cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Gineo
Gineo estis monero de proksimume unu kvarono da unco de oro kiu estis stampita en Granda Britio inter 1663 kaj 1814. La nomo devenas el la regiono Gvineo en Okcidenta Afriko, de kie multo de la oro uzita por fari la monerojn originiĝis. Ĝi estis la unua angla maŝin-stampita ormonero, origine valora kiel unu Brita pundo, kaj kiel dudek ŝilingoj, sed ĝi plialtiĝis laŭ la prezo de oro relative al tiu de arĝento, kio plialtigis ankaŭ la valaron de gineo, foje tiom alte kiom ĝis tridek ŝilingoj. El 1717 al 1816, ĝia valoro estis oficiale fiksita je 21 ŝilingoj.
Sfero
En geometrio, sfero aŭ n-sfero aŭ hipersfero estas (n+1)-dimensia sternaĵo, hipersurfaco, aro de punktoj de (n+1)-dimensia spaco kies distanco al fiksita punkto de tiu spaco (centro) egalas al r, kiu estas fiksita pozitiva reela nombro, la radiuso de la sfero.
La plej kutima estas 2-dimensia sfero, pilko- respektive globoforma kava objekto, surfaco, kiu estas formata de ĉiuj da la punktoj egaldistance for centra punkto en tridimensia spaco. Tiel, in eŭklida geometrio, ĝi estas punktaro en ℝ³, kie estas for distanco r de fiksita punkto de tiu spaco, kaj r estas pozitiva reela nombro nomata kiel la radiuso de la sfero. La fiksata punkta estas nomata la centro, kaj ne estas parto de la sfero mem. La speciala sfero, kiu havas r = 1, estas nomata kiel unuobla sfero.
Se la dimensio estas N, la sfero kun radiuso r kaj centro c estas la punktaro { |x − c| = r }.
La 1-sfero estas cirklo.
Ekvacioj de 2-sfero en ℝ³
Parametra difino de la sama sfero estas
kie  0 < φ < 2π
Fakte limigoj de ŝanĝo de φ povas esti elektitaj alie. Por ĉiu φ₀ povas esti elektite ke φ₀ < φ < φ₀+2π kaj rezultas la sama sfero; ofta varianto estas φ₀ = −π.
Sfero de ajna radiuso estas surfaco difinita per jena diferenciala formo:
aŭ
kie · estas skalara produto de vektoroj. Ĉi tiu ekvacio respektivas al tiu fakto ke rapido de punkto moviĝanta laŭ la sfero estas ĉiam perpendikulara al la radiusa vektoro. Tiel obeante la ekvacion kaj komenciĝante je iu radiuso de la centro, punkto povas veni al ĉiu punkto sur la sfero de la radiuso, sed ne povas veni al punkto sur samcentra sfero de la alia radiuso.
Surfaca areo kaj volumeno
Por kutima 2-sfero de radiuso r la surfaca areo estas
kaj la volumeno ene de sfero - volumeno de pilko kies rando estas la sfero - estas
Por n-sfero de radiuso r hiperareo A estas
kie Γ estas la Γ funkcio, aŭ
Hipervolumeno V ene de n-sfero - hipervolumeno de pilko kies rando estas la sfero - estas
aŭ
Se m estas dimensio de spaco en kiu estas la n-sfero, m = n + 1, la formuloj povas esti skribitaj kiel
Topologia konstruado
Sfero povas esti konstruita topologie simile al la aliaj konataj surfacoj.
Startu de kvadrato kaj tiam gluu kune respektivajn kolorigitajn randoj, tiel ke la sagoj kongruu. Sfero povas esti prezentita kiel kvocienta spaco, unuobla kvadrato ( [0,1] × [0,1] ) kun flankoj identigitaj jene:
Noto ke ĉi tio estas abstrakta gluado en topologia senco.
Ĉi tiu kvadrato estas fundamenta plurlatero de sfero.
Likaono (mitologio)
Kiam oni sciigis Zeŭson pri tiu hororaĵo, li iris persone konstati tiun famon kaj, alivestite en pilgrimon, gastis ĉe la palaco de tiu reĝo. Likaono akceptis lin, sed tuj poste li preparis sin por mortigi la "fremdulon". Tamen, kelkaj strangaj indicoj atentigis lin, do li, antaŭ fari nenion, volis certigi ke la gasto ne estis dio, tiel kiel asertis siaj timemaj regatoj. Por tio, li ordonis kuiri la karnon de lastalveninta gasto aŭ de sklavo sia, kaj servis ĝin al Zeŭso. La dio ekfurioziĝis, transformis Likaonon en lupon, kaj bruligis poste la palacon kiu atestis tiom da kruelaĵojn.
Kun diversaj virinoj, Likaono havis multnombran idaron (kelkaj verkistoj asertas ke li havis kvin dek filojn), la likaonidoj, kiuj ankaŭ famis pro sia insolento kaj kruelemo. Zeŭso denove volis konstati la onidirojn, kaj alvenis al la palaco, ĉi foje alivestita en maljunan almozulon. Tiam, la junaj princoj eĉ mortigis ilian fraton Niktimo, miksis liajn viscerojn kun aliaj bestaj, kaj pretigis vespermanĝon per ĝi, nur por provi ĉu la ĵusalveninto kapablus distingi la homan karnon. Kolerplene, Zeŭso metamorfozis ĉiujn en lupojn, fulmomortigis ilin aŭ elpatrujigis ilin por ĉiam, dependante de la versioj. Poste li revivigis Niktimon kaj nomumis lin nova reĝo de Pelasgio. Laŭ Apolodoro el Ateno, dum la regado de Niktimo okazis la diluvo, ĝuste kiel puno pro la krimoj de la likaonidoj.
La Suido klarigas alian version de la rakonto, laŭ kiu Likaono volonte divastigis mensogon pri ke Zeŭso ofte vizitadis lin kaŝe. Nur por konfirmi tion, iliaj filoj (kaj ne li) mortigis infanon kaj miksis lian karnon kun tiu de la oksoj oferontaj al dio. Zeŭso fulmomortigis ilin, kaj Likaono, senkulpa, stablis la luperkajn festojn.
La likaonidoj
Kelkaj el la kruelaj filoj de Likaono akiris famon, tial kial ili regis landojn ankoraŭ ne civilizitajn kaj fondis multajn urbojn, ĉu en Arkadio ĉu dum la ekzilo per kiu Zeŭso punis ilin. Jen listo de la nomoj registritaj en literaturo, ĉefe ĉar la urboj kiujn ili starigis (interkrampe) ricevis la nomojn de iliaj respektivaj fondintoj:
Kelkaj verkistoj aldonas pli da nomojn, ĝis kvin dek, krom la antaŭaj, sed ili ne estis gravaj roluloj de la mitaro.
Aliaj personoj kun la sama nomo
Krom la antaŭa, aliaj roluloj de la mitologio nomiĝis Likaono:
3541 Graham
3541 Graham estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la de la teamo de la observatorio de Perto, en Bickley (Okcidenta Aŭstralio).
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de Lloyd Wilson Graham, direktoro de la departemento de ŝtataj servoj, aktiva subtenanto de la observatorio de Perto.
NGC 7388
NGC 7388 estas stelo en konstelacio Pegazo.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Fulvio Orsini
Fulvio Orsini (1529-1600) (n. en Romo, 🇮🇹, 11-a de decembro 1529 - m. en Romo, 🇮🇹, en la 18-a de majo 1600) estis itala humanisto, filologo, bibliotekisto, antikvaĵisto, historiisto kaj arkeologo.
Post-impresionismo
Post-impresionismo aŭ Post-Impresionisma Pentrado estas la nomo donita al la tendencaro kaj individuaj stiloj kiuj, sekvante la renovigan vojon malfermitan de la impresionismo, konstituis la firmigon en la franca arto de la lasta kvarono de la 19-a jarcento --kun larĝa internacia graveco-- pri novaj ideoj de pentra moderneco.
La diversaj tendencoj koincidas doni plian gravecon al la koloro.
La nomo inkludas la stilojn sintezismo kaj nabismo.
Mejloŝtono
Mejloŝtono, kadre de projekt-administrado, estas la fino de projekt-stadio kiu markas la kompletiĝon de labor-pakaĵo aŭ fazo, tipe markita per altanivela evento kiel kompletiĝo, aprobo aŭ subskribo de livereblaĵo, dokumento aŭ grava revizia renkontiĝo.
Krom signado de la kompletiĝo de kerna livereblaĵo, mejloŝtono ankaŭ povas signifi gravan decidon aŭ la alvenon de kritika informo, kiu skizas aŭ influas la estontecon de projekto. Tiusence, mejloŝtono ne nur signifas distancon veturitan (kernajn stadiojn en projekto) dum la projekto sed ankaŭ indikas direkton de veturado ĉar kernaj decidoj faritaj ĉe mejloŝtonoj povas ŝanĝi la vojon tra la projekto-plano.
Esperanto-vikipedio
En la Esperanto-vikipedio ekzistas listo de mejlŝtono-artikoloj, kie troviĝas tiuj artikoloj, per kiuj oni atingis plenan dekmilon da artikoloj.
Eugene Cernan
Eugene Andrew CERNAN [juĝin andru sernan] (naskiĝis la — mortis la ) estis Usona kosmonaŭto, kun ĉeĥa kaj slovaka deveno, kiu flugis ene de la kosmoesploraj programoj Gemini kaj Apollo. Li estis unu el la tri homoj, kiuj vojaĝis al la Luno en du malsamaj okazoj (la aliaj estas Jim Lovell kaj John Young), kaj unu el la dek du homoj kiuj piediris sur la Luno. Cernan ĉirkaŭis la Lunon en Apollo 10, kaj surluniĝis en Apollo 17. Li ankaŭ flugis en Gemini 9.
Amasbuĉo de Nankino
La amasbuĉo de Nankino aŭ masakro de Nankino (decembro de 1937–januaro de 1938) okazis dum la Ĉina-Japana Milito (1937–45), post okupo de la ĉina urbo Nankino la 13-an de decembro 1937. La masakron, amasmurdojn efektivigis la soldatoj de la japana armeo, ili murdis la simplajn loĝantojn kaj la kapitulaciintajn soldatojn. Mortis ĉ. 100.000–300.000 homoj. Nankino estis ĉefurbo de la Kuomintang-gvidata Ĉinio inter 1928 kaj 1937. La masakron, detruon ordonis Matsui Iwane, generalo de la okupinta armeo. Dum la post-okupaj semajnoj estis ĉiutagaj la amasmurdoj kaj la japanaj soldatoj dekmile seksatencis ĉinajn virinojn. La armeo prirabis kaj eĉ bruligis la najbarajn urbojn, ruinigis trionon de la konstruaĵoj. La japanoj igis Nankinon en 1940 sidejo de la ĉina pupregistaro, gvidata de Wang Ching-wei.
Post la dua mondmilito, la Orient-Azia Internacia Soldata Tribunalo juĝis Matsui-on kaj Tani Hisaó-n respondeca kaj oni ekzekutis ilin. Pliaj punintoj estis arestitaj kaj prijuĝitaj, sed ili ricevis pli poste amnestion.
Elian-J. Finbert
'''Elian-J. FINBERT''', franca judo naskiĝinta en 1896 en Egipto, kie li pasigis sian infan-kaj junecaĝon (en urbeto Minet-el-Gamh), mortinta en 1977, verkisto, travivis aventuran vivon, farante sin kameliston en la Saharo, ŝafisto en provencaj Alpoj.
Verkoj
La liaj eldonitaj libroj enspaciĝas de 1929 ĝis 1963. Li verkis multe da diverstemaj libroj : pri siaj spertoj kiel kamelisto en Saharo, kiel ŝafisto en montaron de Provenco, pri Egipto, pri la ŝtato Israelo, pri diversgentaj proverboj, pri la vaguloj de parizaj stratoj (kies vivon li partoprenis por povi verki la libron). sed la verkoj, kiuj plej igis lin fama kaj inde memorinda al la posteularo kaj kulturo estas la libroj, kiuj de la jaro 1953 li konsistigis el eksterordinaraj, belaj, interesaj aŭ kortuŝaj rakontoj pri bestoj. Li ankaŭ tenis dum longaj jaroj vicojn da kronikoj en revuoj kaj de radio-elsendoj (« La plej belaj okazaĵoj pri bestoj ») pri tiu sama temo, kiuj ne malmulte kontribuis je fari li konatulo pri tiu temo. En tiu kampo li publikigis inter aliaj : Li ricevis en 1974 premion de la franca Societo de la Beletristoj por la tuto de lia verkaro. Ĉar tiuj libroj kaj artikolvicoj estis verkitaj en jaroj 1950 kiam la stampo de la karteziaj antaŭjuĝoj pri bestoj kaj dogmo de esenca muro inter tiuj kaj homoj estis ankoraŭ forta, kaj rekoni al la bestoj formon de inteligento - eĉ kapablo « mensogi » kaj ruzi -, konsciencon de sia esto, sentojn, emociojn aspektis kiel herezo, aŭ estis forfiigita kiel naiva sentimentaleco aŭ antropomorfismo, Elian FINBERT en ĉi libroj tre timide, preskaŭ pardonpete sugestis, ke la mirindaj elstare « homecaj » sintenoj, evidentigitaj en tiuj okazaĵoj rakontitaj ne estis klarigablaj per la nura, tiam ideologie deviga vorto, « instinkto », dum tio aspektas tiom klare evidenta, se oni nur legas tiujn atestaĵojn. Sed la aro de tiuj okazaĵoj, kvankam ne sciencaj eksperimentoj sed rakontoj trovitaj en gazetoj, raportitaj de atestantoj, ktp, konsistigas valoregan dokumentaron por la studo kaj pri penso pri la kapabloj intelektaj aŭ la sentoj kaj diversaj emocioj evidenteblaj de bestoj. Sed kiel diris Rupert Sheldrake "la sumaĵo da akiritaj konoj far la diversaj bestoposedantoj teme de la animala konduto ĝenerale rigardatas kiel anekdotan; ĝi estas tial flankenlasita de formala scienco" kaj restas tiel ne utiligita.
Unu inter liaj lastaj libroj estis pri lia dudekjara vivo dum lia egipta infanaĝo kun simiino, kies vivo kaj morto efektis lian vivon por ĉiam.
Novoselovsko (Razdolna distrikto, Krimeo)
Novoselovsko (antaŭ 1944 nomata Frajdorf,, , ) estas urbotipa loĝloko en Aŭtonoma Respubliko Krimeo. Administre ĝi apartenas al la Radzolna distrikto kaj troviĝas en la okcidenta parto de la Krimea duoninsulo en ties stepa parto.
Novoselovsko estas agrikultura centro, buse ligita al Razdolno kaj al Eŭpatorio.
NGC 7389
NGC 7389 (aliaj indikoj — MCG 2-58-19, ZWG 430.18, NPM1G +11.0553, PGC 69836) estas galaksio en konstelacio Pegazo.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Realisma pentrarto
Realismo estas la nomo de pentrarta stilo aŭ movado okazinta en Francio meze de la 19a jarcento, kies ĉefa reprezentanto estis Gustave Courbet. La propra pentristo stampis la terminon kiam nomigis la pavilionon kiun li konstruigis por provoka ekspozicio de 1855, alternativa al Pentrosalono de Parizo, per la titolo "Realismo". Tie li ekspoziciis sian verkon La ateliero de la pentristo, konsiderata manifesto de la stilo, kiu provokis skandalon en la artaj etosoj pro sia kontraŭ-akademiismo kaj malmildeco. Poste oni identigis kun la movado ĉefe pentristojn kiaj Honoré Daumier, Jean-François Millet kaj Jules Breton, kaj aliajn (Jean-Louis-Ernest Meissonier, Henri Fantin-Latour, Thomas Couture, Jean-Léon Gérôme, ktp.) La priarta kritikisto Jules Champfleury difinis teorie la stetikon de la movado.
Latter Days
Latter Days (eo. Pasintaj Tagoj) estas usona melodramo aperinta en 2003 reĝisore C. Jay Cox, kiu rakontas historion de geja amo. Samjare aperis ankaŭ muzikalbumon kun sama titolo.
Premioj
Filmo obtenis en 2003 kaj 2004 en Usono trifoje premion de publiko ĉe GLAT-filmfestivaloj en Los Anĝeleso, Filadelfio kaj Toronto.
Dohren (Emsland)
Dohren estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Emsland de la federacia lando Malsupra Saksio. Fine de la komunumo havis  loĝantojn.
Perekopa terkolo
La Perekopa terkolo estas la plej norda parto de Krimeo. Ĝia longeco estas 30 km., la larĝeco estas inter 7-9 km.
Antaŭe la terkolo havis aliajn nomojn: la helena geografo Strabono nomis ĝin Istm (tradukite - simple istmo, terkolo), la ĝenovanoj nomis ĝin Zuĥalo, en la krime-tatara lingvo tiu teritorio nomiĝas Or. Jam en la antikva tempo ĉi tie ekzistis signifaj defendaj konstruoj - la t.n. Perekopa fosaĵo.
Sur la Perekopa terkolo troviĝas la Armjanska municipo de Aŭtonoma Respubliko Krimeo. La plej grandaj loĝlokoj ĉi tie estas la urbo Armjansko kaj la vilaĝo Perekop, kiu situas sur la loko de la samnoma historia urbo, kiu estis detruita dum la Interna milito en la 1920-aj jaroj.
Tra la terkolo pasas unu el la du transportaj arterioj (aŭto- kaj fer-vojo), kiuj ligas Krimeon al la kontinento.
Pochonbo Elektronika Ensemblo
Poĉonbo Elektronika Ensemblo (koree:보천보전자악단) estas orkestro de Korea Demokratia Popola Respubliko (KDPR). Ĝi estas la plej fama muzika grupo de KDPR. La grupo estis fondita en 1983 (laŭ aliaj fontoj, 1985). Radio Pjongjango, Korea Centra Dissenda Stacio kaj voĉo de koreio (oficiala radio-servo per mallonga ondo) ofte elsendas iliajn kantojn.
La grupo estas nomita omaĝe al la gvidita de Kim Il-sung Batalo de Poĉonbo (Poch'ŏnbo) en julio 1937 kadre de korea ribela movado kontraŭ japana okupado.
Anna Maria Jopek
Anna Maria JOPEK (naskiĝis en Varsovio, Pollando) estas pola ĵazkantistino kaj muzikistino (pianistino, komponistino, muzikproduktistino).
Mór Jókai
JÓKAI Mór (naskiĝis la 18-an de februaro 1825, mortis la 5-an de majo 1904) estis la plej granda hungara verkisto, membro de Hungara Scienca Akademio, membro de Societo Kisfaludy.
Jókai naskiĝis en Komárom (nuntempa Komárno en Slovakio). Kiel junulo li kune kun Sándor Petőfi partoprenis la liberigan batalon (1848/1849).
La verkaro de Jókai apartenas al la romantismo, sed ankaŭ montras realismajn trajtojn. Natureca lingvaĵo, fantazio, humuro kaj granda patrioteco karakterizas lian verkaron.
Lia unua edzino estis Róza Laborfalvi, la dua Bella Nagy. Ŝia adoptita filino estis Róza Jókai. Mór Jókai mortis en Budapeŝto.
Humphry Davy
Sir Humphry DAVY (naskiĝis la  en Penzance (Anglio), mortis la  en Ĝenevo) estis angla kemiisto.
Ekde 1802 li estis profesoro pri kemio en Londono. Inter 1820 kaj 1827 li prezidis la Reĝan Societon.Post kiam Alessandro Volta en 1800 konstruis la unuajn elektrajn pilojn, Davy estis inter la unuaj, kiuj uzis elektron por kemiaj analizoj. Per tio li malkovris la elementojn natrio, kalio, bario, stroncio, kalcio kaj magnezio. Li ankaŭ demonstris la elementecon de kloro kaj la fakton, ke klorata acido ne enhavas oksigenon. Tio malpruvis teorion de Antoine Lavoisier, laŭ kiu oksigeno estas nepra parto de acidoj.
En la fino de la 18a al komenco de la 19a jarcentoj, Sir Humphry Davy plenumis multajn eksperimentojn pri kuproŝelo por konstati la variajn dikecojn de kupro submergita strande kaj poste mezuris kiom multe la marakvo estis degradinta ĉiun. Lamenoj el diferencaj metaloj restis en la marakvo dum kvar monatoj kaj poste estis ekzamenitaj. Ankaŭ du havenaj ŝipoj estis uzataj en tiu testado, unu kun zinka kaj alia kun fera zonoj. Kaj la zinka kaj la fera kovriĝis per karbonato kiu permesis ke algoj, plantoj kaj insektoj atakis la metalon. La ĉefa celo de tiuj eksperimentoj estis determini kiel malpliigi korodon al neprotektita kuprolamenado. Neprotektita kupro, kia tiu kiu ne estis kovrita per alia metalo kia fero, rapide iĝis el ruĝeca koloro al verdeca koloro de korodo. Kiam alia metalo estis miksita en kupraj proporcioj el 1/40 al 1/150, ne estis videbla signo de korodo kaj minimuma pezoperdo. Kiam la proporcio ŝanĝis el 1/200 al 1/400, estis grava korodo kaj pezoperdo. Davy konkludis, ke forĝita fero, kiu estis la plej malmultekosta fabrikebla, estis la plej bona por protektado de la kupro ĉar maleebla fero kaj zinko eluziĝis pli rapide.
Li havis la kutimon gustumi aŭ flarumi nekonatajn kemiajn substancojn. Tio malutilis lian sanon, tiel ke li mortis nur 51-jara. Lia asistanto Michael Faraday daŭrigis lian laboron kaj iĝis eĉ pli fama ol Davy, kiu laŭdire nomis lin "sia plej granda malkovro".
Punktismo
Punktismo estas arta tekniko kiu konsistas en pentrado de verko pere de la uzado de malgrandaj punktetoj. Aperas por la unua fojo en 1869, estrite de la novimpresionisma pentristo Georges Seurat, al kiu sekvis artistoj kiel Henri-Edmond Cross kaj Vlaho Bukovac. Tiu proceduro konsistas en pentrado de punktoj de puraj koloroj anstataŭ penikaĵoj sur la tolo. Tiu estis la rezulto de la prikoloraj studoj faritaj de Georges Seurat (1859-1891), franca pentristo, kiu en 1884 alvenis al la divido de kolornuancoj per la pozicio de koloreroj kiuj, viditaj el ia distanco, kreas en la retino la deziratajn kombinojn.
Miklós Müller
Miklós Müller [miklOŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo Müller Miklós estis hungara kuracisto, biologo, profesoro, membro ekstera de Hungara Scienca Akademio (2001).
Miklós Müller naskiĝis en 1930 en Hungario.
Biografio
Miklós Müller frekventis universitaton en Budapeŝto, kie li samtempe lernis kuracadon kaj biologion. Li doktoriĝis en 1955 en la universitato, poste li ekinstruis samloke en la universitato. Tiutempe li konatiĝis kun biologiaj skoloj de Sovetunio, precipe pri Trofim Lisenko. Inter 1964-1990 li laboris en universitato de Novjorko, kie li esploris precipe parazitojn de homoj. En 1990 li pensiuliĝis, sed tamen li okupiĝas pri historio de la biologio dum la 20-a jarcento, ĉefe pri Lisenko. Li ricevis germanan nedalon en 2006, hungaran premion en 2007.
NGC 7390
NGC 7390 (aliaj indikoj — MCG 2-58-20, ZWG 430.20, PGC 69837) estas galaksio en konstelacio Pegazo.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Björn Kristjánsson
Björn Kristjánsson (naskiĝis la, mortis la ) estis islanda komercisto, bankdirektoro kaj politikisto. Li estis financministro en la unua islanda registaro.
Familio
Liaj gepatroj estis Kristján Vernharðsson (1823—1898) kaj Þórunn Halldórsdóttir (1827—1898). Lia edzino: Sigþrúður Guðmundsdóttir (1852—1928). Gefiloj kun la edzino: Jón (1887), Jóna Valgerður (1887); filo Halldór Hansen (1889, patrino Sigrún Halldórsdóttur).
Politika agado
Björn estis partiano de la malnova Sendependecpartio, kaj elektiĝis kiel ĝia reprezentanto en la tripartia registaro kiu fondiĝis en 1917.
Ŝipŝraŭbo
Ŝipŝraŭbo (ankaŭ ŝiphelico) estas parto de ŝipoj, kiu per sia rotacia movo kreas forton moviganta la ŝipon.
Ĝi funkcias sur simila principo kiel helico. Movigon de ŝipo helpe de vapormaŝino kaj ŝraŭbo de propra konstruo lasis patenti ĉeĥa inventisto Josef Ressel en la jaro 1827.
Propeller Propeller
Faŭvismo
Faŭvismo (de la franca: Les Fauves, sovaĝaj bestoj) estas mallongdaŭra artmovado de fruaj modernaj artistoj. Faŭvistoj simpligis liniojn kaj utiligis brilajn sed arbitrajn kolorojn. Ili ankaŭ emfazis freŝecon kaj spontanecon anstataŭ fineco.
176 Iduna
176 Iduna estas granda malhela asteroido de la asteroida zono, malkovrita de la usona astronomo Christian Heinrich Friedrich Peters de la observatorio de Clinton (Usono), la.
Nomo
Ĝia nomo derivas de tiu de la ĝermana diino Iðunn (aŭ Idunn), sed ankaŭ de la klubo Ydun, kiu gastigis prelegon pri astronomio en Stokholmo.
7484 Dogo Onsen
7484 Dogo Onsen estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la japana astronomo Akimasa Nakamura elde la Observatorio Kuma Kogen (gubernio Ehime).
Nomo
Ĝi ŝuldas sian nomon al termofonto Dogo Onsen (japane 道後温泉, Dōgo Onsen) en Macujama, gubernio Ehime ; plej malnova kaj unu el plej famaj onsenoj (termofontaj banejoj) en Japanio : po 1,3 milionoj da homoj vizitas ĝin ĉiujare.
Dohren (Nordheide)
Dohren estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Harburg de la federacia lando Malsupra Saksio. Fine de la urbo havis  loĝantojn.
Ridgaso
Ridgaso, dinitrogenoksido , dunitrogena oksido (N2O), estas senkolora gaso.
Kiam homo enspiras iom de la gaso, li unue havas plezursenton kaj eŭforion, kiu ofte kaŭzas ridon. Pli forta dozo senkonsciigas. Tial la gaso dum iu tempo estis uzata kiel anestezilo.
La anestezan efikon unue konstatis Humphry Davy en mem-eksperimento en 1799. La unua kuracisto, kiu aplikis la gason, estis Horace WELLS el Hartford. Li observis la efikon de la gaso en foira amuzejo kaj rimarkis, ke ĝi ne nur plezurigas, sed ankaŭ sensentigas.
Ridgaso kontribuas al la forceja efiko, ĉar ĝi blokas infraruĝan lumon. Oni taksas ĝian kontribuon al la homkaŭza forceja efiko je 5 procentoj.
Pilisszentiván
Pilisszentiván (piliŝsentivAn), germane Sankt Iwan bei Ofen estas vilaĝo en Hungario en regiono Meza Hungario, en departemento Pest, en subregiono de Pilisvörösvár.
Situo
Pilisszentiván situas laŭ fervojo kaj ĉefvojo Budapeŝto-Dorog kaj kontaktiĝas kun Pilisvörösvár.
Historio
Dum la turka erao la vilaĝo senhomiĝis. En 1723 ŝvaboj refondis ĝin. La baroka katolika preĝejo en 1757 konstruiĝis. Inter 1850-1970 karbonminejo funkciis.
Staro ĉe la lerneja pordo
Staro ĉe la lerneja pordo (angle: Stand in the Schoolhouse Door) estis okazaĵo de la 11-a de junio 1963 ĉe la universitato de Alabamo.
George Wallace, guberniestro de Alabamo, stariĝis en la pordon de la halo por bari al du afrousonaj studentoj Vivian Malone Jones kaj James Hood la eniron por registri ĉe la universitato. Li tiel provis simbole teni la promeson, kiun li faris kiam li enposteniĝis, tio estas, konservi "segregacion nun, segregacion morgaŭ kaj segregacion por eterne" kaj haltigi la malsegregacion de lernejoj.
Pro tiu okazaĵo George Wallace atingis la atenton de la tuta lando.
Fono
La 17-an de majo 1954 la usona Suverena Kortumo donis sian decidon pri la afero Brown kontraŭ Edukestraro de Topeka, kie la plendintoj diris, ke la segregacio inter nigrulaj kaj blankulaj infanoj en publikaj lernejoj dum lecionoj estis kontraŭ-konstitucia.
La verdikto en la kazo Brown kontraŭ Edukestraro de Topeka signifis, ke oni malpermesu segregacion ĉe la universitato de Alabamo. En la sekvaj jaroj centoj da afrousonanoj petis registriĝon ĉe la universitato, sed ĉiuj estis malakceptitaj. La universitato kunlaboris kun la polico por trovi kialojn, kiuj rajtigis malakcepton. Se tio ne eblis oni timigis la studontojn.
Tamen en 1963 kandidatiĝis tri afrousonanoj tute senmakule kompetentecaj, Vivian Malone Jones, Dave McGlathery kaj James Hood, kiuj rezistis al ĉiuj timigprovoj. Komence de junio 1963 federacia juĝisto decidis, ke la studontoj estu akceptataj kaj malpermesis al la guberniestro Wallace enmiksiĝon.
La okazaĵo
La 11-an de junio Malone kaj Hood alvenis por registriĝi. La guberniestro Wallace provis unuflanke teni sian promeson, aliflanke surscenigi politikan teatraĵon, persone barante la enirejon al la Foster-halo sub la okuloj de la amaskomunikiloj. Poste postulis Deputy Attorney General Nicholas Katzenbach, akompanata de federacia marŝalo, ke Wallace flankenpaŝu. Wallace tamen interrompis Katzenbach kaj kategorie rifuzis. Anstataŭe li paroladis pri la rajtoj de ŝtato. Katzenbach telefonis al la usona prezidanto kaj John F. Kennedy ordonis sendi trupojn de la Alabama National Guard al la loko. Generalo Henry V. Graham diris al Wallace, "Sinjoro, estas mia malĝoja tasko, admoni vin flankenpaŝi laŭ ordono de la prezidanto de Usono.". Wallace daŭrigis paroladon, tamen fine moviĝis.
Forrest Gump
Tiu okazaĵo reprezentiĝas en sceno de la filmo Forrest Gump, kiam Forrest Gump aperas ĉe la loko de la okazaĵo kaj estas kopiita ciferece en originalan amaskomunikilan filmon de la epoko.
NGC 7391
NGC 7391 (aliaj indikoj — UGC 12211, MCG 0-58-6, ZWG 379.8, PGC 69847) estas galaksio en konstelacio Akvisto.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Veľký Kamenec
Bazaj informoj
Veľký Kamenec, hungare Nagykövesd estas vilaĝo en Slovakio, en Regiono Košice, en Distrikto Trebišov. La historia slovaka nomo estis Veľký Kevežd.
Situo
Veľký Kamenec situas sur ebenaĵo sed rande sur malebenaĵo, laŭ la hungara landlimo (kontraŭe troviĝas Pácin kun limpasejo inter 1995-2008), laŭ flankovojoj. Kráľovský Chlmec troviĝas 15 km-ojn.
Historio
La unua mencio pri la vilaĝo devenis de 1283. En 1323 menciiĝis ankaŭ fortikaĵo, kies posedantoj ofte ŝanĝiĝis. En 1451 la husanoj okupis la fortikaĵon, sed post 8 jaroj Matiaso la 1-a reokupis ĝin. Poste ĝi foje apartenis al Transilvanio, foje al Habsburgoj. En 1673 la aŭstroj bruldetruis la fortikaĵon. En 1910 loĝis en Nagykövesd 1089 da homoj, (1087 hungaroj, po 1 serbo kaj slovako). Ĝis Traktato de Trianon Nagykövesd apartenis al Hungara reĝlando, al Zemplén, al distrikto de Királyhelmec, poste al Ĉeĥoslovakio, fine ekde 1993 al Slovakio. Inter 1938-1944 Nagykövesd rehungariĝis. La unua Arbitracio de Vieno deklaris, ke tiuj komunumoj, kie la hungaroj vivas en majoritato, apartenu al Hungario. Post la 2-a mondmilito la hungaroj iĝis senrajtaj laŭ Dekretoj de Beneš. En 2001 loĝis en Veľký Kamenec 848 da homoj, (752 hungaroj, 85 slovakoj, 6 ciganoj, po 2 rutenoj kaj ukrainoj). Ekde 2008 ambaŭ landoj apartenas al interna zono de Schengen, sekve la limo estas senĝene trapasebla.
Tomoya Suzuki
Tomoya Suzuki (鈴木 智也, n. ) estas japana futbalisto.
Li futbalas ĉe FC Tokyo.
TWB
La vorto havas plurajn signifojn:
Rolle
Rolle estas historia urbo kaj komunumo en la distrikto Nyon de Kantono Vaŭdo, Svislando. Ĝi havis 5 015 loĝantojn je la 31-a de decembro 2007, kies nombro kreskis al 6 260 ĝis la 31-a de decembro 2020.
Geografio
Rolle situas inter Ĝenevo kaj Laŭzano ĉe la suda bordo de la Lago Lemano. La komunumo konsistas el la historia urbeto, kelkaj vilaaj kvartaloj kaj vitobienoj.
La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 2,74 km², de kiuj 3,3% estas kovritaj de arbaro, 31,0% servas por agrikulturo kaj 63,5% por setlado.
Najbaraj komunumoj
La komunumo Rolle limas en nordo al Mont-sur-Rolle, en oriento al Perroy, en sudo al la Lago Lemano, en sudsudokcidento al Bursinel, en okcidento al Gilly, en nordokcidento al Tartegnin, kaj en nordnordokcidento al Essertines-sur-Rolle.
Trafiko
Morges situas ĉe la trajnlinio de Svisaj Federaciaj Fervojoj de Laŭzano al Ĝenevo kaj disponas pri propra alveturo al la nacia aŭtoŝoseo A1 de Ĝenevo tra Laŭzano, Friburgo, Berno, Zuriko, Sankt-Galo al Sankt-Margreto. La loko ankaŭ estas servata de la ŝiptrafiko sur la Lago Lemano.
Historio
La unua dokumenta mencio de Rolle datiĝas el la jaro 1294 kiel Castrum Rotuli.
La efektiva fondo de la urbeto Rolle okazis en la jaro 1318 sub la regado de Ludoviko la 2-a de Savojo apud la jam ekzistanta kastelo.
Esperanto-movado
En 1903 en Rolle estis fondita Svisa Esperanto-Societo, kiu en 2003 samloke festis sian 100-jaran jubileon. En 1909 estis en Svisa Espero raportita pri ekzisto de Esperanto-Grupo en Rolle.
János Giczy
GICZY János (gici); Géczy estis hungara soldato kaj politikisto. Li naskiĝis ? kaj mortis en Gyulafehérvár la 7-a de januaro 1589.
Biografio
János Giczy estis ido de bienhavinta nobilfamilio de Transdanubio. Ekde 1566 li servis kiel leŭtenanto en fortikaĵo de Gyula kaj post la falo de fortikaĵo li fuĝis en Transilvanujon kaj li ekservis la reganton, Johano Zsigmond (Johano la 2-a), kiu per biendonacoj taksis liajn servojn, samkiel Stefano Báthori. En 1577 li estis sendito de Báthori ĉe la paŝao de Temesvár, ekde 1576 kapitano de Várad, pli poste dum la nemalplenaĝa Sigmundo Báthori, ekde majo de 1585 ĝis decembro de 1588 li estis guberniestro de Transilvanujo. Depost sia abdiko li estis la unua konsilanto de la reganto kaj ĉefkapitano de la lando.
TWD
La vorto havas plurajn signifojn:
Projekt-administrado
Projekt-administrado estas la komerca procezo de kreado de unika produkto, servo aŭ rezulto. Projekto estas limigita klopodo kun specifaj komenca kaj kompletiĝa datoj promesinta estigi kvantigeblan livereblaĵon. Projektoj plenumiĝas per progresiga ellaborado tra popaŝa evoluigado kaj antaŭvideblaj ag(er)oj kiuj estas ligitaj kun benkmarkoj, mejloŝtonoj kaj kompletiĝaj datoj. Ĉi tiu limigita karakterizaĵo de projektoj, staras kiel forta kontrasto kontraŭ procezoj, aŭ operacioj, kiuj estas konstantaj aŭ longatempaj praktikaj klopodoj por ripete produkti la saman produkton aŭ servon.
Praktike, la administrado de ĉi tiuj du sistemoj ofte montriĝis tre malsamaj, kaj tial postulas la evoluigadon de specifaj teknikaj kapabloj kaj la adopto de aparta administrada filozofio. La primara defio de project-administrado estas atingi ĉiujn celojn de la projekt-ĉarto dum fidado al tri el la kvar klasikaj projekt-limigaĵoj, iam nomitaj la "trioblaj limigaĵoj". La kvar limigaĵoj estas difinitaj kiel: amplekso, tempo, kosto kaj kvalito.
Nekropolo
Nekropolo estas granda tombejo aŭ enterigejo (el la greka nekropolis "urbo de mortintoj"). Ĉi faktermino estas ĉefe uzata por enterigejoj ĉe la centroj de antikvaj kulturoj. Nuntempaj tombejoj devas esti aparte grandaj aŭ famaj por esti nekropolo.
Laŭ Francisko Azorín nekropolo estas Tombarejo similanta, pro siaj vojoj k. konstruaĵoj, urbo de mortintoj. Li indikas etimologion el la greka nekro + polis (morto urbo).
Ceaușescu
Ceaușescu estas la nomo de:
Sivaŝo
Sivaŝo, foje nomata ankaŭ Putra maro, estas golfo ĉe la okcidenta parto de la Azova maro. Ĝi dividas la Krimean duoninsulon disde la materiko kaj servas ankaŭ kiel la limo inter Aŭtonoma Respubliko Krimeo kaj la Ĥersona provinco de Ukrainio. Sivaŝo konsistas el multaj (pli ol 10) negrandaj golfoj, tial oni povas rigardi ĝin ankaŭ kiel golfo-sistemon.
La pli granda parto de Sivaŝo estas dividita disde la Azova maro fare de la longa kaj mallarĝa Arabata terlango (la komunikiĝo okazas per la Heniĉeska markolo). Disde la Nigra maro Sivaŝo estas barita fare de mallarĝa Perekopa terkolo.
La areo de la akvosurfaco de la golfo estas ĉirkaŭ 2 560 km² (la tuta areo, se kalkuli ankaŭ la tersurfacon, atingas 10 mil km²), la longeco de la golfo - ĝis 200 km, la maksimuma larĝeco atingas 35 km. Tuta Sivaŝo estas dividita je la Okcidenta kaj Orienta partoj fare de ĝia relative mallarĝa parto, konata kiel Ĉongara markolo.
La tuta golfo estas tre malprofunda: la maksimuma profindeco atingas 3 metrojn, dum la averaĝa profundeco estas nur 0,5-1 metro. Pro tia malprofundeco ĝiaj akvoj somere tre varmiĝas kaj fiodoras (pro kio la golfo ricevis la nomon "Putra maro"). Pro la sama kialo la saliteco de la akvo estas tre granda (ĝis 80 promiloj). La supozata kvanto de la saloj estas ĉirkaŭ 200 milionoj da tunoj. La bordoj de la golfo estas malaltaj, iom deklivaj, marĉecaj kaj salaj. Somere la akvo-nivelo en la golfo signife malaltiĝas.
La mineralaj saloj de Sivaŝo estas uzataj de kelkaj apude situantaj ĥemiaj uzinoj. La tuta teritorio de la golfo estas agnoskita kiel "marĉejo de la internacia graveco".
Sivaŝo estas konata ankaŭ pro la fakto, ke dum la Rusia interna milito ĝi estis neatendite trapasita fare de la Ruĝa Armeo dum la "Perekop-Ĉongara operaco".
Dentergem
Dentergem (nederlande:[DENt'rĥem]) estas municipo en Belgio. Komence de ĝi havis  loĝantojn. La municipo apartenas al la distrikto Tielt.
Ekde 1977 la municipoj Markegem, Oeselgem kaj Wakken apartenas al Dentergem, la ĉefa municipo.
Lama anaso
Lama anaso estas politika nocio en la usona politiko (kiel lame duck) kaj oni uzas tiun esprimon por prezidento aŭ alia politikisto, kiu ankoraŭ oficas post nova elekto, sciigo de posta demisio, abdiko.
En Usono, la ĝenerela balota tago estas la mardo post la unua lundo en novembro, dum la novelektita prezidento (kaj aliaj oficistoj) enoficiĝas nur la 20-an de januaro. Tiel la iama prezidento kaj aliaj altpostenaj oficistoj (ekz. kongresanoj, senatanoj) restas en ofico ankoraŭ 10 semajnojn. En tiu transira periodo, tiuj baldaŭ eksaj oficistoj ne decas akcepti gravajn leĝojn, reformojn, elspezojn. Krome post la balotado de 2008 kie malvenkis la partio de la ĝistiama prezidento George Bush, tiu estis "lama anaso" en pli malforta situacio, post kiam estis lia oponanto Barack Obama kiu venkis.
Nabis (artistoj)
La Nabis (france: Les Nabis; la Nabi-oj; el la hebrea vorto sigifianta profeton) estis fonditaj en la jaroj 1888 / 1889 kiel ribelema grupo de junaj artstudentoj de la Académie Julian en Parizo de Paul Sérusier. La grupo de post-impresionismaj artistoj kaj ilustristoj havis grandan influon al bildaj artoj inter 1891 kaj 1899.
La Nabi-oj komprenis sin laŭ la tradicio de Paul Gauguin, forte influis ilin la japana kolora ksilografio kaj ili vidis bildon, kiel areon kovritan de farboj kunigitaj laŭ ia ordo.
Kune kun la same evoluanta Secesio la Nabis substrekis la graveco de dezajno. Ambaŭ movadoj estas ligita al simbolismo.
Tvaoj de la Grandaj lagoj
La tvaoj (angle Twa, ankaŭ konata kiel Batwa) estas pigmea popolo, kiu estas la plej antikva loĝantaro de la regiono de Grandaj lagoj en Afriko. Nuntempe la popolo renkonteblas en Ruando, Burundo, Ugando, kaj en la okcidenta parto de Demokratia Respubliko Kongo. En 2000 la suma popolkvanto estis proksimume 80 000 homoj, pro kio tiu popolo restas nur unu el la minoritataj popoloj en tiuj landoj.
NGC 7392
NGC 7392 (aliaj indikoj — ESO 603-22, MCG -4-53-40, PGC 69887) estas galaksio en konstelacio Akvisto.
Tvaoj de la Grandaj lagoj
Historio
Kiam hutuoj, unu el la bantuaj-popoloj, alvenis al la regiono, ili subigis tvaojn. Ĉirkaŭ la 15-a jarcento de nova erao, tutsioj, la Nilotika popolo, ankaŭ almigris ĉi tien kaj ekdominis super kaj la tvaoj kaj hutuoj. Tvaoj parolas la saman lingvon, Kinjaruanda, kiel Hutu kaj Tutsi. Dum pluraj jarcentoj Tva estis nur malgranda minoritato en tiu areo (nuntempe ĉ. 1 % de popolkvanto en Ruando kaj Burundo) kun nesignifa politika rolo.
NGC 7392
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Tvaoj de la Grandaj lagoj
Historio
Tvaoj ofte malakceptis partopreni en diskutoj pri konflikto inter la hutuoj kaj tutsioj, kiu atingis sian kulminon en Ruanda genocido en 1994. Tamen, ĉirkaŭ 30 % de la tvaoj estis mortigitaj en Ruando en tiu tempo.
Nuntempa situacio
Tradicie la tvaoj estis duonnomada popolo kun la ĉefokupoj de ĉasado kaj kultivado, loĝanta en montaraj arbaroj. Pro elradikigo de tiuj arbaroj por agrikulturaj celoj, konstruo de loĝejoj, industriigo de la regiono kaj establo de naturrezervejoj, la tvaoj estis devigitaj forlasi tiujn teritoriojn kaj serĉi novan loĝlokon. Pro tio multaj el ili nun estas sen propra hejmo kaj devas vivi en malriĉeco. La rajtoj de la tvaoj pri la teritorioj, de kiuj ili estis forpelitaj, neniam estis agnoskitaj de la respektivaj landoj kaj ili neniam ricevis iun rekompencon por tio.
Infanoj de la tvaoj preskaŭ ne havas eblon edukiĝi kaj la reprezento de la komunumoj en la registraroj estas minimuma. Pro ilia pigmea deveno ili plu suferas pro antaŭjuĝoj kaj diskriminacio, perforto kaj ĝenerala ekskludo el la socia vivo.
Vidu ankaŭ
Aliaj pigmeaj popoloj
Kynžvart
Kynžvart estas ĉeĥa kastelo situanta en okcidenta Bohemio. Ĝi situas sude de la urbo Lázně Kynžvart, proksimume 20 kilometrojn sudoriente de Cheb. Ĝi estas konata precipe kiel eksa sidejo de la aŭstria kanceliero Klemens von Metternich.
Batalo de Waterloo
La Batalo de Waterloo estis batalo inter la franca armeo, estrata de Napoléon Bonaparte, kaj koalicio de eŭropaj reĝlandoj. Ĝi komenciĝis la 15-an de junio de 1815 en Waterloo, loko en la tiama Unuigita Reĝlando de la Malaltaj Landoj, en kampara vilaĝo, nun municipo en Belgio 15 kilometrojn sude de la urbocentro de Bruselo.
Antaŭaj okazaĵoj
Ekzilita ekde aprilo de 1814 sur la insulo Elbo, Napoléon Bonaparte forkuris de ĝi je la fino de februaro 1815 kaj revenis al Parizo, kie li reprenis la potencon la 21-an de marto, sen iu ajn pafo.
La 13-an de marto la aliancaj ŝtatoj kunvenis okaze de la Kongreso de Vieno kaj deklaris lin eksterleĝulo. Restis do nura solvo al la imperiestro: milito.
Nepre necesis al li havi fortan kaj imponan armeon, sed la cirkonstancoj estis ege malfavoraj por estigi ĝin. Je la komenco de junio, li disponis pri 125 000 infanterianoj kun 350 kanonoj, pri impona kavalerio (proksimume po unu kavaleriano por 4 piedsoldatoj) kaj pri pliaj trup-unuoj dislokitaj laŭ la orienta kaj suda landlimoj.
Parto de la armeoj de la aliancanoj estis malmobilizita dum 1814, kaj la imperiestro sciis, ke ili ne kapablos ekmiliti ĝis la mezo de julio. La solaj trupunuoj, kiuj tiam frontis al li, estis tiuj, kiuj troviĝis en la sudo de Nederlando, t.e. :
Napoleono opiniis, ke li kapablos venki tiujn armeojn, se li iniciatos je la mezo de junio por eviti la intervenon de gravaj helptaĉmentoj. Li estis konvinkita, ke 125.000 soldatoj sub lia komando povos kontraŭstari 225.000 malamikojn: 1 kontraŭ 1,8. Lia optimismo baziĝis sur sia memfido kaj sur la malestimo por la malamikaj trupoj kaj por iliaj estroj. Lia plano estis speciale aŭdaca.
La aliancaj armeoj en Nederlando estis dispartigitaj en du kampoj kun granda distanco inter ili pro malfacila proviantado. La angloj okupis la okcidentan parton de Belgio kaj la prusoj kampadis oriente. La limo inter la du regionoj troviĝis apud Binche. Ĉiu armeo gardis do fronton de pli ol 150 km; temis pri danĝera situacio pro la baldaŭa atako de la francoj.
Ŝajnas, ke nek Wellington nek Blücher serioze antaŭzorgis, kvankam la malamiko fariĝis fama pro siaj rapidaj manovroj. Se la franca militmaŝino ne estus intermitinta ekde la komenco, laŭ ĉiu kredebleco, la manko de antaŭvido ĉe la aliancanoj estus havinta plej seriozajn sekvojn.
La plano de Napoleono
Uzi la riveron Sambre por ŝirmi sian avancon, iri al Charleroi kaj ekbatali ĉe la malforta punkto de la malamiko, t.e. ĉe la renkontiĝejo de la du okupataj regionoj. Lia dekstra alo marŝu al Fleurus kaj lia maldekstra al Quatre Bras («kvar brakoj», vojo al Bruselo).
15-a de junio de 1815: komenco de la militiro
La strategio de la franca armeo estis sufiĉe bona kaj la sekreto bone kaŝita. La plano de la militiro, farita la antaŭtagon (la 14-an) en Beaumont, estis preciza, kvankam tro longa. Malfeliĉe por Napoleono, li ne sukcecis realigi ĝin kun la necesa rapideco kaj, la 15-an de junio vespere, la francaj avangardoj estis je nur ĉirkaŭ 15 km transe de Charleroi, krom kelkaj skoltgrupoj.
La 1-a prusa korpuso, sub la komando de Zieten, batalis la 15-an krepuske. Ĝi lerte foriris en la direkto de Fleurus-Ligny (nord-orienten).
Feliĉe por la aliancanoj, du generaloj de la nederlanda armeo malobeis la ordonojn kaj alfrontis kontraŭ la danĝero. Oni ne scias, kiagrade tiuj du oficiroj savis la situacion, kun la helpo de juna generalo, la duko de Saksio-Weimar.
La 16-an de junio
Ney estis transpreninta la komandon de la brusela vojo. Li disponis pri 45.000 soldatoj por fronti kontraŭ la angloj. Tiele Napoleono havis nur 80.000 homojn por ataki la prusojn (3 korpusoj, t.e. ĉirkaŭ 90.000 soldatoj). Tiuj-ĉi ekbatalis en la unua granda batalo pro la diligenteco de Blücher, kiu normale devis disponi pri la 120.000 armeanoj de sia armeo.
La batalo de Ligny
Blücher kaj la prusoj, kiuj troviĝis tiom proksimaj de la landlimo, riskis atakon de la francoj ekde la unuaj horoj de la 16-a de junio. Blücher akceptis la batalon. Tamen la francoj ne atakis antaŭ la 3-a kaj 30 posttagmeze, kio ebligis al Blücher kunigi tri el siaj korpusoj. La kvara, sub la komando de Bülow, kiu venis el Liège, ne sukcesis veni ĝustatempe. La batalo fariĝis fortega kaj la du kontraŭuloj spertis malvenkojn.
Por la francoj, Ligny estis nur duonvenko: ili perdis 8.500 homojn kaj la prusoj 12.000. Sed la imperiestro supertaksis la prusajn perdojn kaj la efikon je ilia moralo. Nur la sekvan tagon (la 17-an), Grouchy estis sendita kun 35.000 homoj por peli la prusojn. Tiu taĉmento estis tro forta por skolta misio kaj tro malforta por batali, se oni konsideras, ke tiam Bülow, kun sia 4-a korpuso de 30.000 homoj, estis reatinginta Blücher-n.
Longtempe Grouchy estis konsiderata kiel la ĉefa responsulo de la malvenko de Waterloo, sed nuntempe oni akceptas, ke la veraj kialoj troviĝis aliloke.
La batalo de Quatre-Bras ("Kvar-Brakoj")
Ĉirkaŭ la 11-a horo, dum la mateno de la 16-a, Ney ricevis ordonon por «laŭeble» sendi divizion je kelkaj kilometroj transe de Quatre-Bras. Sed ne eblis, ĉar la nederlandanoj jam defendis tiun pozicion. Je tiu momento de la tago, Ney devis esti preta por tuj reagi, sed, dum li pretigis sian atakon, la duko de Saksio-Weimar ricevis helptrupojn. Temis pri la divizio de Perponcher kun 7.500 homoj kaj 16 kanonoj, sed sen kavalerio, kiu alvenis sur la pozicion ĉirkaŭ la 14-a horo.
La francoj perdis do la perspektivon de surpriz-atako.
John Falstaff
Sir John FALSTAFF estas rolulo kiu aperas en tri verkoj de William Shakespeare. En la du verkoj pri Henriko la 4-a, li estas kompano de la Princo Hal, la estonta reĝo Henriko la 5-a. Dika, fanfarona, bombasta kaj malkuraĝa kavaliro, Falstaff kondukas la ŝajne kaprican Princon Hal en problemojn, kaj fine estas malakceptata post kiam Hal iĝas reĝo. Falstaff aperas ankaŭ en la verko La Gajaj Edzinoj de Vindsoro sed en tute alia epoko.
Batalo de Waterloo
La batalo de Quatre-Bras ("Kvar-Brakoj")
La aliancaj trupoj estis en danĝera situacio; ilia kontraŭstaro malfortiĝis kaj la malabunda artilerio belgo-holanda estis malsupera. Finfine alvenis la brigado Van Merlen kun belgaj dragonoj kaj nederlandaj husaroj. La brita divizio, sub komando de Picton, estis venanta. La brigado Van Merlen okupis la terenon ĝis kiam la britoj postenis ĉe la pozicio.
Necesis 36 horoj ekde la transiro de la landlimo fare de la francoj, ĝis kiam la angloj sukcesis sendi siajn unuajn trupojn ĉe atakita loko, sed ili alvenis lacegaj pro rapidmarŝo. Tamen, la franca kavalerio, kiu estis venkinta la belgojn-nederlandanojn, estis devigita reataki, kiam alvenis la angloj. Ĝi estis laca, kiam ĝi ekbatalis kontraŭ la angloj, kiuj frontis kvadrate. Estis grandaj perdoj ambaŭflanke.
Por pli rapide venki, Ney deziris sendi en la batalon la korpuson, kiun komandis D'Erlon, sed intertempe la imperiestro sendis ĝin por helpi en Ligny. Kolerega pro la perdo de parto el siaj trupoj, Ney revenigis d’Erlon-on, sed tiu-ĉi alvenis tro malfrue kaj neniel helpis al la du francaj aloj. Oni ne plene konas la veron pri tiu malhela afero, kiu estis la ĉefa kialo de la malvenko. Tamen tiu enbataligo fariĝis pozitiva por la francoj, ĉar pro tio Wellington ne povis sendi helpon al Blücher.
Tiel, je la fino de la dua tago, la situacio estis sufiĉe malfavora al la francoj.
Döhren (Oebisfelde-Weferlingen)
Döhren estas eksa komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Börde de la federacia lando Saksio-Anhalto. Ekde la 1-a de januaro 2010 la loĝloko estas parto de nova urba komunumo Oebisfelde-Weferlingen. Fine de 2011 la komunumo havis 202 loĝantojn.
Batalo de Waterloo
La 17-an de junio
Dum la nokto de la 16-a ĝis la 17-a de junio, la prusoj foriris en la direkto de Wavre kaj, senprobleme, pliretretis dum la mateno de la 17-a. Oni malfacile komprenas tiun francan senagadon dum tiu mateno, kies sekvoj estos gravaj.
Grouchy, ĉe la dekstra alo, ricevis ordonon marŝi direkte al Gembloux kaj skoltadi en la direkto de Namur kaj nord-oriente, kaj peli la malamikon. Tiuj ordonoj pruvas, ke la imperiestro ne havis precizan ideon pri la direkto, kiun sekvis la prusoj; tiuj-ĉi havis grandan avancon kontraŭ Grouchy.
Ĉe la maldekstra alo, Ney arigis siajn trupojn, ĉar li sciis, ke li povas nenion fari kontraŭ la angloj, kiuj estis firmigantaj siajn poziciojn. Wellington, kiu timis ĝeneralan atakon de la franca armeo, ordonis, ke la trupoj retretu norden, al Mont-Saint-Jean, ĉe pozicio unuanime akceptita.
Sub la komando de Henry William Paget, lordo de Uxbridge, la ariergardo ekiris je ĉirkaŭ la 14-a h., kaj sekvis la imperiestro mem kun siaj skadronoj. La franca marŝado estis malakcelata pro la stretiĝo de Genappe; nur je la 18-a h. 30 vespere la francoj alvenis en la farmdomo La Belle Alliance ("la bela alianco").
Skoltado farita en Mont-Saint-Jean okazigis tujan reagon de la angloj, kio pruvas, ke Wellington postenis kun la arbaro de Soignes dorse. Napoleono vigle kritikis tiun pozicion, kiun li konsideris danĝera por la angloj, se ili devus retreti. Tamen, la sekva tago montris la taŭgecon de la elekto de Welligton. Se la pleja miso okazus, la arbaro ĝenus la retreton.
Wellington lokis sian ĉefan komandejon en Waterloo fronte al la preĝejo. Poste tiu domo fariĝis la «Muzeo Wellington». Dume la imperiestro starigis sian ĉefkomandejon en «Le Caillou» [la ŝtoneto], kie li tranoktis. Ankaŭ tiu domo fariĝis muzeo.
Dimanĉon, la 18-an de junio
Pli bone ol longa priskribo, la aldonita mapo montras, kiamaniere la multaj trupoj estis dislokitaj sur la batalkampo.
La pejzaĝo de Mont-Saint-Jean estis bonege adaptita al la kutima taktiko de Wellington; kaŝi siajn trupojn malantaŭ monteto kaj el uzi la armilojn de la infanterio kaj de la artilerio por bremsi la marŝadon de la malamikoj, kiuj do ne sciis la amplekson de la kontraŭbatalantaj fortoj.
Ĉe la maldekstra flanko de la armeo de Wellington troviĝis marĉa tereno, kiun trairis la rivero Smohain; tio gardis kontraŭ atako ĉe tiu flanko. Tamen li konsciis pri la danĝero de atako ĉe la dekstra flanko el sud-okcidento. Pro tio li postenigis 17.000 soldatojn en Halle, en la apuda flandra regiono, 15 km for de Waterloo, sub komando de la princo Frederik el Nederlando.