cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Baseno de Wittlich
Geografio
La Vitliŝa baseno estas deakvigata de la rivereto Lieser kaj ĝiaj flankriveretoj. La diaklaza rokaĵo en la subgrundo enhavas pli da grundakvo ol la ĉirkaŭo. La milda klimato similas al la kondiĉoj de la mozelvalo. Pro la protekta situo ebla kultivi tabakon.
Geologia superrigardo
La hodiaŭ baseno ekestis jam antaŭ 250 milionoj de jaro dum la terhistoria epoko de la permio pere de sinkado de la regiono. Ĝi estas tektona fosego. La fosegon kaŭzis paleogeomorfologiaj, tektonaj kaj sedimentologiaj fortoj,kun terendislokiĝo de pluraj kilometroj. La ĉefa terendislokiĝo havis larĝecon de 700 – 1000 m.
La baseno enrompiĝis en la variska Rejnlanda Ardeza Montaro. pro diversaj faŭltoj kaj tektonikaj terendislokiĝoj dum devonio kaj karbonio.
Centenera de Andaluz
Centenera de Andaluz [zenteNEra deandaLUZ] estas municipo de Hispanio, en la regiono Kastilio kaj Leono, provinco Sorio kaj komarko Komarko de Almazán en la sudcentro de la provinco.
Baseno de Wittlich
Geologia superrigardo
La rokaĵoj de la baseno estas el la ruĝkuŝaĵo (germane: Rotliegend). La rokaĵtavolo estas parte sub pli junaj sedimenttavoloj de la Meza kaj Supra sabloŝtono kaj de terciaraj kaj kvarternarajedimentoj. La pli junaj tavoloj montras, kde la sinkado de la tero ne nur okazis en permio, sed ankaŭ dum la postaj terepokoj. Eĉ la terciaraj kaj kvaternaraj tavoloj montras terendislokiĝojn de ĝis 20 m.
Geologia evoluado
Post la variska ontogenezo akompanta de vulkanaj eventoj, izostaziaj ekvilibriaj moviĝoj formas intermontaj sinkkavajoj. En tiuj kavaĵoj sedimentiĝas la ŝtonrompitaĝo el la malsinkanta montaro.
Centenera de Andaluz
Geografio
Ĝi distas 46 km de Sorio, provinca ĉefurbo. Kaj limas kun Fuentepinilla, Velamazán, Rebollo, Fuentetovar, Santa María del Prado kaj Andaluz. Ĝi enhavas inklude en la Reto Natura 2000 la Lokon de Komunuma Intereso konatan kiel Riberas del Río Duero y afluentes, okupanta 9 hektarojn, nome 1 % de la teritorio.​
Baseno de Wittlich
Geologia evoluado
Kompare kun aliaj intramontaj sinkkavaĵoj de la variska montaro la formado de la baseno de Wittlich okazis reletive malfrue. Oni vidas analogion kun la pli suda Saar-Nahe-baseno. Male al tio oni ne konas en la Vitliŝa baseno sedimentaĵoj el permio kaj karbonio.
Centenera de Andaluz
Historio
La areo apartenis unue al la Regno Kastilio. En Mezepoko okazis reloĝado fine de la 10-a jarcento.
En 1089 Centenera de Andaluz establiĝis ene de la Comunidad de Villa y Tierra de Andaluz pere de la unua foruo kreita en Soria (Foruo de Andaluz). Fine de la 12-a jarcento aŭ komence de la 13-a jarcento oni konstruis la romanikan preĝejon (Sankta Laŭrenco).
Aktualo
Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj), kaj brutobredado (ŝafoj). Lastatempe funkciado de servoj plej ekgravis, kune kun kultura kaj rura turismo, piedirado tra naturaj lokoj. Inter vidindaĵoj estas la preĝejo kaj ruinoj de la ermitejo.
Gyula Gombos
Gyula GOMBOS [gomboŝ] hungara verkisto, redaktoro. Li naskiĝis en Temeŝvaro la 30-an de septembro 1913 kaj mortis en Budapeŝto la 5-an de decembro 2000.
Kariero
Gyula Gombos alvenis en Budapeŝton en 1925 kun sia familio. En 1936 li iĝis kunlaboranto de semajngazeto Magyar Út, inter 1939–41 help-, poste kunulredaktoro de Magyar Élet, en 1939–40 de Nemzetőr, poste kunlaboranto de Híd (1941–42), de 1941 ĝis 1944 respodecredaktoro de Magyar Út. En 1944 kiel ano de Hungara Sendependa Movado li partoprenis la kontraŭstaron. En februaro 1947 oni arestis lin, sed la prokuratora ofico ne povis akuzi lin. En decembro 1948 li fuĝis el Hungarujo. Inter 1949 kaj 1951 li vivis en Svislando. En 1950–51 li estis redakcikomitatano de Új Magyar Út. En decembro 1951 li elmigris en Usonon. Inter 1952 kaj 1974 li estis kunlaboranto de Radio Libera Eŭropo. De 1959 kaj 1980 li estis ĉefkunlaboranto de Új Látóhatár de Munkeno. En 1984 li translokiĝis en Parizon.
Marbache (stacidomo)
Marbache estas franca stacidomo sur linio - Novéant, situanta en  Marbache, en departemento Meurthe-et-Moselle, regiono Grand Est.
3920 Aubignan
Nomo
Ĝi ŝuldas sian nomon al la franca komunumo Aubignan en la deparemento Vaucluse, apud la monto Ventoux (monto).
Marbache (stacidomo)
Temas pri stacidomo de Société nationale des chemins de fer français (SNCF), priservata de trajnoj Grand Est.
Ĝi situas ĉe kilometra punkto (PK) de linio Frouard - Novéant (090000).
Neustadt (Dosse)
Neustadt estas urba komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Ostprignitz-Ruppin de la federacia lando Brandenburgio. La urba teritorio kovras areon de 75,43 km², kaj fine de ĝi havis  loĝantojn. La nomo indikas, ke la urbo situas borde de la rivero Dosse, 96 kilometrojn longa dekstra alfluo al la rivero Havel.
Komunumaro
La urbo estas la administra centro de komunumaro, kiu fondiĝis en 1992 el origine 11 najbaraj komunumoj kaj nun krom la urbo havas la kvin membrokomunumojn Breddin, Dreetz, Sieversdorf-Hohenofen, Stüdenitz-Schönermark kaj Zernitz-Lohm.
Cugy
Cugy estas la nomo de la sekvantaj lokoj:
Gambelo (urbo)
Gambelo aŭ Gambela (ጋምቤላ) estas urbo kaj aparta ŭoreda en plej okcidenta Etiopio kaj la ĉefurbo de la Regiono Gambelo aŭ kilil. Estanta en Anuak Zono, sur la kunfluejo de la riveroj Baro kaj ties alfluanto Jajjaba, la urbo havas latitudon kaj longitudo de 8°15′N 34°35′E kaj sur alto de 526 metroj. Ĝi estas ĉirkaŭita de la areo Gambela Zuria.
Veena Malik
Veena Malik (urdue: وينا ملک, naskiĝis kiel Zahida Malik) estas pakistana aktorino, manekeno kaj komediistino. Dum interspaco de dek jaroj, ŝi laboris kun novaĵ-stacioj kaj en filmoj, rikoltante laŭdojn kaj agnoskon por ŝiaj prezentoj. Malik poste establis sin kiel plej elstara aktorino de la urdua kinejo. Ŝi ankaŭ estas konata pro siaj diversaj sociaj roloj, plej precipe kiel reprezentanto de la Monda Organizaĵo pri Sano.
Gambelo (urbo)
Gambelo gravas pro la pontoj super la riveroj kaj Baro kaj Jajjaba. La loĝantaj Anuakoj kaj Nueroj de Gambelo havas ambaŭ siajn proprajn bazarojn. La urbo havas ankaŭ flughavenojn (ICAO kodo HAGM, IATA GMB) kaj ĝi estas proksime al la Gambela Nacia Parko.
Veena Malik
Biografio
Veena Malik naskiĝis en Rawalpindi en la provinco de Panĝabo, kiel filino de Ali Malik, kaj lia edzino, Zeenat Malik. Ŝia patro, iama pakistana armea soldato, estis komence kontraŭ ŝia aktorineco. Ŝi havas BA en sociologio, psikologio kaj la persa.
Antaŭ komenci ŝian karieron kiel aktorino, Malik agadis kiel komikulo por pluraj televidaj spektakloj kaj serioj. Ŝia filma debuto okazis kun Shaan kaj Zara Sheikh en Tere Pyar Mein de Askari (2000).
Ubenide
Ubenide estas elektodistrikto de Nauro. Ĝi estas la unika elektodistikto, kiu ne prenas la nomon el unu el siaj distriktoj. Ĝi troviĝas en la okcidenta bordo kaj entenas la distriktojn Baiti, Denigomodu, Nibok kaj Uaboe. Ĝi havas surfacon de 4,74 km² kaj proksimume 4220 loĝantojn. Ĝi estas ankaŭ la ununura elektodistrikto, kiu elektas 4 anojn al la Parlamento de Nauro (la aliaj elektas 2 anojn).
Infrastrukturoj
Ubenide havas multajn infrastrukturojn: nome parto de la fervojo de la insulo, la malsanulejo, la planizadocentro de la Nauru Posphate Corporation, unu mortintejo, unu lernejo, unu komerca centro, la publika malsanulejo, la meteologia stacio kaj la loka Konsilio de la registaro.
Artoj kaj Metioj
Artoj kaj Metioj (en angla Arts and Crafts) estas arta movado kiu unue disvolviĝis en Britio en la 19-a jarcento. La estro de la movado estis Charles Robert Ashbee. Kune kun li laboris tri arkitektoj kaj dezajnistoj, Augustus Pugin, John Ruskin kaj William Morris, kiuj interalie dekomence kontraŭis la produktadon de meblaro en industrio per maŝinoj, ĉar ne nur ke la produkto estis de malalta kvalito sed ke la teknologio igis la dezajniston mem kiel mekanika ilo kaj ke ekzistis neniu konservado de arta kvalito, aŭ de personeco de la produktanto en la produkto. La movado manifestis kontraŭ la troa dekoracio en tiu tempo kaj prediktis pri reveno al laboro en gildoj, eble kiel en la mezepoko. Ilia celo estis stari kiel premgrupo kontraŭ la malbona nivelo de industria dezajno, protekti la artan dezajniston, inkluzive de lian statuson kaj laborrajtojn, kaj konservi altajn normojn de kvalito kaj formo. Ili elektis la vorton "gildo" ĉar ĝi estas donita en la kunteksto de la socia strukturo en la mezepoko, en kiu la metiistoj kaj artistoj ene de la gildo ricevis respekton kaj sendependecon.
La ĉefdisputo levita koncerne la movadon estis ke ĝi provis turni la horloĝon malantaŭen, kaj ke ĝi ne povis esti praktika en moderna, urba, konsumema kaj evoluanta socio.
Malgraŭ tiaj polemikoj, la movado pli kaj pli trapenetris kaj la konscion de la konsumantoj kaj la produktejojn, kaj estis disvastigita en Eŭropo. La diferenco inter la brita filio kaj tiu evoluinta en Usono kuŝis en la alirebleco (tiu signifas marketan prezon) de la konsumanta publiko al la produktoj. La menciita brita movado produktis manfaritan arton, surmerkatigis produktojn kies prezo ne konvenis al la mezklasa konsumanto, kaj limigis ĝin al la riĉa konsumantaro. Kontraste, la usona movado estis integrita kun la mekanizita fabrikado, kiu malaltigis produktoprezojn kaj allogis multe pli larĝan konsumantan publikon.
Diana Wynne Jones
Diana Wynne Jones (naskiĝis en Londono, mortis la 26-a de marto 2011 en Bristol) estis angla verkistino, precipe de fantastaj romanoj por infanoj kaj plenkreskuloj. Inter ŝiaj libroj estas ekzemple la sep-voluma serio Chrestomanci. Kritikistoj komparis la pli postajn librojn pri Harry Potter de J. K. Rowling al la verkaro de Diana Wynne Jones.
Saša Pilipović
Saša PILIPOVIĆ (naskita en 1963) estas profesia aktoro el Kragujevac, Serbio, fondinto de scenejo Shelter ĉe la teatro "Joakim Vujić" en Kragujevac.
Kariero
Li estis membro de SEK en Zagrebo kaj kun la sama teatra trupo ludis en 1987. Ĉe IJK-Krakovo la teatraĵon de Karel Čapek Insektoj. Ekde la jaro 1987 ĝis 1991 li laboris kiel anoncisto de Esperanto-elsendoj de Radio Zagrebo, Kroatio, kie li tiam vivis. Li partoprenis multajn TEJO-kongresojn kaj la UKon en Kubo, ludante kun Vida Jerman. Poste li ludis kun jagodina gimnazia teatra trupo la teatraĵon Rekviemo por la perdintoj de Vladimir Krstić dum la UK en Montpeliero, kaj li sukcesplene partoprenis la UK-on en Zagrebo, ludante kun sia kolego Milić Jovanović la komedion Malfermilo. Li ludis ankaŭ la komedion Amo per proverboj kun Vida Jerman en la Fortaleza UK en Brazilo, kaj Kabaredo kun Sanja Matejić en Gotenburga UK. Li prezentis kun Shelter Sceno Kiel mortigi sian edzinon de Antonio Amurri en esperanto-traduko de Tereza Kapista en la 90-a Universala Kongreso de Esperanto en Vilno, Litovio.
Verda Banano
Verda Banano estas teatra duopo kiu prezentas kabaredajn skeĉojn pri esperantistoj. Saša Pilipović kun Georgo Handzlik prezentas originalajn kaj tradukitajn komediojn sur esperantaj scenejoj vekinte ridon en dekoj da landoj. Ili ekzemple prezentis sian kabaredon dum la 80a Hispana Esperanto-Kongreso en 2022, la 74-a IFEF-kongreso en Antverpeno kaj la 100-a Germana Kongreso en Braunschweig en 2023
7998 Gonczi
7998 Gonczi estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la usona astronomo Edward L. G. Bowell elde la Stacio Anderson Mesa de la observatorio Lowell, sud-oriente de Flagstaff (Arizono, Usono)
34250 Mamichael
34250 Mamichael estas tre malgranda, malhela asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la far'de la teamo de la astronomia kampanjo « LINEAR » (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de  Michael Yuanchao Ma, finalisto de la Regeneron Science Talent Search de 2018, scienca konkurso por gelernantoj en lasta jaro de mezlernejo, pro lia projekto pri matematiko. Li estis lernanto ĉe la Plano West Senior High School de Plano (Teksaso).
Natalândia
(oficiale Município de) estas municipo en la subŝtato Minas-Ĝerajso de Brazilo. Ĝi situas en la sudorienta regiono de Brazilo, en la mezoregiono Noroeste de Minas (do "Nordokcidento de Minas-Ĝerajso") kaj en la mikroregiono Unaí. Laŭ la stato de en la komunumo vivis   sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². El tiuj, la nombro de voĉdonrajtuloj en la municipo en estis. La teritorio havas komunan limon kun.
Johano de Beverley
Johano de Beverley (mortis la 7-an de majo 721) estis anglosaksa episkopo de Hexham kaj poste ĉefepiskopo de Jorko, Anglio, kaj sanktulo. Li fondis la urbon Beverley, Jorkŝiro.
Frua vivo
Li devenis de nobela familio de Northumbria kaj naskiĝis ĉe Harpham, vilaĝo en East Riding of Yorkshire. Laŭ iuj fontoj li edukiĝis ĉe Oksfordo: laŭ aliaj, sub Adriano, abato de Abatejo Sankta Aŭgusteno (Canterbury).
Dum iom da tempo li estis monaĥo ĉe la abatejo de Whitby, kie Hilda de Whitby estis abatino.
Episkopo
En 687 li estis konsekrata episkopo de Hexham, kaj en 705 ĉefepiskopo de Jorko. Li ordinis la historiiston Bede.
Lastaj jaroj
Ĉirkaŭ 717 li demisiis, kaj eniris monaĥejon kiun li mem fondis ĉe Beverley. Tie li mortis en 721.
Li estis kanonizata en 1037, kaj lia fest-tago estas la 7-a de majo. En Anglio li estis tre populara sanktulo dum la mezepoko kaj pro tio Beverley iĝis riĉa urbo. En 1295 Eduardo la 1-a (Anglio) fondis ĉapelon en la kolegiata preĝejo de Beverley kie, en 1307, la restaĵoj de Johano estis reentombigataj.
Henriko la 5-a atribuis sian sukceson dum la Batalo de Azincourt al la mirakla helpo de Johano de Beverley, kies tombo laŭdire fluis per sango kaj oleo la tagon de la batalo.
Verkoj
Krom leteroj, Johano de Beverley estis verŝajne la aŭtoro de komentario pri la Evangelio laŭ Luko. Ĉiuj liaj verkoj perdiĝis.
NGC 3094
NGC 3094 (aliaj indikoj — UGC 5390, MCG 3-26-15, ZWG 93.23, IRAS09586+1600, PGC 29009) estas galaksio en konstelacio Leono.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
8724 Junkoehara
8724 Junkoehara estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la japana astronomo Satoru Otomo elde la observatorio de Kijosato, apud Hokuto (gubernio Jamanaŝi, Japanio).
Barbalha
Barbalha (Barbalja) estas brazila municipo en subŝtato Cearao.
En Barbalja troviĝas kampuso de Universitato Federacia de Cearao kun kurso pri Medicino.
Lago de Davos
La Lago de Davos (alemane: Tafaasersee; romanĉe: Lag Tavau; Davosersee; Lago di Tavate) estas montara lageto norde de la urbocentro de Davos en la Kantono Grizono, Svislando. Ĝi troviĝas komplete sur komunuma teritorio.
Vintre la lago servis kiel giganta natura glaciejo. Sur ĝi jam en la jaro 1906 okazis en Davos la unua monda ĉampionado en arta glacisketado de la virinoj kaj regule tie okazis ĉevalsledkonkursoj. Pro la konstruo de la premtunelo por elektrocentralo en Klosters tiu utiligado vintre ne plu eblas, ĉar la lago-nivelo depende de la elektrobezono altiĝas aŭ malaltiĝas. Somere tamen la lago estas ŝatata por bani kaj por veltabulado.
Historio
La lago estiĝis pro montfalo de la Totalp en la regiono de Parsenn. La falinta rokmaterialo formis naturan digon, kiu retenis la akvon de la rivero Landwasser, kiu ĝis tiam fluis al Klosters. Ĉar la akvo sukcesis trovi aliflanke elfluon, kies alteco super la marnivelo estis malpli alta ol la Wolfgang-Pasejo, la akvo eroziis la rokon kaj kreis tiel la Ziegenschlucht (kio signifas esperante abismo de kaprino). La nuna Lago de Davos tiel estas la restaĵo de historia lago, kiu foje plenigis la tutan ĉirkaŭaĵon de Davoso.
8724 Junkoehara
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de la japana violonĉelistino Junko Ehara, kiu ekde sia junaĝo, ŝatis rigardi la noktan ĉielon.
Marko (masunuo)
Marko estas malnova masunuo, kies difino ne samis en diversaj landoj.
Ekzemploj el kelkaj landoj:
Ankaŭ tial oni foje sentis bezonon de stabiligaj kaj sistemigaj reformoj. Unu tia reformo okazis en la ĉeĥaj landojdum la reĝado de Venceslao la 4-a, ĉirkaŭ la jaro 1300. Sekve de lia monreformo oni ekdistingis tie kelkajn malsamajn markojn:
Corentin Celton (pariza metrostacio)
Corentin Celton [kɔʁɑ̃tɛ̃ sɛltɔ̃] estas stacio sur linio 12 de la Metroo de Parizo, situanta en Issy-les-Moulineaux.
Stacio
Ĝi estis malfermita la sub la nomo Petits Ménages.
En 1868, la malnova Hospico de Petits Ménages, tiam situanta en la 7-a arondismento de Parizo, translokiĝis al Issy-les-Moulineaux, lasante larĝan spacon al pligrandigo de magazeno "Au Bon Marché".
Situanta apud la hospico, la stacio nomiĝis « Petits-Ménages » ĝis la. Tiam, la stacio estis alinomita omaĝe al Corentin Celton, dungito de la hospico kaj rezistanto pafmortigita de nazioj.
Marbache
Marbache estas franca situanta en departemento Meurthe-et-Moselle, regiono Grand Est.
Ĝiaj loĝantoj nomiĝas Marbichons.
Helventra kolombo
Helventra kolombo aŭ Kajena kolombo (Patogienas cayennensis) antaŭe (Columba cayennensis) estas centr- kaj sud-amerika kolombo de la familio Columbidae, kiu vivas en tropikaj areoj de Ameriko. Iam ofte metita en la genro Columba, ĝi aktuale apartenas al klado de malnova novmonda genro Patagioenas. Kun siaj parencoj ĝi reprezentas okazon de evolucia radiado etende tra plej el la varm-moderaj ĝis tropikaj areoj de Ameriko. Grizkoloraj birdoj, eĉ maskloj ĝenerale ne havas irizecon en plumaro, dum tiu ĉi specio havas iome da kuprokoloran brilon en la nuko.
Ĝi estas loĝanta reproduktanto el suda Meksiko suden ĝis Bolivio kaj norda Argentino kaj en Tobago kaj Trinidado, kvankam ĝi estas nur tre surloke en tiu lasta insulo. Vagantoj estas foje vidataj en apudaj regionoj; por ekzemplo, oni registris la specion kiel vaganta en Urugvajon el Argentino kaj okaze ankaŭ el Brazilo, but neniam oni registris, ke la specio reproduktiĝis aŭ eĉ havis permanentan restadon en Urugvajo.
Priskribo
La suda subspecio P. c. andersoni havas blankajn subajn partojn, pli ol la palgriza de la nomiga subspecio P. c. cayennensis.
En naturo ĝi povas simili al Skvama kolombo (P. speciosa), kiu havas similan memmontreman flugmanieron. Tiuj du grandaj specioj estas ankaŭ la nuraj kolomboj en siaj teritorioj kiuj estas ofte vidataj flugante el arbaroj. Sed certe P. cayennensis ne havas la skvamecan aspekton, kaj la alvokoj kaj aspekto el proksime indikas, ke ambaŭ specioj ne estas partikulare proksimaj parencoj inter samgenranoj.
Ekologio
La Helventra kolombo estas ofta en arbarbordoj, riverbordoj kaj aliaj parte malfermaj areoj kun kelkaj arboj. Ĝi manĝas malgrandajn fruktojn, berojn kaj semojn. Tiu estas solema birdo, sed povas formi malgrandajn arojn ĉe drinkareoj. Ties flugmaniero estas alta, rapida kaj rekta, kun regulaj flugilfrapoj kaj porokaza subita flugilfrapo kiu estas karaktera de kolomboj ĝenerale.
Ĝi havas ankaŭ reproduktan memmontradon kun duon-cirkla glitado suben al sia origina ripozejo. ĜIt bi konstruas malgrandan neston el bastonetoj en malgranda arbo, kaj normale demetas unu blankan ovon.
Disvastigita kaj komuna, ĝi estis klasita kiel specio Malplej Zorgiga fare de la IUKN.
Laguna-montaraj pinaroj-kverkaroj
La laguna-montaraj pinaroj-kverkaroj estas tersupraĵa ekoregiono el la centramerika ekoprovinco de la neotropisa ekozono laŭ la tipologio de la Monda Natur-Fonduso (WWF). Biome la ekoregiono apartenas al tropikaj kaj subtropikaj koniferarbaroj de Laguna-Montaro en suda Malsupra Kalifornio, Meksiko. La ekoregiono estas parto de la tutmondaj 200-unuo pinaroj-kverkaroj de Okcidenta kaj Orienta Patrinmontaroj.
Priskribo
La ekoregiono ampleksas areon de 1 100 kvadrataj kilometroj. La pinaroj-kverkaroj troviĝas super altitudo de 800 metroj, kaj estas ĉirkaŭataj de la laguna-montaraj sekaj arbaroj. La pinaroj-kverkaroj havas unikajn kaj diversajn flaŭron kaj faŭnon, inkludante 694 plantospeciojn, el kiuj proksimume 85 pocentoj estas endemiaj.
La pli alta altitudo alportas por la ekoregiono subtropikan al mezvarman klimaton, kontraste kun la seka tropika klimato de la malaltaĵoj. La precipitaĵo estas pli alta ol en la pli malalt-altitudaj sekaj arbaroj kaj kserofitaroj de la duoninsulo, kaj sumiĝas je 760 mm average jare. La pluvo plejofte falas somere, kun neregulaj vintraj pluvoj.
Flaŭro
La konsisto de la pinaroj-kverkaroj varias kune kun la altitudo; la kverkaj duonarbaroj superregas ekde altitudo de 800 ĝis 1200 metroj, kun kverkaj-pinaraj duonarbaroj inter 1 200 kaj 1 600 metroj, transirantaj al pinaraj-kverkaraj arbaroj super altitudo de 1 600 metroj. Muskoj kaj likenoj ĉie abundas.
La kverkaj duonarbaroj inter altitudoj de 800 kaj 1 200 metroj estas pli varmaj kaj sekaj, kun ĉiamverdaj kverkoj superrege (ĉefe Quercus devia; Quercus arizonica kaj Quercus rugosa havas limigitan arealon), kune kun pli malaltaj arboj kaj arbedoj kiel Dodonaea viscosa, Bumelia peninsularis, kaj Buddleia crotonoides.
Super altitudo de 1 200 metroj, la kverkaj duonarbaroj transiras al kverkaj-pinaj arbaroj. La sola ĉeestanta pinospecio estas endemia subspecio de cembroido, Pinus cembroides subsp. lagunae, miksita kun kverkoj, inkludante Quercus devia kaj Quercus tuberculata, kaj aliajn foliarbojn, inkluzive de Arbutus peninsularis kaj Nolina beldingi. Pli malaltaj arboj kaj subarbaraĵaj arbustoj inkludas la fabacojn Calliandra peninsularis kaj Mimosa xanti, Heterotoma aurita (kampanulacoj), Verbesina pustulata (asteracoj), kaj Hypericum peninsulare. Super altitudo de 1 600 metroj, pinoj superregas, miksataj kun kverkoj, kaj kun subarbaraĵo de poacoj (Muhlenbergia spp. kaj Festuca spp.).
Coreca
Coreca (Coraca aŭ Corica, en la malnova skribo en dialekto Camporeso) estas itala frakcio perteneciente al la komunumo de Amantea en la provinco Cosenza, je la limo de Campora San Giovanni, en la regiono Calabria. Ĝi havas 650 loĝantojn.
Limoj kaj teritorio
Coreca alfrontas okcidente sur la suda Tirreno Maro kaj estas ĉirkaŭita de la distrikto urbo de Amantea al la sudo, kie la landlimo startas kun Cámpora San Giovanni. La teritorio konsistas ĉefe el roka terkapo, en la ebenaĵo kuŝas la urbo centro. Ĝi ankaŭ inkluzivas montan areon kaj vastajn strandojn. La klimato estas milda.
Otto Froitzheim
Otto Froitzheim estas germana tenisisto. Li naskiĝis la 24-an de aprilo 1894 en Strasburgo, tiutempe parto de la Germana Regno, kaj mortis la 27-an de oktobro 1962 en Akeno. Komence de la 20-a jarcento li estis la plej bona germana tenisisto kaj inter la jaroj 1907 kaj 1925 sep fojojn gajnis la Internacian Germanian Turniron pri teniso. Krome li interalie akiris la arĝentan medalon pri teniso en la Somera Olimpiko 1908. Krom lukti individue en tenisaj matĉoj, li ankaŭ multajn jarojn estis aktiva membro de la germania teamo en la Davisa Pokalo.
Coreca
Ekonomio
La ĉefa fonto de ekonomia Coreca, tiel kiel en proksima Cámpora San Giovanni estas la turismo kaj hotelo sektoro, disvolvita danke al la beleco de la marbordo: popularaj estas la Coreca Rokoj, fotita ekde la 1960-aj kaj uzata por amatora radio-uzo.
Godawari
Godawari, nepale: गोदावरी, estas urbo en la okcidenta parto de Nepalo. Ĝi estas la provizora administra centro de la plej okcidenta provinco aŭ Sudurpaŝĉim pradeŝ (nepale सुदूरपश्चिम प्रदेश, tutekzakte "ekstrem-okcidenta provinco"), unu el sep provincoj de Nepalo, formitaj la 20-an de septembro 2015 konforme al la agendo 4 de la konstitucio de Nepalo. Laŭ la censo de 2011 la urbo havis 78 018 loĝantojn. La urba areo ampleksas 308 kvadratajn kilometrojn, kio rezultas en loĝdenso de po 253 homoj laŭ kvadrata kilometro.
Maring-Noviand
Maring-Noviand estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Bernkastel-Wittlich de la federacia lando Rejnlando-Palatinato. Fine de la jaro la komunumo havis 0 loĝantojn.
Rendevuado
Rendevuado estas ia ajn socia agado farata de, normale, du personoj cele taksi taŭgecon de alia kiel sia partnero por intima interrilato aŭ kiel edzeco. La vorto temas pri ago de renkontiĝo kaj okupiĝo pri ia reciproke konsentata socia agado. Tradicie rendevuaj aktivaĵoj inkluzivas distron aŭ manĝon. En multaj kulturaj tradicioj, rendevuo povus esti aranĝata fare de aparta partio, kiu povus esti familiano, konato, aŭ profesia rendevuigisto. Lastatempe interreta rendevuado fariĝis populara. Kvankam rendevua etiketo en okcidenta kulturo pli malstreĉiĝas dum 20-a jarcento, ekzistas grandaj diferencoj inter sociaj kaj propraj valoroj. Ekzemple, tiam aktivaĵo/agado kostas monon (tiel kiel manĝi en restoracio), tradicie viro devis pagi; sed lastatempe praktiko de "egala divido de kosto" fariĝis kutima kaj akceptebla.
Vidu ankaŭ
Rapida rendevuado
Blinda rendevuado
Blackbird
Blackbird estas eksperimenta, helic-pelita vela veturilo. Ĝi estis konstruita por demonstri la eblon veli rekte kontraŭvente kaj pli rapide ol la vento. La 2-an de julio 2010 atingis Blackbird 2.8-oblan rapidecon rekte kontraŭvente, la unuan registritan mondan rekordon en tiu kategorio. Efektive la veturilo atingis eĉ 3.5-oblan rapidecon de vento sed tiam ne plenumis la kriteriojn de la rekordo-komisio.
Bar (Ukrainio)
Bar (Бар) estas urbo en Vinica provinco, en centro de Ukrainio en la samnoma subdistrikto. Ĝi havas 17.200 loĝantojn (stato: 2005).
Historio
La urbo havis la nomon en la 14-a jc Riw. La urbon prirabis en 1452 la tataroj. La novkonstruita urbo portas la nomon ekde tiam Bar. Komence de la 16-a jc. la pola reĝino Bona Sforza konstruigis tie fortikaĵon, la duan plej grandan en Podolio. Inter 1672-1674 la urbon okupis la Otomana Imperio. En 1768 oni fondis tie La Konfederacion de Bar. Samjare okupis la landon kaj detruis la fortikaĵon rusaj taĉmentoj sub gvido de generalo Petr Kreĉetnjikov.
La 28-an de januaro 1920, Lenin proponis limon inter Pollando kaj Rusio de Bar ĝis Polack. La urbo apartenas ekde 1921 al Ukrainio.
Foveo
La fovea centralis, ĝenerale konata kiel foveo (la termino fovea devenas el la latina, signife "truo"), estas parto de la okulo, situanta centre de la regiono nome macula de la retino (aŭ macula lutea el latina termino macula, "makulo" + lutea, "flava", kaj nomiĝas flava makulo). - -  La foveo estas responsa por akra centra vidado (nome ankaŭ fovea vido), kio necesas ĉe homoj por legado, rigardi televidon aŭ filmojn, ŝoforado, kaj ĉiu ajn agado, kie vidaj detaloj estas ege gravaj. La lumsensiloj de la foveo estas esence konusetoj. La foveo estas ĉirkaŭataj de la zono parafovea kaj de la ekstera regiono perifovea:, kie troviĝas esence bastonetoj.
Notoj
רשתית
Gotardo
La vorto Gotardo (esperantigita el Gotthard, Gotthardt, Göttert ktp) povas esti:
Personoj
(germana vira persona nomo)
Tombo de Zeĥarja
Tombo de Zeĥarja estas malnova ŝtona monumento apud la Tombo de Benei Hezir en la Juda Tombejo de la Olivarba Monto, Jerusalemo.
La monumento estas monolito - estas tute ĉizita el la solida roko kaj ne enhavas tomboĉambron. La plej malsupra parto de la monumento estas krepidoma, kun bazo farita el tri paŝoj. Ĉefe ĝi estas el stilobato, sur kiu estas ornamado de du jonaj kolonoj inter du duonjonaj kolonoj kaj ĉe la anguloj estas du pilastroj. La kapiteloj estas el la ionika ordo kaj estas ornamitaj per la ovo-kaj-sago dekoracio. La supra parto de la monumento estas egipta - nome stilo kun kornico sur kiu sidas piramido. Interese la fajna ŝtonĉizado kaj dekoracio kiu estas videbla sur la okcidenta flanko, nome la fasado estas sur la okcidenta flanko sole. Sur la alia flanko de la tombo la laboro estas ekstreme kruda kaj nefinita; ĝi similas kvazaŭ la laboro estis abrupte haltita antaŭ la artistoj povis fini la laboron.
PadLock
PadLock estas teknologio far firmao VIA Technologies uzita en procesoroj far la firmao. La teknologion oni ofte nomas asekura kromprocesoro, ĉar PadLock havas funkcion Execution Disable Bit kaj aparatan ĉifrilon. La ĉifrilo konsistas el du generiloj de hazardaj nombroj, multobligilon de Montgomeri kaj uzas aparatan ĉifradon laŭ normoj SHA-1 kaj SHA-256 kun kalkulpovo ĝis 20 Gb ds.
Pusztamagyaród
Pusztamagyaród [pustamadjarOd] estas malgranda vilaĝo en Hungario, en regiono Okcidenta Transdanubio, en departemento Zala, en subregiono de Letenye. Pusztamogyoró signifas: pusta-avelo.
Markos Moulitsas
Markos MOULITSAS Zúniga (naskiĝinte la 11-an de septembro, 1971), ofte konate de lia salutnomo kaj eksa armenomo "Kos", estas la fondinto kaj ĉefa aŭtoro de Daily Kos, retblogo dediĉata al focuso pri la progresema politiko de la Demokrata Partio. Moulitsas nuntempe loĝas en Berkeley, Kalifornio, kun sia edzino kaj du infanoj.
Pusztamagyaród
Situo
Pusztamagyaród situas en valo de rojo, laŭ traira flankovojo. Pacsa troviĝas 24, Nagykanizsa 25, Letenye 26, Zalakaros 27, Lenti 28 km-ojn.
Historio
La unua skriba mencio devenis pri la vilaĝo el 1214 en formo "Moghorod" en 1334. La turkoj trifoje bruldetruis la komunumon, fine ĝi senhomiĝis. En 1954 kolĥozo formiĝis, en 1959 la vilaĝo meritis la titolon "Kolĥoza vilaĝo". Vilaĝservoj estas aŭtonomio de ciganoj, infanĝardeno, lernejo, biblioteko, kuracejo, poŝto.
Sirinkso (biologio)
[[Dosiero:Syrinx.jpg|dekstra|framed|Skema desegnaĵo de birda sirinkso
1: lasta libera kartilageca traĥea ringo, 2: timpano, 3: unua grupo de sirinksaj ringoj, 4: pessulus, 5: membrana tympaniformis lateralis, 6: membrana tympaniformis medialis, 7: dua grupo de sirinksaj ringoj, 8: bronko, 9: bronka kartilago]]
Sirinkso (Greka σύριγξ por Fluto de Pan) estas la nomo de la voĉa organo de birdoj. Situanta baze de la birda traĥeo, ĝi produktas sonojn sen la voĉkordoj de mamuloj. La sonon produktas vibradoj de kelkaj aŭ ĉiuj la timpaniformaj membranoj (membrana tympaniformis) (la muroj de la sirinkso) kaj la pesulo (pessulus) kaŭzitaj de aero fluanta tra la sirinkso. Tio starigas mem-oscilantan sistemon kiu modulas la aerfluon kreante la sonon. La muskoloj modulas la sonan formon ŝanĝante la streĉitecon de la membranoj kaj la bronkaj malfermaĵoj. La sirinkso permesas kelkajn speciojn de birdoj (kiaj psitakedoj, korvoj, kaj minaoj) imiti homan paroladon. Malkiel ĉe la laringo de mamuloj, la sirinkso situas kie la traĥeo forkiĝas al la pulmoj, kaj pro tio kelkaj kantobirdoj povas produkti pli ol unu sonon samtempe. Al kelkaj specioj de birdoj, kiel ekzemple novmondaj vulturoj (katartedoj), mankas sirinkso kaj ili komunikas per gorĝaj sibloj. Birdoj havas laringon sed, malkiel ĉe mamuloj, ĝi ne sonas.
La pozici de la sirinkso
La pozicio de la sirinkso, strukturo kaj muskolaro vaste varias tra la grupoj de birdoj.
Seksa duformismo
Seksa duformismo kondukas al malsamaj sirinksoj en inaj kaj malinaj birdoj, kaj varias la grado de diferencoj. Iuj specioj ne montras diferencojn inter la seksoj dum aliaj, ekzemple la platbeka anaso, havas signifajn diferencojn. Tiuj diferencoj estas signifaj, ĉar ofte estas malfacile distingi inter la seksoj precipe pri junaj birdoj. Seksa duformismo ofte evidentiĝas kiam birdido havas nur 10 tagojn, ĉe la pekina anaso (Anas platyrhynchos domestica).
Viranasoj havas grandan traĥean bulon, (bulla syringealis), dum anasinoj havas malpli grandan bulon. Pluraj signifaj diferencoj ebligas distingi inter la du. Viranasoj havas grandan bulon ĉe la maldekstra flanko de la traĥeo, kaj la traĥeosirinksaj ringoj, per kiuj la traĥeo estas tegita, estas pli dikaj ol ĉe la anasinoj. En la traĥeo troviĝas strukturo nomita la pesulo, kie la traĥeo dividiĝas en du partojn, la bronkojn. La pesulo estas osigita, kaj tegita per timpaniformaj membranoj kiuj influas la sonprodukton depende de ĝia dikeco kiam la aero fluas preter la pesulo, vibrigante. La membranoj ĉe la viranasoj estas dikaj kaj netravideblaj, dum la anasinoj havas maldikajn, travideblajn membranojn.
La kvalito de la sonoj produktataj de inaj kaj malinaj diferencas pro la diferencoj en la sirinksoj. Anasinoj havas pli laŭtan sonon ĉar la spaco en ilia bulo ne estas tegita per graso aŭ konekta histo, kaj la pli maldika timpaniforma membrano bezonas malplian strebon por vibrigi ĝin. Tio reduktas la forton sorbatan de la aero fluanta tra la sirinkso, sonanta pli laŭte, pli alttone. Aliflanke, viranasoj havas multan grason kaj konektan histon en sia bulo, kiu sorbas signife plian povon el la fluanta aero. Tio, kaj iliaj pli dikaj membranoj, kondukas al malplia vibrado kaj pli obtuza, malpli alta sono.
Evoluado de la sirinkso
En la birda deveno, la transiro de laringobaza sonigo al traĥeobronka sirinkso okazis ene de la dinosaŭroj, ĉe aŭ antaŭ la origino de birdoj (Aves) antaŭ ĉirkaŭ 66-68 milionoj da jaroj. La plej frua fosilio de sirinksa restaĵo venas de unu sola specimeno de Vegavis iaai el la sama epoko.
Sodomiaj procesoj de Utreĥto
La sodomiaj procesoj de Utreĥto estis granda serio de persekutoj de samseksemuloj inter 1730 kaj 1731 en la urbo Utreĥto. En tiu urbo okazis pli ol kvardek persekutoj. Poste la ĉasado de "sodomitoj" disvastiĝis al la cetero de la Respubliko de la Sep Unuiĝintaj Provincoj, kie pli ol 300 procesoj okazis, kiuj ofte finiĝis je mortpuno.
Historio
En 1730 kaj 1731 la aŭtoritatoj komencis esploron post plendoj de la pedelo de Dom. Kelkaj viroj, inkluzive Zacharias Wilsma, estis arestitaj kaj pridemanditaj. La konfesoj de unu el ĉi tiuj arestitoj montris, ke ankaŭ aliloke en la respubliko ekzistas retoj kaj kunvenebloj por sodomitoj. Sekve okazis ondo de sodomitopersekutoj. En Utreĥto oni kondamnis 18 suspektitojn al mortpuno kaj strangolis ilin. Kelkaj homoj en gravaj pozicioj, kiuj ŝajne jam eksciis, fuĝis antaŭ ol ili povus esti arestitaj.
Coscurita
Coscurita [koskuRIta] estas municipo de Hispanio, en la regiono Kastilio kaj Leono, provinco Sorio kaj komarko Komarko de Almazán en la sudcentro de la provinco.
Geografio
Ĝi distas 43 km de Sorio, provinca ĉefurbo. Kaj limas kun Almazán, Viana de Duero, Nepas, Escabosa de Almazán, Frechilla de Almazán, Soliedra, Adradas kaj Morón de Almazán. Ĝi enhavas la loĝlokojn Bordejé, Centenera, Coscurita, Neguillas kaj Villalba.
Historio
La areo apartenis unue al la Regno Kastilio. En Mezepoko okazis reloĝado fine de la 10-a jarcento.
Meze de la 19-a jarcento la teritorio de la municipo pliiĝis ĉar ĝi aligis Bordejé, Centenera del Campo, Neguillas kaj Villalba.
Ĝi havis fervojan stacion el 1895 ĝis 1985.
Aktualo
Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj), forstado kaj brutobredado (ŝafoj kaj bovoj). Lastatempe funkciado de servoj plej ekgravis, kune kun kultura kaj rura turismo, piedirado tra naturaj lokoj. Inter vidindaĵoj estas la preĝejoj.
Rétalap
Situo
Rétalap situas for de ĉefvojo, de fervojo kaj de rivero, havanta nur sakovojon. Pannonhalma troviĝas 17, Kisbér 18, Győr kaj Komárom po 27 km-ojn.
Historio
La loko estis loĝata jam dum la neolitiko. Antaŭ la hungaroj romianoj vivis tie. La unua skriba mencio devenis el 1216 en formo "Olup". Dum la 16-a jarcento la turkoj faris senhoma la vilaĝon, la kampoj apartenis al Bőny. En 1992 la loko ricevis sendependiĝon de Bőny. La loĝantaro okupiĝas pri agrokultivado. Vilaĝservoj estas infanĝardeno, biblioteko, migra poŝto.
Montpasejo Pordoi
La montpasejo Pordoi ( ladine: Jouf de Pordoi, itale Passo Pordoi, germane Pordoijoch) estas montopasejo en la Dolomitoj, kiu je altitudo de 2239 m ligas la ladinajn valojn Fassa (Trentino) kaj Fodom (Venetio).
Priskribo
La pasejo estas ĉirkaŭata de la montaro Saslonch (3181 m) en nordokcidento, de la Sellagrupo en la nordo kaj de la norda parto de Marmolada-grupo en la sudo.
Historio
La ŝoseo trans la montpasejo estas parto de la Granda Ŝoseo de la Dolomitoj, kiu en ĉi tiu parto, estis finkonstruita en 1905. Jam en 1902 estis konstruita la unua ĉaleto de la tiama Germana kaj Aŭstra Alpa Klubo. Poste sekvis la hoteloj Savoia kaj Pordoj ĝis nun funkciantaj.
La evoluo de turismo estis interrompita de la Unua Mondmilito, dum kiu la areo iĝis batalkampo inter la aŭstraj kaj italaj trupoj.
Nuntempe vojeto kondukas de la montpasejo al memorejo kun tombejo, kie estas entombigitaj 8582 soldatoj de la Unua kaj 847 soldatoj de la Dua Mondmilito.
En la 1950-aj jaroj komenciĝis nova turisma evoluo de la areo. En 1962 estis konstruita la unua aertelfero al Sass Pordoi. Poste sekvis aliaj telferoj.
Turismo kaj sporto
La montpasejo Pordoi konsistigas kune kun la montpasejoj Sella, Gardena kaj Campolongo la tiel nomatan Sella Rondon ĉirkaŭ la Sellagrupo.
Dum la vintro la areo estas parto de la tutregiona skiareo Dolomiti Superski. Dum somero la montpasejo estas alstrebata celo de multaj biciklistoj.
Esplorado de Afriko
Kutime oni uzas en geografio kaj historio la terminon esplorado por referenci al la agado de esploristoj kiuj veturas tra regionoj fremdaj por la kulturaj medioj de kiuj ili devenas, sen depende de la fakto, ke ofte jam vivas homoj en tiuj regionoj de propraj indiĝenaj kulturoj. Tio estis partikulare ofta en Afriko ĉefe dum la 19-a jarcento, sed ankaŭ multe antaŭe pro ekonomiaj kaj politikaj celoj.
Esplorado de Afriko en antikva epoko
Malgraŭ proksimeco de ĉefaj kulturaj centroj de la fruaj mediteraneaj civilizacioj, por la mediteranea kulturo Afriko restis praktike ne esplorita. Kompreneble estis konataj teritorioj de malsupra fluo de Nilo, terenoj de la potenca ŝtato Antikva Egiptio, sed ekster ilin penetris nur kelkiuj ekspedicioj.
La plej konata estas ekspedicio al Punt, la lando troviĝanta sude de la hodiaŭa Somalio, farita ĉirkaŭ -1500. Ĝi okazis laŭ komisio de la epita reĝino Hatŝepsut. La ekspedicio havis nur komercan signifon, kaj ties objekto estis rezino, mirho, eburo kaj aliaj valoraj varoj. Oni devas supozi, ke similaj ekspedicioj estis entreprenataj ankaŭ pli frue. Disputata afero estas, kiom malproksimen estis egiptaj velistoj. Kelkiuj konsideras, ke eĉ ĝis marbordoj de suda Mozambiko, ĝis elfluejo de la rivero Sare.
En -945 sendita de reĝo Salomono israela-fenica ekspedicio malkovris landon Ofir (kiun mencias 1-a libro de la Reĝoj), ie sur okcidentaj marbordoj de Afriko. La ekspedicio alveturigis de tie pli ol 200 kilogramojn da oro, ŝarĝon de valora santala ligno kaj altekostajn juvelojn.
La nordaj marbordoj de Afriko estis konataj al egiptoj, ankaŭ estis ofte vizitataj de fenicianoj, kiuj kiel unuaj forlasis basenon de Mediteraneo kaj malkovris okcidentajn marbordojn de Afriko. Ĉirkaŭ -800 ili malkovris Madejron kaj Kanariojn.
La plej granda afrika ekspedicio de la antikva epoko estis unua ĉirkaŭnavigo de Afriko en -595 fare de przez fenicianoj, komisiita de faraono Nekao la 2-a. Oni dubas, ke la informoj pri tiu ĉi ekspedicio ne atingis Ptolemeon, tial ke verkas pri ĝi Herodoto, kies verkojn la unua konis. Herodoto pridubis verecon de la evento. Laŭvica ĉirkaŭigo de Afriko okazis nur 2100 jarojn poste, kaj faris tion portugaloj.
Komenco de la greka ĉeesto en Afriko estis ekspedicio de Eŭtimeno el Massala, kiu en -530 atingis okcidente marbordon de Senegalo. En -525 kartagano Hannon atingis marbordojn de Gvineo. Poste, en la unua jarcento antaŭ Kristo alnavigis tien ankaŭ vojaĝistoj de Romio. Ĝis la moderna epoko principe neniu estis pli malproksime ol ĝis 10° de la norda latitudo.
Saharo estis defio por multaj vojaĝistoj de antikveco. Nur romianoj kapablis penetri la dezerton. En -20 Cornelius Balbus atingis Fezanon landlime de la hodiaŭa Libio, Alĝerio kaj Niĝero. En 42 oni malkovris Atlasan Montaron. En 100 Julius Maternus atingis Ĉadan Lagon. Krom malmultaj ekspedicioj profunden de Saharo romianoj sukcesis precize ekkoni kaj koloniigi apenaŭ mallarĝan zonon laŭlonge de Nord-Afriko, kreante tie kvar afrikajn provincojn: Maŭritanio, Numidio, Cirenaiko kaj Egiptio.
La plej granda geografo de la Antikva Epoko, Ptolemeo, konis afrikajn marbordojn ĝis Unguĵo (7°S) oriente, kaj posedis informojn pri grandaj lagoj kaj Lunaj montoj. Tiujn ĉi informojn Ptolemeo ŝuldis al grekaj vojaĝistoj Dioskoreso kaj Diogeno.
Esplorado de Afriko mezepoke
Ĝis la malfrua mezepoko Eŭropo perdis ĉiajn kontaktojn kun Afriko, eĉ kun la proksima. Monopolon por vojaĝoj, ĉefe tra Nord-Afriko, gajnis araboj. Komencante de la 7-a jarcento, kune kun ekterordinara ekspansio de la kulturo de islamo, araboj enkorpigis al sia ŝtato la tutan Nord-Afrikon, ĝis Maroko okcidente kaj Sudano sude. Araboj lige kun ilia komercista naturo, kaj ankaŭ religiaj postuloj, multe vojaĝis tra sia imperio. Unua dokumentita vojaĝo estis ekspedicio de Al-Masudi, kiu vizitis la tutan araban mondon de Turkestano en Azio ĝis Maroko. Li povis ankaŭ atingi Unguĵon. Ora epoko de la araba geografio estis jarcentoj de la 12-a ĝis la 14-a. Unua el la grandaj arabaj geografoj estis Muhammad al-Idrisi, kiu ekirante de Maroko atingis foran sudon, kaj poste surbaze de propraj informoj kaj pluraj raportoj faris mapon de la mondo. En la 14-a jarcento Ibn Batuta atingis eĉ Malion. Kun fluo de la rivero Niĝero li atingis Gaon. Ankaŭ Leono Afrikano travojaĝis grandajn teritoriojn en alfluejo de Niĝero.
Kontaktoj de eŭropanoj kun Afriko komenciĝis pere de italaj komercaj respublikoj, ĉefe Venecio kaj Ĝenovo. Kompanioj devenantaj el tiuj ĉi respublikoj daŭrigis disvolvitajn kontaktojn kun araboj. De ili al Eŭropo alvenis informoj pri la norda parto de Afriko. Unuaj eŭropanoj, kiuj ilin verigis estis Angelo Dolaroto en la jaroj 1325-1329 kaj Fra Mauro en 1459. Ili vojaĝis tra Nord-Afriko inter Senegalo kaj Niĝero. Tamen nenion aldonis al la araba scio. Multobligis ankaŭ ties erarojn. Ekzemple plu rolis konvinko, ke Nilo kaj Niĝero estas la sama rivero. Al aliaj eŭropaj komercaj ekspedicioj al la norda Afriko apartenis ankaŭ: en 1447 veneciano Malfonte atingis oazon Taut; en 1469 ĝenovano Benedetto Dei aliris al Timbuktuo apud Niĝer; en 1483 al Timbuktuo alvenis unua portugala misio. Ĝenovanoj, ankaŭ kiel unuaj eŭropanoj, transiris Mediteraneon kaj komencis navigadon laŭlonge de nord-okcidenta Afriko. En 1312 Lanzarote denove malkovris Kanariojn, kaj en 1345 oni malkovris Madejron.
En 15-a jarcento portugaloj aliĝis al afrika navigado. De kiam en 1415 konkeris marokan havenon Ceŭto, ili havis bonan lokon por plua ekspansio. Ĝi komenciĝis kun regado de Henriko la Navigisto. Malgraŭ streboj, la progreso pri malkovrado de okcidenta marbordo estis tre malrapida, ĉefe pro psikologiaj barieroj. Nur en 1441 Nuno Tristão kaj Antao Goncalvez atingis Ras Nuadibu. En 1445 Lanzorate atingis elfluon de Senegalo kaj baldaŭ post li Luigi Cadamasto kaj Antonio de Noli malkovris insulojn de Kaboverdo. En 1483 Diogo Cão aliris al elfluejo de Kongo, kaj en 1485 Cross-kabon. Fine de 1488 Bartolomeu Dias atingis la sudan kabon - Kabo de Bona Espero. Ĉiuj ĉi vojaĝoj ebligis la finan ĉirkaŭnavigon de Afriko fare de Vasco da Gama en 1497. La evento ne nur malfermis novan ĉapitron en eksplorado de Afriko kaj la mondo, sed ankaŭ komencis novan epokon por okcidenta civilizacio.
Otto Lilienthal
Otto LILIENTHAL (naskiĝis la 23-an de majo 1848, mortis la 10-an de aŭgusto 1896) estis germana inĝeniero kaj entreprenisto.
Esplorado de Afriko
Esplorado de la areo Kongo
La supra parto de la Konga rivero, konata kiel Lualaba estis por la unua fojo atingita de la komerco de sklavoj en Orienta Afriko fare de araboj ĉirkaŭ la 19-a jarcento. Njangŭe estis fondita kiel stacio de tiu sklavkomerco ĉirkaŭ la jaro 1860. David Livingstone estis la unua eŭropano kiu atingis Njangŭe en Marto 1871. Livingstone klopodis montri, ke la rivero Lualaba estis konektita al la Nilo, sed la 15-an de Julio, li atestis masakron de ĉirkaŭ 400 afrikanoj fare de arabaj sklavkomercistoj en Njangŭe, sperto kiu lasis lin tro hororigita kaj li abandonis sian mision trovi la fontojn de la Nilo, kaj tiel li turniĝis reen al la lago Tanganjiko.
Otto Lilienthal
Lilienthal naskiĝis en Anklam. Jam kiel gimnaziano li forte interesiĝis pri la fizikaj bazoj de la flugado de la birdoj. Ĉefe la cikonioj en lia nordgermana hejmregiono inspiris lin al observoj. En Berlino li studis mekanikon kaj maŝinkonstruadon, poste li laboris en la industrio. En la jaro 1883 li fondis propran entreprenon. En sia libertempo li daŭrigis siajn flugteknikajn studojn, kaj en la jaro 1889 aperis lia verko Der Vogelflug als Grundlage der Fliegekunst (= La flugo de la birdoj kiel bazo de la flugarto). En ĝi li fiksis la teorion de la flugado per aparatoj pli pezaj ol la aero. Mallonge poste li komencis konstrui tiajn aparatojn. Kune kun sia frato Gustav Lilienthal li regule eksperimentis per siaj flugiloj, komence starante surgrunde, por elprovi la konduton de la flugiloj en la vento. En 1891 li el 5-metra alteco glisflugis 25 metrojn, du jarojn poste li atingis eĉ 250 metrojn. La 9-an de aŭgusto 1896 li spertis aviadilakcidenton, kaj unu tagon poste li mortis de siaj gravaj vundoj.
Esplorado de Afriko
Esplorado de la areo Kongo
La mezaj partoj de Kongo restis neesploritaj de blankuloj ĉu el oriento aŭ el okcidento, ĝis la ekspedicio de Henry Morton Stanley de 1876–77. Tiam unu el la lastaj malfermaj demandoj de la esplorado de Afriko (aŭ eĉ de la esplorado de la tuta mondo) estis ĉu la rivero Lualaba River nutris la akvokvanton de Nilo (teorio de Livingstone), de Kongo aŭ eĉ de la rivero Niĝero. Financita en 1874, la unua trans-afrika esplorado fare de Stanley startis en Zanzibaro, kaj atingis la Lualaba la 17an de Oktobro, 1876. Interne li atingis Njangŭe, nome centro de la senjura areo kie estis kanibalaj triboj en kiuj Tippu Tip bazis sian komercon de sklavoj. Stanley sukcesis dungi forton el Tippu Tip, por protekti lin dum la venontaj 150 km pli malpli, dum 90 tagoj. La grupo lasis Njangŭe interne tra la densa arbaro Matimba. La 19an de Novembro ili atingis la riveron Lualaba denove. Ĉar la irado tra tiu arbaro estis tro malfacila, Tippu Tip revenis kun sia grupo la 28an de Decembro, lasante Stanley sola, kun "nur" 143 personoj, inklude 8 infanojn kaj 16 virinojn. Ili havis 23 kanuojn. Lia unua renkonto kun loka tribo estis kun la kanibalo Ŭenja. Totale Stanley registris 32 neamikajn renkontojn ĉe la rivero, kelkaj violentaj, kvankam li klopodis negocadi paceman trairadon. Sed la triboj estis malfidemaj ĉar ilia nura sperto pri fremduloj estis tiu de malhumanaj sklavkomercistoj.
Otto Lilienthal
Otto Lilienthal disvastigis siajn sciojn per prelegoj kaj publikaĵoj, influis multajn aviadistojn, inter ili la fratojn Wright. Li estis konvinkita pacemulo, revanta pri la paca eluzo de sia tekniko.
Esplorado de Afriko
Fonto
Odkrycia i badania Afryki - artikolo en Pollingva Vikipedio
Hannover 96
La asocio Hannoverscher Sportverein (HSV) von 1896 e. V., mallonge Hannover 96, estas germana sporta kaj aparte futbala klubo en la urbo Hanovro, ĉefurbo de la federacia lando Malsupra Saksio. Ĝi fondiĝis en 1896. Klubaj koloroj estas nigro, blanko kaj verdo. La klubo aparte konatas pro sia unua vira teamo de futbalo, kiu konkuras en la unua germania ligo de futbalo (Bundesliga). Tamen ĝi havas teamojn de viroj kaj de virinoj, de plenaĝuloj kaj de junuloj en diversaj aĝgrupoj ankaŭ en pluraj aliaj sportaj disciplinoj - nome atletiko, gimnastiko, badmintono, teniso, tabloteniso, bilardo kaj triatlono.
(16913) 1998 EK9
(16913) 1998 EK9 estas malgranda malhela asteroido de la asteroida zono malkovrita la en la kadro de la Beijing Schmidt CCD Asteroida Programo elde la Stacio Singlong de la Observatorio de Purpura Monto, en provinco Hebejo (Ĉinio).