cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Futbala Mondpokalo 2018
Francio venkis en finalo kontraŭ Kroatio, kaj gajnis la Mondpokalon por la dua fojo.
La dua- kaj tria-rangita teamoj, respektive Kroatio kaj Belgio, faris ilian plej bon rezulton en la historio de la Futbala Mondpokalo, dum la tiama ĉampiono, Germanio, eliminiĝis dum la grupa fazo post malvenkoj kontraŭ Meksiko kaj Sud-Koreio.
Kiel ĉampionoj, Francio kvalifikiĝis por la Pokalo de FIFA-konfederacioj 2021.
Grupo H
Japanio progresis ĉar ĝi havis malpli da flavaj kartoj ol Senegalo.
Sammy Nestico
Samuel Lewis „Sammy“ Nestico, ankaŭ Sam Nestico, (naskiĝis la 6-an de februaro 1924 en Pittsburgh, Pensilvanio, mortis la 17-an de januaro 2021) estis usona ĵaz-muzikisto (muzikaranĝisto, komponisto kaj aŭtoro).
Vivo kaj verkado
Mallonge post sia foriro el la armeo Sammy Nestico komencis duan karieron kiel aranĝisto kaj komponisto por la Orkestro Count Basie. Ekde 1970 ĝis 1984 li direktis la sonregistradojn por 10 albumoj, el kiuj kvar gajnis Gremion. Dum la sama tempo li verkis je diskeldonejo Capitol pri multaj muzikalbumoj. Krome li aranĝis kaj direktis la sonregistradojn de famaj muzikistoj kiel Phil Collins, Sarah Vaughan, Bing Crosby, Frank Sinatra kaj multaj aliaj. Komponisto kaj aranĝisto Sammy Nestico, kiu ĉefe verkas por ĵazbandegoj, validas kiel majstro de sia fako.
Li estis plurfoje distingita, laste de la usona societo de muzikaranĝistoj kaj komponistoj ASMAC kaj de la bandego-akademio de Usono (Big Band Acedemy of America). En 1998-1999 li profesoris ĉe la Universitato de Georgio. Ĝis nun li eldonis preskaŭ 600 kajerojn en la muzikpedagogia fako, kiuj estas vaste disvastigitaj en usonaj lernejoj.
Laŭ Nestico nomiĝas ĵazpremio, la Sammy Nestico Award, ĉiujare disdonata post kompozici-konkurso al junaj usonaj ĵazkomponistoj. Ankaŭ kiel verkisto li povis publikigi multan. Krom multaj melodilibroj kun propraj komponaĵoj kaj publikaĵoj de multaj presitaj aranĝaĵoj li aŭtoris du librojn, The Gift Of Music kaj The Complete Arranger (eo: La profesia muzikaranĝisto).
Nitroglicerino
Nitroglicerino (aŭ glicerina trinitrato) estas nitrat-acida estero de glicerino (tiel la ĝusta nomo estus glicerintrinitrato, ĉar ĝi estas estera kaj ne nitro-kombinaĵo). Ĝi estas senkolora, venena, en akvo nesolvebla likvo. Nitroglicerino estas produktata el nitrata acido kaj koncentrita fumanta sulfura acido. Ĝi brulas kviete, sed je bato eksplodas.
Nomo
Laŭ historia respekto oni uzas la nomon "Nitroglicerino", laŭ moderna korekta normado la nomo estas glicerina trinitrato.
Produktado
Oni produktas el ĝi diversajn eksplodaĵojn (dinamito, eksploda gelateno). La nomo dinamito estis de Alfred Nobel.
Uzo
Ĝi estas uzata en terapeŭtiko kontraŭ angina pectoris.
Memportretoj de Rembrandt
Dekoj da memportretoj de Rembrandt estis grava parto de lia verkaro. Rembrandt kreis ĉirkaŭ centon de memportretoj kiel ĉirkaŭ kvar dek pentraĵoj, 31 gravuraĵoj kaj ĉirkaŭ sep desegnoj; kelkaj restas necertaj ĉu pri la identeco de la temo (ĉefe ĉe gravuraĵoj) aŭ la artisto (ĉefe ĉe pentraĵoj), aŭ pri la difino de portreto mem.
Tiu estis enorme alta nombro ĉe ajna artisto, kaj ĉirkaŭ 10% de lia verkaro kaj en pentraĵoj kaj en gravuraĵoj. Kompare, la tre fekunda Rubens produktis nur sep memportretajn pentraĵojn. La memportretoj konsistigas bildan taglibron de la artisto dum ĉirkaŭ kvar dek jaroj. Ili estis produktitaj laŭlonge de lia kariero je rapida ritmo, sed estas laŭgrada ŝanĝo inter gravuraĵoj, pli multnombraj ĝis la 1630-aj jaroj, ĝis pentraĵoj, kiuj estas pli oftaj poste. Tamen, estas salto en pentraĵoj inter 1645 kaj 1652. La lastaj tri gravuraĵoj estas de 1648, ĉirkaŭ 1651, kaj 1658, dum li estis ankoraŭ pentrantaj portretojn en 1669, la jaron en kiu li mortis estante 63-jaraĝa.
Iam ĉirkaŭ naŭ dek pentraĵoj estis kalkulitaj kiel memportretoj de Rembrandt, sed nun oni scias, ke liaj studentoj kopiis siajn memportretojn kiel parto de sia trejnado. Nuntempaj fakuloj, ĉefe de la Rembrandt Research Project, malpliigis la kalkulon al ĉirkaŭ kvar dek pentraĵoj, kelkaj desegnoj kaj 31 gravuraĵoj, kio inkludas multajn el la plej rimarkindaj bildoj de la grupo. La gravuraĵoj estis ĉefe neformalaj, ofte la nomitaj "tronies", nome skizoj de troigaj mienaj esprimoj aŭ portretoj en maskovestoj; en kelkaj el ili estas modo de antaŭ unu jarcento aŭ eĉ pli frue. En aliaj li faras mienaĵojn. Liaj olepentraĵoj markas la progreson el iu junulo, tra la tre sukcesa portretisto de la 1630-aj jaroj, ĝis la tumultaj sed tre esprimivaj portretoj de lia maljuneco. Kune ili havigas rimarkindan klaran bildon de la homo, de lia aspekto kaj de lia psikologia aranĝo, kiel pruvas lia tre markita vizaĝo. Por Kenneth Clark, Rembrandt estas "kun la ebla escepto de Van Gogh, la nura artisto kiu faris la memportreton ĉefa rimedo de arta mem-esprimo, kaj li estas absolute la nura kiu faris memportretecon membiografio."
Kvankam la populara interpretado estas ke tiuj bildoj reprezentas personan kaj enrigardan veturadon, certas ankaŭ ke ili estis pentritaj por kontentigi merkaton por memportretoj fare de elstaraj artistoj. Kaj pentraĵoj kaj gravuraĵoj ŝajne estis ofte aĉetitaj de kolektantoj, kaj kvankam kelkaj el la gravuraĵoj estas tre raraj, aliaj estis presitaj en konsiderindaj nombroj por la epoko. Neniu memportreto estis listigita en la fama inventario de 1656, kaj nur kelkaj pentraĵoj restis en la familio post lia morto.
La memportretoj de Rembrandt estis kreitaj de la artisto rigardante sin mem en spegulo, kaj tiel la pentraĵoj kaj desegnoj maligas liajn verajn trajtojn. En la gravuraĵoj la presprocezo kreis inversan bildon, kaj la presaĵoj tiel montras Rembrandt en la sama orientigo kiel li montriĝis al siaj samtempuloj. Tiu estas unu tialo kial la manoj estas kutime nemontritaj aŭ "nur supraĵe montritaj" en la pentraĵoj; ili estos en la "mala" flanko se pentritaj el la spegulo. Referencoj al grandaj speguloj estas je variaj punktoj el la 1650-aj jaroj, kaj postaj portretoj inkludas kelkajn montrantajn lin pli longe ol antaŭe; ĉirkaŭ 80 cm estis la maksimuma alto por spegulo teknike ebla en la epoko de Rembrandt. Unu eble estis aĉetita ĉirkaŭ 1652 kaj poste vendita en 1656 kiam li ruiniĝis. En 1658 li petis sian filon Titus aranĝi la liveron de alia spegulo, kiu rompiĝis survoje hejmen.
Omero Antonutti
Omero Antonutti (Basiliano, Udine, 3-a de aŭgusto de 1935, mortis la 5-a de novembro 2019) estis itala aktoro kaj duoblisto, kiu faris grandan parton de sia kariero en Hispanio, kie famis lia rolo de Agustín en la filmo El sur (la sudo), de reĝisorita de Víctor Erice en 1983.
En sia kariero li dediĉis sin kaj al teatro kaj al kino, kie elstaris lia kunlaborado kun la frato Taviani en Padre, padrone (1977), La notte di San Lorenzo (1982) -kun Margarita Lozano- kaj Kaos (1984). Li partoprenis ankaŭ en Sandino (1991), de Miguel Littín, en Farinelli, voce Regina (1991), de Gérard Corbiau kaj en Un eroe borghese (1994), de Michele Placido.
Schwaan
Schwaan estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Rostock de la federacia lando Meklenburgo-Antaŭpomerio, kaj apartenas al la administra komunumaro Amt Schwaan. Fine de la jaro la komunumo havis  loĝantojn.
Al la teritorio apartenas la komunumopartoj Bandow, Dorf Tatschow, Hof Tatschow kaj Letschow.
31920 Annamcevoy
31920 Annamcevoy estas tre malgranda, neordinare hela asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la dum la astronomia kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Nomo
Ĝia nomo honoras Anna Maria McEvoy, gajnintino de la dua rango en la Intel International Science and Engineering Fair de 2015 pro ŝia projekto pri plantoscienco. Ŝi estis lernantino ĉe la Our Lady's College de Drogheda (Leinster, Irlando).
2089
2089 estos normala jaro komenciĝanta sabate (vidu ĉi tie kalendaron).
Saint-Basile-le-Grand
Saint-Basile-le-Grand estas kanada urbo situanta en regiona kantono La Vallée-du-Richelieu en administra regiono Montereĝio.
Ĝiaj loĝantoj nomiĝas Grandbasilois.
Renesanca muziko
Renesanca muziko estas klasika muziko verkita dum la renesanco, proksimume inter 1400 kaj 1600. Difini la finon de la periodo estas multe pli facile ol difini la komencon, ĉar okazis neniaj revoluciaj moviĝoj en muzika pensado je la komenco de la 15-a jarcento respondantaj al la subita disvolviĝo de stiloj okaze de la baroka epoko ĉirkaŭ 1600, kaj la ŝanĝiĝado, per kiu muziko akiris "renesancajn" trajtojn, estis malrapida.
Ĉirkaŭ la fino de la 15-a jarcento, polifonia sankta muziko (ekzempligita per la mesoj de Ockeghem kaj Obrecht) ankoraŭfoje kompleksiĝis, en maniero respondanta al la okulfrapa detalo en la tiutempa pentrarto; tion sekvis en la frua 16-a jarcento ankoraŭ alia moviĝo al simpligado, kiel oni povas observi en la verkado de Josquin, kaj poste de Palestrina, kiu tiam enparte reagis al la striktigoj de la Koncilio de Trento malaprobantaj tro kompleksan polifonion pro ties malhelpado al kompreno de la teksto.
En la malfrua 16-a jarcento, estis kelkaj gravaj, kontrastantaj emoj. En sekulara muziko, aparte en la madrigalo, estis emo al komplekseco kaj eĉ ekstrema kromateco (ekzempligita en la madrigaloj de Luzzaschi, Marenzio, kaj Gesualdo). Dume, komenciĝante en Florenco, okazis klopodo revivigi la dramajn kaj muzikajn formojn de Antikva Grekio, uzante kiel rimedon monodion, formon de deklamata muziko super simpla akompano; pli ekstreman kontraston kontraŭ la antaŭa polifonia stilo estus malfacile trovi; ankaŭ tio estis, almenaŭ je la komenco, sekulara emo. En Venecio, de ĉirkaŭ 1550 ĝis ĉirkaŭ 1610, disvolviĝis impona plurĥora stilo, kiu donis al Eŭropo iom de la plej granda, plej belsona muziko komponita ĝis tiu tempo, per pluraj ĥoroj de kantistoj, latunaj blovinstrumentoj, kaj kordinstrumentoj en diversaj spaclokoj en la Baziliko de sankta Marko. Tiuj ĉi pluraj revolucioj disvastiĝis tra Eŭropo en la sekvantaj kelkaj jardekoj, komencante en Germanio kaj poste transirante al Hispanio, Francio kaj Anglio iom poste, indikante la komencon de tio, kion oni nun nomas la baroka muzika epoko.
Silvestro (nomo)
Silvestro estas virnomo, persona nomo.
Renesanca muziko
Muziko havanta esence renesancajn trajtojn daŭre estis komponata, aparte en Anglio, sed ankaŭ en Hispanio, Portugalio, kaj Francio, dum la unuaj kelkaj jardekoj de la 17-a jarcento. Aldone, multaj komponistoj gardis dividon en siaj verkoj inter prima prattica (itale "unua praktiko", muziko en la renesanca polifonia stilo) kaj seconda prattica (itale "dua praktiko", muziko en la nova stilo) dum la unua parto de la 17-a jarcento.
La ĉefaj liturgiaj formoj, kiuj eltenadis tra la tuta renesanco, estis mesoj kaj motetoj. Aliaj disvolviĝoj okazis ĉirkaŭ la fino, aparte kiam komponistoj de sankta muziko ekadoptis sekularajn formojn (kiel la madrigalon) por siaj propraj celoj. Dum tiu periodo, sekulara muziko atingis pliiĝante vastan disvastiĝon, kaj montris ampleksan variadon en siaj formoj, sed oni devas esti singardema antaŭ ol subkompreni eksplodon en variado: ĉar presado faris muzikon pli vaste havebla, multe pli da muziko estas konservita el tiu ĉi epoko ol el la antaŭa mezepoko, kaj estas kredinde, ke granda riĉaĵaro de populara muziko el la malfrua mezepoko estas netroveble perdita. Sekulara muziko inkluzivis kantojn por unu aŭ multaj voĉoj, formojn kiel la frotolon, la kanzonon, kaj madrigalon, vjolaran muzikon por bekflutoj aŭ gambovjoloj kaj aliaj instrumentoj, kaj dancojn por diversaj ensembloj; kaj ĉirkaŭ la fino de la periodo, la fruajn dramajn antaŭirantojn de opero, ekz. monodio, la madrigala komedio, kaj la intermedio.
Renesanca muziko estis modala kaj ne tonala. Modaleco ekdisrompiĝis ĉirkaŭ la fino de la periodo, kiam akordoradikaj moviĝoj je kvintoj, unu el la difinaj trajtoj de tonaleco, oftiĝis, aparte apud kadencoj.
Notacio kaj ludado
Laŭ Margaret BENT (1998), "Renesanca notacio ŝajnas nesufiĉe preskriba laŭ niaj normoj; tradukite en modernan formon ĝi akiras preskriban pezecon, kiu trospecifas kaj misformigas ĝian originalan malfermitecon." Kromsignoj ne estis bezonataj, iom simile al fingra notacio hodiaŭ. Tamen renesancaj muzikistoj estis multe instruitaj pri diada kontrapunkto kaj tial posedis tiun ĉi kaj aliajn informojn bezonatajn por legi partituron. "Tio, kion postulas moderna notacio [kromsignoj], estis en tiu tempo tute evidenta sen notacio al kantistoj lertaj en kontrapunkto." Kiam kantistoj interpretis sian parton, ili figuris kadencajn formulojn pensante pri la aliaj partoj, kaj kiam oni kunkantis, oni evitadis paralelajn oktojn kaj kvintojn aŭ ŝanĝadis siajn kadencajn partojn influate de la decidoj de aliaj muzikistoj (Bent, 1998).
Fontoj kaj legindaĵoj
Angle:
Ligiloj
Angle:
Egerszalók
Egerszalók (egersalOk) estas vilaĝo kun titolo vinvilaĝo en Hungario, en regiono Norda Hungario, en departemento Heves, en subregiono de Eger.
Situo
La vilaĝo situas sur deklivoj, laŭ rojo, inter Mátra kaj Bükk, laŭ flankovojoj. Eger troviĝas 6, Füzesabony 18, Mezőkeresztes 24, Parád 28 km-ojn.
Historio
La unua mencio devenis el 1248 en formo terra Zolouk. Dum la turkoj la vilaĝo senhomiĝis, sed ĝi rapide rehomiĝis. La vinvilaĝo apartenas al vinregiono de Eger.
.cr
''Ĉi tiu artikolo estas pri domajno de plej alta nivelo. Pri la aliaj signifoj de la dulitera kombino vidu apartigilon Cr''.
.cr estas interreta nacia domajno de plej alta nivelo de Kostariko.
Eksteraj ligiloj
Toppdomän
Akcelado (muziko)
Akcelado (it.: accelerando,mallonge: accel.) kaj stringendo (itala por kunprema, mallonge: string.) estas muzikaj koncertinstrukcioj, kiuj diktas gradan akceladon de la tempo.
Ferrer Bassa
Li estis aktiva en la frua 14-a jarcento, kiel estas pruvite de du dokumentoj kiuj atestas ke li laboris en du kapeloj en Sitges. Dek jarojn poste li laboris por Alfonso la 4-a de Aragono, farante miniaturojn por la manuskriptoj Uzoj de Barcelono kaj Kutimoj de Katalunio, montrante fortan francan kaj Sienan influojn. Lia produktado pliiĝis dum la regado de Petro la 4-a de Aragono, speciale sub reĝaj komisioj, kiel ekzemple Kristo kaj la Virgulino en reĝa kapelo de Barcelono (1344).
Lia ĉefa postrestinta verko estas serio da freskoj en Kapelo Sankta Miquel en la Monaĥejo de Pedralbes. Ĝi inkluzivas iujn dudek scenojn bazitajn sur du ĉefaj temoj: la Pasio de Kristo kaj la Sep Doloroj de la virgulino, kiuj montras influojn de Giotto, same kiel tiujn de Duccio di Buoninsegna kaj Ambrogio Lorenzetti.
Oni atribuis al li la ĉefan rolon en la Kataluna fazo de la Granda Psalmaro de Canterbury. Ankaŭ atribuitaj al Bassa estas iu Kronado de la Virgulino en la preĝejo de Bellpuig kaj iu Sankta Bernat en la muzeo de Vic. Lia filo Arnau ankaŭ estis pentristo kaj kunlaboris kun sia patro en pluraj verkoj. Ili ambaŭ mortis de pesto en 1348.
Duleu
Duleu (hungare:Dulló, germane:Felsenthal, "roka valo") estas vilaĝo en Rumanio norde de Reşiţa. En 1910 ĝi havis 886 loĝantojn (rumanoj), en 1992 293 (rumanoj), kaj laŭ la stato de en la loĝloko vivis. Ĝia unua mencio skribe estas en 1699. Ĝis 1919 apartenis al Hungario, (Krassó-Szörény vármegye). Administre ĝi apartenas al Fârliug.
Konferenco de Lambeth
Religio > Kristanismo > Konferenco de Lambeth
La Konferenco de Lambeth okazas dekjare ĉe la palaco de Lambeth, la hejmo de la Ĉefepiskopo de Kantenburio. Ĉe ĝi venas ĉiuj la episkopoj de la Anglikanismo. Ĉar en la Anglikana eklezio, ĉiu landa eklezio estas sendependa de la aliaj, la Konferenco estas grava ŝanco por Anglikanoj, por ke ili povas diskuti grandajn problemojn de la eklezio kaj de la mundo. Tiuj konferencoj komenciis en la fina de la deknaŭa jarcento.
Krucosigno
Krucosigno aŭ "la signo de la kruco" estas kristana gesto, kaj signo de la kristana fido de tiu, kiu krucosignas sin. Sacerdotoj ankaŭ krucosignas aliajn personojn aŭ aĵojn por beni ilin.
Krucosigno en Okcidento
Por krucosigni sin, oni tuŝas sian frunton, poste la ventron, kaj poste la du ŝultrojn, unu post la alia. Kutime oni samtempe diras: ''En la nomo de la Patro kaj la Filo kaj la Spirito Sankta. Amen.'' En la okcidentaj eklezioj (la anglikana, la lutherana kaj la latinrita parto de la katolika), oni tuŝas unue la maldekstran ŝulton kaj poste la dekstran.
Kelkaj protestantaj eklezioj tute evitas la krucosignon, ĉar ili opinias ĝin katolika.
Krucosigno en Oriento
En la ortodoksa eklezia (ekzemple la greka kaj la rusa) kaj orientaj katolikaj eklezioj oni tuŝas unue la dekstran kaj poste la maldekstran, kaj oni ofte krucosignas sin trifoje; same en tiuj branĉoj de la katolika eklezio kiuj praktikas ortodoksan ritaron.
Dianin Dvůr
Dianin Dvůr (germane Dianahof; aperas ankaŭ kiel Diana) estas pereinta domaro kaj ruino de ĉasista kasteleto en Ĉeĥio, en distrikto Domažlice. Ili situadis en arbaroj ĉe bohemia-bavaria limoj sur monteto super valo de rojo Černý potok, netuta 1 kilometro de hodiaŭ ankaŭ pereinta municipo Švarcava, sub kiu ili administre falis. Hodiaŭ la restaĵoj de la kasteleto apartenas al Rybník kaj kondukas apud ĝi biciklovojo 36 kaj biciklovojo EV 13 el Rybník al pereinta domaro Úpor.
Krucosigno
Historio de la krucosigno
La simbolo de la kruco estis ligita kun kristanoj jam dum la dua jarcento laŭ kelkaj fruaj historiistoj: Octavius Minucius Felix, ĉevale de la dua kaj tria jarcentoj, atestas ke kristanoj estis mokataj pro la kruco. Tiu ligo inter kruco kaj kristanoj ankaŭ montriĝas per la fakto ke Klemento de Aleksandrio (mortinta ĉirkaŭ 215) ofte uzis la frazon "la signo de Kristo" aludante la krucon, ne timante ke ĝi estu miskomprenata. Tertuliano raportas en 204 ke kristanoj gestsignis la krucon sur iliaj fruntoj.
Dianin Dvůr
Historio
Sur loko de la kastelo devene situis senjora korto, kiu estis fondita ĉirkaŭ la jaro 1736 fare de Jan Bedřich Vidršpergár kaj Kryštof Václav Vidršpergár. Dum jarŝanĝoj 1737–1738 estas unuafoje menciata, nome ankoraŭ sub nomo Schwarza Hof, laŭ proksima municipo Schwarzbach (Švarcava). Ĝia konsisto estis ankaŭ ŝafejo. Kiel Diana Hoff ĝi unuafoje aperas en la jaro 1763 kaj evidente jam tiam situadis en la areo de korto malgranda kasteleto. Dum numerumado de Švarcava la korto ricevis numerojn 1 kaj 2, pluaj numeroj poste falis nur al konstruaĵoj en Dolní Huť. Post incendio en la jaro 1812 lasis en la jaro 1819 Kryštof Vidršpergár konstrui ĉasistan kasteleton, plenigita kun mastrumaj konstruaĵoj. Kastela kapelo estis poste en la jaro 1825 konsekrita al sankta Kristoforo. Krom tio situis ĉi tie ankaŭ lernejo, kiun vizitis lernantoj el Horní Huť kaj Dolní Huť, Švarcava kaj Františkova Studánka. En la jaroj 1857–1869 ĉi tie vivis tiama posedanto barono Beck.
Aŭtune de 1870 grafoj el familio Coudenhove-Kalergi konstruis en la ĉirkaŭaĵo de la kasteleto ĉasarbaron por damaoj kaj cervoj, kiu perimetre mezuris 18 km. En la jaro 1916 ankaŭ la kasteleto ĝisatendis alikonstruon. Tiun poste ekŝatis precipe grafino Micuko Coudenhove-Kalergi, devene el Japanio. Post la dua mondmilito uzis ĝin limgardistoj de Pohraniční stráž, post ilia translokigo al Bernštejn ĝi estis fare de la soldatoj forrabita kaj ĉar ĝi troviĝis en limzono, lasita al sia sorto. Laŭ dokumentita informoj ĝi havis ankoraŭ en la 1970-ja jaroj tegmenton kaj ankaŭ la internojn estis parte konservitaj. Ĝis la 1990-aj jaroj situis en ties proksimeco metala anoncilo. Post la jaro 1945 la kasteleto aperas jam nur sub nomo Diana. La ekipaĵaro de la kasteleto venis al Limgardistaro iom post iom en iliajn pluajn sidejojn - krom en la jam menciitan Bernštejn ekz. en kastelon en Poběžovice. Kelkaj pecoj ankoraŭ en la 1990-aj jaroj troviĝis disĵetatitaj en la ĉirkaŭaĵo de la kastela ruino.
Trivero
Trivero estas komunumo de Italio.
2095
2095 estos normala jaro komenciĝanta sabate (vidu ĉi tie kalendaron).
Ed Damazin
(aŭ Ad-Damazin), arabe الدمازين estas grandurbo, ĉefurbo de subŝtato kaj universitata urbo en Sudano.
Geografio
situas sur montetaro laŭ Blua Nilo en la sudorienta parto de la lando. Sennar troviĝas 213, Rabak 233, Kosti 240, Kassala 466, Ĥartumo 468, Omdurban 477 km.
Ekonomio
Ĉe hidroelektra centralo funkcias.
Trafiko
havas flughavenon. Ĉefvojoj kuras al Ĥartumo kaj Etiopio. Estas fervoja kontakto kun Ĥartumo.
Klimato
En la averaĝa temperaturo varias inter 25 kaj 32 °C. La varmo en marto kulminas, en aŭgusto malkulminas. Jare pluvas po 712 mm. La pluvo kulminas en aŭgusto. Inter decembro-marto neniam pluvas.
Bestoselektado
Bestoselektado estas la procezo formovi bredobestojn el grupo baze sur specifaj kriterioj. Tio faratas ĉu por plifortigi difinitajn dezirindajn karakterojn aŭ por forigi difinitajn nedezirindajn karakterojn el la grupo. Tiu metodo gravas en plej parto de tipoj de bestobredado. Ĉe brutaro kaj foje ankaŭ en naturo, Bestoselektado kutime implicas mortigadon de la formovitaj bestoj.
Virusscienco
Ĝi ankaŭ konsistigas gravan fakon de medicino, ĉar pluraj virusoj kapablas estigi gravajn malsanojn ĉe bestoj kaj homoj, kiel ekzemple rabio, flava febro, poliomjelito.
Moldavio (lando)
Moldavio aŭ Moldavujo, oficiale Respubliko Moldavio (Republica Moldova), estas lando en Orienta Eŭropo, grandparte situanta inter la riveroj Prut kaj Dnestro (Nistru). La lando limas okcidente al Rumanio kaj norde, oriente kaj sude al Ukrainio. Ĝi estas kvazaŭ enŝlosita inter tiuj du landoj. La ĉefurbo estas Kiŝinevo (rumane: Chișinău; ruse Кишинёв, Kiŝinjov). Laŭ la Indico de homa disvolviĝo, Moldavio estas la plej malriĉa lando en Eŭropo. Moldavio apartenis al Sovetunio ĝis 1991. Kiel rezulto de la malfondo de Sovetunio, la sektoro de servoj kreskis por regi la ekonomion de Moldavio kaj estas pli ol 60% de la MEP de la lando. La ekonomio estas la plej malriĉa en Eŭropo kape kaj havas la plej malaltan indekson de homa disvolviĝo sur la kontinento. Moldavio ankaŭ estas la malplej vizitata lando en Eŭropo fare de turistoj kun nur 11 000 registritaj vizitantoj el eksterlando ĉiujare.
La historia flago de Moldavio (Besarabio) denove valida estas la trikoloro (vertikale blua-flava-ruĝa - kiel tiu de Rumanio) kun la uro.
Situo
La teritorio de la lando respondas tute al tiu de la eksa Moldava Soveta Socialisma Respubliko. Parte la nuntempa Moldavio respondas al tiu de la historia Besarabio, kiu estis en Rumana Reĝlando ĝis la Dua Mondmilito. Nur la plej suda (Buĝak) kaj plej nordaj partoj de Besarabio apartenas al Ukrainio.
Ĉednestrio
Ĉednestrio, la areo oriente de la rivero Dnestro, sin memdeklaris sendependa de la nove sendependa Moldavio en 1991. La fakta sendependa lando, loĝata ĉefe de rusoj kaj ukrainoj, ne estas internacie agnoskata kaj vidiĝas laŭjure kiel parto de Moldavio en internacia kunteksto. Tiraspolo estas la ĉefurbo de Ĉednestrio.
En Ĉednestrio loĝas 39% moldavoj, dum rusoj (23%) kaj ukrainoj (26%) kune konsistigas 49% de la loĝantaro. En 1940 ĉirkaŭ 100 000 germanoj devis forlasi Besarabion.
Gagauzio
Gagauzio ankaŭ deklaris sin sendependa tiutempe, sed kontraste al Ĉednestrio, ĝi ricevis la statuson de aŭtonoma regiono. La ĉefurbo de Gagauzia estas Comrat.
Geografio
Ĝia okcidenta limo (kun Rumanio ) estas formita laŭ sia tuta longo de la rivero Prut, alfluanto de Danubo. Sudokcidente de la kunfluejo de Prut kaj Danubo Moldavion limas por 480 metroj al Danubo. En la oriento de Moldavio Dnestro estas la ĉefa rivero, kiu ankaŭ fluas de nordo al sudo. Ĝi formas la limon kun Ukrainio kaj la separatisma regiono Ĉednestrio. En la ekstrema sudoriento ĝi ne limas al la Nigra Maro.
Administra divido
Moldavio administre dividiĝas en 32 distriktojn (raioane), ĉiuj nomitaj laŭ sia ĉefurbo:
Loĝantaro
En 1990 loĝis en Moldavio 4,4 milionoj da homoj sur teritorio de 33,846 km² (komparo: Belgio: 30,519 km²; Svislando: 41,293 km²). Loĝantaro laŭ etna disdivido: en 1979 vivis en Moldavio 63,9% moldavoj, 14,2% ukrainoj, 12,8% rusoj, 3,5% gagauzoj (152 000), 2% bulgaroj, 2% judoj.
En 2017 Moldavio kalkulis ĉirkaŭ 3 356 800 loĝantojn. Pli ol 1 379 600 homoj loĝas en urboj kaj 1 777 200 homoj en kamparaj vilaĝoj, kio klarigas kial Moldavio estas unu el la malplej urbanizitaj landoj en Eŭropo: nur 41 procentoj de la loĝantaro loĝas en urboj. La loĝantaro de Moldavio malpliiĝas depost la fino de Sovetunio en la 1990-aj jaroj. Elmigrado de junaj plenkreskuloj eksterlanden estas la ĉefa kaŭzo de la malpliiĝo de la loĝantaro. La loĝantaro malpliiĝis je pli ol unu miliono en la periodo 1990-2017 (kiu egalas al kvarono de la tuta loĝantaro).
Etna deveno de loĝantoj de Moldavio (kune kun Ĉednestrio) laŭ datumoj de 2004
Religio
Plejparto de la loĝantaro apartenas al la rumana ortodoksa eklezioa aŭ rusa ortodoksa eklezio (98%). Krome estas ankaŭ katolikoj, baptistoj kaj judoj.
Historio
En la antaŭhistoria tempo sur la teritorio de la hodiaŭa Moldavio loĝis dakoj, gotoj kaj romianoj, ekde la 6-a jarcento — slavoj. En 1359 la valaĥa militestro Bogdan fondas la Moldavan Princlandon (kiu inkluzivis Moldavion, Besarabion, Bukovinon) kun la ĉefurbo Jassy (rum. Iași).
Komence de la 16-a jarcento la princlando troviĝas sub otomana regado. En 1792 la bordo inter la riveroj Dnestro kaj Bug iĝas rusa teritorio. En 1812 post la milito inter Rusio kaj Turkio la lando inter la riveroj Dnestro kaj Prut (Besarabio) estas aneksita de Rusio (formiĝas Besaraba gubernio). En 1918 kreiĝas la Aŭtonoma Moldava Respubliko (AMR), kiu estas baldaŭ okupata de rumaniaj trupoj; kadre de la Paco de Brest-Litovsk, Sovetio devis cedi Besarabion al Rumanio. Por akcenti la sovetian pretendon pri Besarabio, Stalin fondas en 1924 sur la maldekstra bordo de Dnestro (Tiraspol, ktp.) la Moldavan Aŭtonoman Socialisman Sovetrespublikon (MASSR), kadre de Ukrainio. Ĝia ĉefurbo iĝas Kiŝinevo - kiu troviĝas en Rumanio (la efektiva ĉefurbo iĝas la urbeto Balta kaj ekde 1929 Tiraspol). La pakto inter Hitler kaj Stalin de 1940 havigas Besarabion (AMR) al Sovetio; en 1941-44 Moldava SSR estas okupata de la germanoj. Poste Stalin unuigas la rumanan AMR kaj la pli grandan parton de la MASSR en Moldavan Socialisman Sovetrespublikon (Moldavan SSR).
Pro la rusigo kaj sovetigo de la lando grandparto de la rumanlingva intelektularo fuĝas al Rumanio — ĝia resto estas likvidita en Siberio. Dum Ĉednestrio forfalas de Ukrainio, la borda regiono ĉe la Nigra Maro (Sud-Besarabio) kaj Nord-Bukovino (ĉefurbo: Cernăuți/Ĉernovcy) eniras Ukrainion.
Ekde somero 1988 en Moldavio aktiviĝis novaj politikaj fortoj. Ĉe la parlamentaj elektoj en printempo 1990 la naciisma kristandemokrata Popola Fronto rikoltas 40% de la mandatoj (aliajn 30% ricevas reprezentantoj proksimaj al la Popola Fronto). Samjare aperas leĝo, kiu enkondukas la moldavan (= rumanan) lingvon kiel solan ŝtatan lingvon de Moldavio; la cirila alfabeto malaperas favore al la latina. En junio 1990 Moldavio deklaras sian suverenecon.
Reage al la moldav-rumana naciismo, en aŭgusto aperis en Moldavio la memproklamita respubliko de la turklingvaj, sed kristanaj gagauzoj (centro: Komrat); en septembro sekvas la fondo de la Ĉednestra Moldava Socialisma Sovetrespubliko (centro: Tiraspol) fare de rusaj kaj ukrainaj grupoj (precipe la potencaj fabrikdirektoroj rusaj, kies entreprenoj obeis al la ordonoj rekte el Moskvo, subtenis la fondon de tiu respubliko). Kiŝinevo rifuzas ambaŭ memproklamadojn argumentante, ke ili detruas la tutmoldavian respublikan koherecon. Ankaŭ la moldavaj bulgaroj (centro: Bolgrad), kvankam pli lojalaj al la reĝimo en Kiŝinevo kompare kun rusoj aŭ gagauzoj, eldonas novajn proprajn periodaĵojn en sia lingvo. En aŭgusto 1991 (post la moskva puĉo) sekvas la proklamo de la plena sendependeco de Moldavio (nun nomita Moldovo) disde Moskvo kaj la unua rifuzo kunkrei la novajn politikajn KSŜ-strukturojn (post internaj kvereloj kaj moskva premo Moldavio tamen aliĝis al KSŜ). Ĉio tio kaj la fortiĝanta moldav-rumana nacia movado pli kaj pli mobilizas la nemoldavan, do slavan loĝantaron (precipe rusoj) kontraŭ la politiko de Kiŝinevo, precipe de la Popola Fronto, kiu interalie alstrebas la unuiĝon kun Rumanio (tiu politiko estas forte pridisputata en Moldavio mem). En decembro 1991 Ĉednestrio proklamas sian plenan sendependecon disde Kiŝinevo (kun propraj parlamento kaj ŝtatestro I. Smirnov).
Politiko
Moldavio estas parlamenta respubliko kun ŝtatprezidanto kiel ŝtatestro kaj ĉefministro kiel registarestro. Ĝi estas membroŝtato de la Unuiĝintaj Nacioj, la Konsilio de Eŭropo, la Monda Organizaĵo pri Komerco (WTO), la Organizo por Sekureco kaj Kunlaboro en Eŭropo (OSCE), la Organizo por Demokratio kaj Ekonomia Disvolviĝo (GUAM), la Komunumo de Sendependaj Ŝtatoj (CIS) kaj la Organizo por la Ekonomia Kunlaboro de la Nigra Maro (BSEC) kaj aspiras aliĝi al la Eŭropa Unio.
Rilatoj kun Rusio
Post sendependiĝo de Moldavio ĝia suvereneco estis agnoskita de Rusio. Tamen en 1992, post kiam la moldavaj aŭtoritatoj malsukcesis pace solvi konflikton en Ĉednestrio, kie pereis miloj da homoj, en ĝin enmiksiĝis la 14-a armeo de la Armitaj Fortoj de Rusio, lokita en tiu ĉi regiono. Ĝi disigis la militantajn flankojn kaj ĉesigis la bataladon. Poste surbaze de plurflanka interkonsento estis kreitaj komunaj pactrupoj, en kiuj partoprenas militistoj el Rusio kaj Moldavio.
Lingvoj
La sola oficiala lingvo de Moldavio estas la rumana lingvo.
La rusa
Antaŭ 1991, la rusa estis deviga en la lerneja instruplano: elementa lernejo, mezlernejo, kolegio kaj universitato. Rezulte, moldavoj, kiuj frekventis lernejon antaŭ 1991, flue parolas la rusan. Nuntempe almenaŭ 95% de la moldavoj komprenas la rusan lingvon, kiu restas la intergenta lingvo, kaj ĉirkaŭ 80% flue parolas, legas kaj skribas ĝin.
La franca
De tiu indiferenteco eble fontas la rapida regreso de la scio de la franca favore al la angla, kiu nuntempe estas la unua universitata lingvo. En 2011, dudek jarojn post la sendependiĝo, la statistikoj renversiĝis favore al la angla.
Duskribismo
Nikola Raŝiĉ en sia eseo Digrafio: Speciala kazo de rilato inter lingvo kaj skribo ekas el la analizo de la rilato inter la parola kaj la skriba lingvoj, nome la skribsistemo. La sinsekvo okazas ĉiam en tiu direkto: unue oni parolas, poste oni skribas. En tiu evoluo iam oni elektas alfabeton kaj tio estas socia, politika kaj tre ofte eĉ religia decido. Tiu elekto povas esti ne ununura, tiele Rasiĉ klarigas la koncepton de duskribismo, kiel "du alfabetoj ene de unu lingva komunumo", kaj ene de ĝi la pli specifa kazo de digrafio nome kiam la uzo de diversaj skribsistemoj estas "socifunkcie determinita". Foje la kunekzisto de la du alfabetoj povas indiki kazon de transiro de unu al la alia, tiele temus pri alfabetŝanĝo por kio ĉiam estas kulturaj, sociaj, politikaj, ekonomiaj auz eĉ religiaj faktoroj kaj tialoj. Foje ne temas pri du alfabetoj, sed pri du ortografioj, kaj denove oni devas analizi kiuj kaj kiaj estas la tialoj de tio. La aŭtoro proponas diversajn konceptojn, terminojn (kiaj skizoskribio kaj skizografio) same kiel komentas la diversajn kazojn en precizajn lingvajn situaciojn de ĉiuj kontinentoj. Ekzemple oni analizas almenaŭ supraĵe la kunvivadon kaj kelkajn historiajn elektojn aŭ ŝanĝojn de alfabetoj en Balkanio ĝis Moldavio ĉefe rilate al la cirila kaj al la latina alfabetoj, sed ankaŭ kun historia uzado de la araba. Kiam okazas skismografio, temas pri "konkurenco de du alfabetoj", kiel okazis kaj okazas en Hindio ĉefe inter arabidaj haj hindidaj normoj. La kazo de Bosnio estas speciale studita. Ĉiuj tiuj kazoj estas diferencaj el la pura diglosio, kie nepras diferenco de socia prestiĝo, dum ĉe duskribismo la divido de la taskoj estas ĉefe funkcia.
Ekonomio
La moldava ekonomio kreskas ekde 2014. En 2016, Moldavio subskribis komercan interkonsenton kun EU, kiu certigas, ke landoj en la EU importas grandan parton de la agrikulturaj produktoj de Moldavio. En 2017 la ekonomia kresko estis 4,7%. Malgraŭ ĉi tiu kresko, la moldava ekonomio ankoraŭ alfrontas multajn problemojn. Korupto, burokratio, politika malstabileco kaj la forta dependeco de la agrikultura sektoro estas nur kelkaj el ili. Cetere la lando havas apenaŭ proprajn energifontojn kaj tial dependas de fremdaj landoj por energio.
Ekde 2014, civitanoj de Moldava Respubliko povas vojaĝi sen vizo en la Eŭropa Unio. Emeritoj ricevas mezume 12 eŭrojn monate. En 2003 necesis almenaŭ 100 eŭroj por kovri la vivtenan nivelon. Ĉi tie tamen oni devas konsideri la grandegan gravecon de la ombra ekonomio, per kiu la efektiva enspezo de multaj en iuj kazoj ege altiĝas. La oficialaj statistikoj do nur havas limigitan informan valoron.
Muziko
Ĉiujare okazas la internacia muzikfestivalo "Martisor" al kiu partoprenas krom popolmuzikaj ensembloj, ankaŭ korusoj kaj popularaj kantistoj enlandaj kaj eksterlandaj.
Turismo
Moldavio posedas multajn monaĥejojn, preĝejojn kaj burgojn. Ekzistas ankaŭ vinoturismo kaj turismo rilate al sano kaj bonfarto, naturaj ekskursoj, metiaĵoj ktp.
Beletro
La romantikulo Mihai Eminesc u (naskita kiel Mihail Eminovici) estis probable la plej fama kaj influa poeto en la rumana lingvo.
Sporto
En la kampo de formacia dancado, la moldova klubo DSC Kodryanka Kiŝinev estis eŭropa kaj monda ĉampiono.
Ekologio
Laŭ tutmonda studo de la Universitato de Leeds en februaro 2018, la Respubliko Moldavio estas la sola lando en Eŭropo, kies disvolviĝo okazas ene de la ekologiaj limoj. De 2007 ĝis 2018 projekto de NATO Trust Fund helpis Moldavion sekure forigi 1 269 tunojn da malpermesitaj insekticidoj kaj danĝeraj kemiaĵoj.
Silvestro la 1-a
Sankta Silvestro (?-335) (latine, Sylvester aŭ Silvester) estis sanktulo kaj papo. Li estis Papo Silvestro la 1-a dum 314-335, sekvinte post Sankta Miltiado sur la papa trono; lin mem sekvis Sankta Marko (Marcus). Li papiĝis en la jaro post la jura agnoskiĝo de Kristanismo far la imperiestroj Konstantino kaj Licinio (j. 313).
Konstantino konstruigis por li plurajn konstruaĵojn, inter kiuj verŝajne la unua baziliko de Sankta Johano Laterano, kiu estis dum jarcentoj la ĉefa papa preĝejo. Silvestro sendis delegitojn al la Unua koncilio de Niceo en 325, la elstara eklezia okazaĵo de la epoko, kaj aktive partoprenis la polemikadon pri Arianismo. Laŭ la Donaco de Konstanteno la imperiestro donacis al Silvestro kiel papo politikan regrajton en Italio, sed la Donaco estis la fraŭda inventaĵo de mezepokaj papoj por rajtigi siajn militojn por Italio.
Kiel estas kutime ĉe multaj sanktuloj, oni festas ilian morto-tagon kiel "naskiĝotagon en la ĉielo": tial do en la eklezia kalendaro oni festas Silvestron je la 31-a de decembro, - en multaj landoj oni nomas tiun tagon, kaj la novjarajn festojn, "Silvestro".
Rietz-Neuendorf
Rietz-Neuendorf estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Oder-Spree de la federacia lando Brandenburgio. Fine de la jaro la komunumo havis  loĝantojn.
Baza vortaro en mandarena lingvo
Baza vortaro en mandarena lingvo estas provo. La internacia lingvo havas ankaŭ bazan vortaron de UEA kun 685 radikoj. Kun la vortlisto "Baza vortaro en mandarena lingvo" en vikilibro ĉinaj lernantoj povos facile lerni la internacian lingvon. La artikolo en vikilibro havas multajn ligilojn pri vortaro en internacia lingvo en Vikipedio kaj la artikolo helpas ankaŭ kompreni la internacian lingvon.
Arthur Antunes Coimbra Junior
Arthur Antunes Coimbra Junior (n. ) estas brazila futbalisto.
Li interalie futbalis ĉe la kluboj Fluminense en Brazilo, New England Revolution en Usono kaj Sagan Tosu en Japanio. Arthur Antunes Coimbra estas la filo de la eksa brazila futbalisto Zico kaj portas la pasportan nomon de la patro.
Hispana lingvo en Filipinoj
La Hispana lingvo (kastilia en Filipinoj) estis la unua oficiala lingvo de Filipinoj ekde la alveno de la hispanoj en 1565 kaj ĝi fariĝis lingvafrankao de la lando ĝis komencoj de la 20-a jarcento. En 1863 estis kreata publika eduksistemo kiu amase akcelis la scipovon de la hispana en la tuta insularo. La nacia heroo José Rizal plejparte verkis nur hispane, samkiel la revoluciuloj kaj naciistoj de la 19-a jarcento. La Filipina Revolucio estis planita en la hispana, kaj la Unua Filipina Respubliko fondata en 1899 elektis la hispanan kiel la oficialan lingvon. La Konstitucio de Malolos, same kiel la nacia filipina himno estis skribataj hispane. En la unua duono de la 20-a jc., la hispana aŭ kastilia estis la lingvo uzata por la gazetaro, kulturo, ekonomio kaj filipina politiko. La hispana restis oficiala (kune kun la angla kaj tagaloga lingvoj) ĝis 1973.
En 2009, la akademianino kaj filipina prezidantino Gloria Macapagal-Arroyo estis premiita per la Internacia Premio Donkiĥoto. Ŝi agnoskas la iniciaton de Filipinoj enkonduki la lernadon de la hispana lingvo en ĉiuj lernejoj, kio ampleksigos la areon pri kunlaborado politika, institucia kaj ekonomia kiu disvolviĝas en la hispana lingvo.
Historio
La hispana lingvo komencis regi super la aliaj aborigenaj lingvoj de Filipinoj ekde 1565, kiam la ekspedicio de Miguel López de Legazpi kaj Andrés de Urdaneta venanta el la Nova Hispanio, nuna Meksiko, alvenas al Cebuo kaj fondas la unuan hispanan vilaĝon en la insularo.
En la komenco, la lernado de la hispana estis laŭvola, ne deviga. Kiel en Ameriko, la misiistoj predikis la katolikan kredon al la aborigenoj en la lokaj lingvoj. En 1593, fondiĝis la unua loka presejo. En 1595 establiĝas la unua akademia institucio de la lando, la Kolegio de Sankta Ildefonso, fondata de la jezuitoj en Cebuo kaj pli malfrue ĝi fariĝis la Universitato Sankta Karlo. En Manilo estis fondata la Universitato Sankta Tomaso de la Dominikanoj en 1611. Ambaŭ universitatoj disputas la agnoskadon de la plej malnova tiaspeca institucio en Azio. En 1863, la reĝino Isabel la 2-a dekretis la kreadon de publika eduksistemo en ĉiuj hispanaj teritorioj. Tiu ĉi dekreto kreis grandan reton de lernejoj kie estis instruata hispane en la plimulto de urboj kaj vilaĝoj de Filipinoj. Komence de la 20-a jarcento la hispana restas kiel la lingvafrankao de la insularo, kaj ankaŭ kiel la lingvo por la gazetaro, edukado, komerco, politiko kaj justico. Eĉ post la usona okupado kaj la altrudo de la angla kiel sola lingvo por edukado en la publikaj lernejoj, la hispana ankoraŭ regis la ĉefajn urbojn kaj kiel ĉefa ilo por komunikado inter filipinoj el diversaj etnoj.
La regado de la hispana daŭris ĝis la Dua Mondmilito (1940-1945). Post tiu ĉi okazintaĵo kaj la novaj generacioj edukitaj en la angla lingvo la hispana perdis la iaman gravecon. Krome, la detruado de la kvartalo Intermurego de la usona aviaro dum la Batalo de Manilo ankaŭ detruas la ĉefan nukleon de la hispana kulturo kaj de la kastilia lingvo en Filipinoj.
Influo de la hispana en aliaj lokaj lingvoj
Ekzistas, proksimume 8.000 hispanaj radikoj en la tagaloga lingvo, kaj ĉ. 6.000 hispanaj radikoj en la bisaja lingvo kaj aliaj filipinaj lingvoj kaj dialektoj.
La ĉabakana lingvo, estas kreola lingvo bazata sur la hispana de Filipinoj. La ĉavakana koncentriĝas en la sudo, en la provincoj Zamboango kaj Isabelo - Basilano kaj regionoj de Davao, kvankam kelkaj parolantoj ankaŭ troveblas en Luzono.
Nuna situacio de la hispana en Filipinoj
Laŭ fontoj de la Instituto Cervantes, en Filipinoj troviĝas 3.180.000 da personoj kapablaj paroli la hispanan kaj ĉ. 4000 denaskaj parolantoj, preskaŭ ĉiuj devenantoj de kreolaj familioj. Ĉi tiu nombro ne inkluzivas la parolantojn de la ĉabakana lingvo. La hispana estis la oficiala lingvo ĝis la promulgado de la konstitucio de 1973 kaj deviga studmaterio en la universitatoj ĝis la jaro 1987. La nuna ĉiutaga uzado de la hispana kiel unua lingvo en Filipinoj apenaŭ ekzistas escepte de la riĉaj hispandevenaj mestizaj familioj. Ekzistas hispanlingvaj radielsendoj de la filipina ŝtata radio BBS, nomata Filipinas, Ahora mismo kiu elsendas 5 horojn tage en la hispana, en 6 lokaj radistacioj ekde marto 2007.
La Instituto Cervantes de Manilo kaj la Konsilantaro de Edukado de la Ambasadejo de Hispanio en Manilo, la Filipina Akademio de la Hispana Lingvo, kaj pluraj grupoj de hispanistoj iniciatis novan ondon kiu akcelas la lernadon de la lingvo en la lando. Inter ili, la prezidantino mem Gloria Macapagal-Arroyo.
Hermigua
Hermigua estas unu el ses municipoj de la insulo La Gomera, parto de la insularo Kanarioj en la Atlantika Oceano, kiu geografie apartenas al Afriko sed politike estas parto de Hispanio. La municipo kovras malvastan nordorientan marbodan parton de la insulo, kaj etendiĝas sudokcidenten al la alta insula centro. La samnoma loĝloko Hermigua estas la administra centro de la komunumo.
Historio
La valo Hermigua jam estis loĝata fare de la indiĝena etno guanĉoj, kaj tiam apartenis al la regiono Mulagua. La origino de la komunumo estis en la 15-a jarcento, kiam hispanaj armeaj unuoj konkeris la insulon kaj ekestis la hispana loĝloko Valle Alto ("valo alta").
Ekonomio
Hermigua konsideratas la plej pluvriĉa valo de la insulo La Gomera, kaj krome tutjare ricevas akbon de la rivereto Rio del Cedro. Tial en la komunumo, krom turismo, pli ol en aliaj partoj de la insulo ekonomie ankoraŭ nun gravas agrikulturo. En la valo interalie kultiviĝas terpomoj, papajoj, bananoj, grenoj, faboj, kukurboj kaj vinberoj.
La malmarborda parto de la komunumo apartenas al la Nacia parko Garajonay.
Saint-Jérôme (Kebekio)
Saint-Jérôme estas kanada urbo situanta en regiona kantono La Rivière-du-Nord en administra regiono Laŭrentidio, kies sidejo ĝi estas.
Ĝiaj loĝantoj nomiĝas Jérômiens.
Dúbrava (distrikto Levoča)
Dúbrava (hungare Szepestölgyes [sepeŝtoldjeŝ], germane Eichendorf, Dubrawetz, Brutowetz) estas vilaĝo kaj municipo en Slovakio.
Situo
Dúbrava situas laŭ traira flankovojo. Spišské Podhradie troviĝas je 9 km.
Historio
La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1293 en formo "Dubra". En 1605 oni komputis tie 5 domojn. En 1785 245 vilaĝanoj loĝis en 36 domoj, en 1828 422 vilaĝanoj en 56 domoj. En 1796 la tutlanda geografia libro taksis la vilaĝon duaklasa. Ekde 1813 lernejo funkcias en la vilaĝo. Tiutempe vitrofarejo ekfunkciis. En 1838 incendio okazis. Ĝis 1899 la oficiala hungara loknomo estis Dubrava, poste ĝi ricevis hungaran nomon pro la hungariga politiko. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Szepestölgyes 367 homoj, (plejparte slovakoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Szepes (reĝa departemento), al distrikto de Spišské Podhradie, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 vivis en Dúbrava 364 homoj, (ĉiuj slovakoj).
La torre de Suso
La torre de Suso estas hispania filmo de Tomás Fernández.
Temo
Cundo (Javier Cámara) estas asturiano elmigrata a Argentino por serĉi novan vivon. Dek jarojn poste li revenas al sia tero, la Minbasenoj (Asturio) al la funebro de bona amiko, Suso. La filmo klarigas renkonton kun sia familia kaj amikoj kaj kiel Cundo volas plenumi la lastan deziron de Suso. La filmo estas omaĝo al amikeco. Kaj surtuto al la amikeco kiam oni ne scias kial esti amiko de amikoj de junaĝo. La Torre de Suso estas amuza kaj acida.
Pri la filmo
Estas la unua filmo de Tomás Fernández. Li estas scenaristo de la serio 7 vidas, tiel la elekto de la 2 viraj ĉefaj aktoroj (Javier Cámara kaj Gonzalo de Castro).
Ĝi estas farita apud Mieres, Aller, kaj Castrillón.
Eksteraj ligiloj
(en la hispana)
2101
2101 estos normala jaro komenciĝanta sabate (vidu ĉi tie kalendaron). Ĝi komencigas la 22-an jarcenton.
Weststellingwerf
Weststellingwerf (
Weststellingwerf kune kun Ooststellingwerf estas parto de la Stellingwerven. Kvankam la municipo situas en Frislando, oni ĉefe parolas la nederlandan lingvon. Krom tio granda parto de la loĝantoj parolas la regionan dialekton Stellingwerfs, sed sur la stratoj oni nur malofte aŭdas Stellingwerfs.
Vilaĝoj
Nombro da loĝantoj je la 1-a de januaro 2004: </TD></TR></TABLE> Fonto: CBS
Cetera oficiala loĝgrupo:
Savanoklimato
La savanoklimato estas seka tropika klimato en kiu la averaĝa monata temperaturo estas super 18 ° C en ĉiuj monatoj de la jaro kaj kiu posedas tre markatan sekan sezonon, kun la plej sekaj monatoj kun malpli ol 60 mm da pluvo-kvanto.
24862 Hromec
24862 Hromec estas asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la de la slovakaj astronomoj Peter Kolény kaj Leonard Kornoš elde la Observatorio de Modra en Slovakio.
Nomo
Ĝi estis nomita en memoro de Arnošt Hromec (1924–2013), slovaka fakulo en interna medicino. Li lekciis ĉe la Universitato Komenio de Bratislavo kaj verkis 105 sciencajn publikaĵojn. Liaj multenombraj rekompensoj inkludas la premion kaj medalon de la Slovaka Medicina Asocio kaj la Medalon Rieman.
Språkförsvaret
Lingvodefendo (Språkförsvaret) estas politike sendependa organizo, fondita en 2005, kiu laboras por fortigo de la sveda lingvo kaj kontraŭ perdo de ties uzkampoj (t.e. ke oni ne plu uzas ĝin en certa kampo). Lingvodefendo konscias pri la uzateco de la angla kiel fremda lingvo, sed opinias ke la nuna statuso de la angla kiel mondlingvo en longdaŭra perspektivo minacas pluekziston de aliaj lingvoj, inkluzive de la sveda.
Laŭ Lingvodefendo, multlingveco en si mem estas valora kaj ekde la membriĝo de Svedio en EU kaj kreskanta internaciigo, la sveda en Svedio bezonas esti aktive defendata en tute alia maniero ol antaŭe.
Lingvodefendo ellaboris propran proponon de lingvoleĝo por Svedio kaj aron da aliaj dokumentoj, i.a. pri lingvopolitiko kadre de altlernejo kaj la nordia lingvokomunumo. La organizo ankaŭ funkciis kiel referencinstanco kiam nova lingvoleĝo estis ellaborata.
Lingvodefendo krome regule organizas debatrenkontiĝojn kaj seminariojn pri rilataj temoj, kaj ekde la 1a de julio 2009, kiam la nova sveda lingvoleĝo ekvalidis, aktive laboras por apliko de la leĝo en laŭeble multaj partoj de la socio. La organizo testis efektivan povon de la nova lingvoleĝo farante serion da atentigoj pri ties neobeado al la parlamento, i.a. kontraŭ anglalingvaj retadresoj uzataj de la registaro.
Bruno Cabrerizo
Bruno Cabrerizo (n. ) estas brazila futbalisto.
Li futbalis ĉe Sagan Tosu.
Hafnarfjörður
Hafnarfjörður (oficiale Hafnarfjarðarkaupstaður, t.e. "la urbo de Hafnarfjörður") estas komunumo de Islando. La nomo signifas simple "Havena fjordo", kaj la haveno de Hafnarfjörður estis unu el la plej gravaj komercaj havenoj en Islando ekde la 16-a jarcento.
Nupto
Per nupto komenciĝas edziĝo en la plej multe da socioj. La maniero de la ceremonio kaj festo dependas de la socio. En modernaj socioj kutime ekzistas kaj religiaj kaj ŝtataj ceremonioj. Depende de la religieco de la paro kaj de la ŝtataj leĝoj, oni faras aŭ ambaŭ ceremoniojn aŭ nur unu el ili. La ŝtata ceremonio kaj registrado de la edziĝo ankaŭ nomiĝas "civila edziĝo". En Okcidentaj landoj oni kutime festas kun la familio kaj amikoj post unu el la du ceremonioj.
La vorto edziĝo rilatas al la tuta ceremoniaro kaj festado kiu kondukas al la stato de edzeco. En landoj, kie ekzistas registritaj partnerecoj, ofte ekzistas ceremonio kaj festo rilata al tiu registriĝo, kiu ofte imitas aŭ iugrade similas al tradicia edziĝo.
Lingva noto
Apud la esprimoj "edziĝo", "edziĝa ceremonio" kaj "edziĝa festo", ekzistas ankaŭ la malpli ofte uzata neologismo "nupto", kies plej ofta signifo estas "edziĝa ceremonio aŭ festo", sed kiu ankaŭ povas senŝanĝe esti uzata por ceremonioj kaj festoj kondukantaj registrita partnereco.