cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Niĝeria Enlanda Milito
Historio
Biafro deklaris sian sendependecon de Niĝerio. En 1966 oficiroj faris puĉon. Enugu iĝis ĉefurbo. La loĝantoj estis precipe igboj. Nur 4 afrikaj landoj kaj Haitio agnoskis la landon. En 1967 Niĝerio atakis Biafron. Dum la militado la loĝantoj ne ricevis manĝaĵojn; la malsato ŝokis la mondon, kiam disvastiĝis kaj populariĝis fotoj de nudaj geinfanoj havantaj ŝvelajn ventrojn. Pro la konstanta militado mortis pli ol 1 miliono da personoj. En 1970 la ŝtato ĉesis kaj iĝis parto de Niĝerio.
Kronologio
Kronologio de la Niĝeria Enlanda Milito:
Medicina diagnozo
Diagnozo (greke διάγνωση, laŭ nuntempa prononco diágnosi, el la vorteroj δια-, dis-, kaj γνώση, la scio, do la disapartigo per scio) laŭ PIV estas en pri-sanaj fakoj kiel medicino, klinika psikologio kaj fizioterapio, la identigo de malsano per esploro de la simptomoj prezentataj de la paciento, per ties deklaro, per korpa ekzameno kaj per teknikaj eblecoj (laboratoriaj ekzamenoj de korpaj likvaĵoj aŭ histoj, radiologio, sonografio kaj aliaĵoj).
Loránd Farkas
FARKAS Loránd [farkaŝ] estas rumanuja hungara aktoro naskita en Sfântu Gheorghe la 5-an de septembro 1982.
Kariero
Li finis en la aktorfako en 2007 en la Universitato Babeş-Bolyai kaj ekde januaro 2007 li estas ano de la Kolozsvári Állami Magyar Színház.
Theodor Steche
Biografio
Steche estis filo de la kemiisto kaj entreprenisto Albert Steche, multjara prezidanto de la Germana Esperanto-Asocio. Li vizitadis ĝis 1914 la Thomas-gimnazion en Lepsiko. Poste li estis enarmeigita por militservo. Li serioze vundiĝis kaj ricevis plurajn militistajn medalojn. Fine li servis kiel oficiro de la rezervo.
Post la Unua mondmilito li studis kemion kaj doktoriĝis en 1922. Kiel studento li en 1920 membriĝis en la studenta korporacio “Gottinga” en Göttingen. Inter 1923 kaj 1928 li estis asistanto ĉe la Instituto por Plantokultivado de la Universitato de Göttingen. De 1928 ĝis 1931 li studis germanistikon en Göttingen. De 1934 ĝis 1939 li estis stipendiulo de la Germana Esplorkomunumo (Deutsche Forschungsgemeinschaft). En 1936 li habilitiĝis ĉe la Universitato de Greifswald. De 1939 ĝis 1945 li estis privatdocento pri ĝermanaj lingvoj kaj malnova germana literaturo. Li okupiĝis dum la malfrua parto de sia kariero interalie pri ĝermana prahistorio kaj pri ortografia reformo de la germana lingvo.
Poliakovce
Poliakovce (hungare Tapolylengyel [tapojlendjel], germane Pollersdorf) estas vilaĝo kaj municipo en Slovakio. La menciitaj loknomoj kaŝe enhavas la nomon polo.
Situo
Poliakovce situas laŭ rojo. Bardejov troviĝas je 12 km.
Historio
Supozeble poloj fondis la setlejon. La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1414 en formo "Poljak". En 1600 10, en 1715 14 familioj pagis impostojn. En 1828 435 vilaĝanoj loĝis en 56 domoj. Ĝis 1899 la oficiala hungara loknomo estis Polyakócz, poste ĝi ricevis hungaran nomon pro la hungariga politiko. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Tapolylengyel 262 homoj, (plejparte slovakoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Sáros, al distrikto de Bardejov, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 vivis en Poliakovce 394 homoj, (392 slovakoj).
Brahmismo
Brahmismo estas religio, kiu disvolviĝis el la historia Veda religio en Prahindio. La termino estas malsama al „brahmanismo“, kiu estas uzita por paroli pri la rita sistemo de la brahmanaj pastroj en hindua socio.
La termino brahmismo devenas de la centra metafizika kaj plurdiisma koncepto Brahmo, kiu evoluis dum la Veda erao.
33-a Brazila Kongreso de Esperanto
Kun la partopreno de proksimume 400 personoj okazis, de la 12-a ĝis la 17-a de julio 1997, ĉe la Federacia Universitato de Paraná, la 33-a Brazila Kongreso de Esperanto en Curitiba kune kun la 18-a Kongreso de Brazila Esperantista Junulara Organizo kaj la 1-a Infana Brazila Kongreso, kun elstara partopreno de la lernejo Infana Ĝardeno Esperantista Zamenhof, el la urbo “Franca”, San-Paŭlio.
La malfermo de la Kongreso kaj la arta programo iĝis ĉe la aŭditorio de la Ŝtata Kolegio de Paraná, sed la kongresejo estis en la Universitato.
La programo estis varia kaj oni reliefigas la prezentadon de la vidbendoj, en Esperanto, “Esperanto en la Brazila Altebenaĵo” kaj “Aragvaja Eko-Krio”, ambaŭ verkoj de la esperantisto Cyro Freitas, el Barra do Garças, krom vizito al turisma havenurbo Paranaguá.
Szilveszter Kosz
Kariero
Szilveszter Kosz fariĝis en 1957 ano de Állami Székely Népi Együttes de Târgu Mureș, poste laboris kiel dancmajstro en Miercurea Ciuc. Li gajnis plurajn premiojn en landaj konkursoj. Li kolektis popoldancojn kaj popolkantojn.
Čaková
Čaková estas montara municipo en distrikto Bruntál en Ĉeĥio, etendiĝanta en longeco de 5 km tra valo de rojo Čakovka ĝis preskaŭ al montopiedo de 628 m alta monto Chlum. La vilaĝo situas inter arbaroj. En 1980 Čaková fariĝis loka parto de Zátor, je 10 jaroj ĝi denove akiris memstarecon. Nuntempe Čaková havas.
Pola landvojo n-ro 56
La pola landvojo n-ro 56 (DK56) estas landvojo je longeco ĉirkaŭ 20 km. Ĝi kunigas la landvojojn nr-o kaj nr-o.
Čaková
Historio
La jaro de fondo de Čaková ne estas konata, ĝia nomo havas slavan devenon. Ĝi estiĝis de persona nomo Čak, temis do pri vilaĝo de homoj de Čak. Pli posta germana nomo Friedersdorf estas nur ekde la jaro 1678.
La vilaĝo ekzistis evidente jam en la 13-a jarcento. Komence de la 14-a jarcento ĝi estis neniigita far de tataraj atakoj kaj en 1330 denove loĝigita de germanaj kolonigintoj. La unua skribmencio pri la vilaĝo estas nur el la jaro 1494, kiam ĝi nomiĝis Czakoewie. La nova germana nomo koneksas kun la fakto, ke dum ĉeĥo-hungaraj militoj en la 70-aj jaroj de la 15-a jarcento ĝi estis neniigita. En 1535 aĉetis la vilaĝon Krnova princlando. Pluaj sortoj de Čaková poste koneksis kun sortoj de tiu ĉi princlando, la vilaĝo estis luterigita. Post batalo sur Blanka Monto akiris ĝin familio de liĥtenŝtejnoj, kiu en la jaroj 1625 ĝis 1627 komencis rekatoligon.
La vilaĝo suferis pro militaj eventoj de la tridekjara milito, post kiu ĝi nur malfacile rekonsciiĝis. En duono de la 19-a jarcento ĝi estis envicigita en distrikton Krnov.
Dum la tuta tempo Čaková konservis por si karakteron de cismontara vilaĝo, ĉefa okupo de loĝantoj estis agrikulturo. Naturkondiĉoj donis eblecon kulturi terpomojn, linon kaj cerealojn. Ĉi tie estiĝadis neniaj industriaj entreprenoj.
Azofra
Azofra [aZOfra] estas vilaĝo kaj municipo de Rioĥo (norda Hispanio), nome en la nordokcidenta Komarko de Nájera kaj precize en la nordokcidento de la regiono. La loknomo Azofra estas etimologie devena el araba as-suxra, "la imposto", eble komprenebla kiel impostejo, loko kiu pagis imposton.
Geografio
Ĝi estas loĝloko kun komunikvojo laŭ la nacia ŝoseo N-120 el Logronjo al Vigo kaj la samvoja aŭtoŝoseo A-12, laŭ kiu estas apuda Nájera oriente. Ĝi estas je 555 metroj super marnivelo.
Historio
La plej frua dokumenta mencio datas de buleo de 1199 per kiu oni donis privilegiojn al la Monaĥejo de San Millán de la Cogolla en kiu jam aperis literumita kiel Azofra. La historio de la loko estas ligita al la Jakoba Vojo. Jam en 1168, doña Isabel de Azofra fondis en Azofra hospitalon de pilgrimantoj, kun preĝejo de Sankta Petro kaj tombejo por la pilgrimantoj kiuj mortis survoje. Nun estas aliaj tri gastejoj por pilgrimantoj. La nuna preĝejo estis konstruita en la 17-a kaj 18-a jarcentoj.
En la 1960-aj jaroj la elmigrado iris al enlandaj centroj, unue al Bilbao, Barcelono kaj Madrido, kaj en la 1970-aj jaroj al Logroño. El la 1950-aj jaroj oni malaltiĝis el 781 loĝantoj ĝis la nunaj 225.
1524
En la jaro 1524 post Kristo okazis, interalie:
Belleville-Vendée (stacidomo)
Belleville, apartige Belleville-Vendée estas franca stacidomo sur linio Nantes-Orléans -, situanta en Belleville-sur-Vie, en departemento Vendée, regiono Luarlandoj.
Temas pri stacidomo de Société nationale des chemins de fer français (SNCF), priservata de trajnoj Luarlandoj.
Ĝi situas ĉe kilometra punkto (PK) de linio Nantes-Orléans - Saintes (530000).
Kortegano de la Tabureto
La Kortegano de la Tabureto (angle Groom of the Stool, el "Kortegano de la reĝa klozeta tabureto" "Groom of the King's Close Stool") estis la plej intima pozicio, titolo ĉe la angla kortego, respondeca pri asistado de la reĝo ĉe ekskrementado kaj rita purigo.
Santa-Kruzio (Bolivio)
Por aliaj geografiaj unuoj kun sama nomo vidu artikolon Santa Cruz.
Ŝramanismo
Ne konfuzu kun ŝamanismo
Santa-Kruzio (Bolivio)
Santa-Kruzio, (Santa Cruz, elp. Santa Krus, Santa Kruh), estas departemento de Bolivio. Kun surfaco de kvadrataj kilometroj, ĝi okupas la orientan trionon de la lando. Laŭ la censo de 2001 la tuta loĝantaro estis 2,029,471 homoj - laŭ takso de la jaro 2010 intertempe estu proksimume 2,6 milionoj.
Ŝramanismo
Ŝramanismo estis religia kaj filozofia movado en Hindio antaŭ ĉirkaŭ 2500 jaroj. Ĝi konsistis el multegaj malsamaj frakcioj kun fakte tre malmulte komune krom sia oponado al la brahmanismo kaj sia malakcepto de la kastsistemo kaj de la Vedoj. Du el tiuj frakcioj ankoraŭ ekzistas: la ĝajnismo kaj la budhismo.
Santa-Kruzio (Bolivio)
La ĉefurbo estas Santa Cruz de la Sierra (Sankta Kruco de la Siero). La Nacia Parko Amboró (Parque Nacional Amboró) estas naturrezervejo kun ĉirkaŭ 800 specioj de birdoj, ĉirkaŭ 125 mamuloj kiaj pumoj, ocelotoj, kaj la rara Okulvitra urso.
En 2005 estis iniciatoj por akiri plian aŭtonomecon de la provinco, elde la centra registaro, parte kun sendependismaj trajtoj. La cetera parto de la lando konsideras tion ribelo de pli riĉa parto, precipe post la malkovro de rezervejoj de natura gazo en la departemento.
Kortegano de la Tabureto
La fizika intimeco de la rolo nature igis lin (eĉ ŝin dum regado de reĝino) plej konfidinda viro/virino de la reĝo, kun kiu multaj reĝaj sekretoj estis dividitaj. Tiu akiro, aliro de sekretaj informoj kondukis lin/ŝin al timita kaj respektita homo, tiel potenca ene de la reĝa kortego, en sia propra rajto. La oficejo disvolvis laŭgrade dum jardekoj kaj jarcentoj en unu al administrado de la reĝaj financoj, kaj dum Henriko la 7-a, la Kortegano de la Seĝo iĝis potenca oficialulo, implikita en starigo de nacia fiska politiko, en la "ĉambro-sistemo" (angle "chamber system").
Historio
La Kortegano de la Tabureto estis en la plej fruaj tempoj tiu vira servisto en la kortego de la angla monarĥo, kiu respondecis por asistado de la reĝo dum ekskrementado kaj rita purigo, dume konservante aŭron de reĝa majesteco super la procezo.
Post surtroniĝo de Elizabeto la 1-a de Anglio en 1558, oni enkondukis novan titolnomon por la simila agado kiel Unua Damo de la Dormoĉambro (angle First Lady of the Bedchamber), unue okupita de Kat Ashley. Tiu ofico efektive ĉesiĝis, post kiam ĝi estis "neŭtraligita" en 1559. Post surtoniĝo de Jakobo la 1-a (Anglio), la ofico reviviĝis kiel Lordo de la Dormoĉambro (angle Lord of the Bedchamber). Dum regado de Karlo la 1-a (Anglio), la angla termino "stool" (tabureto) perdis sian originalan signifon de seĝo.
La Hacquinière (stacidomo)
La Hacquinière estas franca stacidomo de Linio de Sceaux, situanta en komunumo Bures-sur-Yvette (departemento Essonne).
Temas pri stacidomo de Régie autonome des transports parisiens (RATP) priservata de trajnoj de linio B (branĉo B4) de RER.
Ĝi estis malfermita en 1957. Ĝia nomo La Hacquinière estas tiu de kvartalo en Bures-sur-Yvette.
Interkonektoj
La stacidomo disponas pri neniu interkonekto kun buslinioj.
Tuzsér
Tuzsér (tuĵEr) estas grandvilaĝo kaj municipo en Hungario, en regiono Norda Ebenaĵo, en departemento Szabolcs-Szatmár-Bereg, en Distrikto Záhony. La loknomo ne havas sencon en la hungara lingvo.
Geografio
Tuzsér situas sur ebenaĵo, laŭ maldekstra bordo de Tiso (kun pramo al Zemplénagárd), laŭ la ĉefvojo kaj fervojo Budapeŝto-Debrecen-Ungvár. Budapeŝto troviĝas 365 km-ojn for.
Historio
El la kuprepoko oni trovis terfortikaĵon, kiu defendis la loĝantojn ne nur de malamikoj, sed ankaŭ de inundoj. La unua mencio devenis el 1212. Dum la turkoj la loĝantoj ofte rifuĝis al la Tiso-proksimaj marĉoj. En 1919 la rumanoj okupis la vilaĝon kaj tenis la fronton laŭ la Tiso. Dum la socialismo kolĥozoj pri Paco kaj Ruĝa Stelo formiĝis.
Fortikaĵo de Sárvár
Fortikaĵo de Sárvár (konata ankaŭ Fortikaĵo Nádasdy) [nAdaŝdi] estas sendifekta fortikaĵo en Hungario, en Transdanubio.
Historio
La unua mencio pri la fortikaĵo okazis en 1327. En la 15-a jarcento oni faris pli forta la fortikaĵon. Baldaŭe ĝi iĝis centro de familio Nádasdy kaj la fortikaĵo ricevis pli novajn bastionojn. Dum liberecbatalo de Francisko Rákóczi la 2-a la hungaroj havis ĝin ne tro longe. Poste ĝi estis loĝata daŭre, eĉ en la 19-a jarcento diversaj trakonstruoj okazis. En 1962 arkeologoj komencis esplori la fortikaĵon kaj post 4 jaroj renovigoj okazis. Ankaŭ nun estas videblaj remnesancaj kaj barokaj partoj.
Marignane
Marignane (franca elparolo: [], okcitane: Marinhana []) estas franca komunumo en la departemento Bouches-du-Rhône, en la regiono Provenco-Alpoj-Bordo Lazura. Ĝi havis 34,393 loĝantojn en la jaro 2011.
Geografio
Marignane situas ĉe la lago Berre, nordoriente de Marsejlo kaj apenaŭ  norde de Mediteraneo.
La internacia flughaveno Marsejlo-Provenco situas en Marignane.
746 Marlu
Nomo
Ĝia nomo estas mallongigo de "Marie-Louise", antaŭnomo de Marie-Louise Kaiser, filino de la malkovrinto, kaj pli malfrue fizikistino.
Jekaterina Kuskova
Jekaterina Dmitrijevna KUSKOVA (1859 - 2-an de decembro, 1958) estis rusa marksista politikistino. Ŝi partoprenis en agado por la ukrainiaj malsategantoj (1921), kontraŭis agadojn de la bolŝevikoj, pro tiuj oni deportis ŝin en 1922. Ŝi aperigis multajn anti-sovetajn verkojn.
Ŝi estis vidvino de Prokopoviĉ S. N.
NGC 2146A
NGC 2146A (aliaj indikoj — UGC 3439, IRAS06155+7833, MCG 13-5-25, KUG 0615+785, ZWG 348.19, KCPG 110B, PGC 18960) estas galaksio en konstelacio Ĝirafo.
Ĉi tiu objekto ne estis en la originala versio de NGC-katalogo kaj estis aldonita poste.
Wald am Schoberpaß
Wald am Schoberpaß - germana prononco pli-malpli - estas komunumo de Aŭstrio. Ĝi apartenas al la federacia lando Stirio kaj al la distrikto Leoben. Fine de en la komunumo vivis.
The Sunday Times
The Sunday Times estas konservativisma dimanĉa tutlanda gazeto eldonata en Britio depost la jaro 1821, la unuan jaron je la nomo The New Observer. The Sunday Times kaj ties gazetfrato The Times estas eldonataj de la firmao Times Newspapers Limited, filio de News International. News International estas entute posedata de la grupo News Corporation, estrata de Rupert Murdoch.
Ĉefredaktoro laŭ la stato de somero 2011 estas John Witherow, kaj la ĉiudimanĉo eldankvanto laŭ tiu stato estas proksimume 1 300 000 ekzempleroj.
Johann Philipp Förtsch
Johann Philipp Förtsch (* 14-a de majo 1652 en Wertheim; † 14-a de decembro 1732) estis komponisto, ŝtatviro kaj kuracisto.
Vivo
Förtsch naskiĝis kiel filo de urbestro de Wertheim. Li studis en Jena medicinon kaj en Bayreuth aŭ Halle (Saale) ĉe Johann Philipp Krieger kompozicion. Poste li vojaĝis tra Germanio, Nederlando kaj Francio. En 1678 li iĝis tenoro de la Hamburga Konsilantarkapelo kaj kantisto en la ĵus inaŭgurita operejo ĉe la Gänsemarkt. En Hamburgo Förtsch komponis multnombrajn operojn, kaj ĉiuj estis koncertataj. En 1680 li iĝis kiel sukcesanto de Johann Theile kapelestro de Gottorp, tamen pro polikikaj tumultoj tiu ĉi ofico daŭris nur mallonge.
En 1681 Förtsch doktoriĝis ĉe la Universitato Kiel pri medicino, post kiam li krom sia muzika agado en Hamburgo, Schleswig kaj Husum aktivis kiel kuracisto. Kiam li en 1689 iĝis kortega kuracisto en Schleswig, li rezignis siajn muzikajn agadojn. En 1694 li iĝis korpokuracisto kaj kortega konsilisto de August Friedrich von Lübeck, la episkopo de Eutin. Post ties morto por mallonga tempo li transprenis en 1705 la regadon. Li ankaŭ plue aktivis kiel kuracisto kaj justickonsilisto en Eutin kaj Lübeck.
Verkaro
Scenaĵoj:
Sakralaj verkoj:
Instrumentaj verkoj:
Muzikeoriaj Verkoj:
Dobrá Voda
Dobrá Voda estas nomo por pluraj vilaĝoj, geografiaĵoj, aŭ aliaj objektoj en pluraj distriktoj en Ĉeĥio kaj Slovakio (signifas ĉeĥe kaj slovake Bona akvo):
Alpár Fogarasi
FOGARASI Alpár [fogaraŝi] estas rumanuja hungara aktoro naskita en Kluĵo la 1-an de februaro 1981.
Kariero
Alpár Fogarasi finis en la aktorfako en 2004 en la Universitato Babeş-Bolyai kaj ekde septembro 2004 li estas ano de la Kolozsvári Állami Magyar Színház.
Santa Cruz
Santa Cruz estas la hispana kaj portugala nomo por Sankta Kruco, kaj ĝi estas la nomo de multaj geografiaj unuoj:
György Steiner
STEINER György (ŝtejner) (naskiĝis la ; mortis la en Györ) estis hungaro kaj ŝparkasoficisto kaj estis esperantisto de 1911. Laborado por Esperanto antaŭmilite en Sopron, poste en Györ. Kursoj, paroladoj, artikoloj.
19461 Feingold
19461 Feingold estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la en la kadro la kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de Samantha Megan Feingold, kiu gajnis la kvaran rangon en la Intel International Science and Engineering Fair de 2003 pro sia projekto pri medicino kaj sano. Ŝi estis lernantino ĉe la Spanish River Community High School de Boca Raton (Florido, Usono).
Clichy - Montfermeil (Tramtransporto en Parizo)
Clichy - Montfermeil estas haltejo de tramvojo T4 situanta inter Clichy-sous-Bois kaj Montfermeil, en departemento Seine-Saint-Denis, regiono Francilio. Ĝi estis malfermita la.
Amper
La rivero Amper, unua riveroparto nomata Ammer, estas rivero en la federacia lando Bavario de Germanio, pli precize en la bavaraj Antaŭalpoj. De la fonto sude de la urbo Oberammergau ĝis la lago Ammersee la rivero nomatas Ammer, de la lago ĝis la enfluon en la riveron Isar norde de la urbo Moosburg ĝi havas la nomon Amper, sed fakte estas la sama rivero. La rivera akvo tra la rivero Isar plufluas al la Danubo kaj al la Nigra Maro.
Urboj trafluataj
Oberammergau, Weilheim, Fürstenfeldbruck, Dachau kaj Moosburg
Amoncourt
estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Haute-Saône (prononco [],, arpitane Hiôta-Sona), en la regiono Burgonjo-Franĉkonteo (Bourgogne-Franche-Comté, prononco []) kaj en la historia regiono Franĉkonteo. Fine de en la komunumo vivis. Administre la komunumo apartenas al la arondismento Vesoul (france arrondissement de Vesoul), la suda kaj okcidenta parto de la departemento, kaj al la kantono .
Ĉina revo
Ĉina Revo (ĉine: 中國夢 / 中国梦, pinjine: Zhōngguó Mèng) estas termino elektita surbaze de la Usona Revo, kiu unue estis oficiale uzita de ĉina prezidanto Xi Jinping dum vizito al la ekspozicio "Vojo al la reviviĝo" en la Nacia Muzeo la 29-an de novembro 2012. Xi Jinping diris, ke atingi grandan revigliĝon de la ĉina nacio estas la plej granda revo de la ĉina nacio ekde la moderna tempo.
La ĉefaj celoj de la "Ĉina Revo", ankaŭ la celoj de la "Dufoje Cent Jaroj", nome cent jarojn post la fondo de la KPĈ (1921) por plene kompletigi socion kun modesta prospero kaj cent jarojn post la fondiĝo de la Ĉina Popola Respubliko (1949) realigi la konstruadon de moderna socialisma lando, kiu estas riĉa, forta, demokrata, civilizita kaj harmonia.
Literaturo
Kerry Brown : ''China’s Dream. The Culture of Chinese Communism and the Secret Sources of Its Power (La revo de Ĉinio. La kulturo de ĉina komunismo kaj la sekretaj fontoj de ĝia potenco),'' Kembriĝo: Polity Press, 2018. ISBN 978-1-5095-2456-3
Eksteraj ligiloj
100-taga biciklado por serĉi la ĉinan revon, Esperanto.china.org.cn
Renkontiĝo de ĉina kaj usona gvidantoj: kiel kunligi ĉinan revon kaj usonan revon, Esperanto.china.org.cn
Ilona Szeverényi
Ilona Szeverényi [severEnji], ofte laŭ geedziĝa nomo Ilona Gerencsérné Szeverényi, laŭ hungarlingve kutima nomordo Szeverényi Ilona estas hungara zimbalonisto, muziklerneja kaj altlerneja instruisto. Ŝia edzo estis Ferenc Gerencsér.
Ilona Szeverényi naskiĝis la en Gyula.
Biografio
Ilona Szeverényi akiris diplomon en Muzikarta Altlernejo Ferenc Liszt en 1968. Ŝia majstro estis la jam menciita Ferenc Gerencsér. Post siaj studoj ŝi instruis en muziklernejo. Ekde 1989 ŝi instruas ankaŭ en la Muzikarta Altlernejo. En tiu longa instrua periodo ŝi komponis multnombrajn partiturojn por zimbalono se ne paroli pri la koncertoj sole, dupe aŭ kun orkestroj. Ŝi ricevis premiojn inter 1983-2007.
22791 Twarog
22791 Twarog estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la de la usona amatora astronomo Graham E. Bell elde la Observatorio Farpoint proksime de Eskridge (Kansaso, Usono).
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de Bruce Twarog, profesoro ĉe la Universitato de Kansaso. Li studis la, la , la objektojn de la haloo kaj la fotometrion de steloj kaj stelamasoj. Li plibonigis la komprenon pri la formiĝo kaj la evoluo de la galaksia disko kaj de la objektoj de la haloo kaj ties rilateco kun la galaksia disko.
Kantono Sens-Ouest
Komunumoj
Apartenas al la kantono Sens-Ouest la jenaj 13 francaj komunumoj :
Komunista Laborista Partio de Hispanio
La Komunista Laborista Partio de Hispanio aŭ en hispana origine Partido Comunista Obrero Español (PCOE) estas politika partio hispana estrita kaj kreita de Enrique Líster en 1973, post sia eliro de la Partido Comunista de España (PCE) (al kiu poste revenos en 1986). Ties junularo estas organizataj en la Federación de Jóvenes Comunistas de España.
La disigo okazis konsekvence de la reviziismo kaj de la reformisma politiko (tiam nomita eŭrokomunismo) de la estraro de la PCE, estrita de Santiago Carrillo. Líster, fondis la Partido Comunista Obrero Español, marksisma-leninisma, de tendenco prosoveta kaj kontraŭ la estraro de la PCE. La PCOE estis legalizita la 31-a de oktobro de 1977, koincide kun la livero de pasporto al Enrique Líster por lia revenpermeso al Hispanio el la Sovetunio. Ne atingis reprezenton parlamentan en la sekvaj balotoj. Spite tion, en la provincoj kie ili prezentigis antaŭis la reston de organizoj de la eksterparlamenta maldekstro. En Katalunio, la PCOE estas asociata kun la Partit Comunista Obrer de Catalunya (PCOC).
La Partido Comunista Obrero Español (PCOE) okazigis sian 14an kongreson la 17-a de aprilo de 2010, el kiu eliris elektita Paco Barjas kiel Ĝenerala Sekretario.
Emancipiga Proklamo (Usono)
La Emancipiga Proklamo estis prezidenta proklamo kaj administracia ordono eligita fare de prezidanto Abraham Lincoln la 1-an de januaro 1863. Per ununura bato, ĝi ŝanĝis la federacian juran pozicion de pli ol 3 milionoj da sklavigitaj personoj en la difinitaj lokoj de la sudaj ŝtatoj de "sklavoj" al "liberigitoj". Ĝi havis la praktikan efikon ke tuj kiam sklavo evitis la kontrolon de la konfederacia registaro, per forkurado aŭ tra progresoj de federaciaj trupoj, la sklavo iĝis laŭleĝe liberigita. Poste ĝi atingis kaj liberigis ĉiujn la difinitajn sklavojn. Ĝi estis eldonita kiel militordono dum la Usona Enlanda Milito, direktita al ĉiuj areoj en ribelo kaj ĉiuj segmentoj de la ekzekutivo (inkluzive de la armeo kaj mararmeo) de Usono.
Ĝi proklamis la liberecon de sklavoj en la dek ŝtatoj kiuj daŭre estis en ribelo. Ĉar ĝi estis eldonita sub la militpovoj de la prezidanto, ĝi nepre ekskludis areojn ne en ribelo - ĝi validis por pli ol 3 milionoj el la 4 milionoj de sklavoj en Usono tiutempe. La Proklamo estis bazita sur la konstitucia aŭtoritato de la prezidanto kiel ĉefkomandanto de la armetrupoj; ĝi ne estis leĝo aprobita fare de la Usona Kongreso. La Proklamo ankaŭ ordonis ke taŭgaj personoj inter tiuj liberigitoj povus esti rekrutitaj en la pagitan servon de la militfortoj de Usono, kaj ordonis al la Unia Armeo (kaj ĉiuj segmentoj de la ekzekutivo) "rekoni kaj konservi la liberecon de" la eks-sklavoj. La Proklamo nek kompensis la eks-posedantojn, nek faris eksterleĝan sklavecon, nek donis civitanecon al la eks-sklavoj (nomitaj liberuloj). Ĝi igis la nuligon de sklaveco eksplicita militcelo, aldone al la celo de reunuigado de la Unio. Proksimume 20,000 ĝis 50,000 sklavoj en regionoj kie ribelo jam estis subigita estis tuj emancipitaj. Ĝi ne povis esti devigita en lokoj ankoraŭ sub ribelo, sed ĉar la unia armeo prenis kontrolon de konfederaciitaj regionoj, la Proklamo disponigis la laŭleĝan kadron por liberigado de pli ol 3 milionoj da sklavoj en tiuj regionoj. Antaŭ la Proklamo, laŭ la Leĝo por Fuĝintaj Sklavoj de 1850, evitis ke sklavojn estu aŭ resenditaj al siaj mastroj aŭ tenitaj en tendaroj kiel kontrabando por poste reveno. La Proklamo validis nur por sklavoj en Konfederaci-tenitaj teroj; ĝi ne validis por tiuj en la kvar ŝtatoj kiuj ne estis en ribelo (nome Kentukio, Marilando, Delavaro, kaj Misurio, kiuj estis nenomitaj), nek al Tenesio (nenomita sed okupita de uniaj soldatoj ekde 1862) kaj ankaŭ ne pli malsupra Luiziano (ankaŭ sub okupo), kaj specife ekskludis tiujn distriktojn de Virginio baldaŭ formontaj la ŝtaton de Okcidenta Virginio. Ankaŭ specife ekskludis (nomitaj) kelkajn regionojn jam kontrolitaj fare de la unia armeo. Emancipiĝo en tiuj lokoj venos post apartaj ŝtatagoj kaj/aŭ la ratifiko de decembro 1865 de la Dektria Amendo, kiu faris sklavecon kaj kontrakligitan sklavecon, krom tiuj laŭregule juĝite pro krimo, kontraŭleĝa al ĉiuj lokoj submetitaj al usona jurisdikcio.
La 22-an de septembro 1862, Lincoln estis eliginta preparan proklamaverton ke li ordigos la emancipigon de ĉiuj sklavoj en iu ŝtato kiu ne finis sian ribelon kontraŭ la Unio antaŭ la 1a de januaro, 1863. Neniu el la konfederaciaj ŝtatoj restarigis sin al la Unio, kaj la ordono de Lincoln, subskribita kaj eldonita la 1an de januaro, 1863, ekvalidiĝis. La Emancipiga Proklamo kolerigis blankajn sudulojn (kaj ties subtenemulojn) kiuj antaŭvidis rasmiliton, indignigis kelkajn nordusonajn demokratojn, fortigis kontraŭ-sklavecajn trupojn, kaj subfosis fortojn en Eŭropo kiu volis interveni por helpi la Konfederacion. La Proklamo levis la spiritojn de afrikusonanoj kaj liberaj kaj sklavoj. Ĝi permesis al multaj sklavoj eskapi for de siaj majstroj kaj atingi uniajn liniojn por akiri sian liberecon.
La Emancipiga Proklamo plilarĝigis la celojn de la enlanda milito. Kvankam sklaveco estis grava temo kiu kondukis al la milito, la nura misio de Lincoln ĉe la komenco de la milito estis konservi la Union. La Proklamo igis liberigi la sklavojn eksplicita celo de la unia militinvesto. Establi la forigon de sklaveco kiel unu el la du primarajn militcelojn helpis malinstigi intervenon de Britio kaj Francio. La Emancipiga Proklamo neniam estis defiita en tribunalo. Por certigi la forigon de sklaveco en la tuta Usono, Lincoln agitis por trairejo de la Dektria Amendo. La Kongreso aprobis ĝin per la necesa dutriona voĉdonado la 31-an de januaro 1865, kaj ĝi estis ratifita fare de la ŝtatoj la 6-an de decembro 1865.
Ĝermanida grupo
Ĝermanida grupo estas grupo de popoloj en Hindeŭropa lingvofamilio. Dividiĝas je subgrupoj norda (Svedoj, Danoj, Norvegoj, Feroanoj, Islandanoj), okcidenta (Germanoj, Aŭstrianoj, Germano-Svisoj, Liĥtenŝtejnanoj, Alzacanoj, Nederlandanoj, Flandroj, Buroj, Frisoj, Angloj, Skotoj, Usonanoj, Anglo-Kanadanoj, Anglo-Aŭstralianoj k.a.). La plej multnombraj popoloj de la grupo: Usonanoj, Germanoj, Angloj, Nederlandanoj. Parolas Ĝermanidajn lingvojn.
ANGLO-AFRIKANOJ
ANGLO-AŬSTRALIANOJ
ANGLO-KANADANOJ
ANGLO-NOV-ZELANDANOJ
ANGLOJ
AŬSTRIANOJ
BUROJ, Afrikansoj
DANOJ
FEROANOJ
FLANDROJ
FRISOJ
GERMANO-SVISOJ
GERMANOJ
ISLANDANOJ
LIĤTENŜTEJNANOJ
LUKSEMBURGANOJ
NEDERLANDANOJ, holandanoj
NORVEGOJ
PENSILVANIGERMANOJ
SKOTOJ
SVEDOJ
USONANOJ, amerikanoj de Usono
16777 Bosma
16777 Bosma estas malgranda, malhela asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la elde la Nacia Observatorio de Kitt Peak, proksime de Tucson (Arizono, Usono) en la kadro de la projekto Spacewatch.
András Faragó
András FARAGÓ [andrAŝ], hungare Faragó András, Esperante Andreo Faragó estis hungara operokantisto (basbaritono).
16777 Bosma
Nomo
Ĝia nomo honoras la nederlandan astronomon Albert Bosma, konatan pro lia tezo “ La disdono de neùtra hidrogeno en de diversaj morfologiaj tipoj ” de 1978, en kiu li sugestis, ke tiaj galaksioj entenas signifan.
András Faragó
András Faragó naskiĝis la 1919 en Fülöpszállás - mortis la  1993 en Budapeŝto.
Biografio
András Faragó frekventis muzikakademion en Budapeŝto. Li komencis sian kantistan karieron en 1947 samloke. Post 2 jaroj li aliĝis al trupo de Budapeŝta Ŝtata Operejo. Baldaŭe li gastroladis en pli gravaj urboj de Eŭropo kaj Ameriko. Li ricevis premion Kossuth en 1985, pli frue ankaŭ alian premion.
István Berendik
István Berendik [iŝtvAn], laŭ hungarlingve kutima nomordo Berendik István estis hungara kameraisto.
István Berendik naskiĝis la  en Budapeŝto, li mortis la  en Budapeŝto.
Biografio
István Berendik ekhavis posteneton en en produktado de mutaj filmoj en 1914, iom poste li estis vickameraisto, post 3 jaroj li iĝis memstara kameraisto. Plej ofte li faris dokumentajn filmojn kaj kinoĵurnalojn. Ekde 1920 li estis kunkameraisto. Li edziĝis en 1923. Dum la 2-a mondmilito li filmis aŭ kinoĵurnalojn aŭ pejzaĝajn partojn de longaj filmoj.
Mekonga giganta siluro
La mekonga giganta siluro (Pangasianodon gigas) estas la plej granda specio de familio ŝarkosiluroj (Pangasiidae) kaj unu el la plej grandaj dolĉakvaj fiŝoj de la mondo. Ĝi vivas senescepte en la Mekongo kaj en ties alfluantoj, preferas la profundon de 10 m aŭ pli kaj la gruzan aŭ ŝtonetan rivergrundon. Ĝi estas endanĝerigita pro la trofiŝado kaj perdo de la vivareo. Oni supozas la nombron de la naturaj mekongaj gigantaj siluroj je 2500.
Priskribo
Ĝi estas sen-skvama kaj havas longan flanke platan korpon. La plenkreskitaj fiŝoj povas atingi longon de ĝis tri metroj kaj pezon de super 300 kg. La infiŝo estas pli longa kaj peza ol la maskla.
Ili havas arĝent-grizan koloron kun pale blanka ventro kaj ne havas iun ajn desegnaĵon, makulon. La naĝiloj estas ĉiam grizaj. La junaj idoj havas pli malhelan ventron kaj havas du striojn ĉe la flankoj.
Ĝia kapo donas 14 ĝis 21 % de la standarda longo (kapo kaj trunko sen la vosta naĝilo). La buŝego estas malakra, rondiĝanta, la suba makzelo etendiĝas antaxuen. La junaj fiŝoj posedas ĉe la subaj kaj supraj makzeloj po unu paron da barboharo kaj la okulo sitas pli supre ol ĉe aliaj ŝarkosiluroj. La makzeloj havas etan, relative malakrajn dentojn. Tiuj fiŝoj, kiuj atingas la longon de 30–50 cm, perdas la dentojn kaj la barboj malprogresas. La okuloj migras sub alton de la buŝangulo. La triangula dorsa naĝilo havas du malmolajn aristojn kaj 7-8 disbranĉiĝintajn molajn. Ĝi havas ankaŭ grasnaĝilon. La brusta naĝilo havas unu malmolan kaj 10-11 molajn arsitojn. La ventra naĝilo havas unu nedisbranĉiĝintajn molajn kaj 7-8 disbranĉiĝintajn molajn aristojn. La longa postnaĝilo havas 31-35 molajn arsitojn, el kiuj la unua 6-7 ne estas disbranĉiĝinta. La naĝoveziko estas unuĉambra kaj troviĝas en la abdomeno. La nombro de la ripoj estas 48.
Nutrado
La junaj fiŝoj - ĝis ili havas dentetojn - manĝas zooplanktonojn, etajn krustacojn kaj fitoplanktonojn kaj emas eĉ al kanibalismo. La pli aĝa mekonga giganta siluro nutras sin senescepte per plantoj, ĉefe per triĥalaj algoj de sur la roka grundo.
Reproduktado
La mekonga giganta siluro demetas la frajojn ekde malfrua aprilo ĝis mezo de majo. Tiam la fiŝoj migras eĉ milojn da km fluinverse. Oni supozas, ke la defrajejo situas en norda Tajlando kaj norda Kamboĝo. La frajo estas flava, glueca, havas la diametron de ĉ. 1,7 mm. La femalo kun longo de 1,5–2 m povas demeti 0,5-2 milionojn da ovoj.
La idoj kreskas en kaptiteco de 3,8 mm je 13,4 ene de unu semajno, je 40 cm post 4 monatoj. Tiam oni pezas pli ol 600 gramojn. Post tri jaroj, ili atingas la pezon de pli ol 100 kg. Mezurado je fiŝoj en la natuo montras pli grandan kreskon. La fiŝo atingas la seksan maturecon en aĝo de 6-8 jaroj.
Akvokulturo
Oni ekis eksperimentojn pri bredebleco en akvokulturo en 1967 en Tajlando. Ekde 1983 sukcesis la nenatura reproduktado, kiam oni gajnis per hormonaldonoj la necesajn seksajn produktojn. Komence tio okazis per helpo de kaptitaj (sovaĝaj) fiŝoj, ekde 2005 oni povas uzi eĉ breditajn fiŝojn (kaptite-naskiĝintajn) tiucele. La jara produktado estas pli ol 300.000 fiŝoj. Oni eĉ liberlasis plurdekmilojn da fiŝoj en la Mekongo.
Grizokula hilofilo
La Grizokula hilofilo (Hylophilus amaurocephalus) estas specio de birdo de la familio de Vireedoj kaj genro de Hylophilus, kiuj estas malgrandaj paserinoj de Sudameriko, pli verdecaj birdoj ol la tipa en la familio genro de Vireoj, el kiu ĝenerala koloro devenas la nomo, esperantigita kiel Hilofiloj aŭ pli kompreneble verduloj.
Situo
Ĝi troviĝas iom en Bolivio kaj ĉefe en Brazilo. Ties natura habitato estas subtropikaj aŭ tropikaj sekaj arbaroj, humidaj arbaroj de malaltaj teroj, seka arbustaro kaj tre degraditaj iamaj arbaroj.
Priskribo
Ĝi estas specio tre simila al la proksima parenco nome Ruĝeckrona hilofilo, tio estas ĝenerale olivverdecaj supraj partoj kaj sablokoloraj al flavecaj subaj partoj krom blankecaj gorĝareo kaj suba ventro. La krono estas brikruĝa. La vizaĝo estas grizeca sed ne estas klara marko de nigreca strieco ĉe orelareo, kio distingas la specion el la parenco. La kruroj estas grizecaj kaj la beko grize, fortika kaj akrapinta.
Ĝis ĵuse tiu specio estis konsiderata subspecio de la proksima parenco nome Ruĝeckrona hilofilo. Nun ĝi estas konsiderata plena specio kaj endemio el Brazilo. Spite la nomo, tio ne estas klara distingilo ĉar la iriso povas varii el griza al bruna. La ĉefa distingilo el la Ruĝeckrona hilofilo estus la ne tiom markata nigreca vango, kio, kune kun la latina scienca nomo amaurocephalus tio estas “de maŭra kapo” kaj metafore “de nigreca kapo” aŭ “de griza kapo”, donus en Esperanto similan nomon Grizvanga hilofilo; tamen preferindas Grizokula hilofilo pro kongruo kun kelkaj nacilingvaj nomoj ekzemple en la portugala, propra de la regiono.
Jakob Stefanĉiĉ
Jakob STEFANČIČ, (naskiĝis 1885 - mortis fine de junio 1974 en Beogrado) estis dojeno de la jugoslavia esperantistaro, elstara figuro en la jugoslavia Esperanto-movado, sloveno, emerita advokato, aktiva partopreninto en tiulanda revolucia movado.
Eldonis nacilingvajn broŝurojn (1922, 1927), pri politika sistemo laŭ profesioj kaj sindikatoj; prop-isto de libera apermono kun cirkuldevigo (S. Gesel). Iniciatis en la E-movado ideologian, socisciencan direkton de l' Internacianismo.
Li lernis la Internacian Lingvon jam en 1912, sed aktiviĝis nur post la jaro 1927. D-ro Stefanĉiĉ estis unu el tiuj, kiuj revivigis la Movadon en Jugoslavio organizante la landan kongreson en Subotica en 1931. Kiel prezidanto de Jugoslavia Esperanto-Ligo, li tiutempe iniciatis la eldonadon de multobligita Bulteno, kiu kondukis al la fondiĝo de La Suda Stelo (1932), kies kunfondinto li estis. D-ro Stefanĉiĉ kunlaboris ankaŭ en Literatura Mondo, Heroldo de Esperanto, Enciklopedio de Esperanto, estis kunfondinto de Balkana Konkordo (1930), iniciatis kurson pri retoriko (1933). Faris radioparoladojn. Prilaboris en versoj „Servulrajto“ laŭ slovena rakonto de I. Cankar La servulo Jernej kaj lia rajto (1933) kaj verkis poemojn, kiuj aperis en La Suda Stelo, La Progreso kaj en Jugoslavia poemaro Reeĥoj (1961).
Izotopoj de kadmio
Nature okazanta kadmio (Cd) estas komponita el 8 izotopoj.
La norma atompezo estas 112,411(8) u.
Nepre stabilaj estas minimume tri el la nature okazantaj izotopoj: 110Cd, 111Cd, 112Cd.
Por du el la nature okazantaj izotopoj radioaktiveco estis observita, la naturaj radioaktivaj izotopoj estas 113Cd (beto-disfalo, duoniĝotempo 7,7×1015 jaroj) kaj 116Cd (du-neŭtrina duopa beto-disfalo, duoniĝotempo 2,9×1019 jaroj).
Tri el la nature okazantaj izotopoj estas antaŭdiritaj al esti radioaktivaj sed iliaj disfaloj neniam estis observitaj pro ege grandaj duoniĝotempoj. Ili estas 106Cd, 108Cd (duopa elektrona kapto), kaj 114Cd (duopa beto-disfalo). Nur subaj limigoj por iliaj duoniĝotempoj estas konataj.
Inter la izotopoj ne okazantaj en la natura kadmio, la plej longe vivanta estas 109Cd kun duoniĝotempo 462,6 diurnoj kaj 115Cd kun duoniĝotempo 53,46 horoj. Ĉiuj la aliaj radioaktivaj izotopoj havas duoniĝotempojn malpli grandajn ol 2,5 horoj.
La konataj izotopoj de kadmio estas ekde 95Cd (atompezo 94,950 u) ĝis 132Cd (131,946 u). La ĉefa disfala maniero de izotopoj pli malpezaj ol 112Cd estas elektrona kapto kaj la ĉefaj disfalaj manieroj de izotopoj pli pezaj ol 112Cd estas beta eligo kaj elektrona kapto. La ĉefa produkto de disfalo en okazo de elektrona kapto estas elemento 47 (arĝento) kaj ĉefa produkto de disfalo en okazo de beta eligo estas elemento 49 (indio).
Estas 8 konataj izomeroj de kadmio. La plej stabilaj el ili estas 113mCd kun duoniĝotempo 14,1 jaroj, 115mCd kun duoniĝotempo 44,6 diurnoj, kaj 117mCd kun duoniĝotempo 3,36 horoj.
Robert Noyce
Robert Norton Noyce (1927 – 1990), konata kiel "La estro de Valo de Silicio", kun-fondinto de Fairchild Semiconductor en 1957 kaj Intel en 1968. Li estas ankaŭ konata kiel la inventisto, kune kun Jack Kilby de la integra cirkvito (ICO), ku ebligus la revolucion de la persona komputilo.
Kukumo
La kukumo (Cucumis sativus) estas unujara legomo de la familio de kukurbacoj kaj disvastiĝis el Hindio kaj Ĉinio tra la tuta mondo. Praplanto estas la C. Hardwickii. Ĝi estas hortikultura planto grava por konserva industrio. Sur la ĉeftigo kreskas ĉefe androceaj floroj, la gineceaj floroj kreskas sur la flankŝosoj. Pro tio oni depinĉas la ŝosopinton de la ĉeftigo en la 3-4 folia stato de la planto. Ĝia frukto povas atingi eĉ la longon de 100 cm. Ĝi havas krude agrablan guston, entenas multan c-vitaminon. Ĝi havas multajn variaĵojn.
1609
1609 estis normala jaro komenciĝanta ĵaŭde (ligilo montras kalendaron).
En la jaro 1609 post Kristo okazis, interalie:
Nădăștia
Komunumoj Nádasd en Hungara Reĝlando
En la nomo oni rekonas la vorto nád (=kano), pri kio oni nomumis komunumojn. Pro la tutlanda poŝta servo oni distingis ilin: Abaújnádasd, Árvanádasd, Csallóköznádasd, Egyházasnádas, Szepesnádasd, nun en Slovakio, Fraknónádasd nun en Aŭstrio, Borsodnádasd kaj Tornanádaska en Borsod-Abaúj-Zemplén, Mecseknádasd en Baranya, Nádasdladány en Fejér, Nádasd en Vas (Hungario), Alsónádasd, Felsőnádasd, Görgénynádas, Hadadnádasd, Nádasdia, Nádaspapfalva, Szilágynádasd nun en Rumanio.
Arĝenta bromido
Arĝenta bromido estas palflava, mola, akvo-nesolvebla (samkiel aliaj arĝentaj halogenidoj) neorganika salo kaj neordinare lumsensiva substanco. Ĉi-propreco permesis al la arĝentaj halogenidoj iĝi la bazon por la modernaj fotografiaj materialoj. Arĝenta bromido estas vaste uzata en fotogragiaj filmoj k oni kredas ke ĝi estis uzata por la kreado de la Mortotuko de Torino. La salo estas nature trovata en mineralo konata kiel bromargirito aŭ bromirito.
Reakcio 1
AgBr + nNH3 → Ag(NH3)21+ {AgBr2(NH3)2}1− {AgBr(NH3)} {AgBr2(NH3)}1−
Alesanco
Alesanco [aleSANko] estas vilaĝo kaj municipo de Rioĥo (norda Hispanio), nome en la nordokcidenta Komarko de Nájera kaj precize en la nordokcidento de la regiono. La loknomo Alesanco estas etimologie rilatebla al homnomo, eble Aleksandro kiu estis episkopo aŭ Alesianko, proksima al Alesia.
Geografio
Tiu municipo estas ĉe la meza fluejo de la rivero Tuerto en la Supra Rioĥo. Tiu valo havas ebenan terenon kaj estas bordita de diversaj niveloj de teraso kiuj staras ekde la valo ĝis la montetoj.
Ĝi estas loĝloko kun komunikvojo laŭ la regiona ŝoseo LR-206 inter Azofra norde kaj la ceteraj lokoj de la valo sude, nome Torrecilla sobre Alesanco, Canillas de Río Tuerto, Cañas kaj Villar de Torre sude. Ĝi estas je 565 metroj super marnivelo.
Historio
La plej fruaj dokumentaj mencioj datas de la 10-a jarcento. En la Codex Albeldensis oni mencias la faman ekspedicion de Alfonso la 1-a, reĝo de Asturio laŭ la bordo de la rivero Ebro en la jaro 740. En tiu rakonto oni referencas la detruitajn loĝlokojn: Mirandam (aktuala Miranda de Ebro), Revendecam, Carbonariam, Abeicam (Ábalos, kie li trapasis la riveron Ebro), Brunes (eble Briones sed ne tute certe), Cinissariam (aktuala Cenicero) kaj Alesanco.
La historio de la loko estas ligita al la Jakoba Vojo. Tiukadre en la municipa blazono montriĝas bildo de Sankta Jakobo kaj la simbola konko kun grapolo, simbolo de la vinprodukta nuna ekonomio.
En la 1960-aj jaroj la elmigrado iris al enlandaj centroj, unue al Bilbao, Barcelono kaj Madrido, kaj en la 1970-aj jaroj al Logroño. El la 1940-aj jaroj oni malaltiĝis el 1 199 loĝantoj ĝis la nunaj 500.
Aktualo
La bazo de la ekonomio estas agrikulturo, kaj ĉefe vinproduktado, sekvita de tritiko kaj hordeo, krom la fruktoĝardenoj. La loĝantaro estas tre maljuniĝinta. Vizitindaĵoj estas la preĝejo kaj la ermitejo ktp.
Horná Potôň
Horná Potôň, hungare Felsőpatony estas vilaĝo en Slovakio en regiono Trnava, en distrikto Dunajská Streda.
Situo
La vilaĝo situas sur ebenaĵo, laŭ traira flankovojo. Dunajská Streda troviĝas 12 km-ojn for.
Historio
La unua mencio devenis el 1246 en formo Villa Pothun. Tiutempe estis diversaj proksimaj vilaĝoj Pothun. En 1910 loĝis en la vilaĝo 450 da homoj, (plejparte hungaroj). Ĝis 1919 la vilaĝo apartenis al Pozsony, al distrikto de Dunaszerdahely. Ekde 1920 ĝi apartenis al Ĉeĥoslovakio. Inter 1938-1945 la vilaĝo rehungariĝis. La unua Arbitracio de Vieno deklaris, ke tiuj komunumoj, kie la hungaroj vivas en majoritato, apartenu al Hungario. En 1940 Lögérpatony kaj Benkepatony unuiĝis kaj formis Felsőpatony (=Supra Patony). Post la 2-a mondmilito la hungaroj iĝis senrajtaj laŭ Dekretoj de Beneš ĝis 1948. En 1960 alia Patony aliĝis. En 2001 loĝis en la vilaĝo 1872 da homoj, (1757 hungaroj, 105 slovakoj).
Arroyomolinos (Madrida regiono)
Arroyomolinos signifas en la hispana "rojo de la muelejoj".
Laŭ kelkaj fontoj, Arroyomolinos estis fondita dum la muzulmana invado, kaj pli malfrue estis konkerita de la reĝo Alfonso la 6-a de Leono kaj Kastilio dum la rekonkerado de Toledo (1085). Tiame, la loko estis konata kiel Chozas del Arroyo.
NGC 2147
NGC 2147 (alia indiko — ESO 57-SC54) estas malfermita stelamaso en konstelacio Orfiŝo.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Izoamila sorbato
Izoamila sorbato aŭ C11H18O2 estas kemia kombinaĵo, apartenanta al la funkcia grupo de la esteroj de la sorbata acido kaj izoamila alkoholo. Izoamila sorbato estas, uzata kiel gustigagento kaj odorigagento en la nutrondustrio kaj en la fabrikado de kosmetikaĵoj kaj farmaciaĵoj. Kutime ĝi estiĝas per kondensiĝa reakcio aŭ per esterigo de Fischer-Speyer kun sulfata acido kiel katalizilo. Izoamila sorbato estas malmulte solvebla en akvo, sed tute solvebla en alkoholo, duetila etero, kloroformo kaj plejmulto el la organikaj solvantoj. Izoamila sorbato reakcias kun fortaj oksidigagentoj kaj fortaj bazoj kaj posedas antifungajn kaj antibakteriajn proprecojn. Krom tio ĝi uzatas kiel konservaĵo.
Bellevigny
Ĝiaj loĝantoj nomiĝas Bellevignois.
Vysoká
Vysoká estas nomo por pluraj lokoj en Ĉeĥio kaj Slovakio.
en Ĉeĥio:
en Slovakio:
Nomoj de lokoj, kie Vysoká estas parto:
Listo de insuloj laŭ areo
Tiu listo de insuloj laŭ areo inkludas ĉiujn insulojn en la mondo pli grandaj ol 2,500 km2 > kaj kelkajn aliajn insulojn super 500 km2, en descenda ordo laŭ areo. Por komparo, oni montras ankaŭ kontinentojn.
Insuloj super 100,000 km² (39,000 sq mi)
Kvankam insulo estas, ĝenerale, ajn teramaso kiu estas komplete ĉirkaŭita de akvo, kelkaj difinoj ekskludas teramasojn sufiĉe grandajn por esti konsiderataj kontinentoj. Lokigi Aŭstralion en la plej lastan kategorion (eĉ kvankam oni polemikis pri kiel teknike oni decidas ĉu temas pri kontinento, aŭ simple parto de pli granda kontinento nomita ankaŭ Aŭstralio) faras Gronlandon la plej granda insulo. Tiele tiu listo de insuloj ekas per Gronlando.
Gangreno
Gangreno estas detrua, iom post iom etendiĝanta putriĝo de ia parto de vivanta korpo. Ĝin kaŭzas daŭra foresto de la sangoprovizo pro vundiĝo aŭ infektiĝo.
Ĝi ofte aperas apud malsanoj kiel arteriosklerozo, diabeto, Raynaud-malsano, Bürger-malsano, tifo kaj okaze de brulvundiĝo, frostosufero aŭ longtempe kuŝmalsano.
Seka gangreno
La seka gangreno okazas pro laŭgrada malpliiĝo de la sangoprovizo de iu korpomembro (diabeto, arteriosklerozo, ergotismo). La trafita korpomembro koloriĝas, oni povas ĝin palpi kiel malvarman kaj ĝi iĝas pli malhela kaj seka ol la ĉirkaŭaj histoj. La trafita parto povas nigriĝi, elsekiĝi kaj tute formorti. La kuracado okazas per plibonigo de la sangocirkulado de la trafita parto.
Malseka gangreno
Malseka gangreno aperas, se la sangocirkulado de iu korpoparto abrupte ĉesas (ekz. brulvundiĝo). El tiuj histoj, kiujn ne detruis la vundiĝo, elfiltras likvaĵo, nutranta la damaĝajn bakteroiojn. La trafita parto ŝveliĝas, alikoloriĝas, ekhavas malbonana odoron. La kuracado okazas per antibiotikoj, kelkfoje per forigo de la malsanaj histoj.
Gasgangreno
La akuta formo de la gangreno estas la gasgangreno, kaŭzita de bakterio el la genro Clostridium, multiĝanta en senoksigena ĉirkaŭo. La malsano elformiĝas en profundaj, batita aŭ trapenetraj vundoj (ekz. en militoj), kiujn oni ne purigis, seninfektivigis. Tio povas okazi eĉ ĉe aborto.
La vundo ellasas post 3-4 tagoj brunan, fiodoran puson. La bakterioj aperas sub la haŭto kaj produktas venenaĵojn, kiuj estiĝas gasvezikojn. La infektado povas rapide disetendiĝi kaj kaŭzi morton. La kuracado okazas per antibiotikoj, forigo de la damaĝitaj histoj.
Insulo Powell
Insulo Powell estas malgranda, neloĝata insulo en la Suda Oceano, apartenante al insulgrupo de Sudaj Orkadoj. Ĝi situas inter la plej granda kaj du plej grandaj insuloj de la grupo, nome inter la Kronada insulo kaj Insulo Laurie.
La longeca, grandparte glacikovrita insulo havas la longon de 11 km (norde-sude) kaj larĝon de 3 km (oriente-okcidente).
La insulon Powell estis malkovrita kaj surmapita en decembro de 1821, fare de la fokoĉasistoj Nathaniel Palmer kaj George Powell. La insulo estis nomumita post tiu lasta en 1839.
Grifoj
De la 12-a ĝis la 17-a jarcento en la Duklando Pomerio regis la slavdevena pomeria dinastio, ankaŭ nomata "la Grifoj", laŭ ilia blazonbesto, la mita grifo. Unu grava dinastiano estis Eriko de Pomerio, reĝo de Norvegio, Svedio kaj Danio (la Unio de Kalmar).
En 1637 mortis la lasta duko de Pomerio, Bogislav la 14-a, sen heredantoj. Pomerio ĉesis ekzisti kiel memstara duklando kaj estis dividita inter Svedio kaj Brandenburgio.
1682
1682 estis normala jaro komenciĝanta ĵaŭde (ligilo montras kalendaron).
En la jaro 1682 post Kristo okazis, interalie:
David Muradjan
David Muradjan (armene: Դավիթ Մուրադյան, naskiĝis la 12-an de decembro 1951, en Erevano, Armenio) estas armena filologo, verkisto, film-kritikisto kaj publicisto. Li estas lektoro ĉe la Erevana Ŝtata Universitato kaj la Instituto pri filmo kaj teatro ekde 1986.