cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Vermonto
La franca esploristo Samuel de Champlain vizitis lagon Champlain en la jaro 1609 kaj pretendis la landon por la reĝo de Francio. En 1690 nederlanda kaj brita grupo setlis en okcidenta-centra Vermonto. En ĉi tiu regiono okazis la milito inter la francoj kaj la britoj (1754-1763) kaj la milito inter la britoj kaj la usonanoj (1775-1777). Vermonto fariĝis la 14-a ŝtato de la usona unuiĝo je la 4-a de marto 1791. Du usonaj prezidentoj, Chester A. Arthur kaj Calvin Coolidge, naskiĝis en Vermonto.
Isa Sakamoto
Li ekde la jaro 2020 futbalas ĉe la unua vira teamo de la klubo Gamba Osaka.
Burgo Saarburg
La burgo Saarburg estas ruino de altaĵburgo supre de la urbo Saarburg en la distrikto Trier-Saarburg, germana federacia lando Rejnlando-Palatinato. Ĝi apartenas al la plej malnovaj altaĵburgoj en la okcidento de Germanujo.
Vermonto
La ĉefurbo de Vermonto estas Montpelier ( loĝantoj). Aliaj urboj estas Bennington, Brattleboro, Burlington (la laŭ nombro de loĝantoj plej granda urbo de la subŝtato), Rutland, kaj Barre. La plejmulto da vermontanoj loĝas en la kamparo.
Michalovice (distrikto Havlíčkův Brod)
Michalovice (Michalowitz) estas municipo de Ĉeĥio, regiono Vysočina, en distrikto Havlíčkův Brod. Vivas ĉi tie.
Historio
La unua skribmencio pri la municipo devenas el la jaro 1377.
Moogerah
Moogerah, formita per akvobaraĵo Moogerah, estas akvolivera kaj irigacia lago sur revereto Reynald, alfluanto de rivero Bremer en valo Fassifern en sudorienta Kvinslando. La lago situas ĉirkaŭ 60 km sudokcidente de Ipswich.
Encefalo
Encefalo (greke ἐγκέφαλον enkefalon, laŭvorte "en la kapo", el εν en, ‘ene de’, kaj κεφαλή kefalé, ‘kapo’;) estas la tuto da organoj, kiujn enfermas la kranio de la vertebruloj. Pri homoj la terminoj cerbo kaj encefalo estas ofte konsiderataj sinonimoj. Alivorte ĝi estas la parto de la centro de la nerva sistemo de la vertebruloj kiu estas inkludita ene de la kranio (kiu zorgas fakte pri la protekto de la encefalo). Dum la embria stadio ĝi estas komponita de tri partoj: nome antaŭcerbo, mezcerbo kaj rombcerbo; dum la adolta stadio ĝi estas komponita de kvin partoj: nome la telencefalo, tre evoluinta ĉe la mamuloj kaj precipe ĉe la homo (cerebraj hemisferoj), la diencefalo (talamo, pineala glando, hipofizo, opta nervo kaj retino), la mezencefalo (kolikloj, cerebraj pedunkloj), la metencefalo (cerebelo) kaj la mjelencefalo (mjela bulbo).
Estas la centro de kontrolo de la movoj, de la dormo, de la malsato, de la soifo kaj de preskaŭ ĉiu porviva aktiveco necesa por la survivafo. Ĉiuj homaj emocioj, kiel amo, malamo, timo, kolero, ĝojo kaj tristo, estas kontrolitaj de la encefalo. Ĝi zorgas ankaŭ pri la ricevo kaj interpreto de la multnombraj signaloj, kiuj alvenas el la organismo kaj el la ekstero.
La inflamo de la encefalo nomatas encefalito.
Pepe Marchena
Pepe MARCHENA aŭ la Niño de Marchena (José Tejada Martín, Marchena, provinco Sevilo, 7a de novembro 1903 — Sevilo, 4a de decembro 1976) estis hispana kantisto de flamenko.
Li famiĝis kiel Niño de Marchena (la infano de Marchena). Li estis unu el la plej elstaraj en la epoko de la flamenka kantarto, elstare per stiloj kiel "fandango", "taranta" kaj "malagueña" (malagana).
Li estis la plej populara tiam, kreis la ĝenron "colombiana" (kolombia), nura flamenka subĝenro kreita en la 20a jarcento, kaj enkondukis deklamaĵojn en la flamenka kantarto kaj miksis kelkajn stilojn kun aliaj.
Biografio
Li estis ekstergeedza filo, devis labori ankoraŭ infano kaj nek iris al lernejo, nek lernis legi aŭ skribi. Li ekkantis kiel vaganta artisto tra trinkejaĉoj, kaj poste jam en teatroj. En la Teatro López de Ayala de Badajoz li spektis la ludon de la teatraĵo de la fratoj Álvarez Quintero nome "Amores y Amoríos", kiu ege plaĉis al li kaj ekde tiam li kantis la fragmenton "La Rosa", kiu iĝis lia plej petita peco. En 1925 li registris ĝin por la unua fojo.
Li kreis partikularan stilon, tiel ke multaj sekvantaj kantistoj uzis similajn nomojn kiel Niño de Marchena II, Marchena de Madrid, El Marchenilla de Aranjuez, Luquitas de Marchena kaj aliaj.
Filmoj
Li aperis en ses filmojn, nome la jenaj:
Harvard University Press
Estas eldonitaj libroj de Eudora Welty, Walter Benjamin, E. O. Wilson, John Rawls, Emily Dickinson, Stephen Jay Gould, Helen Vendler kaj Carol Gilligan.
Tortorella
estas komunumo de Italio. Ĝi situas en la regiono Kampanio kaj la provinco Salerno. Fine de en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². Najbaras la komunumoj Casaletto Spartano, Morigerati, Rivello (PZ), Santa Marina, Sapri, Torraca kaj [[Vibonati].
Zadruga
Zadruga aŭ zadrugo (cirile: задруга) estis tipo de kampara, historia komunumo inter la sudaj slavoj. Ĝenerale formis ĝin unu familio aŭ klano de parencaj familioj. La zadruga tenis la posedaĵon, gregojn kaj monon en la komunumo, la decidojn faris la plej aĝa kapabla patriarĥo.
La zadrugoj malgraviĝis ekde komenco de la 19-a jarcento kaj disfalis al pli malgrandaj komunumoj.
Vuitebœuf
Vuitebœuf estas komunumo en la distrikto Vaŭda Nordĵuraso en Kantono Vaŭdo, Svislando. Ĝi havis 522 loĝantojn je la 31-a de decembro 2012.
Geografio
La komunumo Vuitebœuf situas en la Ĵurasa Montaro en la valo de la rivero Arnon, proksimume 6 kilometrojn nordokcidente de la distriktĉefurbo Yverdon-les-Bains. La plej alta punkto de la komunumo situas sur alteco de 1160 m s.m. en okcidento de la komunumo sur la deklivo de Monto Baulmes. La komunumo konsistas el la vilaĝoj Vuitebœuf kaj Peney, kaj diversaj izolitaj bienoj.
La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 5,06 km², de kiuj 41,4% estas kovritaj de arbaro, 49,0% servas por agrikulturo kaj 8,6% por setlado.
Najbaraj komunumoj
La komunumo Vuitebœuf limas en nordo al Bullet, en nordoriento al Vugelles-La Mothe, en oriento al Orges, en sudo al Champvent, en sudokcidento al Baulmes, kaj en nordokcidento al Sainte-Croix.
Trafiko
Tra Vuitebœuf pasas la kantona ĉefvojo n-ro 151 de Yverdon-les-Bains al Sainte-Croix. Kun ĝi kruciĝas en la vilaĝocentro konekta vojo de Baulmes al Fontaines-sur-Grandson. La plej proksima alveturejo al la svisa aŭtovojo A5 estas Yverdon-Okcidento, kiu situas proksimume 7 kilometrojn sudoriente de la komunumo. Pere de la mallarĝspura trajnlinio de Yverdon-les-Bains al Sainte-Croix la komunumo estas konektita al la publika transportreto. Tra la komunumo pasas ankaŭ la poŝtaŭtolinio de Yverdon-les-Bains al Novalles.
Historio
La unua dokumenta mencio de Vuitebœuf datiĝas el la jaro 1028 kiel Vaitibo. Dum mezepoko Vuitebœuf estis doganejo inter la senjorujoj Grandson kaj Sainte-Croix. Sub la berna regado de 1536 ĝis la Helveta Revolucio de 1798 la parto norde de la rivero Arnon apartenis al la Voktejo Grandson kaj la parto sude de la rivero al la Voktejo Yverdon. Dum la Helveta Revolucio en marto 1798 apud Vuitebœuf okazis batalo inter la feŭdaj bernaj trupoj de la malnova reĝimo kaj de la franca armeo kaj revoluciaj trupoj. Post la Helveta Revolucio ĝi estis atribuita al la Distrikto Grandson kaj en 1803 al la Distrikto Orbe, kiu lasta kun efiko de la 1-a de januaro 2008 surbaze de la administra reformo de 2006 estis integrita al la nova Distrikto Vaŭda Nordĵuraso.
Vegas del Genil
Vegas del Genil estas vilaĝo kaj municipo de la Aŭtonoma Komunumo Andaluzio, en la provinco Granada, sude de Hispanio. Ĝi estas en la centra parto de la komarko Vega de Granada, lime kun la municipoj Granado —pro la distrikto Ronda—, Churriana de la Vega, Cúllar Vega, Las Gabias kaj Santa Fe. Tra ĝia municipa teritorio fluas la rivero Genil.
Tiu municipo estas unu de la 34 entoj kiuj komponas la Metropolan Areon de Granado, kaj enhavas la domarkernojn Belicena, Ambroz, Purchil — municipa ĉefurbo —, Casas Bajas kaj malgrandan parton de El Ventorrillo, situa sur la limo kun Cúllar Vega.
Ambroz, Belicena kaj Purchil estis tri municipoj sendependaj ĝis la 23a de januaro 1976, kiam oni kunigis ilin en unusola nome Vegas del Genil, kaj la municipa ĉefurbo venis al Purchil ĉar ĝi estas survoje meze de la aliaj du.
Tradicie estis kultivo de kanabo, fine de la 19a jarcento de beto, kaj poste de tabako, kies folioj aperas en la maldekstra duono de la blazono. Nun estas dormurbo de Granado. La urbestroj estas socialistoj.
Umbelo
La umbelo tipas la apiacoj (antaŭe umbeliferacoj). Tamen, estas umbeloj ĉe aliaj familioj, kiel ekzemple la hedero.
Malveraj umbeloj
Iuj floraroj similas umbelojn, sed la flortigoj ne elkreskas el la sama punkto. La floroj estas samalte pro malsamaj longeco de la flortigoj. Oni nomigas ili korimbojn. Fakte, oni povas rigardi la umbelojn kiel korimbo kies la flortigoj kuniĝis unupunkte.
Floraroj kunmetitaj
Ofte, la umbeloj estas kunmetitaj, en umbelaro: umbeloj de umbeletoj.
Miĉigano (lago)
Lago Miĉigano estas unu el la kvin Grandaj Lagoj de Nordameriko, kaj la sola en la grupo situanta tute en Usono. Ĝi estas barita, de okcidento al oriento, per la usonaj subŝtatoj de Viskonsino, Ilinojso, Indianio kaj Miĉigano. La vorto "Miĉigano" estis originale uzita por referi al la lago (do nur poste aldoniĝis la subŝtata nomo), kaj devenas de la oĝibva lingvo (tribo de usonaj indianoj): vorto mishigami signifas "granda akvo."
Plej grandaj urboj
Nuntempe proksimume 12 milionoj da homoj vivas borde de la lago. Multaj malgrandaj urboj en Norda Miĉigano estas centritaj je turista bazo kiu prenas avantaĝon de la belo kaj ripozaj eblecoj ofertataj per la lago. Ĉi tiuj urboj havas grandajn dumtempajn loĝantarojn kiuj alvenas de Ĉikago kaj aliaj enlandaj urboj en Suda Miĉigano. La suda parto de la lago estas peze industriigita. Urboj ĉe la bordoj de la lago kun pli ol 30 000 loĝantoj estas inter alie:
Lago Miĉigano–Hurono
La Lago Miĉigano–Hurono (aŭ Hurono–Miĉigano) estas la kombinita akvaro de la Lago Miĉigano kaj de la Lago Hurono, kiuj estas kunigitaj tra 5-mejla (8.0 km) larĝa, 120 ft (37 m) produnda, malferma akvejo de la Koloj Mackinac. Hurono kaj Miĉigano estas teknike unusola lago ĉar la fluo de akvo tra la akvokoloj tenas siajn akvonivelojn en preskaŭ-ekvilibro. <!--
Plaĝoj
Miĉigano (lago) (strandoj, plaĝoj), aparte tiuj (strandoj, plaĝoj) en Miĉigano kaj Norda Indianao, estas konata pro ilia belo kaj la regiono estas ofte referita al kiel la "Tria Bordo" de la Usono post tiuj de la Atlantika Oceano kaj la Pacifika Oceano. La sablo estas mola kaj for-blanka, sciata kiel "(kantado, kantanta) (sabloj, sablas)" pro la knaranta bruo farita kiam unu marŝas transa ĝi (kaŭzis per alta kvarca enhavo). Estas ofte altaj sablaj dunoj kovris en verda plaĝa herbo kaj sablo (ĉerizoj, ĉerizas), kaj la akvo estas kutime klara kaj malvarma (inter 55 kaj 70 °F/13 kaj 21 °C), (eĉ, ebena, para) en malfrua somero. Miĉigano (lago) (strandoj, plaĝoj) en Norda Miĉigano estas la nur loko en la mondo kie unu povas trovi _Petoskey_ (ŝtonoj, ŝtonas, kernoj, kernas), la (ŝtato, stato, stati) ŝtono, _aside_ de kelkaj enlandaj lagoj en (tiu, ke, kiu) regiono.
La (strandoj, plaĝoj) de la okcidenta bordo kaj la _northernmost_ parto de la orienta bordo estas roka dum la suda kaj orienta (strandoj, plaĝoj) estas malkompakta kaj duno kovris. Ĉi tiu estas parte pro la _prevailing_ (ventoj, ventas, bobenas) de la okcidento kiu ankaŭ kaŭzo zdika (markotas, markotoj) de glacio al (masoni, ĉarpenti, konstrui) supren sur la orienta bordo en vintro.
Ĉikago ĉiujare importas freŝa sablo al _replenish_ la populara urbo (strandoj, plaĝoj) sed multa de la urbo _waterfront_ estas kovrita per _seawalls_, (havenoj, havenas) aŭ (evoluoj, evoluas).
Ŝtalo frezas estas videbla laŭ la Indianaa bordolinio, kaj la poluo kaŭzis per ĉi tiuj frezas estas kredita al (kotizi, kontribui) al la koloro de (sunsubiroj, sunsubeniroj, sunsubeniras).
La Ĉikago _skyline_ povas vidiĝi de la Indianaa bordo, sed kiam staranta sur la (strandoj, plaĝoj) en Viskonsino aŭ Suba Miĉigano, ĝi estas neebla al vidi transa la lago, provizanta vido simila al (tiu, ke, kiu) fundamenti sur oceano (marbordoj, bordoj, bordas).
Aŭtomobilo (pramoj, pramas, pramŝipoj, pramŝipas)
(Motoristoj, Motoristas, Aŭtomobilistoj, Aŭtomobilistas, Aŭtistoj, Aŭtistas) povas kruci Miĉigano (lago) per la SS Melo, pramo (tiu, ke, kiu) (kuras, ruligas) de _Ludington_, Miĉigano, al _Manitowoc_, Viskonsino. La Lago (Ekspreso, Esprimi) estas alia pramo, (fondita, fondis) en 2004, kiu portas (motoristoj, motoristas, aŭtomobilistoj, aŭtomobilistas, aŭtistoj, aŭtistas) transa la lago inter _Muskegon_, Miĉigano, kaj _Milwaukee_, Viskonsino, je multa pli alta rapido ol la _Ludington_ pramo.
Parkoj
La Nacia Parka Servo (argumentas, flegas) la Dormantaj Ursaj Dunoj Nacia _Lakeshore_ kaj Indianaaj Dunoj Nacia _Lakeshore_. Parto de la bordolinio estas en la Hiawatha Nacia Arbaro kaj la _Manistee_ Nacia Arbaro. La Miĉigana Insula Nacia Sovaĝa vivo Rifuĝi estas en la lago.
Estas multaj ŝtataj parkoj situita sur la bordoj de la lago aŭ sur insuloj en la lago.
Geologio
Geologie kaj _hydrologically_, Miĉigano kaj _Huron_ estas la sama korpo akva (iam nomita Miĉigano (lago)-_Huron_), sed estas geografie klara. Grafita kune, ĝi estas la plej granda pura akva korpo en la mondo per surfaca areo. La _Mackinac_ Ponto estas ĝenerale (konsiderita, konsideris) la dividanta linio inter ilin. Ambaŭ lagoj estas parto de la Granda Laga Akvovojo. En pli frua (mapoj, mapas) de la regiono, la nomo "Laga Ilinojo" havas estas fundamenti anstataŭ "Miĉigano."
Vidu ankaŭ
-->
Lago Dongting
La Lago Dongting (en ĉina 洞庭湖, Dòngtíng Hú, Tung-t'ing Hu) estas granda, neprofunda lago de nordoriento de provinco de Hunano, Ĉinio. Ĝi estas inunda baseno de la rivero Jangzio (Ĉangjiango). Pro tio la grando de la lago dependas el la sezono. La provincoj de Hubejo kaj Hunano ricevas siajn nomojn laŭ ties loko relative al la lago: Hubejo signifas "Nordo de la Lago" kaj Hunano signifas "Sude de la Lago" en ĉina.
La lago Dongting famas en ĉina kulturo kiel devenejo el la konkurencoj de drakoboatoj. Ĝi estas la loko de la insulo Junŝan, kaj estas hejmo de la Nigra foceno, kiu estas endanĝerita en Ĉinio.
Geografio
Ekde julio ĝis septembro, dum inundo de la Jangzio, multaj akvoj kaj flosaĵoj alvenas la lagon, kies areo povas kreski de la kutima 2820 km² al 20000 km². La lagon alfluas krom la Jangzio kvar pliaj gravaj riveloj:
El la pliaj malgrandaj riveroj plej gravas Miluo, kiu estas loko de la sinmortigo de la fama poeto Qu Yuan.
Pedro Casas
Pedro CASAS (kasas) (naskiĝis en la 29-a de junio 1893 en Mosquitos, mortis la 23-an de januaro 1959) estis urugvaja esperantisto, librotenisto kaj ĵurnalisto, poste inĝeniero de radio. Esperantisto de 1913.
Casas estis sekretario kaj prezidanto de UES. Ĉefa aranĝinto de la 1-a Sudamerika Esperanto Kongreso. Profesia ĵurnalisto, kiu multe propagandis kaj skribis pri Esperanto.
6602 Gilclark
6602 Gilclark estas asteroido de la interna asteroida zono, ano de la hungaria familio.
Thulay
estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Doubs, en la regiono Burgonjo-Franĉkonteo (Bourgogne-Franche-Comté, prononco []) kaj en la historia regiono Franĉkonteo. Fine de en la komunumo vivis. Administre la komunumo apartenas al la arondismento Montbéliard (france arrondissement de Montbéliard), la norda kaj orienta parto de la departemento, kaj al la kantono .
6602 Gilclark
Malkovro
Ĝi estis malkovrita la de la usona astronomino Eleanor Francis Helin elde la Observatorio de la Monto Palomar (Kantono San Diego en Usono).
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de Gilbert A. Clark, kreinto de la neprofitcela organizaĵo kun eduka celo : "Teleskopo en Eduko" Tiu organizaĵo alportis la unuan eblecon por studentoj uzi teleskopon de scienca esploro en reala tempo. De 1994, pluraj miloj da studentoj kaj iliaj instruantoj observis per la teleskopo de 60 cm de la observatorio de Monto Wilson.
Heidi Brühl
Heidi BRÜHL [hajdi bril] (naskiĝis la 30-an de januaro 1942, mortis la 8-an de junio 1991) estis germana aktorino kaj kantistino.
Heidi Brühl naskiĝis en Munkeno. Ekde la aĝo de kvin jaroj ŝi ricevis baletlecionojn. La produktoro kaj reĝisoro Harald Braun malkovris ŝian talenton kaj donis al ŝi malgrandan rolon en la filmo Der letzte Sommer (1954). Poste ŝi dum kvin jaroj studis dancadon, kantadon kaj aktoradon, lernis la anglan lingvon kaj la francan. Pliaj filmroloj famigis ŝin en Germanio.
Kiam komence de la 1960-aj jaroj ŝia filmkariero stagnis, ŝi koncentriĝis al la kantado. La ŝlagro Wir wollen niemals auseinander gehen (1961) iĝis ege populara. Dum la sekvaj jaroj Heidi Brühl aperis en diversaj muzikaloj, ekz. Annie Get Your Gun kaj My Fair Lady.
En la jaro 1964 ŝi edziniĝis al la usona aktoro Brett Halsey. La paro havis du gefilojn, sed disiĝis en 1976. Samjare aperis ŝiaj memoroj Eine kühle Blonde, bitte.
Heidi Brühl mortis en Starnberg, de kancero.
Ferenc Bartis
BARTIS Ferenc (bartiŝ) verkista pseŭdonimo Karda Ferenc, Bartis Karda estis hungara redaktoro, verkisto, poeto naskita en Lăzarea la 4-an de julio 1936 kaj mortinta en Budapeŝto la 9-an de junio 2006. Li estas la patro de la verkisto Attila Bartis.
Distingoj
1956-os Emlékérem 1988; Charles Zágonyi-emlékérem (Washington, USA) 1988; Gábor Áron-emlékérem 1988; A M. Nemzetért bronz fokozata 1988; Transsylvania Emlékérem 1988; Okt. 23. Emlékérem 1989; Árpád-aranyérem (USA) 1990 és a Szabadságért Érem és Okl. 1992; Árpád Akadémia tagja 1992-től; Budapest Belváros Díszpolgára 1994; Budapest Főváros Nagy Címeres Aranygyűrűje 1994; Pro Urbe Budapest 1994; Gyergyó Díszpolgára 1994.
Kornél D' Arrigo
Kornél D' Arrigo laŭ hungarlingve kutima nomordo D’Arrigo Kornél estis hungara aktoro, operetkantisto. Supozeble li apartenis al la itala minoritato en Hungara reĝlando.
Kornél D' Arrigo naskiĝis la  en Fiume (Hungara reĝlando; nuntempa Rijeka en Kroatio), li mortis depost 1936 en Italio.
Graflando Provenco
La graflando Provenco (Comté de Provence, Comtat de Provença) estis malnova teritoria princlando situanta oriente de la delto de riverego Rodano.
Historio de la graflando Provenco
La graflando Provenco estis unu el la grandaj feŭdoj de la reĝlando Burgonjo. En 947, Boson de Arles, grafo de Arles estis investita grafo de Provenco. je lia morto, liaj du filoj - Vilhelmo alinomata la liberigisto kaj Rotboaldo - sendivide regis la graflandon, sendivido konservita de iliaj idoj. La branĉo de Vilhelmo donis la grafojn de Provenco, tiu de Rotboaldo donis, ekde 1054 la grafojn de Forcalquier kaj la markizojn de Provenco.
Rudolfo la 3-a (Burgonjo) ne havis heredanton, li elektis Konradon la 2-an, imperiestro de la Sankta Romia Imperio, kiel heredanton. je lia morto en 1032 le reĝlando de Burgonjo - kaj kun ĝi la reĝlando Arles, al kiu apartenis la graflando Provenco - estis alligita al la Sankta Romia Imperio.
En 1019, Emma, grafino de Provenco, edziniĝis al Vilhelmo Taillefer, grafo de Tuluzo, transdonante la rajtojn de la familio Rotboaldo al la domo Tuluzo. La titolo markizo de Provenco definitive pasiĝis al tiu domo ekde 1093. En 1112, Douce de Provenco, heredintino de la rajtoj de familio Vilhelmo, edziniĝis al Raimond-Bérenger la 3-a, grafo de Barcelono, kiu fariĝis Raimond-Bérenger la 1-a de Provenco. La domoj Tuluzo kaj Barcelono ekkverelis pri la markizlando.
La dua kapetida domo Anjou-Provenco donis, aparte, la faman Bonan Reĝon Renato. Karlo la 3-a de Maine testamentis Provencon, je sia morto en decembro 1481, al la reĝo de Francio Ludoviko la 11-a. La 15-a de januaro 1482, la ĝenerala Asembleo de Provenco aprobis dokumenton konsistanta el 53 artikoloj, ofte malbone nomita "provenca konstitucio", kiu faris de Ludoviko la 11-a la grafon de Provenco kaj proklamis unuiĝon de Francio kaj Provenco « kiel ĉefa parto kaj aliancano de ĉefa parto». Karlo la 8-a ekreĝis post Ludoviko la 11-a en 1483 kaj, en 1486, la ĝenerala Asembleo de Provenco petis de li porĉiaman unuiĝon, konsentitan al la reĝo de Francio per leteroj redaktitaj en oktobro 1486 kaj sciigitaj al la ĝenerala Asembleo en aprilo 1487,.
Historia evoluo de la graflando Provenco
<Gallery> Dosiero:Map France 1030-fr.svg|La graflando Provenco en la reĝlando Burgonjo aŭ reĝlando Arles (1030), iom antaŭ ties integriĝo en la Sankta Romia Imperio Dosiero:Map France 1180-fr.svg|La graflando Provenco en la Sankta Romia Imperio en 1180 Dosiero:Map Provence 1184.jpg|La graflando Provenco en la reĝlando Arles (Sankta Romia Imperio) en 1184 Dosiero:Map of kingdom of Arles.jpg|La graflando Provenco en la reĝlando Arles (Sankta Romia Imperio) en 1246 Dosiero:Map France 1477-fr.svg|La graflando Provenco en 1477, iom anataŭ ties integriĝo en la reĝa bienaro </Gallery>
Lajos Dancz
DANCZ Lajos [danc] estis hungara aktoro, teatrestro naskita en Nagyvárad en 1849 kaj mortinta en somero de 1906. Lia patro estis la aktoro Ferencz Dancz (?–Kisújszállás aŭgusto 1875).
Kariero
Dancz debutis en 1866 en trupo de Károly Fehér. Li ludis en Budai Népszínház (1867), en Hungara Teatro en Kassa (1868–69), ĉe Sándor Novák (1870–71), en Szatmárnémeti (1871–72), en Győr (1872–73) kaj en Székesfehérvár (1873–74). En 1884 li fondis kaj estris la Trupon de Dancz-fratoj, sed en 1887 pro financaj kialoj ne povis plugvidi la trupon. En 1871 li edziĝis kun aktorino Ida Elek.
17145 Hollycheng
17145 Hollycheng estas meze granda, ne tre hela asteroido de la asteroida zono malkovrita la en la kadro de la kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono),
Ĝi estas en orbita resonanco 8:3 kun Jupitero.
Nomo
Ĝi estas nomita en honoro de Holly Cheng, finalistino de la Regeneron Science Talent Search de 2020, scienca konkurso por gelernantoj en lasta jaro de mezlernejo, pro ŝia projekto pri ĉelbiologio kaj molekula biologio. Ŝi estis lernantino ĉe la Horace Greeley High School de Chappaqua (Nov-Jorkio).
(5467) 1988 AG
(5467) 1988 AG estas la provizora nomo de malgranda, ne tre hela asteroido de la asteroida zono.
Malkovro
Ĝi estas malkovrita la de la japanaj astronomoj Tsutomu Hioki kaj Nobuhiro Kawasato elde Okutama (distrikto de Tokio).
Tahal
Tahal estas municipo de Hispanio de la provinco Almerio, Andaluzio. En 2017 estis 346 loĝantoj. Ĝia areo estas de 95 km² kaj havas loĝdensecon de 4,0 loĝ/km². Ĝiaj geografiaj koordinatoj estas 37º 13' N, 2º 17' O. Ĝi estas je altitudo de 1010 metroj kaj je 68 km de la provinca ĉefurbo, Almerio en la komarko Filabres-Tabernas.
La klimato estas milda somere dum la vintro karakteriziĝas pro varmo kaj forta neĝofalo. La pejzaĝo de pinaroj kaj kverkaroj kontrastas kun la proksima Dezerto de Tabernas; krome estas olivarboj kaj migdalarboj. Estas ankaŭ naturaj fontoj, kio ebligas disvolvigon de la lokaj fruktoĝardenoj.
En la Mezepoko oni konstituis urboŝtaton de Tahal, kaj estis grava loko dum la Reconquista. La kastelo estas la ĉefa montro de la tiuepoka senjorlando, kiel grava pasejo kaj kontrolejo inter la Valo de Almanzora kaj Tabernas. Laŭ legende dum irado de la Katolikaj Gereĝoj en 1489 al la konjero de la urbo Almerio, ili tranoktiĝis en la kastelo.
Béla Kanyó
Béla Kanyó [kanjO], laŭ hungarlingve kutima nomordo Kanyó Béla estis hungara kuracisto, profesoro, membro de Societo Dugonics.
Béla Kanyó naskiĝis la  en Szeged. Li mortis la en Szeged.
Biografio
Béla Kanyó frekventis piaristan gimnazion en sia naskiĝurbo, poste universitatojn en Budapeŝto kaj Kolozsvár. La 1-a mondmilito rompis la lernadon kaj li batalis kiel preskaŭkuracisto. Li akiris medicinan diplomon en Szeged en 1925 en Scienca Universitato Ferenc József, ĉar la universitato el Kolozsvár rifuĝis al Szeged pro Traktato de Trianon. Komence li laboris en instituto en Szeged, poste en laboratorio en Budapeŝto. En 1930 li edziĝis baldaŭe havanta 3 filojn. Same en 1930 li estis nomumita privata profesoro pri imunologio, en 1941 publika ordinara profesoro en universitato de Szeged. En 1963 li ricevis memormedalon. Li estis signifa fakulo pri higieno.
István Kenesei
István Kenesei [iŝtvAn keneŝei], laŭ hungarlingve kutima nomordo Kenesei István estas hungara lingvisto, profesoro, membro korespondanta (2016) de Hungara Scienca Akademio, membro de Academia Europaea (2013).
István Kenesei naskiĝis la  en Budapeŝto.
Biografio
István Kenesei akiris diplomon en Scienca Universitato Loránd Eötvös en 1970. En la sekva jaro li ekinstruis en Scienca Universitato de Szeged, kie li doktoriĝis en 1974. Li kandidatiĝis (CSc) en 1980, docentiĝis en 1982, doktoriĝis (DSc) en 1992. Li estis nomumita katedrestro en 1985, universitata profesoro en 1993. Inter 1997-2000 li estis vicrektoro. Li iĝis ankaŭ institutestro en 2002. En 1987 li instruis en Delavaro, en 1995 en Venecio, en 2004 en Utrecht. Li ricevis premiojn en 2002 kaj 2007.
Janowice Wielkie
Janowice Wielkie - proksimuma prononco: janOvice vieLkie, ĝis 1945 germane Jannowitz respektive Jannowitz im Riesengebirge - estas urbo en la distrikto Gigantmontaro de la provinco Malsupra Silezio en la sudokcidento de la nuna ŝtato Pollando. Fine de en la urbo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km².
Geografio
La urbo situas en alteco de 392 ĝis 492 m ĉe la norda flanko de la okcidenta ekstremo de Gigantmontaro.
Historio
En la jaro 1334 ĝi ricevis urbajn rajtojn. Ĝis 1945 la loĝloko havis la germanan nomon Jannowitz im Riesengebirge.
Turismo
Janowice Wielkie estas turisma centro en la regiono de Gigantmontaro kun 9.000 litoj por gastoj. Vintre ĝi estas populara feria celo de skisportistoj.
7739 Čech
7739 Čech estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la slovaka astronomo Ladislav Brožek elde la Observatorio Kleť, apud České Budějovice, tiam en Ĉeĥoslovakio (nun en Ĉeĥa Respubliko).
Nomo
Ĝi estis nomita en memoro de la ĉeĥa matematikisto, Eduard Čech (1893–1960), profesoro ĉe la Universitato de Karolo en Prago kaj la Masaryk-Universitato en Brno. Unu el liaj publikaĵoj, Pri ambaŭ, enkondukis al tio, kiu estas hodiaŭ tiel nomata "Kompatktigo de Stone-Čech" de la regulaj. Lia esploro pri topologio estas fundamenta, sed lia laboro estis ankaŭ grava en la disvolvo de la funkcionala analitiko.
Hispavox
Hispavox [ispaBOKS] estis hispana diskeldonejo de tutmonda disvastiĝo, kiu daŭris 30 jarojn. Aktuale ĝi iĝis simpla diskeldoneja firmao, ene de la Kompanio Parlophone, kvankam ĝi pluhavas grandan parton de siaj gravaj registraĵoj, kiuj ankoraŭ estas haveblaj en la merkato, aktuale sub la regado de angla kompanio kiun ĵus aĉetis EMI.
La entrepreno estis fondita de José Manuel Vidal Zapater en 1953, kiu estis ĝia prezidanto ĝis esti anstataŭita de sia frato Luis Vidal en 1977. La kompanio eklaboris en 1955 por fabrikado de diskoj, dekomence por la hispanaj diskeldonejoj Telefunken kaj Belter. En 1956 por la francaj Vega, Vogue, kaj Discophile Français por klasika muziko. Hispavox enkondukis en Hispanio la sistemon de "mikrosulko". Ankaŭ en ĝenroj kiel flamenko, zarzueloj de Pablo Sorozábal kaj popolmuziko, la entrepreno floris en la 1960-aj jaroj. Famaj artistoj kiuj kontraktis kun Hispavox estis Sara Montiel, Raphael, kaj en la 1970-aj jaroj Juan Pardo, Mari Trini, Paloma San Basilio, Massiel, Nacha Guevara, Alaska kaj aliaj.
István Dózsa
István Dózsa [iŝtvAn dOĵa], laŭ hungarlingve kutima nomordo Dózsa István estis hungara aktoro.
Reza Abbasi
Reza Abbasi, Riza yi-Abbasi aŭ Reza-e Abbasi, رضا عباسی en persa, kutime Reza Abbasi kaj Aqa Reza aŭ Āqā Riżā Kāshānī (ĉirkaŭ  1565–1635) estis grava persa miniaturisto de la Skolo de Esfahano dum la fino de la Safavida periodo, kiu pasigis plej el sia kariero laborante por la Ŝaho Abbas la 1-a (Abbas la Granda). Li estas konsiderata la lasta plej granda majstro de la Persa miniaturo, plej bone konata pro siaj apartaj miniaturoj por muraqqa aŭ albumoj, speciale solaj figuroj de belaj junuloj.
István Dózsa
István Dózsa naskiĝis la  en Nyíregyháza, pri la morto plene mankas informoj.
Reza Abbasi
Verkaro
Malkiel plej persaj artistoj, li tipe subskribis siajn verkojn, ofte havigante ankaŭ datojn kaj aliajn detalojn, kvankam estas multaj pecoj kun subskriboj kiujn fakuloj nuntempaj malakceptas. Eble li laboris por la ambicia, sed nekompleta Ŝahnameo, nune en la Biblioteko Chester Beatty en Dublino. Ankaŭ multe pli posta kopio de la verko, el 1628, de fino de la regado de Abbas kaj relaborita en tre diferenca stilo, povus esti lia. Ĝi estas nune en la Brita Biblioteko (MS Additional 27258). Lia unua datita desegno estas el 1601, en la Palaco Topkapi. Libro de miniaturoj de 1601-2 en la Nacia Biblioteko de Rusio estis atribuata al li; la nura alia miniaturo en la libro estas probable de lia patro. Ĝenerale oni atribuas al li la 19 miniaturojn de la verko Ĥusraŭ kaj Ŝirin de Nezami de 1631-32, kvankam ties kvalito estis kritikita.
István Dózsa
Biografio
István Dózsa devenis el juda familio. Li akiris diplomon en Aktora Lernejo de la Tutlanda Aktora Societo en 1915. Komence li ricevis rolojn en trupo de Miklós Erdélyi en Nagyvárad (1915-1919), poste ekzemple en Miskolc (1920-1922), Gaja Teatro (1922-1926), kabaredo de László Békeffi (1932). En la sekvaj jaroj liaj roloj elĉerpiĝis, dum la 2-a mondmilito li estis videbla nur antaŭ juda publiko. En 1955 li estis videbla en Teatro Madách, poste li pensiuliĝis.
Vračovice-Orlov
Municipo Vračovice-Orlov situas en Ĉeĥio, regiono Pardubice, distrikto Ústí nad Orlicí, en milde ondiĝinta pejzaĝo inter riveroj Loučná kaj Tichá Orlice, 8 km oriente de urbo Vysoké Mýto. Vivas ĉi tie.
Historio
Vilaĝo Vračovice origine nomiĝis Vratišovice, t.e. vilaĝo de la homoj kiujn estris Vratiš. La vilaĝo estas plej frue menciata en la jaro 1349. Jam tiam ĉi tie troviĝis akvofortikaĵeto kaj preĝejo de Sankta Johano Baptisto.
Preĝejo
Preĝejo de Sankta Johano Baptisto, origine romanika, rekonstruita gotike, poste en 1692 post incendio kaj en la jaroj 1882-1883. La kirko estas ununava, oblonga kun giganta okcidenta turo same larĝa kiel la navo kaj kun oblonga trilatere fermita presbiterejo sen apogpilieroj. Oblonga sakristio estas sur norda flanko. La interno estas platplafona.
Wileroltigen
Wileroltigen estis ĝis la 31-a de decembro 2009 komunumo de la distrikto Laupen kaj ek de la 1-a de januaro 2010 komunumo de la administra distrikto Berno-Mezlando en Kantono Berno, Svislando. Ĝi havis 393 loĝantojn je la 31-a de decembro 2010.
Geografio
Wileroltigen situas en la Svisa Mezlando ĉe la okcidenta bordo de la rivero Sarino, proksimume 18 kilometrojn okcidente de la federacia urbo Berno. Sarino en sudokcidento de la komunumo formas profundan kaj impresan kanjonon sur kies fundo en nordo malfermiĝas frukta ebenaĵo, kiu en nordo transiras ĉe la alfluo al Aro al marĉo, kiu estas granda birdorezervejo. Tute en sudoriento komenciĝas la Lago de Niederried, baraĵlago de Aro. La komunumo konsistas el la vilaĝo Wileroltingen en la centro, Wilerau (sur alteco de 463 m s.m. en la malaltebenaĵo norde de la kanjono de Sarino), kaj Mösli (sur alteco de 528 m s.m. rekte norde de Wileroltigen).
La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 4,16 km², de kiuj 28,4% estas kovritaj de arbaro, 61,3% servas por agrikulturo kaj 6,5% por setlado.
Najbaraj komunumoj
La komunumo Wileroltigen limas en nordo al Golaten, en okcidento al Mühleberg, en sudo al Ferenbalm, en sudokcidento al Gurbrü, kaj en nordokcidento al Kerzers (FR).
Taksuso
Taksuso (Taxus) estas genro kun multaj specioj. Plej konata estas la eŭropa taksuso (Taxus baccata), kiu estas unuseksa planto. La folioj estas malhelverdaj, la pingloj plataj kaj staras kombilforme. Ĝi ne havas tipan strobilon, rezinoduktojn. La tuta planto enhavas venenan alkaloidon (taksanon), kiu tre danĝeras por ĉevaloj, ŝafoj, bovoj, kiuj volonte manĝas la plantoŝosojn. La ligno estas ruĝbruna, kompakta, tiel valora kaj peza. En mezepoko ĝi multe utilis por fari pafarkojn.
Wileroltigen
Trafiko
Wileroltigen atingeblas per flankaj vojoj de la najbaraj komunumoj. La plej proksima alveturejo al la svisa aŭtovojo A1, kiu en sudo pasas tra la komunuma teritorio, situas 2 kilometrojn sudokcidente de la komunumo en Mühleberg. Al la publika transportreto la komunumo estas konektita per la buslinio de Gurbrü al Kerzers.
Historio
La unua dokumenta mencio de Wileroltigen datiĝas el la jaro 1006. Ĝis 1483 Wileroltigen apartenis al la berna Voktejo Oltigen kaj ek de tiam ĝis la Helveta Revolucio de 1798 al la ĝi estis la centro de malalta tribunalo, al kiu apartenis ankaŭ Gurbrü kaj Golaten, en la Kamparvoktejo Laupen. El la kamparvoktejo post la Helveta Revolucio fariĝis la distrikto Laupen, kiu en la jaro 2010 estis dissolvita kaj integrita al la administra distrikto Berno-Mezlando.
Taksuso
La gineceaj floroj enhavas surpinte unu ovolon. La nigrajn semojn kovras grajnomantelo (arillus) suka, ruĝa, pinte malfermita.
Specioj:
Valonio
Valonio aŭ Valonujo (france: Wallonie [ŭaloNI], valone: Waloneye [ŭalonEJ] / Walonreye [ŭalonREJ]) estas unu el la tri regionoj de Belgio. Namuro estas ĝia ĉefurbo. Kiel priskribas la kvina artikolo de la belga konstitucio, ĝi havas 5 provincojn: Valona Brabanto, Henegovio, Lieĝo, Namuro kaj Luksemburgo. Je la 1-a de januaro 2016, Valonio kovras 16 844km² por 3 598 058 loĝantoj. Ĝi estas la plej granda regiono de Belgio (55,18% de la areo de Belgio) kaj la malpli densa kun 213,61 loĝantoj/km².
Norde estas la centra belga altebenaĵo kiu estas relative ebena kaj terkulture produktema. Poste, estas la valo de Sambro kaj Mozo, kie situas la plej granda parto de la valonaj urboj kaj du trionoj de la valonoj. Ĝi estas la antaŭa industria spino de Belgio. Sude estas Ardenoj, monteta, arbara kaj popole maldensa.
La nacia himno de Valonio estas Le chant des Wallons.
Ĝia politika instanco estas la Valona Regiono. Ĝi estis kreita en 1970. La valona Parlamento kaj la valona registaro havas sian sidejon en Namuro. Ĝia ministro-prezidanto ĉi-momente (2022) estas Elio Di Rupo.
La rajtoj de la regiono estas registritaj en la belga konstitucio kaj la speciala leĝo pri la reformoj de la institucioj. La regionoj precipe respondecas pri area planado, medio, natura protektado, loĝado, akvopolitiko, energiopolitiko kaj laborigo.
Dehivala-Maunt Lavinia
Dehivala-Maunt Lavinia, laŭ sinhala lingvo දෙහිවල-ගල්කිස්ස, laŭ tamila lingvo தெஹிவளை-கல்கிசை estas unuigita, marborda, la plej granda antaŭurbo de Kolombo (urbo) en Srilanko en Okcidenta Provinco.
Geografio
Dehivala-Maunt Lavinia estas situanta tuj sude de urbocentro de Kolombo laŭ Hinda Oceano.
Historio
Dum la Dua Bura milito la britoj establis tie koncentrejon, dum la 2-a mondmilito militistan hospitalon.
Dehivala-Maunt Lavinia estas unuigita urbego, la fondintaj komunumoj estas Dehivala, banloko Maunt Lavinia kaj kelkaj malpli gravaj urbetoj.
Dehivala
La iama sendependa urbo Dehivala havis rapidan industriiĝon en la malfrua 20-a jarcento. Ankaŭ grandaj vendejoj trovis tie liberajn lokojn.
Maunt Lavinia
Tiu loko estis fama banloko pro la maraj plaĝoj, eĉ aparta strando por samseksemuloj troviĝas ĉi tie. La ĝermo de la loko estis domo de guberniestro en la fruaj 1800-aj jaroj. Lavinia estis knabino, pri kiu oni konas legendon. Ekzistas ankaŭ aliaj klarigoj pri Lavinia. Ekde 1947 la domo iĝis hotelo. Maunt Lavinia ankaŭ fanfaronas pri prestiĝa kolegio.
Trafiko
Ĉefŝoseo laŭ la marbordo tuŝas la unuigitan urbegon.
Klimato
La klimato de Dehivala-Maunt Lavinia estas ekvatora. La temperaturo varias inter 24-31 °C. Jare pluvas po 2402 mm, en ĉiuj monatoj ofte pluvas, tamen en januaro kaj februaro iom malpli.
Uhelná (Hrádek nad Nisou)
Uhelná (Kohlige) estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de urbo Hrádek nad Nisou en distrikto Liberec. Ĝi troviĝas rekte sur limo kun Pollando, proksimume 4 km oriente de Hrádek nad Nisou. En la jaro 2011 estis ĉi tie registritaj 15 adresoj. En la jaro ĉi tie daŭre vivis.
Historio
Uhelná estis fondita en la jaro 1711.
Post Munkena interkonsento en 1938, kiam limregiono falis al germana imperio ĝis la jaro 1945 ĝi estis donita al distrikto Liberec.
Post la dua mondmilito la vilaĝo falis reen al Ĉeĥoslovakio kaj la germanaj loĝantoj estis surbaze de dekretoj de Beneš forpelitaj en la jaro 1946. La municipo estis el Kohlige alinomita al Uhelná. Limpasejo, kiu kondukis en Pollandon, estis fermita.
Monoun
Lago Monoun estas lago en Okcidenta Provinco en Kameruno, kiu situas en vulkana kampo Oku je. Je la 15-a de aŭgusto, 1984, la lago eksplodis per subita eligo de gaso el lago, kiu rezultis en liberigo de granda kvanto da karbona dioksido, kiu mortigis 37 homojn. Komence, la kaŭzo de la mortoj estis mistera, kaj kaŭzoj similaj al terorismo estis suspektitaj. Pluaj esploroj kaj simila evento du jarojn poste je Nyos gvidis al la nune akceptita ekspliko.
La katastrofo
Kelkaj homoj raportis, ke ili aŭdis bruegon en 15-a de aŭgusto 1984 ĉirkaŭ 22:30. Gasa nubo raportite eliĝis de kratero en la orienta parto de la lago. La rezultantaj mortoj de loĝantoj en malalte situanta areo okazis ŝajne inter 03:00 kaj krepusko. La viktimoj, oni diris, havis haŭtajn brulvundojn, kiuj poste estis klarigitaj kiel "haŭta damaĝo". Travivintoj raportis, ke la blankeca, fumeca nubo odoris amare kaj acide. Vegetaĵaro estis platigita ĉirkaŭ la orienta parto de la lago, verŝajne per akva ondo. <!-- Kvankam Monoun estas proksima la centro de vulkana kampo (tiu, ke, kiu) inkluzivas almenaŭ 34 ĵusaj krateroj, la sinsekva (ekzameno, esploro) fundamenti (tiu, ke, kiu) la evento estis ne kaŭzita per erupcio aŭ subita _ejection_ de vulkana gaso de la lago. Iom, _emission_ de karbona dioksido en subita eligo de gaso el lago estas penso al esti kulpa. La nuba (aromi, aromo, flari, odori) kaj haŭto damaĝi al (viktimoj, viktimas) estita ne plene eksplikis. Iu (teorioj, teorias) (atribui, atributo) la haŭto (problemoj, problemas) al kombinaĵo de _preexisting_ kondiĉoj kaj rutino _postmortem_ efikas ŝati _livor_ _mortis_, kvankam estas ne klara _consensus_.
Inter la (viktimoj, viktimas) estita iu de la aldonoj en (kamiono, ŝarĝaŭto, boĝio) portanta (dek du, dekdu) popolo. La (kamiona, ŝarĝaŭta, boĝia) motoro (digis, endigigita, haltita) laborante, kaj la popolo ene la (kamiono, ŝarĝaŭto, boĝio) prenita ekster kaj estis mortigita. Du popolo (sidanta, kovanta, seanco) supre sur la (kamiono, ŝarĝaŭto, boĝio) travivis, tamen, ĉar ilia altigis pozicio permesis ilin al spiri.
Du jaroj poste, simila kaj (eĉ, ebena, para) pli malvive evento okazis je Nyos, pri 100 km (60 mejloj) _NNW_. Laŭ kun Nyos kaj Kivu, Monoun estas unu de nur tri lagoj en la mondo sciata al havi alta (kunmetigoj, kunmetigas) de gaso solvis profunda pli sube la surfaco.
_Degassing_
En 2003, _venting_ (akvokondukilo, pipo, ŝalmo) estis enigita enen la lago, en peno al malebligi la (katastrofo (akcidento), kataklismo) de _recurring_. (Komence, Fonte) (pumpilo, pumpi) estita (bezonata, bezonis) al tiri akvo de la fundo, sed kiel karbona dioksido komencita al elveni de solvaĵa ĝi kreis _buoyancy_ en la akvo en la (akvokondukiloj, akvokondukas, pipoj, pipas, ŝalmoj, ŝalmas), permesanta la (pumpilo, pumpi) al esti (turnita, turnis) for. La akvo estas raportita al vojaĝi je supersonaj rapidaj rapidoj kaj krei gejsero 50 m en alto.
Tamen, studi en Septembro de 2005 per Georgo _Kling_ kaj alia (esploristoj, esploristas) je la Universitato de Miĉigano fundamenti (tiu, ke, kiu) gaso estis ne estante forprenis de la lago rapide sufiĉa al certiĝi (tiu, ke, kiu) la (katastrofo (akcidento), kataklismo) neniam okazas denove. _Kling_ rekomendis la malaltiganta de la ekzistanta (akvokondukilo, pipo, ŝalmo) kaj la (aldono, adicio) de nova unu por ke malpremi pli karbona dioksido. -->
Burgo Welschbillig
La burgo Welschbillig estas la ruino de akvoburgo en la komunumo Welschbillig en la distrikto Trier-Saarburg, germana federacia lando Rejnlando-Palatinato.
Cassel
Cassel estas:
Lucas Mineiro
Lucas da Silva Izidoro (n. ) estas brazila futbalisto.
Ĉokoa vireo
La Ĉokoa vireo (Vireo masteri) estas specio de birdo de la familio de Vireedoj kaj genro de Vireoj, kiuj estas malgrandaj paserinaj birdoj ter- al verdokoloraj. Ĝi troviĝas en okcidenta Kolombio kaj estis ĵus trovata ankaŭ en nordokcidenta Ekvadoro. Ties natura biotopo estas subtropikaj aŭ tropikaj humidaj montarbaroj. Ĝi estas minacata pro habitatoperdo.
Tiu neotropisa specio ne estis priskribita ĝis 1996. La scienca nomo estis decidita pro aŭkcio por akiri monfonduson por konservadi la birdan habitaton. Ĝi estis nomata Vireo masteri laŭ la venkinto Dro. Bernard Master.
Tiu specio havas malgrandan populacion (14,000 – 17,000), malgrandan teritorion (3,100 km²) kaj certege loĝas nur en tri separataj areoj de la pacifika deklivaro de la Okcidentaj Andoj de Kolombio kaj nordokcidenta Ekvadoro. Ŝajne kaj populacio kaj teritorio malpliiĝas pro konstanta habitatodetruo. Ĵusaj priserĉadoj en taŭgaj habitatoj de intermezaj areoj malsukcesis trovi tiun specion; ĝi estas klasita kiel Endanĝerita. En Kolombio ĝi troviĝas nur en humidaj unuarangaj nubarbaroj, kutime kun deklivoj, rompita kanopeo kaj naturaj klarejoj, en areoj kun abunda palmarbaro, epifitoj, filikoj kaj musko inter 1,100 kaj 1,600 m. En Ekvadoro tiu specio troviĝas en pli ampleksa gamo de habitatoj, inklude humidajn unuarangajn arbarojn ĉe grundonivelo kaj deklivoj, arbarbordoj ĉe paŝtejoj, ŝoseoj kaj fervojoj, kaj rearbarigitaj arbaroj jam intensive elhakitaj, inter 800 kaj 1,500 m.
Ĝi estas 10 cm longa, malgranda olivflaveca birdo. Olivverdeca supre kun larĝa rimarkinda flava superokula strio kontrasta kun olivecgriza krono kaj malhela traokula strio kiu lasas subokule alian helan makulon. Malhelbrunaj vostoplumoj kun olivverdecaj bordoj. Larĝa kremokolora, duobla flugilstrio en ŝultro. Kremoblankeca sube, kun flavaj brusto, flankoj kaj ventro. Brilbluecaj kruroj.
Similaj specioj estas la Brunkrona vireo, V. leucophrys, kiu havas brunajn suprajn partojn kaj al kiu mankas flugilstrioj, kaj la Ruĝecpuga terenuro, Terenura callinota, kiu havas ruĝecan pugon kaj pli longan voston.
Ties voĉo estas varia, altatona, trileca kanto de 6-20 notoj dum 1-3 sekundoj. Kontaktalvoko estas mallonga seka “ĉip”, kaj pro ĝenado estas nazeca noto “zrii-zrii-zrii”, pli simila al tiu de la Ruĝokula vireo, Vireo olivaceus, laŭ kvalito.
Ili videblas en paroj, individuoj kaj familigrupoj; ili manĝas aktivege senvertebrulojn ĉefe en kanopeo aŭ pli malalte en klarejoj. Ili kuniĝas ofte al miksitaj kunmanĝantaroj. Reproduktado okazas dum la seka sezono el junio al oktobro.
Miquel Cases Martin
Miquel CASES MARTIN, kataluno, urba oficisto, aktoro kaj teatro-dir. ĉe amatoraj rondoj. Nask. 16-a de junio 1863 en Cartagena. Esperantisto de 1906. Estis prez. de Espero Kataluna, ĉefred. de Tutmonda Espero, senlaca prop-isto; konstanta korespondanto de int. E-gazetaro dum 1907-1914. Aŭtoro de tri amuzaj broŝuroj: Unu fojon, Vivu kaj Mistera krimo 1908-10.
Rayón (Meksikŝtato)
Rayón estas komunumo en la meksika subŝtato Meksikŝtato (Estado de México). La ĉefurbo de la komunumo estas Santa Maria Rayón.
Geografio
La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la Inegi) 10.953 enloĝantojn. El tiuj 5.380 viroj kaj 5.573 virinoj. La komunumo havas surfacon de 20.60 kvadratkilometroj kaj ĝi situas je 2580 metroj super la marnivelo. La kvanto de precipitaĵo estas 700.0 milimetroj.
La geografiaj koordinatoj de la komunumo estas 19° 9′ norda latitudo kaj 99° 35′ okcidenta longitudo.
Triunua spajro
Triunua spajro, aŭ zubera spajro, estas spajro kun tri pintoj de katolika preĝejo, tipa de la provinco Zubero (Nord-Eŭskio). La pintoj simbolas la Sanktan Triunuon.
Ĝi ĝenerale situas sur la plata fasado de preĝejo. Pro tio, ĝi estas kelkfoje nomata spajro-muro.
Trimbach (stacidomo)
Trimbach estas fervoja stacidomo en Trimbach, Svislando.
Théophile Cart
Théophile CART [teofil kar] (naskiĝis la en Saint-Antoine-de-Breuilh, Dordogne, mortis la  en Parizo) estis franca licea instruisto ("profesoro"), lingvisto kaj prezidanto de la Akademio de Esperanto.
Ĉe konstanta rubriko de la Esperanto-gazeto La Movado, la pseŭdonomon Blankbarbulo Cart uzis.
Vivo
Cart studadis en Bazelo, Berlino, Romo kaj Parizo. La franca registaro sendis lin, kiu scipovis sep lingvojn, al Svedio por instrui francan beletristikon en la Universitato de Upsalo (1891–1892). En la jaroj 1892 ĝis 1921 Cart instruis en la liceo Henri-IV en Parizo kaj ekde 1893 en la Lernejo de Politikaj Sciencoj. Krome li prezidis la Lingvistikan Societon en Parizo.
Esperanto
Cart ricevis gramatikon de esperanto jam en 1894. Sed li ĝin lernis nur post apero de artikolo de Carlo Bourlet en Revue du Touring Club, en 1901. Cart tuj komencis aranĝi diversajn kursojn, kaj publikigis lernolibrojn pri Esperanto, per kiuj li altiris atenton. Ili fariĝis klasikaj kaj estis tradukitaj en multajn lingvojn. Cart administris la Presan Esperantistan Societon, kiu eldonis Lingvon Internacian. Li skribis en tiu gazeto, poste direktis ĝin (ekde 1907), dediĉante al tiu tasko, en teruraj malfacilaĵoj, ĉiujn siajn fortojn kaj rimedojn. En la jaroj 1905 ĝis 1909 li estis vicprezidanto (1905–09), poste iĝis prezidanto (1909–12) de la franca Société pour la propagation de l'Espéranto. Ekde la fondo Cart estis ano de Loka Komitato kaj de la Akademio de Esperanto. Li estis direktoro de la Komisiono pri komuna vortaro (1908) kaj prezidanto de la Akademio (1920).
Kvazaŭ nelacigebla apostolo li skribis en multaj esperantogazetoj, paroladis ĉie kaj propagandis kaj batalis por Esperanto dum tridek jaroj. Ĉiuj konis la respektegatan "Blankbarbulon", ĉiam viglan kaj spirite junan. Sed sur du kampoj pli speciale li batalis. Jam en 1902 li komencis sian porblindulan agadon. Li komprenis, ke nur lingvo internacia povas iom mildigi la teruran izolecon de ĉiulandaj blinduloj, kaj kreis la brajlan gazeton Esperanta Ligilo en 1904.
Sed precipe li estis la "Fundamentisto". Sian plej grandan meriton li akiris dum la kriza tempo 1907–08, kiam la apero de Ido minacis disigi la esperantistojn kaj ruinigi la movadon. Li metis sian tutan energion, kapablon kaj temperamenton al la kontraŭbatalo de la skismo, kaj sukcesis danke al siaj insistaj korpremaj admonoj. De tiu tempo, kaj poste kiel prezidanto de la Akademio, li senĉese bataladis kontraŭ ĉiu ŝanĝo en la lingvo, kiu – laŭ lia juĝo – ne estis la rezulto de natura evoluo. Ni fosu nian sulkon! jen lia ĉiama konsilo, kiu signifis: “Ni laboru, restante fidelaj al nia senŝanĝa Fundamento“. Dum tiu batalo li konfrontiĝis eĉ kun kelkaj el siaj amikoj, faris gravajn personajn oferojn, sed ne cedis eĉ unu colon.
Li akre kaj daŭre kritikis la alfluon de novaj vortoj, kiujn alportis precipe la tradukoj de L. L. Zamenhof, Antoni Grabowski kaj Kabe kaj interalie prognozis:
Cart ankaŭ atakis vortaristojn; 1911, en Lingvo Internacia, li resumis la Esperantan-francan vortaron de Émile Grosjean-Maupin per la vortoj: Tiu vortaro estas ne nur malbona vortaro, sed ankaŭ malbona ago.
En 1908, post la 4-a UK en Dresdeno, Cart faris postkongresan ekskurson al Bohemio kaj vizitis la hejmon de Alexandr Sommer Batěk en Pilseno.
Verkoj
Krom sennombraj artikoloj kaj propagandaj broŝuroj por la publiko aŭ por la blinduloj, li verkis:
Personaj nomoj en Esperanto
Multaj (pli konataj) personaj nomoj esperantistiĝis en la uzado de Esperanto, tiel oni povas eĉ paroli pri esperantaj personaj nomoj.