cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Klariontono
Klariontono nomiĝas iama agordo de orgenoj.
Ĝi estas malgrandan triton pli alta ol la orkestro- aŭ ĉambrotono: a' = 476,3 Hz je 15 °C. (rilate sur ĉambrotono a' 440 Hz tio estus b♭'. Laŭ Duden tio ankaŭ estis la agordotono de la urbofajfistoj, kiuj inter aliaj ankaŭ ludis klarionojn. Tiuj ĉi estas la rektaj antaŭuloj de la nuna trumpetofamilio, kiu plejparte estas agordata en B♭.
Lectoure
Lekturo (france Lectoure) estas urbo situanta en la suda departemento Gers kaj la regiono Okcitanio de Francio.
Tie okazis kongreso de SAT en 1978.
La urbo estas parto de unu el pluraj Jakobaj Vojoj de kristanaj pilgrimantoj, kiuj gvidas al la urbo Santiago de Compostela.
Sándor Péterfi
Sándor PÉTERFI estis hungara unitariisma pastro. Li naskiĝis en Nagykede la kaj mortis en Szamoshévíz la.
Kariero
Sándor Péterfi studis en Székelykeresztúr kaj Koloĵvaro. Li estis pastro en Székelykeresztúr, Csákfalva, de 1859 en Szamoshévíz.
FAN
La vorto havas plurajn signifojn:
3313 Mendel
3313 Mendel estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la ĉeĥa astronomo Antonín Mrkos elde la Observatorio Kleť, apud České Budějovice.
Nomo
Ĝi estis nomita en omaĝo al la monaĥo Johann Gregor Mendel (1822–1884), pioniro de la genetiko.
Viadana
Viadana estas komunumo de Italio.
Lajos Gokler
GOKLER Lajos hungara instruisto, pedagogia verkisto: Temesvár, 1864 – ? .
Biografio
Li studis en Arad, en Jena, en Zürich, en Parizo, en Londono kaj en Oxford, li instruis en Aninabánya, Nagybecskerek, Kolozsvár, Budapeŝto. Li redaktis la Torontálmegyei Tanügy (1893) kaj li estis kunlaboranto de pluraj gazetoj.
Vulpo (konstelacio)
Vulpo estas konstelacio de tera ĉielo.
Kazuhiro Murata
Kazuhiro Murata (村田 一弘, n. ) estas japana futbalisto.
Svanviko
En la konferencejo Hayes en Svanviko okazis kongresoj de Sennacieca Asocio Tutmonda (SAT) en 1966 kaj 1979, kaj la 40-a Internacia Junulara Kongreso de TEJO en 1984.
FAR
FAR povas rilati al:
Timbaúba dos Batistas
Timbaúba dos Batistas estas urbo de la brazila subŝtato Norda Rio-Grando. Fondita en 1962, la municipo havas 2.380 loĝantojn.
Insuloj de Lerino
Insuloj de Lerino (: Îles de Lérins) estas insuloj en la Mediteranea maro, lokitaj ĉe Lazura Marbordo. Administre, ili apartenas al municipo de Cannes.
La insularo konsistas el du loĝataj (Sainte-Marguerite kaj Saint-Honorat) kaj pluraj neloĝataj insuloj kaj rokoj. Insulo Sainte-Marguerite (: Lerina) estas fama pro sia fortikigita malliberejo, kaj Saint-Honorat (: Lero) pro sia abatejo.
Estas konate ke la insuloj estis loĝataj ekde la tempo de Antikva Romo, kaj ĉirkaŭ 410 Honorat de Arles fondis monaĥejon, kiu havis influon sur la kristana eklezio trans suda Gaŭlio kaj en kiu vivis multaj sanktuloj, inkluzive de Sankta Patriko. Poste, en Sainte-Marguerite estis konstruita fortikaĵo Fort Royal, kiu servis kiel malliberejo. Dum kelka tempo estis enkarcerita la viro kun fera masko.
La insuloj havas regulan pram-servon al Cannes.
Dum la Revolucio, la Insuloj de Lerino alprenis la nomon Insuloj Marat kaj Lepeletier.
Pambak (rivero)
Pambak (armene: Փամբակ), estas rivero en la regiono de la provinco Lori en norda Armenio kaj alfluanto de la rivero Debed. Ĝi originas de la montoj Pambak kaj fluas okcidenten al oriento tra sensaciaj gorĝoj ĉirkaŭ Bazum-montoj. Ĝi finfine kuniĝas kun la rivero Debed proksime de Dzoragjugh, kiu finfine elfluas al la rivero Kura. .
Govorovo (stacio de Moskva metroo)
Govorovo (Говорово) estas stacio de la Metroo de Moskvo sur Kalininsko-Solncevskaja linio, ĝi situas inter la stacioj ' kaj ' okcidente de Moskvo. Ĝi estis malfermita la.
Norda Kabo
La Norda Kabo aŭ Norda Promontoro (norvege: Nordkapplatået) estas alta kabo en la nordo de la norvega insulo Magerøy.
Ĝi nomitis erare fare de Richard Chancellor en la 1503-a jaro la plej norda punkto de Eŭropo. Rekte tio estus la norda pinto de la sama insulo, la Knivskjelodden (71°11'08" de norda latitudo).
Lingvoj konstruitaj de J. R. R. Tolkien
La filologo kaj verkisto J. R. R. Tolkien kreis multajn konstruitajn lingvojn, inkludante lingvojn elpensitajn por fikciaj mondoj. La inventado de lingvoj (nomita glosopoeio de Tolkien, el la greka γλῶσσα glôssa, "lingvo, lingvo" kaj ποιῶ poiô, "fari" paralele al lia ideo pri mitopoeio aŭ mito-farado) estis dumviva okupo por Tolkien, komencante dum lia adolesk-aĝo. Frua projekto de Tolkien estis la rekonstruo de neregistrita frua ĝermana lingvo, kiu eble estus parolita de la homoj de Beowulf dum la ĝermana heroa epoko.
En 1931, li faris prelegon pri sia amo de konstruitaj lingvoj, nome A Secret Vice (Sekreta Fikutimo). Tiam li kontrastis sian projekton pri artaj lingvoj, konstruitaj por estetika plezuro, kun la pragmatismo de internaciaj helplingvoj. La prelego ankaŭ diskutis la vidpunktojn de Tolkien pri belsoneco, referencante la grekan, finnan kaj kimran kiel ekzemplojn de "lingvoj, kiuj havas tre apartajn kaj propramaniere belajn vortoformojn".
La "glosopoeio" de Tolkien havas du tempajn dimensiojn: la internan (fikcian) kronologion de eventoj, kiujn priskribis Silmariliono kaj aliaj tekstoj, kaj la eksteran kronologion de lia propra vivo, dum kiu li ofte reviziis kaj rafinis siajn lingvojn kaj ilian fikcian historion.
Inspiro kaj fono
Tolkien estis profesia filologo pri antikvaj ĝermanaj lingvoj, kies fako estis la malnova angla. Li estis ankaŭ interesita pri multaj lingvoj ekster sia kampo kaj aparte ekŝatis la finnan lingvon. Li priskribis sian trovon de finna gramatika libro kiel "simila ol eltrovo de kompleta vina kelo, plenigita per boteloj da mirinda vino tiaspeca, kaj tiagusta, neniam antaŭe provita".
La "glosopoeio" estis la ŝatokupo de Tolkien dum la plejparto de lia vivo. Kiam li aĝis 13 jarojn, li helpis konstrui son-anstataŭigan ĉifron nome Nevboŝon, 'novan sensencaĵon', kiu post tempo inkludis kelkajn elementojn de reala inventita lingvaĵo. Menciinde, Tolkien asertis, ke tio ne estis lia unua peno inventi lingvon. Tuj poste, li evoluigis veran inventitan lingvon nome Naffarinon, kiu enhavis elementojn supervivontajn ĝis liaj pli lastaj lingvoj, kiujn li prilaboradis ĝis sia morto pli ol 65 jarojn poste. Lingva inventado ĉiam estis streĉe konektita al la mitaro evoluigita de Tolkien, ĉar li opiniis, ke lingvo ne povus esti kompleta sen la historio de la homoj, kiuj parolas ĝin, same kiel tiuj homoj neniam povus esti plene realismaj, se oni imagus ilin nur per la angla kaj kiel anglaparolantoj. Tolkien sekve alprenis la sintenon de tradukisto kaj adaptisto, prefere ol originala aŭtoro de siaj verkoj.
Lingvo kaj mitologio
Tolkien opiniis, ke la invento de arta lingvo konvinka kaj plaĉa devas inkludi ne nur la historian evoluadon de la lingvo, sed ankaŭ la historion de ĝiaj parolantoj kaj precipe la mitologion asociitan kun la lingvo kaj ĝiaj parolantoj. Tiu ideo, ke "elfa lingvo" nepre estu asociita kun iu kompleksa historio kaj mitologio de la elfoj, estis la kerno de la evoluado de la legendaro de Tolkien.
Elektra impedanco
Elektra impedanco aŭ pli simple impedanco estas mezuro de la kontraŭo al sinusoida elektra kurento. La koncepto de elektra impedanco ĝeneraligas la leĝon de Omo en AK-cirkvita analizo. Malsame al elektra rezistanco, la impedanco de elektra cirkvito povas esti kompleksa nombro. Oliver Heaviside kreis la terminon impedanco en Julio 1886.
Lingvoj konstruitaj de J. R. R. Tolkien
Lingvo kaj mitologio
Tolkien skribis en unu el siaj leteroj: "kion mi opinias unuranga 'fakto' pri mia verkaro estas, ke ĉio el ĝi estas unuparta kaj fundamente lingva laŭ inspiro. ... Ĝi ne estas 'ŝatokupo', sence de io tre aparta de laboro, ekfarata kiel maniero malstreĉiĝi. La inventado de lingvoj estas ĝia fundamento. La 'rakontoj' estis faritaj por doni mondon al la lingvoj anstataŭ inverse. Por mi unue venas nomo kaj sekvas la rakonto. Mi preferus verki tute en ‘la elfa'. Sed, nature, tia verko, kia La Mastro de l' Ringoj, estis redaktita, kaj nur tiom da 'lingvo' estis lasita, kiom mi pensis, ke la legantoj povus toleri. (Mi nun trovas ke multaj ŝatus pli.) ... Ĝi estas, por mi, ĉiuokaze, plejparte eseo pri 'lingva estetiko', kiel mi foje diras al homoj, kiuj demandas min 'pri kio ĝi temas entute?'"
Kvankam la elfaj lingvoj restis ĉe la centro de la atento de Tolkien, la postuloj de la rakontoj asociataj kun Mez-Tero necesigis ankaŭ la evoluadon, almenaŭ malprofundan, de la lingvoj de aliaj rasoj, precipe de gnomoj kaj homoj, sed ankaŭ la nigra lingvo dezajnita de Saŭrono, la ĉefa antagonisto en La Mastro de l' Ringoj. Ĉi lasta lingvo estis dezajnita kiel supozita antitezo de la idealo pri arta lingvo, kiun Tolkien traktis per la evoluado de la kvenja, reprezentante malutopian parodion de internacia helplingvo, samkiel la regado de Saŭrono super la orkoj estas malutopia parodio de totalisma stato.
Elfaj lingvoj
La elfa lingvaro estas grupo de lingvoj, rilatitaj pro deveno de komuna pralingvo nome la primitiva kvenda. Tolkien konstruis la familion ekde ĉirkaŭ 1910, prilaborante ĝin ĝis sia morto en 1973. Li konstruis la gramatikon kaj vortenhavon de almenaŭ dek kvin lingvoj kaj dialektoj dum la proksimumaj periodoj:
Kvankam la elfaj lingvoj la sindara kaj la kvenja estas la plej famaj kaj plej evoluigitaj el la lingvoj inventitaj de Tolkien por lia mondo, ili neniel estas la solaj. Ili apartenas al familio de elfaj lingvoj, kiuj devenas de la komuna eldara, la lingvo komuna de ĉiuj eldaroj, kiu siavice devenas de la primitiva kvenda, la komuna radiko de eldaraj kaj avaraj lingvoj.
La finna morfologio (precipe ties riĉa sistemo fleksia) parte inspiris la kvenjan. Alia lingvo tre ŝatata de Tolkien estis la kimra, kaj kvalitoj de la kimra fonologio eniris la sindaran. Tre malmultaj vortoj estis pruntitaj de ekzistantaj lingvoj, tiel ke klopodoj trovi fonton de aparta elfa vorto aŭ nomo en verkoj eldonitaj dum lia vivdaŭro estas ofte tre dubindaj.
Lhammas kaj la valara
Tolkien jam ellaboris multe el la etimologia fono de siaj elfaj lingvoj dum la 1930-aj jaroj (kolektitaj kiel The Etymologies). En 1937, li skribis la lingvosciencan traktaton Lhammas, kiu traktis la interrilaton ne nur de la elfaj lingvoj, sed de ĉiuj lingvoj parolataj en Meztero dum la Unua Epoko. La teksto asertas esti traduko de elfa verko, skribita de iu Pengolodh, kies historiaj verkoj estas prezentitaj kiel la ĉeffontoj de la rakontoj en Silmariliono, kiuj pritemas la Unuan Epokon.
Lhammas ekzistas kiel du versioj; la pli mallonga nomiĝas Lammasathen. La ĉefa lingva tezo en ĉi tiu teksto estas, ke la lingvoj de Meza-tero ĉiuj devenas de la lingvo de la Valaroj (la "dioj"), la valara, kaj dividiĝas al tri branĉoj:
Tolkieno poste reviziis ĉi tiun internan historion tiel, ke la elfoj kapablis propre inventi lingvon, antaŭ ol kontakti la valarojn.
La Mastro de l' Ringoj
Verkante La Mastron de l'Ringoj dum la 1940-aj jaroj, Tolkien investis grandan penon al detalado de la Mez-Tera lingvistiko.
Homaj lingvoj
Ĉar La Mastro de la Ringoj celis reprezenti daŭrigon de La Hobito, kiu ne originale estis intencita kiel parto de la legendaro kaj uzis malnovnordlandajn nomojn por la gnomoj, Tolkien elpensis literaturan stilfiguron pri realaj lingvoj kiel "tradukoj" de fikciaj lingvoj. Tio signifis, ke konsiderinda nombro da aldonaj konstruitaj lingvoj estas bildigitaj, sed neniu el ili fariĝis tiom evoluigita kiom la elfa lingvaro. En la Mastro de l' Ringoj, Tolkien adoptis la literaturan stilfiguron aserti, ke li tradukis la libron el originala versio en la lingvo Sôval Phârë (aŭ Vestrono, kiel li nomis ĝin) en la anglan. Tiu stilfiguro pri traduko de fikcia lingvo per reala estis plu etendita:
tiel mapante la genetikan rilaton de liaj fikciaj lingvoj al la ekzistantaj historiaj rilatoj de la ĝermanaj lingvoj. Cetere, por paraleli la keltan substratumon en Anglio, li uzis malnovakimrajn nomojn por fari la dunlendajn nomojn de buklandaj hobitoj (ekzemple Meriadoko por Kalimako).
Pro la "reprezento" de la vestrona per la moderna angla, neniel necesis efektive ellabori la detalojn de la vestronaj gramatiko kaj vortprovizo, sed Tolkien tamen donas kelkajn ekzemplojn de vestronaj vortoj en Apendico F de La Mastro de l'Ringoj, kie li ankaŭ resumas ties devenon kaj rolon kiel lingvafrankao en Mez-Tero:
Elektra impedanco
AK Stabila Stato
Ĝenerale, la solvoj por la tensioj kaj la kurentoj en cirkvito entenante rezistilojn, kondensilojn, kaj induktilojn (mallonge, ĉiuj linearaj konduktantaj komponantoj) estas solvoj al lineara ordinara diferenciala ekvacio. Povas montriĝi ke, se la tensio kaj/aŭ kurenta fonto en la cirkvito estas sinusoida kaj frekvence konstanta, la solvoj emas al formo nomata AK stabila stato. Tial ĉiuj tensioj kaj kurentoj en la cirkvito estas sinusoidaj kaj havas konstantajn pintajn amplitudojn, frekvencojn, kaj fazojn.
Lasu v(t) esti sinusoida funkcio de tempo kun konstanta pinta amplitudo, konstanta frekvenco f, kaj konstanta fazo, \phi.
Por simpligi notacion, kutime oni kalkulas kun angula rapideco (en radianoj per sekundo) anstataŭ frekvenco:
kie j reprezentas la imaginaran unuon (\sqrt{-1}) kaj \Re (Z) signifas la reela parto de la kompleksa nombro z.
Nun, lasu la kompleksan nombron V esti donita de:
V nomiĝas la vektora reprezentado de v(t). V estas konstanta kompleksa nombro. Por cirkvito en AK stabila stato, ĉiuj tensioj kaj kurentoj en la cirkvito havas vektoran reprezentaĵon kondiĉe, ke ĉiuj fontoj havas la saman frekvencon. Tio estas, ĉiuj tensioj kaj kurentoj povas esti reprezentataj de la konstanta kompleksa nombro.
Por RK-cirkvita analizo, ĉiu tensio kaj kurento estas reprezentata de konstanta reela nombro. Tiel, estas bonsence supozi, ke la reguloj disvolvitaj por RK-cirkvita analizo povas esti uzataj por AK-cirkvita analizo per uzado de kompleksaj nombroj anstataŭ reelaj nombroj.
Difino de impedanco
La impedanco de cirkvita elemento difiniĝas kiel la kvociento de la vektora tensio trans la elemento per la vektora kurento tra la elemento:
Estas notinde ke kvankam Z estas kvociento de du vektoroj, Z mem ne estas vektoro. Tio signifas ke Z ne asociiĝas kun iu sinusoida funkcio de tempo.
Por RK-cirkvitoj, la rezistanco difiniĝas per la leĝo de Ohm kiel la kvociento de la RK-a tensio trans la rezistilo per la RK-a kurento tra la rezistilo:
kie V_R kaj I_R supre estas RK-aj (konstantaj reelaj) kvantoj.
Ĝuste kiel la leĝo de Ohm ĝeneraliĝas al AK-aj cirkvitoj per la uzo de vektoroj, aliaj rezultoj de RK-cirkvita analizo, kiaj tensia dividado, kurenta dividado, teoremo de Thevenin, kaj teoremo de Norton ĝeneraliĝas al AK-aj cirkvitoj.
Impedanco de rezistilo
Por rezistilo, oni havas la rilaton:
Zapsonj
Historio
La unua mencio devenis el 1271, tiam la kampoj apartenis al la reĝo. La nomo Sabsol aperis en 1388. En 1566 la tataroj deruis la vilaĝon. En 1910 loĝis en Zápszony 832 da homoj, plejparte hungaroj. Ĝis 1920 Zápszony apartenis al Hungara reĝlando, al Bereg, al distrikto de Mezőkaszony, poste al Ĉeĥoslovakio. Inter 1938-1945 rehungariĝo okazis, ĉar la unua Arbitracio de Vieno deklaris, ke tiuj komunumoj, kie la hungaroj vivas en majoritato, apartenu al Hungario. Fine de 1944 la alveninta Ruĝa Armeo deportis hungarojn al la gulago. Ekde 1945 Zastavnoje apartenis al Sovetunio, fine ekde 1991 (kiel Zastavne) al Ukrainio. Sur la deklivoj oni produktas vinberojn. Nun loĝas en Zapsonj 1804 da homoj, (1740 hungaroj).
Lingvoj konstruitaj de J. R. R. Tolkien
Homaj lingvoj
Aliaj homaj lingvoj antaŭviditaj por La Mastro de la Ringoj, sed apenaŭ evoluigitaj gramatike aŭ vortprovize, inkludas la haladinan, dunlendan, drugan, haradriman kaj orientan.
Elektra impedanco
Impedanco de rezistilo
Tio estas, la kvociento de la tuja tensio per kurento asociata kun rezistilo estas la kvanto de RK-a rezistanco notita per R. Ĉar R estas konstanta kaj reela, sekvas ke se v(t) estas sinusoida, i(t) estas ankaŭ sinusoida kun la sama frekvenco kaj fazo. Tiel, ni havas, ke la impedanco de rezistilo egalas al R:
Lingvoj konstruitaj de J. R. R. Tolkien
Gnoma
Kelkaj ekzemploj de la lingvo de la gnomoj, nomita Ĥuzdulo, estas ankaŭ trovataj en La Mastro de la Ringoj. Ties situacio estas iom malsama de la "homaj" lingvoj: ĉar Ĥuzdulo estis gardata kiel sekreto de la gnomoj kaj neniam uzata en la ĉeesto de eksteruloj (inkluzive de gnomaj personnomoj), ĝi ne estis "tradukita" per ia reala historia lingvo, kaj la tre limigitaj ekzemploj en la teksto estas donataj per la "originalo". Ĥuzdulo estis desegnita kun simileco al ŝemidaj lingvoj, kun sistemo de trikonsonantaj radikoj kaj aliaj paraleloj precipe al la hebrea, samkiel iuj similaĵoj inter la gnomoj kaj la judoj estas intencaj.
Aduna lingvo
Tolkien elpensis la adunan (aŭ la numenoran), la lingvo parolita en Numenoro, mallonge post la dua mondmilito, ĉirkaŭ la tempo, kiam li kompletigis La Mastron de l' Ringoj, sed antaŭ ol li skribis la lingvan fonan informon de la Apendicoj. La aduna estis celita kiel la lingvo, el kiu la vestrona (Adûni) estis derivita. Tio aldonis profundan historian evoluadon al la homaj lingvoj. La aduna estis desegnita por havi "iom ŝemidan aspekton". Ties evoluado komencis kun The Notion Club Papers (verkitaj en 1945). Tie la plej vasta ekzemplo de la lingvo estus trovita, rivelita al unu el la (hodiaŭaj) protagonistoj, Lowdham, de tiu rakonto en vizia sonĝo pri Atlantido. Ĝia gramatiko estas skizita en la nefinita "Raporto de Lowdham pri la aduna lingvo".
Tolkien restis nedecidinta, ĉu la lingvo de la homoj de Numenoro devus esti derivita de la originala homa lingvo (kiel en la aduna) aŭ se ĝi devus esti derivita de "la elf noldora" (t.e. kvenja) anstataŭe. En The Lost Road and Other Ĝritings estas implicita, ke la numenoranoj parolis la kvenjan kaj ke Saŭrono, malamante ĉiujn aferojn elfajn, instruis al la numenoranoj la malnovan homan lingvon, kiun ili mem forgesis.
Elektra impedanco
Impedanco de kondensilo
Por kondensilo (kondensatoro), oni havas la rilaton:
Nun, lasu ke
Sekvas ke,
Uzante vektoran notadon kaj la supran rezulton, oni skribas la unuan ekvacion kiel:
Sekve la impedanco de kondensilo estas:
Impedanco de induktilo
Por induktilo, oni havas la rilaton:
Nun, lasu ke
Sekvas ke,
Sekve la impedanco de kondensilo estas:
Reaktanco
Estas grave noti, ke la impedanco de kondensilo aŭ induktilo estas funkcio de la frekvenco f kaj estas imaginara kvanto; tamen ĝi estas certe reala fizika fenomeno rilatanta la ŝanĝon de fazo inter tensia kaj kurenta vektoroj pro la ekzisto de kondensilo aŭ induktilo. Pli frue estis montrite, ke la impedanco de rezistilo estas konstanta kaj reela, alivorte rezistilo ne kaŭzas fazan ŝanĝon inter tensio kaj kurento kiel faras kondensilo kaj induktilo. Kiam rezistiloj, kondensiloj, kaj induktiloj kombiniĝas en AK-a cirkvito, la impedanco de la individuaj komponantoj povas kombiniĝi en la sama maniero kiel la rezistancoj kombiniĝas en RK-a cirkvito. La rezulta ekvivalenta impedanco estas ĝenerale kompleksa kvanto. Tio estas, la ekvivalenta impedanco havas reelan parton kaj imaginaran parton. La reela parto notiĝas kiel R kaj la imaginara parto notiĝas kiel X. Tiel:
nomiĝas la rezistanca parto (mezurunuo omo, Ω) de impedanco dum nomiĝas la reaktanca parto (mezurunuo ankaŭ omo, Ω) de impedanco. Estas kutime nomi kondensilon aŭ induktilon reaktanco aŭ reaktancan komponanton (cirkvita elemento). Aldone, la impedanco de kondensilo estas negative imaginara, dum la impedanco de induktilo estas pozitive imaginara. Tiel kapacita reaktanco signifas negativan reaktancon, dum indukta reaktanco signifas pozitivan reaktancon.
Reakcia (aŭ reaktanca) komponanto distingiĝas de la fakto, ke la sinusoida tensio trans la komponanto estas en kvadraturo kun la sinusoida kurento tra la komponanto. Tio implicas, ke la komponanto alterne ensorbas energion de la cirkvito kaj poste desorbas, aŭ redonas, energion al la cirkvito. Tio signifas, malsame al rezistanco, ke reaktanco ne disipas povumon.
Estas instrue determini la valoron de kapacita reaktanco ĉe frekvencaj ekstremoj. Dum la frekvenco alproksimiĝas al nulo, la kapacita reaktanco kreskiĝas sen limo tiel ke kondensilo alproksimiĝas al malferma cirkvito por tre malaltferkvencaj sinusoidaj fontoj. Dum la frekvenco pliiĝas, la kapacita reaktanco alproksimiĝas al nulo tiel, ke kapacitilo alproksimiĝas al kurta cirkvito por tre altfrekvenca sinusoida fonto.
Konverse, la indukta reaktanco alproksimiĝas al nulo dum la frekvenco alproksimiĝas al nulo, tiel ke la induktilo alproksimiĝas al kurta cirkvito por tre malaltfrekvenca sinusoida fonto. Dum la frekvenco pliiĝas, la indukta reaktanco pliiĝas, tiel ke induktilo alproksimiĝas al malferma cirkvito por tre altfrekvenca sinusoida fonto.
Amplitudo kaj fazo de impedanco
En kartezia formo, impedanco difiniĝas kiel
kie la reela parto de la impedanco estas la rezistanco R kaj la imaginara parto estas la reaktanco X.
Kie necesas aldoni aŭ resti impedancon, la kartezia formo pli taŭgas; sed kiam kvantoj multiĝas aŭ dividiĝas, la kalkulo fariĝas pli simpla se oni uzas la polusan formon. Cirkvitkalkulo, kiel ekzemple trovado de la tuta impedanco de du impedancoj paralele, povas postuli konvertiĝon inter formoj plurajn fojojn dum la kalkulo. La diversj skribormoj sekvas la normalaj reguloj de kompleksaj nombroj.
La impedanco de du-polusa cirkvit-elemento estas reprezentita kiel kompleksa kvanto Z. La  polusa formo oportune elmetas grandajn kaj fazajn trajtojn tiel:
kie la modulo (amplitudo) |Z| esprimas la rilatumon inter la amplekso de tensia diferenco kaj la kurenta amplekso, dum la argumento, per la arctan(X/R) (kutime la fazo estas donita per la simbolo \varphi), donas la fazan diferencon inter la tensio kaj la kurento.
j estas la imaginara unuo, kaj uziĝas anstataŭ i en ĉi tiu kunteksto por eviti konfuzon kun la simbolo pri elektra kurento.
Inversaj kvantoj
La admitanco estas la inverso de la impedanco:
Se oni skribas: kie estas la konduktanco kaj  estas la susceptanco,
eblas kalkuli iliajn valorojn ekde la valoroj de la komponantoj de la impedanco kun ĝia rezistanco kaj ĝia reaktanco. sekvas ke:
Zapsonj
Historio
Vilaĝservoj estas lernejo, infanĝardeno, kulturdomo, biblioteko, kuracejo, apoteko, poŝto, 7 vendejoj, 4 kafejetoj.
Bálint Zágoni
Bálint ZÁGONI [bAlint zAgoni] rumania hungara produktisto, reĝisoro. Li naskiĝis en Koloĵvaro la 12-an de februaro 1982. Li estas la filo de verkisto Attila Zágoni kaj ĵurnalistino Olga Zágoni, la pli juna frato de Balázs Zágoni.
Kariero
Bálint Zágoni diplomitiĝis pri historio-arthistorio (2004) en UBB de Kluĵo, pri fotoarto, filmarto, amaskomunikado en EMTE de Kluĵo (2008). Inter 2005 kaj 2008 li estis respondeculo por konkursoj, de 2009 manaĝero de revuo Filmtett. Li esta ano de Erdélyi Magyar Filmszövetség.
Orverta parulio
La Orverta parulio, Seiurus aurocapillus, estas malgranda paserina birdo de la familio de Paruliedoj de Ameriko kaj malgranda genro de Seiurus. Tiu migranta birdo reproduktiĝas en orienta Nordameriko kaj moviĝas suden vintre.
Ĝi estas la temo de la poemo "The Oven Bird" (La Orverta parulio) de Robert Frost, publikita unuafoje en 1916 en sia poemaro Mountain Interval.
Aspekto
Orvertaj parulioj estas 14 cm longaj kaj pezas 18 g averaĝe, kvankam ili tendencas esti pli pezaj vintre kaj ĉefe je la komenco de sia migrado. Ili havas olivecbrunajn suprajn partojn kaj blankajn subajn partojn tre striecajn je nigro per pli markataj makuloj en supra brusto kaj per pli disaj makuloj sagopintaj flanke; la flankoj havas olivecan nuancon. Estss blanka okulringo kaj nigra strio sub la vango el la bekobazo kvazaŭ mustaĉo ege rimarkinda je la blanka fono de la gorĝareo. Ili havas linion de oranĝaj plumoj kun olivecverdecaj pintoj laŭlonge de la kapopinto (ne en frunto), borditan ĉiuflanke je du nigrecbrunaj fajnaj strioj kiuj ja atingas la bekobazon kaj la nukon. La oranĝecaj plumoj povas leviĝi por formi malgrandan kreston kaj tio estas la plej rimarkinda eco de la specio, kiu nomigas ĝin kaj en Esperanto kaj en la latina scienca nomo, kie aurocapillus estas rekte tradukebla per “orkrona” aŭ “orverta”. La okuloj kaj la supra parto de la fajna pintakra beko estas malhelaj, dum la suba makzelo estas kornokolora kaj la kruroj kaj piedoj estas rozkolorecaj.
Maskloj kaj inoj similas. Nematuruloj havas makulecajn bordojn ĉe la triarangaj vostoplumoj kaj foje sablokolorajn pintojn ĉe la unuarangaj flugilplumoj. Plej rimarkinde la olivecverdecaj pintoj de la kronoplumoj, kiuj estas malfacile videblaj ĉe plenkreskuloj, estas pli grandaj kaj etendaj ĉe nematuruloj kaj kovras la oranĝecan kronostrion preskaŭe aŭ komplete.
La ĉefa kanto de la Orverta parulio estas serio de stridaj, relative malaltatonaj, dusilabaj temoj ripetataj senĉese ĉirkaŭ ok fojojn kaj pliiĝanta laŭ laŭteco. Kutime la dua silabo en ĉiu temo estas akre akcentata: "ĉar-tii’ ĉar-tii’ ĉar-tii’ ĉar-tii’ ĉar-TII ĉar-TII ĉar-TII!" Masklo de Orverta parulio alaŭdece kantas dumfluge kutime krepuske kaj nokte kaj aldonas partojn de la ĉefa kanto kun miksaĵo de elektrecaj notoj kaj imitado dum revenas surgrunden. La alvoko estas variatona akra "ĉik!". Kelkaj variaĵoj rememorigas pri la komuna alvokonoto de Strivizaĝa buntpego. Se la birdo ekscitiĝas, ĝi povas ripeti tiun alvokon kelkajn fojojn. La luktalvoko estas ascenda siiii.
Teritorio kaj ekologio
Vintre ili loĝas ĉefe en malaltaj teroj, sed povas ascendi ĝis 1,500 m super marnivelo ekzemple en Kostariko. La unuaj migrantoj eliras fine de aŭgusto kaj aperas en vintrejoj komence de septembre, kun sinsekvaj tajdoj alvenantaj ĝis fino de oktobro pli malpli. Ili eliras denove reproduktiĝi inter fino de marto kaj komenco de majo, kaj alvenas al reproduktaj teritorioj dum aprilo kaj majo. Migrotempo ŝajne ne ŝanĝis multe dum la 20a jarcento.
Orvertaj parulioj manĝas surgrunde inter mortintaj folioj, foje per plukado aŭ kaptante insektojn dumfluge. Tiu birdo ofte skuas sian voston kaj klinas sian kapon dum piedirado; krome la vosto povas esti movata supren kaj malrapide suben kaj alarmitaj birdoj skuas la voston ofte el duonlevita sinteno. Tiuj birdoj manĝas ĉefe surgrundajn artropodojn kaj helikojn, kaj ankaŭ inkludas fruktojn en sia dieto dum vintro.
La nesto, priskribita kiel “forno”, aŭ "oven" en la angla (kio nomigas la birdon en la angla kiel Ovenbird aŭ “Fornobirdo”), estas kupola strukturo situa surgrunde, teksita el vegetaĵaro, kaj enhavanta flankan enirejon. Ambaŭ gepatroj manĝigas la idojn. La situo de la nesto surgrunde riskas predadon fare de ĉipmunkoj (Tamias) pli ol ĉe la arbonestumantaj birdoj. Ĉipmunkoj rekte elfosas al la nesto por manĝi la idaron.
La Orverta parulio estas vundebla pro nestoparazitado fare de la Brunkapa molotro (Molothrus ater), kiu iĝas pli pova en kelkaj areoj. Tamen la nombro de la Orverta parulio ŝajne restas stabila. Ĝenerale ĝi ne estas konsiderata minacata specio fare de la IUCN.
Akimasa Tsukamoto
Akimasa Tsukamoto (塚本 明正, n. ) estas japana futbalisto.
Li futbalis ĉe Cerezo Osaka, Sagan Tosu kaj Sagawa Express Osaka.
FAY
La tri-litera kombinaĵo FAY havas plurajn signifojn, inter aliaj:
Sándor Szlatinay
Sándor Ledniczer naskiĝis la  en Lugos, Hungara reĝlando (nuntempa Lugoj en Rumanio), li mortis la  en Germanio.
Biografio
Sándor Szlatinay devenis el juda familio. Li frekventis armean akademion en Budapeŝto, poste li akiris diplomon en Scienca Universitato Péter Pázmány. Li eklaboris kiel dentisto, sed li ankaŭ komponadis operetojn kaj li studis en la Muzikakademio. En la fruaj 1930-aj jaroj li laboris en Aŭstrio apud Pál Fejős. En 1934 li hejmenvenis kaj li estis sukcesa komponisto de hungaraj filmoj ĝis 1942, poste pro la kontraŭjudaj leĝoj li ne havis eblecojn. En 1945 li migris al Germanio (baldaŭa Okcidenta Germanio), kie li estis same komponisto kaj reĝisoro.
Li havis edzinon ekde 1927, filinon ekde 1928.
Montriĝo (zoologio)
Montriĝo aŭ Memmontro estas formo de animala konduto, ligata al survivado de la specio en varia vojo. Unu ekzemplo de memmontro uzata de kelkaj specioj povas troviĝi en la formo de pariĝado, dum la masklo kutima havas rimarkindan karakteron kiu elstaras pro koloro, formo aŭ grando, uzata por allogi inon. En aliaj instancoj, kelkaj specioj povas montri teritoriajn memmontrajn kondutojn, por pluhavi teritorion por manĝo aŭ ĉasado por ties familio aŭ grupo. Tria formo estas montrata de turniraj specioj kies maskloj luktas por akiri 'rajton' reproduktiĝi.
Inter animaloj
Animaloj uzas memmontrajn kutimaron kaj markojn kiel signaloj al aliaj animaloj, kutime de la sama specio. Kvankam estas granda vario en la maniero memmontri ĉe animaloj, ili ofte funkcias kiel avertoj pri sano, forto aŭ toksieio de la posedanto. Ene de specio, estas tipe vidataj en konkurenco por partneroj. Tio povas esti per timigo de samseksaj rivaloj, aŭ allogo de inoj aŭ ambaŭ. Ekzemplo de logostila memmontrado estas la nesto kiun masklo de ptilonorinko konstruas por allogi inojn. Aliaj animaloj, kiaj violonkraboj, avertas pri la grando de grandega ungo por timigi siajn rivalojn. Kiel menciite, animaloj povas uzi ankaŭ memmontran kutimaron dum rekta konkurenco inter ili por alia resurso krom partneroj. Ĉe animaloj kiuj estas bone armigitaj de la naturo de ties ekologia niĉo, fizika lukto povas signifi morton por unu aŭ ĉiu el la implikitoj. Tiukaze, uzi memmontran kutimaron kiu permesas la animalon ĉirkaŭkalkuli la forton de la rivalo, povas spari la kostojn kaj riskojn lukti per nenecesa batalo. Ekzemploj de tiu kutimaro povas troviĝi en la mondo de skaraboj, birdoj, mamuloj kaj pliaj.
Inter homoj
Homoj tipe avertas pri sia taŭgeco kiel partnero akirante riĉon aŭ famon. Papuaj grandaj viroj prilaboras festojn por montri la etendon de sia influo kaj povo. La potlaĉoj de Nordorienta Pacifiko estis farataj por multe de la sama efiko.
La Côte (Haute-Saône)
La Côte estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Haute-Saône (prononco [],, arpitane Hiôta-Sona), en la regiono Burgonjo-Franĉkonteo (Bourgogne-Franche-Comté, prononco []) kaj en la historia regiono Franĉkonteo. Fine de en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². Administre la komunumo apartenas al la arondismento Lure (france arrondissement de Lure), la orienta parto de la departemento, kaj al la kantono .
4011 Bakharev
4011 Bakharev estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la rusa astronomo Nikolaj Stepanoviĉ Ĉerniĥ elde la Krimea astrofizika observatorio de Nauĉno en Ukrainio.
Nomo
Ĝi estis nomita en memoro de la soveta astronomo Anatolij Miĥajloviĉ Baĥarev (cirile : Анатолий Михайлович Бахарев, 1918–1979)
12533 Edmond
12533 Edmond estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la usona astronomo Tom Stafford elde la Observatorio Zeno en Edmond (Oklahomo, Usono)
Nomo
Ĝi ricevis la nomon de la urbo Edmond, en centra Oklahomo, kie troviĝas la Observartorio Zeno. Edmond estis fondita la dum la unua terena kuro de 1889.
Rothenfluh
Historio
La unua dokumenta mencio de Rothenfluh datiĝas el la jaro 1196 kiel Rotenfluo.
Prahistoria sunkalendaro sur la Roten Fluh indikas, ke la regiono estis jam frue loĝata. De la romia epoko en Rothenfluh ne estis trovitaj restaĵoj. En la frua mezepoko en Rothenfluh tamen ekzistis kvin setlejoj, nome Hendschikon, Werdlingen, Loglingen, Holwingen kaj Gastwingen. Dum kvar el ili estis forlasitaj, Loglingen fariĝis la kerno de la posta vilaĝo Rothenfluh.
En la jaro 1525 Rothenfluh estis unu el la unuaj paroĥoj de la bazela kamparo, kiu reformaciiĝis. La vilaĝo en tiu-ĉi tempo estis centro de la anabaptistoj. En la jaro 1545 la vilaĝo fariĝis posedaĵo de la urbo Bazelo, kiu atribuis ĝis al la voktejo Farnsburg. La regado de la urbo ĉesis en la jaro 1798 okaze de la Helveta Revolucio kaj reinstaliĝis per la restaŭracia konstitucio en la jaro 1814. Post la Bazela Kantondisiĝo de la jaro 1832 la komunumo fariĝis en la jaro 1833 parto de la nove fondita Kantono Bazelo Kampara. (La historiaj informoj baziĝas sur libera traduko el la germanlingva vikipedio)
Lucio Costa
Vivo
Costa naskiĝis en Francio de brazilaj gepatroj kaj edukiĝis en Anglio kaj Svislando ĝis 1916. Li diplomiĝis pri arkitekturo ĉe Rio-de-Janejro en 1924.
Liaj arkitekturaj verkoj estis karakterizitaj per kombinaĵo de la tradicia konstruado de Brazilo, la "brazila baroko" kaj la konsiderinda influo de moderna arkitekturo, kiu ekfloris en liaj tagoj kiel juna arkitekto. Inter 1930 kaj 1932 li kunlaboris kun la rusa arkitekto Gregory Warszczyk, futuristo, kiu efektive unue alportis modernismon al Brazilo.
En 1936, Costa invitis La Corbusier esti partnero en la projektado de la novaj oficejoj de la brazila Ministerio pri Edukado kaj Sano kiel protesto kontraŭ la decido projekti ilin laŭ la artdekora stilo fare de Archimedes Memoria, alia brazila arkitekto. Ĉi tiu invito jam kaŭzis disputon pri la loko de moderna arkitekturo en Brazilo.
La planadon de la urbo Braziljo en 1956 estis multe influita de la planado de la urbo Chandigarh en Barato fare de La Corbusier, kelkajn jarojn antaŭe. La urbo estis projektita de Costa, dum Niemeyer projektis multajn el la registaraj kaj publikaj konstruaĵoj de la nova urbo. La planado de tiu ĉi urbo provokis multajn diskutojn, kiuj daŭras ĝis hodiaŭ, kaj servas kiel ekzemplo de modernisma urboplanado, kiu celis krei novan specon de urbeco. La projekto bazigis la urbon sur grandega areo laŭ grandeco kaj formo, kiu memorigas la formon de aviadilo kaj inkluzivis tre progresintan vojan sistemon. La ĉefaj akuzoj kontraŭ la projekto estas, ke la urbo estas efektive konstruita por aŭtoj kaj ne por piedirantoj, kio kreas trafikajn problemojn en la urbo, kaj havas severajn mediajn, sanajn, sociajn kaj ekonomiajn konsekvencojn rezultantajn de la konstruado de la urbo laŭ la stilo de vasta antaŭurbo.
Blovado
Blovado estas unu el multaj teknikoj por generi sonojn en muziko. Instrumentoj, kiuj tiamaniere produktas tonojn, nomiĝas blovinstrumentoj.
Tekniko je la ludado de blovinstrumentoj
La komplika individua maniero de la blovbruetoj malfaciligas la provon generi la sonon de blovinstrumentoj elektronike.
John Goodman
Jonathan Stephen "John" Goodman (naskiĝis ) estas populara usona muzikisto, verkisto, komikulo kaj aktoro.
Li estas konata ĉefe ĉar ludis la rolulon de Dan Conner en la televida serio de ABC nome Roseanne (1988–1997), el kiu li ricevis Premion Ora Globo al Plej Bonkvalita Akotoro en 1993. Li estas ankaŭ regula kunlaboranto kun la fratoj Coen en filmoj kiaj Raising Arizona (1987), Barton Fink (1991), The Big Lebowski (1998), O Brother, Where Art Thou? (2000) kaj Inside Llewyn Davis (2013).
Mihály Tholdalagi (diplomato)
Biografio
Mihály Tholdalagi estis adepto de Moseo Székely. En 1602 li fuĝis Turkion, poste en 1603 li fariĝis kaptito en la batalo de Braŝovo de Georgo Basta. Dum regado de Gabrielo Bethlen en 1624 li estis ĉefjuĝisto de Marosszék. Li estis plurfoja sendito al Turkio kaj al Pollando. Li estis unu el packomisaroj de reganto en la pactraktatoj en 1625 de Gyarmat, en 1627 de Szőny. Post morto de Bethlen li aliĝis al Georgo Rákóczi la 1-a. En 1636 li estis ĉefkapitano de Háromszék, regantkonsilanto.
Erika Mihálycsa
Erika MIHÁLYCSA [mihAjĉa] rumania hungara verkistino, tradukistino, universitata instruistino. Ŝi naskiĝis en Sf. Gheorghe la 12-an de marto 1977.
Reteto (konstelacio)
Reteto (latine: Reticulum) estas konstelacio de tera ĉielo nur videbla el la suda duonglobo (pli precize sude de la latitudo je 30 nordaj gradoj). Estas multaj galaksioj en tiu konstelacio.
Kesselinger Bach
La rivereto Kesselinger Bach estas 14 km longa orografie dekstra, orienta flankrivero de la rivero Ahr en Rejnlando-Palatinato (Germanio).
La rivereto nomiĝas en sia supra parto la nomojn Densbach, Auelbach, Blasweiler Bach kaj Staffeler Bach. En aiaj fontoj ĝi ekestas per la kunfluado de la riveretoj Staffeler Bach kaj Heckenbach.
Rivervojo
La Kesselinger Bach fontas kiel Densbach ĉirkaŭ unu km okcidente de Schelborn. La fonto situas ĉe la okcidenta deklivo de Schneppsheid (595.7 m. s. m.) sur alteco de 509 m super marnivelo. De tie la rojo fluas norden. Post ĉ. unu km ĝi ŝanĝas sian nomon al Auelbach. Ĝi pasas Blasweiler kaj denove ricevas novan nomon: Blasweiler Bach. Ĝi turnas sin okcidenten kaj pasas je la piedo de la monto „Auf der Nür“ (470m s. m.) la urboparto Ramersbach de Bad Neuenahr-Ahrweiler Sen la sudo. Ĝi daŭrigas sian vojon okcidenten kiel Staffeler Bach de Staffel ĝis Kesseling. Tie alfluas la la rivereto Herschbach kaj ĝi daŭrigas sian vojon kiel Kesselinger Bach ĝis Ahrbrück, kie ĝi enfluas de sudo al Ahr.
Akvokolekta areo kaj alfluantoj
La akvokolekto areo havas grandecon de 95 km².
Saint-Lothain
estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Jura, nomita laŭ la montaro Ĵuraso, en la regiono Burgonjo-Franĉkonteo (Bourgogne-Franche-Comté). Fine de en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². Administre la komunumo apartenas al la arondismento Dole kaj al la kantono Bletterans.
Ĝiaj loĝantoj nomiĝas Saint-Lothinois.
FAZ
Krome temas pri mallongigo inter alie
937 Bethgea
937 Bethgea estas asteroido de la ĉefa asteroida zono, ano de la Flora familio. Laŭ ĝia spretro, ĝi eble estus unu el la maloftaj R-tipaj asteroidoj, kiel 349 Dembovsko.
Nomo
Ĝia nomo honoras la germanan poeton Hans Bethge (1876–1946).
Benjamin Constant do Sul
Benjamin Constant do Sul estas municipo en la brazila subŝtato Suda Rio-Grando, kiu havis 2.307 loĝantojn en 2010.
Aurora
Aurora estis dulingva (rumana kaj hungara) literatura, arta, teatra kaj socia semajnrevuo en Oradea, Rumanio fondita de kolonelo George Bacaloglu, prezidanto de la Societatea Cele Trei Crişuri (Hármas Körös Társaság) la 24-an de decembro 1922.
Amersfoort
Amersfoort (esperantigite: Amersforto) estas fortresurbo kaj municipo en la nederlanda provinco Utrecht. La municipo havis (je la 1-a de julio 2006) 140 000 loĝantojn. Ĝi estas laŭ loĝantoj la dua urbo en la provinco Utrecht kaj la dekkvara de Nederlando.
Tie okazis a 58-a kongreso de SAT en 1985.
Aurora
Redakcioanoj
Poeto George A. Petre, Keresztury Sándor (Alexandru Olteanu) kaj László Salamon. Pli malfrue kontribuis ankaŭ iron Albani publicisto kaj Béla Korda. La lasta numero aperis la 14-an de junio 1923. En la rumana parto oni publikis ne nur rumanajn aŭtorojn tradukite, sed ankaŭ la poemojn de Lajos Áprily, Oszkár Bárd, János Bartalis, Sándor Reményik, István Szombati-Szabó. En la hungara parto aperis ne nur rumanaj klasikuloj, sed ankaŭ la poemoj de Lucian Blaga, Victor Eftimiu, Ion Pillat, prozaĵoj de Ion Agîrbiceanu, Liviu Rebreanu, Mihail Sadoveanu, Eugeniu Speranţia. Oni reaperigis en traduko de Octavian Goga la poemon de Petőfi Egy gondolat bánt engemet..., kaj hungare publikis la poemon de la poeto Petőfihez (Al Petőfi). Pluraj studoj parolas pri la du literaturoj kaj pri la rumana-hungara rilatoj. Ernő Ligeti aperigis publistikon, Iustin Ilieşiu kaj Ion Lupu tradukaĵojn.
Medzany
Geografio
Medzany situas sub monto laŭ flankovojoj. Prešov troviĝas je 10 km-oj.
Historio
La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1248 en hungara formo "Megyepotoka". En 1427 19 familioj pagis impostojn. En 1787 380 vilaĝanoj loĝis en 58 domoj, en 1828 582 vilaĝanoj en 78 domoj. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Megye 486 homoj, (plejparte slovakoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Sáros, al distrikto de Kisszeben, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 vivis en Medzany 571 homoj, (551 slovakoj).
Erika Weinzierl
Erika WEINZIERL, fraŭlina nomo: Fischer, (naskiĝinta en la 6-a de junio 1925 en Wien, mortinta samloke en la 28-a de oktobro 2014) estis aŭstra historiistino. Publike ŝi furoris pri siaj esploroj pri la aŭstria moderna historio kaj la rolo de la Eklezio dum la nacisocialisma tempo.
Biografio
De 1945 ĝis 1948 ŝi studis historion ĉe la Universitato de Salzburg kaj finfaris institutan trejnadon de la Aŭstraj Historiesploristoj. En la 1949-a jaro ŝi edziniĝis al la fizikisto Peter Weinzierl. Iliaj filoj estis la historiisto Michael Weinzierl kaj estas la ĵurnalisto Ulrich Weinzierl.
En la jaroj 1948-64 ŝi estis arkivistino ĉe la Aŭstra Ŝtata Arkivo en Vieno kaj habilitiĝis en 1961 en Vieno. En 1964 ŝi estis vokita al la salcburga Instituto pri moderna eklezihistorio ĉe la Internacia Esplorinstituto kies estrino ŝi restis ĝis 1992. Krome ŝi iĝis en 1967 neordinara kaj en 1969 ordinara universitata profesorino, kun fokuso pri nuntempa historio (ĉe la Universitato de Salzburg). Ekde 1977 ŝi gvidis la Ludwig-Boltzmann-Instituton pri Historio de la sociaj sciencoj (ekde 1991: por historio kaj socio) en Wien kaj Salzburg. De 1979 ĝis la emeritiĝo en 1995 Weinzierl profesoris ĉe la Universitato de Vieno ĉe la seminario pri moderna kaj plej moderna historioj estante posteulino de Ludwig Jedlicka. Ŝia posteulo iĝis Gerhard Boltz.
En 1995 ŝi eksmembriĝis de la partio kristandemokrata (ÖVP), por kies partiprogramo ŝi iam estis kunlaborinta! Ŝi mortis en Vieno 89-jaraĝa.
Verkaro
Erika Weinzierl estis aŭtorino de multo da libroj kaj artikoloj, krome eldoninto kaj kuneldoninto de ĉ. 30 libroj kaj de la fakgazeto Zeitgeschichte.
Mihály Tholdalagi (Toldaliagi)
THOLDALAGI Mihály, Toldaliagi estis hungara grandbienulo, magnato en Transilvanio naskita en ? ĉirkaŭ en 1670 kaj mortinta en Fogaras en 1738.
Biografio
Mihály Tholdalagi en 1738 estis arestita suspektite de korespondado kun Jozefo Rákóczi. Li mortis en malliberejo.
Musoj kaj ratoj de Ameriko
Musoj kaj ratoj de Ameriko aŭ novmondaj musoj kaj ratoj estas grupo de parencaj ronĝuloj troveblas en Nord- kaj Sudameriko. Ili estas aparte diversaj rilate al aspekto kaj ekologio, de la eta Baiomys (amerika nana muso) al la granda Kunsia (sudamerika giganta rato).
Musoj kaj ratoj de Ameriko estas ofte taksitaj parto de ununura subfamilio, Sigmodontinae, sed nun fakuloj agnoskas ĝenerale tri apartajn subfamiliojn.
Musoj kaj ratoj de Ameriko subdividiĝas en 3 subfamiliojn, 12 tribojn kaj 84 genrojn.
John Henry Newman
John Henry NEWMAN (Londono, 21-a de februaro 1801 – Edgbaston, 11-a de aŭgusto 1890) estis angla katolika kardinalo, teologo kaj filozofo.
Ĉoma
Situo
Ĉoma situas sur ebenaĵo, Berehove troviĝas 10 km-ojn.
John Henry Newman
Li estas internacie juĝata unu el la plej konsiderindaj anglaj prozistoj kaj plue la plej elstara apologiulo de la kristana kredo kiun Britaj Insuloj produktis. En katolikaj medioj li estis difinita unu el la “Patroj malĉeestaj” de la Dua Vatikana Koncilio pro profundeco kaj originala aktualeco de lia teologia kaj filozofia pensado.
Ĉoma
Historio
La unua mencio devenis el 1327. Ĝis 1920 Tiszacsoma apartenis al Hungara reĝlando, al Bereg, al distrikto de Beregszász, poste al Ĉeĥoslovakio. Inter 1938-1945 Tiszacsoma rehungariĝis, ĉar la unua Arbitracio de Vieno deklaris, ke tiuj komunumoj, kie la hungaroj vivas en majoritato, apartenu al Hungario. Fine de 1944 la Ruĝa Armeo okupiĝinta la vilaĝon tuj deportis hungarojn al gulago. Ekde 1945 Ĉoma apartenis al Sovetunio, fine ekde 1991 al Ukrainio. Dum la socialismo bazo de traktoroj funkciis tie. En 2001 loĝis en Ĉoma 906 da homoj, (807 hungaroj).
Vilaĝservoj estas lernejo, infanĝardeno, biblioteko, kuracejo, sportejo, 3 vendejoj.
John Henry Newman
Sur lia tombo estas skulptita epitafo verkita de li mem, kiu devis tralumigi la historion de lia kultura pilgrimo: "El la ombro kaj simboloj al la vero" (Ex umbris et imaginibus in veritatem).
Biografio
John apartenis al familio anglikana. Unua el ses fratoj kun patro John Newman bankisto kaj patrino Jemina Foundrinier descendanta el familio de Hugenotoj elmigrinta al Anglio sekve de la revoko de la Nanta edikto, li ricevis eminentan edukadon ĉe lernejo najbare de Londono kaj, aniĝis al la principaro de anglikana kristanismo: tiun eventon li poste difinos sia “unua konvertiĝo”.
En 1817 li eniris Trinity College de Oxford kaj, post la studperiodo, fariĝis diakono de la Anglikana Eklezio (1824).
Anglikana sacerdoto
En 1828 li estis promociita parokestro de la universitata eklezio Saint Mary, kaj komisiita sekvi la universitatajn studentojn, kaj intertempe li sin dediĉis al al prifilozofiaj kaj priteologiaj studoj. En tiu sama periodo li fondis la Oksfordan movadon kies precipa celo koncentriĝis en la kontrasto kontraŭ la supreniron de religia liberalismo en la anglaj universitatoj. Li oponis, nome, la pozicion de la tiama naskiĝinta “Eklezio Larĝa”, tiu komponanto de anglikanismo favora al la pozicio de klerismo kaj raciismo.
Li ellaboris, tiujn jarojn, teorion de “meza vojo”, en kiu oni agnoskis al la Anglikana Eklezio internan pozicion inter la doktrinaj ekscesoj de luteranismo, unuflanke, kaj katolikismo roma, aliflanke. Kiel anglikana pastoro kaj teologo li konfesis tradician sintenon kaj estis ĉiam persista defendanto de la dogma principo, tiom ke li estis konsiderita la plej elstara gravulo de la “Eklezio Alta”, la anglikana komponanto plej proksima al la dogmaj pozicioj katolikaj.
Ekde 1833 ĝis 1841 Newman kaj aliaj sampensuloj de la menciita movado publikigis la tieldiritajn "Tracts for the Times", 90 eseojn koncernantajn la situacion de la anglikana Eklezio sed ankaŭ diversajn problemojn pri la kristana religio. En la lasta el tiuj eseoj, "Tract 90", Newman proponis interpreton pri la Trideknaŭ religiaj artikoloj (Esenca konfeso de anglikanismo) kliniĝantan al la katolika doktrino kiel konfesitaj en la Koncilio de Trento: tio kostis al li kondamnon flanke de la Oksforda Universitato kaj 42 episkopoj anglikanaj.
Adhero al katolikismo
Sekve de tiu kondamno, Newman rezignis sian oficon de universitata parokestro kaj en 1842 retiriĝis en Littlemore, kie li komencis verki sian “Evoluon de la kristana doktrino” (Essay on the Development of Christian Doctrine). En tiu esploro pri la origino de kristanismo, publikigita en 1845, li alvenis al la konkludo ke “la Katolika Eklezio estis formale en la rajta kondiĉo”.