cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Kastelo Tattershall
Kvankam la kastelo estis protektita per muro kaj du ĉirkaŭfosaĵoj la ĉefturo posedis grandajn fenestrojn atakeblajn. La ĉefturo estis fakte vere grandioza kampara domego konstruita por aspekti kiel granda defensiva fortikaĵo el la 12-a jarcento.
La brikaĵo, interne kaj ekstere estas tre altkvalita, kiel ekzemple la gotikaj kamenoj.
Post la morto de Lordo Oliver Cromwell la bieno transiris al la reĝo kaj poste al la grafoj de Lincoln.
Finfine Lordo Curzon aĉetis ĝin en 1911. Li renovigis la turon, kiu estis en ruina stato kaj elfosis denove la ĉirkaŭfosaĵon. Li ankaŭ savis la ŝtonajn kamenojn, kiujn oni forprenis kaj intencis sendi al Usono.
En 1926 Lordo Curzon testamentis la kastelon al la National Trust(Nacia Fondaĵo).
Oni ne rekonstruis la eksteran muron kaj nuntempe la kastelo staras sola kaj estas videbla de longa distanco.
2014
2014 estis normala jaro komenciĝanta merkrede (vidu ĉi tie kalendaron).
Dum la jaro 2014 post Kristo okazis, interalie:
Naskiĝoj
Ankoraŭ ne vere antaŭvideblaj...
Grottolella
Grottolella estas komunumo de Italio.
Rektigita 5-ĉelo
220px|eta|dekstra|[[Vertica figuro: triangula prismo (5 edroj kuniĝas je vertico:
2 kvaredroj (3.3.3) kaj 3 okedroj (3.3.3))]] En geometrio, la rektigita 5-ĉelo estas konveksa uniforma plurĉelo. Kiel la nomo sugestas, ĝi povas esti farita per rektigo de la regula 5-ĉelo.
Ĝi estas barita per 5 regulaj kvaredraj kaj 5 regulaj okedraj ĉeloj. Ĉiu latero estas ĉirkaŭita de unu kvaredro kaj du okedroj. Ĉiu vertico estas ĉirkaŭita de du kvaredroj kaj tri okedroj. Entute estas 30 triangulaj edroj, 30 lateroj kaj 10 verticoj.
Ĝi estas unu el tri duonregulaj plurĉeloj konsistantaj el ĉeloj de du aŭ pli multaj specoj kiuj estas platonaj solidoj (la aliaj du duonregulaj plurĉeloj estas la riproĉa 24-ĉelo kaj la rektigita 600-ĉelo).
La vertica figuro de la rektigita 5-ĉelo estas uniforma triangula prismo, formita de tri okedroj je la flankoj, kaj de du kvaredroj je la bazoj.
La rektigita 5-ĉelo estis esplorita de Thorold Gosset en lia papero de 1900.
Municipoj de Cearao (listo)
Listo de municipoj de brazila subŝtato Cearao
Flava treskilingo
Flava treskilingo, en angla Treskilling Yellow, aŭ 3 skilling banco error of color, en sveda Gul tre skilling banco, Gul=flava), estas poŝtmarko de Svedio, kiu havas la mondan rekordon laŭ kosteco en aŭkcio por poŝtmarko. En 1996 ĝi estis vendita kontraŭ 2 875 000 svisaj frankoj.
La 22an de majo 2010 la poŝtmarko estis denove aukciita fare de la vendisto David Feldman en Ĝenevo, Svisio, kontraŭ "almenaŭ 2.3 milionoj da usonaj dolaroj" (tio estas ĉirkaŭ 1,8 milionoj da eŭroj). La preciza prezo kaj la idento de la aĉetinto ne estis diskonigita pro la sekreto je tiaj vendoj.
La kialo de ties rareco kaj sekva multekosteco estas ke la pretendita koloro estus verda dum pro eraro je la presado oni presis ĝin flave. Estas nur ununura konata ekzemplero kaj tute oni ne scias kiom da similaj poŝtmarkoj estis presitaj. En la poŝtmarko aperas la blazono de Svedio.
La presado okazis en 1855 aŭ iom poste kaj estis trovata sur koverto kiun oni uzis en 1857. Jam fine de la 19a jarcento okazis la unuaj vendoj kaj plialtigoj de la prezo.
Mondcivitaneca Premio
La Mondcivitana Premio estas premio de la Monda Asocio de knabinaj gvidantoj kaj knabinaj skoltoj (WAGGGS). Lanĉita en 1996, la premio estas donita al homoj ekster tiu skolta movado kiuj kontribuis al pli bona mondo en almenaŭ unu el la jenaj kampoj - paco, naturmedio, edukado, manĝaĵoj kaj nutrado, sano, kulturo kaj heredaĵo.
Ricevintoj
Ekde 2012 la premion ricevis jenaj personoj :
Olimpika Stadiono de Ateno
La Olimpika Stadiono (Ολυμπιακό Στάδιο), estas stadiono kiu estas parto de la Olimpika Sporta Komplekso de Ateno. Ĝi situas en la areo Marusi de la greka ĉefurbo kaj estas la plej granda stadiono de Grekio; ĝi gastigis la atletikajn konkursojn kaj la futbalan finalon de la Somera Olimpiko 2004, samkiel la oficialajn malferman kaj malferman ceremoniojn de la olimpikoj.
La stadiono konceptiĝis dum la jaro 1979 kaj konstruiĝis origine inter la jaroj 1980 kaj 1982, sed amplekse renoviĝis dum 2004 je kosto de 260 milionoj da eŭroj. La rekorda nombro de spektantoj en la stadiono estas 74.473, sed dum la Somera Olimpiko 2004 ĝi estis planata por maksimume 72.000 dum la olimpikoj.
2032
2032 estos superjaro komenciĝanta ĵaŭde (vidu ĉi tie kalendaron).
Dum la jaro 2032 post Kristo okazos, interalie:
Naskiĝoj
Ankoraŭ ne vere antaŭvideblaj...
Mortoj
Same ankoraŭ ne vere antaŭvideblaj...
Bossonnens
Bossonnens estas urbo kaj komunumo en la distrikto Vevejso en Kantono Friburgo, Svislando. Ĝi havis 1372 loĝantojn je la 31-a de decembro 2011.
Geografio
La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 4,10 km², de kiuj 15,9% estas kovritaj de arbaro, 71,5% servas por agrikulturo kaj 12,2% por setlado.
Najbaraj komunumoj
La komunumo Bossennens limas en nordo al Oron, en oriento kaj sudo al Attalens, kaj en okcidento al Granges (Vevejso).
Trafiko
Tra la komunumo pasas la kantona ĉefvojo 151 de Palézieux al Châtel-Saint-Denis kaj krome kondukas la kantona vojo n-ro 193 al Crosier-sur-Venvey. La plej proksima alveturejo al la sivsa aŭtovojo A12 situas proksimume 5 kilometrojn oriente apud Châtel-Saint-Denis. Per la etspura trajnlinio de Châtel-Saint-Denis al Palézieux la komunumo estas konektita al la publika transportreto.
Historio
La unua dokumenta mencio de Bossennens datiĝas el la jaro 1000 kiel Bucenens. Dum mezepoko la Senjorujo Bossonnens estis havaĵo de la familio Blonay, kiu konstruis en la loko kastelon, de kiu nuntempo restis nur ruino. En la jaro 1536 Bossonnens estis konkerita de Berno, kiu ĝin koncedis al Friburgo. Friburgo instalis en Bossonnens voktejon. En la jaro 1615 la sidejo de la vokto estis alilokita al Attalens. De la Helveta Revolucio de 1798 ĝis 1848 Bossonnens apartenis al la distrikto Châtel-Saint-Denis, poste ĝis sub la nova kantona konstitucio estis atribuita al la distrikto Vevejso.
Držimurec
Držimurec [drĵimurec], hungare Dezsérlaka [deĵErlaka] estas ne memstara, malgranda vilaĝo en Kroatio, en distrikto Međimurje, en municipo de Mala Subotica.
Situo
Držimurec situas sur ebenaĵo, laŭ rojo, preter ĉefvojo Budapeŝto-Zagrebo.
Historio
Ĝis Traktato de Trianon Dezsérlaka apartenis al Hungara reĝlando, al Zala (reĝa departemento), al distrikto Perlak, poste al Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj, ekde 1929 al Jugoslavio. En 1941 la germana armeo senbatale okupis la regionon kaj post 10 tagoj transdonis ĝin al Hungario. Ĝis 1945 tio estis parto de Hungario, poste denove de Jugoslavio kaj ekde 1991 de Kroatio.
Emanuelo Filiberto de Savojo
Emanuelo Filiberto de Savojo, kromnomita "Fera Kapo" (france : Emmanuel-Philibert de Savoie dit tête de fer kaj itale : Emanuele Filiberto di Savoia detto Testa di Ferro), naskiĝis en Chambéry (Ŝamberio) la tiama ĉefurbo de la Savojaj Ŝtatoj je la 8-a de julio 1528 kaj mortis en Torino la nova ĉefurbo de la Savojaj Ŝtatoj je la 30-a de aŭgusto 1580.
Li estis la filo de la 9-a duko de Savojo Karlo la 3-a (1486-1553) kaj de lia edzino Beatrico de Portugalio (1504-1538), kiu estis la filino de la reĝo de Portugalio Manuelo la 1-a (1469-1521) kaj de lia edzino Maria de Aragono (1482-1517). Unue oni destinis lin al eklezia kariero, sed post la frua morto de siaj ok gefratoj li rezignis tion. Kiam mortis lia patro en 1553, li fariĝis la 10-a duko de Savojo sed heredis nur la graflandon de Nico, ĉar Savojo kaj Piemonto estis okupataj de la francoj.
Tiu malgranda kaj maldika viro aspektis malfortika sed estis nelacigebla kaj montriĝis bonega militestro kaj organizanto. Li servis al la Sankta Romia Imperiestro Karlo la 5-a dum la milito kontraŭ la Ŝmalkalda Ligo en 1547, elstariĝis dum la sieĝo de Metz en 1552. En 1553 li fariĝis la ĉefkomandanto de la imperiaj trupoj en Nederlando kaj venkis dum la bataloj de Saint-Quentin en 1557 kaj de Gravelines en 1558 je la nomo de Filipo la 2-a. Per la traktato de Le Cateau-Cambrésis en 1559, li reakiris sian duklandon escepte kelkajn fortikaĵojn, kiujn okupis la francaj trupoj.
Li edziĝis en Parizo je la 10-a de julio 1559 kun Margareto de Francio (1523-1574), kiu estis la filino de la reĝo de Francio Francisko la 1-a (1494-1547) kaj de lia edzino Klaŭdo de Francio (1499-1524), kaj ankaŭ la fratino de la franca reĝo Henriko la 2-a (1519-1559). Ŝi naskis al li unusolan filon, Karlo Emanuelo (1562-1630, estonta 11-a duko de Savojo) sed liaj amorantinoj naskis al li almenaŭ ses nelegitimajn gefilojn.
Li poste zorgis pri la reorganizo kaj modernigo de siaj ŝtatoj laŭ efika monarkio oficistara. En 1563 li translokigis sian ĉefurbon de Ŝamberio al Torino, kiu estis malpli facile atakebla de la francoj. Li donis al tiuj du urboj Senaton kaj Kontoĉambron. Li vane imagis unusolan imposton sur la salo proporcie al la riĉeco de ĉiu, kaj nacian armeon de rekrutoj. Post senefika persekutado de la protestantoj li konsentis en 1563 "Edikton de Tolero" al la "herezaj" vaŭdanoj de Piemonto, por ke ili povu libere kulti. En 1572 li restarigis la Ordenon de Sankta Maŭrico kaj unuigis lin kun la Ordeno de Sankta Lazaro.
Kvankam li prudente zorgis ne inciti siajn najbarojn, li konstruigis grandajn fortikaĵojn en Torino, Montmélian aŭ Ĝenevo. Li ankaŭ sukcesis, ke la franca reĝo Henriko la 3-a redonu la urbojn de Pignerol kaj de Savigliano en 1574, ke la hispanoj redonu tiujn de Santa kaj de Asti en 1575, kaj ke oni transdonu al li la princlandon de Oneille.
Li estis tre pia kaj ema al artoj kaj al literaturo. En Torino, li fondis la universitaton de Mondovi kaj protektis en sia kortego herezajn pensulojn (kiel Giordano Bruno), artistojn kaj verkistojn (kiel Le Tasse, Joachim du Bellay, Claude Buttet, Nicole Denisot).
Kiam li mortis en 1580, lia unusola filo Karlo Emanuelo la 1-a heredis la Domestrecon de Savojo. Li estas entombigita en la kapelo de la "Mortotuko de Torino", kiun li alportis de Ŝamberio al Torino.
Tuber
Tuber estas genro de fungoj kaj fonto de trufo.
Familio Nehru-Gandhi
La familio Nehru-Gandhi estas elstara hindia (el Barato) politika dinastio. Ties politika implikiĝo tradicie rilatis al la partio Hindia Nacia Kongreso. Membroj de la familio tradicie regis la Kongresan partion kaj la registaron de Barato ekde la sendependiĝo.
Male al la populara kredo, Mohandas Karamchand Gandhi ne rilatas parence al tiu familio. La familinomo Gandhi devenas el Feroze Gandhi, kiu estis edzo de Indira Priyadarshini Nehru (la filino de Jawaharlal Nehru), kaj kiu poste elektis ŝanĝi sian nomon al Indira Gandhi post edziniĝo. Sanjay Gandhi kaj Rajiv Gandhi estis filoj de Indira Gandhi.
Estis jam sep generacioj da gravaj politikistoj el tiu familio.
King's Lynn
King’s Lynn estas urbo ĉe la rivero Great Ouse en la angla provinco Norfolk.
En la 12-a jarcento ĝi estis parto de la sinjorabieno de la epsikopo de Norwich. Kiam Henriko la 8-a disigis la monaĥejojn en 1538 ĝi fariĝis reĝa proprietaĵo.
La Guildhall (antikva urbodomo) konstruita en 1421 kaj la Town Hall (urbodomo) konstruita en 1895 estas la plej imponaj konstruaĵoj en la urbo.
Hodiaŭ ĝi ankoraŭ restas grava en ambaŭ.
Ĝi estis la naskiĝloko de George Vancouver kiu vojaĝis al la usona marbordo kaj donis sian nomon al la insulo kaj la urbego Vancouver.
27846 Honegger
27846 Honegger estas asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la de la germana astronomo Freimut Börngen elde la Observatorio Karl Schwarzschild en Tautenburg (Germanio).
Nomo
Ĝi estis nomita en memoro de la svisa-franca komponisto Arthur Honegger (1892–1955), neordinare plurfaka kaj alte taksata muzikisto. Li estis fama pro sia voĉa ĥoro Le Roi David, sia orkesta laboro Pacific 231 kaj sia drama oratorio Jeanne d'Arc.
Nuance Group
Nuance aŭ pli longe anglalingve The Nuance Group estas svisa komerca societo respondeca pri vendo de varoj senimpostaj, aparte en butikoj en flughavenoj. Ĝi havas sian centran sidejon en la urbo Opfikon-Glattbrugg en Svislando, situanta inter la urbo Zuriko kaj la Flughaveno Zuriko. En 2005 la kompanio havis spezojn de sume 1,69 miliardoj da svisaj frankoj.
Rustavi
Rustavi (რუსთავი) estas urbo en la sudoriento de Kartvelio, en la provinco de Kartli, je 25 km sudoriente de la ĉefurbo Tbiliso. la urbo apudas je la bordoj de rivero Kura, je 41º32' N 45º00' E. Ĝia loĝantaro en la jaro 2002 estis ĉirkaŭ 100.000 personojn.
La urbo estis fondita en 1948 kiel hejmo por laboristoj de metalurgia centralo konstruita inter 1941 kaj 1950 por procesi la feran mineralon de la najbarlando Azerbajĝano. Ĝia nomo estis prenita el antikva vilaĝo proksime de la loko, kiu estis detruita de la mongola estro Tamerlano ĉirkaŭ la jaro 1400. Rustavi konvertiĝis en grava industria centro en la transkaŭkazia regiono.
Butiama
Butiama estas urbo en norda Tanzanio kaj la naskiĝloko de Julius Nyerere, la unua prezidanto de Tanzanio. Butiama estas la administra centro de distrikto Butiama, kaj situas ene de Regiono Mara; ĝi ankaŭ estas la loka loĝareo de la tribo Zanakioj, kiu verŝajne estas la plej malgranda tribo en la regiono. La "Memormuzeo Mwalimu Julius K. Nyerere" situas en la urbo.
Rustavi
La malapero de Sovetunio en 1991 okazigis katastrofon por Rustavi, kaŭzante la kolapson de la sovetunia integrita ekonomio de kiu dependis la urbon. Nuntempe, multaj industriejoj ĉesis funkcii kaj la 65% de la urba loĝantaro estas maldungita, kun diversaj sociaj problemoj. La loĝantaro reduktiĝis de 160.000 meze de 1990 ĝis 100.000 en 2002.
Butiama
Pluraj objektoj estis nomitaj laŭ Butiama pro ĝia signifo en la tanzania historio, inkluzive de la pramo MV Butiama, kiu funkcias inter Mwanza kaj insulo Ukerevo.
Laŭ la Tanzania nacia popolnombrado en 2002, estis loĝantoj en Butiama.
2060
2060 estos superjaro komenciĝanta ĵaŭde (vidu ĉi tie kalendaron).
Dum la jaro 2060 post Kristo okazos, interalie:
Naskiĝoj
Ankoraŭ ne vere antaŭvideblaj...
Mortoj
Same ankoraŭ ne vere antaŭvideblaj...
17048 Nicolesegaran
17048 Nicolesegaran estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la en la kadro de la kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Nomo
Ĝia nomo honoras Nicole Lakshmi Segaran, kiu gajnis la duan rangon en la Intel International Science and Engineering Fair de 2019 pro sia projekto en teamo pri biomedicina kaj sana sciencoj. Ŝi estis lernantino ĉe la Carmel High School de Carmel (Indianio, Usono).
Salcburgio
La lando Salcburgo (aŭ Salcburgio) estas unu el la federaciaj landoj de Aŭstrio. Ĝia ĉefurbo same nomiĝas Salcburgo (germane Salzburg). Administre ĝi dividiĝas al:
La sublando havas loĝantaron de 515.327 (majo 2001) kaj areon de 7.154 km². Ĝi limas al kvar aliaj sublandoj: Aŭstrio Supra, Stirio, Karintio kaj Tirolo. Krome ĝi limas al Germanio (Bavario) kaj Italio (Provinco Bolzano-Bozen). La limo al Tirolo dividiĝas en du partojn al Norda Tirolo kaj Orienta Tirolo, ĉar Sudtirolo de post la Unua mondmilito apartenas al Italio.
Ĝia kodo laŭ ISO 3166 estas AT-5. Pri la publika transporto en la federacia landoj kaj kelkaj najbaraj regionoj responsas Salzburger Verkehrsverbund.
Ĝia ĉefa rivero estas Salzach, kiu trafluas ankaŭ la ĉefurbon. Plej alta monto estas Großvenediger kun 3674 m. Ministroprezidento estas Wilfried Haslauer la pli juna (ekde 2013).
Vidindaĵoj
Pro la altaj montoj kaj pro historia evoluo la limo al Germanio estas tre malkonveksa; la sud-orienta angulo de Germanio disigas la okcidentan disde la norda parto de Salcburgio. Enlanda vojo inter tiuj du partoj (urboj Salcburgo kaj Lofer) longas 120 km, la rekta vojo tra Germanio malpli ol 50 km. Kiam Aŭstrio ankoraŭ ne apartenis al Eŭropa Unio, estis speciala interkonsento pri sendogana uzo de la rekta vojo. Oni nomis tiun regionon kaj la vojon tra ĝi la "malgranda germana angulo". La "granda germana angulo" estis la vojo de Kufstein (Tirolo) al Salcburgo.
Orna de Gállego
Orna de Gállego [ORna deGAljego] (Orna de Galligo) estas loĝloko de la municipo Sabiñánigo de Hispanio​, en la sudo de la komarko Alto Gállego (kies ĉefurbo estas Sabiñánigo mem) apartenanta al la nordo de la Provinco Huesko (regiono Aragono). Fakte ĝi estas unu el pli ol 50 loĝlokoj de Sabiñánigo, kiu estas la municipo kiu enhavas pli da loĝlokoj en la provinco.
La loĝloko Orna de Gállego (789 msm) mem estas en la suda valo inter Sabiñánigo kaj Guarguera, fakte inter Arto kaj Latrás. La loĝloko estas tipa domaro karaktera de montaro ĉe Pireneoj, kun deklivaj ardezaj tegmentoj, kaj tre tipaj konustrunkaj kamenoj.
Historio
Fine de la 19-a jarcento oni ekkonstruis fervojon konektantan Zaragozon kun Francio tra Canfranc, kiu revivigis la lokon, sed poste la loĝantaro malaltiĝis pro alurba migrado kaj malalta naskindico.
Dum la Hispana Enlanda Milito, Orna de Gállego suferis pro operacoj de la batalo de Sabiñánigo —inter septembro kaj novembro de 1937—. Pli forta respublika truparo konkeris lokojn, sed ne la celitan ĉefurbon Sabiñánigo, dum totalaj homperdoj estis preskaŭ 6 000 (pli inter frankistoj). Multaj loĝlokoj de la areo perdis loĝantaron laŭlonge de la 20-a jarcento pro rura elmigrado kaj en la areo ĉefe pro la milito, kaj ĉe Orna de Gállego oni malaltiĝis el 133 loĝantoj en 1900 ĝis nunaj 14 loĝantoj (2019).
Aktualo
La ĉefa ekonomia enspezofonto tradicie estis malgrandaj agrikulturo kaj brutobredado, kio pluas ĉi tie male al aliaj apudaj lokoj, sed lastatempe la komarko turnis sin ankaŭ al kreskanta turismo ligita al la pirenea akso (valoj de Tena kaj de Aragón) kaj al la proksimeco al Sabiñánigo. Ĉefa vidindaĵo estas la preĝejo de Sankta Mikaelo de fino de la 11-a jarcento.
Stanislav Petrov
Stanislav Jevgrafoviĉ PETROV (Станислав Евграфович Петров; naskiĝis la 7-an de septembro 1939 en Vladivostoko, mortis la 9-an de majo 2017 en Frjazino) - subkolonelo de la Soveta Armeo, kiu la en Serpuĥovo, rifuzante kredi indikojn de la komputilaj avertaj sistemoj ke Usono lanĉis raketojn kontraŭ Sovetunio, malhelpis eblan nuklean militon. Poste evidentiĝis, ke la sovetaj komputilaj raportoj estis eraraj, kaj oni ĝenerale kredas, ke Petrov malhelpis trian mondmiliton kaj detruon de plejparto de la Tero pere de nukleaj armiloj.
Cirkonstancoj ĉirkaŭ la epizodo
La falsalarmo okazis dum tempo de streĉitaj rilatoj inter Usono kaj Sovetunio. La usona prezidento Ronald Reagan publike nomis Sovetunion, "imperio diabla". Tri semajnojn antaŭ tiam, la soveta militistaro pafe detruis apud Saĥaleno korean aerbuson, kiu deflankiĝis de sia itinero kaj erare enflugis en sovetan aerozonon; tiam pereis ĉiuj 269 pasaĝeroj inkluzive de multaj usonanoj (Flugo 007 de Korean Air). La KGB sendis tujan mesaĝon al siaj agentoj en la okcidento, avertantan ke ili devas pretiĝi al ebla nuklea milito, laŭ CNN.
La epizodo
Stanislav Petrov ne estis homo, kiu lanĉus respondan raketan atakon al Usono. Li nur devis transdoni informon al politika estraro de la lando. Multaj kritikantoj dubas, ke kaze de transdono de la datumoj, la estraro decidus ataki: por tio ne sufiĉis informo de nur unu satelita avertosistemo. Tamen, la alia flanko emfazas, la rilatoj inter Sovetunio kaj Usono en 1983 estis tre streĉaj, la landoj atendis atakon unu de la alia kaj estis pretaj rapide reagi; oni rezonas, ke raporto de Petrov vere povis kaŭzi lanĉon de sovetiaj raketoj.
Poste
Malgraŭ ke li preventis nuklean katastrofon, Petrov fakte malobeis ordonojn per lia rifuzo de la komputilaj avertoj. Li estis admonita kaj ekspedita al malpli grava posteno, oficiale pro maldeca registrado de dokumentoj.
Pro milita sekreteco kaj internacia politiko, la agoj de Petrov restis sekretaj ĝis 1998, sekvante la eldonon de la libro ("Nekonataj trupoj de la malaperinta regno") de kolonel-generalo Jurij Votincev, eksa komandanto de la kontraŭraketa kaj kontraŭkosma defendo de Sovetunio.
La en la novjorka sidejo de UN oni enmanigis al Petrov kristalan statueton "Mano tenanta terglobon" kun surskribo "Al la homo, kiu ne allasis nuklean militon". Eventoj el lia vojaĝo al Usono devis aperi en filmo La Viro Kiu Savis la Mondon, planita por la fino de 2006.
Petrov emeritas relative mizere en urbeto Frjazino en Moskva provinco. Li diris, ke li ne konsideras sin heroo.
Aleksandr Golovin (futbalisto)
Aleksandr Golovin aŭ plennome Aleksandr Sergejeviĉ Golovin - cirile Александр Сергеевич Головин, angle latinliterigata Aleksandr Sergeyevich Golovin - estas rusia futbalisto. Li naskiĝis en Kaltan, do nun estas -jara.
Pilko (ĵonglado)
Pilko estas el la iloj la plej uzataj per la ĵonglistoj. La pilkoj figuras la punkton, dum la klaboj figuras la linion kaj la ringoj ebenon.
Pilkaj specoj
La pilkoj malsamas laŭ la materio. Tre gravas iliaj ecoj: grandeco, pezo, resalteblo. Ili ĝenerele diametras ĉirkaŭ 6-7 centimetroj.
Mallonga historio
La uzo de pilkoj estas tre malnova, kiel pruvas la pilkludo ĉe mezamerika prasocioj kiel ĉe la Majaoj.
Per manoj: oni malkovris murpentraĵon en egipta tombo kie figuras ĵonglistoj 1794 - 1781 a.K.
La pilkoj estas tre uzataj por multaj nunaj ludoj, kiel piedpilko.
Pilkaj ĵonglistoj
Neplena listo de ĵonglistoj regantaj pli ol 9 pilkoj (la nombro de kaptoj estas inter krampoj):
Burg-Placo (Essen)
La Burg-Placo estas centra placo en la urbokerno de Essen. Tie ĉi troviĝas la genera ĉelo de la urbo Essen, pro kio ĝi validas kiel arĥeologie altvalora kaj estas surlistigita kiel grundomonumento.
Frua historio
Sur la kampo de la nuna Burg-Placo troviĝis en la frua mezepoko ĉirkaŭbarita kortodomaro, de kiu deiris en la 9-a jarcento la fondado de la abatinujo Essen fare de la saksa nobelo Altfrid (mortinta en 874) kaj pli malfrua episkopo de Hildesheim (851–874). Ĝis nun ĝi ne estas trovita. La kortodomaro tenis la nomon As[t]nidhi, de kiu post pluraj ŝanĝoj deduktiĝis la pli malfrua nomo de abatinujo kaj urbo Essen.
Antaŭ la fino de la Dua Mondmilito Kahrs fosis denove ĉe Burg-Placo. En 1943 li malkovris je tio murorestojn dikajn je du metroj de forbrulinta, sed supozeble reprezenta konstruaĵo sur areo granda 18 oble 21 metrojn antaŭ la Burg-Gimnazio. Kahrs komence tamen supozis, ke li estas trovinta la restaĵojn de la kortego de abatinuja fondinto Altfrid forbrulinta en 946. Skribaj fontoj pruvas, ke en ĉi tiu jaro unuaj domoj de la abatinejo estis forbrulintaj. La masivaj fundamentoj de la elfosaĵo tamen montras sur ion pli granda. Lau la nuntempa interpreto temas pri flanka turo, kiu estis starigata post 1000, eble ankaŭ ne estis finkonstruata, kaj kiu restas enigma por la urba arĥeologio.
En la mezepoko oni instalis sur la areo de la Burg-Placo tombejon apartenan al la katedralo de Essen. Estas dokumentite je tio, ke tie ĉi ekzistis de 1522 ĝis 1817 osteja kapelo.
19-a ĝis 20-a jarcento
En 1830 oni translokigis la tombejon rezignitan jam en 1827 de la norda triono de la Burg-Placo sur la Tombejo ĉe Kettwiger Tor, kiu troviĝis antaŭ la pordego de la remparo de Essen. Tiu ĉi nova tombejo troviĝis laŭ nuntempa perspektivo sude apud la ĉefa stacidomo. El la liberiĝinta areo ĉe Burg-Placo en 1834 ekestis parkaĵo kun arboj, kiun oni nomis kortega ĝardeno. Tion prezentis la unua ordigita formado de la placo kiel tia.
El jezuita sidejo konstruata inter 1738 kaj 1742 evoluis la nuna Burg-Gimnazio. Sur la loko de la nuna episkopodomo estis konstruata je la fino de la 17- jarcento la juĝejo de Essen; ĝi estis malkonstruata en 1883 pro kadukeco. En 1898 oni senvualigis imperiestro-monumenton, kiu staris en la mezo de la placo. Kadre de la aliformado de la Burg-Placo oni translokigis ĝin proksime de la kinejo Lichtburg, kiu ekde 1928 tie limigas la placon. Post tio oni uzis la Burg-Placon en la 1930-aj jaroj por la kristnaska foiro. En 1933, komence de la regado de la nazioj, tiuj ĉi alinomis la placon en Adolf-Hitler-Placo kaj uzis ĝin por siaj manifestacioj. Tiun tradicion post la Dua Mondmilito transprenis la aliaj regantaj partioj. Ĉar dum la milito la centro de Essen estis grave ruinigata, oni foje rekonstruis, foje novkonstruis la ĉirkaŭajn domojn ĉe Burg-Placo. Sur la placo mem arĥitekto Emil Jung estris la konstruadon de la episkopodomo post fondado de la Episkopujo Essen. Dum kiam la kreska aŭtotrafiko uzis la placon kiel parkejon, en la jaroj 1982/1983 la Burg-Placo ricevis karakteron pli de parko kun grandaj rondaj bedoj kaj ŝtona pavimo.
Nuna karaktero
En 2004 arĥitekto Hartmut Miksch realigis la konstruadon de nova akvarieca domo por la Volkshochschule Essen. En 2009 oni denove alikonstruis la placon, konstruante vastajn stuparojn, kiuj ebligas malsupriĝi de la Kettwiger Straße sur la Burg-Placon. Norde de la placo troviĝas la ensemblo el Sankta Johano la Baptisto, la katedralo kaj la postmilite konstruita episkopodomo. Sur la suda flanko troviĝas la Burg-Gimnazio, la popolaltlernejo, restoracio kaj kafejo same kiel la malnova kinejo Lichtburg.
Referencoj
Pluaj fontoj:
Armena preĝejo Sankta Katarina
Armena preĝejo Sankta Katarina (Армянская церковь Святой Екатерины; Սուրբ Կատարինե եկեղեցի) estas preĝejo de la Armena Apostola Eklezio sur avenuo Nevskij, en centra Sankta Petersburgo, Rusio. Konstruita en la 1770-aj jaroj, ĝi estas unu el la plej fruaj armenaj preĝejoj en Rusio.
Historio
Privataj staloj de imperiestrino Elizabeto de Rusio staris sur ĝia loko meze de la 18-a jarcento, ĝis ĝi estis donita al Petersburgaj armenoj la 2-an de majo 1770 de imperiestrino Katarina la Granda, laŭ la peto de ŝia armena juvelisto Ivan Lazarev. Ĝian konstruadon ĉefe financis Lazarev, kiu donis 30.000 rublojn el la entute 33.000. La preĝejo estis projektita de Jurij Felten kaj estas frua ekzemplo de rusa klasikismo. Ĝia konstruado komenciĝis printempe 1771 kaj estis kompletigita en 1776. La kirko estis konsekrita la 18-an de februaro 1780 de Hovsep Arghutjan (princo Argutinskij-Dolgorukov), la ĉefepiskopo de la rusa diocezo de la armena eklezio, ĉeestante princo Grigorij Potemkin, la favorato de Katarina la granda. Ĝi estas nomita laŭ Katarina de Aleksandrio, samnomulo de la imperiestrino. Kolora blanka kaj blua, ĝi havas novklasikan enirhalon kaj ununuran kupolon.
Ĝi fariĝis la centro de armena kultura agado en la rusa imperia ĉefurbo. La unua armena eldonejo en Rusio funkciis proksime. La preĝejo ne havis sonorilojn ĝis 1865, kiam Khristofo E. Lazarev ricevis permeson instali ilin. La preĝejo estis tute renovigita de la rusa-armena arkitekto Aleksandro Tamanjan en 1906–1909. La preĝejo estis fermita fare de sovetaj instancoj plej malfrue en majo 1930. Dum la dua mondmilito, la konstruaĵo funkciis kiel la ĉefsidejo de la kontraŭaviadila defendo kaj poste kiel ornamĉambro de la Leningrada Teatro de Muzika Komedio. La armena komunumo reakiris posedon de la preĝejo en aŭgusto 1992 kaj la unua meso okazis en marto 1993. Post ĝisfunda restarigo, la kirko estis konsekrita la 12-an de julio 2000 de Garegino la 2-a, Katolikoso de Ĉiuj Armenoj, kaj Patriarko Aleksio la 2-a de Moskvo. Ĝi denove estis renovigita en 2014.
NGC 1149
NGC 1149 (aliaj indikoj — PGC 11170, MCG 0-8-58, ZWG 389.54, NPM1G -00.0116) estas galaksio en konstelacio Baleno.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Sindikatismo
Sindikatismo referencas la ideojn, movadojn, kaj tendencojn, kiuj kuncelas aliformigi kapitalisman socion per agado de la laborista klaso ĉe la industria fronto. Por sindikatistoj, sindikatoj estas la eblaj iloj por sukcesi kontraŭ kapitalismo, kaj por organizi socion laŭ la interesoj de la plimulto. Industrion kaj registaron en sindikatisma socio regus sindikataj federacioj.
Historie oni povas marki la komenco de sindikatismo dum la kreado de unuaj laborasocioj kiuj klopodas defendi la anojn kontraŭ la troa ekspluatado farita de posedantoj de fabrikoj aŭ minejoj. Oni povas paroli pri la epoko de post la komenco de la industria revolucio, kiam okazas la jenaj kialoj por ties ekzisto:
Rumanlingva Vikipedio
La rumanlingva Vikipedio estas aŭtonomeca eldono de Vikipedio en la rumana lingvo. Sialingve ĝi havas la titolon Wikipedia în limba română. La projekto fondiĝis en julio 2003 kaj atingis 100 000 artikolojn en januaro 2008. La 1-an de 2023 ĝi enhavas  artikolojn.
(47648) 2000 CA40
(47648) 2000 CA40 estas marsrenkonta asteroido malkovrita la de la teamo de la astronomia kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Orbito
Ĝia discentra klinata orbito ekstere tanĝas krucas tiun de Marso, sed ĝia granda orbita klinangulo malhelpas, ke ĝi proksimiĝas de tiu planedo. Ĝia marsa MOID estas 0,326178 AU, tie estas 48,796 milionoj da km.
Hugó Preisz
Hugó Preisz [prejs], laŭ hungarlingve kutima nomordo Preisz Hugó estis hungara kuracisto, bestkuracisto, patologo, profesoro, membro ordinara de Hungara Scienca Akademio (1923). Lia nobela antaŭnomo estis rumai ekde 1918.
Hugó Preisz naskiĝis la  1860 en Hungara reĝlando en Ruma (tiam konata ankaŭ Árpatarló) (nuntempe en Serbio). Li mortis la 1940 en Budapeŝto.
Biografio
Hugó Preisz devenis el germana familio. Li ricevis diplomon en universitato en Budapeŝto en 1885, poste li havis postenon samloke en la universitato. Post 3 jaroj li eklaboris en instituto, poste li studis la kirurgion. En 1890 li studvojaĝis al Germanio, Francio, Belgio. Hejmenveninta li establis kaj gvidis instituton pri bakterologio. En 1895 li estis elektita katedrestro, sekve li precipe instruis. Li estis foje dekano, foje rektoro. Li pensiuliĝis en 1930-aj jaroj. Li okupiĝis precipe pri bakterioj, li strebis kontraŭ diversaj malsanoj, ekzemple tuberkulozo, ĥolero, tifo.
Rapún
Rapún [raPUN] estas loĝloko de la municipo Sabiñánigo de Hispanio​, en la sudo de la komarko Alto Gállego (kies ĉefurbo estas Sabiñánigo mem) apartenanta al la nordo de la Provinco Huesko (regiono Aragono). Fakte ĝi estas unu el pli ol 50 loĝlokoj de Sabiñánigo, kiu estas la municipo kiu enhavas pli da loĝlokoj en la provinco.
La loĝloko Rapún mem estas en la suda valo inter Sabiñánigo kaj Guarguera, tute apud Sabiñánigo. La loĝloko estas tipa domaro karaktera de montaro ĉe Pireneoj, kun deklivaj ardezaj tegmentoj, kaj tre tipaj konustrunkaj kamenoj.
Historio
Fine de la 19-a jarcento oni ekkonstruis fervojon konektantan Zaragozon kun Francio tra Canfranc, kiu revivigis la lokon, sed poste la loĝantaro malaltiĝis pro alurba migrado kaj malalta naskindico.
Dum la Hispana Enlanda Milito, Rapún suferis pro operacoj de la batalo de Sabiñánigo —inter septembro kaj novembro de 1937—. Pli forta respublika truparo konkeris lokojn, sed ne la celitan ĉefurbon Sabiñánigo, dum totalaj homperdoj estis preskaŭ 6 000 (pli inter frankistoj). Multaj loĝlokoj de la areo perdis loĝantaron laŭlonge de la 20-a jarcento pro rura elmigrado kaj en la areo ĉefe pro la milito, kaj ĉe Rapún oni malaltiĝis ĝis nunaj 8 loĝantoj (2019).
Rektigita 600-ĉelo
En geometrio, la rektigita 600-ĉelo estas konveksa uniforma plurĉelo. Kiel la nomo sugestas, ĝi povas esti farita per rektigo de la regula 600-ĉelo.
Ĝi estas barita per 600 regulaj okedraj kaj 120 regulaj dudekedraj ĉeloj. Ĉiu latero estas ĉirkaŭita de du okedroj kaj unu dudekedro. Ĉiu vertico estas ĉirkaŭita de kvin okedroj kaj du dudekedroj. Entute ĝi havas 3600 triangulajn edrojn, 3600 laterojn kaj 720 verticojn.
La vertica figuro de la rektigita 600-ĉelo estas regula kvinlatera prismo.
Ĝi estas unu el tri duonregulaj plurĉeloj konsistantaj el ĉeloj de du aŭ pli multaj specoj kiuj estas platonaj solidoj (la aliaj du duonregulaj plurĉeloj estas la rektigita 5-ĉelo kaj la riproĉa 24-ĉelo).
Enhavante la 3-hiperebenojn de ĉeloj de ambaŭ la regula 120-ĉelo kaj la regula 600-ĉelo, ĝi povas esti konsiderata kiel analoga al la pluredro dudek-dekduedro, kiu estas samtempe rektigita dudekedro kaj rektigita dekduedro. Tamen, la rektigita 120-ĉelo ne estas la samo kiel la rektigita 600-ĉelo.
La rektigita 600-ĉelo estis esplorita de Thorold Gosset en lia papero de 1900.
László Zólya
László ZÓLYA [zo:ja] rumania hungara geologo. Li naskiĝis en Odorheiu Secuiesc la 19-an de marto 1955.
Kariero
László Zólya akiris diplomon pri giologio en UBB de Kluĵo (1982). Inter 1982–90 li laboris ĉe Geologia Esplor- kaj Malkovrentrpreno „Hargita”. Post 1989 li estas entreprenisto, politika kaj ekonomia manaĝero. Li publikigis en StUBB, Seria Geologia–Geographia (1985), Romanian Journal of Geophysics (1993), Acta ([Sepsiszentgyörgy] 1996), Földtani Közlöny (2005); VII–X. Székelyföldi Geológus Találkozó (2005–2008), A Kárpát-medence ásványvizei I–V. Nemzetközi Tudományos Konferencia (2004–2008).
Laborista klaso
Laborista klaso estas termino uzata kaj en sociologio kaj en ĉiutaga interparolado.
Same kiel aliaj terminoj pri socia klaso, ĝi estas plurdifina, depende de la kunteksto kaj parolanto. La termino inkluzivas referencojn al edukado, kariero, kulturo, kaj enspeznivelo. Uzate neintelekte, ĝi kutime referencas sekcion da socio dependa de fizika laboro, precipe kiam pagata je pohora salajro.
Historie oni markas la komencon de la laborista klaso post la komenco de la industria revolucio, kiam okazas la jenaj kialoj por ties ekzisto:
Capistrano (Italio)
Capistrano estas komunumo de Italio.
Listo de famaj bierfarejoj
Tiu artikolo donas superrigardon pri la biermerkato kaj ties famaj bierfarejoj. Rigardu ankaŭ: Listo de bierspecoj
György Felvinczi
FELVINCZI György (felvinci) estis hungara verkisto, tradukisto, teatrestro naskita en Torda ?, Felvinc?, ĉirkaŭ 1650 ka mortinta en  fino de 1715).
Biografio
György Felvinczi studis en la unitariisma altlernejo de Koloĵvaro. En 1669 li instruis en Torocko, en 1672 en Koloĵvaro. En 1696 en Vieno li petis permesilon disde Leopoldo la 1-a por fondi aktortrupon. Laŭ la reĝa dokumentilo li havis rajton prezenti teatraĵojn en Transilvanujo ekde 23-a de oktobro 1696. Sed hejmenveninte li forlasis siajn planojn kaj servis plue la urbon Koloĵvaro. En 1708 li estis (elektita) juĝisto.
Atarvavedo
La Atarvavedo (en Sanskrito: अथर्ववेद, ' el ' kaj veda signife "sciaro") estas la "konostokejo de atharvāṇas, nome proceduroj por ĉiutaga vivo". La teksto estas la kvara Veda, sed estis malfrua aldono al la Vedaj skribaĵoj de Hinduismo.
La Atarvavedo estis komponita en Veda Sanskrito, kaj estas kolekto de 730 himnoj kun ĉirkaŭ 6,000 mantroj, dividitaj en 20 libroj. Ĉirkaŭ sesono de la tekstoj de la Atarvavedo adaptas versojn el la Rigvedo, kaj resumon el la Libroj 15 kaj 16, la teksto estas en poezia formo montrante diversecon de Vedaj metrikoj. Du diferencaj revizioj de la teksto – nome kaj  – survivis ĝis modernaj epokoj. Fidindaj manuskriptoj el la eldono Paippalada estis ŝajne perditaj, sed bone konservita versio estis malkovrita inter kolekto de palmofoliaj manuskriptoj en Odiŝo en 1957.
Winchester
La historie grava urbo Winchester (esperantigebla Vinĉestero, kvankam pri tiu formo ĝis nun ne indikiĝis eĉ unusola vortara, literatura aŭ ĵurnalisma fonto) estas la ĉefurbo de la provinco Hampshire (mallongigo:Hants) en suda Anglio, en rivera valo de Itchen kun ĉirkaŭ 36.000 loĝantoj.
NGC 1150
NGC 1150 (aliaj indikoj — PGC 11144, MCG -3-8-48, NPM1G -15.0156) estas galaksio en konstelacio Eridano.
Winchester
Winchester estis la ĉefurbo de la antikva regno Wessex.
NGC 1150
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
67308 Öveges
67308 Öveges estas malgranda, meze hela asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la de la hungaraj astronomoj Krisztián Sárneczky kaj László Kiss elde la Stacio de Piszkéstető de la Konkoly Observatorio sur la montaro Mátra, proksime de Mátraszentimre en Hungario.
Winchester
Situo de la regiono alportis, ke jam la romianoj setlis tie. Tiam la urbo nomiĝis Venta Belgarum. En la 7-a jarcento, la okcidentaj saksoj translokigis la episkopan sidejon tien ĉi el Dorchester. Dum regado de Alfredo la Granda (871–899) kaj epoko de la saksaj episkopoj, ĝi iĝis spirita centro.
67308 Öveges
Nomo
Ĝi estis nomita en memoro de József Öveges (1895 – 1979), instruisto pri fiziko, kiu igis la fizikon populara por milionoj da homoj per siaj progtamoj de radio kaj televido en Hungario. Liaj lekcioj estis neforgeseblaj.
Winchester
Tie estas entombigita reĝo Alfredo kaj aliaj reĝoj. Dum la dana reĝo Knuto la Granda (regis inter 1016–35), tie estis la reĝa sidejo. La florado de la komunumo daŭris eĉ post la normana konkero (1066), ĉar ĝi estis facile atingebla el la normandiaj bienoj de la reĝo. En la urbo okazis ekde fino de la 11-a jarcento ĝis la 19-a jc. la ĉiujara foiro de Sankta Edjed.
Lagginhorn
La Lagginhorn (4,010 m) estas monto en la Peninaj Alpoj en Svislando. Ĝi staras je kelkaj kilometroj norde de la iomete pli alta Weissmies kaj ankaŭ proksime de la iomete pli malalta Fletschhorn norde.
Winchester
Dum regado de Stefano (1135–54) okazis civita milito kaj incendio neniigis la urbon. Poste Londono iĝis gvida komunumo kaj Winchester iĝis trankvila urbeto.
Gravaj historiaj konstruaĵoj estas la Katedralo de Winchester, konstruita en la 11-a jarcento, la Granda Halo (angle; The Great Hall) la sola restanta parto de la Reĝa Palaco (iama normana fortikaĵo) kaj la Kolegio Winchester (angle; Winchester College) prestiĝa privata lernejo fondita en 1382. Oni povas ankoraŭ hodiaŭ vidi la mezepokan urbopordon kaj urban krucon. Hospitalo Sankta Kruco estas datita je 1136.
S-ta Swithun estis episkopo de Winchester en la 9-a jarcento.
Lagginhorn
La Lagginhorn estas la lasta kvarmilulo en la ĉefa ĉeno antaŭ la Simplonpasejo; ĝi estas ankaŭ la plej malalta kvarmilulo en Svislando.
Egan Bernal
Egan Arley BERNAL GÓMEZ (naskiĝis en Zipaquirá (Kundinamarko)) estas kolombia biciklisto, kiu nuntempe kuras por la teamo Ineos.
Lagginhorn
La unua montogrimpo estis farita de Edward Levi Ames kaj tri aliaj angloj, kune kun la loka pastro de Saas Grund nome Johann Josef Imseng, Franz Andenmatten kaj tri aliaj gvidistoj en la 26an de Aŭgusto 1856.
Egan Bernal
En 2019, en aĝo de 22 jaroj, li iĝis la plej juna kaj unua latinamerika gajninto de Tour de France.
Henriko la 5-a (Anglio)
Henriko la 5-a estis nomumita kavaliro du fojojn. La unua je la 12-jariĝo, meze de irlanda batalkampo (1399), per la glavo de Rikardo la 2-a. La dua fojo estis de lia patro Henriko la 4-a.
Jacques Bonsergent (pariza metrostacio)
Jacques Bonsergent [ʒak bɔ̃sɛʁʒɑ̃] estas stacio de la Metroo de Parizo sur linio 5, en la 10-a arondismento de Parizo.
Stacio
Aliaj metrostacioj estis alinomitaj, post la Dua mondmilito, por honorigi la memoron de rezistantoj mortintaj por Francio (,, , , ).
Alirejoj
La stacio disponas pri du alirejoj antaŭ n-roj 19 kaj 30 de Bulvardo de Magenta.
Blindeco
Se la blindeco estas kompleta, la blindulo vidas nenion. Se ĝi estas parciala, li vidas nur la lumon.
La surdblinduloj estas tiaj vidmalkapabluloj, kiuj ankaŭ havas aŭdmalkapablon, ke ili ne povas kompensi la unu senson per la alia. Ili pretendas specialajn rimedojn kaj metodojn, kaj bezonas plian helpon. Ili pli ofte elfalas el la edukado, ol la aliaj aŭdmalkapabluloj.
Simboloj por blindeco estas blanka bastono kaj tri nigraj punktoj en flava rondo aŭ kvadrato, du supre kaj unu malsupre. Ankaŭ gvidhundoj havas iliajn proprajn simbolojn.
Kaŭzoj
La blindeco povas esti akirita aŭ denaska. Ĉiu malsano aŭ difektiĝado de la vidsistemo povas kauzi blindecon. La ĉefaj kaŭzoj estas:
Blindvidado
La blindvidado estas speciala kazo de blindeco: la blindulo ne povas rekoni la objektojn en sia ĉirkaŭo, kiuj estas en la blinda parto de sia vidkampo, sed li scias ilian koloron, direkton, kaj povas montri al ili. Tamen li negas, ke li vidas la objektojn.
Kaŭzoj
Ĉiu perturbo de vida sistemo povas kaŭzi blindecon.
Kuracado
La kuracadon determinas de la malsano, kiu blindigis. Oni devas diagnosti plej frue la difektojn de la vidado, kaj kuraci, por la preventado de la plia difektado de la vidado. Ekzemple: astigmatismo, miopio, aŭ strabismo.
En tiaj landoj, kie la kuracado havas limitigitajn kapablojn, helpas internaciaj aŭ komunutilaj helpaj organizoj.
Edukado kaj rehabilitado
La celo de la rehabilitado estas, ke la blinduloj estu memservanta, ili povu dommastrumadi, trafiki en la strato helpe de blanka bastono, uzi komputilon, kaj psiĥike akcepti la blindecon. La rehabilitado ankaŭ helpas eviti la konsekvencojn de la blindeco.
Kial blindeco malhelpas orientadon, oni devas trajni blindulojn por sekura moviĝado. La blanka bastono helpas ne nur per tuŝo, sed la blindulo povas aŭdi malsamecon de surfacojn. Li povas uzi ankaŭ flaradon por orientado, li povas rekoni iujn vendejojn per ĝi. Eĥolokado povas parte anstataŭi per aŭdado la vidadon. Infanoj havas avantaĝon, ĉar la cerbo povas pli bene reuzi vidan kruston por spaca orientado.
Por la infanoj estas grava la frua edukado. Ĝi komencas direkte post nasko, kaj daŭriĝas infanĝardene kaj lerneje. Pli kaj pli ofte oni donas blankan bastonon, kiam la blinda infano iri komencas. Ili povas lerni separate aŭ kun la kapablaj infanoj. La ĉefaj celoj de ilia edukado estas same kiel la rehabilitado de la adultoj, kaj oni edukas ilin por memstareco, kaj por esti utilaj por la socio.
La frua edukado celas, ke la evolviĝo de blindaj infanoj similas al evolviĝo de samaĝaj vidantaj infanoj. Gravas elvolvo de sensoj kaj de memoro por ne forgesi lokon de objektoj. Nova ebleco estas lerni orientadon per eĥo, pasive kaj aktive. Frua esploristo estas la dana Lilli Nielsen, kiu esploras la temon ekde jardekoj. Ŝi havas artikolojn, kaj ellaboris novajn metodojn. Daniel Kish ellaboris edukajn programojn por frua edukado kaj trejnado de moviĝado.
Medio
La legado kaj skribado de la blinduloj estas bazita sur la brajlo, kiu estis enkondukita de Louis Braille, kiu inventis ĝin en 1825. La unuan skribmaŝinon inventis Oskar Picht en 1899. Ankaŭ por la komputiloj ekzistas printiloj kaj indiklioj, sed kial multaj blinduloj estas maljunaj, la Braillon konas ne pli ol la 10 percento de la blinduloj. Aliaj skribsistemoj por blinduloj estas malpli konataj.
La blinduloj povas uzi la komputilon kiel la vidkapabluloj per la ekranlegiloj, kiel JAWS, kiuj legas, kiu sur la ekrano estas skribita, kaj indikas, kiu estas enskribita. Tiuj programoj konas multajn formatojn, sed ne povas legi la bildojn. Ili helpas ankaŭ per multaj aliaj ebloj la blindajn uzantojn. Oni povas uzi klavokombinojn, navigi en la HTML dokumentoj, detekti la listojn kaj la tabelojn, kaj tiel plu. Eblas por la blindaj uzantoj uzi Braillajn ilojn, sed tiuj estas tre multekosta. La gaĝetoj uzebla nur per muso estas barieroj por la blinduloj; la informatika senbarierado atentas ankaŭ tiun. Platskribo povas esti skanitaj, tekstoj maŝine rekonitaj kaj legitaj. La blinduloj lernas skribi per 10 fingroj.
Komunutilaj helpaj organizoj eldonas, pruntas librojn, ĵurnalojn, periodaĵojn en Braillo kaj en sona formato. La internacia formato de la sonlibroj estas DAISY CD por la navigebla kaj la nebarieraj medioj. Oni povas ankaŭ aĉeti sonlibrojn.
La brajlaj literoj estas pli grandaj ol la literoj de la platskribo, kaj ĝi pretendas pli dikan paperon. Pro tio la libroj kaj ĵurnaloj presitaj en brajlo estas multe pli peza ol la skribitaj en la platskribo, sed por la blinduloj, eĉ por la surdblinduloj pretendas ili memstare uzeblajn fontojn. Maladvantaĝa estas, ke malmultas tiaj materialoj.
La sonlibro estas faka aŭ literatura verko laŭtlegita. Tiuj libroj povas esti eldonitaj en multaj medioj, en CD, mp3, aŭ en magnetofonbendo. Tiujn verkojn legas ne nur la vidmalkapabluloj, sed ekzemple ankaŭ la ŝoforoj. La blinduloj povas lerni la formulhavajn studfakojn nur per laŭfake laŭtlegitaj lernolibroj. Oni povas tiujn librojn prunti ĉe libropruntejoj.
Estas libroj ankaŭ en dosieroj. La ekranlegiloj konas la formatoj HTML, RTF, TXT, DOC, kaj PDF. Iuj pruntlibreroj senpage pruntedonas ankaŭ materialojn en tiujn formatojn por iuajn, sed ekzistas ankaŭ pruntlibreroj, ĉe kiuj nur la anoj povas prunti.
Televidioj havas ankaŭ alian tonkanajlon, per kiu oni povas aŭdi priskribon, kiu temas pri agado. Simila sistemo estas aŭdebla ankaŭ kinejen per kapaŭskultiloj. Novaj programoj por poŝtelefonoj eblas vidi la filmon kun vidantoj (laŭ esprimmaniero de blinduloj), ĉar ĝi komunikas direkte kun mikrofono de filmo por sinkronigado.
Laboro
La homo estas vizuala, por tio estas malfacila trovi laboron por la blinduloj. Tipa estas la telefona akceptisto, muzikisto, masoro, korbplektadisto, sed ankaŭ laboras blinduloj kiel programistoj, advokatoj, kaj instruistoj. Blindaj virinoj kun delikata palpebsenso povas helpi frue rekoni mama kancero. En Germanio en Nordrejn-Vestfalio oni startis kurson por trejnado de blindaj virinoj.
Helpiloj
La blanka bastono helpas la blindulojn trafiki. Ili malrapide movigas ĝin antaŭ sin; tiu movado helpas la palpitadon kaj la aŭdadon de la uzanto, kiuj helpas lin rekoni danĝerojn.
Gvidhundoj signifikas ankaŭ molajn barierojn en la stratoj, kaj helpas navigi, sed la homo direktas. Ili povas trovi iujn objektojn en strato kiel semaforoj, poŝtkestojn, enirejojn kaj liberajn sidlokojn en veturiloj. Oni povas ankaŭ uzi poneon por tio. Al ne konitaj spacoj iras blinduloj plejparte kun homa akompano.
Blinduloj povas uzi per iliaj poŝtelefonoj satelitan sistemon por orientado, kiu havas grandan ŝancon por helpi moviĝadon kaj plibonigi ilian vivon. Ekzemploj estas la libera Loadstone-GPS kaj la komerca Wayfinder Access. La libera programo pretendas kostan Nokia telefonon, kaj estas legeble per ekranlegilo. Aliaj sistemoj estas Kapten Plus kaj Trekker Breeze. Por saĝtelefonoj estas aplikaĵoj kiel Apple iPhone, kiu estas legebla per ekranlegiloj kiel VoiceOver.
Cedra Lago (Manitobo)
Cedra Lago estas lago norde de lago Winnipegosis en Manitobo, Kanado. Akva nivelo de Cedra Lago estas regita per la Granda Rapida akvobaraĵo. Urbo Granda Rapidoj, Manitobo kaj urbo Unuaj Nacioj de Easterville, Manitobo estas apude.
Blindeco
Helpiloj
Senbariado de la konstruejoj, placoj kaj stratoj estas memstara fako, kiu pretendas fakulon. Al tiuj apartenas indikaĵoj en strata surfaco, kiuj signifikas sekuran strion meze, aŭ regionon, en kiu oni devas halti kaj atendi trafikon antaŭ trairado. Semaforoj eldonas sonon aŭ vibras, kiam estas sekura trairi. Oni forbaras konstruadojn kaj truojn en flastero por sekureco. Aliaj estas brajlaj surskriboj kaj elparolado de informoj en ekranoj.
Cedra Lago (Manitobo)
Cedra Lago estas proksimume inter 53 kaj 53,5 gradoj de nordo, kaj inter 101 kaj 99 gradoj de okcidento. La lago havas bonegajn ekzemplojn de antaŭhistoriaj fosilioj de sukceno.
Hungara Televido
Hungara Televido (Magyar Televízió) estas la unua ŝtata hungara televido, nuntempe havanta 2 programojn: "m1" kaj "m2".
Blindeco
Helpiloj
Ekzistas parolantaj horloĝoj, kalkuliloj, mezuriloj, mikroondiloj, kaj forneloj, kiuj avertas, se la fajro daŭre brulas, aŭ la lakto estas elsaŭmita. Oni eldonas ankaŭ kartarojn kun palpiteblaj kartoj. Por memstara uzado de mono estas iloj, kiuj povas rekoni monerojn aŭ banknotojn. Ankaŭ termometroj kaj iloj kiuj mezuras sangopremon aŭ sangosukeron, kiuj eldiras mezuritajn informojn. Malgrandaj elektraj aparatoj kontribuas al rekonado de objektoj laŭ ilia strikodo. Ŝablono povas helpi kontribui en politikaj elektadoj.