cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Pastrana
Loĝantoj
La loĝanto nomiĝas pastranense. La censita loĝantaro en 2016 estis de 915 loĝantoj kaj la denseco estas de 9,56 loĝ/km².
Situo
Pastrana situas en la nordorienta parto de Kastilio-Manĉo en la komarko aŭ distrikto Alkario en la sudokcidenta kvarono de la Provinco Gvadalaĥaro, je altitudo de 755 m super marnivelo; je 45 km el Gvadalaĥaro, provinca ĉefurbo, kaj el 95 km de Madrido, ŝtata ĉefurbo. La areo de ties teritorio estas de 95,70 km². La geografiaj koordinatoj estas 40°25′04″N 2°55′21″Ok.
Unuiĝintaj Provincoj de Rivero Plata
Laŭ la artikolo 35 de la Argentina Konstitucio, la nomo de Provincias Unidas del Río de la Plata estas unu el ĉefaj de la nuna ŝtato, kun tiuj de República Argentina kaj Confederación Argentina.
Pastrana
Situo
Pastrana havas mediteranean klimaton Csa (modera kun seka kaj varma somero) laŭ la klimata klasigo de Köppen.
Historio
La romianoj nomis ĝin Paternina. La romia pretoro Tiberio Sempronio Grakĥo detruis la karpetanan citadelon dum la romimperia konkero en la jaro 180 a.K. Post 100 jaroj ĝi estis rekonstruita laŭ ordono de la konsulo Paterno Paterniano, el kiu ĝi havis la nomon de Paternina.
En 1174, la reĝo Alfonso la 8-a de Kastilio donis la tiaman domaron Pastrana, kun Zorita de los Canes al la Ordeno de Kalatrava, el kiuj ili akiris gravajn privilegiojn. Poste, la reĝo Henriko la 2-a de Kastilio laŭ propono de la kalatrava superulo donis la privilegion de titolo de Urbeto (urbo)|villa en 1369. Pastrana kreskiĝis ekde tiam malprofite al Zorita.
En 1541, spite fortan kontraŭon de la pastrananoj, kiuj ne deziris perdi la statuson de reĝa posedo, aĉetis la villa al la krono doña Ana de la Cerda, avino de la fama doña Ana de Mendoza de la Cerda, (Princino de Éboli), la fama unuokula princino, kiu edziniĝos al don Ruy Gómez de Silva, reĝa sekretario de Filipo la 2-a, kiuj akiris el la reĝo la titolojn de Dukoj de Pastrana kaj Princoj de Éboli. Pro la duklando ekis brila epoko por Pastrana. La dukoj fondis la Kolegiata kaj helpis Santa Teresa de Jesús fondi du konventojn de senŝuaj karmelanoj en 1569. En 1573 mortiĝis la duko Ruy Gómez, kaj lia vidvino, la Princino de Éboli, decidis monaĥiniĝi en la konvento de la Concepción (Koncipiĝo), kio okazigis nombrajn skandalojn en la monaĥinejo, kio pelis Teresa de Jesús elporti siajn monaĥinojn el la urbeto.
En julio 1579, koninte la reĝo Filipo la 2-a, la intrigojn de la Princino de Éboli kaj de lia sekretario Antonio Pérez, ordonis la enprizonigon de Ana de Mendoza. La Princino de Éboli restis enfermita siajn lastajn jarojn en sia propra Duka Palaco ĝis sia morto en 1592.
En la 18-a jarcento la dukoj translokigis sian rezidejon al Madrido, kaj tiele ekis la dekadenco de la urbeto.
Post la Hispana Enlanda Milito la loĝantaro falis el pinto de 1950 al 915, tio estis oni perdis loĝantojn pro diversaj tialoj: nome bataloj, prizono, politika persekutado, malsato ktp. Meze de la 20a jarcento la loĝantaro de multaj vilaĝoj de la regiono atingis pinton, kaj ankaŭ ĉe Pastrana, sed poste okazis elmigrado, senloĝigo kaj maljuniĝo de la loĝantaro ĉefe dum la 1960-aj kaj 1970-aj jaroj, kaj ankaŭ ĉe Pastrana kie oni falis al la nunaj 915.
Ekonomio
Agrikulturo kaj brutobredado tradicie. Servoj kaj loĝejoj. Turismo.
Jasenica
Jasenica (hungare Jeszence [jesence]) estas unuigita vilaĝo kaj municipo en Slovakio.
Situo
Jasenica situas en valo de rojo, laŭ flankovojoj (aŭtovojo estas proksime). Považská Bystrica troviĝas je 7 km.
Historio
La loko estis loĝata jam dum la bronzepoko. La unua mencio okazis pri Nagyjeszence (Veľká Jasenica) (=Granda J.) en 1269 en formo "Jezencha", pri Kisjeszence (Malá Jasenica) (=Malgranda J) en 1598 en formo "Kys Jeszenicze". En 1784 loĝis Granda Jeszenice 197 vilaĝanoj (40 familioj en 32 domoj, en 1828 256 vilaĝanoj en 28 domoj. En 1784 loĝis en Malgranda Jeszenice 215 vilaĝanoj (39 familioj en 34 domoj, en 1828 256 vilaĝanoj en 28 domoj. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Nagyjeszence 246, en Kisjeszence 200 homoj, (en ambaŭ plejparte slovakoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumoj apartenis al Hungara reĝlando, al Trencsén (reĝa departemento), al distrikto de Považská Bystrica, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. La 2 vilaĝoj en 1921 unuiĝis. En 2001 vivis en Jasenica 948 homoj, (939 slovakoj).
Kate Beckinsale
Personaĵoj
En 2009, la legantoj de usona magazino Esquire elektis ŝin al plej alloga virino (Sexiest Woman Alive).
Preĝejo Sankta Jakobo (Hegyhátszentjakab)
Preĝejo de Apostolo Sankta Jakobo estas romkatolika konstruaĵo en Hungario, en vilaĝo Hegyhátszentjakab, kiu ricevis sian nomon pri la patrono de la preĝejo.
Historio
La romanika kirko estis konstruita en la 13-a jarcento. En 1738 oni trakonstruis ĝin al baroko. Sakristio konstruiĝis en la 19-a jarcento. La lasta renovigo okazis en 1980.
Konstruaĵo
La preĝejo staras sur monteto kaj havas po unu turon kaj navo. La sanktejo estas duonronda. Apud la konstruaĵo estas aparta sonorilostablo. La mebloj devenis el la 18-a jarcento. Apud la impona ĉefaltaro skulptaĵoj situas pri Sankta Jozefo, Sankta Jakobo, sankta Triunuo kaj Sankta Antonio el Padovo.
Kermeso okazas en lasta dimanĉo de julio aŭ la 25-an de julio.
Coulonges
Coulonges estas la nomo de pluraj komunumoj en Francio:
André Courrèges
André Courrèges [andʁe kuʁɛʒ] (naskiĝis en Pau, mortis  en Neuilly-sur-Seine) estis franca modkreanto, konata pro sia futurisma dezajno. 25-jaraĝa, post studado de civila inĝenierado, li iris al Parizo por labori en la mod-entrepreno de Jeanne Lafaurie. Kelkajn monatojn poste, li iris al Balenciaga.
Courrèges estis influita de moderna arĥitekturo, teĥnologio, novaj ŝtofoj, modernismo kaj futurismo en Arto kaj Dezajno. Pluraj dezajnistoj faris similan aserton, inkluzive Coco Chanel, kiu kunlaboris kaj konis multajn modernajn artistojn, kaj Mary Quant, kies kariero iamaniere paralelis tiun de Courrèges (ambaŭ Courrèges kaj Mary Quant faris postulon pri la invento de la minijupo). Courrèges puŝis siajn ideojn ĝis la ekstremo, produktante iujn el la plej distingaj dezajnoj de la 20-a jarcento.
Coulonges (Charente-Maritime)
Coulonges [] estas franca komunumo en la departemento Charente-Maritime, en la regiono Puatuo-Ĉarentoj. Ĝi havis 246 loĝantojn en la jaro 2012.
Geografio
Coulonges situas en la oriento de Charente-Maritime, sudokcidente de Cognac.
Holice (distrikto Dunajská Streda)
Holice, hungare Gelle estas vilaĝo en Slovakio en regiono Trnava, en distrikto Dunajská Streda.
József Vurum
József Vurum [jOĵef], laŭ hungarlingve kutima nomordo Vurum József estis hungara pastro, abato, episkopo, kanoniko. József Vurum naskiĝis la  1763 en Hungara reĝlando en Nagyszombat (nuntempa Trnava en Slovakio). Li mortis la 1838 en Nyitra (nuntempa Nitra en Slovakio).
Biografio
József Vurum komencis frekventi porpastran lernejon en Nyitra inter 1781. Li pastriĝis en 1781. Liaj baldaŭaj ĉefaj postenoj kaj titoloj estis: En 1833 li establis orfejon.
Kolia kanario
Kolia kanario, konata ankaŭ kiel Papiruskanario (Serinus koliensis) estas malgranda paserina birdo de la familio de Fringedoj kaj genro de Serinoj kiu enhavas la faman specion de la Kanario kaj aliajn similajn speciojn.
Distribuado kaj vivejo
Ĝi troviĝas en Burundio, Demokratia Respubliko Kongo, Kenjo, Ruando, Tanzanio kaj Ugando. Tiu afrotropisa specio troviĝas ĉefe en herbejoj de papiruscipero je altitudoj de inter 900 kaj 1600 m, sed ĝi troviĝas ankaŭ en terkultivejoj ĉe altateraj papirusciperejoj. Ili ĉiam konstruas siajn nestojn en papirusciperaj plantoj kaj uzas papirusciperajn foliojn kiel ĉefan materialon.
30187 Jamesroney
30187 Jamesroney estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la en la kadro de la astronomia kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
NGC 2077
NGC 2077 (alia indiko — ESO 57-EN9) estas emisia nebulozo en konstelacio Orfiŝo.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
A Toxa
A Toxa, aŭ plennome galege Illa da Toxa, Illa da Toxa Grande respektive Illa de Louxo (ankaŭ en aliaj partoj de Hispanio oni uzas la galegan toponimon Illa da Toxa, ne tradukon al la hispana, kataluna, eŭska aŭ alia lingvo) estas insulo en la aŭtonoma regiono Galegio de Hispanio. Ĝi situas borde de la Atlantika Oceano, inter la duoninsulo O Grove okcidente kaj la marborda municipo Cambados en la malinsula parto de Galegio oriente. La insulo havas surfacon de 1,1 kvadrataj kilometroj kaj en 2011 havis 47 konstantajn loĝantojn.
Badarán
Badarán [badaRAN] estas vilaĝo kaj municipo de Rioĥo (norda Hispanio), nome en la nordokcidenta Komarko de Nájera kaj precize en la okcidento de la regiono.
Geografio
Ĝi estas je 37 km de Logronjo provinca kaj regiona ĉefurbo, sur la valo de la rivero Cárdenas, je altitudo de 623 m super marnivelo. Badarán estas je 6 km de la Monaĥejoj de San Millán de la Cogolla, lulilo de la kastilia lingvo (Heredo de la Homaro). Ĝi estas ĉe vojkrucejo inter vinvojo kaj vojo de monaĥejoj. La municipo estas ĉirkaŭita de poploj kaj vitejoj, kun la rivero Cárdenas kiel alfluanto de Najerilla. Proksime estas Atalaya, monteto ĉe la ŝoseo al Cordovin, ekde kie oni povas rigardi la loĝlokon el la altaĵoj, kaj estas rigardejo de 360º al la tuta valo kaj al kelkaj loĝlokoj de Supra Rioĥo. Ĉe kelkaj vojoj estas malnovaj vitgardejoj (ŝtonaj kabanoj) kiuj datas de la 19-a jarcento, uzitaj kiel rifuĝejo de kamparanoj kaj laboranimaloj.
Ĝi estas loĝloko kun komunikvojo laŭ la regiona ŝoseo LR-205 inter Berceo sudokcidente kaj Cárdenas oriente. Krome sudoriente estas Baños de Río Tobía laŭ LR-207, Villar de Torre laŭ LR-204 kaj Cordovín norde laŭ LR-207. Ĝi estas ĉe la meza fluejo de la Valo de la rivero Najerilla, je 623 metroj super marnivelo.
Historio
La plej frua dokumenta mencio datas de la 10-a jarcento en donacdokumento de la loko al la Monaĥejo de San Millán. Estis tri domaroj proksimaj al Badarán nomitaj Villagonzalo, Terrero kaj Villorquite. La 15an de Majo 1326 la kvar lokoj kuniĝis kaj formis la nunan municipon Badarán.
En la 1960-aj jaroj la elmigrado iris al enlandaj centroj, unue al Bilbao, Barcelono kaj Madrido, kaj en la 1970-aj jaroj al Logroño. El la 1950-aj jaroj oni malaltiĝis el 1 484 loĝantoj ĝis la nunaj 500.
Aktualo
La bazo de la ekonomio estas agrikulturo, kaj ĉefe vinproduktado, sekvita de tritiko kaj hordeo, krom la fruktoĝardenoj. La loĝantaro estas tre maljuniĝinta. Vizitindaĵoj estas la preĝejo, la palaco, blazondomoj, arko, ponto, fontano, la montara pejzaĝo, rivero Najerilla ktp.
Nógrádszakál
Nógrádszakál (nOgrAdsakAl) estas malgranda vilaĝo en Hungario, en regiono Norda Hungario, en departemento Nógrád, en subregiono de Szécsény.
Historio
Post Traktato de Trianon Nógrádszakál trovis sin apud al la nova landlimo. Fine de 1944 la fervoja kaj voja pontoj detruiĝis, iom poste rekonstruiĝis.
Sudgeorgia pipio
La Sudgeorgia pipio aŭ Antarkta pipio (Anthus antarcticus) estad pasergranda birdo, troviĝanta en la arkipelago de Suda Georgio ĉe la Antarkta Duoninsulo. Ĝi estas la nura kantobirdo en Antarkto, kaj la nura paserino de Suda Georgio, kaj unu el malmultaj ne-marbirdoj de la regiono.
Ĝi konstruas nestojn el seka herbo, kutime ene de arbustaro de Poa flabellata, kaj demetas kvar ovojn jare. Ĝi manĝas malgrandajn insektojn kaj araneojn, kaj strandan alrubon.
Ĝi estis minacata pro la homa enmeto en la insulojn de ratoj, kaj ankaŭ per media damaĝo kaŭzita de homoj mem. Ĝi estis elektita kiel blazona birdo de rato foriga projekto de South Georgia Heritage Trust (sudgeorgia heredo), kiu ekforigis ratojn en Suda Georgio en 2011.
Vizitantoj povas vidi ĝin ĉe Insulo Prion
Antikva greka lingvo
Antikva greka lingvo oni nomas la duan etapon en la historio de la greka lingvo, ampleksanta du antikvajn periodojn de greka historio: la arĥaika (de la 9-a ĝis la 6-a jarcento a.K.) kaj la klasika (de la 5-a ĝis la 4-a jarcento a.K.) Grekio. La antikva epoko de greka historio normale inkluzivas ankaŭ la helenisman (post-klasikan) epokon (ĝis la jaro 1453), kiu formale konsistigas propran etapon en la greka lingvo nomitan la Kojnea greka. La malpli preciza vorto malnovgreka lingvo indikas la tutan evoluon de la greka lingvo ĝis la mezepoko (precize ĝis la jaro 1453), do inkludas la pra-grekan, mikenee grekan, antikvan kaj kojnean lingvoepokojn.
Por informo pri la Helena lingva familio antaŭa al la kreado de la greka alfabeto, vidu artikolojn Mikena greka kaj Pra-greka.
Dialektoj de la antikva greka
La fontoj, fruaj formoj kaj frua evoluo de la helena lingva familio estas ne bone komprenataj, pro la manko de tiutempa indikaĵo. Estas kelkaj teorioj pri kiaj helenaj dialektaj grupoj eble ekzistis inter la diverĝo de la frua grekeca parolo de la komuna hindeŭropa lingvo (ne post 2000 a.K.), kaj ĉirkaŭ 1200 a.K. Ili havas la saman ĝeneralan konturon sed diferencas en iuj detaloj. La nura atestita dialekto de ĉi tiu periodo estas la mikena, sed ĝia interrilato kun la historiaj dialektoj kaj la historiaj cirkonstancoj de la tempo implicas, ke la ĝeneralaj grupoj jam ekzistis en ia formo.
La invadoj ne estus "doraj" se la invadintoj ne havis ian kulturan interrilaton kun la historiaj doroj; estas sciate, ke la invado dislokigis loĝantaron al la postaj Atik-Ionaj regionoj, kiu konsideris sin kiel posteulojn de la loĝantaro dislokigita de aŭ konkuranta al la doroj.
La antikvaj grekoj mem opiniis, ke estas tri gravaj dividoj de la Greka popolo, en dorojn, aeoleanojn, kaj ionianojn (inkluzivantajn la atenanojn), ĉiu kun siaj propraj difinaj kaj distingaj dialektoj. Se permesi ilian pretervidon de la arkadia, obskura monta dialekto, kaj la kipra, malproksima de la centro de greka klereco, ĉi tiu disdivido de popolo kaj lingvo sufiĉe similas la rezultojn de moderna arĥeologia-lingva esploro.
Iu norma formulaĵo por la dialektoj estas:
La plej forta kaj plej frua divido estis inter la okcidentaj kaj ne-okcidentaj grekaj lingvoj, kun la ne-okcidentaj en subarojn de ionia-atika (aŭ atika-ionia) kaj eolia disde arkado-kipra, aŭ ionia-atika disde eolia kaj arkado-kipra. Ofte la ne-okcidenta estas nomata la Orienta Greka.
La arkado-kipra grupo pli proksime devenis de la mikena greka de la Bronzepoko.
Pamfilia, parolata en malgranda areo sur la sudo-okcidenta bordo de Malgrand-Azio kaj malmulte konservita en surskriboj, eble estis, aŭ kvina grava dialekta grupo, aŭ micena greka supertavolumita per la doria, kun ne-greka aŭtoĥtona influo.
La alte kontraŭa indiĝena lingvo de antikva Makedonio eble estis ne-greka hindeŭropa lingvo, aŭ alte-malkonverĝa branĉo de la nordokcidenta greka, aŭ aldona grava dialekta grupo de la antikva greka.
La plejmulto de la dialektaj sub-grupoj listitaj pli supre havis pluajn subdividojn, ĝenerale ekvivalentaj al urboŝtato kaj ties ĉirkaŭkuŝanta teritorio, aŭ al insulo. Ankaŭ la doria rimarkinde havis kelkajn internajn dividojn, en insulan dorian (inkluzivantan la Kretan doran), sudan Peloponesan doran (inkluzivantan la lakonian, la dialekton de Sparto), kaj nordan peloponesan dorian (inkluzivantan la Korintan). La fama lesbanina dialekto estis membro de la Egea/Azia eolia sub-grupo. Ĉiuj grupoj ankaŭ estis prezentitaj de kolonioj ekster Grekio propra, kaj ĉi tiuj kolonioj ĝenerale evoluigis lokajn trajtojn, ofte sub la influo de setlintoj aŭ najbaroj parolantaj malsamajn grekajn dialektojn.
La dialektoj ekster la Ionia grupo estas konataj ĉefe per surskriboj, rimarkindaj esceptoj estas fragmentoj de la verkoj de la poetino de la insulo Lesbo, Sapfo, kaj la poemoj de la Sparta poeto, Pindaro.
Post la konkeroj de Aleksandro la Granda en la 4-a jarcento a.K., nova internacia dialekto nomata la kojnea aŭ komuna greka evoluis, plejparte surbaze de la atika greka, sed kun influo de aliaj dialektoj. Ĉi tiu dialekto malrapide anstataŭigis la plejparton de la pli malnovaj dialektoj, kvankam la doria dialekto travivas ĝis la aktualo en la formo de la Tsakonia kaj la Sudaj italaj dialektoj de la demotika. La doria ankaŭ heredigis siajn aoristajn finaĵojn en plej da verboj de la demotika. Antaŭ ĉirkaŭ la 6-a jarcento p.K., la kojnea malrapide transformiĝis en la mezepokan grekan.
Fonologio
La prononco de la post-klasika greka ŝanĝiĝis konsiderinde de tiu de la antikva greka, kvankam la ortografio ankoraŭ reflektas esprimilojn de la pli malnova lingvo. Por detala priskribo pri la fonologiaj ŝanĝiĝoj de la antikva al la hellenisma periodoj de la greka lingvo, vidu la artikolon pri la Kojnea.
La ekzemploj pli sube estas intencitaj prezenti la atikan grekan en la 5-a jarcento a.K.. Kvankam antikva prononco neniam povas esti rekonstruita kun certeco, la greka aparte estas bonege dokumentita de tiu periodo, kaj estas malmulta malkonsento inter lingvistoj rilate la generalan naturon de la sonoj, kiujn prezentis la literoj.
Longaj vokaloj
probable altigis ĝis antaŭ la 4-a jarcento a.K..
Kompensa plilongigo
Estas diversaj skemoj por kompensa plilongigo, dependantaj de tio kie ĝi okazas. La diferencoj troviĝas en tio, ĉu iĝas  aŭ, kaj ĉu  kaj  iĝas la fermaj valoroj  kaj  aŭ la malfermaj  kaj.
Konsonantoj
<th width="30%"> <th width="35%" colspan=2>Antaŭa <th width="35%" colspan=2>Dorsa
Konsonantaj klasoj
Estas tri ĉefaj klasoj de konsonantoj:
Konsonantaj kuntiroj
Reguloj:
Sonaj ŝanĝoj
La jenaj son-ŝanĝoj ekde la Pra-Greka afektas plej aŭ ĉiujn antikvajn grekajn dialektojn:
Notu, ke /w/ kaj /j/, kiam ili sekvas vokalon kaj ne antaŭas vokalon, kombiniĝis frue kun la vokalo por formi diftongon, kaj tiel ne estis perditaj.
La rezultoj de vokala kuntiriĝo estis kompleksaj de dialekto al dialekto. Tiaj kuntiriĝoj okazas en la fleksiado de nombro da diversaj substantivaj kaj verbaj klasoj kaj estas inter la plej malfacilaj aspektoj de la antikva greka gramatiko. Ili estis aparte gravaj en la granda klaso de kontraktitaj verboj, desubstantivaj verboj formitaj el substantivoj kaj adjektivoj finiĝantaj per vokalo. (Fakte, la reflekso de kontraktitaj verboj en la demotika — tio estas, la aro de verboj devenintaj de la antikvaj grekaj kontraktitaj verboj — prezentas iun el la du ĉefaj klasoj de verboj en tiu lingvo.
Aŭgmento
La indikativo de pasintaj tensoj aldonas al si (almenaŭ koncepte) prefikson /e-/, kiu probable estis originale aparta vorto, signifanta ion similan al "tiam", aldonita ĉar tensoj en HIP havis unuavice aspektan signifon.
La aŭgmento estas aldonita al la indikativo de la aoristo, neperfekto kaj pluskvamperfekto, sed ne al iu ajn el la aliaj formoj de la aoristo (neniuj aliaj formoj de la neperfekto kaj la pluskvamperfekto ekzistas).
Estas du specoj de aŭgmento en la greka, silaba kaj kvanteca. La silaba aŭgmento estas aldonita al stamoj komenciĝantaj per konsonanto, kaj simple prefiksas iun e (stamoj komenciĝantaj per r, tamen, aldonas iun er). La kvanteca aŭgmento estas aldonita al stamoj komenciĝantaj per vokalo, kaj engaĝas plilongigon de la vokalo:
Iuj verboj aŭgmentiĝas malregule; la plej komuna variado estas e → ei. Tiu neregulaĵo povas esti eksplikita diaĥrone per la perdo de s inter vokaloj.
Sekvante Homeran praktikon, la aŭgmento estas fojfoje ne farita en poezio, aparte epopea greka eposo.
La aŭgmento fojfoje anstataŭas duobligon; vidu pli sube.
Duobligo
Malregula duobligo povas esti komprenata diaĥrone. Ekzemple, lambanō (radiko lab) havas la perfektan stamon eilēpha (ne *lelēpha), ĉar ĝi estis originale slambanō, kun perfekta seslēpha, iĝante eilēpha tra (duone-)regula ŝanĝiĝo.
Fleksia morfologio
La greka, simile al ĉiuj el la pli malnovaj hindeŭropaj lingvoj, estas alte fleksia. Ĝi estas alte arkaika en sia konservo de Proto-Hindeŭropaj formoj.
Verboj havas kvar modojn (indikativo, imperativo, subjunktivo kaj optativo), tri voĉojn (aktivo, medialo kaj pasivo), kaj ankaŭ tri personojn (unua, dua, kaj tria) kaj diversajn aliajn formojn. Verboj estas konjugaciitaj trans tri aspektoj, Estas plena komplemento de modoj por ĉiu aspekto, kvankam estas neniu estonta subjunktivo ne imperativo; aldone, infinitivoj kaj participoj por ĉiuj respektivaj finiaj kombinaĵoj de tenso, aspekto kaj voĉo, malinkluzivante la neperfektan kaj pluskvamperfekton, estas trovitaj.
Skribsistemo
La antikva greka estis skribata per la greka alfabeto, kun iom da variado inter dialektoj. Fruaj tekstoj estas skribitaj en boustrefedona stilo, sed maldekstro-al-dekstro iĝis normo dum la klasika periodo. Modernaj redakcioj de antikvaj grekaj tekstoj estas kutime skribitaj uzante akcentojn kaj spirsignojn, intervortajn spacojn, modernan interpunkcion, kaj fojfoj miksitan uskadon, sed ĉi tiuj estis ĉiuj prezentitaj poste.
Ekzempla teksto
Jena politona greka teksto estas de la Apologio de Platono:
Transliterigite en la Latinan alfabeton uzante modernan version de la skemon Erasmia:
Tradukita al Esperanto:
Literaturo
Antikva greka literaturo referencas al la literaturo verkita en la antikva greka lingvo el la plej fruaj tekstoj ĝis la epoko de la Bizanca Imperio. La plej fruaj survivantaj verkoj de antikva greka literaturo, date reen el la komenco de la arkaika periodo, estas la du epopeaj poemoj Iliado kaj Odiseado, kies agado okazas en la Mikena epoko. Tiuj du epopeoj, kun la Homeraj himnoj kaj la du poemoj de Heziodo, nome Teogonio kaj Laboroj kaj tagoj, estas la precipaj fondiloj de la greka literatura tradicio kiu pluis en la epokoj de la Klasika, Helenisma kaj Romia periodoj.
László Rajk
RAJK László [rajk la'slo] (Székelyudvarhely, 8-a de majo 1909 - 15-a de oktobro 1949) estis hungara komunista gvidanto, kiu sensukcese opoziciis la stalinistan gvidanton Mátyás Rákosi en la postmilita (2-a) periodo.
Rajk partoprenis en la Internacia Brigado dum la Hispana Enlanda Milito. Li veturis al Francio, antaŭ reveno al Hungario en 1941. Tiam lin kaptis la hungara polico kaj enprizonigis lin. Lin liberigis la Ruĝa Armeo, fine de la milito.
Pro liaj kritikoj pro troa altrudo de stalinismo en la politiko, li estis aretsita en septembro de 1949. Pro la konfesaj metodoj de la stalinisma polico, li konfesis labori por la kontraŭkomunista antaŭa gvidanto Miklós Horthy, jugoslavia gvidanto Tito, kaj Usono. Rezulte de la konfesoj, li estis ekzekutita.
Lia re-entombigo – la 6-an de oktobro, 1956 estis grava antaŭludo por la hungara revolucio de 1956.
Li havas la filon samnoman: László Rajk (arkitekto), kiu aktive partoprenis en la opoziciaj movadoj de la 1980-aj jaroj. Li nun laboras kiel arkitekto.
Pieve Ligure
Pieve Ligure estas komunumo de Italio. Ĝi situas en la regiono Ligurio kaj la provinco Ĝenovo, kiu ekde 2015 oficiale nomatas metropola urbo Ĝenovo. Fine de en la komunumo vivis. Najbaras la komunumoj Bogliasco kaj Sori.
La komunumo konsistas el du partoj:
Riado
Riado (الرياض ar-rijad) estas la ĉefurbo de Sauda Arabio. La urbo estas en Naĝd, en la mezo de la Araba duoninsulo. 4260000 homoj loĝas en Riado (20% de la loĝantaro).
Situo
Riado situas centre de la lando, tamen iom pli proksime al Persa Golfo. La ĉefurbo triviĝas dumvoje inter aŭtovojo Persa golfo-Ruĝa maro.
Historio
Supozeble la loko estis jam pli frue loĝata, sed laŭ nebulaj mencioj ĉirkaŭ en 425 tie estis grava loko. El la 5-a jarcento ruinoj postrestis. En la 15-a jarcento kolonioj formiĝis, la oazoj estis gravaj bazoj. En 1446 estis venigita fora tribo, kiuj formis centran kolonion. Familio Saud formis rezidejon (ĉefurbon) en 1824. Ekde la 1940-aj jaroj Riado iĝis grandurbo aŭ metropolo.
Klimato
Rijado havas subtropikan klimaton. La averaĝa jara temperaturo estas 26 °C, jare pluvas po 99 mm (precipe en marto). Somere (precipe en julio)estas tage 50 °C, nokte 20 °C. Januare oni mezuras 14,1 °C-ojn. Inter junio-septembro neniam pluvas, eĉ nubo ne estas videbla.
Servoj
Universitato Reĝo-Saudo (KSU; arabe جامعة الملك سعود, Jāmiʿa al-Malik Saʿūd) estas publika universitato en Riado, kiu estis fondita en 1957 de Saud, reĝo de Saud-Arabio kaj estis la unua universitato en la lando kiu ne estas pure religia universitato.
Trafiko
La unua fervojo en 1951 ekfunkciis, nun estas reloj al Persa golfo. Ĉirkaŭ la urbo aŭtovoja ringo pretiĝis. La internacia flughaveno tre gravas en la araba mondo. Interne modernaj aŭtobusoj liveras la pasaĝerojn. Virinoj vojaĝadas en aparta parto.
Movado de la Sanktuloj de la Lastaj Tagoj
La movado de la Sanktuloj de la Lastaj Tagoj aŭ la SLT-movado estas aro da religiaj kredoj, kies anoj sekvas almenaŭ iom da la instruoj de Joseph Smith, Jr., kiu eldonis la Libron de Mormono en 1830. La Movado de la Sanktuloj de la Lastaj Tagoj estas unu el multaj movadoj kiuj estiĝis dum la Dua Granda Vekiĝo en la 19-a jarcento en Usono. Multaj el ĉi tiuj movadoj, inter kiuj troviĝis la Movado de la Sanktuloj de la Lastaj Tagoj, estis forte restaŭrismaj en perspektivo kaj ili klopodis atingi plurajn homojn, por tiel restarigi formon de Kristanismo kiun ili kredas esti pli kongrua kun la Nova Testamento.
Laŭ sia doktrino, Mormonismo estas la restarigo de la frua Kristianismo.
Estas grave kompreni, ke Mormonismo ne signifas nur la Eklezion de Jesuo Kristo de la Sanktuloj de la Lastaj Tagoj sed estas interne kompleksa religitradicio, enhavanta branĉojn kaj subbranĉojn, kiuj diferencas iomete en teologia kampo.
Disiĝo
Aparte la Sallagurba eklezio, ankaŭ ekzistas du subtradicioj tre diferencaj. Unue, estas la "Reorganizita Eklezia de Sanktuloj Lasttagaj" (ekde 2001 simple nomita "Krista Komunumo"), kiu elbranĉis je 1844 pro kverelo pri pluraledziniĝo. Tiu subtradicio petas restarigi la fruan mormonan teologion de antaŭ la enkonduko de poligamio kaj templo-ritojn de la 1840-aj jaroj. Due, estas mormona fundamentismo, kiu ne estas organizata eklezio, sed anstataŭ movada aŭ tendenco tre interne skismiĝema. Ties ĉefaj karakterizaĵoj teologiaj estas:
Mormona teologio
Tra la tuta movado, estas kvelkaj komunaj kredaroj, kiuj apartigas Mormonoj de aliaj Kristanoj.
Antaǔekzisto aǔ antaǔmorta ekzisto
La kredaro, ke ĉiu humananimo ekzistis kun Dio eĉ antaǔ la nasko. Tiu doktrina datiĝas de teksto de Joseph Smith je 1833, dirante ke, “Eĉ homo estis en komenco kun Dio. Inteligenteco, aǔ la lumo de vero, nek estas nek jam povas esti kreita aǔ fariĝit.”
Sanktaj skriboj
Malsame kun aliaj Kristianoj, Mormonoj rekonas tri librojn kiel sanktaj skriboj, aparte de la Biblio: la Libro de Mormon, la Multevalora Perlo, kaj Doktrino kaj Interligoj, kies la lastaj du konsistas aǔ parte aǔ tute el la instruoj de Joseph Smith.
Ermitejo de Nia Sinjorino de la Nasko
La Ermitejo de Nia Sinjorino de la Nasko, en hispana origine ermita de Nuestra Señora de la Natividad estas ermitejo de Guadamur, en la provinco de Toledo, Hispanio. Situanta sur la monteto samnoma, ĝi dominas la vilaĝon el oriento kaj troviĝas tre proksime de la kastelo de Guadamur.
La konstruaĵo estas en stilo de frua mudeĥara arto (13-a gis 14-a jarcentoj). En la vilaĝo ekxistis tradicio de ia mirakla dipatrina apero. La mencio plej antikva de la kulto en la ermitejo datas de 1611. La pentraĵo adorata en la altaro estis origine ikono bizanca kiu reprezentis la figuron de Sankta Anna kun infana Virgulino enbrake. La aktuala pentraĵo suferis konstantajn restaŭrojn laŭlonge de sia historio, tiele ke ĝi malproksimiĝis el la originalo, kiu siavice estus kopio de alia pentraĵo aŭ de ia mozaiko.
De la origina konstruo de la ermitejo konserviĝas nur la absido duoncirkla el ŝtono kun angluoj el briko kiel unika ornamo, kaj paro de arkoj kuncentraj fermitaj, de klara faro mudeĥara. La kupolo el briko sekvas arkojn de la navo, rarega solvo de pratekniko. La lasta rekonstruo estas de 1976.
Soyapango
Soyapango estas urbego kaj komunumo en meza parto de Salvadoro en Departemento San-Salvadoro. Ĝi apartenas al urbaro de San-Salvadoro. Loke neoficiale la loknomo estas Soya.
Geografio
Soyapango situas sur altebenaĵo, 7 km oriente de San-Salvadoro, ili preskaŭ kontaktiĝas.
Historio
Soyapango estis fondita en 1542 fare de hispanaj kolonianoj. En 1824 la komunumo jam apartenis al la sendependa ŝtato. Soyapango estas nuntempe komerca centro.
Trafiko
Soyapango havas busan sistemon. La urbego estas ĉefa traira vojo inter San-Salvadoro kaj la orienta regiono. Preskaŭ 70,000 veturiloj vojaĝas tra la urbego ĉiun tagon.
Klimato
En Soyapango tropika klimato regas. Jare pluvas (neniam neĝas) po 2036 mm. En ĉiuj monatoj pluvas, tamen inter majo-oktobro daŭras la pluva sezono. La averaĝa temperaturo varias inter 21-25 °C.
Pál Vasvári
VASVÁRI Pál (originala familia nomo estis FEJÉR) (n. 14-an de julio 1826, Tiszabüd, departemento Szabolcs – m. 6-an de julio 1849, Marisel, departemento [hodiaŭ Rumanio]) estis hungara historiisto, unu gvidanto de la marta junularo. Li partoprenis en la hungara revolucio de 1848 kiel komandanto de la Rákóczi-taĉmento.
Lia patro estis grekkatolika pastro en Tiszavasvári. Li lernis en la piarista gimnazio de Nagykároly, poste ekde 1843 en la Peŝta Universitato. Li estis instruisto pri hungara lingvo kaj literaturo, historio, en junulin-edukejo Blanka Teleki kiel ntézet magyar–történelem tanára volt. Lia sola historiscienca verko estis la unua kajero de Történeti névtár (Pest, 1848), pluaj restis en manuskripto. Li ankaŭ skribis noveletojn en diversajn gazetojn kiel Sali Bánk (pseŭdonomo).
Li estis unu organizanto de la hungara revolucio de 1848. Ekde la 16-a de marto, li estis membro de la komisio prizorganta la publikan ordon de laurbo. Li laboris poste kiel sekretario de la Financa ministerio. Li fondis kun Petőfi (2-an de julio) la Demokratan Klubon, li estis nomumita en septembro al revolucia komisaro. Ekde januaro de 1849, li organizis libertaĉmentojn en departementoj de Bihar, Békés kaj Szabolcs. Ekde marto, li estis kampaniestro de la Rákóczi-libertaĉmento. Ili alvenis en Transilvanio en aprilo kaj ekde majo batalis kontraŭ la rumanaj ribelantoj. La hungara armea gvidantaro planis fokusitan atakon kontraŭ la rumanaj ribelantoj de la Erc-montaro, sed tio ne okazis pro la rusa atako. Bem tiam prokrastis la atakon kaj retiris la taĉmentojn.
La taĉmento de Vasvári ne estis informita pri la retiriĝo, tiel ilin ĉirkaŭbrakumis la ribelantoj. Li mortis heroe en la neekvilibra batalo.
Kútniky
Kútniky, hungare Hegyéte estas vilaĝo en Slovakio en regiono Trnava, en distrikto Dunajská Streda.
Situo
La vilaĝo situas sur ebenaĵo, laŭ ĉefvojo kaj fervojo Komárno-Bratislavo. Dunajská Streda troviĝas 4 km-ojn for.
Colorado Rapids
Colorado Rapids estas futbalklubo en Denvero, Usono. La teamo ludas en Grandliga Futbalo, la plejbona nivelo de futbalo en Usono kaj Kanado. La koloroj de la klubo estas ruĝa, blanka, kaj blua.
Jadwiga Szubartowicz
Jadwiga Szubartowicz el domo Skawińska (naskiĝis la 16-an de oktobro 1905 en Lublin, mortis la 20-an de julio 2017 samloke) – pola centjarulino kaj pola plejaĝulino ekde la 1-a de aŭgusto 2015.
Vivo
Jadwiga Szubartowicz infanaĝe dum kelkaj jaroj loĝis kun la familio en Rusio, kie en la aĝo de 12 jaroj estis atestantino de bolŝevika puĉo, kiun travivis en Petrogrado. Diplomitino de la Gimnazio de Ursulaninoj kaj de pedagogiaj studoj, kiujn finis kun sia fratino. Ŝi laboris kiel librotenistino, kaj la fratino dum 40 jaroj kiel pedagogo en Lubartów.
La 1-an de aŭgusto 2015 post morto de Jadwiga Młynek (1905–2015) el Kalisz - kiu sian vivlongecon dankis al la kaprina lakto - iĝis la plej aĝa polino. Ŝia aĝo estis kontrolita de esploristoj de Gerontologia Esplor-Grupo el Kalifornio, kiu sendis al ŝi bondezirojn okaze de la 110-a naskiĝdatreveno, kiun celebris la 16-an de oktobro 2015. La 7-an de marto 2017, okaze de Internacia tago de virinoj, prezidanto de Lublin, Krzysztof Żuk, enmanigis al ŝi medalon de la 700-jariĝo de la urbo.
Moto de la vivo
''Vivo de la homo sur tiu ĉi Tero estas nek simpla, nek facila. Oni ĉiam devas edukiĝi kaj perfektiĝi. Kun helpo de la Dio, serĉi belon, bonon kaj veron, kaj la malbonon detrui kaj rompi. Tia ĉiam estis mia devizo.''
Helveta Respubliko
La ĝis tiam servutaj teritorio de la Svisa Ĵurkomunumo per la Helveta Revolucio liberiĝis de jarcenta tiraneco. La homoj en la kamparaj vilaĝoj starigis liberecarbojn kaj bonvenigis la francajn trupojn de Napoleono kiel liberigantojn. Estis deklarita la Helveta Respubliko kiel unua nedisigebla tutsvisa ŝtato. Kiel administraj subdividoj estiĝis tuta serio de novaj kantonoj kiaj Kantono Linth, Kantono Säntis kaj Kantono Baden, tute laŭ la franca modelo. Tiun ĉi epokon de la svisa historio oni nomas kutime Helvetikon.
Číhaň
Číhaň (Tschihan) estas municipo en Ĉeĥio. Ĝi situas en Regiono Plzeň, distrikto Klatovy. Vivas ĉi tie. Ĝi troviĝas 11 km sudoriente de Klatovy. Okazas ĉi tie enduro motorciklaj konkursoj (2011, 2012).
Helveta Respubliko
Kvankam la Helveta Respubliko ekzistis nur tre mallonge, ĝia ekzisto komplete modifis la historion de Svislando kaj por ĉiam influegis la svisan ŝtaton. Dum la epoko de la Helveta Respubliko por la unua fojo Svislando posedis konstitucion kaj tiel naskiĝis la ideo de tutsvisa ŝtato. Post la malvenko de Napoleono restariĝis por kelkaj jaroj la malnova Svisa Ĵurkomunumo, sed dum Eŭropo militis en 1848 preskaŭ ne rimarkite de la ceteraj eŭropanoj estis kreita la moderna Svisa Konfederacio, kiu kombinis la ideojn de la Helveta Respubliko kun la principoj de federala ŝtato.
La situacio antaŭ la revolucio
La diverskarakteraj ŝtatoj, kiuj ekzistis ĝis 1798 sur la teritorio de la hodiaŭa Svislando kaj formis la malnovan Svisan Ĵurkomunumon inter la eksplodo de la Franca Revolucio de 1789 kaj 1798 ne sukcesis adapti siajn individuajn konstituciojn al la bezono kaj postuloj de la epoko. Ankaŭ reformo por fortigi la federacion ne sukcesis. La misstatoj de la malnova Ĵurkomunumo post 1789 fariĝis ĉiam pli evidentaj, ĉar la malnova reĝimo (france Ancien Régime) precipe en la feŭde regataj urbaj kantonoj entreprenis ĉion por silentigi kritikulojn de la reĝimo. Per servera punado oni disciplinigis ekzemple la servutojn de la urboj Zuriko kaj Berno en 1792 respektive 1795, kiam ili petis reformojn de la «Sinjoroj Moŝtaj». La adeptoj de la revolucio kaj de politikaj kaj sociaj reformoj en la malnova Ĵurkomunumo estis nomitaj «patriotoj». La ĉefa celo de la patriotoj estis la forigo de la privilegioj de la regantaj nobelaj familioj, la forigo de la servutecoj kaj de la feŭdismo kaj la enkonduko de modernaj konstitucioj kaj de la libereco de ekonomio, opinio kaj komerco.
Číhaň
Historio
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1552.
Helveta Respubliko
La Helveta Revolucio de 1798
La revolucio eksplodis en la regno de la urbo Bazelo. La 17-an de januaro 1798 estis starigita liberecarbo en la urbo Liestal. La servutoj konkeratakis la kastelojn de la urbaj voktoj. La 5-an de februaro la urba registaro de Bazelo abdikis kaj kunvenis la unuan fojon la nacia asembleo de Bazelo, kiel unua revolucia parlamento de Svislando. Pliaj revolucioj sekvis en Vaŭdo, kie la 24-an de januaro estis deklarita la Lemana Respubliko, kaj en la suba Valezo. La registaroj de Friburgo, Berno, Soloturno kaj Ŝafhaŭzo kaj fine ankaŭ de Zuriko akceptis la postulojn de la servutuloj, komencis kun revizio de la konstitucioj, agnoskis la suverencecon de la popolo kaj la egalecon de urbo kaj kamparo kiel bazo de la reformo.
La lukto por la nova ŝtatordo
Estiĝis granda kverelo pri la nova svisa konstitucio en marto 1798. Krom la propono de unueca konstitucio kreita en Parizo estiĝis diversaj proponoj de la diversaj kantonoj. La franca direktorio tial ordonis al Generalo Brune dividi Svislandon. Brune tiam fondis la Rodanan Respublikon ĉefe por krei ligon inter la italaj teritorioj kaj la franca patrina lando. Por la cetera Svislando estis antaŭvidita la kreado de du partŝtatoj. Pro interveno de Laharpe la franca direktorio finfine redecidis kontraŭ la dividplano kaj la franca regkomisaro Marie Jean François Philibert Lecarlier anoncis, ke la konstitucipropono el Parizo akiras leĝoforton. La imperiestro de la Sankta Romia Imperio ne rekonis la novan Helvetan Respublikon, kiu fakte per la alianckontraktoj kun Francio, fariĝis ties vazala ŝtato. La malamikoj de la Respubliko fuĝis al la influregiono de la habsburganoj. Sekvis pluraj militoj kaj ribeloj de la malnovaj lokoj Ŝvico kaj Nidvaldo, kiun francaj trupoj la 9-an de septembro 1799 per enmarŝo en centran Svislandon definitive haltigis. Lucerno nun estis instalita kiel la nova ĉefurbo de la Helveta Respubliko.
La 2-a Koalicia Milito
En la dua koalicia milito la rusaj generaloj Korsakof kaj Suvorov subtenis la habsburgajn trupojn, kontraŭ la helvetaj trupoj kaj iliaj napoleanaj aliancanoj. La franca generalo Masséna tamen sukcesis venki la koalician armeon de Hotze, Korsakof kaj Suvorov la 25-an kaj 26-an de aŭgusto 1799 dum Batalo de Schänis kaj la 2-a Batalo de Zuriko. La milito tamen malfortigis la junan Helvetan Respublikon. Sekvis du puĉoj la 8-an de januaro kaj la 7-an de aŭgusto 1800. La 2-a Koalicia Milito finiĝis la 9-an de februaro 1801 per la Paco de Lunéville.
Disfalo de la Helveta Respubliko
Per la packondiĉoj Aŭstrio devis rekoni oficiale la Helvetan Respublikon. Sekvis pliaj puĉoj, reformoj kaj estis adaptaj novaj konstitucioj, ĝis la Respubliko en la jaro 1803 post la retiriĝo de la napoleonaj trupoj el Svislando disfalis. Per la Mediacia Akto la 5-an de marto 1803 la Helveta Respubliko finfine estis dissolvita. Sekvis nun la historia fazo de la Svisa Mediacio inter 1803 kaj 1813. La ŝtata alianco ek de nun nomiĝis latine Confederatio Helvetica.
Fontoj
La teksto de ĉi-tiu artikolo baziĝas unuflanke sur traduko el la teksto Helveta Respubliko de la germana vikipedio kaj aliflanke el informoj de la Historia Leksikono de Svislando.
La Veuve Couderc (filmo)
La Veuve Couderc (esperante: Vidvino Couderc) estas franca filmo de Pierre Granier-Deferre aperinta en 1971.
Temo
Nekonato alvenas en vilaĝo kaj dungiĝas kiel laboristo en farmo. Vidvino Couderc estas ties posedanto, kaj ŝi batalas kontraŭ ŝia bofamilio por konservi sian bienon. Amaventuro naskiĝas inter la vidvino kaj la fuĝanta krimulo en kampara Francio de la 30-aj jaroj, kiu malŝatas ŝanĝon.
Twilight Express
La Twilight Express (トワイライトエクスプレス) estas tranokta super-ekspresa trajno kiu servas en Japanio. Ĝi veturas inter Sapporo en la norda insulo de Hokkaido kaj la urbo Osako en Kansajo. Ĝi vojaĝas inter 22 kaj 23 horojn.
La trajno al Sapporo ekkuras ĉe Osaka Stacio ĉe 11:50, sekve haltiĝas ĉe Shin-Ōsaka, Kioto, Curuga, Fukui, Kanazawa, Takaoka, Tojama, Naoecu, Nagaoka kaj Niitsu ĉe 19:40. Unua haltejo en Hokkaido estas Toja ĉe 07:17. Atingas en Sapporo stacio ĉe 09:52.
La trajno al Osako ekkuras ĉe Sapporo Stacio ĉe 14:05 kaj fine haltiĝas en Hokkaido ĉe Toja ĉe 16:19.La unua haltejo en Honŝu estas Niitsu ĉe 04:23. Atingas en Kioto ĉe 12:15 kaj Osako ĉe 12:52.
Tanque Novo
Tanque Novo estas municipo en la brazila subŝtato Bahio, kiu havis 16.128 loĝantojn en 2010.
NGC 2078
NGC 2078 (alia indiko — ESO 57-EN10) estas emisia nebulozo en konstelacio Orfiŝo.
OpenGL
Open Graphics Library (OpenGL), en Esperanto Malferma Grafika Biblioteko estas malfermkoda kaj inter-lingva, plursistema aplikprograma interfaco (API) por bildigi dudimensiajn kaj tridimensiaajn vektorajn grafikaĵojn. La API estas tipe uzata por interagi kun grafika pretiga unuo (GPU), por realigi aparatan akceladon.
Silicon Graphics (SGI) komencis evoluigi OpenGL en 1991 kaj liberigis ĝin la 30-an de junio 1992; aplikaĵoj uzas ĝin vaste en la kampoj de perkomputila aspektigado (CAD), virtuala realeco, scienca bildigo, informa bildigo, flugsimulado kaj videoludoj. Ekde 2006 OpenGL estas administrata de la neprofitcela konsorcio Khronos Group.
Inoue Kikuko
INOUE Kikuko (japane: 井上 喜久子 [Inoue Kikuko]) estas populara japana sejuo rakontistino en filmoj kaj kantistino naskita la 25-an de septembro 1964 (kvankam ŝi kutimas deklari "mi aĝas 17"). Interalie, ŝi famiĝis en la kantantaj grupoj DoCo kaj Goddess Family Club. Ŝi edziniĝis kaj naskis filinon.
Inoue ofte envociĝas dignaj, deteniĝemaj, belaj, afablaj, mastrumemaj, maturaj personecoj. Ekzemple Belldandy, estas diino distingiĝanta per afabla, kompata kaj mastruma emo. Kasumi Tendo estas unuenaskita fratino kiu ekprirespondis hejmajn devigojn post la morto de sia patrino, kaj kiu ekvilibrigas la familian etoson rilate al la aliaj streĉaj kaj viglaj membroj. Notinde, Kasumi kaj Belldandy tre similas unu la aliajn ĉar ambaŭ plenumas mastrumadon en hejmo kies etoso minacas fulmotondri ĉiumomente. Ŝi ankaŭ rolis Rune Venus, princo kaj kapulo de sia propra lando.
Flanke, Inoue laŭokaze rolas pli seksaludajn ulinojn, kiel Corvette, dancistinoj kun rondemaj korpoformoj kiu ade amindumas Mimu, la juna heroino. En la hentaja OVA Ogenki Clinic, ŝi voĉas nimfomania flegistino. Ankaŭ, kiel Alv en Kiddy Grade, ŝi kverelis kun la aliajn fikciulojn multfoje.
Ŝi estas kelkfoje nomita de fanuloj "Onē-chan" (granda fratino japane) pro sia rolo kiel Kasumi Tendo en Ranma ½. Ŝi kredas ke estinte ŝi estis fiŝon kaj konsekvence elektis fiŝan simbolon.
Ŝi stelumis en almenaŭ tri animeoj de GONZO.
Elektrogorsk
Kodo de OKATO de la urbo (en jaro 2005) estas 46245505.
La urbo estis fondita en jaro 1912.
Ĝi havas statuson de urbo ekde jaro 1946.
La loka tempo estas la sama kiel moskva tempo (en jaro 2005).
Geografiaj koordinatoj de la urbo estas: latitudo 55°53' norde, longitudo 38°47' oriente.
En la urbo estas fervoja stacio.
En jaro 1959 la urbo havis 11.5 mil loĝantojn.
En jaro 2002 la urbo havis 20.4 mil loĝantojn.
Ginko
La ginko (Ginkgo) estas planta genro el la familio ginkacoj (Ginkgoaceae).
En multaj lingvoj oni nomas la planton alternante kaj Ginkgo kaj Ginko. La planto estas endemia de Ĉinio kaj tiel la origina ĉina nomo estas "ginkgo" kaj la nomo konserviĝis en mandareno. La formo "ginko" originas de la japana, pro interrompo en la prononco de la nomo.
Nuntempe estas konata per la analizo de la fosiliaj restaĵoj ke pluraj specioj konsistigis tiun genron, sed de ili pluvivas nur unu: la duloba ginko (Ginkgo biloba).
Ordigo kaj geologia historio
La plej fruaj restaĵoj de ĝiaj parencoj estis elfositaj el la permio (antaŭ ĉirkaŭ 270 milionoj da jaroj), kaj tiel oni konkludas de la ginko familio ekaperis tiam. Laŭ la frekvenco de la eltrovaĵoj estas konata ke la kretaceo estis la kulmino de la ginkoanoj, kiuj tiam nomumis pli ol dek malsamajn genroj. Tamen, al la komenco de la terciaro, nur unu plia specio restas ( Ginkgo adiantoides ), kiu ankaŭ malaperis fine de la plioceno. Pro tio la ginko havas la statuson de vivanta fosilio.
Priskribo
Tiu specio estas alta, decidua (falfolia), monoklina arbo. Ĝiaj folioj havas du lobojn (= bi-loba) kaj similas al mana ventumilo. La polenaj floroj (viraj) aspektas amente (vidu la galerion). La stamenaj floroj (inaj) kun du prosemoj sidas sur pedunklo. La semoj havas neagrablan rancan odoron. La frukto estas flava - oranĝa, proksimume samgranda kiel malgranda pruno. La ekstera ŝelo estas suka, kaj la interna kerno estas malmola. Kaj la frukto kaj ĝia semo povus esti manĝita post forigado de la ŝelo. La fruktoj falas en mallarĝaj aretoj de la branĉoj.
Ĝi estas endemia planto en Ĉinio, el kiu ĝi estis portita al Japanio kiel ornamplanto. Ĝi nature vivas nur en Ĉinio, kie ĝi estas minacata specio. Tio signifas, ke ĝi estas en danĝero de malapero en ĝiaj naturaj, endemiaj regionoj.
Kultivado
La du-loba ginkgo, ekzistas ĉefe kiel kultivita planto, plantita de homoj. En pluraj temploj en Ĉinio, kreskiĝas ginkgo-arboj plantitaj antaŭ multaj jarcentoj, ekzemple en la Ŝaolina templo, oni trovis unu kiu aĝas ĉirkaŭ 1500 jaroj. En 1690, la unua dokumentado aperis en okcidentaj skribaĵoj pri la ekzisto de la arbo en templaj ĝardenoj en Japanio.
Ĝi estas arbo kun bonega adaptiĝkapableco, kaj alta rezisto al urbaj kondiĉoj, ĉefe rezistanta al aerpoluo, kaj tial ĝi estas uzata kiel ornama arbo en multaj landoj tra la mondo. La vivotempo de ginkgo-arbo estas tre longa, kaj povas atingi milojn da jaroj. En Ĉinio oni scias, ke unu tiu arbo havas ĉirkaŭ 3.500 jarojn.
Kuracaj uzoj
Estas malforta evidento pri ginkgo-terapiaj avantaĝoj por kelkaj kuracaj kondiĉoj, sed en la ĝenerala bildo, ĉi tiu evidento estas nekonkludebla. Ĉi tiuj kondiĉoj inkluzivas angoron, glaŭkomon, skizofrenion, vertigon, diabetan retinopation, ekstercentran arterian malsanon kaj antaŭmenstruan sindromon.
Ekzistantaj studoj montras, ke ginkgo ne helpas la jenajn kondiĉojn: plibonigi memoron ĉe sanaj homoj, multloka sklerozo, alta sangopremo, tinito kaj sezona depremio. Ginkgo ankaŭ ne reduktas la riskon havi apopleksion aŭ miokardian infarkton.
Ginkgo estas ofta suplemento por energiaj trinkaĵoj, sed ĝia kvanto kutime estas tiel malalta, ke malfacilas supozi, ke ĝi efikas.
Konsiderante, ke en Ladako kaj Tibeto oni rekomendas al turistoj preni ginko por preventi altecan malsanon, tial medicinaj studoj estis faritaj por testi ĝian efikecon. Kontrolitaj studoj pri multe pli grandaj ekzamenanaj grupoj montris, ke ginko-ekstrakto tute ne helpas malhelpi altecan malsanon.
Kondiĉoj kaj kromefikoj
Por plej multaj homoj, buŝa konsumo de ginkgo-folia ekstrakto en moderaj kvantoj estas sekura. La kromefikoj de ginko inkluzivas kapdoloron, abdomenan doloron, kapturnon, palpitacio, konstipo kaj alergiajn reagojn de la haŭto. Ginkgo ankaŭ povas pliigi la riskon de sangado. Studo pri ronĝuloj trovis, ke longdaŭra konsumo de ekstrakto de ginkgo-folio pliigis la riskon de hepata kaj tiroida kancero. Ne estas klare, ĉu ĉi tiu trovo validas ankaŭ por homoj.
Ginkgo povas interagi kun oftaj medikamentoj kiel sangodiluigiloj. Ginkgo eble ne estas sekura konsumi dum gravedeco. Ĝi povas kaŭzi antaŭtempan naskiĝon aŭ pliigi sangadon dum akuŝo. Ekzistas nesufiĉa informo pri la sekureco de uzo de Ginkgo dum mamnutrado. Oni zorgu konsumi neprilaboritajn semojn de ginkgo aŭ foliojn de ginkgo, ĉar ili povas enhavi danĝerajn kvantojn de toksinoj.
La preno ginkgo povas havi nedeziratajn efikojn, precipe por tiuj, kiuj havas cirkulajn malordojn, kaj por tiuj, kiuj prenas kontraŭplaketajn drogojn ("sangan malpliiĝon") kiel aspirino. Ankaŭ konsulti kuraciston antaŭ ol preni la eltiraĵon estas rekomendinda por homoj prenantaj iujn antidepresiaĵojn ( monoamino-oksidazaj subpremiloj) kaj por gravedaj virinoj.
Esperanto
En pluraj lokoj ginkoj estis plantitaj fare de E-o kluboj (ekzemple en Bersée), kiel "Esperanto-arbo", konjekteble ĉar onidire tiu estis la unua arbo, kiu reekkreskis en Hiroŝimo post ties neniigo.
Beletre, jen hajka poemo de Yosano Akiko (1878-1942) pri ginko: