cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Signolingvo
Hejmaj signoj
Susan Goldin-Meadow multe esploris hejmajn signojn. Ŝi trovis, ke signoj de Amerikaj surdaj infanoj pli similas al signoj de Ĉinaj surdaj infanoj ol al gestoj de iliaj gepatroj. La signoj estas partoj de struktura sistemo, en kiu ili estas vortoj, el kiuj oni konstras frazojn laŭ simplaj reguloj. Aliaj kriterioj pri lingvoj malestas, ankaŭ signifiko de signoj estas malkonsekventa. Ne estas larĝa grupo de uzantoj, ne estas rekonita kiel samasistemo, kaj se tiuj infanoj havos poste mem infanoj, la kodo iĝas pli kompleksa, same al kreoliĝado de parolitaj piĝinoj. Hejmaj signoj estas malplenaj lingvoj, sed apartenas al ekado de signolingvoj.
Lingvistoj povas esplori ekadon de lingvoj, ligon inter lingvo kaj gestoj, kaj kritika tempo de alpropriĝado de patrina lingvo. Ili povas esplori lingvajn universalojn kaj infanan inventon de lingvoj.
Divo
Klimato
situas en tropika klimato. La averaĝa temperaturo varias inter 23 kaj 26 °C. Jare pluvas po 1326 mm. En ĉiuj monatoj pluvas, la pluvo kulminas en junio kaj malkulminas en januaro.
Signolingvo
Signolingvoj nesurdulaj
Estas situoj, en kiu ankaŭ aŭdantoj uzas signolingvon; eĉ se tiu ne estas tial ellaboritaj kiel signolingvoj de surduloj. Pleje oni uzas parton de gramatiko de parollingvon de la komunumo. Tiuj estas situoj, en kiu oni ne povas (sub akvo), ne estas laŭcela (ĉasado), estas malpermesita paroli (tabuoj), aŭ signolingvo funkcias kiel sekreta lingvo.
Ĉe la indiĝenaj aŭstralianoj, multaj populoj havas krom sia parola lingvo ankaŭ propran signolingvon, aŭ havis tian en la pasinteco. Tia signolingvo uziĝis ĉefe en situacioj en kiuj parolado estis tabuigita, ekzemple dum funebra periodo aŭ dum certaj ceremonioj. Vidu ankaŭ Damino.
Raportoj pri la farto de surduloj ĉe tiuj populoj varias. Kelkaj verkistoj esprimis laŭdon pri la bona integrado de surduloj en tiaj komunumoj, dum aliaj plendis, ke la surduloj ne lernas la signolingvon, kiu kutimas esti instruata pere de la parola lingvo.
En la Nordamerikaj Grandaj Ebenaĵoj dum longa tempo uziĝis signolingvo kun tute alia funkcio. Ĝi funkciis kiel interetna helplingvo inter triboj kun tre malsimilaj parollingvoj. La indiana gestlingvo estas piĝina lingvo, en kiu uziĝas preskaŭ nur signoj bildigaj kaj imitaj (ikonaj). Pro tio, ĝi estis facile komprenebla ankaŭ por eŭropdevenaj enmigrintoj, kiuj ankaŭ uzis ĝin en siaj kontaktoj kun la indiĝenoj. Ĝi havas simplan sintakson en spaco, same al signolingvoj de surduloj. La piĝino donis ideon al simila internacia lingvo. Oni faris senlingvan signokodon el ĝi, kaj nomis tiun Amer-Ind.
Beboj ĝis la sepa monato ne povas eldoni parollingvajn sonojn. Se ili lernas signonligvon, ili povas komenci pli frue efike komuniki, ol paroli. Oni proponas signonligvon al aŭdantaj infanoj kun malfrua parolevoluo.
Oni ankaŭ proponas signolingvon el terapiaj kialoj por aŭdantuloj, kiuj havas iun parolmalhelpon, ekzemple balbutadon, disleksion, aŭ estas post apopleksio. Celo estas, ke parolaj regionoj de cerbo ricevu novajn stimulojn el movado. Se oni havas tre severan parolproblemon, aŭ estas muta, li povas lerni kaj uzi signolingvon, kiu helpas komuniki per lingvo, kaj senlingvajn kodojn, kiuj helpas lian senlingvan komunikadon. Al tiuj estas ekzemploj Amer-Ind, Makaton kaj Schau doch meine Hände. Se li uzas signolingvon, li ofte trovas antaŭjuĝon, kiu diras, ke signumantoj estas surdaj. Tiun volas neniu.
Surduloj kritikas doktorojn, ĉar ili trovas signolingvojn esti helpaj por aŭdantuloj, sed ili pensas, ke ili estas malhelpoj por surduloj, kaj estas kontraŭ ĝi.
Signolingvoj de homoideoj
Dum espléorado de iĝo de lingvoj ekigis ideo, ke oni devus esplori lingvajn kapablojn de aliaj homoideoj. Komence oni probis uzi parollingvon, sed la simioj ne povis paroli escepte de kelkaj vortoj. Poste esploristoj komencis signumi kiel gepatroj kun iliaj infanoj, kaj la simioj demonstris multe pli bonajn kapablojn. Plej famaj estis ĉimpanzoj Washoe kaj Loulis, kaj goriloj Michael kaj Koko. Koko uzis 600 signojn kaj gestojn, simplan gramatikon kiel vortordo, aŭ kunmetado. Ŝi ne lernis la kompleksan gramatikon de amerika signolingvo.
Lingvo endanĝerigo kaj formorto
Kiel kun iu ajn parolata lingvo, signolingvoj ankaŭ estas vundeblaj por esti endanĝerigitaj. Ekzemple, signolingvo uzata de malgranda komunumo povas esti endanĝerigita kaj eĉ prirezignita kiam uzantoj ŝanĝas al signolingvo uzata de pli granda komunumo, kiel okazis kun havaja signolingvo, kiu estas preskaŭ formortinta krom por malmultaj maljunuloj. Eĉ nacie agnoskitaj signolingvoj povas esti endanĝerigitaj, ekzemple la nov-zelanda signolingvo perdas uzantojn. Metodoj ankaŭ evoluas por taksi la lingvan viglecon de signolingvoj.
Literaturo
(Esperanto) Signolingvo oficiale agnoskita por itallingvaj surduloj, artikolo de Davide Astori en Literatura Foiro, n-ro 313 (okt. 2021) paĝoj 298-302
Divo
Trafiko
havas flughavenon. Ĉefvojoj kuras al Abiĝano kaj Daloa.
Geoskemo de la Unuiĝintaj Nacioj pri Afriko
Jen alfabeta listo de la subregionoj de Afriko laŭ la geoskemo de la Unuiĝintaj Nacioj kaj de iliaj membroŝtatoj:
Okupacio de Germanio
Post la malvenko de Nazia Germanio en la Dua Mondmilito, la venkintaj Aliancanoj trudis sian kunan aŭtoritaton kaj suverenecon super 'Germanio kiel tuto', difininte kiel tio la teritoriojn de la iama Germana Regno kiuj kuŝas okcidente de la Odro-Niso-limo, deklarinte la nuligon de la Nazia Germanio je la morto de Adolf Hitler. La kvar ĉefaj potencoj dividis 'Germanion kiel tuto' en kvar okupaciaj zonoj por administraciaj celoj, sub Usono, Unuiĝinta Reĝlando, Francio kaj Sovetunio respektive; kreante tion kio iĝis kolektive konata kiel Aliancan-okupita Germanio (Alliierten-besetztes Deutschland). Tiu divido estis ratifita en la Pocdama Konferenco (17a de julio al 2a de aŭgusto 1945). La kvar zonoj estis laŭ interkonsento de februaro 1945 inter Usono, Unuiĝinta Reĝlando kaj Sovetunio dum kunsidoj en la Jalta Konferenco; tio nuligis pli fruan dividon en tri zonoj (eksklude Francion) proponitan en la Londona Protokolo (1944).
En Pocdamo, Usono, Unuiĝinta Reĝlando kaj Sovetunio aprobis la disigon de 'Germanio kiel tuto' el la ĝistiamaj germanaj orientaj teritorioj oriente de la Odro-Niso-limo, kun preciza landlima linio determinota je fina Germana Pactraktato. Tiu traktato devis konfirmi, laŭ espero de Alaincanoj, la "alokcidenta ŝanĝo" de la landlimoj de Pollando, ĉar kaj Usono kaj Unuiĝinta Reĝlando engaĝiĝis al apogo en estonta pactraktato de permanenta aligo de iamaj orientaj germanaj teritorioj en Pollando kaj en Sovetunio. El marto 1945 al julio 1945, tiuj iamaj orientaj teritorioj de Germanio estis administraciitaj sub soveta militokupacio, sed post la Pocdama Konferenco ili estis transdonitaj al la sovetaj kaj polaj civilaj administracioj kaj tiele ili ĉessis konstitui parton de la Aliancan-okupitan Germanion.
Nigra karakaro
La Nigra karakaro aŭ Nigra karakarao (Daptrius ater) estas specio de rabobirdo de la familio de Falkedoj. Ties genro Daptrius estas plej ofte konsiderata monotipa nune, kvankam kelkaj inkludas tien ankaŭ la parencan specion de la Blankaventra karakaro alimaniere separata en Ibycter.
Ĝi troviĝas en plej parto de la Amazona Baseno nome en norda Bolivio, norda Brazilo, Kolombio, orienta Ekvadoro, Gujanoj, Peruo kaj Venezuelo. Ties natura habitato estas subtropikaj aŭ tropikaj humidaj arbaroj de malaltaj teroj kaj tre degraditaj praarbaroj sub 1.400 m.
Oni ne konas subspeciojn de tiu specio.
Aspekto
La inoj pezas ĉirkaŭ inter 350 kaj 440 g dum maskloj estas iom pli malgrandaj, nome ĉirkaŭ 330 g. Ili estas de 43 al 48 cm longaj.
Temas pri tre nigra birdo kun rimarkindaj kontraste blankaj pugo kaj subpugo. Sub la nigra krono estas oranĝecaj nudaj vizaĝo. mentono kaj vango kie kontrastas tre malhela okulo kaj fortika beko hokoforma malhelgriza aŭ metalecgriza kun pli nigreca supra bordo; la supra makzelo estas multe pli dika. Ankaŭ la kruroj estas oranĝecaj kun nigraj akregaj ungoj.
Ekologio
Estas malnomada specio de loĝantaj birdoj. Ili vivas soleme aŭ en grupoj samspeciaj, de ĝis 8 individuoj. Ili loĝas ĉe arbarklarejoj de ĝangalo, savano kun disaj arboj kaj riverbordoj. Rare oni vidis ilin en la interno de la ĝangaloj, dumfluge alte super la kanopeo. Male ĝi estis vidata en herbejoj kaj kie la vegetaĵaro ne tre altas kiaj ĉe terkultivejoj kaj paŝtejoj.
Ili nestumas en arboj; la ino demetas 2 aŭ 3 ovojn.
Ili manĝas ĉefe kadavraĵojn, sed estas ĉiomanĝantaj kaj nutras sin ankaŭ el ĉiaj tipoj de malgrandaj animaloj (malgrandaj mamuloj, birdoj...) kaj eĉ ĝis fruktoj. Oni diras, ke ili manĝas iksodojn el tapiroj: kiam la tapiro alvokas, la birdo alvenas, la tapiro kuŝiĝas kaj la karakarao manĝas ties iksodojn.
Hikaru Naruoka
Hikaru Naruoka (成岡 輝瑠, n. ) estas japana futbalisto.
Arbarmortado
La esprimo arbarmortado respegulas la grandajn zorgojn de multaj homoj en la 1980aj jaroj, precipe en Okcidenta Germanio, ke la arbaroj estas endanĝerigitaj kaj germanaj arbaroj post nelonge formortos grandskale. La zorgoj ne rilatis al novaj arbaraj damaĝoj, sed al la cirkonstancoj, ke la simptomoj videblis for de grandaj emisiaj fontoj, ampleksis tra grandaj teritorioj kaj videblias ĉe pluraj arbospecioj. Tion oni rimarkis meze de la 1970aj jaroj kaj estis diskutata publike precipe en meza kaj norda Eŭropo.
Fono
Laŭ rezultoj de esplorprojekto, gvidita de Roderich von Detten, la eksterordinare granda intensenco ne koincidas kun la forstbotanika realeco. Kelkaj kritikantoj jam tiam nomis la fenomenon pura amaskomunikila fenomeno, kiu provokis troigitan apokaliptan scenaron kaj alarmismon.
Strategioj por Esperanto
Diversaj celoj kaj vojoj
Ekzistas diversaj strategioj por Esperanto depende de la celoj kaj de la konvinkoj. Ofte en diskutoj pri strategio (kaj en la praktika laboro de organizoj) la difino de klara celo mankas, kaj tio malfaciligas aŭ malebligas la diskuton pri la elektendaj vojo kaj rimedoj. Aldoniĝas, ke homoj en la daŭro de sia vivo eventuale povas ŝanĝi sian sintenon tiurilate. Post kelkaj jaroj de Esperanto-aktiveco povas okazi transiro de idealismo al seniluziiĝo.
Ne ekzistas klaraj nombroj pri la jecenta divido inter la diversaj opinioj - estas certe, ke tio varias ankaŭ inter diversaj landoj kaj medioj.
Fina venko: Desuprismo, desubismo kaj "deflankismo"
Aldone antaŭ kelkaj jaroj aperis la komence ŝerca nocio "deflankismo" por nomi la agadon far spertuloj, ĉefe lingvistoj, kiuj povus per sia faka scio influi la decidantojn. Deflankismo estas plejparte formo de subtena agado por la tradicia desuprismo.
La Proklamo de Voss vidas "malharmonio(n) inter desupremaj kaj desubemaj agantoj" kaj celas "kombino(n) de ambaŭ vojoj". Ĝi do gardas la finan venkon kiel celon kaj detaligas, kiel ambaŭ vojoj povas kune efiki.
La Manifesto de Prago (1996) direktiĝas "al ĉiuj registaroj, internaciaj organizoj kaj homoj de bona volo". Laŭ ĝi dum la jarcento ekde 1887 "la celoj de ĝiaj parolantoj ne perdis gravecon kaj aktualecon". Ĝi do celas finan venkon, ĉefe per la desuprisma vojo.
Kreskigo
Kriterioj por la kresko de Esperantujo povas esti la kvanto de Esperanto-parolantoj (malfacile mezurebla) aŭ la kvanto de uzado de Esperanto. Oni povas statistike mezuri la partoprentagojn en renkontiĝoj aŭ la vizitadon de - ekzemple - la vikipedio kaj sekvi la evoluon dum la jaroj.
La vojoj de kreskigo kaj de desubismo estas la samaj, nur la celoj estas malsamaj - aŭ nedifinita ĉe la disvastigantoj.
La aŭtoroj de la Manifesto de Raŭmo eksplicite "celas disvastigi Esperanton". Ankaŭ la deklaro "Esperanto en la 80-aj jaroj" celas la disvastigon de Esperanto konsciante, ke unue necesas "amasa informado". La Proklamo de Voss volas gardi ĉe la Esperanto-parolantoj "deziron pri signifa disvastiga sukceso".
Pli alta kvalito
La ĉi-supre menciitaj vojoj celas kvantan progreson de Esperantujo. Aliaj Esperanto-parolantoj celas unuavice kvalitan progreson. Ili do deziras ekzemple pli altnivelajn publikaĵojn en Esperanto kaj pli varian elekton de kulturaj produktoj.
Laŭ la Proklamo de Voss "la kvalito plej ofte fontas el kvanto", pro kio ĝi proponas instruadon kaj trejnadon de instruantoj.
Utiligo
Dum aktivuloj provas antaŭenigi Esperanton laŭ unu el la priskribitaj kvar vojoj, multaj Esperanto-parolantoj ne havas tiajn ambiciojn, sed simple utiligas Esperanton por siaj privataj kontaktoj - sendepende de ia grandiĝo.
Stagnado
Kelkaj Esperanto-parolantoj ne deziras grandiĝon de la Esperanto-komunumo, por ke tiu gardu sian hejmecan karakteron. Aliaj kontraŭe asertas, ke la sperto de hejmeca karaktero fontas pli el la malgrandeco de la unuopa subgrupo (ekzemple regula renkontiĝo) al kiu oni rilatas ol el la malgrandeco de la tuta Esperantujo, kiu ja plej verŝajne nun havas almenaŭ centmilon da aktivaj membroj.
Vivtenado
Kelkaj aktivuloj opinias, ke ne eblas atingi multan progreson kaj ke sufiĉas vivteni la lingvon. Tiam la homaro povos iam poste decidi pri eventuala enkonduko de Esperanto. Tio estas kutime varianto de finvenkismo - oni konservas la ideon, sed provizore rezignas pri intensa agado.
Bulonja Deklaracio pri Esperantismo (UK, 1905)
La Deklaracio de la unua Universala Kongreso de Esperanto en Bulonjo ĉe Maro, "Deklaracio pri la esenco de la Esperantismo", ofte nomata malpli longe Bulonja Deklaracio, Deklaracio pri Esperantismo aŭ Deklaracio pri Esperanto, detaligas la "esencon de la Esperantismo": "La Esperantismo estas penado disvastigi en la tuta mondo la uzadon de lingvo neŭtrale homa, kiu 'ne entrudante sin en la internan vivon de la popoloj kaj neniom celante elpuŝi la ekzistantajn lingvojn naciajn', donus al la homoj de malsamaj nacioj la eblon kompreniĝadi inter si (...)". Estas notinde, ke tiu deklaracio ne eksplicite mencias iun celon, ke ĉiu homo aŭ la plimulto de la edukitaj homoj parolu Esperanton. Kompreneble oni povas supozi, ke disvastigantoj ĉiam celas, ke kiel eble plej multaj homoj akceptu tion, kion ili disvastigas, nome Esperanton. La posta punkto detaligas, ke "lingvo internacia povas esti nur lingvo arta" kaj ke "en ĉiuj rilatoj pleje taŭga montriĝis nur unu sola lingvo Esperanto" - tio indikas, ke oni pensas pri "ĝenerala" internacia lingvon.
La Deklaracio mencias homojn, kiuj rilate al Esperanto "laboras por ĝia disvastigado kaj riĉigado de ĝia literaturo". Estas notinde, ke jam en 1905 estis menciataj tiuj du kernaj agadoj (kreskigo kaj kulturo) por la progresigo de Esperanto.
Munkena Deklaracio (UK, 1951)
La deklaracio de la Munkena UK en 1951 eksplicite detaligas: "La celo de la Esperanto-Movado estas plena apliko de la Internacia Lingvo Esperanto en ĉiuj sferoj de la internacia vivo kaj por ĉiuj internaciaj rilatoj." Sekvas tri rezultoj de tia vasta uzado de Esperanto. La deklaracio do klare eldiras la celon de fina venko kaj konkretigas, kion tio signifus.
Marmoraj Faloj (lago)
Marmoraj Faloj estas rezervujo sur rivero Kolorado en la Teksasa Monteta Lando en Usono. La rezervujo estis formita en 1951 per konstruado de akvobaraĵo Starcke.
Strategioj por Esperanto
Deklaracio de Tireso (IJK, 1969)
La Deklaracio de Tireso nek difinas ĝeneralan celon por la Esperanto-komunumo nek vojon por atingi iun celon. Ĝi konstatas, ke "ĉiuj ajn agadoj pri lingvaj problemoj estas samtempe sociaj agadoj". Krome ĝi planas, ke la "estonta agado de TEJO inkluzivos lanĉon de agadoj, kiuj celos plivastigi la dimension de la individuo en la socia kaj teknologia evoluo".
Tiu deklaracio do foriras de la tradiciaj celoj de la Esperanto-asocioj kaj deziras okupiĝon pri la ĝeneralaj temoj de la socioj, en kiuj vivas la Esperanto-parolantoj.
Manifesto de Raŭmo (IJK, 1980)
La Manifesto de Raŭmo konstatas "krizon de identeco" ĉe la Esperanto-parolantoj kaj kritikas la "pracelojn" de la Esperanto-asocioj. Tiurilate la manifesto asertas, ke "la oficialigo de Esperanto estas nek verŝajna nek esenca dum la 80aj jaroj – oni havu alternativajn celojn" kaj ke "la faligo de la angla lingvo estas nek tasko nek zorgo de la esperantistoj".
La aŭtoroj kaj subskribintoj "celas disvastigi Esperanton por pli kaj pli, iom post iom realigi ĝiajn pozitivajn valorojn"; sekvas kvar valoroj, interalie kontaktoj inter ordinaraj homoj kaj novtipa internacia kulturo. La manifesto finiĝas emfazante la rolon de renkontiĝoj kaj asertante, ke "ni devos ekmontri al la mondo ke ni kapablas ankaŭ diri ion - ion kulture originalan kaj internacie valoran." El la Manifesto startis grava opinimovado, raŭmismo, kiu kondukis ĝis la Esperanta Civito.
Esperanto en la 80-aj jaroj (IJK Raŭmo, 7/1980)
Por la informado necesas modifi la metodojn "laŭ pli realismaj kaj atingeblaj celoj". Pri la enhavo de la informoj la teksto proponas: "La informoj al la ĝenerala publiko temu ĉefe pri utiligo de Esperanto, multnaciaj Esperanto-kunvenoj, kulturinterŝanĝoj, avantaĝoj per Esperanto."
Tiu ĉi teksto do klare ne celas finan venkon, sed la kreskigon de la Esperanto-komunumo, ĉefe surbaze de vasta informado per amaskomunikiloj pri la aktuala uzado de Esperanto.
Proklamo de Voss (ILEI-konferenco, 1991)
Laŭ la enkondukaj vortoj en la Internacia Pedagogia Revuo (3/1991) la Proklamo de Voss celas "iel sintezi la pretendojn" de la Deklaracio de Tireso kaj de la Manifesto de Raŭmo. Laŭ la proklamo "unuarange gravas emfazi" en la "disvastiga laboro", ke "Esperanto estas jam funkcianta lingvo kun la propraj historio, kulturo kaj kulturportaj valoroj kaj strebi, ke ĝi ĝuu sur plej diversaj kampoj samajn rangon, rajtojn, rimedojn kaj prestiĝojn kiel etna lingvo de simila disvastiĝinteco".
La proklamo proponas kombinon de desuprismo kaj desubismo "per zorge elektitaj projektoj". Ĝi konsideras la celon al kvalito kiel "laŭdinda", sed laŭ ĝi "necesas konstati, ke la kvalito plej ofte fontas el kvanto" - necesas do krei pli da Esperanto-parolantoj. Laŭ la proklamo Esperanto utilas por protekti minoritatajn lingvojn, dum Esperantistoj "malkontentu pri la uzo de naciaj lingvoj por transnaciaj celoj". Tamen laŭ ĝi "vanas batali rekte kontraŭ difinitaj grandaj lingvoj".
La termino "fina venko" transformiĝu al "konstanta agado por ebligi la uzon de Esperanto" internacie. Pri la estonteco la proklamo asertas, ke "signifa kvanta kaj kvalita salto en la uzo de Esperanto ne okazos" "sole per la klopodoj de la nunaj parolantoj" kaj same ne "sen la klopodoj de la nunaj esperantistoj teni la lingvon evoluanta" ks. Fine ĝi konsideras bona la "deziron pri signifa disvastiga sukceso".
La Proklamo de Voss do provas interpacigi desuprismon kaj desubismon, ĉe kio tamen ĝi konsideras la desuban (aŭ disvastigan) vojon pli grava. Same kiel la Manifesto de Raŭmo ĝi dubas pri rekta batalo kontraŭ la angla.
Manifesto de Prago (UK, 1996)
La Manifesto de Prago atentigas, ke Esperanto "de pli ol jarcento funkcias por kunligi homojn trans lingvaj kaj kulturaj baroj". Ĝi deklaras, ke intertempe "la celoj de ĝiaj parolantoj ne perdis gravecon kaj aktualecon", sed ne eksplicite mencias tiujn celojn. La Manifesto poste prezentas sep principojn, kiujn ĝi "konsideras esencaj por justa kaj efika lingva ordo". En la paragrafo "Demokratio" la Manifesto ekzemple kritikas la nunan komunikan sistemon, kiu "tutvive privilegias iujn homojn", kiel "maldemokratia". Laŭ la Manifesto Esperanto "ege superas ĉiun rivalon en la sfero de egaleca tutmonda komunikado". En la postaj paragrafoj la Manifesto detaligas kelkajn pliajn avantaĝojn de Esperanto kaj starpunktojn de parto de la Esperanto-komunumo.
Asertante, ke la celoj ne perdis "gravecon kaj aktualecon", oni povas supozi, ke la Manifesto de Prago konfirmas la finan venkon kiel celon. Aliflanke supozeble ankaŭ la verkinto, la redaktintoj kaj la subskribintoj konsciis pri tio, ke pro la diverseco de la Esperanto-parolantoj la celoj de la parolantoj estas sufiĉe malsamaj.
La Praga Manifesto direktiĝas interalie al registaroj kaj aludas al "justa kaj efika lingva ordo" - per kio ĝi montras sian emon sekvi la tradician vojon de desuprismo.
Proklamo de Poznano (Arkones, 2003)
La t.n. "Proklamo pri elĉerpiĝo de la paradigmo finvenkismo-raŭmismo" asertas, ke la "koncepta paro finvenkismo-raŭmismo estas unu el la plej sterilaj neologismoj de la esperanto-movado en la lasta kvaronjarcento". Ĝi atentigas pri la Proklamo de Voss kaj ties eldiro, ke "la konflikto inter kultur-flegemaj kaj fin-venkemaj esperantistoj estas transpontebla". Laŭ la Proklamo de Poznano finvenkismo kaj raŭmismo (...) "kunloĝas en ĉiu el ni".
La poznana proklamo do daŭrigas la vojon de la Proklamo de Voss provante kunigi diversajn pensofluojn. Ĝi prave atentigas, ke ekzistas multe pli ol nur du ideologioj ligitaj al Esperanto. Kritiko povas konstati same kiel pri la Proklamo de Voss, ke permesante ĉiun el tiuj ideologioj (aŭ strategioj) malfacilas decidi, kiu vojo estas elektenda en konkreta situacio; ekestas do la danĝero de "ĉionvolismo".
Deklaro pri internacia komunikado (2007)
Tiun deklaron, kiu proponas komunan uzadon de Esperanto kaj de la angla, publikigis Hokan Lundberg proksimume en 2007; ĝin subskribis inter 2007 kaj 2011 entute 267 personoj.
La angla estas hodiaŭ tre vaste uzata en multaj kampoj kaj ne estas realisme ekskludi ĝin el la ekvacio de internacia komunikado dum la venontaj jardekoj. Aliflanke, atingi altan nivelon de aktiva uzado de la angla, skribado kaj parolado, estas por multaj tre malfacila kaj temporaba afero. Tamen, atingi altajn pasivajn kapablojn (t.e. aŭskulta kaj lega kapabloj) estas multe pli facile ol atingi samnivelajn aktivajn kapablojn (t.e. parola kaj skriba kapabloj). Se homoj, kiuj malfacile atingas altajn aktivajn kapablojn en la angla, anstataŭe povus uzi Esperanton skribe kaj parole, ili havus multe pli grandajn ŝancojn partopreni en internacia komunikado egalnivele kun tiuj, kiuj akiris altajn, ankaŭ aktivajn kapablojn en la angla. Tio signifus pli da justeco kaj ankaŭ demokratieco en la internacia komunumo, sendepende de tio, ĉu temas pri la politika, scienca, komerca, NROa aŭ alia sfero de internacia komunikado.
Tiu modelo, en kiu la komunikantoj pasive regas kaj la anglan kaj Esperanton kaj aldone aktive regas unu el tiuj lingvoj, laŭ la subskribintoj estus relative efika kaj justa (kompare kun aliaj modeloj) por internacia rekta komunikado; aldone ĝi ŝajnas oferti kompromison konsiderante la nuntempan mondon.
Vivtenado anstataŭ finvenkismo (Trevor Steele)
En 2002 Trevor Steele, tiama ĝenerala direktoro de la Centra Oficejo de UEA publikigis artikolon pri "Ni kaj la angla lingvo". Li konstatas interalie, ke la facileco de Esperanto ne sufiĉas por allogi homojn, ĉar "homoj ne lernas ion nur pro tio, ke ĝi estas facila". Krome laŭ li "nuntempe la homaro plejparte ne tre ekscitiĝas pri lingva malegaleco". Post prezentado, ke pluraj tradiciaj argumentoj por Esperanto ne estas uzeblaj, li esprimas la opinion, ke "ni devas realisme akcepti, ke ni travivas epokon malfavoran al la ideo de neŭtrala mondolingvo". Li provizore rezignas pri tiu finvenkema ideo, sed tamen proponas labori por la "nobla afero". Li draste reduktas la celon al vivtenado: "Nia kontribuo estas necesa, sed decida nur en tio, ke ni devas vivteni la lingvon kaj la ideon, ĝis la homaro mem decidos."
"Ĉionismo" aŭ "ĉionvolismo" (Aleks Kadar)
La deziron samtempe ĉion fari - troveblan ekzemple en la laborplanoj de UEA - Aleks Kadar en 2006 nomis "ĉionismo". (Oni poste proponis ankaŭ ĉionfarismo aŭ ĉionvolismo.) Li opinias, ke ju pli da taskoj oni metas al si (aŭ al sia organizo), des malpli bone oni povas plenumi ilin. Kadar citas proverbon: "Oni ne postkuru plurajn leporojn samtempe." Aŭ oni kaptos neniun.
NGC 1588
NGC 1588 (aliaj indikoj — PGC 15340, UGC 3064, KCPG 99B, MCG 0-12-37, MK 616, ZWG 393.29, 2ZW 12, NPM1G +00.0155) estas galaksio en konstelacio Taŭro.
Strategioj por Esperanto
Kredi pri "monda lingvo" estus "megalomania" (Rudolf Fischer)
Rudolf Fischer, prezidanto de GEA ekde 2007, respondis al demando de ĵurnalisto, ĉu li "vere kredas, ke Esperanto povas fariĝi monda lingvo", per la vortoj: "Ne, tio estus megalomania."
NGC 1588
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Langenleuba-Niederhain
Langenleuba-Niederhain estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Altenburger Land de la federacia lando Turingio. Fine de la komunumo havis  loĝantojn. La teritorio estas parto de la komunumaro Wieratal, administra ligo de pluraj formale sendependaj politikaj komunumoj.
Semondans
estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Doubs, en la regiono Burgonjo-Franĉkonteo (Bourgogne-Franche-Comté, prononco []) kaj en la historia regiono Franĉkonteo. Fine de en la komunumo vivis. Administre la komunumo apartenas al la arondismento Montbéliard (france arrondissement de Montbéliard), la norda kaj orienta parto de la departemento, kaj al la kantono .
Bikrampur
Bikrampur ("Urbo de Kuraĝo") estis pargana situa 19 km sude de Dako, nome moderna ĉefurbo de Bangladeŝo. En la nuntempo ĝi estas konata kiel la Munŝiganj Distrikto de Bangladeŝo. Ĝi estas historia regiono en Bengalio. Ĝi estis parto de la zamindaro Baŭalo.
Ties historio trairis el la Maŭrja imperio en la 3-a jarcento a.K. al la nuntempo kun pinto en la Mogola Imperio.
Cannes
Cannes [kan], alinomata la Perlo de la Riviera, (okcitanlingve Canas) estas mezgrava franca urbo ĉe la mediteranea marbordo, lokita en la departemento Alpes-Maritimes kaj en la regiono Provenco-Alpoj-Bordo Lazura. Administre la komunumo apartenas al la arondismento Grasse.
Fervojmuzeo Bochum-Dahlhausen
La fervojmuzeo Bochum-Dahlhausen estas fervoja muzeo en la sudo de Bochum, kiun fondis la germana asocio por fervojhistorio 1977 sur la tereno de la fervojfunkciiga fabriko Bochum-Dahlhausen 1916 ĝis 1918 konstruita kaj en 1969 malfunkciigita. Ĝi estas kun areo da ĉ. 46.000 m² la plej granda privata fervojmuzeo de Germanio.
Cannes
Ĝi havas proksimume 70,000 loĝantojn, kiuj nomiĝas Cannois [kanŭa].
Insuloj de Lerino
Insuloj de Lerino (Îles de Lérins) estas insuloj en la Mediteranea maro, lokitaj ĉe Lazura Marbordo. Administre, ili apartenas al municipo Cannes.
Fervojmuzeo Bochum-Dahlhausen
La muzeo estas ankropunkto de la itinero de la industrikulturo.
Cannes
Festivalo
Ĉiujare okazas tie mondgrava filmfestivalo.
Fervojmuzeo Bochum-Dahlhausen
Eksponaĵo
La origino de la veturilkolekto revenas ĝis la jaro 1967. La muzeo eksponas diversajn vaporlokomotivojn ka aliajn interesajn fervojveturilojn el diversaj epokoj. La totala nombro de eksponaĵoj superas 200. Stelaĵoj de la ekspozicio estas la pezaj lokomotivoj.
Jen ekzemploj:
Cannes
Famuloj
En Cannes naskiĝis:
Fervojmuzeo Bochum-Dahlhausen
Eksponaĵo
Ĉitempe la muzeo provas per donacagado financi la refunkciigon de la lokomotivo Lok 66 002.
Veturiloj kaj instalaĵoj de la muzeo ankaŭ plurfoje „kunrolis“ en kino- kaj televidfilmoj. Ekz. granda parto de la prifervojaj registradoj de la filmo "Das Wunder von Bern" ekestis en Dahlhausen.
Kulmino en la historio de la des fervojmuzeo estas la granda veturilekspozicio kadre de la okazigoj "150 jaroj germanaj fervojoj" en la jaro 1985.
Muzeaj veturadoj
Ĉiusomere la muzeo okazigas veturadoj tra la Ruhr-valo kun diversaj lokomotivoj, inter ili ankaŭ vaporlokomotivo (vd. ankaŭ Ruhr-valo-fervojo). Dum tiuj veturas plejofte sur la linio al Hagen-ĉefstacidomo Preußische P 8 (38 2267) kiel lokomotivo. Ekde 2009 krome oni ofertos veturadojn al minejo Zollverein trans Mülheim kaj Essen.
La muzeofervojadon al Hagen partoprenas ankaŭ la modelfervojklubo Essen kaj ĉirkaŭaĵo, fondita en 1949, per la restaŭrita personvagono de MAN el la jaro 1921.
6601 Schmeer
6601 Schmeer estas malgranda ne tre hela asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la japanaj astronomoj Sejĝi Ueda kaj Hiroŝi Kaneda elde la observatorio de Kuŝiro en Hokajdo (Japanio).
Nomo
Ĝia nomo honoras la germanan amatoran astronomon Patrick Schmeer, observanton de kataklismaj elde Saarbrücken-Bischmisheim en Germanio. Li malkovris en 1999 la erupcion de la ripeta novao U Sco kaj rarajn ekbrilojn de, kaj li identigis plurajn supozitaj nanaj novaoj kiel malgrandaj planedoj.
Teleskopo
Teleskopo estas astronomia instrumento por observi malproksimajn objektojn per akumulado kaj fokusado de elektromagneta radiado. Ĝi estas eble la plej grava astronomia ilo. Teleskopoj pligrandigas la ŝajnan angulan grandecon de objektoj, krom ilia ŝajna heleco. Estas tradiciate, ke Galilejo estis la unua, kiu uzis teleskopon por astronomiaj celoj.
La vorto "teleskopo" kutime signifas optikan teleskopon, sed ekzistas teleskopoj por la plejparto de la spektro de elektromagneta radiado.
Radiaj teleskopoj estas fokusitaj radiaj antenoj, kutime konstruitaj kvazaŭ grandaj pelvoj. La pelvo foje konsistas el konduktiva drata maŝo kies truoj estas pli malgrandaj ol la ondolongo de la ricevenda radiado. Radiaj teleskopoj ofte funkcias duope, aŭ plurope, por sintezi grandan "virtualan" aperturon, kiu estas simila laŭ grandeco al la distanco inter la teleskopoj. La plej granda estas preskaŭ same larĝa kiel la Tero. Oni nun ankaŭ aplikas aperturan sintezon al optikaj teleskopoj.
Ikso-radiaj kaj gamaradiaj teleskopoj havas malfacilaĵon, ĉar tiaj radioj trairas la plimultajn metalojn kaj vitrojn. Ili uzas ringajn "deturnetantajn" spegulojn, faritajn el pezaj metaloj, kiuj reflektas la radiojn nur kelke grade. Ĉi tia spegulo kutime estas sekco de rotacianta parabolo.
Historio
La plej fruaj konataj funkciantaj teleskopoj estis la refraktaj teleskopoj kiujn inventis en Nederlando en 1608 Hans Lippershey kaj Zacharias Janssen, fabrikistoj de okulvitroj en Middelburg, kaj Jacob Metius en Alkmaar. Galileo aŭdis pri la nederlandaj teleskopoj en junio 1609, konstruis la propran en unu monato, kaj multe plibonigis ĝin en la sekva jaro.
La invento de la akromata lenso en 1733 parte korektis kolorajn aberaciojn esence proprajn al simpla lenso kaj ebligis konstrui malpli longajn, pli kapablajn refraktajn teleskopojn. Reflektaj teleskopoj, kvankam ne limigitaj de koloraj problemoj propraj al refraktiloj, estas malhelpataj de la uzo de speguloj el rapide senbriliĝemaj spegulumaj metaloj, uzataj dum la 18-a kaj frua 19-a jarcentoj. Tiun problemon moderigis speguloj el arĝentotegita vitro en 1857, kaj aluminiizitaj speguloj en 1932. La maksimuma fizika grando por refraktaj teleskopoj estas proksimume 1 metro. Tio diktas ke la vasta plejmulto da grandaj optikaj esploraj teleskopoj konstruitaj depost la komenco de la 20-a jarcento estis reflektaj. La plej grandaj reflektaj teleskopoj havas objektivon pli grandan ol 10 metroj.
En la 20-a jarcento estis evoluigitaj teleskopoj kiuj funkcias en vasta gamo da ondolongoj ek de radioondoj ĝis gamaradioj. La unua radia teleskopo ekfunkciis en 1937. Poste, vaste diversaj kompleksaj astronomiaj instrumentoj estis evoluigitaj.
Specoj de optikaj teleskopoj
Klasikaj teleskopoj estis uzantaj lensojn. Unue ekzistis la tipoj laŭ Kepler kaj Galilejo. Por konstrui pli grandajn teleskopojn oni uzas spegulojn en formo de parabolo.
Por pligrandigi la sensivecon por malhelaj objektoj kaj speciale la disigiblecon, oni kombinas teleskopojn. Angle tion oni nomas "array".
Provo pri Wagner
Provo pri Wagner aŭ Priserĉo pri Wagner (germane, Versuch über Wagner) estas kritika eseo de Theodor Adorno pri Richard Wagner. Ĝi estis publikita en Berlino kaj Frankfurto ĉe Majno en 1952.
Monprofitemo
Adorno montras la vagneran karakteron. Estas denonco pri malforteco. Adorno akuzas Wagneron pri tio. Ankaŭ lian monprofitemon rilate al Bayreuth. Wagner volas fariĝi revoluciisto. Tamen li volas monon de ĉiuj: de la nobeluloj kaj multaj mecenoj, sed tamen ilin mem li kritikis pro esti strukturaĵoj de la potenco.
Diletantismo kaj neliberiĝo en vagnera arto
En la dramoj de Wagner liberigo nur okazas je la fino.
Pri diletantismo Wagner ankaŭ estas akuzita. Wagner provas ĉion kontroli. Li estas la majstro, la diktatoro de ĉiuj aspektoj de la produktado. Se Wagner agus laŭ sia propra Gesammtkunswerk-koncepto, estus necese agi malsame rilate al sia art-maniero.
Burĝemo
Wagner bedaŭrinde forlasas liberan seksecon. Lia revolucio estas porintegra. Tiuj, kiuj faras tion iel pereas. Por Adorno, tio estas modelo pri burĝa socio. Respekteco en la burĝeco, kie oni havas difinajn manieron agi, kaj Wagner deziregas esti tiel respektita.
Identiĝi kun la potenco estas vagnera meĥanismo por sindefendo. Se oni faras necesaĵon, kie estas onia libereco? --- jen la demando. Neniu diru al vi, kion vi faru. Tio estas nemezurebla, netaksebla.
Pura forto pri memdetruemo. Wagner malamas la viktimojn. Li do fariĝas kulpa pri ĝena cinikismo.
Kial mi estu ĉe la flanko de la viktimo dum vi volas esti ĉe la flanko de la viktimisto?
Vagnera Gesammtkunstwerk kiel elano por faŝismo
Oni pensas pri faŝismo kiel anomalio. Adorno montras la malon. Li diras, ke ĝi ja ne estas manifesto pri racio, sed tamen por li, temas pri subordiĝo.
Adorno kritikas la industrian aspekton de arto. Ĉio estas totalitara, ĉar ĝi estas kontraŭfragmenta ne povante esti kontrolita. Li estas malamiko de ĝenroj. La muziko sekvas la lingvan fluiĝon.
Adorno ne valorigas la dividon de laboro. Eĉ en glumozaikoj oni vidas malsamajn elementojn.
Mittellandkanal
La kanalo Mittellandkanal - en Esperanto "mezlanda kanalo" - estas akvovojo de 325,7 kilometroj inter la okcidento kaj oriento de Germanio - temas pri la plej longa kanalo en Germanio. La kanalo ligas la riveron Rejno pere de la kanaloj Rejno-Herne-kanalo aŭ Wesel-Datteln-kanalo kaj poste Dortmund-Emso-kanalo okcidente kun la rivero Odro pere de la Elbo-Havel-kanalo, Havel kaj la Havel-Odro-akvovojo oriente. Per tio ĝi ebligas ŝipan veturon inter Nederlando, okcidenta Francio kaj Svislando okcidente kaj Pollando kaj Ĉeĥio.
Dum sia vojo de okcidento al oriento la kanalo devas superponti plurajn riverojn, kiuj fluas de sudo al nordo, rekte aŭ malrekte al la Norda Maro - temas interalie pri la riveroj Hase, Weser, Leine kaj Elbo. Estas relative imprese vidi, kiel unu akvovojo kun multaj kubikmetroj da akvo kaj pezaj kargoŝipoj per ponto gvidiĝas super alia akvovojo kun simile multaj kubikmetroj da akvo kaj same pezaj kargoŝipoj.
Bezděkov (distrikto Havlíčkův Brod)
Bezděkov (Besdiekow) estas municipo en Ĉeĥio, regiono Vysočina, en distrikto Havlíčkův Brod. Vivas ĉi tie. Ĝi troviĝas sur teritorio de PPR Fera montaro. Norde de Bezděkov trafluas rojo Cerhovka, kiu estas dekstraflanka alfluantro de rivero Doubrava.
Mittellandkanal
Pluraj flankaj kanaloj ligas la ĉefan kanalon al pli grandaj urboj de la regiono.
Bezděkov (distrikto Havlíčkův Brod)
Historio
La unua skribmencio pri la municipo devenas el la jaro 1544.
Mittellandkanal
Esperantaj detaletoj
Pluraj esperantistoj sur la kanalo akiris siajn licencojn pri motorboatado (kapablo, pri kio oni malofte konscias dum movadaj renkontiĝoj) ... ekzemple la gefratoj Birgit Prien, Thomas kaj Wieland Pusch.
Urbaj kaj neurbaj komunumoj laŭlonge de la kanalo
Listigo laŭ la kanala vojo de okcidento orienten
David Plouffe
Plouffe laboris de vintro 2000 ĝis 2002 ĉe AKP Message & Media kaj en februaro de 2004 iĝis partnero (kunposedanto) de la entrepreno. Li estis ankaŭ strategia gvidanto de la (sensukcesa) prezidenta kampanjo de Dick Gephardt.
Li ekde januaro de 2010 denove konsilas al prezidento Barack Obama.
Ureki
Ureki (ურეკი) estas urbo kaj marborda laŭsezona feriejo kaj banloko en la municipo Ozurgeti de la regiono Gurio, Kartvelio, ĉe la marbordo al la Nigra Maro, situanta je 60 km el Batumi kaj proksimume 300 km el la landa ĉefurbo Tbilisi. Situanta je nur 4 metrojn super la marnivelo, ĝi havas 1,166 loĝantojn (2014 tut-kartvela censo).
Ĝi ricevis statuson de urbo en 1953.
Viborgskaja (metrostacio en Sankt-Peterburgo)
Viborgskaja (Выборгская) estas stacio de la Metroo de Sankt-Peterburgo sur Kirovsko-Viborgskaja linio, ĝi situas inter la stacioj ' kaj ' en Sankt-Peterburgo.
Daiki Mitsui
Daiki Mitsui (三井 大輝, n. ) estas japana futbalisto.
Li ekde la jaro 2020 futbalas ĉe la unua vira teamo de la klubo Nagoya Grampus.
Shan Sa
SHAN Sa (山颯) (n. en Pekino) estas franclingva ĉina-franca verkistino. Ŝi komencis verki poezion ĉinlingve. En 1990 ŝi alvenis Francion post la eventoj en Tian An Men. En 1992 ŝi akiris la francan bakalaŭron, kaj iĝis sekretario de la pentristo Balthus. De tiam ŝi verkis romanojn franclingve.
Vienna (Metroo de Vaŝingtono)
Vienna estas stacio de la metroo de Vaŝingtono. Ĝi situas en kantono Fairfax en Virginio.
La stacio estis konstruita sur la meza strio de la ŝoseo US Interstate 66. Ĝi havas insulan kajon. La interetaĝo estas super la kajo.
Ĝi estas alirebla por rulseĝoj.
South Park
South Park (Suda Parko) estas televida komedia animadoserio kreita de Matt Stone kaj Trey Parker. Ĝi dissendiĝas ekde 1997 kaj temas pri la superrealistaj aventuroj de kvar ok-jaraj knaboj loĝantaj en malgranda urbo South Park (Koloradio, Usono). South Park kritikas satire multajn aspektojn de usona kulturo kaj aktualaĵoj, kaj problemigas konvinkojn kaj tabuojn per nigra humoro.
Temoj
La programo okulfrapas pritraktante aktualaĵojn, kiam ili ankoraŭ estas aktualaj, kutime en kruda maniero. Ekzemple, epizodo pri rehejmigo de rumanaj kvinnaskitoj dissendiĝis dum la afero Elián González, en kiu rolis Janet Reno, tiutempa usona Prokuroro Ĝenerala (ministro pri justico). En alia epizodo dissendita post la 11-a de septembro 2001 la knaboj iras per armea transporto al Afganio kaj renkontas Usaman Bin Laden.
La Knabaro
La Knabaro estas la grupo de la 4 ĉefroluloj de Sudparko. Temas pri Stano Marŝo, Kajlo Brokovskio, Eriko Kartmano kaj Kenĉjo MakKormiko.
Studentoj de la Sudparka bazlernejo
Gravaj aliaj studentoj de la bazlernejo de sudparko estas Butero kaj Tviko.
Teamo de la Sudparka bazlernejo
La instruisto de la 4a klaso estas Sinjoro Garisono. Sinjoro Makejo estas la edukadzorganto de la lernejo. Liaj frazoj finiĝas ofte per "m'klare".
Epizodoj
Jen listo de la epizodoj de la televida serio Sudparko (South Park).
La epizodoj estas ordigita laŭ produktado, ne laŭ apero ĉe televidekrano.
Uragano Audrey
Uragano Audrey estis la dua nomita ŝtormo kaj unua uragano de la uragana sezono en 1957.
Ĝi atingis uraganan statuson en la Golfo de Kampeĉe. Poste ĝi moviĝis norden alproksimiĝante al la Golfa Marbordo de Usono kaj plifortiĝante. La 27an de Junio, la uragano atingis pintajn ventojn de 230 km/h. Kun sama intenseco ĝi venis al tero inter la elfluo de la rivero Sabine kaj Cameron, Luiziano, poste tiun tagon, kaŭzante neantaŭe viditan detruadon.
Laŭ oficialaj kontoj 416 homoj pereis.
Jenő Gagyi
GAGYI Jenő [gadji], etédi, estis hungara verkisto, poeto. Li naskiĝis en Fogaraŝo la 17-an de aŭgusto 1880 kaj mortis en Budapeŝto la 4-an de januaro 1936.
Kariero
Jenő Gagyi finis siajn universitajn studojn en Budapeŝto, Padovo kaj en Jena. De 1904 li instruis en Nagykőrös, poste en Székelyudvarhely. De 1908 li estis kunlaboranto de la Hungara Landa Arkivejo, post la Unua mondmilito oficisto en ministerio por eksteraj aferoj, de 1922 sekcikonsilanto.
Universitato de Montano
La Universitato de Montano, (University of Montana), estas publika universitato situanta en Missoula, en la usona ŝtato de Montano. Ĝi estis fondita en 1893 kaj nun estas la ĉefa kaj plej granda universitato de la montana universitata sistemo kiu enhavas kvar kampusojn. Estas ĉirkaŭ 15,000 studentoj en diversgradaj programoj. Ĝi estas ĉe Monto Sentinel, kiu montras grandan literon M nome simbolo de la urbo kaj de la universitato.
Distrikto Lubaczów
La distrikto Lubaczów - pole powiat lubaczowski - estas administra distrikto de Pollando. Ĝi apartenas al la provinco aŭ historie vojevodio Antaŭkarpatio. Administra centro estas la samnoma urbo Lubaczów. Fine de en la distrikto vivis.
Mori Terumoto
MORI Terumoto (japane: 毛利 輝元; naskiĝis la 22-an de januaro 1553; mortis la 27-an de aprilo 1625) estis japana daimio.
Li estis filo de Mori Takamoto, batalis kontraŭ Toyotomi Hideyoshi sed malvenkis. Li partoprenis la Kiuŝu-kampanjon (1587) flanke de Hideyoshi kaj konstruis la kastelon de Hiroŝimo.
Terumoto estis membro de la kvin regantoj nomumitaj de Hideyoshi.
Varo (apartigilo)
La vorto Varo aŭ Varro havas plurajn signifojn, inter ili:
Leno-Tungusa naftogasa provinco
La Leno-Tungusa naftogasa provinco estas naftogasa provinco en Rusio, kiu okupas la sud-okcidentan parton de Jakutio kaj Irkutska provinco, la sudan kaj centran partojn de Krasnojarska regiono, la centran kaj sud-okcidentan partojn de la Mezsiberia plato. Ĝia areo estas 3,3 milionoj da kvadrataj kilometroj.
Situo
La provinco okupas plejparton de la Siberia kratono. Ekstere ĝin borderas la Bajkalo-Patoma orogenezo, Orient-Sajana orogenezo, Jeniseja kresto, kaj la Ĉejeniseja parto de la Okcidentsiberia plato.
Fundamento
Kiel internaj limoj de la sedimentaj areoj servas la Anabara, Oleneka, Suntara kaj aliaj internaj platvolboj. La provinca fundamento estas komplika sistemo de malsamaĝaj blokoj, kiuj konsolidiĝis dum hadeano, arĥaiko kaj proterozoiko. En la nord-orienta parto de la provinco (la Anabara kaj Oleneka internaj platvolboj) la fundamento eliras la tersurfacon, dum en restaj areoj ĝi sinkas ĝis 12-14 km. La ĉefaj tektonikaj elementoj estas la Bajkita, Anabara, Nepo-Botuoba anteklizoj, la Kurejka, Ĉesajano-Jeniseja kaj Tungusa sineklizoj, la Antaŭpatoma randa fleksejo kaj la Angaro-Lena ŝtupo).
Naftogasaj distriktoj
Ene de la provinco estas kelkaj naftogasaj distriktoj: la Anabara, Nord-Tungusa, Sud-Tungusa, Katanga, Ĉesajano-Jeniseja, Antaŭpatoma, Nord-Aldana, Bajkita, Angaro-Lena, Nepo-Botuoba kaj aliaj. Plejparto de ili estas ligitaj al zonoj de la perikratonaj mallevoj. La naftogasaj distriktoj situantaj ene de la plato (la Bajkita, Anabara kaj aliaj) havas malpli longan sedimentan kapoton.
Kapoto
En la suda kaj okcidenta partoj estas registritaj bazaltofluaĵojen. La sedimenta kapoto estas dika kelkcent (la Anabara volbo) ĝis 10-12 mil km (la Urina rifto).
Naftogasaj kompleksoj
Ĝi inkluzivas 6 naftogasajn kompleksojn: la rifeana, ediakara, malfruediakaro-frukambria, kambria, ordovicio-devonia, karbonio-permia.
En la sud-orienta parto de la provinco en la ediakara naftogasa komplekso estas la frunepa, malfrunepa kaj tira horizontoj, ligitaj al la grejsoj. Samloke en la malfruediakaro-frukambria naftogasa komplekso estas la preobraĵenska, jurjaĥa kaj aninska horizontoj, kiuj enhavas karbonatojn (rezervujojn).
En la suda kaj centra partoj de la provinco en la kambria naftogasa komplekso supozeble estas la frubelska, bulaja kaj iĉera naftogasaj horizontoj. Norde de la Jurubĉo-Toĥomska zono troviĝas randaj rifoj, al la okcidenta parto de kiuj ligiĝas zono de la trapenetreblaj hidrokarboidaj kolektujoj. La ordovicio-devonia kaj karbonio-permia naftogasaj kompleksoj estas bone evoluintaj en la nord-okcidenta parto de la provinco. En la ordovicio-devonia naftogasa komplekso estas la bajkita (grejsoj), ĉalbiŝeva kaj diabla (karbonatoj) horizontoj.
Naftogasaj minejoj
Aktiva serĉado de nafto kaj gaso en la regiono komenciĝis en 1948. La unua estis Atovska gasokondensata minejo, malkovrita en 1961. Ĝin sekvis la Markova minejo (1962), Jarakta minejo (1969) kaj aliaj. Entute estis malkovritaj pli ol 30 hidrokarbonidaj minejoj, inkluzive de la gigantaj (la Kovikta minejo, Ĉajanda minejo, Jurubĉeno-Toĥomska minejo) kaj grandaj (la Mezbotuoba minejo, Superviluĉana minejo, Tas-Jurjaĥa minejo, Sobina, Dulisma, Jarakta kaj aliaj) gasokondensataj kaj naftokondensataj minejoj. En la Ĥatanga enpremiĝejo lokaj kaptujoj estas ligitaj al salokupoloj (la Nordviga minejo).
Estas ankaŭ pluraj minejoj, ligitaj al nestrukturaj kaptujoj, kontrolataj per litologia anstataŭo de kolekto-rokaĵoj порода-коллектор kaj per surfacoj de malkongruoj несогласие. Plejparton de la kuŝejoj karakterizas manko de tavolpremo пластовое давление, kiu foje atingas 15-25% de la kondiĉa hidrostatika premo условное гидростатическое давление. Liberaj gasoj enhavas 73-88% de metano. Hidrogena sulfido preskaŭ tute mankas, dum enhavo de heliumo estas alta.
Enhavo de metano varias depende de profundeco. En mezozoikaj sedimentaĵoj dominas metano (ĝis 90-95%). Denseco de la gasaj kondensatoj estas 0,73-0,83 gramoj/cm³. Laŭ hidrokarbonida enhavo kondensatoj de ĵurasiaj sedimentaĵoj estas la metanaj, tiuj kretaceaj kaj permio-triasaj estas la metano-naftenaj. Denseco de nafto kreskas altdirekten laŭ la sekco (de 0,7 ĝis 1,0 gramoj/cm³). Samdirekte kreskas enhavo de rezinoj kaj malkreskas enhavo de parafino.
Torella dei Lombardi
Torella dei Lombardi estas komunumo de Italio.
Soportújar
Soportújar estas vilaĝo kaj municipo de la Aŭtonoma Komunumo Andaluzio, en la provinco Granada, sude de Hispanio. Limas kun la municipoj Carataunas, Cáñar, Lanjarón, Bubión kaj Pampaneira. Parto de ĝia municipa teritorio estas en la Nacia Parko de Sierra Nevada. Je 01/01/2018, estis 266 loĝantoj laŭ la INE.
Post la konkero fare de la kristanoj estis loko loĝata de 70 familioj de moriskoj. Kiel en la tuta komarko, la loko estis protagonista en la ribelo de Aben Humeĝa en la 16a jarcento (1568-1571) kaj suferis la reprezaliojn de senloĝigo post la forpelo de la moriskoj. La reĝo Filipo la 2-a, en 1572, donis la lokon al 27 familioj de malnovaj kristanoj de Jaén, Montilla, Carcabuey, Yuste, Castilla La Vieja kaj Granada, al kiuj oni donis la komunan posedrajton de preskaŭ la tuto de la municipa teritorio.
Károly Palczer
Károly PALCZER [palcer] estis rumania hungara instruisto pri franca lingvo, polika malliberulo, memuaristo. Li naskiĝis en Salonta la 13-an de decembro 1928 kaj mortis en Kluĵo la 27-an de februaro 2013.
Leno-Tungusa naftogasa provinco
Naftogasaj minejoj
Komenca suma gasa kapacito de la provinco estas taksata je 30 trilionoj da kubaj metroj. Sed la teritorio estas malbone esplorita (esplornivelo varias de 2,8% en Krasnojarska regiono ĝis 10,4% en Irkutska provinco, averaĝe 4,7%), do oni povas atendi malkovron de novaj grandaj minejoj.