cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Luduș
Luduș [luduŝ] ( Marosludas [maroŝludaŝ]; Ludasch) estas urbo en Rumanio ĉe la suda rando de la Ebenaĵo de Transilvanio sudokcidente de Târgu Mureș. Administre apartenas al ĝi Avrămești, Fundătura, Cioarga, Ciurgău, Gheja kaj Roșiori.
Luduș situas ambaŭflanke de la rivero Mureș. Ĝi estas fervoja nodo ĉe la linio inter Târgu Mureș kaj Războieni; tie debranĉiĝas linio al Bistrița Nord. La urbon trairas ankaŭ la nacia vojo DN15, samtempe eŭropa vojo E60.
Loĝantaro
En 1910 ĝi havis 4 632 loĝantojn (hungaroj, rumanoj) kaj en 1992 17 360 (rumanoj, 28 % da hungaroj).
Historio
Ĝia unua skriba mencio estis en 1330. Ĝis 1919 Marosludas apartenis al Hungario (Torda-Aranyos). Luduș estas la ekonomia centro de la regiono.
Dvakačovice
Municipo Dvakačovice situas en Ĉeĥio, regiono Pardubice, distrikto Chrudim, 8 km nordoriente de urbo Chrudim, 11 km okcidente de urbo Pardubice kaj 6 km norde de urbo Dašice. Dvakačovice troviĝas sur varma marna deklivo super rivero Novohradka. Vivas ĉi tie.
Prahistorio
Ĉirkaŭaĵo de la vilaĝo estis prisetlita jam en pratempo. De ĉi tie estas trovaĵoj el la pli frua kaj malfrua bronzaj epokoj, kulturoj luzacia kaj silezi-platenica. En la teritorio vivis en latena epoko (400 - 0 jaroj a.K.) keltoj. Pri relative densa slava prisetlo atestas kupolsepultejo en arbaro oriente de la vilaĝo kaj pluaj trovaĵoj.
Historio kaj eklezioj
En la jaro 1415 nobelulo Štěpán el Dvakačovice aligis sian sigelon al plendo kontraŭ bruligo de Magistro Johano Hus. En Dvakačovice kaj proksimaj vilaĝoj ekzistis de husanaj tempoj multnombra komunumo de Bohemiaj Fratoj kaj de la 18-a jarcento la vilaĝo estas centro de evangeliana eklezio. Evangeliana preĝejo estis en la vilaĝo konstruita en novgotika stilo en la 19-a jarcento. Estas ĉi tie ankaŭ katolika kapeleto de la Plej Sankta Triunuo sur vilaĝplaco, ankaŭ en novgotika stilo el la 19-a jarcento.
Naturo
Fruktodonaj grundoj kaj klimaj cirkonstancoj liveris kondiĉojn por sukcesa agrokulturado, fruktoĝardenoj kaj en pasinteco ankaŭ por vinberĝardenoj. Arbara deklivo super la dekstra bordo de Novohradka estas signifa biokoridoro ebliganta migradon de animaloj en tre senarba pejzaĝo.
Akvomastrumado
Super la riverbaraĵo en Dvakačovice komenciĝas signifa akvomastruma konstruaĵo, malnova artefarita kanalo Zmínka. Kanalo estis konstruita en la 15-a jarcento, en tempo de rapida disvolvo de fiŝlaga mastrumado. Ĝi estas nuntempe 11,5 km longa kaj kondukas akvon el Novohradka al Loučná. Ĝia ĉefa tasko estis provizi per akvo fiŝlagan sistemon sub Černá za Bory, kie nuntempe estas vilaĝoj Staročernsko kaj Spojil.
Popolaj konstruaĵoj
Vidindaj estas domo n-ro 10 el la 1-a duono de 19-a jarcento, teretaĝa kun dekore dividita frontalo kaj bieno n-ro 41 kun pordego el la komenco de 19-a jarcento.
Mérida
Mérida (mErida) estas nomo de kelkaj urboj kaj regionoj en Hispanio kaj Sudameriko
La termino Merido signifas:
Aliaj :
(18515) 1996 TL14
(18515) 1996 TL14 estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la de la japanaj astronomoj Sejĝi Ueda kaj Hiroŝi Kaneda elde la observatorio de Kuŝiro en Hokajdo (Japanio).
NGC 7567
NGC 7567 (aliaj indikoj — UGC 12468, MCG 3-59-19, ZWG 454.16, KUG 2313+155A, IRAS23136+1534, PGC 70885) estas galaksio en konstelacio Pegazo.
Roztoky (distrikto Rakovník)
Roztoky (la katastra teritorio kaj fervoja stacio nomiĝas Roztoky u Křivoklátu) estas municipo en Ĉeĥio troviĝanta en distrikto Rakovník, en Mezbohemia regiono proksimume 13 km sudoriente de Rakovník kaj 16 km nordokcidente de Beroun. La municipo situas sur la dekstra bordo de rivero Berounka, en dekliva kaj montetriĉa tereno. Vivas ĉi tie. En la municipo troviĝas du pontoj trans Berounka, ŝosea kaj fervoja, kaj ankaŭ fervoja stacio sur fervojlinio 174 el Beroun ĝis Rakovník.
Historio
Unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1406.
Santos Silva Alves Michael
Santos Silva Alves Michael (n. ) estas brazila futbalisto.
Li futbalas ĉe FC Gifu.
Matias Caseras
Matias Caseras (n. ) estas urugvaja futbalisto.
Novo mesto
Novo mesto (Novo mesto, Neustadtl) estas urbo en Slovenio. Ĝi havas preskaŭ 30,000 loĝantojn.
Germana sindikata konfederacio
La Germana sindikata konfederacio (Deutscher Gewerkschaftsbund, mallongigita DGB) estas sindikataro en Germanio. La plej granda sindikato laŭ membronombro ene de ĝi estas la industria sindikato IG Metall, la dua plej granda sindikato laŭ membronombro estas la Unuiĝinta Serva Sindikato nomata Ver.di.
Historio
La konfederacio ekaperis en 1949 post kunfandiĝo de du sindikatoj.
Hœdic
(jen france, bretone Edig) estas insulo kaj komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Morbihan (jen france, Mor-Bihan), en la regiono Bretonio (Bretagne, Breizh). Fine de en la komunumo vivis.
Tótszentmárton
Situo
La vilaĝo situas sur ebenaĵo, proksime de la kroata ŝtatlimo, laŭ flankovojoj.
Historio
La unua mencio devenis el 1321 en formo Villa S. Martini. La turkoj kelkfoje bruldetruis la vilaĝon. En 1696 kroatoj refondis la vilaĝon. Ankaŭ nun plejparto de la vilaĝanoj estas kroatoj.
Komunumoj de Sankta Marteno en Hungara reĝlando
(Pro longeco en Transilvanio vidu ilin aparte: Csíkszentmárton!)
NGC 7569
NGC 7569 (aliaj indikoj — UGC 12472, MCG 1-59-26, ZWG 406.41, 3ZW 100, IRAS23142+0838, PGC 70914) estas galaksio en konstelacio Pegazo.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Ŝalva Amonaŝvili
Ŝalva Aleksandroviĉ AMONAŜVILI (nask. 1931) estas rusia kartvela pedagogo kaj psikologo, unu el iniciatintoj de novsistemo en la baza lernejo por la sesjaraj infanoj.
Li komparis la profesion de instruisto, edukisto, pedagogo kun diversaj aliaj profesioj. En la komenco de sia pedagogia agado lia ĉeftezo estis la slogano, kompara kun la laboro de kuracisto: "Estu singarda! Ne eraru! Ne malutilu!". Laŭ li nek instruisto, nek kuracisto rajtas erari. La eraro de kuracisto en diagnozo sekvigas malkorektan kuracadon, malbonigon de la sanstato de paciento. Eraro de pedagogo en difino de personeco de infano, metodoj de edukado kaj instruado kaŭzas malkorektan formiĝon de personeco.
Evenkoj
Evenkoj (evenke эвэнкил, эвенки, 鄂温克族 — èwēnkè zú, хамниган) estas origina loĝantaro de la Orienta Siberio, Rusio. Ankaŭ ili loĝas en Mongolio kaj Ĉinio.
Evenkoj en Rusio
Evenkoj loĝas en teritorioj de Irkutska, Amura provinco kaj Saĥalena provincoj, Jakutio, Burjatio, Krasnojarska, Transbajkala kaj Ĥabarovska regionoj.
Casimiro Nemesio de Moya
Casimiro Nemesio de Moya (Casimiro Nemesio de Moya) (naskiĝis, mortis ) estis armea kaj politika gvidanto de Domingo kaj vicprezidanto de la respubliko de 1882 ĝis 1884.
Jaroměř
Jaroměř estas urbo en Ĉeĥio kun, situanta en Bohemio, sur kunfluejo de riveroj Elbo, Úpa kaj Metuje, 16 km de urbo Hradec Králové, en distrikto Náchod.
Casimiro Nemesio de Moya
Biografio
Casimiro de Moya naskiĝis la 19-an de decembro 1849, en Santo Domingo, en familio de Dionisio de Moya-y-Portes kaj Mercedes Pimentel. Li estis kuzo de Trina de Moya, edzino de prezidanto Horacio Vasquez.
Jaroměř
En avantaĝa situo ĉe la kunfluejo de tri riveroj estiĝis en la 11-a jarcento přemyslida burgejo, nomita verŝajne laŭ princo Jaromír. Kiam ĝi estis pereinta, en la loko fondis Přemysl Otakar la 2-a urbon, kiu en la jaro 1307 fariĝis doturbo de la ĉeĥaj reĝinoj. Remparoj estis malfermita per du pordegoj, ekde la duono de la 15-a jarcento staris ĉe rando de placo malgranda burgo, neniigita dum la tridekjara milito. El gotikaj kaj renesancaj konstruaĵoj konserviĝis nur fragmentoj, la urbo trafata de oftaj incendioj estis en la 17-a kaj la 18-a jarcentoj alikonstruita barokstile. Industria evoluo estis en la 2-a duono de la 19-a jarcento influita per alkonduko de fervojo el Pardubice ĝis Trutnov.
Casimiro Nemesio de Moya
Biografio
Li estis ministro pri eksterlandaj aferoj de 1878 ĝis 1880, ministro pri enlandaj aferoj, guberniestro de La Vega, marministro, ministro pri komunikadoj, kaj ministro pri financoj kaj komercoj. Li ankaŭ estis vicprezidanto de Domingo de la 1-a de  septembro 1882 ĝis la 1-a de septembro 1884. Al li apartenas la kreo de la unua plano de la ĉefurbo Santo Domingo, la starigo de nuna blazono de Domingo.
Jaroměř
Plilongigita placo estas ĉirkaŭbarita per domoj kun gotikaj kaj renesancaj kernoj, devene renesanca urbodomo estis alikonstruita empire. Mariana kolono, la belega laboro de M. B. Braun kaj Ř. Thény, estas el la jaroj 1722–1727. Inter kulminaj laboroj de Braun apartenas statuo de ploranta virino sur tombŝtono de lia bopatrino Anna Miseliusová (en tombejo). El konstruaĵoj de la 20-a jarcento eminentas eksa vendejdomo de firmao Wenke, en kiu estas hodiaŭ urba muzeo. En la urbo estas krom ĝi ankaŭ muzeo de fervojo.
Inter famaj naskintoj apartenas pentristo Josef Šíma (1891–1971), skulptistoj Otakar Španiel (1881–1955) kaj Josef Wagner (1901–1957).
Konsistaĵo de la urbo estas ekde la jaro 1948 foje memstara urbo Josefov (hodiaŭ tio estas Jaroměř II).
Eklezia senedzineco
Eklezia senedzineco estas la stato de membroj de certaj rangoj de la klerikaro kiuj pro tradicia disciplino de sia eklezio vivas sen edzino.
En la bizancaj ortodoksaj, orientaj ortodoksaj kaj katolika eklezioj, episkopoj ne havas edzinon. En la latina eklezio kaj kelkaj orientaj katolikaj eklezioj estas senedzinaj ankaŭ presbiteroj kaj tiuj diakonoj, kiuj intencas fariĝi presbiteroj.
Kialo
La katolika eklezio indikas kiel motivon, kiu inspiras eklezian senedzinecon, la devon de klerikoj observi perfektan kaj ĝisĉiaman ĉastecon.
Dum la kristana religio ankoraŭ estis kontraŭleĝa en la Roma Imperio, la fidelularo jam atendis de siaj pastroj totalan sindetenon de seksaj rilatoj eĉ kun edzinoj. La Koncilio de Elviro en Hispanio (ĉirkaŭ 306) deklaris, en sia 33-a kanono, ke al edziĝintaj episkopoj, presbiteroj kaj diakonoj estas malpermesite havi tiajn rilatojn kun la edzinoj kaj generi filojn. Posta Kartaga koncilio konsideris tiun normon kaj antikvan kaj de apostola origino: "La episkopo Aŭrelio diris: Kiam en la lasta koncilio oni traktis la reguligadon de sindeteno kaj ĉasteco rilate al la tri ordinoj ligitaj per sia konsekro al la ĉasteco, tio estas, episkopoj, presbiteroj kaj diakonoj, oni decidis, ke konvenas, ke la sanktaj prelatoj kaj sacerdotoj de Dio kaj la levidoj, tiuj kiuj servas ĉe la diaj sakramentoj, estu totale sindetenantaj, por povi havigi sincere tion, kion ili petas al Dio, kaj por ke ni konservu tion, kion instruis la apostoloj kaj observis la antikvularo. Faŭsteno, episkopo de Potenza Picena, legato de la roma eklezio, diris: Plaĉas, ke la episkopoj, la presbiteroj kaj la diakonoj, tio estas, kiuj ajn kontaktiĝas kun la sakramentoj, gardu la pudoron kaj sin detenu eĉ de siaj edzinoj. Ĉiuj diras: Plaĉas, ke la pudoro estu konservata de ĉiuj, kiuj servas la altaron."
Biblio
En la Biblio ne troviĝas parolo de Jesuo, kiu rilate specife al klerikoj malpermesas edziĝon aŭ seksumon. Tiuj tekstoj, kiujn oni interpretas kiel tiusencajn konsilojn, estas direktitaj sendistinge al ĉiuj disĉiploj de Kristo, ekzemple: "Estas eŭnukoj, kiuj estas naskitaj tiaj el la patrina ventro; kaj estas eŭnukoj, kiuj estis eŭnukigitaj de homoj; kaj estas eŭnukoj, kiuj eŭnukigis sin pro la regno de la ĉielo. Kiu povas tion akcepti, tiu akceptu"; kaj "Vere mi diras al vi: Estas neniu, kiu forlasis domon aŭ edzinon aŭ fratojn aŭ gepatrojn aŭ infanojn pro la regno de Dio, kaj kiu ne ricevos multoble en ĉi tiu tempo, kaj en la venonta mondo vivon eternan." Sed, kiel dirite, la kristanoj atendas de siaj spiritaj gvidantoj pli perfektan praktikadon de tio, kion ili predikas.
Inter la apostoloj iuj certe estis edziĝintaj antaŭ ol renkonti Jesuon: estas menciita la bopatrino de Sankta Petro.
Skribante al la kristanoj de Korinto, Sankta Paŭlo deklaris: "Se vi edziĝas, vi ne pekas; kaj se virgulino edziniĝas, ŝi ne pekas"; sed li ankaŭ diris: "La needziĝinto prizorgas la aferojn de la Sinjoro, kiamaniere li povos plaĉi al la Sinjoro; sed la edziĝinto prizorgas la aferojn de la mondo, kiamaniere li povos plaĉi al sia edzino. Kaj estas diferenco ankaŭ inter edzino kaj virgulino. La needziniĝinto prizorgas la aferojn de la Sinjoro, por ke ŝi estu sankta korpe kaj spirite; sed la edziniĝinto prizorgas la aferojn de la mondo, kiamaniere ŝi povos plaĉi al sia edzo. Kaj tion mi diras por via propra utilo; ne por ĵeti kaptilon sur vin, sed pro konveneco, kaj por ke vi atentu la Sinjoron nedistrite." Kvankam Paŭlo tie ne parolis pri klerikoj, oni foje aplikas tiujn vortojn al ili, pro ilia devo "prizorgi la aferojn de la Sinjoro".
Aliaj epistoloj atribuitaj al Paŭlo eksplicite traktas la gvidantojn de la kristanaj komunumoj, tiujn kiujn hodiaŭ oni nomas klerikojn, kaj supozas ke ili estas edziĝintoj. Ili metas en la liston de devigaj kvalitoj de "episkopo", ke li estu "edzo de unu edzino [...] reganta bone sian propran domanaron, tenante siajn gefilojn sub regado kun ĉia seriozeco (sed se iu ne scias regi sian propran domon, kiel li zorgos pri la eklezio de Dio?)". Ankaŭ "la diakonoj estu edzoj de po unu edzino, regantaj bone siajn gefilojn kaj siajn proprajn domojn". Laŭ ekzegezistoj, tio ne signifas, ke ĉiu kandidato al tia posteno devas esti edzo kaj patro de gefiloj jam sufiĉe grandaj per bezoni regadon kun ĉia seriozeco.
Edziĝmalpermeso por ordinitaj klerikoj
Eĉ se oni dubas se jam Paŭlo aludis al libervola seksa asketismo praktikata de iuj kristanoj, estas klare ke diversaj Patroj de la Eklezio indikas ke la kristanoj de la unuaj jarcentoj vaste praktikis ĝin. Justino Martiro (ĉ. 100 - ĉ. 165) deklaris: "Multaj 60- aŭ 70-jaraĝaj viroj kaj virinoj, disĉiploj de Kristo ekde la infaneco, restas nekoruptitaj; kaj mi povas glore montri tiajn personojn el ĉiu klaso de homoj." Lia samtempulo Atenagoro el Ateno skribis: "Vi trovus inter ni multajn maljuniĝantojn, kiuj ne edziĝis kaj ne edziniĝis, esperante tiel pli strikte unuiĝi kun Dio."
La jam cititaj decidoj de la Elvira kaj Kartaga koncilioj pri malpermeso al klerikoj seksrilati eĉ kun siaj edzinoj montras ke frue oni demandis de ili vivon almenaŭ egale asketan, kiel tion de multaj neklerikaj kristanoj. Nesurprize, ne ĉiuj klerikoj plenumis la ekzistantan devon. Tion rimarkigis la greka Patro de la Eklezio Epifanio de Salamis (ĉ. 315 – 403), kiu priskribis la tiaman normon validan ne nur en la okcidenta eklezio sed ankaŭ en la orienta. Li deklaris: "La sankta Eklezio de Dio [...] akceptas kiel diakonon, presbiteron, episkopon aŭ subdiakonon tiun, kiu sin detenas de sia unu edzino aŭ kiu estas vidvo, sed ne tiun, kiu estante edzo de unu edzino ankoraŭ kunvivas kun ŝi kaj generas filojn, precipe tie, kie la ekleziaj kanonoj plenumiĝas ĝuste. Evidente, vi tamen diros al mi, ke kelkloke presbiteroj kaj diakonoj and subdiakonoj ankoraŭ generas filojn. Tio ne estas laŭkanona, sed konformas al la kelkfoje sendisciplina intenco de la homoj kaj, se mankas servo, pro la popolo."
Ortodoksa disciplino
En bizancaj ortodoksaj eklezioj kaj orientaj ortodoksaj eklezioj ankoraŭ estas malpermesataj ankaŭ al laikoj geedzaj seksrilatoj dum difinita periodo antaŭ kaj post ricevo de la eŭkaristio. Fraŭleco estas kondiĉo por ordinado de episkopoj, sed ne de presbiteroj kaj diakonoj. Oni malpermesas al jam ordinitaj klerikoj edziĝi; kaj al edziĝinta kleriko, kies edzino mortas, oni ne permesas reedziĝon.
La ekskluzive grekaj partoprenantoj en la Koncilio kvinasesa (692), dum ili reasertis en sia 6-a kanono la tradician edziĝmalpermeson al tiuj, kiuj ricevis la subdiakonan aŭ plialtajn ordinojn, kaj en sia 12-a kanono malakceptis ke episkopoj kunvivu kun la edzinoj, deklaris en sia 13-a kanono – kvankam sciante, ke en Romo edziĝintoj ordinotaj al presbitereco aŭ al diakoneco devas promesi ne plu havi seksrilatojn kun siaj edzinoj – ke oni devas nek postuli tian promeson nek rifuzi ordini edziĝintojn al tiuj ordinoj, kaj asertis ke tiu estas la antikva normo, malgraŭ la kontraŭaj diroj de Epifanio de Salamis cititaj supre, kaj la normoj sen tempaj limoj de la koncilioj de Elviro, kiu malpermesis "generi filojn" (generare filios), kaj de Kartago, kiu deklaris, ke klerikoj "devas esti sindetenaj en ĉio" (continentes esse in omnibus).
Post la Koncilio kvinasesa, ekestis en la bizantaj ortodoksaj eklezioj la normo, laŭ kiu ne-monaĥaj klerikoj devis esti edziĝintoj, kaj klerikoj vidviĝintaj kaj do senedzinaj devis ĉesigi sian eklezian servon. Dum 163 jaroj ekzistis formala rusa normo tiusenca pri vidviĝintoj.
Latina disciplino
La Koncilio kvinasesa atestas ke en la sepa jarcento oni demandis al edziĝintaj kandidatoj al diakoneco kaj presbitereco promesi poste ne havi seksajn rilatojn kun la edzinoj. Oni tiel rekonis la antikvan normon, sen certigi ĝian plenumon. Kaj la Koncilio kvinasesa atestas ke tiam ankaŭ en la latina eklezio la fraŭleco ne estis kondiĉo por esti ordinita presbitero aŭ diakono, sed samtempe indikas ke ekzistis la tendenco ne ordini edziĝintojn.
La observado de la kanonaj normoj malpliiĝis en la postaj jarcentoj, precipe en la deka. Tiun oni nomas la saeculum obscurum, la malluma jarcento, de la Eklezio latina. Oni akuzis la tiamajn papojn, ekzemple Johanon la 12-an, de skandalega malĉastado. Laŭ la protestanta historiisto Henry Charles Lea, se ne ekzistis la kanona malpermeso, tiam ĉiuj ekleziaj oficoj fariĝus heredaĵoj de patro kleriko al filo kleriko al nepo kleriko ktp. Lokaj koncilioj rememorigis la antikvajn normojn, sed ĝenerale senefike.
En la 11-a jarcento okazis ŝanĝo de ĝenerala vidpunkto pri la feŭdisma tradicio, laŭ kiu episkopoj kaj paroĥestroj ricevis de reĝo aŭ minora sinjoro la bienojn de iliaj oficoj kaj devis reciproke servi per regaloj kaj mono. Tion, kion antaŭe malmultaj konsideris riproĉindan, oni komencis rigardi kiel ege maljustan. Pagi reĝon aŭ alian sinjoron por nomiĝi episkopo oni deklaris simonio, kaj kunvivadon de kleriko kun virino oni deklaris nikolaismo, la du ĉefaj malvirtoj de la eklezia vivo, kiujn oni devis sanigi kaj reformi. Tiel okazis la Gregoria Reformo, nomata laŭ papo Gregorio la 7-a (1073–1085), kiu havis la pli elstaran rolon, sed komencita sub papo Leono la 9-a (1049–1054), kiu reasertis la devon de totala seksdeteno de klerikoj ankaŭ rilate al laŭleĝaj edzinoj. En 1059, sub Nikolao la 2-a, tiu sama sinodo, kiu rezervis al la kardinaloj la rajton elekti la papojn, malpermesis ĉeeston de la fidelularo en liturgioj de klerikoj, pri kiuj oni sciis publike, ke ili vivas kun konkubinoj.
La Unua Laterana koncilio (1123) malpermesis al sacerdotoj kunvivi kun siaj edzinoj. La Dua (1139) deklaris nulaj (ne nur malpermesitaj) eventualajn edziĝojn de ordinitaj sacerdotoj. Ĝi ne norme eliminis ordinadon de edzoj. En 1322, papo Johano la 22-a insistis, ke oni ne ordinu edziĝinton sen la konsento de lia edzino (ĉar la malpermeso al ordinito de seksaj rilatoj evidente koncernis ankaŭ ŝin).
La kanona juro de la katolika eklezio afirmas, ke la klerikoj devas observi perfektan kaj ĝisĉiaman ĉastecon kaj pro tiu motivo oni destinas tiujn klerikojn, kiuj apartenas al la latina eklezio, al fraŭleco, kio estas aparta dono de Dio, kapabliganta la pastrojn ligiĝi pli facile per nedividita koro al Kristo, kaj dediĉi sin pli libere al servado de Dio kaj de la homaro.
Tiu kanona juro ankaŭ malpermesas (en la latina eklezio sed ne en ĉiuj orientaj katolikaj eklezioj) la ordinadon kiel sacerdotojn de homoj, kiuj havas edzinon.
En la latina eklezio oni escepte allasis al sacerdota ordino edziĝintajn homojn, kiuj antaŭ ol fariĝi katolikoj estis klerikoj de protestantaj eklezioj.
La papo Francisko en la apostola admono «Kara Amazonio» ne akceptis la proponon permesi la sacerdotigon de edziĝintaj viroj, nek la diakoninigon de virinoj en Amazonio por kontraŭbatali gravan mankon de ordinitaj pastroj en tiu regiono.
Orientaj katolikaj eklezioj
La Kodo de la kanonoj de la orientaj Eklezioj, kiu aplikiĝas al la orientaj katolikaj eklezioj, asertas: "La senedzineco de klerikoj, elektita pro la regno de la ĉieloj kaj kongruega kun la sacerdoteco, devas esti ĉie taksata de altega valoro, kiel indikas la tradicio de la Eklezio tuta; plue la stato, kiun aprobas la praktiko de la praa Eklezio kaj de la orientaj Eklezioj tra la jarcentoj, de klerikoj ligitaj per edzeco devas esti honorata."
"Pri allaso de edziĝintoj al la sanktaj ordinoj oni observu la apartan juron de la respektiva proprajura Eklezio aŭ la apartajn normojn starigitajn de la Apostola Seĝo." Iuj orientaj katolikaj eklezioj havas ne nur senedzinajan sed ankaŭ edziĝintajn klerikojn, aliaj ne.
Por la episkopado ne estas taŭga homo ligita per edzeco.
La ekzisto de edziĝintaj klerikoj en iuj orientaj katolikaj eklezioj rezultas ne de "permeso" de la papo: tio estas parto de la propra tradicio de tiuj eklezioj.
Protestantoj
Tiuj eklezioj, kiuj estiĝis en la lastaj jarcentoj, precipe ekde la Protestanta Reformacio, ne postulas senedzinecon (nek senedzecon) al siaj klerikoj.
Parlamento de Andaluzio
La Parlamento de Andaluzio estas la parlamento de la hispana aŭtonoma komunumo de Andaluzio, kiu elektas la prezidenton de la aŭtonoma registaro Junto de Andaluzio (Junta de Andalucía).
Ĝi havas 109 deputitojn elektitajn laŭ rekta popola voĉdono en fermitaj kandidatiĝoj.
Deputitoj estas elektataj per fermita listo ĉe ĉiuj ok andaluzaj provincoj je nombro laŭ loĝantaro, sed korektita tiel kiel la plej loĝata provinco (Sevilla, 1,8 miljonoj, 18 deputitoj) ne havus pli ol duoblo de la malplej loĝata provinco (Huelva, 0,5 miljonoj, 11 deputitoj).
Distrikto Rhein-Hunsrück
La distrikto Rhein-Hunsrück, Rhein-Hunsrück-Kreis, situas en la centro de la germana federacia lando Rejnlando-Palatinato. Ĝia administra sidejo estas la urbo Simmern.
Takuya Shigehiro
Takuya Shigehiro (重廣 卓也, n. ) estas japana futbalisto.
Distrikto Rhein-Hunsrück
Najbaras okcidente la distriktoj Bernkastel-Wittlich kaj Cochem-Zell, sude la distriktoj Bad Kreuznach kaj Birkenfeld, oriente la distriktoj Rhein-Lahn kaj Mainz-Bingen kaj norde la teritorio de la distrikto Mayen-Koblenz.
Dénes Galambos
Dénes Galambos [dEneŝ galamboŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo Galambos Dénes estas hungara juristo, altlerneja instruisto.
Takuya Shigehiro
Li futbalas ĉe Kyoto Sanga FC.
Distrikto Rhein-Hunsrück
La distrikta teritorio unuflanke ampleksas grandan tranĉon de la okcidenta bordo kaj valo de la rivero Rejno kaj aliflanke, pli okcidente, la centron de la mezalta montaro Hunsrück.
Dénes Galambos
Dénes Galambos naskiĝis la en Budapeŝto.
Distrikto Rhein-Hunsrück
En la distrikta urbo Oberwesel cetere, en junulara kongresejo alte sur monto super la Rejno, dum 1982/1983 okazis la Internacia Seminario de la Esperanto-Junularo.
Dénes Galambos
Biografio
Dénes Galambos akiris juran diplomon en Scienca Universitato Loránd Eötvös en 1981, post 3 jaroj plian juran diplomon. Komence li faris plurajn jurajn taskojn, sed li estis ankaŭ advokato. Inter 1990 kaj 2010 li estis vilaĝestrarano (foje vicvilaĝestro) de Nagyvenyim, kie li vivas. Inter 2011-2013 li havis ŝtatan postenon en la departemento, poste li estis parlamenta deputito (2014-2018) en frakcio de Fidesz.
Distrikto Rhein-Hunsrück
La monto Hochsteinchen (esperante „alta ŝtoneto“) en la mezmontaro Hunsrück estas kun sia alteco de 648 m post la Simmerkopf la plej alta monto en la distrikto Rhein-Hunsrück. La monto situas inter Ellern kaj Seibersbach en Soonwald, tri kilometrojn sude de Rheinböllen.
La monto Koppensteiner Höhe estas altaĵo en la mezmontaro Soonwald. Ĝi situas en Rejnlando-Palatinato en la distrikto Rhein-Hunsrück ĉirkaŭ 2,5 km sude de la vilaĝo Gemünden (Hunsrück), 52 km sude de Koblenz kaj 56 km okcidente de Mainz. Ĝi situas oriente de la rivereto Kellenbach.
Duchroth
Duchroth estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Bad Kreuznach de la federacia lando Rejnlando-Palatinato. Fine de la jaro la komunumo havis 0 loĝantojn.
LMMS
Linux Multi Media Studio, aŭ LMMS, estas libera alternativo (sub licencio GPL) al la komercaj programaroj (FL Studio, Cubase aŭ Logic Pro).
NGC 7570
NGC 7570 (aliaj indikoj — UGC 12473, MCG 2-59-18, ZWG 431.32, KUG 2314+132, IRAS23142+1312, PGC 70912) estas galaksio en konstelacio Pegazo.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Viktor Kalló
Viktor Kalló, laŭ hungarlingve kutima nomordo Kalló Viktor estis hungara skulptisto. Viktor Kalló naskiĝis la en Babócsa, li mortis la  supozeble en Budapeŝto.
Biografio
Viktor Kalló post la bazlernejo estis simpla laboristo, sed depost 1945 li iĝis faklaboristo. Li studis en Hungara Belarta Altlernejo inter 1950-1956. Liaj plej gravaj instruistoj estis András Beck kaj Iván Szabó (skulptisto). Post la diplomo li edziĝis. Li ricevis stipendion en 1958. Li kreis plej ofte politikajn monumentojn, kiuj ligiĝis al la socialismo. En 1958 li ricevis atelieron en Angyalföld. Li studvojaĝis al Italio, Francio, Grekio, Sovetunio. Depost falo de la socialismo liaj skulptaĵoj grandparte estis transmetitaj al Parko Memento. Li ricevis premiojn dum la socialismo inter 1960-1984.
(18516) 1996 TL29
(18516) 1996 TL29 estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la en la kadro de la projekto Spacewatch, elde la Nacia Observatorio de Kitt Peak, proksime de Tucson (Arizono, Usono).
Eugène Boudin
Eugène-Louis Boudin (naskiĝis en Honfleur (Calvados), mortis  en Deauville (Calvados)) estis franca pentristo. Li estis unu el la unuaj francaj pentristoj kiuj pentris pejzaĝojn ekster ateliero. Granda marpentristo, li estas konsiderata unu el la antaŭuloj de impresionismo.
Arkonto (gnostikismo)
En la gnostika koncepto la materia mondo estas, nivele jen de ontologio jen de fenomenologio, disigita el dia sfero (Pleromo), ekstertempa sendimensia loko, kiu antaŭas ĉion ekzistantan. Tiu divido naskiĝis el "komenca peko" kiam dia emanaĵo entrudiĝis inter la materia mondo de ĝi generita kie la homo restis enprizonigita, kaj iu supera la nekonata Dio. En irana gnostikismo, kie dualismo atingas la kulminon, okazas la eterna kaj titana konflikto inter du dioj dum en tiu helenismema, opone al la nekonta Dio elstaras la figuro de "malsupera dio", nome la Demiurgo, kiu estas helpata de serio da Arkontoj.
La materia mondo, do, nenialio estas ol traira incidento, reago de la Arkontoj, kiuj, konservante memoron pri la perfekteco de la perdita Pleromo provas ĝin reprodukti pere de altrudo de reguloj kaj la aplikado de leĝoj kiuj, spite de ilia neperfekteco, tendencas ĝin reale reprodukti: la universo estas la memoro pri tio kion iam ili sperte sciis.
La unua Arkonto en la apokrifo de Johano
Laŭ la apokrifo de Johano, la unua Arkonto naskiĝis el Sophia, gnostika eono emanata de la Pleromo, kiu, anstataŭ ol sekskunuĝi kun alia eono, sin allasis sia deziro-pasio por la nekonata Dio. El tiu kuniĝo naskiĝis besteca estulo lionvizaĝa, nome Jaldaboth.
Funkcio de la arkontoj
La arkontoj estas, tial, la potencoj responsaj pri la kreo de la homo, sed ankaŭ la potencoj kiuj, danke al sia memoro pri la harmonio kaj ordo de la Pleromo, diktas la regulojn de la Kosmo kaj de la Tempo. Sed ilia funkcio ne limiĝas al tio: ili ankaŭ farigas, fakte kaj vole, la precipa obstaklo al la reveno de la homo al la Nekonta Supera Dio. Ilia farado konkludiĝas ĝuste submetante la homon al la arkontaj reguloj.
Sinteno de la kristanaj eklezioj
Kiam gnostikismo provis invadi kristanismon kaj nutriĝi per kristanaj aŭ bibliaj misinterpretitaj nocioj, unuanime la lokaj eklezioj ĝin rifuzis kaj kondamnis kiel herezan. Oni vidu la Patrojn de la Eklezio.
Renzo Lopez
Renzo Lopez (n. ) estas urugvaja futbalisto.
Li futbalis ĉe Kyoto Sanga FC.
Kálmán Ghyczy
Kálmán Ghyczy [gici], laŭ hungarlingve kutima nomordo Ghyczy Kálmán estis hungara politikisto, ministro, parlamentano. Liaj nobelaj antaŭnomoj estis ghiczi, assai, ablanczkürthi, lia frato estis Ignác Ghyczy. Kálmán Ghyczy naskiĝis la  1808 en Hungara reĝlando en Komárom (nuntempa Komárno en Slovakio). Li mortis la 1888 en Budapeŝto.
Biografio
Kálmán Ghyczy akiris juran diplomon, en 1843 li iĝis parlamenta deputito. En la sekva jaro li estis subdepartemetestro. Dum la Hungara revolucio de 1848 li estis parlamentano, eĉ subministro en Kabineto Batthyány. Post falo de la revolucio li ne politikadis, nur ekde 1861. Inter 1874 kaj 1875 li estis ministro pri financo, kie li havis la taskon altigi la impostojn. Post la abdiko li estis prezidanto de la parlamento. Ekde 1885 li politikadis en la senato.
Gottlieb von Jagow
Gottlieb von JAGOW (naskiĝis la en Berlino, kaj mortis la  en Potsdam) estis germana diplomato kaj politikisto.
Jagow estis komisiito de 1907 ĝis 1909 en Luksemburgo kaj de 1909 ĝis 1913 ambasadoro en Italio. La 11-an de januaro 1913, nomumis lin la imperiestro al ŝtatsekretario pri eksterlanda ofico.
Jagow estis singarda konsilisto de Imperiestro Vilhelmo la 2-a. Li volis bonajn germanajn-anglajn rilatojn. Li jam antaŭsupozis aliĝon de Britio al la milito, flanke de Francio, se okazas milito. Li apogis en la julikrizo de 1914 la imperiestran kancelieron Bethmann Hollweg, kiu volis apogon de Germanio al AŬstrio-Hungario, kontraŭ Serbio.
Post la ekmilitado, li skeptike rigardis al al Schlieffen-plano kaj kontraŭis enmarŝon de Germanio en la neŭtralan Belgion.
Kiam - post la retiriĝo de la unua Marne-batalo- Helmuth von Moltke estis forigita kiel generalstaba ĉefo, li proponis al la entento pactraktatojn, sed tiuj rifuzis tion.
Jagow estis kontraŭ la planoj de von Tirpitz', kontraŭ la senlima submarŝipa milito, ĉar tio signifus aliĝon de Usono al la milito, flanke de entento. Pro tio oni eloficigis lin la 22-an de novembro 1916 kaj sekvis lin Arthur Zimmermann.
Gubernio
Gubernio estas administra teritoria unuo de ŝtato.
Rusia Imperio
En la Rusia Imperio ekde la 18-a jarcento ĝis komenco de la 20-a jarcento gubernio (губе́рния) estis la unua subnacia unuo, sub regado de iom sendependa guberniestro (губернатор).
Komparu kun provinco, prefektujo.
Finnlando
Finnlando estas dividita al 19 modernaj provincoj aŭ regionoj (finne singulare maakunta, plurale maakunnat, landskap, plurale landskap). La provincoj estas regataj desube: la provincajn deputitarojn elektas aŭ la deputitoj de ĝiaj komunumoj aŭ, por la provincoj Alando kaj Kainuu, rekte la loĝantaro. Ĝis la fino de 2009 la lando havis ankaŭ 6 guberniojn (finne lääni, svede län), kiuj estis distriktoj de ŝtata administrado, sed tiuj estis malfonditaj. La provinco Alando havas ampleksan aŭtonomion.
Esperanto-finnaj kaj Esperanto-svedaj vortaroj tradukas la koncepton maakunta respektive landskap al Esperanto per la vorto "provinco", kaj la historian koncepton lääni respektive län al Esperanto per la vorto "gubernio", nelaste pro la longa rusa regado en Finnlando, kiam la koncepto de lääni en la rusa lingvo nomatis plurale Губерний (gubernij) = gubernioj kaj la koncepto de maakunta ruse nomatis plurale Провинций (provincij) = provincoj. Aliaj eŭropaj lingvoj nun tradukas maakunta respektive landskap per ekvivalento de la vorto "regiono" (ekz. angle regions, france régions, hispane regiones, itale regioni ktp.), kaj tradukas la historiajn unuojn lääni respektive län per ekvivalento de la vorto "provinco". Tio kontrastas al la esperanta lingvouzo kaj povas kaŭzi konfuzon. Sed tiom longe kiom ne ŝanĝatas la Esperanto-finnaj kaj Esperanto-svedaj vortaroj, por la esperanta lingvouzo la propraj vortaroj pli gravas ol la lingvouzo en aliaj lingvoj.
Japanio
En Japana lingvo oni distingas nomojn tiel, tamen en aliaj lingvoj oni sendistingante tradukas ilin gubernioj aŭ prefektujoj.
Arabaj ŝtatoj
La administraj unuoj en multaj arablingvaj ŝtatoj nomiĝas محافظة, latinliterigo laŭ DMG muḥāfaẓa. En la franca kaj germana lingvoj oni tradukas ilin per la vorto gouvernement, en la angla governorate - do gubernio. Fakuloj preferas tiun tradukon al la malpli preciza termino provinco. En Esperanto nun uziĝas foje la vorto gubernio (ekzemple pri gubernioj de Sirio), foje provinco (ekzemple pri provincoj de Egiptio). Tamen la origina arablingva koncepto estas la sama.
Wattwil
Wattwil estas komunumo en la elektodistrikto Togenburgo, Kantono Sankt-Galo, Svislando. Ĝi havis 8176 loĝantojn je la 31-a de decembro 2007. Al la komunumo apartenas la municipoj Wattwil, Ricken kaj la setlejoj aŭ kvartaloj Bleiken, Scheftenaŭ, Bunt, Hochsteig, Chrummbach/Heiterswil, Hummelwald, Schönenberg, Steintal, Laad, Ulisbach, Schmidberg kaj Hänsenberg.
Trafiko
Wattwil estas fervojnodo de la Svisaj Sudorientaj Fervojoj. En Wattwil kruciĝas la trajnlinioj de Sankt-Galo tra Rapperswil al Lucerno kaj de Wil SG al Neslaŭ. La komunumo estas ankaŭ la elirhaltejo de diversaj poŝtaŭtolinioj.
Historio
La unua mencio de Wattwil datiĝas el la jaro 897 sub la nomo Wattinwilare (la bieno de Watto). En la 19-a jarcento kaj komence de la 20-a jarcento Wattwil estis signifa centro de tekstilindustrio. Hodiaŭ ankoraŭ multnombraj malnovaj fabrikoj atestas pri tio.
Moritz Bleibtreu
Moritz BLEIBTREU (naskiĝis la 13-an de aŭgusto 1971) estas germana aktoro.
Moritz Bleibtreu naskiĝis en Munkeno, kiel filo de la geaktoroj Monica Bleibtreu kaj Hans Brenner.
La gimnazion li forlasis sen abituro. Dum restadoj en Parizo, Novjorko kaj Romo li lernis la aktoradon.
En la jaro 1992 li komencis teatran karieron en la Schauspielhaus de Hamburgo. Post aro da malgrandaj televidaj roloj li famiĝis per ĉefroloj en filmoj kiel ekz. Lola rennt, Knockin' on Heaven's Door kaj Das Experiment.
Zalaszentmárton
Zalaszentmárton, [zalasentmArton] kroate Sumarton estas tre malgranda vilaĝo en Hungario, en regiono Okcidenta Transdanubio, en departemento Zala, en Distrikto Keszthely. La loknomo signifas: Zala-Marteno de Tours.
Situo
La vilaĝo situas en Montetaro Zala sur deklivoj, fine de sakovojo.
Historio
La unua mencio devenis el 1266. La turkoj tute bruldetruis la vilaĝon. En la 18-a jarcento la vilaĝo refondiĝis. Lernejo ekfunkciis ekde 1860. En Zalaszentmárton migra poŝto servas.
Komunumoj de Sankta Marteno en Hungara reĝlando
(Pro longeco en Transilvanio vidu ilin aparte: Csíkszentmárton!)
Germana Ruĝa Kruco
La Germana Ruĝa Kruco - germane Deutsches Rotes Kreuz - estas societo de humanitara helpo en Germanio, kies celo estas provizi nacian krizan, katastrofan, ambulancan kaj sango-bankan servon. La societo membras en la Internacia Federacio de Societoj de Ruĝa Kruco kaj Ruĝa Krescento, internacie kunlaboras tie kun aliaj internaciaj societoj de humanitara helpo kaj precipe kun la aliaj naciaj asocioj de la federacio. Ĝia sidejo estas en, kaj kiel la nuntempa prezidanto funkcias .
Esperanto kaj la Ruĝa Kruco
La iniciatinto de aplikado de Esperanto ĉe la Ruĝa Kruco estis la propagandisto de Esperanto en la franca armeo, nome kapitano Georges Bayol. Antaŭ la 2-a Universala Kongreso li eldonis libreton pri utileco de Esperanto por flegado de diverslingvaj vunditoj, ankaŭ specialajn ŝlosilojn kun necesa frazaro por flega servo. Post tio Esperanto komencis penetri en la naciajn societojn de Ruĝa Kruco.
Ekzemple, dum la 4-a UK en Dresdeno dum somero 1908 por la unua fojo reprezentis sin la Internacia Komitato de la Ruĝa Kruco per Adolphe Moynier, kiu ĉeestis eksperimenton de ekzerca flegado de diverslingvaj vunditoj; ordonoj, demandoj k. a. estis farataj sole en Esperanto. Partoprenis 50 portilistoj kaj multaj militaj kuracistoj en la korto de la Saksa Ruĝa Kruco. La sama estis ripetata dum la 5-a UK de 1909 kaj dum la 7-a UK de 1911. En 1909 la administracio de la Germana Ruĝa Kruco en Königsberg proponis al sia subularo lerni Esperanton. En 1911 por ruĝkrucanoj estis aranĝitaj Esperanto-kursoj en Dresdeno.
Fine de la Unua Mondmilito la Ruĝa Kruco uzis la delegitan reton de UEA por retrovi homojn kaj kunvenigi gefamilianojn. Delegitoj tiucele skribis proksimume 180 000 leterojn.
(105685) 2000 SC51
(105685) 2000 SC51 estas malgranda, malhela troja asteroido de Jupitero malkovrita la en la kadro de la astronomia kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la observatorio de la Laboratorio Lincoln en Socorro (Nov-Meksiko, Usono).
Ĝi estas ano de la tiel nomata « Troja Tendaro », ĉar ĝi orbitas, kun ioma orbita klineco, en la ĉirkaŭaĵo de la punkto de Lagrange L5 de la sistemo Suno-Jupitero.
Ruidera (Ciudad Real)
Ruidera estas municipo de Hispanio, en la provinco de Ciudad Real, regiono de Kastilio-Manĉo. Ĝi estas konata ĉefe pro siaj lagunoj, kiuj konsistigas la ekfluon de la rivero Gvadiano.
Loĝantoj
La loĝantoj nomiĝas Ruidereños. La censita populacio en 2010 estis de 588 loĝantoj kaj la denseco estas de 15 loĝ/km².
Situo
Ruidera estas situa en la suda parto de Kastilio-Manĉo en la komarko aŭ distrikto Kamparo de Montiel en la orienta parto de la provinco de Ciudad Real, je altitudo de 821 m; je 105 km el Ciudad Real, provinca ĉefurbo. La areo de ties teritorio estas de 39.20 km².
Ekonomio
Agrikulturo kaj brutobredado tradicie. Sed lastatempe turismo kaj ĉefe natura turismo, krom ĉasado.
Historio
Ĝi konstituiĝis la 21-an de septembro de 1990. Ĝi iam dependis administre de la Ordeno de Sankta Johano, sed antaŭe ĝi apartenia al municipo de Alhambra, (Ordeno de Santiago) kaj pro tio ĝi nune formas parton de la Kamparo de Montiel.
Alexandre Zurawski
Li futbalis ĉe Kyoto Sanga FC.
Hamhungo
Hamhungo (함흥시, prononco Hamhŭng) estas havena urbo en Norda Koreio kaj post la ĉefurbo Pjongjango la dua plej granda urbo de la lando. Komence de la jaro 2005, iom pli ol 559.000 enloĝantoj vivis en la urbo. Ĝi estas industria centro, trafika nodopunkto, kultura centro kaj havas universitaton, teatron kaj plurajn muzeojn.
Geografio
La urbo situas ĉe la orienta borto de Norda Koreio ĉe la rivero Sonĉon. la geografiaj koordinatoj estas 39° 92 ' norde kaj 127° 54' oriente.
Historio
Hamhungo dum la Korea milito (1950-1953) detruiĝis je kvar kvinonoj fare de militaj aviadiloj de la usona armeo. Post la milito la urbo rekonstruiĝis kiel regiona industria centro. Inter 1954 kaj 1962 grupo da arkitektoj kaj inĝenieroj el la tiama komunisma parto de Germanio, GDR, grave kontribuis al tiu rekonstruo.
Inter la jaroj 1960 kaj 1967 Hamhungo estis urbo sub centra administrado de la ŝtata registaro. Ekde 1967 ĝi estas parto de la provinco Hamgyŏng-namdo kaj ties ĉefurbo.
Kulturo kaj vidindaĵoj
Ĉe la historia urbomuro rande de la monteto Tonghung situas la halo Sonhŭa. Ĝi konstruiĝis dum la 15-a jarcento, meze de la dinastio Joseon (1392-1910). La Granda Teatro estas la plej granda teatra konstruaĵo en la lando. La teatro estis konstruita en 1984.
La plaĝo de Hamhungo larĝas 25 kilometrojn kaj estas parto de ripoza parko de 300 hektaroj, sub kies plantoj eblas ripozi en ombro kaj kio ofertas eblecojn naĝi, sporti, kampadumi, trinki kaj manĝi en diversstilaj restoracioj.
Partnera urbo
Partnera urbo de Hamhungo estas
Internacia Kortumo
Partioj antaŭ la IK povas esti nur ŝtatoj, sed ne internaciaj organizaĵoj aŭ aliaj subjektoj de la internacia juro. Aliron al la IK havas nur kontraktŝtatoj de la IK-statuto. Ili estas unuflanke ĉiuj membroj de UN kaj aliflanke ĉiuj ŝtatoj kiuj estas nemembroj sed akceptis la statuton. Ankaŭ la Ĝenerala Asembleo de Unuiĝintaj Nacioj povas direkti sin al la IK.
La 15 juĝistoj de la kortumo estas ĉiam de 15 malsamaj ŝtatanecoj. Ĝis nun la 5 konstantaj membroj de la Konsilio de Sekureco ĉiam havis juĝistojn, escepte Ĉinio inter 1967 kaj 1985. Juĝistoj estas nomumitaj por 9 jaroj; ĉiun trian jaron oni nomas 5 novajn juĝistojn. La Kortumo uzas du oficialajn lingvojn: kaj la anglan kaj la francan. Ĝi havas konstantan interpretistaron. Multaj kunlaborantoj estas denaske angla- aŭ franc-lingvaj.
Aktivaĵoj
Establita en 1945 fare de la Ĉarto de la Unuiĝintaj Nacioj, la Kortumo eklaboris en 1946 kiel sukcedanto de la Internacia Konstanta Kortumo de Internacia Justico. La Statuto de la Internacia Kortumo de Justico, simila al tiu de ties antaŭulo, estas la ĉefa konstitucia dokumento konstituanta kaj regulanta la Kortumon.
La taskaro de la Kortumo kovras ampleksan gamon de jura aktiveco. Post la kortumo decidis ke la starigo fare de Usono de milito kontraŭ Nikaragvo estis perforto de internacia juro (kazo de Nikaragvo kontraŭ Usono), Usono retiriĝis el la deviga jurisdikcio en 1986 por akcepti la kortuman jurisdikcion nur sur bazo de unuopaj kazoj (tio estas depende ĉu tio interesas al Usono aŭ ne). Ĉapitro XIV de la Ĉarto de la Unuiĝintaj Nacioj rajtigas la Konsilion de Sekureco de Unuiĝintaj Nacioj por plifortigi la regulojn de la kortumo. Tamen, tia plifortigo estas celo de la vetoa povo de la kvin konstantaj membroj de la Konsilio de Sekureco, kiun ekzemple Usono uzis en la kazo de Nikaragvo.
Disputaĵoj
En disputigaj kazoj (konfliktprocedoj serĉantaj solvi disputon), la IK produktas devigan verdikton inter ŝtatoj kiuj jesas submetiĝi al la decidoj de la tribunalo. Nur ŝtatoj povas esti partioj en disputigaj kazoj. Individuoj, entreprenoj, partoj de federacia ŝtato, NRO-oj, UN-organoj kaj mem-determinismaj grupoj estas ekskluditaj de rekta partopreno en kazoj, kvankam la tribunalo povas ricevi informojn de publikaj internaciaj organizaĵoj.
Jurisdikcio ofte estas decida demando por la tribunalo en disputigaj kazoj. La esenca principo estas ke la IK havas jurisdikcion nur surbaze de konsento. Artikolo 36 konturas kvar bazojn sur kiuj la jurisdikcio de la tribunalo povas esti fondita:
Konsisto
La IK konsistas el dekkvin juĝistoj elektitaj por naŭjaraj tempoperiodoj fare de la Ĝenerala Asembleo de Unuiĝintaj Nacioj kaj de la Konsilio de Sekureco de Unuiĝintaj Nacioj el listo de personoj nomumitaj de landaj grupoj en la Permanenta Kortumo de Arbitrado. La elektoprocezo estas regulita en Artikoloj 4–19 el la statuto de la IK. Elektoj estas laŭpaŝe, kaj kvin juĝistoj estas elektataj ĉiun trian jaron por sekurigi kontinuecon de la kortumo. Se juĝisto mortiĝas enpostene, la praktiko estis ĝenerale elekti juĝiston en speciala elekto por kompletigi la tempoperiodon.
Ne povas esti du juĝistoj samlandanoj. Laŭ la Artikolo 9, la membreco de la Kortumo estas supozita reprezentanta la "ĉefajn formojn de civilizo kaj la ĉefajn jurajn sistemojn de la mondo". Esence, tio signifas aludojn nur al Anglasaksa juro, Romiĝermana juro kaj al Socialisma juro (nuntempe post-socialisma juro).
Estas neformala subkompreno ke la sidlokoj estu distribuataj laŭ geografiaj regionoj (ŝtataroj) tiele ke estas kvin sidlokoj por okcidentaj landoj, tri sidlokoj por afrikaj ŝtatoj (nome unu juĝisto el franclingva civila juro, unu sidloko de anglalingva komuna juro kaj unu sidloko Araba), du sidlokoj por ŝtatoj de Orienta Eŭropo, tri sidlokoj por Aziaj ŝtatoj kaj du sidlokoj for ŝtatoj de Latinameriko kaj Karibio. La kvin permanentaj membroj de la Konsilio de Sekureco de Unuiĝintaj Nacioj (nome Francio, Rusio, Ĉinio, Unuiĝinta Reĝlando, kaj Usono) ĉiam havis po unu juĝiston en la Kortumo, tiele okupante tri el la okcidentaj sidlokoj, unu el la aziaj kaj unu el la orienteŭropaj sidlokoj. La escepto estis Ĉinio, kiu ne havis juĝiston en la Kortumo el 1967 al 1985 ĉar ĝi ne proponis kandidaton.
Artikolo 6 de la Statuto proklamas ke ĉiuj juĝistoj estu "elektita senrilate al sia nacieco inter personoj de alta morala karaktero" kiuj estu kvalifikitaj de siaj plej altaj juraj oficejoj en siaj hejmlandoj aŭ konataj kiel advokatoj kun sufiĉa kompetenteco en internacia juro. Jura sendependeco estas pritraktita specife en Artikoloj 16–18. Juĝistoj de la IK ne rajtas teni ajnan alian postenon aŭ agadi kiel jura konsilanto. En praktiko, Membroj de la Kortumo havas sian propran interpretadon pri tiuj reguloj kaj tio permesas al ili engaĝiĝi en ekstera arbitrado kaj eĉ teni profesiajn postenojn kondiĉe ke ne estu konflikto de interesoj. Juĝisto povas esti elpostenigita nur pere de unuanima voĉdonado de la aliaj membroj de la Kortumo. Spite tiujn prudentojn, la sendependeco de la juĝistoj de la IK estis foje metita sub kritikoj. Por ekzemplo, dum la kazo de Nikaragvo kontraŭ Usono, Usono publikigis komunikon sugeste ke ĝi povus ne prezenti specifan materialon al la Kortumo ĉar estis juĝistoj el la ŝtatoj de la Orienta Bloko.
Juĝistoj povas liveri kunajn juĝojn aŭ doni siajn proprajn separatajn opiniojn. Decidoj kaj konsilaj opinioj estas laŭ majoritato, kaj, en la kazo de egala divido, la voĉdono de la Prezidanto iĝas decida, kio okazis en la Laŭleĝeco de la uzado fare de ŝtato de atomarmiloj en armita konflikto. Juĝistoj povas ankaŭ liveri separatajn malkonsentajn opiniojn.
Juĝistoj ad hoc
Artikolo 31a de la statuto indikas proceduron per kiu juĝistoj ad hoc sidas en jur-konfliktaj kazoj antaŭ la Kortumo. La sistemo ebligas ajnan partion al jur-konflikta kazo se ĝi alimaniere ne havas unu el samlandanoj de tiu partio jam sidanta ĉe la Kortumo por elekti unu aldonan personon por sidi kiel juĝisto nur por tiu kazo. Eblas tiele ke ĝis deksep juĝistoj povas sidi por unu kazo.
Tiu sistemo povas aspekti stranga kompare kun enlandaj kortumaj procesoj, sed ties celo estas kuraĝigi ŝtatojn alporti kazojn. Por ekzemplo, se unu ŝtato konas, ke ĝi havos juran funkciulon kiu povas partopreni en pridiskutado kaj havigi al la aliaj juĝistoj lokan konaron kaj komprenon de la ŝtata vidpunkto, ĝi povas esti pli preta submetiĝi al la jurisdikcio de la kortumo. Kvankam tiu sistemo ne bone kongruas kun la jura naturo de la tuto, ĝi estas kutime de malmulta praktika konsekvenco. Juĝistoj ad hoc kutime (sed ne ĉiam) voĉdonas en favoro de la ŝtato kiu nomumis ilin kaj tiele nuligas unu la alian.
Ĉambroj
Ĝenerale, la Kortumo sidas kiel plena benko, sed en la lastaj dekkvin jaroj, ĝi estis foje sidanta kiel ĉambro. Artikoloj 26a–29a el la statuto permesas al la Kortumo formi pli malgrandajn ĉambrojn, kutime de 3 aŭ 5 juĝistoj, por aŭskulti kazojn. Du tipoj de ĉambroj estas konsideritaj de la Artikolo 26a: unue, ĉambroj por specialaj kategorioj de kazoj, kaj due, la formado de ĉambroj ad hoc por aŭskulti partikularajn disputojn. En 1993, oni starigis specialan ĉambron, laŭ la Artikolo 26a (1) el la statuto de la IK, por trakti specife pri mediaj temoj (kvankam ĝi neniam estis uzata).
Ĉambroj ad hoc estas plej ofte alvokitaj. Por ekzemplo, ĉambroj estis uzitaj por aŭskulti la Kazo de la Golfo de Maine (Kanado/Usono). En tiu kazo, la partoj klarigis, ke ili retiros la kazon se la Kortumo ne nomumas juĝistojn al la ĉambro akcepteblaj por la partoj. Juĝistoj de ĉambroj povas havi iel ajn pli da aŭtoritato ol la kompletaj kortumaj juĝoj aŭ malgrandigi la propran interpretadon de la universala internacia juro informitaj de vario de kulturaj kaj juraj perspektivoj. Aliflanke, la uzado de ĉambroj povas kuraĝigi pli grandajn rimedojn al la kortumo kaj tiele plibonigi internaciajn disputosolvojn.
Diversaj konsistoj
El la 22a de junio 2018, la kompono de la kortumo estis la jena:
Je 9a de Februaro 2015 en la Kortumo membris:
Ekde marto 2007 la konsisto de la Kortumo estis la jena:
Prezidanto: Rosalyn Higgins (Britio)
Juĝistoj: