cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Berlina Komentario pri la Fundamento de Esperanto
Volumo 2 - Vortaro Oficiala
La dua volumo precize notas ĉiujn lingvo-elementojn de la Fundamento de Esperanto kaj de la Oficialaj Aldonoj tiel, kiel ili aperas en la oficialaj dokumentoj de la Akademio de Esperanto. Ĉiuj trafoj de vorto en Antaŭparolo, Ekzercaro, la Fundamentaj Gramatikoj aŭ ekster la ĝusta alfabeta pozicio en la Universala Vortaro estas kunigitaj en apartaj artikoloj. Tiel por la unua fojo en la historio de Esperanto eblas per unu rigardo ekscii la plenan enhavon de la Vortaro Oficiala. La kolekton suplementas ĉiuj Akademiaj Korektoj, indikoj pri la deveno kaj pli frua uzo de multaj vortoj, krome Lingvaj Respondoj de Zamenhof kaj privortaj rekomendoj kaj decidoj de la Akademio. Rimarkoj, komentoj pri la referenc-lingvoj kaj plusendoj inter elementoj de la Vortaro Oficiala faciligas la ĝustan komprenon de la oficiala lingvo-elementoj.
Nefidindeco de la Akademia Vortaro
La Akademia Vortaro (AV) komence de 2014 pluraspekte estas nefidinda:
La ekzemplo de "fokus-"
BK kontraste havas:
fokus’ - foyer | focus | Fokus | фокусъ | ognisko. {FIZ} {MAT} — [AK 1914] foyer (phys.) | Brennpunkt {2012: Fokus, Brennpunkt} | фокус оптический | ognisko (matemat.). — [RE].
La Fundamento, nome la Universala Vortaro (stato de 1893) tradukas la radikon fokus’ al la germana per la internaciismo „Fokus“. La Akademiaj Korektoj de 1914 [AK] proponas anstataǔe la germanan elinternaĵon „Brennpunkt“. En moderna Germana de 2012 oni laǔsituacie uzas ambaǔ formojn, kaj eleksteraĵon kaj elinternaĵon. La AK aldonis al la franca la fakindikon "fiziko", al la rusa "optiko" kaj al la pola "matematiko". Tiuj informoj de aldona ŝanĝo perdiĝas en AV. Ĝi kreas malĝustan impreson pri la fundamenta vorto. Ĝi krome ŝanĝas la oficialan vicon de la referenc-lingvoj metante la polan antaŭ la rusan.
Komentojn BK metas en pintajn krampojn (ekz. eksterfundamentajn fak-indikojn kiel {FIZ} kaj {MAT}). "[RE]" indikas la devenon de la vorto el la Zamenhof-vortaro Rusa-Esperanta de 1889.
La ekzemplo de "erar-"
Eĉ pli evidenta estas la diferencoj inter BK kaj AV, se temas pri iu el la multaj vortoj, kiuj ne nur aperas en UV, sen ankaŭ en la Ekzercaro (FE) de la Fundamento. Jen la ekzemplo de "erar-" en Berlina Komentario, kiu notas ĉiujn trafojn de la radiko, do apud erari ankaŭ la formojn erara, erare, eraro, erareco kaj preseraro:
erar’ - errer | err, mistake | irren | ошибаться, блуждать | błądzić, mylić się. — erari - errer | err, mistake | irren | ошибаться, блуждать | błądzić, mylić się [FE 10]. — [AK] faire erreur, se tromper. — [UL] ― Ne, vi eraras, sinjoro: via pano estas malpli freŝa, ol mia [FE 10.17]. — Rim.: La franca errer signifas vagadi, erar-vagi, ĝuste la franca AK: faire erreur, se tromper.
Ignorante la aliajn partojn de la Fundamento, AV kontraste havas nur la korektitan enskribon en UV:
(14402) 1991 DB
(14402) 1991 DB estas tre malgranda, ne tre hela amora asteroido, malkovrita la de la usona astronomino Eleanor Francis Helin elde la Observatorio de la Monto Palomar (Kalifornio, Usono).
Ĝia spektra klaso "C" indikas "karboneca" asteroidon, entenantan organikajn komponaĵojn, silikatonj kaj sulfidonj.
Soldatoj de libereco
Soldatoj de libereco (ruse: Солдаты свободы) estas soveta kvarparta filmo kun internacia aktoraro reĝisorita de Jurij Ozjerov el 1977. Du unuaj filmpartoj en la jaro de premiero en polaj kinejoj kumulis 207 mil spektantojn
Ryutaro Shibata
Ryutaro Shibata (柴田 隆太朗, n. ) estas japana futbalisto.
Ukulelo
Ukulelo estas korda muzika instrumento, kiu havas (kutime) kvar nilonajn kordojn, inter 12 kaj 23 fretojn en ĝia kolo, kaj estas plukata per la fingroj aŭ plektro. Ĝi estas precipe uzata en la folklora muziko de Havajo, de kie ĝi originas, sed kelkfoje ĝi estas ankaŭ ludata en popo, pli malofte en ĵazo (tie precipe fusiono). Ankaŭ ekzistas elektraj ukuleloj, ties sonoj estas ekprenataj de elektromagneta tonprenilo. La tono de la instrumento estas tielmaniere amplifikebla kaj do reproduktebla en diversaj kvalitoj.
Péter Károly Goldmark
Péter Goldmark naskiĝis la  en Budapeŝto. Li mortis la en Novjorko.
Ukulelo
Agordoj
La ukulelo estas agordata diversmaniere laŭ grandeco kaj mezuro:
Ryutaro Shibata
Li futbalis ĉe Matsumoto Yamaga FC.
Ariadna fadeno
La termino ariadna fadeno
Ukulelo
Historio
La ukulelo verŝajne aperis en Havajo en 1879, kiam portugalaj varŝipoj alvenis al la insularo kaj alportis folkloran portugalan muzikilon nomatan Cavaquinho (kavakinjo). La insulanoj sekve kopiis ĉi tiun portugalan muzikilon, sed kreis iliajn proprajn agordojn, formojn kaj ludmanierojn.
Péter Károly Goldmark
Biografio
Péter Goldmark devenis el juda familio. Li akiris inĝenieran diplomon en Berlino, fizikistan diplomon en Vieno. En 1933 li migris al Usono. Post 3 jaroj li laboris en laboratorio de Columbia Broadcasting System (CBS), inter 1954 kaj 1972 li estis direktoro, poste li gvidis propran firmaon. En 1940 li inventis koloran televizion, en 1948 pli perfektan gramofondiskon, sed li havis ankaŭ aliajn inventojn. En 1977 li ricevis usonan premion. Li mortis pro aŭtoakcidento.
Dorival das Neves Ferraz Júnior
Dorival das Neves Ferraz Júnior (n. ) estas brazila futbalisto.
Li futbalis ĉe Matsumoto Yamaga FC.
Tripropilamino
Tripropilamino aŭ C9H21N estas kemia kombinaĵo rezultanta el interagado de la  propanolo kun amoniako en ĉeesto de katalizilo. Tripropilamino estas senkolora aŭ flaveca, malbonodora, toksa likvaĵo uzata en kemiaj sintezoj. Tripropilamino estas ne estas solvebla en akvo, sed estas solvebla en etanolo, propilena glikolo, kloroformo kaj eteroj.
NGC 6781
NGC 6781 (alia indiko — PK 41-2.1) estas planeduma nebulozo en konstelacio Aglo.
Wangen (Unstrut)
Wangen estas ekse administre sendependa komunumo kaj ekde la 1-a de julio 2009 parto de la komunumo Nebra en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Burgenland de la federacia lando Saksio-Anhalto, sudokcidente de la urbocentro de Nebra, je ambaŭ bordoj de la rivero Unstrut. Fine de la jaro 2007 la loĝloko havis 511 loĝantojn. Tutproksime de Wangen estis trovata la ĉieldisko de Nebra.
NGC 6782
NGC 6782 (aliaj indikoj — ESO 142-1, FAIR 57, IRAS19195-6001, PGC 63168) estas galaksio en konstelacio Pavo.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Publika transporto de Erfurto
La Transporta entrepreno de Erfurto (germane: Erfurter Verkehrsbetriebe - SWE EVAG) estas sekcio de la urba prizorgadentrepreno Stadtwerke Erfurt (Urbaj servoj). Ĝi responsas pri la publika transporto en Erfurto, la ĉefurbo de Turingio.
Oni veturigas tramojn sur ŝpuroj de 1 metro, busojn urbajn kaj busojn regionajn. Inter 1948 kaj 1975 oni havis ankoraŭ trolebuson.
Historio
En 1925 oni cirkuligis la unuajn busojn en la urbo.
Alinomigoj
La malnova nomo Erfurter Elektrische Straßenbahn AG restis por la tuto ĝis alinomigo en 1938 al Erfurter Verkehrs-AG (EVAG). En 1951 la nomo ŝanĝiĝis al VEB Erfurter Verkehrsbetriebe (EVB).
Otorohanga
Otorohanga estas urbo de norda Reĝa Kantono ĉe la suda pinto de la regiono Waikato en la Norda Insulo de Novzelando. Ĝi situantas ĉe 53 kilometroj sude de Hamilton kaj je 18 kilometroj norde de Te Kuiti, ĉe la rivero Waipa. Ĝi estas servurbo por la ĉirkaŭa agrikultura areo, kaj rekonata aliro al la kavoj Waitomo kaj al "Kiwiana" nome aktivado rilate al kivioj kun ĝis 2007 'Kiwiana Festival.'
Mas-spektrogramo
Mas-spektrogramo estas teĥniko por apartigi jonojn
Mas-spektromezurilo estas aparato, kiu kapablas detekti molekulojn.
Tiucele ĝi igas molekulojn kvazaŭ eraj ĵetaĵoj (per ties jonigo kaj poste danke akcelado per elektra kaj magneta), kiuj veturas en vakuo. Tiel ĝi apartigas la masojn de la eroj laŭ ĝiaj trajektorioj.
Kamin-Kaŝirskij
Kamin-Kaŝirskij (Камінь-Каширський) estas urbo en Volina provinco, Ukrainio. Ĝia populacio estis loĝantoj en 2019.
Mas-spektrogramo
<!--- Bonvolu plu traduki
Pour cela, il transforme des molécules en fragments projectiles (en les ionisant puis en les accélérant avec des champs électrique et magnétique) qui se déplaçant sous vide, et il déduit les masses des fragments à partir de leurs trajectoires. Un spectromètre comporte donc une cellule d'ionisation suivie d'un filtrage soit par temps de vol, soit par courbure de trajectoire, et finalement d'un « compteur » permettant de mesurer le spectre des masses des molécules issues du composé à analyser.
Un spectromètre comporte donc une cellule d'ionisation suivie d'un filtrage soit par temps de vol, soit par courbure de trajectoire, et finalement d'un « compteur » permettant de mesurer le spectre des masses des molécules issues du composé à analyser.
En biologie, les molécules sont grosses et il faut donc les fractionner et trier les fragments en fonction de leurs masses, puis éventuellement de nouveau fractionner les fragments et en trier les fragments en fonction de leurs masses. Il commence à y avoir des spectromètres couplés avec des appareils d'électrophorèse.
La spectrométrie de masse permet l’identification de molécules d’intérêt en en analysant les différents constituants. Après ionisation de la molécule, cette technique utilise les champs électriques et magnétiques afin de les classer en fonction de leur rapport masse (M)/charge (z).
Le spectromètre de masse se compose de trois parties :
Chiarano
Chiarano estas komunumo de Italio.
Mas-spektrogramo
En comparant les spectres obtenus avec des spectres références, on peut déterminer la nature et la composition de la molécule recherchée. -->
Flugtempa spektromezuro
Konante la rapidecon, oni ankaŭ konas la kinetikan energion kaj se oni konas la ŝargon oni povas ekkoni la mason.
La kinetika energio valoras :
m estante la maso kaj v la rapideco. Cetere jono kun ŝargo z eltenante akcelan tension V akiras kinetikan energion e estante la elementa ŝargo.
Maso kaj ŝargo estas karaterizaĵoj de la jono kiu ebligas distingi ĝin kun malgranda ambigueco.
Stebnik (stacidomo)
Stebnik (Стебник) estas fervoja stacio en (Lviva provinco), urbo en Ukrainio.
90481 Wollstonecraft
90481 Wollstonecraft estas malgranda malhela asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la usonaj  Joseph A. Dellinger kaj Don J. Wells elde la Observatorio George en Needville (Teksaso, Usono).
Nomo
Ĝi estis nomita en memoro de Mary Wollstonecraft (1759 – 1797), revolucia ĉampionino de la seksa egleco. Argumentinte, ke la virinaj rajtoj, kiel tiuj de la viroj, kalkulas je la intelekta, ekonomika kaj leĝa sendependeco, ŝi defiis la moro de sia epoko kaj influis la feminisman penson dum jarcentoj.
Kenshiro Tanioku
Kenshiro Tanioku (谷奥 健四郎, n. ) estas japana futbalisto.
Li futbalis ĉe Matsumoto Yamaga FC, Azul Claro Numazu kaj Kataller Toyama.
Kota Saito
Kota Saito (斎藤 宏太, n. ) estas japana futbalisto.
Li futbalis ĉe Albirex Niigata.
NGC 6783
NGC 6783 (aliaj indikoj — MCG 8-35-7, ZWG 256.13, PGC 63003) estas galaksio en konstelacio Cigno.
(162361) 2000 AF6
Ĝi estis malkovrita la en la kadro de la astronomia kampanjo LINEAR (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la observatorio de la Laboratorio Lincoln en Socorro (Nov-Meksiko, Usono).
NGC 6783
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
(162361) 2000 AF6
Orbito
Ĝia discentra orbito krucas tiujn de la Tero kaj de Venuso, kaj ekstere tanĝas tiu de Merkuro kun danĝere febla orbita klineco.
• Ĝia tera MOID estas 0,02338 astronomia unuo (3,497 milionoj da km),
• ĝia venusa MOID estas 0,0065 astronomia unuo (0,9724 miliono da km),
• ĝia merkura MOID estas 0,09353 astronomia unuo (13,992 milionoj da km).
• La ĝi pasis al 0,02960 astronomia unuo (4,428 milionoj da km) de la Tero,
• la ĝi pasos al 0,02302 astronomia unuo (3,444 milionoj da km) de nia planedo.
• La ĝi pasis al 0,00781 astronomia unuo (1,168 miliono da km) de Venuso,
• la ĝi pasos al 0,00866 astronomia unuo (1,296 miliono da km) de ĉi tiu planedo.
NGC 6784
NGC 6784 (aliaj indikoj — ESO 104-55, AM 1921-654, PGC 63209) estas galaksio en konstelacio Pavo.
(162361) 2000 AF6
Orbito
• La ĝi pasis al 0,09540 astronomia unuo (14,272 milionoj da km) de Merkuro,
• la ĝi pasos al 0,09315 astronomia unuo (13,935 milionoj da km) de ĉi tiu planedo.
NGC 6784
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Stebnik (Lviva provinco)
Stebnik (Стебник) estas urbo en Lviva provinco, Ukrainio. Ĝi havis enloĝantojn en 2013.
Lajos Jámbor
Lajos Jámbor [lajoŝ jAmbor], laŭ hungarlingve kutima nomordo Jámbor Lajos estis hungara arkitekto, framasono. Lia origina familia nomo estis Frommer ĝis 1899.
Lajos Jámbor naskiĝis la en Pest (urbo) (Hungara reĝlando, Aŭstrio-Hungario), li mortis la  en Budapeŝto.
Biografio
Lajos Jámbor devenis el juda familio. Li akiris arkitekturan diplomon en Reĝa Teknikuniversitato József, poste li eklaboris apud Alajos Hauszmann, baldaŭ apud Ignác Alpár, fine ĉe Ödön Lechner. Inter 1897-1932 li havis komunan arkitekturan atelieron kun Zoltán Bálint (arkitekto). Jámbor aliĝis al la framasonoj en 1901.
(6045) 1991 RG9
(6045) 1991 RG9 estas sennoma asteroido de la asteroida zono.
Malkovro
Ĝi estis malkovrita la 11-an de septembro 1991 de la usona astronomo Henry E. Holt elde la Observatorio de la Monto Palomar, norde de San-Diego (Kalifornio, Usono).
Joseph Albo
Joseph ALBO (en hebrea: יוסף אלבו‎; ĉirkaŭ 1380–1444) estis juda filozofo kaj rabeno kiu vivis en Hispanio dum la 15-a jarcento, konata ĉefe kiel aŭtoro de la "Sefer ha-Ikkarim" ("Libro de principoj"), nome klasika verko pri la Principoj de kredo en judismo. Tiu verko estis finkompletigita en 1425 en Soria.
La uzado kiun Albo faras de medicinaj bildoj kreas la supozon, ke li estas kuracisto kiu praktikis medicinon. Li iel estis fakulo pri la verkoj de arablingvaj aristotelistoj. Lia instruisto estis Hasdai Crescas, aŭtoro de "Or Haŝem". Opinioj varias ĉu Crescas estis viva kiam "Sefer ha-Ikkarim" estis publikigita.
Popovice (distrikto Uherské Hradiště)
Popovice estas municipo en Ĉeĥio, en Regiono Zlín, en distrikto Uherské Hradiště. Vivas ĉi tie.
Historio
La unua skribmencio pri la vilaĝo estas el la jaro 1220.
Takaaki Shichi
Takaaki Shichi (志知 孝明, n. ) estas japana futbalisto.
Li futbalis ĉe Matsumoto Yamaga FC, Fukushima United FC kaj Mito HollyHock.
Kiwara Miyazaki
Kiwara Miyazaki (宮崎 幾笑, n. ) estas japana futbalisto.
Li futbalis ĉe Albirex Niigata, Zweigen Kanazawa kaj FC Tokyo.
Sławomir Petelicki
Sławomir Jan Petelicki (naskiĝis la 13-an de septembro 1946 en Varsovio, mortis la 16-an de junio 2012 samloke) – en Pola Popola Respubliko – oficiro de Służba Bezpieczeństwa (Sekureca Servo); en Pola Respubliko – brigada generalo de Pola Militistaro, kreinto kaj la unua komandanto de Militista Unuo 2305 (GROM).
Sławomir Petelicki estis honora membro de la 5-a kaj 10-a US Army Special Forces, ĉiuflanke instruita kiel soldato pri specialaj agoj ankaŭ en ĉi tiuj taĉmentoj. Li posedis oran insignon GROM kun florkrono. Rajtiĝis pri paraŝutado kaj ŝoforado de militistaj veturiloj, iĝis snajpero, subakvisto, ricevis 5 dan en karateo fudokan. Fakulo pri helikoptera alterigado. En 2000 iĝis Ĝentilulo de la Jaro laŭ legantoj de la revuo "Gentleman". Membro de la Fondaĵo de Estintaj Soldatoj de Specialaj Unuoj G.R.O.M.
Li estis membro de Sendependa Eksperta Teamo (ZEN), kiu prilaboris raporton Kial devis sekvi la katastrofo en Smolensk pri la kraŝo de la pola prezidenta aviadilo en 2010, kun "faktoj kaj indikoj kion fari por rekonstrui rompitan sistemon de la sekureco de Pollando". Malgraŭ sia pasinteco iĝis membro de komitato de apogo por la Marŝo de Sendependeco en 2011.
En 2010 aperis libro "GROM. Siła i Honor" (GROM. Forto kaj Honoro) – intervjuo-rivero kun Sławomir Petelicki gvidata de Michał Komar.
Svitlovodsk (stacidomo)
Svitlovodsk (Світловодськ) estas fervoja stacio en Svitlovodsk (Kirovohrada provinco), urbo en Ukrainio.
Sławomir Petelicki
Sławomir Petelicki mortis pro postkugla vundo; la korpon trovis edzino de la generalo en subtera garaĝo de la apartamento en kvartalo Mokotów, kie loĝis. Prokuroro kaj polico strebas klarigi cirkonstancojn de la morto.
La 26-an de junio 2012 estis entombigita en la Militista Tombejo en Powązki.
Lia edzino Agnieszka Petelicka estis i.a. filma produktorino (en 1996 iĝis bapto-patrino de la Standardo de Milistista Unuo GROM.
Ĵang Zuolin
Ĵang Zuolin, Ĉang Colin, Zhang Zuolin (en ĉina 張作霖, en tradicia ĉina =张作霖, en pinjino Zhāng Zuòlín kaj en Wade–Giles Chang Tso-lin; 19a de Marto 1875 - 4a de Junio 1928) estis influa ĉina bandito, militisto kaj militsenjoro dum la Epoko de Militsenjoroj en Ĉinio. La militsenjoro de Manĉurio el 1916 ĝis 1928, kaj la militista diktatoro de la Respubliko Ĉinio en 1927 kaj 1928, stariĝis el banditeco al suprema povo kaj influo.
Apogita de Japanio, Ĵang sukcese influis politikon en la Respubliko Ĉinio dum la komencaj 1920-aj jaroj. Aŭtune de 1924 dum la Dua Ĵili–Fengtiana Milito, li invadis kaj akiris kontrolon de Pekino, inklude la ĝistiaman internacie agnoskita registaro Bejĝang, en Aprilo 1926. Lia nomumo kiel granda marŝalo de la Respubliko Ĉinio en Junio 1927 reprezentis la pinton de lia sukceso, sed tio estis tuj sekvita de malvenko: la ekonomio de Manĉurio, bazo de lia povo, estis supertaksita de sia aventuremo kaj kolapsis vintre de 1927; kaj li estis venkita de la Nacia Revolucia Armeo de la Kuomintang estrita de la Generalo Ĉiang Kai-ŝek en Majo 1928.
R297 (Rusio)
R297 Amur estas nomo de rusia aŭtovojo en Siberio kaj Malproksima Oriento. Ĝi gvidas sur longo de 2165 km de Ĉita al Ĥabarovsko, grandparte apud la nomdona rivero Amur.
La aŭtovojo Amur estas la lasta parto de la transkontinenta voj-interligo de Moskvo al Vladivostoko. Ĝis trandono de la vojo, la rusaj areoj ĉe la Pacifiko estis atingeblaj trafike nur per fluglinioj kaj la Transsiberia fervojo, Bajkal-Amur-fervojo el direkto de Rusia enlando.
Kune kun A370 Ussuri (pli frue M60) formas la fervojo Amur la azian aŭtovojon AH 30) (Ĉita - Vladivostoko) en la azia aŭtovoja projekto. La debranĉiĝa vojo al Blagoveŝĉensk estas parto de azia aŭtovojo AH 31, kiu plugvidas sur teritorio de Ĉinio (kiel G202) tra Harbin kaj Shenyang al Dalian ĉe la Flava maro.
Historio
La Ministera konsilantaro de la Sovetunio decidis en 1966 pri konstruo de la vojo. En la sekvantaj dek jaroj oni planis la itineron de la vojo kaj faris antaŭpreparajn laborojn. La konstrufazo komencigyis en 1978. Ĝis 1995 oni pretigis 605 km e lla planita 2000 km. Tio egalas al konstrurapido de 35 km/jaro. La konstruado havis ne nur financajn problemojn, sed ankaŭ malfaciligis tion la specialaĵoj de la areo. La plimulto de la vojo tiel gvidas tra la ĝis tiam neekspluata tajgo. Oni devis konstrui entute 26 mostojn. En 2001 oni rapidigis la konstruadon per financa apogo el la ŝtata buĝeto.
La oficiala malfermo de la vojo okazis la 16-an de februaro 2004, de Vladimir Putin, sed tiutempe la vojo ne estis firmigita. La finpretigo de la asfaltado de la tuta vojlongo okazis la 24-an de septembro 2010, sed tiutempe la pli malnovaj partoj estis fouzitaj tiel, ke oni devas tiujn partojn denove asfaltadi.
La aŭtovojo ricevis la numeron R297 en 2010, pli frue ĝi havis la nomon Amur, pli poste la numeron M58, kiu estas uzebla ĝis 31-a de decembro 2017 kiel alternativa nomo.
Bílovice (Bílovice-Lutotín)
Bílovice estas vilaĝo en Ĉeĥio, sudorienta parto de municipo Bílovice-Lutotín en distrikto Prostějov. En la jaro 2011 ĉi tie estis registritaj 110 adresoj. En la jaro ĉi tie daŭre vivis.
Bílovice estas ankaŭ nomo de katastra teritorio kun areo 5,27 km².
Historio
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1349.
Loĝantaro
Evoluo de nombro de loĝantoj por la tuta municipo; por la ties unuopaj partoj indikas tabeleto malpli supre, en kiu bildiĝas ankaŭ aparteneco de unuopaj partoj al la municipo aŭ sekva forŝiro.
Sydney Smith Haldimand Dickens
Sydney Smith Haldimand DICKENS (18a de aprilo 1847 – 2a de majo 1872) estis oficiro de la Reĝa Mararmeo kaj la sepa gefilo kaj kvina filo de la fama angla romanisto Charles Dickens kaj de lia edzino Catherine.
Kiam liaj gepatroj separiĝis en 1858, kaj Catherine foriris el la hejmo, por neniam revidi sian edzon, ŝi kunportis nur unu filon nome Charles, lasante la aliajn filojn zorgotajn de sia fratino Georgina kiu decidis resti en Gad's Hill kun la romanisto.
Li estis edukita en la Militlernejo Brackenbury de Wimbledon kaj en la pensionlernejo de Mr Gibson en Boulogne-sur-Mer, kun siaj fratoj, Alfred kaj Henry. En la 11a de septembro 1860, estante 14-jaraĝa, Sydney Dickens aliĝis al la Reĝa Mararmeo kiel lernanto en la lernoŝipo "Britannia·. Dum postaj jaroj li promociis al rangoj de midŝipmano kaj ĝis leŭtenanto. Charles Dickens fieris pri la mararmea kariero de Sydney, sed malkontentis ĉar li falis en fortaj ŝuldoj, kaj li malakceptis helpi lin.
Servante sur la "Topaze" Sydney Dickens estis nevalidigita for de la Mararmeo pro malsano la 22an de aprilo 1872. Li restis surŝipe de la Topaze por reveni el Hindio al Anglio, kaj mortis mare kelkaj tagojn poste. Li estis "entombigita" maren en la Hinda Oceano.
NGC 6784A
NGC 6784A (aliaj indikoj — ESO 104-55A, PGC 63210) estas galaksio en konstelacio Pavo.
Ĉi tiu objekto ne estis en la originala versio de NGC-katalogo kaj estis aldonita poste.
Chies d'Alpago
Chies d'Alpago estas komunumo de Italio. Ĝi situas en la provinco Belluno de la itala regiono Veneto, en la montoĉeno Dolomitoj, suda kalkoŝtona parto (aŭ laŭ alia difino antaŭmontaro) de la Alpoj, ĉirkaŭ 80 kilometrojn norde de Venecio kaj ĉirkaŭ 15 km oriente de la urbo Belluno. La sidejo de la komunumo estas en Lamosano. Najbaraj komunumoj estas Barcis, Claut, Pieve d'Alpago, Puos d'Alpago kaj Tambre.
La adreso de la urbodomo estas: Piazza Roma, 1 - 32010 Chies d'Alpago - Italio. La urbestro ekde majo 2019 en dua mandato nomiĝas Gianluca Dal Borgo.
En julio 2006 en Chies d'Alpago okazis la eŭropa ĉampionado pri monta biciklado.
Agrikultura ekosistemo
Agrikultura ekosistemo (mallongige agroekosistemo) estas la bazunuo de studo por agroekologiisto, kaj estas iom propraaŭtoritate difinita kiel space kaj funkcie kohera unuo de agrikultura agado, kaj inkludas la vivaantan kaj nevivantajn komponentojn implikitajn en tiu unuo same kiel iliaj interagoj.
Nigra Arbaro
La Nigra Arbaro aŭ Ŝvarcvaldo (Schwarzwald) estas la plej granda (laŭ areo) kohera mezalta montaro en sudokcidenta Germanio, en la federacia ŝtato Baden-Virtembergo (Baden-Württemberg). En ĝi fontas riveroj Danubo kaj Neckar.
Koordinatoj:
Ĝi leviĝas krute el la ebenaĵo de la Supera Rejno kontraŭ la franca montaro Vogezoj en okcidento. Oriente la montaro malrapida malalitiĝas ĝis la montaro Ĵuraso. Sude la Alta Rejno inter Bazelo kaj Ŝafhaŭzo estas la limo, norde la plate kavaĵo de Kraichgau.
La montaro konstruiĝas el magmaj rokoj, granito, norde el sabloŝtono. La Nigran arbaron dividas la profunda Kinzig-valo. La plej altaj montoj de la Nigra Arbaro estas: Feldberg, Herzogenhorn , Belchen kaj Schauinsland.
La Nigra Arbaro allogas multajn turistojn, ĝi estas konata pro horloĝofarado (kukolhorloĝoj), la grandaj farmdomoj kovritaj per groptegmentoj, folkloraj kostumoj kun bulĉapelo kaj Nigrarbara kuko (kremtorto kun ĉerizoj kaj ĉeriza brando).
Abergement-le-Petit
Abergement-le-Petit (rononco proksimume "aberĵmen-le-peti") estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Jura, nomita laŭ la montaro Ĵuraso, en la regiono Burgonjo-Franĉkonteo (Bourgogne-Franche-Comté). Fine de en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². Administre la komunumo apartenas al la arondismento Dole kaj al la kantono Bletterans.
Geografio
La vilaĝo situas sur la ebenaĵo inter Poligny (Jura) kaj Dole.
Demografio
fonto :Insee Ehess
Monumento por dizertintoj (Erfurto)
La Monumento por nekonataj dizertintoj kaj viktimoj de la nazia militara justico (germane: Deserteursdenkmal Erfurt) antaŭ la Philipp-bastiono sur la Petersberg en Erfurto inaŭguritis en la Internacia Tago de la Paco en 1995.
Priskribo
La artisto prenis metalrubon (iamajn hejtkaldronojn), ĉar tiaĵoj estas materialoj kun spuroj. La ŝtalo memorigas la materialbatalojn de la Dua mondmilito. La ordo de la steleoj en la formo de mallarĝa strateto montru la pasadon de vergoj kaj elvoku senton de angoro, korpremiteco, uniformeco kaj senespereco. Ĉio tiu ankoraŭ plifortiĝas per pintaj elementoj surobjekte.
La problemo de obeemo kaj de sinintegrigo en ordon egalas - por la artisto - ĝenerale la komplikan rilaton inter individueco kaj socia sistemo.
Kiam sento de doloro komenciĝas (aludite sur la artaĵo ekz. per kapo klinita de dizertonto) la rajto je memdetermino iĝas rajto je rifuzo.
Wangerland
Wangerland estas komunumo en Germanio, ĉe la bordo de la Norda Maro, kiu konsistas el sep sendependaj vilaĝoj: Hohenkirchen, Hooksiel, Horumersiel-Schillig, Oldorf, Tettens, Waddewarden kaj Minsen-Förrien. La komunumo apartenas al la distrikto Friesland en la federacia lando Malsupra Saksio de Germanio. Historie la teritorio apartenas al la regiono Oldenburgio.
Tespiso
Tespiso (greka :  Θέσπις ) estis aktoro greka de la dua duono de la 6-a jarcento a.K., kiu estas konsiderita la patro de la arto de dramo, kaj unu el la fondintoj de la arto de tragedio.
Chiampo
Chiampo estas komunumo de Italio. Ĝi apartenas al la regiono Veneto kaj al la provinco Vicenza. Fine de en la komunumo vivis. Najbaras la komunumoj Arzignano, Nogarole Vicentino, Roncà (VR), San Giovanni Ilarione (VR), San Pietro Mussolino kaj Vestenanova (VR). Kristanisma patrono de la komunumo estas la sanktulo Marteno de Tours, kies religia memortago sekve estas la komunuma festotago.
Wangerland
Fine de la komunumo havis  daŭrajn loĝantojn. Somere tiu nombro multobliĝas, kiam la komunumo estas inundata de someraj ĉemaraj feriantoj. Ĉiuj sep komunumaj vilaĝoj situas rekte ĉe la maro kaj estas turismaj centroj.
Tespiso
Laŭ iuj malnovgrekaj fontoj kaj precipe Aristotelo, li estis la unua persono aperanta sur scenejo kiel aktoro interpretanta rolulon en teatraĵo (anstataŭ paroli kiel li mem). En aliaj fontoj, li laŭdire prezentis la unuan ĉefaktoron aldone al la refrenkoruso. Li ofte estas nomata la "Inventinto de Tragedio". Aristotelo rakontis ĉi tiun turnopunkton de la surscenejaj artoj en sia verko de la 4-a jarcento. a.K. Krom ĉi tiu plibonigo, ankaŭ estas atribuita al li la promocio de la arto de maskoj.
Svitlovodsk
Svitlovodsk (Світловодськ) estas urbo en Kirovohrada provinco, Ukrainio. Ĝia populacio estis loĝantoj en 2013.
Monumento por dizertintoj (Erfurto)
Historia konekso de la loko
Proksime al la monumento troviĝis ekde 1935 la armea tribunalo 409 ID de Wehrmacht, kie dum la milito ĉ. 50 dizertintoj kondamnitis al morto. En la kelo de la granda prusa defendkazerno sur la monteto ankaŭ troviĝis ĉeloj malliberejaj kaj kelkaj kondamnitoj estis eĉ mortpafitaj sur la citadelo.
Tespiso
Laŭ tradicio, Tespiso estis estro de koruso, kiu prezentis en la Dionizaj festoj kaj deklamis heroajn rakontojn de greka mitologio. Dum la Dionizaĵo de ĉirkaŭ 534 a.K., Tespis decidis provi novan formon de prezentado: anstataŭ rakonti la intrigon kaj la dialogojn en poezio, li enkondukis la rolulon en la unua persono, kaj respondis al la refrenkoruso parolante anstataŭ kanti. Ekde tiam kaj tie la arto de la aktorado ekevoluis, kaj tial aktoroj estas foje nomataj "Tespisanoj", precipe inter anglalingvanoj.
Monumento por dizertintoj (Erfurto)
Ideo kaj kontroversoj
En novembro 1994 grupiĝis iniciativemuloj, kiuj volis starigi en la 8-a de majo 1995 (= 50-a datreveno de la liberigo de Germanio) tian monumenton. Al la samideanoj apartenis i.a. anoj de sindikatoj kaj pacgrupoj, viktimoj de naziismo, reprezentantoj de eklezioj kaj artistoj. La samideanaro decidis en januaro 1995 pozitive en favoro de la Nicolai-koncepto kaj plievoluigis la projekton kun li kaj faklaboristoj de Deutsche Bahn. Subtenis la projekton ankaŭ eminentuloj kiel Ralph Giordano kaj Gerhard Zwerenz, kiu mem estis dizertinto. Ili estis la unuaj subskribintoj de petletero. Necesus rehabilito jura de tiuj kontraŭstarantoj. La monumento kuraĝigu akrigi la konsciencojn antaŭ rompoj de homaj rajtoj. Ĝi instigu lukti kontraŭ ĉiu ajn perforto. Nicolai mem ĉiam substrekis sian nevolon nomigi la dizertintojn herooj kaj nomigi la daŭre batalantojn malherooj.
Tespiso
En la tempo de Tespiso, nur unu aktoro ankoraŭ aperis en la teatraĵo, kune kun la koruso. Unu generacion poste Esĥilo ankaŭ prezentis duan aktoron al la spektaklo, kiu ludis alternajn rolojn, kaj poste Sofoklo aldonis ankaŭ trian aktoron.
Monumento por dizertintoj (Erfurto)
Ideo kaj kontroversoj
Krom aliaj, aliĝis al tiu apelacia-movado ankaŭ Joschka Fischer, Vera Lengsfeld, la evangelia episkopo Christoph Demke, provosto eklezia Heino Falcke, la turingia ministrino pri socialaĵoj Irene Ellenberger, Christa Wolf, la iama dizertinto Ludwig Baumann kaj Dorothee Sölle. Ĉar la tiama erfurta urbestro Manfred Ruge malŝatis la monumenton ĝis ties senvualigo, la Verduloj iniciatis oficialan mocion pri digna starigo ĉe la monteto Petersberg.
Tespiso
Oni ne havas kompletajn tragediojn de Tespiso, kvankam oni konas la nomojn de iuj el ili, kaj kelkajn eltiraĵojn de ili. Ankaŭ ekzistas opinio pri ĉi tiuj, kiuj diras, ke ili estis falsitaj.
Monumento por dizertintoj (Erfurto)
Ideo kaj kontroversoj
Poste la Artkomisio de la urbo ekaktivis kritikanta mankintan publikan proponon koncerne partoprenon en prezkonkurado. Post konceptopruvo kaj vido de la unua finfabrikita steleo la komisio kritikis la tuton pro troa abundeco unuflanke, aliflanke pro tro granda abstrakteco. Tial la planita dato de 8-a de majo ne plu povis esti observita kaj oni fiksis la 1-an de septembro kiel novan inaŭgurtagon. Malgraŭ kelkaj pluaj malhelpaj agadoj oni sukcesis finfine per ĝustatempa inaŭguro.
Takumi Hasegawa
Takumi Hasegawa (長谷川 巧, n. ) estas japana futbalisto.
Monumento por dizertintoj (Erfurto)
Ideo kaj kontroversoj
Ekde la unuaj paŝoj startis pridiskutado publika. Ekzemplo bona por tiu estis kvereloj surpaperigitaj en la fakgazeto Stadt und Geschichte. Foje kuntrupanoj daŭre batalantoj tie pli alte estimiĝis ol dizertintoj. Foje aliaj ŝajne ĝenerale malbone taksis la membrojn de Wehrmacht, kiuj ne decidis foriri.
Takumi Hasegawa
Li futbalis ĉe Albirex Niigata, Thespakusatsu Gunma kaj Zweigen Kanazawa.
Monumento por dizertintoj (Erfurto)
Ideo kaj kontroversoj
15 jarojn poste oni malfermis ekspozicion sur la monteto Petersberg kun la titolo: "Was damals Recht war... Soldaten und Zivilisten vor Gerichten der Wehrmacht". Tie oni raportis ankaŭ pri la longa procedo ĝis sukcesa honorigo de dizertintoj en Germanio kaj de ilia agnosko kiel viktimoj de naziismo.
Preĝejo Sankta Triunuo (Kaposvár)
La Preĝejo Sankta Triunuo estas religia monumento historia en Hungario, en urbo Kaposvár, ĝis 1970 en vilaĝo Toponár (poste Toponár iĝis urboparto de Kaposvár kaj la preĝejo iĝis la plej malnova kirko de la urbo).
Historio
La baroka kirko estis konstruita inter 1779–1781. En 1818 oni fondis la paroĥon, sed la paroĥa domo estis preta nur en 1838. En la 20-a jarcento kelkaj renovigaj kaj restaŭraj laboroj okazis. Nova orgeno estis aĉetita en 1967, ĝi estis renovigita en 2004. La kirko havas kripton.
Konstruaĵo
La preĝejo situas sola en korto, sed en la korto estas videblaj ankaŭ mondmilita monumento (1990), statuoj pri Sankta Vendelo kaj Sankta Triunuo (1906), 2 ŝtonaj krucoj. La fasado estas simetria, meze la kvadrata turo plene reliefas kaj altiĝas. La navo finiĝas en malpli alta absido. Ambaŭflanke estas sakristioj. En la interna parto István Dorfmeister (1729) pentris la freskojn kaj la ĉefaltaran bildon en 1781. La freskoj plurfoje estis restaŭritaj. La mebloj, predikejo, altaroj, baptujo estas barokaj el la 18-a jarcento.
Kermeso okazas en dimanĉo post Pentekosto.
Wangenheim
Wangenheim estas loĝloko kaj eksa komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Gotha de la federacia lando Turingio, kaj ekde januaro 2019 estas parto de la tiam novkreita komunumo Nessetal. Fine de la jaro 2017 la tiam ankoraŭ memstara komunumo havis 658 loĝantojn.
Lutotín
Lutotín estas vilaĝo en Ĉeĥio, nordokcidenta parto de municipo Bílovice-Lutotín en distrikto Prostějov. En la jaro 2011 ĉi tie estis registritaj 69 adresoj. En la jaro ĉi tie daŭre vivis.
Lutotín estas ankaŭ nomo de katastra teritorio kun areo 1,6 km².
Tra Lutotín kondukas fervojlinio Prostějov–Kostelec na Hané–Konice–Chornice kaj estas ĉi tie fervoja haltejo Lutotín.
Wangerooge
Wangerooge estas la plej orienta el la orientfrisaj insuloj kaj samtempe politika komunumo en Germanio, kies areo kovras la insulon. Ĝi troviĝas en la distrikto Friesland de la federacia lando Malsupra Saksio. Historie la teritorio apartenas al la regiono Oldenburgio.
Lutotín
Historio
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1131.
NGC 6778
NGC 6778 (aliaj indikoj — NGC 6785, PK 34-6.1) estas planeduma nebulozo en konstelacio Aglo.
Wangerooge
Fine de la komunumo havis  daŭrajn loĝantojn. Dum la somero tiu nombro dumtempe multobliĝas, kiam someraj feriantoj inundas la insulon. Tamen tio ne kaŭzas grandajn ekologiajn damaĝojn, ĉar kiel sur preskaŭ ĉiu orientfrisa insulo aŭtomobiloj estas komplete malpermesataj: elektraj aŭtetoj de la restoracioj, hoteloj kaj pensionoj transportas varojn kaj turistajn valizojn, trajneto transportas la gastojn de la ŝipo al vilaĝa stacidometo (aŭ eblas veni al flughaveneto per sportaj aviadiloj), kaj de tie la gastoj povas piediri aŭ bicikli.
Lutotín
Loĝantaro
Evoluo de nombro de loĝantoj por la tuta municipo; por la ties unuopaj partoj indikas tabeleto malpli supre, en kiu bildiĝas ankaŭ aparteneco de unuopaj partoj al la municipo aŭ sekva forŝiro.
NGC 6778
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Romni (stacidomo)
Romni (Ромни) estas fervoja stacio en Romni (Sumia provinco), urbo en Ukrainio.
Akustiko
Akustiko estas la scienco pri sono. Sono rezultas el vibrado. Kontraste kun bruo, ĉe sono muzika la vibrado estas regula. Sonaj ondoj varias laŭ frekvenco (vibrorapido), amplitudo kaj formo.
La vortoj sono, tono, noto, uziĝas preskaŭ sinonime, tamen kun nuanco de diferenco laŭ vidpunkto kaj kunteksto. Ĝustadire, tono = muzika sono kun difinita alto; noto estas skribita signo, kiu prezentas muzikan sonon. Tamen (same kiel vorto povas esti skribata aŭ parolata) noto povas figure signifi ankaŭ la sonon mem, ludatan aŭ kantatan. Sono propre rilatas aŭdeblecon, orelon; tono: sonalton; noto: signon, okulon, teorion.
Internacie, la radiko "ton" estas tre malpreciza. En AFG ĝi havas inter 7 kaj 10 el la 12 signifoj sono, tembro, nuanco, intervalo, plejnkanto, toniko, tonalo, modalo, sonalto, skalo, kromtubo, sonforko. Pro tio, ke en ĉiu Eŭropa lingvo ton = (a) muzika sono, (b) intervalo (plenduto), oni ne povas rifuzi al ĝi almenaŭ tiujn du signifojn. Tamen, por klareco, ni konsilas uzi prefere pro (a) sono, tono, noto (laŭnuance), kaj por (b) plenduto aŭ plentono, sed ne simpla tono.
La intenso (forto, laŭto) de sono dependas ĝenerale de la amplitudo de la vibroj: ĝia alto de ilia frekvenco. Ju pli rapida la vibrado, des pli alta la sono.
Chioggia
Chioggia estas komunumo de Italio. Ĝi apartenas al la regiono Veneto kaj al la provinco Venecio, kiu ekde la 1-a de januaro 2015 havas la nomon metropola urbo Venecio.
Chiuppano
Chiuppano estas komunumo de Italio.
Grundofekundeco
Grundofekundeco referencas al la kapablo de grundo por elteni plantokreskon, t.e. por havigi planthabitatojn kaj rezultojn en longdaŭrajn rikoltojn de alta kvalito.
Fekunda grundo havas la jenajn proprecojn:
En terenoj uzataj por agrikulturo kaj aliaj homaj aktivaĵoj, Grundofekundeco tipe plialtiĝas pro la uzado de praktikoj por grundokonservado.
Wilhelm Liebknecht
Wilhelm Philipp Martin Christian Ludwig LIEBKNECHT [VIL:helm LIB:kneĥt] (naskiĝis la en Gießen, mortis la  en Charlottenburg) estis germana revoluciulo, marksista teoriisto kaj socialdemokrato. Li estas konata kiel unu el la fondintoj de la germana socialdemokrata partio kaj la patro de Karl Liebknecht.
Vivo
Li naskiĝis en Gießen la 29an de marto 1826 kiel filo de hesia oficisto. Post la morto de liaj gepatroj en 1832, li estis prizorgata de aliaj familianoj, kaj studis filologion, teologion kaj filozofion en Gießen, Berlino kaj Marburgo.
En februaro 1848 li partoprenis en la revuluciaj eventoj en Francio, kaj poste, en 1849, en la movado de Gustav von Struve. En 1850 li fuĝis al Svislando, kie li renkontiĝis kun Friedrich Engels.
Li mortis la 7-an de augusto 1900 en Charlottenburg. Pli ol 150 000 personoj ĉeestis lian funebron.
Shu Hiramatsu
Shu Hiramatsu (平松 宗, n. ) estas japana futbalisto.
Li futbalis ĉe Albirex Niigata, Mito HollyHock kaj V-Varen Nagasaki.
Romni
Romni (Ромни) estas urbo en Sumia provinco, Ukrainio. Ĝi havis loĝantojn en 2014.
Rafael Ratão
Rafael Ratão (n. ) estas brazila futbalisto.
Li futbalis ĉe Albirex Niigata.
Dilemo
Dilemo (el la greka vorto δί-λημμα, "di-lemma", laŭvorte "duobla supozo") laŭ esperantlingvaj vortaroj kiel PIV aŭ Reta vortaro estas
En la scenaroj de klasikaj antikvaj grekaj tragedioj ofte centris nesolvebla aŭ nur tre pene solvebla dilemo, kiu por la centra personaĵo kreis situacion tragikan kaj terure tristan.
Specoj
La pozitiva dilemo (aŭ konstrua dilemo) per ĉiu elektata decido kondukas al la sama rezulto.
En la skribmaniero de bulea algebro tio povas esti prezentata ĉi tiel:
Ekzemplo: Ekzistas du malsamaj metodoj de medicina traktado, el kiuj ĉiuj kondukas al la resaniĝo de malsana paciento. Kiu ajn metodo estas elektita, fine la paciento estas sana.
La negativa dilemo (aŭ detrua dilemo) detruas sin mem per la neeblo de decido.
(En vortoj: a kondukas al b, a kondukas al c, el mal-b aŭ mal-c sekvas mal-a.)
Ekzemple, prezentiĝas du veneniĝintaj pacientoj kaj nur unu dozo da kontraŭvenena kuracilo. Nun la kuracisto havas la dilemon: Kiu el la du ricevu la kontraŭvenenan kuracilon kaj resaniĝu, kaj kiu el la du laŭ tiu decido sekve devas morti?
Funkcia manĝo
Funkcia manĝaĵo estas manĝaĵo kiu havas aŭ havigas aldonan funkcion (ofte rilata al sanhelpo aŭ malsanevitado) per aldono de novaj ingrediencoj aŭ plie el ekzistintaj ingrediencoj.
NGC 6786
NGC 6786 (aliaj indikoj — UGC 11414, IRAS19119+7319, ZWG 341.19, Z 1911.9+7318, VV 414, 7ZW 864, KCPG 538A, PGC 62864) estas galaksio en konstelacio Drako.
Cibiana di Cadore
Cibiana di Cadore estas komunumo de Italio.
NGC 6786
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
IOS
iOS (pronocata: "aj-o-ŭ-es") estas operaciumo de iPhone, iPad, iPod touch kaj Apple TV. Ĝin kreis Apple. La operaciumo estas momente (2015) inter la plej vendataj sistemoj por saĝtelefonoj kaj poŝkomputiloj. Konkurantaj operaciumoj tiaj estas ekzemple Google Android kaj Symbian de Nokia. Antaŭ junio 2010 ĝi nomiĝis iPhone OS.
Ko Matsubara
Ko Matsubara (松原 后, n. ) estas japana futbalisto.
IOS
Disponeblas pli ol 500 000 aplikaĵoj (programetoj) en la reta vendejo App Store de Apple, la sola oficiala aplikaĵa retejo de la platformo. Ekzistas ankaŭ ne-oficiala aplikaĵa reta vendejo: Cydia.
Ko Matsubara
Li futbalis ĉe Shimizu S-Pulse.
IOS
La operaciumon iOS oni origine ellaboris por la inteligenta telefono iPhone, surbaze de Mac OS X, operaciumo por surtablaj kaj porteblaj komputiloj. Poste Apple plilarĝigis ĝin por aparatoj kiel iPod touch, iPad kaj Apple TV.
Wankendorf
Wankendorf estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Plön de la federacia lando Ŝlesvigo-Holstinio. Fine de la komunumo havis  loĝantojn. La teritorio estas parto kaj la administra centro de la komunumaro Bokhorst-Wankendorf, administra ligo de pluraj formale sendependaj politikaj komunumoj. Bansrade, Bockelhorn, Jägersberg, Kölling, Köllingbek, Kuhlrade, Löhndorf, Obendorf kaj Schimmelhof kaj la kavalira bieno Löhndorf situas en la komunuma teritorio.
IOS
Fruaj versioj
La operaciumon iOS Apple montris unuafoje al la publiko la 9-an de januaro 2007 dum la evento Macworld Conference & Expo. En junio de tiu jaro ĝi aperis kune kun la iPhone. Siatempe Apple ankoraŭ ne havis apartan nomon por la operaciumo kiu troviĝis je ĝia iPhone, kaj anoncis ke ĝi funkcis per Mac OS X.
En septembro 2007 Apple lanĉis la iPod Touch kiu, escepte de telefonado, havis grandparte la samajn kapablojn kiel la iPhone. iPod Touch funkciis do ankaŭ pere de iOS. En junio 2010 Apple ŝanĝis la nomon iPhone OS al iOS. La nomo IOS jam estis uzita de Cisco Systems; por eviti procezon, Apple aranĝis permesilan interkonsenton kun Cisco.
Versio 2.0 de iPhone OS estis enkondukita por la iPhone 3G. Granda ŝanĝo estis la aldono de App Store, kie uzantoj povis ekhavi aplikaĵojn. iPhone OS 3.0 aperis la 17-an de junio 2009, kune kun la iPhone 3GS. Versie 3.0 enhavis plurajn novajn eblecojn, kiel kopii-alglui kaj [Multimedia Messaging Service]]. iPhone OS 3.2 estis la versio kiu estis antaŭinstalita je la unua iPad. Ekde versio 4 iPhone OS nomiĝas iOS.
iOS nur funkcias je aparatoj kiujn eldonis Apple. Novajn versiojn de iOS oni tamen ne ĉiam eldonas por malpli novaj aparatoj. Jaron post kiam vendiĝis la lasta iPhone 4 (la modelon kun 8GB oni vendis ĝis la 10-an de septembro 2013) ne plu estis por ĝi disponebla ĝisdatigo al iOS 8 (havebla ekde la 17-a de septembro 2014).
iOS 4
Aperis la 21-an de junio 2010. Plej gravaj aldonaj funkcioj estis plurtaskado, FaceTime kaj dosierujoj.
iOS 5
Dum la Worldwide Developers Conference en 2011 anonciĝis iOS 5. iOS 5 proponis plurajn novajn eblecojn, kiel iCloud, la enreta konservejo de Apple, kaj la Notification Center, centra loko kie uzantoj povas trovi mesaĝojn kaj maltrafitajn alvokojn.
iOS 6
Dum la Worldwide Developers Conference en 2012 anonciĝis iOS 6. Ne estis multe da ŝanĝoj kompare al iOS 5.
iOS 7
Dum la Worldwide Developers Conference en 2013 anonciĝis iOS 7. Tiu ĉi nova versio aspektis tre malsimila al antaŭaj versioj. Estis ankaŭ pli ol 200 novaj funkcioj.
iOS 8
iOS 8 estis montrita la 2-an de junio 2014. En la aŭtuno de 2014 iOS 8 ekestis havebla por ĉiuj uzantoj. Tiu ĉi versio aspektis tre simile al versio 7; precipe aldoniĝis kelkaj novaj funkcioj.
iOS 8.2
Tiu ĉi versio subtenis la novan Apple Watch.
iOS 8.3
Apple aldonis plurajn novajn lingvojn al Siri, programi kiu ebligas pervoĉan komunikadon kun aparatoj kun iOS-a operaciumo.
iOS 9
Dum la Tutmonda Ellaboranta Konferenco (WWDC) en 2015 anonciĝis iOS 9. Ĝi estis liberigita la 16-an de septembro 2015.
iOS 10
Apple liberigis iOS 10 al publiko la 13-an de septembro 2016. Ĝi korpigas multaj ŝanĝoj al iOS, kiel novaj interfacoj en multaj aplikoj, inter diversaj rapido plibonigoj. La plejnove versio de iOS 10, iOS 10.2.1, estis liberigita la 23-an de januaro 2017.
Ecoj
La uzantointerfaco de iOS uzas tuŝekranon. Krom unu fizika butono malsupre de la ekrano, oni do uzu ĝin per fingroj aŭ per speciale por tiu celo farita plumo. iOS povas detekti la pozicion de aparato. Se oni ĝin turnas al horizontala pozicio, la ekrano kunturniĝas aŭtomate. Ankaŭ ĝi kapablas detekti ĉu uzanto tenas la telefonon je sia orelo kaj eblas aŭtomatigi la klarecon de la ekrano laŭ la kvanto de lumo.
Je la starta ekrano de iOS-a aparato aperas defaŭlte 20-o da piktogramoj aplikaĵaj. Uzanto povas instali kromajn aplikaĵojn kaj aldoni ligilojn al retejoj. Sube de la ekrano troviĝas doko, kie eblas aldoni ĝis 6 aplikaĵoj. Ili aperas ĉiam sube en sama sinsekvo.
Programado kaj malŝlosigo
Aplikaĵojn por iOS oni verkas per la programo Xcode. Ili estas, samkiel aplikaĵoj por Mac OS X, verkitaj per Objective-C, varianto de la programara lingvo C++. Krei aplikaĵojn eblas nur sur komputilo kun la operaciumo Mac OS X. Programistoj povas vendi aplikaĵojn per la App Store de Apple. Ili povas esti proponitaj senpage aŭ pagite. Ĉe pagitaj aplikaĵoj, Apple ricevas 30% de la enspezoj.
iOS kaj Esperanto
En iOS versio 8 (septembro 2014) Apple ebligis al programistoj krei proprajn klavararanĝojn. En januaro 2015 aperis du novaj klavararanĝoj por iOS. Ili estas uzeblaj en ajna iOS-aplikaĵo kaj la aŭtomata korektado de iOS estas aŭtomate elŝaltita ĉar mankas korektado de literumado por Esperanto.
La plej ĝisdatigita esperanta klavaro sur la App Store estas Esperanta Klavaro, disvolvita de Viacheslav Shklyaev, liberigis sur la App Store la 19-an de januaro 2015, senpage. La plej lasta ĝisdatigo liberigis la 9-an de majo 2016.
La kompanio Ludisto de Chuck Smith ofertis la klavaron Esperanto-Klavaro. Komence ĝi kostis 5 USD, sed post iom da tempo la kompanio igis ĝin senpaga.
MessagEase estas ne-QWERTY-klavaro, kiu havas ankaŭ Esperanto-klavarfasonon. En ĝi oni povas uzi paralele plurajn klavarfasonojn.
NGC 6787
NGC 6787 (aliaj indikoj — UGC 11424, MCG 10-27-9, ZWG 302.9, IRAS19154+6019, PGC 62987) estas galaksio en konstelacio Drako.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Kota Miyamoto
Kota Miyamoto (宮本 航汰, n. ) estas japana futbalisto.
Li futbalis ĉe Shimizu S-Pulse, V-Varen Nagasaki kaj FC Gifu.
(14363) 1988 RB2
(14363) 1988 RB2 estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la ĉeĥa astronomo Antonín Mrkos elde la Observatorio Kleť, apud České Budějovice, tiam en Ĉeĥoslovakio (nun en Ĉeĥa Respubliko).
Metila izovalerato
Metila izovalerato estas organika branĉohava estero rezultanta el interagado de la izovalerata acido kaj karbinolo. Ĝi estas senkolora likvaĵo kiam pura aŭ flaveca kiam maljunigita, volatila en meditemperaturo, nesolvebla en akvo sed solvebla en etanolo, kloroformo kaj etil-acetato. Ĝi estas brulema substanco nature trovata en pluraj specioj de fragoj kaj uzatas kiel odorigilo de la nutro-industrio.
Abraham ben David
Abraham ben DAVID (ĉirkaŭ  1125 – 27a de Novembro 1198), konata ankaŭ pere de la mallongigo RABaD (el Rabbeinu Abraham ben David) Ravad, Ravaad aŭ RABaD III, estis provenca rabeno, granda komentisto pri la Talmudo, la Sefer Halaĥot de la rabeno Jitzhak Alfasi kaj la Miŝne Tora de Maimonides, kaj estas konsiderata kiel patro de la Kabalo kaj unu el la ŝlosilaj kaj gravaj ligiloj en la ĉeno de la judaj mistikistoj.
Lia patrinflanka avo estis fama Rabeno Jitzhak aŭ Jakov Ibn Baruĥ de Mérida (1035–1094). Aliaj familianoj estis gravaj judaj intelektuloj. Li mem loĝis en Lunel, Montpellier kaj Posquières, kie li zorgis pri malriĉaj studentoj.
Wanna
Wanna estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Cuxhaven de la federacia lando Malsupra Saksio, kaj estas parto de komunumaro, do administra ligo de pluraj formale sendependaj politikaj komunumoj, nomata Samtgemeinde Land Hadeln. Fine de la komunumo havis  loĝantojn. Ĝi apartenas kaj al la metropola regiono Hamburgo kaj al la metropola regiono Bremeno-Oldenburgo, kio respegulas la fakton ke la regiono ekonomie orientiĝas kaj al Bremeno sudokcidente kaj al Hamburgo sudoriente.