cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Gábor Báthory (televidparolisto)
Gábor Báthory naskiĝis la en Veszprém (urbo), li mortis la  en Budapeŝto.
Antiquarium
Historio kaj priskribo
Ĝi estis inaŭgurita la 27an de marto 2011, kaj estas komponita de la arkeologia loko plej grava pri la historio de Sevilo, ĉefe se temas pri la epoko de la Romia Imperio, kies kuŝejo estis trovita post unua elfosado en la placo en la 1990-aj jaroj cele al planita konstruado de subtera aŭtohaltigejo kaj remodelado de la placo, projekto kiu estis nuligita post la malkovro. En 2004 la Municipo de Sevilo premiis la projekton nomita Metropol Parasol, de la germana arkitekto Jürgen Mayer, en kiu integriĝas la muzeo; por ĝiaj instalaĵoj necesis buĝeto de 4,2 milionoj de eŭroj.
Ĉefa vidindaĵoj estas la serio de romiaj mozaikoj de la 1-a ĝis 6- jarcentoj. Dua parto korespondas al la epoko de Al Andalus de la urbo (12-a ĝis 13-a jarcentoj), en kiu elstaras islama domo de epoko de almohadoj. Krome estas informo pri la Mezepoko, Moderna Epoko kaj Nuntempa Epoko.
Clayton (Misurio)
Clayton estas urbo de Misurio, ŝtato de Usono. Ĝi situas 10 kilometrojn okcidente de Sankta Luiso en ties metropola areo kaj estas la ĉefurbo de la kantono Sankta Luiso (kiu ne inkluzivan la najbaran urbegon Sankta Luiso). Tamen Clayton estas fakte kunkreskinta kun la najbara urbego kaj sentiĝas unu urbo. Laŭ la censo (popolnombrado) de aprilo 2020, la urbo Clayton havas loĝantojn.
Anna Katharina Schönkopf
Anna Katharina SCHÖNKOPF (22a de aŭgusto 1746 – 20a de majo 1810) estis filino de vinkomercisto Christian Gottlieb Schönkopf ([ˈkrɪstiːaːn ˈgɔtliːp...]; 1716-1791) kaj de lia edzino Katharina Sibylla ([...zyːˈbɪlaː...]), denaske Hauck ([ˈhaʊk]; 1714-1790). Juna Johann Wolfgang Goethe, kiu tiam studis en Leipzig el 1765 ĝis 1768, enamiĝis al ŝi en 1766. Tiu amafero finiĝis post du jaroj laŭ komuna konsento. La efervesko de sentoj dum tiuj jaroj influis la skribostilon de Goethe; antaŭe liaj poezioj estis verkitaj en vera stilo de rokoko, sed nun la tono iĝis pli libera kaj sturma. Kolekto de 19 poemoj, kopiitaj kaj ilustritaj de lia amiko Ernst Wolfgang Behrisch, konsistigis la libron Annettenlieder.
Boden (stacidomo)
Boden estas fervoja stacidomo en Lenk en Simme-Valo, Svislando.
(162979) 2001 RA12
Ĝi estis malkovrita la 10-an de septembro 2001 en la kadro de la astronomia kampanjo LINEAR (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la observatorio de la Laboratorio Lincoln en Socorro (Nov-Meksiko, Usono).
Orbito
Ĝia tre discentra kaj klinita orbito krucas tiujn de Marso kaj de la Tero, ĝia suprenira nodo estas danĝere proksima de la tera orbito.
• ĝia tera MOID estas 0,02215 astronomia unuo (3,313 milionoj da km).
• La ĝi pasis al 0,02595 astronomia unuo (3,882 milionoj da km) de la Tero,
• la ĝi pasas al 0,02956 astronomia unuo (4,422 milionoj da km) de la Tero,
• la ĝi pasos al 0,15748 astronomia unuo (23,559 milionoj da km) de nia planedo.
Villaumbrales
Villaumbrales [biljaumBRAles] estas municipo en la sudo de la provinco Palencio, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al la komarko Tierra de Campos. La loknomo Villaumbrales estas komprenebla etimologie kiel aludo al iama loĝanto.
Geografio
Ĝia municipa teritorio okupas totalan areon de 42,06 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 653 loĝantojn. Ĝi perdis loĝantojn dum la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj, kiel ja okazis en multaj loĝlokoj de la regiono, fakte perdis 270 loĝantojn el la jaro 1900. Ĝi distas 12 km de Palencio, provinca ĉefurbo.
La municipa teritorio inkludas la submunicipon Cascón de la Nava. Ĝis la 20-a jarcento, Villaumbrales apartenis al la kvin loĝlokoj kun bordo al la Lago de la Nava de Fuentes, konata ankaŭ kiel Mar de Campos, kiu estis sekigita en la 1960-aj jaroj, kaj ekremalsekigita parte ekde 1990. La municipa teritorion limas kun la municipoj Becerril de Campos, Husillos, Grijota kaj Villamartín de Campos.
Historio
Estas restaĵoj de antaŭromia (ferepoko) kaj de romia setlado. La areo apartenis unue al la Regno Kastilio. En Mezepoko okazis reloĝado.
En 1210 la reĝo Alfonso la 8-a donis tiun lokon al sia bak-kuiristo Fernando Sánchez kiu donis ĝin al la eklezio de Toledo en 1215, donaco konfirmita en 1218 fare de Fernando la 3-a al la episkopo de Toledo Don Rodrigo. Jam en 1335 la ĉefepiskopo de Toledo donis la senjorlandon de Villaumbrales al Doña Leonor de Guzmán favoritulino de Alfonso la 11-a, kaj tuj poste revenis al la ĉefepiskopo. En la 16-a jarcento en tempo de Filipo la 2-a ĝi iĝis reĝa posedo kiu poste aĉetis sian suverenecon.
Villaumbrales estis elektita por la ĉefa boatkonstruejo de la Kanalo de Kastilio, kio helpis la disvolvigon de la loko, kiel komplemento al la agrikulturo kaj brutobredado.
La Lago de la Nava de Fuentes estis en tereno kiu apartenis al la jenaj loĝlokoj: Grijota, Villaumbrales, Becerril de Campos, Villamartín de Campos kaj Mazariegos, kun alia zono konata kiel Cabritones apartenanta al Fuentes de Nava; meze de la 20-a jarcento oni realigis planon por la sekigo de la areo por havigi kultivejojn kaj konstrui novan loĝlokon Cascón de la Nava por elpelitoj pro la inundo de terenoj de la Akvorezervejo de Riaño.
Metodo Bates
La metodo Bates estas senutila alternativa terapio celanta plibonigi la vidkapablon. La oftalmologa kuracisto William Horatio Bates (1860–1931) atribuis preskaŭ ĉiujn vidproblemojn al "kutima streĉo de la okuloj, kaj tiel sentis, ke trankviligado de tia streĉo kuracos la problemojn".
Lajos Csurgai
Lajos Csurgai [lajoŝ ĉurgai], laŭ la hungarlingve kutima nomordo Csurgai Lajos estis hungara kemiisto, subministro.
naskiĝis la en Cegléd, li mortis en 2007 en Budapeŝto.
Biografio
akiris kemian diplomon, poste li eklaboris en kemia uzino en 1953. Li laboris en simila laborejo en Orienta Germanio inter 1956-1959. Hejmenveninta li ricevis postenon en ministerio. Li specialiĝis pri la elektrokemio, medikamentoj, plantprotektaj produktaĵoj. En 1963 li aliĝis al Hungara Socialista Laborista Partio. Ĝis la emeritiĝo li havis plurajn altajn postenojn en tereno de kemia industrio, ekzemple li estis subministro inter 1977-1980. Li ricevis premiojn en 1963 kaj 1976.
Torajirō Saitō
Torajirō Saitō (japane 斎 藤 寅 次郎, Saitō Torajirō [SAIto toraĜIro], naskigis la 30-an de januaro 1905 kaj mortis la 1-an de majo 1982) estis japana kinoreĝisoro konata pro siaj komediaj filmoj. Naskita en gubernio Akita, li eniris la filmstudion Shōchiku [ŝoĈIku] de Tokio en 1922 kaj debutis kiel reĝisoro en 1926. Poste li laboris ĉe la studioj Shintoho kaj Toho. Li famiĝis kiel la "dio de komedio" pro tio ke li reĝisoris pli ol 200 filmojn, multaj el kiuj estis sensencaĵaj komedioj kun famaj klaŭnoj kiel Ken'ichi Enomoto, Roppa Furukawa kaj Junzaburo Ban.
Filmaro
Liaj verkoj inkluzivas:
Elaeagnus multiflora
La multflora eleagno (Elaeagnus multiflora THUNB.), ankaŭ nomata manĝebla eleagno, estas specio de Eleagno (Elaeagnus) ene de la familio Eleagnacoj (Elaeagnaceae).
Disvastigo
La specio troviĝas en nordorienta Azio (Ĉinujo, Koreujo kaj Japanujo). En meza Eŭropo ĝi troviĝas en parkoj, ĝardenoj kaj ĉe stratrandoj. Relative ofte ĝi estas plantita en naturproksimaj heĝoj.
Priskribo
La multflora eleagno toleras froston kaj estas fortika. Ĝi estas decidua, sendorna kaj 2–8 m alta arbusto. La arboŝelo estas skvametoza kaj grize bruna.
La folioj havas tigetojn. La foliformo estas ovforma ĝis renverse ovforma. La folioj longas ĝis 10 cm kaj la folitigo longas 0,5 cm. La malsupra surfaco de la junaj folioj havas blankajn ĝis arĝentajn aŭ brunecajn skvamojn.
La duseksaj floroj, kiuj staras plej ofte duope, havas simplan perianton. La ofte pendantaj floroj estas blankaj. La petaloj mankas kaj la hipantio estas oblonga kaj tubeca.
La blankaj ĝis flavecaj, dolĉe odorantaj floroj aperas en majo kaj junio. La malhelruĝaj ĝis oranĝkoloraj drupoj estas ovoformaj kaj ĉ. 1,2–1,4 cm grandaj. Ili estas manĝeblaj, sukoplenaj kaj dolĉe acidaj. Ili maturiĝas en aŭgusto kaj septembro. La oranĝkoloraj, helbrunaj semoj havas grandecon de 8–10 mm.
Ekologio
Simile al Fabacoj (leguminozoj) kaj aliaj Eleagnacoj la multflora eleagno kapablas fiksi aernitrogenon per simbiozo kun Frankia-bakterioj. Tiuj bakterioj vivas en globetaj histoj en la radikoj. Tiu formo de la simbiozo oni nomas analoge al mikorizo aktinorizo. Tial la planto ankaŭ povas bone kreski sur nutraĵmalriĉaj grundoj. Ĝi apartenas al la pionirarbospecioj. Ankaŭ ĝi estas bona abelnutra planto.
Uzado
La multflora eleagno estas ofte plantita kiel ornamarbusto. Krome ĝi estas utilplanto. La sukaj, dolĉe acidaj fruktoj povas esti uzataj por fari marmeladon, ĵeleon aŭ kompoton. Freŝa konsumo ankaŭ eblas.
Ceteraĵo
La multflora eleagno povas esti intermiksita kun la korala eleagno (Elaeagnus umbellata), kiu hejmiĝas el nordorienta Azio. La kultivaro 'Sweet Scarlet' estas bredita en Ukrainio kaj selektita en la Reĝa Botanika Ĝardeno de Londono. La kultivaro 'Red Cherry' havas grandajn odorantajn florojn kun ruĝaj bongustaj fruktoj. La kultivaro 'Variegata' havas variajn helflavajn foliojn.
Amaravatio
Amaravatio estas planita urbego, ankaŭ administra centro de subŝtato Andra-Pradeŝo en suda-orienta Barato. La loknomo signifas: "la loko por eternuloj".
Geografio
Amaravatio etendiĝas laŭ riverbordo. Bellari troviĝas 63, Kurnul 87, Kadapa (urbo) 212, Nellore 319, distrikta ĉefurbo Guntur 350, Ĉenajo 424, Mumbajo 601, Kolkato 1399, ĉefurbo Delhio 1448 kilometrojn (aere).
Demografio
En 2011 Amaravatio havis 103,000 da loĝantoj.
Historio
Areo de Amaravatio estis loĝata 2200 jarojn. Pro formado de nova subŝtato Andra-Pradeŝo ties ĉefurbo estis Amaravatio. La fundamenta ŝtono estis metita en 2015.
Ekonomio
La konstruado okazis helpe de Singapuro.
Lingvo kaj religio
La loĝantoj de Amaravati estas ĉefe teluguoj. La telugua lingvo estas la oficiala lingvo en la urbego. Religie hinduoj formas tre grandan plimulton. Ekzistas ankaŭ islamanoj, kristanoj, kaj budhanoj.
Eduko
Jam okazas instruado en la ĵus konstruita universitato.
Klimato
En Amaravatio la averaĝa pluvo jare estas ĉirkaŭ 500 mm. En ĉiuj monatoj pluvas, plej multe inter aŭgusto-oktobro. La temperaturo varias inter 20-34 °C.
Trafiko
Aŭtorikiŝoj liveras la pasaĝerojn por pli mallongaj distancoj, aŭtobusoj por longaj distancoj. Amaravatio estas konektita al la landa fervoja reto. 4 vojoj kuras al la urbego.
Villovieco
Villovieco [biljoBJEko] estas municipo en la centro de la provinco Palencio, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al la komarko Tierra de Campos.
Geografio
Ĝia municipa teritorio okupas totalan areon de 23,53 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 68 loĝantojn. Ĝi perdis multajn loĝantojn dum la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj, kiel ja okazis en multaj loĝlokoj de la regiono, fakte perdis pli ol 300 loĝantojn el la jaro 1900. Ĝi distas 39 km de Palencio, provinca ĉefurbo.
Historio
La areo apartenis unue al la Regno Kastilio. En Mezepoko okazis reloĝado.
Winteregg (stacidomo)
Winteregg estas fervoja stacidomo en Lauterbrunnen, Svislando.
Villovieco
Aktualo
Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj kaj vitejoj) kaj brutobredado (ŝafoj kaj kolombejoj). Lastatempe funkciado de servoj plej ekgravis, kune kun piedirado tra naturaj lokoj. De la historia pasinteco restis diversaj vizitindaj vidindaĵoj kiel la preĝejo de Sankta Maria.
Rukarara
Rukarara (aŭ Lukarara) estas rivero en okcidenta Ruando kiu estas alfluanto de la rivero Mŭogo, siavice alfluanto de la Njabarongo. Ĝi estas la plej distanta fonto de Nilo je 2 428 m super marnivelo. Tiu estis konfirmita de ekspedicio de 2005/2006 supreniranta la riveron laborante per moderna navigekipaĵo.
Ĝi ekfluas en la arbaro Nyungwe kaj ricevas akvon el Rubjiro kaj el Njirabugoĝi.
Rurubu (rivero)
Rurubu aŭ Ruvubu estas rivero de Centra Afriko de ĉirkaŭ 300 km de longo, kiu apartenas al la hidrografia baseno de la rivero Nilo. Ĝi ekflugas en la nordo de Burundo, proksime de la urbo Kayanza kaj kuniĝas al la rivero Ruvyironza proksime de la urbo Gitego. Ĝi trapasas la Nacian Parkon de Ruvubu. Poste ĝi eniras en Tanzanion kie ĝi kuniĝas al la rivero Njabarongo, faras landlimon kaj proksime de la Akvofalo Rusumo formas la riveron Kagero.
The Last Jew
La lasta judo estas fikcia historia romano de la usona verkisto Noah Gordon. Eldonita en 2000, la romano temas pri fantaziaj okazaĵoj dum kaj post la granda forpelo de la judoj el Hispanio.
En 15a-jarcento sefardaj judoj estis pli kaj pli subpremitaj kaj persekutitaj fare de la Inkvizicio. La intrigo disvolvigas la rakonton de la vivo de juda knabo nomita Jona Toledano. Li estas la lasta de sia linio de famaj judaj profesiuloj.
Intriga resumo
La jaro estas 1492 kaj en la unuiĝintaj reĝlandoj de Aragono kaj Kastilio la Inkvizicio disvolvas pli kaj pli da teroro nome de la religia pureco. La eklezio sponsoris kontraŭjudan senton en la popolamaso, kulmininta en reĝa edikto, nomata dekreto de la Alhambro (ankaŭ konata kiel la edikto de Granado) kiu ordigas la elpelon de ĉiuj judoj for de la regno, kie estis ilia hejmo jam de multaj generacioj. Tiuj kiuj ne konvertiĝis al kristanismo estis devigataj foriri tuj por savi sian vivon.
Tamen, dum la hasto de la forpelo, la 15-jaraĝa Jona Toledano estis lasita malantaŭen. Li perdis familiajn membrojn, kaj sian patron, fama arĝentisto, kaj sian fraton. Rajdanta sur azeno nomita Moise, li vagadas tra Hispanio por eviti sian malbonŝancan sorton. Kvankam restanta judo, dum la malfacilaĵoj kaj turmentoj de sia vojaĝo li estas kreskanta al memkonscia viro.
Literatura signifo kaj ricevo
Multaj kritikantoj reviziis la libron kaj iliaj rimarkoj ofte estis pozitivaj.
Murĉisona Akvofalo
Murĉisonaj Akvofaloj, en angla Murchison, konataj ankaŭ kiel Akvofalo Kabalega aŭ Kabarega, estas aro de tri grandaj akvofaloj en la Blanka Nilo (Nilo Viktoria) kun disnivelo de 43 m inter la altebenaĵo kaj la falejo. La akvofaloj Murĉisono estas la nepra pasejo por la nura elfluejo de la lago Viktoria, pasante tra ĉirkaŭ 300 m³/s. Ili estas ene de la Nacia Parko de la Murĉisonaj Akvofaloj.
La brita esploristo Samuel White Baker estis la unua eŭropano kiu en 1864 vizitis ilin kaj nomis ilin honore de la prezidanto de la Royal Geographical Society Roderick Murchison. ​
Ili estas inter la Lago Kyoga kaj la Lago Alberto en la Viktoria Nilo en Ugando. Pinte de la Murĉisonaj Akvofaloj, la Nilo trudas sian vojon tra truo en la rokoj, nur 7 m larĝa, kaj falas 43 m, antaŭ flui okcidenten en la Lagon Alberton. La akvoprodukto de la Lago Viktoria sendas ĉirkaŭ 300 kubajn metrojn por sekundo de akvo super la akvofaloj, trude en gorĝo malpli ol 10 m larĝa.
Gyula Haász
Gyula Haász [djula hAs], laŭ hungarlingve kutima nomordo Haász Gyula estis hungara arkitekto. Liaj familiaj nomvariantoj estis Haasz aŭ Haas.
Biografio
Gyula Haász devenis el juda familio. Li akiris arkitekturan diplomon en Reĝa Teknikuniversitato József en 1901. Liaj plej gravaj instruistoj estis Imre Steindl, Győző Czigler kaj Alajos Hauszmann. Post siaj studoj li akiris spertojn en arkitekturaj atelieroj. Inter 1904 kaj 1913 li laboris kune kun Béla Málnai. Intertempe en 1910 li edziĝis.
Lauterbrunnen-Mürren montfervojo
Lauterbrunnen-Mürren montfervojo (Bergbahn Lauterbrunnen–Mürren, BLM, ankaŭ konata kiel Mürrenbahn) estas hibrida transportsistemo en la areo de Berna Oberlando de Svislando, kiu ligas la vilaĝojn de Lauterbrunnen kaj Mürren. La sistemo konsistas el aera kablovojo, ankaŭ konata kiel Grütschalpbahn, kaj adhera montfervojo. Telfero anstataŭigis funikularon, sur la sama itinero, en 2010.
Mürren BLM (stacidomo)
Mürren BLM estas fervoja stacidomo en Lauterbrunnen, Svislando.
Libuše (princino)
Libuše (latine: Lubossa) estas unu el filinoj de vojvodo Krok, la mita ĉeĥa princino kaj la edzino de Přemysl la Plugisto, la prapatrino de dinastio de Přemyslidoj. Ŝi famiĝis ankaŭ kiel orakolistino kaj profetis gloron al urbo Prago, kiun ŝi fondis. Ŝia okazintaĵo estas konata en diversa dono, precipe el Kroniko de Kosmas el komenco de la 12-a jarcento kaj el Staré pověsti české de Jirásek. Ŝia ekzistado ne estas historie dokumentita, Palacký hipoteze metis ŝian vivon al komenco de la 8-a jarcento.
Princino Libuše kaj Přemysl la Plugisto
Same kiel ŝia patro Krok, tiel ankaŭ Libuše juĝis dispurtojn inter la popolo juste. Foje ŝi juĝis du najbarojn, la malnovekloĝintojn de la dinastio. La pli aĝa prenis kampon al la pli juna. Libuše finjuĝis ilin utile al la pli juna, al tiu fariĝis maljustaĵo. La pli aĝa viro ekkoleris, kondamnis la regadon de virino kaj volis, por ke juĝu ilin la viro. Libuše konsentis kaj diris al senjoroj, kie ili trovos sian novan princon kaj ke li nomiĝas Přemysl. La princa geopo poste havis, laŭ tre malfrua tradicio, tri filojn: Nezamysl, Radobýl kaj Lidomír.
Profetoj de Libuše
Pase de la jaroj Kazi kaj Teta, la fratinoj de Libuše, maljuniĝis. Kiel la unua mortis Kazi, post ŝi Teta, Libuše la lasta. Antaŭ sia morto ŝi kunvokigis lastfoje starostojn kaj vojvodojn, por ke ŝi ekparolu al ili. Ŝi volis, por ke ili obeu Přemyslon kaj ĉiam ili tenu unu apud la alia. Poste ŝi mortis.
Knabina milito
Kiam Libuše mortis, la knabinoj el ŝia trupo ekkonis, ke ili jam ne havas tian seriozecon, kian ili havadis foje. Tiel ili komencis batali kontraŭ la viroj. Ĉion gvidis Vlasta. Nombro de knabinoj kaj virinoj plialtiĝis. Ili konstruis al si burgon Děvín. Tie ili ekloĝis kaj de tie ili entreprenis atakoj kontraŭ la viroj. La viroj de komence mokis al ili, nur torturo de Ctirad vekis ilin. Sekvis la decida batalo. Vlasta venis rapide antaŭen inter la virojn, sed la ceteraj knabinoj ne sufiĉis al ŝi. Vlasta falis kaj poste ankaŭ ĉiuj ceteraj virinoj. Burgo Děvín estis forbruligita kaj disĵetita kaj Přemysl denove regis sen virino.
Evoluo de la mito
Unuafoje la figuro de Libuše estas kaptita ankoraŭ kiel sennoma virgulino divenantino (lat. „phitonissa virgo“) en Legendo de Kristiano el fino de la 10-a jarcento. Laŭ la tn. Kristiano ĉeĥoj laŭ ŝia konsilo fondis Pragon kaj elektis princon pluganton de nomo Přemysl, kun kiu ŝi edziniĝis.
Kvekto
Kvekto- estas prefikso uzata antaŭ unuoj de la internacia sistemo de unuoj. Ĝi indikas kviniliononon (10−30) kaj ĝia simbolo estas "q".
Ĝi estis aldonita al la internacia sistemo de unuoj en 2022.
Ronto
Ronto- estas prefikso uzata antaŭ unuoj de la internacia sistemo de unuoj. Ĝi indikas kvariliardonon (10−27) kaj ĝia simbolo estas "r".
Ĝi estis aldonita al la internacia sistemo de unuoj en 2022.
La maso de elektrono estas pli-malpli 1 rontogramo.
Friederike Brion
Friederike Elisabetha BRION (probabla 19a de aprilo 1752, Niederrœdern, Alzaco – 3a de aprilo 1813, Meißenheim ĉe Lahr) estis filino de pastro de Sessenheim kiu havis mallongdaŭran, sed intensan am-aferon kun juna Johann Wolfgang Goethe.
La juna Johann Wolfgang Goethe el Frankfurt am Main vizitis tiun pastrejon de Sessenheim, kiel kelkaj aliaj junuloj, kiam li estis studento de juro en Strasburgo. Li por unua fojo venis al Sessenheim en oktobro 1770 kaj renkontiĝis kun Friederike tie, por la unua fojo, en la sama monato, kiam li estis ĉevalrajdante en la regiono kun alzaca amiko, nome medicina studento Friedrich Leopold Weyland (1750-1785).
Franz Lehár komponis opereton Friederike pri la am-afero (1928). En 1932 tio venis al filmo "Frederica" en kiu ŝia rolulo estis ludita de la aktorino Mady Christians.
Infanmortigo
Infanmortigo aŭ infanmurdo estas delikto kiu konsistas en la okazigo de la morto de infano (ĉu ina ĉu malina) intencite.
La Kriminologio rekonas variajn formojn de murdo ne patra de infanoj. En multaj socioj de la pasinteco kelkaj formoj de infanmortigo estis konsiderataj permeseblaj, dum en la majoritato de la modernaj socioj oni konsideras tiun praktikon absolute kontraŭmorala kaj krima. Tamen, bedaŭrinde ankoraŭ okazas — en la okcidenta mondo ĝenerale pro mensa malsano de iu el la gepatroj aŭ samfamilianoj aŭ per aliaj violentaj kondutoj, kaj en kelkaj subevoluiĝintaj landoj kiel maniero kontroli la loĝantaro (ĉu ĝenerale aŭ familinivele), foje kun iu de socia akcepto.
Jerónimo Lobo
Jerónimo LOBO (1595 – 29a de Januaro 1678) estis portugala jezuita misiisto. Li partoprenis en la malsukcesaj klopodoj konverti Etiopion el la indiĝena Etiopia Ortodoksa Eklezio al la Romkatolika Eklezio ĝis la elpelo de Jezuitoj en 1643. Poste li verkis rakonton de sia restado en Etiopio, nome Itinerário, kiu estas grava fonto por la historio kaj kulturo de tiu lando.
Post sia forpelo el Etiopio, li revenis al Goa kaj ekde tie klopodis instigi planon por elaĉeti ceterajn katolikajn gravulojn restintajn en kaptiteco. Li malsukcesis en tio kaj en instigo al plano ataki Etiopion por klopodi restarigi la katolikan eklezion tien pere de demarŝoj en Lisbono, Madrido kaj Romo. Li revenis al portugala kolonio de Goa, kie li deĵoris ĝis sia reveno al Lisbono.
Li korespondis kun la brita gravulo Henry Oldenburg membro de la Reĝa Societo, pri la esplorado de la fontoj de Nilo, fakte pri la Blua Nilo. Lia grava verko Itinerário ne estis publikigita dum lia vivo.
Balconchán
Balconchán [balkonĈAN] estas municipo de Hispanio, en la centro de la komarko Daroka Kamparo kies ĉefurbo estas Daroko mem, en la sudo de la Provinco Zaragozo (regiono Aragono).
Geografio
Balconchán estas municipa teritorio en la centro de la komarko Daroka Kamparo inter tiu de Daroko kaj tiuj de Used kaj de Santed. Ĝi estas sur la monteto San Quílez en la deklivaroj de la Iberia Sistemo sur la valo de la rivero Huerva.
La loĝloko Balconchán mem estas je 92 km sudokcidente de Zaragozo, provinca kaj regiona ĉefurbo, je 780 msm. Ĝi estas tute inter Daroca nordoriente kaj Orcajo nordokcidente.
Historio
La areo estis konkerita el islamanoj en la 12-a jarcento. En 1248, per privilegio havigita de Jakobo la 1-a, la loko sendependiĝis de Daroca, kaj ekestis parton de Sesma de Langa en la Komunumo de Domaroj de Daroca, kiu pluis ĝis 1838.
Preskaŭ ĉiuj loĝlokoj de la areo perdis loĝantaron laŭlonge de la 20-a jarcento kaj same en Balconchán kie oni malaltiĝis ĝis nunaj nur 19 loĝantoj. Evidente elmigrado foriris al industriaj areoj kiel Zaragozo, Daroko kaj Karinjeno.
Rona (prefikso)
Rona- estas prefikso uzata antaŭ unuoj de la internacia sistemo de unuoj. Ĝi indikas kvariliardon (1027) kaj ĝia simbolo estas "R".
Val de San Martín
Val de San Martín [BAL desanmarTIN] estas municipo de Hispanio, en la sudo de la komarko Daroka Kamparo kies ĉefurbo estas Daroko mem, en la sudokcidento de la Provinco Zaragozo (regiono Aragono). La loknomo Val de San Martín estas etimologie komprenebla kiel Valo de Sankta Marteno.
Geografio
Val de San Martín estas municipa teritorio en la sudo de la komarko Daroka Kamparo sude de tiu de Balconchán. Ĝi estas ĉe la Iberia Sistemo sur la valo de la rivero Jiloca.
Rona (prefikso)
La maso de la Tero estas pli-malpli 6 ronagramoj.
Val de San Martín
Historio
La areo estis konkerita el islamanoj en la 12-a jarcento. En 1248, per privilegio havigita de Jakobo la 1-a, la loko sendependiĝis de Daroca, kaj ekestis parton de Sesma de Langa en la Komunumo de Domaroj de Daroca, kiu pluis ĝis 1838.
Preskaŭ ĉiuj loĝlokoj de la areo perdis loĝantaron laŭlonge de la 20-a jarcento kaj same en Val de San Martín kie oni malaltiĝis ĝis nunaj 59 loĝantoj. Evidente elmigrado foriris al industriaj areoj kiel Zaragozo, Daroko kaj Karinjeno.
Aktualo
Bazo de ekonomio nun estas agrikulturo (cerealoj, olivarboj kaj migdalarboj sed ĉefe vitejoj) kaj brutobredado (kortobirdoj, ŝafoj kaj porkoj) kaj sekva nutrindustrio (vinproduktado). Nune gravas ankaŭ natura, kultura kaj rura turismo. Inter nunaj vidindaĵoj menciindas la preĝejo de Val kaj restaĵoj de la senhomejo San Miguel de Cebollada, kaj kvar krucmonumentoj, tiom popularaj ke unu aperas en la municipa blazono.
Marie Emmanuelle Bayon Louis
Marie-Emmanuelle BAYON Louis (la 6-a de junio 1745, Marcei – la 29-a de marto 1825, Aubevoye) estis franca komponisto, pianisto kaj salonnière de konsiderinda aktiveco kaj influo en la Klerisma Francio de la 18-a jarcento.
Samtempuloj konsideris, ke Mlle. Bayon (aŭ Baillon) faris la fortepianon populara en Francio. En 1770 ŝi geedziĝis al la arkitekto Viktoro Louis. Ŝiaj konservitaj verkaĵoj estas, nomita Bayon, kolekto de ses klavaraj sonatoj, tri el ili kun violona akompano, opus 1 (1769) kaj, kiel Louis, la du-akta komika opero, Fleur d'épine, unuafoje prezentita en 1776. Aliaj verkoj diskutitaj dum ŝia vivdaŭro inkluzivas cetere instrumentan ĉambran muzikon, komikan operon kaj muzikon por La fête de Saint Pierre prezentita en 1771.
Vivo
Marie-Emmanuelle Bayon naskiĝis okcidente de Parizo. En sia infanaĝo ŝi verŝajne ricevis la patronecon de la Marquise de Langeron por ke ŝi havu specialan edukadon pri muziko. Marie Emmanuelle mem esprimis sian dankemon dediĉante al ŝi sian unuan publikigitan volumon de ses klavarsonatoj (1769). Ŝi skribis: pro "la multaj avantaĝoj kiujn ŝi donacis al mi ekde mia plej frua infanaĝo". Tiu ĉi publikaĵo de ses sonatoj, tri el kiuj estis por violona akompano, alportis rekonon al Emmanuelle eĉ ekster Francio.
Fraŭlino Bayon fariĝis konata kiel virtuoza klavicenisto kaj pianisto; ekde la aĝo de 21 ŝiaj agadoj estas menciitaj en memorverkoj kaj korespondado de kelkaj el la ĉefaj viroj kaj virinoj de la franca socio; ŝi aperas en rilato al sia partopreno en la salono de la tre konata kaj influa verkistino kaj instruistino Stéphanie de Genlis (1746-1830) kiu konsideris Marie Emmanuelle sia amikino.
La enciklopediisto kaj filozofo Denis Diderot (1713-1784), kiu admiris Mademoiselle Bayon, menciis Emmanuelle en pluraj leteroj kaj priskribis ŝian manieron ludi la klavaron dirante ke "ŝia tuta animo estas ĉe ŝiaj fingropintoj"; li komparis la muzikon de Emmanuelle Bayon kun tiu de Domenico Alberti, Johann Christian Bach, Johann Gottfried Eckard, Johann Schubert, kaj aliaj eksterlandaj komponistoj en Parizo.
Ŝi komponis 5 instrumentajn muzikojn, kaj muzikon por teatraĵoj, kiujn ŝi prezentis en la salono de Madame de Genlis kunlabore kun renomaj amatoraj muzikistoj kiel ŝi, same kiel kun internacie famaj francaj kaj eksterlandaj profesiaj muzikistoj. Ŝi ankaŭ partoprenis en la salono kiel aktorino-kantistino en dramecaj produktadoj, kiel komedioj kaj skeĉoj.
Dum la Pariza sezono de 1776–77 ŝi komponis kaj prezentis la operon en du aktoj por solvoĉoj, koruso kaj orkestro, titolitan "Dorno-floro" (Fleur d'épine) surbaze de libreto de Claude-Henri Fusée, abato de Voisenon (1704-1775), eminenta verkisto kaj tekstaŭtoro.
Fleur d'épine havis 12 prezentadojn fare de la Comédie Italienne. En la lasta prezentado ĉeestis la Reĝino Marie-Antoinette kaj membroj de la reĝa familio. Fleur d'épine ankaŭ estis prezentita en Bruselo kaj Bordozo en 1784.
En la daŭro de la sekvaj dek jaroj estis eldonitaj aŭ publikigitaj en muzikrevuoj pluraj muzikaj eroj de la verko, kiel kelkaj aranĝoj por voĉo kun kaj sen akompano, kaj aranĝo de la uverturo por klavaro kun violono kaj violonĉelo. La neeldonitaj verkoj de Marie Emmanuelle, kiuj estis socie komentitaj dum ŝia vivodaŭro sed ankoraŭ ne estas trovitaj, inkludas plian instrumentan ĉambran kaj operkomikan muzikon, kaj la muzikon por La fête de Saint Pierre.
Kun la rimarkinda escepto de Fleur d'épine, Madame Louis evidente verkis kaj prezentis muzikon plejparte por privataj renkontiĝoj. Ŝia socia pozicio, malhelpis ŝin havi pagitan profesian nomumon, sed ŝia muzikagado donis al ŝi konsiderindan influon en aferoj de gusto kaj stilo.
En 1776, novaĵoj de la franca kortego pri socio kaj kulturo identigis sinjorinon Louis, komponiston de ‘Fleur d'épine’, kiel la personon, kiu “''jam estis fama sub la nomo de Mademoiselle Bayon pro sia muzika talento. Ŝi estas tiu, kiu modigis la fortepianon, la instrumenton kiu nun estas modo.''"
92891 Bless
92891 Bless estas malgranda, treege hela asteroido de la ĉefa asteroida zono, proksima de la orbita resonanco 2:7 kun la Tero.
Malkovro
Ĝi estis malkovrita la de la usona astronomo Robert L. Millis elde la Inter-Amerika Observatorio de la monto Cerro Tololo en Ĉilio.
Preĝejo Ĉielenpreno de Maria (Camburg)
Preĝejo Ĉielenpreno de Maria (germane: Pfarrkirche St. Mariä Himmelfahrt) estas la romkatolika paroĥa kirko en Camburg, Germanujo, kiu ekde 1991 estas filio de la Johano-Baptisto-komunumo en Jena. Animzorganta helpo venas ankaŭ el Apolda. La adreso estas Straße 13 nr 2.
Historio
Meto de la fundamenta ŝtono estis en 1954. La preĝejo estanta sub la patroneco de Ĉielenpreno de Maria finkonstruitis en 1956 fare de forpelitaj germanoj el Silezio, Sudetio kaj Varmio kaj konsekritis fare de helpepiskopo Joseph Freusberg el Erfurto. En 1958 ekfunkciis la turo kaj la sonoriloj. Antaŭ la Dua mondmilito loĝis nur ok katolikaj familioj en Camburg kiu frekventis la diservojn aŭ en Naumburg (Saale) aŭ en Jena. Danke al la alveno de eosteŭropaj germanoj la nombro de la katolikoj en Camburg kaj ĝia ĉirkaŭaĵo kreskis ĝis 1800 uloj. En la 2020-aj jaroj la nombro de la fideluloj reŝrumpis je du centoj pro mortoj kaj sinfremdigo de kelkaj disde la oficiala eklezio. En 1970 starigitis sur la areo ankaŭ propra paroĥestrejo.
Orgeno
La orgeno kun kvar registtroj kaj unu kalvaro kaj pedao faritis fare de Lothar Heinze de la Schonefeld-firmao. La traktaro estas mekanika.
Nečichy
Nečichy estas ankaŭ nomo de katastra teritorio kun areo 3,57 km².
Historio
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1335.
Memorindaĵoj
En vilaĝplaco situas memorige protektata baroka kapelo de sankta Anna el la 18-a jarcento.
Sud-Koreio en la Somera Olimpiko 1996
Kunordigis la teamon la Korea Olimpika Komitato.
Kveta (prefikso)
Kveta- estas prefikso uzata antaŭ unuoj de la internacia sistemo de unuoj. Ĝi indikas kvinilionon (1030) kaj ĝia simbolo estas "Q".
Ĝi estis aldonita al la internacia sistemo de unuoj en 2022.
La maso de Jupitero estas pli-malpli 2 kvetagramoj.
Luljeta Lleshanaku
Lulieta Leshanaku (Luljeta Lleshanaku 2-an de aprilo 1968 en Elbasan ) estas albana poetino.
Biografio
Ŝi kreskis en Kruja (albane: Krujë) sub la stalinisma reĝimo de Enver Hoxha. En sia junaĝo ŝi spertis multajn malavantaĝojn ĉar ŝia familio estis akuzita je politika malamikeco kontraŭ la Popola Socialisma Respubliko de Albanio. Ŝia onklo estis akuzita je planado de atenco kontraŭ Enver Hoĝa. Luljeta povis fari superajn studojn nur post la falo de la diktaturo en 1990. Ŝi studis lingvojn kaj literaturon en Tirano kie ŝi diplomiĝis ĉe la Fakultato de Filologio en la Universitato de Tirano, kie ŝi studis albanan filologion, poste akiris magistron en la kolegio Warren Wilson (Usono). Samtempe ŝi laboris kiel instruisto kaj kiel ĵurnalisto. Post tio ŝi laboris por diversaj revuoj kaj tradukis el la usonangla.
Lleshanaku vivas en Tirano kaj estas la esplordirektoro ĉe la Instituto por la Studo de la Komunista Genocido en Albanio.
Ŝi estis la ĉefredaktisto de la semajna revuo Zëri i rinisë (La voĉo de la junularo) kaj kunlaboris kun la literatura gazeto Drita (Lumo).
Publikaĵoj
Ekde 1990 ŝi publikigis volumojn de poezio, kiuj estis tradukitaj en plurajn lingvojn (angla, germana, pola, franca kaj itala kaj en Esperanto). Ŝi publikigas plurajn kolektojn de poezio en Albanio, la unua kolekto en la angla estis publikigita en 2002 sub la nomo Fresco: Selected Poems. Ŝia dua kolekto en la angla estis Haywire, kun kiu ŝi iĝis finalisto de la Corneliu M. Popescu Prize for the Translation of European Poetry.
Traduko al Esperanto
Lundo en sep tagoj (albana originalo: E hëna në shtatë ditë), eldonejo Ars Libri, Świdnik (Pollando), 2013, 70 paĝoj, ISBN 978-83-92874041
Premioj
En 2013 ŝi estis deklarita Verkinto de la Jaro ĉe la Tirana Librofoiro kaj gajnis la Prishtina Librofoiro.
Scenery (monto)
Monto Scenery estas eble aktiva vulkano en Kariba Nederlando. Ĝia lafkupolo formas la pinton de stratovulkano en la insulo Saba. Kun alto de 887 m, ĝi estas la plej alta pinto kaj en la Reĝlando de Nederlando, kaj, ekde la dissolvo de Nederlandaj Antiloj la 10an de Oktobro 2010, la plej alta punkto en Nederlando mem.
Tiu vulkano de Saba estas eventuale danĝera; la lasta erupcio okazis en aŭ ĉirkaŭ la jaro 1640 kaj inkludis eksplodojn kaj piroklastajn fluojn.
La 2an de Septembro 2019, la Natura Parko Monto Scenery estis plialtigita al la statuso de nacia parko.
Estas piedira vojo ĝis la pinto, kio estas unu el la plej gravaj turismaj altiroj. Suprenirante la tutan vojon ĝis la montopinto oni povas trovi ĉiujn klimatajn zonojn en Saba, inklude nubarbaron ĉe la pinto.
Kazi
Kazi estas figuro el ĉeĥaj mitoj, la filino de Krok, la fratino de Teta kaj Libuše, konata ŝi estas precipe kiel sorĉistino kaj resanigantino. La unua mencio pri ŝi devenas el Kroniko de Kosmas el komenco de la 12-a jarcento, multaj motivoj kun ŝi pli poste kunigarajm kiel geedzeco kun Bivoj aŭ burgo Kazín devenas nur el Kroniko de Dalimil kaj Kroniko de Hájek el la 16-a jarcento kaj ili estis popularigitaj precipe en Staré pověsti české de Alois Jirásek.
Kosmas tiun ĉi figuron konsekvence nomas Kazi kaj tial ŝian nomon legis ankaŭ multaj reskribantoj, tradukistoj kaj sekvantoj, dum ĉe Dalimil ŝi estas nomata Kazě kaj ĉe Václav Hájek Káša. La signifo de tiu ĉi nomo estas neklara.
Kroniko de Kosmas
En Kroniko de Kosmas el komenco de la 12-a jarcento li mencias Kazi kiel unu el la filinoj de Krok:
La alia mencio pri ŝi sekvas post sceno, kiam estis dum juĝo ofendita Libuše:
Kroniko de Dalimil
Kroniko de tiel dirita Dalimil el komenco de la 14-a jarcento mencias Kazi sub la nomo Kazě, nome nur koncize:
Staré pověsti české
En tiu ĉi parto Kazi ankaŭ aperas en mito pri Bivoj.
Chlumčany
Nomon Chlumčany havas pluraj municipoj:
Sud-Koreio en la Somera Olimpiko 1992
Kunordigis la teamon la Korea Olimpika Komitato.
Irrfan Khan
Sahabzade Irrfan Ali Khan (la 7-an de januaro 1967, Ĝajpuro, Barato – la 29-an de aprilo 2020, Mumbajo) estis barata aktoro konata precipe el filmoj de la tn. Bolivudo aŭ barataj filmoj de brita produkto.
Li komencis sian aktoran karieron en la jaro 1988 kaj devene sub la nomo Irrfan konata pli nur en sia hejmlando. Sed li rolis eĉ en tutmonde signifaj kaj sukcesaj filmoj kiel ekzemple Slumdog Millionaire (2009), Amazing Spider-Man (2012) kaj precipe en Jurasia mondo (2015). Pro siaj multnombraj roloj li estis premiita de multaj signifaj premioj.
En aprilo de 2020 li estis hospitaligita en malsanulejo Kokilaben Dhirubhai Ambani en Mumbajo pro infekto de dika intesto kaj tie li mortis la 29-an de aprilo 2020.
Sud-Koreio en la Somera Olimpiko 1988
Kunordigis la teamon kaj gastigis la tutan eventon la Korea Olimpika Komitato.
Lyssach (stacidomo)
Lyssach estas fervoja stacidomo en Lyssach, Svislando.
Delikto
Delikto estas kontraŭleĝa puninda ago. Temas do pri punenda konduto, tio estas, ago kiu por la kriminala juro estas meritanta je puno. Teknike delikto estas ofte difinita kiel tipa konduto (detaligita en la kriminala juro), kontraŭjura (mapermesita per la leĝaro) kaj kulpa (riproĉebla al unu aŭ pliaj personoj). Parto de la jura doktrino aldonas al la difino de delikto, la karakteron de la puneblo, dum alia parto de la doktrino konsideras, ke tio ne necesas, ĉar tio estus taŭtologio. La deliktoj povas esti priskribitaj kiel ago aŭ malago.
Sud-Koreio en la Somera Olimpiko 1984
Kunordigis la teamon la Korea Olimpika Komitato.
Sněžné
Nomon Sněžné havas pluraj municipoj en Ĉeĥio:
Lenk im Simmental (stacidomo)
Lenk im Simmental estas fervoja stacidomo en Lenk en Simme-Valo, Svislando.
El Cerrato
El Cerrato (aŭ Cerrato Palentino) estas komarko en la sudorienta pinto de la provinco Palencio, en la regiono Kastilio kaj Leono, en Hispanio, kiu enhavas loĝantaron de ĉirkaŭ 25 000 personoj (laŭ censo de 2012). Tio kongruas kun la subprovinca divido uzata de la municipara organizo Diputación de Palencia en ĝiaj publikaĵoj, kvankam tio ne ĝuste kongruas kun la natura komarkaro, kiu enhavas ankaŭ malgrandajn areojn de la provincoj Burgoso kaj Valadolido. Dueñas estas historia urbo, sed ankaŭ aliaj loĝlokoj estis ĉefurboj ekzemple Castroverde de Cerrato, Palenzuela kaj ekde fino de la 15-a jarcento, Baltanás, municipo plej etenda, kun 1 219 loĝantoj.
Geografio
Ĉefaj riveroj estas Pisuerga, Esgueva, Carrión, Arlanza kaj Franco. En la komarko estas areoj inkluditaj en la Reto Natura 2000. La limoj de la komarko estas jenaj:
Municipoj
Formas la komarkon 42 municipojn. La municipoj kaj ties loĝantaro estas jenaj:
Sud-Koreio en la Somera Olimpiko 1976
Kunordigis la teamon la Korea Olimpika Komitato.
László Ettre
László Ettre [lAslO], laŭ la hungarlingve kutima nomordo kaj kun plena nomo Ettre László István, en Usono Leslie Stephen Ettre estis hungara-usona kemiisto, kiu estis konata pro siaj kontribuoj al kampo de la kromatografio, pli precize gaskromatografio. Lia origina familia nomo estis Frühwald ĝis 1945.
László Frühwald naskiĝis la en Szombathely (Hungario), li mortis la  en Middletown (Konektikuto).
Biografio
László Frühwald estis edukita en Szentgotthárd, ankaŭ tie maturiĝis. Li akiris kemian diplomon en Teknika kaj Ekonomia Universitato palatino József en 1945. De 1946 ĝis 1956 li laboris en diversaj farmaciaj aŭ kemiaj firmaoj, institutoj. En nekonataj cirkonstancoj pli poste li estis kemmisto en Frankfurto ĉe Majno (supozeble li disidis post la hungara revolucio de 1956), kie li komencis okupiĝi pri gaskromatografio. Inter 1958 ĝis sia emeritiĝo en 1990 li laboris en Usono. Lia edzino naskis filinon. Li ricevis 13 usonajn premiojn. Li estas aŭtoro de 20 sciencaj libroj, redaktisto de 42 libroj, aŭtoro aŭ kunaŭtoro de pli ol tricent sciencaj artikoloj.
Sud-Koreio en la Somera Olimpiko 1968
Kunordigis la teamon la Korea Olimpika Komitato.
Puno (juro)
Puno estas sufero kaŭzita pro malpermesita faro, kun la celo ke oni ne faru tion plu. Ekzemploj estas monpuno, mortopuno, korpa puno ktp. La puno estas la kutima rimedo uzata de la ŝtato aŭ de aliaj aŭtoritatoj por reagi kontraŭ krimoj kaj deliktoj, nome la limigoj de rajtoj al responsuloj aŭ kulpuloj. Pro tio, la juro kiu reguligas la deliktojn estas foje nomata Punjuro aŭ Kriminala juro.
La puno estas difinita ankaŭ kiel sankcio (administracia decido) kiu okazigas perdon aŭ limigon personaj rajtoj de unuopulo kiu estas konsiderata responsa de la faro de punenda konduto (ago aŭ malago). La termino "puno" derivas de la latina vorto poena kaj tiu posedas konotacion de doloro okazigita per la puno. La puno devas esti regulata per leĝo kaj atribuata de la koncerna tribunalo, pere de proceso.
La ŝtato estas normiga ento kaj havas institucian karakteron, kiu permesas regi per devigo kaj limigo, pro kio en la moderna vivo estas la nura ento kiu rajtas apliki punon. Aliaj alitipaj punoj korespondas al aliaj epokoj aŭ je similsenca (metafora) senco povas esti komprenitaj en alitipaj organizoj, ekzemple futbalteamo kiu monpunas teamanon, organizo kiu kontrolas sian anaron ktp.
Proverboj
Ekzistas pluraj proverboj pri puno kiel sufero per kiu oni punas en la Proverbaro Esperanta de L. L. Zamenhof, inter ili :
Chlumčany (distrikto Louny)
Chlumčany estas municipo en Ĉeĥio, kiu troviĝas en distrikto Louny. Vivas ĉi tie.
Historio
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1316.
Memorindaĵoj
En okcidenta parto de la municipo situas malfrue baroka preĝejo de sankta Klimento konstruita en la jaroj 1771–1774.
Milán Vajda
Milán Vajda, laŭ hungarlingve kutima nomordo Vajda Milán estas hungara aktoro, voĉoaktoro. Lia patro estis László Vajda (aktoro).
Milán Vajda naskiĝis la  en Budapeŝto.
Biografio
Milán Vajda akiris aktoran diplomon en Universitato de Dramo kaj Filmo (Budapeŝto) en 2003. Liaj plej gravaj instruistoj estis István Horvai kaj Gábor Máté (aktoro). Li jam ricevis rolojn dum la studentaj jaroj en Teatro Gárdonyi Géza, post la diplomo li tuj ricevis aktoran statuson. Ekde 2011 li estis membro de Teatro István Örkény. Li ricevis premiojn en 2004 kaj 2010.
Sud-Koreio en la Somera Olimpiko 1964
Kunordigis la teamon la Korea Olimpika Komitato.
Santed
Santed [sanTED] estas municipo de Hispanio, en la sudokcidento de la komarko Daroka Kamparo kies ĉefurbo estas Daroko mem, en la sudokcidento de la Provinco Zaragozo (regiono Aragono).
Geografio
Ĝi estas en la deklivaroj de la Iberia Sistemo sur la valo de la rivero Huerva.
La loĝloko Santed mem estas je 73 km sudokcidente de Zaragozo, provinca kaj regiona ĉefurbo, je 922 msm.
Ĝi estas tute inter Val de San Martín nordoriente kaj la natura rezervejo de la Lageto de Gallocanta sude, kiu estas parte ene de la municipa teritorio.
Historio
La areo estis konkerita el islamanoj en la 12-a jarcento. En 1248, per privilegio havigita de Jakobo la 1-a, la loko sendependiĝis de Daroca, kaj ekestis parton de Sesma de Langa en la Komunumo de Domaroj de Daroca, kiu pluis ĝis 1838.
Preskaŭ ĉiuj loĝlokoj de la areo perdis loĝantaron laŭlonge de la 20-a jarcento kaj same en Santed kie oni malaltiĝis ĝis nunaj 64 loĝantoj. Evidente elmigrado foriris al industriaj areoj kiel Zaragozo, Daroko kaj Karinjeno.
Aktualo
Bazo de ekonomio nun estas agrikulturo (cerealoj, olivarboj kaj migdalarboj sed ĉefe vitejoj) kaj brutobredado (kortobirdoj, ŝafoj kaj porkoj) kaj sekva nutrindustrio (vinproduktado). Nune gravas ankaŭ natura, kultura kaj rura turismo. Inter nunaj vidindaĵoj menciindas la preĝejo, la restaĵoj de la kastelo, kaj naturaj lokoj ĉefe ĉe la Lageto de Gallocanta.
Slavětín
Nomon Slavětín havas pluraj municipoj:
aŭ partoj de municipoj:
Boll-Utzigen (stacidomo)
Boll-Utzigen estas fervoja stacidomo en Vechigen, Svislando.
Josef Mathauser
Josef Mathauser (la 24-a de julio 1846 Staňkov – la 10-an de januaro 1917 Prago-Vinohrady), estis ĉeĥa pentristo de portretoj, religiaj kaj historiaj bildoj.
Ponto Forth
La Ponto Forth (Forth Rail Bridge) estas fervoja ponto en orienta Skotlando, super la Forth marlango, kiu situas 14 kilometrojn okcidente de Edinburgo. La fervojo inter Edinburgo kaj Dundee pasas super la ponto kaj en la okcidento de ĝi situas malpli fama vojponto. La suda fino de la ponto situas en la urbo Queensferry (en la municipa areo de Edinburgo) kaj la norda fino situas en la vilaĝo North Queensferry. La ponto estis agnoskita kiel mondheredaĵo en 2015.
Historio
Konstruado de antaŭa ponto en la sama loko, dezajnita fare de Thomas Buch, ne realiĝis, post kiam alia ponto de la sama dezajnisto kolapsis super la Rivero Tay. La disfalo de la ponto, en kiu pereis 75 pasaĝeroj de la trajno sur ĝi, kaŭzis grandan ŝokon, kaj tial la plej alta nivelo de sekureco estis postulata de la ponto Forth. Post la morto de Buch, la dezajno de la ponto ricevis al John Poehler kaj Benjamin Baker, kaj ĝia konstruado okazis en la jaroj 1883-1890. Baker kaj Poehler havis riĉan inĝenieristiksperton, sed ĉi tiu estas la nurunua ponto kiun Baker dezajnis, kaj ĝi estas konsiderita lia plej bonega inĝenieristiklaboro.
La ponto estas konsiderata kiel inĝenieristika mirindaĵo eĉ nuntempe. Tio estas la unua ŝtalponto kun larĝa interspaco, kaj post sia kompletigo ĝi tenis la rekordon pri longeco kaj alteco. Ĝia totala longo estas 2,5 kilometroj, kaj ĝi estas 46 metrojn super la maro sub ĝi. Ĝi estas konstruita el du ĉefaj brakoj kun longo de 521 metroj, kaj du flankaj brakoj kun longo de 107 metroj ĉiu. Entute 51,000 tunoj da ŝtalo estis metitaj en la ponto. Mafeliĉe 57 laboristoj perdis la vivon dum ĝia konstruado.
Sud-Koreio en la Somera Olimpiko 1960
Kunordigis la teamon la Korea Olimpika Komitato.
Ponto Forth
Historio
La modernaj trajnoj estas relative malpezaj kompare kun la trajnoj kiuj vojaĝis sur la ponto kiam ĝi estis konstruita, kaj tial penas reduktitan ŝarĝon sur ĝi. La ponto postulas konstantan prizorgadon, sed la frazo "pentradi la ponton Forth", kiu signifas senfinan laboron, devenas de erara rakonto kvazaŭ necesus repentri la ponton tuj post la fino de ĝia antaŭa pentrado.
En la ludo Grand Theft Auto: San Andreas oni povas trovi ponton kun la sama strukturo kiel la ponto Forth, kiu ligas la imagitajn urbojn Las Venturas kaj San Piero.
Vechigen (stacidomo)
Vechigen estas fervoja stacidomo en Vechigen, Svislando.
Worbboden (stacidomo)
Worbboden estas fervoja stacidomo en Worb, Svislando.
Alba de Cerrato
Alba de Cerrato [ALba dezeRAto] estas municipo en la sudoriento de la provinco Palencio, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al la komarko El Cerrato.
Geografio
Ĝia municipa teritorio okupas totalan areon de 35,21 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 83 loĝantojn. Ĝi perdis multajn loĝantojn dum la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj, kiel ja okazis en multaj loĝlokoj de la regiono, fakte perdis 350 loĝantojn el la 1930-aj jaroj. Ĝi distas 33 km de Palencio, provinca ĉefurbo.
Historio
La areo apartenis unue al la Regno Kastilio. En Mezepoko okazis reloĝado. Alba de Cerrato estas dokumentita kiel loĝloko ekde la 11-a kaj 12-a jarcentoj, epoko en kiu la monarko Sanĉo la Plejaĝa donis la lokon al la episkopo de Palencio (en 1035), kaj en 1507 Ferdinando la 1-a konfirmis tiun donacon fare de don Sanĉo.
En la 13-a jarcento oni konstruis la unuan preĝejon, de romanik-mudeĥara stilo; kaj dum la regado de Karolo la 1-a la loko ricevis la titolon de urbo de propra jurisdikcio kaj pro tio oni konstruis la jurisdikcian pilorion.
En la 17-a jarcento oni rekonstruis la unuan preĝejon, de kiu restis nur la romanik-mudeĥara absido, akctuale la preĝejo de Santa María del Cortijo. Dum la 20-a jarcento ĝi suferis la tipan procezon de senhomigo de la kastilia kamparo.
Aktualo
Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj kaj vitejoj) kaj brutobredado (ŝafoj kaj kolombejoj). Lastatempe funkciado de servoj plej ekgravis, kune kun piedirado tra naturaj lokoj. De la historia pasinteco restis diversaj vizitindaj vidindaĵoj kiel la preĝejo, la pilorio, kolombejoj ktp.
92893 Michaelperson
92893 Michaelperson estas asteroido de la ĉefa asteroida zono en orbita resonanco 1:2 kun Marso.
Malkovro
Ĝi estis malkovrita la de la usona astronomino Susan D. Kern elde la Inter-Amerika observatorio de Cerro Tololo en Ĉilio.
Nomo
Ĝia nomo honoras Michael J. Person, planedscienciston ĉe la Masaĉuseca Instituto de Teknologio. Li fakiĝis en studoj pri kaŝado far malgrandaj korpoj en la ekstera sunsistemo, precipe Neptuno I (Tritono), 134340 Plutono kaj 134340 Plutono I (Karono).
Sud-Koreio en la Somera Olimpiko 1952
Kunordigis la teamon la Korea Olimpika Komitato.
(162991) 2001 SY69
(162991) 2001 SY69 estas marsrenkonta asteroido malkovrita la 17-an de septembro 2001en la kadro de la astronomia kampanjo " LINEAR " elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Orbito
Ĝi estas proksima de la orbita resonanco 3:5 kun Marso.
Ĝia discentra orbito ekstere, malproksime tanĝas tiun de Marso : ĝia marsa MOID estas 0,294328 astronomia unuo, tie estas 44,031 milionoj da km.