cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Interkultura edukado
"Ksenofobiaj" gvidlibroj
Ĉi tie menciindas ke poliglotaj tradukistoj kaj interpretistoj ofte estas fidindaj periloj de kulturaj informoj, ekzemple la hungara Kató Lomb, kiu en sia vojaĝlibro Egy tolmács a világ körül ("Interpretisto ĉirkaŭ la mondo"), publikigita en 1979 priskribas la ĉiutagan vivon de homoj kaj ties kutimoj, kiujn ŝi bone komprenis danke al siaj eksterordinaraj lingvokapabloj. Kiel interpretistino ŝi estis en 40 landoj kaj en ĉiuj kvin kontinentoj de la mondo. Traduko de la libro "فرايبورغ. رقَّة العزلة" (Freiburg..la delikateco de izolado) en la germanan sub la titolo "Kostbare Einsamkeit - Freiburger Tage" ankaŭ servis la interkulturan dialogon per kiu oni eksecias ke la saudarabia dentistino Alhanoof Aldegheishem spertis sian esplorrestadon en germana urbo kiel malfacilan por integriĝi pro la diferencoj inter du kulturoj.
Gvidlibroj "Culture Smart!" (kulturo mojosa)
La eldonejo Kuperard (Londono) publikigas serion de gvidlibroj pri kulturoj kaj kutimoj de pli ol 100 landoj sub la ĝenerala titolo "Culture Smart! " (Kulture mojosa!) de la landnomo. Ĉiu gvidilo inkluzivas koncizajn ĉapitrojn pri la lokaj moroj, tradicioj kaj valoroj de la loĝantoj de la lando, kaj la ĉefaj historiaj kaj kulturaj eventoj, kiuj formis ilin. Estas sekcioj pri socia kaj komerca etiketo, konsiloj pri komunikado, kaj parola kaj nevorta, kaj konsiloj pri kiel esti bona gasto. Jen kelkaj ekzemploj de kultura ŝoko por okcidentanoj kiuj vojaĝas en Filipinoj:
La serio de "Culture Smart!" estas utila por vojaĝantoj kiuj uzas ekzemple la gastigan reton "Pasporta Sevo": por 66 landoj de la 81 landoj (en 2017) ekzistas "Culture Smart!"-gvidilo: Argentino, Aŭstralio, Aŭstrio, Barato, Belgio, Belorusio, Birmo, Bosnio kaj Hercegovino, Brazilo, Britio, Bulgario, Ĉeĥio, Ĉilio, Ĉinio, Danio, Ekvadoro, Estonio, Filipinoj, Francio, Germanio, Grekio, Gvatemalo, Hispanio, Hungario, Indonezio, Irano, Israelo, Italio, Japanio, Kamboĝo, Kanado, Kolombio, Kostariko, Kroatio, Kubo, Litovio, Malajzio, Maroko, Meksiko, Mongolio, Nederlando; Nepalo, Niĝerio, Nikaragvo, Norvegio, Nov-Zelando, Pakistano, Peruo, Pollando, Rumanio, Rusio, Serbio, Singapuro, Slovakio, Slovenio, Sud-Afriko, Sud-Koreio, Svedio, Svislando, Tajlando, Tanzanio, Ukrainio, UAE, Usono, Uzbekio, Venezuelo, Zambio. Vidu la retejon de la eldonejo por koncizaj kulturaj proponoj kaj aktuala listo de la haveblaj kulturgvidiloj.
Kulturspecifaj libroj
La germana eldonejo Kursbuch eldonas kulturspecifajn librojn i.a. pri Japanio kun enhavriĉaj enrigardoj en tiuj du kulturoj.
Infanlibroj
Por trarompi sterotipojn ĉe infanoj el diversaj mondopartoj (ekzemple blankaj kaj nigraj infanoj en sama klaso) Yvette Umuhire verkis kolorilustritan libron 'Heroinoj kaj herooj de Afriko' (eldonita en tri lingvoj: angla, franca kaj nederlanda) en kiu ŝi rakontas pri famaj afrikanoj por doni al afrikdevenaj infanoj senton ke ili samvaloras kaj same gravas ol blankaj infanoj ĉe la reprezentado en libroj aŭ desegnofilmoj kaj por helpi ke blankaj infanoj ricevu ankaŭ alian bildon pri Afriko kaj afrikanoj ol tiun kiun ili ofte renkontas en sia ĉirkaŭaĵo kiu priskribas Afrikon tro ofte kiel kontinento de militoj kaj malriĉeco.
Konkludo
Per interkultura lernado eblas multe atingi por akcelli komprenemon, akceptemon kaj toleremon rilate al aliaj kulturoj survoje al pli bona interkompreniĝo. Tamen plia paŝo povus esti transkultura edukado. Interkultura kaj transkultura lernado ne estas kontraŭaj, ili ne ekskludas, sed kompletigas unu la alian. Prefere oni parolu pri universalaj valoroj ol pri ekzemple okcidentaj valoroj, ĉar kulturo celu unuigi kaj ne dividi homojn.
La mondo fariĝus pli homa kaj paca kiam renkontiĝas homoj kun homoj en respekto kaj dialogo. respekti sin mem kaj la aliajn kiel bunta mikso de kulturoj estas kultivejo por pacas kunekzistado.
Literaturo
(angla) Federico Gobbo (2021) The-intercultural-role-of-esperanto (PDF), en: Ilona Koutny, Ida Stria, Michael Farris: The Intercultural Role of Esperanto / Interkultura rolo de Esperanto / Międzykulturowa rola esperanta, Wydanie, ISBN 978-83-66666-31-3, DOI10.48226/978-83-66666-31-3
(angla) Manual for Developing Intercultural Competencies (Manlibro por disvolvi interkulturajn kompetentojn), (2020), Uneskco, senpage elŝutebla krom en la angla, ankaŭ en la araba, la franca kaj la hispana, eble sekvos traduko al Esperanto).
(angla) Unesco Guidelines on intercultural education,(20026) UNESDOC Digital Library, 46 paĝoj, ekzistas ankaŭ versio en la franca kaj hispana lingvoj.
(angla) Jane Jackson (2019), Introducing Language and Intercultural Communication, Routlegde, 2-a eldono, ISBN 9781351059251
(franca) Sociologie des migrations et des relations interculturelles (Sociologio pri migrado kaj interkulturaj rilatoj, Wikiversité.
(angla) Warshel, Y., (2018). ''[https://centerforinterculturaldialogue.files.wordpress.com/2018/09/kc91-peace-communication.pdf Peace communication. Key Concepts in Intercultural Dialogue]''.
(angla) Alvino E. Fantini (2018). [https://www.routledge.com/Intercultural-Communicative-Competence-in-Educational-Exchange-A-Multinational/Fantini/p/book/9780815369677 ''Intercultural Communicative Competence in Educational Exchange. A Multinational Perspective'']. Routledge, 338 paĝoj, Illus.
(nederlanda) Patrick T.H.M. Janssen (2018), Interculturele competenties, Groningen/Utrecht, eld. Noordhoff, ISBN 978-90-01-86885-7
(angla) Ingrid Piller (2017), Intrercultural Communication - A critical introduction (Interkultura komunikado-kritika enkonduko), Edinburgh University Press, ISBN 978 1 4744 1293 3
(angla) Janet M. Bennett (2015), The SAGE Encyclopedia of Intercultural Competence, 1024 paĝoj, SAGE Publications, Inc.
(germana) Rathje, Stefanie (2014) ''Multikollektivität. Schlüsselbegriff der modernen Kulturwissenschaften'', in: Stephan Wolting: Kultur und Kollektiv. Festschrift für Klaus P. Hansen. S. 39-60, Berlin.
(angla) Martyn Barrett, Michael Byram, Julia Ipgrave, Aude Seurrat (2013), Aŭtobiografio de Interkulturaj Renkontoj, Konsilio de Eŭropo. Rimedo dezajnita por instigi homojn pripensi kaj lerni de interkulturaj renkontoj, kiujn ili havis aŭ vizaĝo al vizaĝo aŭ per vidaj rimedoj kiel televido, revuoj, filmoj, interreto, ktp.
(angla) Sorrells, Kathryn. Jackson, Jane (2012), The Routledge Handbook of Language and Intercultural Communication. Routledge, 374 paĝoj. ISBN 9781136649530.
(germana) Arne Weidemann, Jürgen Straub, Steffi Nothnagel (2010): ''Wie lehrt man interkulturelle Kompetenz? Theorie, Methoden und Praxis in der Hochschulausbildung (Kiel oni lernas interkulturan kompetenton? Teorio, metodoj kaj praktiko en la germana supera edukado),'' transkripto, Bielefeld, ISBN 978-3-8376-1150-2.
(angla) Henrike Paepcke, Anja Drame & Gina Zerbe (2010), “Workshops on Diversity and Global Understanding ”, UN Studies Association (UNSA), TermNet, Universitato de Heidelberg kaj la Universitato de Vieno.
(germana) Rathje, Stefanie (2009), Konzepte kultureller Differenz – Münchener Beiträge zur interkulturellen Kommunikation (Konceptoj de kultura diferenco - Munkenaj kontribuoj al interkultura komunikado), Münche, Moosmüller, Alois (eld.)
(franca) François-Xavier D'Aligny, Astrid Guillaume, Babette Nieder, François Rastier, Christian Tremblay, Heinz Wismann (2009), Plurilinguisme, Interculturalité et emploi: défis pour l’Europe, p. 329-334, Paris, L’Harmattan.
(angla) Christoph Marcinkowski (2009), The Islamic World and the West: Managing Religious and Cultural Identities in the Age of Globalisation (la islama mondo kaj la okcidento : mastrumi religiajn kaj kulturajn identecojn), eld. LIT Münster, ISBN 978-3-643-80001-5, p. 312 (parte rete elirebla).
(pola) Przemysław Paweł Grzybowski (2008), ''[https://polskaksiegarniainternetowa.eu/pl/p/198780/edukacja-miedzykulturowa-przewodnik-pojecia-literatura-adresy Edukacja miêdzykulturowa–przewodnik. Pojêcia, literatura, adresy]'' (Interkultura edukado–gvidlibro. Nocioj, literaturo, adresoj), Oficyna Wydawnicza Impuls, Kraków.
(angla) Gudykunst, William B.. (2003) Communicating with Strangers: An Approach to Intercultural Communication, 4‑a eldono, New York: McGraw-Hill Education. ISBN    9780071195379.
(franca, angla) [https://www.ecml.at/Resources/ECMLPublications/tabid/277/PublicationID/36/language/fr-FR/Default.aspx ''Comme c'est bizarre! L'utilisation d'anecdotes dans le développement de la compétence interculturelle''] (Kiel strange! La utiligo de anekdotoj en la disvolviĝo de interkultura kompentento). 2000, CELV (Eŭropa centro por la vivantaj lingvoj de la Konsilio de Eŭropo)
(angla) Katan, David (1999), Translating Cultures, An Introduction for Translators, Interpreters and Mediators, Manchester, St. Jerome Publishing, 271 p.
(angla) Lo Bianco, J., Liddicoat, A. J., & Crozet, C. (1999), Striving for the Third Place: Intercultural Competence through Language Education (Strebado al la tria loko : interkultura kompetenteco pere de lingva edukado), Language Australia.
Allenc (stacidomo)
Allenc estas franca stacidomo sur linio -, situanta en  Allenc, en departemento Lozère, regiono.
Steinbach am Glan
Steinbach am Glan estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Kusel de la federacia lando Rejnlando-Palatinato. Fine de la jaro la komunumo havis 0 loĝantojn.
Allenc (stacidomo)
Temas pri stacidomo de Société nationale des chemins de fer français (SNCF), priservata de aŭtoĉaroj.
Ĝi situas ĉe kilometra punkto (PK) de la linio Le Monastier - La Bastide-St-Laurent-les-Bains (723000).
Oŭtleto
Oŭtleto estas specifa speco de etkomerco donanta al klientoj varon, precipe markan, kun karakterizaj rabatoj. La koncepto de la oŭtletaj vendejoj estiĝis en la 1980-aj jaroj en Usono, kie tiuj ĉi vendejoj troviĝis rekte en deponejoj aŭ en fabrikoj de la fabrikantoj mem - de tie devenas la nomigo "FACTORY OUTLET". El Usono tiu ĉi modelo sukcese disvastiĝis tra Granda Britio ankaŭ en Eŭropon kaj hodiaŭ ni trovos oŭtletajn vendejojn fakte tra la tuta mondo. En Eŭropo plej ofte ni renkontiĝos kun markigo "DESIGNER OUTLET".
Empusa
Empusa (helene Ἔμπουσα, latine  Empusa ) estis en la helena mitologio unu el monstroj en Hadesa subtera regno. Ŝi eble estis filino de Hadeso kaj Hekato.
Oŭtleto
La ĉefa ideo de la oŭtleto estas vendadi, pli bone dirite, forvendi varon, kiun oni jam ne produktas, sezonan varon, varon el bankrotintaj aŭ fermitaj vendejoj ks.
Ĝardeno Tigrabalzamo
Ĝardeno Tigrabalzamo (ĉine 虎豹別墅 aŭ 萬金油花園, angle Tiger Balm Garden aŭ Haw Par Villa) estas la nomo de tri publikaj vizitaĵoj en orienta Azio. La unua, origina, fondiĝis en Honkongo en 1935; ĝi fariĝis neĝardena amuzejo en 1985, kaj ekde 1998 fariĝis tereno de loĝejoj. La dua ĝardeno fondiĝis en Singapuro en 1937 kaj daŭre restas turisma vidindaĵo tie. La tria estas en Fuĝjano, Ĉinio. Ĝi fondiĝis en 1946, fermiĝis en 1949, kaj remalfermiĝis kiel muzeo en 1994.
4238 Audrey
4238 Audrey estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la ĉeĥa astronomo Antonín Mrkos elde la Observatorio Kleť, apud České Budějovice.
Nomo
Ĝi ricevis la virinan antaŭnomon "Audrey" en honoro de la brit-usona aktorino Audrey Hepburn (1929–1993).
Ĝardeno Tigrabalzamo
La ĝardenojn konstruis la familio Aw (fratoj Aw Boon Haw kaj Aw Boon Par) por reklami siajn produktaĵojn sub la marko "Tigra Balzamo" (angle "Tiger Balm", ĉine "虎标万金油".
La terenoj enhavas statuojn kaj dioramojn, kiuj bildigas scenojn el la ĉina folkloro, historio, mitologio kaj legendaro, kaj ilustraĵojn pri variaj aspektoj de konfuceismo. Malgraŭ la nomo "ĝardenoj", ili ne enhavas grandan kvanton de plantoj kaj ne konsidereblas parko.
Fontoj
Bazita sur informoj en la angla kaj ĉina vikipediaj artikoloj
Interkultura edukado
Literaturo
(germana) M. Borrelli (1998), Interkulturelle Pädagogik im internationalen Vergleich (interkultura pedagogio internacie komparata), eld. G. R. Hoff, ISBN 3-87116-606-5
(en, fr, es) Intercultural games, Jeux interculturels, Jugeos interculturels  (interkulturaj ludoj), Centrum voor Informatieve Spelen (CIS), Leuven/Loveno, Belgio, (1998).
(germana) Welsch, Wolfgang (1998): ''Transkulturalität. Zwischen Globalisierung und Partikularisierung (Transkulturismo. Inter tutmondiĝo kaj Individuigo), en: Interkulturalität. Grundprobleme der Kulturbegegnung'' (Interkultureco. Bazaj problemoj de kultura renkontiĝo), Mainzer Universitätsgespräche, Mainz.
(angla) Penelope Brown, Stephen C. Levinson (1987), Politeness: Some Universals in Language Usage, Cambridge University Press.
Eksteraj ligiloj
(eo) Duncan Charters - Lingvouzo kaj interkultura komunikado: kiel ili rilatas?, YouTube
(eo) Formularo ĉe Interkulturo.net por priskribi eventojn de kultura ŝoko
(eo) Kurso en Esperanto pri interkultura edukado por infanoj, enkonduko al la kurso en Klerigejo de Edukado.net. Rimarko: La kursomaterialo celas infanojn, gejunulojn, sed nepras plenkreskulra helpo, gvidado.
(eo) Eŭropo kaj Afriko - Ligitaj per eksterordinaj paŝoj, Kontakto, 2017:6
(eo) Klasointerŝanĝoj: eduko al interkulturaj rilatoj harmoniaj, (pdf), ILEI, Mireille Grosjean
(eo,en) Efiko de interkulturaj edukaj interŝanĝoj, ESF Connected
(eo) TEJO-Akademio : Grupaj kultur-interŝanĝoj
32533 Tranpham
32533 Tranpham estas tre malgranda sed tre hela asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la en la kadro de la astronomia kampanjo " LINEAR " (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Interkultura edukado
Eksteraj ligiloj
(en,eo) LinguaPolis Esperanto (senpaga tabulludo, PDF) - la aldonaj ludelementoj en la retejo de LinguaPolis Esperanto.
(eo, en, ca, de, fr) IDEO, Interkultura Edukado, defio por Eŭropo, Grundtvig projekto listigis librojn en diversaj lingvoj iel en rilato al la temo (PDF-dosiero).
(eo, fa) Esperanto kiel transpontilo de kulturoj / اسپرانتو، پلی بین فرهنگ‌ها, H. Tonkin, paĝoj 6-10, Irana Esperantisto
32533 Tranpham
Nomo
Ĝia nomo honoras Tran Pham, mentoron por unu finalist(in)o de la Intel Science Talent Search de 2016, scienca konkurso por gelernantoj en lasta jaro de mezlernejo. Li estis instruisto ĉe la Montgomery Blair High School de Silver Spring (Marilando).
Interkultura edukado
Eksteraj ligiloj
(pl, eo) Eŭropa Centro de Interkultura Edukado en Vroclavo, Pollando
(plurlingva + tekstoj en Esperanto) Monda Tago por Kultura Diverseco, por Dialogo kaj Evoluo, jutuba filmeto A films ouverts
(en) Building Resilience through the Development of Intercultural Competencies: Story Circles
(en) Etna kaj interkultura komunikado (PDF).
(franca vikipedio) Tipaj ekzemploj de kulturaj diferencoj
(en) UNESCO guidelines on intercultural education, ERIC,
(en) Blogo/retejo de Erin Meyer, aŭtoro de la libro  'Culture Map' (havebla en la korea, japana, ĉina, indonesian, turkan, germanan kaj francan)
(en) International Association for Translation and Intercultural Studies (Internacia Asocio por Tradukado kaj Interkulturaj Studoj) : www.iatis.org
(en) Scienca raporto pri interkultura kompententeco post kunlaborprojekto inter germanaj kaj svisaj studentoj. (PDF)
(en) About Culture Smart! (Pri Kulturo Mojosa!)
(en) International Summer University for Intercultural Leadership (Internacia Somera Universitato pri interkulturaj gvidado - kadre de Erasmus+), Projekto ALADDIN - sub aŭspicio de Unesko.
(en) Mapo kun ligiloj kaj informoj al literaturaj verkoj el la tuta mondo (Ann Morgan)
Jutubaj filmetoj:
(Esperanto kun samtempa traduko al la persa) Internacia retseminario pri “Esperanto kaj Interkultura Komunikado”, parto 1, la 9-an de julio 2021.
(Esperanto kun samtempa traduko al la persa) Internacia retseminario pri “Esperanto kaj Interkultura Komunikado”, parto 2 - 9-a ĝis la 11-an de julio 2021.
(eo) Interkultura lernado kaj la aldona valoro de Esperanto, Kristin Tytgat
(Esperanto) Pri interkultura edukado (Mireille Grosjean)
(angla) Disvolvi interkulturajn kompentencojn, Unesko, (ĉu Unesko helpus eldoni ĝin ankaŭ en Esperanto?)
(japana, anglalingvaj subtekstoj) Kion oni konsideras malbonajn kondutojn en Japanio?
(ĉina, angla) Kiel ĉinoj kaj afrikdevenaj personoj perceptas unuj la aliajn?
(korea, anglaj subtekstoj) Kion koreoj opinias pri publika montrado de afekcio?
(angla) retejo de xenophobes.com kun dekoj da libroj pri aliaj popoloj kaj kelkaj pri lingvoj (mankas Esperanto :-)...
(angla) Masafumi Otsuka, japana interkultura faciliganto, pri la graveco de aktiva aŭskultado respektante la kulturan fonon de la interparolantoj, TED-prelego
(en) Claire Kramsch, T rans-lating culture in the language classroom: An historical challenge (pri traduki kulturojn en la lingvoklaso: historia defio).
Pedara
Pedara estas komunumo de Italio. Ĝi apartenas al la insulo kaj administra regiono Sicilio kaj al la provinco Katanio, itale provincia di Catania, sicililingve pruvincia di Catania, ekde 2015 formale nomata città metropolitana di Catania. Fine de en la komunumo vivis. Najbaraj komunumoj estas Mascalucia, Nicolosi, San Giovanni la Punta, Trecastagni, Tremestieri Etneo kaj Zafferana Etnea.
2012 Guo Shou-Jing
2012 Guo Shou-Jing estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la astronomaro de la Observatorio de Purpura Monto, apud Nankino.
Nomo
Ĝia nomo honoras la ĉinan astronomon kaj matematikiston Guo Shoujing (ĉine 郭守敬, 1231–1316).
Sinaloa korvo
La Sinaloa korvo (Corvus sinaloae) estas birdospecio de la familio de korvedoj kaj el ĝia tipa genro Corvus ene de la ordo de paserinoj indiĝena de okcidenta Meksiko.
Aspekto
Ĝi estas kaj laŭvide identa kaj samlonga (34-38 cm) kun la Tamaŭlipa korvo (Corvus imparatus) kun kiu ĝi estas tre proksime rilata escepte pro tio, ke la vosto estas iomete pli longa. Tiu havas la saman silkecan plumaron tre brilan kun nigraj beko, gamboj kaj piedoj.
Ili loĝas en la marborda regiono de Pacifiko el Sonora norde al Coloma sude kaj ĝi kovras multe pli grandan areon de teritorio ol sia orienta parenco. Ili loĝas marbordajn regionojn kie ili manĝas ĉe marbordo, duondezerto, malferma arbaro, riverbordoj kaj montetoj de ĝis 300 m aŭiom pli. Ĝi estas tre komuna ĉe marbordaj urboj kaj vilaĝoj.
Manĝon ili prenas el surgrunde kaj el arboj. Ĉe marbordo ili povas esti vidataj turnigantaj objektojn por trovi manĝaĵojn kaj ili manĝas ampleksan gamon de senvertebrulojn kiel etaj mariskoj, krabojn kaj insektojn. Ili manĝas ankaŭ fruktojn de multaj tipoj kaj ovojn kaj birdidojn se estas tia oportuno.
Ofte tiu birdo nestumas en dorna arbo aŭ alta kokosarbo aŭ palmarbo kie ties nesto estas simila al tiu de la Larĝbeka korvo kvankam iom pli malgranda.
La voĉo estas diferenca el tiu de la Tamaŭlipa korvo pro tio ke ĝi estas tre klara kaj estas priskribita kiel "ceŭ".
Alia specio, la Fiŝkorvo Corvus ossifragus el sudorienta marbordo de Sudorienta Usono ŝajne estas tre rilata al tiu specio kaj al la Tamaŭlipa korvo Corvus imparatus kaj la tri specioj povus esti konsiderataj kiel "superspecio".
Aliaj nomoj: Ili estis nomata ankaŭ kiel Meksika korvo (sed ankaŭ la Tamaŭlipa korvo).
Striptizisto
Striptizisto aŭ erota dancisto estas persono kies okupo konsistas en plenumo de striptizo en publika instalaĵo por distrado por plenkreskuloj konata kiel striptizejo. Foje, striptizisto povas esti dungita por ludi en fraŭlofesto aŭ alitipa privata evento. Modernaj usonigitaj formoj de striptizo minimumigas interagadon fare de ge-striptizistoj kun klientoj, malpliigante la gravon de dancolerteco en la spektaklo favore al rapido de senvetigo (striptizo). Ne ĉiu ge-striptizisto finas sian ludon komplete nuda, kvankam tuta nudeco oftas kie le estas jure malpermesita. La integrado de bastondanco kiel preskaŭ ĉiea uzado estis ŝanĝinta la emfazon en la ludon al pli akrobata, eksplicita esprimo komparita kun pli malrapida burleska stilo. Plej striptizistoj laboras en striptizejoj. "Hejma dancist(in)o" laboras por partikulara striptizejo aŭ klubo, dum "spektakla dancist(in)o" tendencas havi sian propran famon, turnee tra klubaro farante siajn spektaklojn. Distristoj (dancistoj) ofte ne estas faktaj dungitoj de la klubo mem sed plenumas sendependajn kontraktojn.
Striptizejo
Striptizejo estas instalaĵo kie ge-striptizistoj kavigas distradon por plenkreskuloj, ĉefe en la formo de striptizo aŭ aliaj erotaj aŭ ekzotaj dancoj. Striptizejoj tipe adoptas stilon de noktoklubo aŭ trinkejo, kaj povas adopti ankaŭ stilon de teatro aŭ kabaredo. Striptizejoj usonstilaj ekaperis ekster Nordameriko post la Dua Mondmilito, kaj alvenis en Azion fine de la 1980-aj jaroj kaj en Eŭropon en 1978, kie ili konkurencis kontraŭ la lokaj kaj anglaj kaj francaj stiloj de striptizo kaj de erotaj spektakloj.
Striptizisto
Ĝis la 1970-aj jaroj, striptizistoj en okcidentaj kulturoj estis preskaŭ ĉiam inoj, kiuj ludis por maskla publiko. Ekde tiam, ankaŭ masklaj striptizistoj oftiĝis, sed striptizistoj estas ankoraŭ ege hegemoniaj. Kelkaj dancist(in)oj ludas ankaŭ por publiko GLAT same kiel por ambaŭ sekoj en tutseksaj kuntekstoj. Antaŭ la 1970-aj jaroj, ge-dancistoj ege aperis en duonsekretaj aŭ duonprivataj distrejoj aŭ kiel parto de teatra evento, sed tiu praktiko oftiĝis per si mem. Ludoj estas kutime tute koreografiitaj, enhavas dancorutinojn kaj specifajn vestoj. La termino "striptizviro" iĝis uzata en libroj en la 21a jarcento.
Striptizejo
En 2005, la grando de la tutmonda ekonomia sektoro de striptizejoj estis ĉirkaŭkalkulita en 75 mil milionoj da usonaj dolaroj. En 2002, la grando de la usona ekonomia sektoro de striptizejoj estis ĉirkaŭkalkulita en mil milionoj da usonaj dolaroj, kio generis 19% el la totala enspezo de la laŭleĝa distrado por plenkreskuloj. La usonaj oficialaj informoj SEC kaj registroj de alkoholaĵoj disponeblaj tiame indikis, ke estis almenaŭ 2,500 striptizejoj en Usono, kaj ekde tiam, la nombro de striptizejoj en Usono estis kreskinta. Profiteblo de striptizejoj, kiel ĉe aliaj serv-orientitaj negocoj, ege dependis el loko kaj distrokutimoj. Ju pli dezirita estas striptizejo, laŭ kriterioj de kvalito aŭ instalaĵoj, ekipaĵo, meblaro kaj aliaj elementoj, des pli klientoj pretas pagi por servoj kiel ekzemple ĉambroj por gravuloj. La populareco de striptizejo estas indikilo de ties kvalito, kiel perbuŝo inter klientoj kiuj vizitis sekcionj de striptizejoj en diversaj regionoj.
Striptizejoj kiel instalaĵoj por lasciva distrado estas riptetata temo en popola kulturo. En kelkaj komunikiloj, tiuj striptizejoj estas portretitaj ĉefe kiel kunvenejoj por mavirto kaj malbona reputacio. La propraj striptizejoj kaj variaj aspektoj de la negocoj estas klare aluditaj en tiuj referencoj. La listoj "Top Strip Club" en kelkaj komunikiloj montris, ke la usonstila striptizejo estas tutmonda fenomeno kaj ke ĝi iĝis ankaŭ kulture akceptita formo de distrado, spite ties konsideroj en juraj cirkloj kaj popolaj amaskomunikiloj. Popularaj retejoj por sekvantoj de striptizejoj ankaŭ havas listojn kalkulitajn el la eniroj de vizitantoj en la retejon. La jura statuso de striptizejoj evoluis laŭlonge de la tempo, dum naciaj kaj lokaj leĝoj iĝis progresive pli kaj pli liberalaj pri la aferoj tra la tuta mondo, kvankam kelkaj landoj (kiel Islando) plenumis striktajn limigojn kaj malpermesojn. Striptizejoj estas oftaj celoj de konfliktoj tra la tuta mondo, kaj la seksa sektoro, kiu inkludas striptizejojn, estas konflikta afero en la popularaj kulturo kaj politiko. Kelkaj striptizejoj estis ligitaj al organizita krimo.
25483 Trusheim
25483 Trusheim estas asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la de la teamo de la astronomia kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de Stephen Walter Trusheim, finalisto de la Intel Science Talent Search de 2009, scienca konkurso por lernantoj en lasta jaro de mezlernejo, pro lia projekto pri biokomputiko kaj genomiko. Li estis lernanto ĉe la Breck School de Minneapolis (Minesoto).
Niĝerio
La Federacia Respubliko Niĝerio aŭ Niĝeria Federacia Respubliko (Federal Republic of Nigeria) estas federacia respubliko, eksa brita kolonio, en Okcidenta Afriko. Ĝi havas limon kun Benino okcidente, Niĝero norde, Ĉado kaj Kameruno oriente. Ties marbordo en la sudo kuŝas al la Golfo de Gvineo en la Atlantika Oceano. Niĝerio enhavas 36 ŝtatojn kaj Federacian Ĉefurban Teritorion, nome Abuĝo.
Ĝi estis loko de multaj antikvaj regnoj kaj imperioj, dum la moderna politika ŝtato Niĝerio havas siajn originojn en la brita koloniigo de la regiono dum la fino de la 19a al la komenco de la 20-a jarcentoj; ĝi estis formita per la kombino de du najbaraj britaj protektoratoj: nome la Sudniĝeria Protektorato kaj la Nordniĝeria Protektorato. Dum la kolonia periodo, la britoj starigis administran kaj juran strukturojn dum retenis tradician tribajn strukturojn. Niĝerio atingis sendependecon en 1960, sed eniris en la Niĝeria Enlanda Milito post kelkaj jaroj. Ĝi ekde tiam alternis inter demokratie elektitaj civilaj registaroj kaj militistaj diktaturoj, dum la balotado de 2011 ŝajnee kondukas al la unua reĝimo daŭra kaj relative libera.
Ĝi estas la plej loĝata ŝtato de Afriko. Niĝerio estas ofte menciita kiel la "Giganto de Afriko", pro ties granda loĝantaro kaj forta ekonomio. kun proksimume 174 milionoj da loĝantoj, Niĝerio ja estas la plej loĝata lando en Afriko kaj la sepa plej loĝata lando en la mondo. La lando estas loĝata de ĉirkaŭ 500 etnaj grupoj, el kiuj la tri plej grandaj estas Haŭsoj, Igboj kaj Joruboj. Koncerne al la religioj, Niĝerio estas proksimume dividita en du duonoj inter kristanoj, kiuj loĝas ĉefe en la sudaj kaj centraj partoj de la lando, kaj islamanoj, kiuj koncentriĝas ĉefe en la nordaj kaj sudokcidentaj regionoj. Minoritato de la loĝantaro praktikas religiojn indiĝenajn de Niĝerio, kiaj popoloj indiĝenaj el la grupoj de Igboj kaj Joruboj.
Post jaroj de militista diktaturo la lando provas konstrui demokration kaj stabilan ekonomion. Riĉaj trovejoj de nafto ĝis nun ne povis mildigi la ege disvastigitan malriĉecon. Koruptado, perforto kaj religiaj konfliktoj inter la muslima nordo kaj la kristana sudo restas gravegaj problemoj.
En 2014, la ekonomio de Niĝerio (MEP) iĝis la plej granda en Afriko, nome pli ol 500 miliardoj da usonaj dolaroj, kaj preterpasis tiun de Sudafriko por iĝi la 26a plej granda ekonomio de la mondo. Krome, la proposcio inter ŝuldo kaj MEP estas nur de 11 % (8 & sub la proporcio de 2012). Ĉe 2050, Niĝerio supozeble iĝos unu el la 20 plej altaj ekonomioj de la mondo. La landaj nafto-rezervoj ludis plej gravan rolon en tiu kreska riĉo kaj influo. Niĝerio estas konsiderata kreskanta merkato fare de la Monda Banko kaj estis identigita kiel regiona regpovo en Afriko. Ĝi estas ankaŭ membro de la landaro konata kiel MINT (Meksiko, Indonezio, Niĝerio, kaj Turkio) nome grupo de landoj, kiuj estas amplekse rigardataj kiel sukcedantoj de la grupo BRIC (Brazilo, Rusio, Barato India kaj Ĉinio) de disvolviĝantaj ekonomifortaj landoj. Ĝi estas ankaŭ listita inter la "Venontaj Dekunu" kies ekonomioj verŝajne estos inter la plej fortaj en la mondo. Niĝerio estas membro de la Komunumo de Nacioj, de la Afrika Unio, de la OPEL, kaj de Unuiĝintaj Nacioj inter aliaj internaciaj organizoj.
Etimologio
La nomo Niĝerio estis prenita de la rivero Niĝero kiu fluas tra la landon. Tiu nomo estis supoze elpensita en la fino de la 19-a jarcento fare de Flora Shaw, kiu poste geedziĝis kun Barono Frederick Lugard, nomebrita kolonia administranto. La origino de la nomo Niĝerio,, kiu origine kandidatiĝis nur por la mezaj atingoj de la Niĝero, estas necerta. La vorto estas verŝajne ŝanĝo de la tuarega nomo egerew n-igerewen uzita fare de loĝantoj laŭ la mezaj atingoj de la rivero ĉirkaŭ Timbuktuo antaŭ la 19-ajarcenta eŭropa koloniismo.
Prahistorio
La Nok-popolo de centra Niĝerio produktis la plej fruajn terakotajn skulptaĵojn trovitajn en la lando. La Nok-civilizo prosperis inter 500 a.K. kaj 200 p.K. En la norda regiono, Kano kaj Kacina havas registritan historion datantan al proksimume 999 p.K. Haŭsaj regnoj kaj la Kanem-Bornu Imperio prosperis kiel komercejoj inter Norda kaj Okcidenta Afriko.
Komence de la 19-a jarcento, Usman dan Fodio direktis sukcesan ĝihadon kaj kreis kaj gvidis la centraligitan Fulanan Imperion (ankaŭ konatan kiel la Sokoto Kaliflando). La teritorio kontrolita fare de la rezulta ŝtato inkludis grandan parton da nuntempa norda kaj centra Niĝerio; ĝi daŭris ĝis la disrompo (1903) de la Imperio en diversajn eŭropajn koloniojn.
La jorubaj regnoj de Ife kaj Ojo en sudokcidenta Niĝerio iĝis elstaraj en la 12-a kaj 14-a jarcentoj, respektive. Joruba mitologio deklaras ke Ile-Ifẹ estas la fonto de la homa raso kaj datas de antaŭ ajna alia civilizo. La plej malnovaj signoj de homa setlejo ĉe la nuna dato de Ifẹ iras reen al la 9-a jarcento, kaj ĝia materiala kulturo inkludas terakoton kaj bronzajn figurojn. Oiọ, ĉe sia teritoria zenito en la fino de la 17-a ĝis komenco de la 18-a jarcento, etendis sian influon de okcidenta Niĝerio ĝis nuntempa Togolando. La Edo Regno Benino situiĝis en sudokcidenta Niĝerio. La potenco de Benino daŭris inter la 15-a kaj 19-a jarcentoj. Ilia domineco atingis ĝis la grandurbo Eko (Edo nomo poste ŝanĝita al Lagoso fare de la Portugaloj) kaj plu.
La Regno Nri de la igboj, unu el la plej maljunaj regnoj en Niĝerio, firmiĝis en la 10-a jarcento kaj daŭris ĝis ĝi perdis sian suverenecon antaŭ la britoj en 1911. Nri estis regita fare de la Eze Nri, kaj la grandurbo Nri estas konsiderita kiel la fondo de Igbo-kulturo. Nri kaj Aguleri, kie la Igbo kreo-mito originas, estas en la teritorio de la Umeuri-klano. Membroj de la klano spuras siajn genliniojn reen al la patriarka reĝ-figuro Eri. En Okcidentafriko, la plej malnovaj bronzoj faritaj uzis la vakso-perdan procezon fare de Igbo Ukwu, grandurbo sub Nri-influo.
Dum jarcentoj, diversaj homoj en nuntempa Niĝerio komercis transtere kun komercistoj de Nordafriko. Grandurboj en la areo iĝis regionaj centroj en larĝa reto de komercvojoj kiuj stringis al okcidenta, centra kaj norda Afriko. En la 16-a jarcento, hispanaj kaj portugalaj esploristoj estis la unuaj eŭropanoj se temas pri komenciĝi gravan, rektan komercadon kun popoloj de nuntempa Niĝerio, ĉe la haveno kiun ili nomis Lagoson kaj en Kalabaro. Eŭropanoj komercis varojn kun popoloj ĉe la marbordo; bordakva komerco kun eŭropanoj ankaŭ markis la komencojn de la atlantika sklavkomerco.
Tradicie, homoj kaptitaj en milito estis faritaj sklavoj fare de la konkerintoj. Kutime, la kaptitoj estis prenitaj reen al la teritorio de la konkerintoj kiel punlaboro; post tempo, ili foje estis senkulturigitaj kaj absorbitaj en la socion de la konkerintoj. Kiam eŭropanoj eniris la komercon, ili transportis sklavojn kiel posedaĵo plejparte al Ameriko por labori kiel devigataj laboristoj. Eŭropana postulo por sklavoj produktis pli grandan merkaton por sklavoj ol ekzistis antaŭe. Multaj membroj de niĝeriaj etnoj estis transportitaj kiel kaptitaj sklavoj al Ameriko, kaj iliaj posteuloj konsistas el parto de la afrika diasporo.
Sklaveco ekzistis ankaŭ en la teritorioj konsistante el nuntempa Niĝerio. Ĝia amplekso estis plej larĝa ĉe la fino de la 19-a jarcento. Ŝanĝiĝado iĝis ĝin laŭleĝa nerefutebla (transatlantika sklavkomerco estis malpermesita fare de Britio en 1807) kaj ekonomia imperativo (deziro al politika kaj socia stabileco) gvidis la plej multajn eŭropajn potencojn por apogi ĝeneraligitan kultivadon de agrikulturaj produktoj, kiel ekzemple la palmo, por uzado en eŭropa industrio. Laŭ la Encyclopedia of African History (Enciklopedio de afrika historio), "estas laŭtakse ke de la 1890-aj jaroj la plej granda sklava loĝantaro de la mondo, proksimume 2 milionoj da homoj, estis koncentrita en la teritorioj de la Sokoto Kaliflando. La uzado de sklavlaboro estis ampleksa, precipe en agrikulturo."
Kolonio
La sklavkomerco estis farita fare de eŭropaj kaj ŝtataj kaj ne-ŝtataj aktoroj kiaj ekzemple el Britio, Nederlando, Portugalio kaj privataj firmaoj, same kiel fare de diversaj afrikaj ŝtataj kaj ne-ŝtataj aktoroj. Kun altiĝanta kontraŭ-sklaveca sento hejme kaj ŝanĝante ekonomiajn faktojn, Britio senpacigis la internacian sklavkomercon en 1807. Sekvante la Napoleonajn Militojn, Britio establis la Okcidentan Afrikan Eskadron en provo halti la internacian trafikon de sklavoj. Ĝi haltigis ŝipojn de aliaj nacioj kiuj forlasis la afrikan marbordon transportantaj sklavoj; la akaparitaj sklavoj estis prenitaj al Fritaŭno, kolonio en Okcidentafriko origine establite por la reloĝigo de liberigitaj sklavoj fare de Britio.
En 1885, britoj postulis al okcidentafrika influkampo kaj tio ricevis agnoskon de aliaj eŭropaj nacioj. La sekvan jaron, oni ĉartis la Reĝan Niĝerian Kompanion sub la gvidado de Siro George Taubman Goldie. En 1900 la teritorio de la Kompanio venis sub la kontrolon de la brita registaro, kiu moviĝis por plifirmigi sian tenadon super la areo de moderna Niĝerio. La 1-an de januaro 1901, Niĝerio iĝis brita protektorato, kaj parto de la Brita Imperio, la plej antaŭenira mondpotenco tiutempe. La sendependaj regnoj de kio iĝus Niĝerio batalis multajn militojn kontraŭ la Brita Imperio en la fino de la 19-a kaj komenco de la 20-a jarcento provante reakiri sendependecon. Per milito, la brita konkeris Beninon en 1897, kaj, en la Angl-Ara Milito (1901-1902), venkis aliajn kontraŭulojn. La stagnigado aŭ kompleta detruo de tiuj ŝtatoj malfermis la Niĝerian areon al la brita regado.
En 1914, la britoj formale unuigis la Niĝerian areon kiel la Kolonio kaj Protektorato de Niĝerio. Administre, Niĝerio restis dividita en la norda kaj suda protektoratoj kaj Lagosa Kolonio. Loĝantoj de la suda regiono daŭrigis plie interagadon, kaj ekonomian kaj kulturan, kun la britoj kaj aliaj eŭropanoj pro la marborda ekonomio.
Kristanaj misioj establis okcidentajn instruejojn en la protektoratoj. Sub la politiko de Britio de nerekta regado kaj validumado de islama tradicio, la krono ne instigis al la operacio de kristanaj misioj en la norda, islama regiono. Kelkaj infanoj de la suda elito iris al Britio por okupiĝi pri altedukado. De sendependeco en 1960, regionaj diferencoj en "moderna" instrua aliro estis markitaj. La heredaĵo, kvankam malpli okulfrape, daŭras al la aktualo. Malekvilibroj inter Nordo kaj Sudo estis esprimitaj en la politika vivo de Niĝerio. Ekzemple, norda Niĝerio ne malpermesis sklavecon ĝis 1936.
Sendependeco (1960)
En 1960 estis deklarita sendependeco, al kio sekvis konfliktoj inter diversaj etnogrupoj. La registaro de Niĝerio estis koalicio de konservativaj partioj: la Niĝeria Popola Kongreso (NPC), partio dominita fare de nordanoj kaj de la islama kredo, kaj la Igboj kaj Kristan-dominita Nacia Konsilio de Niĝerio kaj Kameruno (NCNC) gvidita fare de Nnamdi Azikiwe. Azikiwe iĝis la Niĝeria Ĝeneralgubernatoro en 1960. La opozicio konsistis el la relative liberala Agadgrupo (AG), kiu estis plejparte dominita de la joruboj kaj kondukita fare de Obafemi Awolowo. La kulturaj kaj politikaj diferencoj inter la dominaj etnoj de Niĝerio - la Haŭsoj ("nordanoj"), Igboj ("orientanoj") kaj Joruboj ("okcidentanoj") - estis akraj.
Malekvilibro estis kreita en politiko per la rezulto de la 1961-datita referendumo. Suda Kameruno elektis aliĝi al la Respubliko Kameruno dum Norda Kameruno elektis resti en Niĝerio. La norda regiono tiama estis multe pli granda ol la suda parto. En 1963, la nacio establis federacian respublikon, kun Azikiwe kiel ĝian unuan prezidanton. Kiam elektoj estis okazigitaj en 1965, la Nigerian National Democratic Party (Niĝeria Nacia Demokrata Partio) venkis en la okcidenta regiono de Niĝerio.
La Unua Respubliko (1963–1966) estis regata nur de unu Prezidento nome Nnamdi Azikiwe de la partio National Council of Nigeria and the Cameroons kun ĉefministro Balewa. Post puĉo venis militista regado (1966–1979) laŭ kiu sinsekvis General-leŭtenanto Johnson Aguiyi-Ironsi,  Generalo Yakubu Gowon,  Generalo Murtala Mohammed kaj  General-leŭtenanto Olusegun Obasanjo.
Niĝeria Enlanda Milito (1967-1970)
En 1967-1970 en orienta parto de la lando estis deklarita Biafra Respubliko. La Niĝeria Enlanda Milito, konata ankaŭ kiel Biafra Milito, 6a de julio 1967 – 15a de januaro 1970, estis etna kaj politika konflikto kaŭzita de klopodita secesio de la sudorienta provinco de Niĝerio kiel mem-proklamita Respubliko Biafro. La konflikto estis la rezulto de ekonomiaj, etnaj, kulturaj kaj religiaj kontraŭstraoj ĉefe inter la Haŭsoj de nordo kaj la Igboj de sudorienta Niĝerio. Dum la ĉirkaŭ du kaj duono da jaroj de milito, ĉirkaŭ 1 milionoj da civiluloj mortiĝis pro malsatego kaj luktado. La milito famiĝis pro malsatego en kelkaj el la sieĝataj regionoj dum la milito, kaj sekvaj plendoj pro genocido ĉefe fare de la Igboj majoritataj en la regiono.
Militistaj reĝimoj
Tri diktatoroj regis laŭvice (kaj post la koncernaj puĉoj) dum la periodo 1983-1999: Muhammadu Buhari, Ibrahim Babangida kaj Sani Abacha.
Sekvis la Dua Respubliko (1979–1983) kie regis denove nur unu prezidento nome Shehu Shagari, kiu estis denove elpostenigita per militista puĉo. La nova militista regado (1983–1993) estis fare de General-leŭtenanto Muhammadu Buhari kaj de  Generalo Ibrahim Babangida.
La Tria Respubliko (1993) estis skizita en 1989, kiam la generalo Ibrahim Badamasi Babangida (IBB), nome militista ŝtatestro, promesis finigi la militistan regadon por 1990 – dato kiu estis poste prokrastita ĝis 1993. IBB nuligis la malpermeson por politika aktiveco en la printempo de 1989, kaj lia registaro permesis du politikajn partiojn: nome la centra-dekstra Nacia Respublikana Konvencio (NRC) kaj la centra-maldekstra Socialdemokrata Partio (SDP). Balotado por gubernatoroj kaj por parlamento okazis en decembro 1991, dum la prezidentaj estis prokrastita ĝis la 12a de Junio 1993 – pro politika maltrankvileco. MKO Abiola, riĉa joruba negocisto, klare venkis en la prezidenta balotado el la platformo de la SDP. Ernest Shonekan estis prezidento nur du monatojn kaj duono kaj denove venis militista puĉo.
La tria militista regado (1993–1999) estis estrita de Generalo Sani Abacha kaj  Generalo Abdulsalami Abubakar.
Demokratio (1999-)
La Kvara Niĝeria Respubliko estas la respublika regado de Niĝerio. Ekde 1999 la lando estis regata laŭ la kvara respublika konstitucio. Ĝi estis en multaj aspektoj revivado de la Dua Respubliko, kiu daŭris inter 1979 kaj 1983 kaj suferas multajn el la samaj problemoj, kiaj tromultaj ministerioj kiuj malfaciligas bonefikan politikan planadon. Niĝerio adoptis la konstitucion de la Kvara Niĝeria Respubliko en la 29a de majo de 1999. Laŭ tiu konstitucio, nome la kvara konstitucio de la Respubliko Niĝerio, la Prezidento estas estro kaj de la ŝtato kaj de la registaro. La Prezidento estis elektita por kvarjara regotempo. Kaze de necesa anstataŭigo la Vicprezidento iĝis Provizora Prezidento.
La Kvara Respubliko venis en 1999 kun Olusegun Obasanjo kiu jam estis reginta en 1976. Tio finis 33 jarojn de militista regado el 1966 ĝis 1999, sen kalkuli la mallongdaŭran duan respublikon. Sekvis Umaru Musa Yar'Adua, kiu devis fronti konfliktojn en la Delto de la rivero Niĝero okazigitajn pro la naftoproduktado kaj islamisman ribelon en la nordoriento de la lando. Goodluck Jonathan estis elektita per balotado ne tute pura sed pli akceptebla ol antaŭaj. Muhammadu Buhari sukcesis en la balotadoj de fino de marto 2015. Tiele tiu evento estis la unua fojo de paca alternado en la povo de la demokratio en Niĝerio, kiu suferis diktaturojn kaj regadon de ununura partio Demokratia Populara Partio. Buhari venkis ĉefe en la Nordo kaj Okcidento dum Jonathan en la sudo kaj en la ĉefurbo.
Geografio
Niĝerio estas en Okcidenta Afriko ĉe la Golfo de Gvineo kaj havas totalan areon de 923,768 km², kio faras ĝin la 32a plej granda lando en la mondo. Ties bordoj longas 4 047 kilometrojn, kaj ĝi kunhavas limojn kun Benino (773 km), Niĝero (1 497 km), Ĉado (87 km), kaj Kameruno (inklude la separisman Ambazonion) 1 690 km. Ties marbordo estas almenaŭ de 853 km. Niĝerio kuŝas inter latitudoj 4° kaj 14°N, kaj longitudoj 2° kaj 15°E. LA plej alta pinto en Niĝerio estas Ĉappal Ŭaddi kun 2 419 m. La ĉefaj riveroj estas Niĝero kaj Benue, kiuj kuniĝas en la lando kaj enfluas en la Niĝerdelton. Tiu estas unu el la plej grandaj riverdeltoj kaj la loko de granda areo de centrafrikaj mangrovoj.
La plej etenda topografia regiono de la lando estas tiu de la valoj de Niĝero kaj Benue (kiuj kuniĝas kaj formas Y-formon, kio aperas en la niĝeria blazono). Sudokcidente de la Niĝero estas "kruta" alta tero. Sudoriente de Benue estas montetoj kaj montoj, kiuj formas la Mambilla Altebenaĵo, nome la plej alta altebenaĵo en Niĝerii. Tiu sltebenaĵo etendiĝas trans la limo kun Kameruno, kie la montano estas parto de la Bamendaj Altaj Teroj de Kameruno.
La Jos-Altebenaĵo estas altebenaĵo situanta proksime de la centro de Niĝerio. Ĝi kovras 8 600 kvadratajn kilometrojn kaj estas limigita per deklivoj de 300-600 metroj ĉirkaŭe multe de ĝia cirkonferenco. Ĝia meza altitudo sumiĝas je 1 280 metroj kaj la plej alta punkto estas Ŝir-Montetoj kun altitudo de 1 829 metroj.
Loĝantaro
El la du — la interetna malpaco kaj la nafto — venas nacio kuntenita de militista, koruptema tiraneco.
La nordaj islamaj federacieroj leĝigis interpreton de ŝario por krima juro. La konfliktoj pri homaj rajtoj (kazo de adultakuzita Safiya Huseini, 2002) kaŭzis diskutegon en la lando kaj internaciajn protestojn.
Administra divido
Niĝerio estas dividita en 36 ŝtatoj respektive fakte subŝtatoj kaj Abuĝo, nome Federacia Ĉefurba Teritorio. La ŝtatoj estas siavice dividitaj en 774 lokaj administraj areoj.
Ekonomio
Dum la naftopinto de la 1970-aj jaroj, Niĝerio akumulis gravan eksteran ŝuldon por financi gravajn infrastrukturajn investojn. Pro la falo de la naftoprezoj dum la surpluso de la 1980-aj jaroj, Niĝerio havis malfacilaĵojn por pagi la ŝuldojn kaj finfine ne povis sufiĉe repagi la ŝuldinterezojn, kio pliigis la ŝuldojn. Post negocado fare de la niĝeriaj aŭtoritatoj, en Oktobor 2005 Niĝerio kaj ties kreditoroj de la Klubo de Parizo atingis interkonsenton laŭ kiu Nigzerio reaĉetis sian ŝuldon pere de rabato de proksimume 60%. Niĝerio uzis parton de siaj naftenspezojn por pagi la ceteran 40%, liberigante almenaŭ 1.15 mil milionojn de suonaj dolaroj jare por programoj por redukto de la malriĉeco. Niĝerio faris historion en Aprilo 2006 iĝante la unua afrika lando kiu komplete forpagis sian ŝuldon (ĉirkaŭkalkule 30 mil milionoj da usonaj dolaroj) ŝulditan al la Parisa Klubo.
Politiko
La Popola Demokratia Partio aŭ en angla People's Democratic Party estas konservativa politika partio en Niĝerio. Ties politiko ĝenerale kuŝas al la centro-dekstro de la politika gamaro. Ĝi venkis en ĉiu prezidenta balotado ekde 1999, kaj estas la dominanta partio en la Kvara Respubliko superpolemikaj cirkonstancoj.
Ekstera politiko
Niĝerio apartenas al la AKP-ŝtatoj, internacia organizaĵo de momente 77 nacioj el la regionoj Afriko, Karibio kaj la Pacifika Oceano.
Kulturo
Chinua Achebe estis grava verkisto kiu ludis gravan rolon en la kreado de Afrika literaturo.
Muziko
Afrobito aŭ afrikobito (angle afrobeat) estas kombinaĵo el usona funko kaj ĵazo kuniĝinta kun okcidentafrika hajlajfo same kiel la perkutado kaj la kantotradicioj el la joruba muziko. Ĝia triumfo komenciĝis en 1968 je Lagoso. En Afriko la niĝeriano Fela Kuti populariĝis en la mezaj kaj malfruaj 1960-aj jaroj kiel la plej fama muzikisto de afrobito. Li stampis la stilnomon kaj kune kun sia frapinstrumentisto Tony Allen la muzikan strukturon kaj respondecis la politikan komponanton. Fine de la 1990-aj jaroj diversaj diskludistoj komencis reekpreni kaj pluevoluigi la afrobiton. Afrobitistoj de la 2000-aj jaroj sur la reloj de Fela Kuti estas ekzemple liaj filoj Femi Kuti kaj Seun Kuti, Franck Biyong kaj Massak el Kameruno, Segun Damisa kaj The Afro-beat Crusaders kaj multaj aliaj en kaj ekster Afriko.
Esperanto
En Niĝerio estas Esperanto-Federacio de Niĝerio, landa asocio de UEA, kaj Niĝeria Junulara Esperantista Klubo, kunlaboranta kun sed nealiĝinta al TEJO.
5948 Longo
5948 Longo estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la usona astronomo Edward L. G. Bowell elde la Stacio Anderson Mesa de la observatorio Lowell, apud Flagstaff (Arizono, Usono).
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de la itala fizikisto Giuseppe Longo de la Universitato de Bolonjo. Kiel nuklefizikisto, li intersiĝis pri la evento de Tungusko kaj organizis ekspedicion ĉe-lokon en 1991. Li tie trovis malgrandegajn partiklojn kaptitajn en la arba rezino, kiuj estis identigitaj kiel verŝajne venintaj de la meteorŝtono.
Petralia Soprana
Petralia Soprana estas komunumo de Italio. Ĝi apartenas al la insulo kaj administra regiono Sicilio kaj al la provinco Palermo, ekde aŭgusto 2015 formale itale nomata città metropolitana di Palermo, do metropola urbo Palermo. Fine de en la komunumo vivis. Najbaraj komunumoj estas Bivona (AG), Burgio (AG), Castronovo di Sicilia, Chiusa Sclafani, Corleone, Lucca Sicula (AG) kaj Prizzi.
Gaspar Llamazares
Gaspar LLAMAZARES Trigo (28-a de novembro 1957) estas politikisto hispana naskita en Logroño (La Rioja).
IU ĝenerala koordinanto
Li estis Ĝenerala Koordinanto de la partio Izquierda Unida (Unuigita Maldekstro) de oktobro 2000, kiam li anstataŭis la antaŭan koordinanton Julio Anguita, ĝis decembro 2008, kiam Cayo Lara estis elektita.
Deputito
Li estas Voĉdonanto de la Grupo Parlamenta de Unuigita Maldekstro kaj voĉdonanto ĉe parlamentaj komisionoj pri konstitucia aferoj, pri fremdaj aferoj kaj pri Eŭropa Unio. Dum la 7-a leĝigperiodo (2000-2004) de la Kongreso por Deputitoj, li estis deputito de Asturio, kaj dum la 8-s leĝigperiodo (2004-) de Madrido.
13011 Loeillet
13011 Loeillet estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la belga astronomo Eric Walter Elst elde la Observatorio La Silla, en Ĉilio.
Jean-Baptiste Lœillet (aŭ L'Œillet) estas la nomo de du komponistoj : Jean-Baptiste Lœillet de Londono (1680–1730) kaj ties kuzo Jean-Baptiste Lœillet de Gento (1688–1720). Ambaŭ naskiĝis en Gento kaj vivis iom tempon en Londono. Ili komponis 36 belajn sonatojn por klaviceno kaj fluto.