris aŭ skribis kion kaj kiel iu precize esprimiĝis kaj kiam tio okazis. Libroj iĝis pli allogaj kaj strukturitaj. Aldoniĝis paĝonumeroj, enhavtabelo kaj titolpaĝoj.
Ŝanĝiĝis ankaŭ legado: dum antaŭe libroj estis laŭte legitaj, evoluiĝis la nuntempa sensona legado (kvin jarcentojn poste teknologio ebligos renversan evoluon: naskiĝos la legitaj libroj). Komenciĝis disvastiĝinta legoscio, kiu enkondukis edukan revolucion. Pensado adaptiĝis al skribado.
Scio iĝis pli facile alirebla, ĉar presitaj libroj estis malpli kostaj ol mane kopiitaj, kaj ekzistis pli da ekzempleroj de unu libro.
Presado kaj medio
Novaj presartaj teknikoj ebligas nuntempe du strategiojn:
Pri la efiko de la presarto fare de Gutenberg
Komencaj presgvidiloj: klasika gvidlibro de komenca man-presarta teknologio estas jena: Iom posta montrante disvolvigon de la 18a jarcento estas jena:
Sankta Georgo mortigas la drakon
Sankta Georgo mortigas la drakon ( : Свети Георгије убива аждаху) estas serba filmo pri la Unua mondmilito reĝisorita de Srđan Dragojević aperinta en septembro de 2008.
Hog Farm
Hog Farm estas organizaĵo konsiderata kiel la plej longedaŭra hipia komunumo. Kun komencoj kiel kolektiva, unue en Norda Holivudo, tiam, post translokiĝo, prenante sian nomon de ĝia efektiva kampara loĝejo en Tujunga, Kalifornio. La grupo, fondita en la mezaj 1960-aj jaroj fare de pacaktivulo kaj klaŭno Wavy Gravy (antaŭe Hugh Romney) kaj lia edzino, aktorino Jahanara Romney (antaŭe Bonnie Jean Beecher), evoluis al "movebla, halucin-etendita familio", aktiva internacie pri kaj muziko kaj politiko.
Sankta Georgo mortigas la drakon
Kun buĝeto je 5 milionoj da eŭroj, ĝi estas la plej kosta filmo en la historio de la serba filmproduktado. Ĉar ĝi estas konsiderata nacie grava de la serba registaro kaj de la Serba Respubliko, ambaŭ ŝtatoj provizis la plej granda parton de la bezonata mono.
Resumo
La filmo komenciĝas en batalo de la Unua balkana milito kontraŭ la Otomana Imperio en 1912 kaj finiĝas kun la batalo de Cero en 1914, mallonge post la eko de la Unua mondmilito kaj kiu estis la unua venko de la aliancanoj. La filmo precipe rakontas aferon okazantan en vilaĝo situanta ĉe rivero Savo je la landlimo inter Serbio kaj Aŭstrio-Hungario.
La loĝantaro estas dividita inter viroj militkapablaj eblaj rekrutoj por la armeo kaj invalidoj kaj veteranoj de la du antaŭaj balkanaj militoj. Kvankam ĉiuj kunloĝas en la sama vilaĝo, ia malamikemo persistas inter ambaŭ grupoj kiuj tre malmulte intermiksiĝas.
La centra temo de la filmo estas la amtriangulo inter Đorđe la ĝendarmo de la vilaĝo, lia edzino Katarina kaj la juna militkriplulo Gavrilo kiu amindumis al Katarina antaŭ sia foriro al milito kaj perdo de sia brako. Kvankam intertempe Katarina edziĝis al Đorđe, ŝi plu havas amosenton al Gavrilo.
Pri la filmo
La filmo baziĝas sur la tre populara samnoma teatraĵo verkita en 1986 de Dušan Kovačević kiu ankaŭ verkis la scenaron de la filmo. La plenvera afero estis rakontita al Dušan Kovačević de lia avo Cvetko Kovačević.
La reĝisoro Srđan Dragojević planis realigi la filmon en 1998 kaj poste en 2001 sed devis dufoje rezigni pro manko de monrimedoj.
La serba radio-televido dissendis sesepizodan televidan serion inspiritan de la filmo fine de 2008 kadre de 90-jara jubileado de la fino de la Unua mondmilito.
Batalo de Madrido
La Batalo de Madrido estas la militista epizodaro okazinta ĉe Madrido dum la Hispana Enlanda Milito.
La armea puĉo kontraŭ la registaro de la 2a Respubliko en julio de 1936 ne triumfis en Madrido. La puĉistoj rifuĝiĝis en la Kazerno de la Monto kaj estis venkitaj la 20an de julio. La batalo daŭris per aliaj ĉirkaŭaj bataloj kiel Guadalajara kaj Brunete, per iaj venkoj por la respublika flanko, sed fine la urbo estis konkerita en 1939 fare de la frankisma flanko.
Post la malsukceso de la puĉo, la insurekciintoj planis rapidan operacion por fini la militon per la konkero de Madrido. La ĉefa agado estus atako de la armeo de la generalo Mola kontraŭ la ĉefurbo el nordo. Tamen, la organizado de milicoj en Madrido rezitis kontraŭ tiu atako en la sierra de Guadarrama kaj poste oni stabiligis la fronton en tiu zono.
Dume la armeo de Maroko, kiu estis okupinta la okcidentan zonon de Andaluzio kaj Ekstremaduro trafis malmultan reziston inter la kamparanaj respublikaj milicanoj netrejnitaj kaj direktis sin al Madrido je kies ĉirkaŭurbo alvenis la 18an de oktobro, laŭ estro de la generalo Varela. Antaŭ tiu minaco la 6an de novembro la registaro de la Respubliko forlasis la urbon kaj translokiĝis al Valencio, dum defendis la ĉefurbon la Junta de Defensa de Madrid, kiu enhavis reprezentantojn de la diversaj politikaj tendencoj kiuj defendis la Respublikon, sub estro de la generalo Miaja [mjAĥa]. Miaja kaj la ĉefstabano koronelo Rojo, planis la defendon de Madrido kiu malpermesis la rapidan falon de la ĉefurbo.
La suda armeo el Ekstremaduro, sub estro unue de la generalo Yagüe kaj poste de Varela, perdis taŭgan oportunon dum la konkero de la Alcázar de Toledo, kie rezistis la puĉa koronelo Moscardó, fortifikita antaŭ neordigita sieĝo fare de respublikaj trupoj. Tiu prokrasto, ege politika dum la ascendo de la generalo Franco inter ties eventualaj rivaloj, avantaĝigis la defendontojn de Madrido, kiuj sukcesis organizi defendon spite malvenka etoso kaj venigis trupojn de la anarkiista armeo kiu kontrolis Aragonon sun la estrado de Buenaventura Durruti. La planoj de Varela klopodis konkeri Madridon el ebena sudokcidento, dum tiuj de Mola preferis atakon tra Guadarrama kaj antaŭeniri al la ĉefurbo el nordo.
La rivero Manzanares estus la natura kavaĵo kie la atakantoj perdis sian esperon de rapida konkero. Pro malkunordigo respublika, la frankistoj trapasis la riveron ĉe la Universitata Urbo, tamen antaŭe la respublikanoj fortifikiĝis kaj povis rezisti dum pli da du jaroj sub malfacilegaj kondiĉoj. Pli sude la ĵus organizita Popola Armeo de la Respubliko okupis la valon kaj fortifikiĝis ĉe la maldekstra marĝeno, kie haltigis efike la dekstran flankon de la frankista atako. Aktuale ankoraŭ konserviĝas tiu defenda konstruaĵaro, probable la plej grava kaj plej bone konservata el la konflikto.
Al la defendantoj (majoritate socialistoj, komunistoj kaj anarkiistoj) unuiĝis la membroj de la Internaciaj Brigadoj, kio plifortigis la defendon kaj permesis ke Madrido, iĝinta simbolo de rezisto kontraŭ la insurekcio (¡No pasarán!), pluis en manoj de la Respubliko dum la resto de la milito. Miloj de madridanoj helpis la milicanojn per elfosado de tranĉeoj, instalante kuracejojn, manĝejojn ktp.
Lingerhahn
Lingerhahn estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Rhein-Hunsrück de la federacia lando Rejnlando-Palatinato. Fine de la jaro la komunumo havis 0 loĝantojn.
Gusztáv Herédi
Gusztáv HERÉDI [here:di] estis rumania hungara redaktoro, prozverkisto, publicisto. Li naskiĝis en Koloĵvaro la 14-an de majo 1925 kaj mortis en Koloĵvaro 11-an de julio 1997.
Biografio
Gusztáv Herédi akiris diplomon pri filozofio en Universitato Bolyai de Kluĵo (1951). De 1947 li estis redaktoro ĉe Igazság, de 1949 ĉe Utunk, poste vicĉefredaktro de de Falvak Népe; de 1956 ĉesekretario redakcia de Utunk, de 1958 por kvinjaroj li estis seruristo de maŝinfabriko Unirea de Kluĵo. De 1963 li estis rubrikestro de revuo Korunk rovatvezetője.
Argano
Argano laŭ esperantlingvaj vortaroj kiel PIV aŭ Reta Vortaro estas "metala ĉarpentaĵo, portanta la borilegon de petrolputo". En neformala lingvouzo ĝi foje uzatas ankaŭ kiel sinonimo de la teknika signifo de gruo, sed tiu neoficiala vortuzo evitindas.
El teknika vidpunkto, la instalaĵo ne nur portas la borilegon, sed estas mekanika ilo por levi kaj mallevi ĝin.
Laŭ Francisko Azorín tamen Argano estas Translokiga maŝino konsistanta el cilindro, kies rotacia movo aliformiĝas pere de ŝnuro; la cilindro povas esti vertikala aŭ horizontala, funkciante mane aŭ elektre.
Esplorĵurnalismo
Esplorĵurnalismo estas formo de ĵurnalismo, kiu temas pri esplorado kaj malkovro de interesegaj temoj, ofte rilataj al krimoj, politika koruptado, aŭ alitipa skandalo. Laboro de esploranta ĵurnalisto estas malsama ol tiu de policisto aŭ juristo, ĉar la laboro de esploranta ĵurnalisto ne baziĝas sur leĝo kaj la celo estas publikigi la informojn (ne rekte puni la kulpulon aŭ solvi la problemon).
Esploroj
Esploranta ĵurnalismo estas relative malofta fenomeno, ĉar ĝi postulas multe da tempo kaj bonajn kontaktojn, kiu ofte mankas en ĉiutaga novaĵa laboro. Esploranta ĵurnalisto povas ekzemple labori en iu alia profesio por havigi informojn pri la praktikaj kondiĉoj de tiu laboro. Ofte esploranta ĵurnalistiko baziĝas ankaŭ al anonimaj fontoj, kiu pliigas la respondecon de ĵurnalisto por eviti misinformadon aŭ unuflankajn informojn. En multaj landoj anonimeco de ĵurnalistaj fontoj estas garantiata aŭ en leĝoj aŭ en etika kodo de ĵurnalistoj.
Kaŝesploroj
Speciala formo de esplorĵurnalismo estas la kaŝesplora ĵurnalismo: La aŭtoro agadas pseŭdonime por eltrovi la faktojn. Günter Wallraff, germana ĵurnalisto fama pro tiaj esploroj, sub la identeco „Hans Esser“ dungiĝis ĉe la bulvarda gazeto de:BILD, por ekscii pri la ĵurnalistaj metodoj de la redakcio (libro: Der Aufmacher – Der Mann, der bei „Bild“ Hans Esser war, 1977), alifoje pseŭdonime laboris en la ŝtalindustrio (Industriereportagen. Als Arbeiter in deutschen Großbetrieben, 1970). La libroj efikis grandajn sociajn debatojn.
Skandaloj
Multaj politikaj skandaloj nur fariĝis konataj pro la laboro de esplorantaj ĵurnalistoj, ekzemple:
Esplorĵurnalistaj verkoj
Ekzemple:
Eksteraj ligiloj
Reveal, esplorĵurnalisma retejo en Usono
Vřesovice (distrikto Hodonín)
Historio
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1358.
Quarry Hill
Quarry Hill Creative Center, en Rochester, Vermonto, estas la plej malnova alternativa vivogrupo aŭ komunumo de Vermonto. Ĝi estis fondita en 1946 fare de Irving Fiske, dramisto, verkisto kaj publika parolanto; kaj lia edzino, Barbara Hall Fiske, artisto kaj unu el la malmultaj inaj karikaturistoj de la Komiksa or-epoko.
Amor Real
Amor Real (reala amo) estas meksika telenovelo, kiu estis projekciata en kompanio Televisa en la jaro 2003.
Feliĉaj estas tiuj, kiuj malsatas kaj soifas justecon, ĉar ili satiĝos
Feliĉaj estas tiuj, kiuj malsatas kaj soifas justecon, ĉar ili satiĝos. Temas pri la kvara beateco de la Evangelio laŭ Mateo kiu estas la samo, proklamita, kvankam pliskizite, en la tria de la Evangelio laŭ Luko: Feliĉaj estas vi, kiuj nun malsatas, ĉar vi satiĝos.