cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Andreas Starck
Kuracista kariero
Kiam mortis la ununura profesoro pri medicino ĉe la altlernejo erfurta (Joachim Quernten) en la jaro 1600-a, Stark iĝis ankaŭ dekano de la fakultato pri medicino kaj restis tiufunkcie ĝis la foriro en 1609. En 1600 li iĝis rektoro. Oni atestis al Starck ke li ege meritis pri la flego de medicino en Erfurto kaj substrekis ke la medicinaĵoj en Mühlhaŭsen - post ties foriro - tute neglektitis.
Post la morto de Anna en aŭgusto 1605 li denove edziĝis en junio 1608 al Juditha Ziegler, la vidvino de la erfurta konsilantarano Adolarius Finckelthaus. En 1609 li reiris al Mühlhausen kiel kuracisto urba, kie li mortis nur du jarojn poste.
Premio internacia de kuraĝa virino
La Premio internacia de kuraĝa virino (angle: International Women of Courage Award - IWOC) estas ĉiujara usona premio de la Usona Departemento de Ŝtato al virinoj de la tuta mondo kiuj montris gvidantecon, kuraĝon, eltrovemon kaj volon oferi sin por aliaj, precipe por antaŭenigi la rajtojn de virinoj.
Historio
La premio estis establita en 2007 de Usona Sekretario de Ŝtato nome Condoleezza Rice dum la Internacia tago de virinoj, festo kiu estas ĉiujare celebrata ĉiun 8-an de marton en multaj landoj tutmonde. Ĉiu usona ambasado havas la rajton rekomendi unu virinon kiel kandidato.
Vidu ankaŭ
(en) List of awards honoring women (Listo de premioj honoranta virinojn)
Eksteraj ligoj
Internaciaj Virinoj de sekretario de Kuraĝa Premio
2010 Premioj internaciaj de kuraĝaj virinoj, Usona Ŝtata Departemento photostream sur Flickr
Vardavar
Vardavar (ankaŭ konata kiel Vardevar aŭ Vartavar, armene: վարդավառ aŭ վարդնար) estas festivalo en Armenio kie homoj de ĉiuj aĝoj verŝas akvon unu la alian. Ĝia nomo estas derivaĵo de "vard" kio signifas "rozo" en la armena.
Premio internacia de kuraĝa virino
Eksteraj ligoj
2011 Premioj internaciaj de kuraĝaj virinoj, Usona Ŝtata Departemento photostream sur Flickr
Vardavar
Kvankam nun ĝi troviĝas en la kristana tradicio, la historiaj datoj pri la festivalo Vardavar perdiĝas en la paganaj tempoj. La antikva festivalo tradicie estis donita al la diino Astghik, kiu estis la diino de akvo, beleco,amo kaj fekundeco. La festadoj asociitaj kun tiu religia observo de Astghik estis nomitaj "Vartavar" ĉar armenoj ofertis ŝiajn rozojn kiel festado, ankaŭ liberigante kolombojn kaj verŝante akvon unu la alian. Vartavar estis festata dum la rikolta periodo.
Veneția de Jos
Veneția de Jos [venecia de ĵos] (hungare: Alsóvenice, germane: Unter-Wenitze) estas vilaĝo en Rumanio nordokcidente de Braŝovo. En 1910 ĝi nombris 1 283 loĝantojn (rumanoj), en 1956 1 268. Ĝia unua skriba mencio estis en 1235. Antaŭ 1241 ĝi estis hungara aŭ saksa vilaĝo. Ekde la 14-a jarcento ĝi estis rumana vilaĝo. Ĝis 1919 ĝi apartenis al Hungario (Fogaras vármegye). Administre ĝi apartenas al Părău.
Hindoĉinio
Hindoĉinio aŭ Hindoĉinujo estas duoninsulo kiu okupas la sudorienton de Azio kaj ricevas tiun nomon pro esti lokata inter Hindio (Barato) kaj Ĉinio. Nuntempe ĝi estas formata el Birmo, Kamboĝo, Laoso, Mjanmaro, eksa Tajlando, kaj Vjetnamio.
Nomoj
En la lokaj lingvoj oni nomas la regionon kiel sekvas:
Geografio
Ĝi troviĝas proksimume inter la 25º je norda latitudo kaj la linio Ekvatoro kaj la 90º je orienta longitudo este kaj la 110º je orienta longitudo.
Ĝi limas norde kun la montaro de Asamo, la altebenaĵo Junan-Guizhou, kaj la montaro de Gŭangŝio; oriente kun la provinco Gŭangŝio, la Golfo de Tonkino, la Maro de Ĉinio, la Golfo de Tajlando kaj la Markolo de Malako; kaj okcidente kun la Golfo de Martabano kaj la Golfo de Bengala.
Ĉefaj montaroj estas montaro Asamo (la Blua Monto, de 2170 m), montaro Arakan-Jomao inter riveroj Bramaputro kaj Iravadio, montaro Shan-Jomao, inter riveroj Iravadio kaj Salvino, kiu altiĝas ĝis 3200 m kaj montaro Tanen-Taŭng-gji inter riveroj Mekongo kaj Salvino, (Lai-pang-ngoun, 2460 m).
La duoninsulo konstituas apartan biogeografian unuon. Ĝi estas la hindoĉina ekoprovinco de la orientalisa ekozono laŭ la tipologio ellaborita fare de la Monda Natur-Fonduso (WWF). Fitogeografie, Hindoĉinujo kongruas kun la Hinda Regiono, flaŭra regiono kiu situas en la Paleotropisa Regno.
Historio
En pratempoj tiu regiono estis loĝata de du migrantaj fluoj. Unu venis el nordo de Hindio tra Siamo (Tajlando) kaj konsistis el triboj de arja raso kiuj okupis la zonojn poste konatajn kiel Laoso, Kamboĝo, Siamo, Koĉinĉino kaj centra kaj suda Annamo.
Zoltán Kelemen
KELEMEN Zoltán estas rumanuja sportisto, artglitkuristo, olimpikano naskita la 31-an de julio 1986 en Miercurea Ciuc.
Hindoĉinio
Historio
La dua de tiuj migrofluoj konsistis el mongoloj, kiuj venis el sudo de Ĉinio, setlis en Tonkino kaj translokiĝis poste pli suden okupante la nordon de Annamo kaj fondante la Annaman Imperion. Tiu Annamano intermiksiĝis kun la praloĝantaro ĝis ties sorbado.
Zoltán Kelemen
Kariero
Zoltán Kelemen estas plurfoja ĉampiono de Rumanujo, partopreninto de eŭropaj kaj mondaj ĉampionecoj, selektita al Vintraj Olimpikoj 2010, 2014. En 2010 li patroprenas en Talino sian kvaran eŭropan ĉampionecon. Li havigis en antaŭaj ĉampionecoj la jenaj rezultoj: li okupis en 2007 la 32-an, en 2008 la 35-an kaj en 2009 la 34-an lokojn. La glitkuriston preparis al la nunjara eŭropa ĉampioneco Mária Bogyó-Löffler kaj Cornel Gheorghe, lia koreografo estis Sorina Mladin.
Hindoĉinio
Historio
La ĉina dinastio regis Annamon kiel vasaloj de la Ĉiela Imperio ĝis 257 a.K.. De 257 a.K. ĝis 110 a.K. el Annama Imperio estis regata de du indiĝenaj dinastioj, ambaŭ feŭdaliĝitaj al Ĉinio.
Sed ekde la jaro 110 a.K. ĝis la 930 p.K, Ĉinio okupis Annamon kaj ĝi estis administrata de ĉinaj guberniestroj escepte la regadon de du efemeraj lokaj dinastioj.
Tiuj teritorioj estis regataj ankaŭ de la dinastio Kmera, sed, laŭ ĉinaj arkivoj, ili estis iliaj vasaloj ĝis 1296. La dekadenco de la Kmera Imperio devas esti atribuita al malplifortigo de la arja elemento kaŭzita de intergeedziĝo kun ĉirkaŭaj rasoj kaj flavaj kaj malajaj.
Dua indiko de la dekadenco Kmera estis elstarigo de la Regno de Champa sude kaj centre de Annamo. En tiu epoko, la annama influo estis kontraŭstarita de kmeroj kaj ĉamoj, sed poste ili kuniĝis por lukti kontraŭ la reĝo de Kamboĝo kiu estis venkita de tiu koalicio en 1658 kiu vasaligis lin.
Nova ribelo en la zono en 1689, permesis, ke Annamo elstarigu proprajn registojn en novaj regionoj, kiuj apartenis al la familia Nguyen.
En la lasta jardekoj de la 18a jarcento okazis grava insurekcio provokita de Nhà Tây Sơn (la Tây-Sơn-dinastio). Tiu ribelo rifuĝigis en Ĉinio la lastan el la membroj de la familio Nguyen. Sed poste, la heredanto, Nguyen-an, atingis francan helpon kaj konkeris Sajgonon en 1789 kaj Hue en 1801. En 1802 li eniris en Ke-so (Hanojo) ĉefurbo de Tonkino, kaj deklaris sin mem Imperiestro laŭ la nomo de Gia-long.
Posedante ĉiujn teritoriojn de Hindoĉinio, escepte Laoson, Gia-long dediĉis sian tutan energion al ordigo de la lando. Al li ŝuldas la duoninsulo altan nombron de kanaloj kaj vojoj, ĉefe gravan vojon kiu ekas en Sajgono, trapasas Annamon kaj Tonkinon, trapasante Hue kaj Hanojon, kaj finas en Lang-song, en la landlimo kun Ĉinio. En 1820 Minh-mang sukcedis sian patron Gia-long, sed tiu malamis elstare la eŭropanojn. Dum lia reĝado (1820-1841), Siamo forprenis Kamboĝon el Annamo, kio kialis francan intervenon.
Franckolonia Erao (1858-1954): Franca Hindoĉinio (1887-1954)
Laŭ preteksto de defendo de la hindoĉina katolikaro kontraŭ subpremo farita de Minh-mang, la francoj konkeris Sajgonon kaj ties ĉirkaŭaĵojn en 1859, Kamboĝon en 1863, Koĉinĉinon en 1867, Annamon kaj Tonkinon en 1883 kaj fine Laoson, starigante unu el la koloniaj reĝimoj pli perfortemaj en la historio. Iu ajn ribelsigno estis sovaĝe forpremita.
Franca Hindoĉinio formiĝis oktobre 1887 per Annamo, Tonkino, Koĉinĉino kaj la Respubliko Kmero; Laoso estis aligita en 1893. La federacio daŭris ĝis 1954. La ĉefurbo de Hindoĉinio estis Hanojo. Ĝi estis estrata de imperiestroj, sed la veran povon havis Francio.
Septembre de 1940, dum la Dua Mondmilito, Francio (kiu ĵus estis konkerita de nazia Germanio) konsentis la petojn de Japanio havi militan aliron en Tonkinon.
Tio permesis al Japanio plibonan alirvojon al Ĉinio en la Milito Ĉino-Japana, kontraŭ la armeo de Ĉiang Kai-ŝek. Sed tio estis ankaŭ parto de la strategio de Japanio por kontrolado de la Pacifiko al kio multe helpis la sukceso de ties aliancano Germanio kiu venkis la pacifikan armeon de Nederlando kaj Francio. La japanoj pluhavis la francajn burokration kaj ĉefecon en Hindoĉinio.
Dum la 9-a de marto de 1945, kiam Francio entute estis jam sub konkero de aliancanoj, Germanio reeniris kaj Usono antaŭeniris en la Pacifiko, Japanio decidis preni la tutan kompletan povon de Hindoĉinio. La japanoj pluhavis tiun povon ĝis la novaĵoj de ties kapitulaco alvenis en aŭgusto, post kiam la atombomboj falis sur Hiroŝimo kaj Nagasako.
Post la milito, Francio klopodis reestabliĝi en la regiono, sed okazis konflikto kun Viet Minh, organizaĵo de naciistaj komunistoj vjetnamaj sub rego de Ho Chi Minh, kiu edukiĝis politike en Francio. Dum la Dua Mondmilito, Usono estis apoganta la Viet-minh-an sed nur pro ties rezistado kontraŭ la japanoj; tiu grupo kontrolis la landon, ĉar la francoj estis foririntaj en 1945. Post persvadi la imperiestron Bảo Đại abdiki je sia nomo, je la 2-a de septembro 1945, Ho Chi Minh -kiel prezidento– deklaris la sendependecon de la Vjetnama Demokratia Respubliko (Nord-Vjetnamio). Sed antaŭ la fino de septembro, armeo brita, franca kaj barata, restarigis la francan kontrolon. Ekis tiam amaraj luktoj. En 1950, Minh Ho deklaris denove la sendependecon de la Vjetnama Demokratia Respubliko, kiu estis agnoskata de la komunistaj registaroj de Ĉinio kaj de Sovetunio.
La lukto daŭris ĝis marto de 1954, kiam la Viet Minh venkis definitive kontraŭ la franca armeo en la batalo de Dien-Bien-Phu. Tio kialis la partigo de Vjetnamio en norda parto, sub kontrolo de Viet Minh, kaj suda parto, kio nomiĝis Respubliko de Vjetnamio, kiu ĝuis la apogon de Usono, Britio kaj Francio. La okazaĵoj de 1954 markis ankaŭ la finon de la franca regado en la regiono, kaj la komencon de la grava interveno de Usono rilate sudan Vjetnamon kio okazigis la gravega konflikto de la dua duono de la 20a jarcento nome Vjetnama milito.
Partigo estis akceptata en la Konferenco de Ĝenevo, kie Usono, Sovetunio, Britio, Francio kaj Ĉinio interparolis ankaŭ pri specifaj konfliktoj pri la Korea milito. Dum tiu konferenco Francio forlasis ĉiun ajn klopodon reklamacii la teritorion de Hindoĉina duoninsulo. Poste, la vjetnama milito okazis inter 1964 kaj 1975 sur la teritorioj de Sud-Vjetnamio kaj ĉe la limregionoj de Kamboĝo kaj Laoso. En Nord-Vjetnamio okazis ĉefe aera bombardado.
Esperanto en Hindoĉinujo
Laŭ UEA 1928 la unua E-isto en Anamo estis J. Ferra en 1897, en Tonkino Lt. Prévost en 1900 (en Kŭang Jen). Pioniroj en Koĉinĉino: f-inoj Felicidad kaj Maria Paz Zamora (Saigon, 1902), prof. D. Venturini (Saigon) kaj prof. L. Barlet (Mytho, 1903) kaj M. Carrere (Giadinh, 1904). Laŭ la ICK-raporto 1929 "en Anamo franca kuracisto d-ro Domec klopodas sukcese enradikigi E-n. En la lando tre ofte la E-istoj estas eksterlandanoj, restantaj nur dum certa tempo." "En Annamo indiĝena gazeto favore akceptis prop. artikolojn." (1930) La gazeto) "France Indochine" kaj "Bao Dong Phap" publikigis artikolojn pri E, danke al A. Guerineau en Vientiane." (1931.} "Sub la gvidado de Guerineats en Hanojo fondiĝis EG en Tonkino (72 membroj) la grupo aranĝis kurson kun i. a. 47 anamlingvaj lernantoj, el kiuj 19 partoprenis en ekzameno pri lernado. La kurson faris Huynh-Ba-Duong." (1933.) UEA-del. estis en 1933 en Hanojo. I. ŜIRJAEV.
Dallenwil
Pri la komunumo
Dallenwil estas komunumo en Kantono Nidvaldo, en Centra Svislando. Ĝi havis 1,775 loĝantojn je la 31-a de decembro 2008.
Geografio
Dallenwil situas oriente de la monto Stanserhorn ĉe la orienta bordo de la rivero Engelberger Aa. Al la komunumo apartenas la setlejoj Chapellendorf, Dürrenboden, Hinter-Dallenwil, Mühledorf, Oberau, Ober-Dallenwil, Städtli, Vorder-Dallenwil, Wiesenberg, Wirzweli kaj Wissifluh.
Corgoloin
Corgoloin estas franca komunumo situanta en departemento Côte-d'Or kaj en regiono Burgonjo-Franĉkonteo.
Dallenwil
Najbaraj komunumoj
La komunumo Dallenwil limas en nordokcidento al Ennetmoos, en nordo al Stans, en nordoriento al Oberdorf, en oriento kaj sudo al Wolfenschiessen, kaj en okcidento al Kerns (OW).
Corgoloin
Geografio
La komunumo enhavas la vilaĝon Corgoloin kaj la vilaĝetojn Cussigny, la Chaume kaj Moux.
Dallenwil
Trafiko
Dallenwil disponas pri stacidomo ĉe la etŝpura trajnlinio de Lucerno al Engelberg. Aertelfero kondukas de la vilaĝo al Wirzweli. Alia aertelfero kondukas al Niederrickenbach.
Corgoloin
Historio
La steleo el Moux de dio kun birdoj estas verŝajne signo de ĉeesto de vito dum la 2-a jarcento ĉar la ulo tenas rebon en sia dekstra mano kaj serpon en sia maldekstra mano.
La preĝejo Sainte Anne datiĝis el la 13-a jarcento kaj el la 17-a jarcento.
Esperanto vivo
Okaze de la eŭropaj balotoj, Eŭropo - Demokratio - Esperanto ricevis 2 voĉdonojn (0,75% de voĉoj) en 2004.
Mistero de doloro
El la kataluna lingvo tradukis ĝin Frederic Pujulà i Vallès. La 92-paĝo libro aperis en Esperanto: Kolekto de la Revuo en 1909.
Bildaro
<Gallery> Dosiero:1909 Mistero de Doloro 2.jpeg </Gallery>
Palaŭo en la Olimpikoj
Sportista teamo de en la Olimpikoj ekde la jaro 2000 ĝis inkluzive la olimpiko de 2020, pro la kronvirusa pandemio prokrastita al somero 2021, partoprenis jam en ses someraj eldonoj de la sporta evento. En vintraj olimpikoj ankoraŭ neniam estis palaŭaj partoprenantoj.
Limpasejo
La limopasejo estas tiu loko laŭ la landlimo, kie voje (perpiede, bicikle, aŭte, kamione), fervoje aŭ ŝipe oni rajtas trairi la limon. Ankaŭ en la internaciaj flughavenoj funkcias limopasejoj.
Palaŭo en la Olimpikoj
La teamo ĝis la stato de somero 2022 ankoraŭ neniam atingis olimpikan medalon.
Kunordigas la teamon la Palaŭa Olimpika Komitato.
Limpasejo
La limopasejo estas diversaj:
Antaŭ la trairado en ambaŭ flankoj ĝenerale oni kontrolas la pasporton, vizon kaj ofte okazas doganokontrolo. Celo de la kontroloj estas forbari la homan kaj varan kontrabandojn.
Depost la eŭropa migra krizo ankaŭ la limpasejo Pazarkule inter Turkio kaj Grekio estas trapasejo kie rifugintoj volas transiri la limon.
Ragla
Ragla (hungare: Rágla, germane: Ragelsdorf) estas vilaĝo en Rumanio sudokcidente de Bistriţa. En 1910 ĝi havis 506 loĝantojn (rumanoj); en 1992 339 (rumanoj). Ĝia unua mencio skribe estas en 1319. En la mezo de la 15-a jarcento ĝi estis la bieno de Johano Hunyadi. Ĝia saksa loĝantaro en fino de la 16-a jarcento pereis. Ĝis 1919 kaj inter 1940 kaj 1944 ĝi apartenis al Hungario, (Beszterce-Naszód vármegye). Administre ĝi apartenas al Satu Nou.
Certamen Ciceronianum Arpinas
Certamen Ciceronianum Arpinas (Konkurso Cicerona de Arpino) estas konkurso por lernejanoj en latina lingvo kiu ekde 1980 ĉiujare okazas en Arpino, la naskiĝloko de Marko Tulio Cicerono, latine Marcus Tullius Cicero. Ĝi estas organizita de la Centro Studi Umanistici Marco Tullio Cicerone. Rajtas partopreni lernejanoj de gimnazioj mondskale.
La konkurso konsistas el kvinhora ekzameno. La partoprenantoj devas traduki originalan tekston de Cicero de ĉirkaŭ 200 vortoj en sian patrinan lingvon kaj komenti ĝin en sia patrina lingvo.
Krizantemo
Krizantemo (Chrysanthemum) estas genro el familio asteracoj kun pli ol 30-200 specioj (depende de la fonto). Ili estas unu aŭ plurjaraj herboj, arbustoj kaj arbedoj tre diferencaj laŭ aspekto. La specioj spice odoras, havas pli-malpli entranĉitajn foliojn kaj florojn kun langoformajn randokorolojn.
Ĉar la florplanto havis jam kulton en la antikvo, hodiaŭ ekzistas ĉirkaŭ 5000 specoj (kulturvarioj) de la planto, danke al la kultivistoj.
Ekzistas multaj kulturvarioj kun ofte grandaj kapituloj okulfrape koloraj kaj tre ornamaj.
Priskribo
La krizantemoj kreskas, estas kulturataj de suda Eŭropo ĝis suda Azio, ili ŝatas la mediterenean klimaton. Ĝi bezonas multe da akvo, ĉar ties radikoj traretas nur la supran 20–30 cm de la grundo.
La specioj estas frostosentemaj, sed ili ne toleras eĉ la troan varmegon, ilin damaĝas eĉ la temperaturo super 30 °C. La aŭtunaj specioj floras en oktobro, sed per protektado kontraŭ frosto tio estas etendigebla ĝis novembro en meza Eŭropo. La aŭtunaj krizantemoj estas t.n. „kurt-tagaj” plantoj, tio estas, ili bezonas por la florado 13–14 horojn da mallumo.
Oni multobligas ilin per ŝosa stikaĵo. La kultivado bezonas multan prizorgon, de la sterkado tra forigo de la flankaj ŝosoj ĝis protekto kontraŭ la frosto, damaĝantoj. La speciojn povas damaĝi ĉirkaŭ 20 virusoj, la blanka rusto. La bakteriaj kaj fungaj malsaniĝoj estas trakteblaj per kupraj kemiaĵoj.
Legendoj
En Ĉinio, ĝi estas traktata kiel kuracplanto, donanta sanon kaj longan vivon. Laŭ 3000-jara legendo, sur la Odonto-insulo kreskis kuracplanto, kiu junigis la personojn, se kolektis ĝin junaj inoj kaj viroj. La junuloj kiuj serĉis la planton travivis multajn aventurojn, sed la junigan planton ne trovis. Ili do trovis la krizantemon, kaj ekkomercis per tiu. En la han-epoko, oni trinkis krizanteman vinon je festo de la 9-a monato naŭa tago. Oni kredis, ke trinkanto de la krizantema vino vivas longtempe.
Pluaj aplikoj
La petaloj estas uzataj kiel spicaĵoj por salatoj pro ties adstringa, karakteriza gusto.
En Japanio, la folion de la printempa krizantemo (Chrysanthemum coronarium) oni trempas en varmega akvo dum unu minuto. Dum pli longa traktado, ĝi amariĝas.
Krizantemo en la kulturo, arto
Ĉinaj fontoj mencias ĝin en 550 a.K., en la Song-epoko, oni plibonigis la speciojn. Oni ŝatis/ŝatas la speciojn kun nekutima koloro, formo. La krizantemo estas simbolo de la aŭtuno en Ĉinio, ĝia festo okazas je la 9-a tago de la 9-a lunmonato. Ĝi ofte aperas en versoj, sur pentraĵoj, lignoskulptaĵoj, brodaĵoj.
La fama poeto Tao Juanming (365-427) versis plurfoje pri la floro, kiu estis por li reprezentanto de la soleco, de la aŭtuna trankvilo, beleco.
La florplanto alvenis en Japanion en la 8-a jarcento, kie oni nomumis ĝin kiku' kaj akiris pli grandan kulton ol en Ĉinio. En Japanio, ĝi iĝis simbolo de la japanaj regantoj, ilia trono iĝis „krizantema trono”.
En la korea arto, la krizantemo estas unu el la „kvar noblaj plantoj” (la pluaj tri estas la prunarbo, la orĥideo kaj la bambuo), tiel ŝatata ornama figuro.
Ĉar multaj varioj floras ĉe ĉiuj sanktuloj, oni uzas gin kiel memorigan floron ĉe tombejo.
Specioj
Chrysanthemum aphrodite
Chrysanthemum arcticum
Chrysanthemum argyrophyllum
Chrysanthemum arisanense
Chrysanthemum boreale
Chrysanthemum chalchingolicum
Chrysanthemum chanetii
Chrysanthemum cinerariaefolium
Chrysanthemum coronarium
Chrysanthemum crassum
Chrysanthemum glabriusculum
Chrysanthemum hypargyrum
Chrysanthemum indicum
Chrysanthemum japonense
Chrysanthemum japonicum
Chrysanthemum mawii
Chrysanthemum maximowiczii
Chrysanthemum mongolicum
Chrysanthemum morifolium
Chrysanthemum morii
Chrysanthemum okiense
Chrysanthemum oreastrum
Chrysanthemum ornatum
Hiranaj
Hiranaj (平内町 [hiranai-maĉi]) estas urbeto en Distrikto Higaŝicugaru, Gubernio Aomori, Japanio. Aprile de 2012, la urbo havis populacion de 11 939 kaj loĝdenson de 55 personoj por km². Ties totala areo estis 217,00 km².
Krizantemo
Specioj
Chrysanthemum pacificum
Chrysanthemum potentilloides
Chrysanthemum shiwogiku
Lajos Gyulay
GYULAY Lajos grafo [djulai] estis hungara politikisto, taglibro-verkisto naskita la 24-an de junio 1800 en Székelyandrásfalva kaj mortinta la 19-an de marto 1869 en Peŝto.
Artúr Kozmuth
KOZMUTH Artúr estis hungara verkisto, sportraportisto naskita en Temeŝvaro la 27-an de marto 1892 kaj mortinta en Temeŝvaro la 30-an de novembro 1941.
Kariero
Kozmuth Artúr estis firmestro de la filio de Első Erdélyi Biztosító Társaság (Unua Asekurasocio de Transilvanio) de Temeŝvaro. Iom da tempo li estis prezidanto de la Organizo de Sportĵurnalistoj. Li redaktis kune kun Béla Uhlyárik la semajngazeton Színházi Újság (1915-17), la  Sportélet (1918-19) kune kun Endre Vuchetich. Li aperigis la gazeton Sport és Kritika (1925-29).
Lajos Gyulay
Kariero
Lajos Gyulay pristudis juron en Marosvásárhely, poste laboris en Vieno en la kortega kancelariejo ekde 1822. Li reprezentis en landkunveno de Pozsony la departementon Zaránd. Li faris pli longan studvojaĝon en eksterlando. En 1848 Departemento Hunyad elektis lin en landkunvenon de Peŝto. Li apogis la literaturon kaj teatron. Li verkis taglibron dum duonjarcento (130 volumoj en manuskripto).
Krizantemo
Specioj
Chrysanthemum sinuatum
Chrysanthemum vestitum
Chrysanthemum weyrichii
Chrysanthemum yoshinaganthum
Chrysanthemum zawadskii
Argumento (filozofio)
Argumentado estas la agado konvinki.
En filozofio, argumento estas logika procedo. En logiko argumento konsistas el du partoj: la premisoj kaj la konkludo. Ĝi estas nomata valida, se la vereco de la premisoj entenas la verecon de la konkludo. Tio signifas ke estas neeble, ke la konkludo malveras kiam la premisoj veras.
La Dresado de la Megero
La Dresado de la Megero (angle The Taming of the Shrew) estas verŝajne la unua el pluraj komedioj de Ŝekspiro, kies precipa temo estis la amo, kaj ĝi povas esti eĉ la unua komedio, kiun li verkis. Kvankam regas nenia certeco pri la precizaj datoj, kiam prezentiĝis liaj fruaj dramoj, oni konjektas, ke "la megero" estis verkita jam en 1588.
Laŭ normoj de stilo kaj lirika tono ĝi ŝajne antaŭdatas la pli maturan La Komedio de Eraroj, kiu estis prezentata ĉirkaŭ la jaro 1592. Cetere ĝi enhavas klaran aludon pri La Hispana Tragedio (de Thomas Kyd), kiu aperis plej malfrue je la fino de 1591. Fine, se pravas la lastatempaj esploroj, stampante la presitan La Dresado de Unu Megero kiel "malbonan kvarton" (t.e. malfidela misskribita ["pirata"] versio) de la ŝekspira dramo, do la megero nepre estis larĝe prezentata antaŭ 1594, kiam la anonima "Unu megero" estis notita en la Registro de eldonoj.
Arnesano
Arnesano estas komunumo de Italio. Ĝi apartenas al la administra regiono Apulio (itale Puglia) kaj al la provinco Leĉo (itale Lecce). Laŭ la stato de en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². Kristana patrono estas la sankta, kies memortago sekve estas la komunuma festotago.
Najbaraj komunumoj estas.
Justa uzo
Justa uzo (honora uzo; fair use) signifas jurdoktrinon de la anglousona kopirajta sistemo, kiu permesas iagradan uzon, citadon de subkopirajtaj materialoj (bildo, teksto, sono) — sen permeso de la aŭtoro — se tio ne damaĝas la interesojn de la aŭtoro.
Salejoj de Trapanio
La Salejoj de Trapanio (kompleta nomo Riserva Naturale Integrale Saline de Trapani e Paceco) estas sicilia regiona naturrezervejo establita en 1995, kiu etendas sin super preskaŭ 1000 hektarojn en la teritorio de la komunumoj Trapanio kaj Paceco, ene de kiuj la antikva elfosa agado estas ekzercita. Temas pri grava humida areo, kiu precipe gastigas rifuĝon al multaj migrantaj birdoj. Ĝi estas administrita de WWF Italio. El fenica origino, la araba geografo al-Idrīsī dokumentis la ĉeeston de la salejoj jam en la periodo de normanda regado en Sicilio. Sub la regado de Frederiko de Ŝvabio estiĝis la ŝtata monopolo pri la produktado de salo, kiu ankaŭ estis longdaŭra dum la anĵua regado. La aragonanoj iris tuj por sankcii la revenon al privata proprieto, sed estis sub la Hispana kronlando, ke la agado de salproduktado atingis sian plej bonan pinton, transformante la havenon de Taladros en la plej gravan eŭropan komercan centron de la altvalora elemento. La saloj de Taladros atingis la Stanjonajn insulojn.
Justa uzo
«Justa uzo» estas fakfrazo kun speciala signifo.
Lawrence Lessig skribis en sia libro «Libera kulturo», ke praktike la koncernaj leĝoj estas tiel malklaraj, kaj ilia malobservo tiel severe punata, ke por multaj kreuntoj «justa uzo» preskaŭ ne eblas. Li nomis la situacion, kiam ĉia ajn kreo postulas, ke la kreonto ricevu permeson de iu — kaj kontraŭ kiu «justa uzo» devus protekti — «permeskulturo» (permission culture).
Salejoj de Trapanio
Ekde 1861 por la unuiĝo de Italio, ĉi tiuj salejoj ne estis ŝtatigitaj, kaj estis la ununuraj kiuj povis superi la monopolon de la salo krom la Ŝtato, eksportante ĝin al pluraj landoj. La kadukiĝo de la salejoj de Trapanio komenciĝis, kaj pliakriĝis pro la Dua Mondmilito kaj eksterlanda konkurenco kun la roka salo. Multaj el la salejoj estas forlasitaj.
Sed post la fondiĝo de la Rezervo, en 1995, oni helpas novan oferton de produktivaj agadoj kaj la ĉesigo de salo, krom la "Sosalt", kiu estas la ĉefa produktanto, kun la aprobo de restarigaj kaj reakiraj intervenoj de la forlasitaj instalaĵoj. La salo de Trapanio nun estas enigita en la liston de Tradiciaj Siciliaj Produktoj agnoskitaj de la Ministrejo pri Agrikulturaj, Manĝaĵoj kaj Arbaraj Politikoj, kiuj en aprilo 2011.
Nonila klorido
Nonila klorido aŭ 1-Klorononano estas alkila klorido konsistanta je 9 karbonatomoj, 19 hidrogenatomoj kaj 1 kloratomo. Ĝi rezultas en interagado de la 1-nonila alkoholo kun klorida acido. En mediaj kondiĉoj ĝi estas senkolora likvaĵo, iomete solvebla en akvo kaj pli solvebla en nepolaraj solvantoj. Kiam varmigita, 1-klorononano povas produkti hidrogenan kloridon, fosgenon kaj duoksinojn.
26945 Sushko
26945 Sushko estas tre malgranda, neordinare hela asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la de la teamo de la astronomia kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de Andrey Sushko, finalisto de la Intel Science Talent Search de 2012, scienca konkurso por gelernantoj en lasta jaro de mezlernejo, pro lia projekto pri inĝenierarto. Li estis lernanto ĉe la Hanford High School de Richland (Vaŝingtonio).
Géza Kuun
KUUN Géza grafo [kun] estis hungara orientalisto, ano de MTA naskita la 28-an de decembro 1838 en Sibio kaj mortinta la 9-an de aprilo 1905 en Budapest.
Villefranche-de-Lauragais (stacidomo)
Villefranche-de-Lauragais estas franca stacidomo sur linio - Sète-Ville, situanta en  Villefranche-de-Lauragais, en departemento Haute-Garonne, regiono.
Mr. Bean's Holiday (filmo)
Mr. Bean's Holiday ("La Ferioj de S-ro Fazeolo") estas brita filmo de Steve Bendelack stelumanta Rowan Atkinson en la rolo de Mr. Bean, aperinta la en Britio.
Villefranche-de-Lauragais (stacidomo)
Temas pri stacidomo de Société nationale des chemins de fer français (SNCF), priservata de trajnoj.
Mr. Bean's Holiday (filmo)
DVD de la filmo aperis la.
Villefranche-de-Lauragais (stacidomo)
Ĝi situas ĉe kilometra punkto (PK) de la linio Bordeaux-St-Jean - Sète-Ville (640000).
Mr. Bean's Holiday (filmo)
Rakonto
Mr. Bean gajnas feriojn en la sudo de Francio, ĉe marbordo en Cannes. Tamen, lia vojaĝo estos plena de incidentoj, dum kiu li malkovros Parizon kaj la provincon, antaŭ ol ĉeesti Festivalon de Cannes kaj fariĝi famkonata pro sia filmado. Tiu filmo roligis famajn aktorojn kiel Rowan Atkinson, Willem Dafoe, Emma de Caunes kaj Jean Rochefort.
Industria muziko
Industria muziko estas muzika ĝenro tre proksima al elektroniko kaj punko en ĝia esprimiĝo, sed ĝi radikas en brumuziko, improviza, eksperimenta kaj konkreta muzikoj.
Esprimdeveno
La esprimo devenas de la muzikeldonejo Industrial Records, kreita en 1976 en Britio de Genesis P-Orridge, Cosey Fanni Tutti, Chris Carter, and Peter Christopherson kiu formos plurajn industriajn grupojn kiel ĉefe Throbbing Gristle. La frazon «industria muziko por industria popolo», posta slogano de tiu eldonejo kaj de la movado, eltrovis usona artisto kaj komponisto Monte Cazazza.
Historio
Kvankam la esprimo devenas de Britio, industria muziko estas tuteŭropa fenomeno, kiu tiom originis en Orienta Eŭropo kiom ĝi disvolviĝis en diversaj landoj tutmonde, aparte Germanio. Oni ĝenerale konsentas pri la komenco de la industria «filozofo» ĉe la italaj futuristoj komence de la 20-a jarcento. L'arte dei Rumori (L'arto de bruoj) manifesto de Luigi Russolo (1885-1947) verkita en 1913 grave influis bruismon kaj industrian muzikon. Poste, la sonaj eksperimentadoj de usona John Cage aŭ de francaj Pierre Schaeffer, Pierre Henry kaj Pierre Boulez, inventistoj de konkreta muziko kaj elektrakustika muziko, estos evidentaj referencoj. Dum la 1970-oj, industrio estas pli kaj pli influata de Karlheinz Stockhausen aŭ Steve Reich, patroj de ripetada kaj minimumista muzikoj, kaj kreskas inter la libera ĵazo de interalie Henry Cow kaj la punka eksplodo. En Germanio, grupoj kiel Amon Düül, Faust (muzikgrupo), la komenco de Kraftwerk kaj de Tangerine Dream pavos la vojon por Einstürzende Neubauten, kulta grupo kiu vere difinas la industrian muzikon. Sozialistisches Patientenkollektiv, pli fama sub la mallongigo SPK, formita en Aŭstralio kaj poste migrante Eŭropen, estas ankaŭ notinda grupo de la industria ondo.
En Britio, paralele de Throbbing Gristle, Cabaret Voltaire ankaŭ estos fundamenta industria muzikgrupo.
Filozofio
Industrio signis novan generacion de muziko, alprenante malhumanigitan kaj mekanikan sonon reference al la malvarma kaj malmilda atmosfero de urboj. Ĉerpante kaj radikante en brumuziko - aŭ bruismo - kies celo estis redifinon de muziko, ĝi sin fordonas al senĉesaj eksperimentoj, malstrukturigante kaj restrukturigante la sonaron, aldonante uzinajn, maŝinajn, aŭtovojajn flanksonojn por emfazi senperan kaj senesperan, iome mizantropan atmosferon. Nur post tiu «sona migrado» kiu malproksimiĝas de «agrikultura» kaj romantisma ŝablono de muziko, industria muziko revenos al melodia kaj racia strukturo, sen tamen forlasi urban frenezemon kiu estas samsorta kiel tiu de punko, kaj elektronikan eksperimentadon.
Dua industria ondo
Jen listo de industriaj grupoj formita dum la 1980-aj:
Laibach, Test Dept, Nurse With Wound, Hafler Trio, Nocturnal Emissions, Coil, Vivenza, Étant Donnés, Die Form, Zoviet France, Pacific 231, Blackhouse, P16 D4, Asmus Tietchens, Lustmord, Cranioclast, Esplendor Geométrico, Merzbow, Art&Technique, KMFDM, Minamata, Nox, Denier du Culte, Le Syndicat, Muslimgauze, Current 93, Controlled Bleeding, Hunting Lodge, Les Tambours du Bronx...
Vincent d'Indy
Paul Marie Théodore Vincent d’Indy (27-an de marto 1851 en Parizo; 2-an de decembro 1931 samloke) estis franca komponisto kaj muzikteoriisto.
Vivo
D'Indy devenis de malnova nobelfamilio el Vivarais (Ardèche) kaj alkreskis post la frua morto de sia patrino ĉe sia avino, la rigida grafino Rézia d'Indy. Lia onklo Wilfrid d'Indy (1821-1891), mem amatorkomponisto, alkondukis lin al la muziko. Vincent fariĝis pianolernanto de Louis Diémer kaj Antoine François Marmontel kaj ekde 1865 studis harmonikon ĉe Albert Lavignac. Post la Franca-Germana Milito en 1870/71, dum kiu li brave batalis je la defendo de Parizo, li publikigis siajn unuajn komponaĵojn.
En 1886 li atingis unuajn sukcesojn per sia Symphonie sur un chant montagnard français kaj la opero Le chant de la cloche, kiu gajnis kompozicipremion de la urbo Parizo. Post la morto de César Franck, d'Indy sekvis lin kiel prezidanto de la Société Nationale de Musique. Post la forrifuzo de siaj idoj pri reformo de la pariza konservatorio li fondis en 1894 kune kun Charles Bordes kaj Alexandre Guilmant la Schola Cantorum, kies direktoro li fariĝis en 1900. Liaj instruceloj, publikitaj en la kvarvoluma Cours de composition musicale, baziĝis sur la instruo de Franck, la okupiĝo pri Bach kaj Beethoven kaj la remalkovro de antikva muziko ekz. de Palestrina, Monteverdi, Rameau kaj la gregoria ĉanto.
Post la unuaj prezentadoj de siaj operoj Fervaal (1897) kaj L'étranger (1903) samkiel gravaj orkestroverkoj kiel la Istar-variacioj (1896) kaj la dua simfonio (1903) d'Indy fariĝis konata ankaŭ al vasta publiko. Li evoluis ĉefa parolanto de la kontraŭuloj de Debussy kaj de la ekesta impresionismo, kvankam liaj propraj verkoj surmontris similajn tendencojn. Krome fortiĝis je li ŝovinisma, militarisma kaj kontraŭjudisma sinteno, kiu efikis en La légende de Saint Christophe (1908-15) kaj la tria simfonio De bello gallico (1916-18).
Malgraŭ sia agado por Schola Cantorum d'Indy instruis ekde 1912 ĝis 1929 ankaŭ ĉe la pariza konservatorio. Post la unua mondmilito li fordonis sian somerdomon en Faugs en Ardèche kaj transloĝis al Agay ĉe Côte d'Azur. Ĉi tiu ŝanĝo, lige kun la eka amrilato kun Caroline Janson, kun kiu li poste geedziĝis, kontribuus al heligo de liaj komponaĵoj. En Poème des rivages (1921), Diptyque méditerranéen (1926) kaj la postaj ĉambromuzikaj komponaĵoj li alproksimiĝis al malpeza, facila novklasikismo. Malgraŭ ĉi tiu stilŝanĝo kaj ankaŭ siaj multaj lernantoj, al kiuj apartenis Albert Roussel, Albéric Magnard, Erik Satie kaj Edgar Varèse, la sintento de d'Indy pri la moderna muziko restis rifuza.
Ascoli Satriano
Ascoli Satriano estas komunumo de Italio.
Villefranche-de-Lauragais
Villefranche-de-Lauragais estas franca situanta en departemento Haute-Garonne, regiono.
Ĝiaj loĝantoj nomiĝas Villefranchois.
The Artist (filmo)
The Artist (La Artisto) estas franca filmo de Michel Hazanavicius aperinta en 2011.
Temo
En Holivudo, en 1927, George Valentin estas tre fama aktoro. Siaflanke, Peppy Miller estas juna filma figuro. La alveno de parola kino ŝancelos ilian vivon. Li, antaŭe vera stelulo, falos en forgeson, dum ŝi fariĝos vera stelulino de parola kino. Ilia am-aventuro tiam renkontas multajn obstaklojn.
Taquile
Taquile (hispane) aŭ Intika (keĉue) estas insulo en perua parto de Titikaka-lago, 45 km de la urbo Puno.
La insulo longas ĉ. 5,5 km kaj larĝas ĉ. 1,6 km. La plej alta punkto situas 4.050 m super la marnivelo, la plej granda komunumo ĉe 3.950 m (por komparo: la akvosurfaco de Titikak lago estas 3.810 m s.m.).
Taquile havas ĉ. 1.700 keĉuajn loĝantojn, kiujn oni nomas hispane Taquileños (~takileanoj).
Intika apartenis ekde la 15-a jarcento al la Inkaa imperio. La ruinoj devenas verŝajne el la (sur du montopintoj: Uray K'ari kaj Hanan K'ari) epoko de Tivanaku-kulturo (ĉ. 800 p.K.). La insulo apartenis al lastaj areoj de altebenaĵa Peruo, kiujn la hispanoj konkeris. La insulanoj sukcesis longtempe kaŝi sin antaŭ la hispanoj, kiuj rigardis la insulon longtempe neloĝata. Intika estis okupita en 1580 far reĝo Karlo la 4-a, kiu vendis tion al grafo Rodrigo de Taquila (aŭ Pedro Gonzalez de Taquile). De tiu persono venas la hispana nomo de la insulo.
Dum la hispana kolonia regado estis malpermesitaj uzo de la tradiciaj vestoj, tiel la takileanoj surmetis hispanajn kamparanajn vestojn. Tiuj vestoj estas ankoraŭ hodiaŭ ilia "indiana" vestaro.
En la 1930-aj jaroj, Taquile servis kiel prizoninsulo, kie ankaŭ sidis la iama perua prezidento Luis Miguel Sánchez Cerro. La insulanoj aĉetis en 1937 la posedrajtojn pri la tuta insulo.
La Taquileños estas organizitaj en komunumon, kiu baziĝas je la inka-epoka ordono "Ama suwa, ama llulla, ama qilla" (ne ŝteli, ne mensogi, ne esti mallaborema).
Taquile famas pro siaj teksaĵoj kaj trikaĵoj, kiuj estas tre valoraj en Peruo. La ŝpinado, teksado kaj trikado estas praktikata ĉefe fare de viroj.
Taquile havas radiostacion, kiun prizorgas generatoroj. La komunumo decidis pri apliko de solarĉeloj.
Taquile estas senhunda insulo.
10740 Fallersleben
10740 Fallersleben estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la germana astronomoj Freimut Börngen elde la Observatorio Karl Schwarzschild en Tautenburg (Germanio).
Nomo
Ĝi estis nomita en memoro de la germana poeto bibliotekisto kaj historiisto pri literaturo August Heinrich Hoffmann von Fallersleben (1798–1874). Pro siaj "Unpolitische Lieder" (1840), liberalaj patriotismaj kantoj, li estis maldungita el sia posteno de instruisto pri germana lingvo en Breslau. Li verkis la tekston de "Lied der Deitschen", la germanan.
Veneția de Sus
Veneția de Sus [venecia de sus] (hungare: Felsővenice, germane: Ober-Wenitze) estas vilaĝo en Rumanio nordokcidente de Braŝovo. En 1910 ĝi nombris 686 loĝantojn (rumanoj), en 1992 456. Ĝia unua skriba mencio estis en 1469. Ĝis 1919 ĝi apartenis al Hungario (Fogaras vármegye). Administre ĝi apartenas al Părău.
Miklós König
KÖNIG Miklós (koenig) estis hungara agronomo naskita en Pusztakeresztúr la 26-an de decembro 1914 kaj mortinta en Kluĵo la 3-an de marto 1981.
Kariero
König Miklós studis en la teknika kaj ekonomikscienca universitato de Budapeŝto (1942). Li diplomitiĝis pri agronomio en Temeŝvaro (1948). De 1949 li instruis en la Agronomia Altlernejo de Kluĵo. Li redaktis la semajngazeton Vrem Pămînt (1945), la gazeton Falvak Dolgozó Népe (1945-57). Li estis redakciano de Dolgozó Nő (1954-55) de Ŝtata Libroeldonejo Agrikultura (1951-62).
(16411) 1986 QY2
(16411) 1986 QY2 estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la de la belga astronomo Henri Debehogne elde la Observatorio La Silla en Ĉilio.
2206 Gabrovo
2206 Gabrovo estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la rusa astronomo Nikolaj Stepanoviĉ Ĉerniĥ elde la Krimea astrofizika observatoriode Nauĉno en Ukrainio.
Tibor Osváth (botanikisto)
Tibor OSVÁTH [oĵva:t] estas rumania hungara botanikisto. Li naskiĝis en Kluĵo la 2-a de aprilo 1929.
Kariero
Tibor Osváth diplomitiĝis pri biologio en Universitato Bolyai de Kluĵo (1952). Li estis profesorasistanto, laboratiriestro (1952-70), ĉefbotanikisto en dendrologia parko de UBB (1970-78), ĉefbiologo en la Biologia Esplorcentro (1978-90). Li estis doktoro de biologiaj sciencoj (1974). Li publikigis en fakrevuoj Contribuţii Botanice, Studia Universitatis Babeş-Bolyai, Stejarul (1962-77)
5409 Saale
5409 Saale estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la 30-an de septembro 1962 de la germana astronomo Freimut Börngen elde la Observatorio Karl Schwarzschild, en Tautenburg (Germanio).
La rivero Saale fluas en Germanio, ĝi estas la dua plej longa alfluanto de Elbo.
Indro
Indro (इन्द्र, 𑀇𑀦𑁆𑀤) estis la ĉefa dio de la antikva veda religio (antaŭa al hinduismo) en Barato.
En Veda religio
Indro estas la ĉefdio de la veda religio; li estas la plej ofte menciita dio en la Rigvedo. (La dua plej ofte menciita estas Agnio.)
Li havas multajn epitetojn de la tre frua hinduismo.
En malfrua hinduismo
En la posta hindua mitologio Indro fariĝis la reĝo de la dioj kaj sinjoro de la ĉielo, kaj ankaŭ dio de la milito, la ŝtormo, kaj la pluvego. La populareco de ĉi tiu dio ege malkreskis kun la paso de la jarcentoj kaj la apero de aliaj dioj.
En la purana mitologio, Indro estas prezentita en heroa poezio kun petola kaj amorema karaktero dum longa tempo, eĉ kiam lia reputacio kaj rolo malpliiĝis en pli posta hinduismo kun la populariĝo de Trimurti.
En aliaj religioj
En budhismo, Indro ankaŭ estas konata kiel Śakra (शक्र), en taja พระอินทร์ kiel Phra In, kaj en la japana kiel Taiŝakuten (帝釈天<rt>たいしゃくてん).
Indro prezentiĝas kiel la nomo de granda-demono en zaratuŝtrismo, dum Verethragna prezentas lin kiel dio de venko.
Ĉirkaŭtera orbito
Ĉirkaŭtera orbito estas ajna astronomia orbito, kiu ĉirkaŭiras la Teron.
La Luno, la nura tera natura satelito, posedas tian orbiton.
Specoj de ĉirkaŭtera orbito
Ekde la dua duono de la 20-a jarcento, ankaŭ miloj artefaritaj satelitoj atingis ĉirkaŭterajn orbitojn, je malsamaj altoj, laŭ la taŭgeco por la celo de la satelito.
La Internacia Kosmostacio posedas ĉirkaŭteran orbiton, kies averaĝa alto estas proksimume 360 kilometroj. Oni ĝenerale parolas pri malalta tera orbito, kiam la alto estas malpli granda ol du mil kilometroj super la surfaco. Je tiu ĉi alto, plena rivoluo ĉirkaŭ la Tero daŭras pli-malpli 90 minutojn, je la rapido de ok kilometroj por sekundo.
Oni parolas, pri mezalta tera orbito, kiam la alto estas pli granda ol du mil kilometroj, sed malpli granda ol 35.786 kilometroj (kie situas la geosinkrona orbito).
Pli altaj orbitoj nomiĝas altaj teraj orbitoj.
Gruntbovo
Gruntbovo (paŭsaĵo el la latina Bos grunniens), Gjako (el la tibeta གཡག), aŭ Poefago (el la greka ποηφάγος, herbmanĝanto), estas granda remaĉulo kun kovra hararo tre longa (40 cm ĝis 80 cm) kiu vivas en Tibeto, Ĉinghajo, kaj eĉ en Mongolio kaj aliaj himalajaj landoj. El la ordo parhufuloj kaj familio bovedoj, tiu specio estas konsiderata minacata pro sia malofteco.
La nomo originas de la fakto, ke ĝi estas dika bovo, kiu "gruntas" (t.e. kiu blekas kiel porko).
Ĝeneralaĵoj
Ĝi estas granda kaj fortika. La vira gruntbovo altas 2 m. kaj pezas 500-600 kg. Ĝian tutan korpon kovras densaj, maldelikataj kaj longaj nigrebrunaj haroj. La longaj haroj sur la brusto kaj abdomeno preskaŭ tuŝas la teron. Nur ĉe la buŝo troviĝas malmulte da blankaj haroj. Gjakoj estas tipaj altebenaĵaj bestoj, kiuj vivas en dezertoj kaj altaj montaroj. Somere ili aperas en lokoj 5 000-6 000 metrojn super la marnivelo, eĉ vintre ili ne malsupreniras al lokoj malpli ol 3 000 metrojn super la marnivelo. Ili ne timas froston, nek ventegon, nek neĝon. Ili ŝatas vagadi ĉie kaj manĝi diversajn herbojn. Ili trinkas akvon somere kaj sensoifiĝas per neĝo kaj glacio vintre. Ĝenerale, gruntbovinoj kaj iliaj idoj agas en grupoj de dek ĝis cent, dum la plenkreskaj virbovoj vivas unuope aŭ 3-5-ope. La junaj virbovoj formas siajn proprajn grupojn. Korpe dikaj, la gruntbovoj tamen lertas en montgrimpado. Matene kaj vespere ili eliras serĉi manĝaĵon, tage ripozas aŭ dormas sur dezertaj montoj kaj krutaĵoj. Minacate, ili kolektiĝas kaj lasas bovidojn stari en la centro. Tiam la plenkreskaj virbovoj estas taskitaj por lukti kontraŭ malamiko. Gruntbovoj pariĝas aŭtune. Post gravedeco de 9-10 monatoj, la bovino naskas ĉiufoje unu idon, kiu maturiĝas post ĉirkaŭ du jaroj. Gruntbovoj havas delikatan flarsenten, kaj krome, ili vivas sur altaj montoj, tial ili estas malfacile kapteblaj. Laŭdire ĉirkaŭ 50 zooj de diversaj landoj havas gruntbovojn, sed ĉiuj montrataj estas hejmaj gjakoj. La hejma gruntbovo diferencas de la sovaĝa per siaj malpli grandaj korpo, hufoj kaj kornoj, kiuj estas ne tiom forte kurbaj kiel tiuj de la sovaĝa. Krome la haroj de hejma gjako estas malpli longaj, kun pli da viloj; la koloro de la haroj estas hela, ofte kun blankaj aŭ sablokoloraj makuloj.
Rilatoj kun homoj
Dombestaj gruntbovoj estas bredataj dum miloj da jaroj, ĉefe pro sia lakto, fibro kaj viando, kaj kiel ŝarĝbestoj. Hejma gruntbovo estas ĉefa transportilo sur la Tibeta Altebenaĵo, tial oni honoris ĝin per la nomo "veturilo sur altebenajo".
Laŭ iliaj bezonoj, homoj bredas hibridojn inter gruntbovoj kaj bovoj.
Edita de Wilton
Edita de Wilton (n. 961, m. la 15-an de septembro 984) estis anglosaksa sanktulino kaj la nelegitima filino de Edgaro (Anglio). Edgaro forrabis ŝian patrinon, Wulfthryth, nobelinon kaj monaĥinon, de Wilton, kiu naskis Edita ĉe Kemsing, Kent.
Kiel junulino Edita iĝis monaĥino, kaj Edgaro nomumis ŝin abatino de tri monaĥejoj, sed ŝi preferis resti sub sia patrino ĉe Wilton.
En 1979 ŝi sonĝis ke ŝi perdis ŝian dekstran okulon, kaj interpretis la sonĝon kiel averton pri la morto de sia duonfrato, la reĝo Eduardo la martiro, kiu estis murdata dum li vizitis sian duonpatrinon Aelfthryth. Laŭdire post la murdo iuj nobeloj proponis ke ŝi regus Anglion, sed ŝi rifuzis.
82559 Emilbřezina
82559 Emilbřezina estas tre malgranda sed tre hela asteroido de la asteroida zono malkovrita la elde la Observatorio de Ondřejov (Prago-oriento, Ĉeĥio).
Edgaro (Anglio)
Edgaro (kromnomata la pacema, n. ĉ. aŭgusto 943, m. la 8-an de julio 975) estis reĝo de Anglio ekde 959.
82559 Emilbřezina
Nomo
Ĝi estis nomita en memoro de la ĉeĥa amatora astronomo Emil Březina (1975–2012), longtempe asociata al la Observatorio de Vsetín, al kiu li dediĉis plejparton el sia tempo kaj energio. Li estis engaĝita en la observo de kometoj, meteoroj kaj ekstremaj meteologiaj eventoj. Liaj aliaj interesoj inkludis la fotografion, la ĵazon kaj la montan marŝadon.
Edgaro (Anglio)
Li estis la frato de Edwy kaj la pli juna filo de Edmundo la 1-a (Anglio). Li akiris sian kromnomon ne ĉar li estis aparte pacema sed ĉar dum sia regado Anglio ĝuis pacon.
Grettstadt
Grettstadt estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Schweinfurt kaj en la distriktaro Malsupra Frankonio de la federacia lando Bavario, borde de la rivero Majno. Fine de la komunumo havis  loĝantojn.
Edgaro (Anglio)
En 957 la senjoroj de Mercia kaj Northumbria ribelis kontraŭ Edwy kaj nomumis Edgaron reĝo. Ĉe Gloucester ili venkis Edwy. Sekvis pacakordo per kiu Edwy regis Anglion sude de la Tamizo, kaj Edgaro la reston de la lando. Post la morto de Edwy en oktobro 959, Edgaro reunuiigis Anglion.
Edita de Wilton
Ŝi konstruigis preĝejon ĉe Wilton. En 984 Sankta Dunstan konsekris ĝin: laŭdire li ploregis dum la rito, kaj tuj poste diris ke Edita mortos post nur tri semajnoj, kiel ja okazis.
Edgaro (Anglio)
Tuj poste sia reĝiĝo, Edgaro revokis Dunstan, abaton de Glastonbury, kiu estis akre kverelinta kun Edwy kaj fuĝinta el Anglio, kaj nomumis lin episkopo de Worcester: poste li nomumis Dunstan episkopo de Londono kaj ĉefepiskopo de Canterbury. Unue Dunstan rifuzis kroni Edgaron pro lia forrabo de monaĥino de Wilton nomata Wulfthryth, kiu revenis al Wilton. Poste, ĉe la vilaĝo Kemsing, Kent, ŝi naskis filinon, Edita. Tamen Dunstan iĝis la ĉefa konsilanto de Edgaro dum ties regado.
Edgaro kroniĝis nur en 973, ĉe Bath: Dunstan elpensis riton kiu estas la fonto de la kronada rito de modernaj britaj reĝoj kaj reĝinoj. Aliaj reĝoj en Britio, inkluzive la reĝo de Skotlando, ĉeestis kaj omaĝis al Edgaro.
Edgaro mortis ĉe Winchester la 8-an de julion 975 kaj entombiĝis en Abatejo Glastonbury.
Li edziĝis unue al Ethelfleda, kiu naskis Eduardon, kiu sekvis Edgaron kiel reĝo de Anglio, kaj poste al Aelfthryth, kiu naskis Ethelred, kiu iĝis reĝo de Anglio post la murdo de sia duonfrato en 978.
István Környei
KÖRNYEI István (koernjei) estis hungara kuracisto naskita en Görz la 29-an de julio 1901 kaj mortinta en Budapeŝto la 20-an de julio 1988.
Kariero
Környei István diplomiĝis en la Universitato de Budapeŝto (1923), de 1941 li estis universitata profesoro kaj klinikĉefkuracisto pri neŭrokirurgio de Koloĵvaro, poste profesoro de OGYI de Târgu Mureș, de 1947 profesoro de Universitato de Peĉo, direktoro de Kliniko de Neŭrologio kaj Psikiatrio. Li estis ordinara ano de la MTA (1973).
Glitpilkado
Glitpilkado estas teama sporto kiu estas hodiaŭ ludata en 29 landoj, ĉefe en Norvegio, Svedio, Finnlando, Rusio, Kazaĥujo kaj Usono.