cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Kulturo de Armenio
La Kulturo de Armenio estas ŭnu el la plej antikvaj kulturoj de la mondo. Dum la paso de la tempo ĝi estis influita de la najbaraj potencoj (Persa Imperio, Romia Imperio Otomana Imperio, Rusa Imperio kaj poste Sovetio), kiuj dum dek jarcentoj invadis aŭ subpremis ĝin. Tamen, ties kulturo restis senŝanĝa kun pluraj unikaĵoj, kiuj distingas ĝin kiel la armena eklezio, la alfabeto kaj tipa arkitekturo i.a. La armenoj havas siajn proprajn alfabeton kaj lingvon kiuj distingas ilin. La alfabeto estis ellaborata de Mesrop Maŝtoc kaj konsistas el 36 literoj, du el ili estis aldonataj dum la ekzistado de la Kilikio, kaj 39-a litero estas adoptata post la sovetaj reformoj. La 96% de la enlandaj loĝantoj parolas la armenan lingvon, dume 75,8% de la loĝantaro ankaŭ parolas la rusan kiel rezulto de la soveta lingva politiko. La adolta alfabetismo en Armenio estas je 98%. La plimulto da la adoltuloj de Erevano povas komunikiĝi en la rusa, dume la populareco de la angla kreskas.
Belartoj
La Nacia Artgalerio de Armenio en Erevano enhavas pli ol 16.000 verkaĵoj ekde la Mezepoko ĝis la nuntempo, kaj de armenoj kaj eŭropaj artistoj ĝenerale; sed, ĉefe de sovetiaj artistoj. En la ĉefurbo ekzistas aliaj muzeoj dediĉataj al la pentrarto, kiel la Muzeo de Moderna Arto aŭ la Muzeo Martiros Sarjan. Multnombraj artgalerioj organizas ekspoziciojn kaj vendadon ĉirkaŭ la Kaskado de Erevano. Aliaj kulturaj institucioj estas la Artlernejo Mĥitaro Sebastaci de Erevano; la Armena Centro pri Nuntempa Arto, aŭ la asocioj dediĉataj al la batalado kontraŭ la kultura izoleco de la armenoj, kaj la disvolviĝo de la nuntempaj arto kaj kulturo. Krom la muzeoj kaj artgalerioj, ekzistas populara merkato de keramikaĵoj kaj pentraĵoj, kelkaj tre altkvalitaj, konata en la urbo Erevano kiel Vernissage.
Kelkaj armenaj pentristoj kaj skulptistoj:
Arkitekturo
Armenio posedas riĉan arkitektan heredaĵon konsistante el monaĥejoj, preĝejoj kaj kapeloj. Oni trovas kaj en la lando kaj en la historia armena teritorio — tipan armenan arkitekturon ĉefe eklezia.
La otomana regado bremsis la disvolviĝon de la armena arkitekturo kaj tio ŝajnas kvazaŭ paŭzo en la kronologio de la arkitektura armena historio ekde la 14-a jarcento ĝis la invado de la turananoj al la reĝlando Malgranda Armenio.
Post efemera sendependeco post la armena genocido far la turka registaro, Armenio fariĝis membro de Sovetio. La soveta influo estis tiom granda ke ĝi estis la sola arta inspiro ĝis la sendependeco en 1991.
Literaturo
La literaturo komenciĝis en Armenio ĉirkaŭ la jaro 400 a.K. La plimulto de la literaturaĵoj estis kreataj ĉirkaŭ Moseo de Ĥoreno, en la 5-a jarcento. Kun la paso de la jaroj, la elementoj de la origina armena literaturo ŝanĝis kiaj la historioj kaj mitoj kiuj estis tre gravaj tra la generacioj. Dum la 19-a jarcento, la verkisto Mikael Nalbandian agadis por la kreado de literatura armena identeco. La poemo de Nalbandian “kanto de la itala knabino” eble estis la inspiro por la nacia armena himno, Mer Hayrenik.
En la 12-a kaj 13-a jarcentoj rimarkeblas renaskiĝo de la armena literaturo kiu estas konsiderata kiel la arĝenta epoko de la literaturo en Armenio kies ĉefaj temoj estas religio kaj historio. Dum tiu epoko elstaras Nerses la 4-a Schnorhali (1102-1172), poligrafo, aŭtoro de religiaj poemoj, prievangeliaj komentoj kaj historio de la armenoj. De la 13-a jarcento ekiĝas lirika popola poezio, plena de sensuala mistikismo, kun eksterlandaj influoj, ĉefe de la trobadoroj. La pleja reprezentanto de tiu epoko estis Aruthin Sajadian (1712-1795), nomata Sayat Noya; menciendas, pro la verkaĵo pri profana amorado, Nahapet Kuchak. Oni supozas ke en tiu epoko naskiĝis la populara epopeo de Davido de Sasuno, kiu konserviĝis kiel pervoĉa tradicio ĝis 1873. La politikaj okazintaĵoj je la fino de la 14-a jarcento okazigas literaturan dekadencon kiu daŭras ĉirkaŭ 4 jarcentoj, sed la historia literatura tradicio ne interrompiĝas. La renaskiĝo de la literaturo kaj de la klasika lingvo ŝuldiĝas al la agado de Meĥitaro (1676-1749), aŭtoro de klasika gramatiko, kaj de lia kongregacio (meĥitaranoj), kiu establiĝis en Venecio, ĝi havis humanistan influon, ĉefe en la literatura aspekto; al ili oni ŝuldas gravan vortaron kaj la presadon de originalaj kaj klasikaj verkaĵoj. Aldonendas grava faktoro por la literatura disvolvado: disvastigado de la preso kaj pliiĝo de lernejoj en Armenio dum la 19-a jarcento. Ekde tiu dato la literaturo en Armenio sekulariĝas kaj spertas proceson de alproksimiĝo al la okcidenta literaturo. En la orienta flanko, Armenio trovas inspiron en Rusio, dume la okcidenta trovas ĝin en Francio.
En la moderna literaturo videblas unua ŝtupo kie regas tradiciismo kaj patriotismo sekvataj poste de realismo. Inter la ĉefaj aŭtoroj menciindas Ĥaĉaturo Abovian (1805-1848), kiun oni konsideras kiel la patro de la armena literaturo, aŭtoro de patriotismaj verkaĵoj; inter la poetoj el realisma skolo troviĝas Daniel Varuzhan (1884-1915). En la rakonta ĝenro elstaras Hakob Paronian (1842-1891), dramaturgo el popola stilo; la literatura kritikanto Ĉobanian, kaj la plej fama romanverkisto, Hakob Hakobian (1835-1888), nomata Rafi. Ankaŭ menciindas la plej elstara dramaturgo, Gabriel Sundukian (1825-1912), kiu bildigas la armenan socion loĝanta en Tbiliso (Kartvelio). Inter la elstaruloj dum la soveta Armenio troviĝas Avetiq Isahakian (1875-1957).
Muziko
Armenio estas la patrolando de la komponisto kaj klasika-nuntempa muzikestro Aram Ĥaĉaturjan. Ĥaĉaturjan estas unu el la grandaj muzikistoj de la 20-a jarcento. Lia kariero ĉefe disvolviĝis en Moskvo. Li populariĝis danke al la popularega Sabra Danco kaj al la elektado de kelkaj eroj de lia verkaĵo far la genia Stanley Kubrick por la muzikbando de 2001 'Galaksia Odiseado'. Inter liaj verkaĵoj elstaras, Gayaneh, Spartako kaj kontribuado per liaj partituroj al la soveta baleto.
Alberta lago
La Alberta lago aŭ Albertlago – ankaŭ Albert Nyanza kaj antaŭe lago Mobutu Sese Seko – estas unu el la Grandaj Lagoj de Afriko. Ĝi estas la sepa plej granda lago afrika.
Kulturo de Armenio
Muziko
En Armenio, ekzistas pluraj muzikgrupoj kaj soluloj kiuj interpretas modernajn kaj tradiciajn stilojn. Inter ili elstaras Siruŝo kiu reprezentis Armenion en Eŭrovido 2008
Alberta lago
La alberta lago situas en la centro de la kontinento, sur limo inter Ugando kaj Kongo Kinŝasa. La alberta lago estas parto de komplika sistemo de la supra Nilo.
Saint-Aigny
estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Indre, en la regiono Centro-Valo de Luaro (Centre-Val de Loire, prononco [). Fine de en la komunumo vivis. Administre la komunumo apartenas al la arondismento Le Blanc kaj al la samnoma kantono .
Krunkel
Krunkel estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Altenkirchen de la federacia lando Rejnlando-Palatinato. Krunkel apartenas al administra komunumaro, germanlingve nomata Verbandsgemeinde Flammersfeld, kaj estas parto de la mezalta montaro Westerwald. Fine de la jaro 2011 la komunumo havis 645 loĝantojn.
Ĉina monero
En la periodo de Printempo kaj Aŭtuno agrikultura produktado multe progresis en la meza baseno de la Flava Rivero. Bronza ŝpato estis prenata kiel ekvivalento en interŝanĝo de varoj. Poste, surbaze de tio aperis la plej frue muldita mono - ŝpatforma monero. Sur la plej frua ŝpatforma monero estis mulditaj ideogramoj, ciferoj, ĉielaj feno-menoj aŭ signoj. Ĝi iom post iom maldikiĝis kaj platiĝis kaj surhavis loknomon kaj valoron. El tio videblas, ke la ŝpatforma monero fariĝis pli taŭga por cirkulo. Ĝi fariĝis pli leĝera, malgranda kaj glata. Komence ĝi pezis 35 g. kaj poste ĉ.10 g. kaj ĝiaj anguloj pli kaj pli malakutiĝis.
Glavforma monero estas bronza kun ringo sur la pinto de la tenilo. Tia mono naskiĝis tiutempe en Qi-regno en la malsupra baseno de la Flava Rivero kaj poste cirkulis ankaŭ en la nordaj regnoj Yan kaj Zhao. La mono muldita de Yan-regno portas ideogramon signifantan "brilo". La nombro de tiaj moneroj nun trovitaj estas la plej granda. La vasta cirkulado kaŭziĝis de la potenco de Yan-regno. Historiaj materialoj konigas, ke en 284 a.K. ĝia armeo venkis tiun de Qi-regno, okupis la grandan parton de la teritorio de Qi, tiam ankaŭ Qi-regnanoj muldis kaj uzis tian monon. Kaj ankaŭ Zhao-regno, najbara al Qi kaj Yan, por la komerca bezono muldis ĝin. Nun tia mono estas elterigita ne nur en nordorientaj provincoj de Ĉinio, sed ankaŭ en Koreio kaj Japanio.
Ovala monero kaj ora mono cirkulis en Chu-regno sude de la Flava Rivero. La ovala monero estas bronza kaj konkforma. Tiam estis tre malfacile havigi al si konkon, kaj plie, konko estis ĉefa mono en Chu-regno. tial en iuj komercaj lokoj oni faris ovalan moneron el bronzo kun intajlo sur la fronta flanko. La ovala monero kun intajlaĵoj kaj truoj impresas kiel stranga vizaĝo, tial oni nomas gin ankaŭ monero de diabla vizaĝo. La ora mono fakte estas ora ingoto peza je ĉ. 250 g. kies 90% estas pura oro. Ĝenerale, oni hakis ĝin en malgrandajn pecojn laŭ bezono kaj poste pesis ilin por pagi. Jen la plej frua ora mono kun difinita formo en Ĉinio.
En la malfrua periodo de Militantaj Regnoj (475-221 a.K.) aperis ronda monero kun truo en la mezo. Ĉi estis pli facile portebla ol la ŝpatformakaj aŭ glavformaj, tial ĝi rapide cirkulis tuj post sia apero. Ĝi estis la lasta montipo antaŭ Qin-dinastio (221-206 a.K.). Pro malsameco de la muldejoj tia monero estas malsamdika kaj malsampeza, sur ĝi legiĝas ideogramoj montrantaj muldejon kaj valoron.
Ne estas notoj pri mono en la libroj pri la periodo de Printempo kaj Aŭtuno, ĉar tiutempe la ŝtatofícístoj kaj aristokratoj ne uzis monon, kin cirkulis nur inter la ordinaraj popolanoj. En la periodo de Militantaj Regnoj industrio kaj komerco estis ne plu monopoligitaj de aristokratoj kaj mono ludis pli kaj pli grandan rolon. Tiam oni uzis valorajn metalojn por interŝanĝi ilin kontraŭ valoraj kaj luksaj objektoj aú granda kvanto da varoj, sekve de tio multe da valoraj metaloj ekfunkciis kiel mono vaste cirkulanta kaj en historiaj libroj ofte legeblas, kiel aristokratoj elspezis multe da oro. Tiam bronza mono estis vasta uzata de la ordinaraj popolanoj. En la ĉefurboj de pluraj regnoj arbare staris vendejoj de vinoj, ŝuoj, rizo, ĉevaloj kaj oraĵoj. El historiaj dokumentoj ni sciiĝis, ke tiam 10 litroj da milio kostis 30 monerojn kaj 1.5 kg da kanabo—10 monerojn kaj unu ŝafo - 250 monerojn.
En 221 a.K. la Unua Imperiestro de Qin-dinastio unuigis Ĉinion. Por firmigi la centralizismon li unuigis la skriblingvon kaj mezursistemon pri longo, volumeno kaj pezo kaj abolis la komplikajn sistemojn de mono praktikatajn en diversaj regnoj. Surbaze de la ronda monero uzata en Qin-regno, li unuigis la uniton kaj formon de la ĉina mono. Li difinis, ke la ora monero estu supera, uzata en la rondo de regantoj kaj la bronza monero estu ordinara kun ideogramoj signifantaj "Duona Taelo". La monero estas ronda kun kvadrata truo en la mezo. De tiam la rondaj bronzaj nioncroj kuli kvadrata truo cirkulis 2000 jarojn en Ĉínío kaj estis anstataŭitaj de maŝinfaritaj kupraj moneroj nur en la 19-a jarcento.
Antaŭ Qin-dinastio la truoj de moneroj plejparte estis rondaj. Dum tiu de la monero kun ideogramoj "Duona Taelo" estis kvadrata, tio estas granda ŝangiĝo. La antikvaj ĉinoj opiniis, ke la ĉielo estas ronda kaj la tero kvadrata. La bronza monero en ronda formo kaj kun kvadrata truo aludas la ĉielon kaj teron. Oni diris, ke la Unua Imperiestro de Qin-dinastio muldigis la ĉielan volon kaj imperiestrecon en la monero: la ronda formo aludas la ĉielan volon kaj interna kvadrato imperiestrecon. Por faciligi portalon oni ŝnure interligis tiajn monerojn kaj portis ilin sur la talio.
Imre Boráros
Imre Boráros [borAroŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo Boráros Imre estas slovakia hungara aktoro. Li apartenas al la hungara minoritato en Slovakio.
Imre Boráros naskiĝis la  1944 en Bratislavo.
Buea
Buea estas urbo de Kameruno. Ĝi apartenas al la regiono sudokcidenta Kameruno kaj estas la administra centro de la regiono. Fine de en la urbo vivis.
Imre Boráros
Biografio
Ekde 1991 li ricevis hungarajn kaj slovakajn premiojn, lastfoje premion Kossuth en 2014.
3814 Hoshi-no-mura
3814 Hoshi-no-mura estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la japana astronomo Toshimasa Furuta elde Tōkai en la Gubernio Aiĉi (Japanio).
Nomo
Ĝi ŝuldas sian nomon al instituto de helpo por mensaj malkapabluloj proksime de la loĝejo de la malkovrinto ; ĝia nomo "Hoshi-no-mura" japanlingve signifas "stela vilaĝo".
Golfo Morbihan (Kergelenoj)
La Golfe du Morbihan (Golfo Morbihan) de la Kergelena Insularo formas profundan kaj larĝan noĉon en la centra parto de la ĉefa insulo de la Kergelenoj, nome Grande Terre (Granda Tero).
Priskribo
Ĝi estas relative protektita mara spaco konstituanta naturan ŝirmon por ŝipoj kaj sur kies bordoj oni starigis la staciojn de Port-Jeanne-d'Arc kaj Port-aux-Français.
Pseŭdotrunko
Pseŭdotrunko (aŭ ŝajntrunko) estas termino el botaniko. Ĝi aperas ĉe kelkaj staŭdaj plantspecioj. La pseŭdotrunkon formas la foliingoj, kiuj estas volvitaj unu en la alian, sukaj kaj per sklerenkimo rigidita.
Ekzemploj estas blanka veratro, bananujo kaj Scadoxus multiflorus.
Aromo
Aromo (greke άρωμα, ároma – la odoro, la parfumo) laŭ la simpla difino de PIV estas la "delikata, agrabla kaj subtila odoro de kelkaj plantoj aŭ aliaj substancoj". Temas do pri la specifa odoro kaj/aŭ gusto, kiu kaŭziĝas pere de unuopaj kemiaj kombinaĵoj aŭ miksaĵoj de kemiaj substancoj en manĝeblaj produktoj kiel nutraĵoj aŭ medikamentoj. Multaj aromoj baziĝas sur kemiaj kombinaĵoj, kiuj apartenas al la klasoj aromatoj, esteroj, terpenoj, alkilpiracinoj, aldehidoj aŭ ketonoj.
Kantono Harrison (Iovao)
La kantono Harrison (Harrison County) estas unu el la 99 kantonoj de Usono en la subŝtato Iovao. Laŭ la stato de la jaro en la kantono vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². La kantona ĉefurbo estas . La kantono estis fondita la.
Le Mesnil-Véneron
Le Mesnil-Véneron estas franca situanta en departemento Manche, regiono Normandio.
Ĝiaj loĝantoj nomiĝas Mesnillots.
La Bonanova (Metroo de Barcelono)
La Bonanova estas stacio sur linio 6 de la Metroo de Barcelono, situanta en Barcelono.
Sagao de Hrafnkell
La sagao de Hrafnkell, pastro de Freyr (islandlingve Hrafnkels saga Freysgoða) estas unu el la sagaoj de islandanoj, kiu temas pri bataloj inter la landsinjoroj de orienta Islando en la 10-a jarcento. La ĉefprotagonisto de la verko, Hrafnkell, unue famiĝas kiel senkompata duelisto, kaj kultas la dion Freyr precipe fervore. Post sinsekvaj malvenkoj kaj humiligoj, kaj pro la detruado de sia templo, Hrafnkell perdas sian religian kredon kaj turnas sin al ateismo. Ŝanĝiĝas konsekvence lia personeco, kaj la heroo de la sagao progrese lernas interrilati pace kaj malfiere kun aliuloj. Hrafnkell tiel gajnas la fidon de pli kaj pli multaj novaj amikoj, kaj sukcese venĝas sin por la ofendoj, kiujn oni antaŭe faris al li. Lian vivon li finas kiel potenca kaj respektita estro. La tre pragmata, realista tezo de la rakonto estas do, ke la vera fonto de potenco devenas ne de religia fideleco, sed de la lojaleco de oniaj propraj subuloj.La sagao de Hrafnkell hodiaŭ restas abunde legata kaj estimata pro sia logika strukturo, sia kredebleco kaj pro siaj interesaj personoj. La verko ludas gravegan, centran rolon en la akademia debato pri la origino de islandaj sagaoj.
Resumo
La sagao komenciĝas per la vojaĝo de norvega viro nomita Hallfredr (Hallfreðr), kiu viciĝis inter la unuaj skandinavaj elmigrantoj al Islando, ĉirkaŭ la jaro 900. Li elŝipiĝis sur la orientan parton de la insulo, kune kun sia filo Hrafnkell, kuraĝa kaj promesplena junulo. Hrafnkell montriĝis tre ambicia kaj rapide decidas, konsente kun sia patro, fondi sian propran loĝejon. Li elektis senhoman valon, kie li starigis sian farmobienon, kaj nomis la lokon "Adhalból" (Aðalból, tio estas "Nobela hejmo"). Tiu valo estis poste identigita kaj renomita Hrafnkelsdalr, tio estas la "valo de Hrafnkell".
Hrafnkell cetere konstruis grandan templon, kie li plenumis multajn, pompajn buĉoferajn ceremoniojn. La plej bonajn erojn de sia brutaro li tiel oferis al la dio Freyr, kiun li plej kultis kaj adoris. Al la protektado de la sama dio li plie konfidis sia favorata islanda ĉevalo, Freyfaxi : li tiuokaze ĵuris, ke li mem mortigus iun ajn homon, kiu rajdus ĝin sen lia permeso. Hrafnkell, pro tiaj manifestadoj de sia religia fervoro, akiris la kromnomon Freysgodhi (Freysgoði), tio estas "Pastro de Freyr".
Hrafnkell restis ambicia homo kaj precipe deziris plian potencon : li progrese altrudis sin kiel klanestro, per la tiranado de la loĝantoj de la najbaraj valoj. Li facile emis kaj pretis batali kontraŭ aliaj homoj okaze de dueloj, sed neniam pagis al familioj la "sangprezon" (islandlingve la wergild), kiun laŭ tiamaj kutimoj normale ŝuldis ĉiu homo post la murdo de alia homo.
La sagao sekve turnas sin al Einarr, unu el la ŝafistoj de Hrafnkell. Pro urĝa afero, Einarr iam devis trovi ĉevalon, sed ĉiuj bestoj forkuris el li : nur la ĉevalo de Hrafnkell, Freyfaxi, ŝajne ne timis lin. Tial rajdante Freyfaxi, Einarr forestiĝis dum la tuta tago. Sekve, la ĉevalo propramove revenis al Adhalból kaj ekis heni : vidante sian malpuran kaj ŝvitantan animalon, Hrafnkell tuj komprenis, kion okazis. Ĉar li devis respekti sian ĵuron, li tiam eliris kun sia hakilo kaj, kvankam kontraŭvole, mortigis Einarr.
La patro de Einarr, Thorbjörn (Þorbjörn), emociegita de la morto de sia filo, prezentis sin antaŭ Hrafnkell kaj insiste petis, ke la klanestro pagu sangprezon. Al tio replikis Hrafnkell, ke li neniam pagis la sangprezon por iu ajn homo. Li tamen agnoskis, ke tiu murdo viciĝis inter liaj plej abomenindaj agoj, kaj do deziris iel obteni pardonon. Hrafnkell tiam proponis loĝigi kaj kuracadi Thorbjörn senpage ĝis lia morto. Al Thorbjörn tamen ne plaĉis tia submetiĝo al la murdisto de lia filo, kaj li do aldonis la kondiĉon, ke lia konsento havu la formon de formala akordo inter samrangaj, egalaj homoj. Pri tio firme malkonsentis Hrafnkell, sed Thorbjörn ne malpacienciĝis kaj daŭre klopodis por atingi akcepteblan interkonsenton.
La tiamaj kutimoj de la islanda komunumo ja teorie garantiis la samajn rajtojn al ĉiuj liberaj homoj. Sed pro manko de centra, ekzekutiva instanco en la insulo, kontraŭi klanestron montriĝis tre malfacila elprovo por ordinara homo. Tia petanto devis kutime obteni la subtenon de alia estro, ne nur por helpi lin koncerne la jam kompleksajn leĝprocedurojn de tiu epoko, sed ankaŭ por aplikigi la verdikton de la asembleo se la petanto sukcesis.
Thorbjörn do petis la helpon de sia frato Bjarni, kiu malakceptis entrepreni juran kverelon kontraŭ la potenca Hrafnkell. Li sekve provis obteni la subtenon de Sámr, la filo de Bjarni. Ankaŭ li konsilis al Thorbjörn akcepti la proponon de Hrafnkell, sed ne sukcesis mildigi la obstinemon de la maljunulo. Sámr, kiu komence tute ne intencis enmiksi en la konflikton, finfine devis akcepti pro la persistemo de sia onklo. La junulo formale konsentis preni sur sin la aferon de Thorbjörn okaze de la baldaŭa proceso, kaj do fariĝis la plendanto.
Sámr ellaboris sian akuzadon kontraŭ Hrafnkell kaj oficiale asignis lin al la Althing (Alþing) de la sekva somero, kio unue tre amuzis la potencan estron. Sámr kaj Thorbjörn alvenis al Thingvellir (Þingvellir), kie okazis la asembleo, kaj rapide komprenis, ke neniu grava klanestro pretis proponi sian helpon. Thorbjörn senreviĝis pro tio, kaj tiufoje konsideris rezigni tian neegalan batalon, sed Sámr kuraĝigis lin kaj insistis, ke la afero estu iel ĝisfine traktita.
Sámr kaj Thorbjörn tiam hazarde renkontis Thorkell (Þorkell), junan aventuriston, kiu devenis el Vestfirdhir (Vestfirðir, "Okcidentaj fjordoj"). La junulo amikiĝis kun la du plendantoj, kaj helpis ilin obteni la subtenon de sia frato Thorgeirr (Þorgeirr), potenca estro. Danke al tiu helpo, Sámr kapablis komenci la proceson, dum kiu li sukcese evidentigis la kulpecon de Hrafnkell. La asembleo kondamnis Hrafnkell kaj permesis, ke Sámr mortigu lin kaj arogu al si liajn bienojn kaj terenojn. La juna homo, akompanate de Thorgeirr kaj Thorkell, sekve alvenis al Adhalból tre frumatene, surprizis la ankoraŭ dormantan Hrafnkell en lia kuŝejo kaj facile kaptis lin.
Oni lasis la jenan alternativon al Hrafnkell : aŭ li estus tuj ekzekutita, aŭ li fariĝus la obeema subulo de Sámr, tiel perdante ĉiujn bienojn kaj sian dignon. Spite al la senindulgaj kaj humiligaj kondiĉoj de Sámr, Hrafnkell preferis pluvivi kaj akceptis lian proponon. Thorkell tiam aŭguris al Sámr, ke li poste bedaŭros tian ŝparon de la vivo de sia malamiko.
Thorkell kaj Thorgeirr, kiuj ankoraŭ deziris pluvenĝi sin, decidis "redoni Freyfaxi al ĝia legitima proprietulo", kaj ĵetis la ĉevalon el alta klifo. Ili cetere bruligis la templon de Hrafnkell. Kiam Hrafnkell lernis pri la agoj de siaj malamikoj, li konkludis, ke "frenezaĵo estas la kredo je dioj", kaj li ekde tiam ne plu faris buĉoferojn al iu ajn dio. Lia konduto progrese fariĝis pli civilizita, kaj la eksa despota estro nun iĝis multe pli agrabla kun siaj servistoj. Li tiel akiris novan popularecon, kaj gajnis la lojalecon de siaj ĉirkaŭuloj.
Post ses jaroj da paco, Hrafnkell taksis, ke tiam finfine alvenis la horo de lia venĝo. Li lernis, ke la frato de Sámr, Eyvindr, estis vojaĝanta proksime kaj akompanate de kelkaj kunuloj. Hrafnkell kunigis siajn proprajn kunulojn kaj lanĉis atakon. Kiam Sámr lernis pri la atenco, li hastis direkte al sia frato kun pluraj pliaj homoj, sed alvenis tro malfrue.
La sekvan matenon, Hrafnkell surprizis Sámr en lia lito kaj proponis al li la saman alternativon, kiun oni imponis al Hrafnkell antaŭ ses jaroj. Samkiel sia malamiko pasinttempe, Sámr preferis vivi : Hrafnkell reenloĝiĝis en Adhalból, lian antaŭan loĝejon, kaj reimponis sin kiel klanestro.
Sámr foriris okcidenten por obteni denove la subtenon de Thorkell kaj Thorgeirr, sed ili replikis al li, ke nur al si mem li povis riproĉi tian situacion : li devis senhezite mortigi Hrafnkell, kiam li ankoraŭ havis oportunon por tio. Ili konsekvence rifuzis subteni Sámr dum nova batalo kontraŭ lia rivalo, sed kompense proponis, ke li restadu kaj vivu ĉe ili. Sámr rifuzis la inviton kaj preferis reveni ĉe Hrafnkell, kiun li servis ĝis sia morto sen venĝi sin.
Hrafnkell restis respektita estro, ĝis kiam li forpasis paceme, ĉirkaŭita de siaj familianoj kaj kunuloj. Liaj filoj mem fariĝis klanestroj.
Konservado de la rakonto
La verkisto de la sagao de Hrafnkell restas ĝis hodiaŭ tute nekonata. Nek la teksto, nek aliaj dokumentoj de tiu epoko mencias lian nomon. Sed li verŝajne estis islanda, kaj certe vivis proksime al la loko, kie okazas la aventuroj de la sagao.
Unu el la familioj de paperaj manuskriptoj (C kaj C1 en la apuda skemo) entenas signife malsaman version de la sagao, kun pluraj malgravaj aldonaĵoj. Plejmultaj komentistoj ligas tiujn verkojn al la sama, originala teksto el velino, kaj opinias, ke la aldonaĵoj estis poste faritaj de la verkisto de la sagao de Fljótsdæla. Oni do emas atribui pli grandan kredeblecon al la plej mallongaj versioj de la sagao de Hrafnkell kompare kun la pli longaj, apokrifaj versioj.
La variaj eldonoj
P. G. Thorsen kaj Konrádh Gíslason (Konráð Gíslason) eldonis la sagaon por la unua fojo en 1839, en Kopenhago. Sekvis aliaj, same klerulaj eldonoj, precipe tiu de J. Jakobsen en 1902-1903 kaj tiu de Jón Jóhannesson en 1950.
Vidpunkto de modernaj legantoj
Hodiaŭ, la sagao de Hrafnkell restas unu el la plej legataj islandaj sagaoj en la tuta mondo. Al la legantoj precipe plaĉas ĝia logika, kohera intrigo : tiu sagao estas konsekvence la plej konsilinda unua legado por ĉiuj homoj, kiuj deziras esplori tian apartan literaturan ĝenron. La teksto restas ĝis hodiaŭ diligente studata en la islandaj gimnazioj, kaj montriĝas plie ideala enkonduka teksto por la studentoj de la malnova norena lingvo. Sigurdur Nordal (Sigurður Nordal) eĉ priskribis la sagaon de Hrafnkell kiel "unu el la mallongaj romanoj plej perfektaj de la tutmonda literaturo".
Originoj
Ĉar la sagao de Hrafnkell estas precipe interesa kaj facile legebla, ĝi ludas gravegan rolon en la jam de longe ekzistanta debato pri la historia deveno de islandaj sagaoj. Ene de la sagao, la samaj elementoj estas uzataj de pluraj komentistoj kaj do ofte kontribuas al tute kontraŭdiraj teorioj.
Historio
La komentistoj longdaŭre konsideris sagaojn kiel lojalaj raportoj de aŭtentaj, historiaj okazaĵoj, unue transdonitaj el unu generacio al la alia per parolo, kaj poste transskribitaj sur papero fare de kopiistoj, kiuj tre zorgeme atentis pri la historia vereco de siaj verkoj. Al la serĉistoj de la 19-a jarcento precipe plaĉis tiu teorio. Tiu sufiĉe naiva ideo estis tamen reĵetita de la plej eminentaj universitataj profesoroj ekde la 1940-aj jaroj. Nur entuziasmuloj ankoraŭ aŭdacas subteni tian tezon.
Sed multaj legantoj ankoraŭ rigardas la sagaon de Hrafnkell kiel tipa ekzemplo de parola rakonto de veraj faktoj, kiu fidele konserviĝis tra la jarcentoj. La kredebleco de la rakonto, la realismo de la priskribitaj personoj kaj de iliaj kondutoj ja favoras tiun tezon, samkiel la nekutima manko de supernaturaj elementoj. Cetere, la mallongeco de la sagao implicas, ke ĝia enhavo estis facile interkomunikebla per parolo dum longa historia periodo sen perdi sian koheran strukturon. Moderna leganto mem, post du aŭ tri legadoj, kapablus raporti la rakonton tre akurate.
Tia historia interpretado tamen montriĝas malfirma post atentema analizo. Kompare kun aliaj sagaoj aŭ fontoj el la sama historia epoko, precipe kun la Landnámabók, pluraj neekzaktaĵoj tuj aperas al la leganto. En la Landnámabók ekzemple estas indikita, ke la koloniano nomita Hrafnkell havis patron nomitan Hrafn, dum la sagao nomas lin Hallfreðr. La sagao cetere priskribas tiamajn leĝojn kaj jurajn kutimojn, kiuj kontraŭdiras aliajn, pli fidindajn fontojn.
Literaturo
Krom la neekzaktaĵoj kompare kun la Landnámabók kaj kun la jura realeco de tiu epoko, Sigurður Nordal aldonas, ke la sagao cetere referencas al geografiaj lokoj laŭ malĝusta maniero. La valoj, en kiuj okazadas la aventuroj de Hrafnkell, ekzemple ne kapablis enteni loĝantaron tiom gravan, kiom ŝajne implicas la rakonto. Koncerne la klifon lokitan apud Adhalból, el kie la ĉevalo Freyfaxi estis laŭ la sagao ĵetita, la komentisto konstatas, ke ĝi simple ne ekzistas.
Kontraste al la antaŭaj teorioj, Sigurður Nordal rigardas la kredeblecon kaj la koherecon de la sagao kiel ebla indico, ke la teksto estis redaktita de unu sola, talenta aŭtoro. Laŭ la serĉisto, la originala verkisto ne vere zorgis pri historia ekzakteco : kvankam li ja eble legis kelkajn malnovajn dokumentojn antaŭ ol redakti la sagaon, li verŝajne adaptis ilian enhavon, por ke ĝi kongruu kun la intrigo de la rakonto.
Folkloro
Alia pensskolo pri la origino de sagaoj aperis en la dua duono de la 20-a jarcento : ĝi emas emfazi ĉiujn folklorajn elementojn en tiuj tekstoj, precipe por evidentigi la transvivon de tre malnovaj, antikvaj legendoj.
Tiu movado iasence kompareblas kun la pli malnova, supre menciita ideo rilate al la parola konservado de la sagaoj, sed fakte ne plu koncentras sin sur la problemo de historia vereco. Universitatanoj aplikas al sagaoj modernajn metodojn kaj teknikojn por determini la elementojn, kiuj ŝajne datiĝas de tre distanca epoko, kaj por apartigi ilin el tiuj, kiuj estas nur momentaj. El tiuj studoj eblas konkludi, ke la centra intrigo de sagao kutime konserviĝas facile kaj akurate eĉ dum longa periodo, dum la pli anekdotaj detaloj kiel la nomoj de la malĉefaj personoj ofte evoluadas tra la jarcentoj.
La islanda klerulo Óskar Halldórsson verkis mallongan eseon pri la sagao de Hrafnkell, en kiu li kritikis la verkojn de Sigurður Nordal. Laŭ Halldórsson, neekzaktaĵoj kiel la eraro pri la nomo de la patro de Hrafnkell nepre ne pruvas, ke la sagao estas fikcio tute inventita en la 13-a jarcento. Ankaŭ eblas rigardi tion kiel la pruvo, ke la rakonto konserviĝis per parola komunikado dum longa periodo, spertante nur malgravajn difektojn, longe post la redaktado de la Landnámabók.
Óskar Halldórsson cetere kunligis la epizodon pri Freyfaxi al la kultado de ĉevaloj, kiu estis vaste diskonita tradicio ĉe ĉiuj hindeŭropaj popoloj. Ĉar la sagao entenas plurajn similajn elementojn rilate al folkloro kaj mitologio, la komentisto konkludas, ke multaj fragmentoj de la sagao de Hrafnkell fakte devenas de prakristana epoko.
Freŝdataj analizoj
La debato koncerne la sagaon de Hrafnkell pludaŭras ĝis hodiaŭ. En libro eldonita en 1988, Hermann Pálsson denove tute reĵetis la tezon de parola komunikado, kaj provis kunligi la verkon al la regantaj ideologioj de mezepoka, kontinenta Eŭropo. Kontraŭe al la antaŭaj komentlibroj, Pálsson verkis surbaze de la plej longa versio de la sagao (vidu supren).
Jón Hnefill Aðalsteinsson, en libro verkita en 2000, rimarkigas la ĉieecon de paganaj temoj aŭ elementoj en la teksto. Kvankam li konsentas, ke la plej granda parto de la rakonto estis eble inventita en la 13-a jarcento, la serĉisto evidentigis plurajn elementojn, kiuj ŝajne rezultas el parola tradicio, ekzemple la oferadoj praktikitaj de Hrafnkell aŭ la personeco de Freyfaxi.
Jónas Kristjánsson, en parto de sia ĝeneralo verko pri sagaoj, eldonita en 1988, efike rekunigis la variajn rivalajn tezojn koncerne la sagaon de Hrafnkell : la precipa intereso de tiu sagao, li trafe rimarkas, estas ke "ĝi vekis scivolon pri aliaj tekstoj. Ĝi fariĝis akademiaĵo, klasika ekzemplo citita en diskutoj pri la rilato inter rudimenta, parola tradicio kaj kleraj kopiistoj, inter la tradicia pragmatismo de la personoj kaj la nova kristana etiko".
Esperanto-traduko
La islanda esperantisto Baldur Ragnarsson tradukis la sagaon de Hrafnkell al Esperanto en 1964. Ĝi troviĝas en la rakontaro Islandaj Pravoĉoj, kiu entute entenas tri rakontojn kaj unu poemon el la antikva islanda literaturo.
Eksteraj ligiloj
</Br>
Lajos Vincze
VINCZE Lajos (vince) estis hungara etnografo naskita en Erdőgyarak la 26-an de januaro 1920 kaj mortinta en Toledo la 21-an de majo 1990.
Preĝejo Sankta Bartolomeo (Marne)
La preĝejo de Sankta Bartolomeo (Chiesa di San Bartolomeo) estas preĝejo de la 12-a jarcento kiu troviĝas en Marne, parto de la komunumo Filago en Italio.
Lajos Vincze
Kariero
Vincze komencis sian sciencan karieron en Koloĵvaro. Li publikis sian unuan studon en la revuo Hitel en Koloĵvaro pri la kantkulturo de Siter. Li partoprenis la vilaĝesploran tendaron de la junaj studentoj en Bálványosváralja kaj verkis studon pri la kanaba prilaborado (Erdélyi Néprajzi Tanulmányok, 1945, itale aperis en la Rivista di Etnografia, 1948). Post la dua mondmilito unue li vivis en Italio, de kie li vojaĝis en Argentinon. En Bonaero li laboris ĉe novaĵagentejo, respektive ĉe la radio kaj dume li kolektis hispanlingvan folkloron. De 1964 li vivis en Usono kaj instruis en la ŝtato Kentucky la hispanan, francan kaj italan lingvojn en la Universitato de Morehead, kaj poste en la Universitato de Bowling Green etnografion kaj sociologion. Li esploris la paŝtistorganizon de rumanoj kaj hungaroj, iliajn ekonomiagadon, laborkutimojn. Li publikis artikolojn pri Béla Bartók, pri popolbalado, pri ciganmuziko, pri amerikaj popolmuzikaj stiloj. Li mortis pro publikvoja akcidento.
Preĝejo Sankta Bartolomeo (Marne)
Historio
Estas romanika preĝejo, kies konstruado datiĝas de la unua duono de 1100.
NGC 1417
NGC 1417 (aliaj indikoj — PGC 13584, MCG -1-10-21, IRAS03394-0451) estas galaksio en konstelacio Eridano.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Dorset
Dorset estas unu el la graflandoj de Anglio. Ĝi situas en la regiono sudokcidenta Anglio. La ĉefurbo estas Dorchester.
Loĝantaro – (en 2000)
Areo –
Ĝi estas ĉefe agrikultura kaj turisma provinco.
La provinco estas tre bonkonata en literaturo, ĉar ĝi estis la hejmo de Thomas Hardy kaj la fono por libroj kia The Mayor of Casterbridge.
János Boráros
János Boráros [jAnoŝ borAroŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo Boráros János estis hungara politikisto, juĝisto, vicurbestro. János Boráros  naskiĝis la  1756 en Pest (urbo). Li mortis la 1834 en urbo Pest.
Biografio
Prauloj de János Boráros estis grekaj komercistoj vivantaj en Hungara reĝlando. En 1785 li ricevis postenon en administrado de Pest. Inter 1790 kaj 1807 li estis ĉefjuĝisto, krome inter 1803-1807 kaj 1827-1829 li estis vicurbestro. Li estis ankaŭ deputito de Pest en la parlamentaj kunsidoj. Dum la milito kontraŭ Napoleono li estris taĉmenton. Li multe strebis por evoluo de Pest, en 1804 li kreis grandan parkon apud Pest.
Arseno
Uzado
Antaŭ longa tempo kiel kaj kuracilo kaj tokso. Nuntempe kiel duonkonduktanto (GaAs) kaj kune kun aliaj metaloj en akumulatoroj.
Biologiaj efikoj
Arseno estas necesa oligoelemento ĉe hundoj kaj aliaj bestoj por kresko, sangoprodukto. Ĉe homoj tia efiko ne konatas. En pli granda ol necesa kvanto, tio signifas relative eta kvanto, ĝi estas toksa.
Sükhbaatar-a Maŭzoleo
Sükhbaatar-a Maŭzoleo estis maŭzoleo por Damdin Sükhbaatar, ĉefulo de mongolia revolucio de 1921, kaj Khorloogiin Choibalsan, estro de mongolia registaro de 1930 ĝis sia morto en 1952, en mongolia ĉefurbo Ulanbatoro, sur la norda flanko de Sükhbaatar-a Placo antaŭ la Saaral Ordon. La konstruaĵo estis starigita post Choibalsans-a morto, kaj estis forigita en 2005 por fari lokon por halo al Ĝingis-Ĥano. La maŭzoleo similis la formo de la Maŭzoleo de Lenin sed diferencis en koloro. Sükhbaatar-a estis enterigita en la Altan Ölgii en 1923, sed estis elterigita kaj reenterigita en la maŭzoleo. La kadavroj de ambaŭ regantoj denove estis elfositaj, rite bruligitaj, kaj post cindriĝo entombigitaj ĉe Altan Ölgii en 2005, sub superrigardo de la budhisma klerikaro.
669 Kypria
669 Kypria estas malgranda, meze hela asteroido de la ĉefa asteroida zono, ano de la Eosa familio.
Malkovro
Ĝi estis malkovrita la de la germana astronomo August Kopff elde la Nacia Observatorio de Hejdelbergo - Königstuhl.
Nomo
Ĝi ŝuldas sian nomon al perdita antikva epopeo "Kypria", kiu rakontis la komencon de la troja milito.
Jean-Antoine Chaptal
Jean-Antoine-Claude, Grafo Chaptal de Chanteloup (1756-1832) estis franca kemiisto, kuracisto, apotekisto, agronomiisto kaj ŝtatestro, kiu sin dediĉis al la popularizo de la sciencoaplikado kaj produktado de mineralaj acidoj, alunoj, cerusito, natrio kaj aliaj kemiaĵoj. En 1790, li kojnis la vorton nitrogeno en sia verko Éléments de Chimie, rilate al la atmosfera azoto aŭ nitrogreno kreita de Lavoisier. Kiel Ministro pri la Internaj Aferoj, li starigis la hospitalon de Parizo, sankonsiliojn kaj aliajn instituciojn. Chaptal ĉefe sin dediĉis al la sciencoaplikado, provante uzi industrie kaj agrikulture la malkovrojn de la kemio, larĝe kontribuante por la disvolviĝo de la moderna industrio, ekzemple per la fondo de la Société d'encouragement pour l'industrie nationale. Li unue okupis la katedron pri kemio de la Universitato de Montpellier. Lia nomo skribiĝas kune kun 72 aliaj en la Eiffel-Turo.
Substancoj de li esploritaj
<Gallery> AlumCrystal.jpg| Aluno Cerusite_Les_Frages.jpg| Cerusito Tour_eiffel_at_sunrise_from_the_trocadero.jpg| Listo de la 72 nomoj Hydrogen-chloride-3D-vdW-labelled.png| Klorida acido Nitricacid.png| Nitrata acido Nitrogeno_-Molecular-.jpg| Nitrogeno </Gallery>
Megumi Takase
Megumi Takase (高瀬 愛実 n. ) estas japana futbalisto. Ŝi de 2010 ĝis 2016 membris en la japana virina nacia teamo de futbalo.
Les Tres Torres (Metroo de Barcelono)
Les Tres Torres estas stacio sur linio 6 de la Metroo de Barcelono, situanta en Barcelono.
Nick Romeo Reimann
Nick Romeo Reimann (naskiĝis la 14-an de januaro 1998 en Munkeno) estas germana aktoro, kiu aktoras ekde la infana aĝo de sep jaroj.
Post kiam li en 2005 aktoris por du filmetaj varbaĵoj, li en 2006 konatiĝis per sia rolo de la knabo „Nerv“ en la germanlingva kineja filmo Die Wilden Kerle 3 - Die Attacke der Biestigen Biester pri grupo da futbalemaj infanoj, kiuj al sia grupo donis la nomon "die wilden Kerle", do "la sovaĝuloj". En la kvara filmo el tiu serio, publikigita en 2007 sub la nomo Die Wilden Kerle 4 - Der Angriff der Silberlichten li videblis en la sama rolo, samkiel en la kvina filmo de la serio, DWK 5 – Die Wilden Kerle: Hinter dem Horizont, kiu publikiĝis en 2008. En la nova filma adapto de la infana romano "Vorstadtkrokodile" de la verkisto Max von der Grün, en kiu li havas la viran ĉefrolon, li kineje videblis en 2009, kaj en la sekvaĵoj Vorstadtkrokodile 2 de 2010 kaj Vorstadtkrokodile 3 de 2011.
En intervjuo el la jaro 2006 li nomis la usonan aktoron Johnny Depp kiel rola modelo. En 2007 Nick Romeo Reimann nomumiĝis por la premio Undine kiel plej bona junula aktoro en kineja filmo.
En printempo 2009 li voĉregistris la infanlibran serion "Diary of a Wimpy Kid" ("taglibro de timema infano") de la usona verkisto Jeff Kinney kaj de tiam estas la germanlingva voĉo de la knaba figuro Greg, la centra rolo de la libraro.
Fervojo en Tanzanio
Fervojo en Tanzanio konsistas el ok linioj, el kiuj sep estas administrataj de la Tanzania Fervoja Kompanio; la oka estas la linio al Zambio, administrata de TAZARA (Tanzania Zambia Railway Authority).
Historio
La Tanzania Fervoja Kompanio estis instalita en 1977 kaj administras la pliparton de la nacia fervoja reto. En la 1990-aj jaroj okazis restrukturado, kiu forprenis de la kompanio parton de la ne-kernaj servoj, kiujn transprenis aliaj provizantoj; tio koncernas interalie busajn kaj hotelajn servojn. La marŝipan servon en 1999 transprenis societo nomata Marine Services Company Limited.
Fine de 2006 la retejo de la Tanzania Fervoja Kompanio donas horaron nur por la linioj (A), (D), (E) kaj (F); ĝia mapo indikas ankaŭ la aliajn liniojn.
La tanzania fervoja reto (A – G) havas ŝpuron de 1.000 mm, do estas etŝpura fervojo uzanta metran ŝpuron.
Le Mesnil-Vigot
Le Mesnil-Vigot estas malaperinta franca situanta en departemento Manche, regiono Normandio.
Thomas Couture
Thomas COUTURE (naskiĝinta en Senlis la 21-an de decembro 1815 - mortinta en Villiers-le-Bel la 30-an de marto 1879) estis franca pentristo emblema de la akadema stilo. Nuntempe, li estas precipe fama pro sia majstroverko titolita La Romanoj de la dekadenco (franclingve Les Romains de la décadence), kaj ankaŭ ĉar li estis dum ses jaroj la majstro de juna Édouard Manet.
Le Mesnil-Vigot
Ĝiaj enloĝantoj nomiĝas Minn'Gotains.
August von Heyden
August von Heyden (naskiĝinta la en Breslaŭo, mortinta la  en Berlino) estis germana pentristo kaj juristo. Lia patro estis la verkisto Friedrich von Heyden.
Der Rosenkavalier
'''Der Rosenkavalier. Komödie für Musik [eo: La Rozkavaliro'''. Komedio por muziko] (op. 59) estas tri-akta opero. La muziko devenas de la germana komponisto Richard Strauss, la libreto de la aŭstra Hugo von Hofmannsthal. Lian unuan prezentadon la verko travivis la 26-an de januaro 1911 en la Semper-Operejo je Dresdeno (Reĝa Operejo).
Agado
La agado lokas en la medio de la nobelaro en Vieno proksimume 1740, dum la unuaj jaroj de la regado de Maria Tereza de Aŭstrujo.
La unua akto komenciĝas en la dormoĉambro de la "ĉefgeneralino" Maria Tereza Princino Werdenberg, edzino de ĉefgeneralo, kiu dum la foresto de sia edzo plezuriĝas kun sia deksepjara amanto Oktaviano Grafo Rofrano. La scenon ĝenas frapadon kontraŭ la pordo, sed ja ne estas ŝia edzo, sed ŝia kuzo Barono Ochs je Lerchenau. Oktaviano transvestas sin pro la hasto kiel ĉambristino kaj povas pro ĉi tiu maskiĝo ne defendi sin kontraŭ la sintrudoj de la barono pavanta de sia nesatigebla volupto. La barono staranta antaŭ financproblemoj intencas edzinigi junan Zofian, filino de la ĵus nobeligita, novriĉula Sinjoro de Faninal. La ĉefgeneralino proponas al li Oktavianon – de kies ĉeesto la barono nenion scias – kiel novedzo-gvidanto („rozkavaliro“). Enplektita en ĉi tiu agada paso estas la matena akcepto de la princino kun treega ĥaoso de petantoj, intrigantoj, servistoj kaj aliaj, kion prezentas kvodlibeto.
Raviscanina
Raviscanina estas komunumo de Italio.
Fervojo en Tanzanio
TAZARA
TAZARA estas la Tanzania-Zambia fervojo de Daresalamo tra Mbeya al Tunduma ĉe la landlimo inter Tanzanio kaj Zambio. Longo 1860 km, po duono en ĉiu el la du landoj. Ĝi ligas la regionon al suda Afriko. Ĝia administra kompanio estas sendependa de la Tanzania Fervoja Kompanio. Kvankam ĝiaj unuaj 50 km estas proksimume paralelaj al linio (A), ĝi havas komplete propran trakaron. Ĝi estas la sola fervojo en Tanzanio, kiu transiras landlimon al najbara lando.
Der Rosenkavalier
Agado
La dua akto roliĝas en la domo de la Sinjoro de Faninal. Lia filino Zofia sin preparas je la alveno de la rozkavaliro, kiu devas ceremonie transdoni al ŝi arĝentan rozon kaj per tio anoncas la alvenon de la edziĝonto. La rozkavaliro estas Oktaviano; kiam li staras vidalvide antaŭ Zofia, li enamiĝas en ŝin. La postsekve aperanta barono distingiĝas per kruda konduto, kio malallogas lian ontan edzinon. Kiam Oktaviano kaj Zofia kaŝe interkisas, paro da italaj intrigantoj, Valzacchi kaj Annina, perfidas ilin. La barono pri tio ne estas ĉagrenita, sed Oktaviano admonas lin, foriĝi de Zofia. Finfine li vundas la baronon per la spado. La patro de Zofia intervenas kaj minacas sendi ŝin dumvive en monaĥinejon, se ŝi plue rifuzas edziniĝi kun la barono. La vundita barono ricevas finfine fare de Annina leteron, en kiu la ĉambristino de la princino invitas lin al rendevuo.
Le Mesnil-Vigot
Ĝi nun formas parton de Remilly Les Marais.
Fervojo en Tanzanio
TAZARA
TAZARA ekestis inter 1970 kaj 1975 por krei trafikan ligon inter suda kaj orienta Afriko. Ĝi estis subtenata per kredito de Ĉinio, kiu celis redukti la dependecon de Zambio de la vojoj tra Sudafriko. La fervojo kreita de la societo komenciĝas en Daresalamo kaj iras al Kapiri Mposhi en Zambio, 1.400 metrojn alta. Ĝi havas ŝpuron de 1.067 mm, do same estas etŝpura, kongrua kun la sud-afrika fervoja reto, sed ne kun la tanzania reto. Ĝia trafiko estas grava ne nur por Tanzanio kaj Zambio, sed ankaŭ por Malavio, Kongo Kinŝasa, Zimbabvo kaj Sudafriko.
Der Rosenkavalier
Agado
En la tria akto la barono rendevuas kun la ŝajna ĉambristino en gastejo. Tamen Oktaviano, Valzacchi kaj Annina estas metintaj insidon al la barono. Dum kiam la barono fariĝas altrudiĝema, la vualiĝinta Annina aperas kun kvar infanoj, kiuj laŭ ŝia aserto estas liaj. Policoficisto intervenas, pro kio la barono plene perdas la sinregon. Finfine aperas Zofia kaj sia patro, kaj ĉi-lasta kontraŭas nun la planitan geedziĝon. Ankaŭ la ĉefgeneralino aperas, trankviligas la policanon kaj forpelas la baronon. Al ŝi tamen restas nenio alia ol fordoni Oktavianon por la ligo kun Zofia.
Pri la teksto
La libreto de Hofmannsthal por Rosenkavalier sin apogas sur la romano Les amours du Chevalier de Faublas de Jean-Baptiste Louvet de Couvray kaj la komedio Monsieur de Pourceaugnac de Molière.
Hofmannsthal kreis la agantajn personojn kiel dramaj figuroj, ili similas pli al homoj ol al kutima teatrofiguro. La personoj devenas el la franca romano kaj havas modelulojn en la figuroj de la itala popolkomedio Commedia dell´arte. Sed ili ne plu estas nur puraj tipoj kiel tie kaj troviĝas krome en liga rilatoplektaĵo. La homa proksimeco de la dramaj figuroj de Hofmannsthal pro tio vere alparolas la spektantojn kaj igas ilin kunsenti. Hofmannsthal priskribas pli malfrue en sia retrorigardo la komencojn de la verkado de "Rosenkavalier" jene: ´´„La figuroj ekzistis kaj agis antaŭ ni, antaŭ ol ni havis nomojn por ili: la komikulo, la maljunulo, la junulino, la sinjorino, la ‚kerubo‘. (...) El la eterne tipa rilato de la figuroj unu kun la alia naskiĝis la agado, preskaŭ sen ke oni sciis, kiel.“ („Der Rosenkavalier“. Zum Geleit'', 1927)
''„Unu bezonas la alian, ne nur sur ĉi tiu mondo, sed ankaŭ kvazaŭ laŭ metafizika senco. (...) Ili apartenas unu al la alia, kaj kio estas la plej bona, troviĝas inter ili: estas momenta kaj eterna, kaj tie estas spaco por muziko“, Hofmannsthal tekstas en Ungeschriebenes Nachwort zum „Rosenkavalier“'' (eo: Neskribita postparolo pri „Rozkavaliro“; 1911). Hofmannsthal kreis tamen homecajn figurojn kun homaj trajtoj, kun humuro, kun certa sorto, pli ol li eble komprenetis, per sia lingvarto, kiun enbuŝigas al siaj figuroj. Pro tio la spektanto rigardas la agadon kaj la figurojn ne indiferente. Kiel spektanto oni kunsentas la scenejan agadon, kiel nur je tre malmultaj teatraĵoj. En tio konsistus la sekreto de la sukceso kaj de la amo de la spektantoj rilate ĉi tiun muzikteatran majstraĵon. Hofmannsthal inventis por ĉi tiu peco propran lingvon, kiu parencas al la viena dialekto. La teksto nuntempe apartenas al la mondliteraturo, kaj tio estas tre malofta je tekstoj, do libretoj, por muzikteatraĵo. Hofmannsthal ankaŭ substrekis, ke la teksto ne intencas revivigi la historian epokon de la rokoko; pli vere estas „pli de la pasinteco en la estanteco ol oni komprenetas“ (samloke) „Malantaŭis la sekreta deziro, estigi duone imaginan, duone realan tutecon, tiun ĉi Vienon proksimume 1740, kompleta urbo kun siaj klasoj, kiuj interkontrastas kaj intermiksiĝas, kun sia ĉeremoniaro, socia gradigo, sia parolmaniero aŭ pli ĝuste siaj laŭ la klasoj malsamaj parolmanieroj, kun la komprenetata proksimeco de la granda kortego super tio ĉi, kun la ĉiam sentata proksimeco de la popolelemento“ (Zum Geleit / Akompane).
Rosenkavalier do estas nepre nuntempaĵo rilate Aŭstrujon de la epoko proksimume 1910. Estas interpretebla kiel kritiko kontraŭ la moroj de la Danuba Monarĥio – al kiu Hofmannsthal mem tamen restis fidela – aŭ kiel apologio de la Sankta Geedzeco-Stato: Kaŝkuŝas en la peco konservema tendenco, malkaŝi kaj malmunti la degeneron de la adultulo kaj voluptulo, por triumfigi je la fino la geedzan amon. Zofia preĝas antaŭ la alveno de la barono al Dio: ''„La patrino estas morta kaj mi estas tute sola. Por mi mem respondecas mi. Sed la geedzeco estas sankta stato“.'' La rilato inter amekstazo kaj geedza interligo en la peco mem ne estas tiel klara kiel ŝajnas; juna Oktaviano havas ankaŭ certajn trajtojn de la voluptulo Barono Ochs; Zofia ne estas ĉasta novedzino, sed sin lasas tenti, kvankam ŝi estas promesita al geedzeco. Restas necerte, ĉu la geedzeco inter Zofia kaj Oktaviano je la fino vere estas sigelata. Hofmannsthal iam eldiris, kion li povas diri pri la geedzeco, li diris en siaj komedioj. Por li la geedzeco estis la kristana sakramento.
Alia karakterizaĵo estas la afero "tempo". Hofmannsthal meditigas la ĉefgeneralinon pri la tempo, kiel ĝi forfluas kaj kion ĝi efikas en la sorto de la homo kaj en la homo mem.