cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Amélie Nothomb
Ŝi nuntempe loĝas kaj verkas en Bruselo. Ŝi asertas verki tri romanojn jare, el kiuj ŝi publikigas unu.
En 2021, ŝi estas laŭreato de la Premio Renaudot pro sia libro Premier Sang.
Distrikto Sächsische Schweiz
La distrikto Saksa Svislando (germane Landkreis Sächsische Schweiz) estis parto de la Respubliko Saksio, kiu estas federacia lando de Germanio, kaj ekzistis ĝis la 31-a de julio 2008. La 1-an de aŭgusto 2008 ĝi kunfandiĝis kun la iama distrikto Weißeritz (Weißeritzkreis) al la distrikto Distrikto Saksa Svislando-Orienta Ercmontaro (Landkreis Sächsische Schweiz-Osterzgebirge). La distrikto apartenis al la administra distriktaro Dresden, kaj ĝis la 1-a de marto 2012 ankaŭ la nova distrikto Saksa Svislando-Orienta Ercmontaro apartenis al ĝi - ekde tiu dato en Saksio ne plu ekzistas la antaŭaj tri distriktaroj Chemnitz, Dresden kaj Leipzig.
Geografio
La distrikto Saksa Svislando situas sudoriente de Dresdeno. Najbaras la ĉeĥa distrikto Děčín oriente kaj sude, la distrikto Weißeritz en okcidento, la urbo Dresdeno nordokcidente kaj norde la distriktoj Kamenz kaj Bautzen. En la kerno de la regiono troviĝas Saksa Svislando. Nordoriente respektive okcidente situas la antaŭmontoj de Luzacia Montaro kaj Ercmontaro. Tra la mezo de la distrikto fluas la rivero Elbo. La plej malalta loko de la distrikto estas la elba bordo ĉe la urbolimo de Dresdeno, la plej alta Oelsener Höhe (altaĵo ĉe Oelsen) troviĝas 644 metrojn super marnivelo. Ĝi leviĝas en la sudokcidento de la distrikto kaj apartenas al Orienta Ercmontaro.
Historio
La distrikto estiĝis per kuniĝo de la iamaj distriktoj Sebnitz  kaj Pirna. La plej granda inundo dum tuta jarcento kiel serioza bato trafis multajn urbojn kaj vilaĝojn.
József Gedő
GEDŐ József (gedoe:e) estis hungara politikisto naskita en Abrudbánya la 21-an de aŭgusto 1778 kaj mortinta en Koloĵvaro la 29-an de aŭgusto 1855.
Kariero
József Gedő siajn jurstudojn post la morto de sia patro ĉesis (1800) kaj li transprenis la administradon de la bieno heredigita al li de sia patro. En 1848 li okupis lokon en la supera ĉambro kiel reĝpartiulo. Li estis entusiasma literaturamiko. Sian kvarmilvoluman bibliotekon li heredigis al la unitariisma kolegio de Koloĵvaro.
Aradia (libro)
Aradia, aŭ la Evangelio de la Sorĉistinoj (anglalingve Aradia, or the Gospel of the Witches) estas libro verkita de la usona folkloristo Charles Leland en 1899. La teksto priskribas la kredojn kaj la ritualojn de kripta, religia movado rilate al sorĉarto en Toskanio. Leland firme asertas, ke tiu movado jam ekzistis de pluraj jarcentoj, kiam li malkovris ĝin en la 1890-aj jaroj. La kritikistoj longe diskutis, ĉu la verkisto pravas aŭ ne pri tio. La libro malgraŭe fariĝis unu el la fundamentaj tekstoj de viko kaj novpaganismo.
La teksto mem havas tre miksajn fontojn. Parto de ĝi estas traduko al la angla lingvo, fare de Leland, de la itala manuskripto Vangelo (evangelio). Leland sciigis, ke la manuskripton li ricevis de sia ĉefa korespondantino pri itala sorĉarto, virino de li nomita "Maddalena". La ceteraj ĉapitroj de la libro devenas de la propraj studadoj de Leland pri italaj folkloro kaj tradicioj, inkluzive de aliaj elementoj senditaj de Maddalena. Leland ja eksciis pri la ekzisto de Vangelo ekde 1886, sed Maddalena ne donis ekzempleron al li antaŭ 1897. Eĉ post la tradukado kaj la polurado de la teksto, Leland atendis du pliajn jarojn antaŭ eldoni Aradia. La dekkvin ĉapitroj de la libro priskribas la fontojn, kredojn kaj ritualojn de la itala, pagana tradicio pri sorĉarto. La centra emblemo de tiu kulto estas la diino Aradia, kiu alvenis al la mondo por lernigi sorĉarton al la kamparanoj, por ke ili kapablu kontraŭi siajn feŭdajn landsinjorojn kaj la Romkatolikan Eklezion.
La verko de Leland restis sufiĉe senfama ĝis la 1950-aj jaroj, kiam oni ekdiskutis novajn teoriojn pri pagana sorĉarto kaj ĝia eventuala transvivado ĝis la 20-a jarcento. La kritikistoj denove studadis Aradia, surbaze de tiuj modernaj hipotezoj. Restas malkonsentoj inter ili ĝis hodiaŭ: kelkaj el ili reĵetas la aserton de Leland rilate al la deveno de la manuskripto, dum aliaj komentistoj tute kontraŭe rigardas la Vangelo kaj ĝian tradukon kiel senkomparan dokumenton pri popolaj kredoj. Krom la kleruloj, Aradia ankaŭ havis gravan rolon en la historio de gardnera viko kaj de ĝia idaro, ĉar oni uzis la libron por pruvi, ke paganaj sorĉartaj ritualoj ankoraŭ postvivis en Eŭropo. Fragmento de la unua ĉapitro eĉ fariĝis parto de la liturgio de viko. Pro la kreskanta intereso, kiun ĝi vekis ĉe variaj publikoj, Aradia larĝe diskoniĝis per multaj reeldonoj fare de variaj eldonejoj, inkluzive de kritikeldono de 1999, enhavanta novan tradukon de Mario kaj Dina Pazzaglini.
Deveno
Charles Godfrey Leland estis usona verkisto kaj folkloristo, kiu longe studis italan folkloron en Florenco dum la 1890-aj jaroj. Aradia estas unu el la rezultoj de tiuj studoj. Kvankam la libron oni kutime asocias kun Charles Leland, la malkovro de la origina manuskripto estas fakte plejparte atribuebla al mistera itala virino, kiun Leland sed ankaŭ lia nevino (kaj biografistino) Elizabeth Robins Pennell ambaŭ nomis "Maddalena". Laŭ la folkloristino Roma Lister, samtempulino kaj amikino de Leland, la vera nomo de Maddalena estis Margherita, kaj ŝi devenis de Florenco. Maddalena verŝajne rigardis sin kiel sorĉistinon tre lertan pri la malnovaj ritualoj, kaj asertis longan serion da prapatroj ĝis la etruska periodo. Kiam ŝi verkis leteron al Leland, ŝi ĉiam subskribis per la nomo "Maddalena Talenti".
Leland raportis, ke li renkontis Maddalena en 1886: ŝi rapide fariĝis la precipa fonto de la verkisto pri itala folkloro dum la sekvaj jaroj. Leland opiniis, ke ŝi apartenis al antikva, malaperinta movado rilate al magio kaj sorĉarto. "Pro longa interrilato", li skribas, "ŝi nun perfekte komprenas tion, kion mi volas, kaj ŝi scipovas ekstrakti tion el siaj samreligianoj". Li ricevis entute plurajn centojn da paĝoj de Maddalena, kiujn li poluris kaj enmetis en siajn librojn: Etruscan Roman Remains in Popular Tradition ("Romiaj-etruskaj restaĵoj en popola tradicio"), Legends of Florence Collected From the People ("Legendoj de Florenco kolektitaj de la popolo") kaj finfine Aradia. En 1886 Leland raportis, ke li ĵus eksciis pri la ekzisto de manuskripto priskribante la doktrinojn de itala sorĉarto, kaj petis al Maddalena, ke ŝi trovu ĝin kiel eble plej rapide. Nur dek unu jarojn poste, je la 1-a de januaro 1897, Leland ricevis perpoŝte la manuskripton Vangelo. La teksto evidente estis skribita de Maddalena mem, ĉar ĝi havis ŝian skribmanieron. Leland tuj konsideris la tekston kiel aŭtentan dokumenton pri la "Malnova Religio" (Old Religion) de la sorĉistinoj, sed ne kapablis determini, ĉu la teksto devenis de parolaj aŭ skribitaj fontoj. La sekvintaj leteroj inter Maddalena kaj Leland montras, ke Maddalena intencis edziniĝi kaj elmigri al Usono: Vangelo restis la lasta dokumento, kiun Leland ricevis de ŝi.
Leland fintradukis kaj poluris la tekston komence de 1897 kaj transdonis ĝin al David Nutt por publika eldono. Sed David Nutt senĉese prokrastis la eldonon de la verko. Do du jarojn poste Leland denove skribis al Nutt por postuli la resendon de la manuskripto kaj konfidi ĝin al alia eldonisto. Tiu petletero subite spronis Nutt akcepti la tekston, kaj la libro eldoniĝis en julio 1899 en malgranda kvanto. La vika verkisto Raymond Buckland asertis, ke li instigis la unuan reeldonon de la libro en 1968 per sia eldonejo "Buckland Museum of Witchcraft", sed fakte okazis jam pli frua, brita reeldono fare de "Wiccens Charles Rex Nemorensis" (sic) kaj Mary Cardell komence de la 1960-aj jaroj. Ekde tiam, la teksto estis abunde reeldonita de tre variaj eldonejoj, inkluzive de nova traduko en 1998 fare de Mario kaj Dina Pazzaglini kun ekstraj eseoj kaj komentoj.
Enhavo
Ĉar li jam antaŭe studadis la fakon dum dekunu jaroj, Leland raportis, ke li ne estis mirigita de la enhavo de la Vangelo. Ĝi plejparte entenis tion, kion li atendis, escepte de kvazaŭe poeziaj fragmentoj. "Mi ankaŭ kredas," skribas Leland en la aldono de la libro, "ke en tiu Evangelio de la Sorĉistinoj ni havas almenaŭ fidindan priskribon de la doktrino kaj ritualoj observitaj dum sorĉsabato. Ili kultis malpermesitajn diojn kaj praktikis malpermesitajn agojn, inspiritajn tiom multe de ribelemo kontraŭ socio kiom de siaj propraj pasioj".
El la laboro fare de Leland rezultis sufiĉe maldika volumo. Li organizis la tekston per la kreado de dekkvin ĉapitroj, kaj plie almetis mallongajn prefacon kaj aldonon. La eldonita versio ankaŭ entenis notojn kaj, en multaj ekstraktoj, la originalan itallingvan tekston, kiun Leland tradukis. La plej granda parto de Aradia konsistas el sorĉoj, benoj kaj ritualoj, sed la teksto cetere proponas kelkajn rakontojn kaj mitojn, tiel evidentigante la influon de romia mitologio sed ankaŭ de romkatolikismo. La ĉefaj menciitaj protagonistoj estas la romia diino Diana, sun-dio nomita Lucifero, la biblia Kaino kiel luna dio, kaj finfine Aradia, kiu ludas la rolon de mesio. La sorĉarto priskribita en la Evangelio de la Sorĉistinoj estas samtempe praktika metodo por krei sorĉojn, kaj "kontraŭreligio" tute malfavora al hierarkio kaj romkatolikismo.
Temoj
Kompletaj ĉapitroj de Aradia estas dediĉitaj al ritualoj kaj magiaj sorĉoj. La 6-a ĉapitro entenas la priskribon de sorĉoj, kiuj celas enamigi la deziratan personon. La libro klarigas la farendan ekzorcon, kiam oni trovas ŝtonon kun kavo aŭ rondan ŝtonon, por aliformi ĝin en amuleton kaj tiel akiri la favoron de Diana (4-a ĉapitro). La 2-a ĉapitro priskribas ritualan feston por la honorigo de Diana, Aradia kaj Kaino. La rakontoj okupas malpli grandan parton de la libro, kaj konsistas el variaj noveletoj kaj legendoj, pri la naskiĝo de sorĉreligio kaj pri la agoj de ĝiaj dioj. En la aldono, Leland resumas la mitojn prezentitajn de la teksto, skribante: "Diana estas la Reĝino de la Sorĉistinoj; asociano de Herodiaso [t.e. Aradia] per siaj rilatoj al sorĉarto; ŝi naskis la filon de sia frato la Suno [t.e. Lucifero]; kiel luno-diino ŝi iom rilatas al Kaino, kiu loĝas sur la luno kiel kaptito; la malnovaj sorĉistinoj estis uloj opresitaj de feŭdaj terenoj, kaj ili venĝis kiel eble plej ofte, per la organizo de orgioj por Diana, kiujn la Romkatolika Eklezio rigardis kiel kulton de Satano". Diana estas ne nur la diino de la sorĉistinoj, sed estas ankaŭ prezentita kiel la kreintino de la tuta universo en la 3-a ĉapitro, dividante sin en lumon kaj ombron. Post la naskiĝo de Lucifero, Diana aliformiĝas en katon, logas sian propran filon, kaj el tio rezultas la naskiĝo de Aradia, ilia filino. Diana manifestas la potencon de sia sorĉarto per la kreado de "la ĉieloj, la steloj kaj pluvo", tiel fariĝante "Reĝino de la Sorĉistinoj". La 1-a ĉapitro prezentas la unuajn sorĉistinojn kiel sklavojn, kiuj sukcesis forfuĝi de siaj mastroj kaj ekis novajn vivojn kiel "ŝtelistoj kaj aĉaj uloj". Al ili sendas Diana sian filinon Aradia, por lernigi al tiuj eksaj servuloj sorĉarton, kies potencon ili sekve rajtos uzi por "detrui la aĉan rason [de la mastroj]". La disĉiploj de Aradia do fariĝis la unuaj sorĉistinoj, kaj sekve daŭrigis la kulton de Diana. Charles Leland estis tre impresita de tia kosmogonio: "En ĉiuj aliaj Skriboj de ĉiuj rasoj, de la viro (…) estis kreita la universo, dum en Sorĉarto la praa principo estas la virino".
Strukturo
Aradia konsistas el dekkvin ĉapitroj. La dek unuaj ĉapitroj estas prezentitaj kiel la traduko fare de Leland de la manuskripto Vangelo, kiun li ricevis de Maddalena. Tiu sekcio, kvankam ĝi ĉefe entenas la priskribojn de pluraj sorĉoj aŭ ritualoj, estas ankaŭ la fonto de plejmulto de la mitoj kaj popolaj rakontoj de la libro. La fino de la 1-a ĉapitro estas la fragmento, kie Aradia donas al siaj disĉiploj la instruojn por praktiki sorĉarton.
Dumbrăvița
Dumbrăvița estas nomo de pluraj lokoj en Rumanio:
Aradia (libro)
Strukturo
La unuaj dek ĉapitroj ne tute estas senpera traduko de la Vangelo. Leland ankaŭ proponas siajn proprajn komentojn kaj notojn en pluraj partoj de la teksto. Krome, la 7-a ĉapitro entenas aliajn popolajn rakontojn, kiuj ne devenas de la ĉefmanuskripto. La mezepokisto Robert Mathiesen opinias, ke la Vangelo fakte konstituas eĉ pli malgrandan parton de Aradia. Li asertas, ke nur la 1-a, 2-a kaj unua duono de la 4-a ĉapitroj kongruas kun la priskribo, kiun Leland antaŭe faris pri la enhavo de la manuskripto. Laŭ Mathiesen, la ceteraj partoj de la libro eble devenas de aliaj tekstoj kolektitaj de Leland danke al Maddalena.
La lastajn kvin ĉapitrojn oni pli klare identigas kiel apartajn fontojn, kiujn Leland tamen aldonis al la Vangelo, ĉar ili proksimume rilatas al la sama fako. Tiujn tekstojn la verkisto akiris dum sia studado de itala sorĉarto, precipe dum la skribado de Romiaj-Etruskaj Restaĵoj kaj Legendoj de Florenco. La temoj de tiuj aldonitaj ĉapitroj estas iomete malsamaj ol tiuj de la komenco de la libro. Leland tamen decidis inkludi ilin, parte por "konfirmi, ke la kulto de Diana ekzistis jam de longe, ekde la epoko de frua kristanismo". La 15-a ĉapitro, ekzemple, konsistigas elvokon al la romia diino Laverna per ludkartaro. Leland klarigas en noto la celon de tiu aldono: Diana, kiel portretita en Aradia, estas kultita de ŝtelistoj, dum Laverna estis la romia diino pri ŝteleco. La aliaj rimarkoj de Leland pri la teksto troveblas en la prefaco, la aldono kaj la multnombraj notoj de la libro.
Al pluraj fragmentoj Leland aldonas la itallingvan version, kiun li tradukis. Laŭ Mario Pazzaglini, aŭtoro de la nova traduko de 1999, la itala versio entenas malĝustaĵojn, mankantajn vortojn kaj gramatikajn erarojn. Sufiĉe neatendite, ĝi plie estas redaktita en laŭtipa itala lingvo, kaj ne en iu loka dialekto. Pazzaglini konkludas, ke la Vangelo estis unue tradukita el dialekto al baza itala lingvo, kaj nur sekve al la angla. El tio rezultis diverskonsista aro da tekstoj, kelkfoje malbone kopiitaj. Leland mem rigardis la tekston kiel "kolekton da ceremonioj, sorĉoj kaj tradicioj". Li eĉ konsideris la manuskripton kiel la provon kolekti "valorajn kaj strangajn restaĵojn de la antikva romia-etruska folkloro", por eviti ke ili malaperu. Ekzistas neniu kohereco inter la rakontoj, kaj eĉ ne en la sekcioj, kiujn Leland atribuas al la Vangelo. Tia manko de logiko, aliflanke, estas argumento favora al la aŭtenteco de la teksto: laŭ la religia klerulo Chas Clifton, la teksto ŝajne ne estis "masaĝita (...) por la estontaj aĉetantoj de la libro".
Debateblaj punktoj
En siaj komentoj, Leland videble kredas, ke "la sorĉistinoj eĉ hodiaŭ formas fragmentan, sekretan socion aŭ sekton, kiun ili kromnomas Malnova Religio ; kaj estas tutaj vilaĝoj en Romagna, kie la loĝantoj estas kompletaj paganoj". Surbaze de tiu hipotezo, Leland konjektis, ke "la ekzisto de religio supozas Skribon. Tiukaze estas sufiĉe konsentebla, eĉ sen atentema kontrolo, ke la Evangelio de la Sorĉistinoj vere estas tre malnova verko (...), verŝajne la traduko de iu teksto en la frua aŭ malfrua latina".
La aserto de Leland pri la aŭtenteco de la manuskripto estis longe diskutita. Oni eĉ kontestis, ke li iam ricevis tian manuskripton. En 1921 eldoniĝis verko fare de Margaret Murray kaj titolita La Sorĉ-kultoj en Okcidenta Eŭropo, en kiu ŝi opinias, ke la eŭropaj sorĉistinaj procesoj estis fakte nur oportunaj iloj por persekuti antikvan, postvivantan paganan religion. Poste, la usona aŭtoro Theda Kenyon, en bombasta libro de 1929 titolita Sorĉistinoj Ankoraŭ Vivas, kunligis la tezon de Murray kun la sorĉ-religio priskribita en Aradia. Konsekvence, la argumentoj kontraŭ la tezo de Murray finfine fariĝis ankaŭ argumentoj kontraŭ Leland. Jeffrey Burton Russell, klerulo pri sorĉarto, dediĉis parton de sia verko titolita Historio de Sorĉarto: Sorĉistoj, Herezuloj kaj Paganoj (1980) al kontraŭdiskuto. Russell malkonsentas ne nur kun Aradia, sed ankaŭ kun Murray kaj La Sorĉistino de Jules Michelet (1862), kiu tutsame rigardis sorĉarton kiel okultan religion. Ankaŭ la historiisto Elliot Rose, en A Razor for a Goat, reĵetis Aradia nur kiel kolekton de sorĉoj, kiu ne sukcesas konvinke priskribi religion. En Triumph of the Moon, la historiisto Ronald Hutton koncize resumis la tutan debaton, priskribante la tri rivalajn hipotezojn:
Hutton mem rigardas sin kiel skeptikulon, ne nur pri la ekzisto de la religio priskribita en Aradia, sed eĉ ankaŭ pri la ekzisto de Maddalena. Laŭ la historiisto ŝajnas pli kredebla, ke Leland kreis la tutan rakonton, ol ke la folkloristo estis trompita tiel facile de modesta itala viziulino. La religia kritikisto Chas Clifton, tute kontraŭe, indignas pri la vidpunkto de Hutton, ĉar ĝi konsistigas gravan akuzaĵon pri literatura fraŭdo sole fonditan sur "argumentum ad ignorantiam" (unu el la ĉefaj argumentoj de Hutton estas, ke Aradia malsamas al la tuta mezepoka literaturo).
La mezepokisto Mathiesen ankaŭ malkonsentas kun la tria, plej skeptika hipotezo: li rimarkas, ke la partoj de Aradia, kiuj ne devenas de la Vangelo, estis multege korektitaj kaj reviziitaj de Leland okaze de la redaktado, dum la italaj sekcioj estis tute male preskaŭ netuŝitaj, escepte de la korektetoj, kiujn "ĝuste farus releganto komparante sian kopion al la originalo". El tio konkludas Mathiesen, ke Leland ja verkis surbaze de ekzistanta itallingva originalo, kiun la mezepokisto konsideras kiel "aŭtentan", sed ne reprezentan de iu ajn vasta popola tradicio. La antropologistino Sabina Magliocco atenteme ekzamenis la unuan hipotezon, laŭ kiu la manuskripto de Leland vere reprezentas popolan tradicion pri la kulto de Diana, en artikolo titolita ''Kiu estis Aradia? Historio kaj Disvolviĝo de Legendo''. Magliocco opinias, ke Aradia eble reprezentas 19-a jarcentan version de la kulto de Diana, kiu entenis ne nur mezepokajn sed ankaŭ pli modernajn elementojn influitajn de satanismo: la mencio de Lucifero, tio estas la kristana diablo, la kultobservo de sorĉarto, la nudaj dancoj sub la luno, kaj tiel plu ...
Influo sur viko kaj novpaganismo
Laŭ Magliocco, Aradia estas "la unua vera teksto de la 20-a jarcenta renaskiĝo de sorĉarto", ĉar ĝi havis gravan influon sur la disvolviĝo de viko kaj novpaganismo. La tezo de Aradia ŝajne kongruas kun tiu de Margaret Murray, laŭ kiu la sorĉarto de la Renesanco kaj de la sekvintaj jarcentoj estis fakte postvivaĵo de antikvaj paganaj kredoj. Kiam Gerald Gardner poste asertis, ke li renkontis aŭtentajn sorĉistinojn meze de 20-a jarcenta Britio, la antaŭaj verkoj de Michelet, Murray kaj Leland do kontribuis pruvi, ke tia transvivado ja eblis.
La "Ordono de la Diino", grava parto de la liturgio praktikata dum vikaj ritualoj, estis forte inspirita de la parolado fare de Aradia en la unua ĉapitro de la libro. Fragmentoj de la parolado eĉ aperis en frua versio de gardnera ritualo. Laŭ Doreen Valiente, unu el la pastrinoj de Gardner, Gardner estis sufiĉe mirigita, kiam Valiente rekonis la tekston kiel parton de la libro de Leland. Valiente poste reverkis la fragmenton, uzante kaj prozon kaj poezion, kaj konservis nur la "tradician" paroladon de Aradia. Kelkaj branĉoj de viko uzas la nomojn "Aradia" aŭ "Diana" por aludi al la Diino kaj Reĝino de la Sorĉistinoj. Ronald Hutton raportas, ke la plej frutempaj ritualoj de gardnerismo uzis la nomon "Airdia", alian formon de "Aradia". Hutton cetere sugestas, ke la fundamenta graveco de rituala nudeco en vikaj ritualoj ĉefe devenas de repliko de Aradia en la libro :
Akceptante Aradia kiel la aŭtentan fonton de tiu praktiko, Robert Chartowich tamen rimarkis, ke la nova traduko fare de Pazzaglini en 1999 ne estas tiel akurata. Legeblas la jeno en la versio de Pazzaglini: "Viroj kaj Virinoj / Vi ĉiuj estos nudaj, ĝis / Tamen, li estos mortinta, la lasta / El viaj mastroj estas mortinta." Laŭ Chartowich, la rituala nudeco de viko baziĝas sole sur la mistraduko de Leland, kiu maltrafe aldonis la vortojn "en viaj ritoj".
La enhavo de Aradia tamen ne estis bonvenigita de ĉiuj novpaganoj. Laŭ Clifton, la pli modernaj hipotezoj pri la ekzisto de postvivanta itala sorĉreligio, ekzemple tiuj de Leo Martello kaj Raven Grimassi el la Stregheria-movado, ne tute kongruas kun la asertoj de la libro. Tia embaraso rilate al Aradia, opinias Clifton, eble devenas de la nekredemo de la novpaganoj pri la aŭtenta antikveco de ilia religia movado. Valiente proponas alian klarigon: la identigo de Lucifero kiel la Dio de la Sorĉistinoj, en Aradia, simple ŝajnas tro abrupta al la disĉiploj de viko, kiuj pli kutimas al la pli milda, romantika paganismo de Gerald Gardner kaj nepre reĵetas iun ajn rilaton inter sorĉarto kaj satanismo.
Clifton rimarkas, ke Aradia havis precipe grandan influon sur la estroj de la vika movado en la 1950-aj kaj 1960-aj jaroj, sed hodiaŭ ne plu aperas kiel legenda libro sur la listoj donitaj de la membroj al la novuloj. Ĝi cetere ne plu estas citita tiel abunde en la plej freŝdataj novpaganaj verkoj. La nova traduko de la libro, eldonita en 1998, estas enkondukita de la vika verkisto Stewart Farrar, kiu denove emfazas la gravecon de Aradia, skribante: "La talenta studado fare de Leland pri mortanta tradicio signife kontribuis al alia, vivanta kaj kreskanta tradicio".
Feignies
Feignies estas komunumo de Francio, kiu apartenas al la historia regiono Henegovio (france Hainaut respektive flandre Henegouwen), kies plej granda parto ekde 1830 estas parto de la Reĝlando Belgio, sed plia, suda parto jam ekde 1678 apartenas al Francio. Ĝi situas en la departemento Nord [] (okcidentflandre Noorderdepartement), en la regiono Hauts-de-France (prononco [], laŭvorte "supraĵo de Francio" pikarde Heuts-d'Franche) kaj en la antaŭa regiono Nordo-Kaleza Markolo (france Nord-Pas-de-Calais, nederlande/flandre Noord-Nauw van Calais).
Fine de en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². Administre la komunumo apartenas al la arondismento Avesnes-sur-Helpe (france Arrondissement d'Avesnes-sur-Helpe, nederlande Arrondissement Avenne aan de Helpe), kaj ekde marto 2015 al la kantono .
Geografio
Feignies geografie kaj historie apartenas al la franca-belga translima regiono Henegovio. Henegovio estas regiono de montetoj kaj plataĵoj, kiuj disvolviĝis sur tre diversaj grundoj : paleozoika soklo, mezozoika kreto, sed ankaŭ kenozoikaj sablo aŭ argilo plejparte kovritaj de leŭso.
Administrado
Feignies apartenas la kantono de Bavay, kies ĉefurbo estas Bavay. Tiu kantono mem estas parto de la arondismento de Avesnes-sur-Helpe, unu el la 6 arondismentoj de la departemento Nord.
Rokytnice (Vsetín)
Rokytnice (antaŭe ankaŭ Roketnice) estis municipo en Ĉeĥio, en Moravio. Ekde la jaro 1950 ĝi estas parto de urbo Vsetín en distrikto Vsetín. Ĝi troviĝas sudokcidente de Vsetín. Kondukas tra ĉi tie ŝoseo I/69. En la jaro 2011 ĉi tie estis registritaj 420 adresoj. En la jaro ĉi tie daŭre vivis.
Rokytnice situas en katastra teritorio Rokytnice u Vsetína kun areo de 8,35 km².
Nebulozo
Nebulozo estas astronomia objekto, kiu konsistas el polvo, gaso aŭ jono disvastigita en granda aero (malkiel stelo kiu videblas kiel punkto).
Ili troviĝas en la malproksima kosmo (ekster nia sunsistemo), sed ekde Tero ili foje videblas sen speciala aparato, ĉar iliaj partikloj absorbas la lumon kiuj venas de la malantaŭaj steloj de la Lakta vojo. Nebulozoj tiam aspektas kiel nigra makulo sur stelplena fono.
Nebulozoj estadas de jenaj specoj:
Eventeo
Eventeo estis senkosta esperantlingva retejo kreita en decembro 2007 de teamo kiu troviĝas en Francio, kaj kies celo estas diskonigi novaĵojn tutmondajn pri la plej diversaj temoj al esperantlingva legantaro. Ĉiuj temoj estas klare dividitaj inter diversaj sekcioj : internacia politiko, socio, sciencoj, ekonomiko, sportoj, distraĵoj, kulturo, natura medio, ktp... kaj mondopartoj : Afriko, Nordameriko, Sudameriko, Eŭropo, Mezoriento, Azio, Pacifiko kaj tielnomata parto "Tutmonde".
Informoj kun rilato al Esperanto aŭ la Esperanto-movado ne aperas.
La novaĵoj kiuj aperas en EVENTEO devenas el la plej diversaj fontoj de la internacia gazetaro, kompilitaj, resumitaj kaj tradukitaj esperanten. Kiam artikolo estas simpla traduko el alia retejo, ĉiam indikiĝas ties fonto. Kiam neniu fonto aperas, tio signifas, ke la artikolo en Eventeo estas kompilaĵo el diversaj fontoj.
Ekde novembro 2012, Eventeo ne plu estas esperantista.
Grădinari (Olt)
Grădinari estas vilaĝo kaj komunuma sidejo en distrikto Olt en Rumanio. Ĝi situas ĉ. 11 km sude de Drăgășani kaj 16 km norde de Slatina.
Tra Grădinari pasas la nacia vojo DN 64 inter Drăgășani kaj Caracal (Olt). Administre apartenas al ĝi Petculești, Runcu Mare kaj Satu Nou.
141128 Ghyoot
141128 Ghyoot estas asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la de la belga astronomo Thierry Pauwels elde la Reĝa observatorio de Belgio en Uccle, Belgio.
Ĝi estas en orbita resonanco 1:3 kun Marso.
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de Herman Ghyoot, fondinto kaj unua prezidento de la Publika Observatorio Beisbroek (Volkssterrenwacht Beisbroek vzw) en Bruĝo.
Willem Albert Scholten
Scholten povas esti konsiderata kiel la unua agrikultura industriisto de la mondo pro la fondado de ĉ. 24 fabrikoj, enlande kaj eksterlande, je la tereno de terpomamelo, terpombrando, pajlokartono, sukero kaj torfŝutaĵo.
En la fabriko en Foxhol oni produktis ĝis 2006 la, en Nederlando, tre konatan matenmanĝan tritikokaĉon Brinta.
2079
Dum la jaro 2079 post Kristo okazos, interalie:
21716 Panchamia
21716 Panchamia estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la en la kadro la kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono),
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de Rohan Kirit Panchamia, kiu gajnis la duan rangon en la Intel International Science and Engineering Fair de 2005 pro sia projekto pri kemio. Li estis lernanto ĉe la Herricks Senior High School de New Hyde Park (Nov-Jorkio, Usono).
István Láng (verkisto)
LÁNG István plumnomo Stefan LANG estas rumanuja hungara verkisto naskita en 1945 en Cămin. Li estas ano de E-MIL.
Gustau Galceran Ferrer
Gustau GALCERAN (Vilanova i la Geltrú, 1873-1939) estis farmaciisto, aktiva ateneisto, verkisto, erudito, babilrondisto kaj korespondanto kun Joan Maragall kaj aliaj. Entuziasma admiranto de la romantika poeto Manuel de Cabanyes de Vilanova i la Geltrú, en 1933 estis unu el la plej aktivaj membroj de la organizo de la memorigaj agoj de la jarcento de lia morto. Pro tio li eldonis la tradukon en la katalunan lingvon de la studo de la brita hispanisto Edgar Allison Peers, de la Universitato de Liverpool, Les poesies de Manuel de Cabanyes (Barcelono. Oliva de Vilanova. 1933), kaj estis la aŭtoro de la biografia teksto kiu aperas en broŝuro eldonita de la Magistrato de Vilanova i la Geltrú.
Gustau Galceran estis estrarano de Laboro Esperanta de ĝia fondado en 1907 kaj prezidanto de 1912 ĝis 1914. Vicprezidanto de Kataluna Esperantista Federacio en 1914, sekretario de la organiza komitato de la 6a Kataluna Kongreso de Esperanto de 1915 en Vilanova i la Geltrú, membro de la Ĵurio de la 5aj Internaciaj Floraj Ludoj de la sama jaro en Vilanova i la Geltrú.
Lia frato Francesc estis la defendanto de Francesc Ferrer i Guàrdia kaj aŭtoro de la broŝuro La pledo por Ferrer.
Usona Nacia Normiga Instituto
La Usona Nacia Normiga Instituto aŭ en angla origine American National Standards Institute (ANSI) estas privata neprofitiga organizaĵo kiu superrigardas la disvolviĝon de la volonta interkonsenta normigado por produktoj, servoj, procezoj, sistemoj, kaj personaro en Usono. Tiu organizo ankaŭ kunordigas la usonan normigadon kun la internacia normigado por ke la usonaj produktoj povu esti uzataj tutmonde.
ANSI agnoskas normigadon kiu estas disvolvigita de reprezentantoj de aliaj normigaj organizaĵoj, registaraj agentejoj, grupoj de konsumantoj, kompanioj kaj aliaj. Tiuj normigoj certigas ke la karakteroj kaj plenumadon de produktoj estas konsistendaj, ke la homoj uzas la samajn difinojn kaj terminojn, kaj ke la produktoj estas testataj laŭ sama metodo. ANSI ankaŭ agnoskas organizaĵojn kiuj traktas produktojn aŭ personajn atestilojn laŭ la postuloj difinitaj en internacia normigado. La sidejo de la organizaĵo estas en Vaŝingtono. La funkcia oficejo de ANSI estas en Novjorko. La ĉiujara buĝeto de ANSI estas financata pere de la vendado de publikaĵoj, membrokotizoj kaj pagoj, agnoskaj servoj, senpageco de programoj, kaj programoj por internacia normigado.
Gorlosen
Gorlosen estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Ludwigslust-Parchim de la federacia lando Meklenburgo-Antaŭpomerio, kaj apartenas al la administra komunumaro Amt Grabow. Fine de la komunumo havis  loĝantojn.
Origlio
Origlio estas komunumo de la komunumaro Capriasca kaj la distrikto Lugano en Kantono Tiĉino, Svislando. Ĝi havis 1383 loĝantojn je la 31-a de decembro 2011.
Geografio
Origlio situas proksimume 6 kilometrojn norde de la distriktĉefurbo Lugano. En la centro de la komunumo situas la lago, kiu portas la nomon de la komunumo. La komunumo konsistas el la vilaĝoj Origlio, Magi, kaj Carnago.
La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 2,07 km², de kiuj 55,0% estas kovritaj de arbaro, 12,8% servas por agrikulturo kaj 28,0% por setlado.
Najbaraj komunumoj
La komunumo Origlio limas en nordo al Ponte Capriasca, en oriento al Capriasca, en sudoriento al Comano, en sudo al Cureglia, en okcidento al Lamone, kaj en nordokcidento al Taverne-Torricella.
Trafiko
Origlio situas flanke de la gravaj trafikvojoj. Tra Origlio pasas konekta vojo de Torricella-Taverne al Cureglia. La plej proksima alveturejo al la svisa aŭtovojo A2 estas Lugano-Nordo, kiu situas proksimume 4 kilometrojn sudokcidente de la komunumo en Manno. Pere de la buslinioj de Lugano al Tesserete kaj de Carnago al Taverne-Torricella la komunumo estas konektita al la publika transportreto.
Historio
La unua dokumenta mencio de Origlio datiĝas el la jaro 1335 Orellio. Dum mezepoko en Origlio estis dokumentita turo. La vilaĝo apartenis al la valkomunumo de Lugano. En la jaro 1484 en Origlio okazis grava peŝtoepedemio. Sub la regado de la Svisa Ĵurkomunumo Origlio estis atribuita al la Voktejo Lugano, el kiu post la Helveta Revolucio de 1798 fariĝis la Distrikto Lugano.
Isenburg (devenburgo)
La ruino de la Isenburg, la devenburgo de la isenburganoj, situas en la vestervalda loko Isenburg en la distrikto Neuwied, germana federacia lando Rejnlando-Palatinato.
Situo
La montburgo troviĝas ĉirkaŭ 10 km for de Neuwied kaj Bendorf ĉe la Rejno. Ĝi estas sudokcidente de la vestervalda urbeto Dierdorf entfernt. La burgo staras sur 250 m alta monteto supre de la samnoma loko kie la rojoj Ommelbach, Wiebelbach kaj Iserbach enfluas la riveron Saynbach.
Eksteraj ligiloj
}}
Antigona (mitologio)
En la PIV : Antigon/oAntigona (greke: Αντιγόνη, Αντι-γόνη, "Kontraŭgenero", signifanta "La malon de siaj prauloj") estas la nomo de du malsamaj virinoj en greka mitologio.
Filino de Edipo
La karaktero de Antigona kaj la okazaĵoj en ŝia vivo provizis allogan temon al la grekaj tragedipoetoj. Sofoklo inkludis detalojn pri ŝia vivo kaj morto en siaj dramoj Antigona kaj Edipo ĉe Kolono. Eŭripido, ankaŭ verkis alian dramon nomitan Antigona. Nun perdita, ĝi estas parte konata per citaĵoj hazarde konservitaj de aliaj verkistoj, kaj de tekstopartoj en lia Foenisae (?, en:Phoenissae).
Koncerne la tempan ordon de eventoj, almenaŭ, Sofoklo disiĝis de la originala legendo: Laŭ la originalo, la enterigo de Poliniko okazis dum Edipo ankoraŭ troviĝis en Tebo, ne post lia morto en Kolono. Ankaŭ, koncerne la tragikan finon de Antigono, Sofoklo malsamas de Eŭripedo, laŭ kiu la katastrofon evitigis interveno de Dionizo, kaj ĝin sekvis la geedziĝo de Antigona kaj Haemon.
En la versio de la legendo de Hyginus, bazita verŝajne sur tragedio de iu sekvanto de Eŭripedo, Antigona, transdonita de Kreono al Haemon por ekzekutiĝo, estis sekrete fuĝigita de li kaj kaŝita en kabaneto de ŝafaristo, kie ŝi naskis por li filon, Maeon. Plenkreskiĝinte, tiu vizitis iujn funebrajn ludojn ĉe Tebo, kaj oni lin rekonis per marko de drako sur lia korpo. Tio rezultigis la malkovron ke Antigona ankoraŭ vivas. Heraklo vane pledis ĉe Kreono por Haemon, kaj tiu mortigis kaj Antigonon kaj sin por eviti la venĝon de sia patro.
La sceno de la interveno de Heraklo aperas sur pentrita vazo. La metado de Antigono de la korpo de Poliniko sur la funebran ŝtiparon montriĝas sur sarkofago en la vilao Pamfili en Romo, kaj estas menciita en la priskribo de antikva pentraĵo de Filostrato, kiu diras ke la flamoj konsumantaj la du fratojn aparte disbrulis, indikante ilian neŝanĝeblan malamon, eĉ postmorte.
La rakonto pri Antigona jam estadas populara temo por libroj, dramoj, kaj aliaj verkoj, inkluzive de:
Filino de Eŭritiono
Malsama Antigona estis la filino de Eŭritiono kaj la edzino de Peleo.
Peleo kaj Telamon, lia frato, mortigis sian duonfraton, Foko, kaj fuĝis el Aegina por eviti punon. En Ftio, Peleo estis pekpurigita de Eŭritiono kaj edziĝis al Antigona, filino de Eŭritiono. Peleo hazarde mortigis Eŭritionon dum ĉasado de la Kalidonia Virporko kaj fuĝis el Ftio.
Pri la murdo de Eŭritiono Peleon pekpurigis Akasto en Iolko. Ankaŭ en Iolko, Peleon malvenkis en luktomatĉo en la funebraj ludoj de Pelio, la patro de Akasto, Atlanto. Astydameia, edzino de Akasto, enamiĝis al Peleo, sed li ŝin rifuzis. Amara, ŝi sendis mesaĝiston al Antigona por false raporti al ŝi, ke Peleo estas edziĝonta al la filino de Akasto. Antigona sin pendumis.
Astydameia tiam diris al Akasto ke Peleo provis ŝin perforti. Akasto kunprenis Peleon en ĉasad-veturon, kaŝis ties glavon, kaj forlasis lin tuj antaŭ atako de centaŭraro. Ĥirono, la saĝa centaŭro, redonis la glavon de Pelao, kaj Pelao sukcesis eskapi. Li prirabis Iolkon kaj dismembrigis Astydameia-n, kaj tiam marŝigis sian armeon tra inter la partojn.
Listo de bizancaj verkistoj
La Listo de bizancaj verkistoj enhavas la grekajn aŭtorojn de la mezepoko.
Bellach
Bellach estas komunumo en la distrikto Lebern en Kantono Soloturno, Svislando. Ĝi havis 5,094 loĝantojn je la 31-a de decembro 2007.
Geografio
Bellach situas sude de la Ĵurasa montaro ĉe la norda Bordo de la rivero Aro, rekte okcidente de Soloturno, kun kio ĝi intertempe komplete kunkreskis. Bellach konsistas el la komplete kunkreskintaj vilaĝoj Ober-Bellach, Nieder-Bellach kaj Gärisch. La teritorio de la komunumle etendiĝas sur areo de 5,31 km², de kiuj 14,6% estas kovritaj de arbaro, 47,4% servas por agrikulturo kaj 4,4% por setlado.
Najbaraj komunumoj
La komunumo Bellach limas en nordo al Lommiswil kaj Oberdorf, en oriento al Langendorf kaj Soloturno, en sudoriento al Biberist, en sudo al Lüsslingen-Nennigkofen, kaj en okcidento al Selzach.
Trafiko
La stacidomo de Bellach situas ĉe la trajnlinio de Svisaj Federaciaj Fervojoj de Soloturno al Bielo. La komunumo ankaŭ disponas pri aliro al la nacia aŭtoŝoseo A5 de Soloturno tra Bielo al Neŭŝatelo.
Historio
La unua dokumenta mencio de Bellach datiĝas el la jaro 1294 kiel Bella.
Proksime de la stacidomo estis malkovrita malfrubronzepoka setlejo kaj apud Weiherhof la restaĵoj de kelta templo.
Proksimume en la jaro 750 Bellach fariĝis posedaĵo de la soloturna Monaĥejo Sankt-Ursen. Post ties politika senpovigo, Bellach falis sub la jurisdikcio de la voktejo Flumenthal.
Gussignies
Gussignies estas franca komunumo lokita en la departemento Nord kaj en la regiono Nordo-Kaleza Markolo. Ĝi havis 279 loĝantojn laŭ censo plenumita en 1999.
Geografio
Gussignies geografie kaj historie apartenas al la franca-belga translima regiono Henegovio. Henegovio estas regiono de montetoj kaj plataĵoj, kiuj disvolviĝis sur tre diversaj grundoj : paleozoika soklo, mezozoika kreto, sed ankaŭ kenozoikaj sablo aŭ argilo plejparte kovritaj de leŭso. Ĝi situas en la ardena sprono kaj disponas riĉan naturan medion kun granda forsto.
La vilaĝo Gussignies troviĝas proksime de la urbetoj Bavay kaj Avesnes-sur-Helpe, kaj do cetere situas en natura regiono nomita "Avesnois", kiu ĉefe konsistas el malaltaj heĝoj, tre verdaj pejzaĝoj, boskoj, fruktarbaroj kaj etaj vilaĝoj. Gussignies etendiĝas sur 3,46 km².
Vidindaĵoj
La "CPIE Bocage de l'Avesnois" estas edukadcentro pri medio. Ĝi estis kreita danke al la financa helpo de la komunumo, sed ankaŭ de la komunumo Bruay-sur-l'Escaut kaj de la Regiona Konsilio de Nordo-Kaleza Markolo. Ĝi ĉiujare gastigas milojn da infanoj kaj plenkreskuloj kaj organizas variajn prelegojn kaj formadojn.
En Gussignies estas preĝejo nomita Saint-Médart.
Administrado
Gussignies apartenas la kantono de Bavay, kies ĉefurbo estas Bavay. Tiu kantono mem estas parto de la arondismento de Avesnes-sur-Helpe, unu el la 6 arondismentoj de la departemento Nord.
W. Averell Harriman
William Averell HARRIMAN (15-a de novembro 1891 en Novjorko, Usono – 26-a de julio 1986 en Yorktown Heights, Novjorkio) estis usona politikisto, kiu tenis la kontaktojn kun la Sovetunio dum la dua mondmilito kaj la malvarma milito.
Li estis filo de Edward Henry Harriman fervoja entreprenisto. Li eklaboris ĉe Union Pacific Railroad Company en 1915, estis ties ĉefdirektoro inter 1932–46. Dum regado de prezidento Franklin D. Roosevelt, li estis oficisto de Nacia Rekonstrua Administrado, (National Recovery Administration), poste laboris ĉe Nacia Defenda Konsila Komisiono (1940–41 National Defense Advisory Commission) kaj ties posteulo, la Produktad-direkta Ofico (Office of Production Management). Prezidento Roosevelt komisiis lin en 1941 veturi al Grand-Britio kaj Sovetunio por trakti la usonajn lend-lease-helpon. Li estis ambasadoro de Usono inter 1943–46 en la Sovetunio, ekde aprilo ĝis oktobro de 1946 en Britio. Li agadis inter 1947–48 kiel ministro pri komercado.
Harriman estis specifa komisiito de Usono inter 1948-1950 en la restaŭriga programo de Eŭropo. Oni nomumis lin en 1950 specifa konsilisto de la prezidento, en 1951 direktoro de la Reciproka Sekureca Ofico (Mutual Security Agency). Li provis akiri prezidentecon de la Usona Demokrata Partio (en 1952 kaj 1956). Li estis inter 1954-1958 guberniestro de Novjorkio, sed li malvenkis kontraŭ Nelson A. Rockefeller. Li laboris ekde 1961 ĝis 1963 kiels ŝtatsekretaro de la prezidento pri la eksterlandaj aferoj. Tiutempe li agadis por usona apogo de la neŭtra laosa registaro kaj partoprenis traktadojn pri la atomekspoda silento. Li estis dum regado de Lyndon B. Johnson vojaĝanta ambasadoro, li gvidis inter 1968 kaj 1969 la usonan pecdelegitaron de Usono en Parizo. Li pensiiĝis en 1969, sed neoficiale plu aktivis.
Mazdak
Mazdak (en persa lingvo مزدک) (mortiĝis ĉ. 524 aŭ 528) (ankaŭ Mazdak la plej juna) estis profeto de Zoroastrismo, irana reformisto kaj religia aktivulo kiu akiris influon dum la regado de la Sasanida ŝaho Kavad la 1-a. Li pledis esti profeto de Ahura Mazda, kaj instituciis komunan posedrajton kaj socialajn bonfartigajn programojn. Li estis konsiderita pra-socialisto.
Mazdakismo
Mazdak estis la ĉefa reprezentanto de religia kaj filozofia instruado nome Mazdakismo, kion li rigardis kiel reformita kaj purigita versio de Zoroastrismo, kvakam lia instruado montras ankaŭ influojn de Manikeismo. Zoroastrismo estis la dominanta religio de Sasanida Persio, kaj Mazdak mem estis zoroastrana pastro, sed plej el la zoroastra pastraro rigardis lian instruadon kiel herezo. Informaro pri li estas malabunda kaj detaloj estas skizaj kaj svagaj, sed pliaj detaloj povas esti deduktitaj el la posta doktrino de Ĥurramismo, kiu estis konsiderata kiel kontinuaĵo de Mazdakismo.
Cerastio
Cerastio (science: Cerastium) estas genro el familio de kariofilacoj. Al Cerastio apartenas ĉirkaŭ 200 specioj.
Mary Anning
Mary Anning (Lyme Regis, n. la 21-an de majo 1799 – m. la 9-an de marto 1847) estis angla paleontologo, kolektisto kaj komercisto de fosilioj, konata en la tuta mondo pro la gravaj multenombraj eltrovaĵoj kiujn ŝi entreprenis en la mara fundo el la ĵurasia periodo en Lyme Regis, kie ŝi loĝis. Danke al ŝia laboro ŝanĝiĝis la maniero vidi la prahistorian vivon kaj la historion sur la Tero.
Ŝia genro kaj socia klaso, la gepatroj de Anning estis disidentoj (protestantoj ne anglikanaj) estis kialoj pro kiuj ŝi ne povis plene partopreni la vivon de la brita scienca komunumo de la komencoj de la 19-a jarcento, regata de riĉaj burĝuloj anglikanaj, kaj ŝi ne estis citata en ŝiaj kontribuoj. Kvankam ŝi estis konata en la rondoj de geologoj de Britio, Eŭropo kaj Ameriko, ŝi travivis ekonomiajn malfacilaĵojn dum la plejparto de ŝia vivo.
Horní Černá Studnice
Horní Černá Studnice estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de municipo Nová Ves nad Nisou en distrikto Jablonec nad Nisou. Ĝi troviĝas proksimume 1,5 km sude de Nová Ves nad Nisou. En la jaro 2011 estis ĉi tie registritaj 16 adresoj. En la jaro ĉi tie daŭre vivis.
Horní Černá Studnice situas en katastra teritorio Nová Ves nad Nisou kun areo 4,71 km².
Proteo
La proteo aŭ homfiŝo (Proteus anguinus) estas amfibio kiu loĝas en karstaj subteraj akvoj de la Dinaraj Alpoj de la riverbazeno Soĉa ĉe Triesto en Italio tra suda Slovenio, sudokcidenta Kroatio, Hercegovino kaj Montenegro. Ĝi estas la ununura specio de la genro Proteus, la ununuraj eŭropaj specio kaj genro de la familio proteedoj, kaj la ununura eŭropa ĥordulo troglobito. Ĝi ricevas krom la nomon Proteo de la scienca latinlingva Proteus la nomojn "homfiŝo" (tradukita el la Slovena: Človeška ribica kaj el la Kroata: Čovječja ribica), Grota salamandro, aŭ blanka salamandro.
Tiu besteto estas elstara pro ties adaptiĝo al vivo en tuta malhelo de ties subtera medio. Ties okuloj atrofiiĝis, kaj pro tio estas blinda la proteo, dum la aliaj sensoj, ĉefe tiu de gusto kaj tuŝado, plilertiĝis kiel kompenso. Ĝi ankaŭ ne havas pigmenton en la haŭto. Kontraste kun aliaj amfibioj, la proteo estas tute akva, kaj reproduktiĝas kaj vivas sian tutan vivon sub akvo. Tio ebla pro ties larvaj karakteroj kaj pro ties eksteraj brankoj, kiujn ili pluhavas dum plenkreskuloj.
Ekstera aspekto
La korpo de la proteo estas serpenteca, 20–30 cm longa, sed kelkaj ekzemperoj atingas ĝis 40 cm. La trunko estas cilindra, maldika, kaj dividita laŭ regulaj sulkoj en la bordoj de la miomero. La vosto estas relative mallonga, flanke platigita, kaj ĉirkaŭita de maldika naĝilo. La membroj estas malgrandaj kaj maldikaj, kun malpliigitaj nombro da fingroj kompare kun aliaj amfibioj; la antaŭaj kruroj havas tri fingrojn anstataŭ la normalaj kvar, kaj la malantaŭaj nur du anstataŭ la normalaj kvin. La korpo estas kovrita de maldika tavolo de haŭto, kiu enhavas malmultege da pigmento kun riboflavino, kaj pro tio la Proteo estas flavecblanka aŭ rozkolora. La internaj organoj estas videblaj per brilo en la ventro de ekstere. La simileco laŭ koloro kun la homa haxuto estas la kialo pro kio la Proteo estas nomita "homfiŝo" en kelkaj lingvoj ĉefe lokaj. Tamen la haŭto de la Proteo pluhavas kapablecon produkti melaninon. Sub la lumo, ĝi mallheliĝas kaj foje ankaŭ la larvoj estas koloritaj. La piroforma kapo finas laŭ mallonga, dorsoventre platigita muzelo. La buŝo estas malgranda, kun etaj dentoj formantaj kribriloj por reteni pli grandajn eretojn en la buŝo. La naztruoj estas tiom malgrandaj ke ili estas apenaŭ videblaj, sed ili estas iel lokitaj flanke ĉe la fino de la muzelo. La restaĵoj de la okuloj estas kovritaj de eta tavolo de haŭto. La proteo spiras per eksteraj brankoj, formantaj du branĉajn tufojn ĉe la fino de la kapo. Ili estas ruĝaj ĉar la sango riĉa je oksigeno montriĝas tra la senpigmenta haŭto. La Proteo havas ankaŭ bazajn pulmojn, sed ties rolo en spirado estas nur duaranga. Ambaŭ sekskoj estas similaj laŭ aspekto, nur maskloj havas iome pli grandajn fekotruon ol inoj.
Sensorganoj
Bestoj kiuj loĝas en grotoj, inter aliaj adaptiĝoj, disvolvigis kaj plibonigis nevidajn sensosistemojn por orientiĝi kaj adaptiĝi al malhelaj medioj. La sensosistemo de Proteo estas ankaŭ adaptita al vivo en subtera akva medio. Nekapabla uzi vidkapablon por orientiĝo, la Proteo kompensas per aliaj sensoj, kiuj estas pli disvolvigitaj ol en la amfibioj vivantaj sur la surfaco. Ĝi daŭre pluhavas larvajn proporciojn, kiel longa, fajna korpo kaj granda, platigita kapo kiu permesas al ĝi havi pli grandan nombron de sensoriceviloj.
Lumoriceviloj
La okuloj estas atrofiitaj, sed pluhavas sentivecon al lumo. Ili kuŝas profunde sub la haŭto, kaj estas malofte videblaj escepte ĉe kelkaj junaj plenkreskuloj. Larvoj havas normalajn okulojn, sed ties disvolviĝo tuj haltas kaj ekatrofias por atingi kompletan atrofion post kvar monatoj de disvolviĝo. Ankaŭ la pineilo atrofiigis lumricevantajn ĉelojn, pluhavante vidantajn pigmentojn kiel lumricevantajn ĉelojn de la atrofiita okulo. Pinea organo eble regas ian kontrolon sur la fiziologia procezo ankaŭ en Proteus. Eksperimentoj pri konduto pruvis, ke ankaŭ la propra haŭto estas sentivaj al la lumo. Lumosentiveco de la integumento ŝuldiĝas al la pigmento melanopsino ene de specifaj ĉeloj nomitaj melanoforoj. Antaŭaj inmunozitoĥemiaj analizoj pruvas la ekziston de lumosentivaj pigmentoj ankaŭ en la integumento de la Proteo,
Ĥemiriceviloj
Proteo kapablas sensi tre malaltajn koncentriĝojn de organikaj estaĵoj en akvo. Ili povas pli bone sensi kaj la kvanton kaj la kvaliton de la predoj per gustosenso ol la aliaj rilataj amfibioj. La naza epitelio, lokata en la interna surfaco de la naztruo kaj de la organo de Jacobson, estas pli maldika ol en aliaj amfibioj. La burĝonoj de la gustosenso estas en la muka epitelio de la buŝo, plej parto ĉe la supra flanko de la lango kaj en la enirejo al la truoj de la brankoj. Tiuj de la buŝa truo estas uzataj por gustumi la manĝaĵon, dum tiuj de la brankoj eble sensas la ĥemian enhavon de la akvo.
Movo- kaj elektroriceviloj
La sensaj epitelioj de la interna orelo estas tre specife diferencaj kaj permesas la Proteon ricevi sonajn ondojn en akvo, kaj vibrojn el la grundo. La kompleksa funkcia kaj morfologia orienteco de la sentivaj ĉeloj ebligas la beston ekscii pri la deveno de la ondoj. Oni konas malmulte pri la aŭdkapablo de la Proteus, sed foje oni observis reagojn al sonoj kaj pro tio oni supozas, ke ekzistas tiu eblo (Bulog, persona observ.). Tio supozigas aŭdkapablon eĉ kaj ĉefe sub akvo. Ĉar tiu animalo restas neotenia tra ties longa vivo, ĝi estas nur eventuale eksponita al normala aŭdkapablo de plenkreskulo kio eblas probable ankaŭ ĉe la Proteo kiel en plej parto de salamandroj. Tio devus supozi adaptan valoron en kavoj, kie ne eblas vido, por profiti el subakva aŭskulto kaj rekoni precizajn sonojn kaj eventuala lokiĝo de predo aŭ aliaj sonofontoj, i.a. akustikaj orientiloj ĝenerale. La prikondutaj eksperimentoj indikas, ke la plej bona aŭdsentiveco de la Proteus estas inter 50 Hz kaj 15.000 Hz. La flanka linio kunhelpas la internorelan sentivecon per registro de proksima malalta-frekvenco pro akvomovoj.