cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Krizeis
Krizeis (greke: Χρύσηίς, Ĥrisēís) estis la filino de Krizeso, sacerdoto de Apolo. Ŝi estis kidnapita de Agamemno kiel militopredo. Li rifuzis redoni ŝin al ŝia patro, postkiam tiu klopodis elaĉeti ŝin. Post tio Apolo venigis terurajn malsanojn al la greka tendaro.Post inspiraĵo de la profeto Kalĥaso, Agamemno finfine sendis Odiseon por redoni Krizeis-on. Li tamen postulis interŝanĝe pro tio Brizeis-on, konkubino de Aĥilo. Aĥilo kontraŭvole obeis kaj la disputo kiu ekestis pro tio estas la temo de la 24 libroj de la Iliado.
Pliposta greka legendo, konservita danke al la Fabulae de Higino, rakontas ke ŝi naskus filon de Agamemno.
Krościenko nad Dunajcem
Historio
En la jaroj 1973–1982 estis parto, kune kun apuda Szczawnica, administre kreita urbo Szczawnica-Krościenko
Inter fantomoj
Inter fantomoj (hispanlingve: Entre fantasmas) estas romano de la kolombia verkisto Fernando Vallejo (Literaturpremio Rómulo Gallegos 2003) eldonita en 1993. Ĝi estas la kvina libro de La rivero de la tempo (El río del tiempo). Temas pri membiografia romano rakontanta parton de la jaroj vivitaj en Meksikurbo, kie Vallejo loĝas ekde 1971.
Resumo
La romano komencas memorigante la tertremon de Meksiko de 1985:
Stilo
Ĉi libro, tia kia la aliaj de La rivero de la tempo, havas ofte monologan stilon.
Roluloj
La roluloj estas ĉiuj laŭvice elnomitaj mortuloj de la rakontisto kaj la rakontisto mem:
Fernando Vallejo
Brujita: la hundino de Fernando Vallejo
18766 Broderick
18766 Broderick estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la en la kadro la kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de Tamara Ann Broderick, kiu gajnis en 2003 la trian rangon en la Intel International Science and Engineering Fair pro sia projekto pri scienco de la Tero kaj kosmo. Ŝi estis lernantino ĉe la Laurel School en Shaker Heights (Ohio, Usono).
János Koródi Gál
KORODI GÁL János estis hungara biologo naskita en Királyfalva? la 22-an de januaro 1929 kaj mortinta en Kluĵo en 1986.
Transliterumado Wylie
La transliterumado Wylie estas metodo por la transliterumado de la tibeta skribo per uzado de la latina alfabeto. Ĝia nomo ŝuldiĝas al Turrell Wylie, kiu perfektigis ĉi metodon en 1959. Ekde tiam ĝi iĝis standarda metodo por la transliterumado de tibetaj studoj, ĉefe en Usono.
Ajna literumado de la tibeta lingvo alfrontas la dilemon ĉu reprodukti la sonojn de la parolata lingvo aŭ la ortografion de la skriba lingvo. Ambaŭ multe malsamas ĉar la ortigrafio estis fiksita en la 11-a jarcento, kaj la prononcado daŭre evoluis. La antaŭaj sistemoj intencis kombini ambaŭ, pro kio ili neniam prefekti reprezentis ilin. La transliterumado Wylie estis dizajnita specife por la transliterumado de la tibeta skribo, kio klarihas ĝian akceptadon ĉe la akademiaj medioj. Ĝi ne celas prezenti ĝustan prononcadon de tibetaj vortoj.
Konsonantoj
La metodo Wylie transliterumas la tibetajn konsonantojn jene:
11815 Viikinkoski
11815 Viikinkoski estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la usona astronomo Schelte J. Bus elde la Observatorio de Siding Spring, apud Coonabarabran en Novsudkimrio (Aŭstralio).
Transliterumado Wylie
Konsonantoj
La lasta litero de la alfabeto, la konsonanto <font size="+2">ཨ, ne estas transliterumata. Ĝia ĉeesto estas konata ĉar aperas silabo kiu komenciĝas per vokalo.
11815 Viikinkoski
Nomo
Ĝia nomo honoras Matti Viikinkoski, postdoktoran esploriston ĉe la Teknologia Universitato de Tampere (Finnlando), kiu disvolvis metodojn kaj algoritmojn por modeligi la formon kaj rotacion de asteroidoj.
Transliterumado Wylie
Vokaloj
La kvar vokaloj:
Vladimir Muljavin
Vladimir Georgieviĉ MULJAVIN (ruse - Владимир Георгиевич Мулявин: Vladimir Georgjeviĉ Muljavin), (12-a de januaro 1941 – 26-a de januaro 2003) estis fama belorusia muzikisto, kantisto, komponisto, fondisto kaj gvidanto de ensemblo Pesnjari.
Biografio
Vladimir Muljavin naskiĝis en Sverdlovsko (nuntempe Jekaterinburg), en laborista familio. Li frue interesiĝis pri muziko – ekludis je gitaro en 12-jara aĝo. En 1956 post fino de 8-jara lernejo, li ekstudis en sverdlovska muziklernejo, en sekcio de kordaj muzikinstrumentoj. Li estis de tie elpelita, pro hobio pri ĵazo, malpermesita tiatempe en Sovetunio, sed malgraŭ, ke li estis reakceptita en muziklernejo, li poste foriris el ĝi propravole. En 1958 – 1963 li laboris kiel muzikisto en diversaj filharmonioj. En 1963 eklaboris en Belorusia ŝtata filharmonio. En 1965 – 1967 soldatservis apud Minsko. Partoprenis en aranĝado de ensemblo de Belorusia milita arondismento. Post soldatservo li revenis al antaŭa laborloko, kie en 1968 estis fondita ensemblo "Ljavoni" (la nomo signifas multnombron de beloruslingva varianto de nomo Leono). En 1970 la ensemblo estis alinomita kiel "Pesnjari". Li edziĝis trifoje, havis du filojn kaj du filinojn. La Muljavin kripliĝis pro akcidento, post 8 monatoj li mortis en hospitalo. Li estis entombigita ĉe Minsko, en ĉi tiu urbo je lia honoro estis nomita strato.
Kreado
Li kreis muzikon al multaj kantoj de sia ensemblo, kiel laŭ versoj de famaj poetoj, tiel laŭ belorusaj popolaj kantoj, kiujn li aranĝis en tiatempaj muzikstiloj. Tiuspeca intermiksaĵo de folkloro kun moderna muziko en komenco elvokis malkontentecon ĉe multaj tiutempaj muzikistaj famuloj, sed nuntempe estas traktata kiel klasikaĵo de belorusa muziko. Li kreis muzikon al du rokoperoj: "Kanto pri fato" (1976), kaj "Guzlisto" (1978) – ambaŭ laŭ versoj de Janka Kupala.
János Apáczai Csere
APÁCZAI CSERE János [apacai ĉere janoŝ] estis hungara profesoro, teologia, filozofia kaj pedagogia verkisto naskita la 10-an de junio 1625 en vilaĝo Apáca kaj mortinta la 31-an de decembro 1659 en Kolozsvár.
Biografio
Apáczai Csere lernis en Kolozsvár, Gyulafehérvár kaj en universitatoj de Nederlando: Franeker, Leiden, Utrecht. Li estis la unua doktoro de la universitato Harderwijk. Oni oferis al li universitatan postenon en Utreĥto, sed li ne akceptis ĝin, prefere en 1653 revenis Transilvanion kaj fariĝis profesoro unue en Gyulafehérvár kaj poste en Kolozsvár ekde 1656. Multe da siaj lernantoj sekvis lin por aŭskulti plue siajn prelegojn. Lia ĉefverko estas Magyar Encyclopaedia, kiu aperis en Utreĥto en 1655. Ĝi ne estas originala verko, sed tradukaĵo el la verkoj de Descartes, Ramus, W. Ames kaj aliaj. En 1654 aperis en Gyulafehérvár la libreto Magyar Logikátska, kiu estas filozofia lernolibro.
Injupiaka lingvo
La injupiaka estas makrolingvo ipk en la inuita lingvo parolata en la nordo kaj nordokcidento de Alasko. Estas pli malpli dek mil parolantoj; la popolo nomiĝas Injupiatoj.
Lingvistiko
La dialektoj de la injupiaka, same kiel aliaj eskimo-aleutaj lingvoj, reprezentas specifan tipon de aglutinaj lingvoj nomitan polisinteza lingvo: ĝi "sintezas" radikon kun diversaj gramatikaj afiksoj por krei longajn vortojn kun kvazaŭ-fraza senco.
La injupiaka havas tri bazajn vokalojn: 'a', 'i' kaj 'u'. Kiel mallongaj vokaloj, 'a' pronociĝas kiel la 'u' en la angla 'nut', t.e. malferma, centra vokalo; 'i' kaj 'u' estas samaj kiel en Esperanto. Estas ankaŭ longaj formoj de la vokaloj, skribitaj kiel 'aa', 'ii' kaj 'uu'. En la inupiaka, longaj kaj mallongaj vokaloj devas esti distingitaj ĉar ili faras malsamajn vortsignifojn. La mallongaj vokaloj povas esti kunigitaj por krei diftongojn 'ai', 'ia', 'au', 'iu', kaj 'ui'.
La injupiaka havas 14 konsonantojn. Ĉiuj eksplodaĵoj estas senvoĉaj, kio signifas, ke la inupiaka havas la sonojn 'p', 't' kaj 'k' sed ne tiujn de 'b', 'd' kaj 'g'. La konsontanto, kiu skribiĝas 'q', similas al 'k', sed ĝi pronociĝas pli malantaŭe en la gorĝo. La inupiaka sono, kiu skribiĝas 'g' en Alasko prononciĝas kiel franca 'r'.
Skribaj sistemoj
La lingvo unue skribiĝis kiam esploristoj alvenis en Alaskon kaj komencis skribi vortojn de la indiĝenaj lingvoj. Ili adaptis la literojn de sia lingvo por transskribi la sonojn de la nova. Ofte la literumado estis nekongrua, ĉar la skribantoj inventis ĝin laŭbezone. Nekonataj sonoj ofte estis konfuzitaj kun aliaj sonoj, tiel ke ekzemple 'q' oni ofte aŭdis kvazaŭ ĝi estus la sama sono kiel 'k', kaj oni ofte preteratentis la longecon de la vokaloj.
En 1946, Roy AHMAOGAK, injupiaka presbiteriana pastro el Barrow, laboris kun Eugene Nida, membro de la Somera Instituto de Lingvistiko, por krei la aktualan skribsistemon de la inupiaka, kiu baziĝas sur la latina alfabeto. Malgraŭ kelkaj postaj ŝanĝoj —plej grava estis la ŝanĝo de 'k' al 'q'—la sistemo estis plejparte bona kaj ankoraŭ uziĝas hodiaŭ.
Tongi
Tongi (টঙ্গী) estas industria urbego en Bangladeŝo.
Geografio
Tongi situas sur ebenaĵo laŭ rivero en proksimeco de Dako. Tiu ĉefurbo troviĝas 10 km.
Historio
En la 17-a jarcento en tiu loko fortikaĵo estis konstruita por defendi Dakon. Samtempe estis konstruitaj ponto kaj vojo. Ili estas kerno de la hodiaŭa urbego.
Trafiko
Tongi estas bone ligitaj voje kaj rele. La rivero estas navigebla.
Gischow
Gischow estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Ludwigslust-Parchim de la federacia lando Meklenburgo-Antaŭpomerio, kaj apartenas al la administra komunumaro Amt Eldenburg Lübz. Fine de la komunumo havis  loĝantojn.
Tongi
Eduko
En Tongi pluraj altlernejoj funkcias.
Klimato
Tongi havas savanoklimaton kun influo de musono laŭ klimata klasifiko de Köppen. La jara averaĝa temperaturo estas 26 °C, tio varias inter 21-30 °C, sed inter marto-majo estas pli ol 40 °C. Neniam frostas. Jare pluvas averaĝe ĉ. 2100 mm. En ĉiuj monatoj pluvas. Inter majo-septembro daŭras la pluvsezono.
Wahlstorf
Wahlstorf havas diversajn signifojn:
Géza Radványi
Géza RADVÁNYI [radvAnji], hungare Radványi Géza estis hungara reĝisoro, scenaristo kaj profesoro. Lia patro estis Géza Grosschmid, li estis la edzo de aktorino Mária Tasnády Fekete
Géza Radványi naskiĝis, kiel Grosschmid Géza la 1907 en Kassa (tiam en Hungario, nun Košice en Slovakio) - mortis la  1986 en Budapeŝto.
Biografio
Géza Radványi komence li ĵurnaladis precipe eksterlande. Ekde 1933 li apartenis al staboj de diversaj filmoj. En 1937 li edziĝis kaj ili vivis en Budapeŝto dum la 2-a mondmilito. Poste li instruis en la aktora akademio. En 1947 li iris al Italio, baldaŭe al Francio kaj Germanio. En Munkeno en la altlernejo li instruis. De 1977 ĝis la morto li denove vivis en Budapeŝto. Li ricevis premion Kossuth en 1948.
Framasonismo
Géza Radványi estis framasono apartenanta al Martinovics-loĝio laŭ.
Hümér Hültl
Hümér Hültl [humEr hultl], laŭ hungarlingve kutima nomordo Hültl Hümér estis hungara kuracisto, kirurgo, profesoro. Li havis la famon kiel Paganino de skalpelo. Lia patro estis József Hültl, lia frato estis arkitekto Dezső Hültl.
Hümér Hültl naskiĝis la  1868 en Hungara reĝlando, en Felsőbánya (nuntempa Baia Sprie en Rumanio). Li mortis la 1940 en Budapeŝto.
Biografio
Hümér Hültl ricevis universitaton en Budapeŝto, kie li ricevis kuracistan diplomon en 1891. Post 2 jaroj li eklaboris en hospitalo. En 1895 li lernis la kirurgion kaj li eklaboris en Malsanulejo Rókus. Baldaŭe li laboris en aliaj malsanulejoj, sed en 1919 li iĝis ĉefkuracisto en Rókus. Li estis la unua en Hungarlando, kiu uzis maskon kaj gantojn dum operacioj. Li ekinstruis en universitato en Budapeŝto en 1902. Li inventis operacian kudromaŝinon. Li emeritiĝis en 1934. En la sekva jaro li membriĝis en la supera ĉambro.
Bobelreta manĝado
Bobelreta manĝado estas unika kaj kompleksa manĝokutimo uzata de la ĝiba baleno (Megaptera novaeangliae) kaj de la Balenopteroj en la Golfo de Tosa, Japanio. Ĝi estas unu el malmultaj surfacaj manĝokutimoj fare de la ĝiba baleno kiuj estas konataj. Tiu tipo de manĝado okazas ofte farita are. La grupogrando povas gami el minimumo de du aŭ tri balenoj partoprenantaj ĝis sesdek samtempe. Balenoj povas ankaŭ plenumi similan metodon de surfaca manĝado nomita atakomanĝado sed fare de unusola animalo.
La ĝiba baleno estas migranta kaj manĝas nur dum la duono de la jaro. Ili tipe pasigas la somerajn monatojn (Majo al Septembro) en manĝareoj de pli malvarmaj akvoj kien ili revenas ĉiujare. Oni dokumentis ilin manĝantaj en areoj kiel Sudorienta Alasko kaj ĉe la marbordo de Antarkto. Dum la alia duono de la jaro la ĝiba baleno pasigas tempon en siaj reproduktejoj kie ili tute ne manĝas. Dum ties manĝosezono ĝibaj balenoj aktive manĝas dum ĝis 22 horojn tage. Ili faras tion por akiri sufiĉajn grasrezervojn stokitajn en siaj korpoj por survivi dum sia reprodukta sezono.
Menlo Park (Kalifornio)
Menlo Park estas urbo de Usono. Ĝi situas en la subŝtato Kalifornio, en la okcidenta parto de Nordameriko kaj apartenas al la kantono San Mateo, kiu nomiĝas laŭ historia hispana kristanisma misiejo, dediĉita al la kristana sanktulo Mateo. Laŭ la stato de la censo en la urbo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². La urbo estas parto de la fama Silicia Valo.
Adriel Tadeu Ferreira da Silva
Li ekde la jaro 2019 futbalas ĉe la japana klubo Gainare Tottori - antaŭe li aktivis en la sporta klubo Grêmio Osasco Audax de San-Paŭlio, ekde 2012 ĝis 2017 en diversaj junulaj teamoj kaj ekde 2016 ĝis 2018 en la unua vira elekto.
Ameĥanio
Laŭ la helena kaj romia mitologioj, Ameĥanio (el la greka Αμηχανια) estis dajmonino kiu personigis senhelpecon, senpovecon kaj mankon de rimedoj. Ŝin kutime akompanis siaj fratinoj Penio (Malriĉeco) kaj Ptoĥejo (Almozado). Pro ŝiaj atributoj, Ameĥanio estis preskaŭ identa al Aporio (Malfacileco kaj Senpoveco). Kaj Herodoto kaj Alceo el Mitileno menciis ŝin, kiel nekontrolebla malbono.
21631 Stephenhonan
21631 Stephenhonan estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la en la kadro la kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de Stephen Goodwin Honan, kiu gajnis la unuan rangon kaj la "Plej bona en sia Kategorio" en la Intel International Science and Engineering Fair de 2005 pro sia projekto pri sciencoj de la medio. Li estis lernanto ĉe la  W. T. Woodson High School de Fairfax (Virginio Usono).
Pier Maria Rosso di San Secondo
Pier Maria Rosso di SAN SECONDO (Kaltaniseto, la 30-an de novembro 1887 - Lido di Camaiore, 22-an de novembro 1956) estis itala dramisto kaj ĵurnalisto.
Li studis en la mezlernejo Ruggero Settimo en Kaltaniseto. Lia poezio karakteriziĝas per lirismo kaj pesimisma vidpunkto pri la rilato inter homo kaj socio, kun trajtoj ofte markitaj de soleco kaj ia kontrasto inter pasio kaj racieco. San Secondo ofte serĉas ĉi tiun kontraston en la komparo inter la nordo (de Italio), karakterizita per racia, konkreta kaj griza vivo, kaj la sudo karakterizita de la mita revo, de la pasiaj koloroj de la vivo.
Post la granda sukceso de Marionette che passione!, Rosso di San Secondo verkis aliajn teatrajn verkojn, inter kiuj La dormanta belulino de 1919, L'ospite desiderato de 1921, Tra vestiti che ballano en 1927, Il ratto di Proserpina de 1954. Li ankaŭ verkis rakontojn, kiel ekzemple la romanojn de la kolekto Ponentino en 1916 kaj la romanon La fuga (1917). En 1934 li ricevis la "Mussolini premion" por la literaturo de la Akademio de Italio. Li ankaŭ kunlaboris en la filmado de kelkaj filmoj.
La eldonisto Salvatore Sciascia de Kaltaniseto, kun la patroneco de la municipo, publikigis la kompletajn verkojn de dek ok romanoj kunigitaj en dek ses volumoj kaj ses kolektoj de romanoj de la romanisto.
Pier Maria Rosso de San Secondo estas enterigita en la monumenta tombejo de La Anĝeloj.
Gorce
Gorce - estas natura loko kaj parto de montaro Okcidentaj Beskidoj en Malgrandopolio, Pollando. La plej alta pinto estas monto Turbacz (1310 msm).
10469 Krohn
Nomo
Ĝia nomo honoras Karin Krohn, esploristinon ĉe la Germana Centro pri Aera kaj Kosma Flugado (DLR-Berlino), kiu studis la trajtojn de kriogenikaj fluoj kaj de Cereso, uzante la datumojn de la kosmosondilo Dawn.
Muzeo de Moderna Arto de Novjorko
La Muzeo de Moderna Arto de Novjorko (ankaŭ mallongigite nomata MoMA, sigloj en Museum of Modern Art) estas art-muzeo situanta en Manhatano en la numero 11 West ĉe la strato 53 de Novjorko (Usono). La muzeo malfermiĝis al la publiko la 7-an de novembro 1929, kaj estis fondita de la usonaj bonfarantoj Lillie P. Bliss, Mary Quinn Sullivan kaj Abby Aldrich Rockefeller por "helpi al la homoj kompreni, uzi kaj ĝui la vid-artojn de nia epoko". Ĝi estas konsiderata kiel unu el la plej bonaj muzeoj de moderna arto.
La Muzeo fondiĝis kiel privata fonduso, ricevante multnombrajn donacojn de ĝiaj anoj kaj entreprenoj, iĝante ekzemplo por aliaj samspecaj muzeoj, ampleksigante la limojn de la arto al aferoj ne akceptataj en artgalerioj.
Ĝi estas konsiderata kiel grava ejo de moderna kaj nuntempa arto de la mondo, kun unu el la plej bonaj kolektoj de majstraj verkoj. Ĝi gastigas verkojn kiel Stela nokto de Van Gogh, Broadway Boogie Wogie de Piet Mondrian, Les Demoiselles d'Avignon (1906) de Pablo Picasso, La persisto de la memoro de Salvador Dalí kaj verkoj de unuarangaj usonaj artistoj kiel Jackson Pollock, Andy Warhol kaj Edward Hopper. MoMA ankaŭ posedas gravajn kolektojn de grafika fasonado, industria fasonado, fotografio, arkitekturo, kino kaj presaĵoj.
MoMA konservas la unuajn avangardajn verkojn de la 20-a jarcento. Ili estas verkoj de Pablo Picasso, Marc Chagall, Vasilij Kandinskij, Piet Mondriaan, Henri Matisse, ktp. Ĝi havas Ĝardenon de Skulptaĵoj kun verkoj de Auguste Rodin, Alexander Calder, Louise Nevelson, Pablo Serrano kaj Aristide Maillol, krom kinhalo.
Post kvar jaroj da reformoj, en 2004 estis inaŭgurita la nova MoMA, kun preskaŭ la duobla spaco. La muzeo havas du restoraciojn kaj kafejon.
Volframa trioksido
Volframa trioksido (WO3) estas la plej grava oksido de la elemento volframo.
Troveblo
Volframa trioksido nature ekzistas en formo de la mineraloj Elsmoreito (Volframo(VI)-oksido duonhidrata), Tungstito (Volframo(VI)-oksido hidrata) und Mejmacito (Volframo(VI)-oksido duhidrata).
Produkto
Krome la kombinaĵo laboratorie produkteblas per ardado de volframo aŭ volframaj kombinaĵoj en aero.
Ĝi montreblas ankaŭ per reago de natriovolframata dihidrato kun klorida acido.
Valdanoj
La valdanoj hodiaŭ estas protestanta reformita eklezio kun multaj adeptoj en Italio. Origine la eklezio fondiĝis en suda Francio kiel komunumo de religiaj laikoj fine de la 12-a jarcento, fare de la negocisto Petro Valdo (Petrus Valdes) el Liono. Severe persekutitaj dum la inkvizicio, la valdanoj dum la mezepoko estis inter la plej signifaj grupoj de ne-katolikaj kristanoj en okcidenta Eŭropo.
Valdanoj suferis persekutojn de la 13-a jarcento ĝis la 17-a jarcento en la Germana Imperio, Provenco, Savojo, Piemonto. Tutmonde nuntempe ekzistas proksimume 48 000 valdanoj, el ili 27 500 en Italio, kie ili havas proksimajn rilatojn al la evangelie metodista eklezio.
Historio
La valdanoj estis kristana religia movado kritika pri la katolikismo, kiu ekestis longe antaŭ Martin Luther. La nomo devenas de la liona negocisto Petrus Valdes, kiu estis tre impresita de la biblia rakonto pri la riĉa junulo en la evangelio laŭ Mateo 19, 16-26. Nomantaj sin "la malriĉuloj de Liono", la fruaj valdanoj kaj predikis kristanismon kaj socie zorgis pri la plejmalriĉuloj. Komence ili komprenis sin kiel anoj de la katolika eklezio, sed kritikis tion, kion ili konsideris ties dekadenciĝon.
Dum la jaro 1184 la valdanoj - aparte pro la laika predikado, ekster la kontrolo de la oficiala katolika eklezio en la sinodo de Verono fare de la papo Lucio la 3-a estis elŝlositaj el la katolika eklezio. Dum la jaro 1252 la papo Inocenco la 3-a en la dokumento ad extirpanda skribas, ke Cataros,...Valdenses, ... et omnes Hereticos ... perpetue damnamus infamia (la kataroj, valdanoj kaj ĉiuj anoj de herezo kondamniĝas per la eklezia puno de infamio). Tio signifas eklezian militon kontraŭ kaj la kataroj kaj la valdanoj.
Malgraŭ la persekutoj, dum la 14-a jarcento la valdanoj en malsamaj, parte interkverelantaj grupoj estas disvastiĝintaj en granda parto de Eŭropo. La katolika inkvizicio fortigas la persekutojn, kaj dum la jaro 1487 papo Inocenco la 8-a deklaras krucmiliton kontraŭ la valdanoj.
Iuj grupiĝoj aliĝas al la Husanoj - el tio rezultas la komunumo de Bohemiaj Fratoj (vidu ankaŭ Johano Amoso Komenio). Aliaj grupoj aliĝas al la reformacio de Johano Kalvino. En norda Italio la valdanoj dum 1532 sub influo de la reformacio fondas reformitan eklezion. Tamen la persekutoj daŭras. Dum 1685 multaj valdanoj estas forpelitaj el Italio kaj suda Francio, kaj ricevas azilon en protestantaj germanaj ŝtatetoj norde de la Alpoj - interalie en Hesio kaj Virtembergo (vidu pri tio interalie la artikolon pri la komunumo Ober-Ramstadt en Hesio). Nur dum 1848 la italaj valdanoj en dokumento de la reĝo Karlo Alberto de Sardinio kaj Piemonto ricevas civitanajn rajton, kaj la garantion rajti praktiki sian riton de kristanismo.
La italaj valdanoj nuntempe
Post la agnosko de siaj religiaj rajtoj la valdanoj en tuta Italio konstruis sociajn instituciojn - maljunulejojn, infanejojn, lernejojn, renkontejojn kiel la centro Agape apud Torino. Ĉirkaŭ ili grupiĝas la valdanaj diasporaj komunumoj. Geografia centro de la eklezio tamen restas la tiel nomataj valdanaj valoj en la Alpoj okcidente de Torino, kie troviĝas la plej multaj kaj plej grandaj komunumoj. La teologia centro en formo de teologia fakultato tamen troviĝas en Romo, kie ankaŭ kunvenas la tavola - la demokratie elektita eklezia estraro kaj kie laboras la eklezia reprezentanto - la moderatore.
Dum la itala faŝismo de la jaroj 1922 ĝis 1945 la valdanoj estis aparte observitaj de la sekreta polico: protestantoj entute dum tiu tempo en Italio ne rajtis havi publikajn postenojn, la franca lingvo estis malpermesita (ankaŭ en diservoj) kaj la protestanta gazetaro malpermesita. Multaj piemontaj valdanoj sekve dum la Dua Mondmilito batalis en la rezista movado kontraŭ la faŝista reĝimo de Mussolini kaj kontraŭ la okupo de norda Italio fare de la armeo de Nazia Germanio. La faŝismaj aŭtoritatoj respondis al tio per la ĝeneraligo "I valdesi sono tutti ribelli" (la valdanoj ĉiuj estas ribeluloj). La plenan liberecon de religia praktikado la valdanoj nur ekhavas dum la jaro 1984. Per tio finiĝas 800-jara historio de persekutoj, forpeloj kaj subpremo.
Januare 2005 en la norditala urbo Pinerolo apud Torino inaŭguriĝas monumento pri la persekuto de la valdanoj fare de la katolika inkvizicio, Temas pri la unua ekumena monumento entute en Italio. La bronza artaĵo havas la formon de flamo kaj simboligu la bruligon de valdanoj fare de la inkvizicio. Esperon kaj paciĝon simboligas knabino kun manoj kaj rigardo levitaj al la ĉielo.
Valdanoj en Germanio
Post 1698 pro la forpelo de valdanoj kaj hugenotoj el Piemonto ankaŭ en Hesio-Darmstadt, norda Badeno kaj Virtembergo ekestas valdanaj komunumoj. Kaj en Hesio kaj en Virtembergio la alvenintoj konatigis la terpomon, jam ekde la mazo de la 17-a jarcento kultivita en suda Francio kaj norda Italio, sed ĝis tiam nekutima en Germanio. Inter la urboj Pforzheim kaj Stuttgart ankoraŭ hodiaŭ francaj loknomoj kiel Pinache, Perouse, Corres, Serres kaj Villars memorigas pri la franclingvaj valdanoj. Ankaŭ la francaj familiaj nomoj de multaj loĝantoj de Virtembergo kaj suda Hesio, kiel Durand, Gille, Roux, Granget, Conle, Crocoll, Croissant aŭ Clour atestas pri la deveno de la valdanaj familioj el Savojo.
Valdanoj en Aŭstrio
Ankaŭ en Aŭstrio dum la 13-a kaj 14-a jarcento ekzistis valdanaj komunumoj. Ĉefa loĝotereno estis la teritorio sude de la rivero Danubo inter la regionoj Salzkammergut kaj Wienerwald. La katolika inkvizicio dum la jaro 1260 ĉi-tie trovis pli ol kvardek florantajn valdanajn paroĥejojn kun lernejoj kaj kunvenejoj. La invizicio ekde tiu jaro premis la valdanojn en kaŝan ekziston, kaj multaj kredantoj ekzekutiĝis. Ree inter 1311 kaj 1315, ĉirkaŭ 1370 kaj inter 1391 kaj 1402 la aŭstraj valdanoj estas severe persekutitaj; ĉi-kuntekste tre aktivis la celestenano Petrus Zwicker. Ekde la mezo de la 15-a jarcento ne plu troveblas supuroj de la aŭstraj valdanoj. Ne tute klaras, ĉu la inkvizicia persekuto vere elradikiĝis ĉiujn valdanajn familiojn, aŭ ĉu iuj restintoj aliĝis al la husana movado.
Tutmonda diasporo
Pro la granda ondo de elmigroj el Italio al Suda Ameriko inter la jaroj 1880 kaj 1914 nuntempe en Argentino kaj Urugvajo vivas ĉirkaŭ valdanoj. Tutmonde ekzistas proksimume eklezianoj, kaj al tio aldoniĝas la valdanoj, kiuj - kiel  kredantoj en Germanio, pliaj en Francio kaj la usonaj ŝatoj Novjorkio kaj Norda Karolino - aliĝis al lokaj protestantaj eklezioj. Pri la valdanoj informas ankaŭ interesega muzeo en Bad Karlshafen, la t.n. Hugenota muzeo germana.
Starý Jičín (burgo)
Starý Jičín estas burgoruino super la samnomata municipo Starý Jičín en distrikto Nový Jičín en Moraviasilezia regiono. La burgo estiĝis fine de la 12-a jarcento aŭ komence de la 13-a jarcento, la unua skribmencio devenas pri ĝi el la jaro 1240. Ĝi estis konstruita sur loko de devena ligna burgaro kaj ĝi plenumis precipe soldatan taskon kiel ŝirmo de vojo al Pollando.
Csebény
Ne miskomprenu kun Csetény!
Csebény [ĉebEnj], germane Tschewing, kroate Čebinj estas malgranda vilaĝeto en Hungario, en regiono Suda Transdanubio, en departemento Baranya, en Distrikto Szigetvár.
Situo
Csebény situas sur deklivoj, fine de sakovojo.
Walbeck
Walbeck havas diversajn signifojn:
Csebény
Historio
La unua mencio pri la vilaĝo devenis el 1211 en formo "Chebe". La vilaĝo senhomiĝis dum la turka erao. Post la 2-a mondmilito la germanoj deportiĝis al Germanio.
En Csebény migra poŝto servas.
József Fekete (skulptisto)
FEKETE József estis rumanuja hungara skulptisto naskita la 15-an de junio 1903 en Vajdahunyad kaj mortinta en 1979 en Oradea.
Kariero
József Fekete studis en Bukareŝto ĉe majstro D. Paciurea, I. Jalea, kaj Oscar Han inter 1921 kaj 1927. Li estis instruisto de Lernejo pri Industriarto de Oradea. Lia laborejo estis en Placo Nagyvásár en Palaco Ulmann.
Apața
Apața [apaca] (hungare: Apáca, germane Geist) estas vilaĝo kaj unuvilaĝa komunumo en Rumanio norde de Brașov.
Loĝantaro
En 1910 ĝi havis 1 930 loĝantojn (hungaroj, rumanoj); en 1992 2 745 (51% rumanoj).
Historio
Ĝia unua skriba mencio estas 1460. Ĝis 1919 apartenis al Hungario (Brassó).
Jukatana garolo
La Jukatana garolo (Cyanocorax yucatanicus) estas specio de birdo de la familio de Korvedoj, kiu enhavas la korvojn, pigojn, garolojn ktp. Tiu specio estas de la genro Cyanocorax kiu karakteras pro kombino de nigro (ĉefe en kapo) kaj bluo (la korpo).
Batu Kikir
Batu Kikir estas urbeto en Negeri-Sembilano, Malajzio.
Jukatana garolo
Aspekto
Pli precize tiu specio estas tre simila al la tre proksima samgenra Purpurdorsa garolo, ĉar ambaŭ montras pli da nigro ol plej parto de la membroj de la genro, tiuj en kapo kaj korpo, dum flugiloj kaj vosto estas malhelbluaj, tiele ke le nomo “Purpurdorsa” povus ankaŭ taŭgi por tiu ĉi specio, por kiu oni uzis ĉiam (el la latina scienca nomo) la geografia marko el Jukatano. Tiu ĉi estas 31 al 33 cm longa kaj pezas el 105 al 128 g.
Batu Kikir
Historio
Ĝi fariĝas populara per frazo Batu Kikir Jambatan Bosi de linio de kantoteksto de populara malajzia kanto "Apo Kono Eh Jang".
Arĝentarto
Arĝentarto estas la arto prilabori artisme produktojn kaj objektojn el arĝento kaj etende kun aldono de aliaj valormetaloj (oro, bronzo ktp) aŭ gemoj. La artisto kiu faras tiun laboron estas nomita arĝentisto aŭ arĝentartisto nome majstro kiu prilaboras artajn objektojn el arĝento. La terminoj "arĝentisto" kaj "oraĵisto" ne estas precize sinonimoj ĉar la teknikoj, trejnado, historio, kaj gildoj estas aŭ esti ege la samaj sed la fina produkto povas ege varii same kiel la gamo de kreitaj objektoj. Tamen plej oraĵisto iam laboris per arĝento dum la malo ne estas tiom ofta.
Jukatana garolo
Aspekto
La Jukatana garolo posedas fortan bekon, voston pli mallonga ol tiu de la Sanblasa garolo, sed pli gradita fine. La kapo estas fortika, kun mallongaj plumoj kiuj formas kresteton antaŭe. La naztruoj estas evidente nekaŝitaj. La kapo, kolo, plej supra dorso kaj ĉiuj subaj partoj estas tre nigraj kontraste kun la bluaj partoj. La dorso, flugiloj kaj vosto estas tre brilbluaj, kun brila verdeca nuanco je ia lumo. Tiu nuanco en la tre brila vosto estas pli viola. La subflugiloj estas grizaj; la subvosto nigreca. La gamboj estas tre brilflavaj. La beko estas nigra. La iriso estas brunnigreca.
Ambaŭ seksoj estas identaj. Junuloj havas tre ŝanĝeblan plumaron, ĉar ili havas blankan korpon kontraste kun la bluecaj supraj partoj. La subvosto havas blankajn finaĵojn. La beko kaj kruroj estas flavaj. Ili akiras la nigran plumaron poste. Unuajaraj junuloj similas al plenkreskuloj, sed kun beko kaj okulringo flavaj. Duajaruloj jam havas la brilan plumaron de plenkreskuloj. Triajaruloj ankoraŭ havas helajn makuletojn en la beko kaj foje eĉ kvarajaruloj.
La voĉo de tiu specio, kiel ĉe aliaj garoloj, estas tre varia, sed elstaras rapida kaj laŭta 'ŝiDI-ŝiDI'
Disvastiĝo kaj habitato
Tiu specio troviĝas, kiel sugestas la nomo, en suda Meksiko kaj ĉefe en Jukatano, sed ankaŭ en nordokcidento de Tabasco, kaj en la nordo de la najbaraj ŝtatoj de Belizo kaj Gvatemalo kie ili loĝas pinarojn foje altajn. Ties natura habitato estas subtropikaj aŭ tropikaj sekaj arbaroj, humidaj arbaroj kun proksimaj klarejoj kaj tre degraditaj eksarbaroj. Ĝi estas konsiderata endemismo, ĉar kvankam super landlimoj estas ĉiam ene de la sama regiono.
Kutimaro
Ili havas similan socian kutimaron kiel la Sanblasa garolo: Vintre formas grandajn arojn de 45 al 55 individuoj, el kiuj duono estas unuajaraj junuloj. Dum la reproduktado la aroj malpligrandiĝas ĝis nur 10 birdoj kiu okupas teritorion de ĉirkaŭ 400 m de diametro. La reproduktaj paroj estas helpataj de kelkaj neparaj plenkreskuloj kaj junuloj. Ili manĝas ĉefe grupe inter la branĉaro kaj foliaro. Ili sekvas la formikejojn por kapti surgrunde la senvertebrulojn kiujn ili forigas. Ili estas ĉiomanĝantaj, ĉefe manĝas senvertebrulojn kaj ĉefe koleopterojn kaj raŭpojn, sed ankaŭ grenon kaj fruktojn; fakte ili estas oportunemaj kiuj profitas la abundajn fruktojn de ĉiu sezono.
Reproduktado
Tio okazas maje kaj junie. La Jukatana garolo nestumas kolonie. La nido estas platformo komponita el etaj bastonetoj, herberoj kaj aliaj mildaj materialoj, lokita alte intre 4 kaj 9 m en arbo, sed proksime de klarejo. La nesto estas konstruita de ambaŭ gepatroj, sed laŭvice jare: unuajare la ino, duajare la masklo. La ino demetas 4 al 6 ovojn helbrunecajn kun ruĝecaj makuletoj. Ĉe tiu specio nur unu ino demetas kaj kovas, dum ĉe la Sanblasa garolo aŭ ĉe aliaj membroj de la genro du inoj ovodemetas kaj kovas laŭvice en la sama nesto. La kovado daŭras 17 tagojn, kiam la ino estas manĝigata de la masklo kaj ŝiaj nombraj helpantoj. Ĉiukaze la helpantoj helpas en du nestoj. Junuloj sendependiĝas post 26 tagoj.
Vertou
Vertou estas franca situanta en departemento Loire-Atlantique, regiono Luarlandoj.
Arĝentarto
Arĝentarto estas la arto konverti metalfoliojn el arĝento en ujoj kaj aliaj iloj surtablaj (pladoj, bovloj, pokaloj, kandelingoj, vazoj, kruĉoj, urnoj, ktp.), manĝiloj (arĝenta manĝilaro), kaj aliaj artikloj de arĝenta hejmilaro, preĝejaj iloj aŭ skulptarto. Ĝi povas inkludi ankaŭ la faradon de juvelarto.
Vertou
Ĝiaj loĝantoj nomiĝas Vertaviens.
Batu Kikir
Historio
Batu Kikir ankaŭ estas konata kiel la naskiĝloko de Pendita Za'aba (Zainal Abidin Ahmad), fama intelektulo kaj vortforĝisto en Malajzio.
Hajĉeng
Haicheng estas urbo en provinco Liaoning, Ĉinio. Ĝi situas je ĉ. 200 km de Shenyang, ĉefurbo de provinco Liaoning.
Batu Kikir
Historio
Li estas la unua kaj nur "Pendita" en la lando. En Batu Kikir, muzeo dediĉita al la heredaĵo de Pendita Za'aba estis konstruita fare de la Negeri Sembilan-registaro kaj estas malferma al publiko. Konata kiel Teratak Za'aba, la tradicia kampung-doma strukturo estis konstruita ĉe la naskiĝloko de Za'aba, Bukit Kerdas en Batu Kikir.
Hajĉeng
Tie okazis la 4-an de februaro 1975 tertremo kun forto de 7,3 je la Richter-skalo. Tiutempe la urbo havis pli ol unu milionon da loĝantoj. Feliĉe, la sismologoj anoncis la tertremon unu tagon antaŭe kaj tiel oni evakuis la urbon. Tio estis la unua sukcesa antaŭanonco de tertremo en la historio.
Batu Kikir
Geografio-Loko
Batu Kikir situas inter Bahau kaj Kuala Pilah.
Eksteraj ligiloj
La kanto: Apo Kono Eh Jang el youtube
István Balogh (miniaturpentristo)
BALOGH István [balog] estis rumanuja hungara grafikisto, miniaturpentristo naskita la 10-an de julio 1890 en Nagyvárad kaj mortinta la 12-an de januaro 1956 en  Oradea.
Kariero
En 1911-1912 István Balogh studis en Bavara Reĝa Akademio de Munkeno, faris studvojaĝojn en Italujo, precipe en Romo (1913–1914). Li estis ano de la Holnap Irodalmi Társaság. Lia unua ekspozicio estis en 1910 en Kafejo Művészház. Liaj pli famaj unuekzempleraj volumoj estis la verkoj de Endre Ady, Mihály Babits, JUHÁSZ Gyula, Tamás Emőd, Géza Tabéry, Oscar Wilde (Ady Múzeum, Nagyvárad). Post la dua mondmilito kune kun Gábor Miklóssy, Tibor Cs. Erdős, József Fekete li partoprenis en la fondo de Artlernejo de Oradea, kiu antaŭ la estiĝo de Magyar Művészeti Intézet (1948) estis grava forumo de artinstruado en Transsilvanujo.
Kreaĵoj en publikkolektoj
Ady Múzeum, Oradea Iparművészeti Múzeum, Budapest Magyar Nemzeti Galéria, Budapest Petőfi Irodalmi Múzeum, Budapest.
Max Mangold
Max MANGOLD (naskiĝis la 8-an de majo 1922 en Basel, mortis la 3-an de februaro 2015) estis germana lingvisto.
Li estis dum preskaŭ tridek jaroj profesoro pri fonetiko kaj fonologio ĉe la Universitato de Sarlando en Saarbrücken kaj konatiĝis i.a. kiel aŭtoro de "Aussprache-Duden", la plej grava vortaro pri germana prononco.
Li ne rekte aktivis en la Esperanto-movado, sed parolas la lingvon kaj publikigis - kiel renoma lingvisto - favoran opinion pri ĝi.
Franz Brentano
Franz BRENTANO (naskiĝinta en 16-a de januaro 1838, mortinta en 17-a de marto 1917) estis psikologo, sociologo, filozofo germana. La fondinto de sia lernejo (Brentano Lernejo) en kiu lernis Carl Stumpf, Kazimierz Twardowski, Edmund Husserl, Alexius Meinong kaj Sigmund Freud.
József Szerdahelyi
József Szerdahelyi [jOĵef serdaheji], laŭ hungarlingve kutima nomordo Szerdahelyi József estis hungara aktoro, operkantisto (baritono), komponisto, tradukisto, reĝisoro. Lia filo estis Kálmán Szerdahelyi.
Franz Brentano
Brentano studis filozofion en universitatoj en Munkeno, Würzburg, Berlino kaj Münster. Li interesiĝis pri filozofio skolastika. Li komencis studi teologion kaj lernis en seminario preparante sin al esti katolika pastro. En 1866 li habilitiĝis kaj komencis instrui en Würzburg. Tie li konis Carl Stumpf. En 1874 li publikis Psychologie vom empirischen Standpunkt kaj komencis prelegi en universitato en Vieno. Tie lin aŭskultis Edmund Husserl, Alexius Meinong, Christian von Ehrenfels, Rudolf Steiner kaj multuloj. Ili kaj aliaj gravaj prekursoroj de filozofio kaj psikologio lernis en fama Brentano Lernejo.
József Szerdahelyi
József Szerdahelyi naskiĝis la  en Hódmezővásárhely, li mortis la  en Pest (urbo).
Franz Brentano
Laŭ Brentano ĉefa emo de psikaj aktoj estas intencionalemo- direktado al objektoj. Tiuj objektoj- alie al aktoj psikaj- estas transcendentalemaj. La fenomenoj psikaj Brentano divitas al prezentoj, juĝoj kaj "aktoj de amo kaj antipatio". Al ili respondas la estetiko, logiko kaj etiko kaj al ili ekvivalentoj estas beleco, vero kaj bono (tri perfektaĵoj laŭ Platon).
József Szerdahelyi
Biografio
József Szerdahelyi studis juron, kiun li iterrompis en 1821 kaj aliĝis al trupo de Miklós Udvarhelyi en Debrecen. Li ricevis dramajn rolojn. Post 3 jaroj en Transilvanio formiĝis la unua hungara operotrupo fare de Lázár Nagy, al kiu Szerdahelyi tuj aliĝis. Li iĝis tuj ŝatata kantisto, sed li ankaŭ estis muzikisto. En 1827 li mem fondis pli novan migrantran operotrupon en Kolozsvár. La trupo prezentis spektaklojn en Hungara reĝlando, ekzemple en 1928 en la Germana Teatro (Pest). La trupo bankrotiĝis, tial li havis rolojn en provincaj urboj kaj en Buda. En 1837 li estis fondinta membro de Teatro Magyar de Pest.
Elna Matland
Elna MATLAND [mAtlan] (naskiĝis la en Bergen, Norvegio, mortis la  en Bergen) estis norvega esperantistino, prezidanto de Norvega Esperantista Ligo inter la jaroj 1985 kaj 1991, kaj honora membro de UEA.
Pleșcuța (Alba)
Pleșcuța [pleŝkuca] estas vilaĝo en la rumana distrikto Alba. Ĝi situas nord-okcidente en la distrikto, en la Bihor-montaro, proksime al rivero Pleșcuța. Administre ĝi apartenas al la komunumo Vidra.
Pleșcuța situas ĉirkaŭ 50 km oriente de la samnoma komunumo Pleșcuța en la najbara distrikto Arad. Pro la monteca regiono la voja distanco estas pli ol 100 km.
Safien (komunumaro)
La komunuaro Safien estas administra unuo de Kantono Grizono kaj parto de la distrikto Surselva. Ĝi havis 419 loĝantojn la 31-an de decembro 2009. Ĝia ĉefloko estas Tenna.
Geografio
La komunumaro Safien entendiĝas en la plej granda parto de la valo de Safien, kiu estas la valo de la rivero Rabiusa, alfluanto de Antaŭa Rejno.
Trafiko
La valo de Safien situas flan ke de la gravaj trafikvojoj. La valo atingeblas per la vojo de Versam al Safien, sur kiu cirkulas ankaŭ poŝtaŭtolinio.
Komunumoj de la komunumaro Safien
La komunumaro Safien konsistas (stato en 2011) el 2 komunumoj. Jen la listo:
Historio
La komunumaro Safien estis fondita surbaze de la leĝo pri la nova administracia ordo de Kantono Grizono en la jaro 1851, el la tiamaj tribunalkomunumoj Tenna kaj Safien. Ĝis la 31-a de decembro 2010 la komunumaro Safien apartenis al la distrikto Heinzeinberg. Kun efiko de la 1-a de januaro 2001 Safien estis atribuita la la distrikto Surselva, dum la ceteraj komunumaroj de la distrikto Heinzenberg estis integritaj al la distrikto Malantaŭa Rejno.
Eversmeer
Eversmeer estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Wittmund de la federacia lando Malsupra Saksio. Fine de la komunumo havis  loĝantojn. La komunumo estas parto de la komunumaro Holtriem, administra ligo de pluraj formale sendependaj politikaj komunumoj. La teritorio apartenas al la historia regiono Orienta Frislando.
33590 Sreelakshmi
33590 Sreelakshmi estas tre malgranda, neordinare hela asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la  en la kadro de la astronomia kampanjo « LINEAR » (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Jean Charles Galissard de Marignac
Jean Charles Galissard de Marignac (1817-1894) estis svisa kemiisto kaj mineralogo, kies esploroj pri la atommaso sugestis la eblecon pri la ekzisto de la izotopoj, kaj liaj studoj pri la raraj teraj elementoj kondukis lin al la malkovro de la Iterbio, en 1878, kaj la kunmalkovro de la Gadolinio, en 1880. Li estis lernanto de organika kemio kun Justus von Liebig kaj studis mineralogion kun Jean-Baptiste Dumas kaj Louis Jacques Thénard, en Parizo.
Andrea Camilleri
Li eldonis eseojn, kronikojn kaj diversajn rakontojn okazuntajn en Sicilio en la dua duono de la 19-a jarcento. Sed, ekde 1994, kun la kreado de komisaro Salvo Montalbano (nomo elektita kiel tributo al Barcelona verkisto Manuel Vázquez Montalbán) kaj lia serio de policaj romanoj, tiu aŭtoro iĝis unu el la plej multsukcesaj verkistoj.
Dum kvardek jaroj li estis verkisto kaj direktoro pri teatro kaj televido. Camilleri komencis per serio de kunigoj de verkoj de Luigi Pirandello, Eugene Ionesco, T. S. Eliot kaj Samuel Beckett por la teatro, kaj kiel produktanto kaj kunverkisto de la serio de Komisaro Maigret de Simenon por itala televido, aŭ la itala televido. Aventuroj de leŭtenanto Sheridan, kiuj fariĝis tre popularaj.
John Phillips
John Phillips estas nomo de
Afar
Afar povas rilati al:
Yuri Jonathan Vitor Coelho
Yuri Jonathan Vitor Coelho (n. ) estas brazila futbalisto.
Chembong
Chembong estas malgranda vilaĝo en la distrikto de Rembau, Negeri-Sembilano, Malajzio.
Historio
La bieno nomita Chembong Estate estas loĝita fare de plejparte baratanoj. Ili laboras kiel kaŭĉukaj kultivistoj kaj kelkaj estas normalaj laboristoj.
Chembong Estate estas tre populara vilaĝo ekde 1970-aj jaroj por sia futbalo. Ekzistis multaj lokaj ludantoj kiuj reprezentas ŝtaton kaj kelkajn klubojn. Ĉiun jaron la loka templo SRIMAHAMARIAMMAN havas ĉiujaran datrevenon kaj ĉiujn homojn kiuj postlasis la bienon komence de la 1990-aj jaroj partoprenos kaj festos ĝin laŭ tre paca maniero.
László Ranódy
László RANÓDY [ranOdi], hungare Ranódy László, Esperante Ladislao Ranódy estis hungara reĝisoro, scenaristo kaj profesoro.
Biografio
László Ranódy frekventis universitaton en Budapeŝto, dume jam tiam helpis la reĝisorojn en diversaj teatraĵoj. Post la 2-a mondmilito li havis diversajn postenojn en produktejo de filmoj, kie li ankaŭ reĝisoradis. Li instruis en la aktora ĉeflernejo inter 1948-1954. Li ricevis premion Kossuth en 1956, poste ankaŭ aliajn premiojn.
Mimedoj
La Mimedoj (Mimidae) estas familio el la ordo de la Paseroformaj birdoj. Kelkaj specioj estas la Mokbirdo (Mimus polyglottos) kaj la Katbirdo.
Rekoniloj
La 25 centimetrojn longa mokbirdo havas grizan dorson, pli malhelajn flugilojn kun blankaj flugilstrioj, longan nigran voston kun blankaj eksteraj plumoj. La svelta, nigra beko estas malmulte kurbigita malsupren.
Disvastiĝo
Ĝia nearktisa-neotropisa disvastiĝejo etendiĝas de la sudo de Kanado tra Usono ĝis Meksiko kaj en la Karibon; la plej ofta estas la birdo en la regiono de Florido ĝis Teksaso. Ankaŭ en Germanio (Bremeno) kaj en la regiono de Ruhr (Recklinghausen) oni ekvidis ĝin. La mokbirdo vivas en diversaj vivejoj, kiel malfermaj pampoareoj, duondezertoj, arbarregionoj, kampoj kaj loĝataj regionoj.
Konduto
La longe persista, kompleksa kantado de la mokbirdo, kiu eĉ vokojn kaj sonojn de aliaj bestoj samkiel medibruojn, la tutan tagon ĝis en la nokto estas aŭdebla. La kantrepertuaro de la masklo konsistas el 50-200 kantoj.
Per siaj longaj kruroj la birdo sur la grundo serĉas je nutraĵo, al kiu apartenas senvertebruloj, semoj kaj aliaj fruktoj. Dum la nutraĵserĉado la Mimedo disetendas siajn flugilojn kaj montras la blankajn flugilmakulojn. Tiu sinteno aŭ servas por la distriktprotektado aŭ por ekfuĝigi bredobestojn.
La birdo estas konata kiel sentima kaj agresema; ĝi defendas impete la kov- kaj la vintroregionon. Kelkfoje la mokbirdo alvokas per specifa voko samspeciulon por helpo, por komune fuĝigi rabiston.
Generado
La mokbirdo konstruas pelvetoforman neston el tigoj kaj branĉeroj sur malalta branĉo en densa arbustaro en malferma pejzaĝo. Du ĝis ses ovojn la ino sola dum 12 gis 13 tagoj kovas. Post naŭ ĝis dek du tagoj la junbirdoj ekflugas.
Aliaĵoj
La mokbirdo (angle „Mockingbird“) estas la ŝtata emblembirdo de Arkansaso, Florido, Misisipio, Tenesio kaj Teksaso.
Bebel Gilberto
Bebel Gilberto [] (naskiĝinta la 12-an de majo 1966 en Novjorko kiel Isabel Gilberto de Oliveira) estas brazila kantistino kaj kantaŭtorino. Ŝi estas la filino de João Gilberto kaj Miúcha (Heloísa Buarque de Hollanda, fratino de Chico Buarque), du gravuloj de la muzika mondo de Brazilo.
Kariero
Dum la 1980-aj jaroj ŝi provis solistan karieron kaj kunlaboris precipe kun Cazuza, sed ankaŭ aliaj steluloj de Muziko Populara Brazila. En la jaro 1991 ŝi transloĝis al Novjorko, kie ŝi kunlaboris kun muzikistoj kaj diskludistoj kaj provis kunfandi sian bosanovon kun aliaj muzikstiloj. En la jaro 2000 ŝi eldonis kune kun diskludisto Suba sian lumdiskon Tanto Tempo, kiu atingis bonan lokon en la mondmuzikaj ranglistoj. En la jaro aperis la disko Tanto Tempo Remixes, kiu sin apogis sur la sukceson de ŝia lumdisko. En 2004 sekvis la albumo Bebel Gilberto kaj en 2005 ties remiksaĵoj.
Ŝiaj konataj kantoj Samba da Benção, Tanto Tempo kaj Mais Feliz estas filmmuzikaĵoj.
Merișor (Glodeni)
Merișor [meriŝor] (hungare: Pusztaalmás [pustaalmaŝ], germane: Apfeldorf) estas vilaĝo en Rumanio sudokcidente de Reghin. En 1910 Pusztaalmás havis 355 loĝantojn (rumanoj, hungaroj) kaj en 1992 296 (rumanoj). Ĝia unua skriba mencio estas el 1256. Ĝis 1919 kaj inter 1940 kaj 1944 ĝi apartenis al Hungario, al Maros-Torda. Administre ĝi apartenas al la komunumo Glodeni.
Komunumoj pri almás (= poma aŭ pomarbaro) en Hungara reĝlando
Pro grandeco la tabelo ne havas la ceterajn komunumojn en Hungara reĝlando, nur en Transilvanio. Ekzistas listo de hungaraj loknomoj kun "almás".
Fin de siècle
La nocio Fin de siècle [] signifanta Jarcentofino kutime rilatas al la fino de la 19-a jarcento, pli ekzakte al la tempo inter 1890 kaj 1914, finiĝante kun la Unua Mondmilito. La literaturo kaj arto de tiu tempo plej ofte priskribis socian dekadencon kaj aliflanke la socio komencis interesiĝi pri kulturaj novaĵoj, i.a. Esperanto.
IJsselstein
[[Media:Nl-IJsselstein.ogg|IJsselstein]] estas urbo kun antaŭaj urborajtoj kaj municipo en la nederlanda provinco Utrecht. La municipo havis 34 008 loĝantojn (je la 1-a de julio 2006) kaj havas areon de 21,62 km² (de kiu 0,46 km² estas akvo). La nomo IJsselstein devenas de la Hollandse IJssel.
Fin de siècle
Arto
Fine de la 19-a jarcento oni ne nur riĉis kaj optimismis, sed ankaŭ oni timis, ke la estonto povus esti dekadenca kaj disfalema. Tiaj diversaj sentoj sin esprimis plej diverse: Unuflanke, la erao estis nomata bela epoko (Belle Époque) kaj la burĝaj klasoj en la industriaj nacioj vivis en eŭforio, aliflanke la industria revolucio pligravigis la socian demandon kaj oni konsideris la pacon maleterna. La dekadenceco estis asociata kun la fino de io granda, kun la fino de la pasinta jarcento, kiu estis la tempo de la ideoj kaj ideologioj kontrastaj, kiuj sekve devus batali unuj kontraŭ la aliaj. La kulturaj regionoj de arto, muziko kaj skribado estis ŝanĝitaj de tiu pensado. Arnold Schönberg, kiun impresis la fin de siècle, kreis la dekdutonismon, Oscar Wilde kiel plej bone konata dando verkis kontraŭ la burĝa rigideco kaj Erik Satie komponis muzikpecon pri embrioj sekiĝintaj (Embryons desséchés).
Filozofio
Ankaŭ kelkaj filozofoj povas esti konsiderataj kiel reprezentantoj de tiu epoko. Unu el la plej vaste konataj pensantoj de fin de siècle estis Friedrich Nietzsche, kiu imagis superhomon, kiu estas kvazaŭ reago kontraŭ la dekadenco de la homaj amasoj, kiuj laŭ Nietzsche devus esti regataj kaj pli intense kontrolataj de elito. Alia samtempano, kiu kritikis la amasan psiĥologion, estis Gustve Le Bon. La kontraŭdekadencismo iom kontribuis al la estiĝo de socia darvinismo kaj la nazia ideologio.
Paul Comi
Paul Domingo COMI (11-an februaro 1932 - 26-an aŭgusto 2016) estis usona aktoro.
The Abyss
The Abyss estas sciencfikcia filmo reĝisorita de James Cameron, kies estas ankaŭ scenaro. La originala muziko estas komponita de Alan Silvestri.
Paul Comi
Li militservis ĉe Usona Armeo ekde 1949. Li partoprenis en la Koreia Milito (1950-1951) pro kio li gajnis tri medalojn Purple Heart [purpura koro] kaj poste li estis asignita al Kioto.
The Abyss
Subakvaj scenoj estis filmitaj en kontaminita konstruaĵo de nuklea elektrejo de Ĉerokoj.
Paul Comi
Post militservo, li diplomiĝis ĉe USC School of Dramatic Arts de la Universitato de Suda Kalifornio en 1958 kaj samjare Comi ekis aktorigon je malgrandaj roloj ĉe televidserioj M Squad, The Silent Service kaj Steve Canyon inter aliaj kaj kinfilmoj The Young Lions kaj In Love and War. En sekva jaro li laboris ĉe televidseroj kiel 77 Sunset Strip, The Thin Man kaj Tombstone Territory kaj filmoj Pork Chop Hill, Warlock, A Private's Affair ĉiam en malgravaj roloj.