cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Castroviejo
Castroviejo [kastroBJEĥo] estas vilaĝo kaj municipo de Rioĥo (norda Hispanio), nome en la nordokcidenta Komarko de Nájera kaj precize en la centrokcidento de la regiono. La loknomo Castroviejo estas etimologie komprenebla kiel Malnova Kastrumo.
Geografio
Ĝi estas je 15 km de Nájera, komarka ĉefurbo, kaj je 34 km de Logronjo, provinca kaj regiona ĉefurbo, estas aparta trankvila loko sur la valo de la rivero Yalde. Ĝi estas loĝloko kun komunikvojo nur laŭ ŝoseo al Santa Coloma norde kaj de tie al Nájera pli norde. Ĝi estas je 967 metroj super marnivelo. Apud la urba kerno estas malgranda diglago de la rivero Yalde, kiu utilas por trinkvakvo kaj irigacio.
La medio estas arbara kun tre granda biodiverseco kaj interesaj arbaroj de fagoj kaj taksusoj.
Historio
Estas restaĵoj de praepoko kaj de la Romia Imperio, sed tre dise sen indiko de preciza setlejo. Sur la montopinto de Cerro del Campo estas restaĵoj de kvarangula konstruaĵo kiu eble estis kastelo sur roko, de aspekto simila al tiu de Clavijo. Eble estas la kastelo de Castroviejo tiu al kiu aludas literaturaj fontoj en kiu estis malliberigita Fernán González post sia malvenko en Cirueña antaŭ la navaraj trupoj en 960. Tiam Supra Rioĥo formis parton de la regno Navaro.
Krome estas mezepokaj entombigejoj kiuj estus la klarigo de la aktuala nomo Ermita Vieja (Malnova Ermitejo). Estas fruaj mencioj de lokanoj en dokumentoj de donacoj de la 11-a jarcento.
En la 1960-aj jaroj la elmigrado iris al enlandaj centroj, unue al Bilbao, Barcelono kaj Madrido, kaj en la 1970-aj jaroj al Logroño. El la 1940-aj jaroj oni malaltiĝis el 238 loĝantoj ĝis la nunaj 45.
Aktualo
La bazo de la ekonomio estas agrikulturo, kaj forstado, sekvita de tritiko kaj hordeo, krom la fruktoĝardenoj. La loĝantaro estas tre maljuniĝinta. Vizitindaĵoj estas la preĝejo, la ermitejo kaj la diglago, montara pejzaĝo ktp.
Futbala Mondpokalo de Sub-20-jaruloj 2011
La 18-a Futbala Mondpokalo de Sub-20-jaruloj estis turniro por naciaj teamoj de futbalistoj sub la aĝo de 20 jaroj, organizita de la internacia federacio FIFA. Ĝi okazis inter la 29-a de julio kaj la 20-a de aŭgusto 2011 en ok urboj de Kolombio. Laŭ la regularo rajtis partopreni 24 teamoj, el kiuj 23 estis elektitaj en antaŭaj kontinentaj turniroj de la diverskontinentaj konfederacioj pri futbalo, kaj la 24-a teamo estis tiu de la gastiganta lando Kolombio, kiu aŭtomate kvalifikiĝis. Mondĉampiono kaj gajninto de la pokalo post matĉa plilongigo la 20-an de aŭgusto 2011 iĝis la teamo de Brazilo, la duan pozicion akiris la teamo de Portugalio kaj la trian tiu de Meksiko.
Turniraj urboj
La matĉoj de la mondpokala turniro okazis en la jenaj ok urboj:
Frakseno
Frakseno (Fraxinus el oleacoj) estas holarktisa genro de arboj. En la antikva Grekio tiu arbo estis simbolo de firmeco kaj solideco; de ĝia ligno oni faris la stangon de la lancoj kaj ankaŭ alnomis la propran lancon. Ankaŭ el la ligno la kampuloj faris laborilojn.
Frakseno estas genro de pluraj specioj de falfoliaj arboj en la familio oleacoj. Ili devenas de la suda Eŭropo kaj la duoninsulo Malgranda Azio. La folioj kreskas kontraŭ-stare, ili estas kunmetitaj el 9-15 folietoj. La floroj estas unu- aŭ ambaŭseksaj, ili koncentras en grapolojn. Ĉi arboj ŝatas malsekajn ĉe-riverajn lokojn — marĉojn (krom Fraxinus ornus). La specio Fraxinus ornus kreskas en kalkŝtonaj, sud-deklivaj lokoj. Ili kreskas 30 m. Krom Fraxinus ornus ili toleras la ombron. La ŝelo estas iomete malebena kaj griza aŭ verdgriza.
Laŭ la skandinava tradicio frakseno estas simbolo de la senmorteco kaj de la interrilato inter la tri kosmaj sferoj. En la ĝermana mitologio la frakseno Yggdrasil estas la arbo de la mondo. En la antikveco tiu arbo havis grandan magian povon, krom ankaŭ funkcii kiel efika antidoto kontraŭ la venenoj (se oni miksu ĝin kun vino).
En la Helena mitologio frakseno alnomis la nimfojn Meliadoj naskiĝintajn de la unua generacio de la dioj.
Nitrogena difluorido
Laŭmezure kiel temperaturo altiĝas la proporcio de NF2• altiĝas. La molekulo estas preskaŭ unika pro tio ke ĝi posedas neparan nombron da elektronoj, tamen ĝi estas sufiĉe stabila por eksperimentaj esploroj.
Korčula
Korčula (itale Curzola, greke Κόρκυρα Μέλαινα Korkyra Melaina, latine Corcyra Nigra) estas kroata insulo en la Adriatiko antaŭ la marbordo de Dalmatio. Ĝi estas la dua plej granda insulo de Kroatio post Krk. Ĝi estas atingebla per pramo interalie de Split, Orebić kaj Hvar. Ĝia plej granda urbo estas Korčula, en la oriento de la insulo.
La insulo apartenas al la kroata municipo Dubrovnik-Neretva, havas areon de 279,03 km2 (longo 46,8 km, larĝo 5,3-7,8 km) kaj 17,038 loĝantojn. La plej altaj montoj estas Klupca kaj Kom.
Urboj
La tri plej grandaj urboj sur Korčula estas Korčula, Blato en la centro de la insulo kaj la malgranda havenurbo Vela Luka okcidente. Aliaj municipoj estas Žrnovo, Smokvica, Čara, Pupnat kaj Lumbarda.
En la urbo Korčula situas la tiel nomata naskiĝdomo de Marko Polo, ĉar malgrau kontraŭaj indikoj de Marko Polo mem en sia libro Il Milione  daŭre ekzistas tradicioj, kvankam sen pruvigaj elementoj, en Kroatio, kiu subtenas lian naskiĝon en Korčula anstataŭ en Venecio.
Historio
La 8-an de septembro 1298 proksime al la insulo okazis la marbatalo ĉe Curzola inter venecia kaj ĝenova mararmeoj.
Péter Halmai
Péter Halmai, laŭ hungarlingve kutima nomordo Halmai Péter estas hungara ekonomikisto, juristo, profesoro, membro (korespondanta (2016)) de Hungara Scienca Akademio.
Péter Halmai naskiĝis la  en Budapeŝto.
Biografio
Péter Halmai doktoriĝis en la universitato en 1977, poste li instruis en Scienca Akademio Loránd Eötvös ĝis 1988. Tiutempe li esploris aŭ instruis en Stokholmo en 1985, en Stuttgart en la lernojaro 1991, en Gotingeno en 1995 kaj 1999. En 1984 li kandidatiĝis (CSc), en 1998 li doktoriĝis (DSc) antaŭ Hungara Scienca Akademio. Li ekhavis postenon en Tutlanda Planada Oficejo en 1990, sed li ankaŭ iĝis profesoro kaj institutestro en Universitato Reĝo Sankta Stefano ĝis 2011. En 1992 li estis nomumita universitata profesoro. Ekde 2008 li estas katedrestro kaj institutestro en Universitato de Panonio, ekde 2015 li estas katedrestro en Nacia Universitato pri Publikaj Servoj. Li ricevis premiojn inter 1977-2015. Li okupiĝas pri la internacis komerco, pri la internacia kaj agrikultura ekonomioj, precipe pri eŭropa kompara ekonomio.
Titan (Jean Paul)
Titan aŭ Titano, aperinta en kvar volumoj inter 1800 kaj 1803, estas romano de la germana verkisto Jean Paul.
La precipa romano
Ĝi validas kiel la ĉefverko de la aŭtoro, li mem nomis ĝin sia „fundamenta kaj ĉefa romano“. La romano havas ĉ. 900 paĝojn kaj rakontas la kleriĝohistorio de la ĉefrolulo Albano de Cesara ekde pasia junulo al maturiĝinta viro, kiu je la fino suriĝas la tronon de la eta princlando Pestitz. Laŭ lingvaĵo kaj stilo la romano okulfrape diferencas de aliaj tekstoj de Jean Paul. La rakonto estas organizita pli strikte kaj enhavas malpli deviaĵojn kaj randnotojn. La esploro vidis en tio ofte (stilan) alproksimiĝon al la vajmara novklasikismo, kun kiu tiutempe Jean Paul intense kaj kritike okupiĝis. La bildoplena kaj (laŭ tiama senco) „sprita“ lingvo de Jean Paul tamen ankaŭ en Titano restas konservita; la romano do malgraŭe estas defia legaĵo por nuntempaj legantoj.
Temoj
Jean Paul opiniis pri Titano en letero, ke ĝi fakte nomiĝu „Mal-Titano“, ĉar en ĝi „ĉiu ĉielosturmanto trovas sian inferon“. Lia celo estis akre kritiki la „ĝeneralan senbridecon de la jarcento“ kaj meti al la pilorion la „separadon de la Mio disde la pririgardo“: En la roluloj de la romano (Roquairol, Schoppe, Gaspard, Liane, Linda) Jean Paul kristaligas diversajn problemkompleksojn de la tempo ĉirkaŭ 1800. Je la fino ĉiuj roluloj krom la ĉefrolulo devas fiaski pro sia unuflankeco. En Schoppe la ideisma filozofio de Fichte estas kondamnata, en Roquairol la estetikisma l'art pour l'art, kiun Jean Paul opiniis trovi en Vajmaro, en Gaspard malvarmeco kaj politika spekulado, en Liane entuziasma religiemo (pietismo, unuiĝo de fratoj), en Linda la supozate maldeca pretendemo de emancipiĝintaj virinoj. Je ĉiuj el tiuj unuflankecoj la ĉefrolulo devas kleriĝi kaj maturiĝi al harmonia, „multforta“ anstataŭ „unuforta“ individuo. Oni tamen ofte konstatis, ke la personoj fakte kondamnitaj al fiaskado posedas pli da streĉo kaj interesigo ol la ĉeffiguro Alban, aperanta foje tro glata kaj ideala.
Akceptado
Titano inspiris Gustav Mahler-on al la komponado de lia unua simfonio; pro tio li donis al tiu je la komenco la subtitolon Titan, kiu poste forfalis pro diversaj novkonceptadoj de la simfonio. Krome Erich Heckel, membro de la ekspresionisma artistogrupo Die Brücke, lasis sin inspiri de la figuro de Roquairol al portreto de sia antaŭa amiko kaj kolego Ernst Ludwig Kirchner.
19450 Sussman
19450 Sussman estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la en la kadro la kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de Gene Everett Sussman, kiu gajnis la kvaran rangon en la Intel International Science and Engineering Fair de 2003 pro sia projekto pri medicino kaj sano. Li estis lernanto ĉe la Lawrence High School de Cedarhurst (Nov-Jorkio, Usono)..
Żyrardów
Żyrardów estas urbo en la provinco (historie vojevodio) Mazovio de Pollando. Ĝi apartenas al samnoma komunumo en la distrikto Żyrardów.
Barnaul
Barnaul (Барнаул) estas urbo en Rusio, ĉefurbo de Altaja Regiono. La urbo estis fondita ĉirkaŭ jaro 1730. Ĝi havas statuson de urbo ekde jaro 1771. En 1959 la urbo havis 303 mil loĝantojn, en 2002 jam estis 600 mil loĝantoj.
Żyrardów
La urbo havas ĉirkaŭ 50 000 loĝantojn. Ĝi situas 45 km sudokcidente de la pola ĉefurbo Varsovio, ĉe grava trafikpunkto.
Barnaul
La urbo estas sur maldekstra bordo de rivero Obo (Обь), ĉe enenfluo en ĝin de rivero Barnaulka (Барнаулка). En la urbo estas fervoja stacio.
Żyrardów
La urbo gravis en la 19-a jarcento-20-a jarcento pro la tiea teksaĵ-industrio (ekde 1829). Tiu fabriko estis la plej granda kaj moderna linfabriko de la tiama Eŭropo. La nomo Żyrardów estas ligita al nomo de la teknika afergvidanto Philippe de Girard (en pola akcento). Li estis ankaŭ elpensinto de linfaden-prilabora maŝino.
La urbo ricevis la urbajn rajtojn en 1916.
Barnaul
Diferenco de la loka kaj moskva tempoj estas 3 horoj (en jaro 2005). Geografiaj koordinatoj de la urbo estas: latitudo 53°22' norde, longitudo 83°45' oriente.
Okulvitroj
Okulvitroj  estas helpilo kun lensoj portata antaŭ la okuloj por pli bone vidi. Kutime oni portas paron da okulvitroj antaŭ ambaŭ okuloj. La helpilo el framo kaj du lensoj havas, verŝajne sub la influo de multaj etnaj lingvoj, pluralan nomon. Unu ilo nomiĝas "paro da okulvitroj". Eble preferindus trovi pli taŭgan esprimon. Hermann Tautorat, esperantisto el Berlino, proponis la esprimon "oklo".
Unikan kolekton de okulvitroj, lornetoj, binokloj, teleskopoj kaj aliaj optikaĵoj, kolektitan de Pjer Marli, oni povas rigardi en la malgranda muzeo, situanta en centro de Parizo.
Dekomence estis lupeo. Kutime oni uzis ĝin por ekhavi fajron – estis la 11-a jarcento. Kaj nur unu jarcenton poste oni elpensis kiel reguli ĝian potencon per ŝanĝo de ĝiaj konveksaj kaj konkavaj surfacoj. Fine de la 12-a jarcento, kiel opinias Pjer Marli, kreanto de la okulvitrmuzeo, oni ekpovis poluri kaj prilabori vitron tiel bone, ke eblas legi per ĝi. Preskaŭ antaŭ 700 jaroj oni produktis unuajn okulvitrojn, vitrojn de kiuj oni faris el monta kristalo kaj ĝiajn framojn – el kornoj. Unu el tiuj neordinaraj, kaj eble unikaj, ekzempleroj estas en muzeo de Pjer Marli. Fine de la 13-a jarcento nur malmiopaj homoj povis uzi okulvitrojn. La miopuloj devis atendi ankoraŭ kelkajn jardekojn.
Barnaul
Esperanto en Barnaul
Ĉirkaŭ 1920, Vitold Konstantinoviĉ Tenisov kreis tie Esperanto-grupon kaj eldonis bultenon Fajrerĉeno.
Okulvitroj
Verdire oni ne rajtas nomi tiun vitraĵon okulvitroj. Pli ĝuste nomi ĝin nazpinĉilo. Tiel ĝi restis dum kelkaj jarcentoj, negrave ŝanĝigita. Pri tio, ke praavo de okulvitroj ekestis vere nazpinĉilo, oni skribas en la libro pri optiko, publikigita en la 1740-aj, kaj kiu estas nun en eksponfenestro de muzeo apud plej antikvaj ekspoziciaĵoj. Estas skribite en tiu libro: “Avantaĝo de tiu aparato estas tio, ke ĝi teniĝas sur la nazo kaj ne malfaciligas spiradon”. De tiu skribaĵo ni rajtas konkludi ke nur meze de la 18-a jarcento oni komencas uzi vitron en framo sur la nazo, sed antaŭ tio – sur la pinto de la nazo, kaj oni devis spiri per buŝo.
Marli havas ankaŭ okulvitrojn, kiujn inventis kaj faris por si mem eskimoj. Ili ne havas vitrojn. Tio estas lignostrieto aŭ bartstrieto, kiun helpe de leda ŝnuro oni tenis sur la kapo. En lignaĵo estis du stritruetoj. Konstruon oni uzis por protekti la okulojn de brila lumo, vento, neĝo kaj ĉio simila. Inter tiuj kuriozaj eksponaĵoj estas okulvitroj el Ĉinio. Ili enhavas vitrojn. Sed tio estas ordinaraj, simplaj vitroj. En antikva Ĉinio oni uzis okulvitrojn por savi sin de influo de malbonaj spiritoj. En Eŭropo oni decidis bazi nazpinĉilon konkrete sur la kapo, sed ne sukcesis – la konstruo iĝis tro peza.
Fine de 18-a jarcento oni komencas alkonstrui du arkojn al nazpinĉilo, kiuj dekomence devis baziĝi sur la tempioj. Preskaŭ samtempe inventistoj plilongigis la arkojn ĝis la oreloj. Do nuntipajn okulvitrojn oni inventis preskaŭ komence de la 19-a jarcento. Kaj la arkoj dekomence estis faldeblaj – oni povis bazi la okulvitrojn ankaŭ sur la tempioj kaj sur la oreloj.
Ĝenerale, dum tiuj du jarcentoj, la okulvitroj ŝanĝiĝas plej multe pro tio, ke la evoluo de mekaniko kaj ekzaktaj sciencoj tiom ekmodiĝis, ke kunhavi iun unikaĵon oni opiniis prestiĝe. Vitrojn oni enmetadis al ĉio: ventumiloj, promenbaston(et)oj, tabakujoj, horloĝoj ktp. Kaj male, optikajn ilojn oni plibeligas per aro de juvelŝtonoj, por ke en teatro oni ne hontu prezenti ilin por komuna observo.
Unu el ekspozicifenestroj en la muzeo de Marli estas dediĉita al la studadprocedo de studentoj-medicinistoj kiel fari okuloperacion. Kelkaj maskoj en la dimensio de homa vizaĝo kun eltireblaj okuloj. Oni ankaŭ povas almeti malmuntatan okulon por ekpovi ŝanĝi okullenson.
Okulvitroj de nuna jarcento estos malpezaj kaj preskaŭ nevideblaj. Jam nuntempe firmao de Marli ellaboris okulvitran framon el titano, kiu pezas nur 2,9 gramojn. Vitroj devas pezi ne pli ol 4 gramoj. Sed komence de 20-a jarcento oni provis fari supermalpezajn okulvitrojn, sed ne sukcese – post iom da tempo la framo rustiĝis.
Okulvitroj en evolulandoj
Joshua Silver, profesoro pri fiziko kaj direktoro de la Centre for Vision in the Developing World (Centro por Vido en la Evolulandoj) ĉe la Universitato de Oksfordo, evoluigis okulvitrojn kun adaptebla forto, por prezo de malpli ol 15€. Inter du folioj de klara plasto troviĝas silikona oleo, kies premon eblas ŝanĝi por realigi la ĝustan kurbiĝon kaj realigi per tio la bezonatan okulvitran fortecon. Joshua Silver antaŭvidas ĝis la jaro 2020 bezonon por unu miliardo de tiaj okulvitroj.
Tute malsama solvo por ĉi tiu problemo de evolulandoj estas provizata de la fondumo Focus on vision (fokuso sur vizio) en Eindhoven (Nederlando), kiu produktas malaltkostajn okulvitrojn en kiuj duoblaj vitroj estas interŝoveblaj por ĝustigi la efektivan forton.
Weldy Phipps
Welland Wilfred "Weldy" "Angayuroluk" Phipps (23a de julio 1922 - 22a de oktobro 1996) estis kanada piloto kaj militkaptito dum la Dua Mondmilito, pionira makispiloto, inventisto kaj teritorinivela politikisto.
Phipps aliĝis al la Royal Canadian Air Force kaj iĝis batalpiloto en la Dua Mondmilito. Li estis pafita kaj iĝis militkaptito dum du jaroj. Li sukcesis fuĝi el la prizonkampadejo.
Li estis piloto de Ralph Plaisted, Walt Pederson, Gerry Pitzl kaj Jean Luc Bombardier, kiuj vojaĝis super la glacio al la Norda Poluso per motorsledo kaj alvenis tien la 19-an de aprilo 1968. La Usona Aerarmeo sendepende konfirmis ilian pozicion. En la 1980-aj jaroj, la pilotoj de Plaisted, nome Weldy Phipps kaj Ken Lee subskribis afidavitojn asertante ke ne tia aerponto estis disponigita. Estas ankaŭ dirite ke Herbert estis la unua persono se temas pri atingi la poluson de neatingebleco.
Astorgo
Astorgo hispane Astorga estas hispana municipo kaj urbo kiu troviĝas en la centra zono de la provinco Leono, en la nordokcidenta zono de la regiono Kastilio kaj Leono. Ĝi troviĝas en la komarko Tierra de Astorga (en tradicia areo Maragaterio), de kiu ĝi estas la ĉefurbo kaj plej grava loĝloko, meze de la altebenaĵo kaj la montaroj de Leono. La urbo estas la kapo de unu el la diocezoj plej ampleksaj kaj antikvaj de Hispanio, kies jurisdikcio etendiĝas al la duono de la provinco Leono kaj parto de la provincoj Oŭrenso kaj Zamoro.
Astorga estis fondata en la jaro 14 a.K. Nuntempe (2021) ĝi havas 10 553 loĝantojn en areo de 46,78 kvadrataj kilometroj.
Ĉaka milito
Regiono de Ĉako ĝis tiam estis disputa tereno, tamen ĉefe loĝigita de paragvajanoj.
Ŝajnis, ke Bolivio havas grandan fortosuperecon kompare al Paragvajo. Bolivio havis pli ol trioblan loĝantaron, armilojn per usona kredito, la armeon komandis Hans von Kundt, eksa germana generalo. La batalemo de la rekrutitaj indianaj soldatoj estis tre malforta, dum la paragvajaj soldatoj estis pli bone preparitaj por la marĉa kaj ĝangala batalado. Multaj boliviaj soldatoj mortis pro diversaj malsanoj, pro serpentomordo kaj en bataloj.
Ekde la 5-a de decembro 1928, Paragvajo iniciatis sennombrajn militistajn konfliktojn kaj tio kondukis al milito, spite al packlopodoj de Usono. La milito komenciĝis en junio 1932, kiam la bolivianoj okupis paragvajajn poziciojn en nordo de Ĉako kaj sukcese atakis Fortín Boquerón. En aŭgusto Paragvajo ordonis rekrutigojn kaj ekmilitis kun gvido de generalo José Estigarribia. Fine de septembro, ili reokupis Fortín Boquerón, Kundt estis retirita al Bolivio. La germana generalo poste centrigis la fortojn sude kaj atakis al Fortín Nanawa, kie okazis dum monatoj akraj bataloj.
Paragvajo oficiale militproklamis la 10-an de majo 1933. Fine de oktobro, Estigarribia per daŭra atako atingis tiajn sukcesojn, ke la bolivia prezidento Daniel Salamanca anstataŭigis per generalo Enrique Peñaranda la germanon Kundt. Post trisemajna batalhalto Estagarribia denove ekatakis (9-an de januaro 1934) kontraŭ la bolivia Ballivián-fortikaĵo. Tie okazis la plej akraj bataloj, inter marto kaj julio. Ballivián batale mortis la 17-an de novembro, pro tio oni abdikigis Salamanca. En januaro de 1935 la paragvajanoj jam batalis sur teritorio de Bolivio.
Post kiam la boliviaj kontraŭatakoj devigis la paragvajajn fortojn je sindefendo, la interbatalantoj sukcesis armistici la 12-an de junio 1935.
La packonferencon pri armistico partoprenis Argentinio, Brazilio, Ĉilio, Usono, Peruo kaj Urugvajo, kaj estis prezidita de argentina ministro Carlos Saavedra Lamas. La traktado estis subskribita la 21-an de julio 1938, en Buenos Aires.
Plimulto de la diskutitaj areoj estis aljuĝita al Paragvajo, sed Bolivio ricevis koridoron al la rivero Paragvajo kaj haveno Puerto Casado. La ekonomio de Bolivio kolapsis, la senposeduloj postulis reformojn. La merito pri la aranĝado estis rigardata al Argentinio, la avantaĝojn pri la paragvaja teritoria grandiĝo eluzis argentinaj inventistoj. En la milito mortis 100.000 homoj (laŭ aliaj taksoj ĝis 250.000), kio estis grandega perdo por la landoj, kies komuna loĝantaro tiam estis ĉirkaŭ 4,5 mln homoj.
Nafto ne estis trovita en Ĉako.
Enmigrintoj en la milito
Multaj oficiroj de ambaŭ militantaj armeoj estis novaj enmigrintoj, venintaj en Sud-Amerikon post la Unua mondmilito. De la bolivia flanko batalis ĉ. 200 germanaj oficiroj, de la paragvaja flanko estis kelkdek oficiroj de la rusia imperia armeo, devigitaj forlasi sian landon post venko de bolŝevismo. Interalie rusa generalo Belajev estis dum parto de la milito ĉefo de la paragvaja ĉef-stabejo.
Konsento pri la limoj
La fina interkonsento pri la limoj inter Bolivio kaj Paragvajo estis atingita nur la 27-an de aprilo 2009 en Bonaero. Ambaŭ flankoj subskribis dokumenton pri plena konsento pri la nuna limo.
Masklismo
Masklismo povas esti:
Ed Sheeran
Ed Sheeran, laŭpasporte Edward Christopher Sheeran (angla prononco de la familia nomo laŭ sistemo IFA ; naskiĝis la 17-an de februaro 1991) estas angla popmuzika kantaŭtoro, do samtempe kantoverkisto kaj kantisto, kaj krome aktivas kiel muzikisto, aparte gitaristo, filma kaj televida aktoro.
Vivo
Naskita en Halifax, Okcidenta Jorkŝiro, kaj kreskinta en Framlingham, Suffolk, li komencis verki kantojn ĉirkaŭ la aĝo de dek unu jaroj. Tiam li ĉeestis koncerton de irlanda kantaŭtoro Damien Rice kaj ekkomprenis ke li ŝatus ekkanti. Li tiam en la aĝo de 13 jaroj, en 2005, publikigis la albumon The Orange Room. En 2006 kaj 2007 sekvis du pliaj albumoj. Li translokiĝis al Londono, al loĝejo super drinkejo ĉe la urba parko Finsbury Park. Ed Sheeran forlasis lernejon ĉe 16 por dediĉi sin plene al muziko. Li komencas prezentiĝi sur scenejo, precipe dum liberaj scenvesperoj malfermitaj al amatoroj. Post plia publikigoj de muzikaĵoj, lia profesia kariero vere komenciĝis en 2011, kiam la muzikeldonejo Atlantic records ekpublikigis liajn muzikaĵojn. En la ferma ceremonio de la Somera Olimpiko 2012 en Londono en aŭgusto 2012 li kantis antaŭ spektantaro de milionoj, kiam li muzikis kune kun Nick Mason de la grupo Pink Floyd, Richard Jones de la grupo The Feeling kaj Mike Rutherford de la grupo Genesis. De tiam li estas internacie konata.
Kariero
En 2012, Sheeran gajnis du British Music Awards en la kategorioj "Best British Solo Artist" kaj "Breakthrough British Artist". Lia kanto, The A Team, estis nomumita por la "Kanto de la Jaro" premio ĉe la Grammy-ceremonio (2013) kaj la unuopaĵo Thinking Out Loud, gajnis al li du Grammy-premiojn en 2016: "Kanto de la Jaro" kaj "Plej bona Pop prezento".
En 2018 li gajnis sep Afiŝtabulpremiojn por: Plej bona Prezentisto, Plej bona Prezentisto (Vira), Top 100 Plej Varma Prezentisto, Plej Venda Kanto, Pinta Radio-Prezentisto, Pinta Radio-Kanto por Shape of You en 2018.
Lia debutalbumo, + (Konekto), estis publikigita en septembro 2011 kaj poste iĝis plateno sep fojojn en Britio. Lia dua studialbumo, "×" (Duoblo), atingis la unuan lokon en la usonaj kaj britaj diskfurorlistoj kaj en 2015, gajnis la titolon de "Albumo de la Jaro" ĉe la British Music Awards.
Konferenco de Badasht
La Konferenco de Bada sh t okazis de la 26-a de junio ĝis la 17-a de julio 1848 kaj oficialigis la disiĝon de Babismo disde Islamo.
81 babanoj kunvenis en la persa vilaĝeto de Bada sh t ĉe la Kaspia Maro por plani la liberigon de sia Profeto nomita la Báb el la fortikaĵo de  Ch ihríq kaj spertis kiel efektiviĝis disiĝo abrupta, kompleta kaj drama disde la islama tradicio kiel ĝin entenas la de Báb revelaciita sankta libro Bayán.
Tiun konferencon organizis babanestro nomita Mírzá Ḥusayn 'Alíy-i-Núrí, kiu ekde tiam titoliĝis Jináb-i-Bahá aŭ Bahá'u'lláh ("la Gloro de Dio"), kaj ĝin partoprenis du el la 18 unuaj disĉiploj de la Bab titolitaj Literoj de la Vivanto : Mullá Muḥammad ‘Alí-i-Bárfurú sh , titolita Quddús ("la plej Sankta"), kaj Fátimih Bara gh ání, titolita Ṭáhirih ("la Pura").
Parollibereco
Parollibereco aŭ esprimlibereco temas pri libereco de opinio aŭ la rajto libere esprimi siajn opiniojn skribe kaj parole.
La libereco esprimi onian opinion sen timo de persekuto estas unu el la fundamentaj rajtoj en la Universala Deklaracio de homaj rajtoj, eksplicite deklarita en la artikolo 19. Ĝi estas gravega por funkcianta demokratio ĉar ĝi estas unu el la civilaj liberecoj.
Konferenco de Badasht
Dum tiu kunveno ĉiutage estis iu islama leĝo abolita kaj anstataŭata per nova leĝo baba. Kulmina krizo okazis kiam Ṭáhirih aperis publike senvualigita kaj ekvokis : "Mi estas tiu Vorto, kiun la Qá’im (la Promesito de Ŝijaismo) eldiros, tiu Vorto, kiu forpelos la regantojn kaj nobelojn de la Tero." . Tiu "netolerebla" ago "maldeca" stuporigis la ĉeestantaron : iu babano tranĉis al si la gorĝon, aliaj forfuĝis kaj forlasis la Kredon. Kaj Quddús estis ŝajne tuj mortigonta ŝin, kiam Bahá'u'lláh repacigis ĉiujn per la legado de la 56-a korana surao titolita "la Okazontaĵo", komprenigante al ili la sencojn kaj la aludojn de tiuj versoj : ke ili estus travivantaj la "Tagon de la Releviĝo"!
Parollibereco
Eĉ se esprimlibereco kutime estas konsiderata pozitive, malofte ekzistas tuta parollibereco. En la leĝaroj kutime estas certaj limoj, ekzemple kontraŭ blasfemo, seksismo, homofobio aŭ rasismo, kio povas esti sufiĉe logikaj limigoj, sed ankaŭ ofte oni ne rajtas paroli kontraŭ aŭtoritatoj, ekzemple reĝoj en monarkioj aŭ prezidentoj en diktaturoj, religiaj aŭtoritatoj ie ajn pro ties speciala statuso ktp.
La graveco de esprimlibero en publika diskurso
John Stuart Mill, la angla soci-filozofo de la 19a jarcento, prezentas kvar kialojn, kial la limigo de sinesprimlibereco kaj penso konsistigas obstaklon al vero:
Konferenco de Badasht
pentraĵo de la bahaa artisto Ivan Lloyd pri la konferenco de Bada sh t
Parollibereco
La graveco de esprimlibero en publika diskurso
Tial, eĉ se la aferoj, kies eldiro estas malpermesita, estas falsaj - ili devas esti eldiritaj. Vero perdas sian konvinkan potencon, kiam ĝi bezonas la potencon de la brako. Eĉ se limigi la liberecon de pensado kaj parolado protektas la veron - ĝi malutilas al ŝi.
Pri ĉi tiuj lastaj ideoj de Mill estos akre pridisputataj, jardekojn poste, la socia filozofo Herbert Marcuse kaj la gvidanto de la itala komunista partio, Antonio Gramsci.
Mill ne kredas, ke en aferoj pri moralo kaj socio oni povas atingi absolutajn verojn kaj ne ekzistas kialo, ke reganta kaj akceptita opinio devas esti vera nur laŭ la opinio de multaj. Limigo de sinesprimlibereco, ĉiaspeca, estas ne nur nepravigebla sed eĉ malutila.
El ĉi tiu priskribo rezultas, ke por la avantaĝo kaj de la individuo kaj de la publiko, la trudaj povoj de la aŭtoritatoj devas esti limigitaj kaj la maniero de libera debato kaj interŝanĝo de opinioj devas esti instigita, kiel esenca elemento por krei liberalan socion. Per la libera debato oni evitas blindan marŝadon en la sulkon. La civitano, motivita por mensa agado kaj konstanta trejnado, kaj de la fundamentoj de klera kaj progresinta socio, fonditaj sur individuaj liberecoj, estas konservitaj kaj fortigitaj.
En Interreto
En 2016, uzanto registrita en Irlando publike konigis novaĵartikolon el la aŭstria retejo oe24.at akompane de siaj komentoj. La mesaĝo, kiu temis pri la aŭstra politikistino Eva Glawischnig-Piesczek, tiama prezidantino kaj proparolantino de la partio La Verduloj – La Verda Alternativo, akompane de siaj komentoj, kiuj traktis ŝian partion kiel faŝista kaj nomis ŝin «korupta stultulino» kaj «abomeninda perfidulino».
Glawischnig-Piesczek procesis en Aŭstrio pri misfamigado kaj gajnis. Oni ordonis al Fejsbuko forigi la mesaĝon, kaj ĝi malvidebligis la mesaĝon nur en Aŭstrio. Sed ŝi insistis ke tio okazu tutrete, do, la supera kortumo de Aŭstrio transdonis la aferon al la Justica Kortumo de Eŭropaj Komunumoj, petante klarigojn pri la eŭropunia juro.
La, la Justica Kortumo de la Eŭropa Unio verdiktis favore al la demandantino Eva Glawischnig-Piesczek, permesante al aŭstria kortumo postuli, ke la socia retkomunikilo Fejsbuko forigu el sia retejo mesaĝon publikigitan de tiu irlanda uzanto. Ĝia verdikto fakte ordonis, ke kortumo de iu ajn eŭropunia lando rajtas postuli de Fejsbuko forigi misfamigajn informojn el ĉiuj paĝoj, senkonsidere de tio ke uzantoj de kiuj landoj kreis respektivajn mesaĝojn kaj ĉu ili komplete koincidas aŭ nur similas laŭ enhavo. Do decido de kortumo el unu eŭropunia lando povas influi ĉiujn landojn de la Eŭropa Unio.
10972 Merbold
10972 Merbold estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la usona astronomo Tom Gehrels, de la Observatorio de la Monto Palomar kaj de la nederlandaj geastronomoj geedzoj Ingrid van Houten-Groeneveld kaj Cornelis Johannes van Houten, de la Observatorio de Leiden (Nederlando) en la kadro de la "Dua Enketo pri Trojanoj" (Second Trojan Survey).
Nomo
Ĝia nomo honoras la germanon Ulf Merbold, unuan okcidentan eŭropan kosmonaŭton, kiu faris en 1983 kaj 1988 en la kosmopramo kun la Spacelab de la Eŭropa Kosma Agentejo. Tio estis sekvita en 1994 de kvar semajnoj kiel kosmonaŭto de EKA ĉe la sovetunia kosmostacio Mir.
Nigra-arbara ĉerizkuko
Nigra-arbara ĉerizkuko - germane Schwarzwälder Kirschtorte (en Svislando Schwarzwäldertorte) estas krema torto, kiu ekde la 1930-aj jaroj disvastiĝis unue en Germanio kaj tra la jardekoj iĝis la plej populara germania torto.
Izobutila sorbato
Izobutila sorbato aŭ C10H16O2 estas kemia kombinaĵo, apartenanta al la funkcia grupo de la esteroj de la sorbata acido kaj izobutanolo. Izobutila sorbato estas senkolora likvaĵo, uzata kiel gustigagento kaj odorigagento en la nutrondustrio kaj en la fabrikado de kosmetikaĵoj kaj farmaciaĵoj. Kutime ĝi estiĝas per kondensiĝa reakcio aŭ per esterigo de Fischer-Speyer kun sulfata acido kiel katalizilo. Izobutila sorbato estas malmulte solvebla en akvo, sed tute solvebla en alkoholo, duetila etero, kloroformo kaj plejmulto el la organikaj solvantoj. Izobutila sorbato reakcias kun fortaj oksidigagentoj kaj fortaj bazoj kaj posedas antifungajn kaj antibakteriajn proprecojn. Krom tio ĝi uzatas kiel konservaĵo.
NGC 2118
NGC 2118 (alia indiko — ESO 57-SC39) estas malfermita stelamaso en konstelacio Orfiŝo.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Admont
Admont estas komunumo de Aŭstrio. Ĝi apartenas al la federacia lando Stirio kaj al la distrikto Liezen. Fine de en la komunumo vivis.
Piazza del Popolo
Piazza del Popolo estas unu el la plej famaj placoj de Romo, je la piedoj de la monteto Pincio.
Historio
La origino de la nomo de la placo ne estas certa: etimologie "popolo" povus veni de la latina populus (poplo), ĉar en tiu loko estis arbareto de poploj, ĉe la apuda tombejo de Nerono.
Arkitekturo
La placo estas bonega ekzemplo de arkitektura "stratumiĝo", fenomeno kiu okazis pro la daŭraj modifoj deciditaj ĉiufoje kiam unu papo anstataŭis alian. Sur la placo alrigardas tri preĝejoj.
La fontanoj
En 1823 Valadier anstataŭis la malnovan fontanon per alia ornamita per kvar marmoraj leonoj. . Tuj poste li realigis ankaŭ la aliajn du fontanojn.
Nuntempe
Nuntempe Piazza del Popolo estas vasta piedira zono de ĉirkaŭ 16000 m², loko de gravaj publikaj eventoj: kiu povas gastigi ĝis 65,000 personojn. Ĉi tie estas ankaŭ la Komandejo de la Karabenistoj, (italaj ĝendarmoj), de la regiono Latio.
Kunligoj kaj ĉirkaŭaĵoj
Ĉirkaŭaĵoj:
Winfried Kretschmann
Winfried KRETSCHMANN (naskiĝinta la  en Spaichingen, tiam Württemberg-Hohenzollern) estas germana politikisto de la verda partio Grüne, aŭ plennome Alianco '90/La Verduloj. Ekde la li estas ministro-prezidanto de la federacia lando Baden-Virtembergo. Li estas la unua ĉefministro de iu federacia lando de Germanio kiu venas de la verda partio Alianco '90/La Verduloj.
<!--
Ausbildung und Beruf
Der Sohn streng katholischer, aus dem Ermland vertriebener, Eltern (sein Vater war Lehrer) besuchte nach der Volksschule in Zwiefalten-Sonderbuch ein katholisches Internat in Riedlingen, danach ein Gymnasium in Sigmaringen. An diesem bestand Winfried Kretschmann 1968 das Abitur. Nach dem Grundwehrdienst studierte er an der Universität Hohenheim von 1970 bis 1975 Biologie und Chemie (später noch Ethik) für das Lehramt an Gymnasien und legte 1977 das zweite Staatsexamen ab. Er war Gymnasiallehrer für Biologie, Chemie und Ethik in Stuttgart, Esslingen (Theodor-Heuss-Gymnasium), Mengen, Bad Schussenried und zwischen 1988 und 1992 am Hohenzollern-Gymnasium in Sigmaringen. Für die Erfüllung seines parlamentarischen Mandats ist er beurlaubt.
Politische Tätigkeit
Während des Studiums war Winfried Kretschmann mehrere Jahre Vorsitzender des Allgemeinen Studierendenausschusses (AStA). Er engagierte sich während seines Studiums von 1973 bis 1975 in der Hochschulgruppe des Kommunistischen Bundes Westdeutschland. Nachträglich bezeichnete er diese „68er Sozialisation“ als „fundamentalen politischen Irrtum“.
1979/80 war Kretschmann Mitbegründer der Grünen Baden-Württemberg. 1980 wurde er erstmals für die Grünen in den Landtag von Baden-Württemberg gewählt, wo er 1983 als Nachfolger von Wolf-Dieter Hasenclever Fraktionsvorsitzender wurde. Kretschmann und Hasenclever galten als Protagonisten des kleinen sogenannten ökolibertären Flügels der Grünen. Dieser bildete sich Ende 1983 als innerparteiliche Opposition zum ökosozialistischen Flügel. Von 1982 bis 1984 gehörte Kretschmann als Nachrücker dem Kreistag des Landkreises Esslingen an. 1986 und 1987 war er als Ministerialrat Grundsatzreferent im ersten grünen Umweltministerium in Hessen bei Minister Joschka Fischer.
Societo Kisfaludy
La Societo Kisfaludy origine hungare Kisfaludy Társaság estis tre grava literatura societo funkcianta inter 1836-1952.
Winfried Kretschmann
Politische Tätigkeit
1988 wurde Kretschmann wieder in den Landtag von Baden-Württemberg gewählt, ebenso 1996 und 2001. Von 1996 bis 2001 war Kretschmann Vorsitzender des Ausschusses für Umwelt und Verkehr im baden-württembergischen Landtag. Nach der Wahl von Dieter Salomon zum Oberbürgermeister der Stadt Freiburg im Breisgau wurde Kretschmann 2002 zum Fraktionsvorsitzenden der Grünen gewählt. Weiter ist Kretschmann Mitglied des Parteirates von Bündnis 90/Die Grünen auf Landesebene.
Societo Kisfaludy
Historio
Literaturistoj kaj amikoj de Karolo Kisfaludy fondis en Pest (urbo) societon por eldoni ĉiujn verkojn de Karolo Kisfaludy kaj fari skulptaĵon pri li. En la 19-a jarcento la societo aranĝis monate po unu kunsidon, kiu estis grava evento de la hungara literatura vivo. Post eldonoj de Kisfaludy restis mono, la societo mem iĝis mecenato de la hungara literaturo. La societo ekzemple malkovris poemojn de János Arany en 1846 kaj 1847, poste dramon de Imre Madách.
Winfried Kretschmann
Politische Tätigkeit
Winfried Kretschmann war Spitzenkandidat der Grünen für die Landtagswahl in Baden-Württemberg 2011. Mit 24,2 Prozent der Stimmen und 36 Abgeordneten erreichten die Grünen das beste Wahlergebnis in ihrer Geschichte bei einer Landtagswahl. Sie wurden nach der CDU mit 60 Mandaten und vor der SPD mit 35 Mandaten zweitstärkste Fraktion im Landtag. Kretschmann handelte mit der SPD als Verhandlungsführer der Grünen einen Koalitionsvertrag aus. Am 12. Mai 2011 wurde Winfried Kretschmann von den Landtagsabgeordneten zum Ministerpräsidenten von Baden-Württemberg gewählt. Er erhielt 73 Stimmen und damit zwei Stimmen mehr, als Grüne und SPD auf sich vereinen. Er ist damit der erste von den Grünen gestellte Ministerpräsident in einem Bundesland.
Societo Kisfaludy
Historio
Post la komencaj jaroj la societo fondis libroserion, krome aperis jarlibro inter 1840-1846 kaj 1860-1940. Estis apogata kolektado de popolkantoj, ili aperis inter 1872-1924 en 14 volumoj. Komence de la 20-a jarcento la societo ne apogis la modernaĵojn, tiun taskon faris revuo Nyugat.
Winfried Kretschmann
Gesellschaftliches Engagement
Winfried Kretschmann ist Mitglied im Diözesanrat der Erzdiözese Freiburg, im Verein der Freunde der Erzabtei St. Martin e. V., im Zentralkomitee der deutschen Katholiken (ZdK) und im Kuratorium der Akademie der Diözese Rottenburg-Stuttgart. Während seines Studiums war er Mitglied in der katholischen Studentenverbindung Carolingia Hohenheim (nichtschlagend, im CV).
Kretschmann gehört den Freunden der Hebräischen Universität Jerusalem und der Gesellschaft Oberschwaben für Geschichte und Kultur an. Er ist Mitglied im Schützenverein Laiz.
Familie und Privates
Winfried Kretschmann ist seit 1975 verheiratet und hat drei Kinder. Er wohnt in Laiz, einem Stadtteil von Sigmaringen.
Seine Ehefrau Gerlinde Kretschmann ist Grundschullehrerin und war seit Mitte der 1990er Jahre bis 2009 Mitglied des Gemeinderats von Sigmaringen, zuletzt als Fraktionsvorsitzende der Grünen.
Literatur
-->
Matelândia
Matelândia estas municipo de la brazila subŝtato Paranao, kiu taksis 16.077 loĝantojn en 2010.
Ĉevalterapio
Ĉevalterapio estas formo de fizika, okupiga kaj paroliga terapio en kiu terapiisto uzas la karakteran movadon de ĉevalo por havigi zorge gradigitan movo kaj sento rezulton.
Alinome kiel neologismo hipoterapio ĝi derivus el la greka vorto hippos (ĉevalo), tiele ke "hipoterapio" laŭvorte referencas al traktado aŭ terapio helpita de ĉevalo. La koncepto de hipoterapio aŭ ĉevalterapio trovas sian plej fruan registritan mencion en la verkoj de la greka Hipokrato (neniu rilato al la nomo). Tamen, ĉevalterapio kiel formala fako ne disvolviĝis ĝis la 1960-aj jaroj, kiam ĝi ekuziĝis en Germanio, Aŭstrio, kaj Svisio, kiel aldona al tradicia Fizioterapio.
Air liquide
Air liquide, antaŭe L'Air liquide, signife "Likva aero", estas franca industria grupo de internacia amplekso, specialiĝanta pri industriaj gasoj, do gasoj por industrio, sano, la medio kaj esplorado. Ĝi ĉeestas en okdek landoj tra la mondo kaj servas pli ol 3,6 milionojn da klientoj kaj pacientoj. La grupo Air Liquide estas listigita en la Pariza Borso kaj estas inkluzivita en la konsisto de la indekso CAC 40, la Euro Stoxx 50 kaj la FTSE4Good.
Auguste Charlois
Li estas ĉefe konata por la malkovro de 99 asteroidoj, kiam li laboris en la Observatorio de Nico.
Lia unua eltrovo estas la asteroido 267 Tirza en 1887, li ankaŭ malkovris 433 Eros, la saman nokton kiam Gustav Witt, sed Gustav Witt publikigis sian malkovron pli rapide.
Li komencis sian karieron dum la tempo de la vidaj malkovroj, sed en 1891, Max Wolf ekuzis la astrofotografion, kio permesis al Wolf kaj al Charlois malkovris multe pli da asteroidojn ol per vida eltrovo.
Auguste Charlois estis murdita far de lia eks-bofrato (frato de lia unua virino), kiu incitiĝis kontraŭ li pro lia re-edziĝo. La murdinto estis kondamnita al perpetua punlaboro en Nov-Kaledonio.
La asteroido 1510 Charlois estis tiel nomata en honoro al Auguste Charlois.
Eŭfemismo
Eŭfemismo aŭ ĉirkaŭparolo estas tipo de vortfiguro kiu konsistas je uzo de pli milda, neakra vorto aŭ esprimo anstataŭ alia kiu povus vundigi la senton de la leganto au aŭskultanto; tiu anstataŭita vorto nomiĝas tabua aŭ tabuo kaj la kialo de la anstataŭo povas esti tre diversa, pro religiaj, kulturaj, politikaj, sociaj, personaj kialoj. Tiu rimedo estas tre uzata ekzemple en amaskomunikiloj por anstataŭi krudan realon, ekzemple paroli pri konfliktoj anstataŭ milito. Foje la uzado de la eŭfemismo povas kaŭzi ke ĝi igas tro normala aŭ ĉiutaga, ekzemple kiam pro kulturaj kialoj oni ne volas paroli pri morto aŭ almenaŭ mencii ĝin kaj oni diras "Iu forpasis", pro edukaj kialoj oni ne volas mencii la vorton "pisi" kaj oni diras bonhumore "maltrinki".
Etimologio
La vorto "eŭfemismo" deriviĝis de la greka ευφεμειν (euphemein), kio laŭvorte signifas: "paroli per bonaj vortoj".
Ŝtato Osun
Ŝtato Osun aŭ Osun Ŝtato (Osun State) estas unu el la 36 ŝtatoj en sudokcidenta Niĝerio. Ties nomo "Osuna" estas rilata al Osun nome unu el la diaĵoj de la Oriŝa kredo de Joruboj.
Riĉo estas agrikulturo, turismo kaj minado.
La ĉefurbo kaj registara sidejo estas Osogbo. Oke Ila estas grava komerca kaj historia urbo. Limoj estas norde Kŭara Ŝtato, okcidente Ojo Ŝtato, oriente estas Ekiti Ŝtato kaj Ondo Ŝtato, kaj sude estas Oguna Ŝtato.
La indiĝena etna grupo hegemonia en la subŝtato estas la Joruboj.
Florenz Ziegfeld junior
Florenz Ziegfeld Jr. (naskiĝis la 21-an de marto 1869 en Ĉikago; mortis la 22-an de julio 1932 en Holivudo) estis usona teatro kaj filmproduktisto.
Florenz Ziegfeld estis unu el la plej konataj produktistoj por elspezaj enscenigoj. Konsilate de Buffalo Bill li evoluis ĉe Brodvejo kun akrobatoj, ĵonglistoj, komikistoj kaj aro da beletaj dancistinoj sian spektaklon Ziegfeld Follies. Kune kun Louis B. Mayer, Samuel Goldwyn kaj Irving Thalberg li produktis en 1925 la elspezegan silentfilmon Ben Hur.
James M. Roe
James M. ROE (naskiĝis en 1943) estas usona inĝeniero kaj amatora astronomo.
Li vivis en Oaxaca de Juárez (Meksiko) de 1995 ĝis 2003. Elde tie li malkovris 101 asteroidojn inter 1998 kaj 2002, laŭ Minor Planet Center.
Reveninte en Usonon, li fondis kaj estis plenumanta direktoro de la Alliance for Astronomy (Alianco por Astronomio), neprofitcela organizaĵo kreita en 2004 por la disvastigo de astronomio kaj rilataj sciencoj.
Li estis nomumita Amatora Astronomo de la Jaro fare de la Mez-Ŝtata Regiono de la Astronomical League en 2006.
William MacAskill
William MacAskill (denaske Crouch; naskiĝis la ) estas skota filozofo, etikisto kaj unu el la komencintoj de la movado de la efika altruismo. MacAskill estas Asocia Profesoro de Filozofio ĉe la Universitato de Oxford, esploristo ĉe la Instituto por Tutmondaj Prioritatoj ĉe Oxford, kaj Direktoro de la Fundaĵo de Antaŭpenso por Esplorado pri Tutmondaj Prioritatoj.
MacAskill ankaŭ estas la kunfondinto kaj prezidanto de 80,000 Horoj, la kunfondinto kaj vicprezidanto de Giving What We Can (Doni Kiom Ni Povas), kaj la kunfondinto de la Centro por Efika Altruismo.
Tiu estas la aŭtoro de la libro Doing Good Better: Effective Altruism and a Radical New Way to Make a Difference (Fari bonon pli bone: efika altruismo kaj radikala nova maniero por efektivigi ŝanĝon) en 2015.
Kariero
MacAskill gajnis sian bakalaŭron BA pri filozofio ĉe Jesus College, Cambridge, sian bakalaŭron BPhil ĉe St Edmund Hall, Universitato de Oksfordo, kaj sian doktoriĝon DPhil pri filozofio ĉe St Anne's College, Universitato de Oksfordo en 2014 (pasinta jaron kiel vizitanta studento ĉe Princeton Universitato), kontrolita de John Broome kaj Krister Bykvist. Tiu poste faris komencnivela esplorrolon ĉe Emmanuel College, Universitato de Kembriĝo, kaj post tio akceptis asocian profesorecon ĉe Lincoln College, Universitato de Oksfordo.
La esplorado de MacAskill havas du ĉefajn temojn. La unua temas pri kiel oni devas fari decidojn dum necerteco pri normiga etiko. Pri tio ĉi MacAskill aŭtoris en Ethics, Mind, kaj The Journal of Philosophy.
Ties verkoj publikiĝis en The New Yorker, The Guardian, The Independent, Time, The Atlantic, kaj The Washington Post.
MacAskill estis konsilanto al eksa brita ĉefministro Gordon Bruna. Bill Gates priskribas tiun kiel "datumulo en la maniero de mia propra koro."
Fari bonon pli bone
La dua temo de esploro de MacAskill estas efika altruismo. Ties libro pri tiu ĉi temo, Doing Good Better (Fari bonon pi bone), eldoniĝis en 2015 kaj ricevis favorajn komentojn en la London Review of Books, The Guardian, and The New York Times.
En la libro, MacAskill argumentas, ke multaj el la pensmanieroj pri fari bonon sukcesas tre malmulte, sed per apliki sciencan racion al la ofte emocia temo de bonfaro, ŝancoj por aktualigi grandegan bonan efikon troveblas. MacAskill ankaŭ faras polemikajn asertojn, ekzemple ke justa komerco faras malmultan helpon por la plej malriĉaj kultivistoj, ke eviti aĉeti produktojn de firmaoj kiuj pagas al laborantoj tre malbone povas malhelpi la malriĉulojn de la mondo, kaj ke tiuj, kiuj havas karierojn kun granda enspezo, kiel bankistoj aŭ kosmetikaj kirurgoj, povas fari pli multe da bono ol laborantoj ĉe bonfaraj organizaĵoj.
Persona vivo
MacAskill (denaske Crouch) diris ke viroj devus konsideri ŝanĝi siajn familiajn nomojn kiam ili edziĝas. Tiu kaj ties fianĉino ŝanĝis sian nomon al "MacAskill", la nomo de la patrina avino de la fianĉino. MacAskill kaj la eksa edzino, Amanda, estas verkintaj artikolojn kune pri temoj de etika debato.
MacAskill loĝas en Oksfordo.
1844
1844 estis superjaro komenciĝanta lunde (ligilo montras kalendaron).
Emma Smith
Emma Hale Smith Bidamon (n. la 10-an de julio 1804 – m. la 30-an de aprilo 1879) estis la edzino de Joseph Smith (ĝis lia morto en 1844), kaj unu el la estroj en la komencoj de la movado de la Sanktuloj de la Lastaj Tagoj. Ŝi iĝis prezidantino en 1842 de la servorganizo formita de virinoj nomata Socio de Helpo de Virinoj de Nauvoo kiu poste estis reorganizita en Utaho kiel unu el la fundamentoj de La Eklezio de Jesuo Kristo de la Sanktuloj de la Lastaj Tagoj sub la nomo Krizhelpa Societo.
1844
En la jaro 1844 post Kristo okazis, interalie:
Diagramo
Diagramo (de greka diagramma = geometria figuro, konturo) estas grafikaĵo de datenoj aŭ informoj. Ekzistas multaj diversaj tipoj, ĉu bildaj ĉu abstraktaj. Ili utilas en plej diversaj sciencoj kiel sociologio, geometrio, matematiko, statistiko ktp.
Laŭ Francisko Azorín Diagramo estas Liniaro montranta fenomenon, problemon. Kaj li indikas etimologion el la greka diagramma, el diagrafein (desegni) kaj de tie la latina diagramma. Li aldonas teknikajn terminojn kiel diagramografo, kaj diagramo de fortoj.
Johan van Oldenbarnevelt
Johan van OLDENBARNEVELT estis nederlanda politikisto kaj diplomato (Amersforto, 14-an de septembro 1547 - Hago, 13-an de majo 1619). Li ludis gravan rolon en la lukto por la sendependeco de Nederlando kontraŭ Hispanio.
Dum religia konflikto en Nederlando li subtenis la flankon de la Remonstrantoj.
En 1618 van Oldenbarnevelt estis arestita, akuzita pri perfido. En proceso en kiu neniu pruvo estis reala kaj liaj politikaj kontraŭuloj estis ĵurianoj oni kondamnis lin al mortpuno. Li estis ekzekutita la sekvan jaron en la Binnenhof Hago.
Dimitrij Sneĵko
Dimitrij Sneĵko (Beloruse: Дзмітрый Сямёнавіч Сняжко, Ruse: Дмитрий Семенович Снежко, naskiĝis la 24-an de septembro 1903 en Orŝa, mortis la 17-an de februaro 1957 en la urala urbo Permj) estis sovetiano, beloruso, kuracisto kaj esperantisto de 1918 ĝis sia kondamno en la Granda Purigo en 1936. Li estis membro de Centra komitato de SEU, aktiva Esperanto-funkciulo en Belorusio, multe laboris interalie por la organizado de kolektiva Esperanto-korespondado kaj por Esperanto-radiodisaŭdigoj el Minsko.
Vivo
Naskite en Orŝa, Belorusujo, en 1903, Sneĵko transloĝiĝis kiel juna infano al Gomel, kie li lernis Esperanton en 1918. Ankoraŭ kiel mezlernejano li denove transloĝiĝis al Minsko kaj poste studis medicinon ĉe Belorusa Ŝtata Universitato. De 1922 li estis estro de la minska Esperanto-unuiĝo kaj de 1923 ĉefdelegito de Sovetlanda Esperantista Unuiĝo por Belorusujo, kaj helpate de Jan Klys akiris permeson fondi aŭtonoman belorusan filion de SEU. Sneĵko militservis dum du jaroj post sia diplomiĝo. Ekde 1934 li laboris kiel altgrada sanitara inspektisto ĉe CSPSB (Centra Konsilio de Sindikatoj de Belorusa Soveta Socialisma Respubliko), asistanto ĉe katedro de laborhigieno en Belorusia medicina instituto, membro de loka komitato ĉe sekciburoo de scienclaboristoj k.a.