cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Dua maroka krizo
Grand-Britio kredis erare, ke celo de Germanio estas establo de flota bazo en Agadir kaj de tie minaci la gravegajn ŝipajn liniojn de Britio al Egiptio kaj Hindio. Tiutempe, la germana-brita armiliza konkurado estis sur pinto, la rilatoj inter la du landoj estis tre streĉaj. La celo de Germanio estis nur premefiki je Francio. La germana registaro – gvidata de imperia kanceliero Theobald von Bethmann Hollweg – ne taksis grava konsulti aliajn koloniposedajn landojn, kio kondukis al miskompreno. Pro tio, Britio ekapogis Francion kaj kiu lando tiel ne olis cedi. La tiel izolita germana imperio minacis per milito, fakte ne volis tion riski. La milit-ekscitita germana publiko akuzis la imperieston Vilhelmo la 2-a je malkuraĝeco kaj la politikistoj akiris publikan popularecon, kiuj volis preventan militon.
La krizon finis la 4-an de novembro 1911 la Maroko-Kongo-traktato, en kiu la Germana Imperio rezignis pri siaj pretendoj en Maroko kaj estis kompensita per parto de la franca kolonio Franca Ekvatora Afriko (Novkameruno). La teritoria gajno estis nur eta parto de tiu, kiun deziris la germana imperio. Pro la krizo, pligraviĝis la eksterpolitika izolado de la Germana Imperio en Eŭropo.
Politika fono
La SMS Panther stacionis en Kameruno kaj estis survoje al Germanio. Por plenigi la karbostokon, ĝi haltis – je propono de la eksterafera buroo – en la maroka urbo Agadir, fore de la francaj operaciaj areoj en Casablanca aŭ Mogador.
-239
En la jaro 239 antaŭ Kristo okazis, interalie:
10213 Koukolík
10213 Koukolík estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la ĉeĥaj astronomoj Miloš Tichý kaj Zdeněk Moravec elde la Observatorio Kleť, proksime de České Budějovice en Ĉeĥa Respubliko.
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de la ĉeĥa neŭropatologo František Koukolík, kiu laboris pri la rilato inter la cerbo kaj la homa konduto. Li estas ankaŭ fama kiel elstara scienca popularigisto, aŭtoro de pluraj libroj kaj multenombraj eseoj, kiel Mravenec a vesmír ("La formiko kaj la universo").
Margit Zánszky
Margit ZÁNSZKY [za:nski] (naskiĝis en Koloĵvaro la 24-an de majo 1905, mortis en Kluĵo la 27-an de aŭgusto 1973) estis rumania hungara amatora deklamistino, redaktorino. Ŝi estis la edzino de verkisto-redaktoro Gábor Gaál.
Kariero
Margit Zánszky en la 20-aj jaroj agadis en laboristmovadaj amatorartistaj grupoj. Ŝi konatiĝis tie kun sia pli malfrua vivkunulo, Gábor Gaál. De 1957 ŝi estis interna kunlaboranto de la revuo Korunk. Post la morto de sia edzo ŝi estigis dokumentkolekton pri la revuo Korunk kaj pri Gábor Gaál.
Kultura geografio
Kultura geografio estas subfako ene de la homa geografio. Kvankam la unuaj klopodoj de studo de diversaj landoj kaj kulturoj sur la Tero povas esti datitaj de geografoj de la Antikveco kiel Ptolemeo aŭ Strabono, kultura geografio kiel akademia studu unuafoje aperis kiel alternativo al la teorioj de Medideterminismo de la komenco de la 20a jarcento, kiu supozis, ke la popoloj kaj la socioj estas kontrolitaj de la medio en kiu ili disvolviĝas. Anstataŭ studi antaŭ-determinitajn regionojn bazite sur mediaj klasigoj, la kultura geografio iĝis interesata en kulturaj pejzaĝoj. Tio estis enkondukita de la "patro de la kultura geografio", nome Carl O. Sauer de la Universitato de Kalifornio en Berkeley. Kiel rezulto, la kultura geografio iĝis delonge hegemonia en fakuloj de ekzemple Usono.
Geografoj kiuj sekvas tiun tradicion rigardas kulturojn kaj sociojn kiel disvolvigoj de iliaj lokaj fizikaj pejzaĝoj sed ankaŭ formantaj tiujn pejzaĝojn. Tiu interagado inter natura pejzaĝo kaj homoj kreas la kulturan pejzaĝon. Tiu kompreno estas la fundamento de la kultura geografio sed ĝi estis pliampleksigita dum la lastaj kvardek jaroj kun pli nuancigitaj kaj kompleksaj konceptoj de kulturo, elprenita de ankaŭ ampleksa gamo de fakoj kiel antropologio, sociologio, literatura teorio kaj feminismo. Neniu aparta difino de kulturo hegemonias ene de la kultura geografio. Sendepende de ilia partikulara interpretado de la koncepto de kulturo, tamen, geografoj arde malakceptas teoriiojn kiuj traktas kulturoj kvazaŭ ĝi okazus "sur pinglokapo".
Bucin (Joseni)
Bucin [buĉin] estas vilaĝo en la rumana distrikto Harghita. Administre ĝi apartenas al la komunumo Joseni.
Bucin situas 2 km okcidente de Borzont kaj 6 km okcidente de Joseni ĉe la nacia vojo DN13B, kiu ligas la tri lokojn. Iom okcidente situas la monto Bucin, 1 287 metrojn alta.
NGC 4496B
Ĉi tiu objekto ne estis en la originala versio de NGC-katalogo kaj estis aldonita poste.
La Belle Épine (Tramtransporto en Parizo)
La Belle Épine estas haltejo de Tramvojo T7 situanta inter komunumoj Rungis kaj Thiais.
La nomo Belle Épine estas tiu de vendejaro en Thiais.
-245
En la jaro 245 antaŭ Kristo okazis, interalie:
(31843) 2000 CQ80
(31843) 2000 CQ80 estas marsrenkonta asteroido, malkovrita la en la kadro de la astronomia kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
György Faludy
György FALUDY [djordj faludi], hungare Faludy György estis elstara hungara poeto, verkisto kaj tradukisto de juda deveno. Lia patro estis Joachim Leimdörfer.
Li estis brila elstarulo el la Hungara literaturo, postkurita tiom de la nazia Germanujo kiom poste de la porsovetia reĝimo el lia lando, pro liaj kontraŭtotalismaj ideoj.
Faludy estis laŭdita en Hungarujo kiel “Princo de la poetoj” precipe pro lia erotika poemaro kaj pro liaj tradukaĵoj de klasikaj aŭtoroj dum la tridekaj jaroj de la 20-a jarcento, inter kiuj elstaris la baladoj de François Villon. Lia biografia verko My Happy Days in Hell [Miaj feliĉaj tagoj en la infero], publikigita unuafoje en 1962 dum lia Londona ekzilo, per kiu li rakontas siaj penigaj travivaĵoj en la gulago aŭ punlabora koncentrejo de Recsk inter 1949 kaj 1953, antaŭinte la verkojn de Aleksandr Solĵenicin.
Biografio: vivo kaj verko
Liaj gepatroj estis judoj, bonhavaj. Lia patro estis internacie rekonata ĥemiisto. György studis en Budapeŝto en la protestanta gimnazio Fasori Gimnázium kaj vizitis kursojn en la universitatojn de Vieno, Berlino, Graz kaj Parizo. Tiuepoke li forĝis la ideojn radikalajn-liberalajn-socialdemokratajn.
En la jardeko 1930-a li kontribuis al la konigo de la eŭropa poezio en sia hejmlando danke al la multnombra traduko de verkoj de klasikaj poetoj (Heinrich Heine, François Villon). Li aŭtoris poemojn kiuj famigis lin en Hungarujo, speciale liaj adaptaĵoj de la baladoj de François Villon, kies unua eldono okazis en 1937. Poste oni reeldonitaj ilin ĝis 47-foje.
Li eskapas en decembro de 1938 pro la pornazia Hungara reĝimo. Li loĝis en Parizo (Francujo), Maroko kaj Usono. En Parizo konatiĝis kun Arthur Koestler. Sekve de la okupacio de Francujo fare de la Nazia Germanio dum la Dua Mondomilito li fuĝis al Maroko, kie li restis preskaŭ unu jaro. Poste la Usona registaro invitis lin loĝi en la nordamerika lando. Tie li eldonis revuon financitan de la movado “Free Hungary” [Hungarujo libera] kaj militservis en la Usona armeo 3 jarojn.
En 1946 li revenis al Hungarujo. Li tradukis novelon de Rabelais, laboris por socialdemokratajn ĵurnalojn. En aprilo 1947 li prenis parton en grupo kiu detruis la budapeŝtan statuon rememorintan la episkopon Ottokár Prohászka, pro lia kontraŭjudismo kaj kontraŭdemokratio. Li estis enkarcerigita en 1950 de la stalinista reĝimo pro spionado. Oni kondamnis lin al gulago aŭ punlabora koncentrejo de Recsk kie li estis dum tri jaroj. Tie li aranĝis kulturajn preglegojn por la malliberuloj; la internigitoj parkerigis tekstojn prezentitajn de Faludy kiel ilo por teni firme la deziron al la libero sub tiaj cirkonstancoj. Faludy atingis la liberon post la morto de Stalin en 1953. Li edzigis sin tiun jaron kaj en 1955 naskis al li filon. Dum kelkaj jaroj li vivtenis sin per tradukaĵoj.
Kiam okazis la revolucio de 1956 li ree ekzilis, tiufoje – post Vieno, Latinamerika rondvojaĝo kaj Parizo – al Unuiĝinta Reĝlando. En Londono publikigis la libron My Happy Days in Hell [Miaj feliĉaj tagoj en la infero] per kiu li rakontas siajn travivaĵojn en Parizo, Afriko kaj la Recska gulago de 1950 ĝis 1953. La transskribita Hungarlingva versio (Pokolbeli víg napjaim) en lia hejmlando estis atendonta ĝis 1987.
Li eldonis ankaŭ Hungaran literaturan revuon (Irodalmi Újság [Literatura Gazeto]). Poste li loĝis en Florenco (Italujo), Malto kaj Toronto (Kanado). En la lasta urbo li restis de 1967 ĝis sia reveno al Hungarujo en 1989. Li profesoris en Kanado kaj Usono (Universitato Kolumbio) kaj eldonis novelojn angle. En 1970 publikigis la verkon Erasmus of Rotterdam. En 1976 li ricevis la Kanadan civitanecon kaj du jarojn poste la Universitato de Toronto, kie li profesoris, nomumis lin honora doktoro. Oni kandidatis lin multfoje al la Nobel-Premio pri Literaturo. Selekton el liaj poemoj oni eldonis en Nov-Jorko en 1985 (Selected Poems 1933–1980) [Poemoj selektitaj 1933–1980]. En 1987 aperis la originala version de My Happy Days in Hell en la Hungara lingvo (Pokolbeli víg napjaim). Tiujare ankaŭ la reĝisor-geedzoj, Géza Böszörményi kaj Lívia Gyarmathy rulis la dokumentan filmon Faludy György, költő [La poeto György Faludy].
Li reiris Hungarujon en 1989, post la forfalo de la orienteŭropaj komunistaj reĝimoj. En 1994 li ricevis la plej prestiĝan premion en Hungarujo, la Kossuth. En 2000 kaj 2006 li publikigis la finajn ĉapitrojn de sia vivo post la eksigo el la gulago de Recsk (Pokolbeli napjaim után [Post miaj tagoj en inferno], A Pokol tornácán [Ĉe la enirejo de inferno]. Antaŭ lia morto en 2002, Faludy estis konsiderata eminenta poeto, verkisto, tradukisto kaj viva legendo de Hungarujo.
Familiaj rilatoj
Krom liaj verkoj, lia ekstravaganca konduto kaj la diversaj anekdotoj kaj spritaĵoj ankaŭ sorĉoravis la publikon.
La unua edzino de Faludy estis Vali Ács. Ili geedziĝis en 1937, divorcis iam dum 1950 kaj 1953. Vali estis ĵurnalistino; ŝi forpasis en Israelo.
La dua, Zsuzsa Szegő, ankaŭ ĵurnalistino, edziniĝis en 1953, forpasis en 1963. Ŝia batalo kontraŭ kancero estis esternigita en la poezio de Faludy. Ili havis filon, Andrew (András, 1955–2010).
En 1969, Faludy edzigis sin al Lily Kalman (kies naska nomo estis Erenyi), kiu konis la poeton ekde la 40-aj jaroj en Tanĝero (Maroko). György kaj Lily loĝis en apartaj loĝejoj kaj ne plenumis la geedzecon, sed Lily tenis la edzan nomon Faludy ĝis ŝia morto en 2011 en Fleet (Hampshire, Unuiĝinta Reĝlando) 102-jara. Ili divorcis en 1982.
Eric Johnson (1937–2004), Usona dancisto kaj, poste, poeto en nuntempa latino, konatigis kun Faludy post lia legado de My Happy Days in Hell en 1963. Ravita de la personeco de la aŭtoro vojaĝis al Hungarujo por serĉi lin. Samtempe Eric lernis la Hungaran lingvon, kvankam li ne renkontis lin ĝis 1966 en Malto. Eric estos sekretario, tradukisto, kunaŭtoro kaj partnero de Faludy dum la sekvontaj 36 jaroj. En 2002, kiam Faludy edzigis sin denove, Johnson foriris al Katmanduo (Nepalo), kie li forpasis en februaro 2004.
En 2002 Faludy edzigis sin kvarafoje kun la 26-jara Fanny Kovács. De tiam, kune, reklamis por iliaj verkoj, ekzemple por A szerelem jogán [Pro la ampraveco]. Ambaŭ pozis por la Hungara eldono de la revuo Penthouse. Fotaĵo de Ádám Urbán kun la titolo “La Poeto kaj sia Muzo”, kiu montras la grizharan poeton kun lia nuda juna edzino, estis premiita de la Hungara gazetaro en 2004 en la kategorio “Socia Bildo”.
Memorigiloj
En 2006, oni konstruis en Toronto rememoran parkejon fasonita de la pejzaĝarkitekto Scott Torrance, fronte al lia antaŭtempa apartemento en 25 St. Mary's Street. La iniciato de “Toronto Legacy Project” [Projekto Legaco aŭ Heredaĵo de Toronto] volas rememori la elstarulojn de la urba kulturo. En la parkejo kuŝas bronza memortabulo kun lia portreto, faraĵo de la Hungara skulptisto Dóra Pédery-Hunt. Tie estas gravurita lia poemo Michelangelo's Last Prayer [La lasta preĝo de Mikelanĝelo] Angle kaj Hungare.
Budapeŝto honoras lin per memortabulo sur lia domo.
Verkoj (elekto)
Du el liaj poemoj pri la Hungara revolucio de 1956 aperis Esperantlingve, tradukita par Tibor Papp, en Debrecena Bulteno No 94. kaj 126 (1996 kaj 2001).
William J. Donovan
William Joseph DONOVAN (1a de januaro, 1883 – 8a de februaro, 1959) estis usona militisto, advokato, spiono kaj diplomato, plej bone konata ĉar servis kiel estro de la Oficejo de Strategiaj Servoj (OSS), antaŭaĵo de la Central Intelligence Agency, dum la Dua Mondmilito. Li estis konsiderata kiel la fonda patro de la CIA, kaj rpo tio statuo de li staras en la sidejo de CIA en Langley, Virginio.
Medalpremiita veterano de la Unua Mondmilito, Donovan estas la nura persono kiu ricevis la kvar el la plej altaj medalpremioj de Usono: nome Medal of Honor, la Distinguished Service Cross, la Distinguished Service Medal, kaj la National Security Medal. Li ricevis ankaŭ la Silver Star (arĝenta stelo) kaj la Purple Heart (Purpura koro), same kiel medaloj el nombraj aliaj landoj pro sia servo dum ambaŭ mondmilitoj.
Fernandel
Fernandel (naskiĝis la 8-an de majo 1903 en Marseille, Francio, mortis la 26-an de februaro 1971 en Parizo, Francio) estis franca aktoro.
134092 Lindaleematthias
134092 Lindaleematthias estas asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la en la kadro de la astronomia kampanjo Catalina Sky Survey, elde la Stacio Catalina de la Observatorio Steward kaj elde la Observatorio de Monto Lemmon, proksime de Tucson (Arizono, Usono).
Fernandel
Propranome Fernand Joseph Désiré Contandin, li naskiĝis en tradicia aktora familio, ambaŭ liaj gepatroj rolis en teatraj scenoj en Marseille. Unuafoje li prezentis sin antaŭ publiko en teatro Chave jam en sia kvina jaro en rolo de soldateto. Eĉ spite de deziro de lia patro, ke li daŭrigu en la aktora tradicio, Fernandel serĉas, fininte la vizitadon de lernejo, solidan okupon. Mallongtempe li laboris kiel banka oficisto, kontisto, vendisto de ŝtofoj, sed ankaŭ kiel balaisto. Fininte soldatan servon ĉe la 39-a regimento de montara artilerio en Grenoblo li komencis prezentiĝi kun kabaredaj scenoj kaj kiel kantisto dum paŭzoj de filmaj projekciadoj. Lia rondo de prezentiĝoj malrapide plinombriĝis kaj post nelonge li fariĝis en la ĉirkaŭaĵo de Marseille konata kaj elserĉata komikisto.
En la jaro 1928 li forveturis al Parizon, kie li subskribis kontrakton kun kompanio Pathé pri deknaŭsemajna vojaĝado. Baldaŭ li akiris la parizan publikon, ĉefe pro sia kapablo de improvizado kaj kompreno kun la publiko. Lian popularecon klopodis eluzi, tiam komencanta, sonfilmo. Sukcesan debuton antaŭ kamerao li spertis en filmo Le Blanc et le noir en rolo de hotela mesaĝista knabo enuigita pro la vivo. Post kelkaj nesignifaj roloj li fariĝis post nelonge daŭra parto de filmaj atelieroj, same kiel lia amiko, ankaŭ tiam komencanta Jean Gabin, kun kiu li pli poste fondis filman kompanion Gafer (Gabin-Fernandel).
Post la dua mondmilito kaj en la kvindekaj jaroj de la 20-a jarcento li filmis ĉefe komediojn. Rolo, kiu eternigis Fernandelon, estis rolo de provinca paroĥestro Don Camillo, kiu gvidis senfinajn disputojn kun komunista urbestro de malgranda itala urbeto. Al la sukceso de la unuaj du partoj, Le Petit monde de Don Camillo, Le Retour de Don Camillo, ligis kun tiu ĉi ĉefa figuro multe da epizodoj gvidataj de diversaj reĝisoroj. Por tiu ĉi rolo li estis akceptita eĉ ĉe papo. Don Camillo estis ankaŭ lia lasta rolo, dum filmado de unu el la epizodoj lia sanstato malboniĝis kaj la filmado devis esti interrompita (la filmo restis nefinita). Fernandel mortis la 26-an de februaro 1971 en naska Marseille. Dum lia kariero akompanis lin lia unua amo kaj pli poste la edzino Henrietta, kiun li ekkonis jam en la tempo de sia junaĝo. La nomon Fernandel li akiris danke al sia konateco kun sia estonta edzino. Kiam ajn li venis por Henrietta Manson, ŝia patrino vokis per tipa marseilla akcento: "Voilá le Fernand d'elle!" (Estas ĉi tie ŝia Fernand!). El la kunigo "Fernand d'elle" fariĝis Fernandel. Dum sia agado ĉe la filmo li ricevis ankaŭ kelke da proponoj de Holivudaj studioj, sed li ĉiam rifuzis kun rideto kaj vortoj: "Neĝoje mi vojaĝas tien, kie ili ne havas pastison."
Kornélia Gaál
Kornélia GAÁL [g:l], Gál, estis rumania hungara lokhistoriistino. Ŝi naskiĝis en Covasna la 26-an de januaro 1938 kaj mortis en Târgu Mureș la 14-an de oktobro 2000.
Kariero
Kornélia Gaál akiris diplomon pri historio en Universitato Bolyai de Kluĵo (1958). Ŝi estis ĉefmuzeologino de Distrikta Muzeo de Târgu Mureș, de 1968 ŝi estis kunlaborantino de gazeto Vörös Zászló de Târgu Mureș. Ŝi priokupiĝis la lokhistorion de laborista movado kaj kulturo.
Ibrahim Boubacar Keïta
Ibrahim Boubacar KEÏTA (naskiĝis la - mortis la 16-an de januaro 2022) estis politikisto de Malio, okupinta postenojn de ĉefministro (1994–2000) kaj dufoje de prezidanto (2013–2018, 2018–2020). Li estis ĉefministro de Malio de 1994 ĝis 2000 kaj Prezidanto de la Parlamento de Malio de 2002 ĝis 2007.
Li fondis politikan partion Rassemblement pour le Mali (RPM), en 2001, kaj li estris ĝin ekde tiam.
La 11-an de aŭgusto 2013 Keïta estis elektita kiel prezidento de Malio. Li ricevis 88 % el la voĉdonoj kaj eĉ lia rivalo Soumaïla Cissé venis kun sia familio gratuli lin kun lia familio.
En 2018 li estis reelektita. Sed ekde junio 2020 okazis amasaj protestoj gvidataj de la opozicia koalicio M5-RFP (Mouvement du 5 Juin-Rassemblement des Forces Patriotiques), kontraŭ korupto kaj malsekureco, kontraŭ kiuj laŭdire senrezulte luktis la registaro. La li estis arestita de militistoj kaj alportita al militbazo en la urbo Kati, de kie li anoncis per radio sian devigitan eksiĝon.
Spiritisma Grupo Paŭlo el Tarso
Spiritisma Grupo Paŭlo el Tarso - SGPT (portugale Grupo Espírita Paulo de Tarso - GEPT) estas spiritisma societo en Uberlândia, Brazilo. Ĝi estis fondita antaŭ 30 jaroj kaj havas kvin filiojn en la urbo. En 2018 ĝi okazigos la 62an CONCAFRAS-PSE.
Esperanto
SGPT aranĝas ĉiu-jare Esperanto-kursojn en la sidejo de la societo.
En la sidejo de la societo estas librovendejo kaj biblioteko. En la librovendejo kelkaj Esperantaj verkoj estas aĉeteblaj, kaj en la Biblioteko ĉ. dudek verkoj estas prunte preneblaj.
Eksteraj ligiloj
www.gept.org.br Retejo de la societo
Ĉampiono de Unesko por Sporto
Nuna listo
Nuntempe, dek du famuloj estas nomitaj Ĉampionoj de Unesko por Sporto:
Geografio de loĝantaro
La geografio de loĝantaro estas branĉo de la homa geografio kiu studas la specialajn modelojn kaj strukturojn de la fenomenoj de demografio de la homa loĝantaro kaj la procezojn de variado de tiuj laŭlonge de la tempopaso.
Studobjektoj
Inter tiuj demografiaj fenomenoj estas menciindaj la jenaj:
Bucin (Praid)
Bucin, Bucsin, estas vilaĝo en la rumana distrikto Harghita. Administre ĝi apartenas al la komunumo Praid.
Duklando Zatoro
La duklando Zatoro aŭ ankaŭ princlando Zatoro (Księstwo Zatorskie, Zatorské knížectví, Herzogtum Zator; rezidejo Zatoro) estis unu el la sileziaj princlandoj. Ĝi ekestis ĉirkaŭ 1445 per apartigo disde la duklando Aŭŝvico. Ĝin regis la Sileziaj Piastoj, kiuj en 1494 vendis ĝin al la pola reĝo. En 1564 ĝi estis aligita al la reĝlando Pollando kaj perdis sian propran ŝtatecon.
Bucin (Praid)
Bucin situas 8 km oriente de Praid ĉe la nacia vojo DN13B, kiu ligas la du lokojn. 25 km nord-oriente situas alia samnoma vilaĝo, kiu apartenas al Joseni.
Duklando Zatoro
En la Unua dispartigo de Pollando, la Habsburgoj forprenis de Pollando la duklandojn Aŭŝvico kaj Zatoro. Ene de la Habsburga monarkio ili estis administrataj kune kun la reĝlando Galicio kaj Lodomerio. La habsburgaj monarĥoj ekde tiam nomis sin "duko de Aŭŝvico kaj Zatoro" en sia imperiestra titolaro.
Tamás Kőmíves
Tamás Kőmíves [tamAŝ kOmIveŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo Kőmíves Tamás estis hungara kemiisto, profesoro, membro ordinara de Hungara Scienca Akademio (2010).
Duklando Zatoro
Post la Unua Mondmilito la teritorio iĝis parto de la Dua Pola Respubliko.
Tamás Kőmíves
Tamás Kőmíves naskiĝis la  1944 en Budapeŝto.
Biografio
Tamás Kőmíves frekventis mezlernejon en Mezőkövesd, universitaton en Veszprém (urbo) inter 1964-1969. Li komencis sian karieron en kemia esplorinstituto. En 1981 li plulernis en Berkeley helpe de stipendio. En 1988 li ricevis postenon en alia intituto, kie li okupiĝis pri defendado de kreskaĵoj kontraŭ malsanoj. En 1991 li instruis en Berno. En 1996 li doktoriĝis antaŭ MTA. Ekde 2006 li instruas en ĉeflernejo de Gyöngyös. Li ricevis premiojn en 1986 kaj 2003.
The Emerald Forest
La Smeraldo-Arbaro estas anglalingva brita filmo el 1985 lokita en la brazila pluvarbaro. Ĝi estis direktita fare de John Boorman kaj skribita fare de Rospo Pallenberg. Ĝi estas bazita sur vera rakonto. La filmo estis montrita preterkonkure ĉe la Festivalo de Cannes en 1985.
Intrigoresumo
Bill Markham estas inĝeniero kiu moviĝis al Brazilo kun sia familio por kompletigi la konstruadon de granda hidrelektra digo. La konstruo postulas senarbigon de grandaj areoj, kaj inundigon de eĉ pli grandaj. Ĝia kompletigo alportos pli da homoj al la areoj kiuj dehakos la ĝangalon por agrikulturo kaj vivspaco.
Markhamo kunportas sian familion al la limo de la arbaro por pikniko por montri al ili la ĝangalon. Ĝuste tiam indiano de unu el la indiĝenaj triboj konata kiel la Nevidebla Popolo rimarkas lian filon, Tommy, sep-jara, kiu havas klarverdan okulojn en la koloro de la arbaro. La tribulo decidas ke estas maljuste forlasi la infanon kun tiuj strangaj homoj, kiuj, en lia opinio, detruas la mondon. Li kidnapas la infanon. Markham postsekvas ilin, sed lia filo estas for.
La rakonto saltas antaŭen proksimume dek jarojn. La digo preskaŭ pretas. Tommy, aŭ Tommé kiel li nun estas vokita, fariĝis parto de la tribo kun kiu li vivas, adoptante ilian lingvon, kulturon kaj vivmanieron. Lia patro trovas lin sed malkovras ke li ne estas la filo kiun li iam havis.
La tribo de Tommé poste estas minacita fare de alia tribo, kaj ankaŭ per la preskaŭ finita digo. Markham decidas helpi al sia filo tiel ke la vivmaniero kiun li adoptis ne estu detruita.
Stilo
La filmo estas klare instigita per la detruo de la pluvarbaro, sed krom la efiko al la medio kaj la loka faŭno, ĝi ekzamenas la fakton ke vivmaniero, kiu estis natura por homoj dum multaj jarmiloj, ankaŭ estas detruita. Scenoj esplorantaj la kulturon kaj spiritajn kredojn de la tribo donas al la spektanto ideon de kiel sudamerikaj homoj vivis en la tempoj antaŭ ĝeneraligita koloniigo.
Sukceso
Rotten Tomatoes donis al ĝi 87% rangigon, el 13 recenzoj. La Smeraldo-Arbaro estis nomumita la "Recenzista Preferaĵo" (Critic's Pick) fare de la recenzistoj de la New York Times. Ĝi estis nomumita por 3 BAFTA Premioj, por kinematografio, ŝminkado, kaj filmmuziko.
Eksteraj ligiloj
-
-249
En la jaro 249 antaŭ Kristo okazis, interalie:
Pier Candido Decembrio
Pier Candido DECEMBRIO (n. en Pavio, en la 24-a de oktobro 1399 - m. en Milano, en la 12-a de novembro 1477) estis itala beletristo, humanisto, ambasadoro kaj historiisto. Li estis filo de Uberto Decembrio, kaj unu el la unuaj humanistoj en Lombardio. Li aktivis kiel sekretario de la papoj Nikolao la 5-a kaj Pio la 2-a.
Biografio
Li ricevis tiu nomon omaĝe al Pietro Candido Filargi da Candia, la unua dunginto de sia patro. Li estis lernanto de la amiko de sia patro kaj helenisto Manuelo Krizoloras (1355-1415), en Florenco. En 1419, li fariĝis sekretario de Filippo Maria Visconti, Duko de Milano, kaj li plenumis tius postenon dum preskaŭ tridek jaroj, daŭrigante sian funkcion kiel sekretario de la Ambrozia Respubliko (1447-1450), post la morto de la duko. Kiam Franciscko Sforza ekregis, Decembrio perdis sian postenon. Tiam, li translokiĝis en la kancelierecon de la papo Nikolao la 5-a, sed, kune kun diversaj aliaj humanistoj, li lasis la oficon post la ascendo de la papo Kalisto la 3-a kaj vojaĝis al la napola kortego de Alfonso la Grandanima. Post la morto de Alfonso, en 1458, li reiris al Romo, kiel sekretario de la papo Pio la 2-a.En 1459, li repaciĝas al la Duko Francisko Sforza kaj reiras al Milano. En 1466, li ricevis pension de la Duko de Ferrara. Inter 1466 kaj 1474 li iris al Ferrara laboronta en la kortego de Borso d'Este (1413-1471). Kiam li definitive reiris al Milano, iu malsano lin surprizis kaj metis finon al lia vivo. Li estis sepultita en la Baziliko de Sankta Ambrozio.
-259
En la jaro 259 antaŭ Kristo okazis, interalie:
Ramholt
Ramholt estas familia nomo de jenaj personoj:
József Imre (1851)
József IMRE [jOĵef], laŭ hungarlingve kutima nomordo Imre József estis hungara kuracisto, okulkuracisto, profesoro, membro de senato (ekde 1927). Lia patro estis Sándor Imre (lingvisto), lia filo estis József Imre (1884).
József Imre naskiĝis la  1851 en Hódmezővásárhely. Li mortis la 1933 en Budapeŝto.
Biografio
József Imre frekventis mezlernejon en Debrecen, poste li universitatojn en Pest (urbo) kaj Kolozsvár inter 1869 kaj 1874. Post siaj studoj li laboris en kliniko en Budapeŝto apud Vilmos Schulek, dume li akiris fakdiplomon pri kirurgio, akuŝado kaj okulkuracado. En 1875 li vizitis klinikon de Vieno, en la sekva jaro li studvojaĝis al Germanio, Belgio, Francio. Li estis ĝenerala kuracisto inter 1876 kaj 1884 en Gyoma, poste en sia naskiĝurbo, kie li poste estis okulkuracisto en la loka hospitalo. En 1890 li iniciatis apartan malsanulejon por okulaj malsanoj, kie li ofte okupiĝis pri traĥomaj malsanoj. En 1890 li estis nomumita hospitalestro. Li ekinstruis en Ferenc József Tudományegyetem en Kolozsvár ekde 1909 en rango publika eksterordinara profesoro, samtempe li gvidis la lokan klinikon. En la studjaro 1915 li estis dekano, en 1916 vicrektoro. Li instruis ankaŭ en Universitato de Budapeŝto inter 1909-1919, fine en Scienca Universitato de Szeged, kie li pensiuliĝis en 1924. Li havis edzinon, kiu naskis 2 filojn.
Fourqueux - Bel-Air (Tramtrajno en Francilio)
La haltejo estis malfermita al pasaĝeroj la. Ĝi anstataŭas stacidomon .
Reutlingen
Reutlingen estas urba komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Reutlingen kaj en la distriktaro Tübingen de la federacia lando Baden-Virtembergo, kaj estas la administra centro de la distrikto. Fine de la urbo havis  loĝantojn.
Esperanto-movado
Estas gastiganto de Pasporta Servo tie.
Richwiller (stacidomo)
Richwiller estas franca varstacidomo sur linio -, situanta en  Richwiller, en departemento Haut-Rhin, regiono Grand Est.
Temas pri stacidomo de Société nationale des chemins de fer français (SNCF).
Ĝi situas ĉe kilometra punkto (PK) de la linio Strasbourg-Ville - St-Louis (115000).
Erdélyi Gazda
Erdélyi Gazda (Transilvania Bienmastro) Ĝiaj ĉefredaktoroj estis ĝis januaro 1942 Teleki Ádám, de junio 1942 ĝis ĝia ĉeso Nagy Endre, direktoro de la ekonomia lernejo Csombord. Ĝia efektiva redaktoro estis Sándor Kacsó. La rubriko "Szellemi életünk" (Nia Spirita Vivo) popularigis la klasikan literaturon kaj popolliteraturon, la artikolojn de Kacsó Sándor és Vita Zsigmond, la verkojn Bitay Pál, Donáth László, Horváth Jenő, Szemlér Ferenc, Szepesi Nits István. Inter 15-a de septembro 1942 ĝis 1-a de aprilo 1943 ne aperis; Ĝi ĉesis en printempo 1944.
Premio de la angla mato
La Premio de la angla mato (Prix de la Carpette anglaise) estas "negativa premio" disdonata de la Académie de la Carpette anglaise por priatentigi (kaj mallaŭdi) homojn de la elito, kiuj antaŭenigas la anglan lingvon en Francio forpuŝante la francan.
Listo de gajnintoj de la "prix spécial du jury à titre étranger"
Ĝi estas speciala premio de la juĝantaro pri la eksterlando.
Oceana blankmakula ŝarko
La oceana blankmakula ŝarko (Carcharhinus longimanus) estas ŝarko el familio de grizŝarkoj. Ĝi vivas en la varmaj oceanoj kaj apartenas al la plej grandaj ŝarkoj de la mondo. Ĝi estas danĝera por la homo, oni dokumentis multajn atakojn. Ĝi havas grandan mortecon pro la oceana fiŝado kaj la iam tre ofta specio nun estas en kelkaj oceanaj regionoj tre malofta.
Meksiko
Meksiko (México [MEĥiko], oficiale: Estados Unidos Mexicanos),   oficiale la Meksikaj Unuiĝintaj Ŝtatoj, estas federacia respubliko konstitucia en Nordameriko kiu konsistas el 31 ŝtatoj kaj federacia distrikto, kiu estas Meksikurbo, kiu estas ankaŭ la plej loĝata urbo de la lando kaj de Hispanameriko.
Glata muskolo
Glataj muskoloj, aŭ visceraj muskoloj, troviĝas en la homa korpo ĉefe ĉe la kavaj organoj kiel sanga kaj limfa angio. Ĝi konsistas el glataj fibroj. Kompare kun la stria muskolo, ĝi kapablas malpli forte kun tiriĝi, sed dum pli longa tempo. La movo de glata muskolaro estas sen intenca volo.
Oceana blankmakula ŝarko
Ĝi havas korpolongon de ĝis 390 cm, sed malofte superas la longon de pli ol 300 cm. La averaĝa longo estas 180 ĝis 190 cm, dum femaloj estas pli grandaj ol maskloj. La ŝarko havas maksimuman pezon de ĉ. 170 kilogramoj. La specio havas tipan korpokonstruon de la grizŝarkoj kaj ofte formiĝas eta ĝibo. Karakterizaj estas la tre longaj, rundiĝantaj naĝiloj (precipe la unua dorsa naĝilo).
Meksiko
Laŭ ties Konstitucio, ĝia regoformo konsistas el respubliko reprezentativa, demokratia, laika kaj federacia, komponita de 32 federaciaj entoj (31 ŝtatoj kaj la federacia ĉefurbo).
Glata muskolo
Aspekto kaj konstruo
La glata muskolhisto organiziĝas en faskoj de la ŝpindelformaj glataj muskolĉeloj. Tiuj ĉeloj estas longaj inter 5 kaj 800 mikrometroj (en la utero de gravedino) kaj de 3 ĝis 10 mikrometrojn larĝaj. Ties ĉelkernoj estas longecaj kaj situas ĉelmeze. La kuntiriĝo de la ĉeloj okazas same kiel ĉe aliaj muskoltipoj, tra energi-foruzanta preter-moviĝo de ambaŭ proteinoj: aktino kaj miozino.
Funkcio
Glata muskolo funkcias tie en la korpo, kie necesas longtempa elteno. Tiel zorgas glatmuskolaro – nomata ankaŭ viscera muskolaro - per peristalto en stomako, intestaro kaj por urinvojo- kaj sangopremo-regulado. Ĝi movas ankaŭ la haretojn sur la haŭto, tiel estiginte "anserhaŭton".
Meksiko
Norde ĝi limas kun Usono (laŭlonge de 3 155 km landlimo); sudokcidente kun la Pacifika oceano; sudoriente kun Gvatemalo (958 km), Belizo (276), kaj la Kariba Maro; kaj oriente troviĝas la Meksika golfo. La marbordoj de la lando entute totalas 9 330 km. La meksika surfaco ampleksas proksimume 2 milionojn da km², nome 1 964 375 km², kio atingas la dektrian rangon inter la plej grandaj landoj el la mondo kaj la tria plej granda de Latinameriko.
En tiu ĉi teritorio loĝas inter 126 kaj 129 milionoj da personoj,, pro kio la lando estas la deka aŭ dekunua plej loĝata de la mondo. La majoritato havas kiel gepatra lingvo la hispanan, kiun la ŝtato rekonas kiel ŝtata lingvo kun 67 lingvoj indiĝenaj propraj de la lando, ​ sed en la lando oni parolas entute ĉĉirkaŭ 287 lingvojn. ​ Tio faras Meksikon la ŝtato plej granda laŭ nombro da hispanparolantoj, ​ same kiel la oka lando kun plej granda lingva diverseco en la mondo.
La homa apero en Meksiko datas el antaŭ 30 000 jaroj. Kiel frukto de miloj de jaroj de kultura disvolvigo aperis en la meksika teritorio la kulturoj mezamerikaj, aridamerikaj kaj oazamerikaj. La aktuala centra teritorio de Meksiko estis la ĉefa areo de la meksika popolo kaj parte de la popolo de majaoj, du el la plej gravaj civilizacioj de la Antaŭkolumba Ameriko. Dum 300 jaroj, la totalo de la aktuala teritorio formis parton de la Vicreĝlando Nova Hispanio, kun ĉefurbo en Meksikurbo, estante unu de la plej gravaj entoj de la Hispana Imperio en Ameriko. Post la hispana dominado, Nov-Hispanio iniciatis la lukton por sia politika sendependeco en 1810, kiu kulminis en 1821. Poste, dum ĉirkaŭ unu jarcento la lando estis enkotigita en serio de enlandaj militoj kaj invadoj de eksterlandanoj kiuj rezultis en gravaj konsekvencoj en ĉiuj medioj de la vivo de la meksikanoj. Dum granda parto de la 20-a jarcento (ĉefe en la duonao triono) okazis periodo de granda ekonomia kresko kadre de politiko dominita de unusola politika partio, nome PRI.
Laŭ la Monda Organizaĵo de Turismo, Meksiko estas la ĉefa turisma destinejo de Latinameriko kaj la tria plej vizitita de la mondo en 2020. Tio rilatas grandmezure al kulturaj aŭ naturaj 34 lokoj kiuj estas konsiderataj de la Unesko kiel Monda heredaĵo, tiukadre la lando estas la unua en la kontinento.
Meksiko estas ankaŭ unu de la landoj kun plej granda diverseco de klimatoj en la mondo, konsiderata unu de la deksep diversegaj landoj de la planedo, estas hejmo de 10-12 % de la tutmonda biodiverseco kaj estas hejmo de pli ol dekdu mil endemiaj specioj.
-269
En la jaro 269 antaŭ Kristo okazis, interalie:
Meksiko
Meksiko apartenas la gravaj internaciaj organizaĵoj kiel al UN (1945) kaj OAŜ.
Esperanta nomo
En la populara nomo México ([MEĥiko] aŭ [MEhiko]) la sono de la ikso estas escepto laŭ la kutima prononco en la hispana lingvo, ĉefe en Meksiko.
La esperantigo de la hispanlingva vorto México [MEĥiko] estas malfacilaĵo. En Lingva respondo n-ro 47, publikigita en Oficiala Gazeto en 1911 (n-ro 18B en la 6a eldono de Lingvaj Respondoj), Zamenhof skribis:
Multaj esperantistoj nun opinias, ke tiu komento estis eraro de Zamenhof. La Akademio de Esperanto en 1974 oficialigis la landnomon "Meksiko" (en la Oka Oficiala Aldono al la Universala Vortaro), ĉar tiu formo estas la plej internacia. UEA kaj Monato uzas nur tiun oficialan formon. La landa Esperanto-asocio nomiĝas Meksika Esperanto-Federacio.
Krome, kunteksto ofte helpas, kiam oni diras nur "Meksiko". Interese, la meksikanoj mem malofte plendas aŭ konfuziĝas kiam oni diras México, kvankam tiu ĉi vorto aludas urbon, ŝtaton kaj landon.
Geografio
Meksiko situas en la sudo de la kontinento Nordameriko aŭ en la nordo de Centrameriko ĉirkaŭ 23º No, 102º Ok. En la nordo de Meksiko situas Usono (3 118 km de landlimo) kaj en la sudo Meksiko limas kun Gvatemalo (960 km) kaj Belizo (176 km). Nature Meksikon finas Pacifika Oceano en la okcidento kaj la Golfo de Meksiko kaj la Kariba Maro en la oriento.
Meksiko kovras 1 972 550 kvadratajn kilometrojn kaj ĝi estas la tria plej granda lando en Latinameriko. Ĝi estas tiom granda, ke ĝi estas la dek-tria plej granda lando en mondo. Semotaŭga estas nur 12%.
Meksiko situas en unu el la plej dinamikaj tektonaj areoj de la Tero. Ĝi estas parto de la “Ringo de fajro”, kiu estas regiono kun multa aktiva vulkanismo. La plej alta monto estas la Stelmonto aŭ "Citlatépetl". Unu aktiva vulkano estas Popocatépetl.
La “Meksika Altebenaĵo” estas la plej loĝata regiono en Meksiko. En ĝi, estas la ĉefurbo de Meksiko nome Meksikurbo kaj la urboj Gvadalaharo kaj Puebla.
Meksiko havas multajn klimatajn kondiĉojn kaj ĝi situas proksime al la Tropiko de Kankro. La “varmega tero” estas ĉirkaŭ 25 gradoj celsiaj. La “modera tero” havas averaĝan temperaturon de ĉirkaŭ 19 gradoj celsiaj. La “malvarma tero” estas ĉirkaŭ 15 gradoj celsiaj. En la malaltaj regionoj de Meksiko estas multaj tropikaj uraganoj. En la nordo de Meksiko estas la Sonora-dezerto kaj la Chihuahua-dezerto.
Historio
Dum miloj da jaroj, la hodiaŭa Meksiko estis lando de ĉasistoj kaj rikoltistoj. Antaŭ ĉirkaŭ 9 mil jaroj, la amerikanoj kultivis maizon, sed komencis agraran revolucion, stirante al formado de multe pli kompleksaj civilizacioj. La civilizacioj ŝanĝis konturon de urboj per skribo, monumenta arkitekturo, astronomiaj kaj matematikaj studoj, kaj armeo.
Inter 1200 kaj 500 jaroj a.K. floris la olmeka kulturo en la regiono de la Golfo de Meksiko, ĉefe en la nunaj ŝtatoj de Verakruco kaj Tabasko. La olmeka dekadenco komenciĝis ĉ. 500 a.K. kaj ĝi lasis gravan kulturan heredaĵon al diversaj popoloj. La plej gravaj el tiuj estis la teotiŭakananoj, situantaj en la valo de Meksiko kaj Pueblo. Teotiŭakano estis grava religia centro kaj tie estiĝis ankaŭ politika strukturo kun imperiaj ambicioj. La konker-militoj lanĉitaj de la teotiŭakananoj atingis Oaksakon, Verakrucon kaj Gvatemalon, inkludante en sia orbito diversajn popolojn.
La meŝikoj (kiuj fakte donis la nomon al la lando) alvenis en Anaŭakon (la valo de Meksiko) ĉirkaŭ la dua duono de la 12-a jarcento, kiam tie jam loĝis aliaj popoloj. La novalvenintaj meŝikoj establis sin en Ĉapultepeko en 1276, de kie ili estis forpelitaj; post kelkaj jaroj da migrado, en 1325 ili fine establis sin en malgranda insulo de la lago Tezkuko. La legendo tekstas, ke la dioj ordonis, ke ili sin establu en la loko, kie aglo estos voranta serpenton. Tiu sceno aperis ĝuste en tiu insuleto, tiom malriĉa kaj malfekunda, ke neniu el la ĉirkaŭantaj popoloj estis depostulinta ĝin. De la fondo de la ĉefurbo, Tenoĉtitlano, ĝis la hispana konkero sinsekvis diversaj regantoj laŭlonge de la 14-a, 15-a kaj komenco de la 16-a jarcentoj.
Kiam alvenis la hispanoj, en 1519, la meŝika imperio estis tre juna kaj multaj el la subpremataj popoloj ankoraŭ konservis la memoron pri sia sendependa vivo; krome, anstataŭ konsideri Motekuhzoman kiel sian reganton, ili lin timis kaj malamis. Tiel, la vasalaj popoloj ne vidis en la hispanoj konkerantojn, sed liberigantojn. Post 4 000 jaroj de ekzistado, la meksika civilizo estis tute konkerita kaj modifita pro la alveno de la hispanaj konkistadoroj kaj koloniistoj en 1519. Dum tri jarcentoj, dum kiuj la plimulto da loĝantaro de Meksiko estis ankoraŭ indiĝenoj, ĝi estis koloniata de Hispanio.
Fine de la 17a jarcento, la ideoj de la Franca Revolucio kaj la ekzemplo de la britaj kolonioj en Nordameriko fortikigis la aspiron al sendependeco. Je la mateniĝo de la 16a de septembro 1810 pastro Miguel Hidalgo y Costilla, parokestro de Dolores, lanĉis la alvokon por militi kontraŭ la kolonia registaro. Tiu evento, konata kiel “krio de Dolores”, propre signas la naskiĝon de la meksika nacio, ne plu novhispana nek meŝika. Hidalgo estis kaptita kaj ekzekutita en 1811, sed liaj sekvantoj daŭrigis la militan kampanjon, ĉefe José María Morelos y Pavón (ankaŭ pastro, ekzekutita en 1815), Vicente Guerrero kaj Guadalupe Victoria. En 1820, la situacio stagnis, sed en tiu jaro la hispana reĝo, Fernando la Sepa, estis devigita akcepti konstitucion, kio tiom konsternis la riĉajn hispanojn kaj kreolojn de Nova Hispanio, ke la vicreĝo Apodaca rifuzis akcepti ĝin.
La sendependiĝo de Meksiko fakte estis rezulto de intertraktado, pli ol de milito. En 1821 alvenis el Hispanio la nova vicreĝo, Juan O'Donojú, kiu akceptis trakti kun la ĉefo de la ribelaj kreoloj, Agustín de Iturbide. Tiu ĉi militisto estis batalinta la sendependiĝajn trupojn, kiuj estis sub la komando de Vicente Guerrero. Tiel, Iturbide kaj Guerrero kunakordis pri la plano de Igualo, nomata de la tri garantioj: unusola religio (la katolika), unuiĝo de ĉiuj sociaj grupoj kaj sendependiĝo de Meksiko kun konstitucia monarĥio. La 27an de septembro 1821 la Trigarantia Armeo eniris triumfe en Meksikurbon, plenumigante tiel la sendependecon de la lando.
En 1821, post la Meksika Milito de Sendependeco Hispanio agnoskis la sendependecon de Meksiko. Milito de la lando kun Usono finiĝis en 1848 per perdo de preskaŭ duono de ĝia teritorio. La Reforma Milito aŭ Milito pro Reformo, konata ankaŭ kiel la Trijara Milito, estis enlanda milito kiu okazis en Meksiko el 1858 al la 10a de Januaro 1861.
Triel-sur-Seine (stacidomo)
Triel-sur-Seine estas franca stacidomo sur linio Paris Saint-Lazare - tra  situanta en  Triel-sur-Seine, en departemento Yvelines, regiono Francilio.
Meksiko
Historio
En 1861 Meksikon invadis Francio kaj ĝi regis mallonge ĝis 1867. La Dua Meksika Imperio estis la nomo de la ŝtato regata de Maksimiliano de Habsburgo kiel Imperiestro de Meksiko, formita el la dua franca interveno inter 1863 kaj 1867. La termino «dua» referencas al la natura sukcedo de la antaŭa Unua Meksika Imperio.
5909 Nagojo
Nomo
Ĝi ŝuldas sian nomon al la urbo Nagojo (japane 名古屋市, Nagoya-Shi) en gubernio Aiĉi, kie Yoshikane Mizuno naskiĝis.
Meksiko
Historio
Poste, la Meksika revolucio kaŭzis morton de 10% de la loĝantaro. La Kristisma Milito okazis en Meksiko kaj daŭris tri jarojn nome el 1926 ĝis 1929 inter la registaro unuflanke kaj milicoj de ekstremaj katolikoj aliflanke, kiuj malakceptis la aplikadon de la nomita Leĝo Calles (laŭ prezidanto Plutarco Elías Calles) kiu proponis limigi kaj kontroli la katolikan kulton en la lando.
Triel-sur-Seine (stacidomo)
Temas pri stacidomo de Société nationale des chemins de fer français (SNCF) priservata de trajnoj de linio J de Transilien.
Meksiko
Historio
Ekde komenco, Meksiko kiel ŝtato-nacio luktis kun interkonsento pri sia heredaĵo indiĝena juĝe atribuita kun la postuloj de la modelo de la moderna kulturo okcidenta trudita en 1519. La nomo de la nacio estas derivita de la azteka ĉefurbo Tenoĉtitlano. Hodiaŭ, Meksiko estas hejmo por la plej granda nombro de hispan-parolantoj en la mondo, ĝi havas ankaŭ la plej grandan nombron de denaskaj amerikanoj, kiuj parolas la indiĝenajn lingvojn (la plimulto parolas la navatlan).
Triel-sur-Seine (stacidomo)
Ĝi situas ĉe kilometra punkto (PK) de la linio Paris-St-Lazare - Mantes-Station par Conflans-Ste-Honorine (334000).
Meksiko
Demografio
Dum la 19-a jarcento la loĝantaro de Meksiko apenaŭ duobliĝis. Tiu tendenco pluis dum la du unuaj jardekoj de la 20-a jarcento, kaj eĉ en la popolnombrado de 1920 oni registris perdon de ĉirkaŭ 2 milionoj da loĝantoj, ĉar el 1910 ĝis 1920 okazis la Meksika revolucio. La kreskindico pliiĝis draste inter la jardekoj de 1930 ĝis 1980, kiam la lando registris kreskindicojn pli grandajn ol 3 % (1950-1980). La loĝantaro de Meksiko duobliĝis en du dek jaroj, kaj je tiu oni supozis, ke por 2000 estos 120 milionoj de meksikanoj. Je tio, la federacia registaro kreis la Consejo Nacional de Población (CONAPO, Nacia Konsilio de Loĝantaro), cele al establado de politikoj de naskokontrolo kaj al esplorado pri la loĝantaro de la lando. Tio sukcesis kaj la kreskindico malplialtiĝis ĝis 1.6 en la periodo de 1995 ĝis 2000. La meza vivlongeco pasis de 36 jaroj (en 1895) al ĉirkaŭ 72 jaroj (en 2000, nome 68,47 ĉe viroj, 74,66 ĉe virinoj). Ĉiam en 2000 la naskoj estis 23,15 je 1000 homoj en jaro kaj la mortoj 5,05 je 1000 homoj en jaro. La mortokvanto de beboj estis de 26,19 mortoj je 1000 naskoj. La infanoj por virino estis de po 2,67 infanoj naskitaj je virino. Ĉiuokaze la kreskindicoj estis enormaj fine de la 20-a jarcento kaj komenco de la 21-a. Oni pasis de 103 263 388 (2005) al 126 014 024 (censo de 2020) kun ĉirkaŭkalkulo de 128 649 565 samjare. Tio faras ĝin la deka lando en la Listo de landoj laŭ loĝantaro, kun 52'2 homoj je km² (2000) sed 434,9 homoj je km² da semotaŭga tero (2000).
Komence de la 20-a jarcento ĉirkaŭ 90 % de la loĝantaro loĝis en ruraj areoj (vilaĝoj, ranĉoj, kampardomaroj). La censo de 1960 indikis, ke la urba loĝantaro estis por la unua fojo pli granda ol tiu rura (50.6 % de la totalo); en 2000 estis 74%. La nombro de personoj kiuj loĝis en sia naskoŝtato en 1895 estis la 96.6 % de la totala loĝantaro de la lando. En la censo de 1920 estis iom pli ol 90 %. Tridek jarojn poste estis 80 % kaj en la aktualo iom pli ol 18 % de la meksikanoj loĝas ekster sia naskoŝtato. Tion klarigas la procezo de industriigo de la grandaj kaj mezgrandaj urboj, kaj la laŭgrada malriĉiĝo de la kamparo. La federacia entoj kiuj koncentras plej parton de la loĝantaro estas Ŝtato Meksiko, Meksikurbo, Veracruz, Jalisco kaj Puebla. Kontraste la malplej loĝataj estas Baja California Sur, Campeche kaj Quintana Roo. Tiu lasta ŝtato prezentas plej altan kreskindicon en la lando, pro la ekonomio de turismo de Cancún, kiu koncentras la 50 % de la loĝantaro de tiu ŝtato.
Brassói Lapok
Brassói Lapok
Meksiko
Demografio
Tradicia takso pri etnoj indikas 74% de mestizoj (miksitoj de eŭropido kaj amerika indiĝeno), 10% de indiĝenoj, kaj 15% de eŭropidoj, dum 1% de aliuloj. Tamen, la loĝantaro parolanta de indiĝenaj lingvoj (nura kriterio atentita de la metodoj de INEGI por kalkuli la indiĝenan loĝantaron de la lando) falis el 17 % en 1895 al apenaŭ 7 % en 2000. Tamen, laŭ absolutaj ciferoj estis pliiĝo, ĉar oni pasis de iom pli ol unu miliono al sep en la censo de 2000. Estas la indiĝenaj komunumoj el kiuj plie oni elmigras, el totalo de 2,84 je 1000 homoj en jaro (2000). Tiel la hispana estas la baza lingvo de la loĝantaro kaj estas uzata oficiale. Aliaj lingvoj estas la navatla, dialektoj de la majaa, kaj aliaj indianaj lingvoj. Tarahumara estas nomo de indiĝena etno, en norda Meksiko. La Tarahumara-popolo estas fama pro ties kapablo, longajn distancojn kuri tra dezerto, montoj. La tarahumara-lingvo apartenas al la jut-azteka lingvaro. Laŭ religio, Meksiko estas laika ŝtato. Laŭ taksoj, estas 95% de kristanismo (89% katolikismo, 6% de protestantismo) kaj 5% aliaj (malalta procento, sed de 128 milionoj, temas pri ĉirkaŭ 6'5 milionoj da loĝantoj. El kiuj estas alfabeta 89,6% (91,6% viroj, 87,6% virinoj) (1995 takso).
Epitacio Huerta
Geografio
La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 15828 loĝantojn. El tiuj estas 7654 viroj kaj 8174 virinoj. La komunumo havas surfacon de 175.00 kvadratkilometroj.
Meksiko
Demografio
Pri elmigrado, Usono estas la lando kie loĝas pli da meksikanoj post Meksiko mem, kelkaj el kiuj estas indiĝenoj. Tio ekis pro la aneksio de la norda duono de la teritorio de la lando (ne tiom loĝata) en 1847 postmilite. Kelkaj el la meksikanoj kiuj restis translime revenis al Meksiko, sed aliaj restis tie kiel en propra lando (ĉefe en Nov-Meksiko), kaj konservis siajn lingvon kaj kutimojn. Al tio aldoniĝis multaj kamparlaboristoj, kelkaj portempaj kelkaj definitive. Tio pliiĝis pro la lastaj ekonomiaj krizoj en Meksiko, kaj oni ĉirkaŭkalkulas, ke komence de la 21-a jarcento, ĉirkaŭ 38 milionoj da meksikanoj aŭ meksikanidoj loĝas en Usono, kio egalus la totalan loĝantaron de Pollando aŭ Kanado. La plej parto el ili estas en Kalifornio, Teksaso, Nov-Meksiko (tri iamaj meksikaj teritorioj) kaj Ilinojso (industria ŝtato). La dua destino estas Kanado, kie estas la 62a komunumo de eksterlandanoj kun 36 575 meksikanoj. En Eŭropo plej meksikanoj estas en Hispanio, tria destino kie en 2009 estis 14 399 meksikanoj; laŭ la Instituto de los Mexicanos en el Exterior (2010). La kvara lando kiu havas pli da meksikanoj estas la najbara Gvatemalo kun ĉirkaŭ 11 481 individuoj; kvina estas Germanio kiel dua loko en Eŭropo kun plej granda nombro da meksikanoj, en 2005 estis 7092 kio faris la 45a rangon de eksterlandaj komunumoj tie, en 2008 estis registrita totalo de 8908 kaj en 2010 estis 9225. Italio estas la sesa destino kaj sekvas Brazilo, Argentino, Unuiĝinta Reĝlando, Francio, Nederlando kaj Japanio; ĵuse aldoniĝis al la listo Kostariko, Panamo, Domingo, Ĉilio, Venezuelo kaj Kubo. La alveno de meksikanoj en Paragvajon kaj Bolivion estas rilata al la movoj de menonitoj el Meksiko kiuj decidis elmigri tien kie estas ankŭ tradiciaj komunumoj menonitaj.
Epitacio Huerta
Sociogeografio
En la jaro 2000 (INEGI) en la komunumo vivis 13919 personoj, kiuj aĝis pli ol 5 jaroj. El tiuj 50 personoj parolis indiĝenan lingvon. Tio egalas al 0.36 % de la loĝantoj.
Meksiko
Ŝtatoj
Meksiko dividiĝas en 31 federaciaj subŝtatoj (laŭ la meksika politika kaj jura sistemo ili hispane nomiĝas "estados", sed la e-lingva vorto "ŝtato" havas iom alian difinon, tial subŝtato) kaj la Federacia Distrikto estas la ĉefurbo:
Flughaveno Zell am See
La Flughaveno Zell am See en la ĉefurbo de Pinzgau ekfunkciis en 1928 kiel substitua flugkampo. Ekde 2001 posedis ĝin la familio Porsche. Adreso: Kapruner Straße nr 15.
Meksiko
Ŝtatoj
Vidu tabelon de meksikaj loknomoj, mapon de la subŝtatoj de Meksiko kaj liston de subŝtatoj de Meksiko.
Epitacio Huerta
Sociogeografio
Entute 9 703 personoj (en 2000) aĝis pli ol 15 jaroj. El tiuj personoj 7 573 estis alfabetoj kaj 2 123 analfabetoj. Tio signifas ke 21.88 % de la loĝantaro de la jaro 2000 estis analfabetoj.
Meksiko
Urboj
La plej grandaj urboj: milionoj en 2000 (takso): <ul> </ul>
Epitacio Huerta
Sociogeografio
Fontoj: Statistikoj de la INEGI