cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Zika febro
Mikrocefalio kaj aliaj kondiĉoj ĉe novnaskitoj
La Zika viruso unue ligiĝis kun mikrocefalio ĉe novnaskitoj ĉe la Brazila amasinfektiĝo. Dum 2016, estis registritaj 2,782 suspektitaj kazoj de mikrocefalio, kompare kun 147 en 2014 kaj 167 en 2013. Konfirmiĝon de multaj el la lastatempaj kazoj oni ankoraŭ atendas, kaj estas malfacile taksi, kiom da kazoj estis neraportitaj, antaŭ ol la lastatempa konsciiĝo pri la risko de virusaj infektiĝoj.
Dum marto 2016 esploristoj publikigis anticipan grupan studon, kiu troivis gravajn efikojn ĉe 29% da novnaskitoj de patrinoj infektitaj per Zika, kelkaj el kiuj infektiĝis je malfrua stadio de gravedo. Ĉi tiu esploro ne spertis kelkajn el la malfacilaĵoj, kiu malhelpas la esploradon de Zika: la esploro prizorgis virinojn, kiuj venis al kliniko en Rio-de-Ĵanejro suferante pro febro kaj haŭt-erupcio dum la pasintaj kvin tagoj. La virinoj ekzameniĝis por Zika per PĈR, kaj la kreskadon de la feto oni kontrolis per ultrasono.
En novembro 2015 la Zika viruso estis registrita ĉe novnaskita infano de la nordorienta ŝtato de Cearao (Brazilo), kun mikrocefalio kaj aliaj difektoj ĉe naskiĝo. La medicina ĵurnalo The Lancet raportis en januaro 2016, ke la brazila Ministerio pri sano konfirmis 134 kazojn de mikrocefalio, "eventuale ligitaj alvinfektiĝo per Zika viruso" kun aldonaj 2,165 kazoj en 549 kantonoj en 20 ŝtatoj, kiujn oni daŭre esploris. Analizo de 574 kazoj de mikrocefalio dum 2015 kaj la unua semajno de 2016, raportitaj en marto 2016, trovis ligon kun patrina malsano, kiu inkluzivis haŭt-erupcion kaj febron dum la unua trimestro de gravedo. Dum ĉi tiu periodo, 12 Brazilaj ŝtatoj raportis kreskon de almenaŭ tri normaj devioj en kazoj de mikrocefalio, kompare kun 200-14, kaj la nordorientaj ŝtatoj de Bahio, Paraibo, kaj Pernambuko raportis pliiĝoj de pli ol 20 normaj devioj.
En januaro 2016 bebo en Oahu,(Havajo) naskiĝis kun mikrocefalio, la unua kazo de cerbo-damaĝo ligita al la viruso en Usono. Ekzamenoj ĉe la bebo kaj patrino, montris antaŭan infektiĝon per la Zika viruso. La patrino, kiu plej eble akiris la viruson dum vojaĝado en Brazilo en majo 2015 dum la fruaj stadioj de ŝia gravedo, raportis sian Zika-malsaniĝon. Ŝi resaniĝis antaŭ ol transloĝigi al Havajo. Ŝia gravedo progresis normale, kaj la kondiĉo de la bebo ne evidentiĝis ĝis naskiĝo.
En marto 2016 aperis la unuaj fidindaj datumoj pri efiko de la viruso al la carba disvolviĝo. Verŝajne ĝi prefere mortigas kreskantajn cerbo-ĉelojn. La unuaj kazoj de denaskaj difektoj, kiuj ligiĝis al Zika en Kolombio kaj Panamo estis raportitaj en marto 2016.
Okulaj malsanoj ĉe novnaskitoj ankaŭ ligiĝis al Zika-virusa infektiĝo. En esploro okazinta en la brazila ŝtato Pernambuko, proksimume 40% da beboj kun mikrocefalio, kaŭzita de Zika, ankaŭ havis cikatriĝon de la retino kun makuloj, aŭ pigmento-ŝangiĝon.
La 2016 brazilaj sciencistoj anoncis, ke ili trovis la sekvencon de la genaro de la Zika viruso, kaj esprimis la esperon, ke tio helpos en la kreo de vakcino kaj en la malkovro de la naturo de iu ajn ligo al fetaj misformiĝoj.
Dum februaro 2016 sciencistoj neis onidirojn, ke mikrocefalio estas kaŭzata de apliko de la larvicido piriproksifeno (pyriproxifen) ĉe trinkakvo. "Estas grave deklari, kelkaj regionoj, kiuj ne utilias piriproksifenon ankaŭ raportis kazojn de mikrocefalio", diris deklaro de la Brazila registaro. La brazila registaro ankaŭ refutis konspirajn teoriojn, ke vakcinoj kontraŭ varioleto kaj rubeolo aŭ genetike ŝanĝitaj moskitoj kaŭzis plimultiĝon de kazoj de mikrocefalio.
Mekanismo
Esploroj daŭras por kompreni kiel la Zika-viruso povus kaŭzi mikrocefalion kaj aliajn neŭrologiajn kondiĉojn.
La infektiĝo de la ĉefa neŭraj praĉeloj de la feta cerbo, kiuj nomiĝas neŭraj prapatro-ĉeloj, povas rilatiĝi al la kaŭzoj. La ĉefaj roloj de cerbaj praĉeloj estis replikiĝi ĝis la atingo de la ĝusta nombro, kaj poste produkti neŭronojn per procezo de neŭrogenerado. Ankaŭ montriĝis, ke la Zika proteinoj NS4A kaj NS4B malhelpas neŭrogeneron. Infektigxo ĉe cerbaj praĉeloj povas kaŭzi morton, kiu malpliigas la produktadon de pluaj neŭronoj kaj malpliigas la finan grandon de la cerbo. La Zika viruso ankaŭ ŝajnas havi egalan tropismon por ĉeloj de la elvolviĝanta okulo, kiu kondukas aldone al pli altaj tasoj de okulaj nenormalecoj.
Granda nombro da kazoj de mikrocefalio ligiĝis kun hereditaj genaj mutacioj, kaj pli precize kun mutacioj, kiuj kondukas al misfunkcio de la mitoza kernobobeno, kaj estas kelkaj pruvoj por montri, ke Zika-viruso povus rekte aŭ nerekte malebligi la mitoza funkciado.
Alia esplor-vojo supozas, ke Zika povus, malsame kiel aliaj flavivirusoj, celi disvolviĝantajn cerboĉelojn post kiam ĝi transiras la plaĉenton. Tiu esplor-vojo konsideras la rezulta damaĝo plej eble esti la rezulto de inflamiĝo, kiel kromprodukto de la imuneca respondo al la infektiĝo de tiuj ĉeloj.
Moskito-kontrolado
Inter la rimedoj por malebligi la infektiĝon per la Zika viruso estas la bredado kaj liberigo de moskitoj, kiuj estis genetike modifitaj por malebligi, ke ili transdonu infektajn agentojn, aŭ kiuj infektiĝis per la Wolbachia-bakterio, kiu supozeble malhelpas la disvastiĝon de virusoj. Vario de Volbaĥio (Wolbachia) helpis malpliigi la malsano-transdona kapablo de la Zia viruso en infektitaj Aedes aegypti moskitoj liberigtaj en Medeĝino, Kolombio. Genetika favorigo estas rimedo por ŝanĝigi sovaĝajn organismarojn, ekzemple por kontraŭbatali insektojn tiel, ke ili ne povus transdoni malsanojn (precipe moskitoj en la kazoj de malario kaj Zika febro). Alia rimedo, kiun oni esploris, celas senigi virajn moskitojn de la reprodukto-kapablo per nuklea radiado, esperante redukti la nombron da moskitoj; tion ĉi oni faras per kobalto-60 gamma ĉela surradiilo. En 2016 la Monda Organizaĵo pri Sano instigis ekster-laboratoriajn provojn de transgenaj viraj Aedes aegypti moskitojn, disvolvitajn de Oxitec por provi halti la disvastiĝon de la Zika viruso.
Abdullah la 2-a (Jordanio)
Abdullah la 2-a ibn al-Hussein (naskiĝis la ) estas reĝo de Jordanio. Li apartenas al la Haŝemida dinastio.
Kiel junulo, li lernis en Usono kaj Britio. Poste li soldatservis kaj atingis la rangon kolonelo.
Li surtroniĝis la 7-an de februaro 1999 post morto de lia patro Reĝo Hussein. Hussein deklaris lin kronprinco la 24-an de januaro, anstataŭ Hassan, fraton de Hussein. Tio ne estis populara decido.
Abdullah edziniĝis kun la en Kuvajto naskiĝinta, palestina Rania Al-Yassin (nun Reĝino Rania al-Abdullah), kiu naskis kvar infanojn: princo Hussein (naskiĝis en 1994), princino Iman (1996), princino Salma (2000), princo Haŝem (2005).
Reĝo Abdullah estas rekonata ŝatanto de Star Trek.
Benito Juárez
Benito Pablo JUÁREZ GARCÍA (naskiĝis la 21-an de marto 1806 en San Pablo Guelatao (Oaxaca), mortis la 18-an de julio 1872 en la nacia palaco en Meksikurbo) estis prezidanto de Meksiko inter 1858 kaj 1872.
Juárez estis indiĝena meksikano deveninta de la zapotekoj kaj lernis la hispanan lingvon nur en la aĝo de 12 jaroj. Kiel guberniestro de la provinco Oaxaca li distingis sin per progresema agado. Sub la prezidanteco de Santa Anna li estis arestita kaj deportita al Havano; li sukcesis fuĝi al Nov-Orleano, kie li vivis ĝis 1855.
Dum la regado de Juan Álvarez li estis ministro pri justico kaj publika klerigo. Li instigis progresemajn leĝojn, kiuj preparis la konstitucion de 1857, kiam li estis nomumita prezidanto de la Plej Supera Tribunalo.
Konservativula ribelo ekigis la reforman militon, dum kiu Juárez en 1858 senbalote alprenis la prezidantecon de la respubliko kaj unu jaron poste proklamis reforman leĝaron. Tiu leĝaro konsistigas la bazon de la moderna meksika ŝtato; ĝi konfiskis la bienojn de la klerikaro, ŝtatigis la terenon kaj deklaris la disecon de eklezio kaj ŝtato.
Apogate de la burĝaro kaj granda parto de la kamparanaro Juárez sukcesis organizi reziston al la invadintoj. Kvankam li devis retiriĝi ĝis la ekstrema nordo de la lando, li fine ricevis helpon de Usono, kiu esperis tiel malgrandigi la influon de la eŭropaj ŝtatoj. Tiel Juárez sukcesis rekonkeri la ĉefurbon kaj iĝis reelektita kiel prezidanto en 1867. Li regis en tiu periodo tre aŭtoritatece kaj frontis pli kaj pli grandajn financajn problemojn.
En 1871 li estis reelektita, sed lia sano jam estis malforta. En 1872 li mortis, laŭ iuj pro angino, laŭ aliaj pro apopleksio aŭ koratako.
Benito Juárez estas konsiderata nacia heroo de Meksiko. La germana verkisto Karl May priskribas lian agadon en sia romano Das Waldröschen (la arbara rozeto), en kiu li tamen iom unuflanke prezentas la historiajn detalojn.
Deutsche Flugsicherung
La DFS Deutsche Flugsicherung GmbH (= Germana Aviada Sekureco, nome societo de limigita respondeco) estas kiel entrepreno parto de la aertrafika administraciado de Germanujo. Ĝi estas nura proprieteco de la Federacia Respubliko Germanujo.
Taskoj
La DFS estas taskigita de la germana ŝtato por reguli la aviad-sekurecon:
Bystrianská jaskyňa
Bystrianská jaskyňa (Kaverno de Bystrá) troviĝas sur la suda flanko de Malaltaj Tatroj en proksimeco de turisma centro Tále – Srdiečko, ĉe la municipo Bystrá en Distrikto Brezno. La malnovaj partoj de la groto estis konataj de malnovtempoj. La nove konatajn partojn malkovris en la jaro 1926 esperantisto Jozef Kovalčík kaj fratoj HOLMAN, kiam ili trapenetris tra profundaĵo Peklo (Infero) en pluajn areojn. Nuntempe estas por publiko alirebla la groto de la jaro 1968.
La groto kreiĝadis en malhelgrizaj kalkoŝtonoj de meza triaso kaj apartenas al la tipaj likaj grotoj. Ĝi ekestis per modeliga, erozia kaj korozia agadoj de akvo de rivereto Bystrá, kiu trafluis likojn diversdirekten, kaj ankaŭ far de falo de kelkaj partoj de plafonoj. Ĝiajn plej profundajn partojn trafluas subtera fluo, kiu elfluas surteren ĉe la civito Valaská. En la groto estas reprezentitaj ĉiuj bazaj formoj de sintra ornamaĵo kun tipaj kreaĵoj de sintrigitaj torentaj gruzoj en plafonaj kaneloj.
Al la plej grandaj kaj interesaj areoj apartenas Enira katedralo, en kiu estas lokigita memortabulo honore al batalfalinta partizano, kiu estis pafmortigita dum la kontraŭfaŝisma ribelo rekte en la groto. Sintrajn ornamaĵojn kreas stalaktitoj, stalagmitoj kaj gutŝtonaj kurtenoj. Eksterordinare atent-interesaj estas Sonoraj stalaktitoj, Baldakeno kaj Forĝista forĝejo. El la tuta konata longeco de 3 000 m estas por publiko alireblaj 750 m. La rigard-teritorio estas komforta, sen pli ekstremaj alto-diferencoj.
Ekster la trarigardebla teritorio troviĝas kurac-salono, kie oni nuntempe sukcese kuracadas malsanojn de spirorganoj ĉe la infanoj – speleoterapion. Ĉi tiu salono estas por publiko nealirebla. Veturo al la groto estas ebla per ŝtata ŝoseo Banská Bystrica – Podbrezová – Tále, aŭ Kráľova Lehota – Mýto pod Ďumbierom – Bystrá.
Edit Mózes-Finta
MÓZES-FINTA Erzsébet (mo:zeŝ) estas hungara pentristino, grafikistino naskita en Mereni la 20-an de februaro 1945. Ŝi estis la edzino de Attila Mózes.
Biografio
Edit Mózes-Finta studis en Szilágysomlyó kien oni koloniigis siajn gepatrojn en devigloko en 1950. La mezlernejon ŝi finis en Târgu Mureş en 1966. Ŝi havigis diplomon en la fako pri grafiko en la Universitato de Arto kaj Dizajno en 1974 en Kluĵo. Li faris ilustraciojn, filmafiŝojn, fotografikaĵojn. Ŝi laboris al libroeldonejoj, ŝiaj tekstgrafikaĵoj aperis en Utunk, Korunk, Igaz Szó. En 1992 ŝi translokiĝis Hungarujo.
Edson Aparecido de Souza
Edson Aparecido de Souza (n. ) estas brazila futbalisto.
Li futbalis ĉe Yomiuri, Bellmare Hiratsuka kaj Yokogawa Electric.
Ŝom (Ukrainio)
Bazaj informoj
Ŝom, ukraine Шом, hungare Beregsom estas vilaĝo en Ukrainio, en Transkarpata provinco, en distrikto de Berehove. La vilaĝnomo ruse ĝis 1995 estis Деренковець (djerenkovec), la hungara nomo ĝis 904 estis la simpla Som. Tio signifas hungare: kornuso.
Ordo-7 triangula kahelaro
En geometrio, la ordo-7 triangula kahelaro estas regula kahelaro de la hiperbola ebeno. Ĝia simbolo de Schläfli estas {3,7}.
Ŝom (Ukrainio)
Situo
Ŝom situas sur ebenaĵo, Berehove troviĝas 18 km-ojn.
Historio
La unua mencio devenis el 1272 en formo Sumy. En la 17-a jarcento ofte estis tie departementaj kunsidoj. En 1910 loĝis en Beregsom 1082 da homoj, plejparte hungaroj. Ĝis 1920 apartenis al Hungario, al Bereg, al distrikto de Mezőkaszony, poste al Ĉeĥoslovakio. Beregsom rehungariĝis inter 1938-1945, ĉar la unua Arbitracio de Vieno deklaris, ke tiuj komunumoj, kie la hungaroj vivas en majoritato, apartenu al Hungario. Ekde 1945 la komunumo apartenis al Sovetunio, fine ekde 1991 al Ukrainio. Nun loĝas en Som 1150 da homoj, (1130 hungaroj).
Obernfeld
Obernfeld estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Göttingen de la federacia lando Malsupra Saksio. Fine de la urbo havis  loĝantojn.
Artikolo (periodaĵo)
Periodaĵa artikolo estas literatura ĝenro enhavanta klaran, faktan, logikan kaj kompreneblan esprimon de ideo aŭ priskribon de evento. La artikolo serĉas rilatojn, kaŭzojn, sekvojn kaj ĝi analizas, klasigas kaj ĝeneraligas.
Enhavo de la artikoloj estas:
La artikolo povas esti skribita en alineoj kaj kolumnoj.
La artikolo estas rezulto de subjekta alveno de aŭtoro al donita problemaro kaj ankaŭ al karakterizaj kaj lingvaj rimedoj, tial ĝi estas vicigata inter ĝenrojn de publicistiko.
En laika nocio la vorto artikolo signifas preskaŭ kian ajn formacion en ĵurnalo krom informo.
(51910) 2001 QQ60
(51910) 2001 QQ60 estas malgranda, malhela troja asteroido de Jupitero, kiu orbitas, kun granda klinangulo, en la ĉirkaŭaĵo de la punkto de Lagrange L5 de la sistemo Suno-Jupitero, tie estas en la tiel nomata « Troja Tendaro ».
Malkovro
Ĝi estis malkovrita la de la teamo de la astronomia kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la observatorio de la Laboratorio Lincoln en Socorro (Nov-Meksiko, Usono).
Lili Móricz
Lili Móricz [mOric], laŭ hungarlingve kutima nomordo Móricz Lili estis hungara aktoro, verkisto. Ŝia patro estis Zsigmond Móricz, ŝia pli aĝa fratino estis Virág Móricz, ŝiaj du edzoj (el tri) estis Béla Both (reĝisoro) kaj László György (aktoro).
Lili Móricz naskiĝis la en Budapeŝto, ŝi mortis la  en Budapeŝto.
Biografio
Lili Móricz studis nur 5 duonjarojn en Akademio pri Teatro kaj Filmo, poste ŝi havis rolojn ekde 1935 en Teatro de Miskolc. Ŝiaj sekvaj pli gravaj teatraj stacioj estis Gaja Teatro (1938), Teatro Városi (1939-1940), Teatro Magyar (1945-1947), Nacia Teatro (Pécs) (1947-1949), Teatro de Kecskemét (1953-1955). Ŝi lastfoje estis sur scenejo en 1965 en Budapeŝto, poste ŝi okupiĝis pri verkado kaj zorgo de literatura heredaĵo de sia patro. En 1987 ŝi fondis premion.
Insulo Malpelo
La Insulo Malpelo (Isla de Malpelo) estas oceana insulo situanta en la zono de la Pacifika Oceano kiu apartenas al Kolombio. Ĝi estas, kun la insulo Gorgona, la ununura insulo de Kolombio en la menciitaj akvoj. Estas parto de la departemento Valo de Kaŭko, apartenanta al la jurisdikcio de la municipo de Buenaventura.
Estas unu de la insuloj plej vizitataj de la Kolombia Pacifiko ĉiujare de sciencistoj kaj submaristoj de la tuta mondo, kaj estas kontrolata de stabanaro de la Nacia Armeo de Kolombio, kiuj zorgas por la konservado de la areo evitante la kontraŭleĝa fiŝkaptado de ŝarkoj, inter aliaj specioj.
Malpelo signifas en la hispana Malbona haro.
Ekosistemoj
Rokaj marbokaj koralrifoj.
Insulo Malpelo estas protektata kiel nacia parko kaj apartenas al la Mara Koridoro de la Tropika Orienta Pacifiko.
Populacio
Nek estis nek estas loĝantaro, nur malgranda soldataro kiu okupas malgrandegan areon.
Sendrata reto
Sendrata reto estas komputila reto kiu funkcias sen dratoj. Oni konektas komputilojn per radiaj ondoj. Ekzistas malsamaj teknologioj por malsamaj uzoj. Por personaj retoj oni ofte uzas Bludento, por lokaj retoj oni uzas retoj laŭ IEEE802.11 (ofte laŭ la atestado de la WiFi alianco) kaj por tutlandaj retoj oni uzas 2G, 3G kaj 4G kaj uzos 5G (la lastaj du ankaŭ ebligas lokaj retoj).
Lokaj retoj
Normale oni protektas la reton per pasvorto, por ke la najbaroj ne uzu ĝin senpage. La plejmulto de porteblaj komputiloj hodiaŭ jam havas sendratan kapablon, tiel ne necesas aĉeti kroman karton. Kutime la radioj atingas ĝis tricent metroj ekster konstruaĵoj, sed ili malfortiĝas se ili devas trapasi murojn, do estas konsilinde lokigi la retilon en centra loko en la domo por ne sperti malkonektadon ĉe foraj ĉambroj. Estis antaŭa teknologio nomata 802.11b kiu estis iom malrapida, sed la nun fabrikataj retiloj uzas 802.11g kiu pli transdonas pli da datumoj ĉiusekunde.
Ĉiu reto havas kodon, tiel nomata "ESSID", kiu identigas ĝin. Tiu nomo estas nur laŭ la elekto de la instalinto. Antaŭ ol konekti, la komputilo montras la liston de ĉiuj atingeblaj retoj por ke la uzanto elektu. La instalanto ankaŭ devas elekti la kanalon. Kutime la elekto pri kanalo estas iom libera, sed endas eviti ke du retoj samloke atingeblaj uzu la saman kanalon, ĉar ili tiam povas grave malhelpi unu la alian.
Ofte troviĝas sendrataj retoj en publikaj lokoj, kiel trinkejoj, hoteloj, flughavenoj, ktp. Foje ili estas senpagaj, sed pli kutime oni devas iel pagi por uzi ilin. Inter ili iom varias la maniero pagi, ekzemple aĉeti karton kun pasvorto, aŭ entajpi la kreditkartan numeron.
Se oni konektas al sia banko en publika loko, estas pli sekure uzi propran porteblan komputilon kun sendrata reto ol uzi maŝinon en interreta kafejo, kondiĉe ke oni havas kontraŭ-spionprograman protekton en la propra komputilo, pro tio ke la servilo de la banko ĉifrigas la konekton kontraŭ spionado en la reto, sed kontraste la maŝino en la interreta kafejo povas havi infekton de spionprogramo kiu sendas kontajn detalojn al fiuloj. Onidire, tiu ĉifrigo funkcias eĉ se la sendrata reto mem ne havas pasvorton, ĉar ĝi ne dependas je tio ĉar la banko uzas paĝojn kiuj komencas per "https". Sed se vi uzas sendratan reton sen pasvorto, kaj la paĝo komencas per "http" anstataŭ "https", la aliaj uzantoj de la reto povas eltrovi kion vi legas kaj tajpas.
Kodekso Mendoza
La Kodekso Mendoza estas kodekso farita de meksikoj en la 1540-aj jaroj sur eŭropa papero. Posta al la konkero de Meksiko fare de la hispanoj, ĝi estis prilaborita de tlakuiloj (nome pentristaj skribistoj) meksikaj, kiuj uzis la antikvan sistemon bildograman sur formato de tipo ekranego. Poste, hispana skribisto aldonis notojn en alfabeta skribmaniero kaj en hispana interpretante tion kion la tlakuiloj esprimis danke al la helpo de interpretistoj indiĝenaj.Ĝi nomiĝas tiele pro la fakto ke ĝi estis mendita de la unua vicreĝo de Nova Hispanio, nome don Antonio de Mendoza, kiu plenumis tiun postenon de 1535 al 1550, por sendi al Karlo la 5-a informojn pri la meksikoj. Probable ties fontoj estas diversaj originalaj kodeksoj kopiitaj de la tlakuiloj kvankam parto povas esti originala verko de la indiĝenoj specialistoj en tiu fako.
Sendrata reto
Lokaj retoj
Indas rimarki ke la uzo de sendrata reto pliigas la ĉerpadon el la baterio. Foje la komputiloj havas ŝaltilon de la radioj por konservi la baterian daŭron kiam la reto ne estas bezonata, ekzemple se oni skribas retmesaĝon, oni povas malkonekti la reton dum skribado kaj konekti nur por sendi ĝin.
Andrew Holness
Andrew Holness (naskita la 22-an de julio 1972) estas jamajka politikisto kaj administristo, kiu servas kiel ĉefministro de Jamajko ekde marto 2016. Li estas unu el la gvidantoj de la politika partio „Jamajka Laborista Partio“.
Holness naskiĝis la 22-an de julio 1972 en Hispanurbo. Li studis en la Universitato de Karibio.
En oktobro 2011, en la aĝo de 39 jaroj, Holness iĝis la plej juna persono en la historio de Jamajko por per balota kampanjo iĝi ĉefministro. Sed tiam li ne sukcesis venki la baloton kaj iĝis gvidanto de la opozicio. En marto 2016, en aĝo de 43, li iĝis la plej juna iam esti elektita ĉefministro. Li ankaŭ estas la unua ĉefministro naskita post kiam Jamajko sendependiĝis en 1962.
Grossos
Grossos estas urbo de la brazila subŝtato Norda Rio-Grando. Fondita en 1953, la municipo havas 9.886 loĝantojn.
Leopold Figl
Leopold FIGL (naskiĝinta la 2-an de oktobro 1902 en Rust bei Michelhausen/Distrikto Tulln, mortinta la 9-an de majo 1965 en Vieno) estis aŭstra politikisto.
Kariero politika
La diplomita agrarinĝeniero kaj membro de la Kristansociala partio (Christlichsoziale Partei) estis de 1934-38 direktoro de la Asocio porkamparana de Malsupra Aŭstrio. Kontraŭigante la t.n. Anschluss al Nazia Germanio, li estis internigata de 1938-43 kaj de 1944-45 en diversaj koncentrejoj.
Post la liberigo de Aŭstrujo kaj restarigo de la Respubliko Aŭstrio li iĝis vickanceliero sub Karl Renner en 1945, ĉefministro de Malsupra Aŭstrio kaj membro de la Nacia Konsilio.
Grava formdonanto al la politika kulturo de la Alpa Respubliko
Li ege antaŭenpuŝis la fondon de la Aŭstruja Popola Partio kaj iĝis ties prezidanto de 1945-51. Kiel kanceliero (1945-53) kaj ministro pri eksteraj aferoj (1953-59), li kontribuis persiste kaj feliĉe ke la unuiĝo de Aŭstrio, malgraŭ 4 okupadzonoj kaj la akrigo de la konfliktoj inter Usono kaj Sovetunio, restu. Tiel ne povas esti troigita lia influo al la finfina farado de la Aŭstria Ŝtattraktato pri la neŭtraligo de Aŭstrio en 1955, kio alportis sendependecon al lia patrujo.
Memoro
Monumento honore al Loepold Figl staras apud la Minoritana preĝejo sur la samnoma placo en Vieno
6981 Chirman
6981 Chirman estas malgranda malhela asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la elde la Observatorio de Bassano Bresciano (Lombardujo, Italio).
Nomo
Ĝia nomo aludas al la departemento de kirurgio de la malsanulejo de Manerbio (komunumo proksime de Bassano Bresciano) ; en honoro de la kuracistoj, la flegistinoj kaj la tuta personaro de la malsanulejo
Osádka
Osádka (hungare Oszádka [osAdka]) estas vilaĝo kaj municipo en Slovakio. Tio estas la malplej granda municipo en distrikto Dolný Kubín. Tie estas nek preĝejo nek gastejo.
Situo
Osádka situas laŭ flankovojoj. Dolný Kubín troviĝas je 7 km.
Manzanera
Manzanera [manzaNEra] estas vilaĝo kaj municipo de la provinco Teruelo (nordorienta Hispanio), nome en la sudorienta komarko Gúdar-Javalambre, kies komarka ĉefurbo estas Mora de Rubielos. La loknomo Manzanera estas etimologie komprenebla kiel Pomarbaro; tiukadre aperas simbole en la municipa blazono pomarbo sur stilizita bildo de la pordego de la urba murego.
La municipo enhavas ankaŭ la domarojn Los Cerezos, Alcotas, El Paúl, Los Olmos, Las Alhambras kaj Paraíso Bajo kaj kelkajn senhomejojn (Torre de Alcotas, Torre de los Peones, Paraíso Alto) kaj nombrajn kampardomojn dise tra la teritorio, de preskaŭ 170 km².
Geografio
Ĝi estas je 55 km de Teruelo, provinca ĉefurbo, je ĉirkaŭ 110 km de Valencio, je 10 km de la ŝoseoj A-23 kaj N-234. Al Teruelo alvenas de nordo tri ŝoseoj, de sudo aliaj tri kaj unu okcidente el Gea de Albarracín. El la tri sudaj, tiu plej orienta nome N-234 kun A-23 Autovía Mudéjar venas el sudoriento kune kun fervojo. Laŭ tiu Albentosa estas la plej malproksima en la komarko, kaj de tie sudokcidente la A-1514 komunikas kun Manzanera, kaj poste kun Torrijas pli sudokcidente.
La municipa teritorio etendiĝas ĉe la montaro Javalambre. La loĝloko staras je 960 m super marnivelo, kaj oriente fluas la rivero Albentosa.
Historio
Kristanoj konkeris la lokon el islamanoj en 1202 fare de Petro la 2-a de Aragono, tiam literumita katalune Maçanera; ĝi estis la lasta islama loko kiu rezistis en Aragono.
Kiam la limo moviĝis suden, la strategia gravo de la urbeto malpliiĝis kaj la Entenza iom post iom forgesis ĝin kaj transdonis ĝin al la vicgrafo de Ĉelva, Pedro Ladrón de Vilanova.
Moderna Epoko
Poste Manzanera prosperis pere de komerco de lano.
Inter junio kaj decembro 1810, sidejis en Manzanera la Junto de Aragono kaj Kastilio, kadre de la Milito de Hispana Sendependigo. Dum la Karlismaj Militoj la karlista generalo Ramón Cabrera batalis en la areo kontraŭ la trupoj de la isabelismaj generaloj Amor kaj Builn en oktobro 1834. Manzanera estis vizitata de la propra pretendanto al la trono Karlo Maria Isidro de Burbono dum la somero de 1837 kun 10 000 soldatoj, kiuj formis la Reĝan Ekspedicion kiu devis konkeri Madridon kaj finigi la militon. Tio malsukcesis kaj Manzanera estis okupita de la liberalaj trupoj estritaj de la generalo Leopoldo O'Donnell, kiu lasis roton en la urbeto. Manzanera estis rekonkerita de Ramón Cabrera dum la somero 1838 kaj tiel restis ĝis la fino de la milito, en majo 1840. Fine de la 19-a jarcento oni konservis ankoraŭ parton de la murego kaj la perimetrajn turojn.
Dum la Hispana Enlanda Milito, Manzanera estis en la epicentro de fronto kiu stabiliĝis dum ambaŭ armeoj aplikis strategion de bruligita tero, kio rezultis en malapero de multaj arbaroj, padoj kaj kampardomoj de la zono. Tio okazis el julio 1936 ĝis septembro 1938. Dume la loĝantaro devis foriri diversfoje kaj venis gravaj unuoj de ambaŭ armeoj. En la 22a de septembro 1938 la frankista armeo anoncis avancojn, 2000 respublikanojn mortintojn kaj simile ĉe prizonuloj. Finfine tie okazis distratako planita de la respublika generalo Vicente Rojo en novembro 1938 por dividi frankistajn trupojn kiuj estis venkintaj en la batalo de Ebro. Tio malsukcesis, kaj la frankisma aviadilaro bombardis la respublikajn fortojn, sed ankaŭ la lokajn infrastrukturojn kaj loĝejojn.
Aktualo
Bazo de ekonomio estis agrikulturo (cerealoj), forstado kaj brutobredado. Preskaŭ ĉiuj loĝlokoj de la areo perdis loĝantaron laŭlonge de la 20-a jarcento kaj tiukadre ankaŭ en Manzanera oni malaltiĝis el 2836 en 1910 ĝis nunaj 527 loĝantoj. La ĉefa ekonomia agado de la municipo estas turismo, ĉefe el Valencilando kaj el Katalunio. Ludas gravan rolon vintre la proksimeco de la skiejoj de Javalambre kaj Valdelinares, same kiel rikoltado de fungoj. Ludas gravan rolon ankaŭ la produktdo de ŝinko, la agrikulturo, la forstado kaj la serĉado de trufo. En Manzanera estas krome banloko, je unu kilometro de Los Cerezos apud la rivero Paraíso kaj oni konstruas alian en Manzanera ĉe la fonto Agua Podrida.
Inter vidindaĵoj menciindas preĝejo, restaĵoj de la kastelo, ermitejo, la pordego, bestotrinkujo kaj naturaj lokoj, krom la preĝejoj de la apartaj domaroj.
1053
En la jaro 1053 post Kristo okazis, interalie:
Jean-Frédéric Waldeck
Jean Frédéric Maximilien de WALDECK aŭ Jean Frédérich Maximilien aŭ Johann Friedrich Maximilian, grafon de Waldeck aŭ Friedrich von Waldeck (Prago, 16a aŭ 17a de Marto 1766 – Parizo, 30a de Aprilo aŭ Majo 1875) estis franca antikvaĵisto, kartografo, artisto (portretisto kaj aŭtoro de historiaj pentraĵoj) kaj esploristo. Li vivis pli ol 109 jaroj. ​
Li mem rakontis multajn detalojn de aventura vivo kun multaj gravuloj en multaj lokoj de la tuta mondo kiel en Afriko kaj en Ameriko, sed nenio dokumentis nek konfirmis tion. Waldeck ja kontribuis klare al la kulturo siaepoka, nome savis kaj publikigis la rimarkindajn pornografiajn bildojn de I Modi, fama libro erotisma de la Itala renesanco atribuita al Giulio Romano kaj al Marcantonio Raimondi, kaj grave kontribuis al la arkeologio per siaj desegnoj de la kulturoj de Mezameriko faritaj dum siaj esploroj de antaŭkolumbaj kuŝejoj en Meksiko, ĉefe de la majaa kulturo. Tamen, kelkaj eraroj en liaj ilustraĵoj helpis la disvastigon de nesciencaj kredoj pri tiu civilizacio.
Golfeto de La Konko
La Golfeto de La Konko estas golfeto kiu troviĝas en la urbo Donostio (Hispanio). Kiel la nomo diras ĝi similas al konko, kaj tie troviĝas du plaĝoj (Ondareto kaj plaĝo de La Konko) kaj insulo, la insulo Sankta Klara.
La golfeto okupas la spacon inter la montoj Igueldo (okcidente) kaj la Monto Urgull (oriente). La mar-promenejo kiu ĉirkaŭas la golfeton konsistas el pluraj sekcioj kun malsamaj nomoj. Proksime de la promenejo troviĝas la Urbodomo de Donostio, eble la plej bela de Hispanio. La strandoj de la golfeto estas tre famaj internaciskale kaj okaze de la Internacia Filmfestivalo kiu okazas en la urbo ĉiujare ili disfamiĝis ne nur dum la somero sed ankaŭ en la cetero de la jaro malgraŭ la vintro.
Valderredible
Valderredible estas municipo en la aŭtonoma komunumo Kantabrio (norda Hispanio). Ĝi situas en la sudo de la regiono, havante limon kun Valdeprado del Río (norde), la provinco Burgoso (oriento kaj suroriento) kaj provinco Palencio (okcidente kaj surokcidente), en Kastilio kaj Leono. Valderredible situas en la komarko Campoo-Los Valles, tra kiu fluas la rivero Ebro. Ĝi estas la plej granda municipo en Kantabrio kaj ties loĝdenseco estas tre malalta.
Historio
Oni trovis restaĵojn de Neolitiko kaj Bronzepoko (ekzemple en Salcedo), kavernajn pentraĵojn en Ruanales, kaj megalitajn monumentojn, kiel menhiron en San Martín de Elines aŭ montetoj de Lora. Ekzistas ankaŭ restaĵoj de romia epoko en Santa María de Hito, kaj visigota tombejo de Mezepoko.
Dum Alta Mezepoko (ĉirkaŭ la 10-a jarcento) ties nomo estis Val de Ripa Hibre (en malnova hispana tio estas Valo ĉe flanko de Ebro, kio evoluis ĝis la nuna Valderredible). Oni pensas, ke dum tiu epoko loĝantoj verŝajne estis multaj, ĉar abundas vilaĝoj kaj kavernaj kirkoj. Ekde la 11-a kaj 12-a jarcentoj oni ekkonstruis plurajn romanikajn kirkojn, laŭ stilo simila al tiuj de komarkoj en nordo de Palencio kaj Burgoso, el kiuj elstaras Sankta Marteno de Elines.
Valderredible administre estis parto de Campoo, sed en 1633 ties loĝantoj rajtis kandidatiĝi je vilaĝestro pere de rekta reĝa elekto. En 1835 ĝi administre iĝis municipo.
Ambroise Paré
Ambroise Paré (1510-1590) (naskiĝis en Bourg-Hersent, proksima de Laval, 1510 - mortis en Parizo, en la 20-a de decembro 1590) estis franca barbira kirurgo serve de la reĝoj Henriko la 2-a, Francisko la 2-a, Karlo la 9-a kaj Henriko la 3-a. Li konsideratas unu el la fondintoj de la kirurgio kaj de la moderna jura patologio krom pioniro en la kirurgiaj teknikoj ĉe batalkampa medicino, ĉefe rilate al vundoprizorgoj. Li ankaŭ estis anatomo kaj elpensis plurajn kirurgiajn instrumentojn.
Biografio
Komence li ne estis kuracisto, do li ekis sian karieron kiel lernanta barbira kirurgo. En 1533, li fariĝis lernanto en la Hotelo-Dieu, kaj post studi anatomion kaj kirurgion, en 1537, li komencis labori. Tiuepoke, oni kredis ke la kuglaj vundoj faritaj de fajrarmiloj estis venenaj tiamaniere ke ili devas traktiĝi per bolanta oleo. Iam, la oleoprovizo finiĝis kaj Paré ĝin anstataŭis je miksaĵo da ovoflavo, rozoleo kaj terebintino.
Tiam, li malkovris ke la nova miksaĵo favoris cikatriĝon pli efike ol la bolanta oleo. Paré estis la unua kreinto de artefaritaj membroj kaj okuloj, tiel kiel la antaŭulo de la unua denta enplantaĵo. Li elpensis novajn kirurgiajn instrumentojn, priskribis la operacion de la leporlipoj, kaj estis la unua konstati ke la sifiliso estis la kaŭzo de la aneŭrismo de la aorto. Li estis pioniro pri la hemostazo de amputitaj membroj per la uzado de pinĉiloj kaj fadenoj por ligi la sangajn vazojn tiel kiel oni praktikas nuntempe.
Paré, elmontrante sian fortan religian spiriton, ĉiam diradis, rilate al sia pacientaro: Mi lin prizorgis, Dio lin kuracis.
Baia (Italio)
Baia estis urbo en Italio. Ĝi famis pro banado kaj varmakvoj. Ĝi estis ĉe la marbordo de la regiono Kampanio.
Taksila
Taksila (Taksilo) estas grava arkeologia loko en Pakistano kiu enhavas la ruinojn de la urbo Gandhara kaj la lernejo Taksashila (Taksilo), grava hinduisma kaj budhisma edukejo de la 5-a jarcento a.K ĝis 2-a jc. p.K.
Hodiaŭ Taksilo estas situanta en la regiono de la Ĉefurba teritorio de Islamabado; nordokcidente de Rawalpindi kaj en la landlimo de Panĝabo; je 30 kilometroj nordokcidentee de Islamabado. En la regiono troviĝas pluraj spuroj de hinduismo kaj budhismo, la restaĵoj de mogolaj ĝardenoj kaj spuroj de la konstruaĵoj de la imperiestro Ŝer Ŝaho Ŝuri, en la 15a kaj 16a jarcentoj. Ĝi ankaŭ havas gravan muzeon pri la civilizo de Gandhara. Taksilo estas Monda heredaĵo de Unesko ekde la jaro 1980.
La muzeo de Taksilo (urdue ٹیکسلا عجائب گھر‎; angle Taxila Archaeological Museum) estas ĉe Taksilo kaj gastigas gravan kaj ampleksan kolekton pri Gandara arto.
Konjunkturo
Konjunkturo estas la situacio de tuta nacia ekonomia sistemo. "Forta konjunkturo" signifas prosperan ekonomion, kaj "malforta konjunkturo" malfacilan ekonomian fazon, dum kiu cirkulas malpli da mono, estas pli da homoj sen laboro, estas malpli da impostoj kaj rezulte ankaŭ malpli da mono por sociaj servoj.
Por taksi la konjunkturon de ekonomio, necesas samtempe mezuri plurajn ekonomiajn parametrojn. La plej grava indikilo estas la Malneta Enlanda Produkto.
"Fortaj" kaj "malfortaj" konjunkturoj interŝanĝiĝas laŭ cikloj, iugrade regulaj. Ekonomia kresko, "forta" konjunkturo, ekonomia malkresko ("recesio") kaj malforta konjunkturo (ekonomia "depresio") alternas regule.
Ekonomiaj cikloj
Simila koncepto estas tiu de ekonomia ciklo. La ekonomiaj cikloj estis observataj tiom frue kiom en 1861, kiam Clement Juglar rimarkindigis periodecon de inter 7 kaj 10 jaroj en la movado de la negocoj. Tiuj fluktuoj eniras per si mem en cikloj pli longaj, de daŭro de duono da jarcento kaj enhavas po unu fazon de prospero kaj po unu de malprospero, notitaj de Nikolai Kondratiev. La plej fama interpretado de la krizoj estas tiu ellaborita de Joseph Alois Schumpeter, laŭ kiu, la novigo komence de la periodo de prospero estas sinonimo de portempaj enspezoj por la entreprenoj kiuj rapidis pruntepreni monon por investi en tiu kaj ricevis profiton, tiel stimulante la monkreadon kaj la aron de la ekonomia agado. En dua etapo, la novigoj jam estis faritaj kaj la entreprenoj ne turnos sin plue al kredito kaj la monamaso ĉesos kreski, pro kio la ekonomia agado malpliiĝos dum ankaŭ la prezoj tendencos malpliiĝi.
Konj (apartigilo)
Konj en rusa lingvo signifas "virĉevalo". En Esperanto ĝi havas kelkajn signifojn:
1054
En la jaro 1054 post Kristo okazis, interalie:
Hiroaki Kumon
Hiroaki Kumon (公文 裕明, n. ) estas japana futbalisto.
Li futbalis ĉe Bellmare Hiratsuka kaj Jokohama FC.
József Szathmáry
József Szathmáry [jOĵef satmAri], laŭ hungarlingve kutima nomordo Szathmáry József estas hungara abstrakta pentristo, krome instruisto, lernejestro. Lia pseŭdonimo estas Szathmáry József Maryjoz.
József Szathmáry naskiĝis la en Jászárokszállás.
Biografio
József Szathmáry akiris diplomon en Pedagogia Altlernejo de Eger, poste li plulernis en Industriarta Altlernejo de Budapeŝto kaj Universitato Attila József. Liaj plej gravaj pentroinstruistoj estis János Blaskó (pentristo), János Miklós Kádár kaj Pál Gerzson. Li komencis sian artan karieron kiel libroilustristo. Li ekspozicias ekde 1976, li studvojaĝis en Libio, Usono, Japanio. Inter 1992 kaj 2017 li estis lernejestro. Li vivas en Solymár. Li ricevis kelkajn premiojn.
Béla Dalos
Béla Dalos [daloŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo Dalos Béla estis hungara kuracisto pri internaj malsanoj. Lia origina familia nomo estis Deutsch.
Béla Dalos naskiĝis la  1907 en Budapeŝto. Li mortis la 1973 en Budapeŝto.
Biografio
Béla Dalos akiris kuracistan diplomon en Scienca Universitato Pázmány Péter en 1932, krome jam ekde 1927 li helpis laboron de la medicina katedro samloke. Post siaj studoj li laboris en hospitalo por judoj ĝis 1943. Post la 2-a mondmilito li atingis la rangon ĉefkuracisto, ekde 1950 li laboris en la tutlanda sangoprovizejo. En 1957 li frekventis medicinan kurson en Moskvo, poste li okupiĝis pri la medicina radiado. En 1968 li kandidatiĝis, en 1972 li pensiuliĝis.
Lodroman
Lodroman (hungare: Lodormány, germane: Ledermann) estas vilaĝo en Rumanio oriente de Blaj. Administre ĝi apartenas al Valea Lungă.
Loĝantaro
En 1910 ĝi havis 625 loĝantojn (rumanoj); en 1992 — 274 (rumanoj).
Historio
Ĝia unua mencio skribe estas en 1439. Ĝis 1919 apartenis al Hungario, (Kis-Küküllő).
André Manoukian
André Manoukian (naskiĝis en Liono) estas franca komponisto, pianisto, ĵazisto, organizanto kaj muzikproduktoro, kantverkisto, radioprezentisto.
Li naskiĝis en Liono, el armena familio. Li ludas pianon ekde la aĝo de 7 jaroj kaj studentiĝis ĉe la Berklee College of Music (Bostono). Poste en Francio li fondis la ĵazbandon Horn Stuff. Li estas aŭtoro de furoraĵoj de Liane Foly kaj Malia, produktoro de albumoj de Charles Aznavour kaj Gilbert Bécaud. Li estas ankaŭ konata pro la televida programo "Nouvelle Star".
En 2000, la albumo WOCK Kemaan (BMG France) estis publikigita, kie André funkcias kiel produktoro kaj partoprenas en registrado sur klavaroj. La titolkanto de la albumo "Sama Amie" estas la oficiala himno de Ralio Dakaro.
Li komentis la duonfinalon kaj finalon de la Eŭrovido-Kantokonkurso 2019.
Produktoro
André Manoukian ankaŭ produktis albumojn por Michel Petrucciani and Richard Galliano.
Filmoj
Manoukian faris la muzikon de pluraj filmoj.
Imamo
Imamo (إمام imâm) estas rekonata religia gvidanto kaj instruisto de la islamo. La termino imamo deriviĝas de radiko signifanta "stari antaŭe, gvidi". En politika kunteksto ĝi kutime signifas elstaran moralan aŭ spiritan gvidanton, sed ĝi povas signifi ankaŭ sindediĉan islamanon aparte spertan pri la ritaj movoj dum la preĝo. Li staras antaŭ la aliaj preĝantoj, direktas ilin kaj korektas eventualajn erarajn movojn, kiuj povus igi la preĝon nevalida.
Historie imamo signifis la estron de la islama komunumo (umma), do estis sinonimo de kalifo.
Responde al la 12-imama dogmo de la ŝijaismo, imamo estas la devenanto de unu el la 12 fruaj gvidantoj de la islamo – Ali, Hasan, Husajn, kaj 9 de la Husajn-aj devenantoj.
Polonia
La nomo Polonia povas signifi :
Starbucks
Starbucks estas usona kafa firmao, bazita en Seatlo. Starbucks estas la plej granda kafeja ĉeno en la mondo, kun 23 450 vendejoj, inkluzive de 12 128 branĉoj en Usono, 1 716 en Ĉinio, 1 330 en Kanado, 1 079 en Japanio kaj 808 en Britio. Starbucks estas fondita en 1971 de Jerry Baldwin (instruisto pri la angla), Zev Siegl (instruisto pri historio) kaj Gordon Bowker (verkisto). En 1987 la fondintoj vendis la kompanion al sia eksdungito Howard Schultz, kiu rapide ekspansiigis la kompanion. De 1987 ĝis 2007, malfermiĝis, averaĝe, du novaj vendejoj ĉiutage. Komence nur en Seatlo, post 1987 malfermiĝis ejoj en la usona Mezokcidento kaj Brita Kolumbio. En 1991 Starbucks malfermis sian unuan butikon en Kalifornio. La unua vendejo ekster Usono kaj Kanado estis malfermita en Tokio en 1996.
Nuna etendiĝo
Je la 10-a de marto 2022, Starbucks ĉeestas en 66 landoj kaj teritorioj.
Oskar August Heinroth
Oskar August HEINROTH (naskiĝinta la 1-an de marto 1871 en Majenco; mortinta la 31-a de majo 1945 en Berlino) estis germana biologo.
La Griza ansero estis animalo ĉefe studita de la etologo Oskar August Heinroth kiu malkovris la fenomenon kondutan nome stampaĵo, poste de Konrad Lorenz kiu disvolvigis kaj popularigis tiun fenomenon, laŭ detala studo en la artikolo "Anseroj de Lorenz".
Li estis helpanto de la direktoro de la Zoologia ĝardeno de Berlino, kaj ricevis ordonon aranĝi ties Akvarion, kiu malfermiĝis en 1913. Oskar Heinroth iĝis la direktoro de la Akvario kaj tie laboris ĝis ties detruon en 1943 dum la Dua Mondmilito.
Virginia Eliza Clemm
Virginia Eliza Clemm POE, kies fraŭla nomo estis Virginia Eliza CLEMM (naskiĝis en Baltimore, la 22-an de aŭgusto 1822 – mortis en Fordham, Nov-Jorko, la 30-an de januaro 1847), estis la edzino de la usona verkisto Edgar Allan Poe.
Mihály Simai
Mihály Simai [mihAj ŝimai], laŭ hungarlingve kutima nomordo Simai Mihály estas hungara ekonomikisto, profesoro, membro ordinara de Hungara Scienca Akademio (1985).
Mihály Simai naskiĝis la  1930 en Budapeŝto.
Biografio
Mihály Simai frekventis universitaton en Budapeŝto inter 1948-1952, poste li iĝis samloke helpinstruisto. En 1954 li edziĝis baldaŭe havanta filinon. En 1957 li doktoriĝis, krome li plulernis en Parizo kaj Ĝenevo. Li profesoriĝis en 1971 en Universitato Marx Károly, kie baldaŭe li estis ankaŭ katedrestro. Same en 1971 li doktoriĝis antaŭ la akademio. Li partoprenis ankaŭ en fondo de ekonomia esplora instituto, krome li partoprenis en laboroj de diversaj filioj de UNO. Li okupiĝas precipe pri la tutmonda ekonomio, sed plej ofte pri la kapitalismaj landoj. Li ricevis eksterlandan kaj 3 hungarajn premiojn inter 1975-2007.
CASBI
CASBI (rumana mallongigo por Casa de Administrare şi Supraveghere a Bunurilor Inamice ~ Administra kaj Inspekta Instituo de Posedaĵoj de Malamikoj) estis la rumana instanco, kiu celis forrabi, alrumanigi, ŝtatigi la posedaĵojn (grandaj bienoj, bankoj) en Transilvanio, Rumanio.
La leĝo pri CASBI aperis la 10-an de februaro 1945, kiu celis ĉefe ruman-naciigon de la hungaraj posedaĵoj. La bazo por tio estis la rumana-soveta armistica traktato (12-an de spetembro 1944), kies 8-a punkto devigis la rumanan registaron okupi kaj rezervi posedaĵojn de la malamikaj landoj (por eviti ties uzon). Sed Hungario jam subskribis armistican traktaton kun Sovetunio, la 20-an februaro.
Post tri jaroj de akcepto de la leĝo, iĝis ĉefministro Petru Groza, kies komunista ministro pri internaj aferoj (Lucreiu Ptrcanu) plilarĝigis la leĝon la 3-an de aprilo 1945 kaj tiris sub kontrolon (fakte konfiskis) ankaŭ posedaĵojn de la malpli riĉuloj.
La kaŝe konfiskitajn hungarajn posedaĵojn oni kalkulas je 200 milionoj da USD en 1945. La rumanoj kelkfoje redonis posedaĵojn al la hungaroj, sed tiam la hungaroj ĉiam pagis kaŝe per akcioj, mono.
Kvankam la sovetoj ordenis redoni la hungarajn posedaĵojn en 1946, la efektivigon la rumana registaro intence prokrastis. Kiam la hungaraj posedantoj rericevis siajn posedaĵojn, ĝi estis jam tute elrabita, la akcia proporcio de la iamaj posedantoj ŝanĝiĝis malfavore.
En majo de 1947 aperis leĝo pri ŝtata kontrolo de la privataj entreprenoj, en junio de 1948 ili estis ŝtatigitaj. Hungario, la iamaj posedantoj - pro pluaj financaj artifikoj - neniam ricevis kompension, eĉ simbolan.
Moorrege
Moorrege estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Pinneberg de la federacia lando Ŝlesvigo-Holstinio. Fine de la komunumo havis  loĝantojn. La teritorio estas parto kaj administra centro de la komunumaro suda Holstinio, administra ligo de dek formale sendependaj politikaj komunumoj.
Provinco Norda Sinajo
Norda Sinajo aŭ Ŝimal Sina (محافظة شمال سيناء, latinliterigo Muḥāfaẓat Ŝimāl Sīnāʾ) estas provinco (respektive gubernio) de Egiptio. Laŭ la stato de la censo de 2006 ĝi havis loĝantojn. Administra centro estas la urbo El Ariŝ. Kiel la nomo indikas, la teritorio kovras la nordan parton de la duoninsulo Sinajo.
La provinco limas norde je la Mediteranea Maro, oriente je la Gaza sektoro kaj Israelo, sude je la provinco Suda Sinajo kaj okcidente je la provincoj Suezo, Ismailija kaj Port Said.
13858 Ericchristensen
13858 Ericchristensen estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la en la kadro de la astronomia kampanjo Catalina Sky Survey, plenumita elde la Stacio Catalina de la Observatorio Steward kaj elde la Observatorio de Monto Lemmon, en la montaro Santa Catalina, nord-oriente de Tucson (Arizono, Usono).
Nomo
Ĝia nomo honoras Eric Christensen, direktoron de la operacioj de enketo kun Catalina Sky Survey. Li disvolvis multenombrajn novajn ilojn por helpi la observantojn por konfirmi la realecon de movantaj objektoj notitaj per la programo CSS kaj kreis la katalogon de senmovaj objektoj uzitaj de la Catalina Real-time Transient Survey por identigi optikajn nedaŭrajn fenomenojn.
Ödön Radvány
[odon radvAnj], laŭ la hungarlingve kutima nomordo Radvány Ödön estis hungara luktisto, trifoja olimpiano, mondĉampiono. Lia origina familia nomo estis Zahn.
Ödön Zahn naskiĝis la  en Budapeŝto, li mortis la  en Budapeŝto.
86279 Brucegary
86279 Brucegary estas asteroido de la ĉefa asteroida zono, malkovrita la de la usona astronomo Jeffrey S. Medkeff elde la Observatorio Junk Bond en Sierra Vista (Arizono, Usono).
Ödön Radvány
Biografio
devenis el juda familio. Li akiris inĝenieran diplomon en Reĝa Teknikuniversitato József en 1923. Li edziĝis 3 jarojn post la diplomo.
Sporta kariero
estis luktisto en klasik-stila luktado en ĉefurbaj sportkluboj. Li estis hungara ĉampiono sesfoje inter 1909-1922. Li estis olimpiano en Hungario en la Somera Olimpiko 1908, Hungario en la Somera Olimpiko 1912 kaj Hungario en la Somera Olimpiko 1924 sen medalo, krome en mondĉampionumo li estis la unua en 1920. Li partoprenis en la hungara kaj internacia luktosporta vivo. Li finis sian aktivan amatoran sportan karieron en sia aĝo 36, sed poste li estis spektakla luktisto.
Usona nacia teamo de futbalo
La Usona nacia teamo de futbalo oficiale naskiĝis en 1885, kiam okazis la unua - neoficiala - internacia matĉo de la usona teamo, kontraŭ Kanado kaj entute la unua internacia futbala matĉo ekster Britio. La unua oficiala internacia matĉo estis kontraŭ Svedio en la jaro 1916. Kvankam futbalo tradicie ne estis popola sporto en Usono, la populareco de publikaj futbalaj matĉoj konstante kreskis ekde la 1970-aj jaroj, kaj de tio ankaŭ profitis la pli kaj pli atentata nacia teamo. Enlande la teamo ricevis la kromnomon The Yanks - "la jankioj". Naŭfoje la teamo kvalifikiĝis por la Futbala Mondpokalo - ekde 1930 - la plej bonan rezulton, nome la trian pozicion, ĝi atingis en tiu unua turniro. La teamo ankaŭ partoprenis en la Futbala Mondpokalo 2010 en Sud-Afriko, kie ĝi atingis la okonfinalon kaj tie malvenkis kontraŭ la teamo de Ganao.
Jimmy Blanton
Jimmy Blanton (* 5-an de oktobro 1918 en Chattanooga, Tenesio; † 30-an de julio 1942 en Losanĝeleso, Kalifornio) estis usona ĵaz-basisto, kiu dum sia tempo (de 1939 ĝis 1941) en la bando de Duke Ellington fariĝis unu el la plej influaj basistoj de la ĵazhistorio.
Pentila dukloroacetato
Pentila dukloroacetato aŭ C7H12Cl2O2 estas kemia kombinaĵo rezultanta el interagado de la dukloroacetata acido kun amila alkoholo, senkolora likvaĵo uzata en kemiaj sintezoj. Amila dukloroacetato estas solvebla en akvo kaj ankaŭ solvebla en etanolo, propilena glikolo, kloroformo, eteroj, kaj oleoj. Pentila dukloroacetato estas uzata kiel peraĵo en la produktado de farmaciaĵoj.
Teleac (Feliceni)
Teleac (Feliceni) [teljak] (hungare: Telekfalva) estas vilaĝo en Rumanio sude de Odorheiu Secuiesc.
En 1910 ĝi havis 340 loĝantojn, kaj en 1992 267 (hungaroj). Ĝia unua skriba mencio estas en 1566. Ĝis 1919 kaj inter 1940 kaj 1944 apartenis al Hungario (Udvarhely vármegye). Administre apartenas ĝi al Feliceni.
Muzeo Omero
La itala ŝtata Muzeo Omero (Esperanto : Homero, kiu laŭ tradicia scio estis blinda) en la komplekso Vanvitelli en Ancona (Ankono) estas unu el la malmultaj tuŝo-muzeoj en la mondo, kreita en 1993 por akceli la integriĝo de blinduloj kaj homoj kun vidhandikapo. En 1999 la Itala Parlamento unuanime akceptis leĝon, per kiu la kreaĵo ricevis la titolon Ŝtata Palpsensa Muzeo Omero. Muzeo Omero naskiĝis kun la celo ebligi ankaŭ al la blinduloj koni kaj ĝui la ĉefajn majstraĵojn de skulptarto kaj de arkitekturo, sed ĝi sin turnas al ĉiuj vizitantoj kiuj ŝatas vidi kaj tuŝi samtempe. Tiele ili povas malkovri novan manieron alproksimiĝi al arto per ĉiuj sensoj. Ĝi samtempe estas ankaŭ bela ebleco de integriĝo de blinduloj, kiuj povas travivi multflankan sperton kune kun la vidanta publiko.