cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Homaj rajtoj
Renesanco kaj moderna epoko
La hispana konkero de la Amerikoj ekde la 15-a jarcento, la malkovro de indiĝenaj loĝantaroj kaj la unuaj deportadoj de nigrahaŭtaj afrikanoj al la "Nova Mondo" kaŭzis viglan debatadon pri la homaj rajtoj. Francisco de Vitoria kaj aliaj filozofoj de la skolo de Salamanca asertis la naturan rajton pri la propraj korpo (rajto je vivo, je posedo) kaj menso (rajto je la libero de pensado, je digno). La teologoj de la universitato de Salamanca estis tiom radikalaj, ke ili kondamnis ĉiun ajn formon de milito (kun malmultaj esceptoj) kiel lezadon de naturaj rajtoj, eksplicite kontrauante la militiradon de Karlo la 1-a.
La jura doktrino de la skolo de Salamanca signifis la finon de la mezepoka koncepto pri rajtoj, markitan de postulado de libero en maniero nekutima por tiutempa Eŭropo. La naturaj rajtoj de la homo estas ligitaj al la vera naturo de la homa estaĵo, do evidente se ĉiuj homoj havas la saman naturon, ili havas ankaŭ la samajn rajton je libero kaj egaleco.
Menciinda tiuteme la filozofia renkonto nomata Kunveno de Valladolid (1550/51), en kiu kontraŭstaris la teorioj de la dominikana fratulo Bartolomeo de Las Casas, kiu defendis la naturan liberon de la amerikaj indiĝenoj, kaj de la humanisto Juan Ginés de Sepúlveda, kiu subtenis ilian naturan sklavecon. Ĉi tiuj unuaj tiutemaj debatoj en la eŭropa historio manifestiĝis per la buleo Sublimis Deus, per kiu papo Paŭlo la 3-a deklaris la homecon de la amerikaj indiĝenoj kaj ilian rajton je libero kaj posedo, kondamnante la praktikon de sklaveco.
Las Casas ekde 1512 luktis por la rajtoj de la indiĝenoj, kiam li estis vikario de konkistadoroj en Kubo sub la ordono de Diego Velázquez de Cuéllar. Estinte plurfoje atestanto kaj aganto en la indiĝena rezisto al la sanga enpenetro de la konkistadoroj kaj de la deviga kristanigo "per fero kaj fajro" li skribis la Brevísima aŭ "mallongan eseon pri la detruo de la Indioj", en kiu li priskribis la kruelecon aplikitan al la indiĝenoj. La Las Casas estis prezentita al la imperiestro Karlo la 1-a kaj resumis por li la enhavon de la Brevísima. El tiu renkonto rezultis la "Novaj Leĝoj" de novembro 1542, kiuj proklamis
La ribeloj kaj la senleĝeco, kiuj sekvis en la hispanaj kolonioj de la Nova Mondo, kondukis al nuligo de ĉi tiuj leĝoj, favore al senrestrikta konkerado.
La moderna naturrajtismo
Inter la aŭtoroj, kiuj diversmaniere okupiĝis pri la temo de la natura rajto en la moderna epoko, estas menciindaj:
Laŭ la tekstoj de Grotius kaj la raciismaj teoriuloj de naturrajtismo la homoj restas, ankaŭ je ekzisto de ŝtato kaj pozitiva aŭ civila juro, posedaj de kelkaj naturaj rajtoj, kia la rajto je vivo, je posedo ktp., neperdeblaj rajtoj, kiujn leĝoj ne povas modifi. Tiuj naturaj rajtoj estas tiaj, ĉar ili estas racie justaj, ne ĉar establitaj per dia rajto; pli ĝuste, Dio agnoskas ilin kiel rajtojn, ĉar ili respondas al racio.
Kontraŭe, Locke evoluigis la koncepton de natura rajto kiel derivaĵo de diaĵo, ĉar homo estas kreaĵo de Dio, kaj limigis tiun rajton nek al posedo de civitaneco nek al kriterioj de etneco, kulturo aŭ religio.
La usona kaj la franca revolucioj
Kiel ajn, la unua vera formala ĉarto de homaj rajtoj naskiĝis en 1779 de la franca revolucio kaj estas konata kiel Deklaracio de la homaj kaj civitanaj rajtoj kaj karakterizata de pli abstraktaj asertoj ol la antaŭa usona.
Estis tiam Napoleono Bonaparte, kiu eksportis la koncepton de homaj rajtoj al la aliaj eŭropaj landoj, eĉ se fakte li neadis ilin en la praktiko. Vera disvastiĝo de la homaj rajtoj tamen okazis nur per la ribeloj de 1848 kaj la sekva proklamo de la unuaj liberalaj konstitucioj en pluraj eŭropaj landoj. Konstateblas, ke ka romkatolika eklezio de la 19-a jarcento oponis al la homaj rajtoj: Pio la 7-a en la encikliko Quot Aliquandum, Gregorio la 16-a en Mirari vos; Pio la 9-a kontraŭ la libero de kultado; Pio la 11-a kontraŭ ekumenismo, en la encikliko Mortalium animos. Dum la 20-a jarcento en okcidenta Eŭropo kaj norda Ameriko multaj grupoj kaj movadoj sukcesis atingi profundajn sociajn ŝanĝojn en la nomo de la homaj rajtoj kaj kreis rapidan pliboniĝon de la vivkondiĉoj de la tiel nomataj okcidentaj popoloj. La laboristaj sindikatoj luktis por la rajto ja striko, por garantii dignajn laborkondiĉojn kaj por malpermesi aŭ limigi infanlaboron. La movado por la rajtoj de la virinoj atingis vastigon de la universala balotrajto al virinoj. Ĵus antaŭ la unua mondmilito plurlande ekestis sistemo por protekto de naciaj minoriotatoj rasaj, lingvaj aŭ religiaj, pro kiu multaj longe subpremitaj grupoj sukcesis ricevi civilajn kaj politikajn rajtojn.
En la sama tempo la naciaj liberigaj movadoj povis liberigi la koloniitajn naciojn de la jugo de la koloniaj povoj. Gravega koncerne la temon de homaj rajtoj estis la senperforta movado de Mahatma Gandhi, kiu sendependigis Baraton de la brita regado.
Post la dua mondmilito
Plian gravan konfirmon de la homaj rajtoj portis post la fino de la dua mondmilito la konsistigo de la Unuiĝintaj Nacioj kaj la verkado de la Universala Deklaracio de Homaj Rajtoj, akceptita en Novjorko en 1948. Per ĉi tiu ĉarto estis establita, unuafoje en la moderna historio, la universaleco de tiuj rajtoj, ne plu restriktitaj al la okcidentaj landoj, sed validaj pri la popoloj de la tuta mondo kaj bazitaj sur koncepto de origina homa digno, neperdebla kaj universala. La deklaracio rekonas interalie la rajton je vivo, je libero kaj je persona sekureco, je agnosko kiel persono kaj je egaleco antaŭ la leĝaro, je specifitaj garantioj en punproceso, je libero moviĝi kaj elmigri, je azilo, je nacieco, je posedo, je libero de pensado, de konscienco kaj de religio, je libero de asociiĝo, de opinioj kaj de esprimo, al sociala sekureco, je laboro en justaj kaj favoraj kondiĉoj kaj je libero sindikata, je adekvata vivnivelo kaj je kleriĝo.
Ekde tiu momento la rolo de UN en la procezo de leĝigo kaj antaŭenigo de la homaj rajtoj estas fundamenta. Sed ankaŭ la aliĝaintaj ŝtatoj de la Konsilio de Eŭropo faris plian paŝon, subskribante la en Romo konvencion pri la savado de la homaj rajtoj kaj la fundamentaj liberoj, kiu ekvalidis en 1953. La konvencio interalie deklaras, ke profiti la rajtojn de ĝi garantitajn ne estas submetita al ia diskriminacio surbaze de raso, lingvo, religio, publika opinio, nacia aŭ socia origino.
De tiam la nocio Homaj Rajtoj vastiĝis danke al leĝoj kaj direktivoj kreitaj por kontroli kaj puni lezojn de tiuj rajtoj. Jenaj eventoj estas konsidereblaj markaj ŝtonoj de ĉi tiu procezo:
Ekzisto, valideco kaj enhavo de la Homaj Rajtoj plu estas debatataj kaj en filozofio kaj en la tiel nomataj politikaj sciencoj. El jura vidpunkto la Homaj Rajtoj estas difinitaj de internaciaj konvencioj kaj leĝoj, sed ankaŭ de la juraj preskriboj de multaj nacioj. Sed necesas aldoni, ke laŭ multaj la doktrino de la Homaj Rajtoj transiras unuopajn leĝojn kaj konsistigas la fundamentajn moralajn bazojn por reguligi la mond-politikan ordon.
Eble kun tiaj intencoj la Ĝenerala Asembleo de Unuiĝintaj Nacioj aprobis la Deklaracion pri la Rajto de la Popoloj je Paco per la rezolucio 39/11 de la, tiel enskribante la pacon inter la homajn rajtojn kaj deklarante ĝian konservadon "fundamenta devo por ĉiu ŝtato".
La rajto je adekvata nutrado konsistigas fundamentan homan rajton, kiu estas firme sankciita en la internacia juro. Tamen ĉiutage po unu persono el kvin suferas pro malsato, do entute 800 milionoj da personoj tutmonde, kaj ĉiun jaron pli ol 20 milionoj mortas pro subnutrado kaj pro malsanoj ligitaj al ĝi.
Homaj rajtoj kaj ŝtato
En junio 1986 grupo de juristoj formulis la Principaron de Limburgo, kiu reguligas la devojn de ŝtatoj pri ekonomiaj, sociaj kaj kulturaj rajtoj. En 2002 la principaro estis publikigita kiel dokumento de la Ekonomia kaj Socia Konsilio de Unuiĝintaj Nacioj. La tri principoj estas:
La Komitato pri Homaj Rajtoj de Unuiĝintaj Nacioj estas konvencia organismo kiu konsistas el sendependaj fakuloj, kiuj kontrolas la plenumon de la Internacia Pakto pri Civilaj kaj Politikaj Rajtoj de la Ŝtatoj kiuj ratifis ĝin. Ĝi kutime kunvenas en tri sesioj jare, en Ĝenevo aŭ en Novjorko. La Komitato estas unu el la sep korpoj establitaj de traktatoj pri homaj rajtoj antaŭenigitaj de la Organizo de Unuiĝintaj Nacioj.
Civilaj kaj politikaj rajtoj estas du kategorioj de rajtoj kiuj foje estas studitaj kutime kune. Ĝenerale, ili estas rajtoj kiuj protektas la individuajn liberecojn for de eksterleĝa rompo fare de la povo, kaj garantias la kapablon de la civitano por partopreni en la civila kaj politika vivo de la ŝtato en kondiĉoj de egaleco kaj sen diskriminacio.
Kritiko pri la ideologio de homaj rajtoj
Inter la plej konataj citindas Slavoj Žižek, Pierre Chassard , Alain de Benoist , Guillaume Faye kaj Eric Delcroix.
Pri la Universala Deklaracio de Homaj Rajtoj estas kritikata ties artikolo 29, kiu fiksas en sia tria alineo:
Ĉar pri la "celoj kaj principoj" la potencaj regnoj, precipe tiuj kun vetoa rajto en la Konsilio de Sekureco, havas konsiderindan influon, tiuj regnoj estas malfacile devigeblaj realigi la homajn rajtojn; ili povas preteksti, ke en konkreta okazo tiu realigo kontraŭus la celojn de UN.
Ankaŭ la unuaj du alineoj limigas la efektivigon de homaj rajtoj. La unua emfazas la devojn de la individuo sen iel specifi ilin, la dua estas formulita por limigi restriktojn en la efektivigo de la rajtoj, tamen submetas ilian uzadon al la "justaj postuloj de moralo", tre malpreciza esprimo. Pri tiu dua alineo okupiĝis interalie la 13-a jara kunveno de la Azia-Pacifika Forumo de Naciaj Homrajtaj Institucioj.
Internacia leĝofarado
La leĝoj pri homaj rajtoj kutime ampleksas:
Pluraj nacioj ŝatus iri trans la Universalan Deklaracion kaj krei leĝaron, kiu ĉiel devigu la ŝtatojn de la Tero respekti normojn pri la protekto de la Homaj Rajtoj. T‭io kondukis – pro malakordo ĉu enmeti ankaŭ normojn de socia-ekonomia speco – al la pretigo de du apartaj traktatoj. Tiel en 1966 resp. 1976 la Internacia Konvencio pri Civilaj kaj Politikaj Rajtoj kaj la Internacia Konvencio pri Ekonomiaj, Sociaj kaj Kulturaj Rajtoj ekestis. Kune kun la Universala Deklaracio de Homaj Rajtoj ili konsistigas la "Internacian Ĉarton de Rajtoj".
UN agnoskis, ke escepte de la tiel nomataj netuŝeblaj homaj rajtoj – la kvar plej gravaj estas la rajto je vivo, la rajto je libero de sklaveco, la rajto de libero de torturo kaj la neeblo de retro-efiko de puna leĝo – iuj rajtoj estas limigeblaj aŭ eĉ en situacioj de nacia krizo forigeblaj. Ĝi tamen deklaris kaj evidentigis, ke tio eblas nur en specialaj, ege limigitaj kondiĉoj, kio signifas, ke "la krizo devas esti efektiva, koncerni la tutan loĝantaron kaj endanĝerigi la ekziston de la nacio mem. La deklaro de krizostato devas esti farata nur kiel lasta rimedo kaj nur kun tempa limigo". Aldone la konduto en milito estas plu regata de la Internacia Humaneca Leĝaro.
Internaciaj organizaĵoj
El la Internacia Konvencio pri Civilaj kaj Politikaj Rajtoj ekestis agentejo, la "Komitato por la Homaj Rajtoj" por antaŭenigi la aplikon de la propraj normoj. La 18 membroj de la organizaĵo esprimas opiniojn pri ĉu iu aparta praktiko konsistigas aŭ ne lezon de la Homaj Rajtoj, sed ĝiaj opinioj ne estas jure devigaj.
Modernan interpreton de la Deklaracio de la Homaj Rajtoj donis la Vienaj Deklaracio kaj Agadprogramo, adoptita de la Monda Konferenco pri Homaj Rajtoj de 1993. La grado de interkonsento pri tiaj konvencioj, tio estas kiom da kaj kiuj landoj ilin ratifikas, varias, same la grado de respekto ene de UN. UN starigis certan aron da organoj por studi kaj ekzameni la Homajn Rajtojn, sub la gvido de la Alta Komisaro de la Unuiĝintaj Nacioj pri Homaj Rajtoj (OHCHR). Tiuj organoj estas fakulaj komitatoj sendependaj, kiuj kontrolas la efikigon de la kerno de la internacia traktato pri la homaj rajtoj. Ili estis kreitaj per la traktato mem, kiun ili devas kontroli kaj protekti:
La Internacia Instituto pri Homaj Rajtoj (france "Institut international des droits de l'homme", IIDH) estas asocio sub franca leĝo bazita en Strasburgo, Francio. Ĝi konsistas el proksimume 300 membroj (individuaj kaj kolektivaj) tutmonde, inkluzive de universitatoj, esploristoj kaj praktikistoj de homaj rajtoj.
Ocela nestamasulo
La Ocela nestamasulo (Leipoa ocellata) estas fortika grundoloĝanta birdospecio de Aŭstralio de ĉirkaŭ sama grando kiel hejma koko (el kiu ĝi tute estas tre diste rilata). Ili rimarkindas pro la grandaj nestamasoj konstruitaj de la maskloj kaj manko de patra zorgo post eloviĝo. Ĝi estas la ununura vivanta reprezentanto de la genro Leipoa, kvankam la formortinta Gigantocela nestamasulo estis proksima parenco.
Familio
Ĉiuj specioj de la familio de nestamasuloj kovas la ovojn ne per rekta sidado sur ili, sed per enterigo en amasnestoj el sablo, mortintaj folioj kaj alitipa rubo, el kio devenas la komuna nomo de la familio. La latina scienca nomo kaj de la genro kaj de la familio devenas el kunmetaĵo de du radikoj el la antikva greka signife respektive granda kaj piedo, alude al ties grandaj, fortikaj kruroj kaj piedoj necesaj por rasti enormajn kvantojn de tero kaj vegetala materialo, kies putriĝo poste varmigos la ovojn.
Aspekto
Temas pri fortika diketa birdo kun tre malgranda kapo. La ĝenerala plumaro estas sablokolora kaj blankeca sube, sed dorso kaj flugiloj montras buntan bildon formitan de brunaj oceloj kun nigraj bordoj kaj blankaj intermezaj strioj. Nigraj bordoj koncentriĝas ĉe flankoj, dum en la resto hegemonias la brunaj kaj blankaj strioj: tiu kombino ege taŭgas por kamuflado inter tero kaj seka herbaro. Simila bildo estas en vosto. Krome en antaŭa kolo estas nigreca vertikala strio. La kruroj estas fortaj por rastado.
Kutimaro
Ocela nestamasulo estas timida kaj soleca birdospecio kiu kutime flugas nur por eviti danĝeron aŭ atingi arbon por ripozi. Kvankam tre aktivaj, ili estas rare vidataj ĉar ili kvietegas kaze de ĝenado, fidante al la interplektita modelo de la ocelaj bildoj de la plumaro por igi ilin nevideblaj, aŭ alimaniere malaperi silente kaj rapide en la subkreskaĵaro (forfluge nur kaze de surprizo aŭ ĉasado). Ili havas multajn taktikojn por forkuri el predantoj.
Reproduktado
Paroj okupas teritorion sed kutime ripozas kaj manĝas aparte: ties socia kutimaro estas sufiĉa por permesi regulan pariĝadon dum la sezono kaj iomete plie.
Vintre, la masklo selektas areon de grundo, kutime malgrandan malferman spacon inter arbostumpoj de mali-habitaj eŭkaliptoj, kaj skrapas depresion ĉirkaŭ 3 m larĝan kaj ĝuste ĝis 1 m profunda en sableca grundo rastante malantaŭen per siaj piedoj. Fine de la vintro kaj komence de printempo, li ekkolektas organikan materialon por plenigi la truon, skrapante bastonetojn, foliojn kaj arboŝelerojn el ĝis 50 m ĉirkaŭ la truo, kaj konstruas ĝin kiel nestamason, kiu kutime staras ĝis ĉirkaŭ 0.6 m super la grundonivelo. La kvanto de rubo en la amaso varias, ĝi povas esti preskaŭ entute organika materialo, ĉefe sablo aŭ intermeze.
Post pluvo, li turnas kaj miksas la materialon por helpi putriĝon kaj, se kondiĉoj permesas, elfosas ovoĉambron en aŭgusto (nome la lasta monato de la sudhemisfera vintro). La ino foje helpas al la elfosado de la ovoĉambro, kaj la tempo varias depende de la temperaturo kaj de la pluvokvanto. La ino kutime ovodemetadas inter septembro kaj februaro, kondiĉe, ke estas sufiĉe da pluvo por organika putriĝo de la rubo. La masklo pluzorgas la nestamason, laŭgrade aldonante pli da grundo al la miksaĵo dum la somero alproksimiĝas (supozeble por reguligi la temperaturon).
Masklo kutime konstruas sian unuan nestamason (aŭ alproprigas jam ekzistintan) en sia kvara vivojaro, sed tendencas fari impresan strukturon nur kiam estas jam pli aĝa birdo. Oni supozas, ke ili pariĝas dumvive, kaj kvankam la masklo restas ĉee por defendi la neston dum naŭ monatoj de la jaro, ili povas vagadi aliloke, kaj ne ĉiam revenas al la sama teritorio poste.
La ino demetas ovaron el 2 aŭ 3 al ĉirkaŭ 30 grandaj, maldikŝelaj ovoj, ĉefe ĉirkaŭ 15; kutime ĉirkaŭ unu semajnon aparte. Ĉiu ovo pezas ĉirkaŭ 10 % el la ina korpopezo, kaj tiele dum unu sezono komune ŝi demetas ĉirkaŭ 250 % el sia propra pezo. Ovokvanto varias ege inter unuopaj birdoj kaj depende de pluvokvanto. Kovada periodo dependas el temperaturo kaj povas esti inter ĉirkaŭ 50 kaj preskaŭ 100 tagoj.
La ido poste rapide eliras el la truo kaj rulas aŭ stumblas al la bazo de la amaso, por tuje malaperi en la arbustaro. Pst unu horo ĝi povos kuri; ĝi povos flugeti mallongdistance kaj kuri tre rapide post du horoj, kaj spite ne havi ankoraŭ kreskintajn vostoplumojn, ĝi povas flugi bone post unu tago.
La idoj ne havas kontakton kun plenkreskuloj aŭ aliaj idoj: ili tendencas kreskiĝi per si mem kaj birdoj de ĉiu ajn aĝo malatentas unu la alian escepte por pariĝadi aŭ por teritoriaj disputoj.
Disvastiĝo kaj vivejo
Tiu aŭstralazia specio okupas duonaridan arbustaron de malihabitaj eŭkaliptoj ĉe bordoj de relative fruktodonaj areoj de suda Aŭstralio, kie ĝi estas nune limigita al tri separataj populacioj: nome la baseno de la riveroj Murray-Murrumbidgee, okcidente de la Golfo Spencer laŭlonge de la bordoj de la dezerto Simpson, kaj la duonarida bordo de la fruktodona sudokcidenta angulo de Okcidenta Aŭstralio.
Gravaj Birdaj Areoj
Kelkaj gravaj birdaj areoj tra suda kontinenta Aŭstralio estis identigita de BirdLife International kiel gravaj por la konservado de la Ocela nestamasulo:
Konservostatuso
Tra sia teritorio, la Ocela nestamasulo estas konsiderata minacata. Predado fare de enmetitaj ruĝaj vulpoj estas unu faktoro, sed la plej drasta estas ŝanĝoj ĉe la incendiaj reĝimoj kaj pliiĝanta detruo kaj fragmentado de habitato. Kiel la Suda harmuzela vombato ĝi estas partikulare vundebla ĉe pliiĝanta frekvenco kaj akreco de sekegoj kiuj rezultis el klimata ŝanĝo. Antaŭ la alveno de eŭropanoj, la Ocela nestamasulo troviĝantis ĉe grandaj areoj de Aŭstralio.
Internacie
La Ocela nestamasulo estis klasita kiel endanĝerita fare de la Internacia Unuiĝo por Konservado de Naturo (IUKN) Ruĝa Listo.
Aŭstralio
La Ocela nestamasulo estas listita kiel vundebla ĉe la aŭstralia Environment Protection and Biodiversity Conservation Act 1999. Ties konservostatuso variis foje, kaj varias ankaŭ el subŝtato al subŝtato ene de Aŭstralio. Por ekzemplo:
Yongergnow Australian Malleefowl Centre
La Yongergnow Australian Malleefowl Centre (ocelnestamasulejo) situantas ĉe Ongerup, Okcidenta Aŭstralio, ĉe la ŝoseo inter Albany kaj Esperance. Tiu centro malfermiĝis en Februaro de 2007 kaj celas havigi lokan ejon por edukado pri la Ocela nestamasulo kaj la konservado de la specio. Estas konstanta ekspozicio kaj grandan birdarejon enhavanntan paron de Ocela nestamasulo. La centro kolektas registritajn vidaĵojn de Ocela nestamasulo.
Březiny
Municipo Březiny situas en Ĉeĥio, regiono Pardubice, distrikto Svitavy, en nordorienta submontaro de Žďárské vrchy, 15 km okcidente de urbo Polička. Vivas ĉi tie.
Historio
Ekesto de la vilaĝo laŭ legendo datiĝas en tempo de tridekjara milito, kiam loĝantaro devis fuĝi de svedoj kaj kaŝadis sin en teritorio de Březiny, en betulejo, regiono marĉa kaj malfacile irebla. Aliaj homoj, kiuj venadis ĉi tien por kaŝi sin, estis evangelianoj, dum rekatoligado de ĉeĥaj landoj kruele persekutataj. Venintoj faligadis arbojn, fondis kampojn kaj konstruis domojn, sed izolitaj inter si, ne intencante fondi novan setlejon. Tiu maniero de la prikonstruo estas ankoraŭ nun videbla sur mapo de la vilaĝo, kie preskaŭ tuta katastra distrikto de Březiny estas prikonstruita de izolitaj domoj. En la vilaĝo iam estis vitrofarejo kaj tri martelmaŝinoj.
Vidindaĵoj
Magia animo kaj beleco de la regiono alparolis multajn poetojn, pentristojn kaj muzikistoj, kiuj ŝatis ĉi tie serĉi inspiron por sia kreado. El la plej famaj ni nomu Teréza Nováková, Karel Václav Rais, František Halas, Bohuslav Martinů. Aparte Teréza Nováková per sia restado en la muelejo de familio Kučera kolektis materiojn por siaj belegaj verkoj Drašar, Jiří Šmatlán, Jan Jílek, Děti čistého živého (Gefiloj de pura viva), Na Librově gruntě (En bieno de Libra).
Al ĉarmo de ĉi tiea pejzaĝo apartenas, bedaŭrinde malaperantaj, simplaj, kalkigataj kabanoj kaj bienetoj.
Per senpretenda promeno en vilaĝa ĉirkaŭaĵo ni povas viziti:
-281
En la jaro 281 antaŭ Kristo okazis, interalie:
Urengoja minejo
Urengoja minejo (Уренгойское месторождение) estas la unika laŭ grandeco naftogasokondensata minejo kiu situas en Jamala-Neneca aŭtonoma distrikto (Tjumena provinco, Rusio), 60 km sud-okcidente de la vilaĝo Urengojo kaj estas parto de la Okcidentsiberia naftogasa provinco. Ĝi estis malkovrita en 1966 kaj ekspluatata ekde 1978.
Geologio
La minejo estas ligita al la Malsuprepura megamuro de la Okcidentsiberia plato. Laŭ tegmento de la cenomanianaj sedimentaĵoj de la supra kretaceo ĝi estas preskaŭ ebena simetria granda antiklinala faldo kun kvar kupoloj: la Urengoja (amplitudo 235 m), Jen-Jaĥa (proksimume 100 m), Okcident-Pescova, Pescova (pli ol 60 m). Longeco de la faldo estas pli ol 200 km, larĝo 15-40 km. Areo de la Granda Urengojo inkluzivas ankaŭ la cenomanianan gaskuŝejon de Nord-Urengoja minejo. En la malsuprekretacea komplekso ene de la Urengoja muro troviĝas la norda kaj suda kupoloj, kaj la centra alta zono kun la norda kaj suda pintoj.
En la sedimentaĵoj de cenomaniano, albiano, aptiano, hauteriviano, valanginiano, aĉimova tavolaro (beriasiano-valanginiano) de la malsupra kretaceo kaj supra ĵurasio estas trovitaj gasaj, gasokondensataj kaj naftogasokondensataj kuŝejoj. En la sedimentaĵoj de la meza kaj malsupra ĵurasio estas trovitaj naftokuŝejoj. La ĉefa gaskapacito estas ligita al la cenomaniana horizonto (alternaj grejso-aleŭrolitaj kaj argilaj tavoloj dikaj ĝis 218 m). La kuŝejo estas volba, masiva, sub ĝi kuŝas la planduma akvo. Kiel kovrilo servas argilaj rokaĵoj de la turoniano-daniano (supra kretaceo — paleoceno) kaj paleoceno, kune dikaj ĝis 670 m. Kiel kolektujoj servas grejsoj, sabloj kaj aleŭrolitoj dikaj 3 ĝis 152 m. Gasohava tavolo estas dika je: en la Urengoja areo 32,5-116,4 m, Jen-Jaĥa 18-54,4 m, Pescova 22,3 m, Okcidento-Pescova 16,9 m. Poreco de la kolektujoj 28-32,5%, penetrebleco 0,95-1,75 mkm². La gasakva kontakto estas registrita je absoluta marko -1193 m en la norda kaj -1188 m en la suda partoj de la kuŝejo. La komenca tavolpremo estas 12,1 MPa, tavola temperaturo 31 ⁰C. Konsisto de la gaso: metano 98,26%, etano 0,15%, propano 0,04%, azoto 1,24%, karbonduoksido 0,31%. Oni elminigis en 2002 po 350-900 mil km² da gaso diurne. Ĝis 2002 oni elminigis 56% gaso el la komencaj 7,6 trilionoj da kubaj metroj.
En la sedimentaĵoj de la aĉimova tavolaro kaj ĵurasio estas malkovritaj 29 produktohavaj horizontoj (alterne grejsoj, aleŭrolitoj, argilitoj), kune dikaj (malsupra kretaceo) 1,6-102,8 m, la efika dikeco 1,6-69,2 m. Argilaj intertavoloj dikas 2-45 m. Iuj produktohavaj horizontoj havas naftomarĝenojn kun komplika strukturo kaj eta dikeco. Tavoloj kuŝas je la fundo - m, tavolpremo 10,2-39,4 MPa. Oni elminigis po 72-910 mil km² da gaso diurne.
La naftogasokondensataj kuŝejoj de la aĉimova tavolaro estis malkovritaj en 1976. La efika gasohava dikeco estas 14,4-23,4 m, poreco 16%. Konsisto de la tavola gaso: metano 82,9%, etano 6,93%, propano 2,7%, butano 1,67%, pentano 4,88%, azoto 0,39%, karbonduoksido 0,47%. Eventuala enhavo de la kondensato estas 295-452 gramoj/m³. Industrie gravaj elpumpoj de gaso el la sedimentaĵoj de la supra ĵurasio estis ricevitaj el iuj putoj je la fundo - m. En la sedimentaĵoj de la meza kaj malsupra ĵurasio je la fundo - m estis malkovritaj naftokuŝejoj.
En 2002 la gaskapacito estis taksita je miliardoj da kubaj metroj kaj la gaselminigado sumis je  miliardoj da kubaj metroj.
Pri Musoj kaj Homoj
La titolo de la novelo
La titolo de la novelo aludas al verso en Skotlingva poemo de Robert Burns: La plej bone faritaj projektoj de musoj kaj homoj ofte fiaskas. Teorie, la muso estas Lenĉjo, kiu perdiĝas en la granda mondo en kiu li devas sin vivteni. La viro estas Georgo, kiu prenas la muson sub sian flugilon kaj montras al ĝi la vojon. Simile al reala muso Lenĉjo enkaĉiĝas estante en lokoj kie li devus ne esti, kaj farante aferojn kiujn li devus ne fari. Georgo tieas por esti la diciplinanto al la muso (Lenĉjo) ke li ne implikiĝu en tiom da ĉagreno.
Alian interpreton oni povas eltiri el la inspiraĵo kiun Burns prenis por la poemo. Burns estis pluganta kampon kiam li konstatis, ke la plugilo detruis muson kaj ties hejmon subteran en la kampo. La okazaĵo — la detruo de tiu muso kaj ĝia hejmo, kiam certe antaŭe ŝajnis al la muso, ke ĝian vivon ĝi jam bone aranĝis kaj antaŭplanis — igis lin kontempli pri la poveco de la plej bone planitaj ambicioj kaj esperoj de la muso, kaj de la viro, plejlarĝasence, fuŝiĝi de simpla fatal-ŝanĝo. La eventoj en la novelo fuŝas la esperojn, revojn, kaj ambiciojn de Lenĉjo kaj Georgo klarigitajn de la komenco, kaj fariĝas la ujo per kiu Steinbeck ilustras la temojn de la libro pri la stataĉo de la homaro kaj ties revoj.
Intriga resumo
Lenĉjo estas granda, fizike forta viro kun menso de infano, kaj Georgo estas pli malgranda viro kun sprito rapida. Ili estas vagantaj bienolaboristoj kiuj veturadas kune serĉante haveblajn ŝancoj perlabori monon. Lenĉjo dependas de Georgo, kiel ankaŭ Georgo de Lenĉjo, ĉiajn malsamajn fojojn en ilia vetruado. La ideala celo de la plejo de bienlaboristoj estas akumuli iomegan monstokon kaj iamfine aĉeti bieneton, kaj sin vivteni dejl grazo dejl tejr'  (en:"live offa the fatta the lan´.") Lenĉjon pelas al tiu celo la espero prizorgi la kuniklojn. Tamen, tiu celo ŝajnas nenio pli ol forega revo ĝis kiam Kandi (en:Candy), alia laboristo sur a bieno, ofertas kontribui sian monkonservaĵojn por partopreni la projektatan bieneton.
Sub la solsenteco kaj bazeco de la vivovojo kiun ili spertadas, la solidiĝanta espero de Georgo kaj Lenĉjo por sia propra bieno allogas ankoraŭ alian esperanton, Kruks (Crooks), ĉevaleja ulo Afrik-devena. Spite al iliaj plej bonaj klopodoj, la revo komencas disfali, tute fiaskante kiam Lenĉjo hazarde (kaj malgraŭvole) mortigas la edzinon de Kurli rompante ŝian kolon. Al si li diradas, ''Mi farita malbonaĵo. Mi farita denova malbonaĵo.'' Aŭguraĵo de tio troviĝis en la komenco de la novelo, ĉar ĉe la lasta bieno ĉe kiu ili laboris, Lenĉjo komencis tuŝi la robon de iu virino, kaj ili lin linĉontis ĝis kiam Georgo sin kaŝis kun Lenĉjo, kaj poste eskapis. Post la morto en liaj brakoj de la edzino de Kurli, Lenĉjo eskapas al la rivero kie antaŭe komenciĝis la rakonto, la loko kie Georgo lin konsilis sin kaŝi se li iam implikiĝos kaĉaĉen. (Rimarku la cirklan finon: ĝi sugestas, ke la laboristoj estas kaptitaj en la ciklo por ĉiam.
Por savi Lenĉjon de la venĝo de Kurli, kiu rezultigus multan doloron por Lenĉjo, Georgo rapide lin mortigas per pistolo Lugar kiun li antaŭe ŝtelis de Karlson (Carlson). Tion li faris per tio, ke li unue fordistris Lenĉjon per priskribo de ilia revo pri propra bieneto, kio forkaptas lian atenton kaj ebligas Georgon premi la pistolon ĉe la kapodorson de la nesuspektanta Lenĉjo kaj lin pafi. Slim, alia bienlaboristo, tiam forkondukas Georgon por iom drinki por trankviligi la nervojn. La lastan frazon de la novelo diras Karlson, la bienlaboristo kiu antaŭe mortigis la maljunan hundon d Kurli laŭ maniero simila al tiu de la mortigo de Lenĉjo (kio antaŭombreĥas ties morton). Li diras al Kurli, Nu kio je infero laŭ vi ronĝas ilin du ulojn? (en:"them two guys"), respegulante la fakton, ke ambaŭ figuroj neniam lernis la valoron de kompato.
Filmaj versioj
El l novelo oni faris kvin filmojn:
Opero
Carlisle Floyd verkis operon surbaze de la novelo en 1970. La opero fierhavas La Rakontisto, karaktero, kiune troviĝas en la libro.
Dramoj
Adaptaĵoj por scenejo oni ankaŭ faris:
Polimikaĵo
La novelon oni forbaris de diversaj bibliotekoj aŭ kursaroj de lernejon en Usono en 1993 kaj 1994 pro tio ke ĝi "propogandas eŭtanazion", sed ĝi restas deviga legaĵo en multaj aliaj Usonaj gimnaziaj kaj mezlernejaj kursoj pri la Angla. Ankaŭe, multaj studentoj studas la novelon por la GCSE pri Angla Literaturo en Anglio, Norda Irlando kaj Kimrujo, "Standard Grade" en Skotlando kaj la "Leaving Certificate" en Ireland. Ĝin oni studas ankaŭ en pluraj gimnazioj en Victoria, Australia kiel parto de la preparo por la VCE (Victorian Certificate of Education). Ĝi estas deviga Anglalingva teksto por la "International Baccalaureate Diploma Programme" kaj estas studata de Maltaj studentoj prenontaj nivelon A aŭ meznivelajn ekzamenojn pri la Angla por sia "Matriculation Certificate".
Eldonejo Erdélyi Enciklopedia
Eldonejo Erdélyi Enciklopédia estis libroeldonejo en Kluĵo inter 1938 kaj 1941. Ĝi eldonis 8 librojn. La unua serio estis: Edgár Balogh Íratlan történelem, Ferenc Szemlér Más csillagon, István Nagy Külváros, László Szenczei Korom és korona (I-II.), Géza Vámszer Szakadát; la dua serio: Köves Miklós (Mózes Kahána) Hat nap és a hetedik, Nagy István Oltyánok unokái. En ĝia eldoneja plano enestis la sociografiaĵo de Kovács Katona Jenő, la traduko de romano Răscoala de Liviu Rebreanu kaj unu "transilvania breviero" pri la tradicio de la rumana-hungara kunvivado.
(15928) 1997 WC3
(15928) 1997 WC3 estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la de la japana astronomo Takao Kobayashi elde la Observatorio de Ooizumi en gubernio Gunma (Japanio).
La Tour-de-Peilz
La Tour-de-Peilz estas svisa komunumo kaj urbo en Kantono Vaŭdo, en la sud-orienta ĉirkaŭurbo de Vevey, malproksima je ĉirkaŭ 5 km nord-okcidente de Montreux ĉe la nord-orienta bordo de Lago Lemano. La rivero Ognona faras ĝian okcidentan limon kun Vevey, kaj la rojo de la Maladaire limas la komunumon oriente kun Montreux.
Najbaraj komunumoj
La najbaraj komunumoj estas nord-okcidente Vevey  Saint-Légier-La Chiésaz; norde: Blonay, oriente Montreux.
Esperanto
La kastelo de La Tour-de-Peilz, konstruita en la 13-a jarcento, estis aĉetita de la komunumo en 1979 kaj entenas nuntempe la svisan muzeon pri ludoj kaj gastigas variajn ekspoziciojn.
Por vizitoj kaj laborgrupoj ĝi uzas la francan, germanan, anglan, hispanan,portugalan lingvojn kaj ekde 2010 ankaŭ Esperanton.
Ĝemeliĝo
La Tour-de-Peilz estas ĝemelurbo kun:
Naskiĝintoj en la urbo
Naskiĝis tie la bildliteraturisto Derib kaj la unua svisa kosmonaŭto nome Claude Nicollier tie naskiĝis kaj pasis sian infanaĝon.
Mellac
(jen france, bretone Mellag) estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Finistère (jen france, Penn-ar-Bed), en la regiono Bretonio (Bretagne, Breizh). Fine de en la komunumo vivis.
(12798) 1995 WZ4
(12798) 1995 WZ4 estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la japana astronomo Takao Kobayashi elde la Observatorio de Ooizumi en gubernio Gunma (Japanio).
Juangapeo
Jungapeo estas komunumo en la meksika subŝtato Michoacán. La ĉefurbo de la komunumo estas Jungapeo de Juarez. La ŝlosilnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 16 047.
Geografio
La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 18571 loĝantojn. El tiuj estas 9031 viroj kaj 9540 virinoj. La komunumo havas surfacon de 491.44 kvadratkilometroj.
Sociogeografio
En la jaro 2000 (INEGI) en la komunumo vivis 16149 personoj, kiuj aĝis pli ol 5 jaroj. El tiuj 28 personoj parolis indiĝenan lingvon. Tio egalas al 0.17 % de la loĝantoj.
Entute 10 950 personoj (en 2000) aĝis pli ol 15 jaroj. El tiuj personoj 9 071 estis alfabetoj kaj 1 869 analfabetoj. Tio signifas ke 17.07 % de la loĝantaro de la jaro 2000 estis analfabetoj.
Fontoj: Statistikoj de la INEGI
Eksteraj ligiloj
http://www.e-local.gob.mx/work/templates/enciclo/michoacan/mpios/16047a.htm
Golreĝo
Golreĝo estas tiu pilkoludisto, kiu dum tempoperiodo - plej ofte en la kuranta sezono, ene de la konkurso - atingas la plej multon da goloj.
Flavgorĝa makronikso
La Flavgorĝa makronikso (Macronyx croceus) estas specio de birdo de la familio de Motaciledoj, kiu enhavas ankaŭ la motacilojn kaj la pipiojn, kaj en ties genro de Makroniksoj, kiuj estas afrikaj birdoj de brunecaj supraj partoj kaj tre brilkoloraj gorĝoj (el flava tra oranĝa al rozkolora).
Tiu estas tre rimarkinda birdo tre flava sube kaj bruneca supre. Fakte la kapo montras brunan kronon kaj tre flavan superokulan strizonon el la beko; el la okulo al la nuko estas bruna. Ankaŭ la beko estas bruna, fortika kaj larĝa ĉebaze. La gorĝo estas tre flava kaj ĉirkaŭata de nigra strio kiu ekas mallarĝe el la bekobazo, plilarĝiĝas ĉekolflanke kaj fariĝas tre nigra brustozono kun pura supra bordo kaj strieca ĉe suba bordo al ankaŭ flavaj subaj partoj. La kruroj estas rozkolorecaj.
Ĝi troviĝas en granda parto de subsahara Afriko nome en Angolo, Benino, Burkino, Burundo, Kameruno, Centrafrika Respubliko, Ĉado, Respubliko Kongo, Demokratia Respubliko Kongo, Eburbordo, Gabono, Gambio, Ganao, Gvineo, Gvineo-Bisaŭa, Kenjo, Liberio, Malavio, Malio, Mozambiko, Niĝero, Niĝerio, Ruando, Senegalio, Sieraleono, Somalio, Sudafriko, Sudano, Tanzanio, Togolando, Ugando, Zambio kaj Zimbabvo.
Ties natura habitato estas sekaj savanoj, subtropikaj aŭ tropikaj laŭsezone humidaj aŭ inunditaj herbejoj de malaltaj teroj, kaj sablaj plaĝoj.
Baziliko Sankta Kruco en Jerusalemo
La Baziliko Sankta Kruco en Jerusalemo - latine Sanctae Crucis in Hierusalem, itale Santa Croce in Gerusalemme - estas unu el la sep katolikaj pilgrimaj preĝejoj de Romo. Malgraŭ sia nomo ĝi do ne troviĝas en Jerusalemo, sed en Romo, la eksa ĉefurbo de la Romia Imperio.
Historio
La preĝejo situas malpli ol unu kilometron oriente de la urboparto Laterano ĉe la urba remparo konstruita dum la regotempo de la imperiestro Marko Aŭrelio. Ĝi ekestis el romia palaco konstruita dum la 3-a jarcento. Palaca salono de 36,5 metroj da longo kaj 21,8 metroj da larĝo ĉirkaŭ la jaro 330. Laŭ vatikanaj dokumentoj vasta tereno de la urbo (de pordego nuntempe nomata Porta Maggiore ĝis la antikvaj ŝoseoj  Via Penestrina kaj Via Latina ĉe la monteto Mons Gabus estis posedaĵo de la romianino Helena, kiu estis la patrino de la romia imperiestro Konstantino la Granda, estis kristanino kaj instigis la filon mem kristaniĝi kaj en la imperio permesi la antaŭe persekutitan kristanan religion. Parto de tiu teritoria posedaĵo estis la palaco kies salonego estis trakonstruita al preĝejo. Laŭ arkeologiaj trovaĵoj ŝi mem loĝis en la palaco, kaj apudaj publikaj banejoj proksime de la palaco jam antaŭ la jaro 325 estis nomitaj "banejoj de Helena".
Instige de la kardinala pastro Gerardus, la pli posta papo Lucio la 2-a, la preĝejo dum la 12-a jarcento trakonstruiĝis kaj interalie reprezentocele ricevis sonoriloturon. Dum la epokoj de renesanco kaj baroko (15-a ĝis 18-a jarcentoj) oni plurajn pliajn fojojn trakonstruis la preĝejon kaj preskaŭ komplete detruis la originan aspekton. Tamen konserviĝis antikvaj freskoj de la origina preĝejo, kiuj nuntempe muzee ekspoziciatas.
Hajnal Tomos, B.
TOMOS Hajnal B. (tomoŝ) estas rumania hungara poetino naskita en Săcele la 2-an de decembro 1957.
Baziliko Sankta Kruco en Jerusalemo
Historio
De la komenca 12-a ĝis la 16-a jarcento al la preĝejo estis ligita estis kartuziana monaĥejo. Ekde la jaro 1910 la katolikan paroĥejon kaj preĝejon prizorgas cistercianoj, kiuj transprenis la monaĥejon. Dum la jaro 2005 la monaĥejo ricevis la pli altrangan titolon abatejo.
Artaĵoj kaj relikvoj
Oni trakonstruis la palacan salonon al kristana preĝejo, por krei dignan kadron por pluraj kristanaj relikvoj kiuj laŭ la tradicia kredo estu ligitaj al la krucumo de Jesuo en Jerusalemo: etaj partoj de la kruco de Jesuo (pli granda parto de la kruco dum la jaro 1629 transportiĝis el la preĝejo al la Baziliko de Sankta Petro de Romo), transversa trabo de unu el la du najbaraj krucoj, du dornoj el la dorna krono de Jesuo kaj najlo el la jesua kruco. Laŭ la legendo Helena mem kunportis ilin de vojaĝo al Jerusalemo. Al tiuj relikvoj aldoniĝis duono de la tabulo kun la surskribo "INRI" ("Jesuo de Nazareto, Reĝo de la Judoj"), kiun laŭbiblie romiaj soldatoj mokocele najle fiksis supre de la kruco de Jesuo.
Nomo
Ene de la preĝejo situas la tiel nomata "helena kapelo", kies planko laŭdire estis kovrita per tero el Jerusalemo. Tial oni difinis la grundon "parto de la urba teritorio de Jerusalemo", kaj laŭ tio pravigis la strangan preĝejan nomon "en Gerusalemme", do "en Jerusalemo". La transporto de jerusalema tero al alia loko por konstruo de sanktejo korespondis al antikvaj judaj tradicioj: plurloke en la biblio (ekzemple en la 2-a libro de la Reĝoj, 5-a verso) oni mencias tiun tradicion, kaj ekzemple en la urbo Nardea en Sirio konstruiĝis sinagogo sur alportita jerusalema tero. La historia "libro de la papoj" (Liber Pontificalis) raportis pri la starigo de la preĝejo, tie honorige nomata baziliko.
Ĝardeno
La ringaj muroj de historia amfiteatro kadrigas la terenon. La cistercianaj monaĥoj ĉirkaŭ la preĝejo konstruigis imponan botanikan ĝardenon.
Henny Porten
Henny PORTEN [heni portn], plennome: Henny Frieda Ulrike PORTEN (naskiĝis la 7-an de januaro, 1890, mortis la 15-an de oktobro, 1960) estis germana aktorino kaj produktorino de filmoj.
Naskiĝinte en Magdeburg, Henny Porten pasigis sian infanaĝon sen diversaj urboj. Ekde 1895 la familio vivis en Berlino. Perite de sia patro, la reĝisoro Franz Porten, kiu havis amikajn rilatojn al la filmpioniro Oskar Messter, ŝi kiel junulino ricevis unuajn rolojn en mallongaj mutfilmoj.
Ekde 1910 ŝi aperis en aro da sentimentale kortuŝaj filmoj: ekz. Das Liebesglück einer Blinden, temanta pri amo inter juna blindulino kaj kuracisto, kiu per operacio redonas al ŝi la vidkapablon. La scenaron cetere verkis ŝia fratino Rosa Porten.
Henny Porten fariĝis ege populara kaj baldaŭ ekaperis en pli altnivelaj produktaĵoj, kiel ekz. Die Hintertreppe (reĝisoro: Leopold Jessner) kaj Anna Boleyn de Ernst Lubitsch.
Pri sonfilmoj ŝi estis skeptika, sed ŝia debuto en tiu ĉi medio Skandal um Eva (1930) estis sukcesa. Ekde 1933 tamen stagnis ŝia kariero: Ŝi rifuzis forlasi sian judan edzon kaj sekve apenaŭ plu ricevis filmrolojn. Post la dua mondmilito ŝi nur trifoje aperis en filmoj.
Henny Porten mortis en Berlino.
Gastone Gambara
Gastone GAMBARA (Imola, 10-a de novembro 1890 - Romo, 27-a de februaro 1962) estis itala militisto, kiu atingis gradon de generalo, elstara ĉefe pro sia agado dum la Dua Mondmilito en Nordafriko kaj en la sangelverŝa subpremado super la rezistantoj kaj civiluloj en la okupita Jugoslavioda. Li elstaris ankaŭ en diversaj agoj de tipo imperiisma de la itala faŝismo, kiel sia interveno en la Hispana Enlanda Milito apoge al la flanko de la insurekciaj puĉistoj, poste estrita Francisco Franco,) aŭ la invado de Etiopio.
Militkariero
Li partoprenis en en la Unua Mondmilito kaj en la invado de Etiopio, kiu rezultis en la fina aneksado de Etiopio al la Regno Italio.
(11394) 1998 XL77
(11394) 1998 XL77 estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la en la kadro de la kampanjo Lincoln Near-Earth Asteroid Research (LINEAR) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Sibelius (programaro)
Sibelius estas notkomposta programaro, nomita laŭ la finna komponisto Jean Sibelius. Ĝin produktas kaj vendas la entrepreno Avid Technology, kiu en 2006 aĉetis la produkton de la Sibelius Software Ltd.. La unua versio de Sibelius aperis en 1993 sub la nomo Sibelius 7 por Acorn Archimedes. La merkaton tiutempe forte dominis la programaro Finale de la entrepreno CodaMusic. Ekde tiam la programaro kontinue fariĝis unu el la plej efikaj kaj plej uzataj programaroj por notacio. La aktuala versio estas Sibelius 6 por Windows kaj Mac. Celgrupo de la programaro estas amatoraj kaj profesiaj uzantoj.
Gastone Gambara
Militkariero
En 1939, dum la Dua Mondmilito li partoprenis en la okupado de Albanio. Poste li estis sendita al Grekio kaj al Nordafriko ĉe Rommel, kiu plendis pro la manko de kunlaboro de la italoj kaj Gambara partikulare. Poste li estis sendita al Balkanio kaj precize al Kroatio kaj Slovenio, kie li subpremadis rezistantojn. En tiu posteno li restis ĝis septembro 1943, kiam Italio petis pacon separate kun la aliancanoj kaj la italaj trupo estis senarmigitaj farae de la Wehrmacht. Tamen, restis fidela al la reĝimo de Mussolini ĉar li deĉiame estis konvinkita faŝisto. Tiele li servis por la Itala Socia Respubliko sed li kaj lia ŝtateto jam ne havis trupojn. Post la fino de la milito, Gambara estis militprizonulo, akuzita je militkrimoj kontraŭ prizonuloj en koncentrejoj de Slovenio.
2807 Karl Marx
2807 Karl Marx (aŭ 2807 Karlo Markso) estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la rusa astronomino Ljudmila Ivanovna Ĉerniĥ elde la Krimea astrofizika observatorio de Nauĉno en Ukrainio.
Nomo
Ĝia nomo honoras la germanan filozofon kaj ekonomikiston Karl Marx (1818–1883).
Marly FR
Marly (malnova germanlingva nomo Mertenlach) estas komunumo en la distrikto Sarino en Kantono Friburgo, Svislando. Ĝi havis 7579 loĝantojn je la 31-a de decembro 2010.
Suezo
Suezo (en la araba: سويس, as-Suwais, en la egipta: es-Swēs) estas urbo en Egiptio je la norda ekstremo de la Ruĝa Maro, kiu tie elfluas en la golfon de Suezo. Ĝi estas tre grava ĉar ĝi estas unu el la pordoj de la Sueza Kanalo.
Marly FR
Geografio
Marly situas en la Friburga Mezlando sude de la kantonĉefurbo Friburgo ĉe la suda bordo de la rivero Sarino. Tra la komunumo fluas la rivero Ĝerino, orienta alfluanto de Sarino. La komunumo Marly konsistas el la partoj Marly-le-Grand, Marly-le-Petit, Montivert kaj la vilaĝeto Chésalles kaj diversaj izolitaj bienoj.
András Goldberger
András GOLDBERGER estas rumania hungara kemiisto. Li naskiĝis en Kluĵo la 13-an de aŭgusto 1922.
Marly FR
Geografio
La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 7,70 km², de kiuj 29,4% estas kovritaj de arbaro, 35,2% servas por agrikulturo kaj 30,8% por setlado.
András Goldberger
Biografio
András Goldberger diplomitiĝis en Universitato Bolyai de Kluĵo (1950). De 1950 li estis esploristo de la teknikuniversitato de Kluĵo (1954-59). Li estis kunultradukisto kune kun Ödön Felszeghy kaj Ervin Dezső de la libro A beton (1956) de R. Zwiebel kaj S. Abramovici.
Marly FR
Najbaraj komunumoj
La komunumo Marly limas en nordo al Friburgo, en oriento al Pierrafortscha, en sudoriento al Villarsel ĉe Marly, en sudo al Ependes, en sudokcidento al Arconciel, en okcidento al Hauterive, kaj en nordokcidento al Villars ĉe Glano.
Marly
Marly estas la nomo de la sekvantaj lokoj.
Marly FR
Historio
La unua dokumenta mencio de Marly datiĝas el la jaro 1055 kiel Marlensi. Dum mezepoko Marly estis aparta senjorujo sub la regado de la Senjoroj de Arconciel. En la jaro 1442, eventuale jam antaŭe, Marly fariĝis havaĵo de la urba ŝtato Friburgo kaj apartenis sub la Burga Flago al la malnova kamparo de Friburgo. Dum la Helveta Revolucio kaj ĝis 1848 ĝi apartenis al la distrikto Friburgo kaj tiam surbaze de la nova kantona konstitucio de Friburgo estis integrita al la distrikto Sarino.
Recitalo
Recitalo laŭ PIV estas koncerto de unu artisto, aŭ de solisto kun unu akompananto.
Vidu ankaŭ
la temojn kanto, kanzono, ario kaj recitativo.
Vaucluse
Vaucluse [] estas unu el la departementoj de la franca regiono Provenco-Alpoj-Bordo Lazura. Ĝi etendiĝas sur kaj havas 558,861 loĝantojn. La prefektejo de la departemento estas la historia urbo Avignon.
Vaucluse havas landlimojn kun la departementoj Gard, Ardèche, Drôme, Alpes-de-Haute-Provence, Var kaj Bouches-du-Rhône.
La departemento tute enhavas 151 komunumojn.
Tie loĝis Francesco Petrarca dum multaj jaroj.
-283
En la jaro 283 antaŭ Kristo okazis, interalie:
Torre Bormida
Torre Bormida estas komunumo de Italio. Ĝi apartenas al la regiono Piemonto kaj al la provinco Cuneo. Fine de en la komunumo vivis. Najbaraj komunumoj estas Bergolo, Bosia, Cortemilia, Cravanzana, Feisoglio kaj Levice.
Eklezio de la Unuiĝo
Oficiale nomata Federacio de Familioj por la tutmondaj paco kaj unuiĝo, la Moon-sekto prenas ĝian nomon de sia fondinto, la nordkorea inĝeniero Yong Myong Moon (06.01.1920), kiu ŝanĝis sian nomon al Sun Myung Moon kaj estas nomata de siaj sekvantoj “Vera Patro” kaj “Reverendo”. Ĝi estas nova religia movado kiu difinas sin kiel kristana, kvankam tiu aserto estas malakceptita de la plimulto de la kristanaj eklezioj. Ĝi miksas kristanajn elementojn kun aliaj el orienta origino, ĉefe kun budhanaj doktrinoj. Konsiderata kiel danĝeriga de multnombraj internaciaj institucioj kaj organismoj, ĝi etendiĝas sub diversaj manieroj en Azio, Ameriko kaj Eŭropo.
Originoj
La kredaro venas de la verko La Dia Principo, prezentita en 1957 kaj la Cheon Seong Gyeong kiel “definitiva testamento” kaj “lasta revelacio”. La aserto de la fondinto, je lia 16jariĝo li estis taskita de Dio unuigi ĉiujn malnovajn religiajn kredojn per nova Kristanismo. Lia interpretado de la mondo, radike dualista, prezentas la batalon de la bono kaj la malbono, la dua identigita kun socialismo, la liberalismo kaj ateismo. Post la abandono de lia unua edzino, la dua geedziĝo de Moon, estis kun 18-jara studentino, Hak Ja Han, kaj kompletigis sian kosmogonion per la nocioj de “Vera Patrino” kaj “Senpekaj Filoj”, t.e.: la edzino kaj filoj. Liaj posteuloj estas destinataj batali kontraŭ Satano kaj heredi la promesitan teron (Cheon Il Guk/La Regno de Dio surtere). Ĉiu okazintaĵo de sia vivo estas eksplikata kun religia signifo, justigita de Moon pro lia rekta konektiĝo kun Kristo kaj Budho.
La kaptado kaj dresado, pere de vizitoj pordo-post-pordo kaj publikaj reklamoj, koncentriĝas en la serĉado de junuloj kiujn ĝi instigas servi Dion kaj oferi siajn penojn cele al pli bona mondo. Ekzistas multombraj institucioj kiuj servas laŭ tiu ĉi celo, rimarkindas la "Akademio de instruistoj por la Monda Paco aŭ Asocio de Volontulaj Kuracistoj". Aliaj grupoj je la servo de la Moon-sekto estas la Klubo de Amikoj de la Junularo de la Morgaŭo aŭ la Grupo de Japanaj Universitatoj por Baza Esplorado. Por plenigi la proselitismosistemon ĝi eldonas bultenojn, tagĵurnalojn kaj broŝurojn kaj interne kaj ekstere, per nomoj kiaj “Sciado”, “Religia Tagĵurnalo” aŭ “Familio”.
Puznjakivci
Puznjakivci, ukraine Пузняківці, rutene Пузнякôвцï [puznjakovcji], ruse Пузняковцы, [puznjakovci], slovake Puzňákovce, germane Pußnjack, hungare Szarvasrét [sarvaŝrEt] estas malgranda vilaĝeto en Ukrainio, en Transkarpata provinco, en distrikto de Mukaĉeve.