cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Zagreba metodo
La esploro
Zlatko Tišljar faris esploron pri ofteco de uzataj morfemoj en la parolata Esperanto (en la UK 1979 en Lucerno) li surbendigis parolatan materialon de esperantistoj en ĉiutagaj konversacioj - 60 000 vortojn (kiun li komputile prilaboris) - kaj ricevis la liston kun entute 1 500 morfemoj el kiuj la unuaj 467 laŭ ofteco kovris 95% de la tuta korpuso. En IKS oni elektis teamon (Zlatko Tišljar, Spomenka Štimec, Roger Imbert kaj Ivica Špoljarec) kiuj kune disdividis la taskon fari lernolibron atentante ke ĝi ne estu granda (maksimume 12-leciona) kaj ke en ĝi enestu nur la 500 morfemoj de la menciita esploro.
Lernolibro laŭ la Zagreba metodo
Aperis ankaŭ B-lernolibro kaj instrukciaro por instruistoj, aldona bildstrio de C. Piron (kiu verkis ankaŭ 3 apartajn kantojn por ĝi) kaj legromaneto de G.F. Cooper La sentimulo bazita sur la 500 morfemoj. La kroata versio aperis ĝis 2006 en 9 eldonoj en 42 000 ekzempleroj kaj ĉiuj estis venditaj.
Bonaj rezultoj, poste tradukado kaj eksperimentado
Instruistoj en Kroatio okazigis amason da kursoj uzante ĝin kun tre bonaj rezultoj. Okazis aro da eksperimentaj kursoj: en 1983, 300 zagrebanoj partoprenis en eksperimento lerni laŭ ĝi dum la 3 tagoj de unu semajnfino — 12 horojn; poste okazis eksperimentoj por instruistoj de Aŭstrio kaj Kroatio dum 2 semajnfinoj (24 horoj); kelkaj eksperimentoj pri feriaj kursoj por pliaĝuloj; infanaj kursoj en lernejoj de Aŭstrio, Slovenio kaj Kroatio ktp. La IKS-teamo sekvis kaj observis la rezultojn.
Intertempe la baza lernolibro aperis en 30 adaptoj al diversaj — ĉefe eŭropaj lingvoj, sed ankaŭ kelkaj aziaj kaj afrikaj. Nun oni povas lerni per ĝi ankaŭ en elektronika formo ĉe www.lernu.net en 26 lingvoj.
La presita versio estas aĉetebla i.a. ĉe la libroservo de UEA.
Plia adapto kaj traduko
Kiu deziras, povas ricevi internacian version de la lernolibro (adapteblan al kiu ajn lingvo) en elektronika formo. Ĉe la adaptoj gravas, ke ili ne estu ŝanĝitaj, ĉar nur identaj ili estas uzeblaj internacie. Oni nur informu la aŭtorojn kaj la unua eldono kutime povas aperi sen aŭtorpagoj kontraŭ la sendo de 5 ekzempleroj al la aŭtoroj (zlatko.tisljar <ĉe> gmail.com, esperanto <ĉe> zg.htnet.hr)
Molinons
Molinons estas franca komunumo lokita en la departemento Yonne kaj en la regiono Burgonjo. Ĝi havis 278 loĝantojn laŭ censo plenumita en 2006.
Fratoj Mrštík
Fratoj Mrštík – fratoj Alois (1861–1925) kaj Vilém (1863–1912) Mrštíkidoj, naskiĝintaj en Jimramov – estis ĉeĥaj verkistoj, kiuj kelkajn siajn verkojn, celitaj precipe al realisma, preskaŭ ĝis naturalisma priskribo de la vivo en la moravia provinco, verkis komune. Ilia la plej signifa komuna verko estas tetra ludo Maryša, la kulmina verko de la ĉeĥa realisma dramo, al pluaj apartenas rakonta kolektaro Bavlnkova žena kaj parte ankaŭ ampleksa romano Rok na vsi.
Molinons
Geografio
Molinons etendiĝas sur 11.97 km², kaj havis 278 loĝantojn laŭ la lasta oficiala censo, tiel ke la loka loĝdenso estas 26 homoj po kvadrata kilometro. La komunumo situas en Yonne, en la nordokcidenta parto de Burgonjo.
Historio
La departemento Yonne estis oficiale kreita la 4-an de marto 1790 dum la franca revolucio.
Okaze de la municipa baloto de 2008 venkis en la komunumo S-ro Yves Bezine, kiu do fariĝis la loka urbestro.
Segilo
Segilo estas ilo por segi, tio signifas distranĉi materialojn per frotado de dentoj, moviĝantaj unu post la alia.
Molinons
Administrado
Molinons apartenas al la kantono de Villeneuve-l'Archevêque, kies ĉefurbo estas Villeneuve-l'Archevêque. Tiu kantono mem estas parto de la arondismento de Sens, unu el la tri arondismentoj de la departemento Yonne.
Segilo
Laŭ Francisko Azorín segi estas Tranĉi lignon, k. a., per dentita, ŝtala lamenoj. Li indikas etimologion el la latina secare, serrare (tranĉi). Kaj li aldonas la terminon segilo por ŝtala, dentat rubando por distranĉi.
Fratoj Mrštík
En la jaroj 1954–1996 Urba teatro Brno havis en la nomo Teatro de fratoj Mrštík.
Segilo
Priskribo
Segiloj ekzistas:
Ankaŭ oni povas distingi inter segiloj permanaj kaj elektraj.
Dentoj de segiloj estas flankigitaj en unu flankon kaj en la alian flankon, por ke segita sulko estu pli larĝa ol segilo mem kaj segilo ne frotu materialon per siaj flankoj.
Historio
La segilo evoluis en Egiptio. La romiaj metioj kreis multon da diversspecaj segiloj, kiuj apenaŭ ŝanĝiĝis ĝis la 14-a jarcento. Kiam la metalsegilo disvastiĝis dum la 15-a jarcento, arbohakistoj utiligis ĝin kiel anstataŭanton de la hakilo. Hodiaŭ ĝin ofte anstataŭas la moderna motorsegilo, tamen en multaj hobikeloj ĝi ankoraŭ tenadas sian lokon.
En la greka mitologio oni agnoskas Perdix, la nevon de Dedalo, kiel la inventinton de la segilo.
Cicău
Cicău [ĉikəŭ] (hungare: Csákó) estas vilaĝo en Rumanio norde de Aiud. En 1910 ĝi havis 641 loĝantojn (rumanoj), en 1992 260. Ĝia unua mencio estas en 1291. Dum la mezepoko ĝi estis sikula vilaĝo. Ĝis 1919 ĝi apartenis al Hungario (Torda-Aranyos vármegye). Administre ĝi apartenas al la komunumo Mirăslău.
Jan Fabricius
Jan FABRICIUS (Assen, 30-an de septembro 1871 - Wimborne (Anglio), 23-an de novembro 1964) estis nederlanda teatroverkisto.
Je dudekjara aĝo li foriris al Nederlanda Hindio por tie labori kiel presisto. Li rapide atingis bonan pozicion en ĵurnalismo. Post dek jaroj li revenis, devigata pro hepato-afekcio, al Nederlando por fariĝi ĉefredaktoro de respektive la gazetoj Wereldkroniek, la Spaarnebode kaj la Nieuwe Courant. Pro insisto de Frits Bouwmeester (junaĝe mortinta frato de la aktoro Louis Bouwmeester) li verkis la unuajn teatraĵojn: Met de handschoen getrouwd, Eenzaam kaj De rechte lijn, en kiuj Hindio ludas gravan rolon.
La teatraĵoj estis tre multfoje surscenigataj, sed Fabricius revenis en 1910 al Batavio por tie establi propran taggazeton. Denove pro sanproblemoj li revenis al Eŭropo, ekloĝis en Parizo kaj klopodis definitive vivi el verkado. Rimarkinde estas ke ĝuste tie li verkis la plejmulton de la nederlandaj teatraĵoj Onder één dak (en la drenta dialekto) kaj Ynske (en varianto de la frisa lingvo).
Pro la eksplodo de la Unua Mondmilito li revenis al Nederlando. En tiuj jaroj li travivis la plej grandajn sukcesojn. La surscenigoj de Dolle Hans, Totok en Indo kaj Nonnie altiris multajn homojn. Dum la Granda Depresio kaj la eksplodo de la Dua Mondmilito la kariero de Fabricius baldaŭ finiĝis. Li restis produktema, sed la sukceso iom post iom malaperis.
Fabricius transloĝiĝis al Anglio, kie li finfine mortis je aĝo de 93-jaroj.
Ankaŭ lia filo Johan Fabricius estis verkisto.
Klisteno de Ateno
Klisteno (570 a.K.-507 a.K.), en greka: Κλεισθένης / Kleisthénês, filo de Megaklo la 2-a kaj apertenanta al la familio de la Alkmeonidoj), estis politikisto el Ateno, kiu estas konsiderata kiel enkondukinto de la regado pere de demokratio en la antikva Ateno. La atena oligarkio estis malamika al Klisteno, kiu serĉis la apogon de la demokratia frakcio, kies estro estis Izagoro, filo de Tisandro. Ambaŭ batalos por atingi la povon. Izagoro malsukcesis en sia kontraŭrevolucia klopodo helpite de la reĝo de Sparto Kleomeno la 1-a, kiu petis — pere de mesaĝisto — sed ne akiris ordonon de ekzilo por Klisteno pro la akuzo al la Alkmeonidoj.
Klisteno estis arkonto dum la tiranio de Hipias, kaj poste malakceptis reestabli la iaman reĝimon, sed el sia publika posteno de leĝofaranto, kaj kun aprobo de la atena popolo, li kreis la bazojn de nova ŝtato baze sur la izonomio aŭ egaleco de la civitanoj antaŭ la leĝaro. Krome li kreis la institucio de la ostracismo por eviti plej eble ĉian klopodon por reveni al la tiranio.
Por helpi siajn intencojn li faris (el proksimume la jaro 508 a.K.) fundamentan rekonstruon de la atena politika sistemo, kio kondukis lin inter la ĉefaj leĝofarantoj de la Antikveco, kronologie post la atenano Solono.
Ustka
La historio de la ĉirkaŭaĵo de Ustka en la antikva epoko
Ustka estas urbo en Pomerio (provinco de Pollando) en Pollando. Ĝi apartenas al komunumo Ustka en distrikto Słupski. La arkeologiaj trovaĵoj montras, ke homoj vivis ĉe la elfluejo de rivero Słupia jam en la bronza epoko. La rivero abunda je salmoj allogis fiŝistojn. En la antikva epoko malantaŭ de dunoj, en la sekaj, ŝirmitaj de la vento lokoj, aperis primitivaj kabanoj de setlanoj okupiĝantaj pri fiŝkaptado kaj ĉasado je fokoj abundaj tiam en la senhomaj strandoj.
Oni supozas, ke iom poste aperis la setlejo, ĉe la hodiaŭa kvartalloĝo Przewłoka (prononcu: pĵevŭoka). En la sesdekaj jaroj de la 20a jc oni makovris la tombejon kun kolumbarioj de la Pomeria Kulturo, el la 5a jc a.K.. La homaro de tiu kulturo havis la karakterizan funebran ceremonion, la cindrojn de la mortintojn ili metis en la cindrujojn en la formo la homvizaĝoj aŭ de la tuta korpo (vidu la suban foton). La similajn ceremonioj okazadis ĉe Etruskoj en Italio. La multaj postaj arkeologiaj trovaĵoj atestas pri la maraj kontaktoj kun la loĝantoj de Skandinavio. Meritas atenton du ŝtonegoj je formo de sonoriloj, kiuj troviĝas en arbaro ĉirkaŭ Poddąbie (prononcu: poddombje), preskaŭ 10 km orienten de Ustka. Tio estas restaĵoj de la tombo el la Wielbark-kulturo (prononcu: vjelbark) ligita kun la ĉeesto de Gotoj en Pomerio (la nomo Wielbark-kulturo estas de la kvartalo Wielbark en Malborko) (vidu la suban mapon), ili estis la skandinaviaj batalantoj, kiuj tra Balta Maro venis, reestis tie dum 1 aŭ 2 jarcentoj kaj poste ili migris suden kaj ĉirkaŭ 400 jaroj poste konkeris Romon. En la ĉirkauaĵo de Ustka troviĝas ankaŭ aliaj tombejoj de gotoj, i.a. en Grzybnica (prononcu: gĵibnjica) kaj en Węsiory (prononcu: vensjori) (vidu la suban foton).
Historio de Ustka en Mezepoko
La urbo aperis en la skribita historio en la komenco de la 14-a jc, kiam pola reĝo el dinastio Piastoj Ladislao la 1-a, nomata Malgranda aŭ Ulnulo strebis unuiĝi Polan Reĝlandon post la feŭda fragmentigo. Tamen la 17an de julio 1307 la pomeriaj magnatoj de la familio Święce (prononcu: ŝvjence), al kiuj apartenis Ustka subskribis en Lędźwie (prononcu: lendzjvje) traktaton kun margrafoj el Margraflando Brandenburgio. Interŝanĝe la familio povis daŭre havi siajn posedaĵojn tamen donis la Orientan Pomerion t.e. Słupsk kaj Gdansko, pro tio Pollando por multaj jaroj perdis tiun provincon. En la ĉirkaŭaĵo de Ustka vivis ankaŭ kaŝuboj kiuj pro la veno de multaj fermanaj koloniistoj iom post iom spertis germaniigon. Tamen ĉe la lago Gardno kaj Łebsko (prononcu: ŭebsko), t.e. ĉ. 14 km de Ustka ili savis sian lingvon kaj etnian sendependecon ĝis la komenco de 20-a jc. La familio Święce, la 2-an de februaro 1337, vendis urbon Ustka al la germanaj urbanoj de Słupsk. Lige kun tiu transakcio Ustka estis la unuan fojon menciita en skribita dokumento kiel haveno Stolpesmunde, do la elfuejo de la rivero Słupia (germane: Stolp). Tiu nomo estis ĝis la jaro 1945. eta|300px|dekstra|La [[Hansa Ligo ĉirkaŭ la jaro 1400
]] La urbo Słupsk aĉetis la havenon Ustka por pligrandigi ĝin kiel la maran komerchavenon kaj kune tiuj du urboj estis la anoj e Hansa Ligo (vidu la apudan mapon). La mara komerco donadis la grandajn profitojn ĉefe por la urbanoj de Słupsk, nur malgrandparte al urbanoj de Ustka. La velŝipoj de la komercisto de Słupsk, kiuj startis de Ustka atingadis la havenojn de Svedio, Danio, Nederlando, Anglio kaj ankaŭ navigadis al pola Gdansko, reciproke la ŝipoj de tiuj havenoj atingadis ankaŭ la havenon en Ustka. En la 14-a jc estis pligrandigo de la haveno. Oni plifortigis la orientan bordon de la havena kanalo, oni plilongigis la kajon kaj moleon. La ŝipoj transportis al Ustka la saligitajn haringojn el Skandinavio, la francan vinon, salon el Kołobrzeg, kaj de Ustka oni eksportis la fumigitajn salmojn, lignon, grenon kaj aliajn arikulturajn produktojn, bieron de Słupsk kaj sukcenelfaraĵoj.
(la artikolo de esperantisto Mariusz Borysiewicz, doktoriĝ-kandidato el Pomeria Akademio en Słupsk, kaj publikigita ĉi tie laŭ lia peto kaj permeso)
Historio de Ustka de la 16-a ĝis 19-a jc.
(la artikolo de esperantisto Mariusz Borysiewicz, doktoriĝ-kandidato el Pomeria Akademio en Słupsk, kaj publikigita ĉi tie laŭ lia peto kaj permeso)
Historio de Ustka dum la Dua Mondmilito kaj post ĝia fino
De septembro 1939 kaj de junio 1941 estis iuj rigoroj kaj malpermesoj por la civilaj ŝipoj. Dum la milito aperis la planoj de plikonstruo de la haveno. Tamen post iom da tempo oni rezigni kontinui la plikonstruon, kaj la nura atestanto de tio restas nur la ne finita la parto de la tria moleo. De la jaro 1942 nur iomete estis plikonstruata la ŝipfarejo. Ĝis la jaro 1944 en Ustka estis ĉirkaŭ 230 da malliberuloj. En la jaro 1944 en Ustka (speciale pro la haveno, kiu povus doni la eblecon fuĝi de la militfronto) ekkomencis la grupigado de amaso de la fuĝintoj. Tiam regis ege malvarma vintro, mankis la loĝeblecoj kaj nutraĵoj.
La 9an de marto 1945 la germanaj soldatoj kapitulaciis post la eta bataleto kun la taĉmento de la Ruĝa Armeo. Estis krita en la urbo la komandejo, kiu kreis la germanan help-administacion kun la germana urbestro. Komencis venado la polaj setlantoj. La unua pola aŭtoritato, la Urba Estraro, komencis funkcii la 11an de majo 1945. La unua urbestro estis Wacław Jaworski, kaj vicurbestro Wacław Michalski. La fervorstacio ekfunkciis la 29an de junio 10945 en la fervojo Słupsk – Ustka kiam per tiu trajno venis al Ustka la gastoj por la unua post la milito la Festo de la Maro. La Poŝta Oficejo ekfunkciis la 3an de majo 1945, kiu komence priservis la urbon kaj 20 apudaj komunumoj. La oficiala transdono de la administrado al poloj okazis la 22an de julio 1945. Tiam oni likvidis la sovetian milit-komandejon. En tiu tempo registitj en la urbo estis 266 poloj.
En decembro 2013 ekfunkciis en la urbo la movebla trapasejo (la ŝovebla ponto) por la piedirantoj super la havena kanalo (vidu la apudan foton). Tiu ŝtala konstruaĵo pezanta pli ol 80 tunoj estas preskaŭ 58 metroj longa, kun la 24 metroj alta pilono kaj 4-metroj larĝa ponto. La plena ŝovo de la movebla trapasejo daŭras 4 minutoj kaj la transmisio estis elektra. La konstruado daŭris duon da jaro kaj kostis 4,39 milionoj da zlotoj. Post la dujara paŭzo pro la averio denove la ŝovebla ponto ekfonkciis en majo 2017.
(la artikolo de esperantisto Mariusz Borysiewicz, doktoriĝ-kandidato el Pomeria Akademio en Słupsk, kaj publikigita ĉi tie laŭ lia peto kaj permeso)
Historio de Ustka kiel kuracloko
BIBLIOGRAFIO:
1. Dolata Bolesław (1966): Wyzwolenie Polski 1944-1945 (La liberigo de Pollando 1944-1945), Wydawnictwo MON, Varsovio.
2. Gąssowska Eligia (1979): Bizancjum a ziemie północno-zachodnio-słowiańskie we wczesnym średniowieczu. Studium archeologiczne (La Bizanco kaj la nord-okcidentaj slavaj teroj en la frua Mezepoko. Arkeologiaj studoj), Ossolineum, Vroclavo.
3. Gąssowski Jerzy (1964): Dzieje i kultura dawnych Słowian (La historio kaj kulturo de antikvaj slavoj), Państwowe Zakłady Wydawnictw Szkolnych, Varsovio.
4. Lachowicz Franciszek, Olczak Jerzy, Siuchniński Kazimierz (1977): Osadnictwo wczesnośredniowieczne na Pobrzeżu i Pojezierzu Wschodniopomorskim. Wybrane obszary próbne (La frumezepoka setlado ĉe la bordo de la Balta Maro kaj Okcident-Pomeria Lagoregiono), Wydawnictwo Naukowe UAM, Poznano.
5. Leciejewicz Lech, Z badań nad początkami osad miejskich nad Bałtykiem we wczesnym średniowieczu (La esploroj pri la komenco de la urb-setlejoj ĉe la Balta Maro dum la frua Mezepoko), „Archeologia Polski”, tom VIII, z. 2, Vroclavo 1963.
Ĉampano
Ĉampano estas ŝaŭmvino farita el vinberoj kreskantaj en la okcidenta parto de la franca regiono Ĉampanjo, apud la urboj Reims kaj Epernay. La kultivo de la vinberoj estas strikte reguligita, same kiel la proceso de la fermentado.
Izmajlovskaja (stacio de Moskva metroo)
Izmajlovskaja (Измайловская) estas stacio de la Metroo de Moskvo oriente de Moskvo. Ĝi estas stacio de Arbatsko-Pokrovskaja linio kaj situas inter la stacioj ' kaj '.
Ĉampano
Laŭ tradicio, la ĉampanan metodon inventis benediktano Dom Perignon, en 1693.
Ustka
Historio de Ustka kiel kuracloko
6. Lindmajer Józef, Machura Teresa, Szultka Zygmunt (1985): Dzieje Ustki (La historio de Ustka), Polskie Towarzystwo Historyczne. Oddział w Słupsku, Słupsk.
Ĉampano
Pro la alta prezo oni trinkas ĉampanon ĉefe por tosti dum eksterordinara festo. Estas tradicio, ke venkintoj en kelkaj sportoj (Tour de France aŭ aŭtosporto), ricevinte premion, skuas botelon kaj disŝprucigas ĉampanon super ĉeestantaron.
Ustka
Historio de Ustka kiel kuracloko
7. Olczak Jerzy, W sprawie grodów kultury łużyckiej na Pomorzu (Pri la burgoj de Luzacia kulturo en Pomerio), „Slavia Antiqua”, tom 18, Varsovio 1971.
Ĉampano
Aliaj regionoj produktas ĉampanecajn vinojn, sed la franca registaro zorgas la Nomon de Originon. Boteloj da kataluna ŝaŭmvino cava [KAva] tekstas méthode champenoise ("ĉampana metodo") por rilatiĝi al pli prestiĝa ĉampano.
Ustka
Historio de Ustka kiel kuracloko
8. Strzelczyk Jerzy (1984): Goci. Rzeczywistość i legenda (Gotoj. La realo (faktoj) kaj legendoj (mitoj)), PIW, Varsovio.
Ĉampano
Proverbo
Ekzistas proverbo pri ĉampano en la Proverbaro Esperanta de L. L. Zamenhof: :
Ustka
Historio de Ustka kiel kuracloko
10. Wikarjak Jan (1979): Pomorze Zachodnie w żywotach Ottona (La Okcidenta Pomerio en la vivo de Otto (la episkopo el Bamberg), PWN, Varsovio.
Internacia kunlaboro
kaj partner-urboj:
Esperanto
En la urbo Ustka estas anoj de Pola Asocio Eŭropo - Demokratio - Esperanto / EDE-Pollando) kaj en la apuda urbo Słupsk estas la sidejo kaj Estraro de tutpollanda Asocio EDE kaj forta E-rondo de EDE-Pollando kaj inter la anoj estas d-ro Robert Biedroń kiu estas Urbestro de Słupsk.
La 21an de novembro 2017 je la horo 16a, en la vestiblo de sanatorio "Perła" en la kuracloko Ustka - okazis la vernisaĝo de la Senata E-ekspozicio "130 Jaroj de la Lingvo Esperanto" sub la patroneco de Senatano Kazimierz Kleina kiu estas la ano de la Parlamenta Grupo de la Lingvo Esperanto. La vernisaĝon persone ĉeestis la Senatano Kazimierz Kleina akompane de Prezidantino de la Urba Konsilantaro de Słupsk Beata Chrzanowska (esperantistino), ĝuste tiu Urba Konsilantaro unuanime la 25an de januaro 2017 proklamis la "2017 la Jaro de Ludoviko Zamenhof en Słupsk", krome ĉesestis ankaŭ la eks-Ambasadoro de Respubliko Hungario en Varsovio Andras Asztalos kaj aliaj. La organizanto de la E-ekspozicio estas Pola Asocio Eŭropo - Demokratio - Esperanto / EDE-Pollando) kaj Studenta Scienca Rondo de Historiistoj de Pomeria Akademio en Słupsk. Aliĝis 10 interesitoj inter la ĉeestantoj de la vernisaĝo kaj ni faris tie la rapidan E-kurson por la urbanoj de Ustka kaj por la kuracgastoj de la sanatorioj en tiu fama kuracloko Ustka, la E-kurson gvidis Prezidanto de EDE-Pollando Eduardo Kozyra.
10680 Ermakov
10680 Ermakov estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la usonaj geastronomoj Eleanor Francis Helin kaj Schelte J. Bus elde la Observatorio de Siding Spring, apud Coonabarabran en Novsudkimrio (Aŭstralio).
Nomo
Ĝia nomo honoras Anton Ermakov, esploriston ĉe la Kalifornia Instituto de Teknologio, kiu studis la graviton kaj la internan strukturon de 4 Vesta kaj Cereso uzante datumojn de la kosmosondilo Dawn.
Gloraj virinoj
Gloraj virinoj estas virinoj, kiuj enskribiĝis en la historion de la homaro, precipe pro siaj meritoj. La homara historio ŝajnas esti unuavide la historio de viroj, ĉar genieco estas pli ofta ĉe la vira sekso - kvankam ankaŭ tie escepta - kaj ĉar virinoj dum jarcentoj estis perforte tenataj ekster klereco kaj ekster publikaj aferoj. Tial ili ofte ne povis disvolvi siajn talentojn. Malgraŭ tiuj malfavoraj kondiĉoj aperis en la historio nemalmultaj virinoj, kiuj per siaj kapabloj superis plejparton de la viroj. Tiel ili pruvis, ke esti virino ne signifas esti aŭtomate malpli inteligenta aŭ malpli talenta.
Virinoj en politiko
Hatŝepsut - Kleopatra - Johana de Arko - Reĝino Elizabeta - Maria Stuart - Katarina la Granda - Regine Hildebrandt - Anna Lindh - Maria Terezia - Reĝino Viktorino de Britio
Virinoj en scienco
Marie Curie - Amalie Dietrich - Sofja Kovalevskaja - Lise Meitner - Maria Sibylla Merian - Hipatia
Virinoj en kuracarto
Mary Seacole - Florence Nightingale
Virinoj en religio
Hildegard von Bingen - Patrino Tereza
Virinoj en sporto
Janica Kostelić - Katarina Witt - Judit Polgár
Verkistinoj
Sapfo - Ilse Aichinger - Isabel Allende - Margaret Atwood - Rose Ausländer - Jane Austen - Ingeborg Bachmann - Vicki Baum - Aphra Behn - Anne Brontë - Charlotte Brontë - Emily Brontë - Christine Brückner - Víctor Català - Agatha Christie - Daphne du Maurier - George Eliot - Anne Frank - Nadine Gordimer - Ricarda Huch - Selma Lagerlöf - Ursula K. Le Guin - Doris Lessing - Astrid Lindgren - Erika Mann - Katherine Mansfield - Gabriela Mistral - Irmtraud Morgner - Toni Morrison - Ingrid Noll - Joyce Carol Oates - Dorothy Parker - Sylvia Plath - Ann Radcliffe - Françoise Sagan - George Sand - Anna Seghers - Anne Sexton - Muriel Spark - Bettina von Arnim - Annette von Droste-Hülshoff - Marie von Ebner-Eschenbach - Catharina Regina von Greiffenberg - Karoline von Günderode - Bertha von Suttner - Maxie Wander - Rebecca West - Edith Wharton - Christa Wolf
Reĝisorinoj
Jodie Foster - Leni Riefenstahl - Liv Ullmann
Pentristinoj
Angelica Kaufmann - Käthe Kollwitz - Toyen - Frida Kahlo
Skulptistinoj
Käthe Kollwitz
Ĉimpanzo
La ĉimpanzo (science: Pan troglodytes) estas primato kiu estas membro de la familio homedoj. Ĉimpanzoj kaj bonoboj estas la du specioj de la ĉimpanza genro, kiun oni konsideras la plej proksima kuzo al homo inter la bestoj (vidu la artikolon pri homedoj). La konga formado povus esti kondukinta al alopatria speciiĝo de la bonobo kaj de la ĉimpanzo el ties Plej ĵusa komuna praulo.
Nomo de la specio
Linnaeus nomis ilin Homo troglodytes - "homo de la kaverno". La unua parto de la nomo estis korektita, sed ne la dua, kvankam ĉimpanzoj ne loĝas en kavernoj.
Klopodoj instrui lingvon al ĉimpanzoj
En la 1960-aj kaj poste, Jane Goodall loĝis en la ĝangalo por studi la ĉimpanzojn. Ŝi trovis, inter alie, ke ili estas pli agresemaj ol ni supozis kaj povas inventi simplajn ilojn.
Kvankam al afrotropisa specio oni ne povas instrui paroli, pro la formiĝo de la laringo, kiun posedas nur la homoj, oni ekde 1966 (projekto Washoe, fare de Allen kaj Beatrix Gardner) sukcsesis lernigi al ili certagrade gestolingvon de la surduloj (Ameslan). En tiuj eksperimentoj, pluigitaj de Roger Fouts, montriĝis, ke ili kapablas kombini spontane signojn, simile al tio, kion faras homoj (ekzemple "frukto-trinkaĵo" por akvomelono aŭ "frukto-dolorigi-plori" por akra rafano), kaj derivi figurajn sencojn el konkretaj (ekzemple ili spontane kreis insultojn per konkreta vorto: "malpura") Aliaj eksperimentoj evidentigis la samajn lingvokapablojn per uzo de komputiloj (Ĉimpazino Lana) aŭ de simbolaj pecoj el plasto (vidu Yerkish). Unu jaron post la komenco de tiuj eksperimentoj nederlanda esploristo montris, ke ankaŭ en la naturo ili komunikas per gestoj, kaj ke tiuj malsamas laŭ la komunumoj, kiel iaj "dialektoj". Por pli da detaloj vidu artikolon: Lingvokapabloj de simioj.
Hanshagen (Meklenburgo)
Hanshagen ekde la 1-a de januaro 2011 estas parto de la komunumo Upahl en Germanio - antaŭe temis pri administre memstara komunumo. La loĝloko troviĝas en la distrikto Nordokcidenta Meklenburgo de la federacia lando Meklenburgo-Antaŭpomerio. Fine de la jaro 2009 la tiam ankoraŭ sendependa komunumo havis 391 loĝantojn.
Mária Bányai
BÁNYAI Mária (ba'njai) estis rumanuja hungara aktorino, kiu naskiĝis en Torda la 17-an de aprilo 1922 kaj ŝi mortis en Târgu Mureş la 6-an de februaro 1988.
Kariero
En 1951 Mária Bányai debutis en Székely Színház kaj ludis plue en Marosvásárhelyi Nemzeti Színház Tompa Miklós Társulat.
Slaj 2: Bando de Ŝtelistoj
Slaj 2: Bando de Ŝtelistoj (originale en la angla : Sly 2: Band of Thieves ) estas la dua parto de la aventuroj de Slaj Kuper.
Scenaro
Du jarojn post ilia venko super la Kvin Maliculoj, Slaj kaj liaj amikoj iris al la muzeo de Kero por ŝteli kaj detrui la pecojn de la maŝin-strigo nomata "Klokverko". Ve! Kiam Slaj alvenis tie, kie devus esti la pecoj, tiuj ĉi estis malaperintaj. Li neatendite renkontiĝis kun la inspektoro Karmelita Fokso kiu akuzis respondeca la gangon de Kuper. Sed tio ne estis la opinio de la serĝento Nejla, kiu asertis, ke estis la laboro de la gango de Klav. Slaj postkuris sian kontraŭulon, kaj poste la triopo iris reakiri la pecojn. Fine, ili retrovis kaj detruis ilin.
Saint-Fargeau-Ponthierry
Saint-Fargeau-Ponthierry estas franca situanta en departemento Seine-et-Marne, regiono Francilio.
Ĝiaj loĝantoj nomiĝas Ferréopontains.
Riemenstalden
Pri la komunumo
Riemenstalden estas komunumo en la distrikto Ŝvico en Kantono Ŝvico, Svislando. Ĝi havis 84 loĝantojn je la 31-a de decembro 2009.
Geografio
La vilaĝo Riemenstalden situas alte sur 1030 m s.m. en flanka valo de la Lago de Urio, sudorienta baseno de la Kvarkantona Lago. Kun nur 84 loĝantoj la komunumo estas laŭ loĝantaro la plej malgranda komunumo de la kantono. La komunumo konsistas el la norda flanko de la Valo de Riemenstalden. Ĝian sudan limon formas la Rojo de Riemenstalden. La suda valflanko apartenas al la komunumo Sisikon, Kantono Urio. Pro la situo en la montaro la vilaĝo regule suferas sub naturaj katastrofoj, kiel lavangoj, ŝtonlavangoj kaj inundoj. La plej altaj punktoj de la komunumo estas la montoj Chlingenstock kun alteco de 1935 m s.m. en nordo kaj Sisiger Spitz kun alteco de 1914 m s.m. en nordoriento de la komunumo. La komunumo konsistas el la vilaĝo Riemenstalden kaj la setlejoj Losberg kaj Chäppeliberg kaj diversaj izolitaj bienoj.
La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 11,21 km², de kiuj 21,1% estas kovritaj de arbaro, 54,1% servas por agrikulturo kaj 0,6% por setlado.
Trafiko
Riemenstalden situas komplete flanke de la gravaj trafikvojoj. La komunumo atingeblas nur per kurba montarvojeto ek de la Aksovojo en Sisikon. Al la publika transportreto la komunumo estas konektita per poŝtaŭtolinio al la stacidomo de Sisikon. De Chäppeliberg aertelfero kondukas al la alpopaŝtejo Gitschen, kiu situas sur la teritorio de la komunumo Sisikon.
Historio
La unua dokumenta mencio de Riemenstalden datiĝas el la jaro 1343 kiel Reymerstalden. Laŭdire jam en 1318 en Riemenstalden ekzistis pastra preĝejo, kiu disfalis. Tiam Riemenstalden estis integrita al la paroĥo Morschach. En la jaro 1708 estis konstruita la kapelo St. Johann Baptista, kaj en la jaro 1792 la pastra preĝejo Maria vom guten Rat. Ek de 1804 Riemenstalden estas denove memstara paroĥo. Post la lavangokatastrofoj en la jaroj 1952 kaj 1954 en Riemenstalden estis faritaj multnombraj protektokonstruaĵoj. Ankaŭ laŭlonge de la alveturvojo necesis regule novaj protektoinstalaĵoj kontraŭ ŝtonfalo, akvo kaj lavangoj.
Vidindaĵoj
Vidinda estas la baroka katolika pastra preĝejo Maria de Bona Konsilo en la vilaĝo centro, en kiu troviĝas belaj plafonfreskoj. En la vilaĝeto Chäppelimatt situas la kapelo Sankta Johano.
Borpinto
Borpinto estas ilo por fari truojn per turniĝo. Borpintojn oni uzas per driloj. La termino borilo povas esti uzata nur por la borpinto aŭ ankaŭ por la tuta aparato. Ili povas esti manaj aŭ elektraj.
Laŭ Francisko Azorín bori estas simple Fari truon. Kaj li indikas etimologion el latina per-forare (tra bori). El tio li indikas la terminojn borilo, nome Ilo por bori, manborilo, maŝinborilo, ŝraŭboborilo, borileto. En la bildoj li montras la tiamajn borilojn kiuj konsistas en borpinto firme ligita transverse al tenilo plej ofte el ligno, kiu utilis por turni la borilon kaj tiel fari la truon.
Borpintoj estadas:
Batalo ĉe insulo Savo
La Batalo ĉe insulo Savo, konata ankaŭ kiel unua batalo ĉe insulo Savo kaj, en japanaj fontoj, kiel la unua batalo ĉe la Salomona Maro (第一次ソロモン海戦 Dai-ichi-ji Soromon Kaisen), kaj populare inter aliancanaj veteranoj de Guadalcanal kiel la Batalo de la kvin sidantaj anasoj, estis marbatalo de la Pacifika Fronto de la Dua Mondmilito luktita inter la Imperia Japana Ŝiparmeo kaj la militŝipaj fortoj de Aliancanoj. La batalo okazis la 8an kaj 9an de Aŭgusto 1942 kaj estis la unua ĉefa grava marbatalo en la kampanjo de Guadalcanal, kaj la unua de kelkaj marbataloj en la markolo poste nomita Ironbottom Sound, ĉe la insulo Guadalcanal.
(14950) 1996 BE2
(14950) 1996 BE2 estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la japanaj astronomoj Hiroŝi Kaneda kaj Sejĝi Ueda elde la observatorio de Kuŝiro en Hokajdo (Japanio).
Batalo ĉe insulo Savo
La Imperia Japana Ŝiparmeo, reage al amfibiaj surteriĝoj de Aliancanoj en Orientajn Salomonojn, preparis forton de sep krozoŝipoj kaj unu destrojero sub la estreco de la Vicadmiralo Guniĉi Mikaŭa. Tiuj fortoj navigis el japanaj bazoj en Nova Britio kaj Nova Irlando, kun la intenco interrompi la surteriĝojn fare de Aliancanoj atakante la subtenajn amfibiajn ŝiparojn kaj ties helpan forton. Tiu forto de Aliancanoj konsistis el ok krozoŝipoj kaj dekkvin destrojeroj estritaj de la brita admiralo Victor Crutchley VC, sed nur kvin krozoŝipoj kaj sep destrojeroj estis implikitaj en la batalo. En nokta militagado, Mikaŭa tute surprizigis kaj interrompis la iradon de Aliancanoj, sinkante unu aŭstralian kaj tri usonajn krozoŝipojn, dum suferis nur malpezan damaĝon siaflanke. La batalo estis ofte citita kiel la plej forta malvenko en bataloj en la historio de la Usona Ŝiparmeo.
Post la dekomenca impliko, Mikaŭa, timante la atakon de aliancanaj aviadilŝipoj kontraŭ sia ŝiparo, decidis retiriĝi sub la kovro de la nokto pli ol klopodi lokigi kaj detrui la aliancanajn invadtransportojn. La japanoj tuj atakis la ceterajn aliancajn militŝipojn kaj la amfibian forton por retiriĝi pli frue ol planite, provizore lasante kontrolon de maroj ĉirkaŭ Guadalcanal al la japanoj. Tiu frua retiriĝo de la ŝiparo lasis la aliancanajn surterajn fortojn (ĉefe usonajn marsoldatojn), kiuj estis surteriĝintaj en Guadalcanal kaj najbaraj insuloj nur du tagojn antaŭe, en malfacilegaj kondiĉoj, kun limigitaj liveraĵoj, ekiparo, kaj manĝo reteni sian strandokapon.
La decido de Mikaŭa retiriĝi sub la kovro de la nokto pli ol klopodi detrui la aliancanajn invadtransportojn estis baze fondita sur la alta risko de la frapoj de aliancanaj aviadilŝipoj kontraŭ sia ŝiparo dum la tagolumo. Fakte, la aliancanaj aviadilŝipoj, simile timante la japanan atakon, jam estis same retiriĝintaj el la operaca areo. Tiu mistrafita oportuno kripligi (pli ol interrompi) la liveradon al la aliancanaj fortoj en Guadalcanal kontribuis al la japana malkapablo por posta rekapto de la insulo. En tiu frua grava stadio de la kampanjo, tio permesis al la aliancanaj fortoj konstruis tranĉeon kaj fortikiĝis per sufiĉa forto por sukcese defendi la areon ĉirkaŭ la flughaveno Henderson Field ĝis aldona alianca plifortigo alvenos poste en la jaro.
Skapce
Skapce (Kapsch) estas municipo en Ĉeĥio, en Regiono Plzeň, en distrikto Tachov. Vivas ĉi tie.
Batalo ĉe insulo Savo
La batalo estis la unua el kvin multekostaj, grandskalaj mar- kaj aer-bataloj okazintaj en subteno de la surteraj bataloj en Guadalcanal mem, ĉar la japanoj serĉis kontraŭi la usonan ofensivon en la Pacifiko. Tiuj marbataloj okazis ĉiujn kelkajn tagojn, kun pliiĝantaj prokrastoj de ambaŭ flankoj por regrupigi kaj prepari sin, ĝis la 30a de Novembro, 1942, kiam okazis la Batalo de Tassafaronga (foje referencata kiel la Kvara Batalo de la insulo Savo aŭ en japanaj fontoj la Batalo de Lunga Pinto (ルンガ沖夜戦)) — post kio la japanoj, evitante kostajn perdojn, klopodis liveri pere de submarŝipoj kaj barĝoj. La fina marbatalo, nome la Batalo de insulo Rennell (japane: レンネル島沖海戦), okazis kelkajn monatojn poste nome la 29an kaj 30an de Januaro, 1943, kiam la japanoj estis preparantaj por evakuai siajn restantajn terfortojn kaj retiriĝi.
Skapce
Loĝantaro
En la jaro 1921 en la municipo vivis 330 loĝantoj (ĉiuj de germana nacieco) en 60 domoj.
Bocșița
Bocșița [bokŝica] (hungare: Magyarbaksa) estas vilaĝo en Rumanio norde de Zalău. Administre ĝi apartenas al la komunumo Hereclean.
Loĝantaro
En 1910 ĝi havis 345 loĝantojn (rumanoj, hungaroj); en 1992 157 (rumanoj, 2 % da hungaroj).
Historio
Ĝia unua mencio skriba estas el 1205. Ĝis 1919 kaj inter 1940 kaj 1944 ĝi apartenis al Hungario (Szilágy).
Kalkandere
Kalkandere estas urbo en provinco Rize en Turkio.
Nina Bejlina
Nina BEJLINA (Нина Бейлина) estas muzikistino kaj violonistino, rusianino kaj sovetianino, ekde 1977 loĝas kaj laboras en Usono.
En sia hejmlando Nina Bejlina gajnis tri gravajn premiojn:
Nuntempe ŝi instruas kiel profesoro ĉe la Mannes School of Music en Novjorko kaj gvidas kursojn en Italio, Germanio kaj Tajvano.
Birdorezervejo
Birdorezervejo (nomita foje ankaŭ ornitologia rezervejo) estas naturrezervejo celita por protekti birdo-speciojn. Kiel ĉe aliaj naturrezervejoj, ankaŭ en birdorezervejo la ĉefa celo estas eviti, ke specio iĝu endanĝerita aŭ formortinta. Tipe, birdospecioj en rezervejo estas protektitaj kontraŭ ĉasado kaj habitatodetruo. Krome birdorezervejoj servas ankaŭ kiel elstaraj lokoj por birdorigardado. Normale, naturrezervejoj estas sub la zorgado de ne-profitcelaj organizoj kaj registaraj institucioj.
Birdorezervejo estas areo kie oni faris demarŝojn por konservi habitaton kiu estas ŝlosila por birdoj. Ili povas esti areoj kiel malsekejoj, kiuj normale allogas multajn birdojn, aŭ terenojn kiuj estas gravaj por la survivado de endanĝerita specio. Tutmonde, estas diferencaj tipoj de protektitaj areoj kun variaj juraj statusoj. Ekzemploj de tio estas internaciaj protektoprogramoj, kiel tiuj administrataj de la Eŭropa Unio, aŭ de landaj kaj regionaj instancoj. Inter ili menciindas Ramsar-Interkonsento, BirdLife International, Gravaj birdareoj, Birda Direktivo ktp.
Paluzza
estas komunumo en la orienta parto de norda Italio, proksime je la limo al Aŭstrio. Ĝi situas en la regiono Friulo-Venecio Julia kaj, ene de ĝi, en la tradicia provinco Udine, kiu ekde aprilo 2018 ne plu estas oficiala administra unuo - nun la loko formale apartenas al administra unuo nomata ''. Fine de en la komunumo vivis. Najbaras la komunumoj Arta Terme, Cercivento, Comeglians, Forni Avoltri, Kötschach-Mauthen (AT-2), Lesachtal (AT-2), Ligosullo, Paularo, Ravascletto, Rigolato, Sutrio kaj Treppo Carnico.
Triklina kristalsistemo
En la triklina kristalsistemo ĉiuj anguloj malsamas je 90°, ĉiuj lateroj diverslongas. Tiel tiu kristalsistemo montras la plej malperfektan simetrion - ĝi posedas neniun difinantan simetrielementon. La elementarĉelo de la triklina kristalsistemo estas, geometrie vidite, spato (paralelepipedo, paralelplata).
En la triklina kristalsistemo estas du kristalklasoj:
La plej multaj silikat-mineraloj apartenas al la triklina mineralsistemo. Ekzemploj estas interalie plagioklazo, kaolinito, kianito (disteno), mikroklino, anortoklazo, tirkizo (ne estas silikato).
Der abentheuerliche Simplicissimus Teutsch
Grimmelshausen publikigis la romanon sub la pseŭdonimo German Schleifheim von Sulsfort, kio estas – same kiel la nomo de la protagonisto Melchior Sternfels von Fuchshaim – anagramo de la vera nomo de la aŭtoro (Christoffel von Grimmelshausen).
Originala titolo
La plena titolo, transskribita laŭ la titolpaĝo de la unua eldono, presita en 1669 [rekte en 1668] de Wolff Eberhard Felßecker en Nürnberg (eldonloko, jaro kaj presisto estas kaŝcele malĝuste indikitaj) estas:
El Espectador
El Espectador (La Spektanto) estas vandata taggazeto kolombia, redaktorita en hispana lingvo kaj de tutŝtata eldonado, kies ĉefa sidejo troviĝas en la ĉefurbo Bogoto. Ĝi havas 1.850.400 legantojn, laŭ ĵusa Estudio General de Medios (EGM – Primera Ola 2009 (I-2009)). Ĝi estis fondita de Fidel Cano Gutiérrez la 22-a de marto de 1887 en la urbo Medellín. En 2012 ĝi iĝis 125jaraĝa, kaj tiele ĝi estas la plej antikva ĵurnalo en Kolombio, unu el plej antikvaj de Ameriko kaj tiu de plej longa itinero en la historio de la lando. Ĝi ŝuldas sian nomon al granda miro kiun ties fondinto havis al la poeto Victor Hugo, kiu kunlaboris en Francio por ĵurnalo kiu havis tiun nomon.
Der abentheuerliche Simplicissimus Teutsch
Unua libro
Simplicius kreskas kiel naiva bovgarda knabo en bieno en la montara regiono Spessart (Hesio). Li vivas sen iu edukado kaj eĉ ne konas sian nomon. Gardante ŝafojn la dekjarulo per sia sakŝalma ludo alproksimigas soldataron erar-vagantan en la arbaro. Ili elrabas la bienon, torturas la helpanton de la bienulo, seksperfortas la virinojn, mortigas kaj bruldetruas. Laŭ konsilo de la mortanta bien-helpantino perfortita la knabo fuĝas kaj eskapas en la arbaron. Tiel li estas disigita de siaj (ŝajnaj) gepatroj. Nur multe pli poste li rerenktos sian patron. Post kiam la knabo erar-vagis kelkajn tagojn tra la arbaro, li estas akceptita de maljuna ermito, kiu nomas lin Simplicius, t.e. „simplulo“. La maljunulo instruas al li la kristanan katekismon kaj kiel legi kaj skribi.
Post du jaroj en la arbaro, lia instruisto, kiun Simplicius rigardas kiel sian veran patron, klarigas, ke alvenis la tempo kaj ke li, maljuna, baldaŭ mortos. Li petas Simplicius entombigi lin. Ankoraŭ duonan jaron la Simplulo restas en la ermitejo. Kiam li volas demandi al la pastoro de proksima vilaĝo, kion li estonte faru, li trovas la vilaĝon tute forbrulita. Ŝokite, ke la mondo estas tiel sensava li decidas fariĝi ermito mem. Sed eĉ lia modesta hejmo estas atakita de soldatoj, lia provianto por la vintro forrabita. En sia kabano li fine trovas lastan leteron de la ermito, konsilanta foriri el la arbaro.
Tra la brul-detruita urbeto Gelnhausen Simplicius venas al la urbo kaj fortikaĵo Hanau. Tie oni suspektas, ke li estus spiono. Helpe de la urba pastoro li estas liberigita el la karcero. Li ekscias, ke la eremito, antaŭ sia ekvivado en la arbaro, estis oficiro kaj bofrato de la guberniestro Ramsay (temas pri alludo al Jakob von Ramsay (1589–1639), kiu estis sveda komandanto de Hanau ĝis 1638).
Simplicius fariĝas paĝio de la guberniestro, kaj baldaŭ klariĝas, ke la ŝajna orfeo estas la nevo de la guberniestro, la filo de ties malaperinta fratino kaj bofrato. Tamen la aristokrata vivo ĉe la kortego tro malsimilas al tiu en la ermitejo. Por Simplicius ĝi estas hipokrata kaj kontraŭ-Dia. La korteganoj primokas lin pro lia simpleco kaj mankanta kono de la kortegaj manieroj.
Dua libro
Simplicius pro tio baldaŭ perdas la favoron de la guberniestro kaj fariĝas bufono, devigata porti bovidan vestaĵon. Post malmultaj tagoj li estas kaptita de kroataj soldatoj, povas eskapi, nur por denove esti kaptita, ĉi-foje de rabistoj. Li sukcesas priruzi ilin kaj forpreni ilian ŝtelitaĵon. Post kiam li forkonsumis ĝin li alvenas al Magdeburgo. Tie li denove fariĝas bufono de la komandanto kaj baldaŭ bona amiko de ties filo, Ulriko Kor-frato (Ulrich Herzfreund).
Antaŭ la konkero de Magdeburgo fare de la katolikoj, Simplicius povas eskapi per la helpo de Ulriko, dum tiu mem estas kaptita kaj arestita. Simplicius savas sin kiel servisto de dragono en monaĥejon. Post la morto de sia senjoro li mem fariĝas dragono kaj vivas dumtempe en la monaĥejo Paradizo. Kiel „Ĉasisto de Soest“ en Vestfalio li baldaŭ fariĝas fama kaj riĉa. Li krimas kaj krimadas sen esti kaptita aŭ vundita kaj akiras riĉan akiraĵon. Pro lia konateco iu „Ĉasisto de Werl“ ekagas laŭ la sama maniero en la najbara urbo Werl. La Ĉasisto de Soest baldaŭ haltigas tion, nokte surpriz-atakante la alian kaj minacante mortigi lin, se li ankoraŭfoje rabu vestita kiel ĉasisto.
Pro lia aroganta konduto li provokas du soldatojn al duelo kaj venkas ilin. Ĉar dueloj inter armeanoj estas malpermesitaj per mortpuno, li estas arestita. Li tamen negocas sian baldaŭan liberiĝon, proponante al la generalo ruzon, kiel konkeri almilititan urbon sen sango-verŝado.
Post lia liberiĝo Simplicius fordiboĉas sian tutan monon kaj enamiĝas al la filino de kolonelo. Mallonge poste li vojaĝas tra Kolonjo al Parizo, kie li karieras kiel opereja kantisto, gajnante multe da mono. Pro severa malsaniĝo de sifiliso, nur kelkajn tagojn poste ĝi estos forrabita. Simplicius resaniĝas kaj denove gajnas monon, ĉi-foje kiel kuracista ĉarlatano. Post iom muskedistoj devigas lin al milit-servo.
Kiam en aŭtuno trupoj kantonmentas apud lia bieno, ili arestas lin kaj kondukas lin al Moskvo. Tie li faras karieron kiel esploristo. Li montras al la caro la produktadon de pulvo kaj rekompense estas liberigita. Survoje li travivas sennombrajn aventurojn en Japanio, Makao, Egiptio, Konstantinoplo kaj Romo. Li estas kaptita de piratoj kaj vendita kiel galera sklavo. Fine li revenas hejmen.
Dum promeno en arbaro Simplicius trovas ŝtonan bildon. Kiam li tuŝas ĝin, ĝi aliformiĝas en diversaj aĵoj kaj bestoj, fine forflugas kiel birdo (vd. Baldanders). Li interpretas tion kiel signo de Dio kaj volas pilgrimi al Santiago de Compostela en Hispanio. La ŝipo sinkas, sed li atingas kun la ŝip-ĉarpentisto la bordon de insulo, kie ili trovas fruktojn, kortbirkojn kaj akvon. Post la morto de la ĉarpentisto pro trotrinkado de palmvino, Simplicius fariĝas eremito kaj skribas sian biografion. Al kapitano de holanda ŝipo, hazarde pasanta multajn jarojn poste, Simplicius transdonas la manuskripton. La rimarkigoj de la holanda kapitano estigas la finan ĉapitron de la libro.
En la rakonto „Springinsfeld“ de Grimmelshausen, kiu deruliĝas post la okazaĵoj de la „Aventuroj de Simplicissimus“, Simplicissimus surprize revenas. Restas neklare, kiel li povis forlasi la insulon.
Literatur-speca klasifiko
La klasifiko de la romano kiel „pikareska romano“ estas disputata. Kaj ĝia strukturo kaj ĝia funkcio, alludita de Grimmelshausen mem en diversaj publikigaĵoj, montras paralelojn al la kristana eduka romano (Erbauungsroman), kio parte apartigas ĝin de pikareskaj romanoj kiel ekzemple Til' Strigospegulo (Till Eulenspiegel). Preskaŭ ĝenerale estas agnoskite, ke almenaŭ la sesan libron, la t.n. „Continuatio“, oni povas ĝuste interpreti kaj „malŝlosi“ nur surbaze de la Biblia kvaropa interpreto (do laŭvorta, alegoria, morala kaj anagogia interpreto). Laŭ tiu interpreto inter la alegorioj kaj simboloj de Grimmelshausen kaŝas sin mesaĝoj, kiuj ne estas ŝercemulaj aŭ friponaj (do „pikareskaj“), sed prezentas socialan, militan aŭ socian kritikon (eĉ se eble tamen en ŝercemula vesto) kaj / aŭ efikas kristane eduke.
Filmoj
La romano (parte) estis plurfoje filmita:
Neuilly-sur-Marne (stacidomo)
Neuilly-sur-Marne estas franca var-stacidomo sur la linio de al  (ankaŭ konata kiel komplementa linio de Fervojo Grande Ceinture de Parizo). Ĝi situas en Neuilly-sur-Marne en departemento Seine-Saint-Denis en regiono Francilio.
Ĝi estis malfermita ĉirkaŭ 1930 de "Compagnie des chemins de fer du Nord" kaj fermita al pasaĝera servo en 1939.
Ĝi situas ĉe kilometra punkto (PK) de la linio Bobigny - Sucy-Bonneuil (957000).
Zoltán Szentirmai
Zoltán Szentirmai [sentirmai], laŭ hungarlingve kutima nomordo Szentirmai Zoltán estis hungara skulptisto, instruisto, medalisto, platetisto.
Zoltán Szentirmai naskiĝis la en Budapeŝto, li mortis la  en Szentendre.
Biografio
Zoltán Szentirmai frekventis mezlernejon en sia naskiĝurbo, poste li akiris diplomon en Hungara Belarta Altlernejo en 1967. Lia ĉefinstruisto estis József Somogyi. Post siaj studoj li ekinstruis en faklernejo pri dekoraciistoj. En 1979 li translokiĝis al Szentendre, kiu estas la hungara ĉefurbo de artoj. Li ricevis premiojn inter 1972-2014.
Avutuoj
La avutuoj (aliaj nomoj: Efutu aŭ Senya) estas etno en Ganao, al kiu apartenas proksimume 180.000 ĝis 191.000 homoj. Multaj avutuoj parolas krom sia avutua ankaŭ la fantean lingvon.
Ianoșda
Ianoşda [janoŝda] (Jánosd ja:nojd) estas vilaĝo en Rumanio oriente de Salonta. En 1910 ĝi nombris 2 025 loĝantojn (rumanoj, hungaroj), en 1992 1 081 (rumanoj). Ĝi estis unue menciita skribe en 1203. Ĝis 1919 ĝi apartenis al Hungario (Bihar vármegye). Administre ĝi apartenas al Mădăraş.
Parlamenta Teamo por Esploro de Kaŭzoj de la Katastrofo de Tu-154M en 2010
Parlamenta Teamo por Esploro de Kaŭzoj de la Katastrofo de Tu-154M en 2010 (pole: Zespół Parlamentarny ds. Zbadania Przyczyn Katastrofy Tu-154M z 10 kwietnia 2010 roku) – pola parlamenta grupo konsistiganta parlamentanojn kaj senatanojn ekinteresitaj pri klarigo de kaŭzoj kaj cirkonstancoj de la katastrofo de la pola registara aviadilo Tu-154M en Smolensk el la 10-a de aprilo 2010 kaj helpo al familioj de la viktimoj. Ĝis 2015 eniris ĝin 46 parlamentanojn de Juro kaj Justeco, 2 de Solidara Pollando kaj 1 de la Movado de Palikot.
Organizo
La teamo estiĝis la 8-an de julio 2010 baze de regularoj de la Pola Sejmo kaj Pola Senato akceptante sian regularon.
Celoj de la Teamo estas kunordigo de la laboroj de Sejmo kaj Senato konforme al la leĝo pri plenumo de la mandato de parlamentano kaj senatano por akiri klarigojn pri la kaŭzoj kaj cirkonstancoj de la katastrofo, kaj krome pri memorigo de la viktimoj kaj helpo al iliaj familioj kaj ankaŭ por iniciati leĝoŝanĝojn kiel prevent-elemento de similaj katastrofoj.
Taskoj de la Teamo estas kunlaboro kun parlamentaj komisionoj pri problemoj rilatantaj al la katastrofo, ligo kaj daŭrigo de kontaktoj kun institucioj respondecaj pri klarigado de la katastrofo, partopreno en organizataj celebroj kaj solenaĵoj por memorigi viktimojn de la katastrofo kaj prezento al la publika opinio rezultojn de la teamaj laboraĵoj.
Gvidadon de la team-laboroj entreprenis prezidiumo nombranta 5 personoj, en tio prezidanto, 2 vicprezidantoj kaj sekretario. La Teamo eklaboris dum kunsidoj, kiujn povis partopreni interesiĝantaj parlamentanoj kaj invitataj spertuloj kaj gastoj. Prezidanto de la Teamo de la komenco de ties ekzisto iĝis deputito Antoni Macierewicz.
En la jaroj 2010-2011 ĝis fino de la 6-a kadenco de Sejmo okazis 21 kunsidoj de la Teamo. Dum la 7-a kadenco la Teamo debatis en 56 kunsidoj (ĝis decembro 2014).
Konsisto de la Teamo de la 7-a oficperiodo de Pola Sejmo
De 2010 ĝis 2011 en la Teamo estis parlamentanoj de la 6-a kadenco kaj senatanoj de la 7-a kadenco. De 2011 la Teamon konsistigis parlamentanoj de la 7-a kadenco kaj senatanoj de la 8-a kadenco. Decembre 2014 la Teamo nombris 98 parlamentanojn, en tio 86 deputitojn kaj 12 senatanojn.
Inter ili estis:
Estintaj membroj (pro estingo de mandatoj)