cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Placo Tian An Men
Priskribo
Centre de la placo staras la Monumento de Popolaj Herooj 37,94 metrojn alta. Sude de ĝi estas la majesta Memorhalo de prezidanto Mao Zedong. Oriente de la placo estas la Muzeo de la Ĉina Historio kaj la Muzeo de la Ĉina Revolucio. Okcidente estas la Popola Halo. Ambaŭ modernaj konstruaĵoj estis faritaj en 1959. Ili, kun helflavaj muroj, helruĝaj kaj blankaj granitaj bazamentoj, formis kune kun Tian An Men-pordego, kiu havas flave glazuritajn tegolojn kaj ruĝajn kolonojn, kaj la vasta placo majestan kaj belan vidaĵon.
Qianmen estas grava pordego al la placo.
Historio
Dum la Kultura Revolucio, je la 18-a de aŭgusto 1966, nome la Ruĝa Aŭgusto de Pekino, pli ol unu miliono da ruĝaj gardistoj el la tuta lando kunsidis en la placo Tian An Men kaj ties ĉirkaŭoj por persona kunveno kun prezidento Mao Zedong. Mao persone miksiĝis kun la ruĝaj gardistoj kaj apogis iliajn intencojn, surmetante li mem brak-bendon de la ruĝaj gardistoj. Ankaŭ Lin Biao okupis la centron de la scenejo en la mitingo de la 18-a de aŭgusto, denuncis ĉiujn tipojn de malamikoj perceptitaj en la ĉina socio kiuj estis malhelpantaj la "progreson de la revolucio".
Je la 4-a de junio 1989, post semajnoj da studentaj manifestacioj, la ĉinaj ŝtataj aŭtoritatoj ordonas perfortan punon; la Popola Liberiga Armeo invadas la placon helpe de ĉaroj, terurigante kaj mortigante: oni kalkulas ĉirkaŭ 1400 mortintojn kaj 10 000 vundintojn en nura semajnfino. Bildoj de tiu tragedio estis montritaj tutmonde kaj simbolas la maldemokratecon de la ĉina reĝimo.
Komence de la jaro 2001, grupo da kvin membroj de la sekto Falun Gong bruligis sin meze de la placo, supozeble por protesti kontraŭ la ĉina reĝimo.
Senegala trielo
La Senegala trielo, Burhinus senegalensis, estas afrika birdo kiu reprezentas en tiu kontinento la genron Burhinus, vadbirdoj de la familio Burinedoj.
Ĝi estas loĝanta reproduktanto en Afriko inter dezerto Saharo kaj ekvatoro, krom valo de rivero Nilo.
La Senegala trielo estas mezgranda vadbirdo kun fortika flavnigra beko kaj grandaj flavaj okuloj -kiuj ŝajnigas ĝin reptilieca-; ties plumaro estas kamufla.
La Senegala trielo estas simila sed iomete pli malgranda ol Trielo, kiu migras kaj vintras en Afriko, kie koincidas ambaŭ specioj. La longa malhela beko, unusola malhela strio en fladitaflugilo kaj malhela strio en vizaĝo estas distingiloj disde la specioj troveblaj en Eŭropo. La Senegala trielo estas rimarkinda dumfluge kiam videblas larĝa blanka strio. Tiu specio preferas sekajn malfermajn mediojn kun nuda grundo, prefereble proksime de akvejo. La ino demetas du makulitajn brunajn ovojn en planka truo. La birdoj estas pli aktivaj krepuske. La voĉo estas laŭta pi-pi-pi-pi-pi-pi-pi.
2-a epistolo al Timoteo
La 2-a epistolo al Timoteo estas la 16-a libro de la nova testamento en la biblio, la dua el la tri paŝtistaj epistoloj.
Aŭtoro, loko kaj tempo
Vidu sur la paĝo pri la paŝtistaj epistoloj.
Enhavo kaj strukturo
La letero estas pli persona ol 1 Tim aŭ Tit. Li rilatas la ofic-administradon kaj vivkonduton de Timoteo kaj sin ŝajnigas kvazaŭ testamento de Paŭlo.
Teksto en Esperanto
La traduko de la brita komitato (John Cyprian Rust, B. John Beveridge kaj C. G. Wilkinson) estas trovebla IKUE kaj KELI (ed.): Biblio, eldonejo KAVA-PECH, Dobřichovice (Praha) 2006, ISBN 80-85853-90-6
Nova traduko de Gerrit Berveling:
570 Kitero
570 Kitero  estas granda, malhela asteroido de la ekstera asteroida zono, malkovrita la de la germana astronomo Max Wolf elde la Nacia Observatorio de Hejdelbergo - Königstuhl.
Nomo
Ĝi ricevis la nomon de la greka insulo Kitero.
Leka (Norvegio)
Leka estas komunumo de Norvegio. Ĝi apartenas al la departemento Trøndelag. Fine de en la komunumo vivis.
Hostomice (distrikto Teplice)
Hostomice estas kampurbo troviĝanta en Ĉeĥio, en Regiono Ústí nad Labem, en distrikto Teplice. Vivas en ĝi.
Historio
La unuaj skribmencioj pri la vilaĝo devenas el la jaro 1397.
Ekde la 10-an de oktobro 2006 estis al la municipo redonita statuso de kampurbo.
Boy band
La angla termino boy band aŭ boy group - en Esperanto "knaba muzikgrupo" - en la lingvaĵo de popmuziko signas popmuzikan grupon el plejparte kvar ĝis kvin ekskluzive viraj membroj en aĝo inter 13 ĝis kutime 19, maksimume 29 jaroj (plej ofte temas pri junuloj ĉirkaŭ la aĝo de 18 jaroj), kiuj preskaŭ senescepte en samaj movoj sursceneje dancas kaj kantas. Instrumenta akompano kutime estas antaŭe registrita kaj muzikistoj kun instrumentoj ne videblas. Grupoj kies membroj mem ludas la instrumentojn kiuj kreas la popmuzikan sonon, kutime ne estas titolitaj "boy band".
Nomo
La termino ekuziĝis nur dum la 1990-aj jaroj, kvankam la koncepto kune prezenti belaspektajn, lerte dancantajn kaj kantantajn junajn virojn en popmuzika aranĝo, jam havis unuajn sukcesojn en la 1950-aj kaj 1960-aj jaroj. Unuaj pioniroj de la koncepto estis la en la 1970-aj kaj 1980-aj jaroj sukcesaj muzikgrupoj Bay City Rollers kaj New Kids on the Block; dum tiuj du jardekoj oni tamen kutime uzis la terminon teenie band ("teenie" kiel karesformo de la vorto "teenager" [], juna homo inter la aĝo de 13 kaj 19 jaroj).
Nur post la kreskiĝanta sukceso de pluraj muzikgrupoj de preskaŭ identa koncepto - kiel Take That, East 17, Worlds Apart kaj Caught en the Act (Nederlando) - meze de la 1990-aj jaroj la termino "boy band" respektive "boy group" iĝis internacie uzata.
Ankaŭ en orienta Azio tiaj muzikgrupoj nun furoras - ekzemplo estas la korea formacio Big Bang, BTS, EXO, NTC.
Virina paralelaĵo
Paralele al la komerca sukcesiĝo de muzikgrupoj nomata "boy band" meze de la 1990-aj jaroj, ankaŭ sukcesiĝis laŭ simila koncepto kant- kaj dancgrupoj ekskluzive el belaj junaj knabinoj, kiuj do ricevis la nomon "girl band". Unua internacie sukcesa ekzemplo de tiu speco ekde la jaro 1994 estis la muzikgrupo Spice Girls.
Tadao Kobayashi
Tadao Kobayashi (japane 小林 忠生, n. 7-an de julio 1930) estas japana futbalisto. Li en 1956 membris en la japana nacia teamo de futbalo.
Planetario Eise Eisinga
La Planetario Eise Eisinga estas planetario en Franeker, provinco Frislando, Nederlando, konstruita fare de Eise Eisinga (1744-1828), en sia hejmo kun sonorilgablo (de la jaro 1768), inter 1774 kaj 1781.
Ĝi estas la plej malnova funkcianta planetario en la mondo. La tuta konstruaĵo, uzata kiel muzeo, ankaŭ estas regna monumento kaj estas listigita en la Pinto-100 de la nederlandaj Unesko-monumentoj. Tri el ili situas en Frislando. Ankaŭ la urbodomo kontraŭe al la planetario apartenas al ili. Ankaŭ la tria monumento, la plej granda funkcianta vapordrenilo drenmaŝino Ir. D. F. Wouda apud Lemmer, estas Monda heredaĵo de Unesko.
Klasika Filologio
La Klasika Filologio aŭ Klasikaj Beletroj estas la branĉo de la filologio kiu dediĉas sin al la studo de la klasikaj lingvoj, fundamente de la latino kaj la antikva greka, kaj de la tekstoj verkitaj en ili.
Saint-Priest-sous-Aixe
estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Haute-Vienne, en la administra regiono Nova Akvitanio kaj en la historia kultura regiono Limoĝio. Fine de en la komunumo vivis. Administre la komunumo apartenas al la arondismento Limoĝo kaj al la kantono .
La teritorio havas komunan limon kun.
Muglinov
Muglinov (Muglinau, Muglinów) estas historia municipo troviĝanta sur teritorio de Ostrava en Ĉeĥio. Vivas ĉi tie. Nuntempe ĝi estas parto de urba parto Silezia Ostrava. Devene ĝi apartenis al Teŝina princlando. La unua mencio pri ĝi estas en kunskribo de dekonaĵoj de vroclava episkopujo el la jaro 1305. La nomo estas derivita per sufikso -ov al nomo Muglin, kiu estas germana adapto de devena nomo Mogylno. La vilaĝo estis unue en tenado de teŝinaj dukoj. En la jaro 1440 ĝi fariĝis parto de sileziaostrava senjorujo kaj en 1630 de kunčica senjorujo. En 1714 Muglinov estis denove aligita al senjorujo Silezia Ostrava, en kies ligo ĝi daŭris ĝis la jaro 1848. Provboroj, faritaj en la municipo en duono de la 19-a jarcento, ne estis sukcesaj. Malgraŭ tio eĉ ĉi tie estiĝadis vico de industriaj entreprenoj, ekz. brikfabrikoj kaj entrepreno por produktado de argila varo. Grandan signifon havis ankaŭ minado de bazalto. La industriigon akompanis karakteriza demografia evoluo de Muglinov kaj vigla konstrua vivo. Krom privataj konstruaĵoj ĉi tie estis konstruita ankaŭ minista kolonio por okupitoj de Minejo Ida. En la jaro 1849 Muglinov estis kunigita kun Heřmanice kaj Hrušov, ekde la jaro 1866 nur kun Heřmanice, en la jaro 1890 ĝi denove fariĝis memstara municipo. Parto de Ostrava Muglinov estas ekde la jaro 1941. La municipo estis dum la dua mondmilito liberigita fare de Ruĝa Armeo nokte el la 30-a de aprilo je la 1-a de majo 1945.
Mária Budanovits
Mária Budanovits ([budanoviĉ], laŭ hungarlingve kutima nomordo Budanovits Mária, naskiĝis la en Hungara reĝlando en Szabadka, nuntempa Subotica en Serbio, mortis la  en Budapeŝto) estis hungara operokantisto, (mezosoprano, aldo).
Biografio
Mária Budanovits akiris diplomon en Muzikakademio en Budapeŝto, sed ŝi debutis jam antaŭ la diplomo en la Budapeŝta Ŝtata Operejo en 1914 (Giuseppe Verdi: Il trovatore - Azucena). Ŝi iomete plulernis en Germana Regno helpe de stipendio, en 1915 ŝi aliĝis al trupo de la menciita operejo. Escepte en la jaro 1923 ŝi kantis en la Germana Operejo. Dum jardekoj ŝi estis ĉefa kantisto en la Budapeŝta Operejo. Ŝi finis la kantadon en 1954, poste ŝi instruis la kantadon ekzemple al Mária Mátyás, Júlia Osváth. Ŝi ricevis premiojn en 1951 kaj 1954, krome ŝi estis nomumita eterna membro de la Operejo.
Nándor Wagner
Nándor WAGNER [vagner] estis hungara skulptisto, pentristo. Li naskiĝis la 7-an de oktobro 1922 en Oradea kaj mortis en Moka (Japanujo) la 15-an de novembro 1997.
Kariero
Nándor Wagner apartenis al la hungara minoritato en Rumanio. Li translokiĝis en 1946 en Budapeŝton kaj pristudis skulptoarton kaj pentroarton en Belarta Altlernejo de Budapeŝto inter 1941-1942 kaj 1946-1947. Liaj majstroj estis Zsigmond Kisfaludi Strobl kaj Béni Ferenczy. Li vivis en Hungarujo ĝis falo de la Hungara revolucio de 1956, poste li disidis al Svedujo (1956–71). Li ricevis svedan ŝtatanecon kaj instruis en universitato en Lund, krome li kreis skulptaĵojn. Li eltovis novan metodon pri kreo de skulptaĵoj el senrusta ŝtalo. Li vivis ĝismorte en Japanujo kun japana edzino ekde 1972.
Fernando la 2-a (Portugalio)
Fernando Augusto Francisco António de Saksio-Koburgo kaj Gotao (29-an de oktobro de 1816 - 15-an de decembro de 1885) estis progeedza Reĝo de Portugalio pro sia edziĝo al la Reĝino Maria la 2-a.
Li estis filo de Fernando, Duko de Saksio-Koburgo kaj Gotao kaj de Mária Antónia Koháry de Szitnya kaj Csábrág. Li famiĝis historie kiel O Rei-Artista (la Artista Reĝo); unu lia instruisto estis Eduard Gerhardt.
Laŭ la portugala leĝo, la edzo de la reĝino povus ricevi la titolon de Reĝo nur post la nasko de filo de la geedzoj. Pro tio la unua edzo de la reĝino nome Auguste de Beauharnais, duko de Leuchtenberg, neniam havis tiun titolon. Post la nasko de la estonta Reĝo Petro la 5-a (Portugalio), li estis proklamata Fernando la 2-a de Portugalio.
Kvankam korespondis al Maria kontroli la povon, ambaŭ geedzoj formis bonan teamon kiu permesis al ili solvi la nombrajn problemojn kiuj prezentiĝis dum la regado de Maria. La progeedza reĝo ludis gravan rolon en la politika historio de Portugalio, kaj agadis ofte kiel regento dum la gravedepokoj de sia edzino.
Maria mortiĝis dum nasko de sia 11-a filo en 1853 kaj Fernando ekhavis la regentecon, ĉar la heredonto estis nur 16-jaraĝa. Iom poste Fernando edziĝis al la kantistino de opero Elisa Hendler kun kiu li havis filinon, Alicia. Elisa heredis la plej parton de liaj posedaĵoj post la morto de Fernando en 1885.
Li entombiĝis ĉe Maria la 2-a, sia unua edzino, en la Tombejo de la Braganzoj de la Preĝejo de São Vicente de Fora, Lisbono.
Heubach (Virtembergo)
Heubach estas urbeto en la Distrikto Ostalb kaj en la distriktaro Stutgarto de la federacia lando Baden-Virtembergo de Germanio. Ĝi apartenas al la teritorio de la historia regno Virtembergo kaj nuntempe situas en la randa zono de la metropola regiono Stutgarto. Fine de la urba komunumo havis  loĝantojn.
Situo
Heubach situas rande de la valo de la rivereto Rems kaj piede de la monto Rosenstein, inter la urboj Schwäbisch Gmünd kaj Aalen.
La urba teritorio limas norde kun la urboj Böbingen an der Rems kaj Mögglingen, oriente kun Essingen, sude kun Bartholomä kaj okcidente kun la urbo Schwäbisch Gmünd.
141995 Rossbeyer
141995 Rossbeyer estas asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la de la usona astronomo Marc W. Buie elde la Inter-Amerika Observatorio de Cerro Tololo en Ĉilio.
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de Ross A. Beyer, scienca esploristo ĉe la Ames Research Center de la NASA, kiu servis kiel ano de la geologia teamo de la misio New Horizons al Plutono.
NGC 548
NGC 548 (aliaj indikoj — PGC 5326, UGC 1010, MCG 0-4-141, ZWG 385.134, DRCG 7-56) estas galaksio en konstelacio Baleno.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Levanger
Levanger estas komunumo de Norvegio. Ĝi apartenas al la departemento Trøndelag. Fine de en la komunumo vivis.
Cassano allo Ionio
Cassano allo Ionio estas komunumo de Italio. Ĝi apartenas al la regiono Kalabrio kaj al la provinco Cosenza. Kristanisma patrono de la komunumo estas la sanktulo Blazio, kies religia memortago sekve estas la komunuma festotago.
Castelsilano
Castelsilano estas komunumo de Italio.
Pista Dankó
Pista DANKÓ [piŝta dankO], hungare Dankó Pista, Esperante Stefĉjo Dankó estis hungara komponisto kaj violonisto. (Pista aŭ Stefĉjo estas karesnomo de Stefano.) Pista Dankó naskiĝis la 14-an de junio 1858 en farmo nuntempe apartenanta al Szatymaz. Li mortis la 29-an de marto 1903 en Budapeŝto.
Biografio
Pista Dankó devenis el cigana familio. Lia patro frue mortis, tial li ne plu frekventis lernejon, sed li eklaboris. Baldaŭe li fondis muzikan grupon, poste li edziĝis. En 1890 li vojaĝis al Budapeŝto, kie post 5 jaroj li atingis la unuan lokon en muzika konkurso. Baldaŭe li muzikadis ne nur en la tuta lando, sed ankaŭ en Moskvo. Li frue mortis, dum la funebra ceremonio 500 da violonistoj muzikadis kaj Ferenc Herczeg diris la ĉefparolon.
Historieto
Li sukcese muzikadis en kortumo de la caro. Poste princo metis al lia fingro altvaloran ringon. La ceteraj riĉuloj - vidantaj ĝin - metis ringojn al la ceteraj fingroj. Danko ekkriis: Ho, Dio! Kial Vi donis al mi nur 10 fingrojn?
British Airways
British Airways estas la internacia flugkompanio de Britio. Ĝi estas la plej granda brita flugkompanio laŭ la kvanto de siaj aviadiloj.
Hüde
Hüde estas komunumo en la nordokcidento de Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Diepholz centre de la federacia lando Malsupra Saksio, sude de la urbo Bremeno. Fine de la komunumo havis  loĝantojn. La kompare malgranda komunumo estas parto de la komunumaro Altes Amt Lemförde, administra ligo de pluraj formale sendependaj politikaj komunumoj.
La komunumo troviĝas borde de la lago Dümmer, la dua plej granda lago de la federacia lando.
Trafiko
per individua motora trafiko konektiĝas al la federacia vojo.
Subalterneco (postkoloniismo)
En kritika teorio kaj postkoloniismo, subalterna estas la socia grupo kiu estas socie, politike, kaj geografie ekstere de la hegemonia potencostrukturo de la kolonio kaj de la kolonia metropolo. En priskribado de "historio rakontita de malsupre", la esprimo subalterna venis de la kultura hegemonia verkaro de Antonio Gramsci, kiu identigis la sociajn grupojn kiuj estas ekskluditaj de la establitaj strukturoj de socio por politika reprezentantaro, la rimedojn per kiuj homoj havas voĉon en sia socio.
La esprimoj subalternaj kaj subalternaj studoj eniris la kampon de post-koloniaj studoj tra la verkoj de la Subalternaj Studoj, kolekto de sudaziaj historiistoj kiuj esploris la politik-aktoran rolon de la viroj kaj virinoj kiuj estas la maspopulacio - prefere ol la politikaj roloj de la sociaj kaj ekonomiaj elitoj - en la historio de Sudazio. En la 1970-aj jaroj, la apliko de la termino subalterna komenciĝis indiki la koloniigitajn homojn de la subkontinento de Suda Azio, kaj priskribis novan perspektivon de la historio de imperia kolonio, rakontis pri la perspektivo de la koloniigitaj viro kaj virino, prefere ol de la perspektivoj de la koloniigistoj; tiudirekte, marksismaj historiistoj jam esploris kolonian historion rakontitan de la perspektivo de la proletaro. En la 1980-aj jaroj, la amplekso de enketo de Subalternaj Studoj estis uzita kiel "interveno en Sudazia historiografio".
Kiel metodo de intelekta diskurso, la koncepto subalterna estas problema ĉar ĝi restis eŭrocentra metodo de historia enketo dum studado de la ne-okcidentaj popoloj de Afriko, Azio, kaj la Proksima Oriento. El origino kiel historia esplormodelo por studado de la kolonia travivaĵo de sudaziaj popoloj, la aplikebleco de la teknikoj de subalternaj studoj ŝanĝis modelon de intelekta diskurso en metodon de "forta post-kolonia kritiko". La esprimo "subalterna" estas uzita en la kampoj de historio, antropologio, sociologio, homa geografio, kaj literaturscienco.
Mihály Berrár
Mihály Berrár [mihAj berAr], laŭ hungarlingve kutima nomordo Berrár Mihály estis hungara bestokuracisto, altlerneja instruisto.
Mihály Berrár naskiĝis la en Tiszabura, li mortis la  en Budapeŝto.
Epikuro
Epikuro (341 a. K. ĝis 270 a. K.) (Ἐπίκουρος; Epicurus) estis helena filozofo de Ateno kiu fondis epikurismon, unu el la kvin ĉefaj skoloj de helena filozofio. Laŭ Epikuro, la celo de la vivo estas trankvilo, kiu estas atingita per la evito de doloro kaj la malevito de plezuro.
Por sciiĝi pri la filozofio de Epikuro, vidu la artikolon pri epikurismo.
Epikuro ne edziĝis kaj vivis simple kun siaj studentoj en la Ĝardeno en Ateno. La Ĝardeno, ĝardeno kaj domo kiujn Epikuro aĉetis, fariĝis la centra lernejo de epikurismo de jaroj ek -310 ĝis 529.
Epikuro verkis almenaŭ 42 librojn, sed el lia plumo, oni nur havas parton de du libroj kaj kelkajn leterojn. Kvankam la epikura skolo daŭre disvastiĝis eĉ post lia morto, gajnante multajn anojn, kaj iĝis unu el la plej popularaj filozofiaj disciplinoj en la helenisma mondo kaj precipe en Romio, tamen poste lia famo malkreskis kune kun la disvastiĝo de kristanismo kaj la kolapso de helenisma-romia klera socio tiele ke ĝis la fino de la mezepoko li restis tute ne konata. Pro tio, la majstra verko de epikurismo ne estas fare de Epikuro, sed de la bela poemo fare de Lukrecio, De Rerum Natura (de la jaro 50 a.K.) sed retrovita nur en 1417.
La vivo kaj klerigado de Epikuro
Laŭ la pli komuna opinio, kiun rakontis Diogeno Laertio, Epikuro naskiĝis en Ateno, en la Dimo de Gargettios. Lia patro, Neocles instruis la gramatikon, kaj lia patrino, Ĉerestrate estis magiistino. Epikuro eble edukiĝis en Samoso, ĝi eblas ke li eĉ naskiĝis en la insulo, ĉar lia patro estis atenia koloniano. Li devenis en Ateno por efektivigi sian militan servon kiam li havis ĉirkaŭ 18 jarojn. Post, li foriris kunigi sian patron al Kolopho, en la nordo de Samoso en -323. Li restadis tie de -323 ĝis -321 kaj li aŭdis la lecionojn de Naŭsifano.
Savjolovskaja (stacio de Moskva metroo)
Savjolovskaja (Савёловская, "de (urbo) Savjolovo") estas stacio de la Metroo de Moskvo sur Serpuĥovsko-Timirjazevskaja linio, ĝi situas inter la stacioj ' kaj ' norde de Moskvo.
Interkonektoj
De tie ekzistas transirejo al:
Bercy (pariza metrostacio)
Bercy [bɛʁsi] estas stacio de la Metroo de Parizo sur linioj 6 kaj 14, en la 12-a arondismento de Parizo.
Stacio
La stacio situas ĉe la kruciĝejo de Strato de Bercy kaj Bulvardo de Bercy, kun:
La nomo de la stacio devenas de la strato kaj bulvardo de Bercy.
La stacio estis malfermita la. Ĝi estis konektita kun stacio de la linio 14 je ties malfermo la.
(12082) 1998 FS118
(12082) 1998 FS118 estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la en la kadro de la kampanjo "LINEAR" elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Soldata tombejo (Lada v Podještědí)
Soldata tombejo en Lada v Podještědí (ĉeĥe: Ukrajinský hřbitov na Ladech) estas tombejo en Ĉeĥio, en parto de municipo Jablonné v Podještědí en distrikto Liberec troviĝas ĉe domo n-ro 24 surrande de arbaro proksimume 400 metroj oriente de vilaĝo Lada v Podještědí. Ĝi havas areon 2524 m² kaj ĝi estas protektata kiel nemovebla kultura memorindaĵo de Ĉeĥio.
Historio
La tombejo estis fondita kiel ortodoksa komence de la unua mondmilito en decembro de 1914 kaj ĝi servis al proksima militkaptitejo. Da internitaj soldatoj de diversaj naciecoj mortis ĉi tie pro malbonaj kondiĉoj, vundiĝoj kaj malsanoj pli ol cent, da soldatoj el Ukraina brigado ĉi tie mortis pro tifa infekto kaj pluaj kaŭzoj pli ol dudek.
Benzokaino
Benzokaino estas loka anestezilo ordinare uzata kiel topika kontraŭdolorilo or en la traktado de tusoj. Ĝi estas la ĉefa ingredienco en la ĉie-trovataj anestezaj pomadoj tiaj kiaj la produktoj kontraŭ buŝaj ulceroj. Ĝi estas uzata kiel kontraŭfebrilo, en la traktado de oreldoloro kaj por forigo de orelvakso.
Historio
Eduard Ritsert (1859-1946), farmaciisto kiu praktikis apotekon en Frankfurto ĉe Majno, malkovris en 1888 ke la acetanilido, tiam en la merkato, ne estis kemie pura substanco kaj inventis specialan procezon pri manufakturado de la pura produkto.
San Agustín Etla
San Agustín Etla estas unu el la 570 komunumoj de la meksika subŝtato Oaxaca. La ĉefurbo de la komunumo same nomiĝas San Agustín Etla. La ŝlosilnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 20 084.
Benzokaino
Historio
Dum plenumado de siaj privataj esploroj, en 1890, li preparis la etilan esteron de la p-amino-benzoata acido (poste konata kiel benzokaino), kiun li nomis Anaesthesin pro ĝiaj anestezaj efektoj. Ne nur la benzokaino estis vaste uzata en la tuta mondo en eksteraj kaj internaj terapioj, sed modernaj anstataŭantoj de la kokaino, inter ili la prokaino estis produktitaj surbaze de la elpenso farita de la germana farmacisto.
San Agustín Etla
Geografio
San Agustín Etla apartenas al la distrikto Etla al kiuj apartenas entute 23 komunumoj. Ĝi situas en la regiono Centro (ankaŭ nomata Valles Centrales), kiu estas en la centro de la subŝtato Oaxaca. La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 3243 loĝantojn. El tiuj estis 1534 viroj kaj 1709 virinoj. La komunumo havas surfacon de 81.70 kvadratkilometroj. La meza alteco estas 1700 metroj super la marnivelo.
Lierne
Lierne estas komunumo de Norvegio. Ĝi apartenas al la departemento Trøndelag. Fine de en la komunumo vivis.
San Agustín Etla
Sociogeografio
En la jaro 2000 (laŭ INEGI) en la komunumo vivis 66 indiĝenoj. El tiuj 49 aĝis pli ol 5 jaroj. Entute 49 personoj estis dulingvaj (hispana kaj indiĝena lingvoj).
Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a., (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).
Benzokaino
Historio
En 1925, la usona kuracisto Arno B. Luckhard (1885-1957) proponis la uzadon de la etileno kiel ĝenerala anestezilo. En 1934, alia usona kuracisto Ralph M. Waters (1883-1979) sugestis la uzadon de la ciklopropano kiel ĝenerala anestezilo.
Soldata tombejo (Lada v Podještědí)
Historio
Al rusaj militkaptitoj estis en la jaro 1918 konstruita meze de la tombejo monumento. La ukrainaj soldatoj ĉi tie en la jaro 1921 forironte konstruis granitan monumenton kun figuro de ukraina kantisto kun kobzo, sur kiu estas hakitaj versoj de nacia poeto Taras Ŝevĉenko (1814-1861): "La gloro ne perdiĝos, ĝi iros tra la mondo en rakontoj kaj oni rakontos ĝin ĉie, kio okazis, kie estas la vero kaj kie la maljusto, kaj kiaj infanoj de sia tempo ni propre estis."
Mária Urszinyi
Mária URSZINYI [ursinji] rumania hungara pentristino. Ŝi naskiĝis la 23-an de majo 1949 en Oradea.
Soldata tombejo (Lada v Podještědí)
Post la jaro 1945
La tombejo ne estis konservata kaj ĝ kadukiĝis. La devenaj krucoj estis neniigitaj aŭ perditaj kaj la tomboj surkreskis per surfluga herbo.
Mária Urszinyi
Kariero
Mária Urszinyi akiris diplomon en 1975 en Arta Altlernejo de Kluĵo.
Soldata tombejo (Lada v Podještědí)
Militkaptitejo
La militkaptitejon oni komencis konstrui la 2-a de novembro 1914 norde de stacidomo en Jablonné sur tieaj kampoj.
Estis ĉi tie enloĝigitaj proksimume 4000 militkaptitojj, plejparte rusoj, ĝis fino de la jaro ascendis ilia nombro al 4800. En la jaro 1915 ĉi tien venadis krom la rusoj ankaŭ francoj, serboj, italoj kaj angloj, en jnio ilia nombro ascendis al 12 mil viroj. La militkaptitoj laboris plejparte en agrikltro aŭ en arbaro.
Post fermo de Brestlitovska paco la 4-an de marto 1918 la militkasptitaj soldatoj estis ŝanĝitaj je axstraj soldatoj en la rusa militkapto, ili povis libere oviĝi tra la urbo kaj post la 28-a de oktobro 1918 ili iom post iom revenis hejmen.
Hospitalo por la aŭstraj soldato estis en la militkaptiteo establita fine de la jaro 1917. Post ĝia plilarĝiĝo en junio de 1918 ĉi tie estis flegitaj proksimume 600 soldatoj. La 25-an de junio 1918 ĉi tien alveturis unu el lastaj transportoj de vunditoj kaj malsanuloj el itala batalejo ĉe Trento. Post malplenigo de la militkaptitejo la hospitalo prenis iom post iom dek barakoj, fine de la jaro 1918 ĝi estis nuligita.
La 30-a de majo 1919 estis en la militkaptitejon transŝovitaj 4700 soldatoj kaj oficiroj el Ukraina brigado, kiu estis cedanta al ĉeĥoslovaka teritorio antaŭ ĉirkaŭigo fare de poloj en galicia regiono. En Ĉeĥoslovakio la soldatoj estis armitaj kaj internigitaj en la militkaptitejojn en Josefov kaj en Jablonné kaj ili havis kiel gastoj liberecon de movo. Kelkaj el ili estis malsanaj pro tifo, sed disvastigon de la malsano oni sukcesis haltigi - mortis sole kvin viroj. Nombro de la internigitoj iom post iom plialtiĝis al 6000 personoj. En oktobro de 1921 ĉiuj estis transŝovitaj ĝis fortreso en Josefov, poste la militkaptitejo estis nuligita, la barakoj dismuntitaj kaj la ligno vendita.
Benzokaino
Agado-mekanismo
La doloro estas kaŭata de stimulo sur la liberaj nervaj finaĵoj. Kiam la nervaj finaĵoj estas stimulitaj, natrio eniras en la neŭronon, kaŭzante malpolarigon de la nervo kaj konsekvenca ekigo de ia potenca ago. La potenca ago disvastiĝas tra la nervoj ĝis la centra nerva sistemo, kiu interpretas tiajn stimulojn kiel doloro. La benzokaino agas kiel inhibanto de la tensio-dependaj natriaj kanaloj sur la neŭronaj membranoj, haltigante la disvastigon de la potenca ago.
Kunrilataj kemiaĵoj
<Gallery> Kokain_-_Cocaine.svg| Kokaino Procaine.svg| Prokaino lidocaine.svg| Lidokaino Morphin_-_Morphine.svg| Morfino </Gallery>
Saint-Yrieix-sous-Aixe
- jen france, prononco [], okcitane Sent Iriès d'Aissa - estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Haute-Vienne, en la administra regiono Nova Akvitanio kaj en la historia kultura regiono Limoĝio. Fine de en la komunumo vivis. Administre la komunumo apartenas al la arondismento Limoĝo kaj al la kantono .
La teritorio havas komunan limon kun.
Westlife
Westlife (angle, prononco "ŭestlajf"] estas irlanda muzikgrupo de kvar (ĝis la jaro 2004 kvin) junaj viroj. La grupo, kiu konsideriĝas en la popmuzika komerca kategorio "boy band", formiĝis en somero 1998: tiam la kvar sursceneje kantantaj kaj dancantaj membroj estis 19-jaraj (Nicky Byrne kaj Shane Filan) respektive 18-jaraj (Mark Feehily, Kian Egan kaj Brian McFadden). Kun baladoformaj popmuzikaj kantoj kaj reputacio de aparte bonkondutaj knaboj, la grupanoj de Westlife aparte en sia hejmlando, la Respubliko Irlando, kaj en Britio rapide iĝis tre sukcesa muzikgrupo. Tutmonde ĝis la fino de la jaro 2009 vendiĝis pli ol 43 milionoj da kompaktdiskoj kun muzikaĵoj de la grupo. En 1999 la konata irlanda kantisto Ronan Keating akompanis la grupan sukcesiĝon kiel kun-manaĝero.
Lordo-Urbestro de Londono
La Lordo-Urbestro de Londono (anglalingve Lord Mayor of London) estas la urbestro de la urbocentra kvartalo City en Londono, kaj plie estras la Korporacion de Londono. La Lordo-Urbestron oni ne konfuzu kun la urbestro de Londono: la unua estas oficisto nur en la kvartalo City, dum la urbestro administras la multe pli vastan areon de la Granda Londono. Ene de la kvartalo City, la Lordo-Urbestro ĝuas privilegiojn kaj variajn, specialajn rajtojn.
La Lordo-Urbestro estas balotata ĉiujare je la fino de septembro aŭ je la komenco de oktobro, kaj li enoficiĝas en novembro. Dum la tago, kiu sekvas lian enoficiĝon, la Lordo-Urbestro, akompanate de procesio, trairas la urbon ĝis Westminster por ĵuri fidelecon al la brita monarko, en ĉeesto de la juĝistoj de la Alta Korto de Anglio kaj Kimrio.
NGC 549
NGC 549 (aliaj indikoj — PGC 5243, ESO 296-22) estas galaksio en konstelacio Skulptisto.
Lordo-Urbestro de Londono
La rolo de la Lordo-Urbestro estas pli ceremonia kaj socia ol politika, kvankam li ja vojaĝas eksterlanden por disvolvi la ekonomion de Londono. La nuna Lordo-Urbestro estas s-ro Alan Yarrow.
NGC 549
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Klever Reichswald
Pejzaĝo kaj arbaro
La Reichswald etendiĝas sur la Malsuprorejna Montetoĉeno, kiun glaciaro altenŝovis en la glaciepoko. La altaĵoj de ĉi tiu montetoĉeno klare elstaras el la plata Rejnebenaĵo. 31 el ĉi tiuj altaĵoj atingas altojn de pli ol 50 metroj. La plej alta estas per 95 metroj la monteto Rupenberg ĉe la orienta limo de Reichswald. Arbaro Reichswald estas kohera miksarbaro, kiun plejparte regas eŭropaj fagoj. Sur kelkaj areon ankaŭ superregas tigfoliaj kaj tigfruktaj kverkoj. Sur kelkaj areoj ankaŭ staras kulturitaj koniferaj arbaretoj.
En la okcidento la Imperia Arbaro je Kleve transiras en arbaraj regionoj de la nederlanda provinco Gelderlando. Tiuj ĉi etendiĝas preskaŭ kohere trans la komunumaj teritorioj de Milsbeek, Mook en Middelaar, Berg en Dal kaj Heumen ĝis Nimego.
Ancy-sur-Moselle (stacidomo)
Ancy-sur-Moselle estas franca stacidomo sur linio -, situanta en  Ancy-sur-Moselle, en departemento Moselle, regiono Grand Est.
Ĝi situas ĉe kilometra punkto (PK) de linio Lérouville - Metz-Ville (089000).
Kata Huszárik
Kata Huszárik [husArik], laŭ hungarlingve kutima nomordo Huszárik Kata estas hungara aktoro, voĉoaktoro, prezentisto. Ŝiaj personaj nomvariantoj estis Katalin kaj Kati, ŝiaj gepatroj estis Anna Nagy (aktoro) kaj Zoltán Huszárik.
Kata Huszárik naskiĝis la  en Budapeŝto.
Biografio
Kata Huszárik maturiĝis en gimnazio en sia naskiĝurbo, poste ŝi akiris aktoran diplomon en Altlernejo pri Teatro kaj Filmo en 1994. Ŝia ĉefinstruistoj estis Gábor Zsámbéki. Ŝi komencis sian aktoran karieron en Teatro Katona József (1995-2001), pli poste en Teatro Szigligeti (Szolnok) (2001–2012). Baldaŭe ŝi malofte ludis en teatroj, sed pli ofte ŝi estis prezentisto en pluraj televizioj. Ŝi ricevis premiojn inter 2003-2017. Ŝi edziniĝis kaj naskis filon en 2005.
Castiglione Cosentino
Castiglione Cosentino estas komunumo de Italio.
NGC 550
NGC 550 (aliaj indikoj — PGC 5374, UGC 1021, MCG 0-4-146, ZWG 385.139) estas galaksio en konstelacio Baleno.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Rusa lingvo
La rusa lingvo (ру́сский язы́к) estas orientslava lingvo, nacia lingvo de rusoj. Ĝi estas la plej vaste parolata slava lingvo, la oka denaske plej parolata lingvo en la mondo (ĉ. 160 mln. parolantoj) kaj la kvina laŭ la tuta lingvanaro (ĉ. 260 mln. parolantoj). En 2013 ĝi iĝis la dua laŭ uzado en Interreto. Rusa lingvo estas unu el la oficialaj lingvoj de Unuiĝintaj Nacioj kaj estas vaste uzata kiel helplingvo en internaciaj rilatoj.
La rusa lingvo estas precipe parolata en Rusio kaj en la aliaj landoj de eks-Sovetunio kaj estis vaste instruata en la lernejoj de ĉiuj landoj de Varsovia Pakto. En multaj lokoj, ene de Rusio (ekzemple en multlingva Dagestano) kaj ankaŭ ekster ĝi, rusa lingvo servas kiel interpopola komunikilo. Ĝi plu estas la dua lingvo por kelkdek milionoj da parolantoj, kvankam tiu kvanto malgrandiĝis post disfalo de Sovetunio. En la sovetia periodo post la Dua mondmilito la rusa lingvo estis forte altrudata malfavorigante lokajn naciajn lingvojn. Kvankam la plejmulto el la sendependaj landoj de la eks-Sovetio nun favoras siajn lingvojn, la rusa restas vaste parolata tie kaj estas uzata por komunikado inter tiuj landoj.
Rusa lingvo uzas cirilan alfabeton. En 1918 soveta registaro plisimpligis ĝian alfabeton; oni forigis kelkajn literojn, ŝanĝis la regulojn pri uzado de la "malmola signo" (ъ), antaŭe tre ofta litero, igante ĝin unu el la malplej oftaj. Tiu ortografia reformo estis proponita ankoraŭ antaŭ la revolucio, sed bolŝevikoj rapidigis ĝian akcepton. Laŭ oficiala politiko de rusigo meze de la 20-a jarcento tre multaj lingvoj de Sovetunio ekuzis cirilan alfabeton kaj akceptis multajn vortojn (precipe neologismojn) en la rusa.
Geografio
Kiel rezulto de lingva politiko de Rusia Imperio, Sovetunio kaj Rusia Federacio la rusa fariĝis mondlingvo (unu el la plej popularaj en la mondo). Ĝi estas parolata kaj havas oficialan statuson en multaj lokoj de estinta Sovetunio.
Rusa lingvo estas tutŝtate oficiala en
Ĝi ankaŭ estas oficiala lingvo de ŝtataj organoj en
Krome, en multaj landoj kaj regionoj rusa lingvo havas oficialajn funkciojn.
Rusa lingvo estas sola tutŝtata oficiala lingvo de Rusio (laŭ Konstitucio de Rusio, artikolo 68).
Geografia distribuado
La rusa estas parolata ĉefe en Rusio, Belorusio, Ukrainio, Kazaĥio, Kirgizio kaj, je pli malgranda skalo, en la aliaj landoj kiuj konstituis la Sovetunion kaj en Mongolio. Ĝis 1917, ĝi estis la nura oficiala lingvo de la Rusa Imperio. Ekde la soveta periodo, ties situacio ege fluktuis antaŭ la lingvoj de la aliaj etnoj. Kvankam ĉiu el la sovetaj respublikoj havis sian propan oficialan lingvon, la supera prestiĝo estis rezervita por la rusa. Post la dissolvo de Sovetunio en 1991, la ĵus sendependaj novaj landoj promociis siajn indiĝenajn lingvojn. Tio helpis la malpliigon de la kono de la rusa ĉe kelkaj iamsovetaj landoj, kvankam ĝi restas kiel grava lingvo por politikaj kaj ekonomiaj interŝanĝoj en la mondoregiono.
En Latvio ĝia oficiala agnosko kaj ĝia jura laŭleĝeco en la eduksistemo estis temo de grava debato en lando kie pli ol unu triono de la loĝantaro parolas ruse, ĉefe inter tiuj kiuj migris el la Rusia Soveta Federacia Socialisma Respubliko, Belorusa Soveta Socialisma Respubliko kaj Ukraina Soveta Socialisma Respubliko post la okupacio de Latvio fare de Sovetunio. Simile, en Estonio la enmigrintoj de la soveta epoko kaj ties posteuloj konstituas proksimume la kvaran parton de la nuntempa loĝantaro. En Litovio, multe pli malgranda populacio rusparolanta estis asimilita post la sendependigo kaj aktuale ĝi estas malpli ol dekono de la totala loĝantaro de la lando. Tamen, diference de la najbaraj baltaj landoj, la rusparolanta minoritato kaj aliaj rusparolantaj litovoj havas sekuran la rajton al la instruado de la rusa lingvo en la lando.
En la 20-a jarcento, la rusa estis instruata ofte en la komunistaj landoj de la iama Varsovia Traktato kaj en aliaj satelitaj landoj, kiel en Pollando, Bulgario, Ĉeĥoslovakio ktp. Tamen la pli junaj generacioj jam ne plu regas la rusan lingvon, ĉar ĝi jam ne plu estas deviga en la eduksistemo. Dume la plej maljunaj tavoloj de la tieaj loĝantaroj ankoraŭ povis kompreni aŭ paroli la rusan en multaj eks-komunistaj landoj komence de la 21-a jarcento.
En Finnlando la rusa estas parolata de rusparolanta minoritato loĝanta delonge en la lando kaj estas tre etenda en loĝlokoj proksimaj al la landlimo kun Rusio, kiu fakte ege moviĝis pro historiaj kaj militaj tialoj laŭlonge de la lasta jarcento. Simile oni parolas ankaŭ la finnan en la rusa flanko de la landlimo.
En Israelo vivas ĉirkaŭ 750 000 judaj enmigrintoj de la iama Sovetunio kaj la israela gazetaro ofte realigas publikaĵojn en rusa, kiu fakte estas unu el la plej parolataj lingvoj en la lando. Ankaŭ en Nordameriko kaj Okcidenta Eŭropo, estas centoj da miloj de personoj rusparolantaj. Ĝenerale, la posteuloj de rusaj elmigrantoj perdas la rusan antaŭ la kvara generacio. La rusparolantaj komunumoj en Okcidenta Eŭropo totale enhavas proksimume 3 milionojn de personoj. Iame la posteuloj de rusaj elmigrantoj tendencis perdi la rusan en la tria generacio. En la aktualo pro la facileco veturi kaj de la aliro al ruslingvaj televidaj kanaloj kaj retejoj, estas tre probable, ke la rusa restas pli da tempo ol antaŭe en pluaj generacioj.
Uzado en internaciaj rilatoj
Rusa lingvo estas uzata en multaj plej influantaj tutmondaj organizaĵoj. Ĝi estas unu el la 6 oficialaj lingvoj de Unuiĝintaj Nacioj kaj ĝiaj fakaj organizaĵoj (Unesko, Internacia Atomenergia Organizo, Monda Organizaĵo pri Sano, Internacia Civila Aviada Organizo, Monda Organizaĵo de Intelekta Propraĵo, Internacia Telekomunika Unio, Monda Organizaĵo pri Meteologio, Organizaĵo pri Nutrado kaj Agrikulturo).
La rusa estas ankaŭ oficiala lingvo en jenaj organzaĵoj: kaj multaj aliaj.
Dialektoj
Malgraŭ tre vasta disvastiĝo, la rusa lingvo estas mirinde unueca de la dialektologia vidpunkto. Inter la kaŭzoj de tia unueco estas iam tre grandaj migradoj de homoj trans la lando kaj la rolo de skriba kaj prononca normo, popularigitaj per tutlanda radio kaj, pli poste, televido.
Oni distingas du dialektajn grupojn: la nordan kaj la sudan, zono de Moskvo estas en teritorio de mezaj dialektoj, kiuj enhavas trajtojn kaj de la sudaj, kaj de la nordaj dialektoj.
Por la nordaj dialektoj estas karakterizaj: ka.
Por la sudaj dialektoj estas karakterizaj: ka.
Lokaj variantoj
La rusa, kiel aliaj grandaj lingvoj de la mondo, havas siajn parolajn variantojn (nefiksitajn oficiale kaj ankoraŭ eĉ tre malmulte esploritaj de lingvistoj) ekster Rusia Federacio – en Baltio, Belorusio, Ukrainio, Moldavio, ŝtatoj de Kaŭkazo kaj Meza Oriento. En sudorienta Eŭropo pro proksima parenceco de la ukraina kaj la belorusa lingvoj okazas tre forta intermiksado de la parolo kaj estiĝas dialektaj formoj de rusa-ukraina surĵik kaj rusa-belorusa trasjanka. Ekzemple, sur teritorio de Kirgizio rusa parolo estas sufiĉe konservativa (kaj ĝis antaŭ nelonge konservis formon de 30-aj jaroj de la 20-a jarcento). Ankaŭ en Uzbekio ĝi estas konservativa kaj konservas multajn malnovajn formojn (eĉ en parolo de ruslingvaj reprezentantoj de aliaj nacioj – tataroj, koreoj, armenoj), kio estas ofte karaktera por "insuloj" de lingva komunumo en neparenca (tiuokaze – en neslava) lingva ĉirkaŭo. La rusa parolo ankaŭ en Kazaĥio ne vidigas spurojn de influo de la kazaĥa lingvo, tamen ĝi similas kelkajn dialektojn de Siberio. Siajn lingvistikajn specialecojn havas parolo de rusa elmigrinta diasporo (de diversaj generacioj) en malproksima eksterlando.
Rusa lingvo en Rusio
Rusa lingvo estas plej populara lingvo en Rusio kaj sola tutŝtata oficiala lingvo. Laŭ tutrusia popolnombrado de 2010 rusan lingvon en Rusio scias 137 494 893 loĝantoj (99,41 % de tuta respondintaro).
Rusa lingvo estas nepra studobjekto en ĉiuj rusiaj mezlernejoj.
Lingva politiko de Rusio povas esti konsiderata kiel rusigo (perforta altrudado de rusa lingvo al ne-rusaj popoloj). Multaj aliaj etnaj lingvoj de Rusio estas endarĝeraj aŭ formortantaj aŭ mortintaj.
En Moskvo situas Instituto de rusa lingvo je nomo de Vinogradov — scienca organizaĵo reguliganta kaj kontrolanta kaj esploranta rusan lingvon. Pri problemoj de instruado de rusa lingvo kiel fremda okupiĝas speciala altlernejo — Instituto de rusa lingvo je nomo de Puŝkin (ruslingve).
ekfunkciis oficiala "listo de gramatiklibroj, vortaroj, konsultlibroj enhavantaj normojn de nuntempa rusa literatura lingvo dum ĝia uzado kiel ŝtata lingvo de Rusia Federacio". Al la listo apartenas 4 libroj eldonitaj en 2008 :
Pri tiu novaĵo informis multaj amaskomulikiloj atentiginte ke la novaj vortaroj permesis uzadon de formoj kaj akcentoj antaŭe konsideritaj kiel eraraj. Multaj rusparolantoj kontraŭis tion opiniante ke tia amasa ŝanĝado en rusa lingvo kaŭzas danĝerecon por pura lingvo; aliaj ne vidas tutan aliformiĝon de lingvo ĉar proponitaj normoj estas delonge uzataj dum rusa parolado. Multaj lingvosciencistoj kritikas ankaŭ elektadon de libroj por la listo: tien trafis hazardaj libroj ĉar oni sukcesis proponi ilin antaŭ aliaj sed ne trafis plej aŭtoritataj kaj plej grandaj.
Ĉefa konsulta ŝtatorgano estas Konsilio pri rusa lingvo ĉe Prezidanto de Rusio (ruse: Сове́т по ру́сскому языку́ при Президе́нте Росси́йской Федера́ции) fondita en junio de 2014 laŭ ordono de prezidanto Vladimir Putin kaj celanta kunordigi ŝtatan politikon pri subteno de rusa lingvo.
En 2007 estraro de Rusio kreis fonduson "Russkij Mir" ("Rusa mondo", ruse: Русский мир) por ekspansio de rusa lingvo en mondo. La organizaĵo celas popularigi rusan lingvon en mondo kaj subteni programojn pri lernado de rusa lingvo en Rusio kaj eksterlande.
Per ordono de prezidanto de Rusio n-ro 1488 la jaro 2007 estis deklarita Jaro de rusa lingvo, enkadre de ĝi okazis kultura-klerigaj kaj sciencaj kaj edukaj aranĝoj direktitaj por popularigo de rusa lingvo kaj literaturo kaj por subteno de programoj de ilia lernado en Rusio kaj eksterlande.
Historio
Statuso de la rusa kiel ŝtata lingvo estis fiksita en ĉefa ŝtata leĝaro de Rusia imperio. Lenin kontraŭstaris al establado de nepra nura ŝtata lingvo en la komenco de la soveta epoko. Tial en Sovetunio la rusa akiris statuson de oficiala lingvo kaj lingvo de internacia komunikado nur laŭ la leĝo "Pri lingvoj de popoloj de USSR" de la 24-a de aprilo 1990. En 1991 la rusa lingvo estis deklarita kiel ŝtata lingvo de Rusia Sovetia Federacia Socialisma Respubliko, en 1995 – ankaŭ de Belorusio -, sed ne de la tuta Sovetunio.
Ĝis la 1991-a jaro la rusa lingvo estis la lingvo de internacia komunikado en Sovetunio, fakte plenumante funkciojn de ŝtata lingvo. Ĝi plu estas uzata en la landoj, kiuj pli frue konsistigis Sovetunion, kiel la gepatra lingvo por parto de la loĝantaro kaj kiel lingvo de internacia komunikado. En lokoj de kompakta loĝado de elmigrantaro el la landoj de la eksa Sovetunio (Israelo, Germanio, Kanada, Usono k.a.) estas aperigataj ruslingvaj periodaĵoj, funkcias radistacioj kaj televidkanaloj, malfermiĝas ruslingvaj lernejoj, kie estas aktive instruata la rusa lingvo. En Israelo la rusa lingvo estas lernata en superaj klasoj de kelkaj mezlernejoj kiel la dua fremda lingvo. En la ŝtatoj de Orienta Eŭropo ĝis la fino de la 80-aj jaroj de la 20-a jarcento la rusa lingvo estis la ĉefa fremda lingvo en lernejoj.
Laŭ informoj, publikigitaj en la revuo "Language Monthly" (n-ro 3, 1997), ĉirkaŭ 300 milionoj da homoj tra la tuta mondo posedas la rusan lingvon (la 5-a loko laŭ disvastiĝeco), el kiuj 160 milionoj opinias ĝin sia gepatra lingvo (la 7-a loko en la mondo).
Reformo de ortografio estis proponita komence de la 21-a jarcento, tamen ĝi ne estis realigita pro forta kontraŭstaro de verkistoj kaj publiko. La celo de la proponita reformo estis simpligo kaj reguligo de transskribo de pruntitaj vortoj (i. a. francdevenaj kiel парашют) kaj de punktuacio.
Leksiko kaj morfologio
La rusa estas lingvo de sinteza tipo, por ĝi estas karaktera evoluinta sistemo de fleksioj kaj prefiksoj. Ekzistas kategorioj de genro, kazo kaj nombro.
Morfologio de la rusa estas tre simpligita kompare kun praslava. Al la nuna tempo la rusa lingvo fakte perdis duecan nombron, malnovan formon de vokativo. En sistemo de verbaj formoj malaperis tiuj tempoformoj, kiel imperfekto, pluskvaperfekto, aoristo kaj supino.
En la nuntempa rusa lingvo ekzistas multe da leksikaj elprenaĵoj el la Slavono, parto de kiuj kunestas kun respondaj propraj rusaj vortoj, diferencaj de la slavonaj laŭ signifo aŭ stilo. El la Slavono en la rusan literaturan lingvon estis prunteprenitaj kaj apartaj morfemoj, kaj eĉ apartaj gramatikaj formoj – ekzemple, adverbaj participoj aŭ verbaj formoj. En sia vortprovizo nuntempa rusa lingvo havas kelkajn specifajn punktojn de krucado kun sudslavaj (kiel ankaŭ la Slavono) lingvoj, kio diferencigas ĝin de la ukraina kaj la belorusa lingvoj, kun kiuj ĝi troviĝas en la sama grupo (dum la formiĝo de leksika normo de la literaturaj ukraina kaj la belorusa lingvoj influo de la Slavono estis minimuma, sed estis tre forta influo de la pola lingvo). Kvankam laŭ la centvortaj listoj de Swadesh de la baza vortprovizo la rusa estas multe pli proksima al la ukraina kaj la belorusa (respektive 86% kaj 92% da komunaj vortoj), ol al la sudslava bulgara (74%). Komuna por la bulgara kaj la rusa lingvoj leksiko en publicista teksto estas iom pli alta, ol tiu indiko, kaj atingas 80%. Analizante tiun efekton, oni konsideru, ke ne nur la rusa prunteprenis multajn vortojn el la slavona lingvo, sed ankaŭ la bulgara – el la rusa (en 19-20 jc.).
Siavice, ne estas malmultaj antikvaj elprenaĵoj el la rusa en lingvoj finn-ugraj (ekzemple, en la finna, la karela, la mordva k.a.). Vico da rusaj vortoj (inkluzive prunteprenitajn laŭ deveno) iĝis internaciaĵoj, prenitaj jam el la rusa de multaj lingvoj de la mondo.
Fonetiko kaj fonologio
En neakcentitaj silaboj rusaj vokaloj estas reduktataj, kio kune kun influo de ĉirkaŭantaj konsonantoj rezultigas aperon de alofonoj. En la rusa lingvo spekteblas granda diverseco de silabaj tipoj, inkluzive V, KV, VK, KVK, VKK, KKV, KKVK, KKKV, KKKVK, KKKVKK kaj en kelkaj vortoj - eĉ tiajn maloftajn tipojn, kiel KKVKKKK.
Strukturo de propozicio
Danke al tre evoluinta sistemo de fleksioj la ordo de vortoj en la rusa lingvo ne estas fiksita kaj povas grave varii.
Rusdevenaj vortoj en Esperanto
серп → serpo
непременно → nepre
кроме → krom
не → ne
-ар → -ar-
-нька → -nj-
Sintakse, André Cherpillod rimarkigis ke la konjugacia skemo estas preskaŭ la sama.
Tago de la rusa lingvo
Tago de la rusa lingvo (ruse: День русского языка) aŭ Puŝkin-festo (Puŝkin-tago) en Rusio (ruse: Пушкинский день России) estas internacia festo dediĉita al la rusa lingvo kaj festata ĉiujare la 6-an de junio en naskiĝtago de tre fama ruslingva poeto Aleksandr Puŝkin.
Jen kelkaj vortoj por ne-ruslingvanoj kiel gustumaĵo:
Malvik
Malvik estas komunumo de Norvegio. Ĝi apartenas al la departemento Trøndelag. Fine de en la komunumo vivis. La administra centro de la komunumo situas en la loĝloko Hommelvik.
Ruedo Ibérico
Éditions Ruedo ibérico (ERi) (signife taŭrludeja scenejo) estis eldonejo fondita en 1961 en Parizo, Francio, fare de kvin rifuĝintoj el Hispanio post la Enlanda Milito kiuj intencis konstraŭstari la frankismon per eldonado de libroj (malpermesitaj en Hispanio) kiuj montris alternativajn tezojn al la oficialaj de la reĝimo frankisma kaj kiuj poste estis kontraŭleĝe enmetitaj en Hispanion. Estis direktorita de José Martínez Guerricabeitia kaj eldonis tiajn 150 librojn inter 1966 kaj 1977. Estas faksimila versio el la libroj ciferigita.