cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Apartismo
Apartisma leĝaro
La Leĝo de Bantuaj Aŭtoritatoj de 1951 kreis separatajn registarajn strukturojn kaj por nigruloj kaj por blankuloj kio estis la unua ero de leĝaro por elteni la planojn de la registaro por separi la disvolvigon en la bantustanoj. La Leĝo por Helpo de Nigrula Memregado de 1959 enradikigis la politikon de la NP por teorie sendependaj "hejmlandoj" por nigruloj. La tiel nomitaj "mem–regantaj Bantuaj unuoj" estis proponitaj, kiuj havus malfortajn administraciajn povojn, kun la promeso de posta aŭtonomeco kaj memregado. Ĝi ankaŭ abolis la sidlokojn de reprezentantoj de nigraj sudafrikanoj kaj forigis el la balotlistoj la malmultajn nigrulojn kiuj ankoraŭ rajtis voĉdoni. La Korporacia Leĝo por Bantua Investado de 1959 formis mekanismon por transpaso de kapitalo al la hejmlandoj por krei tie dungadon. Leĝaro de 1967 ebligis al la registaro ĉesi industrian disvolvigon en la "blankaj" urboj kaj redirekti tian disvolvigon al la "hejmlandoj". La Leĝo de Civitaneco de Nigraj Hejmlandoj de 1970 markis novan fazon en la Bantustana strategio. Ĝi ŝanĝis la statuson de nigruloj al tiu de civitanoj de unu el la dek aŭtonomaj teritorioj. La celo estis certigi demografian majoritaton de blankuloj ene de Sudafriko pere de plena sendependeco de la Bantustanoj.
La registaro plifortigis la aprobon de leĝoj kiuj devigu nigrulojn porti identigilojn, por eviti la enmigradon de nigruloj el aliaj landoj. Por loĝi en urbo, nigruloj devis esti dungitaj tie. Ĝis 1956 virinoj estis ĝenerale ekskluditaj el la postuloj de paspermesiloj, ĉar klopodoj enkonduki leĝojn de paspermesiloj por virinoj ĉiam trafis fortan rezistadon.
Interrasa kontakto en sporto ne estis socie akceptata, sed ne estis specifa leĝaro por diskrimacio en sporto.
Malhabilitado de kolorulaj voĉdonantoj
En 1950, D. F. Malan anoncis la intencon de la NP krei Departementon por Kolorulaj Aferoj. La sukcedanto de Malan kiel ĉefministro nome J.G. Strijdom volis nuligi la voĉdonajn rajtojn de nigruloj kaj de koloruloj loĝantaj en Kablando. La antaŭa registaro estis enkondukinta la Leĝon por Separata Reprezentado de Voĉdonantoj en la Parlamento en 1951; tamen, kvar voĉdonantoj, nome G Harris, W D Franklin, W D Collins kaj Edgar Deane, defiis ties validecon en tribunalo kun subteno de la Unuigita Partio. La Suprema Tribunalo de Kablando retenis la leĝon, sed ĝi estis nuligita ĉe la Apelacia Tribunalo, kiu trovis ke la leĝo estas nevalida ĉar necesas dutriona majoritato en kuna kunveno de ambaŭ ĉambroj de la Parlamento de Sudafriko por ŝanĝi la koncernajn artikolojn de la Konstitucio. La registaro tiam enkondukis la Leĝon de Alta Tribunalo de la Parlamento (1952), kiu donis al la Parlamento la povon superregadi la decidojn de la tribunalo. La Suprema Tribunalo de Kablando kaj la Apelacia Tribunalo deklaris ankaŭ tion nevalida.
En 1955 la registaro de Strijdom pliigis la nombron de juĝistoj en la Apelacia Tribunalo el kvin al dekunu, kaj nomumis pro-Naciistajn juĝistojn por plenigi la sidlokojn. En la sama jaro ili enkondukis la Leĝon de la Senato, kiu pliigis la Senaton el 49 sidlokoj al 89. Oni faris alĝustigojn tiele ke la NP kontrolis 77 el tiuj sidlokoj. La parlamento kunsidis en kuna kunveno kaj aprobis la Leĝon de Separata Reprezentado de Voĉdonantoj en 1956, kiuj transpasis la kolorulajn voĉdonantojn el la komuna listo de voĉdonantoj en Kablando al nova listo de kolorulaj voĉdonantoj. Tuj post la baloto, la Senato estis restaŭrita al sia originala grando. La Senata Leĝo estis kontestita en la Suprema Tribunalo, sed la ĵus pligrandigita Apelacia Tribunalo, plifortigita per registar-subtenantaj juĝistoj, subtenis la leĝon, kaj ankaŭ la Leĝon por translokigi la kolorulajn voĉdonantojn.
La leĝo de 1956 permesis al la koloruloj elekti kvar reprezentantojn en la Parlamento, sed leĝo de 1969 abolis tiujn sidlokojn kaj senigis la kolorulojn el ties voĉdonrajto. Ĉar azianoj neniam estis rajtigitaj voĉdoni, tio rezultis en la fakto ke blankuloj estis la nura habiligita grupo.
Studo de 2016 en la gazeto Journal of Politics sugestas ke malhabilitigo en Sudafriko havis gravan negativan efikon en la havigo de bazaj servoj al la malhabilitigitoj.
Divido inter blankuloj
Antaŭ ol Sudafriko iĝis respubliko, politiko inter blankulaj sudafrikanoj estis tipigita de la divido inter la ĉefaj sentoj de Afrikaneroj pro-respublikaj konservativuloj kaj tiuj de la anglaparolantoj kontraŭ-respublikaj liberaluloj, kun la heredo de la Bura milito ankoraŭ kiel grava faktoro por kelkaj personoj. Kiam Sudafriko iĝis respubliko, la ĉefministro Hendrik Verwoerd alvokis al la plibonigo de rilatoj kaj pli granda interkonsento inter personoj de Brita deveno kaj Afrikaneroj. Li plendis ke la nura diferenco estis inter tiuj kiuj favoris apartismon kaj tiuj kiuj kontraŭis ĝin. La etna divido ne estu plu inter parolantoj de la afrikansa kaj de la angla, sed inter blankuloj kaj nigruloj.
Plej Afrikaneroj subtenis la nocion de unuanimeco de blankuloj por sekurigi sian sekurecon. Blankulaj voĉdonantoj de brita deveno estis dividitaj. Multaj kontraŭis respublikon, kio kondukis al majoritato de voĉdono "ne" en Natalo. Poste, kelkaj el ili agnoskis la sentitan neceson por unueco de blankuloj, konvinkitaj pri la pliiĝanta tendenco al malkoloniigo aliloke en Afriko, kiu koncernis al ili. La diskurso de la brita ĉefministro Harold Macmillan nome "Wind of Change" (Vento de ŝanĝo) lasis la britan fakcion sentante ke Britio estis abandoninta ilin. La plej konservativaj anglaparolantoj subtenis Verwoerd; aliaj estis ĝenitaj de la fortranĉo de ligiloj kun Britio kaj restis fidelaj al la Krono. Ili estis malkontentaj ĉar devis elekti inter Brita kaj Sudafrika naciecoj. Kvankam Verwoerd klopodis ligigi tiujn diferencajn blokojn, la sekva voĉdonado montris nur minoran pliigon de subteno, indikante ke multaj anglaparolantoj restis apatiaj kaj ke Verwoerd ne sukcesis unuigi la blankulajn loĝantarojn.
Hejmlanda sistemo
Laŭ la hejmlanda sistemo, la registaro klopodis dividi Sudafrikon en nombraj separataj ŝtatoj, el kiuj ĉiu estis supozata disvolviganto de separata naci-ŝtato por diferenca etna grupo.
Teritoria separado estis akre nova institucio. Estis, por ekzemplo, la "rezervejoj" kreitaj laŭ la brita registaro en la 19a jarcento. Dum apartismo, 13 porcento de la lando estis rezervata por nigrulaj hejmlandoj, relative malgranda kvanto kompare kun la totala loĝantaro, kaj ĝenerale en ekonomie neproduktivaj areoj de la lando. La Komitato Tomlinson de 1954 justigis apartismon kaj la hejmlandan sistemon, sed asertis ke aldona lando devus esti donata al la hejmlandoj, rekomendo kiu ne estis plenumita.
Kiam Verwoerd iĝis ĉefministro en 1958, la politiko de "separata disvolviĝo" venis en praktiko, kaj la hejmlanda strukturo kiel unu el ties angulŝtonoj. Verwoerd kredis en la garantio de sendependeco al tiuj hejmlandoj. La registaro justigis siajn planojn sur la bazo ke "(la) registara politiko estas, tiele, ne politiko de diskriminacio sur grundoj de raso aŭ koloro, sed politiko de diferencigo sur la grundo de nacieco, de diferencaj nacioj, garantiante al ĉiu mem-determinadon ene de la limoj de ties hejmlandoj - de tie tiu politiko de separata disvolviĝo". Laŭ la hejmlanda sistemo, la nigruloj ne estus plu civitanoj de Sudafriko, iĝante civitanoj de sendependaj hejmlandoj kiuj funkciis en Sudafriko kiel eksterlandaj migrintaj laboristoj kiujn la portempa laboro permesas. En 1958 oni aprobis la Leĝon de Helpo al la Memregado de Nigruloj, kaj oni establis landlimajn industriojn kaj la Bantuan Investokorporacion por helpi al ekonomia disvolvigo kaj al havigo de dungado en aŭ ĉe la hejmlandoj. Multaj nigrulaj sudafrikanoj kiuj neniam estis loĝintaj en sia identigita hejmlando estis devige forigitaj el la urboj al la hejmlandoj.
Internacia agnosko de Bantustanoj
Bantustanoj ene de la landlimoj de Sudafriko estis klasitaj kiel "mem-regantaj" aŭ "sendependaj". En teorio, mem-regantaj Bantustanoj havis kontrolon super multaj aspektoj de ties interna funkciado sed fakte ili ne estis suverenaj landoj. Sendependaj Bantustanoj (Transkejo, Bofutacvano, Vendo kaj Ciskejo; konataj ankaŭ kiel TBVC ŝtatoj) estis kreitaj por esti tute suverenaj. Reale, ili ne havis gravajn ekonomiajn infrastrukturojn kaj kun malmultaj esceptoj enhavis striojn de nekonektita teritorio. Tio signifas ke reale la Bantustanoj estis malmulto pli ol pupoŝtatoj kontrolitaj de Sudafriko.
Kunteksto
Sud-Afriko estas lando, kie nigruloj estas 80 elcentoj de la loĝantaro, dum la resto de la sudafrikanoj estas blankuloj, hindoj aŭ miksrasuloj. La politika potenco tradicie, ĝis la 1990-aj jaroj, estis en la manoj de la blanka minoritato, kiu ekzistas de post kiam la unuaj nederlandaj koloniistoj alvenis al Sud-Afriko en 1652.
Dum la 1940-aj kaj 1950-aj jaroj, la registaro eldonis serion da leĝoj, kiuj apartigis la loĝantaron laŭ raso kaj en la praktiko grave diskriminaciis kontraŭ la nigra plejmulto. La apartismaj leĝoj interalie malpermesis al homoj de malsamaj rasoj geedziĝi kaj eĉ seksumi, malpermesis al la nigruloj voĉdoni, kaj devigis homojn de apartaj rasoj vivi en apartaj regionoj. Dum la epoko de apartismo, nigruloj kaj blankuloj ne povis uzi la samajn busojn, trajnojn, malsanulejojn, lernejojn, aŭ publikajn necesejojn. La hindoj kaj la miksrasuloj estis laŭ rajtoj ie en la mezo inter la du grupoj.
Simila situacio ekzistis ĝis 1980 en najbara Zimbabvo. Aparta situacio ekzistis en najbaraj landoj kiaj Rodezio, Bocvano ktp.
Rezulto
La praktika rezulto de apartismo estis tio, ke dum la blanka minoritato ĝuis vivstilon kompareblan kun tiu de okcidentanoj, la nigruloj vivis en kondiĉoj de granda malriĉeco kaj malevoluo.
La ideologia pravigo de apartismo estis la kredo, ke la nigruloj ne estis same kapablaj aŭ evoluintaj kiel la blankuloj, kaj la kredo, ke la blankuloj devos forfuĝi el Sud-Afriko, se la nigruloj povus regadi.
Apartismo estis forte kondamnita de UN kaj de preskaŭ ĉiuj landoj de la mondo, kaj Sudafriko estis bojkotita de multaj landoj. Tamen Usono kelkfoje subtenis Sud-Afrikon en ĝia lukto kontraŭ movadoj de nacia liberiĝo en najbaraj landoj, kiel Zimbabvo, Zambio, Bocvano, Angolo, Mozambiko ktp. Cetere ĉiam troviĝis landoj, kiuj pretis komerci armilojn kun la apartisma registaro kaj eĉ sendi pagsoldatojn.
La nigruloj de Sud-Afriko akre batalis kontraŭ apartismo, gvidataj de figuroj kiaj Nelson Mandela kaj Steve Biko, kaj kiel konsekvenco de iliaj luktoj kaj de internacia premo, Sudafriko rezignis pri apartismo en 1994.
Jekaterinovka (distrikto Klin)
Jekaterinovka (Екатериновка) estas vilaĝo en distrikto Klin, Moskva provinco, Rusio. En 2010 ĝi havas 9 loĝantojn (laŭ tutrusia popolnombrado).
Ruĝecnuka paruo
La Ruĝecnuka paruo (Periparus rufonuchalis, iam Parus rufonuchalis), konata ankaŭ kiel Nigrobrusta paruo aŭ Malhelgriza paruo, estas specio de birdo de la familio de Paruedoj.
Tiu paruo estas indiĝena de okcidenta Himalajo, sed havas tre grandan teritorion, inklude Baraton, Ĉinion, Pakistanon, Turkmenion, Kirgizion kaj Afganion.
Tiu birdo, kiel aliaj de la sama genro Periparus, havas blankajn vangojn kaj tufecan nigran kronon, krom alian tre ampleksan nigran zonon en la gorĝo kaj brusto. La flugiloj kaj subaj partoj estas grizecaj kaj kiel distingilo havas kelkajn ruĝecajn zonetojn, kiel en ŝultro, komenco de subvosto kaj ĉefe en la nuko, kio nomigas la specion kaj en Esperanto kaj en aliaj lingvoj, krom la latina scienca nomo rufonuchalis, kio signifas same.
Ĝi estis iam klasita kiel Parus rufonuchalis (Gill et al., 2005).
3805 Goldreich
3805 Goldreich estas malgranda, ne tre hela asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la usona astronomo Schelte J. Bus elde la Observatorio de Siding Spring, apud Coonabarabran en Novsudkimrio (Aŭstralio).
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de la usona astrofizikisto Peter Goldreich.
NGC 1326A
Ĉi tiu objekto ne estis en la originala versio de NGC-katalogo kaj estis aldonita poste.
Orria
Najbaras la komunumoj Gioi, Perito, Stio, Omignano, Ascea, Casal Velino, Salento, Magliano Vetere kaj Monteforte Cilento.
Andalusia (Ilinojso)
Andalusia estas vilaĝo de Usono, en la ŝtato Ilinojso. Ĝi situas en la kantono Rock Island. La loĝantaro estis 1.050 homoj en 2000.
Geografio
Andalusia situas apud rivero Misisipio, je koordinatoj (41.440431, -90.720932).
Humoro
Humoro estas kutima aŭ okaza stato de la temperamento aŭ de la spirito (animstato).
En moderna Esperanto humuro kaj humoro estas apartaj nocioj - kontraste al la unuaj jardekoj de la lingvo kiam humoro reprezentis ambaŭ nociojn.
Komparu kun: agordo, kaprico.
Proverbo
Ekzistas proverboj pri humoro en la Proverbaro Esperanta de L. L. Zamenhof :
Malans (Doubs)
Malans estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Doubs, en la regiono Burgonjo-Franĉkonteo (Bourgogne-Franche-Comté, prononco []) kaj en la historia regiono Franĉkonteo. Fine de en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². Administre la komunumo apartenas al la arondismento Besançon (france arrondissement de Besançon), la okcidenta parto de la departemento, kaj al la kantono .
Orta di Atella
Orta di Atella estas komunumo de Italio.
Santo André (San-Paŭlio)
Santo André da Borda do Campo [san tŭandre daborhda dŭkanpŭ] (oficiale Município de Santo André) estas municipo kaj urbo en la subŝtato San-Paŭlio de Brazilo. Ĝi situas en la sudorienta regiono de Brazilo, en la mezoregiono Metropolitana de São Paulo kaj en la mikroregiono São Paulo], kaj estas unu el municipoj de urbego Região do Grande ABC kunigata al metropola urbo San-Paŭlo. Tiel, fizike, oni povas rigardi ĝin kiel parto de kvartalo de San-Paŭlo, kvankam politike aŭtonoma. Laŭ la stato de en la municipo vivis   sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². El tiuj, la nombro de voĉdonrajtuloj en la municipo en estis. La teritorio havas komunan limon kun.
17093 Supanklang
17093 Supanklang estas malgranda, tre hela asteroido de la asteroida zono malkovrita la en la kadro de la kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de Saijai Supanklang, kiu gajnis la unuan rangon en la Intel International Science and Engineering Fair de 2019 pro sia projekto en teamo pri mikrobiologio. Ŝi estis lernantino ĉe la Hayfield Secondary School de Alexandria (Virginio, Usono).
Santo André (San-Paŭlio)
Santo André da Borda do Campo, estis fondita de João Ramalho, kiu havis multajn edzinojn kaj filojn de tribo de gvajanazoj. En 8-a de aprilo de 1553 lia postulo ke la indiĝena vilaĝo estu rigardata kiel portugalan vilaĝon estis akceptata de ĝenerala-guberniestro de Brazilo Tomé de Sousa.
En 1558, Ramalho iĝis alcaide-mor ("granda" vilaĝestro). Kiam alvenis pastroj, ili intencis ke Ramalho lasu siajn edzinojn (ĉirkaŭ 10), sed li refuzis. Tiel, en 1560, la nova ĝenerala-guberniestro decidis forigi la vilaĝon kaj translokiĝis siajn loĝantojn al São Paulo de Piratininga.
La vilaĝo nur reaperis en 1889.
Krom la urbo Santo André, estas en municipo ankaŭ la vilaĝo Paranapiacaba.
Dongnip Shinmun
Dongnip Shinmun (sendependeco ĵurnalo, : 독립신문, ĉinkoree: 獨立新聞) estis gazeto de Koreio de 1896 ĝis 1898 nome dum la Joseon-Dinastio ; ties eldonistoj estis Seo Jae-pil kaj Yun Chi-ho. Ĝi estis la unua Hangul ĵurnalo de Koreio.
(15124) 2000 EZ39
(15124) 2000 EZ39 estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la dum la kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Memphis Minnie
Lizzie Douglas (3a de Junio, 1897 – 6a de Aŭgusto, 1973), konata kiel Memphis Minnie, estis usona gitaristo, kantoverkisto kaj kantisto de bluso. Ŝia registra kariero daŭris el la 1920-aj al la 1950-aj jaroj. Ŝi registris ĉirkaŭ 200 kantojn, kelkaj el kiuj estis tre konataj kiel "Bumble Bee", "Nothing in Rambling", kaj "Me and My Chauffeur Blues".
Kariero
En 1910, estante 13jara, ŝi foriris el hejmo por loĝi ĉe Beale Street, en Memfiso. Ŝi ludis sur stratanguloj dum plej el siaj adoleskaj jaroj, kaj foje revenis al la farmo de sia familio kiam ŝi ne havis monon. Poste ŝi turneis tra Suda Usono kun la fama cirko de la fratoj Ringling el 1916 al 1920. Ŝi poste revenis al Beale Street, kun sia vaganta blusspektaklo, kaj vivtenis sin ludante gitaron kaj kantante, suplementante sian enspezaron per prostituado (estis tiam ne malofte ĉe muzikistinoj labori kiel prostituitinoj okaze de financa neceso).
Ŝi ekludis kun Joe McCoy, nome ŝia dua edzo, en 1929. Ili estis malkovritaj de talentoesploristo de Columbia Records, kiam ili ludis surstrate kontraŭ centonoj. Ŝi kaj McCoy registris en Novjorko kaj ricevis la nomojn Kansas Joe kaj Memphis Minnie fare de vendostimulisto de Columbia. Laŭlonge de la venontaj jaroj ŝi kaj McCoy publikigis serion de registraĵoj, ludante kiel dueto. Februare 1930 ili registris la kanton "Bumble Bee" por la marko Vocalion, kiun ili jam estis registrinta por Columbia sed kiu ne estis ankoraŭ publikigita. Ĝi iĝis unu el la plej popularaj kantoj de Minnie; ŝi eventuale registris kvin versiojn de tiu kanto. Minnie kaj McCoy plue registris por Vocalion ĝis Aŭgusto 1934, kiam ili registris kelkajn sesiojn por Decca Records. Ilia lasta sesio kune estis por Decca, en Septembro. Ili divorcis en 1935.
Ĉirkaŭ 1935 Minnie establiĝis en Ĉikago kaj iĝis unu el grupo de muzikistoj kiu laboris regule por la registroproduktoro kaj talentoesploristo Lester Melrose. Post sia divorco el McCoy, Minnie ekeksperimentis per diversaj stiloj kaj sonoj. Ŝi registris kvar diskoflankojn por Bluebird Records en Julio 1935, kaj revenis al Vocalion en Aŭgusto, kaj poste registris alian sesion por Bluebird en Oktobro, tiam akompanita de Casey Bill Weldon. Ĉirkaŭ la fino de la 1930-aj jaroj, aldone al sia produkto por Vocalion, ŝi registris preskaŭ 20 diskoflankojn por Decca kaj ok diskoflankojn por Bluebird. Ŝi ankaŭ turneis etende en la 1930-aj jaroj, ĉefe en Suda Usono.
Sagrada Família (Metroo de Barcelono)
Sagrada Família estas stacio sur linio 2 kaj linio 5 de la Metroo de Barcelono, situanta en Barcelono.
Karlsbad (Badeno)
Karlsbad - prononco - estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Karlsruhe kaj en la samnoma distriktaro Karlsruhe de la federacia lando Baden-Virtembergo. Fine de la komunumo havis  loĝantojn.
A-ha live at Vallhall - Homecoming
a-ha live at Vallhall - Homecoming estas DVD de la muzikgrupo a-ha, lanĉita en 2001.
Ĉi tiu DVD enhavas koncerton, kiu okazis la 24-an de marto 2001 en Oslo, ĉe la fino de la turneo Minor Earth Major Sky. Plie, la DVD enhavas intervjuojn kun la membroj de la bando; informojn pri tio, kion ili faris dum la paŭzo de a-ha; kaj 4 videojn de Minor Earth Major Sky.
Kantolisto
Jen la listo de la muzikaĵoj prezentitaj en la koncerto:
La pliaĵoj de ĉi tiu DVD inkluzivas la jenajn videojn de Minor Earth Major Sky,
kaj la jenajn muzikaĵojn de la karitata koncerto en Grimstad, Norvegio, la 19-an de majo 2001,
kaj ankaŭ la intervjuojn kaj aliajn informojn pri la bando.
Johann Nikolaus von Hontheim
Johann Nikolaus von HONTHEIM (naskiĝinta la en Treviro, mortinta la  en Rouvroy-Montquintin) estis germana teologo katolika. Li estis la patro de la t.n. Febroniismo skribante kritikaĵojn sub la pseŭdonimo de Febronius.
Vivo
Originante el nobela familio li frekventis la jezuitan lernejon en Treviro, studis samloke kaj en Loveno kaj Leiden jursciencon. Poste li eniris la klerikan klason kaj konatiĝis en Romo kun la funkcio de la Roma kurio. En 1728 li iĝis orda helpanto ĉe la generalvikariejo, baldaŭ poste profesoro pri la pandektoj kaj la kodo de Kanona Juro en Treviro. En 1738 Hontheim ekestris la eklezian tribunalon en Koblenz kaj en 1742 li fariĝis sekreta konsilisto de la ĉefepiskopo Franz Georg. En 1748 Hontheim mem iĝis helpepiskopo trevira.
La dek lastajn vivojarojn li plejfoje estis sur la bieno en Montquintin. Lian verkon »Historia Trevirensis diplomatica« (Treviro 1750; al tio: »Prodromus«, Treviro 1757) sekvis sub la pseŭdonimo Justinus Febronius la fama verko »De statu ecclesiae et legitima potestate romani pontificius liber singularis« (Frankfurto 1763), kie li klare kaj klere laŭ la doktrinoj de galikanismo postulis la plivalorigon de koncilioj antaŭ papa potenco kaj la reenoficigon de forpelitaj episkopoj. Tiu ĉi furora verko, dediĉite al la papo mem, eldonitis plurfoje kaj tradukitis en plurajn lingvojn. Far la papo ĝi malpermesitis kaj bruligitis en Romo. Post malkovro de la identeco de la verkinto oni trudegis la 77-jaran Hontheim je pento publiko en 1778. Sed la pento tute ne seriozis, kiel montris en 1781 la en Vieno publikigita verko »Febronii commentarius in suam retractationem«. Unu el liaj plej akraj kontraŭuloj estis Alfonso Maria de Liguori.
Fonto
Meyers Großes Konversations-Lexikon, Band 9. Leipzig 1907, p. 536, kio legeblas tie ĉi interrete.
1640-aj jaroj
Azio
1644, la Manĉuoj kaperis Pekinon kaj fondis la Dinastion Qing.
Joe Wilder
Vivo
Naskiĝinte kiel filo de orkestro-direktisto, Wilder studis ĉe la Muziklernejo Mastbaum kune kun Buddy DeFranco kaj Red Rodney. Li komencis sian muzikistan karieron en 1941/42 ĉe Dizzy Gillespie en la bando Les Hite, en 1942/43 kaj denove post la militservo en 1945/46 ĉe Lionel Hampton. Post tio li muzikis en la bando de Jimmie Lunceford, krome kun Lucky Millinder, Sam Donahue, Herbie Fields, Noble Sissle same kiel – escepte mallonga gastmuzikado en la bandego de Count Basie en 1954 – en Broadway-orkestroj, je tiaj muzikaloj kiel Guys and Dolls kaj Silk Stockings. Post tio li laboris kiel studiomuzikisto ĉe la radiostacio ABC en Novjorko kaj ankaŭ en simfoniorkestroj. Dum tiu tempo ankaŭ ekestis la du albumoj je lia popra nomo: Wilder ’N’ Wilder ĉe Savoy Records el 1955 same kiel The Pretty Sound (1959).
En la malfruaj 1950-aj kaj 1960-aj jaroj Wilder kunverkis je diversaj studiaj resp. bandegaj produktaĵoj, ekz. de George Russell, Oscar Pettiford, Oliver Nelson, Quincy Jones, Tadd Dameron, Gil Evans kaj Johnny Carisi, Dizzy Gillespie, Jimmy Smith, Michel Legrand, John Lewis kaj Cab Calloway. En 1962 li akompanis Benion Goodman je ties koncertvojaĝo tra Sovetunio, pri kiu li raportis en la dokumenta filmo To Russia with Jazz. Poste Wilder muzikis en simfoniorkestroj kiel la orkestro Symphony of the New World de 1965–71 kaj en 1975 kun la Novjorka Filharmonio. En 1971 li kunverkis je la bandego-produktaĵo Let My Children Hear Music de Charles Mingus. Krome li kunverkis je sonregistraĵoj de Roberta Flack, Tony Bennett, Terry Gibbs kaj Joe Newman. Post 1972 li regule prezentis je la Colorado Jazz Party en ĉiustelulara ensemblo.
En la 1980-aj kaj 1990-aj jaroj Joe Wilder ofte kunmuzikis je sonregistradaj kunsidoj de muzikistoj de ĉeftendenca ĵazo, ekz. kun Benny Carter, John Coliani, Rebecca Kilgare, The Heath Brothers, Charlie Byrd, Ruby Braff, Ken Peplowski kaj Joe Newman. En 1996 li kunverkis la bandegoprodukaĵon de Jay Jay Johnson, The Brass Orchestra.
Joe Wilder'' memoras per sia trankvile flua ludmaniero kaj sia varma, substanoriĉa sono ĉefe al Harry Sweets Edison kaj regas sendepende pri esprimrimedoj, kiuj etendiĝas ekde grumblego ĝis al klasika vibrado. Lia soloo en la pece Softly With Feeling kun la Count Basie Orchestra el 1954 validas kiel aparte sukcesa ekzemplo de lia individua stilo''.
En 2008 li ricevis premion de NEA.
Alpes Maritimae
Alpes Maritimae (en Esperanto "Maraj Alpoj") estis provinco de la Romia Imperio, la plej suda el tri malgrandaj provincoj en la Alpoj en la limregiono de la modernaj ŝtatoj Francio kaj Italio. Malgraŭ sia nomo, la provinco sude nur preskaŭ tuŝis la Mediteranean Maron: Sude de la provinco, mallarĝan marbordan strion okcidente prenis la romia provinco Gallia Narbonensis, kiu ankaŭ estis la orienta najbaro, kaj same mallarĝan marbordan strion oriente la romia provinco Italia, kiu ankaŭ konsistigis la orientan limon. Krome norde najbaris la malgranda provinco Alpes Cottiae. La provinca ĉefurbo estis Cemenelum - la moderna urboparto Cimiez de Nice en Francio. Al la romia imperio la provinco oficiale apartenis ekde la jaro 14 antaŭ nia erao. Pri la historia teritoria nomo ankoraŭ nuntempe aludas la nomo de la francia departemento Alpes-Maritimes, kies limoj tamen ne identas al la historia provinco.
En iuj mapoj (vidu ekzemple dekstre), la tri malgrandaj alpaj provincoj Alpes Maritimae, Alpes Cottiae kaj Alpes Poeninae konsideriĝis parto de komuna provinco "Alpes", aŭ eĉ parto de la pli granda najbara provinco Italia, kiu laŭ la nomo kovris la tutan italan duoninsulon.
Preĝejo Apoteozo de Sankta Kruco (Szeged)
Preĝejo Apoteozo de Sankta Kruco estas romkatolika konstruaĵo en Hungario, en Szeged, en kolonio Móraváros.
Historio
Tiu tereno ĝis la 18-a jarcento estis neloĝata pri la oftaj inundoj. En 1738 oni konstruis kalvarion kun kapelo memore al la pli frua pesto. Post longaj jaroj ĉefe malriĉaj homoj komencis konstrui loĝdomojn, ili profitis la kapelon por mesoj. Oni fondis paroĥon en 1930, novan modernan preĝejon post 3 jaroj. En 1973 la preĝejo interne estis pentrita, post 3 jaroj ekstera renoviĝo okazis.
Konstruaĵo
La preĝejo estas simpla, eĉ puritana. Sur la fasado funkcias la ĉefenirejo, pli supre 3 mallarĝaj fenestroj estas videblaj. La plej supre kruco altiĝas. La kvadrata kampanilo altiĝas ĉe la kontraŭa aŭ sankteja flanko. La navo estas longa kaj malalta, sed apude longa malfermita vestiblo troviĝas. Interne en la galerio orgeno funkcias. En la sanktejo skulptita granda kruco etendiĝas.
Kermeso okazas en dimanĉo post la 14-a de septembro.
9903 Leonhardt
9903 Leonhardt estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la italdevena usona astronomo Paul G. Comba elde la observatorio de Prescott (Arizono, Usono).
Nomo
Ĝi estis nomita en memoro de la nederlanda klavicenisto, dirigento kaj instruanto Gustav Leonhardt (1928–2012). Kiel klavicenisto, li donis multajnkoncertojn en Eŭropo kaj Nordameriko kaj registris grandan kvanton da barokaj verkoj.
Benedikto la 16-a
Benedikto la 16-a (latine Benedictus, "Benita" aŭ "Benito"), baptonomiĝis Joseph RATZINGER, naskiĝis en Marktl am Inn (Germanio), mortis  en Vatikano; kiel la 265-a papo plenumis la plej altan oficon en la katolika eklezio ekde la 19-an de aprilo 2005 ĝis sia anticipe anoncita demisio kiu ekvalidis la 28-an de februaro 2013 je la 20-a horo. Antaŭe li multajn jarojn estis kardinalo, dekano (estro) de la kardinala kolegaro kaj prefekto de la katolika Kongregacio por la Doktrino de la Fido.
Vivo
Li naskiĝis kiel filo de patro Jozefo kaj patrino Maria. Li naskiĝis sabate antaŭ Pasko kaj post lia naskiĝo estiĝis granda neĝfalo, tre rara en tiu sezono.
Li estis unu el la plej gravaj kardinaloj kaj estis konsiderata kiel plej intima kunlaboranto de papo Johano Paŭlo la 2-a kaj oni rigardis lin patro de la konservema parto de la katolika eklezio. Kiel prefekto de la kongregacio li forte kontraŭis reformojn, ekzemple koncerne pastrecon de virinoj, pastran edzecon aŭ kontraŭkoncipilojn. La unua jaro de papeco montris parte alian bildon de Benedikto la 16-a. Lia unua encikliko "Deus Caritas est / Pri la Kristana Amo", publikigita en januaro 2006, pritraktas la Dian kaj homan amon. Pli ol miliono da junuloj venis al la Monda Junulara Tago okazinta en Kolonjo en aŭgusto 2005. Ili denove montris, ke la katolika eklezio estas juna kaj vigla. Ankaŭ en Romo en liaj festoj, preĝoj kaj aŭdiencoj kolektiĝas pli da homoj ol iam ĉe iu papo. Li estis unu el la malmultaj kardinaloj kun klubo de entuziasmuloj kaj kun ŝatantaro-retejo (anglalingva).
La papo ne estis vegetarano, sed li parolis pri la ekspluatado de ĉiuj animaloj, precipe brutoj. Intervjuita en 2002 pri rajtoj de bestoj, li diris "Tio estas tre grava demando. Ĉiuokaze, ni povas vidi ke ili estas donitaj al nia zorgado, ke ni ne rajtas simple fari ion ajn al ili. Ankaŭ bestoj estas de Dio. Certe, ia industria uzado, ekzemple kun anseroj nutritaj por produkti kiel eble plej grandan hepaton, aŭ kun kokinoj tiom pakitaj kune ke ili iĝas karikaturoj de birdoj, ĉi tiu malnobiligado de vivantaj bestoj en varon ŝajnas al mi kontraŭ la rilato reciproka, kiu aperas en la Biblio." Li eĥis oficialan katolikan instruon, kiu diras klare ke "Bestoj estas de Dio. Li ĉirkaŭas ilin per Sia zorgado. Per sia nura ekzisto, ili benas Lin kaj donas gloron al Li. Tiel homoj ŝuldas bonkorecon al ili. Ni memoru la mildecon, kun kiu sanktuloj kiel Sankta Francisko el Asizo aŭ Sankta Filipo Neri traktis bestojn... Kontraŭas homon dignon suferigi aŭ mortigi bestojn sennecese." (PETA) (anglalingva)
En sia unua parolado li diris veante la nunan staton de homaro: "Tial la trezoroj de l' Tero ne plu estas je servo al konstruado de la ĝardeno de Dio, en kiu ĉiuj povus vivi, sed estas servutitaj far la potencoj ekspluatantaj kaj detruantaj."
Kiel unua papo de plurcent jaroj Benedikto demisiis la por liberigi la vojon al pli juna kaj sana papo. La la konklavo elektis Franciskon lia posteulo. Benedikto ne rajtis voĉdoni, ĉar li aĝis pli ol 80 jarojn.
Nomumo de kardinaloj
Dum 5 kardinalaj kolegioj la papo nomunis 90 kardinalojn, interalie: Kurt Koch, Reinhard Marx, Julien Ries kaj Prosper Grech.
Doktorigoj, sanktigoj kaj beatigoj
Doktoroj de la Eklezio: Hildegard de Bingen, Juan de Ávila
Kanonizo: Maria Bernarda Bütler, Nuno Álvares Pereira, Jeanne Jugan, Patro Damiano, Rafael Arnaiz Barón, André Bessette, Kamila Baptista el Varano, Kateri Tekakvida, Carmen Salles y Barangueras, Anna Schäffer
Beatigo: Johano Paŭlo la 2-a, Clemens August von Galen, John Henry Newman
Danubo (gazeto)
Danubo estis organo de la rumanaj kaj bulgaraj E-istoj. Ĝi estis publikigita en Bukaresto. La redaktoro estis D-ro. Robin. Ĝi estis nur skribita en Esperanto. Ĝi estis la kunigo de Lumo kaj Rumana Esperantisto, kio okazis en la 1-a jaro nome en oktobro 1910. Krom propagando, estis kronikoj, organizaj kaj lingvaj demandoj. Danubo enhavis modestajn proz- kaj literatur-aĵojn. De majo-junio 1931 aperis ankaŭ Danubo kiel monata gazeto por organizo kaj propra eldonejo ES "Solidareco", kies redaktoro estis D. Ivanov.
Benedikto la 16-a
Esperanto
La papo Benedikto la 16-a daŭrigis la tradicion de sia antaŭulo Johano Paŭlo la 2-a saluti paske kaj kristnaske ankaŭ en Esperanto (kun escepto de kristnasko 2005, kie li salutis nur en trideko da lingvoj ); Johano Paŭlo la 2-a komencis tion en aprilo 1994, Francisko ne faris dum pasko 2013.
Verkoj
Enciklikoj
Benedikto la 16-a eldonis 3 enciklikojn:
NGC 1326B
NGC 1326B (aliaj indikoj — PGC 12788, ESO 357-29, MCG -6-8-14, AM 0323-363, FCC 39) estas galaksio en konstelacio Forno.
Benedikto la 16-a
Verkoj
Publikaĵoj
NGC 1326B
Ĉi tiu objekto ne estis en la originala versio de NGC-katalogo kaj estis aldonita poste.
Benedikto la 16-a
Pilgrimoj kaj eksterlandaj vizitoj
En la tagoj 25–28 de majo 2006 okazis pilgrimado de papo Benedikto la 16-a al Pollando. La papo vizitis Varsovion kaj lokojn ligitajn kun Johano Paŭlo la 2-a: Krakovon, Wadowice, Oświęcim, Kalwaria Zebrzydowska kaj Częstochowa. Tio estis lia naŭa restado en Pollando, sed unusola kiel la kapo de Katolika Eklezio. Slogano akompananta la vojaĝon estis vortoj: Estu firmaj en la fido (Trwajcie mocni w wierze). En Varsovio okazis meso kun partopreno de 300 000 kredantoj. Inter ili estis pli ol 2300 belorusoj kaj i.a. norvegoj, kanadanoj, [nov-zelandanoj, ukrainoj, rusoj kaj filipinanoj. Lian viziton al pilgrimejo Jasna Góra partoprenis 450 000 personoj. Lian meson kun prediko partoprenis ĉ. 900 000 kredantoj. En estinta germana-nazia koncentrejo Auschwitz-Birkenau vizitis kelon, kie martire mortis Maksimiliano Kolbe.
Premioj kaj distingoj
Ĝis nun la papo ricevis 7 honorajn doktorecojn, atribuitajn de:
Mia spirita testamento
Postmorte anoncita, verkita la 29-an de aŭgusto 2006 (elektita fragmento):
''Jam de 60 jaroj mi sekvas la teologian vojon, precipe la biblistikan, kaj mi vidis, kiel kun laŭvicaj generacioj falis tezojn ŝajne nerefuteblaj, kiuj montriĝis nur hipotezoj: falis generacioj de liberaluloj (Harnack, Jülicher, ktp), generacioj de ekzistencialistoj (Bultmann ktp), generacioj de markistoj. Mi vidis kaj vidas, kiel el miksaĵo de hipotezoj emerĝas ĉiam denove racieco de la kredo. Jesuo Kristo vere estas Vojo, Vero kaj Vivo – kaj la Eklezio, kun ĉiuj siaj malperfektecoj, vere estas Lia Korpo.''
Atakoj kontraŭ la papo
Jam kiel prefekto de la Kongregacio por la Doktrino de la Fido li multe faris por haltigi kaoson enpenetrantan internon de la Eklezio. La kardinalo reĵetis teologiajn novigojn kaj postulojn de ŝanĝoj rilate al homa seksemo, divorcojn kaj sacerdotecon de virinoj. Ankaŭ sinkretismjan tendencojn, kiuj relativigis signifon de la katolika fido. Tial en amaskomunikiloj aperis voĉoj kvazaŭ ĝis nun "malferma, progresema kaj eĉ liberala teologo" ŝanĝiĝis en ekstreman konservatulon. Li kontraŭstaris al sloganoj de kultura revolucio en Eŭropo pere de publikigo de kongregaciaj dokumentoj: Libertatis nuntius (Instrukcio pri kelkaj aspektoj de la teologio de liberigo), 1984 kaj Libertatis conscientia (Instrukcio pri kristanisma libereco kaj savo), 1986. Laŭ kritikistoj li trastrekis la teologion de liberigo por katolikoj de Latinameriko ferminte al ili eklezian vojon de eskapo el malriĉeco kaj totalisma perforto.
Aiaj kritikaj voĉoj disaŭdiĝis post publikigo de letero Homosexualitis problema 1986, Donum vitae (Instrukcio pri defendo de la vivo), 1987, Donum veritatis (Instrukcio pri vokiteco de teologo en la Eklezio), 1990, Communionis notio (Letero pri la Eklezio kiel homa komunumo), 1992, Annus Internationalis Familiae (Letero pri Komunio por eksgeedzigitoj), 1994, aŭ deklaro Dominus Jesus (2000). La lastan deklaron kontraŭuloj de la kardinalo traktis kiel paŝon fermantan la vojon al ekumenismo.
Kiel la papo li jam de la komenco estis atakita kiel defendanto de la fido kaj de supernatura digno de la homo. Oni utiligis preskaŭ ĉiun pretekston por detrui lian reputacion kaj aŭtoritaton. Septembre 2006 prezentita citaĵo de la papo pri islamo, laŭ Manuelo la 2-a Palaeologa, estis traktita kiel kontraŭa al la politika ĝusteco. Jaron poste la apostola letero motu proprio Summorum Pontificium, permesanta en liturgio Trentan meson, iĝis laŭvica preteksto.
Citaĵoj
Granda tento kaj perfido de la identeco de la Eklezio estas transformo de ĝi en ian utopian movadon, kies ununura celo estas ŝanĝo de la mondo al pli bona. Tio implicas rezignon de la kapablo al konado de la vero, kio kondukas al minaco de relativismo.
Interesaĵoj
Johano Paŭlo la 2-a unuflanke flugis al sandinisma Nikaragvo, kie en komunista registaro estis katolikaj monaĥoj kaj regis marksisma karikaturo de Evangelio, kune kun Kristo surbrake kun mitraleto kalaŝnikov. Samtempe duaflanke kardinalo Ratzinger prilaboris frakasigan dokumenton pri la teologio de liberigo, en kiu precize montris ĝian ŝanĝon de la fundamentaj nocioj de kristanismo. Anstataŭ fido, espero kaj amo estis enkondukitaj "fido al historio", "kredo al estonteco" kaj "emo favora al malriĉuloj". (laŭ Grzegorz Górny, Benedykt XVI - papież na rozdrożach Kościoła (Benedikto la 16-a - la papo sur disvojoj de la Eklezio), "Sieci", n-ro 2/2023).
Hadramaut
La regiono Hadramaut (حضرموت) situas en la sudoriento de la respubliko Jemeno. Ĝi sude limiĝas pere de la Golfo de Adeno, oriente de la ŝtato Omano kaj norde de la dezerto Rub al-Ĥali. Al la regiono apartenas marborda ebenaĵo, en kiu la plej grandaj urboj estas al-Mukala kaj as-Ŝir, kaj dezerta altebenaĵo, kiu estas tratranĉata de fekundaj valoj. En la altebenaĵo la plej grandaj loĝlokoj estas Ŝibam kaj Tarim.
(67367) 2000 LY27
(67367) 2000 LY27 estas terrenkonta kaj marsrenkonta amora asteroido, malkovrita la de la teamo de la astronomia kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la observatorio de la Laboratorio Lincoln en Socorro (Nov-Meksiko, Usono).
Orbito
Ĝia iom discentra orbito ekstere tanĝas tiun de la Tero kaj krucas tiun de Marso kun malgranda orbita klineco tio, kiu farus de ĝi :
Hadramaut
Ekonomio
Ekonomie la loĝantoj de la regiono ĉefe vivas de kultivo kaj eksporto de tabako, daktiloj, tritiko kaj kafo. Tamen la agrikultura produktado ne sufiĉas por nutri la loĝantojn, do nutraĵoj importiĝas.
(67367) 2000 LY27
Orbito
Ĝi tamen estas en orbita resonanco 2:3 kun la Tero, kaj pro tio ĝi restas nedanĝere malproksima de nia planedo, spit'al febla tera MOID:
Hadramaut
Historio
Ekde la 2-a jarmilo antaŭ nia erao la regiono estis grava centro de la sudarabia civilizo. Dum la havenaj urboj amplekse komercis kun la urboj de la Hinda Oceano, la altebenaĵo gravis pro kultivo de olibano. Ĉefa loĝloko de la antikva regno estis Ŝabva. Dum la 7-a jarcento de nia erao la landa enloĝantaro estis islamigita, dum la 19-a jarcento kun Suda Jemeno venis sub kontrolon de Britio kaj ekde la jaro 1990 estas parto de la reunuiĝinta ŝtato Jemeno.
Strasbourg-Port-du-Rhin (stacidomo)
Strasbourg-Port-du-Rhin estas franca stacidomo fermita al pasaĝeroj sur linio - Strasbourg-Port-du-Rhin, situanta en  Strasburgo, en departemento Bas-Rhin, regiono Grand Est.
(67367) 2000 LY27
Orbito
Kompense, nenio malhelpas ĝin pliproksimiĝi al Marso:
Strasbourg-Port-du-Rhin (stacidomo)
Temas pri stacidomo de Société nationale des chemins de fer français (SNCF).
Ĝi situas ĉe kilometra punkto (PK) de la linio Strasbourg-Ville - Strasbourg-Port-du-Rhin (142000).
Ronald Bijtenhoorn
Ronald Bijtenhoorn (naskiĝis la en Heemskerk) estas nederlanda esperantisto. Li naskiĝis kaj loĝas en Heemskerk.
Bijtenhoorn esperantistiĝis en 1997 kaj krom Esperanto, li ankaŭ okupiĝas pri Ido kaj Interlingua. Inter 2009 kaj 2013, Bijtenhoorn aktive verkis esperantlingvan blogon pri io ajn.
Le Mesnilbus
Le Mesnilbus estas malaperinta franca situanta en departemento Manche, regiono Normandio.
Ĝi nun formas parton de Saint-Sauveur-Villages.
(156717) 2002 RT42
(156717) 2002 RT42 estas malgranda, malhela asteroido de la ekstera asteroida zono, malkovrita la 5-an de septembro 2002 en la kadro de la astronomia kampanjo LINEAR (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Ĝi estas en orbita resonanco 3:2 kun Jupitero, tie estas ano de la Hilda grupo.
Ospedaletto d'Alpinolo
Ospedaletto d'Alpinolo estas komunumo de Italio.
Distrikto Komárno
Distrikto Komárno estas la plej suda el la 7 distriktoj de Regiono Nitra.
Ĝia ĉefurbo estas Komárno. Aliaj urboj estas Hurbanovo kaj Kolárovo. Ĝi havas areon de 1.100 km² kaj en 2001 havis 108.556 loĝantojn.
Ĝia suda limo estas Danubo, kun Hungario aliflanke. Nord-oriente ĝi limas al distrikto Nové Zámky, norde al distrikto Šaľa kaj okcidente al Regiono Trnava.
Ĉar la teritorio de la distrikto ĝis 1918 kaj de 1938 al 1945 estis parto de Hungario, ĝi havas parte hungarlingvan loĝantaron.
Infekta malsano
Atentindas, ke ne nepre ĉiu infektiĝo kaŭzas malsaniĝon, kaj ke do la vortoj "infektiĝo" kaj "infekta malsano" ne identas. Infektaj malsanoj havas vastan spektron da evoluoj kaj simptomoj. Ili povas surprize ekesti dum horoj aŭ tagoj, sed ankaŭ malrapidege evolui dum monatoj aŭ jaroj. Eblas loke precizaj limigitaj infektiĝoj de iuj korpopartoj, kaj "sistemaj", tutkorpaj infektiĝoj. Iuj infektaj malsanoj en personoj kun bona imuna sistemo evoluas preskaŭ nerimarkite aŭ nur kaŭzas malfortan perturbon de la ĝenerala bonfarto. Aliaj malsanoj povas kaŭzi drame vivdanĝerigan simptomaron. Je tiuj vivdanĝerigaj, sepsaj malsanoj la korpo reagas per tiel nomata sistema inflana responda sindromo, al kiu apartenas febro, plirapidiĝinta pulso, plirapidiĝinta spira frekcenco, soifo kaj forta ripozemo.
Decida pri la evoluo kaj la prognozo de infekta malsano estas la kapablo de la imuna sistemo elimini la patogenajn mikroorganismojn. La moderna medicino por multaj infektaj malsanoj havas specifajn medikamentojn: antibiotikoj kontraŭ bakterie kaŭzataj malsanoj, kontraŭfungiloj, latine nomataj antimykotika kontraŭ fungoj kaj kontraŭvirusiloj, latine virostatika (laŭvorte viruso-haltigiloj, ĉar virusojn ne eblas rekte kontraŭbatali, nur bremsi aŭ malebligi ilian pluan enkorpan plimultiĝon) kontraŭ virusoj. Kontraŭ iuj malsanigaj mikroorganismoj eblas protekti sin pere de vakcino, kvankam vakcinoj ĉiam mem iugrade havas nedeziratajn efikojn kaj necesas bone prijuĝi, kiom grandas la risko de infektiĝo kaj ĉu pli pezas la avantaĝoj aŭ la malavantaĝoj de vakcino. Ankaŭ nuntempe iuj infektaj malsanoj ne povas esti definitive sanigitaj.
La bazajn mekanismojn de infektiĝoj kaj infektaj malsanoj traktas la medicinaj subfakoj infektologio, infekta biologio kaj imunologio. Pri la medicina terapio de infektaj malsanoj aparte kompetentas la specialistoj de la medicina subfako klinika infektologio.
Eblecoj kaj mikroorganismaj vojoj de infektiĝoj
Baze diferenciĝas unuagradaj infektiĝoj, ĉe kiuj la organizo dum la momento de la infektiĝo havas la unuan kontakton al la koncerna mikroorganismo, de duagradaj (aŭ "duoblaj") infektiĝoj, ĉe kiuj jam infektiĝinta korpo estas ektraktata de plia malsaniga aro da mikroorganismoj. Tia aldona infektiĝo povas esti aparte problema por la korpa imuna sistemo, kaj ankaŭ povas signife malfaciligi la medicinan terapion.
Diferencigo laŭ deveno de la mikroorganismoj
"Enkorpa infektiĝo" ĉe malfortiĝinta imuna sistemo estas malsaniĝo kaŭzata pro la kutime enkorpaj, kaj ĝenerale maldanĝeraj bakterioj en la stomako, intestaro, pulmo aŭ sur la haŭto, kiuj aŭ surloke draste plimultiĝas aŭ enkorpe translokiĝas al nekutimaj lokoj, kie ili efikas malsanige: Ekzemplo estas infektiĝo de haŭta vundiĝo pere de bakterioj de la specio  Escherichia coli el la propra intestaro. Speciala kazo de "eksterkorpa infektiĝo" estas malsaniĝo pro mikroorganismoj akiritaj en malsanulejo, kuracista praktikejo aŭ en alia medicina instalaĵo: Tiaj mikroorganismoj kutime estas aparte rezistaj kontraŭ seninfektigaj agoj kaj kontraŭ medikamentaj terapioj.
Ĉe homaj "rektaj infektiĝoj" la malsanigaj mikroorganismoj transdoniĝas de unu homo al alia sen intera restado en alia vivaĵo, dum "nerektaj infektiĝoj" koresponde transdoniĝas per intera ŝtupo de restado en ekzemple insektoj, trinkakvo, nutraĵo aŭ komune uzataj objektoj. Zoonozoj estas infektaj malsanoj ankaŭ aŭ eĉ ĉefe afliktantaj bestoj, kiuj de la infektiĝintaj bestoj transdoniĝas rekte (per kontakto) aŭ nerekte (ekzemple per la homa konsumo de bovina lakto) transdoniĝas al homoj.
Intesta infektiĝo
"Intesta infektiĝo" estas malsaniĝo, je kiuj la mikroorganismoj tra iu punkto en la tuta digesta sistemo, do fakte ne nur la intestaro, eniras la organismon: povas temi pri la buŝo, la ezofago, stomako kaj ĉiuj partoj de la intestaro inkluzive de la anuso.
Infektaj malsanoj en la mondo
La ses sekvantaj infektaj malsanoj prezentis 90 % el la mortoj pro infektaj malsanoj en la mondo en 2004 :
Diskaro de Modena City Ramblers
La paĝo enhavas la tutan diskaron de la itala muzikgrupo Modena City Ramblers.
Jelgozino (distrikto Klin)
Jelgozino (Елгозино) estas vilaĝo en distrikto Klin, Moskva provinco, Rusio. En 2010 ĝi havas 705 loĝantojn (laŭ tutrusia popolnombrado).
Nitra (apartigilo)
Nitra estas la nomo de ĉiuj en Slovakio. (1) estas la distrikta kaj regiona urbo de (2) kaj (3).
ĉiu Nitra nomiĝis/as en la hungara lingvo Nyitra (Njitra).
(19252) 1994 RG7
(19252) 1994 RG7 estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la en la kadro de la projekto Spacewatch, elde la Nacia Observatorio de Kitt Peak, proksime de Tucson (Arizono, Usono).
Vojvodino
Vojvodino - Vojvodina [VOJvodina] (serba-cirila: Војводина; Vajdaság) - estas aŭtonoma regiono en la nordo de Serbio. Ĝi ampleksas 21506 km² kaj havas limojn kun Hungario (norde), kun Kroatio (okcidente), kun Rumanio (oriente) kaj kun Bosnio kaj Hercegovio en sudokcidento. La tereno de la regiono estas grandparte ebena. Vojvodinon trairas la riveroj Danubo, Tiso kaj Sava.
La ĉefurbo de Vojvodino estas Novi Sad.
Lingvo kaj kulturo
La etna konsisto el tiu regiono estas komplika kaj riĉega. Estas 6 oficialaj lingvoj (la serba, la hungara, la slovaka, la kroata, la rumana, la rusina) kaj ĝis 26 etnaj grupoj, el kiuj la hungaroj kun ĉirkaŭ 14 % estas la plej granda minoritato.
Historio
Tiu regiono dum la mezepoko apartenis al Hungara reĝlando, poste al Osmana Imperio, baldaŭe al Habsburga Imperio. Kiel provinco, ĝi funkciis inter 1849-1860, ĉar la Habsburgoj per tio dankis por la serboj la batalojn kontraŭ la hungaroj. Post la 1-a mondmilito Vojvodino apartenas al la estonta Jugoslavio. Post la 2-a mondmilito 100000 da germanoj estis aŭ deportitaj aŭ forpelitaj aŭ murditaj, la saman sorton havis ankaŭ la hungaroj.
Le Silence de la mer (2004)
Le Silence de la mer ("La Silento de l'maro") estas franca-belga telefilmo de Pierre Boutron aperinta en 2004.
Temo
En 1940 dum la milito, Jeanne 24-jaraĝa, vivas kun André, sia avo en domo for de la vilaĝo. Depost ŝia patro mortis en Verdun, kaj ŝia patrino mortis kelkajn jarojn poste, ŝi vivas kun malamo al la okupantoj. Iun tagon, ilia domo estas rekviziciita por loĝigi germanan oficiron nomitan Werner Von Ebrennac. La ĉiutaga vivo de la junulino kaj ŝia avo estas perturbata. Kiel elmontro de rezisto, ili silentas al Werner dum tri monatoj. Nur la lastan tagon, kiam li estas forironta, Jeanne flustras al li "adiaŭ".
Péter Kovács (juĝisto)
Péter Kovács [kovAĉ], laŭ hungarlingve kutima nomordo Kovács Péter estis hungara juĝisto, konstitucia juĝisto, altlerneja instruisto.
Péter Kovács naskiĝis la en Szeged.
(15125) 2000 EZ41
(15125) 2000 EZ41 estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la dum la kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Edwin Encarnación
Edwin Elpidio ENCARNACIÓN (n. 7-an de januaro 1983) estas dominga basbalisto. Li ludas en la teamo de Toronto Blue Jays, el Toronto, Ontario, Kanado. Ili ludas momente en la Orienta Dividaĵo de la Amerika Ligo.
Moral de Calatrava
Moral de Calatrava (Morusujo -kiu aperas en la blazono- de Kalatrava) estas municipo de Hispanio, en la provinco de Ciudad Real, regiono de Kastilio-Manĉo.
Memfisa Kruĉobando
La Memfisa Kruĉobando, nome Memphis Jug Band, estis usona muzikgrupo aktiva de la mezo de la 1920-aj ĝis la finaj 1950-aj jaroj. Tiu bando uzis harmonikon, zumilon, violonon kaj mandolinon aŭ banĝolinon, akompanataj de gitaro, piano, lavtabulo, kordoresonilon kaj kruĉon. Ili ludis trankvilan bluson, popkantojn, humurajn kantojn kaj dancajn dancospektaklojn de upbeat, kun nuancoj de ĵazo kaj kordobandoj. Tiu bando faris la unuajn komercajn registraĵojn en Memfiso, Tenesio, kaj registris pli da diskoflankoj ol ajna alia antaŭmilita kruĉobando.
Moral de Calatrava
Loĝantoj
La loĝantoj nomiĝas moraleños. La censita populacio en 2010 estis de 5.701 loĝantoj kaj la denseco estas de 30,29 loĝ/km².