cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Minejo Zárubek
Minejo Zárubek estis nigrakarba minejo troviĝinta en Silezia Ostrava. Antaŭaj nomoj de tiu ĉi minejo en la pasinteco estis Minejo n-ro 5 kaj Hermenegild. Nun la minejo ne ekzistas.
Historio
La unua trovo de la nigra karbo en rondo de Zárubek estis farita ĉe rivero Lučina la 29-an de septembro 1844, kie estis trovitaj du ŝtonkarbaj galerioj kun dikeco 32 cm. Sekvis profundigado de boro n-ro 5. En la jaro 1856 la mintruon aĉetis Norda fervojo de Ferdinando kaj tuj estis alpaŝite fondi la minejon. La minejo estis nomita Hermenegild laŭ Hermenegild Fracesconi, la ĝenerala direktoro de Norda fervojo de Ferdinand. Je du jaroj pli poste estis proksime de la ŝakto fondita akva kaj aerumiga truoj. En la sama jaro la minejo estis aligita pere de Báňská dráha al ĉeflinio de fervojo.
La minlaborojn malfaciligis grandaj alfluoj de akvo el gruzsabloj de riveroj Lučina kaj Ostravice. Tial la plej grandaj maŝinekipaĵaro estis instalita ĝuste por ĉerpado de minejaj akvoj.
Pro malfavoraj marketaj rilatoj okazis la 1-an de aŭgusto 1926 kunigo de Minejo Zárubek kun Minejo Alexander. En la jaro 1928 la ekspluatiga ŝakto de la mienjo Zárubek havis profundecon 552 metrojn, la akvoŝakto 332 metrojn, la aerumiga ŝakto Vilém 330 metrojn kaj la ŝakto Jakub 293 metrojn. Iom post iom la ekspluatiga ŝakto estis profundigita al fina profundaĵo 834,8 metroj.
En la jaro 1945 la minejo Zárubek estis naciigita kaj la 1-an de januaro 1946 enmembrigita en nacian entreprenon Ostravaj-karvinaj ŝtonkarbaj minejoj Ostrava.
En la jaro 1954 estis al la minejo aligita Minejo Jan Maria. En tiu ĉi minejo la trafiko estis finita en la jaro 1963 kaj la ŝaktoj estis superŝutitaj. La organiza kunigo de la minejoj Zárubek, Petr Bezruč kaj Alexander en unu nacian entreprenon sub nomo Minejo Ostrava okazis en la jaro 1967.
La 14-an de aprilo 1990 estiĝis en ŝirma piliero de galerio Hugo incendio, kiun oni ne sukcesis likvidi. Tial la 15-an de aprilo 1990 la tuta Minejo Zárubek estis fermita. La ekspluatiga ŝakto estis iom post iom ĝis februaro de 1993 superŝutita en sektoro de la 2-a etaĝo tute suben.
Rekonstruoj kaj modernigoj
La unua pli granda rekonstruo kaj modernigo de minejo Hermenegild estis en la jaro 1874. Estis instalita nova vapora ekspluatiga maŝino de ducilindra tipo. La nova ŝaktoskafaldo havis jam ŝtalan konstrukcion kaj ĝi estis alta 26,8 metroj.
Ĝis unu jaro la ŝakto estis pliprofundigita ĝis profundeco ĝis 296 metroj kaj la akvoŝakto ĝis fina profundaĵo 332 metroj. Tiutempe certigis la aerumigadon de la minejo helpŝaktoj Vilém kaj Jakub.
Plua rekonstruo kaj modernigo estis farita antaŭ la unua mondmilito en la jaroj 1911 ĝis 1914. Estis instalitaj du elektraj ekspluatigaj maŝinoj de sistemo Leonard Ilgner kaj konstruita nova ŝtala ŝaktoskafaldo alta 37,6 metroj. Omaĝe al solena finigo de la rekonstruo la minejo estis alinomita je minejo Zárubek.
Laboristaj kolonioj
Dum la ekzistado de Minejo Hermenegild (Zárubek) estis konstruitaj por loĝigo de ministoj laboristaj kolonioj.
Kolonio Hermenegild estiĝis ĉirkaŭ la jaro 1850 kaj ĝi havis 24 dometojn. Kolonio Na Vilémce estis ankaŭ fondita en la jaro 1850 kaj devene ĝi havis 45 teretaĝajn dometojn. Kolonio Jakubská estiĝis en la jaro 1860 kaj ĝi havis 50 dometojn.
Lasta minado
La lasta solena malsupreniro de la ŝaktokaĝoj al la 2-a etaĝo okazis la 19-an de junio 1997 kaj poste oni alpaŝis al superŝuto de la resto de la minejo kaj al likvido de la supraĵaj objektoj. La ŝaktoskafaldo, kiu estis alta 37,6 metroj, estis forpafita en la jaro 1998. Eblas nur bedaŭri, ke la historiaj konstruaĵoj kaj la ŝaktoskafaldo estis spite al obĵetoj de historiistoj nesenteme likviditaj per buldozoj kaj post la minejo Zárubek restis monumento nur el unu ŝnuregejo el la ŝaktoskafaldo. Krom la monumento la lokon de minejo rememorigas hodiaŭ tramhaltejo nomata Zárubek.
Pleisweiler-Oberhofen
Pleisweiler-Oberhofen estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Südliche Weinstraße de la federacia lando Rejnlando-Palatinato. Fine de la jaro la komunumo havis 0 loĝantojn.
apartenas al komunumaro, do administra ligo de pluraj najbaraj, formale sendependaj politikaj komunumoj, germane nomata Verbandsgemeinde Bad Bergzabern, kiu kovras la sudan parton de la distrikto.
Riki Takasaki
Riki Takasaki (高嵜 理貴, n. ) estas japana futbalisto.
Li futbalis ĉe Sagan Tosu, JEF United Ichihara, Kashima Antlers, Oita Trinita kaj Nagoya Grampus Eight.
Arbara kapitano
En Brazilo, la Arbara kapitano (Capitão do Mato, en la portugala) estis la servisto de bieno kiu respondecis pri la rekaptado de fuĝintaj sklavoj. En la brazila socio ili ĝuis tre malmultan socian prestiĝon kaj estis suspektataj pri kidnapado de sklavoj hazarde kaptitaj, esperante vidi ilin deklaritaj fuĝe, kaj redonante ilin al iliaj posedantoj post pago de rekompenco.
Fine de sklaveco, en 1887-88, kiam sklavoj amase fuĝis de la bienoj de la provinco San-Paŭlo, la armeestroj, ankoraŭ ĝuantaj la prestiĝon de la Milito de Paragvajo, rifuzis preni sur sin la malestiman taskon kapti sklavojn.
Historio
Kutime la arbara kapitano estis mulato (nomo de miksigita nigrulo kun blankulo en tiu epoko), kiu naskiĝis nesklavo. Pro la manko de postenoj por liberigitaj nigruloj, tiu estis plifacila laboro.
En literaturo
La germana artisto Rugendas, vojaĝante tra Brazilo (1822-1825), pentris kapitanon de la nigra arbaro, surĉevale kaj tirinta kaptiton (ankaŭ nigran) per ŝnuro.
En aliaj landoj
En Usono okazis simila afero. Iliaj nomoj estis Patrolantoj (Patrollers), kutime ili estis en la Suda Usono por kapti sklavojn kiuj estis forfuĝintaj el bienoj.
Fervojlinio Ostrava-Svinov – Český Těšín
Fervojlinio Ostrava-Svinov - Český Těšín (en horaro por vojaĝantoj markita sub numero 321) estas elektrizita tutŝtata fervojo. La fervojlinio estas durela en sektoro Deflankiĝo Odra - Deflankiĝo Chotěbuz, el evitejo Polanka nad Odrou kaj el stacio Ostrava-Svinov kondukas ĝis deflankiĝoj Odra unurelaj fervojoj, el Deflankiĝo Chotěbuz ĝis Český Těšín unu relo estas konektita en durelan fervojlinio Bohumín - Čadca, la alia relo kondukas memstare (krom Deflankiĝo Chotěbuz) el stacio Albrechtice u Českého Těšína ĝis Český Těšín.
Ekde la jaro 2008 estas en la horaro por vojaĝantoj sub numero 321 enmembrigita ankaŭ devena fervojlinio 316, kiun priskribas memstara artikolo Fervojlinio Ostrava-Svinov - Opava východ, plu estas sub la fervojo 321 indikitaj ankaŭ trajnoj el fervojlinio Ostrava - Valašské Meziříčí, kiuj daŭrigas el Ostrava-Kunčice ĝis Havířov kaj Český Těšín.
La devena fervojlinio el Kunčice ĝis Prostřední Suchá estis ektrafikigita la 15-an de novembro 1911, plu el Prostřední Suchá tra la hodiaŭa teritorio de Pollando ĝis Český Těšín la 1-an de septembro 1914. Post ŝovo de la ŝtatlimo la sektoro kondukanta tra Pollando estis nuligita kaj estis konstruita transmetigo tra la ĉeĥa teritorio. La transmetigo de la fervojlinio el Havířov ĝis Albrechtice ekster Prostřední Suchá estis ektrafikigita en la jaro 1962, inkluzive de dureligo kaj partaj transŝovoj de la tuta fervojlinio Ostrava-Kunčice - Český Těšín. Branĉo de la fervojlinio el Ostrava-Kunčice tra Vítkovice ĝis Polanka nad Odrou kaj Ostrava-Svinov estis ektrafikigita la 22-an de decembro 1964. Samtempe kun la transmetigoj kaj la dureligo okazis en la jaroj 1961 ĝis 1965 ankaŭ elektrizo de la fervojlinio.
Einsiedeln
Geografio
Einsiedeln situas en granda valkaldrono ĉe la bordo de la Lago de Sihl je alteco de 882 m s.m.
10127 Fröjel
10127 Fröjel estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la en la kadro de la "Enketo de Upsalo-ESO pri Asteroidoj kaj Kometoj" (Uppsala-ESO Survey of Asteroids and Comets, aŭ "UESAC"), elde la Observatorio La Silla, en Ĉilio.
Einsiedeln
Geografio
Al la komunumo kaj distrikto Einsiedeln apartenas la municipoj Einsiedeln, Bennau, Egg, Willerzell, Euthal, Gross kaj Trachslau. Ankaŭ parto de la municipo Biberbrugg, kiun ĝi dividas kun la komunumo Feusisberg, apartenas al Einsiedeln.
Trafiko
Einsiedeln disponas pri kapostacio de la Svisaj Sudorientaj Fervojoj kun trajnkonektoj al Zuriko, Sankt-Galo kaj Lucerno. Voje Einsiedeln estas atingebla tra la pasejvojo de Sattel per vojo, kiu debranĉiĝas de ĝi en Biberbrugg, kaj tra la montpasejoj Sattelegg kaj Ibergeregg.
10127 Fröjel
Nomo
Ĝi ricevis la nomon de Fröjel : paroko de Gotlando. En ties vilaĝo Gannarve toviĝas la ŝtona ŝipo de Gannarve (svede : Gannarve skeppssättning) : ŝtona ŝipo longa je 29 metroj, datiĝanta de la bronzepoko.
24226 Sekhsaria
24226 Sekhsaria estas asteroido de la ĉefa zono malkovrita la en la kadro de la astronomia kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Einsiedeln
Historio
La historio de la komunumo Einsiedeln estas firme ligita kun la historio de la abatejo kaj monaĥejo. Lau la legendo en la jaro 835 la benediktano Meinrad de la insulo Reichenau retiriĝis kiel ermito al la loko, kie hodiaŭ situas la monaĥejo (la germana vorto Einsiedler signifas en Esperanto ermito). Al Meinrad sekvis aliaj ermitoj. En la jaro 934 la ermitoj estis kunigitaj de la nobela pastro Eberhard el Strasburgo al benediktana monaĥejo. Oto la 1-a konfirmis la fondon de la monaĥejo en la jaro 947 kaj donacis al ĝi samtempe laŭ la kutimo tiama bienojn kaj terenojn. La komunumo Einsiedeln, kiu estiĝis ĉirkaŭ la monaĥejo, unuan fojon estis dokumente menciita en la jaro 1073.
Baranya (historia departemento)
Baranya (baranja) estis departemento en suda parto de la Hungara Reĝlando. Germane: Branau, serbe kaj kroate Baranja.
Einsiedeln
Historio
La ducentjara teritori-konflikto inter Einsiedeln kaj Ŝvico kondukis en la jaro 1315 al la Batalo de Morgarten, dum kiu la Abatejo Einsiedeln perdis duonon de siaj bienoj al la ŝvicanoj.
24226 Sekhsaria
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de Anupama Sekhsaria, kiu mentoris unu finalist(in)on de la Intel Science Talent Search (STS) de 2008, scienca konkurso por lernantoj en lasta jaro de mezlernejo. Ŝi instruas ĉe la Richard Montgomery High School de Rockville (Marilando).
Baranya (historia departemento)
Demografio
En 1880:
Einsiedeln
Historio
En la 20-a jarcento la loĝantaro de Einsiedeln tiom kreskis, ke laŭ-jure ĝi hodiaŭ estus urbo, tamen kiel diversaj tradicie kamparaj lokoj, Einsiedeln sin mem ne konsideras kiel urbon, sed kiel distrikton, kiu arigas diversajn vilaĝojn kaj municipojn.
Mondlingva movado
Jam en 1889 aperis en la oficiala kalendaro de Einsiedeln eseo pri Volapuko (Universalaj Lingvoj en Svislando p. 150). En la 1930-aj jaroj en Einsiedeln ekzistis loka Esperanto-Grupo (Universalaj Lingvoj en Svislando p. 190).
Baranya (historia departemento)
Demografio
En 1910:
Administracio
Estis 7 distriktoj:
Dum la historio estis ŝanĝoj:
Stefano la 1-a (Hungario) formis departementon en la 11-a j.c. En 1526 ĉe Mohács la turkoj venkis la hungaran armeon, poste okazis grandaj bataloj (ekz. Szigetvár, ponto ĉe Eszék). Dum la longa turka okupado la departementejo estis Mohács. Inter 1918-1920 serba okupado okazis, ili proklamis respublikon Baranya, poste la plej suda parto aldoniĝis al SHS (Serba-Kroata-Slovena Reĝlando. Tiu iĝis Jugoslavio. Inter 1941-1944 la hungaroj reokupis la sudan parton, kiu ankaŭ tie havis la nomon Baranja. En 1991 Kroatio sendependiĝis, okazis teruraj bataloj inter kroatoj kaj serboj. Fine la suda parto apartenas al Kroatio.
Milín
Milín estas eksa kampurbo, nun municipo en Ĉeĥio, en Mezbohemia regiono, en distrikto Příbram, proksimume 7 km sude de Příbram. La teritorio de municipo konsistas el du nenajbarantaj partoj, domaro Kamenná estas eksklavo. Vivas ĉi tie.
Hereclean
Loĝantaro
En 1910 ĝi havis 546 loĝantojn (rumanoj, hungaroj), en 1992 468 (rumanoj, 2% hungaroj). Ĝia unua mencio estas en 1415. Ĝis 1919 kaj inter 1919 kaj 1944 ĝi apartenis al Hungario (Szilágy).
Milín
Historio
La unua skribmencio pri la municipo devenas el la jaro 1336.
Kiel grava ŝosea vojkruciĝo kaj fervoja transŝargejo ĝi estis forte damaĝigita pro bombardado en aprilo de 1945. Sur la teritorio de municipo okazis lastaj bataloperacoj de la dua mondmilito en Eŭropo, lastaj ekpafoj falis en ties ĉirkaŭaĵo nokte el la 11-a je la 12-a de majo 1945.
Partoj de municipo
Municipo Milín konsistas el ses partoj sur kvin katastraj teritorioj:
Al Milín apartenas ankaŭ vilaĝo Slivice, kiu estis de foraj tempoj ties paroĥa domaro. Sed ĝi ne havas statuson de loka parto, ĝi estas baza setlejunuo de la municipo, la ĉi tieaj orientigaj numeroj sur domoj apartenas rekte al Milín. Ĝi troviĝas proksimume 1,5 km nordokcidente de Milín, sude de Konětopy sur la katastra teritorio Milín.
Episkopuja administranto
Episkopuja administranto estas laŭ kanona juro kleriko, kiu dum la Vaka Seĝo de episkopujo ĝis reokupiĝo de la posteno administras la oficon.
La eklezia juro fiksas, ke en episkopujo ĉiam ekzistu ĉefa respondeculo. Dum vakeco de episkopa posteno la estrado de la episkopujo transiĝas tuj komence al la plej longe oficanta helpa episkopo, nome ĝis la enoficigo de episkopuja administranto. Se ne ekzistas helpepiskopo, la estrado transiĝas pretertempe sur konsultantaron.
Dum la tempo de la Reformacio plurfoje okazis ke sur la postenon de iu episkopo aŭ princepiskopo elektiĝis protestanto. Tiu estis neniel agnoskita de la katolika eklezio, sed havis la saman regpovon super la sekulara teritorio de la episkopujo (la princepiskopujo), kiel havus normala princepiskopo. Ankaŭ tiaj protestantaj regantoj ricevis la titolon "administranto".
En iuj aliaj okazoj oni elektis kandidaton al episkopeco kiu ja estis katolika sed ne ordinita, eble ĉar li plu intencis edziĝi, aŭ fariĝi sekulara reganto de iu apuda princlando. Ankaŭ tia kandidato, kiu ne povis oficiale fariĝi episkopo, povis porti la titolon "administranto".
Montauriol (Pyrénées-Orientales)
Montauriol (Montoriol) estas franca situanta en departemento Pyrénées-Orientales, regiono.
Ĝiaj loĝantoj nomiĝas Montauriolencs.
Matrikulo
Matrikulo estas tabelo aŭ listo, en kiu estas registritaj membroj de societo, organizaĵo, administracio aŭ eltiraĵo el tiu tabelo, montranta la numeron, sub kiu estas la membro enskribita. Same oni povas uzi la terminon por la dokumento kiu montras la partikularan numeron de iu ano en tiuj asocioj, organizoj, ktp, kaj tiele la matrikul-numero de tiu ano estas la numero per kiu li aniĝis.
Querenhorst
Querenhorst estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Helmstedt de la federacia lando Malsupra Saksio. Fine de la komunumo havis  loĝantojn.
Norberto Saletti
Norberto SALETTI naskiĝis en Bolonjo, Italujo, en 1957; li esperantistiĝis en 1971, kaj ekaktivis en la Esperanto-movado en 1978. Estrarano de IEJ kaj IEF, estis Ĝenerala sekretario de Tutmonda Esperantista Junulara Organizo (TEJO) inter 1983 kaj 1985, kunordigis la programon de TEJO por la Internacia Junulara Jaro. Redaktoro de Koncize. Studis medicinon; laboras ekde 1986 en la flughaveno de Bolonjo.
Salonmuziko
Salonmuziko estas nocio por facile komprenebla, ofte virtuozega aŭ sentimentala muziko.
Salonmuziko kiel ĝenro konsistas plejparte el aranĝaĵoj de operaj kaj operetaj arioj samkiel de societaj dancoj. Krome ĝi konsistas el „poeziaj“ instrumentaĵoj, kiuj rakontu historion aŭ kreu certan etoson. Franz Schubert skribis muzikon por la burĝaj salonoj de la Vienaj salonoj, kiun ankoraŭ nuntempe oni akceptas kiel koncertmuzikon. Kun la kreska komerciigo de la dommuziko meze de la 19-a jarcento ekestis ĝenro de salonmuziko, kiun oni ne plu prenis serioze kaj kiun kritikistoj kiel Robert Schumann aŭ Adolf Bernhard Marx atakis kaj nomis kiĉon.
Prototipoj de salonpeco estas la Gebet einer Jungfrau (preĝo de virgulino, 1856) de Tekla Bądarzewska, iam ege ŝatata de la pianolernantinoj, aŭ de Charles François Gounod Méditation sur le 1er prélude de Bach (Ave Maria, 1852). Krom la muzikaj diletantoj, kiuj sindediĉis al la salonaĵoj, estis ankaŭ profesiuloj, kiuj ludis precipe akrobatan salonmuzikon: La komponisto Jacques Offenbach ekz. komencis sian karieron en la Parizaj salonoj kiel virtuozo de la vviolonĉelo; Franz Liszt brilis kiel pianovirtuozo en la salonoj.
Ekde la fino de la 19-a jarcento la salonmuziko fariĝis pli kaj pli etburĝa kaj publika kaj estis aŭdebla en multnombraj kafeoj kaj hotelhaloj. Krom la dancbandoj ekestis salonorkestroj kun aparta instrumentaro. La piano tenis sian dominan rangon. Per la evoluo de radio kaj gramofono la salonmuziko pli kaj pli malaperis kaj cedis lokon al pli novaj variantoj de la distra muziko.
Ekde 1980 la historia salonmuziko estas revalorigata kaj reludata de multaj ensembloj kiel ekz. la Bremer Kaffeehaus-Orchester, la Salonorchester Köln kaj I Salonisti. Muzikistoj kiel la Palast Orchester, André Rieu aŭ Richard Clayderman prezentas modernajn variantojn de salonmuziko.
4935 Maslachkova
4935 Maslachkova estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la rusa astronomo Nikolaj Stepanoviĉ Ĉerniĥ elde la krimea astrofizika observatorio de Nauĉno en Krimeo (de fakto en Rusio).
Juan de Ávila
Sankta Juan de Ávila aŭ Johano de Avilo (1500, Almodóvar del Campo - 1569, Montilla), estis mistika verkisto kaj katolika religiulo de Hispanio. Lia patro, Alfonso de Ávila (el juda familio) posedis minon de arĝento en Sierra Morena.
4935 Maslachkova
Nomo
Ĝi estis nomita en memoro de de la rusa poetino kaj instruistino pri rusa literaturo Ilya Mikhailovna Maslachkova (1937–1996), kiu laboris dum kelkaj jaroj en la krimea astrofizika observatorio.
Juan de Ávila
Li ekstudis juron en la Universitato de Salamanko en 1514, sed li forlasis tion kaj retiriĝis en sia naskiĝloko Almodóvar del Campo, por pentofara vivo. Poste li ekstudis arton kaj teologion en la Universitato de Alcalá de Henares (1520-1526).
Kiam li ricevis heredaĵon el siaj gepatroj, li vendis ĉion kaj disdonis la monon al malriĉuloj, por dediĉi sin poste al evangelizado, komence en sia naskiĝloko. Kiam li volis forboati al Ameriko por realigi evangelizadon tie en 1527 la ĉefepiskopo de Sevilo, Alonso Manrique, ordonis al li rezigni je tia ideo kaj praktiki evangelizadon en Andaluzio. Li tion fine akceptis. Li reviziis verkojn de Tereza el Avilo kaj havis kontaktojn kun Ignaco Lojola kaj aliaj estontaj sanktuloj kaj religiuloj.
En 1531, post prediko de aliaj miskomprenata, li estis juĝprocezata de la Inkvizicio pro reformismo kaj li suferis dujaran malliberigon, kun la ordono publike malkonfesi siajn asertojn. Dum la enkarcerigo li verkis la unuan version de "Audi, filia", unu el liaj ĉefaj verkoj.
Post la verdikto, kiu komplete malkulpigis lin en 1533, li daŭrigis sian sukcesan predikadon ĉe la fideluloj kaj aŭtoritatuloj. Li poste translokiĝis al Kordobo kaj iom poste, en 1536 la ĉefepiskopo de Grenado petis lian konsiladon: en tiu urbo, kune kun evangelizado, li daŭrigis teologiajn studojn.
Aparte zorgante pri la edukado kaj formado de infanoj kaj gejunuloj, ĉefe de seminarianoj, li starigis plurajn malaltajn kaj altajn seminariejojn, kiuj, post la Koncilio de Trento fariĝos konciliaj seminariejoj. Li ankaŭ starigis la Universitaton de Baeza (Jaén), kiu dum jarcentoj estis grava pivota centro por kvalifikita formato de klerikoj kaj pastroj.
Post travojaĝado tra Andaluzio kaj tra aliaj regionoj de centra kaj okcidenta Hispanio ĉiam preĝante kaj predikante, li fariĝis tre malsana kaj en 1554 li definitive haltis en simpla dometo de Montilla (Kordobo), kie li daŭrigis sian apostoladon verkante kelkajn tekstojn ankaŭ surbaze de abunda korespondado.
La ĉefepiskopo de Granado volis havi lin kiel konsultiston ĉe la du lastaj sesioj de la Koncilio de Trento; sed ĉar li ne plu povis vojaĝi pro sanstato, li redaktis la "Memoriales", kiuj multe influis la laborojn de tiu Koncilio.
Kun la kunesto de la disĉiploj kaj amikoj, afliktita de fortegaj doloroj, li mortis, tenante krucon en siaj manoj, en la humila dometo de Montilla matene de la 10a de majo 1569.
Fronte al lia nedubinda kaj kreskanta famo pri sankteco, la kanonjura proceso por beat- kaj sankt-proklamo estis starigita en ĉefdiocezo Toledo en 1623.
Per dekreto de la papo Benedikto la 14-a aprobis lian verkaron kaj laŭdis lian doktrinon. La papo Klemento la 13-a deklaris, ke li ekzercis siajn virtojn laŭ heroeca maniero. Lin beatproklamis papo Leono la 13-a la kaj la sanktproklamo, fare de papo Paŭlo la 6-a, okazis la. Sed jam antaŭe, pro la graveco de lia pastra vivo, Johano de Avilo estis nomumita en 1946 patrono de la dioceza pastraro de Hispanio fare de papo Pio la 12-a.
La papo Benedikto la 16-a proklamis lin doktoro de la Eklezio, kune kun Hildegard de Bingen.
Nanga Parbat
Nanga Parbat (kio signifas en la sanskrita lingvo nuda Monto; urdua lingvo: نانگا پربت; ankaŭ konata kiel Diamir [reĝo de la montoj]) apartenas kun alteco de 8125 metroj al la montoj pli altaj ol 8000 m. Ĝin malkovris en la jaro 1854 la germanaj fratoj Schlagintweit.
Geografio
Nanga Parbat estas la okicenta pliero de Himalajo situanta en norda Pakistano. Ĝi estas la plej okcidenta de la montoj pli altaj ol 8000 m. Ne tre for de ĝi en la nordo troviĝas ankaŭ la okcidenta fino de la montaro Karakorumo. Nanga Parbat situas rekte sude de la rivero Indus.
Unua grimpo
La unuan grimpon sukcesis la 3-an de julio 1953 la germana alpisto Hermann Buhl. Li estis la unua homo, kiu sukcesis sole grimpi 8000-metran pinton.
(15827) 1995 AO1
(15827) 1995 AO1 estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la de la japana astronomo Takao Kobayashi elde la Observatorio de Ooizumi en gubernio Gunma (Japanio).
1022 Olimpiado
1022 Olimpiado estas malgranda, meze hela asteroido de la ĉefa asteroida zono, malkovrita de la rusa astronomo Vladimir Aleksandroviĉ Albickij, la, elde la Simeiza observatorio.
Nomo
Ĝia nomo referas al la Olimpiaj ludoj: la olimpiado estas la periodo de 4 jaroj inter du olimpiaj ludoj.
Kenta Shimaoka
Kenta Shimaoka (島岡 健太, n. ) estas japana futbalisto.
Li futbalis ĉe Sagan Tosu.
NGC 3867
NGC 3867 (aliaj indikoj — UGC 6731, MCG 3-30-103, ZWG 97.134, PGC 36649) estas galaksio en konstelacio Leono.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Falmenta
Falmenta estas komunumo de Italio.
Duurkenakker
Duurkenakker estas vilaĝeto en la komunumo Midden-Groningen en la provinco Groningen. Ĝi situas duonvoje inter Muntendam kaj Meeden, laŭlonge iom norde de la vojo inter ambaŭ loĝlokoj. Pro la konstruo de la A.G. Wildervanckkanalo kaj la vojo N33 la vilaĝeto estis dividita en du partoj.
La nomo Duurkenakker deriviĝis de la nomo Duurke aŭ Diurcke. En 1566 Duirkeweer estis menciata apud Zuidbroek, per kio supozeble estas celata Duurkenakker. La nomo Duurkenakker pliposte aperis en aliaj fontoj (inter aliaj en 1645).
Stratvido
Ortodoksa preĝejo Sankta Nikolao (Győr)
La preĝejo Sankta Nikolao aŭ serba preĝejo estas sakrala historia monumento en urbo Győr (Hungario).
Historio
Post kelkjara dominado de turkoj la hungaroj sukcese reokupis la urbon en 1598, poste rifuĝantaj serboj ricevis permeson vivi en tiu urboparto, kie nun troviĝas la ortodoksa preĝejo. En 1703 jam estis preĝejo, kiun la serboj malkonstruis kaj en 1727 ili konstruis la nun videblan preĝejon. En la sekvaj jarcentoj la serboj paŝo post paŝo elĉerpiĝis, en komenca periodo de la socialismo la ŝtato forprenis la forlasitan konstruaĵon. Kelke da artaĵoj estis portitaj al la loka muzeo. La preĝejo mem estis renovigita en 1995, post 2 jaroj la serba ortodoksa eklezio ricevis uzrajton. Ekde tiam mesoj okazas interne.
Konstruaĵo
En la proksimo funkcias ankaŭ 4 aliaj preĝejoj: Luterana malnova kirko (Győr), Kalvinana preĝejo (Győr), Sinagogo de Győr kaj Preĝejo Metamorfozo de Kristo (Győr). Ekde 2006 oni aranĝas komunan festivalon "Kvin Preĝejoj", interne koncertoj okazas.
Kermeso okazas en la sesan de decembro.
Apolono-Belvedero
La statuo prezentas la figuron de la dio Apolono. Lia figuro estas desegnita laŭ la helenisma stilo - la figuro ripozas sur unu kruro en pozicio de inter du ŝtupoj sed la manoj ne estas en la kontraŭmeta pozicio. Unu mano staras en la spacon (je la flanko de la korpo kaj antaŭen) kaj tenas sian skulptitan kaj plisitan riĉan robon. Lia alia mano ripozas apud lia korpo. La figuro turniĝas dekstren. Ties haroj estas faritaj helpe de bona elrompado en borilo, laŭ la stilo tipa de la helena periodo. La statuo ripozas sur skulptita arbotrunko, kiu probable estas aldono de la romia kopio (greka skulptaĵo estis riĉa je bronzaj skulptaĵoj, kiuj ne travivis. La roma kopio de marmoro bezonis eksteran subtenon).
La skulptaĵo estas delonge konsiderata unu el la plej konataj verkoj de greka skulptaĵo. La statuo estis malkovrita en la 15-a jarcento kaj tuj famiĝis tra la mondo per kopioj kaj gravuraĵoj. En 1504 Albrecht Dürer uzis la skulptaĵon por formi la figuron de Adamo en la konata gravuraĵo "Adamo kaj Eva"; la skulptisto Bonacolsi (Pier Jacopo Alari Bonacolsi) kreis orumitajn bronzajn kopiojn de la statuo; alia konata transartaĵo estas gravuraĵo el ĉirkaŭ de 1530 de Marcantonio Raimondi; la novklasikisma skulptisto Antonio Canova uzis ĉi tiun modelon por priskribi la rolulon de Perseo. Pli modernaj aliroj traktis la skulptaĵon kritike kaj perceptas ĝin kiel "teatreca" ĉar oni perceptas la arton de la klasika periodo kiel la pinton de greka arto.
Ekde la mezo de la 18-a jarcento a.K. ĝi estis konsiderata la plej granda antikva skulptaĵo fare de fervoraj novklasikistoj, kaj dum jarcentoj ĝi karakterizis la idealojn de estetika perfekteco por eŭropanoj kaj okcidentigitaj mondopartoj.
Eduard Rüppell
Wilhelm Peter Eduard Simon RÜPPELL (20-an de novembro 1794 - 10-a de decembro 1884) estis germana naturalisto kaj esploristo. Rüppell estas foje transkribita al "Rueppell" laŭ latina alfabeto.
Rüppell naskiĝis en Frankfurto ĉe Majno, kiel la filo de riĉa bankisto. Li estis origine destinita esti komercisto, sed post vizito al Sinajo en 1817 li disvolvigis intereson en natura historio. Li partoprenis en lecionoj ĉe la Universitato de Padovo kaj la Universitato de Ĝenovo en botaniko kaj zoologio.
Rüppell ekfaris sian unuan ekspedicion en 1821, akompanata de kirurgo Michael Hey kiel helpanto. Ili veturis tra la Sinaia dezerto, kaj en 1822 estis la unuaj eŭropaj esploristoj kiuj atingis la Golfon de Akabo. Ili daŭrigis al Aleksandrio tra la Monto Sinajo. En 1823 ili suprenveturis la Nilon ĝis Nubio, kolektante specimenojn en la areo sude de Ambukol, revenante al Kairo julie de 1825. Planita veturado tra Etiopio atingis nur tiom malproksimen kiom ĝis Masaŭa, kie partoprenantoj malsaniĝis.
Rüppell revenis al Eŭropo en 1827. Dum lia foresto Philipp Jakob Cretzschmar estis uzinta la specimenojn senditajn hejmen de Rüppell por produkti la Atlas zu der Reise im nordlichen Afrika (Atlaso de Veturoj en norda Afriko) (1826).
En 1830 Rüppell revenis al Afriko, kaj igis la unua naturalisto kiu traveturis Etiopion.
Rüppell publikis ankaŭ rakonton de sia veturado titole Veturoj en Abisenio.
Eponimoj
Specioj kiuj portas lian nomon estas inter aliaj:
Aliaj specioj kiujn li priskribis
Jen nur kelkaj el ili:
Kordoteorio
Teorio de kordoj aŭ kordoteorio, kiu fakte ekzistas en pluraj variantoj (do, foje nomataj kune plurale "Teorioj de Kordoj"), estas teorio de fiziko kiu priskribas la fundamentajn partiklojn kaj iliajn interagojn surbaze de tre malgrandaj unudimensiaj fundamentaj estaĵoj nomataj "kordoj". Tiaj kordoj formas maŝojn kiuj estas multege pli etaj ol partikloj kiel protonoj. Tamen, la graveco de la koncepto de kordoj estas ke ili ne estas "matematikaj punktoj"; eĉ elektrono, iam antaŭe konsiderita kiel punkteca estaĵo povas esti priskribita per la uzo de kordoj. Tiu teorio pri konsisto el kordoj profunde efikas sur la ekvaciojn kaj kondukas al multaj konkludoj akordaj kun observitaj fenomenoj de la partiklaro. Eble la plej grava aspekto de la Teorio de Kordoj estas ke ĝi ŝajnas inkludi aŭtomate la graviton en unu sama sistemo kune kun la ceteraj fundamentaj fortoj de la naturo.
Kvankam la teorioj de kordoj interesis pli forte fizikistojn ekde la 1980-aj jaroj, ilia origino situas fine de la 1960aj jaroj kiam multaj "novaj" klasoj de hadronoj estis produktitaj per partiklaj akceliloj, kaj kiam la modelo pri kvarkoj ankoraŭ ne estis plene disvolvita, do pluraj malsamaj modeloj estis proponitaj kiuj celis komprenigi la kialon de la multeco de partikloj kaj la manieron kiel ili kondutas. Tiam Gabrielle Veneziano proponis matematikan modelon kiu reproduktis parte la konduton de tiuj partikloj, sed kies matematika—do abstrakta-- karaktero, komence ne havis konforman bildon fizike imageblan. Iom poste klariĝis ke la matematiko disvolvita fare de Veneziano konformis al interagoj inter etetaj unudimensiaj estaĵoj. Kiam la modelo pri kvarkoj estis disvolvita en la jaroj 1970-aj, fizikistoj komprenis kial tia speciala matematika traktado de Veneziano estis iomgrade sukcesa. La kvarkoj interne de hadronoj estas kunigitaj per interŝanĝo de gluonoj, kaj la efiko estas kvazaŭ la kvarkoj estus ligitaj per peceto el elasta kordo. La forto inter kvarkoj (nomata "kolorforto", kiu ankaŭ produktas nerekte la fortan interagon) estas tiom forta ke la energio en la "elasta kordo" estas similnivela al la maso-energio de la kvarkoj mem. Tiel, paro da kvarkoj ligitaj per la kolorforto kondutas kvazaŭ streĉita korda peco.
Unue, la Teorio de Kordoj nur utilis kiel priskribo de bosonoj, inkluzivante gluonojn, kaj fine ĝi estis anstataŭita per la fenomenaro por kiu ĝi estis unue disvolvita, per la kvarka modelo. Tamen, en 1970 John Schwarz kaj André Neveu trovis manieron prisikribi ankaŭ fermionojn uzante la Teorion de Kordoj. En 1974, kiam ankaŭ la kvantuma kolordinamiko estis disvolvita kiel sufiĉe kontentiga modelo pri hadronoj, John Schwarz kaj Joel Scherk malkovris rilaton inter la Teorio de Kordoj kaj la gravito.
Interesa trajto de la matematika priskribo de fermionoj bazita sur kordoj estas ke ĝi donis pli da partikloj ol kiom fizikistoj antaŭpensis: tiu matematiko aŭtomate donas priskribon de partiklo kun maso egala al nulo kaj spino egala al 2. Sed ne ekzistas konita hadrono kongrua kun tiu priskribo, do dum kelke da tempo kelkaj fizikistoj serĉis manieron malaperigi tiun nedeziratan "partiklon", sed poste kelkaj komprenis ke tia partiklo kongruas kiel priskribo de gravitono, la mesaĝpartiklo de gravita interagado bezonata en iu ajn teorio pri kvantuma gravito. Do, la gravito aperis "necese" en la teorio de kordoj.
Unue malmultaj homoj ekprenis la ideon serioze; proksimume dum dek jaroj, krom John Schwarz, la nura alia grava proponanto de la Teorio de Kordoj estis Michael Green. Ili du, laborante kun eta kaj sinŝanĝanta grupo de pioniroj, alfrontis multajn el la matematikaj problemoj de la Teorio de Kordoj, inkluzive la oftan problemon de partikla fiziko: la nedezirata apero de nefiniaj kvantoj en kelkaj ekvacioj.
Meze de la 1980aj jaroj la Teorio de Kordoj estis kombinita kun la ideo de supersimetrio por atingi novan version: teorio de superkordoj, ŝajne tre pova kaj plena priskribo pri ĉio. Nu, por atingi la ideon de supersimetrio, ĉio komenciĝis en 1970, kiam Joiĉiro Nambu, de la Universitato de Ĉikago, ekhavis la ideon pritrakti la fundamentajn partiklojn, ne kiel punktojn (do nuldimensiajn) sed kiel etetajn unudimensiajn estaĵojn nomitajn "kordoj". Tiutempe la modelo pri kvarkoj komencis esti konsiderata serioze, kaj la ideo de Nambu estis surombrita fare de la rapida akcepto de la kvarka modelo. Tiam oni vidis la teorion de Nambu kiel rivalan de la kvarka teorio, ne kiel komplementan de ĉi-lasta. La fundamentaj estaĵoj kiujn Nambu klopodis modeli ne estis kvarkoj, sed hadronoj. Spite la sukceson de la kvarka modelo, kelkaj matematikemaj fizikistoj plu esploris la ideon pri kordoj.
La Teorio de Kordoj de Nambu enhavis turniĝantajn kaj vibrantajn kordojn kies longo estis nur 10−13 cm proksimume. Trajtoj kiel maso, elektra ŝargo, k.t.p., de la partikloj kiujn li klopodis tiel modeli, estis komprenataj kiel korespondaj al diversaj vibrostatoj, kvazaŭ diversaj notoj ludataj en gitarkordo, aŭ kiel estantaj iel "gluitaj" al la ekstremoj de la svingiĝantaj kordoj. Aldone, la vibrado havis oscilojn en pliaj dimensioj ol tiuj tri spacaj plus unu tempa kiujn ni konas.
Kiam la unuaj kalkuloj estis faritaj la fizikistoj diris ke ĉiu estaĵo priskribita per tiuj kordoj havos entjeran  spinon, do ili ĉiuj estus bosonoj (forto-portantoj, kiel fotonoj), tamen, embarase por la fizikistoj, la celo de la modelo estis priskribi hadronojn, kiuj estas fermionoj kaj havas duon-entjerajn spinojn!. Tiam Pierre Ramond, en la Universitato de Florido trovis solvon al tiu kontraŭdiro. Li trovis manieron adapti la ekvaciojn de Nambu por inkludi kordojn kun duon-entjeraj spinoj, priskribinte fermionojn. Sed la ekvacioj permesis ke tiaj fermionaj kordoj unuiĝu duope, farante kordojn kun entjeraj spinoj: bosonojn. John Schwarz, tiame en la Universitato Princeton, Joel Scherk en la Kalifornia Instituto de Teknologio, kaj la franca André Neveu plu disvolvis ĉi tiun ideon kiel konsekvencan matematikan teorion pri turniĝantaj kordoj kiuj inkludis bosonojn kaj fermionojn, sed kiu postulis ke la kordoj vibradu en dek dimensioj. Joel Scherk trovis en 1976 ke fermionoj kaj bosonoj aperis ekvilibre en tiu ĉi teorio: ĉiu klaso de bosono havas fermionan kunulon, kaj ĉiu klaso de fermiono havas bosonan kunulon. Naskiĝis do "supersimetrio".
Bosonoj estas estaĵoj kies proprecojn oni povas priskribi per ordinaraj inversigeblaj rilatoj, kutimaj reguloj kiel: A per B estas egala al B per A. Tamen, la fermionoj havas proprecojn kiuj ne ĉiam obeas tiajn rilatojn, ili ne estas inversigeblaj. La adekvata matematiko kiu priskribas tian konduton estas la kvantuma mekaniko, la ne klasika (tio estas, neŭtona) mekaniko. La koncepto de fermionoj estas bazita tute sur la principoj de la kvantuma mekaniko, dum bosonoj estas esence klasikaj en sia karaktero.
La supersimetrio plibonigas nian komprenon pri la spacotempo, inkludante fermionojn kaj bosonojn, do ĝi donas kvantummekanikan karakteron al la speciala teorio de relativeco.
Post 1976, kiel sekvanta paŝo, oni esperis la serĉadon de maniero por meti la graviton en la novan konceptaron, ĝisdatigante la ĝeneralan teorion de relativeco, en simila maniero kiel farite kun la speciala teorio. Tio povus esti akcelonta la disvolvon de la Teorio de kordoj kaj progresigonta ĝin je ĉirkaŭ jardeko, sed tio ne okazis: Kvankam la problemo pri la gravito estis en la cerbo de multaj homoj, la fizikistoj rigardis kiel sekvantan paŝon la ampleksigon de la supersimetrio por inkludi la graviton, en teoria pakaĵo nomata "supergravito", kiu ne inkluzivas ideojn pri kordoj. Do, post kiam la supersimetrio aperis, la teorio de kordoj, kiu naskis ĝin, estis forgesita fare de la plimulto de la esploristoj. Preskaŭ la solaj homoj kiuj daŭrigis la laboradon pri kordoj estis John Schwarz kaj, en Londono, Michael Green. (Dume, Joel Scherk mortis, do li ne plu kontribuis al la teorio.)
Schwarz kaj Green pensis ke kio necesis estis teorio pri ĉio : pri ĉiuj partikloj kaj kampoj, ne nur pri hadronoj. En tia teorio, la kordoj devas esti tre tre etaj, pli malgrandaj ol la kordoj laŭ Joiĉiro Nambu, kiuj estis elpensitaj por priskribi hadronojn. Eĉ ne sciante kiel la teorio estus disvolviĝonta, Schwarz kaj Green povis antaŭkalkuli la longoskalon de la bezonataj kordoj ĉar ili volis inkludi la graviton en la pakaĵo. La gravito estas grave influata fare de kvantumaj efikoj je skalo de proksimume 10−33 cm (10−35 m), distanca skalo en kiu la strukturo mem de la spacotempo estas influata fare de la kvantuma malcerteco.
Eksteraj ligiloj
Facile kompreneblaj ttt-ejoj:
Monaĥejo de Sankta Bartolomeo de Lupiana
La Monaĥejo de Sankta Bartolomeo de Lupiana estas monaĥejo de la hieronimanoj situanta en la urbeto de la distrikto Alcarria nome Lupiana en la provinco kastilimanĉa de Guadalajara (Hispanio). En tiu monaĥejo naskiĝis la ĝermo de la Ordeno de Sankta Hieronimo (O.S.H.). Ties konstruo kiel como monaĥejo propre dirite komencis en 1474 sur ermito jam ekzistanta dediĉita al Sankta Bartolomeo, kiu estis datinta el 1330.
Aktuale, ĝi estas konsiderata kiel BIC (Bien de Interés Cultural, Havaĵo de Kultura Intereso) (deklarita histori-arta Monumento apartenanta al la Tesoro Artístico Nacional pere de dekreto de 3a de junio de 1931 ).
Éva Kondorosi
Éva Kondorosi [kondoroŝi], laŭ hungarlingve kutima nomordo Kondorosi Éva estas hungara biologo, membro (korespondanta (2010), ordinara (2016)) de Hungara Scienca Akademio, membro de Academia Europaea. Ŝia patro estis Andor Tarnai.
Biografio
Éva Kondorosi frekventis universitaton en Budapeŝto, poste ŝi plulernis ekzemple en Kolonjo kaj Harvard. Ekde 1989 kune kun ŝia edzo Ádám Kondorosi ili ekesploris en instituto en Gif-sur-Yvette. En 1996 ŝi doktoriĝis je biologio. Ŝi estas fondinto-direktoro de biologia instituto en Szeged inter 2007-2012. Ŝia ĉefa esplorokampo estas Rhizobium-leguminosa simbiozo kontrolita de bakterioj. Ŝi ricevis hungarajn kaj eksterlandajn premiojn inter 1985-2012.
GURR
GURR estas germana indirok-dueto, konsistanta el la du muzikistoj Andreya Casablanca kaj Laura Lee. Musikexpress asignas la muzikĝenron al la Usona Slacker-Pop. La dueto mem indikas, kiel influojn, interalie Jeff the Brotherhood kaj The Stone Roses. Fine de 2016 GURR publikigis sian unuan muzikalbumon In My Head.
Néfiach
Néfiach (Nefiac) estas franca situanta en departemento Pyrénées-Orientales, regiono.
Ĝiaj loĝantoj nomiĝas Nefiachois.
Dudești
Dudești estas nomo de pluraj lokoj en Rumanio:
Vidu ankaŭ:
Hoĝsona akcipitra kukolo
La Hoĝsona akcipitra kukolo (konata ankaŭ kiel Horsfilda akcipitra kukolo), Cuculus fugax, estas birdospecio de la genro de kukoloj kiu troviĝas en suda, orienta kaj sudorienta Azio.
Aspekto
Malhelgriza supre (kapo, dorso kaj flugiloj); blankeca sube (escepte malhelaj pintoj de flugilplumoj), punktita je grizo. Larĝaj kaj markitaj malhelaj strioj en vosto, ĉefe supre. Ambaŭ seksoj estas similaj. Dumfluge inter arboj, tiu ĉi specio, kiel ĉiuj de la subgrupo, similaspektas je akcipitroj (Ŝikro) kaj kiam ripoziĝas sur branĉo, ĝi skuas siajn vostojn de flanko al flanko.
Pleitersheim
Pleitersheim estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Bad Kreuznach de la federacia lando Rejnlando-Palatinato. Fine de la jaro la komunumo havis 0 loĝantojn.
Hoĝsona akcipitra kukolo
Taksonomio
La Hoĝsona akcipitra kukolo estis iam konsiderata kiel havanta kvar subspeciojn. La Filipina akcipitra kukolo estas nuntempe komune konsiderata kiel separita specio, C. pectoralis. La restantaj formoj estas ankaŭ foje disigitaj en tri specioj: Malajzia akcipitra kukolo (C. fugax), Hodgsona akcipitra kukolo (C. nisicolor) kaj Norda akcipitra kukolo (C. hyperythrus).
Hanigovce
Hanigovce (hungare Hőnig germane Hönigsdorf rutene Ганіґівцї [hanigivcji]) estas vilaĝo kaj municipo en Slovakio.
Vilaĝo
La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1330 en germana formo "Henigsdorf". La hungara loknomo "Henyngfalua" aperis en 1349. En 1427 27 familioj pagis impostojn. En 1787 456 vilaĝanoj loĝis en 70 domoj, en 1828 391 vilaĝanoj en 53 domoj. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Hőnig 663 homoj, (plejparte rutenoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Sáros, al distrikto de Sabinov, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 vivis en Hanigovce 136 homoj, (128 slovakoj, 6 rutenoj).
Burgo
La burgo pretiĝis en 1330. En 1342 oni konstruis ĝin al ŝtona burgo. En 1444 la husanoj okupis ĝin. En 1556 la Habsburgoj okupis ĝin, sed post unu jaro la burgo bruldetruiĝis.
Stomako
Stomako estas muskoleca organika ronda sako provizita per specialaj glandoj, kiu komunikas kun la ezofago kaj la intesto, kaj en kiu komenciĝas la digestado.
Rondbuŝuloj, pulmofiŝoj, kelkaj ostaj fiŝoj ne havas stomakon. La stomako estas ĝenerale unuparta kaj simpla (la mukozo estas unueca). La birdoj havas dupartan stomakon (glandan kaj muskolan).
La plantovoraj mamuloj havas grandan kaj kompleksan stomakon ofte plurpartan. (remaĉula stomako: rumeno, omaso, abomaso, retikulo (reta stomako))
eta|200px| La [[digesta sistemo de la homo.
1=ezofago, 2=stomako, 3=maldika intesto, 4=apendico, 5=cekumo, 6=dika intesto, 7=rektumo, 8=anuso ]]
Antaŭdigesto
Stomako servas por antaŭdigestado de la manĝaĵoj. La vera digestasdo okazas ĉe la bestoj kaj ĉe la homoj en inteso aŭ en special maldika intesto. En la stomako eriĝas antaŭ ĉio la proteinoj al konstrupartoj. La grasoj tarpasas stomakon grandparte sen malkombiniĝo, ĉar la stomsuko enhavas nur en malgranda kvanton da lipazoj. En la stomako la solidaj materialoj iĝas fluidecaj kaj tiel antaŭpreparitaj por la plia digestado.
Mortigo de bakterioj
La acida stomaksuko obstaklas efektive travivon de la plimulto de bakterioj. Unu escepto estas la bakterio Helicobacter pylori, kiu kovras ŝin per speciala ŝirma mukoz-tavolo.
Regula plia digestado
Stomako ebligas bonfarton per malmulta manĝo je tago. Piloro zorgas pri reteno de materialoj en stomako, por ebligi daŭran digestadon de tiuj. Tiuj materialoj estas plukondukitaj al intesto nur malrapide.
Makroskope
Deekstere, oni dividas grandan kaj malgrandan kurbiĝon (Curvatura major kaj minor), kiuj reprezentas la dekstarn kaj maldekstran parton kaj la t.n. ’'grandan kaj malgrandan reton' (Omentum majus und minus).
Makroskope oni dividas la sekvajn terenojn:
Histologio
Spektata per mikroskopo konsistas stomako el multaj stomaglandoj, kiuj plenumas diversajn taskojn kaj staras el diversaj ĉeloj:
Proverbo
Ekzistas pluraj proverboj pri stomako en la Proverbaro Esperanta de L. L. Zamenhof, inter ili :
Angéla Ferencz
Angéla FERENCZ  [ferenc] rumania hungara etnografino. Ŝi naskiĝis en Miercurea Ciuc la 28-an de majo 1971.
Kariero
Angéla Ferencz akiris diplomon inter 1992-1998 en Universitato Janus Pannonius de Pécs pri etnografio-hungara lingvo kaj literaturo. Ŝi estas kunlaboranto de 1998, direktoro de 2007 de la Kultura Centro de Distrikto Harghita.
Plena verkaro
Ĝenerale, laŭsenca malpli abstrkta, tiu esprimo aludas al unika eldono de volumoj, aŭ muzikaĵoj ktp, kiu kolektas la tutecon de la verkoj de determinita verkisto, filozofo, romanisto, poeto, muzikisto.
Kutime la plena verkaro de aŭtoro estas akompanta de notoj, biografiaj skizoj, enkonduko kaj kritikaj informoj.
Evidente, plena verkaro ne identiĝas kun antologio kiu entenas nur selektitajn erojn de la verkoj de iu aŭtoro, krom en la japana, kie «全集» («ぜんしゅう», zenshū) signifas literale «plenan verkaron» sed povas ankaŭ celi antologiojn. Ekzemple, la serio «nihon bungaku zenshū» («zenshū de la japana literaturo») eldonita de la fama verkisto Ikezawa Natsuki ne temas pri serio kiu publikigus ĉion verkitan en la japana memkompreneble, sed pri vera antologio.
(14018) 1994 PM14
(14018) 1994 PM14 estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la belga astronomo Eric Walter Elst elde la Observatorio La Silla en Ĉilio.
Preĝejo Apoteozo de Sankta Kruco (Nádasd)
La preĝejo Apoteozo de Sankta Kruco estas romkatolika konstruaĵo en Hungario, en vilaĝo Nádasd. Kelkaj fontoj anstataŭ Apoteozo uzas la vorton Malkovro (latine Inventio).
Historio
En la 11-a jarcento rotondo dediĉita al Marteno de Tours estis konstruita en tiu ĉi loko. Post 2 jarcentoj oni alkonstruis navon kaj sakristion. Proksimume dum la kontraŭturkaj bataladoj la loĝantoj iĝis luteranoj, la katolika grupo reorganiĝis en 1732. Pro incendio la preĝejo bruldetruiĝis en 1600, poste plurfoje ĝi estis renovigita, precipe en 1737. En 1810 pro fulmotrafo la turo estis plene rekonstruita. En 1888 la kirko estis malkonstruita kaj pli nova estis konstruita, tamen kelkaj partoj restis originaj. La nova titolo jam estis Apoteozo de Sankta Kruco. En 1937 ĝi denove estis pligrandigita per 2 flanknavoj, krucnavo, sanktejo kaj pli granda sakristio. La orgeno estis farita en 1889.
Konstruaĵo
Sur la ekstera muro estas sunhorloĝo farita en 2000. Tuj apud la preĝejo la iama rotondo kaj turo skelete estas rekonstruita.
Preĝejkorto
Oni metis kelkajn monumentojn en la korton:
Kermeso okazas en la unua dimanĉo depost la 3-a de majo.
54 Alexandra
54 Alexandra estas granda kaj malhela asteroido de la asteroida zono.
Nomo
Ĝia nomo estas omaĝo al la germana eksploradisto Alexander von Humboldt. (Estis la unua asteroido nomita laŭ nomo de viro, kvankam la nomo Alexandra estis inigita.)
La, per kaŝadoj de stelo, oni difinis ĝiajn formon kaj dimensiojn : 160 × 135 km (± 1 km).
Dudești (Hunedoara)
Dudești [dudeŝtj'], hungare Dudesd, estas vilaĝo en la rumana distrikto Hunedoara. Administre ĝi apartenas al la komunumo Luncoiu de Jos. Ĝis 1956 ĝi estis parto de Luncoiu de Sus.
Dudești situas ĉe la distrikta vojo DJ166 inter Dealu Mare kaj la nacia vojo DN76. Estas ankaŭ vojo al la najbara vilaĝo Podele.
Montalchez
Montalchez estas komunumo en la distrikto Boudry en Kantono Neŭŝatelo, Svislando. Ĝi havis 236 loĝantojn je la 31-a de decembro 2010.
Geografio
Montalchez situas ĉe la suda flanko de la Neŭŝatela Ĵuraso en la regiono Béroche proksimume 17 kilometrojn okcidentsudokcidente de la kantonĉefurbo Neŭŝatelo tute en la okcidento de la kantono. La komunumo konsistas el la vilaĝo Montalchez, la setlejoj La Combe norde de la vilaĝo sur alteco de 807 m s.m., la setlejo Corne du Bois sur alteco de 673 m s.m., kaj diversaj izolitaj bienoj. La plej alta punkto de la komunumo situas sur alteco de 1465 m s.m. sur la kulmino de la monto Soliat.
La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 4,62 km², de kiuj 37,5% estas kovritaj de arbaro, 57,9% servas por agrikulturo kaj 4,2% por setlado.
Najbaraj komunumoj
La komunumo Montalchez limas en nordo al Gorgier, en oriento al Saint-Aubin-Sauges, en sudo al Fresens, kaj en okcidento al Provence (VD).
Trafiko
Montalchez situas flanke de la gravaj aŭtomobilaj trafikvojoj. Tra la komunumo pasas vojo de Saint-Aubin-Sauges al Provence, sur kiu cirkulas aŭtobuso, per kiu la komunumo estas konektita al la publika transportreto. Flanka vojo kondukas de Montalchez al Fresens.
Historio
La unua dokumenta mencio de Montalchez datiĝas el la jaro 1340 kiel villa de Montallichie. Sur la teritorio estis trovitaj restaĵoj de la romia vojo der Vy d'Etra. Dum mezepoko Montalchez apartenis al la Senjorujo Gorgier, kiu en la jaro 1344 fariĝis havaĵo de la Grafoj de Neŭŝatelo.
NGC 3868
NGC 3868 (aliaj indikoj — MCG 3-30-104, ZWG 97.135, PGC 36638) estas galaksio en konstelacio Leono.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
(144901) 2004 WG1
(144901) 2004 WG1 estas tre malgranda, malhela marsrenkonta terrenkonta kaj venusrenkonta apolona asteroido.
Malkovro
Ĝi estis malkovrita la en la kadro de la astronomia kampanjo LINEAR (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde observatorio de la Laboratorio Lincoln en la situejo de Socorro (Nov-Meksiko, Usono).
Orbito
Ĝia discentra orbito krucas tiujn de Marso kaj de la Tero, kaj ekstere tanĝas tiun de Venuso.
József Somai
József SOMAI [ŝomai] estas rumania hungara ekonomikisto, redaktoro. Li naskiĝis en Ştefăneşti la 31-an de aŭgusto 1931.