cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
18086 Emilykraft
18086 Emilykraft estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la en la kadro la kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de Emily Michele Kraft , kiu gajnis la duan rangon en la Intel International Science and Engineering Fair de 2003 pro sia projekto pri kemio. Ŝi estis lernantino ĉe la Signature School de Evansville (Indianao, Usono).
20556 Midgekimble
20556 Midgekimble estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la en la kadro la kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de Midge Kimble, mentorino en 2004 de unu finalist(in)o de la scienca konkurso de mezlernejoj The Discovery Channel Young Scientist Challenge (DCYSC). Ŝi estis instruistino ĉe la Flintridge Preparatory School, de La Cañada Flintridge (Kalifornio, Usono).
Nový Jičín
Nový Jičín estas urbo en Ĉeĥio. Ĝi situas en norda Moravio, 30 km sudokcidente de la urbo Ostrava. En ĝi havis.
La historia urbokerno estas ekde 1967 proklamita kiel urba monumentrezervejo. En 2001 Nový Jičín akiris prestiĝan titolon "Historia urbo de la jaro". Sidejo de la mondkonata ĉapelfabriko Tonak kun pli ol 200jara tradicio. Mortis ĉi tie fama generalo Ernst Gideon von Laudon.
Blazono de urbo
Mano eliranta el nubo, kiu tenas duonon de envolvita pafaĵo en ruĝa kampo, blazono de senjoroj el Kravaře.
Famaj personoj
En la urbo restadis J. A. Komenio, generalo Suvorov eĉ rusa caro Aleksandro la 1-a (Rusio). En la jaro 1790 ĉi tie mortis generalo Laudon. La urbo estas ankaŭ naskiĝloko de verkistino Božena Benešová. En 6 km fora vilaĝo Hodslavice naskiĝis elstara historiisto František Palacký. Sian junaĝon (inkluzive la sovetian invadon en 1968) pasiĝis en la urbo ankaŭ fama kanzonisto Karel Kryl, kiu ĉi tie verkis sian kanton "Bratříčku, zavírej vrátka" (Frateto, fermu la pordeton).
Ĉirkaŭaĵo
En la ĉirkaŭaĵo eblas viziti ekz. Příbor (naskiĝlokon de Sigmund Freud), pitoreskan urbeton Štramberk, Kopřivnice kun ties fabrika muzeo de aŭtomobiloj de marko TATRA, kaj aliajn lokojn.
Esperanto
En Nový Jičín naskiĝis Miroslav Tůma.
Genetika malsano
Genetika malsano aŭ malordo estas patologia afekcio okazigita per ŝanĝo de la genaro. ​ Tiu povas estis ĉu hereda ĉu nehereda; se la geno ŝanĝita estas en la gametoj (ovoloj kaj spermatozooj) de la genlinio, tiu estos hereda (ĝi pasos el generacio en generacion); male, se ĝi tuŝas nur la korpajn ĉelojn, ĝi ne estos hereda. Ili povas estis unugenaj, plurgenaj aŭ kromosomaj. ​
Kaŭzoj
Estas variaj eblaj kaŭzoj:
Epidemiologio
Hodiaŭ, ĉirkaŭ 4.000 genetikaj difektoj estas konataj, kvankam verŝajne multaj malsanoj, kiuj estiĝas kaj kiel ili okazas, ne estas ankoraŭ konataj, estas fakte genetikaj malsanoj. La granda plimulto de genetikaj difektoj estas tre maloftaj kaj okazas po unu homo en malmultaj miloj aŭ milionoj.
Mukoviskozeco estas la plej ofta hereda malsano; ĉirkaŭ 5% da usonaj loĝantoj portas la difektitan genon; unu bebo el ĉiu 2.500 suferas la malsanon kaj ĉirkaŭ 60.000 homoj tra la mondo suferas ĝin.
NGC 4978
NGC 4978 (aliaj indikoj — UGC 8212, MCG 3-34-2, ZWG 101.4, NPM1G +18.0355, PGC 45494) estas galaksio en konstelacio Berenica Hararo.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Furtei
Furtei - jen itale, sarde Futèi aŭ Futtèi - estas komunumo de Italio. Ĝi apartenas al la aŭtonoma regiono Sardio, situas en la suda parto de la insulo kaj ekde aprilo 2021 estas parto de la refondita administra unuo provinco Mez-Kampidano (Medio Campidano, Campidanu de Mesu). Antaŭe ĝi kvin jarojn estis parto de la provinco Sud-Sardio kaj antaŭ 2016 apartenis al la tiam malfondita sama provinco Mez-Kampidano. Laŭ la stato de en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². Najbaraj komunumoj estas Guasila (CA), Samassi, Sanluri, Segariu, Serrenti kaj Villamar.
Kristana patrono de la komunumo estas la sankta, kies memortago sekve estas la komunuma festotago.
Betty Carter
Betty Carter (naskiĝis la 16-an de majo 1929 en Flint/Miĉigano kiel Lillie Mae Jones; mortis la 26-an de septembro 1998 en Novjorko) estis usona ĵazkantistino. Per sia fumeca intima sonkoloro ŝi validis kiel la „voĉo de bibopo“ (Ulfert Goemann).
Vivo kaj verkado
Carter, filino de ĥordirektisto, iris kun sia familio jam infanaĝe al Detrojto, kie ŝi studis ĉe la Muzika Konservatorio pianludon kaj kantadon. En la 1940-aj jaroj ŝi prezentis komence sub la kaŝnomo Lorraine Carter. Ekde 1948 ĝis 1951 ŝi koncertvojaĝis kun la bando de Lionel Hampton, kiu donis al ŝi la ŝercnomon Betty Bebop. Ekde 1951 ŝi koncertis en Novjorko, Filadelfio kaj Vaŝingtono kun muzikistoj kiel Charlie Parker, Dizzy Gillespie, Miles Davis, Muddy Waters, T-Bone Walker kaj Thelonious Monk, intertempe sub la nomo Betty Carter.
Jam ekde 1953 ŝi verkis diskojn je propra nomo. Inter 1960 kaj 1963 ŝi plurfoje vojaĝis kun Ray Charles, kun kiu ŝi verkis en 1960 baladalbumon; famiĝis la duopo enesta en ĝi Baby It’s Cold Outside. Por eduki siajn gefilojn ŝi reduktis dum la sekvaj jaroj sian muzikan aktivecon. Kun Sonny Rollins en 1963 ŝi koncertis en Japanujo kaj en 1964 en Anglujo. Sur pli grandan intereson trafis la albumo verkita en 1964, Inside Betty Carter, akompanate de pianisto Harold Mabern. En 1970 ŝi fondis la diskeldonejon Bet-Car Records, ĉe kiu sekvatempe aperis grandparto de ŝiaj albumoj. En 1976 ŝi festis triumfajn sukcesojn dum la Ĵazfesto je Berlino kaj la Belgrada Festivalo. Dum la venontaj jaroj ŝi faris kromajn koncertvojaĝojn tra Eŭropo kaj koncertis en koncertejo Carnegie Hall kaj plurfoje dum la Novporta Ĵazfestivalo. En 1979 Betty Carter apartenis al la steluloj de la festivalo Virinoj en Ĵazo je Romo; ŝia albumo The Audience With Betty Carter samjare verkita estis nomumata en 1981 por Premio Grammy.
Ŝi ne nur antaŭenigis sian propran karieron, sed ankaŭ akiris famon kiel „patrono de ĵazo“: ŝi prosperigis talentulojn kiel i.a. John Hicks, Mulgrew Miller, Cyrus Chestnut, Mark Shim, Benny Green, Stephen Scott kaj Kenny Washington. En 1993 ŝi komencis la eventaron Jazz Ahead, je kiu ŝi muzikis dum unu semajno kun dudek junaj ĵazmuzikistoj. „Mi volas, ke mia muziko estas interesa por la muzikistoj, tro multaj homoj refalas sur la klasikan bibopidiomon, kiam ili skatkantas. Mi pluevoluas kun la junaj muzikistoj.“ En 1987 ŝi prezentis kune kun Carmen McRae (The Carmen McRae-Betty Carter Duets), kiun ŝi nomis „la ununura jazkantistino, la ununura vere improvizanta“.
Por la albumo Look What I Got el 1988 ŝi ricevis la premion Grammy kiel plej bona kantistino. Ankaŭ la albumoj Droppin' Things (1990) kaj It's Not About the Melody (1992) estis nomumitaj por Grammy. En 1997 la usona prezidanto Bill Clinton donis al ŝi la Nacian Medalon de Artoj. Je la supro de sia famo ŝi mortis pro kancero.
1101 Klematido
1101 Klematido estas malgranda, ne tre hela asteroido de la ĉefa asteroida zono, ano de la Alaŭda familio.
Malkovro
Ĝi estis malkovrita la de la germana astronomo Karl Wilhelm Reinmuth elde la Nacia Observatorio de Hejdelbergo - Königstuhl.
Nomo
Ĝi ricevis la nomon de la floro Klematido (el la familio de la Ranunkolacoj).
Polignac
Polignac povas signifi:
Sándor Mozsonyi
Sándor Mozsonyi [ŝAndor moĵonji], laŭ hungarlingve kutima nomordo Mozsonyi Sándor estis hungara farmaciisto, profesoro.
Sándor Mozsonyi naskiĝis la  en Kadarkút. Li mortis la en Budapeŝto.
Biografio
Sándor Mozsonyi akiris farmacian diplomon en Reĝa Universitato de Budapeŝto en la 1912. Ĝis 1918 li laboris en la universitata apoteko, poste en instituto en Pozsony, en la sama urbo li akiris ankaŭ medicinan diplomon en la sekva jaro. Pro alveno de la ĉeĥa armeo li rifuĝis al Budapeŝto, li laboris plu en ministerio ĝis 1934. Li ankaŭ instruis en la universitato ekde 1931, post 2 jaroj li estis nomumita privata profesoro, en la sekva jaro institutestro (tiu posteno estis ankaŭ apotekestro). En 1940 li atingis la rangon publika ordinara profesoro. En 1951 li estis vicdekano, post 4 jaroj dekano. En 1952 li kandidatiĝis, en 1962 li pensiuliĝis. Li fondis memormuzeon pri József Ernyey.
Portets (stacidomo)
Portets estas franca stacidomo sur linio - Sète-Ville, situanta en  Portets, en departemento Gironde, regiono Nova Akvitanio.
Temas pri stacidomo de Société nationale des chemins de fer français (SNCF), priservata de trajnoj Nova Akvitanio.
Ĝi situas ĉe kilometra punkto (PK) de la linio Bordeaux-St-Jean - Sète-Ville (640000).
Regina Szilágyi
SZILÁGYI Regina [pr. sila:dji] estas rumania hungara reĝisorino. Ŝi naskiĝis en Satu Mare la 13-a de majo 1974.
Kariero
Regina Szilágyi diplomitiĝis pri teatroscienco en 1998 en Universitatea Babeș-Bolyai de Kluĵo. De 1992 ŝi estis helpaktorino de Szatmárnémeti Északi Színház Harag György Társulat. En 1998 ŝi establis la pup- kaj porinfanan teatron Brighella Báb- és Gyermekszínház en Satu Mare.
Zemianska Olča
Zemianska Olča, hungare Nemesócsa estas vilaĝo en Slovakio, en Regiono Nitra, en Distrikto Komárno.
Situo
la vilaĝo situas sur ebenaĵo, inter Danubobranĉoj, laŭ ĉefvojo kaj fervojo Komárno-Bratislava.
Historio
La unua mencio pri la komunumo devenis el 1264 en formo Oucha. Tiutempe loĝis tie reĝaj kortumanoj. Poste la kampoj apartenis al abatejo Pannonhalma. La loĝantoj estis plejparte nobeloj, tial estas la hungara nomo nemes. La turkoj ofte suferigis la loĝantojn. En 1894 okazis incendio. La loĝantaro okupiĝis pri vinkulturo, bredado, funkciis uzinoj pri lakto, alkoholo, briko. En 1910 loĝis en la vilaĝo 1782 da homoj (plejparte hungaroj). Ĝis 1919 la vilaĝo apartenis al Komárom (reĝa departemento), la distrikto Csallóközi, kies distriktejo estis. Poste la regiono iĝis parto de Ĉeĥoslovakio. Inter 1938-1945 la vilaĝo rehungariĝis. La unua Arbitracio de Vieno deklaris, ke tiuj komunumoj, kie la hungaroj vivas en majoritato, apartenu al Hungario. Post la dua mondmilito multe da hungaroj estis deportitaj al Sudetoj. La restaĵo iĝis senrajta laŭ Dekretoj de Beneš. Dum la socialismo kolĥozo formiĝis, kiu nun funkcias akcia kompanio Megart. Oni laboras en uzino pri pargeto. En la vilaĝo funkcias slovaka kaj hungara bazlernejo. En 2001 loĝis tie 2627 da homoj (2358 hungaroj kaj 234 slovakoj).
Famuloj
En la iama Nemesócsa naskiĝis hungara kuracisto György Korbuly.
Portets
Ĝiaj loĝantoj nomiĝas Portésiens.
25042 Qiujun
25042 Qiujun estas asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la de la teamo de la astronomia kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Ĝi ŝajnas esti en orbita resonanco 9 : 2 kun Tero : en 9 teraj jaroj, ĝi dufoje trakuras sian orbiton.
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de Qiu Jun, kiu gajnis en 2008 la duan rangon en la Intel International Science and Engineering Fair pro sia projekto pri elektra kaj mekanika inĝenierarto. Li estis lernanto ĉe la Mezlernejo de Ŝenĵeno (Gŭangdongo, Ĉina Popola Respubliko).
Surakarta
Surakarta (malofte Soloo) estas metropolo en Indonezio.
Geografio
Surakarta situas sur ebenaĵo laŭ rivero en geografia centro de insulo Javo. Yogyakarta troviĝas 60, Semarang 100 km-ojn.
Trafiko
Surakarta havas flughavenon kaj fervojan nodon. Trajnoj trafikas al Yogyakarta, Semarang kaj Surabajo. La menciitaj urboj havas ankaŭ bonajn vojajn kontaktojn.
Klimato
Surakarta havas tropikan klimaton. En ĉiuj monatoj pluvas, sed precipe inter novembro-aprilo. Oni mezuras jare po 2180 mm-ojn. La temperaturo estas konstanta kaj varias inter 21-31 °C.
Egercsehi
Egercsehi (egerĉehi) estas vilaĝo en Hungario, en regiono Norda Hungario, en departemento Heves, en subregiono de Bélapátfalva. Ĝis 1903 la vilaĝnomo estis la pli mallonga Cseh.
Surakarta
Ekonomio
Ĉirkaŭaĵo de Surakarta oni kultivas rizojn, kaŭĉukojn, maizojn, maniokojn kaj produktas sukeron. Oni okupiĝas pri teksaĵoj kaj maŝinproduktoj.
Egercsehi
Situo
La vilaĝo situas sur malebenaĵo ĉe piedoj de Bükk, laŭ ĉefvojo Eger-Putnok. Bélapátfalva troviĝas 8, Borsodnádasd 10, Pétervására 16, Eger kaj Ózd po 23 km-ojn.
Historio
La unua mencio devenis el 1285 en formo terra Cheh. En 1552 la turkoj detruis la vilaĝon, kiu rekonstruiĝis en 1564. En 1791 incendio okazis pro fulmo. En la 20-a jarcento minejo de terkarbo ekfunkciis.
Aunt Sally
Aunt Sally (Onklino Sally) estas sporto, kiu estas praktikata en certaj drinkejoj de la grafejoj (angle:county) Oxfordshire, Warwickshire, Berkshire kaj Buckinghamshire. Ĝi havas longan tradicion kaj la unuaj informoj estas de la komenco de la 19-a jarcento. Kelkaj supozas, ke la ludo baziĝas sur pli malnova kaj pli kruela ludo, en kiu la ludantoj devas mortbati kokon, kiu estas fiksita per ŝnuro, ĵetante lignajn bastonojn.
La principo estas, ke la ludantoj devas trafi simbolan pupon el distanco de 10 jardoj aŭ 30 futoj per lignaj bastonoj. Ĉiu ludanto havas po ses bastonoj 18 colojn longaj kun diametro de 2 coloj.
En la fama televida serio Midsomer Murders oni povas en la episodo "Dark Autumn" (Malhela aŭtuno) el la jaro 2001 spekti inspektoron Tom Barnaby kaj Serĝanto Troy pli aŭ malpli sukcese ekzerci la ludon en la ĝardeno de la drinkejo "The Plough" en la vilaĝo.
Dum la konkursoj ĉiu teamo havas 8 membrojn kaj ĉiu ludanto ĵetas ok bastonojn. La celo estas la forigo de la pupo, kiu troviĝas sur fera stango kun tenilo. Se la pupo falas pro tuŝo de la stango, tio ne estas valida.
Mikronezio
Geografio kaj historio
Jules Dumont d'Urville unue proponis la nomon "Mikronezio"-n je 1831 por distingigi tiun regionon; antaŭ tiama tempo, oni uzis la nomon "Polinezio" por signi la pacifikajn insulojn.
Aunt Sally
Eksteraj ligiloj
ĉiuj angle
Mikronezio
Geografio kaj historio
Biogeografie Mikronezio troviĝas en la pacifika ekozono laŭ la tipologio de la Monda Natur-Fonduso (WWF). Kune kun Polinezio, Mikronezio konstituas biodiverseco-riĉaĵejon laŭ la organizaĵo Naturprotekto Internacie.
Politike, Mikronezio estas apartigita en ok nacio-ŝtatoj kaj teritorioj:
Eŭropeanoj frue dominis grandan parton de tiu ĉi areo. La Hispanoj frue koloniigis Gvamon, la Nord-Marianojn, kaj la Karolin-insulojn (kiuj estis iĝinto la Federacio de Mikronezio kaj Palaŭo). Tiuj insulaj teritorioj estis partoj de la Hispanaj Orientaj Indioj, kaj la hispana Filipinoj regis la insulajn ekde 17a jarcento ĝis 1898. Totala eŭropana ekspansio venis sole je la frua 20a jarcento, kaj la areo estis dividota inter:
Dum la Unua Mondmilito, Germanio perdis siajn pacifikajn insulajn teritoriojn kiuj iĝis mandato de la Ligo de Nacioj. Nauru iĝis aŭstralian mandaton kaj Japanio ricevis la aliajn germanajn teritoriojn. Post la Dua Mondmilito kaj la malvenko de Japanio, la japaniaj mandatoj iĝis fidon de la Unuiĝintaj Nacioj kiun Usono regis kaj kiu nomiĝis la Fida Teritorio de la Pacifikaj Insuloj. Hodiaŭ, ĉiuj insuloj (escepte de Gvamo kaj Vejkinsulo, kiuj estas usonaj teritorioj, kaj la Nord-Marianoj, kiuj formas usona komunumo) estas sendependaj ŝtatoj.
Lingvoj
Oni klasifikas la lingvoj de la diversaj Mikroneziaj indiĝenaj popoloj sub la Aŭstronezia lingva familio. Preskaŭ ĉiuj da tiuj lingvoj apartenas al la Oceanaj lingvoj]Oceana subgrupo de tiu familio; tamen, oni notas tri esceptoj en okcidenta Mikronezio kiuj apartenas al la Okcidenta Malaja-Polineziana subgrupo: Tiu lasta subgrupo ankaŭ inkludas la plej da parolataj lingvoj ĉe Filipinoj, Malajzio kaj Indonezio (Kirch, 2000: pp. 166–167).
Ĉe orienta rando de la Federacio de Mikronezio, la lingvoj Nukuora kaj Kapingamaranga motras ege okcidente etendaĵon de Polinezia.
Nonzeville
Nonzeville estas franca komunumo en departemento Vosges, en regiono Loreno. Nonzeville estas la komunumo, kiu havas la plej malgrandan areon en sia departemento.
Listo de la urbestroj
La nuna urbestro estas Michel Thiéry.
August Emil Fieldorf
August Emil FIELDORF, pseŭdonomo Nil (naskiĝis la 20-an de marto 1895 en Krakovo, murdita la 24-an de februaro 1953 en Varsovio) - batalanto por sendependeco de Pollando, brigada generalo de Pola Enlanda Armeo, organizanto kaj komandanto de Gvidantaro pri Kaŝatako de Ĉefkomando de la Landa Armeo, anstataŭanto de Ĉefa Komandanto de la Landa Armeo kaj ĉefo de la organizaĵo NIE - Niepodległość (Sendependeco).
Agado por sendependeco kaj militservo en Pola Armeo
Suboficiran lernejon li finis en kvazaŭarmea organizaĵo en 1912. En 1914 kiel volontulo aliĝis al Pola Legio sub komando de Józef Piłsudski kaj iris al rusa fronto. En 1916 avancis al serĝento kaj jaron poste estis direktita al oficira lernejo. Post ĵurkrizo estis enkorpigita al Aŭstria Armeo kaj sendita al itala fronto, de kie dezertis kaj en aŭgusto 1918 aliĝis al sekreta Pola Soldata Oganizaĵo en Krakovo. De novembro servis en Pola Militistaro, komence kiel ĉefo de plotono kaj de marto 1919 kiel ĉefo de kompanio de peza maŝinpafilo. En la jaroj 1919-1920 partoprenis vilnan kampanjon. Post eksplodo de pola-bolŝevika milito kiel komandanto de kompanio liberigadis i.a. Daugavpils kaj Ĵitomir, partoprenis polan ekspedicion al Kievo kaj bjalistokan batalon. Post la milito restis en soldataro. Post eksplodo de la dua mondmilito septembre 1939 trapasis la tutan batalan itineron de la 12-a Divizio de Infanterio kiel ĉefo de la 51-a Infanteria Regimento de Limregiona Pafistaro je la nomo de Giuseppe Garibaldi. Post malvenko dum nokta batalo apud rivero Iłża en civila vestaro sukcesis transiri al Krakovo. De tie provis atingi Francion, sed apud slovaka limo estis en oktobro kaptita kaj internigita. Post kelkaj semajnoj fuĝis kaj tra Hungario atingis Francion, kie aliĝis al kreiĝanta pola armeo. Tie li finis staban kursaron kaj maje 1940 rangaltiĝis al kolonelo. Samjare septembre estis kaŝtransportita kiel la unua kuriero de la registaro en ekzilo al okupata Pollando alprenante por si pseŭdonomon Nil.
Konspira agado 1940-1945
Konspiran agadon komencis en varsovia Asocio de Armita Batalo, ekde 1941 en Vilno kaj Bjalistoko. Aŭguste 1942 estis nomumita ĉefo de Gvidantaro pri Kaŝatako de la Landa Armeo. Ordonis likvidi en Varsovio generalon de germana nazia organizaĵo SS Franz Kutschera, ekzekutisto de kaptata surstrate loĝantaro. Aprile 1944 oni komisiis al Fieldorf krei kaj gvidi profunde konspiran organizaĵon Sendependeco kun kaŝnomo NIE, kiu agus sub nova sovetia okupacio. Antaŭ falo de la varsovia insurekcio laŭ ordono de Supera Komandanto Kazimierz Sosnkowski estis avancita al rango de brigada generalo. Oktobre 1944 fariĝis anstataŭanto de la komandanto de la Landa Armeo, generalo Leopold Okulicki.
Persekutado kaj proceso 1945-1953
Marte 1945 estis arestita de soveta NKVD en Milanówek apud Varsovio sub falsa nomo Walenty Gdanicki. Ne rekonitan oni deportis por laboro al Uralo, de kie oktobre 1947 revenis kaj setlis en Biała Podlaska. Ĉi-periode li ne revenis al konspira agado. Poste ekloĝadis en Varsovio, Krakovo kaj Lodzo. Ne sciante, ke promeso pri amnestio estis mensogo li malkaŝis sin februare 1948 konfesante veran nomon kaj gradon de brigada generalo. La 10-an de novembro 1950 estis arestita de funkciuloj de komunisma diktaturo en postmilita Pollando kaj transportita al malliberejo. Tie, malgraŭ torturado, malkonsentis kunlabori.
Post fikcia proceso, akuzita de prokuroro Helena Wolińska-Brus, estis - la 16-an de aprilo 1952 - kondamnita al morto per dispafigo fare de ĉefjuĝistino Maria Gurowska (propradire Maria Sand) kaj aliaj. La 20-an de decembro 1952 Supera Tribunalo - dum sekreta kunsido kaj malĉeesto de akuzito - en konsisto de Emil Mertz, Gustaw Auscaler kaj Igor Andrejew, aprobis la verdikton. La unua komunista prezidanto de Pola Popola Respubliko Bolesław Bierut, laŭ peto de la familio, rifuzis favore mildigi la punon. Alicja Graff, vicedirektorino de la Departamento III de Ĝenerala Prokurejo turnis sin al prizonestro de malliberejo ĉe Warszawa-Mokotów, str. Rakowiecka por "doni necesajn disponojn por plenumi ekzekuton". La 24-an de februaro 1953 je la 15.00 per pendigo la verdikto plenumiĝis. Ĝis nun oni ne scias certe la lokon de enterigo de la korpo.
Enketado pri la justica murdo
Marte 1989 August Emil Fieldorf estis rehonorigita. Esploro pri la justica murdo estis komencita en 1992 fare de Ĉefa Komisiono pri Esplorado de Krimoj kontraŭ Pola Nacio (antaŭulo de IPN). La enketado ampleksis ĉiun engaĝitan prokuroron, juĝiston kaj asesoron. Ili estis: Dum la enketado montriĝis ke akuzitoj jam ne vivas aŭ ili mortis dum la proceso. Akuzon oni direktis nur kontraŭ Wolińska kaj Gurowska.
Filmo pri senefika penado de filino de la generalo por juĝi judajn murdistojn estas montrata en YouTube (Jutubo).
Memorigo de la generalo
En 1972 sur simbola tombo de la generalo oni starigis monumenton.
Junulara Eŭrovido-Kantokonkurso 2004
La 2-a JEKK okazis la 20-an de novembro 2004 en Lillehammer (Norvegio). Ĝi estis prezentata per Stian Barsnes Simonsen kaj Nadia Hasnaoui.
August Emil Fieldorf
Memorigo de la generalo
En 2006 dum celebrado de laŭvica datreveno de la varsovia insurekcio la prezidanto de Pola Respubliko Lech Kaczyński postmorte distingis la generalon per Ordeno de Blanka Aglo.
Junulara Eŭrovido-Kantokonkurso 2004
Dum la paŭzo la irlanda grupo Westlife prezentis direkte kanton "Ain’t that a kick in the head”. La venkinto el 18 partoprenantoj estis la hispania kantistino María Isabel (9 jaroj).
August Emil Fieldorf
Memorigo de la generalo
Februare 2008 la Pola Parlamento solenis memoron de la generalo August Emil Fieldorf Nil:
''Rezolucio de la Sejmo de Pola Respubliko pri omaĝo de la 55-a mortodatreveno de la generalo August Emil Fieldorf "Nil". La 24-an de februaro pasis la 55-a datreveno de la morto de August Emil Fieldorf, pseŭdonomo "Nil". La Sejmo de Pola Respubliko omaĝas al tiu ĉi granda civitano, patrioto kaj soldato''.
''August Emil Fieldorf en sia frua juneco partoprenis militon por reakiro de sendependeco kaj poste batalis ĝin defendante. Li estis soldato de la Unua Brigado de Legioj, partoprenis la militon kun Soveta Rusio en 1920, defendis Pollandon septembre 1939, estis soldato de Pola Enlanda Armeo, kie plenumis funcion de la gvidanto de Kedyw - Gvidantaro de Kaŝatako. Postmilite arestita de NKVD, kaj poste de Ministerio pri Publika Sekureco estis fare de trompĵura justico kondamnita al morto kaj murdita''.
Aprile 2009 okazis premiero de biografia filmo – historia dramo Generalo Nil.
Julie 2009 ministro pri nacia defendado atribuis al Unuo pri Apogo de Komandado kaj Sekurigo de Specialaj Armitaj Fortoj la nomon de generalo August Emil Fieldorf "Nil".
Septembre 2010 en Varsovio apud vojkruciĝo de la stratoj Fieldorf kaj Wał Miedzeszyński oni solene malkovris Monumenton al generalo NIL, kion iniciatis estintaj soldatoj de la varsovia kvartalo Praga.
La Chapelle-Saint-Laurian
estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Indre, en la regiono Centro-Valo de Luaro (Centre-Val de Loire, prononco [). Fine de en la komunumo vivis. Administre la komunumo apartenas al la arondismento Issoudun kaj al la kantono .
(54071) 2000 GQ146
(54071) 2000 GQ146 estas malrapide rotacianta terrenkonta kaj marsrenkonta amora asteroido malkovrita la de la teamo de la astronomia kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Orbito
Ĝia klinata orbito pasas prokime de tiu de la Tero, kaj precipe de tiu de Marso ĉe siaj ambaŭ nodoj.
Ĝia tera MOID estas 0,125804 AU (18,820 milionoj da km):
Ĝia marsa MOID estas 0,0157487 AU (2,356 milionoj da km):
Tangramo
Tangramo (ankaŭ konata kiel la "Lerta Puzlo de la Sep-Pecoj") estas antikva geometria ludo, konata ankaŭ kiel ĉina puzlo. Ĝi konsistas el sep ludpecoj nomataj tan-oj: du grandaj trianguloj, unu meza triangulo, du malgrandaj trianguloj, unu kvadrato, kaj unu paralelogramo. La celo de la ludo estas fari certan formon kun ĉiuj sep pecoj. La pecoj ne rajtas interkovri sin.
Deveno de la vorto
La vorto estas neordinara hibrida vorto. Usonaj maristoj kutime nomis ĉion ĉinan Tang, kiu estas la kantona vorto por Ĉinio. La sufikso -gram devenas de la greka, kaj signifas "skribitaĵo" kaj rilatas al geometria formo.
Gadoni
estas komunumo de Italio. Ĝi apartenas al la insulo kaj administra regiono Sardio kaj al la provinco Nuoro. Fine de en la komunumo vivis. Kristana patrono estas la sankta, kies memortago sekve estas la komunuma festotago.
Najbaraj komunumoj estas Aritzo, Laconi (OR), Seulo (CA) kaj Villanova Tulo (CA).
NGC 4979
NGC 4979 (aliaj indikoj — IC 4198, UGC 8209, MCG 4-31-7, ZWG 130.9, PGC 45484) estas galaksio en konstelacio Berenica Hararo.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Rosenheim
Rosenheim estas eksterdistrikta urbo en Germanio. Ĝi apartenas al la distriktaro Supra Bavario de la federacia lando Bavario, kaj estas la administra centro de la samnoma distrikto Rosenheim, al kiu ĝi mem tamen ne apartenas. Fine de la urbo havis  loĝantojn.
Tra la orienta parto de la urbo el sudo al nordo fluas la akvoplena kaj rapida rivero Inn, tamen apud Rosenheim ĝi ne estas navigebla. Alia rivero, kiu trafluas la urbon, estas Mangfall. Mangfall alfluas en Inn en la nordorienta parto de Rosenheim. Ĉe loko de alfluo klare videblas la diferenco inter la koloroj de akvo: Inn enhavas pli da kreto, pro tio la akvo de Mangfall estas pli travidebla.
Rosenheim estas fervoja nodo, el kiu eliras fervojaj branĉoj en 5 direktoj: al sudo en Kufstein–Innsbruck (Aŭstrio), al nordo en Wasserburg, al oriento en Salzburg (Aŭstrio) kaj al nord-okcidento du branĉoj al München (tra Grafing kaj tra Holzkirchen). Rosenheim situas je ĉirkaŭ 5 km norde de aŭtoĉefvojo München–Salzburg.
En Rosenheim kaj ĝia ĉirkaŭaĵo estas belaj turistaj lokoj. La plej konataj de ili estas la granda lago Chiemsee kun akvareo de preskaŭ 100 kvadratkilometroj, aliaj lagoj: Simssee, Erlensee. Sude situas la Alpoj. La plej konataj proksimaj montoj estas Wendelstein (pli ol 1800 m alta), Kampenwand (pli ol 1600 m alta), ambaŭ estas atingeblaj per telfero aŭ dentorela fervojo.
Industrio: ligno, elektroniko (la plej granda estas la fama fabriko de antenoj Kathrein), industrio de nutraĵoj (ekz: laktofabriko Danon) kaj multaj aliaj.
14498 Bernini
Nomo
Ĝi estis nomita en memoro de la itala arĥitekturisto kaj skulptisto Gian Lorenzo Bernini (1598–1680), kiu desegnis la kolonaron de la Baziliko Sankta Petro de Romo.
Benzila glikolato
Benzila glikolato aŭ C9H10O3 estas kemia kombinaĵo rezultanta el interagado de la glikolata acido kun benzila alkoholo, senkolora aŭ flaveca likvaĵo uzata en kemiaj sintezoj. Benzila glikolato ne estas solvebla en akvo, sed estas solvebla en etanolo, propilena glikolo, kloroformo, eteroj, kaj oleoj.
Balgo
Blovbalgo estas ilo por produkti aerblovon aŭ -puŝon.
Faltobalgo estas regula zigzagita faldita parto de aparato, veturilo, ks. kunligante du aliajn moveblajn partojn, tiel ke oni povas ilin proksimigi aŭ malproksimigi, konservante la fermitecon de la internaĵo. Ekz. balgo de akordiano, de fotoaparato; aŭtobuso kun balgo, intervagona balgo (PIV).
Priskribo de blovbalgo
Ĝi konsistas el deformebla korpo kun unu aŭ du valvoj. Per unu valvo ĝi ensuĉas aeron dum la malpremado kaj elblovas ĝin tra la ajuto dum la kunpremado. Dua valvo malebligas partan refluadon de la aero je la malpremado. Plej fruaj formo estas tute sen valvoj; la praktikanto devis fermpremi la enfluotruon permane, tiel ke la enfluotruo plejparte troviĝis en la tenilo. Fruaj formoj konsistis el ligno kaj ledo, nuntempe oni konstruas balgojn plejparte el plasto.
Historia utiligado
Tiun ĉi ilon oni uzis precipe ekde la mezepoko mezepoko en forĝejoj, por alĝustigi la temperaturon en la forĝardejo. Por la ferproduktado en Eŭropo oni uzis jam ekde komence de la 13-a jarcento ventigilojn movigataj de akvomueliloj, je kiuj la kamoj de kamŝafto levis la supre kuŝantan tavolon de baldo, kiun poste surkuŝantaj peziloj malsuprenpremis. La plibonigita aeralkonduko (pli da oksigeno) sekve plialtigis la temperaturon bezonatan por la fandado. Balgoblovilon tamen ankaŭ uzis en ĉiu mastrumaĵo, por reekflamigi matene la ardon en malfermaj fajrejoj kaj kamenoj per trafa aerbaton.
Orgeno, harmoniumo
Balgoj ankaŭ provizis la orgenojn per aero. Jen oni diferencigas inter ĉerpobalgoj kaj magazenbalgoj. Ŝanĝojn de la aerpremo egaligas t.n. reguligaj balgoj.
Vd. ankaŭ Vento (orgeno)
Akordeono
Je harmonikoj la balgo troviĝas inter basflanko kaj diskantflanko de la instrumento. Laŭ speco de la instrumento ĝi adaptiĝas laŭ grando kaj aspekto al la resta instrumento. Ĝi konsistas plejparte el egale profundaj faldoj. Nombro kaj profundeco de la faldoj ege varias je la diversaj muzikiloj. La bazon tamen preskaŭ ĉiam konsistigas faldita kartono, kiu estas movkapable kovrita per maldika, aerdensa ledo je la anguloj. Je etkostaj instrumentoj ankaŭ artefarita ledo anstataŭas la naturledon.
Protektiloj el metalo aŭ ledo plifortikas la eksterajn angulojn. La faldosurfaco povas esti fortikita kaj beligita ene kaj ekstere per dieversaj materialoj. Ĉe ambaŭ finaĵoj de la balgo troviĝas lignokadro, kiu konsistigas la ligilon al la aliaj instrumenteroj. Iam ekzistis aparta metio por balgfaristoj, nuntempe nure instrumentfaristoj mem produktas siajn balgojn, nur la pli laborintensajn laborojn ili transdonas al hejmlaboristoj. Ekzistas en Eŭropo ankoraŭ kelkaj firmaoj specialiĝintaj pri la produktado de instrumentbalgoj.
Ekster Eŭropo oni konis diversajn tipojn de balgoj, kiuj tamen baziĝas sur la sama principo.
Sakfajfilo
Ankaŭ la sakfajfilo aŭ sakŝalmo ofte estas provizata de aero per balgo.
146 Lucina
146 Lucina estas granda malhela asteroido de la asteroida zono. Ĝi estis malkovrita, la, de la franca astronomo Alphonse Louis Nicolas Borrelly elde la observatorio de Marsejlo (Francio).
En la romia mitologio, Lucina estis unu aspekto de Junono (Lucina = "tiu, kiu metas la infanojn al la lumo"). Ŝi protektis la naskantajn virinojn.
Okaze de kaŝado de stelo far de 146 Lucina en 1982, ebla malgranda satelito (de 6 km de diametro) estis trovita. Astrometriaj mezuroj en 2003 apogas tiun eblecon.
Gelves
Gelves estas urbeto kaj municipo de la Aŭtonoma Komunumo Andaluzio, en la provinco Sevilla, sude de Hispanio. La areo de la municipo estas kie loĝas  geloĝantoj, do loĝdenso estas  loĝ./km². Gelves situas je 6 km de la provinca ĉefurbo Sevilla.
Demografio
Laŭ statistikoj de la andaluza registaro (SIMA, 2007) la 8540 geloĝantoj de la municipo Gelves estas 4283 inoj kaj 4257 viroj. En la 8-kvadratkilometra teritorio estas 2 setlejoj, kie loĝas 8537 geloĝantoj, kaj aliaj 3 geloĝantoj loĝas dise en kamparo. Lasta konata nombro de naskiĝoj po jaro estis 144, 76 inoj kaj 68 viroj, kaj mortis 28, 10 inoj kaj 18 viroj. Tiel la natura kresko estis 116 (1.4%). La laborkapabla loĝantaro estis 3381 homoj (39.6%).
Jerzy Krzysztoń
Vivo
Infanecon kaj komencon de lernado pasigis en Grodno. En 1940 kun la patrino kaj frato estis deportita al Kazaĥujo, kie partoprenis ruslingvan lernejon. En 1942 kune kun la armeo de Władysław Anders evakuiĝis al Irano. En la jaroj 1944-1947 restis en Barato, kaj poste en Ugando, kie lernis en pola lernejo kaj aktivis en skoltismo. Julie 1948 kun la familio revenis al Pollando - al Lublin. Tie ĉi en 1949 abiturientiĝis kaj ekstudis la polan kaj anglan filologion en Katolika Univesitato. En 1952 translokiĝis al Varsovio, kie eklaboris en Asocio Pax, kaj en gazeta kaj semajnrevua redaktejoj. Daŭrigante studadon li finis en 1953 la polan filologion kaj en 1955 la anglan. En 1956 ŝanĝis laboron kaj iĝis ĉefo de la Radioscena Redakcio de Pola Radio.
18087 Yamanaka
Nomo
Ĝia nomo honoras Yvonne Joy Yamanaka, kiu gajnis la duan rangon en la Intel International Science and Engineering Fair de 2003 pro sia projekto pri kemio. Ŝi estis lernantino ĉe la Oregon Episcopal School en Portlando (Oregono, Usono).
Vajua lingvo
La Vajua Lingvo (Vajua: wayuunaki) estas parolata de 305 000 vajuoj en nordokcidenta Venezuelo kaj nordorienta Kolombio sur la Gvaĥira duoninsulo.
Jerzy Krzysztoń
Vivo
En 1949 debutis per la rakonto Barataj rememoroj, kiu poste eniris la libron Opowiadania indyjskie (Barataj rakontoj; 1953), dediĉita al travivaĵoj de pola civila loĝantaro, kiu forlasis Sovetunion kune kun la armeo de Anders. Poste verkis kelke da rakontoj kaj romanoj. Valoras liaj raportaĵoj de la restado en Usono Skok do Eldorado (Elano al Eldorado; 1967). En sia verkado uzis diversajn literaturajn formojn, ekz. simbolismon. Li estis aŭtoro de pluraj radioscenoj kaj tradukisto de rakontoj kaj romanoj de la angla lingvo (i.a. Urbeto de Winesburg Sherwood Anderson, Rajdanto sur la ĉielo kaj aliaj rakontoj de Ambrose Bierce).
Vajua lingvo
La Vajua estas parto de la Araŭaka lingva familio domina en diversaj partoj de la Karibio. Ili havas iujn minimumajn diferencojn en dialekto dependantajn de la regiono de La Guajira en kiu ili rezidas; norda, centra, aŭ suda zonoj de ĉi tiu regiono. La plejparto de la novaj generacioj parolas la Hispanan flue sed ili komprenas la gravecon konservi sian tradician aŭtoĥtonan lingvon.
Windisch
Windisch (prononcu vindiŝ) estas komunumo en la distrikto Brugg de Kantono Argovio, Svislando. Ĝi havis 6658 loĝantojn je la 31-a de decembro 2008.
Vajua lingvo
Legiveco
Por reklami kaj subteni kulturan integradon kaj dulingvan klerigadon inter vajuoj kaj aliaj kolombianoj, la Centro Etnoeducativo Kamusuchiwo’u elpensis la iniciativon krei la unuan ilustritan vortaron Wayuunaiki-Hispana, Hispana-Wayuunaiki.
Jerzy Krzysztoń
Vivo
En 1953 ricevis literturan premion de junuloj kaj pro la ciklo de radioscenoj pri Poloj en la batalfrontoj de la dua mondmilito la premion de ministro pri nacia defeno. Distingita i.a. per Ora Merit-Kruco en 1974 kaj Kavalira Kruco de la Ordeno Polonia Restituta en 1982.
Windisch
Geografio
La komunumo situas sur duoninsulo inter la riveroj Aro kaj Reuss, kiuj kunfluas ĉe la norda pinto de la komunumo. La komunumo konsistas el pluraj vilaĝopartoj kaj setlejoj, kiuj en la 19-a kaj 20-a jarcento kunkreskis al unu granda setlejzono, kiu siavice kunkreskis kun la najbara urbo Brugg.
Jerzy Krzysztoń
Vivo
Dum la lastaj vivojaroj, kiam verkis Obłęd (Frenezo), li malsanis kaj periode estis en psikiatria malsanulejo. La rakonto, bazita ĉirkaŭ motivo de anonima psika malsano estas plenplena de amara pripenso pri la nuntempa mondo.
Windisch
Vidindaĵoj
En Windisch troviĝas la fama iama Monaĥejo Königsfelden kaj romia amfiteatro.
Vajua lingvo
Legiveco
Malpli ol po 1% de Vajuaj parolantoj legivas en la Vajua dum po de 5 ĝis 15% estas legivaj en la Hispana. Estas 105,000 parolantoj en Kolombio kaj 170,000 en Venezuelo. Alternaj nomoj inkluzivas: Guajiro, Guajira, Goajiro.
Jerzy Krzysztoń
Vivo
Li sinmortiĝis.
Windisch
Trafiko
La stacidomo de Brugg, kiu estas grava trafiknodo de la Svisaj Federaciaj Fervojoj situas ekzakte apud la limo de la komunumo Windisch. Por la fajna distribuo de la trafiko zorgas diversaj lokaj bus- kaj poŝtaŭtolinioj. La komunumo disponas pri alveturejo al la svisa aŭtovojo A3.
1102 Pepita
1102 Pepita estas mezgranda hela asteroido de la ĉefa asteroida zono, malkovrita la de la kataluna astronomo Josep Comas i Solá elde la Observatorio Fabra de Barcelono.
Vajua lingvo
Fonologio
Noto: "e" kaj "o" estas pli malfermaj ol en la angla. "a" estas iomete antaŭe de centro, kaj "ü" estas iomete dorse de centro. Konsonantoj
1102 Pepita
"Pepito" estas la hispana karesa formo de "Josep", antaŭnomo de la malkovrinto. La asteroido ricevis la nomon "Pepita", respektante la tiaman kutimon, kiu volis ke la planedetoj ricevu inajn nomojn.
Vajua lingvo
Fonologio
"l" estas laterala klaketo prononcata kun la lango tuj malantaŭ la pozicio de la Hispana "r," kaj kun pli da laterala aerfluo.
Windisch
Historio
En la 1-a jarmilo antaŭ Kristo en Windisch ekzistis kelta opido, tio estas setlejo ĉirkaŭigita de defendoremparo. En la jaro 15 antaŭ Kristo alvenis al la regiono la romiaj legionoj de Cezaro, kiuj konstruis tie la legionejon Vindonissa, kiu de 14 antaŭ Kristo ĝis 101 post Kristo estis la ĉefkvartalo de tri romiaj legionoj. Sekvis civila fazo dum pli ol cent jaroj, kaj tiam la romianoj denove konstruis kastelon en la 3-a jarcento, kiun ili definitive forlasis en la jaro 401.
En mezepoko en Windisch aperis la familio de la Habsburgoj, kies prasidejo situis 2 kilometrojn sudokcidente de la hodiaŭa komunumo. La 1-an de majo 1308 en Windisch estis mortigita reĝo Alberto la 1-a de Habsburgo de lia nevo duko Johano de Ŝvabio, nomata "Johano Parricida". Por memorigi la familian tragedion, la reĝa vidvino Elisabeto de Goricio-Tirolo fondis monaĥejon, kiun ŝi nomis Königsfelden.
En la jaro 1415 la bernanoj konkeris la Argovion, kaj Windisch fariĝis berna. Kiam la Monaĥejo Königsfelden dum la reformacio en la jaro 1528 estis mondigita, Windisch fariĝis parto de la berna voktejo Königsfelden. En la jaro 1798 Argovio estis okaze de la Helveta Revolucio kun helpo de la francaj trupoj de Napoleono liberigita de la berna servuteco, kaj Windisch fariĝis parto de la helveta kaj poste en 1803 de la aktuala Kantono Argovio.
Planoj de kunigo de Windisch kaj la najbara urbo Brugg al unu sola komunumo fiaskis en popola voĉdono la 24-an de septembro 2006 klare.
Seethen
Seethen ekde la unua de januaro 2011 estas parto de la komunumo Gardelegen en Germanio - antaŭe temis pri memstara komunumo. Ĝi troviĝas en la distrikto Altmark Salzwedel de la federacia lando Saksio-Anhalto. La 30-an de junio 2006 la komunumo havis 168 loĝantojn.
34280 Victoradler
34280 Victoradler estas tre malgranda sed treege hela asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la fare de la teamo de la astronomia kampanjo « LINEAR » (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Nomo
Ĝia nomo honoras Victor Adler, kiu mentoris unu finalist(in)on de la Regeneron Science Talent Search de 2018, scienca konkurso por gelernantoj en lasta jaro de mezlernejo. Li instruas ĉe la Harker School de San Jose (Kalifornio).
Tamás Csikány
Tamás Csikány [tamAŝ ĉikAnj], laŭ hungarlingve kutima nomordo Csikány Tamás estas hungara rokabila drumisto. Lia angleca pseŭdonimo estas Tom Stormy. Tamás Csikány naskiĝis en la 20-a jarcento.
Biografio
Tamás Csikány edukiĝis en Szolnok, lia plia aĝa frato estis driumisto. Dum la mezlernejaj jaroj li jam aliĝis al ŝlagrorkestroj. En 1988 li fondis muzikgrupon sub nomo Black Cadillac, kiu estis la unua rokabila orkestro en Hungario. En la sekva jaro li translokiĝis al Budapeŝto, kie li estis membro de pluraj ŝlagrorkestroj aŭ li havis propran muzikgrupon (Tom Stormy Trió). Inter 2011-2017 li estis drumisto de orkestro hu:Ed Philips and the Memphis Patrol. Csikány estis en 17 landoj kun pluraj orkestroj, kie ili koncertis.
Salama
Salama estas vilaĝaro en Bunda distrikto en Tanzanio. Ĝi kunigas kvin vilaĝojn: Njaburundu, Salama-kati, Marambeka, Salama A kaj Kurusanga.
Estro de Salama depost 2005 estas Mramba Simba Nyamkinda ( - do Salama apartenas al la malgranda aro de komunumoj en la mondo kun esperantista urbestro!) Por antaŭenigi la evoluon de la vilaĝaro li fondis asocion Mazingira kaj varbas kunhelpon en esperantista medio.
Akamaraĉi
Akamaraĉi aŭ en hispana Acamarachi (konata ankaŭ kiel Pili ) estas 6 046 m alta vulkano en norda Ĉilio. En tiu parto de Ĉilio, ĝi estas la plej alta vulkano. Ties nomo signifas "nigra luno". Ĝi estas vulkano de la Centra Vulkana Zono de Andoj, nome zono de forta vulkana aktiveco dum la lastaj milionoj de jaroj. Malnovaj vulkanoj en la areo estas bone konservitaj, pro la seka klimato.
Akamaraĉi mem estas konus-forma vulkano kun deklivaj supraj flankoj kaj lafokupolo en sia norda flanko. Kvankam ne estas indiko de historia aktiveco kaj la flankaj lafofluaĵoj estas malnovaj, kelkaj lavofluaĵoj ĉirkaŭ la pintokratero kaj aliaj lafofluejoj norde de Akamaraĉi sur la montselo inter Akamaraĉi kaj la vulkano Kolaĉi povas esti postglaciaj laŭ aĝo. Akamaraĉi estas formita de andezitaj kaj dacitaj rokoj.
Akamaraĉi montras Inkaan montosanktejon sur kiu oni trovis kelkajn statuetojn. Unu ina statueto estas farita el arĝento, alia maskla estas farita el molusko Spondylus. Ambaŭ el tiuj statuetoj troviĝis kun miniaturaj vestaĵoj.
Roger de Flor
Roger de Flor, ankaŭ nomita Ruggero da Fiore, Rutger von Blum, Rontzerius (naskiĝis en Brindizio (Reĝlando de Sicilio), mortis  en Adrianopolo (Bizanca imperio)) estis itala kondotiero kaj estro de la Almogàveroj.
Biografio
Frederiko nomumis lin kapitano de la kompanioj de Almogàveroj, katalunaj-aragonaj dungsoldatoj kiuj partoprenis en la konkero de Valencio kaj Majorko en la nomo de la Kronlando de Aragono kaj kiuj helpis firmigi la aragonan ĉeeston en Sicilio kontraŭ la Familio de Anĵuo (defendo de Mesino, 1301).
Unu jaron post la paco de Caltabellotta (1302) inter Karlo la 2-a de Anĵuo kaj Frederiko la 2-a de Sicilio, Roger de Flor proponis siajn servojn al la bizanca imperiestro Androniko la 2-a Paleologo, por helpi lin batali kontraŭ la turkoj kiuj envenis la grekan imperion kaj minacis sieĝi Konstantinopolon. La imperiestro akceptis lian peton kaj la kapitano alvenis ĉe la kapo de ekspedicio de kvar mil Almogaveroj kaj tridek naŭ ŝipoj, formante la grandan "katalunan kompanion". Li tuj ekagis kaj neniigis la Ĝenovanojn de Konstantinopolo je la plej granda ĝojo de la imperiestro, incitita de ilia kuratoreco. Poste, en 1304, li trapasis en Anatolion kaj kaptis la urbojn Filadelfio, Manisa kaj Efezo, forpelante la turkojn ĝis Kilikio, al Taŭruso-montaro. Kiel rekompenco pro liaj servoj, Androniko, malgraŭ kelkaj malbonaj traktadoj de katalunaj soldatoj kontraŭ grekoj, nomumis lin "megaduko" (granda admiralo de la imperia floto), kaj donis al li la manon de sia nevino Maria, filino de sia fratino Irena kaj de la renversita caro Ivan Asen la 3-a de Bulgario. Sed la imperiestro estis timigita de la ambicioj de Roger de Flor kiu volis fariĝi reganto de la teritorioj kiujn li konkeris en Minora Azio. Post intertraktadoj, Androniko koncedis al li la titolon de Cezaro de la imperio kaj sinjorejo de la bizancaj teritorioj de Anatolio, kun la escepto de urboj. La kreskanta ambicio de Roger de Flor kaj lia grandiĝanta influo finfine malplaĉis al Mikaelo la 9-a, la plejaĝa filo de Androniko la 2-a, asociita al la regado de la Imperio. Tiu ĉi altiris lin al Adrianopolo kaj murdigis dum bankedo, kune kun cent tridek almogaveraj ĉefoj (la ), kun la intenco ataki poste la ceteron de liaj trupoj. Sed li ne povis plenumi sian planon, ĉar la Almogaveroj elektis novajn ĉefojn kaj entreprenis fortajn reprezajlojn. Sub la komando de Berenguer d'Entença, ili direktis sin al Konstantinopolo kaj detruis ĉion kion ili trovis survoje en Trakio kaj Macedonio; jen kion oni nomis la Venganza catalana (kataluna venĝo). Poste, ili enmiksiĝis en la luktojn de la Imperio kaj eluzis sian ŝancon por akapari la duklandojn de Ateno kaj Neopatrio en la nomo de la Kronlando de Aragono, duklandoj kiuj estis perditaj en 1390.
Literaturo
Roger de Flor estis tre populara inter siaj samtempuloj danke al la Kroniko de Ramon Muntaner, en kiu tiu ĉi raportas tiun eksterordinaran ekspedicion en kiu li partoprenis. Roger de Flor fariĝos mita figuro por la Katalunoj kaj servis kiel esenca modelo al la heroo de Joanot Martorell en lia romano Tirant lo Blanc.
20557 Davidkulka
20557 Davidkulka estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la en la kadro la kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de David Kulka, mentoro en 2004 de unu finalist(in)o de la scienca konkurso de mezlernejoj The Discovery Channel Young Scientist Challenge (DCYSC). Li estis instruisto ĉe la South Peninsula Hebrew Day School de Sunnyvale (Kalifornio Usono).
Malio
Malio, (𞤃𞤢𞥄𞤭, مالي), plennome kaj oficiale la Respubliko Malio (République du Mali; ߡߊߟߌ ߞߊ ߝߊߛߏߖߊߡߊߣߊ, 𞤈𞤫𞤲𞥆𞤣𞤢𞥄𞤲𞤣𞤭 𞤃𞤢𞥄𞤭, جمهورية مالي), estas lando sen maraliro en Centra Afriko. La najbaraj landoj de Malio estas de okcidente Senegalo, nordokcidente Maŭritanio, nordoriente Alĝerio, sudoriente Niĝero kaj Burkina Faso, sude Ebura Bordo, sudokcidente Gvineo. Ĝia nomo devenas de la antikva Imperio Malio. Malio estas la 175a lando en la Indico de Homa Disvolviĝo. Laŭ MEP ĝi estas la 160a lando inter 181 landoj statistike.
Historio
Trovaĵoj el la paleolita kaj neolita epoko – ekz. kavernodesegnoj de Asselar, malkovrita en 1927 norde de Timbuktuo - pruvas, ke homoj vivis jam en la praepoko en la Sahara parto de Malio. Oni malkovris en aliaj regionoj spurojn de ŝtonepokaj civilizoj.
La unuaj karavanvojoj elformiĝis en 300 p.K., kiuj interligis sudan parton de Maroko kaj Alĝerio al la Niĝer-valo. Oni transportis en la vojo eburon, mucilagon, strutan plumon, oron kaj sklavojn. Fine de la karavanvojoj, inter la riveroj Niĝero kaj Senegalo elformiĝis la Ganaa Imperio de la soninkeoj (4-15. jc.).
La Imperio Malio de la malinkeoj (12-16. jc.), situis ĉe la supra kaj meza fluo de rivero Niger. La Songaja Imperio elformiĝis en la 15-a jc. en orienta parto de nuna Malio (en regiono de Timbuktuo kaj Gao) kaj etendis sian regon ĝis la haŭsaj reĝlandoj. Post kiam, reganto Ahmad al-Mansur en 1591 konkeris la regionon per maroka armeo, Timbuktuo venis sub la dujarcenta regado de la maŭroj. Oni dividis la Niger-valon je tri partoj: la ĉirkaŭo de Gao iris al tuaregoj, Macina al la fulanikoj, la Reĝlando de Ségouial bambaraoj.
Meze de la 19-a jarcento, la francoj konkeris la regionon, kiu iĝis parto de la Franca Okcident-Afriko kiel kolonia teritorio en 1898. La regiono estis nomita Franca Sudano kaj en 1946 iĝis transmara teritorio de la Franca Unio. Tiam ĝi estis konsiderata ne tiom valora teritorio ol aliaj francaj kolonioj de Okcidenta Afriko, kiaj Senegalio aŭ Eburbordo.
En 1958, oni deklaris la Sudanan Respublikon, kiu unuiĝis unu jaron poste kun Senegalo al Federacio Malio. Senegalo forlasis la federacion post du jaroj pro politikaj kontraŭdiroj, tiam oni elkriis la sendependan Malian Respublikon (22-an de septembro 1960). La unua prezidento de la ŝtato estis Modibo Keita, kies regadon finigis militara puĉo en 1968. Kvankam oni akceptis en 1974 novan konstitucion, la juntao pretendis regpovon por pluaj kvin jaroj. Moussa Traoré, kiu enpotenciĝis en 1968 agadis kiel diktatoro de la lando. Lian regadon finis en 1991 nova militistara puĉo. Komence de la 1990-aj jaroj la nordaj tuaregoj ekribelis. En 1991 ĝenerala peto al demokratio trakuris la urbojn, venis nova puĉo, militista registaro kaj balotado en 1992. En 2007 la norda konflikto akriĝis kaj en 2011 pro kontaĝo kun la konfliktoj en la apuda Libio, per ties armiloj la ribelo gajnis konsolidon.
En 2012 prezidanto Amadou Toumani Touré estis eksigita eksigita sekve de puĉo de kapitano Amadou Haya Sanogo. En 2013 kiel prezidanto estis elektita Ibrahim Boubacar Keïta. Francio kiel eksa metropolio helpis al lia registaro, sendinte siajn trupojn kaj dum la operaco Serval subpreminte la ribelulojn. Ibrahim Boubacar Keïta estis reelektita en 2018, sed ekde junio 2020 okazis amasaj protestoj gvidataj de la opozicia koalicio M5-RFP (france Mouvement du 5 Juin-Rassemblement des Forces Patriotiques), kontraŭ korupto kaj malsekureco, kontraŭ kiuj laŭdire senrezulte luktis la registaro. La 18-an de aŭgusto 2020 li estis per puĉo arestita de militistoj kaj alportita al militbazo en la urbo Kati, de kie li anoncis per radio sian devigitan eksiĝon.