cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Plechotice
Historio
La unua mencio pri la vilaĝo devenis de 1324. En 1831 la loĝantoj partoprenis en ribelo ĥolero. Komence de la 20-a jarcento multaj migirs al Ameriko. En 1910 loĝis en Pelejte 681 da homoj, (443 slovakoj, 220 hungaroj, 17 germanoj). Ĝis Traktato de Trianon Pelejte apartenis al Hungara reĝlando, al Zemplén, al distrikto de Gálszécs, poste al Ĉeĥoslovakio, fine dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. Post la 2-a mondmilito la hungaroj iĝis senrajtaj laŭ Dekretoj de Beneš. En 2001 loĝis en Plechotice 790 da homoj, (783 slovakoj).
Hermann Friedrich Gräbe
Hermann Friedrich Gräbe (naskiĝis 19-an de junio 1900 en Gräfrath ĉe Solingen germanio; mortis 17-an aprilo 1986 en San Francisco ) estis germana resistmovadano.
Li estis inĝeniero. Ekde 1941 li laboris kiel regiona estro de konstru-firmao en Ukrainio, tiam okupita de germanio. Li realigis por la milito gravajn taskojn en Volhinio, gvidis riparo- kaj konstru-laborojn. En Rivno kaj Dubno li observis Masakrojn kontraŭ judoj.
Li sukcesis provizi falsigitajn dokumentojn al miloj da judoj kaj dungi ilin kiel oficialaj laboristoj ĉe liaj konstrulokoj. "Oni ne povas vidi tiom da sangoverŝo kaj ne esti tuŝita" li poste diris. "Mi devis fari ion. Mi devis protekti tiom multajn homojn kiom mi povis".
Dum la kaoso de la lastaj monatoj de la milito li sukcesis savi siajn raportojn kaj kunpreni ilin hejmen. Per ili la Usonanoj povis trovi amastombejojn en Ukrainio kaj ankaŭ trovi la respondeculojn. 1946 Gräbe estis atestanto dum la procesoj kontraŭ militkrimuloj en Nürnberg. Liaj detalaj atestaĵoj kontribuis decide al la kondamno de multaj krimuloj. Por li kaj lia familio tio havis aĉajn konsekvencojn. Ili ricevis mortminacojn. Li ne trovis laboron. Oni ne volis kunlabori kun la "denuncanto de sia patrujo" kaj "nestmalpuriganto".
1948 li elmigris kun edzino kaj filo al Kalifornio. 1953 li fariĝis usona ŝtatano. .
1965 li estis honorigita en Israelo kiel "Justulo inter la popoloj" en la holokaŭst-memorejo Yad Vashem. Sed en germanio li estis forte atakita. Eĉ la serioza magazino "Der Spiegel" provis denunci lin kiel ne kredinda.
Oro
Kulturhistorio
Oro ludis rolon en okcidenta kulturo, kiel kialo por deziro kaj de korupto, kiel rakontite en la fabloj de infanoj kiel Rumpelstilzchen, kie la filino de la kamparano igas fojnon oro, kontraŭ prirezignado de sia infano kiam ŝi iĝis princino, kaj ŝtelado de la kokino kiu demetas orajn ovojn en Jack kaj la fabtigo.
Hermann Friedrich Gräbe
Gräbe mortis 1986 en Usono. Lia rehabilitado nur pli poste komencis dum la 1990-aj jaroj. Ĝi komencis kiel unu sekvo de la filmo Schindlers Liste, listo de Schindler de Steven Spielberg La politikisto Wolfgang Thierse skribis: je la sorto de Gräbe evidentiĝis, kiom longe la germana postmilita socio rifuzis, akcepti sian respondecon.
Okaze de lia 100-a naskiĝtagreveno junularcentro en Solingen estas nomita laŭ li kaj je lia naskiĝdomo estas memortabulo. .
Oro
Kulturhistorio
La pintpremio ĉe la olimpikaj ludoj estas la ora medalo.
Ĉirkaŭ 75% de la tuta oro iam produktitaj estis elfositaj ekde 1910. Estis ĉirkaŭkalkulite ke la tuta oro iam rafinita formus ununuran kubon de 20 m (66 ft) sur ĉiu flanko (ekvivalenta al 8,000 m³).
Unu ĉefa celo de la alkemiistoj estas produkti oron el aliaj substancoj, kiel ekzemple plumbo - supozeble per la interagado kun mita substanco nomita la ŝtono de la saĝuloj. Kvankam ili neniam sukcesis pri tiu provo, la alkemiistoj reklamis intereson en kio povas esti farita el substancoj, kaj tio bazigis fundamenton por la kemio de hodiaŭ. Ilia simbolo por oro estis la cirklo kun punkto en ĝia centro (☉), kio ankaŭ estis la astrologia simbolo kaj la antikva ĉina karaktro por la suno.
La Kupolo de la Roko sur la Jerusalema monto de la templo estas kovrita per maldikega ora lameno. La sika Ora templo, nome la Harmandir Sahib, estas konstruaĵo kovrita per oro. Simile la smeralda budha templo Wat Phra Kaew en Tajlando havas ornamajn orajn statuomurojn kaj tegmentojn. La kronoj de kelkaj eŭropaj gereĝoj estis faritaj el oro, kaj oro estis uzita por la nupta krono ekde antikvo. Antikva talmuda teksto de ĉirkaŭ 100 p.K. priskribas Rakel, la edzino de Rabi Akiba petanta "Jerusalemon de Oro" (krono). Greka tombokrono farita el oro estis trovita en tombo de ĉirkaŭ 370 a.K.
Orkoloro aŭ Ora koloro estas gamo de koloroj inter flava kaj oranĝa, samkolora kiel oro kiam ĝi estas preskaŭ pura kaj proksima ankaŭ al sukceno, (nur uzata en kelkaj cirkonstancoj: pri ornamoj, haroj, poezie pri citronoj, ktp.).
Minado
Ĝanakoĉo estas ormino en la Departemento Kaĥamarkio de Nordaj Altaj Teroj, nome la plej malriĉa provinco de Peruo. Konsiderita la kvara plej granda ormino en la mondo, ĝi produktas 0.97 milionojn da uncojn de oro en 2014.
Oro en Esperanto
Marjorie Boulton, en sia mikspota libro Faktoj kaj fantazioj, dediĉas eseeton en ties 18an ĉapitro al komentoj pri oro; nome pri ties historio, utiloj, valoro, abundo, trovejoj ktp.
Proverboj
Ekzistas pluraj proverboj pri oro en la Proverbaro Esperanta de L. L. Zamenhof, inter ili :
Daniela Mercury
Vivo
Ŝi fariĝis ĉefkantistino de la bando Companhia Clic, kun kiu ŝi publikigis du sondiskojn. Poste Daniela Mercury komencis sian solistan karieron, kiu akiris por ŝi tutmondan konatecon. Post pubikigo de ŝia unua albumo Daniela Mercury ŝi koncertis kelkan tempon kun diversaj muzikistoj. En 1989 ŝi fariĝis fonkantistino en la bando de Gilberto Gil. En 1991 aperis ŝia albumo O Canto da Cidade, kiu vendiĝis en Brazilo pli ol 2 milionojn fojojn. Post prezentadoj dum pluraj grandaj koncertoj en Brazilo Daniela Mercury famiĝis ankaŭ eksterlande, precipe en Usono kaj Japanujo. Entute Daniela Mercury vendis proksimume 11 milionojn albumojn tutmonde kaj validas per tio kiel unuaranga kantistino en Brazilo.
Ŝi ambasadas por UNAIDS, la kontraŭ-aidosa programo de Unuiĝintaj Nacioj kaj UNICEF. Pro reklamo por la uzo de kondomoj kadre de ŝia agado la Vatikano forstrekis ŝin el la listo de artistoj, kiuj komence de decembro 2005 je ĉeesto de papo Benedikto la 16-a estis prezentontaj kristnaskan koncerton en Romo.
La 12-an de oktobro 2013 ŝi edziniĝis en civila ceremonio en Salvador de Bahio ĵurnalistinon Malu Verçosa. La du edzinoj sinprezentis blankvestite. Ankaŭ la patro de Daniela Mercury, origine kritika kontraŭ la interligo, partoprenis la ceremonion. Jam aprilon de la jaro Daniela Mercury diris pri Malu Verçosa kiel „mia edzino, mia familio, mia inspiro al kantado.“
Antifono (muziko)
Antifono povas uziĝi ekstere de severa musica aŭ liturgia kunteksto signifi ple ĝenerala respondo. Kiam uzata en ĉi tio maniero la vorto ofte konservas ĝian religian signifo.
Kiam du aŭ pli grupoj de kantantoj kantas en alternada la stilo de muziko povas vokiĝi poliĥora. Specife, ĉi tio termino estas kutime aplikas al muziko de la malfrua Renesanco kaj frua Baroko. Poliĥoraj teknikoj estas definitiva karakterizaĵo de la muziko de la Venecia skolo, kaj ĉi tio muziko estas ofte konata kiel la Venecia poliĥora stilo. La Venecia poliĥora stilo estis grava inventaĵo de la malfrua Renesanco, kaj ĉi tio stilo, kun ĝia varioj kiel ĝi vastigis tra Eŭropo post 1600, helpas difini la eko de la Baroka epoko. Poliĥora muziko ne limiĝis al Italio en la Renesanco; ĝi estis populara en Hispanujo kaj Germanio. Estas eksemploj al la 19-a jarcento kaj 20-a jarcento el komponistoj kiel diversa kiel Hector Berlioz, Igor Stravinski kaj Karlheinz Stockhausen.
Brodzany
Brodzany (hungare: Brogyán [brodjAn], germane: Brodian) estas municipo de la regiono Trenčín, en Slovakio.
Situo
Brodzany situas apud Partizánske laŭ maldekstra bordo de Nitra (rivero) ĉe monto 551 m alta, laŭ traira flankovojo. Partizánske troviĝas je 3 km.
Historio
La loko estis loĝata jam antaŭ Kristo 5000 jarojn. Antaŭ la hungara dominado slavoj vivis tie. La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1293 en formo "Borogen". En 1828 loĝis tie 636 vilaĝanoj en 91 domoj. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Brogyán 802 homoj, (plejparte slovakoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Bars, al distrikto de Oszlány, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 vivis en Brodzany 797 homoj, (786 slovakoj).
Ŝofaro
Ŝofaro (pron. en hebrea [ʃ|oʊ|ˈ|f|ɑr], el hebrea שׁוֹפָר, [ʃoˈfaʁ]) estas antikva muzika korno tipe farita el korno de ŝafo, uzata por judaj religiaj celoj. Kiel la moderna klariono, la ŝofaro ne havas ton-ŝanĝajn aparatojn, kaj ĉia kontrolo estas farita variante la buŝtenon de la ludisto. La ŝofaro estas blovata en la servoj de la sinagogo en la Roŝ Haŝana kaj en la fino de Jom Kipur, kaj estas blovata ankaŭ en ĉiu semajntaga mateno en la monato Elul flue al Roŝ Haŝana. Ŝofaroj ekzistas en vario de grandoj kaj formoj, depende de la elekto de animalo kaj nivelo de finlaborado.
Refrigerium
Bildo el
Cremenea
Cremenea [kremenja] (Keménye) estas vilaĝo en Rumanio okcidente de Dej. Administre ĝi apartenas al Bobâlna (Cluj).
Refrigerium
Refrigerium (latina vorto) laŭlitere signifas “refreŝiĝon, (revivigligon)”, sed en la antikva Romo la vorto indikas la kutimon de la funebra rito tre pratikata en Rono kaj ankaŭ en landoj de baseno de la mediteraneo. “Refrigerium” detale signifis manĝon plenumitan antaŭ la tombo de forpasinto por lin memorigi kaj kun li rekrei la antaŭan komunecon de vivo. Tiuj manĝoj kutimiĝis en la tago de la entombigo, poste denove en la naŭa posta tago, kaj sinsekve ĉiujare, kaj plue en apartaj cirkonstancoj. Tiucele, laŭeble, oni pretigis sur la tombo aŭ ĉirkaŭ ĝi aŭ super ĝi, ĉambrojn, terasojn, ĝardenojn... kun ankaŭ manĝotabloj kaj objektoj jam uzitaj de la forpasinto, al kiu oni celis rekrei la pasintan vivon kaj doni al konsolon fizikan kaj spiritan, kiel komprenigas tiuepokaj epigrafaĵoj.
Cremenea
Loĝantaro
En 1910 ĝi nombris 157 loĝantojn (rumanoj), en 1992 123.
Urba muzeo de Neustadt an der Orla
La Muzeo pri urba historio (germane: Museum für Stadtgeschicht, Heimatmuseum) troviĝas en Neustadt an der Orla, Germanujo (Kirchplatz nr 7). Filio muzea estas ekde 2017 la Lutera domo.
Priskribo
La muzeo troviĝas apud la historiaj viandejoj. Sur elmontrada surfaco de 370 kvadratmetroj prezentatas la historio de la urbo Neustadt, kies unua mencio estis en 1287. En kvin sekcioj la vizitantoj lernas pri ties graveco sub diversaj regantoj.
Kolektoj
En historia libropresejo oni lernas pri la tekniko de la 19-a jarcento koncerne la faradon de presitaĵoj kaj pri la surloka graveco de Goeto kaj lia amiko, la presisto Johann Karl Gottfried Wagner.
En tri aliaj salonoj prezentatas la verkoj de la transregionen konataj pentristoj de la epoko post la Dua mondmilito, nome de Heinrich Kiefer, Heinrich Rudolf Ulbricht kaj Karl Herrmann, kiuj ankaŭ sub la pseŭdonimo Die Arnshaugker kreive agadis.
Unika estas la kolekto pri historiaj mapoj kun gravuraĵoj kupraj, ŝtalaj, ŝtonaj, kun vidoj al la urbo (16-a ĝis la 19-a jarcentoj). Interesiĝantoj pri historioj detale lernis pri la ŝanĝintaj landlimoj en la kuro de historio, pri eksaj kondukoj de stratoj kaj lokoj de jam ne ekzistantaj entreprenoj. Dum jarcentoj evoluis pluraj atelieroj de stan-gisistoj, kies produktoj estis ŝatataj en la tuta lando, ankaŭ pro la riĉeco de la ideoj de la gisistoj koncerne formojn kaj utiligon de siaj produktoj.
Refrigerium
La unuaj romaj, kaj najbaraj, kristanoj daŭrigis en tiu pieca rita “ceremonio” en tiu rito kaj do oni rite manĝis kaj refreŝiĝis, kiel sciate el dokumentoj, en tombejoj kiel en katakomboj honore de kristanaj martiroj kaj parencoj.
Urba muzeo de Neustadt an der Orla
Kolektoj
Neustadt estis krome la lulilo de la karusela industrio en Germanlando; tiu industria branĉo tre floris en la jaroj 1870-1915. Multaj urbanoj tiam laboris sur tiu ĉi kampo kaj fariĝis ege talentaj lignoskulptistoj. Oni faris karuselojn por la tuta mondo, el kiuj kelkaj funkcias eĉ hodiaŭ!
Daŭra ekspozicio informas pri la tanista metio, kiu jam ekde la urbofondo vigladis. Ĝis ses nedaŭraj ekspozicioj maksimume pojare kompletigas la tutan muzean komplekson.
Literaturo
Museumsverband Thüringen (eld.): Museen in Thüringen, Edition Leipzig 2006, ISBN 978-3-361-00612-0, p. 122-123
Eksteraj ligiloj
etprezento
Cremenea
Historio
Ĝia unua skriba mencio estis en 1405. Ĝis 1919 kaj inter 1919 kaj 1944 ĝi apartenis al Hungario (Szolnok-Doboka vármegye).
Vilma Kósa-Szánthó
KÓSA-SZÁNTHÓ Vilma [ko:ŝa sa:nto:] (naskiĝis la en Sepsiszentgyörgy; mortis la  en Novjorko) estis rumania hungara sociologino, etnografino.
Biografio
Vilma Kósa-Szánthó akiris diplomon pri matematiko en pedagogia altlernejo de Târgu Mureș (1966), poste pri filozofio en UBB de Kluĵo (1974). Ŝi instruis en Sfântu Gheorghe en la arta popollernejo kaj dume ŝi estis muzeologino en Miercurea Ciuc, kaj fakdirektantino de la Domo de Popolaj Kreaĵoj. De 1988 ŝi vivis en Usono.
Altenhof
Altenhof havas diversajn signifojn:
Emil Buczy
Buczy Emil [pr. buci] estis hungara poeto, estetikisto, ano de MTA (1832) naskiĝinta en Koloĵvaro la 16-an de majo 1782 kaj mortinta en Koloĵvaro la 28-an de oktobro 1839.
Kariero
Buczy estis instruisto, edukisto, poste astronomo en Gyulafehérvár, pli poste kanoniko samloke. Li interkorespondis kun Ferenc Kazinczy, Gábor Döbrentei. Li estis unu el fondintoj de la revuo Erdélyi Múzeum. Liaj poemoj ne estas kolektitaj kaj eldonitaj.
10376 Chiarini
10376 Chiarini estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la elde la Observatorio San Vittore en Bolonjo (Italio).
Nomo
Ĝia nomo honoras Francesca (naskita en 1981) kaj Gabriele (naskita en 1986) Chiarini, genepojn de Giorgio Sassi, kunfondinto de la Observatorio San Vittore. Gabriele ofte transmisias la CCD-ajn bildojn de sia avo por redukto en Bolonjo, kaj tiel ŝparas tempon kaj vojaĝon de 100 km.
(18586) 1997 YD3
(18586) 1997 YD3 estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la de la japana astronomo Takao Kobayashi elde la Observatorio de Ooizumi en gubernio Gunma (Japanio).
Fortikaĵo Oscarsborg
La fortikaĵo Oscarsborg (norvege Oscarsborg festning) estas marborda fortikaĵo en la Oslo-fjordo, proksime al la urbeto Drøbak. Ĝi plej famiĝis pro tio, ke ĝi dronis la germanan batalkrozoŝipon Blücher la 9-an de aprilo 1940 dum la nazia invado de Norvegio.
Kalia fenil-acetato
Kalia fenil-acetato estas kalia organika salo de fenilacetata acido, flaveca likvaĵo uzata en kemiaj sintezoj kaj produktado de penicilinoj. En akva solvaĵo ĝi estigas kaliajn kaj fenilacetatajn jonojn. Ĝi estas damaĝa substanco kiam englutita kaj povas kaŭzi iriton en la okuloj, haŭto kaj spirsistemo.
Kiam malkomponita per elektroliza kurento, ĝi iĝas kiel aliaj saloj en bazo kaj acido. Sed, per agado de la oksigeno la anjono oksidiĝas al benzaldehido kaj benzoata acido, kiu, tamen, havas efemeran ekzistadon, rapide brulante en akvo kaj karbona duoksido.
Urologio
La urologio (de la greka οὖρον - oûron, "urino" kaj -λογία, -logia "studo de") estas la fako de la medicino kiu okupiĝas pri la studo, diagnozo kaj traktado de la patologioj kiuj tuŝas la Urinan sistemon, surrenajn glandojn kaj retroperitoneon de ambaŭ seksoj kaj la virajn seksorganojn, sen aĝolimo.
Historio
Oni konsideras ke Francisco Díaz (Alcalá de Henares 1527 - Madrido 1590), aŭtoro de la unua traktaĵo de urologio, estas agnoskita internacie kiel “Patro de la universala urologio”.
La nasko de urologio kiel aparta fako estas datita en la dua duono de la 19a jarcento kiel subfako de la ĝenerala kirurgio.
La Tao de Programado
Geoffrey James verkis du pliajn librojn similajn al La Tao de Programado – La Zeno de Programado (The Zen of Programming) en 1988 kaj Komputilaj paraboloj: Klerigado en la Informacia Aĝo (Computer Parables: Enlightenment in the Information Age) en 1989. Tiuj tamen ne plu estis tiom alte ricevitaj de la publiko.
Esperantigo
En decembro 2005, Geoffrey James, la verkinto de La Tao de Programado, donis al Marek Blahuš permeson pretigi tradukon de la libro en Esperanto. La traduko estas nuntempe pretigata kaj post sia pretiĝo estos legebla en interreto kaj ligilo al tiu paĝo estos laŭ interkonsento sendita al Geoffrey James.
Dunamy
Dunamy estas arta lingvo kreita de anonimulo por fikciaj estontaj kolonianoj en Marso. Ĝi estas simpligo de Mwashnylish, kiu estas, siavice, simpligo de angla lingvo. La projekto estas tre simpla. La sintakso estas VSO.
Ekzemploj:
Eksteraj ligiloj
http://frath.net/language/dunamy.shtml
Saint-Claude (Jura)
Saint-Claude [] estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Jura, nomita laŭ la montaro Ĵuraso, en la regiono Burgonjo-Franĉkonteo (Bourgogne-Franche-Comté. Fine de en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². Administre la komunumo apartenas al la arondismento Saint-Claude kaj al la kantono , kaj, kiel indikas la nomoj, estas la ĉefurbo de ambaŭ.
Geografio
Saint-Claude situas en valo ĉe la kunfluejo de la riveroj Bienne kaj Tacon.
Freist
Freist estas eksa komunumo kaj ekde la 24-a de januaro 2010 parto de la komunumo Gerbstedt en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Mansfelder Land de la federacia lando Saksio-Anhalto. Ĝi troviĝas en la distrikto Mansfeld-Suda Harco de la federacia lando Saksio-Anhalto. La 31-an de decembro 2009 la komunumo havis 323 loĝantojn.
Altenkirchen
Altenkirchen havas diversajn signifojn:
Tamás Kiss
KISS Tamás [pr. kiŝ] estas rumanuja hungara sociologo, demografo naskiĝinta en Târgu Mureş la 12-an de septembro 1977.
5261 Eureka
5261 Eureka estas tre malgranda, meze hela duopa asteroido. Ĝi estas la unua malkovrita marsa trojano: ĝi orbitas, kun granda klinangulo, proksime de la punkto de Lagrange L5 de la sistemo Suno-Marso.
Laŭ ĝia spektra klaso, ĝia surfaco aspektas riĉa je olivino.
Malkovro
Ĝi estis malkovrita la de la usonaj astronomoj Henry E. Holt kaj David H. Levy elde la Observatorio de la Monto Palomar, norde de San-Diego (Kalifornio, Usono).
Nomo
Ĝia nomo aludas al ekkrio Eŭreka (greke: εὕρηκα = "mi trovis") de Arkimedo. Estas tradicia ĝojkrio okaze de subita malkovro.
Oni ne konfuzu ĝin kun 4133 Heureka.
De tiam, kvar aliaj trojanoj de Marso estis malkovritaj kaj numerotitaj: (121514) 1999 UJ7 en L4; (101429) 1998 VF31, (311999) 2007 NS2 kaj (385250) 2001 DH47 en L5. Kvar aliaj trojanoj ne ankoraŭ estis numerotitaj : 2011 SL25, 2011 SC191, 2011 UN63 kaj 2011 UB256.
Satelito
Ĝia satelito estis malkovrita la  per observoj de, anoncita en septembro 2014.
Tiu satelito havas diametron de 0,46 km. Ĝi orbitas kun duona grandakso de ĉirkaŭ 2,1 km kaj orbita periodo de 16,93 horoj (0,7054 ± 0,0004 tago), ĝia rotacia periodo estas ankoraŭ nekonata.
John Todd Zimmer
John Todd Zimmer (naskiĝis la 28-an de februaro 1889 en Bridgeport (Ohio), 28a Februaro, 1889, mortis la 6-an de januaro 1957 en White Plains (Novjorkio)) estis elstara usona ornitologo.
Li diplomiĝis en la Universitato de Nebraska-Lincoln, kaj interesiĝis kaj pri entomologio kaj ornitologio. Ekde 1913 li laboris kiel agrikultura konsilisto en Filipinoj kaj poste en Novgvineo, kie li faris gravajn kolektojn de birdospecimenoj. Post sia reveno al Usono li aliĝis al la stabanaro de la Muzeo Field, kie li kompilis la Catalog of the Ayer Ornithological Library, kaj partoprenis en ekspedicioj al Afriko kaj Peruo.
En 1930 Frank Chapman dungis lin kiel Asocia Zorganto pri Birdoj ĉe la Usona Muzeo de Natura Historio en Novjorko, kie li restis dum la resto de sia vivo. Li faris sistematikajn reviziojn de la taksonomio de birdoj de Peruo kaj ties parencoj en aliaj partoj de Sudameriko, kaj en siaj lastaj jaroj kombinis tion kun studoj de la amerikaj tiranedoj, preparante la sekcion de Tiranedoj por la verko de James Lee Peters nome Check-list of Birds of the World.
Li estis ankaŭ membro de la American Ornithologists' Union, kaj eldonisto de ties gazeto The Auk el 1942 al 1948.
Zimmer estas rememorata en la nomoj de nombraj animaloj, inklude Zimera tapakulo Scytalopus zimmeri.
Montalbán de Córdoba
Montalbán de Córdoba estas vilaĝo kaj municipo de la Aŭtonoma Komunumo Andaluzio, en la provinco Córdoba, sude de Hispanio. La areo de la municipo estas 33 km2 kie loĝas 4646 geloĝantoj, do loĝdenso estas 140.8 loĝ./km2. Montalbán de Córdoba situas je 44 km de la provinca ĉefurbo Córdoba. Ĝi situas sur kalkoŝtona blanka monto, kiu nomigas la vilaĝo, Montem Albanum signifas blankan monton latine.
Filipina plato
La Filipina plato estas inter la mezgrandaj tektonaj platoj de la mondo. Kiel ĉiuj tektonaj platoj ĝi estas parto de la litosfero. La plato ampleksas parton de la Pacifika Oceano oriente de la insulara ŝtato Filipinoj kaj sudoriente de Japanio. En la oriento la multe pli granda pacifika plato ŝoviĝas sub la filipinan, tie en la oceano troviĝas la profunda Mariana Fosego.
Montalbán de Córdoba
Demografio
Laŭ statistikoj de la andaluza registaro (SIMA, 2007) la 4646 geloĝantoj de la municipo Montalbán de Córdoba estas 2287 inoj kaj 2359 viroj. En la 33-kvadratkilometra teritorio estas 1 setlejoj, kie loĝas 4646 geloĝantoj, kaj aliaj 0 geloĝantoj loĝas dise en kamparo. Lasta konata nombro de naskiĝoj po jaro estis 44, 16 inoj kaj 28 viroj, kaj mortis 38, 18 inoj kaj 20 viroj. Tiel la natura kresko estis 6 (0.1%). La laborkapabla loĝantaro estis 2370 homoj (51.0%).
Filipina plato
La filipina plato limiĝas okcidente de la eŭrazia, sude je tre eta parto de la aŭstralia, oriente kiel menciite de la pacifika, nordoriente de la kompare tre eta oĥotska kaj norde de la nordamerika platoj.
La duoninsulo Izu en Japanio estas la plej norda pinto de la filipina plato. La filipina, eŭrazia kaj oĥotska platoj renkontiĝas ĉe la Fuĵi-Monto. La filipina plato ŝoviĝas sub la japanan insulon Kiuŝuo.
Malagaskukoloj
Birdoj de la genro Coua aŭ Malagaskukoloj estas afrotropisa genro de la kukoledoj, familio de la ordo de kukoloformaj (Cuculiformes), kiuj inkludas ankaŭ la vojkurulojn, la aniojn, la centropojn kaj la hoacinon.
Tiuj estas grandaj, ĉefe surteremaj birdoj de la familio de kukoledoj, endemiismoj de la insulo de Madagaskaro. La nomo Coua estas onomatopea alproksimiĝo al la notoj de la alvokoj de kelkaj specioj.
Ili estas iamaniere similaj al afrikaj musofagedoj kiam ili piediras laŭlonge de la branĉoj, kaj kiel ili montras brilegajn koloritajn karnajn areojn ĉirkaŭ la okuloj. Kelkaj similas ankaŭ iamaniere al centropoj pro sia kutimo grimpi tra la plantoveprejo dum manĝado. La arbaj specioj moviĝas inter la arbobranĉaro per glitantaj flugoj. Kvar specioj ĉeestas en pluvarbaro dum la restaj ses troviĝas en la seka aŭ decidua arbaro de la okcidento kaj en la dorna arbustejo de suda Madagaskaro.
Oni sugestis, ke la genro Coua probable originiĝis el preciza azia grundokukolo (Dinets 2007). La genro Coua enhavas 10 speciojn, pli ol iu ajn genro en Madagaskaro (Moreau 1966).
Taksonomio
Ĝi enhavas la jenajn speciojn:
Hod-eŝ-Ŝarki
Hod-eŝ-Ŝarki estas dividita en 6 subregionoj:
Pri la regiono
Hod-eŝ-Ŝarki estas la plej loĝata regiono de Mauritanio (krom la urbo Nuakŝoto. Oni kalkulas, ke en 2008 vivis en la regiono Hod-eŝ-Ŝarki ĉ. 200.000 homoj. La regionon traceturas multaj vojaĝantoj al Malio, aŭ sude tra Basikunuo al Bamako aŭ oriente al Timbuktuo. La ĉefaj loĝcentroj estas foraj kaj multaj homoj vivas sub la necesa malriĉa nivelo, tiel ili estas facilaj varbaj celoj de ekstremistoj.
Csaba Váli
VÁLI Csaba [pr. va:li] estas rumanuja hungara poeto naskiĝinta en Cristuru Secuiesc en 1978.
Preao
Preao estas nomo de du specoj de neotropisaj ronĝuloj, kaj la Galea spixii spixii kiu vivas en brazila  nordoriento. Ronĝulo maldelikata, ĝi vivas en aroj kaj estas unu el la mamuloj plej ofta en Kaatingo (nordorient-brazila arbustaro). Ĝenerale, ĝi faras sian neston en veprejoj de kaktoj aŭ bromelioj kaj en malgrandaj kavoj.
La preao pezas inter 0,5 kaj 1,5 kilogramo kaj mezuras inter 25 kaj 40 centimetroj, ĝi havas blankajn makulojn apud oreloj. Ĝi vivas en grandaj grupoj. Preainoj estas sekse maturaj en sia sesa monato, kiam ili estas en fertila periodo ili aĝitiĝis kaj sia vulvo ŝveliĝis. La virpreao ekdancas ĉirkaŭ la preaino kaj movas la buŝo kiel dum maĉado. Kiam la ino konsentas la kopulacion, ĝi knaras kaj maĉadas. La preaidoj naskiĝas 60 aŭ 70 tagojn post la pariĝo. Ili trinkas la patrinan lakton dum 15 tagoj.
La preao estas ĉasata de malriĉaj katingaaj homoj, kaj ofte estas la nura fonto de proteinoj al ili dum la sekaj periodoj.
Domaro Gozsdu
La Domaro Gozsdu [goĵdu] estas 7 trietaĝaj loĝdomoj (4800 m²) kune kun internaj 6 kortoj en Budapeŝto (en Erzsébetváros (distrikto)), krome aparta trietaĝa loĝdomo iom aparte (nun jam parkumeja domo). Ili estas historiaj monumentoj, la najbareco estas Monda Heredaĵo de UNESKO. La origina hungara nomo estas Gozsdu-udvar (Gozsdu-korto), kiu ne esprimas perfekte la konstruaĵojn, ja temas nur pri korto.
Historio
Tiu areo kuŝis ekster urbomuroj de Pest (urbo) en la 18-a kaj frua 19-a jarcentoj, tial estis tie nur negravaj domoj. En la 1830-aj jaroj rumana advokato Manó Gozsdu estis fama kaj riĉa en la urbo. Li aĉetis domojn kaj parcelojn pro investado en la menciita areo. La domaroj estis konstruitaj inter 1900–1902 fare de fondaĵo Gozsdu laŭ projektoj de Győző Czigler. Tiuj domoj estis parto de la juda getto dum la nazia erao (1944-1945), sed pli frue tie estis juda centro pri preĝdomoj kaj aliaj kulturaj ĉambroj.
En 1952 la hungara ŝtato prenis la domojn (tio estis ŝtatiĝo), en la sekva jaro ankaŭ Rumanio akceptis ĝin. Teorie tio estus rumana posedaĵo, sed samtempe en Transilvanio la rumanoj prenis pli multe da hungaraj havaĵoj, tial repeto de la Domaro estus malbona negoco por Rumanio. En 1999 Hungario vendis la Domaron al negocistoj. Inter 2002 kaj 2008 plena rekonstruado okazis, poste la Domaro iĝis vigla turisma celloko kun restoracioj, kafejoj, distrejoj, drinkejoj, butikoj.
Domoj
La unikaĵo de la domoj estas tio, ke funkcias aleo aŭ trairejo tra la domoj, kio kondukas ĉiujn kortojn. La aleo longas 200 metrojn kaj ĉe la kortoj estas 12 000 m² por komercado aŭ gastado. La menciita aparta domo estas parkumeja domo, kiu estas alirebla perpiede el la kortoj tra ŝtala-vitra ponto. En la domoj la loĝejoj estas luksaj.
Kocsord
Kocsord [koĉord] estas vilaĝo en orienta Hungario, en regiono Norda Ebenaĵo, en departemento Szabolcs-Szatmár-Bereg, en Distrikto Mátészalka.
Geografio
Kocsord situas sur ebenaĵo laŭ Crasna (rivero), laŭ ĉefvojo Nyíregyháza-Vilok, fervojo trafikas al Nyíregyháza, Zajta kaj Csenger. Mátészalka troviĝas 4, Nyíregyháza 58, Debrecen 79, Budapeŝto 282 kilometrojn.
Historio
Kocsord estis unuafoje menciita en 1270, en testamento. ĝi konsistis en la 15-a jc. el du partoj Kis-Kocsord (Hidas-Kocsord) kaj Nagy-Kocsord, kies lasta jam havis preĝejon en la 14-a jarcento. La vilaĝo en la 16-17-aj jc. estis preskaŭ senhoma.
Masakro de Katin
La masakro de Katin (pole: zbrodnia katyńska, mord katyński) estis sovetia amasekzekutadejo de entute 21 857 poloj en la arbara regiono de Katin (hodiaŭ okcidente de la grandurbo de Smolensk en Rusio) en 1940, dum la Dua Mondmilito.
La masakro senvualiĝis en 1943. Tio kaŭzis interrompon fare de Stalin de diplomatiaj rilatoj inter la pola ekzila registaro en Londono kaj Sovetunio, kio okazis nokte de la 25-a/26-a de aprilo 1943.
Dum 50 jaroj (1940–1990) regopovoj de Sovetunio neis sian respondecon. La 13-an de aprilo 1990 ili oficiale konfirmis, ke tio estis „unu el pli pezaj krimoj de stalinismo”. Multe da aferoj ligitaj kun ĝi ne estis ĝis nun klarigitaj. Kontraŭe al Boris Jelcin nova prezidento de Rusio Vladimir Putin fermis arkivojn kaj finis enketadon ne transdonante ties rezultojn al poloj.
Katin ne estas Chatyn (Belorusio)
Katin estis antaŭe, dum la sovetia epoko 1945-1990, intence miksita kun la vilaĝo de Chatyn, kiu situas en Belorusio, kie la nazioj bruligis ĝismorte la tutan vilaĝan loĝantaron en la printempo de 1943. Tiamaniere, sovetia propagando provis deturni kaj konfuzi atenton for de la Katyń-masakro. Laŭ kelkaj komentistoj, Chatyn estis indikita fare de la sovetianoj kiel simbolo por tiu genocido por krei konfuzon kun la masakro de Katin por kiu kulpas la ruĝa armeo, kaj kies nomo estas preskaŭ identa. La Granda Sovetia Enciklopedio menciis la masakron de Chatyn sed ne tiun de Katin.
Historio
Post kiam Nazia Germanio subskribis kun Sovetunio aŭguste 1939 Pakton Ribbentrop-Molotov kun sekreta aldona protokolo Germanio ekatakis Pollandon de okcidento, soveta Ruĝa Armeo post 17 tagoj invadis de oriento. Post dispartigo de Pollando, la polaj soldatoj el Orientaj Limregionoj militkaptiĝis po dekmiloj kaj iris al militprizonoj en malproksimajn lokojn. Kiam Germanio okupis Sovetunion junie de 1941, la London-sideja pola ekzila registaro kaj la sovetia gvidantaro interkonsentis pri kunlaboro kontraŭ Germanio kreante Polan Armeon en Sovetunio.
Dúndein Vega
Eksteraj ligiloj
http://dundein-vega.lingonet.com.ar/
Masakro de Katin
Historio
La 13-an de aprilo 1943 germanoj sciigis, ke oni trovis amastombojn de polaj oficiroj proksime al Smolensk, en arbaro de Katin. Ili trovis entute 4 443 kadavrojn, pafitajn en la kapon de malantaŭe kaj enterigitajn en amas-tombejoj. La germanoj akuzis la sovetianojn pri ekzekuto de la militkaptitoj en majo de 1940. La sovetianoj kontestis tion kaj akuzis la germanojn pri la amasmurdo, asertante, ke la poloj laboris en 1941 ĉe konstruado, tiel ilin murdis la germanoj en aŭgusto de 1941. La posta ekzameno flanke de germanoj kaj la Ruĝa Kruco, pruvis, ke la masakro okazis komence de 1940, kiam la teritorio estis en la manoj de Sovetunio.
Speciala Enketa Komisiono de la Usona Kongreso pri Esploro de la Katina Murdo en 1952 raportis pri senduba kulpo de sovetunianoj, enkonduke subsktrekante, ke la masakro de Katin estis unu el la plej barbaraj internaciaj krimoj en la historio de la mondo.
Genezo de la krimo
La 5-an de marto 1940 bolŝevika Politburoo de la Centra Komitato de Komunista Partio de Sovetunio decidis murdi 14 700 milojn de polaj militkaptitaj oficiroj el Kozelsk, Ostaŝkov kaj Starobilsk kaj 11 000 polajn civilulojn malliberigitaj sur orientaj teritorioj de la Dua Pola Respubliko - la akton de mortokondamno subskribis la plej gravaj gvidantoj de Sovetunio: Josif Stalin, Vjaĉeslav Molotov, Miĥail Kalinin, Kliment Voroŝilov, Lavrentij Berija (iniciatinto de la pafmortigo), Anastas Mikojan kaj Lazar Kaganoviĉ. Ĉefo de la genocida operaco, komencita la 4-an de aprilo, estis nomumita generalo Vasilij Bloĥin, la ĉefa ekzekutisto de NKVD. Genocido de pola intelektularo okazis paralele sub la germana okupado, post komunaj konferencoj de Gestapo kaj NKVD fine de 1939 en Zakopane: Intelektulkampanjo de Krakovo.
Falsado de la krimo kaj kaŝado - Katina mensogo
En 1943 komenciĝis periodo de falsigado kaj kaŝigo de la krimo, kion historiistoj priskribas kiel "katina mensogo", atestita jam de la Notaĵo de Ŝelepin. Alia maniero estis deturni la atenton, helpe de la simila nomo Ĥatinj. La t.n. masakro de Katin estis internacie prisilentata ankaŭ fare de intelektuloj de Okcidenta Eŭropo. (...). En 2010 Vladimir Putin prezentis la Katin-masakron kiel la venĝon de Stalin pro la perdoj de sovetiaj soldatoj en polaj tendaroj.
La 7-an de majo 2010, tiam rusa prezidento Dmitrij Medvedev unuafoje konfesis la kulpon de Sovetunio en intervjuo por la gazeto Izvestija. Tiun saman jaron, la Federacia Asembleo de la Rusa Federacio voĉdonis tra rezolucio deklaranta ke antaŭe konfidencaj dokumentoj montris ke la masakro estis ordonita fare de Stalin, Lavrentiy Beria kaj aliaj altrangaj oficialuloj donis ordojn por la masakro. La dokumentoj kiuj montris la kulpon de Stalin ankaŭ estis publikigitaj rete. Inter la dokumentoj estas decidpropono de Beria pri la ekzekuto de la kaptitoj, kiun Stalin aprobis.
Filmo Katyn
La 17-an de septembro 2007, la filmo " Katyn " de la pola filmreĝisoro Andrzej Wajda havis sian polan premieron en la teatro en Varsovio. La filmo estis bone akceptita en Pollando; ĝi estis nomumita por la Oskaroj en la kategorio Best Foreign Film. La komenca sceno de la filmo montras la polan civilan loĝantaron kiu fuĝas orienten; neniu sciis, ke Hitler kaj Stalin konsentis dividi Pollandon inter si. La Ruĝa Armeo venis de la oriento kaj kaptis la polajn oficirojn. Stalin kaj Hitler havis la saman strategion: la pola intelektularo estu detruita. La plej multaj el la oficiroj estis rezervistoj kiuj estis kuracistoj, inĝenieroj kaj instruistoj.
Aviadila kraŝo en Smolensk (2010)
La 10-an de aprilo 2010, la tiama pola prezidento Lech Kaczyński devis viziti Katin por honori la amase ekzekutitajn polajn oficirojn. Tamen, la registara aviadilo kraŝis ĉe alproksimiĝo de la Flughaveno Severny en Smolensk, mortigante ĉiujn 96 pasaĝerojn. Krom Lech Kaczyński, pereis ankaŭ pola Riksbank-guberniestro Sławomir Skrzypek kaj vicprezidento Jerzy Szmajdziński.
Irma Patkós
Irma PATKÓS [patkOŝ], hungare Patkós Irma estis hungara aktorino kaj primadono. Ŝia edzo estis Jenő Sziklai.
Irma Patkós naskiĝis la 1900 en Cegléd - mortis la  1996 en Cegléd.
Biografio
Irma Patkós finis aktoran lernejon en 1920 en Budapeŝto, poste ŝi komencis sian aktoran karieron en Teatro de Nyíregyháza, poste ankaŭ en aliaj provincaj urboj. Inter 1931–1941 ŝi aliĝis al Operetoteatro (Budapeŝto), inter 1954-1960 al Teatro Madách. Ŝi ricevis festivalan premion en Sofio en 1974, poste ankaŭ aliajn premiojn.
Idarbach (Nahe)
La Idar (ankaŭ nomata Idarbach) estas apenaŭ 22 km longa, maldekstra flankrivero de la rivero Nahe en la germana federacia lando Rejnlando-Palatinato.
Verlauf
La rivereto fontas en la mezmontaro Hunsrück. La fonto situas inter Schwarzwälder Hochwald kaj la Idarwald sur altaĵselo kiu etendiĝas inter la plej alta monto de Rejnlando-Palatinato, la monto Erbeskopf (816 m), kaj la najbara monto Kahlheid (766 m).
Curzon-linio
Curzon-linio [kurzon] estis propono de demarkacia linio inter la armeo de Pollando kaj la Ruĝa Armeo, priskribita en noto la de lordo George Curzon al popola komisaro de eksterlandaj aferoj de RSFSR Georgij Ĉiĉerin. Kun eta korekto ĝi iĝis la fina ŝtatlimo inter Sovetunio kaj Popola Pollando post la dua mondmilito.
Kiam la ĉefkonsilio de la entento decidis post la unua mondmilito pri limoj de la novnaskiĝinta pola ŝtato, ĝi markis tiun minimuman limlinion, je kiu Pollando ĉiukaze rajtas. La konsilio permesis formi polan administadon sur areoj okcidente de tiu limlinio. Tiu linio iris de Grodno al suda direkto tra Brest-Litovsk kaj la rivero Bug ĝis la iama aŭstra-rusa limo. La aparteno de orienta Galicio kaj Lvovo / Lvivo restis tiam neklara.
Iom poste fiaskis la pola orienta militmarŝo en Ukrainio kaj la ĉefministro Władysław Grabski petis helpon en julio de 1920 de la entento. La 10-an de julio, la entento proponis armistican planon por Grabski kaj ties linio kongruis kun tiu provizora linio de 1919.12.08, kun plilongigo al sudo: la parton ĝis la Karpatoj kun la urbon Przemyśl donis al Pollando, sed orientan Galicion ne. Sekvatage, la brita ministro pri eksteraj aferoj, lordo Curzon – kies nomo kunplektiĝis kun la tuta linio – faris similan proponon por la soveta registaro. La planon de la entento neniu el ili akceptis. Ĉar la pola-sovetia milito finiĝis per pola venko, la fina packontrakto en marto 1921 montris la polan venkon kaj donis ĉirkaŭ 135 000 km² al Pollando, oriente de la Curzon-linio (kun pola malplimulto).
La Curzon-linio renaskiĝis en pretendoj de Sovetunio komence de la dua mondmilito. Sovetunio deklaris pretendojn pri areoj, oriente de la Curzon-linio kaj okupis ilin komence de la mondmilito (Pakto Ribbentrop-Molotov). Post sovetia rebato de la germana invado, la Ruĝa Armeo okupis tutan Pollandon fine de 1944.
Usono kaj Britio akceptis la sovetiajn postulojn en la Jalta konferenco (1945. 04. 06.) kaj rekonis la Curzon-linion kiel sovetian–polan ŝtatlimon. La sovetia-pola kontrakto (1945. 08. 16.) deklaris ŝtatlimon, preskaŭ tute kongruan al la Curzon-linio. En 1951 okazis kelkaj etaj lim-modifoj.
Hiĝabo
Hiĝabo (ankaŭ alilingve konata sub alternativaj nomoj hejab, hijaab, hijāb, حِجَاب, IFA: [ħiˈʒæːb / hɪˈʒɑːbo] aŭ [ħiˈɡæːb]; translit. DMG: ḥiǧāb) estas specifa formo de «kaptuko», pli precize, kaptuko kiu kovras la hararon kaj la kolon de islamana virino, dum restas senkaŝe la tuta vizaĝo, diference de la burko kaj la nikabo, kiuj kaŝas respektive la tuton aŭ suban parton de la vizaĝo kaj diference de ŝajlaoj, kiuj estas similaj al hiĝaboj, sed kovras ankaŭ la ŝultrojn.
Etimologio
Hiĝabo devenas de la araba radiko haĝaba, «ŝteli de la rigardo, kaŝi», kaj signifas «vualon metitan antaŭ persono aŭ objekto por kaŝi aŭ izoli ĝin». Do en la araba lingvo la vorto signifas ankaŭ «kurtenon» aŭ «ekranon»
Hiĝabistino: la neologismo hiĝabistino (angle: hijabista) signifas islamanino kiuj konscie montras sian modo-stilon en Interreto. La vorto estas origine kombinaĵo de la anglaj vortoj hijab kaj fashonista.
Historio
En la socio de la araba duoninsulo antaŭislama, virinoj havis tre fortan pozicion, liberon kaj rajtojn pli gravajn ol la viroj (malagnoski sian edzon kaj ne male, sekskuniĝi kun la viroj de si mem elektitaj, ktp.).
Kavrlík
Kavrlík (Gaierle) estas domaro en Ĉeĥio, parto de urbo Kašperské Hory en distrikto Klatovy. Ĝi troviĝas proksimume 1,5 km nordoriente de Kašperské Hory. Estas ĉi tie registritaj 5 adresoj. En la jaro ĉi tie daŭre vivis.
Hiĝabo
Historio
Sed sen rajtoj, la viroj komencis postuli ilin kaj renversis la fluon de la historio ŝanĝante malrapide sian staton.
Hiĝaboj en la Korano
Hiĝabo estas grava laŭ la kunteksto socikultura en kiu ĝi aperas, sed ne estas fundamenta principo de islamo. La vorto «hiĝabo» troviĝas sepfoje en la Korano. Neniam temas pri la virina vestaĵo, por kiu aliaj terminoj estas uzataj.
La vorto hiĝab havas la signifon de "kurteno kiu kreas privatecon" por indiki la izolaĵon truditan al la edzinoj de la profeto Mohamedo, suraoj 33, 53:
Kavrlík
Historio
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1585.
Hiĝabo
Hiĝaboj en la Korano
Hiĝabo tamen evoluis laŭ signifo kaj estas nun plejofte uzata por indiki la ideon de kaptuko de islamana virino.
En ne-islamaj landoj
En la landoj kun precipe neislama loĝantaro portado de hiĝabo foje alfrontas negativan reagon kiel simbolo de subpremado de la virinoj, tiu de kultura invado aŭ kiel religia simbolo neakceptebla en la laika medio. En kelkaj landoj ekzistas leĝoj, malpermesantaj publikan uzadon de vizaĝkovraj vestaĵoj.
En aŭgusto 2019 modelo en hiĝabo aperis en reklamo de granda rusia vestomarko — unuafoje en historio de la lando.
Tadeáš Hájek z Hájku
Tadeáš Hájek z Hájku, (ankaŭ konata kiel Thaddaeus Hagecius, Thaddeus Hájek, Tadeáš Hájek, Thaddeus Nemicus) (1525-1600) estis ĉeĥa matematikisto, astronomo, alkemiisto, latinisto, botanikisto, geografo ,  kaj privata kuracisto de Rudolfo la 2-a (1552-1612). Liaj multvolumaj manuskriptoj en la latina lingvo pritraktis ĉefe astronomion kaj multaj samtempuloj rigardis lin la tiama plej renoma astronomo. Krom lia verkoj, Tadeo Hajeko avide kolektis manuskriptojn, precipe tiujn koncernantajn Kopernikon. Dum sia tuta vivo li publikigis serion da astrologiaj prognozoj en la ĉeĥa lingvo kaj pro tio li estis vidata kiel okultisto kaj alkemiisto anstataŭ granda sciencisto. Li loĝis kaj tenis korespondaĵojn kun John Dee kiel rezulto pro ilia reciproka intereso pri Eŭklido kaj geometrio.
Vidu ankaŭ
<Gallery> Copernicus.jpg| Nikolao Koperniko (1473-1543) J_C_Scaliger_Poetices_libri_septem_1561.jpg| Julius Caesar Scaliger (1484-1558) Jer%C3%B4me_Cardan.jpg| Ĝerolamo Kardano (1501-1576) Hans_Bocksberger_der_Aeltere_001.jpg| Ferdinando la 1-a (1503-1564) Narratio_prima.jpg| Georgo Joakimo Retiko (1514-1574) Nieuwetestamentutenhove.gif| Jan van Utenhove (1516-1566) Thomas_Erastus.jpg| Tomaso Erasto (1524-1583) Abraham_Ortelius_Color.jpg| Abraham Ortelius (1527-1598) John Dee Ashmolean.jpg| John Dee (1527-1608) Augsburg_Perlach_Rathaus_Moritzkirche.jpg| Paul Hainzel (1527-1581) POL_Luba%C5%84_COA.svg| Paul Fabricius (1529-1589) Martin_Ruland_dAe.svg| Martino Rulando (1532-1602) Dudith_Andr%C3%A1s.JPG| Andreas Dudithius (1533-1589) Cornelius_Gemma_Lovaniensis.jpg| Kornelio Ĵema (1535-1578) JohannesPraetorius.jpg| Johannes Praetorius (1537-1616) Paulus Melissus (1539-1602).jpg| Paulus Melissus (1539-1602) Herb_wroclaw.svg| Jakob Monau (1546-1603) Tycho_Brahe.JPG| Tiko Braho (1546-1601) Juste Lipse.jpg| Justo Lipso (1547-1606) Henry_Savile.jpg| Henry Savile (1549-1622) Joseph Heintz d. Ä. 002.jpg| Rudolfo la 2-a (1552-1612) DEU Lindau COA.svg| Jakobo Kurtuso (1554-1594) Jan_Gruter_-_Imagines_philologorum.jpg| Janus Gruterus (1560-1627) Oswald_Croll_1629_Basilica_Chymica_Title_Page.tif| Osvaldo Krolo (1563-1609) Maximilian_II_HRR_MATEO.jpg| Maksimiliano la 2-a (1564-1576) POL_Micha%C5%82_S%C4%99dziw%C3%B3j.jpg| Michael Sendivogius (1566-1636) Portrait Confused With Johannes Kepler 1610.jpg| Johano Keplero (1571-1630) </Gallery>
Monaĥejo Göllingen
Monaĥejo Göllingen (germane: Kloster Göllingen) estis benediktana monaĥejo en Göllingen en norda Turingio, Germanio, situante ĉe la bordo de la rivereto Wipper inter pli okcidenta Sondershausen kaj pli orienta Bad Frankenhausen. Ĝi funkciis inter 992 kaj 1606. La romanika monaĥeja ruino apartenas ekde 1995 al Fondaĵo Turingiaj Kasteloj kaj Ĝardenoj.
1204 Renzia
Malkovro
Ĝi estis malkovrita la de la germana astronomo Karl Wilhelm Reinmuth elde la Nacia Observatorio de Hejdelbergo - Königstuhl.
Monaĥejo Göllingen
Historio
Dendrokronologie oni sukcesis dum la 1990-aj jaroj datumigi la ekkonstruon de la monaĥejo ĝis la tempo ĉirkaŭ 992. La unua dokumenta mencio (temas pri unu el la plej malnovaj monaĥejoj de tuta Turingio) estis de ĉirkaŭ 1005/1006. En la koncerna dokumento ĝi nomatas filio de la gravega Abatejo Hersfeld. Sankta Guntero de Schwarzburg donacis al la monaĥejo multon teritorian kio signifis signifan influpligrandigon. En la 13-a jarcento la preĝejo alikonstruiĝis kaj ricevis sian nunan aspekton. Kaj Reformacio kaj kamparanaj ribeloj okazis surloke (ekz. la fama Batalo en Frankenhausen - tamen la monaĥejo daŭris. Nur en 1606 ĝi neniiĝis kaj ŝanĝiĝis en ĉambran bienon de la Landgraflando Hesio. La Vestfalia Paco konfirmis la apartenon al la Landgraflando Hesio en 1648 per oficiala ŝanĝo de la Hersfeld-abatejo inter imperiestro kaj landgrafo. Sekve kaj abatejo Hersfeld kaj monaĥejo Göllingen iĝis hesiaj. En la jaro 1818 la monaĥejo Göllingen iĝis posedaĵo de la Duklando Schwarzburg-Rudolstadt, al kiu la vilaĝo Göllingen mem jam estis aparteninta antaŭe. Ekde 1920 la tuto estas parto de Turingio.
1204 Renzia
Nomo
Ĝia nomo honoras la german-rusan astronomon Franz Robert Renz.
Juan Negrín
Juan NEGRÍN López (en Esperanto Johano Negrino, Las Palmas de Gran Canaria, 3-a de februaro de 1892 - Parizo, 12-a de novembro de 1956) estis kuracisto, fiziologo kaj politikisto hispana, Prezidanto de la Ministrokonsilantaro de Hispanio de la Dua Hispana Respubliko inter 1937 kaj 1945, jam en la ekzilo.La kazo de Negrín estis netipa en la hispana politiko. Li aliĝis malfrue al ĝi post fari gravan karieron kiel priserĉisto nome kuracisto kaj profesoro de fiziologio, kaj direktoro de privata malsanulejo en Madrido. Li aliĝis al la socialisma partio PSOE en la jaro 1929, abandonante sian proserĉadon. Krome, li parolis diversajn lingvojn, kio maloftis inter la tiamaj hispanaj politikistoj.
Monaĥejo Göllingen
Historio
En 1946 la sovetiaj okupantoj ĉesigis la funkcion de monaĥejo kaj la eksa kirko iĝis fabriko de ladskatoloj kiu ekzistis ĝis 1995. Intertempe la kirko iĝis tute ruino. Poste ĝi iĝis muzeo kie okazas diversaj (internaciaj) aranĝoj, interalie por junuloj.
Komplekso
Konserviĝis la okcidenta turo, la kripto, partoj de la apsido kaj de la ĥoreja suda muro de la eksa kirko. Ĉio zorge restaŭriĝis intertempe kaj povas esti vizitata.
Juan Negrín
Prezidanto de la registaro de la Respubliko el 1937 al 1939, Juan Negrín estis unu de la plej polemikaj gravuloj de la Hispana Enlanda Milito. La frankisma flanko konsideris lin «ruĝa perfidulo», dum en kelkaj sektoroj de la respublika flanko oni akuzis lin pro senutila plilongdaŭrigo de la milito, malhumaneco de politikaj prizonoj kaj submeto al planoj de Sovetunio. La PSOE, kontrolita de Indalecio Prieto, decidis lian forpelon de la partio en 1946 jam en la ekzilo, akuzante lin pro submeto al la Komunisma Partio de Hispanio kaj al la Sovetunio.
Persona vivo
La pliaĝa filo de Juan Negrín Cabrera, prospero negocisto kanariano, tre bone rilata komerce kun Eŭropo, kaj de Dolores López Marrero, indiĝena de San Mateo. Lia familio estis tre konservema kaj de katolika kredaro ege sincera. Lia frato estis pastro kaj lia fratino monaĥiniĝis. Lia patrino finfine instaliĝos en Lourdes post la hispana milito.
Negrín studis baze en lia naskiĝloko en la privata lernejo “La Soledad”, kaj atingis bonegajn kvalifikojn en la bakalaŭro, aĝe de 14 jaroj. En 1906 lia patro sendis lin studi medicinon en Germanion. Li ekkarieris nur 15jaraĝa, unue en la Universitato de Kiel (1907) kaj poste en tiu de Leipzig (1908), ligante sin jam al tiea fama Instituto de Fiziologio kaj al la prestiĝa figuro de Ewald Hering. La 21-a de aŭgusto de 1912, 20jaraĝa, doktoriĝis, danke al tezo pri la temo "Zur Frage nach der Genese der Piqûre-glycosurie". Krom presigi dum la du venontaj jaroj kelkaj studojn pri Fiziologio en germanaj revuoj, kelkaj kun sia instruisto E. T. von Brücke, li laboris kiel helpanta profesoro en la sama Universitato. Pro la soldatigo de liaj superuloj dum la Unua Mondmilito, ricevis novajn respondecojn instruajn, kvankam li ne akceptis la postenon de "Privat-Dozent" kiun oni proponis al li, kaj preferis reveni en Hispanion. En Germanio li faris ankaŭ la karieron de Kemio preskaŭ tute, kaj lerenis anglan, germanan kaj francan, kaj tradukis el franca al la germana L'Anaphylaxie de Charles Richet. Iom poste li regis ankaŭ la italan kaj la rusan, kaj poste li ekkonos eĉ ĝis dek lingvojn, tute malofta kazo tiame.
La 21-a de julio de 1914 li edziĝis al Maria Miĥailova Fidelman, apartenanta al riĉa familio rusa indiĝena de Jekaterinburg, kiu studis ankaŭ en Leipzig. El kvin gefiloj mortis la du plijunaj filinoj. Poste la geedzoj disiĝis kaj eniris en la vivo de Negrín Feliciana López de Dom Pablo, unu el siaj asistantinoj, kiu iĝos lia kunulino.
La survivantaj filoj, nome Juan, Rómulo kaj Miguel Negrín Fidelman, ne revenis el ekzilo, dum kiu ili ofte uzis la familinomon Miĥailov kiel dua familinomo. La plej aĝa, Juan aŭ “Jr.” (Leipzig, novembro de 1914), estis neŭrokirurgo, kaj laboris en Novjorko, estis edzo de la aktorino Rosita Díaz Gimeno, kaj reprezentis la fratojn en la reklamo al la hispana ŝtato pro la konfisko de la havaĵoj el la elpatra avo, ne solvitaj ĝis 1995. Rómulo (Madrido, 8a de majo de 1917) estis aviadisto dum la Hispana Enlanda Milito, studis Inĝenierikon en Novjorko kaj poste setlis en Jalisco (Meksiko), ĝis sia morto en 2004; liaj gefiloj Juan Román kaj Carmen, el lia edziĝo kun la nordamerika Jeanne Fetter, pro grava malsano de tiu estis edukitaj dum 10 jaroj en Parizo de ilia elpatra avo, ĝis la morto de tiu. La tria filo de Negrín, Miguel, loĝas ankoraŭ en Nov-Ĵerzejo, Usono.