cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Pata Negra
Stilo
Ilia stilo miksas flamenkon, rok-muzikon kaj, ĉefe bluso (sintezo kiun la grupo mem nomis "blueslería" (banalbluso). Ilia albumo "Blues de la Frontera" (1987) estis agnoskita kiel unu de la plej bonkvalitaj diskoj eldonitaj en Hispanio en la 1980-aj jaroj.
Kelkaj el ties membroj partoprenis en la registrado de la albumo La leyenda del tiempo de la kantisto Camarón de la Isla. La bando partorpenis ankaŭ en la filmo Bajarse al moro (1989) en kiu ili ludas sian muzikon.
En 1996 ili faris turneon kun la duopo "Navajita Plateá".
En 2005 Rafael revivigis la grupon jam sen sia frato Raimundo.
Laufeld
Laufeld estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Bernkastel-Wittlich de la federacia lando Rejnlando-Palatinato. Fine de la jaro la komunumo havis 0 loĝantojn.
Michel Delpech
Michel Delpech (naskiĝis en Courbevoie, mortis  en Puteaux  ) estis franca kantisto.
Markvartice (distrikto Děčín)
Markvartice (Markersdorf) estas municipo en Ĉeĥio, en Regiono Ústí nad Labem, en distrikto Děčín. Ĝi etendiĝas en Bohemia mezmontaro en valo de rivereto Bystrá, proksimume 11 km oriente de Děčín kaj 5,5 km nordoriente de Benešov nad Ploučnicí. Vivas en ĝi.
Historio
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1281.
Katedralo Sankta Paŭlo (Londono)
Katedralo de Sankta Paŭlo (anglalingve St Paul's Cathedral) estas anglikana katedralo lokita sur la monteto Ludgate, kore de la City de Londono. Ĝi estis starigita de Sir Christopher Wren post la detruo de la antaŭa katedralo dum la granda incendio de Londono en 1666 (kiu, laŭ tiutempaj priskriboj, konsistigis belegan ekzemplon de normana arkitekturo).
Arkitekturo
La katedralo konsistas el mikso de baroka kaj klasika arkitekturoj. La kupolo kaj la turoj estis konceptitaj tiamaniere, ke ili videblas el la tuta City.
Historio
La unua ŝtono estis enmetita la 21-an de junio 1675, kaj la ĥorejo oficiale malfermis la 2-an de decembro 1697. La lasta ŝtono kronis la konstruaĵon en 1710, 35 jarojn post la eko de la konstruado.
Tomboj
Ekzistas pluraj tomboj ene de la kripto, interalie tiuj de la admiralo Horatio Nelson, de la duko de Wellington, de la pentristo Edwin Landseer kaj de Christopher Wren mem.
Ganterbrücke
Ganterbrücke estas ŝosea ponto el armita betono en la svisa kantono Valezo sur la komunumo Ried-Brig, en altitudo de 1 450 m.
NGC 1660
NGC 1660 (aliaj indikoj — PGC 15908, ESO 304-18, MCG -7-10-21, AM 0442-413) estas galaksio en konstelacio Ĉizilo.
Vazul Dohovics
Vazul Dohovics [dohoviĉ], laŭ hungarlingve kutima nomordo Dohovics Vazul estis rutena-hungara filozofo, grekokatolika pastro, membro korespondanta de Hungara Scienca Akademio (1831).
Vazul Dohovics naskiĝis en 1783 en Ötvösfalva. Li mortis la 1849 en Huszt.
Zimbabva Manpilkada Federacio
La Zimbabva Manpilkada Federacio (angle Zimbabwe Handball Federation) estas la nacia organizaĵo pri manpilkado en Zimbabvo. La asocio reprezentas kaj la viran kaj la virinan naciajn teamojn de manpilkado. Ĝi membras en la Internacia Federacio de Manpilkado.
Vazul Dohovics
Biografio
Vazul Dohovics frekventis lernejojn en la tiama Hungara reĝlando en Ĥust, Máramarossziget, Nagyvárad, Nagyszombat kaj Ungvár. En 1811 li pastriĝis kaj li komencis sian grekokatolikan pastran laboron en Dolha. En 1828 li estis pastro en Munkács kaj samtempe ankaŭ lernejestro. Li multe laboris por konstruadoj de diversaj preĝejoj, lernejoj, paroĥejoj.
Ganterbrücke
Per ĝi la Nacia Ŝoseo N9 (plilongigo de la svisa aŭtovojo A9 al Sempionopasejo) superpasas la valon de Ganterbach (alfluanto de rivero Saltina).
Ĝia konstruado daŭris de la mezo 1976 al decembro 1980, estrita de la inĝeniero Christian Menn.
Dimensioj
Ĝi longas je 678 m, ĝi havas sep kolonojn; du ĉefajn kaj kvin pli malgrandajn. La pli granda havas alton de 150 m. La interkolonoj estas de 35 m, 50 m, 80 m, 127 m, 174 m, 127 m, 50 m, kajn 35 m. La ponto havas la formon de inversa "S", la ĉefa interkolono (174 m longa) estas rekta, la interkolonoj de 127 m, estas kurbaj kun radiuso de 200 m.
Terglito
La maldekstra bordo konsistiĝas el moreno kiu, pro kompaktiĝo, glitas al la rivero po de 6 al 10 mm ĉiu jaro, tiu, kiu neprigas ŝoveblajn apogilojn, kiuj permesas glitigi la bazon de la kolonoj. Tion oni faris en 2008: la kolonojn oni ŝovigis de 105 mm. La venonta alĝustigo estas antaŭvidata por 2050.
Barabás Bajkó
BAJKÓ Barabás (pro. baraba:ŝ) estis rumania hungara ginekologo naskita en Nagyvárad la 28-an de decembro 1916 - Miercurea Ciuc la 26-an de marto 1985.
Biografio
Bajkó Barabás diplomitiĝis en 1942 en Kolozsvár. De 1945 ĝis 1947 li estis asistanto de la akuŝkliniko de Târgu Mureș, poste ĉefkuracisto de malsanulejo de Miercurea Ciuc. Li estis doktoro de medicinaj sciencoj (1970). Li publikigis en Értesítő de EME, en Orvosi Szemle, Revista Medicală kaj Obstetrică-Ginecologie.
1 E3 m
Por bildigi la grandecon de unu kilometro, tiu ĉi paĝo estas listo de iuj aĵoj longaj de inter 1 kilometro (km) kaj 1 megametro (Mm) (103—106 m).
Vidu ĉi tie pri signifoj de kilo-, mega-.
Listo de asteroidoj (68001–69000)
Jen la listo de la asteroidoj kun numeroj 68001 al 69000.
La asteroidoj ricevas numeron nur kiam ilia orbito estas konfirmita ; tio, kio povas okazi tre longtempe post ilia malkovro. Estas nenia kongruo inter la numero kaj la dato de la malkovro.
Esceptokaze, kelkaj raraj asteroidoj ricevis nomon ; plejparte el la aliaj havas nenian menciindecon.
Mohamed Ghannouchi
Mohamed GHANNOUCHI (arabe محمد الغنوشي, latinliterigite Muhamad al-Ganuŝi, naskiĝis en Sousse, Tunizio, do nun -jara) estas tunizia ekonomikisto kaj politikisto.
En 1966 li diplomiĝis pri ekonomiko en la Universitato de Tunizo. En 1975 li iĝis direktoro de la ŝtata ministerio pri planado, kaj en 1982 ties ĝenerala direktoro, kaj en 1987 ŝtata ministro de tiu fako. Post la senbatala puĉo de tiu jaro, li ankaŭ gvide de la nova ŝtata prezidanto Zine El Abidine Ben Ali restis ministro. En 1989 li aldone transprenis la ministerion pri financoj, kaj sekvajare iĝis ministro pri financoj kaj ekonomio. En 1992 li transprenis la titolon de ministro pri internacia kunlaboro kaj en tiu funkcio respondecis pri la kontaktoj al la Eŭropa Unio, la Internacia Monunua Fonduso kaj la Monda Banko. Ekde la jaro 1999 li estas ĉefministro de Tunizio.
Béla Bakkay
BAKKAY Béla (pro. bakai) estis rumania hungara/hungara poeto naskita en Kőrösmező la 5-an de februaro 1886 kaj mortinta en ?.
Biografio
Béla Bakkay estis instruisto de la ĉefgimnazio de 1919 de Satmaro. Li publikigis en A Hírnök, Pásztortűz. En 1930 li translokiĝis Hungarion.
Distrikto Parczew
Distrikto Parczew - pole powiat parczewski - estas distrikto en la provinco (historie vojevodio) Lublinio de Pollando. Distrikta centro estas la urbo Parczew. Fine de en la distrikto vivis.
Vergoncey
Vergoncey estas malaperinta franca situanta en departemento Manche, regiono Normandio.
Ĝiaj loĝantoj nomiĝas Vergoncéens.
Ĝi nun formas parton de Saint-James.
Holkham
Holkham estas vilaĝo kaj municipo de nordokcidento de la kantono Norfolk, Anglio. Krom la malgranda vilaĝo, la municipo inkludas ĉefajn hejmojn kaj bienojn de Holkham Hall, kaj allogan strandon ĉe Holkham Gap. La tri kernoj kuŝas ĉe la centro de la Nacia Naturrezervejo Holkham. EStas populacio de 236 loĝantoj kaj la areo estas 23.92 km². En la naturaj lokoj estas kolonio de reproduktantaj paroj de Eŭrazia plataleo ekde 2010.
Piraí do Norte
Piraí do Norte estas municipo en la brazila subŝtato Bahio, kiu havis 9.799 loĝantojn en 2010.
Moĉe
La kulturo aŭ civilizo Moĉe (moĉea kulturo, moĉeoj) floris en norda Peruo kun ĉefurbo en Huacas del Sol y de la Luna ĉe la nuna Trujillo el ĉirkaŭ jaroj 100 al 800 de onia erao. Tiu koncepto estas temo de ioma debato, kaj multaj fakuloj disputas ĉu Moĉeoj estis aŭ ne politike organizataj kiel monolita imperio aŭ ŝtato. Pli bone estis ŝajne grupo de aŭtonomaj setlejoj kiuj kunhavis komunan elitan kulturon, kiel oni vidas en la riĉa ikonografio kaj monumentoj kiuj ekzistas ankoraŭ. Elstaras ĉefe ties prilaborata pentrita ceramiko, orartaĵoj, monumentaj konstruoj (huaca) kaj sistemoj por irigacio. Historio de Moche povus esti larĝe dividata en tri periodoj – apero de la kulturo Moĉe en Komenca Moĉe (jaroj 100–300), ties etendo kaj florado dum Meza Moĉe (jaroj 300–600), kaj la urba kernado kaj sekva falo en Fina Moĉe (jaroj 500–750). Socio Moĉe estis agrikultura, kun grava nivelo de investado en la konstruo de reto de irigaciaj kanaloj por disfluado de la rivera akvo por havigi siajn rikoltojn. Ties kulturo estis rafinita; kaj ties artaĵoj esprimas ties vivojn, kun detalaj scenoj de ĉasado, fiŝkaptado, luktado, buĉado, seksaj rilatoj kaj prilaborataj ceremonioj.
La kultura sfero Moĉe centriĝas ĉirkaŭ kelkaj valoj en la norda marbordo de Peruo en regionoj La Libertad, Lambajeko, Jeketepeko, de riveroj Ĉikamo, Moĉe, kulturo Virú, Ĉao, rivero Santa, kaj Nepena. La Huaca del Sol (sunhejmo), piramida adoba strukturo ĉe la Rivero Moche, estis la plej granda antaŭkolumbia strukturo en Peruo. Tamen ĝi estis parte detruita kiam la hispanaj Konkistadoroj minis ties tombojn serĉe de oro. Feliĉe la najbara Huaca de la Luna (lunhejmo) restis dumlonge netuŝata; ĝi enhavas multajn kolorajn murperntraĵojn kun komplika ikonografio. Oni faris tie arkeologiajn elfosadojn ekde komenco de la 1990-aj jaroj. Aliaj ĉefaj lokoj Moĉe estas Sipan, Pampa Grande, Loma Negra, Dos Cabezas, Pacatnamu, San Jose de Moro, El Brujo, Mocollope, Cerro Mayal, Galindo, Huanchaco, kaj Panamarca.
Lidja (persona nomo)
Lidja estas virina persona nomo grekia. Deveno de ĝi estas grekia. Vira varianto estas Lidjo.
Diverslandaj variantoj
Lydia, Lýdia , Lidija , Лидија , Лидия , Лидочка , Lídia , Lidia , Lidka , Lidiana , Lida , Lyda , Liddy , Λυδια , Lyydia , Lyyti , Lýdie , Лѷдіа (malnovslave)
Viéthorey
estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Doubs, en la regiono Burgonjo-Franĉkonteo (Bourgogne-Franche-Comté, prononco []) kaj en la historia regiono Franĉkonteo. Fine de en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². Administre la komunumo apartenas al la arondismento Besançon (france arrondissement de Besançon), la okcidenta parto de la departemento, kaj al la kantono .
Besenyőtelek
Besenyőtelek (beŝenjOtelek) estas vilaĝo en Hungario, en regiono Norda Hungario, en departemento Heves, en subregiono de Füzesabony.
Situo
La vilaĝo situas sur ebenaĵo, laŭ ĉefvojo Füzesabony-Debrecen, aŭtoŝoseo M3 preteriras. Heves (urbo) troviĝas 19, Mezőkövesd 20, Eger kaj Kisköre po 28 km-ojn.
Historio
Oni trovis ĉerande de la vilaĝo tombejojn skitajn kaj keltajn el la malfrua bronzepoko. La nomo de la vilaĝo ankaŭ aludas tion, ke ĝi estis iam peĉenega setlejo, la unua konata posedanto estis en 1278 la peĉenege Tekme. En 1544 la turkoj senhomigis la vilaĝon, oni refondis ĝin en 1703. Vilaĝservo estas hotelo.
Famulo
En la vilaĝo naskiĝis Berze Nagy János (1879-1946), kiu oferis sian vivon al kolekto de la popolaj tradicioj kaj popolaj poemoj.
Longavosta kormorano
La Longavosta kormorano (Microcarbo africanusaŭ antaŭe Phalacrocorax africanus), konata ankaŭ kiel Karekseja kormorano aŭ Afrika kormorano laŭ la latina scienca nomo, estas birdo de la familio de kormoranoj nome Falakrokorakedoj. Ili reproduktiĝas en multe el Afriko sude de Saharo, kaj en Madagaskaro. Ĝi estas specio de loĝantaj birdoj sed entreprenas kelkajn sezonajn movojn.
Tiu estas komuna kaj disvastigata specio, kaj ne estas konsiderata minacata. Ili reproduktiĝas en nesalakvaj humidejoj aŭ trankvilaj marbordoj. La ino demetas 2 al 4 ovojn en nesto en arbo aŭ surgrunde, normale kaŝite el vido per longaj herboj.
Tiu estas malgranda kormorano 50–55 cm longa kaj kun enverguro de 85 cm. Ĝi estas ĉefe nigra, kun verdeca irizeco, en la reprodukta sezono. La flugilkovriloj estas arĝentecaj. Ĝi havas longecan voston, mallongan kapokreston kaj ruĝan aŭ flavan vizaĝan makulon. La beko estas flava.
Ambaŭ seksoj estas similaj, sed nereproduktantaj plenkreskuloj kaj junuloj estas pli brunaj, kun blanka ventro. Kelkaj sudaj rasoj retenas la kreston la tutan jaron.
La Longavosta kormorano povas plonĝi ĝis konsiderindajn profundojn, sed kutime manĝas en neprofunda akvo. Ili ofte alportas predon al la surfaco. Ili kaptas ampleksan varion de fiŝoj. Tiuj afrotropisaj birdoj preferas malgrandajn malrapide moviĝantajn fiŝojn, kaj tiujn kun longaj kaj ŝpinilajn formojn, kiaj mormiredoj, katfiŝoj, kaj cikledoj. Ili malpli ofte manĝas ankaŭ soleojn (kiuj povas esti gravaj en ties dieto surloke), ranojn, akvajn senvertebrulojn, kaj malgrandajn birdojn.
Arnara
Arnara estas komunumo de Italio. Ĝi apartenas al la regiono Latio kaj al la provinco Frosinone. Fine de en la komunumo vivis. Najbaraj komunumoj estas Ceccano, Frosinone, Pofi, Ripi kaj Torrice.
Kristana patrono de la komunumo estas la sanktulo Sebastiano, kies memortago, la 20-a de januaro, sekve ankaŭ estas la komunuma festotago.
Weyersheim
(jen france, origine germane kaj alemane, prononco ) estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Bas-Rhin, en la historia kultura regiono regiono Alzaco kaj la nuna administra regiono Grand Est ("Granda Oriento"). Fine de en la komunumo vivis.
Lampedusa
Situo kaj informoj
Lampedusa grandas 20 km², la plej alta punkto estas Albero Sole kun 113 m. Ĝi longas 9 km kaj larĝas 3 km en orienta-okcidenta direkto.
La nordan marbordon karakterizas krutaj rifoj, sur la suda marbordo troviĝas pluraj golfetoj kun sablaj strandoj. 45 km nordoriente de Lampedusa situas la loĝata insulo Linosa, 17 km nordokcidente la neloĝata Lampione.
La ĉefa komunumo sur la orienta bordo same nomiĝas Lampedusa. En loĝis daŭre sur la insulo ĉ. 4.500 homoj, dum turisma sezono tiu nombro kreskas ĝis 10.000. La loĝantoj vivtenas sin per turismo, fiŝkaptado kaj produktado de fiŝkonservaĵoj.
Geografio
Lampedusa apartenas geografie al la afrika kontinento. La klimato estas varmega, la jara precipitaĵo (300 mm) estas tre malgranda. Pro la mankantaj fontoj, malbone traktita agrokultivado kaj ekstermado (forhakado) la insula interno dezertiĝis.
Antaŭ la suda marbordo situas la insuleto Isola dei Conigli. Tie kaj en golfetoj de Lampedusa, karetoj serĉas lokon por demeto de ovoj. Por stabiligi nombron de la minacataj karetoj, en 2002 iĝis partoj de Lampedusa kaj de Isola dei Conigli naturprotektaj areoj.
Klimato
Lampedusa havas tipan Mediteranean klimaton, sed la plej varman averaĝan temperaturon kun (22,3 °C) ĉe la Mediteraneo. La averaĝa temperaturo atingas eĉ en februaro 15 °C.
Historio
Sur Lampedusa troviĝas spuroj de grekaj, romiaj kaj arabaj konkerintoj, setlintoj. Tiam la insulo servis la marveturantojn kiel apogpunkto.
Kapitano Bernardo Maria Sanvisente en 1834 eksetlis sur la insulo kun 120 homoj - kiel komisito de Ferdinando la 2-a de Sicilio. La insula nomo venas same de Sanvisente.
Transporto
Gravas la Flughaveno de Lampeduzo.
Preĝejo Duondormo de Dipatrino (Nyíregyháza)
La preĝejo Duondormo de Dipatrino (origine hungare Istenszülő elszenderedése) estas nova grek-katolika konstruaĵo en Hungario, en Nyíregyháza, en urboparto Jósaváros.
Konstruaĵo
La preĝejo situas sola en korto. La konstruaĵo meze havas plurlateran kupolon, sed nur la supra kupola parto estas videbla, antaŭe diversaj aloj kovras ĝin. La fasado estas simetria, meze la ĉefenirejo funkcias. Interne la ikonostazo estis pentrita por la inaŭguro.
Kermeso okazas la 15-an de aŭgusto.
Silenta litero
Silenta litero aŭ muta litero estas litero, kiu - en aparta vorto en alfabeta skribo - ne respondas al ajna sono en la prononco de la vorto.
Silentaj literoj kreas problemojn por kaj denaskaj kaj ne-denaskaj parolantoj de lingvo, kiel ili plimalfaciligas konjekti la literumon de parolita vorto aŭ la prononcon de skriba vorto.
Lastatempe evoluigitaj alfabetoj por antaŭe neskribitaj lingvoj estas tial tipe desegnitaj por ne havi silentajn literojn. Planlingvoj kiel Interlingvao kaj Esperanto celas komplete fonologian skribon kaj evitas silentajn literojn, dum aparte en la angla kaj la franca ili abundas, kio estas el la bonkonataj malfacilaĵoj de literumado en tiuj lingvoj.
Speciala kazo de silentaj literoj estas la duobligitaj literoj. Ili oftas en multaj lingvoj (ekzemple la germana, la angla).
Esperanto
En Esperanto preskaŭ silentaj literoj aperas sole en formo de duoblaj literoj, ekzemple:
Vanuatuo
Vanuatuo, oficiale Respubliko de Vanuatuo (Ripablik blong Vanuatu, Republic of Vanuatu, République du Vanuatu), estas oceania ŝtato en Melanezio, en la Korala Maro (Pacifika Oceano). Ĝi estas insularo konsistanta el 83 insuloj, plejparte vulkanaj.
En la insularo unue loĝis melanezianoj. Eŭropanoj malkovris ĝin en 1606 kiam alvenis Pedro Fernandes de Queirós al la insulo Espiritu Santo. Nomita “Novaj Hebridoj” post James Cook, la insularo spertis koloniigon de eŭropanoj inter la 18-a kaj 19-a jarcentoj. En 1904, Francio kaj Britio decidis kunregi ĝin: de 1906 ĝis 1980, Novaj Hebridoj estis la sola kolonio regata de du landoj. En 1980, ĝi sendependiĝis kaj eknomiĝis Vanuatuo.
Provizora Komitato de UEA 1936-1939
En septembro 1936 la estraranoj de UEA forlasis la Estraron kaj ankaŭ la Asocion. Restis nur vicprezidanto J. R. G. Isbrücker, sed tiu ne transprenis la gvidon.
"Provizora Komitato" en oktobro 1936 prezentis sin kiel nova gvida organo kaj estis tiel agnoskita de la loka tribunalo. Kiel Komitato ĝi estis anstataŭita de novelektita en 1938, sed nova Estraro estis elektita nur en 1939.
Vanuatuo
Geografio
Vanuatuo troviĝas en la Korala Maro, oriente de Aŭstralio kaj  nordoriente de Nov-Kaledonio.
Provizora Komitato de UEA 1936-1939
Aliaj estraranoj
Noto: Komitato estis elektita nur en decembro 1938 (oficdaŭro ĝis 1941), kaj nova Estraro - la unua oficiala ekde 1936 - nur en 1939.
Vanuatuo
Geografio
Pro ĝia insuleco, Vanuatuo ne havas landlimojn, sed havas marajn limojn kun Salomonoj norde, Francio (ĉe Nov-Kaledonio) sude kaj Fiĝioj oriente.
Biogeografie Vanuatuo situas en la Aŭstralazia ekozono laŭ la tipologio de la Monda Natur-Fonduso (WWF). Ĝi entenas la ekoregionon: Vanuatuajn pluvarbarojn.
Historio
En Vanuatuo komencis loĝi melaneziaj popoloj inter 45000 a.K. kaj 1500 a.K. (Lapita kulturo).
La unua eŭropano, kiu malkovris la insularon, estas la portugalo Pedro Fernandes de Queirós en 1606.
La insuloj estis koloniigitaj de kaj Britio kaj Francio en la 18a jarcento, tuj post kapitano James Cook vizitis la insulojn. La du landoj eventuale subskribis interkonsenton por organizi brit-francan kunposedaĵon, kiu dividis Nov-Hebridojn en du separataj komunumoj: unu angleparolanta kaj alia franceparolanta. Tiu divido pluas eĉ post la sendependiĝo, kaj la lernejoj instruas ĉu en unu lingvo aŭ en la alia, kaj ankaŭ estas diferencaj politikaj partioj. Tiu kondominio aŭ kunposedaĵo daŭris el 1906 ĝis 1980, kiam Novaj Hebridoj akiris sian sendependecon kiel Vanuatuo.
Insularo
La tuta teritorio de Vanuatuo estas insularo konsistanta el 81 insuloj, plus du (insulo Matthew kaj Hunter) kiuj estas kontestataj de Francio (kiu konsideras ilin parto de Nov-Kaledonio). La insularo estas preskaŭ longa, laŭ nord-suda akso, kaj kovras areon de pli ol.
La tri plej grandaj insuloj estas Espiritu Santo, Malekula kaj Efate.
Preskaŭ ĉiuj insuloj estas vulkanaj. Pluraj el la vulkanoj estas neaktivaj, sed kelkaj estas daŭre aktivaj, ekzemple la vulkano Yasur
sur la insulo Tanna aŭ Manaro en Ambae. La insulo Lopevi estis iam loĝata, sed ĝia loĝantaro estis movita al Epi pro la danĝero de ĝia vulkano.
La plej alta punkto de Vanuatuo estas la monto Tabwemasana, alta, sur la insulo Espiritu Santo.
Lingvoj
Vanuatuo havas tri oficialajn lingvojn: la bislaman, la anglan kaj la francan. Kvankam sufiĉe malmultaj vanuatuanoj parolas la francan kaj la anglan, la bislama (angla-baza kreola lingvo) estas la komuna lingvo de la insularo.
Krome, Vanuatuo havas la plej grandan lingvan densecon de la mondo: pli ol cent indiĝenaj lingvoj estas parolataj tie,. Tiuj lingvoj plejparte ne estas minacataj de la bislama (kvankam ili pruntas vortojn el ĝi), krom en la urboj, kie ĝi fariĝas la ĉiutaga lingvo de la loĝantoj.
Loĝantaro
Vanuatuo havas 234,023 loĝantojn. 98,5% el ili estas praloĝantoj (Melanezianoj kaj Polinezianoj), kutime nomataj Ni-Vanuatu. Aliaj loĝantoj venas de aliaj pacifikaj insuloj, Eŭropo kaj Azio.
La loĝantoj plejparte vivas en vilaĝoj; la lando havas nur du urbojn: la ĉefurbon Portvilao sur la insulo Efate kaj Luganville sur Espiritu Santo.
Administraj dividoj
Vanuatuo estas dividita en ses provincoj ekde la jaro 1994. Tiuj provincoj (kaj ties ĉefaj insuloj) estas, de nordo al sudo:
Religioj
La plej disvastigita religio en Vanuatuo estas kristanismo: pli ol duono de la vanuatuanoj estas protestantoj, kaj entute pli ol 80% de la tuta loĝantaro estas kristanoj.
Ekzistas tamen indiĝenaj religioj. Dum la 20-a jarcento aperis pluraj kargokultoj, kaj unu el ili, la kulto de John Frum, ankoraŭ viglas hodiaŭ en la insulo Tanna.
Interesaj informoj
La 2009 la aborigena tribo loĝanta en Vanuatuo oficiale pardonpetis al posteuloj de la brita misiisto John Williams. Li envenis al la insulo Erromango en 1839 kune kun sia parulo John Harris por konverti al kristanismo lokajn loĝantojn, sed ambaŭ estis mortigitaj kaj manĝitaj de tiuj. Por partopreno en la ceremonio en Vanuatuon elveturis prapranepo de la misiisto kaj 17 liaj parencoj. Aborigenoj kredas, ke ĉi tiu rito forigos de ili la antaŭlongan malbenon.
Nov-Hebridoj en Esperanto
Marjorie Boulton, en sia mikspota libro Faktoj kaj fantazioj, dediĉas ties 33an ĉapitron "Fabelo el Nov-Hebridoj" al komentoj pri la lando; poste ŝi rakontas fabelon pri "La Edzino de la Suno".
Vernix
Vernix estas franca situanta en departemento Manche, regiono Normandio.
Ĝiaj loĝantoj nomiĝas Vernissons.
Boissy-Saint-Léger
Boissy-Saint-Léger [] estas franca komunumo en la departemento Val-de-Marne, en la regiono Francilio. Ĝi havis 16,483 loĝantojn en la jaro 2012.
Geografio
Boissy-Saint-Léger situas sudoriente de la centro de Parizo.
Transporto
La stacidomo de estas haltejo de la regiona linio RER A.
9706 Bouma
9706 Bouma estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la usona astronomo Tom Gehrels de la Observatorio de la Monto Palomar kaj de la nederlandaj geastronomoj Ingrid van Houten-Groeneveld kaj Cornelis Johannes van Houten, de la observatorio de Leiden (Nederlando) en la kadro de la "Tria Enketo pri Trojanoj" (Third Trojan Survey).
Akademio de Sciencoj de Berlino kaj Brandenburgio
La institucio komprenas sin kiel daŭriganto de la tradicio de la prusa Akademio de Sciencoj, kiu en 1700 fondiĝis danke al forta engaĝiĝo de Gottfried Wilhelm Leibniz. La centra akademia konstruaĵo troviĝas je la adreso Jägerstraße 22-23, eksa banka konstruaĵo, kiu ĝis la jaro 1945 estis sidejo de la prusa markomerca societo kaj poste la Akademio de Sciencoj de GDR, en la historia urbokerno de Berlino.
9706 Bouma
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de Reinder J. Bouma, unu el la plej konataj nederlandaj. Li estas tre aktiva observanto de kometoj, kaj kaŝadoj far de asteroidoj.
Don Juan Tenorio
Don Juan' Tenorio aŭ pli oficiale Don Juan Tenorio: drama religioso-fantástico en dos partes estas hispanlingva romantika teatraĵo publikigita en 1844 de José Zorrilla.
La verkon esperantigis Luiso Mimó Espinalt. Tiu ĉi traduko aperis en la jaro 1981 ĉe Eldonejo Lina Gabrielli el Ascoli Piceno.
Enhavo
La verko konstituas, kun El burlador de Sevilla y convidado de piedra (1630), atribuita al Tirso de Molina, el kiu Don Juan Tenorio estas ŝulda, unu el la du precipaj literaturaj montroj en hispana lingvo de la mito de Don Juan.
Ĝi estas la plej populara versio de la mito en Hispanujo. Don Juan estas simpatia fripono en Sevilo. Li vetas kontraŭ alia virintrompisto kaj logas lian fianĉinon. Li ankaŭ rabas Inés de Ulloa el monaĥinejo. Tamen li enamiĝas al ŝi. Per glavbataloj, li murdas liajn oponantojn. Post kvin jaroj, don Juan vizitas la tombejon, kie Inés kaj ŝia patro restas. La dia justico decidas, ke li mortu pro siaj pekoj, sed pro la amo de Inés li estas savita de infero. Tiu romantika elemento de savo pro amo estas nova en la serio. Malgraŭ adasismaj versoj, tiu ĉi teatraĵo restas la popola bildo pri la mito en Hispanio. Estas tradicio surscenejigi ĝin je la tago de mortintoj, 1-a de novembro.
Eksteraj ligiloj
</Br>
Babilemo sen limoj
Babilemo sen limoj estas modesta bulteno por ligi la esperanto-movadon en la franca regiono Limoĝio (Limousin), nome ĉirkaŭ la urbo Limoges. Ĝi aperas kvarfoje jare kaj sur la titolpaĝo troviĝas indiko pri la koncerna sezono (vintro, printempo, somero, aŭtuno). La 50-a numero aperis en aŭtuno 2004.
La bulteno estas produktata kaj dissendata de la esperantistino Isabelle Jacob, kiu loĝas en la bieno Pomarbo en St. Brice sur Vienne en la proksimeco de Limoges. La enhavo de la bulteno estas parte informoj pri la Esperanto-vivo kaj kulturo, plej ofte fotokopiata de aliaj fontoj (informiloj, varbfolioj ktp.), parte estas kopioj gazeteltranĉoj, kiuj dokumentas la aktivecon de la esperantistoj en la regiono. Ofte estas kantoj aŭ paĝoj por infanoj.
Babilemo sen limoj respegulas la rolon de Pomarbo kiel komunikejo de internacia signifo. Ekzistas kontaktoj al diversaj landoj kaj sufiĉe ofte estas gastoj.
Dum la lastaj jaroj la kovrilpaĝo, kiu estis kreita de Roland Sabatier, ĉiam estas la sama, sed la koloro de la papero diferas de numero al numero. La kovrilo montras la faman stacidomon de Limoges, kiu troviĝas apud grava nord-suda fervoja linio.
Babilemo sen limoj havas la kodon ISSN 1162-1484 kaj la eldonkvanto estas 100 ekzempleroj. Informoj kovras kaj la aktivecon de la nacia Esperanto-Asocio de Francio Espéranto-France kaj la aktivecojn de SAT-Amikaro aŭ aliaj organizoj.
Ekde la numero 36 estas indikitaj ĉiam la kontaktadresoj en la apudaj departementoj Corrèze (19) kaj Creuse (23) krom Haute-Vienne (87), el kiuj konsistas Limousin.
Radio Alĝerio
La Publika Aŭtoritato de Alĝerio por Radio kaj Televida Dissendado (arabe : la Publika Organizo por Radio kaj Televida Dissendado Alĝerio, en france : Télédiffusion d'Algérie) estas la institucio kiu funkciigas la radiostaciojn kaj ŝtatajn televidstaciojn de Alĝerio. La aŭtoritato nuntempe funkciigas 3 tute-alĝeriajn televidstaciojn kaj 5 regionajn televidstaciojn, same kiel 3 tute-alĝeriajn radiostaciojn kaj 28 regionajn radiostaciojn. La elsendoj okazas en la sekvaj lingvoj: araba, franca kaj kabila (unu el la berberaj lingvoj). La regionaj radiostacioj ankaŭ dissendas en aliaj berberaj lingvoj. La Aŭtoritato ankaŭ funkciigas internacian radiostacion kiu dissendas sur mallongaj ondoj kaj per satelito al arabaj landoj, Eŭropo, Afriko kaj Nordameriko.
Alĝerianoj ĝuis radio- kaj televidelsendojn sur relative alta nivelo, tio estas ĉar ĝis akirado de sendependeco en 1962, Alĝerio estis konsiderita nedisigebla parto de Francio kaj tial la kutimaj francaj dissendaj servoj funkciis tie. La Franca Elsenda Aŭtoritato (RTF) funkciigis televidelsendojn en Alĝerio jam en 1956, long antaŭ ol tiaj elsendoj estis funkciigitaj en aliaj landoj en la Proksima Oriento kaj Nordafriko. La 28-an de oktobro 1962, kelkajn monatojn post kiam Alĝerio iĝis sendependa lando, Alĝeria Broadcasting Authority estis establita kiu komencis funkciigi radiostaciojn kaj televidstaciojn en malsamaj regionoj de Alĝerio. En 1972, koloraj televidelsendoj komenciĝis (uzante la PAL metodon). En 1980, la Alĝeria Dissendado-Adminstracio komencis uzi komunikan sateliton por elsendi radioelsendojn al suda Alĝerio.
La "Publika Aŭtoritato por Radio kaj Televida Dissendado" estis establita la 1-an de julio 1986 laŭ la dekreto de la alĝeria registaro kiu ordonis reformon de la strukturo de la Alĝeria Dissendado-Adminstracio. La reformo permesis pli da aŭtonomio por la diversaj branĉoj de la aŭtoritato. En 1990, la Aŭtoritato komencis dissendi ciferece. Dum la 1990-aj jaroj, regionaj radielsendoj estis vastigitaj kaj multaj novaj radiostacioj dissendantaj al certaj regionoj de Alĝerio estis establitaj.
Internacia Radiostacio
La 19-an de marto 2007, Alĝeria Radio establis internacian elsendostacion kiu dissendas en la araba, la franca, la angla kaj la hispana, sur mallongaj ondoj kaj per satelito, al arabaj landoj, Eŭropo, Afriko kaj Nordameriko. La transdono al arabaj landoj estas farata per satelitoj ARABSAT kaj Nile SAT, al Afriko per NNS 7, al Eŭropo per Hot Bird kaj al Nordameriko per satelito Galaxy. La elsendoj okazas ĉiutage inter la 12-a kaj noktomezo laŭ la alĝeria tempo. La plej multaj el la elsendoj estas novaĵeldonaĵoj kaj aktualaj programoj.
Neĝŝuo
Neĝŝuo (aŭ neĝmarŝilo) estas ilo por promeni aŭ migri sur neĝo, konata delonge en ofte neĝkovritaj regionoj. Ili estas kutime rakedformaj (tial en kelkaj lingvoj ilia nomo estas neĝrakedoj) kaj fiksitaj al kutimaj ŝuoj. La pezo de la persono, kiu portas ilin estas disigita sur pli granda surfaco kaj tial la piedoj malpli enprofundiĝas en la neĝon.
Historio
Deveno kaj aĝo de neĝŝuoj estas nekonataj. La greka historiisto kaj filozofo Strabono (ĉ. -63 ĝis ĉ. 24) skribis, ke la loĝantoj de la Kaŭkazo uzis platajn ledojn por ne enprofundiĝi en neĝon, kaj ke armenoj uzis samcele rondajn lignoplatojn. Certas, ke homoj jam antaŭ tre longe uzis neĝŝuojn.
Preskaŭ ĉiu indiĝena tribo de Nord-Ameriko inventis propran tipon de neĝŝuo. La plej simplaj troviĝas plej norde. Inuitoj havas du malsamajn tipojn: unu estas triangula kaj ĉirkaŭ 45 cm longa, la alia ronda. Pli sude la neĝŝuoj iĝas malpli larĝaj kaj longaj, la plej longajn uzis la Cree-indianoj, ili estis preskaŭ 2 metrojn longaj. Kutima neĝŝuo similas al tenisrakedo.
Nur malrapide eŭropanoj akceptis la uzon de neĝŝuoj.
Nuntempa uzo
Nuntempe neĝŝuoj estas ĉefe sportaj iloj.
Iliaj avantaĝoj estas:
Joseph Muscat
Joseph MUSCAT (naskiĝis la 22-an de januaro 1974) estas la nuna ĉefministro de Malto. Li prenis la postenon je la 10-a de marto 2013 post elektado en kiu li venkis Lawrence Gonzi'n.
Muscat naskiĝis en Tal-Pietà, proksime de La-Valeto, Malto, kaj studis ĉe la Universitato de Malto. Li laboris kiel ĵurnalisto por Super One Radio kaj Super One TV dum la 1990-aj jaroj. Li estis redaktisto de la retejo http://www.maltastar.com de 2001 ĝis 2004, kaj li kontribuis al la gazetoj L-Orizzont kaj The Times.
Li elektiĝis kiel Eŭropa parlamentano en 2004, en 2007 gajnis Ph.D. je administradoscienco ĉe la Universitato de Bristolo, kaj demisiis el la Eŭropa Parlamento en 2008 por eniri la Maltan parlamenton. Kadre de tio li iĝis la ĉefo de la Malta Laborista Partio je la 6-a de junio 2008, kaj gvidanto de opozicio de la 1-a de oktobro 2008 ĝis la 10-a de marto 2013, kiam li transiris al la registaro por iĝi ĉefministro de Malto.
La 1-an de decembro 2019 li anoncis baldaŭ demisii post revelacioj kadre de la enketo pri la murdo de la kontraŭkorupta ĵurnalisto Daphne Caruana Galizia.
Antonin Gosset
Antonin GOSSET (Fécamp, 1872 - 1944) estas franca medicinisto, profesoro en la Fakultato de Medicino, membro de la Akademio de medicino, kaj tre renoma kirurgo en la pariza hospitalo "la Salpêtrière".
Fakulo pri digesta kirurgio, li kontribuis al disvolviĝo de la neŭrokirurgio. Li eksperimentis elektromagnetismon sur la ĉeloj. La terapeŭta aparato de profesoro Georges Lakhovski estis testita kun certa sukceso kontraŭ kutime nekuraceblaj malsanoj en la servo de prof. Antonin Gosset inter 1924 kaj 1929. Li famiĝis ankaŭ pri redukto de apendicito.
En 1934, laŭ iniciato de la kirurgo Robert Monod, li starigis kaj prezidis la "Société d'études sur l'Anesthésie et l'Analgésie" (Societo de studado pri Anestezio kaj Analgezio). Pioniro de medicino, alnomita "la papo de la kirurgio", li operaciis la edzinon de la verkisto Anatole France je mamkancero kaj Georges Clemenceau je la prostato, sed sensukcesa estis la operacio, kiun li faris al André Citroën en 1935 pro tro longdaŭra kaj progresinta malsano.
La nomo de Antonin Gosset estas atribuita al pariza strato ("Rue du Professeur Gosset") kaj al pavilono de la hospitalo de la Salpêtrière dediĉita al radiologio.
Humanisto, granda ŝatanto de la artoj, li kolektis artaĵojn. Parto el ili kaj el lia biblioteko troviĝas en la Muzeo Dupuytren, 15-21 strato de la Medicin-Lernejo.
Salvo en Tiszakécske
Historio
Famo de la revolucio alvenis ankaŭ en tiam silenta vilaĝo Tiszakécske. La loĝantoj aranĝis apogan marŝon en la 27-an de oktobro antaŭtagmeze. La amaso ariĝis antaŭ la loka uzino, poste ili marŝis al la ĉefplaco, kie situis la preĝejo kaj la administrejo. Alvenantaj al la placo ili estis ĉ. 1500-2000. La amaso foje kantis la nacian himnon, foje aŭdis homojn, kiuj raportis pri la revolucio en Budapeŝto, sed estis aliaj, kiuj deklaris postulojn. Dum la kunveno oni vidis, ke armea flugmaŝino flugas supre. Tiutempe venis misfamo al armea flughaveno de Kecskemét, ke en Tiszakécske la amaso volas pendumi la lokan partiestron kaj la vilaĝestron. La flughavenestro sendis batalaviadilon, la piloto raportis, ke li vidas amason en la placo. La flughavenestro sendis pli novan batalaviadilon jam kun ordono de pafado. Tiu aviadilo mitralis la senarmilan amason, ĝis la amaso forkuris. Mortis 17, estis vundita 110 da homoj. La ceteraj rifuĝis plejparte en la preĝejon. Post la salvoj ili revenis kaj komencis savi la vunditojn. Inter la amaso estis ankaŭ kuracistoj, kiuj tuj agis, eĉ la loka pastro faris la farendaĵojn. Ĉiuj tukoj de la preĝejo estis estis uzitaj ĉe la vundoj. La vunditoj estis liveritaj al la proksimaj hospitaloj.
En tiu tago ankaŭ en Kecskemét, Kiskunhalas kaj Kiskőrös okazis similaj batalaviadilaj atakoj. La menciita piloto mortis post 3 jaroj en nebula cirkonstanco, sed en tiuj jaroj tio estis kutima.
Ekde 1998 okazis diversaj akuzoj kontraŭ la membroj de la flughaveno ankoraŭ vivantaj. Plejparte oni konstatis ke la agoj jam malvalidiĝis, kelkfoje oni verdiktis prizonojn, tamen prokrastitajn.
Nederlanda Publika Elsenda Fonduso
Leĝo pri Komunikado 2008
Laŭ sekcio 2.2 de la Nederlanda Komunikado-Leĝo de 2008, NPO estis nomumita kiel la organizo kontrolanta la publikan dissendan sistemon de Nederlando ĝis 2020. Ĉefe de la organizo estas du organoj: la estraro de direktoroj, kiu administras la tutan televidan kaj publikan radielsendan sistemon kaj la kontrola estraro.
Historio
Antaŭ la reorganizado en la 2000-aj jaroj, la nederlanda publika dissendadsistemo estis administrita fare de alia publika dissenda organizo nomita Nederlandse Omroep Stichting (NOS) kiu iĝis parto de la reorganizita organizo.
La 18-an de majo 2019, post la venko de Nederlando en Eŭrovido 2019 kun la kanto " Arcade " de Duncan Lawrence, estis anoncite ke Nederlando kaj NPO (kun AVROTROS kaj NOS) gastigos la Eŭrovido-Kantokonkurson 2020 en Roterdamo.
NPO estas aktiva membro de la Eŭropa Dissendado de Unio.
Kučín (distrikto Bardejov)
Situo
Kučín situas laŭ rojo, laŭ flankovojoj. Bardejov troviĝas je 18 km.
Historio
La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1315. En 1787 311 vilaĝanoj loĝis en 43 domoj, en 1828 599 vilaĝanoj loĝis. Ĝis 1899 la oficiala hungara loknomo estis Kucsin, poste ĝi ricevis pli longan nomon pro peto de poŝto. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Felsőköcsény 380 homoj, (plejparte slovakoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Sáros, al distrikto de Giraltovce, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 vivis en Kučín 479 homoj, (412 slovakoj, 62 ciganoj).
Manpilkada Asocio de Zambio
La Manpilkada Asocio de Zambio (Handball Association of Zambia) estas la nacia organizaĵo pri manpilkado en Zambio. La asocio reprezentas kaj la viran kaj la virinan naciajn teamojn de manpilkado. Ĝi membras en la Internacia Federacio de Manpilkado.
Hrvatska Kostajnica
Hrvatska Kostajnica, serbe Костајница, hungare Kosztajnica estas urbo en Kroatio. Ankoraŭ 6 komunumoj apartenas al la municipo.
Situo
Hrvatska Kostajnica situas sur ebenaĵo, laŭ maldekstra bordo de Una, kiu estas landlimo de Bosnio kaj Hercegovino, laŭ fervojo Sisak-Bosnio. La fervojo tie trairas la riveron, tial la urbo estas ankaŭ limpasejo. La alia flanko troviĝas Bosanjska Kostajnica.
Historio
Pli frue la romianoj havis tie komunumon "Oeneum". La unua skriba mencio pri la loko devenis de 1240 en formo Koztainicha, pri la fortikaĵo de 1420. En 1556 la turkoj akiris la fortikaĵon kaj ĝis 1718 la loko estis administra centro de la Osmana Imperio. La komunumo urbiĝis en 1776, poste iĝis "libera reĝa urbo" en 1788. Inter 1809-1813 la francoj havis la urbon. En 1910 loĝis tie 2 090 da homoj, (1 639 kroatoj, 363 serboj). Ĝis Traktato de Trianon la urbo apartenis al Habsburga Imperio, al Hungara reĝlando, al Zágráb (reĝa departemento), kie distriktejo estis, poste al Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj, ekde 1929 al Jugoslavio, fine ekde 1995 al Kroatio. En 1991 la jugoslava armeo okupis la urbon kaj firme tenis ĝin ĝis 1995.
NGC 1661
NGC 1661 (aliaj indikoj — PGC 16000, UGC 3166, MCG 0-13-8, ZWG 394.9) estas galaksio en konstelacio Oriono.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Lidjo (persona nomo)
Lidjo estas vira ekvivalento de persona nomo Lidja.
Diverslandaj variantoj
Λυδός, Lidio , Lidiano , Lido
Arkta vulpo
Arkta vulpo (Alopex lagopus) estas kaniseda specio vivanta en arktaj regionoj; ĝi havas mallongajn rondajn orelojn, mallongajn krurojn kaj longan voston. Ĝia felo estas tre ŝatata kaj valora; la delikata, mola, densa hararo estas somere griza ĝis griznigra, vintre pure blanka, ĉe kolora vario la hararo estas tutjare bluete griza ĝis brunete blua.
Ciutadella - Vila Olímpica (Metroo de Barcelono)
Ciutadella | Vila Olímpica estas stacio sur linio 4 de la Metroo de Barcelono, situanta en Barcelono.
Igriș
Igriș [igriŝ] (hungare: Egres, germane: Egresch) estas vilaĝo en Rumanio nordokcidente de Timișoara. En 1910 Egres havis 3482 loĝantojn (rumanoj, germanoj); en 1992 964. Ĝia unua mencio skriba estas el 1191. Ĝis 1919 Egres apartenis al Hungario, al Torontál. Administre ĝi apartenas al la komunumo Sânpetru Mare.
Ilana Cicurel
Ilana Cicurel, naskiĝinta en Parizo, estas franca politikisto kaj advokato.
Ekde 2017, ŝi estas ano de la plenuma estraro de La République en Marche (LREM), kie ŝi respondecas pri edukado, supera edukado kaj esplorado.
Junaĝo
Ilana Cicurel estas la filino de Francine Cicurel (naskiĝnome Wiener) kaj Raymond Cicurel, profesoro pri lingvistiko en la Universitato Sorbonne-Nouvelle. Ŝi ankaŭ estas la nevino per geedzeco de Pierre Mendès France.
Ŝi posedas atestilon pri kapablo por la advokatprofesio, doktoron pri juro de la Universitato de Parizo I, kaj estis Fulbright Scholar ĉe Harvard Law School. Ŝi ankaŭ havas bakalaŭron pri filozofio de la Universitato de Parizo X kaj plenuman magistron pri administradotrajektorioj de Sciences Po.
Kariero
Post instruado de privata juro en la Universitato de Parizo I, ŝi fariĝis gastigantino kaj produktistino de radioprogramoj ĉe RCJ, la radio de la Komunumo Juda10. Ŝi intervenis tie regule, inter 1992 kaj 2015, plenumante multajn politikajn, kulturajn kaj informajn programojn. En 2008, ŝi aliĝis al Alliance Israelite Universelle (ALU), granda internacia juda eduka organizo fondita en la 19-a jarcento. La ALU, kiun prezidis René Cassin dum pli ol 30 jaroj, kunigas multajn lernejojn kombinantajn la judan tradicion kun la franca modelo, en Francio, Israelo, Maroko, Kanado kaj Eŭropo. Ilana Cicurel estis Direktoro pri Edukado kaj la Lerneja Reto inter 2011 kaj 2015 kaj poste ĝenerala direktoro ĝis 2018. Advokato ĉe la Pariza Baro, en decembro 2018 ŝi aliĝis al la advokata firmao ML & A20 por plifortigi kaj disvolvi la agadojn pri gazetara juro, juro pri komunikado kaj literatura kaj arta posedaĵa juro.
Politika engaĝiĝo
En 2015, llana Cicurel renkontis Emmanuel Macron - tiam ministro pri ekonomio, industrio kaj cifereco - dum sia oficiala vojaĝo al Israelo. En 2017, Ilana Cicurel aliĝis al la prezidenta kampanjo kune kun Emmanuel Macron kaj estis investita de La République en Marche en la deputitaj balotoj en 2017 en la kvara distrikto de Parizo. En la dua raŭndo, ŝi perdis kontraŭ Brigitte Kuster, kiu akiris 51,51% de la voĉdonoj. En 2017, ŝi estis nomumita membro de la Konsilio de LREM kiel persono nomumita koncerne ilian kontribuon al la vivo de la movado kaj elektita kiel membro de la plenuma estraro por kiu ŝi estas la delegito zorge de edukado, altedukado kaj esplorado. Kandidatino en la "Renaissance" listo (LREM, Modem, Agir), ŝi estis elektita membro de la Eŭropa Parlamento la 26-an de majo 2019. Ŝi sidas en la Eŭropa Parlamento ekde la dato de la retiriĝo de Unuiĝinta Reĝlando el Eŭropa Unio. Ŝi ekoficis la 1-an de februaro 2020. Ŝi estas membro de la Komitato pri Kulturo kaj Edukado kaj vicmembro de la Komitato pri Dungado kaj Sociaj Aferoj.
Ĉefprocesoro
Ĉefprocesoro aŭ Centra Proceza Unuo (CPU) estas tipo de procesoro. Ĝi estas la aparataro por elektronika cirkulado ene de komputilo kiu aranĝas la instrukciaĵon de komputila programo prezentante la bazan aritmetikon, logikon, kontrolon kaj enigaĵ- /produktaĵajn (I/O) operaciojn precizigitajn per la instrukciaĵo. La komputilindustrio uzas la terminon "procesoro" minimume ekde la komenco de la 1960-aj jaroj kaj precize "central processing unit" ekde 1955. Tradicie, la esprimo "CPU" rilatas al procesoro, pli specife al pretigilo kaj kontrolunuo (CU), distingante tiujn kernelementojn de komputilo de eksteraj komponentoj kiel ekzemple ĉefa memoro kaj I/O-cirkulado, kaj de specializitaj procesoroj kiel la grafikaj procesoroj (angle graphics processing unit - GPU).
La plej multaj modernaj CPUoj estas mikroprocesoroj, signifante, ke ili estas enhavitaj sur ununura integra cirkvito (IC). IC kiu enhavas CPU ankaŭ povas enhavi memoron, periferiajn interfacojn, kaj aliajn komponentojn de komputilo; tiaj integraj aparatoj estas diverse nomitaj kiel mikroregiloj aŭ sistemoj sur peceto (SoC). Kelkaj komputiloj laborigas mult-kernan procesoron, kio estas ununura peceto enhavanta du aŭ pli da CPUoj nomitaj "kernoj"; en tiu kunteksto, oni povas paroli pri tiaj unuopaĵoj kiel "ingoj ".
Arprocesoroj aŭ vektorprocesoroj havas multoblajn procesorojn kiuj funkciigas en paralela sistemo, kun neniu unuo konsiderita centra. Tie ankaŭ ekzistas la koncepto de virtualaj CPUoj kiuj estas abstraktado de dinamikaj agregitaj komputilaj resursoj.
Historio
Fruaj komputiloj kiel ekzemple la ENIAC devis esti fizike restrukturitaj por plenumi diversajn taskojn, kiuj igis tiujn maŝinojn esti nomitaj "fiks-programaj komputiloj". Ekde la esprimo "CPU" estas ĝenerale difinita kiel aparato por programara (komputila programo) ekzekuto, la plej fruaj aparatoj kiuj povus prave esti nomitaj CPUoj venis kun la apero de la stokit-programa komputilo.
La ideo de stokit-programa komputilo jam ĉeestis en la dezajno la ENIAC de J. Presper Eckert kaj tiu de John William Mauchly, sed estis dekomence preterlasita tiel ke ĝi povus esti finita pli baldaŭ. La 30-an de junio 1945, antaŭ ol ENIAC estis farita, matematikisto John von Neumann publikigis la artikolon titolitan First Draft of a Report on the Edvac. Ĝi estis la skizo de stokit-programa komputilo kiu poste estus kompletigita en aŭgusto 1949. EDVAC estis dezajnita por elfari certan nombron da instrukciaĵoj (aŭ operacioj) de diversaj tipoj. Signife, la programoj skribitaj por EDVAC estis stokotaj en altrapida komputilmemoro prefere ol precizigita per la fizika drataro de la komputilo. Tio venkis severan limigon de ENIAC, kio estis la konsiderinda tempo kaj fortostreĉo postulata por reagordi la komputilon por plenumi novan taskon. Kun la dezajno de von Neumann, la programo kiun funkciigis EDVAC povus esti ŝanĝita simple ŝanĝante la enhavon de la memoro. EDVAC, aliflanke, estis ne la unua stokit-programa komputilo; la Manchester Small-Scale Experimental Machine (Manĉestra Malgrandskala Eksperimenta Maŝino), malgranda prototipo de stok-programa komputilo, prizorgis sian unuan programon la 21an de junio 1948, kaj la Manĉestra Marko 1a prizorgis sian unuan programon dum la nokto de 16a-17a de junio 1949.
Fruaj CPUoj estis specialadaptitaj dezajnoj utiligitaj kiel parto de pli granda kaj foje karakteriza komputilo. Tamen, tiu metodo de dezajnado de specialadaptitaj CPUoj por speciala aplikiĝo plejparte kolapsis je la evoluo de universalaj procesoroj produktita en grandaj kvantoj. Tiu normigado komenciĝis en la epoko de diskretaj transistoraj kaj komputilegoj kaj komputiletoj kaj rapide akcelis per la popularigado de la integra cirkvito (IC). La IC permesis ĉiam pli al kompleksaj CPUoj esti dezajnitaj kaj produktitaj al toleremoj sur la ordo de nanometroj. Kaj la miniaturpentrigo kaj normigado de CPUoj pliigis la ĉeeston de ciferecaj aparatoj en moderna vivo longe preter la limigita apliko de diligentaj komputikmaŝinoj. Modernaj mikroprocesoroj aperas en elektronikaj aparatoj game de aŭtoj ĝis poŝtelefonoj, kaj foje eĉ en ludiloj.
Dum von Neuman estas plejofte konsiderita kiel la dezajnisto de la stokit-programa komputilo pro lia dezajno de EDVAC, kaj la dezajno iĝis konata kiel la Von Neumann-arkitekturo, aliaj antaŭ li, kiel ekzemple Konrad Zuse, sugestis kaj efektivigis similajn ideojn. La tielnomita Harvard-arkitekturo de la Harvard Mark I, kiu estis kompletigita antaŭ EDVAC, ankaŭ utiligis stokit-programdezajnon uzantan trupaperbendon prefere ol elektronika memoro. La grava diferenco inter la arkitekturoj de von Neumann kaj de Harvard estas ke ĉi-lasta apartigas la stokadon kaj traktadon de CPU-instrukciaĵoj kaj de datenoj, dum la unua uzas la saman memorspacon por ambaŭ. La plej multaj modernaj CPUoj estas ĉefe de dezajno de von Neumann, sed CPUoj kun la Harvard-arkitekturo vidiĝas ankaŭ, precipe en integriĝintaj aplikoj; ekzemple, la Atmel AVR mikroregiloj estas Harvard-arkitekturprocesoroj.
Relajsoj kaj elektrontuboj (vakutuboj) estis ofte utiligitaj kiel interŝanĝeblaj elementoj; utila komputilo postulas milojn aŭ dekojn de miloj da interŝanĝeblaj aparatoj. La totala rapideco de sistemo estas dependa de la rapideco de la ŝaltiloj. Tubo kiun komputiloj interŝanĝeblas al EDVAC tendencas averaĝi ok horojn inter fiaskoj, dum relajs-komputiloj kun la pli malrapida, sed pli frua Harvard Mark I malsukcesis tre malofte. En la fino, tub-bazitaj CPUoj iĝis dominaj ĉar la signifaj rapidecavantaĝoj havigitaj ĝenerale superpezis la fidindecproblemojn. La plej multaj el tiuj fruaj sinkronaj CPUoj funkciis ĉe malaltaj horloĝfrekvencoj komparite kun modernaj mikroelektronikaj dezajnoj. Horloĝaj signalfrekvencoj intervalantaj de 100 kHz ĝis 4 MHz estis tre oftaj ĉe tiu tempo, limigite plejparte per la rapideco de la ŝanĝeblaj aparatoj el kiuj ili estis konstruitaj.