cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Tiulești
Historio
Ĝia unua mencio skriba estas el 1439. Ĝis 1919 ĝi apartenis al Hungario (Hunyad).
Aoki Masakacu
AOKI Masakacu (japane 青木 昌勝, Aoki Masakatsu, naskiĝis en 1957) estas japana amatora astronomo, kies ĉefa intereso estas la supernovaoj.
Li observas elde sia propra observatorio (de MPC kodo 908) en la urbeto Tsukioka (月岡町, Tsukioka-machi, proksime de Toyama).
Li malkovris 2 asteroidojn kaj 12 supernovaojn.
Dénes Hollanda
HOLLANDA Dénes estas rumanihungara inĝeniero pri mekaniko, universitata profesoro naskita en Albiș (Cernat) la 28-an de februaro 1939.
Coturnix
Coturnix estas genro de Koturnoj. Membroj de tiu genro estas tipe malgrandaj terbrunecaj birdoj, kun sablokoloraj al ruĝecaj nuancoj, kaj malhelaj linioj ĉirkaŭ kapo kaj nuko. Ili estas multe ĉasataj en siaj habitatoj por ties viando kaj vibraj plumoj.
Dénes Hollanda
Kariero
Dénes Hollanda diplomiĝis en Braŝovo, li laboris tie ĝis 1977 en universitato de politekniko, poste en Târgu Mureș en la mekanika instituto, kiu 1990 fariĝis universitato, kies li estis dekano. De 1-a de aprilo 2001 li estis dekano de EMTE de Târgu Mureș. Li estas honora civitano de la urbo.
Coturnix
Specilisto
Specia fosilio el fina Oligoceno - komenca Mioceno de sudokcidenta kaj centra Eŭropo estis priskribita kiel Coturnix gallica. Alia, C. donnezani, estis disvastigata en komenca Plioceno al komenca Plejstoceno en Eŭropo.
Manĝorajto
Manĝorajto, kaj ties variaĵoj, estas homa rajto kiu protektas la rajton de la personoj al manĝo per si mem en digneco, implice ke sufiĉa kvanto de manĝo estu disponebla, ke la personoj havu rimedojn aliri al ĝi, kaj ke ĝi plenumas akurate la individuajn dietajn necesojn. La rajto al manĝo protektas la rajton de ĉiu homa ento esti libera el malsato, el manĝomalsekureco kaj el disnutrado. La rajto al manĝo ne implicas ke la registaroj havas devigon disponigi senpagan manĝon al ĉiu ajn kiu deziras ĝin, aŭ rajton esti nutrata. Tamen, se personoj estas senigitaj el aliro al manĝo pro tialoj ekster ties kontrolo, ekzemple, ĉar ili estas arestitaj, en tempo de milito aŭ post naturaj katastrofoj, tiu ĉi rajto postulas ke la registaro havigu manĝon rekte.
Howick
Howick estas urbo en Umgungundlovu Distrikta Municipo de la provinco Kvazulu-Natalo, Sudafriko. La urbo estas 1050 m super marnivelo, kaj ĉirkaŭ 88 kilometrojn el la havenurbo Durban. Estas varmaj someroj kaj moderaj sekaj vintroj. Malvarma fluejo descendas al Howick kiam neĝo falas sur la najbara monto Drakensberg. La urbo estas ĉe la ŝoseo N3, konektante ĝin kun la cetero de Sudafriko.
Manĝorajto
Tiu rajto estas rajto agnoskita de la Internacia Pakto pri Ekonomiaj, Sociaj kaj Kulturaj Rajtoj (IPESKR) kiu havas 160 ŝtatojn membrojn je Majo 2012. Ŝtatoj kiuj subskribis la pakton interkonsentas fari demarŝojn al la maksimumo de ties disponeblaj rimedoj por atingi progrese la tutan realigon de la rajto al akurata manĝo, kaj nacie kaj internacie. En totalo de 106 landoj la rajto al manĝo estas aplikebla ĉu pere de konstituciaj aranĝoj de variaj formoj aŭ pere de rekta aplikableco en juro de variaj internaciaj traktatoj en kiuj la rajto al manĝo estas protektita.
Howick
La urbo estas loko de Howick Falls, nome grandaj akvofaloj kiuj okazas kiam la rivero Umgeni falas 95 metrojn super doleritaj klifoj survoje al la Hindia Oceano. La akvofalo estis konata kiel kwaNogqaza aŭ "La loko de la altulo" fare de originaj lokaj Zuluoj. Estas kelkaj aliaj akvofaloj en la najbareco kaj ĉiuj el ili estis okazigoj de homaj mortoj. Ĉe Howick estas Cascade Falls (25 m) kaj Shelter Falls (37 m), dum Karkloof Falls (105 m) estas 16 km oriente.
Estas ankaŭ nombraj lernejoj en Howick, kiel Howick High School.
Totia
Totia [totia] (hungare: Nagytóti, germane :Ratzdorf) estas vilaĝo en Rumanio sudokcidente de Deva. En 1910 ĝi havis 196 loĝantojn (rumanoj); en 1992 129 (rumanoj). Ĝia unua mencio skribe estas en 1366. Ĝis 1919 apartenis al Hungario, (Hunyad vármegye). Administre ĝi apartenas al Băcia.
Eĥoŝanĝo ĉiuĵaŭde
«Eĥoŝanĝo ĉiuĵaŭde» estas testa frazo (inventita de Martin Weichert) entenanta ĉiujn diakritaĵojn kaj vokalojn de la alfabeto de Esperanto, ofte uzata por kontroli, ĉu la kromliteroj de Esperanto bone prezentiĝas en koncerna tiparo, en datumtransmeto aŭ prilaboro ktp. Pro sia mallongeco ĝi ofte estas praktike pli oportuna ol la plenaj ĉiuliteraĵoj.
Tiajn frazojn esperantajn oni povus nomi ĉiuĉapelaĵoj.
Similajn testajn frazojn pri ĉiuj ne-askiaj kromliteroj nacilingvaj havas la poloj; la plej vaste konata el ili estas «Zażółć gęślą jaźń» (proksimuma signifo: «Flavigu liutan memon»).
Palma di Montechiaro
Palma di Montechiaro estas komunumo de Italio. Ĝi apartenas al la regiono Sicilio kaj al la provinco Agriĝento. Fine de en la komunumo vivis. Najbaraj komunumoj estas Agriĝento, Camastra, Licata kaj Naro.
Károly Ábrai
ÁBRAI Károly [pr. a:brai], ĝis 1871 Figura, estis hungara politikisto, verkisto naskiĝinta en Satmaro la 8-an de decembro 1830 kaj mortinta en Budapeŝto la 18-an de aŭgusto 1912.
Kariero
Ábrai studis juron kaj teologion inter 1850–53 en Debreceno, poste li iĝis reformita pastro en Satmaro, ekde 1862 instruisto de la reformita liceo de Hódmezővásárhely, poste ĉefnotario de la urbo, resp. de la Departemento Csongrád. Inter 1876 kaj 1884 li estis urbestro de Hódmezővásárhely. Pli poste li loksidiĝis en Budapeŝto. Ekde 1869 ĝis 1878 li redaktis la gazeton Vásárhelyi Közlöny.
Esperanto.com
La retejo esperanto.com estis socia reto, kreita de esperantistoj por esperantistoj kaj malaperinta en la jaro 2018.
Esperanto.com havis multe da eblecoj kaj dum la unuaj jaroj aldonis novajn kaj plibonigis tiujn jam funkciantajn. Ĉiu esperantisto povis libere kaj senpage partopreni virtualan komunumon Esperanto.com. Ĉiuj eblecoj aperis tuj post facila kaj rapida kreo de konto.
Historio
La retadreso Esperanto.com, kiu longe estis posedata de usona privatulo, estis aĉetita de esperantistoj por nova, nuresperanta socia retejo. La nova retejo estis la dua provo krei esperantistan socian retejon, post Amikumu.com, kiu funkciis dum la jaro 2007 kaj tiam atingis proksimume 1.700 membrojn. Ekde julio 2008 la paĝaro de Amikumu.com ne plu funkciis. Kelkajn tagojn post la lanĉo, la nova retejo Esperanto.com en februaro 2010 jam havis pli ol 250 membrojn.
En marto de la jaro 2018 esperanto.com malaperis pro sekurecaj kialoj rilate al la programaro, kiu funkciigis la retejon. Tiam ĝi havis 2454 uzantoj registritaj.
Béla Halász
Béla Halász [halAs], laŭ hungarlingve kutima nomordo Halász Béla estas hungara kuracisto, anatomo, profesoro, membro ordinara de Hungara Scienca Akademio (1985), membro de Academia Europaea.
Béla Halász naskiĝis la  1927 en Kalaznó, li mortis la  2019 en Budapeŝto.
Biografio
Béla Halász frekventis universitaton en Pécs inter 1948-1954, poste li eklaboris en la universitata instituto. En 1964 li plulernis en Kalifornio helpe de stipendio. En 1972 li doktoriĝis antaŭ MTA. Baldaŭe li iĝis katedrestro jam en Budapeŝto, inter 1973-1979 li estis vicrektoro. Li okupiĝis precipe pri endokrina sistemo kaj nerva sistemo. Li emeritiĝis en 1997. Li ricevis diversajn premiojn inter 1963-2008.
Partio de la Laboro (Nederlando)
La Partio de la Laboro ( Partij van de Arbeid, PvdA) estas nederlanda politika partio de socialdemokratia programo, kiu ekde la jaro 1946 seninterrompe reprezentiĝas en la unua kaj dua ĉambro de la nederlanda parlamento kaj plurfoje nomumis la ĉefministron. La partio laŭ la stato de la jaro 2007 havas proksimume 62.000 membrojn.
Historio
Antaŭ la Dua Mondmilito la socialdemokratia partio de Nederlando nomiĝis Socialdemokrata Laborista Partio (SDAP), fondita dum 1894. Ĝi komence restis relative malforta. Dum la jaro 1940 la armeo de Nazia Germanio, kiu estis konkerinta Nederlandon, kontroligis kaj mallonge post tio malfondis la partion. Dum la jaro 1946 la partio nove fondiĝis, sub la nuna nomo, kaj provis integrigi ankaŭ maldekstrajn liberalulojn. Dum la 50-aj jaroj de la 20-a jarcento la PvdA precipe kunlaboris kun la katolika partio, same dum mallonga fazo de la jaro 1966: Inter la jaroj 1948 kaj 1958 la partiano Willem Drees estis ĉefministro. Krom dum la mallonga fazo de 1966, dum la 60-aj jaroj la partio estis opozicia, nur dum 1973 ĝi denove iĝis registara partio: Dum en antaŭaj balotoj ĝi tre kunlaboris kun aliaj maldekstraj partioj kaj ne havis sufiĉe fortajn aliancanojn por registara koalicio. Dum la jaro 1977 la voĉdonantoj montris aprezon por la politiko de la antaŭa PvdA-registaro sub ĉefministro Joop den Uyl, sed inter la pli konservativaj partianoj sendependiĝis la nova partio "DS 70", kiu dum la sekvaj 8 jaroj estis relative sukcesa, kaj krome dum 1977 la kristdemokratoj ne volis formi registaron kune kun la socialdemokratoj, kiuj tiam havis relative maldekstran programon.
Dum pli longa tempo en la registaro la partio nur estis post la jaro 1989, en koalicio sub la kristdemokrato Ruud Lubbers. Tiun koalicion sub la pragmatika socialdemokratia partigvidanto Wim Kok la maldekstraj partiaj veteranoj aparte malaprezis.
Dum 1994 la PvdA, unuafoje ekde la enkonduko de ĝeneralaj balotoj dum 1918, sukcesis formi registaron sen la kristandemokratoj. La socialdemokrata-liberala registaro sub Wim Kok el la partioj PvdA, Volkspartij voor Vrijheid en Democratie (dekstraj liberaluloj) kaj Democraten 66 (maldekstraj liberaluloj) realigis kuraĝajn reformojn kaj ankaŭ ekonomie estis sukcesa. La balotoj de 1998 konfirmis la koalicion. Dum la balotoj de 2002 tamen la PvdA draste perdis voĉojn, de proksimume 30 al 15 procentoj. La kristdemokratoj kontraste populariĝis. Jam dum la sekva jaro tamen la partio gajnis multajn voĉojn, dum 2006 tamen ree perdis multon. Ekde la jaro 2007 la partio estas dua forto en la registaro de Jan Peter Balkenende. Inter la plej grandaj zorgoj de la partio estas la sukceso de la ekstreme maldekstra partio Socialistische Partij: Dum la 90-aj jaroj de la 20-a jarcento ĝi estis marĝena partieto, sed ekde 2007 ĝi per 16,6 procentoj da voĉoj estas la tria plej forta partio - kaj gajnis voĉojn koste de la verda partio GroenLinks, sed ĉefe de la PvdA.
Internacie
La PvdA-parlamentanoj en la Eŭropa Parlamento aniĝis en la Partio de Eŭropaj Socialdemokratoj. La partio krome estas membro de la Socialista Internacio.
Registara partopreno
La partio trifoje nomumis la ĉefministron kaj plurfoje estis parto de registaraj koalicioj:
Puerto Peñasco
Puerto Peñasco estas unu el la 72 komunumoj de la meksika subŝtato Sonora, kiu estas la dua plej granda subŝtato de Meksiko kaj situas en la plej norda parto, kiu limas al Usono. La ĉefurbo de la komunumo estas Puerto Peñasco. La kodnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 26048. Puerto Peñasco signifas en la hispana "Montopasejo de la Rokego".
Geografio
La komunumo havis en 2010 (lasta popolnombrado de la INEGI) 57342 loĝantojn. El tiuj estis 29460 viroj kaj 27882 virinoj. La komunumo havas surfacon de 9774,5 km². La meza alteco (de la ĉefurbo) estas 10 metroj super la marnivelo.
Klimato
En la komunumo jare falas averaĝe  91 mm/m² de precipitaĵo. La averaĝa jara temperaturo estas 21 °C.
Sociogeografio
En la jaro 2000 (laŭ INEGI) en la komunumo vivis 20273 personoj pli aĝaj ol 15 jaroj. El tiuj 19633 scipovis legi kaj skribi kaj 610 personoj estis analfabetoj. Do 3,01 % de la personoj pli aĝaj ol 15 en la komunumo estis analfabetoj.
Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a., (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).
Hatě (Chvalovice)
Hatě (Haid) estas domaro en Ĉeĥio, parto de municipo Chvalovice. La domaro situas rekte sur la limo kun Aŭstrio, troviĝas ĉi tie limpasejo Hatě–Kleinhaugsdorf kaj vendeja kaj amuza centroj Freeport kaj Excalibur City. Estas ĉi tie registritaj 2 adresoj. Daŭre ĉi tie vivas.
Hatě situas en katastra teritorio Chvalovice kun areo 8,84 km².
Limpasejo
La limpasejo el Hatě al Kleinhaugsdorf estas destinita por:
Vendeja kaj amuza zono
La teritorio laŭlonge laŭ alvetureja ŝoseo al la limpasejo estas surkonstruigita precipe de vendeja zono kun oŭtleta centro Freeport kaj de pluaj vendejoj, foirejoj, restoracioj, hotelo Savannah, de tri kazinoj kaj kelke da noktaj kluboj.
La eksaj spacoj de la limpasejo ŝanĝiĝis, en la devenaj spacoj de doganeja administracio estiĝis kvarstela hotelo. El la ekstero la hotelo eliras el dezajno de kazino Route 59, kiu troviĝas en tiu ĉi loko. La hotelo devus finkrei la komplekson de vendejcentroj Excalibur City kaj Freeport.
Johannes Neuhardt
Johannes NEUHARDT (naskiĝinta la en Salzburg) estas aŭstra apostola protonotaro kaj arthistoriisto.
Vivo
Johannes Neuhardt trapasis la abiturientan ekzamenon en 1948 ĉe Akademia gimnazio de Salcburgo estante el malnova burĝa familio; por unu lia prapatro Leopold Mozart komponis la geedziĝmuzikon. Neuhardt studis filozofion kaj katolikan teologion en Salzburg kie li ordinitis pastro en la jaro 1953-a. Unue li deĵoris kiel kapelano en Bischofshofen, Kufstein-Endach, Kitzbühel kaj kiel vicestro de la porpastra seminario salcburga. Poste li studis arthistorion kaj arĥeologion ĉe la Universitato de Innsbruck kie li doktoriĝis en 1960.
Neuhardt estis inter 1960 kaj 2011 dioceza konservisto, tiupostene rekordulo en tuta Aŭstrujo. La Salcburgan katedralmuzeon Neuhardt ankaŭ kreis kies inaŭguro sukcesis en 1974. Ĝin li estris ĝis 1994. Krome li engaĝiĝis pri la fondo de telefona animzorgado/konsilado por helppetantoj en urĝaj kazoj, de amaskomunukila komisiono endioceze kaj de artofondaĵo kiu nomitis por la fama viena kardinalo Franz König (Kardinal-König-Kunstfonds).
Johannes Neuhardt fariĝis en 1978 membro de la kapitulanaro de la Katedralo de Salcburgo; inter 1992 kaj 2005 li estis ankaŭ katedrala ĉefpastro/dekano. Tiam li tre engaĝiĝis pri la restaŭrado de la katedralo.
Louňová
Louňová (antaŭe ankaŭ Louňavá, Launau) estas municipo en Ĉeĥio, troviĝanta en distrikto Plzeň-sudo, en Regiono Plzeň. Vivas ĉi tie.
Historio
La unua skribmencio pri la municipo devenas el la jaro 1358.
Sonato
Sonato (el latina kaj itala sonare, 'sonigi'), en muziko, rekte signifas "peco ludata" kontraste kun kantato (latina cantare, kanti), peco kantata. La termino, estante malpreciza, nature evoluis tra la historio de muziko, indikante diversajn formojn antaŭ la klasika epoko.
Ensembloj
Kiel rimarkigis diversaj scienculoj, tio faras la terminon tre arbitra: la muzikaj trajtoj de la sonato (je iu certa tempo) emas transiĝi al verkoj komponitaj por pli grandaj ensembloj. Estus tute sencohave diri pri simfonioj, ke ili estas sonatoj por orkestro, pri arĉinstrumentaj kvartetoj, ke ili estas sonatoj por arĉinstrumenta kvarteto, ktp.; sed pro kutimo tiaj dirmanieroj estas evitataj.
La baroka sonato
En la tempo de Arcangelo Corelli jam du polifoniaj specoj de sonato stariĝis, la preĝeja sonato kaj la ĉambra sonato.
Les Salelles (stacidomo)
Les Salelles estas franca stacidomo sur linio -, situanta en  , en departemento Lozère, regiono.
Sonato
La baroka sonato
La ĉambra sonato konsistis preskaŭ tute el idealigitaj dancaj melodioj. En la tempo de Bach kaj Händel ĝi jam, unuflanke, tute apartiĝis de la sonato, kaj nomiĝis la suito, partito, ordre, aŭ (kiam ĝi havis preludon en formo de franca operuverturo) la uverturo. Aliflanke, la trajtoj de preĝeja sonato kaj ĉambra sonato jam libere intermiksiĝis. Sed Bach, kiu ne uzis tiujn titolojn, ankoraŭ gardis la du specojn tiel apartaj, ke ili povas esti rekonitaj laŭ stilo kaj formo. Tial, el liaj ses solistaj violonaj sonatoj, n-roj 1, 3, kaj 5 estas preĝejaj sonatoj, kaj n-roj 2, 4, kaj 6 nomiĝas partitoj, sed inter sonatoj povas klasiĝi kiel ĉambraj sonatoj.
Les Salelles (stacidomo)
Temas pri stacidomo de Société nationale des chemins de fer français (SNCF), priservata de trajnoj aŭ aŭtoĉaroj.
Sonato
La baroka sonato
La termino sonato ankaŭ aplikiĝas al la vico de pli ol 500 verkoj por klaviceno sola verkitaj de Domenico Scarlatti. Tiuj ĉi pecoj havas unu movimenton solan, konsistantan el du partoj, kiuj dividas saman pulson kaj saman teman materialon. Ili ofte envolvas virtuozecon kaj estas admirataj pro sia granda diverseco kaj inventemo.
Les Salelles (stacidomo)
Ĝi situas ĉe kilometra punkto (PK) de la linio Le Monastier - La Bastide-St-Laurent-les-Bains (723000).
Sonato
La baroka sonato
La sonatoj de Domenico Paradies estas mildaj kaj longigitaj verkoj de tiu ĉi speco kun aldonita gracia kaj melodia dua movimenteto. La manuskripto sur kiun Longo bazigis sian eldonon de Scarlatti ofte montras similan apudmeton de movimentoj, sed tamen sen absoluta indiko de ilia ligiteco. La stilo estas ankoraŭ sekvebla en la sonatoj de la pli malfruaj klasikistoj, kiam unua movimento montras unuforman kuron de rapida movo, ekz. en la violona sonato en F de Mozart (K377), kaj en kelkaj el la plej bonaj verkoj de Clementi.
La sonato en la klasika epoko
Ĝis la stariĝo de la klasika epoko en muziko, la sonato jam alprenis sufiĉe bone difinitan normigitan formon (bone ekzempligite en la verkaro de Joseph Haydn), kun movimentoj organizitaj en jena maniero (tipaj forlasoj de la normo notiĝas sube en krampoj):
La unua movimento estas en sonata formo, kaj estas rapida kaj vigla'''
(aŭ malofte, malrapida anstataŭe; kaj iafoje en alia formo, kiel temo kun variaĵoj)
La dua movimento estas malrapida kaj lirika; ĝi estas tradicie en duparta formo aŭ triparta formo.
(sed ĝi povas esti en sonata formo, eble mallongigita; aŭ temo kun variaĵoj)
La tria movimento estas aŭ menueto aŭ skerco (ambaŭ estas en tritakto)
(sed iafoje la menueto aŭ skerco estas tute ellasata; aŭ ĝi venas la dua, antaŭ la malrapida movimento, kiu venas la tria)
25478 Shrock
25478 Shrock estas asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la de la teamo de la astronomia kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de Christine Lee Shrock, finalistino de la Intel Science Talent Search de 2009, scienca konkurso por lernantoj en lasta jaro de mezlernejo, pro ŝia projekto pri biokomputiko kaj genomiko. Ŝi estis lernantino ĉe la Ward Melville High School de East Setauket (Nov-Jorkio).
Sonato
La sonato en la klasika epoko
La lasta movimento (t.e. la kvara, aŭ iafoje simple la tria) estas rapida, kaj aŭ en sonata formo aŭ rondelo
(aŭ iafoje temo kun variaĵoj)
Ĝenerale, la menueto (aŭ skerco) kaj finalo estis verkitaj en la sama tonalo kiel tiu de la malferma movimento (aŭ iafoje la paralela maĵoro aŭ minoro); komponistoj elektis diversajn tonalojn por la malrapida movimento (plej ofte la subdominanton, aŭ iun sufiĉe proksime rilatan sed pli bemolan tonalon, ĉu maĵoran aŭ minoran).
Kiel notite ĉi-supre, multaj klasikaj sonatoj (notinde tiuj de Mozart) havis malpli multajn movimentojn ol la normalaj kvar, ellasante unu aŭ pli el la lastaj tri en la supra formulo: plej ofte efektive la menueton aŭ skercon; malpli ofte la malrapidan movimenton.
Libroj
Estas multaj libroj pri la sonata formo kaj historio de la sonato, inter aliaj
Analoj
Analoj estas rakonto de historiaj faktoj jaro post jaro. Tiu rakontado lasas do certan liberecon de esprimado, eble de interpretado de analisto. La prezentado de tiuj historiaj faktoj miksiĝas al la komplekseco de la homa agado, kie ne povas foresti la intrigoj, la manieroj de unu aŭ de alia, kaj ofte, la kvereloj, tiel ke la rakontado povas iĝi amuza aŭ drama.
Falsa amiko anal
La falsa amiko, medicina vorto anal uzata en multaj lingvoj en vortkunmetaĵoj estas anuso en Esperanto (anusa seksumado).
20813 Aakashshah
20813 Aakashshah estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la en la kadro la kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de Aakash Shah, kiu gajnis la duan rangon en la Intel International Science and Engineering Fair de 2004 pro sia projekto pri sciencoj de la medio. Li estis lernanto ĉe la Academy for Medical Science Technology de Hackensack (Nov-Ĵerzejo Usono).
La Araucana
La Araucana (1569, 1578 kaj 1589) estas eposa poemo de la hispana poeto Alonso de Ercilla kiu rakontas la unuan fazon de la Milito de Araŭko inter hispanoj kaj mapuĉoj.
Laŭ la propra aŭtoro, kiu partoprenis en tiu konflikto, la poemo estis verkita dum sia estado en Ĉilio uzante, anstataŭ paperon, ŝelerojn kaj aliajn similajn elementojn. Ercilla kiu, kie iama paĝio de la kortego de Filipo la 2-a, estis ĝuinta plej altan edukon ol tiu de la averaĝa konkerinto, alvenis tien kiel parto de la ekspedicio de plifortigo fare de la nova guberniestro de ĉilio nome García Hurtado de Mendoza.Post la reveno de Ercilla al Hispanio, la libro estis publikigita en Madrido en tri partoj laŭlonge de du jardekoj. La unua parto eldoniĝis en 1569, la dua en 1578 kaj la tria en 1589. La libro akiris, tiam, konsiderindan sukceson inter la legantoj.
Kvankam la historieco de multaj el la rakontoj kiuj aperas en la verko estas relativa, oni konsideras ĝin unu el la plej gravaj atestiloj pri la hispana konkero de Ameriko, kaj tiutempe ĝi estis kutime legata kiel vera kroniko de la okazintaĵoj de Ĉilio.
Irén Bódy
Irén Bódy [bOdi], laŭ hungarlingve kutima nomordo Bódy Irén estis hungara industriartisto, tekstilisto. Irén Bódy naskiĝis la  en Budapeŝto, ŝi mortis la  en Budapeŝto.
Biografio
Irén Bódy akiris diplomon en Industriarta Altlernejo en sia naskiĝurbo en 1952. Ŝia plej grava instruisto estis Béla Molnár (tekstilartisto). Post siaj studoj ŝi planadis artajn tekstilojn en tektiluzino en Kispest (1952-1959), en studio de entrepreno (1959-1962), poste ŝi estis memstara tekstilartisto hejme. En 1990 ŝi donacis tekstilojn al koncerna muzeo de Pápa. Ŝi ricevis 7 premiojn inter 1970-2001.
Schilda (Brandenburgio)
Schilda estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Elbe-Elster de la federacia lando Brandenburgio. Fine de la komunumo havis  loĝantojn.
Translativo
La translativo estas kazo, kiu ekzistas en la plej multaj finnougraj lingvoj, ekzemple en hungara, finna kaj estona, ankaŭ en la volgafinna branĉo de la lingvofamilio, ekz. en la mordva lingvo.
La kazo indikas staton aŭ kvaliton kiel rezulto de antaŭa ago aŭ ŝanĝigo.
Germanaj esprimoj ofte estas en la dativo aŭ estas adverbiaj priskriboj kaj bezonas prepozicion, plej ofte "zu".
Miquel Coll i Alentorn
Miquel Coll i Alentorn (naskiĝis en Barcelono, mortis  en Barcelono), estis kataluna sciencisto, historiisto kaj politikisto, membro de Unió Democràtica de Catalunya kaj prezidanto de la Kataluna Parlamento inter 1984 kaj 1988.
Translativo
Hungara
(el la gramatiko de J. Tompa, vidu literaturon)
Sándor Lámfalussy
Sándor Lámfalussy naskiĝis la  1929 en Kapuvár. Li mortis la 2015.
Biografio
Sándor Lámfalussy forlasis Hungarion en 1949 kaj li ricevis diplomon en Leuven en 1953. Baldaŭe li estis konsilanto de bankoj, post jaroj jam li estis bamlestro. En 1957 li doktoriĝis. Ekde 1961 li instruis en Yale, poste en Louvain. Li partoprenis en kreo de banko, kiu nun havas la nomon Eŭropa Centra Banko. Li tutmonde famiĝis kiel patro de eŭro. Li havas edzinon, kiu naskis 4 filojn. Li ricevis Honoran Legion en 1999, pli fue kaj poste diversnaciajn premiojn.
5942 Denzilrobert
5942 Denzilrobert estas malgranda, hela asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la astronomoj Mark Scott Marley kaj Bruce Edward Behymer elde la Observatorio de la Monto Palomar, apud San-Diego (Kalifornio Usono).
Nomo
Ĝia nomo kombinas la antaŭnomojn Denzil kaj Robert, en honoro de Denzil Marley kaj Robert Behymer, la patroj de la malkovrintoj.
Analoj de EASP
Analoj de EASP, Esperanto-Asocio de San-Paŭlo: 1937-1997, 60 jarojn sub steloflagrado estas verketo (71-paĝa) de Gilbert Ledon pri Esperanto-Asocio de San-Paŭlo. Ĝi ne estas oficiala dokumento de la asocio, sed privata laboro; malgranda, sed grava verko pri la historio de Esperanto-komunumo en San-Paŭlo kaj ĝenerale en Brazilo.
Muanda
Moanda aŭ Muanda estas urbo kaj distrikto de la marborda teritorio ĉe Atlantika Oceano de la Demokrata Respubliko Kongo ĉe la elfluejo de la rivero Kongo. Ĝi estas situanta en la provinco Bas-Congo, kaj havas loĝantaron de 50,000. La urbo havas flughavenon, IATA kodo FZAG (-5.93083°N, 12.35167°W), kaj estas konata pro ties strandoj, kvankam havas limigitajn turismajn servojn, kaj tiele turismo estas nur tre lastranga post la ĉefaj ekonomiaj aktivaĵoj de la urbo.
(16047) 1999 JG10
(16047) 1999 JG10 estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la en la kadro de la astronomia kampanjo Catalina Sky Survey elde la Stacio Catalina de la Observatorio Steward, nord-oriente de Tucson (Arizono, Usono).
25479 Ericshyu
25479 Ericshyu estas asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la en la kadro de la astronomia kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de Eric Shyu, finalisto de la Intel Science Talent Search de 2009, scienca konkurso por lernantoj en lasta jaro de mezlernejo, pro lia projekto pri kemio. Li estis lernanto ĉe la Illinois Mathematics and Science Academy de Aurora (Ilinojso).
Hel (mitologio)
Hel estas en la ĝermana mitologio la nomo kaj de malsupra mondo kaj ankaŭ de ĝia regantino.
La diino el la gento de la gigantoj
Hel, kiel diino de la mortintoj, estas la filino de Loki kaj de la gigantino Angrboda. Tamen, ŝi ne apartenas al la gento de la dioj Azoj, sed al la gigantaro. Ŝia haŭto estas duonparte normalkolora, duonparte blu-nigra; tio signifas, ke ŝi estas duone vivanta, duone morta. Kune kun ambaŭ siaj gefratoj, la lupo Fenrislupo kaj la serpento Midgardserpento, ŝi estis alportata de la dioj azaj ĝis Asgard, ĉar la dioj havis timon pro la geinfanoj de Lokio.
Nomo
Ŝia nomo donis la vorton hell kiu signifas infero anglalingve.
Júlia Robotos
Júlia ROBOTOS [robotoŝ] rumania hungara/hungara skulptistino. Ŝi naskiĝis Bukareŝto la 15-an de aprilo 1951.
Kariero
Júlia Robotos diplomitiĝis en 1976 en Arta Altlernejo Ion Andreescu de Kluĵo ĉe majstro András Kós. Inter 1977-79 ŝi instruis en Năsăud. En 1982 ŝi translokiĝien Hungarujon.
Stinka okoteo
La stinka okoteo (Ocotea foetens) estas palearktisa specio el la familio de la laŭracoj. Ĝi estas arbo kiu atingas alton ĝis 40 m kaj kiu troviĝas en Azoroj, Madejro (Portugalujo) kaj Kanarioj (Hispanujo) en la biogeografia regiono Makaronezio. La planto estas grava laŭrisilva elemento de la ekoregiono Kanariaj sekaj duonarbaroj kaj arbaroj. La stinka okoteo estas endanĝerigata pro habitatodetruo.
Quiriego
Quiriego estas unu el la 72 komunumoj de la meksika subŝtato Sonora, kiu estas la dua plej granda subŝtato de Meksiko kaj situas en la plej norda parto, kiu limas al Usono. La ĉefurbo de la komunumo estas Quiriego. La kodnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 26049.
Geografio
La komunumo havis en 2010 (lasta popolnombrado de la INEGI) 3356 loĝantojn. El tiuj estis 1797 viroj kaj 1559 virinoj. La komunumo havas surfacon de 2705,7 km². La meza alteco (de la ĉefurbo) estas 200 metroj super la marnivelo.
Klimato
En la komunumo jare falas averaĝe  640 mm/m² de precipitaĵo. La averaĝa jara temperaturo estas 26 °C.
Sociogeografio
En la jaro 2000 (laŭ INEGI) en la komunumo vivis 2227 personoj pli aĝaj ol 15 jaroj. El tiuj 1787 scipovis legi kaj skribi kaj 438 personoj estis analfabetoj. Do 19,67 % de la personoj pli aĝaj ol 15 en la komunumo estis analfabetoj.
En la jaro 2000 en la komunumo vivis 2987 personoj, pli aĝaj ol 5 jaroj. El tiuj 151 personoj sciis paroli indiĝenan lingvon. Tio signifas ke 5,06 % de la loĝantaro en la koncerna jaro sciis paroli indiĝenan lingvon.
Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a., (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).
Subrahmanyan Chandrasekhar
Subrahmanyan Chandrasekhar (naskiĝis la 19-an de oktobro 1910 en Lahoro (nun Pakistano), mortis la 21-an de aŭgusto 1995 en Ĉikago, Usono) – barata astrofizikisto kaj matematikisto. Plimulton de la vivo pasigis en Usono, laborante en la Universitato de Ĉikago.
En 1983 ricevis Nobel-premion pri fiziko pro faritaj kalkuloj komence de sia scienca kariero en 1928 dum la vojaĝo al Anglio por studi ĉe tiutempa fakulo pri la fizika relativeco Arthur Eddington, montrantaj ekziston de maksimuma ebla maso de blanka nano (Limigo de Chandrasekhar) - ili estis forĵetitaj de Eddington. Post tio li okupiĝis pri aliaj problemoj de astronomio, interalie pri evoluo de stelamasoj. American Astronomical Society atribuis al li la premion Henry Norris Russell Lectureship en 1949. Li estis bofrato de alia nobelpremiito pri fiziko, Chandrasekhara Venkata Raman (1888-1970).
Honore al li oni nomis lanĉitan de NASA en 1999 kosman teleskopon ikso-radian Ĉandra.
Li estis kredanto de smartismo (branĉo de hinduismo).
Sinodo de la kadavro
La Sinodo de la kadavro aŭ koncilio de la kadavro estis la postmorta proceso pro sakrilegio kontraŭ papo Formoso (891-896), efektigita en la januaro de 897.
La proceso estis esplorita kaj volita de Stefano la 6-a, instigita de Lamberto la 2-a de Spoleto, imperiestro de la Sankta Romia Imperio, kaj de lia patrino Ageltrua, kiuj estis apogintaj la elekton de Stefano la 6-a al la papa seĝo.
2011 Veteraniya
2011 Veteraniya estas asteroido de la asteroida zono,malkovrita la de la rusa astronomino Tamara Miĥajlovna Smirnova elde la Krimea astrofizika observatorio de Nauĉno.
Nomo
Ĝia nomo, "Veteraniya", omaĝas al la veteranoj de la dua mondmilito.
Sinodo de la kadavro
La proceso
La makabra kolektiĝo disvolviĝis en la Baziliko Sankta Johano de Laterano kun kardinaloj kaj episkopoj kuniĝintaj sub la prezidanteco de Stefano la 6-a.
La mumio de Formoso estis eltombigita kaj lokigita, vestita per ĝiaj papaj ornatoj, sur trono en la salono de la koncilio, por ke ĝi "respondu al ĉiuj akuzoj kiuj jam estis antavidigitaj de papo Johano la 8-a". Diakono estis "laŭleĝe" ŝarĝita respondi anstataŭ la forpasinta papo, kiu estis kondamnita pro episkopa agado kiam li jam estis forigita el la ofico kaj pro esti ricevinta la papadon kiam li estis episkopo de Porto (suburba diocezo proksime de Romo). La verdikto establis ke la forpasinto estis neinda elektiĝi al papado. La verdikto ankoraŭ aldonis ke li sin lasis gvidi de senmodera ambicio. Ĉiuj liaj aktoj estis nuligitaj kaj la ordinadoj de li faritaj estis deklaritaj nevalidaj.
La papaj vestoj estis deŝiritaj de lia korpo, la tri fingroj de la dekstra mano, uzataj por la benoj, estis amputataj, kaj la kadavro estis trenita tra la romaj vojoj kaj la aprobantaj voĉaĵoj de la popolo kaj ĵetita en la tiberon. La kadavro trairis, en tri tagoj, dudek mejlojn trenita de rivera akvofluo, kaj grundis surborde najbare de Ostia kie ĝi estis gardata de monaĥo, kaj kaŝita ĝis kiam "vivus papo Stefano".
Rehabilito
La kaŭzo deceniganta la reagon de la imperiestra familio de Spoleto estis la simpatio kaj provo transdoni la titolon de imperiestro al reĝaj familoj de Germanio: eĉ unu el ili estis invitita kaj ricevita en Italio, Arnulf de Karintio. Tiu simpatio, neprigita ankaŭ por defendi la sendependon de la papa ŝtato kontraŭ la armeo de Spoleto, estis minaco ĉe la flankoj de la familio de Lanfranko imperiestro. La kondamno de la papo Formoso povis eble malproksimigi la germanan minacon kaj savi la imperiestran tronon!
Post la morto de Stefano la 6-a kaj la forigo de lia posteulo "papo Romano", la korpo de Formoso estis denove enterigita en la Baziliko de Sankta Petro laŭ decido de papo Teodoro la 2-a, kiu ĝin entombigis inter la tomboj de la apostoloj per pompa funebra ceremonio.
Ĉi-kaze oni profitis por malpermesi kromajn postmortajn procesojn kontraŭ personoj forpasintaj; fakte tiaĵoj ne pli okazis en la Katolika Eklezio.
Sekve papo Serĝo la 3-a (904-911) ordonis, en la dubo ĉu ili vere validas, la reordinon de la episkopoj ordinitaj de Formoso kaj de la ordinitoj de ili. Sinsekve, tamen, ankaŭ la valideco de la aktoj de Formoso estis agnoskata.
En Eŭropo ie
En Eŭropo ie (hungare: Valahol Európában) estas hungara filmo registrita en 1947 kaj premierita en la jaro 1948 kaj reĝisorita de Géza Radványi. Verkita de Béla Balázs kaj Géza Radványi, ĝi rakontas la vivon de grupo da orfaj infanoj, kiu vagas en la hungara kamparo, supervivante per ŝtelado kaj friponado.
Tuj post la Dua Mondmilito, multaj filmoj ekmontras la socian dramon de orfoj kaj stratinfanoj, ekzemple Sciuscià (Vittorio De Sica, 1946), The Children of Europe (Theodore Andrica, 1947) aŭ la pola Unzere Kinder (Natan Gross kaj Shaul Goskind, 1948). En Eŭropo ie, estante hungara, estis komparita al itala novrealismo, filma movado naskiĝinta post la Dua Mondmilito, kiu koncentriĝis sur sociaj problemoj kaj malriĉeco.
Intrigo
Je la fino de la Dua Mondmilito, bando de orfaj infanoj travagas la hungaran kamparon, forlasante sin al krudeco, perforto kaj ŝtelado en la malfacila ĉiutaga lukto por supervivi. Poste, la grupo alvenas en malnovan kastelon, kie loĝas Piotr Simon, maljuna muzikisto. Komence la infanoj traktas lin kiel kaptiton, traktante lin perforte, sed malrapide la maljunulo gajnas ilian fidon, vekante en ili sentojn de homamo. Kune ili laboras por rekonstrui la kastelon. La loĝantoj de la proksima vilaĝo, aliflanke, intervenas por aresti la infanojn, kaj en la rezultinta lukto unu el la infanoj mortas. La infanoj rezignas, sed Simon sukcesas konvinki la aŭtoritatojn por ke la infanoj estu liberigitaj. La junuloj fine rajtas eliri por vivi en la kastelo, kiu nun fariĝis ilia hejmo.
Esperanta versio
La filmo ricevis Esperantan dublon en 1987 omaĝe al la centjariĝo de la lingvo, same kiel Mefisto, alia filmo dublita en la sama jaro ankaŭ de hungaraj aktoroj kaj esperantistaj infanoj. La Esperantlingvan tekston tradukis la hungara esperantisto Imre Szabó. La projekcio de la Esperanta versio rikoltis grandan sukceson de la UK 1988 en Roterdamo.
Primasa Palaco (Esztergom)
Primasa Palaco estas impona historia monumento en Esztergom.
Historio
En tiu loko pli frue monaĥejo kaj gimnazio etendiĝis. János Simor malkonstruis ilin kaj konstruis la palacon inter 1881 – 1883. Johano Paŭlo la 2-a pasis tie tempon en 1991. Nun en la konstruaĵo funkcias:
La konstruaĵo
La U-forma unuetaĝa novrenesanca kaj klasikisma palaco kontaktiĝas kun Preĝejo Ignaco Lojola (Esztergom) laŭ la trotuaro. Ĝi havas ankaŭ kelojn. La menciita kirko fermas la U-formon al kvarangulo. En la korto estas videbla busto pri Ottokár Prohászka de 1934. Interne aparte menciindaj la salonoj nigra, verda, ruĝa. En la ŝtuparejo portretoj de la primasoj pendas.
Ernst-Willner-premio
La Ernst-Willner-premio (Ernst-Willner-Preis) estis literaturpremio kiu aljuĝitis ĝis 2014 ĉiujare krom la renoma Ingeborg-Bachmann-premio dum frua somero okaze de la rekta laŭtlegadkonkurso Tage der deutschsprachigen Literatur en Klagenfurt, Austrio. Ĝis la 2013-a jaro ĝi kolektitis fare de pluraj germanlingviaj eldonejoj. Sed en 2014 la kompleta sumo donitis ekskluzive fare de la klagenfurta entrepreno Buchhandlung Heyn kio necesigis alinomon je Mr. Heyn's Ernst-Willner-Preis.
Tiu ĉi speciala premio donis al la partoprentintaj eldonejoj memkompreneble ankaŭ la eblecon de efika reklamad-platformhavigo. La monsumo gajnebla estis ĝis 2011 de 7.000 eŭroj, ekde 2012 de 5.000 eŭroj.
Historio
Tiu ĉi premio elpensitis por memori la ĵurnaliston kaj kulturulon Ernst Willner, unu el la kunfondintoj de la Bachmann-spektaklego kiu okazas ĉiujare ekde 1977. Willner estis ĉefintendanto de la ORF-landa studio karintia.
Fiŝkorvo
La Fiŝkorvo (Corvus ossifragus) estas birdospecio de la familio de korvedoj kaj el ĝia tipa genro Corvus ene de la ordo de paserinoj kiu estas asocia kun habitatoj de humidejoj.
Aspekto
La Fiŝkorvo estas laŭŝajne simila al la Larĝbeka korvo sed ĝi estas pli malgranda (36 al 41 cm longa) kaj havas pli silkomildan plumaron kompare. La diferencoj estas ofte nur vere videblaj kiam la du specioj apudas aŭ dum alvokaŭdo. La beko estas kutime pli svelta ol tiu de la Larĝbeka korvo sed denove, tio ne helpas multe kiam ne estas apude alia birdo por la komparo.
Vida diferencigo el la Larĝbeka korvo estas ege malfacila kaj foje malakurata. Tamen estas diferencoj krom grando. Fiŝkorvoj havas pli sveltajn bekojn kaj piedojn. Povas esti ankaŭ eta akra hoko fine de la supra beko. Fiŝkorvoj ŝajne havas pli mallongajn gambojn dum piedirado. Pli rimarkinde dum alvoko fiŝkorvoj ĝibas kaj skuas siajn gorĝoplumojn (rigardu bildon).
La voĉo estas la plej rimarkebla diferenciga karaktero por tiu specio kaj el iu alia specio de amerika korvo. Ĝi estas priskribita kiel naza kaj raŭka "ark-ark-ark" inklude plendeman "ŭaŭ-ŭaŭ".
Distribuado kaj habitato
Tiu specio loĝas en la Orienta Marbordo de Usono el la ŝtato de Rod-Insulo suden al la norda parto de la Golfo de Meksikio kaj sekvas multajn riversistemojn internen dum ioma distanco. Ili oftas ĉe marbordaj marĉoj kaj strandoj, sed ankaŭ ĉe riveroj, internaj lagoj kaj marĉoj, riverbordoj kaj ties proksimaj ĉirkaŭaĵoj.
Dieto
Manĝon oni prenas ĉefe el surgrunde kaj eĉ el malprofunda akvo kie la birdo povas ŝvebi kaj pluki manĝerojn el la akvo per siaj piedoj. Ili manĝas krustulojn kiel kraboj, salikokojn, aliajn senvertebrulojn, surstranditajn fiŝojn kaj vivantajn fiŝojn se la situacio favoras ties kapton; ovojn kaj birdidojn, etajn reptiliojn kaj fruktojn de multaj arboj, nuksojn kaj grenon, homajn restaĵojn kie tiuj estas disponeblaj.
Reproduktado
La nesto estas kutime konstruita alte en arbo kaj estas ofte akompanata en proksimaj arboj de aliaj nestoj de la sama specio formante etajn, izolitajn koloniojn. La ino demetas kutime 4-5 ovojn.
Konservado
Tiu specio ŝajne estas pli rezista al la Okcidentnila Viruso ol la Larĝbeka korvo. Oni konstatis survivajn indicojn ĝis 45 % por fiŝkorvoj, kompare kun la preskaŭ nula de la specio de la Larĝbeka korvo.
Kazaroza
Kazaroza (Казароза) estas televida filmoserio de Alena Demjanenko, surekranigo de samnoma romano de Leonid Juzefoviĉ. En tiu filmo ne nur aŭdeblas frazoj en Esperanto, sed ankaŭ la tuta intrigo baziĝas sur vivo de esperantistoj en epoko de la dua Rusa revolucio.
Enhavo
La enhavo de la filmoserio fakte laŭas la romanon, krom unu grava escepto: en la filmoserio estas alia mortiginto. La eventoj okazas en urala urbo en 1920 kaj 1975 jaroj.
En 1920 jaro en la urbon alvenas por gastrolo Zinaida Kazaroza. Sveĉnikov, eks-militanto de la Ruĝa armeo, invitas ŝin koncerti en la loka esperanto-klubo. Dum la koncerto Kazaroza mortas. Sveĉnikov komencas enketon. En 1975 li revenas al la urbo. Kaj tiam oni ekscias la nomon de la mortiginto.
Dekavurian
Dekavurian estas luda arta lingvo kreita de Geoff Eddy por simili al gota lingvo, sed vere bazita sur la germana gramatiko kaj la angla fonologio kaj vortprovizo.
Specimeno (Babela Turo) (Gen. 11:1-9)
1-Ja þize hwile inna þaþ fairxo aino razdo ja favas waurdas habdaþ. 2-Ja miþan ainos gumane þai austi utro kwemun, ainaþ flataþ gave Shinar inna fundun, ja þara aþ bauven stodidun. 3-Ja misso rodidun, "manwjame ainos waddjustainos, ja bakkame ijos faullaba". Ja ainos waddjustainos stada-in stainis ja þaxo stada-in mortris habdun. 4-Ja rodiduna, "timrjame aino baurgo ja aina stapla miþ haubþa itoþ þa hinne inna, ja kannjume ainaþ namo sis du, ibe þai ludje anna þais airþos stravites wairdeme". 5-Ja Guda þo baurgo ja þa stapla, þati þes gumane timridun, aþ gaumjan dalaþ bratode. 6-Ja Guda soge, "gaumi! aingo aino þjudo sinde, ja heraþ ainga þa fruma þizen þos taujan wailjun, ja naixiþ þizaþ gairnjana un-maxtigaþ ist". 7-"Bratome dalaþ, ja um-wagjame razdo izro, swaswe misso ni fradjan." 8-Swa Guda þarþro þo ludje anna þais airþos ijos straude, ja þa stapla aþ timrjan af-laitun. 9-Ja swa namo ito Babel wairde, alli þara Guda þo razdo þais þjudos um-wagde, ja þo ludje anna þais airþos ijos straude.
Eksteraj ligiloj
http://www.compulink.co.uk/~morven/lang/dek.html#text
Les Salelles (Lozère)
Les Salelles estas franca situanta en departemento Lozère, regiono.
Ĝiaj loĝantoj nomiĝas Salellois.
Pliigita realo
Pliigita realo (PR) estas termino por viva rekta (aŭ nerekta) vido de reala medio, kies eroj estas pliigitaj per virtuala bildaro generita de komputilo. Ĝi rilatas al la Mediaciita realo, kie la vido de la realo estas modifita (eble eĉ malpliigita ol pliigita) per komputilo.
En la kazo de la Pliigita realo, la pliigo kutime estas realtempa kaj en semantika kunteksto kun la mediaj elementoj, kiel sporta poentaro sur la televido dum matĉo. Kun la helpo de la progresinta PR-teknologio (ekz. aldonante komputila vido kaj objektrekono) la informoj, pri la ĉirkaŭa reala mondo de la uzanto, iĝas interagaj kaj diĝite uzeblaj. Artefaritaj informoj pri la medio kaj ĝiaj objektoj povas esti amasigitaj kaj rekuperitaj kiel informantaj tavoloj sur la vido de la reala mondo.
Esplorado pri Pliigita Realo emas trovi la plej interesajn aplikojn de komputilfarita bildaro en realtempaj videoj, por plivastigi la realan mondon. Progresintaj esploroj inkluzivas la uzon de kapo-surmetitaj ekranetoj kaj virtualaj retinaj ekranetoj por videbligaj celoj, kaj la konstruon de regataj medioj, kiuj enhavas ajnan nombron da sensiloj kaj plenumiloj.
Eksteraj ligiloj
Grupoj de esplorado
Nándor Hargita
Nándor HARGITA (Scheffler) hungara instruisto, skulptisto. Li naskiĝis en Felvidék en 1853 kaj mortis en Székelyudvarhely en 1913.
Kariero
Nándor Hargita estis la unua direktoro de la Ŝton- kaj Argilindistria Faklernejo fondita en 1893 en Székelyudvarhely.
Marian Lupu
Marian LUPU (naskiĝis en Bălţi, Moldavio, do nun -jara) estas moldavia politikisto. Ekde la jaro 2009 li gvidas la nacian socialdemokratian partion Demokratia Partio de Moldavio. En la parlamenta baloto de la 28-a de novembro 2010 lia partio atingis 12,7 procentaĵojn de la voĉoj kaj iĝis la tria plej forta politika partio de la lando.
Odesa-Liski (stacidomo)
Odesa-Liski (Одеса-Ліски, Одесса-Лиски) estas varstacidomo en Odeso, la kvara plej granda urbo en Ukrainio
La Lampiro
La Lampiro estas la oficiala organo de Esperanto-Asocio de San-Paŭlo (EASP). Ĝi estas konsiderata unu el la plej longedaŭraj Esperantaj organoj en Brazilo.
Historio
En 1947 ekaperis la gazeto São Paulo Esperantista kiel organo de tiu Asocio, sed ĝi ne preterpasis la n-ron 4, kiu enhavis raporton pri la 11a Brazila Kongreso de Esperanto. En 1949 la Asocio informis, ke ĝi povos aperi nur mimeografe, tamen ĝi ne aperis. En 1959 post la sugesto de Atualidades Esperantistas aperis la unua La Lampiro sub zorgo kaj redaktado de Darcy Pedroso Machado Gaia. La n-ro 8 de aprilo 1960 estis dediĉita entute al kolonelo Cândido Bravo, kiu tiam ĵus mortis kaj estis unu el la motoroj de la tiama Esperanto-movado en São Paulo; tiam oni eldonis 1.500 ekzemplerojn. La apero, kiu pretendis esti monata, ekde n-ro 09 (julio 1960) saltis al trimonata. En eksterordinara asembleo en 1961 oni proponis komitaton por La Lampiro kaj en 1962 José Dias Pinto estis proponita por zorgi pri la organo. Krom kunlaborado per artikoloj, ne restis spuroj pri tiuj proponoj.
En decembro 1961 aperis la n-ro 12 kaj en majo 1962 la n-ro 13. La n-ro 14 saltis 10 jarojn ĝis aprilo 1972 ankoraŭ sub redaktado de Darcy P. M. Gaia. Intertempe kadre de kunveno en la jaro 1970 oni proponis internan bultenon La Moskito, dum en 1970 la estraro diskutis pri bezono je literatura revuo. La n-ro 15 de La Lampiro aperis en oktobro 1972 post klarigo de malfacilaĵoj. En 1972 ankaŭ aperis fare de la asocio Boletim Informativo sub la zorgoj de Elvira Fontes, kiu eldonis 16 numerojn. La n-ro 16 de La Lampiro havas la daton de junio 1973, jam sub redaktado de Elvira Fontes. De tiam ĝis n-ro 27 de 1976 ĝi aperis ĉiam post du aŭ tri monatoj, do pli-malpli regule. Tamen en 1974 estis sugesto anstataŭi La Lampiron per revuo en kuneldono de Kultura Kooperativo de Esperantistoj, kies nomo estus Dialogo.
Reapero en la 80aj jaroj
La n-ro 28 de La Lampiro saltis al septembro 1978, kaj n-ro 32 reaperas nur en septembro 1983 kiam Symilde Schenk Ledon prenas sur sin la redaktadon dum 19 jaroj. Ekde tiam, la bulteno estis seninterrompe regule eldonita kvarfoje jare. En 2002 la redaktan taskon heredis José Roberto Tenório, kiu dum du jaroj aperigis 6 numerojn. Sekvis Genildo Martins Coelho, tiama prezidanto de la Asocio, kiu dum 6 jaroj redaktis 11 numerojn (108 - 125) de la revuo. La n-roj 126, 127 kaj 128 reaperas sub la redakto de José Roberto Tenorio. Ekde 2012 ĝian redaktadon transprenis Francisco Stefano Wechsler, kiu dum 4 jaroj aperigis 8 numerojn (129 - 136).
Nuntempe
Nuntempe redaktas ĝin d-ro Paulo Sérgio Viana, kiu estas ankaŭ estrarano de la Asocio. Ekde 2016 aperas en presita formo la jarkolekto de la revuo.
7369 Gavrilin
7369 Gavrilin estas malgranda, treege hela kaj malrapide rotacianta duopa marsrenkonta asteroido.
Malkovro
Ĝi estis malkovrita la de la rusa astronomino Tamara Miĥajlovna Smirnova elde la Krimea astrofizika observatorio de Nauĉno en Ukrainio (en tiama Sovetunio, de 2014 en Respubliko Krimeo, de facto en Rusio).
Nomo
Ĝi estis nomita en memoro de la rusa sovetunia komponisto Valerij Aleksandroviĉ Gavrilin (cirile: Валерий Александрович Гаврилин, 1939–1999).
Orbito
Ĝi estas proksima de la orbita resonanco 1:2 kun Marso.
Ĝia discentra orbito ekstere, malproksime tanĝas tiun de Marso sed ĝia orbita klineco tenas ĝin malproksima de tiu ĉi planedo : ĝia marsa MOID estas 0,25387 astronomia unuo, tie estas 37,978 milionoj da km.
Satelito
Ĝia satelito estis malkovrita fare de D. Higgins, P. Pravec, P. Kušnirák, K. Hornoch, J. Vilagi, D. Pray, Š. Gajdoš, L. Kornoš, M. Husarik, M. Pikler, kaj G. Cervak per observoj de ĝia luma kurbo inter la kaj la ; ĝi estis anoncita en oktobro 2008.
Ĝi havas diametron de almenaŭ 1,67 km (32% de tiu de la centra korpo). Ĝi orbitas je distanco de ĉ. 19 km kun orbita periodo de 2,047 ± 0,0008 tagoj (49,12 horoj); ĝia rotacia periodo ankaŭ estas 49,12 h : ambaŭ korpoj estas en ligita rotacio.
Kadapa (urbo)
Kadapa, laŭ telugua lingvo కడప (ĝis 2005 ankaŭ literumita Cuddapah) estas urbego, ankaŭ distrikta ĉefurbo de Kadapa en subŝtato Andra-Pradeŝo, en suda Barato. La loknomo originis de la telugua vorto "Gadapa" kun la signifo sojlo.
Demografio
En 2022 la populacio de Kadapa estis. En la 1970-aj jaroj la komunumo atingis la internacian kvalifikon urbego (pli granda, ol cent mil). La legopovo estas 79,34 procentoj.
Historio
La historio de Kadapa devenas de la 2-a jarcento antaŭ Kristo. Dum la mezepoko la regantoj estis ekzemple Ĉola dinastio, Viĝajanagara imperio kaj Majsura reĝlando. La plej glora erao estis la 15-a jarcento, tiam oni konstruis imponajn templojn. Islamanoj konkeris la regionon en 1594 kaj konstruis fortikaĵon. Iam la loknomo estis "Neknamabad". Fine la britoj regis de 1800 ĝis 1947. La municipo estis establita en 2004.
Ekonomio
Ekonomio de Kadapa konsistas ĉefe de agrikulturo (ternuksoj, kotonoj), turismo, komercado kaj administracio.
Eduko
En Kadapa universitato, kolegio kaj medicina instituto funkcias.