cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Pivoto
Teknikaĵoj
Por sekurigo de pivotoj kontraŭ laŭaksa ŝovo oni uzas ŝraŭbojn, almetitajn platetojn, sekurigajn ringojn, subdisketojn, tredfiksilojn kaj ŝraŭbingojn. Ĉe kelkaj juntoj la pivoto estas certigata ankaŭ kontraŭ turniĝo.
Tipoj
Ŝafta pivoto estas ekstrema parto de ŝafto, kiu eniĝas en lagro kaj tie rivoluas.
Propargila karbonato
Propargila karbonato aŭ karbonato de propargilo estas organika kombinaĵo rezultanta el interagado de la propargila alkoholo kaj karbonata acido. Ĝi estas senkolora likvaĵo, nesolvebla en akvo. Propargila karbonato posedas 5 karbonatomojn, 6 hidrogenatomojn kaj 3 oksigenatomojn. Propargila karbonato uzatas en kemiaj sintezoj kaj en la preparado de karbonataĵoj kaj propargilaj derivaĵoj.
NGC 5500
NGC 5500 (aliaj indikoj — UGC 9070, MCG 8-26-8, MK 806, ZWG 247.7, NPM1G +48.0261, PGC 50588) estas galaksio en konstelacio Bovisto.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Listo de famuloj naskiĝintaj en Kaposvár
Jen listo de famuloj, kiuj naskiĝis en Kaposvár:
Fontoj
La listo enhavas tiujn nomojn, pri kiuj jam artikolo kreiĝis.
Castrofilippo
Castrofilippo estas komunumo de Italio. Ĝi apartenas al la regiono Sicilio kaj al la provinco Agriĝento. Fine de en la komunumo vivis. Najbaraj komunumoj estas Canicattì, Favara, Naro kaj Racalmuto.
Yoichi Futori
Yoichi Futori (太 洋一, n. ) estas japana futbalisto.
Li futbalis ĉe Roasso Kumamoto, Gamba Osaka kaj Tokyo Verdy.
Sauzin
Sauzin estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Antaŭpomerio-Greifswald de la federacia lando Meklenburgo-Antaŭpomerio, kaj apartenas al la administra komunumaro Amt Am Peenestrom de pluraj proksime kunlaborantaj najbaraj komunumoj. Fine de la komunumo havis  loĝantojn. Krom la ĉefa loĝloko , la komunumo ankoraŭ konsistas el la loĝloko Ziemitz.
Sakamoto Syôzi
SAKAMOTO Syôzi (1927 - en Kawanisi, Japanujo) estis japana esperantisto kaj delegito. En 1993 li ricevis la plej altan distingon de la japana movado, la premion Ossaka.
Agadoj
Aŭtomobila inĝeniero ĉe Daihatsu, li estis aktiva ekde sia esperantistiĝo en 1949, sed aparte post la emeritiĝo, kiam li en 1987 transprenis la sekretariecon de la grava regiona organizo Kansaja Ligo de E-Grupoj (KLEG) de Miyamoto Masao, kies disĉiplo li estis. Sakamoto redaktis (1951-1957) la KLEG-organon La Movado, gvidis ĉirkaŭ 40 kursojn, interalie preskaŭ ĉiufoje la intensan kursaron “Friska lernejo”, kaj organizis plurajn kongresojn japanajn kaj kansajajn.
Éva Bartók
Éva Bartók, laŭ hungarlingve kutima nomordo Bartók Éva estis hungara tekstilisto. Ŝia geedziĝa nomo estis Verebi Sándorné.
Éva Bartók naskiĝis la  en Püspökladány, ŝi mortis la  en Budapeŝto.
Biografio
Éva Bartók frekventis agrikulturan mezlernejon en Debrecen, poste ŝi akiris tekstilistan diplomon en Industriarta Altlernejo de Budapeŝto en 1957. Ŝia plej signifa instruisto estis Béla Molnár (tekstilartisto). Post la diplomo ŝi laboris 42 jarojn en tekstiluzino de Budakalász. En 1974 kaj 1977 ŝi vizitis la tekstilfoiron en Frankfurto (dokumonto ne distingis inter ambaŭ urboj). Ŝi ricevis premiojn en 1979 kaj 1980. Ŝi havis edzon kaj naskis filon en 1964.
Pusté Sady
Pusté Sady, hungare Pusztakürt [pustakurt] estas malgranda vilaĝeto kaj municipo en Slovakio.
Situo
Pusté Sady situas laŭ traira flankovojo. Hlohovec troviĝas je 15 km-oj.
Historio
La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1156 laŭ tiama hungara ortografio "Kurt". En 1598 la turkoj bruldetruis la vilaĝon. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Pusztakürt 593 homoj, (plejparte slovakoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Nyitra (reĝa departemento), al distrikto de Galgóc, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 vivis en Pusté Sady 603 homoj, (600 slovakoj). Vilaĝservoj estas vendejoj, infanĝardeno, lernejo, biblioteko, futbalejo.
Komunumoj pri Kürt en Hungara reĝlando
Kürt apartenas al la 7 hungaraj gentoj.
4199 Andreev
4199 Andreev estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la belga astronomo Henri Debehogne elde la Observatorio La Silla, en Ĉilio.
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de la rusa astronomo kaj matematikisto Gennadij Vasiljeviĉ Andrejev (cirile : Геннадий Васильевич Андреев 1950–2002), profesoro pri ĉiela mekaniko en la Universitato de Tomsk. Li estas unu el la estroj de la esplorvojaĝoj kiuj regule iras ĉe la lokon de la evento de Tungusko de 1908.
Mozaraba rito
La Mozaraba rito (ankaŭ nomata mozaraba liturgio, okcidentgota liturgio aŭ malnov-hispana liturgio) estas liturgia rito de la Romkatolika Eklezio, kiu evoluis sur la iberia duoninsulo kaj ankoraŭ nuntempe estas praktikata je kelkaj malmultaj lokoj en Hispanujo. Ankaŭ aliaj nomoj kiel toleda rito aŭ izidora rito (laŭ Isidoro de Sevilo) estas kelkfoje troveblaj.
Castiglione di Sicilia
Castiglione di Sicilia estas komunumo de Italio. Sicilie ĝi nomiĝas Castigghiuni. Ĝi apartenas al la insulo kaj administra regiono Sicilio kaj al la provinco Katanio, provincia di Catania, sicililingve pruvincia di Catania, ekde 2015 formale nomata città metropolitana di Catania. Fine de en la komunumo vivis. Najbaraj komunumoj estas Adrano, Belpasso, Biancavilla, Bronte, Calatabiano, Francavilla di Sicilia (ME), Gaggi (ME), Graniti (ME), Linguaglossa, Maletto, Malvagna (ME), Mojo Alcantara (ME), Motta Camastra (ME), Nicolosi, Piedimonte Etneo, Randazzo, Roccella Valdemone (ME), Sant'Alfio, Taormina (ME) kaj Zafferana Etnea.
La loĝloko situas sur la norda deklivo de vulkano Etna, 50 km de Catania kaj 60 km de Messina. Partoj de ĝia teritorio apartenas al la naturparkoj de Etna kaj de Alcantara.
En la dua mondmilito, la, la germana armeo tie faris reprezaliojn, per kiuj mortis 16 homoj. La komunumo estis honorita pro sia kuraĝo per la bronza medalo pri civila merito.
Ĝemelecoj
Castiglione ĝemeliĝis kun:
Kankano
Kankano estas franca danco, precipe dancata en grandaj parizaj dancejoj ĉirkaŭ la jaro 1830 kvazaŭ por protesti kontraŭ unueca meĥanikigo de socia danco. Ties movoj, sentence plenamuzaj, similigis onidire rondadon de simioj; sed prefere ili estis derivitaj de hispana fandango. Heredanto de kankano estis chahut, kiu fine de la jarcento transiris sur lignotabulojn de muzikĉambregoj, kie eminentis en ĝi aŭstralia dancistino Saharet. En Parizo ĝi estis dancata en Moulin Rouge: ĝi inspiris artistojn kiel Toulouse-Lautrec, Legrand kaj aliaj.
Oni skribas pri kankano
Kankano estas rapida danco de la franca deveno, ĝi havas ritmon de pli rapida galopo. Ĝi estiĝis en Parizo post la jaro 1830. Ĝi validiĝis precipe kiel sceneja danco en operetoj kaj kabaredoj.
Kankanon eternigis sur siaj afiŝoj kaj pentraĵoj Henri Toulouse-Lautrec.
... eble Moulin Rouge estus antaŭ longe forgesita, se ne estus pentristo, kies bastono frapis sur Montmartre jam longan vicon da jaroj. Kiu scias, se ni ankoraŭ senĉese rememorigis tiun ĉi strangan mondon, se ni ne konus bildojn kaj afiŝojn, kiuj tiel fidele kaptis tiun ĉi epokon. Kun Toulouse-Lautrec eniris en Moulin Rouge-n Senmorteco.
La plej konata muzika formo estas Can-can el opereto de J. Offenbach "Orfeo en submondejo".
Kiu el gaj-ebrietaj knabinoj havis dum drink-amuzoj ideon fari ion esceptan? Surrampi tablon, krispigi jupon, senvualigi nigrajn ŝtrumpojn kaj ĝarterojn kaj dum ĝenerala gajeco komenci elĵetadi la krurojn en altecon? Tio estis kiel ajn, baldaŭ aliĝis al ŝi eble ĉiuj knabinoj, kiuj estis sur Montmartre. Naskiĝis malbenata kaj admirata "natura" kvadrilo. Okazis furiozado, kiu ne havis ĝis tiu tempo en Parizo similon. Kaj kvankam Mortmartre kutimis al ĉio ajn, ĉifoje eĉ ĝi ektremis en la fundamentoj.
Koncize, kiam printempe de la jaro 1889 Moulin Rouge malfermis unuan fojon siajn pordegojn, ĉiuj vizitantoj ekvidis tiun "plej parizan spektaklon, kiun povas geedzoj ekvidi kun siaj edzinoj". Kaj tiel naskiĝis atrakcio, kiu - kaj tio estas en la tuta afero la plej pikanta - estas komune kun Eiffel-turo, Louvre kaj templo Notre Dame ĝis hodiaŭ plej vizitata simbolo de Parizo.
Radvaň nad Laborcom
Radvaň nad Laborcom (hungare Laborcradvány [laborcradvAnj], rutene Радвань над Лабірцём [radvanj nad laborcom]) estas malgranda unuigita vilaĝeto kaj municipo en Slovakio. La historia slovaka loknomo estis Nižná Radvaň.
Situo
Radvaň nad Laborcom situas laŭ maldekstra bordo de Laborec, laŭ traira flankovojo. Trajno trafikas laŭ la alia riverobordo, kie estis iama aparta vilaĝo, sed nun jam apartenaĵo de Radvaň nad Laborcom. Medzilaborce troviĝas je 16 km.
Historio
La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1379. En 1715 oni komputis tie 17 loĝatajn kaj 10 neloĝatajn domojn. En 1787 loĝis tie 189 vilaĝanoj en 28 domoj, en 1828 155 vilaĝanoj en 20 domoj. Ĝis 1899 la oficiala hungara loknomo estis Horbok-Radvány, poste ĝi ricevis pli logikan nomon pro peto de poŝto. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Laborcradvány 1263 homoj, (rutenoj en majoritato, germanoj en minoritato). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Zemplén, al distrikto de Medzilaborce, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 vivis en Radvaň nad Laborcom 602 homoj, (429 slovakoj, 139 rutenoj, 25 ciganoj).
Kantono Berrien (Georgio)
La kantono Berrien - angle Berrien County - estas kantono de Usono en la subŝtato Georgio. Ĝia administra centro estas la urbo . La kantono estis fondita la.
Laŭ la stato de la jaro en la kantono vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². La teritorio havas komunan limon kun.
George Bennett (naturalisto)
George Bennett M.D., F.R.C.S., F.L.S., F.Z.S., (31a de januaro 1804 – 29a de septembro 1893) estis angla-naskita aŭstralia kuracisto kaj naturalisto, ricevinto de la Medalo Clarke en 1890.
Ekkariero
Bennett naskiĝis en Plymouth, Anglio. POst lernejo 15jaraĝa li vizitis Srilankon kaj reveninte studis medicinon, dekomence ĉe Plymouth, poste ĉe Middlesex Hospitalo kaj ĉe Hunterian School of Medicine. Li gradiĝis kiel M.R.C.S. la 7an de marto 1828, kaj poste iĝis kirurgo
Marie
Geografie temas interalie pri
Marie estas familia nomo de jenaj personoj:
Marie estas la nomo de jenaj ŝipoj:
Sankt Bernhard (Turingio)
Sankt Bernhard estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Hildburghausen de la federacia lando Turingio, kaj krome estas parto de komunumaro, do grupiĝo de pluraj najbaraj komunumoj por komuna plenumo de iuj administraj servoj, nomata Verwaltungsgemeinschaft Feldstein. Fine de la jaro la komunumo havis  loĝantojn.
Koji Inada
Koji Inada (稲田 康志, n. ) estas japana futbalisto.
Li futbalis ĉe Roasso Kumamoto, Kashiwa Reysol kaj Albirex Niigata.
NGC 5501
NGC 5501 (aliaj indikoj — MCG 0-36-27, ZWG 18.78, PGC 50724) estas galaksio en konstelacio Virgo.
Substrato
Substratostaras por:
NGC 5501
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Substrato
en natursciencoj:
en Humansciencoj:
Vidu ankaŭ:
Oligoceno
Oligoceno estas epoko ene de la tertempo de Terciaro. Oligoceno daŭris de antaŭ 36 ĝis antaŭ 24 milionoj da jaroj. (vidu ankaŭ geologia temposkemo).
Tiutempe komenciĝis interalie falto de Alpoj kaj Rocky-montaro. Sud-Ameriko dividiĝis de la aliaj kontinentoj kaj elformis propran faŭnon. En aliaj terpartoj evoluis la modernaj mamulo-ordoj.
En tiu epoko aperis superaj simioj kaj malaperis numulitoj.
La oligoceno sekvis miocenon kaj antaŭis eocenon.
Lolium perenne
Lolium perenne, komune konata kiel multjara lolio, estas vegetala specio de la subfamilio de Pooideae. Ĝi estas plurjara. perenne signifas latine staŭda. Ĝi hibridiĝas facile kun Lolium multiflorum. Ĝi estas furaĝe aŭ gazone kultivata.
Priskribo
Ĝi altas 10-90 cm. La interna glumo altas malpli kiel la spiketo. La ekstera paleo ne havas ariston. La junaj folioj estas faldaj. La tigo estas glata. Ĝi estas alogama.
Parazitoj
Ĝiaj parazitoj Neotyphodium lolii produktas alkaloidojn : lolitremon, peraminon, ergovalinon, lolinon.
Blumeria graminis, Claviceps purpurea estas ankaŭ parazitoj de multjara lolio.
Eksteraj ligiloj
<!-- La especie Lolium perenne, llamada ballica, ballica inglesa, ballico, césped inglés, raigrás inglés, raigrás perenne o  vallico es una gramínea perenne de importancia en la creación de céspedes y en la producción de forrajes en lugares de clima templado y subtropical.
Distribución y hábitat
Circumboreal. Hemicriptófito. Céspedes, jardines y pastos húmedos y antropizados.
Importancia económica
Tiene el potencial de producir gran cantidad de biomasa de buena calidad y apetecible para el ganado, pero necesita suelos con niveles altos de fertilidad y es sensible a la sequía y al exceso de agua.
Tiene gran importancia como especie forrajera en las praderas de Nueva Zelanda que se destinan a la alimentación de vacas lecheras. También es relevante en ciertas zonas de Gran Bretaña, Estados Unidos, Argentina, Chile y España.
Se han desarrollado cientos de cultivares para adaptarlos a diferentes zonas de producción. La mayoría de los cultivares neozelandeses contienen como huésped al hongo endófito Neotyphodium lolii, que no causa daño a la planta, pero produce alcaloides que pueden afectar al ganado y también al insecto Listronotus bonariensis, considerado una plaga del cultivo.
Sinonimia
-->
(11502) 1989 WU2
(11502) 1989 WU2 estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la japanaj astronomoj Sejĝi Ueda kaj Hiroŝi Kaneda elde la observatorio de Kuŝiro en Hokajdo (Japanio).
Boros
La familia nomo Boros [boroŝ] apartenas al la oftaj familiaj nomoj en Hungario. La nomo signifas: vina. Ekster Hungario la nomo havas ortografiajn ŝanĝojn al Boroš respektive al Boroș, krome enlande la nomvarianto estas Boross kun la sama prononco.
Nana kazuaro
La Nana kazuaro (Casuarius bennetti) konata ankaŭ kiel Beneta kazuaro, Malgranda kazuaro, Montokazuaro, aŭ Muruk, estas la plej malgrandaj el la tri specioj de kazuaroj.
Taksonomio
La scienca nomo rememoras la gravon de la aŭstralia naturalisto George Bennett. Li estis la unua sciencisto kiu ekzamenis tiujn birdojn post kelkaj estis alportitaj en Aŭstralio per ŝipo. Rekonante ilin kiel reprezentanto de nova specio de kazuaro, li resendis specimenojn al Anglio kie tio estis konfirmita. Ĉe la okcidenta bordo de Golfo Sarera, okcidenta flanko de Okcidenta Nov-Gvineo, ekzistas distinga formo kiu meritas disigon. C. papuanus estas provizora nomo. Fine ne estas oficiale agnoskitaj subspecioj, tamen, kelkaj fakuloj konsideras, ke ili ja estas.
Aspekto
Ĝi estas granda birdo sed estas iomete pli malgranda ol la aliaj vivantaj kazuaroj. Ĝi estas inter 99 kaj 150 cm longa kaj inter 17.6 kaj 26 kg peza. Ĝi estas nefluga birdo kun aspra kaj rigida nigra plumaro, malalta triangula kasko, rozkoloraj vangoj kaj ruĝaj makuloj de haŭtaĵo super blua kolo. Kompare al aliaj kazuaroj, la Nana kazuaro estas pli mallonga, kun tarso 24.5 cm longa, kun iomete pli malgranda beko, 11 al 12.2 cm. La piedoj estas grandaj kaj povegaj, ekipitaj per ponardecaj ungegoj ĉe la interna fingro. Ambaŭ seskoj estas similaj. Inoj havas pli longajn kaskojn, pli brilkolorajn nudajn haŭtaĵojn kaj estas pli grandaj.
Teritorio, habitato kaj kutimaro
La Nana kazuaro estas distribuata tra montarbaroj de Novgvineo, Nova Britio, kaj la insulo Japen, ĉe altoj de ĝis 3,300 m super marnivelo. Ĉe areoj sen aliaj specioj de kazuaroj, ili loĝas ankaŭ ĉe malaltaj teroj. Ties dieto konsistas ĉefe el falintaj fruktoj kaj malgrandaj animaloj, kaj insektoj. Temas pri solema birdo, ĝi pariĝas nur dum la reprodukta sezono.
Konservado
Pro pliiĝanta habitatoperdo, habitata degradado, ĉasado por manĝo, kaj ofte tenita en kaptiveco, la Nana kazuaro estis pritaksita kiel Preskaŭ Minacata fare de la IUCN Ruĝa Listo de Minacataj Specioj, kun loĝa teritorio de 258,000 km2.
Golfo Sarera
Golfo Sarera (Cenderawasih Bay, Teluk Cenderawasih, signife : Golfo de la Paradizbirdo), ankaŭ Teluk Sarera (Golfo Sarera), iame Golfo Geelvink (Geelvinkbaai) estas granda golfo en norda Papuo kaj Okcidenta Papuo, Novgvineo, Indonezio. Ĝi situantas oriente de la Birdokapa Duoninsulo. La okcidenta parto de la golfo estis deklarita mara nacia parko en 2002.
Kantono Bibb (Georgio)
Kantono Bibb (angle Bibb County) estas kantono de la usona ŝtato Georgio. Laŭ la popolnombrado en 2000, ĝi enhavis 153 887 loĝantojn, kaj en 2005 ĝi enhavis 154 918. La kantona ĉefurbo estas Macon, Georgio.
Bretonoj
Bretonoj (en bretona lingvo: Bretoned, bretona prononco: [breˈtɔ̃nɛt]) estas kelta etna grupo loĝanta en la regiono Bretonio en Francio. Ili havas multon de sia kultura heredo el grupoj de Britoniaj parolantoj kiuj elmigris el sudokcidenta Granda Britio, precipe el Kornvalo kaj Devono, ĉefe dum la Angla-Saksa invado de Britio. Ili elmigris laŭ tajdoj inter la 3a kaj la 9a jarcentoj (ĉefe de 450 ĝis 600) en Armorikon, kiu rezulte estis nomita Bretonio laŭ ili.
La ĉefa tradicia lingvo de Bretonio estas Bretona (Brezhoneg), parolata en Okcidenta Bretonio (t.e. la okcidenta parto de la duoninsulo). Bretona estis parolata de ĉirkaŭ 206,000 homoj en 2013. La alia ĉefa minoritata lingvo de Bretonio estas Galoa lingvo; Galoa estas parolata nur en Orienta Bretonio, kie Bretona estas malpli dominanta. Kiel unu el la Britonaj lingvoj, la Bretona havas fortan rilaton kun la Kornvala lingvo kaj pli malproksime kun la Kimra lingvo, dum la Galoa estas unu el la latinidaj lingvoj de oïl. Nuntempe, la denaska lingvo de plejparto el Bretonoj estas norma Franca.
Bretonio kaj ties popolo estas enkalkulata kiel unu el la ses Keltaj nacioj. Etne, kun la Kornvalanoj kaj la Kimroj, Bretonoj estas keltaj Britonoj. La fakta nombro de etnaj Bretonoj en Bretanio kaj Francio kiel tuto estas malfacile taksebla ĉar la registaro de Francio ne kolektas statistikon pri etneco. La loĝantaro de Bretonio, bazita sur ĉirkaŭkalkulo de Januaro 2007, estis 4,365,500. Oni diris, ke en 1914 ĉirkaŭ 1 miliono da personoj parolis Bretonan okcidente de la limo inter la regionoj de parolantoj de Bretona kaj de Galoa, nome ĉirkaŭ 90% el la loĝantaro de la okcidenta duono de Bretonio. En 1945, estis ĉirkaŭ 75%, kaj nuntempe, en la tuta Bretonio, la plej optimisma ĉirkaŭkalkulo estus ke nur 20% el Bretonoj povas paroli Bretonan. Bretonio havas loĝantaron de ĉirkaŭ kvar milionoj, inklude la departementon Loire-Atlantique, kiun la Reĝimo de Vichy separis el la historia Bretonio en 1941. 75% el la ĉirkaŭkalkulitaj 200,000 al la 250,000 Bretonaj parolantoj kiuj uzas Bretonan kiel ĉiutaga lingvo nuntempe estas super la aĝo de 65.
Forta historia elmigrado kreis Bretonan diasporon ene de Franciaj limoj kaj en transmaraj departementoj kaj teritorioj de Francio; ĝi estas ĉefe establita en la areo de Parizo, kie pli ol unu milionoj da personoj postulas Bretonan heredon. Ankaŭ multaj bretonaj familioj elmigris al Ameriko, ĉefe al Kanado (partikulare al Kebekio kaj al Atlantika Kanado) kaj al Usono. Homoj el la regiono Bretonio estis inter la unuaj blankulaj setlantoj kiuj porĉiame setlis en la Franca Karibio, t.e. Dominiko, Gvadelupo kaj Martiniko, kie oni povas ankoraŭ vidi restaĵojn de ilia kulturo. La nuraj lokoj ekster Bretonio kiuj ankoraŭ retenas gravajn Bretonajn kutimojn estas en Île-de-France (ĉefe en la kvartalo Montparnasse en Parizo), Le Havre kaj en Îles des Saintes, kie grupo de Bretonaj familioj setlis en la mezo de la 17a jarcento.
Havano
Havano (hispane: La Habana) estas ĉefurbo, provinco, plej granda haveno, kaj komerca centro de Kubo. La urbo havas 2,1 milionojn da loĝantoj, kaj ĝi konsistas el 728,26 km2, iĝante la plej granda urbareo, la plej loĝata urbo, kaj la kvara plej granda metropola areo en Karibio. . La urbo etendiĝas ĉefe okcidente kaj sude de la golfeto, kiu alireblas tra mallarĝa golfeto kiu dividiĝas en tri ĉefajn havenojn: Marimelena, Guanabacoa kaj Atarés. La rivero Almendares trairas la urbon de sudo al nordo, enirante en la Florida Markolo kelkajn kilometrojn okcidente de la golfeto.
Havano estis fondita de la hispanoj en la 16-a jarcento sub la nomo Sankta Kristoforo de Havano (San Cristóbal de La Habana), kaj pro strategia situo ĝi servis kiel saltotabulo por la hispana konkero de la amerika kontinento, iĝante haltejo de la galionoj ŝarĝitaj de oro en la kruciĝo inter la Nova Mondo kaj la Malnova Mondo. La reĝo Filipo la 2-a de Hispanio donis al ĝi la titolon Urbo en 1592. Muregon ili konstruis por protekti la malnovan urbon kontraŭ la atakoj de piratoj, korsaroj kaj bukaneroj. La eksplodo de la usona kirasŝipo Maine en la haveno de Havano en 1898 estis la tuja kaŭzo aŭ preteksto por la Hispana-usona milito.
Nuntempa Havano povas esence esti priskribita kiel tri urboj en unu: Malnova Havano, El Vedado, kaj la novaj suburbaj distriktoj. La urbo estas la centro de la kuba registaro kaj hejmo de diversaj ministerioj, sidejo de entreprenoj kaj pli ol 90 diplomatiaj oficejoj. La nuna urbestro estas Marta Hernández de la Kuba Komunisma Partio. En 2009, la urbo/provinco havis la 3an plej altan enspezon en la lando.
La urbo altiras pli ol miliono da turistoj ĉiujare, la Oficiala Censo por Havano raportas ke en 2010 la urbo estis vizitita de 1.176.627 internaciaj turistoj, pliiĝo de +20,0% en 2005. La historia centro estis deklarita Monda heredaĵo de Unesko en 1982. Krome, la urbo estas konata pro la historio, kulturo, arkitekturo kaj monumentoj.
Nomo
Ekzistas pluraj hipotezoj pri la indiĝena deveno de ĝia nomo. Laŭ la plej akceptata hipotezo, ĝia nomo venas de la taina kaciko nomata Habaguanex, kiu regis en la regiono kie la urbo unue staris. Aliaj versioj konsideras ke ĝi venas de deformado de la taina vorto “sabana”, prononcata en la dialekto de la kubaj okcidentaj aravakoj kiel "havana" aŭ "habana" kiu eniris en la nunan hispanan kun la originala signifo. Verŝajne, tiel la indiĝenoj nomis la sudan areon de Havano kaj Matanzas, kiu estas granda plataĵo. Alia hipotezo malpli probabla diras ke ĝi venas de haven aŭ gaven, kio estas haveno en la meznederlanda lingvo. Ankaŭ oni diras ke ĝi venas de la aravaka “abana” kio estas “ŝi frenezas”; aludante al legendo pri indianino nomata Guara.
Geografio
Havano kuŝas sur la norda marbordo de Kubo, sude de la Florida Markolo, kie la Golfo de Meksiko kuniĝas al Karibio. La urbo etendiĝas ĉefe okcidente kaj sude de la golfeto, alirebla tra mallarĝa golfeto kiu dividiĝas en tri ĉefajn havenojn: Marimelena, Guanabacoa, kaj Atarés. La rivero Almendares trairas la urbon de sudo al nordo, enirante en la Florida Markolo kelkajn kilometrojn okcidente de la golfeto.
La malaltaj montetoj sur kiu la urbo troviĝas, pliigas la koloron de la profunda blua akvo de la markoloj. Rimarkinda altaĵo (60 metroj) estas la kalkŝtona kresto kiu malsupreniras el la oriento kaj kulminas en la altaĵoj de La Cabaña kaj La Morro, lokoj de koloniaj fortikaĵoj ĉe la orienta golfeto. Alia konsiderinda altaĵo estas la monteto en la okcidento sur kiu kuŝas la Universitato de Havano kaj la Kastelo de la Princo. Ekster la urbo, montetoj troviĝas en la okcidento kaj oriento.
Klimato
Havano, kiel la plejparto de Kubo, ĝuas agrablan tutjaran tropikan klimaton kiu estas hardita de la insulpozicio en la zono de la pasatoj kaj de la varmaj marbordaj fluoj. Laŭ la klimata klasifiko de Köppen, Havano havas tropikan savanan klimaton. Averaĝa temperaturo varias de 22 °C en januaro kaj februaro al 28 °C en aŭgusto. La temperaturo malofte falas sub 10 °C. La plej malalta temperaturo estis 1 °C en Santiago de Las Vegas, Boyeros. La plej malalta temperaturo registrita en Kubo estis 0 °C en Bainoa, provinco Havano. Pluvado estas plej peza en junio kaj oktobro kaj malpeza de decembro ĝis aprilo. Uraganoj ofte frapas la insulon, sed ili kutime frapas la sudan marbordon, kaj la damaĝo en Havano estis malpli grava ol aliloke en la lando.
Kolonio
La konkeranto Diego Velázquez De Cuéllar fondis Havanon la 25-an de aŭgusto 1515 aŭ 1514, en la suda marbordo de la insulo, proksime al la nuna urbo Surgidero de Batabanó, aŭ pli probable ĉe la bordoj de la rivero Mayabeque proksime de la samnoma strando. Ĉiuj provoj fondi urbon en la suda marbordo malsukcesis, tamen frua mapo de Kubo desegnita en 1514 montris du setlejojn ĉe la buŝo de tiu rivero.
Inter 1514 kaj 1519, la urbo havis almenaŭ du malsamajn setlejojn en la norda marbordo, unu el ili en La Chorrera, hodiaŭ en la kvartalo Grandaj Pontoj, apud la rivero Almendares. Ĉi tiu lasta loko estis najbara al kio nun oni konas kiel Haveno de Karenoj, en 1519. La kvalito de ĉi tiu natura golfeto, kiu nun gastigas la havenon de Havano, instigis la translokiĝon.
Havano estis la sesa urbo fondita de la hispanoj en la insulo, nomata Sankta Kristoforo de Havano, de Pánfilo de Narváez: la nomo kombinas Sankta Kristoforo, sankta patrono de la navigantoj, kaj Havano, el neklara origino, eble derivita de Habaguanex, indiĝena tribestro kiu regis en tiu areo, kiel estis menciita de Diego Velásquez en sia raporto al la reĝo de Hispanujo. Iom post la fondo de la unuaj urboj, la insulo utilis kiel bazo por la konkero de aliaj teritorioj. Hernán Cortés organizis ekspedicion al Meksiko ekde la insulo.
Havano estis komence komerca haveno, kaj suferis regulajn atakojn de bukaneroj, piratoj kaj francaj korsaroj. La unua atako dum kiu la urbo estis bruligita, estis farita de la franca korsaro Jacques de Sores en 1555. Tiaj atakoj konvinkis la hispanan kronon financi la konstruon de la unuaj fortikaĵoj en la ĉefaj urboj, ne nur por kontraŭstari la piratojn kaj korsarojn, sed ankaŭ por regi super la komerco de la Okcidentaj Indioj, kaj limigi la vastan kontrabandon (nigra merkato) kiu ŝprucis pro la limigoj postulitaj de la Casa de Contratación de Sevilla. Ŝipoj el la tuta Nova Mondo portis la produktojn unue al Havano, por poste preni floton al Hispanujo. La miloj da ŝipoj kiuj atingis la golfeton ankaŭ favorigis la agrikulturon kaj fabrikadon en Havano, ĉar ili devis havi manĝaĵojn, akvon kaj aliajn produktojn por transiri la oceanon.
La 20-an de decembro 1592, la reĝo Filipo la 2-a de Hispanujo koncedis al Havano la kategorion kaj titolon Urbo. Poste, la urbo estis oficiale nomata "Ŝlosilo de la Nova Mondo kaj Murego de la Okcidentaj Indioj" por la hispana krono. Dume, la penadoj por konstrui aŭ plibonigi la defendajn infrastrukturojn de la urbo, daŭris.
Havano ege ekspansiiĝis en la 17-a jarcento. Novaj konstruaĵoj estis starigitaj el la plej abundaj materialoj de la insulo, ĉefe ligno, kombinante plurajn iberiajn arkitekturajn stilojn, kaj ankaŭ kanariajn karakterizaĵojn.
La urbo estis forprenita de la britoj dum la Sepjara milito. La epizodo komenciĝis la 6-an de junio 1762, kiam je la tagiĝo, brita floto, konsistante el pli ol 50 ŝipoj kun kombinitaj fortoj de 11.000 viroj de la Reĝa Mararmeo kaj la Armeo, navigis en kubaj akvoj kaj faris amfibian surteriĝon oriente de Havano. La britoj tuj malfermis komercon kun siaj nordamerikaj kaj karibiaj kolonioj, kaŭzante rapidan transformadon de la kuba socio. Post malpli ol unu jaro kiam Havano estis kaptita, la Paco de Parizo estis subskribita de la tri potencoj militantaj kaj tiel finiĝis la Sepjara milito. Per la traktato, Hispanio donis Floridon al Britio kontraŭ la urbo Havano laŭ rekomendo de la francoj, kiuj konsilis tion ĉar Hispanujo povus perdi Meksikon kaj multe de la sudamerika kontinento favore al la britoj..
Post rekuperi la urbon, la hispanoj transformis Havanon en la plej peze fortikigitan urbon en tuta Ameriko. La konstruo komenciĝis en kio poste fariĝis la Fortikaĵo Sankta Karlo de la Kabano, la plej granda hispana fortikaĵo en la Nova Mondo. La 15-an de januaro 1796, la restoj de Kristoforo Kolumbo estis senditaj al la insulo San-Domingo. Ili ripozis tie ĝis 1898, kiam estis portitaj al la katedralo de Sevilo, post kiam Hispanujo perdis Kubon.
Ĉar la komercado inter karibaj kaj nordamerikaj ŝtatoj pliiĝis en la komenco de la 19-a jarcento, Havano fariĝis prospera kaj moda urbo. La havanaj teatroj prezentis la plej eminentajn aktorojn de la epoko, kaj prospero inter la kreskanta meza klaso kondukis al la konstruado de multekostaj novklasikaj palacoj. Dum tiu periodo Havano fariĝis konata kiel Parizo de la Antiloj.
Lancaster (Kalifornio)
Lancaster estas grandurbo, ĉarturbo en Usono, en subŝtato Kalifornio, en Kantono Los-Anĝeleso. Laŭ la stato de la censo en la urbo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km².
Havano
Kolonio
En 1837, la unua fervojo estis konstruita, entute 51 kilometroj da fervojo inter Havano kaj Bejucal, kiu estis uzita por transporti sukeron el la valo de Güines al la haveno. Per tio, Kubo iĝis la kvina lando en la mondo kiu havis fervojon, kaj la unua en hispanlingva lando. Dum la jarcento, Havano estis riĉigita per la konstruado de pliaj kulturaj centroj, kiel la Teatro Tacón, unu el la plej luksaj en la mondo. La fakto ke sklaveco estis leĝa en Kubo ĝis 1886, tio kaptis la intereson en Sudameriko, inkluzive de plano de la Kavaliroj de la Ora Rondo krei 'Oran Cirklon' kun radio de 1200 mejloj, centrita en Havano. Kiam la Konfederaciitaj ŝtatoj de Usono estis venkitaj en la Usona Enlanda Milito en 1865, multaj sklavistoj ekloĝis en Havano por daŭrigi la uzadon de sklavoj en siaj plantejoj.
Lancaster (Kalifornio)
Geografio
Lancaster situas sur altebenaĵo en valo, en la sudokcidenta landparto de Usono, en la sudokcidenta parto de la subŝtato. Palmdale troviĝas 13, Los-Anĝeleso 110 km. Mojave-dezerto estas proksime.
Historio
En tiu areo komence indianoj vivis. La nomo "Lancaster" aperis dum konstruado de la fervojo, ĉar tie la lokomotivoj prenis akvojn. La haltejo altiris homojn, en 1884 jam stratoj aperis. Oni komencis kulturi tritikojn kaj hordeojn. En 1908 oni akiris akvojn sufiĉajn. En la 1930-aj jaroj oni fondis gravan bazon por militaj flugmaŝinoj. En 1941 lernejo por kanadanaj kadetoj ekfunkciis, en la sekva jaro oni trejnis jam ankaŭ enlandajn pilotojn. Lancaster urbiĝis en 1977.
Havano
Respubliko
La 20-a jarcento komenciĝis kun Havano, kaj sekve Kubo, sub okupado de Usono. La usona okupado oficiale finiĝis kiam Tomás Estrada Palma, unua prezidento de Kubo, enoficiĝis la 20-an de majo 1902.
Multnombraj luksaj hoteloj, kazinoj kaj noktaj kluboj estis konstruitaj dum la 1930-aj jaroj por servi al la kreskanta kaj floranta turismo en Havano. En la 1930-aj jaroj, la organizita krimo en noktaj kluboj kaj kazinoj, komenciĝis. Santo Trafficante, Jr. estris la ruleton de la Kazino Sans Souci, Meyer Lansky estris la Hotelon Habana Riviera kaj Lucky Luciano en la kazino de la Nacia Hotelo. Tiutempe Havano fariĝis ekzotika ĉefurbo kun multnombraj aktivecoj kiuj altiris la luksan turismon. La aktivecoj inkluzivis konkuradon de aŭtoj, muzikajn spektaklojn kaj marsportojn.
Havano iĝis la latinamerika urbo kun la plej granda meza klaso pokapa, samtempe akompanata de ludoj kaj korupteco kie gangsteroj kaj steluloj miksiĝis en la socio. Dum tiu epoko, Havano ĝenerale havis pli da enspezoj ol Las Vegas, Nevado. En 1958, ĉirkaŭ 300.000 usonaj turistoj vizitis la urbon.
Socialisma revolucio
Post la revolucio de 1959, la nova reĝimo promesis plibonigi la sociajn servojn, publikan loĝadon, kaj oficialajn konstruaĵojn. Tamen, la malabundeco kiu frapis Kubon post la abrupta eksproprietigo de ĉiuj privataj proprietoj kaj industrioj sub forta komunisma modelo subtenita de Sovetio, sekvata de la embargo de Usono, forte batis Havanon. En 1966-1968, la kuba registaro ŝtatigis ĉiujn privatajn entreprenojn kaj societojn en Kubo, ĝis atingado de "certaj specoj de malgrandaj komercoformoj" (leĝo n-ro 1076) ).
Okazis severa ekonomia krizo post la kolapso de Sovetio en 1991. Kun ĝi, subvencioj finiĝis, perdante milionojn da dolaroj kiujn Sovetio donis al la kuba registaro kaj multaj kredis ke pro la malapero de la sovetia subteno al la reĝimo, ĝi frue falus, kiel okazis al la sovetiaj satelitaj ŝtatoj de orienta Eŭropo. Tamen, kontraŭe al tiuj sovetiaj satelitaj ŝtatoj de orienta Eŭropo, la komunisma reĝimo en Havano, travivis dum la 1990-aj jaroj.
Post multaj jaroj da malpermeso, la komunisma registaro ĉiam pli kaj pli turniĝis al la turisma industrio por novaj financaj enspezoj, kaj permesis la eniron de eksterlandaj investantoj por konstrui novajn hotelojn kaj evoluigi la industrion. En Malnova Havano, penado ankaŭ ekiĝis por la rekonstruo turismocela, kaj pluraj stratoj kaj placoj estis renovigitaj konservante la historiajn stilojn. Sed Malnova Havano estas granda municipo, kaj la restarigo nur koncentriĝas en malpli ol 10% de ĝia areo pro manko de sufiĉaj rimedoj.
Administrado
La urbo estas administrata de urba-provinca konsilantaro, kun urbestro kiel administra ĉefo. Tiel, Havano funkcias kiel urbo kaj provinco samtempe, sed la urbo ne havas sufiĉe da memstareco kaj dependas de la nacia registaro por la buĝeto kaj entute pri la politika gvido.
La nacia registaro havas sidejon en Havano kaj ludas ege videblan rolon en la vivo de la urbo. Plie, la plejparto de la estraroj de multaj naciaj institucioj okazigis malgrandiĝantan rolon por la urba registaro, kiu, tamen, ankoraŭ provizas parton de la esencaj servoj kaj havas kompetentojn super la edukado, sansistemo, publika transporto, rubforigo, malgranda industrio, agrikulturo, ktp.
La balotantoj elektas delegitojn por la municipaj asembleoj en konkuraj elektoj. Ekzistas nur unu politika partio rajtigita, la oficialisma Komunisma Partio, sed almenaŭ devas esti minimume du kandidatoj. La membroj de la Komunisma Partio ofte konkuras unu kontraŭ alia surbaze de propraj meritoj kaj neniam per uzado de akuzoj aŭ pridubado. Kandidatoj ankaŭ povas esti nepartianoj. Ili estas nomumitaj rekte de la civitanoj en malfermaj kunvenoj en ĉiu voĉdona distrikto. La delegitoj de la municipaj asembleoj siavice elektas la membrojn de la Provinca Asembleo, kiu en Havano funkcias kiel la Urbodomo; kaj ĝia prezidanto similas al urbestro. Ekzistas rektaj elektoj por deputitoj al la Nacia Asembleo surbaze de skribtabuloj, kaj parto de la kandidatoj estas nomumitaj je loka nivelo. La Popolaj Konsilioj (Consejos Populares) konsistas el lokaj urbaj delegitoj kiuj elektas plentempan reprezentanton por prezidi la korpon. Krome, tie estas partopreno de "popolaj organizoj" kaj reprezentantoj de lokaj registaraj agentejoj, industrioj kaj servoj. La 105-membra Popola Konsilio en Havano reprezentas 20.000 loĝantojn.
Havano limas kun la provinco Mayabeque sude kaj oriente kun Artemisa en la okcidento.
Urba pejzaĝo
Nuna Havano esence priskribeblas kiel tri urboj en nur unu: Malnova Havano, El Vedado kaj la novaj suburbaj distriktoj. Malnova Havano kun mallarĝaj stratoj kaj pendbalkonoj, estas la tradicia centro de la havanaj komerco, industrio, kaj distrado, samkiel loĝareo.
Lancaster (Kalifornio)
Klimato
Lancaster situas en stepa klimatozono. La temperaturo averaĝe varias inter 8-24 °C, en julio averaĝe kun 35 °C (la rekordo estas 46 °C), inter decembro-januaro averaĝe kun -1 °C (la rekordo estas -17 °C). Jare pluvas po 197 mm. La pluvo kulminas en februaro, en junio preskaŭ ne pluvas. Foje okazas, ke venas polvoŝtormo el Mojave-dezerto.
Havano
Urba pejzaĝo
Tria Havano estas tiu de la pli prosperaj restadejaj kaj industriaj distriktoj kiuj etendiĝas ĉefe en la okcidento. Inter tiuj estas Marianao, unu el la novaj partoj de la urbo, kiu datiĝas de la 1920-aj jaroj. Kelkaj el la ekskluzivaĵoj estis perditaj post la revolucio, multaj el la hejmoj de la antaŭurboj esti ŝtatigitaj de la kuba registaro kaj poste uzataj kiel lernejoj, malsanulejoj, kaj registaraj oficejoj. Pluraj privataj kluboj estis konvertitaj en publikajn distrejojn. Miramar, situanta okcidente de El Vedado laŭlonge de la marbordo, restas kiel ekskluziva zono de Havano: palacoj, ambasadejoj, diplomatiaj restadejoj, luksaj vendejoj, kaj instalaĵoj por riĉaj eksterlandanoj estas oftaj en la areo. La Internacia Lernejo de Havano situas en la kvartalo Miramar.
En la 1980-aj jaroj multaj partoj de Malnova Havano, inkluzive de la Placo de Armiloj, iĝis parto de 35jara projekto por restaŭrado, por rememorigi kaj valorigi la pasintecon de la kubanoj kaj stimuli la turismon. En la pasintaj dek jaroj, kun la helpo de ekstera helpo kaj kun subteno de la Historiisto de la Urbo, Eusebio Leal Spengler, granda parto de Malnova Havano estis renovigita. La urbo jam renovigis la plejparton de la ĉefaj placoj (Malnova Placo, Placo de la Katedralo, Placo de Sankta Francisko kaj Placo de Armiloj) kaj grandaj turismaj stratoj (Obispo kaj Mercaderes).
Municipoj
La urbo dividiĝas en 15 municipojn kiuj siavice estas subdividitaj en 105 popolajn konsiliojn. (la numeroj rilatas al la mapo).
Arkitekturo
Pro tio ke Havano havas preskaŭ kvincent jarojn da ekzisto, la urbo ĝuas la posedon de unu el la plej diversaj stiloj de arkitekturo en la mondo. Ekde kasteloj konstruitaj en la fino de la 16-a jarcento ĝis modernismaj altaj konstruaĵoj.
Novklasika
Novklasikismo estis enkondukita en la urbon en 1840, kune kun la publika lumigado en 1848 kaj la fervojo en 1837. En la dua duono de la 18-a jarcento, la produktado de sukero kaj kafo kreskis rapide, kiu fariĝis esenca en la disvolviĝo de la plej elstaraj arkitekturaj stiloj de Havano. Multaj havanaj riĉuloj prenis sian inspiron el la franca arkitekturo. Tio videblas en la interno de la domoj de la alta klaso kiel la Palaco Aldama konstruita en 1844. Ĉi tiu estas konsiderita la plej grava novklasika loĝkonstruaĵo en Kubo kaj tipigas la dizajnon de multaj domoj de ĉi tiu periodo kun portaloj el novklasikaj kolonoj kaj en la mezo, malfermitaj spacoj aŭ kortoj.
En 1925 Jean-Claude Nicolas Forestier, la majstro de la urba planado en Parizo translokiĝis al Havano dum kvin jaroj por kunlabori kun arkitektoj kaj pejzaĝistoj. En la planado de la urbo, lia celo estis krei harmonian ekvilibron inter la klasikstilaj konstruaĵoj kaj la tropika pejzaĝo. Li komunikis kaj konektis la ŝoseojn de la urbo dum konstruis elstarajn monumentojn. Lia influo lasis grandegan markon sur Havano kvankam multaj de liaj ideoj estis forlasitaj pro la Granda Depresio en 1929. Dum la unuaj jardekoj de la 20-a jarcento, Havano pligrandiĝis pli rapide ol en ajna momento de ĝia historio. Granda riĉeco instigis arkitekturajn stilojn venintaj el la ekstero. La pinto de Novklasikismo venis kun la konstruo de la distrikto El Vedado (1859). Ĉi tiu kvartalo estas plena de luksaj domoj kaj konstruaĵoj.
Kolonia kaj baroka
Riĉeco estis portita de la koloniistoj en kaj tra Havano kiel ŝlosila punkto inter la Nova Mondo kaj Malnova Mondo. Kiel rezulto, Havano estis la plej fortikigita urbo en Ameriko. Plejaj ekzemploj de tiu frua arkitekturo videblas en la militistaj Fortikaĵo Sankta Karlo de la Kabano (1558-1577) dizajnita de Battista Antonelli kaj Kastelo de Morro (1589-1630). Ĉi lasta troviĝas en la enirejo de la haveno de Havano kaj disponigas informojn pri la supereco kaj riĉeco en tiu tempo. Malnova Havano, ankaŭ estis protektita de defendmuro ekkonstruita en 1674 sed ĝiaj limoj iĝis malgrandaj kiam la verko estis finkonstruita en 1767, kaj tiel naskiĝis la nova kvartalo Centra Havano. La influo de diversaj stiloj kaj kulturoj videblas en la kolonia arkitekturo de Havano, kun diversa gamo de maŭra, hispana, itala, greka kaj romia arkitekturo. La Pastrolernejo Sankta Karlo kaj Sankta Ambrozo (18-a jarcento) estas bona ekzemplo de frua hispana arkitekturo. La Katedralo de Havano (1748-1777) regis la Placon de la Katedralo (1749) kaj estas la plej bona ekzemplo de la kuba baroka stilo. Ĉirkaŭante ĝin troviĝas la iamaj palacoj de la Grafo de Casa-Bayona (1720-1746), de la Markizo de Arcos (1746) kaj la Markizo de Aguas Claras (1751-1775).
Art Déco kaj eklektika
La eklektika arkitekturo de la urbo komenciĝis en Centra Havano. La Nacia Stacidomo de Havano (1912), kaj la Muzeo de la Revolucio (1920) estas ekzemploj de eklektika arkitekturo.
Modernismo
Multaj altaj konstruaĵoj por oficejoj kaj apartamentoj, kune kun kelkaj hoteloj konstruitaj en la 1950-aj jaroj draste ŝanĝis la horizonton. Modernismo, sekve, transformis parton de la urbo kaj ĝi estas konata pro la altkvalitaj individuaj konstruaĵoj. Ekzemploj de ĉi lasta estas la Hotelo Libera Havano (1958), kiu antaŭ la revolucio estis la nomata Hotel Havana Hilton kaj la kinejo La Rampa (1955).
Famaj arkitektoj kiel Walter Gropius, Richard Neutra kaj Oscar Niemeyer ĉiuj lasis siajn spurojn en la urbo, dum en tiu epoko videblas fortaj influoj de Le Corbusier kaj Ludwig Mies van der Rohe. La Konstruaĵo Focsa (1956) reprezentas la ekonomian bonfarton de Havano en tiu epoko. Tiu 35-etaĝa komplekso estis koncipita surbaze de la ideoj de Corbusian kiel memstara urbo ene de urbo. Ĝi enhavis 400 apartamentojn, parkejojn, lernejon, superbazaron, kaj restoracion en la supra etaĝo. Tiu estis la plej alta strukturo el betono (sen uzado de ŝtalstrukturo) en la mondo en tiu momento kaj la fina simbolo de lukso kaj troigoj. La Hotelo Havano Riviera (1957) dizajnita de Irving Feldman, el dudek unu etaĝoj, kiam malfermiĝis Riviera estis la plej granda konstruita kazino-hotelo en Kubo kaj en la mondo, krom hotelo en Las Vegas kiu superis ĝin unu jaron poste.
Kulturo
Havano, amplekse la ĉefa kultura centro de la lando, proponas ampleksan varion de kulturaĵoj, ekde muzeoj, palacoj, publikaj placoj, avenuoj, preĝejoj, fortikaĵoj (inkluzive la plej fortikigitaj kompleksoj en Ameriko el la 16a ĝis 18a jarcentoj), al baleto kaj muzikaj kaj filmfestivaloj, ekspozicioj pri teknologio kaj aliaj. La parta restaŭrado de Malnova Havano aldonis novajn vidindaĵojn, inkluzive de muzeo pri la kastrisma revolucio. La registaro metis specialan emfazon en kulturaj aktivecoj, multaj el kiuj estas senpagaj aŭ tre malmultekostaj.
Malnova Havano
Malnova Havano enhavas la kernon de la originala nukleo de Havano, kun pli ol 2.000 hektaroj, ĝi elmetas preskaŭ ĉiujn okcidentajn arkitekturajn stilojn kiuj troveblas en la Nova Mondo. Malnova Havano estis fondita de la hispanoj en 1519 en la natura haveno de la Golfeto de Havano. Ĝi fariĝis haltejo por la hispanaj galionoj ŝarĝitaj de oro, en la kruciĝo inter la Nova Mondo kaj la Malnova Mondo. En la 17a jarcento, ĝi estis unu el la ĉefaj ŝipfabrikejoj. La urbo estis konstruita en baroka kaj novklasika stilo.
Multaj konstruaĵoj falis en ruinon sed iuj estas restarigitaj. La mallarĝaj stratoj de Malnova Havano enhavas multajn konstruaĵojn, kio reprezentas trionon de proksimume 3.000 konstruaĵoj trovitaj en Malnova Havano.
Ĉina kvartalo
La Ĉina kvartalo, iam la plej granda kaj vibranta ĉina kvartalo en Latinameriko , ekiĝis en la urbo en la unua parto de la 20-a jarcento kiam centmiloj da ĉinaj laboristoj estis alportitaj de hispanaj kolonianoj el Gŭangdongo, Fujian, Hongkongo, kaj Makao pere de Manilo, Filipinoj, komence en la 19a jarcento kaj la sekvaj jardekoj por anstataŭi la afrikajn sklavojn. Post kompletigi 8 jarojn da kontrakto, multaj ĉinaj enmigrintoj restis en Havano.
La unua alveno de ĉinoj (206 homoj) atingis Havanon la 3-an de junio 1847. La Ĉina kvartalo en ĝia brila pinto havis restoraciojn, lavejojn, bankojn, apotekojn, teatrojn kaj plurajn ĉinlingvajn ĵurnalojn, la kvartalo estis formita el 44 kvadrataj blokoj en la plej bona epoko. La koro de la ĉina kvartalo estis ĉe El Cuchillo de Zanja. La strio estas promenejo ornamita kun multaj ruĝaj lanternoj, paperdrakoj kaj aliaj ĉinaj kulturaĵoj, tie estas granda kvanto de restoracioj kiuj servas ĉinajn pladojn. Kvankam multaj diras ke la pladoj ne estas vere ĉinaj.
La Ĉina kvartalo havas du pajfangojn, unu granda situanta sur Strato Drakoj, kies konstrumaterialoj estis donacitaj de Ĉina Popola Respubliko, en la fino de la 1990-aj jaroj, ĝi havas bonvenigajn skribaĵojn en la ĉina kaj hispana lingvoj. La pli malgranda arko situas sur strio Zanja. La ĉina apogeo finiĝis kiam Fidel Castro post la revolucio de 1959 prenis privatajn entreprenojn, sendante dekmilojn da entreprenistoj al forfuĝo, ĉefe al Usono. Posteuloj nun penas revivigi, eĉ se pli modeste, la kulturon.
Vidartoj
La Nacia Muzeo de Belartoj estas muzeo de belartoj kiu eksponas kolektojn de kuba kaj internacia arto. La muzeo gastigas unu el la plej grandaj kolektoj de pentraĵoj kaj skulptaĵoj de Latinameriko kaj estas la plej granda en Karibio. Sub la Kuba Ministerio de Kulturo, ĝi okupas du lokojn en la Avenuo Prado, tio estas la Palaco de Belartoj, dediĉita al kuba arto kaj la Palaco de la Asturia Centro, dediĉita al la universala arto. Ĝia arta heredaĵo konsistas el pli ol 45.000 pecoj.
La Muzeo de la Revolucio, dizajnita en Havano de la kuba arkitekto Carlos Maruri, kaj la belgo Paul Belau, el eklektika dizajno, harmonie kombinas hispanan, francan kaj germanan arkitekturajn elementojn. La muzeo estis la Prezidanta Palaco en la ĉefurbo. Hodiaŭ, ĝiaj ekranoj kaj dokumentoj montras la historion de Kubo ekde la komenco ĝis 1959.
La nov-klasika palaco de la Grafino de Revilla de Camargo, hodiaŭ estas la Muzeo de Ornamaj Artoj, konata kiel la "malgranda franca palaceto de Havano" konstruita inter 1924 kaj 1927. Ĝi estis dizajnita en Parizo kaj inspirita de la franca Renesanco. La muzeo elmetas pli ol 33.000 verkojn de la epoko de la reĝoj Ludoviko la 15-a, Ludoviko la 16-a, kaj Napoleono la 3-a; kaj ankaŭ verkoj de Oriento el la 16a ĝis 20a jarcentoj, inter kiuj troviĝas multaj aliaj trezoroj. La Muzeo havas dek plentempajn ekspoziciejojn. Inter ili elstaras la verkoj el porcelano de la fabrikejoj de Sèvres kaj Chantilly, Francio; Meissen, Germanio; kaj Wedgwood, Britio, samkiel ĉinaj de la epoko de la Imperiestro Qianlong kaj japanaj el Imari. La mebloj venas de Stéphane Boudin, Jean Henri Riesener kaj pluraj aliaj.
Pluraj muzeoj en Malnova Havano havas valorajn meblojn, arĝentaĵojn, ceramikaĵon, vitraĵojn kaj aliajn erojn de la kolonia periodo. Unu el tiuj estas la Palaco de la Kapitanoj Generaloj, kie hispanaj regantoj iam vivis. La Domo de Afriko prezentas alian aspekton de la historio de Kubo. Ĝi gastigas grandan kolekton de afrik-kubaj religiaj pecoj.
Aliaj muzeoj en la urbo inkluzivas la Domon de la Araboj kaj la Domon de Azio kun kolektoj el Mezoriento kaj Fora Oriento. La Muzeo de la Aŭtomobilo de Havano havas impresan kolekton de veturiloj ekde la jaro 1905.
Dum la pliparto de muzeoj de Havano troviĝas en Malnova Havano, kelkaj el ili troveblas ankaŭ en El Vedado. Entute, Havano havas ĉirkaŭ 50 muzeojn, inkluzive de la Nacia Muzeo de Muziko; la Muzeo de Danco kaj Rumo; la Muzeo de la Cigaro; la Napoleona, Kolonia kaj Oriŝa Muzeoj; la Muzeo de Antropologio; la Muzeo Ernest Hemingway; la Memorejo José Martí; la Muzeo de la Aero.
Ankaŭ estas muzeoj de Natursciencoj, la Urbo, Arkeologio, Oraĵoj kaj Arĝentaĵoj, Parfumo, Apotekaĵoj, Sportoj, Numismatiko kaj Armiloj, Poŝto.
Dramarto
Vizaĝe al la Centra Parko de Havano troviĝas la Granda Teatro de Havano, elstara teatro konstruita en 1837. Ĝi estas nuna hejmo de la Nacia Baleto de Kubo kaj de la Internacia Baletfestivalo de Havano, unu el la plej malnovaj en la Nova Mondo. La fasado de la konstruaĵo estas garnita kun ŝtono kaj marmorstatuo. Ankaŭ estas skulptaĵo de Giuseppe Moretti, reprezentante alegoriojn pri bonvolemo, edukado, muziko kaj teatro. La ĉefa teatro estas la Aŭditorio García Lorca, kun sidejoj por 1.500 homoj kaj balkonoj. Gloroj de ĝia riĉa historio: la itala tenoro Enrico Caruso kantis en ĝi, la rusa baletistino Anna Pavlova dancis, kaj la franca Sarah Bernhardt aktoris.
Aliaj gravaj teatroj en la urbo inkluzivas la Nacian Teatron, gastigita en grandega moderna konstruaĵo situanta en la Placo de la Revolucio, ornamita per verkoj de kubaj artistoj. La Nacia Teatro havas du ĉefajn teatrajn scenejojn, la Aŭditorio Avellaneda kaj la Aŭditorio Covarrubias, samkiel malgrandaj teatraj atelieroj en la naŭa etaĝo.