cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Caetano Veloso
Vivo
Sian junaĝon Veloso pasigis en nordorienta Brazilo, kies riĉa muzika heredaĵo entenas influojn de kariba, afrika kaj nordamerika muzikoj, sed ankaŭ de profunda religia popola kredo same kiel de malriĉeco kaj de la arbitrecoj de la vetero: longaj periodoj de sekeco kaŭzis gravajn ekonomiajn problemojn en tiu regiono.
En la fruaj sesdekaj jaroj li sekvis sian fratinon Maria Bethânia, kiu jam estis atinginta siajn unuajn sukcesojn kiel kantistino, al Rio-de-Ĵanejro. Kune kunt Gilberto Gil, Tom Zé kaj pluaj muzikistoj Veloso revoluciigis la Muzikon Popularan Brazilan. La stilo nomata tropicalismo aŭ tropicália (tropikismo) kombinis bosanovon, popolmuzikon, usonan rokmuzikon kaj influojn de la pionira klasikmuziko (precipe de Karlheinz Stockhausen). La albumo Tropicália ou panis et circensis vortigis manifestacie la muzikaĵojn kiel tekstajn ideojn de la tropikistoj.
Ekde 1964 ĝis 1984 en Brazilo regaĉis militista diktatoreco, kiu cenzuris multajn verkojn de politike aktivaj muzikistoj, ekz. de Chico Buarque kaj Geraldo Vandré. Post kiam la reĝimaj policanoj arestis la muzikistojn Caetano Veloso kaj Gilberto Gil, ĉi tiuj en 1968 foriris ekzile al Londono. Nur en 1972 Veloso denove rajtis reveni al Brazilo. Trans la lastaj jardekoj Veloso restis unu el la plej kreopovaj kaj influhavaj artistoj de la Muziko Populara Brazila.
En la jaro 2002 li publikigis en Tropical Truth: A Story of Music and Revolution in Brazil meditadon pri la tropikalismo-movado. En 2009 Wrasse-Records eldonis lian lumdiskon Zii e zie.
Józsefváros
Józsefváros [jOĵefvAroŝ] estas la 8-a distrikto de Budapeŝto. La loknomo signifas: Jozefo-urbo kaj devenas honore al Jozefo la 2-a. Estas interese, ke en Vieno la 8-a distrikto ankaŭ havas la nomon Josefstadt.
Situo
Distrikto Józsefváros situas centre en la ĉefurbo sur ebenaĵo.
Historio
La unuaj loĝantoj estis ĝardenistoj kaj bredistoj en 1720 ekster la urbomuro de Pest. En 1777 oni nomumis tiun parton Józsefváros. En la 19-a jarcento tie konstruiĝis Nacia Muzeo, kiu estis centro de revolucio en 1848. Pli frue en 1838 la katastrofa inundo neniigis preskaŭ la tutan komunumon. Ekde 1887 tramoj trafikas laŭ la Granda Bulvardo. En 1956 tie estis centro de revolucio.
Edward Grey
Siro Edward GREY (25-an de aprilo 1862, Londono, Anglio – 7-an de septembro 1933, Fallodon, proksime al Embleton, Northumberland) estis brita politikisto, ministro pri eksteraj aferoj de 1905 ĝis 1916.
Li estis membro de la Malsupra Ĉambro de 1885 ĝis 1916, poste ricevis rangon de vicgrafo. Li gvidis la liberalan opozicion en la Ĉambro de Lordoj en 1923–24.
Kiam lian partion dividis la Sud-Afrika milito (1899–1902), Grey apartenis al la liberala grupo de H. H. Asquith.
Kiel eksterafera ministro (ekde 1905), li daŭrigis politikon de markizo Lansdowne V. en la maroka krizo (1905–06). Li apogis same Francion kontraŭ Germanio, sed li samtempe akcentis siajn problemetojn tiurilate kaj per tio kaŭzis seriozan diplomacian krizon antaŭ la unua mondmilito.
Grey klarigis, ke okaze de germana atako, Grand-Britio helpos Francion. Li interkonsentis, ke la brita kaj la franca militista estraro kunveno pro priparoli aferojn. Tion li ne sciigis al sia registaro por eviti atakojn de la radikalaj ministroj.
Kiam Asquith iĝis ĉefministro en 1908, Grey restis en sia ofico. Li sendis sciigon dum la maroka krizo de 1911, ke Grand-Britio defendas Francion kontraŭ Germanio.
Kiam la aŭstra ĉefprinco Francisko Ferdinando iĝis mortigita la 28-an de junio 1914, Grey kaj Vilhelmo la 2-a - sendepende unu de la alia - proponis, ke la serba registaro transdonu Belgradon por eviti la militon.
Grey demisiis la 5-an de decembro 1916 - kun Asquith. Li estis sendita en 1919 al Usono por atingi aliĝon de Usono al la Ligo de la Popoloj, sed li ne sukcesis.
Wiesfleck
Wiesfleck, hungare Újrétfalu, estas komunumo de Aŭstrio. Ĝi apartenas al la federacia lando Burgenland kaj al la distrikto Oberwart. Komence de la jaro en la komunumo vivis  loĝantoj.
Situo
Wiesfleck troviĝas sur malebenaĵo, laŭ malgravaj flankovojoj.
Historio
En 1910 vivis en la komunumo 1516 homoj (1333 germanoj, 21 hungaroj, unusola slovako kaj aliaj). Ĝis Traktato de Trianon Újrétfalu aŭ Újrétfalva apartenis al Hungara reĝlando, poste al Aŭstrio, inter 1938-1945 al Germanio. En 2001 vivis en Wiesfleck 1178 homoj (1167 germanoj, 3 kroatoj, unusola hungaro kaj aliaj).
777
En la jaro 777 post Kristo okazis, interalie:
Ĝemelo (apartigilo)
La vorto ĝemelo havas la jenajn signifojn:
Ŝlagro
Ŝlagro rilatas al kanto aŭ unuopaĵo, kiu fariĝas granda sukceso, ĉu naciskale, ĉu internacie. Tiu kanto aŭ unuopaĵo ĝenerale lanĉas la karieron de kantisto aŭ muzikgrupo, kiu estis malmulte aŭ tute ne konata. Helpas al lanĉo de ŝlagro grandskala disaŭdigo per radio kaj televido, akompanata de muzikvideo. Nuntempe disk-kompanioj ofte lanĉas "someran ŝlagron": de natura fenomeno, ŝlagro fariĝis komerca afero. Ŝlagro foje restas la ununura kanto de iu artisto.
Ekzemplo de ŝlagro
Tipa ekzemplo de ŝlagro estas la unuopaĵo "Whenever, wherever" de Shakira kiu fariĝis numero 1 en pli ol 20 landoj en 2002, lanĉinte la internacian karieron de la kolombia kantistino.
Urbisaglia
Urbisaglia estas komunumo de Italio.
Háj (distrikto Košice-ĉirkaŭaĵo)
Háj, hungare Áj estas malgranda vilaĝo en Slovakio, en Regiono Košice, en Distrikto Košice-ĉirkaŭaĵo.
Situo
Háj situas en valo de rojo, meze de sakovojo. Košice troviĝas 38, Moldava nad Bodvou 4 km.
Historio
La loko estis loĝata en la neolitiko, bronzepoko kaj ferepoko. La vilaĝo estis unue menciita en la jaro 1357 en formo "Ayh", apartenanta al fortikaĵo de Moldava nad Bodvou. En 1850 kaj en 1903 incendioj okazis. En 1910 loĝis en Áj 394 homoj (hungaroj). Ĝis Traktato de Trianon la vilaĝo apartenis al Hungara reĝlando, al Abaúj-Torna, al distrikto de Torna, poste al Ĉeĥoslovakio, fine ekde 1993 al Slovakio. Inter 1938-1945 Áj rehungariĝis. La unua Arbitracio de Vieno deklaris, ke tiuj komunumoj, kie la hungaroj vivas en majoritato, apartenu al Hungario. Post la 2-a mondmilito la hungaroj iĝis senrajtaj laŭ Dekretoj de Beneš. Inter 1964-1991 la municipo estis en Moldava nad Bodvou. En 2001 loĝis en Háj 307 homoj, (261 hungaroj, 31 slovakoj, 3 ĉeĥoj).
Afrika naciismo
Afrika naciismo estas terminego kiu referencas al grupo de politikaj ideologioj, ĉefe ene de Sub-Sahara Afriko, kiu estas bazitaj sur la ideo de nacia memdetermino kaj la kreado de naciaj ŝtatoj. Tiu ideologiaro aperis sub eŭropa kolonia regado dum la 19a kaj 20a jarcentoj kaj estis iel inspirita de naciismo el Eŭropo. Origine, Afrika naciismo estis bazita sur postuloj por memregado kaj ludis gravan rolon en la nasko de la procezoj de Malkoloniigo de Afriko (ĉ. 1957–66). Tamen, la terminego referencas al ampleksa gamo de diferencaj ideologiaj kaj politikaj movadoj kaj ne estu konfuzita kun Tutafrikismo kio celas la ian federigon de kelkaj aŭ ĉiuj el la naciaj ŝtatoj de Afriko.
Örnsköldsvik
Örnsköldsvik [] estas urbo en la sveda provinco Västernorrlands län kaj la historia provinco Ångermanland (Angermanio). Ĝi situas borde de la Botnia Golfo inter la urboj Härnösand kaj Umeå, kaj estas la ĉefa loko de samnoma komunumo.
Historio
La urbo estas nomata laŭ la historia goberniestro Per Abraham Örnsköld, kiu inter la jaroj 1762 kaj 1769 enkondukis progresajn metodojn en la loka agrikulturo kaj enkondukis la kultivon de terpomoj en la regiono. Laŭlitere la urba nomo signifas "golfo de agla blazono" (Örn-skölds-vik = "aglo-blazono-golfo"), kaj en la komunuma blazono aludiĝas ĉiuj tri eroj de la nomo.
En 1976 en Örnsköldsvik okazis la tutmonde unua Vintra Paralimpiko, kaj en 2008 en la urbo okazis la Eŭropa Ĉampioneco de Glitŝtonludo.
Ekonomio
Örnsköldsvik estas industria urbo. Grandas firmaoj prilaborantaj lignon, produktantaj paperon kaj maŝinojn. La firmao Fjällräven, produktisto de vestaĵoj, dorsosakoj kaj tendoj por subĉielaj sportoj (migrado, grimpado, biciklado kaj similaj), en la urbo havas sian ĉefan sidejon.
Trafiko
La plej grava trafika vojo estas la Eŭropa Ŝoseo 4. Krome konstruatas nova fervoja linio de Umeå tra Örnsköldsvik al Sundsvall, kiu havos la nomon Botniabanan ("Botnia fervojo"). 25 kilometrojn norde de la urbo situas flughaveno.
Distancoj:
Juda tombejo Berlin-Weißensee
La juda tombejo Berlin-Weißensee {{prononco|beaLI:N-VAJsnze:}} - germane Jüdischer Friedhof Berlin-Weißensee - estas tombejo de la juda komunumo en Berlino, aranĝita en 1880. Kun areo de ĉirkaŭ 42 hektaroj (la teritorio estas proksimume kilometron longa kaj 500 metrojn larĝa) ĝi estas la plej granda konservita juda tombejo en Eŭropo kun preskaŭ 116 000 tomboj. Ĝi estis protektita monumenta konstruaĵo ekde la 1970-aj jaroj.
En la tombejo interalie troveblas la tombo de la esperantista eldonisto kaj entreprenisto Rudolf Mosse (1843-1920).
{{projektoj}}
Saint-Denis (Yonne)
Saint-Denis-lès-Sens (esperante: Sankta Denizo apud Sens), nomata Saint-Denis antaŭ 2012, estas franca komunumo lokita en la departemento Yonne kaj en la regiono Burgonjo. Ĝi havis 676 loĝantojn laŭ censo plenumita en 2009.
Geografio
Saint-Denis etendiĝas sur 6.73 km², kaj havis 687 loĝantojn laŭ la lasta oficiala censo. La komunumo situas en Yonne, en la nordokcidenta parto de Burgonjo kaj je 3,5 km nordokcidente de Sens.
Historio
La departemento Yonne estis oficiale kreita la 4-an de marto 1790 dum la franca revolucio.
Okaze de la municipa baloto de 2008 venkis en la komunumo S-ro Alexandre Bouchier, kiu do fariĝis la loka urbestro.
Administrado
Saint-Denis apartenas al la kantono Sens-Ouest, kies ĉefurbo estas Sens. Tiu kantono mem estas parto de la arondismento de Sens, unu el la tri arondismentoj de la departemento Yonne.
Chiclayo
Ĉiklajo (hispane: Chicalyo) [ĉiKLAjo] estas metropolo, diocezo kaj signifa universitata urbo en norda Peruo, en Provinco Chiclayo, en Departemento Lambayeque. Ĝi estas ankaŭ departementa ĉefurbo, krome ĝi apartenas al urbaro.
Abdel-Krim
Abdel-Krim ( 1882, Agadir, Maroko – 6-an de februaro 1963, Kairo, Egiptio) estis gvidanto de kontraŭstara movado dum la Rif-milito, kontraŭ la hispana kolonia regado. Li fondis la Rif-Respublikon (1921–1926). Lin povis venki nur la soldat-nombra kaj teknika supereco de la koloniistoj.
Lia patro estis influa membro de la berbera tribo Banu Uriaghel. Li konatiĝis ne nur kun la tradicia muslima edukado, sed kun la hispana edukado, poste li laboris kiel sekretario en la Ofico de la Indiĝenaj aferoj. Oni nomumis lin en 1915 islama ĉefjuĝisto („Kadi al-Kudat”) de la distrikto de Melilla. Li samtempe instruis en hispanaraba lernejo de Melilla kaj redaktis araban parton de la ĵurnalo El Telegrama del Rif.
Condé-sur-Sarthe
Condé-sur-Sarthe estas franca situanta en departemento Orne, regiono Normandio.
Abdel-Krim
Ekkonante la hispanan protektoratan administradon, li seniluziiĝis pri tio kaj poste ekagadis kontraŭ tio. La hispanoj punis lin je prizono, el kiu li sukcese fuĝis kaj oni elektis lin en 1918 denove kiel muslima ĉefjuĝisto de Melilla. Li forlasis la oficon en 1919 kaj reiris al Agadir.
Chiclayo
Historio
La komunumo estis fondita en 1720 fare de hispanoj proksime al grava prahistoria arkeologia ejo. La origina loknomo estis "Santa María de los Valles de Chiclayo". Ĝi estis deklarita urbo en 1835.
Ekonomio
En la proksimaj kampoj oni okupiĝas pri produkto de sukerkanoj, kotonoj kaj rizoj. Ĉiklajo estas la ĉefa komerca centro de Lambayeque.
Abdel-Krim
Li elkriis la Rif-respublikon, unuigis la tribojn, elkonstruis administradon, pludaŭrigis la atakojn kontraŭ la koloniaj taĉmentoj. Liaj taĉmentoj en 1925 preskaŭ atingis la urbon Fez.
La hispanaj-francaj unuigitaj fortoj venkis liajn taĉmentojn en 1926 kaj li mem kapitulaciis la 27-an de majo. La venkintoj forpelis lin al insulo Reunio, en la Hinda Oceano. Li ricevis permeson en 1947 por setliĝi en Francio. Tiam li forlasis Reunion, sed dumtempe en Egiptio ricevis politikan azilon.
Chiclayo
Trafiko
Ĉiklajo havas internacian flughavenon, krome trakuras Tut-Amerika Ŝoseo al Piura kaj Trujillo (Peruo), fine estas mallonga vojo al la haveno.
Abdel-Krim
Li prezidis dum kvin jaroj en la Araba Okcidenta Liberiga Komisiono. Kiam Maroko sendependiĝis, la reĝo Muhamado la 5-a petis lin hejmenveni. Abdel-Krim rifuzis tion, dum francaj trupoj ĉeestas en norda Afriko.
Condé-sur-Sarthe
Ĝiaj loĝantoj nomiĝas Condéens.
Chiclayo
Klimato
Ĉiklajo havas varman kaj tre sekan dezertan tropikan klimaton, la suno brilas la tutan jaron.
Michel Leiris
Michel LEIRIS (Julien Michel Leiris), Parizo, 20an de aprilo 1901 - Saint-Hilaire en Essonne, 30an de septembro 1990, estis franca verkisto, poeto, etnologo kaj kritikisto pri arto.
Michel Leiris naskiĝis ene de burĝa klera familio kiu loĝis en la domo 41 de la strato Auteuil en la 16-a arondismento de Parizo. Lia familio pelis lin fari kontraŭvole studojn de kemio, kvankam li estis allogita de arto kaj verkado. Li ĉeestis ĉe la artistaj etosoj post 1918, ĉefe ĉe surrealistoj ĝis 1929. Li amikiĝis kun Max Jacob, André Masson, Picasso ktp. Lia verkaro ege influis sur posta esplorado pri etnografio kaj etnologio. Li esploris en Subsahara Afriko.
Anna Julia Kapfelsperger
Anna Julia KAPFELSPERGER (naskiĝis la 11-an de julio 1985 en Beja, Portugalio, do nun -jara) estas germana aktorino.
Vivo
Anna Julia Kapfelsperger en 1988 translokiĝis al la urbo Schwabmünchen en Bavario. Jam dum la lernejaj jaroj ŝi aktoris teatre kaj pli ol 10 jarojn profesiece praktikis la hispanan dancon Flamenko.
Post la abitura ekzameno ŝi en Berlino studis en la filmaktora altlernejo Filmschauspielschule Berlin. Dum la dujara studo ŝi kolektis unuajn filmaktorajn spertojn kaj tuj poste havis unuan ĉefrolon en la filmserio Unter uns ("inter ni"), kiun ŝi tenis dum du jaroj. Paralele ŝi aktoris en diversaj televidaj produktaĵoj kaj en kinejaj filmoj kiel Jerry Cotton kaj Zeiten ändern dich. En 2011 ŝi aktoris en la kineja filmo Kokowääh flanke de la aktoro Til Schweiger kaj ties filino, la knabineto Emma Schweiger.
Alejo Fernández
Alejo Fernández (ĉ. 1475 – 1545) estis pentristo de la hispana Renesanco, de germana deveno, rekonita kaj elstara membro de la sevila skolo de pentrarto. Lia pentraĵo Virgulino de la Navigantoj estas agnoskita kiel unua bildo pri la Malkovro de Ameriko. Li edziĝis dufoje ĉiam ene de la pentrartaj etosoj. Li reprezentis la transiron al la plena pentrarto de la Renesanco. Li ekkarieris en Kordovo, sed en 1508 li translokiĝis al Sevilo ĉefe por labori por la retablo de la katedralo.
(15697) 1986 QO1
(15697) 1986 QO1 estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la belga astronomo Henri Debehogne elde la Observatorio La Silla en Ĉilio.
776
En la jaro 776 post Kristo okazis, interalie:
Mehadica
Mehadica [mehadika] (hungare: Kismiháld) estas komunumo en Rumanio nordokcidente de Băile Herculane. En 1910 ĝi havis 2 290 loĝantojn [rumanoj); en 1992 1 026 (rumanoj). Ĝia unua mencio skriba estas el 1440. Ĝis 1919 ĝi apartenis al Hungario (Krassó-Szörény vármegye).
Malnova Rejno (trafosaĵo de Diepoldsau)
La Malnova Rejno apud Diepold en Svislando estas parto de la malnova riverejo de la Rejnaj Sankt-Gala kaj vorarlberga valoj, kiu estiĝis post la rektigado de la riverejo kadre de la Rejna regulado.
Historio
La Alpa Rejno ricevis kadre de la internacia Rejnregulado (IRR) digojn kaj pli rektan rivervojon. La iam „sovaĝa “ rivero fariĝis pli kvieta kaj la minaco pro la inundoj malaperis grandparte.
Dezső Prónay
Barono Dezső Prónay [deĵO prOnai], laŭ hungarlingve kutima nomordo Prónay Dezső estis hungara juristo, politikisto, parlamentano. Liaj nobelaj antaŭnomoj estis tótprónai kaj blatnicai. Lia patro estis Gábor Prónay. Dezső Prónay naskiĝis la  en Pest (urbo). Li mortis la en Acsa.
Napo (rivero)
Napo estas alfluanto de Amazono, kiu estiĝas en Ekvadoro sur la flankoj de la vulkanoj Antisana, Sinĉulava kaj Kotopaksi. Ties totala longo sumiĝas al 1 075 km. La rivero drenas areon de 100 518 kvadrataj kilometroj. La averaĝa trafluo estas 6 976 da kubaj metroj sekunde.
Dezső Prónay
Biografio
Dezső Prónay akiris lernis juron en akademio en Pozsony, poste en Berlino kaj Lejpcigo, fine en Universitato de Pest li akiris juran diplomon en 1871. Post siaj studoj li ricevis postenon en la luterana eklezio. En 1874 li estis elektita parlamenta deputito, en la sama jaro li ricevis altan eklezian postenon. Inter 1882 kaj 1888 li denove estis parlamentano, sed jam opoziciulo. En la sekvaj periodoj li denove politikis en la parlamento, sed ankaŭ interrompoj okazis. Li estis membro ankaŭ en la supera ĉambro.
Napo (rivero)
Priskribo
Antaŭ ol ĝi atingas la ebenaĵojn ĝi ricevas grandan nombron da riveretoj de nepenetreblaj areoj, kie la densa kaj multfaceta vegetaĵaro ŝajnas batali por ĉiu peco de grundo. Tiu rivero estas unu el la fizikaj karakterizoj de Ekvadoro. De la nordo ĝi estas akompanata de la rivero Kokao, havanta ĝiajn fontojn en la kanjonoj de Kajambe-Vulkano je la ekvatoro, kaj ankaŭ de potenca rivero, Agvariko (Aguarico), havanta ĝiajn fontojn inter Kajambe kaj la kolumbia limo.
De la okcidento ĝi ricevas sekundaran alfluanton, Kurarajon (Curaray), de la andaj deklivoj, inter Kotopaksi kaj Tungurahua-Vulkano. De ĝia Kokao-branĉo ĝis la buŝo de Kurarajo, Napo estas plena de arboskeletoj, sablobenkoj, kaj arbarkovrataj insuloj, kiuj en la pluvsezono estas inundataj, donante al la rivero enorman larĝon. De Kokao al Amazono ĝi kuras tra arbarkovrata ebenaĵo kie neniu monteto estas videbla ekde la rivero - siaj unuforme ebenaj bordoj estantaj nur interrompataj de marĉoj kaj lagunoj.
Ekde Amazono, Napo estas navigebla por riverŝipoj supren ĝis sia Kurarajo-branĉo, distance de 350 da km, kaj eble iomete plu; de tie, per malfacila kanuonavigacio, siaj supraj akvoj povas esti suprenirataj ĝis Santa Rosa, la kutima punkto de enŝipiĝo por iu aŭdaca vojaĝanto kiu descendas de la Kito-Altebenaĵo.
Koka-Rivero estas penetrebla ĝis sia meza vojo, kie ĝi estas premata inter du montaraj muroj, en profunda kanjono, laŭlonge de kiu ĝi iregas tra altaj akvofaloj kaj mulnombraj rifoj. Tiu estas la rivero famiĝinta kaŭze de la ekspedicio de Gonzalo Pizarro.
5707 Shevchenko
5707 Shevchenko estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la rusa astronomo Nikolaj Stepanoviĉ Ĉerniĥ elde la Krimea astrofizika observatorio de Nauĉno en Ukrainio (en tiama Sovetunio, nun en Krimeo).
Nomo
Oni ne konfuzu ĝin kun 6684 Volodshevchenko.
Le Chevain
Le Chevain estas malaperinta franca situanta en departemento Sarthe, regiono Luarlandoj.
Ĝiaj enloĝantoj nomiĝas Chevinois.
Ĝi nun formas parton de Saint-Paterne - Le Chevain.
Salcburga preĝejo
La Preĝejo salcburga (ruse: Зальцбургская кирха, germane: Salzburger Kirche) estas protestantisma kirko en Gusev, Ruslando, Mendelejeva-strato.
Historio
Inter 1731 kaj 1735 dudek miloj da protestantoj devis ekziliĝi el la Princĉefepiskoplando Salcburgo laŭ ordono de lia ĉefepiskopa moŝto Leopold Anton von Firmian. Disde la Paco de Aŭgsburgo la suverenoj ja havis la rajton mem priskribi la konfesion al siaj ŝtatanoj. La prusia reĝo Frederiko Vilhelmo la 1-a vokis en la 2.2.1732 alikonfesiulojn laboremajn en sian landon kiun sekvis ĉ. 16.000 salcburgianoj; ilia ĉefa setlejo estis Gusev. Ĉirkaŭ 1740 konstruitis la Salcburga hospitalo en Gusev, en 1752 la unua kirko. En 1838 ĝi pro kaduko malkonstruitis kaj du jarojn poste iĝis novkonstruiĝo laŭ planoj de Karl Friedrich Schinkel mem. Temis pri unu el la lastaj liaj entreprenoj. En 1931 fariĝis profundaj restaŭradlaboroj. Ĝis 1945 ĝi estis filia kirko de Malnovurba kirko (Altstädtische Kirche). Alia protestantisma kirko surloke (sed kalvinisma, estis Novurba kirko (Neustädtische Kirche). En januaro 1945 la preĝejo ege damaĝitis perdante la turon. Sekve ĝi utiligitis kiel deponejo por stratkonstruistoj. En 1995 ĝi - la unusola en tuta Gusev - tute rekonstruitis kaj konsekritis ree en la 31-a de oktobro, la reformaciotagon. Ĝi servas hodiaŭ al protestantoj de ĉiuj konfesioj kaj estas samtempe komunuma centro de ĉiuj germanlingvaj ruslandanoj el la regiono.
Situo kaj arkitekturo
La kirko situas en la Mendelejeva-strato nordueste de la stacidomo en la urbocentro. La navo de la modesta tuto orientiĝas de uestnorduesto al eostsudeosto. Temas pri klasikisma halokirko havanta po tri grandajn rondarkfenestrojn en la formo de pilastraj arkadoj. La farbo ekstera estas flava, la turo finis la okcidenton de la konstruaĵo kaj havas kvadratan projekciaĵon horizontalan kaj malgrandajn fenestrojn rondarkajn. La tegmento tura estas fleksita tendaĵo kun kruco ĉepinte. La enirejo kondukas trans la turo. En la blanke farbita interno troviĝas galerio kiu ĝis 1945 estas orgena etaĝo. Jam uzita orgeno venis donacite en 2010 el Berlino-Johannisthal.
Aliaj engaĝiĝoj
Ĉe la kirko staras ekde 1988 diakonia (karitata) centro Haus Salzburg kie ankaŭ disdonatas tagmanĝoj al lernantoj; ĝin estras ekde 1998 la volgogermano Alexander Michel. Krome troviĝas an Gusev la domo Salzburger Anstalt. En Bielefeld aktivas, estante posteula al la guseva instituto, maljunulejo Wohnstift Salzburg. La Fondaĵo Salzburger Anstalten, kun sidejo en Bielfeld, flegadas kontaktoj kun Gusev. En 1911 jam fonditis la societo Salzburger Verein en Gusev kiu ĝis hodiaŭ peras interŝanĝojn kaj samsortecsenton inter la (iamaj) gusevaj salcburganoj.
Sery (Ardennes)
Sery - prononco laŭ sistemo IFA [] - estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Ardennes (prononco []), en la regiono Grand Est (prononco [], (france, en Esperanto Granda Oriento) kaj en la antaŭa regiono Ĉampanjo-Ardenoj. Fine de en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². Administre la komunumo apartenas al la arondismento Rethel (prononco [], ) kaj al la kantono .
774
En la jaro 774 post Kristo okazis, interalie:
Titana dioksido
La titana dioksido aŭ titan(IV)-oksido estas natura oksido de la titanio, kies formulo estas TiO2. Ĝi estas menciita kiel farbaĵo al titanblanka, pigmento blanka 6 aŭ CI 77891. Ĝi estas uzata en multaj terenoj tiel en farbaĵoj, sunlaktoj kaj kiel nutraĵ-farbaĵo (E171).
Ussita
Ussita estas komunumo de Italio.
Monaĥejo Casamari
Historio
La monaĥejo estis konstruata sur la ruinoj de la romia vilaĝo Cereatae. Ĝi ricevis sian nomon (Casa Marii domo de Marius) de la tie naskiĝinta romia konsulo Kajo Mario. Unue en 1009 la kolegiato de la episkopujo Veroli ĝi ŝanĝiĝis proksimume 1030/1035 en abatejon de la Benediktanoj. Die Benediktiner wurden Inter 1140 kaj 1152 papo Eŭgeno la 3-a anstataŭis la Benediktanojn per Cistercianoj el la monaĥejo Clairvaux, unu el la ĉefaj abatejoj de la ordeno. Filiaj monaĥejoj de Casamari estis monaĥejo Sambucina (1160), monaĥejo Matina (1180), monaĥejo Sankta Galgano (1218) kaj monaĥejo Sagittario same kiel la priorejo de Sankta Nikolao de Agrigento (1219). En 1183 Joakimo el Fiore pasigis kelkan tempon en Casamari. Post florepoko en la 12-a jarcento sekvis en la 14-a jarcento la subiro. Inter 1430 kaj 1850 Casamari estis papa prebendo. En 1623 je fondado de la roma cisterciana kongregacio en la monaĥejo vivis nur 8 monaĥoj. La konvento transiris en 1717 al la reformitaj Cistercianoj laŭ la modelo de La Trappe. En 1799 francaj trupoj prirabis la monaĥejon, kaj la franca regado en Italujo malfondis ĝin en 1811. En 1861 trupoj de la reĝlando Italujo sieĝis kaj bombardis la monaĥejon. En 1892 la trapista kongregacio forlasis la vilaĝon Casamari. En 1929 Casamari formis apartan cistercianan kongregacion, kiu starigis aŭ reokupis proprajn monaĥejojn.
La ensemblo kaj ĝiaj konstruaĵoj
La preĝejo ekkonstruata en la jaro1203 kun krucoripa volbo estis konsekrata en 1217. Temas pri konstruaĵo analoge al la bernarda plano laŭ formo de latina kruco. Al la sep rektangulaj naveroj de la laŭlongdoma meznavo konformas same multaj naveroj de la du mallarĝaj flanknavoj. La kvadrata ĥorejo havas la larĝecon de la meznavo. Ambaŭflanke de la transversa domo malfermiĝas oriente du rektangulaj kapeloj. Okcidente de la transversa domo troviĝas flanknavo. La unuan naveron de la laŭlonga domo superstaras kvadrata sonorilturo. Antaŭ la preĝeja fasado troviĝas antaŭhalo, al kiu kondukas ŝtuparo. Fasado, ĥorejo kaj flanknavoj montras po bovokulan fenestron. La fermitejo troviĝas sude (dekstre) de la preĝejo. La naŭnavera kapitulejo orientflanka havas pordon de duobla malfermaĵo kun pintarkoj al la klostro; ĝia pintarka volbo baziĝas sur kvar pilastroj. Konserviĝis ankaŭ la portaldomo el la 13-a jarcento.
Preĝejo de la sanktuloj Boriso kaj Glebo
La Preĝejo de Boriso kaj Glebo (ruse, Церковь Бориса и Глеба) estas ortodoksa preĝejo situanta en Kidekŝa (Rusio), apud la rivero Nerl. Ĝi estas parto de la Monda heredaĵo de Unesko konata kiel Blankaj monumentoj de Vladimir kaj Suzdal, kune kun aliaj sep mezepokaj monumentoj situantaj en Vladimir kaj ĉirkaŭe. Ĝia ankaŭ apartenas al la Ora Ringo de Rusio.
Listo de endemibirdaj areoj
Endemibirda areo, en la angla endemic bird area (EBA), estas monda regiono kiu enhavas du aŭ pliajn teritorie limigitajn speciojn, dum duaranga areo, angle "secondary area", enhavas unu aŭ pliajn teritorie limigitajn speciojn. Ambaŭ terminoj estas signitaj kaj agnoskitaj fare de Birdlife International.
Rilate al birdoj la termino "endemia" aludas al ĉiu ajn specio troviĝanta nur en specifa geografia areo. Ne estas supra limo por la aregrando; ne estus pro tio malĝuste diri, ke ĉiuj birdospecioj estas endemiaj de la Tero. Sed fakte la plej grandaj kaj plej ofte konsiderataj areoj estas komune landoj (ekz. novzelandaj endemioj), spite diferencojn inter tre grandaj landoj kiaj Rusio, Ĉinio aŭ Brazilo kaj malgrandaj kiaj Liĥtenŝtejno aŭ Singapuro, aŭ zoogeografiaj regionoj kaj subregionoj (karibiaj endemioj).
Kœstlach
(aŭ Koestlach, jen france, origine germane kaj alemane Köstlach, prononco ) estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Haut-Rhin, en la historia kultura regiono Alzaco kaj la nuna administra regiono Grand Est ("Granda Oriento"), kaj administre apartenas al la arondismento kaj kantono Altkirch. Fine de en la komunumo vivis.
Ĝermolisto de finnaj esperantistoj
Albin Backholm
Albin BACKHOLM (naskiĝis en 1911; mortis en 2005 en Vasa, Finnlando) estis finna esperantisto, longtempa membro de UEA kaj plurjara patrono de TEJO.
Kaarlo Jalmari Haartman-Harteva
Kaarlo Jalmari HAARTMAN-HARTEVA (ofte pli mallonge nomata Kaarlo Harteva) estis finna inĝeniero kaj esperantisto, direktoro de Finnlanda oficejo de Internacia Asocio de Bibliostudantoj kaj redaktoro de ĝiaj organoj. Li faris esperantlingvajn paroladojn en multaj urboj de Eŭropo, ankaŭ radioparoladojn, kunlaboris en la projekto La Ora Epoko, tradukis religiajn verkojn.
Selma Järvinen
Selma JÄRVINEN (1913-1999), dum jardekoj delegitino en Lauritsala (Finnlando), mortis la 8-an de novembro 1999 en Lappeenranta, kie ŝi estis la animo de la loka klubo.
Leo Konrad Ojala
Leo Konrad OJALA (naskiĝis la 16-an de novembro 1891 en Helsinko, morto nekonata), estis finna importa kaj eksporta komercisto, kaj esperantisto ekde la jaro 1918. Li ĝidis multajn lingvokursojn, estis Esperanta sekretario de la Finnlanda Foiro 1922-23 kaj en 1922 redaktis la publikaĵon ,Ekonomiaj Fortoj de Finnlando'.
Ilmari Rautio
Ilmari RAUTIO (naskiĝis en 1892, mortis frue de 1979) estis esperantisto de sia frua junaĝo, fakdelegito pri ŝako en Helsinko.
Helena Riikonen
Helena RIIKONEN (naskiĝis en 1905, mortis la 20-an de novembro 1997), estis klub-estrarano kaj iama delegitino en Turku (Finnlando), multe instruinta Esperanton.
Veera Tietti
Veera TIETTI (naskiĝis en 1921, mortis en septembro 1990) estis UEA-delegito en Somero, Finnlando. Delegito ekde 1955, ŝi tre aktive subtenis la lokan kaj internacian movadojn, interalie per elstara informa laboro en la loka gazetaro.
Filipa Moniz
Filipa Perestrelo Moniz (ĉ. 1455 - ĉ. 1484-1485?), estis portugala nobelino, nome filino de la portugala nobelo Bartolomeu Perestrelo la 1-a, unua kapitano de la insulo Porto Santo, kaj de la nobelino Isabel Moniz.
Filipa, dum ŝi restis fraulino, ŝi loĝis en la monaĥejo de Ĉiuj Sanktuloj la Malnova, nome komunumo por elitulinoj de la Ordeno de Santiago, kaj ŝi estis entombigita en la Kapelo de la Pieco en la Monaĥejo Karmo en Lisbono. Ŝi edziniĝis al Kristoforo Kolumbo en 1479, kun kiu ŝi havis unu filon, Diego Colón, naskiĝinta ĉirkaŭ 1480, kiu estis la 2a Almiralo de la Indioj.
Afrika Instituto por Energio-Regado
La Afrika Instituto por Energio-Regado (AFIERO; angle Africa Institute for Energy Governance, AFIEGO) estas neregistara organizaĵo el Ugando, kiu traktas aferojn de energiopolitiko kaj mediopolitiko. Ĝi honoriĝis per la la premio de ĝusta vivmaniero (neformale nomata la "alternativa Nobel-premio") en 2022.
Metropola areo de Alikanto-Elĉo
La Metropola areo de Alikanto-Elĉo enhavas loĝantojn (2007), kaj estas la oka areo metropola de Hispanio laŭ populacio. Temas pri aro de la urbaj areoj de Alikanto kaj Elĉo-Krevijento.
Afrika Instituto por Energio-Regado
La instituto estis fondita en 2005 en Kampala. Ĝia celo estas helpi komunumojn preni pozicion kontraŭ ekologie damaĝaj projektoj ligitaj al nafto kaj gaso-esplorado. Aparte, la organizaĵo kampanjas por ĉesigi la konstruadon de la Orientafrika Naftodukto (angle East African Crude Oil Pipeline, EACOP) kiu estas dizajnita por transporti nafton de Ugando al haveno en norda Tanzanio. Publikaĵoj de AFIERO pri la riskoj kaj efikoj de la planita dukto helpis pliigi internacian premon kontraŭ la projekto. AFIERO montras al la signifaj intervenoj en la naturo kaŭzitaj de la evoluo de la naftokampoj kaj la rilata vojkonstruado inkluzive en la nacia parko Murchison Falls en la nordokcidento de Ugando.
La laboro de AFIERO plurfoje kaŭzis konfliktojn kun la uganda registaro. En oktobro 2021, la ĉefa afergvida oficisto (CEO) Dickens Kamugisha kaj ses kunlaborantoj estis provizore arestitaj.
Sedlice (distrikto Prešov)
Sedlice, hungare Szedlice [sedlice], rutene Седлицї [sedlicji] estas vilaĝo kaj municipo en Slovakio.
Situo
Sedlice situas laŭ traira flankovojo. Prešov troviĝas je 21 km.
Historio
La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1330 en formoj "Selic, Telic, Sedlicz, Zedlicze". En 1427 66 familioj pagis impostojn. En 1600 oni komputis 30 domojn, lernejon, templon, paroĥon kaj muelejon. En 1787 617 vilaĝanoj loĝis en 81 domoj, en 1828 759 vilaĝanoj en 101 domoj. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Szedlice 624 homoj, (plejparte slovakoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Sáros, al distrikto de Prešov, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 vivis en Sedlice 1032 homoj, (1023 slovakoj).
Oppin
Oppin ekde la 1-a de januaro 2010 estas parto de la komunumo Landsberg en Germanio - ĝis tiam temis pri sendependa komunumo. Ĝi troviĝas en la distrikto Saale de la federacia lando Saksio-Anhalto (ĝis julio 2007 en la pli malgranda distrikto Merseburg-Querfurt). Fine de oktobro 2012 la komunumoparto havis 1430 loĝantojn.
Řícmanice
Řícmanice estas municipo en Ĉeĥio, en Sudmoravia regiono, en distrikto Brno-provinco. Ĝi etendiĝas en Drahana montetaro proksimume 11 kilometrojn de Brno. Vivas ĉi tie. Proksimume de la municipo direkte al nordo troviĝas arboreto.
Jabing
Jabing, hungare Vasjobbágyi [vaŝjobAdji], estas komunumo de Aŭstrio. Ĝi apartenas al la federacia lando Burgenland kaj al la distrikto Oberwart. Komence de la jaro en la komunumo vivis  loĝantoj.
Situo
Jabing troviĝas sur malebenaĵo, laŭ rojo, laŭ traira flankovojo.
Historio
En 1910 vivis en la komunumo 1280 homoj (1122 germanoj, 133 hungaroj, po 2 slovakoj kaj kroatoj, fine ankaŭ aliaj). Ĝis Traktato de Trianon Vasjobbágyi apartenis al Hungara reĝlando, al Vas (reĝa departemento), poste al Aŭstrio, inter 1938-1945 al Germanio. En 2001 vivis en Jabing 742 homoj (691 germanoj, 22 hungaroj, 8 kroatoj, 2 ĉeĥoj kaj aliaj).
Natria trijodoacetato
Natria trijodoacetato aŭ C2I3NaO2 estas kemia kombinaĵo rezultanta el interagado de la trijodoacetata acido kun natria hidroksido, senkolora aŭ flaveca likvaĵo uzata en kemiaj sintezoj. Natria trijodoacetato ne estas solvebla en akvo, sed estas solvebla en etanolo, propilena glikolo, kloroformo, eteroj, kaj oleoj.Saloj kaj esteroj de la trijodoacetata acido estas malstabilaj kaj malkomponiĝas kiam temperaturo altiĝas formantaj liberan jodon, jodoformon kaj karbonan duoksidon.
Adalbert Csaba Karetka
Adalbert Csaba KARETKA rumania hungara verkisto. Li naskiĝis en Marghita en 1981.
Kariero
Adalbert Csaba Karetka akiris diplomon pri filozofio en Universitato Kristana de Partium de Oradea kaj pri ĵurnalismo en Ady Endre Sajtókollégium same en Oradea.
Zlatá Idka
Bazaj informoj
Zlatá Idka, hungare Aranyida (aranjida), germane Goldeidau estas malgranda vilaĝo en Slovakio, en Regiono Košice, en Distrikto Košice-ĉirkaŭaĵo. La historia hungara nomo estis Aranyidka. Golde, zlatá kaj arany signifas: oro.
Situo
Zlatá Idka situas sub monto 1245 m-ojn alta, en valo de rojo, fine de sakovojo. Košice troviĝas 20 km-ojn.
Historio
La vilaĝo formiĝis en la 14-a jarcento, kiu ricevis rajton pri minado en 1349. Nomo Ida Banya (=banejo Ida) aperis en dokumento post 10 jaroj. Longe oni minadis oron kaj arĝenton. En 1910 loĝis en Aranyida 878 homoj, (758 slovakoj, 86 hungaroj, 34 germanoj). Ĝis Traktato de Trianon la vilaĝo apartenis al Hungara reĝlando, al Abaúj-Torna, al distrikto de Kassa, poste al Ĉeĥoslovakio, fine ekde 1993 al Slovakio. Inter 1938-1945 Aranyida rehungariĝis pro la unua Arbitracio de Vieno. La unusola sakvojo ligis la vilaĝon nur al Hungario. En 2001 loĝis en Zlatá Idka 344 homoj, (337 slovakoj, 2 ĉeĥoj, po 1 hungaro kaj polo).
Saint-Martin-du-Tertre
Saint-Martin-du-Tertre estas la nomo de pluraj artikoloj.
772
En la jaro 772 post Kristo okazis, interalie:
Kanora
Kanora, ukraine Канора estas malgranda, ne memstara vilaĝo en Ukrainio, en Transkarpata provinco, en distrikto Volovec, en municipo de Volovec.
Maráza
Maráza, kroate Maraza estas malgranda vilaĝo en Hungario, en regiono Suda Transdanubio, en departemento Baranya, en Distrikto Mohács.
Situo
Maráza situas sur tre mildaj deklivoj, fine de sakovojo.
Historio
La unua skriba mencio pri la vilaĝo devenis el 1292 en alia formo "Hidagay", kiu estis iama proksima vilaĝo Hidága. Tiu senhomiĝis post la mezepoko pro la turkoj. En 1720 Maráza fondiĝis fare de sudslavoj. Baldaŭe alvenis germanoj kaj hungaroj. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Maráza 731 homoj (398 germanoj, 245 hungaroj, 88 kroatoj. Inter 1918-1921 armeo de Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj okupis la vilaĝon.
Alajos Joakim Szekér
SZEKÉR Alajos Joakim (sek:r) estis hungara monako, verkisto naskita en Komárom la 5-an de julio 1772 kaj mortinta en Koloĵvaro la 26-an de septembro 1810.
Kariero
Alajos Joakim Szekér estis franciskano, poste cisterciano. Li partoprenis en la itala militmarŝo kiel bivaka pastro. Li priskribis la historion de la Batalo de Marengo, sed tiu ne estas vera historia verko.
Katedralo Sankta Dimitro
La Katedralo Sankta Dimitro (Дмитриевский собор) estas katedralo de la antikva rusa urbo Vladimir. La dato plej akceptata por ĝia finkonstruado estas la jaro 1197, kiam la ikono de la sanktulo atingis la katedralon ekde Bizancio (kvankam lastatempaj esploroj asertas ke estis en 1191), dum regado de la granda princo Vsevolod la 3-a de Vladimir-Suzdal honore al Sankta Demetrio de Tesaloniko. Ĉar ĝi estas grava parto de la Blankaj monumentoj de Vladimir kaj Suzdal, ankaŭ apartenas al la Monda heredaĵo de Unesko.
Lehel Kiss
Lehel KISS rumania hungara poeto. Li naskiĝis en Șimleu Silvaniei en 1984.
Kariero
Lehel Kiss diplomitiĝis en Oradea. Li publikigas de 1995, interalie en antologio trilingva Poeme-Versek-Gedichte.
Muespach
(jen france, origine germane kaj alemane Müspach) estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Haut-Rhin, en la historia kultura regiono Alzaco kaj la nuna administra regiono Grand Est ("Granda Oriento"), kaj administre apartenas al la arondismento kaj kantono Altkirch. Fine de en la komunumo vivis.
Renate Dorrestein
Renate DORRESTEIN (naskiĝis la 25-an de januaro 1954 en Amsterdamo) estas nederlanda verkistino, ĵurnalistino kaj feministino.
Ŝi komencis kiel ĵurnalistino en Panorama. La memmortigo de ŝia fratino havas grandan influon al ŝiaj libroj.
Premioj
Annie Romeinprijs, 1993
Harpokrato
En malfrua greka mitologio, kiel ĝi evoluis en ptolemaia Aleksandrio, estas Harpokrato (greke Ἁρποκράτης) dio de silento. Fiziognomio de Harpokrato estis transprenita laŭ fiziognomio de egiptia dio de infano Horuso. En la Antikva Egiptio Horuso prezentis nove naskitan Sunon, kiu eliras ĉiutage dum tagiĝo. Kiam grekoj sub estrado de Aleksandro la Granda militakiris Egiption, transformis egiptian dion Horuson en sian helenisman dion nomatan Harpokrato baziĝante ĉe tio je egiptia Har-pa-khered aŭ Heru-pa-khered (“Horus infano”).
Horuso
Laŭ egiptia mitologio estis Horuso naskita de Eseto, diino patrino, kaj Usiro, origina dia reĝo de Egiptio, kiu estis murdita fare de sia frato Suteĥo kaj tiel fariĝis dio de Tartaro. Grekoj ligis Usiron kun sia dio de Tartaro, Hadeso, por ke ili kreu dion Serapison.
Inter egiptoj estis plenkreskinta Horuso konsiderata venkinta dio de Suno, kiu ĉiutage superas mallumon. Ofte li estas bildigata kun falka kapo, aŭ kiel falko fluganta alte super la tero. Horuso militis komtraŭ Suteĥo tiel longe ĝis li venkis kaj fariĝis reganto super Egiptio. Ĉiuj egiptiaj faraonoj estis konsiderataj reenkarniĝo de venkanta Horuso.
Steleoj bildigataj dion Heru-pa-Khered staranta sur dorso de krokodilo kaj tenanta serpentojn en liaj disetenditaj brakoj estis stariĝantaj en kortoj de egiptaj temploj, kie estis mergitaj en akvo; tiu ĉi akvo estis poste uzata por benado kaj kuracigaj agoj, ĉar nomo Heru-pa-Khered estis ligata kun multaj protektaj kaj kuracaj fortoj.
En periodo sur rompo de jarmiloj, kiam en Aleksandrio kaj Romo fariĝas repopulariĝataj misteraj kultoj, estis adorado de Horuso tre vastigata kune kun adorado de Eseto (lia patrino) kaj Serapiso (Usiro, lia patro).
Harpokrato, infano Horuso, personigas Sunon naskiĝantan ĉiutage denove, unuan forton de vintra suno kaj ankaŭ la unuan vegetaĵon. Egiptaj statuoj bildigas Harpokraton kiel nudan knabon kun fingro sur la mentono kaj fino de la fingro sub lipoj de lia buŝo, kio estas esprimo de egiptia hieroglifo por "infano" kaj neniel koheras kun grek-romia moderna gesto por "silento", Pro nekompreno de tiu ĉi gesto faris pli postaj grekiaj kaj romiaj poetoj el Harpokrato dion de malbruo, silento kaj sekreto, ĉe kio baziĝis el Marko Terencio Varono, kiu en sia verko De lingua Latina (Pri latina lingvo) proklamas pri tero kaj ĉielo:
„Tiuj ĉi dioj estas identaj kun dioj, kiuj en Egiptio estas nomataj Serapiso kaj Eseto, kvankam Harpokrato per sia fingro aldonas riumarkon al mi, ke mi silentu. Tiuj ĉ unuaj dioj estis en Latio nomataj Saturno kaj Rheia.“
Plutarko skribis, ke Harpokrato estis la dua filo de Eseto kaj ke li naskiĝis tro frue kaj kun lamaj kruroj. Horuso infano fariĝis speciala protektanto de infanoj kaj iliaj patrinoj. Post kiam Reo sanigis lin post mordo de venena serpento, fariĝis Harpokrato simbolo de espero inter dioj zorgantaj pri suferanta homaro.
771
En la jaro 771 post Kristo okazis, interalie:
23792 Alyssacook
23792 Alyssacook estas asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la de la teamo de la astronomia kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de Alyssa Noel Cook, finalistino de la scienca konkurso por mezlernejoj The Discovery Channel Young Scientist Challenge (DCYSC) de 2007 pro ŝia projekto pri biokemio, medicino, sano kaj mikrobiologio.Ŝi estis lernantino ĉe la Fairmont Private Schools de Santa Ana (Kalifornio).
Ĝermolisto de portugalaj esperantistoj
Adelino de Carvalho
Adelino de CARVALHO (naskiĝinta la 13-an de junio 1871, mortinta la 30-an de januaro 1929) estis portugala bankoficisto kaj esperantisto. Li vigle agadis en la Lisbona Esperanto-Societo, aparte en la periodo inter 1914 kaj 1917, kaj menciiĝis en la Enciklopedio de Esperanto de 1934.
Acacio Lobo
Acacio LOBO, naskiĝis en Portugalio, estis majoro de infanterio, kiu parolis sep lingvojn. Li estis Esperanto-cenzuristo dum la unua mondmilito.
Verkis: Esperanto tiel kiel oni ĝin parolas kaj gramatikon.
Jorge Frederico da Costa Teixeira
Jorge Frederico da Costa TEIXEIRA (mortis en aŭgusto 1960) estis tre fervora kaj aktiva esperantisto en Lisbono, Portugalio.
János Botos
János BOTOS [botoŝ] estis rumania hungara ĵurnalisto. Li naskiĝis en Bürkös la 26-an de majo 1894 kaj mortis en decembro 1953 en Aiud.
Kariero
János Botos 1923 estis interna kunlaboranto de revuo Magyar Kisebbség, en 1931 ĉefredaktoro de Friss Hírek de Kluĵo, de 1933 kunlaboranto de Keleti Újság kaj Magyar Újság. Li estis kondamnita kiel militkrimulo.
Mosse-Stift
La fondaĵo Mosse-Stift estas konstruaĵo en la kvartalo Wilmersdorf de la distrikto Charlottenburg-Wilmersdorf de Berlino. Ĝi ricevis la nomon de siaj fondintoj Emilie kaj ŝia edzo, la esperantisto Rudolf Mosse, kiuj konstruigis ĉi tie orfejon.
Manifesto de la anarkio
Antonio Orihuela en sia enkonduko al hispanlingva eldono de la verko fokusas al la malsolidareca sinteno de Bellegarrigue kiu fakte kongruas plie kun la malpopola ekonomia liberalismo ol kun la propopolaj revoluciaj tendencoj kaj partikulare de la ceteraj anarkiismaj skoloj.
Etero (mitologio)
Laŭ la helena mitologio, Etero (el gr. Αίθήρ kun la signifo brilo aŭ prilumo, derivita el αἵθω, bruligi), estis unu el la bazaj dioj, kiu personigis la supran ĉielon, kie la lumo estas pli hela. Ĝi estis la plej supera tavolo de la kosmo, inter Urano (la Ĉielo) kaj Aero. Li estis la luma kaj pura atmosfero kion spiris dioj, dum Aero (ἀήρ) estis la malhela gaso spirata de homoj.
Li estis la maskla paro de Hemera, la ina reprezento de la Tago. Ambaŭ Etero kaj Hemera estis gefiloj de Nikso (Nokto) kaj Erebo (Mallumo), aŭ nur de Erebo. Laŭ Higinio, Etero kaj Hemera estis gepatroj de Geo (Tero), Urano (Ĉielo) kaj Pontoso (Maro). Krome, Aristofano asertis ke Etero mem naskis la nefelojn, la nimfoj de nuboj. Alia ido de Etero kaj Hemera estis Talasa, kaj kun Geo, Etero estis patro de kelkaj malbonaj spiritoj: Pigreco, Trompo, Incesto, Malĝojo kaj Venĝo.
Aliaj verkistoj asertis ke Etero spruĉis el Ĥaoso, kaj la orfea tradicio diris ke li estas filo de Ĥrono kaj Ananko.
Li estis la animo de la mondo, kaj ĉiuj vivaĵoj devenis el li. Nikso disŝutis la mallumajn nebulojn de Erebo surĉiele, kaj kaŝis la lumon de Etero. Tiel ŝi kreis la nokton. Kontraŭe, Hemera dispelis ĝin kaj tiel ebligis la tagon. La antikvaj helenoj opiniis ke tago kaj nokto ne rilatis kun Suno, sed kun la hela supra lumo de Etero. Kiel supera tavolo de la ĉielo, Etero estis konata ankaŭ ĉar Zeŭso uzis ĝin kiel defenda bariero de la mondo kontraŭ la Tartaro.
Carașova
Carașova [karaŝova] (hungare: Krassóvár; germane Karaschowa, kroate Karašova) estas komunumo en Rumanio sude de Reșița. En 1910 ĝi havis 3 195 loĝantojn [kroatoj, ciganoj, germanoj), en 1992 2 629 (krosovanoj, kroatoj, rumanoj), kaj laŭ la stato de en la loĝloko vivis . Ĝia unua mencio skriba estas el 1323. Ĝis 1919 ĝi apartenis al Hungario (Krassó-Szörény vármegye). Administre apartenas al ĝi Iabalcea kaj Nermed.
Je la censo de 2002, 84,6 % de la komunuma loĝantaro deklaris sin kroatoj.
Kaiserslautern
Kaiserslautern estas germana industria kaj universitata urbo je la nord-okcidenta rando de la palatinata arbaro, en la suda parto de la federacia lando Rejnlando-Palatinato.
Ĝi havas statuson de eksterdistrikta urbo kaj estas sidejo de la samnoma distrikto. La urbo konatas interalie pro sia futbala klubo 1 FC Kaiserslautern kaj estas unu de la eventourboj de la Futbala Mondpokalo 2006.
Fine de Kaiserslautern havis  loĝantojn, kaj sekve kune kun la same granda komunumo Trier estas la kvara plej granda urbo de Rejnlando-Palatinato (post Mainz, Ludwigshafen kaj Koblenz).
La plej proksimaj pli grandaj urboj estas Ludwigshafen, ĉirkaŭ 70 kilometrojn oriente, Mainz ĉirkaŭ 80 kilometrojn nord-oriente kaj Saarbrücken ĉirkaŭ 70 kilometrojn okcidente.
Situo
Kaiserslautern situas 233 metrojn super marnivelo je la nord-okcidenta rando de la palatinata arbaro, en vasta valo kun nomo "bovlo de Kaiserslautern". Dum norde (Rothenberg), oriente kaj sude (Humberg, Kahlenberg) etendiĝas arbaraj montetoj, okcidente de la urbo komenciĝas marĉa (kaj do sen-monta) regiono. La rivereto Lauter trafluas la urbon, en la tuta urbocentro tamen subtere.
Historio
Dum la tridekjara milito Kajzerslaŭterno estis preskaŭ detruita. En 1635, la urbon sieĝis la 7000-opa soldataro de la Katolika Ligo, konsistanta plejparte el Kroataj mercenarioj. La 17an de julio, ili sukcesis trabori la fortikaĵon, kaj post ebriiĝo per la lokaj vinrezervoj, ili buĉis 1500 homojn el la tiama 3200-a loĝantaro, kaj forbrulis parton de la urbo. La ceteraj loĝantoj fuĝis, plejparte al apuda vilaĝeto, kie ili estis post nelonge malkovritaj kaj grandparte neniigitaj. Post ĉi-tiu epizodo, konata kiel la "kroata sturmo", la urbo bezonis proksimume 150 jarojn por reatingi sian tiaman loĝantaronombron.
Dum la francia revolucio en la batalo de Kaiserslautern de la 28a ĝis la 30a de novembro 1793 la armeo de Karl-Wilhelm von Braunschweig venkis la armeon de Lazare Hoche.
Najbararaj komunumoj
Otterbach, Otterberg, Mehlingen, Elmstein, Enkenbach-Alsenborn, Fischbach, Hochspeyer, Waldleiningen, Elmstein, Trippstadt, Stelzenberg, Schopp, Krickenbach, Queidersbach, Bann, Kindsbach, Landstuhl, Ramstein-Miesenbach, Weilerbach, Rodenbach (Pfalz), Katzweiler <!--
Urba strukturiĝo
Das Gebiet der Kaiserslauterer Kernstadt ist traditionell in "Fünftel" eingeteilt, die durch die Farben blau (Südwesten), weiß (Westen), gelb (Nordwesten), rot (Nordosten) und grün (Südosten) gekennzeichnet wurden. Diese Einteilung spiegelt sich noch beispielsweise in den althergebrachten Emailleschildern mit der Hausnummer, die durch die Farbe auch die Zugehörigkeit zum "Fünftel" angeben; auch die Farbe der alten, an Hauswänden angebrachten Straßenschilder oder Namen wie "Rote Apotheke" und "Grüne Apotheke" beziehen sich auf die Fünftel. Die Gliederung wurde durch die französische Besatzungsverwaltung im 18. Jahrhundert eingeführt. Eine Besonderheit besteht darin, dass die Gliederung nach Farben konzentrisch vom Betzenberg ausgeht, dem Epizentrum des "roten Fünftels". Verwaltungstechnisch haben die Fünftel keine Bedeutung mehr.
Ende 2002 wurden die Hauptsatzung der Stadt geändert und die Ortsbezirke für die Kernstadt wieder aufgelöst. Ortsbezirke bestehen seither nur noch für Einsiedlerhof, Morlautern, Erlenbach, Mölschbach, Dansenberg, Hohenecken, Siegelbach und Erfenbach.