cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Péter Dabasi
Biografio
Péter Dabasi akiris diplometon en muzikarta mezlernejo en sia naskiĝurbo. Lia plej ofta instrumento estas en:Mandocello. Li apartenis al orkestro hu:Kolinda (együttes) plurajn jardekojn. Kelkfoje li estis muzikisto en similaj orkestroj Orfeo, Vízöntő, Kaláka, Unikum, Makám. Ili ludas popolkantojn.
Samseksemo kaj hinduismo
La temo pri "Samseksamo kaj hinduismo" estas kompleksa kaj plena de polemikaĵoj. Parte, la samseksemo tre nature aperas en la religiaj kaj filozofaj skriboj, kiel Rigvedo kaj en multnombraj skulptaĵoj kaj pentraĵoj, kaj neniu religia skribo rekte kondamnas ĝin.
NGC 2349
NGC 2349 estas malfermita stelamaso en konstelacio Unukornulo.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Hartberg Umgebung
Hartberg Umgebung (germane "ĉirkaŭaĵo de Hartberg"") estas komunumo de Aŭstrio. Ĝi apartenas al la federacia lando Stirio kaj al la distrikto Hartberg-Fürstenfeld (germane Bezirk Hartberg-Fürstenfeld). Komence de la jaro en la komunumo vivis  loĝantoj.
Loudon Wainwright III
Loudon WAINWRIGHT III (Chapel Hill, 5-a de septembro 1946) estas usona aktoro kaj muzikisto.
Li estas patro de la muzikistoj Rufus kaj Martha Wainwright, kun Kate McGarrigle kaj de Lucy Wainwright Roche, kun Suzzy Roche kaj li estas frato de la artistino Sloan Wainwright.
Li kreskis en Bedford kaj li komencis en la 1960-aj jaroj. Lia pli fama kanto eble estu Dead Skunk de 1972 kaj li estis tre konata pro sia ludado de la kapitano Calvin Spalding en M*A*S*H.
Lhota (distrikto Zlín)
Municipo Lhota troviĝas en Ĉeĥio, regiono Zlín, distrikto Zlín. En ĉi tie vivis.
Historio
La unua skribmencio pri la municipo devenas el la jaro 1362. En la 90-a jaroj Lhota deŝiriĝis de urbo Zlín.
Géza Hirt
Géza Hirt, laŭ hungarlingve kutima nomordo Hirt Géza estis hungara bestokuracisto, altlerneja instruisto.
Géza Hirt naskiĝis la en Paks, li mortis la  en Budapeŝto.
Biografio
Géza Hirt maturiĝis en gimnazio en Budapeŝto en 1913, poste li akiris bestokuracistan diplomon en Veterinara Altlernejo de Budapeŝto en 1920 (dum li batalis en la 1-a mondmilito inter 1915-1918). Post la diplomo li estis asistanto samloke kaj li doktoriĝis en 1922. Inter 1923 kaj 1950 li laboris en instituto pri vakcinoj, poste li estis institutestro en alia instituto ĝis 1956. Intertempe li habilitiĝis en la bestokuracista fakultato de Agrikultura Universitato en 1946, poste li estis privata profesoro ĝis 1950. Li kandidatiĝis en 1952 antaŭ la Hungara Scienca Akademio. Li mortis neatendite abrupte.
Barita aro
Barita aro – en analitiko kaj rilatantaj areoj de matematiko aro,kiu estas en certa senco de finia amplekso. Male aro, kiu ne estas barita estas nomita nebarita. Konkreta difino dependas de kunteksto.
Partaj ordoj
Estu  parta ordo kaj ankaŭ ke  kaj s\in X. Tiam:
Se egzistas supera baro por aro A, tiam aro estas nomita kiel ''superbarita aro. Se egzistas suba baro por aro A, tiam aro estas nomita kiel ''subbarita aro.
Barita aro estas aro kiu havas ambaŭ (suba kaj supera) barojn.
Rimarku: Ĉiu elemento de aro X estas samtempe supera kaj suba baro de malplena aro.
Metrika spaco
Estu (X,d) metrika spaco. Aro  estas barita en X se enhavas en pilko kun fina radiuso.
Egale, nemalplena aro estas barita tiam kaj nur tiam, kiam aro  estas superbatia (kiel aro de reelaj nombroj).
Hans Lippershey
Hans Lippershey (1570–septembro 1619) estis nederlanda faristo de lensoj kaj inventisto.
Li naskiĝis en Wesel, en Germanio. Li translokiĝis al Middelburg en Nederlando, edziĝis en 1594, fariĝis nederlanda ŝtatano en 1602. Li restis en Middelburg ĝis lia morto.
Li estas laŭdata por kreado kaj disigo de la unua praktike uzebla teleskopo. Krudaj teleskopoj eble estis faritaj multe pli antaŭe, sed li kiel unua proponis patenton por sia desegno kelkaj semajnoj antaŭ Jacob Metius, kaj farinta ĝin havebla por ĝenerala uzo en 1608.
Lia teleskopo havis plilarĝigan faktoron 3. Galileo Galilejo konstruis teleskopon laŭ priskriboj de la teleskopo de Lippershey aŭ de Metius en la sama jaro kaj uzis ĝin por observi stelojn. En 1608 Galilejo plibonigis la teleskopon ĝis faktoro 32 kaj faris per ĝi eltrovojn kiuj ŝanĝis nian bildon de la mondo.
Fotometrio (astronomio)
Metodoj
La metodoj uzataj por fotometrio en astronomia senco dependas de la ondolongaro studata. Plej fundamente, fotometrio signifas kolekti elkosman radiadon en teleskopo, eventuale pasigante ĝin tra specialaj optikaj filtriloj, kaj tiam kapti kaj registro la luman energio per lumsentema instrumento.
Historie, fotometrio inter la ondolongoj de infraruĝa radiado ĝis ultraviola radiado signifis la uzon de fotoelektra fotometriilo, instrumento kiu mezuris la lumintensecon de unuopa objekto per direktado de ties lumo al lumsentema ĉelo. Tiu metodo grandparte anstataŭiĝis per lumkaptilaj kameraoj kiuj samtempe povas registri multajn objektojn, kvankam lumsentemaj fotometriiloj ankoraŭ uzatas en specialaj situacioj, kiam ekzemple bezonatas specifa bildigo pri la tempa evoluo de la radiado.
Pjongjanga Sketejo
Ĝi havas 3 etaĝojn kaj la alteco estas 63.5 m.
La areo de la domo estas 25,000 m². La sketejo povas akcepti 6.000 personojn.
József Tomcsik
TOMCSIK József (tomĉik) estis hungara kuracisto, mikrobiologo, serologo naskita en Aranyosgyéres la 19-an de majo 1898 kaj mortinta en Bazelo la 30-an de decembro 1964.
Kariero
Tomcsik finis siajn studojn en Koloĵvaro kaj Budapeŝto (1922). Unue li laboris en instituto de bakterologio de Hugó Preisz, poste ĝis 1925 li studis en Usono subtenite de Fonduso Rockefeller. En jaroj 1926 – 27 li direktis en Pekino la sekcion de patologio de la universitato Rockefeller. En 1927 oni komisiis lin pri la direkto de serologia sekcio de Országos Közegészségügyi Intézet (Landa Publiksanafera Instituto). En 1932 li estis profesoro de la publiksanafero de la Universitato de Segedo. De 1936 li estis direktoro de la Országos Közegészségügyi Intézet, de 1943 profesoro de la universitato de Bazelo. En 1960 oni distingis lin per Memormedalo Robert Koch.
Prenila propionato
Prenila propionato aŭ 3-Metilbut-2-enila propanato estas organika kombinaĵo apartenanta al la familio de la esteroj, rezultanta el interagado de la propionata acido kaj prenolo. Prenila propionato estas senkolora likvaĵo, nesolvebla en akvo sed solvebla en alkoholoj kaj aliaj nepolaraj organikaj solvantoj. Prenila propionato prezentas propionatan grupon ligitan al prenila grupo. Ĝi konsistas je 8 karbonatomoj, 14 hidrogenatomoj, 2 oksigenatomoj kaj posedas antifungajn kaj antimikrobajn proprecojn.
Borek (distrikto Havlíčkův Brod)
Borek (Borek ) estas municipo en Ĉeĥio, regiono Vysočina, en distrikto Havlíčkův Brod. Vivas ĉi tie.
Historio
La unua skribmencio pri la municipo devenas el la jaro 1557.
Lučice
Nomon Lučice portas pluraj municipoj:
…vilaĝo en Serbio
Chaux-lès-Port
estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Haute-Saône (prononco [],, arpitane Hiôta-Sona), en la regiono Burgonjo-Franĉkonteo (Bourgogne-Franche-Comté, prononco []) kaj en la historia regiono Franĉkonteo. Fine de en la komunumo vivis. Administre la komunumo apartenas al la arondismento Vesoul (france arrondissement de Vesoul), la suda kaj okcidenta parto de la departemento, kaj al la kantono .
Berbenno di Valtellina
estas komunumo de Italio. Ĝi situas en la regiono Lombardio kaj la provinco Sondrio. Fine de en la komunumo vivis. Najbaraj komunumoj estas Buglio in Monte, Cedrasco, Colorina, Fusine, Postalesio, Torre di Santa Maria.
Karesuando
Karesuando (Finne Kaaresuvanto, Samee Karesuanto, Gárasavvon aŭ Karasavvon) estas la plej norda kirkovilaĝo de Svedio situante ĉe la Muonio rivero. En 2005 ĝi havis loĝantaron de 313 homoj.
Karesuando estas la plej norda punkto sur la Eŭropa ŝoseo E45.
Je la Finnlanda flanko de la rivero, situas la finna Kaaresuvanto. Ĝi havas ĉirkaŭ 400 loĝantojn.
Ban Huajsai
Ban Huajsai (laose: ຫ້ວຍຊາຍ) estas la ĉefurbo de la provinco Bokeo de Laoso, ĉe la landlimo kun Tajlando. Trans la rivero Mekongo troviĝas la taja urbo Ĉjang Ĥong. La urbo havas flughavenon kun regulaj flugoj al Vjetniano kaj Luangprabango (laŭsezone). La plejmulto de la loĝantoj estas budhanoj.
Martin Mirus
Martin MIRUS (naskiĝinta en 1532 en Weida, mortinta la ĉe Kastelo Karditz apud Oschatz) estis germana teologo protestantisma, rigorulo dogma kaj saksia ĉefpredikisto kortega. Li estis ankau la bopatro de Liborius Hofmann.
Vivo
Mirus studis ĉe Universitato de Jena kie li magistriĝis en la 12.7.1558. Poste li fariĝis en 1560 asistanto ĉe la jura fakultato. En 1561 li ekparoĥestris en Sülzenbrücken antaŭ reveno en 1569 al Jena en la funkcio de diakono. En 1572 li iĝis animzorganto en Kahla. Kiam en 1573 princelektisto Aŭgusto (Saksio) ordonis, kuratorece por liaj kuzoj, ankaŭ en ernestida Saksio la forpelon de kaŝaj kalvinismemuloj, li vokis Mirus je superintendanteco kaj kortega predikservo al Vajmaro.
Sed dum la ekdeĵorprediko Mirus tiom maltrankviligis la homojn aŭskultantajn enpreĝeje ke li tuj rezignis pri tiu ĉi ofico. Poste li vokitis kiel profesoro kaj superintendanto al Jena; en la 10.2.1574 li doktoriĝis teologie ironte samjare al Dresdeno por esti unua kortega predikisto. Por fini ĉiujn agojn de kaŝaj kalvinistoj li helpis, laŭ la volo de lia moŝto princelektista, formuli la t.n. Artikolojn de Torgau kiuj en majo 1574 ĉe konvento en Torgau nepre subsigendis kaj fare de ĉiuj animzorgantoj kaj fare de profesoroj pri teologio.
En 1575 Mirus akompanis la princelektiston al la dieto al Regensburg kie li faris sep akregajn paroladojn kontraŭ la papo. Komisiite de la princelektisto li ankaŭ tre engaĝiĝis en la difino de la t.n. Konkordoformulo de la konvento de sur Kastelo Lichtenburg/Prettin en la 15.2.1576. En 1580 Mirus iĝis membro de la Supera konsistorio en Dresdeno. Li ĝuis la personan konfidon de la suvereno, ankaŭ ĉe ĉiuj gajaj kaj malgajaj okazintaĵoj bezonantaj animzorgadon.
Post la morto de Aŭgusto kaj ekrego de Kristiano la 1-a la ĝistiam subpremitaj Filipistoj pli kaj pli gravis. Pro tio Mirus devis demisii en 1588 kaj malliberigitis portite ĉe Fortikaĵo Königstein. Finfine li devis forlasi Saksion kaj iris al Jena. Tie li kelkajn jarojn vivis en plena retiriĝo. En 1591 li vokitis kiel katedralpredikisto al Halberstadt kian oficon li ekigis en la 21.9.
Post la morto de princelektisto Kristiano la 1-a ties vidvino revokis Mirus al Dresdeno kaj redonis al li ĉiujn honorojn kaj oficojn iamajn; fakte li revenis en la 25.11.1591 al Dresdeno. Kun fervoro ega li dediĉis sin je inspektaj vizitoj por ekradikigi komplete la kalvinismon. Dumvojaĝe al Dresdeno li malsaniĝis tuj gastante ĉe Wolfgang Albrecht von Schleinitz sur Kastelo Karditz apud Oschatz kaj mortis post kelkaj tagoj.
Söchau
Söchau estas komunumo de Aŭstrio. Ĝi apartenas al la federacia lando Stirio kaj al la distrikto Hartberg-Fürstenfeld (germane Bezirk Hartberg-Fürstenfeld). Komence de la jaro en la komunumo vivis  loĝantoj.
Burevala
Burevala, بُوریوالا, panĝabe بُورے والا estas universitata urbego en provinco Panĝabo (Pakistano), en kantono de Vehari.
Geografio
Burevala situas sur ebenaĵo. Vehari troviĝas 35, Multano 118, Fajsalabado 145, Lahoro 223, Rawalpindi 384, Islamabado 398, Peŝavaro 441, Sukur 462, Kveta 544, Hajderabado 679, Karaĉio 812 kilometrojn (aere).
Historio
En tiu loko longe estis nur ĝangalo. Dum la brita dominado oni fondis vilaĝojn, kiuj estis "kanalaj kolonioj", ĉar la kamparanoj profitis la irigaciajn kanalojn. Ĉi vilaĝo origine havis nur kodon 122/EB. Post la sendependiĝo en 1947 la islamaj rifuĝintoj el nova ŝtato Barato ekloĝis ankaŭ en Burevala.
Eduko
En Burevala agrikultura kampuso funkcias ekde 2013 kun pluraj aliaj kolegioj kaj similaj institutoj, ofte la urbego havas la nomon "Urbo de la Eduko".
Ekonomio
Ĉe Burevala signifa tekstilmuelilo funkcias. En la urbo mem funkcias pluraj grenomuelejoj, rizomuelejoj, oleomuelejoj, kotonaj sensemigaj uzinoj. Burevala havas plenjaran grenmerkaton kiel grava komerca centro. Aliaj produktaĵoj en la urbo estas plastoj.
Trafiko
Burevala havas trairan vojon, kie estas ligiloj al la proksima Vehari kaj al la malproksima Pakpatan. Estas flanka fervoja trako inter Lahoro-Bahavalpur, kiu ne estas identa kun fervoja ĉeflinio inter ambaŭ urboj. La stacidomo konstruita en 1925 estis komuna kun Mandi. Post 2 jaroj jam la urbaj administracioj estis unuigitaj. Burevala ankaŭ estas konata pro la establado de motorciklo-rikiŝa vojaĝsistemo en Pakistano.
Klimato
En Burevala la vetero estas varma kaj seka somere. La maksimuma kaj minimuma temperaturoj varias inter 28-45 °C. Tio estas vintre 5-21 °C. En ĉiuj monatoj pluvas (iomete), sed la musono portas pluvojn inter julio-septembro.
Trimurtio
Trimurtio (त्रिमूर्ति, Trimūrti, tri formoj aŭ tri korpoj) estas koncepto en la hinduisma mitologio, kiu priskribas la tri ĉefajn diajn principojn   en la formo de la dioj Brahmao, Viŝnuo kaj Ŝivao, nome la tri dioj plej gravaj de la hinduisma mitologio, kiuj kunmetite reprezentas la Brahman, kiu esprimas la plej altan estadon. Ĉi tiuj dioj reprezentas personige respektive la ciklojn de la kreado, la konservado kaj la detruado de la kosmo. En kelkaj prezentadoj la roloj povas esti dividite alimaniere. Tamen la normala distribuo estas la jena: Tamen en la nuntempa Barato oni ne atribuas trascendecon al tiuj tri dioj kiel triopo. La majoritato de hinduistoj adoras la diojn komponitan de Ramo, Kriŝno aŭ Devi.
Deveno
En la veda mitologio (antaŭa al la hinduisma) la tri dioj Brahmao, Viŝnuo kaj Ŝivao aŭ tute ne ekzistis aŭ ne havis gravon: en la Rigvedo (nome unua skribaĵo de Hindio, de la mezo de la 2-a jarmilo a.n.e.) oni mencias alian trion de ĉefaj dioj, sed ili ne ricevis la nomon de «trimurti»:
Alimaniere en la hinduisma fako Nirukta (Vedanga) de la gramatikisto Iaska, oni prezentas alian triopon de gravaj dioj de la Rigvedo nome la jenaj:
17278 Viggh
17278 Viggh estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la en la kadro de la programo Lowell Observatory Near-Earth-Object Search (LONEOS) elde la Stacio Anderson Mesa de la Observatorio Lowell, sud-oriente de Flagstaff (Arizono, Usono).
Trimurtio
Deveno
La trimurtio konata aktuale (tiu de Brahmao, Viŝnuo kaj Ŝivao) estas la purana, tiel nomita ĉar la prezentitaj dioj aperis por la unua fojo en la Puranoj (nome tekstoj verkitaj laŭlonge de la 1-a jarmilo d.n.e.). Fakte la individuaj nomigoj povas varii el partikularaj konsideroj. La legenda jogisto Datatreja estas ofte traktita ne nur kiel unu el la 24 avataroj de Viŝnuo, sed ankaŭ de Ŝivao kaj Brahmao same kiel en unusola trj-kapa korpo.
17278 Viggh
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de Herbert EM Viggh, de la Laboratorio Lincoln de la Masaĉuseca Instituto de Teknologio; responsulo pri la disvolvo de programaro, sistemo de komputiloj kaj datuma analitiko por la programo Lincoln Near-Earth Asteroid Research (LINEAR): la ĝis nun plej fruktodona programo de malkovroj de malgrandaj planedoj en la mondo.
Trimurtio
Deveno
Pro nekonataj tialoj, la koncepto de la trimurtio (kiel tri ĉefaj dioj) sukcesis inter la britaj orientalistoj (kiuj unue amplekse kontaktis ĝenerale kun la hindia kulturo) kaj pro tio ankaŭ en Okcidento, sed en Barato tiu tripo apenaŭ gravas. Fakte oni diras, ke la dio Brahmao mem havas nur unu templon en la tuta Barato, nome en Puŝkar.
Trimurtiaj temploj
Temploj dediĉitaj al la variaj versioj de Trimurtio povas esti vidataj tiom frue kiel ĝis la 6a jarcento a.n.e., kaj estas ankoraŭ kelkaj temploj en kiuj nuntempe Trimurtio estas aktive adorata.
Ŝivismo
Ŝivaistoj subtenas, ke laŭ la Ŝivaisma Agama, Ŝivao plenumas kvin agojn - kreado, konservado, dissolvado, grackaŝado, kaj gracmontrado. Respektive, tiuj unuaj tri agoj estas asociaj kun Ŝivao kiel Sadĝojata (alinome Brahmao), Vamadeva (alinome Viŝnuo) kaj Aghora (Viŝnuo Rudra). Tiel, Brahmao, Viŝnuo kaj Rudra estas nur diaĵoj diferencaj el Ŝivao, sed anstataŭe formoj de Ŝivao. Kiel Brahmao/Sadĝojata, Ŝivao kreas. Kiel Viŝnuo/Vamadeva, Ŝivao konservas. Kiel Rudra/Aghora, li dissolvas. Tio stanras kontraste al la ideo ke Ŝivao estas la "Dio de detruado". Por Ŝivaistoj, Ŝivao estas Dio kaj plenumas ĉiujn agojn, el kiuj detruado estas nur unu el ili. Tiel, Trimurtio estas formo de Ŝivao mem por Ŝivaistoj. Ŝivaistoj kredas, ke Sinjoro Ŝivao estas la Supremo, kiu akceptas variajn kritikajn rolojn kaj ricevas proprajn nomojn kaj formojn, kaj ankaŭ staras transcende al tiuj. Elstara klara ekzemplo de versio de Ŝivaistoj pri Trimurtio estas la skulptaĵo Trimurtia Sadaŝiva en la Elefantaj Kavoj en la insulo Garapuri.
Ŝaktismo
La in-centrita Ŝaktidharma nomigo atribuas la gravajn rolojn de la tri formoj (Trimurtio) de la Suprema Diaĵo ne al virecaj dioj sed anstataŭe al virinaj diinoj: Mahasarasvati (kreintino), Mahalakŝmio (konservintino), kaj Mahakali (detruintino). Tiu ina versio de Trimurtio estas nomata Tridevi ("tri diinoj"). La viraj dioj (Brahmao, Viŝnuo, Ŝivao) estas tiel limigitaj al helpaj agentoj de la suprema ina Tridevi.
Smartismo
Smartismo estas nomigo de Hinduismo kiu metas emfazon al grupo de kvin dioj pli ol al ĝuste nur unusola dio. La sistemo de "adorado al kvin formoj" (pañcāyatana pūjā), kiu estis popularigita de la filozofo de la 9a jarcento Śankarācārya inter ortodoksaj Brahminoj de la Smārta tradicio, alvokas la kvin diojn Ganeŝa, Viŝnuo, Brahmao, Devi kaj Ŝivao. Śankarācārya poste aldonis Kartikeja al tiuj kvin, kio faras totalon de ses. Tiu reformita sistemo estis subtenita de Śankarācārya ĉefe por unuigi la ĉefajn diojn de la ses ĉefaj sektoj je egala statuso. La monisma filozofio predikita de Śankarācārya ebligis elekti unu el tiuj kiel preferata ĉefa dio kaj samtemoe adori la aliajn kvar diaĵojn kiel diferencaj formoj de la sama ĉio-pova ĉie-esta Brahmo.
Vaiŝnavismo
Spite la fakton ke Viŝnua Purana priskribas ke Viŝnuo manifestiĝas kiel Brahmao por krei kaj kiel Rudra (Ŝivao) por detrui, Viŝnuvismo ĝenerale ne agnoskas la Trimurtian koncepton; anstataŭe, ili kredas, ke en la avataroj de Viŝnuo kiel Budho, Rama, Kriŝna, ktp. Ili kredas ankaŭ, ke kaj Ŝivao kaj Brahmao estas formoj de Viŝnuo. Por ekzemplo, la skolo Dvaita asertas, ke Viŝnuo sola estas la suprema Dio, kun Ŝivao kiel subulo, kaj interpretas la Puranojn diference. Por ekzemplo, Vijaĝindra Tîrtha, nome fakulo de Dvaita interpretas la 18 Puranojn diference. Li interpretas la Puranojn de la Viŝnuistoj kiel satva kaj la Puranojn de la Ŝivaistoj kiel tamasa kaj ke nur satvaj puranoj estas konsiderataj aŭtoritataj.
Sauram
La sekto Sauram kiu adoras Surja kiel la suprema personigo de la ĉefa dio kaj saguna brahman ne akceptas la Trimurtion ĉar ili kredas, ke Surja estas Dio. Pli fruaj formoj de Trimurtio foje inkludas Surja anstataŭ Brahmaon, aŭ kiel kvara adorendaĵo super la Trimurtio, el kiu la aliaj tri estas manifestaĵoj; Surja estas Brahmao en la mateno, Viŝnuo posttagmeze kaj Ŝivao vespere. Surja estas ankaŭ membro de la origina Veda Trimurtio, kiu inkludis Varunon kaj Vaĝu. Kelkaj Sauramanoj adoras ĉu Viŝnuon ĉu Brahmaon ĉu Ŝivaon kiel manifestaĵoj de Surja, aliaj adoras la Trimurtion kiel manifestaĵo de Surja, kaj aliaj ekskluzive adoras nur Surja.
Monktono
Monktono (angle kaj france: Moncton) estas la plej granda urbo en Nov-Brunsviko, Kanado.
Bengala tigro
La tigro de Bengalo aŭ Bengala tigro (Panthera tigris tigris), konata ankaŭ kiel reĝa tigro de Bengalo aŭ hindia tigro estas subspecio de tigro kiu loĝas en Barato, Nepalo, Bangladeŝo, Butano, Birmo kaj Tibeto. ĝi estas la subspecio plej multnombra kaj konata de tigro, kaj ĝi troviĝas en granda vario de habitatoj, kiel tropikaj kaj subtropikaj savanoj kaj arbaroj. Ties haŭto estas ĝenerale oranĝ- aŭ sablo-kolora. Ekzistas genetika mutacio kiu produktas, ke la oranĝkolora haŭto de la tigro estas anstataŭata de blanka koloro; tiuj tigroj estas konataj kiel blankaj tigroj. Pli rara mutacio (de kiu ekzistas malpli ol cent ekzempleroj, ĉiuj en kaptiveco), estas konata kiel orkolora tigro. Tiu tigro estas nacia besto en Barato kaj Bangladeŝo.
En 2017 teamo de esploristoj apartenantaj al la UICN publikigis novan taksonomian klasigon de la familio de Felisedoj en kiu ili agnoskis nur du subspeciojn de tigroj, nome la kontinentazia tigro (Panthera tigris tigris) kiu grupigus la tigrojn de Bengalo, la siberian, la Hindoĉinan, la sudĉinan, la malajan same kiel la formortinta tigro el Kaspio; kaj la tigro de Sunda (Panthera tigris sondaica) kiu grupigus la tigrojn de Sumatro kun la formortintaj de Javo kaj Bali; tiu pritakso baziĝis sur etenda revizio de ĵusaj publikigaĵoj pri la morfologio de la tigroj kaj ties filogeografio.
Akvokastelo Kapellendorf
La Akvokastelo Kapellendorf (Wasserburg Kapellendorf), situante 40 km for de la turingia ĉefurbo en la komunumo de Kapellendorf, estas parto de la Urba muzeo de Erfurto.
Priskribo
Ene de la komplekson ĉirkaŭata de larĝa akvofoso bone videblas la burgokerno kun la restoj de malnova belfrido. El erfurtaj tempoj datumas la kuirejo kun pontoforma fumellasejo. La plej granda parto estas la palaco - aŭ: Kemenate (kamenejo) -, kvarangulaĵo el ŝtono kun kruta tegmento kaj etaj fenestroj kiuj atestas uzon loĝejan. Kune kun ĝi estiĝis je la fino de la 14-a jc la ĉirkaŭfortikaĵo (pordegoturo, prizona turo, duonrondaj turoj, defendkoridoroj, eksteraj muroj.
Historio ĝis la Dua mondmilito
La muregoj gastigas muzeeton kie oni informatas pri la rilatoj inter la iama Regna feŭdo Kapellendorf kaj Erfurto. La mezepoka grandurbo Erfurto, komencinte en 1269 per Stotternheim, strebis pligrandigi sian influon kamparan. Ties fundamento estis la burgoj, kiujn oni aĉetis de nobeloj; inter ili elstaras la akvokastelo Kapellendorf. La en 1348 fare de la grafo de Kirchberg vendita komplekso havis eminentan trategian gravecon kiel orienta antaŭposteno proksime de la strato inter Weimar kaj Jena. Sekve ĝi konsideritis kiel perlo de la landaj posedaĵoj, kiu - estanta imperiestra feŭdo - konfirmis la statuson de Erfurto kiel kvazaŭa regna urbo! La urba konsilantaro estis invitita partopreni eĉ kunvenojn de la Regna parlamento (Reichstage) kvankam oficiale oni neniam dubigis la apartenon al la ĉefepiskopujo de Mainz.
Same la kastelo ankaŭ dokumentas la malkulminigon de mezepoka floro. En 1508 oni garantie donis ĝin al la Wettin-oj pro financaj kialoj kaj ne eblis repreni ĝin ĝis la jura perdo de aŭtonomio kontraŭ Mainz (1664). En 1806 uzis ĝin la prusa ĉefkomandantaro. Post turbulenta historio la komplekso iĝis ruino dum la 1920-aj jaroj, kio igis erfurtanojn kun historia sento savi la tuton. En 1930 la Geschichtsverein sukcesis persvadi la urbon de Erfurto aĉeti la burgeton. Ĝis la Dua mondmilito venis jaroj de nova vivo: ŝanĝiĝis la jam forlasita bieno al ŝatata ekskursocelo kun muzeo kaj gastejo. La historia societo - kun Johannes Biereye kiel ĉefa instiganto - kolektis pli ol 800.000 markoj i.a. per la vendado de bildkartoj kaj instalon de loterio.
Post 1945
Estante nuntempe parto de la Fondaĵo Turingiaj Kasteloj kaj Ĝardenoj la rilatoj al Erfurto restis tamen. Kuratorino Marie Petermann agas eĉ surloke, deĵorante por la erfurta urbomuzeo. Inaŭguritis en 2011 ekspozicio daŭra kun la titolo Belagerungen und Rückzugsgefechte - Erfurt und seine Burg, kie bonege oni informatas pri la historiaj koneksoj kun Erfurto. Tion evidentigas ankaŭ la iama uzo de la erfurta blazono por Kapellendorf.
Spirit
Spirit (esperante "Spirito") estas la nomo de la aŭtonoma esplorada vaganta veturilo sur la planedo Marso. Ĝia oficiala nomo estas: Mars Exploration Rover - A (MER-A) kaj ĝi estas la unua el du identaj esploradaj robotoj lanĉitaj en junio kaj julio de la jaro 2003. La alia veturilo MER-B ricevis la nomon Opportunity.
Spirit grundiĝis sur Marson la 4-an de januaro 2004, 04:35 (UTC). La celita loko estis kratero kun nomo Gusev. Dum la proksimiĝo al la surfaco la sondilo sukcese uzis la paraŝutojn kaj la aersakojn por bremsi kaj rompi la ŝokon de la kontakto kun la surfaco.
La MER-teamo donis novan nomon al la areo de la surgrundiĝo honore al la sep kosmonaŭtoj kiuj mortis en la kosmopramo Columbia-katastrofo: "Columbia Memorial Station".
Ĉefaj malkovroj de Spirit
La analizoj de la fotoj kaj la sciencaj datumoj eble pruvos la ekziston de akvorezervoj (en ajna formo) sur la planedo Marso.
Problemo kun la interna memoro
La 21-an de januaro, Spirit abrupte ĉesis komunikadi kun la misia kontrolejo. La venontan tagon, Spirit elsendis signalon kiu indikis ke ĝi bone ricevis la transmisiadon de la Tero sed ke la roboto spertis iun eraran funkciadon. La diagnozo de tiu signalo ŝajnis tre grava difekto. La 24-an de januaro sekvis anonco de la riparista teamo ke la programaro kaŭzis la problemon, do supozeble ĝi estas riparebla. La inĝenieroj diris ke ili komence kredis ke la problemo estis tre serioza kaj sekve de tio ili faris testojn kiuj neniel malkovris la veran problemon.
Finfine ili venis al la konkludo ke la sistema memoro enhavis tro multe da datumaroj, fakte tio nur estis relative malgrava problemo. Poste ili viŝis iom da nebezonataj datumaroj kaj reformatigis la tutan fulmomemoron.
La 6-an de februaro, Spirit estis restarigita al normala operaciado kaj povis daŭrigi sian valoregan sciencan esploradon.
Biblioteko de Hadriano
La Biblioteko de Hadriano estis kreata de la Romia Imperiestro Hadriano en la jaro 132 n.e. ĉe la norda flanko de la Akropolo de Ateno, fakte en Monastiraki.
La konstruaĵo sekvis la modelon de la tipa arkitekura stilo de la Romia Forumo, havante nur unu enirejon kun propileoj de Korinta ordo, alta ĉirkaŭ muro kun elstaraj niĉoj (oikos, eksedroj) je siaj longaj flankoj, interna korto ĉirkaŭita de kolonoj kaj ornama oblonga baseneto en la mezo. La biblioteko estis ĉe la orienta flanko kie oni konservis la rulaĵojn de papiruso "libroj". Apudaj ĉambroj estis uzataj kiel legoĉambroj, kaj ankaŭ la anguloj utilis kiel prelegejoj.
La konstruaĵo estis grave damaĝita pro la invado de la Heruloj en 267 kaj riparita de la prefekto Herkulio en la jaro 407-412 n.e. Dum la bizancaj tempoj, oni konstruis tri preĝejojn sur la loko, kies restaĵojn oni konservis.
Vidauban
(jen france kaj okcitane) estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Var, en la regiono Provenco-Alpoj-Bordo Lazura (Provence-Alpes-Côte d'Azur, prononcata, okcitane Provença-Aups-Còsta d'Azur). Fine de en la komunumo vivis.
The Grapes of Wrath (filmo)
The Grapes of Wrath (La vinberoj de kolero) estas 1940-a filmo direktita de John Ford. Ĝi estas bazita de la Pulitzer Premiita romano de la sama nomo, verkita de John Steinbeck. La scenaro estis verkita de Nunnally Johnson kaj produktita de Darryl F. Zanuck. Steluloj de la filmo inkluzivas Henry Fonda, Jane Darwell, John Carradine, Shirley Mills, John Qualen kaj Eddie Quillan.
Premioj. honoroj kaj publika konsidero
La filmo gajnis du Akademiaj Premioj: Plej bona reĝisoro por John Ford, kaj plej bona subtena aktorino por Jane Darwell. Ĝi estis kandidatiĝis por kvin aliaj kategorioj.
La filmo estas ofte listigita inter la plej bonaj filmoj iame faritaj. Vidu ekzemple ĉe Sight & Sound.
30272 D’Mello
30272 D’Mello estas asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la en la kadro de la astronomia kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de Ryan D’Mello, finalisto de la Intel Science Talent Search (STS) de 2015, scienca konkurso por gelernantoj en lasta jaro de mezlernejo, pro lia projekto pri matematiko. Li estis lernanto ĉe la Benet Academy de Lisle (Ilinojso).
Volgodonsk
Volgodonsk (ruse Волгодонск) estas urbo en Rostova provinco en Rusio. Kodo de OKATO de la urbo (en jaro 2005) estas 60412.
La urbo estis fondita en jaro 1950.
Ĝi havas statuson de urbo ekde jaro 1956.
Ivan Naumov
Ivan Sergeeviĉ Naumov (Иван Сергеевич Наумов) estas rusia esperantisto. Naskiĝis en 1971 en Moskvo.
Volgodonsk
La interurba telefona kodo estas 8639, la enurbaj telefonnumeroj estas sesciferaj (en jaro 2016).
La loka tempo estas la sama kiel moskva tempo (en jaro 2005).
Geografiaj koordinatoj de la urbo estas: latitudo 47°31' norde, longitudo 42°09' oriente.
Ivan Naumov
Ivan estas edukita inĝeniero-optikisto, kiu profesie okupiĝis pri internacia turismo kaj nun okupiĝas pri transportado de danĝeraj ŝarĝoj. Li estas esperantisto ek de 1990. En 1992-1993 eldonis Pado Sunen - literaturan suplementon al informilo Jene, eldonita en Ĉeboksari. Naumov komencis verki tuj lerninte Esperanton. Elrusigis versojn de Nikolaj Gumilov, poste aliajn poetojn de la rusa Arĝenta Epoko. Ekverkis originale en 1991. Lia originala poezio iom proksimas al la kreado de E.Miĥalskij. En 1995 aperis lia trilingva (E-a, rusa kaj angla) versaro Plejo. Premiita en poezia konkurso de Litova Stelo en 1995.
Catona
Catona (à Catùna en regiona dialekto) kun la kvartaloj Salìce, Rosalì kaj Villa San Giuseppe estas parto de la 8-a sektoro de la urbo Reggio di Calabria. Kun ĉirkaŭ 15.000 loĝantoj en la marborda zono estas la plej norda kvartalo de la urbo, je la flanko de Villa San Giovanni, kun vido al Markolo de Mesino.
Gravaj okazaĵoj
Tre grava en la regiona kultura panoramo estas Katona teatro kun muzikaj kaj teatraj okazaĵoj ĉiujare en la Arena Neri sur la "ĉemara promenejo de Catona".
Volgodonsk
En la urbo estas fervoja stacio Volgodonskaja (Волгодонская).
En jaro 1959 la urbo havis 15.7 mil loĝantojn.
En jaro 2007 la urbo havis 170 mil loĝantojn.
Vilfrido de Jorko
Wilfrid (n. ĉ.633, m. ĉ.709) estis anglosaksa sanktulo kaj ĉefepiskopo de Jorko, Anglio. Li ludis gravan rolon en la evoluo de la anglosaksa eklezio.
Frua vivo
Li naskiĝis en Northumbria ĉ.633, kaj devenis de nobela familio. Kiam li havis ĉirkaŭ dek-kvar jarojn, kverelo kun lia duonpatrino forpelis lin de la familia domo. Sur valoraj ĉevaloj li kaj pluraj kunuloj rajdis al la reĝa kortego. Tie li ĝuis la favoron de Eanflaed, edzino de la reĝo Oswiu. Ŝi sendis lin al Lindisfarne, kie li studis sub Cudda, monaĥo kaj antaŭa sekvanto de Oswiu. De tie li iris al Canterbury kie li pasis tri jarojn ĉe la reĝa kortego, loĝante kun amikoj de la reĝino. Li ĝuis la favoron de Hlothere, kuzo de Eanflaed kaj posta reĝo de Kent. En Kent li renkontis la anglosaksan ekleziulon Benedikton Biscop.
Ne post 658 Wilfrid pilgrimis al Romo kun Benedikto Biscop. Tie li lernis la roman rimedon por kalkuli la daton de Pasko. Versajne estis dum tiu vojaĝo ke Wilfrid iĝis monaĥo.
Abato de Ripon
Ĉirkaŭ 658, post kiam Wilfrid revenis al Northumbria, Cenwalh, reĝo de Wessex, rekomendis Wilfrid al Alhfrith, filo de Oswiu, kiel ekleziulo kiu bone konis la kutimojn de la roma eklezio. Tiutempe Ahlfrith regis Deira sub sia patro. Ahlfrith nomumis lin abato de Ripon, kie li forpelis sian antaŭulon kaj aliajn monaĥojn (inkluzive Sanktan Cuthbert) kiuj sekvis la kutimojn de la kelta eklezio, ne tiujn de la roma. Li enkondukis la regulojn de la benediktanoj, kaj diris ke li estis la unua abato kiu tion faris. Post nelonge Agilbert, episkopo de Dorchester, Wessex, ordinis lin pastro. Wilfrid venigis Ceolfrith, monaĥon de Abatejo Gilling, Jorkŝiro, kie la plejparto de la monaĥoj estis mortintaj pro pesto. Wilfrid ordinis Ceolfrith pastro kaj permesis ke li iru al la monaĥejo de Wearmouth kiel abato.
Episkopo de Jorko
Wilfrid kredis ke, pro iom komplikaj kialoj, neniu anglosaksa episkopo estis konsekrita ĝustmaniere, kaj tial rifuzis esti konsekrata de aliaj episkopoj en Anglio. (Li ĉiam estis severa ĉampiono de la oficialaj reguloj de la roma eklezio.) Li iris al Compiègne kie Agilbert (kiu estis episkopo de tiu urbo) konsekris lin, kune kun ok aliaj episkopoj de Francio. La naŭ episkopoj portis lin sur portebla trono en la konstruaĵon kie la konsekra rito okazis.
Wulfhere, reĝo de Mercia, donis al Wilfrid grandajn bienojn por novaj monaĥejoj. En 669 eble estis Wilfrid kiu persvadis reĝon Ecgberht de Kent ŝanĝi forlasatan romian fortikaĵon en preĝejon.
En 669, Teodoro de Tarso iĝis ĉefepiskopo de Canterbury. Li kredis ke Chad estis neĝuste konsekrita kiel episkopo de Jorko kaj senpostenigis lin. Wilfrid fine ja estis episkopo de Jorko, kvankam li daŭre estris la monaĥejojn de Ripon kaj Hexham. La morto de Oswiu en 760 forigis eblan kontraŭulon.
Wilfrid fondis benediktanajn monaĥejojn, restaŭris la iom kadukan katedralon de Jorko, kaj fondis novajn preĝejojn. Li ĉampionis la uzon de ĉantoj kaj antifonojn dum diservoj, kaj verŝajne venigis al Ripon Eddius Stephanus por instrui al la monaĥoj kiel ĉanti. (Eddius Stephanus poste verkis biografion de Wilfrid.) Li estis inter la unuaj anglosaksaj ekleziuloj kiuj uzis ĉartojn por registri donacojn al la eklezio.
Dum la 670-a jardeko, Wilfrid helpis la merovidan Dagobert la 2-a reveni el ekzilo en Irlando al sia regno en Francio.
Kiam li vojaĝis en sia diocezo, Wilfrid estis akompanata de batalistoj. Iam li sendis bataliston por forkapti knabon promesitan al monaĥejo, kies gepatroj ŝanĝis sian intencon. Wilfrid neniam humilis kaj vivis pli kiel princo ol kiel ekleziulo - kontraste al la tre simpla vivmaniero de la episkopoj kiuj sekvis la keltan tradicion. Li estis kritikata ĉar liaj sekvantoj portis luksajn vestaĵojn taŭgajn al reĝa domanaro.
Forpelo
En 677 aŭ 678 Wilfrid akre kverelis kun Ecgfrith, kiu sekvis Oswiu kiel reĝo de Northumbria, kaj estis forpelata de Jorko. Eblas ke Hilda de Whitby, al kiu li malplaĉis, ludas rolon rilate la forpelon. Ecgfrith verŝajne koleris ĉar Wilfrid kuraĝigis lian edzinon Aethelfryth iĝi monaĥino. Aethelfryth donis al Wilfrid bienojn kie li fondis la abatejon de Hexham, kaj eblas ke tiuj bienoj estis dotbienoj kiujn Aethelfryth ne rajtis fordoni. Ecgfrith reedziĝis al Eormenburg, kiu deziris havi la bienojn.
Teodoro de Tarso profitis de la tikla situacio de Wilfrid por krei novajn diocezojn en Northumbria. Wilfrid protestis ke la novaj episkopoj sekvis keltajn tradiciojn kaj tial ne rajtis enposteniĝi; kaj li asertis ke li, kiel episkopo de Jorko, superu la novajn diocezojn. Teodoro neniam akceptis tiujn pretendojn kaj asertis ke li mem rajtis estri la eklezion tra tuta Anglio. Estis la origino de longdaŭra disputo inter la ĉefepiskopoj de Canterbury kaj Jorko - disputo kiu daŭris plurajn jarcentojn.
Apelacio al la papo
Wilfrid iris al Romo por peticii la papon. Li estis la unua ekleziulo de Anglio kiu petis la subtenon de papo kontraŭ decidoj de reĝo aŭ aliaj ekleziuloj. Survoje li estis ventpelata al Frisio, kie li klopodis konverti la paganan popolon. Laŭ Eddius Stephanus, la plejparto de la nobelaro konvertiĝis, sed ili baldaŭ reiĝis paganoj.
Dum li vojaĝis tra Francio, Dagobert la 2-a deziris nomumi lin episkopo de Strasburgo, sed Wilfrid rifuzis, dezirante rehavi la diocezon de Jorko. En Italio, li ĉeestis la kortegon de Perctarit, reĝo de la lombardoj.
En 679 la papo Agatono, alvokis konsilion kies ĉefa celo estis diskuti teologian problemon. La konsilio ankaŭ diskutis la aferojn de Wilfrid, kaj decidis ke Wilfrid rehavu la diocezon de Jorko, sed ĝi aprobis la novajn diocezojn, kvankam ĝi konfidis al Wilfrid la rajton nomumi la episkopojn. (Tiel la diocezo de Jorko iĝis ĉefdiocezo.) Ĝi ankaŭ decidis ke Wilfrid daŭre estru monaĥejojn de kiuj li estis senigita, kaj ke la monaĥejo de Hexham kaj Ripon estu superataj de la papo mem.
Reveno en Anglion
Laŭ Eddius Stephanus, survoje al Anglio Wilfrid mirakle eskapis de Ebroin, merovida reganto kiu deziris malliberigi lin. En 680, antaŭ reĝo konsilio de Northumbria, Wilfrid montris la papan dekreton kiu enhavis la decidojn de la papa konsilio. Tamen Ecgfrith rifuzis agnoski la decidojn, mallonge malliberigis Wilfrid, kaj poste ekzilis lin.
Sussex
Wilfrid iris al la kortego de Aethelwealh, reĝo de Sussex. Tie li pasis kvin jarojn, konvertante la paganojn. Aethelwealh donis al li bienon en Selsey, kie li fondis abatejon. Laŭ la historiisto Bede, la misiado de Wilfrid sukcesis pro du kialoj: unue, li instruis la loĝantojn de Sussex kiel fiŝkapti; kaj due, kiam li ekbaptis konvertitojn, senpluveco mirakle ĉesis.
Reveno al Northumbria
En 686 Ecgfrith mortis, kaj la nova reĝo de Northumbria, Aldfrith, alvokis Wilfrid, post peto de Teodoro de Tarso. Wilfrid denove iĝis episkopo de Jorko. Ŝajne lia bazo estis la monaĥejo de Ripon. Sed sekvis novaj kvereloj pri bienoj kiujn la reĝo deziris rehavi. Denove Wilfrid estis forpelata.
Mercia
Li iris al Mercia, kiel li servis kiel episkopo, eble de Leicester. Tie li subtenis mision al Frisio estrata de Willibrord, antaŭa monaĥo de Ripon.
Ĉe Ely, en 695 li ĉeestis la eltombigon de la restaĵoj de Reĝino Aethelfryth, kiu mortis tie en 679. La kadavro estis neputrinta, kaj pro tio oni deklaris ŝin sanktulino.
Lastaj jaroj
Ĉirkaŭ 700 Wilfrid denove apelaciis al la papo pri la diocezo de Jorko. La papo petis konsilion en Anglio decidi la aferon. En 702 Aldfrith de Northumbria konfirmis lian forpelon. La konsilio, estrata de Berhtwald, la nova ĉefepiskopo de Canterbury, senigis Wilfrid de siaj monaĥejoj krom Ripon, kaj malpermesis lin esti episkopo. Sekvis plua apelacio al la papo, kaj ĉi-fojon Wilfrid denove vojaĝis al Romo, survoje vizitante Willibrord en Frisio. En Romo la papo alvokis konsilion kiu decidis ke Wilfrid rehavu la diocezon de Jorko, sed komandis la alvokon de plua konsilio en Anglio por fine decidi la aferon. Wilfrid malkontentis ĉar la papo diskutis la aferon kun siaj konsilantoj en la greka, kiun li ne scipovis.
Survoje al Anglio, Wilfrid suferis pro ikto, sed alvenis al Kent ne post 705. Aldfrith mortis en 704 kaj la nova reĝo de Northumbria, Eadwulf, antaŭe estis amiko de Wilfrid. Tamen li malpermesis Wilfrid eniri Northumbria, sendube kredante ke Wilfred okaziĝus pluajn akrajn kverelojn. En 705 Eadwulf detroniĝis kaj estis sekvata de Osred la 1-a, de kiu Wilfrid estis la religia konsilanto dum lia infaneco. En 706 Wilfrid regajnis la monaĥejojn de Ripon kaj Hexham, post kiam Johano de Beverley, abato de Hexham, iĝis episkopo de Jorko en 705. Wilfrid servis kiel episkopo de Hexham, kaj ne plu pretendis la diocezon de Jorko. Li loĝis ĉe sia ŝatata Ripon. Li mortis ĉe Oundle (post dua ikto en 708) ĉirkaŭ 709. Li testamentis grandajn sumojn al la monaĥejoj de Ripon kaj Hexham. Post nelonge li estis venerata kiel sanktulo.
Doctor Who
Doctor Who (angla lingvo por "Doktoro Kiu") estas longdaŭra brita sciencfikcia televida serio produktata de la BBC. La serio temas pri aventuroj de mistera temp-vojaĝisto nomata "The Doctor" (La Doktoro) kiu kun kunvojaĝantoj esploras tempon kaj kosmon solvante problemojn.
La serio estas listigita en la Guinness-libro de rekordoj kiel la plej longdaŭra sciencfikcia televida serio en la mondo, kaj ankaŭ estas grava parto de brita popkulturo. Ĝi estas notinda pro siaj imagemaj epizodoj, kreivemaj malmultekostaj specialaj efektoj, kaj pionira utiligo de elektronika muziko. En Britio kaj eksterlande, la serio estas kulta fervoraĵo simile kiel Star Trek, kaj influis generaciojn da britaj televidaj profesiuloj, multaj kiuj plenkreskis rigardante la serion. Ĝi gajnis Premion BAFTA por la Plej Bona Drama Serio en 2006.
La originala serio daŭris de 1963 ĝis 1989. Televida filmo estis farita en 1996, kaj la serio estis sukcese relanĉita en 2005, produktita de BBC Kimrio.
La Doktoroj
La serio temas pri la aventuroj de La Doktoro, eksterterano de la planedo Gallifrey, specio "Temp-Lordoj". Kiel ĉiuj Temp-Lordoj, La Doktoro kapablas "regeneri" sin kiam preskaŭ morta, truko kiu permesas al la serio-verkistoj reroligi La Doktoron ĉiam denove kun nova aktoro. Novaj versioj de La Doktoro ĉiuj havas distingan stilon kaj personecon. Ĝis nun, dek tri aktoroj agis kiel la Doktoro:
La dekdua Doktoro, Peter Capaldi, komencis la 23-an de aŭgusto 2014, kun Deep Breath ("profunda inspiro"), la oka serio de la relanĉaj serioj, estrata de Steven Moffat kiu estas ankaŭ produktoro de "Sherlock" (kune kun Mark Gatiss kaj Beryl Vertue).
Estis farita naŭa serio kun 12 epizodoj kaj Kristnaska Ekstra en 2015, Peter Capaldi almenaŭ faros unu serion pli. Foriris "Clara Oswald" kaj en la 13-a, la kristnaska, reaperis "River Song" kiu estis mistera amikino de la Doktoro ekde la tempoj de Tennant.
La programo de la kvindeka datreveno estis dissendita en pli ol 90 landoj en la sama tago, kaj eĉ aperis en kinejoj.
La TARDIS
La Doktoro vojaĝas per tempmaŝino nomata TARDIS (mallongigo de Time and Relative Dimensions in Space, tempo kaj relativaj dimensioj en spaco). La TARDIS-o havas aspekton kaj formon de brita "polica skatolo", malgranda kiosko kun telefono por policanoj de la 1950-aj jaroj. Tamen, la maŝino estas pli granda interne ol ekstere. La TARDIS ne havas armilojn, kaj la Doktoro estas pacamanto, kiu batalas kontraŭ la malbono danke al la scienco, kaj al la fido je la fundamenta boneco de la universo. Li preskaŭ ĉiam havas kunvojaĝantojn, el ili la plimulto estas belaj junulinoj.
Normaj TARDIS-oj ofte eblas formŝanĝi laŭ la ĉirkaŭa mondo pro "ĥameleona cirkvito", tamen ĉi tia cirkvito de la TARDIS de La Doktoro estas misfunkcia kaj la TARDIS ĉiam aperas kiel brita polica skatolo. La TARDIS-o povas eknevidebliĝi, sed tiu funkcio konsumegas la energiajn rezervojn.
La Dalek
La Dalek-oj, the Daleks, estas ne-homa raso de militemaj eksterteruloj kaj la plej gravaj malamikoj de La Doktoro.
Kathoey
La termino kathoey (taje: กะเทย, elparolo: [] aŭ katoey, katoï aŭ katoy, kiu signifas 'malsimila' estas en Tajlando kaj Laoso la kutima vorto por virin-vira transgenrula aŭ virineca transseksula persono. Ĝi referas al homoj, kiuj naskiĝas fiziologie viraj sed, kiuj "havas virinan koron" kiel tajoj vortumas ĝin.
Aliaj esprimoj por kathoey estas sao (aŭ phuying) praphet song (la alia speco de virino) aŭ phet thee sam (la tria sekso). En la angle parolataj landoj ankaŭ estas uzata vaste tradukita esprimo ladyboy (fraŭlin-knabo).
La termino (pruntvorto de la khmera en la tajan lingvon, kiu originale signifis androgina/ambaŭseksa) ne havas precizan ekvivalenton en aliaj lingvoj, kiu klarigas ke ĉiuj provoj fari tradukon fiaskis pro malsamaj konotacioj de la respektivaj terminoj en aliaj lingvoj.
La kathoey, kiujn sole jam en Tajlando oni kalkulis je 500 000 kaj ne nur en la urboj, estas plene integritaj en la socio kaj firme ankrumitaj en la taja kulturo. Tajlando estas inter la landoj en la mondo kie la indulgemo vidalvide de transgendruloj estas plej granda, pro la akceptemo de la budaisma religio.
Filmo
(germana) Patong Girl (Germanio, 2014), Regio: Susanna Salonen.
(angla) Thailand's Third Gender esploras la vivon de kathoey en Tajlando.
Literaturo
(germana) Céline Grünhagen: ''Transgender in Thailand. Die religiöse und gesellschaftspolitische Bewertung der Kathoeys. In: Religion und Politik im gegenwärtigen Asien. Konvergenzen und Divergenzen.'' Lit Verlag, Berlin/Münster 2013, S. 67–83.
Modo
La stilo kaj la modo de tajaj kathoey estas plejparte pruntitaj de korea popkulturo
Vidu ankaŭ
Futanari
Transsekseco
Puyoô
Puyoô estas franca situanta en departemento Pyrénées-Atlantiques, regiono Nova Akvitanio.
Ĝiaj loĝantoj nomiĝas Puyolais.
Attapeu
Attapeu , Attopu aŭ Attapu (laose: ອັດຕະປື) estas la ĉefurbo de la provinco Attapeu, Laoso. Ĝi estas la plej suda el la provincaj ĉefurboj de Laoso, fronte al Phongsali en la nordo.
Elektrohelpita biciklo
Elektrohelpita biciklo estas elektra biciklo, kies impulso estas hibrida, kaj muskola kaj elektra. La germana kaj angla vorto pedelec (prononco: 'pe de 'lek) estas kombinaĵo el ped (pedal, pedalo), ele (electric, elektra) kaj c (cycle, biciklo) kreita de la germana studantino Susanne Brüsch kadre de sia diplomlaboro el la jaro 1999.
Historio
Unuaj tiaj bicikloj estis surmerkatigitaj en la jaro 1992 de la svisa firmao Velocity. En 1994 sekvis aliaj de Yamaha sub la nomo Power Assist kaj en 1995 la unuaj Flyer de la firmao BKTech (ekde decembro 2001: Biketec) en Svislando.
Akumulatoro
Krom la motoro la akumulatoro estas la plej grava ero de la elektrohelpita biciklo. Uzatas plej ofte NiMH-, NiCd- aŭ litia-jonaj baterioj. La elektra ŝargo povas atingi ĝis 18 amperohoroj (Ah) je 24 aŭ 36 voltoj (V). En la plej bona teoria kazo NiCd-akumulatoroj posedas post mil ŝargoj ankoraŭ 85 % de la komenca kapacito. NiMH-akumulatoroj ebligas 400 ĝis 800 ŝargciklojn. Sed la vivo de akumulatoroj dependas de aliaj faktoroj. Plumboakumulatoroj liveras dum malŝargiĝo malpligrandiĝantan tension, tiel ke oni ne plu atingas la plenan motorefikon. La aparte malpezaj sed multekostaj litia-jonaj baterioj estas nuntempe uzataj de la plej multaj fabrikantoj. Baldaŭ disponeblos la unuaj litia-polimeraj akumulatoroj, kiuj ĉe sama pezo ebligas stokon de pli da energio. Sekureco kaj vivodaŭro de litiaj akumulatoroj pruviĝis en la praktika vivo. Tamen por sekureco gravas la kemia kombinaĵo kaj la kvalito de la elektroniko. Litia-ionaj akumulatoroj povas reagi forte ĉe kurta cirkvito aŭ troa tensio. ms zu testen.
Fabrikantoj, kiuj uzas NiCd-akumulatorojn por elektrohelpitaj bicikloj kutime liveras apartan aparaton por malŝargi la akumulatoron komplete antaŭ ol ŝargi ĝin denove por malpligrandigi la memorefikon. NiMH-akumulatoroj havas multe malpli grandan memorefikon. Litia-ionaj akumulatoroj nenian.
Motororegulilo
Ekzistas diversaj metodoj por enŝalti kaj estri la motoron:
Aldone eblas mezuri la rapidon de la veturilo ĉe la rado, ĉefe por elŝalti la motoron je rapido de pli ol 25 km/h.
La mezuro povas esti traktata mekanike aŭ elektronike kaj utilas por el- kaj enŝalti la motoron aŭ reguli ĝin senŝtupe.
Ĉar funkciantaj motoroj, ĉefe dum suprenirado povas varmiĝi, iuj disponas temperatursentilon por elŝalti la motoron je atingo de la lima temperaturo. La elektronikaj eroj elŝaltas la motoron ankaŭ kiam ne plu ekzistas sufiĉe da energio en la akumulatoro por ne damaĝi ĝin kaj konservi senecese energion por la lumiloj.
Elektroniko
La elektroniko de elektrohelpita biciklo konsistas depende de la motoro el motorregulilo de kontinua kurento kun modulado de pulsolarĝeco aŭ de regulilo de kontinua kaj alterna kurento.
Motoro
Uzatas preskaŭ nur motoroj por kontinua kurento.
Esceptoj estas motoroj por alterna kurento.
Principe ĉiuj motoroj ebligas efikan bremsadon, tio estas la reenmeto de energio al la baterio dum bremsado; sed tion proponas nur malgrandega nombro de modeloj.