cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ladislav Hejdánek
Biografio
Hejdánek post la 2-a mondmilito aktive partoprenis en agado de mezlerneja kaj altlerneja YMCA (kristana grupiĝo de junularo) kaj estis la lasta prezidanto de la prago grupiĝo de YMCA en 1949, kiam ĝi estis malfondita. En februaro 1948 li apartenis al ĉ. 200 altlernejaj studentoj, kiuj iris al Praga kastelo peti la prezidenton Edvard Beneš por ne akcepti demision de nekomunismaj ministroj. En 1946 li komencis studi matematikon, poste li transiris al filozofio kaj sociologio. En 1952 li finstudis filozofion en Filozofia Fakultato en Universitato de Karolo kun disertacia laboraĵo Koncepto de la vero kaj kelkaj ĝiaj ontologiaj premisoj. Liaj instruistoj pri filozofio estis Jan Blahoslav Kozák kaj Jan Patočka. Ne plu vivanta, sed la plej influa instruisto por li fariĝis Emanuel Rádl, kies verkon Konsolo pro filozofio dum la milito li komplete tajpis sur skribmaŝino. En 1953 li edziĝis kun Heda Kofránková kaj ili edukis kune kvar filinojn. Fine de la kvindekaj jaroj li estis kunfondinto de reforma evangelia movado Nova orientiĝo, kiu celis civitanan interpreton de la evangelio al tiamaj sociaj, ekleziaj kaj politikaj cirkonstancoj, kio maltrankviligis kaj ŝtatan sekretan policon. kaj tiaman eklezian estraron. Li estis redaktoro de la kulturteoria gazeto Vizaĝo (en la redakta teamo tiam estis ankaŭ Václav Havel).
Laboron laŭ sia kleriĝo li akiris nur en 1968, kiam laŭ rekomendo de Jan Patočka li estis akceptita al Filozofia Instituto de Ĉeĥoslovaka Akademio de la Sciencoj. En 1968-1969 li partoprenis en tradukado, verkado de enkondukoj kaj sekvaj recenzoj al eldono de verkoj de pluraj filozofoj kaj teologoj Karl Jaspers, Emanuel Rádl, Alfred North Whitehead, Pierre Teilhard de Chardin kaj aliaj. Ekde aprilo 1971 li estis maldungita el la Filozofia Instituto, en novembro de la sama jaro li estis arestita pro onidira kontraŭstata agado dum flugfolia balotaranĝo, kiu atentigis pri balotaj rajtoj de civitanoj – ekz. ne partopreni bvalotojn aŭ forstreki proponitajn kandidatojn. Post duonjaro li estis liberigita kaj post du juĝprocezoj li estis kondamnita al senkondiĉa malliberigo por 9 monatoj.
Li laboris kiel nokta gardisto, hejtisto kaj stokejlaboristo, krom tio li gvidis hejmajn seminariojn por studentoj de Evangelia Teologia Fakultato. Li grave subtenis proklamon de Ĉarto 77 per rekomendo, ke oni jure apogu sin je internaciaj kontraktoj pri homaj kaj civitanaj rajtoj. En 1977–1980 li estis dufoje publikparolanto de Ĉarto 77,  kiam li sekvis pozicion de la ĵus forpasinta Jan Patočka, poste kune kun Jiří Hájek)  li anstataŭis mallibiregitajn publikparolantojn  Václav Benda  kaj  Jiří Dienstbier. Dum preskaŭ kvar jaroj li verkis  Leterojn al amiko, per kiuj li reagis al aktuala politika situacio, okupiĝis pri stato de la socio kaj de la sciencoj, klarigis starpunktojn de Ĉarto 77, enpensiĝis pri ĉeĥa filozofia tradicio, kristanismo, reforma kaj dogma marksismo kaj  kuraĝigis al civitana iniciato, kuraĝo kaj respondeco.
En la jaro 1980 li komencis publike konatajn lundajn loĝejsemkinariojn por interesiĝaatoj pri filozofio, kiel alveturadis ankaŭ elstaraj eksterlandaj gastoj, precipe el Francio kaj Nederlando, sed ankaŭ el Usono, Germanio, Belgio, Britilio kaj aliaj landoj, ekz. filozofoj Paul Ricoeur, Jacques Derrida, [Richard Rorty]] k.a. En 1985 li fondis filozofian gazeton "Reflexe" kaj ĝis nun li partoprenas en filozofia profilo de la eldonejo OIKOYMENH. En 1987–89 li publikigadis artikolojn en samizdata "Lidové noviny" (Popola ĵurnalo), kie li samtempe agis kiel membro de redakta konsilantaro. En 1990 li fariĝis prezidanto de la renovigita organizo "Jednota filozofická" (Unuiĝo FIlozofia). Samjare li fariĝis docento pri filozofio en Evangelia Teologia Fakultato, akceptita al Universitato de Karolo. En 1992 li estis nomumita profesoro pri filozofio en Filozofia Fakultato de la sama universitato. En la universitato li instruis ĝis la dua duono de la 1990-aj jaroj, nuntempe li vivas en Písek.
Diplomate li rifuzis peton de la prezidento Václav Havel fariĝi vicprezidanto de la ĉeĥoslovaka registaro de Čalfa en 1990, li preferis filozofion. Listo de liaj publikaĵoj el la jaroj 1943–2009 havas 15 dense skribitajn paĝojn, ĉ. 400 artikolojn kaj studojn. En 1984 li ricevis premion de Jan Palach, en 1987 li fariĝis honora doktoro en la Universitato de Amsterdam, en 1992 li ricevis francan ordenon Kavaliro de arto kaj literaturo kaj en 1995 li akiris ordenon de de la 3-a grado. En 2010 li estiĝis honora doktoro de la Universitato de Jan Evangelista Purkyně en Ústí nad Labem.
Ubirajara
(oficiale Município de) estas municipo en la subŝtato San-Paŭlio de Brazilo. Ĝi situas en la sudorienta regiono de Brazilo, en la mezoregiono Bauru kaj en la samnoma mikroregiono Bauru. Laŭ la stato de en la municipo vivis   sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². El tiuj, la nombro de voĉdonrajtuloj en la municipo en estis. La teritorio havas komunan limon kun.
Ladislav Hejdánek
Filozofia pensado
La filozofion de Hejdánek ne eblas aligi al iu oficiala filozofia torento. Li pli proksimas al la kontinenta pensmaniero ol al la analiza. Eĉ se en lia pensado estas rimarkeblaj pensprocedoj de fenomenologio, filozofio de la ekzisto, hermeneŭtiko, procesa realismo kaj marksismo, li estas unu el malmultaj nuntempaj ĉeĥa filozofoj, kiuj kuraĝas pricerbumi kaj formuli propran sisteman filozofion (se ne kiel la sola entute). Filozofie li koncentriĝas precipe pri la demando pri vero kaj kredo, kiujn li esploras filozofie, ne teologie. La demandon pri la vero li temigas precipe laŭ la vidpunkto ontologia (kosmologia), ne nur en filozofio kaj teologio, sed ankaŭ en sferoj de  arto, scienco, historio kaj politiko. Li eliras el la ĉeĥa filozofia kaj teologia tradicio, en kiu problemo de la vero havas ŝlosilan pozicion. Apud pensuloj, kiuj lin inspiris ne nur per sia pensado, sed ankaŭ per siaj starpunktoj rilato la vivon kaj la socion, li realigas tutvivan dialogon kun sia instruisto Jan Patočka. Krom ĉeĥaj pensuloj li estis inspirita per filozofoj eŭropaj: Husserl en la temo de intenceco, Heidegger en koncepto de tempeco, historieco kaj vero, Whitehead en procesa kompreno de okazaĵoj kaj Jaspers en ekzistadisme konceptitaj filozofiko kaj kredo.
Synsiä
Synsiä aŭ Synsiö estas lago en Finnlando en provinco Suda Savonio en Kangasniemi. Ĝi inkludas du partojn: Haahkalanselkä ja Synsiä. Synsiä elfluas laŭ rivero Kokkoniemenjoki en lagon Iso-Kaihlanen. Lagoj, kiuj elfluas al Synsiä, estas Iso-Siikajärvi kaj Ylänne. Synsiä inkludas multe humon.
Anton Szandor LaVey
Anton Szandor LaVey (kaŝnomo de Howard Stanton Levey; 11a de aprilo, 1930 – 29a de oktobro, 1997) estis Usona aŭtoro, karnavala kaj cirka prezentisto, muzikisto kaj okultisto. Li estis la fondinto de la Kirko de Satano kaj la religio de moderna Satanismo. Li verkis plurajn librojn inkluzive La Satana Biblio, La Satanaj Ritoj (angle: The Satanic Rituals), La Satana Sorĉistino (angle: The Satanic Witch), La Notlibro de la Diablo (angle: La Devil's Notebook) kaj Satano Parolas! (angle: Satan Speaks!). LaVey estis nomita per pluraj inkluzive "La Patro de Moderna Satanismo", "La Nigra Papo" kaj "la plej malbona viro en la mondo".
Frua vivo
LaVey naskiĝis kiel Howard Stanton Levey en Ĉikago, Ilinojo. Lia patro, Michael Joseph Levey (1903–1992), de Ĉikago, Ilinojo edzinigis la patrinon de LaVey, la eksa Gertrude Augusta Coultron kiu naskiĝis al rusa patro kaj ukraina patrino kiuj elmigris al Ohio en 1893; ambaŭ fariĝis naturalizitaj usonaj civitanoj en 1900. La familio de LaVey translokiĝis al Kalifornio, kie li pasigis sian fruan vivon en la areo de la Sanfracisko Golfo. Liaj gepatroj subtenis liajn muzikajn interesojn, kaj li provis plurajn instrumentojn; liaj plej ŝatatoj estis klavaroj kiel la piporgeno kaj la vapor-orgeno. Li faris siajn proprajn versiojn de senvortaj komponaĵoj kiel Harlem Nocturne de Earle Hagen.
Li ĉeestis Tamalpais Mezlernejo en Mill Valley, Kalifornio, ĝis la aĝo de 16 jaroj. Laŭ lia biografio, li lasis mezlernejon por aliĝi al la cirko kaj poste karnavaloj, unue kiel laborumulo kaj kaĝulo en spektaklo kun la grandaj katoj, poste kiel muzikisto ludanta la vapor-orgenon. LaVey poste asertis ke li vidis multajn el la samaj viroj ĉeestintaj kaj la seksemajn sabat-noktajn spektaklojn kaj la kristanajn tend-spektalkojn dimanĉo-matene. Li asertis ke ĉi tiu fenomeno fortigis lian ĉiam pli cinikan vidon pri religio. Poste laŭsupoze li ludi la pianon kaj piporgenon en baroj, salonoj kaj nokt-kluboj, sed malmulta atestaĵo pri tiu tempo haveblas. En la antaŭparolo al la germana versio de La Satana Biblio, li citas ĉi tiun tempon kiel la impeton por spiti Kristanan religion kiel li komprenadas ĝin. Dum li ludis orgenon en Los-Anĝelesaj burleskaj domoj, li supoze havis nelongan aferon kun tiame nekonata Marilyn Monroe kiam ŝi estis dancistino ĉe la Maja Teatro (angle: Maya Theater). Tiun aserton malakceptas tiuj konantaj Monroe, kaj ankaŭ la estro de la Maja, Paul Valentine, kiu diris ke ŝi neniam dancis por li, sed ankaŭ ke la teatro neniam ajn servis kiel burleska domo.
Laŭ sia biografio, LaVey translokiĝis ree al Sanfrancisko, kie li laboris dum tri jaroj kiel fotisto por la Sanfranciska Polica Departemento. Li laboretis kiel metapsikia esploristo, kiu konsiladis al la "frenezuloj" rifuzitaj de la polica departemento. Postaj biografistoj dubis ĉu LaVey iam ajn laboris kun la SPD ĉar neniuj registroj subtenas la aserton. Dum ĉi tiu periodo, La Vey estis amiko kun pluraj verkistoj asociitaj kun la revuo Strangaj Rakontaj (angle: Weird Tales). Bildo de li kun George Haas, Robert Barbour Johnson (kiun li renkontis en la cirko kiel besto-trajnisto kaj pentristo de karnavalaj scenoj) kaj Clark Ashton Smith aperas en biografio de Blanche Barton, "La Sekreta Vivo de Satanisto."
Kirko de Satano
Fariĝanta loka famulo per lia paranormala esploro kaj vivaj spektakloj kiel orgenisto, inkluzive ludi la Wurlitzer vapor-orgenon ĉe la Lost Weekend koktela salono, li allogis multajn Sanfranciskajn famulojn al siaj festoj. Gastoj inkluzivis Carin de Plessin, Michael Harner, Chester A. Arthur III, Forrest J Ackerman, Fritz Leiber, Cecil E. Nixon kaj Kenneth Anger. LaVey formis la grupon Ordo de la Trapezo, kiu poste evoluis en la regantan korpon de la Kirko de Satano.
LaVey komencis prezenti vendred-vesperajn prelegojn pri la okulto kaj ritoj. Membroj de ĉi tiu cirklo sugestis ke li havis la bazon por nova religio. Je Valpurga Nokto (germane: Walpurgisnacht), 30a de aprilo, 1966, li rite razis sian kapon, supoze "laŭ la tradicio de praaj mortigistoj", deklaris la naskiĝon de la Kirko de Satano kaj proklamis 1966 kiel "Jaro Unu", Anno Satanas — la unua jaro de la Aĝo de Satano. Gazetara atento sekvis la postan Satanan geedziĝan ceremonion de ĵurnalisto John Raymond al Nov-Jorka socialulo Judith Case la 1an de februaro 1967. La Los Angeles Times kaj San Francisco Chronicle estis inter la ĵurnaloj kiuj verkis artikolojn nomantajn lin " La Nigra Papo". LaVey elfaris Satanajn baptojn (inkluzive la unuan Satanan bapton en historio por lia trijara filino Zeena, dediĉanta ŝin al Satano kaj la Maldekstra Vojo. La bapto gajnis tutmondan diskonigon kaj estis originale registrita sur La Satana Meso albumo (angle: The Satanic Mass LP). LaVey ankaŭ faris Satanaj entombigojn (inkluzive unu por maramea maŝin-riparisto tria-klaso Edward Olsen, kaj faris albumon nomita La Satana Meso.
En la malfruaj 1960aj jaroj kaj fruaj 1970aj jaroj, LaVey kombinis ideologiajn influojn de Friedrich Nietzsche, Ayn Rand, H. L. Mencken, Jack London kaj Socia Darvinismo kun la ideologio kaj ritaj praktikoj de la Kirko de Satano. Li skribis eseojn enkondukitajn per reverkitaj eltiraĵoj de la verko de Ragnar Redbeard Forto Egalas Rajton kaj konkludita per "Satanigitaj" versioj de La Enokaj Ŝlosiloj de John Dee por krei librojn kiel La Kompleta Sorĉistino (angle: The Compleat Witch) (ree publikigita en 1989 kiel La Satana Sorĉistino) kaj La Satanaj Ritoj (angle: The Satanic Rituals). La lasta libro ankaŭ inkluzivis ritojn prituŝantajn la laboron de H. P. Lovecraft; ĉi tiuj ritoj estis efektive verkitaj de Michael A. Aquino, kiu poste trovus la Templon de Seto.
Pro kreskanta videbleco tra liaj libroj, LaVey estis la temo de multaj artikoloj en amaskomunikiloj ĉirkaŭ la mondo, inkluzive popularajn revuojn kiel Look, McCall's, Newsweek, kaj TIME, kaj ankaŭ pluraj revuoj por viroj. Li ankaŭ aperis en babil-spektakloj kiel The Joe Pyne Spektaklo, Donahue kaj The Tonight Show, kaj en la ĉef-longeca kulturfilmo Satanis en 1970. Li estus kreditita por la publika agnosko de Satanismo kaj sorĉisto en Usono dum la 1960aj jaroj, 1970aj jaroj, kaj poste.
La tria kaj fina kunulo de LaVey estis Blanche Barton. Barton kaj LaVey estas la gepatroj de Satan Xerxes Carnacki LaVey, naskita 1an de novembro, 1993. Barton sukcesis LaVej kiel la estro de la Kirko post lia morto, kaj ŝi poste cedis al Magus Peter H. Gilmore.
Morto
Anton LaVey mortis la 29an de oktobro, 1997, en Kuraca Centro de Sanktulo Maria (angle: St. Mary's Medical Center) en Sanfrancisko pro pulma malsano. Li estis prenita al la Centro de St. Maria, katolika malsanulejo, ĉar ĝi estis la plej proksima haveble. Sekreta Satana entombigo, ĉeestita nur per invito, festis en Colma, Kalifornio post kiam la korpo de LaVey estis cindrigita.
Kejhan Sajjadpur
Doktoro Kejhan Sajjadpur, foje ankaŭ latinliterigata Keyhan SAYADPOUR (, naskiĝis la 27-an de aŭgusto 1967 en Maŝhado, provinco Rezaa Ĥorasano de Irano), estas irana kuracisto (pediatra kardiologo) kaj esperantisto, talenta poeto kaj tradukisto en Esperanto.
Postenoj en Esperantujo
Post Ahmad Reza Mamduhi li en 2007 iĝis la dua prezidanto de la Irana Esperanto-Asocio (IREA). Li estas membro de la Internacia Rajtigita Ekzamenantaro.
Agadoj en Esperanto
Plurfoje li kontribuis al la Internaciaj Kongresaj Universitatoj de Universalaj Kongresoj de Esperanto, ekzemple en 2008 per prelego pri denaskaj kormalsanoj. Li literature kontribuis interalie al la volumoj 3, 4 kaj 17 de Beletra Almanako. Krome li interalie majstre tradukis rakontojn de Golestano, unu el la ĉefverkoj de Sadio - kaj de la persa literaturo - kiujn publikigas Irana Esperantisto ĉiunumere. En 2004 UK en Pekino li gajnis premion Nova Talento de la Belartaj konkursoj de UEA.
Persona vivo
Jen lia membiografieto laŭ la stato de 2005:
Else Ury
Else URY (naskiĝinta la 1-an de novembro 1877 en Berlino, murdita la 13-an de januaro 1943 en la koncentrejo de Aŭŝvico) estis germana verkistino.
Evangelio laŭ Jakobo
Evangelio laŭ Jakobo aŭ Protoevangelo laŭ Jakobo – konita ankaŭ kiel Evangelio pri Infanaĝo laŭ Jakobo aŭ kiel Evangelio de Jakobo – estas unu el la greklingvaj evangelioj, kompilita eble ĉirkaŭ 14-170. Ĝi plilarĝigas la rakontojn pri la infanaĝo de Jesuo jam ĉeestaj en la Evangelio laŭ Mateo kaj en la Evangelio laŭ Luko, ĝis prezentado de la naskiĝo de la Maria patrino de Jesuo, kaj fine ĝi prilaboras la kanonajn rakontojn pri la naskiĝo de Jesuo. Temas pri la plej antikva fonto kiu subtenas la virgecon de Maria ne nur antaŭ, sed ankaŭ dum kaj post la naskiĝo de Jesuo.
Else Ury
Tradukoj
Nederlando Finnlando Svedio Svislando/Francio Norvegio Usono
Roten (apartigilo)
Roten estas:
Roten estas familia nomo de jenaj personoj:
Evangelio laŭ Jakobo
Spite de ĝia apokrifeco, do neeinkluziveco en la biblia kanono, la kristana tradicio akceptis iujn ĝiajn enhavojn, aparte rilate la vivon de Maria kaj de ties gepatroj Sankta Anna kaj Sankta Joakimo. Tiuj personuloj, kun aliaj en la sama evangelio, aperas precipe en la kristana arto. Per la nomo Sankta Anna la katolika eklezio honoras la patrinon de Dipatrino (Virga Maria) ĉar la pri tiu nomo (kaj do pri patrino de Maria) ne estas mencio en la libroj de la Nova Testamento.
Else Ury
Radiodramoj
Nesthäkchen
Professors Zwillinge-serio: Radiodramoj de Franze Arndt
Nacia Parko Los Katíos
La topografio de la Nacia Parko Los Katios estas diversa, kun malaltaj montetoj, arbaroj kaj humidaj ebenaĵoj enhavanta ties totalan areon.
La du plej grandaj partoj de la parko estas la montoj de Serranía del Darién, kiu kuŝas okcidente, kaj la inundebenaĵoj de la rivero Atrato oriente. La rivero Atrato estas la plej rapida fluanta rivero en la mondo, kaj sendas enorman kvanton de 4,900 m³ da akvo en la Kariba Maro. La inundebenaĵoj tenas escepte fruktodonajn grundojn kaj konsistas el aluviaj ebenaĵoj de du tipoj. Unu konsistas el malaltaj terasoj kiuj inundiĝas ofte kaj la alia havas altajn terasojn kiuj rare inundas. Estas malaltaj montetoj de ĝis 250 m de alto kaj aliaj kiuj estas 600 m altaj. Marĉoj etendas al preskaŭ duono de la parka totala areo. La humidejoj de la valo de Atrato estas unikaj. Cativo, unu el la indiĝenaj specioj, povas kreski ĝis alto de 50 metroj. La nomo devenas el 'catival', kio troviĝas nenie escepte Kolombio, sudcentra Ameriko kaj Jamajko.
Evangelio laŭ Jakobo
La teksto sin prezentas kiel verko de Jakobo en Jerusalemo (24,1), tiun ĉi epitetante Jakobo la Justulo «frato de la Sinjoro», mortinta en 62. Fakuloj tamen akordas taksi la atribuon pseŭdoepigrafa: stilo kaj lingvaĵo de la teksto kaj manko de scio pri la religiaj kaj civilaj moroj de hebreoj igas neebla la patrecon de Jakobo, kiun posta tradicio priskribas kiel aŭtoron fervoran juddevenan kristanon. Krome, la fakto de la uzado kiel fontoj de la evangelio laŭ Mateo (el kiu eltiras la rakonton pri la masakro de la Senpekuloj kaj de tiu laŭ Luko (el kiu reprenas la naskiĝon de Johano la Baptisto el Sankta Elizabeto, ambaŭ kompilitaj post la morto de Jakobo, igas neebla la kompiladon mane de Jakobo.
21728 Zhuzhirui
21728 Zhuzhirui estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la en la kadro la kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Evangelio laŭ Jakobo
La verko estis kompilita meze de la 2-a jarcento. La unuan mencion pri la verko faras Origeno (185-254), kiu en la Komentario pri la Evangelo laŭ Mateo (eble de la jaroj 246-248), rilate la problemon de la gefratoj de Jesuo, memorigas pri Evangelio laŭ Petro kaj pri «libro de Petro», En la dekreto Gelasia dekreto (datebla 492-496) estas listigita inter la apokrifaj verkoj.
21728 Zhuzhirui
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de Zhu Zhiru, kiu gajnis la duan rangon en la Intel International Science and Engineering Fair de 2006 pro sia projekto pri sciencoj de la medio. Ŝi estis lernantino ĉe la Mezlernejo Shanghai Luwan en Ŝanhajo (Ĉinio).
Evangelio laŭ Jakobo
Tri estas la precipaj fontoj de tiu teksto: la du evangelioj de Mateo kaj Luko, el kiu al aŭtoro inspiriĝas por rakonti pri la groto en kiu naskiĝintus Jesuo (pri kio parolas ankaŭ Justino Martiro, kaj la greklingva Septuaginto (la Malnova Testamento) el kiu la libro reellaboras tutajn ĉapitrojn.
Friedrich Hortleder
Friedrich HORTLEDER (naskiĝinta la en Oschersleben-Ampfurth, mortinta la  en Jena) estis germana historiografo kaj politikisto.
Post studoj en Helmstedt, Wittenberg kaj Jena kaj doktoriĝo ĉe la juristo Dominicus Arumaeus li iĝis en 1600 edukisto de filoj de la mortinta duko Johano la 3-a (Saksio-Vajmaro), inter kiuj estis la postaj dukoj Vilhelmo la 4-a, Ernesto la Pia kaj Bernardo. Estiĝinte en 1616 duka konsilisto Hortleder tre influis la politikon de la duklando vajmara dum la Tridekjara milito.
Lia plej grava verko »Handlungen und Ausschreiben von den Ursachen des deutschen Krieges König Karls V. wider die Schmalkaldischen Bundesobriste« (Frankfurto 1617–18, 2 vol.; Gotha 1646), iras ĝis la jaro 1545 pro malfinskribo. Li anis ĉe Fruchtbringende Gesellschaft.
Fonto
Meyers Großes Konversations-Lexikon, volumo 9. Leipzig 1907, p. 569, (tie ĉi interrete)
Evangelio laŭ Jakobo
Manuskripta tradicio
De tiu protoevangelio alvenis al nia epoko ĉirkaŭ 130 greklingvaj manuskriptoj, kiuj atestas la popularecon kaj vastiĝon kiujn la verko ĝuis en la orenta eklezio. La plej antikva fragmento reiriĝanta al la 3-a jarcento aŭ komence la 4-a, konserviĝas en la Bodmer Library de Ĝenevo (Papiruso Bodmer 5), kaj estis trovita en 1958. La plej granda parto de tiuj manuskriptoj datiĝas ĉirkaŭ la 10-a jarcento, nun en bibliotekoj de Venecio, Parizo, Vatikano, Milano kaj Bresda.
La protoevengelio krome estis tradukita al la siria, amhara, kopta, kartvela, paleo-slava, armena, araba, irlanda lingvoj. La manko de latinaj manuskriptoj montras ke akcepto en la latina Okcidento estis tepida kaj ĉiukze malfrua.
Ĝenro
La evangelio de Jakobo apartenas al la ĝenro de tieldiritaj evangelioj de la infanaĝo. Ili abunde kaj senkaŭze entenas miraklecan karakteron, kiu kontrastas kun la sobreco de la kvar kanonaj, por ilustri detalojn rilatajn al la valoro antaŭ-ministeria vivo de Jesuo.
Fine neniu el tiuj verkoj aperas en la listoj de la kanonaj.
Ili estas, krom tiu de Jakobo, la Evangelio de infanaĝo laŭ Tomaso, Evangelio laŭ Pseŭdo-Mateo (bazita sur la du antaŭaj), kaj la tieldirita Araba evangelio de la infanaĝo. Ĉiuj de neantaŭ la 2-a jarcento.
Enhavo
La 25 ĉapitroj (ege pli mallongaj de la homologaj kanonaj) povas esti dividitaj laŭenhave de tri partoj de po 8 ĉapitroj, plue la konkludo.
9-16: Jozefo elektita kiel virgema edzo al Maria
Sed pro insisto de la ĉefsacerdoto Jozefo gardcele akceptas Marian kaj vespere ambaŭ venas al lia hejmo, sed Jozefo foriras por labori forhejme.
Kritiko
Krom tio jam dirita tie kaj tie, aldonindas ke ege kontraŭas la historiojn kaj la hebreajn morojn la rakonto pri la infanaĝo de Maria pasinta ĉe la templo. Tiu «kolegio» aŭ «edukejo» estis certe por evidentigi la sanktecon de Maria, kiu tamen eblas ĉiukaze kaj ĉiukondiĉe. Tiu apartaĵo estas ricevita kaj ŝatata ĉe la ortodoksia eklezio: ĝi povus esti konsiderita kiel la ekvivalento de la katolika dormo de la Senmakula koncipiĝo.
La maljuneco de Jozefo kaj lia patroneco de diversaj gefiloj helpas certe savi la virgecon de Maria, eĉ post la naskiĝo de Jesuo: la fratoj de Jesuo, pri kiuj parolas novtestamentaj tekstoj, estus fakte filoj de la vidva Jozefo. Tiu solvo plaĉos al Origeno kaj al la tradicio de la ortodoksia eklezio dum ĉe la katolika eklezio plielstariĝis la opinio ke la fratoj de Jesuo estis, fakte, kuzoj: tiu interpreto baziĝas precipe sur la plursenco de la rilata hebrea-aramea vorto.
La maljuneco de Jozefo universe aperas en la kristana tradicia ikonografio, same kiel ankaŭ la bastono kiu kutime aperas florplena (tiel imitante la modelon de bastono de Moseo (Nombroj 7.17-24).
Ankaŭ la priskribo de la naskiĝo en groto aperis unuafoje en tiu protoevangelio. Fakte tion la kanonaj evangelioj ignoras. Eble temas pri imitado de modelo vaste konita en la mondo de la religioj parolantaj pri propraj herooj. Tiu groto ege bonŝancis en la ikonografio kaj en la kriparto. Tiu tradicio respeguligas ankaŭ en la betlehema Baziliko de la Naskiĝo, kontruigita de la imperiestro Konstanteno.
Ĉu tiu groto kontrastas kun la alia de la brutejo. Alia populara tradicio: palestina orografio prezentas nombrajn etajn grotojn kiuj estis ofte uzitaj kiel deponejo de nutroj kaj kiel brutejoj kaj foje pligrandigitaj kaj enprenitaj en hejmo. Tamen temas ĉiam pri devotaj fantaziaĵoj.
Gábor Gergelyffy
GERGELY Gábor (gergejfi) estis hungara komponisto, tekstverkisto naskita en Marosvásárhely la 7-an de marto 1890 kaj mortinta en Budapeŝto la 15-an de oktobro 1970.
Kariero
Gábor Gergelyffy pristudis juron en Koloĵvaro kaj Budapeŝto kaj muzikon privatmaniere. Lian dramon A gyerek prezentis la teatro Blaha Lujza Színház, la Fergeteg la teatro de Teréz körút de Budapeŝto.
Černý Most (Praga metroo)
Černý Most estas stacio de Metroo en Prago sur Linio B, malfermita en jaro 1998.
(16387) 1981 EB37
(16387) 1981 EB37 estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la de la usona astronomo Schelte J. Bus elde la Observatorio de Siding Spring, apud Coonabarabran en Novsudkimrio (Aŭstralio).
Sées
Sées estas franca situanta en departemento Orne, regiono Normandio.
Ĝiaj loĝantoj nomiĝas Sagiens.
Stacio Tanabe
Stacio Tanabe (japane: 田辺駅 [Tanabe-eki], angle: Tanabe Station) estas fervoja stacio en Kvartalo Higaŝi-Sumijoŝi, Osako, Japanio. La stacio servas 1 linion de la metroa reto Osaka Urba Subtera Fervojo: Linio Tanimachi.
Kalvinana universitata preĝejo (Debrecen)
Kalvinana universitata kirko estas moderna religia konstruaĵo de Debrecen. Origine la universitato estis kalvinana altlernejo, post transformiĝo al ŝtata universitato restis grava la kalvinismo, tial oni konstruis la preĝejon.
Historio
La kirko konstruiĝis dum la 2-a mondmilito. Pro la milito la altvaloraj vitraj bildoj sur 35 fenestroj neniiĝis. Dum la socialismo muzika biblioteko funkciis en la kirko. La eklezio rericevis la konstruaĵon en 2001 kaj ekde 2007 oni denove aranĝas mesojn..
Haßmoor
Haßmoor estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Rendsburg-Eckernförde de la federacia lando Ŝlesvigo-Holstinio. Fine de la komunumo havis  loĝantojn. La teritorio estas parto de la komunumaro Eiderkanal, administra ligo de pluraj formale sendependaj politikaj komunumoj, kun administra centro en Osterrönfeld.
László Konter
László KONTER [lAslO], laŭ hungarlingve kutima nomordo Konter László estis hungara aktoro, voĉoaktoro, reĝisoro, teatrestro.
László Konter naskiĝis la  en Szeged kaj mortis la 23-a de februaro 2023.
Biografio
László Konter studis inter 1963–1966 en padagogia altlernejo en Debrecen, inter 1974–1979 en Teatra kaj Filma Altlernejo. Li komencis sian aktoran karieron jam pli frue en 1969 en Nacia Teatro (Szeged), post 3 jaroj en Teatro Jókai (Békéscsaba). Inter 1979 kaj 1983 li estis reĝisoro de Nacia Teatro (Pécs), poste li reĝisoradis en Budapeŝto jardekon. Ekde 1993 li estas teatrestro de Teatro Jókai en Békéscsaba. Li ricevis premion en 1996, li edziĝis en 1991.
Karel Hlaváček
Karel HLAVÁČEK (naskiĝis la 24-an de aŭgusto 1874 - mortis la 15-an de junio 1898) estis ĉeĥa poeto, kiu frue mortis kiel junulo pro tuberkulozo.
Li studis filozofion kaj desegnadon (lerta portretisto kaj ilustristo), partoprenis agadon de gimnastika organizo Sokol (= falko), verkis poemojn kaj recenzojn.
Kiel poeto li uzis novan metrikon en la ĉeĥa poezio por atingi melodian efikon.
Trappes-Marchandises (stacidomo)
Trappes-Marchandises ("Trappes-Varoj") estas franca varstacidomo sur linio Paris-Montparnasse - Brest, situanta en komunumo Trappes, en departemento Yvelines, en regiono Francilio.
Temas pri stacidomo de Société nationale des chemins de fer français (SNCF).
Ĝi situas ĉe kilometra punkto (PK) de la linio Paris-Montparnasse - Brest (420000).
Uchoa
Uchoa estas municipo de la brazila subŝtato San-Paŭlio, kiu taksis 9.475 loĝantojn en 2010.
Ciro la 2-a
Ciro la 2-a (Kūruš; en moderna persa lingvo: کوروش بُزُرگ Kuroŝ-e Bozorg, vivis ĉirkaŭ la jaroj 575 – 530 a. K.), ofte nomata Ciro la Granda estis reĝo de la aĥemenida dinastio de Persio (inter la jaroj 559-530 a. K.) kaj fondinto de la persa aĥemenida imperio. La aĥemenida dinastio, en malnova persa lingvo Haksāmaniŝija, fondita de Ciro post venkado super la lasta meda reĝo (550 a. K.), etendigis sian regaĵon sur la centra ebenaĵo de Irano kaj granda parto de Mezopotamio: Liaj konkeroj ampleksiĝis al Medio, Lidio kaj Babilono, ekde la Mediteraneo ĝis la montoĉeno Hindukuŝo, kreante tiel la plej grandan imperion de tiu epoko. La imperio fondita de Ciro ekzistis dum pli ol ducent jaroj, ĝis ĝia fina konkero fare de Aleksandro la Granda en 332 antaŭ nia erao.
La regado de Ciro la 2-a daŭris inter 29 kaj 31 jarojn. Ciro konstruis sian imperion konkerante unue la Medan Imperion, poste la Lidian Imperion kaj poste la Nov-Babilonan Imperion. Antaŭ aŭ post Babilono, li gvidis ekspedicion en centra Azio, kiu rezultigis gravajn kampanjojn kiuj estis priskribitaj kiel enkonduko "en submetiĝon al ĉiu nacio senescepte". Ciro ne riskis en Egiptio, ĉar li mem mortis en batalo, kontraŭbatalante la masagetojn de Sirdarjo en 530 a.K. Li estis sukcedita de sia filo, Kambizo la 2-a, kiu sukcesis aldoni pliajn teritoriojn al la imperio konkerante Egiption, Nubion, kaj Cirenion dum sia mallonga regado.
Ciro la 2-a respektis la morojn kaj religiojn de la landoj kaj teritorioj kiujn li konkeris. Estas dirite en Tutmonda Historio, ke la rolo de la aĥemenida dinastio fondita de Ciro fontis en la sukcesa modelo je centralizita administrado kaj establiĝo de registaro laboranta por la avantaĝoj kaj profitoj de siaj subuloj. . Fakte, la administrado de la imperio pere de satrapio j kaj la vivprincipo je formado de registaro ĉe Pasargado estis la verkoj de Ciro. Kio foje estas konataj kiel la Edikto de Restarigo (fakte du ediktoj) priskribitaj en la Biblio kiel realigaĵoj de Ciro la 2-a lasis daŭran heredaĵon en la juda religio, kie, pro liaj politikoj en Babilono, estas referita en la juda Biblio (Malnova Testamento) kiel Mesio (Jesaja 44:24, 26-45:3, 13, "la sanktoleita" ), kaj estas la nura ne-judo tiel nomata.
Ciro la 2-a estas ankaŭ bone konata pro siaj atingoj rilate al homaj rajtoj, politiko, kaj armea strategio, same kiel la influo kiun li ekzercis sur orientajn kaj okcidentajn civilizojn. Origine el Persis, kiu temas pri la nuna moderna irana regiono Fars, Ciro ludis decidan rolon en difinado de la nacia identeco de moderna Irano. Ciro kaj, efektive, la aĥemenida influo en la praa mondo ankaŭ etendiĝis ĝis Ateno, kie multaj atenanoj adoptis aspektojn de la pers-aĥamenida kulturo kiel sian propran, en reciproka kultura interŝanĝo.
Nomo
Ciro estas la esperantigita formo de lia nomo kiu eniris en la okcidentajn lingvojn pere de la greklingva nomo Κύρος (Küros), kiu samtmepe deriviĝas el la malnovpersa vorto Kūruŝ. En la moderna persa li nomiĝas کوروش Kuroŝ.
Frua vivo
Ciro la 2-a estis filo de Kambizo la 1-a de Anŝano, de la aĥemenida dinastio, kaj, laŭ Herodoto, de Mandana, filino de la meda reĝo Astjago kaj de Arjenis, princino de la reĝlando Lidio.
Laŭ Herodoto, Astjago havis sonĝon kiu estis interpretita de lia kortego kiel prognozo ke lia nepo ribeliĝus kontraŭ li kaj iĝus la venonta reĝo. Pro tio ĉi, Mandano kiu estis graveda je Ciro estis alvokita reen al Ektabano kie la nepo estus mortigota de Harpago. Harpago delegis la taskon al Mitradato, unu el la sacerdotoj de Astjago kiu kreskigis la infanon kaj kiu diris ke la infano naskiĝis malviva. Kiam Ciro estis 10-jaraĝa, Astjago suspektis ke la konduto de la knabo estis tro nobla kaj intervjuis lin kaj Harpagon. Post la konfeso de Harpago, Astjago sendis Ciron reen al Irano por vivi kun siaj gepatroj. Tamen, Astjago alvokis la filon de Harpago, senkapigis lin, rostis kelkajn partojn boligante la reston kaj trompis Harpagon donante lian filon kiel manĝaĵon. Post la manĝado, la servistoj de Astjago alportis al Harpago la kapon kaj la ekstremaĵojn (brakoj kaj gamboj) tiel ke li povis ekkompreni ke li manĝis sian propran filon.
En alia versio, Ciro estis prezentita kiel la filo de malriĉa familio kiu laboris por la meda kortego. Tiuj homrakontoj estas, aliflanke, kontraŭdiritaj de la atestaĵo mem de Ciro, kiu estis antaŭita kiel reĝo de Irano fare de lia patro, avo kaj praavo. Ĉe lia reveno, Ciro geedziĝis kun Kasandano, kiu estis aĥemenida kaj la filino de Farnaspo kun kiu li havis du filojn, Kambizo la 2-a kaj Smerdion kune kun tri filinoj, Atosa, Artistona, kaj Roksana. Ciro kaj Kasanda amegis sin. Post ŝia morto, Ciro insistis pri publika funebro ĉie en la regno. La Kroniko de Nabonido deklaras ke Babilono funebris Kasandan dum ses tagoj (identigitaj de la 21a al la 26a de marto 538 a.K.). Post la morto de lia patro, Ciro heredis la persan tronon ĉe Pasargado kiu estis vasalo de Astjago. Rimarkindas ankaŭ ke Strabono diris ke Ciro estis origine nomita Agradato de siaj bogepatroj. Tial, verŝajne dum reunuigado kun lia origina familio, sekvante la nomkutimojn, la patro de Ciro, Kambizo la 1-a, nomas lin Ciro laŭ sia avo, kiu estis Ciro la 1-a.
Lia deveno el duflankaj, patra kaj patrina, reĝaj familioj povus doni al li certan legitimecon sur la tronoj de Medujo kaj Lidio, pro kio eblas supozi ke temas pri inventita oficiala propagando. Tamen, la dinastiaj aliancoj estis tre oftaj. La antaŭuloj de Ciro gvidis la persajn grupojn kiuj establiĝis en la montara regiono de la oriento de la antikva reĝlando Elamo (sudokcidento de nuna Irano) ekde komencoj de la 7a jarcento a.K, sub Aĥaemeno, legenda fondinto de la aĥemenida dinastio. Ili posedis la titolon «reĝo de Anŝano», urbo el forta elama tradicio, kaj ekde la 6a jarcento a.K. estis vasaloj de la reĝlando Medujo. La reĝa loĝejo de Ciro situis en Pasargado, proksime de Anŝano; sed eble ajm en tiu momento ekuziĝis Susa, alia urba centro de Elamo, kiel alterna ĉefurbo.
Dinastia historio
La persa dominado kaj regado en la irana altebenaĵo komencis per etendaĵo de la aĥemenida dinastio, kiu plivastigis sian pli fruan dominadon eventuale de la 9-a jarcento a.K. La eponima fondinto de tiu ĉi dinastio estis Aĥaemeno (en malnovpersa lingvo Haksāmaniŝ). La aĥemenidoj estas la posteuloj de Aĥaemeno, kiel Dario la Granda, la naŭa reĝo de la dinastio, spuras sian genealogion al li kaj deklaras "tial ni estas nomitaj aĥemenidoj". Aĥaemeno konstruis la ŝtaton Parsumaŝo en la sudokcidento de Irano kaj estis sukcedita de Tejspo, kiu adoptis la titolon "Reĝo de Anŝano" post kaptado de Anŝan-urbocentro kaj pligrandigado de sia regno por inkluzivi la Alparojn mem. Antikvaj dokumentoj mencias ke Tejspo havis filon nomitan Ciro la 1-a, kiu ankaŭ sukcedis sian patron kiel "reĝo de Anŝano". Ciro la 1a havis fraton kies nomo estas registrita kiel Arjaramno.
En 600 a.K., Ciro la 1-a estis sukcedita de sia filo Kambizo la 1-a, kiu regis ĝis 559 a.K. Ciro la 2-a estis filo de Kambizo la 1-a, kiu nomis sian filon laŭ sia patro, Ciro la 1-a. Ekzistas pluraj surskriboj de Ciro la 2-a kaj pli postaj reĝoj kiuj nomas Kambizon la 1a la "granda reĝo" kaj "reĝo de Anŝano". Inter tiuj estas kelkaj fragmentoj en la Ciro-cilindro kie Ciro nomas sin "filo de Kambizo, granda reĝo, reĝo de Anŝano". Alia surskribo mencias Kambizon kiel "potenca reĝo" kaj "aĥemenida", kiu laŭ la scienca opinio estis gravurita sub Dario kaj konsiderita pli postan falsaĵon de Dario.
Tamen, Kambizo la 2-a kies patrinflanka avo estas Farnaspo estas nomita de Herodoto kiel "plia aĥemenido". La raporto de Ksenofono en Ciropedio plue nomas la edzinon de Kambizo kiel Mandano kaj mencias Kambizon kiel reĝon de antikva Irano. Tiuj konsentas kun la propraj surskriboj de Ciro, ĉar Anŝano kaj Parso estis malsamaj nomoj de la sama lando. Tiuj ankaŭ konsentas kun aliaj ne-iranaj raportoj, krom ĉe unu punkto de Herodoto deklarante ke Kambizo ne estis reĝo sed "perso el bona familio". Tamen, en iuj aliaj fragmentoj, la raporto de Herodoto estas malĝusta ankaŭ en la nomo de la filo de Ĉiŝpiŝo, kiun li mencias kiel Kambizo sed, laŭ modernaj akademiuloj, devus esti Ciro la 1-a.
La tradicia vido bazita sur arkeologia esplorado kaj la genealogio donita en la Behistun-surskribo kaj fare de Herodoto diras ke Ciro la 2-a estis aĥemenido. Tamen estis indikite de M. Waters ke Ciro estas neparenca al la aĥemenidoj aŭ Dario la Granda kaj ke lia familio estis el Tejspa kaj Anŝana origino anstataŭ la aĥemenida.
Konkero de Medujo
Rimarkindas la ofteco per kiu Herodoto menciis medodevenajn generalojn en la militkampanjoj de Ciro, inter ili Harpago. Ekbatano iĝis la somera rezidejo de la persaj regantoj. Tamen, eblas trovi kontraŭpersiajn priskribojn en la tradicioj, elble el meda origino, kompilitaj de la greka historiisto Ktezio, kaj en la Behistun-surskribo, kiu priskribas ribelojn en Medujo ĉirkaŭ la jaro 521 a.K., ĉirkaŭ ok jarojn post la morto de Ciro.
Konkero de Lidio
Nur la okcidenta landimo de la areo el meda influo estis la rivero Haliso (Anatolio, nuna Turkio), kiu disigis ĝin de la reĝlando Lidio. Krezo, reĝo de Lidio, estis bofrato de la eltronigita Astjago, ekzistante do pergeedziĝa alianco inter la du regnoj. Laŭ Herodoto, li konsultis la orakolejo de Delfo pri la konveno aŭ ne ataki la persojn, kaj tiku ĉi respondis ke se li tion farus, li detruus grandan imperion. Tial do, Krezo transiris la riveron Haliso kaj konfrontis Ciron en la batalo ĉe la rivero Haliso, ne atingante definitivan venkon por neniu el la du batalantoj. Krezo retiriĝis por pro la malvarmaj sezonoj kaj atendi kromfortojn e sia aliancito Amoso la 2-a de Egiptio kaj de la greka urbo Sparto, sed estis persekutita de la persoj ĝis lia ĉefurbo, Sardeso, kaj tie sieĝita. Sardeso falis kaj, ekbruligonte en la ŝtipo, la vivo de Krezo estis pardonita de Ciro. La granda imperio, detruita, estis sia propra imperio
Tion ĉi rakontas Herodoto, kion oni devas singarde kredi. Tamen, la Kroniko de Nabonido informas ke en la somero de la jaro 547 a.K., Ciro «konkeris la landon Li[...]» kaj mortigis ĝian reĝon. La kojnoformaj simboloj kiuj reprezentas la konkeritan regnon ŝajnas esti «Lidio». La afero estas ke ĝi tute kontraŭas la rakonton de Herodoto: en la stacio pri la konkero de Sardeso kaj pri la morto de Krezo.
La unuaj jaroj de la persa konkero de Lidio estis iom kaosaj. Paktio, lidiano taskigita pri la trezoro de Sardeso, vidis ribelon kiu sieĝis Sardeson. Tiu ĉi ribelo estis subpremita de la satrapo Mazareso, kiu iom poste mortis. Lia sukcedinto Harpago gvidis la konkeron de la grekaj urboj de Malgranda Azio.
Konkero de Babilono
Ĝis la jaro 540 a.K., Ciro konkeris Elamon kaj ĝian ĉefurbon, Suzo. La Kroniko de Nabonido registras ke, antaŭ la batalo, Nabonido ordigis kulto-statuojn de malproksimaj periferiaj babilonaj urboj por esti alportitaj en la ĉefurbon, sugestante ke la konflikto komenciĝis eventuale en la vintro de 540 a.K.. Je la komenco de oktobro, Ciro batalis en la batalo de Opiso, proksime de la strategia ĉerivera urbo Opiso ĉe la Tigriso, norde de Babilono. La babilona armeo estis venkita, kaj la 10-an de oktobro, Siparo estis kaptita sen batalo, kun malmulto ĝis neniu rezisto de la loĝantaro. Verŝajne Kiroso okupiĝis pri intertraktadoj kun la babilonaj generaloj por akiri kompromison sur ilia parto kaj tial eviti armitan konfrontiĝon. Nabonido restis en la ĉefurbo tiutempa kaj baldaŭ fuĝis al la ĉefurbo, Babilono, kiun li ne vizitis dum jaroj. Du tagojn poste, la 7-an de oktobro, la soldatoj de Gubaru eniris Babilonon, denove sen ia rezisto de la babilonaj armeoj, kaj arestis Nabonidon. Herodoto klarigis ke por plenumi tiun atingon, la persoj uzis basenon fositan pli frue de la babilona reĝino Nitokriso por protekti Babilonon kontraŭ la medaj atakoj, devojigante la riveron Eŭfrato en kanalon tiel ke la akvonivelo falis "al la alteco de la mezo de la femuro de viro", kio permesis al la invadaj trupoj marŝi tra la fluejo por eniri en la urbon dum la nokto. La 29-an de oktobro, Ciro mem eniris en la urbon kaj arestis Nabonidon.
Antaŭ la invado de Ciro al Babilono, la novbabilona imperio konkeris multajn regnojn. Aldone al Babilonio mem, Ciro verŝajne integrigis ĝiajn subnaciajn unuojn en sia Imperio mem, inkluzive de Sirio, Judeo, kaj Arabia Petraea, kvankam ekzistas neniuj rektaj signoj de tiu fakto.
Post prenado de Babilono, Ciro la 2-a proklamis sin "reĝo de Sumero kaj Akado, reĝo de Babilono, reĝo da la kvar anguloj de la mondo" en la fama Ciro-cilindro, kiu estas surskribo deponita en la fundamentoj de la templo Esagilo dediĉita al la ĉefa babilona dio, Marduk. La teksto de la cilindro kondamnas Nabonidon tiel sendian kaj bildigis la venkan Ciron plezurigante la dion Marduk.
La orientaj provincoj
Ekzistis dilemo pri la epoko kiam estis konkeritaj la orientaj provincoj de la Imperio, kiuj apartenis al la nunaj Afganio, Taĝikio, Uzbekio kaj Turkmenio. Ili estis loĝataj de sogdoj, baktrianoj kaj arjoj, irandevenaj hindeŭropaj popoloj kaj intime ligitaj al la medoj kaj persoj. Ili estas menciitaj kiel persaj satrapioj (provincoj) en la jaro 521 a. K. (Behistun-surskribo), pro kio ili estis parto de la Imperio de Ciro (lia sukcedinto Kambizo la 2-a ne povis konkeri ilin ĉar liaj militkampanjoj koncentriĝis en Egiptio). Ciro eble heredis ilin el la meda regno, aŭ konkeri post la aneksiĝo de Lidio, laŭ la grekaj historiistoj Herodoto kaj Ktezio.
Sirio kaj Palestino
La regiono de Sirio-Palestino, kiu estis parto de la Novbabilona Imperio, estis pace submetita al li. Ciro permesis la revenon al Jerusalemo de la judaj komunumoj deportitaj al Babilono (Ezra), tiel kiel, laŭ arkeologiaj datumoj, de grupoj deportitaj (arameoj) al ilia origina loko en Sirio. La fenicoj ne montris rezistadon, kaj en ĝi establiĝis kvazaŭ persa protektorato.
Morto
La detaloj pri la morto de Ciro varias laŭ la raportoj. La raporto de Herodoto en liaj Historioj disponigas la duan plej longan detalon, en kiu Kiroso trovis sian sorton en furioza batalo kontraŭ la masagetoj, tribo el la sudaj dezertoj de Ĥorezmo kaj Kizilkumo en la plej suda parto de la stepaj regionoj de nuntempa Kazaĥio kaj Uzbekio, sekvante la konsilon de Krezo por ataki ilin en sia propra teritorio.
La masagetoj estis similaj al la skitoj en ilia vest- kaj vivmanieroj. Ili batalis surĉevale kaj piede. Por akiri ŝian sferon, Ciro unue sendis geedziĝ-proponon al ilia reganto, Tomiriso, propono kiun ŝi rifuzis. Li tiam komencis sian provon preni perforte masagetajn regionojn, per konstruado de pontoj kaj uzado de militŝipoj laŭ lia flanko de la rivero Jaksarto, aŭ Sirdarjo, kiu apartigis ilin. Sendante al li averton por ĉesigi la intervenon, en kiu ŝi deklaris ke ŝi atendis lian neobeemon ĉiuokaze, Tomiriso defiis lin por renkonti ŝiajn fortojn en honorinda militado, invitante lin al loko en ŝia lando je distanco de unu tagmarŝo de la rivero, kie iliaj du armeoj formale engaĝiĝus. Li akceptis ŝian oferton, sed, sciinte ke la masagetoj ne konis la vinon kaj ĝiajn ebriigajn efikojn, li starigis tendaron kun amaso da ili malantaŭe, kunportante liajn plej bonajn soldatojn kaj forlasante la malplej kapablajn tie. La generalo de la armeo de Tomiriso, kiu ankaŭ estis ŝia filo Spargapizo, kaj triono de la masagetaj soldatoj mortigis la grupon de Ciro kaj foriris tie kaj, trovante la tendaron liverkapabla kun manĝaĵo kaj vino, senscie ebriiĝis, malpliigante ilian kapablon defendi sin, kiam ili tiam estis surprize atakitaj.
Entombigo
Ciro, kies mortaj restaĵoj estis enterigitaj en sia ĉefurbo Pasargado, kie hodiaŭ kalkŝtona tombo (konstruita ĉirkaŭ 540-530 a.K.) daŭre ekzistas kiun multaj kredas esti lia. Kaj Strabono kaj Arjano donas preskaŭ samajn priskribojn de la tombo, surbaze de la ĉeestinta raporto de Aristobulo de Potideo, kiu laŭ la peto de Aleksandro la Granda vizitis la tombon du fojojn.
Kvankam la ĉefurbo mem nun estas en ruinoj, la tombo de Ciro la 2-a restis plejparte sendifekta; kaj la tombo estis parte reestigita por rebati sian naturan plimalboniĝon dum la jarcentoj. Laŭ Plutarko, lia tomba surskribo diris, ''Ho viro, kiu ajn vi estas kaj de kie ajn vi venas, ĉar mi scias ke vi venos, mi estas Ciro kiu gajnis por la persoj sian imperion. Ne tial enviu al mi tiun peceton da tero kiu kovros miajn ostojn''.
Kojnoskriba indico de Babilono pruvas ke Ciro mortis ĉirkaŭ decembro 530 a.K., kaj ke lia filo Kambizo la 2-a fariĝis reĝo. Kambizo daŭrigis la vastiĝpolitikon de sia patro, kaj konkeris Egiptujon por la Imperio, sed baldaŭ mortis post nur sep jaroj da regado. Li estis sukcedita aŭ de la alia filo de Ciro, Smerdio, aŭ trompanto pozanta kiel Smerdio, kiu iĝis la sola reganto de Irano dum sep monatoj, ĝis li estis mortigita de Dario la Granda.
La tradukitaj antikvaj romiaj kaj grekaj raportoj donas vivecan priskribon de la tombo kaj geometrie kaj estetike. La geometria formo de la tombo ŝanĝis malgranda tra la jaroj, daŭre konservante grandan ŝtonon el kvarangula formo en la bazo, sekvita de piramideca sinsekvo de pli malgrandaj rektangulaj ŝtonoj, ĝis kelkaj slaboj, la strukturo estas limigita per konstruaĵo, kun arkaĵa tegmento kunmetita de piramideca ŝtono, kaj malgranda malfermaĵo aŭ fenestro ĉe la flanko.
Ene de tiu konstruaĵo estis ora ĉerko, ripozante sur tablo kun oraj apogiloj, en kies interno la korpo de Ciro la 2-a estis enterigita. Sur lia ripozejo, estis kovraĵo el gobelinoj kaj tapiŝoj de la plej bonaj haveblaj babilonaj materialoj, utiligante delikatajn man-teknikojn. Sub lia lito estis bela ruĝa tapiŝo, kovrante la mallarĝan rektangulan areon de lia tombo. Tradukitaj grekaj raportoj priskribas la tombon kvazaŭ ĝi estis ĉirkaŭita de la Pasargadaj ĝardenoj, ĉirkaŭitaj de arboj kaj ornam-arbustoj, kun grupo de aĥemenidaj protektantoj konataj kiel "magiistoj", kiuj staris poksime al la tombo por protekti ĝin kontraŭ disraboj.
Jarojn poste, en la rezultinta kaoso kreita pro la invado al Irano fare de Aleksandro la Granda kaj post la malvenko de Dario la 3-a, La tombo de Ciro la granda estis rompita kaj la plejmulto el ĝiaj luksaĵoj estis prirabitaj. Kiam Aleksandro atingis la tombon, li estis terurigita pro la maniero en kiu la tombo estis traktita, kaj dubis pri la magiistoj kaj akuzis ilin en tribunalo. En kelkaj raportoj, la decido de Aleksandro meti la magiistojn sub juran akuzon estis pli koncerne lian provon subfosi ilian influon kaj lian elmontron de potenco en lia lastatempe konkerita imperio, ol pro la tombo de Ciro. Kiel ajn, Aleksandro la Granda ordonis al Aristobulo plibonigi la staton de la tombo kaj reestigi ĝian internon.
Politiko
Ciro fondis la imperion kiel multŝtata imperio regita de kvar elstaraj ŝtatoj; Pasargado, Babilono, Suzo kaj Ekbatano. Li permesis certan kvanton da regiona memstareco en ĉiu ŝtato, sub la formo de satrapia sistemo. La Satrapio estis administra unuo, kutime organizita sur geografia bazo. La 'satrapo' (guberniestro) estis la vasala reĝo, kiu administris la regionon, "generalo" kiu estris armean rekrutadon kaj certigis ordon, kaj "ŝtata sekretario" kiu konservis la oficialajn registraĵojn. La generalo kaj la ŝtata sekretario raportis rekte al la satrapio same kiel la centra administracio.
Dum lia regado, Ciro konservis la regpovon de vasta regiono de konkeritaj regnoj, atingitaj per retenado kaj vastigado de la satrapio. Plia organizo de lastatempe konkeritaj teritorioj en provincoj regitaj de satrapioj, estis daŭrigita de Dario la Granda kiel sia posteulo. La imperio de Ciro estis bazita sur tributo kaj soldatservantoj de la multaj partoj de sia sfero. .
Per lia militistaro boninformita, Ciro kreis fake organizitan armeon inkluzive de la trupo Nemortuloj, konsistado el 10,000 tre trejnitaj soldatoj. Li ankaŭ formis novigan poŝton ĉie en la imperio, surbaze de pluraj poŝto-stacioj nomitaj Ĉapar Ĥaneh. La konkeroj de Ciro ekigis novan epokon en la epoko de imperio, kie vasta superŝtato, konsistanta el multaj dekduoj da landoj, vetkuroj, religioj, kaj lingvoj, estis regita sub ununura administracio kondukita de centra administracio. Tiu sistemo daŭris jarcentojn, kaj estis retenita kaj de la invadaj seleŭkianoj dum ilia regado super Irano, kaj poste de iranaj dinastioj inkluzive de la partoj kaj sasanidoj.
Ideologio kaj propagando imperiaj
La persa imperio estas universalisma imperio. Krome «reĝo de Anŝano» (tre ofta) kaj «reĝo de Persio», Ciro akceptas la titolojn «reĝo de la Mondo» kaj «reĝo de la kvar ekstremoj de la Tero», ambaŭ babilondevenaj, samkiel «reĝo de Babilono» kaj la arkaika «reĝo de Sumero kaj Akado».