cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Monato (gazeto)
Ĉefredaktoro
Paul Peeraerts.
Nunaj redaktoroj
Norberto Díaz Guevara (moderna vivo, ekde 2017), Evgeni Georgiev (hobio, ekde 1992, kaj turismo, ekde 1997) , Edmund Grimley Evans (komputado, ekde 1998) , Alberto José García Fumero (spirita vivo, ekde 2019), Paul Peeraerts (leteroj, ekde 2006 ), Roberto Pigro (scienco, ekde 2012, kaj lingvo, ekde 2014),  Massimo Ripani (politiko, ekde 2022) , Roland Rotsaert (ekonomio, ekde 1992) , Aleksej Salomatov (arto, ekde 2022).
Redaktoroj en la historio de Monato
Grigorij Arosev (arto, 1999-2005, sporto, 1999-2010 ), William Auld (noveloj kaj poezio, 1980-1998 ), Günther Becker (radioprogramoj, 1980-1992 ), Maria Becker-Meisberger (kuirado, 1980-1992), Gerrit Berveling (spirita vivo, 1992-2018 ), Timothy Brian Carr (medio, 1993-1997 ), Jorg de Mulder (noticoj, 1998 ), Thomas Eccardt (scienco, 2006-2011 ), Mark Fettes (monda vilaĝo, 1992-1995 ), Marco Gazzetta (kuirado, 1992-1994 ), Paul Gubbins (el mia vidpunkto, ekde 2010, politiko, ekde 1993, noticoj, ekde 2016 kaj moderna vivo, ekde 1992 ĝis lia morto en 2016), Maritza Gutiérrez Gonzalez (medio, 2004-2007), Haszpra Ottó (medio kaj scienco, 2000 -2002 ), Boris Kolker (libroj, 1996-2022), Andy E. Künzli (politiko, 1992-1993 ), Harri Laine (scienco, 1999 -2000 ), Anna Löwenstein (moderna vivo, 2016-2017) , Garbhan MacAoidh (lingvo kaj turismo, 1992 -1994 ), Stefan MacGill (junularo, 1992 ), Geraldo Mattos (poezio kaj noveloj, 1998 -2007 ), Stefan Maul (el mia vidpunkto, 1992-2010, ŝerco kaj satiro, 1995 -2010), Aleksander Mikishev (turismo, 1994 -1996), Claude Nourmont (arto, 2005-2022) , Seán Osborne (muziko, 1992 -1995 , kaj humuro, 1993 -1995 ), Manuel Pancorbo Castro (scienco, 2004-2005 ), Paul Peeraerts (recenzoj, 1992-1995, kaj noticoj, 1992-1997 ), Andreo Peetermans (lingvo, 2011-2012), Sergio Pokrovskij (komputado, 1995 -1998 ), Aimo Rantanen (leteroj, 2001-2006 ), Roland Rotsaert (komputado, 1993-1994), Claude Rouget (medio, 1997-2000 ), Izabel Cristina Oliveira Santiago (kuirado, 1994 -1997, mozaiko 1995 -1999, scienco 2000 , ), Alexander Shlafer (politiko, 2017-2021) , Slezák Tamás (medio, 2009-2012), Guido van Damme (leteroj, 1990-2001 ), Philippe Van Damme kaj Emile Van Damme, (medio, 2018-2019), Jean-Pierre VandenDaele (enigmoj, 1990-2014) , Krys Williams (scienco kaj arto, 1992 -1998 , scienco de 2011 -2012, kaj medio 2020 -2022), Yamasaki Seikô (lingvo, 1994 -2010).
Kunlaborantoj
Monato havas 126 korespondantojn kun kunlaborkontrakto en 43 landoj.
Kunlaborantoj kaj kunlaborintoj menciitaj en Vikipedio: Zofia Banet-Fornalowa, Günther Becker, Marjorie Boulton, Donald Broadribb, Augusto Casquero , Audrey Childs-Mee, Dmitrij Cibulevskij, Christian Declerck, Petro De Smedt, Wim De Smet, Amador Diaz, Michel Duc-Goninaz, Ivo Durwael, István Ertl, Werner Fuß, Gbeglo Koffi, Bernard Golden, Will Green, Paul Gubbins, Anatolij Gonĉarov, Nikolao Gudskov, Marinko Ĝivoje, Manuel Halvelik, Hori Jasuo, Sten Johansson , Kalle Kniivilä , Katalin Kováts , Emilija Lapenna, Harri Laine , Gilbert Ledon, Marko Naoki Lins, Julia Litvinova, Lorjak, Garbhan MacAoidh, Carmel Mallia, Mao Zifu, Ferriol Macip i Bonet, Stano Marček, Harri Melasniemi, Valentin Melnikov, Josef Mendl, Carlo Minnaja, Julian Modest, Gonçalo Neves, Stevens T. Norvell, Ionel Oneţ, Bernhard Pabst , Viktor Pajuk, Héctor Palacios, Jiří Patera , Pejno Simono, Ed Robertson, Franz-Georg Rössler, Sen Rodin, Robert Roze , Kejhan Sajjadpur, Werner Schad, Roland Schnell , Alexander Shlafer, Júlia Sigmond, Alberto Solarz, Trevor Steele, Spomenka Štimec, Edward Symoens, Zlatko Tišljar, Renée Triolle, Tyburcjusz Tyblewski, Rafaela Urueña, Marc Vanden Bempt, Paulo Sérgio Viana, Bruno Vogelmann , Bertilo Wennergren, Walter Żelazny.
Reviziantoj
Renato Corsetti, Edmund Grimley Evans , Jens S. Larsen , Rob Moerbeek, Brian Moon, Manolo Parra , Andrej Peĉonkin, Anna Pentus kaj Mati Pentus.
Faktokontrolanto
André Ruysschaert
Redakcia sekretario
Paul Peeraerts.
Grafikistoj
Ferriol Macip i Bonet, Zep Armentano.
Latva kuirarto
La latva kuirarto tipe konsistas el agrikulturaj produktaĵoj kun viandaĵoj en plejparto de la pladoj. Ĉar Latvio situas borde de la Balta Maro, ankaŭ fiŝaj pladoj ofte serviĝas.
La latva kuirarto influiĝis pere de la najbaraj landoj. La kutimaj enhavaĵoj de tipaj latvaj pladoj troveblas loke, kiel terpomoj, tritiko, sekalo, blanka brasiko, cepoj, ovoj kaj porkaĵo. Kutime la latvaj manĝaĵoj estas relative grasaj, kaj uzas spicojn en kompare modesta kvanto. Tipa ekzemplo estas boligitaj grizaj pizoj kun pecoj da fumaĵita ŝinko.
Pro la multjarcenta proksima kunvivado, la latvoj dividas multajn tipajn pladojn kaj trinkaĵojn kun la litovoj, poloj, baltiaj germanlingvanoj kaj aŝkenazaj judoj.
Popularaj trinkaĵoj estas biero, vodko, kaj "balzama" likvoro.
Frank Sinatra
Frank SINATRA [frenk siNAtra] (naskiĝis la 12-an de decembro 1915, mortis la 14-an de majo 1998) estis usona kantisto kaj aktoro. Lia plena nomo estis Francis Albert SINATRA.
Naskiĝinte en en Hoboken, Nov-Ĵerzejo, la filo de siciliaj enmigrintoj komencis sian karieron kiel kantisto en diversaj dancorkestroj. Ekde 1943 li kantis sole. Pro sia intensa voĉo kaj sia sentoplena kantado li baldaŭ famiĝis kaj ricevis la kromnomon The Voice (= la voĉo). Kiel aktoro li ĉefe en la 1950-aj jaroj furoris.
Frank Sinatra mortis en Losanĝeleso.
Esperanto en Sovetunio
Esperanto-komunumo estis en Sovetunio dum la tuta periodo de ĝia ekzistado.
Post la Februara revolucio kaj poste Oktobra Revolucio, foriginta malliberecon kaj cenzuron en Rusio, la movado rapide kreskis kaj evoluis. Dekomence, tamen, al ĝi malhelpis militoj, politikaj tumultoj kaj malfacila ekonomia situacio. En 1920-aj jaroj la movado jam fariĝis organizita kaj akceptis subtenon de la nova ŝtato; tiam aperis la Sovetrespublikara Esperantista Unio, kiu kunigis esperantistojn de Sovetunio.
Dum la Granda purigo, organizata de stalinistoj ekde 1930-aj jaroj ĝis morto de Josif Stalin en 1953, Esperanto-movado en Sovetunio estis preskaŭ tute haltigita: la gvidantoj de sovetiaj Esperanto-asocioj estis mortigitaj aŭ enprizonigitaj, esperantistaj organizaĵoj malfermiĝis. Multaj esperantistoj pereis dum la Dua mondmilito, okazinta ankaŭ en Sovetunio dum 1941 — 1945.
Dum la mallonga periodo de tiel nomata "degelo" (1950-aj — 1960-aj jaroj) la movado plivigliĝis; aperis kaj agadis dum pli ol dek jaroj la Sovetia Esperantista Junulara Movado. Poste, ĝis fino de 1980-aj jaroj, la Esperanto-komunumo estis ne tiom aktiva pro "fera kurteno" kaj cenzuro.
Nora Barnacle
Nora Barnacle (21-an de marto 1884 – 10-an de aprilo 1951) estis muzinspiro kaj edzino de la verkisto James Joyce.
Esperanto en Sovetunio
Historio
En 1918 — 1919 sur teritorio de Sovetunio estis ne malpli ol 100 apartaj esperantistaj grupoj; estis proksimume la sama kvanto da Esperanto-gazetoj, kiuj parte prenis funkcion de mankanta kunordiga organo. Tiatempe la movado estis tre limigita pro politikaj kaj ekonomiaj problemoj. Ekde 1917 ĝis 1922 en Bolŝevika Rusio daŭris enlanda milito. Dum la periodo 1919 - 1921 funkciis Esperanta Sekcio de la Tria Internacio. Ĉe fino de la enlanda milito, komence de junio 1921, okazis la unua granda Esperanto-kongreso post la revolucio — la Tria Tutruslanda Esperantista Kongreso — dum kiu ĉirkaŭ 160 delegitoj diskutis pri la reorganizado de la movado en Rusio. La kongreso akceptis (kvankam ne unuvoĉe) du tezarojn: Dum ĉi tiu kongreso ne estis interkonsento pri necesa politiko de Esperanto-movado: iuj volis ke SEU estu nur komunista organizaĵo, aliaj subtenis ideojn de anarkiismo (kaj eĉ tute kontraŭis ajnan centralizigon). 20 partoprenantoj el 160 forlasis la kongreson pro sia malkonsento kun programo de SEU. Ankaŭ post la kongreso estis maldekstraj organizaĵoj, kiuj malaprobis agadon de SEU.
Nora Barnacle
Ekvivo
Nora Barnacle naskiĝis en Galway, Irlando, el patro bakisto en Connemara, 38jaraĝa kaj analfabeto kiam Nora naskiĝis. Ŝia patrino estis Annie Honoria Healy, 28jaraĝa kaj modistino.
Esperanto en Sovetunio
Frua periodo (1920-aj — 1930-aj jaroj)
Dum la 1920-aj jaroj kaj komenco de 1930-aj jaroj Esperanto-movado en Sovetunio elkreskis; al tio forte kontribuis agado de centra organizaĵo de sovetiaj esperantistoj - Sovetrespublikara Esperantista Unio sub gvido de Ernest Drezen. Ĉi tiu asocio eldonis sian presorganon (SEU-gazeto), regule organizadis kongresojn por prilabori decidojn pri sia politiko. La asocio okupis poziciojn de ortodoksa marksismo kaj pro tio konfliktis kun Sennacieca Asocio Tutmonda (SAT), ĉar la lasta subtenis vastan maldekstran movadon.
Nora Barnacle
Ekvivo
Nora loĝis kun la patrinflanka avino, Catherine Mortimer Healy kaj en 1896, Nora finis lernadon eklaboris kaj iris loĝi kun sia patrino kaj sia onklo, Tom Healy, ĉe No.4 Bowling Green, Galway. Post du bedaŭrindaj amaferoj, kiuj finis per mortoj de la viroj, ŝi ricevis famon de virmurdistino, inter siaj geamikoj, kion poste Joyce metos en la fina rakonto de Dubliners, nome The Dead, Pri tiuj aferoj.
Ferrière-la-Grande (stacidomo)
Ferrière-la-Grande estas franca stacidomo fermita al pasaĝeroj sur linio Ferrière-la-Grande -, situanta en Ferrière-la-Grande, en departemento Nord, regiono Hauts-de-France.
Nora Barnacle
Ekvivo
Jam en Dublino, ŝi renkontis kun Joyce la 10an de junio 1904 kaj la 16an de junio ili jam havis sian unuan amaferon. Tiu dato poste estos elektita por la romano de Joyce Uliso, kaj estos konata kaj celebrata tutmonde kiel Bloomsday. Ili gedziĝos en 1931 kaj pluvivis kune ĝis la morto de Joyce.
Ferrière-la-Grande (stacidomo)
Temas pri stacidomo de Société nationale des chemins de fer français (SNCF).
Nora Barnacle
Rilato kun Joyce
Nora kaj James havis tre kompleksan rilaton. Ili havis tre diferencajn personecojn, emojn kaj kulturajn interesojn. Dekomence ili amis sin unu la alain pasie laŭ pruvas la ardaj leteroj kiujn ili interŝanĝis.
Ferrière-la-Grande (stacidomo)
Ĝi situas ĉe kilometra punkto (PK) de la linio Ferrière-la-Grande - Cousolre (241000).
Esperanto en Sovetunio
Granda purigo
Dum la tuta periodo de stalinismo en Sovetunio okazis amasaj politikaj reprezalioj, sed plej vaste ili okazis en 1937 — 1938. Ĉi tiu periodo estis nomita "Granda teroro" aŭ "Granda purigo". Dum la purigo Esperanto-komunumo en la tuta lando estis persekutita; plej multaj aktivaj esperantistoj (inter ili preskaŭ ĉiuj plej konataj) estis kondamnitaj al mortpuno aŭ enprizonigitaj.
Reĝlando de Judujo
La Reĝlando de Judujo formiĝis post la morto de reĝo Salomono, kiam la dek du triboj (ĉirkaŭ 933 a.K.) frakciiĝis en du aŭtonomaj ŝtataj grupoj:
Esperanto en Sovetunio
Granda purigo
Multe da informo pri reprezalioj en Sovetunio rilate al esperantistoj troveblas ĉe la retpaĝaro historio.ru (ruse kaj en Esperanto).
Reĝlando de Judujo
En tiu lasta ŝtato sinsekve regis diversaj hebreaj reĝoj (entute 36). Ĝi gravitis ĉirkaŭ la ĉefurbo Jerusalemo kaj ties Templo. Ĉiuj reĝoj estis de la davida dinastio. Ĝi estis detruita en 587 a.K., kiam la babilonia reĝo Nebukadnecar la 2-a konkeris Jerusalemon kaj deportis grandan parton de la hebrea popolo. Dum la makabea dinastio kaj heroda epoko ĝi estis nomata regno de Judujo.
Esperanto en Sovetunio
Restarigo de Esperanto-movado en Sovetunio
Post morto de Josif Stalin en 1953 Sovetunio ŝanĝis sian politikon. La supra registaro malaprobis "kulton al personeco" de Stalin, kio estis vaste anoncita en la 20-a Kongreso de KPSU en februaro 1956. Amasaj reprezalioj, okazintaj dum la periodo de stalinismo, estis konfesitaj nelaŭleĝaj, multaj enprizonigitoj estis malkulpigitaj kaj revenis hejmen. Ĉi tiun periodon, ankaŭ nomatan "Degelo", historiistoj konsideras kiel periodo de demokratiigo. Tiam aperis ankaŭ planoj pri restarigo de Esperanto-movado en Sovetunio. En 1957 en Moskvo okazis unu el la plej grandaj internaciaj eventoj: 6-a Monda Festivalo de Junularo kaj Studentaro. Dum la festivalo okazis vasta interkomunikado de junularo de diversaj landoj kaj lingvoj; ankaŭ Esperanto kiel neŭtrala lingvo estis uzata.
Reĝlando de Judujo
Ĝia historio estas dokumentata en la Biblio, sed ankaŭ en multaj arkeologiaj atestaĵoj kaj literaturaj dokumentoj de popoloj samtempaj vivintaj en la samaj geografiaj areoj, nome el la historio de egiptoj, feniksoj, asiranoj kaj babilonanoj.
Esperanto en Sovetunio
Restarigo de Esperanto-movado en Sovetunio
Tuj post la festivalo, en 1957, en Moskvo aperis Esperanto-klubo "Fajrero" — la unua Esperanto-klubo en postmilita Sovetunio.
Reĝlando de Judujo
Historio de la hebrea popolo
Sekve de nestabila periodo dirata de la Juĝistoj dum kiu unuopa izraela tribo agadis sendepende unu de la alia, la dek du triboj trovis interkonsenton por krei unu reĝlandon regatan de Ŝaul kiu, milite venkita, sin mortigis, poste antataŭigita de reĝo Davido: el kiu posteulis la filo Salomono: post kies morto la triboj dividiĝis originante la du regnojn: la Juduja reĝlando kaj la izraela reĝlando.
Esperanto en Sovetunio
Restarigo de Esperanto-movado en Sovetunio
En 1950-aj jaroj en Sovetuno jam estis kelkaj Esperanto-renkontiĝoj. Ekde 1959 okazis Baltiaj Esperanto-Tagoj (BET, tiam — ĈET).
Reĝlando de Judujo
Historio de la hebrea popolo
La Reĝlando de Judujo ofte konfliktiĝis kun tiu de la nordo, kun alternaj bonŝancoj.
Esperanto en Sovetunio
Malfrua periodo (1960-aj — 1980-aj jaroj)
Ekde 1960-aj jaroj en Sovetunio aperadis novaj esperantistaj organizaĵoj, grandan signifon akiris diversaj Esperanto-renkontiĝoj.
Reĝlando de Judujo
Historio de la hebrea popolo
La reĝoj de tiu ŝtato estis ĉiuj de la dinastio davida.
Esperanto en Sovetunio
Malfrua periodo (1960-aj — 1980-aj jaroj)
En 1965 sovetiaj esperantistaj aktivuloj decidis pri organizado de neoficiala esperantista junulara movado. En 1966 okazis fonda kunveno de Sovetia Esperantista Junulara Movado (SEJM). SEJM fariĝis unu el la plej gravaj Esperanto-asocioj en la historio de Sovetunio; ĝi ne havis oficialan statuson de organizaĵo kaj en sia agado ĝi estis rilate sendependa. Unu el ĉefaj aranĝoj de SEJM estis Esperanto-renkontiĝo Sovetia Esperantista Junulara Tendaro (ekde 1977 ankaŭ OkSEJT kaj OrSEJT).
Reĝlando de Judujo
Historio de la hebrea popolo
Fontoj precipaj de tiu aparta historio de tiu regno estas la bibliaj libroj koncernantaj la regadon de la reĝoj, spite de ilia foje malklareco kaj nekoherecoj inter la rakontoj. Sed, almenaŭ parte, helpas la historio de la najbaraj popoloj.
Esperanto en Sovetunio
Malfrua periodo (1960-aj — 1980-aj jaroj)
La Esperanto-movado estis oficialigita en 1977, kiam laŭ ordono de KPSU estis fondita Asocio de Sovetiaj Esperantistoj (ASE) — tutsovetunia oficiala organizaĵo de esperantistoj. ASE funkciis ekde 1977 ĝis 1989 (poste anstataŭigita de la nova SEU); ĝia senŝanĝa prezidanto estis profesoro pri lingvoscienco Magomet Isajev. Post fondo de la asocio SEJM ne povis funkcii plu, ĉar ĝi ne estis oficiale registrita kaj ne havis rajtojn labori paralele; pro tio SEJM estis malfondita en la sama jaro, kaj ĝiaj partoprenantoj decidis kontinui sian aktivadon en ASE.
Reĝlando de Judujo
Fino de la regno
Sekve de la batalo de Karkemiŝ de 605 a.K. inter Egiptio kaj Babilonio, venkita de tiu lasta, la regiono sira-palestina falis sub la babilonia dominado. En 601 la reĝo de Judujo Ioakim (609-598 a.K.) ekribelis fidante la egiptan helpon. La babilonia reĝo Nebukadnecar la 2-a movis la armeon kontraŭ la Juduja regno kaj konkeris Jerusalemon (597 a.K.) kaj deportis reĝon Jojaĥim (598-597 a.K.) kaj parton de la reganta klaso kaj elektigis al reĝo Cedekijan, kiu, spite de kontraŭeco de profeto Jeremia kaj de Baruĥ, kiuj konsilis la submeton al Babilonio, ekribelis kontraŭ la granda reĝo en 589 a.K., kaj Nebukadnecar la 2-a revenis kaj konkeris Jerusalemon en 587 a.K. La templo estis detruita kaj granda parto de la reganta klaso ekzilita. La Juduja teritorio suferis la dominadojn babilonian, persan, egiptan, ptolomean kaj sirian, periodo en kiu eksplodis la juda naciisma ribelo de Jehuda Makabeo.
Esperanto en Sovetunio
Malfrua periodo (1960-aj — 1980-aj jaroj)
ASE estis tute kontrolita de KPSU; tio estis oportuna por la sovetunia ŝtata reĝimo. Dum ekzistado de ASE esperantista agado en Sovetunio forte malplivigliĝis, preskaŭ tute haltis internacia interkomunikado.
Reĝlando de Judujo
Makabea dinastio
La lastaj du reĝoj estis demetitaj de la romia generalo Pompeo, kaj en jaro 50-a Julio Cezaro konfidis la vasalan regnon de Judujo al Edomitoj subtenataj de la romiaj prokuroroj de Judujo, entronigante la herodan dinastion ĉar fremdan kaj kontrastatan de membroj de la antaŭaj dinastioj.
Esperanto en Sovetunio
Esperanto-komunumo dum la lastaj jaroj de Sovetunio
Ekze mezo de la 1980-aj jaroj en Sovetunio estis "Perestrojko", kaŭzita disfalon de Sovetunio en 1991 kaj samtempe restaridon de kapitalismo en eks-sovetiaj landoj.
Reĝlando de Judujo
Heroda dinastio kaj nombraj pretendantoj al la trono
En 135 okazis la definitiva detruo de Jerusalemo anstataŭgita de Aelia Capitolina; Judujo (Iudaea) fariĝas Syria Palaestina ordone de la imperiestro Hadriano.
Esperanto en Sovetunio
Esperanto-komunumo dum la lastaj jaroj de Sovetunio
En 1989 — 1990 ekfinkciis SEJM ("SEJM-2") kaj SEU (surbaze de malfondata ASE). Malgraŭ ili havis la samajn omojn kiel antaŭe estintaj organizaĵoj, fakte ili estis tute aliaj, kun alia gvidantaro. SEU aliĝis al UEA; en decembro 1991 ĝi transformiĝis al Rusia Esperantista Unio (REU), funkcianta en Rusio. Dum post-sovetia periodo SEJM estis anstataŭigita de rusia REJM
Maximilian Kandt
Maximilian KANDT estis germana esperantisto el Bromberg, Germanio (nuntempe Bydgoszcz en Pollando).
1989
1989 estis normala jaro komenciĝanta je dimanĉo (vidu ĉi tie kalendaron).
Maximilian Kandt
Kandt estis UEA-komitatano (tio signifis tiam: Estrarano) de 1908 ĝis 1912. Oni eksigis lin en 1912 pro nepago de siaj ŝuldoj al la Centra Kaso. Tio estas eventuale la kialo, ke Kandt ne aperis en la Enciklopedio de Esperanto kaj ke malmulto estas sciata pri li.
1989
En la jaro 1989 post Kristo okazis, interalie:
Maximilian Kandt
Literaturo
Esperanto, 20a de aprilo 1912, p. 108.
Harfleur
Harfleur [aʁflœʁ] estas franca situanta en departemento Seine-Maritime, regiono Normandio.
Ĝiaj loĝantoj nomiĝas Harfleurais.
Historie ĝi nomiĝis Caracotinum kaj estis ĉefurbo de la kaletioj, unu el la gaŭlaj popoloj.
NGC 1870
NGC 1870 (alia indiko — ESO 56-SC81) estas malfermita stelamaso en konstelacio Orfiŝo.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
ACARS
ACARS aŭ AKARS (Aircraft Communications, Addressing and Reporting System / Aviadila Komunika, Adresa kaj Raporta Sistemo) estas aŭtomata daten-komunika sistemo inter aviadiloj kaj surteraj stacioj. Ĝi funkcias de 1978.
The Prodigy
The Prodigy estas angla grupo de elektronika muziko fondita ĉe Braintree, Essex, en 1990 fare de Liam Howlett. Kune kun Fatboy Slim, The Chemical Brothers kaj The Crystal Method tiel kiel aliaj grupoj. Ili vendis pil ol 25 milionojn da diskoj tutmonde.
ACARS
ACARS distingas inter tri tipoj de mesaĝoj:
Teknike ACARS uzas unu el tri komunikaj vojoj, depende de la cirkonstancoj:
Ŝtato Delta
Ŝtato Delta (Delta State) estas ĉemarborda ŝtato en suda Niĝerio. Ties nomo estas rilata al la Niĝera Delto, kies okcidenton ĝi okupas. Riĉo estas agrikulturo kaj nafto. Estas 4 milionoj da loĝantoj.
La indiĝenaj etnaj grupoj en Delta ŝtato estas Urhoboj, Icekirioj, Ijavoj kaj Isokoj.
Ödön Kovács
Ödön Kovács [odon kovAĉ], laŭ hungarlingve kutima nomordo Kovács Ödön estis hungara kalvinana teologo, altlerneja instruisto. Lia nobela antaŭnomo estis székelykeresztúri [sEkejkerestUri], lia frato estis Albert Kovács (teologo).
Ödön Kovács naskiĝis la en Mezőbánd (Transilvanio, Habsburga Imperio, nuntempa Band (Mureș) en Rumanio), li mortis la  en Nagyenyed (Hungara reĝlando, Aŭstrio-Hungario, nuntempa Aiud en Rumanio).
Biografio
Ödön Kovács maturiĝis en gimnazio en Marosvásárhely, poste li studis juron kaj teologion en la sama urbo, pli poste nur teologion en Nagyenyed. En la studjaro 1865 li instruis en kolegio, poste li studis en Utrecht (1866–1868) kaj Leiden (1868–1869), kie li doktoriĝis en 1869. Hejmenveninta li ĝismorte instruis en la kalvinana teologia akademio. En 1881 li partoprenis en la kalvinana sinodo en Debrecen. Li multe kontribuis en religiaj eldonaĵoj.
Blazono de Grandduklando Flandrensis
Blazono de Grandduklando Flandrensis estas oficiala blazono de Flandrensis. Ekzistas malsamaj blazonoj por malsamaj insuloj de Flandrensis kaj personalaj blazonoj por la flandrensiaj baronoj. Du leonoj sur la blazono surbazas de la flandra leono.
Lollschied
Lollschied - prononco - estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Rhein-Lahn de la federacia lando Rejnlando-Palatinato kaj ekde januaro 2019 apartenas al la komunumaro Bad Ems-Nassau, administra ligo de pluraj najbaraj komunumoj (antaŭe ĝi apartenis al malpli granda komunumaro Nassau). Fine de la jaro la komunumo havis 0 loĝantojn.
(111198) 2001 WX20
(111198) 2001 WX20 estas troja asteroido de Jupitero malkovrita la en la kadro de la astronomia kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la observatorio de la Laboratorio Lincoln en Socorro (Nov-Meksiko, Usono).
Esperanto-movado en Katalunio
La direktado de la movado ĉiam estis en la manoj de tiuj personoj, kiuj en la ne-Esperanta vivo estis sentemaj patriotoj, kaj ilia agado en la Esperantista kampo estis vole-nevole iom saturita de iliaj patriotaj kredoj, kiuj forte akcentiĝis, kiam iu afero ektuŝis la prilingvan demandon. "Kataluna lingvo la unua, Esperanto la dua lingvo por ĉiuj", estis ambaŭ esprimoj, kiuj pulsis en iliaj koroj kaj elfluis el iliaj lipoj. La hispana lingvo oficiala kaj deviga lingvo en tiu tempo estis sisteme flankenlasata. Egale okazis ĉe la tiam ekzistantaj Esperanto-organizaĵoj "Espero Kataluna" kaj KEF, kiuj ĉiam zorge konservis sian sendependecon kaj rekte interrilatis kun la Centra Oficejo de Paris.
Antaŭ 1900
La ideo pri lingvoj universalaj interesis en ĉiuj tempoj multajn eminentulojn katalunajn, el kiuj elstaras, pro iliaj projektitaj sistemoj, Ramon Llull, filozofo de la 13-a jarcento, kaj Sinibald DE MAS, aŭtoro de atentinda pazigrafio en l863. Ankaŭ en 1833, la poeto de la kataluna literatura renaskiĝo, Bonaventura Carles Aribau pledis pri alpreno de lingvo universala.
Sed homoj kun homoj. Universalaj Kongresoj de Esperanto 1905-2005
'Sed Homoj kun Homoj. Universalaj Kongresoj de Esperanto 1905–2005' estas titolo de libro pri la unuaj cent jaroj de Universalaj Kongresoj. Ĝin verkis Ziko van Dijk (tiam ankoraŭ nomita Ziko Marcus Sikosek) kiam li estis bibliotekisto de Biblioteko Hector Hodler de Universala Esperanto-Asocio. Ĝi aperis en marto 2005 ĉe UEA en Roterdamo.
Esperanto-movado en Katalunio
Antaŭ 1900
En la lastaj jaroj de la 19-a jarcento apenaŭ ekzistis Esperantistoj en Katalunio. La malmultaj volapukistoj, kiujn enkalkulis Katalunio, aŭ tute forlasis sian aferon, aŭ nur tre malfrue aliĝis al Esperanto. Ekzemple doktoro Josep Bŭó el Montcada nur ĝis l903 enviciĝis al Esperanto, eble kiam jam ne plu ekzistis al Volapuk espero pri savo.
Sed homoj kun homoj. Universalaj Kongresoj de Esperanto 1905-2005
Enhavo
Post enkonduko pri la organizado de la kongresoj sekvas naŭdek ĉapitroj pri la naŭdek kongresoj okazintaj ĝis inkluzive de 2005, kun flanka prezentado de la Esperanto-historio ĝenerale. Fontoj estis la Arkivo de UEA, diversaj Esperanto-revuoj, iomete ne-Esperantaj revuoj, libroj kaj intervjuoj. Estis uzita ankaŭ la foto-arkivo de Biblioteko Hector Hodler. La libro havas antaŭparolon de John C. Wells.
Esperanto-movado en Katalunio
Antaŭ 1900
La unua Esperantisto en Katalunio. certe estis Josep Vidal Llopart el Vilanova i la Geltrú, kiu skribis diversajn artikolojn en Esperanto por gazeto "Esperanto" aperinta en Santander. Krom tio, li fondis rondeton Esperatistan en sia naskiĝloko, kie li mortis en 1905, transdoninte sian Esperanto-bibliotekon al la tiea "Biblioteca-Museu Balaguer". Ekzistis en tiuj komencaj tempoj ankaŭ diversaj pastroj, kiuj konis Esperanton, sed iliajn nomojn oni trovas nenie, kvankam ili faris meritan taskon en siaj rondoj, precipe en la ordeno skolapiuloj (Escoles Pies).
Sed homoj kun homoj. Universalaj Kongresoj de Esperanto 1905-2005
Enhavo
La titolon inspiris citaĵo de L. L. Zamenhof, kiu en sia parolado dum la unua UK diris, ke tie "kunvenis ne francoj kun angloj, ne rusoj kun poloj, sed homoj kun homoj".
Esperanto-movado en Katalunio
Unuaj tempoj (1900-1907)
En dec. 1901 aperis la sola persono, kiu donis efektivan puŝon al E: Alfons Sabadell el Barcelono. Li fariĝis E-isto pere de Almanako de librejo Hachette el Parizo, en kies paĝoj aperis kurso de E. Li tuj sentis sin kaptita, ne nur de la facileco de la lingvo, sed de ĝia enblovita "interna ideo", kiu liveris al li ĉiujn konvinkajn argumentojn por altiri novajn simpatiantojn, inter kiuj troviĝis Vicente Inglada Ors, staba kapitano kiu, loĝante tiam en K., multe helpis al 1a disvastigo de E. Baldaŭ ĉiuj simpatiantoj kuniĝis kaj fondis la unuan grupon en K. (1904), kies prez. fariĝis Sabadell; kunlaboris Inglada, Ribot, González de Escadón kaj aliaj, plejparte el ili militistoj. Oni aperigis artikolojn pri E en diversaj K-aj gazetoj, kaj iom post iom la unuaj semoj fruktiĝis en Sabadell, Terrassa, Manresa, Figueres, Igualada, Vilanova i la Geltrú, Cardona kaj aliaj ne tiom gravaj urbetoj.
La nova grupo preparis la unuan publikan kurson. Inglada estis gvidanto de 25 partoprenantoj, en unu ĉambro de "Academia de Taquigrafia", ĉe strato Portaferrissa. Post tiu kurso la grupo akiris freŝajn fortojn, inter kiuj rimarkinde laboris Rosals kaj d-ro Bremon. Sed jam de la komenco ekestis disputoj inter la grupanoj, pro la klarigado de la kursoj en hispana lingvo anstataŭ en kataluna. Por eviti disfalon de la grupo, Sabadell kreis novan grupon por la nekontentuloj kun la nomo "Verda Ĉambro", sed ĝi malaperis post mallonga tempo.
Intertempe fondiĝis novaj grupoj en Manresa kaj Cardona, kaj novaj batalantoj aperis en multaj K-aj urbetoj, en ilia plejnombro pastroj. La kvanto de K-aj E-istoj en tiu frua tempo (dec. 1903) atingis apenaŭ la nombron 100.
En la lastaj monatoj de 1904 aperis nova pioniro, Paul Berthelot, kiu sentis fortan simpation al la tiutempa katalunisma movado kaj faris multajn klopodojn por arigi la K-ajn E-istojn ĉu apartenantajn al la franca aŭ hispana ŝtatoj. En dec. 1901 li starigis en Ceret (Fran.), la urbo kie li loĝis, la Ligon kun la nomo "Aplec Esperantista de Catalunya". Sekvis tiun fondon la apero de ĝia organo "Espero de Katalunujo" (aperis nur trifoje), la unua E-ista gazeto aperanta en K. Tiu "Aplec" baldaŭ enkalkulis 100 membrojn, dissemitajn en ambaŭ flankoj de la Pirenea montaro, Delegitoj en Barcelona, Perpinyà, Manresa, Cardona, Béziers, Ceret, k a. komencis labori por la nova landa societo, kiu jam anoncis por la pentekosto de 1905 sian unuan ĝeneralan kunvenon aŭ kongreseton en Barcelona. Dudek francoj veturis al Barcelona, inter kiuj, krom Berthelot, troviĝis Emile_BOIRAC, Théophile Cart, Jeanne Flaurence, k. a. Tiu kunveno ne vekis ian intereson ekster la ne E-ista publiko, ĉar ĉiuj kunvenoj kaj festoj okazis tre intime inter ili. En societo "Esquerra de l'Eixample" oni okazigis literaturan feston, kiu konsistis el deklamoj, kantoj, paroladoj en franca lingvo, hispana lingvo, kataluna lingvo kaj E-a lingvoj, kaj fine oni reprezentis komedieton de Samuel Meyer "La Supujo", tradukitan de Berthelot. Vespere, kiel kunfrata adiaŭo, oni aranĝis festenon en la restoracio "Maison Dorée", kie regis entuziasmo kaj amikeco inter la E-istoj, apartenantaj al tri nacioj: francoj, hispanoj kaj katalunoj.
Kelkajn monatojn poste okazis en Boulogne-sur-Mer la UK 1905 (1905), K. havis sian reprezentanton en tiu kongreso Sabadell, kiu revenis en sian urbon kun kapo ŝtopita de novaj ideoj kaj propagandplanoj, kaj preta rakonti siajn impresojn al siaj kamaradoj.
Intertempe en Barcelona unu el la novaj varbitoj de Sabadell faris rimarkindan propagandon por E de la kolonoj de la revuo "Joventut", organo de la katalunisma movado. La redaktoro de tiu revuo, konata verkisto kaj unu el la tiamaj gvidantoj de la katalunisma movado, Frederic Pujulà i Vallès, fariĝis fervora E-isto kaj li direktis la propagandon grandparte en la katalunismajn mediojn. Al paroladoj, malfermo de E-istaj rubrikoj en multaj gazetoj, artikoloj, ktp. estas prefere dediĉata lia tuta laboro. Du monatojn post la kongreso de BsM li malfermis kurson en la katalunisma societo "Progrés", antaŭ multa ĉeestantaro. Sed la 25 nov. de 1905 okazis kontraŭkataluna ribelo de hispanaj militistoj kaj ĉiuj katalunisma gazetoj kaj societoj estis malpermesataj. La kurso en "Progrés" ĉesis, Pujulà devis forkuri en Francujon kaj resti en ekzilo dum kelkaj jaroj.
Malgraŭ tiuj subitaj malagrablaĵoj, unu monaton (dec.) post lia foriro, estis fondata la unua serioza societo E-ista, kiu rapide etendas siajn radikojn tra la tuta lando: "Espero Kataluna", kiu dum 1906-07 disvolvis grandan propagandon. Pujulà (kvazaŭ patro de tiu societo), daŭrigis sian laboradon el sia ekzilo mem. Aperis artikoloj kaj E-rubrikoj en diversaj ĵurnaloj, kaj li ankaŭ finpretigis la unuan E-gramatikon en K-a lingvo. En multaj urboj, urbetoj kaj vilaĝoj fondiĝis novaj grupoj, kies inaŭguran feston partoprenis, en ilia plejmulto, kelkaj pioniroj de "Espero Kataluna", doninte tiamaniere pli altan reliefon al la fondo.
Antaŭmilita epoko (1908-14). En jan. 1908 aperis "Tutmonda Espero", organo de la sociefo "Espero K-a", gazeto kiu de 1'unua momento kunligis ĉiujn K-ajn E-istojn; ĝi aperis ĉiumonate ĝis fino de 1914, en formato 20/25, 16-paĝa kaj ĝi estis unu el la plej gravaj en la tiama E-ista gazetaro, ne nur pro ĝiaj direktantoj, sed pro la abunda literaturo kaj lingvaĵo uzata. En tiu sama jaro aperis ses numeroj de scienca kaj arta revuo nomata "Stelo Kataluna" kaj eldonita en urbo Igualda. Ankaŭ aperis kelkaj E-gramatikoj en K-a kaj H-a lingvoj, tradukoj de la K-a aŭtoro Santiago Russinyol faritaj de Sabadell kaj vortaro EK prilaborita de Pujulà, kiu nur en junio de tiu jaro povis reveni el sia ekzilo de Paris.
La akcepto de Barcelona kiel urbo por la UK 1909 en 1909 vekis grandan entuziasmon inter la K-a E-istaro. Preskaŭ 50 kursoj okazis en la komenco de 1909 nur en Barcelona. En la resto de la lando, novaj grupoj kaj novaj gazetoj (tamen kun tre efemera ekzisto) aperis en ĉiu loko. "Kataluna Nacio", katalunisma gazeto; "Supren!", ankaŭ katalunisma gazeto; "Tutmonda Sonorilo", ilustrita; "Jen", humura; kaj diversaj grupa] bultenoj estas eldonitaj dum tiu jaro. La UK okazis kun granda sukceso, malgraŭ la malbona politika situacio, kiu ekregis en Barcelona unu monaton antaŭ la UK. Inter la diversaj festoj, ekskursoj, ktp. okazintaj, elstaris la festo de la Floraj Ludoj, kiu multe impresis la eksterlandajn E-istojn. L. L. Zamenhof ricevis de la tiama reĝo Alfonso 13a, la honoran titolon de Komandoro de la Ordeno de "Isabel la Catolica", kaj Sabadell en sia privata hejmo gravurigis la voĉon de la Majstro, Carlo Bourlet, Antoni Grabowski, Barono de MENIL kaj aliaj konataj pioniroj sur vaksajn malnovajn fonografcilindrojn. Tiuj cilindroj estas ankoraŭ kouservataj, kaj en 1931 KEF reproduktis en modernajn gramofondiskojn la voĉon de Z. Resume: la V-a Kongr. estis la konstruo de solida bazo, sur kiun sin apogis ĝis 1914 la tuta K-a E-movado, kiu en tiuj tempoj estis unu el la plej rimarkindaj en Eŭropo.
Jam en 1908 oni faris diversajn esplorojn kun la celo starigi tutlandan Federacion de E-istoj, sed la ekzisto de la societo "Espero Kataluna" estis por multaj personoj sufiĉe kontentiga organizado, kvankam aliaj kontraŭdiris, ke tiu societo nur kunligis la Barcelonajn E-istojn, sed ĝi ne zorgis pri la ceteraj K-aj E-istoj. Fine en la komenco de 1910 oni fondis la unuan tutlandan organizaĵon: "Kataluna Esperantista Federacio", (KEF), kies unua kongreso okazis en Sabadell en majo de la sama jaro. Tuj oni aperigis la presorganon "K-a E-isto", sub la gvido de Domenec Sardà el Sabadell, kies laboroj por la starigo de tiu Federacio merite donis al li la nomon de "1a patro de KEF". Ankaŭ li meritas tiun ĉi titoton rilate la starigon de la Internaciaj Floraj Ludoj, ĉar dum la unua kongr. de KEF en Sabadell li proponis ilian okazigon dum la venonta Kongreso en Tarragona. (Tiu valora pioniro mortis unu monaton antaŭ tiu kongreso.)
Dum tiu jaro aperis kelkaj libroj el la verkoj de la dramisto S. Russinyol, tradukitaj de Sabadell, du komedietoj en E de M. Cases, diversaj grupaj bultenoj, la duonmonata gazeto hektografita "Fulmo", sub la gvido de F. Sabaté kaj "Kataluna Katoliko", organo dum 8 jaroj de "Katolika Ligo de Katolikaj Esperantistoj".
La movado konservis ankoraŭ la impulson donitan de la UK en Barcelona, aperis kaj malaperis novaj grupetoj kaj gazetoj en diversaj partoj de la lando. Nur en Barcelona daŭris la regula aperado de "Tutmonda Espero" kaj en Sabadell la presorgano de KEF, "Kataluna Esperantisto", nun sub la zorgo de Pujulà, kiu prenis ĝian direktadon post la morto de Sarda.
Nun la tutan atenton altiris al si la nova tutlanda Federacio, kiu ĉiujare organizis landan kongreson kaj la respektivajn Florajn Ludojn. KEF arigis apud si 50 el la ekzistantaj grupoj en K.
Brile okazis kongresoj kaj Floraj Ludoj en Tarragona (1911), Terrassa (1912), Olot (1913), kaj Sant Feliu de Guíxols (1914). Ankaŭ dum tiuj jaroj okazis en kelkaj urbetoj de la provincoj Girona kaj Tarragona rimarkindaj E-istaj tagoj okaze de la ĝenerataj kunvenoj de la provincaj Ligoj. Intertempe, la 27 jul. 1911, la hispana registaro dekretis reĝan ordonon, kiu permesis la instruadon de E en ĉiuj ŝtataj lernejoj kaj Universitatoj.
La granda milito, kiel en alia] landoj, kaŭzis al la K-a movado ankaŭ malbonsortan baton. Pli ol 50 E-istoj K-aj veturis al Paris por partopreni la kongreson, kiu ne okazis. Inter la karavano estis la K-a trupo de aktoroj, kiuj dum ia UK en Barcelona reprezentis en K. la dramon de la K-a aŭtoro Adrià GUAL "Mistero de Doloro". Ili estis speciale kontraktitaj por reprezenti en tiu Kongr. la komedion de Molière "Georgo Dandin". Ĉiuj anoj de la karavano revenis krom Pujola, kiu, preninte dum sia ekzilo la francan civitanecon por eviti politikan persekutadon de la hispana ŝtato, estis mobilizita de la franca armeo. La movado mem malkreskis. "Tutmonda Espero", kiu seninterrompe aperis dum ses jaroj ne plu estis publikigata. "Kataluna Esperantisto" dum la lastaj ses monatoj de 1914 aperis nur unu fojon.
Milita kaj postmilita epoko (1915-21). Malgraŭ la forta senkuraĝiĝo sentebla en la vicoj de la E-istaro, la pioniroj klopodis persvadi siajn kunlaborantojn pri la efemera vivkapablo de la milito. Nur tiamaniere oni povis konvinki la skeptikulojn pri la bezono konservi en neŭtrala lando la plej eblan E-istan fajron neestingeblan, kiu poste taŭgos por reflamigi la cindrojn restintajn en la resto de E-ista mondo.
En 1915 dir. de "Kataluna Esperantisto", fariĝis Josep Grau Casas. Tiu ĉi presorgano aperis regule dum 1915, kun kelkaj interrompoj dum 1916, kaj unu sola numero (kiu sciigis pri la morto de Z) en 19l7. KEF sukcese ankoraŭ organizis kongreson kaj Florajn Ludojn en Vilanova i la Geltrú (1915), kaj sekvontan jaron en Reus. Dum 1918, 1919 kaj 1920 KE ne aperas, kaj ĝin anstataŭas, en malsamaj aranĝo kaj formato, "Bulteno de KEF", sub la direktado de Marian SOLÀ el Terrassa. En la daŭro de tiuj tri jaroj, la tuta afero pri KEF estas sub la zorgo de la E-istoj el Sabadell kaj Terrassa, kiuj ankoraŭ kuraĝis sukcese organizi unu Kongreson kaj Florajn Ludojn en Manlleu dum 1919.
De 1921 ĝis la hodiaŭaj tagoj. Joan Gili Norta, reveninte de la UK 1921 en Hago en Barcelonon, konvinkis sian amikon Jaume Grau Casas (kiu tiam estis sekr. de KEF) pri la nepra bezono revigligi la tutan K-an movadon, kaj en la unua momento, kiel plej facile alirebla vojo, revigligi la tutan entreprenon pri KEF. Du monatojn poste KEF alvokis al ĝenerala kunveno, en kiu oni decidis reaperigi la presorganon Kataluna Esperantisto kaj aranĝi landan kongreson kun la tradiciaj Int. Floraj Ludoj. De post tiu tempo la movado estas denove solidigita, ĉar la presorgano (nun sub la zorgo de Jaume Grau) regule kaj ĉiumonate aperas, E-kursoj grandnombre funkcias kaj oni okazigas sukcesplenajn kongresojn kaj brilajn Ftorajn Ludojn. Dum tiuj ĉi 13 jaroj (1921-1933) la direktilo de la KEF-ŝipo iris de manoj al manoj de lertaj kaj fervoraj pioniroj, kelkaj antaŭ aliaj postmilitaj E-istoj: Gili, Grau, Delfí DALMAU, Sebastià Alberich i Jofré, Solà kaj aliaj, kiuj efike helpis.
Malgraŭ la malfacila politika situacio, kiu ekzistis dum sep jaroj (militista diktatoreco de 1923 ĝis 1930, persekuto kaj malpermeso de proletaj, katalunismaj, kunulaj k. a. movadoj) oni bone sukcesis aranĝi kaj okazigi kelkajn landajn kongresojn kaj Florajn Ludojn en Girona (1921), Manresa (l923), Vic (l924), Palma de Mallorca (1925), Santa Coloma de Farnés (1926), Sóller (l927) kaj Vinaròs (1928). Sed en tiaspecaj diktatorecaj reĝimoj oni celas ekstermi eĉ ta kulturajn soeietojn plej fremdajn al la politika movado. Ne mankis, do, persekuto por KEF, kiun oni akuzis pro ĝia separatista agado kontraŭ la hispana ŝtato. Kaŭzoj de tiu persekuto: la simpatio altirita por K. pere de eldono de "Kataluna Antologio", la sistema flankenlasado de la hispana lingvo sur la paĝoj de "Kataluna Esperantisto", la neaparteno al HEA, la persisto saluti la UK-jn en la nomo de la katalunoj, la rekta interrilato kun la int. E-organizaĝoj, kaj aliaj. Konsekvencoj de tiu persekutado: monpuno 500 peseta pro artikolo aperinta en Kataluna Esperantisto en 1925, starigo de malfacilaĵoj antaŭ la preparado de la kongresoj, kaj aliaj. Ekz. generalo, kiu regis Barcelonon en 1928, postulis de KEF, ke "ĝi en la estonteco ne nomu sin plu Kataluna kaj aliĝu al la Hispana Federacio, efikante tiamaniere la interfratiĝon kun la ceteraj Hispanaj regionoj". Sed la KEF-anoj, antaŭ ol akcepti similan submetiĝon, preferis en Vinaròs (kongresurbo en 1928), forlasi la subtenadon de KEF kaj atendi ĝis kiam la cirkonstancoj estos pli favoraj. Tiuj favoraj momentoj alvenis en la komenco de 1930, tri monatojn post la forigo de la diktatoreca reĝimo. Denove estas starigitaj en aŭg. 1930 la regularoj de la tradicia KEF, reaperis la presorgano KE, tuj poste sekvis dua eldono de "K-a Antologio", reprodukto de la voĉo de Z sur modernaj gramofondiskoj, inaŭguro de Z-stratoj en Barcelona, Vic, Cassà de la Selva, El Vendrell, eldono de propagandfolioj, de elementa gramatiko en K-a lingvo, okazigo de Ĉe-kursoj dum tuta jaro (1933), 16a Kongreso kaj Floraj Ludoj kun sukceso en El Vendrell (1933), ktp.
La movado en K, post la starigo de la Respubliko, rapide kreskas, precipe en la proletaj medioj, el kiuj naskiĝis kelkaj novaj grupoj kaj unu Ligo, kiu eldonas propran bultenon nomatan "Proleta Voĉo". KEF iom post iom reakiras la terenon perditan pro la diktatoreca reĝimo.
(Artikolo origine de E. CAPDEVILA el la Enciklopedio de Esperanto)
Rimarko kontraŭdira
Dum 1929-30, post la forlaso de KEF ĉe la Kongreso en Vinaroz pro politikaj cirkonstancoj, kelkaj senpartiaj kaj sindonemaj E-istoj, sub prezido de Angelo Valdepenas, entreprenis la malfacilan taskon restarigi KEF, kion ili faris sub la nomo Katalun-Baleara E-ista Federacio, (KBEF). (Kataluna E-isto, 1929-1930, n-roj 1 ĝis 9). Tio estis neŭtrala E-ista agado, kiu kreis novan generacion post la malvarmiĝo de la malnovaj pioniroj, kaj kiu kulminaciis kun la 16-a Kongreso de KBEF (19-20 apr. 1930), honoreprezidita de A. Sabadell. Tiam estis okazintaj politikaj ŝanĝoj en Hispanujo, kaj la naciemaj katalunaj E-istoj sukcesis forpeli la senpolitikajn katalunajn E-istojn, kiuj dum tiu periodo restarigis kaj regis KEF. J. ANGLADA.
Nils Horner
Nils HORNER; naskiĝis en 1963 en Borås; mortis la en Kabulo en Afganio, estis sveda ĵurnalisto kaj publicisto ĉe Sveriges Radio. Horner raportis dum sia vivo el multaj militaj kaj katatastrofaj lokoj. Li komencis labori kiel eksterlanda publicisto ĉe Sveriges Radio en 2001 kaj observis plejparte Azion kaj Mezorienton.
58097 Alimov
58097 Alimov estas tre malgranda, meze hela, malrapide rotacianta asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la de la sovetunia astronomino Tamara Miĥajlovna Smirnova elde la Krimea astrofizika observatorio de Nauĉno en Krimeo, (en tiama Sovetunio, nun en Rusio).
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de Aleksandr Fjodoroviĉ Alimov, fondinto de la Rusia lernejo de funkcia ekologio kaj prezidento de la Hidrobiologia Societo. Li estas konata pro sia teoria kaj eksperimenta laboro pri la funkciado de la akvaj ekosistemoj kaj la disvolvo de metodoj kaj alpaŝoj por preventi vivmediajn ekologiajn krizojn
Juranda
Juranda estas municipo de la brazila subŝtato Paranao, kiu taksis 7.641 enloĝantojn en 2010.
Farce of the Penguins
Farce of the Penguins estas usona animacia filmo de 2007 parodio de la franca dokumenta filmo de 2005 nome La Marche de l'empereur. La filmo aperigas Samuel L. Jackson kiel rakontisto, kun du ĉefaj roluloj kun respektive voĉoj de Bob Saget (kiu ankaŭ verkis kaj reĝisoris la filmon) kaj Lewis Black. Ankaŭ kvin el la iamaj steluloj de Saget ĉe Full House pruntas siajn voĉojn al la filmo. Aliaj aldonaj voĉoj estas havigitaj de Tracy Morgan, Christina Applegate, James Belushi, Whoopi Goldberg, Dane Cook, Abe Vigoda, Mo'Nique, kaj aliaj.
Temo
La filmo temas pri longa veturado fare de pingvenoj por atingi la inojn kaj pariĝi kun ili, kaj babilado de tiuj pri sekso.
Stanislav Szabuniewicz
Stanislav SZABUNIEVICZ estis poldevena esperantisto en Rusio. De 1908 ĝis post ĉ. 1923 li estis UEA-delegito de Moskvo. Pro la sovetia premado li ne plu rajtis reprezenti la Asocion sur la teritorio de Sovetunio.
De 1911 ĝis 1920 li estis en la Komitato (tiam legu: Estraro), kvankam depost 1917 oni apenaŭ plu povis komuniki kun li. Oni lasis lin en la novspeca Komitato ekde 1920 ĝis 1924 por reprezenti Rusion. Li tiam ankaŭ funkciis kiel ĉefdelegito.
Prezidanto de Namibio
Prezidanto de Namibio estas ŝtatestro kaj registarestro de Namibio, kaj ĉef-komandanto de armeo. La unua prezidanto de Namibio estis Sam Nujoma dum 1990-2005, kaj la nuna presidento en 2023 estas Hage Geingob, ekde 2015.
Polusa stacio Amundsen-Scott
Ĝi estis nomita omaĝe al Roald Amundsen (kiel la unua li alvenis en la jaro 1911 al la suda poluso) kaj al lia granda rivalo Robert Falcon Scott (tiu alvenis al la suda poluso la 17-a de januaro 1912 kaj survoje reen li pereis).
Prezidanto de Namibio
Per 2021, estas limigo de du oficdaŭroj por la prezidanto en la konstitucio de Namibio. La limigo estis unue efektivigita por prezidanto Hifikepunye Pohamba en 2015.
Polusa stacio Amundsen-Scott
Konstruado de la stacio
La stacio estis konstruita fare de dek ok membra grupo de konstruistoj de la Usona Mararmeo en novembro de 1956 kaj ekde tiu tempo ĝi estis seninterrompe loĝata kaj retenata. En la jaro 1975 aliĝis al la stacio Geodeta katedralo - konstruaĵo en formo sfera supraĵo, 16 m alta, 50 m en diametro, kiu fariĝis ĉefa konstruaĵo de la stacio kaj al kiu estis en la jaro 2003 alkonstruitaj novaj konstruaĵoj de la stacio (Elevated station).
Prezidanto de Namibio
Listo
Ĝis nun, la nura partio de la prezidantoj de Namibio estas Sud-Okcident-Afrika Popola Organizo (SWAPO) – sube en ruĝa.
Polusa stacio Amundsen-Scott
Konstruado de la stacio
Intertempe inter la stacio kaj la resto de la mondo estiĝis aviadila kunig per 3658 m longa aviokurejo. La aviadila komuniko al Amundsen-Scott estas certigita tra plua stacio, tra Polusa stacio McMurdo, kiu havas denove regulajn aviadilajn komunikojn kun Nov-Zelando.
Funkciado de la stacio
Somere la nombro de loĝantoj de la stacio tipe superas 200, vintre restas proksimume 80-90 homoj. La stacio estas tute memsufiĉa, energion donas tri generatoroj por keroseno.
Esperanto en la Stacio
En Majo 2022 la unua Esperanto klubo de Antarkto estis fondita en la stacio.
Esperanto-Ligo en Israelo
La Esperanto-Ligo en Israelo (ELI, foje ankaŭ nomata per la hebrea nomo האגודה לאספרנטו בישראל) estas la nacia Esperanto-Asocio en la lando Israelo. Ĝi estas ligita kiel landa asocio al UEA kaj eldonas la revuon Israela Esperantisto.
Agadoj
ELI havas libroservon kaj organizas ĉiujarajn aranĝojn. La presita organo estas Israela Esperantisto.
Strukturo
ELI havas lokajn klubojn en Tel-Avivo kaj Hajfo
En la jaroj 2001-2008 Josef Ŝemer estis prezidanto de Esperanto-Ligo en Israelo kaj poste ĝis sia morto en 2012 estis ĝia sekretario kaj kasisto; la prezidantan postenon post li transprenis Amri Wandel (stato de aprilo 2014).
Historio
ELI originas el la Palestina Esperanto-Ligo kreita de cionismaj judoj en mandata Palestino en la 1920-aj jaroj. En la Jarlibro de UEA de 1950 ĝi aperas unuafoje sub la nuna nomo, ĝis inkluzive 1959 ankoraŭ kun Izraelo. La ligo aliĝis al UEA en 1961.
Dum en la unuaj jaroj de la Esperanto-movado unuflanke estas multaj judaj esperantistoj, sed aliflanke la esperantistaj propagandistoj aparte en okcidenta Eŭropo tendencis prisilenti la kulturajn radikojn de Esperanto aparte en la judaj komunumoj de orienta kaj centra Eŭropo, ekde la dua mondmilito kaj la persekutoj kaj de eŭropaj judoj kaj eŭropaj esperantistoj tiuj komunaj kulturaj radikoj ne plu prisilentiĝas, sed en ĵurnalismaj artikoloj ofte aparte akcentiĝas. . Foje Esperanto eĉ nomiĝis la "tutmonda jida".
Eventoj
La Esperanto-Ligo en Israelo organizas la Israelan kongreson de Esperanto.
19-a Israela Kongreso de Esperanto‎
La 19-a Israela Kongreso de Esperanto‎ okazas en la Jaro 2018 en Akko.
S/2004 S 6
S/2004 S 6 estas la maldaŭra nomo de nuba objekto kiu orbitas ĉirkaŭ Saturno proksime de la ringo F. Ĝi estus ĉu satelito de Saturno, ĉu maldaŭra plidensiĝo da polvo.
Malkovro
Carolyn Porco anoncis la la malkovron de objeto sur foto farita de kosmosondilo Cassini la.
Ĝi estas pli bone videbla, kiam prilumita de malantaŭ, tio, kiu pensigas ke oni ĉefe vidas la nubon da polvo, prefere ol la hipotezan solidan korpon, kies grando ne estus pli ol 3 al 5 km. Oni vidis ĝin jen intere jen ekstere de la ringo F, tio, kiu necesigas ke ĝia orbito krucu la ringon; povante estigi la spiralajn strukturojn videblaj en la ringo.
Indikaĵo favora al ĝia ekzisto estas ke, en 2008, oni kalkulis ke la ĉeesto de S/2004 S 6 aŭ de simila korpo estas nepra kiel paŝtist-satelito de la ringo F.
Lasero
Kontraste, lasero eligas fotonojn en mallarĝa, bone difinita fasko de lumo. La lumo ofte estas preskaŭ unukolora (konsistanta el unuopa ondolongo aŭ koloro), estas tre samfaza kaj ofte polarizita. Oni kreas tridimensiajn bildojn per holografio danke al laseroj.
Distancoj mezuriĝas danke al lasertelemetroj. La fasko, eligata el lasero, ofte havas tre malgrandan diverĝon (t.e. ĝi estas ege paralela). La fasko finfine larĝiĝos pro la efiko de difrakto, sed multe malpli, ol fasko de lumo, produktata alie. Fasko produktata per malgranda laboratoria lasero kiel heliuma-neona (HeNe) lasero, larĝiĝas al proksimume du-kilometra diametro, se ĝi iras de la Tera supraĵo al la Luno.
Iuj specoj de laseroj, kiaj tinkturaj laseroj, povas produkti lumon en larĝa amplekso de ondolongoj; tiu eco taŭgigas ilin por produktado de ege mallongaj pulsoj de lumo, ĉirkaŭ femtosekundaj (10−15 sekundoj).