cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Johannes Bonemilch
Vivo
Bonemilch enskribis sin ĉe la Universitato de Erfurto en 1462 post kiam li pastoris dekon da jaroj en Biedenkopf. Li iĝis plebana paroĥestro ĉe la (altlerneja) Mikaelo-kirko, al kiu li donacis tutan kapelon ĉ. la jaro 1500. Krome li iĝis kanoniko ĉe la erfurta Maria Konvento kaj en 1498 titulara episkopo de Cidono. Dum la vintra semestro 1478/1479 li estis dekano de la artista fakultato. En 1482 li iĝis profesoro pri filozofio kaj doktoriĝis en 1487 teologie. Trifoje li estis rektoro universitata. De 1498 ĝis 1508 li estis la 19-a helpepiskopo majenca por Erfurto (in partibus Hassiae et Thuringiae). Al la maljuna Eobanus Hessus li helpis iĝi en 1507 rektoro de la lernejo ĉe Severo-kolegio. La saman jaron li ordinis Martenon Lutero, verŝajne la 3-an de aprilo en la Katedralo de Erfurto.
Konsekrado
Multas la konsekroj faritaj de li, i.a. de la sonorilego Gloriosa (kies produkton li mem ankaŭ instigis), de la Kapelo Sankta Savinto en la Kartuzio de Erfurto kaj de la ĥorejo de la monaĥeja kapelo en Kapellendorf kiel ankaŭ de la altarejo de la preĝejo en Dassel-Lüthorst. Post la konsekro de altaro en la malsanulejo de la Fratoj de la komuna vivo en Marburg li tiom rapide forvojaĝis ke li eĉ ne sciis je kies nomo li estis konsekrinta la altaron! Lia posteulo Paul Huthenne refaris la konsekron la 11-an de oktobro 1514 laŭ la deziro de la ŝoketitaj marburganoj.
Kiam Bonemilch mortis la universitatanoj sincere tristiĝis. Lia tombo ĝis hodiaŭ videblas en la katedralo. Por li nomitis en februaro 2001 strateto en la urbokvartalo Brühl en Erfurto, Bonemilchstraße. Ekde majo 2011 strateto Bonemilchgäßchen ekzistas en lia naskiĝloko ankaŭ.
Szentkozmadombja
Szentkozmadombja [sentkozmadombja] estas tre malgranda vilaĝo en Hungario, en regiono Okcidenta Transdanubio, en departemento Zala, en Distrikto Zalaegerszeg.
Situo
Szentkozmadombja situas en Montetaro Zala sur mildaj deklivoj, laŭ traira flankovojo. Zalaegerszeg kaj Lenti troviĝas po 23, Pacsa 24 km-ojn.
Historio
En Szentkozmadombja migra poŝto servas.
Famuloj
En Szentkozmadombja naskiĝis kaj mortis zimbalonisto Ferenc Gerencsér.
7925 Shelus
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de la usona astrometriisto Peter J. Shelus, kiu sperte mastrumis la projekton de lasera distancmezuro de Luno kaj satelitoj ĉe la Observatorio McDonald de 1982. Shelus longtempe observis malgrandajn satelitojn de Jupitero kaj verkis programarojn por la sekvo de la freŝe malkovritaj apudteraj objektoj.
Tera atmosfero
La tera atmosfero estas la aertavolo, kiu ĉirkaŭas la planedon Tero. La Tera atmosfero konsistas de gasoj kiel nitrogeno (78,09 %), oksigeno (20,95 %), argono (0,93 %), karbona dioksido (0,0333 %) kaj malmulte nobla gaso (heliumo, neono, kriptono, ksenono), enhavas ankaŭ metano, hidrogeno, oksido kaj suboksido de nitrogeno, ozono kaj aliaj. La miksaĵo estas homogena ĝis ĉirkaŭ 80 km da altitudo.
La maso de la tera atmosfero estas ĉirkaŭ 5,1015 tunoj.
La meza atmosfera premo ĉe la mara nivelo estas 1013,25 hektopaskaloj (=Normaj kondiĉoj). Supren (altnivelen) la premo malpli-iĝas.
Saidjah kaj Adinda (filmo)
Saidjah kaj Adinda (indonezie: Saidjah dan Adinda) estas indonezia filmo el 2021, kiu estas adapto de la romano Max Havelaar de Multatuli (Eduard Douwes Dekker) produktita de la Ministerio pri Edukado kaj Kulturo de la Respubliko Indonezio kune kun Kremov Pictures, en la esploraj kaj antaŭproduktaj stadioj en kunlaboro kun la Ĝakarta Arta Instituto kaj la Multatuli-Muzeo. Ĉi tiu 100-minuta filmo estis reĝisorita de Darwin Mahesa kaj interpretita de novuloj aktoroj Achmad Ali Sukarno, Rizky Darta, Chris Leitner, Aliya Abbyasova, DC. Aryadi, kune kun indoneziaj altrangaj aktoroj Arswendi Nasution, Nena Rosier, Egi Fedly, Jajang C. Noer, kaj Claudio.
Sinoptiko
La patro de Saidjah vendis sian krison por aĉeti bubalon, kiu nomiĝis Si Pantang. Krom lerte plugi la kampojn, Si Pantang havas rakonton, kiun memoros malgranda Saidjah, nome helpo de esti atakita de tigro. La feliĉo ne longe pasis post tio, Demang Parungkujang, konfidulo de la reganto de Lebak Raden Adipati, forprenis la bubalon. Neniu homo kuraĝis kontraŭstari, inkluzive s-ino Slotering. En funebro, Saidjah kreskis por esti juna viro. Li ekamis sian plej bonan amikon Adinda ekde infanaĝo. Ili havas revon edziĝi, havi novan bubalon kaj vivi feliĉe. Tamen malriĉeco fariĝis baro por realigi ĝin, ĝis Saidja decidis labori en Batavio. Kiel signo de amo, Adinda donis jasmenajn florojn kaj Saidjah respondis per blua tuko el sia kaprubando. Adinda nun estas sola en Lebak, fidele atendante la alvenon de Saidjah por 3 foje 12 lunciklojn, per gratado de siaj vangokavetoj Adinda daŭre preĝas por la alveno de Saidjah.
Muziko
La sontrako por la filmo Saidjah kaj Adinda estis kreita de Darwin Mahesa kun la sama titolo, kantita de Sita Nursanti, kaj muzika komponaĵo de Tya Subiakto.
Ivan Mazepa
Ivan Stepanoviĉ Mazepa (ukraine Іван Степанович Мазепа; * ĉ. 1644 en Masepinzi, Kijiva provinco ; † la 22-an de septembro 1709 en Tighina - ruse, turke kaj germane Bender - en la teritorio de la nuna ŝtato Moldavio) ekde la jaro 1687 estis gvidanto (hetmano respektive "atamano") de la ukrainaj kozakoj.
Vivo
Ivan Mazepa kiel sepjarulo kiel paĝio venis al la kortumo de la reĝo Johano la 2-a Kazimiro de Pollando kaj Grandduko de Litovio al Varsovio. Kiam li flirtis kun la edzino de la reĝo, li estis nudigita kaj ŝnure ligita al la dorso de sia propra ĉevalo, kiu estis liberigita kaj ekgalopis – tiun punon li pretervivis kun multaj vundiĝoj. Li estis portita al la ukraina parto de la Grandduklando Litovio kie li iĝis ano de la kozakoj kaj baldaŭ estis la helpanto de la kozaka ĉefo Ivan Samoiloviĉ. Kiam tiu estis senpostenigita dum julio 1687 de la kozakoj, oni unuanime elektis lin la nova kozaka ĉefo – sekve li ekportis la titolon hetmano (respektive "atamano").
En tiu pozicio li fortigis sian potencon inter la kozakoj kaj ekstere, kaj protektis la limojn de la Grandduklando Litovio kontraŭ la armeoj de la Otomana Imperio kaj de la tataroj.
Kiam la armeo de la rusia caro Petro la Granda atakis la Otomanan Imperion, la kozaka armeo de Ivan Mazepa estis al li granda helpo. Ripete la kozaka gvidanto estis akuzita pri kontraŭrusa kaj ribela sinteno, sed la caro havis senkondiĉan fidon pri la aliancano. Tamen Ivan Mazepa kaj liaj kozakaj kunbatalantoj pli kaj pli pensis pri sendependiĝo kaj de Pollando-Litovio kaj de Rusio.
Dum la jaroj 1704 kaj 1705 en la Granda Nordia Milito li ankoraŭ batalis flanke de la pola reganto Stanislao la 1-a Leszczyński, sed post la interkonsento de la Traktato de Altranstädt li ofertis al la sveda reĝo Karolo la 12-a aliĝi al ties flanko. Sed kiam li unuigis sian soldataron kun la sveda dum oktobro 1708, li nur kunportis kozakajn batalistojn, multe malpli ol la svedoj atendis.
Petro la Granda simbole pendigis la portreton de Mazepa ĉe pendumilo, kaj la Rusa Ortodoksa Eklezio proteste ekskomunikis lin. La armeo de Aleksandr Menŝikov sturmis lian ĝistiaman rezidejon Baturin kaj neniigis ĉiujn konstruaĵojn tie. La sveda armeo de Karolo dume proksimiĝis al la urbo Poltava kaj pro la diplomatia lerto de Ivan Mazepa gajnis la Zaporiĵajn kozakojn kiel aliancanojn. En la batalo de Poltavo dum la jaro 1709 kun Ivan Mazepa flanke de la sveda armeo tamen batalis nur kozakoj. La resto de la kozakoj sub la gvidantoj Ivan Skoropadskij batalis je la flanko de la rusia armeo.
La malgajnita batalo ĉe Poltavo neniigis la lastajn esperojn de Mazepa. Li kune kun la sveda reĝo fuĝis al la teritorio de la Otomana Imperio, kie en la urbo Tighina (ruse, turke kaj germane Bender) en la teritorio de la nuna ŝtato Moldavio li mortis la 22-an de septembro 1709. Lia kamarado Filip Orlik daŭrigis lian batalon kun otomana armea ekde la jaro 1711.
Harry James
Harry Haag JAMES (naskigis la 15-an de marto 1916 je Albany en Georgio; mortis la 5-an de julio 1983 je Lasvegaso en Nevado) estis usona ĵaza trumpetisto kaj bandestro de la svingepoko. Li validas kiel malkovrinto de Frank Sinatra.
Vivo kaj verkado
„Se oni havas bonan, klaran eksonon, tio rezultigas brilon en la ludo.“ Harry James komprenis brili: li estis filo de cirkobandestro kaj fariĝis tipa stelulotrumpetisto kun vitre klara brilsono, kiu estis perfekta ĝis en la plej altaj registroj. Li ne nur sukcesis renomiĝi soliste, sed ankaŭ kiel orkestro-direktisto.
Kariero de la instrumentisto
Harry James komencis sian muzikistan karieron jam en la aĝo de naŭ jaroj, kiam li prezentis en la cirkobando de sia patro Everett James, kiu ankaŭ estis trumpetisto. Li lernis ĉe la gimnazio je Beaumont en Teksaso. Post mallonga gastludado en la bando de Herman Waldman James laboris precipe en Teksaso kun teritoriaj bandoj; ekde 1935 li muzikis kune kun Ben Pollack, je kio en 1936 ekestis unuaj sonregistraĵoj, kaj fariĝis poste demandata muzikisto en la mondeto de la novjorkaj sonregistrejoj.
En 1937 li estis dungita de Benny Goodman kaj estis kun Ziggy Elman unu el la stelulaj solistoj en lia orkestro. Krom sia laboro ĉe Goodman li kunverkis sonregistraĵojn de Teddy Wilson en 1937 kaj de Lionel Hampton en 1938. Per studiobando kunmetita el muzikistoj de Count Basie kaj Goodman februaron de 1938 li lanĉis sian unuan el entute 73 furoraĵojn (ĝis 1953) per versio de „One O’Clock Jump“ (rango 7 en la furoraĵo-ranglisto). Fine de 1938 li disiĝis de Benny Goodman kaj fondis monaton poste sian propran bandegon, kiu unuafoje prezentis en Hotelo Franklin Hotel je Filadelfio.
La orkestro-direktisto
Unua furora sukceso de la orkestro estis en 1939 „All or Nothing at All“. Lia orkestro ludis laŭstile je la limo inter ĵazo kaj dancmuziko, kiel ofte okazis en la svingepoko. La bando ofte estis anstataŭata per arĉinstrumentoj. En 1943 li geedziĝis kun Betty Grable, filmstelulo el la 1940-aj jaroj. En la bandego muzikis kelkaj grandaj gekantistoj kiel Louise Tobin (kun kiu li estis geedziĝinta antaŭ Grable), Frank Sinatra, kiu komencis sian karieron ĉe James en 1939, Helen Forrest, Dick Haymes kaj Kitty Kallen. Krom tio kunmuzikis multaj granduloj kiel Ray Conniff, Ray Sims, Willie Smith, Buddy Rich, Corky Corcoran, Nick Fatool kaj Juan Tizol. Per virtuozaj pecoj kiel „Concerto for Trumpet“ 1939, „Carnival of Venice“, „Flight of the Bumble-Bee“ 1940 kaj „Trumpet Rhapsody“ en 1941 Harry James prezentis sian trumpetludan teknikon. Per sia vibradoriĉa, „dolĉa stilo“, jen lia biografo Digby Fairweather James fariĝis frua popularmuzika idolo kaj gajninto de multaj enketoj. Per sia orkestro li ofte vojaĝis, prezentis en radiospektakloj kaj kunmuzikis en aro da kinofilmoj, ekzemple en 1942 en Springtime in the Rockies. En 1944 li komponis krom Duke Ellington „I’m Beginning to See the Light“, per kiu li en 1945 lanĉis unuarangan furoraĵon. Krome James tiutempe muzikis kun la ensemblo Metronome All-Stars.
Malprospero de la bandego
La malprospero de la granda svingobandoj koncernis ankaŭ la Orkestron Harry James; la bando ekzistis ankoraŭ ĝis decembro de 1946. Post tio James formis pli grandan ensemblon, The Music Makers, kun siaj steluloj Willie Smith, Juan Tizol kaj Buddy Rich. Jam en 1957 li denove formis bandegon, kun kiu li ankaŭ sukcesis en Eŭropo kaj verkis multajn albumojn por Capitol, ekzemple Harry James in Hi-Fi, pli malfrue ekde 1959 ĝis 1964 por Verve. Ĉi tiu bando validis tamen je multaj recenzistoj kiel malfreŝa kopiaĵo de la Orkestro Count Basie, je kio kontribuis, ke James okupigis muzikaranĝistojn de Count Basie kiel Ernie Wilkins kaj Neal Hefti kaj novversiigis diskojn de Basie, ekzemple M-Squad Theme. Laŭ opinio de Fairweather la Orkestro Harry James – male al la tiama bando de Basie – estis karakterizita per la „dolĉa“ stilo de James kaj ties diksilanda frontularo, per kiu ĝi pli sonis kiel la orkestro de Bob Crosby. Dum sia tempo ĉe diskeldonejo Verve ekestis tamen laŭ opinio de Richard Cook kelkaj el liaj plej bonaj sonregistraĵoj, al kiuj kontribuis muzikistoj kaj aranĝistoj kiel Thad Jones, Ralph Burns kaj denove Ernie Wilkins. Fine de la 1960-aj jaroj James prezentis per sia orkestro ĉefe en Lasvegaso. En la 1970-aj jaroj James daŭrigis per siaj ensembloj siajn koncertvojaĝojn; komence de la 1980-aj jaroj li havis sanproblemojn kaj malsaniĝis je kancero.
Diskoj
La sondiskan verkaron de James el la ŝelakdisko-epoko ekde 1937 ĝis 1942 bone dokumentas diskeldonejo Classics.
Kamenný Újezd
Nomon Kamenný Újezd havas pluraj municipoj:
Hüttlingen TG
Hüttlingen estas komunumo en la distrikto Frauenfeld de Kantono Turgovio, Svislando. Ĝi havis 837 loĝantojn je la 31-a de decembro 2007,, kiu nombro modeste malkreskis al 828 ĝis la 31-a de decembro 2009.
Geografio
Hüttlingen situas ĉe la norda flanko de la Turvalo ĉe la bordo de la rivero Turo. La komunumo konsistas el la municipoj Eschikofen, Harenwilen, Hüttlingen kaj Mettendorf.
Najbaraj komunumoj
Hüttlingen limas en nordo al Pfyn kaj Müllheim, en oriento al Wigoltingen kaj Amlikon-Bissegg, en sudo al Thundorf, kaj en okcidento al Felben-Wellhausen.
Trafiko
La stacidomo Hüttlingen-Mettendorf, kiu situas ĉe la trajnlinio de Svisaj Federaciaj Fervojoj de Vinterturo al Romanshorn, estas servita per regionaj trajnoj de la fervojkompanio THURBO AG, kiu okupiĝas pri la regiona kaj loka trajn-trafiko en orienta Svislando.
Historio
La unua dokumenta mencio de Hüttlingen datiĝas el la jaro 1336 kiel Hutlingen.
19711 Johnaligawesa
Nomo
Ĝi estis nomita en memoro de John N.L. Aligawesa (1949–1999) lekciisto pri telekomunikadoj preleganto ĉe la Instituto de Teknologio de Daresalamo (DIT) en Tanzanio. Li lernis ĉe la City College de Novjorko, kie li ricevis sia magistron en elektrotekniko. Li estis fervora instruisto ĉe la DIT kaj ĉampiono de la edukado por ĉiuj.
Hüttlingen TG
Historio
Kun efiko je la 1-a de januaro 1999 kadre de la turgovia komunumreformo la lokkomunumoj Hüttlingen, Eschikofen (BFS-N-ro 4581), Harenwilen (BFS-N-ro 4582), Hüttlingen (BFS-N-ro 4583) kaj Mettendorf (BFS-N-ro 4584) estis kunigitaj al la akutala politika komunumo Hüttlingen.
Ida Bobach
Ida Bobach (naskiĝis la 30-an de julio 1991 en Silkeborg) estas dana orientiĝistino. Ŝi venkis tri arĝentmedalojn de mondaj ĉampionadoj pri orientiĝado: unu en Savoie en 2011 pri meza distanco; du en Gallio en 2014 pri meza distanco kaj stafeto (kun sia nacia teamo).
Ida Bobach venkis eĉ 12 medalojn de junaĝaj mondaj ĉampionadoj pri orientiĝado: arĝentmedalon en Göteborg en 2008; ormedalon, arĝentmedalon kaj du bronzmedalojn en Primiero en 2009; tri ormedalojn en Aalborg en 2010; bronzmedalon kaj tri ormedalojn en Pomeria Provinco (Polio) en 2011.
Ŝi estas pli juna fratino de orientiĝisto Søren Bobach.
Pintigilo
Pintigilo aŭ akrigilo estas instrumento por pintigi bastonoforman objekton, ekzemple krajonon, do skribilon el grafita ingoto aŭ similfunkcia farba substanco tenita ene de tubeto el ligno. Temas pri mekanika ilo kun klingo, kiu forigas la malcentrajn partojn de longa objekto, ofte per turnado de la pintigata objekto aŭ de la klingo, tiel ke centre restas pinto. La moderna krajono datiĝas de ĉ. 1790 kiam Conté en Francio kaj Hardtmuth en Germanio komencis produkti krajonojn pere de miksaĵo el grafito kaj argilo. La unuaj krajonoj estis simple pintigitaj per tranĉiloj. Kiam komence de la 19-a jarcento tre plimultiĝis la uzo de krajonoj en oficejoj, aliaj laborejoj kaj ankaŭ en lernejoj, la pertranĉila pintigo de la skribiloj rapide konsideriĝis tro temporaba, kaj kaŭzis ekonomian malprofiton.
Kadre de la komenciĝanta industriigo plifortiĝis la bezono de aparta ilo por pintigo de krajonoj. La unuan pintigilon de krajonoj en 1828 prezentis la franco Bernard Lassimone; tiu ilo tamen ankoraŭ ne tre similis al la nuntempa apekto de pintigilo. En 1908 la germano Theodor Paul Möbius (1868–1953) en la bavara urbo Erlangen inventis ilon kiu laŭ nuntempa kutimo konuse pintigas krajonon. El tiu inventaĵo en la urbo Erlangen ekestis tuta industria branĉo. Dum la 20a jarcento patentoj estis registritaj en diversaj landoj por akrigiloj kaj ili iom post iom fariĝis havebla kaj malmultekosta ilo.
Salikilanilido
Salikilanilido aŭ salikila anilido estas organika kombinaĵo apartenanta al la familio de la anilidoj kaj amidoj, rezultanta el interagado de anilino kaj salikata anhidrido. Salikilanilido estas blanka solidaĵo, nesolvebla en akvo sed solvebla en alkoholoj kaj aliaj nepolaraj organikaj solvantoj. Salikilanilido prezentas salikiloilan grupon kaj fenilan grupon ligitajn al nitrogenatomo. Ĝi konsistas je 13 karbonatomoj, 11 hidrogenatomoj, 2 oksigenatomoj kaj posedas antihelmintajn, antifungajn kaj antimikrobajn proprecojn.
Varsád
Varsád [varŝAd] estas malgranda vilaĝo en Hungario, en regiono Suda Transdanubio, en departemento Tolna, en Distrikto Tamási.
Situo
Varsád situas sur malebenaĵo, laŭ traira flankovojo. Tamási troviĝas 26, Szekszárd 30, Pécs 78, Budapeŝto 143 km-ojn for.
Historio
La unua mencio pri la vilaĝo devenis el la 13-a jarcento. Dum la turka erao la vilaĝo preskaŭ senhomiĝis. Poste en 1722 germanoj alvenis en Varsád. Iliaj posteuloj estis deportitaj post la 2-a mondmilito al Germanio, dume alvenis rifuĝintaj hungaroj.
Vilaĝservoj estas aŭtonomioj de germanoj kaj ciganoj, biblioteko, interretejo, migra poŝto.
Yo-Yo Ma
Yo-Yo MA (tradicia ĉina skribo: 馬友友; simpligita ĉina: 马友友; pinjina: Mǎ Yǒuyǒu) (n. ) estas violonĉelisto, naskigita en Francio de ĉinaj gepatroj, kaj poste iĝis usona civitano. Li estas elstara muzikisto kaj gajnanto de multaj Premioj Grammy.
Berhtwald
Abato
En 667 Cenwalh, reĝo de Wessex, nomumis lin abato de Glastonbury, post rekomendo de Benedikto Biscop. Kvar jarojn poste, Cenwalh donis al li grandan bienon por la abatejo, ĉe la proskima vilaĝo Meare.
NGC 3090
NGC 3090 (aliaj indikoj — MCG 0-26-5, ZWG 8.16, IRAS09579-0243, PGC 28945) estas galaksio en konstelacio Sekstanto.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Berhtwald
Abato
Ĉirkaŭ 676 li iĝis abato de Reculver, Kent.
Ĉefepiskopo de Canterbury
Berhtwald fondis du diocezojn - Sherborne, Dorset, kaj Selsey, Sussex. En 695 Wihtred, reĝo de Kent, liberigis la eklezion en sia regno de impostoj.
Berhtwald kontraŭis la klopodojn de Wilfrid regajni la diocezon de Jorko, kaj, malkiel Wilfrid, asertis ke la ĉefepiskopo de Canterbury superis tiun de Jorko kaj rajtis decidi eklezian politikon tratute Anglio. En 702 eklezia konsilio, estrata de Berhtwald, la nova ĉefepiskopo de Canterbury, senigis Wilfrid de siaj monaĥejoj krom Ripon, kaj malpermesis lin esti episkopo.
João Gilberto
João Gilberto (* 10-an de junio 1931 kiel João Gilberto Prado Pereira de Oliveira en Juazeiro, Bahio; m. 6-an de julio 2019) estis brazila gitaristo, kantisto kaj komponisto, kiu validas krom Antônio Carlos Jobim kiel inventinto de bosanovo. Karakteriza por la stilo de Gilberto estas cefe la mallaŭta kantado kaj la ritmo de lia gitarludo.
Vivo
Alkreskante en vilaĝeto Juazeiro, João Gilberto jam junaĝe montris intereson pri muziko. En la aĝo de 14 li eklernis gitarludon kaj jam jaron poste li estris lernanto-bandon, kiu muzikis je geedziĝaj kaj aliaj festoj en la regiono. Kiel 18-jarulo li transloĝiĝis al Salvador de Bahio, partoprenis talentito-spektaklojn de la radiostacioj kaj en 1950 estis dungita de la bando Garotos da Lua, kiu ĉiutage muzikis en radiostacio en Rio-de-Ĵanejro. Pro sia nefidindeco - ofte li alvenis malfruiĝinte aŭ tute ne al rendevuoj – jaron poste li estis maldungita. Pretertempe li perlaboretis en Rio-de-Ĵanejro kaj alikaze li sindediĉis al mariĥuano. Nur kiam Luís Telles, estro de la bando Quitandinha Serenaders, irigis lin al Porto Alegre kaj tie helpis trovi dungitecojn, li denove sindediĉis intense al muziko. Post sukcesoj en diversaj noktklubejoj Gilberto plurajn monatojn retiriĝis, loĝis je parencoj en Minas Gerais kaj evoluigis je tio finfine novan stilon de gitarludo el la ritmoj de la perkutado de batukado kaj de sambo.
Post sia reveno al Rio-de-Ĵanejro li konatiĝis kun kantisto kaj komponisto Antônio Carlos Jobim, muzikis kun li, kaj ili kune sonregistris por la unua albumo de Gilberto en 1959 du pecojn: la vojmontran Chega de Saudade (No more Blues), kiu donis sian titolon ankaŭ al la albumo, kaj Bim-Bom. Pluaj kantoj el ĉi tiu publikaĵo, kiuj poste fariĝis ĵazaj normkantoj en la repertuaro de muzikistoj tutmonde, estis Desafinado kaj Samba de Uma Nota Só (One Note Samba). Ĝis 1961 Gilberto kaj Jobim faris pluajn du albumojn kaj kreis el la ligo de kantosambo kaj malpasia ĵazo la bossa nova (port. nova ondo).
En 1980 João Gilberto revenis al Brazilo. Lia geedzeco kun Astrud estis eksigita en 1964 je Novjorko, kaj li geedziĝis en 1965 kun kantistino Miúcha (Heloísa Buarque de Hollanda). Ilia komuna filino Isabel „Bebel“ Gilberto (nask. en 1966) siaflanke estas tutmonde konata kantistino.
Distingoj
Dum la Grammy-disdono de 1965 la albumo Getz/Gilberto ricevis la premion Albumo de la jaro. La sonregistraĵo The Girl from Ipanema ricevis dum la sama disdono la premion Sonregistraĵo de la jaro, je kio la versio, kiun la usona publiko konis, estis tiu sen la kantado de João Gilberto.
Saint-Pierre-lès-Elbeuf
Saint-Pierre-lès-Elbeuf estas franca situanta en departemento Seine-Maritime, regiono Normandio.
Ĝiaj enloĝantoj nomiĝas Saint-Pierrais / Pierrotins.
Nocio-sistemo
Nocio-sistemo estas nociaro interligata per logikaj aŭ ontologiaj rilatoj. Tia sistemo konsistas el horizontalaj aŭ vertikalaj serioj de nocioj aŭ almenaŭ el unu tia serio.
Logikaj rilatoj baziĝas sur simileco de nocioj. Tipe ili formas sistemon de super- kaj sub-nocioj.
Ontologiaj rilatoj baziĝas sur la apudeco, t.e. sur la kontakto - en spaco kaj tempo - de la individuoj, kiujn la nocioj prezentas. La tipoj de ontologiaj sistemoj plej gravaj en teknologio estas la sistemo de partoj kaj tutoj kaj la evolua sistemo (ekzemple la genealogia tabelo de individua besto, de produkto aŭ de lingvo).
Daniel Leonard Bernardi
Daniel Leonard BERNARDI (naskita en 1964) estas la Direktoro de la Veteran Documentary Corps  [Veterana Dokumenta Korpuso] kaj Profesoro pri Kino ĉe San Francisco State University. Li estis Provizora Dekano de la College of Liberal and Creative Arts, Prezidanto de la Kina Departemento de San Francisco State University, Direktoro de la Documentary Film Institute [Dokumenta Filma Instituto], kaj fondinto de El Dorado Films. Bernardi akiris BA-diplomon en Radio kaj Televido (1984) kaj iĝis Masters of Arts (1988) de la Universitato de Arizono. Li akiris PhD-an diplomon pri Filmo kaj Televida Studoj de UCLA (1994). Li kompletigis en Universitato de Kalifornio postdoktoriĝan esploradon en 1997.
Ganale Dorja
La rivero Ganale Dorja estas rivero de sudorienta Etiopio. Ĝi elfluas sur la montoj oriente de Aleta Ŭendo, kaj poste fluas suden kaj orienten ĝis kuniĝi kun la Daŭa sur la landlimo kun Somalio por iĝi Juba.
La alfluantoj de Ganale Dorja estas Ŭelmel, Ŭeĝib (konata kiel Gestro), Dumale, Doĝa, Haŭas kaj Hambala. La akvofalo Del Verme estas elstara trajto de ties meza fluejo.
Tekstaro de Esperanto
La Tekstaro de Esperanto estas tekstaro (aŭ korpuso) de Esperanto, tio estas granda kolekto de tre diversaj tekstoj destinita al lingvistika esplorado pri Esperanto. En marto 2019, la Tekstaro de Esperanto enhavas tekstojn kun entute 9.159.328 vortoj.
Historio
En 2002 Esperantic Studies Foundation (ESF) iniciatis projekton por starigi elektronikan lingvosciencan tekstaron de Esperanto. ESF kontraktis kun Bertilo Wennergren por plani kaj efektivigi la unuan projektofazon, kiu pretiĝis fine de aprilo 2003. Helpis al Bertilo Wennergren "Korpusa konsila komitato" konsistanta el Ilona Koutny, Jouko Lindstedt, Carlo Minnaja, Christopher Gledhill kaj Mauro La Torre.
Alabastro
Alabastro, vorto kiu devenas de la latina alabastrum, ​ estas variaĵo de sulfato de kalko aŭ el gipso (kalkosulfato hidratigita), kiu prezentiĝaa laŭ formo fortika, male al la selenito, kiu estas fibreca variaĵo. Ties nomo devenas de la antikva greka αλάϐαστρος («alabastros»), kiu referencis al senansa vazo, ĉar alabastro estis uzita por fabriki tiajn ujojn por parfumoj (vidu artikolon alabastrono).
Alabastro estas speciala tipo de gipsoŝtono, kiun oni uzas en arto kaj por fari juvelojn kaj luksajn objektojn. Laŭ Francisko Azorín ĝi estas Duon diafana kalka aŭ gipsa ŝtono, similanta marmoron, uzata por artaj objektoj. Tiusence ĝi estas uzata ĉefe por skultaĵoj, valoraĵoj (vazoj), kaj fenestroj (ĉar ĝi permesas lumpasadon kvankam ne totalan travideblon) ekzemple de preĝejoj, katedraloj ktp.
Karl Kurt Klein
Karl Kurt KLEIN (naskiĝinta la en Albeștii Bistriței, mortinta la  en Innsbruck) estis germanlingva rumanlandana ĵurnalisto, teologo, germanisto kaj historiisto.
Vivo
Estante ano de la transilvaniaj saksoj li naskiĝis en protestantisma paroĥestra familio (Friedrich Klein; la patrino Hermine Csallner ankaŭ originis de ekleziulo). Li havis tri gefratojn. Unu lia frato estis la ĵurnalisto Fritz Klein. Klein frekventis la Brukenthal-gimnazion en Sibiu. Post studo de teologio kaj lingviko en Debrecen, Marburg kaj Kluĵo li unue laboris kiel instruisto kaj ĵurnalisto en Sibiu. En 1923 li fariĝis paroĥestro en Iași kaj en 1932 profesoro ĉe la tiea universitato kaj estro de la altlerneja biblioteko. em 1939 li katedrestris pri germanaj lingvo kaj literaturo en Kluĵo. Post forlaso de Rumanio en 1944 li dungitis en 1946 en Innsbruck kaj nomumitis samloke en 1956 orda profesoro pri germanistiko. Tiufunkcie li deĵoris ĝis 1963. Li estis krome ĉefo de la insbruka Instituto pri germana filologio kaj honora oldulo de la akademiana gildo Greif.
Klein estis multflanka scienculo kiu, krom literaturhistoriaĵojn, verkis ankaŭ multajn aferojn pridialektajn kaj koncerne la malnovgermanan lingvon. Li ankaŭ gravis en esploro de la kulturo de la germanlingva malplimulto en Rumanio. Li tre okupiĝis pri la transilvaniaj setlo-historio kaj lingvoesploro. En 1935 li prezentis kompletan gramatikon de la germana lingvo. Furoraj estis liaj novaj eltrovoj pri Oswald von Wolkenstein kaj Arbeo de Freising, aŭtoro de la plej malnova libro germana.
Lia nevo estas la scienca aŭtoro Stefan Klein.
Verkoj (elekto)
Biografiaj aferoj kaj priklein-aĵoj
Lostorf
Lostorf estas komunumo en la distrikto Gösgen en Kantono Soloturno, Svislando. Ĝi havis 3,843 loĝantojn je la 31-a de decembro 2010.
Geografio
Lostorf etendiĝas sude de la Soloturna Ĵuraso ĉe la norda marĝeno de la ebenaĵo de rivero Aro. Al la komunumo Lostorf apartenas krom al vilaĝo Lostorf ankaŭ la vilaĝetoj Mahren kaj Bad Lostorf.
Najbaraj komunumoj
La komunumo Lostorf limas en nordo al Zeglingen (BL), en nordoriento al Rohr, en oriento al Stüsslingen, en sudoriento al Niedergösgen, en sudo al Obergösgen, en sudokcidento al Winznau, en okcidento al Trimbach, kaj en nordokcidento al Wisen.
Bad Lostorf
En Bad Lostorf ekzistas mineralakva Varmfonta banejo, kiu akiras sian akvon el du gipsakvaj kaj du sulfurakvaj fontoj. La mineralfontoj, kiuj verŝajne estis jam uzitaj dum romia epoko estis remalkovritaj en la jaro 1412.
Trafiko
Lostorf situas flanke de la gravaj trafikvojoj. La komunumo atingeblas per flanka konektovojo, kiu de Erlinsbach kondukas tra Stüsslingen kaj Lostorf al Obergösgen. Per buslinioj al Erlinsbach, Rohr, Dulliken kaj Olten la komunumo estas konektita al la publika transportreto.
Historio
La unua dokumenta mencio de Lostorf datiĝas el la jaro 1145 kiel Loztorf. Dum mezepoko Lostorf apartenis al la Senjorujo Wartenfels, kies sidejo estis la Kastelo Wartenfels supre de la vilaĝo. En la jaro 1465 Lostorf estis aĉetita de la urbo Soloturno.
Marienwerder (Barnim)
Marienwerder estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Barnim de la federacia lando Brandenburgio.Fine de la jaro la komunumo havis  loĝantojn.
Puŝlevo
Puŝlevo aŭ kuŝapogo estas sporta ekzercado por fortigi la muskolaron de la homo. Por tiu ekzerco oni apogas sin ventromalsupre nur sur la piedoj kaj manoj. Oni levas kaj mallevas sian korpon per malflekso kaj flekso de la brakoj. Por tiu ekzerco oni ne bezonas helpilon. La korpopezo estas la sola rezistopezo. Pli ĝenerale, oni trejnas samtempe dum la ekzercado la muskolojn de brustoj, brakoj, ŝultro, abdomeno, dorso, piedoj, pugo.
Varioj
Oni povas fari tion sur pugnoj, genuoj, sur unu piedo (dum la alia kuŝas sur ĝi) aŭ dumtempe provizore levi unu kruron (kaj tuŝi alian kruron).
Se oni prenas pli larĝan krurodistancon, tio pli forte uzas la brustajn muskolojn.
Martin Cellarius
Biografio
Borrhaus estis kreita kiel adoptita infano de la komponisto Simon Cellarius (1500-1544). Li enmatrikuliĝis en la Universitato de Tübingen, kie li ricevis la gradon kiel Magistro pri Artoj en 1515 kaj konatiĝis kun Filipo Melanktono.
Puŝlevo
Hindua puŝlevo
La plej baza formo de hindua puŝlevo komenciĝas de la malsupreniĝa hunda pozicio (manoj kaj piedoj sur la planko kun la postaĵo levita) kaj transiroj al kobra pozicio (manoj kaj piedoj sur la planko kun la torso arkigita antaŭen kaj la kruroj proksime al la planko). Ĝi ankaŭ estas konata kiel dand en la angla. Ĝi estas ofta en hinda korpa kulturo kaj hindaj batalartoj, aparte Pehlwani. Bruce Lee ankaŭ uzis ĝin en sia trejna reĝimo kaj nomis ĝin "kata streĉado". Ĝi estas efika ekzercado por kerna forto, ĉar ĝi dinamike implikas kaj la antaŭajn kaj postajn ĉenojn harmonie.
Martin Cellarius
Biografio
En la vintra semestro de 1520 li estis gvidata de Johano Reuchlin en la Universitato de Ingolstadt, kie li komence dediĉis sin al la greka kaj hebrea lingvoj. Li tuj turniĝis al la spiritaj studoj kaj doktoriĝis sub la dekana regado de Johannes Eck kiel bakalaŭro pri teologio.
Puŝlevo
Muskoloj
Aliaj muskoloj, kiujn oni uzas por teni la korpoteniĝon:
Aliaj uzoj
Puŝlevo ofte aperas kiel elemento en rompdancado kaj similaj diskodancoj.
Ĝi ankaŭ estas kutima maniero puni uzata en armeo, lerneja sporto, skoltismo kaj kelkaj batalartoj.
Norda sulo
La Norda sulo (Morus bassanus aŭ Sula bassana), estas granda marbirdo (ĝis 90 cm, nome la plej granda sulo) de la familio de Suledoj kaj genro Morus, diferencaj de aliaj suloj per pli svelta kaj flaveca kapo. En ties mondoparto ĝi estas nomata ankaŭ simple kiel Sulo. Ĝi estas mara birdo kiu ripozas surtere nur por nestumi kaj idozorgadi; ĝi reproduktiĝas en kolonioj de ĝis 35,000 paroj ambaŭflanke de Norda Atlantiko kaj faras sezonajn migradojn.
Aspekto
Temas pri grandaj birdoj kiuj longas je 85–97 cm, kun enverguro inter 170 kaj 192 cm, sed plej ofte 170 cm. Ili pezas ekde 2300 g ĝis 3600 g. Antaŭ elnestiĝo, la nematuruloj (ĉirkaŭ 10semajnaĝaj) povas pezi pli ol 4 kg. La flugiloj, longaj kaj mallarĝaj, estas el 47 al 53 cm longaj kaj la beko de 9 al 11 (mezurinta el la kapo). La grando de ambaŭ seksoj estas simila.
Martin Cellarius
Biografio
Ĉar li ne volis esti malemigita de la entuziasma movado kaj ne lasis sin ŝanĝi eĉ laŭ insisto de Marteno Lutero, li estis akuzita pri heterodokseco kaj forpelita de Wittenberg en aprilo 1522.
Vaganta vivo komenciĝis por Borrhaus. Lia vojo kondukis lin tra Stutgarto al Svislando, kie li renkontis la baptiston Felix Manz (1498-1527). El Zuriko, li translokiĝis tra Aŭstrio kaj Pollando al Königsberg (Prusio).
(13709) 1998 QE13
(13709) 1998 QE13 estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la en la kadro de la kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Martin Cellarius
Biografio
La kontaktoj en Königsberg estis avertitaj pri li, kaj duko Alberto la 1-a de Brandenburg-Ansbach instigis lin prezenti siajn opiniojn kaj viziti Luteron en Wittenberg. La sekva konversacio kun Lutero estis kontentiga, tiel ke li povis resti en Wittenberg, sed li estis altirita al Strasburgo.
En 1526 li ekloĝis en Strasburgo, kie li edziĝis al Odilia von Utenheim. Dank'al la riĉeco alportita de lia edzino, li povis dediĉi sin al siaj studoj kaj enamikiĝis kun Wolfgang Capito. Sub lia influo Borrhaus publikigis sian unuan verkon "De operibus Dei", en 1527. En 1536 lia edzino mortis kaj Borrhaus perdis ĉiujn privilegiojn.
Li tiam iris al Bazelo, kie li komence vivtenis sin kiel vitroblovisto kaj poste edziĝis denove. En 1541, lia amiko Simon Grynaeus certigis, ke li ricevos duonan salajron kiel profesoro pri retoriko en la universitato. En 1544 li ricevis la katedron de la Malnova Testamento kiel plena profesoreco kaj estis rektoro de la universitato en 1546, 1553 kaj 1564. Li konstante prizorgis siajn studentojn, alie li estus konsiderata idiosinkrazia ekscentrulo.
Estas tipe de lia sinteno, ke li estis proksima al la kontraŭuloj de la Kalvinismo kaj estima akra defendantoj de la toleremo, Sébastien Châteillon kaj Celio Secondo Curione (1503-1569), kaj asociita kun Mikaelo Serveto. Li estis proksima al ili, ĉar li severe malakceptis infanobapton. Humanisme, li reprezentis la postulon pri la kultivado de individua laika pieco kaj la libereco de kredo kaj konscienco. Kune kun la spiritualistoj de la reformacia periodo, li batalis kontraŭ la misuzoj de la reformacio ĉar li malkaŝe deviis sin de la ortodokseco.
Norda sulo
Aspekto
La idoj estas brunaj kaj akiras blankajn vizaĝojn, kaj makulojn de blanko dorse kun flugilpinto kaj vosto pli malhelaj; ili atingas maturecan plumaron je 5a jaro. Dume ili strange aspektas inter ambaŭ tiom malsimilaj plumaroj. Nome la duan jaron jam estas blankaj la subaj partoj kaj la kapo escepte la nuko. La trian jaron jam havas tre uniformajn blankajn areojn kaj en nuko aperas la flaveca areo. La kvaran jaron restas malhelaj plumopintoj en malantaŭaj flugiloj, dum kelkaj jam estas preskaŭ maturplumaraj. La kvina jaro estas de tute matura plumaro.
Maskloj kaj inoj samaspektas: ne estas seksa duformismo.
Anatomiaj partikularecoj
La pulmoj, tre disvolvigitaj, havas probable ankaŭ la funkcion malpliigi la sekvojn de la frapo kontraŭ la surfaco kaj protekti la korpon. En la suba parto de la korpo kaj ĉe flankoj estas subhaŭtaj aersakoj. Aliaj aersakoj troviĝas inter la sternumo kaj la brustaj muskoloj kaj inter la ripoj kaj la muskoloj. Tiuj sakoj estas konektataj kun la pulmoj kaj pleniĝas je aero kiam la birdo enspiras. La aero povas esti elpelita per muskolaj kuntiriĝoj.
Ili havas tavolon de subhaŭta graso kiu helpas elteni la malvarmajn temperaturojn, al kio helpas ankaŭ tre densa lanugo kaj tre premita interplektado de plumoj. Ankaŭ la malpliigo de la sanga cirkulado en la naĝomembranoj for de la reprodukta sezono helpas al konservado de la temperaturo dum naĝado.
Por flugado, piedirado kaj subnaĝado
La flugiloj, estas longaj kaj mallarĝaj, situantaj tre antaŭaj en la korpo, kio permesas ilin uzi efike la aerfluojn por flugi. Dum trankvila vetero ili povas atingi rapidecojn de eĉ inter 55 kaj 65 km/h. Ties flugomuskolaro estas tamen relative malmulte disvolvigita: dum ĉe aliaj birdoj tiu reprezentas ĉirkaŭ 20% el totala pezo, ĉe la suloj tiu ne superas la 13%. La sekvo estas ke suloj bezonas antaŭan varmigon por ekflugi. Krome ili piediras malfacile, pro kio ili ne povas ekflugi ekde ebena loko. El akvo ili ekflugas turniĝinte al vento kaj agitinte peze la flugilojn. Pro malforta vento kaj ondoj relative altaj ili foje malkapablas flugi kaj povas esti trenitaj altere. Kiel ĉe albatrosoj, ili profitas dumfluge la venton produktitan de la parto antaŭa de ondoj. Ili vidiĝas en interno nur kiam ili estas forpelitaj de ŝtormoj.
En akvo ili ekripozas per ebena merĝo. Malofte etendiĝinte la krurojn antaŭen, kiel faras la pelikanoj aŭ la kormoranoj. Sur akvo ili havas la korpon tre enakve kaj ĝenerale la voston levitan diagonale supren. Ili malfacile surteriĝas kaj tiu klopodo povas fini per frapo, ĉar ties mallarĝaj flugiloj ne permesas bonajn turnomanovrojn, por kio ili uzas la krurojn kaj la voston. Vundoj ĉe piedoj kaj kruroj surteriĝinte estas relative oftaj se ne estas taŭgaj ventoj. Rompitaj aŭ damaĝitaj flugiloj estus ofta mortokaŭzo inter plenkreskuloj. La malantaŭa situo de la kruroj en la korpo havigas piedirmanieron similan al tiu de la anasoj.
Voĉo
Ties voĉaro ne havas grandajn partikularecojn. La tipa alvoko estas rab-rab-rab, kiun ili elsendas dum fiŝkaptado kaj ankaŭ ĉeneste. Elsendas specialan krion kiam ili alproksimiĝas al la kolonio, kio ĉar ĉiam konstante alvenas individuoj al la kolonio aŭdeblas oftege. La voĉaro estas simila ĉe maskloj kaj inoj.
Laŭ la ornitologo Bryan Nelson la suloj povas rekoni per la voĉo ne nur sian partneron aŭ la proprajn sulidojn, sed ankaŭ tiujn de la najbaraj nestoj. La fremdaj suloj estas traktataj per multa agresemo.
Disvastiĝo
Tiuj holarktisaj birdoj vivas en Norda Atlantiko kaj estas videblaj proksime de marbordo, okcidente laŭ la usona marbordo ĝis Meksiko kaj oriente al la Mediteraneo kaj sude ĝis Senegalio; tiu disvastiĝo ne estas ĉiama, sed dependas de la epoko.
La nordaj suloj reproduktiĝas ĉefe en nordaj britiaj insuloj, sed ankaŭ en aliaj kolonioj skandinavaj, bretonaj aŭ nordamerikaj. Kiam la idoj povas flugi, la gepatroj rapide forflugas suden, kie estas riĉaj fiŝaroj ĝis ĉe Saharo. Ĉefe tie ili vintrumas, sed ankaŭ inter Francio kaj Hispanio, ĝis Mediteraneo oriente aŭ Meksika golfo okcidente. La plej junaj birdoj flugas pli suden ĝis Senegalio; plenkreskuloj nur ĝis Kabo Jubi.
Ili kutime nestumas en grandaj kolonioj, sur klifoj antaŭ la oceano aŭ sur malgrandaj rokaj insuloj. La plej granda kolonio de tiu birdo, kun ĉirkaŭ 60,000 paroj, troviĝas sur la Insulo Bonaventure, Kebekio, sed 68% el la monda populacio reproduktiĝas ĉe la marbordoj de Granda Britio kaj Irlando, kun plej grandaj kolonioj en la Roko Bass (de kie venas la latina scienca nomo de la specio) kaj Borerajo.
En Granda Britio, la suloj estas protektata specio. Tamen, laŭleĝa escepto estas farata por la loĝantoj de la distrikto Ness (konata ankaŭ kiel Nis) de la insulo Lewis kiuj rajtas mortigi ĝis 2,000 sulojn (surloke konataj kiel guga) jare por esti konsumata kiel tradicia loka delikataĵo — kies gusto estas priskribata kiel fiŝeca. Multaj el tiuj suloj estas kaptataj el Sula Sgeir, kiu siavice ricevas sian nomon laŭ ili.
Kutimaro
Ili estas aremaj dum la reprodukta sezono, sed pli solemaj por vintrumado en maro, foje unuope aŭ duope. La idoj kaj junuloj migras pli suden. Do, kiam oni vidas ilin ĉe marbordo dum ŝtormoj ofte temas pri plenkreskuloj. Kiam ili migras ĉirkaŭ septembre kaj poste, aŭ vintrumas, ili flugas linie kaj estas videblaj de marbordo; se ŝtormas, ili alproksimiĝas aŭ eĉ superflugas klifojn. Kutime ili flugas lantece super ondoj per malrapida flugilfrapado, preskaŭ senmove. Ili ripozas surakve rekte kun levita vosto. Surtere ili ne rekte staras sed iom kuŝe kun brusto pli alta ol vosto.
Manĝo, plonĝado kaj flugo
Kiel ĉe aliaj birdoj de la familio Suledoj, Norda sulo kaptas fiŝojn (sed ankaŭ kalmarojn aŭ forĵetaĵojn) per plonĝado de alte (ĝis 45 m, sed pli ofte de ĉirkaŭ 15 aŭ 20 m). Kiam ĝi vidas fiŝarojn (kutime de skombroj) ĝi ŝvebas cirkle kaj poste plonĝas unue kun falditaj flugiloj, sed je la falfino kun flugiloj kunigitaj al la korpo, tiel enirantaj kiel sago en akvon proksimume je 100 km/h. Ĝi estas averaĝe 5 al 7 sekundojn enakve, kvankam kelkaj povas atingi ĝis 20 sekundojn. Ofte ĝi ekflugas subite kaj replonĝas nur je 3 aŭ kvar metrojn for. Per sia granda beko, ĝi kaptas eĉ grandajn fiŝojn. Preskaŭ ĉiam sukcesinta kaj englutinta la fiŝpredon antaŭ surfaciĝi, ĝi poste elakviĝas, flugante facile kaj rapidege. La plej grandaj fiŝoj estas englutitaj ekkape. La plej malgrandaj ekvoste aŭ eĉ tutlarĝe.
Tiu sukcesa fiŝkapta metodo endanĝerigis la specon, ĉar homaj fiŝistoj de Norda Maro kutimis kapti aŭ mortigi ilin per terura metodo: nur surmetante fiŝon sur tabuleton, kiu duonmerĝita ne videblas por birdoj. Tiuj, plonĝante fortege al la fiŝo, mortigas sin per terura frapo kontraŭ la tabulo. Tiun kutimon kaj ovorabadon oni fine forgesis kaj la speco iĝis denove sufiĉe multnombra. kvankam ili estas fortaj kaj lertaj flugantoj, ili estas iom mallertaj dum ekflugo kaj surteriĝo.
La blanka koloro utilas kiel identigilo por samspecianoj, kiuj povas dedukti la situon de fiŝaro danke al la plonĝoj de samgenranoj; facile oni vidas ilin fiŝkapti grupe, kio faciligas la kaptojn. Alternative la suloj povas serĉi fiŝojn naĝante havante la kapon merĝe enakve.
Kelkaj studoj detektis, ke la daŭrado kaj la direkto de la serĉoflugoj similas en ambaŭ seksoj. Tamen estas diferencoj en la serĉokutimaro maskloj kaj inoj. La sulinoj ne nur estas pli selektemaj ol maskloj laŭ la selektado de serĉareoj, sed ankaŭ plonĝas pli daŭre kaj pli profunde kaj pasas pli da tempo ĉe la mara surfaco ol la maskloj.
Ili manĝas ĉefe dumtage, ĉefe proksime de marbordo, sed ankaŭ malproksime, ekzemple reproduktuloj ĝis 320 km de la kolonio, nome ĉirkaŭ 2 % el la birdoj kiuj reproduktiĝas en la skota kolonio Bass Rock serĉas fiŝojn ĉe la fiŝarejoj Dogger, je 280 al 320 km de distanco; probable ili povas atingi dum serĉas manĝon distancojn eĉ pli malproksimajn, eĉ duoble, sed plej ofte tiuj estas malpli ol 150 km., kaj ĉefe malgrandajn fiŝojn (2.5–30.5 cm longajn) kiu ariĝas grupe ĉe la surfaco. Virtuale ĉiu ajn malgranda fiŝo (ĉirkaŭ 80–90% el la dieto) aŭ aliaj malgrandaj pelagaj specioj (grandaj kalmaroj) estos kaptata oportuneme. Variaj specioj de moruoj (ĉefe junaj ekzempleroj), eperlanoj, kaj haringoj estas plej ofte kaptataj.
Kiel faras multaj specioj de mevoj, ili tuje asocias la fiŝkaptajn ŝipojn kun la eblo trovi manĝon. Ili turnas ĉirkaŭ la ŝipojn por elpreni fiŝojn rekte el la fiŝretoj kaj profitas la restaĵojn forĵetitajn al la maro.
Reproduktado
La plej loĝata amerika kolonio estas en insulo Bonaventuro en Kebekio (pli ol 60,000 birdoj), sed la plej granda estas Sankta Kildo, Skotio (pli ol 50,000 paroj).
La paroj povas esti monogamaj por pluraj reproduktaj sezonoj. Ekde januare kaj februare, ili revenas al reproduktaj kolonioj. La plej espertaj estas la unuaj kiuj revenas al la reproduktaj kolonioj. La preciza epoko de la jaro dependas de la geografia situo de ĉiu kolonio: tiuj de Roko Bass alvenas meze de januaro; tiuj de Islando fine de marto aŭ eĉ en aprilo. La nereproduktuloj alvenas post semajnoj. Ĝenerale, la unua reveno al la kolonio (kiu ne nepre estas tiu kie ili naskiĝis) okazas kiam ili estas du aŭ tri jaroj. La ŝanĝoj de kolonio ne estas esceptaj, sed oni konas kazojn de suloj kiuj, post reproduktiĝi sukcese en kolonio, ŝanĝas tiun al alia.
Nestoj
La nematuruloj restas ĉe la limoj de la kolonio. Ili povas eĉ konstrui neston, sed ili ne reproduktiĝas antaŭ esti 4 aŭ 5jaraĝaj. Kelkaj ekzempleroj tiuaĝaj okupas malplenajn nestojn kiujn ili defendas agreseme se ili loĝas en tiuj 2 aŭ 3 tagojn. Se la malplena nesto ŝajne havas posedanton, ĝi estas abandonata senlukte kiam alvenas la posedanto.
La preferata loko por la nestokonstruado estas deklivoj kaj klifoj de krutaj marbordoj. Kiam ili ne trovas tiujn lokojn, ili povas nestumi en insularetoj kaj ebenaj surfacoj, el kiuj facilas ekflugi, kaj tiele ili foje devas invadi la areon de la nesto de alia paro kaj tiu reagas agreseme, kio provokas, ke la nivelo de streso en la kolonio altiĝas. La nestoj estas tamen ĉiam konstruitaj proksime de tiuj de aliaj paroj kaj tiele taŭgaj lokoj estas nur malproksime de la kolonio. Ĝenerale la averaĝo de nestoj por kvadrata metro estas de 2,3.
Ili konstruas la neston per algoj, plumoj, herbo, tero aŭ flosintaj rubaĵoj sur klifaj kornicoj. Estas la maskloj kiuj ĉiutage kunigas materialon. La efiko de la vento okazigas ke la nestoj, inter 50 kaj 70 cm de diametro kaj ĉirkaŭ 30 de alto, estu riparitaj dum la tuta reprodukta sezono. Ties areo kreskas dum la reproduktado pro la sula kutimo forĵeti la fekaĵojn el la nesto, ĉe la bordoj de tiu.
Luktoj
La agresemo ĉe la nestareo estas la bazo de multaj kutimoj rilate kun la pariĝado. La luktoj okazas nur inter birdoj samseksaj. La konduto de sulinoj, kiuj mallevas la kapon antaŭ agresema masklo, montrante al tiu la malantaŭan parton de la kolo, permesas ke ŝi estu kaptata el la kolo fare de masklo kiu defendas la neston kaj elpelata. Sulino ne reagas se fremda masklo alproksimiĝas al la nesto, sed defendas ĝin akre se kiu alproksimiĝas estas alia ino. La luktoj de maskloj kiuj okupas neston la unuan fojon estas partikulare intensaj. La konsekvencoj de la luktoj povas gravi, kaj eĉ fini per okazigo de gravaj vundoj. La luktoj estas antaŭataj de minacaj gestoj, kiuj videblas ankaŭ for de la reprodukta sezono. La maskloj indikas al la najbaroj la proprecon de nesto per gestoj de kapo kun la beko indikante suben kaj la flugiloj iom levitaj.
Pariĝado
Ili pariĝas per mirindaj ceremonioj, dum kiuj ili streĉas kolojn kaj kapojn alĉielen, reciproke tuŝas milde siajn bekojn, ktp. Post okupi nestolokon la maskloj klopodas allogi senpartneran inon. Tiuj, kiuj estas ĝenerale 4 aŭ 5jaraĝaj, superflugas la kolonion fojojn antaŭ surteriĝi. Ŝia korpa sinteno, kun tre etendita kolo, informas al maskloj pri ŝia preteco esti allogata. La maskloj faras samon per kaposkuado, simile al nestomarkado, sed havante fermitajn flugilojn. La paroj estas monogamaj kaj daŭras multajn jarojn, se ne la tutan vivon. La birdoj separiĝas post la reproduktado, sed rekuniĝas la venontan jaron. Kaze de morto de unu de la membroj la alia abandonas la nestareon kaj kuniĝas al senpartneruloj kiuj serĉas partneron.
Ili defendas agresema la teritorion ĉirkaŭ la nesto. La distanco inter tiuj estas proksimume la duoblo el tio kiu permesus sulon alveni el sia nesto al tiu de najbaro.
Ovoj kaj idoj
La ino demetas en la periodo de marto ĝis junio, nur unu ovon (blublankan kaj ovalforman, 104,5 g) sed tio sufiĉas por pligrandigi la specon, se ne okazos denove mortigado aŭ ovorabado, ĉar la birdoj povas vivi ĝis 25 jaroj. La ovoj estas tute unu apud la aliaj en tiuj tiom loĝataj kolonioj, ke oni miras, ke la gepatroj povas facile trovi sian ovon aŭ idon. Kompare kun aliaj marbirdoj, la ovopezo estas malgranda. La kazoj de nestoj kun du ovoj korespondas ĉu al ovodemetado de du inoj aŭ al ŝtelitaj ovoj el najbaraj nestoj. La sulino demetos duan ovon kaze de ovoperdo de la unua.
Ambaŭ gepatroj kovas la ovon dum unu monato kaj duono (42 al 46 tagoj), kiel aliaj birdoj de la sama familio per kovrado per siaj membranpiedoj. La rompo de la ovoŝelo povas daŭri ĝis 36 horoj. Kiam ĝi komencas, la kovanta birdo delasas la ovon el la membranoj, ĉar male, la ovo povus rompiĝi subite sub la pezo de la plenkreskulo kiam la ido ekboras. Fakte tiu estas ofta mortokaŭzo ĉe sulidoj de gepatroj kiuj reproduktas la unuan fojon. La naĝomembranoj utilas ankaŭ por ŝirmi la idojn, kiuj nur escepte estas lasitaj solaj fare de la gepatroj. La idoj nekontrolitaj estas ofte atakataj kaj mortigitaj de aliaj suloj. La sulidoj estas nutrataj per duondigestitaj fiŝoj regurgititaj de plenkreskuloj. La plej aĝaj ricevas pli kompletajn fiŝojn. La forta tendenco de la sulidoj ne moviĝi for de la nesto kaj ne agiti flugilojn por nutropeto kiel faras aliaj birdoj, malpliigas la danĝeron fali el la klifo.
La gepatroj nutras la idojn dum ĉirkaŭ 11 aŭ 12 semajnoj, ĝis kiam la junuloj ekflugas post ĉirkaŭ 75 vivotagoj. Kiam la ido jam pezas pli ol la generinto, ĝi estas forlasita kaj la gepatroj forflugas. La ido (ĉirkaŭ trimonata) saltas maren, naĝas ene de la maro kelkajn kilometrojn kaj poste povas ekflugi kaj eki fiŝkaptadon. La junulo pezas tiam ĉirkaŭ kvar kg, kaj ne estas ankoraŭ kapablaj lerte flugi, pro kio ili ne kapablas reveni al la klifoj. Ties grasrezervoj permesas al ili pasi eĉ ĝis 2 aŭ 3 semajnojn sen manĝi. La salto el nesto al akvo kaŭzas se estas malbonaj veterkondiĉoj, ke kelkaj suloj suferas mortigajn vundojn pro frapo kontraŭ rokoj.