cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Kanaria kulicikapo
Tiu specio troviĝas en Indonezio kaj Filipinoj, dum la samgenra Grizkapa kulicikapo etendas en pli ampleksa teritorio kontinenta. Ties natura habitato estas subtropikaj aŭ tropikaj humidaj montararbaroj.
Štětí
Ne konfuzu ĝin kun pola Szczecin
La ĉeĥa urbo Štětí [ŝtjetji] (Wegstädtl) troviĝas en distrikto Litoměřice, regiono Ústí nad Labem sur la dekstra bordo de la rivero Elbo proksimume 50 km norde de la ĉefurbo Prago. La urbo troviĝas rande de fekunda ĉerivera ebenaĵo, kiu etendiĝas de la urboj Pardubice ĝis Litoměřice. Al la urbo apartenas jenaj vilaĝoj: Brocno, Čakovice u Radouně (Ĉakovice), Hněvice (Hnjevice), Chcebuz (Ĥcebuz), Počeplice (Poĉeplice), Radouň u Štětí (Radounj), Stračí (Straĉi), Újezd u Chcebuze kaj Veselí. En loĝis en la urbo.
Historio
En 1549 Štětí fariĝis reĝa urbo. Tiam ĝi ricevis urban blazonon kaj sigelon. Tiutempe en la urbo loĝis ĉirkaŭ 500 homoj (ĉeĥoj kaj germanoj). La urbanoj estis liberigitaj de tiutempe deviga servutula laboro, tial en la urbo ekprosperis industrio. Nur milita mizero komence de la 19-a jarcento haltis la kreskon. Tiu renoviĝis nur en la dua duono de la 19-a jarcento dum la regado de Aŭstrio-Hungario. En 1848 oni fondis poŝtoficejon, en 1850 distriktan juĝejon. En 1871 la urbo estis konektita al fervojo.
Grava mejloŝtono en la urba historio estas la jaro 1949, kiam oni ekkonstruis paperfabrikon sur loko de estinta sukerfabriko. La paperfabriko SEPAP poste fariĝis la plej grava ne nur en la urbo, sed en la tuta lando. Nun ĝi apartenas al la eksterlanda firmao MONDI.
En la apuda vilaĝo Račice troviĝas remboata kanalo pli ol 2 km longa. Tie okazis jam kelkaj ĉampionadoj de remado kaj kanuado.
Kultura vivo
Ĉiun duan jaron oni organizas nacian festivalon de blovorkestroj (aŭ nur FEDO Štětí). Ĉiujare oni povas aŭdi rok-an kaj kontrean muzikon. Kvankam al la urbo ofte alvenadas prezenti sin pragaj aktoroj, plimulto da loĝantoj preferas televidon, precipe nun kiam estis instalita kabla televido kun 28 program-kanaloj.
347 Pariana
347 Pariana estas granda, meze hela asteroido de la ĉefa asteroida zono, malkovrita la de la franca astronomo Auguste Charlois elde la observatorio de Nico.
La signifo de ĝia nomo, "Pariana", estas nekonata
(16309) 9054 P-L
(16309) 9054 P-L estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la de la usona astronomo Tom Gehrels de la Observatorio de la Monto Palomar (Kalifornio, Usono) kaj de la nederlandaj geedzoj geastronomoj Ingrid van Houten-Groeneveld kaj Cornelis Johannes van Houten, de la Observatorio de Leiden (Nederlando) en la kadro de la Palomar–Leiden survey.
Katakomboj en Český Brod
Katakomboj en Český Brod troviĝas sub placo de Ernesto el Pardubice kaj ili havas enirejon el eksa urbodomo. Hodiaŭ estas alirebligita koridoro kun longeco proksimume 150 m kun flankkoridoroj. Sub domoj estas pli grandaj spacoj, tio estas eksaj keloj de domoj borderantaj la placon kaj oni supozas, ke pluaj spacoj estos ankoraŭ malkovritaj. Sed neniaj dokumentoj pri la subterejo konserviĝis. Laŭ opinioj de historiistoj la subterejo estis konstruita verŝajne en la 15-a jarcento kiel konsisto de fortikaĵoj kaj ĝi estis kaŝonta sub la urbodomo, kiu estas menciata jam en la jaro 1402, la loĝantojn en la tempoj de endanĝerigo de la urbo. Sed sinsekve la spacoj komencis servi al ekonomiaj celoj kaj kun prospero de bierfarado kelkaj eĉ kiel deponejoj de konvenaj ingrediencoj kaj preta biero. Hodiaŭ ili estas uzataj al kulturagado, precipe al ekspozicioj aŭ al kameraj koncertoj. Kun ties trarigardo eblas viziti ankaŭ lokan historian karceron aŭ vidi ekspozicion de bildkartoj el urbo Český Brod el la jaroj 1890 – 1950.
Ni venos en la katakombojn el domo n-ro 1 en la placo de Ernesto el Pardubice en centro de urbo Český Brod.
Bergerac (Dordogne)
Bergerac [bɛʁʒəʁak] (aŭ okcitanlingve Brageirac) estas mezgranda franca komunumo lokita en la departemento Dordogne kaj en la regiono Akvitanio. Ĝi estas unu el la subprefektejoj de la departemento kaj havas proksimume 26.000 loĝantojn.
La urbo estas famkonata pro sia vino, kaj malĝuste pro Cyrano de Bergerac, kies nomo devenas de alia Bergerac lokata en la departemento Yvelines.
Geografio
Bergerac troviĝas en Purpura Perigordo, ĉe la rivero Dordogne.
Vino
''Vidu : Bergerac (vino)
Marechal Thaumaturgo
Marechal Thaumaturgo estas municipo de la brazila subŝtato Akro, kiu taksis 14.200 loĝantojn en 2010.
Věra Kramářová
Věra Kramářová, fraŭline Omelková (naskiĝis la 14-an de junio 1934 en Hluk, Ĉeĥio – mortis la 14-an de majo 2017 en Otrokovice) estis gimnazia instruistino kaj kronikistino de la urbo Otrokovice (Ĉeĥio). Kiel filino de esperantista verkisto František Omelka (1904-1960) ŝi flegis lian verkaron kaj klopodis pri ĝia disvastigo.
Magistrino Věra Kramářová studis ĉe filozofia fakultato en Olomouc, fakojn ĉeĥa, rusa kaj angla lingvoj. Sian tutan profesian vivon ŝi dediĉis al la gimnazio de Otrokovice kaj post emeritiĝo ŝi fariĝis kronikistino de la urbo. Ŝi ankaŭ fondis Poetikan teatron Variace ĉe la gimnazio. Pro siaj pedagogiaj kaj kronikistaj laboroj ŝi ricevis titolon Personeco de la urbo Otrokovice (2001) kaj Honoran civitanecon de la urbo Otrokovice (2014).
Ŝi kunlaboris kun esperantisto Miroslav Malovec, kiu ciferecigis la verkaron de František Omelka kaj danke tion pluraj verkoj aperis en la projekto Gutenberg, kun kiu ŝi subskribis kontrakton. La tekstojn helpis enigi Andrew Sly, Charles Coulston, Robert L. Read, Jana Klimentová kaj David Tardon. Japana esperantisto ISIKAWA Kazuya (Kapao) tradukis la plej faman rakonton "La Alaska stafeto" en la japanan lingvon kaj eldonis ĝin spegule Esperante-japane.
La Fresnais
La Fresnais estas franca situanta en departemento Ille-et-Vilaine, regiono.
Ĝiaj loĝantoj nomiĝas Fresnaisiens.
Miĉurinec (stacio)
Miĉurinec (Мичуринец) estos haltejo sur la Linio MCD-4 Kijevsko-Gorkovskij de la Moskvaj centraj diametroj en Moskvo.
Geversdorf
Geversdorf estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Cuxhaven de la federacia lando Malsupra Saksio. Fine de la komunumo havis  loĝantojn. Ĝi apartenas kaj al la metropola regiono Hamburgo kaj al la metropola regiono Bremeno-Oldenburgo, kio respegulas la fakton ke la regiono ekonomie orientiĝas kaj al Bremeno sudokcidente kaj al Hamburgo sudoriente.
Persona komputilo
Historio
Ekde la komenco de la 1970-aj jaroj komputilaj partoj estis tiel malmultekostaj, ke entreprenoj komencis evoluigi komputilojn por la privata uzado.
La unua tia komputilo estis Xerox Alto de la esplorejo Xerox PARC el la jaro 1973. Ĝi estis prototipo kaj estis uzata nur por esplorado. Xerox Alto havis grafikan uzulinterfacon, vertikalan ekranon (pli alta ol larĝa), 3-klavan muson, skribmaŝinsimilan klavaron kaj aldone 5-klavan enigilon por specialaj ordonoj.
La unua komputilo por hejmaj uzantoj, kiu havis ekonomian sukceson, estis Altair 8800 de la kompanio MITS el la jaro 1974.
La unua industrie produktita PK estis Apple II de la kompanio Apple. Ĝi estis prezentata je la 5-a de junio 1977 en Usono. Ĝi havis ok ŝtopingojn de la 8-bita Apple-bus-sistemo por aldonaj tabuloj, per kiuj oni povis uzi la komputilon por diversaj aplikaĵoj (ekz-e tekstredaktado, ludoj ktp.). Apple II jam povis prezenti plurkolorajn bildojn kaj sonojn.
Proksimume je la sama tempo, en 1977, la unuaj hejmaj komputiloj estis prezentataj, Commodore PET 2001 kaj Tandy TRS 80 Model 1. Ili havis similan karakterizon kiel Apple II, sed ili ne havis ŝtopingojn por aldonaj tabuloj kaj ne povis prezenti plurkolorajn bildojn kaj sonojn.
IBM PC
IBM provizis sian unuan IBM PC per la procesoro 8088 de la firmao Intel. Ankaŭ la sekvaj versioj estis provizitaj per la procesoroj de la firmao Intel. Post la 8088-procesoro sekvis la procesoro 8086 kaj la mallongigo "x86-arkitekturo" establiĝis por tiu serio. De 1985 ĝis 1995 IBM PC estis vendita kun la operaciumo de IBM, PC-DOS, kiu komence estis evoluigita de Microsoft por IBM. La kunlaboro komenciĝis en 1981 kaj finiĝis en 1985. Ambaŭ entreprenoj poste dise pluevoluigis siajn operaciumojn. Ekde tiam la operaciumo MS-DOS de Microsoft troviĝis nur sur komputiloj, kiuj kongruas kun la konstrumaniero de IBM, la IBM-PC-kongruaj komputiloj.
Hejmaj komputiloj kaj IBM-kongruaj PK-oj
Komence de la 1980-aj jaroj aperis novaj komputiloj etenditaj je televida elirejo kaj sonproduktilo. La plej ofte vendita komputilo estis Commodore C64 kaj la aparatoj de la Amiga-serio kaj la diversaj variantoj de Atari ST.
La IBM PC estis rilate al grafikaj kaj sonaj kapabloj teknike tre malsupera al la hejmaj komputiloj kaj estis komence vendita je alta prezo. Ĉar IBM ne havis monopolon pri la uzitaj partoj, Compaq povis en 1983 prezenti la unuan IBM-kongruan komputilon. Precipe en Orienta Azio entreprenoj kreis multajn klonojn. La tiel evoluiĝanta merkato kaŭzis per konkurenco pli malaltajn prezojn kaj pli multajn novaĵojn. Dum unu jardeko la PK forpremis hejmajn komputilojn ankaŭ en la privata sfero.
Ankaŭ Apple-komputiloj estis kopiitaj, sed la entrepreno povis teni sian pozicion. La serio Apple II estis ĉesigita komence de la 1990-aj jaroj. Nur la serio Macintosh estis ankoraŭ produktita. Apple estas nuntempe la sola produktisto, kiu mem evoluigas aparataron kaj programaron kaj vendas ilin komune.
Modernaj personaj komputiloj
La povo de personaj komputiloj kreskadis ekde la komenco. Krom dokumentoredaktado kaj tabelkalkulado la plurmedio fariĝis unu el la ĉefaj aplikaĵoj. Plej ofte IBM-kongruaj komputiloj estas uzataj. Nur Apple havas ankoraŭ rimarkindan parton de la merkato.
Ĉeftabulo
La ĉeftabulo estas la ĉefa cirkvita tabulo de persona komputilo. Multaj aliaj partoj estas konektitaj rekte aŭ nerekte al la ĉeftabulo. Sur la ĉeftabulo kutime estas kutime muntitaj unu aŭ pluraj procesoroj, subtenaj cirkvitoj, ĉefmemoro kaj cirkvitoj helpantaj dum la komenca agordo post la enŝalto (BIOS). En multaj porteblaj komputiloj la ĉeftabulo enhavas kutime ĉiujn kernajn partojn. Ofte la funkcio de la ĉeftabulo estas etendebla per aldonaj cirkvitaj tabuloj (aldonaj tabuloj).
Procesoro
La procesoro estas la parto de la komputilo, kiu plenumas la programojn, ankaŭ la operaciumon. Preskaŭ ĉiuj PK-oj enhavas specon de ĉeforgano konatan kiel mikroprocesoro. IBM-kongruaj komputiloj uzas x86-kongruan procesoron, kutime produktitan de Intel, AMD, VIA aŭ Transmeta. Apple-komputiloj komence estis konstruitaj per la serio 68000 de Motorola, poste PowerPC kaj ekde 2005 Apple uzas x86-kongruajn procesorojn de Intel.
Ĉefmemoro
La ĉefmemoro estas rapida memoro senpere adresebla de la ĉefprocesoro. Ĝi estas uzata por memori la plenumatan programon kaj datumon. PK-oj uzas duonkonduktilan senvice atingeblan memoron kiel DRAM aŭ SRAM. La ĉefmemoro estas kutime multe pli rapida ol amasmemoro kiel diskaparato aŭ lumdisko, sed ĝi ne povas teni datumojn sen energio kaj estas pli multekosta ol amasmemoro.
Amasmemoro
Persona komputilo povas esti etendita per la aldono de diskaparatoj aŭ lumdiskoj, se la amasmemoradaptilo provizas etendeblecon. Ekz-e la uzanto povus aldoni diskaparatojn kaj lumdiskingojn. Normaj internaj memoraranĝaj interfacoj estas ATA, Serial ATA, SCSI kaj CF+ Type II.
Vidkarto
Kiam la IBM PC estis enkondukata, multaj personaj komputiloj uzis nurtekstan eligan adaptilon kaj havis nenian grafikan kapablon.
Vidu ankaŭ
Komputeko (prikomputila terminokolekto)
John Nash
John Forbes NASH Jr (n. 13-an de junio 1928, m. 23-an de majo 2015) estis usona matematikisto kiu laboris pri la ludoteorio, Nash-ekvilibro kaj la diferenciala geometrio. Li dividis Nobel-premion pri ekonomiko kun germana esperantisto Reinhard Selten kaj John Charles Harsanyi por laboraĵoj pri la ludoteorio.
A Beautiful Mind (Bela Menso), lia biografio de Sylvia Nasar, eksa ekonomiĵurnalisto de The New York Times, aperinta en 1999, estas enkinigita de Ron Howard, kun la sama titolo. Tiu filmo ricevis la oskar-premion de la plej bona filmo (2002) kaj tri aliajn. La verko elokvente priskribas la plej tragediajn okazojn de la vivo de Nash, sed enhavas kelkajn malekzaktaĵojn kaj ellasaĵojn.
Kiam li estis faronta belegan matematikan karieron, John Nash montris simptomojn de skizofrenio. Li lernis vivi kun tiu malsano nur dudek kvin jaroj poste.
Talismã (Tokantinso)
Talismã estas urbo kaj municipo en la brazila subŝtato Tokantinso, kiu havis 2.562 loĝantojn en 2010.
John Nash
Lia infaneco
De junio 1945 ĝis junio 1948 Nash studis en la Carnegie Institute of Technology, en la urbo Pittsburgh, intencanta iĝi inĝeniero. Sed li disvolvis pasion al matematiko, kaj aparte al ludoteorio, la diofantaj ekvacioj, la kvantuma mekaniko kaj la teorioj de relativeco. Kun la ludoteoria grupo de Carnegie, li komencis funde esplori la problemon de la traktado, eldiritan de John von Neumann en sia libro The Theory of Games and Economic Behaviour (la teorio de ludoj kaj de konduto ekonomia 1944).
Liaj studoj
Poste Nash iris al la Universitato Princeton por labori pri sia ekvilibroteorio. Tie li doktoriĝis verkante tezon pri la nekooperaj ludoj (1950). En tiu verko jam detale aperis la difino kaj la proprecoj de kio estos nomata poste la nashekvilibro aŭ ekvilibro de Nash, danke al kiu li gajnos la Nobel-premion. En 2015 li estis premiita la Abel-Premio. Liaj laboraĵoj estis publikigitaj en tri artikoloj:
Liaj elkovroj kaj lia malsano
Dum la somero 1951 li laboris en la RAND Corporation, en Santa-Monica (Kalifornio). De 1950 ĝis 1951 li instruis en Princeton kaj demonstris la teoremon de la pluigo de Nash, kiu estas grava rezulto de la geometrio diferenciala. De 1951 ĝis 1952 li instruis en la Masaĉuseca Instituto de Teknologio (MIT), kie li renkontis Alicia Lardé, kiun li edzinigis en 1957 kaj kun kiu li havas sian duan filon, John Charles (lia unua filo, John David, estas la infano de Eleanor Stier). En 1958, ĉe Nash manifestiĝas skizofrenia simptomoj. Li eniris en la Mc Lean Hospital en 1959. Post restadoj en Parizo kaj Ĝenevo, li revenis al Princeton je 1960. Li faris regulajn restadojn en la hospitalo ĝis 1970 kaj estis esploristo en la Universitato Brandeis de 1965 ĝis 1967. Li publikigis nenion dum tridek jaroj. Li ricevis la John von Neŭmann theory prize pro siaj elkovroj pri la nekooperaj ekvilibroj. Liaj pajroj forĵetis lin dum multaj jaroj pro sia malsano, sed malgraŭ tio li ricevis la Nobel-premion pro sia partopreno en la revolucio de la financaj merkatoj. Lia mensa sano kaj liaj kapablecoj rezoni tre malrapide boniĝis, li nun interesas sin pri komputila programo kaj ankoraŭ esperas publikigi gravajn sciencajn rezultojn.
Nesle (stacidomo)
Nesle estas franca stacidomo sur linio -, situanta en  Nesle, en departemento Somme, regiono Hauts-de-France.
Temas pri stacidomo de Société nationale des chemins de fer français (SNCF), priservata de trajnoj Hauts-de-France.
Ĝi situas ĉe kilometra punkto (PK) de linio Amiens - Laon (261000).
Plugilo
La plugilo estas ilo (aŭ maŝino) uzata por plugi la grundon kun la celo prepari ĝin por kultivado. Ĝi celas lozigon, traaerumadon de la grundo. La lozigo celas atingi pli bonan absorbadon de akvo, per precipitaĵo aŭ irigacio.
Plugiloj estis komence tirataj de homoj mem, sed la procezo iĝis konsiderinde pli efika post kiam bestoj estis premitaj en servon. La unua besto kiu tiris plugilojn estis sendube bovoj (oksoj), kaj poste en multaj lokoj ĉevaloj (ĝenerale tirĉevaloj) kaj muloj, kvankam diversaj aliaj bestoj (nome tirbestoj) estis uzitaj por tiu celo. En industriigitaj landoj, la unuaj mekanikaj rimedoj de tirado de plugilo estis vaporfunkciaj (plugomotoroj aŭ vaportraktoroj), sed tiuj estis iom post iom anstataŭitaj per traktoroj kun eksplodmotoroj.
Etimologio
La esperanta vorto plugi devenas el ĝermana radiko kiu troveblas en la angla vorto plough, germana Pflug, nederlanda ploeg, dana plov, norvega kaj sveda plog. Tiu siavice venas de norena plógr, kaj tial ĝermana, sed ĝi ekaperas relative malfrue (ĝi ne estas atestita en gotika), kaj supozeble estas pruntvorto de unu el la ero de la norda italika lingvaro. Vortoj kun la sama radiko prezentiĝis kun rilataj signifoj: en la raetia plaŭmorati "konveksa peza plugilo" (Plinio, Nat. Hist. 18, 172), kaj en latina plaustrum "farmĉaro", plōstrum, plōstellum "ĉaro", kaj plōxenum, plōximum "ĉarokesto". La vorto eble originale rilatis al la radohava peza plugilo, kiu estis ofta en romia nordokcidenta Eŭropo ekde la 5-a jarcento de nia erao.
Orel (2003) provizore ligas plugi al radiko de hindeŭropa pralingvo *blōkó-, kiu donus armenan peɫem "fosi" kaj kimran bwlk por "fendeton", kvankam la vorto eble povus ne esti de hindoeŭropa origino.
Partoj
La diagramo (dekstre) montras la bazajn partojn de moderna plugilo, kiuj estas la jenaj:
Estas ankaŭ aliaj partoj ne montritaj aŭ markitaj. En modernaj plugiloj kaj en kelkaj malnovaj plugiloj, la deŝutilo estis separata el la soko kaj el la kurilo, tiele tiuj partoj povas esti anstataŭataj sen nepre anstataŭi ankaŭ la deŝutilon. Abrazio eventuale detruas (elĉerpas) la partojn de plugiloj kiuj estas pli en kontakto kun la grundo.
Historio
James Small estis skota inventisto de instrumentoj kiu famiĝis pro la invento de moderna-stila elfera balanc-plugilo en 1779-80.
Plugado
Plugado estas aktiveco en farmado por la komenca prilaborado de grundo por preparado por semado de semojn, plantetojn aŭ por turnigi la grundon. Plugiloj estis tradicie tirataj de laborbestoj kiaj ĉevaloj aŭ oksoj, sed en moderna epoko ili estas tirataj de traktoroj. Plugiloj povas esti faritaj el ligno, fero aŭ ŝtalo kadro kien oni ligas tranĉilojn aŭ bastonojn uzitaj por distranĉi la teron. Ĝi estis baza laborilo por plejlonge el la registrita historio, kvankam verkitaj referencoj al plugiloj ne aperas ekzemple en la angla ĝis la jaro 1100 kiam ĝi estas referencata ofte. La plugilo reprezentas unu el ĉefaj avancoj en agrikulturo.
La primara celo de plugado estas turni la supran tavolon de la grundo, alportante freŝajn nutraĵojn al la surfaco, entombigante fiherbojn kaj la fiherbsemojn, ankaŭ la restaĵojn de antaŭaj kultivaĵoj, permesante al ili rompiĝi. Ĝi ankaŭ disponigas duon-liberan medion, nome longajn striojn, por plantado de alterna kultivaĵo. En moderna uzo, plugokampo estas tipe lasita sekiĝi, kaj poste ĝi estas erpita antaŭ plantado. Plugi kaj kultivi grundon homogenigas kaj modifas la suprajn 12 ĝis 25 cm de la grundo por formi plugiltavolon. En multaj grundoj, la plimulto de bonaj plantaj nutroradikoj povas esti trovita en la supra tero aŭ plugiltavolo.
Modernaj konkuradoj okazas por plugado por entuziasmuloj kiel la Nacia Plugado-Ĉampioneco (National Ploughing Championships) en Irlando.
Alternativoj al plugado en alternativa agrikulturo
Uzado de la plugilo malpliiĝis en kelkaj lokoj, ofte ĉe tiuj kiuj signife estis minacitaj per grunddifekto kaj erozio, en favoro de pli surfaca plugado kaj aliaj malpli enpenetraj konservadaj plugado-teknikoj.
Naturaj terkultivaj metodoj estas emerĝantaj kiuj ne implikas ajnan plugadon entute, se komenca plugado ne estas necesa por detrui durteron en nova areo kultivota, tiel ke la lastatempe enkondukita edafo povu enpenetri kaj formiĝi pli rapide kaj profunde. Senpluge, utilaj fungoj kaj mikroba vivo povas evoluiĝi kaj tio poste alportos aeron en la grundon, retenos akvon kaj formos nutraĵojn. Sana grundo plena de aktivaj fungoj kaj mikroba vivo, kombinita kun varia kultivaĵo (farante uzadon de akompana kultivado), nuligas fiherbojn kaj damaĝbestojn nature kaj retenas pluvakvon. Tiele la intensa uzado de akvo-, petrolo- kaj elektro-postula irigacio, sterkoj kaj herbicidoj estas evititaj. Kultivata tero iĝas pli fekunda kaj produktiva dum tempo, dum plugata tero tendencas malaltiĝi en produktiveco laŭ la tempopaso pro erozio kaj pro la forigo de nutraĵoj okazinta kun ĉiu rikolto. Propagandantoj de permakulturo asertas ke ĝi estas la nura maniero de terkultivado kiu povas esti konservita kiam fosilia fuelo elĉerpiĝos. Aliflanke, la avantaĝo de agrikulturaj metodoj kiuj postulas ripetan plugadon estas ke ili permesas unukultivon grandskale ĉe malproksimaj lokoj, uzante industrian maŝinaron pli ol homan laboron.
En kulturo
Por katolikoj Isidoro de Madrido estas sanktulo rilata al plugado (kaj patrono de terkulturistoj) ĉar lia plej fama miraklo laŭ legendoj estas ke li ricevis helpon de anĝeloj kiuj plugis anstataŭ li, dum li preĝis, por ke la dunginto ne koleru. Laŭ alia versio, la sanktulo haltis ĉe ĉiu ermitejo por preĝi kaj poste la anĝeloj helpis ties plugadon por ke li iru pli rapide kaj regajnu la perditan tempon.
En la transformo de agrikulturaj socioj al industriaj oni konsideris laŭlonge de la 20a jarcento la anstataŭigo de la plugilo tirata de bestoj ŝanĝe al traktoro kiel ekzemplo kaj ĉefa ero de la industriigo de agro. Tiele ĝi iĝis simbolo de ia "antikva reĝimo", ekzemple ĉe tiu romano pri nova industria epoko de Sovetunio nome Metropoliteno de Vladimir Varankin:
En arto
Ĉar plugado estis unu el tipaj taskoj de kamparanaj kulturoj kaj krome la komenca ero de la agrikultura ciklo, foje en tero tutnove kultivataj, tiu estis temo kiu altiris atenton de artistoj kaj ĉefe pentristoj, ekzemple akvarelo de de Carl Larsson, oleoj surtolaj de Rosa Bonheur aŭ Henry Herbert La Thangue, kaj multaj aliaj.
43890 Katiaottani
43890 Katiaottani estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la elde la Observatorio San Vittore en Bolonjo (Italio).
Nomo
Ĝi estas nomita en memoro de Katia Ottani (1959–2006), itala instruistino en elementa lernejo, edzino de Maurizio Calza kaj patrino de Francesco ; amikino de Ermes Colombini, unu el la kunmalkovrintoj de la asteroido.
Novosedly (Nemanice)
Novosedly estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de municipo Nemanice, en distrikto Domažlice. Ĝi troviĝas proksimume 1 km nordokcidente de Nemanice. Estas ĉi tie registritaj du adresoj. En la jaro 2011 ĉi tie daŭre vivis neniu loĝanto.
Novosedly situas en katastra teritorio Novosedly u Nemanic kun areo 5,66 km². En la katastra teritorio Novosedly u Nemanic situas ankaŭ Novosedelské Hutě.
Historio
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1697.
Crișeni (Atid)
Crișeni (hungare: Kőrispatak, koe:riŝpatak) estas vilaĝo en Rumanio nordokcidente de Odorheiu Secuiesc. Administre ĝi apartenas al la komunumo Atid.
Loĝantaro
En 1910 ĝi havis 1313 loĝantojn; en 1992 729 (97 % da hungaroj).
Historio
Ĝis 1919 kaj inter 1940 kaj 1944 Kőrispatak apartenis al Hungario (Udvarhely).
Xerox
Xerox estas usona firmao kiu produktas kaj vendas fotokopiilojn kaj paperon. Ĝi estis la unua marko de modernaj fotokopiiloj. La varomarko xerox fariĝis komunuza termino. Tio signifas, ke en la angla lingvo, homoj ofte uzas 'xerox' por signifi ajnan kopimaŝinon, kaj "xeroxing" (kserografio) por signifi fotokopiadon. La firmao estis fondita en 1906. Ĝia ĉefsidejo estas en Norwalk (Konektikuto). Ursula Burns fariĝis ĉefoficisto kaj estrino en 2009.
Hof van Twente
Hof van Twente estas municipo en la sudokcidenta parto de la regiono Twente, en la nederlanda provinco Overijssel. La municipo ekestis je la 1-a de januaro 2001 pro kunfandiĝo de la municipoj Diepenheim, Goor, Markelo, Ambt kaj Stad Delden. Fine de en la municipo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km².
Vilaĝoj
Achterhoek, Azelo, Bentelo, Delden, Deldenerbroek, Deldeneresch, Diepenheim, Elsen, Elsenerbroek, Goor, Hengevelde, Herike, Kerspel Goor, Markelo, Markelosebroek, Markvelde, Pothoek, Stokkum, Stokkumerbroek, Wiene kaj Zeldam.
Kantono Rockingham (Nov-Hampŝiro)
La kantono Rockingham - angle Rockingham County - estas kantono de Usono en la subŝtato Nov-Hampŝiro. La administra centro estas la urbo . La kantono estis fondita la.
Laŭ la stato de la jaro en la kantono vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km².
Ricard Casas (astronomo)
Ricard CASAS estas hispana astronomo.
Laŭ Minor Planet Center, li malkovris aŭ kunmalkovris 2 asteroidojn en 1998 kaj 1999, el kiuj unu kun Cristina Zurita.
Paul Langevin
Paul Langevin (naskiĝis la 23-an de januaro 1872 en Parizo, mortis la 19-an de decembro 1946) estis franca fizikisto, konita pro sia teorio pri magnetismo kaj pro la organizado de la sciencaj kongresoj Solvay.
Biografio
Naskiĝita ĝuste post la Pariza komunumo en respublika familio, li distingiĝis ekde la bazlernejo kiel esti eksterordinare talenta lernanto. Kiam li estis 16 jaraĝa, li eniris al la Supera Lernejo de Industriaj Fiziko kaj Kemio (ESPCI) de Parizo, kie li sekvis la kursojn de Pierre Curie. Konsiloj de Curie faras, ke li orientiĝas al esploro kaj instruado pli ol por inĝeniera kariero.
Li ankaŭ iĝis amiko de la familio Curie, de J. B. Perrin, fizikisto, kaj de F.E.J.E. Borel, matematikisto kaj politikisto. Malgraŭ ke li estis edziĝinta, en 1911 okazis mallonga am-afero kun Marie Curie, jam vidvino, skandalo malkovrita de la iama gazetaro.
Li faris sian disertaĵon en 1902. Li partoprenis, kun Henri Poincaré, al la internacia kongreso de Saint-Louis de 1904, kie li prelegis pri la fiziko de la elektrono. En 1905, li realigis eksperimentojn super atmosferaj jonoj elde la Eiffel-Turo kaj en la Pic du Midi de Bigorre-observatorio.
Li ricevis la medalon Hughes en 1915. Ekde 1920, li direktis la Revuon pri Fiziko kaj pri Radiumo.
En 1909, li estis enoficigita profesoro pri ĝenerala kaj eksperimenta fiziko en Kolegio de Francio, kaj poste en 1925 direktoro de la Supera Lernejo de Industriaj Fiziko kaj Kemio (ESPCI). Liaj laboroj pri magnetismo valoras al li la medalon Copley en 1940.
Pro liaj kontraŭfaŝismaj opinioj, li estis enprizonigita la 30-an de oktobro 1940 de la Gestapo. Paul Langevin estis liberigita, kvardek tagojn poste, kaj trudita loĝi sen foriri en Troyes, tamen dum majo 1944 li fuĝis kaŝe al Svislando. Lia filino, Hélène, edziniĝita kun la rezistanto, Jacques Salomon, estis deportita al Aŭŝvico en 1943, kaj ŝi postvivis al tiu sperto. Kontraŭe, lia bofilo, Jacques Salomon, estis mortpafita en Mont Valérien (apud Parizo) la 23-an de majo 1944. Paul Langevin kuniĝis al la neoficialulado kaj aliĝis al la franca komunisma partio, kaj li partoprenis al la pariza komitato de la liberigado.
Post la milito, li denove deĵoris kiel direktoro de ESCPI ĝis sia morto. Li mortis en 1946, kaj liaj cindroj estis transportitaj al la Panteono en 1948.
Litova lido
La litova lido (litove litas, pluralo litai, estis la oficiala valuto de la ŝtato Litovio, aktuale ekde la 25-a de junio 1993, ĝis la ekvalido de la eŭro en Litovio komence de 2015. Tamen jam dum la unua sendependa demokratia Litova Respubliko, inter la jaroj 1992 ĝis 1940, ĝi estis la ŝtata valuto, kaj ankaŭ dum la mezepoka Litova Imperio la valuto havis tiun nomon. Por la litovlingvanoj, kies kulturo estis subpremita unuafoje inter la jaroj 1795 kaj 1922, konkerite de la cara Rusia Imperio, kaj duafoje inter 1940/1944 kaj 1990/1991, konkerite de la rusie dominita Sovetunio, la valuto havas altan simbolan valoron. Dum 1993 la Lido anstataŭis la transiran valuton talonas (vagnorkos, vagnoreliai), kiu dum unu jaro anstataŭis la sovetunian rublon. En la litova lingvo la ĝustaj gramatikaj formoj estas unu litas aŭ centas (singularo), du ĝis naŭ litai aŭ centai (pluralo), dek aŭ pli da litų aŭ centų (pluralo genitivo). La valuton inter la jaroj 1993 kaj 2014 produktigis kaj cirkuligis la ŝtata Banko de Litovio, kiu nun ankaŭ cirkuligas la litovajn eŭro-monerojn.
La esperanta vorto "lido" uziĝis ekde la jaro 1922 kaj sekve reoficialiĝis dum 1993 - ĝi enhavas ŝanĝon de la konsonanto ("t" al "d"), ĉar la vorto lito kompreneble jam havas signifon. Tamen ankaŭ la vorto lido en Esperanto laŭ PIV havas duan, kvankam malpli ĉiutage uzatan, signifon. Teoria alternativo estus la vorto litaso, kiu tamen nek en vortaroj nek en ĉiutaga esperanta lingvouzo estas kutima.
Regulaj moneroj
Regulaj moneroj ekzistas en valoro de 1 lido,  2 kaj  5 lidoj plus  1 cento,  2,  5 centoj,  10,  20 kaj  50 centoj. <br style="clear:both;" />
Jubileaj moneroj
En valoro de unu lido ekzistas ankaŭ la sekvaj jubileaj moneroj:
Monbiletoj
Monbiletoj ekzistas en valoro de 10, 20, 50, 100, 200 kaj 500 litų. Tre maloftiĝis la monbiletoj de 1 litas, 2 aŭ 5 litai, tamen ili daŭre validas. La monbiletoj de 100 kaj 500 litų ekzistas ekde la jaro 2000, tiuj de 200 litų ekde 1997.
La monbiletoj bildigas la sekvajn nacie konatajn litovojn:
Eŭropa Valutoŝanĝa Mekanismo II
Ekde la 4-a de februaro 2002 la litova lido estas ligita al la Eŭro kun fiksa kurzo de 1 EUR = 3,4528 LTL. Antaŭe la lido estis ligita al la usona dolaro kun fiksa kurzo de 1 USD = 4 LTL, do la kurzo inter la lato kaj la Eŭro, respektive ties antaŭaj naciaj eŭropaj valutoj, povis relative forte ŝanĝiĝi. La kurzo de 4 : 3,4528 respegulas la tiaman kurzon inter la usona dolaro kaj la Eŭro.
La 27-an de junio 2005 la litova valuto kune kun la valutoj de la ŝtatoj Estonio kaj Slovenio aliĝis al la Eŭropa Valutoŝanĝa Mekanismo II. La 16-an de majo 2005 la Eŭropa Komisiono pro la ŝtata inflacio de Litovio, kiu tiam estis iom super la limo de la Traktato de Maastricht, rekomendis ne jam enkonduki la komunan eŭropan valuton kiel ŝtata valuto de Litovio komence de 2007. La enkonduko de la Eŭro kiel ŝtata valuto okazis la.
Sasanida Imperio
La sasanidoj estis persa reĝa dinastio, kiu regis ekde la jaroj 224 ĝis 650 post Kristo. La dinastia fondinto estis Ardaŝir.La Sasanida Imperio entenis plimulton de la hodiaŭaj ŝtatoj Irano, Afganio, Irako kaj Transkaŭkazio. La imperio iĝis forta konkuranto de la Romia kaj Bizanca Imperioj. la lasta reganto estis Jazdagird la 3-a. La Imperion venkis araba atako meze de la 7-a jarcento, kiu finis ankaŭ sendependecon de Persio por jarcentoj. La Islama konkero de Persio, konata ankaŭ kiel Araba konkero de Irano kondukis al la fino de la Sasanida Imperio en 651 kaj la fina malpliiĝo de la Zoroastrisma religio en Irano. Araboj unuafoje atakis la Sasanidan teritorion en 633, kiam la generalo Ĥalid ibn Ŭalid invadis Mezopotamion (je tio kio estas nune Irako), kio estis la politika kaj ekonomia centro de la Sasanida ŝtato. Post transiro de Ĥalid al la Romia fronto en Levantenio, la islamanoj perdis siajn konkerojn pro iranaj kontraŭatakoj. La dua invado ekis en 636 sub Saad ibn Abi Ŭakkas, kiam ŝlosila venko ĉe la Batalo de Kadisija kondukis al longdaŭra fino de la Sasanida kontrolo de okcidenta Irano. La Zagros-montaro tiam iĝis natura bariero kaj limo inter la Raŝiduna Kaliflando kaj la Sasanida Imperio. Pro konstantaj rabatakoj fare de Persoj al sia areo, la Kalifo Umar ordonis tutan invadon de la Sasanida Irana Imperio en 642, kio estis kompletita per la fina konkero de la Sasanida teritorio ĉirkaŭ 651.
Kulturo
La Akademio de Gundiŝapur (perse: دانشگاه گنديشاپور, Dânešgâh Gondišâpur, same konita sub la nomoj de Jondishapoor, Jondishapur, Jondishapour, Gondeshapur, Gondê Shâpûr, Jund-e Shapur, Jundê-Shâpûr, ktp.) en la okcidento de Irano, estis fama universitata Akademio en la urbo Gundiŝapur kiu estis, dum la malfrua antikveco, la intelekta centro de la Sasanida Imperio.
Sestroňovice
Sestroňovice (Sestronowitz) estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de municipo Frýdštejn en distrikto Jablonec nad Nisou. Ĝi troviĝas proksimume 1,5 km okcidente de Frýdštejn. En la jaro 2011 estis ĉi tie registritaj 30 adresoj. En la jaro ĉi tie daŭre vivis.
Sestroňovice situas en katastra teritorio Bezděčín u Jablonce nad Nisou kun areo 4,89 km².
Pál Ormos
Pál Ormos [ormoŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo Ormos Pál estis hungara fizikisto, profesoro, membro ordinara de Hungara Scienca Akademio (2004).
Sestroňovice
Historio
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1543.
Pál Ormos
Pál Ormos naskiĝis la  1951 en Szeged.
Biografio
Pál Ormos frekventis universitaton en sia naskiĝurbo. Li ricevis diplomon en 1975, poste li eklaboris en la universitata instituto. Inter 1980-1991 li instruis preskaŭ senescepte en Usono. Li doktoriĝis en 1992. Li iĝis titulara profesoro en 2006 en Szeged, sed li instruas ankaŭ en Universitato de Budapeŝto. Li okupiĝas pri funkciado de DNS. Li ricevis memormedalon en 1991, premiojn en 2002 kaj 2011.
Lesdain (Nordo)
Geografio
Lesdain situas kerne de la natura regiono Cambrésis kaj proksime al ties historia ĉefurbeto, Cambrai. La ĉirkaŭa regiono ĉefe konsistas el malaltaj ebenaĵoj kaj vastaj agroj. Cambrésis situas inter du aliaj, iom pli montetaj regionoj, nome Avesnois oriente kaj Artezo okcidente.
Lesdain etendiĝas sur 8,43 km².
Historio
Okaze de la municipa baloto de 2008 venkis en la vilaĝo S-ro Jean-François Plateau, kiu do fariĝis la loka urbestro.
Administrado
Lesdain apartenas al la kantono de Marcoing, kies ĉefurbo estas Marcoing. Tiu kantono mem estas parto de la arondismento de Cambrai, unu el la 6 arondismentoj de la departemento Nord.
Orienta afromontano
Kvankam geografie malsimilaj, la montaroj enhavantaj tiun riĉaĵejon havas rimarkinde similan flaŭron. La Orientafrika Rifto gastigas pli da endemiaj mamuloj, birdoj, kaj amfibioj ol iu ajn alia regiono en Afriko. La geologia agitado kiu kreis la montarojn de tiu riĉaĵejo ankaŭ produktis iujn de la plej eksterordinaroj lagoj en la mondo.
Ekoregionoj
Al la orienta afromontano apartenas i.a. jenaj ekoregionoj :
Hamr (Val)
Hamr (Hammer) estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de municipo Val en distrikto Tábor. Ĝi troviĝas proksimume 2,5 km norde de Val. En la jaro 2009 ĉi tie estis registritaj 47 adresoj. En la jaro ĉi tie daŭre vivis.
Hamr situas en katastra teritorio Hamr nad Nežárkou kun areo 1,5 km².
Historio
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1395.
Dieffenbach-au-Val
(jen france, origine germane Diefenbach kaj alemane Diefebach) estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Bas-Rhin, en la historia kultura regiono regiono Alzaco kaj la nuna administra regiono Grand Est ("Granda Oriento"). Fine de en la komunumo vivis.
Brandenburgia literatura premio
La brandenburgia literatura kaj literatursubtena premio (Brandenburgischer Literaturpreis und Literaturförderpreis) estis aljuĝita inter la jaroj 1991 kaj 2001 en la federacia lando Brandenburg de Germanio. En tiu origina formo ĝi ne plu ekzistas. La ĉefa premio inkluzivis donon de 20 000 germanaj markoj. La ĉiujare buĝete disponeblan monon por subteno de literaturo la federacia lando nun interalie uzas por financado de loĝaj stipendioj de artistoj en la kastelo Wiepersdorf, por kiuj povas aliĝi verkistoj kaj literaturaj tradukistoj. Plue la federacia lando ekde la jaro 1994 atribuas mediprotektan literaturan premion.
Literatura premio
La brandenburgia literatura premio - germane Brandenburgischer Literaturpreis - ekde la jaro 2006 unufoje jare aljuĝiĝas fare de la privata asocio Literatur-Kollegium Brandenburg e.V. (LKB). Kvankam ĝi havas nur simbolan monpremion de 500 eŭroj, ĝi havas altan renomon. Al la privata asocio, fondita en 1990, apartenas pli ol 100 verkistoj, reĝisoroj, ĵurnalistoj, tradukistoj, bibliotekistoj, literatursciencistoj kaj pliaj fakuloj. Temas pri la plej granda literatura asocio de la federacia lando. La asocio engaĝiĝas favore al verkistoj de la regiono, kontaktigas ilin kun la publiko, kun eldonejoj, librovendejoj, amaskomunikiloj, muzeoj kaj aliaj publikaj institucioj.
Aŭreolo
En figura senco ankaŭ temas pri signo pri prestiĝo kaj brila famo ("la aŭreolo de la sukceso, de la venko"). Sinonime en la dua senco uziĝas la vorto nimbo, kiu venas de la latina vorto nimbus kaj en la latina lingvo ankaŭ uziĝis en la unua vorta senco ("doni al la afero nimbon (prestiĝon) de oficialeco").
En tria senco de la vorto, en la lingvaĵo de astronomio temas pri ringforma lumo (laŭ aspekto simila al la aŭreolo en religiaj pentraĵoj) ĉirkaŭ la suno aŭ luno, precipe dum eklipsoj.
Laŭ Francisko Azorín aŭreolo estas Radiokrono per kiu la artistoj ofte ĉirkaŭas la kapon de la sanktuloj. Li indikas etimologion el la latina aureola, el aurum, oro.
Jaroslav Vrchlický
Jaroslav VRCHLICKÝ, propranome Emil FRIDA (naskiĝis la 17-an de februaro 1853 en Louny; mortis la 9-an de septembro 1912 en Domažlice) estis ĉeĥa poeto kaj tradukisto.
Li studis filozofion kaj latinidajn lingvojn kaj ilian literaturon, samtempe li instruis la ĉeĥan al la franca historiisto Ernest Denis, kiu famiĝis per sia historio de la ĉeĥa nacio.
En 1879 Vrchlický edziĝis al Ludmila Podlipská, filino de la verkistino Sofie Podlipská. Ilia filino Eva Vrchlická estis aktorino kaj verkistino.
Vrchlický estis profesoro de la Praga universitato, akademiano kaj honora membro de pluraj eksterlandaj akademioj.
Li estis unu el la plej produktivaj ĉeĥaj poetoj, dramverkistoj kaj tradukistoj. Li tradukis tre diferencajn aŭtorojn (Shakespeare, Hugo, Baudelaire, Dante, Calderon, Lope de Vega, Dumas, Goethe, Byron, Rostand, Andersen, Mickeiwicz), klopodante enĉeĥigi ĉiujn ĉefverkojn de la mondliteraturo, pro kio li estis multe kritika de la juna literatura generacio, ĉar ne ĉiuj tradukataj aŭtoroj estis taŭgaj por lia poezia tipo.
Ĝis nun estas populara lia komedio Nokto en Karlŝtejn, kiu estis sukcese filmita kiel muzikalo. En Esperanta traduko de Miloš Lukáš sub titolo Nokto en Karlův Týn ĝi estis ludata dum la 13-a UK 1921 en Prago. El lia poezio precipe la Kampulaj baladoj kaj unuopaj poemoj aperas en gazetaro.
Poruba pod Vihorlatom
Bazaj informoj
Poruba pod Vihorlatom, hungare Németvágás (nEmetvAgAŝ), germane Deutschporub/Nickelsdorf estas malgranda vilaĝo en Slovakio, en Regiono Košice, en Distrikto Michalovce. Ĝis 1899 la oficiala hungara nomo estis Német-Poruba, la historia slovaka nomo estis Nemecká Poruba.
Historio
Germanoj fondis la vilaĝon en 1410. Oni trovis feroercon en la apudaĵo, ankaŭ tie formiĝis minovilaĝo kun fandejo, kiu pro incendio detruiĝis en 1922, poste forlasita. En 1910 loĝis en Németvágás 615 da homoj, (428 rutenoj, 145 germanoj, 31 slovakoj, 6 hungaroj). Ĝis Traktato de Trianon Németvágás apartenis al Hungara Reĝlando, al Ung, al distrikto de Szobránc, poste al Ĉeĥoslovakio, fine dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 1942 la judoj estis deportitaj. En 2001 loĝis en Poruba pod Vihorlatom 625 da homoj, (621 slovakoj).
Filpișu Mare
Loĝantaro
En 1910 ĝi havis 839 loĝantojn (hungaroj, rumanoj) kaj en 1992 857 (rumanoj, 31 % da hungaroj).
Historio
Ĝia unua skriba mencio estas el 1319. Ĝis 1919 kaj inter 1940 kaj 1944 Magyarfülpös apartenis al Hungario (Maros-Torda). La sanktaĵniĉo de la reformita preĝejo estas unu el la plej belaj verkaĵoj de malfrua gotiko de Transilvanio. Ĝia kasona baldakeno estis pentrita de Johannes Mensarius en 1642. Tiu en 1912 pereis, sed kelkaj pecoj de ĝi troviĝas en la Industriarta Muzeo de Budapeŝto.
Blankgorĝa bruna bucero
La blankgorĝa bruna bucero ( Ptilolaemus tickelli ) el la ordo de koracioformaj birdoj kaj familio de buceredoj vidiĝas en la ĉina provinco Junnan ĉe la landlimo inter Ĉinio kaj Birmo, kaj ankaŭ en la zono de Hindio ĝis Hindoĉinio.
Biotopoj
Tiu orientalisa specio vivas sur ebenaĵoj, montetoj kaj en ĉiamverdaj kaj sekaj arbaroj je naŭcent metroj super la marnivelo.
Kutimaro
Ĝenerale, ili vivas kvin aŭ dek kvinope kaj aktivadas sur la pinto de arboj. Dum flugado ili eligas bruon malpli grandan ol tiu de la malabara bunta bucero. Ilia krio similas al tiu de la lasta sed estas pli milda. Dum flugado kaj ripozado ili krias senĉese. Ili estas tre timemaj kaj malfacile alireblaj. Ili preskaŭ ĉiam serĉas nutraĵojn sur arboj, sed malofte surtere. Ili prefere manĝas arbosemojn, fruktojn kaj berojn, kelkfoje ankaŭ malgrandajn birdojn kaj insektojn. Kiam ili firme kaptas vivan animalon per la beko kun segildentoj, ili jen fermas jen malfermas la bekon, por ke la kaptaĵo moviĝu supren kaj malsupren. Post kiam la ĉasaĵo estas frotmortigita, ili tenas ĝin per bekpinto, ĵetas supren kaj poste englutas ĝin. Ĉiujare en februaro kaj marto ili pariĝas. La regenerado de la blankgorĝa bruna bucero estas simila al tiu de la malabara bunta bucero.
Eksteraj ligiloj
teksto+fotoj
Nacia Radio de Ĉuvaŝio
Nacia Radio de Ĉuvaŝio estas unua en la Ĉuvaŝio ĉuvaŝia radiostacio, kiu dissendas en la ĉuvaŝa kaj rusa lingvoj en la teritorio de la Ĉuvaŝa Respubliko kaj en la reto Interreto. Ĝi estis kreita fare de Decido de la Kabineto de Ministroj de la Ĉuvaŝa Respubliko la 11-an de decembro 2008 No 372 «Pri kreo de aŭtonoma institucio de la Ĉuvaŝa Respubliko "Nacia Radio de Ĉuvaŝio" de la Ministerio pri kulturo, naciaj rilatoj, informa politiko kaj arkivoj de la Ĉuvaŝa Respubliko.
Redakcia adreso: 428019, Ĉeboksaro, pr. I. Jakovleva, 13.
Retpoŝto: nradio@mail.ru
Direktoro kaj ĉefredaktoro Tatjana Jevdokimova.
Historio
Nacia Radio de Ĉuvaŝio komencis sian testan brodkaston en la Tago de la ĉuvaŝa lingvo, la 25-an de aprilo, je 13.00 horo. Por la partoprenantoj de la kunveno, kiu okazis en Ĉeboksaro en la Skvaro Jakovlev antaŭ la Nacia biblioteko de la Ĉuvaŝa Respubliko.
Lanĉo de la Nacia Radio de Ĉuvaŝio okazas en 3 etapoj. La 1-a etapo – aprilo-majo 2009 (novaĵoj kaj muzikaj programoj, porinfancaj programoj). La 2-a etapo – la 1-an de septembro 2009 (novaĵoj kaj programoj por infanoj kaj junularo, literaturaj kaj dramaj programoj). Ekde la 1-a de januaro 2010 estas planata havi centrporcentan elsendadon.
Koncepto de brodkasto
Nacia Radio de Ĉuvaŝio antaŭvidas brodkaston en la sekva laŭlingva proporcio: 60% - la ĉuvaŝa lingvo, 35% – en la rusa kaj 5% – en aliaj lingvoj de la popoloj loĝantaj en Ĉuvaŝio. Teme la programoj estas: 30% estas informaj kaj analitikaj programoj, 30% – klerigaj kaj 20% – literatur-dramaj kaj muzikaj programoj. Inform-analitikaj programoj aperas 5 horoj tage.
Eteraj frekvencoj
Surbaze de la elsendanta aparataro de la filio FGUP (Federacia Ŝtata Unueca Entrepreno) «Radia kaj televida elsenda centro» la Nacia Radio de Ĉuvaŝio ricevis du staciojn: UKO 71,41 МHz (elsendilo en vilaĝo Ibresi) kaj FM 105,0 МHz (elsendilo en Civilsk). Helpe de tiuj elsendiloj ĉirkaŭ 80% de la teritorio de Ĉuvaŝio havas eblon aŭskulti la radion, krom la urboj Ĉeboksaro kaj Novoĉeboksarsk. Konforme al la rusia federacia leĝo la etera elsendo en la urboj kun loĝantaro pli multa ol 100 mil homoj estas permesata surbaze de licenco. La licenco estas donata rezulte de la rusia federacia konkurso. Tial en 2009 en la urboj Ĉeboksaro kaj Novoĉeboksarsk eblas aŭdi la elsendoj de la Nacia Radio de Ĉuvaŝio nur en la “tria butono” de la drata radio.
Retelsendo
La elsendo de aŭddatumoj okazas pere de la reto helpe de la protokolo Microsoft Media Server ĉe mms://media.cap.ru/ChuvRadio
Programoj
La temoj kaj formato de la programoj estas variaj. Inter ili estas anoncoj de eventoj, kalendaro de memordatoj, kronikoj de la Respubliko, urbaj okazaĵoj, sportaj novaĵoj, raportaĵoj, intervjuoj, komentoj kaj multa alio.
La muzikaj programoj aperas ne malpli ol 3 foje tage : «muzika miksaĵo» (koncerto laŭ mendoj), junulara muzika horo kaj muzikaj eroj en la porinfanaj kaj porjunularaj programoj, en la soci-temaj programoj. Aŭskultantoj povas aŭdi popularan muzikon de diversaj stiloj kiel de ĉuvaŝaj kaj rusaj tiel la eksterlandaj artistoj.
Literatur-dramaj elsendoj aperas rete en semajnfinoj. En la samaj programpartoj aperas novaĵoj, literature-dramaj, muzikaj, infanaj kaj junularaj programoj, speciala programo «Jaro de terkultivanto» kaj aliaj
En la Nacia Radio de Ĉuvaŝio oni povas aŭskulti ankaŭ radiospektaklojn de la Ĉuvaŝa ŝtata akademia dramteatro nome al Konstantin Ivanov kaj la Ĉuvaŝa ŝtata teatro de juna spektanto nome al Sespel Miŝŝi.
Ĉiu respublika distrikto kaj urbo de Ĉuvaŝio havas sian tagon de brodkasto. En radioetero ankaŭ estas prezentitaj specialaj radiocikloj kaj rubrikoj pri la vivo de ĉuvaŝa diasporo en rusiaj regionoj kaj eksterlande.
Listo de elsendoj:
Lesdain
Lesdain estas la nomo de pluraj geografiaĵoj :
Karle
Municipo Karle situas en Ĉeĥio, regiono Pardubice, distrikto Svitavy, 10 km okcidente de urbo Svitavy. Vivas ĉi tie.
Historio
La vilaĝo estas rememorata en akto de la reĝo Přemysl Otakar la 2-a el la jaro 1259. En la jaro 1347 estas rememorata libera terkulturisto Konrád el Karlprun. Gotika preĝejo estas nomata jam en la jaro 1340. La vilaĝo venis en havaĵon de episkopejo de Litomyšl en la jaro 1347.
Post la tridekjara milito 16 bienoj en la vilaĝo restis neloĝataj kaj nombro da loĝantoj malkreskis je unu triono.
En la jaro 1680 vilaĝestro el Karle aktive ĉeestis leviĝon kontraŭ aŭtoritato de Litomyšl.
Komence de la 14-a jarcento ĉi tie verŝajne situis burgo Rasenstein.
Preĝejo
Preĝejo de Sankta Bartolomeo kaj tombejo ĉirkaŭ ĝi estis konstruitaj en la jaro 1814 sur monteto en centro de la vilaĝo. Jam en la jaro 1819 estis preĝeja turo plialtigita.
La preĝejo estas ununava kun duoncirkle fermita presbiterejo, kun kvadrata sakristio sur norda flanko. Prisma turo estas en okcidenta fronto. Fasadoj estas nemembrigitaj, oblongaj fenestroj havas supre segmentojn. La presbiterejo estas volbita kruce, en la fermo de ĝi estas konĥo kun segmentoj. La navo havas platan plafonon, duetaĝa ĥorejo, sakristio kaj subtegmentejo estas volbitaj barele kun segmentoj.
La ekipaĵo estas en baroka stilo, predikejo kaj tabulaj flankaj altaroj de Maria Virgulino kaj de la Plej Sankta Koro de la Sinjoro estas el la dua duono de 18-a jarcento.
Paroĥestrejo
Malfrubaroka paroĥestrejo estis konstruita en la jaro 1785. Ĝi estas oblonga, duetaĝa kun mansarda tegmento, fasadoj nemembrigitaj. Ĉiuj ĉambroj estas volbitaj barele kun kontaktaj segmentoj.
Fera kruco
Ĉe la enirejo al la tombejo estas fera kruco el la jaro 1865. Ornamas ĝin reliefoj de Sankta Johano Nepomuka, Sankta Floriano kaj Sankta Terezo sur ŝtona soklo.
Restaĵoj de la burgo
Ekzisto de la burgo Karle ne estis unusence pruvita, ĝi estas konata nur el historiaj fontoj. Sveda legendo pri Sankta Birgita rakontas, ke ĉi tie estis atakita funebra irantaro de sveda reĝino per homoj de rabista kavaliro el la burgo Karle. Oni konsideras, ke restaĵoj de la burgo estas partoj de nuna bieno n-ro 81.
Kapelo
Sur rando de vilaĝo Ostrý Kámen troviĝas baroka kapelo de Sanktaj Cirilo kaj Metodo el la 18-a jarcento. Ĝi estas oblonga kun senŝtupa presbiterejo, platplafona, kun voluta okcidenta fronto.
La ĉefaltaro estas kun tabernaklo kaj bildo el la dua duono de 18-a jarcento. En la navo estas valora statuo de Sankta Maria Dolorplena.
Legendo
Pri fondo de la vilaĝo Karle rakontas legendo, ke en tiea ĉirkaŭaĵo iam ĉasis imperiestro Karolo la 4-a. Ĉar la grupo post longa ĉasado ege soifis, ili serĉis iun fonton aŭ vilaĝon kaj post iu tempo trovis vilaĝon Langendorf. Kiam la imperiestro estingis la soifon, deziris nomi la lokon Karlsbrunn - ĉeĥe Karlův pramen (Fonto de Karolo).
Interesaĵoj
Nordokcidente de la vilaĝo Ostrý Kámen troviĝas fontejo de la rivero Loučná.
Nesle
Nesle [nɛl] estas franca situanta en departemento Somme, regiono Hauts-de-France.
Ĝiaj loĝantoj nomiĝas Neslois.
Tomoki Yonashiro
Tomoki Yonashiro (与那城 智希, n. ) estas japana futbalisto.
Li futbalis ĉe FC Ryukyu.
Estorf (Weser)
Estorf estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Nienburg de la federacia lando Malsupra Saksio. Fine de la komunumo havis  loĝantojn.