cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
La festeno de Trimalĥio
La festeno de Trimalĥio (lat. Cena Trimalchionis) estas la plej longa kaj plej konata epizodo el la romano Satirikono de Petronio.
Trovado
Estis unue forte pridubita ĝia aŭtentikeco. La plej gravaj sciencistoj argumentis parte por, parte kontraŭ ĝi (inter ili Reinesius, Scheffer, Adrien Valois, Joh. Chr. Wagenseil, Tilebom, Giovanni Lucio, Lotichius kaj multaj aliaj).
Pridiskutita estas la unua loko de trovado, ĉu Britio aŭ Kolonjo? kaj la originala strukturo de la libro.
Provincoj de Ekvadoro
Administra organizado
Ekvadoro estas administre dividita en 24 provincoj:
La festeno de Trimalĥio
Enhavo
La teksto enhavas laŭ nuna kalkulo la ĉapitrojn 26.7 ĝis 79 de la Satirikono.
Rilate lingvohistorion speciale la interparoloj de la liberigituloj inter la amikoj de Trimalĥio estas interesaj, ĉar tiuj estas la sola dokumentado de la vulgara latina lingvo.
Seiya Maikuma
Seiya Maikuma (毎熊 晟矢, n. ) estas japana futbalisto.
Li ekde la jaro 2020 futbalas ĉe la unua vira teamo de la klubo V-Varen Nagasaki.
Tábor
Tábor (Tabor) estas urbo en Ĉeĥio. Ĝi situas en la norda parto de Sudbohemia regiono, sur la rivero Lužnice, 80 km sude de la ĉefurbo Prago kaj 60 km norde de České Budějovice. Unike konservita mezepoketosa historia urbo proklamita kiel protektata monumentrezervejo, origine fondita de husanoj kaj nomita laŭ la biblia monto Tabor. Vivas ĉi tie.
Tábor estas grava centro de turismo, trafiko, industrio, kulturo kaj klerigado en la regiono.
Historio
Laŭ trovaĵoj la loko estis loĝata jam en la tempo de keltoj. En la 2-a duono de la 13-a jarcento estis konstruita burgo Burgejo. Apud la burgo elkreskis loĝdomaro de urba tipo. Fundamenton de la nuna Tábor metis Jan Žižka el Trocnov en la jaro 1420. Tiam ĝi estis zorgeme riparita, fortikigita kaj ĝi antaŭiĝis inter ĉiujn bohemiajn urbojn. Imperiestro Zigmundo la 1-a, en klopodo favorigi por si la urbon, avancigis Táboron en la jaro 1437 je reĝa urbo. En la jaro 1452 landa administranto Jiří z Poděbrad humiligis la urbon, li konkeris ĝin, kaj Tábor devis subiĝi al ĝenerala landa ordeno.
Politike la urbo staris je flanko de Jiří z Poděbrad kaj ĝi kreis ankaŭ bonan rilaton al reĝo Vladislao la 2-a Jagello. En la jaroj 1532 kaj 1552 la urbo suferis pro incendioj. En la jaro 1547 la urbo ekrezistis al imperiestro Ferdinando la 1-a. Tiu subpremis la ribelon kaj Tábor estis senigita de vico da posedaĵoj. En la jaro 1611 ĝi estis prirabita de invado de pasovanoj. Post nobelara ribelo ĝi estis post longdaŭra sieĝado konkerita en la jaro 1621 de la imperiestra soldataro kaj en la jaro 1648 de svedoj. La urbo suferis grandajn perdojn kaj ekde tiu tempo ĝi jam neniam rekonsciiĝis. Ĝi plu restis meti-agrikultura urbo kaj samtempe grandega armea fortreso, tial ĝi estis ofte celo de malamikaj armeoj. En la jaro 1742 okupis ĝin francoj kaj bavoroj, en la jaro 1744 prusoj. En la jaro 1788, dum josefa tempo, estis deprenita aŭtonomio de la reĝaj urboj kaj anstataŭ ĝi estis enoficigitaj imperiestraj burggrafoj. Tiuj ĉi ŝanĝoj estis kunigitaj kun forta germanigo. La 19-a jarcento alportis post longa tempo denove prosperon de socia, lerneja kaj kultura vivo. Starigon de monumento al Jan Žižka en la jaro 1877 oni konsideras memorinda evento. Evoluis ankaŭ lernejaferoj. La urbo fondis en la jaro 1862 realan gimnazion, kio estis la unua gimnazio, kies instrulingvo estis ekskluzive la ĉeĥa lingvo, en la eksa monarĥio. Ankaŭ nove malfermita pli alta ekonomia kaj ekonomie-industria landa lernejo famigis la urbon eĉ malantaŭ limoj. La ekonomia evoluo alportis ankaŭ grandegan kreskon de loĝantoj.
Vidindaĵoj
urbanaj domoj: La domo omo devenas el la tempo post la jaro 1532. Antaŭ la domo ĝis hodiaŭ konserviĝis ŝtontablo, la altaro el la tempo de husanoj, el kiu táboranoj akceptis utrakvismon.
Subterejo en Tábor
Mezepokaj katakomboj en Tábor: Konstruado de keloj kaj subteraj katakomboj havis strategian, ŝirman kaj deponejan signifon. La subtera labirinto estas sub la placo. La kelojn ni trovos en du etaĝoj, volboj havas interspacon preskaŭ 6,6 m. La dua subtera etaĝo ne kreas kompletan sistemon, la unuopaj keloj ne estas kun la ceteraj ĉiam kunigitaj. La nivelo de la dua etaĝo enpenetras en profundaĵon preskaŭ 9 m. La estiĝon de la keloj ni envicigas en la tempon ĉirkaŭ la jaro 1500 kaj en komencon de la 16-a jarcento. Oni komencis haki la koridorojn kaj la kelojn precipe pro kaŭzo de ŝirmo de la loĝantoj antaŭ multnombraj incendioj. En limdisiĝo de 150 jaroj ĉi tie brulis proksimume kvindekfoje kaj dum tiuj ĉi katastrofoj la urbanoj kaŝis siajn bezonaĵojn en la subterejon. Sed ili kaŝis ĉi tien ankaŭ nutraĵojn kaj bieron, kiun oni kuiris en Tábor. La strategia signifo de la katakomboj validiĝis en la tempoj de milita endanĝerigo. En la jaro 1937 estis alirebligitaj por publiko la unuaj tri keloj, el kiuj unu estas sub la urbodomo kaj la alia sub preĝejo, staranta en la placo. Nuntempe estas por publiko alirebla parto de la subteraj koridoroj, kondukantaj sub la placo de Tábor kaj kies longeco estas preskaŭ 800 metroj. La enirejo en la subterejon estas en la malnova urbodomo kaj la elirejo en malantaŭa parto de domo n-ro 6.
Esperanto
En jaro 1999 okazis en Tábor la 9-a kongreso de Ĉeĥa Esperanto-Asocio.
Stefano la 3-a (papo)
Stefano la 3-a aŭ la 4-a, latine  Stephanus IV aut III, naskiĝis nekonatan daton en Sicilio kaj mortis 772. Li estis papo ekde 768 ĝis sia morto. La nombro de papoj nomataj "Stefano" estas diskutinda, ĉar estis Stefano la 2-a, kiu estas rigardata ofte kiel ne vera papo.
Li venis al Romo dum la papperiodo de Gregorio la 3-a. Post la morto de papo Paŭlo la 1-a estis tumultoj kaŭzataj de kontraŭpapo Konstanteno la 2-a, aklamita de popolo romana, sed la Kanceliero Christophorus petis helpon al Longobardoj, kiuj Konstantenon eksigis. La reĝo de longobardoj, Desiderio, kaj Christophorus elektis Stefanon kaj arestis Konstantenon. Filipo ankaŭ pretendis la papecon kaj estis kontraŭpapo dum unu tago, sed li rezignis kaj estis arestita en abatejo.
Zsolt Lászlóffy
LÁSZLÓFFY Zsolt [la:slo:fi] estas rumania hungara komponisto, dirigento, universtata instruisto. Li naskiĝis en Kluĵo la 18-an de majo 1973. Li estas la filo de verkisto Csaba Lászlóffy.
Kariero
Zsolt Lászlóffy akiris diplomon pri muzikkomponado en 1996 en Muzika Altlernejo de Kluĵo, en 2000 pri dirigado. Li doktoriĝis en 2008. Li instruas en la Ŝtata Universitato de Oradea.
(17158) 1999 KA8
(17158) 1999 KA8 estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la en la kadro de la kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Sergej Lavrov
Sergej LAVROV (Серге́й Ви́кторович Лавро́в; naskiĝis la en Moskvo) estas la ministro pri eksteraj rilatoj de Rusio.
Gradiĝinta en la moskva ŝtata instituto de internaciaj rilatoj en 1972 servis kiel diplomato por Sovetunio en Srilanko ĝis 1976. En 1981 li formis parton de la Soveta Diplomata Delegitaro en Unuiĝintaj Nacioj ĝis 1988. En la 24an de Februaro 2004 li estis nomumita de la prezidento de Rusio, Vladimir Putin kiel ministro pri eksteraj rilatoj, sukcede al Igor Ivanov. Li restis en tiu posteno dum la du unuaj prezidentaj regotempoj de Putin, en 2008 li estis ratifita en la posteno fare de Dmitrij Medvedev, kiun li akompanis dum lia prezidenta regotempo, kaj estis denove ratifita en la posteno fare de Vladímir Putin je lia reveno al Kremlo. Li estis entute 18 jarojn sinsekve zorge de la ministerio pri eksteraj rilatoj de Rusio.
Lehe (Dithmarschen)
Lehe estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Dithmarschen de la federacia lando Ŝlesvigo-Holstinio. Fine de la komunumo havis  loĝantojn.
Big Walter Horton
Walter HORTON, pli bone konata kiel Big Walter (Horton) (Granda) aŭ Walter "Shakey" Horton (6a de Aprilo, 1921 – 8a de Decembro, 1981) estis usona harmonikisto de bluso. Silentema, modesta, timida homo, li estas rememorita kiel unu el la ĉefaj harmonikistoj en la historio de bluso. Willie Dixon iam aludis al Horton kiel "la plej bonkvalita harmonikisto kiun mi iam aŭdis."
Kiel multaj samuloj, li vivis malriĉe dum multo de sia kariero kaj suferis rasan diskriminacion en la rasisma tiama Usono. En la 1930-aj jaroj li ludis kun multnombraj blusistoj en la regiono de la Misisipa Delto. Estas ĝenerale akceptita ke li estis por la unua foje registrita en Memfiso, akompanante la gitariston Little Buddy Doyle en liaj registroj por Okeh Records kaj Vocalion Records en 1939. Tiuj registroj estis akustikaj duetoj, en stilo popularigita de Sleepy John Estes kaj de lia harmonikisto Hammie Nixon, inter aliaj. En tiuj registroj, la stilo de Horton ne estis ankoraŭ finrealigita, sed jam estas klaraj indicoj de tio kio venos. Li finfine ĉesis ludi harmonikon dum tempo, pro sanproblemoj, kaj laboris ĉefe ekster la muzikindustrio en la 1940-aj jaroj. Komence de la 1950-aj jaroj, li ekludis denove muzikon. Li estis inter la unuaj kiuj registris por Sam Phillips, ĉe Sun Records en Memfiso, kiu poste registris Elvis Presley, Carl Perkins, kaj Johnny Cash. Por siaj registroj por Sun, Horton estis akompanita de la juna pianisto Phineas Newborn, Jr., kiu poste estis bone konata ĵaz-pianisto. La instrumenta peco de Horton nome "Easy", registrita tiame, estis bazita sur la muzikpeco de Ivory Joe Hunter nome "I Almost Lost My Mind".
Bigelow Aerospace
Bigelow Aerospace estas kosmoesplora entrepreno el Las Vegas, Nevada, kiu uzas novtipan teknologion por kosmostacioj kun malfaldeblaj ekstera kovraĵo.
La entreprenon fondis en 1999 Robert Bigelow kaj estas financita el profito de lia hotelĉeno (Budget Suites of America). Li volas investi ĝis 2015 ĉ. 500-milionojn da usonaj dolaroj.
La malfaldeblaj moduloj havas fleksan eksteran ŝelon, kiuj estas falditaj ĉe lanĉo. La modulo grandiĝas en la kosmo kaj servos por kosmoturistoj.
La ekspandajn modulojn originale evoluigis la NASA en la Transhab-programo. Post kiam la programo ne estis plu apogita, la entrepreno subskribis tri kontraktojn kun NASA, tiel la firmao akiris la solrajton pri la teknologio.
Bigelow Aerospace anocis evoluigon de grupo de prototipoj kaj produkton de kosmostaciaj moduloj.
Distrikto Sieradz
La distrikto Sieradz - pole powiat sieradzki - estas distrikto en la provinco Lodzio de Pollando. Ĉefurbo estas la samnoma urbo Sieradz. Fine de en la distrikto vivis.
Asimptota kurbo
En la diferenciala geometrio de surfacoj, asimptota kurbo estas kurbo ĉiam tanĝanta al asimptota direkto de la surfaco (kie ĝi ekzistas). Ĝi estas iam nomata kiel asimptota linio, kvankam ĝi ne nepre estas rekto.
La asimptota direkto estas tiu en kiu la normala kurbeco estas nulo. Tiel, por punkto sur asimptota kurbo, se preni ebenon en kiu kuŝas ambaŭ la kurba tanĝanto kaj la surfaca normalo je tiu punkto, do la kurbo kiu estas komunaĵo de la ebeno kaj la surfaco havas nulan kurbecon je ĉi tiu punkto.
Ekzisto de asimptotaj direktoj dependas de la gaŭsa kurbeco en la punkto:
La direkto de la asimptota direkto estas la sama kiel de la asimptotoj de la hiperbolo de la indikilo de Dupin.
19313 Shibatakazunari
19313 Shibatakazunari estas malgranda, hela asteroido de la asteroida zono malkovrita la de la japanaj astronomoj Kin Endate kaj Kazurō Watanabe elde la observatorio de Kitami en Abaŝiri-subgubernio (insulo Hokajdo, Japanio).
Nomo
Ĝia nomo honoras la japanan astronomon Kazunari Shibata kiu estis direktoro de la Observatorioj Kwasan kaj Hida dum 15 jaroj. Li kontribuis al la kompreno pri la baza magnetofluidodinamika procezo de la spruĉoj kaj protuberancoj de la Suno, la steloj, la kaj la aktivaj galaksiaj nukleoj.
Johann Peschel
Johann PESCHEL, latinigite Iohannes Peschelius (naskiĝinta ĉirkaŭ 1535 en Ried im Innkreis, mortinta en 1599 en Sömmerda-Orlishausen) estis aŭstra teologo de luteranismo kiu deĵoris kiel pastro en Turingio kaj aktivis ĝardendezajniste. Li verkis ĝardenlibron, kiu, unuafoje, estis ne sole dediĉita al la kultivado de plantoj, sed ekskluzive traktis la dezajnon de ĝardenoj mem. Sekve Peschel povas esti taksita pioniro pejzaĝarĥitektura.
Vivo
Peschel studis teologion ĉe la Universitato de Wittenberg ekde la 21-a de marto 1559, kie li magistriĝis pri filozofio la 8-an de oktobro 1562 kaj li estis ordinita (por Balgstädt) la 16-an de septembro 1562 en Querfurt. Aldone al lia paroĥestra laboro, li dizajnis ĝardenojn por burĝaj kaj princaj klientoj. Lia unua geedziĝo estis kun Magdalena Kalkhoff († 1568), filino de la preposto de Schlieben, Johannes Kalckofen. Ekde 1580 Peschel estis pastro en Orlishausenn Lia ununura libro Die Garten-Ordnung publikigita en Eisleben en 1597 kaj estis presita fare de la tiam konata eldonisto Henning Grosse en Leipzig. Post la morto de lia edzino, li geedziĝis kun virino nomita Anna. Ambaŭ geedziĝoj elvenigis naŭ filojn kaj du filinojn. En 1579 li subskribis la doktrinaron Formula Concordiae kaj tiel devontigis sin al luterana ortodokseco.
Ĝardenista laboro
Pro la pastraj devoj la agadkampo de Peschel estis regione limigita. Neniu el la ĝardenoj kiujn li dizajnis konserviĝis. Ĉi tio estas atribuebla al la Tridekjara milito kaj ĝiaj sekvoj. Tamen, kelkaj el la klientoj de Peschel kaj liaj laborlokoj ja estas konataj.
La skribita verko de Peschel fruktodone legeblas ankaŭ hodiaŭ, nome ''Garten-Ordnung. Darinnen ordentliche und Warhaftige Beschreibung / wie man aus rechtem grund der Geometria einen nützlichen und zierlichen Garten mit künstlicher Abteilung und Ordnung der Beet so wol zu Seen als zu Pflantzen: Auch Wein und Rosengänge und insonderheit mancherley zierliche und lustige Labyrinthen groß und klein nach gelegenheit eines jeden Ortes und Platzes anrichten sol''. La libro konsistas el 138 folioj presitaj kun teksto kaj multaj ksilografiaĵoj. Ĝi estas dividita en tri partojn; la unua parto traktas la dezajnon de bedoj, la dua estas dediĉita al la dezajno de labirintoj, la tria traktas mallonge pri la plantado de fruktoplantejoj kaj estis prenita el la fruktolibreto de Aŭgusto (Saksio). La libro ne estas grandioza volume, kies produktado estus preter la eblecoj de Peschel. Temas pri komprenebla, praktika gvidilo, verkita tute en la germana. Nur dek ekzempleroj ankoraŭ konatas, el kiuj preskaŭ ĉiuj posedatas de germanaj universitataj aŭ ŝtataj bibliotekoj, inkluzive de la Bavara Ŝtata Biblioteko en Munkeno; kopio estas en la Argovia kantonobiblioteko en Svislando.
Distrikto Siemiatycze
Distrikto Siemiatycze - pole powiat siemiatycki - estas distrikto en la provinco (historie vojevodio) Podlaĥio en Pollando, kreita en 1999 kadre de administracia reformo. Ĝia sidejo estas urbo Siemiatycze. Fine de en la distrikto vivis. En la distrikta teritorio estas 5 turismaj markoj.
La areo troviĝas sude en Podlaĥia provinco. Ĝi interalie landlimas kun Belorusio, distrikto Hajnowski, distrikto Bielsk kaj distrikto Wysokomazowiecki. La suda limo, tra rivero Okcidenta Bugo, najbaras kun Lublinio (distrikto Bialski) kaj Mazovio (distrikto Łosicki, (distrikto Siedlecki, distrikto Sokołowski).
Historio
Post la tria dispartigo de Pollando kaj Litovio tereno de la distrikto apartenis al Prusio. En 1807, post la paco de Tilsit, transiris al Rusio. Post 1918 la areo ektroviĝis en antaŭmilita vojevodio de Bjalistoko, kadre de distrikto Bielsk.
En la distrikto troviĝas du urboj: Siemiatycze kaj Drohiczyn. Lime de la distrikto loĝas konfesianoj de Ortodoksa Kristana Eklezio (ĉ. 30% de loĝantoj) kaj de belorusa nacieco. Laŭ popolnombrado - 17% en komunumo Nurzec-Stacja kaj 13% en komunumo Milejczyce.
NGC 1725
NGC 1725 (aliaj indikoj — PGC 16488, MCG -2-13-28, VV 699) estas galaksio en konstelacio Eridano.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Jenő Lelley
Jenő Lelley [jenO lelei], laŭ hungarlingve kutima nomordo Lelley Jenő estis hungara advokato, politikisto. Lia filo estis János Lelley.
Jenő Lelley naskiĝis la en Nyitranagykér (Hungara reĝlando, Aŭstrio-Hungario, nuntempa Veľký Kýr en Slovakio), li mortis en 1949 en Bratislavo (Ĉeĥoslovakio, nuntempe en Slovakio).
Biografio
Jenő Lelley akiris juran diplomon, poste li estis advokato en Nitro. Depost Traktato de Trianon li apartenis al la hungara minoritato en Ĉeĥoslovakio kaj li komencis politikadi kiel unu el la deputitoj de la hungaroj en la ĉeĥoslovakia parlamento. Li fondis partion kaj li estis ties partiestro inter 1920-1925. Depost 1925 li ne estis signifa en la politika vivo. En 1935 li translokiĝis al Bratislavo kaj laboris en la juĝistaro. Post la 2-a mondmilito li estis deportita kaj liaj posedaĵoj estis konfiskitaj.
10870 Gwendolen
10870 Gwendolen estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la kanada astronomo Christopher Aikman elde la Federa Observatorio pri Astrofiziko de Saanich (Brita Kolumbio, Kanado)
Aethelwulf (Wessex)
Aethelwulf (n. ĉ.795, mortis la ) estis reĝo de Wessex ekde 839.
10870 Gwendolen
Nomo
Ĝi estis nomita en memoro de Mary Gwendolen Ellery Read Aikman (1903–1994), inspirita edukistino kaj patrino de la malkovrinto.
Aethelwulf (Wessex)
Vivo
Li estis la plej aĝa filo de Egbert (Wessex). En 825 li konkeris Kent kaj regis ĝin sub sia patro. Post la morto de Egbert en 839, Aethelwulf iĝis reĝo de Wessex, Cornwall, Kent kaj Essex: fakte de tuta suda Anglio. Li konfidis la orientan parton de sia regno al sia plej aĝa filo Athelstan.
Aethelwulf estis piulo kiu longe deziris pilgrimi al Romo. En 853 li sendis tien sian plej junan filon, Alfredon, kaj li mem sekvis lin en 855. Li faris malavarajn donacojn al la preĝejoj kaj ekleziuloj de Romo. Dum lia foresto lia plej aĝa filo Ethelbald servis kiel regento de Wessex, kaj ties frato Ethelbert estis regento de Kent. La sekvantan jaron Aethelwulf revenis, post edziĝi al Judita, filino de Karlo la 2-a (Francio). Laŭ la anglosaksa historiisto Asser, Ethelbald verŝajne partoprenis komploton kontraŭ sia patro, kies nova edzino povus naski rivalajn heredontojn. Por eviti enlandan militon, Aethelwulf permesis ke Ethelbald regu la okcidentan parton de Wessex.
Li mortis la 13-an de januaro 858, kaj entombiĝis unue en Steyning. Poste lia kadavro estis translokigata al Winchester, kie la ostoj ankoraŭ restas.
Edziĝoj kaj idoj
Aethelwulf edziĝis unue al nobelino de sia kortego, Osburga, kiu mortis ĉirkaŭ 854. Ili havis ses gefilojn el kiuj kvar iĝis reĝoj de Wessex:
Aethelwulf kaj lia dua edzino Judita ne havis idojn.
San Francisco Tlapancingo
San Francisco Tlapancingo estas unu el la 570 komunumoj de la meksika subŝtato Oaĥako (Oaxaca). La ĉefurbo de la komunumo same nomiĝas San Francisco Tlapancingo. Ambaŭ havas sian nomon honore al la kristana sanktulo Francisko el Asizo. La ŝlosilnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 20 152.
Geografio
San Francisco Tlapancingo apartenas al la distrikto Silacayoapam al kiuj apartenas entute 19 komunumoj. Ĝi situas en la Miŝteka regiono de Oaĥako (regiono Mixteca), kiu apartenas al la nordokcidenta parto de la subŝtato. La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 1235 loĝantojn. El tiuj estis 593 viroj kaj 642 virinoj. La komunumo havas surfacon de 114.82 kvadratkilometroj. La meza alteco estas 1380 metroj super la marnivelo.
Sociogeografio
En la jaro 2000 (laŭ INEGI) en la komunumo vivis 1116 indiĝenoj. El tiuj 863 aĝis pli ol 5 jaroj kaj estis dulingvaj (hispana kaj indiĝena lingvoj).
Fontoj: Statistikoj de la nacia geografia instituto INEGI pri la censo de 2005 (hispane: Conteo de Población y Vivienda de 2005).
Konstanteno la 2-a (kontraŭpapo)
Konstanteno la 2-a, latine Constantinus II, naskiĝis en Nepi kaj mortis en Cellae Novae 769. Li estis kontraŭpapo de la 28-a de junio ĝis la 6-a de aŭgusto 767, inter la papperiodo de papoj Paŭlo la 1-a kaj Stefano la 3-a.
Post la morto de Paŭlo la 1-a, estis tulmultoj kaŭzitaj de la fratoj Theodorus, Passivus kaj Paschal, kiuj prezentis Konstantenon kiel kandidato al papecon, malgraŭ li neniam estis pastro. La popolo de Romo aklamis lin, sed Christophorus, kanceliero de eklezio, petis helpon de reĝo de longobardoj, Desiderio, kaj eksigis la kontraŭpapon. Valdipertus, generalo de longobardoj, kaj Christophorus elektis Stefanon la 3-an kaj Konstanteno estis arestita.
Castro dei Volsci
Castro dei Volsci estas komunumo de Italio.
Nova Romano
La Nova Romano (Nouveau roman en la franca origine) estas tipo de franca romano ekde la 1950-aj jaroj kiu diverĝas de klasikaj literaturaj ĝenroj. Tiu nomigo grupigas kelkajn verkistojn apartenantajn ĉefe al la eldonejo Éditions de Minuit. La termino estis kreita, kun negativa senco, de kritikisto Émile Henriot en artikolo publikigita en Le Monde la 22an de majo 1957, por kritiki la romanon La Jalousie, de Alain Robbe-Grillet.
Evoluo
La eksperimenta literaturformo de la 1950aj ĝis la 1970aj jaroj estiĝis en Franclando: ĝi revoltiĝis kontraŭ la tradiciaj rakontstrategioj reklamante por nova, objektiva maniero de skribado. Al ĝiaj ĉefaj reprezentantoj en la pli mallarĝa senco apartenas Claude Simon, Robert Pinget, Alain Robbe-Grillet, Maurice Blanchot, Marguerite Duras kaj Michel Butor. Sed estis preparita la Nova Romano jam i.a. de Samuel Beckett kaj Nathalie Sarraute en kies verkoj ne plu validas aspektoj de konvencia romano kiel logika-kronologia rakontolinio, individua karaterizo de la figuroj, subjektiveco ktp. La imago de literaturo kiel morala kaj politika forto malkonstruatas.
Kuirrecepto de novaj romanoj
Nova Romano provas rakonti la mondon el vidpunkto neengaĝiĝanta kiu sole la videblon registras. Kio gravas estas nur la surfaco de la aĵa mondo post kiu ne plu esploratas. La leganto, se li volas, serchu mem eblan signifon. Tre klara iĝis tio ĉe Robbe-Grillet, ekz. en lia romano Le Voyeur de 1955. En la intenco subigi la etablitan literaturan tradicion la verkistoj de Nova Romano vole ludas per la atendosinteno de la legantaro.
Vidu ankaŭ
Jenaj verkistoj - ne nur franclingvanaj! - skribas (almenaŭ parte) en la stilo de la Nova Romano:
Alarilla
Alarilla [alaRIĝa] estas municipo de Hispanio, en la Provinco Gvadalaĥaro, regiono de Kastilio-Manĉo.
Loĝantoj
La loĝanto nomiĝas alarillano. La censita loĝantaro en 2016 estis de 115 loĝantoj kaj la denseco estas de 5,16 loĝ/km².
Situo
Alarilla estas situanta en la nordorienta parto de Kastilio-Manĉo en la komarko aŭ distrikto Alkario en la sudokcidenta kvarono de la Provinco Gvadalaĥaro, je 845 msm kaj je 30 km de Gvadalaĥaro, nome provinca ĉefurbo. La areo de ties teritorio estas de 22,29 km². La geografiaj koordinatoj estas 40°50′56″N 3°06′20″Ok.
Historio
Post la Hispana Enlanda Milito la loĝantaro falis el pinto al 115, tio estis oni perdis loĝantojn pro diversaj tialoj: nome bataloj, prizono, politika persekutado, malsato ktp. Meze de la 20a jarcento la loĝantaro de multaj vilaĝoj de la regiono atingis pinton, kaj ankaŭ ĉe Alarilla, sed poste okazis elmigrado, senloĝigo kaj maljuniĝo de la loĝantaro, kaj ankaŭ ĉe Alarilla kie oni falis al la nunaj 115.
Ekonomio
Agrikulturo kaj brutobredado tradicie. Servoj kaj loĝejoj.
Blatnica
Blatnica (ankaŭ hungare) estas vilaĝo kaj municipo en Slovakio.
Situo
Blatnica situas laŭ flankovojoj. Martin troviĝas je 18 km.
Vilaĝo
La loko estis loĝata jam dum la neolitiko kaj bronzepoko. Antaŭ la hungara dominado slavoj vivis tie. La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1230, poste en 1252 en formo "Blathnicha". En 1715 37, post 5 jaroj 49 familioj pagis impostojn. En 1785 1143 vilaĝanoj loĝis en 117 domoj. En 1796 la tutlanda geografia libro taksis la vilaĝon unuaklasa (=eminenta). Fine de la 19-a jarcento multaj migris al Ameriko. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Blatnica 1057 homoj, (plejparte slovakoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Turóc, al distrikto de Turócszentmárton, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio.
Otomana Imperio
La Otomana Imperio aŭ Osmanida Imperio (en Otomana turka: دولت عليه عثمانيه Devlet-i ʿAlīye-i ʿOsmānīye, laŭvorte: 'La Sublima Otomana Ŝtato'; en turka: Osmanlı İmparatorluğu aŭ Osmanlı Devleti; diplomatie en franca: Empire ottoman) estis unu el la plej grandaj kaj la plej potencaj imperioj ĉe la Mediteraneo. Dumtempe ĝi estis ankaŭ ofte nomata en diplomata vortumo "La Pordo" aŭ "La Sublima Pordo".
Hertfordshire
Hertfordshire (esperante Hertfordŝiro aŭ Hartfordŝiro) estas unu el la graflandoj de Anglio. Ĝi situas en la regiono sudorienta Anglio. La ĉefurbo estas Hertford.
Otomana Imperio
La imperio ekzistis ekde la jaro 1281 ĝis 1923 kaj dum tiu ĉi tempo ĝi ampleksis teritoriojn de Malgranda Azio, Balkanio, Nigra maro, Mezoriento kaj Nordafriko. La imperio havis ekde la 16-a jarcento tute islaman karakteron de „Dia ŝtato“, en kiu jam dekomence regis sultanoj de la dinastio de la Otomanoj. Danke al sia situo la Otomana Imperio estis kunigilo inter la eŭropa kaj la azia kontinentoj.
Ĝi estis fondita fine de la 13-a jarcento en nordokcidenta Anatolio en la urbo Söğüt (en la nuntempa Provinco Bilecik fare de la turkmena tribestro Osman la 1-a. Post 1354, la Otomanoj trapasis la Bosporon al Eŭropo kaj per la konkero de Balkanio, la Otomana bejlik estis transformita en transkontinenta imperio. La Otomanoj finigis la jarmilan ekzistadon de la Bizanca Imperio per la konkero de Konstantinopolo en 1453 fare de Mehmedo la Konkeranto.
Dum la regado de Sulejmano la 1-a, la Otomana Imperio markis la pinton de sia povo kaj prospero, same kiel la plej altan disvolvigon de sia registara, socia, kaj ekonomia sistemoj. Komence de la 17-a jarcento, la imperio enhavis 32 provincojn kaj nombrajn vasalajn ŝtatojn. Kelkaj el tiuj estis poste absorbitaj en la Otomana Imperio, dum aliaj ricevis variajn tipojn de aŭtonomeco laŭlonge de la jarcentoj. Kun Konstantinopolo (nuntempa Istanbulo) kiel sia ĉefurbo kaj la kontrolo de landoj ĉirkaŭ la Mediteranea Baseno, la Otomana Imperio estis centro de interagado inter Mezoriento kaj Eŭropo dum ses jarcentoj.
Orgen-glosaro
Jen listo de nocioj rilate orgenon, orgenkonstruon kaj orgenmuzikon. Oni ne trovas ĉi tie registronomoj samkiel ĝeneralaj nocioj pri akustiko. Por tiu ĉi vd. listo de orgenregistroj. Netradukitaj aŭ netradukeblaj nocioj, tamen ofte trovebla en pri-orgenaj tekstoj, estas markitaj per kursivskribo.
Otomana Imperio
Kvankam foje oni asertis, ke la imperio eniris en periodon de dekadenco post la morto de Sulejmano, tiu konsidero jam ne plu estas subtenita de majoritato de fakaj historiistoj. La plej ĵusa akademia konsento asertas, ke la imperio pluis ĝis reteni flekseblajn kaj fortajn ekonomion, socion kaj militistaron laŭlonge de la 17-a kaj dum multo de la 18-a jarcentoj. Tamen, dum longa periodo de paco el 1740 ĝis 1768, la Otomana militsistemo estis superita de siaj eŭropaj rivaloj, nome la Habsburga kaj Rusiaj imperioj. La Otomanoj sekve suferis fortajn militajn malvenkojn fine de la 18-a kaj komence de la 19-a jarcentoj. La sukcesa Greka milito de sendependiĝo finiĝis per dekoloniigo de Grekio post la Londona Protokolo (1830) kaj la Traktato de Konstantinopolo (1832). Tiu kaj aliaj malvenkoj pelis la Otomanan ŝtaton iniciati kompletan procezon de reformo kaj modernigo konata kiel Tanzimat. Tiel, laŭlonge de la 19-a jarcento, la Otomana ŝtato iĝis vaste pli pova kaj organizita interne, spite suferadon de pluaj teritoriaj perdoj, speciale en Balkanio, kie nombraj novaj ŝtatoj sendependiĝis for el la otomana povo.
Fondiĝo
La imperio estis fondita en la jaro 1281 de la tribestro Osman la 1-a, bejo el unu el la turkaj triboj en Malgranda Azio. La nomo de la imperio estas derivita laŭ lia propra nomo.
La Otomana dinastio estis formata de la membroj de la imperio Domo de Osmano (osmanide |خاندان آل عثمان, Ḫānedān-ı Āl-ı ʿOsmān; turke Osmanlı Hanedanı). Laŭ la Otomana tradicio, la familio originiĝis el la tribo Kayı, nome branĉo de Oguzaj Turkoj, sub Osman la 1-a en nordokcidenta Anatolio kaj regis en la Otomana Imperio el 1299 al 1922 komence per patriarko kaj nomiginto Osman la 1-a (nekalkulinte lian patron Ertuğrul), kvankam la dinastio ne estis proklamita ĝis la filo de Osman, nome Orhan deklaris sin mem sultano kaj, kiel oftis kaj en Eŭropo kaj en Mezoriento tiame, nomis la dinastion kaj regnon laŭ sia patro, nome Osmanidoj.
En 1299, Osman la 1-a konkeris la bizancan urbon Mokadeno, la nuntempa Bilecik. Tiu dato estas la komenciĝo de la otomana imperio kaj de la unua vera otomana armeo. Ĝis sia morto en la jaro 1326 Osman la 1-a estis konkerinta plurajn aliajn urbojn kaj fortikaĵojn bizancajn, same kiel iujn najbarajn turkajn princlandojn. En tempo de Orhan la Osmanidoj jam kontrolis nordokcidentan Anatolion kaj eĉ havis bastionon en la eŭropa parto de Bosporo.
Grandiĝo
La posteuloj de Osman daŭrigis lian politikon. La otomana imperio konkeris Galipoli-n, turkan urbon ĉe la Dardaneloj en 1347. La imperio pligrandiĝis al la Balkanoj. En 1389 venko en la batalo de la merlokampo en Serbio, la nuntempa Kosovo, markis la finon de la serbaj reĝlandoj. Serbio estis oficiale aneksita post la falo de Smederevo en 1459.
En 1402 la plifortiĝantaj otomanoj tamen estis venkitaj de la mongola Timur, kiu eĉ kaptis la sultanon Bajezid la 1-a, kiu mortis en militkaptiteco. Al tio sekvis enlanda milito de otomanoj, ankaŭ konata kiel la Fetret Devri, kaj tempo de disordo el 1402 ĝis 1413. Mehmed la 1-a restarigis la povon de Otomanoj. Murad la 2-a rekuperis perditajn teritoriojn inter la 1430-aj kaj 1450-aj jaroj.
En 1453 sub komando de la sultano Mehmet la 2-a, la otomanaj armeoj kaŭzis la falon de Konstantinopolo kaj venkis la bizancan imperion, kaj fakte ties loĝantaro facile akceptis la novan povon, kiu iom respektis ilian rajtojn. Tiel la orienta parto de la Mediteraneo, ĉefe katolika, estis estrita de la otomana imperio. Pluraj krucmilitoj estis subpremitaj ĉe Nikopolo kaj Varna fare de la nova otomana potenco. Mehmed la 2-a igis Konstantinopolon sia ĉefurbo kun la nomo Kostantiniyye, iomete pli poste ‏Istanbul (Istanbulo).
Apogeo
Iom post iom la imperio sternis sian suverencon super la tuta islama mediteranea mondo. La komunumoj estis organizitaj laŭ la sistemo de miletoj, kiu adaptis la novan imperion al la lokaj tradicioj kaj necesoj. La sultanoj otomanoj portis ekde la 15-a jarcento ankaŭ la turkan titolon ĥano, la iranan padiŝaho kaj ekde la 16-a jarcento, nome ekde la jaro 1517 tiun de kalifo, tio estas sukcesinto de Mohamedo kaj ĉefo de la umma, nome la komunumo de la islamanoj.
La kontrolo sur iliajn terojn variis; foraj provincoj kiel Tunizo kaj Alĝero aŭ la krimea ĥanlando ĝuis grandan aŭtonomion. Iuj teritorioj, plimulte kristanaj, kiel la malnovaj princlandoj rumanaj de Valaĥio kaj Moldavio kaj por ioma tempo ankaŭ Transilvanio pagis tributon al la sultanoj en la 15-a kaj 16-a jarcentoj, sed ne iĝis otomanaj provincoj, kiel ofte erare prezentas ilin okcidentaj verkoj. Fine en Afriko, Egiptio kaj ties ĥedivo, teorie submetitaj al la otomana sultano, oni faris fakte sendependan politikon, foje ĝis militon kontraŭ la sultano. Dominante tiom ampleksaj teritorioj kaj la praktikan tuton de Orienta Mediteraneo, la Otomana Imperio kontrolis la komercvojojn inter Eŭropo kaj Azio dum jarcentoj, kio rezultis en la ekonomia prospero de la imperio.
La Otoman–Mameluka Milito de 1516–1517 kondukis al la faligo de la Mameluka Sultanlando kaj al la aligo de Levantenio, Egiptio kaj la Arabia Duoninsulo kiel provincoj de la Otomana Imperio. Per tio alvenis la otomanoj al la regiono de la Ruĝa Maro en kiu ili konkurencis kun alia markomerca potenco, nome portugaloj.
Edukado, tekniko kaj universitatoj otomanaj estis admiritaj fine de la mezepoko. Tiuj universitatoj interkonatigis unu al la aliaj la malkovrojn okcidentajn. La admiralo Piri Reis tiel povis fari kopion de mapo de Ameriko kreita de Kristoforo Kolumbo. La originalo estis poste perdita, kaj la kopio iĝis la plej malnova mapo de la kontinento. Grandaj potencoj, kaj intelektaj kaj financaj subtenis la grandan pordon. Citindas la migradoj kaj instaloj de judoj sefardaj, pli kaj pli suferante pro la inkvizicio ĝis la forpelo de la judoj el Hispanio, fuĝintaj el Hispanio kaj poste de la andaluzaj moriskoj.
De 1533 ĝis 1536 la imperio alprenis la orienton de Anatolio, Azerbajĝanon kaj Jemenon. Turkaj ŝipoj venkis la hafsidojn en Tunizo en 1534, sed perdis ĝin sekve al Karlo la 5-a. Kairuano estis venkita en 1557 kaj Tunizio denove kaj definitive en 1569.
La Otomana Imperio atingis sian zeniton, ĝi akiris rangon de monda grandpotenco, preninte la teritoriojn de antaŭe memstaraj kristanaj ŝtatoj en sudorienta Eŭropo: Bulgario, Serbio, Valaĥio, parton de Hungario ktp. Ĝia areo atingis pli ol 2 273 720 km2 fine de la regado de Sulejmano la 1-a kun teritorioj en tri kontinentoj, kaj estante marpotenco kontrolanta la orientan Mediteraneon. Kompare kun eŭropaj regnoj la Otomana Imperio estis pli toleremaj rilate al libereco de religia konfesio kaj kultura identeco de la nacioj en la okupata teritorio, kie tiel estis lasita ioma libereco. Turkoj mem poste transprenis kelkajn kulturkutimojn de la kristana Eŭropo.
Ahmed la 1-a regadis kiel sultano de la Otomana Imperio ekde 1603 ĝis sia morto.
Falo
Otomanaj sultanoj vane klopodis en pli postaj jaroj malhelpi kreskantan forton de la eŭropaj grandpotencoj, kaj ankaŭ eĉ en transmaraj kolonigitaj teritorioj. En la 17-a jarcento la Otomana Imperio militis oriente kontraŭ Persio, ekzemple dum la Otomana-safavida milito (1635–1636), norde kontraŭ Rusia Imperio kaj nordokcidente kontraŭ la Habsburga monarĥio. Post malvenko en la dua batalo de Vieno en la jaro 1683 la malkresko de la sultana potenco jam estis tute evidenta. La kostoj de milito malbonigis la ekonomian situacion, kaj krome la malkovro fare de portugaloj de alternativa komercvojo al Sudorienta Azio jam dum la 16-a jarcento estis rompinta la monopolon kiun ĝis tiam havis la Otomana Imperio.
Dum la 16-a jarcento estis okazintaj militoj kontraŭ Venecio, Aŭstrio kaj Persio. Murado la 4-a rekuperis Irakon en 1639. La Sultanlando de Virinoj (1533–1656) estis periodo en kiu la patrinoj de la junaj sultanoj plenumis la povon je la konto de siaj filoj. Interne de la imperio tenis en la manoj veran potencon anoj de janiĉaroj, elitaj armeaj taĉmentoj, kiuj dum la antaŭa periodo helpis la sultanon por konkeri grandegajn teritoriojn, sed jam estis rivala povo kiu bremsis la kapablojn de la sultanoj.
Post la Batalo de Vieno en 1683 kaj de Senta en 1697 la imperio perdis teritoriojn en Balkanio kaj tio markis ties ekdekadencon. Sekvis perdoj dum la 18-a jarcento en Balkanio kaj Nordafriko, dum en la kerno de la imperio okazis gravaj modernigaj reformoj. Kontraŭ la otomana potenco balkanaj nacioj ribelis kaj en la 19-a jarcento la imperio kiel „malsana viro en Balkano“ (respektive en Eŭropo) komencis definitive disfali. La Serba revolucio (1804–1815) markis la komencon de erao de nacia stariĝo en Balkanio; sekvis milito en Grekio, la perdo de Alĝerio, kiun akiris francoj, kiuj krome pliigis sian influon en Egipto. La Krimea milito (1853–1856) estis parto de longdaŭra disputo inter la ĉefaj eŭropaj potencoj por gajni influon super teritorioj de la dekadenca Otomana Imperio. La Rusa-turka milito (1877–1878) finis per rusa venko, kio rezultis en gravaj otomanaj perdoj en Balkanio.
Respubliken
Kiam februare de 1920 la aliancanoj nuligis la parlamenton de Istanbulo, Kemal Atatürk alvokis en Ankaro nacian asembleon, kiu malakceptis la Traktaton de Sèvres kaj dum du jaroj deklaris militon en diversaj frontoj. Kontraŭ Francio en Kilikio ĝis la traktato de Ankaro de oktobro de 1921, per kiu turkoj reprenis la regionon kaj agnoskis la francan regadon de Sirio kaj Libano. Kontraŭ armenoj, kie rekuperis eĉ la teritoriojn perditajn en 1878 (traktato de Kars, oktobro de 1921) kaj dispartigis kun Sovetunio la areon. Kontraŭ grekoj, el kiuj rekuperis la areon de Smirno (el kiu la grekoj estis forpelitaj) post terura milito finita en septembro de 1922. La konferenco de Lausanne (novembro de 1922) nuligis la decidojn de la Traktato de Sèvres kaj per nova traktato (julio de 1923) oni agnoskis la teritoriojn rekuperitajn de Turkio, kiu agnoskis la novajn reĝimojn de Sirio kaj Irako kaj akceptis senmilitistigon de la markoloj.
En la jaro 1923 estis proklamita la Turka respubliko. La falo de la imperio vekis la nacian turkan senton. Eksaj militistoj kuniĝis ĉirkaŭ la marŝalo Kemal Atatürk, kiu forpelis eŭropanojn el Anatolio kaj fariĝis la estro de la registaro, igante la sultanecon simplan honoran rolon. En 1922, li aboliciis la otomanan imperion kaj fondis en 1923 sur la restanta teritorio de Anatolio kaj orienta Trakio) la modernan Turkion aŭ respublikon Turkio, sukcesinto de la otomana imperio. En la 3a de Marto 1924 li neniigis la kalifecon, lastan restaĵon de imperiaj institucioj.
Historiografia debato pri la Otomana ŝtato
La brita historiisto Norman Stone sugestis multajn pluigojn inter la Orienta Romia Imperio kaj la Otomana Imperio kiel ekzemple la imposto zeugarion de Bizanco konvertita en la Otomana imposto Resm-i çift, la terposeda sistemo pronoia kiu ligis la kvanton de posedita tero kun la persona kapablo elteni kavalerion laŭ la Otomana sistemo timar, kaj la Otomana mezursistemo de tero nome dönüm kiel la sama kiel la Bizanca stremma. Stone indikis ankaŭ, ke spite la fakton ke la Sunaisma Islamo estis la ŝtata religio, la Orienta Ortodoksa Eklezio estis subtenita kaj kontrolita de la Otomana ŝtato, kaj akceptita kiel la plej granda terposedanto en la Otomana Imperio. Spite la similaĵojn, Stone argumentis, ke ŝlosila diferenco estis ke la tero garantiita laŭ la sistemo timar ne estis hereda dekomence. Eĉ post la tero garantiita laŭ la sistemo timar ekestis heredebla, la terposedo en la Otomana Imperio restis tre nesekura, kaj la sultano povis fari kaj certe faris reprenon de teroj ĉiam kiam li deziris. Stone argumentis ke tiu necerteco en la terposeda rajto tre malkuraĝigis timar-ulojn serĉi longdaŭran disvolvigon de siaj ricevitaj teroj, kaj anstatataŭe ili adoptis strategion de mallongdaŭra ekspluatado, kio finfine havis damaĝajn efikojn sur la Otomana ekonomio.
Plej el la Otomanaj Sultanoj aliĝis al Sufiismo kaj sekvis Sufiismajn ordenojn, kaj kredis, ke Sufiismo estas la ĝusta vojo por atingi Dion. Ĉar la aferoj de jurisprudenco kaj ŝario estis ŝtataj aferoj, la ŝtat-sponsorita Sufiisma religia dominado enpoviĝis. Ne-sufiismaj islamanoj kaj araboj estis neglektitaj kaj ne ricevis pozicion en la Hejaz.
Regado
Antaŭ la reformoj de la 19-a kaj 20-a jarcentoj, la ŝtata organizado de la Otomana Imperio estis sistemo kun du ĉefaj dimensioj, nome la militista administracio, kaj la civila administracio. La Sultano estis en la plej alta pozicio en la sistemo. La civila sistemo estis bazita sur lokaj administraciaj unuoj bazitaj sur la regionaj karakteroj. La ŝtato havis kontrolon super la pastraro. Kelkaj antaŭ-islamaj tjurkaj tradicioj kiuj estis survivintaj al la adoptado de administraciaj kaj juraj praktikoj el Islama Irano restis gravaj en la Otomanaj administraciaj etosoj. Laŭ la Otomana kompreno, la ŝtata ĉefa respondeco estis defendi kaj etendi la landon de islamanoj kaj certigi sekurecon kaj harmonion ene de ties limoj en la dominanta kuntekston de ortodoksa islama praktiko kaj dinastia suvereneco.
La Otomana Imperio, aŭ kiel dinastia institucio, nome Dinastio de Osmanidoj, estis senprecedenca kaj senegala en la Islama mondo pro sia grando kaj daŭrado. En Eŭropo, nur la Dinastio de Habsburgoj havis similan nerompitan linion de suverenoj (reĝoj/imperiestroj) el la sama familio kiu regis tiom dumlonge, kaj dum la sama periodo, inter la 13-a kaj komenco de la 20a jarcentoj. La Otomana dinastio estis de tjurka deveno. En dek unu okazoj, la sultano estis elpostenigita (anstataŭita de alia sultano de la Osmanida dinastio, kiu estis frato, filo aŭ nevo de la ĝistiama sultano) ĉar li estis perceptita de siaj malamikoj kiel minaco al la ŝtato. Estis nur du klopodoj en la Otomana historio por renversi la regadon de la Osmanida dinastio, ambaŭ malsukcesaj, kio sugestas politikan sistemon kiu dum etenda periodo kapablis kontroli siajn revoluciojn sen nenecesa nestabileco. Tiel, la lasta Otomana sultano Mehmed la 6-a (r. 1918–1922) estis rekta patrolinia (maskla-linia) descendanto de la unua Otomana sultano Osman la 1-a (m. 1323/4), kio estis senparalela kaj en Eŭropo (ekz., la maskla linio de la Dinastio de Habsburgoj malaperis en 1740) kaj en la Islama mondo. La unuaranga celo de la Imperia "Harem" estis sekurigi la naskon de masklaj heredontoj por la Otomana trono kaj sekurigi la pluigon de la rekta patralinia (maskla-linia) povo de la Otomanaj sultanoj en la estontaj generacioj.
La plej alta pozicio en Islamo, nome kalifeco, estis postulita de sultanoj starte ĉe Murad la 1-a, kio estis establita kiel Otomana Kaliflando. La Otomana sultano, nome pâdişâh aŭ "senjoro de reĝoj", servis kiel la nura reganto de la Imperio kaj estis konsiderata kiel la personigo de ties regado, kvankam li mem ne ĉiam plenumis la kompletan kontrolon. La Imperia Haremo estis unu el la plej gravaj povoj de la Otomana kortego. Ĝi estis regata de la Valida Sultanino. Foje, la Valida Sultanino engaĝiĝis en ŝtata politiko. Foje, la virinoj de la Haremo efektive kontrolis la ŝtaton en tio kio estis terminigtita kiel "Sultanlando de la Virinoj". Novaj sultanoj estis elektitaj plej ofte inter la filoj de la antaŭa sultano. La forta eduksistemo de la palaca lernejo estis direktita al la eliminado de netaŭgaj eblaj heredantoj establante apogon inter la reg-elito por specifa sukcedanto. La palacaj lernejoj, kiuj edukis ankaŭ la estontajn administraciantojn de la ŝtato, ne estis unusola vojo. Unuarange, la Madrasa (Medrese) estis destinita por la islamanoj, kaj kleraj fakuloj kaj ŝtatfunkciuloj laŭ la islama tradicio. La financa pezo de la Medrese estis subtenita per vakifoj, kio permesis, ke la infanoj de malriĉaj familioj povu veni al pli altaj sociaj niveloj kaj enspezoj. La dua vojo estis senpaga internulejo por kristanoj, nome Enderûn, kiu rekrutigis 3 000 studentojn jare el kristanaj knaboj inter ok kaj du dek jaroj el ĉiu kvardeka familio inter la komunumoj setlitaj en Rumelio aŭ Balkanio, procezo konata kiel Devŝirme (Devşirme).
Kvankam la sultano estis la suprema monarko, la politika kaj plenuma aŭtoritato de la sultano estis delegita. La politiko de la ŝtato havis nombrajn konsilistojn kaj ministrojn arigitajn ĉirkaŭ konsilantaro konata kiel Divano. La Divano, en ka jaroj kiam la Otomana ŝtato estis ankoraŭ bejlik, estis komponita de la plejaĝuloj de la tribo. Ties kompono estis poste modifita por inkludi militoficirojn kaj lokelitulojn (kiel religiaj kaj politikaj konsilistoj). Pli post, starte en 1320, Granda Veziro estis nomumita por ricevi kelkajn el la respondecoj de la sultano. La Granda Veziro havis konsiderindan sendependecon el la sultano kaj preskaŭ senlimajn povojn por nomumado, demiziado, kaj superrigardo. Dekomence ĉe la fino de la 16-a jarcento, sultanoj retiriĝis el politiko kaj la Granda Veziro iĝis de facto la ŝtatestro.
Laŭlonge de la Otomana historio, estis multaj okazoj en kiuj lokaj guberniestroj agadis sendepende, kaj eĉ opozicie al la reganto. Post la Revolucio de la Junaj Turkoj de 1908, la Otomana ŝtato iĝis konstitucia monarkio. La sultano ne plu havis plenumajn povojn. Oni formis parlamenton, kun reprezentantoj elektitaj el la provincoj. Tiuj reprezentantoj formis la Imperian Registaron de la Otomana Imperio. Tiu eklektikisma administracio estis evidenta eĉ en la diplomatia korespondado de la Imperio, kiu estis dekomence redaktata en la Greka lingvo okcidenten.
Tughra estis kaligrafiaj monogramoj, aŭ subskriboj, de la Otomanaj Sultanoj, el kiuj estis 35. Ĉizitaj sur la sultanaj sigeloj, ili portis la nomojn de la Sultano kaj de lia patro. La aserto kaj preĝo, "ĉiam venka", estis preskaŭ ĉiam inkludita. La plej frua apartenis al Orhan Gazi. La ornata stiligita Tughra konsistis el fako de la Otoman-Turka kaligrafio.
Juro
La Otomana jura sistemo akceptis la religian juron super siaj subuloj. Samtempe la Kanun, dinastia juro, kunekzistis kun la religia juro aŭ Ŝario. La Otomana Imperio estis ĉiam organizita ĉirkaŭ sistemo de loka jurisprudenco. Laŭleĝa administracio en la Otomana Imperio estis parto de pli granda skemo de ekvilibro inter centra kaj loka aŭtoritatoj. Otomana povo elturniĝis baze sur la administrado de la terposedo, kio lasis spacon por ke la loka aŭtoritato disvolvigu la necesojn de la loka millet. La jurisdikcia komplekseco de la Otomana Imperio celis permesi la integradon de kulture kaj religie diferencaj grupoj. La Otomana sistemo havis tri tribunalajn sistemojn: unua por islamanoj, dua por ne-islamanoj, kiu konsistis en nomumado de judoj kaj kristanoj por regadi super siaj respektivaj religiaj komunumoj, kaj tria la "komerca tribunalo". La tuta sistemo estis regulita el supre pere de la administracia Kanun, t.e., leĝoj, sistemo bazita sur la Tjurkaj Zassa kaj Töre, kiuj disvolviĝis en antaŭislama epoko.
Tiuj tribunalaj kategorioj ne estis tamen tute ekskludaj; por ekzemplo, la islaman tribunaloj, kiuj estis la unuarangaj tribunaloj de la Imperio, povis esti uzataj ankaŭ por peri komercan konflikton aŭ disputojn inter plendantoj de diferencaj religioj, kaj judoj kaj kristanoj ofte turnis sin al ili por klopodi ricevi pli favoran traktadon pri difinita afero. La Otomana ŝtato tendencis ne interveni ĉe la religiaj juraj sistemoj de neislamanoj, spite la fakton laŭleĝe havi voĉon pere de la lokaj guberniestroj. La Islama jura sistemo de la Ŝario estis disvolvigitaj el kombino de Korano; Hadīth, aŭ parolo de la profeto Muhammad; iĥma, aŭ konsento de la membroj de la islama komunumo; kiĝa, sistemo de analogia raciigo el pli fruaj antaŭaĵoj; kaj lokaj kutimoj. Ambaŭ sistemoj estis instruitaj en la jurlenejoj de la Imperio, kiuj estis en Istanbulo kaj Bursa.
La Otomana Islama jursistemo estis diference formita el tradiciaj eŭropaj tribunaloj. Prezide super islamaj tribunaloj estis Qadi kadio, aŭ juĝisto. Ekde la fermo de la ijtihad, aŭ Pordo de Interpretado, la kadioj tra la tuta Otomana Imperio fokusis malpli al juraj precedencoj, kaj plie al lokaj kutimoj kaj tradicioj en la areoj kiujn ili administris. Tamen, al la Otomana juĝsistemo mankis apelacia strukturo, konduke al jurisdikciaj kazostrategioj en kiuj plendantoj povis porti siajn disputojn el unu tribunalo al alia ĝis oni atingus decidon en sia favoro.
Tiu reformoj estis klare bazitaj sur la francaj modeloj, kiel indikis la adoptado de tri-nivela juĝsistemo. Referencata kiel Nizamiye, tiu sistemo estis etendita al la loka magistra nivelo per la fina promulgado de la Mecelle, nome civila kodo kiu regulis geedzecon, divorcon, alimenton, testamenton, kaj aliajn aferojn de persona statuso. Kiel klopodo klarigi la dividon de juĝaj kompetencoj, administracia konsilio establis, ke religiaj aferoj devas esti traktitaj de religiaj tribunaloj, kaj statutaj aferoj devas esti traktitaj de "Nizamiye" tribunaloj.