cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
OpenType
Historio
La dosierformon OpenType kreis Mikrosofto kaj Adobe, specife por anstataŭi la antaŭajn formojn TrueType kaj PostScript Type 1. La formon TrueType disvolvis Apple Computer kiu poste ĝin licencis al Mikrosofto; la formon PostScript disvolvis Adobe. Pro bezono por pli esprimriĉa tipara formo por ebligi altkvalitan tipografion kaj la kompeksaĵojn de multaj el la skribsistemoj de la mondo (ekz. la araba kaj la japana), la firmaoj kunlabore kombinis la fundamentajn teknologiojn de la ambaŭ formoj kaj krome aldonis novajn eblojn por fronti eventualajn limigojn.
(Baldaŭ aperos multe pli da informoj, kun ilustraĵoj, referencoj, ligiloj, ktp.)
Malacky
Malacky, hungare Malacka, germane Malatzka estas urbo en Slovakio. La nomo devenas el la hungara, signifante porkido, iam estis tie porkejo.
Situo
Malacky situas sur ebenaĵo, laŭ ĉefvojo kaj fervojo Brno-Bratislavo.
Historio
La unua mencio devenis el 1206. Iom poste ĝi apartenis al fortikaĵo de Detrekő. Familio Balassa (balaŝa) konstruis burgon-ĉaskastelon, apude komunumo formiĝis, kiu iĝis kampurbo en 1573. La paroĥo kaj lernejo ekfunkciis en 1596, iom poste ankaŭ la preĝejo. En la 17-a j.c. familiaro Balassa formortis, sekvis familio Pálffy (pAlfi), kiuj havis ĝin dum 300 jaroj. En 1652 klostro konstruiĝis kaj en la sekva jaro aldoniĝis ankaŭ preĝejo. Poŝta vojo kaj tie stacio inter Bratislavo-Prago ekfunkciis ekde 1771. La fervojo atingis la urbeton en 1891.
Kizugaŭa
Kizugaŭa (木津川市 [Kizugaŭa-ŝi], Hepburn: Kizugawa-shi, Kunrej: Kizugawa-si) estas urbo situanta en suda parto de Gubernio Kioto en Japanio.
Malacky
Historio
En 1910 loĝis en la urbeto 5136 da homoj (3849 slovakoj, 631 germanoj kaj 530 hungaroj). Ĝis 1919 la urbo apartenis al Pozsony (reĝa departemento), kie estis distriktejo. Poste ĝi iĝis parto de Ĉeĥoslovakio, ekde 1938 Slovakio. En 1944 same tiel, kiel en Hungario, la judoj, en 1946 la germanoj estis deportitaj. En 2001 plejparte slovakoj loĝis en la urbo.
NGC 4439
NGC 4439 (aliaj indikoj — OCL 884, ESO 131-SC6) estas malfermita stelamaso en konstelacio Suda Kruco.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Ferenc Pozsony
POZSONY Ferenc (poĵonj) estas rumanuja hungara etnografo, universitata profesoro, membro ekstera de Hungara Scienca Akademio (2010) naskita en Zabola la 16-an de aprilo 1955.
Biografio
La mezlernejon Ferenc Pozsony finis en urbo Covasna (1974), li akiris diplomon en 1981 pri la hungara lingvo kaj literaturo en la Universitato Babeş-Bolyai. Samloke li doktoriĝis pri etnologio (1997). En 1976-77 li instruis en sia naskiĝvilaĝo; ekde 1981 en Târgu Secuiesc. Ekde 1990 li iĝis ajunkto en la Univesrsitato Babeş-Bolyai en la fako etnografio, ekde 1998 docento. Li estis gastprofesoro en 1994 en Miskolc, ee 1995 en Debrecen, en 1997 Szeged. Ekde 2002 li estas universitata profesoro.
Fondaĵo Mondo
Fondaĵo Mondo (germane "Stiftung Mondo", subtitolo "Esperanto Bürgerstiftung", t.e. "Civitana Fondaĵo Esperanto") estas esperantista fondaĵo, kiu povas subteni preskaŭ ĉiajn agadojn, kiuj estas komunutilaj laŭ germana imposta juro.
La fondaĵon fondis Martin Schäffer en la jaro 2001. De tiam, ĝi subtenis i.a. diversajn projektojn de evolua kunlaboro pere de Esperanto.
Subfondaĵoj
La fondaĵo ebligas al donacantoj fondi sen grandaj burokratiaj penoj subfondaĵojn, kiuj ĝuas - same kiel la Fondaĵo Mondo mem - impostajn avantaĝojn.
Ekzemploj de tiaj subfondaĵoj estas:
Gregorio la 14-a
Gregorio la 14-a (latine Gregorius Quartus Decimus, naskonome Niccolò Sfondrati) estis papo de la katolika eklezio, elektita en la jaro 1590. Li oficis ĝis sia morto la 16-an de oktobro 1591, dum ekzakte 10 monatoj kaj 12 tagoj. Sume temis pri la 229-a papo.
Cakov (Senice na Hané)
Cakov estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de municipo Senice na Hané en distrikto Olomouc. Ĝi situas proksimume 4,5 km okcidente de Senice na Hané. En la jaro 2011 ĉi tie estis registritaj 94 adresoj. En la jaro ĉi tie daŭre vivis.
Rocca d'Arazzo
estas komunumo de Italio. Ĝi situas en la provinco Asti de la regiono Piemonto. Fine de en la komunumo vivis.
Cakov (Senice na Hané)
Cakov estas ankaŭ nomo de katastra teritorio kun areo 3,8 km².
Rocca d'Arazzo
Najbaras la komunumoj.
Mezőszemere
Mezőszemere [mezOsemere] estas vilaĝo kaj municipo en Hungario, en regiono Norda Hungario, en departemento Heves, en Distrikto Füzesabony.
Geografio
Mezőszemere situas sur ebenaĵo, fine de sakovojo el Egerfarmos. Mezőkövesd troviĝas 10, Eger 25, Heves (urbo) kaj Tiszafüred po 29 km-ojn.
Historio
La loko kune kun templo menciiĝis unue dum la mezepoko. La turkoj en 1552 detruis la vilaĝon. Ĝis 1950 la vilaĝonomo estis Borsodszemere, ĉar ĝi apartenis al departemento Borsod. Vilaĝservoj estas lernejo, infanĝardeno, poŝto.
Famuloj
En Mezőszemere naskiĝis pentristo Imre Bukta.
Marezoko
La marezoko aŭ barakudo (Sphyraena sphyraena) estas aktinopteriga fiŝo el la familio de la Skombredoj (Scombridae). La scienca nomo de la specio estis, por la unua fojo, valide publikigita en 1758 fare de Lineo.
Disvastiĝo kaj vivareo
Tiu specio are troviĝas en moderaj akvoj de la Mediteraneo kaj la Atlantiko.
Daisuke Aono
Daisuke Aono (青野 大介, n. ) estas japana futbalisto.
Li futbalis ĉe Gamba Osaka, Vissel Kobe, Albirex Niigata kaj Ehime FC.
Université Toulouse-I-Capitole
La Université Toulouse-I-Capitole estas unu el tri universitatoj en Tuluzo en sudokcidenta Francio. La universitata prezidanto estas Hugues Kenfack. La universitato fokusiĝas pri la sociaj sciencoj (juro, politika scienco, ekonomiko, administrado ktp.).
Puidoux
Puidoux, svisa komunumo en la Kantono Vaŭdo, ĉ. 14 km oriente de Laŭzano, kaj 8 km nord-okcidente de Vevey, situas en la Vitejo de Lavaux. Ĝia kulmino estas sur la deklivoj de monto Pélerin je alteco de 990 m kaj ĝi etendiĝas ĝis la Lago Lemano.
La komunumo entenas multajn vilaĝojn kaj vilaĝetojn: Treytorrens, le Toleveau, Les Condémines, Vuentron, La Croix, Goay, Publoz, Vers la Chapelle, Lôche, Chez Berthoud, Drugé, Cremières Crêt-Bérard, Moreillon ...
La najbaraj komunumoj estas :
Rive-de-Gier (stacidomo)
Rive-de-Gier estas franca stacidomo sur linio -, situanta en  Rive-de-Gier, en departemento , regiono Aŭvernjo-Rodano-Alpoj.
Temas pri stacidomo de Société nationale des chemins de fer français (SNCF), priservata de trajnoj Aŭvernjo-Rodano-Alpoj.
Ĝi situas ĉe kilometra punkto (PK) de linio Moret-Veneux-les-Sablons - Lyon-Perrache (750000).
Chalberweid
Chalberweid signifas en la alemana lingvo bovidopaŝtejo. Ĝi estas la nomo de la sekvantaj lokoj:
Alfredo Kraus
Alfredo KRAUS TRUJILLO, naskiĝinta la en Las Palmas de Gran Canaria kaj mortinta la  en Madrido (Hispanio), estis hispana kantisto kaj instruisto de kantado. Li estas konsiderata unu el la plej bonaj leĝeraj lirikaj tenoroj.
Kraus, filo de aŭstro kaj hispanino, aktivis precipe de 1956 ĝis sia morto. En siaj lastaj jaroj li okupiĝis precipe pri instruado de junaj talentuloj kaj instruis ekzemple al la tenoroj Aquiles Machado (venezuelano), Giuseppe Filianoti (italo) kaj Mario Frangoulis (greko). Li ricevis multajn altajn distingojn.
Vyskytná nad Jihlavou
Vyskytná nad Jihlavou (ĝis la jaro 1947 Německá Vyskytná, Deutsch Gießhübel) estas municipo en Ĉeĥio, en distrikto Jihlava, regiono Vysočina. En la jaro vivis ĉi tie. Sekve de la antaŭa ŝovo de la municipa limo el la mezo de riverfluo de rivero Jihlava al la dekstra bordo de la rivero, la municipo nun troviĝas sur ambaŭ flankoj de historia landa limo de Moravio kaj Bohemio.
Ĝi troviĝas 2,5 km sude de Bílý Kámen kaj 8 km de Větrný Jeníkov, 2 km sudokcidente de Plandry, 7 km okcidente de Jihlava, 2 km norde de Rantířov kaj Rounek, 6 km oriente de Dušejov, 4 km sudoriente de Jiřín kaj 3,5 km de Hlávkov.
Historio
La unua skribmencio pri la municipo devenas el la jaro 1226.
(40315) 1999 LS
(40315) 1999 LS estas marsrenkonta asteroido malkovrita la en la kadro de la astronomia kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la observatorio de la Laboratorio Lincoln en Socorro (Nov-Meksiko, Usono).
Ĝia klinita orbito ekstere tanĝas tiun de Marso. Ĝia marsa MOID estas 0,0874394 AU, tie estas 13,081 milionoj da km.
La Paternal
La Paternal estas kvartalo de Bonaero (Argentino).
Ĝi fondiĝis en 1904.
La futbalteamo Argentinos Juniors estas el ĉi tiu kvartalo.
Ali Daei
Ali Daei (naskiĝis la 21-an de marto 1969) estas eksa irana futbalisto. Li ludis por la nacia teamo de Irano. Li ankaŭ estis la trejnisto de la nacia teamo de Irano.
Ali Daei estas en la dua loko kiel futbalisto kiu faris la plej internaciajn golojn iam ajn - 109 golojn por Irano. La unuan lokon apartenas al Cristiano Ronaldo, kiu aktuale al la komenco de 2023 jam faris 120 internaciajn golojn.
Biografio
Ali Daei naskiĝis en azera regiono de Irano. Ardabil, kaj ludis en la irana teamo Esteghlal Ardabil kiam li estis 19-jara. Li diplomiĝis pri metalurgio ĉe la Teknologia Universitato Sharif.
Li maltrafis la okazon ludi en la japana ligo pro militservo.
Interalie li faris 4 golojn kontraŭ Sud-Koreio kaj 8 golojn kontraŭ la Maldivoj dum la kvalifiko por la Futbala Mondpokalo 1998. Ali Daei ankaŭ estis la unua se temas pri atingi 100 golojn en internaciaj kuntekstoj, kio signifas ke li superis la malnovan rekordon de 84 goloj de la legenda hungara futbalisto Ferenc Puská kaj ankaŭ la legendon brazilan futbaliston Pelé (77 golojn).
Post ludado por pli malgrandaj ligaj teamoj: Taxirani kaj Bank Tejarat, li ludis por Persepolo (Pirouzi). Kiam DSC Arminia Bielefeld prenis sian lokon en la Bundesliga, ili subskribis kontrakton kun Daei kaj lia klubo-kompano Karim Bagheri. Multaj aliaj Persepolis-ludantoj subskribis samtempe por eksterlandaj kluboj.
Referencoj
"Ali Daei - Century of International Appearances". www.rsssf.com.
Ĥersifrono
Ĥersifrono (Χερσίφρων) estis arkitekto je Knossos en Kreto dum la 6-a jarcento a.k. Li estis la konstruiganto de la Templo de Artemiso ĉe Efezo, apud la marbordo de Ionio. Ĉersifrono kaj lia filo Metageneso kune konstruigis tiun konstruaĵon. La Templo estis unu el la sep mirindaĵoj de la antikva mondo.
Plavja
Ne miskomprenu kun Plavna!
Plavja, ukraine Плав'я, ruse Плаве [plave], hungare Zsilip [ĵilip] estas malgranda, ne memestara vilaĝo en Ukrainio, en Transkarpata provinco, en distrikto Svaljava, en municipo de Dusino.
Historio
La historia hungara loknomo estis Plávja, kiu baldaŭe pro la hungariga politiko transformiĝis al Zsilip. Ĝis Traktato de Trianon ĝi apartenis al Hungara reĝlando, poste al Ĉeĥoslovakio. En 1939 la plej orienta regiono de disfalanta Ĉeĥoslovakio deklaris malgrandan sendependan respublikon. Poste Hungario okupis la respublikon kaj tuj aranĝis aŭtonomion, kies apartaĵo estis ankaŭ Plavja/Zsilip. Ekde 1945 ĝi apartenis al Sovetunio, fine ekde 1991 al Ukrainio.
Argentinos Juniors
Asociación Atlética Argentinos Juniors (mallonge AAAJ) estas futbalteamo el La Paternal, Bonaero (Argentino). Ĝi fondiĝis la.
La futbalisto Diego Armando Maradona startis sian karieron en ĉi tiu teamo.
Inocento la 9-a
Inocento la 9-a (latine Innocentius Nonus, naskonome  Giovanni Antonio Facchinetti ) estis papo de la katolika eklezio, elektita en la jaro 1591. Li oficis ĝis sia morto la 30-a de decembro 1591, dum ekzakte 2 monatoj kaj 2 tagoj. Sume temis pri la 230-a papo.
Matematiko
Matematiko (de la greka μαθημα [matema] - scienco, lernado) estas ekzakta logika dedukta scienco, kiu studas aksiomajn abstraktajn strukturojn (laŭ kvanto, formo, aranĝo) uzante logikan formalan lingvon. La specifaj strukturoj de matematiko plejofte originas de natursciencoj, plej multe de fiziko, sed matematikistoj difinas ankaŭ aliajn konceptojn por pure internaj bezonoj de la scienco. Matematiko jam penetris tra la tuta moderna vivo: modeligi precizajn instrumentojn, evoluigi novajn teknologiaĵojn kaj komputilojn, konstrui domojn; eĉ baki kukon bezonas aplikon de nocioj de nombroj, geometrio, mezuro kaj spaco. Matematiko estas iasence la fundamenta scienco.
Jen kelkaj difinaj citaĵoj pri matematiko:
Ekzistas du ĉefaj branĉoj de matematiko: pura kaj aplika. La pura matematiko esploras objektojn nur pro la teoria intereso, dum la aplika matematiko estigas rimedojn kaj teknikojn por solvi specifajn problemojn de sciencoj aŭ por praktike utiligi matematikon, ekz. en inĝenierado kaj ekonomio.
Etimologio
La vorto "matematiko" (greke: μαθηματικά) el la greka [máthēma] signifas lernadon, studadon, sciencon. Jam en la helena-romia antikva epoko ĝi akiris malpli vastan sencon "studo pri matematiko". La adjektiva formo estas μαθηματικός [mathēmatikós], "lernado-rilata", "studema". La vorto μαθηματικὴ τέχνη [mathēmatikḗ tékhnē], latine ars mathematica, signifis la matematikan arton.
Historio
Matematiko estas la plej malnova scienco. Homo probable inventis la nocion nombro same frue kiel li inventis lingvon. Oni lernis nombri objektojn, dividi ilin laŭnombre, multipliki, adicii kaj subtrahi (baza aritmetiko) ekz. ĉasaĵon. Oni lernis mezuri kaj kompari. Necesis baza geometrio por fari ilojn. Monolitikaj monumentoj pruvas la fruan scipovon de geometrio. Oni faris prognozojn pri regulaj ĉielaj naturfenomenoj, por povi semi kaj rikolti ĝustatempe (kalendaroj kaj astronomiaj kalkuloj). Terkulturo kaj konstruado de domoj kaj temploj postulis precizan kalkuladon kaj mezuradon de diversaj kvantoj, longoj, areoj, volumenoj kaj pezoj. Ankaŭ notado de nombroj kaj kalkuloj fariĝis pli kompletaj, interalie por justa impostado kaj komercado.
Religio kaj arto instigis pensi pri kontinueco, simetrio, transformiĝo de proprecoj kaj strukturoj. El tio fontas la emo de matematiko al perfektaj strukturoj.
Evoluo de matematiko estas intime interligita kun la homara evoluo tra la tuta historio. La moderna matematiko baziĝas sur jarmila evoluo, kie jen iu jen iu alia kulturregiono havis gvidan rolon. En la historio de matematiko la helena invento de pruvoj estis revolucia. La scienca revolucio en Eŭropo forte instigis evoluon de matematiko kaj ekde la 1800-jaroj matematiko diskreskadis forte, fariĝante pli kaj pli abstrakta. Fone tamen ĉiam estas praaj konceptoj kiaj spaco, kvanto, strukturo, precizeco. Interludo de matematiko kaj praktikaj bezonoj ĉiam estis forta.
Matematiko kaj aliaj sciencoj
La matematika fiziko estas la scienca kampo kiu okupiĝas pri la intereco inter fiziko kaj matematiko. La Journal of Mathematical Physics difinas ĝin kiel «la aplikado de matematiko al problemoj de la medio de la fiziko kaj la disvolvigo de matematikaj metodoj taŭgaj por tiaj uzoj kaj por la disvolvigo de fizika sciaro.», la teorio de la elasteco, la akustiko, la termodinamiko, la elektro, la magnetismo kaj la aerodinamiko.
Moore-metodo
La Moore-metodo estas instrumetodo pri matematiko nomita de Robert Lee Moore. La instruo ĉefe baziĝas laŭ la elekto de la lernantoj. Anstataŭ uzi lernejajn librojn, la lernantoj ricevas liston pri difinoj kaj teoremoj, kiujn ili devas pravigi aŭ klarigi en kursoĉambro. La ĉimetodaj praktikantoj sentas, ke la metodo vekas en lernanto profundan komprenon de la konstruoj kaj de la fundamentaj rezultoj, kontraŭe nura aŭskulto ne sufiĉus. Aliuloj certigas, ke tiu metodo ne povas koncerni la programtuton kiel faras klasika instruo.
Esperanto kaj matematiko
La unua Matematika terminaro kaj krestomatio de Bricard aperis en 1905, sed ĝin forte influis ia naturisma pensofluo, kaj pluraj vortoj kiel funcio, fracio, binomjo estis poste anstataŭigitaj de aliaj pli lingvokonformaj, kiel funkcio, frakcio, binomo. Posta plurlingva terminaro eldonita en Germanio registris pli uzatan lingvaĵon, kaj havis sintezajn difinojn kaj tradukojn al pluraj lingvoj de la tiama Eŭropa Komunumo. La Matematika vortaro Esperanta-Ĉeĥa-Germana de Werner eldonita de AIS en 1990 enhavis jam 4000 terminojn kaj estis ĝis 2004 la plej aŭtoritata vortaro ĉi-tema (ekzistis ja, sed sen Esperanto, kvinlingva angla-germana- franca-rusa-slovaka matematika terminaro kun 25 000 terminoj!). La tute nova PIV2 (2002) kodigis novajn principojn pri scienca vortfarado, inkluzive la utiligon de sciencaj sufiksoj aŭ pseŭdosufiksoj; kaj ankaŭ REVO (Reta Vortaro) fariĝis intertempe aŭtoritata kaj estas ĉiam ĝisdatigata.
Matematika vortaro kaj oklingva leksikono (2003)
Matematika vortaro kaj oklingva leksikono. Marc Bavant. Dobřichovice: KAVA-PECH, 2003. 231p. ISBN 80-85853-65-5. 21 cm.
Inĝ. Bavant zorge kaj kritike, sed tre respekte pri jam firmiĝinta tradicio, utiligas ĉiujn antaŭajn spertojn, kaj proponas tute novan verkon: matematikan vortaron kaj 8-lingvan leksikonon. La listigo estas klasika laŭ la alfabeta listo en Esperanto: ĉiu vorto havas laŭvican numeron, informon pri la aŭtoro kiu jam registris ĝin, difinon, eventuale rimarkon pri la konstruo de la vorto mem, kaj tujan tradukon en la germanan, anglan, francan kaj rusan. Al la laŭvica numero resendas la terminaroj en la ĉeĥa, hungara, kaj pola, tiel ke se iu volas scii kiel oni diras angle kaj pole iun koncepton pri kiu li konas la hungaran vorton, li serĉas la hungaran vorton kaj trovas numeron: ĉi numero sendas lin al la E-vorto, ĉe kiu li trovas la anglan tradukon, aŭ, eĉ ne pasante tra la Esperanta vorto, sendas lin al la pola terminaro, kie li trovas la polan tradukon. Se enestus nur tio, la vortaro ne multe distingiĝus de pluraj bonaj diverslingvaj terminaroj ekzistantaj ekster la E-mondo. Distingas ĝin tamen la precizeco de la difinoj kaj, por multegaj konceptoj difineblaj tra ekvacioj, la ekvacioj mem, tiel ke la vortaro alprenas la kvalitojn de konciza enciklopedio. En multaj aliaj difinoj aperas ankaŭ helpaj prezentoj de la vorto mem ene de ekzempla frazo, kaj tre interesaj estas la rimarkoj pri la jam ekzistantaj difinoj en aliaj vortaroj, kiuj ofte montras malsamajn nuancojn: tiujn nuancojn Bavant klarigas tre kompetente, ekzemple ĉe kapvortoj dimensio, diskreta, kartezia produto, plursenca funkcio, se citi nur kelkajn. Plurvortan esprimon oni trovas, eble per resendoj, tra ĉiuj unuopaj vortoj, tiel ke ne eblas maltrafi difinon, eĉ se oni aliras ĝin nur tra unu flanko.
La kapvortoj estas pli ol 1300, sed la subkapaj etendas la tuton al pli ol 2000 esprimoj. La aŭtoro intence ellasis ĉiujn terminojn, eĉ la bazajn, pri fakoj marĝenaj al matematiko, kiel statistiko aŭ ludteorio, prave konsiderante, ke por la bazaj terminoj PIV2 sufiĉas, kaj ke eniro en ĉi tiujn flankajn kampojn estus transirinta la difinitan taskon. Aparte utilaj kaj taŭgaj estas la 15 paĝoj de ilustritaj platoj, kie oni tuj havas unurigarde ĉiujn nomojn de la simboloj de logiko, de la operaciantoj en analitiko, de la diferencialaj operatoroj, ktp. Klaregaj bildoj prezentas ĉiujn matematikajn konceptojn renkontatajn en la lerneja studado ĝis la unua jarduo de universitata scienca fako. La malgrandaj sed klaraj litertipoj kaj la ege zorga tipografia aspekto de la simboloj estas atuto ŝuldata al la eldonisto, kiu en 230 paĝoj kuntenas vere grandan verkon, inter la plej bonaj fakaj vortaroj pri matematiko ekzistantaj surmerkate. Fierinde, ke ĝi aparte traktas la Esperantajn terminojn. [mankas fonto de tiu ĉi recenzo]
Péter Huzella
Péter Huzella, laŭ hungarlingve kutima nomordo Huzella Péter estas hungara komponisto, gitaristo, ŝlagrokantisto, instruisto. Péter Huzella naskiĝis la en Budapeŝto.
Biografio
Péter Huzella akiris arkitektan diplomon en konstruteknika altlernejo en Budapeŝto en 1973, poste li laboris 2 jarojn en arkitekta entrepreno. En 1974 li edziĝis, 3 gefiloj naskiĝis inter 1975-1983. Tamen li forte ligiĝis al la muziko, inter 1975 kaj 1995 li apartenis al Kaláka (muzikgrupo), ili prezentis ofte kantojn por hungaraj poetoj. Depost la Kaláka-erao li estas solisto, ofte en teatroj kaj televizioj. Lia televizia serio kun ducent epizodoj estis "Zenegér" por geinfanoj. Li ankaŭ instruas en privata muziklernejo. Li ricevis premiojn ekde 1989, en 2000 kiel membro de Kaláka premion Kossuth.
Márk Molnár
Márk Molnár naskiĝis la  1949 en Pécs.
Yanguas
Yanguas [ĜANgŭas] estas municipo de Hispanio, en la regiono Kastilio kaj Leono, plej norde de la provinco Sorio kaj komarko Tierras Altas (Altaj Teroj) en la nordo de la provinco, fakte lime kun provinco Rioĥo.
Geografio
Ĝia municipa teritorio okupas totalan areon de 54,29 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 113 loĝantojn. Ĝi perdis loĝantojn dum la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj, kiel ja okazis en multaj loĝlokoj de la regiono, fakte perdis 550 loĝantojn el la 1900-aj jaroj.
Ĝi distas 48 km de Sorio, provinca ĉefurbo, 37 de Arnedo, kaj kuŝas borde de la rivero Cidacos. La municipa teritorio enhavas loĝlokojn La Mata, La Vega, Leria, Vellosillo kaj Yanguas.
En ĝia teritorio inklude en la Reto Natura 2000 estas la Loko de Komunuma Intereso konata kiel Riberas del Río Cidacos y afluentes, okupanta 57 hektarojn, nome 1% de la teritorio.​
Historio
La areo apartenis unue al la Regno Kastilio. En Mezepoko okazis reloĝado fine de la 10-a jarcento kun plej certa informo el la 13-a jarcento. Pro reĝaj privilegioj ne pagi pasimpostojn, malbona situacio de agrikulturo kaj malbona rilato kun senjoroj, lokanoj tradicie dediĉis sin al transportado. Tiom fame, ke ili aperis en la 15a ĉapitro de la unua parto de Donkiĥoto de Miguel de Cervantes.
La dekadenco de komerco, la malapero de la brutobreda organizo Mesto, kaj la abandono de la rura medio, ĉefe ekde la 19-a jarcento, okzigis ĝeneralan abandonon. Yanguas dum la Mezepoko estis centro de grava Comunidad de Villa y Tierra Tierra de Yanguas, poste,​ en la Censo de Floridablanca nomita Partio de Yanguas, senjorlando de la markizo de Aguilar.
Aktualo
Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj), forstado kaj transmigra brutobredado (ŝafoj kaj bovoj). Lastatempe funkciado de servoj plej ekgravis, kune kun kultura kaj rura turismo, piedirado tra naturaj lokoj. Inter vidindaĵoj estas la kastelo, arkoj kiel restaĵoj de iama murego, preĝejo de Sankta Laŭrenco kun gotikaj elementoj, urbodomo kaj placo, preĝejo de Sankta Maria, ponto super la rivero Cidacos, Turo de Sankta Mikaelo, muzeo de religia arto kaj blazondomoj.
Hogwarts
La Lernejo Hogvarto pri Magio kaj Sorĉarto (Hogwarts en la angla kaj Porkalo en la esperanta traduko ) estas lernejo de magio por junuloj kun aĝo inter dek unu kaj dek sep jaroj. Ankaŭ estas scenaro de la sep libroj de serio Hari Poter, kreita de J.K. Rowling.
La lernejestro de Hogvarto estis Albus Dumbledore ĝis la sesa libro, kiam li estis murdita de Severus Snape. Post tio, Minerva McGonagall estas la nova lernejestro.
La moto de la lernejo estas "Draco dormiens nunquam titillandus." ("Dormantan drakon neniam tiklu.")
Historio
La deka jarcento estis danĝera tempo por sorĉistinoj kaj sorĉistoj, kiuj estis persekutitaj fare de nesorĉistoj malamikaj al magio. Tial, tiam la lerneja kastelo estis konstruita ie en la malabunde loĝataj Skotaj Altebenaĵoj, kaj kaŝita per multaj ensorĉoj kaj aliaj magiaĵoj de la lernejaj fondintoj Godric Gryffindor, angla prononco laŭ IFA-transskribo [], Rowena Ravenclaw [], Helga Hufflepuff [] kaj Salazar Slytherin [] (la persona nomo estas origine eŭska, "malnova halo", hispane ĝi akcentiĝas je la lasta silabo [] en norda aŭ [] en suda Hispanio), por igi maleble ke nesorĉistoj trairu la teritorion. Ĉar anstataŭ la grandega kaj impona lernejo, ĉiu preterpasanta nesorĉisto nur vidus ruinojn kaj signojn avertante pri danĝero. La kvar "domoj" de la lernejo, internulejoj kaj fakte kvar unuopaj lernejoj en unu historia, gotika kastelo, kies unuopaj lernantoj havas multajn klasojn sendepende de la klasoj de la aliaj "domoj", estas honore nomitaj laŭ la kvar legendaj sorĉistaj fondintoj.
Referencoj
Handlungsorte der Harry-Potter-Romane
Storckensohn
(jen francigite, origine germane kaj alemane Storkensauen - ambaŭ formoj aspektus germanaj, sed la origina finaĵo "-auen" havas la signifon "herbejaro" kaj "-sohn" signifus "filo de", kio komplete ŝanĝus la sencon) estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Haut-Rhin, en la historia kultura regiono Alzaco kaj la nuna administra regiono Grand Est ("Granda Oriento"), kaj administre apartenas al la arondismento Thann-Guebwiller/Gebweiler. Fine de en la komunumo vivis.
NGC 4440
NGC 4440 (aliaj indikoj — UGC 7581, MCG 2-32-67, ZWG 70.99, VCC 1047, PGC 40927) estas galaksio en konstelacio Virgo.
Dormánd
Dormánd [DormAnd] estas vilaĝo en Hungario, en regiono Norda Hungario, en departemento Heves, en Distrikto Füzesabony.
Situo
Dormánd situas sur ebenaĵo, ĉefvojoj kondukas al Debrecen, Jászberény kaj Füzesabony, aŭtoŝoseo M3 Budapeŝto-Miskolc preteriras. Mezőkövesd troviĝas 18, Eger 25 km-ojn.
Historio
Antaŭ la hungaroj sarmatoj kaj avaroj loĝis tie, sed oni trovis tie kupran pioĉon, fine tie estas restaĵo el Remparo de Ĉorso. La unua mencio devenis el 1291. La turkoj detruis la vilaĝon en 1552.
Famuloj
En Dormánd naskiĝis jezuito András Ádány.
(31820) 1999 RT186
(31820) 1999 RT186 estas malgranda malhela troja asteroido de Jupitero, kiu orbitas ĉe la punkto de Lagrange L5 de la sistemo Suno-Jupitero, do ano de la tiel nomata "Troja Tendaro".
Malkovro
Ĝi estis malkovrita la en la kadro de la astronomia kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Koki Habata
Koki Habata (羽畑 公貴, n. ) estas japana futbalisto.
Li futbalis ĉe Gamba Osaka kaj Sagan Tosu.
Černá Hora (Bělá nad Radbuzou)
Černá Hora (Tschernahora) estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de urbo Bělá nad Radbuzou, en distrikto Domažlice. Ĝi troviĝas proksimume 3 km nordoriente de Bělá nad Radbuzou. Estas ĉi tie registritaj 7 adresoj. En la jaro ĉi tie daŭre vivis.
Černá Hora situas en katastra teritorio Černá Hora u Bělé nad Radbuzou kun areo 4,98 km².
Historio
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1407.
UK 1936
La 28-a UK okazis en Vieno, Aŭstrio, en 1936. Ĝi havis 854 partoprenantojn.
Dum ĉi tiu kongreso, ĉe la Esperantomuzeo de Vieno, Kalocsay kaj Waringhien havis la ŝancon kopii nur parton de la enhavo de tri kajeroj verkitaj de Zamenhof en 1881-1882 en Pra-Esperanto. Laŭ Waringhien, ĉiuj tiuj kajeroj estis poste detruitaj de la Nazioj.
Spišský Hrhov
Spišský Hrhov (hungare Görgő germane Gorgau) estas vilaĝo kaj municipo en Slovakio. La historia slovaka loknomo estis Harchov.
Situo
Spišský Hrhov situas laŭ ĉefvojo Poprad-Prešov. Levoča troviĝas je 5 km.
Historio
La loko estis loĝata jam dum la neolitiko. La unuaj mencioj pri la vilaĝo okazis en 1243 laŭ tiama hungara ortografio "Gurgew, Gergew". En 1787 736 vilaĝanoj loĝis en 100 domoj, en 1828 871 vilaĝanoj en 119 domoj. En 1796 la tutlanda geografia libro taksis la vilaĝon unuaklasa (=eminenta). En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Görgő 685 homoj, (slovakoj en majoritato, hungaroj en minoritato). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Szepes (reĝa departemento), al distrikto de Levoča, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio.
Brega
Brega aŭ Marsa Brega (en araba مرسى البريقة transliterumite Marsā al Burayqah), konata ankaŭ kiel Marsa el-Brega, estas havenurbo situa en Libio ĉe la Golfo de Sirto, la plej suda punkto de la Mediteraneo. Ĝi situas en la iama distrikto Ajdabija, kiu en 2007 estis integrigita en la distrikto Al Ŭahat.
Dum la amasprotestoj de 2011, la urbo falis sub kontrolo de la libia opozicio. Registaraj fortoj klopodis rekapti la urbon la 2-an de marto sed ili estis forpelitaj de la opoziciantoj.
Argüelles (metroo de Madrido)
La stacio estis malfermita la kiel finstacio de linio 3.
Sajmirienoj
Sajmirienoj, sajmirioj aŭ sciur-simioj estas la amerikaj simioj de la genro Saimiri. Ili estas la nura genro en la subfamilio Saimirinae (Sajmirienoj). La nomo de la genro Saimiri estas de tupia origino (sai-mirim aŭ gai-mbirin < sai 'simio' kaj mirim 'malgranda'), kaj estis uzata ankaŭ kiel komuna nomo fare de fruaj esploristoj.
Sciur-simioj loĝas en la tropikaj arbaroj de Centra kaj Suda Ameriko en la kanopea tavolaro. Aliaj specioj havas teritoriojn ĉu parapatriajn aŭ alopatriajn en la Amazonio, dum S. oerstedii troviĝas disdistribue en Kostariko kaj Panamo.
La Komuna sciur-simio estas kaptata kiel maskoto kaj por medicina esplorado sed ĝi ne estas minacata. Du specioj de sciur-simioj estas minacataj: nome la Centramerika sciur-simio kaj la Nigra sciur-simio; ili estas listitaj kiel Vundeblaj fare de la Internacia Unio por la Konservo de Naturo.
La Bayamesa
La Bayamesa (Himno de Bayamo) estas la nacia himno de Kubo. Ties melodio kaj vortumado estis komponitaj de Pedro Figueredo (Perucho) kaj la aranĝo por instrumentoj estis farita de la majstro Antonio Luna.
Kantono Romans-sur-Isère-2
La kantono Romans-sur-Isère-2 (france canton de Romans-sur-Isère-2) ĝis la fino de marto 2015 estis franca kantono lokita en la departemento Drôme kaj en la regiono Rodano-Alpoj. Ĝi estis unu el la 16 kantonoj de la arondismento de Valence. Ĝia ĉefurbo estis Romans-sur-Isère.
Komunumoj
Apartenis al la kantono Romans-sur-Isère-2 la jenaj 13 francaj komunumoj :
Ploskij Potik
Ploskij Potik, ukraine Плоский Потік, slovake Potok, hungare Pataktanya [pataktanja] estas malgranda, ne memestara vilaĝeto en Ukrainio, en Transkarpata provinco, en distrikto Svaljava, en municipo de Ploske.
Historio
La unua mencio okazis en 1500. Ĝis Traktato de Trianon Pataktanya apartenis al Hungara reĝlando, poste al Ĉeĥoslovakio. En 1939 la plej orienta regiono de disfalanta Ĉeĥoslovakio deklaris malgrandan sendependan respublikon. Poste Hungario okupis la respublikon kaj tuj aranĝis aŭtonomion, kies apartaĵo estis ankaŭ Ploskij Potik/Pataktanya. Ekde 1945 ĝi apartenis al Sovetunio, fine ekde 1991 al Ukrainio.
Marciono
Marciono aŭ Markiono, (greke: Μαρκίων; Sinopo, 85 ĉ. – Romo, 160) estis kristana herezulo de Romio, kiu fondis markionismon, speco de gnostikismo, kiu floris en la 2-a jarcento kaj forte minacis katolikismon. Ĝi disvastiĝis tra la roman imperion, eĉ travivis la grandajn persekutojn de imperiestroj Valeriano kaj Diokleciano, kaj fine mortis en Sirio laŭ la Eŭfrato en la 4-a jarcento, malaperinte en manikeismon.
Markionismo ne venis el la kapo de Marciono kiel iu nova, sed estis evoluo de la ideoj de Cerdono.
Marciono ankaŭ estas la redaktoro de '''la eble plej frua kristanaj biblio:''' ĝi nur enhavis unu evangelion ( Luko ) kaj la fruajn leterojn de Paŭlo. Li redaktis sian biblion por purigi ĝin de iu ajn judismo. Marciono kredis, ke la juda Dio ne estis la Patro de Jesuo Kristo.
La ĉefa verko de Marciono estis  Kontraŭdiroj , kiu nur travivas en la citaĵoj de Kontraŭ Marciono de Tertuliano. Kontraŭdiroj temis pri la kontraŭdiroj inter la juda Biblio kaj la skriboj de la kristanaj apostoloj. Ekzemple, Moseo diris "okulon pro okulo" sed Jesuo diris "Ne rezistu al malbono; sed al tiu, kiu frapas vian dekstran vangon, turnu ankaŭ la alian." Moseo predikis Dion de Justeco, sed Jesuo predikis Dion de Bono. La dio de Moseo estis dio pretenda, la dio de Jesuo estas la plejalta, vera Dio.
Tial la religio fondita de Jesuo ne estas la plenumo de judismo, sed religio tute nova.
Mi miras, ke tiel rapide vi foriĝas for de Tiu, kiu vokis vin en la gracon de Kristo, al malsama evangelio; kiu ja ne estas alia, sed troviĝas iuj, kiuj vin maltrankviligas kaj deziras renversi la evangelion de Kristo. Tamen se eĉ ni, aŭ anĝelo el la ĉielo, al vi instruus ian evangelion krom tiu, kiun ni jam al vi instruis, tiu estu anatemita. Kiel ni antaŭe diris, tiel nun mi denove diras: Se iu al vi instruas ian evangelion krom tiu, kiun vi ricevis, tiu estu anatemita. Ĉar ĉu mi nun influas homojn, aŭ Dion? aŭ ĉu mi celas plaĉi al homoj? se mi ankoraŭ nun plaĉus al homoj, mi ne estus servisto de Kristo.
( Galatoj 1.6-10 )
Kaj kiu estas la evangelio de Paŭlo? La evangelio verkita de Luko, sekvinto de Paŭlo. Do la Biblio de Marciono nur enhavas unu evangelion, la evangelion de Luko. Sed la Luko de Marciono ne estas la Luko konata al ni: Marciono purigis ĝin de iu ajn judismo. Plue, ĉar Marciono kredis ke Jesuo estis homo nur laŭ apero, ne en fakto (la doktrino de docetismo, el la greka vorto por "ŝajna"), sed vere estis Sendito de la vera Dio, Marciono ankaŭ forviŝis la rakontojn de Luko pri la naskiĝo kaj releviĝo de Jesuo. Malmulte de la unuaj kvar ĉapitroj de Luko restas en la Luko de Marciono.
La Biblio de Marciono:
El la leteroj de Paŭlo, Marciono ne akceptis la leterojn al Tito kaj Timoteo.
Laŭ Marciono, Jesuo estis la Sendito de la vera Dio, por liberigi nin de la Dio de Justeco, de la leĝo de Moseo.
Marciono, filo de ŝipestro kaj episkopo de Sinopo, venis al Romo kaj donis multe de mono al la eklezio. Sed, en julio 144, kiam li prezentis siajn novajn ideojn, li estis anatemita kiel herezulo kaj lia mono estis redonita. Do Marciono fondis novan eklezion, kiu forte minacis la katolikan eklezion. La ĉefa katolika atakanto kontraŭ marcionismo estis Tertuliano. Sankta Ireneo, Epifanio kaj Justino Martiro ankaŭ kritikis Marcionon. Polikarpo, kiu renkontis Marcionon en Romo, nomis lin "la unuenaskito de Satano". Ili rigardis lin kiel gnostiko.
La eklezio de Marciono havis diakonojn, episkopojn kaj eĉ episkopinojn! Ĝi baptis en la nomo de la Triunuo kaj donis eŭkaristion per pano kaj akvo (anstataŭ la vino de katolikismo). Ĝi praktikis martirecon, kiu ebligis ĝin travivi la persekutojn de la romia imperio ĝis la 4-a jarcento laŭ la banko de Eŭfrato.
Torlengua
Torlengua [torLENgŭa] estas municipo de Hispanio, en la regiono Kastilio kaj Leono, en la provinco Sorio kaj en la komarko Campo de Gómara en la oriento de la provinco.
Geografio
Ĝia municipa teritorio okupas totalan areon de 41,15 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 51 loĝantojn. Ĝi perdis loĝantojn dum la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj, kiel ja okazis en multaj loĝlokoj de la regiono, fakte perdis preskaŭ 530 loĝantojn el la 1940-aj jaroj.
Ĝi distas 61 km de Sorio, provinca ĉefurbo. Ĝi estas laŭ la provinca ŝoseo SO-340 inter Serón de Nágima (norde) kaj Fuentelmonge (sude). La municipa teritorio limas kun la provinco Zaragozo, Aragono.
En ĝia teritorio inklude en la Reto Natura 2000 estas la Loko de Komunuma Intereso konata kiel Quejigares de Gómara-Nájima, okupanta 1 039 hektarojn, nome 25 % de la teritorio.
Historio
La areo apartenis unue al la Regno Kastilio. En Mezepoko okazis reloĝado fine de la 10-a jarcento.
Aktualo
Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj), manĝoproduktado kaj transmigra brutobredado (ŝafoj kaj bovoj). Lastatempe funkciado de servoj plej ekgravis, kune kun kultura kaj rura turismo, piedirado tra naturaj lokoj. Inter vidindaĵoj estas la preĝejo, tradicia arkitekturo kaj tiel plu.
Veseud
Veseud estas nomo de pluraj lokoj en Rumanio.
Bruty
Situo
La vilaĝo situas sur monteto, laŭ flankovojoj. Fervojo funkcias kaj Hron fluas en la proksimeco. Štúrovo troviĝas 22 km-ojn for.
Historio
La unua mencio pri la loko devenis el 1223 en formo Buruth. La kampoj longe apartenis al ĉefepiskopejo de Esztergom. En 1910 loĝis tie 1168 da homoj (plejparte hungaroj). Ĝis 1919 la vilaĝo apartenis al Hungario, al Esztergom (reĝa departemento), al distrikto de Párkány. Poste la regiono iĝis parto de Ĉeĥoslovakio. Inter 1938-1945 la vilaĝo rehungariĝis. La unua Arbitracio de Vieno deklaris, ke tiuj komunumoj, kie la hungaroj vivas en majoritato, apartenu al Hungario. Post la 2-a mondmilito la hungaroj senrajtiĝis laŭ Dekretoj de Beneš. En 2001 loĝis tie 701 da homoj (636 hungaroj, 49 slovakoj).
Vilaĝservoj estas kulturdomo, biblioteko, sportejo.
Ruhr-Altaĵoj
La Ruhr-Altaĵoj (Ruhrhöhen) estas montetoĉeno norde de la malsupra Ruhr. Ili formas la okcidentan plilongigon de la Montaro Ardey kaj de la Montoĉeno Haar. La Ruhr-Altaĵoj pasas de oriente okcidenten trans la urbaj teritorioj de Duisburg, Mülheim ĉe Ruhr, Essen kaj Bochum kaj formas akvodislimon inter Ruhr kaj Emscher. Suden etendiĝas kiel partoj de la maldekstra Rejnlanda Ardeza Montaro, la Marka kaj la Berga Landoj kun siaj arbaroj. Norden la tereno defalas al la glaciepokaj leŭso-areoj de la Vestfala Hellweg kiel ero de la Vestfala Golfo respektive de la Nordgermana Malalta Lando. La Ruhr-Altaĵoj ebligas rigardon vaste super la Ruhr-Regionon.
La Ruhr-Altaĵoj estas formitaj el rokaĵoj de la karbonio, al kiuj apartenas tavoloj de ardezo, minkarbo kaj Ruhr-Sabloŝtono en revena sinsekvo. Ili ekestis kiel sedimentoj antaŭ proksimume 290 milionoj da jaroj en namurio, fazo de supra karbonio. Malfermejoj kiel Ŝtonminejo Klosterbusch aŭ de la Geologia Ĝardeno, ambaŭ en Bochum, montras la sinsekvojn de la Variska Faldiĝo. Dum la kretaceo la altaĵoj konsistigis la sudan bordon de tropika maro, kies sedimentoj kiel marno nun kovras la norden defalan karbonion.
Sur la dorso de la Ruhr-Altaĵoj antaŭ kelkaj mil jaroj ekestis la Vestfala Hellweg kiel ligo de la Malsupra Rejno ĝis la nuna Corvey ĉe la rivero Vezero. Al la urbopartoj apartenas Haarzopf, Essener Stadtwald, Eiberg, Höntrop, Linden, Weitmar, Stiepel kaj Kalwes. Oriente de Kalwes la rivereto Oelbach limigas la montetoĉenon orienten. Al la plej elstaraj fortikaĵoruinoj apartenas la Nova Isenburg norde de la Lago Baldeney, la plej konata vilao estas Vilao Hügel en Essen.
Határ út (metrostacio)
La Határ út (=vojo Határ) estas signifa metrostacio kun granda trafiko en Budapeŝto. La nomo venis de la vojo, kiu krucas la metrolinion.
Historio
En 1976 ekfunkciis la unua itinero de la M3 metrolinio. Tiu ĉi itinero ekfunkciis post 4 jaroj. Tiu metrostacio (eĉ metrolinio) ĝis 2017 neniam estis renovigita. Kelkaj asertas, ke la metrolinio jam estas vivdanĝera. En 2017 kelkaj vagonoj estis ŝanĝitaj al pli modernaj, la malnovaj estis faritaj en Sovetunio, la novaj en Rusio.
Stacio
La kajo lokiĝas 5 metrojn sub la tersurfaco. La metrostacio estas atingebla tra ŝtuparejoj el subirejo al la koncernaj peronoj. La stacio havas 3 trakojn, la meza trako havas kontakton nur al la interna urboparto. Ambaŭ eksteraj trakoj estas la funkciantaj. La kajo servas por por la meza rezerva trako kaj por la internurba direkto, la aparta perono servas al direkto al la sekvanta finhaltejo.
Kontaktoj
La metrostacio estas granda trafika nodo. La pasaĝeroj povas elekti publikajn veturilojn al multe da tramoj kaj aŭtobusoj, krome estas granda ĉiovendejo kaj parkumejo.
Károly Somosdi Veress
Károly SOMOSDI VERESS [ŝomoĵdi vereŝ] rumania hungara poeto. Li naskiĝis en Cornești la 15-an de julio 1954 kaj mortis en Târgu Mureș en 1993.
Kariero
Károly Somosdi Veress maturekzameniĝis en Târgu Mureș kaj li vivis el okazaj laboroj. Li debutis per poemoj en gazetaro de 1975. Liaj artikoloj post 1990 aperis sub la nomo Károly Veress Berekesi.
Wangenried
Wangenried estis ĝis la 31-a de decembro 2009 komunumo de la distrikto Wangen kaj ek de la 1-a de januaro 2010 komunumo de la administra distrikto Supra Argovio en Kantono Berno, Svislando. Ĝi havis 397 loĝantojn je la 31-a de decembro 2009.
Geografio
Wangenried situas en la Svisa Mezlando 2 kilometrojn sude de la distriktĉefurbo Wangen kaj proksimume 9 kilometrojn oriente de Soloturno. La komunuma teritorio je tri flankoj estas ĉirkaŭita de arbaro. La komunumo konsistas el la vilaĝo Wangenried kaj la setlejoj Baumgarte, Chalberweid, Riederhöchi kaj Landstrass, kaj kelkaj izoliztaj bienoj.
La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 2,91 km², de kiuj 23,4% estas kovritaj de arbaro, 67,4% servas por agrikulturo kaj 7,9% por setlado.
Najbaraj komunumoj
La komunumo Wangenried limas en nordo al Wangen ĉe Aro, en oriento al Walliswil ĉe Wangen, en sudoriento al Heimenhausen, en sudo al Inkwil, en sudokcidento al Subingen, kaj en okcidento al Deitingen.
Trafiko
Wangenried sitas flanke de la gravaj trafikvojoj. La kantona ĉefvojo n-ro 22 de Wangen ĉe Aro al Herzogenbuchsee pasas en oriento tra la komunuma teritorio. La setlejoj Landstrass kaj Riederhöchi situas ĉe la ĉefvojo. La vilaĝo kaj la ceteraj setlejoj atingebla per flanka vojo, kiu deflankiĝas de la kantona ĉefvojo. La plej proksima alveturejo al la svisa aŭtovojo A1 situas 4 kilometrojn norde apud Wangen ĉe Aro. Per buslinio de Wangen ĉe Aro al Herzogenbuchsee la komunumon estas konektita al la publika transportreto.
Historio
La unua dokumenta mencio de Wangenried datiĝas el la jaro 1407 kiel Ried. Ek de mezepoko Wangenried estis parto de la paroĥaro Wangen sub la suvereneco de la Grafoj de Kiburgo. En la jaro 1406 la urbo Berno akiris la regado pri Wangenried kaj atribuis ĝis al la kamparvoktejo Wangen, kiu post la Helveta Revolucio en la jaro 1798 estis transformita al la distrikto Wangen. En la jaro 2010 Wangenried estis atribuita al la administra distrikto Supra Argovio.
24646 Stober
24646 Stober estas asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la de la usona astronomo Edward L. G. Bowell elde la Stacio Anderson Mesa de la Observatorio Lowell, sud-oriente de Flagstaff (Arizono, Usono).
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de la germana fizikisto Gunter Stober, spertulo pri la mezuro de meteoroj kaj de la atmosfero ĉe la Leibniz-instituto pri Atmosfera Fiziko en Kühlungsborn, Germanio. Li estas estro de scienca teamo pri la meteora eĥo, uzante la Mezan Atmosferan Alomar Radaran Sistemon (MAARSY).
Klemento la 8-a
Klemento la 8-a (latine Clemens Octavus, naskonome Ippolito Aldobrandini) estis papo de la katolika eklezio, elektita en la jaro 1592. Li oficis ĝis sia morto la 3-a de marto 1605, dum ekzakte 13 jaroj, 1 monato kaj 4 tagoj. Sume temis pri la 231-a papo. Li konsideriĝas la lasta papo de la 16-a jarcento.
Rocca de' Baldi
Rocca de' Baldi estas komunumo de Italio. Ĝi apartenas al la regiono Piemonto kaj al la provinco Cuneo. Najbaraj komunumoj estas Magliano Alpi, Mondovì, Morozzo kaj Sant'Albano Stura. Laŭ la stato de en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². Kristana patrono estas la sanktula martiro Magno, soldato de la teba legio, kies memortago sekve estas la komunuma festotago.
Paroĥoj de Luiziano
Luiziano, male al la aliaj subŝtatoj de Usono, nomas siajn kantonojn ne county (= graflando), sed parish (= paroĥo). La subŝtato estas dividita en 64 kantonojn. La divido reiras al la tempo de regado de Francio kaj Hispanio, tiam oficiale katolikaj. La luiziana konstitucio de 1845 konfirmis la nomon parish por la kantonoj.
41 kantonoj havas registaron nomatan police jury; la aliaj 23 havas diversajn nomojn por siaj registaroj, ekzemple president-council, council-manager, parish commission.
Kersaint-Plabennec
(jen france, bretone Kersent-Plagenneg) estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Finistère (jen france, Penn-ar-Bed), en la regiono Bretonio (Bretagne, Breizh). Fine de en la komunumo vivis.
Dikbeka korvo
La Dikbeka korvo aŭ Dikbeka korako (Corvus crassirostris), estas birdospecio de la familio de korvedoj kaj el la tipa genro Corvus el la Korno de Afriko, kiu kunhavas kun la Komuna korako la elstaron esti la plej grandaj en la familio (60–64 cm longaj kaj 1.5 kg pezaj) kaj ja la plej grandaj el la ordo de la birdoj Paseroformaj.
Aspekto
Ĝi havas tre grandan bekon (kio nomigas la specion kaj en Esperanto kaj en la latina scienca nomo), kiu estas flanke kunpremata kaj ege kurba profile, kio donas al la birdo tre distingan kaj preskaŭ humuran aspekton al homoj, kvazaŭ komika bildrolulo kun granda nazo. Tiu beko estas nigra kun blanka pinto kaj havas profundajn nazfendojn kun nur iomete da nazbridaj kovrilpumoj.
Ĝi havas tre mallongajn plumojn ĉe kapo, gorĝo kaj kolo kiuj ĉe gorĝo kaj supra brusto, havas olean brunan brilon. La resto de la birdo estas brilnigra escepte distingan kaj rimarkinda blankan makulon de mallongaj plumoj en la nuko kaj malantaŭa kolo.
Dieto
La Dikbeka korvo estas ĉiomanĝanta, kiu manĝas larvojn de skaraboj el animala fekaĵo, kadavraĵojn, vianderojn kaj aliajn homajn manĝaĵojn. Gix estis vidata manĝanta tritikon. Kiam serĉas manĝaĵojn el fekaĵo, ĝi estis vidata uzante distingan falĉan movon por pluki la fekaĵon kaj elpreni la larvojn.
Nestumado
Ĝi nestumas en arboj kaj en klifoj, ŝajne konstruante neston el bastonetoj simila al tiu de la Blankkola korvo. La ino demetas 3 al 5 ovojn.
Voĉo
Ĝiaj alvokoj inkludas akran nazecan krakon aŭ bastonan spirecan krakon aŭ foje ion kiel "raŭn-raŭn" aŭ "dink,dink,dink".
Szihalom
Szihalom [sihalom] estas vilaĝo en Hungario, en regiono Norda Hungario, en departemento Heves, en Distrikto Füzesabony.
Situo
Szihalom situas sur ebenaĵo, laŭ ĉefvojo kaj fervojo Budapeŝto-Miskolc, aŭtoŝoseo M3 en la sama direkto preteriras. Mezőkövesd troviĝas 9, Eger 20, Heves (urbo) 30 km-ojn.
Historio
La vilaĝo estis loĝata dum la kuprepoko kaj bronzepoko. La tataroj en 1241, la turkoj en 1544 detruis la vilaĝon. Vilaĝservoj estas lernejo, infanĝardeno, biblioteko, kulturdomo, interretejo, poŝto.
Famuloj
En Szihalom naskiĝis gitaristo Sándor Bernáthy.
NGC 4441
NGC 4441 (aliaj indikoj — UGC 7572, MCG 11-15-56, ZWG 315.39, IRAS12250+6504, PGC 40836) estas galaksio en konstelacio Drako.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Kirkton
La subteretaĝo de Kirkton (etimilog.: la kirkovilaĝo; ekzistas pluraj lokoj kun tiu nomo), ankaŭ nomata Kirkton terdomo, situas okcidente de la marborda loko Golspie kaj nordokcidente de la domareto Kirkton, kiu situas sur la flanko de la Norda Maro de la skotagraflando Sutherland. Ĝi estas unu el 40 subteretaĝoj en Sutherland.
La hodiaŭa enirejo havas tri ŝtupojn. Dua enirejo estis verŝajne ĉe la alia flanko. Ĝi estis enfalita.
La subteretaĝo estis elfosata em la 19a jarcento.
Proksime de la subteretaĝo situas kairno kun diametro de ĉ. 17 m. Ĝi havas centran ŝtonkesto.
Hirotaka Uchibayashi
Hirotaka Uchibayashi (内林 広高, esperantigite Hirotaka Uĉibajaŝi, n. ) estas japana futbalisto.
Li futbalis ĉe Gamba Osaka, Ventforet Kofu, Rosso Kumamoto kaj MIO Biwako Kusatsu.
Great American Songbook
La termino Great American Songbook ampleksas la klare fiksitan nombron de elstaraj kantoj de la usona distromuziko de la 1930-aj ĝis 1960-aj jaroj. Ili estas parto de la klasika popmuziko aŭ tradicia popmuziko (por kiu oni disdonis Gramiojn), do de la popmuziko ankoraŭ neinfluita de rokenrolo kun sia elirpunkto en Tin Pan Alley, novjorka strato, kie loĝas multaj eldonejoj. La termino Great American Songbook esprimas la ideon, ke je tiu temas pri la arta kulmino de la kantata popularmuziko en Usono.
Klasikaj reprezentantoj de la Great American Songbook
Jenaj komponistoj kaj tekstverkistoj validas kiel klasikaj reprezentantoj de la Great American Songbook
Kontribuaĵoj de kantverkisto-duopoj
Grave influis ankaŭ la kantverkisto-duopoj la konsiston de la Great American Songbook
Rolo de la amaskomunikiloj
La epoko de la Great American Songbook kunfalas kun la superregado de la radio kiel amaskomunikilo kaj kun la florepoko de Holivudo de la grandaj studioj, kiuj esence favorigis la produktadajn kondiĉojn por la komponistoj kaj verkistoj kaj la eblecojn de surmerkatigo de iliaj verkoj. La kantoj estis ofte verkitaj por brodvejaj resp. holivudaj muzikaloj kaj estas karakterizitaj per popularaj melodioj same kiel aranĝoj kaj tekstoj konvenaj al la muziko. La influo de ĵazo estas evidenta, sed la ĝenro de svingo staras en la malfono. La kantoj de Great American Songbook fariĝis normkantoj, kiujn pro ilia populareco kaj kvalito multaj kantistoj surdiskigis, ekde la serio Sings the ... Songbook de Ella Fitzgerald ĉe Verve-Records el la 1950-aj kaj 1960-aj jaroj trans Tony Bennett ĝis en la nuntempo, ekz. de Queen Latifah kaj Rod Stewart.