cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Kromatoforo
Ksantoforoj kaj eritroforoj
Kromatoforoj kiuj enhavas multon da flavaj pteridinaj pigmentoj nomiĝas ksantoforoj (aŭ flavpigmentĉeloj). Kiuj enhavas multon da ruĝaj/oranĝkoloraj karotenoidoj, tiuj estas eritroforoj (aŭ ruĝpigmentĉeloj). Pteridin- kaj karotenoid-enhavantaj veziketoj troviĝas foje en la sama ĉelo, kaj la tuta koloro dependas de la porcio de flavaj kaj ruĝaj pigmentoj. Do, la apartigo inter tiuj kromatoforoj estas pli malpli arbitra. La povo krei pteridinon el guanosina trifosfato estas eco de la plejparto de la kromatoforoj, sed ksantoforoj ŝajnas havi aldonajn vojojn kiuj produktas multon da flava pigmento. Kontraste, karotenoidoj estas metaboligitaj el la manĝaĵoj kaj transportitaj al eritroforoj. Tio estis unue montrata per dono de karoteno-mankanta dieto de griloj al normale verdaj ranoj. La manko de karotenoj en la dieto de ranoj signifis ke la ruĝa/oranĝkolora karotenoida koloro-filtro ne estis en la eritroforoj. Tio kaŭzis bluan koloron ĉe la ranoj anstataŭ ilian normalan verdan koloron.
Melanoforoj
Melanoforoj (aŭ nigraj pigmentĉeloj) enhavas eŭmelaninon, kiu estas tipo de melanino kiu aspektas nigre aŭ malhelbrune pro sia lumabsorbeco. Ĝi estas pakata en veziketoj nomataj melanosomoj kaj disdonata ĉie en la ĉelo. Eŭmelanino estas kreata el tirosino per serio de katalizataj kemiaj reakcioj. Ĝi estas malsimpla kemiaĵo kun pluraj eroj. La principa enzimo en la kreado de melanino estas tirosinazo. Kiam tiu proteino ne funkcias, neniu melanino povas esti kreata, do iuj tipoj de albinismo okazas. En iuj specioj de amfibioj, estas aliaj pigmentoj pakitaj kune kun eŭmelanino. Ekzemple, iu nova pigmento ruĝa estis trovita en la melanoforoj de ranoj phyllomedusine. Verŝajne aliaj specioj havas malsimplajn melanoforajn pigmentojn, sed ankoraŭ veras ke la plejparto de melanoforoj studataj enhavas nur eŭmelaninon.
Homoj havas nur unu tipon de pigmenta ĉelo, la mamula versio de melanoforoj, kiuj produktas la koloron de la haŭto, la haro kaj la okulo. Pro tio, pro ilia abundo, kaj pro ilia kontrasta koloro kiu ebligas facilan observon, melanoforoj estas la plej studataj kromatoforoj. Krome, estas malsamoj inter la biologio de melanoforoj kaj melanocitoj. Melanocitoj povas krei ne nur eŭmelaninon, sed ankaŭ ruĝan/flavan pigmenton nomatan feomelanino.
Cianoforoj
En 1995, oni montris ke la helbluaj koloroj en iuj tipoj de mandarinaj fiŝoj ne estas kreataj de skemokromoj. Anstataŭe, la koloro videblas pro cejana biokromo kun nekonata kemia enhavo. Tiu pigmento, kiu troviĝas en la veziketoj de almenaŭ du specioj de fiŝoj callionymid, estas tre nekutima en animaloj, ĉar ĉiu alia blua koloro jam esplorata estas skemokroma. Tial oni proponis novan tipon de kromatoforo, la cianoforo (aŭ blupigmentĉelo). Eblas ke cianoforoj kaj aliaj strangaj tipoj de kromatoforoj troviĝas en aliaj fiŝaj kaj amfibioj. Ekzemple, helaj kromatoforoj kun nekonataj pigmentoj estis vidita en la ranoj kaj dendrobatidae kaj centrolenidae.
Movado de pigmentoj
Pluraj specioj povas movi la pigmenton en kromatoforoj, kaŭzante aspektan koloran ŝanĝiĝon. Tiu procedo, nomata fiziologia koloroŝanĝo, estas studata en melanoforoj, ĉar melanino estas la plej videbla pigmento. En la plejparto de specioj kun relative maldika dermo, la dermaj melanoforoj ofte estas plataj kaj kovras larĝan areon. Tamen, ĉe animaloj kun relative dikaj dermaj tavoloj, kiel plenkreskaj reptilioj, dermaj melanoforoj ofte formas tri-dimensiajn unuojn kun aliaj kromatoforoj. Tiuj dermaj kromatoforaj unuoj (DKU) konsistas el plej alta tavolo de ksantroforoj aŭ eritroforoj, sekve iridofora tavolo, kaj fine korbeca melanofora tavolo kun procesoj kovranta la iridoforojn.
Ambaŭ tipoj de dermaj melanoforoj rolas en fiziologia kolorŝanĝo. Plataj dermaj melanoforoj ofte estas sur aliaj kromatoforoj, do kiam la pigmento estas tra la tuta ĉelo, la haŭto aspektas malhele. Kiam la pigmento estas koncentrita ĉe la mezo de la ĉelo, la pigmentoj en aliaj kromatoforoj reflektas lumon kaj la haŭto havas ilian kolornuancon. Simile, post koncentriĝo de melanino en DKU-oj, la haŭto aspektas verde pro ksantofora (flava) filtrado de disĵeta lumo el la iridofora tavolo. Kiam melanino malkoncentriĝas, la lumo ne plu estas disĵeta, do la haŭto aspektas malhele. Pro tio, ke pigmento movado povas okazi je la aliaj biokromaj kromatoforoj, animaloj kun pluraj tipoj de kromatoforoj povas krei mirigan diversecon de koloroj de haŭto. , La rego kaj meĥaniko de rapida movado de pigmento estis funde studata en pluraj specioj, precipe en amfibioj kaj fiŝoj Teleostei. , Estis montrata, ke la procedo povas esti sub la rego de hormonoj, neŭronoj, aŭ ambaŭ. La neŭrokemioj kiuj povas movi pigmenton inkluzivas noradrenalinon, kiu uzas ĝia adrenalina ricevanto kiu troviĝas sur la surfaco de melanoforoj. La principaj hormonoj kiuj participas en la rego de movado ŝajnas esti melanokortino, melatonino kaj melaninon koncentranta hormono (MKH), kiuj estas kreata principe en la hipofizo, pinealo, hipotalamo respektive. Tiuj hormonoj povas ankaŭ esti kreata parakrine de ĉeloj en la haŭto. Oni observis, ke ĉe la surfaco de melanoforoj, hormonoj aktivigas specifajn proteinricevantojn, kiuj irigas la signalon en la ĉelon. Melanokortinoj kaŭzas la disĵeto de pigmento, kiam melatonino kaj MKH kaŭzas ĝia koncentriĝo.
Pluraj melanokortinaj, MKH-aj kaj melatoninaj ricevantoj estas trovitaj en fiŝoj kaj ranoj, inkluzive de homologaĵo (aĵo kun sama strukturo en pluraj malparencaj specioj) de MC1R, kiu estas melanokortina ricevanto kiu regas la haŭtkoloron kaj harkoloron en homoj. En la ĉelo, cAMP estas grava dua mesaĝanto de pigmenta movado. Per meĥanismo ne tute komprenata, cAMP influas proteinojn kiel proteino kinazo A funkciigi molekulajn motorojn veziketon-portantajn laŭlonge de mikrotubetoj kaj mikrofilamentoj. , ,
Adaptiĝo al fono
La plejparto de fiŝoj, reptilioj kaj amfibioj, povas iomete fiziologike ŝanĝi sian koloron laŭ sia medio. Tiu speco de kamuflado, konata kiel "fona adaptiĝo", vidiĝas plej ofte kiel malgranda heliĝo aŭ malheliĝo de la haŭto kiu imitas la kolornuancon de la medio. Oni montris ke tiu adapto al fono okazas nur se la animalo povas vidi sian medion, kaj ke movado de melanino en melanoforoj estas la plej grava faktoro en kolorŝanĝo. Kelkaj animaloj, kiel ĥameleonoj kaj polychrotidae-oj, povas tre rapide kaj diverse ŝanĝi sian koloron. Ili povas ŝanĝi sian koloron laŭ temperaturo, humoro, niveloj de streso, socia informo, ne nur por sin adapti al sia medio.
Kreskado
Dum vertrebrula embria kreskado, kromatoforoj estas unu el pluraj specoj de ĉeloj kreataj en la neŭra kresto, kiu estas vico de duopaj ĉeloj ĉe la marĝenoj de la neŭra tubo. Tiuj ĉeloj povas iradi longajn distancojn, kiu ebligas al kromatoforoj ĉeesti en pluraj organoj, kiel la haŭto, la okuloj, la oreloj kaj la cerbo. Forirantaj de la neŭra kresto onde, kromatoforoj eniras la ektodermon dumaniere: aŭ tra malgrandaj truoj en la baza lameno aŭ inter la somitoj kaj la neŭra tubo. Krome, la melanoforoj de la okuloj ne estas el la neŭra kresto, sed el parto de la neŭra tubo kiu kreas optikan tason kaj poste retinon.
Oni nun studas pri kiel kaj kiam la kromatoforaj gepatraj ĉeloj, kromatoblastoj, fariĝas siaj filiaj subtipoj. Oni jam konas, ke ekzemple en zebrafiŝaj embrioj, je tri tagoj post sterkado, jam ĉeestas ĉiu el la ĉelaj tipoj troviĝantaj en la plenkreska fiŝo (melanoforoj, ksantoforoj, kaj iridoforoj). Oni montris kelkajn genojn kiuj regas la malsamigo de kromatoforoj, ekzemple kit, sox10 kaj mitf. Se tiuj proteinoj estas difektitaj, kromatoforoj eble ne ĉeestos en partoj aŭ en la tuta organismo.
Praktikaj aplikoj
Kromatoforoj ne nur estas studataj pro baza esploro por pli plene krompreni kromatoforojn, sed ankaŭ estas praktikaj aplikoj de tiuj ĉi ĉeloj. Ekzemple, zebrafiŝaj larvoj estas uzataj por studi kiel kromatoforoj organiziĝas kaj komunikas por ĝuste krei la striojn kiuj estas sur la plenkreska fiŝo. Tio estas utila modelo por kompreni la aspektojn de animalaj haŭtoj en la fako de evolua kreskada biologio. Kromatofora biologio ankaŭ jam estis uzata por modeli homajn malsanojn kiel albinismo kaj melanomo. Oni antaŭ nelonge montris ke la geno kiu kaŭzas la ora speco de zebrafiŝoj (Slc24a5) havas homan ekvivalenton, kiu korelativas kun haŭtkoloro.
Kormatoforoj ankaŭ estas uzataj kiel biologiaj markiloj de blindeco en malvarmsanguloj, ĉar animaloj kun kelkaj vidaj problemoj ne povas adaptiĝi al la fono en lumaj medioj. Oni pensas, ke homaj homologaĵoj de ricevantoj kiuj helpas pigmentan movadon en melanoforoj influas procedojn kiel malgrandigo de apetito kaj sunbano, do ili fariĝas studendaj por drogoj. Tial drogaj kompanioj kreis teston uzante melanoforoj de la rano Xenopus laevis, kiu identigas eblajn biologie aktivajn kemiaĵojn. Aliaj sciencistoj kreis metodojn kiuj uzas melanoforojn kiel biologiaj sensiloj, kaj por rapida identigo de malsano (laŭ la malkovro ke la toksino pertussis malebligas arigon de pigmentoj en fiŝaj melanoforoj). Estas ankaŭ eblaj militaj aplikoj, kiel kamuflado per kromatoforoj.
Kapopiedulaj kromatoforoj
Kapopieduloj de la subklaso Coleoidea havas malsimplajn plurĉelajn 'organojn', kiujn ili uzas por ŝanĝi sian koloron rapide. Tio estas plej notinda en hele kolorataj kalmaroj, sepioj, kaj polpoj. Ĉiu kromatofora unuo konsistas el unu kromatofora ĉelo kaj pluraj muskolaj, nervaj, kaj gliaj ĉeloj. En la kromatofora ĉelo, pigmentoj estas en elasta sako. Por ŝanĝi koloron, la animalo misformas la sakon per muskoloj, kiu ŝanĝas ĝian translumecon, reflekteblecon aŭ opakecon. Tiu malsamas de la meĥanismo uzata de fiŝoj, amfibioj kaj reptilioj, ĉar la formo de la sako estas ŝanĝata, anstataŭ per movado de pigmentaj veziketoj. Tamen la efikoj estas similaj.
Polpoj uzas kromatoforojn malsimple. Ili povas ŝanĝi sian koloron rapide kaj ondece. Oni pensas ke la nervoj kiuj regas la kromatoforojn estas en la cerbo, en simila sinsekvo kiel la kromatoforoj kiujn ili regas. Tiel, la sinsekvo de kolorŝanĝo similas tiun de neŭrona ago. Eble tial, kiam la neŭronoj agas unu-post-la-alia, la kolorŝanĝo okazas onde. Kiel ĥameleonoj, kapopieduloj uzas fiziologian kolorŝanĝon por socialaj interagoj. Ili ankaŭ estas el la plej lertaj farantoj de fona adaptiĝo, kaj povas tre bone kopii kaj la koloron kaj la teksturon de la medio.
Bakterioj
Kromatoforoj ankaŭ troviĝas en la membranoj de fototrofaj bakterioj. Uzataj principe por fotosintezo, ili enhavas bakterioklorofilajn pigmentojn kaj karotenoidojn. En violaj bakterioj kiel Rhodospirillum rubrum, la lumo-rikoltantaj proteinoj estas ene de la kromatoforaj membranoj. Tamen, en verdaj sulfuraj bakterioj, ili estas en specialigitaj strukturoj nomataj "klorosomoj".
Uro
Pri la aliaj signifoj de URO rigardu en URO.
La vorto venas de la vorto urus, kiu estis origine transprenita de ĝermana lingvo (malnovaltgermane estis ūr kaj malnovnordlande úr).
Laŭ novaj genetikaj esploroj (DNA-analizoj de mitokondrioj) la praavoj de la malsovaĝaj bovoj apartenis al okcidentazia subspecio de uro – nur la hinda zebuo eble havas alian originon .
Aspekto
La uro estis konsiderinde pli granda ol la hodiaŭaj bovoj. Krome ekzistis sufiĉe granda seksa duformismo. Laŭ novaj taksaĵoj la grando de la maskloj variis de 1,60 ĝis 1,80 metroj, dum tiu de la femaloj estis ĉirkaŭ 1,50 metroj. Kelkaj aŭtoroj tamen restas je taksaĵoj ĝis pli ol 2 metroj por la maskloj . Tiun necertecon kaŭzas la fakto, ke la nombro de trovitaj skeletoj estas sufiĉe malgranda. Dum oni trovis multajn unuopajn ostojn, la nombro de pli-malpli kompletaj skeletoj estis ĝis la jaro 2002 nur 15 .
Kelkaj aŭtoroj supozas, ke la grando variis laŭ la tempo: La plej grandaj – ĝis 2 metroj – vivis laŭ ili pli frue, dum en postaj epokoj ili estis malpli grandaj.
La maso povis atingi 800 ĝis 1,000 kg.
La kornoj estis kurbigitaj antaŭen en formo de liro kaj formis kun la frunto angulon de ĉirkaŭ 60°. La pintoj kelkfoje iomete supreniris . La preciza formo povis iomete varii inter la individuoj. La longo de la kornoj povis atingi 107 cm ĉe la maskloj , dum ĉe la femaloj nur 70 cm.
La dorso estis rektlinia, kaj la kruroj estis proporcie iomete pli longaj ol ĉe la hodiaŭaj bovoj.
La felo de la uroj vivantaj en norda kaj meza Eŭropo estis ĉe la femaloj malhele ruĝbruna kun ruĝbruna dorsostrio, dum ĉe la maskloj multe pli malhela, ofte preskaŭ nigra, kun dorsostrio grizblanka. Ĉe la rasoj el la suda Eŭropo la maskloj estis hel- ĝis grizbrunaj, en norda Afriko ruĝbrunaj kun hela selo.
La mamoj de la femaloj estis malgrandaj kaj apenaŭ videblaj.
Vivmaniero
La uro vivis en ne tro densaj arbaroj kaj en arbar-stepoj. Ili estis tag-aktivaj kaj paŝtis sin precipe per greso, krome ankaŭ per aliaj herboj, folioj, branĉoj kaj glanoj. Sammaniere nutras sin hodiaŭ bovoj lasitaj en la naturo . La uraj gregoj estis malgrandaj kaj konsistis el unu masklo, kelkaj inoj kaj ties idoj. La maskloj vehemente batalis inter si pri la rajto gvidi gregon.
Dum vintro la inoj kun siaj idoj formis vagantajn gregojn, dum la maskloj okupis po proprajn teritoriojn, kiujn ili defendis kontraŭ aliaj.
Laŭ la megaherbvorul-teorio la uro estis unu de la megaherbvoruloj, pro kies influo la laŭnatura pejzaĝo en meza Eŭropo ne estis tute kovrita de arbaroj, sed konsistis grandparte el mozaiko el arbaretoj kaj herbejoj.
Dum la holoceno ili estis ĉasataj de leonoj (Panthera leo), tigroj (Panthera tigris) kaj lupoj (Canis lupus) . En Eŭropo iliaj ĉefaj preduloj estis lupoj, en la balkanaj regionoj krome leonoj.
Gzip
Gzip (GNU Zip) estas GNUa komputila programo-densigilo, libera anstataŭaĵo por la programo compress.
Uro
Vivmaniero
Ankaŭ la homo ĉasis la uron, kun ĉiam pligrandiĝanta intenseco, ĝis la fina ekstermado.
Gzip
Gzip estas bazita sur la datumdensiga algoritmo 'deflate', kiu estas kombino de LZ77 kaj Enkodado de Huffman. 'Deflate' estis verkata ĉar pro patentoj oni ne povis libere verki programojn kiuj uzus LZW kaj iujn aliajn datumdensigajn algoritmojn, do 'compress' kaj aliaj programoj estis malfacile uzeblaj laŭleĝe en kelkaj landoj.
Uro
Origino
La uro aperis unue en Hindio antaŭ ĉirkaŭ 2 milionoj da jaroj . De tie ĝi disvastiĝis al Mezoriento kaj aliaj partoj de Azio. Eŭropon ĝi atingis antaŭ ĉirkaŭ 250 000 jaroj, laŭ alia opinio eĉ jam antaŭ 750 000 jaroj.
Gzip
Por faciligi verkadon de programaro kiu bezonas densigi datumojn, estis kreita la biblioteko Zlib. Ĝi subtenas la dosierformaton Gzip kaj densigon per 'deflate'. La biblioteko estas vaste uzata, ĉar ĝi estas malgranda, rapida kaj kapabla.
Uro
Origino
Multaj sciencistoj distingas tri subspeciojn, vivintajn vaste dise tra la malnova mondo. Ili estas:
Gzip
La aranĝo Zlib por densigita datumo, la algoritmo 'deflate' kaj la dosierformato Gzip estas normigitaj respektive kiel RFC 1950, RFC 1951 kaj RFC 1952.
58217 Peterhebel
58217 Peterhebel estas tre malgranda sed treege hela asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la de la germanaj astronomoj Lutz D. Schmadel kaj Freimut Börngen elde la Observatorio Karl Schwarzschild en Tautenburg (Germanio).
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de Peter Hebel, plej interesita amatora astronomo, sed kiel Medicina Doktoro, ties ĉefa okupo estas kirurgo ĉe la Medicina Unversitato de Graz en Aŭstrio, kie li savis kaj plibonigis la vivon de multenombraj pacientoj.
Uro
Origino
Ankaŭ ekzistis malbone konataj regionaj formoj, kaj eble eĉ ne deskriptitaj pluaj subspecioj. La uro de Sicilio ekzemple estis je 20 % malpli granda ol tiu sur la kontinento.
La uro estis tre ofte reprezentita en prahomaj pentraĵoj de la malfrua malnovŝtona epoko, i. a. en la groto Lascaux.
En norda Afriko, Azio kaj la mediteranea regiono ĝi estis ekstermita relative frue, nur en meza Eŭropo ĝi vivis tra la mezepoko ĝis la frua moderna epoko.
Rebredado
En la 1920-aj jaroj du direktoroj de bestĝardenoj – Heinz Heck en Munkeno kaj Lutz Heck en la zoologia ĝardeno de Berlino – provis per rebredado krei bovan rason, kiu similas al la ekstermita uro. La rezulto de la rebredado, nomita hek-bovo aŭ nov-uro, jam tre similas al la uro – almenaŭ laŭ la ekstera aspekto, estas tamen ankoraŭ malpli granda.
Hodiaŭ hek-bovoj vivas en diversaj naturparkoj. Plej fama pro siaj libere vivantaj hek-bovoj estas la naturrezervejo Oostvaardersplassen (Nederlando),kie ili servas kiel ekologia ekvivalento de la ekstermita uro.
Averto
La vorton uro kelkfoje en esperantlingvaj vortaroj oni malĝuste uzas por nomi eŭropan bizonon.
Tórtola de Henares
Tórtola de Henares (Turto de H.) estas municipo de Hispanio, en la Provinco Gvadalaĥaro, regiono de Kastilio-Manĉo.
Loĝantoj
La loĝanto nomiĝas tortoleño. La censita loĝantaro en 2016 estis de 986 loĝantoj kaj la denseco estas de 36,68 loĝ/km².
Situo
Tórtola de Henares situas en la nordorienta parto de Kastilio-Manĉo en la komarko aŭ distrikto Alkario en la nordo de la sudokcidenta kvarono de la Provinco Gvadalaĥaro, je altitudo de 736 m super marnivelo; je 12 km el Gvadalaĥaro, provinca ĉefurbo. La areo de ties teritorio estas de 26,88 km². La geografiaj koordinatoj estas 37º 56' N, 6º 37' Ok.
Ekonomio
Agrikulturo kaj brutobredado tradicie. Servoj kaj loĝejoj.
Servoj
Estas kulturdomo, bazlernejo, biblioteko, bushaltejo, vojo por piedirado...
Fiŝosto
En la iĥtiologio fiŝosto estas elemento de la skeleto de fiŝo.
La termino povas esti uzata por la tuta skeleto de fiŝo aŭ pli specife indiki la fibrecan elastan pli aŭ malpli kalkiĝintajn bendojn, forkforman kaj enfermitan inter muskolmasoj.
En la lasta okazo la fiŝoskeleto estas formita el neŭrokranio, vertebra kolono (spino), vertebroj kaj ripoj.
Fiŝ-fileo estas senostigita peco da fiŝo preta por konsumi.
Théodore Monod
Théodore André Monod (naskiĝis la 9-an de aprilo 1902 en Rouen, mortis la 22-an de novembro 2000 en Versajlo) estis franca sciencisto, naturalisto, esploristo, fakulo pri dezertoj, erudiciulo kaj humanisto. Li estis unu el la plej grandaj specialistoj pri dezertoj, aparte Saharo, de la 20a jarcento. “Multaj el liaj 1200 publikaĵoj estas konsiderataj kiel referencaj verkoj“. .
Laŭ Jean Dorst, biologiisto, ornitologo, membro de la Akademio de sciencoj, Théodore Monod “''estis pli ol naturalista sciencisto kun ĉiam atentema scivolemo. Li estis humanisto en la vera senco de la vorto, pensulo, filozofo kaj teologiisto''. “.
Biografio
Théodore Monod estis filo de Wilfred Monod, longtempe pastro de la Protestanta templo de l'Oratoire du Louvre en Parizo, fondinto de la Fraternité spirituelle des Veilleurs, kaj de Dorina Monod, lia kuzino, vendeanino naskiĝinta en Mouilleron-en-Pareds.
Li estis frato de Maximilien Vox (laŭ vera nomo: Samuel William Théodore Monod), gravuristo, grafisto, desegnisto, ilustristo, eldonisto, ĵurnalisto, kritikisto pri arto, teoriisto kaj historiisto pri literoj kaj pri la franca tipografio, onklo de la anglologo Sylvère Monod kaj de la universitatano kaj famulo de la teatro Richard Monod. Théodore Monod havis parencajn ligilojn kun Jacques Monod (1910-1976), biologo, kemiisto, Nobelpremiito pri medicino 1965, Jérôme Monod (nask. en 1930), politikisto, kaj Jean-Luc Godard (nask. en 1930), filmisto.
Théodore Monod estis direktoro de la Franca Instituto de Nigra Afriko, profesoro en la Nacia Muzeo de Natura Historio en Parizo, membro de la Akademio de transmaraj sciencoj en 1949, de la Marista Akademio en 1957, kaj de la Akademio de sciencoj en 1963.
Li komencis sian karieron per esploroj pri la monaĥfokoj ĉe Blanka Kabo (Ras Nuadibu), duoninsulo dispartigita inter Maŭritanio kaj Okcidenta Saharo, kaj turnis sin rapide al observado de la dezerto de Saharo, kiun li trairis dum pli ol sesdek jaroj dromedare aŭ piede por serĉi mitan meteoriton. Tion farante, li malkovris multajn neolitikajn situojn kaj vegetalajn speciojn el kiuj kelkaj ricevis lian nomon.
En 1948, kun Auguste Piccard, en Atlantiko, fore de Dakaro, li faris unuan eksperimentan maresploradon en profundeco de 25 metroj per batiskafo FNRS II. Posta provo estis pli sukcesa, sed sen li.
En Essouk, Malio, li malkovris skeleton de “Asselar Homo“ de la neolitika periodo (ĉirkaŭ 6500 jaroj), kies kranio atestas negroidajn trajtojn.
En Senegalo, li kunlaboris kun Armand-Pierre Angrand, esploristo kaj iama urbestro de Gorée kaj Dakaro, kiu faris antaŭparolon por lia libro "Manuel français-wolof" (Lernolibro franca-volofa).
Scivolemo pri la mondo
Infanaĝe, Monod pasiiĝis por ĉio, kion la naturo donas, nesatigeble legis kaj provizis siajn revojn je malkovroj. Post studoj pri naturaj sciencoj kaj oceanografia misio, li eniris, en 1922, en la Muzeon pri natura historio kiel asistanto. Dum li laboris en Maŭritanio, li eksentis la alvokon de la dezerto, kiu komenciĝas proksime de la marbordo de tiu lando. Ŝanĝiĝis lia vivo: li fariĝis "frenezulo" de la dezerto.
Dum la jaroj 1920, li multe laboris en Afriko. En 1927, li estis elektita por partopreni en scienca ekspedicio tra Saharo, de Alĝero ĝis Dakaro tra Timbuktuo. Dum tiu unua ekspedicio, li kolektis amason da specimenoj de plantoj kaj mineraloj, kiuj okupos lin dum multaj jaroj en la Muzeo pri natura historio. Multon li notis pri geologio, toponimio, pri flaŭro kaj faŭno. En 1928-1929, li edziĝis kun Olga Pickova, juna ĉeĥdevena judino, kaj estis alvokita por soldatservi; tion li iom timis, ĉar li estis kontraŭmilitaristo kaj pacisto. Postenigita en sahara trupunuo, li profitis el tio por daŭrigi sian esploradon.
En 1934, li foriris por Chinguetti, norde de Maŭritanio, por serĉi misteran meteoriton, kiu estos unu el la esploroj de la fino de sia vivo. Li iris ankaŭ esplori Tanezrouft, t.e. unu el la tiam ankoraŭ nekonataj dezertaj zonoj de Saharo, kiu etendiĝas sur ĉirkaŭ 400 km de nordo al sudo kaj kiu situas parte en Malio kaj Alĝerio.
En 1938, li instaliĝis kun sia familio en Dakaro, kie li estis mobilizita en 1939 en Ĉado. De oktobro 1940 ĝis oktobro 1941, post reveno al Dakaro, per radiofoniaj kronikoj, li aktivis kontraŭ la kunlaborado kun la registaro de Vichy, kiun gvidis marŝalo Philippe Pétain de 1940 ĝis 1945, kaj kontraŭ nazia rasismo. Tiuj kronikoj ĉe Radio Dakaro estis libroforme kolektitaj en 1942 en "L'Hippopotame et le Philosophe'". En tio li defendis siajn antirasistajn, pacistajn kaj ekologiistajn opiniojn, kiujn cenzuris la registaro de Vichy. Li animis grupon ligita al Libera Francio kaj akceptis De Gaulle en 1944. Sed lia patro, restinta en Francio, mortis en la sama periodo, kaj ĉiuj membroj de la familio de lia edzino estis deportitaj. Neniu el ili revenis.
Ĉar li kontentiĝis per malmulto por pluvivi, escepte eltenema, li trairis multfoje la dezerton en la jaroj 1950-1960. Multajn ekspediciojn li prefere faris ne dromedare, sed piede. En 1954, li trairis en Maŭritanio kaj Malio 900 km sen akvoprovizebleco.
Tiun periodon markis la amikeco, kiun li ligis kun Louis Massignon, granda orientalisto kaj humanisto, disĉiplo de Gandhi por neperforto. El tio estiĝis riĉa kaj fruktodona dialogo inter ambaŭ. Alia granda amikeco de Monod estis tiu, kiun li havis kun la malia verkisto Amadou Hampâté Bâ.
Laboristo de la scienco kaj de la naturo dum preskaŭ 70 jaroj, li abrupte kaj malfrue famiĝis komence de la jaroj 1990, sekve de televida reporteraĵo dediĉita al li en 1993.
En 1995, li partoprenis en ekspedicio en Jemeno kaj, antaŭ ol komplete perdi la vidkapablon, li vidis lastfoje Saharon en 1996, 94-jara. Blinda, 97-jara, okaze de la 54a datreveno de la eksplodo de la unua atombombo en Hiroŝimo, li fastis dum tri tagoj antaŭ la bazo de Taverny,.
Li dediĉis la finon de sia vivo por akordigi sian kristanan kredon kun sia humanista batalo por la homa digno.
Antropologo, lingvisto, oceanografo, iama specialisto ĉe "Le Monde" pri ĉirkaŭmedio, Roger Cans diris pri li: “''Oni vidis lin paŝi en la unua vico de la manifestaciantoj, kiuj protestis kontraŭ la atombombo, apartismo, socia flankenlaso. Li aktivis kontraŭ ĉio, kio, laŭ li, minacas aŭ malnobligas la homon : milito, toreado, ĉasado, alkoholo, tabako, perforto kontraŭ humilaj homoj. Lia kredo: respekti la vivon sub ĉiuj ĝiaj formoj.''“
Théodore Monod estis ankaŭ prezidanto de la scienca komitato ProAnima (, http://www.proanima.fr/accueil-english/accueil-english.php/), kiu aktivas por scienco kun konscienco, kontraŭ animala eksperimentado. Tiun funkcion li okupis ĝis sia malapero.
Engaĝita humanisto
Naturalisto pro kleriĝo, sed ankaŭ pro konvinko, Théodore Monod estis antaŭtempa ekologiisto. Tamen li ne pro tio apartigis homecon el siaj zorgoj kaj lokigis ĝin en la ĉefa loko inter siaj pensoj kaj agadoj. Dum la dua duono de la 20a jarcento, li partoprenis en movadoj kontraŭnukleaj, kontraŭmilitaristaj, neperfortaj, de defendo de la homaj rajtoj, de la bestoj (li estis vegetarano), engaĝita kontraŭ toreado, ĉasado, vivosekcado, ktp) kaj por la vivo.
Théodore Monod estis protestanto el liberala tendenco, unitarista, ano de la paroĥo Oratoire du Louvre, en Parizo.
Omaĝoj al Théodore Monod
Ekster Francio ‎
Fontoj
La baza materialo de tiu artikolo fontas el la artikolo de la franclingva versio de Wikipédia. Aldonaj informoj el:
Viktor Kudrjavcev
Interalie, li partoprenis la kompiladon de sespaĝa Katalogo de Esperantaj kaj Interlingvistikaj Libroj el Ruslando kaj Sovetunio, eldonita en 1986 (Sverdlovsk: Kolektiva Esperanta Biblioteko, eldonejo Sezonoj), kaj kuntradukis la verkaĵojn
San Nicolás Hidalgo
San Nicolás Hidalgo estas unu el la 570 komunumoj de la meksika subŝtato Oaĥako (Oaxaca). La ĉefurbo de la komunumo same nomiĝas San Nicolás Hidalgo. La ŝlosilnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 20 290.
Geografio
San Nicolás Hidalgo apartenas al la distrikto Silacayoapam al kiuj apartenas entute 19 komunumoj. Ĝi situas en la Miŝteka regiono de Oaĥako (regiono Mixteca), kiu apartenas al la nordokcidenta parto de la subŝtato. La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 936 loĝantojn. El tiuj estis 428 viroj kaj 508 virinoj. La komunumo havas surfacon de 56,14 kvadratkilometroj. La meza alteco estas 1100 metroj super la marnivelo. ]
Sociogeografio
En la jaro 2000 (laŭ INEGI) en la komunumo vivis 8 indiĝenoj. El tiuj 4 aĝis pli ol 5 jaroj kaj estis dulingvaj (hispana kaj indiĝena lingvoj).
Fontoj: Statistikoj de la nacia geografia instituto INEGI pri la censo de 2005 (hispane: Conteo de Población y Vivienda de 2005).
33838 Brandabaker
33838 Brandabaker estas malgranda, malhela asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la en la kadro de la astronomia kampanjo « LINEAR » (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Ĝi estas en orbita resonanco 1:3 kun Marso, tie estas, ke ĝia orbita periodo : 2061,1333 tagoj, estas trioble de tiu de Marso : 686,971 tagoj.
Nomo
Ĝia nomo honoras Branda Baker, mentorinon de unu finalist(in)o de la Broadcom MASTERS de 2017, konkurso pri matematiko kaj scienco por gestudentoj de meza lernejo. Ŝi instruas ĉe la Carmichael Middle School de Richland (Vaŝingtonio).
Wilhelm Schimmel Pianofortefabrik GmbH
Wilhelm Schimmel Pianofortefabrik GmbH en Brunsvigo Estas produktanto de pianoj (pianegoj kaj pianetoj). La firmaon fondis la 2-an de majo 1885 Wilhelm Schimmel en Lepsiko. Dum la granda depresio la firmao fuziis en 1929 kun Deutschen Pianowerke A. G. kaj translokigis la produktadon al Brunsvigo. En 1931 Wilhelm Arno Schimmel sukcesi remalligi sian firmaon, kies firmaa rezidejo tamen restis en Brunsvigo.
Martigny-les-Bains (stacidomo)
Martigny-les-Bains estas franca stacidomo sur linio -, situanta en  Martigny-les-Bains, en departemento , regiono Grand Est.
Temas pri stacidomo de Société nationale des chemins de fer français (SNCF), priservata de trajnoj aŭ aŭtoĉaroj Grand Est.
Ĝi situas ĉe kilometra punkto (PK) de linio Merrey - Hymont-Mattaincourt (035000).
Indaiabira
(oficiale Município de) estas municipo en la subŝtato Minas-Ĝerajso de Brazilo. Ĝi situas en la sudorienta regiono de Brazilo, en la mezoregiono Norte de Minas (do "Nordo de Minas-Ĝerajso") kaj en la mikroregiono Salinas. Laŭ la stato de en la municipo vivis   sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². El tiuj, la nombro de voĉdonrajtuloj en la municipo en estis. La teritorio havas komunan limon kun.
Eksteraj ligiloj
<!-- Eble utilas ankoraŭ ion reenmeti de la antaŭa, tro mallonga teksteto, plej bone per enporto en vikidatumojn:
Anders Zorn
Anders Leonard Zorn (Mora, Dalarna; 18-a de februaro de 1860 — samloke; 22-a de aŭgusto de 1920) estis pentristo impresionista, skulptisto kaj gravuristo sveda.
Biografio
Li naskixgis en Mora, Dalarna, ekstergeedza filo de sveda kamparanino, Grudd Anna Andersdotter kaj germana biervendisto, Leonhard Zorn. Li ne konis sian patron kaj vivis kun siaj geavoj. Li ekstudis en 1872 en la lernejo de Enköping. Post tri jaroj, en 1875, li eniris en la Akademio de Belarto de Stokholmo, kie li studis ĝis 1880. Samjare kiam li studfinis, li konis Emma Lamm, poste konata kiel Emma Zorn (1860 - 1942, Mora), kiu devenis el riĉa familio kaj kun kiu li geedziĝis en 1885.
Papuso
[[dosiero:Ray.floret01.jpg|eta|dekstra|200px|konsruo de langofloro:
A ovario
B papuso
C teko
D lango
E pistilo]] La papuso (science pappus) estas harkrono aŭ malofte haŭtecaj semoj sur la fruktoj de plantoj el la familio de Asteracoj (Asteraceae). Ĉe kelkaj plantoj, ekzemple ĉe leontodo aŭ tragopogo, la papuso estas per tigeto altigita kaj similas al eta ombrelo. La papuso estas plej ofte blanka aŭ bruna. La papuso helpas la disvastigon de la semoj pere de la vento. (Anemoĥorio). Ĉe kelkaj specioj, ekzemple bidento ĝi alkroĉiĝas en la pelto de bestoj (zooĥorio).
Papuso estas la tuto de la komplete ŝanĝita sepalode floro de Asteracoj.
Cioara de Sus
Cioara de Sus [ĉŭara de sus] (hungare: Felsőcsóra) estas vilaĝo en Rumanio oriente de Câmpeni. Administre ĝi apartenas al Baia de Arieş.
Loĝantaro
En 1910 ĝi havis 380 loĝantojn (rumanoj); en 1992 314 (rumanoj).
Historio
Ĝia unua mencio skribe estas en 1805. Ĝis 1919 ĝi apartenis al Hungario, (Torda-Aranyos).
NGC 2282
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Assago
Assago estas komunumo de Italio. Ĝi apartenas al la metropola urbo Milano de la regiono Lombardio. Fine de en la komunumo vivis.
Najbaras la komunumoj Milano, Buccinasco, Zibido San Giacomo kaj Rozzano.
Thiant
estas komunumo de Francio, kiu apartenas al la historia regiono Henegovio (france Hainaut respektive flandre Henegouwen), kies plej granda parto ekde 1830 estas parto de la Reĝlando Belgio, sed plia, suda parto jam ekde 1678 apartenas al Francio. Ĝi situas en la departemento Nord [] (okcidentflandre Noorderdepartement), en la regiono Hauts-de-France (prononco [], laŭvorte "supraĵo de Francio" pikarde Heuts-d'Franche) kaj en la antaŭa regiono Nordo-Kaleza Markolo (france Nord-Pas-de-Calais, nederlande/flandre Noord-Nauw van Calais). Fine de en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². Administre la komunumo apartenas al la arondismento Valenciennes (france Arrondissement de Valenciennes respektive okcidentflandre Arroundissement Valencyn), kaj al la kantono .
Ĝiaj loĝantoj en la franca nomiĝas thiantais(es).
Regno de Sevilo
La Regno de Sevilo' laŭ la grava Catastro de Ensenada, kiu estis por historio esenca dokumento de la mezo de la 18a jarcento en Hispanio, enhavis la jenajn urbojn, vilaĝojn kaj domarojn:
Tiom granda kvanto de nunaj senloĝejoj tiam setlejoj indikas gradon de senloĝigo de precizaj komarkoj aŭ teritorioj el la 18a jarcento ĝis nun.
Listo de municipoj de la Regno de Sevilo
Kiel oni vidos, la Regno de Sevilo estis administra ento kiu enhavis ĉefe teritoriojn de Okcidenta Andaluzio nome de la nunaj provincoj de Sevilo, Onubo, Kadizo kaj parto de la Malago, sed ne nur.
Gif-sur-Yvette (stacidomo)
Gif-sur-Yvette estas franca stacidomo de Linio de Sceaux, situanta en komunumo Gif-sur-Yvette (departemento Essonne).
Temas pri stacidomo de Régie autonome des transports parisiens (RATP) priservata de trajnoj de linio B (branĉo B4) de RER.
Stacio Nishi-Tawaramoto
Stacio Nishi-Tawaramoto (japane: 西田原本駅 [Niŝi-Taŭaramoto-eki], angle: Nishi-Tawaramoto Station) estas fervoja stacio en Taŭaramoto, Gubernio Nara, Japanio. La stacio servas 1 linion de Kintetsu: Linio Kintetsu-Tawaramoto.
Petite-Forêt
estas komunumo de Francio, kiu apartenas al la historia regiono Henegovio (france Hainaut respektive flandre Henegouwen), kies plej granda parto ekde 1830 estas parto de la Reĝlando Belgio, sed plia, suda parto jam ekde 1678 apartenas al Francio. Ĝi situas en la departemento Nord [] (okcidentflandre Noorderdepartement), en la regiono Hauts-de-France (prononco [], laŭvorte "supraĵo de Francio" pikarde Heuts-d'Franche) kaj en la antaŭa regiono Nordo-Kaleza Markolo (france Nord-Pas-de-Calais, nederlande/flandre Noord-Nauw van Calais). Fine de en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². Administre la komunumo apartenas al la arondismento Valenciennes (france Arrondissement de Valenciennes, okcidentflandre Arroundissement Valencyn), kaj al la kantono . La teritorio havas komunan limon kun.
28533 Iansohl
28533 Iansohl estas asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la de la teamo de la astronomia kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Nomo
Ĝia nomo honoras Ian Alexander Sohl, kiu gajnis la duan rangon en la Intel International Science and Engineering Fair de 2011 pro sia projekto pri fiziko kaj astronomio. Li lernis ĉe la DaVinci Academy of Science and the Arts de Ogden (Utaho, Usono).
Stade de Gerland (stacio en Liono)
Stade de Gerland (Stadiono de Gerland) estas stacio de la Metroo de Liono sur Linio B de la metroo de Liono, ĝi situas inter la stacioj ' kaj ' en Liono. Ĝi estis malfermita la. La stacio estis suda finstacio de linio B antaŭ ĝia plilongigo al Oullins.
Savonio
Savonio (Savo, Savolax) estas historia provinco kaj regiono en Finnlando. La historia Savonio formas nuntempe du provincoj Norda Savonio kaj Suda Savonio.
Michael Bowen
Michael BOWEN (naskiĝis la 8-an de decembro 1937 - mortis la 7-an de marto 2009) estis usona artisto konata kiel unu el la kunfondintoj de la malfruaj 20-a kaj 21a jarcentaj vidaj artaj movadoj. Liaj verkoj inkludas pentraĵojn sur kanvaso kaj papero, kaj multaj aliaj materialoj.
Ikono de la usona Beat-generacio kaj la kontraŭkulturo de la 1960-aj jaroj, Bowen ankaŭ estas konata pro rolo en inspiro kaj organizado de la unua Homa Kunesto en San-Francisko. La efiko ĉe literatura kaj vidarta mondoj estas bone dokumentita. Li restas influa inter avangardaj artcirkloj ĉirkaŭ la mondo.
Komárom-Esztergom
Urboj de la departemento, samtempe subregionaj centroj
Tatabánya estas ankaŭ departementejo kune kun departementa rajto. Departementejo de departemento Komárom-Esztergom estas nek Komárom, nek Esztergom, ili estas iamaj departementejoj.
Vilaĝoj
Naszály (vilaĝo)
Tommy Robredo
Tommy Robredo estas kataluna tenisisto, internacie ludanta por Hispanio. Li naskiĝis la 1-an de majo 1982 en Hostalric, Ĝirono, do nun estas -jara. Ekde la jaro 1998 li estas tenisa profesiulo. Interalie li en 2002 kune kun la samlanda tenisistino Arantxa Sánchez Vicario kaj en 2010 duafoje, nun kun la samlandanino María José Martínez Sánchez, gajnis la internacian Hopman-Pokalon en Perto, Aŭstralio - en tiu turniro interkonkurencas la po plej bona vira kaj virina tenisistoj de ok naciaj teamoj.
48779 Mariko
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de la japana muzikistino Mariko Hamada (japane 浜田真理子, Hamada Mariko), de Macue, gubernio Ŝimane. Ŝiaj amkantoj kaĵolas niajn animojn kaj ŝia rideto ĉarmas ĉiuj ni.
Martigny-les-Bains
Martigny-les-Bains estas franca situanta en departemento, regiono Grand Est.
Ĝiaj loĝantoj nomiĝas Octoduriens.
Caproni
Caproni estis itala itala aviadil-produkta entrepreno, fondita en 1908 fare de Gianni Caproni. Ĝi estis oficiala nomumita ekde 1911 Società de Agostini e Caproni, poste Società Caproni e Comitti. Caproni produktis la unuan aviadilon de Italio en 1911.
Dum la unua mondmilito, Caproni evoluigis serion de sukcesaj malpezaj bombaviadiloj, uzitaj fare de la itala, franca, brita kaj usoana aerfortoj. Inter la du mondmilitoj, Caproni transformiĝis al Società Italiana Caproni, Milano, kiu aĉetis kelkajn malgrandajn produktistojn. La ĉefaj subdivizioj estis Caproni Bergamasca, Caproni Vizzola, Reggiane kaj motorproduktisto Isotta-Fraschini.
Inter la mondmilitoj, Caproni produktis plej ofte bombaviadilojn kaj malpezajn transportajn aviadilojn. La Societa Italiana Caproni ĉesis en 1950.
1578 Kirkwood
1578 Kirkwood estas mezgranda malhela asteroido de la ekstera asteroida zono, ano de la Hilda grupo.
Malkovro
Ĝi estis malkovrita la en la kadro de la Indianaa Programo pri la Asteroidoj elde la Observatorio Goethe Link, apud Broklino en Indianao (Usono).
Nomo
Ĝia nomo honoras la usonan astronomon kaj matematikiston Daniel Kirkwood.
Berjozovskij (urbo en Sverdlovska provinco)
Berjozovskij (Берёзовский) estas urbo en Sverdlovska provinco en Rusio.
Kodo de OKATO de la urbo (en jaro 2005) estas 65412.
Ĝi havas statuson de urbo ekde jaro 1938.
La interurba telefona kodo estas 34369, la enurbaj telefonnumeroj estas kvinciferaj (en jaro 2005).
Diferenco de la loka kaj moskva tempoj estas 2 horoj (en jaro 2005).
Geografiaj koordinatoj de la urbo estas: latitudo 56°54' norde, longitudo 60°48' oriente.
La urbo estas sur orienta deklivo de meza Uralo, ĉe rivero Berjozovka (Берёзовка) (kiu enenfluas en riveron Piŝma (Пышма))
En jaro 1959 la urbo havis 30.6 mil loĝantojn.
En jaro 2002 la urbo havis 46.7 mil loĝantojn.
Aryabhata
Arĝabato aŭ Aryabhata (आर्यभट, laŭ IAST: Āryabhaṭa) aŭ Aryabhata la 1-a (476–550 p.K.)  estis la unua el la ĉefaj matematikistoj kaj astronomoj el la klasika epoko de la hindia matematiko kaj de la hindia astronomio. Liaj verkoj estas la Āryabhaṭīya (499, kiam li estis 23-jaraĝa) kaj la Arya-siddhanta.
Pro sia eksplicita mencio de la relativeco de movo, li estas kvualifikita ankaŭ kiel frua fizikisto.
Aryabhata estas la aŭtoro de kelkaj traktaĵoj pri matematiko kaj astronomio, kelkaj el kiuj perdiĝis. Lia ĉefa verko, Aryabhatiya, nome kompendio de matematiko kaj astronomio, estis etende referencita en la hindia matematika verkaro kaj survivis ĝis la moderna epoko. La matematika parto de Aryabhatiya inkludas enkavon de aritmetiko, algebro, ebena kaj sfera trigonometrio. Ĝi inkludas enkavon ankaŭ de ĉenaj frakcioj, kvadrataj ekvacioj, serioj de sumoj de potencoj kaj tabelon de sinusoj.
Berjozovskij (urbo en Kemerova provinco)
Berjozovskij (Берёзовский) estas urbo en Kemerova provinco en Rusio.
Kodo de OKATO de la urbo (en jaro 2005) estas 32410.
La urbo estis fondita en jaro 1965.
Ĝi havas statuson de urbo ekde jaro 1965.
La interurba telefona kodo estas 38445, la enurbaj telefonnumeroj estas kvinciferaj (en jaro 2005).
Diferenco de la loka kaj moskva tempoj estas 4 horoj (en jaro 2005).
Geografiaj koordinatoj de la urbo estas: latitudo 55°40' norde, longitudo 86°15' oriente.
La urbo estas inter riveroj Barzasa (Барзаса) kaj Ŝurapa (Шурапа) (baseno de rivero Obj).
En la urbo estas fervojaj stacioj Birjulinskaja (Бирюлинская) kaj Zabojŝĉik (Забойщик).
En jaro 1959 la urbo havis 21.9 mil loĝantojn.
En jaro 2002 la urbo havis 48.3 mil loĝantojn.
Puffinus
Puffinus estas genro de marbirdoj de la ordo Procelarioformaj. Ĝi enhavas ĉirkaŭ 20 malgrandajn al mezgrandajn pufinojn. Du aliaj genroj de pufinoj nomiĝas: Calonectris, kiu enhavas tri grandajn pufinojn, kaj Procellaria kun aliaj kvar grandaj specioj. Tiuj lastaj estas kutime nomataj 'petreloj', kvankam ŝajne ili estas pli proksime rilataj al la pufinoj ol al la aliaj petreloj. La genra nomo Puffinus estas prunto al nova latino baza sur la angla vorto "puffin", kiu fakte signifas fraterkulo. La origina latina termino por pufinoj estis kutime la multsignifa nomo por marbirdoj nome, mergus. La taksonomio de tiu grupo estas kaŭzo de multa debato, kaj la nombro de agnoskitaj specioj dependas el la fonto.
Brown
La familinomo Brown tre oftas ĉe la angloparolantoj; estas inter aliaj tiu de:
Puffinus
Priskribo
La specioj de tiu grupo estas longflugilaj birdoj, malhelbrunaj aŭ nigraj supre kaj blankaj sube. Ili estas pelagaj for de la reprodukta sezono. Ili estas plej komunaj en moderklimataj kaj malvarmaj akvoj.
Tiuj birdoj flugas per rektaj rigidaj flugiloj, kaj uzas utilan flugoteknikon por moviĝi tra la ventofrontoj danke al la minimumo de aktiva flugo. Kelkaj malgrandaj specioj, kiaj la Pufino, estas krucoformaj dumfluge, havante siajn longajn flugilojn rekte for el siaj korpoj.
Multaj estas longdistance migrantoj, eble plej rimarkinde la Griza kaj la Fajnbeka pufinoj, kiuj faras migradojn de 14,000 km aŭ plie ĉiujare.
La pufinoj de la genro Puffinus venas al insuloj kaj marbordaj klifoj nur por reproduktiĝi. Ili estas noktulaj ĉe la koloniaj reproduktejaj lokoj, preferante senlumlunajn noktojn por malpliigi eblojn de predado. Ili nestumas en nestotruoj kaj ofte elsendas terurigajn kontaktalvokojn dum siaj noktaj vizitoj. La ino demetas unusolan blankan ovon.
Ili manĝas fiŝojn, kalmarojn kaj similan oceanan manĝon. Kelkaj sekvas fiŝkaptajn ŝipojn por akiri restaĵojn, ĉefe la Griza pufino; tiuj specioj ankaŭ sekvas ofte balenojn por manĝi la fiŝojn movĝenitajn de ili.
Taksonomio
Tradicie la pufinoj de la genro Puffinus estis grupigita kun la pufinoj de Procellaria kaj Calonectris. Tamen pli ĵusaj rezultoj determinis, ke la genro estas ŝajne parafiletika kaj kvankam parte tre proksima al Calonectris, formas kladon kun la genroj Pseudobulweria kaj Lugensa, kiuj estis iam supozeble burdopetreloj, kaj povas esti dividataj en kio estis nomata "Puffinus" kaj la grupo de "Neonectris" kun rimarkindaj specioj; tiuj lastaj povus esti separataj kiel distinga genro nome Ardenna (Penhallurick & Wink 2004). La unua estas taksonomie konfuza, kun specioj kiuj estis disigitaj kaj remerĝitaj en la lastaj jaroj. Genus Puffinus
Fosiliaj registroj
Oni konas ankaŭ kelkajn speciojn konatajn el fosilioj kaj formortintaj delonge. La proporcio de pli grandaj specioj ("Neonectris") ŝajne estis pli granda antaŭ la Plioceno, antaŭ la marmamuloj diversiĝis:
"Puffinus" arvernensis (Komenca Mioceno de Francio) estas nun konsiderata praalbatroso de la fosilia genro Plotornis.
Pánuco (Veracruz)
Pánuco estas komunumo en la meksika subŝtato Veracruz. La ĉefurbo de la komunumo same nomiĝas Pánuco. La ŝlosilnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto, estas 30 123.
Historio
Pánuco fondiĝis fare de la soldataro de Hernán Cortés la 22-an de decembro 1522, je la nomo Villa de Santiesteban del Puerto', kaj estis la dua hispana setlejo sur la amerika kontinento. Ĝi estis la ĉefurbo de la provinco de Pánuco en la frua kolonia periodo de Nova Hispanio. La loĝloko ricevis la rangon de urbo la 30-an de junio 1931.
La ekspedicio de la hispana esploristo Hernando de Soto finiĝis en Pánuco post lia morto.
Arnstein
La vorto havas plurajn signifojn:
Balia lingvo
La Balia Lingvo estas Okcident-malajopolinezia lingvo parolatata de 3.9 milionoj da homoj (en 2001) sur la Indonezia insulo Balio, kaj ankaŭ norda Nusa Penida, okcidenta Lombok kaj orienta Javo. Plejo da parolantoj de la balia ankaŭ scipovas la indonezian lingvon.
La kavia lingvo estas parenca sacerdota lingvo.
Klasifiko
La balia lingvo estas parto de la austronezia lingva familio, kaj estas proksime parenca al la sasaka kaj la sumbaŭa lingvoj.
Skribsistemo
La balia lingvo estas skribata per du malsamaj skribsistemoj:
Balia skribsistemo
La Balia skribsistemo (Carakan) estas abugido, kiu devenas finfine de la Brāhmī skribsistemo de Barato. La plej fruaj konataj surskriboj datiĝas de la 11-a jarcento p.K.
Hodiaŭ nemultaj homoj estas familiaraj kun la Balia lingva skribsistemo.
Latina alfabeto
Lernejoj en Balio hodiaŭ instruas formon de la Latina alfabeto, nomata Tulisan Bali, por skribi la balian lingvon.
La Tradukisto
La Tradukisto estas revuo kiu celas "aperigi tradukojn el la islanda lingvo en Esperanton kaj ankaŭ tradukojn el Esperanto en la islandan lingvon".
La unua numero estis eldonita la 12-an de marto en la jaro 1989 je la centjariĝo de la verkisto kaj esperantisto Þórbergur Þórðarson kaj la revuo estas dediĉita al li. Ĉiujare aperas tri numeroj de la revuo. En marto 2006 aperis la 52-a numero kiu estas la unua numero de la 18-a jarkolekto. Iom post iom la revuo pligrandiĝis kaj post 28-a numero ĝi havas 24 paĝojn krom la kovrilo. La plej multaj abonantoj estas Islandanoj sed lastatempe ĝia eksterlandaj abonantoj plimultiĝis kaj nun La Tradukisto havas abonantojn en 24 landoj ekster Islando. La Tradukisto estas dulingva revuo. Proksimume du trionoj enhavas islandan literaturon tradukitan en Esperanton kaj unu triono literaturon tradukitan el Esperanto en la islandan. La Tradukisto estas la unusola islanda revuo en kiu ekskluzive aperas tradukita literaturo. La revuo estas eldonita en Laugarvatn kaj Hilmar Bragason prizorgas ĝian distribuadon.
Vidu ankaŭ
Tradukisto
Literatura tradukisto
Ekstera ligilo
(eo) La Tradukisto
(17268) 2000 KZ50
(17268) 2000 KZ50 estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la en la kadro de la kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Drop Art
Drop Art, aŭ fekaĵoj, estas la arta koncepto, kiun en 1961 kreis kaj nomis produktoro Gene Bernofsky kaj artisto Clark Richert, artaj studentoj de la Universitato de Kansaso. Informita de la "okazaĵoj" de Allan Kaprow kaj la improvizitaj agadoj antaŭ kelkaj jaroj de John Cage, Robert Rauschenberg kaj Buckminster Fuller ĉe Black Mountain College, Drop Art komenciĝis kiam Richert kaj Bernofsky komencis pentri rokojn kaj faligi ilin el tegmento al la trotuaro de la ĉefa strato de Lawrence Kansas, rigardante la reagojn de preterpasantoj. Frua Drop Art inkludis tiajn pecojn kiel Egg Drop kaj Pendulum.
Drop Art poste kondukis al la kreado de Drop City, komunumon de eksperimentaj artistoj fondita en 1965 proksime de Trinidado, Koloradio. La intenco estis krei realan laboron de Drop Art.