cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Graniko
Lia filino estis akva nimfo Aleksirhoo, pri kiu oni rakontas, ke ŝi per siaj ĉarmoj kaj knabina beleco tiel ravigis la trojan reĝon Priamon, ke ŝi fariĝis lia amantino. Pli malfrue ŝi naskis al li Esakon, unu el kvindek filoj de la reĝo.
Kiel jam en mitoj okazas, aliaj fontoj prezentas Esakan patrinon Arisban, la unuan edzinon de la reĝo Priamo.
La rivero Graniko estas enskribita en historio per batalo en la jaro 334 a.Kr., kiam intermilitis ĉe liaj bordoj armeo de Aleksandro la Granda kontraŭ militistaro de Persio. Aleksandro fame venkis kaj tial malfermis por si vojon al konkeroj de pliaj teritorioj.
Charles A. Reich
Charles A. REICH (naskiĝis la 20-a de majo 1928 kaj mortis la 15-a de junio 2019) estis usona prijura kaj socia akademiano same kiel verkisto kiu estis Profesoro ĉe Juda Juro-Lernejo kiam li skribis en 1970 pri la kontraŭkulturo de la 1960-aj jaroj kaj junulara movado, La Varmigado de Usono. Eltiroj de la libro unue aperis en The New Yorker, kaj ĝia sisma ricevo tie helpis al la fakto, ke la libro estis vaste vendata.
Gard
Gard [] (aŭ okcitanlingve Gard []) estas unu el la departementoj de la franca regiono Okcitanio. La ĉefurbo de Gard estas la urbo Nîmes, kiu famas pro siaj multnombraj kaj bone konservitaj restaĵoj el la romia epoko. La departemento tute enhavas 353 komunumojn.
Giottino
Tommaso di Stefano aŭ “Maso di Stefano”, pli konata kiel "Giottino" estis florenca pentristo kaj skulptisto, filo de Stefano de Florenco kiu studis la verkojn de Giotto, kaj sukcesis alpropriĝi tiel multe pri la stilo de sia majstro kiu konkeris la alnomon de Giottino.
Gard
Tiu departemento etendiĝas sur kaj havas 733,201 loĝantojn. La loĝantaro koncentriĝas ĉefe ĉirkaŭ la ĉefurbo kaj laŭlonge de la marbordo. Tio formas grandan kontraston kun la interna parto de la departemento kiu estas kvazaŭ dezerta.
Giottino
Giotto di Maestro Stefano estas dokumentita nur dufoje: en 1368 li enskribiĝis en la registro de la gildo de la florencaj pentristoj, kaj en 1369 li aperas kiel unu el la ekipo de asistantoj, kune kun Giovanni da Milano kaj Agnolo Gaddi, laborante kune kun Giovanni Gaddi sur freskaj ornamaĵoj (hodiaŭ perditaj) por la Vatikana Palaco.
La profesio de sia patro estas nekonata, kvankam kelkaj modernaj erudiciuloj hipoteze asocias ĉi tiun Stefanon kun Stefano Fiorentino, lernanto de Giotto kiu estis ankaŭ, laŭe historisto Filippo Baldinucci el la 17-a jarcento, nepo de Giotto. Kredante ke tiaj hipotezoj estas korektaj, Giottino estus estinta pranepo de Giotto.
Biografio
La patro de Giottino, majstro Stefano Fiorentino, estis mem fama pentristo en la lernejo de Giotto; lia naturalismo gajnis al li la nomon "Scimmia della Natura", la "Simio de la Naturo" pro sia perceptita realismo. Li instrukciis sian filon, kiu sin dediĉis al studado de la verkoj de la granda Giotto. Ekde kiam li formis sian stilon pri la verkoj de Giotto, Maso fariĝis konata kiel Giottino aŭ la "eta Giotto". La freskoj en la kapelo de San Silvestro en la florentina "Baziliko de Santa Croce" estis atribuataj al Giottino; ĉi tiuj reprezentas la miraklojn de Papo Sankta Silvestro kiel rakontite en la "Ora Legendo".
Multaj aliaj verkoj estis atribuitaj al Giottino inkluzive de la "Aperado de la Virgulino al Sankta Bernardo" kaj ia marmora statuo starigita sur la florentina kampanilo.
Gard
Gard estas ankaŭ grava turisma departemento: romiajn restaĵojn oni povas viziti en Nîmes, sed ankaŭ en aliaj urboj kaj vilaĝoj de Gard. Inter ili ankaŭ famas la Ponto de Gard, fakte granda akvedukto perfekte konservita de 2000 jaroj. Ankaŭ vidindas: Mediteranea marbordo (Port Camargue, Le Grau-du-Roi), mezepokaj vilaĝoj (Aigues-Mortes), naturaj parkoj en la montaro Cévennes kaj en la delto de Rodano, riverturismo sur la kanaloj kaj la Rodano, …
Urboj: Alès, Nîmes, Port-Camargue, Le Grau-du-Roi, Aigues-Mortes, Uzès.
Stattegg
Stattegg estas komunumo de Aŭstrio. Ĝi apartenas al la federacia lando Stirio kaj al la distrikto Graz aŭ formale distrikto Graz-Umgebung ("ĉirkaŭaĵo de Graz", germane: Bezirk Graz-Umgebung). Komence de la jaro en la komunumo vivis  loĝantoj.
6786 Doudantsutsuji
6786 Doudantsutsuji estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la japanaj astronomoj Shigeru Inoda kaj Takeŝi Urata elde la observatorio de Karasujama (Nasukarasujama, gubernio Toĉigi, Japanio).
Gŝi ŝuldas sian nomon al la dodan-tsutsuji (japane skribe ドウダンツツジ aŭ 満天星躑躅, Enkianthus Perulatus), ĝardenkultivata arbusto, kies nomo signifas " Steloj en la tuta ĉielo ".
Huesa
Huesa estas urbo kaj municipo de la Aŭtonoma Komunumo Andaluzio, en la provinco Ĥaeno, sude de Hispanio.
La areo de la municipo estas 138,43 km2 kie loĝas 2 489 geloĝantoj (2019), do loĝdenso estas 18,36 loĝ./km2.
Geografio
Huesa situas sur la sudo de la komarko Sierra de Cazorla en la sudoriento de la provinco, lime kun Quesada, Hinojares, Pozo Alcón kaj Dehesas de Guadix. Estas sur 655 m de altitudo, en tipa pejzaĝo de olivarbaroj kaj de montaroj de la provinco Ĥaeno.
Malgranda parto de la municipo formas parton de la Natura Parko de las Sierras de Cazorla, Segura y Las Villas. Ties teritorio estas ĉefe agrikultura kaj dependa de la olivarboj.
La municipa teritorio de Huesa estas areo de kruta reliefo kun ravinoj tre profundaj. La plej malaltaj lokoj, ĉirkaŭ 420 metrojn super marnivelo, estas en la norda parto de la valo de la rivero Guadiana Menor, dum la maksimuma altaĵo estas Caballo de Huesa, kun 1464 metroj de altitudo. Aliaj elstaraj geografiaj elementoj estas Tomillar (1004 m), Peñón de Padilla (766 m), Gomel (688 m), Comibar (734 m), kaj Tabernillas (892 m) ĉiuj el ili geodeziaj punktoj.
La municipa teritorio sudoriente limas kun la riveroj Guadiana Menor kaj Alicún (nomita ankaŭ Guadahortuna), respektive; tiu lasta elfluas en Guadiana Menor, markante la sudorientan angulon de la teritorio.
Historio
La plej antikvaj mencioj de Huesa datas de la 25a de junio 1275, kiam Alfonso la 10-a donas al Úbeda la kasteloj de Huesa kaj Tíscar, kiu estis konkeritaj el Mohamed Hadon. En tiu landlima areo estis oftaj la luktoj inter la Reĝlando Kastilio kaj la Nazaria Granada Reĝlando, kaj la loko ofte ŝanĝis regadon inter islamanoj kaj kristanoj. Tio pluis ĝis 1455 kiam la loko estis konkerita definitive fare de Don Francisco de La Cueva, kaj Henriko la 4-a konfirmis titolon de graflando.
Dolní Životice
Dolní Životice estas vilaĝo en Ĉeĥio troviĝanta en distrikto Opava super pentrinda valo de rivereto Hvozdnice. Vivas ĉi tie. Ĝi estas tratranĉita de oriento ĝis okcidento per fervojlinio Opava východ – Svobodné Heřmanice, malproksima 10 km okcidente de urbo Opava. La estiĝo de la vilaĝo datiĝas al komenco de la 13-a jarcento, kies pruvo estas restaĵoj de akva burgaro neniigita de atako de tataroj. La vilaĝo inkluzive de la hodiaŭa vilaĝeto Hertice estis feŭdo de olomouca episkopujo. En germane skribataj dokumentoj oni nomas la vilaĝon sub nomo Schonstein. La vilaĝo estis ekde sia estiĝo kelkfoje dividata je diversaj partoj en tenado de aliaj personoj. Ĝis la jaro 1896 proprumis la vilaĝon Larischidoj el Mönnich kaj post ili ĝis la jaro 1945 familio de grafoj Razumovskidoj. Komence de la 20-a jarcento okazis la plej granda evoluo de la vilaĝo. Estis establita paroĥo, konstruita preĝejo de sankta Salvatoro, lernejo, alkoholfarejo kaj bakejo. Per la areo de 1118 ha kaj per nombro de loĝantoj 1125 ĝi apartenas al la plej grandaj vilaĝoj de okcidenta regiono Opava.
Naskiĝintoj
• Jan Larisch-Mönnich
Kata László
LÁSZLÓ Kata [la:slo:] estas rumanuja hungara aktorino naskita en Sfântu Gheorghe la 14-an de decembro 1974. Ŝi estas la filino de aktoro Károly László kaj fratino aktorino Zsuzsa László.
Cistanko
La cistanko (latine Cistanche) estas genro el la planta familio orobankacoj, kies multaj specioj estas protektataj plantoj. Ili estas plantoj parazitaj.
El la specioj de la genro en alternativa medicino aparte interesas la dezerta cistanko (latine Cistanche deserticola, ĉine 肉苁蓉, pinjine ròucōngróng; farmacia nomo Herba Cistanchis).
La dezerta cistanko kreskas en interna Ĉinio kaj Mongolio. La herbo estas uzata kontraŭ impotenteco, frua ejakulado kaj aliaj seksaj problemoj.
Tendaraj tagoj
Tendaraj Tagoj estas tri-kajera lernilo-serio kun pure Esperantlingva enhavo. La verkinto estas Stefan MacGill, kun ilustraĵoj de Pavel Rak. La verkon eldonis Internacia Ligo de Esperantistaj Instruistoj en Budapeŝto.
La unua kajero aperis en 1990, kun du reeldonoj. Ĝi ampleksas 42 paĝojn kaj prezentas kvardekon da verboj. Ĝi nun estas ekster la merkato kaj atendas reverkadon kaj reeldonon. Intertempe la kajero 'Okulo' servas kiel anstatauaĵo, ĉar ĝi kovras similan gramatikon kaj leksikan materialon.
La dua kajero aperis en 1992, kun unu reeldono. Ĝi ampleksas 72 paĝojn kaj kovras signifan parton de la lernaĵoj necesa por aktive uzi la lingvon.
La tria kajero aperis en 1996 kun amplekso de 76 paĝoj. Ĝi kovras post-komencantan lingvo-materialon kaj fakte estas uzebla kun lernantoj de ajna aĝo. La kulmino de la dekomenca atento je la karaktero (transitiveco) de la verboj en Esperanto estas atinginta en ĉi tiu tria kajero, kun detala gvido tra la uzado de la gravaj sufiksoj -ig- kaj -iĝ- (la kaŭzativo kaj la rezultativo).
Enhavo
Pere de aventuroj de la E-spiono 005, la libro en leĝera maniero konigas plurajn bazajn fenomenojn de la Esperanto-mondo: la Centra Oficejo, Unua Libro, Fundamento de Esperanto, Akademio, Plena Ilustrita Vortaro kaj simile.
La libro uzas la situaci-komunikan aliron al lingvo-lernado kaj estas unuavice celata por grupa uzo kun pli junaj lernantoj. Pro la pure cellingva enhavo, ĝi aparte konvenas por uzado kun lernantoj el malsamaj lingvo-fonoj. Konvene al la bezonoj de Esperanto, ĝi estas tre verbo-centra.
La baza situacio estas deko da diversnaciaj junuloj en Esperanto-tendaro. Ili estas inventemaj kaj spritaj personoj - tra iliaj ideoj, ludoj kaj verkoj, la studantoj renkontos multajn pliajn interesajn homojn kaj bestojn: biskviteman urson, kuraĝan cirkan ĵongliston, la plej malkapablan sorĉistinon en la mondo kaj la propran Esperantan heroon kaj spionon 005.
Pontal do Paraná
Pontal do Paraná estas municipo de la brazila subŝtato Paranao, kiu taksis 20.919 enloĝantojn en 2010.
Mesoko (komunumaro)
La komunuaro Mesoko (en la itala lingvo circolo di Mesocco, en la germana lingvo Kreis Misox, en la romanĉa lingvo circul da Mesauc) estas administra unuo de Kantono Grizono kaj parto de la distrikto Moësa. Ĝi havis 2271 loĝantojn la 31-an de decembro 2009. Ĝia ĉefloko estas Mesoko.
Lake Washington (Vaŝingtonio)
Lago Vaŝingtono (angle Lake Washington; laŝucide Xacuabš [ĥacuabŝ = multege da akvo]) estas rubandoforma lago ĉe la orienta limo de Seatlo. Aliaj bordaj urboj estas Rentono (sude de la lago), Belvjuo kaj Kirklando (oriente), kaj Kenmore, Lake Forest Park kaj Shoreline (norde). La urbo Mercer Island estas insulo en la lago. Ĝi longas maksimume 35 km, kaj la surfaca areo estas 88 km2. La lago maksimume profundas 65 metrojn, kaj ĝi entenas proksimume 3,0 km3 da akvo. La akva surfaco estas 4,9 m super la meza marnivelo. La ĉefaj enfluantaj akvofontoj estas la riveroj Sammamish ĉe la norda ekstremaĵo kaj Cedar ĉe la suda ekstremaĵo; pluraj aliaj malpli gravaj riveretoj fluas en ĝin. La elfluejo estas la ŝipkanalo, Lake Washington Ship Canal, kiu ligas la lagon al Puĝeta Fjordo, kiu estas parto de Saliŝa maro kaj Pacifika Oceano.
Mesoko (komunumaro)
Trafiko
San-Bernardino-Pasejo estas grava nord-sud-konekto de Svislando, tra kiu kondukas per tunelo la svisa aŭtovojo A13 kaj super la pasejkulmino la kantona ĉefvojo n-ro 13.
Lingvoj
La ĉefa lingvo en la komunumaro Mesoko estas la itala.
Historio
La komunumaro Mesoko estis kreita surbaze de la tiam nova administracia ordo de Kantono Grizono el la antaŭa tribunalkomunumo Mesoko.
NGC 2451
NGC 2451 (aliaj indikoj — OCL 716, ESO 311-SC8) estas malfermita stelamaso en konstelacio Pobo.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Ervin Posta
POSTA Ervin [poŝta] estas rumanuja hungara aktoro naskita en Şimleu Silvaniei la 15-an de februaro 1976.
Kariero
Ervin Posta finis en la katorfajo en 1998 en UBB de Kluĵo. Ekde 1998 li estis aktoro de la teatro Temesvári Állami Csiky Gergely Színház. Li dungiĝis al la Tomcsa Sándor Színház Odorheiu Secuiesc en 2000.
Krahulčí (Dětřichov nad Bystřicí)
Krahulčí (Sperbersdorf) estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de municipo Dětřichov nad Bystřicí en distrikto Bruntál. Ĝi troviĝas proksimume 4,5 km sude de Dětřichov nad Bystřicí. Kondukas tra ĉi tie ŝoseo I/45. Krahulčí havas karakteron de montara agrikultura domaro, nuntempe loĝantoj estas plejparte dometuloj. Vivas ĉi tie.
Krahulčí estas ankaŭ nomo de katastra teritorio kun areo 0,8 km².
Historio
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1397.
Evoluo de nombro de loĝantoj
Nombro de loĝantoj de Krahulčí laŭ kalkuladoj aŭ aliaj oficaj registroj.
Novtajpeo
Novtajpeo (新北市, laŭvorte "Nova norda urbo", angle New Taipei City) estas milionurbo en Tajvano, iam nomita "Tajpea distrikto", estas nun la plej granda urbo de Tajvano. Ĝi tute ĉirkaŭas la ĉefurbon Tajpeon kaj administras 29 distriktojn.
Geografio
Novtajpeo etendiĝas en la norda parto de la insulo parte laŭ la maro.
Historio
La nova urbo fondiĝis en 2010. Pli frue urbo Ŝjinbei kaj ankaŭ aliaj komunumoj etendiĝis en tiu loko. Ili ĉiuj unuiĝis, tiel kreiĝis la urbego. Komence la loknomo estus estinta Ŝjinbei, sed pro la latinlingva transkribo-problemoj oni elektis Novtajpeon.
Internaciaj eventoj
De la 11-a ĝis 16-a de julio 2016 en la urbo okazas la Internaciaj Infanaj Ludoj.
Sándor Pinczehelyi
Sándor Pinczehelyi [ŝAndor pinceheji], laŭ hungarlingve kutima nomordo Pinczehelyi Sándor estas hungara pentristo, grafikisto, altlerneja instruisto.
Sándor Pinczehelyi naskiĝis la  en Szigetvár.
Biografio
Sándor Pinczehelyi abiturientis en belarta gimnazio en Pécs en 1964, post 2 jaroj li debutis en ekspozicio. Li akiris diplomon en pedagogia altlernejo de Pécs en 1970. Inter 1969–1977 li estis grafikisto kaj restaŭristo en muzeo en Pécs, poste li estis galeriestro en la sama urbo ĝis 1999. Intertempe en 1992 li havis stipendion en Romo. En 1999 li ekinstruis en Universitato de Pécs. Li ricevis premiojn inter 1975-2017.
Roger D. Kornberg
Roger David KORNBERG (naskiĝis la en Sankta-Luizo en Usono) estas usona profesoro en la Universitato Stanfordo kaj li ricevis la Nobel-premion pri kemio en 2006 "pro siaj laboroj pri la molekuloj de biologia transskribado ĉe eŭkariotoj".
Villon (Yonne)
Villon estas franca komunumo lokita en la departemento Yonne kaj en la regiono Burgonjo. Ĝi havis 100 loĝantojn laŭ censo plenumita en 1999.
Geografio
Villon etendiĝas sur 9.42 km², kaj havis 100 loĝantojn laŭ la lasta oficiala censo, tiel ke la loka loĝdenso estas 11 homoj po kvadrata kilometro. La komunumo situas en Yonne, en la nordokcidenta parto de Burgonjo.
Administrado
Villon apartenas al la kantono de Cruzy-le-Châtel, kies ĉefurbo estas Cruzy-le-Châtel. Tiu kantono mem estas parto de la arondismento de Avallon, unu el la tri arondismentoj de la departemento Yonne.
396
En la jaro 396 post Kristo okazis, interalie:
Glekomo
Glekomo (Glechoma) estas palearktisa genro de plantoj kiu apartenas al la lamiacoj (Lamiaceae). Ĝi estas rampa, aroma planto kiu radikas ĉe la nodoj. La nomo verŝajne deriviĝas de la gota vorto 'Gunderaba' kio signifas vundoĉiron. La folioj estas renformaj kun noĉhava rando. Ju pli suna starloko des malpli grandaj estas la folioj.
La plej konata specio estas la hedereca glekomo (Glechoma hederacea)
La planto floras de marto ĝis junio (en Eŭropo) per viol-blukoloraj floroj, kiuj formas ŝajnflorkronon. Glekomo troviĝas en Eŭrazio kaj estas komuna en okcidenta Eŭropo kaj troviĝas en ĉiaj kreskaĵoj. La planto eĉ kreskas kiel epifito en ekzemple sensuprigitaj salikoj. Ĝi estas bona rampoplanto, kiu ankaŭ verdas dum la vintro. En la printempo la koloro de la planto estas pli malpli violkolora pro la malalta temperaturo kaj dum la somero ĝi estas verda.
Glekomo ankaŭ estas uzata kiel kuracherbo kontraŭ jukado kaj por vundoj. Ĝi ankaŭ helpas kontraŭ juko kiun oni ekhavas de urtikoj, en kies najbareco ĝi ofte kreskas. Ĝi ankaŭ estis uzata en bierfarejoj. Tie ĝi estis la antaŭulo de lupolo.
Kelkaj specioj:
La Pingvenoj de Madagaskaro
La Pingvenoj de Madagaskaro (angle: The Penguins of Madagascar) estas usona porinfana usona animacio BGK elsendata per Nickelodeon. Ĝi estas ĉefrolata de la pingvenoj de la filmo de la jaro 2005, Madagaskaro. provĉapitro, "Gone in Flash", elsendita en semajnfino, la 28-an de novembro 2008 antaŭ nova ĉapitro de Spongabobo. La Pingvenoj de Madagaskaro' konvertiĝis en regule elsendata televidserio la 28-an de marto 2009. La historio de la serio okazas post la okazintaĵoj de "Madagaskaro: Fuĝo 2 Afriko". Nickelodeon mendis 26 ĉapitrojn por la unua sezono kaj en januaro 2009 mendis la duan el 26 ĉapitroj, entute 52. Ĝi estas la unua Nicktoon produktita con DreamWorks Animation. Kiam la serio debutis ĝi estis spektata de 6,1 milionoj da homoj en Usono.
Post Spongo Bob, ĝi estis la plej spektata televidserio de ĉi televidkanalo en la jaro 2010, inter infanoj de 2 ĝis 11 jaroj.
La ĉefroluloj estas kvar pingvenoj: Skipero, Kovalskij, Riko kaj Prajveto; lemuroj reĝo Juliano, Maŭrico (servisto de la reĝo) kaj Mort (malgranda lemuro) kaj Marlene (lutro).
Brienno
Brienno estas komunumo de Italio. Ĝi apartenas al la regiono Lombardio kaj la Provinco Como. Fine de en la komunumo vivis.
Fertőszentmiklós
Fertőszentmiklós estas urbo kun titolo vinvilaĝo en Hungario, en la regiono Okcidenta Transdanubio, en departemento Győr-Moson-Sopron, en Distrikto Sopron. En la hungara lingvo la nomo signifas Fertő-Sankta Nikolao.
Brienno
Najbaras la komunumoj Argegno, Carate Urio, Laglio, Nesso kaj Schignano.
Fertőszentmiklós
Situo
Fertőszentmiklós situas sur ebenaĵo laŭ la ĉefvojo inter Győr kaj Sopron, tie komenciĝas flankovojo al Kőszeg, laŭ la fervojo Sopron-Győr, fine eliĝas fervojo ankaŭ al Pamhagen (hungare Pomogy).
Historio
La unua mencio devenis el 1228 en formo Terra Neweg. La vilaĝo preskaŭ senhomiĝis post la tatara invado en 1241. En la 15-a jarcento ĝi iĝis kampurbo. Dum la 19-a jarcento formiĝis 2 vilaĝoj Szentmiklós kaj Szerdahely. La grandvilaĝo urbiĝis en 2008. Fertőd troviĝas 6, Kapuvár 13, Sopron 26, Csorna 30, Kőszeg 39, Győr 62, Budapeŝto 182 km.
Kellie Flanagan
Kellie A. FLANAGAN (naskiĝinta 1959) estas usona aktorino kaj produktoro.
Ŝi havis mallongan aktoran karieron kiel infano en la 1960-aj jaroj, aperante en proksimume 100 reklamoj, kaj en televidserioj inkluzive de The Andy Griffith Show, Family Affair, Mannix, The Red Skelton Show, Star Trek, kaj unu filmon, Wild in the Streets. Kellie estas plej konata pro sia rolo kiel Candice Muir en la komediserio de 1968-1970, The Ghost & Mrs. Muir, kiu estis ŝia lasta aktora laboro.
Dum la 1980-aj jaroj Flanagan vivis en Kalifornio, prizorgante sian propran kompanion por videoludado kun partnero. Ŝi produktis bendojn por geedziĝoj, naskiĝtagoj, bar mitzvah-oj, kaj tiel plu. En la 1990-aj jaroj Flanagan komencis televidajn produktadojn, laborante por Allen Funt de Candid Camera. Sekvis skribado kaj produktado de scenaroj por programado pri nefikcio inkluzive de The Civil War Journal kaj A & E's Biography. Flanagan estas la administra redaktoro de la sukcesa novaĵretejo Sierra News Online, kaj produktas radio-segmenton por la publika radio de KRYZ Mariposa.
Malaja insularo
Malaja Insularo aŭ Insulhindio (de la latina insula, "insulo", kaj Hindio), estas la malnovaj nomoj per kiuj oni konas la insularon lokita inter Malajzio kaj Aŭstralio, nuntempe okupita de la ŝtatoj nome Indonezio, Filipinoj, la insula parto de Malajzio, Timoro kaj Papuo-Nov-Gvineo. Antaŭ la alveno de eŭropanoj al tiu mondoregiono, ekzistis en ĝi kelkaj civilizoj kaj imperioj, precize la Imperio Sriviĥaja kaj la Imperio Mohopahit.
Aktuale la toponimo Insulhindio estas neuzata; anstataŭe oni uzas Indonezion aŭ Indonezian Insularon, kio estas malĝusta, ĉar ĝi identigas nur la ŝtaton kiu ekzistas en tiu teritorio. Tamen Malaja Insularo rilatas troe al ŝtato Malajzio, sed ne tiom, ĉar la adketivo malajo estas diferenca de malajzia kaj povas esti uzata for de la ŝtato mem. La insularo ricevis ankaŭ la nomon de Orientaj Hindioj, sub la nederlanda dominado.
Foje oni konsideras, ke la insulo Nov-Gvineo kune kun la najbaraj insuletoj estas enhavataj de la malaja insularo kaj foje oni konsideras, ke ĝi formas apartan blokon kun Aŭstralio.
Krome devas esti enkalkulataj du etaj ŝtatoj, ne tre gravaj pro ties amplekso, sed ja pro ties ekonomia gravo, nome Singapuro kaj Brunejo.
La Malaja Insularo okupas la plej sudorientan parton de Sudorienta Azio kaj temas pri tre grava mondoregiono ekde multaj vidpunktoj, ekzemple pri demografio temas pri la loĝejo de pli ol 300 milionoj de loĝantoj, pri ekonomio jam ekde la mezepoko oni klopodis trovi la vojon el Eŭropo tien precize por komerci aŭ rekte atingi diversajn riĉaĵojn sen kalkuli pri moderna ekonomio de petrolo, multekosta ligno, mineraloj, ktp.
Vera lavendo
Vera lavendo aǔ malarĝfolia lavendo (Lavandula angustifolia, sin. Lavandula officinalis, Lavandula vera) estas plantspecio el la genro lavendo (Lavandula) ene de la familio de la Lamiacoj (Lamiaceae). Ĝi estas precipe uzata kiel ornamplanto aǔ por gajni odorsubstancojn. Krome vera lavendo estas kuracplanto.
Aspekto kaj folio
La vera lavendo estas grizpelta, aroma arbusto, kun altokresko de ĝis 100 cm. La branĉo kreskas vertikale supren. Ofte ĝi havas mallongajn ŝosojn. La alternesidantaj folioj longas ĝis 50 mm. Li estas lancetaj, oblongaj kaj fariĝas pli mallarĝaj. La junaj folioj estas grizpeltaj poste ili estas verdaj.
Floraro, floro kaj frukto
La kamerfruktoj estas brile brunaj.
Kromosomnombro
La kromosomnombro estas 2n = 36 aǔ 54.
Disvastigado
La origina hejmregiono de la lavendo estas la marbordaj regionoj de la Mediteraneo. Tie ĝi kreskas sur sekaj, varmaj deklivoj ĝis Dalmatio kaj Greklando respektive Toskano en Italujo.
Benediktanoj-monakoj portis la planton al la regionoj norde de la Alpoj. La vera lavendo eltenas vintron tie. Inter Bingen kaj Bad Kreuznach en okcidenta Germanujo ekzistas tiel nomata lavendomonto kun multaj lavendoj. . La lavendo nur kreskas en Mezeǔropo lultivata en ĝardenoj (staǔdo) Prosksime de Detmold ekzistas malgranda plantejo de lavendo.
Akiro de oleo
Krome el la floraroj kun la flortigoj oni akiras lavendoleon. Tio okazas pere de distilado, akvovapora distilado.
Abelbredado
En la abelbredado lavendo estas tre ŝatata, ĉar la planto havas multe da sukero en la nektaro (21–48 %). Ĝi havas ĝis 0,26 mg da sukero por tago kaj floro.
Farmacio
La Eǔropa farmacia libro postulas minimuman enhavokvanton de 13 ml/kg da eteraj oleoj por la flordrogo. Ĝi estas uzata de interne kiel sedativo ĉe maltrankvilaj statoj kaj perturboj ĉe la endormana.
Medicina signifo
Kiel drogo estas uzataj:
Floroj de lavendulo havas malfortan trankviligan efikon, kontraǔ flatulenca kaj koleogoga efiko. Oni povas mildigi jenajn perturbojn per tiaj lavendulaĵoj: interna maltrankvilo, nervoza elĉerpiĝo, problemoj pri la ekdormado, migreno, ankaŭ ĉe nervoza stomaka-intesta kaj galaj perturboj. La utilado estis pruvita 2014 en duobla blindstudio. La trankviliga efiko ankaŭ estas uzata en la aromaterapio. Tie efikas la forvaporiga linalilacetato.
Enhavosubstancoj
En la planto estas linalilacetato, linalolo, kamferio kaj cineolo. La planto havas 40 ĝis 50 % da estero, 25 ĝis 35 % da monoterpenolo, Mmnoterpenoj, Ssekviterpenoj, ketonoj kaj oksidoj.
Sistematiko
Oni distingas jenajn subspeciojn:
Gelendĵik
Gelendĵik (Геленджик) estas urbo en Krasnodara regiono en Rusio.
Kodo de OKATO de la urbo (en jaro 2005) estas 03408.
La urbo estis fondita en jaro 1831.
Ĝi havas statuson de urbo ekde jaro 1915.
La interurba telefona kodo estas 86141, la enurbaj telefonnumeroj estas kvinciferaj (en jaro 2005).
La loka tempo estas la sama kiel moskva tempo (en jaro 2005).
En jaro 2002 la urbo havis 50 mil loĝantojn.
Miklós Janisch
Miklós Janisch [miklOŝ janiŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo Janisch Miklós estis hungara zoologo (parazitologo, herpetologo), altlerneja instruisto.
Miklós Janisch naskiĝis la en Kamenín (Ĉeĥoslovakio), li mortis la  (laŭ alia informo la mortotago estas la 29-a) en Budapeŝto.
Biografio
Miklós Janisch apartenis al la hungara minoritato en maturiĝis en Ĉeĥoslovakio. Li maturiĝis en benediktana hungarlingva gimnazio en Komárno, poste li studis medicinon en Scienca Universitato Péter Pázmány, sed post jaroj li estis devigsoldato, kuracisto en la armeo. Post la 2-a mondmilito li ŝtatiĝis en Hungario kaj akiris zoologian diplomon en 1954, poste li instruis parazitologion en la Veterinara Altlernejo/Universitato de Budapeŝto ĝis la emeritiĝo en 1987. Tamen li instruis plu ĝis 1997. Foje li vojaĝis al Kanado kaj Tanzanio por esplori bestojn. Li plej bone konis la vipuron (Vipera ursinii rakosiensis) en Hungario.
19521 Ĥaoso
19521 Ĥaoso estas tre granda transneptuna objekto malkovrita la en la kadro de la kampanjo Deep Ecliptic Survey elde la Nacia Observatorio de Kitt Peak, proksime de Tucson (Arizono, Usono).
Ĝi estas ano de la klaso de la kubevanoj : "klasikaj" objektoj de la Kujper-zono, kiuj ne estas en orbita resonanco kun Neptuno. kaj estas verŝajne nanplanedo.
Nomo
Ĝi ŝuldas sian nomon al la Ĥaoso de la helena mitologio, kiu laŭ Heziodo, naskis Nikson, (la nokto) kaj Erebon (la mallumo). Laŭ la kosmogonio de la Pelasgoj, Eŭrinomo, diino de ĉio ekzistanta, spruĉis el Ĥaoso. En la Olimpa versio, Geo, la Patrina Tero, eliris el Ĥaoso.
Izvoru Aneștilor
Izvoru Aneștilor [izvoru aneŝtilor] estas vilaĝo en la distrikto Mehedinți en Rumanio. Ĝi situas ĉ. 10 km oriente de Drobeta-Turnu Severin, proksime de Danubo. Iam ĝi estis sidejo de komunumo, nun ĝi apartenas al la komunumo Livezile.
Koordinatoj:. Poŝtkodo: 227312.
Pinheiro Machado (Suda Rio-Grando)
Pinheiro Machado estas municipo en la brazila subŝtato Suda Rio-Grando, kiu havis 12.780 loĝantojn en 2010. La teritorio kovras areon de kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². Ĝi situas en la mezoregiono Sudoriento de Rio-Grando (portugale Sudeste Rio-grandense).
Sarród
Sarród (ŝarod) estas vilaĝo en Hungario en regiono Okcidenta Transdanubio en departemento Győr-Moson-Sopron, en subregiono Sopron-Fertőd.
Situo
La komunumo situas laŭ la flankovojo proksime de lago Fertő kaj krome fervojoj Fertőszentmiklós-Pamhagen (hungare Pomogy) kaj Sopron-Győr estas ne tro for. Nova urbo Fertőd estas proksime.
Historio
La vilaĝo estis loĝata dum la neolitiko kaj bronzepoko. La alvenintaj hungaroj kune kun peĉenegoj loĝis tie kaj defendis la regionon kontraŭ germanaj atakoj. Post disiĝo de Aŭstrio-Hungario en 1918 mallarĝa koridoro de Okcidenta Hungario aldoniĝis al Aŭstrio, la vilaĝo trovis sin proksime de la nova ŝtatlimo.
Post 1946 konstruiĝis Fera Kurteno, en la lago oni instalis minojn. En 1957 komunistaj junuloj komencis fari kanalon Hanság, kiu direktas la superfluan akvon al la Danubo. En 1989 la fera kurteno ĉesis.
La loĝantaro okupiĝas precipe pri matoplektado.
Sigismondo la 3-a Vasa
Sigismondo la 1-a de Svedio, Sigismondo la 3-a Vasa de Pollando, Sigismondo la 4-a Vasa de Litovio (naskiĝis la, mortis la ) estis reĝo de Svedio en 1592–1599, kaj reĝo de Pollando kaj grandduko de Litovio en 1587–1632.
Sigismondo estis nepo de Gustavo Vasa, filo de Johano la 3-a, nevo de Eriko la 14-a kaj Karolo la 9-a kaj kuzo de Gustavo la 2-a Adolfo, kiuj ĉiuj estis reĝoj de Svedio antaŭ aŭ post li, ĉiuj de la dinastio Vasa.
Sigismondo naskiĝis ĉe Gripsholm dum enprizoniĝo de liaj gepatroj fare de reĝo Eriko la 14-a. Kvankam Svedio tiam jam estis iĝinta protestanta, Sigismondo restis katoliko kiel sia patrino, Katarina Jogajlido, Katarzyna Jagiellonka, filino de Sigismondo la Maljuna kaj lia edzino Bona Sforza.
Sigismondo proponis personan union inter la Pola-Litova Unio kaj Svedio, sed malsukcesis kun tiuj planoj. Li estis forigita de la sveda trono, sed plu konsideris sin mem reĝo de Svedio. Pola-rusa milito 1609-1618 (moskva milito) – kunpuŝiĝo inter la Respubliko de Ambaŭ Nacioj kaj la Rusa carlando en la jaroj 1609-1618. Caro Bazilo la 4-a Ŝujskij timanta laŭvican polan intervenon en aferoj de Rusio interkonsentis la 28-an de februaro 1609 en Viborg aliancon kun Svedio kontraŭ Pollando. Laŭ ĝi Karolo la 9-a devus redoni al Rusio fortikaĵojn en Inflantoj, rekonkeritaj dum la pola-sveda milito 1600-1611. Svedaj korpusoj de Edvard Horn kaj Jacob Pontusson de la Gardie kunligiĝis kun la rusa soldataro. Aprile al Velikij Novgorod alvenis 15000 svedajn soldatojn kaj solduloj de Francio, Skotlando, Germanio kaj Anglio. Skopin-Szujskij fronte de la 27-mila grupiĝo de sveda-rusa armeo ekprovis forigi polan sieĝon de Moskvo. La 23-an de julio 1609 venkis armeon de Aleksander Zborowski apud Tver. Li tamen estis devigita pro ribelo de fremdlandaj solduloj, kiuj ne ricevis soldatan salajron, rezigni pri atako kontrŭ poloj sieĝantaj Moskvon.
Tamen permanentaj atakoj de la opozicio kaj invado de la pola-litova armeo devigis la ĉefajn bojarojn akcepti proponon de pola reĝo Sigismondo la 3-a Vasa (pole Zygmunt III Wasa) kaj detronigi rusian caron Bazilon la 4-a Ŝujskij. Tiam necesis iel ajn savi la landon, por ĝin oni ne dronigu en sango.
Julie de 1610 Bazilo la 4-a Ŝujskij (Rusio) estis arestita kaj perforte abdikis.
Septembre lin kaj liajn du fratojn oni transdonis al reprezentantoj de Pollando-Litovio, kiuj veturigis ilin kiel malliberuloj al Pollando. En Varsovio kun Bazilo la 4-a, eksa caro de Rusio, konversaciis pola reĝo Sigismondo la 3-a Vasa, por la ioma tempo en la mallibereja ĉambro de la fortreso Malborko (pole Malbork) kiu poste ekzilis ilin en la fortreson de Gostinino (pole Gostynin). Tion nomigis poloj Omaĝo de caro al pola reĝo. Bazilo la 4-a mortis en ĝi la 12-an de septembro 1612. Post kelkaj tagoj tie mortis lia frato Demetrio. Alia frato Ivano poste revenis Rusion.
Gianfranco Fini
Gianfranco FINI (naskiĝis la 3-an de januaro 1952 en Bolonjo) estas itala politikisto. De 2008 ĝis 2013 li estis la prezidanto de la Ĉambro de Deputitoj de Italio. En 2013 li retiriĝis el la politika vivo.
Inter la jaroj 2004 kaj 2005 li estis ministro pri eksteraj rilatoj de Italio kaj inter la jaroj 1995 ĝis 2008 prezidanto de la politika partio Nacia Alianco, kiu en 1995 ekestis el la novfaŝisma partio Movimento Sociale Italiano (MSI) kaj en marto 2009 iĝis parto de la partio La Popolo de Libereco (PdL).
Politika kariero
La 18-an de novembro 2004 la italia ĉefministro Silvio Berlusconi nomumis la politikiston ministro pri eksteraj rilatoj de Italio. Li iĝis posteulo de Franco Frattini, kiu estis vokita en la Eŭropan Komisionon. La nomumo de Gianfranco Fini ne estis surpriza kaj markis la ĝisnunan kulminon en lia politika kariero. Antaŭe li estis vica ĉefministro sen propra ministra fako. En amaskomunikilaj raportoj pri li, tiu nomumo signifis ŝanĝon de antaŭa reputacio de postfaŝisto al nun respektata burĝa politikisto. Kompense al tiu reputacia plibonigo, li laŭdire konsentis pri antaŭe arde pridiskutitaj impostomalaltigoj. Kiel ministro pri eksteraj rilatoj li apelaciis al la nacia fiero de la italoj, sed praktike senŝanĝe daŭrigis la politikon de siaj antaŭuloj: la ekstera politiko de Italio daŭre tre orientiĝis laŭ tiu de Usono. En Irako la itala armeo sekve flanke de la usona armeo staciigis 3000 soldatojn.
Kiel reprezentanto de Italio, Gianfranco Fini kunlaboris pri konstitucio de Eŭropa Unio kaj per tio fortigis sian renomon de konvinkita eŭropano. Lia idealo tamen estas "Eŭropo de Patrujoj", koncepto ankaŭ subtenata antaŭe ekzemple de la francia generalo kaj ŝtatestro Charles de Gaulle. En 2006 li tamen ŝokis la aliajn EU-politikistojn deklarante la konstruon de israela murego inter la israela kaj palestina teritorioj "laŭlegan agon de memdefendo", dum la Eŭropa Unio oficiale malkonsentis pri la murego.
Ripete li surprizis siajn politikajn kontraŭulojn. Ekzemple li postulis balotorajtojn por la enmigrintoj en Italio - pozicio kutime atribuata al la maldekstraj partioj de Italio kaj malkutima por konservativisto. Tamen foje li retorike mispaŝis, ekzemple nomante la marbordon de Kroatio "itala".
Kritikantoj daŭre memorigas pri lia novfaŝisma pasinto en Sudtirolo, kie li subtenis la italan naciisman movadon kontraŭ kulturaj rajtoj de la loka germanlingva plimulto.
En la kampanjo pri la parlamenta baloto de 2006 li tutlande estis pinta kandidato de sia partio, kaj deklaris voli fariĝi ĉefministro se li nur atingus unu voĉon pli ol Silvio Berlusconi, kiu ankaŭ tutlande estis pinta kandidato de sia partio.
Kvankam li postulis esti samrajta kungvidanto de la en marto 2009 ekestinta nova partio La Popolo de Libereco el la antaŭaj partioj Nacia Alianco kaj Ek Italio ("Forza Italia"), li fine ne transprenis partian oficon, deklarante ke pro sia posteno de prezidanto de la parlamento Ĉambro de Deputitoj li ne estu proksime ligita al partio.
Ekde la fino de 2009 li aparte malferme kritikas la politikan stilon de Berlusconi kaj publike disputas kun li, kaj en julio 2010 fondis partian frakcion kiu volas ne subteni agojn persone favorajn al Berlusconi, sed tamen la komuna politika partio pro tio ne disrompiĝis, ĝis kiam la 5-an de oktobro 2010 Gianfranco Fini aranĝis la establan kunvenon de nova partio nomata "La futuro kaj libereco de Italio".
Santa Ana Tavela
Santa Ana Tavela estas unu el la 570 komunumoj de la meksika subŝtato Oaxaca. La ĉefurbo de la komunumo same nomigas Santa Ana Tavela. La ŝlosilnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 20 357.
Geografio
Santa Ana Tavela apartenas al la distrikto Yautepec al kiuj apartenas entute 12 komunumoj. Ĝi situas en la regiono Sierra Sur, kiu apartenas al la sudokcidenta parto de la subŝtato Oaxaca. La plej granda parto de tiu regiono apartenas al la montara ĉeno Sierra Madre del Sur. La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 1012 loĝantojn. El tiuj estis 515 viroj kaj 497 virinoj. La komunumo havas surfacon de 81,65 kvadratkilometroj. La meza alteco estas 700 metroj super la marnivelo.
Sociogeografio
Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a., (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).
Christina Cole
Christina Cole (naskiĝis la 8-an de majo 1982) estas angla aktorino konata pro rolludo de Cassie Hughes en supernatura televida serio de Sky One, Hex.
Biografio
Ŝi naskiĝis en Londono, Cole estas la plej maljuna el tri gefratoj. Ŝi havas la fratinon Cassandra kaj fraton Dominic. Ŝia patrino estas telecentra manaĝisto, ŝia patro estas stir-instruisto. Cole studis ĉe Oxford School of Drama, diplomiĝis en 2002.
Cole ricevis la ĉefrolon de Clarissa Payne en What a Girl Wants (2003). Ŝi ludis en Romeo kaj Julieta ĉe Theatr Clwyd.
Zoltán-Gábor Sarkadi
SARKADI Zoltán-Gábor [ŝarkadi] estas rumanuja hungara aktoro naskita en Târgu Mureş la 17-an de septembro 1968.
Kariero
Ekde 1995 li estis aktoro de la teatro Marosvásárhelyi Nemzeti Színház Tompa Miklós Társulat. Li dungiĝis al la Tomcsa Sándor Színház Odorheiu Secuiesc en 1998.
Metropola regiono Hamburgo
La eŭropa metropola regiono Hamburgo estas unu el 11 metropolaj regionoj en Germanio. Ĝi ampleksas la federacian landon Hamburgo kaj partojn de la federaciaj landoj Ŝlesvigo-Holstinio kaj Malsupra Saksio.
397
En la jaro 397 post Kristo okazis, interalie:
Metropola regiono Hamburgo
Geografio
El inter tio, la "urbaro Hamburgo" aŭ "aglomeraĵo Hamburgo" (germane Agglomeration Hamburg) amplekssas la rekte kun la hansa urbo interplektitajn urbojn kaj komunumojn kaj havas proksimume 2,6 milionojn da loĝantoj.
La lasta ŝanĝo okazis, kiam komence de la jaro 2012 la traktato inter la (antaŭe tri, ekde tiam kvar) koncernaj federaciaj landoj pri financado de la metropolregiona kunlaboro estis ŝanĝata tiumaniere, ke ekde la 1-a de majo 2012 ankaŭ la teritorio de la eksa distrikto Ludwigslust, la distriktoj Nordokcidenta Meklenburgo kaj distrikto Orienta Holstinio, kaj la eksterdistriktaj urboj Neumünster kaj Lubeko ekapartenis al la regiono. Krome la nova nomo de la antaŭa distrikto Soltau-Fallingbostel, nun Heidekreis, dokumentiĝis.
Antaŭe, la hansa urbo Lubeko en Ŝlesvigo-Holstinio kaj la distriktoj Ludwigslust kaj Parchim (ekde septembro 2011 unuigita distrikto Ludwigslust-Parchim) en la najbara federacia lando Meklenburgo-Antaŭpomerio) jam ekde la jaro 2003 estis kunlaboraj partneroj de la metropola regiono Hamburgo.
Historio
Dum la jaro 1991 la senato de la libera kaj hansa urbo Hamburgo kaj la landaj registaroj de Malsupra Saksio kaj Ŝlesvigo-Holstinio interkonsentis pliintensigi la politikan kunlaboron en la regiono ĉirkaŭ la urbego Hamburgo. La forta ekonomia kresko de la 90-aj jaroj de la 20-a jarcento pro la spacomanko en la hansa urbo devigis unuflanke novajn entreprenojn serĉi sidejon en la zono ĉirkaŭ la kerna urbo, kaj aliflanke igis civitanojn kun laborposteno en hamburga aŭ apudhamburga entrepreno serĉi loĝejon en tiu apudurbega zono, tial ke pli kaj pli da homoj kaj da varoj intervojaĝis inter la kerna urbo kaj la ĉirkaŭa zono.
La intensa kunlaboro ekde tiam ne nur plibonigis la trafikajn vojojn, sed ankaŭ plifaciligis multajn administrajn paŝojn kaj helpis kunordigi la urboplanadon (kiom da lernejoj kaj infanĝardenoj kie, kiom da hospitaloj kaj sportaj instalaĵoj, kiom da maljunuloflegejoj kaj tiel plu).
Limoj al kaj kunlaboro kun najbaraj regionoj
La regiono estis inter el la unuaj sep oficialaj eŭropaj metropolaj regionoj de Germanio: La aliaj estis Berlino-Brandenburgio, Munkeno, Nurenbergo, Rejno-Majno, Rejno-Ruhr, Stutgarto kaj Saksia Triangulo). Ekde la jaro 2005 en norda Germanio, proksime de Hamburgo aldoniĝis la metropolaj regionoj Bremeno-Oldenburgo kaj Hanovro-Braunschweig-Göttingen-Wolfsburg.
Pro densaj aŭtoŝoseaj, trajnaj kaj ŝipaj ligoj ekzistas forta konekto al la najbara metropola regiono Sundo, transnacia regiono el la urbaro ĉirkaŭ Kopenhago en Danio kaj Malmö en Svedio, kiu iniciiĝis pro la konstruo de la Sundoponto.
Limoj al la metropola regiono Bremeno-Oldenburgo
En Malsupra Saksio la limoj de la metropola regiono Hamburgo foje nomatas arbitraj. Ekzemple en la distrikto Rotenburg (Wümme), kiu situas rekte inter Hamburgo kaj Bremeno, iuj komunumoj pli orientiĝas al Bremeno kaj iuj pli al Hamburgo, kaj multaj unuopaj civitanoj orientiĝas laŭ personaj preferoj. La distrikto Cuxhaven iĝis membro en ambaŭ metropolaj regionoj, sen klara prefero.
Lulach
Lulach, Lulach mac Gille Coemgáin aŭ Lughlagh mac Gille Chomghain (naskiĝis antaŭ 1033, mortis la ) estis reĝo de Skotlando de la 15-a de aŭgusto 1057 ĝis la 17-a de marto 1058. Li estis la filo de la reĝo Gille Coemgáin de Moray, la unua edzo de Gruoch de Skotlando, kaj tiel la vicfrato de Macbeth. La suvereno havis filon, Máel Snechtai mac Lulaich kaj filinon. Li havis nepon el sia filino, nome Oenghus mac inghine Lulaich.
Siaj kromnomoj estas Tairbith (Malfeliĉulo) kaj Fatuus (Stulta). Tio sugestus ke li estis malforta reĝo. Tamen, li estas la unua skotlanda monarko kies detaloj pri kronado disponeblas.
Li regis dum kelkaj monatoj antaŭ ol Malkolmo la 3-a mortigis kaj sekvis lin. La filo de Lulach sekvis lin kiel la mormaer de Moray.
Gerald Ford
Gerald Rudolph FORD [ĜERald RUdalf ford] (naskiĝis la 14-an de julio, 1913 - mortis la 26-an de decembro 2006) estis la tridek-oka Prezidanto de Usono.
La edzino de Ford estis Elizabeth ("Betty") Anne Bloomer. La paro havis kvar gefilojn. Ford estis episkopano. Ford vivis pli longe ol ĉiuj aliaj usonaj prezidantoj. Li vivis 93 jarojn kaj 165 tagojn.
Ford fariĝis prezidento je la demisio de Richard M. Nixon en 1974. Ford malgajnis en la baloto de 1976, kaj lin sekvis Jimmy Carter.
(143404) 2003 BD44
(143404) 2003 BD44 estas malrapide rotacianta marsrenkonta, terrenkonta kaj venusrenkonta apolona asteroido, rigardita kiel potence danĝera objekto.
Malkovro
Ĝi estis malkovrita la en la kadro de la astronomia kampanjo Lowell Observatory Near-Earth-Object Search (LONEOS) elde la Stacio Anderson Mesa de la Observatorio Lowell, sudoriente de Flagstaff (Arizono, Usono).
Orbito
Ĝi estas iom proksima de la orbita resonanco 1:3 kun Marso.
Ĝia discentra orbito krucas tiujn de Marso kaj de la Tero kun danĝere febla orbita klineco. Ĝi tanĝas la orbiton de Venuso.
Esperanto-movado en Skotio
Skotlando ludis gravan rolon en disvastigado de Esperanto. Kvankam oni scias malmulton pri la agado de la esperantistoj en Skotlando je la fino de la 19-a jarcento, ne estas dubo ke ekzistis kaj aktivis individuaj esperantistoj tra la lando. Jam de 1888 datiĝas la unuaj spuroj pri Edinburgaj esperantistoj, ligitaj al la eldono de la Dua Libro de l' Lingvo Internacia, eldonita de Zamenhof komence de 1888. Post la ricevo de tiu libro Edinburga Universitato esprimis sian dankon al la sendinto. Oni scias ke tiam pri Esperanto interesiĝis profesoroj Charles Sarolea kaj Patrick Geddes.
En la Adresaro de D-ro Zamenhof por 1903 kaj 1904 troviĝas inter aliaj, la nomoj de tri Glasgovanoj: D. G. Buchanan no. 8820, Maude Yuile no. 8425 kaj J. C. Scott no. 9932).
En marto 1903, John Hunter de Glasgova Universitato, kiu ĝis la fino de sia vivo en 1928 estis vigla esperantisto, invitis M. Charlier de Pariza Universitato paroli en Glasgovo pri Esperanto kaj pri ĝia celo. Rezulte de tio, post unu monato estis starigita la Glasgova Esperanto-Societo sub prezidanteco de s-ro Pollock. Ĉirkaŭ sama tempo, la grupo kun profesoro Sarolea kiel prezidanto, kaj Mary Tweedie kiel sekretariino, fondis la Edinburgan Esperanto-Societon.
La nove fonditaj societoj kunvenis ĉiu-semajne de aŭtuno ĝis aprilo. Multforma socia interago estis reprezentita en organizado de dancoj, koncertoj kaj oni povis aliĝi al la vagada kaj volanluda kluboj. Dum la somero oni daŭre kunvenadis, havante neoficialajn "teo-kunvenojn" en kafejoj kaj restoracioj.
En 1906 Caroline Oxenford el Hove fondis Vagabondan Klubon, kiu estis la asocio de artistoj. Ĝi funkciis ĝis la Unua Mondmilito, ĝia oficiala organo estis La Vagabondo (1908), kies nomo poste ŝanĝiĝis al La Vagabonda Monato kaj pli poste al La Vagabondisto.
Sufiĉe forta estis la Esperanto-Grupo en Leith sub prezidanteco de James Robbie. Oni ankaŭ scias pri la ekzisto de Heriot School Esperantist, la grupo gvidata de s-ro Forrester; ĝi jam stagnis dum 1909. En Glasgovo, krom la Glasgova Societo troviĝis multaj lokaj societoj kiel: Partick (1906) sub prezidanteco de Agnes Gibson Macfarlane (librotenistino kaj delegito de UEA), Cowlairs Co-operative, St. Rollox (la nomo verŝajne ligita kun fame konata lokomotiva fabrikejo), Clydebank kaj Dennistoun. La Dennistoun Societo estis tre aktiva kaj bone konata kaj ĝi regule organizis karludadon.
En Cowdenbeath grupo fondiĝis je 23-a novembro 1908 kun 23 membroj. En la sama jaro fondiĝis grupoj en Montrose sub prezidanteco de J. D. Simpson kaj la grupo en Paisley kun 35 membroj. Ĉirkaŭ la jaro 1910 fondiĝis la grupo en St. Andrews. En Alva George William Wight starigis grupon baldaŭ post sia esperantiĝo en 1908. En Burntisland starigis la grupon lernejestro James Rodger. Pastro Henry Dawtrey kaj George Jarvis aranĝis publikan kunvenon en 1918 en Aberdeen dum kiu parolis bone konata malnova esperantisto John Bredall. La prelego estis tiel sukcesa ke la Lerneja Komisiono de Aberdeen tuj konsentis starigi klasojn, al kiuj en la sama jaro aliĝis 50 personoj. Jam en marto 1919 oni starigis Esperanto-grupon kun 38 membroj sub prezidanteco de David S. Rattray kaj Annie L. Burgess kiel sekretariino kaj kasistino. Sed la florado de grupoj ne estis ĉiam daŭra. De tempo al tempo aperis novaj grupoj, sed samtempe malaperis malnovaj. Dokumentitaj informoj pri la grupoj en Helensburgh, Greenock, Stranraer kaj Kirkcaldy datiĝas nur de la jaro 1924, kvankam tiuj grupoj verŝajne fondiĝis multe pli frue.
Skotaj Kongresoj
eta|dekstra|[[Stirling]]
Por unuigi la fortojn, la Edinburgaj esperantistoj proponis renkontiĝon inter la Glasgovaj kaj Edinburgaj esperantistoj. La rezulto estis kunveno en la jaro 1906 en Stirling, kiun oni poste proklamis kiel la "Unua Skota Kongreso". ĝin partoprenis kvardek personoj el la Glasgova kaj Edinburga Societoj kaj verŝajne ankaŭ el aliaj urboj. La loka gazeto Stirling Sentinel presis artikolon pri Esperanto. De tiu tempo okazis kongresoj ĉiujare sen interrompo, eĉ dum la Unua Mondmilito. La dua Skota Kongreso okazis en Linlithgow en 1907. Oni scias ke ekzistas la originala poŝtkarto, skribita de Zamenhof, kun salutoj por la kongresa sukceso. La tria Kongreso okazis en Edinburgo kaj la kvara en Perth. Pro la frua komenco, kaj la seninterrompa serio, la Skota Kongreso de Esperanto estas la plej longdaŭra nacia kongreso en la Esperanto-mondo.
Tria Universala Kongreso
Sendube, la disvastigo de la lingvo ĉie en Britio ricevis la plej grandan akcelon per la tria Tria Universala Kongreso, okazinta en Kembriĝo en 1907. La postkongreso, kiun partoprenis 70 esperantistoj el ok nacioj, okazis en Skotlando. La ĉeestantoj vizitis Edinburgon kaj Glasgovon kie ilin akceptis la urbestroj.
Lokaj kongresoj ĉiam vekis grandan intereson inter ĵurnalistoj, sed la Kembriĝa kongreso vekis grandan intereson eĉ en pedagogiaj rondoj. Fama universitata profesoro en Kembriĝo, John Eyton Bickersteth Mayor, rekomendis ke Esperanto estu instruata al infanoj kiel la dua lingvo. Aliaj edukistoj, precipe d-ro Andrew Edward Scougal, ĉefa inspektoro de lernejoj kaj kolegioj en Skotlando (mortis 1916) donis al la lingvo fortan aprobon kaj propagandis la enkondukon de Esperanto en lernejojn.
Skota Federacio
Antaŭ la skota kongreso en Perth en 1909 oni proponis establi, tri skotajn federaciojn: la Norda, Orienta kaj la Okcidenta kun nacia komitato, elektota de la Federacioj. Post la kongreso oni proponis unuigi la memstarajn grupojn en unu Skotan Federacion. La historia dato estis 15-a de decembro 1909, la kunvenejo estis Edinburgh Café, Princes-strato, Edinburgo. La provizoraj reguloj sendotaj al la skotaj grupoj estis aranĝataj kaj estis decidite ke la financa jaro komenciĝu la unuan de januaro 1910. Ĉeestis pastro John Beveridge kiu prezidis, s-roj William Main Page kaj John Mabon Warden el Edinburgo, s-ro James Robbie de la Leith-a grupo kaj s-ro Brown el Perth. La ĉefa celo de la Federacio estis propagandi la lingvon en Skotlando, speciale per kongresoj. La jenaj grupoj respondis kaj konsentis aliĝi al la nova Federacio: Dundee, Montrose, St. Andrews, Paisley, Glasgovo, Partick (Glasgovo), Leith (Edinburgo), Edinburgo kaj Perth.
Esperanto-Asocio de Skotlando
En 1997 la Skota Federacio alinomiĝis al Esperanto-Asocio de Skotlando.