cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Delfenoj
Por turistaj celoj
El ĉiuj delfenoj la granda delfeno (tursiops truncatus) estas la plej fama. Oni ofte tenas ilin en delfenejoj, kie jam de jaroj oni ankaŭ bredas ilin. Tamen la tenado de delfenoj en delfenejoj estas tre diskutita, inter aliaj, ĉar akvujo ne korespondas al la maro. La plej granda delfeno, la orko estas ofte uzita por allogi vizitantojn.
Por militaj celoj
Pro sia granda lernkapablo, la granda delfeno estas tenita de militistoj en Usono kaj Rusio, por ekzemple fiksi marminojn al malamikaj ŝipoj aŭ por neniigi minojn. Eble temas pri legendo sekve de la romano The Day of the Dolphin de Mike Nichols (1973), ke delfenoj estis dresitaj por mortigi malamikajn militplonĝistojn. Tamen oni scias, ke inter 1975 kaj 1987 la rusoj uzis delfenojn por retrovi en la Nigra Maro torpedojn kaj serĉi ŝipajn vrakojn. En 1987 usonanoj uzis kvin delfenojn en la Persa Golfo por lokalizi irakajn minojn.
Historio kaj mitologio
Delfenoj longe rolis en homa kulturo. Ili aperas multfoje en grekaj mitoj, kutime kiel helpantoj de la homaro. Arta atestaĵo el la ruiniĝinta palaco ĉe Knossos diras ke delfenoj supoze estis gravaj por minoanoj.
En hinda mitologio, delfenoj de Gango estas kunigitaj kun Gango, la dio de la rivero Gango.
Pro la alta takso de la delfeno kaj ties pozitiva valoro en la mitologio oni ofte trovas ĝin en la eŭropa mezepoka heraldiko kiel blazona besto. La plej konata uzo estis tiu de la titolo Dauphin (delfeno) de la franca kronprinco.
Ankaŭ en la moderna mitologio kaj esoterismo delfeno ludas gravan rolon. Ĉefe la usona neŭrofiziologo John Cunningham Lilly, kiu dum la 60-aj kaj 70-aj jaroj gvidis obskurajn eksperimentojn pri izolecujoj kaj LSD kaj asertis tiel komuniki kun delfenoj, igis delfenojn la simbola besto de la esoterisma kaj hipia movado. Dum la 50-aj kaj 60-aj jaroj, Lilly komence estis agnoskita pro siaj sciencaj laboroj pri komunikado kaj sintenfiziologio de delfenoj.
Protektita delfenareaĵo
La akva areaĵo inter la insuloj Cres kaj Lošinj en Kroatio estis oficiale deklarita protektita delfenareaĵo en la jaro 2006. Ĝi iĝis unu el la unuaj protektitaj delfenareaĵoj en la tuta mondo, kaj la unua en la mediteraneo. La organizo Blue World, kies sidejo troviĝas en la marborda urbeto Veli Lošinj, laboras por protektado de delfenoj kaj aliaj marbestoj, informas pri sinteno kiam oni vidas delfenojn, kondukto de boatoj, ktp. En la urbeto troviĝas ankaŭ malgranda delfenomuzeo. Ĉiuaŭguste okazas granda delfenofesto por atentigi la loĝantaron pri marbestoj kaj naturprotektado.
Delfenokapto
Estas malmulte da delfenokaptado en la mondo. Iomete da delfenokaptado ekzistas en Taiĵi-urbeto en prefektujo Ŭakajama, Niŝiizu-urbeto kaj Ito-urbo en prefektujo Ŝizuoka en Japanio kaj insuloj de Suda Pacifiko. En Japanio, delfenokaptado postulas agnoskon de prefekto kaj oni administras kaptkvanton per DNA-registro. Tamen, aliloke en Japanio, oni ne manĝas ĝin aŭ ne scias ekziston de delfenokaptado. Konata kuirarto de delfenaĵo estas misoo-stufaĵo kun delfenaĵo. En aŭgusto de 2005, Ministerio pri Sano, Laboro kaj Bonfaro de Japanio avertis, ke gravedulo ne manĝu delfenaĵojn, ĉar delfenaĵoj povas esti malpurigata je hidrargo pli koncentrita ol aliaj fiŝaĵoj.
Delfenbuĉado aŭ balenbuĉado, en feroa lingvo "grindadráp", estas feroa kutimo mortigi tutan gregon da delfenoj el specio Lagenorhynchus acutus aŭ balenoj el specio Globicephala melaena.
Subfamilioj kaj genroj
Vidu ankaŭ la biologian klasadon de cetacoj.
Heraldiko
Kiel la aliaj heraldikaj cetacoj, delfeno estas fiŝo (!). Ĝi kutime bildiĝas vertikale, profile, arkite, nazo kaj vosto turnitaj al dekstro.
Kiam la koloroj de la naĝiloj, de la vosto, de la oreloj, de la barbo, de la okuloj kaj/aŭ de la kresto koloriĝas malsame kiel la korpo, oni devas indiki ĝin en la priskribo.
Delfenon kun larĝe malfermita buŝo (kaj ofte fermita okulo), oni priskribas "svenanta delfeno".
En Francio, delfeno estas la simbolo de la kronprincoj, la daŭfenoj (en la franca, la du vortoj samas: Dauphin)
Lamač
Lamač (hungare Lamacs [lamaĉ], germane Blumenau) estas iama vilaĝo, nun urboparto de Bratislavo en Slovakio.
Situo
Urbocentro de la ĉefurbo troviĝas je 10 km.
Historio
La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1506 sed apude ankaŭ 3 vilaĝoj formiĝis jam pli frue. En la 16-a jarcento rifuĝintaj kroatoj alvenis. En 1561 kaj en 1755 incendioj, en 1679 pesto, en 1831 ĥolero okazis. Dum liberecbatalo de Francisko Rákóczi la 2-a la vilaĝo suferis ofte. En 1768 vivis tie 620 vilaĝanoj en 124 domoj. En 1866 batalo okazis inter Habsburgoj kaj prusoj. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis tie 1381 homoj (slovakoj en majoritato, hungaroj en minoritato). Ĝis Traktato de Trianon Lamacs apartenis al Hungara reĝlando, al Pozsony (reĝa departemento), al distrikto de Bratislavo, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. Lamač aliĝis al la ĉefurbo en 1946. En 2001 vivis tie 6544 homoj (6143 slovakoj, 138 hungaroj, 116 ĉeĥoj).
László Haller
HALLER László, grafo estis hungara grandbienulo, prefekto en Transilvanio naskita en ? 1717 kaj mortinta en ? la 1-an de marto 1751.
Biografio
László Haller estis pranepo de János Haller.
Fonto
Magyar Életrajzi Lexikon
Jerosimovo (distrikto Klin)
Jerosimovo (Еросимово) estas vilaĝo en distrikto Klin, Moskva provinco, Rusio. En 2010 ĝi havas 26 loĝantojn (laŭ tutrusia popolnombrado).
Bertioj
La bertioj estas afrika etno. Ili vivas en nord-Sudano, plejparte en la Togabo-montoj en Darfuro kaj en Kurdufano. Ilia tutnombro estas pli ol 31.100 homoj. Ilia ĉefa religio estas la sunaisma islamo.
La bertia lingvo apartenas apud la zaghavaa al la orientsaharaj lingvoj. Tiu lingvo estas formortinta, ĉar la bertioj adoptis la araban lingvon.
Kolombia Kongreso de Esperanto
La Kolombia Kongreso de Esperanto estas ĉiujara kongreso de KEL. Unue KEL aranĝis la Kolombia Esperanto Tago, sed poste la nomo ŝanĝiĝis al Kolombia Kongreso de Esperanto. Tradicie ĝi okazas dum la lastaj monatoj de la jaro, ĉefe dum novembro.
La kongresa flago
Ekde la 17-a Kongreso komenciĝis nova kongresa tradicio, la organizantoj de la kongreso transdonas la esperantan flagon al la organizantoj de la venonta kongreso. Luis Jorge Santos-Morales, tiam prezidanto de KEL, estis la unua persono kiu transdonis la flagon, kiu ricevis ĝin estis Ruben Torres, la tiama nova prezidanto de KEL (Tamen li estis prezidanto plurfoje antaŭe) kaj ĉeforganizanto de la 18-a Kolombia Kongreso de Esperanto.
Listo de la ĝisnunaj kaj planitaj kongresoj
La sekva tabelo montras informojn pri ĉiuj okazintaj aŭ anoncitaj Kolombia Kongresoj de Esperanto kaj donas informojn pri la jaro, urbo, dato, kie okaziĝis, ankaŭ eblas vidi plian informon.
Preĝejo Nomo de Sankta Maria (Mezőberény)
La paroĥa preĝejo Nomo de Sankta Maria kaj Sankta Jozefo, origine hungare Szűz Mária Neve kaj Szent József-templom estas sakrala historia monumento (deklarita en 2003) en Mezőberény (Hungario).
Historio
La unua mencio pri paroĥo okazis en 1347. Dum dominado de turkoj en 1552 ĝi ankoraŭ ekzistis, sed baldaŭ ĝi ĉesis, ankaŭ la loĝantoj iĝis luteranoj. Nur en 1884 la katolika grupo estis refondita kaj kapelo konstruiĝis. La nun videbla kirko estis konstruita en 1886, ties orgeno funkcias dekomence. En 1939 la paroĥo estis refondita.
Konstruaĵo
La preĝejo situas sola en korto. La fasado estas simetria, meze la enirejo funkcias, pli supre granda ronda fenestro estas videbla, la plej supre la kvadrata turo altiĝas. La turpinto estas piramida, en la turo 2 sonoriloj loĝas. La navo finiĝas en hufoforma absido, al kiu sakristio aliĝas.
NGC 1331
NGC 1331 (aliaj indikoj — IC 324, PGC 12846, ESO 548-19, MCG -4-9-12) estas galaksio en konstelacio Eridano.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Guaporema
Guaporema estas municipo de la brazila subŝtato Paranao, kiu taksis 2.218 loĝantojn en 2010.
Danilo Kiš
Danilo Kiš (naskiĝis la 22-an de februaro 1935 en Subotica, Vojvodino, Serbio kaj mortis la 15-an de oktobro 1989 en Parizo, Francio) estis verkisto.
Vivo
...
Verkaro
1962 Mansarda, Psalam 44. Beograd: Kosmos.
1965 Basta, pepeo: romano, Beograd: Prosveta.
1968 Noc i magla: igra u jednom cinu. en: Pozorisni Zivot, 1968, br. 31-32.. Knj. II, S. 44-52. (kaj en: Antologija TV drame. - Beograd: RT Beograd, 1969, S.155-188.)
1969 Rani jadi: za decu i osetljive. Beograd: Nolit.
1972 Pescanik: romano, Beograd: Prosveta.
1972 Po-etika. Beograd: Nolit.
1974 Po-etika: knjiga druga. Beograd: Savez studenata Jugoslavije.
1976 Grobnica za Borisa Davidovica: sedam poglavlja jedne zajednicke povesti. Beograd: Beogradski izdavacko-graficki zavod (=BIGZ) /Zagreb: Liber.
1983 Enciklopedija mrtvih. Beograd: Prosveta.
1983 Djela Danila Kisa. Zagreb: Globus, Beograd: Prosveta. (= Gesamtausgabe in zehn Bänden: I Mansarda: satiricna poema, II Psalam 44, III Rani jadi, IV Basta, pepeo, V Pescanik, VI Noc i magla, VII Grobnica za Borisa Davidovica, VIII Cas anatomije, IX Homo poeticus, X Enciklopedija mrtvih)
1987 Izabrana dela Danila Kisa. Beograd: BIGZ/Prosveta. (= sesvoluma elektita verkaro: I Mansarda: satiricna poema, II Rani jadi, III Basta, pepeo, IV Pescanik, V Grobnica za Borisa Davidovica: sedam poglavlja jedne zajednicke povesti, VI Enciklopedija mrtvih)
1990 Gorki talog iskustva. (eldonis kaj postparolis Mirjana Miocinovic). Beograd: BIGZ, Srpska knjizevna zadruga, Narodna knjiga.
1990 Zivot, literatura. (eldonis kaj postparolis Mirjana Miocinovic) Sarajevo: Svjetlost.
1990 Homo poeticus. (eldonis kaj postparolis Mirjana Miocinovic) Sarajevo: Svjetlost.
Nacilingvaj tradukoj el Esperanto
Nacilingvaj tradukoj el Esperanto ekzistas de du specoj:
Danilo Kiš
Verkaro
1995 Skladiste. eldonis Mirjana Miocinovic. Beograd: BIGZ.
1995 SABRANA DELA DANILA KISA, je la 60-a naskiĝtago (eldonis kaj postparolis Mirjana Miocinovic). Beograd: BIGZ. Pogovor. Kun bibliografio de Milena Markovic. (= kompleta eldo en 14 volumoj: I Mansarda, II Psalam 44, III Rani jadi, IV Basta, pepeo, V Pescanik, VI Noc i magla, VII Grobnica za Borisa Davidovica, VIII Cas anatomije, IX Homo Poeticus, X Enciklopedija mrtvih, XI Pesme, Elektra, XII Varia, XIII Skladiste, XIV Zivot, literatura)
Nacilingvaj tradukoj el Esperanto
Oni tradukas ne nur beletron, sed ankaŭ nebeletrajn verkojn.
Tradukojn de Esperanto-originaloj en naciajn lingvojn registris Willem Verloren van Themaat.
=Tradukoj el Esperanto-originaloj=
En la ĉeĥan lingvon
=Esperanto kiel ponto-lingvo=
Efedrino
Efedrino estas kemia medicinaĵo uzata kiel stimulaĵo, kontrolado de sangopremo, spira malsufiĉo, brustodoloroj kaj kapturnoj pro bronka astmo. Ĝi ankaŭ uzatas en naza malkongestado, trodikiĝo, narkolepsio, astmo kaj bronkodilatigo. Ĝi funkcias kiel ŝvito-reduktanto kaj kuntiriganto de sangovazoj en la nazaj vojoj plilarĝigante la pulmajn aerpasejojn, kaj permesante pli bonan spiradon. En medicino, ĝi ofte uzatas por preventado kontraŭ malalta sangopremo dum spinanestezio.
Efedrino estas simpato-mimetika alkaloido kaj la agado estas esence simila al tiu de la adrenalino. Tamen, efedrino diferencas elde la adrenalino ĉefe pro la efikeco post la buŝadministrigo, ĝia pli longa agadoperiodo, pli akra centra agado kaj ĝia multe pli malalta farmakologia potenco.
Historio
La moderna malkovro de la efedrino povas atribuiĝi al la esploroj de la japana farmakologo Nagai Nagayoshi (1844-1929) kiu unue izolis kaj kristaligis efedrinon en 1885. Nagai Nagayoshi estis la fondinto de la Japana Farmacia Societo kaj publikigis la raporton pri la efedrino en la 17-a de julio 1885.
La originaj observoj de Nagai estis konfirmitaj de Merck-kemiistoj, kiuj kredis ke la efedrino eble havus komercan valoron, sed vendoj neniam bonsukcesis kaj efedrina produktado estis tute forlasita en 1930, kiam Chen kaj Schmidt publikigis raporton rekomendante la uzon de efedrino por astmotraktado.
Funkciismo
Funkciismo estas ĝenerala nocio por maniero kompreni, formi aŭ plani ion orientiĝante laŭ la funkcio
Ĝi estas arta aŭ teoria doktrino, kiu atentas precipe la efektivan kaj efikan kunfunkciadon de aĵoj.
En arkitekturo kaj arto
La formo obeu al la funkcio. Estetiko ne estas primara formprincipo. Funkcikonvenaj formoj estas belaj.
En sociologio
Sociaj fenomenoj klarigeblas per iliaj funkcioj en la socia sistemo.
En psikologio
En psikologio, funkciismo estas skolo kiu rilatas al la menso kaj konduto laŭ la aktiva adaptado de persono al sia medio.
Krk
Krk (Veglia, Curicum, esperante Kuriko, venecie Vegia) estas la plej norda adriatika insulo de Kroatio. Ĝi ampleksas areon de 410 kvadrataj kilometroj, ĝia plej alta pinto estas Obzova (556 m). La insulo havas ĉirkaŭ 17.800 loĝantojn.
Historio
Ĝi estas loĝata jam ekde la nova ŝtonepoko, la romianoj aperis en la 1-a jarcento, la slavoj en la 7-a jarcento. La romianoj time retiriĝis al la okcidente situanta urbo Curicum (Krk), kiun oni nomis dum la bizanca rego Vekla. La grek-novlatina paroldialekto vivtenis tie ĝis la 19-a jarcento.
Ekde 1000 batalis por la insulo Venecio kaj la Kroata reĝlando, kiu estis ekde 1059 posedaĵo de la kroatoj. Ĝin posedis inter 1133 kaj 1480 la Frankopan-grafoj (Frangepan), kiuj akceptis regon de la hungara reĝlando kaj kiuj estis samtempe membroj de la venecia grandkonsilio.
Dum la kroata regado estiĝis (ĉ. 1100) la trovita surskribo de Baška, skribita en la glagolita slava aboco. Ĝi estas la plej grava kroata lingvomemoraĵo. Krk estis ĝis 1797 sub regado de Venecio poste de la Aŭstra Imperio. Post la unua mondmilito, ĝi estis parto de la Serba-Kroata-Slovena Reĝlando. Dum la dua mondmilito, ĝin okupis germanaj trupoj, poste iĝis parto de Jugoslavio, ekde sendependiĝo de Kroatio, parto de tiu.
Geografio
La orienta parto de Krk estas rokoza kaj senarba, la meza parto estas produktema, la okcidenta parto havas florantan agrikulturon (mediteranaj fruktoj, vitokultivado, vinproduktado, besto- kaj abelbredado).
Pro la geologia strukturo de la insulo (karsta kalkŝtono kaj fliso), multas la rapidaj rojoj kaj fontoj. Ĝi havas du malgrandajn lagojn, kiuj servas ankaŭ por trinkakvo.
Servoj
La insulon interligas kun la tero – ekde 1980 - ponto longa de 1039 m (unu betonarko longas 390 m). La aŭtovojo sur ĝi larĝas 10 m, sed en la kontruaĵo havas lokon por la diversaj tuboj, ekz. naftotubo liveras nafton el haveno de Omišalj al la naftorafinejoj de Dalmatio. Same alvenas trinkakvo sur la insulon per tuboj.
La Flughaveno Rijeko sur la insulo Krk estas grava transportejo por la regiono.
Urbo Krk
La urbo de Krk fondiĝis sur la monteto super la Krk-golfo. Ĝia fama vidindaĵo estas la katedralo el la 12-a jarcento kaj la fortikaĵoj de la Frangepan-familio.
(15134) 2000 ED92
(15134) 2000 ED92 estas asteroido de la ekstera asteroida zono, malkovrita la dum la kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Ekspedicio
Ekspedicio estas esplorvojaĝo. La ĉefa celo de ekspedicio estas havigi informojn pri ne aŭ malmulte konataj regionoj de la mondo. La preparo por ekspedicio ĝenerale ampleksas jenajn taskojn:
Władysław Czartoryski
Princo Władysław CZARTORYSKI (naskiĝis la 3-an de julio 1828 en Varsovio, mortis la 23-an de junio 1894 en Boulogne-sur-Seine) estis politika aganto inter elmigrantaro, diplomatia sendito de Nacia Registaro ĉe registaroj de Francio, Anglio, Italio, Svedio kaj Turkio. Fondinto de la Muzeo de princoj Czartoryski en Krakovo. Prezidanto de Historia-Literatura Societo en Parizo, honora membro de Societo de la Amikoj de Scienco en Poznań. Post morto de sia patro iĝis gvidanto de politika partio Hôtel Lambert.
En 1870 la Princo Władysław Czartoryski decidis translokigi la familiajn artokolektojn al Krakovo, kien ili alvenis en 1876. Tio estis la ĝermo de la Muzeo Czartoryski.
Filo de Adam Jerzy Czartoryski kaj Anna Zofia Sapieha. Blazono Pogoń Litewska, sinjoro super Klewań (Rivna provinco).
Marte 1855 edziĝis al Maria Amparo Muñoz (1834–1864), filino de la reĝino de Hispanio – Maria Kristina de Burbono kaj de ŝia dua edzo, princo Rianzarez. La nupto okazis apud Parizo. La paro estis gepatroj de Francisko Augusto, posta beatigito.
Januare 1872 edziĝis denove en Chantilly al Margerita Adelajda de Orléans, la filino de la princo de Nemours (Francilio). Ŝi estis nepino de la reĝo de Francio, Ludoviko-Filipo. La paro havis du filojn.
Palavana paruo
La Palavana paruo (Periparus amabilis) estas specio de birdo de la familio de Paruedoj. Ĝi estas endemia de Palavano kaj la pli etaj insuloj de Kalauit kaj Balabac en Filipinoj.
La masklo de Palavana paruo havas nigrajn kapon, gorĝon kaj kolon, flavajn dorson, ventron kaj bruston, kaj nigrajn kun blankaj markoj flugilojn kaj voston. La ino montras iom da limigita seksa dimorfismo, havante olivecan dorson, sed pro ĉio alia estas simila al masklo.
Ene de ĝia teritorio ĝi troviĝas en malaltaj arbaraj habitatoj inklude duarangajn arbarojn, arbarbordojn kaj marĉojn krom submontaj arbaroj. Ili manĝas etajn insektojn, insektolarvojn, semojn kaj fruktojn. Ili ĝenerale vivas solece aŭ en paroj kaj kuniĝas al aroj de miksitaj specioj por manĝi.
Ĝi estas minacata de habitatoperdo, ĉefe pro ekproduktado de ligno en la insulo. Ĝi estas listita kiel preskaŭ minacata de la IUCN.
Akvario de Newport
La Akvario de Newport aŭ en angla Newport Aquarium, estas publika akvario situanta en Newport (Kentukio), Usono. La akvario havas 70 montrejojn kaj 14 galeriojn, inklude kvin senkudraj akrilikaj tuneloj totale ĉirkaŭ 61 m longaj. La akvario montras milojn da animaloj el tutmonde en 3.8 milionoj da litroj de akvo, inklude "Scooter" kaj "Sweet Pea," du el la malmultaj ŝarkorajoj en kaptiteco. En 2009, la Aquarium ricevis ŝarkorajidon el Tajvano, nome Sunshine (sunbrilo).
La instalaĵo estas malferma al la publiko la tutan jaron. La Akvario de Newport estas agnoskita membro de la Association of Zoos and Aquariums unuaranga en tutmonda naturkonservado.
Värttinä
Värttinä (la finna por "ŝpinilo") estas Finna popolmuzika grupo kiu komenciĝis kiel projekto per Sari kaj Mari Kaasinen en 1983 en la vilaĝo de Rääkkylä, en Karelio, la sudorienta regiono de Finnlando. Multe da transformoj okazis en la grupo ekde tiam. Värttinä lanĉiĝis famen kun la ellaso de ilia albumo "Oi Dai" en 1990.
Je 2006, la grupo enhavas tri ĉefkantistinojn, subtenitajn per ses akustiaj muzikistoj. La kantistoj kantas en la Karelia dialekto de la Finna lingvo. Värttinä laboris kun A.R. Rahman, fama komponisto de Hindio, verkante la muzikon por la muzikteatraĵo de La Mastro de l' Ringoj, kiu ekis en Toronto la 23-an marton, 2006.
En aŭgusto 2005, Värttinä registris ilian dekan studio-albumon, nomita "Miero," ĉe Finnvox-aj studioj en Helsinko. Ĝi ellasiĝis la 25-a januaro, 2006 en Finnlando, kaj la 30-a januaro, 2006 tutmonde. Värttinä ankaŭ estas realiganta la Värttinä-n Vivan DVD-on, kiu enhavos materialon de ilia dudeka datrevena koncerto kaj alia nova kaj arkiva materialo. Ĝia ellaso estas planita por printempo 2006.
Värttinä estis ludita en populara infana televidprogramo Arthur, tie nomita "Binky." Ili kantis ilian ŝatategan kanton Matalii ja mustii de la albumo "Seleniko."
Borneaj malaltaĵaj pluvarbaroj
La borneaj malaltaĵaj pluvarbaroj estas tersupraĵa ekoregiono el la sundalanda-filipina ekoprovinco de la orientalisa ekozono laŭ la tipologio de la Monda Natur-Fonduso (WWF). Biome la ekoregiono apartenas al tropikaj kaj subtropikaj humidaj foliarbaroj de Borneo en Sudorienta Azio. Ĝi estas parto de la tutmondaj 200-regiono "borneaj malaltaĵaj kaj montaraj arbaroj" kaj de la biodiverseco-riĉaĵejo "Sunda Lando". La ekoregiono subtenas proksimume 10 000 da plantospecioj, 380 da birdospecioj kaj plurajn mamulospecojn. La borneaj malaltaĵaj pluvarbaroj malpligrandiĝas kaŭze de senarbarigo kaj transformado al komerca uzo.
Situo kaj priskribo
La Monda Natur-Fonduso subdividis Borneon en sep ekoregionojn : kvin areojn de malaltaĵa arbaro, la centraj borneaj montaraj pluvarbaroj kaj la altmontaraj herbejoj de Kinabalu. La malaltaĵoj estas diferencigitaj klimate (ĉar la orienta flanko de la insulo estas pli seka) aŭ apartigitaj de la grandaj riveroj, Kapuas kaj Barito kiuj malhelpas mamulojn kaj reptiliojn de facile disvastiĝi tra la tuta insulo. La malaltaĵaj ekoregionoj estas: la grandaj areoj de torfejaj marĉarbaroj, kerangas-arbaroj, sensalakvaj marĉarbaroj de la sudo de la insulo, kaj mangrovoj ĉe la marbordo. La borneaj malaltaĵaj pluvarbaroj priskribitaj en tiu artikolo konsistas el ĉiuj malaltaĵaj arbaroj kiuj ne klare apartenas al unu el tiuj antaŭaj kategorioj. La ekoregiono kovras proksimume 427 607 kvadratajn kilometrojn. Partoj troviĝas en ĉiuj politikaj teritorioj de la insulo: Kalimantano (Indonezio), Saravako kaj Sabaho (Malajzio) kaj Brunejo.
Malaltaĵa Borneo havas stabilan klimaton, kun ĉiumonata pluvokvanto super 200 mm tra la jaro kaj temperaturointervalo de malpli ol 10° C.
Ekologio
Dum la plejstocen-glaciala epoko, tuta Borneo, Javo, Sumatro, kaj kontinenta Hindoĉinujo estis partoj de sama teramaso. Tiu permesis al la plantoj kaj bestoj migri de unu regiono al la najbara. Nuntempe Borneo estas apartigita de aliaj insuloj sed daŭre samhavas multe de la sama planta kaj besta diverseco, dum malpli de la Borneo-faŭno estas trovebla pli fore oriente en Sulaveso.
Flaŭro
La malaltaĵoj de Borneo estas hejmo al la plej riĉa pluvarbaro en la mondo. La klimato disponigas idealan kreskadan medion por proksimume 10 000 da plantospecioj (pli ol en la tuta kontinento de Afriko) inkluzive de 2 000 orkideoj kaj 3 000 arboj inkluzive de 267 dipterokarpacaj tropikaj pluvarbaraj arboj de kiuj 155 estas endemiaj al Borneo. Tial la insulo estas la mondocentro de la diverseco por dipterocarpacoj. La plantoj inkludas kvin speciojn de la fortodora parazito Rafflesia (rafleziacoj), unu el kiuj Rafflesia arnoldii havas florojn kiuj larĝas pli ol metro, estante la plej granda floro en la mondo. La kalkoŝtono-altaĵoj de Sangkulirang-Duoninsulo kaj Saravako subtenas siajn apartajn plantokomunumojn, kiel Labi-Montetoj je la limo de Brunejo-Saravako.
Faŭno
La faŭno konsistas el granda nombro da arbarobestoj ekde la plej malgranda sciuro de la mondo, Exilisciurus exilisla al la plej granda tersupraĵa mamulo en Azio, la azia elefanto, kaj inkludas la danĝernivele endanĝerigatan sumatran rinoceron, endanĝerigatan kaj ikonecan orangutangon kaj dek du aliajn primatospeciojn, Sus barbatus kaj Muntiacus atherodes. La primatoj de Borneo estas: tri homedoj (la orangutano kaj du gibonoj), kvin Colobinae, porkovosta makako, longvosta makako (Macaca fascicularis), okcidentsunda tarsio (Tarsius bancanus), la ordinara loriso (Nycticebus coucang), kaj la endanĝerigata nazosimio (Nasalis larvatus). Ekzistas neniuj tigroj en Borneo; la karnomanĝuloj inkludas la endanĝerigatan sundan neofelison (Neofelis diardi), la malajan urson (Elarctos malayanus), Cynogale bennettii (viveredoj), kaj aliajn viveredojn.
La 380 birdospecioj inkludas ok buceredojn, dek ok pegedojn kaj dek tri pitedojn. Ekzistas naŭ preskaŭ-endemiaj kaj du endemiaj birdoj; Malacocincla perspicillata (timaliedoj) kaj la blankapuga pigonajtingalo (Copsychus stricklandii). Inter la riĉa diverseco de reptilioj kaj amfibioj estas krokodiloj kaj speco de varano (Lanthanotus bornensis). La sonoj de la arbaro varias de tago ĝis nokto ĉar malsamaj kombinaĵoj de tiuj birdoj kaj aliaj bestoj aperas por vagi kaj manĝi.
Minacoj kaj konservado
Pro senarbarigo kaj konvertiĝo de naturaj arbaroj al kaŭĉukarbo-plantejoj, oleopalmoplantejoj kaj industriaj lignoplantejoj pli ol duono de la praarbaro estis neniigita dum la freŝdataj jardekoj. En 1982, 1983 kaj denove en 1998, arbaraj incendioj en Kalimantano klarigis ĉirkaŭ 25 000 da kvadrataj kilometroj ĉiufoje por oleopalmoplantejoj. Pliaj minacoj en Sabaho venas de la ekspluatado por nafto kaj terkarbo en Maliaŭ-Baseno kaj de la drenado de malsekejoj en Klias-Duoninsulo. En 2 001, la Monda Natur-Fonduso antaŭdiris ke se la nuntempa emo de habitatodetruo daŭras, ne estos postrestantaj malaltaĵaj arbaroj en Borneo en 2010. Kvankam tiu antaŭdiro ne veriĝis, en 2008 la Internacia Ruĝa Listo de Endanĝeritaj Specioj raportis pri antaŭdiro el 2005 ke "la arbara kovraĵo en la insulo de Borneo, se la nuntempa senarbarigo-rapideco daŭras, estas projekciita malpliiĝi de 50% al triono en 2020".
Grandaj naturrezervejoj en Borneo inkludas Nacian Parkon Betung Kerihun, Nacian Parkon Kutaj, Sovaĵejon Plejhari Martapura kaj Nacian Parkon Kajan Mentarang en Kalimantano, kaj Sovaĝejon Tabin en Sabaho.
17103 Kadyrsizova
17103 Kadyrsizova estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la en la kadro la kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Sants-Estació (Metroo de Barcelono)
Sants-Estació estas stacio sur linio 3 kaj linio 5 de la Metroo de Barcelono, situanta en Barcelono.
Ĵestoki (distrikto Klin)
Ĵestoki (Жестоки) estas vilaĝo en distrikto Klin, Moskva provinco, Rusio. En 2010 ĝi havas 21 loĝantojn (laŭ tutrusia popolnombrado).
Fumay (stacidomo)
Fumay estas franca stacidomo sur linio -, situanta en  Fumay, en departemento , regiono Grand Est.
Temas pri stacidomo de Société nationale des chemins de fer français (SNCF), priservata de trajnoj Grand Est.
Ĝi situas ĉe kilometra punkto (PK) de la linio Soissons - Givet (205000).
3808 Tempel
3808 Tempel estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la germana astronomo Freimut Börngen elde la Observatorio Karl Schwarzschild, en Tautenburg (Germanio).
Mallongvosta nesilo
La Mallongvosta nesilo aŭ Grandkomora broŝobirdo (Nesillas brevicaudata) estas specio de birdoj de la familio de Akrocefaledoj kaj genro de Nesillas aŭ Nesiloj kiuj loĝas en la afrikaj insuloj de la Hinda Oceano. Tiu specio loĝas en Komoroj kaj Majoto, de kio devenas unu el la du alternativaj nomoj. Ties natura habitato estas subtropika aŭ tropika humida montararbaro.
István Halmágyi (taglibristo)
Biografio
István Halmágyi studis en la reformita kolegio de Koloĵvaro kaj post studvojaĝo eksterlanda li iĝis gubernia oficisto en Transilvanio: sekretario, reĝa juĝisto, ĉefreĝa juĝisto de Marosszék, fine ĉefprefekto de departemento Háromszék. Lia unua taglibro priskribas la eksterlandan vojaĝon, kaj siajn studojn en Göttingen (1752–53), la alia en hungara lingvo pri la jaroj de 1762 ĝis 1769.
Fonto
Magyar Életrajzi Lexikon
Mallongvosta nesilo
Ĝi estas tre bruna birdo kun iom pli mallonga vosto ol la simila samgenra Longvosta nesilo. Fakte ankaŭ la latina scienca nomo N. brevicaudata aludas al la relative mallonga vosto per la du latinaj radikoj kiuj same signifas “mallonga” kaj “vosto”. Ankaŭ la iriso estas malhelbruna.
3808 Tempel
Nomo
Ĝi estis nomita en memoro de la germana astronomo Ernst Wilhelm Tempel (1821–1889).
Kondorfa
Kondorfa estas vilaĝo en Hungario en en regiono Okcidenta Transdanubio, en departemento Vas (Hungario), en subregiono de Őriszentpéter. La nomo unuafoje aperas en formo Gardun, poste germane: Kradendorf.
Historio
La alvenintaj hungaroj en 896 trovis tie montetojn, deklivojn. La tuta regiono iĝis limgardejo, sentinelserio. Dum la mezepoko la komunumo estis abateja bieno. La katolika preĝejo pri Sankta Luko konstruiĝis en 1850. En 1993 la lernejo estis translokita al subĉiela vilaĝmuzeo en Szentendre. La komunumo kelkfoje perdis la memstarecon, fine en 1991 rericevis tion.
La tero ne estas konvena por agraraj produktoj, estas ankaŭ bestbredado kaj forstumado. Kondorfa estas parto de Nacia Parko Őrség kaj Hanság havanta viglan fremdultrafikon.
Nor Haĝn
Nor Haĝn (armene: Նոր Հաճն ), estas urbo kaj urba urba komunumo en la provinco Kotajko de Armenio, fondita en 1953. La urbo situas sur la dekstra bordo de la rivero Hrazdan, okcidente de la kanjono Arzni, en la tuja proksimeco de la kanalo Arzni-Ŝamiram.
Laŭ la censo, (2011) Nor Hachn havis 9,307 loĝantojn. Laŭ la oficiala takso de 2016, la loĝantaro estas ĉirkaŭ 8400.
Etimologio
La urbo nomiĝas Nor Haĝn, kun la signifo Nova Haçin, memore al la armena urbo Haçin en Kilikio, kie grupo de lokaj fidajoj organizis militan reziston kontraŭ la turkaj trupoj en 1920.
Antaŭ la armena genocido en 1915, Haçin havis 35 000 loĝantojn, el kiuj 30 000 armenoj kaj la ceteraj estis precipe turkoj. Plej multaj armenoj estis aŭ amasmurditaj aŭ kondukitaj al la koncentrejoj Deir ez-Zor en la siria dezerto. Post la Armistico de Mudros en 1918, Kilikio fariĝis protektorato de Francio kadre de la Triopa Entento. Sekve, proksimume 8,000 postvivantoj de Armena genocido revenis al Haçin post la retroiro de la otomanaj trupoj. Tamen la francaj trupoj forlasis Kilikion en 1920, pavimante la vojon al la antaŭeniĝo de la turkaj trupoj gvidataj de Mustafa Kemal. La 1-an de aprilo 1920, turkaj trupoj gvidataj de Kemal Doğan lanĉis ofensivon kontraŭ la armenoj de Haçin, kiuj organizis militan reziston, kiu daŭris ĝis la 15-a de oktobro 1920, kiam la turkoj okupis la tutan urbon. La plej multaj el la ceteraj 6 000 armenoj estis murditaj aŭ mortigitaj dum la militaj operacioj. La pluvivaj 365 armenoj de Haçin rifuĝis en Halepo kaj Libano.
Historio
La geografia situo de la nuna Nor Haĝn rilatas al la situo de la historia Kotajka kantono de la provinco Ajrarato de la antikva Granda Armenio.
En 1953, malgranda loĝloko estis fondita proksime al la vilaĝo Arzni por gastigi la laboristojn de la proksimaj akvoenergiaj centraloj, ĉefe la Arzni-Hidrocentralo malfermita en 1956. Poste la loĝloko populare nomiĝis "Silovoj" nomo de la elektrogeneratoro). Kun la starigo de la fabriko pri ŝtono-prilaborado "Sapfir" en 1958, kune kun multaj aliaj industriaj fabrikoj oni disvolvis planitan urbon en la regiono de Silovoj-setlejo. Dum la 1960-aj jaroj, la nova setlejo nomiĝis Nor Haĝn (Nova Haçin) memore al la armena urbo Haçin en Kilikio (nuntempe konata kiel Saimbeyli en nuntempa Turka Respubliko)..
Inter 1988 kaj 1990, 374 armenaj rifuĝintoj el Azerbajĝano estis transloĝigitaj en Nor Haĝn.
Nor Haĝn antaŭe estis grava industria centro ene de la Armena Soveta Socialisma Respubliko. Tamen, post la sendependiĝo de Armenio en 1991, tre malmultaj industriaj plantoj pluvivis en la urbo. La urbo estas hejmo de la fabriko pri prilaborado de diamantoj "Lori" ekde 1992. La alia; Diamanta prilaborejo "Ŝoghakn" estis fermita en 2007.
Geografio
Nor Haĝn situas en provinco Kotajko ĉe la dekstra bordo de rivero Hrazdan, 20 km norde de ĉefurbo Erevano. Ĝi havas mezan altecon de 1,920 metroj super la marnivelo. Monto Hatis situas ĉirkaŭ 12 km oriente de Nor Haĝn, dum la Monto Ara estas ĉirkaŭ 13 km nordokcidente de la urbo.
Nor Haĝn limas kun la vilaĝo Arzni kaj la urbo Bjureghavan oriente, la vilaĝo Nor Geghi norde, la vilaĝo Nor Artamet okcidente kaj la vilaĝo Getamej sude. La trejnada flughaveno de Jeghvard situas okcidente de Nor Haĝn.
La klimato de Nor Haĝn estas kontinenta kaj seka kun relative varmaj someroj kaj ekstreme malvarmaj vintroj.
Demografio
Nor Haĝn estas ĉefe loĝata de armenoj, kiuj apartenas al la Armena Apostola Eklezio. La Preĝejo Sankta Savanto konsekrita en julio 2015 estas la ĉefa preĝejo de la urbo. Projektita de la fama arkitekto Artak Ghuljan, la preĝejo estis konstruita per donacoj de Gagik Carukjan. Prezidanto Serĵ Sargsjan kaj Katolikoso Garegino la 2-a ĉeestis la konsekran ceremonion. La Preĝejo de la Sankta Savanto estas sub la jurisdikcio de la Diocezo de Kotajko..
Inter 1988 kaj 1990, 374 armenaj rifuĝintoj el Azerbajĝano estis transloĝigitaj en Nor Haĝn.
Jen la loĝantara templinio de Nor Haĝn ekde 1959:
Kulturo
La statuo de Mecn Murad, ĉefa armena fidajo kaj aktivulo kontraŭ la otomanoj, apartenanta al Haçin Nor Haĝn havas multajn kulturajn instituciojn, inkluzive de centra biblioteko, artlernejo kiu estis malfermita en 1968 kaj kulturdomo malfermita en 1971.
En 1974, monumento al la Haçin-rezisto estis starigita en Nor Haĝn. Ĝi estis projektita de arkitekto Rafael Israeljan. La monumento enhavas la muzeon "Historio de la Armenoj de Kilikio", funkcianta ekde 1978. La muzeo prezentas la historion de la Armena reĝlando en Kilikio, la kulturon de la Kilikia regiono, same kiel la historion de Haçin kaj la rezisto kontraŭ la otomanoj en 1920. La muzeo estas direktita de la urbestraro.
Ĉiujare, la 2an dimanĉon de oktobro, armenoj el la tuta mondo, ĉefe posteuloj de historia Haçin, kolektiĝas en Nor Haĝn por memorfesti la 1920-an Haçin-rezistadon.
Vojoj
La H5-aŭtovojo iras laŭ la okcidenta flanko de la urbo, ligante ĝin kun pli granda M4-aŭtovojo kondukanta al Erevano.
Aero
Arzni-flughaveno, gastiganta la Militistan Universitaton Armenak Ĥanperjanc situas en okcidenta Nor Haĝn. Ekzistas diversaj trejnaj aviadiloj kaj helikopteroj postenigitaj ĉe la bazo sur unu el la aŭtoveturejoj, dum konsiderinda nombro da militistaj veturiloj kaj artilerio situas sur la alia aŭtoveturejo.
Fervojo
Nor Haĝn estas ligita al la fervojo Erevano-Hrazdan per malgranda fervoja stacidomo sude de la urbo.
Ekonomio
Nor Haĝn estas fama pro siaj diamantotondaj plantoj kun multaj entreprenoj inkluzive de: la fabriko "Ŝoghakn" fondita en 1958, la fabriko "Andranik" fondita en 1994, la fabriko "Arevakn" fondita en 2000, kaj la fabriko "Agates" fondita en 2001.
Edukado
Nor Haĝn estas hejmo de 1 antaŭlerneja infanĝardeno, 4 bazlernejoj kaj 1 mezlernejo.
La urbo estas hejmo de la Armea Aviada Universitato Armenak Armenak Ĥanperjanc de la Ministerio pri Defendo de Armenio, funkcianta ekde 1992. La fakultato pri ĝenerala edukado de la universitato provizas bazajn inĝenieriojn kaj ĝeneralajn militistajn sciojn, dum la aliaj 3 fakultatoj estas fakiĝintaj pri aviado kaj kontraŭaviadila militado.
Sporto
Hachn FC estis futbala klubo de Nor Haĝn, kiu kutimis ludi siajn hejmmatĉojn ĉe la Urba Stadiono de Nor Haĝn kun kapacito por 5.000 sidlokoj. La klubo malfondiĝis komence de 1997 pro monaj malfacilaĵoj kaj nuntempe estas neaktiva pro profesia futbalo.
NGC 1332
NGC 1332 (aliaj indikoj — PGC 12838, ESO 548-18, MCG -4-9-11, UGCA 72, IRAS03240-2130) estas galaksio en konstelacio Eridano.
Margit Dajka
DAJKA Margit (naskiĝis la en Nagyvárad, mortis la  en Budapeŝto) estis hungara aktorino. Ŝia edzo estis Károly Kovács (aktoro), inter 1949-1956 ŝi vivis kune kun Lajos Bakay (aktoro).
Biografio
Ŝi debutis en 1918. Apenaŭ ŝi havis 15 jarojn, kiam dungis ŝin la teatro de Nagyvárad. La aktoradon ŝi studis en aktorlernejo de Elemér Hetényi Dömény. La unuan plenkreskuldungon ŝi ricevis en 1924 en Kolozsvár. En Hungarujo ŝia kariero komenciĝis en somero de 1927 en Hódmezővásárhely, kien invitis ŝin Árpád Horváth por gastrolado. En 1929 dungis ŝin la Gaja Teatro. En 1930–32 ŝi ludis en Teatro Belvárosi, en 1932–33 denove en Gaja Teatro. Ekde 1933 ŝi kontraktis nur pri roloj. En 1948 ŝi iĝis ano de Teatro Madách. En 1957 ŝi ludis en Petőfi, respektive en Jókai Színház. Ekde 1963 ĝis 1968, ĝis sia pensiiĝo ŝi ludis en Teatro Thália (Budapeŝto). Ŝi ludis ankaŭ multajn filmrolojn. En 1952 ŝi ricevis la Kossuth-premion, en 1951 iĝis meritartisto, en 1953 eminentartisto.
12241 Lefort
12241 Lefort estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la germana astronomo Freimut Börngen elde la Observatorio Karl Schwarzschild, en Tautenburg (Germanio).
Nomo
Ĝi estis nomita en memoro de la germana poetistino Gertrud von Le Fort, (1876 — 1971), kiu traktis historiajn kaj religiajn temojn en siaj poemoj, rakontoj kaj romanoj. Ŝi petis la solidarecon kun la opresitaj kaj persekutitaj kaj postulis toleremon inter nacioj, rasoj kaj religioj.
Ĵukovo (distrikto Klin)
Ĵukovo (Жуково) estas vilaĝo en distrikto Klin, Moskva provinco, Rusio. En 2010 ĝi havas 51 loĝantojn (laŭ tutrusia popolnombrado).
Flago de la Sejŝeloj
La flago de la Sejŝeloj oficialiĝis la. Ĝin karakterizas oblikvaj strioj, kiuj reprezentas la viglecon kaj junecon de la lando Sejŝeloj. La blua radio simbolas la maron ĉirkaŭanta la insuloj. La flava radio simbolas la vivodonan sunon, la ruĝo simbolas la emon de la sejŝelanoj kunlabori per amo, la blanko simbolas socian justecon kaj harmonion, kaj la verdo simbolas la arbarojn de la lando.
Historiaj flagoj
La unua flago de la Sejŝeloj enkondukiĝis ĉe sendependiĝo de la lando, la. En 1977, okaze de la forpelo de la ĝistiama prezidanto James Mancham fare de France-Albert René, oni ankaŭ forigis la flagon, kiu estis anstataŭigita per la ruĝa, blanka kaj verda flago de la Unuiĝinta Partio de la Popolo de la Sejŝeloj. Ĝi eksoficialiĝis en 1996 favore al la nuna flago.
Kantono Winnebago (Iovao)
La kantono Winnebago (Winnebago County) estas unu el la 99 kantonoj de Usono en la subŝtato Iovao. Laŭ la stato de la jaro en la kantono vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². La kantona ĉefurbo estas . La kantono estis fondita la.
La teritorio situas tute norde en la subŝtato kaj norde havas limon al la najbara subŝtato Minesoto.
Municipoj kaj komunumoj
Jenaj urbaj municipoj (cities) situas en la kantono:
Servigney
estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Haute-Saône, en la regiono Burgonjo-Franĉkonteo (Bourgogne-Franche-Comté, prononco []) kaj en la historia regiono Franĉkonteo. Fine de en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². Administre la komunumo apartenas al la arondismento Lure, kaj al la kantono .
Nevskij prospekt (metrostacio en Sankt-Peterburgo)
Nevskij prospekt (Невский проспект) estas stacio de la Metroo de Sankt-Peterburgo sur Moskovsko-Petrogradskaja linio, ĝi situas inter la stacioj ' kaj ' en Sankt-Peterburgo.
Interkonektoj
De tie ekzistas transirejo al:
Ruldomo
Ruldomo (ruldometo, loĝveturilo ; karavano estas evitinda vorto ) estas movebla domo, kiu per tirhoko povas esti fiksata al aŭtomobilo, do iaspeca remorko. Por la plejmulto de la homoj ruldomo estas loĝejo nur dum la ferioj, sed kelkiuj permanente loĝas en ĝi. Ofte tiuj estas homoj havante profesion pro kiu ili daŭre devas vojaĝi kiel kunlaborantoj de cirko.
Similan celon, sed propran propulson havas kampadveturiloj. Malavantaĝo kompare al ĝi estas, ke ruldomoj ne rajtas tiom rapide veturi. Avantaĝoj de ruldomo estas, ke ĝi kostas multe malpli ol kampadveturilo.
Béla Kulcsár
KULCSÁR Béla, [kulĉar] pli juna, estas rumanuja hungara skulptisto, pentristo naskita en Târgu Mureş la 2-an de februaro 1929 kaj mortinta samloke la 18-an de junio 1976.
Cilindro (apartigilo)
Cilindro estas:
Le Mesnil-Herman
Le Mesnil-Herman estas malaperinta franca situanta en departemento Manche, regiono Normandio.
Ĝiaj loĝantoj nomiĝas Mesnil-Hermanais.
Ĝi nun formas parton de Bourgvallées.
Indiako
Indiako estas flugpilka ludo de Sudamerika deveno kun la pilko, plumpilko, kiun la minimume du ludantoj batas per la manplato super 1,85 m alta reto.
37141 Povolný
37141 Povolný estas tre malgranda meze hela asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la de la ĉeĥa astronomo Petr Pravec elde la Observatorio de Ondřejov en la vilaĝo Ondřejov (distrikto Prago-oriento, Ĉeĥio).
Flavventra paruo
La Flavventra paruo (Periparus venustulus, foje Pardaliparus venustulus aŭ iam Parus venustulus) estas specio de birdo de la familio de Paruedoj.
Tiu specio montras karakterojn similajn al tiuj de la Granda paruo (de alia genro) nome nigraj krono kaj gorĝo kaj flavaj subaj partoj (kio nomigas la specion), kaj aliajn similajn al tiuj de la Nigra paruo (de malpreciza genro) nome blanka vertikala nuka strio, griza dorso kaj du strioj de blankaj punktoj tie. Malkiel la Granda paruo ne havas vertikalan nigran ventran strion sed du flankajn nigrajn vertikalajn zonojn el la supra brusto suben. Supraj kaj subaj partoj estas similaj al tiuj de la Palavana paruo, sed la kapo tute malsimilas, ĉar tiu ĉimontras blankajn vangojn, kiel plej parto de paruoj.
Ĝi estas endemia de Ĉinio. Ĝia natura habitato estas moderklimataj arbaroj kaj subtropikaj aŭ tropikaj humidaj arbaroj de malaltaj teroj.
Jufto
Jufto (юфть) estas ledo farita de junaj bestoj. Ĝi estas fortika, akvorezista, sed malbonodora. Ĝi estas tanita kaj grasumita per betula gudro sur la interna flanko kaj pro tio ĝi havas specialan odoron. Temas pri specialaĵo el Rusio.
Association of Zoos and Aquariums
La Asocio de Bestoĝardenoj kaj Akvarioj (Association of Zoos and Aquariums, iam American Zoo and Aquarium Association, kaj origine American Association of Zoological Parks and Aquariums) estis fondita en 1924 kaj estas neprofitcela organizaĵo dediĉita al progresado de bestoĝardenoj kaj publikaj akvarioj en la areoj de konservado, edukado, scienco kaj distrado.
NGC 1333
NGC 1333 (alia indiko — LBN 741) estas reflekta nebulozo en konstelacio Perseo.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Guaraniaçu
Guaraniaçu estas municipo de la brazila subŝtato Paranao, kiu taksis 14.583 loĝantojn en 2010.
7722 Firneis
7722 Firneis estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la en kunlaborado de la usona astronomo Tom Gehrels kaj de la nederlandaj geastronomoj kaj geedzoj Ingrid van Houten-Groeneveld kaj Cornelis Johannes van Houten, de la observatorio de Leiden, en la kadro de la "Dua Enketo pri Trojanoj" (Second Trojan Survey).
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de la aŭstra astronomino Maria Gertrude Firneis, profesorino pri astronomio ĉe la Universitato de Vieno. Ŝi laboris pri delikataj astrometriaj kaj statistikaj problemoj kaj estas eminentulino pri la historio de la astronomio. Ŝi ankaŭ entreprenis dati antikvajn eventojn kaj korelaciigi ilin kun astronomiaj fenomenoj.
Katō Seiiti
KATŌ Seiiti (Kunrei), [katō seiiĉi] (Hepburn:KATŌ Seiichi) (naskiĝis en 1910; mortis la 5-an de decembro 1987) estis japana esperantisto, delegito kaj fakdelegito pri medicino en Matumoto, Japanio.
Buntia tufkormorano
Temas pri granda kormorano 71 cm longa kun enverguro de 27,2 al 30,0 cm kaj pezo de 2,3 al 2,9 kg. Maskloj tendencas esti pli grandaj kaj pli nigraj ol la inoj, kaj tiele estas iomete da seksa duformismo. Temas pri blankanigra kormorano kun nigraj kapo, malantaŭa kolo, dorso, pugo, subvosto, ĉio kun metaleca blua nuanco. Blankaj subaj partoj. Rozkoloraj piedoj. Blankaj makuloj en flugiloj videblaj kiam la flugiloj estas falditaj ekzemple ripoze kiel ŝultra strio. Ne estas karunkloj.
Katō Seiiti
Li estis rektoro kaj honora profesoro de Universitato Shinshu. Inter liaj Esperantaj verkoj elstaras la fama Manlibro pri oftalmologio (1959, 2-a eld. 1963).
Buntia tufkormorano
Ties natura habitato estas malferma maro kaj rokaj bordoj. Ili reproduktiĝas ĉefe ĉe mallarĝaj klifokornicaj bordoj, kun nestoj ofte tiom malmulte kiom nur 1 m aparte (Robertson kaj van Tets 1982, Heather kaj Robertson 1997). Ili reproduktiĝas kolonie kun aliaj marbirdoj sed sur tiom malgranda spaco ili estas teritoriemaj. La reprodukta sezono okazas inter oktobro kaj novembro, nome en sudhemisfera somero. La ino demetas 2 al tri ovojn.
Ili manĝas fiŝojn, helikojn, kalmarojn, isopodojn kaj krabojn (Robertson kaj van Tets 1982).
Cilindro (ĉapelo)
Ilin oni faris el rigidigita felto farita el kastora felo kaj poste, pro la influo de Princo Albert, el silko.
Populara speco, aparte en 19-jarcenta Usono, estis la angle stovepipe hat ("fornotuba ĉapelo"), kiun popularigis Abraham Lincoln dum sia prezidenteco. Malkiel multaj cilindroj, tiu speco estis rekta, kvazaŭ tuba, ne pli larĝa ĉe la supro, nek ĉe la malsupro. Ili ofte pli altis ol la tipa cilindra ĉapelo.
Pli poste, al cilindroj oni foje donis internan ĉarniran framon (skeleton), ke ili estu platigeblaj (kolapsivaj). Tiajn ĉapelojn oni ofte nomis angle opera hat aŭ Gibbus ("opera ĉapelo"), kvankam tiu termino povas ankaŭ sinonimi kian ajn cilindron, aŭ kian ajn formalan ĉapelon viran. Dum la 1920-oj ili ofte ankaŭ nomiĝis angle high hats ("alta ĉapelo").
Laurence Sterne
Lian ĉefverkon, la romanon The Life and Opinions of Tristram Shandy, Gentleman ("La vivo kaj opinioj de Tristram Shandy, sinjoro"), li eldonis en pluraj volumoj ekde 1759. En ĝi li plene neglektis la tradiciojn de la anglalingva romano: La okazaĵoj ne montras logikan sinsekvon; vortludoj, ne-finitaj frazoj kaj ellasaĵoj stimulas la fantazion de la legantaro. Pro tio, Sterne estas ofte konsiderata antaŭulo de la Modernismo.
Lia dua plej grava verko A Sentimental Journal through France and Italy estiĝis en Francio kaj Italio, kie la aŭtoro dum kelkaj jaroj vivis por kuraci sian tuberkulozon. Sterne mortis malriĉa viro en Londono.
(15135) 2000 EG92
(15135) 2000 EG92 estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la dum la kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Maria nesilo
La Maria nesilo (Nesillas mariae) estas specio de birdoj de la familio de Akrocefaledoj kaj genro de Nesillas aŭ Nesiloj kiuj loĝas en la afrikaj insuloj de la Hinda Oceano. Tiu specio loĝas nur kiel endemio en Komoroj. Ties natura habitato estas subtropikaj aŭ tropikaj humidaj montararbaroj.
Temas pri bruneca birdo pli hela sube sed ankaŭ kun brunecaj nuancoj escepte ĉe la blankeca gorĝo.
La Olivarbo
La Olivarbo (itale L'Ulivo), estas la nomo de koalicio inter la modere progresivaj partioj en Italio, fondita en 1996. Ekde 2005 la koalicio nomiĝas La Unio (L'Unione).
La olivarba koalicio gajnis, en kunlaboro de la Komunista partio, en 1996 la parlamentelektadojn, post kio Romano Prodi fariĝis ĉefministro (ĝis 1998). En 1998 la antaŭa komunista gvidanto Massimo D'Alema gajnis la parlamentelektadojn kaj post tio fariĝis premiero. La Olivarba koalicio en 2001 estis venkita de la centra-dekstra kunlabora ligo Domo de la Libereco de Silvio Berlusconi. En 2006 la Olivarba koalicio denove venkis kaj plej verŝajne Romano Prodi denove fariĝos ĉefministro.
Renate Berndt
Renate BERNDT (naskiĝis la 30-an de septembro 1940 en Berlino) estas germana esperantistino, kiu kune kun sia edzo Dieter gvidis Esperanto-kursojn, tradukis kaj skribis por Esperanto-gazetoj kaj agadis en la Kulturliga Esperanto-grupo en Berlino-Lichtenberg kaj por la amikaj  rilatoj al Esperanto-grupo en Pardubice.
Vivo
Post kiam la patro de Renate Berndt estis falinta dum la milito, ŝia patrino kun la filino translokiĝis de Berlino al Pirna. Tie vivis la gepatroj kaj la fratino de la patrino. En Pirna Renate kreskiĝis kaj vizitis la lernejon.
De 1959 ĝis 1964 ŝi en Lepsiko unue faris praktikan jaron kaj poste studis kaj diplomiĝis kiel interpretistino kaj tradukistino por franca kaj rusa lingvoj.
En 1964 ŝi en Pirna edziniĝis al Dieter Berndt, kun kiu ŝi en 1965 translokiĝis al Berlino. Tie la 9-an de septembro 1967 ŝi naskis la filon Joachim (Joaĥim).
Ŝi laboris kiel interpretistino, tradukistino, fremdlingva redaktorino kaj kunlaborantino ĉe Asocio de Blinduloj.
Ankaŭ  la ĉeĥan lingvon ŝi scipovas.