cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Konfirmacio
En la apostola tempo, kiel oni povas vidi el tiu ĉi peco, la Sankta Spirito falis sur homon per la manmeto de apostoloj. Poste tion anstataŭis ŝmirado per speciala oleaĵo. En la ortodoksismo konfirmacio okazas tuj post la bapto eĉ rilate infanojn, ortodoksuloj do ne konas la nocion "aĝo de kompreno". Tial en la ortodoksismo ofte mankas la konscia konfirmo kaj pro tio rilate tiun ĉi konfesion oni prefere uzu la vorton "krismado" - laŭ la substanco, per kiu oni ŝmiras la baptiton.
947
En la jaro 947 post Kristo okazis, interalie:
Glaĉero Perito-Moreno
La glaĉero Perito Moreno estis nomita honore Francisco Moreno, kiu studis la regionon en la 19-a jarcento kaj kiu gravis en defendo de la argentinaj teritorioj kontraŭ Ĉilio.
La glaĉero Perito Moreno estas unu el la tri glaĉeroj de Patagonio, kiuj ne malgrandiĝas. Foj-foje ĝi dividas la Argentino-lagon kaj formas naturan barilon. Pro elflua ebleco, duono de la lagonivelo altiĝas eĉ 30 m kaj la akvopremo trarompas la glacian barilon. Tiu mirakla natura procezo okazas neregule, post inter unu kaj dek jaroj.
Christan Friedrich Hornschuch
Christian Friedrich Hornschuch (n. 21-a de aŭgusto 1793 en Bad Rodach; m 24-a de decembro 1850 en Greifswald) estis germana botanikisto, briofritisto kaj natura filozofo. Lia oficiala botanika aŭtora mallongigo estas "H ornsch .".
Glaĉero Perito-Moreno
La lasta trarompo okazis en marto de 2012.
Transmisio de elektra energio
La transmisio de elektra energio okazas per reto de elektraj kabloj kaj celas transmision (transportadon) de grandkvanta elektra energio al la konsumantoj. La kabloj de la transmisia reto kondukas inter energicentralo kaj subbazo de loĝata komunumo. La divida reto respondecas pri transmisio inter la subbazo kaj la konsumanto. Pro la grandkvante produktita energio, la transmisio okazas per alta tensio (110 kV aŭ pli).
La transmisio okazas plej ofte super la grundo en alto. Subgrunda kabla transmisio okazas nur en dense loĝataj lokoj pro la grandaj ellaboraj kaj riparaj kostoj.
Transmisio de alterna kurento
La transmisio de alterna kurento okazas kiel trifaza. La unufaza alterna kurento aperas ĉefe ĉe fervojaj elektraj lineoj. En urbaj areoj la fervojoj estas funkciigitaj per 600 V-a kontinua kurento.
Oni ne kovras la supratrakajn lineojn per izolaĵoj. La kablo estas preskaŭ ĉiam el aluminio, kiun oni plektas el pluraj fadenoj kaj kelkfoje firmigas ĝin per ŝtalaj fadenoj. La diametra surfaco de la kablo estas 12 ĝis 750 kvadrataj milimetroj, kun diversaj elektraj kapacitoj kaj diversa transmisia kapacito. La kapacito de la pli dikaj kabloj kreskas nur ete, danke al la haŭta fenomeno, laŭ kio la kurento fluas nur rande.
Hodiaŭ, oni transmisias plej ofte kun tensio de 120 kV aŭ pli. Oni uzas pli malgrandajn tensiojn je mallongaj distancoj, kun apude situantaj konsumantoj. La tensioj super 245 kV bezonas apartan planadon.
Historio
Komence okazis produktado de kontinua kurento, kaj oni vendis la kurenton en la sama (produkta) tensio. Por plenumi bezonojn de la diversaj lumigaĵoj, elektromotoroj, oni devis funkciigi diversajn generatorojn kaj retojn.
Nikola Tesla prelegis en 1888 antaŭ la Usona Inĝeniera Unuiĝo, kun titolo Nova sistemo de la alterna-kurentaj generatoroj kaj transformatoroj. Li skizis la efikecon de produktado kaj transportado de la alterna kurento. La patentojn de Tesla akiris la firmao Westinghouse, kiu iĝis grava rolanto de la nova industria branĉo.
La patenton de trifaza transformatoro oficialigis Károly Zipernowsky, Ottó Bláthy kaj Miksa Déri. La unua trifaza altern-kurenta transmisia reto establiĝis en 1891 en Frankfurto, en la Internacia Elektra Ekspozicio. La lineo estis 25 kV-a, proks. 175 km-jn longa, kaj interligis la urbojn Laufen kaj Frankfurt.
Oni komence uzis similajn kablokovrajn izolaĵojn kiel ĉe la telegrafaj kaj telefonaj lineoj. La praktika uzebleco de tiuj izolaĵoj estis 40 kV. Harold W. Buck, kaj Edward M. Hewlett en 1907 malkovris la diskan izolaĵon, kio ebligis, ke oni povu elformi ian ajn longan alt-tensian izolaĵon. La unuaj grandaj akvocentraloj estis ekfunkciigitaj en Usono, ĉe la Niagara akvofalo, kiu provizis per kurento Buffalo-n en Novjorkio, tra transmisia reto. Tesla havas statuon ĉe la Niagara akvofalo, estime al la sciencaj rezultoj.
La tensioj por la elektra transmisio daŭre kreskis dum la tuta 20-a jarcento. En 1914 funkciis 55 tiaj retoj, kies uzina tensio estis super 70.000 V, la plej granda estis 150.000 V. La unua transmisio de trifaza alterna kurento kun 110 kV estis konstruita en 1912 en Germanio, inter Lauchhammer kaj Riesa. La unua 220 kV-a lineo ekfunkciis en Germanio en 1929. Oni planis la lineon tiel, ke oni povu pluevoluigi poste je 3880 kV. La unua 380 kV-a transmisio estiĝis nur en 1957. La unua super-alttensia transmisio kun 735 kV establiĝis en 1967, kiel reto Hydro-Quebec. La unua 1200 kV-a transmisio establiĝis en 1982, en Sovetunio, kiu nun funkcias je 400 kV-a kaj trovebla en Kazaĥio.
Nacia Banko de Aŭstrio
La Nacia Banko de Aŭstrio - germane oficiale Oesterreichische Nationalbank AG (OeNB, la vortokomenca literumo "oe" anstataŭ "ö" aspektas nekutima, sed tiel apartenas al la nomo) - estas la centra banko de Aŭstrio. Ĝi estas integra ero de la Eŭropa Sistemo de Centraj Bankoj (ESCB) kaj de la Eŭrozono. La banko esence kontribuas al la formigo de la ekonomia evoluo en Aŭstrio kaj en la aliaj ŝtatoj de la Eŭrozono. Jure temas pri akcia kompanio. La banko tamen estas limigita per pliaj reguligoj, fiksitaj en la ŝtata "leĝo pri la nacia banko" (germane Nationalbankgesetz, NBG) - tio rezultigas el sia aparta pozicio kiel centra banko. En la Eŭrozono la banko kontribuas al stabileco-orientita valuta politiko. Nacie ĝi zorgas pri la stabileco de la enlanda financa ekonomio, garantias sufiĉan cirkulantan monkvanton enlande, kaj administraj alivalutajn rezervojn, kiuj helpas stabiligi la valuton Eŭro en krizaj periodoj. Krome, inter alie, la banko produktiĝas la aŭstrajn eŭro-monerojn.
1816–1818
Jam 50 jarojn antaŭ la fondiĝo de la nacia banko inter la jaroj 1816 kaj 1818, la dinastio de Habsburgoj en sia regno Aŭstrio eksperimentis per papera mono. Meze de la 17-a jarcento pri la produktado de monbiletoj estis taskigita ŝtate sendependa instituto, kaj en 1762 la "Urba Banko de Vieno" eldonis sian unuan paperan monon.
En militaj tempoj la ŝtata registaro denove transprenis la kontrolon pri la mona eldono, kaj sekve inter la jaroj 1796 kaj 1810 - kiam la ŝtato militis kontraŭ la armeo de Napoleono - ekestis inflacio de la papera mono. En 1799 la civitanoj kontraŭ 100 paperaj aŭstraj guldenoj nur ricevis 92 arĝentmonerajn aŭstrajn guldenojn, kaj fine de la jaro 1810 nur 15 arĝentmonerajn aŭstrajn guldenojn. Pli poste la aŭstria registaro deklaris malplivalorigon de la papera mono en rilato 5:1 - tiun agon multaj komercistoj konsideris "ŝtata bankrotiĝo", kaj la papera mono amplekse perdis reputacion.
Fine de la militado kontraŭ la armeo de Napoleono la multetna ŝtato de la Habsburgoj frontis novan defion: la restarigo de eŭropa politika kaj ekonomia balanciĝo.
La romkatolika eklezio, la nobelaro, la armeo kaj la ŝtata oficistaro - la gvidaj elementoj de la ĝistiama reĝimo - ne sufiĉis solvi tiun taskon: necesis stabila ekonomia situacio. Sekve en 1816 vortumiĝis la leĝaj fundamentoj por fondiĝo de "privilegia aŭstria nacia banko", aŭ germane „privilegierte österreichische Nationalbank“.
La nacia banko ricevis monopolon pri la eldono de monbiletoj kaj aliaj valorpaperoj,, kio gvidis al replialtiĝo de la papermona reputacio kaj valoro. La enlanda ekonomio denove havis stabilan monfonton, kiu restis stabila sendepende de la ŝtata buĝeto. La fundamentan kapitalon la banko ekhavis per eldono de akcioj.
1818–1875
La 15-an de julio 1817 la nacia banko kiel "unua banka privilegio" ricevis la ekskluzivan rajton pri produktigo kaj cirkuligo de monbiletoj. Komence de 1818 klaris la definitiva banka gvidantaro.
En la landoj de la Habsburga monarkio, kiuj grandparte havis agrikulturan ekonomian strukturon, iuj regionoj aparte vigle ekonomie prosperiĝis. La sekva celo do estis sistemon de ekonomia interŝanĝo inter tiuj regionoj. Iom post iom la nacia banko starigis reton da filioj en ĉiuj partoj de la imperio kaj tiel garantiis seninterrompan provizon de mono kaj de kreditoj. Tiu reto kovris la industriiĝantajn kaj komercajn regionojn de granda parto de centra kaj orienta Eŭropo kaj borde de la norda parto de la Mediteranea Maro.
Dum la revolucio de 1848/1849, la konstituciemaj revoluciuloj havis apogon de pluraj gvidantoj de la nacia banko. Por la sekvaj proksimume 100 jaroj la aŭstria bankista branĉo de la familio Rothschild prenis gvidan pozicion en la nacia banko. Fine de la jarcento, la privataj bankoj kaj komercejoj ne plu kapablis plenumi la bezonojn de la rapide kreskiĝanta ekonomio de la habsburga monarkio. Laŭ iniciato de la familio Rothschild ekestis la unua, registare permesita, privata akcia banko. En 1863 kaj 1864 sekvis du pliaj akciaj bankoj, inter kies akciuloj estis altrangaj kaj riĉaj monarkiaj nobeloj. Plialtiĝis la kvanto de ekonomie cirkulanta mono.
La nacia banko frontis plian malfacilan taskon: per siaj limigitaj rimedoj ĝi devis unuflanke garantii sufiĉan kvanton de cirkulanta mono kaj aliflanke malebligi inflacion.
En 1862 la banka privilegio estis pliafoje novigita. La nacia banko estis resendependigita de la ŝtata registaro, kaj tiu sendependeco estis fiksita. Plie estis decidita, ke la sumo de cirkultanta papera mono super certa limo devas esti plene garantiata per arĝentaj aŭ oraj rezervoj.
Anhalt-Zerbst (princlando)
En 1606 ĉiuj anhaltaj landopartoj konvertiĝis al reformita konfesio, en 1644 Anhalt-Zerbst tamen revenis al luteranisma konfesio. La ekzisto de du protestantaj konfesioj en Anhalto ne havis gravajn konsekvencojn.
Nacia Banko de Aŭstrio
1878–1922
Kadre de la la aŭstra-hungara interkonsento de 1867 per kio formiĝis Aŭstrio-Hungario, la banko povis senlime praktiki siajn privilegiajn rajtojn. En 1878 fine eblis fuzii la nacian bankon en nova tutŝtata centra banko, nomata "Aŭstria-Hungaria Banko" aŭ germane "Österreichisch-Ungarische Bank". La unua privilegio de la nova banko estis kompromiso, en kiu unuflanke estis reguloj pri garantiado en kazo de ŝtata deficito, kaj aliflanke regultoj pri limigo de la registara influo al la banka aktivado.
Anhalt-Zerbst (princlando)
En 1667 la princlando heredis per komplikita heredprocedo reglandon Jever en Frislando. La princoj mem nur malofte restadis en ĉi tiu fora parto de sia lando kaj anstataŭigis sin plejparte de proksima parenco. Kristnaskon 1717 la eta teritorio travivis teruran ŝtormtajdan katastrofon, kiu viktimigis pli ol mil homojn.
Nacia Banko de Aŭstrio
1878–1922
La ĝeneralaj asembleo kaj konsilio konsistigis unuecan bankan administrantaron. Du direktoraroj kaj ĉefaj institucioj - en Vieno kaj Budapeŝto - reprezentis la dualisman karakteron de la banko. Post longa diskuto en 1892 - 1900 sekvis valuta reformo de la "aŭstra guldeno" (baze arĝenta valuto) al "aŭstra krono" (baze ora valuto).
Anhalt-Zerbst (princlando)
En 1747 Frederiko Aŭgusto fariĝis princo de Anhalt-Zerbst. Ĝis 1752 ankoraŭ regis lia patrino anstataŭ li. La princo plejparte restadis en Luksemburgo kaj regigis sian landon per kortegaj konsilantoj, kio favoris senordigitan regadon fakte dum lia tuta reganteco. En 1777/1778 li vendis du regimentojn el Zerbst kaj Jever (ĉ. 600 viroj) al la brita krono, kiuj tuj estis ŝipitaj al Nordameriko en la ribelantajn koloniojn. Multaj el la soldatoj jam ne travivis la transveturadon aŭ fuĝis post la alveno transoceanen.
Nacia Banko de Aŭstrio
1878–1922
Ĉar la novaj monbiletoj estis publike tre bone akceptataj, en la trezorejoj amasiĝis multaj tie deponitaj oraj moneroj. La ekonomio kreskis, dum la prezoj restis plejparte stabilaj, kaj facilis al la nacia banko subteni novan ondon de industriiĝo.
Anhalt-Zerbst (princlando)
La pralando Anhalt-Zerbst estis disdonita en 1797 okaze de la Zerbst-a disdivido al la tri aliaj ankoraŭ ekzistaj linioj Anhalt-Dessau, Anhalt-Köthen kaj Anhalt-Bernburg. La urbo Zerbst mem estis lotata la 28-an de decembro 1797: gajninto estis princo Leopoldo la 3-a de Anhalt-Dessau.
Nacia Banko de Aŭstrio
1878–1922
Tiu ekonomia prosperiĝo pludaŭris ĝis la jaro 1914, kiam la komenciĝo de la Unua Mondmilito tre skuis la ekonomio kaj la nacian valuton. La centra banko financis la militantan armeon, kaj baldaŭ post la komenciĝo de la milito la armea gvidantaro decidis rekompensi ĉiujn armee prenitajn varojn per duobla valoro en papermono. Sekvis pli kaj pli malabunda vararo, sekve forta inflacio kaj kresko de la prezoj je 1600 procentaĵoj.
Anhalt-Zerbst (princlando)
La nomo Anhalt-Zerbst transvivis ĝis la 1-a de julio 2007 en la distrikto Anhalt-Zerbst en la federacia lando Saksio-Anhalto, kiu esence kongruis kun la princa teritorio escepte de Jever.
Nacia Banko de Aŭstrio
1878–1922
Fine de la milito la salajroj de ĉiuj laboristoj estis nur kvinono de la kompareblaj salajroj komence de la milito. La milita fino signifis disrompiĝon de la monarkia ŝtato al pluraj sekvaj naciaj ŝtatoj. La pripaca traktato de Saint-Germain-en-Laye decidis pri la plena malfondo de la Aŭstria-Hungaria Banko. La lastaj bankaj kunsitoj okazis meze de 1921 kaj fine de 1922.
1922–1938
Fine de la jaro 1922 fondiĝis la centra banko de nuna nomo. Ĝia statuto resekurigis bankan sendependecon de la ŝtata registaro kaj de aliaj eksteraj influoj, kaj difinis sufiĉan fundamentan kapitalon. En 1923 la "nova" nacia banko eklaboris. Per valuta leĝo enkondukiĝis la "unua" aŭstra ŝilingo, kiu anstataŭis la antaŭan "aŭstran kronon".
1938–1945
Kiam Aŭstrio en 1938 iĝis parto de Nazia Germanio, la nacia banko de Aŭstrio estis malfondita kaj ĝia kapitalo transiris al la centra banko de la nazia ŝtato. La Dua Mondmilito amplekse malfortigis la aŭstran ekonomion, tiel ke post la milito la produkta forto estis malpli ol 40 procentaĵoj kompare al la stato de la jaro 1937. Cele al la financigo de la milito, la nazia reĝimo cirkuligis pli kaj pli da mono, kiu konsekvence rezultis en signifa inflacio.
1945–1998
En 1945 restariĝis la Respubliko Aŭstrio kaj la Nacia Banko de Aŭstrio. Unua granda tasko estis la restarigo de nacia valuto, la "dua" aŭstra ŝilingo. Kadre de la jaro 1960 Aŭstrio membriĝis en la Eŭropa Liber-Komerca Asocio kaj de tiam energie kunlaboris pliproksimigi kaj interplektigi la eŭropajn ŝtatojn.
En 1995 Aŭstrio membriĝis en la Eŭropa Unio kaj en la Eŭropa Valuta Sistemo. En 1998 per leĝa ŝanĝo fiksiĝis ankaŭ la sendependeco de la nacia banko de organoj aŭ institucioj de la Eŭropa Unio.
Ekde la jaro 1999
En 1999 fondiĝis la Eŭropa Sistemo de Centraj Bankoj (ESCB), en kiu dekomence membris ankaŭ la Nacia Banko de Aŭstrio. Komence de tiu jaro en Aŭstrio kaj dek aliaj EU-membroŝtatoj enkondukiĝis la komuna eŭropa valuto Eŭro, kvankam la naciaj moneroj kaj monbiletoj ankoraŭ cirkulis dum pliaj tri jaroj. Pri la valuta banko ekde tiam zorgas la Eŭropa Centra Banko.
Malako
Malako (Melaka, en eŭropaj lingvoj Malacca aŭ Malakka) estas unu el la 13 subŝtatoj, kiuj konsistigas Malajzion. La subŝtato kovras areon de kvadrataj kilometroj en la suda parto de la malaja duoninsulo, borde de la malaka markolo. En sia historio origine unu el la plej fruaj malajaj sultanejoj, sekve multajn jarojn kolonio de Portugalio (ekde 1511), poste de Nederlando (ekde 1641) kaj fine de Britio (ekde 1824), politike ĝi estas unu el nur 4 el la 13 malajziaj subŝtatoj kiuj ne estas konstitucia monarkio regata de sultano: la ŝtatestro, malaje nomata Yang di-Pertua Negeri, rekte estas nomata fare de la reĝo de Malajzio (la Yang di-Pertuan Agong). Laŭ stato de la jaro 2010 Malako havis 788,706 loĝantojn, kio rezultigas loĝdenson de po 470 homoj laŭ kvadrata kilometro. Administra centro kaj ĉefurbo estas la samnoma urbo Malako, kies historia urbocentro ekde la 7-a de julio 2008 estas listigata kiel monda kultura heredaĵo de Unesko.
Esperanto kaj Malako
Estas kelkaj esperantistoj en la subŝtato. Pri la lokaj esperantistaj aktivaĵoj informas vizaĝlibra grupo (Fejsbuko).
Falklanda vaporanaso
La Falklanda vaporanaso, Falklanda remanaso, Malvina vaporanaso, aŭ Malvina remanaso, Tachyeres brachypterus, estas birdospecio de la genro de vaporanasoj indiĝenaj de la Falklandoj aŭ Malvinoj en suda Atlantika Oceano. Ĝi estas unu el nur du birdospecioj endemiaj de la Falklandoj (Malvinoj laŭ la loka hispana), sudoriente de Argentino, dum la alia estas la Koba troglodito.
Aspekto
Temas pri ĝenerale malhelgrizaj birdoj.
La flugiloj de la Falklanda vaporanaso estas tre mallongaj (de tie la scienca nomo nome kunmetaĵo de du radikoj el la antikva greka: braĥi = "larĝa" (de tie mallonga), kaj pteron = "flugilo"), kaj ĝi estas nekapabla flugi. La plumaro de la Falklanda vaporanaso estas ĉefe malhelgriza, sed kun blanka strio postokula. Ĝi estas tre malfacile distingebla el la Fluganta vaporanaso en naturo ĉar ili okupas la saman habitato kaj, kvankam la Fluganta vaporanaso povas flugi, ĝi rare tion faras.
La maskloj estas pli grandaj ol la inoj. La longo totala varias de 61 al 74 cm, kaj ili pezas el 4,3 al 4,4 kg, ĉe la maskloj.
Oni ne konas subspeciojn.
Ekologio
La populacio de tiu specio estis ĉirkaŭkalkulata el 27.000 al 48.000 individuoj. Ĝi loĝas en marbordoj. En ties areo ĝi estas abunda.
Ochtrup
Ochtrup estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Steinfurt de la federacia lando Nordrejn-Vestfalio. Fine de la urbo havis  loĝantojn.
Konstanteno la 9-a
Konstanteno la 9-a Monomaĥo (Κωνστᾰντῖνος Θʹ Μονομάχος; ĉ. 1000 – 11-an de januaro 1055), regis kiel bizanca imperiestro de la 11-a de junio 1042 ĝis la 11-a de januaro 1055.
Ochtrup
Ĝia teritorio apartenas al la historia regiono Monastera Lando, al kiu ankaŭ apartenas tri najbaraj distriktoj kaj la urbo Monastero, germane Münster (Westfalen); la historia regiono ne havas fikse difinitajn limojn - pli-malpli limoj estas la mezalta montaro Teŭtoburga Arbaro nordoriente, la rivero Lippe sude kaj la limo al la najbara ŝtato Nederlando okcidente.
Trafiko
Ochtrup per individua motora trafiko konektiĝas al la federacia vojo kaj al la autovojo, kaj kompreneble ankaŭ havas fervojan stacidomon.
Konstanteno la 9-a
Vivo
Li estis elektita de la imperiestrino Zoe kiel edzo kaj kun-imperiestro en 1042, kvankam li estis ekzilita pro konspirado kontraŭ ŝia antaŭa edzo, imperiestro Mikaelo la 4-a Paflagon. Ili regis kune ĝis Zoe mortis en 1050.
Dum la regado de Konstanteno, la Bizanca Imperio entreprenis militojn kontraŭ grupoj, kiuj inkluzivis la Kievajn Rusojn kaj la selĝukojn. En la jaro antaŭ lia morto, la disigo inter la orientaj ortodoksaj kaj katolika eklezio okazis.
Makoto Sunakawa
Makoto Sunakawa (砂川 誠, n. ) estas japana futbalisto.
Li futbalis ĉe Kashiwa Reysol, Consadole Sapporo kaj FC Gifu.
Meruleoj
La meruleoj estas somala etno en Kenjo, originanta el branĉo de la klano havijoj el la larĝa teritorio de somaloj loĝata. La meruleoj vivas je la pinto de la nordorienta provinco de Kenjo, kiu limas al Etiopio kaj Somalio. Ili ankaŭ vivas en la regionoj Gedo kaj Jubba River en Somalio.
8818 Hermannbondi
8818 Hermannbondi estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la belga astronomo Henri Debehogne elde la Observatorio La Silla en Ĉilio.
Nomo
Ĝi estis nomita en memoro de la aŭstrodevena brita matematikisto kaj kosmologo Hermann Bondi (1919–2005), konata pro lia studo pri la teorio de neŝanĝiĝema stato. Kiel ĝenerala direktoro de la Eŭropa Kosma Esplora Organizo li estis gvidinto en kosma esploro.
Asocio Spiritisma Mondo
a) diskonigi spiritismon ekster Brazilo per ĉiaj jure permesataj manieroj, precipe pere de spiritismaj libroj;
b) diskonigi Esperanton inter brazilaj spiritistoj.
(23714) 1998 EC3
(23714) 1998 EC3 estas tre malgranda amora asteroido malkovrita la de la japana astronomo Takao Kobayashi elde la Observatorio de Ooizumi en gubernio Gunma (Japanio).
Asocio Spiritisma Mondo
Pri la nomo de la Asocio
Kvankam en la Kongresa Libro de la 99a Universala Kongreso de Esperanto MSA aperas kiel Asocio Spiritisma Mondo (kiu cetere estas alia ebla traduko de ĝia nomo), tamen en Esperantujo ĝi estas konata pli ofte kiel Monda Spiritisma Asocio, laŭ tio, kion oni povas legi ekz. en la hungara gazeto Eventoj kaj en la revuo Brazila Esperantisto. En la menciita numero de Eventoj aperas mallonga anonco i.a. pri tio, ke MSA senpage disdonas librojn, kaj en la menciita numero de Brazila Esperantisto aperas sciigo pri elekto de nova estraro. En ambaŭ gazetoj, publikigitaj respektive en 1993 kaj 2001, la nomo de la Asocio estas Monda Spiritisma Asocio. Malgraŭ tio, por eviti konkuzon pri ĝia rolo internacia, la nomo Asocio Spiritisma Mondo estas konsiderata kiel la plej taŭga.
(23714) 1998 EC3
Ĝi estas terrenkonta asteroido:
Asocio Spiritisma Mondo
Sendo de libroj
Kelkaj spiritismaj libroj senditaj de MSA al aliaj landoj estas tradukitaj al naciaj lingvoj. En la 90aj jaroj ekz. la Asocio sendis al Albanio ekzemplerojn de la libro La Kialo de l' Vivo. Bahri Peraj, albana esperantisto, tradukis ĝin al la albana. MSA eldonis ĝin (1000 ekzempleroj) kaj sendis al Albanio. La enkondukon de La Libro de la Spiritoj tradukis bulgara esperantisto. Rilate la tradukon MSA agis same, kiel okaze de la traduko de La Kialo de l’ Vivo. La Asocio eldonis 1000 ekzemplerojn de la ‘’tradukita enkonduko’’ kaj sendis al Bulgario.
(23714) 1998 EC3
Ĝi estas ĉefe marsrenkonta asteroido:
Asocio Spiritisma Mondo
Kontakto
La Asocio ankoraŭ ne havas propran retejon. Tamen eblas kontakti ĝin per la retadreso kontakto.msa ĉe gmail.com
Skorpio
Skorpio estas artropodo kun ok kruroj, parto de la ordo Scorpiones en la klaso Arachnida. Ili distingiĝas el aliaj araneoidoj per siaj antaŭaj fortegaj kruroj similaj al pinĉiloj kaj per venenaj pikiloj, kiujn ili havas sur la abdomena ekstremaĵo.
Asocio Spiritisma Mondo
Kunlabor-servo
Laŭ interkonsento MSA volonte kontaktas/vizitas enlande kaj eksterlande personojn, kiuj deziras:
Skorpio
Ekzistas proksime 2000 specioj da skorpioj. Ili estas vaste distribuitaj sude de 49° N krom Nov-Zelando kaj Antarkto.
Asocio Spiritisma Mondo
Partnereco
MSA volonte akceptas de membroj kaj nemembroj:
Skorpio
Deveno
Laŭ entomologiaj esploroj skorpioj ekzistas antaŭ pli ol 400 milionoj da jaroj. Skorpioj estis la unuaj artropodoj, kiuj sukcesis adaptiĝi ekster la akvo. Por tiu transiro la ekstera skeleto el ĥitino funkciis kiel ŝirmilo kontraŭ la mortiga sekeco de la korpo, kiam tiu insekto ekrampis sur la sekan terenon.
Asocio Spiritisma Mondo
Membriĝo
Iu ajn persono povas membriĝi al ĝi sendepende de sekso, nacieco, religio aŭ raso. Ankoraŭ ne eblas rete membriĝi al MSA. Interesitoj kontaktu la Asocion.
Eldonaĵoj
MSA eldonis kelkajn spiritismajn librojn tradukitajn el Esperanto en naciajn lingvojn. Ekzemple:
Partopreno en kongresoj
La Asocio partoprenis la 99an Universalan Kongreson de Esperanto en Bonaero, Argentino. Tie MSA havis du prelegokazojn kaj ekhavis sian unuan alilandan kotizantan membron. En 2013 MSA partoprenis la 1an Mondan CONCAFRAS-PSE (prononci konkafras) en Tegucigalpo, Honduro, kaj la 2an en Manaus, Brazilo, en 2015, kadre de kiuj la Asocio aranĝis Esperanto-kurson por hispanlingvanoj kaj disdonis entute kvindek kolektojn de hispanlingvaj lerniloj de Esperanto (ĉiu kolekto enhavis spiritismajn librojn en Esperanto, unu diskon Esperanto Elektronike, glumarkojn, poŝtkartojn, Esperantajn gazetojn kaj la hispanlingvan gramatikon "Esperanto: un idioma para hacer amigos" ). Krome MSA disdonis okaze de ambaŭ menciitaj CONCAFRAS centojn da spiritismaj libroj en diversaj lingvoj al kongresanoj de pluraj landoj.
Kantono Fort Bend (Teksaso)
La kantono Fort Bend situas en la subŝtato Teksaso de Usono. Laŭ censa takso de ĝi havis  loĝantojn. Ĝia ĉefloko kaj administra centro nomiĝas Richmond.
5647 Sarojininaidu
5647 Sarojininaidu estas malgranda sed tre hela asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la usona astronomino Eleanor Francis Helin elde la Observatorio de la Monto Palomar, apud San-Diego (Kalifornio, Usono).
Ĝi estas en orbita resonanco 1:2 kun Marso kaj ĝia spektra klaso S indikas "ŝtonan" asteroidon, konsistanta ĉefe el silikatoj de fero kaj de magnezio.
Nomo
Ĝi estis nomita en memoro de la barata poetino Sarojini Naidu (1879–1949). Ŝi pledis por la senperforto kiel rimedo por la socia ŝanĝo kaj estis responsulino pri multe el la strategia plano, kiu fine gvidis al la Barata Sendependeco. Ŝi estas bone konata kiel verkintino de " La Ora Sojlo ", kolekto da poemoj.
Kariba fuliko
La Kariba fuliko, (Fulica caribaea), estas granda birdo de la familio de Raledoj kaj ordo Gruoformaj, kiu estas reproduktanta kaj loĝanta en la Karibo kaj nordaj kaj marbordaj partoj de Venezuelo. Ĝi estis iam konsiderata kiel subspecio de Amerika fuliko, Fulica americana.
Plenkreskuloj estas 33–40 cm longaj kaj havas mallongan maldikan blankan bekon kun ruĝbruna makuleto apud la pinto kaj blankan frontan ŝildon. La korpo estas griza kaj la kapo kaj la kolo pli malhelaj ol la resto. La kruroj estas flavaj kun lobhavaj -ne retaj- fingroj. Ĝi diferenciĝas disde la Amerika fuliko ĉar tiu lasta specio havas ruĝan parton super la fronta ŝildo.
Ties reprodukta medio estas fluanta akvo de lagoj aŭ marĉoj. Ili konstruas neston en umbra akvo aŭ flosanta kaj la ino demetas 4-8 makuletitajn blankajn aŭ palbrunajn ovojn. Ili estas ofte vidataj naĝantaj en malfermaj akvoj.
Kariba fuliko povas plonĝi por manĝoserĉado sed ankaŭ povas manĝopluki ĉeborde. Ili estas ĉiomanĝantaj, ekzemple plantan materialon, insektojn, fiŝojn kaj aliajn akvajn bestetojn. La voĉoalvoko estas raŭka trumpetado kiel de ansero kaj simila al tiu de Amerika fuliko.
Krucumita Kristo en arto
La rolo de la ikonografio de la krucumo de Jesuo en la kulturo de la kristanaro estas fundamenta, ĉar samtempe kaj simbolo kaj emblemo de la naskiĝo de kristanismo kaj fakta reprezentado de enorma kultura agento en la historio. Krome, la formala signo mem de la krucumo, la kruco, fariĝis simbolo disvatigita en la tuta mondo
La krucumo de Jesuo, aŭ simple “krucumo” kiu interalie havas plikorekton filologian ĉar plipreciza lingvistika paŭso, kie la vorto ‘’crux’’ estas dativforma, kun la sinsekva ‘’’morto sur la kruco’’’, estas la fina evento de la tera vivo de Jesuo.
Tiu evento, kune kun la Resurekto el morto post tri tagoj, estas konsiderata de kristanoj la kulmina pinto de la homa historio – ĉar ĝi malkaŝas tion kio estas la homo kaj kion li bezonas por la fina savo. La evento krucumo estas priskribita en ĉiuj kvar kanonaj evangelioj.
Atestaĵo de la Sanktaj Skriboj
La rekonstruo de la krucumo de Jesuo devenebla el la kanonaj Evangelioj, al kiuj ĉiuj kristanaj eklezioj atribuas valoron de historieco (latine: “’’quorum historicitatem incunctanter affirmat’’”), aperas tre konforma al tio emerĝiĝinta el la studoj efektivigitaj, precipe en la unua duono de la 20-a jarcento, pri la praktiko de la krucumo ĉe romianoj.
La krucumo de Jesuo estis efektivigita sur malgranda altaĵo okcidente de Jerusalemo, nomita Kalvario latinlingve kaj Golgota aramelingve, proksime de la urbo-pordoj. Sur la kruco estis fiksita tableto kun la skribaĵo: ‘’Jesuo Nazareta la Reĝo de Judoj”.
La rakontaj detaloj rilate la torturojn, nome skurĝado, sensangiĝo – sekve de la lanĉo-frapo fare de soldato – konstituas precizan kaj sufiĉe fidelan raportaĵon.
Řípec
Řípec (Ripetz) estas municipo de Ĉeĥio troviĝanta en distrikto Tábor, en Sudbohemia regiono. En ĉi tie vivis.
Krucumita Kristo en arto
Atestaĵo de la Sanktaj Skriboj
Jesuo, sur la kruco, ne suferis la ‘’crurifragium’’ fare de la soldatoj por hastigi la morton, nome la rompo de la kruroj, ĉar lin vidinte jam mortinta, la soldato limiĝis trabori lian bruston per lanĉo-frapo (‘’Evangelio laŭ Johano’’ (19, 31-34).
Řípec
Historio
La unua skribmencio pri la municipo devenas el la jaro 1363.
Transporto
Řípec havas 2 fervojajn haltejojn. Ambaŭ kondukas en stacion Veselí nad Lužnicí. Unu estas konsisto de la 4-a koridoro direkte al Prago kaj České Budějovice. La alia situas sur fervojlinio n-ro 225 direkte al Havlíčkův Brod.
Ernő Levius
Ernő Levius, laŭ hungarlingve kutima nomordo Levius Ernő estis hungara fizikisto, profesoro, instruisto.
Krucumita Kristo en arto
Atestaĵo de la Sanktaj Skriboj
En la rakontoj de la Evangelioj la morto de Jesuo estas akompanata de signoj, kiel la fendego de la vualo de la templo (Evangelio laŭ Marko |15,38), la obskuriĝo de la suno (Evangelio laŭ Luko 23, 44-46), apero de justuloj en la sankta urbo (Evangelio laŭ Mateo 27, 53) kaj la fidokonfeso de la centestro (Marko 15,39).
Ernő Levius
Ernő Levius  naskiĝis la  en Szarvas. Li mortis la en Budapeŝto.
Krucumita Kristo en arto
Kristanaj fontoj
La fontoj samperiodaj nekristanaj kiuj parolas pri la martiriĝo de Jesuo inkludas Taciton kaj Jozefon Flavion. Plimalfrua, kelkajn jarcentojn poste, atestaĵo estas tiu konservita de la juda tradicio en la Babilona Talmudo.
Ernő Levius
Biografio
Ernő Levius frekventis luteranan gimnazion en sia naskiĝurbo, poste li akiris pedagogian diplomon en Scienca Universitato Pázmány Péter, fine li doktoriĝis en 1930. Post siaj studoj komence li instruis en luterana gimnazio en Budapeŝto, ekde 1932 en universitata fizika instituto en Szeged apud Zoltán Bay. Post jaroj li denove instruis en la luterana gimnazio ĝis la soldatiĝo en 1944. Post la 2-a mondmilito li reiris por instrui en la gimnazion, sed pro la ŝtatiĝo en 1952 li estis vicprofesoro en Teknika Universitato de Budapeŝto. Inter 1958-1963 li instruis en gimnazio, poste li estis adjunkto, poste docento en la fizika katedro. Li ricevis premion en 1963.
Krucumita Kristo en arto
Kristanaj fontoj
Tacito, aparte, dediĉas pecon de siaj ‘’Analoj’’ al la pasiono de Kristo, bedaŭrante, ke ĝi ne celis elĉerpi, eble ĉar pagano, la disvastigon de la nova religio:
'''“La fondinto de tiu sekto, Kristo, estis suferinta la morto-torturon sub la regno de Tiberio, ordone la prokuroro Pontio Pilato. Momente subpremita, la ruiniga superstiĉo denove senbridiĝis ne nur en Judujo, lulilo de la malbono, sed en Romo mem.” ''' (Analoj, XV, 44).
La judromia historiisto jozefo Flavio (ĉirkaŭ 37-103) en sia verko ‘’judaj antikvecoj’’, kiu aperas en diversaj grekaj manuskriptoj konservitaj, parolas ne nur pri la krucumo sed, en iuj tekstoj, transdonas okazintan ankaŭ la resurekto:
Tiu pasaĵo (konata kiel ‘’Testimonium flavianum’’) estas objekto de diskutado inter historiistoj: la priskribo, kiu emfazas la diecon de Jesuo, estas fakte nemulte kredebla en juda aŭtoro. Oni, do, supozis eblajn interpolaĵojn flanke de mezepokaj kristanaj kopiistoj.
La ĵusa, en (1971), malkovro de ‘’Universala Historio’’ arablingva skribita en Sirio de la episkopo kaj historiisto Agapio el Hierapolis laŭlitere prezentas la pasaĵon de Jozefo Flavio en versio kiu ŝajnas pli fidela al la originalo. Li asertas, do: '''‘’Kiel diras Jozefo [Flavio], juda, ĉar li rakontas en la traktadoj ke mem verkis pri la regado de Judoj: okazis ĉirkaŭ tiu tempo homo saĝa kiu estis nomata Jesuo, kiu montris bonan vivkonduton kaj estis konsiderita virta (aŭ dokta), kaj havis disĉiplojn multaj homoj de Judujo kaj de la aliaj popoloj. Pilato lin kondamnis al la krucumo kaj al morto, sed iuj kiuj estis liaj disĉiploj ne rezignis al lia instruado kaj rakontis ke li aperis tri tagojn post la krucumo kaj estis viva, kaj li estis probable la Mesio pri kiu la profetoj estis dirintaj mirindaĵojn.”'''
Ekzistas ankaŭ alia fonto interesa eksterbiblia ĉar devenas el la juda tradicio: la babilona Talmudo (2-a – 5-a jarcento); ĉi tie oni legas ke ”vigile de la Pasko estis krucumita Jesuo nazareta” kaj “ankaŭ tiu ĉi estis pelinta al la ribelo Izraelon”. La noto eble pli interesa estas ĉiukaze tiu koncernanta la proceson kiu informas ke ‘’troviĝis neniu kiu akceptu lin defendi’’.
Studoj
Iam oni multe diskutis pri la turmentego, ekzemple, pri la kvalito teologia (aŭ ne pri tiu martiriĝo) aŭ pri la naturo de la kondamno.
La temo de la Krucifikso supozeble jam ĉeestis en la ikonografio de la 1-a jarcento p.K., kiel pruvus la ĉeesto de stampo de kruco en domo de la elfosita en Herkulano, kaj alia en establo en Pompejo: al Kristo fakte estis asociita la greka alfabeto “’’Taŭo’’”, kiu entenis en si mem la bildon de la kruco. Teodozio la Granda aboliciis la punon per krucumo kaj la bildo komencis ne eksciti negativajn ligilojn. La prezentado de Jesuo krucumita “skandalo por Judoj kaj stultaĵo por paganoj” (1Kor 1, 23), ĝuste skandalis la judojn kaj malŝatiĝis ĉe la paganoj.
Post la abilicio de tiu tipo de mortopuno ekaperis la unuaj eksplicitaj reprezentaĵoj de la kruco kaj de la krucumito. La plej antikvaj estas:
En la 5-a jarcento, en la paleokristanaj bazilikoj kaj en mozaikoj aperos la "kruco gemita", simbolo de Kristo en gloro.
En 451 papo Leono la granda, reasertante la du naturojn, homan kaj dian, de Jesuo Kristo, diris ke li estis "pendigita sur la kruco kaj traborita de la najloj". Sinsekve la Koncilio de Konstantinopolo de 696, ordonis reprezenti Jesuon Kriston en lia suferanta humaneco kaj ne nur en lia gloro. De tiam aktiviĝis du tipoj de reprezentaĵoj: la Christus triumphans (Kristo triumfanta) kaj la Christus Patiens (Kristo suferanta).
Alternativaj interpretoj pri la evangeliaj tekstoj
Ĉe iuj religiaj organizaĵoj naskiĝintaj precipe en protestanta medio (Atestantoj de Jehovo, Kristana Eklezioj de Dio, ktp.), la sufero de Kristo estis studobjekto rilate la ilon utiligitan por la ekzekuto de la kondamnito. Tiucele, ilia pribiblia ekzegezo esploras pri la fideleco de la tradicioj de la Evangelioj, inokuligante la dubon ke eventualaj eraroj kaj simpligoj en tiuj povus enkonduki al malprecizaj interpretoj pri la okazaĵoj. Tiel, precipe flanke de Atestantoj de Jehovo, estas subtenate ke Jesuo estis mortigita pro alfiksado al fosto (staurós; estas la greka vorto kio ĝuste signifas foston). La interpreto de ili proponita baziĝus, do, sur la greka versio kaj sur la ĉeesto, en la eroj de la Nova Testamento referencantaj al la krucumo, de terminoj tradukeblaj ankaŭ alimaniere.
Tia interpreto estas, tamen, kontestata, kaj de la katolika eklezio kaj de la plejgranda parto de la protestantaj eklezioj, Laŭ la leksikonoj de la greka lingvo, la greka vorto σταυρός (stauros), kiu en la greko de Homero signifas foston, estis uzita en la 1-a jarcento post Kristo por indiki “krucon”. Cetere, temas pri lingvistika afero kiu realiĝas ankaŭ pro la vorto “forko” kiu en certaj eŭropaj lingvoj ricevis la sencon de pendigilo, dum origine ĝi aludis al simpla bastono kun duoblaj estremoj kaj kurba. La ekzemplo estas duoble signifa se oni konsideras ke la sama vorto pendigi, uzita por indiki la ekzekuton per strangolado per pendigo al ŝnuro, devanas de metafora signifa rilate al la originalo (pendigi al piko). Sed krom tiuj, la precipaj motivoj pro kiuj estas ĝenerale ne akceptita la ideo ke Jesuo estis mortigita najlita al fosto kuŝas, laŭ fontoj similaj al la 'Encyclopaedia Britannica, en la unua jarcento p.K.. jarcento ĉe kies finiĝo la evangeliistoj priskribis la morton de Jesuo, la krucumo ĝenerale okazis, se ne ekskluzive, ligante la kondamniton, kies brakoj estis etenditaj al transversa trabo (patibulum) aŭ najlante al ĝi la pojnojn, kaj fiksante tion tri metrojn ĉirkaŭ alte, sur vertica fusto, dum al la kondamnito oni ligis la piedojn aŭ najlis sur la vertica fusto; kaj precipe ĉar la unuaj kristanoj kiuj parolas pri la formo de la ilo sur kiu mortis Jesuo, tiun priskribas kiel havantan transversan trabon. Kaj fine oni observu la grafition de Aleksameno, kie estas skizita la kruco kun la transversa trabo sur kiu pendis la najlito kiam kristanoj eble ankoraŭ ne presentis la krucon kaj krucumiton.
La interpreto de la Atestantoj de Jehovo ŝajnas kontrastantaj kun iuj pasaĵoj evangeliaj, Je tiu konfirmo oni vidu, fine:
“37 Kaj ili metis super lia kapo lian akuzon, skribitan: ĈI TIU ESTAS JESUO, LA REĜO DE LA JUDOJ.”  (Mat 27, 37)
'''”24 Sed Tomaso, unu el la dek du, kromnomata Didimo, ne ĉeestis kun ili, kiam Jesuo venis. 25 La aliaj disĉiploj do diris al li: Ni vidis la Sinjoron. Sed li diris al ili: Se mi ne vidos en liaj manoj la truon de la najloj, kaj se mi ne metos mian fingron en la lokon de la najloj, kaj ne metos mian manon en lian flankon, mi tute ne kredos.” ''' (Joh 20, 24-25).
Signifo de la krucumo en la historio de kristanismo
La krucumo komenciĝis esti publike prezentata de kristanoj, nur ĉirkaŭ la 4-a jarcento, kiam la romia imperiestro Konstantino la 1-a de la Romia Imperio kaj Teodozio la 2-a malperpesis ke la tribunaloj kondamnu al tiu torturo, kiu tamen daŭri en nekristanaj orintaj landoj ĝis la 9-a jarcento.
Dateblas ankaŭ ĉirkaŭ tiu epoko la malkovro, flanke de Helena de Konstantinopolo, patrino de la imperiestro Konstatino la 1-a, de la aŭtenta kruco. Iom post iom ĝi fariĝis malkaŝa signo de la kristana konfeso, ĉiam pli senĝene elmontrita kaj ĉiam pli la simbolo distanciĝis el la signifo de krimula krucumito. Rimarkindas ke tio koncernas nur la krucon ĉar la prezentado de la krucumo aperos en postaj jarcentoj. Koncilio kvinasesa en Trulo ordonis rekte reprezenti la krucumon kiel embleman kultan valoron, kaj estis decidite figure rememori Jesuon en la formo de la krucumito, kiel aperas en miniaturo de la Evangelioj de Rabula nun konservata en la Laŭrenca Biblioteko de Florenco. Kun Kristo kvieta, serena, venkanta; inter la akcesoraj simboloj de la prezentado, figuriĝis la kranio de Adamo (por signifi ke tie mortis la homo kaj ne la dieco), la anĝeloj (eble nur la ĉefanĝeloj), la ofera ŝafido, Satano, preĝejo, sinagogo kaj, neatendite, la pelikano. Fakte, mezepoka legendo, tre vastiĝinta, rakontis pri la kapablo de la pelikano renaskigi siajn gefilojn. pro iu ajn kaŭzo mortintajn, ilin aspergante per sia sango. Tiu analogio kun la ofero de Kristo kiu, en la katolika fido, elaĉetas per sia sango la homaron el la peko, inspiris literaturistojn kaj poetojn, asignante al la pelikano la la valenton de kristologia simbolo.
La formoj de la figura prezentado (en la arto, la abunda prezentado de la Pasiono de Kristo povus konstitui genron per si mem en multaj disciplinoj) kompreneble montros estonte la signojn de la variado kaj de la artaj kanonoj kaj de la kulturaj etosoj. Tio povas ankaŭ ekspliki la nepreterlaseblajn ikonografiajn diferencojn inter la kristanaj kultoj okcidentaj kaj tiuj de la de la orienta eklezio.
Antropologio de la religioj
La krucumo eniras la areon de interesoj de la antropologio de la religio kiam la scienco adresis sian atenton al la sistemoj de reprezentado kaj al sistemoj simbolaj.
Aparte elstara rolo, en la medio de tiuj studoj, estas tiu elektita de la itala historiisto kaj antropologo Ernesto de Martino kiu malkovris ĝuste en la ofero de Kristo la kreda temo kiun distingas la kristanismon el la aliaj religioj. De Martino alfrontis ankaŭ la sencon de la morto de Kristo kunlige kun la traŭmata momento de la sperto pri la morto de sia karuloj kaj pri la bezono "ellabori la funebron".
Figuraj artoj
La krucumo estas temo kaj objekto tre grava en la historio de arto, tia ke ĝi meritas preskaŭ apartan studon ĉar ne tute enkadregeblan en la kategorio sankta arto. Multaj estis la motivoj kiuj konvinkis artistojn de la pentrarto, skulptarto, muziko, kaj de ĉiuj minoraj artoj al tiuj referencantaj, altiriĝi el tiu temo kiu nun estas elstara arta heredaĵo de la homaro.
La prezento de la pasiono de Kristo alestigis fakte vastan oportunon por revivi emociojn kaj sensacojn, kaj ĉiukaze animskuiĝon, kiuj ne trovas rimarkeblan komparon en aliaj instigoj de komuna tujeco kaj ricevebleco. En diversaj, kiel por la tuta sankta arto, estis epokoj, kiel certe dum renesanco, en kiuj mecenatismo de la diversaj urbaj Senjorioj, unu el kiuj estis, tiucele, la papa senjorio, ligis la malavarecon al la elekto pri la temoj, kiuj perfektiĝis ĝis fariĝi neripeteblaj ĉefverkoj.
Kaj, kvankam oni agnoskas ilian artan valoron, tiuj verkoj entenas ankaŭ gravegan dokumentecan registron, ĉar ili priskribas, aparte en la komparado inter la diversaj epokoj, en la variiĝo de la kultura kaj socia koncepto de la sanktaj materioj (aŭ spiritaj ĝenerale): fakte ili allasas travidi la pligrandan aŭ malpligrandan gravon kiuj iuj detaloj, iuj ĉeestoj (aŭ malĉeestoj), iuj kuntekstoj povis ricevi  aŭ perdi en la evoluon de la menseco. Ekde la prezento de la Biblio de Rabula al la superreala sintezo de Dalì, pasante tra la miloj kaj ĉiam ŝanĝantaj facetoj de la itala (16-a jarcento) kaj flandra, katolika kaj protestanta, la krucumo markas per sia ĉiamdaŭra neŝanĝebleco, senmezuran interpretan floradon.
La Blanka krucumo de Marc Chagall, ĥasida judo, kune kun la tritiko "Rezistado, Resurekto, Liberigo atentigas ke la ofero de Kristo jam fariĝis komuna heredaĵo de la kulturoj (almenaŭ de tiuj okcidentaj) kiel simbolo de persekuto kaj foje estas uzata por pentri kriston, juddevenan, kiu enkarnigas la eternan destinon de la judoj.
Ankaŭ pri tiuj subjektivaj diferencoj, en la nunaj tempoj, eblas tial eltiri sugeston por ĉiamaj interesaj akcesoraj rimarkoj.
Ikonografio
La disvolviĝo de Kristanismo produktis, kiel konate, vastegan ikonografian sistemon, en kiu kunfluas kaj sennombraj artaj produktaĵoj destinitaj (foje kun instruaj celoj en la kultaj lokoj) kaj artofaritaĵoj en kiuj esprimiĝas devotecaj bezonoj en la diversaj epokoj kaj diversaj lokoj en kiuj okazis la kristana enkulturado.
Hipostazo (filozofio)
Hispostazo (filozofia) devenas el la greka ὑπόστᾰσις - hypostasis, substanco, kun ὑπό - sube - kaj στᾰσις (staro).
Krucumita Kristo en arto
Ikonografio
La ikonografia materialo inda je atento tendencas, ekde unuaj apenaŭ skizitaj ĉizaĵoj de la kruco videblaj en katakomboj al la esprimoj plej altaj de la pentrarto de la krucumo de Jesuo renkonteblaj en la sankta arto de ĉiuj jarcentoj; ĝi interspacas ekde la verko de alta valoro destinitaj al la riĉaj kaj rafinitaj komisiantoj, al la esprimnaivaj manifestacioj de la popolo videblaj en la votaj kapeloj aŭ en religiaj festoj kiuj celebras la pasionon de Kristo, kaj en io alia.
Hipostazo (filozofio)
En la novplatona filozofio kaj en Plotino, kiu reprenas la vorton el Aristotelo kaj Platono kiuj ĝin uzis kun signifo iom malsama, estas la hierarkia generado de la diversaj dimensioj de la realo apartenantaj al la sama dia substanco, kiu ilin produkas per speciala genro de emanado alimaniere dirita "procesio"
Krucumita Kristo en arto
Ikonografio
Utilas rimarkigi ke la ikonografio pri Jesuo, laŭ longa tempo ne estis la kruco, sed skulptaĵoj aŭ pentraĵoj aŭ ilustraĵoj prezentantaj antaŭe la simbolojn referencantajn al la Majstro (la fiŝo ἰχθύς = Ichthys, la kolombo, la ŝafido) poste prezentaĵoj de la Kristo resurektinta, de la Kristo Pantokratoro. La kruco dekomence signifis por la kristanoj la perforton de la paganoj kaj judoj kaj ne estis reprezentita. Kiam la mecenatismo de religiaj ordenoj kaj de papado en okcidento elstarigis inspiran motivon la krucumo, kiel regantan temon de la kulturo kaj de la mezepoka arta esprimo, tiam kreiĝis la stereotipo de Jesuo Kristo najlita sur la manpalmoj. Tamen, la romianoj krucumis la kulpulojn ilin najlante nivele de la pojnoj cele de ilia sensangiĝo rapidiganta la morton, kaj ankaŭ pro la fakto ke la palmoj ne kapablus subteni la pezon de la korpo. Tio favoras al la aŭtenteco de la Mortotuko de Torino kiu klarege montras najlosignojn ĝuste sur la pojnoj.
Hipostazo (filozofio)
En Plotino
En la Eneadoj Plotino asertas ke la hipostazoj estas la tri precipaj substancoj de la inteligebla mondo, nome hierarkie devenantaj el la unika principo:
Krucumita Kristo en arto
Pentrarto
Rilate al la difino de la temoj, iu hastema distingo fareblas inter skulptarto kaj pentarto, kvankam iom artifika kaj eble akademia, inter la elkrucigo de la krucumito (sceno senmova, monotema, pri la sennajligo el la kruco) kaj tiu de la krucumo (kiu plidinamike entenas en si mem la unuan kaj ĝian kuntekston); la distingo sin igas, plue, deviga ĉar en la prezentado de la krucifikso (kiu, malgraŭ ĉio, produktiis valoregahb verkojn, kiel ekzemple tiu de Giotto) ne ĉiam eblis disigi instrumentan produktaĵon (kiel, ekzemple, por la preĝeja aranĝo aŭ por la vendado al la fideluloj) foje efektigitan senartacele, sed nur metiiste kvankam valide. Rilate tiujn "produktaĵojn" oni notu ke la Krucifikso foje estas (estu dirate senmalŝate) aranĝa objekto-komplemento de la rozaria ĉeno (pingloj, pendaĵo ktp), sed foje kun realigaĵoj riĉaj je subtila rafiniteco.
Hipostazo (filozofio)
En Plotino
Hipostazo estas “kio staras sube” fronte al tio kio simple aperas, ĝi estas la kaŝita “fundamento” de realo videbla. Laŭ Plotino la tri hipostazoj establiĝas kiel fundamento de la tuta universo:
Krucumita Kristo en arto
Pentrarto
Menciindas krome ke, laŭ iuj vidpunktoj, la prezentaĵoj de la Via crucis, (Krucvojo), (kies formo plivastigita estas la reliefo), ĝuste pro tio ke ĝia rakontado konkludiĝas per la krucumo, ne estas ekskludendaj el tiu atenta ekzameno, ĉar ili alportas grandvalorajn verkojn. Analaga taksado povus esti elmetita rilate la Skurĝadon de Kristo. Koncepte, krome, al la presentaĵoj de la krucumo estas ankaŭ tute apudaj tiuj de la Elkrucigo kaj de la Piecoj (la doloro de la patrino kiu ricevas la korpon de Jesuo inter siaj brakoj - Mater dolorosa), sed el tiu distingeblaj, rimarkante ke la dolora reago de la “Tri Mariaj” faras fone parton de la Krucumo.
Hipostazo (filozofio)
En Plotino
“Se la simpla esenco de la Bono estas, krome, malkaŝita kiel origina kaj kiel io kiu nenion havas en si mem ol la unuecon, kaj se plue la Uno identas al tiu esenco ... kiam ni diras “Uno”n kaj kiam ni diras “Bonon” ni intencas tian Eston originan, nome Dio... Ni Ĝin nomas ankaŭ “la unua” ĉar li estas simpla... Tial se ĝi ne estas “el alio” kaj ne en “alio”, kaj ne estas pluparta, okazas ke nenio staras super Ĝi. Sed, konsiderinte la superĉian starecon de la Uno, ni sedukte vidas descendantaj el Ĝi la Intelekton kaj tion kion ĝi sianature pensas kaj poste, post la Intelekto, ankaŭ la Animon. Kaj tio estas la ordo laŭnatura”. (Plotino, Enneadi, II, 9, Laterza, Bari 1947).
Krucumita Kristo en arto
Pentrarto
La verkoj prezentantaj la Krucumon konstituas artan produktaĵaron kiu trairas la jarcentojn. Spite de la malfacileco (kaj arbitrareco) taksi pri la arta valoro de unuopaj verkoj, ĉi-sube estas citataj iuj, precipe italaj, tiutemaj artaĵoj: