cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ĝermolisto de irlandaj esperantistoj
Gladys Wynne
Gladys WYNNE (1876 – 24 Marto 1968) estis irlanda esperantisto kaj pejzaĝisto. Ŝi vivis en Glendalough. (artikolo en angla)
Altinivka (stacidomo)
Altinivka (Алтинівка) estas fervoja stacio en Altinivka (Sumia provinco), vilaĝo en Ukrainio.
Bercimuel
Bercimuel [berziMŬEL] estas municipo en la oriento de la provinco Segovio, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al la distrikto Partido Judicial de Sepúlveda.
Geografio
Ĝia ebeneca municipa teritorio okupas totalan areon de 12,17 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 20 loĝantojn. Ĝi perdis multajn loĝantojn dum la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj, kiel ja okazis en multaj loĝlokoj de la regiono, fakte 440 el 1930-aj jaroj.
Ĝi distas 84 km de Segovio, provinca ĉefurbo; ĝi limas kun municipoj Cilleruelo de San Mamés, Campo de San Pedro, Fresno de Cantespino, Sequera de Fresno, Pajarejos kaj Cedillo de la Torre.
Historio
La areo apartenis unue al la Regno Kastilio. En Mezepoko okazis reloĝado. Ĝi apartenis al la komunumaro Ochavo de Bercimuel ene de la Comunidad de Villa y Tierra de Sepúlveda.
Aktualo
Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj kaj vitejoj) kaj brutobredado (ŝafoj) kaj rilata komercado. Lastatempe funkciado de servoj plej ekgravis, kune kun piedirado tra naturaj lokoj. De la historia pasinteco restis diversaj vizitindaj vidindaĵoj kiel la romanika preĝejo de Sankta Tomaso.
Stephen Dedalus
Stephen Dedalus estas literatura alter ego de James Joyce, aperanta kiel la protagonisto kaj kontraŭheroo de lia unua, duon-membiografia romano pri artaj konsideroj nome A Portrait of the Artist as a Young Man (1916) kaj grava rolulo en la romano de Joyce de 1922 nome Ulysses.
En Stephen Hero, frua versio de tio kio iĝis poste Portrait, la familia nomo de Stephen estis literumita "Daedalus" en pli preciza anglalingva aludo al Dedalo, nome arkitekto en la Greka mitologio kiu estis dungita de la reĝo Minos por konstrui la Labirinton en kiu li enprizonigos la filon de sia edzino nome Minotaŭro. Buck Mulligan referencas al mita nomo en Ulysses, dirante al Stephen, "Via absurda nomo, antikvgreka!" Reviziante la mamutan Stephen Hero en la pli konsiderinda pli kunpremita Portrait of the Artist as a Young Man, Joyce mallongigis la nomon al "Dedalus".
Altinivka
Altinivka (Алтинівка) estas vilaĝo en Sumia provinco, Ukrainio. Ĝi havis loĝantojn en 2001.
Edward William Woodruff
Edward William WOODRUFF (naskiĝis en 1905; mortis en 2002 en Vankuvero) estis kanada esperantisto, dumviva membro, delegito ĝis 1996, membro de Societo Zamenhof kaj sekretario de LKK por la 69-a UK en Kanado.
NGC 6584
NGC 6584 (aliaj indikoj — GCL 92, ESO 229-SC14) estas globa stelamaso en konstelacio Teleskopo.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Takao Ishikawa
Takao Ishikawa (石川 喬穂, n. ) estas japana futbalisto.
Li futbalis ĉe FC Machida Zelvia kaj Azul Claro Numazu.
Vorderweidenthal
apartenas al komunumaro, do administra ligo de pluraj najbaraj, formale sendependaj politikaj komunumoj, germane nomata Verbandsgemeinde Bad Bergzabern, kiu kovras la sudan parton de la distrikto.
Vordorf
Vordorf estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Gifhorn de la federacia lando Malsupra Saksio. Fine de la komunumo havis  loĝantojn.
4511 Rembranto
Nomo
Ĝi estis nomita en memoro de la nederlanda pentristo Rembrandt Harmenszoon van Rijn (1606–1669), kutime nomata nur per lia antaŭnomo "Rembranto".
Jerzy W. Jarmasz
D-ro Jerzy W. JARMASZ (1939-2002) naskiĝis en Pollando sed mortis en Otavo (Kanado). Li membris en UEA de 1964, kaj inter 1972 kaj 1995 estis ĝia delegito en Otavo. Li ankaŭ estis longtempa membro de Kanada Esperanto-Asocio kaj servis kiel ĝia kasisto dum 1968 kaj 1969.
Xiaozhuang
Xiaozhuang [孝莊皇太后] (1613 – 1688), plena nomo Bo'erjijite Bumubutai [博爾濟吉特•布木布泰], estis la imperiestrino de Huang Taiji. Ŝi estis 21 jarojn pli juna ol sia edzo. Ŝi estis honorita kiel Imperiestrino vidvino Ĵaoŝeng dum la regado de sia filo, Shunzhi Imperiestro, kaj kiel  Granda imperiestrino vidvino Ĵaoŝeng dum la regado de sia nepo, Kangksi Imperiestro.
Ŝi estas la pli juna fratino de Minhui Gonghe Yuan.
Dime Bojanovski-Dize
Dime BOJANOVSKI-Dize (naskiĝis 12-an de aŭgusto 1909 en Prilep, mortis la 11-an de februaro 2002 en Skopjo) estis makedona politikisto kaj kunfondinto de Makedonia E-Ligo.
Konrado la 4-a (Sankta Romia Imperio)
Konrado (naskiĝis la en Andria, Apulio; mortis la  en militista tendaro apud Lavello) el la Ŝtaŭfa dinastio estis duko de Ŝvabio (ekde 1235), reĝo de la Sankta Romia Imperio (ekde 1237), reĝo de Sicilio (ekde 1250) kaj reĝo de Jerusalemo (ekde 1228).
Konrado estis la sola filo de imperiestro Frederiko la 2-a kaj lia dua edzino Izabela de Brienne, la reĝino de Jerusalemo. Lia patrino mortis ĉe lia naskiĝo; de ŝi li heredis la pretendon al la trono de Jerusalemo, kiun lia patro ekuzis por kroni sin mem reĝo de Jerusalemo en 1229 dum krucmilito. Ĝis 1235 Konrado vivis en Italio; en tiu jaro li vojaĝis la unuan fojon al Germanio. Frederiko klopodis konfirmigi Konradon kiel tronheredonton kaj sukcesis en 1237 elektigi lin reĝo de la romanoj.
En 1246 li geedziĝis kun Elisabet de Wittelsbach, filino de bavara duko Otto la 2-a. 1252 naskiĝis ilia filo Konrado, pli konata kiel Konradin (= "Konradeto").
Konrado pli kaj pli perdis subtenon de sia regado en Germanio, estis preskaŭ murdita en 1250 kaj estis ekskomunikita de la papo en 1251.
En tiu situacio li ekiris suden, al Italio, por ekregi en Sicilio. Li milite konkeris Napolon en oktobro 1253, kaj fine sukcesis establi sin kiel reganto de Sicilio.
Li mortis 1254 en militista tendaro, neniam rekontinte sian filon Konradeto. Konradeto, la lasta Ŝtaŭfo, estis ekzekutita en 1268, kio signifis la finon de la Ŝtaŭfa dinastio.
Magione
Magione - prononco - estas komunumo de Italio. En 2006 la 30-a Internacia Junulara Festivalo de Itala Esperantista Junularo okazis ĉi tie. Magione situas en la regiono Umbrio kaj la provinco Peruĝo. La komunumo etendiĝas sur areo de 129 kvadrataj kilometroj, kaj komence de novembro 2015 havis loĝantojn. La komunumo situas borde de la lago Trasimeno, kaj konatas interalie pro aŭtovetveturejo.
8405 Asbolo
8405 Asbolo estas sufiĉe granda asteroido de la klaso de la Centaŭroj, objektoj de la ekstera regiono de la Sunsistemo.
Nomo
Ĝi ricevis la nomon de la mita centaŭro Asbolo (greke Ἄσβολος: "Fulgo").
Ecoj
Nenia distingiva bildo de ĝi estis farita sed, en 1998, spektroskopia studo de ĝia komponiĝo per la kosmoteleskopo Hubble montris sur ĝia surfaco helan makulon, opiniita esti freŝa alfrapa kratero, aĝa de malpli ol 10 milionoj da jaroj. La Centaŭroj estas ĝenerale malhelaj, ĉar iliaj glaciaj surfacoj estas nigrigitaj pro la tolino kreita de longa ekspono al sunradiado kaj la suna vento. Tamen, freŝa kratero montras pli reflektan glacion el sub la surfaco, kaj estas tio, kion Hubble malkovris sur Asbolo.
Orbito
Asbolo havas vastan, discentran kaj klinatan orbito, simala al tiu de kometo. Ĝia perihelio situiĝas pli malproksime ol la orbito de Jupitero, kaj ĝia aphelio, kun 4,376 miliardoj da km, preskaŭ atingas la orbiton de Neptuno, sed ĝia orbita klinangulo tenas Asbolon malproksime de Neptuno.
Asbolo pasis ĉe sia perihelio la, kaj ĝi trakuras sian orbiton en 76 jaroj kaj 168 tagoj.
La Centaŭroj havas mallongajn dinamikajn vivojn pro perturboj de la gigantaj planedoj. Asbolo estas estimita havi orbitan "" de ĉirkaŭ 860 000 jaroj
Asbolo estas nuntempe klasifikita kiel centaŭro SN, tie estas, ke oni konsideras, ke Saturno regas ĝian perihelion kaj Neptuno regas ĝian aphelion. Asbolo aktuale havas perihelion de 6,8 AU, kaj pro tio estas influita de Jupitero. Centaŭroj kun perihelio malpli ol 6,6 AU estas tre forte influitaj de Jupitero kaj klasifikataj kiel havante perihelion sub la kontrolo de Jupitero. En ĉirkaŭ dek mil jaroj, komputadaj "klonoj" (t.e. komputadaj simuloj kun malgrandaj varioj en la komencaj datumoj) de la orbito de Asbolo sugestas ke ties perihelio pasus sub la rego de Jupitero.
Antaŭkalkuli la orbiton kaj lokalizon de Asbolo en estonteco de kelkaj mil jaroj estas malfacila pro eraroj en la konata orbito, tiuj eraroj pligrandiĝos pro la altiro fare de la gasgigantoj. Aliaj perturboj povos rezulti de kometecaj gasaj elĵetoj aŭ diseriĝo. Kompare al centaŭro 7066 Neso, Asbolo havas nuntempe multe pli kaosan orbiton.
Sota Chiba
Li futbalis ĉe FC Machida Zelvia kaj Saurcos Fukui.
Barbolla
Barbolla [barBOlja] estas municipo en la oriento de la provinco Segovio, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al la distrikto Partido Judicial de Sepúlveda. Barbolla estas komprenebla etimologie kiel Barbolla. Ĝi enhavas ankaŭ la submunicipon El Olmo (La Ulmo) kaj du domarojn nune senhomajn nome Corralejo [koraLEĥo] (bestokorteto) kaj Villarejo [biljaREĥo] (vilaĝeto).
Geografio
Ĝia ebeneca municipa teritorio okupas totalan areon de 26,13 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 139 loĝantojn. Ĝi perdis loĝantojn dum la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj, kiel ja okazis en multaj loĝlokoj de la regiono, fakte 650 el 1930-aj jaroj.
Ĝi distas 76 km de Segovio, provinca ĉefurbo; ĝi limas kun municipoj Navares de Ayuso, Aldeonte, Boceguillas, Sepúlveda, Sotillo kaj Castillejo de Mesleón.
Naĝejpaŝo
La naĝejpaŝo (zwembadpas) estas la speciala maniero de paŝado, kiun esperantisto Theo Thijssen nederlandlingve priskribas en sia libro Kees de Jongen (Kornelio la Knabo). Ankaŭ artisto Boudewijn de Groot faris kanton kun la titolo Zwembadpas.
Barbolla
Historio
La areo apartenis unue al la Regno Kastilio. En Mezepoko okazis reloĝado. Frua mencio estas de 1247.
NGC 6585
NGC 6585 (aliaj indikoj — UGC 11159, MCG 7-37-24, ZWG 227.20, IRAS18107+3937, PGC 61553) estas galaksio en konstelacio Herkulo.
Barbolla
Historio
Krom Barbolla, la municipa teritorio havis ĝis kvin setlejojn el kiuj nur unu, nome El Olmo, estas ankoraŭ loĝata. En 1204 estis nomita Sancta Maria del Olmo kaj en 1591 Nuestra Señora del Olmo, sed ekde 1759 simple kiel El Olmo, kiu ekformis parton de Barbolla en 1847. El la aliaj kvar setlejoj, du ankoraŭ estas viziteblaj. Temas pri Corralejo, ĝis la 16-a jarcento konata kiel Corral de Yuso kaj kiu en 1950 havis 41 loĝantojn, kaj Villarejo, ĝis la 16-a jarcento konata kiel Villarejo de la Serna kaj kiu en la censo de 1950 aperis kun ankoraŭ 16 loĝantoj. Nenio restas kontraste el la aliaj du setlejoj el kiuj estas registroj: nome Soña, literumita Sonna en referencoj de 1247, kaj Zarzosa, literumita en 1591 kiel Çarzossa.
Aktualo
Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj kaj vitejoj) kaj brutobredado (ŝafoj) kaj rilata komercado. Lastatempe funkciado de servoj plej ekgravis, kune kun piedirado tra naturaj lokoj. De la historia pasinteco restis diversaj vizitindaj vidindaĵoj kiel la preĝejo.
Naĝejpaŝo
La vorto temas pri maniero por rapide piede translokiĝi ĉe kio la arto estas paŝadi kiel oni preskaŭ falas antaŭen, dum oni daŭre svingas la brakojn de dekstre al maldekstre kaj reen.
La naĝejpaŝo estas nocio en la nederlanda literaturo. Tiel ekzistas konkurso naĝejpaŝado, ĝi estas kelkfoje uzata en poemoj, kaj Freek de Jonge eĉ verkis kanzonon pri ĝi.
Dipolog
Dipolog, - Lungsod ng Dipolog - estas kvinaklasa, komponenta, universitata urbego kaj diocezo en Filipinoj, en insulo Mindanao, en regiono Zamboanga Duoninsulo, kie ĝi estas ĉefurbo de provinco Norda Zamboango. La urbego konsistas el 21 distriktoj, inter ili 14 estas urbaj, 2 antaŭurbaj, 2 naturoparkaj kaj 3 vilaĝaj distriktoj.
90446 Truesdell
90446 Truesdell estas asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la en la kadro de la astronomia kampanjo Catalina Sky Survey, plenumita elde la Stacio Catalina de la Observatorio Steward kaj elde la Observatorio de Monto Lemmon, proksime de Tucson (Arizono, Usono).
Dipolog
Geografio
Dipolog situas en nordokcidenta parto de la insulo sur la marborda ebenaĵo laŭ Sulua maro. Dumaguete troviĝas 82, Pagadiano 83, Iligan 106, Cagayán de Oro 141, Kotabato (urbo) 180, Zamboanga 231, Bacolod 234, Dabao 300, General Santos 339, Legazpio (Albajo) 512, Puerto Princesa 522, ĉefurbo Manilo 717, Kezonurbo 724, Laoag 1114 kilometrojn (aere).
90446 Truesdell
Nomo
Ĝia nomo honoras Robert Truesdell, aferiston de Tucson kaj talentan amatoran paleontologon fakiĝintan en la fosilioj de la Sudokcidenta Usono.
NGC 6585
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Dipolog
Historio
Dipolog antaŭe estis konata kiel Tulvanan (Tulwanan) jam en la 14-a jarcento, tamen iomete for de la maro pro la oftaj ĉinaj atakoj. En 1563 proksimume 800 familioj alvenis kaj fondis loĝlokon ĉe la marbordo. Ili jam povis kontraŭstari la atakojn. Post 2 jaroj jam hispana ŝipo vizitis ĝin kaj nomis ĝin Daquepitan. Baldaŭ aŭgustenaj monaĥoj kristanigis la loĝantojn. En 1609 komence en batalo la muslimoj estis venkitaj. La unua vera mencio okazis en 1834. Usono havis la insulon ekde 1897. Tiutempe Dipolog estis flora komerca komunumo kaj amase alvenis migrantoj el aliaj regionoj. La sendependa municipo estis establita en 1912. Mallonga japana okupo okazis inter 1942-1945. En 1951 foraj areoj estis forigitaj al najbara komunumo. Dipolog atingis la filipinan klasifikadon komponenta urbo en 1970, poste la internacian klasifikadon grandurbo (pli granda ol cent mil loĝantoj) en 2000-aj jaroj.
Ekonomio
En Dipolog la plej grava branĉo estas la fiŝkapta industrio, krome estas ankaŭ komerco, turismo, servoj, bredado (karabaoj (nacia besto), brutoj, ĉevaloj, kaproj, porkoj), iom da agrikulturo.
Religio kaj eduko
En Dipolog katolika diocezo kaj kampusoj funkcias.
Trafiko
Dipolog estas atingebla laŭ la marborda ĉefvojo ambaŭdirekte, krome kuras vojo al interno de la insulo. La urbego havas enlandan flughavenon kaj maran havenon. Enurbe motorizitaj tricikloj kaj busetoj trafikas.
Klimato
Dipolog situas en la ekvatora klimato laŭ klimata klasifiko de Köppen. Jare pluvas po 2353 mm. En ĉiuj monatoj pluvas. La averaĝa jara temperaturo estas 27 °C kaj varias inter 22-37 °C. Ne estas grandaj diferencoj inter la monatoj.
Veľký Slavkov
Veľký Slavkov, (hungare Nagyszalók [nadjsalOk], germane Großschlagendorf [grosŝlagendorf] estas vilaĝo kaj municipo en Slovakio.
Situo
Veľký Slavkov laŭ traira flankovojo, laŭ fervojo Vysoké Tatry-Poprad. La lasta urbo troviĝas je 5 km.
Historio
La loko estis loĝata jam dum la pratempoj. La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1251 en latina formo "Villa Zolok". La unuaj loĝantoj estis germanoj. En 1271 la vilaĝo ricevis privilegiojn pere de alianco de la proksimaj saksaj urboj. En 1787 563 vilaĝanoj loĝis en 69 domoj, en 1828 699 vilaĝanoj loĝis en 89 domoj. En 1866 incendio okazis. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Nagyszalók 932 homoj, (germanoj en majoritato, hungaroj en minoritato). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Szepes (reĝa departemento), al distrikto de Szepesszombat, poste (jam kiel Veľký Slavkov) al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. Post 1945 la germanoj deportiĝis al Germanio. En 2001 vivis en Veľký Slavkov 1121 homoj, (1050 slovakoj).
Famuloj
En Nagyszalók naskiĝis hungaraj lingvisto, akademiano Pál Hunfalvy kaj geografo János Hunfalvy.
(128126) 2003 QY39
(128126) 2003 QY39 estas malgranda, malhela asteroido de la ekstera asteroida zono, ano de la Hilda grupo, tie estas en orbita resonanco 3:2 kun Jupitero.
Malkovro
Ĝi estis malkovrita la en la kadro de la astronomia kampanjo LINEAR (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Ĝia discentra orbito interne proksimiĝas tiun de Jupitero, ĝia jupitera MOID estas 0,44502 astronomia unuo, tie estas 66,574 milionoj da km; pro tio ĝi estus rigardebla kiel jupiterrenkonta asteroido. Tamen, ĝia orbita resonanco 3:2 kun Jupitero tenas ĝin malproksima de tiu ĉi planedo : Ĝia plej malgranda distanco kun Jupitero estis 1,999 astronomia unuo, tie estas 298,989 milionoj da km.
Haĉinohe
Hachinohe(八戸市[hachinohe-shi]) estas urbo en sudorienta parto de Gubernio Aomori, Japanio. Ĝi estas unu el tri ĉefaj urboj de Gubernio Aomori. Aliaj estas Aomori kaj Hirosaki.
Ĉefaĵo
Hachinohe estas ĉefa urbo de Nanbu regiono, kaj loĝantoj ĉirkaŭ Hachinohe estas proksimume 330,000. Komerca teritorio etendiĝas ĝis apuda nordorienta parto de Iŭate, kaj kaj havas proksimume 600,000 laboristojn. Ĝi estas la urbo kun du vizaĝoj kiel industria urbo kaj havena.
Ĝiaj tradiciaj ludoj "Emburi"(japane:朳), "Hachinohe Sanŝa Taisai"(somera festo), kaj "Kiba-Dakjū"(poloo) estas registritaj nacie.
Ekde pluetendiĝo de Tōhoku-Ŝinkanseno, oni povas iri al Tokio de Hachinohe-Stacio en 2 horoj kaj 56 minutoj plej rapide.
"Glacia-urbo Hachinohe" Hachinohe prosperas ankaŭ je glitkurado kaj glacihokeo kaj havas 60 registritajn teamojn profesiajn kaj amatorajn.
7472 Kumakiri
7472 Kumakiri estas malgranda tre hela asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la japanaj astronomoj Makio Akiyama kaj Toshimasa Furuta elde la observatorio de Susono (apud Miŝima en gubernio Ŝizuoka, Japanio).
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de la japana amatora astronomo Kazuo Kumakiri, de la regiono de Susono. Li multe faris por malvolvi la lokalan intereson pri astronomio.
(18409) 1993 FF36
(18409) 1993 FF36 estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la en la kadro de la "Enketo de Upsalo-ESO pri Asteroidoj kaj Kometoj" (Uppsala-ESO Survey of Asteroids and Comets, aŭ "UESAC") elde la Observatorio La Silla (Ĉilio).
Yuta Inagaki
Yuta Inagaki (稲垣 雄太, n. ) estas japana futbalisto.
Li futbalis ĉe FC Machida Zelvia, MIO Biwako Shiga kaj Fujieda MYFC.
NGC 6586
NGC 6586 (aliaj indikoj — UGC 11164, MCG 4-43-16, ZWG 142.28, IRAS18114+2104, PGC 61600) estas galaksio en konstelacio Herkulo.
Ursula Karven
Ursula Karven (naskiĝis ) estas germana aktorino kaj modelino.
Biografio
Ursula Ganzenmüller, poste konata per la artista nomo Ursula Karven, naskiĝis en Ulm, en Baden-Virtembergo,. La debuto en kino venis en 1984, en la aĝo de 20, kun la partopreno en filmo Ein irres Sentante, reĝisorita de Nikolas Müllerschön.
En 1986, ŝi aperis por la unua fojo en televido en epizodo de la dektria sezono de la televida serio Inspector Derrick, epizodo titolita La atestanto (Der Augenzeuge).
En 1994 ŝi partoprenis en la rolantaro de la televidaj serio Elbflorenz, kie ŝi ludis la rolon de Katja Böhling.
En junio 2001, la vivo de Ursula Karven frakasiĝis pro familia tragedio, nome la morto de ŝia filo Daniel (naskita en 1997 kaj havita kun James Veres), sufokinta en la naĝejo de la vilao de muzikisto Tommy Legas (edzo de Pamela Anderson) ĉe Santa Monica dum naskiĝtaga festo. Lee estis procesita pro neglektado, kaj poste senkulpigita.
La sekvan jaron ŝi revenis al kino dediĉinte sin al krimofilmo Efiko. Poste, en 2006, ŝi estis stelulino de la televida serio M.E.T.R.O. - Ein Teame auf Leben und Tod, kie ŝi ludis la rolon de Katharina Hansen.
En 2012, en la aĝo 47, ŝi pozis por la kovrilpaĝo de la revuo Playboy.
La sekvan jaron ŝi ĉefrolis en la televida filmo Ne kun mi, trezoro (Nicht mit mir, Liebling). En la filmo, reĝisorita de Thomas Nennstiel, la aktorino ludis la rolon de Nina von der Heyden.
Observatorio de Bédoin
La Observatorio de Bédoin (france Observatoire de Bédoin) estas franca astronomia observatorio establita en la komunumo Bédoin (departemento Vaucluse). Ĝia MPC kodo estas 132.
Tiu observatorio estis fondita fare de la amatora astronomo Pierre Antonini.
La Minor Planet Center kreditas la observatorion de la malkovro de la asteroido 13705 Llapasset la.
La Carneille
La Carneille estas malaperinta franca situanta en departemento Orne, regiono Normandio.
Ĝiaj enloĝantoj nomiĝas Carneillais.
Ĝi nun formas parton de Athis-Val de Rouvre.
Vorra
Vorra estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Nürnberger Land, la regiono oriente de la historia urbo Nurenbergo, kaj en la distriktaro Meza Frankonio de la federacia lando Bavario. Fine de la komunumo havis  loĝantojn.
Paroĥopreĝejo de Weistrach
La paroĥopreĝejo de Weistrach (germane: Pfarrkirche Weistrach) estas la preĝejo de la romkatolika paroĥo Weistrach en Aŭstrujo. Ĝi estas halopreĝejo konsekrita al Sankta Stefano de malfru-gotika arĥitekturo kun novgotikaj alkonstruaĵoj. Nuntempe novgotikismo stampas la eksteran kaj enan formon. La konstruaĵo estas unuece stukita, havas gablotegmenton; ĝin strukturas ŝtupigitaj apogopilastroj kun du-bendaj ornamriparaj fenestroj en la interfacoj. En 1893 oni malkonstruis la turon kaj rekonstruis ĝin per nova pintokasko, kiu anstataŭis la barokan antaŭanton.
Konstruhistorio
Kadre de riparado en 1983 oni konstatis en la paroĥopreĝejo romanikan laŭlongan domon kun ĥorkvadrato. Krom tio aperis fundamentoj de la gotika antaŭa konstruaĵo dum la elfosadoj. Sed la nun trovebla formo estas stampita ĉefe de la malfrugotiko. Nur la preĝejturo inkluzive la murmason de la konstruaĵo devenas el la epoko de romaniko kaj estis dum la malfrugotika epoko nur mantelataj respektive pligrandigata. Sekvis sindetenema barokigo, kiu tamen ĉefe rilatis kun la ekipo de la paroĥopreĝejo. Esencaj ŝanĝoj okazis dum la historiismo de la 19-a jarcento. Je tio Karl Lußmann plilongigis la laŭlongan domon ekde 1866 ĝis 1868 per unu kaj duono naveroj. Aliaj ŝanĝoj realiĝis en la ekstero, interalie la egaligo de la apogopilastroj, fenestroj kaj fenestrobretoj same kiel la novformado de la okcidenta alkonstruaĵo. Alikaze la nuna konstruformo, precipe en la interno de la laŭlonga domo kaj en la ekstera ĉambro de la ĥorejo (inkluzive la centran malfrugotikan ĥorfenestron) devenas el malfrugotika epoko.
Zsuzsa Csiszár
CSISZÁR Zsuzsa [ĈIsa:r ĴUĵa] (1951-2002) estis hungara instruistino kiu instruis Esperanton en bazlernejo kaj mezlernejo de urbo Varpalota, esperantisto ekde 1969, patrino de du denaskulinoj mortis la 8-an de septembro 2002 en Varpalota (Hungario). Ŝi gvidis Esperanto-tendarojn en Zánka (1980-84) kaj Csillebérc (1985-88), Infanajn Kongresetojn, kune kun sia edzo Ernő organizis Renkontiĝojn por Esperant-lingvaj Familioj (REF). En 1987 ŝi estis distingita de Hungara Esperanto-Asocio. Ŝi instruis interlingvistikon en la universitato de la urbo Veszprém (2001-2002).
Hluchov
Hluchov estas municipo en Ĉeĥio troviĝanta en distrikto Prostějov, en Regiono Olomouc. Vivas ĉi tie.
Historio
La unua skribmencio pri la municipo devenas el la jaro 1131.
Zsuzsa Csiszár
Zsuzsa diplomiĝis pri Esperanto en urbo Szombathely. Ŝi instruis la rusan lingvon kaj Esperanton unue en bazlernejo en Várpalota. Ŝi gvidis Esperanto-tendarojn en Zánka (1980-84) kaj Csillebérc (1985-88) kune kun sia edzo Ernő ŝi organizis Renkontiĝojn de Esperantistaj Familioj (REF). Post la reĝimŝanĝo en Hungario (1989), kiam la rusa lingvo ne plu estis deviga, ŝi diplomiĝis pri la germana lingvo en urbo Veszprém kaj ekinstruis la germanan lingvon kaj Esperanton en la sama gimnazio kiel Ernesto. Ŝi estis tre aktiva en la kultura vivo de la urbo, ŝi multe laboris por la interurbaj rilatoj kun la aŭstra urbeto Wolfsberg. Ŝi mallonge instruis interlingvistikon en la universitato de la urbo Veszprém (2001-2002). Malgraŭ sia grava malsano ŝi senlace laboris. Ŝi mortis la 8-an de septembro en 2002.
Hluchov
Loĝantaro
Evoluo de nombro de loĝantoj por la tuta municipo; por la ties unuopaj partoj indikas tabeleto malpli supre, en kiu bildiĝas ankaŭ aparteneco de unuopaj partoj al la municipo aŭ sekva forŝiro.
Zsuzsa Csiszár
Ŝi ripozas kun sia edzo Ernő Csiszár en la tombejo de Szalafő, apud urbeto Őriszentpéter, kie okazis pluraj REF-oj.
4297 Eichhorn
4297 Eichhorn estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la germana astronomo Wilhelm Dieckvoß elde la Observatorio de Hamburgo (Germanio).
Nomo
Ĝia nomo honoras la austrodevenan usonan astronomon Heinrich Karl Eichhorn (1927–1999).
Stacio Dōshisha-mae
Stacio Dōshisha-mae (japane: 同志社前駅 [Dōŝiŝa-mae-eki], angle: Dōshisha-mae Station) estas fervoja stacio en Kjotanabe, Gubernio Kioto, Japanio. La stacio servas 1 linion de JR Okcidenta: Linio Katamachi.
Roza Talĥigova
Roza TALĤIGOVA (cirile : Роза Шахидовна Талхигова) - konata ĉeĉena poetino, membro de Unioj de Verkistoj de Ĉeĉenio (1996) kaj de Rusio (2002), membro de Unio de Ĵurnalistoj de Rusio (2003).
Naskiĝinta la 3-an de julio 1965 en Grozno. Komencis verki poezion en dek jaroj. En lernejo partoprenis en multaj literaturaj konkuradoj kaj ĉiam atingis premiajn lokojn. Ŝiaj poemoj estis eldonitaj en lokaj ĵurnaloj kaj revuoj. Ŝi estis ofte invitita al radiostudioj kaj TV.
En 1990 ŝi diplomiĝis el la Moskva Literatura Instituto. Laboris kiel redaktanto de poezia divido de literatura kaj arta revuo «Vajnaĥ». Iuj kantoj en ŝiaj poemoj estas kantitaj fare de popularaj rusaj kaj ĉeĉenaj kantistoj.
NGC 6587
NGC 6587 (aliaj indikoj — UGC 11166, MCG 3-46-20, ZWG 113.31, NPM1G +18.0533, PGC 61607) estas galaksio en konstelacio Herkulo.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Vörstetten
Vörstetten estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Emmendingen, en la Regiono Suda Supra Rejno kaj en la distriktaro Freiburg de la federacia lando Baden-Virtembergo. Fine de la komunumo havis  loĝantojn.
Marsciano
Marsciano [marĉiano] estas komunumo de Italio. Ĝi situas en la regiono Umbrio kaj la provinco Peruĝo. La komunumo etendiĝas sur areo de 161 kvadrataj kilometroj, kaj komence de novembro 2015 havis loĝantojn.
Konrad Limmer
Konrad LIMMER (naskiĝinta ĉ. 1522 en Neustadt an der Orla, mortinta la en  Heilsbronn) estis germana teologo, reformanto kaj konfesisubstrekanta protestanto.
Vivo
Estante filo de tukfaristo li enmatrikuliĝis en la 26.12.1541 en Wittenberg kaj magistriĝis jam en la 20.1.1543. Li iĝis instruisto ĉe la latinlernejo en Zwickau antaŭ vokiĝo en la naskiĝurbon en 1544 kiel rektoro. Tiaofice li deĵoris 11 jarojn ĝis li promociiĝis laŭ la volo de la urba konsilantaro paroĥestro kaj superintendanto.
Limmer estis kunedzina ekde 1544 havante grandan familion. La duko unue rifuzis ke la 33-jaraĝulo iĝu superintendanto sed finfine jesis. Kvankam Limmer mem ĉiam taksis sin disĉiplo lutera li teologie estis fervora adepto de Filipo Melanktono. La doktrinojn de la gnesioluteranoj li malsubtenis publike estante por Declaratio Victorini. Kiam la fanatikuloj de Matthias Flacius akiris la potencon en Turingio en 1567 Limmer devis abdiki.
Kiam li vokitis en 1570 kiel konventa predikisto al Ansbach li forlasis Neustadt. En Frankonio li povis denove ekagi fruktodone tie. Ĝis 1573 Limmer kunlaboris en la formuligo de Norma doctrinae en kio la trajtoj melanktonaj ja postflareblas. Kiam Jacob Andreae en 1576 en la kuro de verkado de la t.n. konkordo-formulo venis al Ansbach li malamike akceptitis pro troa malŝato de Melanktono. Estante ekde 1578 abato en Heilsbronn Limmer profitis tie ege de siaj spertoj pedagogiaj. Sed li daŭre estis disĉiplo de Melanktono. Kiam ankaŭ en Frankonio teologia klimato ŝanĝiĝis, li devis demisii en 1589.
Les Tourailles
Les Tourailles estas malaperinta franca situanta en departemento Orne, regiono Normandio.
Ĝi nun formas parton de Athis-Val de Rouvre.
Vernár
Vernár (ankaŭ hungare, germane Wernsdorf) estas vilaĝo kaj municipo en Slovakio.
Situo
Vernár situas laŭ rojo, laŭ ĉefvojo Dobšiná-Poprad. La lasta urbo troviĝas je 18 km.
Historio
La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1310 en latina formo "villa Vernari". En 1828 817 vilaĝanoj loĝis en 51 domoj. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Vernár 673 homoj, (plejparte slovakoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Gömör kaj Kis-Hont, al distrikto de Vaľkovňa, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 1944 dum la Slovaka Nacia Ribelo la partizanoj okupis la vilaĝon. En 2001 vivis en Vernár 681 homoj, (669 slovakoj).
Primasa palaco (Bratislavo)
La Primasa Palaco (slovake: Primaciálny palác; hungare: Prímási palota) estas impona palaco en la Malnova Urbo de Bratislavo.
Historio
La unua primasa palaco konstruiĝis post okupo de Esztergom fare de la turkoj. Tiam Pozsony estis la ĉefurbo de Hungario, ankaŭ Pozsony [poĵonj] estis la eklezia ĉefsidejo. En 1590 la palaco bruldetruiĝis, sed poste oni konstruis pli grandan palacon. La nun videblan palacon József Batthyány konstruis inter 1778 kaj 1781. En la jaro 1805 estis subskribita paco inter Napoleono kaj Habsburgoj en Spegula ĉambrego de la palaco. Dum la hungara reforma epoko István Széchenyi ofertis sian ĉiujaran enspezon por establi Hungaran Sciencan Akademion. Depost Hungara revolucio de 1848 tie estis subskribita leĝo konata aprilaj leĝoj, kiuj akceptis postulojn de la hungara revolucio. Depost falo de la liberecbatalo Julius Jacob von Haynau tie kondamnis la hungarajn heroojn. En 1902 la urbo aĉetis la palacon. Dum rekonstruo en 1903 serioj de ses antaŭe nekonataj gobelinoj estis trovitaj malantaŭ muro. La gobelinoj devenis el la 1630-aj jaroj el Anglio. Post Traktato de Trianon la palaco iĝis posedaĵo de Ĉeĥoslovakio. Spite tion foje okazis hungarlingvaj prelegoj de hungaraj verkistoj Zseni Várnai, Aladár Schöpflin, Zsigmond Móricz. En 1968 okazis subskribo de 6 socialistaj landoj pri zorgo de la socialismo. Hodiaŭ, ĝi funkcias kiel la sidloko de la urbestro, krome ankaŭ muzeo.
Konstruaĵo
La duetaĝa klasikisma konstruaĵo situas laŭ placo. Sur la muro oni metis memortabulon pri vizito de Paracelsus en 1537, krome memortabulo pri inundo en 1850. En interno de la palaco troviĝas korto, kie situas fontano kun skulptaĵo pri Sankta Georgo. La alia vizitindaĵo estas kapelo Ladislao la 1-a (Hungario).
Norda Hungario
Norda Hungario, origine hungare Észak-Magyarország estas unu el la 7 regionoj de Hungario.
Geografio
Regiono Norda Hungario situas en la nordorienta parto de la lando. Ĝi konsistas el departementoj Borsod-Abaúj-Zemplén, Heves kaj Nógrád. Ĉefurbo, samtempe la plej granda urbo estas Miskolc. Aliaj pli gravaj urboj estas Eger kaj Salgótarján. La teritorio konsistas csefe el montaroj Börzsöny, Mátra, Bükk, inter ili montetaroj, en la suda parto troviĝas iom da ebenaĵo, kie fluas Tiso.
Historio
La regionoj (pli frue nekonataj en Hungario) estis kreitaj post la aliĝo de Eŭropa Unio. Ĝi estis postulo, sed ankaŭ nun la regionoj havas rolojn nur en la statistiko. Tiu landoparto evoluis precipe dum la socialismo, tiam oni fondis fabrikojn pri peza industrio. Depost fino de la socialismo tiu industrio ĉesis, ekzemple Ózd restis sen industrio, kiu kaŭzis grandan krizon.
Trafiko
La plej grava aŭtovojo estas inter Budapeŝto kaj Miskolc, same tiel la fervojo.
NGC 6588
NGC 6588 (alia indiko — ESO 103-**14) estas grupo de steloj en konstelacio Pavo.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Eugène Raveloson
Eugène RAVELOSON (naskiĝis en 1944; mortis en decembro 2004 en Antananarivo) estis malagasa esperantisto, delegito kaj fakdelegito pri koresponda Esperanto-instruado kaj internacia komerco. La administra agento estis la pioniro de la Esperanto-Movado en Madagaskaro.
Vápenice
Vápenice estas municipo en Ĉeĥio en distrikto Uherské Hradiště. Vivas ĉi tie.
Historio
La unua skribmencio pri la vilaĝo estas el la jaro 1750.
Massa Martana
Massa Martana estas komunumo de Italio. Ĝi interalie konatas pro la jarfina prezento "Presepi d'Italia" (kripoj de Italio), ĉiujara evento inter la 24-a de decembro kaj la 6-a de januaro. Massa Martana situas en la regiono Umbrio kaj la provinco Peruĝo. La komunumo etendiĝas sur areo de 78 kvadrataj kilometroj, kaj komence de novembro 2015 havis loĝantojn.
Submarŝipo
Submarŝipo estas ŝipo, kiu estis konstruita por submara veturo, nome akvoveturilo kapabla je sendependa funkciado subakve. Ĝi diferencas el submarŝipeto, kiu havas pli limigitan kapablon subakvan. La termino plej ofte aludas al granda, anhava, aŭtonoma veturilo. Ĝi estis ankaŭ foje uzata historie aŭ parolmaniere por aludi al demalproksime funkciantaj vehikloj kaj al robotoj, same kiel al mez-grandaj aŭ pli malgrandaj veturiloj, kiaj la minisubmarŝipo kaj la submaraŭto. La nomo submarŝipo evoluis kiel mallongigita formo de submara ŝipo aŭ submara boato. Pro tialoj de mara tradicio, submarŝipoj estas ofte referencata kiel simple "boatoj" pli ol kiel "ŝipoj", konsiderinte ties malgrandon.
Historio
La deziro de la homoj por pli longa restado subakve, ol por kiom sufiĉas la propra spiro, estas sampraa kiel la deziro pri flugado. Pro tio la homoj jam okupiĝis pri tio en la antikveco. La plej konata kaj disvastiĝinta "instrumento" estis la ŝnorkelo (spirtubo), tra kiu la subakviĝintoj akiris freŝan aeron.
19-a jarcento
La 2-an de oktobro de 1864, Narcís Monturiol enakvigas Ictineo II la unuan submarŝipon kun maŝina pelado. La ŝipo konsistas el ligno – firmigita per kupra kadro – koj tute kovrita per ĉirkaŭ 2 mm dikaj kupraj lamenoj. Ĝin pelis motoro, alborante per magnezia peroksido, zinko kaj kalia klorato.
Oni konstruis dum la Usona Enlanda Milito, en 1864 kelkajn manpleitajn submarŝipojn, ekz. C.S.S. H. L. Hunley. La 17-an de februaro de 1864 sinkas la malamika ŝipo U.S.S Housatonic kaj ĝi tiel iĝas la unua submarŝipo sur la Tero, kiun sinkigis alia ŝipo. Ĉe la batalo mortis eĉ la 9-persona anaro. Oni trovis la 4-an de majo de 1995 la erstaĵojn de C.S.S. Hunley, kiuj poste konservis.
1900 – 1930 (Unua Mondmilito)
Per enmeto de Hunley en 1864 komenciĝas kreskanta interesiĝo je uzo de submarŝipoj por militaj celoj. En la sekvaj jardekoj, la evoluon forte apogila la armeo. (legu submarŝipa milito).
1930 - 1945 (Dua Mondmilito)
Ĉar la Traktato de Versajlo malpermesis al Germanio evolui ankaŭ la surakvan armeon, la germanoj atendis relative efikan, malmultekostan forton per submarŝipoj. Ili volis malhelpi la liveron de krudmaterialoj al Britio.
La komencan avantaĝon de la germanaj fortoj evitis la aliancanoj per tio, ke
Notre-Dame-du-Rocher
Notre-Dame-du-Rocher estas malaperinta franca situanta en departemento Orne, regiono Normandio.
Submarŝipo
1930 - 1945 (Dua Mondmilito)
La aliancanoj de la Dua Mondmilito iom post iom atingis la sukcesojn sur la maro kaj la germanaj fortoj el ofensivo ŝanĝis al defensivo.
Gliricidio
Gliricidia (gliricidioj) estas genro de florplantoj en la guŝo familio, Fabacoj. Ĝi apartenas al la subfamilio Faboideae. Ĝi estas malgranda, decidua, ornama arbo. La arbo estas senfolia kiam en floro kaj portas fruktojn dum aprilo kaj majo en Hindio kaj landoj kun sama klimato. La malgrandaj floroj (apenaŭ 2 cm longaj) estas pale rozkoloraj kaj sidas en densaj aretoj sur nudaj branĉetoj. Floroj paliĝas al blanka aŭ malforta purpuro dum ili aĝiĝas. La floroj altiras amason da abeloj, indiĝenajn birdojn kaj iujn licenedajn papiliojn - precipe Lampides boeticus.
Notre-Dame-du-Rocher
Ĝi nun formas parton de Athis-Val de Rouvre.
Submarŝipo
Post 1945
Aperas la nuklee pelitaj submarŝipoj, kiuj certigis longan subakvan restadon (unuafoje: Usono 1954 kun USS Nautilus vom Stapel.
La plej grandaj submarŝipoj estas nun tiuj de Projekto 941 Ŝarko, prototipo de soveta submarŝipo el la filmo "Ĉasado je la Ruĝa Oktobro".
Unua Mondmilito
Militaj submarŝipoj por la unua fojo faris gravan efikon en la Unua Mondmilito. Fortoj kiel la U-boatoj de Germanio partoprenis en la Unua Batalo de Atlantiko, kaj vrakigis ŝipon RMS Lusitania, kiu surfondiĝis rezulte de senlima submara marmilito, kion ofte oni citas inter tialoj por la eniro de Usono en la milito.
Je la komenco de la milito, Germanio havis nur du dek submaŝipojn disponeblaj por batalo, kvankam tio inkludis ŝipojn de dizel-motoraj SM U-19, kiuj havis sufiĉan teritorion de 8 000 km kaj rapidon de 15 km/h kiu ebligis ilin funkcii tra la tuta brita marbordo. Kontraste, la brita Reĝa Ŝiparmeo havis totalon de 74 submarŝipoj, kvankam de relativa efikeco. En Aŭgusto 1914, ŝiparo de dek U-boatoj eliris el sia bazo en Heligoland por ataki militŝipojn de la Reĝa Ŝiparmeo en la Norda Maro en la unua submarŝipa milito de la historio.
Britoj reagis al la germanaj disvolvigoj en submarŝipa teknologio per la kreado de K-klasaj submarŝipoj. Tamen, tiuj submarŝipoj estis klare danĝeraj por funkcii pro kelkaj desegnomankoj kaj malbona manovrebleco.
Dua Mondmilito
Dum la Dua Mondmilito, Germanio uzis submarŝipojn atingantajn detruegajn efikojn en la Batalo de Atlantiko, en kiu ĝi sukcesis tranĉi la livervojojn de Britio sinkigante pliajn komercŝipojn ol Britio povis anstataŭi. Tiuj komercŝipoj estis ludantaj ŝlosilajn rolojn por liveri al la brita loĝantaro manĝaĵojn, al la industrio krudmaterialojn, kaj al armitaj fortoj brulaĵojn kaj armilojn. Kvankam la U-boatoj estis eldatigitaj en la intermilitaj jaroj, la ĉefa novigo estis plibonigo de komunikado, per cifrado uzante la cifrilon Enigma. Tio ebligis amas-atakajn marmilitajn taktikojn (Rudeltaktik, ofte konate kiel "Wolfpack"), sed ĝi estis ankaŭ la dekadenco de la U-boatoj, jam ne tiom utilaj. Fine de la milito, preskaŭ 3 000 ŝipoj de Aliancanoj (175 militŝipoj, 2 825 komercŝipanoj) estis sinkigitaj de U-boatoj. Kvankam ili estis sukcesaj en la komenco de la milito, la germanaj U-boatoj suferis fortajn atakojn, kaj la boataro perdis 793 U-boatojn kaj ĉirkaŭ 28 000 submarŝipanojn el 41 000, perdindico de preskaŭ 70%.
La Imperijapana Ŝiparmeo funkciigis la plej varian ŝiparon de submarŝipoj el ĉiuj ŝiparoj, kiel Kaiten homportaj torpedoj, etaj submarŝipoj de tipo A Ko-hjoteki kaj Kairju, submarŝipoj de mezgrandaj teritorioj, submarŝipoj por liverado kaj submarŝipoj de grandaj teritorioj. Ili havis ankaŭ submarŝipojn kun la plej grandaj submaraj rapidoj dum la Dua Mondmilito (I-201) kaj submarŝipojn kiuj povis porti plurajn aviadilojn (I-400). Ili estis ekipitaj ankaŭ per unu el la plej modernaj torpedoj de la konflikto, la oksigen-funkciigitaj Tipo 95. Tamen, spite sian teknikan progreson, Japanio elektis uzi siajn submarŝipojn por kontraŭŝipara milito, kaj sekve ili estis relative malsukcesaj, ĉar militŝipoj estis rapidaj, manovreblaj kaj bone defenditaj kompare kun la komercŝipoj.
La submarŝipa forto estis la plej efektiva kontraŭŝipa armilo en la usona armilaro. Submarŝipoj, kvankam nur ĉirkaŭ 2 procento el la Usona Ŝiparmeo, detruis ĉirkaŭ 30 procenton de la Japana Ŝiparmeo, inter kiuj 8 aviadilŝipoj, 1 batalŝipo kaj 11 krozŝipoj. Usonaj submarŝipoj detruis ankaŭ ĉirkaŭ 60 procenton de la japana komercŝiparo, kripligante la japanan kapablon liveradi al siaj militfortoj kaj industrian militklopodon. Aliancaj submarŝipoj en la Pacifika Milito detruis pli da japanaj ŝipoj ol ĉiuj aliaj armiloj kombinitaj. Tion konsiderinde helpis la malsukceso de la Imperijapana Ŝiparmeo havigi taŭgan protektajn fortojn por la komercŝiparo de la lando.
Dum la Dua Mondmilito, 314 submarŝipoj servis en la Usona Ŝiparmeo, el kiuj ĉirkaŭ 260 estis deplojitaj en Pacifiko. Kiam Japanio atakis Havajon en decembro 1941, 111 ŝipoj estis funkciantaj; 203 submarŝipoj el la klasoj Gato, Balao kaj Tench estis funkciantaj dum la milito. Dum la milito, 52 usonaj submarŝipoj perdiĝis pro ĉiuj tialoj, kaj 48 rekte pro batalo. Usonaj submarŝipoj sinkigis 1 560 malamikajn ŝipojn, kun totala pezo de 5.3 milionoj da tunoj (55% de la totalo sinkigita).
La Submarŝipan Servon de la Reĝa Ŝiparmeo oni uzis ĉefe en la klasika blokado de la Akso. Ties ĉefaj operaciaj areoj estis ĉe Norvegio, en la Mediteraneo (kontraŭ la livervojoj de la Akso al Norda Afriko), kaj en Malproksima Oriento. En tiu milito, britaj submarŝipoj sinkigis 2 milionojn da tunoj de malamikaj ŝipoj kaj 57 gravajn militŝipojn, inter kiuj 35 submarŝipoj. Inter tiuj estas la nura dokumentita ekzemplo de submarŝipo sinkiganta alian submarŝipon dum ambaŭ estis submergitaj. Tio okazis kiam la HMS Venturer en la 9a de Februaro 1945 frontis la GS U-864; la ŝipanoj de Venturer permane kalkulis sukcesan pafsolvon kontraŭ tri-dimensia manovra celo uzante teknikojn kiuj iĝis la bazo de modernaj torpedkomputaj celsistemoj. Sep dek kvar britaj submarŝipoj perdiĝis, el kiuj plej granda parto, kvar dek du, en Mediteraneo.
Malvarma Milito
La unua lanĉo de krozmisiloj (SSM-N-8 Regulus) el submarŝipo okazis en Julio 1953, el la ferdeko de Tunny SSG-282, ŝiparboato el la Dua Mondmilito modifita por porti la misilon kun nuklea militkapo. Tunny kaj ĝia frata boato, Barbero SSG-317, estis la usona unua nukleaj forpelpatrolaj submarŝipoj. En la 1950-aj jaroj, nuklea energio parte anstataŭis dizel–elektran peladon. Oni disvolvigis ankaŭ ekipadon por elpreni oksigenon el marakvo. Tiuj du plinovigoj havigis al submarŝipoj la kapablon resti submergitaj dum semajnoj aŭ eĉ monatoj. Plej grandaj partoj de armeaj submarŝipoj konstruitaj ekde tiu tempo en Usono, Sovetunio/Rusia Federacio, Britio kaj Francio havis energion el nukleaj reaktoroj.
En 1959–1960, la unuajn misilportajn submarŝipojn metis serve kaj Usono (George Washington) kaj Sovetunio (Golf) kiel parto de la fortimiga atombomba strategio de la Malvarma Milito.
25964 Liudavid
25964 Liudavid estas tre malgranda, malhela asteroido de la asteroida zono malkovrita la de la teamo de la astronomia kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Nomo
Ĝia nomo honoras David Chienyun Liu, finaliston en 2010 de la Intel Science Talent Search, scienca konkurso por gelernantoj en lasta jaro de mezlernejo, pro lia projekto pri komputado. Li estis lernanto ĉe la Lynbrook High School de San Jose (Kalifornio).
Submarŝipo
Malvarma Milito
Dum la Malvarma Milito, kaj Usono kaj Sovetunio eltenis grandajn submarŝiparojn kiuj engaĝiĝis en kat-musaj ludoj. Sovetunio perdis almenaŭ kvar submarŝipojn dum tiu periodo: sovetunia submarŝipo K-129 perdiĝis en 1968 (parton el kiuj CIA retrovis el oceana grundo per ŝipo desegnita de Howard Hughes nome Glomar Explorer), sovetunia submarŝipo K-8 en 1970, sovetunia submarŝipo K-219 en 1986, kaj sovetunia submarŝipo Komsomolets en 1989 (kiu tenis profundan rekordon inter militsubmarŝipoj — 1 000 m). Multaj aliaj sovetuniaj submarŝipoj, kiel K-19 (la unua sovetunia nuklea submarŝipo, kaj la unua sovetunia submarŝipo kiu atingis la Nordan Poluson) estis akre damaĝitaj pro fajro aŭ radiado. Usono perdis du nukleajn submarŝipojn dum tiu tempo: Thresher SSN-593 pro ekipa malsukceso dum testomergo je ĝia operacolimo, kaj Scorpion SSN-589 pro nekonataj tialoj.
Dum la interveno de Barato en la Bangladeŝa Liberig-Milito, la pakistana submarŝipo PNS Hangor sinkigis la baratan fregaton INS Ĥukri. Tiu estis la unua sinkigo fare de submarŝipo ekde la Dua Mondmilito. Dum la sama milito, la submarŝipo PNS Ghazi, de klaso Tench - pruntita al Pakistano el Usono, estis sinkigita de la Barata Ŝiparmeo. Ĝi estis la unua submarŝipa batalperdo ekde la Dua Mondmilito.
En 1982 dum la Falklanda Milito, la krozŝipo de Argentino ARA General Belgrano estis sinkigita de la brita submarŝipo HMS Conqueror, la unua sinkigo fare de nukle-energia submarŝipo en milito. Kelkajn semajnojn poste, la 16an de Junio, dum la Libana milito, nenomita Gal-klasa israela submarŝipo torpedis kaj sinkigis la libanan marbordoŝipon Transit, kiu estis portanta 56 palestinajn rifuĝintojn al Cipro, supozeble en la kredo ke la ŝipo estis eliginta kontraŭ-israelajn milicanojn. La ŝipo estis frapitaj de du torpedoj, sukcesis surgrundigi sed finfine sinkis. Estis 25 mortoj, inklude la ŝipkapitano. La Israela Ŝiparmeo komunikis la aferon en Novembro 2018.
Specoj de submarŝipo
U-boato estas adapta versio de la germanlingva vorto U-Boot [ˈuːboːt], mallongigo de Unterseeboot, laŭvorte "submara boato". Kvankam la germanlingva termino referencas al ajna submarŝipo, la termino U-boato referencas specife al militsubmarŝipoj funkciigitaj de Germanio, partikulare en la Unua kaj Dua Mondmilitoj. Kvankam foje ili estis tre utilaj militŝipoj kontraŭ malamikaj militŝipoj, ili estis plej efektive uzataj en ekonomia milito (komercmilito) kaj plifortiganta ŝipan blokadon kontraŭ malamikaj ŝipoj.
Militaj
En la militscienca teorio post la Dua mondmilito formiĝis ideo pri la nuklea triopo, do ebleco lanĉi la nukleajn bombojn de sur tero, aero kaj akvo. Grandan rolon en ĝi ludas la submarŝipoj, kiuj povas kaŝe proksimiĝi al la malamika teritorio kaj lanĉi atakon, kiun pro manko de tempo estos malfacile rebati.
Timo antaŭ progreso de la nuklearmila programo de Nord-Koreio dum longa tempo mildiĝis danke al manko de misiloj, kapablaj liveri nordkoreajn nukleajn bombojn je mezaj kaj longaj distancoj. Tamen ankaŭ tiukampe la nordkoreaj militistoj atingas ĉiam pli grandajn sukcesojn. La Nord-Koreio testis balistikan misilon faritan por lanĉo el submarŝipo. La sudkoreaj militistoj supozis, ke temas pri la Bukkeukseong-tipo lanĉebla el submarŝipo. La lanĉo okazis en la maro apud la marborda urbo Vonsano en la provinco Kangŭon. Seulo asertas ke la misilo flugis ĉirkaŭ 450 kilometrojn, sed atingis altecon de 910 kilometroj, kio signifas ke ĝi estis lanĉita laŭ alta trajektorio kaj ke ĝia flugdistanco povus esti multe pli longa. Se ĝi flugus laŭ ordinara trajektorio kun la sama ŝarĝo, la plej longa flugdistanco de la misilo estus ĉirkaŭ 1900 kilometroj, do temas pri la mezdistanca (1000 ĝis 3500 km) misilo.
Civilaj
Kvankam la plej granda parto de la mondaj submarŝipoj estas militaj, estas ankaŭ kelkaj civilaj submarŝipoj, kiuj estas uzataj por turismo, esplorado, platformelfosaj inspektoj por nafto kaj gaso, kaj submara kontrolado de oleoduktoj. Kelkaj estas uzataj ankaŭ por eksterleĝa agado.
La altiraĵo Submarine Voyage malfermiĝis en Disneyland en 1959, sed kvankam ĝi veturis sub akvo, ĝi ne estis vera submarŝipo, ĉae ĝi iris sur reloj kaj estis malfermita al la atmosfero. La unua turisma submarŝipo estis Auguste Piccard (PX-8), kiu ekfunkciis en 1964 ĉe la Svisa Ekspozicio de 1964. Ĉirkaŭ 1997 estis 45 turismaj submarŝipoj funkciantaj tra la tuta mondo. Submarŝipoj kun profundecgamo de 120–150 m estas funkciantaj en kelkaj areoj tutmonde, tipe kun pintaj profundecoj de ĉirkaŭ 30 ĝis 37 m, kun portokapacito de 50 ĝis 100 pasaĝeroj.
En tipa operacio surfaca ŝipo portas pasaĝerojn al ĉeborda operaciareo kaj transigas ilin al la submarŝipo. La submarŝipo tiam vizitas subakvajn interesejojn kiaj naturaj aŭ artefaritaj rifostrukturojn. Por reveni surfacen sekure sen danĝero de kolizio la loko de la submarŝipon oni markas per aerliverado kaj la movon al la surfaco oni kunordigas pere de observanto en apoga ŝipo.
Pli ĵusa disvolvigo estas la deplojo de la nomitaj "drogotrafikaj submarŝipoj" fare de sudamerikaj drogotrafikantoj por eviti juran detektadon. Kvankam ili foje deplojas verajn submarŝipojn, plej el ili estas mempelataj duon-submergeblaj, en kiuj parto de la ŝipo restas surface ĉiam. Septembre 2011, kolombiaj aŭtoritatoj kaptis 16-metran longan submergeblon kiu povus elteni ŝipanaron de kvin personoj kaj kosti ĉirkaŭ 2 milionojn d usonaj dolaroj. La ŝipon oni registris kiel apartenanta al ribeluloj de FARC kaj havis kapaciton por porti almenaŭ 7 tunojn de drogo.