cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Celesteno la 5-a
Abdiko
Antaŭ tiu paŝo, Celesteno ankoraŭ kreis papan konstitucion pri abdiko el la papa ofico. Li sentis sin devigita je tia pravigo, ĉar multaj katolikoj per demonstracio antaŭ la papa rezidejo protestis kontraŭ la abdiko kaj volis kuraĝigi lin daŭrigi la papecon. La protestoj kaj la sekva kreo de la papa konsitucio tamen prokrastis la demisiion je nur sep tagoj. Tuj post oficialiĝo de la konstitucio Celesteno demetis la papajn insignojn kaj vestaĵojn, kaj denove vestis sin per simpla monaĥa robo.
Benedetto Caetani, kiu je la nomo Bonifaco la 8-a kaj favorato de la napola reĝo Karlo la 2-a de Anĵuo iĝis la posteulo de Celesteno, volis malliberigi lin post la abdiko, por eviti eklezian skismon pro la fortaj protestoj de la subtenantoj de Celesteno. La ekspapa monaĥo tamen sukcesis fuĝi al la urbeto Rodi Garganico en Apulio, de kies haveno li volis perŝipe atingi Grekion. La ŝipo tamen jam post malmultaj kilometroj avariis proksime de la havenurbeto Vieste, kaj tial Celesteno tamen kaptiĝis kaj malliberiĝis. Bonifaco ordonis la "honoran malliberigon" de Celesteno komence en Anagni, poste ekde aŭgusto 1295 en la iomete pli orienta kastelo de Fumone, nordokcidente de la moderna provinca ĉefurbo Frosinone. En tiu kastelo li la 19-an de majo 1296 mortis senperforte. Liaj samordenanoj en 1326 sukcesis transportigi liajn ostojn al L'Aquila kaj entombigi ilin en la kirko Santa Maria di Collemaggio, kie ĉirkaŭ la jaro 1500 kreiĝis pompa tombejo honore al li. Post la forta damaĝo de la kirko pro la tertremo de L'Aquila la 6-an de aprilo 2009, la nedamaĝite el la kirkaj ruinoj savita relikvujo de Celesteno transportiĝis al la kripto de la katedralo de Sulmona.
Nur post periodo de pli ol 700 jaroj denove per libervola decido abdikis papo: la 28-an de februaro 2013 la papo Benedikto la 16-a.
Pola landvojo n-ro 22
La pola landvojo n-ro 22 (DK22) estas landvojo, je longeco ĉirkaŭ 460 km, kunigas landlima trairejo kun Germanio kun trairejo kun Rusio.
Liu Haitao
LIU Haitao (刘海涛) estas Qiushi eminenta profesoro pri lingvistiko kaj aplikata lingvistiko en Zhejiang Universitato. Li doktoriĝis pri lingvistiko. Liaj esploraj interesoj estas interlingvistiko, lingva planado kaj esperantologio, kvanta lingvistiko kaj dependa sintakso,
55543 Nemeghaire
55543 Nemeghaire estas asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la de la belga astronomo Henri M. J. Boffin elde la Reĝa observatorio de Belgio en Uccle.
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de Jean Neméghaire, kiu estis helpanto ĉe la Reĝa Meteologia Instituto de Belgio de 1983. De 1979 ĝis 1983, li estis la instruisto pri fiziko de la malkovrinto kaj grande kontribuis al ties alvokiĝo kiel astrofizikisto.
Beša (distrikto Levice)
Beša (hungare Barsbese) estas vilaĝo en Slovakio en regiono Nitra, en distrikto Levice. La oficiala hungara nomo estis Besse ĝis 1899.
Situo
La vilaĝo situas en valo de rojo, laŭ flankovojoj, laŭ fervojo Šurany-Levice. La lasta troviĝas 20 km for.
Historio
La vilaĝo estis loĝata dum la neolitiko. La unua mencio devenis el 1292. En 1573 kaj en 1634 la turkoj detruis en la vilaĝo. Spite la turkajn atakojn la vilaĝo restis viva. En 1902 dum fosado oni trovis ostojn de mamuto. En 1910 loĝis tie 545 da homoj, (plejparte hungaroj). Ĝis 1919 la vilaĝo apartenis al Bars, al distrikto de Vráble, poste al Ĉeĥoslovakio. Inter 1938-1945 la vilaĝo rehungariĝis. La unua Arbitracio de Vieno deklaris, ke tiuj komunumoj, kie la hungaroj vivas en majoritato, apartenu al Hungario. Post la 2-a mondmilito la hungaroj iĝis senrajtaj laŭ Dekretoj de Beneš. En 2001 loĝis tie 669 da homoj, (356 slovakoj, 269 hungaroj, 37 ciganoj).
Yelm (Vaŝingtonio)
Yelm ("Jelm") estas urbo en Kantono Thurston, Vaŝingtonio, Usono.
Fontoj
Bazita sur informoj en la angla Vikipedio kaj en la Komunejo.
Nikolao la 2-a (Rusio)
Nikolao la 2-a (naskiĝis la, mortis la ) (Николай Александрович Романов) estis lasta caro de la Rusia Imperio ekde 1894 ĝis 1917. Li apartenis al la rusa monarĥa dinastio Romanov.
Origino
Granda princo Nikolao estis la unua filo de geimperiestroj Aleksandro Aleksandroviĉ kaj Maria Fjodorovna. Laŭ la leĝo li estis denaske oficiala heredonto de la rusia trono. Dum bapto liaj gepatroj elektis nomon Nikolao ĉefe pro sama nomo, kiun havis lia onklo Nikolao, pliaĝa frato de lia patro Aleksandro, mortinta junece.
Heredonto
Nikolao Aleksandroviĉ estis heredonto dudek ses jarojn ĝis antaŭtempa morto de lia patro, imperiestro Aleksandro la 3-a en 1894.
Li estis lerta lernanto kaj studento plene preparinta sin por la ŝtata agado kaj regado de la lando.
Edziĝo
1894 jaro restis neforgesebla en memoro de Nikolao Aleksandroviĉ. Du gravaj eventoj okazis tiam. La unua trista estis morto de lia patro, imperiestro Aleksandro la 3-a en Livadio, Krimeo.
La dua feliĉa estis lia edziĝo al Victoria Alix Helena Louise Beatrice von Hessen und bei Rhein, princino de Hesio-Darmstadt. Ambaŭ gejunuloj interkonatiĝis en 1884 en Sankt Peterburgo, kien Alisa (Alix) venis kune kun sia fratino Elizabeta edziniĝinta al granda princo Sergio, frato de Nikolao. Aperis ties amo kaj en 1889 Nikolao petis benon de sia patro Aleksandro la 3-a por geedziĝo. Tamen tiu rifuzis. La 10-an de oktobro 1894 Alisa venis Livadion por adiaŭi kun la mortanta patro de sia fianĉo Nikolao, imperiestro Aleksandro la 3-a. Post lia morto okazinta la 20-an de oktobro, ŝi ortodoksiĝis en Rusa Ortodoksa Eklezio sub nomo Aleksandra Fjodorovna (foje skribite ankaŭ Teodorovna).
La 14-an de novembro 1894 en Vintra palaco de Sankt Peterburgo okazis evento, kiun la paro atendis ĉirkaŭ dek jarojn - ties geedziĝo. Kvankam ĵus estis sepultita Aleksandro la 3-a kaj necesis funebri minimume unu jaron. Poste la carino naskis kvin gefilojn: Olga (* 03.11.1895), Tatjana (* 29.05.1897), Marija (* 14.06.1899), Anastasija (* 18.06.1901) kaj Aleksej (* 12.08.1904).
Teruraj sekvoj de la kronado
Kronado de Nikolao la 2-a okazis en Moskvo la 26-an de majo 1896. Ĉi-tago restis en kronikoj ne sole pro tiu ĉi rimarkinda evento, sed bedaŭrinde pro multaj viktimoj pereintaj en Ĥodinka kampo, kie oni proponis kaj disdonis donacojn de la cara nomo. La vizitintoj amasiĝis kaj neatendite rompis barierojn. Okazis paniko kaj tumulto. Oni tretis ĉiujn falintojn. Tiam pereis ĉ.1500 personoj.
Enlanda politiko
Fine de la deknaŭa jarcento industrio, komerco kaj agrikulturo de Rusio intense evoluadis. Ĝia potenco kaj kapabloj estis egalaj al kvin plej progresintaj kaj avangardaj landoj de la mondo. Pli kaj pli kapitalismo penetris en ĉiujn sferojn de la landa vivo. Samtempe kreskis videble ĝiaj negativaj sekvoj.
Rusio malsukcesis dum la rusia - japana milito okazinta en 1904-1905. Ĝi estis kroma kialo por la revolucio en 1905-1907. La imperiestro estis devigita proklami Manifeston la 17-an de oktobro 1905, en kiu li permesis aperon de politikaj partioj kaj establon de la Ŝtata Dumao (ruse Дума, institucio simila iun eŭropan parlamenton) havanta rekomendajn rajtojn.
Rimarkinda estis la popola demonstracio okazinta la 9-an de januaro 1905 en Sankt Peterburgo, kiam ordinaraj civitanoj provis komuniki siajn problemojn kaj pretentojn al la caro. Tamen proksime de Vintra palaco ilin renkontis armitaj militistoj, kiuj laŭ la ordono ekpafis la popolamason. Okazis granda masakro kun multaj viktimoj, kiu restis en la historio kiel "Sanga dimanĉo".
Decembre de 1905 post multaj kaj longaj bataloj la revolucio fiaskis en Moskvo.
La ĉefministro Petro Stolipin aktive efektivigis sian agrikulturan reformon, rezulte de kiu aperis malmultenombra klaso t.n. "kulakoj" (riĉaj farmuloj) kaj multenombra amaso de proletaro kaj povruloj. Stolipin pereis pro la terora akto en Kievo en 1911.
Ekstera politiko
La patron de Nikolao la 2-a, imperiestron de Rusia Imperio Aleksandron la 3-an oni kromnomis Aleksandro Paciganto, ĉar dum lia reĝado Rusio militis kontraŭ neniu.
Nikolao la 2-a ankaŭ provis teni kaj konservi neŭtralecon en rilatoj inter la eŭropaj landoj. Ekde 1907 Rusio alianciĝis kun Britio kaj Francio en Entento.
La unua mondmilito
Ekde aŭgusto de 1915 la imperiestro Nikolao la 2-a proklamis sin ĉefkomandanto de la rusa armeo, kvankam multaj generaloj ne konsilis al li tion ĉi fari. Komence de 1917 negativaj rezultoj de la milito okazigis gravan malkontenton en la armeo kaj en la tuta rusa socio.
Rasputin
Baldaŭ lia influo en vivo de la ŝtato iĝis tre vasta kaj serioza; laŭ liaj insistaj konsiloj oni povis obteni eĉ postenon de iu ministro pro koruptaĵo. Multaj aristokratoj estis malkontentaj pri agado de tiu duonklera kampulo kaj decembre 1916 lin ili mortigis per tri rimedoj: (veneno, pafado kaj dronigo en rivero Neva sub glacio). Antaŭ sia morto Rasputin eldiris sian opinion al Nikolao kaj Aleksandra pri la malfeliĉa fato de la cara familio kaj Rusio mem, kiu baldaŭ okazos.
Abdiko
Kreskanta malkontento de diversaj tavoloj de la rusa socio pri reĝado de la imperiestro, kiu malsukcesis en la milito ĉefe pro grava influo de lia edzino Aleksandra, kiu estis origine germanino rezultigis deklaron de la Ŝtata Dumao februare de 1917 pri abdiko de la caro. Li tiam estis en la milita fronto en stacio Dno. Kelkaj reprezentantoj de Dumao komunikis al la caro pretendojn de la rusa parlamento, informis lin pri la vasta enlanda krizo kaj proponis la dokumenton kun abdiko de la imperiestro. Tielmaniere ili esperis savi la landon de la komenciĝinta revolucio. Dektrijara heredonto Aleksej estis malsana, tial Nikolao la 2-a la 15-an de marto 1917 abdikis la rusian tronon por sia frato, granda princo Mikaelo, kiu troviĝis tiam en Sankt Peterburgo. Post iom da tempo kaj meditado li rezignis la caran decidon.
Hejma aresto
La gefiloj Olga, Marija, Tatjana, Anastasija kaj Aleksej tiam malsanis je morbilo kaj grave suferis pro ĝi. La patrino Aleksandra Teodorovna multe vartis kaj flegis ilin. Baldaŭ post reveno de Nikolao Aleksandroviĉ oni proklamis la caran familion arestita kaj postulis troviĝi en la cara rezidejo Carskoje Selo. Kelkajn monatojn la familio kaj ilia malmultenombra servantaro loĝis en sufiĉe komfortaj kondiĉoj tie.
La 7-an de novembro 1917 okazis la bolŝevika revolucio en Rusio kaj baldaŭ komenciĝis la Civila milito. Carskoje Selo (nun urbo Puŝkin en Leningrada provinco) situanta apud Sankt Peterburgo iĝis ne tro oportuna loko por troviĝado de la cara familio tie, des pli, ke proksime aperis la milita fronto. La familion oni veturigis al siberia urbo Tobolsko, patrujo de Rasputin. En ĝi la eksaj geimperiestroj rememoris liajn profetaĵojn pri ties malfeliĉa fato. Baldaŭ Tobolsko ankaŭ iĝis danĝera malliberejo por bolŝevikoj, kiuj tenis tie la caran familion.
Printempe de 1918 ilin enloĝigis en Ipatjev domon de Jekaterinburgo situantan ĉe Urala montaro. La gardantaron estris bolŝevika komandanto, membro de loka Tutrusia Ekstrema Komisiono (ruse Всероссийская Чрезвычайная Комиссия aŭ ĝiaj inicialoj ВЧК) Jakobo Jurovski.
Pafmortigo kaj kaŝa entombigo
La Civila milito okazis en multaj regionoj de la lando. La eksa caro Nikolao la 2-a, la heredonto Aleksej kaj ĉiu ano de la cara familio estis grava simbolo de la Blanka armeo militinta kontraŭ la Ruĝa armeo de bolŝevikoj. Okazis kelkaj provoj liberigi ilin. Somere de 1918 milittrupoj de la Blanka armeo proksimiĝis al Jekaterinburgo. La loka bolŝevika potenco decidis pafmortigi la caran familion, kiun povis liberigi "blankuloj". En analoj ne restis dokumentoj kun subskriboj de ĉefaj gvidantoj de tiama Sovetio (Lenin, Sverdlov k.a.), kiuj permesus kaj lanĉus la ekzekuton, des pli, ke okazis neniuj juĝo kaj jura proceso.
Nokte de la 17-a de julio 1918 oni postulis la gefamilianojn malsupreniĝi en hipogeon de la konstruaĵo. La malsanan filon Nikolao Aleksandroviĉ portis sur siaj brakoj. Tie ilin atendis kelkaj bolŝevikoj, kiuj baldaŭ komencis pafmortigon. Iuj personoj mortis momente, iuj ankoraŭ restis vivaj kaj grave vunditaj, tial ilin la murdistoj pikis per bajonetoj ĝis morto. Aleksandra Teodorovna kaj la fraŭlinoj havis en siaj roboj kaŝitajn diamantojn, kiujn oni trovis kaj eltiris. Baldaŭ la kadavrojn oni veturigis en apudan arbaron, verŝis sur ilin sulfatacidon kaj kaŝe enterigis la restaĵojn.
Mirakla nomo Ipatjev
Rusa monarka dinastio Romanov komenciĝis en 1613 en Ipatjev klostro (Kostroma provinco), kie oni heroldis junan (16 j.) Mikaelon Romanov kiel nova rusa caro.
En domo, kiun posedis inĝeniero Ipatjev, en Jekaterinburgo en 1918 dinastio Romanov fakte finiĝis.
Gesanktuloj de Rusa Ortodoksa Eklezio
Kvankam en 1918 Nikolao la 2-a jam abdikis la rusian tronon, ne estis la imperiestro de Rusio, lin mem kaj liajn gefamilianojn Rusa Ortodoksa Eklezio en 2000 proklamis gesanktuloj (ruse "страстотерпец") kaj ikonoj kun ties vizaĵoj troviĝas en ĉiu rusa preĝejo.
Absolvo
Tri jarojn la Supera Kortumo de Rusia Federacio diskutis la plendon de kelkaj malproksimaj parencoj de la cara familio kaj la 1-an de oktobro 2008 ĝi decidis, ke ĉiuj pafmortigitoj, inkluzive eksan imperiestron Nikolao la 2-a, estas viktimoj de la kontraŭleĝaj politikaj reprezalioj kaj estas tute absolvitaj.
Hajnal Somody
SOMODY Hajnal (ŝomodi) estas rumania hungara aktorino naskita en Miercurea Nirajului la 17-an de marto 1968.
Kariero
Hajnal Somody finis en la Aktorakademio Szentgyörgyi István de Târgu Mureş en 1992 kaj de tiam ŝi estas la aktorino de la Trupo Harag György de la Nacia Teatro de Târgu Mureş.
Jaguariúna
(oficiale Município de) estas municipo en la subŝtato San-Paŭlio de Brazilo. Ĝi situas en la sudorienta regiono de Brazilo, en la mezoregiono Campinas kaj en la samnoma mikroregiono Campinas. Laŭ la stato de en la municipo vivis   sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². El tiuj, la nombro de voĉdonrajtuloj en la municipo en estis. La teritorio havas komunan limon kun.
Károly Csáky
Károly Csáky naskiĝis la  1873 en Hungara reĝlando, en Szepesmindszent (nuntempa Bijacovce en Slovakio). Li mortis la 1945 en Budapeŝto.
Robert Kubica
Robert Józef KUBICA (naskiĝis la en Krakovo) - pola aŭtosportisto, la unua en pola historio, kiu startas en Formulo Unu. En 2005 li ekkonkeris ĉampiontitulon de World Series by Renault. Li kuras en Formulo 1 ekde 2006: de 2006 ĝis 2009 en BMW Sauber, ekde 2010 en Renault. En la jaro 2007 li estis viktimo de grava akcidento en la konkurso ĉe Montrealo. Post unu jaro en la sama ĉefkuro venkis sian unuan konkurson.
Nidau
Pri la komunumo
Nidau estas historia urbeto kaj komunumo de la administra distrikto Bielo en Kantono Berno, Svislando. Ĝis 2009 ĝi estis la ĉefloko de la tiama samnoma distrikto. Ĝi havis 6739 loĝantojn je la 31-a de decembro 2008.
Geografio
La urbeto Nidau situas sur insulo inter la rivero Zihl kaj la Nidau-Büren-Kanalo de la rivero Aro kaj la nordcrienta bordo de la Lago de Bielo. La urbeto komplete kunkreskis kun la granda najbarurbo Bielo.
La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 1,52 km², de kiuj 3,9% estas kovritaj de arbaro, 0,0% servas por agrikulturo kaj 84,2% por setlado, la resto estas akvejoj.
Najbaraj komunumoj
La komunumo Nidau limas en nordo al la urbo Bielo, en oriento al Port, en sudo al Ipsach kaj en okcidento al la Lago de Bielo.
Trafiko
La urbo Nidau estas bone konektita al la publika trafikreto. La ĉefstacidomo de la urbo Bielo piede atingeblas ek de Nidau en malmultaj minutoj. La metroŝpura tramlinio de la iama Bielo-Täuffelen-Ins-Fervojo pasas kaj ankaŭ diversaj poŝtaŭtolinioj tra la urbo. Kaj la urbo ankaŭ atingeblas per la ŝipreto de la Lago de Bielo.
Apud Nidau komenciĝas la svisa aŭtovojo A6 de Bielo al Berno.
Historio
La unua dokumenta mencio de Nidau datiĝas el la jaro 1196 kiel Nidowe.
La Kastelo Nidau de la Grafoj de Neŭŝatelo fariĝis en la 12-a jarcento la centro de la senjorujo de la familia linio Neŭŝatelo-Nidau kaj kune kun Erlach la centro de ilia Senjorujo Nidau. Kastelo kaj urbo estis servuto de la Princepiskopejo de Bazelo, kiel estis dokumentita en la jaro 1329. Post la morto de la Grafo Rudolfo la 4-a en la jaro 1375 la episkopo de Bazelo volis validigi kiel servutestro siajn privilegiojn okupante la urbon Nidau, sed la heradantoj de Rudolfo la Grafoj de Kiburgo kaj la Grafoj de Thierstein por pelis kaj venkis lin dum la Batalo de Schwadernau en la jaro 1376. Nidau fariĝis nun kiburga kaj post ties formorto habsburga en la jaro 1379. Ĝi tiam parte estis pandigita al la urbo Friburgo. Post sieĝo en la jaro 1388 la urbeto fariĝis posedaĵo de Berno kaj Soloturno. Post divido de la interessferoj de la du urboj en la jaro 1393 Nidaŭ fariĝis la ĉefloko de la samnoma berna voktejo, kiun rolon ĝi konservis ĝis la Helveta Revolucio en la jaro 1798. Post la restaŭracio Nidaŭ fariĝis ĉefurbo de la samnoma berna ĉefdistrikto, al kiu ankaŭ apartenis Bielo. En 1831 per la nova berna konstitucio la antaŭa ĉefdistrikto Nidau estis dividita inter la postaj distriktoj Bielo kaj Nidau, kaj Nidau ek de tiam estis la ĉefloko de la distrikto Nidau de Kantono Berno.
En la 18-a kaj 19-a jarcento Nidau pli kaj pli suferis pro inundoj de la riveroj Zihl kaj Aro, kaj tial oni komencis en tiu epoko korekti la riveron. La Aro per la Aro-Hagnek-Kanalo estis kondukita al la Lago de Bielo, Zihl estis kanaligita kaj estis kontruita la Nidau-Bühren-Kanalo, kiu nun farigixs la ĉefelfluejo de la Lago de Bielo. Samtempe inter la Lago de Morato kaj la Lago de Neŭŝatelo estis konstruitaj nivelaj kananloj, kaj tiel la tri lagoj fariĝis granda retenujbaseno por la akvoamasoj de Aro.
Timme Rosenkrantz
Timme Rosenkrantz (ankaŭ Timmie Rosenkrantz, naskiĝis la 6-an de julio 1911 en Kopenhago, mortis la 11-an de aŭgusto 1969 en Novjorko) estis dana muzikproduktisto, verkisto kaj radioprezentanto de ĵazo.
Eksudo
En medicino, eksudo estas aro de elementoj ekstervaskuligitaj en la procezo inflama, kiuj deponiĝas en la interspaco de histoj aŭ kavoj de organismo. Kaŭzas edemon, diferenciĝante de la transsudo per plej granda riĉeco de proteinoj kaj ĉeloj.
Laŭ la superreganta elemento, oni parolas pri:
18727 Peacock
18727 Peacock estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la en la kadro de la programo Lowell Observatory Near-Earth-Object Search (LONEOS) elde la Stacio Anderson Mesa de la Observatorio Lowell, sud-oriente de Flagstaff (Arizono, Usono).
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de Anthony Peacock, projekta sciencisto por la EXOSAT de la Eŭropa Kosma Agentejo kaj la misio XMM-Newton. Gvidanta spertulo pri detektiloj por astrofiziko de alta energio, li ankaŭ disvolvis la "S-CAM", kriogenika fotilo havanta rapidegan nombrilon da fotonoj por optika astronomio elde grundo.
Usono en la Somera Olimpiko 1936
La usona teamo aktiva en la Somera Olimpiko 1936 en Berlino havis 359 sportistojn. Ili partoprenis en 21 fakoj. Flagotenanto de la usona teamo estis. La sportistoj atingis 24 orajn, 20 arĝentajn kaj 12 bronzajn medalojn. Sume la teamanoj en la Olimpiko havis la 2-an rangon.
Eichgraben
Eichgraben estas komunumo de Aŭstrio. Ĝi apartenas al la federacia lando Malsupra Aŭstrio kaj al la distrikto Sankt Pölten(-Land). La komunumo situas en la centra parto de la federacia lando, iom okcidente de la ŝtata ĉefurbo Vieno, kaj estas parto de la historia regiono Mostviertel (mosta regiono). Komence de la jaro en la komunumo vivis  loĝantoj.
Gasgiganto
Gasgiganto – ankaŭ nomata jupitersimila planedo, gasogiganto, aŭ gasplanedo – estas astronomia termino por grandaj planedoj, kiuj konsistas plejparte el la malpezaj gasoj hidrogeno kaj heliumo. Ili enhavas nur etajn porciojn de pezaj materialoj kaj rotacias rapide.
La malo de la gasgigantoj estas la tersimilaj planedoj, kiuj havas grandan denson, malmolan kruston kaj pli malrapidan rotacion.
Nia sunsistemo enhavas kvar gasgigantojn, ĉiuj el la eksteraj planedoj: Jupitero, Saturno, Urano kaj Neptuno. Krom ilia kemia konsistenco ili diferencas de la tersimilaj planedoj per iliaj ringoj kaj granda nombro de satelitoj.
Jokkaiĉi
' (japane ') estas urbo de Japanio. La urbo situas sur la insulo Honŝuo, proksimume 60 kilometrojn sude de la urbo Nagojo. Ĝi apartenas al la gubernio Mie. Laŭ la stato de la jaro en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km².
Geraldo Mattos
Geraldo MATTOS Gomes dos Santos [ĵeraŭdu matus] (naskiĝis la en Terezopolo, ŝtato Rio-de-Ĵanejro, mortis la  en Kuritibo) estis brazila filologo kaj Esperanto-poeto, membro de la Akademio de Esperanto de 1970 kaj ĝia Prezidanto de 1998 ĝis 2007.
Profesia vivo
Mattos diplomiĝis pri latina kaj latinidaj lingvoj en la Pontifika Katolika Universitato de Paranao en 1958 kaj doktoriĝis pri filologio per disertacio pri la kantikoj (trobadoraj poemoj) de la kleriko Ayras Nunes, galega poeto de la XIV-a jarcento, post konkurso malfermita de la Federacia Universitato de Paranao en 1965.
Li poste instruis en la Federacia Universitato de Paranao kaj la Militista Kolegio, ambaŭ en la urbo Kuritibo dum 30 jaroj, krome laboris kiel instruisto por la Ministerio pri Laboro dum 40 jaroj ĝis emeritiĝo. En la portugala lingvo li verkis pli ol tridek librojn pri la instruado de la portugala kaj pri lingvistiko.
Li estis gravulo en la Rozkruca movado.
Esperanta agado
Mattos fariĝis esperantisto en 1947. Li estis membro de la Akademio de Esperanto de 1970 kaj estis ĝia prezidanto inter 1998 kaj 2007. Laŭ lia memprezento en la retejo de la Akademio, lia precipa celo estis:
.
Mattos estis honora membro de Kolombia Esperanto-Ligo kaj redaktoro de la rubrikoj "poezio" kaj "noveloj" de la magazino Monato ekde 1998.
Verkoj
Mattos eklernis Esperanton en 1947 kaj verkis siajn unuajn poeziajn librojn en 1953: dramon en versoj pri Zamenhof "La Tento de la Junulo" kaj "Ivan la Sesa", ŝajne la sola versa kvinakta tragedio en Esperantujo. Pluaj verkoj estis "La Nigra Spartako", rakonto pri kaptado de negroj en la 17-a jarcento por la sklaveco, Arĉo, 109 sonetoj, persona liriko. Krome: Miniaturoj, japaneskaj poemetoj, poemaro Ritmoj de Vivo, KD Simbiozo (kun muzikestro Flávio Fonseca).
Li ankaŭ tradukis kelkaj verkojn en Esperanton:
La dua kampo, en kiu li realigis sin, estas esperantologio, al kiu li kontribuis plurajn fakajn kaj didaktikajn artikolojn kaj librojn:
Menciindas ankaŭ Centjara Esperanto: jubilea libro de Akademianoj (redaktanto).
Monheim
Monheim havas diversajn signifojn:
Geraldo Mattos
Aliaj
Li kontribuis al Beletra Almanako n-ro 6 de oktobro 2009 per la eseo Lingvo kaj dialekto; elirante de la tezo ke Esperanto estas fakte du dialektoj, nome la zamenhofa aŭ fundamenta kaj la nuna kiu enhavas ankaŭ diversajn ŝanĝojn kiaj sencodevioj ĉe vortoj, skriberaroj kaj vorteraroj, nekonvena novismo, stranga verbigo, reguldevioj ĉe participoj ktp., por Mattos granda parto de la kulpo de tiu dialektigo, malreguligo kaj ŝanĝoj devenas el PIV kaj el proponoj de Johannes R. G. Isbrucker, kiu prezidis la Akademion de Esperanto inter 1937 kaj 1963.
Jean Forge
Jean Forge (verkista nomo de Jan Fethke) (naskiĝis la en Opole (germane Oppeln), en la limoj de tiama Germanio, mortis  en Berlino). Li estis germana-pola filmreĝisoro kaj scenaristo. komence en Berlino (ĉe UFA, kun Fritz Lang) kaj inter 1935 kaj 1960 ankaŭ en Pollando. Li estis aŭtoro de sukcesaj verkoj de originala Esperanto-literaturo, Esperanto-ĵurnalisto kaj Cseh-instruisto.
Kooperativa pogranda societo
En 1919, nur tiuj kooperativoj komercis kun soveta Rusio (tra Rostov).
Jean Forge
Fethke laboris pri 50 scenaroj por la germana, pola kaj franca filmindustrioj kaj reĝisoris ĉe 12 filmoj. La scenaroj de la konataj sensonaj filmoj „Mutter Krausens Fahrt ins Glück“ kaj „Jenseits der Straße“ li skribis komune kun Willi Döll.
La familio
Fethke estis filo de la germana kuracisto Josef Fethke (1866–1919) kaj de la pola nobelulino Zofia Dorota Stumberg-Sychowska (1871–?). Li kreskiĝis dulingve kun la pola kaj la germana. Fethke havis du fratojn – Stefan kaj Edmund kaj unu fratinon Hedwig.
Fethke dufoje edziĝis. Lia unua edzino, la francino Clotilde de Petry (geb. 1918) perdis sian vivon en Varsovio dum la milito. En 1951 Fethke edziĝis al la juristino Wanda Jurkiewicz (1924–2018).
Edukiĝo kaj studado
La „neamata inĝeniera studado“ pli kaj pli malgraviĝas. Fethke legas la Filmkurier kaj estas okupata pro skribado de scenaro. Post publikigo de la unua romano en Esperanto Abismoj li skribas la duan Saltego trans jarmiloj. Li vizitas fimlernejon ekkonante ĝian neseriozecon. Finfine li ĉesas la inĝenieran studadon, por sin tute dediĉi al sia filma kariero.
Berlinaj jaroj
En 1924 Fethke iras al Berlino. "Retrospektive li skribas: „Iun tagon mi pakis mian valizon kaj aĉetis bileton triaklasan al Berlino. Adiaŭ do mia kara Danzigo! Adiaŭ mia neamata teknika altlernejo! Adiaŭ mia redakcia ĉanbreto, kaj adiaŭ vi, mia amata filmlernejo …“"Al la UFA-reĝisoro Karl Grune (1885–1962) li montras sian scenaron. Tiu ne filmigas ĝin, sed ekkonas la talenton de Fethke kaj dungas lin.
En Berlino Jan Fethke fariĝas reĝisora asistanto kaj scenaristo ĉe UFA, interalie sub Fritz Lang.
En 1929 aperas liaj tre sukcesaj filmoj: Transe de la strato kaj Vojaĝo de Panjo Krause en feliĉon (Jenseits der Straße  kaj Mutter Krausens Fahrt ins Glück), produiktitaj de la Prometheus-AG. La scenarojn skribas Fethke komune kun Willi Döll.
Otto Nagel, Käthe Kollwitz kaj Hans Baluschek akompanas la estiĝon de „Panjo Krause“ laŭ motivoj de Heinrich Zille kun la muziko de Paul Dessau."Pri siaj sonkinaj sukcesoj Fethke rakontas en intervjuo kun la filmhistoriisto Gero Gandert (1929–2019): „Kiam venis la sonkino, mi feliĉe kapablis skribi ankaŭ bonajn dialogojn. Multaj aŭtoroj siatempe malsukcesis, ĉar ili simple ne kapablis, skribi la dialogojn. Ja, la plej konataj filmoj estis la sonfilmoj. El tiuj, kiujn mi skribis, mi nomus kelkajn: „…Petersburger Nächte (Peterburgaj noktoj) kun Paul Hörbiger, krome Die Katze im Sack (La katino en sako) kun Richard Eichberger, la reĝisoro.“"Fethke estas ŝatata, multe okupata kaj ofte vojaĝas. Li skribas scenarojn, laboras kiel ĵurnalisto por filmrevuoj kaj gvidas Esperanto-kursojn laŭ la Cseh-metodo.
Li ankaŭ volas fari filmojn en Esperanto. Li sinkronigas la filmon:Morgen beginnt das Leben de Werner Hochbaum en Esperanton kaj montras ĝin sub la titolo Morgaŭ komenciĝos la vivo dum la 26-a UK de Esperanto en 1934 en Stokholmo.
Dum UK 1959 en Varsovio Fethke faras la filmon Verda stelo super Varsovio.
Scenaristo kaj reĝisoro en Pollando
Post 1933 li povas montri Ariernachweis (dokumento pri arja deveno) kaj estas akceptita kiel membro de la Reichschrifttumskammer (Organizaĵo por ĉiuj, kiuj rilatas al produktado de libroj), sed li ne sentas sin sekura.
En 1935 li iras al Pollando. Li petas la polan ŝtatanecon kaj vivas en Varsovio, kie li laboras kiel prilaboranto kaj aŭtoro de scenaroj por polaj firmaoj."Fethke diras pri tio: „Sciu, por dulingvano, kiu vere patrodevene estas germano kaj patrinodevene eĉ el pola nobelaro, oni devas mature pripensi, je kiu flanko oni staras. Mi devas diri, ke mi ĉiam estis peranto. Mi ĉiam klopodis, rigardi la germanan-polan demandon ne malamike sed pace.“"Li laboras por konataj polaj reĝisoroj, ekzemple por Mieczysław Krawicz kaj Michał Waszyński. Estiĝas filmoj de diversaj ĝenroj. Unuafoje li reĝisoras kune kun Konrad Tom en 1938 la komedion Zapomniana melodia (La forgesita melodio) kun la idolo de la tiutempa pola filmo, la aktoro Aleksander Żabczyński. .
Ĉe militkomenco li kiel germano en Pollando estis internigita en la prizonon Beresa Kartuska. La kvinjara proceduro, por akiri la polan ŝtatanecon, estis interrompita pro la eksplodo de la milito. Post 20 tagoj li estis liberigita fare de la soveja armeo. Nun li devis zorgi pri siaj fratoj, arestitaj de la germanoj. Poste eblas, fari por Bavaria la filmon Bravo kleiner Thomas (Bravo, malgranda Tomaso, 1944), sed en 1944, dum realigado de la dokumenta filmo "Praha" li estis arestita de Gestapo post denunco pro aŭskultado de malamikaj radiostacioj kaj kondamnita al 4 jaroj da peza punlaboro. Li estis transportita al Waldheim. Post la liberigo en Prago li estis arestita de la ĉeĥoj, sed estis liberigita pro iniciato de Pola Ambasado. En Pollando li estis denuncita pro kunlaboro kun germanoj kaj denove arestita.
Lia tiutempa agado estas diverse taksata. Laŭ Isaj Dratwer Fethke estis ''grava funkciulo en la hitlera administrado (ĉefo de la kultura fako) kaj direktoro de reklamo-oficejo Tempo. Dratwer petis lin interveni en la aferon de la familio Zamenhof, sed sen sukceso''. En la gazeto Życie Warszawy en 1947 aperis artikolo pri la sorto de Fethke dum la okupacio, kiu citas leteron de 15 funkciuloj de la Ŝtata Entrepreno Pola Filmo (Przedsiębiorstwo Państwowe Film Polski), kiuj asertis, ke Fethke faris neniun krimon kontraŭ Pollando. La artikolo tamen citas liajn diraĵojn el propagandaj germanaj gazetoj eldonataj en la pola, kiuj havas kontraŭjudan kaj por-nazian karakteron.
Dum la proceso 30 atestantoj – poloj kaj judoj deklaras, ke Fethke helpis al ili. Pro tio li denove liberiĝas kaj en la postmilita Pollando povas fari filmojn.
Ekde 1946 li loĝas en Łódź. Li verkas scenarojn por la filmoj Malpermesitaj kantoj (1946) kaj Limstrato (1948). En 1949 li fariĝas pola ŝtatano. Kiel scenaristo kaj reĝisoro en Pollando li ludas gravan rolon en la pola filmkreado de la 1950-aj jaroj."Dum la Fethke-omaĝo okaze de la 100-a naskiĝtago en 2003 la Filmmuzeo Łódź montris ekspozicion pri la agado de Fethke kiel scenaristo kaj reĝisoro en Pollando 1935–1960 kun multaj filmafiŝoj kaj fotoj en la Pola Instituto Berlino. La direktoro de la filmmuzeo Mieczysław Kuźmicki, diras pri tio: „Rezultiĝis, ke en la stoko de la filmmuzeo ekzistis pli multo pri Jan Fehtke ol mi atendis kaj ke la nomo de Jan Fethke en la pola kino havas pli grandan signifon ol oni pensis antaŭe… Eĉ filmoj, je kiuj li multe kunlaboris, kaj kiuj ofte estas montrataj en Pollando en televido aŭ foje en retrospektivoj en kinejoj, malofte estas ligitaj kun lia nomo. Pro tio la renkonto en ĉi-tiu ekspozicio estas tre grava, por memorigi la polojn pri Jan Fethke, kaj mi estas tre danka al la esperantistoj en Berlino, ke ili helpis, denove reveni al la nomo kaj al la gusto de Jan Fehtke."Sub reĝisorado de Fethke ekestas ekzemple la marista filmo Załoga (Pollando 1952) kaj la humura geedza komedio Irena do domu! (Pollando 1955).Komune kun Jan Rybkowski li reĝisoris la filmon Sprawa do załatwienia pri sinteno rilate al burokrato. (Pollando 1953).
Laŭ la scenaro de Fethke sub reĝisorado de Jerzy Passendorfer estas farita la aventura filmo Skrab Kapitana Martensa (La trezoro de la kapitano Martens, Pollando 1957), kaj laŭ komuna scenaro de Jan Fethke, Václav Jelinek kaj Jaroslav Mach sub reĝisorado de Jaroslav Mach la distra filmo Co Rekne Zena | Zadzwoncie do Mojeje Zony (Kion diras mia edzino pri tio?, ĈSR, Pollando 1958).
Internacie sukcesa filmo fariĝas Milczada Gwiazda/Der schweigende Stern (La silenta stelo, GDR, Pollando 1959) laŭ la romano La astronaŭtoj/Planedo de la morto de Stanisław Lem. Reĝisoro estis  Kurt Maetzig. La scenaron skribis Jan Fethke, Wolfgang Kohlhaase, Günter Reisch, Günther Rücker kaj Alexander Graf Stenbock-Fermor.
Ĵurnalista agado
En la Esperanto-revuo Literatura Mondo troviĝas kaj artikoloj de Fethke pri la Esperanto-kulturo kaj originalaj kontribuoj el la mondo de la kino, ekzemple nokta intervjuo apud cirko Busch kun Betty Amann antaŭ la filmado de sceno kun Heinrich George, raporto pri filmado de „FP 1 ne respondas“ sur la insulo Oie ĉe Rügen interalie kun Hans Albers kaj Sybille Schmitz, krome intervjuo kun Conrad Veith kaj Charles Boyer en Neubabelsberg (hodiaŭ parto de Pocdamo).
Esperanto-verkisto, -instruisto kaj -ĵurnalisto
Apud la kino la internacia lingvo Esperanto estas la dua pasio de Jan Fethke.
Jan Fethke lernas Esperanton en 1919, samkiel liaj fratoj Stefan kaj Edmund Fethke. Komune kun ili li eldonas du numerojn de 8-paĝa Esperanto-revuo „Juneco“ kaj gvidas en sia gimnazio sian unuan Esperanto-kurson, kiun ankaŭ partoprenas la rektoro kaj kelkaj instruistoj. En postaj jaroj li instruas laŭ la Cseh-metodo. Komence de 1932 li ekzemple gvidas sukcesajn Cseh-kursojn en Svedio. Ankoraŭ en la 1970-aj jaroj li gvidas Cseh-kursojn en Okcidenta Berlino.
En 1922 li kelkan tempon kunredaktas la Esperanto-revuon Esperanto Triumfonta (hodiaŭ Heroldo de Esperanto).
Lia unua romano en la germana lingvo aperis kiam li estis nur 18-jara. Estis la krimromano Der ausgestopfte Papagei.
Ekde 1923 aperas liaj origine en Esperanto verkitaj romanoj, publikigitaj sub la pseudonimo Jean Forge.
Abismoj estas publikigita en 1923. Forge pretendas: "Mi deziras kontentigi per ĉi tiu verko la guston de l’ moderna leganto: kreante ion, kio similas kaj samvaloras la hodiaŭan nacilingvan romanon laŭ stilo kaj enhavo, verkante ion nuntempan en la Esperanto de la jaro 1887 [...]"
„En ĉi tiu verko la homaj psikoj kaj la ekstera realo kunplektiĝas kaj estas prezentataj en maniero ekspresionisma.“, klarigas la sveda Esperanto-verkisto Sten Johansson kaj juĝas: „Abismoj definitive ankoraŭ hodiaŭ legindas, ne nur pro historia intereso, sed ankaŭ por sperti viglan, nature impresan lingvaĵon kaj sukcesan, atentokaptan romankonstruon.“
Saltego trans jarmiloj aperas en 1924. Ĉi-tiu dua romano, kiun Fethke skribas origine en Esperanto, rakontas tempovojaĝon en la Romon de la imperiestro Nerono. En la kadra intrigo de la romano la aŭtomobilema verkisto, rakontanta ĉion, akcidentas kaj estas flegata en la domo de la inventisto Fromaĝi. La tempovojaĝon krome partoprenas la klasika filologo Sovaĝi.
Sten Johansson skribas en sia recenzo, ke la romano enhavas „tre malmulte da kulturhistoriaj informoj, sed des pli da amuzaj eventoj, tumultaj incidentoj, komikaj situacioj kaj ironiaj surprizoj.“ Li opinias:: „Se oni volas serĉi seriozan temon en la farsa evento-ĉeno, tiu povus esti la maniero, kiel homoj malsame reagas al kultura ŝanĝo kaj kulturaj diferencoj, kun nekompreno, indigno, toleremo kaj fine adaptiĝo. Tio do estus temo hodiaŭ tre aktuala.“ Johansson ŝatas la distran valoron kaj la lingvaĵon de la romano. Li entuziasme eksplikas: „Mi tre ŝatas la stilon kaj rakontmanieron de Forge en ĉi tiu verko. Ĝi estas leĝera, flua, humura. Oni facile imagas, ke li verkis ĝin ridante! Kvankam la ĝenro kaj la ĉefa intrigo estas jam multfoje uzita, li trovis proprajn originalajn ideojn kaj detalojn. La personoj kompreneble estas nura galerio de tipoj, tamen ili ŝajnas relative sukcesaj en sia speco.“
Mr. Tot aĉetas mil okulojn aperas en 1931. La libro fariĝas lia plej granda sukceso. Ĝi estas tradukita en ok lingvojn, interalie en la polan, la finnan, la svedan, la japanan kaj la germanan (Goldberg 1932),
En 1960 Fritz Lang verkis la filmon Die 1000 Augen des Dr. Mabuse laŭ ideo el la Fethke-romano, en kiu interalie jam temas pri observado de hotelgastoj per kameraoj.
La Esperanto-verkisto Julio Baghy en 1931 skribis pri la romano: „Mr. Tot aĉetas mil okulojn. Iom bizara titolo, sed ĝi bone koincidas kun la enhavo. Detektiv-romano, sed ne bulvarda, ne harstariga sanga fantaziaĵo. Ĝi estas tiel moderna, tiel riĉe saturita de psikaj subpentroj kaj de la pulsanta vivo, ke ĝia valoro alte superas tiujn pretendojn, kiujn oni ĝenerale havas ĉe la tiaspecaj romanoj. Tiu ĉi verko donas literaturon. Nur vera talento povas tiel majstre kontentigi la gustojn de la literaturamanto kaj de la nura distroserĉanto.“
Fethke krome publikigas du novelarojn, la unuan en 1961 kaj la duan en 1974.
La novelaro de 1974 ne nur enhavas satirajn rakontojn, sed ankaŭ la aŭtobiografiajn tekstojn Unuaj paŝoj en Esperantujon kaj Unuaj paŝoj en filmujon kaj aldone la scenaron de la filmo „Transe de la strato“ el 1928 en Esperanto. Ĉiuj tekstoj escepte la scenaro estas verkitaj origine en Esperanto.
En la revuo Literatura Mondo troviĝas ĵurnalistaj ellaboraĵoj de Fethke, parte pri la Esperanto-kulturo, parte pri la mondo de l‘ kino (Vidu sub Verkoj!).
Fethke vigle partoprenas la Esperanto-vivon en Okcidenta Berlino de la 1960-aj kaj 1970-aj jaroj. Li riĉigas la kulturan klimaton en Esperanto-Ligo Berlino, en kiu li amike rilatas al la Esperanto-poeto Karl Vanselow kaj la Esperanto-verkisto Louis Beaucaire. Li sin engaĝiĝas precipe en la Esperanto-grupo Kompreno en Berlino-Charlottenurg."Louis Beaucaire skribas en nekrologo pri Jan Fethke: „Ni konis efektive ne nur la beletriston, sed precipe la homon kun ĉiuj liaj kvalitoj: humaneco, humuro, vasta kulturo, simpleco kaj helpemo.“"
Pri Forge / Fethke
Poemo de lia amiko Karl Vanselow, kiun li esperantigis. El la serio Nia lingvo Esperanto <poem style="margin-left:4em;"> 248 Jean Forge
Jean Forge estas lia pseŭdonimo, Johannes Fethke lia vera nomo. Ĉu vivas li aŭ pravas mia timo, Ke eble mortis la amata homo?
De li la libroj ravas legemulojn. Ĉu konas vi la lingvajn ĝojigilojn ,,Abismoj" kaj ,,Saltego trans jarmilojn" Kaj „Mister Tot aĉetas mil okulojn"?
Li konatigis min kun Esperanto Kaj ĝia ideala familio. Ne povas mi forgesi, ke pro tio Mi ĉiam restos lia dankŝuldanto.
La Fethke-omaĝo okaze de la 100-a naskiĝtago en Berlino en 2003
Laŭ iniciato de la Jubilea Komisiono de Esperanto-Ligo Berlino „100 jaroj Esperanto en Berlino“ (prezidanto. Fritz Wollenberg) Esperanto-Ligo Berlino kaj la Pola Instituto Berlino de la 7-a ĝis la 9-a de marto 2003 en Pola Instituto Berlino okazigis Fethke-omaĝon kun ekspozicioj, simpozio kaj retrospektivo de liaj filmoj.
Okaze de la malfermo de la ekspozicio Vivo kaj verko de Jan Fethke (Aŭtoroj: Gerd Bussing kaj Fritz Wollenberg) kaj de ekspozicio de la Filmmuzeo Łódź pri la agado de Fethke kiel scenaristo kaj reĝisoro en Pollando inter 1935 kaj 1960 kun multaj filmafiŝoj kaj filmfotoj la 7-an de marto 2003 la direktorino de la Pola Instituto Joanna Kiliszek salutis la publikon. Parolis malferme la vidvino de Jan Fethke Wanda Fethke-Großmann kaj la prezidanto de Esperanto-Ligo Berlino Peter Bäß.
Dum la simpozio pri la temo „Der Mann mit vielen Gesichtern: Jan Fethke – Filmemacher, Esperantoschriftsteller, Grenzgänger“ (La homo kun multaj vizaĝoj: Jan Fethke – filmfaristo, Esperanto-verkisto, limtransiranto) la 8-an de marto diskutis sur la podio Wanda Fethke-Großmann, la filmhistoriisto Jan Lewandowski, la direktoro de la Filmmuzeo Łódź Mieczysław Kuźmicki, la vicprezidanto de Verband deutscher Drehbuchautoren (Asocio de germanaj scenaristoj) Jürgen Kasten kaj la scianto pri Esperanto-literaturo Gerd Bussing. La aranĝon gvidis la ĵurnalisto Fritz Schütte.
Kadre de retrospektivo la 7-an kaj 8-an de marto estis montritaj la filmoj Mutter Krausens Fahrt ins Glück (Vojaĝo de Panjo Krause en feliĉon) kun pianomuzika akompano kaj „Zapomniana melodia“ (La perdita melodio) en originaj versioj (La germanan tradukon oni povis aŭskulti per kapaŭskultiloj) en kineja salono de la Pola Instituto Berlino. La filmoj „Der schweigende Stern“ (La silenta stelo)  kaj „Die 1000 Augen des Dr. Mabuse“ (La 1000 okuloj de d-ro Mabuse) estis montritaj la 8-an, 9-an, 10-an kaj 11-an de marto en la Filmkunsttheater Babylon (Filmarta teatro Babylon). Enkondukojn donis Wanda Fethke Großmann.
La simpozio kunvenigis amikojn kaj ekspertojn de la kino kaj de Esperanto.
La filmhistoriisto Jan Lewandowski en Katowice jam en la 1980-aj jaroj okazigis sesion pri la vivo de Fethke, en kiu Wanda Fethke-Großmann prelegis. Lewandowski atentigis la Polan Instituton Berlino pri tio, ke la vidvino de Fethke vivas en Berlin.
Voĉoj pri la simpozio
Jan Lewandowski: „Dum ĉi-tiu konferenco ekestis multflankaj kontaktoj, kiuj kondukos al pluaj malkovroj pri Jan Fethke kaj pri lia filmografio. Tio certe estas la plej grava…“
Jürgen Kasten: „La atmosfero estis senstreĉa. Ja ne estas facile por tia simpozio, alproksimigi ekkone tri relative limigitajn kulturajn sferojn. Mi nenion scias pri Esperanto. Vi eble scias relative malmulte pri filmhistorio. Kaj kvankam Pollando ne estas malproksime, ni la polan kulturon – mi parolas por teatro kaj filmo - ne tre havas en nia vido. Ni pli estas centritaj okcidenten al Francio kaj al Usono. Pro tio mi trovis ĝin mirige bone funkcianta, alproksimigi tiel diversajn rondojn en senstreĉa atmosfero, kaj mi kredas, ke al ni ĉiuj ĝi pli vastigis la bildon kaj donis al ni ĉiuj pli multajn informojn pri vivo kaj verko de Jan Fethke.“
Gero Gandert: „Fethke … estis tre modesta, kaj mi estis surpizita en tiu sesio… Min surprizis, ke ni estis konfrontitaj kun tiu grandega pola filmografio, pri kiu ni ĉiuj tiel detale ĝis nun ne sciis. Ĉi-tie forgesita figuro estas venigita en la lumon. Tio estas tre meritplena.“
Mieczysław Kuźmicki: Vidu citaĵon en parto Scenaristo kaj reĝisoro en Pollando!
Sonbendregistraĵoj
Intervjuo de Gero Gandert en Film-Museum Berlin, Sammlungen Schallarchiv ca. 1974–1976, Kassetten Nr. 12 a (45 min), 12 b (45 min), 44 a, 44 b.
La kasedo 13a (30min) el la malfruaj 1970-aj jaroj kaj la registraĵo e. 1979 (10min) en Film-Museum Berlin, Sammlungen Schallarchiv ankaŭ rilatas al Jan Fethke.
Argenteuil
Argenteuil estas franca komunumo kaj grava pariza ĉirkaŭurbo, lokita en la departemento Val-d'Oise kaj en la Pariza Regiono. Ĝi estas unu el la subprefektejoj de la departemento, kaj havas proksimume 100.000 loĝantojn.
La loĝantojn de Argenteuil oni kutime nomigas Argenteuillais.
Geografio
Argenteuil estas subprefektejo de la nordokcidenta ĉirkaŭo de Parizo, sur la dekstra bordo de la Sejno. Ĝi estas la plej multhoma komunumo de Val-d'Oise
Argenteuil estas vasta urbo (17,70 km²), kaj bordas la Sejnon je 5 kilometroj.
Najbaraj komunumoj :Bezons, Épinay-sur-Seine, Sannois,Saint-Gratien, Cormeilles-en-Parisis, Sartrouville, Gennevilliers, Colombes, Franconville.
Haute-Saône
Haute-Saône, nomita laŭ la rivero Saône, estas unu el la departementoj de la franca regiono Burgonjo-Franĉkonteo. Ĝi etendiĝas sur kaj enhavas  loĝantojn. La prefektejo estas Vesoul.
La departemento tute enhavas 543 komunumojn.
Geografio
Haute-Saône havas landlimojn kun la departementoj Côte-d'Or, Haute-Marne, Vosges, Territoire-de-Belfort, Doubs kaj Jura.
Moluka sturno
La Moluka sturno (Aplonis mysolensis) estas birdo de la familio de sturnedoj kaj genro de Pacifikaj sturnoj aŭ Aplonis. Ĝi estas endemio indiĝena de Indonezio.
Ties natura habitato estas subtropikaj aŭ tropical humidaj arbaroj de malaltaj teroj aŭ manglejoj.
Estas malgrava geografia variado; birdoj el insulo Banggai estis priskribitaj kiel raso persimilis, tiuj el insulo Sula de orienta Sulaveso kiel sulaensis, kaj tiuj el Halmahera kaj aliaj insuletoj en Molukoj kiel forsteni, sed ĉiuj estas konsiderataj nesepareblaj el birdoj de tiu specio ie en la teritorio kaj pro tio ĝi estas traktata kiel monotipa.
Sulavesa blua muŝkaptulo
La Sulavesa blua muŝkaptulo (Cyornis omissus) estas birdo de la familio de Muŝkaptuledoj kaj de la genro Cyornis aŭ de Bluaj muŝkaptuloj kiu laŭnome enhavas speciojn de tre bluaj maskloj ĉefe en la supraj partoj kun brunaj inoj. Ĝi estas endemia de Indonezio de la insulo Sulaveso de kie devenas la nomo de la specio.
Ties natura habitato estas subtropikaj aŭ tropikaj humidaj arbaroj de malaltaj teroj kaj montararbaroj.
Záhoří (distrikto Semily)
Záhoří estas municipo en Ĉeĥio troviĝanta en distrikto Semily, regiono Liberec proksimme 4,5 km nordokcidente de Semily. Vivas ĉi tie. La vilaĝoj preskaŭ ligas unu al la alia escepte de Proseč, kiu situas en distanco proksimume 2,5 km de Záhoří. Tra la loka parto Proseč kondukas ŝoseo II/292, la ĉefa ŝosea komuniko inter urboj Železný Brod kaj Semily.
Historio
La unua skribmencio pri la municipo devenas el la jaro 1393.
Lizio
(jen france, bretone Lizioù) estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Morbihan (jen france, Mor-Bihan), en la regiono Bretonio (Bretagne, Breizh). Fine de en la komunumo vivis.
Horný Pial
Horný Pial, hungare Felsőpél, germane Ober-Pill estas malgranda vilaĝo en Slovakio en regiono Nitra, en distrikto Levice. Horný kaj felső signifas supra.
Situo
La vilaĝo situas en valo de rojo, laŭ flankovojoj, laŭ fervojo Šurany-Levice. La lasta troviĝas 20 km-ojn for.
Historio
La unua mencio pri la loko devenis el 1209, pri la vilaĝo en 1251 en formo "Peel". Inter 1543-1583 la vilaĝo apartenis al Turka Imperio. En 1910 loĝis tie 419 da homoj, (plejparte hungaroj). Ĝis 1919 la vilaĝo apartenis al Bars, al distrikto de Verebély, poste al Ĉeĥoslovakio. Inter 1938-1945 la vilaĝo rehungariĝis. La unua Arbitracio de Vieno deklaris, ke tiuj komunumoj, kie la hungaroj vivas en majoritato, apartenu al Hungario. Post la 2-a mondmilito la hungaroj iĝis senrajtaj laŭ Dekretoj de Beneš. En 2001 loĝis tie 291 da homoj, (152 hungaroj, 137 slovakoj).
Erding
Erding estas urba komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Erding kaj en la distriktaro Supra Bavario de la federacia lando Bavario kaj estas la administra centro de la distrikto. Fine de la komunumo havis  loĝantojn.
Trafiko
Freising per individua motora trafiko havas ligon al la autovojo inter Munkeno kaj Deggendorf. Krome estas antaŭurbaj trajnoj al Munkeno. Buslinio ligas la urbon al la proksima flughaveno Munkeno.
Jales
Jales estas municipo de la brazila subŝtato San-Paŭlio, kiu taksis 47.012 loĝantojn en 2010.
Erdmann Neumeister
Erdmann NEUMEISTER (* 12-an de majo 1671 en Uichteritz; † 18-an de aŭgusto 1756 en Hamburgo) estis germana himnopoeto, poetikisto kaj teologo de la barokepoko.