cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Andrzej Grzyb
Biografio
Li finis la 1-an Liceon je la nomo de Maria Curie-Skłodowska en Starogard Gdański, kaj poste la polan filologion en Gdanska Universitato. Poste li laboris en privataj entreprenoj. Dum la jaroj 90-aj de la pasinta jc li estis Urbestro de la urbo Czarna Woda. De la jaro 1998 ĝis 2002 li estis starosto (distriktestro) de Distrikto Starogardzki. Dum la jaroj 2002 – 2007 li estis parlamentano en Pomeria Sejmeto kiel ĝia Vicprezidanto. Dum la parlamentanaj balotoj en Pollando en la jaro 2007 li estis elektita kiel senatano en la 7-a oficperiodo (el la balotlisto de Civitana Platformo) ricevante 179.414 da balotvoĉoj. Dum la paralamentanaj balotoj en la jaro 2011 li sukcese strebis pri reelekto kaj en nova unumandata balotregiono li ricevis 70.345 balotvoĉojn. .
En la jaro 2015 Andrzej Grzyb rezignis kandidatiĝi en la parlamentaj balotoj (do ankaŭ por Pola Senato).
Li estis deputito ĉe la Eŭropa Parlamento (lastafoje reelektita en 2014).
Li estis ankaŭ verkisto kaj poeto, debutis en la revuo "Pomerania" (Pomerio). Li publicis sume pli ol 20 libroj. Li estis ano de la Kaŝub-Pomeria Asocio.
Li mortis la 5an de julio 2016, entombigita la 9an de julio 2016 en la tombejo en Czarna Woda.
Esperanto
Li estas ano de la pola Parlamenta Grupo Apoganta Esperanton (PGAE). Al la PGAE apartenas i.a. Prezidanto de Eŭropa Komisiono de Pola Senato prof. d-ro habil. Edmund Wittbrodt (la prezidanto de PGAE), parlamentanino de Sejmo Ligia Krajewska (la vicprezidantino de PGAE), Vicprezidanto de Pola Senato Jan Wyrowiński, Vic-Prezidantino de Pola Senato Grażyna Sztark, Ĉef-ministro de Pola Registaro Włodzimierz Cimoszewicz, senatanoj: Roman Zaborowski, Mieczysław Augustyn, Kazimierz Kleina, Stanisław Jurcewicz, Jan Maria Jackowski, Sławomir Preiss, tri aliaj geparlamentanoj de Pola Sejmo: Teresa Hoppe, universitata prof., poligloto kaj esperantisto Tadeusz Iwiński, alia poligloto kaj esperantisto d-ro Robert Biedroń ... kaj pluraj aliaj. Senatano Grzyb partoprenis la E-konferencon en Pola Senato kiu okazis la 17-an de oktobro 2012, li ankaŭ vizitis la E-ekspozicion "125 jaroj de Esperanto" kiu la saman tagon estis inaŭgurita en la Senato, krome li estis invitita de Etsuo Miyoshi kaj ĉeestis kun grupo de politikistoj kaj esperantistoj en la solena vespermanĝo kiu finis la E-eventojn en Pola Senato dum tiu tago. Senatano Grzyb partoprenis ĉiujn ĝisnunajn kunsidojn de PGAE.
Pesche
La nomo Pesche havas plurajn signifojn:
Andrzej Grzyb
Esperanto
Jen ligilo al la pola Parlamenta Grupo Apoganta Esperanton (PGAE): http://www.senat.gov.pl/sklad/senatorowie/zespoly/parlamentarny,68,parlamentarny-zespol-wspierania-jezyka-esperanto.html (en la pola).
23844 Raghvendra
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de Shubha Srinivas Raghvendra, finalistino de la Discovery Channel Young Scientist Challenge (DCYSC) de 2007, scienca konkurso por mezlernejoj, pro ŝia projekto pri konduta scienco. Ŝi estis lernantino ĉe la Challenger School de Sunnyvale (Kalifornio).
Senvosta serpentaglo
La Senvosta serpentaglo (Terathopius ecaudatus) estas mezgranda specio de rabobirdo de la familio de Akcipitredoj kaj grupo de Serpentagloj; pro tio ĝi ricevas tiun nomon kvankam fakte serpentoj ne estas grava parto de ties dieto, malkiel la aliaj membroj de la grupo. Tiu familio inkludas ankaŭ multajn aliajn dumtagajn rabobirdojn kiaj buteoj, milvoj kaj cirkuoj. Ĝi estas la ununura membro de la genro Terathopius kaj probable origino de la Zimbabva Birdo, nacia simbolo de Zimbabvo.
Tiu estas komuna specio de loĝantaj birdoj en malferma savano de Subsahara Afriko. Ili nestas en arboj, kie la ino demetas ununuran ovon kiu estas kovata de la ino dum 42 al 43 tagoj, kun pluaj 90 al 125 tagoj ĝis elnestiĝo. Senvostaj serpentagloj pariĝas porvive, kaj uzas la saman neston por nombro de jaroj. Senparaj birdoj, supozeble el antaŭa ovodemeto foje helpas ĉeneste.
Sieĝoturo
La sieĝoturoj konsistis el transportebla tureca skafaldo el ligno, kun formo de alta prismo aŭ piramidtrunko, kiuj estis uzataj en la Antikva Epoko kaj en la Mezepoko por lukti kaj ataki la muregojn de la malamiko, atingante ties alton. Se ties alproksimigo sukcesis, ili permesis aliri al la interno pli facile ol la atakskalo por ke soldatoj povu konkeri ĝin. Kiel ĉe ĉiuj mezepokaj sieĝarmoj, ankaŭ la turo eksmodiĝis pro la ĝeneraligo de la uzado de la kanono el la 15a jarcento.
Senvosta serpentaglo
Aspekto
La Senvosta serpentaglo estas brilkolora specio kun tre mallonga vosto (ecaudatus estas latina termino por senvosta) kio faras ĝin nekonfuzebla dumfluge. Maskla plenkreskulo estas 60 al 75 cm longa kun enverguro de 175 cm. Pezo estas 1.8-2.9 kg. Li havas nigran plumaron escepte pro la helbrunaj dorso kaj vosto, grizaj ŝultroj kaj tre ruĝaj vizaĝa haŭtaĵo, beko kaj kruroj. La subflugiloj estas helgrizaj (arĝentecaj), simila al tiuj de mevoj. Tiuj adaptoj permesas la specion ne esti distingata elgrunde, ĉar la arĝenteca koloro konfuziĝas kun la ĉielfono, dum la pli malhelaj supraj partoj protektas ties korpon el la sunaj radioj.
La ino estas simila al masklo escepte ke ŝi havas grizajn pli ol nigrajn durangajn flugoplumojn. Nematuruloj estas brunaj kun blanka bildo kaj havas verdecan vizaĝan haŭtaĵon; tiuj nematuruloj estas tiom brunaj, ke iam estis konsiderataj specioj diferencaj. Ili atingas la seksan maturecon post 7 aŭ 8 jaroj.
Disvastiĝo
Ĝi estas amplekse distribuata tra la subsahara Afriko. Oni ne konas subspeciojn.
La Senvosta serpentaglo ricevas en kelkaj lingvoj nomojn rilatajn al vigla flugkapablo kaj manovreblo en aero, superaj al kutimaj inter similaj rabobirdoj. Tamen tiu birdospecio ne estas superpredanto, kaj koncentras sian atenton al malgrandaj predoj. Tiu aglo ĉasas super teritorio de 650 km tage. La predoj de tiu rabobirdo estas ĉefe birdojn, inklude kolombojn kaj pteroklojn, kaj ankaŭ malgrandajn mamulojn; ili manĝas ankaŭ kadavraĵon.
Sieĝoturo
La baza modelo estas turo kun kvadrata bazo de kelkaj etaĝoj, unuiĝintaj inter si per ŝtuparo ĉu interna aŭ malantaŭa, du aŭ tri metrojn pli alta ol la superotaj muregoj kaj kun levoponto en ties supra parto tra kiu oni atingu la krenelojn de la atakata murego. Kutime ene de la turo iris arkistoj kuj pafis kontraŭ la defendantoj. Por ebligi la movon, la turo disponis el kvar grandaj radoj. Dekomence ĝi estis movita de oksoj aŭ ĉevaloj, sed pli proksime de la celo la animala forto estis anstataŭita per la pelado fare de nombraj homboj en ties malantaŭa parto.
Senvosta serpentaglo
Disvastiĝo
Aliaj nomoj de aliaj lingvoj kiel tiuj devenaj el la franca Bateleur rilatas al ŝnur-dancisto. Tiu nomo aludas al la birda karaktera kutimo pintelirigi la flugilpintoj dumfluge, kvazaŭ serĉante ekvilibron. En kelkaj landoj, for de sia natura distribuado, la Senvosta serpentaglo estas foje konata kiel la "Konifera aglo" aŭ eĉ la "Pina aglo", ĉar ties plumoj iome similas al strobilo kiam ĝi ŝvelas.
La Senvosta serpentaglo estas ĝenerale silentema, sed foje ĝi produktas varion de bojado kaj krioj.
Catanduva (mikroregiono)
La mikroregiono de Catanduva estas unu de la 64 mikroregionoj de la brazila subŝtato de San-Paŭlio. Ĝi enhavas 13 municipojn.
Etenzamido
Etenzamido aŭ  C9H11NO2 estas organika aromata komponaĵo, konsistanta je unu grupo amido, unu grupo etero kaj unu grupo fenilo, blankaj kristaloj kun proprecoj febroforigaj, insektoforigaj, antivirusaj, analgeziaj, antireŭmataj kaj doloromalpliigaj. Ĝi estas rezulto el interagado de la benzamido kun etoksila grupo en la dua pozicio de la karbonatomo.
Ferenc Bihar
Ferenc Bihar, laŭ hungarlingve kutima nomordo Bihar Ferenc estis hungara oficiro, ministro, profesoro.
Ferenc Bihar naskiĝis la  1847 en Debrecen. Li mortis la 1920 en Budapeŝto.
Biografio
Ferenc Bihar post lernado li instruis en soldata akademio en Budapeŝto havanta la rangon majoro ĝis 1885, poste li servis en la armeo. Inter 1888-1896 li havis postenon en la ministerio en rango kolonelo. Baldaŭe li servis en Székesfehérvár. En 1905 li estis ministro en kabineto de Géza Fejérváry unu jaron, poste li retiriĝis.
Demokrata kaj respublikana maldekstro (franca Nacia Asembleo)
Historio
La parlamenta grupo Gauche démocrate et républicaine (GDR) estas franca parlamenta grupo konsistigita la en la nacia Asembleo. Konsistanta tiam el la deputitoj de la franca komunista partio (PCF), el la Verduloj kaj el pluraj transmaraj deputitoj, fine ĝi estis forlasita de ekologiistaj deputitoj en la 13-a parlamenta periodo.
La, post la deputitaj balotoj de la 10-a kaj 17-a de junio, la grupo GDR estis pludaŭrigita kun dek deputitoj de Front de gauche kaj kvin maldekstraj transmaraj deputitoj.
14-a parlamenta periodo de la kvina Franca Respubliko (de 2012)
La, sekve de la deputitaj balotoj, la grupo GDR estis pludaŭrigota kaj enhavas dek kvin anojn, el kiuj dek el Front de gauche kaj kvin transmaraj. André Chassaigne, deputito de la 5-a deputita distrikto de Puy-de-Dôme, estis elektita prezidanto.
grase: la prezidanto de la grupo.
13-a parlamenta periodo de la kvina Franca Respubliko (2007-2012)
De la ĝis la fino de la parlamenta periodo, la grupo GDR konsistis el 19 deputitoj Front de Gauche (12 PCF, 3 PG (Parti de gauche), 3 FASE (Fédération pour une alternative sociale et écologique) kaj 1 CAP (Convention pour une alternative progressiste)) kaj el 2 transmaraj (PCR (parti communiste réunionnais) kaj MIM (Mouvement indépendantiste martiniquais)).
La grupo konsistis el la sekvantaj deputitoj :
Regiono Gorenjska
Regiono de Gorenjska (Gorenjska regija) estas unu el la 12 statistikaj regionoj de Slovenujo. Ĝi estis establita en majo 2005. Ĝi situas en la nordokcidenta parto de Slovenujo. Estas 18 komunumoj en la regiono. Kranj estas la ĉefa kaj plej granda urbo en la regiono. La areo de la regiono estas 2 136.5 km² kaj 203 808 homoj loĝas la.
Komunumoj
Bled, Bohinj, Cerklje na Gorenjskem, Gorenja vas-Poljane, Gorje, Jesenice, Jezersko, Kranj, Kranjska Gora, Naklo, Preddvor, Radovljica, Šenčur, Škofja Loka, Tržič, Železniki, Žiri, Žirovnica.
Miklós Locsmándi
Miklós Locsmándi [miklOŝ loĉmAndi], laŭ hungarlingve kutima nomordo Locsmándi Miklós estas hungara informadikisto.
Miklós Locsmándi naskiĝis en 1944 en Szombathely.
Sierra Mojada
Sierra Mojada estas unu el la 38 komunumoj de la meksika subŝtato Coahuila, kiu situas en norda Meksiko kun limo al Usono. La ĉefurbo de la komunumo same nomiĝas Sierra Mojada. La kodnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 05034.
Geografio
La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 5245 loĝantojn. El tiuj estis 2722 viroj kaj 2523 virinoj. La komunumo havas surfacon de 6,966,2 km². La meza alteco (de la ĉefurbo) estas 1530 metroj super la marnivelo. Al la komunumo apartenas 78 loĝlokoj (statistike por vilaĝoj, setlejoj kaj domaroj). La ĉefaj estas Sierra Mojada, La Esmeralda, Hércules, Ejido San José de Carranza, Ejido Salinas del Rey, Ejido Providencia.
Sociogeografio
En la jaro 1995 en la komunumo vivis 5598 personoj, pli aĝaj ol 5 jaroj. El tiuj 1 personoj sciis paroli indiĝenan lingvon. Tio signifas ke 0,018 % de la loĝantaro en la koncerna jaro sciis paroli indiĝenan lingvon.
El la loĝantoj (pli aĝaj ol 5 jaroj en la jaro 1995), 7619 personoj apartenis al la katolika religio kaj 334 personoj al la protestantisma religio. 150 personoj apartenis al aliaj religioj kaj 277 personoj statistike apartenis al neniu religio.
Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a., (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).
Historio
Historie la komunumo havis pli multajn loĝantojn. Proksime al la nuna ĉefurbo Sierra Mojada oni trovis arĝenton en la jaro 1879 fare de Néstor Arreola. Komence de la jarcento post la fino de la rezervoj la vilaĝo perdis loĝantaron kaj dum iu tempo anstataŭ Sierra Mojada la vilaĝeto Esmeralda fariĝis la administra sidejo de la komunumo.
Punktita kampilorinko
La Punktita kampilorinko aŭ Punktita troglodito (Campylorhynchus gularis) estas malgranda birdo de la familio de Trogloditedoj en Ameriko. Ĝi estas endemia de Meksiko.
Kiel ĉe aliaj trogloditedoj, ankaŭ tiuj estas brunecaj supre kaj blankecaj sube. Pli precize ili havas brunan kronon, nigran traokulan strion rimarkindan inter blankaj superokula strio, vizaĝo kaj gorĝo inter kiuj videblas el la beko nigra strio kvazaŭ lipharo. La subaj partoj estas blankaj sed videblas klare brusta zono el nigraj punktoj kiuj estas ankaŭ flanke; Tiuj pukltoj nomigas la specion. La subpugo estas bruneca.
Judit Molnár
Judit MOLNÁR [molnár] rumania hungara ĵurnalistino, instruistino, tradukistino. Ŝi naskiĝis en Oradea la 13-an de februaro 1950.
Grandprinclando Moskvo
La Grandprinclando Moskvo aŭ Granda Duklando Moskvo (ruse Великое Княжество Московское, scienca latinliterigo Velikoe Knjažestvo Moskovskoe), en iuj okcidenteŭropaj landoj ankaŭ nomata Moskovio, estis mezepoka ŝtato, kiu kovris parton de la loĝoteritorio de la rusparolantoj. La grandprinclando dum la 14-a jarcento akiris potencon en la nordoriento de la antaŭa Kieva Regno kaj per konstanta politika kaj geografia kresko iĝis la ĝermo de la posta Rusia Imperio.
Judit Molnár
Kariero
Judit Molnár akiris diplomon en UBB de Kluĵo en 1972 pri hungara lingvo kaj litraturo. Ĝis 1982 ŝi laboris al gazetaro hungarlingva de Bukareŝto. Ŝi instruas mondkulturon kaj stilistikon en Ady Endre Sajtókollégium de Oradea. Ŝi tradukas el rumana lingvo.
Grandprinclando Moskvo
La grandprinclando ekzistis en la tempo de la jaroj 1276 ĝis 1547. Posteula ŝtato iĝis la rusia cara imperio proklamita de caro Ivano la 4-a de Rusio.
Historio
La moskva princlando ekestis dum la 13-a jarcento kiel eta ŝtatoresto de la antaŭa Grandprinclando Vladimir-Susdal post ties detruo fare de la armeo de mongoloj. Ankaŭ la urbo Moskvo fondita en la jaro 1147 poste detruiĝis kadre de la mongola invado en Rusion, sed male al multaj aliaj slavaj urboj rapide restariĝis. Komence de la 14-a jarcento la teritorio de la princlando per la akiro de la terenoj de Kolomna, Pereslavl-Zalesskij kaj Moĵajsk signife pligrandiĝis, kaj helpe de la mongoloj la princlando iĝis pli forta ol la rivalaj princlandoj Tver kaj Rjazan. La moskva reganto Ivan Kalita havis bonajn rilatojn al la Ora Hordo kaj havis la funkcion de peranto kaj impostokolektisto inter multaj rusaj princlandoj kaj la mongoloj. Li havis la avantaĝon ne devi dispartigi inter siaj filoj kaj ŝparis al la regno la detruajn raboekspediciojn de la mongoloj, sub kiuj aliaj rusaj princlandoj ofte suferis. Pro tio la komercistoj kaj metiistoj povis trankvile labori en la urbo, kaj Moskvo pli kaj pli prosperis. Dum 1321 la grandprinco konvinkis la estron de la Rusa Ortodoksa Eklezio translokigi sian sidejon de Vladimir al Moskvo, kaj sekve la urbo iĝis ankaŭ la religia centro de Rusio.
Dum la 1360-aj jaroj la moskva armeo sukcesis venki tiun de la rivala princlando Niĵnij Novgorod. La posteulo de Ivano, Simeono la Fiera, jam nomis sin „Grandprinco de la tuta eksa Kieva Regno“. Dum la dua duono de la 14-a jarcento la rilatoj de Moskvo al la mongoloj malboniĝis, sekve al la strebo de Moskvo laŭeble integrigi ĉiujn teritoriojn kun ruslingva loĝantaro en sian regnon. Sekve Moskvo iĝis la centro de la armea rezisto kontraŭ la mongola-tatara regado. La armeo de Moskvo rebatis mongolajn atakojn al la urboj Rjazan kaj Niĵnij Novgorod, kaj dum la jaro 1380 unuiĝinta rusa armeo gvide de la moskva grandprinco Demetrio Donskoj povis signife venki la tatarojn (mongolojn). Tiu batala venko ne jam finis la tataran regadon, sed havis grandan simbolan signifon kaj plufortigis la renomon de la Moskva regno en Rusio. En 1392 la princlando ricevis la terenojn Niĵnij Novgorod kaj Kostroma, kaj kreskis la moskva influo al la Respubliko Novgorod. Signife la princlando tamen plifortiĝis dum 15-a jarcento. Post kiam dum 1453 la otomanaj turkoj konkeris Konstantinopolon kaj la Bizanca Imperio ĉesis ekzisti, la reganto Ivano la 3-a de Rusio, nomita Ivano la Granda, deklaris la solan restintan hejmon de la ortodoksa kristanismo kaj nomis ĝin "la tria Romo". Por fortigi la pretendon esti la heredanto de la Bizanca Imperio, li dum 1472 edziĝis kun Sofia Palaiologa, la nevino de la lasta bizanca imperiestro Konstantino la 11-a. Krome bizancaj simboloj kiel la duobla aglo transpreniĝis por la moskva princlando.
La regado de Ivano la Granda daŭris dum 41 jaroj kaj estis la plej longa regotempo en Rusio ĝis la nuntempo. Li kvarobligis la teritorion de la Grandprinclando, interalie per la konkero de la Respubliko Novgorod kaj la aligo de la teritorio de Pskov. La regintoj de la konkeritaj teritorioj plej ofte restis nobeloj vasalaj al la moskva grandprinco kaj do tenis limigitan potencon. La burĝa regantaro de la Respubliko Novgorod tamen senpotenciĝis pere de perforta translokigo. Dum la regado de Ivano la 3-a la antaŭa ligna rega fortikaĵo de Moskvo anstatauiĝis per la nuna moskva kremlo. Per armeaj venkoj li tenis sub kontrolo la orientan rivalan regnon, la volgiajn bulgarojn. En la okcidento, per venko en la batalo de Vedroŝa li sukcesis akapari de la Grandprinclando Litovio trionon de ties teritorio, inkluzive interalie de Smolensk. Kontraŭ Litovio la moskva grandprinclando havis tutan serion da bataloj, por „liberigi la slavajn loĝantojn de la litova grandprinclando“, do la okcidenton de la eksa Kieva Regno, de la litova regado. La plej grava evento dum la regado de Ivano tamen estis la jaro 1480, kiam la regno definitive finis la dominadon de la Ora Hordo. Interne li ŝanĝis la heredon de la regno post morto de grandprinco, tial ke ne plu pluraj fratoj dividu inter si la regnon, sed nur la plej aĝa estu sola reganto. Per tio signife stabiliĝis la moskva teritorio. Siajn fratojn, kiuj perdis sian regan postenon, li materie kompensis.
Sub la nepo de Ivano, Ivano la Terura, la princlando konkeris la ĥanajn regnojn Kazano kaj Astraĥano. Per tio la princlando ekhavis bordon ĉe la Kaspia Maro kaj iĝis multnacia ŝtato. Ivano la Terura dum la jaro 1547 proklamis sin caro de Rusio, koresponde al la romia rega titolo cezaro. Oficiale la Grandprinclando Moskvo ekde tiu momento ekhavis la nomon "Carlando de Rusio" (ruse Царство Русское). En okcidenteŭropaj kronikoj oni tamen konservis la antaŭan regnonomon respektive la nomon "Moskvio" (germane Moskowien, angle Muscovy), ĝis la regado de Petro la 1-a de Rusio, nomata Petro la Granda – tiam oni ĝenerale ekuzis la nomon Rusia Imperio.
Osterberg
Osterberg estas komunumo en la federacia lando Bavario de Germanio. Ĝi administre estas parto de la distrikto Neu-Ulm kaj la distriktaro Ŝvabio de Bavario, kaj krome de la regiono Danubo-Iller, kiu kovras partojn kaj de Baden-Virtembergo kaj de Bavario. Fine de la komunumo havis  loĝantojn.
Ĉugokuo
Ĉugokuo (中国地方 respektive Ĉugoku-ĉiho, en Esperanto "regiono lando de la mezo") estas regiono de Japanio, kiu kovras la okcidentan parton de la insulo Honŝuo, la plej granda japania insulo.
Ĉar la nomo Ĉugokuo respektive Chūgoku (中国) japane ankaŭ estas la nomo por Ĉinio, al la regiona nomo intertempe ofte estas aldonata la finaĵo ĉiho aŭ Chihō (地方, "regiono"), por eviti konfuziĝojn.
Ruĝecnuka kampilorinko
La Ruĝecnuka kampilorinko aŭ Ruĝecnuka troglodito, Campylorhynchus rufinucha, estas malgranda birdo de la familio de Trogloditedoj en Ameriko. Ili estas loĝantaj birdoj de centra kaj sudokcidenta Meksiko al nordokcidenta Costa Rica.
Feiurdeni
Feiurdeni [fejurdenj] (Fejérd) estas vilaĝo en Rumanio norde de Cluj-Napoca. Administre ĝi apartenas al Chinteni.
László Böcskei
László Böcskei  naskiĝis la  1965 en Gătaia.
Biografio
László Böcskei frekventis gimnazion en sia naskiĝvilaĝo, poste li lernis teologion en altlernejo de Alba Iulia. Li pastriĝis en 1990. En la sekva jaro li iĝis episkopa sekretario. Liaj baldaŭaj ĉefaj postenoj kaj titoloj estis:
Elektitaj publikaĵoj
Ĝis tiam li ne kontribuis.
Feiurdeni
Loĝantaro
En 1910 ĝi nombris 2 462 loĝantojn (rumanoj, hungaroj), en 1992 424.
Historio
Ĝia unua skriba mencio estis en 1326. Ĝis 1919 kaj inter 1919 kaj 1944 ĝi apartenis al Hungario (Kolozs). Ĝis la fino de la unua mondmilito ĝi nomiĝis Feiurd.
Ruĝecnuka kampilorinko
Aspekto
Plenkreskulo de Ruĝecnuka kampilorinko estas 17 cm longa mezaveraĝe (el 15 al 19 ĝenerale) kaj pezas 36 g. Ĝi havas brunnigrajn kronon kaj okulstrion separatajn de larĝa blanka superokula strio, ruĝecbrunan aŭ malhelbrunan nukon (kio nomigas la specion kaj en Esperanto kaj en la latina scienca nomo kie rufinucha signifas evidente “ruĝecbrunanuka”), kaj cinamobrunajn suprajn partojn striitajn je nigro kaj blanko, ĉefe ĉe pugo. Flugiloj kaj vosto, kiel ĉe aliaj trogloditedoj, estas striitaj, ĉikaze je nigro kaj grizblanko. Subaj partoj estas kontraste blankaj, ĉefe vizaĝo kaj mentono (inter kiuj estas mallarĝa nigreca strio kvazaŭ lipharo), dum bruste kaj flanke estas fajna malhela punktado. La iriso estas ruĝecbruna kaj la beko estas nigra, iom blugriza baze de la suba makzelo; la gamboj estas helblugrizaj. Junuloj havas pli senkolorajn suprajn partojn kaj sablokolorajn subajn partojn. Ĝi estas nekonfuzebla en sia teritorio, ĉar ekzemple la Giganta kampilorinko estas multe pli granda.
Disvastiĝo
Tiu granda troglodito reproduktiĝas en malaltaj teroj kaj montetoj el marnivelo ĝis 800 m altitude en arbaroj aŭ malfermaj arbaroj, arbustejoj, duarangaj arbaroj, farmoj, ekspaŝtejoj kaj savano. Ili troviĝas ĉefe en la flanko de Pacifiko de centraj montaraj teritorioj. Ili loĝas el marnivelo ĝis 1400 m en Salvadoro, 800 m en Kostariko kaj 1200 m en Meksiko.
Reproduktado
Ties granda sfereca nesto havas flankan enirejon kaj estas kovritaj per semolanugo. Ĝi estas konstruata el herboj kaj fibroj 1.5 – 10 m alte en dorna arbo aŭ arbusto, ĉefe akacio, sed ankaŭ en konstruaĵoj aŭ uzitaj nestoj; almenaŭ en Kosta-Riko ili profitas najbarecon de protektaj vespoj aŭ formikoj. Nur la ino kovas la 3 al 6 brun- aŭ nigrapunktitajn blankajn ovojn dum ĉirkaŭ du semajnoj ĝis eloviĝo kaj elnestiĝo okazas post pliaj 2 semajnoj. Ambaŭ gepatroj manĝigas la idaron kaj eble ankaŭ nestohelpantoj. Post la ununura reproduktado, familioj ripozas kune en dormonestoj kiaj tiuj konstruitaj por reproduktado.
Kutimaro
La Ruĝecnuka kampilorinko manĝas aktive en malalta vegetaĵalaro aŭ eĉ surgrunde laŭ paroj aŭ familiaj grupoj. Ili manĝas ĉefe insektojn, larvojn, araneojn kaj aliajn senvertebrulojn; eble ankaŭ berojn. Tiu specio estas ofte maltimida kaj nefidema.
Ili estas bruemaj kaj memmontremaj ekzemple el altaj ripozejoj por kanti, ĉar maltimidaj, ĉar serĉas foje nutraĵon en konstruaĵoj kaj portikaroj. Ili vivas ĝenerale en paroj aŭ etaj bruenaj grupoj de 5 al 6 individuoj kiuj moviĝas kontaktante per etaj raŭkaj krioj. La flugo estas kutime rekta kaj malalta. Malkiel aliaj trogloditedoj, ili ne levas la voston.
Erpilo
Erpilo estas agrikultura ilo por la erigo de terpecoj post plugado respektive antaŭ la semado. Kutime ĝi tiriĝas de tirbestoj aŭ de traktoro. En Eŭropo erpiloj estas uzataj ekde la komenco de la mezepoko. Origine la ilo konsistis el kadro kun pluraj "dentoj", komence el ligno, poste el ŝtalo. Dum la jarcentoj evoluis ankaŭ pliaj formoj: erpiloj kun diskoj kaj metalaj retoj kun dentoj, kiuj efikis erpe.
La erpado pro la granda nombro de unuopaj erigiloj kreas relative fajnan grundokonsiston. Resume erpado kune kun la plugado dum multaj jarcentoj estis la precipaj mekanismoj de kamparanoj prepari la grundon por kultivado de plantoj.
Stilobato
Stilobato, el la greka στυλοβάτης (“bazo sur kiu apogas sin la kolonoj”), estas termino kiu utilas por aludi en arkitekturo al la supra ŝtupo (aŭ al supra ebeno) sur kiu staras greka templo; ĝi formas parton de la krepidomo: nome ŝtupareca platformo kiu plialtigas la edificon sur la kvoto de la tereno por elstarigi ĝin. La malsupraj ŝtupoj estas la “stereobato”. En kelkaj tekstoj oni uzas la terminon “stereobato” por la tuta platformo.
Pescolanciano
Pescolanciano estas komunumo de Italio.
Stilobato
Laŭ Francisko Azorín stereobato estas Substrukturo; fundamenta platformo sur kiu stariĝas la konstruaĵoj, speciale la antikvaj. Li indikas etimologion el la greka stereobatos, el stereos + bathos (solida, masiva bazo). Kaj stereobato estas Bazamento subtenanta kolonaron. Li indikas etimologion el la greka stilobates, el stilos + basis (kolona bazo), kaj de tie la latina stylobata.
Nobel-Fondaĵo
La Nobel-Fondaĵo (svede kaj norvege Nobelstiftelsen) estas privata institucio fondita la 29-an de junio 1900 por organizi la financojn kaj administradon de la Nobel-Premioj. La fondaĵo estas bazita je la testamento de Alfred Nobel, la inventinto de dinamito.
La fondaĵo ankaŭ okazigas la Nobel-simpoziojn pri gravaj malkovroj de sciencoj kaj pri temoj de aparte alta kultura aŭ socia signifo.
Kiam la organizaĵo kreiĝis, Svedio-Norvegio estis unueca ŝtato. Kiam la ŝtata unio disiĝis en 1905, la respondeco pri la disdono de la Nobel-premioj sekve estis divitata inter la du landoj: La Norvega Nobel-Komitato iĝis respondeca pri la atribuo de la Nobel-premio pri paco, dum en Svedio atribuiĝas la aliaj ĉiujaraj Nobel-premioj. La fondaĵo tial oficiale konsideriĝas organizaĵo kaj sveda kaj norvega: ĝia centra sidejo estas en la urbodistrikto Östermalm de Stokholmo.
Attigny (Ardennes)
Attigny estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Ardennes (prononco []), en la regiono Grand Est (prononco [], (france, en Esperanto Granda Oriento) kaj en la antaŭa regiono Ĉampanjo-Ardenoj. Fine de en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². Administre la komunumo apartenas al la arondismento Vouziers (prononco [], ) kaj al la kantono .
Kultivado
Nur kiam temas pri kreskigo de bestoj en agrikultura senco, oni parolas ne pri kultivado, sed pri bestobredado.
(11172) 1998 FT54
(11172) 1998 FT54 estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la en la kadro de la kampanjo Lincoln Near-Earth Asteroid Research (LINEAR) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Pogromo de Kiŝinevo
La Pogromo de Kiŝinevo (en la jida: קישינעווער שחיטה (Kiŝinever ŝeĥita, buĉado) aŭ ישנעווער פאגראם (Kiŝneva progrom)) estis kontraŭjuda pogromo kiuj okazis en 1903 kaj en plej malgranda kvanto en 1905 en la urbo Kiŝinevo (rumane: Chisinau) en Besarabio (tiam parto de la Rusa Imperio, nuntempe en Moldavio).
La pogromo okazis sur la fono de antisemita propagando de la rusa gazetaro kun la subteno de la rusa registaro. Dekoj de judoj estis mortigitaj en la pogromo, dekoj pliaj estis grave vunditaj, pli ol 500 estis malpeze vunditaj kaj pli ol 700 hejmoj kaj multaj entreprenoj estis prirabitaj kaj detruitaj.
La rusa gazetaro ignoris la pogromon. Aliflanke, estis kelkaj rusaj verkistoj, kiuj kondamnis la pogromon kaj kulpigis la rusan registaron - inter ili Vladimir Korolenko, Lev Tolstoj kaj Maksim Gorkij. The New York Times tuj raportis pri la pogromo, asertante, ke loka polico ne klopodis haltigi ĝin. La raportoj kaptis la atenton de la tutmonda komunumo kaj kaŭzis diversajn kondamnojn en la Okcidento.
La Pogromo influis la fruajn cionistojn - inter aliaj ĝi instigis Herzl proponi la Ugandan Planon kaj inspiris la ideon de Ĵabotinskij pri memdefendo. Ili ankaŭ kondukis al pli granda proksimeco inter usona kaj rusa judaroj. Kelkaj judaj artistoj verkis verkojn pri pogromo, kies plej konataj estas la poemo "En la urbo de mortigo " kaj la kanto "Pri la buĉado" de Ĥaim Naĥman Bialik, kiu fariĝis nacia poeto de Israelo.
La fono
La ruslingva antisemitisma ĵurnalo Бессарабец (laŭvorte "Besarabia"), la plej populara en Kiŝinevo, regule publikigis artikolojn kontraŭ la juda loĝantaro kun titoloj kiel "Morto al la judoj!" Kaj "Krucmilito kontraŭ la malamata raso!". La sensacian gazeton estis subtenata de la rusa enlanda ministerio per speciala fonduso. En 1903 oni trovis kaj la kadavron de ukraina kristana knabo, Mihaail Ribtz'nko, en la urbo Dubăsari, ĉirkaŭ 25 kilometrojn norde de Kiŝinevo, (montriĝis, ke lia onklo mortigis lin por ricevi sian heredon), kaj tiu de knabino kiu sinmortigis en juda hospitalo. La ĵurnalo uzis sangan kalumnion aludinte, ke ambaŭ estis murditaj de judoj por uzi sian sangon en preparado de la macoj por la juda pasko. La gazeto ankaŭ akuzis la judojn pri subteno de socialisma revolucio kaj de kapitalisma ekspluatado de kristanoj. Alia ĵurnalo, Свет ("Lumo") uzis similajn asertojn. Ĉi tiuj akuzoj estigis pogromon kontraŭ la judoj, kuraĝigitaj de la episkopo de la Rusa Ortodoksa Eklezio en la urbo.
La rusa ambasadoro al Usono, grafo Cassini, asertis en intervjuo en majo 1903: "Rusio, kiel en Germanio kaj Aŭstrio, havas certan senton kontraŭ la judoj. Koncerne la judojn, ĝi estas nur ĉi tio: ĝi estas la kamparano kontraŭ la pruntedonanto de intereso, kaj ne la rusoj kontraŭ la judoj. Estas neniu sento kontraŭ la judoj en Rusio pro religio."
La pogromo
La rusa gazetaro ne raportis iujn pogromon, sed nur mallonge menciis subitan tumulton kaŭzitan de la judoj. The New York Times priskribis la Kiŝinevo-pogromon tuj post kiam ĝi okazis : La kontraŭjudaj tumultoj en Chisinau estis pli malbonaj ol tio kion permesis cenzuro. Tiu estis ordigita plano, efektivigita por totala masakro de judoj la tagon post la rusa Pasko. La popolamason gvidis klerikoj, kaj la ĝenerala alvoko "mortigi la judojn" estis kriegata tra la urbo. Ĉi tio estis kompleta surprizo por la judoj, kaj ili estis buĉitaj kiel ŝafoj. La nombro de mortintoj estas 120 kaj la vunditoj ĉirkaŭ 500. La abomenaĵoj pro la masakro estas nepriskribeblaj. Beboj estis disŝiritaj, laŭvorte, fare de homamaso. La loka polico faris neniun provon ĉesigi la teruron. Ĉe sunsubiro la stratoj estis plenaj de kadavroj kaj vunditoj. Tiuj, kiuj povus fuĝi, fuĝis panike, kaj la urbo nun estas preskaŭ malplena de ties judoj.
Pogromo de 1905
Dua pogromo okazis la 19-an kaj 20-an de oktobro 1905. Ĉi-foje la pogromo komenciĝis kiel politika protesto kontraŭ la caro, sed fariĝis atako kontraŭ judoj ĉie, kie ili estis trovitaj. En ĉi tiu pogromo, 19 judoj estis mortigitaj kaj 56 vunditaj. Judaj ligoj por memdefendo, organizitaj post la unua pogromo, ĉesigis iom da la perforto, sed ne tute sukcesis. Ĉi tiu pogromo estis parto de granda movado de pli ol 600 pogromoj, kiuj balais la rusan imperion post la Oktobra Manifesto de 1905 (tumultoj kaj pogromoj de la Nigra Jarcento).
Rezultoj
La pogromo de Kiŝinevo kaptis la atenton de la tutmonda komunumo, sed malgraŭ la protestego de la mondo, nur du viroj estis kondamnitaj al sep kaj kvin jaroj da malliberejo, kaj dudek du viroj estis kondamnitaj al unu aŭ du jaroj da malliberejo. Advokato Genrich Sliozberg reprezentis la viktimojn en la tribunaloj.
La Pogromo devigis milojn da rusaj judoj foriri el sia hejmoj kaj elmigri al la Okcidento, ĉefe Usono, kaj malplimulto alvenis al Palestino. Tiu okazaĵo estis ĉefa referenca punkto por la fruaj cionistoj. La unua pogromo en 1903 persvadis Herzl proponi al la Sesa Cionisma Kongreso la ugandan planon de Britio kiel solvon al la malfacila situacio de rusaj judoj. Male, por reviziisma cionismo lin inspiris la ideo de memdefendo sub la gvidado de Ĵabotinskij.
Post la pogromo, kiu kaŭzis ŝokon en la juda mondo kaj sekve de tio, multaj alvokoj al juda ribelo, Pinchas Daszevski kaj liaj amikoj publikigis leteron alvokante rusajn judojn vekiĝi al rezisto kaj sindefendo. Daszevski tiam decidis venĝi sin de la amasmurdo mem, vojaĝis al Peterburgo kaj atakis la kontraŭsemitan ĵurnaliston Pavel Kruŝevan, altranga membro de la Rusa Imperio, per tranĉilo. Post la atako, li liveris sin al la polico.
Tiu ĉi pogromo estis menciitaj en la konkludo de Theodore Roosevelt al la Doktrino Monroe kiel ekzemplo de speco de malobservo de homaj rajtoj, kiu pravigus la engaĝiĝon de Usono en Latinameriko.
Ĝis la pogromo, la usonaj judoj provis distanciĝi de la judoj de Rusio, plej multaj el ili estis piuloj devontigaj al sia aparta religio kaj tiel ne konformis al la "integrita" bildo, kiun la judoj de Usono provis kultivi. Post la Kiŝinevo-pogromo, la solidaro en la juda mondo kreskiĝis, kaj specife la judoj de Usono ekkomprenis, ke ili devis helpi siajn fratojn, nome la judojn de Rusio.
Post la Februara Revolucio en 1917 al prezidanto de la regiona gvidantaro pardonpetis kaj argumentis, ke ĉi tiuj malordoj ŝuldiĝis al la malnova carisma reĝimo.
En arto
Pluraj judaj artistoj verkis pri tiu ĉi pogromo: La dramisto Max Sperber elektis la Kiŝinevan pogromon kiel temon de unu el siaj unuaj teatraĵoj. Ŝaul Ĉerniĉovskij bazigis la baladon La filino de la rabeno kaj ŝia patrino pri tiu.
Konsekvence de la pogromo, Haim Naĥman Bialik verkis la poemon "En la urbo de mortigo" same kiel sian faman poemon "Pri la buĉado". La poemo estis tradukita al la rusa de Vladimir Ĵabotinskij. La fama kantoro Yossele Rosenblatt ankaŭ publikigis kanton pri la pogromo nomatan "דער פאגראם אין קישינעוו" (La progromo en Kiŝinev).
Parasite (filmo de 2019)
Ĝin reĝisoris Bong Joon-ho, kiu ankaŭ verkis la scenaron. La aktoroj estas Song Kang-ho, Lee Sun-kyun, Cho Yeo-jeong, Choi Woo-shik kaj Park So-dam.
La monda premiero de Parazito okazis en 2019 dum la filmfestivalo de Cannes, kie ĝi fariĝis la unua korea filmo kiu gajnis la Oran Palmon. Ĝi ricevis pozitivajn recenzojn de kinokritikistoj.
Lacu
Lacu [laku] (hungare Feketelak) estas vilaĝo en Rumanio sudoriente de Gherla. En 1910 ĝi nombris 820 loĝantojn (hungaroj, rumanoj), en 1992 353 (rumanoj, 65% hungaroj). Ĝia unua skriba mencio estis en 1318. Ĝis 1919 kaj inter 1919 kaj 1944 ĝi apartenis al Hungario (Kolozs vármegye). Administre ĝi apartenas al Geaca.
Ka (antikva Egiptujo)
Ka estas grava religia nocio de antikvaj egiptoj, proksima al nia esprimo animo, sed ne tute identa kun ĝi.
Lycée Saint-Louis-de-Gonzague
La gimnazio aŭ lycée Saint-Louis-de-Gonzague estas privata katolika instruejo sub kontrakto de asocio kun la Ŝtato, kutime nomita "Franklin" en referenco al la strato sur kiu ĝi situas, en la 16-a arondismento de Parizo. Fondita en 1894, ĝi estas sub la inspektado de la jezuitoj kaj disponigas edukon de infanĝardeno ĝis preparklasoj. Ĝi estas konata pro sia akademia plejboneco.
La plej multaj studentoj elektas daŭrigi siajn studojn en preparklasoj kiel ekzemple Lycée privé Sainte-Geneviève, Collège Stanislas aŭ Lycée Janson-de-Sailly. Ili tiam kutime iras al la pinta franca Grande École kiel ekzemple HEC Paris, ESSEC, ESCP (por komercaj kaj administradstudoj) aŭ École Polytechnique, CentraleSupélec (por inĝenieristiko kaj sciencstudoj). Franklin ankaŭ havas altan akcepton ĉe Sciences Po Paris, kie studentoj studas en publika politiko kaj sociaj sciencoj. Studentoj kiuj volas studi juron estas kutime akceptitaj en la Université de Pantheon-Assas aŭ, por medicina diplomo, ili estas akceptitaj en la Université Paris Cité, kiuj ambaŭ estas konsiderataj la plej bonaj en Francio en sia fako.
Ka (antikva Egiptujo)
La nocion klarigas Bolesław Prus en la 22-a ĉapitro de sia romano La faraono, kiun majstre tradukis Kabe kaj samtempe esperantigis la nocion mem:
''Sed ni povas diri tion al la kronprinco. Via ekscelenco scias ― daŭrigis la pastro ― ke la homa estaĵo konsistas el tri partoj: korpo, dia fajrero kaj ombro aŭ Ka, kiu kunigas la korpon kun la dia fajrero. Kiam la homo mortas, lia ombro kaj la fajrero foriĝas de la korpo. Se la homo vivus sen peko, lia dia fajrero kun la ombro tuj irus inter la diojn ĝui la eternan vivon. Sed ĉiu homo pekas, malpurigas sin en la mondo, kaj tial lia ombro Ka devas sin purigi, iafoje milojn da jaroj. Ĝi purigas sin tiamaniere, ke nevidebla ĝi vagas sur nia tero, inter la homoj kaj plenumas bonajn farojn. La ombroj de la krimuloj, eĉ en la postmorta vivo krimas kaj definitive pereigas sin kaj sian dian fajreron. Ne estas sendube mistero por via ekscelenco, ke la ombro Ka tute similas la homon, sed ŝajnas teksita el tre delikata nebulo. La ombro havas kapon, manojn kaj korpon, ĝi povas paŝi, paroli, ĵeti aŭ levi objektojn, kaj eĉ, precipe dum kelkcento da unuaj jaroj post la morto devas de tempo al tempo iom manĝi. Poste sufiĉas al li la bildoj de la nutraĵoj... Sed la ĉefan forton la ombro ĉerpas el la korpo, kiun ĝi lasis sur la tero. Se ni ĵetas la korpon en tombon, ĝi rapide putriĝas kaj la ombro devas sin nutri per la polvo kaj putraĵo. Se ni bruligas la korpon, la ombro havas nur cindron kiel nutraĵon. Sed se ni faras el la korpo mumion, t. e. se ni enbalzamigas la korpon por jarmiloj, la ombro Ka estas ĉiam sana kaj forta kaj pasigas la tempon de la puriĝo trankvile, eĉ agrable.''
''― Strangaj aferoj!... ― murmuretis la kronprinco.''
''― Pri la postmorta vivo la pastroj dum jarmilaj esploroj eksciis multajn gravajn detalojn. Oni konvinkiĝis, ke se en la korpo de la mortinto restas la internaĵoj, lia ombro Ka havas grandegan apetiton, bezonas tiom da nutraĵo, kiom la homo; kaj kiam mankas la nutraĵo, ĝi ĵetas sin sur la vivantajn kaj elsuĉas ilian sangon. Sed se oni forigas el la korpo la internaĵojn, kiel ni faras, la ombro povas vivi preskaŭ sen nutraĵo: ĝia propra korpo, enbalzamigita kaj plenigita per bonodoraj herboj, sufiĉas al ĝi por jarmiloj. Oni konstatis ankaŭ, ke kiam la tombo de la mortinto estas malplena, la ombro sopiras al la mondo kaj senbezone vagas sur la tero. Sed se en la postmorta kapelo ni metas vestojn, meblojn, armilojn, vazojn kaj instrumentojn, kiujn amis la mortinto; se ni kovras la murojn per pentraĵoj, prezentantaj: festenojn, ĉasojn, diservojn, militojn kaj entute okazojn, en kiuj partoprenis la mortinto, se ni aldonas statuetojn de l' personoj de lia familio, de servistoj, ĉevaloj, hundoj kaj brutoj; ― tiam la ombro ne revenas senbezone en la mondon, ĉar ĝi trovas ĝin en sia postmorta domo. Fine oni eksciis, ke multaj ombroj, eĉ plenuminte la penton, ne povas eniri en la landon de la eterna feliĉo, ĉar ili ne konas la konvenajn preĝojn, ĵurojn kaj interparoladojn kun la dioj. Ni antaŭzorgas tion, envolvante la mumiojn en papirusojn, sur kiuj estas skribitaj la sentencoj, kaj metante en iliajn ĉerkojn "La libron de l' mortintoj". Unuvorte nia funebra ceremoniaro certigas al la ombro fortojn, gardas ĝin de la maloportunaĵoj kaj de la sopiro al la tero, faciligas al ĝi la eniron inter la diojn kaj antaŭgardas la vivantojn de la malutiloj, kiujn povus kaŭzi al ili la ombroj. Nia granda zorgemo pri la mortintoj havas ĝuste tian celon; jen kial ni konstruas por ili preskaŭ palacojn kaj aranĝas tie plej elegantajn loĝejojn.''
Vidu ankaŭ
Anima (religione dell'antico Egitto)
Zalaszentlászló
Zalaszentlászló (zalasentlAslo) estas malgranda vilaĝo en Hungario en regiono Okcidenta Hungario, en departemento Zala, en subregiono de Zalaszentgrót.
Situo
La vilaĝo situas sur ebenaĵo, laŭ traira flankovojo, Zala preterfluas.
Historio
La unua mencio okazis en 1429 en latina formo Poss Zenthlazlo. La loknomo devenis de Ladislao la 1-a (Hungario). Laŭ popolnombrado en 1910 en la vilaĝo vivis 1013 loĝantoj (plejparte hungaraj katolikoj). En 1977 najbara vilaĝeto  Gyülevész aliĝis al Zalaszentlászló.
Komunumoj pri Ladislao la 1-a (Hungario) en Hungara reĝlando
Oni fondis Asocion pri Ladislao la 1-a (Hungario). En 2002 tie okazis la ĉiujara renkontiĝo.
Erzsébet Lázár
LÁZÁR Erzsébet [pr. la:za:r] estas rumanuja hungara aktorino naskiĝinta en Sibio la 21-an de novembro 1932.
Kariero
Lázár ekde 1951 ĝis 1956 ludis en la teatro de Sepsiszentgyörgyi Tamási Áron Színház de Sfântu Gheorghe, poste ĝis 1960 en la teatro de Nagyváradi Állami Színház Szigligeti Társulat de Oradea, poste ĝis 1-a de februaro 1988 en la teatro Kolozsvári Állami Magyar Színház de Kluĵo.
Tekruĉo
Tekruĉo estas kuirilo, kiu servas por infuzi sekan teon kaj verŝi la infuzitan en tasojn.
La tekruĉo havas tenilon (kutime ansan), longan kurban bekon kaj kovrilon.
Kutime la tekruĉoj estas ceramikaj aŭ porcelanaj, sed povas esti ankaŭ metalaj aŭ vitraj.
Por infuzi teon oni metas kelkajn tekulerojn da seka teo aŭ tepaketojn en la tekruĉon, enverŝas bolaĵon, fermas per la kovrilo kaj atendas 5-7 minutoj. Poste oni verŝas la infuzaĵon en tasojn kaj diluas per boligita varma aŭ varmega akvo.
133074 Kenshamordola
133074 Kenshamordola estas asteroido de la ĉefa asteroida zono, ne malproksima de orbita resonanco 7:2 kun Jupitero.
Malkovro
Ĝi estis malkovrita la en la kadro de la astronomia kampanjo Catalina Sky Survey, elde la Stacio Catalina de la Observatorio Steward kaj elde la Observatorio de Monto Lemmon, proksime de Tucson (Arizono, Usono).
Nomo
Ĝi estas nomita en honoro de Kenneth Shamordola, elektra inĝeniero por la instrumento OTES : Spektrometro por Termika Elsendo de la Asteroida Specimena Alveniga Misio OSIRIS-REx. Li provizas apogon al elektronika planado kaj provado de servo-kontroliloj kaj kanaloj por signaloj kun febla bruo por la instrumento OTES.
Robert Clark Jones
R. Clark Jones (30a de Junio, 1916 – 26a de Aprilo, 2004) estis usona fizikisto kiu laboris en la fako de optiko. Li studis en la Harvard Universitato kaj tie doktoriĝis en 1941. Ĝis 1944 li laboris en la Laboratorioj Bell, poste ĝis 1982 por Polaroid Corporation. En serio de publikaĵoj inter 1941 kaj 1956 li pruvis matematikan modelon por priskribi la polusigon de kohera lumo, kio estis nomita kalkulo de Jones.
Fernandópolis (mikroregiono)
La mikroregiono de Fernandópolis estas unu de la 64 mikroregionoj de la brazila subŝtato de San-Paŭlio. Ĝi enhavas 11 municipojn.
Marioj
La marioj (aŭ pli frue ĉeremisoj laŭ rusa lingvo kaj Çirmeş laŭ tatara) estas finnugra popolo ĉe la areo de rivero Volgo, praloĝantoj de la norda parto de la Meza Volgio, Rusio.
La tuta popolo de la marioj nombras 670 900 (1989) homojn, el kiuj 324 400 loĝas en Mariio, kaj 19 500 en Tatarstano.
La marioj parolas du parencajn mariajn lingvojn: ebenan marian (марий йылме) kaj montaran marian (мары йӹлмы). Oni dividis la lingvojn al dialektoj, inkludante la orientan kaj nord-okcidentan dialektojn.
Plimulto de la marioj estas kristanoj.
Histriono
Histriono (el la latina histrio - aktoro) estis burleska aktoro en Romio, en frua mezepoko (9-13 jc.) la vorto signifis ankaŭ vagantan vulgaran aktoron.
En Romio histrionoj kutime devenis de plebo, oni trovis ilian profesion malaltkvalita. Ili ne havis civitanajn rajtojn kaj povis ricevi fizikajn punojn. Tre malmultaj histrionoj sukcesis gajni estimon de la publiko. Kutime ili aktoris sen maskoj, en la -1-a jarcento pro influo de greka teatra kulturo ankaŭ en Romo aperis maskoj.
Mezepoka histriono estis vaganto kiu povis samtempe roli kiel muzikisto, dancisto, kantisto, rakontisto, gimnasto, besto-dresisto ktp.
La vorto histriono priskribas ankaŭ aktoraĉon, kiu penas plaĉi al la publiko per krudaj efektoj kaj fanfaronas pri siaj sukcesoj.
Kamýk
Nocio Kamýk estas neunusignifa kaj ĝi povas havi la jenajn signifojn:
Pont du Gard
La Pont du Gard [po di gar] estas parto de la romia akvedukto en suda Francio, apud Remoulins, en departemento Gard. Ĝi estas trietaĝa ponto super la rivero Gard konstruita inter la jaroj 40 kaj 60. La tuta longo de la akvedukto estis pli ol 60 km.
Versailles Chantiers (Tramtrajno en Francilio)
Versailles Chantiers estas estonta haltejo de Eksprestramo 12, situanta en komunumo Versailles, kvartalo Chantiers, en departemento Yvelines, en regiono Francilio.
Pont du Gard
Priskribo
La trietaĝa "ponto" altas entute 49 metrojn. Sur la suba etaĝo estas vojo, sur supro de la plej supra etaĝo estas la akvedukto, kiu altas 1,8 m, larĝas 1,2 m kaj havas deklivon de 0,4%.
Konstruado
La ponto estis tute seke konstruita, tio signifas ke oni ne uzis morteron, la ŝtonoj — kelkaj pezas ses tunojn — estas ligitaj per pivotoj el kverko. Nur la plej alta parto, je nivelo de la kanalo, estas farita el konstruŝtonoj ligitaj per mortero.
Ekde la 4-a jarcento, oni malzorgis pri riparado kaj duontriono de la akvedukto ŝtopiĝis. Ĝi estis en la 9-a jarcento jam neuzebla kaj la ĉirkaŭaj loĝantoj ekuzis ties ŝtonojn por propraj celoj. Spite al tio, plimulto de Pont du Gard restis netuŝita.
Ekde la mezepoko ĝis la 18-a jarcento, oni uzis la akvedukton kiel simplan ponton, oni mallarĝigis la pilierojn de la meza etaĝo por ebligi trafikon de la piedirantoj sur la suba etaĝo. Tio danĝerigis stabilecon de la akvedukto, tie oni rekonstruis la originalan klarĝon en 1702 por rezervi la akvedukton. En 1743, oni konstruis novan ponton apud la suba etaĝo, tiel la trafiko ekokazis tie. La akvedukto estis tiutempe jam grava vidindaĵo, allogaĵo, tiel oni restaŭrigis ĝin en la 18-a jarcento, denove riparis ĝin dum Napoleono la 3-a.
En la 19-a jc, grandaj restaŭroj estis faritaj al la ponto, unue en 1842-1846 de Charles-Auguste Questel en kiuj, ŝtuparo estis kreita interne de la lasta piliero de la lasta etaĝo por aliri al la kanalo, poste de 1855 ĝis 1859, plej grandaj restaŭroj en la historio de la ponto estis faritaj sub estrado de Jean-Charles Laisné.
En 1988 kaj precipe en 2002, Ponto du Gard estis frapita per fortegaj inundoj, kiuj multe damaĝis ĉirkaŭe sed ne damaĝis la konstruaĵon. Tiam la akvo altiĝis ĝis tri kavaronoj de la malsupraj arkoj, kio estas maloftega alto de ĉirkaŭ 20 metroj.
Pont du Gard estas unu el la kvin plej vizitataj francaj turismaj lokoj, en 2011, ĝin vizitis 1,4 milionoj da turistoj.
Karaima lingvo
La Karaima lingvo (laŭ la dialekto de Krimeo: къарай тили, laŭ tiu de Trakai: karaj tili) estas tjurka lingvo kun hebreaj influoj, simile al la jida aŭ judhispana lingvoj ankaŭ tradicie parolataj de judoj. Ĝin parolas la karaimoj - etne judaj anoj de karaima judismo sur la krimea duoninsulo, en Litovio kaj okcidenta Ukrainio. Nuntempe restas nur proksimume 1000 aktivaj parolantoj. La tri ĉefaj dialektoj estas tiu de Krimeo, Trakai kaj Haliĉ. En Krimeo por skribi en la lingvo oni uzas cirilajn literojn, dum en Trakai estas uzata variaĵo de la latina alfabeto.
La litova dialekto de la karaima lingvo estas parolata precipe en la urbo de Trakai. Dum parto de la mezepoko Trakai estis la ĉefurbo de Litovio, kaj krimeaj karaimoj estis dungitaj ĉi tie fare de la litova grandduko Vytautas dum la jaroj 1397 kaj 1398 por defendi la granddukan kastelon. Estas ŝanco ke la lingvo pretervivos en Trakai pro oficiala subteno de la litovaj instancoj, kaj pro la turisma altiro de la karaima kvartalo. Intertempe en Trakai ekzistas muzeo pri la karaima komunumo kaj pluraj karaimaj restoracioj. La lokaj karaimoj estas gravaj partoprenantoj de mezepokaj festoj de la urbo, kaj multaj diras ke la nova blazono de la urbo bildigas karaimon.
Torreón (komunumo)
Torreón estas unu el la 38 komunumoj de la meksika subŝtato Coahuila, kiu situas en norda Meksiko kun limo al Usono. La ĉefurbo de la komunumo estas Torreón. La kodnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 05035.
Sociogeografio
En la jaro 1995 en la komunumo vivis 451317 personoj, pli aĝaj ol 5 jaroj. El tiuj 437 personoj sciis paroli indiĝenan lingvon. Tio signifas ke 0,097 % de la loĝantaro en la koncerna jaro sciis paroli indiĝenan lingvon.
El la loĝantoj (pli aĝaj ol 5 jaroj en la jaro 1995), 370994 personoj apartenis al la katolika religio kaj 18236 personoj al la protestantisma religio. 8056 personoj apartenis al aliaj religioj kaj 8432 personoj statistike apartenis al neniu religio.