cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Saint-Christol (Vaucluse)
Saint-Christol (jen france, okcitane Sant Cristòu) estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Vaucluse (franca elparolo: [], okcitane Vauclusa), en la regiono Provenco-Alpoj-Bordo Lazura (Provence-Alpes-Côte d'Azur, prononcata, okcitane Provença-Aups-Còsta d'Azur). Fine de en la komunumo vivis.
Filipina tektono
La filipina tektono (Tectona philippinensis) estas orientalisa plantospecio el la familio de la lamiacoj, antaŭe klasifikita en la verbenacoj. Tiu eta ĝis mezgranda arbo havas hele purpurajn florojn. Ĝi facile estas rekonebla kaŭze de sia deskvamiginta ŝelo.
Ĝi estas endemia en  Filipinoj kaj minacata kaŭze de habitatodetruo.
Rivero Camesa
La rivero Camesa (prononcu [kamEsa]) estas rivero en la nordo de Hispanio.
Ĝi ekfluas en la municipo Brañosera, en provinco Palencio, proksime al la monto Peña Rubia. Ĝi mallonge enfluas en Kantabrion, tra la municipo Valdeolea kaj reeniras en Palencio. Ĝi kuniĝas al la rivero Pisuergo proksime al Aguilar de Campoo, kiu fine enfluas en la riveron Doŭro.
Palasca (stacidomo)
Palasca (Gara di Palasca) estas franca haltejo sur linio -, situanta en  Palasca, en departemento Haute-Corse, regiono Korsiko.
Temas pri stacidomo de Chemins de fer de la Corse (CFC).
Ĝi situas ĉe kilometra punkto (PK) de la linio Ponte-Leccia - Calvi (ligne de la Balagne) (996000).
Hotelo Hilton (Budapeŝto)
La Hotelo Hilton estas konata luksa hotelo en Budapeŝto, sur Monto Vár. Ĝi kun la ĉirkaŭo apartenas al Monda Heredaĵo ekde 1987.
Vught
Vught estas municipo en Nederlando, provinco Nord-Brabanto. Komence de 2007 ĝi havis ĉirkaŭ 25.250 loĝantojn kaj areon de 34,50 km². Al Vught apartenas la iom okcidente situanta, pitoreska kamparana vilaĝo Cromvoirt.
La municipo situas je la rivero Dommel, ĉirkaŭ 3,5 km sude la la provinca ĉefurbo 's-Hertogenbosch. De 1943 ĝis 1945 en Vught ekzistis koncentrejo.
20219 Brianstone
20219 Brianstone estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la en la kadro la kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de Brian Stone, kiu mentoris unu finaliston de la konkurso de sciencaj mezlernejoj Intel Science Talent Search de 2012. Li instruas ĉe la Northview High School en Duluth (Georgio, Usono).
Pierre-Augustin Caron de Beaumarchais
Pierre-Augustin CARON DE BEAUMARCHAIS (naskiĝis la 24-an de januaro 1732 en Parizo, mortis la 18-an de majo 1799 en Parizo) estis franca entreprenisto, verkisto kaj dramisto. En Francujo li estas nomata simple Beaumarchais [bomarŝe'].
Beaumarchais estis filo de la horloĝisto André-Charles Caron (1697–1775) kaj ties edzino Louise Pichon (ĉ. 1700–1758); li havis kvin fratinojn. Unue kiel horloĝisto, poste per diversaj okupoj (reĝa oficisto kaj agento, reĝa muzika instruisto, juĝisto, dramverkisto, ŝipkomercisto) li havis ege varian vivon kaj sukcesis aĉeti nobelecon. Li aldonis la nomon de bieno Beaumarchais, kiun lia unua edzino Madeleine-Cathérine Franquet kontribuis, al sia nomo.
Li subtenis la francan revolucion de 1789, sed en 1792 estis arestita pro "perfido pri la respubliko" kaj devis pasigi plurajn jarojn en ekzilo, ĝis rehabilitiĝo en 1796. En 1799 li mortis pro apopleksio.
24162 Askaci
24162 Askaci estas asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la de la usona amatora astronomo Larry Robinson elde sia privata Observatorio Sunflower en Olathe (Kansaso, Usono).
Askaci estas mallongigo por "Astronomia Societo de Kansas City" : klubo de amatora astronomio, kiu subtenas la amatorajn astronomiajn esploron kaj edukon en la regiono de Kansas City.
Les enfants du marais (filmo)
Les enfants du marais ("La infanoj de l'marĉo") estas franca filmo de Jean Becker, aperinta en 1999.
Rakonto
Temas pri du viroj fariĝintaj amikoj pro cirkonstancoj. Dum Riton ĉiam vivis en la marĉo kun siaj dua edzino kaj tri infanoj, Garris instaliĝas ĉi tie post malmobilizo el la batalkampoj dum "fia milito". Li konservas profundan moralan nekuraceblan cikatron. La unua estas mallerta kaj mallaborema, la dua estas elturniĝema kaj efika.
Ilia renkontiĝo estas hazarda, ilia ligo fariĝas evidenta. Ilia unuiĝo fariĝos ilia forto en la ĉiutagaj taskoj, kiuj ebligas al ili pluvivi. Ili vivas el malmulte pagataj laboroj, kiuj tamen garantias al ili esencan valoron: liberecon. Libereco, kiun oni envias kaj kiu ŝajnas ligita al "ilia" marĉo. Simbolo de paradizo samtempe malfirma kaj minacita.
Ambaŭ kunuloj havas komunan punkton: ilian am-malkontentiĝon; Riton lasis sian unuan edzinon foriri, Garris vidas pretenditan amon de Marie foriri. Ili kune aspiras al pasio kaj viv-ĝuo, kiujn iliaj am-aventuroj ne plenigas.
Fakte tiu filmo rakontas la vivon de liberaj kaj ĝuemaj homoj, kiujn la necesaĵoj de la vivo senĉese akaparas. Oni flaras la odorojn de arbaro, oni aŭdas la fluon de rivero de nia infaneco. Dum momento de retro-iro oni eliras el la ĉiutaga vivo kaj perdiĝas en la rememorojn. Nostalgia, tamen viviga filmo, ĉar la reĝisoro brile sukcesas ligi pasinton, estanton kaj estonton.
János György
János György [jAnoŝ djordj], laŭ hungarlingve kutima nomordo György János estis hungara aktoro.
János György naskiĝis la  en Keszthely, li mortis la  en Zalaegerszeg.
Biografio
János György maturiĝis en gimnazio en sia naskiĝurbo, poste lia anonco al Altlernejo pri Teatro kaj Filmo estis rifuzita, tial li aliĝis al migra teatra kompanio en 1971. Inter 1974-1984 li estis membro de Teatro de Kecskemét, poste ĝismorte de Teatro Hevesi Sándor. Li ricevis solan premion en 2003, krome li havis la titolon "eterna membro de Teatro Hevesi Sándor (2012).
Cabo Machichaco
Cabo Machichaco estis vaporŝipo konstruita en 1882 en Newcastle (nordorienta Anglio). En 1885 la ŝipkompanio Compañía Ybarra aĉetis kaj uzis ĝin por marborda ŝiptrafiko inter Bilbao kaj Sevilo (Hispanio). La unua haveno vizitita de la ŝipo estis la haveno de Santandero. Ĝi estas grava parto de la historio de la urbo Santandero kaj Hispanio ĉar la 3-an de novembro 1893 ĝi bruege eksplodis ĉe la loka haveno. En la katastrofo 590 homoj mortis kaj 525 estis vunditaj.
László Tamás
László Tamás [lAslO tamAsx], laŭ hungarlingve kutima nomordo Tamás László estis hungara bestokuracisto, altlerneja instruisto.
László Tamás naskiĝis la en Kőszeg, li mortis en 2009.
Biografio
László Tamás maturiĝis en piarista gimnazio en Budapeŝto en 1941, poste li akiris bestokuracistan diplomon en veterinara fakultato de Agrikultura Universitato en 1946. Post la diplomo li estis asistanto en la fakultato (iom poste altlernejo), baldaux lektoro, inter 1965-1981 docento, poste gxis la emeritigxo en 1989. Intertempe en 1955 li kandidatiĝis antaŭ la Hungara Scienca Akademio. Li plej ofte faris kirurgiajn laborojn sur cxevaloj. Spite la emeritan vivon li instruis plu 15 jarojn, ecx li denove estis katedrestro inter 1997–1999. Li ricevis medalojn en 1988 kaj 2002.
Sukerkabano
Sukerkabano (cabane à sucre; sugar shack) estas duonkomerca entrepreno ofta en Orienta Kanado kaj en la nordo de Nov-Anglio. La sukerkabanoj estas lokoj, kie kolektiĝas kaj boliĝas la sevo de acero por produkti acero-siropon.
La kabanoj devenas de indiĝena kaj eŭropa elpenso. Franca esploristo Pierre Boucher priskribis la indiĝenajn popolojn en la produktado de acersukero en sia "L'histoire veritable et naturelle des moeurs et productions du pays de la Nouvelle-France, vulgairement dite le Canada" (1664). La fabrikado de sukero el acero fariĝis tradicio enkondukita de svisaj kaj normandaj kolonianoj tra la 17-a jarcento. Post la brita konkero en 1763, la tradicio disvastiĝis en la provincoj de Ontario, New Brunswick kaj Nov-Skotio sed restis familia tradicio en Kebekio
La nuntempaj sukerkabanoj oferas lokon por kunvenoj kaj eksteraj aktivaĵoj por la publiko. Tio inkluzivas sledrajdadon, esploradon de la ĉirkaŭaĵoj kaj manĝadon de receptoj preparataj antaŭ la klientoj.
La plej vizitata tempo por sukerkabanoj estas inter la fino de Oktobro kaj la fino de Aprilo, kiam la acerosevo estas disponebla. Sub nulgrada temperaturo estas neeble elpreni la sevon, do tio okazas kutime dum la du unuaj semajnoj de Aprilo kaj tio markas la la printempon kaj alvenon de Pasko.
Markus Sittikus von Hohenems
Marko Sitiko de Hohenems (naskiĝis en Hohenems la 24-an de junio 1574; mortis en Salcburgo la 6-an de oktobro 1619) estis Princĉefepiskopo de Salcburgo inter 1612 kaj 1619.
Biografio
Sekvinte al la malvenko kaj aresto de sia kuzo Wolf Dietrich von Raitenau, la kanonikaro de la katedralo elektis lin kiel nova princo kaj ĉefepiskopo de Salcburgo, en la 8-a de marto 1612. Li estis konsekrita kiel episkopo de Ehrenfried von Kuenburg (1573-1618), Episkopo de Chiemsee, en la 7-a de oktobro 1612.
Merelbeke
Merelbeke (nederlande, proksimuma prononco [ME:r'lb:ke]) estas municipo en Belgio, en la nederlandlingva provinco Orienta Flandrio. Komence de la municipo havis  loĝantojn.
Ekde 1977, la municipoj Bottelare, Lemberge, Melsen, Munte kaj Schelderode apartenas al Merelbeke.
Historio
Dum la dua mondmilito la 10-an de aprilo 1944 la aliancanoj dufoje bombatakis la fervojaron. Per tiu atako ili preparis la alteriĝon en Normandion ĉar la celo estis malfaciligi la provizadon per fervojo de la germana armeo.
Markus Sittikus von Hohenems
Biografio
Li faris uzon el la arkitekto Vincenzo Scamozzi (1548-1616) por la rekonstruo de la nova katedralo de Salzburgo, kies fondoŝtono okazis en 1614. Li ankaŭ komisiis al Santino Solari (1576-1646) la konstruadon de Kastelo Hellbrunn inkluzivante ties famajn fontojn. Tiamaniere ke li estis fariĝis la plej elstara figuro en la disvastigado de la baroka arkitekturo en la nordo de la Alpoj. Pluse la Kniepaß-fortreso ĉe la limo de Pinzgau estiĝis en 1614 laŭ la volo de Markus Sittikus kaj planoj de Solari.
315
En la jaro 315 post Kristo okazis, interalie:
Tria Kembriĝa katalogo de radiofontoj
La Tria Kembriĝa katalogo de radiofontoj (3C, Third Cambridge Catalogue of Radio Sources) - estas astronomia katalogo de kosma radiofontoj detektitaj origine en 159 MHz kaj poste en 178 MHz.
3C
Unuafoje la 3C-katalogo estis publikigita en 1959 de Radioastronomia grupo de Kembriĝa Universitato.
3CRR
...
Vidu ankaŭ
...
NGC 3795
NGC 3795 (aliaj indikoj — UGC 6629, MCG 10-17-38, ZWG 292.17, IRAS11373+5853, PGC 36192) estas galaksio en konstelacio Granda Ursino.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Taarak Mehta Ka Ooltah Chashmah
Taarak Mehta Ka Ooltah Chashmah estas barata, komedia, televida dramo, kiu baziĝas sur verkoj de guĝarata verkisto Taarak MEHTA.
Perkoformaj
Tiu ordo konsistas el pli ol 7.000 specioj; tiel ĝi estas kvante la plej vasta ordo de vertebruloj enhavantaj 30 elcentojn de ĉiuj specioj de ostaj fiŝoj. Ĝi apartenas al la klaso de aktinopterigoj (naĝiloj kun radiaj ostecaj strioj) kaj troveblas en preskaŭ ĉiuj akvaj ekosistemoj (salaj kaj nesalaj).
Priskribo
Ofte la dorsa naĝilo de perkoforma fiŝo estas dividita en du apartajn naĝilojn, kaj la posta havas striojn pli malfortajn ol la antaŭa. La grasa naĝilo malestas ĉiam. Kutime la ventra naĝilo entenas dornon.
Estas kaj grandaj kaj malgrandaj perkoformaj specioj. La plej granda ekzemplero iam ajn kaptita apartenis al genro Makaira, estis 5m longa kaj pezis pli ol 800kg. Kontraŭe, la plenkreskuloj de la specio Schindleria brevipinguis ne atingas la longon de 1cm, kaj ilia pezo estas ĉirkaŭ 1mg.
Subordoj kaj familioj
Estas pluraj subordoj, el kiuj Percoidei estas la plej granda.
Ĉi sube estas la listo de subordoj, superfamilioj kaj familioj. Ne estas tamen plena interkonsento pri tiu ĉi listo.
La Brousse
La Brousse [] estas franca komunumo en la departemento Charente-Maritime, en la regiono Puatuo-Ĉarentoj. Ĝi havis 521 loĝantojn en la jaro 2012.
Puchheim
Puchheim estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Fürstenfeldbruck kaj en la distriktaro Supra Bavario de la federacia lando Bavario, tuj okcidente de la landa ĉefurbo Munkeno. Fine de la komunumo havis  loĝantojn.
Venoge
Venoge estas svisa rivero en Kantono Vaŭdo, longa je 42 km, kiu alfluas al Lago Lemano apud urbo Saint-Sulpice.
Ĝi fontas apud urbo L'Isle, trafluas la urbojn Cuarnens, La Chaux (Cossonay), Moiry, Chevilly, Ferreyres, La Sarraz, Eclépens, Lussery-Villars, Daillens, Cossonay, Penthalaz, Penthaz, Gollion, Vufflens-la-Ville, Aclens, Bussigny-près-Lausanne, Bremblens, Echandens, Ecublens, Denges, Préverenges kaj Saint-Sulpice en bordo de Lago Lemano.
Ĝiaj alfluantoj estas:
Rivero Venoge inspiris versaĵon al la svisa aktoro, kantisto kaj komponisto Jean Villard Gilles (1895 - 1982).
Palasca
Palasca (Palasca) estas franca komunumo en la departemento Haute-Corse, en la regiono Korsiko.
Norda Stelo
Norda Stelo (ankaŭ konata kiel Polusa Stelo aŭ latine: Polaris; science nomata: α UMi / α Ursae Minoris / Alpha Ursae Minoris) estas la plej hela stelo en la konstelacio Malgranda Ursino. Ĝi estas tre apuda al la norda ĉiela poluso (42' fore en 2006) tial ĝi estas la nuna polusa stelo.
La Norda Stelo estas 431 lumjaroj for de Tero, laŭ la astronomiaj mezuradoj de la satelito Hipparcos. Ĝi estas klasifikita kiel spektroklaso F7, aŭ hela giganto (II) aŭ supergiganto (Ib). Du pli malgrandaj steloj rondiras Nordan Stelon: α UMi B kaj α UMi Ab. Lastatempaj esploradoj sugestas ke ili eble estas parto de malstrikta stelamaso.
Norda stelo en pasinteco kaj estonteco
La terakso en spaco ne estas stabila kaj moviĝas malrapide rotacie. Kun periodo de ĉ. 25.700 jaroj, la platona jaro, ĝi precesias ĉirkaŭ la ekliptikan poluson, kiu situas en la konstelacio de la Drako. Pro tio la situo de la ĉielaj polusoj moviĝas. Pro la precesio arabaj astronomoj uzis Kochab kaj turkaj Yildun kiel polusan stelon.
Pro tia moviĝo de la ĉielaj koordinatoj la Norda Stelo daŭre moviĝetas al la poluso kaj atingos ghin en la jaro 2012 en distanco de nur 0° 28' 31". Post tiam ĝi iom post iom malproksimiĝos de la ĉiela poluso. Post ĉirkaŭ 13.000 jaroj Vego en la konstelacio de la Liro estos la nova polusa stelo. Tiu stelo jam estis polusa stelo dum neolitiko, antaŭ ĉirkaŭ 13.000 jaroj. Pro la pozicio de kelkaj megalitoj ebligas parte pruvi iajn efikojn.
Polaris estas duopa stelo kun akompananto de ŝajna heleco je 9m, for je 18,4", kiu estis malkovrita de Wilhelm Herschel en la jaro 1780. Ankaŭ la ĉefa stelo mem estas duobla, kio tamen videblas nur per spektroskopio.
Ĝis kiam oni malkovris, ke la norda stelo estas ŝanĝema stelo, ĝi utilis kiel rilatstelo (nulpunkto) por la skalo de heleco.
En la ĉielo
La stelaro Granda Ursino estas tre facile trovebla kaj en nordaj latitudoj tutjare videbla en la ĉielo. Se oni plilongigas imagan ligan linion inter la du plej brilaj malantaŭaj steloj d la granda ursino, ĉirkaŭ kvinoble, oni atingas preskaŭ precize la nordan stelon (la vera distanco inter tiu linio kaj la norda stelo estas ĉirkaŭ 1,5 lundiametrojn granda).
Alia maniero estas tiri imagan linion inter la unua timonstelo de la Granda Ursino kaj la meza stelo de Kasiopeo. La norda stelo troviĝas ĉirkaŭ en la mezo de tiu linio.
La situo de la Granda Ursino kaj de Kasiopeo dependas de la sezono, de la horo kaj de la latitudo de la spektanto.
Elektrona mapo de la Muzeo de la Imperiestra Palaco
Elektrona mapo de la Muzeo de la Imperiestra Palaco estas multlingva aŭtomata klarigilo de Malpermesita Urbo de Pekino.
La lingvoj inkluzivas tiujn: Araba, Bangladeŝa, Bulgara, Kantona, Nederlanda, Angla, Persa, Franca, Germana, Indonezia, Itala, Japana, Korea, Ĉina, Mongola, Birma, Pola, Portugala, Rumana, Rusa, Hispana, Taja, Vjetnama, Minnana kaj Esperanto.
Eksteraj ligiloj
Picasa Web Albums
Coniolo
Coniolo estas komunumo de Italio.
Nănești (Maramureș)
Nănești [nəneŝtj] (hungare: Nánfalva) estas vilaĝo en Rumanio sudoriente de Sighetu Marmației. En 1910 ĝi havis 771 loĝantojn (rumanoj, germanoj); en 1992 818 (rumanoj). Ĝia unua mencio skriba estas el 1412. Ĝis 1919 kaj inter 1940 kaj 1944 ĝi apartenis al Hungario (Máramaros vármegye). Administre ĝi apartenas al la komunumo Bârsana.
Glaire
- prononco laŭ sistemo IFA [] - estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Ardennes (prononco []), en la regiono Grand Est (prononco [], (france, en Esperanto Granda Oriento) kaj en la antaŭa regiono Ĉampanjo-Ardenoj. Fine de en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². Administre la komunumo apartenas al la arondismento Sedan (prononco [], ) kaj al la kantono .
Béla Szász (historiisto)
SZÁSZ Béla (sa:s) estis hungara historiisto, politikisto naskita en Torda la 7-an de julio 1897 kaj mortinta en Cleveland la 8-an de marto 1976.
Kariero
Szász doktoriĝis en la Reĝa Universitato de Budapeŝto. En 1925 li partoprenis la fondadon de la Bartha Miklós Társaság kaj inter 1932 kaj 1936 li estis ties prezidanto. En 1930 li estis la tutlanda prezidanto de la partio eksterdekstra Hungara Nacia Socialista Partio. En printempo de 1945 li elmigris Aŭstrion, en 1948 li fondis en Munkeno nacipolitikan instituton. En 1953 en Cleveland li fondis hungarlingvan eldonejon (Kossuth Kiadó). Inter 1960–63 li estis gvidinto de instituto Mid-European Research Institute.
Béla Kondor
Béla KONDOR, hungare Kondor Béla estis hungara pentristo, grafikisto kaj poeto. Li naskiĝis en la 17-an de februaro 1931 en la tiama Pestszentlőrinc (nun apartenanta al Budapeŝto). Li mortis en la 12-an de decembro 1972 en Budapeŝto.
Condove
Condove estas komunumo de Italio. Ĝi apartenas al la regiono Piemonto kaj al la provinco Torino, kiu ekde la 1-a de januaro 2015 havas la nomon metropola urbo Torino. Fine de en la komunumo vivis. Najbaraj komunumoj estas Usseglio, Viù, Lemie, Bruzolo, Rubiana, Caprie, San Didero, Borgone Susa, Vaie, Sant'Antonino di Susa kaj Chiusa di San Michele.
Béla Kondor
Biografio
Li frekventis altlernejon pri pentrado kaj grafiko en Budapeŝto inter 1951-1956. Mallongan tempon li estis en Parizo en 1957 kaj en 1961 li ekspoziciis en Miami. La sekvaj ekspozicioj okazis en Székesfehérvár en 1964 kaj en la sekva jaro en Budapeŝto. Liaj poemoj aperis en libroj. Pro kormalsano li mortis. Post la morto en 1990 li ricevis premion Kossuth.
Potes
Potes estas municipo en la aŭtonoma komunumo Kantabrio en Hispanio. Ĝi estas la ĉefurbo de la komarko Liébana kaj situas en ties centro. Ĝi estas lima al la nordo de Cillorigo de Liébana, okcidente de Camaleño, sude de Vega de Liébana kaj oriente de Cabezón de Liébana. Laŭ la censo de 2007, en Potes vivis 1481 homoj. La ĉefa fonto de enspezoj estas turismo pro ĝia situo ene de la montaro Picos de Europa kaj proksima al samnoma naturparko.
Potes estas ĉe la nacia ŝoseo N-621. La plej proksima granda urbeto, Santandero, estas en foreco je 100 km. Potes situas ĉe la kunfluo de kvar valoj, proksime de la loko kie la rivero Quiviesa fluas en la riveron Deva, ĉe la montaro Picos de Europa. Same kiel la resto de aliaj municipoj de la komarko Liébana, Potes havas mediteranean mikroklimaton, kiu permesas kultivi vitejojn, juglandojn kaj poplojn.
Bibliothèque François Mitterrand (stacidomo)
Bibliothèque François Mitterrand [biblijɔtɛk fʁɑ̃swa mitɛʁɑ̃] (Biblioteko François Mitterrand) estas stacidomo sur linio C de RER, en la 13-a arondismento de Parizo.
361
En la jaro 361 post Kristo okazis, interalie:
Bibliothèque François Mitterrand (stacidomo)
La stacidomo estis malfermita la. Ĝi estas konektita kun metrostacio .
Ĝi situas ĉe kilometra punkto (PK) de la linio Paris-Austerlitz - Bordeaux-St-Jean (570000).
Alirejoj
Alirejoj situas sub Avenuo de France.
Gujoto
Gujoto aŭ submara tablomonto aŭ rondpinta submara monto estas submara platpinta monto, iama vulkano. Gujotoj estas do stumpkonusaj unuopaj montoj aŭ vulkanaj insuloj kun krutaj flankoj kaj plataj pintoj, kiu situas ĝis 1000 m sub la marnivelo. Tutmonde ekzistas ĉ. 10.000 gujotoj.
Estiĝo
Submaraj montoj kaj gujotoj estiĝas ĉe disigaj platbordoj de la mezoceanaj dorsoj aŭ ene de oceana plato pro vulkanismo. Pro la moviĝo de la oceana krusto kaj la disigo de la margrundo, vulkanoj ne plu ligas al la magmofonto kaj magmo ne plu eliĝas. Kontraŭe al la submaraj montoj multaj el la nunaj gujotoj iam elstaris el la maro kaj tiel spertis erozion de la ondoj. Kiam vulkano disiĝas de la mezoceana dorso, la malvarmiĝanta margrundo kuntiriĝas kaj la vulkano subakviĝas, dum samtempe la ondoj erozias la malfortan pinton el vulkana materialo al ebenaĵo. Tia eroziita ebenaĵo povas mezuri plurajn dekojn da km.
Lagodono
La pinglofiŝo aŭ Lagodono, Lagodon rhomboides, estas salakva fiŝo de la familio Sparedoj kaj la ununura specio de sia genro. Ĝi loĝas ĉefe en subtropikaj neprofundaj marbordaj akvoj de la marbordoj de Atlantiko kaj de la Golfo en Usono kaj Meksiko.
Aspekto
La pinglofiŝo estas malgranda fiŝo, kiu kreskiĝas nur ĝis ĉirkaŭ 11.4 cm. Kaj maskloj kaj inoj havas arĝentecan nuancon ĝenerale, 5 aŭ 6 ses vertikalajn helbrunecajn striojn flanke. Ili havas olivecan dorson, kun flava kaj blanka pigmentado kaj blua, verda kaj purpura irizeco. Ties antaŭa dorsa naĝilo havas 12 rigidajn spinojn kapablaj surface piki la homan haŭton (de tie la komuna nomo pinglofiŝo) kaj poste estas 12 pli mallongaj mildaj spinoj.
David Ben-Gurion
David BEN-GURION, דוד בן גוריון (naskiĝis 1886, mortis 1973) estis israela politikisto kaj la unua Ĉefministro de Israelo.
Ben-Gurion naskiĝis en Pollando kiel David Grün. Li establiĝis en Palestinon en 1906. Dum la Unua mondmilito li starigis la Judan Legion. Li fondis kaj estris la israelan laborpartion (Mapai), kaj en majo 1942 en Novjorko estris la Biltmore-konferencon.
Ben-Gurion estis la unua ĉefministro de Israelo (1948-1953). En 1955 li fariĝis ministro pri defendo en la registaro de Moŝe Ŝaret kaj poste en la sama jaro duafoje ĉefministro. Li demisiis en 1963 sed tuj reiĝis ĉefo de la registaro.
Judith Miller
Judith (Judy) MILLER (n. 2-an de januaro 1948 en Novjorko) estas ĵurnalisto de New York Times kiu specialiĝis pri sekurecaj problemoj. Ŝi ricevis la prestiĝan Pulitzer-premion.
Biografio
Judy Miller naskiĝis en New York kaj plenkreskis en Miami kaj Los Angeles. Ŝi studis en Princeton kaj ricevis la magistran gradon de Woodrow Wilson School of Public and International Affairs. Ekde la fruaj 70-aj jaroj laboris ŝi kiel ĵurnalistino en Orient-Azio.
Ekde 1977, ŝi estas raportistino por New York Times en Washington (D.C.), ekde 1983 en Kairo. Ŝi estis tie la unu virino en la burogvida posteno.
En 1993 edzinigis ŝin Jason Epstein (*1930), publicisto kaj eldonisto (Random House, Anchor Books de Bertelsmann).
Ŝi estis enprizonigita en 2005, ĉar ŝi ne malkovris sian informfonton por artikolo rilate al la iraka milito.
Judith Miller kaj Matthew Cooper interparolis en julio de 2003 kun registaranoj, kiuj sciigis ke Valerie Plame (edzino de Joseph Wilson, kiu estis ambasadoro en Nigero) estas CIA-agento. Tio estis venĝo, ĉar la edzo publikigis malatestan leteron en la The New York Times, en kio li refutis, ke Sadam Husejn volis aĉeti uranercon en la afrika Nigero. La aĉeto de uranerco estis unu el la ĉefa akuzoj de Usono por atako de Irako.
Judith Miller ĉesis sian laborkontrakton kun New York Times la 10-an de novembro 2005.
Mór Fenyéri
Mór Fenyéri [fenjEri], laŭ hungarlingve kutima nomordo Fenyéri Mór estis hungara aktoro. Lia origina familia nomo estis ĝis 1875 Popper, poste Peterdi, fine Fenyéri.
Biografio
Mór Fenyéri ne finis la mezlernejon, sed li iĝis komercisto. En 1874 li aliĝis al teatra trupo en Kecskemét, li ĉefe kantadis en la koruso. Baldaŭ ĝis 1908 li aliĝis al trupoj de Lajos Temesváry (1876), Andor Gerőfy (1877), Károly Mosonyi (1884), Alajos Bogyó (1885), Ignác Krecsányi (1886-1889), Lajos Makó (1889-1997, 1905-1907), Jenő Janovics (1902), Teatro Magyar (1903) kaj aliaj. Ressume li ludis en 44 urboj. Lia dramo en 1894 ricevis premion de la Hungara Scienca Akademio. Foje li verkis poemojn kaj tradukis dramojn. En 1912 li pensiuliĝis. Li havis edzinon.
Sikanoj
La sikanoj laŭ la helena antikva historiisto Tucidido (VI, 2) estis la praloĝantoj de la insulo Sicilio en la Mediteranea Maro - se ne konsideri la mitajn ciklopojn, legendaj gigantoj kies vera ekzisto neniel certas. Laŭ la historiisto la insulo origine nomiĝis Sikanio. Kiam la origine tre marĝena tribo de sikeloj en la pleja oriento de la insulo plimultiĝis kaj postulis pli da spaco, la sikanoj laŭ Tucidido devis cedi al ili pli kaj pli da spaco en la insula oriento, kaj migri okcidenten. La helena antikva historiisto Diodoro Sicilia tamen skribas, ke la sikanoj pro enorma erupcio de la vulkano Etna migris al la insula okcidento. Tucidido krome mencias, ke laŭdire la sikanoj plejkomence venis el Iberio.
La sikanoj laŭ multaj nuntempaj lingvistoj kalkuleblas inter la popoloj de la antaŭ-hindeŭropa Malnoveŭropo.
Lingvo
Lingvo (en la unua signifo) signifas la komunikmanieron de la homoj. Konscia komuniko okazas per sonlingvo, signolingvo aŭ skriblingvo. La senkonscia komunikado okazas interalie per korpolingvo.
Lingvoj (en la dua signifo) estas la diversaj malsamaj komuniksistemoj uzataj de diversaj homaj grupoj, tiel per sia difino ĝi estas socia fenomeno. Plej ofte, lingvo apartenas al iu etna grupo, sed tio ne veras por la planlingvoj. Ofte lingvo estas dividita en diversajn dialektojn, kaj ne estas klare, kie unu lingvo finiĝas kaj alia komenciĝas.
La scienco, kiu studas lingvon, nomiĝas lingvistiko. Unuflanke ekzistas la kompara lingvistiko, kiu studas la rilatojn inter unuopaj lingvoj kaj klasifikas ilin en lingvofamiliojn. Aliflanke ekzistas la ĝenerala lingvistiko, kiu studas la ecojn de lingvo ĝenerale, kaj uzas unuopajn lingvojn nur kiel ekzemplojn por la ĝenerala teorio pri lingvo. Semantiko estas branĉo de lingvistiko kiu temigas la studon de la signifo de lingvo. La vortprovizo de aparta lingvo nomiĝas leksikono. Ilo por kolekti kaj klarigi detalojn en leksikono nomiĝas vortaro.
Parola lingvo kaj skriba lingvo
Parolata lingvo aŭ simple parola lingvo estas lingvo produktita pere de artiklitaj sonoj, male al la praktiko de la skriba lingvo. Multaj lingvoj ne havas aŭ havis verkitan formon kaj tiele ili estas nur parolataj lingvo, kio certe okazis ofte en historio kaj en apartaj nekleraj civilizacioj. Parola lingvo aŭ voĉa lingvo estas lingvo produktita pere de voĉa sistemo, male al signolingvo, kiu estas produktata pere de manoj kaj vizaĝo. La termino "parola lingvo" estas foje uzata por aludi nur al voĉaj lingvoj, speciale fare de lingvistikistoj, kio faras la tri terminojn sinonimoj kiuj ekskludas signolingvojn. Aliaj referencas al signolingvo kiel "parolata", speciale kontraste al verkitaj transkriboj de signoj.
En parola lingvo, multo de la signifo estas determinata de la kunteksto. Tio kontrastas kun la koncepto de skriba lingvo en kiu plej el la signifo estas havigata rekte de la teksto. En parola lingvo, la vero de propozicio estas determinata per komun-senca referenco al la sperto, sed en skriba lingvo, oni metas pli grandan emfazon al logika kaj kohera argumentaro. Simile, parola lingvo tendencas esprimi subjektivan informon, inklude la rilaton inter la parolanto kaj la aŭskultantaro, dum la skriba lingvo tendencas esprimi pli objektivan informaron.
La rilato inter parola lingvo kaj skriba lingvo estas komplekso. Ene de la kampo de lingvistiko la nuna interkonsento estas ke parolo estas denaska homa kapablo, kaj skriba lingvo estas kultura inventaĵo. Tamen kelkaj lingvistikistoj, kiaj tiuj de la Praga skolo, argumentas ke skriba kaj parola lingvo havas distingajn kvalitojn kiuj iras kontraŭ la fakto ke la skriba lingvo estas dependa el la parola lingvo por ties ekzistado.
La partikulareco de la artefaritaj lingvoj okazigas la fakton kaj diferencon rilate al la naturaj lingvoj, ke tiuj plej ofte estas unue skribaj lingvoj kaj poste parolaj lingvoj. Pri Esperanto oni povas diri en kiuj epokoj estis jam la diversaj stadioj de tiu kiel skriba lingvo kaj en kiu tago precize okazis la unua konversacio en tiu lingvo kaj en kiu tago okazis la unua socia evento kie Esperanto definitive iĝis parolata lingvo (Unua Universala Kongreso).
La skribita lingvo estas la unueca, oficiala skribita formo de lingvo. Plejofte ĝi estas superregiona normigo de la regionaj idiomo j kaj dialekto j. La skribita lingvo esprimiĝas per teksto j kiuj estas je dispono fizike por la legantoj.
Neniu natura lingvo estas nur skribita, la skribita formo estas plejofte komplemento de aro da parolitaj idiomoj. Tiuj evoluas kaj sekve ankaŭ la skribita lingvo evoluas, sed pli malrapide.
La skribita lingvo estas invento kaj pro tio ĝi devas esti instruita, kontraŭe al la lingvo parolita aŭ al la signolingvo, kiuj estas lernataj spontanee per eksponado, precipe en la infanaĝo.
Vivanta lingvo
SIL Ethnologue difinas "vivantan lingvon" jene: "lingvo, kiu havas almenaŭ unu parolanton, por kiu ĝi estas ties unua lingvo."
La preciza nombro da konataj vivantaj lingvoj varias de 6000 ĝis 7000, depende de la precizeco de onia difino de "lingvo", kaj aparte, pri kiel oni difinas la distingon inter lingvoj kaj dialektoj.
En 2016, Ethnologue katalogigis 7 097 vivantajn homajn lingvojn. La fakuloj de Ethnologue establas lingvajn grupojn surbaze de studoj pri reciproka komprenebleco, kaj tio ofte rezultigas pli da kategorioj ol pli konservativaj klasifikoj. Ekzemple, la dana lingvo kiun plej kleruloj konsideras sola lingvo kun pluraj dialektoj estas klasifikita kiel du malsamaj lingvoj (dana kaj jutlanda) fare de Ethnologue.
Pri Esperanto vidu Esperanto kiel vivanta lingvo.
Lingva diverseco
Lingva diverseco estas situacio de kunvivado inter du aŭ pli da lingvoj en la sama teritorio. Laŭ Unesko estas 8 324 lingvoj en la mondo kaj duono de ili estas en danĝero de malaperado. Lingva diverseco povas konduki al la lingva kaoso praktike neevitebla, kiu kondiĉigas pacon kaj havas parton de respondeco en iuj militoj. Plej multaj homoj komunikas kun sia medio uzante sian gepatran lingvon. Ĉi tiu fakto, aldonita al la malmulte da persona kontakto kiu normale ekzistas inter landoj, povas konduki al la kreado de negativaj stereotipoj sen koni la realon de aliaj landoj.
Same kiel ni strebas konservi la biologian diversecon, la lingva diverseco, kiu estas ankaŭ biologia diverseco, meritas respekton kaj protekton krom homaj rajtoj. Lingvoj ne estas nur komunikiloj, ili ankaŭ povas esti kolekto de scioj transdonitaj tra la generacioj. Malsamaj manieroj komuniki ebligas malsamajn manierojn kompreni la realon, ekzemple: malsamaj manieroj de librotenado, malsamaj manieroj esprimi spacon (per vortoj aŭ strukturoj kiuj esprimas la direkton en certa maniero), malsama organizado de kalendaro, sezonoj, monatoj aŭ semajnoj kiuj povas doni precizan scion (ekzemple, estas lingvoj, en kiuj la monatoj estas nomataj laŭ la plukotaj fruktoj), ktp.
Oni neforgesu ke lingvoj formas la kulturon, pensmanieron, kaj identecon de siaj parolantoj, kaj ke ilia laŭgrada anstataŭigo aŭ malapero disrompas tutajn komunumojn kaj ofte fariĝas fonto de konflikto. La ĝusta kaj efika administrado de la plurlingveco fare de la registaro estu analizata ne nur el la vidpunkto de la perdo de kultura riĉeco, sed ankaŭ kiel ilo de paciga karaktero ene de la komunumoj kiuj konsistigas la ŝtaton.
Ethnologue
Laŭ Ethnologue, 389 lingvoj (preskaŭ 6%) havas pli ol milionon da parolantoj. Ĉi tiuj lingvoj kune parolatas de 94% de la monda loĝantaro, dum 94% de la mondaj lingvoj parolatas de la cetera 6% de la tutmonda loĝantaro. Dekstre estas tabelo de la mondaj 10 plej parolataj lingvoj kun taksoj pri parolantoj de la Ethnologue (nombroj de 2009).
Monda Atlaso de Lingvoj (Unesko)
La Monda Lingva Raporto de UNESKO 2021 prezentis novan  profundan pritakson  de la  lingva  diverseco. Dum longa tempo la angla regis en Interreto sed ĝi malkreskis kun ĉ. 30% (2021) dum la franca, germana, hispana kaj la ĉina estas nun inter la 10 plej uzataj lingvoj en Interreto.
Dum la mondo prepariĝas por la Internacia Jardeko de Indiĝenaj Lingvoj 2022-2032, Unesko prezentas la Mondan Atlason de Lingvoj (WAL), senprecedenca iniciato konservi, revigligi kaj antaŭenigi tutmondan lingvan diversecon kaj multlingvismon kiel unikan heredaĵon kaj trezoron de la homaro.
Vikipedio kaj lingva diverseco
Vidu sub Denny Vrandečić
Lingvoj kaj dialektoj
Lingvo estas kultura objekto difinita de loko(j), memoro, identeco, historio, kaj, kompreneble, socie donita nomo (kvankam foje kontestata) kutime tiu de nacia kaj ŝtata lingvo.
Ne estas klara distingo inter lingvo kaj dialekto, spite la faman aforismon atribuitan al la lingvisto Max Weinreich ke "lingvo estas dialekto kun armeo kaj floto". Por ekzemplo, naciaj aŭ landaj limoj povas ofte superi lingvajn diferencojn en la determado ĉu du lingvaj variaĵoj estas lingvoj aŭ dialektoj. hakkaa, kantona kaj mandarena estas, ekzemple, ofte klasitaj kiel "dialektoj" de ĉina, kvankam ili estas pli diferencaj unu el la alia ol la sveda el la norvega. Antaŭ la Jugoslavaj Militoj, serb-kroata estis ĝenerale konsiderata unusola lingvo kun du normigaj variaĵoj, sed pro socipolitikaj tialoj, la kroata kaj la serba estas nuntempe ofte traktitaj kiel apartaj lingvoj, el kiuj la serba uzas du diferencajn skribsistemojn. En Hispanio, la kreado de aŭtonomaj regionoj dum la Hispana Transiro al demokratio rezultis en konfliktoj inter lingvistoj kaj politikistoj pri la kategorio de la valencia, astura, aragona kaj aliaj lingvaj variaĵoj ĉu temas pri lingvoj aŭ dialektoj. Alivorte, la distingo povas rilati al politikaj konsideroj tiom multe kiom al kulturaj diferencoj, distingaj skribsistemoj, aŭ grado de reciproka komprenado.
Tutmondaj lingvaroj
Afriko estas hejmo de granda nombro de lingvofamilioj, el kiuj la plej granda estas la Niĝerkonga lingvaro, kiu estas lingvoj kiaj la svahila, la ŝona, kaj la joruba. Parolantoj de Niĝerkongaj lingvoj estas ĉirkaŭ 6.9% de la tutmonda loĝantaro. Simila nombro de personoj parolas afrikaziajn lingvojn, kiu inkludas la ŝemidajn lingvojn kiel la araba, hebrea, kaj la lingvoj de la mondoregiono de Saharo, kiel la berberaj kaj la haŭsa lingvoj.
La aŭstroneziaj lingvoj estas parolataj de ĉirkaŭ 5.5% de la tutmonda loĝantaro kaj etendiĝas el Madagaskaro al marborda Sudorienta Azio survoje al Oceanio. Ĝi inkludas lingvojn kiel la malagasa, la maoria, la samoa, kaj multaj el la indiĝenaj lingvoj de Indonezio kaj de Tajvano. La aŭstroneziaj lingvoj estas konsiderataj originaj el Tajvano ĉirkaŭ 3000 a.K. kaj etendiĝis tra la Oceania regiono pere de insul-saltado, bazite sur progresinta naviga teknologio. Aliaj multpopolaj lingvofamilioj estas la dravidaj lingvoj de Suda Azio (inter kiuj la kanara, la tamila, kaj la telugua), la tjurkaj lingvoj de Centra Azio (kiel la turka), la aŭstralaziaj (inter kiuj la kmera), kaj la kradajaj lingvoj de Sudorienta Azio (kiel la taja).
La areoj de la mondo en kiu estas la plej granda lingva diverseco, kiel en Ameriko, Papuo-Nov-Gvineo, Okcidenta Afriko, kaj Suda Azio, enhavas centojn de malgrandaj lingvofamilioj. Tiuj areoj kune enhavas la majoritaton de la lingoj de la mondo, sed ne la majoritaton de la parolantaroj. En Ameriko, kelkaj el la plej grandaj lingvofamilioj estas la keĉumara, aravaka, kaj la tupi-gvarania familioj de Sudameriko, la jut-azteka, la otomi-mangea, kaj la majaa de Mezameriko, kaj la Na-Dene, irokeza, kaj algonkena lingvofamilioj de Nordameriko. En Aŭstralio, plej indiĝenaj lingvoj apartenas al la pama-nunga familio, dum Nov-Gvineo estas hejmo de granda nombro de malgrandaj familioj kaj senparencaj lingvoj, same kiel de granda nombro de aŭstroneziaj lingvoj.
La altrudo de eŭropaj lingvoj kaj kulturoj al koloniigitaj popoloj estis ŝlosila komponanto ankaŭ de la procezo de koloniismo. Koloniaj potencoj trudis siajn naciajn lingvojn senescepte ĉie kie ili establis siaj kolonioj, ofte kaŭzante la erozion de indiĝenaj lingvoj (vidu Anglalingvio, Arablingvio, Franclingvio, Hispanlingvio, Portugallingvio, Ruslingvio).
Homa lingvo kaj besta lingvo
Lingvon ofte oni uzas kiel argumenton por aŭ kontraŭ la kvalita malsamo inter bestoj kaj homoj pri penskapablo. Laŭ iuj subtenantoj de bestoprotektado, inter homo kaj besto interstaras neniu malsameco kvalita, sed nur kvanta, eĉ ŝuldita al pli progresa evolua stadio de la homo. Tia bestoprotektismo asertas ke inteligento ne estas ekskluziva prerogativo de la homo, sed ĝi estas karakterizo ankaŭ de la superaj bestoj. Tiuj uloj diras: "estas iuj bestoj kiuj oferas pro amo sian vivon, tial ili ne estas trude memreferenciataj, ili kapablas ami aliulon volante ties bonon kaj provante ĝin realigi."
Laŭ aliaj, tamen, inter homo kaj besto alestiĝas multaj diferencoj-malsamecoj kvalitaj. Jen unu: Simpatiantoj pri prerogativoj de homoj – jam kun Aristotelo – subtenas, ke la scikapablo de la superaj bestoj estas kvalite malsama. Laŭ tiuj, besto: unue, ekrimarkiĝas nur pri iuj aspektoj, nome tuŝiĝas nur per/pri la aspektoj utilaj aŭ malutilaj, plaĉaj aŭ malplaĉaj, danĝeraj aŭ avantaĝaj dum aliajn aspektojn eĉ ne perceptas (ĉi-rilate vidu aliajn pensulojn kiel Plessner, Max Scheler, Adolph Ferdinand Gehlen, Ernst Cassirer); due, se la atento kaj intereso de la besto konverĝas nur sur tiujn perceptitajn aspektojn signifas ke la besta scipovo estas nur pragmata, util-altira.
Tial, laŭ tiuj pensistoj, la homa inteligento estas ne nur pragmata/util-altirita, sed ankaŭ teoriumanta (porteoria). Jen la rilato pri lingvo: tiu malsameco (laŭ Aristotelo kaj la aliaj) riveliĝas en la komunikado: dum la besta komunikado sin esprimas pere de gestoj aŭ krioj kaj pragmate signalas danĝeron aŭ petas nutraĵon ktp, la homo sin esprimas pere de la vorto, kiu ne estas nur pragmata, sed ankaŭ porteoria (abstraktema), nome kapabla komuniki la veron, la belon la bonon ktp.
Historio de lingvo
Oni povas diri, ke lingvo naskiĝas kiam en sia evoluo ĝi iĝas tro diferenca el la devena trunko, tiom ke parolantoj de la trunko aŭ de aliaj derivitaj novaj lingvoj ne interkompreniĝas kun la parolantaro de tiu nova lingvo. Tio kondukas la lingvistojn pli kaj pli reen al pli antikvaj pra-lingvoj, kie eblas moviĝi nur per hipotezoj, rilate al migrado de popoloj ktp. Tiel pri la latina oni povas diri, ke ĝi mortis kiam estis produktitaj la latinidaj lingvoj, kvankam la latina mem havis kaj havas ian "post-mortan" vivon kiel kultura, ceremonia, revitaligebla lingvo ktp. Same oni povas diri, ke ĝi naskiĝĝis iam per evoluo de komuna trunko hindeŭropa. La studo de pli praaj lingvoj estas des pli malfacila ju pli oni eniras en pli antikvaj epokoj.
Lingva revitaligo estas la procezo flanke de registaroj, politikaj aŭtoritatoj, komunumoj, akademiuloj por rekuperi la uzon de lingvo, kiu ne plu estas parolata kaj uzata hejme. Lingva revitaligo celas reuzi lingvon estingitan aŭ endanĝerigitan.
Lingvomortiĝo estas la procezo per kiu lingvo ĉesas esti uzata de la homoj, kiuj ĝin parolis.
NGC 3795A
NGC 3795A (aliaj indikoj — UGC 6616, MCG 10-17-35, ZWG 292.15, PGC 36137) estas galaksio en konstelacio Granda Ursino.
Ĉi tiu objekto ne estis en la originala versio de NGC-katalogo kaj estis aldonita poste.
1815 Beethoven
1815 Beethoven estas malgranda, malhela, malrapide rotacianta asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la germana astronomo Karl Wilhelm Reinmuth elde la Nacia Observatorio de Hejdelbergo - Königstuhl.
Nomo
Ĝia nomo honoras la germanan komponiston Ludwig van Beethoven.
Karl Jost
Karl Jost estis unu el la plej gravaj Esperanto-pinoniroj en Zuriko, Svislando. Li naskiĝis en la jaro 1876 kaj mortis la 29-an de oktobro 1952.
Karl Jost esits profesie tipografo kaj komponisto. Li estis tre multflanka personeco, kiu okupiĝis pri astronomio, mekaniko kaj politiko. Li devenas el laborista familio kaj dum sia tuta vivo estis aktiva socialdemokrato.
Karl Jost eklernis Esperanton en la jaro 1903 kaj estis 1905 unu el la fondintoj de Esperanto-Societo Zuriko. Dum la ido-krizo li forte kontraŭ-staris al Albert Nötzli, kiu transiris al Ido. La disblovon de la ido-movado, por kiu Zuriko dum longa tempo estis unu el la ĉefaj centroj, oni plejparte dankas al la nelaca persistemo de Karl Jost. En 1911 Karl Jost fondis ankaŭ Laboristan Esperanto-Grupon kiel sekcio de Esperanto-Societo Zuriko.
Ankaŭ en la ĉirkaŭaĵo de Zuriko Karl Jost subtenis diversajn Esperanto-Grupojn. Ekzemple li gvidis 1907 kursojn en Baden por helpi la tie freŝe fonditan Esperanto-Grupon Baden.
Publikaĵoj
Karl Jost estis senlaca verkisto, varbanto kaj tradukisto por Esperanto. Jen kelkaj el liaj publikaĵoj:
Karl Jost tradukis germanajn klasikulojn kiel Johann Wolfgang Goethe, Heinrich Heine kaj Gottfried Keller kaj estis majstro de la poezia esperanta lingvo. Multnombris liaj propogando-tekstoj, flugfolioj kaj gazetartikoloj pri Esperanto. Sian riĉan privatan Esperanto-bibliotekon li testamentis post sia morto la Centra Biblioteko Zuriko.
Negreia
Negreia [negreja] (hungare: Nyegrefalva) estas vilaĝo en Rumanio oriente de Baia Mare. En 1910 ĝi havis 729 loĝantojn (rumanoj); en 1992 565 (rumanoj). Ĝis 1919 kaj inter 1940 kaj 1944 ĝi apartenis al Hungario, (Szatmár vármegye). Administre ĝi apartenas al Şişeşti.
53029 Wodetzky
53029 Wodetzky estas asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la de la hungaraj astronomoj Krisztián Sárneczky kaj László Kiss elde la Stacio de Piszkéstető de la Konkoly Observatorio sur la montaro Mátra, proksime de Mátraszentimre en Hungario.
Pinneberg
Pinneberg estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Pinneberg de la federacia lando Ŝlesvigo-Holstinio. Fine de la komunumo havis  loĝantojn.
53029 Wodetzky
Nomo
Ĝi estis nomita en memoro de la hungara astronomo kaj matematikisto József Wodetzky (1872–1956), iama direktoro de la Astronomia Instituto de la Universitato Péter Pázmány de 1934 ĝis 1942. Liaj esploroj estis pri klasika astronomio, ĉefe koncernita de la problemo de tri korpoj kaj de la movo de la Luno.
Guus Hiddink
Guus HIDDINK (naskiĝis la en Varsseveld, Nederlando) estas sukcesa futbalkuntrejnisto, konata pro la sukcesoj, kiujn atingis sub lia gvido la naciaj teamoj de Aŭstralio, Koreio kaj Rusio.En 2006 Hiddink estis juĝata en Nederlando pro nepago de impostoj. La juĝistoj verdiktis lin kulpa kaj kondamnis lin je punpago de 45 mil eŭroj kaj 6-monatan kondiĉan malliberigon.
Angara (raketo)
Angara estas rusa portraketo dum evoluigo. Ĝi havas kvin variantojn: Angara 1.1, Angara 1.2, Angara 3, Angara 5 kaj Angara 5-UOHB. La plej forta estas la Angara 5-UOHB, kiu povas kunporti ŝarĝon de 11 tunoj en la geostacionaran orbiton. Tiuj tipoj ŝanĝas la nunajn, malnoviĝintajn rusajn raketojn. Oni antaŭvidas la unuan lanĉon je 2010.
La Couronne-Carro (stacidomo)
Temas pri stacidomo de Société nationale des chemins de fer français (SNCF), priservata de trajnoj Provenco-Alpoj-Bordo Lazura.
Ĝi situas ĉe kilometra punkto (PK) de linio Miramas - L'Estaque (935000).
Saint-Didier (Vaucluse)
Saint-Didier (jen france, okcitane Sant Deidier, nomata laŭ kristana sanktulo origine latine nomita Desiderius) estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Vaucluse (franca elparolo: [], okcitane Vauclusa), en la regiono Provenco-Alpoj-Bordo Lazura (Provence-Alpes-Côte d'Azur, prononcata, okcitane Provença-Aups-Còsta d'Azur). Fine de en la komunumo vivis.
33434 Scottmanley
33434 Scottmanley estas tre malgranda, tre hela asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la en la kadro de la astronomia kampanjo OCA-DLR Asteroid Survey (ODAS) elde la Observatorio de la altebenaĵo de Calern, en Caussols (Alpes-Maritimes, Francio).
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de la brita skota populara scienca popularigisto Scott Manley, bone konata pro liaj videoj ĉe YouTube, kiuj kombinas sciencon kaj ludojn. Iama astrofizikisto, li studis koliziojn de asteroidoj elde la Observatorio de Armagh kaj kreis videblaĵojn pri la ĉefa asteroida zono kaj apud-teraj asteroidoj.
Aro de Smith-Volterra-Cantor
En matematiko, la aro de Smith-Volterra-Cantor (SVC) aŭ la grasa aro de Cantor estas ekzemplo de aro de punktoj de la reela linio R kiu estas nenie densa (ĝi ne enhavas iun intervalon), sed havas pozitivan mezuron.
Matteo Plateario
Matthaeus Platearius la Maljuna (ĉ. 1100-1161) estis itala anatomo kaj kuracisto, aŭtoro de sennombraj verkoj pri botaniko, medicinaĵoj kaj kemiaj drogoj, kelkaj el ili uzitaj kiel referenco en universitatoj kaj sciencaj rondoj. Li estis filo de la itala kuracistino Trotula de Salerno ankaŭ konata kiel Trotula de Ruĝero, kaj ŝia edzo Johannes Platearius la Maljuna (floris 1090-1120).
Biografio
Li ankaŭ estis frato de Giovanni Plateario la Juna (1090-1120), aŭtoro de la verko "Practica brevis". La germana botanikisto kaj historiisto Ernst Heinrich Friedrich Meyer (1791-1858) rigardis lian verkon "Circa Instans" kiel simila al tiuj de Plinio kaj Dioskorido, dum la belgodevena kemiisto kaj historiisto George Sarton (1884-1956) kreis ĝin esti "De materia medica" (verkita de Dioskorido) plibonigitan.
Matthaeus Platearius diplomiĝis en la "Primedicina Altlernejo de Salerno", kie li profesoris pri medicino kaj botaniko. La historiisto pri medicino Salvatore de Renzi (1800-1872), identigas iun Arĉimateon, konatan pro sia "Practica Archimathei" al Matthaeus Platearius la Maljuna, konata per la menciaĵoj faritaj de Matteo Plateario la Juna (lia filo) kaj Giovanni Plateario la Juna (lia frato kaj aŭtoro de la "Practica brevis"). La figuro de ĉi-kuracisto apartenas al unu el la plej brilaj periodoj de la "Medicina Altlernejo de Salerno", kaj ligiĝas al sennombraj verkoj, kiu permesis al De Renzi dokumenti la ekzistadon de tre bone strukturita aktiveco pri instruado ĉe la komenco de la 12-a jarcento.
Li estis unu el la kvar Majstroj ("Quattuor magistri") al kiuj oni devas prilabori gravan antologion rilate al la plej notindaj kirurgiaj konadoj en la Lernejo de Salerno, ankaŭ konataj kiel "La Piloloj de la Kvar Majstroj" ("Le Pillole dei Quattro maestri"). Lia nomo, laŭ Charles Victor Daremberg (1817-1872) ligiĝas ankaŭ al la verko "De medicinee medici secundum Archimatheum", same publikigita en la "Collectio Salernitana".
Aro de Smith-Volterra-Cantor
La aro de Smith-Volterra-Cantor estas nomita post Henry John Stephen Smith, Vito Volterra kaj Georg Cantor.
Konstruado
Simile al la konstruado de la aro de Cantor, la aro de Smith-Volterra-Cantor estas konstruita per forprenado de certaj intervaloj el la unuobla intervalo [0, 1].
La procezo komenciĝas kun la unu intervalo [0, 1]. Dum ĉiu n-a paŝo, n=1, 2, 3, ..., okazas forprenado de subintervaloj de longo 1/22n de la mezo de ĉiu el la 2n-1 restantaj intervaloj. Daŭrante malfinie kun ĉi tiu forigado, la aro de Smith-Volterra-Cantor estas la aro de punktoj kiuj estas neniam forprenitaj.
Dum la unua paŝo de procezo okazas forprenado de la meza 1/4 el la intervalo [0, 1] (la samo kiel forprenado de 1/8 de ĉiu flanko de la meza punkto je 1/2) tiel la restanta aro estas