cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Monto Hermono
Geografio
Pro sia alteco de preskau 3000 metroj la monto kun siaj tri montopinto dominas la ĉirkaŭajn pejzaĝojn. En alteco de pli ol 1800 metroj la monto dum pluraj monatoj de la jaro estas kovrata per neĝo.
C-bazo
Pasintaĵoj
c-bazo estis scenejo por la germana krimdissendaĵo Tatort – 430 Tödliches Labyrinth (germane por Mortiga labirinto) (Unua dissendo la 12an de decembro 1999 ĉe ARD). Temis pri la morto de juna kodumulo, kiu falis de la tegmento de la Berlina Forum-hotelo – hodiaŭ Park Inn –.
Fine de 2002/komence de 2003 tie fondiĝis la projekto BerlinBackBone cele, ke en Berlino ĝi disponigu liberan, publikan aliron al la interreto per liberaj radiretoj.
Monto Hermono
Mencioj de la monto en la biblio
Laŭ la indikoj de la la libro Readmono, la kvina libro de Moseo, la monto dum bibliaj tempoj de la lokaj popoloj Sidonanoj nomatis Sirjon kaj de la Amuritoj Senir. La monto konsistigis la nordan limon de la Izraela reĝlando. Laŭ mencio de la 1-a libro de la Kroniko la plej norda izraela tribo loĝis "ĝis la monto Hermono" (5,23). En la priskribo de la per Izraelo konkeritaj regionoj la monto same plurfoje menciiĝas (Josuo 11,17; 12,1; 13,5). En la libro Juĝistoj krome troveblas mencio pri tio, ke sur la monto troviĝis kultejo pri la dio Baal de la kanaanidoj (3,3).
C-bazo
Pasintaĵoj
La 10an de septembro 2006 okazis la fondkunveno de la Piratpartio Germanio.
Monto Hermono
Mencioj de la monto en la biblio
En la kristana Nova Testamento la monto nur ludas flankan rolon. Laŭ la evangelioj Jesuo gastis en la urbo Caesarea Philippi piede de la monto (Evangelio laŭ Marko 8,27 kaj sekvaj, kaj korespondaj lokoj en la aliaj evangelioj).
C-bazo
Pasintaĵoj
De la 14a ĝis la 16a de septembro 2006 okazis en Berlino la kvara eldono de Wizards of OS, internacia konferenco pri la temoj libera programaro kaj libera scio, la unuan fojon kunlaborante kun la c-bazo r. a.
Monto Hermono
Nuna signifo
Ĝis la Sestaga milito de 1967 la sudokcidentaj deklivoj de la monto apartenis al Sirio. La 10-an de junio 1967 tiuj areoj kune kun la Golanaj Altaĵoj konkeriĝis fare de Israelo, kaj la 14-an de decembro 1981 oficiale aneksiĝis. Por la ŝtato Israelo, kies internacie agnoskata limo situas piede de la monto, la monto Hermono estas armee tre grava. Ĝi servas interalie kiel observejo de la israela sekreta servo Aman. Ankaŭ la civila utiligo de la monto gravas por Israelo. LA ŝtato prenas grandan parton de sia trinkakvo el la rivero Jordano kaj pro tio ŝatus ne perdi la kontrolon pri ties fontoj. La por la regiono nekutima riĉeco je akvo krome ebligas kompare riĉan vegetaĵaron kaj ebligas agrikulturon, ekzemple vinkultivadon.
C-bazo
Pasintaĵoj
Ankaŭ sceno de Tatort Tod einer Heuschrecke (germane por Morto de akrido)(Unua dissendo la 16an de marto 2008 ĉe ARD) estis filmita en la klubejo de la c-bazo r. a.
Monto Hermono
Nuna signifo
La regulaj neĝofaloj dum vintroj krome ebligis konstruon de la sola israela skiada regiono flanke de la monto.
C-bazo
Pasintaĵoj
Dum la manifestacioj laŭ la moto Libero anstataŭ timo Radio 1984 ĝis nun estis regule en la klubejo de c-bazo. , por riporti rekte pri la protestagado.
Jan Pietrzak
Jan Stefan Pietrzak (naskiĝis la 26-an de aprilo 1937 en Varsovio) – pola kantisto-kantoverkisto, satiristo, aktoro, monologisto, aŭtoro kaj plenumanto de pluraj kantoj. Aŭtoro de neoficiala himno de "Solidareco". Kreinto de kabaredoj. Felietonisto de "Tygodnik Solidarność" (Semajnrevuo Solidareco) kaj "Gazeta Polska".
C-bazo
Pasintaĵoj
Metalabo prenis sian inspiradon de c-bazo.
Jan Pietrzak
Agado post 1989
Post 1989 en Pollando ĝuas popularecon organizataj de li Kabaredaj Kursoj de Rido-terapio.
C-bazo
Regulaj uzantoj
Diversaj kutimtabloj renkontiĝas sur c-bazo, ekzemple 3D-kutimtablo, freifunk.net (liberaj radiretoj), Ubuntu Berlino, AK Vorrat (politika grupo), Drupal-uzantaro, go-ludantoj kaj aliaj. De 2004 en la klubejo de c-bazo okazas regulaj renkontiĝoj de la Berlina Vikipedio-komunumo.
Jan Pietrzak
Agado post 1989
Engaĝiĝas en la socia kaj politika vivo, partoprenante i.a. en diversaj iniciatoj, verkante por gazetoj. Kandidato en prezidenta baloto en 1995, proklamante la postulon de mortpuno. Same sensukcese startis en parlamenta balotado en 1997, apogante lustracion. Februare 2005 apogas Bronisław Wildstein kaj iĝas membro de Honora Apog-Komitato de Lech Kaczyński en la prezidenta baloto, kaj en 2007 oficiale apogis Juron kaj Justecon en parlamenta balotado, membrinte ankaŭ en la honora komitato. En 2010 estis membro de Varsovia Socia Apog-Komitato de Jarosław Kaczyński en prezdenta baloto. En 2015 aliĝis al Tutpollanda Apog-Komitato de Andrzej Duda en la prezidenta baloto.
C-bazo
Regulaj uzantoj
Jam de 2003 c-bazo okazigas ĉiusemajnan muzikistorenkontiĝon, la tiel nomatan Kosman Liberan Scenejon (Cosmic Open Stage), ĉe kiu konataj kaj nekonataj artistoj paŝas sur scenejon.
Jan Pietrzak
Agado post 1989
Kunsidas en Konsilio de la Fondaĵo Defendejo de Bona Nomo – Pola Ligo kontraŭ Misfamigo.
C-bazo
Orbita stacio kiel fonda mito
Grava parto la asocia vivo estas fikcia fonda mito. Laŭ tio sub la urbocentro de Berlino kuŝas restaĵoj de antaŭ jarmiliardoj kraŝinta orbita stacio, kies anteno staras el tero kiel televidoturo.
La asocio ne postulas tion, sed ĝiaj anoj informas pri tiu fonda mito kiel ŝajna realo – tio estas aparte dokumentita en la retpaĝaro.
Jan Pietrzak
Agado post 1989
En 2015 aperis lia libro sub la titolo Śmiech i złość (Rido kaj kolero).
Junie 2017 okazis en TVP1 jubilea koncerto Nomtago de Sinjoro Janek, aranĝita okaze de la 50-jara agado de la Kabaredo sub Egido. Inter pluraj artistoj partoprenis Marcin Wolski kaj Ryszard Makowski.
Kanado en la Somera Olimpiko 1908
La kanada teamo aktiva en la Somera Olimpiko 1908 en Londono havis 107 sportistojn. Ili partoprenis en 13 fakoj. Flagtenanto de la teamo estis . La sportistoj atingis 1 orajn kaj 2 arĝentajn medalojn. Sume la teamo en la Olimpiko havis la 21-an rangon. Kunordigis la teamon la Kanada Olimpika Komitato.
Ikaluito
Ikaluito (inuite, ᐃᖃᓗᐃᑦ Iqaluit; angle kaj france, Iqaluit) estas la ĉefurbo de la kanada teritorio Nunavuto.
En 2006, ĝi havis loĝantaron de 6 184, pliiĝo de 18,1% post la recenzo de 2001; ĝi tamen havas la plej malmultan loĝantaron de ĉiuj la ĉefurboj en Kanado. Oni elektis Ikaluiton kiel ĉefurbo de la nova teritorio Nunavuto en referendumo en 1995; oni elektis ĝin anstataŭ Rankin Inlet.
Historio
Kreita en 1942 kiel usona armea flughaveno, Ikaluito havis kiel unuan loĝanton Nakasuk, inuita gvidisto kiu helpis la usonajn planistojn elekti la lokon. Unu el la bazlernejoj de Ikaluito nun nomiĝas por Nakasuk. Delonge kampadejo kaj fiŝadejo por la Inuitoj, la loko tradicie nomiĝis ᐃᖃᓗᐃᑦ, Iqaluit, "fiŝoj, fiŝoriĉa loko" en inuktituto; sed la usonaj kaj kanadaj aŭtoritatoj nomis ĝin Frobisher Bay laŭ la marbrako kiun ĝi apudas.
La Kompanio de la Hudsona Golfo movis siajn regionajn operaciojn al la apuda valo Niaqunngut, fondante la vilaĝon Apex, en 1949 por profiti de la flughaveno. La loĝantaro de Frobisher Bay kreskiĝis rapide dum la konstruado de la Distant Early Warning Line ("fora linio por frua alerto" aŭ DEW-linio, sistemo de radar-stacioj) meze de la jaroj 50. Centoj de konstruistoj, armeistoj kaj administristoj translokiĝis al la komunumo, kaj centoj de inuitoj ankaŭ translokiĝis pro la sanprizorgo kaj laboroj disponeblaj ĉe la bazo. En 1957, el la 1 200 loĝantoj, 489 estis inuitoj. Post 1959, la kanada registaro estigis permanentajn servojn ĉe Frobisher Bay, kun kuracistoj, lernejo, kaj sociaj servoj. La inuita loĝantaro rapide kreskis, pro registara instigo ke ili lokiĝu al komunumoj kun registaraj servoj.
La usona militistaro forlasis Ikaluiton en 1963, ĉar la alveno de interkontinentaj balistikaj misiloj (ICBM-oj) malpliigintis la strategian valoron de la DEW-linio kaj arktaj flugbazoj. Tamen, Frobisher Bay restis la registara administra kaj logistika centro por multe el la orienta Arkto. La unua municipa konsilio elektiĝis en 1964, kaj la unua urbestro en 1979.
La 1-an de januaro 1987, la nomo oficiale ŝanĝiĝis de Frobisher Bay al Iqaluit, samigante oficialan uzadon al la ĉiama inuita nomo. Referendumo en decembro 1995 elektis ĝin kiel la estonta ĉefurbo de Nunavuto. La 19-an de aprilo 2001 ĝi oficiale fariĝis urbo.
Geografio
Ikaluito lokiĝas inter la montetoj ĉirkaŭ la enirejo Koojesse, enirejo de la golfo Frobisher, en la sudorienta parto de la Bafina Insulo. Ĝi estas fore oriente de kontinenta Nunavuto, kaj nordorienta de la Hudsona Golfo.
Demografio (2001)
En Ikaluito, 85.6% de la aborigena loĝantaro komprenis Inuktituton kaj 91.9% iom konis ĝin.
Klimato
Ikaluito havas tipe arktan klimaton, kun tre malvarmaj vintroj kaj mallongaj someroj ne sufiĉe varmaj por permesi la kreskon de arboj. La meza temperaturo estas sub la frostnivelo ok monatojn jare. Ikaluito ricevas iom pli ol 400 mm de precipitaĵo jare, multe pli ol aliaj lokoj en la kanadaj arktaj insuloj, la plej humida sezono estante somero.
<!--==Communities ==
Apex, Nunavut
About 5 km south-east from Iqaluit's centre is the community of Apex, or in Inuktitut known as Niaqunngut. It is located on a small peninsula separating Koojesse Inlet from Tarr Inlet. Historically Apex was the place where most Inuit lived when Iqaluit was a military site and off-limits to anyone not working at the base. Located here are the women's shelter, a church, a primary school, and a bed-and-breakfast.
Transportation
Iqaluit has the distinction of being the smallest Canadian capital in terms of population and the only capital that cannot be accessed from the rest of Canada via a highway. Located on an island remote from the Canadian highway system, Iqaluit is generally only accessible by aircraft and, subject to ice conditions, by boat. Iqaluit Airport is a fully modern facility whose originally World War II-era runway is more than long enough for most classes of modern jet. Although there is a persistent rumour that Iqaluit is an emergency landing site for the Space Shuttle, this is false. Iqaluit Airport is a centre for cold-weather testing of new aircraft, such as the Airbus A380 in February 2006.
In the middle of summer, a few ships — generally no larger than a Liberty class vessel — transport bulk and heavy goods to the city. Iqaluit does not have a deep water harbour, so goods must be barged ashore, or the ship may be beached at high tide and the goods unloaded when the tide goes out. The city is currently planning a deepwater port.
It is in principle possible to reach Iqaluit on foot or by dog sled or snowmobile, both from other parts of Baffin Island and from the Quebec mainland when Hudson Strait freezes. This was how the Inuit traditionally travelled, and how they still do sometimes, but it is not advised for anyone who is not experienced in Arctic travel.
Iqaluit has a local road system only stretching from the nearby community of Apex to the Sylvia Grinnell Territorial Park Reserve, a kilometre west of town. Iqaluit currently has no public transportation, however there is city-wide taxi service. (There was bus service in the city before, but lack of riders forced the closure of the service.) Although a growing number of people have personal automobiles, the cost of shipping them and the wear-and-tear of the harsh Arctic climate and notoriously rough roadways mean that snowmobiles are the preferred form of personal transportation. Nevertheless, the ever-increasing number of personal automobiles is beginning to create traffic problems at peak times. All-terrain vehicles are also an increasingly common form of transportation in most of the Canadian Arctic. Snowmobiles are extensively used to travel both within the city and in the surrounding area. In winter, dog sleds are still used, however this is primarily recreational. In winter, the nearby Qaummaarviit Territorial Historic Park and the more remote Katannilik Territorial Park are only accessible by snowmobile, dog sled or foot. In the summer, both are accessible by boat.
Both residents and businesses identify their locations mostly by building number, and occasionally by the name of a prominent structure. Residents must know where in the city certain building numbers are located; numbers tend to be aggregated in blocks, so a person might say that they live "in the 2600s" (twenty-six hundreds). Around 2003, street names were adopted, although there were delays in finalising them and then posting the signs. Street numbers have not been assigned, and building numbers continue to be used.
Architecture and attractions
Much of Iqaluit's architecture is functional — designed to minimise material costs, while retaining heat and withstanding the climate. Early architecture runs from the 1950s military barracks of the original DEW line installation, through the 1970s white hyper-modernist fibreglass block of the Nakasuk elementary school, to the lines of the steel-reinforced concrete high-rise complex on the hill above it. The newer buildings are more colourful and diverse, and closer to the norms of southern architecture, but largely unremarkable.
The principal exception is the Nunavut Legislative Assembly Building, which is remarkable for its colourful interior, adorned with some of the very best in Inuit art. Another distinctive building was St. Jude's Anglican Cathedral which was a white building shaped like an igloo. Originally built by the parishioners, the altar was shaped like a traditional Inuit sled, and the cross composed of two crossed narwhal tusks. An incident of arson severely affected the Cathedral structure and interior on 5 November 2005, and it was finally demolished on June 1, 2006. Fundraising is in hand for rebuilding the Cathedral. On a ridge overlooking the city is the distinctive blue and white Inuksuk High School. The school is made up of four square sections joined together that give a clover leaf shape when viewed from the air.
The city is also the location of the Nunatta Sunakkutaangit Museum, which houses a large collection of Inuit and Arctic objects.
Just west of Iqaluit is the Sylvia Grinnell Territorial Park Reserve. This park is characterised by the valley of the Sylvia Grinnell River. A small visitor's centre with viewing platform is located on top of a hill overlooking scenic falls in the river.
Nearby on an island near the Peterhead inlet, is the Qaummaarviit Territorial Historic Park. It is a site with a long Inuit history and numerous artifacts have been recovered, including the remains of 11 semi-buried sod houses.
A little farther, across Frobisher Bay, are the Katannilik Territorial Park and the Soper Heritage River Park.
Further reading
-->
Nobuki Iketaka
Nobuki Iketaka (池髙 暢希, n. ) estas japana futbalisto.
Li futbalis ĉe Urawa Reds.
Cekumo
La cekumo (intestinum caecum) estas sakforma fino de la dika intesto ĉe ĝia renkontejo kun la maldika intesto. Ĝin ĉirkaŭas peritoneo ĉiuflanke. Ĝi estas granda, grava ĉe la herbovoraj mamuloj, ĉe aliaj rudimentiĝis. La grandeco de la cekumo varias laŭ specioj, ekz. ĉe remaĉuloj ĝi estas pli longa ol la maldika intesto. La cekumo estas la ĉefa ejo por la malkombino de la celulozo ĉe kelkaj herbovoruloj (ĉevalo, porko). La cekumo havas ĉe la simioj kaj homo vermoforman apendicon (appendix vermiformis), kiu estas rudimentiĝinta organo inflamiĝema. La inflamo de la apendico (apendicito) povas kaŭzi la inflamon de la peritoneo (peritoneito). Okaze de apendicito, oni forigas multfoje la apendicon (apendicektomio).
La inflamo de la cekumo nomiĝas cekumito kelkfoje uzata ankaŭ por la apendicito.
Chlum u Třeboně
Chlum u Třeboně (Chlumetz) estas kampurbo en Ĉeĥio. Ĝi situas en Sudbohemia regiono, distrikto Jindřichův Hradec, proksime al la ŝtatlimo kun Aŭstrio.
En ĝi havis. Populara ripozloko kun eblecoj de banado, fiŝkaptado, piedmigrado kaj biciklado.
Historio
La unua skriba mencio pri la komunumo devenas el la jaro 1399. La komunumo havas longan tradicion en produktado de arta vitro. La lokan kastelan parkon ofte vizitadis poeto František Hrubín (1910-1971), troviĝas tie lia busto kaj memorsalono.
318 Magdalena
318 Magdalena estas meze granda kaj malrapide rotacianta asteroido de la ĉefa asteroida zono, malkovrita, la 24-an de septembro 1891, de la franca astronomo Auguste Charlois elde la observatorio de Nico.
La kialo de la virina nomo, "Magdalena", kiun ĝi ricevis, estas nekonata.
Ĉefurbo de Japanio
La ĉefurbo de Japanio estas Tokio, sidejo de la registaro kaj loĝejo de la Imperiestro. Tio ĉi, malgraŭ kutime ne estas disputata, ne estas difinita per ajna leĝo. La disputo fakte temas pri kiam Tokio iĝis ĉefurbo. Kelkaj diras ke tio okazis kiam la Prefektlando de Tokio estis starigita en 1868, sed aliaj diras ke kiam la Kastelo de Edo ŝanĝis sian nomon al Kastelo de Tokio dum tiu sama jaro. Historie, ekzistis imperia dekreto kiu translokis la ĉefurbon al Heiankyo (Kioto), kaj ne ekzistas dekreto kiu movis la ĉefurbon al Tokio. Do ekzistas opinioj kiuj asertas ke la translokiĝo al Kioto estas valida kaj tial ĝi ankoraŭ restas la ĉefurbo de Japanio.
Ĉefurbeco dum la Reformo Mejĝi
Dum la epoko de Edo, Japanio havis tri ĉefurbon (Japane: miyako "京" ) Edo estis la ĉefurbo de la Tokugawa-a ŝoguna reĝimo, Kioto estis la loĝejo de la Japana Imperiestro kaj Osako estis la neoficiala ĉefurbo de la komercantoj.
Sidejo de la Dieto
Post la Dua Mondmilito, la nova japana konstitucio transdonis la regadon de la lando el la Imperiestro al la popolo, reprezentita per la Dieto de Japanio. Tio ĉi estas la plej forta bazo por rekoni al Tokio kiel la unusola ĉefurbo de la lando. Krome Tokio ankaŭ estas la sidejo de aliaj ŝtataj institucioj.
La "areo de la ĉefurbo" en la japana leĝaro
Ĉar ne ekzistas leĝo kiu difinas al Tokio kiel ĉefurbo, multaj japanaj leĝoj uzas la terminon "areo de la ĉefurbo" ("首都圏" shutoken) kiu enhavas Tokion. La 2a artikolo de la leĝo pri la Starigo de la Areo de la ĉefurbo el 1956 diras ke "En ĉi tiu leĝo, la termino "areo de la ĉefurbo" difinos grandan regionon kiu enhavas kaj la teritorion de la Metropolo de Tokio kaj la teritoriojn de la foraj regionoj elektitaj de la kabineto". Tio ĉi ŝajne montras ke la Registaro elektis al Tokio kiel ĉefurbon, malgraŭ tio ne estas eksplicite dirita kaj la difino de "areo de la ĉefurbo" estas limigita laŭ la kondiĉoj de tiu leĝo
Laŭ la registaro
En 1941, la Ministrejo pri Edukado publikigis la libron "Historio de la Reformo", kiu eĉ nuntempe estas uzata de la studantoj. La libro aludas al la "elekto de Tokio kiel ĉefurbo" ("東京奠都" Tōkyō-tento) sen mencii ion ajn pri la "translokado de la ĉefurbo al Tokio" ("東京遷都" Tōkyō-sento). Libro moderna pri historio diras ke la Mejĝi-a Registaro translokis la "ĉefurbon (shuto) el Kioto al Tokio" sen uzi la terminon "sento".
Lastatempe, ekzistas opinioj favore al transloki la ĉefurbon el Tokio al aliaj regionoj. Tio ĉi oficiale estas aludita kiel "translokado de la funkcioj de la ĉefurbo" anstataŭ "translokado de la ĉefurbo" aŭ "translokado de la Dieto kaj aliaj organizoj".
László Csifó Nagy
CSIFÓ NAGY László [ĉifo: nadj] estis rumanuja hungara unitariisma pastro, eklezia sekretario, instruisto pri la angla lingvo en la Universitato Ferencz József naskita la 30-a de aŭgusto 1906 en Sepsiszentgyörgy kaj la 12-an de septembro 1963 en Deva.
Langoëlan
(jen france, bretone Lanwelan) estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Morbihan (jen france, Mor-Bihan), en la regiono Bretonio (Bretagne, Breizh). Fine de en la komunumo vivis.
László Csifó Nagy
Biografio
Li finis la teologion en Kluĵo kaj li studis la anglan lingvon inter 1928- 1931 en Usono, en 1931-32 en Anglujo. Li estis helppastro ekde1931 en Corneşti (Mihai Viteazu), ekde 1933 en Kluĵo. La anglan lingvon li instruis en la fakultato pri ekonomiko inter 1940 kaj 1945. Li estis unu el organizantoj de festo Ferenc Dávid en Deva, kaj li mortis dum tiu tempo.
Anikó Hivatal
Anikó Hivatal, laŭ hungarlingve kutima nomordo Hivatal Anikó estis hungara aktoro, infana aktoro. Ŝiaj hungarsistemaj nomoj estis pro la unua geedziĝo Lendvay Mártonné aŭ Lendvayné Hivatal Anikó, pro la dua geedziĝo al Lajos Latkóczy Latkóczyné. Estis ŝi, al kiu verkis poemojn Sándor Petőfi, Mihály Vörösmarty, János Garay. Anikó Hivatal naskiĝis la  en Pest (urbo), ŝi mortis la  en Budapeŝto.
Biografio
Anikó Hivatal komencis sian aktoran karieron kiel sesaĝa knabino sub nomo Balog Nina en Pozsony, baldaŭ en Győr kaj en aliaj urboj kun trupo de Ferenc Komlóssy (aktoro), en la jaroj 1829 kaj 1830 en sia naskiĝurbo sub nomo Anikó. Ŝi konatiĝis kun Márton Lendvay (patro) en teatro en Balatonfüred en 1830, ili geedziĝis post 2 jaroj en Győr. Ŝi naskis filon same estontan aktoron Márton Lendvay (filo). Ŝi havis rolojn en pluraj urboj de Hungara reĝlando, fine ŝi estis fondinta membro de Teatro Magyar de Pest en 1937. Ŝi restis en la teatro ĝis 1859 (la teatro estis alinomita Nacia Teatro (Pest)). En 1848 ŝi eksedziniĝis kaj ŝia pli nova edzo estis pentristo Lajos Latkóczi. En 1860 ŝi pensiuliĝis kaj plene retiriĝis.
Deep Purple
Deep Purple estas angla rokmuzika grupo, kiu estis fondita en Londono en la jaro 1968. Per sia stilo, la sono de la Hammond-orgeno, frapantaj gitarofrazoj, improvizado kaj frapantaj kantoj, ili fariĝis unu el la unuaj kaj plej influaj reprezentantoj el Ŝtonroko, kaj el junga Metalroko. Ili havis la Guinness-rekordon pro esti "la plej brua grupo de la planedo".
Mühlau
Mühlau havas diversajn signifojn:
Provenco-Alpoj-Bordo Lazura
Provenco-Alpoj-Bordo Lazura (Provence-Alpes-Côte d'Azur, malongigo: regiono PACA, okcitane Provença-Aups-Còsta d'Azur) estas regiono en suda Francio, ĉe la Mediteraneo apud Italio. Ĝi konsistas el la ses departementoj: Alpes-de-Haute-Provence (Alpoj de Alta Provenco), Hautes-Alpes (Altaj Alpoj), Alpes-Maritimes (Marbordaj Alpoj), Bouches-du-Rhône (Riverbuŝoj de Rodano), Var kaj Vaucluse. Ĝi estis kreita sub la nomo "Provenco-Bordo Lazura-Korsiko" en 1960. Ĝi fariĝis "Provenco-Bordo Lazura" post la konstitucio de la korsika regiono en 1970 tiam estis renomita Provenco-Alpoj-Bordo Lazura en 1976. Ekde 2018, la regiona konsilio uzis la nomon "Regiono Sud Provenco-Alpoj-Bordo Lazura" (mallonge "Suda regiono") en siaj komunikaj dokumentoj, kvankam la oficiala nomo de la regiono restas senŝanĝe.
La najbaraj regionoj etas norde Aŭvernjo-Rodano-Alpoj kaj okcidente la administra regiono Okcitanio, kvankam menciindas ke la historia, lingva kaj kultura regiono Okcitanio kovras ankaŭ la tuton de la regiono Provenco-Alpoj-Bordo Lazura.
Ĉefurbo de la regiono estas Marsejlo, Marseille. Inter pliaj aparte gravaj urboj menciindas Aix-en-Provence, Avignon, Nice, Cannes kaj Toulon. ISO-kodo de la regiono estas FR-U.
Muzeo Flohburg (Nordhausen)
Priskribo
La monumentprotektita konstruaĵo kun keloj romanikaj estis unuafoje endokumente menciita en la 1330-a jaro kiel enurba loĝejo de la kavalira dinastio Bart. La ĝis hodiaŭ konserviĝinta duetaĝa trabfakaĵo kun surstratenpendanta supra etaĝo kaj orname metitaj brikoj konstruitis ĉ. la jaro 1500. Ĝi nombriĝas inter la plej belaj kaj plej malnovaj framskeletaj domoj de la urbo.
De 1789-1815 estis surloke la unua teatrejo de la urbo. Ekde 1905 ĝi servis kiel malriĉulejo. Pro tio estiĝis ĝia nomo Flohburg, kio signifas Burgo de la puloj. Post restaŭradlaboroj profundaj la tuto estis uzata kiel porinfana biblioteko ekde 1968. Rea renovigo en la 2000-a jaro estis la bazo por ebligita ŝanĝigo en muzeon.
Kolektoj
En la salonoj prezentatas diversaj (ne)daŭraj ekspozicioj pri la historio de la urbo kaj la burgo ĉe sume 19 stacioj. Ankaŭ geologiaj kaj arkeologiaj temoj pri la urbo kaj la regiono ne neglektatas. Kelkaj temoj pritraktatas ankaŭ aparte en por infanoj komprenebla maniero.
Vidu ankaŭ
Teatro en Nordhausen
Literaturo
Museumsverband Thüringen (eld.): Museen in Thüringen, Edition Leipzig 2001, ISBN 978-3-361-00612-0, p. 125
Eksteraj ligiloj
Pri la muzeo sur la tutturingia muzea retpaĝaro.
Kastelo de Kocsord
La Kastelo de Kocsord (konata ankaŭ pri la iama posedanto Kastelo de Tisza [tisa]) estas malnova konstruaĵo (tamen ne historia monumento) en Hungario, en vilaĝo Kocsord.
Historio
Laŭ la historiistoj la loka bienulo konstruis tie burgon aŭ kastelon en la 15-a jarcento. Eble en la 18-a jarcento familio Tisza, poste familio Dégenfeld havis la kastelon. Pro diversaj geedziĝoj la nova posedanto estis denove la familio Tisza. En la sama loko tute nova kastelo estis konstruita inter 1908-1915 laŭ planoj de István Möller. Depost la 2-a mondmilito la ŝtato forprenis la kastelon (la samo okazis kun la ceteraj hungaraj kasteloj). Ĝis 2006 interne hospitalo funkciis.
Konstruaĵo
La konstruaĵo sitas en protektata parko. La kastelo estas parte teretaĝa, parte unuetaĝa.
Porto Xavier
Porto Xavier estas municipo en la subŝtato Suda Rio-Grando de Brazilo. Ĝi situas en la mezoregiono Nordokcidento de Rio-Grando (Noroeste Rio-grandense), kaj estas la administra centro de samnoma mikroregiono Cerro Largo. Laŭ la stato de en la municipo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km² - en 2010 estis 10.558 loĝantoj
Tierra Blanca
Tierra Blanca estas komunumo en la meksika subŝtato Veracruz. La ĉefurbo de la komunumo estas Tierra Blanca. La ŝlosilnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 30 174. Tierra Blanca signifas en la hispana Blanka Tero.
Geografio
La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 86075 loĝantojn. El tiuj estis 40808 viroj kaj 45267 virinoj. La komunumo havas surfacon de 1363.8 kvadratkilometroj. La komunumo situas je 18 gradoj kaj 27 minutoj norda latitudo kaj 96 gradoj kaj 26 minutoj okcidenta longitudo. La meza alteco estas 60 metroj super la marnivelo.
Sociogeografio
En la jaro 1995 en la komunumo vivis 90123 personoj. En la jaro 2000 temis pri 89382, do temis pri kresko / malkresko je -0.16 %. En la jaro 2000 (INEGI) en la komunumo vivis 79755 personoj, kiuj aĝis pli ol 5 jaroj. El tiuj 2732 personoj parolis indiĝenan lingvon. Tio egalas al % de la loĝantoj.
Fontoj: Statistikoj de la INEGI
Tihuatlán
Tihuatlán estas komunumo en la meksika subŝtato Veracruz. La ĉefurbo de la komunumo estas Tihuatlán. La ŝlosilnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 30 175.
Geografio
La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 80923 loĝantojn. El tiuj estis 39298 viroj kaj 41625 virinoj. La komunumo havas surfacon de 828.3 kvadratkilometroj. La komunumo situas je 20 gradoj kaj 43 minutoj norda latitudo kaj 97 gradoj kaj 8 minutoj okcidenta longitudo. La meza alteco estas 100 metroj super la marnivelo.
Sociogeografio
En la jaro 1995 en la komunumo vivis 81660 personoj. En la jaro 2000 temis pri 81088, do temis pri kresko / malkresko je -0.14 %. En la jaro 2000 (INEGI) en la komunumo vivis 71750 personoj, kiuj aĝis pli ol 5 jaroj. El tiuj 3113 personoj parolis indiĝenan lingvon. Tio egalas al % de la loĝantoj.
Fontoj: Statistikoj de la INEGI
Eksteraj ligiloj
http://www.e-local.gob.mx/work/templates/enciclo/veracruz/municipios/30175a.htm
Linio Tsurumi
Linio Curumi (鶴見線 [Curumi-sen], angle: Tsurumi line) estas linio de fervoja reto JR. La linio apartenas al JR Orienta. Ĝi etendiĝas je 9,7 km inter stacioj kaj ; branĉaj linioj — inter stacioj  kaj,   ĝis.
Resumo
La historio de la linio Tsurumi komeciĝis en 1926, kiam ĝi malfermis unue kiel kargolinio. Sub la prosero de japana ekonomio dun la Unua Mondmilito, kelkaj kozernoj projektis la konstruon de marborda industria zono apud Tokio kaj Jokohamo. Ili ŝutplenigis marbordon antaŭ Kaŭasaki kaj Curumi kaj instalis ferfabrikon, cementfabrikon kaj aliajn fabrikojn. Por vartrafiko de tiuj fabrikoj ili establis fervojan kompanion nomatan "Havenfervoja Akcio-Kompanio de Curumi" (japane: 鶴見臨港鉄道) kaj malfermis kargoliniojn. En 1930 ĝi komencis pasaĝertrafikon. En 1943 ĝi estis naciigita kaj en 1987 ĝi fariĝis unu el linioj de JR Orienta.
Ĉar plejparto de la pasaĝeroj estas labristoj de apudaj fabrikoj, matene kaj vespere trajnoj iras tre ofte, sed tage ili iras malofte.
Andreo Báthori
Andreo BÁTHORY, hungare Báthory András somlyói, (naskiĝis 1563 en Szilágysomlyó / Șimleu Silvaniei; mortis la en Csíkszentdomokos / Sândominic, en Transilvanio) estis kardinalo, regnestro de Transilvanio kaj la filo de Margit Majláth kaj András Báthory (kapitano de Sathmar).
Kariero
Andreo Bathori plenkreskiĝis flanke de Stefano Báthori en reĝa kortego de Pollando. Jam junaĝe li fariĝis princo-episkopo en Varmio. En 1583 kaj 1586 li estis en Romo. En 1583 apostola protonotario kaj en 1584 li fariĝis kardinalo. La 30-an de marto 1599 li okupis la tronon de Transilvanio, ĉar lia nevo, Sigmundo Báthori abdikis favore al li. Mikaelo de Valaĥio, vojvodo de Valaĥujo, eluzis la internajn malamikecojn akrajn de regno kaj atakis ĝin. Kun helpo de sikuloj aliĝintaj al li apud Sibio ĉe Sellenberk la 18-an de oktobro 1599, Mikaelo venkis super Andreo. Andreo fuĝis al Moldavio, sed la sikuloj atingis kaj mortigis lin sur teritorio de Csíkszentdomokos.
Mühlberg
Mühlberg havas diversajn signifojn:
3603 Gajdušek
3603 Gajdušek estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la slovaka astronomo Ladislav Brožek elde la Observatorio Kleť, apud České Budějovice en Ĉeĥio.
Nomo
Ĝi ricevis, en lia honoro, la nomon de la ĉeha optikisto Vilém Gajdušek (1895–1977), konstruinto de multenombraj astronomiaj instrumentoj.
Ceglédbercel
Ceglédbercel [ceglEdbercel] estas vilaĝo en Hungario en regiono Meza Hungario, en departemento Pest, en Distrikto Cegléd. Bercel estas praturka nomo. En Hungario troviĝas ankaŭ urbo Cegléd kaj vilaĝo Bercel.
Geografio
Ceglédbercel situas sur ebenaĵo, laŭ la ĉefvojo kaj fervojo Budapeŝto-Cegléd-Szolnok, inter Szolnok kaj Albertírsa. Budapeŝto estas je 60 km-oj.
Historio
La unua skriba mencio devenas el 1281. La turkoj faris senhoma la vilaĝon post la mezepoko, poste germanoj refondis ĝin. En 1804 la setlejo iĝis vilaĝo kaj municipo. En 1945 la rusoj forportis germandevenulojn por trudlaboro. En 1946 la germandevenuloj estis deportitaj al Germanio.
En la vilaĝo germana aŭtonomio funkcias.
Famuloj
Apud Ceglédbercel mortis:
Trarza
Trarza (ولاية الترارزة) estas regiono en sudokcidenta Maŭritanio. Ĝia ĉefurbo estas Rosso. Pliaj gravaj urboj kaj urbetoj entenas Mederdra kaj Butilimit. La regiono limas al maŭritaniaj regionoj de Inchiri kaj Adrar al la nordo, Brakna al la oriento kaj Senegalo al la sudo (okcidente situas la Atlantiko). La maŭritania ĉefurbo, Nuakŝoto kaj la ĉefurba distrikto estas geografie parto de la regiono.
Trarza estas dividita je 6 subregionoj:
Pola literaturo
Pola literaturo estas la literatura tradicio de Pollando. Plejparto de ĝiaj verkoj estas en la pola lingvo, sed la tradicion dum jarcentoj multe influis ankaŭ aliaj lingvoj (ekzemple la latina, litova, belorusa, ukraina, hebrea, jida, franca, esperanta kaj angla lingvoj).
Mezepoko
La plej malnovaj verkoj de la pola literaturo devenas de mezepoko. Ekzistas latinaj fragmentoj de dokumentoj priskribante Pollandon. Unu el la plej antikvaj estas Dagome iudex — dokumento pri la dediĉo de la lando de pola reganto Mieszko al la Katolika Eklezio. Ĝi estis skribita en la jaro 991.
Gravas mencii ankaŭ la unuajn polajn kronikojn: la Kroniko de Gall Anonim (ĝi konsistas el legendoj ĝis la jaro 1113, kaj cetere enhavas la unuajn polajn poemojn) kaj la Kroniko de Majstro Wincenty Kadłubek (konsistas el legendoj ĝis 1206). Tre grava estas ankaŭ la Buleo de Gniezno, skribita en 1136, kiu mencias 410 vortojn de la pola lingvo (nomoj de ejoj). La unua frazo en la pola lingvo estis skribita en Kroniko de Henryków kaj ĝi estas: day ut ia pobrusa, a ti poziwai, kio signifas "mi laboru kaj vi ripozu" (la plej verŝajna traduko), aŭ kiel tradukas aliaj: "mi laboru kaj vi miru" (poziwai oni povas kompreni kiel podziwiaj).
La postaj interesaj verkoj estas cetere Perspectiva, fare de Vitelono, (la unua pola sciencisto kaj filozofo, kiu priskribis sin de nia tero do de Pollando — latine: "in nostra terra scillicet Polonia"), Psalmaro floriana, Predikoj de Sankta Kruco (la unuaj predikoj en la pola lingvo) kaj la kroniko de Janek el Czarnków — la unua pola taglibro (14-a jarcento). Tre grava estas la unua pola granda poemo (verkita en la 12-a jarcento) — Carmen Mauri pri pola kavalira heroo Piotr Włostowic.
La unua poemo en la pola lingvo — Bogurodzica (la Dipatrino) — laŭlegende verkita de sankta Adalberto en la 10-a jarcento — hodiaŭ tamen estas datigata de historiistoj kiel teksto de la 11-a/13-a jarcentoj. Ĝi estas himno de polaj nobelaj kavaliroj kaj estis kantita antaŭ bataloj (ekzemple antaŭ la fama batalo de Grunwald en 1410). Aliaj polaj poemoj estas Legendo pri sankta Alekso, Kanto pri mortigo de Jędrzej Tęczyński, Lamento de Sankta Kruco, Parolado de Majstro Polikarpo kun Morto (15-a jarcento), kaj aliaj. Post Gall Anonim kaj Wincenty Kadłubek, la plej grava pola kronikisto estis Jan Długosz, aŭtoro de Polaj Agoj (15-a jarcento). Literaturan mezepokon finas sendube la frurenesanca verkisto Biernat z Lublina — la unua pola poeto, kies nomo estas mondkonata. Liaj poemoj — Raj duszny (Paradizo de animo) kaj Żywot Ezopa Fryga (Vivo de Ezopo Frigo) — estas konsiderataj inter la plej artvaloraj tekstoj de la malfrua mezepoko (ili estis tre popularaj ankaŭ en Pollando dum la mezepoko kaj la Renesanco).
Mikołaj Rej
En Pollando, la kerno de Renesanco estas konita kiel la "Ora epoko", kaj kongruas kun la reĝadoj de Sigismondo la Maljuna kaj Sigismondo Aŭgusto, lia filo. Dum tiu literatura periodo estis verkitaj la unuaj grandaj verkoj de la pola literaturo, kiuj kontribuis al la plialtigo kaj al la polurado de la pola lingvo. La unua grava pola verkisto, Mikołaj Rej (1505-1569), pro siaj verkoj estas komparebla kun la plej geniaj artistoj kaj verkistoj de la monda renesanco, ekzemple kun nederlanda Erasmo kaj franca François Rabelais. Lia unua grava verko - Krótka rozprawa między trzema osobami, Panem, Wójtem a Plebanem (Mallonga diskurso inter tri personoj, Sinjoro, Vokto kaj Parokano) eldonita en 1543 sub la pseŭdonimo Ambroży Korczbok Rożek (humura en prononco) - estas panoramo kaj bildigo de la simpla vivkondiĉoj dum la epoko de Rej. Ĝi temas pri politiko, vivmaniero, moralo kaj moroj de tiamaj homoj. Ĝi ankaŭ montriĝas vasta portreto de multaj sociaj klasoj kun iliaj emoj, kvereloj, aventuroj kaj aliaj. Tri personoj - Sinjoro, Vokto kaj Parokano - diskutas kaj kverelas pri pola realeco, esprimante siajn pensojn. Per tiuj tri "fontoj de pensoj", la personoj elvokas alian protagoniston nomitan Rzeczpospolita (malnova nomo de Polska - Res publica, Afero publika). Rzeczpospolita estas tie alegoria persono, kiu lamentas pri siaj problemoj, pri la nemoraleco de homoj kaj ilia malrespekteco, malvirteco kaj avideco. En la fino de tiu lamento, Rzeczpospolita parolas al la leganto petante, ke li respektu kaj estimu virton kiel trezoron. Mikołaj Rej estis religie protestanto. Li estas fama ne nur pro siaj ĉefaj verkoj - krom "Diskurso" ankaŭ ekzemple Rzecz pospolita albo Sejm pospolity ("Rzeczpospolita aŭ publika Parlamento"), Źwierzyniec ("Bestaro"), Kupiec ("Komercisto"), Żywot człowieka poczciwego ("Vivo de homo honesta") kaj Apocalypsis - sed ankaŭ pro sia persistema batalo por favori la uzadon de la pola lingvo en literaturo. En Źwierzyniec, Rej skribas la jenon : "Niechaj to narodowe wżdy postronni znają, iż Polacy nie gęsi a swój język mają" - esperante: "Eksterlandanoj konu tiun nacian aferon, ke Poloj ne estas anseroj kaj ili havas sian lingvon". Tiu humura frazo estis ankaŭ kritiko kontraŭ la katolikoj, kiuj skribis nur en la latina - lingvo de anseroj - kaj pro tio kapablas esprimi neniajn polajn emociojn. Tiel li apogis la polan lingvon en literaturo.
Filozofia kaj scienca literaturo de la pola Renesanco
En 1543 eldoniĝis en Nurenbergo unu el la plej grandaj verkoj de monda filozofio, matematiko kaj astronomio, tio estas De revolutionibus orbium cœlestium (Pri turniĝado de sferoj ĉielaj) fare de la polo Nikolao Koperniko. Li skribis ankaŭ poemon latine - "Dwanaście gwiazd" (Dekdu steloj). Krome, unu el la plej grandaj tiamaj filozofoj kaj verkistoj de Pollando nomiĝis Andrzej Frycz Modrzewski, kiu skribis interalie O poprawie Rzeczypospolitej (Pri progreso de Rzeczpospolita). Tiu teksto fariĝis unu el la plej gravaj verkoj de la Renesanco koncerne politikan kaj filozofan teorion. Al la plej gravaj verkoj pri politika filozofio apartenas ankaŭ De optimo senatore (Pri plej bona senatoro, eldonita en 1568), fare de Wawrzyniec Goślicki - pola episkopo, kiu en sia doktora verko (dediĉita al la reĝo Sigismondo Aŭgusto) "priskribis idealan reĝon (reĝo kiel servisto de Dio kiu celas, ke liaj landanoj havu feliĉan vivon), kiu laŭ verko de Goślicki estu elektata de la tuta nacio" kaj ke li estu bone edukita en filozofio, historio, ekonomio, retoriko kaj agoj politikaj el la tuta mondo : tio jam plenumas la estontan, kleristan difinon de la "klerigita reĝo"). Li skribis ankaŭ, ke la reĝo estu raciema, honesta, piema, nobla kaj kuraĝa. Li kreis ankaŭ sian propran projekton koncerne la taŭgan strukturo de la reĝlando. El tiu verko inspiriĝis poste Thomas Jefferson kaj Thomas Paine, kiuj legis ĝin kaj konis ĝin tre bone. Rilate al teologia pensado, la plej grava verko de la pola renesanco estas sendube Konfesio de katolika religio (1553), fare de la kardinalo Stanisław Hozjusz, kiu cetere fariĝis la unua kredebla, poldevena kandidato al la papa titolo (li ne ricevis ĝin nur ĉar li petis, ke aliaj ne voĉdonu por li).
Plena renesanco de la pola literaturo
La plej grava historiisto de la pola renesanco estis Marcin Kromer. Li verkis la unuan tutmondan kronikon en la pola lingvo - Kronika wszystkiego świata (Kroniko de la tuta mondo), li estas tre fama pro lia Pri deveno kaj agoj de Poloj, tridek libroj. Post Mikołaj Rej pleje altiĝis en poezio Klemens Janicki, filo de kamparano kaj aŭtoro de Żywoty królów polskich (Vivoj de polaj reĝoj). Tiu aŭtoro estis honorigita per la titolo de doktoro de filozofio en la universitato de Padovo, kaj li plie ricevis titolon el la papo Paŭlo la 3-a, kiu nomumis lin poeta laureatus (poeton laŭreaton).
Unu el plej gravaj polaj poetoj, pensuloj kaj politikistoj de tiu epoko estis sendube Łukasz Górnicki, aŭtoro de Dworzanin Polski (Pola Kortegano, eldonita en 1566), kiu estis poema parafrazo de la verko de Baldassare Castiglione - Il Cortegiano. Per tiu verko Górnicki tiel mirigis la reĝon, ke tiu ĉi donis al li blazonon nobelan - Ogończyk. La verko entenis aron da anekdotoj pri tipa pollandano, lia karaktero, kaj cetere bildigis la vivkondiĉojn de tiu periodo.
Kronologie, la sekva poeto de tiu epoko estis la plej genia poeto de la pola renesanco. Se Dante Alighieri oni nombras inter mezepokaj poetoj, tial Jan Kochanowski (1530-1584) estas agnoskebla kiel la plej grava poeto de la tuta eŭropa renesanco. Jan Kochanowski estis poligloto, verkisto, poeto, filozofo kaj politikisto. Kochanowski estas rigardebla kiel unu el la plej elstaraj humanistoj de tiu periodo - li scipovis la polan, la latinan, la grekan, la hebrean, la italan kaj la francan lingvojn. Li travojaĝis Eŭropon, studante unue en Krakovo, poste en Königsberg kaj en Padovo, loĝante en Parizo kaj en Germanio. Liaj plej gravaj verkoj estas la teatraĵo Odprawa posłów greckich (Forsendo de grekaj ambasadoroj), kiu temis pri poleco en antikva medio (tiu ĉi problemo malplaĉis al renesancaj verkistoj pro troa noveco) ; Psałterz Dawidów (Psalmaro de Davidoj) - la traduko aŭ parafrazo de la psalmaro biblia ; Pieśni (Kantoj) : en tiuj libroj troviĝas famaj frazoj kiel "Niezwykłym i nie leda pórem opatrzony" (Per mirinda, ne povra plumo mi provizita) aŭ "Czego chcesz od nas, Panie za Twe hojne dary" (Kion vi volas de ni, ho Dio, pro viaj donacoj). Inter la aliaj verkoj de Kochanowski, oni povas mencii Fraszki (Epigramoj) - grava, sufiĉe humura bildo de la pola pensmaniero - kaj Treny (Lamentoj), funebraĵoj skribitaj en freneza depresio post la morto de lia filino Urszula, kaj pro kiuj posteuloj rigardis lin kiel herezulo.
La lastaj legindaĵoj de la renesanca literaturo estas verkoj de la pola profeto kaj pastoro Piotr Skarga, interalie Żywoty świętych (Vivoj de sanktuloj) kaj profetaĵoj por historio de Pollando Kazania (Predikoj).
Mikołaj Sęp-Szarzyński
La baroka epoko en Pollando kongruis kun la reaperado de pluraj tradiciaj filozofaj temoj, ekzemple la ekzistado-problemoj kaj la senpoveco de homoj rilate al ilia morto, al bataloj kaj al malbono. La plej gravan kaj ĝis hodiaŭ admiratan poezion de la baroka periodo kreis Mikołaj Sęp-Szarzyński (1550-1581). Li verkis Rytmy abo wiersze polskie (Ritmoj aŭ polaj poemoj). Kvankam lia verkaro estas tipe baroka, oni ankaŭ rigardas lin kiel la "sunsubiro de la pola Renesanco". Li verkis pri la malboneco de homa vivo plurajn sonetojn, kies majstreco la polaj legantoj ankoraŭ altestimas. Li estis cetere la kreinto de la pollingva metafizika poezio.
Hieronim Morsztyn
Tuj post la morto de Szarzyński komencis verki la alia granda poeto de tiu epoko, tio estas Hieronim Morsztyn (1581-1623). Lia plej notinda verko estis poemo titolita Światowa Rozkosz ("Monda Agrablo"). Tiu Agrablo rilatas al la energio de la tuta universo, per kiu ĉio vivas kaj pro tio estas bona. La etoso de la verko do klare montriĝas epikurista. Ene de la teksto troviĝas la kantoj de dek alegoriaj virgulinoj, kiuj simbolas Mallongan Momenton, Drinkadon kaj Ludon. Tiuj Virinoj-Agrabloj, kaj poste ankaŭ Tempo, Espero, Virto kaj Oro konstituas alegorie la grandan panoramon de la homo mem. La "Monda Agrablo" do temas pri homeco ne nur laŭ pola vidpunkto. La verko fariĝis tre populara dum la baroka periodo, sed estis poste forgesita. Hodiaŭ ĝi restas konsiderita kiel unu el la plej altvaloraj poemoj de la pola baroko. Ĝi estas klasika ekzemplo de pola konceptema poezio, kromnomita "kortega poezio".
Szymon Szymonowic
Tre interesa eminentulo de la pola literatura baroko estas Szymon Szymonowic (1558-1629) (latine Simon Simonides). Kvankam li devenis de Armenio, Szymon sukcese obtenis nobelan titolon kaj sian propran blazonon (Kościesza). Lia plej grava verko titolis Sielanki ("Eklogoj"). La verkisto videble inspiriĝis el la poezio de Teokrito kaj Jan Kochanowski. Li skribis ankaŭ dramojn en la latina lingvo.
Maciej Sarbiewski
La plej grava pola poeto de la baroka periodo sendube estis Maciej Sarbiewski (1595-1640). Tiu poeto iĝis la plej fama el la polaj poetoj tra la tuta baroka Eŭropo. Liajn poemojn oni eldonadis multfoje (kelkdekfoje ĝis la malfrua klasikismo) en Kolonjo, Antverpeno, Parizo, Varsovio, Vilnius, Vroclavo, Dresdeno kaj aliaj urboj. Li ricevis en Romo la titolon poeta laureatus el la papo Urbano la 8-a. Liaj plej gravaj verkoj estis Lyricorum libri III ("Lirikoj en tri libroj"), De perfecta poesi sive Vergilius et Homerus (Pri perfekta poezio...) kaj Dii gentium ("Dioj de paganoj"). Liaj Lirikoj estis eldonitaj plej multe kaj la plej interesa eldono produktiĝis en Antverpeno, ĉar la ilustraĵojn por tiu eldono pentris Peter Paul Rubens mem. En Pri perfekta poezio..., Sarbiewski okupiĝas pri estetika problemo, kaj provas determini la plej genian verkon de la tuta literaturo. Liaopinie, la plej respektinda literatura genro estas la eposo - li tial analizas eposojn fare de Homero kaj Vergilio, kreante sian propran estetikan teorion. Li egaligas poeton kun Dio, nomante lin kreanto instar Dei (laŭ la modelo de Dio). Pri verko li skribas, ke ĝi estas estaĵo ŝajne kreata "kiel nova" (quasi de novo). Per tiu verko li konstatis la programon de la baroka literaturo. Tial Sarbiewski estis nomita unua Polo en la historio de estetiko (kiel parolis filozofo kaj estetikisto Władysław Tatarkiewicz). Sarbiewski mem skribis la eposon - Lechiada. Bedaŭrinde nur la 11-a kanto estas trovebla. Ĝi estas tamen la unua pola eposo nacia. La nomo Lechiada devenas de la pola nomo Lech - la nomo de la prapatro de Poloj. Tiu eposo estis ankaŭ la parta parafrazo de Jerusalemo liberigita de Torquato Tasso. Sarbiewski skribadis verkojn unue permutantajn konceptojn de Homero, Horaco aŭ Vergilio. Poste tamen li ellaboris sian propran stilon kaj poezion pro kiu oni nomis Sarbiewski en tuta Eŭropo la kristana Horaco (latine: Horatius Christianus). La poezio de Sarbiewski estas plenigita de neostoikisma filozofio.
Pola poezio konceptema
La poezio konceptema estis kreita en Anglio. En Pollando plej gravaj kreantoj de ĝi estis Jan Andrzej Morsztyn, Daniel Naborowski, Samuel Twardowski kaj Szymon Zimorowic. Jan Andrzej Morsztyn (1621-1693) - la kortega poezio de Morsztyn estis progresigita per lia unua laboro pri sia stilo kaj la lingvo, tial li strebis, ke lia poezio estu perfekta eĉ en plej malgrandaj detaloj. Li tradukis Aminitas de Torquato Tasso, Psyche kaj Cidon de Pierre Corneille. Poste li kreis Lutnia (kreata dum 1638-1660, Liuto) kaj Kanikuła albo psia gwiazda (Kanikulo aŭ la stelo de hundoj). Tiu poezio estis inspirita per poemoj de Giambattista Marino kaj antikvuloj kiel Horaco, Vergilio, Ovidio, sed ankaŭ de la Kristana Horaco - Maciej Sarbiewski kaj la patro de la pola literaturo - Jan Kochanowski. Lia propra poezio havas la strebon krei agordon de la sensuala amo inter la plena vivo kaj morto. Tie ĉi troviĝas alegorioj kaj kunigoj, multaj oksimoraj signifoj per kiuj la aŭtoro celis krei plej fortan agordon. Uzado de konceptoj, neespereblaj finoj (france: point) estas karakteraj ecoj de tiu poezio. Unu el plej famaj poemoj de Morsztyn estas Do trupa (Al kadavro), kie la aŭtoro parolas al la kadavro kunigante sin al li. Ekzemple: "Vi kuŝas mortigita kaj mi estas ankaŭ, vi - per la sago de morto, mi - per la sago de l' amo (...)". En sia poezio Morsztyn okupiĝis ankaŭ pri problemoj politikaj.
Samuel Twardowski (1600-1661), poeto, tradukisto kaj satiristo kreis du gravajn verkojn por pola baroko - tio estis Dafnis z drzewem bobkowym (Dafnis kun arbo faba) kaj Nadobna Paskwalina (Paskvalino gracia). En tiuj verkoj li kreas plastikajn alegoriojn esprimantajn tre arteme eŭropan Barokon. Temo de Dafnis estis elektita de la aŭtoro nehazarde, ĉar la mito pri Dafno estis tre popularigita en la unua opero en historio - la Dafneo de Jacopo Peri, montrita en 1597 kaj estis same la komenco de la Baroko en muziko. La plej grava verko de Twardowski estas tamen la Paskvalino gracia. Tie ĉi aŭtoro kunigas du mondojn - la antikvajn mitojn kun la kristanaj religiaj motivoj, la mondon mitan kun la mondo reala. La aŭtoro do kreis tie superrealan fabulon kaj la agordon de liberaj, grandaj emocioj. La poemo estas gravega por historio de literaturo pro sia videbla primitiva romantikismo.
En tiuj tempoj, en 1661 jaro oni komencis eldoni la unuan gazeton polan. Ĝi estis Merkuriusz Polski (Pola Merkurio). Kun tiu estis kunigita la pola poeto Łukasz Opaliński (juna). Li skribis verkojn politikajn, diskursojn kaj poemoj kiel Coś nowego... (Io nova...) kaj Poeta nowy (Poeto nova).