cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Taiz
Taiz (arabe تعزّ, latinliterigo Taʿizz) estas urbo de Jemeno. Komence de januaro 2005, la urbo havis 615 467 loĝantojn. La urbo situas en la samnoma gubernio Taiz kaj estas ties ĉefurbo.
Geografio
La urbo Taiz situas en la montara parto de Jemeno en alteco de 1370 metroj super la marnivelo inter la urboj Adeno kaj Sanao, sed ankaŭ havas ligojn al la jemenaj havenoj ĉe la Ruĝa Maro, Al-Hudaida kaj Mokha.
Historio
Sub la regado de la egiptia dinastio Ajubidoj (1178-1228) kaj la turkmendevena dinastio Rasulidoj (1228-1454), la urbo estis unu el la ĉefurboj de Jemeno. Tiu fakto kaŭzis signifan nombron de historiaj konstruaĵoj. Ekzemplo estas la Aŝrafija-moskeo, konstruita en la epoko de la Rasulidoj. La berbera esplorvojaĝisto Ibn Battuta en la 14-a jarcento nomas la loĝlokon "floranta urbo".
En la 16-a jarcento la urbo plurfoje estis okupata fare de la armeo de la Otomana Imperio. Tiutempe en la urbo ankaŭ ekzistis grava islama edukejo. Sub la regado de la jemena reĝo Ahmad ibn Jahja (1948-1962) la urbo lastfoje iĝis reĝa rezidejo kaj nacia ĉefurbo de Norda Jemeno.
Ekonomio
La urbo estas la centro de jemena kultivo de kafo. Krome floras la produktado de teksaĵoj, la metio de tanado kaj la juvelarto.
Sabinas
Sabinas estas unu el la 38 komunumoj de la meksika subŝtato Coahuila, kiu situas en norda Meksiko kun limo al Usono. La ĉefurbo de la komunumo same nomiĝas Sabinas. La kodnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 05028.
Geografio
La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 53042 loĝantojn. El tiuj estis 26237 viroj kaj 26805 virinoj. La komunumo havas surfacon de 2345,2 km². La meza alteco (de la ĉefurbo) estas 330 metroj super la marnivelo.
Sociogeografio
En la jaro 1995 en la komunumo vivis 45410 personoj, pli aĝaj ol 5 jaroj. El tiuj 67 personoj sciis paroli indiĝenan lingvon. Tio signifas ke 0,148 % de la loĝantaro en la koncerna jaro sciis paroli indiĝenan lingvon.
El la loĝantoj (pli aĝaj ol 5 jaroj en la jaro 1995), 35992 personoj apartenis al la katolika religio kaj 3251 personoj al la protestantisma religio. 855 personoj apartenis al aliaj religioj kaj 1135 personoj statistike apartenis al neniu religio.
Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a., (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).
Loránt Vincze
Loránt Vincze [vince], rumania hungara radioredaktoro kaj ĵurnalisto. Li naskiĝis en Târgu Mureș la 3-an de novembro 1977.
Kariero
Li estis ĉefkunlaboranto de la hungara elsendo de radio Bukareŝto kaj dungito de la Eldonejo Scripta.
Ekde 2009 li laboras ĉe la Eŭropa Parlamento
Inter 2016-2019 li estas la prezidanto de la Federalista Unuiĝo de Eŭropaj Nacimalplimultoj (FUEN) kaj li estas Internacia Sekretario de la Demokrata Alianco de Hungaroj en Rumanio / Romániai Magyar Demokrata Szövetség (RMDSZ), hungara malplimulto en Rumanio
Ashley Benson
Ashley Victoria Benson (naskiĝis la 18-an de decembro, 1989 en Anaheim Kalifornio) estas usona aktorino. Ŝi rolis la fikciulinon Abby Deveraux en la sapserio Days of Our Lives (Tagoj el niaj vivoj). Ŝi ankaŭ rolis la fikciulinon Hanna en la TV-serio Pretty Little Liars (Belaspektaj mensoguletoj). Ŝi komencis la aktoran karieron per reklamfilmetoj. Benson estas unu el la roluloj en Spring Breakers (Printempaj feriantoj).
Loránt Vincze
Libroj
Magyar Bukarest, intervuoj kun hungaraj bukareŝtanoj, Pallas-Akadémia Könyvkiadó, 2013.
Vidu ankaŭ
(eo) Minority SafePack
(eo) Revuo Etnismo
Milvenoj
La milvenoj (Milvinae) estas membroj de birda subfamilio ene de la rabobirdaj akcipitredoj, kiuj enhavas aliajn sep subfamiliojn kaj multnombrajn speciojn. Tamen tiu subfamilio enhavas nur sep genrojn kaj 13 speciojn. Inter ili plej konata eble estas milvoj. Tamen tiu koncepto milvo estas konfuza, ĉar temas dekomence pri specioj de genro milvus, el kiuj plej konataj estas ruĝa milvo kaj nigra milvo, sed ankaŭ ampleksiĝas ĝis la tuta subfamilio de milvenoj kaj eĉ la specioj el la subfamilio Elanienoj aŭ Elanedaj milvoj, kaj ĉefe tiuj de genroj Elanio (Elanus) kaj la Elanoides forficatus, ĉar temas pri similaj mezgrandaj - veraj milvoj pli grandaj - birdoj, kun angula vosto kaj malsimileco ĉefe pro plumarkoloro, iom pli bruna en veraj milvoj kaj pli blugriza en elanedaj milvoj.
Cumhuriyet
CUMHURIYET (turke = respubliko, laŭ sistemo IFA ) estas superregiona ĉiutaga gazeto en Turkio, kiu ekestis 7a 1-an de majo 1924, fondita fare de la ĵurnalisto Yunus Nadi Abalıoğlu. Ĝi estas unu el la plej malnovaj ĉiutagaj gazetoj en la lando. La sidejo de la gazeto ekde la fondiĝo estas Istanbulo.
La semajna gazeto Cumhuriyet Hafta unue aperis en 1990 kun speciala eldono por la turkoj en Germanio. La ĝenerala politika linio de la gazeto, kiu antaŭe estis centre maldekstra, estis ŝanĝita al kemalista-naciisma fare de la nove elektita estraro de direktoroj en septembro 2018.
Sendependaj ĵurnalistoj priskribas la gazeton kiel seriozan, intelektan kaj parte kiel enketeman. Kontraste al multaj aliaj ĉiutagaj gazetoj en Turkio, ĝi estas pli tekst-peza ol bild-peza kaj, kontraste al la grandaj "bulvardaj" gazetoj de limigita seriozeco, uzas diferencigitan skribstilon. La gazeto havas eldonkvanton de proksimume 75 000 ekzempleroj venditaj. La eŭropa reta magazino Eurotopics en Berlino, kiu regule prezentas resumojn de la debatoj en ĉiuj grandaj eŭropaj gazetoj, priskribas ĝin kiel "unu el la lastaj opoziciaj gazetoj en Turkio".
Andamana serpentaglo
La Andamana serpentaglo (Spilornis elgini) estas specio de rabobirdo de la familio de Akcipitredoj kaj grupo de Serpentagloj. Ĝi estas endemia de la insuloj Andamanoj de Barato.
Ĝi estas tre malhela serpentaglo preskaŭ nigreca kun tre kontrastaj flavaj nuda vizaĝohaŭtaĵo kaj kruroj. La subaj partoj estas tre ornamitaj je blankaj punktoj. La vosto montras larĝajn blankanigrajn striojn.
Hispana Esperanto-Federacio
Hispana Esperanto-Federacio (HEF), aŭ Federación Española de Esperanto en la hispana lingvo, estas neprofitcela, senideologia asocio fondita en 1947.
Celo
La precipa celo de HEF estas disvastigi la Internacian Lingvon Esperanton. Por tio, ĝi ofertas informadon, eldonadon, kursojn kaj diversajn agojn. La Hispana Esperanto-Federacio diskonigas la hispanan kulturon per tiu ĉi lingvo kaj tiucele eldonas, ekzemple, tradukojn en Esperanton de verkoj de hispanlingva literaturo.
En 1993 la Hispana Esperanto-Federacio estis nomumita asocio de "publika utilo", agnoske al ĝia laboro kaj celoj socie kaj kulture interesaj. La asocio sin apogas de fondaĵo, Fundación Esperanto por financaj kaj aliaj propagandaj celoj.
Ligiloj kun aliaj asocioj
Parolantoj de Esperanto en la tuta Hispanio apartenas al ĝi, kaj ankaŭ estas asocioj de Esperanto regionaj aŭ lokaj, kiuj apartenas al HEF. Siavice, HEF estas ano de la Universala Esperanto-Asocio, kies sidejo estas en Roterdamo, Nederlando. La junulara sekcio de HEF nomiĝas Hispana Esperanto-Junulara Societo.
Estraro
La nuna estraro de la Hispana Esperanto-Federacio konsistas el:
Haibach ob der Donau
estas komunumo en Aŭstrio. Ĝi apartenas al la federacia lando Supra Aŭstrio, al la regiono Hausruckviertel kaj al la distrikto Eferding. Laŭ stato de la jaro en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km².
Haibach ob der Donau estas la plej norda komunumo en Supra Aŭstrio. Tribunala instanco estas same Eferding.
Roger Karoutchi
Roger KAROUTCHI (naskiĝis la 26-an de aŭgusto 1951 en Kazablanko) estas franca politikisto, membro de la registaro, konsilanto de prezidento de Francio, Nicolas Sarkozy. Li membras Unuiĝon por Popola Movado.
La 23-an de januaro 2009 en intervjuo kun ĵurnalistoj de agencio France Presse li diris ke li estas samseksemulo.
MOR
La tri-litera kombinaĵo MOR havas plurajn signifojn, inter aliaj:
Boult-aux-Bois
estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Ardennes (prononco []), en la regiono Grand Est (prononco [], (france, en Esperanto Granda Oriento) kaj en la antaŭa regiono Ĉampanjo-Ardenoj. Fine de en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². Administre la komunumo apartenas al la arondismento Vouziers (prononco [], ) kaj al la kantono .
(12605) 1999 SK
(12605) 1999 SK estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la elde la Observatorio de Višnjan en Kroatio.
Toru Yasutake
Toru Yasutake (安武 亨, n. ) estas japana futbalisto.
Li futbalis ĉe Sanfrecce Hiroshima.
Luterana preĝejo (Eger)
La Luterana preĝejo estas religia konstruaĵo en Hungario, en Eger.
Historio
Eger longe estas katolika diocezo, tial la luteranoj nur sporade kaj malmulte vivis en la urbo. Nur antaŭ la 2-a mondmilito la luteranoj komencis agi por konstruis kirkon. Kun granda financa helpo de Finnlando oni komencis konstrui la preĝejon en 1939, en la sekva jaro ĝi estis konsekrita. La orgeno estis farita en 2002.
Konstruaĵo
La konstruaĵo situas ĉe stratangulo laŭ la trotuaroj en mezo de la urbo. Laŭ la fasado estas slogano: "Firma fortikaĵo estas nia Dio". Ĝuste ĉe la stratangulo alta kvadrata bastionoturo altiĝas, kiu simbolizas la sloganon kaj la urbon (havantan iam signifan fortikaĵon. En la fasado krom la turo estas 3 arkoj, la meza por la enirejo, la aliaj por fenestroj. Ankaŭ la turo havas enirejon, sed ĉe la alia trotuaro. Interne la muroj estas blankaj kaj senornamaj laŭ la kutimo. ĉe la altaro estas ankaŭ hungara kaj frinna flagoj, ili memorigas pri la financa helpo. La orgeno troviĝas en la galerio.
Senŝtupa rapidumŝanĝilo
Senŝtupa rapidumŝanĝilo estas mekanika transmisiilo, kapabla senŝtupe ŝanĝi proporcion de transmisio en certa diapazono de reguligo. Ŝanĝigo de la transmisia proporcio okazas permane aŭ aŭtomate.
Uzado
La rapidumŝanĝilo uzatas en mekanismoj (agregatoj), bezonataj senŝtupe ŝanĝi la transmisian proporcion, kiel aŭtoj, skoteroj, muntoĉenoj, tornomaŝinoj, miksomaŝinoj ktp. Diapazono de reguligo (la proporcio de la plej multa transmisia nombro al la plej malmulta) ofte 3-6, malofte 10-12.
Funkciada principo
Bazo de plimulto da senŝtupaj rapidumŝanĝiloj estas kojnorimena transmisio. Unu aŭ ambaŭ pulioj (mova kaj movata) estas faritaj kun la moveblaj flankaĵoj; aerfendo inter la puliaj flankaĵoj, en la plej simpla okazo, difiniĝas per decentra regulilo. Kiam pliiĝas angula frekvenco de motoro kaj mova ŝafto la flankaĵoj de la mova ŝafto kuntiriĝas, tiamaniere la kontakta diametro de la pulio pligrandiĝas, kaj koeficiento de transmisio malpliiĝas.
La rimena transmisiilo estas efika por skoteroj kaj aŭtomobiloj de plej malalta klaso; por pli pezaj aŭtoj uzatas la ĉena transmisiilo laŭ la sama konstrukcia principo.
MOT
La tri-litera kombinaĵo MOT havas plurajn signifojn, inter aliaj:
Poschiavo
Poschiavo (prononcu: poskjAvo; en Esperanto ankaŭ Poskiavo; en la germana kaj romanĉa lingvoj Puschlav, prononcita puŝlaf) estas politika komunumo en sudo de Grizono (Svislando). Ĝia teritroio kongruas kun tiu de la samnoma komunumaro. Kune kun la najbara komunumo Brusio ĝi konsistigas la distrikton Bernino. Ĝi estas unu el la tri itallingvaj valoj de la kantono Grizono.
Geografio
Poschiavo situas je la suda flanko de la Alpoĉeno ĉe rivereto Poschiavino, kiu ĉe Tirano fluas en riveron Adda. Tute supre norde en la valo situas la Palü-Glaĉero.
Najbaraj komunumoj
La komunumo Posciavo limas en nordnordoriento al Livigno (Italio), en nordoriento al Valdidentro (Italio), en oriento al Grosio (Italio), en sudoriento al Grosotto (Italio), en sudo al Brusio, en sudokcidento al Chiuro (Italio), en okcidento al Lanzada (Italio), kaj en nordokcidento al Pontresino.
Historio
La unua dokumenta mencio de Poschiavo datiĝas el la jaro 824 kiel Posclave. Jam en la 12-a jarcento Poschiavo disponis pri politika organizaĵo. En la 12-a kaj 13-a jarcento la valo estis sub la regado de la nobela familio Matsch-Venosta. En la jaro 1851 Brusio sendependiĝis de la komunumo Poschiavo.
Chèvremont (stacidomo)
Chèvremont estas ne priservata franca stacidomo sur linio Paris-Est -, situanta en Chèvremont, en departemento Territoire de Belfort, regiono Burgonjo-Franĉkonteo.
Temas pri stacidomo de Société nationale des chemins de fer français (SNCF).
Ĝi situas ĉe kilometra punkto (PK) de linio Paris-Est - Mulhouse-Ville (001000).
Milvo
Milvo estas popola koncepto, ne scienca, kiu povas havi malsimilajn sencojn aŭ pli precizan depende de la kunteksto aŭ intenco.
Ĝenerale oni povus diri, ke milvoj pli malpli koincidas kun subfamilio de Milvenoj, kiu estas birda subfamilio aŭ grupo ene de familio de rabobirdaj Akcipitredoj, kiuj enhavas aliajn sep subfamiliojn kaj multnombrajn speciojn. Inter ili plej konataj eble estas milvoj. Tamen tiu koncepto milvo plu estas konfuza, ĉar temas dekomence pri specioj de genro Milvus, el kiuj plej konataj estas Ruĝa milvo kaj Nigra milvo, sed ankaŭ ampleksiĝas ĝis la tuta subfamilio de Milvenoj kaj eĉ la specioj el la subfamilio Elanenoj aŭ Elanedaj milvoj, kaj ĉefe tiuj de genroj Elanus kaj la Elanoides forficatus, ĉar temas pri similaj mezgrandaj -veraj milvoj pli grandaj- birdoj, kun angula vosto kaj malsimileco ĉefe pro plumarkoloro, iom pli bruna en veraj milvoj kaj pli blugriza en elanedaj milvoj.
Temas pri rabobirdoj kun longaj flugiloj kaj malfortaj kruroj. Ili pasas multe da tempo ŝvebante kaj tiel ili estas facile videblaj kaj diferenceblaj pro kolorkontrastoj, ekzemple la Ruĝa milvo, kaj strioj. Ili povas manĝi vivajn predojn sed ĝenerale ili preferas kadavraĵojn.
Johannes Rau
Johannes RAU (naskiĝis la 16-an de januaro 1931 en Wuppertal, mortis la 27-an de januaro 2006 en Berlino) estis germana politikisto. De 1978 bis 1998 li estis ĉefministro de la germania federacia lando Nordrejn-Vestfalio kaj de 1999 ĝis 2004 estis la prezidento de Germanio. Li estis membro de la socialdemokrata partio.
Skemo
Skemo estas teoria simpligita figuraĵo, prezentanta maldetale ne la formon, sed la aranĝon kaj la rilatojn de io.
Laŭ Francisko Azorín skemo estas Simpligita grafikaĵo prezentanta problemon, aferon, objekton. Li indikas etimologion el la greka skema, el skein (enhavi), kaj de tie la latina schema. Kaj li aldonas la terminon skemi, por prezenti per skemo ion.
Skemo estas termino kiu povas referenci al:
Constantin von Wurzbach
Constantin Wurzbach Ritter von Tannenberg, (naskiĝinta la 11-an de aprilo 1818 en Laibach; mortinta la 17-an de aŭgusto 1893 en Berchtesgaden) estis aŭstra bibliografiisto, leksikografiisto kaj verkisto. Lia vivoverkaro estas la 60-voluma Biographisches Lexikon des Kaiserthums Oesterreich.
Imre Garaba
Imre Garaba, laŭ hungarlingve kutima nomordo Garaba Imre estas hungara futbalisto (defendisto), trejnisto.
Biografio
Imre Garaba komencis futbali loke en junulara teamo, pli poste en la ĉefurbo inter 1972-1976. Profesie li futbalis en Vác 3 jarojn, pli poste inter 1979-1987 en Budapest Honvéd FC, kie li estis hungara ĉampiono kvarfoje. Li estis ankaŭ membro de la nacia hungara teamo inter 1980–1991 resume 82-foje kun 3 goloj. Intertempe li ludis ankaŭ eksterlande kaj li estis trejnisto enlande inter 1993-1996. Li edziĝis en 1977, lia edzino naskis 2 gefilojn.
Okcidentkanaria ĉifĉafo
La Okcidentkanaria ĉifĉafo (Phylloscopus canariensis canariensis) estas subspecio de la genro de filoskopoj aŭ Phylloscopus lastatempe konsiderata kiel tipa genro en la propra familio de Filoskopedoj kaj antaŭe enmetita en la familio de Silviedoj. Ĝi estas subspecio de la specio Kanaria ĉifĉafo troviĝanta en la insuloj de El Hierro, La Palma, La Gomera, Tenerife kaj Gran Canaria en la Kanariaj Insuloj, Hispanio.
Kaj tiu okcidenta kaj la nuntempe formortinta subspecio de la plej orientaj insuloj nuntempe formortinta (Phylloscopus canariensis exsul) de la Kanaria ĉifĉafo estis iam konsiderataj subspecioj de la Komuna ĉifĉafo sed ili separiĝis (Clement & Helbig, 1998; Sangster et al., 2001) pro ties morfologiaj, bioakustikaj, kaj de sekvencoj de DNA diferencoj (Helbig et al., 1996).
Oschersleben (Bode)
Oschersleben estas urbo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Börde de la federacia lando Saksio-Anhalto. Fine de la jaro la komunumo havis  loĝantojn.
MOV
La vorto havas plurajn signifojn:
Oschersleben (Bode)
La urbon trafluas la rivereto Bode, kies nomo menciiĝas inter krampoj en la oficiala plena urbonomo. Krome sur la urba teritorio troviĝas unu el la fontoj de la rivero Aller, kiu fluas nordokcidenten direkte al la rivero Weser kaj la Norda Maro.
Isernio
Isernio (Isernia) estas komunumo en la regiono Moliso, en la centra Italio.
Ĝi estas ĉefurbo de la samnoma provinco de Isernio.
Joseph Schmidt
Joseph SCHMIDT (naskiĝinta la en Dawydiwka/ Bukovino, mortinta la  apud Hinwil) estis aŭstra operkantisto (tenoro). Komence de la 1930-aj jaroj li nombriĝis inter la plej konataj kantistoj en Germanujo.
Vivo
Schmidt estis jam konsiderata mirinfano en sia vilaĝa hejmo. Li ricevis siajn unuajn piano- kaj violonlecionojn en Ĉernivco, kien la familio translokiĝis en 1914 kiel rezulto de la militeksplodo de. En 1918 Schmidt eniris la ĥorlernejon de la Ĉernivca sinagogo kiel gimnaziano kaj ankaŭ engaĝiĝis ĉe la loka porinfana teatro. De 1922-24 li prenis lecionojn ĉe la voĉinstruisto Felicitas Lerchenfeld-Hrimály.
En 1924 li iĝis la unua kantoro de la sinagogo, sed post la unua publika koncerto en novembro de la sama jaro li decidis daŭrigi sian voĉan trejnadon en Berlino. Gastane ĉe sia onklo kaj estonta agento Leo Engel, Schmidt studis en 1925 kaj 1926 ĉe la Berlina muzikakademio kun Hermann Weißenborn. Li tiam plenumis sian militservon en la armeo de Rumanio ĝis decembro 1927. En januaro 1929 li donis koncerton en Antverpeno kaj tiam debutis en aprilo en la rolo de Vasco da Gama je Die Afrikanerin de Giacomo Meyerbeer ĉe berlina radio.
Liaj sinprezentoj rapide famigis lin, ĉefe dum operprezentoj (laste en februaro 1933 kiel Nureddin je Der Barbier von Bagdad de Peter Cornelius; krome oni faris multajn registradojn (1929-37). Tamen, engaĝiĝo en la muzika teatro "Die drei Musketiere" de Ralph Benatzky (aŭg. 1929, Granda dramteatrejo berlina) ne rezultigis pliajn scenkontraktojn por la etstatura Schmidt.
Graveco
La tenoro de Schmidt estis karakterizita per eksterordinaraj malpezeco kaj brileco en la altaj registroj. Lia brila koloraturtekniko, lia legato-regado kaj lia multflankeco ebligis al li esprimi sin stile en la fakoj tiel itala kiel franca. Li ankaŭ dediĉis sin sukcesege al la opereto kaj la italaj kanzonoj. La sonkoloran etoson nobeligis kvazaŭ kapablo profunde kortuŝi la aŭskultantarojn. Tamen la gamo de firme kanteblaj notoj ĉe li ne tro grandis kaj perdo de kvalito en la malsuperaj registroj ŝajne malfaciligis la scenejan karieron de Schmidt. Tiel Rodolfo je La Bohème de Giacomo Puccini, kiun li prezentas ekde januaro 1939 en Bruselo kaj ĉe kelkaj nederlandaj okazigejoj, restis lia ununura enscenigita operrolo.
Fonto
Patocka, Ralph-Günther, "Schmidt, Joseph" ĉe: Neue Deutsche Biographie 23 (2007), p. 197-198 (tie ĉi interrete)
Sacramento (Coahuila)
Sacramento estas unu el la 38 komunumoj de la meksika subŝtato Coahuila, kiu situas en norda Meksiko kun limo al Usono. La ĉefurbo de la komunumo same nomiĝas Sacramento. La kodnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 05029.
Geografio
La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 2063 loĝantojn. El tiuj estis 1055 viroj kaj 1008 virinoj. La komunumo havas surfacon de 168,9 km². La meza alteco (de la ĉefurbo) estas 600 metroj super la marnivelo.
Sociogeografio
En la jaro 1995 en la komunumo vivis 1755 personoj, pli aĝaj ol 5 jaroj. El tiuj 0 personoj sciis paroli indiĝenan lingvon. Tio signifas ke 0 % de la loĝantaro en la koncerna jaro sciis paroli indiĝenan lingvon.
El la loĝantoj (pli aĝaj ol 5 jaroj en la jaro 1995), 1577 personoj apartenis al la katolika religio kaj 84 personoj al la protestantisma religio. 29 personoj apartenis al aliaj religioj kaj 73 personoj statistike apartenis al neniu religio.
Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a., (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).
Sander Boschker
Sander BOSCHKER (prononco [], naskiĝis, do nun -aĝa) estas nederlanda futbalisto. Li kiel rezerva golulo de la nederlanda nacia teamo de futbalo partoprenis la matĉojn pri la Futbala Mondpokalo 2010 en Sud-Afriko, en kiu la nederlanda teamo atingis la duan pozicion. Matĉe li rekoneblis per la ĉemiza numero "22".
Ferenc Farkas (esperantisto)
Farkas Ferenc (farkaŝ), hungaro, elektromuntisto. Naskiĝis 1903 en Nagyvárad (nun Oradea Mare en Rumanujo). Esperantisto de 1923. Estis tre fervora laboranto, plurfoje centra sekretario, vicprezidanto de HESL en la postmilitaj jaroj. Multaj kursoj, paroladoj.
Alice-Leontine Farges
Alice-Leontine FARGES (farĵ), francino. Naskiĝis en la 22-a de januaro 1869 en Couloutre (apud Nevers). Fondis en Liono (1910) la "E-istan Hejmon", malfermitan al ĉiuj E-istoj. Direktas E-Oficejon de 1908. Eldonis E-ajn glumarkojn, juvelojn E-ajn ktp. Propagandis ĉe komercistoj. Enirigis uzadon de E kaj organizis prop. budon ĉe Foiro de Liono.
Blazono
Blazono estas la tuto de la simbolaj signoj, kiuj distingas homon aŭ juran personon, ekzemple familion, ŝtaton, urbon, korporacion. Ofte uzata en la malpli vasta signifo blazon-ŝildo, tabulo kun la pentritaj signoj.
En multaj landoj multaj disdividaĵoj - regionoj, provincoj, urboj, distriktoj, komunumoj - havas siajn blazonojn. Ĉi tio entute estas grandega aro da signoj, tamen la loĝantoj ofte ne scias la signojn aŭ eĉ ne konjektas pri ilia ekzisto.
Laŭ Francisko Azorín blazono estas Insigno de ŝtato, regno, urbo, gildo aŭ nobela familio. Kaj li indikas etimologion el greka blasen (trumpeti, famigi). Krome li indikas rilatajn terminojn kiaj blazonarto, blazonŝildo, blazonornamo, blazonlibro kaj blazonscienco.
Ekzemploj de blazonoj:
Pingu
Pingu estas premiita brita-svisa animacia televida serio kreita de Otmar Gutmann kaj verkita de Silvio Mazzola. La serio estis produktita de The Pygos Group kaj Trickfilmstudio por Svisa televido, kaj centriĝas pri familio de antropomorfaj pingvenoj kiuj loĝas ĉe la Suda Poluso. La ĉefa rolulo estas la familia filo kaj nomiga rolulo, Pingu. La serio estis farita de HiT Entertainment kaj HoT Animation, nome britaj entreprenoj, por sezonoj 5–6.
La programo origine estis planita por sezonoj el 28a de majo 1986 al 9a de aprilo 2000 en SF DRS. Poste ĝi sekvis ĝis 2005 kun fino en BBC. Entute temas pri 100 mallongaj epizodoj.
Takahisa Iwamura
Takahisa Iwamura (岩村 貴久, n. ) estas japana futbalisto.
Li futbalis ĉe Sanfrecce Hiroshima.
Esenj
Esenj (Есень, Eszeny) estas vilaĝo en Ukrainio, en Transkarpata provinco, en distrikto de Uĵhorodo. La historia ukraina nomo estis Яворове (javorove).
Situo
Esenj situas sur ebenaĵo, laŭ dekstra bordo de Tiso (kontraŭe troviĝas Tiszaszentmárton), laŭ la hungara landolimo, fine de sakovojo, laŭ fervojo Ĉop-Mukaĉeve. La lasta troviĝas 35, Uĵhorodo 30, Ĉop 8 km-ojn.
Nomportantoj
En la budapeŝta telefonlibro 2008 listiĝis 41 nomoj Eszenyi, krome aktorino Enikő Eszenyi.
4848 Tutanĥamono
4848 Tutanĥamono estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la 30-an de septembro 1973 de la usona astronomo Tom Gehrels kaj de la nederlandaj geastronomoj Ingrid van Houten-Groeneveld kaj Cornelis Johannes van Houten, de la observatorio de Leiden, en la kadro de la "Dua Enketo pri Trojanoj" (Second Trojan Survey).
Tom Gehrels fotis ĝin per la Schmidt-teleskopo de 48 coloj (122 cm) de la Observatorio de la Monto Palomar (apud San-Diego). La eksponitaj dum tiu enketo estis senditaj en Leiden (Nederlandon), por estis ekzamenitaj de la geedzoj Ingrid kaj Cornelis van Houten dum la sekvantaj jaroj.
Nomo
Ĝi estis nomita en memoro de la faraono Tutanĥamono de la 18-a dinastio (reĝis: -1336 – -1327) posteulo kaj verŝajne filo de Aĥnaton.
144386 Emmabirath
144386 Emmabirath estas asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la de la usona astronomo Marc W. Buie elde la Nacia Observatorio de Kitt Peak, proksime de Tucson (Arizono, Usono).
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de Emma M. Birath, analizistino de datumoj ĉe la Southwest Research Institute, Boulder (Koloradio). Ŝi kreis sekvencojn de programaro por instrumentoj de la misio New Horizons al Plutono.
Montehermoso
Montehermoso (Belega monto) estas municipo de Hispanio, en la provinco de Cáceres, regiono de Ekstremaduro.
Loĝantoj
La loĝantoj nomiĝas montehermoseños. La censita populacio en 2008 estis de 5.769 loĝantoj. Ili famas pro manfarado, kiel ĉe la ĉapoj de Montehermoso kaj la sonoriloj de Rivera, kaj pro ĝia folkloro, el kio elstaras fama festo Los Negritos de San Blas (La nigruletoj de Sankta Blazo).
Situo
Montehermoso estas situa en la norda parto de Ekstremaduro en la komarko aŭ distrikto Valo de Alagón, je altitudo de 394 m; je 90 km de Cáceres, provinca ĉefurbo kaj je 150 km de Mérida, la regiona ĉefurbo; samdistance estas Salamanko. La plej proksima urbo estas Plasencia, je nur 24 km. La areo de ties teritorio estas de 96 km².
Municipa teritorio
La municipa teritorio de Montehermoso limas kun:
Historio
La vilaĝo estis fondita kiel domaro de la senjorlando de Galisteo en la 13-a jarcento, sed oste finhavis pli da loĝantaro ol la ĉefurbo de la senjorlando. En 1837 sendependiĝis kun la resto de la municipoj de la senjorlando.
Ekonomio
Agrikulturo kaj brutobredado. <!--
Relieve
El término municipal es una zona llana junto al río Alagón. Su altitud oscila entre 200 y 500 metros y va descendiendo a medida que nos acercamos al río. El punto más alto del término es el Teso Alto, situado a 504 metros de altitud en el límite municipal con Aceituna. El pueblo se encuentra a 394 m de altitud.
Vegetación
Las tierras del término municipal están compuestas principalmente por cultivos de regadío, situados en la mayor parte del sur del término; así como por monte bajo, localizado en el límite norte y varias cuestas repartidas por el término municipal. También hay olivos en los huertos próximos a la localidad y una dehesa boyal arbolada al suroeste del pueblo.
Geología
En el término se pueden distinguir tres tipos de formaciones geológicas:
Ríos y arroyos
El único arroyo importante que pasa por el municipio y no desemboca allí es el Arroyo del Pez, que se forma con la unión de varios arroyos en el Embalse de Montehermoso y desemboca cerca de Morcillo. Existen además gran cantidad de arroyos y regatos menos importantes en Montehermoso.
Embalses
En el término municipal de Montehermoso hay dos embalses:
Lagunas
Entre las lagunas más importantes del término destacan las lagunas del Tremedal, del Jerrao y Nueva, en la dehesa boyal.
Piscina natural
Montehermoso tiene una piscina natural cercana al cruce de las carreteras de Carcaboso y Alagón, bastante visitada en verano, aunque se desaconseja bañarse allí.-->
Pingvenoj de Picburgo
La Pingvenoj de Picburgo aŭ en angla Pittsburgh Penguins estas profesia glacihokea teamo baze en Pittsburgh, Pensilvanio, Usono. Ili estas membroj de la Metropolita Divizio de la Orienta Konferenco (NHL) de la Nacia Hoke-Ligo (NHL). Ĝi estis fondita en 1967 kiel unu el unuaj teamoj dum la etendofondo de la ligo en 1967 el 6 al 12 teamoj. La Pingvenoj ludis en la stadiono Civic Arena, konata por la sekvantoj de la Pingvenoj de Picburgo kiel "Iglo", el komenco al la fino de la sezono 2009–10. Ili moviĝis tiam al nova stadiono, Consol Energy Center (nomita PPG Paints Arena post Oktobro 2016), por la komenco de la sezono 2010–11. La Pingvenoj gajnis kvin fojojn la Pokalon «Stanley», ĉampiontrofeo de NHL.
(17687) 1997 BN2
(17687) 1997 BN2 estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la de la japana astronomo Takao Kobayashi elde la Observatorio de Ooizumi en gubernio Gunma (Japanio).
Walvis Bay
Walvis Bay (Walvisbaai, Walfischbucht aŭ, ĉio signife "Balena Golfo") estas urbo en Namibio kaj la nomo de la golfo ĉe kiu ĝi kuŝas. La urbo havas 85,000 loĝantojn kaj enhavas 29 km² de tera areo.
La golfo estis haveno por marŝipoj pro sia natura profundakva kajo, protektata de la terlango nome Pelican Point aŭ Pelikana Pinto, kaj estas la ununura natura haveno laŭlonge de la marbordo de la lando. Ĝi estas riĉa en planktono kaj marvivo, kaj pro tio tiuj akvoj allogis grandajn nombrojn de balenoj kio siavice allogis balenkaptistojn kaj fiŝkaptaj ŝipoj kaj de tie la nederlanda nomo Walvisch Baye kaj la angla Whale Bay. Ĝi iĝis eventual Walfish Bay, poste Walvish Bay, kaj laste Walvis Bay. Ĝi estis menciata ankaŭ kiel Walwich Bay aŭ Walwisch Bay.
La urbo situas ĝuste norde de la Tropiko de Kaprikorno ĉe la delto de la rivero Kuiseb kaj ĉe la fino de la fervojo TransNamib al Windhoek, kaj ĉe la ŝoseo B2.
Partio de Unueco (Liberio)
La Partio de Unueco - angle  Unity Party - estas politika partio en Liberio. Ĝi estis kreita en 1984 de la maljuna d-ro Edward B. Kesselly, kiu iĝis ĝia unua gvidanto. La partio partoprenis en la unuaj balotoj post armea putĉo de la jaro 1980, en oktobro 1985 kandidatiĝante kontraŭ la tiutempa ŝtata prezidanto Samuel Doe kaj restis aktiva en la politiko de Liberio de tiam, nun estante la plej grava politika partio de la respubliko.
Jelsi
Jelsi estas komunumo de Italio.
Henri-Alexandre Tessier
Henri-Alexandre TESSIER (naskiĝis la 6-an de oktobro 1741 en Angerville, mortis la 11-an de decembro 1837 en Paris) estis franca kuracisto, agronomo kaj fungosciencisto.
Biografio
Henri-Alexandre Tessier estis filo de neriĉa notario, kiu estis patro de dek gefiloj. Li studis medicinon en Parizo kune kun Antoine-Laurent de Jussieu. El 1776 li estis ano de la Société royale de Médecine.
En 1777 li pristudis ergotan fungon ĉe Sologne. Li nutris porkojn, anasojn kaj meleagrojn per ergotoj. Li priskribis la mielan flavan fluaĵon (mielroson) kreitan de Sphacelia segetum.
En 1786 li enigis la merinojn en Francio.
Achterdiep
Achterdiep [AĤterdip] estas setlejo en la komunumo Midden-Groningen en la provinco Groningen en Nederlando, nuntempe ĝi apartenas al la kvartalo Sappemeer-Noord.
La setlejo nomiĝis laŭ la kanalo Achterdiep kiu situas paralele de la Winschoterdiep.
Ĝi ekestis en la plilongiĝo de la Gaarveen ĉe Kolham. La Achterdiep kaj la Jagerswijk estis fositaj en 1630 por transporti torfon el la marĉoj de Sappemeer. Winkelhoek kaj Heerenlaan (nun: Verlengde Herenstraat) estis vidataj ĉirkaŭ 1900 kiel apartaj setlejoj.
Stratvido
Negenharrie
Negenharrie estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Rendsburg-Eckernförde de la federacia lando Ŝlesvigo-Holstinio. Fine de la komunumo havis  loĝantojn. La teritorio estas parto de la komunumaro Bordesholm, administra ligo de pluraj formale sendependaj politikaj komunumoj.
Chalchofen
Chalchofen estas la nomo de la sekvantaj lokoj en Svislando:
Kalendaro
Kalendaro estas sistemo de kalkulado de longedaŭra tempo per divido ĝin en malgrandaj tempintervaloj: tago, semajno, monato, jaro, jarcento. Por ordigo de socia vivo en diversaj landoj oni kreis proprajn sistemojn de jarkalkulo.
La vorto kalendaro devenas de latina vorto calendarium – "ŝuldlibro"; en Antikva Romo ŝuldantoj pagis procentojn en la tago de "calendae", kio signifis la unuajn tagojn de la monato, nome Kalendoj. En antikva Oriento oni kalkulis la tempon laŭ ŝanĝo de reĝoj kaj dinastioj, ekzemple, en Antikva Egiptujo oni diradis: "Tio okazis en la sepa jaro de reĝado de Seniu Sert". Nova jarkalkulo komenciĝis de la ekreĝiĝo de nova Faraono aŭ dinastio. En Antikva Grekio ĉiu urbo havis sian kalkulsistemon depende de la ŝanĝoj de urbestroj. Greka historiisto Timaios tempokalkulon ligis al Olimpikaj Ludoj.
Kalendaro estas ankaŭ presaĵo kiu montras tagojn de iu periodo da tempo laŭ kalendaro en la unua senco. La termino utilas ankaŭ por la farendaĵo kiu estas programita laŭ la tagoj, semajnoj ktp., tio estas la kalendaro.
Mezurunuoj de la kalendaro
Ĉiuj historiaj kalendaroj baziĝas sur naturaj tempintervaloj difinataj de astronomiaj fenomenoj.
La diurno
En ĉiuj kulturoj, la alterno de la tago kaj de la nokto, (kaj sekve de la dormo kaj maldormo) laŭ la suna tago estis la ĉefa ritmanto de la vivo.
La monato
La lunaj fazoj estis facile observeblaj, ili provizis oportunan mezurunon pri tempo. En la regionoj, kie la sezonoj estas malmulte markitaj, la lundaŭro restis, post la tago, la fundamenta tempunuo. La fazoj de la Luno estas ĉe bona vetero facile observeblaj, sed varias de jaro al jaro. Gravas ankaŭ por diversaj celoj la konsidero de trimestroj kaj semestroj.
La jaro
La ekzisto de jara kalendaro estas grava por antaŭkalkuli jare ripetiĝantajn fenomenojn. Kredeble la unua historie grava tia fenomeno estis la inundoj de Nilo, de kiuj dependis la agrokulturo de antikva Egiptio. Tian antaŭkalkulon malfaciligas la fakto, ke la ŝanĝo de la jaroj (= de la sezonoj) estas ne tute precize observebla, male al la luna kaj taga cikloj:
Historio
La plej antikva kalendaro estis trovita en monumento de la Mezolitiko de Aberdeenshire, Skotlando, fare de britaj arkeologoj. Oni supozas, ke ĝi datas de ĉirkaŭ la jaro ok mil a.K., kaj ĝi mezuras la tempopason per la fazoj de la Suno kaj de la Luno. La egipta kalendaro aperis komence de la tria jarmilo a.K. kaj tiu estas la unua suna kalendaro konata en la historio de la homaro.
La unua jaro de la romia erao, nomita Jaro de Romulo, havis dek aŭ dek du monatojn, depende de la citita bibliografio. Censorino, Plutarko kaj aliaj manifestis, ke dekomence la jaro havis dek du monatojn, sed plej fidinde oni kredu pleje al aliaj kiel Graciano, Fulvio Nobilior, Varono, Ovidio en kelkaj fragmentoj de siaj Fasti, Gelio , Makrobio , Solino , Servio , kaj aliaj, kiuj asertis, ke dekomence la romia jaro havis nur dek monatojn.
La komenco de la romia jaro ne estis januaro, kiel en la aktualo, sed marto, kaj fluis ĝis decembro. Tio estas konfirmita per la fakto de la ekbruligo de la sankta fajro en la templo de Vesta, en la unua tago de la jaro, nome la unua de marto. La dek monatoj de la kalendaro estis nomitaj Martius, Aprilis, Maius, Iunius, Quintilis, Sextilis, Septembris, Octobris, Novembris, Decembris. La daŭro de la monatoj estis de tri dek unu tagoj por kvar el ili (Martius, Maius, Quinctilis kaj Octobris) kaj tri dek tagoj por la aliaj, tiel ke la daŭro de la monatoj restis en sinsekva ordo: 31, 30; 31, 30; 31, 30, 30; 31, 30, 30; kun totala daŭro de la jaro de 304 tagoj.
Poste oni starigis la jaron de Numa, kun dek du monatoj kaj 355 tagoj, kreita ĉirkaŭ la jaro 700 a.K. fare de la dua reĝo de Romo, nome Numa Pompilio. Censorino (ĉirkaŭ la jaro 20) rakontas, ke al la jaro de Romulo oni aldonis 51 tagojn: “oni forprenis po unu tagon al ĉiuj el la mallongaj (malplenaj) monatoj antaŭe menciitaj, kiuj tiam sumitaj estis 57 tagoj, el kiuj oni formis du monatojn, Ianuarius kun 29, kaj Februarius kun 28 tagoj. Tiel ĉiuj monatoj estis plenaj, kaj havis malparan nombron de tagoj, escepte Februarius, kiu estis la ununura neplena, kaj pro tio ĝi estis konsiderita la plej malbonsortulo ol la cetero". La jaro restis tiam tiele: Martius, 31 tagoj; Aprilis, 29 tagoj; Maius, 31 tagoj; Iunius, 29 tagoj; Quinctilis, 31 tagoj; Sextilis, 29 tagoj; Septembris, 29 tagoj; Octobris, 31 tagoj; Novembris, 29 tagoj; Decembris, 29 tagoj; Ianuarius, 29 tagoj; kaj Februarius, 28 tagoj.
Eĉ tiel la jaro rezultis mallonga je dek unu tagoj rilate al la suna jaro (sezona), pro kio Numa Pompilio ordonis, ke oni aldonu unu monaton de 22 tagoj ĉiun duan kaj sesan jarojn kaj de 23 tagoj ĉiun kvaran kaj okan, kio faris po unu ciklon de ok jaroj. La intermeza monato estis nomata Mercedonius. La romia jaro estis bazita sur la lunaj cikloj kaj, laŭ Livio, la rilato kun la sunaj jaroj okazis ĉiun 19-an jaron. Tiu ciklo estis enkondukita en la jaro 432 a.K. kaj, kvankam tiu sciaro ne estis de populara agnosko, ĝi estis uzita de la pontifikoj por la kultoj adoritaj al la gedioj.
Julio Cezaro aldonis unu tagon al julio, nome la monato de lia naskiĝo. Aŭgusto Cezaro same faris al sia monato aŭgusto. Ambaŭ tagoj estis retiritaj el februaro, kiu ekde tiam havis 28 tagojn. Pro la malpliigo de tiu monato rilate al la aliaj, la aldonita tago de la superjaroj estis atribuita al li.
Julio Cezaro establis, ke la jaro komencu la 1an de januaro, tago en kiu la funkciuloj de la imperiestro ricevis siajn postenojn. Pro la klopodoj por konkeri Hispania, la romianoj antaŭigis la komencon de la jaro de la kalendoj de marto al la kalendoj de januaro, por ke la konsuloj, kiujn ili elektis ĉiujare, povu disponi de pli granda nombro de monatoj por prepari la lukton.
La neperfekteco de la Julia Kalendaro kondukis al la fakto ke en la jaro 1582 la Papo Gregorio la 13-a komisiu al Luigi Lilio kaj al la germana jezuito Christopher Clavius la reformon per kiu estis kreita la Gregoria kalendaro.
Tiu reformo havis du ĉefajn aspektojn. Unuflanke, ĉar la ekvinokso de printempo estis antaŭigita 10 tagojn, oni nuligis tiujn por alĝustigi la ciklon de la sezonoj. Tiu alĝustigo estis farita la jaŭdon 4a de oktobro 1582, pro kio la posta tago estis konsiderata vendredo la 15a de oktobro. Krome, por ke tiu rezulto estu definitive plutenita en la estonteco, oni decidis, ke la superjaroj kies du lastaj ciferoj estu nuloj ne estos superjaroj, escepte se ties du unuaj ciferoj estas divideblaj por kvar (aŭ ke la numero de la jaro mem divideblas de 400). Tiel de la jaroj 1600, 1700, 1800, 1900 kaj 2000, kiuj en la julia kalendaro estas superjaroj, en la gregoria kalendaro la jaroj 1600 kaj la 2000 ne estas superjaroj, tiel ke ĉiun kvaran jarcenton oni nuligas unu tagojn. Tiu kalendaro estis nur laŭgrade adoptita de variaj landoj (sed ne absolute samtempe, kaj pro tio multaj datoj nekongruas en la diversaj landoj kiuj adoptis la novan gregorian kalendaron aliepoke, ekzemple de Rusio kun okcidenteŭropaj landoj) kaj ĝi estas en la aktualo la civila kalendaro plej uzata en la mondo.
La alproksimigo de la gregoria kalendaro havas mison de po unu tago ĉiun 3300-an jaron rilate al la tropika jaro. Tamen, pro la precesio de la ekvinoksoj la eraro rilate al la ekvinokso de printempo estas de unu tago ĉiun 7700-an jaron.
Specoj de kalendaroj
Kalendaroj baziĝas sur periodeco de tiaj naturaj fenomenoj, kiaj estas ŝanĝo de tago kaj nokto, fazoj de la luno, sezonoj. De tiuj fenomenoj, la unua difinas mezurunuon de la tempo – diurnon, t.e. tago-nokton, la dua – lunan monaton (kies longeco estas 29,53 diurnoj) kaj la tria – tropikan jaron, kies averaĝa daŭro estas 365,24 diurnoj.
Diversaj popoloj ellaboris diversajn sistemojn de kalendaroj, sed ilin oni povas dividi laŭ 3 tipoj: lunaj, sunaj kaj lun-sunaj. La unua baziĝas sur luna monato, la dua sur tropika jaro kal la tria sur ambaŭ sistemoj. Sunaj estas romia, julia kaj gregoria kalendaroj. La lastan kalendaron uzas preskaŭ la tuta mondo. La patrio de luna kalendaro estas Babilonio (vidu artikolon Budhisma kalendaro). Musulmana luna kalendaro estas uzata en multaj arabaj landoj. Kio koncernas al lun-suna kalendaro, ĝi estas uzata en Israelo preskaŭ en origina formo, kaj ĝi estas oficiala kalendaro de israela ŝtato.
Religia
La plej grava uzado de antaŭ-modernaj kalendaroj estas la sekvo de la liturgia jaro kaj la plenumado de la religiaj festotagoj.
Kvankam la Gregoria kalendaro estas mem historie motivata en rilato kun la Kalkulo de la dato de Pasko, ĝi estas nune tutmonde uzata por nereligiaj celoj kiel de facto normigo. Krom la uzado de la Gregoria kalendaro por nereligiaj celoj, restas ankoraŭ nombraj aliaj kalendaroj uzataj por religiaj celoj. Ekzemple Orientaj kristanoj, kiel la Ortodoksa Eklezio, uzas la Julian kalendaron; tiukadre dum en okcidentaj landoj oni celebras Kristnaskon la nokton de la 24-a de Decembro, en Rusio oni celebras ĝin en la 6-a de Januaro.
La Islama kalendaro aŭ Hijri, estas luna kalendaro konsistanta el 12 lunaj monatoj en jaro de 354 aŭ 355 tagoj. Ĝi estas uzata por datigi eventojn en plej el la islamaj landoj (konkurence kun la Gregoria kalendaro), kaj uzata de islamanoj ie ajn por determini la ĝustan tagon celebratan por islamaj sanktaj tagoj kaj festivaloj. Ties epoko estas la "Anno Hegirae" aŭ Hijra (koresponda al la jaro 622). Kun ĉiujara drivo de 11 aŭ 12 tagoj, la sezona rilato estas ripetita proksimume ĉiun 33-an islaman jaron.
Ankaŭ la Budhisma kalendaro kaj la tradiciaj lunsunaj kalendaroj de Kamboĝo, Laoso, Birmo, Srilanko kaj Tajlando estas bazitaj sur malnova versio de la Hindua kalendaro. Plej el la Hinduaj kalendaroj estas heredo el sistemo unuafoje aperinta en Vedanga Jotiŝa de Lagadha, normigita en la Surja Siddhanta kaj poste reformita de astronomoj kiel Arjabhata (jaro 499), Varahamihira (6a jarcento) kaj Bhāskara la 2-a (12a jarcento).
Baŝo
Baŝo estas akvorezista, forta, (malnove impregnita teksa) kovraĵo, pretigita por difinita celo. Oni uzis en la pasintaj jarcentoj gudron por impregni la teksaĵan baŝon. Hodiaŭ oni produktas ĝin plej ofte el plasto, PVC aŭ poliestero.
Kalendaro
Religia
Sekvantoj de la Bahaa Kredo uzas la Bahaan kalendaron. La Bahaa kalendaro, konata ankaŭ kiel Badi kalendaro estis unuafoje establita de Bab en sia verko Kitab-i-Asma. La Bahaa kalendaro estas ankaŭ pure suna kalendaro kaj enhavas 19 monatojn kiuj havas po dek naŭ tagojn.
Baŝo
Ĝi estas uzata parte ĉe boatoj, ŝipetoj, aŭtomobiloj, ŝarĝautoj aŭ aliaj veturiloj, parte por aliaj diversaj kovraj, protektaj celoj.
Kalendaro
Nacia
La ĉina, hebrea, hindua, kaj Julia kalendaroj estas amplekse uzataj por religiaj kaj sociaj celoj.
Evolution (gazeto)
Evolution, nome International Journal of Organic Evolution, estas ĉiumonata scienca gazeto kiu publikigas gravajn novajn rezultojn de sciencaj aŭ teoria studado koncerne faktojn, procezojn, mekanikojn aŭ konceptojn de evoluaj fenomenoj kaj eventoj. Evolution estas publikita de la Society for the Study of Evolution. Ties ĉefredaktoro estas Daphne Fairbairn.
Kalendaro
Nacia
La iranaj kalendaroj estas uzataj en Irano kaj en kelkaj partoj de Afganio. La asiria kalendaro estas uzata de membroj de la asiria komunumo en Mezoriento (ĉefe Irako, Sirio, Turkio kaj Irano) kaj en la diasporo. La unua jaro de tiu kalendaro estas precize 4750 jarojn antaŭ la starto de la Gregoria kalendaro. La Etiopa kalendaro estas la ĉefa kalendaro uzata en Etiopio kaj Eritreo, kaj ankaŭ la Oroma aŭ Borana kalendaro estas uzata en kelkaj areoj tie. En najbara Somalio, la somalia kalendaro kunekzistas kun la Gregoria kaj la islama kalendaroj. En Tajlando, kie estas uzata la Tajlanda suna kalendaro, la monatoj kaj tagoj adoptis la okcidentan normigon, kvankam la jaroj estas ankoraŭ bazitaj sur la tradicia Budhisma kalendaro.
Fiska
Fiska aŭ financa kalendaro ĝenerale estas la kalkulo (konta) jaro de administrado aŭ negocado. Ĝi estas uzata por budĝetoj, teni kaj fermi kalkulojn kaj impostado. Ĝi estas serio de 12 monatoj kiu povas starti je ajna dato en la jaro. La usonregistara fiska jaro startas en la 1a de Oktobro kaj finas en la 30a de Septembro. La baratregistara fiska jaro startas en la 1a de Aprilo kaj finas en la 31a de Marto. En malgrandaj tradiciaj negocoj en Barato startas la fiska jaro en la festivalo Divalo kaj finas la tagon antaŭ la Divalo de la venonta jaro. La hispanregistara fiska jaro startas en la 1a de Januaro kaj finas en la 31 de Decembro.
En kontotenado (kaj partikulare en kontotena programaro), fiska kalendaro (kiel kalendaro 4/4/5 (semajnoj)) fiksas ĉiun monaton al specifa nombro de semajnoj por faciligi komparojn el monato al monato kaj el jaro al jaro. Do Januaro ĉiam havas precize 4 semajnojn (el lundo al sabato), Februaro havas 4 semajnojn, Marto havas 5 semajnojn ktp. Notu, ke tiu kalendaro normale bezonos aldoni 53an semajnon ĉiun 5an aŭ 6an jaron, kiu devas esti aldonita al Decembro aŭ ne, depende kiel la organizo uzas tiujn datojn. Ekzistas internacia normigo por fari tion (nome la ISO semajno). Tiu ISO semajno startas lunde kaj finas dimanĉe. La 1a semajno estas ĉiam la semajno kiu enhavas la 4an de Januaro en la Gregoria kalendaro. Internaciaj firmaoj, kiuj apartenas al la sama grupo (patrina firmao), plej ofte uzas la saman financan jaron por eviti kalkulajn perturbojn.
Uzado
La primara praktika uzado de kalendaro signifas identigi tagojn: esti informita pri kaj/aŭ konsenti pri onta okazo kaj registri okazaĵon kiu okazis. Tagoj povas esti signifaj pro civilaj, religiaj aŭ sociaj kialoj. Ekzemple, kalendaro disponigas manieron determini kiujn tagojn estas religiaj aŭ civilaj ferioj, kiuj tagoj markas la komencon kaj finon de komercaj periodoj, kaj kiuj tagoj havas laŭleĝan signifon, kiel ekzemple la tagoj antaŭ kiuj impostoj estas pagendaj aŭ kontrakto eksvalidiĝas. Ankaŭ kalendaro povas, identigante tagon, disponigi aliajn utilajn informojn pri la tago kiaj ekzemple ties sezono.
Ceda heredo
Ceda heredo estas speco de genetika heredo, ĉe kiu certa heredebla eco aperas nur, se ne ekzistas geno por kontraŭa eco. la cede heredata eco do "cedas" antaŭ la alia.
Kalendaro
Uzado
Kalendaroj ankaŭ estas utiligitaj por helpi al homoj administri siajn proprajn horarojn, tempon kaj agadojn, precipe kiam individuoj havas multnombran okupitecojn, laboron, lernejajn, kaj familiajn engaĝiĝojn. Homoj ofte uzas multoblajn sistemojn, kaj povas daŭrigi kaj komercajn kaj familiajn kalendarojn por helpi ili eviti troan aŭ netaŭgan uzadon de sia tempo.
Ceda heredo
En vivuloj kun seksa reproduktado tio kutime signifas, ke la ceda eco devas ekzisti en la genoj de ambaŭ gepatroj. Ne necesas, ke ĝi aperu (manifestiĝu) ĉe ili; eblas, ke ĉe ambaŭ ĝi estas superata de kontraŭa eco. Tamen ĝi povas aperi ĉe ido.
Kalendaro
Uzado
Kalendaroj ankaŭ estas utiligitaj kiel parto de kompleta tempkonservada sistemo: dato kaj tempo de tago kune precizigas momenton en tempo. En la moderna mondo, skribaj kalendaroj jam ne estas esenca parto de tiaj sistemoj, ĉar la apero de precizaj horloĝoj malnecesigis registri tempon sendepende de astronomiaj okazaĵoj.
Ceda heredo
Ekzemplo, kiun konstatis jam Gregor Mendel, estas la flor-koloro de pizoj (Pisum sativum): Ĝi estas blanka, se ambaŭ koncernaj genoj estas blank-koloraj, sed ruĝa, se eĉ nur unu el ili estas ruĝ-kolora. Do la blanka koloro cedas al la ruĝa.
Kalendaro
Historiaj sistemoj
Inter fruaj kalendaraj sistemoj menciindas la jenaj: La tradicia ĉina kalendaro estas luna-suna kalendaro kiu konsistas el jaroj (dividataj en 12 monatoj) da 353, 354 aŭ 355 tagoj kaj plilongaj jaroj (dividataj en 13 monatoj) da 383, 384 aŭ 385 tagoj. Al ĉiu jaro estas atribuita nomo kunmetita el du etimoj: la ĉiela ne tradukebla (jia, yi, bing, ding, wu, ji, geng, xin, ren, gui) kaj la tera branĉo responda al besto: zi (rato), chou (bovo), yin (tigro), mao (kuniklo), chen (drako), si (serpento), wu (ĉevalo), wei (ŝafo), shen (simio), you (koko), xu (hundo), hai (porko).
Eftimie Murgu (Caraș-Severin)
Ĝis 1970 la vilaĝo nomiĝis Rudăria; tiam ĝi ricevis la nomon de la filozofo kaj politikisto Eftimie Murgu, tie naskita en 1805.
Kalendaro
Historiaj sistemoj
La francrespublika kalendaro estis la plej drasta klopodo por ŝanĝi la kalendaran sistemon en Okcidenta Eŭropo. Oni intencis nuligi la aludojn al la dioj de Antikva Romo, anstataŭante tiujn aludojn per aludoj al la sezona klimato kaj vegetala ciklo, kaj oni klopodis simpligi matematike la tagonombrojn de monato al tri dekadoj anstataŭ semajnoj, do tri dekadoj de po dek tagoj.
Ceda heredo
La ceda heredo ebligas la heredadon de mortigaj heredaj malsanoj, eĉ se la malsanuloj kutime ne atingas la aĝon de reproduktivo.