cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Oŝakan
Dum la Arsakida Dinastio de la Reĝlando Armenio, ĝi funkciis kiel ĉefurbo de la provinco Ajrarato kaj ĉefurbo de la provinco Aragacotno kiun la nobeldomo Amatuni regis. Tamen, ĝi estas eble plej konata pro la preĝejo Sankta Mesrop Maŝtoc kiu ankaŭ estas la tombo de la sanktulo, kreinto de la armena alfabeto kaj tradukinto de la Biblio en la armenan lingvon. La preĝejo havas lian tombon ene kaj estis rekonstruita de la Katolikoso Georgo la 4-a en 1875. Murpentraĵoj en la interno estis faritaj en 1960 fare de la artisto H. Minasjan.
Je la sudo de la urbo estas arkeologiejo, kie elfosaĵoj malkovris fortikaĵon kaj kvin palacojn konstruitajn ĉirkaŭ la 7-a kaj 5-a jarcentoj a.K.
En la nordo de urbo situas la valo Mankanoc kie troviĝas la preĝejo Sankta Ciono, el la 7-a jarcento. Oni kredas ke ĝi havas la tombon de la bizanca imperiestro Maŭrico aŭ de lia patrino, ĉar historiisto asertis ke li devenis el Oŝakan. Najbare de la preĝejo estas kolono sur soklo datita de la 7-a al la 6-a jarcentoj a.K.
Okcidente de Oŝakan troviĝas ponto de la jaro 1706 kiu transiras la riveron Kasagh.
Sur altaĵo iom for de la urbo ekzistas la sanktejo Tuĥ Manuk kun granda ĥaĉkaro apude kiu sidas ene de granda tombejo. Ekzistas tombejoj de la Ferepoko ĉirkaŭ la areo. Pli alte sur la sama monteto povas esti vidata la sanktejo de sankta Gregorio. Proksime estas ankaŭ la sanktejoj de Sankta Sarkis, Santa Tadeo la apostolo, kaj rok-tranĉita preĝejo Astvacacin.
Situo
Oŝakan situas 23 kilometrojn nordokcidente de Erevano kaj atingeblas per la rapidvojo M1 kondukanta al Gjumri. En la provinca ĉefurbo Aŝtarako, flanka vojo (H19) disbranĉiĝas sudokcidente, kiu post kvar kilometroj kondukas tra Oŝakan kaj plu al Eĉmiadzin, kie ĝi ligas al la M5 inter Erevano kaj Armaviro. Kvinkilometra vojo (H20) en nordokcidenta direkto ankaŭ ligas Oŝakan kun la M1 proksime al la vilaĝo Agarak kaj poste grimpas supren laŭ la deklivo de Aragaz al monaĥejo Tegher kaj Bjurakan. Kun alteco de 1051 metroj, Oŝakan ankoraŭ estas en la larĝa ebenaĵo de la valo Aras ĉe la rando de la sudaj promontoroj de la 4090 metrojn alta Aragaz. Tie leviĝas la rivero Kasagh, kiu transiras Aŝtarakon en profunda gorĝo, ĝi fluas sude de la urbocentro preter Oŝakan kaj poste enfluas en la rivero Aras.
Historio
Dum la Arsakida Dinastio de la Reĝlando Armenio ĝi servis kiel la ĉefa urbo de la provinco Ajrarat kaj la ĉefurbo de sia kantono Aragacotn, el kiu regis la nobela familio Amatuni. Tamen Oŝakan estas plej konata pro la katedralo Sankta Mesrop Maŝtoc, kiu estas la tombo de la monaĥo kaj sanktulo Mesrop Maŝtoc, la kreinto de la armena alfabeto. La preĝejo enhavas lian tombon kaj estis rekonstruita de Katolikoso Georgo la 4-a en 1875. Murpentraĵoj interne estis faritaj en 1960 de la artisto H. Minasjan. La preĝejo Sankta Mesrop estas la sidejo de la diocezo de Aragacotn de la Armena Apostola Eklezio.
Tuj sude de la urbo estas la monteto Didikond, kie elfosadoj malkovris fortikaĵon kaj kvin palacojn konstruitajn ĉirkaŭ la 7-a ĝis 5-a jarcentoj a.K.
Norde de la urbo situanta en la valo Mankanoc troviĝas preĝejo Sankta Siono el la 7-a jarcento p.K. Ĝi verŝajne markas la tombon de bizanca imperiestro Maŭrico aŭ lia patrino, ĉar historiisto asertas ke li venis de Oŝakan. Apud al la preĝejo estas kolono sur soklo datita en la 6-a aŭ 7-a jarcento.
Oŝakan estas menciita kune kun Karbi (norde de Mughni) en surskribo datita en 1244 fare de princo Kurd, filo de princo Vache Vaĥutjan, sur la ĉefa preĝejo de la eksa monaĥejo Astvacnkal (sur rivero Kasagh duonvoje inter Saghmosavank kaj la rezervujo Aparan). La princo donacis teron al ambaŭ lokoj. Dum la regado de la Katolikoso Movses Siuneci (1620-1633) kaj lia posta lernanto Pilipos Haghbakeci (1633-1655), la monaĥejo de Oŝakan kaj aliaj armenaj monaĥejoj, kiuj antaŭe fermiĝis, estis rekonstruitaj.
En 1827 batalo inter la trupoj de la persa ŝaho Abas Mirza kaj la trupoj de la Rusa Imperio sub la gvidado de generalo Afanasi Krasovskij okazis proksime al Oŝakan dum la rusa-persa milito 1826-1828. Monumento estis starigita en 1833 por memorfesti la malvenkon de la rusoj, kiuj perdis inter 1154 kaj 3200 virojn. En 2011 nova monumento estis inaŭgurita sude de la rivero Kasagh sur la vojo al Eĉmiadzin.
Sur monteta pinto super la urbo estas la sanktejo Tuĥ Manuk kun granda ĥaĉkara monumento apuda, kiu sidas ene de granda tombejo. La parto de la tombejo pli alta sur la monteto estas la plej malnova sekcio dum la pli malalta parto enhavas lastatempan tombejon. Ekzistas Ferepokaj tombokampoj ĉirkaŭ la areo. Pli alte sur la sama monteto videblas la sanktejo Sankta Gregorio. Proksime estas ankaŭ la sanktejoj de Sankta Sargis, Sankta Tadeo la Apostolo, kaj rok-tranĉita Dipatrino.
Prelato de Diocezo Aragacotn
La funkciantaj monaĥejoj kaj preĝejoj de la diocezo de Aragacotn estas: Preĝejo Sankta Mesrop Maŝtoc, preĝejo Sankta Marine de Aŝtarako, Preĝejo Sankta Sarkis, Baziliko de Sankta Kruco de Aparan, Katedralo de Talin, Preĝejo Sankta Dipatrino de Karbi, Preĝejo Sankta Georgo de Koŝ, Preĝejo Sankta Johano de Mastara, Monĥejo de Mughni kaj Saghmosavank. En Oŝakan, apud la preĝejo Mesrop Maŝtoc ekzistas lernejo nomita laŭ li. La diocezo publikigis la periodaĵojn "Ŝoghakn" (1998 -2000), 2000 "Aragatsotn" ekde La lernejo Ĥrimjan kiu funkcias en la vilaĝo sub la aŭspicioj de la diocezo de Aragatsotn kaj uson-armenaj bonfarantoj Silva kaj Irma Ter-Stepanjan. La vikario de la diocezo Aragatsotn estis pastro Vazgen Mirzaĥanjan (ekde 1999). Nun tiun postenon okupas la episkopo Proŝjan.
Arkeologiaj elfosejoj en Oŝakan
La areo de Oŝakan riĉas je arkeologiaj monumentoj. Fine de la 19-a jarcento kaj komence de la 20-a jarcento oelfosis tie arkeologoj Uvarov kaj Lalajan. Dekduoj da maŭzoleoj envicigitaj per grandaj ŝtonoj estis trovitaj sur la maldekstra bordo de la rivero Kasagh. Regulaj elfosadoj estis faritaj en la regiono Oŝakan ekde 1971. Monumentoj de malsamaj epokoj estis rivelitaj en apartaj lokoj de la monteto "Didi Kond" en la centro de la vilaĝo.
Elfosado estis farita sur la supro de la monteto kaj eltroviĝis katelo el la 7a-5a jarcentoj a.K. kun areo de 0,25 ha․ La eksteraj muroj larĝaj 2,5 - 2,65 m estas tegitaj per grandaj tofaj ŝtonoj, plifortigitaj per argila mortero. Ene de la kastelo (dividita per nord-suda vando) estas kelkaj kel-loĝdomaj konstruaĵoj el la 5-a kaj 7-a jarcentoj․ La areo de la kastelo estis loĝejo. Sur la norda deklivo de la monteto kaj ĉe la piedo․ La unua kaj parto de la dua palaca komplekso, konsistanta el 40 ĉambroj, salonoj kaj temploj, estas nuntempe elfosita.
Dum la elfosado troviĝis granda nombro da ceramikaĵoj, ŝtonoj, ostoj, juvelaĵoj, idoloj kaj pli ol 100 aliaj statuoj. Ĝi estis malfermita sur la ruinoj de ĉi tiuj kompleksoj en la 3-a jarcento a.K. Praa maŭzoleo, kiu ekzistis ĝis la 2a jarcento. Sur la orientaj, sudaj kaj parte nordaj deklivoj de la monteto estas pli ol 1000 ferepokaj urartaj tomboj, el kiuj ĉirkaŭ 70 kromakoj, ŝtonaj skatoloj kaj grandaj maŭzoleoj estis elfositaj. Granda nombro da iloj, armiloj, oro, arĝento, bronza juvelaĵo, agato, diversaj ceramikaĵoj kaj lignaj aĵoj estis eltrovitaj. Sur la okcidenta deklivo de la monteto estas mezepoka maŭzoleo (surskriboj, altaj skulptaĵoj, multaj ĥaĉkaroj konserviĝis sur la tomboŝtonoj).
Ekonomio
La ĉefa branĉo de la komunuma ekonomio estas agrikulturo. Plej multe de la malneta produkto dependas de agrikultura produktado. La ĉefa parto de la kultivitaj teroj funkcias kiel fruktoplantejoj, vitejoj, kultiveblaj teroj, paŝtejoj, herbejoj. La kultiveblaj teroj okupas 314 hektarojn en la terkulturaj posedaĵoj, la fruktoplantejoj kaj vitejoj okupas areon de 123 hektaroj. En la vilaĝo ili okupiĝas pri fruktokultivado, vinkultivado, kultivado de legomoj, greno kaj furaĝaj kultivaĵoj. Rezervaj teroj okupas ĉirkaŭ 27% de la komunuma areo, el kiuj paŝtejoj estas 152 hektaroj, kultiveblaj teroj, 69 hektaroj. Ili okupiĝas pri bredado de brutoj kaj malgrandaj brutoj, la laktindustrio estas disvolvigita. La nutraĵa industrio disvolviĝas en la kampo de industrio. Ĉi tie konstruiĝis vinfabrikejo. Ŝereo estas marko de vinoj produktitaj en la regiono. La produkto estas konsumata en Armenio kaj eksterlande. En la vilaĝo konstruiĝis viandoproduktada entrepreno. Ĝi ankaŭ havas edukan bonfaradan fondaĵon "Oshakan".
Edukado
kvankam Oŝakan estas malgranda komunumo kaj ĉirkaŭ ĝi troviĝas pli grandaj loĝlokoj kiaj la provinca ĉefurbo mem (Aŝtarako), ĝi havas plurajn edukajn centrojn. La lernejo ekzistas delonge, sed en 1945, kiam Harutjun Stepanjan fariĝis la direktoro de la lernejo, la nuna konstruaĵo de la lernejo estis konstruita pro la lastaj klopodoj. Antaŭ tio, klasoj okazis en la lernejo de preĝejo Sankta Mesrop Maŝtoĉ en Oŝakan (ĝi estis konstruita en 1914). Danke al Stepanjan, la lernejo ricevis la nomon de Mesrop Maŝtoc. La lernejo nun estas mezlernejo kun ĉirkaŭ 700 lernantoj. Ĝi konsistas el 3 konstruaĵoj. La lernantoj de la lernejo multfoje partoprenis diversajn olimpikojn kaj konkursojn. Lerneja teamo partoprenis en la televida ludo "Armena Kavaliro".
Kulturo
La kulturpalaco de Oŝakan havas sian popoldancan ensemblon kiu nomiĝas Angela Ŝahnabadjan kaj kiu funkcias de ĉirkaŭ jardeko. La ensemblo fariĝis laŭreato de la Internacia Festivalo Kars, laŭreato de internaciaj festivaloj en Kartvelio, gajninto de kelkaj konkursoj organizitaj de la kultura centro "Minora". Partoprenanto de konkursoj, partoprenanto de la evento dediĉita al la 15a datreveno de la lokaj aŭtonomiaj instancoj de Armenio (Gjumri 2011), partoprenanto de kelkaj aliaj koncertoj. La arta direktoro de la ensemblo estas Armen Muŝeghjan. En 2013, la grupo akiris la duan lokon en la internacia danckonkurso okazinta en Batumo. La Latinamerika Danca Ensemblo de la Kultura Palaco ankaŭ partoprenas en kelkaj konkursoj kaj estas premiita. La estro estas Diana Muradjan.
La Junulara teatra trupo de la Palaco de Kulturo registris grandan sukceson, plurfoje gajnante la 1-an premion en la Granata Konkurso. Ĝi prezentis kelkajn teatraĵojn en la regionoj de Armenio kaj Arcaĥo Estas pentrista klubo en la Kultura Palaco de Oŝakan. La membroj de la grupo partoprenis en kelkaj ekspozicioj. Same estas metia grupo en la lernejo apud la preĝejo Sankta Mesrop Maŝtoc.La verkoj de la grupo estis prezentitaj por vendado kaj ekspozicioj. La lernejo apud la katedralo, nomata Drpatun ankaŭ havas grupon de tapiŝfarantoj.
En 2011, Oŝakan estis rekonita kiel unu el la plej bonaj kulturaj komunumoj en Armenio ĉe la ekspozicio organizita en Gjumri okaze de la 15-a datreveno de la lokaj aŭtonomiaj korpoj de la Respubliko Armenio.
La 5- an de julio 2014 lanĉiĝis en Oŝakan la Tutarmenia Festivalo Mia Armenio. Ĉirkaŭ 36 grupoj el 12 landoj partoprenis la festivalon. Muzikbandoj venis el Kartvelio, Rusio, Kanado, Usono, Kuvajto, Aŭstralio, Francio, Ukrainio, Libano, same kiel el Arcaĥo kaj Armenio.
Bibliografio
Retejo de la ambasadejo de Uno en Armenio
Eksteraj ligiloj
Oficiala retpaĝaro de Oŝakan
Frederik Willem de Klerk
Frederik Willem de KLERK (afrikansa prononco: [ˈfreədərək ˈvələm dəˈklɛrk]; 18-a de marto 1936 - 11-a de novembro 2021) estis sudafrika politikisto kiu servis kiel ŝtata prezidanto de aŭgusto 1989 al majo 1994. Li estis la sepa kaj lasta ŝtatestro de Sudafriko en la epoko de apartismo. De Klerk estis ankaŭ estro de la Nacia Partio (kiu poste iĝos la Nova Nacia Partio) de februaro 1989 al septembro 1997.De Klerk helpis negoci la finon de la apartismo, la sudafrikaj politikoj de rasa segregacio kaj diskriminacio, kaj subtenis la transformon de Sudafriko en ne-ras-bazita demokratio enirante en la negocadon kiu rezultis en la fakto ke ĉiuj civitanoj havu egalan voĉdonrajton kaj aliajn rajtojn. Li ricevis la pac-premion Félix Houphouët-Boigny en 1991, la Premion Princo de Asturio en 1992 kaj la Nobel-premion pri paco en 1993 kun Nelson Mandela pro ilia rolo en la fino de la apartismo.
Nightwish
Nightwish estas simfonia potenca metalroka muzikistaro kreis en 1996 en Kitee, Finnlando. Nightwish estas konsiderata kiel muzikgrupo plej merita pri la evoluado de simfonia metalroko, kaj la kreado de la ĝenreto, simfonia potenca metalroko.
Kolektiva bestkonduto
Kolektiva bestkonduto priskribas la kunordigitan konduton de granda aro de similaj bestoj kaj la krizokazon de tiaj aroj.
Partoj de tio inkludas la koston kaj avantaĝon de ariĝo, la transdonon de informoj tra la grupo, la aran procezon pri decido, armoviĝo kaj sinkronizo. Esplorante la principojn de kolektiva bestkonduto gravas por homaj problemoj por la filozofio de biomimiko.
Malkovri la regulojn laŭ kiuj individua besto naĝas enare rilate al siaj najbaroj, povos helpi antaŭenigi la kontrolon de aroj de naĝantaj aŭ flugantaj mikrorobotoj kiel nehomgvidataj aviadiloj.
Triftongo
Triftongo estas kunmeto de duonvokalo + vokalo + duonvokalo, aŭ de vokalo + duonvokalo + duonvokalo, formanta la vokalan kernon de unu silabo.
En la angla
Triftongoj oftas en la norma Anglia akĉento de la angla lingvo:
En la dana
Triftongoj estas ofte troveblaj en la dana lingvo; ekz. arv [aoŭ] "heredo".
En Esperanto
En Esperanto ne troviĝas triftongo kies kerno estas la unua segmento (ekz. *aŭj).
Se oni rigardus la finaĵon -o de liternomoj kiel substantiva finaĵo, do eblus la triftongo ŭoj en la liternomo ŭoj (pluralo de la nomo ŭo de la litero Ŭ); tamen, Bertilo Wennergren argumentas kontraŭe.
Scho-Ka-Kola
Ingrediencoj: kakao, sukero, kakao-butero, kafo (2,6%), laktopulvoro, pulvoro de kolao-nukso (1,6%), soj-lecitino (emulsigilo), E 476 (emulsigilo), aromo. Scho-Ka-Kola povas enteni iomete da aveloj, migdaloj kaj gluteno.
Versioj: amara (en ruĝa-blanka skatolo), lakta (en blua-blanka skatolo) kaj lakt-nuksa (en verda-blanka skatolo; nuntempe ne ofertata).
Historio
En 1969 d-ro Hans Imhoff transprenis la firmaon kaj ankaŭ aĉetis Stollwerck AG de Deutsche Bank por la distribuado. La 1an de Julio 2005 Genuport Trade AG akiris ĉiujn varomarkajn kaj distribuadajn rajtojn rilate la produkton. Aktuale ĝi estas produktata en Berlino kaj havebla en Germanujo kaj kelkaj interret-vendejoj.
Sačurov
Sačurov, hungare Szacsúr [saĉUr]) estas vilaĝo kaj municipo en Slovakio.
Situo
Sačurov situas laŭ rojo, laŭ ĉefvojo kaj fervojo Sečovce-Vranov nad Topľou.
Historio
La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1402 en formo "Zachyur". En 1438 oni komputis tie 12 loĝatajn kaj 5 neloĝatajn domojn kaj muelejon. En 1831 pro ĥolero 70 da vilaĝanoj mortis. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Szacsúr 1144 homoj, (plejparte slovakoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Zemplén, al distrikto de Varannó, poste jam kiel Sačurov al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 vivis en Sačurov 1962 homoj, (1278 slovakoj, 202 ciganoj).
Famuloj
En la iama Szacsúr naskiĝis hungara ministro Lajos Jekelfalussy.
Stacio Nakano
Stacio Nakano (中野駅 [Nakano-eki]) estas komuna nomo de kelkaj stacioj en Japanio:
Krome estas:
Stacio estinta nomata "Stacio Nakano" (名香野駅 [Nakano-eki]):
Paul Dukas
Paul DUKAS (n. 1-an de oktobro 1865 en Parizo; m. 17-an de majo 1935 samloke) estis franca komponisto.
Dukas studis ĉe la Konservatorio de Parizo pianon, harmonisciencon kaj kompozicion. Poste li mem instruis tie; al liaj lernantoj apartenis i.a. Jehan Alain, Maurice Duruflé kaj Olivier Messiaen. Krome Dukas aktivis ekde 1892 kiel muzikkritikisto, i.a. li verkis pri Pelléas et Mélisande de Debussy kaj Der Ring des Nibelungen de Wagner, prezentita en Londono sub la dirigentado de Gustav Mahler. Koncerne siajn proprajn komponaĵojn, Dukas diris kontraŭ imitado de la stilo de Wagner.
Dukas ĉiam flegis kontaktojn kun aliaj famaj komponistoj kiel ekzemple Claude Debussy. Samtempuloj priskribis lin kiel homo de alta ĝenerala klereco. Lia emo por memkritiko kaŭzis, ke li ĉesis aron da komponaĵoj post la komencado kaj finfine neniigis kelkajn, ĉar ili ne sufiĉis al liaj pretendoj. Saman karakterizaĵon poste ankaŭ montris lia lernanto Duruflé.
Pledo por Unueca Lingvo
Pledo por Unueca Lingvo estas esperantologia esearo verkita de Rikardo Ŝulco kaj eldonita en 1985 de Esperanto-Centro Paderborno.
Linio JR Tōzai
Linio JR Tōzai (japane: JR東西線 [Ĝej'āru-Tōzaj-sen], angle: JR Tōzai line) estas linio de fervoja reto JR. La linio apartenas al Kompanio JR Okcidenta.
Schlösser-ponto (Erfurto)
Historio
Konstruite unue apud travadejo kiel ponteto el ligno, la ponto en la 13-a jarcento unuafoje menciitas kiel longa ponteto inter la muelejoj Schlössermühle kaj ''Nova muelejo.
Konstruo de ponto el ŝtono faritis post la incendio de 1736. Sincere dirite, tio estis miksa konstruaĵo el du arkaĵoj ĉe la bordoj kaj ponto el ligno inter ili. Dum alikonstruo de 1862 la meza parto anstataŭitis per tri aliaj volbaĵoj el ŝtono kaj la ponto plilarĝiĝis je 10 m; la akso estis fleksita.
Dum la Dua mondmilito la najbaraj domoj (ekz. la vendejejo Reibstein) detruitis (bombardo en la 26-a de novembro 1944) kaj la ponto mem damaĝitis. Dum la rekonstrulaboroj daŭrantaj ĝis 1949 la ponto ŝanĝiĝis: la akso malfleksitis kaj ĝi fariĝis larĝa je 18,4 m. Krome uzitis betono. La antaŭe el sep partoj konsistanta ponto mallongiĝis (per forigo de unu arko).
En 1965 finfine pro kadukiĝo kvar arkoj anstataŭitis per betonarkoj kaj la du okcidentaj arkoj ĉe la Nova muelejo malkonstruitis kaj superŝutitis. De tiam la ponto havas kvar akvotrapasejoj, el kiuj sude estas videblaj tri (dum unu estas kaŝita per la muelejo).
Eksteraj ligiloj
Pri pontoj en Turingio.
Dannemoine
Dannemoine estas franca komunumo lokita en la departemento Yonne kaj en la regiono Burgonjo. Ĝi havis 416 loĝantojn laŭ censo plenumita en 1999.
Geografio
Dannemoine etendiĝas sur 10.28 km², kaj havis 416 loĝantojn laŭ la lasta oficiala censo, tiel ke la loka loĝdenso estas 40 homoj po kvadrata kilometro. La komunumo situas en Yonne, en la nordokcidenta parto de Burgonjo.
Historio
La departemento Yonne estis oficiale kreita la 4-an de marto 1790 dum la franca revolucio.
Okaze de la municipa baloto de 2008 venkis en la komunumo S-ro Christian Moreau, kiu do fariĝis la loka urbestro.
Administrado
Dannemoine apartenas al la kantono de Tonnerre, kies ĉefurbo estas Tonnerre. Tiu kantono mem estas parto de la arondismento de Avallon, unu el la tri arondismentoj de la departemento Yonne.
Podmokly (distrikto Rokycany)
Podmokly (Podmokl) estas municipo situanta en distrikto Rokycany en Ĉeĥio kaj situanta proksimume 10 km nord-nordokcidente de Zbiroh kaj 18 km sude de Rakovník. Vivas ĉi tie.
Trezoro de Podmokly
En la jaro 1771 estis en la maldekstra bordo de rojo Podmokelský potok norde de la municipo trovita la tn. trezoro de Podmokly – deponejo de granda kvanto de oraj keltaj moneroj ĉielarkaĵoj. La lokon de trovo hodiaŭ rememorigas ŝtona monumenteto kun jaro de la trovo.
Akvapimoj
La akvapimoj estas etno en Ganao. La akvapimoj apartenas al la etnogrupo akanoj, same kiel la parencaj etnoj aŝantioj, tvioj, fanteoj, ahafoj, akvamuoj, asenoj, dankjiraoj, akimoj kaj kvahuoj.
La akanoj estas entute la plej granda etnogrupo en Ganao.
Nakano
Nakano povas esti:
129160 Ericpeters
129160 Ericpeters estas asteroido de la ĉefa asteroida zono, en orbita resonanco 5:12 kun Marso.
Malkovro
Ĝi estis malkovrita la en la kadro de la astronomia kampanjo Mount Lemmon Survey elde la Observatorio de Monto Lemmon sur la Monto Lemmon, en Summerhaven (norde de Tucson, Arizono, Usono).
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de Eric Peters, kiu laboris kiel studento inĝeniero de la Masaĉuseca Instituto de Teknologio, kie li planis kaj provis projektan strukturan modelon de la Iksoradia Bildiga Spektrometro por Regolito konstuita de sudentoj por la Asteroida Specimena Alveniga Misio OSIRIS-REx.
Tirkesto
Tirkesto estas parto de meblo por stokado. Ĝi ofte estas parto de ŝranko aŭ komodo aŭ simple de tirkestmeblo en kiu estas pluraj tirkestoj.
Plejofte ĝi havas tenilon aŭ anson por eltiri ĝin. Ekzisto de diversaj apartaĵoj (apartejoj, apartujoj) utilegas por faciligi la lokigon de diferencaj aĵoj ene de sama meblo, ekzemple en komodo internaj vestaĵoj, ŝtrumpoj, ktp.
Anna Kárász
Anna Kárász [kArAs], laŭ hungarlingve kutima nomordo Kárász Anna estis hungara kajakisto, olimpiano, olimpika kaj trifoja monda ĉampiono.
naskiĝis la en Dunaújváros.
Biografio
ekstudis en Scienca Universitato de Szeged. Ŝi ricevis ŝtatan premion en 2021.
Sporta kariero
inter 2002-2010 estis kajakisto en en sia naskiĝurbo, poste en Szeged ĝis 2022. Ŝi estis hungara ĉampiono 8-foje inter 2011-2018 individue aŭ teame. Ŝi forestis en la Somera Olimpiko 2016 pro ŝultrodoloroj, sed ŝi estis olimpiano en Hungario en la Somera Olimpiko 2020 kun ora medalo kvarope en distanco 500 m, krome en mondĉampionumoj ŝi estis la unua trifoje en 2014 kaj 2018. Ŝia plej konata trejnisto estis László Kovács (kajakisto), ŝiaj oftaj partneroj en kajako estis Ninetta Vad, Danuta Kozák, Tamara Csipes kaj Dóra Bodonyi. Ŝi finis sian aktivan sportan karieron en 2022.
45027 Cosquer
45027 Cosquer estas malgranda, malhela asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la de la svisa amatora astronomo Stefano Sposetti elde Gnosca (Svislando).
Meda dau doka
Blessing Grant, O God of Nations, on the Isles of Fiji (ankaŭ konata kiel God Bless Fiji) aŭ en la fiĝia lingvo Meda Dau Doka estas la oficiala nacia himno de Fiĝio. Ĝin verkis (origine en la angla lingvo) Michael Francis Alexander Prescott (naskiĝis en 1928). En 2001 aperis Esperanta versio de Ros' Haruo. La melodio baziĝas sur tradicia fiĝia popolkanto. La himno aperis ekde 1970 okaze de la sendependeco.
! origina fiĝilingva teksto Meda Dau Doka ! angla versio Blessing Grant, O God of Nations, on the Isles of Fiji ! esperanta versio Donu benon al Fiĝio, Dio de l' nacioj ! rowspan="2" style="vertical-align:top;" |
Me bula ga ko Viti Ka me toro ga ki liu Me ra turaga vinaka ko ira na i liuliu Me ra liutaki na tamata E na veika vinaka Me oti kina na i tovo ca
Me da dau doka ka vinakata na vanua E ra sa dau tiko kina na savasava Rawa tu na gauna ni sautu na veilomani Me sa biu na i tovo tawa yaga
Bale ga vei kemuni na cauravou e Viti Ni yavala me savasava na vanua Ni kakua ni vosota na dukadukali Ka me da sa qai biuta vakadua Blessing grant oh God of nations on the isles of Fiji As we stand united under noble banner blue And we honour and defend the cause of freedom ever Onward march together God bless Fiji
For Fiji, ever Fiji, let our voices ring with pride. For Fiji ever Fiji her name hail far and wide, A land of freedom, hope and glory to endure what ever befall. May God bless Fiji Forever more!
Blessing grant oh God of nations on the isles of Fiji Shores of golden sand and sunshine, happiness and song Stand united, we of Fiji, fame and glory ever Onward march together God bless Fiji. Donu benon al Fiĝio, Dio de l' nacioj, Dum ni staras kune sub la nobla blua flag' Kaj honoras kaj defendas plu la liberecon, Ĉiam ja Fiĝion benadu Di'.
Fiĝion por ĉiam ni laŭdu kun fier', Fiĝio, nomon vian, ĝis limoj de la ter', Land' de libero, glor', espero, tra kia ajn futur', Fiĝion benu por ĉiam Di'!
Donu benon al Fiĝio, Dio de l' nacioj, Oraj plaĝoj kaj sunbrilo, kantoj kaj feliĉ', Fiĝianoj, kune staru ni en fam' kaj gloro, Ĉiam ja Fiĝion benadu Di'.
Eksteraj ligiloj
Esperanta traduko kun midi-dosiero pri la muziko
18930 Athreya
18930 Athreya estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la en la kadro la kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Mátyás Gáll
GÁLL Mátyás [ga:l mAtjAŝ] estas rumania hungara memuaristo. Li naskiĝis en Deva la 8-an de januaro 1920.
Victoria Rowell
Victoria ROWELL (10-an de majo en 1959 en Portland, Maine, Usono) estas usona aktorino, kiu estas konata ĉefe pro ludo en la televidaj serioj Diagnosis: Murder kaj The Young and the Restless.
Victoria Rowell laboris komence kiel dancistino kaj dancis ĉe la American Ballet Theatre II. Post la dancista kariero, ŝi laboris kiel manekeno.
Rowell ludis en la filmo Dumb & Dumber (1994) kun Jim Carrey kaj Jeff Daniels. Ŝi estis nomumita plurfoje por Emmy Award. Pro ludo en la televida serio Diagnosis: Murder, ŝi estis nomumita en 1996, 1999 kaj 2000 por Image Award.
Persona vivo
Rowell geedziĝis kun Tom Fahey en 1989, kun kiu ŝi havas filinon Maya. Ili divorcis en la sekva jaro. Poste Rowell havis longtempan amrilaton kun muzikisto Wynton Marsalis, ili havas filon Jasper. Rowell en 2009 geedziĝis kun Radcliffe Bailey, divorcis en 2014.
Transpono
En lineara algebro la transponaĵo de matrico A estas matrico AT kreita per iu ajn unu el la sekvaj ekvivalentaj agoj:
La transponaĵo de m × n-matrico A estas n × m-matrico. La prozeco trovi la transponaĵon de matrico nomiĝas transpono.
Propraĵoj
Por matricoj A, B kaj skalaro c estas jenaj propraĵoj de transpono:
Transpono de specifaj specoj de matricoj
Kvadrata matrico, kies transponaĵo estas egala al ĝi mem, AT = A, estas simetria matrico.
Kvadrata matrico, kies transponaĵo estas egala al ĝia inverso, AT = A−1, estas orta matrico.
Kvadrata matrico, kies transponaĵo estas egala al ĝia negativo, AT = -A, estas kontraŭsimetria matrico.
La konjugita transpono de la kompleksa matrico A, skribata kiel A*, estas ricevata per preno de transpono de A kaj anstataŭigo de ĉiu elemento per ĝia kompleksa konjugito:
Realigo de matrica transpono en komputiloj
En komputilo oni povas ofte ne movi elementojn de la matrico en memoro sed simple konsideri ke la datumoj estas konservitaj en malsama ordo.
Tamen, iam bezonatas reale reordigi matricon en memoro por transpono. Tiam povas esti diversaj okazoj:
Eksteraj ligiloj
Matrix (Mathematik)
Ruby on Rails
Ruby on Rails (RoR; esperante: Rubeno sur Reloj) estas modjularo skribita per programlingvo Ruby kiu respondas al MVR-arkitekturo. Oni uzas tiun ĉi modjularon kiam oni volas rapide krei flekseblan interretan aplikaĵon. RoR donas al programisto eblecon rapide kunigi datumbazon kaj aplikaĵon kun TTT-servilo. RoR estas libera programo kaj ĉiu povas uzi ĝin, modifi kaj disvastigi lau MIT-permesilo.
Filozofio de RoR
Ruby on Rails respondas al principoj laŭ kiuj programisto ne devas ripeti pecojn de identa program-kodo en diversaj lokoj, kaj ne devas fari milojn da agordaĵoj por funkciigi aplikaĵon.
Jen ankoraŭ kelkaj principoj de RoR-modjularo:
Albeștii Bistriței
Albeștii Bistriței [albeŝti bistricej] (hungare: Kisfehéregyház [kiŝfeheredjhaz], germane: Weißkirchen) estas vilaĝo en Rumanio sudokcidente de Bistrița. En 1910 ĝi havis 495 loĝantojn (germanoj, rumanoj, ciganoj); en 1992 (rumanoj). Ĝia unua mencio skriba estas el 1332 kiel ekleziejo. Ĝi estis libera saksa vilaĝo. Ĝis 1919 kaj inter 1940 kaj 1944 ĝi apartenis al Hungario (Beszterce-Naszód vármegye). Administre ĝi apartenas al Galații Bistriței.
Charles Dupin
Barono Pierre Charles François DUPIN (6a de Oktobro 1784, Varzy, Nièvre – 18a de Januaro 1873, Parizo, Francio) estis franca matematikisto, inĝeniero, ekonomikisto kaj politikisto, partikulare konata pro sia laboro en la fako de matematiko, kie la Dupina cikledo kaj la Dupina indikatoro estas nomita laŭ li; kaj pro sia laboro en la fako de statistika kaj temara mapado, En 1826 li kreis la plej fruan konatan ĥoropletan mapon.
John Byron
Vic-Admiralo John BYRON (8a de Novembro 1723 – 10a de Aprilo 1786) estis brita oficiro de la Reĝa mararmeo kaj politikisto. Li estis konata kiel Foul-weather Jack (Aĉavetera Jack) pro siaj oftaj trafoj de aĉa vetero en maro.
Kiel midŝipmano, li navigis en roto sub George Anson en lia veturo ĉirkaŭ la mondo, kvankam Byron faris ĝin nur ĝis suda Ĉilio, kie lia ŝipo vrakiĝis. Li revenis al Anglio kun la kapitano de la ŝipo Wager.
Li estis guberniestro de Novtero post Hugh Palliser, kiu foriris en 1768. Li ĉirkaŭnavigis la mondon kiel komodoro kun sia propra skadro en 1764-1766. Li luktis en bataloj en la Sepjara milito kaj en la Usona revolucio. Li plialtiĝis al la rango de Vic-Admiralo antaŭ sia morto en 1786.
Estis liaj nepoj la poeto George Gordon Byron kaj George Anson Byron, admiralo kaj esploristo, kiuj estis la 6a kaj la 7a Baronoj Byron, respektive.
György Nonn
NONN György dro estis hungara juristo, politikisto. Li naskiĝis en Biharcsanálos (Rumanio) la 9-an de januaro 1918 kaj mortis en Budapeŝto la 17-an de novembro 2007.
Biografio
György Nonn de 1936 pristudis juron en Kluĵo, li fariĝis ano de la rumana komunista partio. De 1944 li vivis en Budapeŝto, de 1945 li estis parlamentano, inter 1952-1956 vicministro pri kulturo, en 1956 la plej supra prokuroro de Hungario, de 1957 vicdirektoro, de 1983 ĝis 1987 direktoro de la libroeldonejo Kossuth Könyvkiadó.
Jay D. Jones
Jay D. JONES ankaŭ konata kiel Jay Jones, Jimmy Jay Jones kaj Jimmy Jones (naskiĝinta en 1943) estas aktoro kaj riskaktoro kiu laboris pri pluraj projektoj en la 1960-aj kaj 1970-aj jaroj inkluzive de pluraj epizodoj de Star Trek: The Original Series.
Li komencis sian karieron per The Man from U.N.C.L.E. en 1967. Samjare li laboris en Star Trek. Jones tute ne konis la televidserion kiam li ricevis sian unuan rolon en Star Trek (kiel Crewman Jackson en "Catspaw"), kaj devis demandi la knabon de la najbaro kia estas lia sola linio ("mi pretas transsendi, sinjoro ") efektive signifis. Li estis dungita por la epizodo ĉar la rolo bezonis iun, kiu povis fari sian propran riskagaĵon. Post lia unua apero, li ofte estis vokita reen al la serio por pli malgrandaj partoj kaj riskagaĵo en naŭ epizodoj, ŝajne ĉar Gene Roddenberry ŝatis lin.
Poste li aktoris en televidserioj Chaparral, Bonanza, The F.B.I. kaj Kung Fu. Lia lasta laboro estis en filmo A Wedding.
Kinematografio en Rusio
En la Rusia Imperio (1896 - 1917)
La 22-an de marto 1895 la francaj fratoj Louis kaj Auguste Lumière prezentis sian unuan filmon "La eliro de la fabrikejoj Lumière", kiun ili kreis per la inventita aparato nomita la "Cinématographe".
Printempe de 1896 Rusion venis la franca kameraisto Camille Cerf laborinta kune kun la fratoj Lumière. Lin dungis V.Rebrikov, honora civitano de Sankt Peterburgo, ricevinta permeson filmi la kronadon de imperiestro de Rusio, caro Nikolao la 2-a en moskva Kremlo la 26-an de majo 1896. Ĝin li faris perfekte.
Ĝis tio la 16-an de majo li montris funkciadon de la aparato "Kinematografo" en teatrejo de peterburga ĝardeno Akvario. La 18-an de majo sama prezentado okazis en teatrejo de Solodovnikov en Moskvo. Iom poste ĝin oni spektis en moskva ĝardeno Hermitage. Konatigo de publiko kun la novaĵo estis en interaktoj aŭ post fino de teatraj spektakloj.
Junie de 1896 la kinematografon spektis multaj vizitantoj kaj partoprenantoj de plej granda rusia foiro en Niĵnij Novgorod. La unikan eventon priskribis Maksim Gorkij (la urbo estas lia naskiĝloko) en sia artikolo publikita sub lia pseŭdonomo M. Pacatus.
Kinospektado baldaŭ iĝis tre populara kaj ŝatata tempopasigo. Por ĝi oni komencis organizi specialajn kinejojn. La unua kinejo estis en Sankt Peterburgo. Ĝis 1908 en Rusio ne ekzistis propra kinoproduktado kaj oni preferis montri eksterlandajn filmojn per aparatoj faritaj ankaŭ eksterlande. Escepto estis kroniko de kelkaj epizodoj el vivo de la cara familio, kiun efektivigis rusaj kameraistoj B.Matuŝevskij kaj A.Jagelskij.
En 1908 en moskva filio de la franca firmao "Pathé Frères" oni produktis la filmon "Donaj kazakoj", kies 219 kopioj tuj disvastiĝis tra la lando kaj havis grandan sukceson. La 28-an de oktobro 1908 peterburga kinoateliero sub gvido de Aleksander Drankov prezentis la unuan rusan filmon "Ponizovaja volnica" (el vivo de kozaka hetmano Stepan Razin). Samtempe en Moskvo komencis filmi entreprenisto Aleksander Ĥanĵonkov.
En 1911 tie Ĥonĵonkov kaj Gonĉarov produktis la unuan longan filmon "Defensivo de Sebastopolo". En la kinoateliero en 1912 aperis la unua en la mondo animacia filmo "La bela Lukanida aŭ milito de koleopteroj kontraŭ lukanoj", kiun realigis V. Stareviĉ. Li ankaŭ unue aplikis la specialajn efektojn al la filmado.
En 1913 la rusa kinoproduktado jam prosperas vaste kaj tiam ĝi atingis sian kulminon. Estis fondita granda kinokompanio de I.Jermoliev, kiu produktis pli ol 120 filmojn. Tie aperis senkompareblaj ĉefverkoj de Jakobo Protazanov: "La damo de pikoj" (motivo de Aleksandr Puŝkin) kaj "Patro Sergio" (motivo de Leo Tolstoj). En 1913 en Rusio funkciis 1412 kinejoj, el kiuj 134 estis en Sankt Peterburgo kaj 67 en Moskvo. La Unua mondmilito komenciĝinta en 1914 rezultigis gravan redukton de la kinoindustrio de Rusio.
En Sovetunio (1918 - 1991)
La 27-an de aŭgusto 1919 Vladimir Lenin signaturis la dekreton de la Soveta registaro pri la naciigo de la rusa kinematografio. Li tiam deklaris, ke "El ĉiuj artoj por ni plej grava estas kino". Li klare komprenis ĝiajn potencon kaj signifon por propagando de la komunismaj ideoj.
Cassin
Cassin povas rilati al::
Kinematografio en Rusio
En Sovetunio (1918 - 1991)
En Rusia Soveta Federacia Socialisma Respubliko la 1-an de septembro 1919 aperis la Ŝtata Kino-lernejo, kiun estris aktoro kaj reĝisoro Vladimir Gardin (nun VGIK). En 1920 tie oni produktis la unuan sovetian filmon “Serpo kaj Martelo”. En 1924 aperis Gorkij filmstudio, kiu tiam nomiĝis “MeĵRabPom-Rusj”. Tie en 1931 oni kreis la unuan sovetian sonan filmon “Vivodona Atesto" kaj en 1934 la unuan muzikan filmon “Harmoniko". La unuan kolorigitan sovetian filmon "Grunjo Kornakova" oni aperigis tie en 1936. Novembre de 1920 surbaze de du naciigitaj kinofabrikoj de A.Ĥonĵonkov kaj I.Jermoliev oni fondis en Moskvo kinostudion, kiu ekde 1935 nomiĝas Mosfilm. Sama kinostudio funkciis en Petrogrado (Leningrado), kiu ekde 1934 nomiĝas Lenfilm.
En 1924 oni aperigis studion de animacia kino, kiu atingis grandan sukceson. "Kosma vojaĝo" estas muta scienc-fikcia filmo pri flugo sur la Lunon, kreita en studio Mosfilm en 1935. Nun oni povas spekti la filmon kun subtitoloj en Esperanto.
Usona Akademio de Kinematografio (Academy of Motion Picture Arts and Sciences, AMPAS) atribuis la unuan premion al la rusa filmo "Kirasŝipo Potjomkin" en 1926 kiun kreis la talenta reĝisoro Sergej Eisenstein.
"Aelita" aŭ la "Marso formortanta" estas romano far Aleksio Tolstoj. La libro inspiris la unuan grandan filmon sovetian en 1924. En 1931 oni organizis la unuan filmotekon, kiu nun estas plej granda arkivo de filmoj produktitaj en Sovetunio, tre valora heredaĵo de ĝia multenacia popolo.
En 1920 - 1940 jaroj ĉiu soveta respubliko fondis sian kinoproduktadon, por kio grave kontribuis la rusaj kolegoj. Tiam aperis kaj disvolviĝis kinofabrikoj en:
Dum la Granda patriota milito (1941 -1945) multaj kinofabrikoj estis evakuitaj el la centraj regionoj de USSR al Kazaĥio kaj Uzbekio. Malgraŭ malfavoraj kondiĉoj tie oni produktis plurajn ĉefverkojn de la rusa kinoarto. Multaj filmoj (ekz. "Bravulo el nia urbo", "Atendu min" k.a.) reale kontribuis por la venko, ĉar ili tre entuziasmigis soldatojn spektintajn ilin.
Premiitaj filmoj en kelkaj kinofestivaloj
En Kanoj (Festivalo de Cannes)
En Venecio (Festivalo de Venecio)
En Berlino (Berlinale)
En Usono (Oskar-premio)
En Rusia Federacio (Ekde 1991)
USSR ĉesis la 25-an de decembro 1991. Kapitalisma koncepto kaj merkataj interrilatoj ekregintaj en la renovigita Rusio ŝanĝis influon de la ŝtato je la enlandaj problemoj. Kinoindustrio kaj kinejoj iĝis tiam privataj, tial ili ĉie kaj ĉiel serĉis profiton por elvivado. Tiutempe grave pligrandiĝis TV, homa video kaj komencis progresi Interreto. Por allogi publikon kinejoj pli ofte kaj vaste projekciis eksterlandajn filmojn (ĉefe malmultekostajn usonajn), kiujn plenigis sekseco, krueleco kaj perforto. Multaj kinejoj estis devigitaj ŝanĝi sian profilon de agado kaj komencis ion ajn vendi (eĉ aŭtojn) en grandaj haloj. Kinoproduktado ankaŭ grave velkis kaj longtempe estis ĝia stagnado. Iom post iom la kinematografio en nuna Rusio reviviĝas, kion pruvas prestiĝaj premioj de novaj rusaj filmoj kaj prospero de ĉefaj kinokompanioj.
Garbhan MacAoidh
Garbhan MACAOIDH, angle Girvan Christie McKay, naskiĝis en Bolivio la 14an de aŭgusto 1929, el skotaj gepatroj. Li estis edukita en Portugalio kaj en Skotlando, diplomitiĝis en la lasta kaj licenciiĝis en Bonaero, Argentino. Krome, li perpoŝte studis ĵurnalismon kaj verkadon, kaj gajnis la diplomon kaj la licencion de Esperanto-Asocio de Britio. Li praktikis diversajn profesiojn, i.a. tradukisto, kaj samtempe verkis dum pli ol 40 jaroj en la skotgaela lingvo, pri ĉiuj temoj: lingvoj, vojaĝado, fikcio, biografio, poezio, astronomio, komputiloj kaj Esperanto. En la gaela literatura revuo GAIRM al kiu li kontribuis, estis felietone publikigita du longaj verkoj liaj, nome, Ishah (romano, 1976), kaj Guirme Chnoc Ciana ("La verdo de foraj montetoj", 1983, 1984). Li kompilis English-Gaelic Key to Dwelly's Gaelic-English Dictionary (Anglan-Gaelan ŝlosilon al la vortaro gaela-angla de Edward Dwelly), GAIRM, Glasgovo 1974. Lia poezio (tradukita kaj originala) estas publikigita en diversaj antologioj, ekz. Zapovit, Naukova Dumka, Kievo 1989; Bàrdachd na Roinn-Eòrpa ann an Gàidhlig (Europa poezio en la gaela), GAIRM, Glasgovo 1990; An Tuil ("La tajdo"), POLYGON, Edinburgo 1999; En nacia vesto, Budapesto 2004, Star in a Night Sky, Eldonejo Francis Boutle, London 2012. La lingvoj el kiuj li tradukis inkludas Esperanton, la anglan, la portugalan, la hispanan, la francan, la norvegan, la skotan kaj la gaelan. Uzante Esperanton kiel pontolingvon, li ankaŭ tradukis poezion el la slovena kaj la ukraina. Liaj eldonitaj verkoj inkluzivas, i.a., The Scots Tongue / La skota lingvo, Eldonejo LULU 2007 (, kaj Tasgaidh - A Gaelic Thesaurus, LULU 2007/8. Nun li emeritiĝis kaj loĝas en Tullamore (irlandgaele: Tulach Mhór) Tullamore, malgranda urbo en la meza Irlando. La grandan ĉefverkon de William Auld, La infana raso, li tradukis en tri lingvojn, nome la anglan ("The Infant Race"), la malaltejan skotan ("The Bairnlie Race"), kaj la skotgaelan ("An Cinneadh Leanabail"). Ĉiuj estas legeblaj kaj elŝuteblaj ĉe la retpaĝoj de la Akademio Literatura de Esperanto (antaŭe: Esperantlingva verkista asocio) . Liaj tri nacilingvaj versioj de La infana raso nun estas inkluditaj en lia libro "William Auld - Master Poet of Esperanto", eldonita pere de la entrepreno LULU (www.lulu.com), kiu perrete vendas ĝin.
Garbhan MacAoidh estis la unua el nur ses kandidatoj, kiuj gajnis la diplomon Licencio de la Esperanto-Asocio de Britujo (LEAB), iniciita kaj direktita de Reto Rossetti. Ekde la jaro 2010 li estas membro de la Akademio Literatura de Esperant o.
Ekde 1988 Garbhan MacAoidh estas regula kunlaboranto de la revuo Monato kaj estis ties redaktoro pri lingvoj kaj pri turismo en la periodo 1992-1994. Liaj kontribuaĵo aperas sub diversaj pseudonimoj kaj formoj de lia nomo: GMA, IRL, Girvan McKay, Garvan Makaj, Albisturo Kvinke…Ankaŭ lia edzino Máire ("Moja") estas aktiva esperantisto, kiu aktivas kiel loka reprezentanto de Amnestio Internacia, kaj kiel ano de aliaj homaramaj kaj ekologiaj organizaĵoj. Ŝi verkis infanliteraturon en la gaela, kaj de temp' al tempo ŝi kontribuas al diversaj esperantaj publikaĵoj. Iliaj filoj, Conall kaj Somhairle, estas esperantistoj kaj denaskaj gaelparolantoj. Ilia plej aĝa kaj plurlingva filo, Ruairidh Lachlan, instruas en la Universitato de Erlangen-Nürnberg, Germanio.
Origino de la nomo MacAoidh
La skota klano MacAoidh (angligita Mackay, McKay) devenas de la regiono Sutherland (gaele: Cataibh), kiu, kune kun Caithness (gaele: Gallaibh), estas la plej norda ekstremaĵo de la skota ĉeflando. Je la fino de la 18-a jarcento, uzurpantaj terposedantoj enkondukis ŝafojn en la teritorion por anstataŭi la tradician bovaron, kaj en la 19-a, ili elpelis la klananojn kaj detruis iliajn domojn, por povi pli profitdone ekspluati la senhomigitan regionon per ŝafbredado. Preskaŭ la tuta klano MacAoidh devis forlasi sian historian hejmlandon kaj elmigri suden aŭ eksterlanden. Fama ano de la klano estis la poeto Rob Donn Mackay (1714-78).
Enirejo al Dùthaich ‘ic Aoidh ("La lando de la Klano Mackay"), Cataibh, Skotlando.
Ilustraĵo: Amatora foto senkondiĉe provizita de Cailein MacCoinneach (Colin Mackenzie), Bùn Ilidh (Helmsdale), Cataibh.
(Fontoj de la aliaj ilustraĵoj: Fotoj faritaj de Garbhan MacAoidh mem, kaj uzitaj kun permeso.)
Poezio
Provinco Santa Fe
La Provinco Santa Fe (Sankta Fido) estas provinco de Argentino, situanta en centroriento de la lando. Najbaraj provincoj estas el norde laŭ horloĝa movo Ĉako (dividita de la 28a paralelo suda), Corrientes, Entre Ríos, Bonaero, Kordobo, kaj Santiago del Estero. kune kun Kordobo kaj Entre Ríos, la provinco estas parto de la ekonomi-politika asocio konata kiel Centra Regiono.
Lunéville
Lunéville lokiĝas en la departemento Meurthe-et-Moselle, kaj en la regiono Loreno. La geloĝantoj de Lunéville nomiĝas franclingve Lunévillois.
Geografio
Lunéville lokiĝas ĉe la kunfluejo de la riveroj Meurthe kaj Vezouze.
Historio
Tie oni subskribis la Traktaton de Lunéville.
Provinco Santa Fe
Plej gravaj urboj de Santa Fe estas Rosario (populacio 908,000), la ĉefurbo Santa Fe (369,000), Rafaela (83,000), Villa Gobernador Gálvez (74,000), Venado Tuerto (69,000), Reconquista (66,000), kaj Santo Tomé (58,000).
Sibavejhi
Sibavejhi aŭ laŭ la persa nomo Sibujah '  (سِيبَوَيْهِ transliterumo Sībawayhi aŭ Sībawayh;  transliterumo Sībūyah ; vivotempo ĉ. 760–796), kies plena araba nomo estis Abu Biŝr Amr ibn Uthman ibn Kanbar al-Basri (أَبُو بِشْر عَمْرو بْن عُثْمَان بْن قَنْبَر ٱلْبَصْرِيّ, ’Abū Bishr ‘Amr ibn ‘Uthmān ibn Qanbar al-Baṣrī, estis persa gvida gramatikisto de Basra kaj verkinto de la plej frua libro pri araba gramatiko. Lia fama nenomita laboro, kutime simple nomata Al-Kitāb, "La Libro", estas kvin-voluma pionira verkaĵo pri la araba lingvo.
Ibn Kutajba, la plej frua pluekzistanta fonto, en lia biografia enskribo pri li simple skribis: "Li estas Amr ibn Uthman, kaj li estis ĉefe gramatikisto. Li alvenis al Bagdado, interbatis kun la lokaj gramatikistoj, estis humiligita kaj revenis al iu urbo en Persio, kaj mortis tie dum ankoraŭ juna viro."
Garbhan MacAoidh
Origino de la nomo MacAoidh
Soneto
Araújos
(oficiale Município de) estas municipo en la subŝtato Minas-Ĝerajso de Brazilo. Ĝi situas en la sudorienta regiono de Brazilo, en la mezoregiono Central Mineira (do "Centro de Minas-Ĝerajso") kaj en la mikroregiono Bom Despacho. Laŭ la stato de en la komunumo vivis   sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². El tiuj, la nombro de voĉdonrajtuloj en la municipo en estis. La teritorio havas komunan limon kun.
La municipo emancipiĝis en 1954.
Eksteraj ligiloj
<!-- Eble utilas ankoraŭ ion reenmeti de la antaŭa, tro mallonga teksteto, plej bone per enporto en vikidatumojn:
Baia Mare
Loĝantaro
Ĝi enhavis en 2002 137 921 loĝantojn, en 1910 12 877 (hungaroj, rumanoj, germanoj), en 1992 148 363 (rumanoj, 17,5 % da hungaroj).
Historio
Ĝia unua skriba mencio estas el 1329. Ĝis 1919 kaj inter 1940 kaj 1944 ĝi apartenis al Hungario (Szatmár). En 1896 tie fondiĝis la Artistkolonio de Baia Mare.
László Kalmár (matematikisto)
László KALMÁR [lAslO], hungare Kalmár László estis hungara matematikisto, profesoro, membro de Hungara Scienca Akademio. László Kalmár naskiĝis la 1905 en Edde-Alsóbogát (tiutempe unueca vilaĝo). Li mortis la 1976 en Mátraháza (nuntempa apartenaĵo de Gyöngyös).
Biografio
László Kalmár frekventis universitaton en Budapeŝto, poste li doktoriĝis en 1927. Poste tuj li eklaboris en universitato de Szeged, kie li laboris kun Frigyes Riesz kaj Alfréd Haar. En 1944 li estis preskaŭ deportita. Post la 2-a mondmilito li daŭris la instruadon ĝis la emeritiĝo en 1975. Ekde 1964 li uzis jam komputilon en la universitato. Li okupiĝis precipe pri analitiko kaj kibernetiko.
Li redaktis diversajn fakrevuojn, kie li verkis artikolojn ankaŭ france kaj angle. Li ricevis premion Kossuth en 1950, inter 1936-1976 ankaŭ aliajn premiojn.
Juliusz Słowacki
Juliusz de Leliwa-Słowacki (, esperantigite Juliuŝ de Leliva-Slovacki) (naskiĝis la 4-an de septembro 1809 en Krzemieniec, Ternopila provinco, mortis la 3-an de aprilo 1849 en Parizo) - pola poeto de romantikismo, dramisto kaj epistolisto armendevena. Aŭtoro de geneza filozofio, epizode ligita kun la pola mesianismo, ankaŭ mistikulo. Unu el la plej famaj romantikaj poetoj. Kune kun Adam Mickiewicz, Zygmunt Krasiński kaj Cyprian Norwid estas konsiderata profeto de Pollando.
Lia kreado distingiĝis per mistikismo, grandioza riĉeco de imago, poeziaj metaforoj kaj lingvo. Kiel lirikisto famiĝis per kantoj aludantaj al Oriento, popolaj fontoj kaj slavaj inspiroj. Verkisto de teatraĵoj, ŝatata nur post sia morto pro sia lingva lerteco kaj sia lirika kaj filozofa maniero paroli pri la realaĵo. Lia verkaro unuigas romantikismon de la Norda Eŭropo kun la klasika tradicio de la Suda Eŭropo. En 1831, Słowacki elmigris kiel politika rifuĝinto al Francio, kie montriĝis kiel nacia poeto, kiam verkis sian poemon La slava papo en 1848.
Li postlasis grandan influon al postaj poetoj, interalie: Antoni Lange, Krzysztof Kamil Baczyński, Jan Lechoń. Januare 2009 Pola Sejmo proklamis 2009 Jaro de Juliusz Słowacki.
Juneco
Li naskiĝis en Polaj Orientaj Limregionoj. Lia patro Euzebiusz estis instruisto pri pola literaturo en la Liceo de Krzemieniec kaj Universitato Vilno. La patrino Salomea Januszewska post morto de la edzo okupiĝis pri edukado de la filo. En la hejmo regis etoso de amo al klasikaj aŭtoroj. Lia patrino gvidis literaturan salonon, danke al tio li ekkonis plurajn personecojn kiel Adam Mickiewicz. Post studoj de juro (en la jaroj 1825–1828) en Vilno forveturis al Krzemieniec, kie dum kelkaj monatoj restis kun la patrino.
Februare 1829 forveturis al Varsovio. Fine de marto iĝis praktikanto en Registara Komisiono de Enspezoj kaj Trezoro. Komence de 1830 en jarlibro Melitele sennome debutis per poezia romano "Hugo". Post eksplodo de la novembra ribelo kontraŭ Rusia Imperio la poeto, nekpabla soldatservi kun armilo, januare 1831 eklaboris en la ribela Diplomatia Buroo de princo Adam Jerzy Czartoryski. En marto folasis Varsovion kaj tra Vroclavo iris al Dresdeno. Vespere la 25-an de julio, kadre de diplomatia misio komisiita de la ribela Nacia Registaro, li ekiris kun urĝaj leteroj al polaj reprezentantoj en Parizo kaj Londono. Veturante tra Leipzig, Weimar, Eisenach, Fulda, Frankfurto, Majenco, Metz kaj Verdun, la 31-an de julio tagmeze atingis Parizon. Venonttage per luita ŝipo de Calais tranavigis al Dover kaj atingis Londonon.