cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Andrés Bello
Inter lia tiutempa verkaro elstaras la libera traduko de la "Preĝo por ĉiuj" de Victor Hugo, kiu estas konsiderata de multaj la pli bona ĉilia poemo de la 19-a jarcento.
Bello aperas sur la dumil-bolivaraj biletoj de Venezuelo kaj la 20-mil-pesaj biletoj de Ĉilio.
La asteroido 2282 Andrés Bello, malkovrita en 1977, estis tiel nomita en lia honoro.
Pinjino
La sistemo pinjino baziĝas sur la prononco de la oficiala norma formo de la ĉina lingvo, la Pǔtōnghuà (普通话).
En anglalingvaj landoj, hanyu pinyin anstataŭadas la antaŭan sistemon Wade-Giles.
Bopomofo estas silabaro uzita en Tajvano por indiki prononcojn, por eduki infanojn pri elparolo, kaj por tajpi. Tamen, ekde 2009 Pinjino estas la oficiala maniero skribi ĉinajn vortojn per latinaj literoj en Tajvano.
Sonoj kaj literoj
La pinjinan sistemon oficialigis la Ĉina Komunista Partio en 1958. Ĝi estis kreita de Zhou Youguang.
Ĝi konsistas el 58 signoj, kiuj estas latinaj literoj kun tonmontraj supersignoj. La sonoj reprezentataj de la literoj en pinjino estas kelkdetale iom malkutimaj kompare kun aliaj lingvoj skribataj per latinaj literoj. Ekzemple q, x kaj r montras sonojn similajn al, kaj ; h (ekster la literkombinoj ch, sh, zh) havas la sonvaloron de ĥ.
Tono
La ĉina estas tona lingvo. Tio signifas ke vortoj distingiĝas ne nur per konsonantoj kaj vokaloj, sed ankaŭ per tonoj. La nombro de tonoj malsamas en la diversaj variantoj de la ĉina, sed en la norma lingvo ili estas 4:
Oficiale oni montru la tonojn per kromsignoj super la vokalo de ĉiu silabo, sed la kromsignoj ofte estas ellasataj en alilandaj transskriboj. Fojfoje, kiam la kromsignoj estas nedisponeblaj, oni anstataŭe montras la tonojn per la numero de la tono post ĉiu silabo: pu3tong1hua4 anstataŭ pǔtōnghuà
Klasika ekzemplo estas la sono "yan", kies signifojn oni vicumas sur paĝoj – interalie fumo (yān, 烟), lingvo (yán, 言), roko (yán 岩), okulo (yǎn, 眼), aŭ hirundo (yàn, 燕), sed ĉiu havas apartan signon.
Csaholc
Csaholc [ĉaholc] estas malgranda vilaĝo en Hungario, en la regiono Norda Ebenaĵo, en la departemento Szabolcs-Szatmár-Bereg, en Distrikto Fehérgyarmat.
Skolkovo (stacio)
Skolkovo (Сколково) estas haltejo sur la Linio MCD-1 Belorussko–Savjolovskij de la Moskvaj centraj diametroj en Skolkovo, Moskva provinco.
Csaholc
Geografio
Ĝi kovras areon de 27,24 km². Csaholc situas sur ebenaĵo, laŭ flankovojoj. Vásárosnamény troviĝas 18 km-ojn.
Historio
La komunumo estis loĝata dum la bronzepoko. La unua mencio devenis el 1418 en formo Chahowcz. En 1662 en la preĝejo okazis departementa kunsido.
En Csaholc migra poŝto servas.
9291 Alanburdick
9291 Alanburdick estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la elde la Observatorio Oak Ridge en Harvard (Masaĉuseco, Usono).
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de Alan Burdick kiu studas la naturan mondon. Li estas verkinto de multnombraj popularaj artikoloj en revuoj, el kiuj unu, pri siaj streboj por ke io, en la universo, estu nomita laŭ li. Tio helpis, ke li ricevis laboron de verkisto en la nova Rose Center de la Usona Muzeo de Natura Historio de Novjorko.
Martinov
Nomon Martinov portas pluraj lokoj en Ĉeĥio:
Moshultamåla
Moshultamåla estas vilaĝo de la paroĥo de Algutsboda, en Komunumo Emmaboda, provinco Kalmar, en la sud-orienta parto de Svedio.
La vilaĝo estas konata kiel naskiĝloko de la verkisto Vilhelm Moberg. Li komencis sian karieron de verkisto sub la pseŭdonomo "Ville i Momåla".
-386
En la jaro 386 antaŭ Kristo okazis, interalie:
Égletons (stacidomo)
Égletons estas franca stacidomo sur linio -, situanta en  Égletons, en departemento Corrèze, regiono Nova Akvitanio.
Temas pri stacidomo de Société nationale des chemins de fer français (SNCF), priservata de trajnoj aŭ aŭtoĉaroj Nova Akvitanio.
Ĝi situas ĉe kilometra punkto (PK) de la linio Tulle - Meymac (716000).
Ambérieu-en-Bugey (stacidomo)
Temas pri stacidomo de Société nationale des chemins de fer français (SNCF), priservata de trajnoj Aŭvernjo-Rodano-Alpoj.
Frauensee
NE PLU AKTUALAS, SED ONI POVUS AKTUALIGI KAJ POSTE REVIDIGI:
Distrikto Sabha
Sabha (سبها, latinliterigo laŭ DMG Sabhā) estas distrikto de Libio, en la centro de la lando. La distrikta ĉefurbo estas la samnoma urbo Sabha, kiu kun loĝantoj estas la plej granda urbo en la sudo de Libio. Laŭ la censo de 2012, la tuta regiono kalkulas ĉirkaŭ loĝantojn.
István ef Zámbó
István ef Zámbó [iŝtvAn], laŭ hungarlingve kutima nomordo ef Zámbó István estas hungara artisto (pentristo, skulptisto, aktoro, muzikisto (pianisto, komponisto, kantisto)).
István ef Zámbó naskiĝis la  en Salgótarján.
Distrikto Sabha
La teritorio apartenas al la historia regiono Fezano (en la Libia dezerto, sekcio de la sahara dezerto), kies administra centro estas la urbo Sabha.
István ef Zámbó
Elektitaj ekspozicioj
• Szentendre (ekde 1969) • Parizo (1978, 2003) • Budapeŝto (ekde 1982) • Novjorko (1984) • Salgótarján (1992)
Distrikto Sabha
La urbo estas finstacio por migrantoj venantaj precipe el Niĝero, Togolando, Ganao kaj Sudano, kiuj veturas per buso tra Saharo kaj pluvojaĝas al Tripolo kun Eŭropo kiel fina celo. Tial Sabha estas la plej danĝera loko en Libio. La homkontrabandistoj vendas al araboj nigrajn afrikanojn kiel sklavoj.
Klimato
Polvaj ŝtormoj kiuj povas daŭri inter kvar kaj ok tagoj estas sufiĉe ofta fenomeno dum la printempo.
Geografio
En la tuta distrikta teritorio etendiĝas super.
Ĝi limas al la sekvaj libiaj distriktoj:
Uedo Aŝ Ŝati en la nordo
Al Ĝufra en la oriento
Murzuk en la sudo
NGC 7834
NGC 7834 (aliaj indikoj — UGC 49, MCG 1-1-30, ZWG 408.30, KUG 0004+080, PGC 504) estas galaksio en konstelacio Fiŝoj.
Distrikto Sabha
Geografio
Uedo Al Haja en la okcidento.
La teritorio estas parto de la dezerto Saharo kiu komencas tuj sude de la urbo.
NGC 7834
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Distrikto Sabha
Geografio
Ankaŭ la lokoj Samnu (سمنو), Tamanhant (تمنهنت), Umm al `Abid, Umm al Ahrar, Al Mahdia (المهدية), Az Zighan (الزيغن), Sukrah (Sakra) (سكرة), Al Nssiria, Ghadduwah (Goddua) (غدوة), Hagiara kaj Al Tanawia apartenas al la distrikto.
Politiko
Ekde 2016, estis 22 administraciaj distriktoj en la lando. Dum la Libia Civila Milito, tiama ŝtatestro Gaddafi per sia armeo kontrolis grandajn partojn de la distrikto kaj urbo pli longa ol aliloke en la lando. La Nacia Transira Konsilio ekregas la urbon depost la11-an de septembro 2011.
Égletons
Égletons estas franca situanta en departemento Corrèze, regiono Nova Akvitanio.
Leșnic
Leşnic [leŝnik] (hungare: Lesnyek, germane: Wachtdorf) estas komunumo en Rumanio nordokcidente de Deva. En 1910 ĝi havis 635 loĝantojn (rumanoj); en 1992 502 (rumanoj). Ĝia unua skriba mencio estas en 1386. Ĝis 1919 ĝi apartenis al Hungario, (Hunyad vármegye). Administre ĝi apartenas al Veţel.
Madamo de Staël
Anne-Louise Germaine NECKER, baronino DE STAËL-HOLSTEIN, pli konata kiel Madame DE STAËL (naskiĝis la 22-an de aprilo 1766, forpasis la 14-an de julio 1817) estis franca verkistino.
Afrika plorturto
La Afrika plorturto (Streptopelia decipiens) estas specio de birdo de la familio de Kolombedoj kiu enhavas turtojn kaj kolombojn.
Madamo de Staël
Biografio
Filino de la ĝeneva bankisto Jacques Necker, kiu estis tiam ministro pri financoj de la franca reĝo Ludoviko la 16-a, ŝi estis instruita en intelektula medio, kie ŝi renkontis, ekde sia junaĝo, multajn eminentulojn.
En 1786, ŝi edziniĝis kun la barono Erik Magnus de Staël-Holstein (1749-1802), kiu estis ambasadoro de Svedio kaj aĝis 17 jarojn pli ol ŝi.
Afrika plorturto
Disvastiĝo
Ĝi estas disvastigata loĝanta kaj reproduktanta birdo en Afriko sude de Saharo. Spite ĝia nomo, ĝi ne estas proksima parenco de la specio de Norda Ameriko nome Plorturto, Zenaida macroura.
Madamo de Staël
Biografio
En 1803, ŝi estis forpelita el Francio de Napoleon la 1-a, kiu malŝatis la sendependemon kaj malestimon pri li, kiujn li trovis en ŝiaj verkoj. Ŝi ekloĝis en la familia kastelo de Coppet, malgranda svisa komunumo ĉe la lago Lemano.
Afrika plorturto
Kutimoj
Tiu ĉi specio estas komuna aŭ abunda ĉe akvo. Ĝi konstruas la neston el bastonetoj en arbo, ofte manglo, kaj tie la ino demetas du blankajn ovojn. La flugo estas rapida per regula flugilfrapo kaj eventuala vipado karaktera de kolomboj ĝenerale.
La Afrika plorturto manĝas herbosemojn, granojn kaj aliajn vegetalojn. Ili estas tre surgrundemaj kaj plej ofte nutras sin surgrunde.
Madamo de Staël
Biografio
Pro la antaŭeniro orienten de la napoleona armeo kaj la vigleco de ŝia verko Pri Germanio, kiu atakis la francan imperiestron, ŝi denove fuĝis en 1810. Ŝi unue volis atingi Brition, sed estis devigita iri orienten ĝis Peterburgo, Rusio, kie ŝi loĝis apud Aleksandr Puŝkin. Fine, ŝi sukcesis alveni en Stokholmo, kaj poste, en 1813, en Londono.
Post la napoleona malvenko, en 1814, ŝi povis reiri en Francion, kie ŝi loĝis ĝis sia forpaso, en 1817.
Afrika plorturto
Kutimoj
Malkiel multaj aliaj specioj de tiu genro, ili estas tre gregemaj kaj ofte nutras sin laŭ grupoj. Ili miksiĝas pace ankaŭ kun aliaj specioj de turtoj.
Madamo de Staël
Verkoj
Madamo de Staël estas ofte taksata kiel unu el la unuaj romantikaj verkistoj, pro la ĉefeco de la sentoj en ŝiaj skriboj. Plej ofte, ili temas pri sendependemo. Oni povas ankaŭ konsideri ŝin kiel pra-feminisma verkistino.
Afrika plorturto
Aspekto
La Afrika plorturto estas grandeca, fortika turto, ĝis 31cm longa. La dorso, flugiloj kaj vosto estas helbrunaj. La kapo estas griza kaj la kolo kaj subaj partoj estas el rozkoloro ĝis helgriza, ĉefe ĉe ventro. Estas nigra makulstrio en la nuko iom hele bordita. La kruroj kaj ringo de nuda haŭto ĉirkaŭ la okulo estas ruĝaj.
Dumfluge la specio montras nigrecajn flugilplumojn kaj pli blankajn ĉe vosto kaj tio lasta estas diferencilo kun la pli granda Ruĝokula turto. La voĉo estas rapida krrrrrrrr, u-uuu, u.
Ambaŭ seksoj estas similaj, sed nematuruloj esta pli senkoloraj ol plenkreskuloj kaj havas skvamojn en la korpplumoj.
Eastbourne
Eastbourne estas granda urbo de East Sussex, Anglio. En 2009 ĝi enhavis ĉirkaŭ 98 mil loĝantojn.
Historio
En la ĉirkaŭaĵoj arkeologoj elfosis ŝtonepokajn restaĵojn. Ene de la urbo eltroviĝis pluraj romiaj restaĵoj, inter kiu estas vilao kaj banejo. Anglosaksa ĉarto de ĉ. 963 menciis alteriĝejon.
Dum la mezepoko Henriko la 1-a (Anglio) kaj Eduardo la 2-a (Anglio) vizitis la urbon.
En 1780 la filoj de Georgo la 3-a (Britio) somerferiis ĉe Eastbourne por marbanadi. Poste Eastbourne iĝis laŭmoda feriejo. La urbo multe pligrandiĝis post la alveno de fervojo al Londono en 1849. La loĝantaro kreskis de 4 mil en 1851 al preskaŭ 35 mil en 1891. Piero konstruiĝis dum la dua duono de la 19-a jarcento.
En 1793 infanterio kaj artilerio lokiĝis ĉe Eastbourne por defendi la apudan golfon kontraŭ la francoj. Konstruiĝis Martello-turoj, kaj, de 1805 al 1807, kanonejo kun apuda kazerno.
En 1935 Georgo la 5-a (Britio) kaj lia edzino vizitis Eastbourne.
Frue dum la dua mondmilito infanoj evakuiĝis al Eastbourne sed post la germana konkero de Francio en 1940 oni timis ke la germanoj invadus la urbon - kaj fakte estis planoj por tiea alterigo de germanaj batalistoj. Pro tio multaj loĝantoj portempe translokiĝis alien, kaj plejparte hoteloj kaj privataj lernejoj fermiĝis. La forlasitajn konstruaĵojn oni uzis por loĝigi batalistojn, inter kiuj miloj de kanadanoj de julio 1941 al la 1944-a invado de Normandio. La mararmeo estigis instruejon pri submaraj armiloj, kaj apude la flugarmeo havis radarstaciojn. Aparte inter majo 1942 kaj junio 1942 la urbo ege suferis pro bomboj.
Geografio
Eastbourne apudas la Manikon kaj estas ĉirkaŭata de la South Downs, montetoj kiu etendas de Kent al Hampshire.
Sándor Olivér Murányi
MURÁNYI Sándor Olivér [pr. mura:nji] estas rumanuja hungara verkisto kaj luktoartisto naskiĝinta Odorheiu Secuiesc la 13-an de oktobro 1974.
Eastbourne
Geografio
Apud Eastbourne estas Beachy Head, kretklifa promontoro kiu fifamas ekde la 16-a jarcento pro memmortigoj.
Ekonomio
Turismo daŭre estas la ĉefa industrio, kvankam Eastbourne malpli laŭmodas ol antaŭ la dua mondmilito. Pro tio la urbo malpli prosperas kaj estas multe da dumvintra senlaboreco.
Eastbourne estas konferencejo, kie okazas de tempo al tempo jarkunvenoj de politikaj partioj.
Pál Ordódy
Pál Ordódy [ordOdi], laŭ hungarlingve kutima nomordo Ordódy Pál estis hungara politikisto, ministro, parlamentano. Liaj nobelaj antaŭnomoj estis ordódi kaj rozsonmiticzi.
Pál Ordódy naskiĝis la  1822 en Pest (urbo). Li mortis la 1885 en Habsburga Imperio en Bad Ischl.
Biografio
Pál Ordódy lernis juron, poste li eklaboris ekde 1844 kiel subnotario. Dum la Hungara revolucio de 1848 komence li ricevis diplomatian taskon, en la sekva jaro li estis elektita parlamenta deputito. Post falo de la revolucio li estis kondamnita je prizono. En 1861 li denove estis elektita parlamentano, krome ĉefnotario. En Kabineto Kálmán Tisza li estis ministro pri transporto inter 1880 kaj 1882.
Ferdinand Zöhrer
Ferdinando ZÖHRER (naskiĝinta la 17-an de majo 1844 en Linco, mortinta samloke la 21-an de aprilo 1901) estis aŭstra verkisto.
Li estis ne nur popola kaj porjunulara verkisto sed ankaŭ topografiisto kaj komercisto-brokantisto de libroj kaj artaĵoj en Supra Aŭstrio.
Literaturo
~
Tamás Bálint
BÁLINT Tamás [pr. ba:lint] estas rumanuja hungara poeto, redaktoro naskiĝinta en Odorheiu Secuiesc la 29-an de junio 1985.
Kariero
Bálint finis fakon pri banko-financo en 2008 en Kluĵo en la Universitato Babeş-Bolyai kaj samloke majstras pri entreprena financo. Li aperigis poemojn ekde 2003 en literaturaj revuoj en Transsilvanujo kaj Hungarujo. Li estas redaktoro de reteja revuo http://www.eirodalom.ro/
-387
En la jaro 387 antaŭ Kristo okazis, interalie:
José Antônio Aparecido Tosi Marques
Biografio
Li naskiĝis en Jaú en 1948, kaj kompletigis primarajn kaj sekundarajn studojn en Barra Bonita (1955-1965) kaj en la plej malgranda seminario de São Carlos (1966-1967).
Li estis ordinita pastro la 8-an de decembro 1974, kaj estis spirita direktoro, profesoro kaj rektoro ĉe la dioceza seminario de São Carlos.
La 10an de julio 1991 li estis nomumita helpa episkopo de San Salvador de Bahio.
La 13an de januaro 1999 li estis nomumita metropola ĉefepiskopo de Fortalezo.
Moto
« Fiat voluntas tua » (« Fariĝu via volo »)
Braník
Braník estas antaŭurbo de Prago en Ĉeĥio. Vivas ĉi tie.
Paillencourt
Paillencourt estas franca komunumo lokita en la departemento Nord kaj en la regiono Nordo-Kaleza Markolo. Ĝi havis 950 loĝantojn laŭ censo plenumita en 1999.
Geografio
Paillencourt estas unu el la vilaĝoj lokitaj ĉirkaŭ la urbeto Cambrai. Ĝi do situas kerne de la natura regiono Cambrésis, kiu ĉefe konsistas el malaltaj ebenaĵoj kaj vastaj agroj. Cambrésis situas inter du aliaj, iom pli montetaj regionoj, nome Avesnois oriente kaj Artezo okcidente.
Paillencourt etendiĝas sur 7,56 km².
Historio
Okaze de la municipa baloto de 2008 venkis en la vilaĝo S-ro Didier Delmotte, kiu do fariĝis la loka urbestro.
Administrado
Paillencourt apartenas al la kantono Cambrai-Ouest, kies ĉefurbo estas Cambrai. Tiu kantono mem estas parto de la arondismento de Cambrai, unu el la 6 arondismentoj de la departemento Nord.
Stacio Ōkawa
Stacio Ōkawa (japane: 大川駅 [Ōkaŭa-eki], angle: Ōkawa Station) estas fervoja stacio en Kvartalo Kaŭasaki, Kaŭasaki, Gubernio Kanagaŭa, Japanio. La stacio servas 1 linion de JR Orienta: Linio Tsurumi.
Podolí (Prago)
Podolí estas antaŭurbo de Prago en Ĉeĥio. Vivas ĉi tie.
Historio
Ĝi estis paroĥo, menciita jam komence de la 13-a jarcento. Ankoraŭ fine de la 18-a jarcento ĝi estis relative maldense loĝata. Post kiam oni traboris tunelon tra la roko sub Vyšehrad (1905), komencis rapide disvolviĝi tiu ĉi suburbo. En la jaro 1901 Podolí aliĝis al Prago.
Egling (distrikto Bad Tölz-Wolfratshausen)
Egling - prononco - estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Bad Tölz-Wolfratshausen kaj en la distriktaro Supra Bavario de la federacia lando Bavario. Fine de la komunumo havis  loĝantojn.
Michel-Jean Sedaine
Michel-Jean SEDAINE (naskiĝinta la en Parizo, mortinta la ) estis franca verkisto dramaturga.
Vivo
Pro malriĉeco Sedaine devis labori kiel masonisto sed baldaŭ atentigis la dunganton pri siaj talentoj. Tiu ĉi ĉefarkitekto akceptis lin inter siajn disĉiplojn. Li deklaris Sedaine poste instruisto de la nepo, la fama pentristo Jacques Louis David.
Sedaine ekokupiĝis pri opero moderna itala (kontraŭe al la malmoderna, tro rigida de la 17-a jarcento). Inter liaj tekstoj, kiujn muzikgis Philidor, Monsigny kaj Grétry, estas la plej konataj jenaj: Le diable à quatre, Le roi et le fermier, Rose et Colas, Aucassin et Nicolette, Richard Cœur de Lion, Aline, reine de Golconde, Guillaume Tell.
Ankaŭ de alta valoro estas liaj komedioj enscenigitaj ĉe Théâtre-Français, kiuj peris lian membrigon al la Franca Akademio: Le philosophe sans le savoir (1765) kaj La gageure imprévue (1768).
Fonto
Meyers Großes Konversations-Lexikon, Band 18. Leipzig 1909, p. 240-241, kio legeblas tie ĉi interrete.
Kinetoskopo
La kinetoskopo estis frutempa aparato por vidi filmojn. Ĝi tamen ne projekciis filmojn sed proponis individuan spektadon tra la fenestro de kabineto, kiu entenas la ĉefajn komponaĵojn de la aparato.
La koncepto de la kinetoskopo estis unue difinita de Thomas Edison en 1888, kaj la aparato estis sekve konkretigita de lia dungito William Kennedy Laurie Dickson inter 1889 kaj 1892.
Stacio Ōgimachi
Stacio Ōgimachi (japane: 扇町駅 [Ōgimaĉi-eki]) estas komuna nomo de du fervojaj stacioj en Japanio:
Littau
Littau estas iama urbo kaj komunumo en la distrikto Lucerno en Kantono Lucerno, Svislando. Ĝi havis 16610 loĝantojn je la 31-a de decembro 2007. Laŭ voĉdono de la 17-a de junio 2007 la urbo Littau kun efiko de la 1-a de januaro 2010 estis kunigita kun la urbo Lucerno, al kies aglomeraĵo ĝi ĝis tiam apartenis.
Geografio
Littau sitas okcidente de la urbo Lucerno ĉe la bordo de la riveroj Reuss, kiu formas la orientan limon, kaj Eta Emme, kiu pasas okcidente de la urbo kaj alfluas en la komunumparto Reussbühl al Reuss.
Najbaraj komunumoj
Ĝis ĝia integriĝo al la urbo Lucerno la komunumo Littau limis en nordo al Emmen, en oriento al Lucerno, en sudo al Kriens, en sudokcidento al Malters, kaj en okcidento al Neuenkirch.
Trafiko
Littau disponas pri stacidomo ĉe la trajnlinio de Svisaj Federaciaj Fervojoj de Lucerno al Berno. Littau estas ankaŭ konektita al la loka busreto de la urbo Lucerno.
Tra la komunumo pasas la kantona ĉefvojo de Lucerno tra Entlebuch al Berno. La urbokerno tamen situas flanke de la kantona vojo.
Historio
La unua dokumenta mencio de Littau datiĝas el la jaro 1178 kiel Litowo.
Kun efiko de la 1-a de januaro 2010 Littau estos integrita al la urbo Lucerno kaj ĉesos ekzisti kiel aŭtonoma politika komunumo.
Distrikto Prago-okcidento
Distrikto Prago-okcidento estas distrikto en Ĉeĥio situanta en Mezbohemia regiono. La distrikto estas unu el dek du distriktoj de tiu ĉi Regiono. En la distrikto troviĝas 79 urboj kaj vilaĝoj.
Grandkorna bovo
La grandkorna bovo aŭ vatusi-bovo aŭ ankole-bovo estas bovoraso en orienta Afriko. Ĝi estiĝis per kruciĝo de longkorna bovo kaj la zebuo.
Ĝiaj tradiciaj bredistoj estas la tucioj en Ruando kaj Burundio.
La bovoj estas parte kiel pagrimedoj, ilia valoro dependas de la grando de la kornoj. La kavkornoj havas kelkfoje la pintodistancon de 200 cm kaj ĉe la bazo perimetron de 50 cm. En la Ginis-libro de la rekordoj aperas la bovo Lurch, okso kun kavkorna perimetro de 95,25 cm (mezurita la 6-an de majo 2003).
La vatusi-bovoj estis uzataj por melkado kaj elsangumado. Oni trinkas foje la lakton miksite kun la sango.
Ĉar oni selektis la vatusi-bovojn nur pro grandeco de la kavkornoj - dum pli ol 5000 jaroj -, la bovoraso aperas en diversaj koloroj kaj grandoj. Ili apartenas al la afrikaj ĝibaj bovoj.
Iuliu Maniu
Iuliu Maniu estis hungaria rumana politikisto, juristo, baldaŭ ĉefministro de Rumanio. Iuliu Maniu naskiĝis la  en Hungara reĝlando en Csehipuszta (nuntempa Pusta (Șimleu Silvaniei)) en Rumanio, li mortis la  en Sighetu Marmației (Rumanio).
Biografio
Iuliu Maniu studis en Kolozsvár, Vieno kaj Budapeŝto, fine li akiris juran diplomon en 1896 en Reĝa Universitato de Budapeŝto. Post la diplomo li faris ĉefe juran laboron por la rumana ortodoksa eklezio en Transilvanio. En 1906 li estis elektita parlamenta deputito de la hungara parlamento, kie li aliĝis al malgranda grupo de rumanaj deputitoj instigante egalajn rajtojn por sia minoritato. Dum la 1-a mondmilito li servis en la aŭstra-hungara armeo. En decembro de 1918 li estis elektita prezidanto de la Transilvania Direktoria Konsilio, kiu proklamis kuniĝon kun Rumanio. Inter 1919–1938 li estis partiestro kaj deputito de la rumana parlamento. Li estis ĉefministro inter 1928-1933, sed kun 2 interrompoj. En 1937 li formis voĉdonan aliancon kun la nazia Fera Gvardio. Dum la 2-a mondmilito li komence apogis la atakon kontraŭ Sovetunio, sed poste li fariĝis unu el la ĉefaj rezistantoj. Li partoprenis en puĉo en 1944, kiu alportis aliancon kun Sovetunio. Li estis la estro de la demokratia opozicio ekde la komenco de la komunisma influo, sed lia pozicio malfortiĝis, eĉ li trovis sin en malliberejo en 1947, kie li mortis post 6 jaroj.
33222 Gillingham
33222 Gillingham estas asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la far'de la teamo de la astronomia kampanjo « LINEAR » (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de David Gillingham, mentoro de unu finalist(in)o de la Broadcom MASTERS de 2016, konkurso pri matematiko kaj scienco por gestudentoj de meza lernejo. Li instruas ĉe la High Tech Middle de San-Diego (Kalifornio).
Rakovice (distrikto Písek)
Rakovice estas vilaĝo en Ĉeĥio. Ĝi situas en Sudbohemia regiono, distrikto Písek, okcidente de Čimelice. En ĝi havis.
Historio
La unua skriba mencio pri ĝi devenas el 1045.
Preĝejo de Sankta Jozefo (Kaposvár)
La preĝejo de Sankta Jozefo estas romkatolika moderna konstruaĵo en urbo Kaposvár (Hungario).
Historio
En Hungario dum lasta periodo de la socialismo altiĝis nombro de katolikoj. En Kaposvár necesis kirko precipe en la periferiaj lokoj, kie pli frue oni konstruis loĝkvartalojn, tamen sen kirkoj. En 1986 József Szendi fondis kuntiritan paroĥon en Kaposvár, sed funkcia preĝejo estis nur Preĝejo Sankta Margareta (Kaposvár). La mankanta preĝejo estis planita en 1988, poste la konstruado komenciĝis.
NGC 7835
NGC 7835 (aliaj indikoj — MCG 1-1-31, PGC 505) estas galaksio en konstelacio Fiŝoj.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Kukujevci
Kukujevci, serbe Кукујевци estas vilaĝo en Serbio, en aŭtonomio Vojevodio, en distrikto Srem (regiono), en municipo de Ŝid.
Geografio
Kukujevci situas apud aŭtovojo Zagrebo-Beogrado.
Slavjanskij bulvar (stacio)
Slavjanskij bulvar (Славянский бульвар) estas haltejo sur la Linio MCD-1 Belorussko–Savjolovskij de la Moskvaj centraj diametroj en Moskvo.
Parolado
Parolado estas longedaŭra parolo antaŭ publiko, ĝenerale pri specifa temo, farata de spertulo aŭ grava homo en formala okazaĵo.
Tipoj de parolado
Parolado povas esti:
Proverbo
Ekzistas proverboj pri parol(ad)o en la Proverbaro Esperanta de L. L. Zamenhof, inter ili :
Nusle
Nusle estas antaŭurbo de Prago (Ĉeĥio). Vivas ĉi tie.
Historio
Ĝi estas malnova loĝloko, pri kiu oni raportas ankaŭ jam en la jaro 1088. Ĝiaj terpecoj apartenis parte al la kanonikaro de Vyšehrad. La vera kresko de la vilaĝo okazis en la dua duono de la 19-a jarcento. En la jaro 1899 ĝi ricevis la rangon de urbo.
Distrikto Prachatice
Distrikto Prachatice estas distrikto en Ĉeĥio situanta en Sudbohemia regiono. La distrikto estas unu el sep distriktoj de tiu ĉi Regiono. En la distrikto troviĝas 65 urboj kaj vilaĝoj.
21399 Bateman
21399 Bateman estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la en la kadro la kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de Ailish Elizabeth Bateman finalistino en 2005 de la Intel Science Talent Search, scienca konkurso por gelernantoj en lasta jaro de mezlernejo, pro ŝia projekto pri kemio. Ŝi estis lernantino ĉe la Pierson High School en Sag Harbor (Nov-Jorkio, Usono).
Álvaro Mutis
Álvaro MUTIS JARAMILLO (n. la 25-an de aŭgusto 1923 en Bogoto, Kolombio - m. la 22-a de septembro 2013 en Meksikurbo, Meksiko) estis kolombia poeto, romanisto kaj eseisto. Antaŭ ol reveni al Kolombio dum sia adoleskeco, li vivis en Bruselo, kie lia patro servis kiel diplomato. Ekde 1956 ĝis lia morto li vivis en Meksikurbo.
Kvankam aklamitaj de la kritikistoj tra la tuta mondo kaj tradukitaj al multaj lingvoj, la verkoj de Mutis restas precipe legataj en Sudameriko kaj Eŭropo. Mutis estas ĉefe konata pro siaj noveloj pri la persono "Maqroll el Gaviero", vaganta ŝipisto kaj aventuristo. Ili estis kolektitaj ene de novelaro, La Aventuroj kaj Misaventuroj de Maqroll. Liaj poezioj estis unue eldonitaj en 1948, liaj unuaj noveloj en 1978, sed lian unuan grandan sukceson li spertis danke al sia unua romano, La nieve del Almirante ("La neĝo de la admiralo").
Saint-Sauveur-de-Puynormand
Laŭ la stato de en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². La teritorio havas komunan limon kun la najbaraj komunumoj.
Philippe Chenaux
Philippe CHENAUX, naskiĝinta la 5-an de oktobro 1959, estas franca historiisto kaj biografiisto, profesoro pri moderna kaj nuntempa historio de la Katolika Eklezio ĉe la Pontifika Laterana Universitato en Romo
Ben Folds
Benjamin Scott FOLDS (naskiĝinta en Norda Karolino, Usono, la 12-an de septembro 1966) estas usona kantisto. Lia antaŭa grupo estis Ben Folds Five.
Philippe Chenaux
Li kunlaboris en diversaj pluraŭtoraj verkoj, specife pri la kardinaloj Baudrillart, Charles Journet, Stanislas Fumet, krom pri Emmanuel Mounier kaj aliaj eminentaj figuroj de la nuntempa eklezio en diversaj ŝtatoj.
Verkoj
Tradukaĵoj:
Kuŝana imperio
La Kuŝana Imperio (1-a jarcento a.K. - 3-a jarcento p.K.) estis ŝtato, kiu enspaciĝis ambaŭflanke de afganaj montaroj de Centra Azio (Fergano) ĝis meza Gangovalo.
La imperion fundis kuŝana tribo de la Yuezhi, gento devenata el Ŝinĝango. Ili eble rilatis kun Toĥariaj triboj.
Pro ilia meza situo en Azio ili havis diplomatian kaj komercajn rilatojn kun Romio, la Persa imperio kaj la Ĉina imperio, dum multaj jarcentoj. Ĝi havis gravan interkulturan rolon inter la civilizoj irana, helena, hinda kaj ĉina, kaj ties pluraj religioj. Interalie en ĝi oni kiel unua fojo faris bildojn de Budho, faro kiu poste disvastiĝis en ĉiuj partoj de la mondo.
Deveno
Kuŝan devenas de la ĉina vorto Guishuang kaj la unua tribo estis Yuezhi. Ili parolis toĥaran lingvon. Orienta tribo de la nuntempa Ŝinĝango, kiu antaŭis ekde okcidento per la Xiongnu rivero (-176--160).
La kvin triboj estis: Xiumì, Guishuang, Shuangmi, Xidun kaj Dumì.
La Jueĝi alvenis al greka reĝlando Baktrio (Norda Afganio kaj Taĝikio) en 135 a.K. kaj poste al Induso kaj konkeris ĝis la hinda urbo Pataliputro.
Multkultura imperio
Dum la 1-a jarcento, la Kuiŝhuang-oj, Jueĝi-a tribo, superfortis sur la aliaj triboj kaj kunigis ilin. La nomo Guishuang aliiĝis al Kuŝan.
Per milito, la Kuŝana tribo antaŭiris suden, la Gandharan regionon (nun regiono de Peŝavaro lime inter Pakistano kaj Afganio), ili fondis Kapishi (Begram en nuna Afganio), Pushklavati (nunas Peŝavaro, Pakistano) kaj Mathura (Barato).
La Kuŝanoj adoptis helenajn kutimojn de Baktrio kaj ankaŭ la grekan alfabeton. Oni stampis monerojn kun grekaj kaj Kharoshthiaj literoj.
En posta epoko, la kuŝanoj adoptis la hindan kulturon kaj religiojn, ĉefe budhismon, sed ankaŭ hinduismon. La unua imperiestro, Kujula Kadfises, praktikis la ŝivaismon.
Heraios
Heraios, la unua imperiestro Kuŝana, estis eble greka. Eble patro de Kujula Kadfises.
Kujula Kadfises
Li imitis stampi monerojn de la antaŭa Baktria Reĝlando, el kiuj kelkaj kupraj moneroj, aliaj kun portreto de Cezaro Aŭgusto, romia imperiestro. Dum la 1-a jarcento, la Kuŝana Imperio estis invadita de la partoj. La parta estro Gondofares, fondis la Indo-Partan reĝlandon. Poste la kuŝanoj konkeris la teritorion.
Kaniŝka la 1-a
La Kuŝana Imperio atingis maksimuman etendon. Ekde la Arala Maro al nunaj Uzbekio, Afganio, Pakistano kaj norda Barato. Ĝi kunigis la markomercon de la Hinda Oceano kun la surtera Silka Vojo, tra la valo de rivero Induso, loko de antikvaj kulturoj. Ĝi havigis la komercon inter Ĉinio kaj Romio. Temis pri epoko de kultura interŝanĝo kiun disvolvis la greka kulturo kaj la adoro al Budho en Centra Azio. La budhajn tekstojn oni tradukis en Sanskriton.
Kontaktoj kun Romio kaj Ĉinio
Dum la 2-a jarcento estis la epoko de Hadriano (117 - 137) kaj Antonino Pia (138 - 161). Ĉinio vivis dum la regado de la imperiestroj Han He (89-106) kaj Han Huan. Lokaksema, kuŝana monaĥo, tradukis la budhajn tekstojn al la ĉina lingvo. Li vivis en Loyang kaj Nanjing urboj.
Malapogeo
En la 3-a jarcento ekis por Kuŝana Imperio periodo de dekadenco. La unuan Kuŝanan imperion anstataŭis la dinastio de la Malgrandaj Kuŝanoj. Mortis Vasudevo la 1-a, la imperio dividiĝis en du regionoj, orienta kaj okcidenta. Inter 224 kaj 240 la Sasanidoj konkeris Baktrion kaj nordan Hindujon.
Petro la 1-a (Brazilo)
Petro la 1-a de Brazilo aŭ Petro la 4-a de Portugalio, ( Dom Pedro I en Brazilo aŭ Dom Pedro IV en Portugalio) estis portugala reĝo kaj brazila imperiestro.
Li naskiĝis la en palaco Queluz, apud Lisbono. Li estis filo de la princo Johano de Portugalio kaj princino Carlota Joaquina, filino de Karlo la 4-a de Hispanio. Post alveno de portugala kortego al Rio-de-Ĵanejro, en 1807 loĝis en Brazilo. En marto 1816, post kronigo de lia patro kiel reĝo de Portugalio, iĝis reĝa princo. En tiu jaro edziĝis al Carolina Josefa Leopoldina, arĥidukino de Aŭstrio. Post reiro de Portugala kortego al Lisbono, en aprilo 1821, Petro iĝis regento de Brazila Regno. En la 9-a de januaro 1822 ekis prepari la juran sendependecon de Brazilo. En la 7-a de septembro, en San-Paŭlo deklaris la Brazilan juran sendependon. En Rio-de-Ĵanejro, je la 12-a de oktobro iĝis imperiestro de Brazilo kaj kronita je la 1-a de decembro. En 1826, kiam mortis lia patro, iĝis reĝo de Portugalio, kiel Petro la 4-a. En 1829, post la morto de unua edzino, li edziĝis al Amélia de Beauharnais, dukino de Leuchtenberg. En 1831 rezignis pri la Brazila trono kaj reprenis la portugalan. Li mortis en la 24-a de septembro 1834 en la palaco Queluz, 36-jaraĝe.
Idaro
Petro la 1-a patris 18 konatajn (geedzecajn) gefilojn. En unua edzeco, naskiĝis Maria da Glória (estonta Maria la 2-a reĝino de Portugalio), Miguel (morta tuj post naskiĝo), João Carlos, Januária, Paula, Francisca kaj Pedro (estonta Petro la 2-a). Dum lia geedziĝo kun imperiestrino Amélia, naskiĝis nur la princino Maria Amélia. La Granda Kromedzino, la Markizino de Santos naskis al li krom mortan ĵusnaskiton, Isabel Maria Alcântara Brasileira, Pedro, Maria Isabel Alcântara Brasileira, dukinon de Cearao (kiu mortis unu-jaraĝa), kaj Maria Isabel Alcântara Brasileira, estonta grafino de Iguaçu. La franca kromedzino Noémi Thierry naskis al li la knabon Pedro, morta antaŭ unu jaraĝa. Maria Benedita Bonfim, estonta baronino de Sorocaba, fratino de Markizino de Santos, naskis al li Rodrigo Delfim Pereira. La Urugvaja kromedzino María del Carmen García naskis mortan infanon. La francino Clémence Saisset naskis al li Pedro de Alcântara Brasileiro. Kaj la monaĥino Ana Augusta naskis al li alian knabon nomita Pedro. Krom tiujn Petro la 1-a patris ĉirkaŭ 150 gefilojn kiujn naskis liaj sklavinoj.
Egling an der Paar
Egling an der Paar estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Landsberg kaj en la distriktaro Supra Bavario de la federacia lando Bavario. Fine de la komunumo havis  loĝantojn.
Zoran Tucić
Zoran Tucić (naskiĝinta la 30-an de oktobro 1961) en Šabac estas serba aŭtoro de bildrakontoj, arkitekto, scenaristo kaj pentristo.
Li estas fama pro, interalie, «Vorloh» kun scenaristo Ljuan Koka kaj scenaristo Aleksandar Timotijević, Niti Snova o moći kun Koka, Treći argument kun verkisto Milorad Pavić kaj scenaristo Zoran Stefanović (Third Argument, Le Troisième Argument) kaj «Adam Wild» kun scenaristo Gianfranco Manfredi.
Henry Allingham
Henry ALLINGHAM (n. la 6-an de junio 1896, m. la 18-an de julio 2009) estis eble la plej aĝa viro de la mondo kiam li mortis havante 113 jarojn.
Naskiĝo
Li naskiĝis en Hackney, Londono, Anglio. Lia patro mortis pro ftizo kiam Henry havis 14 monatojn.
Unua mondmilito
Tuj post la komenco de la unua mondmilito li deziris aliĝi al la brita armeo sed lia patrino malpersvadis lin pro sia mortmalsano. Post ŝia morto en 1915, Henry aliĝis al la marflugarmeo, en kiu li iĝis meĥanikisto. Post surmara militado, septembron 1917 li iris al Francio. La 1-an de aprilo 1918 li aliĝis al la Royal Air Force tuj post ties fondo per la kombino de britaj flugarmeoj.
Civila kariero
La plejparto de sia profesia vivo Henry Allingham laboris kiel aŭtoinĝeniero.
Dua mondmilito
Dum la dua mondmilito Henry Allingham helpis esplori rimedojn por kontraŭi germanajn magnetajn minojn.
Posta vivo
Li emeritiĝis en 1960, kiam li kaj lia edzino translokiĝis al Eastbourne.
En 2001, timante ke li post nelonge mortus, oni persvadis lin rakonti sian vivon por ke pli junaj homoj ne forgesus. Poste li ĉeestis plurajn gravajn eventojn, kaj en Anglio kaj en Francio, por remememori la unuan mondmiliton.
Demandite kiel li tiom longe vivis, li respondis, "Helpe de cigaredoj, viskio kaj malbonegaj virinoj - kaj granda senso de humuro."
Lia funebro okazis ĉe Brajtono (kie li mortis), kun militaj ritoj, ĉeeste de ano de la brita reĝa familio, politikistoj kaj superaj oficiroj de la mar- kaj flug- armeoj.
Horka (distrikto Chrudim)
Municipo Horka situas en Ĉeĥio, regiono Pardubice, distrikto Chrudim, en ebenaĵo de rivereto Žejbro, sub norda rando de Bohemia-Moravia montetaro 2 km sude de urbo Chrast kaj 13 km sudoriente de urbo Chrudim. Vivas ĉi tie.
Historio
Vilaĝo Horka estas unue rememorata en la jaro 1349, kiam estis transigataj kvar dekanejoj al nova episkopejo de Litomyšl, kaj kiam estis transigata ankaŭ la monaĥejo en Podlažice kun multaj vilaĝoj, inter kiuj estis nomata ankaŭ Horka. Benediktina klostro en Podlažice, kiu ekestis antaŭ la jaro 1150, fondis urbeton Chrast plej eble en la dua duono de la 13-a jarcento. Oni povas supozi, ke tiam ekestis, aŭ jam ekzistis ankaŭ domaro nomata "nahoře" (supre) - Horka. Post detruo de la monaĥejo en Podlažice kaj dispelo de la monaĥoj en la jaro 1421, ĉiu havaĵo alfalis al la reĝo. Reĝo kaj imperiestro Sigismondo la 1-a garantiigis urbeton Chrast kaj ankaŭ vilaĝon Horka en la jaro 1436 pro meritoj al Jan Pardus el Vratkov kaj sur Rychmburk. Poste la posedantoj ŝanĝiĝis, ilia detala listo estas en ĉeĥa Wikipedia paĝo de la vilaĝo, ĝis la jaro 1651 tio estis laikoj, poste arĥiepiskopo Harrach kaj de la jaro 1660 ĝis 1874 episkopoj el Hradec Králové. En la jaro 1877 en Horka oni konstruis novan teretaĝan lernejon kun unu lernejĉambro kaj loĝejo de instruisto kaj en la jaro 1912 oni al ĝi alkonstruis la duan etaĝon. Ĝis la dua mondmilito oni ankoraŭ konstruis ŝoseon al stacidomo Chrast, alkondukis elektron kaj finis konstruon de la tombejo. De la jaro 1943 estas en Horka fervoja haltejo. Ankoraŭ pli rapide la vilaĝo floras post la dua mondmilito. Pli ol duono de katastra areo de la vilaĝo kreas arbaroj riĉaj je fungoj kaj al arbaraj fruktoj. Tion atestas amasoj da fungokolektantoj kaj arbaraj fruktoplukistoj alveturantaj ĉi tien el vasta ĉirkaŭaĵo, eĉ el Pardubice.
-ad-
La esperantlingva sufikso "-ad-" aldonatas al vortradikoj por indiki pri daŭra aŭ ripeta ago. La koncerna vortradiko en sia verba formo do jam devas havi agan signifon, kies daŭro per aldono de la sufikso iĝas pli longtempa aŭ iĝas ripeta, plurfoja.
Emerik Josipović
Emerik Josipović, laŭ hungarlingve kutima nomordo kaj ortografio Josipovich Imre estis kroata-hungara politikisto, ministro, parlamentano. Ankaŭ lia filo Gejza Josipović estis ministro.
Emerik Josipović naskiĝis la  1834 en Kroatio en Kurilovec. Li mortis la 1910 en Habsburga Imperio en Vieno.
Biografio
Emerik Josipović estis edukita en Tata (Hungario), Szombathely, Győr, Pest (urbo). Ĝis la 1870-aj jaroj li okupiĝis pri la reakirita familia bieno, poste li estis elektita parlamenta deputito komence en Kroatio, poste en Hungarlando. Inter 1889-1898 li estis senpostena ministro pri Kroatio-Slavonio-Dalmatio. En 1892 li ricevis la rangon interna sekreta konsilisto. Ekde 1906 li politikadis en la senato.
NGC 7836
NGC 7836 (aliaj indikoj — UGC 65, IRAS00054+3247, MK 336, KUG 0005+327, ZWG 499.51, NPM1G +32.0005, ZWG 498.79, PGC 608) estas galaksio en konstelacio Andromedo.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Georg Kolbe
Georg Kolbe (naskiĝis la 15-an de aprilo 1877 en Waldheim; mortis la 20-an de novembro 1947 en Berlino) estis germana skulptisto. Li anis ĉe Berlina secesio.
Vivo
Georg Kolbe estis la 4-a de 8 infanoj de Theodor Emil Kolbe kaj Caroline Ernestine Krappes.
Kolbe edukiĝis kiel pentroartisto en Dresdeno kaj Munkeno. Dum la jaro 1897 li studis en Parizo ĉe la Académie Julian. Ekde 1898 ĝis 1901 li vivis en Romo. Sub la influo de Louis Tuaillon li estiĝis skulptisto.
Je la 13a de februaro 1902 li geedziĝis kun Benjamine (Ben) van de Meer de Walcheren en Uccle apud Bruselo. Ilia filino Leonore naskiĝis je la 19a de novembro 1902.
Post restado en Lepsiko li loĝis en Berlino ekde 1904, kie li membriĝis al Berlina Secesio. La artvendisto Paul Cassierer subtenis lin. En la jaro 1905 li ricevis la Villa-Romana-premion en Florenco. Pro la skulptaĵo "la dancistino", aĉetita de la Nacia Galerio (Berlino) (Nationalgalerie Berlin), li konatiĝis en 1912. Kolbe kreis en 1913 la unuan Heine-monumenton en Germanio (Frankfurto ĉe Majno). Dum la jaroj 1917/1918 li estis kiel soldato en Istanbulo, kie li kreis monumenton por mortigitoj. En 1919 li membriĝis en la Prusa Akademio de la Artoj (Preußische Akademie der Künste). La kulminon de sia gloro li atingis dum la 1920aj jaroj, li havis multnombrajn ekspoziciojn.
Ruĝokula turto
La Ruĝokula turto (Streptopelia semitorquata) estas specio de birdo de la familio de Kolombedoj kiu enhavas turtojn kaj kolombojn.
Georg Kolbe
Vivo
La filino de Kolbe, Leonore, edziniĝis en la jaro 1923 kun la pentroartisto Kurt von Keudell. Je la 7a de februaro 1927 mortis la edzino Ben. Post la jaro 1933 oni forprenis kelkajn verkojn el publikaj lokoj. Aliflanke li povis montri siajn verkojn, ekzemple en la Domo de la germana arto (Haus der Deutschen Kunst) en Munkeno kaj li ricevis la Goethe-premion de la urbo Frankfurto ĉe Majno.
Laŭ li oni nomis la Georg-Kolbe-premion.
Ruĝokula turto
Disvastiĝo
Ĝi estas disvastigata loĝanta kaj reproduktanta birdo en Afriko sude de Saharo en medioj kiuj ne estas dezertaj.
Kutimoj
Tiu ĉi specio estas komuna aŭ abunda ĉe akvo. Ĝi konstruas la neston el bastonetoj en arbo, ofte manglo, kaj tie la ino demetas du blankajn ovojn. La flugo estas rapida per regula flugilfrapo kaj eventuala vipado karaktera de kolomboj ĝenerale.
La Ruĝokula turto manĝas herbosemojn, granojn kaj aliajn vegetalojn. Ili estas tre surgrundemaj kaj plej ofte nutras sin surgrunde.
Aspekto
La Ruĝokula turto estas grandeca, fortika turto, ĝis 34 cm longa. La dorso, flugiloj kaj vosto estas helbrunaj (dorso nur iomete pli malhela). La kapo, la kolo kaj subaj partoj estas rozkoloraj ĝis helgrizaj. Estas nigra makulstrio en la nuko bordita je helo. La kruroj kaj ringo de nuda haŭto ĉirkaŭ la okulo estas ruĝaj kaj de tie la nomo.
Dumfluge la specio montras nigrecajn flugilplumojn. La voĉo estas laŭta 'duu-duu-du-du.
Ambaŭ seksoj estas similaj, sed nematuruloj esta pli senkoloraj ol plenkreskuloj kaj havas skvamojn en la korpoplumoj.
Aneurin Bevan
Aneurin "Nye" BEVAN (naskiĝis la 15-an de novembro 1887, mortis la 6-an de julio 1966) estis brita socialista aktivulo.
Li naskiĝis en Tredegar, Kimrio al nekonformistaj gepatroj. Unu el 10 infanoj, li ne sukcesis ĉe la lernejo kaj 13 jaraĝa li eklaboris ĉe la loka Tytryst karbminejo.
En 1926 Nye trovis laboron kiel sindikata oficisto je £5 semajne kaj baldaŭ li estris la lokajn ministoj kontraŭ la minejaj kompanioj kaj kiam la Ĝenerala Striko komencis la 3-an de majo 1936, Bevan estis unu el la gvidantoj de la ministoj en Kimrio. La striko daŭris 6 monatojn kaj Bevan ĉefe respondecis por distribui la strikpagon en Tredegar kaj la starigo de la organizo kiu helpis trovi monon kaj mangaĵon por la ministoj.
En 1928 li elektiĝis al Monmouthshire Konsilantaro (angle: County Council) kaj en 1929 eniris Parlamenton kiel la membro por Ebbw Vale. Li forte kontraŭis Winston Churchill, Lloyd George kaj Ramsay MacDonald, kiuj ne subtenis laboristojn, kaj la Laborpartia Margaret Bondfield kiu rifuzis pligrandigi senlaboran pagon. Lia elekta distrikto forte subtenis lin kaj li estis unu el malmultaj Laborpartiaj membroj kiuj sukcesis je la 1931 elekto.
Li forte kritikis Neville Chamberlain kaj deziris povon por sia estinta malamiko Winston Churchill. Dum la milito li estris la maldekstran flankon en parlamento kaj kontraŭis la Koalician Registaron. Li batalis la fortan cenzuron je radio kaj ĵurnaloj kaj la militan regulon 18B kiu donis al la Enlanda Sekretario la povon enkarcerigi urbanojn sen leĝa proceso. Bevan alvokis la registaron naciigi la minejan industrion kaj deziris Duan Fronton en Okcidenta Europo por helpi Rusion kontraŭ Germanio.
Post la venko de la Laborista Partio en la nacia balotado en 1945 Bevan iĝis Ministro pri Sano kaj Loĝado. Malgraŭ atakoj li enkondukis leĝojn por krei universalan sansistemon, pensionojn, stipendiojn por senlaboruloj kaj poste britoj rajtis ricevi senpagajn vizitojn al kuracistoj, malsanulejoj, dentistoj kaj senpagajn medikamentojn, okulvitrojn ktp.
Li mortis pro kancero en 1966.
Poti
Poti (ფოთი) estas urbo de la provinco Samegrelo okcidente en Kartvelio. Ĝi troviĝas en la orienta bordo de la Nigra Maro kaj ĝi funkcias kiel unu el la tri kartvelaj havenoj en tiu maro. Proksime de la urbo la plej granda rivero en la okcidento de la lando, Rioni, enfluas en la Nigran Maron. Poti havis 41 465 loĝantojn laŭ censo de la jaro 2014.
Poti estis fondita kiel greka kolonio en la 7-a jarcento a.K. sub la nomo Fasis. La greka legendo pri la Ora Ŝafofelo okazas en la vilaĝo Fasis, ĉe la Nigra Maro kaj la rivero Rioni, en la lando Kolĥido (nuna Kartvelio).
La Traktato de Poti estis provizora interkonsento inter la Germana Imperio kaj la Kartvela Demokratia Respubliko en kiu ĉi-lasta akceptis germanan protekton kaj agnoskon. La interkonsento estis subskribita, la 28-an de majo 1918, de generalo Otto von Lossow reprezente de Germanio kaj de ĉefministro Noe Ramiŝvili kaj ministro pri eksterlandaj aferoj Akaki Ĉĥenkeli por Kartvelio ĉe la kartvela nigramara havenurbo Poti.
Kastelo Tirolo
Kastelo Tirolo (germane: Schloss Tirol, itale: Castel Tirolo) estas kastelo en la komunumo de Tirolo proksime de Merano, en la Burgraviato, distrikto de la provinco Sudtirolo de Italio. Ĝi estis la praula sidloko de la Grafoj de Tirolo kaj donis al la tuta regiono sian nomon.
Historio
La kastelmonteto estis loĝita ekde antikvaj tempoj. Pluraj artefaktoj kaj unu kampo de tomboj de la frua mezepoko estis identigitaj. Arkeologoj elfosis preĝejon kun tri absidoj kiu originas de la frua kristana periodo.
La unua kastelo estis konstruita antaŭ la jaro 1100. La dua konstrufazo inkluzive de la loĝejturo datiĝas al 1140. Tria fazo de konstruo okazis en la dua duono de la 13-a jarcento sub grafo Meinhard-II de-Gorizia-Tirolo.
En 1347 la nepino de Meinhard, grafino Margareta de Tirolo estis sieĝita ĉi tie fare de la fortoj de la Luksemburgia reĝo Karolo la 4-a. Ŝi sukcesis defendi la kastelon.
La kastelo restis la sidloko de la regantoj de Tirolo ĝis 1420, kiam la Habsburga arkiduko Frederiko la 4-a (nomata Frederiko kun malplenaj poŝoj) movis la administran sidlokon al Innsbruck norden de la montpasejo Brenero.
Dum la sekvaj jarcentoj la kastelo ruiniĝis kaj partoj de ĝi falis en la tielnomita "Köstengraben", kruta gorĝo. Estis eĉ vendita kaj utiligita kiel ŝtonminejo. En la 19-a jarcento parto de la kastelo estis reestigita; la loĝejturo estis rekonstruita en 1904.
Koncerne arthistorion, la freskoj de la kapelo de la kastelo estas de speciala intereso same kiel du romanikaj portaloj kie luksaj marmoraj skulptaĵoj montras fablajn bestojn, religiajn temojn, kaj geometriajn ornamaĵojn.
Proville
Geografio
Proville estas unu el la komunumoj lokitaj ĉirkaŭ la urbeto Cambrai. Ĝi do situas kerne de la natura regiono Cambrésis, kiu ĉefe konsistas el malaltaj ebenaĵoj kaj vastaj agroj. Cambrésis situas inter du aliaj, iom pli montetaj regionoj, nome Avesnois oriente kaj Artezo okcidente.
Proville etendiĝas sur 6,31 km². Ĝi estas trafluata de la rivero Escaut.
Historio
Okaze de la municipa baloto de 2008 venkis en la urbeto S-ro Daniel Delwarde, kiu do fariĝis la loka urbestro.
Barra Funda
Barra Funda estas municipo en la subŝtato Suda Rio-Grando de Brazilo. Ĝi situas en la mezoregiono Nordokcidento de Rio-Grando (Noroeste Rio-grandense), kaj apartenas al la mikroregiono Carazinho. Laŭ la stato de en la municipo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km² - en 2010 estis 2 367 loĝantoj. .
Vršovice (Prago)
Preĝejo de Sta Venceslao en la Kvartalo Vršovice
Pavlišov
Pavlišov (Paulisch) estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de distrikta urbo Náchod en distrikto Náchod. Ĝi troviĝas proksimue 3,5 km norde de Náchod. En la jaro 2009 ĉi tie estis registritaj 84 adresoj. En la jaro ĉi tie daŭre vivis.
Pavlišov estas ankaŭ nomo de katastra teritorio kun areo 2,89 km².
Gastronomio
La municipo nomigis regionan specialaĵon "Pavlišovák", porka tranĉaĵo kun bulka knedliko kaj kuirita brasiko.
Havro
Havro, france Le Havre [le avr], estas unu el la precipaj francaj komerchavenoj. Ĝi kuŝas surborde de Seine-rivera enfluejo. Ĝia nomo origine estis "Le Hâvre de Grâce" (la Dikompata ŝirmejo). Fondis ĝin en jaro 1517 reĝo Francisko la 1-a de Francio, cele anstataŭigi Honfleur-on kaj Harfleur-on.
Ĝi estas urbo kie Emile Gasse loĝis.
Václav Šolc (poeto)
Václav ŠOLC (naskiĝis la en Sobotka - mortis la ) estis ĉeĥa romantika poeto.
Li studis historion ĉe filozofia fakultato de Universitato de Karolo en Prago, sed pro financaj problemoj li ne finis la studadon kaj komencis nomadi kun aktora grupo tra Bohemio. Malsaniĝinte li revenis hejmen al la patrino, sed mortis pro pneŭmonio.
Liaj versoj estas lirikaj kaj epikaj kun historia etoso.