cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ILERA-bulteno
ILERA-bulteno estas la oficiala organo de Internacia Ligo de Esperantistaj Radio-Amatoroj (ILERA), la unuaj eldonistoj estis Ed W2CIL kaj Ken G4MR. La revuo nuntempe havas 8 paĝojn en malgranda formato plenkolora kaj estas eldonata 4-foje jare, ĝi aperas ĉefe en PDF formato. La enhavo de la bulteno temas pri la agadoj de ILERA kaj ties membroj, (kongresoj, kongresaj stacioj, radiaj skedoj, ILERA-konkurso, vikipedio, fakverkoj, radioamatoraj vortaroj kaj pri teknikaj aspektoj kiel antenoj, sendriceviloj, telegrafio, radioamatoraj konkursoj, radiostacioj, konfirmkartoj ktp.).
Suntory Mermaid II
Monda rekordo
Kenichi forlasis Honolulon la 16-an de marto kaj alvenis post 110-taga sola vojaĝo ĉe sia celo, en la kanalo inter Honŝuo kaj Ŝikoku antaŭ noktomezo (1500 GMT vendredon) post 7.000 kilometroj (3.780 maraj mejloj) senhalte de Havajo.
ILERA-bulteno
Antaŭaj radioamatoraj bultenoj
Antaŭaj revuoj pri la temo aperis jam en la sesdekaj jaroj. De 1963 ĝis 1968 Edward Lindberg, W2CIL, eldonis la bultenon Esperanto-Radio, por la tuta mondo. La eldonaĵo informis ĉiujn radioamatorojn, kiuj interesiĝis pri Esperanto. De 1968 ĝis 1973 aperis Esperantista Radioamatora Bulteno farita de Nid Dutra D’Amorim, PY6JZ. Esperanta Ondo organo de I.L.E.R.A. estis eldonita de 1967 ĝis 1970. Poste en Japanio la radioamatora klubo JA1YAR eldonis la revuon EKAROj (1963) kaj funkciigis radiorondon en la pacifika areo (la pacifika rondo). Ĝia gvidanto estis Buno Chambers, KH6GT. La grupo aperigis la bultenon OSCILILO de 1970.
ILERA-bulteno
Unuaj eldonistoj estis Ed, W2CIL kaj Ken, G4MR kiuj startis la eldonon en 1970. Laci, HA7PW, eldonis dudek bultenojn. De 1994 ĝis 1997 nur kvin bultenoj aperis. Eldonis ilin pluraj landaj reprezentantoj, laŭvice DJ4PG, DL6UDX, F9ED, SM5DAD, PT2CA. En Montpellier (UK 1998) Jean-Jacques, F6ILR entreprenis la eldonadon de la bulteno, kiu pli regule aperis ĝis lia forpaso. Poste diversaj eldonistoj prizorgis ilin. La lastaj bultenoj ne aperis sur papero, sed en la interreto. Bulteno 76, 77 kaj 78 estis eldonitaj de Javier Ramos, CO2MM.
Redaktoroj kaj kunlaborantoj
La revuo estas eldonata danke al la volontula laboro kaj kontribuo de la ILERA-membroj kaj esperantistaj radioamatoroj el la tuta mondo. Ĉiu ILERA-membro rajtas ricevi paperan version de la bulteno. Listo de redaktoroj:
Eksteraj ligiloj
‎
Estraro de UEA 1989-1992
En Estraro de UEA dum la oficperiodo 1989-1992 oficis jenaj personoj:
Aliaj estraranoj
Notoj: Fine de 1990 Osmo Buller fariĝis direktoro, anstataŭ la forpasinta Neil Salvesen. Nova ĝenerala sekretario fariĝis Ian Jackson.
Géza Györgyi (kuracisto)
Géza Györgyi [djordji], laŭ hungarlingve kutima nomordo Györgyi Géza estis hungara kuracisto, profesoro, radiologo. Lia filo estis Géza Györgyi (fizikisto), lia filino Magdolna Zimányi.
Géza Györgyi naskiĝis la  en Budapeŝto. Li mortis la en Budapeŝto.
Biografio
Géza Györgyi akiris medicinan diplomon en Scienca Universitato Pázmány Péter en 1925. Inter 1923 kaj 1943 li laboris en la universitata kliniko, inter 1932 kaj 1943 li estis ankaŭ ĉefkuracisto en kuracejo. En 1944 li estis nomumita privata profesoro en la menciita universitato. Ĝis 1949 li estis ĉefkuracisto en hospitalo, poste 12 jarojn klinika laboratoriestro. En 1961 li iĝis trudemerito, tamen li laboris plu ĝis 1971.
(14628) 1998 VX18
(14628) 1998 VX18 estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la dum la kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Interna prezo
Ekonomiko > Mono > Prezo > interna prezo
interna prezo estas prezo, je kiu varo aŭ servo estas vendata en la lando de ĝia origino aŭ en la lando de ĝia produktado. Interna prezo estas difinata koncerne de renkontiĝo de ofertado kaj mendado.
Budkovce
Bazaj informoj
Budkovce, hungare Butka estas vilaĝo en Slovakio, en Regiono Košice, en Distrikto Michalovce.
Esperanza (metroo de Madrido)
Esperanza (Espero) estas stacio sur de la Metroo de Madrido, situanta sub Strato Andorra, en kvartalo Canillas, distrikto Hortaleza.
La stacio estis malfermita la.
Budkovce
Situo
Budkovce situas sur ebenaĵo, laŭ rojo, Laborec preterfluas, laŭ flankovojoj, laŭ fervojo Trebišov-Veľké Kapušany. Michalovce troviĝas 14 km-ojn.
Kishajmás
Kishajmás [kiŝhajmAŝ] estas malgranda vilaĝo en Hungario, en regiono Suda Transdanubio, en departemento Baranya, en Distrikto Sásd. En la loknomo kis signifas hungare: malgranda. Paro de tiu ĉi vilaĝo estas Nagyhajmás.
Situo
Kishajmás situas sur malebenaĵo, laŭ traira flankovojo, laŭ la fervoja linio Budapeŝto-Szentlőrinc. Sásd troviĝas 9, Pécs 25, Szentlőrinc 26, Budapeŝto 194 kilometrojn.
Historio
La loko estis loĝata jam dum la romianoj. La unua skriba mencio pri la vilaĝo devenis el 1542 laŭ tiama hungara ortografio Hagymas. Post la mezepoko la komunumo supozeble senhomiĝis pro la turkoj. Baldaŭe hungaroj refondis la komunumon, poste ankaŭ germanoj alvenis.
En Kishajmás migra poŝto servas.
Ebria Anĝelo
Ebria Anĝelo (酔いどれ天使 Joidore tenŝi) estas japana jakuza filmo de 1948 reĝisorita de Akira Kurosawa. Ĝi elstaras ĉar estis la unua de 16 filmaj kunlaboroj inter la reĝisoro Kurosawa kaj la aktoro Toshiro Mifune.
Historio
Takaŝi Ŝimura estas drinkema doktoro en postmilita Japanio kiu traktas junulon Macunaga (Toshiro Mifune), post pafado kun rivala organizo. La doktoro diagnozas tuberkulozon, kaj konvinkas lin eki traktadon (kaj ĉesi trinkadon kaj amindumadon). Ambaŭ ĝuas surprizan amikecon ĝis la iama bandestro, Okada, kiu estas ankaŭ iama perfortema koramiko de la doktora helpantino, estis elprizonigita kaj serĉas rebandiĝi. La malsana junulo tiam ĉesas sekvi la doktorajn konsilojn, revenas al malnovaj fikutimoj kun Okada. Sed Macunaga konstatas, ke Okada ne estas vera amiko kiam Okada minacas mortigi la doktoron se li ne informas al li pri kie estas la doktora helpantino. Kiam la doktoro iras informi pri Okada al la polico, Macunaga luktas kontraŭ Okada.
Dana Esperantista Junulara Organizo
Dana Esperantista Junulara Organizo (DEJO; Dansk Esperanto Ungdomsforening, ĝis la 1990-aj jaroj nomita Esperantista Junulara Dana Organizo (EJDO; Ungdomsforening for Esperanto, ) estas organizo por junaj parolantoj (30-jaraĝaj kaj malpli) de Esperanto kiuj loĝas en Danio.
DEJO kunlaboras kun la Dana Esperanto-Asocio (DEA) kaj la Tutmonda Esperantista Junulara Organizo (TEJO).
En 2019 DEJO financis la saĝtelefonan ludon Vortludo.
Estraro
Okaze de la ĝenerala asembleo la 8-an de aŭgusto 2021, DEJO elektis estraron por la periodo 2021-2023. Ĝi konsistas el prezidanto Mia Nordentoft, vicprezidanto Magnus Bonnevie, kaj sekretario Svend Nielsen.
Lubná (distrikto Kroměříž)
Lubná estas municipo en Ĉeĥio, en Regiono Zlín, en distrikto Kroměříž. Vivas ĉi tie.
Historio
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1131.
Temperatursensilo
Temperatursensilo aŭ temperatursentilo  estas mezurilo, per kiu oni mezuras temperaturojn.
Difinoj kaj komprenaĵoj
La temperaturo T ( Θ) kun kiel unuo la Kelvino K estas tiel, kiel la longo kaj la maso unu el la bazgrandoj de materio. La Kelvino estas la termodinamika temperaturo egale al 1/273.16 parto de termodinamika temperaturo de la triobla punkto de akvo. Praktike estas uzata la temperaturo TC en gradoj Celsiuso [°C]. Kelkfoje la temperaturo notita TF estas donata en Farenhejto; la rilato inter la du temperaturaj estas:
TC = 5/9 (TF - 32)
En la grupo de kontaktiloj troviĝis:
Termoparo
Se du konduktantoj a kaj b estas ligitaj unuflanke kaj ekzistas temperaturdiferenco ΔT inter la unua fino (la varma velda junto) kaj la dua malvarma fino, malfermcirkvita tensio ΔV estiĝas inter la malfermaj finoj de konduktantoj, ĉi tiu estas la termoparo.
Ĉi tiu efekto estas matematika esprimita kiel:
ΔV = αsΔT
Kie αs estas la Seebecka koeficiento en V/K (aŭ multe uzata pV/K). La Seebecka efiko estas la sumo de la Peltiera efiko kaj la Thomsona efiko, la lasta estas tamen tre malpli granda ol la unua:
E = C1(T1 - T2) (Peltiera efiko) + C2(T12 - T22) (Thomsona efiko)
Subestaranta tabelo donas diversajn absolutajn Seebeckajn koeficientojn.
Rezista Temperatura Detektilo (RTD)
Ĝi uzas la fizikan principon de la temperatura koeficiento de elektra rezistanco de metaloj. La rezisttemperatura mezurado estas bazita sur la rilato inter la rezistvaloro kaj la temperaturo de mezurrezistilo:
R(T) = R0(1 + αT + βT2 + ....)
Kie T estas la temperaturo en gradoj Celsiuso [°C] aŭ K, R0 la rezistanco ĉe 0 °C, R(T) la rezistanco ĉe T °C kaj α, β,.... la temperaturkoeficientoj dependita de materialo.
Estas distingitaj metalrezistiloj, kiuj havas relativan malgrandan pozitivan temperaturkoeficienton α (PTK, pozitiv-temperatur-koeficienta) kaj duonkonduktantrezistoroj, inter kiuj NTK- kaj PTK-rezistoroj. La subestaranta tabelo donas kelkajn karakterizojn de (uzata) metalrezistiloj. En angla literaturo oni ofte uzas la terminon "Resistance Temperature Detector" aŭ mallonge RTD.
Duonkonduktantaj temperatursensiloj
La duonkonduktanto produktas ŝanĝon de rezistanco kiu estas dependita de temperaturŝanĝo. Sinsekve estas priskribita:
Duonkonduktantaj temperatursensiloj havas daŭran- kaj altan stabilecon, ili estas malkostaj kaj havas malgrandan dimension.
Si-rezistoro
La Si-rezistoro havas pozitivan temperaturkoeficienton α = 0.7 % / °C. Ĝi estas lineara de -65 °C ĝis 200 °C. La nominalaj rezistancvaloroj estas de 10 Ω ĝis 10 kΩ kun toleremo de 1 % ĝis 20 %. La rezistoroj aspektas kiel 1/4 W rezistoroj. Kiel mezurelemento ili estas prefere ŝaltata en pontocirkvito (e.g. Wheatstone-ponto).
Termistoro
Por termistoroj oni uzas ne Si aŭ Ge sed materialoj kiel NiO, Mn2O3 kaj C2O3. Estas distingita PTK-(pozitiv-temperatur-koeficienta-) kaj NTK-(negativ-temperatur-koeficienta-) termistoroj:
La PTK-termistoroj havas ofte tre fortan leviĝon de rezistanco ĉe malgranda temperaturaro. Oni havas en tiu temperaturaro tre grandan pozitivan temperaturkoeficienton kiel doninta en la figuro. Ekstere la temperaturaro la temperaturkoeficiento estas negativa aŭ nulo.
La NTK-termistoroj kontraŭe havas tre grandan negativan temperaturkoeficienton. La relativa ŝanĝo de temperaturo po °C esta pli granda ol la Pt100 sed malgranda kiel la PTK. La rezistancregreso kiel funkcio de temperaturo estas mallineara:
R = R0eβ(1/T - 1/T0)
Kie β estas konstanto dependita de materialo (ĉirkaŭ 4000) kaj T ( kaj T0) estas la absoluta temperaturo en K. La subestaranta figuro donas la NTK-karakterizon.
Juntduonkonduktantoj
Ĉe diodo la kurento estas:
I = Ir[ eqV/kT - 1]
Kie:
k = la konstanto de Boltzmann
q = la elektronŝarĝo
Ir = la inversa saturitkurento
I = la kurento tra la diodo
V = la tensio trans la diodo
Esperanto-movado en Irano
Irano, lando de Azio, antaŭe nomata Persio, havas delonge viglan esperantistan movadon.
Frua periodo
Laŭ la Enciklopedio de Esperanto de 1934:
Nuntempe
La Irana Esperanto-Asocio (IREA) estas la Landa Asocio de UEA en Irano. La asocion en 1996 fondis Reza Torabi, Abbas Bagestani, Fariba Nuri Maĝd, Azar (Zahra) Karimi, Abbas Ĥosroabadi kaj Hamzeh Ŝafii. La oficiala organo de IREA estas la revuo Irana Esperantisto.
Junulara sekcio de IREA nomiĝas Irana Esperantista Junulara Organizo. La kerno de IREA baziĝas sur IREJO kaj eĉ en la jarlibro de UEA oni fondjaron konsideras 1993 (la apero de IREJO).
Otto Sklenčka
Otto SKLENČKA (naskiĝis la 2-an de novembro 1891 en Zbraslav n. Vl. - mortis la 4-an de majo 1962 en Praha) estis ĉeĥa esperantisto, honora membro de UEA.
Li estis bankoficisto en Hradec Králové, lerta organizanto, tradukis por Ĉeĥoslovaka Antologio. Patro de grava ĉeĥa aktoro Ota Sklenčka, bofrato de Ota Ginz kaj onklo de Petr Ginz.
E-isto de 1908. Ĉefdelegito de UEA por Ĉeĥoslovakio depost 1923. Estas lia merito, ke laŭproporcie UEA-anoj en Ĉeĥoslovakio superis ĉiujn landojn. Daŭre estis komitatano de ĈAE de 1930, ĝia kasisto. Sukcesega interna organizanto.
Temperatursensilo
Duonkonduktantaj temperatursensiloj
La juntpotencialo de diodoj kaj transistoroj ŝanĝas trans granda temperaturaro. Ĉi tiu ŝanĝo de juntpotencialo (=dV/dT) estas
Kiel ekzemplo la subestaranta figuro donas la karakterizojn de TO-92 transistora temperatursensilo.
Temperatursentivaj kurentfontoj
Ekzistas ankaŭ temperatursensitaj kurentfontoj. Ofte ili estas relative kompleksaj mikrocirkvitoj (el ICj) ĉe kie kurento fluas, kiu estas lineara kun la temperaturo. La kurentofonto estas en la grandordo je μA / Kelvin.
Dumetalaj termometroj
Ĝi uzas la fakton ke diversaj metaloj havas diversajn koeficientojn de ekspansiado. Ligado de du metaloj donas metodon por ekzemple ŝalti elektrikan kontakton.
Likvaĵo en vitro de termometroj
Vitra cilindro unuflanke kun rezervujo estas parte plenigita kun fluido. Kiam la temperaturo ŝanĝas la fluido ekspansias. La longo de fluido en la cilindro estas mezuro por la temperaturo.
En la grupo de malkontaktiloj troviĝis:
Radiadaj termometroj
Ĉiu objekto kun temperaturo pli alta ol la absoluta nulpunkto (-273 °C) termoradias transruĝan energion. Transruĝaj energimezuriloj mezuras la kvanton de radiita transruĝa energio kiel mezuron de la temperaturo. La transruĝa energimezurilo registras, helpe de lenso, la temperaturdiferencon inter la objekto kaj la mezurilo. Ĉi tio okazas per mezuri la termoelektran tension, kaŭzinta per la mezurota objekto.
Kriva (Taĉiv)
Kriva (Крива, Nagykirva [nadjkirva]) estas vilaĝo en Ukrainio, en Transkarpata provinco, en distrikto de Tjaĉiv.
Situo
Kriva situas laŭ rojo.
Historio
La unua mencio okazis en 1373. La kampoj apartenis al familio Kirvai. En 1910 vivis en Nagykirva 946 loĝantoj (707 rutenoj, 233 germanoj, 6 hungaroj). Ĝis Traktato de Trianon la vilaĝo apartenis al Hungara reĝlando, al Máramaros, al distrikto de Taracköz, poste al Ĉeĥoslovakio. En 1939 la plej orienta regiono de disfalanta Ĉeĥoslovakio deklaris malgrandan sendependan respublikon Karpata Ukrainio. Iom poste Hungario okupis la respublikon kaj tuj aranĝis aŭtonomion, kies apartaĵo estis Kriva. Ekde 1945 ĝi apartenis al Sovetunio, fine ekde 1991 al Ukrainio.
François Fournier-Sarlovèze
François Louis, grafo Fournier-Sarlovèze, naskita en Sarlat-la-Canéda la 28-an de aprilo 1772 kaj mortinta en Parizo la 18-an de januaro 1827, estis generalo de la Franca Imperio.
Alagoasa mutuo
La germana naturalisto J. Marcgrave la unua identigis la Alagoasan mutuon en 1648 laŭlonge de la nordorienta marbordo de Brazilo. Tamen, poste la opinioj pri la origino kaj vereco de la birdo vekis polemikojn pro manko de pruvaroj. Nur post 1951, en la marbordaj arbaroj de Alagoaso, Nordorienta Brazilo, oni remalkovris inan plenkreskulon de tiu mutuo. Tiam la Mitu mitu komencis esti konsiderata specifa taksono (Silveira).
En la arbaroj de São Miguel dos Campos la Mitu mitu estis detektita denove en 1951. Tiam estis malpli ol nur 60 birdoj en naturo (Silveira). Kelkaj aŭtoroj en la 1970-aj jaroj sciigis pri la kreskanta detruo de ties habitato kaj pri la rareco de la specio. Spite tiun ĉiun denuncon, la lastaj grandaj arbaraj restoj kie vivis la Mitu mitu estis forhakitaj por fari lokon por sukerkanaj plantejoj (Silveira).
Spite ĉiujn tiujn cirkonstancojn la Mitu mitu plu ekzistas en la 21a jarcento (Silveria). Estas ankoraŭ espero por la specio.
François Fournier-Sarlovèze
Li fariĝis stabestro de ĉi-lasta kaj distingis sin en 1807, per pluraj kavaleriaj sturmoj, ĉe la Batalo de Eylau la 8-an de februaro 1807 en Guttstadt kaj Friedland la 14-an de junio 1807. Kiel rekompenco por ĉi tiuj armilagoj, li estis promociita al rango de brigada generalo la 25-an de junio 1807.
Alagoasa mutuo
Aspekto
La Alagoasa mutuo estas proksimume 83–89 cm longa. Ĝia plumaro estas nigra kaj brila, kun bluecpurpura nuanco (BirdLife International 2013). Mitu mitu havas ankaŭ grandan, brilruĝan bekon kun blanka pinto, kaj ebena flanke. La sama ruĝa koloro troviĝas en kruroj kaj piedoj. La vostopinto estas helbruna, kun kaŝtankoloraj plumoj subvoste. Ĝi havas unikan grizan, duonlunforman areon de nuda haŭtaĵo en orelareo, ne troviĝanta ĉe aliaj mutuoj (Harry 2006). Tiu distinga koloraro separas M. mitu kiel propra specio aparte el aliaj mutuoj.
Diferencoj inter maskloj kaj inoj de la specio ne estas tre distingaj: inoj tendencas esti pli helaj kaj iom pli malgrandaj (Sick 1980). Tiuj birdoj tendencas vivi ĝis 24 jaroj en kaptiteco (The Website of Everything, 2010). Filmetoj registritaj en kaptiteco montras, ke tiu kracedo sporade elsendas altatonan trilan sonon, videble tie.
Populacio
Ekde 1977, la populacio de Mitu mitu estas en kaptiteco. Ĝi havis 44 birdojn en 2000. En 2008, estis 130 birdoj en du birdobredejoj. Ĉirkaŭ 35% el la birdoj estis hibridoj kun M. tuberosum (BirdLife International 2012).
François Fournier-Sarlovèze
Dum la rusa kampanjo, li komandis la 31-an Malpezan Kavalerian Brigadon konsistigitan de Badenaj husaroj, hesiaj malpeza kavalerio kaj vestfaloj kaj atakis ĉe la Batalo de Smolensk. Promociita al divizia generalo la 11-an de novembro 1812, li distingiĝis kelkajn tagojn poste ĉe la Batalo de Berezina per disbatado de 5 000 rusaj kavalerianoj en tri sturmoj faritaj kun 800 hesaj kaj badenaj ĉasistoj koste de 500 el ili. Fournier deĵoris en 1813, ĉe la batalo de Gross Beeren kaj en Lepsiko.
Liaj dueloj inspiris la romanon The Duel de Joseph Conrad adaptitan por kino fare de Ridley Scott sub la titolo The Duelists. Lia kontraŭulo ofte estis identigita kiel generalo Dupont.
Alagoasa mutuo
Habitato kaj ekologio
La Mitu mitu loĝis en subtropika/tropika malseka unuaranga arbaro de malaltaj teroj, kie ĝi manĝis fruktojn de Phyllanthus, Eugenia kaj "mangabeira." Ĝi estis regione malaperinta el Alagoaso kaj Pernambuko, Nordorienta Brazilo (BirdLife International 2012).
Reproduktado
Pro foresto en naturo kaj manko de studo antaŭe farita pri tiuj kracedoj antaŭ ties formorto en naturo, ne multe oni konas pri ties reproduktado for de kaptiteco. La inoj de Alagoasa mutuo ekreproduktas kiam estas 2jaraĝaj. En kaptiteco, ili produktas ĉirkaŭ 2-3 ovojn ĉiujare (Harry 2006). Estis pli granda genetika variableco inter la Alagoasaj mutuoj post 1990, kiam komencis hibridbredaj programoj; la Alagoasa mutuo estis bredataj kun siaj plej proksimaj parencoj, nome la Razilbekaj mutuoj (BirdLife International 2013).
Taksonomio
La Alagoasa mutuo estis unuafoje menciita de la germana naturalisto Georg Marcgraf en sia verko Historia Naturalis Brasiliae kiu estis publikita en 1648. Pro manko de informo kaj specimenoj, ĝi estis konsiderita sama specio kiel la pli komuna Razilbeka mutuo, ĝis post ties remalkovro en 1951 en la arbaroj de malaltaj teroj de Alagoaso, Brazilo. Sekve de revizio fare de Pereira kaj Baker (2004), ili estas nune konsiderata baza stirpo de ties genro kaj pli proksima al la Norda mutuo, dum la aliaj specioj de la genro Mitu estas specioj kun bruna melanino ĉe la vostopinto. Ties stirpo estas distinga ekde la limo inter Mioceno kaj Plioceno (iomete pli ol 5 milionoj da jaroj), kiam ĝi iĝis izolata en la rifuĝejo de la Atlantika Arbaro (Pereira & Baker 2004).
Konservoklopodoj
Post iĝi formortinta en naturo, la specio kiel tuto estas tenata en kaptiteco en du separataj kaptitaj populacioj. En tiuj kaptitaj populacioj estas ĉirkaŭ 130 individuoj. Plano por reenmeto estas organizata, kvankam estas malfacilaĵoj. Eĉ se oni bredis jam nombran populacion, la specio ankoraŭ bezonas grandan, naturan geografian areon por esti reenmetita tien. Homa etendo jam detruis preskaŭ la tuton de la natura habitato de la specio. Oni proponis sufiĉe grandan arbaron en nordorienta Brazilo por loko por la reenmeto de la specio en la futuro. Oni devos zorgi por eviti kontraŭleĝan ĉasadon de la specio post ties reenmeto.
Statuso
La Alagoasa mutuo iĝis formortinta en naturo pro senarbarigo kaj ĉasado. La lasta natura Alagoasa mutuo estis vidata kaj mortigita en 1984, aŭ eble 1987 aŭ 1988. La kaptita populacio estas etende hibridigita kun la Razilbeka mutuo, kaj estas kelkaj dekduoj da pure breditaj birdoj. Tiuj estas tenataj kaj bredataj en du privataj profesiaj birdarkaĝoj en Brazilio ĉefe pro manko de oficiala intereso pri la longdaŭra dubo pri la valido de la taksono. Ili povas atingi aĝon de pli ol 24 jaroj en kaptiteco.
La Alagoasa mutuo estas protektita laŭ la brazila leĝaro kaj estas listita en la Apendico I de CITES.
Dieto kaj interagado
Oni scias, ke la Alagoasa mutuo vivtenas sin per dieto de fruktoj kaj nuksoj. Kvankam one scias malmultan informon pri la interagado kaj kutimaro de tiu specio en naturo, la stomakaj enhavoj de tiuj birdoj enhavis fruktojn specife el la kastelarbo. Oni diris ankaŭ ke ili ŝatas fruktojn el la planto Clarisia racemosa.
Ĝenerale, la inoj pezas malpli ol la maskloj kaj demetas ĉirkaŭ 8-10 ovojn jare. La averaĝa vivodaŭroj estas ĉirkaŭ 24 jaroj.
Futuro de la specio
Por plia subteno de la Mitu mitu, oni devos inkludi edukan laboron kun lokaj komunumoj por pluhavi habitatojn kaj ŝanĝi ĉaskutimaron en ĉiu klopodo por reenmeto. Restarigo de la specio devos esti sub konstanta kontrolo (Silveira).
Referencoj
GlobalSpecies.org: 2012 http://www.globalspecies.org/ntaxa/902194#prey
Bruno Schulz
Bruno Schulz (naskiĝis la 12-an de julio 1892 en Drohobycz (tiam en Aŭstrio-Hungario); mortis la 19-an de novembro 1942 en Drohobycz, Pollando, tiam okupita de Germanio (en la provinco Ĝenerala Gubernio)). Li estis pola verkisto (juddevena), desegnisto kaj literaturkritikisto.
Biografio
Bruno Schulz naskiĝis en 1892 en la galica Drohobycz (tiam en Aŭstrio-Hungario). Li estis la tria infano de Jakub kaj Henrietta Schulz. La juddevena familio orientiĝis laŭ pola kulturo. Bruno parolis hejme la polan lingvon, sed pro sia patrino li ankaŭ frue eklernis la germanan.
Inter 1902 kaj 1910 li vizitis la liceon de Drobobycz kaj poste ekstudis arkitekturon en la universitato de Lvivo. Sed en 1911 li decidis fariĝi verkisto kaj en 1913 revenis hejmen pro patra malsanego. De 1914 ĝis 1915 li studis belarton en Vieno.
Károly Bálint
BÁLINT Károly estas rumanuja hungara skulptisto naskita en Leordeni la 29-an de aprilo 1935.
Bruno Schulz
Biografio
Inter 1924 kaj 1941, Bruno Schulz laboris kiel licea desegninstruisto, sed tiu laboro tute ne plaĉis al li.
Károly Bálint
Biografio
Bálint studis inter 1953-60 en la Belarta Altlernejo Ion Andreescu de Kluĵo kun majstroj Artúr Vetró, Ion Irimescu. Ekde 1960 li estis desegninstruisto en Târgu Mureş.
Bruno Schulz
Biografio
En 1933 li publikigis sian unuan verkon Sklepy cynamonowe (La cinamobutikoj). En 1936, li publikigis Sanatorium pod klepsydrą (la sanatorio je la klepsidro).
Kaluno
Kaluno aŭ pli precize ordinara Kaluno Calluna vulgaris estas plantospecio, kaj la sola de la genro Calluna en la familio de erikacoj, kelkfoje ankaŭ nomata "eriko". Ĝi estas la nacia floro de Norvegio. Ĝi kreskas kiel eta persista arbusto alta je 20 - 50 centimetroj (malofte ĝis 1m), kaj vaste troviĝas en Eŭropo kaj Malgrand-Azio sur bone drenitaj acidaj terenoj en malfermaj sunaj situoj kaj en modera ombro. Ĝi toleras malfortan paŝtiĝon kaj kapablas revigligi sin post foja bruliĝo.
Bruno Schulz
Biografio
En 1942 Schulz estis surstrate mortpafita de germana SS-ano, ŝajne pro venĝo al alia SS-ano, por kiu Schulz laboris.
Kaluno
Ĝin distingas disde la parenca genro eriko la kvarpartaj korolo kaj kaliko. La floroj elvenas en malfrua somero, sovaĝaj specioj kutime havas purpurecajn.
Seyssel (Ain)
Seyssel (prononcu [Sesel]) estas franca komunumo en la departemento Ain, de la regiono Rhône-Alpes. Ĝi situas sur la dekstra bordo de rivero Rodano, ĉirkaŭ 24 km birdfluge okcidente de Annecy kaj ĉirkaŭ 44 km birdfluge norde de Chambéry.
Kaluno
Tiu palearktisa specio estas grava paŝtaĵo por ŝafoj kaj cervoj, kiuj povas manĝi la pintojn de la plantoj kiam neĝo kovras malpli altajn kreskaĵojn.
Bruno Schulz
Bagatela informo
En trairejo de la varsovia domo Nowolipki 4 estas murpentraĵo kun la kapo de Schulz kaj lia aforismo „esenco de evidenteco estas senco“, en la pola kaj en Esperanto. Pretere, la pola originalo estas „Istotą rzeczywistości jest sens“, do ĝi ne portas la rimon esenco-senco de la traduko; ĝi laŭvorte signifas „la esenco de realeco estas senco.“
Seyssel (Ain)
La najbaraj komunumoj estas: Okcidente kaj norde: Corbonod, oriente Seyssel (Haute-Savoie) trans Rodano; kaj sude Anglefort.
Kaluno
Oni kultivas ĝin kiel ornam-planton por uzado en pejzaĝ-ĝardenismo kaj privataj ĝardenoj. En Nov-Zelando la planto estis enkondukita kaj fariĝis invada trudherbo kelkloke, plej notinde en la Nacia parko Tongariro, ĝi superkreskas la indiĝenajn plantojn. Provoj kontraŭbatali kalunon helpe de ĝin manĝanta skarabo ŝajne sukcesas.
Seyssel (Ain)
Akvobaraĵo, an alvalo de Seysell, utilas por ekvilibrigi la fluon de Rodano, kaj kompensi la nivelajn ŝanĝojn ŝultatajn al la Akvobaraĵo de Génissiat. Ĝia artefarita lago entenas 5,8 milionojn da m3 da akvo, kaj ĝia elektrejo produktas po 150 milionojn da kWh ĉiuj jaroj.
Seyssel estas ĝemelurbo de:
Zoltán Fodor-Lengyel
Zoltán Fodor-Lengyel [lendjel], laŭ hungarlingve kutima nomordo Fodor-Lengyel Zoltán estas hungara-hispana pentristo.
Zoltán Fodor-Lengyel naskiĝis la  en Budapeŝto.
Biografio
Zoltán Fodor-Lengyel lernis pentradon private ekde 1978 en sia naskiĝurbo, poste inter 1981-1984 grafikadon en Sorbonne. Li debutis en ekspozicio en Parizo en 1983. Post 3 jaroj li estis arta gvidanto de galerio, ankaŭ kunposedanto. Ekde tiam li konstante aranĝis ekspoziciojn ekzemple en Hungario, Hispanio, Francio, Usono. Ekde 2007 li estis membro de Reĝa Arta Akademio de Cádiz. Li ricevis plurajn premiojn inter 1988-2017.
Sâmboleni
Loĝantaro
En 1910 ĝi nombris 784 loĝantojn (rumanoj), en 1992 849.
Historio
Ĝia unua skriba mencio estis en 1322. Ĝis 1919 ĝi apartenis al Hungario (Kolozs).
Gaiberg
Gaiberg - prononco - estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Rhein-Neckar kaj en la distriktaro Karlsruhe de la federacia lando Baden-Virtembergo. Fine de la komunumo havis  loĝantojn.
Ixmiquilpan
Ixmiquilpan estas unu el la 84 komunumoj de la meksika subŝtato Hidalgo, kiu situas en la centra Meksiko norde de la urbo de Meksiko. La ĉefurbo de la komunumo estas Ixmiquilpan. La kodnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 13030.
Geografio
La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 73903 loĝantojn. El tiuj estis 34517 viroj kaj 39386 virinoj. La komunumo havas surfacon de 565,3 km². La meza alteco (de la ĉefurbo) estas 1700 metroj super la marnivelo.
Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a., (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).
Akridina karboksamido
4-Akridina karboksamido aŭ N-[2-[dumetil-amino-etil]-4-akridina karboksamido estas organika kombinaĵo apartenanta al la familio de la akridinoj kaj uzata en la esploroj pri kancertraktado de la cerbo, pulmoj kaj tumoroj de la centra nervosistemo. Ĝi estas blanka solidaĵo, solvebla en akvo kaj nepolaraj organikaj solvantoj. Akridina karboksamido posedas 18 karbonatomojn, 19 hidrogenatomojn, 3 nitrogenatomojn kaj 1 oksigenatomo.
Palpebro
Palpebro (palpebra; βλεφαρον) estas maldika faldo el muskoloj kaj haŭto, kiu kovras la okulon. La palpebro lokiĝas inter la brovo kaj la okulharoj, kiuj kreskas sur ĝia malsupra rando.
La palpebro disigas dum ĉiu fermo larmlikvon kaj tiel purigas kaj malseketigas la korneon. La malfermita palpebro protektas la okulon kontraŭ mekanikaj influoj.
La fiŝoj, pro manko de palpebroj, ne kapablas fermi la okulojn kaj tial ili ĉiam dormas kun la okuloj malfermitaj.
Palpebrumo estas la rapida fermo kaj malfermo de la palpebroj. Ĝi estas necesa agado de la okulo, kiu helpas disigi larmojn kaj forigi iritaĵojn de la kornea kaj konjunktiva surfaco.
Světlá nad Sázavou
Světlá nad Sázavou estas urbo de Ĉeĥio kun, situanta en distrikto Havlíčkův Brod. En latinaj kaj germanaj tekstoj ĝi estas notata kiel Swetla.
Historio
En memorlibro de eksa vilema monaĥejo Světlá estas indikata jam en la jaro 1207. La malnova vilaĝo estis en la jaro 1562 avancigita je urbeto. Urbo ĝi fariĝis en la jaro 1937. Kiam Světlá akiris blazonon, ne estas dokumentite, sed la plej malnova sigelilo estas markita per jarkalkulo 1567.
Inter memorindaĵoj de la urbo apartenas kastelo, kio estis devena burgaro, post la jaro 1567 ĝi estis reguligita en la kastelon, urba hospitalo el la jaro 1578 en aspekto el la jaro 1881, urbodomo estas el la 18-a kaj la 19-a jarcentoj. En Světlá estas firmaoj okupiĝantaj per produktado de facetita plumbhava kolora kristalo.
Transporto
Světlá nad Sázavou havas regulan trajnan konekton kun Brno kaj Prago per rapidtrajnoj. Světlá nad Sázavou estas krucvojo de du fervojaj linioj:
Esperanto
El Světlá nad Sázavou venas la esperanistinoj kaj aktivulinoj de ĈEJ kaj TEJO, Vladimíra kaj Dagmar Chvátalová. Tie ankaŭ ekde la refondiĝo en 2005 estis ĝis la jaro 2011 la oficiala sidejo de ĈEJ.
De la 26-a de oktobro ĝis la 28-a de oktobro 2007 okazis en Světlá nad Sázavou renkontiĝo de ĈEJ. Dume okazis ankaŭ ĝenerala asembleo. La 19-an de oktobro 2012 okazis denove ĝenerala asembleo de ĈEJ.
Meződ
Meződ estas malgranda vilaĝo en Hungario, en regiono Suda Transdanubio, en departemento Baranya, en Distrikto Sásd. En la loknomo mező signifas hungare: kampo.
Situo
Meződ situas sur tre mildaj deklivoj, laŭ traira flankovojo, ĉefvojo Pécs-Dombóvár kaj fervoja linio Budapeŝto-Szentlőrinc preteriras. Sásd troviĝas je 4 km-oj.
Historio
La loko estis loĝata jam dum la romianoj. La unua skriba mencio pri la vilaĝo devenis el 1475 laŭ tiama hungara ortografio "Mezeed". Post la mezepoko la komunumo supozeble senhomiĝis pro la turkoj. En la 18-a jarcento hungaroj refondis la komunumon, poste ankaŭ germanoj alvenis.
En Meződ migra poŝto servas.
Vítonice
Nomon Vítonice aŭ Vitonice havas pluraj setlejoj:
Tovačov
Tovačov (Tobitschau) estas urbo en distrikto Přerov kaj regiono Olomouc de Ĉeĥio. En la urbo vivas.
Situo
Urbo Tovačov kun samnomata kastelo situas apud meza fluo de rivero Moravo en supermara alteco 200 metroj, en nura koro de ebenaĵa fekunda Hanakio. Ĝi estas mezo de kvazaŭa kvarangulo, kies pintojn kreas distrikta urbo Olomouc, oriente urbo Přerov, sude urbo Kroměříž kaj okcidente poste urbo Prostějov. Dank' al tiu ĉi siognifa strategia situo jam mallongtempe post sia fondo la urbo fariĝis grava vojkrucoĝo de komercaj vojoj, ligitaj al kunfluejo de riveroj Moravo kaj Bečva, kiu troviĝas sudoriente de la urbo.
Historio
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1203.
La 15-an de julio 1866 en batalo ĉe Tovačov pereis 571 soldatoj de la aŭstra kaj prusa armeoj.
Kombina signo
Kombinaj aŭ kombiniĝaj signoj en la informadiko estas signoj, kiuj en tipografia prezentado aperas ne aparte, sed kombinite kun apuda signo, ordinare la antaŭa. La rezulto ofte estas diakrita signo.
En Unikodo eblas tiel prezenti ekzemple la esperantajn supersignajn literojn, kvankam ili havas ankaŭ apartajn reprezentaĵojn (kodnumerojn). Por tia prezentado servas la kombina cirkumflekso (ĉapelo, tegmento) U+0302 kaj la kombina hoketo U+0306:
La konvencio de tiaj signoj koncernas nur la kodadon, ne la prezentadon. La tipografia rezulto de tia kombino ne nepre estas presado de la du signoj sur la sama loko; eblas (kaj indas) ekzemple konsideri la dimensiojn de la du signoj por krei plaĉan aspekton. Kutime do aparatoj, kiuj prezentas (vidigas, presas) tiajn signojn, havas apartajn signobildojn por la kombinitaj signoj, kvankam tiuj ne havas apartan kodnumeron. Konataj ekzemploj estas la esperantaj literoj ĵ, kie la ȷ ne havas punkton, kaj ĥ, kie kelkaj tiparoj metas la ĉapelon super la strekon kaj kelkaj super la rondaĵon de la h.
Se kombinita signo havas ankaŭ propran kodnumeron, kiel ekzemple la esperantaj diakritaj literoj, la du kodmanieroj estas konsiderataj egalaj. Specialaj reguloj ebligas en Unikodo la kombinon de pli ol du signoj.
Jam antaŭ Unikodo la kodnormo ISO 6937, uzata por Teletekso, uzis la principon de kombinaj signoj por povi prezenti pli ol 256 signojn per 8 bitoj.
Baltiaj Esperanto-Tagoj
Baltiaj Esperanto-Tagoj (mallonge: BET) estas Esperanto-renkontiĝo organizata ĉiujare ekde 1959 en iu el la apudbaltmaraj ŝtatoj, laŭvice en Latvio, Litovio kaj Estonio.
Historio
BET okazas ekde 1959. La historion de tradiciaj tendaro-renkontiĝoj en Sovetunio komencis la unua tendaro, havinta la titolon Ĉebalta Studenta Esperanto-tendaro (ĈET), organizita somere 1959 ĉe la latvia ĉefurbo Riga, apud la lago Lielais Baltezers. Ĝia ĉeforganizanto estis studentino Bīruta Kondrate (nun Rozenfelde). La unuan tendaron partoprenis esperantistoj nur el tri sovetigitaj baltmaraj respublikoj – Litovio, Latvio kaj Estonio. En la postaj jaroj al la tendaroj venis ĉiam pli multaj esperantistoj el vasta Sovetunio. La Ĉebaltaj studentaj kaj junularaj tendaroj komence alinomiĝis al Baltia Esperanto-Tendaro, post dekjaro – al Baltiaj Esperanto-Tagoj (BET).
Post la sendependiĝo de la baltiaj landoj BET-oj laŭ sia programo kaj konsisto de partoprenantoj evoluis al veraj internaciaj kongresoj. La renkontiĝon BET-43, kiu okazis de la 14–a ĝis la 22-a de julio 2007, en la nordlitovia urbo Šiauliai, partoprenis 322 esperantistoj el eĉ 18 landoj: Litovio (el 23 urboj), Latvio, Pollando, Finnlando, Estonio, Belorusio, Rusio, Belgio, Germanio, Italio, Aŭstrio, Ĉeĥio, Francio, Nederlando, Portugalio, Slovakio, Ukrainio kaj Svedio.
Listo de BET-oj
ĈET-1 1959 08 01 – 10 Baltezers, Latvio      48 ĈET-2 1960 08 01 – 10 Kääriku, Estonio      107 ĈET-3 1961 08 01 – 10 Molėtai, Litovio      204 ĈET-4 1962 08 01 – 10 Drabeši, Latvio       238 BET-5 1963 08 04 – 11 Värska, Estonio       288 BET-6 1964 08 01 – 10 Veisiejai, Litovio    153 BET-7 1965 07 30 – 08 08 Saulaine, Latvio   171 BET-8 1966 07 05 – 15 Pärnu, Estonio        117 BET-9 1967 08 01 – 10 Vilnius, Litovio      337 BET-10 1968 07 27 – 08 05 Ruba, Latvio      194 BET-11 1969 08 10 – 16 Viljandi, Estonio    400 BET-12 1970 08 01 – 10 Kretinga, Litovio    316 BET-13 1971 08 06 – 15 Smiltene, Latvio     189 BET-14 1972 08 01 – 10 Häädemeeste, Estonio 170 BET-15 1974 08 02 – 04 Rīga, Latvio         102 BET-16 1975 07 25 – 08 03 Helme, Estonio    222 BET-17 1976 07 30 – 08 10 Viekšniai, Litovio 241 BET-18 1977 07 23 – 31 Rēzekne, Latvio      223 BET-19 1978 07 15 – 23 Kehra, Estonio       174 BET-20 1983 07 01 – 10 Noreikiškės, Litovio 358 BET-21 1984 07 06 – 15 Kuldīga, Latvio      299 BET-22 1985 07 03 – 10 Kose, Estonio        450 BET-23 1986 07 10 – 19 Smalininkai, Litovio 472 BET-24 1987 07 12 – 19 Saulaine, Latvio     406 BET-25 1988 07 24 – 31 Tallinn, Estonio     350 BET-26 1989 08 12 – 20 Noreikiškės, Litovio 608 BEK-27 1990 07 10 – 19 Jelgava, Latvio      435 BET-28 1991 07 08 – 15 Tartu, Estonio       422 SAT-65 1992 08 05 – 15 Noreikiškės, Litovio 452 (el eksa Sovetunio 296) BET-29 1993 07 09 – 17 Priekuli, Latvio      50 BET-30 1994 07 23 – 30 Pärnu, Estonio       100 BET-31 1995 07 08 – 16 Girionys, Litovio    203 BET-32 1996 08 02 – 10 Jūrmala, Latvio      208 BET-33 1997 08 03 – 09 Haapsalu, Estonio    162 BET-34 1998 07 17 – 24 Veisiejai, Litovio   253 BET-35 1999 07 18 – 24 Liepāja, Latvio      163 BET-36 2000 07 03 – 09 Tallinn, Estonio     201 BET-37 2001 07 07 – 15 Noreikiškės, Litovio 303 BET-38 2002 07 07 – 14 Rīga, Latvio         182 BET-39 2003 08 10 – 14 Tartu, Estonio        76 BET-40 2004 07 11 – 17 Birštonas, Litovio   257 BET-41 2005 07 15 – 21 Rīga, Latvio         150 BET-42 2006 07 04 – 08 Kuressaare, Estonio  137 BET-43 2007 07 14 – 22 Šiauliai, Litovio    322 BET-44 2008 07 05 - 12 Ventspils, Latvio    151 BET-45 2009 07 08 - 12 Paikuse, Estonio     121 BET-46 2010 06 26 - 07 04 Visaginas, Litovio 185 BET-47 2011 07 09 - 16 Mālpils, Latvio      115 BET-48 2012 07 04 - 08 Pala, Estonio         44 BET-49 2013 07 06 - 14 Utena, Litovio       216 BET-50 2014 06 28 - 07 05 Jūrmala, Latvio   144 BET-51 2015 06 25 - 28 Tallin, Estonio       60 BET-52 2016 07 02 - 10 Birštonas, Litovio   334 BET-53 2017 07 01 - 08 Liepāja, Latvio      202 BET-54 2018 07 05 - 10 Pärnu, Estonio        70 BET-55 2019 07 06 - 14 Panevėžys, Litovio   450 BET-56 2020 07 04 - 11 Jelgava, Latvio      nuligita pro la pandemio BET-56 2021 07 03 - 10 Jelgava, Latvio      nuligita pro la pandemio BET-56 2022 07 09 - 17 Klaipėda, Litovio    263 (ĉeestis ĉ. 200) BET-57 2023 07 15 - 22 Ventspils, Latvio    117 BET-58 2024 07        Tartu, Estonio
James Gregory (matematikisto)
James GREGORY FRS (Novembro 1638 – Oktobro 1675) estis skota matematikisto kaj astronomo. Lia familinomo estas foje literumita kiel Gregorie, nome la origina skota literumado. Li priskribis fruan praktikan dezajnon por respegulan teleskopon – nome Gregoria teleskopo – kaj faris progresojn en trigonometrio, malkovrante reprezentojn de senfinaj serioj por kelkaj trigonometriaj funkcioj.
En sia libro Geometriae Pars Universalis (1668) Gregory faris kaj la unuan publikigitan aserton kaj pruvon de la fundamenta teoremo de kalkulo (asertita el geometria vidpunkto, kaj nur por speciala klaso de la kurboj konsiderata per postaj versioj de la teoremo), pri kio li estis agnoskita de Isaac Barrow.
Eta vinko
Eta vinko aŭ latine Vinca minor estas plantspecio el la familio de la Apocinacoj (Apocynaceae).
Priskibo
La malgranda vinko estas ĉiamverda, malalta duonarbusto, ĝia alteco estas 10 ĝis maksimume 15 cm. La vegetativaj ŝosoj kuŝas zur la grundo. Ili ricevas radikojn ĉe la nodoj. La sproso povas atingi ĝis du metrojn jare. La florŝoso staras vertikale.
La kontraŭstarantaj folioj estas ovoformaj, kompletrandaj, ledecaj, malhelverdaj kaj flavaj sur la dorsa flanko. La folioj longas ĝis 4 cm. La folitigoj estas kunkreskintaj je la bazo.
La duseksaj, kvinnombraj floroj staras unuope kaj havas longajn tigojn. Ilia diametro estas de 2 ĝis 3 cm. La petaloj estas kunkreskintaj al 11 mm longa tubo. Ĉe la sovaĝaj varioj la floroj estas helbluaj ĝis violkoloraj kaj tre malofte blankaj. La malgranda vinko floras de marto ĝis junio.
La kromosomnombro estas 2n = 46.
Ekologio
„Vinca minor“ estas rampanta, ĉiamverda duonarbusto (ĥamefito). La supra folisurfaco brilas (protektado kontraŭ varmeco per reflektado). La planto havas ĥilon.
La floroj estas homogamaj, „grandaj funelfloroj“. La petaloj havas kvinnombran randaĵon el helicoformajn nesimetriaj dekstrenturnantaj petalaj pintoj. Polenigantoj estas papilioj, abeloj kaj bombiliedoj (Bombyliidae).
La fruktoj estas duoblaj folikloj. La semoj havas endospermon. La semojn disvastigas formikoj. En Mezeŭropo la planto nur malofte havas fruktojn kaj nur malmulte da semoj. Vegetativa plimultigado dominas.
Disvastigo
La malgranda vinko kreskas nature en meza kaj suda Eŭropo kaj en Malgrandazio de la mezmontaroj ĝis la alteco de ĉ. 1000 metroj. En Mezeŭropo Vinca minor estas kulturrelikto. Ĝi aperis en Sudgermanujo ekde la romia tempo „Vinca minor“ kreskas dise en foli- kaj pinglarbaroj.
Taksonomio
La scienca nomo ĝi ricevis 1753 de Carl von Linné en Species Plantarum
Toksikologio, farmakologio kaj enhavaj substancoj
Ĉiuj plantpartoj de la planto estas venenaj. Ĝi enhavas pli ol 40 alkaloidojn, de tuta enhavo je alkloidoj estas 0,2 ĝis 0,7 %. La ĉefaj efikaj substancoj estas vinkameno kaj eburnameneno.
En antaŭaj jaroj la homoj uzis ĝin kiel kuracplanto por kuraci multajn malsanojn.
Kultivado en ĝardenoj
La ĝardenposedantoj plantis vinkon kiel grundkovranto por ombraj kaj duonombraj kreskejoj. Ĝi havas ankaŭ blankajn variojn ('Alba').
Njagano
Njagano (Нягань) estas urbo en Ĥanta-Mansa aŭtonoma distrikto - Jugra en Rusio.
Kodo de OKATO de la urbo (en jaro 2005) estas 71139.
La urbo estis fondita en jaro 1976.
Ĝi havas statuson de urbo ekde jaro 1985.
La urbo antaŭe estis nomita Njaĥ (Нях) ĝis 1985.
La interurba telefona kodo estas 34672, la enurbaj telefonnumeroj estas kvinciferaj (en jaro 2005).
Diferenco de la loka kaj moskva tempoj estas 2 horoj (en jaro 2005).
Geografiaj koordinatoj de la urbo estas.
En la urbo estas fervoja stacio.
En jaro 2002 la urbo havis 52,6 mil loĝantojn.
Historio
La urbo estis konstruita por personaro, priservanta apudajn naftominejojn. Lokaj konstruaj organizaĵoj estis tro malfortaj, do en 1975 estis eldonita la komuna ordono de la Centra Komitato de Komunista Partio de Sovetunio kaj la Konsilio de Ministroj de Sovetunio, laŭ kiu apartaj respublikoj iĝis konstruaj aŭspiciantoj de novaj nordaj urboj de Tjumena provinco. Njagano estis prikonstruata de Sverdlovsko kaj Uzbeka SSR. La urbon vizitis ministro pri vojkonstruado de Uzbeka SSR Abduhamil Kajumov, post kio venis miloj da laboristoj kaj aperis pluraj objektoj.
291 Alice
291 Alice estas malgranda sed hela asteroido de la ĉefa asteroida zono, ano de la Flora familio.
Malkovro
Ĝi estis malkovrita la de la aŭstria astronomo Johann Palisa elde la observatorio de Vieno kaj ricevis, sen precizita kialo, la inan antaŭnnomon de "Alice".
La analizo de ĝia luma kurbo montris aksan klinitecon de 35°.
Branĉokanalo (Dortmund-Ems-Kanalo)
La branĉokanalo de la Dortmund-Ems-Kanalo, kiu nomiĝas en Herne por la eksfunkciigita sekcio ankaŭ senelira kanalo, estis proksimume sep kilometrojn longa akvovojo inter Ŝiplifto Henrichenburg kaj Herne, kiun oni konstruis inter 1893 kaj 1896. La branĉokanalo estis antaŭanto de ligo de la Dortmund-Ems-Kanalo kun la Rejno, la nuna Rejn-Herne-Kanalo. Antaŭ la konstruo de la kanalo ties pasejon uzis ĝis 1882 la Reĝa-Vestfalia Fervoj-Asocio.
Priskribo
La senelira kanalo havis sian elirpunkto ĉe la kanalhaveno de ŝaktoinstalaĵo Friedrich der Große 3/4 kaj pasis meze tra la urboparto Horsthausen ĝis la nuna ponto de la germana aŭtovojo A42 ĉe la strato Bahnhofstraße , ĉe la rando de la urbocentro de Herne kaj malproksime de Kastelo Strünkede. Ĉe la iama kanalhaveno de Minejo Friedrich der Große nun troviĝas la Kluzo Herne-Oriento.
En la tempo inter 1895 ĝis 1938 la kanalo servis por la karbotransporto inter la ŝaktinstalaĵoj de Minejo Friedrich der Große 1/2 en Herne-Horsthausen kaj 3/4 en Herne-Börnig. Tiu ĉi kanalsekcio bezonis nenian kluzon. La konstruo de ĉi tiu akvovojo fariĝis necesa, ĉar la tiama substrukturo ne ebligis alian transporeblecon, kontinua stratoligo inter Horsthausen kaj Börnig tiutempe ne jam ekzistis.
Krom karboŝipoj sur ĉi tiu kanalsekcio ankaŭ trafikis ekskursoŝipoj. Konsidere de tio, ke Herne troviĝis ĉe du kanaloj, la urbo ricevis la famon de „Kanalurbo Herne“. En vintro ĉi tiu kanalsekcio havis la ŝercnomon „La plej longa glitkurejo de Herne“, en la somero la nomon „La plej longa naĝejo de Herne“.
Eksfunkciiĝo kaj foriĝo
En la jaro 1934 konsiderindaj elminigdifektoj preskaŭ kaŭzis digorompiĝon en Horsthausen. Post tio oni ja denove fortigis la digojn, tamen la detrua efiko de la elminigdifektoj sur la kanalejo ne estis haltigebla. Pro tio oni eksfunkciigis la seneliran kanalon oktobon de 1937, same la havenon de Minejo Friedrich der Große 1/2 en Horsthausen. En la urboparto Horsthausen ekzistas ankoraŭ apoteko, la „Haven-Apoteko“, kiu per sia nomo memorigas pri ĉi tiu epoko.
La 12-an de januaro 1938 oni eksplodigis la digon kaj forfluigis la akvon. Antaŭe oni separis apud la Haveno Friedrich der Große en Börnig ĉi tiun kanalsekcion per ŝtaltabularo disde la ceteraj kanalinstalaĵoj.
Dum kiam grandaj partoj de la malplena kanalejo tuj estis plenŝutataj kaj aliuzata, ĝis la konstruo de la A42 kelkloke oni povis bone percepti la iaman kanalejon. Nun la germana aŭtovojo A42 uzas ĉi tiun pasejon. Por la plenigo oni uzis ŝtonrubon, kiu kuŝis sur ŝutmonto de la iama Minejo Friedrich der Große 1/2. Ekde Baukau direkten Castrop-Rauxel oni povas rekoni la iaman pason de la akvovojo pro la tutrekta stratopaso. Ankaŭ la instalo de la etĝardenaro „Im Stichkanal“ [en la senelira kanalo] orientiĝas je la paso de la iama kanalejo.
Al la fakta branĉokanalo ĝis Henrichenburg alligiĝis ĝis 1914 la Rejn-Herne-Kanalo. En 1950 la branĉokanalo estis oficiale alordigita al la Rejn-Herne-Kanal, kiu per tio mallonge antaŭ la malnova Ŝiplifto Henrichenburg (el 1899) transiras en la Dortmund-Ems-Kanalon.
Pál Érdy
Pál Érdy [Erdi], laŭ hungarlingve kutima nomordo Érdy Pál estis hungara operkantisto, (baritono). Lia origina kaj plena nomo estis Eisler Pál Győző [ejzler djOzO].
Pál Eisler naskiĝis la en Budapeŝto, li mortis la  en Budapeŝto.
Biografio
Pál Érdy devenis el juda familio. Li studis kantadon private. En la teatra jaro 1930 li apartenis al Teatro Városi, poste li kantis en Opava, Dresdeno, Graz, Ústí nad Labem kaj Brno. En 1934 li ricevis rolojn en Hungarlando province, en la sekva jaro en Viena Ŝtata Operejo, baldaŭ en Svislando, Hungario kaj Francio. En fino de la 2-a mondmilito li ricevis rolojn nur en la unusola teatrejo por judoj pro la kontraŭjudaj leĝoj. Inter 1945 kaj 1949 li estis membro de Nacia Teatro (Szeged), sed li kantis ankaŭ en Operejo de Budapeŝto. Li havis edzinon inter 1936-1938.
Fukurokuju
Fukurokuju (japane: 福禄寿, fuku = bonŝanco, roku = riĉeco, ju = longa vivo / koree buk nok su) estas dio en Japanio,Koreio kaj Ĉinio, kiu estas unu el la sep bonŝancodonaj dioj (Shichi Fukujin). Li estas dio de saĝeco, bonŝanco kaj longa vivo.
Fukurokuju estas prezentita kiel viro kun alta frunto kaj bastono de kiu pendas skribrulaĵoj. Liaj akompanantoj estas testudo (simbolo de longa vivo) kaj gruo (simbolo de saĝeco). Pro simileco oni ofte konfuzigas lin kun Jurojin.
1226 Golia
1226 Golia estas malgranda hela astroido de la asteroida zono, malkovrita la de la nederlanda astronomo Hendrik van Gent, elde la Suda Stacio de la Observatorio de Leiden en Johanesburgo.