cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Sumatra grundokukolo
En 2006, kameraisto priserĉante tigrojn ĉe la Nacia Parko Kerinci Seblat fotis bildon de Sumatra grundokukolo, nur por la dua fojo en la lastaj naŭdek jaroj. La aktuala loĝantaro povas esti de malpli ol 250.
En 2007, estis registrita unuafoje ties voĉo, priskribita kiel dusilaba krio, de biologoj de WCS kiuj ricevis de ĉasisto birdon ĵus ĉasitan.
Pro pliiĝanta perdo de habitato kaj la ega malgrandeco de la loĝantaro, la Sumatra grundokukolo estas konsiderata kiel Ege Endanĝerita de la IUCN Ruĝa Listo de Minacataj Specioj.
Aspiracio
En fonetiko, aspiracio estas la forta ekblovo de aero kiu akompanas aŭ la eklason aŭ, en kaze de preaspiracio, la fermon de iuj obstruantoj.
Por senti aŭ vidi la diferencon inter aspiraciaj kaj senaspiraciaj sonoj, oni povas meti la manon aŭ brulantan kandelon antaŭ la buŝon, kaj elparole (angle) tore kaj tiam (angle) store. Oni devus aŭ senti ekbloveton de aero aŭ vidi turbuliĝon de la kandela flamo per tore kian oni ne ricevas per store. En la Angla, la fonemo t devus esti aspiracia en tore kaj senaspiracia en store.
La diakrito por aspiracio en la Internacia Fonetika Alfabeto (IFA) estas superskripta "h",. Senaspiraciaj konsonantoj ne normale estas eksplicite markitaj, sed ekzistas diakrito por ne-aspiracieco en la Etendita IFA, la superskripta egalsigno,.
Senvoĉaj konsonantoj estas produktataj kun la voĉkordoj malfermaj. (Voĉado engaĝas interproksimigon de la voĉkordoj.) Senvoĉa aspiracio okazas kiam la voĉkordoj restas malfermaj post kiam eklasiĝas konsonanto. Tio facile mezureblas per notado de la ekvoĉa tempo de konsonanto, ĉar la voĉado de sekvanta vokalo ne povas komenciĝi ĝis kiam fermiĝos la voĉkordoj. Tamen, aspiraciaj konsonantoj ne ĉiam estas sekvataj de vokaloj aŭ aliaj voĉaj sonoj; ja, en la Orient-armena, aspiracio kontrastivas eĉ vortfine:
Ĉikaze temas fakte pri alveolaraj afrikatoj voĉa, ejektiva kaj senvoĉa.
En la Angla senvoĉaj plozivoj estas aspiraciaj por la plejo da denaskaj parolantoj kiam ili estas vort-inicaj (vort-komencaj) aŭ komencas akcentan silabon, kiel en pen ("plumo"), ten ("dek"), Ken (nomo). Ili estas senaspiraciaj por por preskaŭ ĉiuj parolantoj kiam la plozivo tuje sekvas vort-inican s, kiel en spun ("girita"), stun ("batŝoki"), skunk ("mefito"). Aldone, post s, ili estas ankaŭ aliloke en vorto normale senaspiraciaj, krom kiam la aglomero estas heteromorfema (dividiĝas inter du radikoj aŭ morfemoj) kaj la plozivo apartenas al libera morfemo; komparu dis[t]end ("streĉi") kontraŭ dis[tʰ]aste ("mal-ŝato"). Vort-finaj senvoĉaj plozivoj opcie (libervole) povas aspiraciiĝi.
En multaj lingvoj, kiaj la ĉinaj, hindia, islanda, korea, taja, kaj helena (antikva greka), la fonemoj ktp. kaj la fonemoj  ktp. estas tute malsamaj.
La Aleman-Germanaj dialektoj havas senaspiraciajn aldone al aspiraciaj ; tiu lasta serio kutime estas konsiderata kiel konsonantaj aglomeroj. En la Dana kaj la plejo da sudaj variaĵoj de la Germana, la "lenisaj" konsonantoj, transskribataj pro historiaj kialoj kiel, estas distingaj disde siaj "fortisaj" respektivaĵoj precipe per sia manko de aspiracio.
La Islanda havas pre-aspiraciajn ; iuj fakuloj konsideras ankaŭ tiujn kiel konsonantajn aglomerojn. Preaspiraciaj plozivoj troviĝas ankaŭ en iuj Sameaj lingvoj; ekz. en la Skolt-Samea la senvoĉaj plozivaj fonemoj, , , estas prononcataj preaspiracie  kiam ili troviĝas en meza or fina pozicio.
Ekzistas gradoj de aspiracio. La Armena kaj la Kantona havas aspiracion kiu daŭras ĉirkaŭ tiom longe kiom Anglalingvaj aspiraciaj plozivoj, aldone al senaspiraciaj plozivoj kiel la Hispanaj. La Korea havas leĝere aspiraciajn plozivojn kiuj sin trovas engame inter la Armenaj kaj la Kantonaj senaspiraciaj kaj aspiraciaj plozivoj, aldone al forte aspiraciaj plozivoj kies aspiracio daŭras pli longe ol tiuj de la Armena aŭ la Kantona. (Vidu la artikolon ekvoĉa tempo.)   Malnova simbolo en la IFA por leĝera aspiracio estis  (tio estas, kvazaŭ renversita ejektiva simbolo), sed tiu ne plu ordinare uziĝas. Ne estas specifa simbolo por forta aspiracio, sed ikonece duobligeblas por, ekz., la Korea * kontraŭ  *. Notu tamen, ke la Korea estas preskaŭ ĉiam transskribata per kontraŭ , kun la detaloj de ekvoĉa tempo numere donitaj.
La vorto 'aspiracio' kaj la aspiracia simbolo estas fojfoje uzataj kun voĉaj plozivoj, kia. Tamen, tia "voĉa aspiracio", nomata per spira voĉo aŭ murmuro, estas malpli ambigue transskribebla per dediĉita diakrito, aŭ aŭ. (Iuj lingvistoj limigas la subskriptan diakriton al sonorantoj, kiaj vokaloj kaj nazaloj, kiuj estas murmurataj tute tra sia daŭro, kaj uzas la superskripton  por la murmurata eklaso de obstruantoj.) Kiam tiu estas includita kiel aspiracio, la senvoĉa aspiracio estas nomata ĝuste tion por eviti ambiguon.
Sunda Lando
Sunda Lando estas biogeografia unuo el Sud-Orienta Azio kiu ampleksas la Malajan Duoninsulon kaj la insulojn de Sumatro, Javo, Borneo, kaj la ĉirkaŭantajn pli malgrandajn insulojn. La organizaĵo Naturprotekto Internacie (angle: Conservation International) indikis ĝin kiel biodiverseco-riĉaĵejon.
Situo
Sunda Lando apartenas al la sundalanda-filipina ekoprovinco de la orientalisa ekozono laŭ la tipologio de la Monda Natur-Fonduso (WWF).
Ĝia orienta limo estas la Linio de Wallace, identigita de Alfred Russel Wallace, kiu signas la orientan limon de la mamula faŭno de Azio, kaj kiu estas la limo inter la orientalisa kaj la aŭstralazia ekozonoj. La insuloj oriente de la Linio de Wallace estas konataj kiel Wallacea, kaj estas konsiderataj kiel parton de la aŭstralazia ekozono.
Iuj sciencistoj kiel Oppenheimer lokalizas la originon de la aŭstronezia lingvaro en Sunda Lando kaj la najbaraj regionoj. Genetika esploro raportita en 2008 montras ke la nuntempaj insuloj kiuj estas la restaĵoj de la tiama ne subakvigita Sunda Breto, estis sammaniere loĝatigitaj ekde antaŭ 50 000 jaroj, kontraste al pasinta hipotezo ke ili estis loĝatigitaj nur antaŭ 10 000 jaroj ekde Tajvano.
Historio
La Sudĉina Maro kaj limtuŝantaj teramasoj estas estintaj ekspertizitaj fare de sciencistoj kiel Gustaaf Molengraaff kaj Johannes Herman Umbgrove kiuj premisis nuntempe subakvigitajn drenadajn sistemojn. Tiuj ĉi estas mapigitaj fare de Tjia en 1980 kaj priskribitaj pli detale fare de Emmel kaj Curray en 1982 komplete kun riverdeltoj, inundebenaĵoj kaj aluviaj marĉoj. La ekologio de la inundita Sunda Breto estas estinta ekspertizita analizinte borkernojn kiuj estas drilitaj el la oceana grundo. La poleno kiun oni trovas en la borkernoj estas montrinta kompleksan ekosistemon kiu ŝanĝiĝas rilate al tempo. La inundo de la Sunda Breto apartigis speciojn kiuj iam partoprenis en la sama vivmedio, kiel la fiŝo Polydactylus macrophthalmus kiu iam vivis en rivera sistemo kiu oni nuntempe nomas Norda Sunda Rivero aŭ Rivero de Molengraaff. Nuntempe la fiŝo vivas en la rivero Kapuas de Borneo kaj en la riveroj Musi kaj Batanghari de Sumatro en Indonezio.
Ekologio
La insuloj de Sunda Lando sin apogas sur plivastigo de la malprofunda azia kontinentbreto nomata Sunda Breto. Dum la glaciepokoj, la maraj niveloj estis pli malaltaj, kaj Sunda Lando estis plivastigo de la azia kontinento. El tiu rezultas ke la koncernaj insuloj gastigas multajn aziajn mamulojn, inkluzive simiojn, homoideojn, tigrojn, tapirojn, kaj rinocerojn. La linio de Wallace, kiu inkluzivas Lombokan Markolon inter Balio kaj Lomboko, kaj Makasaran Markolon inter Borneo kaj Sulaveso, markas la finon de la azia kontinentbreto, kaj la insuloj de Wallacea estas partigitaj de Azio kaj de Aŭstralio kaj Novgvineo per profunda oceano.
Botanikistoj ofte inkluzivas Sundan Landon, la limtuŝantajn Filipinojn, Wallacea kaj Novgvineon al unu flaŭra provinco nomata Malesio, bazita sur similecoj pri iliaj plantaroj, kiuj estas precipe de azia origino.
Ekoregionoj de Sunda Lando
Ekoregionoj kiuj estas enlistigitaj en la tutmondaj 200 estas oblikve signitaj. Tropikaj kaj subtropikaj humidaj foliarbaroj Tropikaj kaj subtropikaj koniferarbaroj Montaraj herbejoj kaj arbustaroj Mangrovoj
Ignacio Milam Tang
Ignacio Milam Tang (nask. je la 20a de junio 1940) estas ekvatorgvinea politikisto.
Ricardo Mangue Obama Nfubea
Ricardo Mangue Obama Nfubea (naskita 1961) estis ĉefministro de Ekvatora Gvineo inter la 14a de aŭgusto 2006 ĝis la 8a de julio 2008. Li sekvis al Miguel Abia Biteo Boricó.
Ignacio Milam Tang
Li apartenas al la etno de la fangoj, al kiuj apartenas ĉirkaŭ 80 procentoj de la loĝantaro en Ekvatora Gvineo, kaj estas membro de la Partido Democrático de Guinea Ecuatorial (PDGE).
Ricardo Mangue Obama Nfubea
Li estas advokato kaj estas membro de la Partido Democrático de Guinea Ecuatorial (PDGE). Antaŭe li havis diversajn ministrajn postenojn, kiel ekzemple ministro pri laboro kaj edukado, kaj estis la vicĉefministro de la antaŭa registaro. Li estas la unua ĉefministro kiu apartenas al la etno de la fangoj post al sendependeco (4 kvinonoj de la loĝantaro de Ekvatora Gvineo apartenas al la fangoj.
Ricardo Mangue Obama Nfubea fariĝis ĉefministro ĉar Teodoro Obiang Nguema Mbasogo, la prezidanto de tiu malgranda afrika lando ŝanĝis la antaŭan ĉefministron, ĉar li suspektis lin kiel korupta kaj nekapabla. Post li Ignacio Milam Tang fariĝis ĉefministro.
Ignacio Milam Tang
Nuntempe li estas prezidanto de la Konsilio de la Respubliko de Ekvatora Gvineo.
Lu Xun
Lu Xun, Lu Hsün (en sistemo Wade-Giles), aŭ en Esperanto pli ofte Lusin, estas la plumnomo de la verkisto ZHOU Shuren ( – ), konsiderata unu el la plej influaj ĉinaj verkistoj de la dudeka jarcento kaj la fondinto de la moderna baihua (白话 báihuà), ankaŭ konata kiel la vulgara ĝenro.
Li esprimis sian malaprobon de Konfuceanismo kaj la tiama ĉina socio. Liaj verkoj influegis la Movadon de la Kvara de Majo, kiam Ĉinio transformiĝis literature kaj politike. Li ankaŭ estas fama tradukisto kiu ekkonigis Ĉinion al la monda literaturo.
Juna Vivo
Lu Xun naskiĝis en Ŝaosing en la provinco de Zhejiang. Unue li nomiĝis Zhou Zhangshu sed malfrue renomiĝis "Shuren", kiu signifas "edukita persono". Lia familio estis klera kaj etnobelara, sed ili fariĝis malriĉaj kiam li naskiĝis. Lia patro havis kronikan malsanon kaj mortis kiam Lu Xin estis adoleskulo. Tiuj spertoj inspiris lin studi medicinon, ne la tradician ĉinan (pro nombro da tiaj ĉarlatanoj) sed la okcidentan medicinon en la Tohoku Alta Medicina Instituto (nuntempe parto de la Tohaku Universitato) en Sendai, Japanio.
Lu Xun malfrue klarigis kiel li forlasis la studadon de medicino. Unutage, post la klaso, unu el liaj japanaj instruistoj projekciis bildon pri japanaj soldatoj en publika ekzekutado de laŭdira ĉina spiono. Aparte de la japanaj soldatoj, la laŭdira spiono estis ĉirkaŭita de ĉinaj samlandanoj. Lu Xun ŝokiĝis pro la apatio de siaj samlandanoj kaj pensis ke estas pli grave kuraci la spiritajn malsanojn de samlandanoj anstataŭ iliajn korpajn. Li revenis al Ĉinio en 1909 kaj poste eklekciis en la Universitato de Pekino kaj ekskribis.
Kariero
Inter 1924 kaj 1926, Lu Xun verkis sian ĉefverkon de ironia rememoraĵo, Zhaohua Xishi (朝花夕拾, Matenaj Floroj Kolektitaj dum Vespero publikiĝita en 1928). En 1927 li publikigis sian kolekton de prozaj poemoj Ye Cao (野草, Sovaĝa Herbaro). Li ankaŭ verkis iom da noveloj publiĝotaj en sia dua novelaro Pang Huang (彷徨, Vagado) en 1926. En 1930, li reviziis Zhongguo Xiaoshuo Lüeshi (中国小说略史, Historia Skizo pri la Ĉinaj Noveloj kaj Romanoj); la unua volumo aperis en 1923 kaj la dua en 1924. Ĉi tiu verko estis unu el la plej gravaj literaturaj kritikaĵoj.
Liaj aliaj gravaj verkaĵoj ampleksas volumojn de tradukitaĵoj, ĉefe el la rusa lingvo. Li admiris Nikolai Gogol kaj tradukis la romanon Malvivaj Animoj. Je sia 37a vivojaro li verkis sian unuan novelon La Taglibro de Frenezulo, inspiritan de similtitolaĵo de Gogol kaj aperintan en la maldekstra revuo Nova Junularo. Ekde tiam li ekuzis sian plumnomon. Ĉi tiu verketo famigis lin, kaj la posta 60-paĝa novelo La vera historio de A-Q (1921-22) faris lin la plej legata verkisto en Ĉinio.
La verkaro de Lu Xun nombris 20 volumojn aŭ pli, kaj, kiel maldesktra verkisto, li ludis gravan rolon en la historio de la ĉina literaturo. Lia verkaĵoj restas influemaj kaj popularaj, aparte kun junuloj. En Japanio li koniĝas kiel Rojin (ロジン katakane aŭ 魯迅 kanĵe).
Lu Xun ankaŭ redaktis iom da maldekstraj gazetoj tiel, kiel Nova Junularo (新青年, Xin Qingnian) kaj Ŝosoj (萌芽, Meng Ya). Li estis la frato de alia grava ĉina politika figuro kaj eseisto Zhou Zuoren (周作人). Kvankam Lu Xun neniam aliĝis al la komunista partio de Ĉinio, li simpatiis kun ĝiaj celoj. Pro tio kaj pro la influo de liaj verkoj en la historio de la Popola Respubliko de Ĉinio, oni malpermesis liajn verkojn en Tajvano ĝis la malfruaj 1980-aj jaroj.
Stilo, verko kaj agado
La stilo de Lu Xun estas ofte sardona kaj tranĉa pri societaĵoj. Lia lerteco en la uzo de la vulgara lingvo farigis iom da siaj verkoj (ekz-e A Q Zhengzhuan, 阿Q正传, La Ĉefa Historio de A-Q) preskaŭ netradukeblaj. Lia graveco al la moderna ĉina literaturo restis pro lia disvastiga kontribuo - al ĉiuj ĝenroj escepte de romanoj - dum sia vivtempo.
Entute, li verkis tri novelarojn (Krioj, Vagado, Malnovaj legendoj nove redaktitaj), kolekton de “prozaj poemoj” Sovaĝa herbaro, multegajn eseojn, felietonojn kaj satirojn, kaj daŭre tradukis (precipe el rusaj kaj sovetuniaj aŭtoroj), redaktis gazetojn, kompilis antologiojn, partoprenis en la socia agado. En 1930 li kunfondis Union por Libereco kaj Union de Ĉinaj Maldekstraj Verkistoj.
Pensado
Lu Xun estis nomita la "estro de la moderna ĉina kultura revolucio" (de la tradukantoj Yang Xianyi kaj Gladys Yang) de la tradicia ĉina kulturo al la moderneco de Ĉino, kaj li estas rigardata kiel la plej influema ĉina verkisto de la Movado de la Kvara de Majo. Li severe kritikis sociajn problemojn kaj ĉefe la "ĉinan nacian karakteron". Li helpis multon da verkistoj kaj subtenis komunistan pensadon, sed li neniam aliĝis al la komunista partio.
Rilato al Esperanto
Plurfoje Lusin esprimis sian subtenon al Esperanto, kiu enradikiĝis en Ĉinio post la revolucia jaro 1911. Li estis bone informita pri la lingvo kaj movado danke al sia frato Zhou Zuoren, aktiva esperantisto, prezidanto de la Pekina Esperanto-Asocio (ekde 1922).
Li konatiĝis kun Vasilij Eroŝenko, kiun li gastigis kaj subtenis dum ties vojaĝoj en Ĉinio.
Li apogis la Esperanto-movadon en Ĉinio diversmaniere dum postaj jaroj.
Pluraj el liaj verkoj estas tradukitaj en Esperanton. Vidu ampleksan liston en artikolo Artikolo "Nia trezoro: Lusin", de Aleksandr Korĵenkov en La Ondo de Esperanto.
Félicité de Genlis
Félicité de GENLIS (naskiĝinta la en Champcéri apud Issy-l'Évêque, departemento Saône-et-Loire; mortinta la  en Parizo) estis franca verkistino.
Vivo
De Genlis havis bonegan sed malordigitan edukadon kaj havis grandan talenton pri muziko. Ŝi scipovas ludi multajn muzikinstrumentojn, inter kiuj plej bone la harpon. Ŝi edzinigitis 16-jara al la grafo Bruslart de Genlis kaj venis kiel honora damo de la Dukino de Chartres, la patrino de la tiama reĝo Ludoviko Filipo, al la reĝa palaco Palais Royal al Parizo. Oni komisiis al ŝi la edukadon de la dukaj infanoj.
Ŝi ja estis en favoro de ideoj de la Franca Revolucio de 1789 sed devis tamen eviti restadon en Franclando. Ŝi vojaĝis en Svislandon kaj Germanujon. Dum la konsulateco de Napoleono Bonaparte ŝi revenis patrujen. Napoleono peris al ŝi pensionon kaj la Duko de Orléans post 1815 denove.
Verkaro
Estante mania instrui aliajn ŝi verkis amason da pedagogiaj libroj, inter kiuj tre menciindas Le théâtre d'éducation (1779). Ŝiaj komedioj, en kiuj aperas nek iu viro nek iu amintrigo, baldaŭ forgesitis. Ŝiaj historiaj skribitaĵoj suferas je malakurateco kaj partieco. Inter ili estas la plej interesaj eble Mémoires inédits sur le 18ème siècle et la Révolution française (Paris 1825, 10 vol.).
Plej grandan renomon ŝi havis siatempe per la romanoj en pli ol 100 volumoj. Ŝia en 1802 publikita romano Mademoiselle de Clermont taksatas la plej bona verko malgraŭ altgrada sentimentaleco. Tio igis la plej malfruajn verkojn kvazaŭ nedigesteblaj. Ŝi kontraŭbatalis Madamo de Staël kaj mortis kiel tre pia katolikino kaj arda malamikino de Voltero. En 1902 aperis la letera kolekto Lettres inédites de Mme. de Genlis à son fils adoptif Casimir Baecker (1802–1830).
Sámuel Tessedik (pastro, 1710–1749)
Sámuel Tessedik naskiĝis en 1710 en Hungara reĝlando, en Puhó (nuntempa Púchov en Slovakio), li mortis la 9-an de aprilo 1749 en Békéscsaba.
9307 Regiomontanus
9307 Regiomontanus estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la germana astronomo Freimut Börngen elde la Observatorio Karl Schwarzschild, en Tautenburg (Germanio).
Nomo
Ĝi estis nomita en memoro de la germana matematikisto kaj astronomo Johannes Müller (1436–1476), pli konata sub la latina pseŭdonimo Regiomontanus (Reĝa Monto), alude al la urbo de Königsberg in Bayern apud kie li naskiĝis. Li plibonigis la matematikajn metodojn kaj kreis la modernan trigonometrion. Li estis certa, ke kalkuloj de la orbitoj de ĉielaj korpoj povas esti plibonigitaj per novaj, pli ĝustaj sistemaj observoj. Do, en 1472 li fondis la unuan germanan observatorion en Nurenbergo. Lia projekto estis interrompita pro lia frua morto. La kalendaroj kaj efemeridoj, kiujn li kalkulis kaj eldonis, helpis la navigistojn Kristoforo Kolumbo, Vasco da Gama kaj Amerigo Vespucci.
26234 Leslibrinson
26234 Leslibrinson estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la en la kadro de la astronomia kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de Leslie Brinson, mentorino de unu finalist(in)o de 2010 de la Intel Science Talent Search, scienca konkurso por gelernantoj en lasta jaro de mezlernejo. Ŝi instruas ĉe la North Carolina School of Science & Mathematics de Durham (Norda Karolino).
Zsigmond Reiner
REINER Zsigmond (rajner) estis hungara publicisto naskita en Gyulafehérvár la 21-an de junio 1862 kaj mortinta en Budapeŝto la 29-an de junio 1907. Li estis la pli juna frato de juristo Ignác Reiner.
Biografio
Zsigmond Reiner akiris diplomon de juristo kaj de advokato en la Universitato de Budapeŝto. En 1886 li fondis en Gyulafehérvár asocion pri historio, arkeologio kaj naturscienco. De 1886 li redaktis la revuon Politikai Szemle en Gyulafehérvár. Por studceloj li vojaĝis en Eŭropo kaj Maroko. En 1892 li partoprenis la reorganizadon de la unuiĝo de ŝparkaso Pesti Hazai Első Takarékpénztár Egyesület. Li lanĉis la ideon de organizado de la hungara grekortodoksa nacia eklezio. Liaj artikoloj aperis en gazetoj Élet, Magyar Szalon.
ATTAC
ATTAC (Association pour la Taxation des Transactions pour l' Aide aux Citoyens aŭ Association for the Taxation of Financial Transactions for the Aid of Citizens) estas movado unue kreita en Francio post alvoko de Ignacio Ramonet en Le Monde diplomatique en junio 1998. Tiu alvoko ricevis mirigan sukceson, kaj rapide kreskis la afero, kiu baldaŭ konstituiĝis sub la nomo ATTAC (t.e. Asocio por Tobin-imposto kaj helpo (france Aide) al la Civitanoj). Tuj la celo plivastiĝis al ampleksa kritiko kontraŭ la "merkata diktaturo". ATTAC ne estas politika partio (kaj zorge evitas ĉian "rekuperadon" fare de iu ajn politikista organizo); ĝi difinas sin kiel movadon "por popola edukado, direktita al agado".
Tosefta
Tosefta aŭ Tosefto (en Judbabilona aramea תוספתא "suplemento, aldono") estas kompilaĵo de la juda parola tradicio (Torao) el la fino de la 2a jarcento, nome la periodo de la Miŝno.
ATTAC
Origine, ĝi estis ege ligita al sindikatoj kiuj estas membroj de la federacio "FSU".
Tosefta
Laŭ la tradicio, ĝi estis kompilita en la jaro 189. La Tosefta multe korespondas kun la Miŝno, kaj havas la samajn dividojn por sedarim ("ordonoj") kaj maseĥot ("traktatoj"). Ĝi estas verkita ĉefe en Miŝna Hebrea, kun iome en Aramea.
ATTAC
Post ties franca naskiĝo la asocio disvastiĝis al dekoj da aliaj landoj, kaj nun fariĝis internacia.
Tosefta
Foje la teksto de la Tosefta konsentas preskaŭ laŭvorte kun la Miŝno. Foje estas gravaj diferencoj. La Tosefta ofte atribuas leĝojn kiuj estas anonimaj en la Miŝno al tiel nomitaj Tannaim (miŝnaregistritaj rabenoj). Ĝi pliigas la grandon de la Miŝno pere de aldonaj glosoj kaj diskutoj. Ĝi havigas aldonan aggadah-an kaj midraŝan materialon, kaj foje kontraŭdiras la Miŝnon en la konsidero de la Juda leĝaro, aŭ en la atribuo de nomo al leĝo.
Oberbözberg
Oberbözberg estas iama komunumo en la Distrikto Brugg de Kantono Argovio, Svislando, kiu ek de la 1-a de januaro 2013 estas parto de la nova komunumo Bözberg. Ĝi havis 482 loĝantojn je la 31-a de decembro 2008.
Geografio
La komunumo Oberbözberg situas proksimume 2,5 kilometroj nordoriente de la kulmino de Bözberg-Pasejo sur altteraso ĉe la suda marĝeno de la Tavola Ĵuraso. Krom la ĉefvilaĝo Oberbözberg al la komunumo apartenas ankaŭ la vilaĝetoj Bächlen kaj Ueberthal.
Iamaj najbaraj komunumoj
La iama komunumo Oberbözberg limis en nordo al Mönthal kaj Remigen, en oriento al Riniken, en sudo al Unterbözberg, kaj en okcidento al Effingen.
Trafiko
Oberbözberg situas flanke de la gravaj trafikvojoj. Ĝi atingeblas per flanka vojo de la Bözberg-Pasejvojo.
Historio
La unua dokumenta mencio de Bözberg datiĝas el la jaro 1189 kiel Bozeberch.
Dum mezepoko Bözberg estis la centro de la samnoma habsburga tribunaldistrikto. Post plurfoja posedantoŝanĝo en la jaro 1377 la tribunaldistikto estis integrita al la voktejo Schenkenberg.
En la jaro 1460 la voktejo Schenkenberg estis konkerita de la urbo Berno kaj fariĝis nun parto de Berna Argovio.
En aprilo 1798 eksplodis la Helveta Revolucio kaj kun helpo de francaj trupoj Argovio estis liberigita de la ĵurkomunuma servuteco. Bözberg fariĝis nun komunumo de la nove fondita Kantono Argovio.
Ĉar Bözberg estis teritorie tre granda komunumo sen kohera setlejcentro, ek de la fino de la Helveta Respubliko okazis pluraj provoj disigi la komunumon. En la jaro 1872 finfine la Argovia parlamento decidis la dividon de la komunumo. Post tiu decido la hodiaŭa komunumo Oberbözberg fondiĝis en la jaro 1873 per la divido de la antaŭa komunumo Bözberg al Unterbözberg kaj Oberbözberg. Kun efiko de la 1-a de januaro 2013 la du komunumoj aldonante aldonante ankaŭ Gallenkirch kaj Linn estis reunuigitaj al la nova komunumo Bözberg.
Saint-Aulaire (stacidomo)
Saint-Aulaire estas franca stacidomo sur linio -, situanta en  , en departemento Corrèze, regiono Nova Akvitanio.
Ĝi situas ĉe kilometra punkto (PK) de la linio Nexon - Brive-la-Gaillarde (613000).
Regiono Adrar
Adrar (ولاية آدرار) estas larĝa regiono en Maŭritanio, nomata laŭ la Altebenaĵo Adrar. Ĝia ĉefurbo estas Atar. PLiaj gravaj urboj estas Ŝum, Chinguetti kaj Ouadane. La regiono limas al Okcidenta Saharo kaj la maŭritania regiono Tiris Zemmour al la nordo, al Malio kaj al la maŭritania regiono Hod-eŝ-Ŝarki en la oriento, la regionoj Trarza kaj Tagant en la sudo kaj regiono Inchiri en la okcidento.
Adrar estas dividata je 3 subregionoj:
Rybany
Rybany, hungare Ribény [ribEnj] estas vilaĝo kaj municipo en Slovakio.
Historio
La loko estis loĝata jam dum la bronzepoko. La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1323 en latina formo "terra Riblyen". En 1784 loĝis tie 709 vilaĝanoj (128 familioj) en 83 domoj, en 1828 761 vilaĝanoj en 84 domoj. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Ribény 1230 homoj, (plejparte slovakoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Trencsén (reĝa departemento), al distrikto de Bán, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 vivis en Rybany 1479 homoj, (1448 slovakoj).
21411 Abifraeman
21411 Abifraeman estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la en la kadro la kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de Abigail Ann Fraeman, finalistino de la Intel Science Talent Search de 2005, scienca konkurso por lernantoj en lasta jaro de mezlernejo, pro ŝia projekto pri materiala inĝenierarto. Ŝi estis lernantino ĉe la Montgomery Blair High School en Silver Spring (Marilando, Usono).
Albert Châtelet
Albert Jean Baptiste Châtelet (1883-1960) estis franca matematikisto kaj politikisto. Li estis profesoro de algebro en la Universitato de Lille, kaj inter 1937-1940 prezidanto de la Universitato de Parizo. Li kunlaboris kun la fizikaj eksperimentoj de Jean Cabannes kaj okupis la prezidantecon de la Unuiĝo de la francaj sciencistoj.
Vidu ankaŭ
<Gallery> dosiero:ChateletLePrieur.jpg| Claude-Louis Châtelet (1753-1795) dosiero:Henri_Poincar%C3%A9-2.jpg| Henri Poincaré (1854-1912) dosiero:Henri_B%C3%A9ghin.jpg| Henri Béghin (1876-1969) dosiero:Helmut_Hasse.jpg| Helmut Hasse (1898-1979) dosiero:Fr%C3%A9d%C3%A9ric_Joliot-Curie_ArM2.jpg| Frédéric Joliot-Curie (1900-1958) dosiero:Cabinet ministeriel 1937.jpg| Jean Zay (1904-1944) </Gallery>
Wondelgem
Wondelgem (surfaco 5,82 km²) estas ekde la fusio kun Gento unu el la komunumoj de la 13 aliĝintaj komunumoj kaj nombras 11.897 enloĝantojn (2003). Wondelgem situas okcidente de la centro de Gento, sude de la najbara komunumo Evergem kaj norde de la Genta komunumo Mariakerke.
En Wondelgem estas du preĝejoj. En la kvartalo Westergem estas la malgranda preĝejo de Sankta Godeliva. La pli granda preĝejo de Sankta Katarina troviĝas ĉe la "Vroonstalledries", malgranda arbaro, centre de Wondelgem.
La nomoj "Wondelgem" kaj "Vroonstalle" estas ĝermanaj kaj reiras ĝis la tempo de la merovingoj. Ili estas menciataj unuafoje en dokumento je la 5-a de majo de 996.
Trafluas Wondelgem du akvofluoj: la Lieve, rivero kiu dum la mezepoko estis tre grava por Gent. Alia akvofluo estas la "Ringvaart", sur kiu ŝipoj de la Skeldo povas surveturi la kanalon Gent–Terneuzen en Langerbrugge. En Wondelgem laŭlonge de la Ringvaart kelkaj grandaj entreprenoj havas sian sidejon. Ĝi estas do grava por la komunumeto.
Publika transporto en Wondelgem
La stacidomo de Wondelgem malfermiĝis en 1861 kaj situas ĉe linio 58; Gent–Eeklo. La trajno de Gento Sankta Petro al Eeklo, aŭ inverse, estas la sola pasaĝera trajno, kiu haltas en Woldelgem.
Laŭ esploroj en la jaro 2005, la stacidomo de Wondelgem estas la plej malbona stacidomo de la provinco Okcidenta Flandrio. La NMBS tial promesis prioritate renovigi ĝin.
Krom trajno ankaŭ tramo pasas en Wondelgem. La tramlinio 1 rekte portos vin ĉu al Flanders Expo laŭ la stacidomo de Gento Sankta Petro, ĉu al Evergem.
Pedro Fernández Rodríguez
Pedro FERNÁNDEZ RODRÍGUEZ naskiĝis en Havano estas kuba esperantisto kaj estrarano de KEA. Li estas teknikisto pri Ekonomiko kaj laboris dum 36 jaroj en la kuba Ministerio pri la Konstruado, kie li pensiuliĝis en 2008. Esperantiĝis en 1985, post la tri trimestroj de la baza kurso, li sukcese trapasis tradukistan kaj instruistan kursojn. En 1987 li komencis instrui Esperanton ĝis nun. Pedro membris la nacia estraro de Kuba Esperanto-Asocio dum naŭ jaroj, de 1993 ĝis 2001 kiel Sekretario pri Kulturo kaj tri jaroj, de 2002 ĝis 2004 kiel Sekretario pri Instruado. De 2011 estas la Ĝenerala Sekretario de KEA kaj okupiĝis pri Kulturo ĝis 2013. En 2014 oni elektis lin por la dua periodo en la Nacia Estraro. Li aperas en la Vivanta Panteono de Instruistoj en esperanto.net. En la jaro 2017 li estis elektita kiel Financisto de la Asocio kaj komitatano de KEA. Li gajnis la unuan lokon en la Konkursa Ekzameno 1985 kaj la duan lokon en tiu de la jaro 1986. Pedro redaktis la noticaron “La Noktuo” dum 1999-2000. Li sukcese trapasis la KER ekzamenon en 2010 en la meza nivelo B2. Kunverkis la libron “Frazaro hispana esperanto” eldonita de KEA en 2011. Li kuris maratonojn en la jaroj 1989, 1990 kaj 2012. Li aperas en vivanta panteono edukado.net. Aktiva membro kaj organizanto de la Martí-Klubo “Patrio estas Homaro” de KEA ekde sia fondiĝo en 2014.
Esperanto-kongresoj
Partoprenis en la 75a, 84a, 95a kaj 100a Universalaj Kongresoj kaj en la 24a, 33a, 43a kaj 48a  ILEI Konferenco, ankaŭ en ĉiuj KEA Kongresoj, en la IKEK Konferenco okazinta en Kubo en 1999. Li partoprenis en la 6a TAKE 2004, kie kunordigis la ILEI Ekzamenon kaj membro de la LKK de la 9a TAKE okazinta en 2018 en Havano. Ofta organizanto kaj ĉeestantoj de la Kuba Esperanto-Renkontiĝo.
Kultura e-agado
Lia rakonto “La Lasta Vojaĝo” gajnis la unuan lokon en la Konkurso pri Rakontoj en 1998. Kadre de la 5a Nacia Kongreso de KEA, gajnis la unuan lokon en la Instruista Festivalo. En 2011 dum la Kultura Festivalo Havana Filiko li gajnis la duan lokon per la rakonto “Stranga familio” kaj la unuan lokon en poemo pro “Bela Kubanino”. Nuntempe li de tempo al tempo verkas rakontojn originale en Esperanto kaj gvidas koruson, por deklami poemojn kaj por e-tradukistoj. Estis parto el la tradukistoj de la libro Tao de la vojaĝanto eldonita de MAS en 2018.
9315 Weigel
Nomo
Ĝi estis nomita en memoro de la germana matematikisto kaj astronomo Erhard Weigel (1625–1699), je la okazo de la 300-a datreveno de ties morto. Li komencis kiel lektoro ĉe la Universitato de Jena en 1652, lia granda personeco kaj inventema menso kontribuis fari tiun universitaton elstara en ĝia tempo. Li kreis, ekzemple, gigantajn globojn kun diametroj de pluraj metroj, en kiu oni povis stari kaj admiri artefaritan firmamenton dum la tago. En 1670, liaj loĝa domo kun sep etaĝoj estis fine konstruita laŭ liaj planoj kaj subtenis platformon por observado. Ĉi-tiu nekutima domo estis unu el la Sep Mirakloj de Jena.
Dialogo
Dialogo (antikve greka etimo: dialégesthai; dialogein) estas esprimmaniero rilata al normala konversacio. Ĝi estas bazo de teatra esprimmaniero, ĉar teatraĵoj estas pure simpla skribado de tio, kion roluloj diras (kaj krome agas). Krome dialogo povas esti vere pura literatura ĝenro, tre uzata ekde la Renesanco kiel metodo disvastigi ideojn; tiel estas eĉ en Esperanto Senĝenaj dialogoj, kio estas scienca verko.
Laŭ la proporcio de dialogo iu verko povas esti iamaniera. Ekzemple teatraĵoj povas havi aŭ ne reĝisorajn indikojn; kelkaj malmulte kaj eĉ kelkaj - ekzemple antikvaj - neniun. Tiukaze temas pri verko pure dialoga. Tamen mimiko estas teatrotipo tute sendialoga. Alia tipo povas esti monologo, kie ununura persono parolas kaj pro tio devas sole komuniki la tutan mesaĝon.
En romanoj dialogo povas havi diversajn celojn, ĉu kiel parto de la ĉiutaga agado - ĉu pli baze kiel disvastigilo de la mesaĝo de la verko, kiel okazas en La arbo de la sciado de Pío Baroja en ties centra parto.
Ekzemplo
Jen ekzemple de romano Vojaĝo al Kazohinio de Sandor Szathmari:
"Eĉ ne nur ne malobeis, sed mi mem devis peti ŝin flankeniri ien ajn.
- Kial? - ŝi demandis.
- Ĉiu povas veni ĉi tien. Faras nenion.
- Sed mi ne volas vidigi nin. Mi volas resti kun vi sole.
- Kial?
Dialogo en Esperanto
Sten Johansson per sia eseo Dialogo en prozo havigas tre informan artikoloon pri kiel dialogo funkcias en la rakonta literaturo, ties trajtoj kaj konsiloj pri kiel utiligi dialogon por la diversaj artaj celoj. Dialogo dona "naturan ritmon al la verko, [...] kaptas la atenton de legantoj [...] kreas fikciajn personojn [...] tre utilas por karakterizi la rolantojn [... esprimas] siajn ideojn kaj opiniojn". Temas pri utila ilo por klarigi la konfliktojn kaj la rilatojn inter la parolantoj. Ĝi estu kohera kun trajtoj de vera parolo, sed Johansson konsilas ke iel lamu por esti pli verŝajna.
Wambaix
Wambaix estas franca komunumo lokita en la departemento Nord kaj en la regiono Nordo-Kaleza Markolo. Ĝi havis 332 loĝantojn laŭ censo plenumita en 1999.
Geografio
Wambaix situas kerne de la natura regiono Cambrésis kaj proksime al ties historia ĉefurbeto, Cambrai. La ĉirkaŭa regiono ĉefe konsistas el malaltaj ebenaĵoj kaj vastaj agroj. Cambrésis situas inter du aliaj, iom pli montetaj regionoj, nome Avesnois oriente kaj Artezo okcidente.
Wambaix etendiĝas sur 6,17 km².
Historio
Okaze de la municipa baloto de 2008 venkis en la vilaĝo S-ro Bruno Cardon, kiu do fariĝis la loka urbestro.
Administrado
Wambaix apartenas al la kantono de Carnières, kies ĉefurbo estas Carnières. Tiu kantono mem estas parto de la arondismento de Cambrai, unu el la 6 arondismentoj de la departemento Nord.
Albert Viljam Hagelin
Albert Viljam HAGELIN (n. en 24-a de aprilo 1881 - m. la 25-an de majo 1946) estis norvega aferisto kaj opero-kantisto, kiu fariĝis ministro pri internaj aferoj de la Nacia Registaro de Vidkun Quisling dum la nazia okupacio de Norvegio.
Li devenis de Bergeno kaj estis kondamnita je mortpuno okaze de la postmilita malnaziigo de Norvegio.
Bözberg-Pasejo
Bözberg estas montpasejo tra la Tavola Ĵuraso en Kantono Argovio en Svislando. Ĝi konektas la Frick-Valon kun Brugg.
Vojo
La pasejvojo, kiu estas parto de la kantona ĉefvojo n-ro 3 de Bazelo al Zuriko, komenciĝas norde en la Frick-Valo en Frick sur alteco de 350 m s.m., pasas tra Hornussen, Bözen, Effingen, kaj Gallenkirch por post 9 kilometroj atingi la pasejkulminon en la komunumo Unterbözberg sur alteco de 569 m s.m.. Suden la vojo malsuprenkondukas tra Umikon, kaj finiĝas post pliaj 6 kilometroj en Brugg sur alteco de 352 m s.m. La kompleta vojo de Frick al Brugg mezuras entute 15 kilometrojn.
Dúbrava (distrikto Liptovský Mikuláš)
Dúbrava (hungare Dubrava) estas vilaĝo kaj municipo en Slovakio.
Modau
La rivereto Modau longas 42 kilometrojn kaj fluas tra la suda parto de la germana federacia lando Hesio en la Rejnon.
Dúbrava (distrikto Liptovský Mikuláš)
Situo
Dúbrava situas laŭ rojo, laŭ flankovojoj. Liptovský Mikuláš troviĝas je 10 km.
Bözberg-Pasejo
Historio
Ja en romia epoko ekzistis pasejvojo tra Bözberg, kiu konektis la gravan romian urbon Augusta Raurica kun Vindonissa. Ĝi siatempe nomiĝis latine vocetius mons. La romia vojo pasis iomete pli norde de la hodiaŭa kantona ĉefvojo tra Oberbözberg. Apud Effingen estas konservita mallonga peco de la iama romia vojo. La unua dokumenta mencio de la germana nomoformo datiĝas el la jaro 1189 kiel Bozeberch. Dum mezepoko ekzistis tri diversaj vojoj tra Bözberg. Unu laŭ la malnova romia vojo, unu laŭ la hodiaŭa pasejvojo kaj unu pli sude tra Gallenkirch kaj Linn al la tiama pramo al Schinznach. La meza varianto laŭ la hodiaŭa pasejvojo fine akiris la preferon. En mezepoko la vojo estis maĉa kaj malbone veturebla por la ĉaroj.
Modau
Ĝi fontas en la mezarbaro Odenwald sur la monto Neunkircher Höhe kaj de tie fluas norden tra pluraj lokoj de la komunumo Modautal kaj Ober-Ramstadt. Urborande ĝi bremsiĝas en eta akvobaraĵo. Poste la rivereto fluas okcidenten tra Nieder-Ramstadt, parto de la komunumo Mühltal, en la rejnan ebenaĵon, kie ĝi unue atingas Eberstadt , la plej sudan urboparton de Darmstadt, kaj poste Pfungstadt. Post tunela paso de la aŭtoŝoseoj A 5 kaj A 67 ĝi atingas la komunumon Stockstadt kaj tie rande de la eŭropa natura rezervejo Kühkopf-Knoblochsaue fluas en unu el la orientaj malnovaj brakoj de la Rejno.
Dúbrava (distrikto Liptovský Mikuláš)
Historio
La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1372. Ekde la 18-a jarcento ĝis 1908 oni minadis tie feron kaj antimonon. En 1796 la tutlanda geografia libro taksis la vilaĝon unuaklasa. Post 1902 la oficiala hungara loknomo estis Liptótölgyes [liptOtoldjeŝ] pro la hungariga politiko. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Liptótölgyes 866 homoj, (plejparte slovakoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Liptó, al distrikto de Partizánska Ľupča, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio.
Bözberg-Pasejo
La hodiaŭa pasejvojo
Pro premo de Antaŭa Aŭstrio la bernanoj, kiuj kontrolis la pasejon, en la jaro 1773 finfine decidis ekkonstrui novan pasejvojon, kiu estis malfermita en la jaro 1779 post plurjara planado kaj dujara konstruperiodo.
En la jaro 1875 estis malfermita la Bözberg-Fervojtunelo kaj en la jaro 1996 sekvis jarcenton poste la aŭtovojtunelo de la svisa aŭtovojo A3. Post la malfermo de la aŭtovojtunelo la aŭtomobiltrafiko tans la pasejo rapide malkreskis de averaĝe 12500 veturiloj tage la 3500 aŭtomobiloj tage.
Adana
Adana (turka elp. [aˈda.na], armene:Ադանա, malnovgreke Άδανα, hitite Adanja) estas urbo kaj administra centro en la provinco Adana en Turkio ĉe la rivero Seyhan (antikva nomo Sarus), je 30 km de la mediteranea marbordo. Adana situas en la koro de Çukurova, kiu ankaŭ estas konata kiel Kilikio. Tiu regiono estas unu el la plej dense loĝitaj areoj en Turkio, same kiel la plej agrikulture produktiva areo. Unu el la kialoj por tio estas ke proksime de Adana la grundo estas tre fekunda pro la rivero Seyhan (Saros) kiu trafluas la grandurbon.
Kun ĉirkaŭ 1,7 milionoj da loĝantoj (stato de 2008) estas la kvina plej granda urbo de Turkio. Ĝi estas la ĉefurbo de la samnoma provinco Çukurova. Ĝi estas la kvina plej granda urbo en Turkio kaj la ĉefurbo de la samnoma provinco. NATO havas aerbazon (İncirlik) situante je 12 kilometroj ekster la urbo. Estas ankaŭ fervoja stacio kaj flughaveno en Adana. La urbo havas riĉan kulturvivon kun multaj muzeoj kaj teatrejoj.
La Çukurova-Universitato en Adana havas proksimume 35.000 studentojn kaj estas unu el la plej grandaj universitatoj de Turkio.
Historio
La nomo de la urbo laŭ legendo devenis de Adanos, la filo de Kronos el la helena mitologio, sed fakte jam pruveblas el dokumentoj en la hitita lingvo el la tempo antaŭ helena setlado en la regiono.
La urbo en malsamaj tempoj apartenis al malsamaj civilizacioj kaj imperioj. Inkluzive de Granda Armenio, Roma imperio, Bizanca imperio, Otomana imperio kaj la Armena reĝlando en Kilikio.
En aprilo 1909 tie okazis masakro de 30 000 armenoj, al kiu oni kutime referas kiel la Masakro de Adana. Ene de la kadro de la Armena genocido en 1915, same kiel en 1920, armenoj estis murditaj en multe pli granda nombro kaj finfine forpelitaj de Kilikio.
Geografio
Adana situas en la sudo de Turkio, en la suda parto de la montaro Taŭruso ĉirkaŭ 40 kilometrojn for de la Mediteranea Maro. La ĉirkaŭa regiono de la malaltebenaĵo Çukurova estas agrikulture tre fekunda, kaj la riveroj Seyhan kaj Ceyhan trafluas ĝin. Adana estas centro de la teksaĵoindustrio de Turkio. La fervoja stacidomo estas grava haltopunkto ĉe la fervoja linio al Bagdado, kaj proksime troviĝas internacia flughaveno.La urbo estas miksaĵo el diversaj kulturaj kaj popoloj. Araboj, turkoj kaj kurdoj alvenintaj el la oriento de Turkio konsistigas po ĉirkaŭ trionon de la loĝantaro. Nur la ekde la starigo de reĝlando Kilikio dum la 11-a jarcento tre multnombra armena loĝantaro post la pogromoj komence de la 20-a jarcento ne plu ekzistas.
Kulturo
La moskeo Sabancı Merkez Camii, kvankam ne historia, estas la plej vizitata moskeo en Adana. Malfermita en 1998, ĝi estas unu el la plej grandaj moskeoj en la Proksima Oriento, konstruita en la stilo de la otomana arkitekturo. La moskeo havas ses minaretojn, ĉiu 99 metrojn alta kaj havas kapaciton por 28 500 homoj. La kupolo havas diametron de 32 metroj.
GATS
ĜKKS t.e. Ĝenerala Konvencio Pri Komerco rilate Servojn, ankaŭ nomata ĜAKS, Ĝenerala Akordo pri Komerco per Servoj.
La alimondistoj batalas kontraŭ la ĜKKS ĉar laŭ ili ĝi estas kapitalisma plano por privatigi la publikajn servojn en la ekonomia tutmondiĝo.
Manuĉeĥr Mottaki
Manuĉeĥr Mottaki (n. la ) estis ministro pri eksteraj rilatoj de Irano (2005—2010), nomumita de prezidanto Mahmud Ahmadineĵad. Dum la prezidanta balotado en 2005 li subtenis Ali Lariĝani.
Edukado
Manuĉeĥr Mottaki naskiĝis la en Bandar-e Gaz, Golestano kaj finis tie mezlernejon. Li militservis kaj tiam partoprenis realigon de la nacia kleriga programo. Li iris al provinco Ĥorasano kaj establis tie lernejon en malriĉa vilaĝo apud Maŝhado kaj instruis tie.
Post fini militservon li kiel multaj irananoj tiutempe vojaĝis al Barato por daŭrigi siajn studojn kaj akiri novajn vivspertojn. En 1977 li finis Bengaluran universitaton kiel bakalaŭro. Poste li finis Teheranan univeritaton, ricevinte diplomon de bakalaŭro pri internaciaj rilatoj.
Kariero
Post la Irana revolucio Manuĉeĥr Mottaki estis elektita en la unua parlamento kaj tie li estis elektita de aliaj parlamentanoj la estro de la Komitato pri ekstera apolitiko kaj nacia sekureco pro siaj politikaj kaj diplomataj talentoj. Tiutempe li starigis fortajn rilatojn kun la ministerio pri eksteraj aferoj. En 1984 Mottaki iĝis ĉefo de la 7-a politika buroo de la ministerio, en 1985 li estis nomumita la irana ambasadoro en Turkio, ĝenerala sekretario de la ministerio pri orienteŭropaj aferoj (1989), vic-ministro (de eksteraj aferoj) pri internaciaj rilatoj (1989), vic-ministro (de eksteraj aferoj) pri juraj, konsulaj kaj parlamentaj aferoj (1992). Li servis ankaŭ kiel irana ambasadoro en Japanio (1994), konslutanto de la ministro pri eksteraj aferoj (1999), vic-estro pri kulturo kaj la Islama komunika organizaĵo (2001), estro de la komitato pri eksteraj rilatoj de la 7-a parlamenta komisiono pri nacia sekureco kaj ekstera politiko. Entute li laboris en la ministerio pri eksteraj aferoj 24 jarojn en diversaj postenoj.
La Mottaki estis nomumita la ministerio pri eksteraj rilatoj, ricevinte 220 subtenajn voĉojn en la parlamento. En la sekva registaro, formita de Mahmud Ahmadineĵad en 2009, li ricevis la saman postenon. La li estis eksigita, laŭdire sekve de lukto ene de la konservativaj rondoj. Mottaki diris: «Eksigi ministron dum lia servado estas kontraŭislame, nediplomate kaj ofende».
Politikaj vidpunktoj
Rilate malakordojn pri la irana nuklea programo Mottaki diris, ke transdoni la aferon al la Konsilio de Sekureco de Unuiĝintaj Nacioj estas malutila afero. Li alvokis al intertraktado kaj asertis, ke Irano celas ne kreadon de la nuklea armilaro, sed la samajn rajtojn kiel aliaj subskribintoj de la Traktato pri nedisvastigo de la nukleaj armiloj.
Mottaki kritikis skandalon pri eldiroj de Mahmud Ahmadineĵad pri Israelo, deklarinte ke li estis «miskomprenita». Samtempe li nomis la israelan registaron «cionisma reĝimo» kaj diris rilate la rilatojn de Irano kun tiu ŝtato, ke Irano «alfrontis la frenezan popolon gvidatan de frenezaj homoj».
En julio 2010 en raporto de la Internacia renkontiĝo de ministroj pri eksteraj aferoj en Kabulo, «usona, eŭropa kaj aliaj alilandaj gvidantoj [inkluzive de]... Mottaki... kaj la pakistanan ministron pri eksteraj aferoj Shah Mehmood Qureshi [kaj] Ĝenerala Sekretario de la Unuiĝintaj Nacioj Ban Ki-moon renkontiĝis... por konfirmi denove ilian subtenon de Afganio dum ili interkonsentis tute transdoni respondecon pri sekureco kaj buĝeto al la afgana registaro en 2014». Sed Mottaki uzis tiun ĉi kazon por deklari publike, ke «ĉeesto kaj kresko de alilandaj militfortoj estas unu el la faktoroj de malsekureco, perforto kaj malkontento en la socio». Krome li akuzis Usonon, Pakistanon kaj iliajn aliancanojn pri uzado de Afganio por subteni terorismajn atakojn ene de Irano, inkluzive la lastsemajnajn eksplodojn en Zahedano. Akrecon de siaj vortoj li poste pravigis je granda ŝarĝo, kiun kuŝigis sur ŝultrojn de la irana popolo tri milionoj da afganaj rifuĝintoj, kiuj forkuris de la milito en sia lando.
UK 2023
La 108-a Universala Kongreso de Esperanto (UK) okazis inter la 29-a de julio kaj la 5-a de aŭgusto 2023 en Torino, Italio.
Siduro
Siduro aŭ siddur (en hebrea סדור [siˈduʁ]; plurale siddurim סדורים, [siduˈʁim]) estas juda preĝo-libro, kiu enhavas serian ordonaron de ĉiutagaj preĝoj. La vorto siddur venas el la hebrea radiko ס־ד־ר kiu signifas "ordono".La plej fruaj partoj de la juda preĝolibro estas la Ŝema Izrael ("Aŭskultu, ho Izrael") (Readmono 6:4 kaj poste), kaj la Aarona Beno (Nombroj 6:24-26), kio estas en la Torao. Serio de dekok (nuntempe deknaŭ) benoj nomitaj Ŝemoneh Esreh aŭ Amidah (en hebrea, "stara [preĝo]"), estas tradicie atribuita al la Granda Asembleo en la epoko de Ezra, fine de la Biblia periodo.
UK 2023
La Kongresa Kuriero nomiĝis "La Taŭra Voĉo". Kiel lastatempe okazas, en la unua vespero dum Movada Foiro pli ol cent diversaj asocioj montris siajn projektojn, agadojn kaj celojn al la kongresanaro.
Enhavo
La Kongresa Temo estis "Enmigrado, kunfluo de homaj valoroj". Tiukadre okazis prelegoj kaj debatoj pri torinaj NRO-oj (Gianfranco Cattai), klimatatŝanĝo, militoj kaj mizero (Giuliano Turone kaj Thomas Bormann), biologio de migrado (Judith Jackson), kartografio de migrado (Pascal Dubourg Glatigny, Catherine Goussef kaj Javier Alcalde) kaj migrado kaj integriĝo (diversaj partoprenantoj).
La Kleriga Lundo konsistis el 15 prelegoj aŭ aktivaĵoj, nome:
Dum la Tago de la Lernado oni prelegis pri diversaj spertoj en Svisio (Mireille Grosjean kaj Monika Molnar), Hispanio (Vicente Manzano-Arrondo el Viko, Katalunio), Kanado (Zdravka Metz), Francio (Renée Triolle kaj Monique Arnaud), Pollando (Grażyna Szubryczyńska), Burundo (Aimé-Patrick Manirakiza).
La programa formato Scienca kafejo okazis marde kaj ĵaŭde kaj prezentis la sekvajn prelegojn:
La Internacia Kongresa Universitato havigis prelegojn pri kvantuma fiziko (Jesper Lykke Jacobsen), Kikongo-lingvareto kaj Kabindo (Heidi Goes), lingvaj pejzaĝoj (Gabriel Labrie), ekstertera vivo (Amri Wandel), Marjorie Boulton kaj Koriolano (Humphrey Tonkin), Academia pro Interlingua (Vera Barandovska-Frank), lingvaj reguleco kaj nereguleco (Grant Goodall), klimata ŝanĝo (So Gilsu) kaj La DNA de Esperanto (Fabrizio Pennacchietti).
Dum la "Esperantologia Konferenco" oni prelegis pri interlingvistiko (Jouko Lindstedt), semiologio (Klaus Schubert), epistemologio ĉe studado de Esperanto (Eric Macpherson Bailón), Homera leksikono (Nicola Ruggiero), universitato, "Neakceptebla lingvo – la poŝta cenzuro de korespondaĵoj en Esperanto kaj aliaj lingvoj tra la 20-a jarcento" (James Rezende Piton), Esperanto en Ĉinio, arkivoj ktp.
Aliaj aktivaĵoj estis la disdonado de premioj en la Belartaj Konkursoj, kurso pri la itala lingvo (Davide Astori), la Oratora Konkurso, KER-ekzamenoj, kaj ĝeneraltemaj prelegoj kiel pri interkultura trejnado (Duncan Charters), programo Erasmus, origamio (Larysa Osadchuk kaj Alain Delmotte), " kaj Biblioteko Hodler.
Distrado
Kiel kutime oni dediĉis merkredon al Tuttagaj Ekskursoj, dum oni organizis ankaŭ aliajn duontagajn ekskursojn laŭlonge de la semajno, jen en la ĉirkaŭaĵon, jen en la urbo mem. Kiel kutime, okazis Nacia Vespero (dimanĉe) kaj Internacia Arta Vespero (vendrede). Inter koncertoj menciindas tiuj de Birda Flut-Triopo, Kimo, Kajto, Mikaelo Bronŝtejn, Georgo Handzlik, jOmO, Ĵomart kaj Nataŝa, Kjara kaj Abel Massiala.
Se temas pri teatro oni prezentis la ludojn "Mi diros al vi sekrete..." de Georgo Handzlik kaj Saša Pilipović, "Ludoj kun diablo kaj reĝo" de Teatro DOMA el Svytavy, kaj "Doktoro Esperanto" de Mario Migliucci.
Girma Wolde-Giorgis
Girma WOLDEGIORGIS (amhare ግርማ ወልደ ጊዮርጊስ, naskita en decembro 1924 en Adisabebo - mortis la samloke) estis de 2001 ĝis 2013 la dua ŝtata prezidanto de Etiopio. La parlamento elektis lin prezidanto en oktobro 2001, kvankam li estis relative nekonata en tiu momento. En Etiopio la prezidanto tamen ĉefe havas reprezentajn taskojn.
Woldegiorgis apartenas al la etno de la oromoj. Li lernis la profesion de kontrolisto de aera trafiko kaj poste faris militistan karieron. En 1956 li fariĝis ĝenerala direktoro de la civila aviado en Etiopio kaj estrarano de la etiopia aviada asocio. En 1960 li fariĝis parlamentano kaj en 2001 li fariĝis surprize prezidanto.
Je la 9a de oktobro 2007 li estis elektita por dua oficperiodo. .