cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
0,999...
Cauchy sequences
This limit is plain; one possible proof is that for ε = a/b > 0 one can take N = b in the definition of the limit of a sequence. So again 0.999… = 1.
Franca kulturo
Katolikismo
La ĉefa patronino estas Nia Damo de la Ĉielenpreno, tiele oficialigita de la papo Pio la 11-a en 1922 pro la fakto, ke Dipatrino estis honorata en Francio ekde la fruaj epokoj de la Eklezio.
Kaj estas du sekundaraj patroninoj: sankta Johana de Arko kaj sankta Tereza de Lisieux.
0,999...
Cauchy sequences
The definition of real numbers as Cauchy sequences was first published separately by Eduard Heine and Georg Cantor, also in 1872. The above approach to decimal expansions, including the proof that 0.999… = 1, closely follows Griffiths & Hilton's 1970 work A comprehensive textbook of classical mathematics: A contemporary interpretation. The book is written specifically to offer a second look at familiar concepts in a contemporary light.
Franca kulturo
Katolikismo
En majo 1944, la papo Pio la 12-a agnoskante "la ameman kaj faman kulton per kiu la francoj honoras ŝin", deklaris Terezan de Lisieux sekundara patronino de Francio, egala al Johana de Arko.
0,999...
Generalizations
Proofs that 0.999… = 1 immediately generalize in two ways. First, every nonzero number with a finite decimal notation (equivalently, endless trailing 0s) has a counterpart with trailing 9s. For example, 0.24999… equals 0.25, exactly as in the special case considered. These numbers are exactly the decimal fractions, and they are dense.
Franca kulturo
Katolikismo
Ĉu Tereza savis Francion? Por Pio la 12-a, ne estas dubo. En novembro 1944, li skribis al la monaĥejo de Lisieux: ''Sankta Tereza respondis, en la lastaj semajnoj, kiel povas fari nur la grandaj amikoj de Dio, al la konfido, kiun ni metas al ŝi, atribuante al ŝi, en koncerto kun la sankta liberigantino de Domrémy, la patronecon de via kara patrujo, sub la supera egido de Nia Damo, en la mistero de ŝia Ĉielenpreno. Ĉi tiu mirinda savo, kies celo estis Francio, estas, sendube, unu el tiuj batoj el la Ĉielo, kiel la historio registris pli ol unu fojon en ĉi tiu nacio privilegiita pro siaj religiaj gloroj kaj sia providenca alvokiĝo''.
0,999...
Generalizations
Second, a comparable theorem applies in each radix or base. For example, in base 2 (the binary numeral system) 0.111… equals 1, and in base 3 (the ternary numeral system) 0.222… equals 1. Textbooks of real analysis are likely to skip the example of 0.999… and present one or both of these generalizations from the start.
Alternative representations of 1 also occur in non-integer bases. For example, in the golden ratio base, the two standard representations are 1.000… and 0.101010…, and there are infinitely many more representations that include adjacent 1s. Generally, for almost all q between 1 and 2, there are uncountably many base-q expansions of 1. On the other hand, there are still uncountably many q (including all natural numbers greater than 1) for which there is only one base-q expansion of 1, other than the trivial 1.000…. This result was first obtained by Paul Erdős, Miklos Horváth, and István Joó around 1990. In 1998 Vilmos Komornik and Paola Loreti determined the smallest such base, the Komornik-Loreti constant q = 1.787231650…. In this base, 1 = 0.11010011001011010010110011010011…; the digits are given by the Thue-Morse sequence, which does not repeat.
A more far-reaching generalization addresses the most general positional numeral systems. They too have multiple representations, and in some sense the difficulties are even worse. For example: Marko Petkovšek has proved that such ambiguities are necessary consequences of using a positional system: for any such system that names all the real numbers, the set of reals with multiple representations is always dense. He calls the proof "an instructive exercise in elementary point-set topology"; it involves viewing sets of positional values as Stone spaces and noticing that their real representations are given by continuous functions. -->
Referencoj
Eins Repeterende breuk
Akumulo (ekonomio)
En la ekonomio, akumulo estas uzo de parto de la plusvaloro ne por konsumo sed por pliigo de la produktiva havaĵo de entrepreno per (re)investoj aŭ ŝparado.
Komparu kun
Fleksebla akumulo ~ kapitalo
Bretton Woods
Bretton Woods estas vilaĝo en Nov-Hampŝiro (Usono). Ĝi apartenas al komunumo Carroll.
Ekonomie gravaj estas turismo kaj amuzo. La loko situas piede de Monto Washington, kies pinto estas atingebla per dentorela fervojo.
Albana lingvo
Estas du ĉefaj dialektoj, kiuj estas limigite interkompreneblaj: Tosk, parolata en la suda kaj centra Albanio, kaj inter la albana malplimulto de nord-okcidenta Grekio; kaj Gheg (aŭ Geg), parolata en la norda Albanio kaj inter la albanoj de Kosovo, Makedonio, Grekio kaj Montenegro. Oni kredas ke la albana lingvo venas ĉefe de la iliriaj lingvoj, kiuj estis parolataj en tiu regiono antaŭ du jarmiloj, kaj kiuj estas parto de neniu konata pli vasta subgrupo en la hindeŭropa familio.
Preĝejo de Sankta Maria Reĝino (Ostrava)
Romkatolika preĝejo de Sankta Maria Reĝino en Mariánské Hory estas signifa novbaroka konstruaĵo en Ostrava.
Albana lingvo
La arbereŝoj (plurale arbëreshë, singulare: arbëresh) estas komunumo albanlingva kiu vivas en la suda parto de Italio.
Preĝejo de Sankta Maria Reĝino (Ostrava)
Priskribo de la preĝejo
Temas pri 65 m longa kaj 30 m larĝa trinava konstruaĵo laŭ projekto de Otakar Bém, super kiu leviĝas du kvarflankaj turoj altaj 73 m. Secesian ornamaĵon de la interno kreis konataj moraviaj kaj ĉeĥaj artistoj de komence de la 20-a jarcento, kiel estis ekz. pentristoj Joža Uprka (granda altara bildo de kronado de Sankta Maria), Joža Uprka (bildo de ĉefanĝelo Miĥaelo sur flanka altaro), Zdeňka Vorlová-Vlčková kaj Jano Köhler (freskoj kaj sgrafitoj en presbitero) aŭ skulptistoj František Uprka (statuo de Sankta Maria el karara marmoro sur la altaro) kaj Karel Novák. Lustroj estis produktitaj laŭ propono de Jan Kotěra. Tio estas la tria templo en Moraviasilezia regiono, ĝi enprenos 3500 personojn. En ties najbareco ni trovos secesian konstruaĵon de paroĥo devenanta el la jaro 1912. La konstruaĵoj de preĝejo kaj paroĥo estas kulturaj memorigaĵoj. Sub la paroĥo de Mariánské Hory falas ankaŭ filia preĝejo de sankta Bartolomeo en Nová Ves. Ekde la jaro 1984 paroĥestro de Mariánské Hory estis František Lobkowicz, la ostrava-opava episkopo.
Albana lingvo
Gravaj kontribuintoj al la plifirmigo de la albana lingvo
Bitola Kongreso (albane Kongresi i Manastirit) estis scienca konferenco de patriotismaj intelektuloj kaj verkistoj okazinta en la makedona urbo Bitola (kiu siatempe portis la nomon Monastir) de la 14-a ĝis la 22-a de novembro 1908 dum kiu oni interkonsentis pri unueca normigita ortografion por la albana lingvo. Ekde tiam ĝi havas ege fonetikan skribon kun nur du specialaj literoj kiuj ankoraŭ validas hodiaŭ.
Preĝejo de Sankta Maria Reĝino (Ostrava)
Historio
Konstruita ĝi estis en la jaroj 1905-1908. Jam komenconte konstrui la novan preĝejon ties projekto fariĝis objekto de kritiko. Al kritikistoj ĝi ŝajnis tro granda kompare kun nombro de loĝantoj, plie ne plaĉis al ili, ke Jan Grmela ne skribis arkitekturan konkurson kaj rekte li donis la laboron al Otakar Bém el Moravia Ostrava. Patrono de la konstruado de preĝejo estis arkiduko Franz Ferdinand d'Este. En la jaro 1907 la konstruado estis ĉesigita pro kaŭzo de suspekto je defraŭdo de municipa mono, sed kiu ne konfirmiĝis. La preĝejon poste finis moraviaostrava konstrufirmao František Grossmann kaj František Fiala. Pro merito de urbestro Jan May, kiu tiutempe prezidis al Societo por konstruado de preĝejo de Sankta Maria, estis la konstruado de preĝejo sukcese finita. Solenan konsekron faris la 18-an de oktobro 1908 olomouca konsekranta episkopo d-ro Karel Wisnar.
Albana lingvo
Gravaj kontribuintoj al la plifirmigo de la albana lingvo
Naum Veqilharxhi naskita kiel Naum Bredhi (1797-1854) estis albana advokato kaj sciencisto. En 1844, li kreis unu el la plej unuaj alfabetoj (la Vithkuqi-alfabeto) por la albana lingvo uzante karakterojn kiujn li mem kreis. Veqilharxhi estas unu el la plej eminentaj figuroj de la frua albana nacia relindja (renesanco) kaj estas konsiderata de albanoj kiel ĝia unua ideologo.
Preĝejo de Sankta Maria Reĝino (Ostrava)
Historio
Patronadon de la preĝejo estas solenata la 22-an de aŭgusto. Origina nomo sonis templo de Kronado de Sankta Maria Reĝino, sed titoloj de preĝejoj estas ekde la 2-a vatikana koncilio ligitaj al konkretaj festotagoj en eklezia kalendaro, tial la preĝejo uzas nun nur titolon templo de Sankta Maria Reĝino. Ĝi fariĝis dominaĵo de la municipo kaj ekde la jaro 1913 sidejo de ĉi tiea paroĥo. Ne estas seninterese, ke ĝi estis konstruita en loko, kie signifa viena urbanisto Camillo Sitte proponis novan urbocentron.
Albana lingvo
Gravaj kontribuintoj al la plifirmigo de la albana lingvo
Konstantin Kristoforidhi (ankaŭ Konstandin Kristoforidhi; greke Κωνσταντίνος Χριστοφορίδης Konstandínos Kristoforídhis), naskiĝis en Elbasan, aktuala Albanio, en 1827, mortis en 1895. Li estis albana naciiisto, tradukisto kaj sciencisto. Li estas pleje konata pro havigo al la albana de la Nova Testamento unuafoje en la gega varianto de la albana en la jaro 1872. Li provizis ankaŭ tradukon en la toska lingvovarianto en 1879, tiel plibonigante la toskan version el la jaro 1823 de Vangjel Meksi. Provizante tradukon en ambaŭ variantoj, li havas la meriton ke li kreis la bazon por unueciĝo de ambaŭ variantoj al tutnacia lingvo. En 1867 li estris komisionon de literaturaj verkistoj, kiuj difinis la tn. Stamboller-alfabeton (iometa adapto de la latina alfabeto) kiel normo por la eldonado de libroj en la albana.
Preĝejo de Sankta Maria Reĝino (Ostrava)
Interesaĵoj
En la preĝejo okazis parto de internacia festivalo de adventaj kaj kristnaskaj kutimoj, kristnaskaj kantoj kaj metioj de Harmonio kaj ankaŭ Sanktvenceslaa muzika festivalo.
Zoran Knežević (astronomo)
Zoran KNEŽEVIĆ (serbe Зоран Кнежевић), naskiĝis la en Osijek) estas serba astronomo. Lia ĉefa esploro temas pri la movo de la malgrandaj planedoj.
Li malkovris la asteroidon 3176 Paolicchi la elde la Stacio de Piszkéstető de la Konkoly Observatorio.
Albana lingvo
Alfabeto kaj prononco
Albanoj transliteras fremdajn vortojn en sian propran manieron, eĉ de la latina alfabeto; tial la anglalingva nomo Josh McDowell estas transliterata kiel Xhosh Mekdauëll.
Zoran Knežević (astronomo)
De 2002 li estas direktoro de la Astronomia Observatorio de Beogrado kaj prezidento de la Serbia Nacia Komitato pri Astronomio.
Bretton Woods
En hotelo Mount Washington Hotel en Bretton Woods en julio 1944 okazis internacia konferenco (Mona kaj Financa Konferenco de Unuiĝintaj Nacioj), kiu difinis la modelon de la monda ekonomio por la sekvaj jarcentoj.
13303 Asmitakumar
13303 Asmitakumar estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la 14-an de septembro 1998 en la kadro de la kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Nomo
Ĝia nomo honoras Asmita Kumarr, finalistinon en 2002 de la konkurso de sciencaj mezlernejoj Discovery Channel Young Scientist Challenge pro ŝia projekto pri fiziko. Ŝi estis lernantino ĉe la Goleta Valley Junior High School de Goleta (Kalifornio, Usono).
Ledo
Ledo estas felo senharigita, tanita kaj preparita por fabrikado de ŝuoj, jakoj, tekoj, aktujoj, valizoj, rimenoj, librobindaĵoj kaj similaj objektoj.
La delikata ledo de la ĉamo nomiĝas ŝamo; ĝi plejofte utiligatas kiel viŝilo por purigi la vitroplatojn.
Paul Desmond
Paul DESMOND (naskiĝis la 5-a de novembro, 1924, mortis la 30-a de majo, 1977) estis usona ĵaza alda saksofonisto kaj komponisto. Li estiĝis fama kiel la saksofonisto en la kvarteto de Dave Brubeck.
Ledo
Laŭ Francisko Azorín ledo estas Felo tanita uzata por fari litojn, seĝojn, k. por artaj industrioj. Li indikas etimologion el la nomo de fluida tanilo. Kaj li aldonas la terminojn maroka ledo aŭ marokeno, kordoba ledo aŭ kordobeno, pergama ledo aŭ pergameno.
Proverbo
Ekzistas proverbo pri ledo en la Proverbaro Esperanta de L. L. Zamenhof :
Paul Desmond
Li originale ludis klarneton en la grandaj bandoj de Jack FINA kaj Alvino Rey. Post ludanta kun Dave Brubeck en la malfruaj 1940-aj jaroj, li estis fondinto de la Dave Brubeck Quartet en 1951 en kiu li ludis tenorsaksofonon. La kvarteto estis la plej komerce sukcesema ĵaza grupo en historio kaj Desmond estis granda kontribuanto al tio sukceso. Inter aliaj aĵoj, li verkis la tre popolaran verkon Take Five (Prenu Kvin), la tre populara trako sur la disko Time Out (Tempo Ekstere). Li restis kun la kvarteto ĝis 1967.
Post la disrompanta de la kvarteto, Desmond emeritiĝis. Li ludis kaj rekordis kelkfoje. Li kunlaboris kun Jim Hall, Gerry Mulligan, Moderna Ĵaza Kvarteto, kaj Brubeck.
Desmond estis konata por lia sprito. Oni povas vidi ĉi tiun en lia propraj internaj notoj al siaj solaj albumoj kaj aŭdi el la remembraĵoj de aliaj. Li estis parolata esti skribanta aŭtobiografio, sed ĝi ne estis eldonata. Li mortis en 1977, ne el peza alkohola kutimo sed el kancero kaŭzita de lia fumado; li estis ironike ŝatata de la kondicio de lia hepato kiel malkaŝanta dum la pruvoj. "Antaŭa, unu de la grandaj hepatoj de nia tempo. Inundita en DEWARS [skota viskio] kaj plena de sano." Lia lasta koncerto estis kun BRUBECK en februario 1977, en Novjorko. Liaj admirantoj ne konis ke li estis jam mortanta.
Muzika stilo kaj verkoj
La aldsaksofono tono estis tre malsama ol tio de Charlie Parker, la alia granda ludisto samtempe de la aldsaksafono. Desmond havis klaran, malpezan, flosantan sonon kiu multaj ludantoj atemptis imitati sensukcese. Li amas gentilajn baladojn kaj povis alflosi en reve aŭ sirupe solojn (depende sur via ponkto de vidaĵo) krom se vekis de liaj bandkamaradoj. Multo da la sukceso de la klasika kvarteto de Dave Brubeck venis el la kontrasto de la malpeza, aera stilo de Desmond kun la relative peza politona piano stilo de Brubeck.
DESMOND ankaŭ kunlaboris kun Gerry Mulligan, Jim Hall kaj aliaj tra la jaroj. Lia talento por improvizata kontrapunkto estas eble plej notinda sur la du albumoj li rekordis kun Mulligan ("Mulligan-Desmond Quartet" kaj "Two of a Mind").
Kalvinana malnova preĝejo (Pesterzsébet)
La kalvinana malnova preĝejo estas religia konstruaĵo en Budapeŝto, en distrikto Pesterzsébet.
Historio
La unua kalvinana diservo okazis en Pesterzsébet en privata ĉambro en 1885. Ekde 1893 la diservo okazis jam en lernejo, samtempe la grupo ricevis filian statuson, poste en 1902 paroĥan statuson. En 1908 paroĥo, en 1915 preĝdomo estis konstruitaj. La turo kaj galerio konstruiĝis en 1922. La orgeno estis farita en 1927. Dum la 2-a mondmilito la internaj mebloj neniiĝis. Inter 1992 kaj 1993 la kirko estis pligrandigita. En 1999 la paroĥo kaj aliaj ĉambroj estis renovigitaj.
Konstruaĵo
La konstruaĵo situas laŭ trotuaro en korto. La kvadrata turo plene reliefas ne nur antaŭ la navo, sed ĉe la trotuaro. La turpinto estas piramida. La navo havas krucnavon. Interne laŭ la kutimoj la muro estas blanka.
Kari Rydman
Kari Rydman (naskiĝinta la en Helsinki) estas finna muzikisto kaj komponisto. En sia koncerta muziko li unuigas diversajn ecojn el avangardo al tonaleco. Li loĝas kaj funkcias en Valkeakoski. Li estas en Finnlando konata pri kantoj, kioj unuigas arton kaj distrindustrion.
Miklós Hajmássy
Miklós Hajmássy [miklOŝ hajmAŝi], laŭ hungarlingve kutima nomordo Hajmássy Miklós estis hungara aktoro, teatrestro. Lia origina familia nomo estis Hagymássy [hadjmAŝi]. Miklós Hajmássy naskiĝis la  en Zalaegerszeg, li mortis la  en Bonaero (Argentino).
Biografio
Miklós Hajmássy frekventis armean mezlernejon en Pécs, poste li akiris agrikulturan diplomon en Georgikon. Li eklaboris en bieno de Nagymágocs, fine li lernis aktoradon de privata lernejo de Kálmán Rózsahegyi. Li komencis sian aktoran karieron en 1926 en Nacia Teatro (Szeged). Inter 1927 kaj 1933 li apartenis al Gaja Teatro, poste al Operetoteatro (Budapeŝto), en 1935 al Vieno, ekde 1936 al Teatro Magyar, en 1943 al la Gaja Teatro. En la lastaj monatoj de la 2-a mondmilito li estis armea teatrestro en Nazia Germanio. Inter 1948-1953 li estis hungarlingva aktoro kaj teatrestro en Argentino, poste inter 1953-1959 li vivis en Brazilo, fine denove en Argentino. En 1973 li retiriĝis. Li havis edzinon.
Zdrapți
Zdrapți [zdrapcj] (hungare: Zdrápc, germane: Rabsdorf) estas vilaĝo en Rumanio nordoriente de Brad. Administre ĝi apartenas al Crișcior.
Historio
Ĝia unua skriba mencio estas el 1441. Ĝis 1919 ĝi apartenis al Hungario (Hunyad).
Horace
Horace estas la nomo de:
Horace (angla kaj franca formo de la latina nomo Horatius) estas la individua nomo de jenaj personoj:
Melinci
Melinci, hungare Muramelence estas vilaĝo en Slovenio, en provinco Prekmurje, en statistika regiono Pomurska, en municipo de Beltinci.
Situo
La vilaĝo situas sur malebenaĵo, laŭ maldekstra bordo de Muro (rivero), laŭ flanka vojo.
Kolombia Ruĝa Kruco
La Kolombia Ruĝa Kruco - hispane Cruz Roja Colombiana - estas societo de humanitara helpo en Kolombio, kies celo estas provizi nacian krizan, katastrofan, ambulancan kaj sango-bankan servon. La societo membras en la Internacia Federacio de Societoj de Ruĝa Kruco kaj Ruĝa Krescento, internacie kunlaboras tie kun aliaj internaciaj societoj de humanitara helpo kaj precipe kun la aliaj naciaj asocioj de la federacio. Ĝia sidejo estas en Bogoto.
Forrest Stanley
Forrest STANLEY (n. la 21-an de aŭgusto 1889 en Novjorko - m. la 27-an de aŭgusto 1969 en Los-Anĝeleso) estis usona aktoro konata por siaj roloj en mutaj filmoj. Li restis precipe fama kiel la maliculo de la hororfilmo The Cat and the Canary (1927), reĝisorita de Paul Leni.
Vaglio Basilicata
Vaglio Basilicata estas komunumo de Italio. Ĝi apartenas al la regiono Basilikato kaj al la provinco Potenza. Fine de en la komunumo vivis. Najbaraj komunumoj estas Albano di Lucania, Brindisi Montagna, Cancellara, Pietragalla, Potenza, Tolve kaj Tricarico (MT).
Kompakta spaco
En topologio, kompakta spaco estas topologia spaco, sur kiu lokaj strukturoj (difinitaj laŭ iu kovraĵo — fibra fasko, ktp.) povas esti ĉiam konsiderata finie, ĉar la kovraĵo estas ĉiam anstataŭebla per finia subkovraĵo. Tial, kompakta spaco estas iasence “finie malgranda” kaj tial ofte facile traktebla.
Sub malfortaj kondiĉoj (nome, aksiomo de Hausdorff) ĉiu kompakta subaro estas fermita subaro. En metrika spaco, ĉiu kompakta subaro estas barita subaro.
Difino
Malfermita kovraĵo de topologia spaco X estas familio de malfermitaj subaroj, indicita laŭ i\in I, kies kunaĵo estas la tuta spaco: Subkovraĵo de malfermita kovrilo estas sub-familio, J \subset I, kiu estas mem malfermita kovraĵo: Finia subkovraĵo estas, kompreneble, subkovraĵo, kies aro de indicoj J estas finia aro.
Topologia spaco X estas kompakta, se ĉiu malfermita subkovraĵo de X havas finian subkovraĵon.
Kompakta subaro de topologia spaco estas subaro, kiu estas kompakta topologia spaco kiam ĝi estas rigardata kiel (memstara) topologia spaco.
Teoremoj
Jen iuj teoremoj pri kompaktaj spacoj.
Kompakteco en eŭklida spaco
Por ĉiu subaro de eŭklida spaco Rn, kvar jenaj kondiĉoj estas ekvivalentaj:
En alia spacoj ĉi tiuj kondiĉoj povas esti aŭ ne esti ekvivalentaj, depende de propraĵoj de la spaco.
Historio
La koncepton kompakteco difinis la franca matematikisto Maurice René Fréchet en 1906.
Terminologia konfuzo ekzistas inter lingvoj. Je la angla, la ĝenerala koncepto de kompakteco estas la ĉi-supra difino; tio estas ankaŭ la difino en la Nova Plena Ilustrita Vortaro de Esperanto. Je la franca, tamen, “kompakta spaco” (espace compact) ofte signifas Haŭsdorfan kompaktan spacon. Notinde, la grava franca matematikista grupo Nicolas Bourbaki uzas la terminon kompakteco en tiu senco. Laŭ tiuj aŭtoroj, la anglalingva kompakta spaco nomiĝas kvazaŭkompakta spaco, kaj la anglalingva Hausdorff-a kompakta spaco nomiĝas kompakta spaco.
Imre Antal
Imre Antal
Šluknov
Šluknov (Schluckenau) estas la plej norda urbo de Ĉeĥio, en kiu vivas. Ĝi situas proksimume meze de Ŝluknova terlango en ampleksa valo en regiono de milda montetaro kun ĉirkaŭaj montetoj 400 ĝis 500 metroj super maro (la plej alta monteto de Ŝluknova montetaro – Hrazený, 608 m s. m.). La historia kerno estas ekde la jaro 1992 urba memorinda zono.
Historio
La unua senjoroj de la regiono estis laŭ konservitaj dokumentoj senjoroj Berkové z Dubé, kiuj havis tenaĵojn kaj sur la bohemia flanko kaj sur la germana Dum ilia administrado Šluknov fariĝas administra kaj ekonomia centroj de la ĉeĥa parto de ilia senjorujo. Laŭ peto de Hynek Berka la municipo estis avancita en la jaro 1359 oficiale al urbo.
Dum regado de Jiří z Poděbrad okazis por konkero de burgo Tolštejn al konfisko de la posedaĵo de Berkidoj kaj tiasl la nova posedanto fariĝis familio de Vartenberkidoj, kiuj vendis ĝin. Dum la tridekjara milito ĝi estis grave damaĝigita.
Šluknov dum la 2-a mondmilito
La urbo troviĝis en regiono ku supero de germane parolanta loĝantaro, kiu en la jaro 1938 ekstaris al rezisto kontraŭ ĉeĥoslovakaj oficoj. La germanaj ribelintoj transprenis soldatan kontrolon super la regiono kaj la 1-an de oktobro la terlango estis konkerita fare de germana armeo. Kulmino de la konkero estis la 4-an de oktobro vizito de urbo Šluknov fare de Adolf Hitler. En la sekvanta referendumo pri alligo al Regno voĉdonis 3580 el 3 589 rajtigitaj voĉdonantoj por la alligo.
La 9-an de majo 1945 matenekomencis en la urbon trabati sin antaŭŝovitaj taĉmentoj de la 33-a infanteria regimento de la 7-a pola divizio kaj la 4-a ukrainia batalfronto de la soveta armeo.
Postmilita historio
Post la milito komencis ellandigo de germanaj loĝantoj kaj la urbo estis jam neniam plu ĝisloĝigita, vivas en ĝi proksimume 5,5 miloj da loĝantoj.
Lokaj partoj
Šluknov konsistas el ok partoj etendiĝantaj sur ok katastraj teritorioj (k. t.):
Phytolacca dioica
Phytolacca dioica estas masiva ĉiamverda arbo indiĝena al la Pampo de Sudameriko. Ĝi estas unuseksa. Ĝi havas ombrel-similan kanopeon kiu atingas cirkumferencon de 12 ĝis 15 metroj kaj povas ekhavi altecon de 12 ĝis 18 metroj. Ĉar ĝi estas derivita de herbecaj prapatroj, ĝia trunko konsistas el nenormala sekundara ŝvelaĵo prefere ol vera ligno. Kiel rezulto, Phytolacca dioica kreskas rapide sed ĝia ligno estas sufiĉe mola kaj spongeca por esti tranĉita per tranĉilo. Pro tiuj trajtoj oni uzas ĝin en la arto de bonsajo, ĉar ĝi estas facile manipulita por krei la deziratan efikon. Ĉar la suko estas venena, la Phytolacca dioica ne estas tuŝeta per brutaro kaj estas imuna kontraŭ akridoj kaj aliaj damaĝbestoj. Pro similaj kialoj, la folioj foje estas utiligitaj kiel laksigilo aŭ elpurigilo. Ĝi estas simbolo de Urugvajo kaj Argentino kaj de la Gaŭĉo (gaŭĉa) kulturo, ĉar ĝia kanopeo estas tre distingebla de malproksime, kaj disponigas komforton kaj ŝirmon kontraŭ suno kaj pluvo.
Kálmán Attila Szabó
SZABÓ Kálmán Attila [sabO] rumania hungara instruisto, edukadhistoriisto naskita en Eliseni la 7-an de aŭgusto 1938.
Kariero
Kálmán Attila Szabó akiris diplomon de bazlerneja instruisto en la Ŝtata Porinstruista Instituto de Cristuru Secuiesc en 1955, poste li studis en la Universitato Bolyai inter 1955 kaj 1959 kaj li havigis diplomon de mezlerneja instruisto pri hungara lingvo-pedagogio. En lasta periodo de sia kariero li instruis en la Pedagogia Liceo Benedek Elek de Odorheiu Secuiesc.
29982 Sarahwu
29982 Sarahwu estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la de la teamo de la astronomia kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Georges Lemaître
Liaj plej gravaj sciencaj meritoj baziĝas sur lia hipotezo pri la ekspanzio de la universo (nomatan praeksplodo, kiun li proponis en 1927) kaj sur liaj kontribuaĵoj al la ĝenerala teorio de relativeco kaj kosmologio.
29982 Sarahwu
Nomo
Ĝia nomo honoras Junyi (Sarah) Wu, kiu gajnis la duan rangon en la Intel International Science and Engineering Fair de 2013 pro sia projekto pri medicino kaj sciencoj de la sano. Ŝi estis lernantino ĉe la Assumption College School en Brantford (Ontario, Kanado).
Subterejo en Prosek
Subterejo en Prosek estas sovaĝa kaj danĝera labirinto de koridoroj, ĉambregoj kaj fendaĵoj, kiuj estas restaĵo de la historia subtera minado de sablo. Sablo estis fosata, kaj grejso rompata, ĉe randoj de la Proseka Plataĵo jam ekde mezepoko. La grundo tial falis diversloke, ĝis preskaŭ 30m, kaj plua minado komencis endanĝerigi parcelojn super la minejo. Tio estis iu el ĉefaj kaŭzoj, ke la minado eble en la 18-a jarcento komencis transŝoviĝi en subterejon.
Georges Lemaître
Lemaître estis profesoro ĉe la Katolika Universitato de Loveno ekde 1960. De 1960 ĝis sia morto, li ankaŭ estis prezidanto de la Papa Akademio por Sciencoj, de kiu li estis membro ekde 1931.
Subterejo en Prosek
Ĉi tie estis fosata hela, disfaliĝema grejso, kiu estis uzata precipe por stukaĵoj, por produktado de grejsaj sapoj kaj en gisejoj. Aparta kasto de la tn. „sablistoj“ ekzistis en Prago en la 19-a jarcento, kiuj rekte el veturigilo, ofte tirata de bernardhundo, vendis saketojn da sablo al dommastrinoj (tiutempe Pragaj plankoj (plejparte lignotabulaj) estis superŝutataj per sablo, por ke oni ne entretu en ilin malpuraĵon).
Georges Lemaître
En 2018 la Internacia Astronomia Unio (IAU) formale renomis la leĝon de Hubble en leĝo de Hubble-Lemaître pro la kontribuo de Lemaître ĉe la komenco de ĉi tiu leĝo.
La kvina Automated Transfer Vehicle de la Eŭropa Kosma Agentejo, destinita al la provizado de la Internacia Spaca Stacio ISS, estis nomata laŭ Lemaître. Ĝi estis lanĉita la 29-an de julio 2014.
Biografio
Georges Lemaître naskiĝis en Charleroi, Belgio en 1894. Tiutempe, la plejparto de la sciencistoj pensis, ke la universo estas infinitaĝa, kaj ĝenerale konstanta en sia aspekto. La verkaro de Isaac Newton kaj de James Clerk Maxwell indikis porĉiaman universon, kaj la eldono de la teorio de relativeco de Albert Einstein en 1916 ŝajnis konfirmi, ke la universo neniam komenciĝis sed eternis, ĉiam stabila kaj senŝanĝa (almenaŭ grandskale).
Subterejo en Prosek
La plej valora parto de la Proseka Subterejo estas la tn. Močálka, romantika miksaĵo de neregulaj koridoroj kun la suma longeco ĉirkaŭ 1 km, situanta en strato „Nad Kundratkou“. Interesaĵo estas rokĉambro, kamuflita per betona pordo fiksita en la sablon, do ĝi similas al grejso. Laŭ loka onidiroj ĝi estis kaŝejo de armeaj fuĝintoj dum la unua mondmilito.
Pola Biblioteko en Parizo
Pola Biblioteko en Parizo (Bibliothèque polonaise de Paris) estas pola kultura centro, fondita en 1838 interalie de Adam Jerzy Czartoryski, Julian Ursyn Niemcewicz kaj Karol Sienkiewicz kiel fondaĵo de la tiel nomata "Granda Elmigrado". Ĝia tasko estis kolektado de - savitaj de rabo kaj detruo - libroj, arkivoj kaj naciaj memoraĵoj. Ĝi estis dokumenta centro malfermita por dispono de poloj kaj fremdlandanoj. En 2013 Unesko listigis la Bibliotekon, Histori-Literaturan Societon en Parizo kaj Muzeon Adam Mickiewicz en Parizo al la Registro por Memoro de la Mondo.
Historio
Iniciatinto de la pola biblioteko en Parizo estis Karol Sienkiewicz, kiu kunligis jam ekzistantajn librarojn de historia kaj statistika fakultatoj ĉe Histori-Literatura Societo kaj ĉe Societo de Scienca Helpo. Esencan rolon ludis ankaŭ la franca Société de Civilisation, kiu impresita de la artikolo de Adam Mickiewicz, titolita "Rabo de bibliotekoj kaj muzeoj en Pollando", apelaciis pri donaco al Pollando de la biblioteko el publikaj kotizoj. La 24-an de novembro 1838 oni subskribis la akton de fondaĵo, kaj la 24-an de marto 1839 estis solena inaŭguro de la centro. Estraron de la Pola Biblioteko certigis Biblioteka Konsilio, kiun eniris ok delegitoj. Dumviva prezidanto iĝis princo Adam Jerzy Czartoryski, kaj funkciojn de sekretario, bibliotekisto kaj kasisto plenumis Karol Sienkiewicz. Formale proprietulo de la institucio estis pinco Czartoryski, kio ebligis al ĝi ĝustan agadon en la franca jura sistemo kaj donis relativan materian sekuron. Oni komence planis, ke la bibliotekaj kolektaĵoj lokiĝos en estiĝonta Pola Domo, sed pro manko de fondusoj oni rezignis konstrui novan konstruaĵon kaj aĉetis kvaretaĝan brikdomon sur la insulo Saint-Louis apud Quai d'Orléans. La Biblioteko okupis tie 11 ĉambrojn sur la dua etaĝo. Ceteraj loĝejoj estis luitaj por kvitanci pruntitan monon. La centro sufiĉe rapide komencis pligrandigi sian posedadon, ĉefe danke al testamentoj kaj donacoj de privataj personoj (kolektoj de Małachowski, Niemcewicz, Kniaziewicz, Mickiewicz). En 1845 Pola Biblioteko havis 15 mil volumojn, en 1848 jam estis ĉ. 20 mil libroj. En 1914 la libraro konsistis el 100 miloj da verkoj. En 1939 la kolektoj ampleksis jam 145 mil librojn, 1000 manuskriptojn, 12 mil desegnojn, 2800 atlasojn kaj mapojn kune kun 20 mil kopioj de dokumentoj pri historio de Pollando el anglaj kaj francaj arkivoj. Krome troviĝis tie kolekto de revuoj, fotoj, medaloj kaj monunuoj.
Tio estas la plej malnova pola institucio ekster limoj de la lando. De 1853 Biblioteko posedas la propran konstruaĵon sur Insulo Saint-Louis apud Quai d'Orléans. En 1893 lige al falo de tiutempa Histori-Literatura Societo, la respondeco pri la biblioteko transiris al Pola Akademio de Scipovoj en Krakovo. De 1903 ĉe la Biblioteko funkcias Muzeo Adam Mickiewicz en Parizo. Post 1926 rearanĝis ĝin Franciszek Jan Pułaski kaj estis ties plurjara (1926-1956) direktoro.
En 1989 la libraro atingas ĉ. 220 000 volumenojn, posedas ĉ. 5 000 polajn mapojn kaj 7 000 desegnojn de la 16-a ĝis la 20-a jarcento, en tio kolekton de Histori-Literatura Societo.
Post debatoj en 2004 okazis interkonsento inter la Pola Akademio de Scipovoj (pole: PAU) kaj Histori-Literatura Societo (france: SHLP) ke ili ambaŭ gvidos la bibliotekon.
Subterejo en Prosek
Ekzistas tuta vico da mitoj kaj rakontoj ligita kun la subterejo, ekz. pri kaŝejo de rabisma bando, kaj nefidinda rakonto pri kunigo de ĉi tiea subterejo kun urbo Stará Boleslav.
Tiu ĉi subterejo troviĝas en Prago 9, kies nomo estas Prosek. La subterejo estas bedaŭrinde ankoraŭ nealirebla, sed ĝi estas preparata (feb. 2005) por alirebligo; kelkaj trafalejoj kaj aperturoj estas videblaj en rokdeklivoj super strato „Na rozhraní“, kiu situas en Prago 9.
Georges Lemaître
Biografio
Lemaître komencis sian sciencan karieron en 1913 ĉe la Kolegio de Inĝenierio de Loveno, Belgio. Post unu jaro li varbiĝis en la Belga Artilerio, dum la Unua mondmilito. Post la Armistico li ricevis la Militan Krucon kun palmoj (honoroj). Postmilite li eniris la seminarion de Mechelen, kie li doktoriĝis en 1920. Ekde 1920 li lernis kaj mastris la teorion de relativeco. En oktobro 1922 li iĝis membro de la Société scientifique de Bruxelles. En oktobro 1923 Lemaître foriris kiel studento-esploristo al la Universitato de Kembriĝo. Tie li pristudis matematikon kaj sciencon kun la astronomo Arthur Eddington, direktoro de la observejo. Li sekvis lecionojn ankaŭ ĉe Ernest Rutherford.
La sekvantan jaron li pasigis ĉe Harvard College Observatory (Kolegia Observejo de Universitato Harvard) kun Harlow Shapley, fama pro sia verko pri nebulastroj, kaj poste ĉe la Masaĉuseca Instituto de Teknologio (MIT). Por sia esploro ĉe Kembriĝo, Lemaître revuis la ĝeneralan teorion de relativeco, kalkulante, ke la universo devas esti aŭ grandiĝanta, aŭ malgrandiĝanta. Observante la ruĝecan ardon de foraj objektoj ekster la galaksio, Lemaître konkludis, ke la universo estas grandiĝanta.
Reveninte al Belgio en 1925, li fariĝis malplentempa lektoro ĉe la Universitato Loveno, kaj en 1927 eldonis la raporton, kiu alportos al li internacian famon: Un univers homogène de masse constante et de rayon croissant rendant compte de la vitesse radiale de nébuleuses extragalactiques. (Homogena universo de konstanta maso kaj grandiĝanta radiuso kompreniganta la radiusan rapidecon de ekstergalaksiaj nebulozoj: el Annales de la Société scientifique de Bruxelles, 1927). En ĉi tiu raporto, li prezentis la novan ideon pri grandiĝanta universo.
Einstein ne kredis la ideon, kaj diris al Lemaître: "Viaj kalkuloj estas ĝustaj, sed via kompreno de fiziko estas abomeninda."
En 1931 Eddington eldonis anglan tradukon de la artikolo de 1927. Poste la British Association (Brita scienca asocio) invitis Lemaître al Londono por partopreni en kunveno pri la rilato inter fizika universo kaj spiriteco. Tie li proponis sian ideon pri la Praatomo, kiun li mem priskribis "la Kosma Ovo eksplodanta ĉe la momento de la Kreado". La astronomo Fred Hoyle nomis, sarkasme, ĉi tiun teorion: "La teorio de la granda eksplodo".
Tamen, en 1933 Einstein kaj Lemaître vojaĝis kune al Kalifornio, Usono, por serio de fakaj kunvenoj. Post kiam Lemaître detaligis sian teorion, Einstein ekstaris, aplaŭdis, kaj diris: "Ĉi tio estas la plej bela kaj kontentiga klarigo de la kreado, kiun mi iam aŭskultis".
La 17-an de marto 1934 Lemaître ricevis la premion Francqui, la plej altan belgan sciencan honoron, de Reĝo Leopoldo la 3-a de Belgio.
En 1941 li elektiĝis membro de la Reĝa Akademio de Sciencoj kaj Artoj de Belgio.
En 1946 li eldonis sian libron La hipotezo de la praatomo.
En 1953 al li estis aljuĝita la unuan Eddington Medalon fare de la (brita) Reĝa Astronoma Socio.
La ekspansio de la universo
Georges Lemaître estis pioniro pri aplikado de la Ejnŝtejna teorio de ĝenerala relativeco al kosmologio: en 1927 li faris sugestojn en la direkto de la Hubla leĝo, kaj en 1931 eldonis sian praatoman teorion en la revuo "Naturo". Tiutempe Ejnŝtejno kredis je eterna universo kaj jam antaŭe esprimis sian skeptikecon pri Lemaître-a originala papero de 1927.
Jam en 1922 Alexander Alexandrovich Friedman proponis solvon de Ejnŝtejnaj ekvacioj, sugestante ŝanĝon de la grandeco de la universo. Pri tio, Ejnŝtejno informis Lemaître dum la 1927-jara Solvay Konferenco, kiam tiu alproksimiĝis lin kun sia teorio (Friedman ankaŭ estis kritikita de Albert Einstein), sed laŭ historiistoj, estas Lemaître kiu famigis la teorion pro diversaj kialoj. Unue, Friedman estis matematikisto kiu ne pritraktis astronomiajn datenojn, nek uzis matematikon por priskribi la fizikajn realaĵojn. Due, Friedman mortis juna kaj ne povis finprilabori siajn ideojn. Trie, Lemaître kunlaboris kun astronomoj, tiel ke sia teorio akordiĝis kun observoj kaj havis konsekvencojn kiuj povis esti elprovitaj. Kvare, Arthur Eddington certigis ke Lemaître akiru atenton de la scienca komunumo.
Lemaître tute ĝustatempe proponis sian teorion ĵus antaŭ Edwin Hubble vortigis sian rilaton inter distanco kaj rapideco, kiu forte subtenis ekspansian universon, kaj sekve la teorion de la praeksplodo. Fakte, Lemaître antaŭpripensis tion, kion oni nomos la leĝon Hubble, en sia papero de 1927, du jaroj antaŭ Hubble. La artikolo de Lemaîre "Un Univers homogène de masse konstanta et de rayon croissant rendant compte de la vitesse radial des nébuleuses extragalactiques" ne estis komence rimarkita pro tio ke ĝi estis redaktita en la franca. Ĉar Lemaître loĝadis dum sia tuta produktiva vivo en Eŭropo prefere ol elmigri al Usono, usonaj amasmedioj prefere emfazis la kontribuojn de sciencistoj kiel Hubble aŭ Einstein (pr. Ejnŝtejn) kiuj iel rilatis al Usono.
Ambaŭ Friedman kaj Lemaître elpensis ke la universo devis esti ekspansianta.
Praeksplodo
Kiam Hubble kaj Milton L. Humason en 1929 liveris la empiriajn datumojn, kiuj ŝajnis konfirmi la hipotezon, Lemaître sukcesis altiri la atenton de Eddington pri lia hipotezo. Hubble konfidis la interpreton de liaj datumoj al la teoriuloj, sed Eddington estis konvinkita kaj en 1931 li zorgis por traduko de la artikolo de Lemaître pri la ekspansio de la universo.
Lemaître superis Friedman, en tio ke li elpensis ke komenca "kreeca" evento devis okazi. Tial oni atribuas al Lemaître la nuntempan Teorion de Praeksplodo (angle Big Bang theory, tiel nomita de George Gamow). Einstein malakceptis la ideojn de Friedman kaj poste (private) de Lemaître, asertante ke ne ĉiu matematikaĵo kondukas al ĝustaj teorioj. Post kiam la Hubla eltrovo publikiĝis, Einstein rapide kaj publike aprobis la teorion de Lemaître, tiel helpante ambaŭ la teorion kaj la pastron kiuj akiris rapidan rekonon. En 1933 Lemaître eltrovis gravan nehomogenan solvon al la Einstein-aj kampekvacioj priskribantaj sferan polvonubon, la "Lemaître-Tolman-Bondi metrikon".
Kosma fona radiado
Lemaître fokusigis sian atenton pli sur la esploro de la kosma radiado, de kiu unu parto, kiel tio rezultis el kaj prediktita en lia teorio, ankoraŭ devenu Partode la praekspolodo.
Georges Henri Lemaître mortis en Loveno la 20-an de junio 1966 ĵus aŭdinte pri la malkovro de fona kosma mikro-onda radiado, fina pruvo de siaj ideoj pri la naskiĝo de la universo.
Kosmologia konstanto
Du jarojn antaŭ ol Hubble, li kalkulis la konstanton kun kiu la universo ekspansiiĝas kaj rilatigis linearan rilaton inter la distanco kaj la rapido de la galaksioj. Lia tezo en 1927, estas ankoraŭ malakceptita de Einstein, kiu ne flankeniris de sia statika modelo de la universo.
Ekstera ligilo
Tago sen hieraŭ Angla artikolo el retejo "Katolika edukado", verkisto Mark MIBDON 2000-03-24.
Noto kaj referencoj
Parto de tiu ĉi artikolo estis reprenita el la samtitola artikolo en la nederlandlingva Vikipedio je la 3-a de novembro 2018.
14909 Kamĉatko
14909 Kamĉatko estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la belga astronomo Eric Walter Elst elde la Observatorio de Calern en Caussols (Alpes-Maritimes, Francio).
Nomo
Ĝi ŝuldas sian nomon al la duoninsulo Kamĉatko, inter Pacifiko kaj Oĥotska Maro, esplorita de Stepan Petroviĉ Kraŝeninnikov (Степан Петрович Крашенинников) en 1735 - 1741. Zono da 160 vulkanoj el kiuj ĉirkaŭ 30 aktivaj, randas ĝian marbordon. Malmulte enloĝata, tiun regiono estas unu el la restantaj virgaj sovaĝejoj en la mondo.
Discus selenitoides
Discus selenitoides estas specio de malgrandaj, pulmohavaj, surteraj helikoj, en la familio Diskedoj.
Ili loĝas en.
Béla Horváth (kuracisto)
Béla Horváth [horvAt], laŭ hungarlingve kutima nomordo Horváth Béla estis hungara okulkuracisto, profesoro. Lia nobela antaŭnomo estis gherémi.
Béla Horváth naskiĝis la  en Hejőcsaba (nun urboparto de Miskolc). Li mortis la en Budapeŝto.
Biografio
Béla Horváth frekventis gimnazion en Miskolc, poste li akiris medicinan diplomon en Reĝa Universitato de Budapeŝto en 1918 (sed li pli frue li batalis en la 1-a mondmilito, eĉ li estis militkaptito). Ekde 1920 li laboris kaj instruis en la universitata okulkliniko. En 1925 li estis nomumita privata profesoro, en 1934 titulara publika eksterordinara profesoro en la menciita universitato. En 1940 li iĝis hospitalestro, sed post monatoj li estis klinikestro en tiam hungara urbo Kolozsvár. Pro alveno de Ruĝa Armeo li rifuĝis al Germana Regno. Depost la 2-a mondmilito li hejmenvenis, sed pro la rifuĝo li ne estis akceptita. Li rajtis kuracadi plu en Barcs (=tre fora hungara urbeto), kie post jaroj li estis hospitalestro.
Eisenberg an der Raab
Eisenberg an der Raab, estas iama vilaĝo, nun parto de Sankt Martin an der Raab en Aŭstrio, en federala ŝtato Burgenlando, en distrikto de Jennersdorf.
Situo
Eisenberg an der Raab situas ĉe landlimoj de Slovenio kajHungario.
Historio
Ĝis 1921 la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Vas (reĝa departemento), al distrikto de Szentgotthárd, poste al Aŭstrio (dume inter 1938-1945 al Germanio). Meze de la 20-a jarcento laŭ vilaĝano ekaperis Dipatrino, tial la loko estas kermesejo.
István Horváth
István Horváth
Internacia alianco de virinoj
La Internacia Alianco de Virinoj (en angla: International Aliance of Women, IAW) estas internacia feminisma organizaĵo, fondita en 1904. Ĝi reprezentas pli ol 50 organizaĵojn en la mondo samkiel nombron de individuaj membroj. La Internacia Alianco de Virinoj havas konsultan statuson ene de la Ekonomia kaj Socia Konsilio de Unuiĝintaj Nacioj kaj de la Konsilio de la partopreniga statuso ĉe la Konsilio de Eŭropo. Ĝi havas konstantajn reprezentantojn en Novjorko, Vieno, Ĝenevo, Parizo, Romo, Najrobio kaj en Strasburgo.
La asocio origine nomiĝis International Woman Suffrage Alliance, IWSA ( Internacia Virina Voĉdonado Alianco ).
Nuntempe
Post pli ol jarcento de agado, la ĉefa misio de la organizo nuntempe estas la plena efektivigo de la Konvencio pri forigo de ĉiu diskriminacia formo kontraŭ virinoj (CEDAW). En la lastatempaj konferencoj de la organizo, la slogano "Virinaj rajtoj estas homaj rajtoj" estis adoptita kaj oni decidis, ke la organizo laboros por antaŭenigi aliajn aferojn, inkluzive justecon kaj homajn rajtojn, antaŭenigi demokration kaj pacon, forigi perforton kontraŭ virinoj kaj knabinoj, ŝanĝon de la klimato, antaŭenigante seksan sanon kaj reproduktadon kaj la progreso de virinoj en la ekonomio.
Bibliografio
(angla) Leila J. Rupp : «Transnational Women's Movements», European History Online, Instituto de eŭropa historio, Majenco, 2011, konsultita la 22-an de majo 2018.
Eksteraj ligiloj
Oficiala retejo : www.womenalliance.org
Mistero minora
Tiel Okazis, aŭ : Mistero Minora estas romano de Ferenc Szilágyi, publikigita en 1958 en Kopenhago de la eldonejo Koko (tiun eldonaĵon represis la eldonejo Iltis en 1982).
-405
En la jaro 405 antaŭ Kristo okazis, interalie:
Mistero minora
Resumo
La rakontanto vivis amrilaton kun Aneta en Hungario dum la dua mondmilito. Sed Aneta forlasis lin kaj malaperis. La rakontanto loĝas nun en Svedio. Hazarde li aŭdas muzikpecon komponitan de iu Kuno Toma: en tiu muzikpeco la rakontanto rekonas la ŝlagron, kiun kantis Aneta. Li atente aŭskultas kaj reaŭskultas tiun muzikpecon kaj malkovras, ke tiu muzikaĵo rakontas ion: la komponisto konis Anetan, ili amis unu la alian, sed, finfine, Kuno Toma mortigis la virinon.
La rakontanto decidas paroli kun Kuno Toma: li renkontas lin en Londono, kie li prezentas al li sian interpreton de la muzikaĵo. La komponisto miras tiun inteligentan interpreton. Li invitas la rakontanton al sia hejmo, kie li prezentas al li sian edzinon, Anetan!
Jozefo Bulla
Jozefo Bulla estas Hungara laboristo en Svedio. Li aperas en la komenco de la romano: li provis trompi la Svedan ŝtaton sendante ŝtofon al Hungario en la duobla fundo de pakaĵo. Li sukcesas mildigi la akuzon legante al la aŭtoritatuloj leteron, kiu prisbribas la ekstreman mizeron de lia avino. La rakontanto tradukas la leteron.
-405
Mortoj
Sofoklo mortis ĉu en -406 ĉu en -405
Jestice
Bazaj informoj
Jestice, hungare Jeszte estas malgranda vilaĝo en Slovakio, en Regiono Banská Bystrica, en Distrikto Rimavská Sobota.
Mistero minora
Jozefo Bulla
Poste Jozefo Bulla priskribas al la rakontanto sian fianĉinon. La rakontanto subite kredas, ke ŝi estas tiu Aneta, kiun li neniam forgesis kaj plu amas.
Jozefo Bulla ludas nur akcesoran rolon en la romano: li ekŝaltas la rememoron pri Aneta. Sed lia nomo reaperas plurfoje en la romano (kvazaŭ muzika motivo ?), ĉar li iel ekstartis la rakonton.
Jestice
Situo
Jestice situas sub piedoj de monto 308 m-ojn alta, sur deklivoj, laŭ rojo, laŭ la hungara landlimo, laŭ traira flankovojo. Rimavská Sobota troviĝas 22 km-ojn.
Historio
La vilaĝo estis unue menciita en la jaro 1333 en formo "Jezthe". En 1910 loĝis en Jeszte 218 da homoj, (ĉiuj hungaroj). Ĝis Traktato de Trianon Jeszte apartenis al Hungara reĝlando, al Gömör kaj Kis-Hont, al distrikto de Feled, poste al Ĉeĥoslovakio, fine ekde 1993 al Slovakio. Inter 1938-1945 la vilaĝo rehungariĝis. La unua Arbitracio de Vieno deklaris, ke tiuj komunumoj, kie la hungaroj vivas en majoritato, apartenu al Hungario. Post la 2-a mondmilito la hungaroj iĝis senrajtaj laŭ Dekretoj de Beneš. En 2001 loĝis en Jestice 191 da homoj, (175 hungaroj, 10 ciganoj, 6 slovakoj). Ekde 2008 Slovakio kaj Hungario apartenas al interna zono de Schengen, sekve la limo estas ie ajn trairebla senĝene.
Mistero minora
Ĉagreno
Tio estas: nostalgio kaj deprimiĝo.
Disduiĝo
Necerta identeco, alivestiĝo, alinomiĝo (Aneta fariĝis Bianka).
Sonĝoj
Aludo pri Freud. Multaj sonĝoj en la romano. Neracia atingo al la vero.
Muziko
La romano konvinkas la leganton, ke muziko povas signifi ion, se oni longe analizas ĝin kaj rekonstruas tion, kion ĝi rakontas kaj sugestas. La rakontanto aŭskultas la muzikpecon, kiel detektivo enketas en detektivromano.
La laboro de la rakontanto konsistas en aŭskultado de la radio.
Rekonstrua Epoko
La Rekonstrua Epoko, en angla Reconstruction era, nome periodo en la usona historio kiu daŭris el 1865 ĝis 1877 post la Usona Enlanda Milito (1861–65), markis gravan epizodon de la historio de la lukto por civilaj kaj politikaj rajtoj en Usono. Rekonstruo klopodis finigi la restaĵojn de la konfederacia secesio kaj de la jam aboliciita sklaveco, kio faris la ĵus liberigitajn eks-sklavojn civitanoj havantaj civilajn rajtojn klare garantiigitajn per tri novaj konstituciaj amendoj. Rekonstruo aludas ankaŭ al klopodoj transformi la 11 Sudajn, iamajn konfederaciajn ŝtatojn, direktitaj de la Kongreso, kaj al la rolo de Uniaj ŝtatoj en tiu transformado.
Stará Voda (Světlá Hora)
Stará Voda (Alt Wasser, Stara Woda) estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de municipo Světlá Hora en distrikto Bruntál. Ĝi troviĝas proksimume 1 km nordokcidente de Světlá Hora. Vivas ĉi tie.
Rekonstrua Epoko
Historio
Tri rigardoj al la memoro de la Enlanda Milito aperis dum la Rekonstrado:
Stará Voda (Světlá Hora)
Stará Voda situas en katastra teritorio Stará Voda v Jeseníkách kun areo 3,6 km².
Rekonstrua Epoko
Historio
Post la murdatenco de la Respublikana Prezidento Abraham Lincoln fine de la Enlanda Milito en Aprilo 1865, Vicprezidento Andrew Johnson, Demokrata el Tenesio kaj iama sklav-posedanto, iĝis prezidento. Johnson favoris rapidajn politikojn por revenigi la Sudon reen al la Unio, kio permesus al la sudaj ŝtatoj determini la rajtojn de iamaj sklavoj. La lastaj diskursoj de Lincoln estis montrintaj, ke li estis preta al la subteno de la voĉdonrajto de ĉiuj ekssklavoj, dum Johnson kaj la Demokrata Partio forte opoziciis tion. La Radikalaj Respublikanoj en la Kongreso deziris pli fortajn federaciajn politikojn por plialtigi la rajtojn de afrik-usonanoj (inklude la Dekkvaran Amendon al la Usona Konstitucio) dum oni malaltigu la rajtojn de iamaj konfederaciaj kaj blankulaj sudaj civiluloj simile. Johnson, nome la plej elstara sudano kiu opoziciis la Konfederacion, sekvis pli tolereman politikon al la eks-konfederaciuloj.
Stará Voda (Světlá Hora)
Loĝantaro
En Stará Voda estas registritaj 61 adresoj, 45 daŭre loĝigitaj kaj 16 dumtempaj aŭ refreŝigejaj. Dum popolnombrado en la jaro 2001 ĉi tie estis kalkulitaj 30 domoj, el tio 17 daŭre loĝataj.