cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Vallotti-agordo
Karakteristiko
Al la karakteristiko de la Vallotti-agordo kontribuas preskaŭ nature puraj grandaj tercioj en la simplaj tonaloj (precipe F maĵora, C maĵora kaj G maĵora). Pitagoraj grandtercioj ĝi uzas en la foraj tonaloj Bb maĵora, F# maĵora kaj C# maĵora. La temperitaj kvintoj de la Vallotti-agordo estas pli proksima ĉe la moderna temperata kvinto (la Vallotti-kvinto estas nur du Cendojn pli mallarĝa) ol ĉe la meztona kvinto. La grandtercioj de la transiraj tonaloj D maĵora, A maĵora , E maĵora samkiel Bb maĵora, Eb maĵora kaj Ab maĵora alproksimiĝas al la moderna temperado.
Agordo
La agordosistemo de Vallotti konsistas el ses kvintoj temperataj je 1/6 komo de 698 Cendoj (F-C-G-D-A-E-B) kaj el ses pitagoraj kvintoj, kiuj egalas 702 Cendojn (B-F#-C#-G#/Ab-Eb-Bb-F).
La grando de la grandtercioj (kompare la nature puran tercion: 386 Cendojn) sumiĝas je: F-A, C-E, G-B 392 Cendojn; Bb-D, D-F#, 396 Cendojn; Eb-G, A-C# 400 Cendojn (samas la temperitan grandan tercion!); E-G#, Ab-C 404 Cendojn, B-D#, F#-A#, C#-E# 408 Cendojn.
La Cendo-valoroj estas
Tim Kang
Tim Kang (16-an de marto 1973 kiel Yila Timothy Kang en San Francisco, Kalifornio, Usono) estas usona aktoro, kiu estas konata ĉefe pro lia rolo Kimball Cho en la televida serio The Mentalist.
Johannes Gutenberg
Johannes Gensfleisch zur Laden zum GUTENBERG (esperantigite: Johano GUTENBERGO; naskiĝis inter 1395 kaj 1405 plej verŝajne ĉ. 1398, mortis la 3-an de februaro 1468) estas germana metalfaristo, forĝisto, oraĵisto, presisto, publikigisto kaj inventisto, kiu famiĝis pro siaj kontribuaĵoj al la teknologio de presarto kaj al ties enkondukon en Eŭropon. Tradicie oni nomas lin la inventiston de la apartaj moveblaj tipoj, kio estis granda avantaĝo super la bloktipa presado uzita en Eŭropo tiam. Tio supozis veran presrevolucion kaj estas amplekse konsiderita kiel plej grava inventaĵo de la dua jarmilo de nia erao, nome sema evento kiu enrompis en la moderna epoko de la homa historio. Li ludis ŝlosilan rolon en la disvolgigon de la Renesanco, de la Reformacio, de la Klerismo, kaj de la scienca revolucio kaj metis la materian bazon por la moderna ekonomio bazata sur la sciaro kaj por la etendo de la instruado al la homamasoj.
Tim Kang
Biografio
Tim Kang estas usonano de korea deveno, kiu plenkreskis en San Francisco kaj loĝas en Los Angeles. Li studis en la UC Berkley kaj diplomitiĝis kiel en politikaj sciencoj. Li poste studis en la Harvard University.
Johannes Gutenberg
En renesanca Eŭropo, la alveno de mekanika moveblatipa presado enkondukis la epokon de amaskomunikado kiu konstante ŝanĝis la strukturon de la socio. La relative nelimigita cirkulado de informado — inklude revoluciajn idearojn — transpasis landlimojn, permesis ke la homamasoj eniru en la Reformacio kaj minacis la povon de la politikaj kaj religiaj aŭtoritatoj; la drasta pliiĝo de la legoscio rompis la monopolon de la legoscia elito en edukado kaj lernado kaj plifortigis la aperintan meza klaso. Tra la tuta Eŭropo, la pliiĝanta kultura mem-konscio de ties popoloj kondukis al la apero de pra-naciismo, akcelita de la florado de la eŭropaj gepatraj lingvoj kio damaĝis la statuson de la Latino kiel Lingvafrankao. En la 19a jarcento, la anstataŭo de la man-funkciigita Gutenbergeca presmaŝino per vaporenergiaj rotaciaj pres-maŝinoj ebligis presadon je industria skalo, dum okcident-stila presado estis adoptita tra la tuta mondo, iĝante praktike la nura rimedo por moderna presado.
Tim Kang
Biografio
Ekde 2008, li ludas unu el la ĉefroloj en CBS-serio The Mentalist.
Johannes Gutenberg
La uzado de moveblaj tipoj estis markita plibonigo de la manskribita manuskripto, kiu estis la ekzistanta metodo de libroproduktado en Eŭropo, kaj ĝis lignabloka presarto, kaj revoluciis la eŭropan libro-faradon. La presteknologio de Gutenbergo etendiĝis rapide tra la tuta Eŭropo kaj poste tra la mondo.
Lia ĉefa verko, nome la Gutenberga Biblio (konata ankaŭ kiel 42-linia Biblio), estis laŭdita pro sia alta estetika kaj teknika kvalito.
Vivo
Johann Gutenberg naskiĝis en la urbo Majenco kiel plej juna filo de altklasa komercisto Friele Gensfleisch (pluan nomon "zum Gutenberg" lia patro aldonis laŭ tiama modo pro loko, kie vivis la familio poste), kaj de lia dua edzino, Else Wyrich, kiu estis filino de ŝufaristo. Oni supozas, ke li estis baptita en la areo ĉe sia naskoloko de Sankta Kristoforo. Laŭ kelkaj rakontoj, Friele estis oraĵisto por la arkiepiskopo de Majenco, sed plej verŝajne, li estis enĝaĝita en la komerco de tolaĵoj. La jaro de la nasko de Gutenbergo ne estas precize konata sed ĝi estis plej verŝajne ĉirkaŭ 1398.
John Lienhard, historiisto de la teknologio, diras "Plej el la frua vivo de Gutenberg estas mistero. Lia patro laboris ĉe la eklezia stampejo. Gutenberg kreskiĝis konante la komercon de oraĵisto." Tio estas eltenita de la historiisto Heinrich Wallau, kiu aldonis, "En la 14a kaj 15a jarcentoj liaj [descendantoj] postulis heredan sintenon kiel... la mastro de la arkiepiskopa stampejo. En tiu kapablo ili sendube akiris konsiderindan konon kaj teknikan kapablon en metallaborado. Ili liverigis la stampejon per la stampota metalo, ŝanĝis la variajn specojn de moneroj, kaj havis sidlokon ĉe la kortego en forĝaj okazoj."
Nenion oni konas pri la vivo de Gutenbergo dum la venontaj dekkvin jaroj, sed en marto 1434, letero el li indikas ke li estis loĝanta en Strasburgo, kie li havis kelkajn parencojn je la flanko de sia patrino. Ŝajne li estis ankaŭ oraĵista membro aligita en la milico de Strasburgo. En 1437, estis pruvaro ke li estis instruante riĉan komerciston pri polurado de ĝemoj, sed kie li estis akirinta sian konaron estas nekonata. En 1436/37 lia nomo aperas en la kortego en konekto kun rompita promeso de edziĝo al virino el Strasburgo, nome Ennelin. Ĉu la geedziĝo fakte okazis ne estis registrita. Sekve al la morto de sia patro en 1419, li estis menciita en la heredaj proceduroj.
De 1434 ĝis 1444 Gutenberg laboris en Strasburgo kiel oraĵisto kaj skribisto kaj tie fondis kun aliaj la entreprenon "aventur und kunst" (aventuro kaj metia arto). Reveninte al Majenco, la Gutenberg komencis amasan presadon de la t. n. Biblio de Gutenberg, la unua Biblio, kiu aperis en la mondo en pli granda serio. Li mortis en la jaro 1468 kaj estis entombigita en Majenco.
La invento
La ĉefa invento de Gutenberg ne estis (kiel oni foje erare opinias) libropresado. Ĝi ekzistis jam antaŭ li. Kontraste al la antaŭa praktiko bloka presado (por ĉiu unuopa paĝo estis forĝita aŭ skulptita kompleta (metala aŭ ligna), Gutenberg kunmetis paĝon el unuopaj presotipoj (literoj, ciferoj kaj signoj), kiuj estis ŝanĝeblaj kaj reuzeblaj por alia paĝo. Tio faris la presadon ege pli rapida kaj ŝparis kostojn. Fakte la ideo jam ekzistis antaŭe, sed Gutenberg sukcesis teknike perfektigi la procezon kaj krei tipojn rapide kaj facile realigeblajn. La invento de Gutenberg ebligis presi grandegan kvanton de tutaj libroj en grandaj serioj (antaŭe oni presis ĉefe partojn de libroj) kaj li kaŭzis tiel informigan eksplodon en Eŭropo.
Kvankam Gutenberg ne gloriĝis per sia invento, tiu ĉi montriĝis tre utila, ĉar ĝi ekebligis serian produktadon de libroj kaj per tio informan kaj sciencan revolucion kaj disvastigon de klereco inter pli multaj socitavoloj.
Alveno al presado
Ĉirkaŭ 1439, Gutenberg suferis financan malfacilaĵon en la tasko poluri metalajn spegulojn (kiuj supozeble kapablis kapti sanktan lumon el la religiaj relikvoj) vendotajn al pilgrimantoj al Aĥeno: en 1439 la urbo estis planante montri sian kolekton de relikvoj de la imperiestro Karolo sed la evento estis prokrastita por la venonta jaro pro forta inundo kaj la kapitalo jam elspezita ne povis esti repagita. Kiam venis la afero kontentigi la investintojn, oni diris, ke Gutenberg estis promesinta kunhavi "sekreton". Amplekse oni supozis, ke tiu sekreto povis esti la ideo presadi per moveblaj tipoj. Ankaŭ ĉirkaŭ 1439–40, la nederlanda Laurens Janszoon Coster venis al la ideo presadi. Legendo diras, ke tiu ideo venis al li "kiel lumradio".
Ĝis almenaŭ 1444 Gutenberg loĝis en Strasburgo, plej verŝajne en la parok-kvartalo de Sankta Arbogasto. Oni diras, ke estis en Strasburgo en 1440 kie kaj kiam li perfektigis kaj malkaŝis la sekreton presadi baze sur sia esplorado, mistere nomita Aventur und Kunst (entreprenemo kaj arto). Ne klaras al kiu laboro li estis dediĉita, aŭ ĉu kelkaj fruaj pruvoj per moveblaj tipoj povis esti realigitaj tie. Post tio, estas salto de kvar jaroj en la registraro. En 1448, li estis reen en Majenco, kie li ricevis monprunton el sia bofrato Arnold Gelthus, tre eble por presado aŭ rilata aparataro. Ĉirkaŭ tiu dato, Gutenberg eble estis familiarigita kun la pressado per konkava presilo; oni diris, ke li estis laboranta per kupraj gravuraĵoj kun artisto konata kiel la Majstro de la Ludkartoj.
Ĉirkaŭ 1450, la presado estis preparata, kaj germanlingva poemo estis presita, eble la unua presaĵo kiu estis presita tie. Gutenberg kapablis konvinki la riĉan monpruntiston Johann Fust por ricevi prunton de 800 guldenoj. Ankaŭ Peter Schöffer, kiu iĝis la bofilo de Fust, aliĝis al la entrepreno. Schöffer estis laborinta kiel skribisto en Parizo kaj oni supozas, ke estis li kiu desegnis kelkajn el la unuaj tiparoj.
La ateliero de Gutenberg estis en Hof Humbrecht, propraĵo apartenanta al neproksima parenco. Ne certas kiam Gutenberg konceptigis la projekton por la Biblio, sed por tio li prunteprenis aliajn 800 guldenojn el Fust, kaj la laboro komencis en 1452. Samtempe, la presmaŝino estis ankaŭ presante aliajn, pli enspezigajn tekstojn (eble gramatikojn de Latino). Estas ankaŭ kelkaj supozoj ke eble estis eĉ du presmaŝinoj, nome unu por pli malgravaj tekstoj, kaj unu por la Biblio. Unu el la profit-faraj entreprenoj de la nova presmaŝino estis la presado de miloj da indulgencoj por la Eklezio, kio estass dokumentita el 1454 ĝis 1455.
En 1455 Gutenberg finkompletigis sian 42-linian Biblion, konata kiel Gutenberga Biblio. Oni presis ĉirkaŭ 180 ekzemplerojn, plej el ili sur papero kaj kelkaj sur veleno.
Juĝa kazo
Iam en 1456, estis disputo inter Gutenberg kaj Fust, kaj Fust postulis la redonon de sia mono, akuzante Gutenberg pro misuzado de la fonduso. La du pruntoj fare de Gutenberg de financo el Fust, nome totalo de 1 600 guldenoj je 6% da interezo, tiam estis jam 2 026 guldenoj. Fust plendis al la kortego de la arkiepiskopo. Novembre 1455 jura dokumento registris, ke estis partnereco por la "projekto de la libroj," kies fonduson Gutenberg estis uzinta por aliaj celoj, laŭ Fust. La tribunalo decidis favore de Fust, kaj donis al li la kontrolon super la presateliero de la Biblio kaj super la duono de ĉiuj jam presitaj Biblioj.
Tiel Gutenberg estis en efektiva bankroto, sed ŝajne li retenis (aŭ restartis) malgrandan presatelieron, kaj partoprenis en la presado de Biblio en la urbo Bamberg ĉirkaŭ 1459, por kio li ŝajne almenaŭ havigis la tiparojn. Sed ĉar liaj presitaj libroj neniam montris lian nomon aŭ daton, estas tre malfacile esti certa prie, kaj konsekvece estas konsiderinda debato de fakuloj pri tiu afero. Estas ebla ankaŭ ke la granda vortaro Catholicon, nome 300 ekzempleroj de po 754 paĝoj, presitaj en Majenco en 1460, estis presita en lia ateliero.
Dume, la ateliero Fust–Schöffer estis la unua en Eŭropo kiu aperigis libron kun la nomo de la presisto kaj la dato, nome la Mainzer Psalter de aŭgusto 1457, kaj kvankam fiere oni proklamis la mekanikan procezon laŭ kiu la verko estis realigita, oni ne faris mencion pri Gutenberg.
Lasta vivo
En 1462, dum la detruega Baden-palatinata milito, Majenco estis rabita fare de la arkiepiskopo Adolfo la 2-a de Nassau, kaj Gutenberg estis ekzilita. Li tiam estis jam maljuna kaj translokiĝis al Eltville kie eble li iniciatis kaj superrigardis novan presatelieron apartenantan al la fratoj Bechtermünze.
En januaro 1465, la atingoj de Gutenberg estis agnoskitaj kaj li ricevis la titolon Hofmann (kavaliro de la kortego) el von Nassau. Tiu honoro inkludis stipendion, nome ĉiujaran kortegan enspezon, same kiel 2 180 litrojn de greno kaj 2 000 litrojn de vino senimposte. Oni supozas, ke li eble revenis al Majenco ĉirkaŭ tiu tempo, sed tio ne estas certa.
Gutenberg mortis en 1468 kaj estis entombigita en la preĝejo de Franciskanoj en Majenco, dum lia kontribuo restis tro nekonata. Tiu preĝejo kaj ties tombejo estis poste detruitaj, kaj la tombo de Gutenberg estas nun perdita.
En 1504, li estis menciita kiel inventisto de la tipografio en libro de la profesoro Ivo Wittig. Nur en 1567 la unua portreto de Gutenberg, preskaŭ certe imagita rekonstruaĵo, aperis en la biografio fare de Heinrich Pantaleon de famaj germanoj.
Presitaj libroj
Inter 1450 kaj 1455, Gutenberg presis kelkajn tekstojn, kelkaj el kiuj restas neidentigitaj; liaj tekstoj ne inkludas la nomon de la presisto aŭ la daton, kaj tiel la atribuo estas ebla nur el tipografia pruvaro kaj eksteraj referencoj. Certe kelkaj ekleziaj dokumentoj kiel papa letero kaj du indulgencoj estis presitaj, unu el kiuj estis farita en Majenco. Pro la valoro de la presado laŭŭ kvanto, oni mendis sep eldonojn en du stiloj, kio rezultis en la presado de kelkaj miloj da ekzempleroj. Kelkaj presitaj eldonoj de Ars Minor, nome lernolibro de latina gramatiko fare de Elio Donato eble estis presitaj de Gutenberg; tiuj estis datitaj ĉu de 1451–52 aŭ 1455.
En 1455, Gutenberg finkompletigis ekzemplerojn de belege prilaborita folia Biblio (Biblia Sacra), kun po 42 linioj sur ĉiu paĝo. Tiuj ekzempleroj estis venditaj kontraŭ po 30 florenoj, kio estis pli malpli la salajro de tri jaroj de averaĝa skribisto. Tamen, tio estis multe pli malmultekosta ol manuskripta Biblio kiu unusola skribisto estus preparinta dum unu jaro. Post presado, kelkaj ekzempleroj estis rubrikitaj (ruĝe plibeligitaj) aŭ man-ilustrita en la sama eleganta maniero kiel manuskriptaj Biblioj de la sama periodo.
Oni konas 48 esence kompletajn ekzemplerojn kiuj survivis, kiel du en la Brita Biblioteko kiuj povas esti vidataj kaj komparitaj rete. En la teksto mankas modernaj trajtoj kiel paĝonumeroj, kaj separigo kaj marĝenigo de alineoj.
Sendatita 36-linia eldono de la Biblio estis presita, probable en Bamberg en 1458–60, eble fare de Gutenberg. Granda parto de tiu estis elprenita de ekzemplero de la Gutenberga Biblio, kio malebligas la pli fruan spekuladon pri kiu el ambaŭ estas la plej frua.
Presmetodo per moveblaj tipoj
La plej frua presprocezo de Gutenberg, kaj kiujn tekstojn li presis per moveblaj tipoj, ne estas konataj detale. Liaj postaj Biblioj estis presitaj tiel ke ili postulis grandajn kvantojn de tipoj, fakte kelkaj fakuloj ĉirkaŭkalkulis tiom multe kiom ĝis po 100 000 unuopaj aĵoj. Produkti ĉiun paĝon eble postulis tagoduonon, kaj konsiderinte la tutan laboron ŝarĝi la presmaŝinon, inkigi la tiparon, premi la presadon, pendigi la foliojn, distribui la tiparon ktp., oni supoas, ke la ateliero Gutenberg–Fust devis dungi tiom multajn kiom ĝis 25 metiistojn.
La tekniko de Gutenberg fari moveblajn tipojn restas neklara. En la postaj jardekoj, grifeloj kaj kupraj matricoj estis normigitaj en la rapide disvastigitaj presmaŝinoj tra Eŭropo. Ĉu Gutenberg uzis tiun prilaboritan teknikon aŭ iome pli primitivan version estis celo de konsiderinda debato.
La invento fari la tipojn per grifelo, matrico kaj muldilo estis amplekse atribuita al Gutenberg. Tamen, ĵusa pruvaro sugestas, ke la procezo de Gutenberg estis iome diferenca. Se li estus uzinta la klopodojn per grifelo kaj matrico, ĉiuj liaj literoj estus estinta preskaŭ identaj, kun kelka variado pro misfandado kaj inkigo. Tamen, la tipo uzita en la plej fruaj verkoj de Gutenberg montras alitipajn variadojn.
En 2001, la fizikisto Blaise Agüera y Arcas kaj la bibliotekisto de Princeton nome Paul Needham, uzis ciferecajn skanaĵojn de Papa buleo de la Biblioteko Scheide de Princeton, por zorgege kompari la samajn literojn (tipojn) kiuj aperas en diferencaj partoj de la presita teksto. La malregulaĵoj en la tipoj de Gutenberg, partikularle en simplaj karaktroj kiel ĉe la streketo, sugestis, ke la variado ne povis deveni ĉu el inkoŝmirado ĉu el elĉerpiĝo kaj damaĝo al la pecoj de metalo en la tipoj mem. Kvankam kelkaj identaj tipoj estis klare uzitaj en aliaj paĝoj, alitipa variado, ekzamenita per detala bildanalizo, sugestis, ke ili ne povis esti produktitaj el la sama matrico. Ankaŭ transmititaj lumbildoj de la paĝo ŝajne montris substrukturojn en la tipoj kiuj ne povis dependi el la tradicia tekniko de grifelado. Ili hipotezis, ke la koncerna metodo postulis presi simplajn formojn por krei alfabetojn en "kojnforma" stilo en matrico farita el iu mola materialo, eble sablo. Fandi la tipo estus detruinta la muldilon, kaj la matrico estus postulinta esti rekreita por fari ĉiun aldonan tiperon. Tio povus esti la tialo de la variadoj en la tipo, same kiel de la substrukturoj observitaj en la presitaj bildoj.
Tiel, ili sugestis, ke "la ŝlosila faktoro por la nasko de la tipografio", nome la uzado de reuzeblaj muldiloj por la tipofandado, estis pli progresinta procezo ol oni supozis dekomence. Ili sugestis, ke la aldona ŝtupo uzi la grifelon por krei muldilon kiu povu esti reuzita multajn fojojn ne estis farita ĝis dudek jarojn poste, nome en la 1470-aj jaroj. Aliaj fakuloj ne akceptis kelkajn aŭ eĉ ĉiujn el iliaj sugestoj, kaj interpretis la pruvarojn alimaniere, kaj tiel la certa vero de la afero restas necerta.
Historio de 1568 fare de Hadriano Junio de Nederlando postulas, ke la baza ideo de la movebla tipo venis al Gutenberg el Laurens Janszoon Coster tra Fust, kiu estis metilernanto kun Coster en la 1430-aj jaroj kaj eble tiu alportis ion el sia ekipaĵaro el Haarlem ĝis Majenco. Kvankam Coster ŝajne eksperimentis per muldiloj kaj fandeblaj metaltipoj, ne estis pruvaro ke li fakte presis ion ajn per tiu teknologio. Li estis inventisto kaj oraĵisto. Tamen, estas unu nerekta subtenanto de la postulo, ke Coster estus la inventinto. Nome la aŭtoro de la Kolonja Kroniko de 1499 citas Ulrich Zell, nome unua presisto de Kolonjo, ke presado estis plenumita en Majenco en 1450, sed ke iu tipo de presado de malbona kvalito estis jam okazinta en Nederlando. Tamen, la kroniko ne mencias la nomon de Coster, kaj ĝi fakte konsideras Gutenberg kiel la "unua inventisto de presado" en la sama fragmento (fol. 312). La unua certe datita libro fare de nederlandaj presistoj estas el 1471, kaj la konekto al Coster estas nuntempe konsiderita kiel simpla legendo.
Ankaŭ oni pridemandis ĉu vere Gutenberg uzis moveblajn tipojn entute. En 2004, itala profesoro Bruno Fabbiani postulis, ke ekzamenado de la 42-linia Biblio montris koincidon (surmetadon) de literojn, kaj sugestis, ke Gutenberg fakte ne uzis moveblajn tiparojn (unuopaj fandokaraktroj) sed anstataŭe uzis kompletajn platojn faritajn el sistemo iom simila al tiu de moderna skribmaŝino, en kiu la literoj estas stampataj sinsekve en la plato kaj poste presitaj. Tamen, plej fakuloj rigardis la porokazan koincidon de tipoj kiel io okazigita pro papermovado super pecoj de tipoj de iomete neegala alteco.
Heredo
Nuntempe en la mondo ankoraŭ ekzistas 60 Biblioj de Gutenberg, evidente temas pri la plej malnovaj libroj presitaj per la metodo de Gutenberg. Kvankam Gutenberg estis finance malsukcesa en sia vivodaŭro, la presteknologioj ege rapide disvastiĝis, kaj novaĵoj kaj libroj ekveturis tra Eŭropo multe pli rapide ol antaŭe. La presarto nutris la pliiĝantan Renesancon, kaj ekde tiam ĝi ege faciligis la sciencan publikadon, ĝi estis grava helpilo por la posta scienca revolucio.
La ĉefurbo de presado en Eŭropo ŝanĝis al Venecio, kie viziismecaj presistoj kiel Aldo Manuzio certigis disvastigitan disponeblon de la plej gravaj greklingvaj kaj latinlingvaj tekstoj. La postuloj por itala origino de la movebla tipo rilatas al tiu rapida kresko de Italio en la presado per movebla tiparo. Tio eble povas esti klarigita per la antaŭa elstareco de Italio en la komerco kaj de papero unue kaj de presado poste. Aldone, la ekonmio de Italyio estis kreskanta rapide tiam, kio faciligis la rapidon de la kleran disvastigon. Kristoforo Kolumbo havis geografian libron (presita per movebla tipo) aĉetita iam de sia patro. Tiu libro estas nun en hispana muzeo. Fine, la urbo Majenco estis rabita en 1462, kio sendis multajn (inklude nombrajn presistojn kaj ĉizistojn) al ekzilo.
Presado estis ankaŭ faktoro por la Reformacio. La Naŭdek kvin Tezoj de Marteno Lutero estis presitaj kaj circuligitaj amplekse; poste li eldonis grandgazetojn skizantaj sian kontraŭ-indulgenca sinteno (tamen atestiloj de indulgencoj estis unu el la unuaj produktoj kiujn Gutenberg estis presinta). La grandgazetoj kontribuis al la disvolvigo de la gazeto.
En la jardekoj post Gutenberg, multaj konservemaj patronoj malaprezis malmultekostajn presitajn librojn; libroj produktitaj mane estis konsideritaj pli dezireblaj kaj valoraj. Ankoraŭ estas granda merkato por antikvaĵon nome por la plej fruaj presitaj objektoj. Libroj presitaj antaŭ 1500 estas konataj kiel inkunabloj.
Estas multaj statuoj de Gutenberg en Germanio, kiel tiu fama de Bertel Thorvaldsen (1837) en la placo Gutenbergplatz de Majenco, hejmo de la samnoma Johannes Gutenberg Universitato de Majenco kaj de la Gutenberga Muzeo pri la historio de la frua presarto. Tiu lasta publikigas la Gutenberg-Jahrbuch (Gutenberga Jarlibro), nome ĉefa gazeto pri la fako. Projekto Gutenberg, la plej antikva cifereca biblioteko, rememoras la nomon de Gutenberg. La popola festo Johannisnacht (Nokto de Johanes), en Majenco rememoras la personon Johannes Gutenberg en sia naskurbo ekde 1968.
En 1952, la Usona Poŝta Servo eldonis poŝtmarkon omaĝe al kvincent-jariĝo de la invento de la presmaŝino de moveblaj tipoj fare de Johannes Gutenberg.
En 1961 la kanada filozofo kaj fakulo Marshall McLuhan titoligis sian pioniran studon en la kampoj de preskulturo, kulturaj studoj kaj amaskomunikila ekologio, The Gutenberg Galaxy: The Making of Typographic Man (La Gutenberga Galaksio: la farado de la tipografia homo).
Konsiderita unu el la plej influaj personoj en la homa historio, Gutenberg restas mejloŝtona figuro en la popola kulturo. En 1999, la televidkanalo A&E Network rangigis Gutenberg en la 1a plej influa persono de la dua jarmilo n.e. en sia rakonto "Biographies of the Millennium". En 1997, la gazeto Time–Life konsideris la inventon de Gutenberg kiel la plej grava de la dua jarmilo n.e.
En la space, li estas omaĝita en la nomo de la asteroido 777 Gutemberga.
Du operoj bazitaj sur Gutenberg estas G, Being the Confession and Last Testament of Johannes Gensfleisch, also known as Gutenberg, Master Printer, formerly of Strasbourg and Mainz, el 2001 kun muziko de Gavin Bryars; kaj La Nuit de Gutenberg, kun muziko de Philippe Manoury, premierita en 2011 en Strasburgo.
En Vieno staras monumento al li.
Presarto
Kliŝoj – lignaj aŭ metalaj formoj, kun skulptitaj skribsignoj aŭ bildoj, uzataj por presi sur paperon – unue aperis ĉe la Ĉinoj, kaj estis uzataj en orienta Azio longtempe antaŭ Gutenberg. En la 12-a kaj 13-a jarcento multaj arabaj kaj ĉinaj bibliotekoj enhavis dekmilojn da presitaj libroj. La Koreoj kaj Ĉinoj sciis pri moveblaj prestipoj tiam, sed pro la komplekseco de la ĉina skribsistemo, moveblaj prestipoj ne estis tiel vaste uzataj kiel en Renesanca Eŭropo.
Ne estas klare ĉu Gutenberg konis ĉi tiujn metodojn aŭ inventis ilin sendepende, kvankam historiistoj konsideras la unuan ideon kiel neverŝajna, pro malsama metodo. Iuj historiistoj diris, ke la nederlandano Laurens Janszoon Coster estis la unua eŭropano kiu inventis moveblajn prestipojn, sed nenio estis pruvita tiurilate kaj tiu teorio estis ĝenerale malakceptita (vidu supre ĉe la fino de la ĉapitro Presmetodo per moveblaj tipoj.
Bob Haggart
Robert Sherwood „Bob“ Haggart (* 13-an de marto 1914 en Novjorko, Novjorkio, Usono; † 2-an de decembro 1998 en Venice, Florido, usono) estis ĵazmuzikisto (basisto, aranĝisto, komponisto).
Haggart, alkreskanta en Long Island, lernis banĝon, gitaron, pianon kaj trumpeton. Pri kontrabaso li estis meminstruanto. Inter 1935 kaj 1942 li ludis kontrabason en la bandego de Bob Crosby; krome li sonregistris por diskeldonejo Decca duopojn kun frapinstrumentisto Ray Bauduc („The Big Noise from Winnetka“, 1938). Por Crosby li komponis la kanton „What's New?.“ Poste li laboris en la radio- kaj diskostudioj, antaŭ ol li fondis kune kun Yank Lawson komence studiobandon laŭ diksilanda stilo kaj en 1968 The World's Greatest Jazz Band; al ĝi apartenis i.a. Ralph Sutton, Jay McShann, Bud Freeman, Gus Johnson aŭ Nappy Lamare. En 1985 li partoprenis la televidspektaklon de Benny Goodman, Let's Dance.
Haggart verkis aranĝaĵojn por Crosby samkiel la furoraĵojn 'Big Noise From Winnetka', kiun li ludis kun frapinstrumentisto Ray Bauduc, 'What's New' kaj 'South Rampart Street Parade'. Li surdiskigis kun Ella Fitzgerald (1943/47), Art Hodes, Eddie Condon, Louis Armstrong, Duke Ellington, Pee Wee Russell, Billie Holiday (1945/47) kaj Mae Carlisle.
Juro de Sovetunio
Juro de Sovetunio aŭ leĝoj de Sovetunio estis la leĝaro, kiu kreiĝis en Sovetunio post la Oktobra Revolucio en la jaro 1917. Modifiitaj versioj de la sovetia jura sistemo estis adoptitaj de multaj komunismaj ŝtatoj post la dua mondmilito, inkluzive de Mongolujo, Ĉinujo, la orienteŭropaj landoj de la Varsovia kontrakto, Kubo kaj Vjetnamujo.
La sovetunia juro konsideris juron politika armilo kaj juĝejojn agentejoj de la registaro. La sistemo celis pli protekti la ŝtaton de individuoj ol protekti individuon de la ŝtato. Vastaj ekstrajuraj povoj estis donitaj al la sekretaj servoj de Sovetunio.
István Szívós
István Szívós (Budapeŝto, la  ‒ Budapeŝto, la ),  laŭ la hungarlingve kutima nomordo Szívós István, estis hungara akvopilkisto (meza avanulo), olimpiano, olimpika ĉampiono, trejnisto, dentisto, altlerneja instruisto. Lia patro estis István Szívós (pli aĝa), lia filo estis Márton Szívós.
Biografio
István Szívós maturiĝis en gimnazio en sia naskiĝurbo en 1966. Li akiris dentistan diplomon en Universitato Semmelweis en 1974, trejnistan diplomon en Gimnastika Altlernejo de Budapeŝto en 1981. Ekde 1974 li laboris en dentista kliniko, eĉ li instruis inter 1974-2010 en la universitato. Li edzino naskis 2 gefilojn. Li ricevis premiojn inter 1994-2018.
Sporta kariero
István Szívós pro medicina konsilo li komencis naĝi en sia aĝo 10. Inter 1960-1980 estis akvopilkisto en 2 ĉefurbaj sportkluboj. Li estis hungara ĉampiono naŭfoje, dum li apartenis al la hungara nacia teamo inter 1966-1980 325-foje. Li estis olimpiano en Hungario en la Somera Olimpiko 1968, Hungario en la Somera Olimpiko 1972, Hungario en la Somera Olimpiko 1976 kaj Hungario en la Somera Olimpiko 1980 kun ora, arĝenta kaj bronzaj medaloj, krome en mondĉampionumo li estis la unua 1973. Li estis trejnisto inter 1983-1990, krome li havis postenojn en la akvasporta vivo.
Juvisy (Tramtransporto en Parizo)
Juvisy estas estonta haltejo de tramvojo T7, situanta en komunumo Juvisy-sur-Orge, en departemento Essonne, regiono Francilio. Estas projektite, ke ĝi fariĝu la suda fina haltejo de Tramvojo T7 en 2021.
Osmundacoj
La osmundacoj (Osmundaceae) estas planta familio el pteridofitoj. Tiu familio apartenas al la ordo osmundaloj (Osmundales). Ĝi entenas ĉirkaŭ 20 speciojn. Ĝia tipa genro estas osmundo.
Karakterizaĵoj
La plej oftaj specioj havas mallongan arbosimilan trunkon, kiu kovriĝas en la grundo. La trunko estas folispura - aŭ foli-radiko-trunko, tio signifas ke la plej granda parto de la trunko konsistas el „folipiedoj“ kaj el radikoj. La trunko estas sifonsteleo kun interna ksilemo. La planto posedas stipulojn. La sporangioj sidas ĉe propraj sporofiloj („Osmunda cinnamomea“) aŭ ĉe certaj partoj de la trofofilo („Osmunda regalis“). Ili staras terminale en etaj tigetoj ĉe la lastajdisbranĝiĝo de la folioj. Ĉe „Todea“ kaj multaj fosilaj formoj troviĝas sporangioj, kiuj estas aligitaj ĉe la malsupra folisurfaco.
La sporangioj ne estas kunigitaj al soroj kaj mankas al ili ringo anulus. Ili estas grandaj kaj enhavas 128 ĝis 512 sporoj. La sporangia vando restas plurtavola. Induzio mankas. La protalio estas ĝis 4 cm granda, longe vivanta. Ĝi povas vivi plurajn jarojn. Ĝi estas verda kaj vivas aŭtotrofe. Mankas mikorizo. La kromosomonombro estas x = 22.
La specioj estas disvastigitaj de la moderaj ĝis tropikaj zonoj.
Taksonomio
Jen la listo, laŭ The Plant List kaj World Flora Online (3 apr. 2020), , de la akceptitaj taksonoj, kaj ties Esperantaj nomoj :
* genro akceptita en TPL sed ne en WFO, kiu tamen akceptas ĝian specion.
• „Leptopteris“ C. PRESL: ĝi formas ĝis unu metro alta trunko, ĝi do estas „arbofiliko“. sep specioj, en Aŭstralio, Novzelando, la Pacifikaj insuloj de Samoo ĝis Novgvineo kaj Novkaledonio. Inter ili:
La Osmundaloj staras inter la Maratialoj kaj la ceteraj leptosporangiaj filikoj. Unue ĉar ili estas konataj ekde la Permo kaj tiam havis sian kulminon en la Mezozoiko; due morfologie, ekzemple pro la dikavandaj unuopaj sporangioj, ilia ŝospinto kaj ilia protalio.
La familia nomo rememoras al la nordia trondrodio Toro, kiu havis kromnomon „Osmunder“.
Edward Brongersma
Edward BRONGERSMA (naskiĝis en Haarlem, Nederlando, la 31-an de aŭgusto 1911 - mortis en Overveen, la 22-an de aprilo 1998), estis nederlanda juristo, politikisto, verkisto kaj pedofilia aktivisto. Li estis membro de la supera ĉambro de la nederlanda parlamento pro la Partio de la Laboro de 1946 al 1950 kaj de 1963 al 1977. Li estas precipe konate kiel defendanto de la socia akceptado de pedofilio kaj de la liberaligo de la leĝoj rilate al publika moralo. Je la fino de sia vivo li defendis ankaŭ eŭtanazio kaj la rajton al memmortigo.
Biografio
Filo de kuracisto, Edward Brongersma studis juron en la Universitato de Amsterdamo, de 1931 ĝis 1935. En 1933 li preparas sian tezon pri portugala konstitucia juro kaj la korporaciismo de António de Oliveira Salazar, kiun li tre admiras en tiu periodo. En 1940 li gajnas la licencion cum laude kiel doktoro pri juro en la Katolika Universitato de Nimego. Sian tezon pri la konstruado de la korporacia ŝtato oni reeldonas plurfoje.
Post la Dua Mondmilito li profesias kiel juristo kaj politikisto. De 1940 ĝis 1950 li profesias kiel advokato en Amsterdamo. En 1946 li aliĝas en la Senaton kiel membro de la Labora Partio (unua periodo de 1946 ĝis 1950, pli poste sekvita de dua periodo, de 1963 ĝis 1977). Dum ĉi tiu periodo li okupas municipan postenon en la vilaĝo Heemstede.
Tiuj du karieroj estas subite interrompitaj post kiam en 1950 li estas kondamnita al 10 monatoj de malliberejo akuzita, laŭ la artikolo 248 bis de la kriminala kodo, pri esti havinta seksrilatojn kun junulo 16-17-jara (naskiĝinta en 1932 aŭ 1933). En tiu epoko, la aĝo de konsento por samseksemaj rilatoj en Nederlando komencis je 21 jaroj.
Pli poste li laboras kiel ĵurnalisto kaj direktas en Harlemo, de 1956 ĝis 1959, la Federacion por Socia Asistado pri Familiaj Problemoj. En 1959 li reprenas la advokatecon kaj profesias en Harlemo ĝis la fino de sia kariero, en 1980. De 1960 ĝis 1967 li estas asistanta profesoro en la Krimologia Instituto, fako de la Fakultato pri Juro de la Ŝtata Universitato de Utreĉt. En 1963 la Labora Partio petas de li, ke li estu denove membro de la alta ĉambro, kion li faras ĝis 1977. De 1968 ĝis 1977 li estas prezidanto de la Permanenta Komitato pri Justico de ĉi tiu ĉambro. En 1975 la reĝino nomas lin Kavaliron de la Ordo de la Nederlanda Leono pro sia laboro kiel membro de la parlamento kaj aliaj meritoj. Li retiriĝas kiel senatoro en 1977.
Pro sia sperto kiel juristo kaj senatoro li havis gravan rolon rilate al la abolo de la artikolo 248 bis de la nederlanda kriminala kodo, la sama pro kiu li estis kondamnita en 1950. La aĝo de konsento por samseksemaj rilatoj reduktiĝis tiel de 21 ĝis 16 jaroj, ekvivalente al la aĝ-limo fiksita por la aliseksemaj rilatoj. Sed Brongersma volas iri pli longe kaj daŭre proponas aliajn reduktojn de la aĝ-limoj kaj pli da libero por la junuloj koncerne al seksrilatoj.
En 1979 oni kreas la Fondaĵon Edward Brongersma por konservi siajn verkojn kaj disponigi ilin al la reserĉistoj. La nederlandaj aŭtoritatoj agnoskis al ĉi tiu fondaĵo "ĝeneralan socian intereson", laŭ la artikolo 24 de la leĝo de impostoj kaj heredaĵoj. Post emeritiĝi, li dediĉis sian tutan tempon al siaj verkoj, al sia fondaĵo kaj al informi la socion pri seksaj temoj.
En la 90aj jaroj la relativa toleremo al pedofilio ekzistanta en Nederlando progresive malaperas. Edward Brongersma, kiu estis estinta objekto de molestado far siaj najbaroj kaj de agresoj en la publika vojo pro sia aktivismo favore al la socia akcepto de pedofilio, afliktita pro profunda depresio decidas finigi siajn tagojn en aprilo 1998, helpe de sia kuracisto. Kvankam li nek estis en fin-stadio de iu ajn malsano nek en speciala sufer-stato, li konsideris, ke li jam estis "vivinta la vivon" kaj ne estis utile plu vivi. Ĉi tiu fakto permesis poste remalfermi la debaton pri eŭtanazio en Nederlando.
Post sia morto, siaj personaj arkivoj kaj biblioteko estis translokitaj al la Internacia Instituto pri Socia Historio de Amsterdamo. Parto de sia bildo-kolekto estis konfiskita de la polico, kiun konsideris ĝin kiel infanpornografion.
Verkaro
Edward Brongersam estas precipe konata pro siaj multenombraj literaturaj kaj sciencaj verkoj kaj pro sia sinteno favore al leĝara liberaligo pri seksaj aferoj, temo pri kiu li ege interesiĝis.
Li verkis ĉircaŭ 1200 librojn kaj artikolojn, inter 1930 kaj 1998, pri temoj tiel diversaj kiel kriminala juro, konstitucia juro, krimologio, politiko, religio, filozofio, moralo kaj literaturo. Kapabla legi dek eŭropajn lingvojn, li verkis librojn pri la Hispana Milito kaj pri portugala kriminala juro. Sia laboro pri sekseco, fokusigita sur efebofilio, pedofilio, pornografio kaj aĝo de konsento, konsistigas la plej grandan parton de sia verkaro. Siaj libroj pri tiuj temoj estas Pedofilie (1960), Das Verfehmte Geschlecht (1970), Sex en Straf [Sekseco kaj puno] (1972), Over pedofielen en kinderlokkers [Pedofiloj kaj seks-perfortuloj de infanoj] (1975) kaj sia lasta laboro, la majstro-verko en du volumoj Loving Boys (publikigita en Usono, 1986-1990).
La laboro kaj aktivismo de Brongersma rilate al pedofilio ekskluzive fokusiĝis sur samseksema pederastio inter viroj. Kelkokaze li diris, ke li konis malmulte aŭ nenion pri aliseksa aŭ lesba pedofilio.
Von Bach zu Goethe
Von Bach zu Goethe (laŭvorte: De Bach al Goeto) estas la nomo de altkvalita migradopado en Turingujo. Estis kuniciatinto de tiu ĉi pado la eksa naturprotektkomisiito de la municipo Arnstadt, Gerhard Pfeiffer (1913-2007).
Karakterizaĵoj
La migradopado estas 24 km longa kaj unuigas Arnstadt kun Ilmenau. En la laste menciita urbo Goeto agadis, en la alia Bach; pro tiu la nomo de la pado. Tre alloga estas ĝia varieca monta kaj monteta pejzaĝo, laŭ kiuj sternas sin malnovaj arbaroj kverkaj kaj miksaj. Etapoj etendiĝas tra la pitoreska montoĉeno Reinsberge, Veronika-monto kaj du naturprotektataj teritorioj. Belvidoj ravaj estas garantiitaj super la valon de la rivero Wilde Gera, al la krestoj de la Turingia Arbaro, ĝis la valo Wipfratal kaj tra Ilmenau ĝis la Kickelhahn. La antaŭlasta stacio de la pado estas la t.n. Puto goeta sur la Malnova tombejo de Ilmenau.
2660 Wasserman
2660 Wasserman estas malgranda hela asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la usona astronomo Edward L. G. Bowell sur  fotitaj de Brian A. Skiff, elde la Stacio Anderson Mesa de la observatorio Lowell, apud Flagstaff (Arizono, Usono).
Nomo
Ĝia nomo honoras la usonan astronomon Lawrence Harvey Wasserman.
KIB
La vorto havas plurajn signifojn:
Těchanov
Těchanov (antaŭe ankaŭ Zeschau, Zechan) estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de municipo Jiříkov en distrikto Bruntál. Ĝi troviĝas proksimume 2 km okcidente de Jiříkov. Vivas ĉi tie. Těchanov havis en blazono birdon.
Evoluo de nombro de loĝantoj
Nombro de loĝantoj de Těchanov laŭ kalkuladoj aŭ aliaj oficaj registroj: En Těchanov estas registritaj 38 adresoj, 33 daŭre loĝataj kaj 5 dumtempaj aŭ refreŝigejaj objektoj. Dum popolnombrado en la jaro 2001 ĉi tie estis kalkulitaj 31 domoj, el tio 14 daŭre loĝataj.
Efiko de falsa konsento
La efiko (aŭ fenomeno) de falsa konsento estas inklino de homoj projekti sian pensmanieron al aliaj homoj. Aŭ dirite alimaniere, ili supozas, ke ĉiuj pensas same kiel ili mem. Tia supozita korelacio gvidas al percepto de interkonsento, kiu ne ekzistas. Tia paralogismo rilatas al grupo aŭ individuo, kiu supozas ke siaj propraj opinioj, kredoj kaj emoj estas pli disvastiĝintaj en la ĝenerala publiko ol ili vere estas.
Tia tendenco ekzistas kutime en grupo, kie oni opinas, ke la kolektiva opinio de la propra grupo korespondas al tiu de pli vasta popolo. Ĉar la anoj de grupo atingis interkonsenton kaj malofte renkontas iujn kiuj malkonsentas, ili emas opinii, ke ĉiu opinias sammaniere.
Tial, kiam oni montras al ili la evidenton, ke interkonsento ne ekzistas, homoj ofte supozas, ke tiuj, kiuj ne interkonsentas kun ili, iel misas.
Lingva Komitato de 1907/priskribo
de maldekstre al dekstre: Dreves Uitterdijk (Nederlando), Thorsteinn Thorsteinsson (Islando), Theodor Čejka (Moravio), Otto Simon (Vieno), Johann Schröder (Vieno), d-ro Eduard Mybs (Altona), Alfred Michaux (Bulonjo-ĉe-Maro), Felix Stone Moscheles (Londono), profesoro Carlo Bourlet (Parizo), pastro Friedrich Schneeberger (Svislando), John Ellis (Keighley, Anglio)
Th. Renard (Ĝenevo), Joseph Jamin (Bruselo), profesoro Henri Dor (Diĵono), Joseph Rhodes (Keighley), profesoro Théophile Cart (Parizo), Edward Alfred Millidge (Anglio), Clarence Bicknell (Bordighera, Italio), Per Ahlberg (Stokholmo), Paul Gottfried Christaller (Stutgarto), A. P. Beauchemin (Kanado)
Louisa Frederica Adela Schafer (Londono), kapitano Pierre Ernest Matton (Francio), advokato [nomo mankas] (Parizo), Harold Bolingbroke Mudie (Londono), rektoro Émile Boirac (Parizo), d-ro L. L. Zamenhof (Varsovio), Louis de Beaufront (Louviers), kolonelo John Pollen (Hindio), Rosa Junck (Bordighera), d-ro Kazimierz Bein (Varsovio), Gaston Moch (Parizo)
Eduard Kühnl (Prago), d-ro Alfons Sabadell (Barcelono), Samuel Meyer (La Rochelle)
Musweiler
Musweiler estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Bernkastel-Wittlich de la federacia lando Rejnlando-Palatinato. Fine de la jaro la komunumo havis 0 loĝantojn.
Monte Cerignone
Najbaras la komunumoj.
842
En la jaro 842 post Kristo okazis, interalie:
Pau dos Ferros (mikroregiono)
Pau dos Ferros estas unu el la 19 mikroregionoj de la brazila subŝtato Norda Rio-Grando. Ĝi estas en la mezoregionoj Oeste Potiguar.
Municipoj
Tiu mezoregiono enhavas 17 municipojn:
Saul (Händel)
Saul (HWV 53) estas oratorio en tri aktoj de Georg Friedrich Händel.
Ekesto
Händel komponis la unuan akton ekde la 23-a de julio ĝis la 1-a de aŭgusto 1738 kaj finfaris la duan la 8-an de aŭgusto. Ĝisfine de la monato li instrumentis la ekzistan materialon kaj tiam turnis sin preterpase al la opero Imeneo. Post kiam li finfaris tiun ĉi, la 19-an de septembro li denove ekprenis la komponadon de Saul kaj finis ĝin la 27-an de septembro.
La unua prezentado okazis la 16-an de januaro 1739 en Reĝa Teatrejo ĉe Haymarket en Londono.
Roluloj
La rolojn kantis dum la unua prezentado jenaj kantistoj:
Fredy Hirsch
Alfred Hirsch, nomata Fredy, (פרדי הירש; naskiĝis en Aachen (Akeno), mortis ) estis germana-juda atleto, sporta instruisto kaj gvidanto de la cionisma junulara movado, rimarkinda pro helpado al miloj da judaj infanoj dum la nazia okupado de Ĉeĥoslovakio en Prago, en la koncentrejoj Theresienstadt kaj Auschwitz. Hirsch estis la vicinspektoro de infanoj en la koncentrejo Theresienstadt kaj la kontrolisto de la infana bloko ĉe la koncentreja familia tendaro "Theresienstadt" en la koncentrejo Auschwitz 2.
Pro lia germaneco, karismo kaj zorgema aspekto, li povis konvinki SS-gardistojn doni privilegiojn al la infanoj, inkluzive de sendevigoj de deportado kaj ekstraj porcioj, kiuj savis iliajn vivojn almenaŭ provizore. Hirsch kaj liaj asistantoj subtenis kaŝan edukadon en la malfacilaj cirkonstancoj. La insisto de Hirsch pri ekzercado, disciplino kaj strikta higieno reduktis mortoprocentaĵojn inter la infanoj.
La "familia tendaro" estis likvidota la 8-an de marto 1944; La populareco de Hirsch igis lin natura gvidanto por ribelo. Laŭ iuj rakontoj, li sinmortigis por ne devi atesti la morton de siaj protektitoj; alterne, li estis venenita de judaj kuracistoj, kiuj estus mortigitaj se ribelo eksplodintus.
Maréchal Leclerc (Tramtransporto en Parizo)
Maréchal Leclerc estas estonta haltejo de tramvojo T7 situanta en komunumo Juvisy-sur-Orge en departemento Essonne, regiono Francilio.
Clamecy (stacidomo)
Clamecy estas franca stacidomo sur linioj - Cosne kaj Clamecy -, situanta en  Clamecy, en departemento Nièvre, regiono Burgonjo-Franĉkonteo.
Temas pri stacidomo de Société nationale des chemins de fer français (SNCF), priservata de trajnoj Burgonjo-Franĉkonteo.
KIE
La vorto havas plurajn signifojn:
Prinzregententheater
Prinzregententheater aŭ en Esperanto Teatro de la Princa Regento estas teatrejo en Munkeno, urboparto Bogenhausen, en Germanujo. Ĝi nomiĝas laŭ la reganta princo Luitpold de Bavarujo. La domon, kiu estis kontruata inter 1900 kaj 1901, planis la tiutempe jam treege sukcesa arĥitekto Max Littmann. Tiu ĉi orientiĝis je siaj konceptoj aparte laŭ la Richard-Wagner-Festivalejo en Bayreuth kaj transprenis de ĉi tiu modelkonstruaĵo ekzemple la amfiteatran spektantejon.
Soveta Rusio (apartigilo)
Soveta Rusio povas esti:
Membro de la Eŭropa Parlamento
Membro de la Eŭropa Parlamento (alie: eŭropparlamentano, eŭropdeputito) estas deputito de la Eŭropa Parlamento, kiu estas elektata por kvin-jara periodo. La Eŭropa Parlamento nombras nun 705 deputitojn.
Funes el memorioso
Funes el memorioso (Funes la memorkapabla) estas rakonto de la argentina verkisto Jorge Luis Borges. Ĝi aperis en Ficciones, nome kolekto de rakontoj de la aŭtoro publikita en 1944. Laŭ Borges, tiu literatura peco estas «longa metaforo de la sendormo».
La protagonisto suferas pro hipermnezio, nome simptomo de la sciegula simptomaro kaj, se konsideri la dormon (en ĝia unua fazo) kiel purigilo de memoroj (restas en la menso nur tio grava aŭ plej impresa el tio kio okazis), ĉar oni ne dormas oni ne eliminas memorojn; tio estas, oni ne havas la kapablon forgesi multajn aferojn kun kiuj oni ne povus vivi se oni memoras ilin ĉiutage.
Multaj kritikistoj vidis en tiu rakonto referencon al la postuloj de la angla filozofo nome John Locke kaj, pli malrekte, al la verkaro de Friedrich Nietzsche. Por aliaj, en tiu rakonto estas «vualita agnosko kaj omaĝo al lia mentoro» kaj amiko, nome la verkisto meksika Alfonso Reyes Ochoa.
13-a de februaro
La 13-a de februaro estas la 44-a tago de la jaro laŭ la gregoria kalendaro. 321 tagoj restas (322 en superjaroj).
Je la 13-a de februaro okazis, interalie:
Tagoj de semajno
La 13-a de februaro estas (laŭ gregoria kalendaro):
Ŝipkonstruado
Ŝipkonstruado estas la agado konstrui aŭ fabriki ŝipojn. Normale ĝi faratas en ŝipkonstruejoj. La radikoj de tiu agado datiĝas el la Prahistorio.
Historio
La unuaj arkeologiaj pruvaroj de la uzado de ŝipoj datiĝas el antaŭ 50.000 aŭ 60.000 jaroj en Novgvineo.
El la Antikva Egipto estas pruvaro ke jam oni konis la teknikojn por kongruigi ebenajn tabulojn por formi ŝipformon, kunigante ilin per ligneroj kaj peĉo por kalfatri. La ŝipoj de la dinastio 25a havis 25 metrojn de longo kaj ununuran maston.
La disvolviĝo de la navigado en tempoj grek-romiaj kondukis al la konstruado de grandaj ŝipojn kun tri aŭ kvin linioj de remiloj.
La plej antikvaj teknikoj de konstruado de ŝipoj probable estis de la tipo de malplenigado de trunkoj por formi kanuon, aŭ de enfoldigo de trunkoj, ĵonkoj, ktp. por formi flosojn (kiaj la Kon-Tiki de Thor Heyerdahl) aŭ la strukturoj el ligno aŭ kano kovritaj el animalaj haŭtoj.
La unua teknologia salto okazis kiam oni ekkonstruis ŝipojn baze sur lignaj tabuloj. Estas du ĉefaj teknikoj: supermetitaj tabuloj ekde la kilo, sen varangoj (laŭ stilo de la "drakkaroj" de vikingoj) aŭ la unuigitaj kaj kalfatritaj tabuloj sur kilo kaj varangoj. La kalafatrado konsistas en la enmeto inter ĉiu du tabuloj de stupo kaj peĉo, tiele oni evitas la eniron de akvo tra la fendetoj kiuj estas inter du tabuloj.
En la 17a jarcento ekis la unuaj konstruadoj el metalo; dum la industria revolucio oni kreis la unuajn sekajn digojn artefaritaj konstruitaj el brikoj, dum la uzado de plastaj materialoj kaj la komponaĵoj el vitrofibro aŭ karbonfibro kun epoksi-rezinoj komencis en la 20a jarcento.
Ankaŭ en la 20a jarcento oni disvolvigis teknikojn de epoksigo de ligno, kio faras ilin pli daŭreblaj kaj rezistaj, kaj remalfermiĝis la nova konstruado de ŝipoj el ligno.
Paul Arma
Paul Arma, estis hungardevena franca pianisto, komponisto. Lia origina nomo estis (laŭ hungarlingve kutima nomordo) Weisshaus Imre, lia baldaŭa familia nomvarianto estis Amrusz Pál [amrus].
Gyöngyi Lukács
Gyöngyi LUKÁCS [djondji lukAĉ], hungare Lukács Gyöngyi estas hungara operokantistino (soprano).
Paul Arma
Imre Weisshaus naskiĝis la en Budapeŝto, li mortis la  en Parizo.
Gyöngyi Lukács
Gyöngyi Lukács naskiĝis la 1967 en Győr.
Paul Arma
Biografio
Paul Arma studis en Muzikakademio de Budapeŝto (1920-1924). Béla Bartók inspiris lin kolekti popolkantojn. Li faris koncertojn en Eŭropo kaj Usono (1924-1930), sed li faris ankaŭ prelegojn pri la moderna muziko. En 1930 li translokiĝis al Germanio, kie li estis korusestro kaj orkestrestro en Berlino kaj Lejpcigo, krome li instruis en Dessau. En tiu periodo li ankaŭ pentradis kaj skulptadis. En 1933 la nazioj arestis lin, sed li rifuĝis al Parizo. Li ŝanĝis sian nomon en Paul Arma kaj li estis pianisto de la franca radio. Post falo de Francio li aliĝis al la subtera movado kaj li kolektis kantojn de la partizanoj, ankaŭ francajn popolkantojn. Post la 2-a mondmilito li denove estis pianisto, tamen pli ofte li komponadis kaj kolektis negrajn popolkantojn. Inter 1954-1984 Arma komponadis elektronikajn muzikojn kaj ankaŭ faris 81 skulptaĵojn el lignoj aŭ metaloj sur la temo de muziko. En 1984 li ekspoziciis en Palaco Vigadó, en la sekva jaro en Parizo. Li ricevis Honoran legion, aliajn francajn kaj hungaran premiojn. Li havis edzinon.
Gyöngyi Lukács
Biografio
Gyöngyi Lukács frekventis muzikajn lernejojn en Győr (János Schwimmer) kaj Moskvo (Elena Ŝumilova). Ŝi komencis sian karieron en Budapeŝta Ŝtata Operejo. Baldaŭe ŝi gastroladis en Moskvo, Zürich, Milano, Hamburgo, Londono, Munkeno, Berlino, San Francisco, Toronto, Tokio. Ŝi ricevis premion Kossuth en 2008, pli frue en 2003 alian premion.