cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Lurcy-Lévis
Lurcy-Lévis estas franca komunumo kiu troviĝas en la departemento Allier en la centro de Francio. Ĝi situas en fekunda kaj arbara pejzaĝo kaj havas loĝantojn (je dato la 1-an de januaro 2017).
Dellen
Suda Dellen havas surfacan areon de 52 km² kaj akvan volumenon de 1226 milionoj m³. Norda Dellen havas areon de 82 km² kaj akvan volumenon de 1489 milionoj m³.
Lurcy-Lévis
Vidindaĵoj
Estas ankaŭ kelkaj stratoj kun pitoreskaj domoj.
Centrita oklatera nombro
En matematiko, centrita oklatera nombro estas centrita figuriga nombro kiu prezentas oklateron kun punkto en la centro kaj ĉiuj alia punktoj ĉirkaŭbarantaj la centra punkto kiel oklateraj tavoloj. La centrita okangula nombro por n estas donita per la formulo
kie T estas normala triangula nombro, aŭ pli simple per kvadratoj de la neparaj nombroj:
Dellen
La du lagoj estas nur unuigitaj per mallonga kanalo do estas disputite ĉu ili devas esti konsiderataj kiel unu aŭ du lagoj. Konsiderataj kune, ili havas tutecan areon de 130 km², kaj tiam estas la 18-a plej granda sveda lago.
Lurcy-Lévis
Vidindaĵoj
Sur la teritorio de Lurcy-Lévis troviĝas ankaŭ dromo kie skipoj de Formulo 1 venas testi la aerodinamikon de la veturiloj kaj Velodromo, kiu estas unu el la plej malnovaj biciklaj vetkurejoj en Francio, konstruita en 1897. Je 10 kilometroj de la municipo estas ankaŭ rimarkinda arbaro Forêt de Tronçais.
Street Art City
Kiel malgranda municipo ĝi gastigas lokon al la tiel nomata "Street Art City": spaco dediĉita al strata arto instalita en la konstruaĵoj de iama trejncentro de la franca poŝtaj servoj. La konstruaĵoj en Street Art City estas kovritaj sur 22 000 m² per freskoj. Ĉiujare la organizantoj retenas nur 80 el la ĉirkaŭ 900 artistoj-kandidatoj (80). En 2017, homoj vizitis Street Art City por vidi ĉi tiujn efemerajn verkojn.
Centrita oklatera nombro
La unuaj kelkaj centritaj okangulaj nombroj estas
Dellen
La proksimume cirkla laga sistemo estis formita per aerŝtona influo je 89,0 ± 2,7 milionoj jaroj antaŭe, en la supra Kretaceo. La rezultanta influa kratero estas ĉirkaŭ 19 kilometroj de diametro. La rezulto estas ankaŭ tia ke en la areo estas la roko Dellenite, kiu estas la roko de la provinco.
Centrita oklatera nombro
Ĉiuj centritaj oklateraj nombroj estas neparaj, kaj en bazo 10 iliaj la lastaj ciferoj sekvas la ŝablonon 1-9-5-9-1.
Rezulto de τ funkcio de Ramanujan de centrita oklatera nombro estas nepara nombro, kaj por ĉiu la alia nombro rezulto de la funkcio estas para nombro.
Göran Persson
Hans Göran PERSSON (naskiĝis je la 20-a de januaro 1949) estas sveda politikisto, partiestro de la sveda socialdemokratia partio ĝis 2007 (posteulo: Mona Sahlin), kaj ĉefministro de Svedio de la 22-a de marto 1996 ĝis la 6-a de oktobro 2006 (posteulo: Fredrik Reinfeldt). Krom la gepatrlingvo sveda li parolas bone la anglan.
Lettere
estas komunumo de Italio. Ĝi apartenas al la regiono Kampanio kaj la provinco Napolo. Fine de en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². Kristana patrono estas la sankta Ana.
Najbaras la komunumoj Angri (SA), Casola di Napoli, Corbara (SA), Gragnano, Ravello (SA), Sant'Antonio Abate kaj Tramonti.
Shu Kurata
Shu Kurata (倉田 秋 n. ) estas japana futbalisto. Li de 2015 ĝis 2017 membris en la japana nacia teamo de futbalo.
Akatovo (distrikto Klin)
Akatovo (Акатово) estas vilaĝo en distrikto Klin, Moskva provinco, Rusio. En 2010 ĝi havas 32 loĝantojn (laŭ tutrusia popolnombrado).
Porfirio (filozofo)
Porfirio (naskiĝis ĉirkaŭ 233 en Tiro (Fenicio), mortis ĉirkaŭ 305 en Romo) estis novplatonisma filozofo, disĉiplo de Plotino.
Vivo de Porfirio
Porfirio originis el Fenicio; lia nomo Porphyrios (= vestita je purpuro) estas tradukaĵo al la greka lingvo de la ŝemida nomo Malcho (Rex en la latina = reĝo). Oni scias malmulte pri lia vivo, eble li naskiĝis el vilaĝo sude Tiro. Kulture li formiĝis ĉe la atena skolo de Kasio Longino, translokiĝis al Romo kie frekvencis senatanajn mediojn kaj kie konis Plotinon, kiu, ŝatinte liajn kvalitojn, lin petis korekti kaj reordigi plotinajn verkaĵojn. Al li tial oni ŝuldu la sistemigon de la Plotinajn verkojn – nome Eneadoj – kaj biografion pri Plotino (Vivo de Plotino). Malsaniĝante je melankonio kaj emo al sinmortigo li estis invitita de sia majstro translokiĝi al Sicilio por reakiri resaniĝon. Tie Porfirion atingis la informo pri la morto de lia Majstro.
Li edziĝis al Marcela, vidvino kaj patrino de sep gefiloj, kies li ŝatis inteligenton kaj kulturon. Devinte foriĝi el Italio por vojaĝi tra Grekio, al ŝi li skribis leteron (Pròs Markéllan) en kiu skizis sian religiajn kaj teologiajn pensaĵon, ŝin instigante trovi en ili konsolon.
NGC 1169
NGC 1169 (aliaj indikoj — PGC 11521, UGC 2503, MCG 8-6-25, ZWG 554.20) estas galaksio en la konstelacio Perseo.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Porfirio (filozofo)
Vivo de Porfirio
Li ĉiam montris grandan kontraŭecon al kristanismo, kiu lin puŝis verki “Kontraŭkristanaj diskursoj”, libro poste elpelita kaj foje stiparumita kun la rezulto ke hodiaŭ de ĝi restas nur kelkaj fragmentoj rekuperitaj danke al grekaj kaj latinaj aŭtoroj kiuj reportis iujn citaĵojn.
Laŭ kio restinta, Porfirio, en fragmento 88, citas la 1-an leteron al la korintanoj de Sankta Paŭlo el Tarso: ''Kaj tiaj estis kelkaj el vi; sed vi laviĝis, sed vi sanktiĝis, sed vi justiĝis en la nomo de la Sinjoro Jesuo Kristo kaj en la Spirito de nia Dio. '' (6,11). Sed, sin demandas Porfirio, kiel eblas ke homo povas sin liberigi tiamaniere el makuloj kaj fariĝi pura (katharos)? Kiel eblas ke "fornikado, adolto, ebrio, ŝtelo, pederastio, venenmurdo kaj senfinaj multegaj kaj hidaj agoj" estus tiel facile eliminitaj “kvazaŭ serpento formetanta malnovajn skvamojn”?
Se tiele, “kiu ne volus plenumi ĉiujn specojn de abomenaĵoj, sciante ke mem akiros per bapto pardonon pri siaj krimoj?”
Laŭ Porfirio la filozofio de kristanoj incitas al kontraŭleĝeco kaj forprenas efikon al la leĝoj kaj al justico mem, enkondukas formon de kontraŭleĝa kunvivado kaj instruas al homoj ne vivi laŭ la malŝato pri malpieco.
Al kristanismo, li insistas, “kiu estas honesta ne estas vokata” (fragmento 87).
Per tiuj pensoj Porfirio povas esti konsiderata la daŭriganto de la filozofia kontraŭkristana tradicio kiu nombras inter siaj protagonistoj Kelson.
Li kompilis ankaŭ elstaran analizon pri la simboloj de homera verkero laŭ prialegoria skemo tipa de novatonismo, nome "antro de la nimfoj".
Li verkis ankaŭ traktadon favore al vegetarismo ("Pri la abstino de la bestaj viandoj"), en kiu li vidpunktis ke la konsumo pri viando kaj ofero de bestoj estas evolua restaĵo de kanibalismo kaj buĉviktimiĝo de la homa estulo. Laŭ Porfirio, inter homo kaj besto kunligiĝas per laŭdigna kontinueco (ambaŭ posedas racion kaj lingvaĵon): trompas la onidiro laŭ kiu Dio kreis la bestojn por la homo; tial se la homoj negas ke la bestoj estas dotitaj per la racio, tio okazas nur pro ilia frandemo pri viando.
Porfirio oponis al la decido de sia disĉiplo Giambliko kiu provis enkonduki, en la filozofiajn mediojn kaj en la vivon de filozofoj, kultojn kaj ritojn teŭrgajn (celantaj per ritoj enirigi, en objekton aŭ personon, diaĵon kvazaŭ per materiiga enkarniĝo).
Verkoj de Porfirio
Aliaj verkoj perdiĝis
Detrojto (lago)
Detrojto estas rezervujo formita per la akvobaraĵo Detrojto sur rivero Norda Santiam. Ĝi estas populara areo de fiŝkaptado kaj ripoza areo de 46 mejloj (74 km) longa, se kalkuli de Salem (Oregono). La lago estas najbara al oregona ŝtata vojo 22.
Anh Do
Anh Do (naskiĝis la 2-an de junio, 1977) estas Vjetnam-naskiĝinta aŭstraliana aŭtoro, aktoro, komediisto, kaj artisto. Li aperis en multaj aŭstraliaj TV programoj kiaj Thank God You're Here kaj Good News Week, kaj estis duaranga rolulo en Dancing With The Stars en 2007.
Li havas tri filojn, unu filinon, kaj edzinon (Suzanne Do).
Pintavosta lagopo
La Pintavosta lagopo aŭ Pintavosta prerikoko, Tympanuchus phasianellus (iam: Tetrao phasianellus), estas mezgranda membro de la genro de prerikokoj. Ĝi estis konata ankaŭ kiel pintavostulo, "fajra lagopo" aŭ "fajrobirdo" de indiĝenaj amerikanoj pro ties rilato al arbustaj incendioj por havi sian vivejon malferman.
Taksonomio
La Prerikoko, la Prerikoketo kaj la Pintavosta lagopo formas la genron Tympanuchus, genro de lagopoj kiuj troviĝas nur en Nordameriko. La latina kompleta scienca nomo de la Pintavosta lagopo estas Tympanuchus phasianellus. Oni priskribis ses nunajn kaj unu formortintan subspeciojn de la Pintavosta lagopo:
Aspekto
Plenkreskuloj havas relative mallongan voston kun la du centraj plumoj kvadrapintaj kaj iome pli longaj ol la pli helaj, eksteraj vostoplumoj kiu havigas al la birdo ties distingan nomon. La plumaro estas makulece malhela kaj helbruna super blanka fono, ili estas pli helaj en subaj partoj kun blanka ventro uniforme kovrita de fajnaj "V"-formaj markoj. Tiuj markoj distingas la pintavostan lagopon el la Prerikoko kaj Prerikoketo, kiuj estas tre striecaj en subaj partoj (Connelly et al. 1998).
Masklaj plenkreskuloj havas flavajn superokulajn karunklojn kaj violan ceremonian makulon en kolo. Tiu memmontra makulo estas alia distinga karaktero el la aliaj prerikokoj ĉar masklaj prerikokoj havas flavajn aŭ oranĝajn aersakojn (Connelly et al. 1998). La ino estas pli malgranda ol la masklo kaj povas esti distingataj per regulaj horizontalaj markoj en la vostoplumoj male al la neregulaj markoj de masklaj vostoplumoj kiuj iras paralele al la plumotigo. Inoj tendence havas ankaŭ malpli evidentajn karunklojn. Maskloj pezas averaĝe 951 g kaj inoj averaĝe 815 g.
Distribuado
La Pintavosta lagopo historie okupis ok kanadajn provincojn kaj 21 usonajn subŝtatojn antaŭ la eŭropa setliĝo (Johnsgard 2002). Ili havis teritorion el tiom norde kiom ĝis Alasko, sude al Kalifornio kaj Nov-Meksiko, kaj orienten al Kebekio, Kanado (Johnsgard 2002). Sekve de la eŭropa setliĝo la Pintavosta lagopo malaperis el Kalifornio, Kansaso, Ilinojso, Iovao, Nevado, Nov-Meksiko, Oklahomo kaj Oregono (Johnsgard 1973; Connelly et al. 1998).
Manĝo
Tiuj birdoj manĝas surgrunde somere, en arboj vintre. Ili manĝas semojn, burĝonojn, berojn, herbojn kaj foliojn, ankaŭ insektojn, ĉefe akridojn, somere.
Reproduktado
La Pintavosta lagopo estas birdospecio kiu montras masklarejan kutimaron. Tiuj birdoj memmontras en malfermaj areoj konataj kiel masklejoj aŭ “lek” kun aliaj maskloj, ĉiukaze tio povas okazi ĉe ununura masklo ĝis 20 kiuj okupas unu lek (averaĝe 8-12). La lek estas difinita kiel kunvena areo kie animaloj venas por memmontra kaj pariĝada kutimaro (Merriam-Webster Dictionary 2010). Dum printempo, maskloj de Pintavosta lagopo kunvenas en tiuj masklarejoj el marto la julio kun ĉefa venaro fine de aprilo al komence de majo (Conelly et al. 1998). Tiuj datoj fluktuas el jaro al jaro baze sur vetero. Johnsgard (2002) observis kiel vetero prokrastigis memmontrajn ceremoniojn je ĝis du semajnoj por la Pintavosta lagopo en Norda Dakoto. La maskla memmontrado okazas per rapida piedfrapado, ĉirkaŭ 20 fojojn por sekundo, kaj trembligas siajn vostoplumojn dum turnado en cirkloj aŭ dancado antaŭen. La purpuraj kolsakoj ŝvelas kaj malŝvelas dum memmontrado. La maskloj uzas alvokojn kveradajn por allogo kaj konkurenci por inoj (Sisson 1969; Bergerud kaj Gratson 1988; Conelly et al. 1998). La inoj selektas la plej hegemoniajn unu aŭ du masklojn en la centro de la lek, kopulacias, kaj poste iras al nesto kaj idozorgadas solece sen helpo de la masklo. Foje nehegemonia masklo povas ŝajnigi sin kiel ino kaj iri ĉe hegemonia masklo kaj lukti kontraŭ li.
Biotoposelekto
La Pintavosta lagopo troviĝas ĉe diferencaj preriaj ekosistemoj en Nordameriko. Ili loĝas en ekosistemoj el pinosavanoj de orienta supra Mezokcidento al mallongaj kaj mezaj herboj kaj arbustaraj stepaj prerioj de la Grandaj Ebenaĵoj kaj okcidente de Roka Montaro (Aldrich 1963; Johnsgard 1973; Johnsgard 2002). Selekto de specifaj vivejaj karakteroj kaj de vegetaĵaraj komunumoj varias inter la diferencaj subspecioj de Pintavosta lagopo. Selekto de tiuj specifaj biotopoj dependas el kvalito de vivejo disponebla al la lagopoj (Johnsgard 1973; Kohn 1976; Swenson 1985; Roersma 2001; Goddard et al. 2009).
La ĉefaj biotopo uzataj de la Pintavosta lagopo, konstatita en studoj, estas savanstila prerio kun hegemoniaj herboj kaj makuloj de arbustaro mikse, kun minimumaj arbomakuloj (Hammerstrom 1963; Robel 1972; Moyles 1981; Johnsgard 2002; Goddard et al. 2009). Fakte Hammerstrom (1963) asertas ke ju pli alta estas la arbara vegetaĵaro, des malpli ili estos en tiu biotopo. La savanstila vivejo estas ĉefe preferata dum la someraj kaj idozorgaj monatoj al aŭtuno. Tiu ĝenerala biotopo estas uzata dum la kvar sezonoj por diferencaj ecoj. Biotoposelekto kaj uzado varias laŭ sezono; diferencas la biotoposelektado por memmontrado, nestumado, idozorgado kaj vintro.
Memmontra vivejo
La lek, aŭ dancejo estas, kutime formata de malalta, relative ebena indiĝena vegetaĵaro (Manske kaj Barker 1987; Hanowski et al. 2000). Aliaj biotopotipoj uzataj por lek estas terkultivejoj, ĵusaj incendiejoj, paŝtejoj, herbejaj montetoj kaj humidaj herbejoj (Ammann 1957; Kobriger 1965; kaj Johnsgard 1973; Johnsgard 2002). Manske kaj Barker (1987) konstatis karekson (Carex inops), pinglofadenan herbon (Hesperostipa comata), kaj bluan herbon (Bouteloua gracillis) en masklarejaj areoj ĉe Ĉejena Nacia Herbejo en Norda Dakoto. La maskloj selektas ankaŭ altajn aŭ mezajn habitatojn pinte de montetoj (Manske kaj Barker 1987).
Masklarejoj ĉirkaŭataj de alta resta vegetaĵaro estis observataj de Kirsch et al. (1973). Ili konstatis, ke la masklareja distribuado estis influata de la kvanto de alta resta vegetaĵaro apuda al la masklarejo. Tiuj dancejoj eventuale abandoniĝas se la vegetaĵara strukturo estas permesata alte kreski. La invado de arbara vegetaĵaro kaj arboj en la dancejon kaŭzas ankaŭ ke la ceremoniantaj maskloj abandonas la dancejon (Moyles 1981; Swenson 1985). Moyles (1981) observis invertitan rilaton de allogo fare de maskloj al masklarejaj areoj kun pliiĝantaj ŝajntremolaj poploj (Populus tremuloides) en 0.8 km de dancejoj en la parkoj de Alberto. Berger kaj Baydack (1992) observis ankaŭ similan tendencon en ŝajntremolejoj kie 50% (7 el 14) de dancejoj estis abandonataj kiam ŝajntremolokovro pliiĝis je ĉirkaŭ 56 % de la totala areo en 1 km el la masklarejo. Maskloj selektas montetopintojn, bordojn aŭ iun ajn lokon kun bona grundo aŭ vido por dancejo. Tiele ili povas vidi la ĉirkaŭajn memmontrantajn masklojn, alproksimiĝantajn inojn al dancejoj kaj predantojn (Sisson 1969; Manske kaj Barker1987; Johnsgard 2002).
Nestobiotopo
Nestokovro estas unu el la plej gravaj vivejaj postuloj de la inoj de Pintavosta lagopo. Nestobiotopoj varias amplekse inter la diferencaj subspecioj de Pintavosta lagopo (Roersma 2001). Hamerstrom Jr. (1939) trovis, ke majoritato de nestoj de Preria pintavosta lagopo (T.p. campestris) okupis densan arbustarojn kaj arbarojn ĉe marĉobordoj. Gieson kaj Connelly (1993) informis, ke la Kolumbia lagopo (T.p. columbianus) selektis densajn arbustarajn areojn kun pli altaj kaj densaj arbustoj situaj ĉe la nestoloko. La Ebenaĵa pintavosta lagopo (T.p. jamesii) selektis nestolokojn kun densa resta vegetaĵaro kaj arbustara kompono (Kirby kaj Grosz 1995; Roersma 2001). Tamen nestolokoj kutime karakteras pro densa alta resta vegetaĵaro (lastajara kresko) kun esto de arbara vegetaĵaro ĉu ĉe la nestoloko ĉu proksime (Manske kaj Barker 1987; Prose et al. 2002).
Duklando Brabanto
Brabanto - Brabant - estas historia regiono, koro de la nuntempa Belgio, kiu proksimume kovras la teritoriojn de la belgaj provincoj Antverpeno, Flandra Brabanto, Valona Brabanto kaj la Brusela Ĉefurba Regiono, kaj krome ankaŭ de la provinco Norda Brabanto (Noord-Brabant) en la sudo de Nederlando.
Pintavosta lagopo
Idozorga biotopo
Biotopa uzo fare de la Pintavosta lagopo por idozorgado estas funkcio de tagoparto, disponebla vivejo kaj vetero (Ammann 1957; Kohn 1976). La idozorgadaj biotopoj estas formataj de multaj kompleksaj vivejoj. Idozorgantaj lagopoj povas uzi arbustarajn areojn de kverkoherbeja savano (Hamerstrom 1963). Idozorgado uzas tiujn vivejojn por kovro, dum oni restas ĉe la ĉefaj manĝobiotopoj de pli malalta vegetaĵaro kun mikso de indiĝena vegetaĵaro.
Duklando Brabanto
Antikva epoko kaj frua mezepoko
Brabanto dum la tempo de la Romia Imperio estis loĝata de la popolo de menapianoj (latine menapii) kaj influita de la ĝermana kaj kelta kulturoj. Post la konkero fare de la romianoj la teritorio apartenis al la romia provinco Gallia Belgica. Dum la 5-a jarcento la frankoj konkeris Brabanton.
Pintavosta lagopo
Vintra biotopo
Vintraj vivejoj uzataj de la Pintavosta lagopo ŝajne ŝanĝas al pli densaj kovroj por temperatura izoligo. Hammerstrom kaj Hammerstrom (1951) notis, ke lagopoj uzas pli dikajn biotopojn ol tiuj malfermaj dum vintro en Miĉigano kaj Viskonsino. Hammerstrom kaj Hammerstrom (1951) notis ankaŭ, ke tiuj birdoj, se trovataj en malferma habitato, ne estis pli da kelkaj centoj da metroj el densa kovro. Tiuj birdoj estis tiam uzante grenajn kampojn. Swenson (1985) observis saman tendencon en Montano. Hamerstrom kaj Hammerstrom (1951) deklaris, ke tiu uzado de arbara habitato fare de la Pintavosta lagopo varias laŭloke, kaj notis, ke la Pintavosta lagopo en pli duonaridaj kaj aridaj areoj uzas arbustarajn areojn malpli ofte vintre. Tamen Hammerstrom kaj Hammerstrom (1951) informis, ke la Pintavosta lagopo en Vaŝingtonio kaj Kalifornio estis observataj uzantaj bordajn biotopojn pli ofte dum vintraj monatoj. Manske kaj Barker (1987) notis similan tendencon en uzado de vintraj biotopoj en Norda Dakoto, note ke la Pintavosta lagopo en malgrandaj aroj kuniĝis por formi pli grandajn arojn dum akra vetero. Tiuj aroj moviĝis el malferma prerio, al ŝirmejoj, kaj apudaj terkultivejoj kun maizo kaj sunfloroj. Biotopuzado en vintro ege varias laŭ la neĝokvanto (Swenson 1985). Dum neĝo altiĝas, biotoposelektado ŝanĝas el terkultivejoj kaj prerioj al ŝirmejoj kaj arbara vegetaĵaro. Biotopoŝanĝo konstatita de Hamerstrom kaj Hamerstrom (1951), estis ke lagopoj selektas grandajn neĝotavolojn por trunesti ene, por resti varme dum malvarmaj noktoj. La uzadon de nestotruoj estis konstatita ankaŭ de Gratson (1988).
Duklando Brabanto
Antikva epoko kaj frua mezepoko
Dum la jaro 870 la teritorio kiel parto de la franka regno Lotaringo (latine Lotharii Regnum, germane Lothringen) membriĝis en la germanlingva Sankta Romia Imperio kaj tiam jam nomatis duklando. Inter la la jaroj 900 kaj 923 Lotaringio iĝis parto de la okcidentfranka regno de Karlo la Simpla. Ekde la jaro 959 Brabanto estis regata de la grafoj de Verdun.
17058 Rokenrolo
Nomo
Ĝi ŝuldas sian nomon al la muzika ĝenro rokenrolo, kiu havas siajn radikoj en la afrika-amerika ritmenbluso, kaj restas elstara formo de tutmonde populara muziko, furorante ekde la 1950-aj jaroj
Pintavosta lagopo
Habitata fragmentado
Habitata fragmentado estis unu el la ĉefaj tialoj de la malpliiĝo de la Pintavosta lagopo en ties tuta teritorio ĉe ĉiuj subspecioj tra tuta Nordameriko (Silvy kaj Hagen 2004). La tipo de habitata fragmentado varias laŭ ekologia sukcedo, pro la transiro de areoj arbustaraj kaj herbejaj en arbaraj areoj. Ankaŭ kontrolado de fajroj, arboplantado, limigo de praktikoj de lignoproduktado kaj pliigo de invadaj arbaraj specioj kondukis al habitata fragmentado de la Pintavosta lagopo. La plej grava kontribuanto al habitata fragmentado de la Pintavosta lagopo estis la agrikultura industrio.
Anna Antal Tövissi
Anna ANTAL TÖVISSI [toeviŝi] rumania hungara grafikistino. Ŝi naskiĝis en Kluĵo la 23-an de januaro 1986. Ŝi estas la filino de Ildikó Antal Tövissi kaj Áron Antal Tövissi.
Kariero
Anna Antal Tövissi diplomitiĝis en la Unversitato pri Arto kaj Dizajno de Kluĵo. Ŝi loĝas en Debreceno.
Pintavosta lagopo
Habitata fragmentado
La Homestead Act de 1862 malfermis grandajn etendojn de praprerioj okcidente al la fruaj setlantoj. Ĉe 1905 ĉirkaŭ 41 milionoj de hektaroj de la okcidento estis farmaj (Olsen 1997). Multe de tiu tero estis en duonaridaj terenoj kun tro malmulta pluvo por elteni terkultivadon (Olsen 1997). Kiam tiu tero esti plugita, okazis ŝanĝo en la teraj karakteroj. Alia aspekto de agrikulturo kiu efikis sur habitata fragmentado de la lagopoj estis nekontrolita kaj troa paŝtado de brutaro (Kirsch et al. 1973; Giesen kaj Connelly 1993; Kirby kaj Grosz 1995; Reece et al. 2001; Sidle 2005). Brutaro povas esti grava por kontroli la biotopan strukturon de la Pintavosta lagopo se bone administrata (Evens 1968; Kirby kaj Grosz 1995; Sidle 2005). Biotopo de Pintavosta lagopo estis draste damaĝita de fruaj setlantoj antaŭ kiam la brudobredistoj komprenu la efikon super la medio el troa paŝtado.
Duaranga efiko kiun frua agrikulturo havis dum la jaroj de la Dust Bowl kaj de la Granda Depresio fine de la 1920-aj jaroj kaj komence de la 1930-aj jaroj estis kiam farmistoj abandonis la neproduktivan teron (Olsen 1997). La registaro de Usono aĉetis multe de tiu tero pere de la Programo de Teruzado, kun administrado eventuale kontrolata de la servo de Usona Forstado kaj de la Bureau of Land Management (Wooten 1965; Olsen 1997). Dum la sekegaj jaroj de la 1930-aj, tiuj agentejoj re-vegetaĵarigis tiujn areojn per neindiĝena pli produkta vegetaĵaro kia bromuso (Bromus inermis) kaj kresta tritikoherbo (Agropyron cristatum) (USDA- US Forest service 2001). Tiuj plantoj plenumis sian celon per re-vegetaĵarigo kaj protektado de la grundo. Sed tiuj invadaj specioj iĝis grandaj konkurencantoj kaj rekte efikis sur la indiĝena vegetaĵaro. Iel kresta tritikoherbo kaj bromuso forigis la indiĝenan vegetaĵaron, kreante unukulturajn habitatojn. Unukulturaj habitatoj ne estas preferataj de la Pintavosta lagopo, ĉar ili preferas lokojn kun granda heterogeneco. Hamerstrom (1939) asertis “More important than the individual cover plants is the fact that most of the nests of all species were in cover mixtures rather than pure stands”, tio estas “Pli grava ol individuaj ŝirmoplantoj estas fakto ke plej parto de nestoj de ciuj specioj estas ĉe ŝirmomiksaĵoj pli ol ĉe puraj herbaroj”.
Biotopokontrolo
La studoj farataj antaŭ 1950 pri la vivejo de la Pintavosta lagopo estis plenumitaj per simpla rigardo. Hamerstrom (1939) informis ke disa vegetaĵaro estis rare selektata por nestado pro manko de taŭga ŝirmo. Habitataj ĝeneraligoj estis formataj surbaze de nombroj de individuoj troviĝantaj je iu loko. Tiuj supozoj konsistis je “se” estas pliaj birdoj je unu loko kaj malpli je alia, “tiam” la unua devas esti la pli taŭga habitato. Hamerstrom (1963) observis, ke 119 el 207 (57%) de lagopidaroj ĉeestis savanstilan habitaton. Li konkludis, ke tiu savanstila biotopo estis la vivejo necesa por plej bona administrado. Dum la studado pri vivejo de lagopaj specioj maturiĝis, ankaŭ tion faris la uzataj teknikoj por administrado. Oni disvolvigis kovrotabulojn kaj Robel-fostojn por mezuri vidan obstrukciadon (VO) kaj krei vivejajn indeksojn.
Kovrotabulojn oni disvolvigis tiom frue kiom ĝis 1938 de Wight (1938) por studi la vivejon de la Blankavosta cervo. La kovrotabulo de Wight (1938) estis 6 futojn alta, marke kaj nombre ĉiun futon. Videblaj markoj estis markataj por mezuri la obstrukciadon fare de plantoj. Kobriger (1965) disvolvigis kovrotabulon de 4 x 4 futoj markatan je intervaloj de 3 coloj kun alternaj blankaj kaj nigraj kvadratoj. Li lokigis kameraon en la centro de la reproduktejo je alto de 3 futoj. Li situis poste la kovrotabulon 30 futojn for por foti ĝin. Post kompilado de ĉiuj fotoj, ili estis analizataj per mana lenso por kontroli la nombron de kvadratoj videblaj. Tiu nombro havigis indekson de vegetaĵara kovro. Tiu metodo estis ĵus modifita de Limb et al. (2007). Anstatau fari fotojn 30 futojn for, kiel Kobriger (1965), Limb et al. (2007) faris fotojn de vegetaĵaro super kovrotabulo 1x1 m je alto de 1 m, 4 m for. Tiuj digitalaj fotoj estis elŝutitaj al Adobe Acrobat kaj digitaligitaj al 1x1 m fone (Limb et al. 2007).
Robel et al. (1970) disvolvigis foston por determini alton surbaze de alto de kunrilata vegetaĵaro. La fosto estis akurate nomigita la Robel-fosto. Robel et al. (1970) trovis, ke la mezuroj de VO farataj je alto de 1m kaj je distanco de 4 m el la fosto havigis fidindan indekson de la kvanto de vegetaĵaro produktita en la loko.
Hamerstrom et al. (1957) asertis, ke “Height and density of grass were clearly more important to the prairie chickens than species composition” (Alto kaj denseco de herbo estis pli klare grava al la prerikokoj ol la specikompono), kiel estis citata de Robel et al. (1970). Tion oni supozas vera ankaŭ por la Pintavosta lagopo. Tiuj ŝlosilaj aspektoj povas nune esti kontrolataj pere de la Robel-fostoj, la kovrotabulo de Nudds kaj la metodo de digitala fotaro de Limb et al. efektive kaj efike.
Duklando Brabanto
Antikva epoko kaj frua mezepoko
En la 11-a jarcento la kvar graflandoj en Brabanto estis dividitaj al tri regantoj: la centro iĝis posedaĵo de la grafo de Loveno, la nordoriento de la grafo de Flandrio kaj la sudo de la grafo de Henegovio.
Alta kaj malfrua mezepokoj
Grafo Gotfredo la 1-a de Leuven dum la jaro 1106 ricevis la duklandon Malsupra Lotaringo. Lia pranepo Henriko 1-a dum la jaro 1183 ankaŭ alprenis la titolon duko de Brabanto.
La dukoj de Brabanto baldaŭ atingis potencon kaj suverenecon, sed ankaŭ havis multajn militojn kun la najbaraj regnoj kaj daŭre alternis inter alianciĝo kun la germanlingva Sankta Romia Imperio unuflanke kaj kun Francio aliflanke.
Post la morto de la brabanta duko Johano la 3-a dum la jaro 1355 la edzo de la duka filino Johana, Venceslao la 1-a de Luksemburgio, unuigis Brabanton kun sia propra hereda regno. Sub li komenciĝis nestabila periodo, kaj kiam liaj posteuloj mortis seninfane, dum la jaro 1430 la regnoj Brabanto, Limburgo kaj Luksemburgio falis al Filipo la Bona de Burgundio, kaj fine pro la geedziĝo de Maria de Burgundio kun Maksimiliano la 1-a, reganto de la Sankta Romia Imperio, kun la aliaj nederlandaj provincoj al la Habsburgoj.
Brabanto estis la kerno de la hispana Nederlando, kaj Bruselo ties ĉefurbo.
Moderna epoko
Pro la ribelo de Nederlando la norda parto ('s-Hertogenbosch) estis dividita de la duklando kaj dum 1648 iĝis parto de la nederlanda unio, dum suda Brabanto ĝis la jaro 1714 restis teritorio de la reĝlando Hispanio, poste reiĝis teritorio de la habsburga Aŭstrio. Inter la jaroj 1774 kaj 1810 Brabanto sekve de la konkero de la franca armeo de Napoleono estis konkerita de Francio; laŭ la decidoj de la Viena Kongreso de la jaro 1815 ĝi iĝis parto de la Unuiĝinta Reĝlando Nederlando - konsistiganta la tri provincojn Norda Brabanto, Antverpeno kaj Suda Brabanto. En la suda provinco kun ties ĉefurbo Bruselo dum la jaro 1830 centris la ribelo de la belgaj katolikoj kontraŭ la nederlanda protestanta ŝtato, kaj sekve de la ribelo Suda Brabanto kaj Antverpeno iĝis partoj de la nova Reĝlando Belgio, dum Nord-Brabanto restis parto de Nederlando.
Ekde la mezo de la 19-a jarcento la titolo "duko de Brabanto" estas tradicie donata al la plej aĝa filo de la belga reĝo, aŭ kaze de nehavo de reĝa filo, al la plej aĝa nepo de la belga reĝo.
Soye
estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Doubs, en la regiono Burgonjo-Franĉkonteo (Bourgogne-Franche-Comté, prononco []). Fine de en la komunumo vivis. Administre la komunumo apartenas al la arondismento Montbéliard (france arrondissement de Montbéliard), la norda kaj orienta parto de la departemento, kaj al la kantono .
Duklando Brabanto
Opero Lohengrin
La germana komponisto Richard Wagner dum la jaro 1850 situigis la enhavon de la romantika opero Lohengrin en Brabanto - en la verko ĉefrolis dukino "Elsa de Brabanto", kiu tamen ne estas historia rolulo.
Pintavosta lagopo
Administrado
Ŝajne la efikoj de la habitata fragmentado en ĉiaj biotopoj selektataj de la Pintavosta lagopo estas efikante sur tiu specio. La administrado de la vivejo de la Pintavosta lagopo ŝanĝis dum la jaroj el observa al aliaj pli certigaj metodoj. La administrado de la vivejo kaj porpariĝa kaj vintra ne estas tiom klare difinita en la studaro kiel la biotopo kaj por nestado kaj por idozorgado. La disvolvigo de la Robel-fostoj kaj la kovrotabuloj iĝis ŝlosilaj iloj por la biotopa administrado kiu havigas la teradministristojn per informo pri la biotopaj preferoj baze sur la vegetaĵaraj strukturo kaj denseco. La Robel-fostoj iĝis la plej favora el la du metodoj en ĵusaj jaroj por biotopa administrado. La usona forsta servo (USFS) uzas legojn de vida obstrukciado (VOR) por decidi la densecojn por brutaro baze sur la resta vegetaĵaro de nunaj jaroj. Tiu metodo estas nune kondukita de la USFS Little Missouri Grasslands, Sheyenne National Grasslands, Cedar River National Grassland, kaj Grand River National Grassland, ĉiuj en la Dakota Prairie National Grasslands en Norda kaj Suda Dakoto (Forsta Servo, Norda Regiono (USDA) 2001).
La Robel-fosto estas nedetrua metodo por inventarii la vegetativan biomason (Robel 1970; Benkobi et al. 2000). Tiu metodo estis uzata por krei indekson de biotopa taŭgeco baze sur vegetaĵara vida obstrukciado (VO), game el 0-30.5 cm kun taŭgindekso game el 0-1.0 (Prose 1987). Studoj de nestobiotopo fare de Prose et al. (2002) en la Nebraskaj Sablomontetoj trovis, ke la nestanta Pintavosta lagopino selektis nestolokojn per legado de vida obstrukciado (VOR) de pli da 4 cm. Simile Clawson kaj Rottella (1998) observis, ke 58% de nestoj (432 el 741) en Sudokcidenta Montano estis situaj en lokoj kun averaĝa VOR de 24 cm. La aliaj nestoj de tiu studo estis situaj en lokoj kun VOR de 11–18 cm. Reece et al. (2001) observis, ke lokoj kun VO de malpli da 5 cm ĉe eblaj nestolokoj indikis malpliiĝon de kvalito de nestobiotopo laŭ averaĝa VO malpliiĝis.
La uzado de la Robel-fosto por kontroli la vivejo de la Pintavosta lagopo havigis la administristojn per informo pri la alto de vegetaĵara strukturo por havi je la fino de la paŝtada sezono. Tio permesas la administristojn decidi la taŭgan bestokvanton por akiri la deziratan vegetaĵaran alton. Kiel meza regulo la averaĝa VOR por taŭga nestobiotopo de lagopoj estas 8.89 cm.
La ceremonia biotopo povas estis administrata per incendio, paŝtado, klarigado kaj tropaŝtado de la tuta teritorio de la subspecio de Pintavosta lagopo. Ammann (1957) trovis, ke masklarejoj kiuj enhavas arbaran vegetaĵaron ne superis 30 % de la totala masklareja areo. Simile Moyles (1989) trovis negativan kunrilaton kun pliiĝo de tremoloj (Populus tremuloides) en masklarejaj areoj kaj nombro de memmontrantaj maskloj estantaj. Arboj povus havigi ripozejon al birdaj predantoj sed necesas pli da studoj pri la efikoj de tiu afero (Manzer kaj Hannon 2005).
Ĉe arto
John James Audubon ilustraciis la "Sharp-tailed Grous (sic) Pintavostan lagopon - Tetrao phasianellus" kiel Plato 382a en Birds of America, publikita en Londono, 1827–38. La origina akvarelo fare de Audubon, el kiu oni faris tiun presaĵon fare de Robert Havell en 1837, montris la du lagopojn separatajn. Tamen la postuloj de Audubon kiu volis havi la birdan ilustracion vivogrande kaj la maksimuma paĝogrando devigis Havell koincidigi la birdojn en la fina presaĵo. La origina akvarelo estas posedo de la New York History Society.
Statuso ka konservado
Tiuj nearktisaj birdoj malpliiĝis kaj en nombroj kaj en teritorioj pro habitatoperdo, sed ĝenerale ili ne estas konsiderataj minacata specio.
La Pintavosta lagopo estas la provinca birdo de Saskaĉevano.
Vanadzor
Vanadzor (Վանաձոր, Vanajor) estas urba municipa komunumo kaj la tria plej granda urbo de Armenio, situanta en la nordo de la lando. Vanadzor estas la ĉefurbo kaj plej loĝata urbo de la provinco Lori. Ĝi situas ĉirkaŭ 128 kilometrojn (80 mejloj) norde de la ĉefurbo Erevano. Laŭ la censo de 2011 la urbo havis 86.199 loĝantojn, malpli ol 148.876 raportitaj ĉe la oficiala censo de 1979. Nuntempe la urbo havas proksimuman loĝantaron de 82 200 laŭ la oficiala takso de 2016. Vanadzor estas la sidejo de la Diocezo de Gugark de la Armena Apostola Eklezio. La urbo estas tre fama pro sia kemia centralo, kiu situas periferie de la urbo.
Kirovakan estis la sovetia nomo de la urbo. La urbo estis renomita en 1935 post la morto de Sergej Kirov omaĝe al li. La sovetia nomo de la urbo estas, verŝajne, plu uzata en Armenio paralele kun la nova. Kvankam ĝi ne plu nomiĝas Kirovakan, armenoj daŭre uzas tiun nomon en ĉiutaga lingvo.
Etimologio
Vanadzor estis konata kiel Gharakilisa (aŭ Karakilisa), signifanta la nigran eklezion en la turka lingvo ĉe ĝia fondaĵo dum la tagoj de la Rusa Imperio. Post sovetiĝo de Armenio, la urbo ricevis la nomon Kirovakan (armene: Կիրովական) en 1935, laŭ la rusa bolŝevika gvidanto Sergej Kirov. Post la sendependeco de Armenio, Kirovakan estis renomita kiel Vanadzor en 1992. La nomo Vanadzor konsistas el du armenaj vortoj, vank (armene: վանք), 'monaĥejo, preĝejo', kaj dzor (armene: ձոր) 'valo'. Tiel, la nomo de la urbo signifas "Valo de la monaĥejo" aŭ "Valo de la preĝejo".
Antikvo kaj mezepoko
La areo de nuna Vanadzor estas loĝita ekde la Bronzepoko, surbaze de la tomboj kaj aliaj historiaj restaĵoj trovitaj sur la proksimaj montetoj de Tagavoranist kaj Maŝtoc. Dum la antikvaj armenaj reĝlandoj, la areo estis konsiderata kiel parto de la taŝira kantono Gugark; la 13-a provinco de la Reĝlando Armenio (Granda Armenio), ĝis la fino de la regado de la Artaksida dinastio super Armenio en la 1-a jarcento p.K. Poste, la regiono estis regata de la aliaj armenaj dinastioj kiaj la arsakidoj kaj bagratidoj. Antaŭ la fino de la 10-a jarcento, la areo iĝis parto de la Loria reĝlando (Reĝlando de Taŝir-Dzoraget) ĝis la komenco de la 12-a jarcento. Kun la invado de la selĝukaj turkoj, la regiono submetiĝis al la regado de la Granda Selĝuka Imperio. La setlejo estis nomita Gharakilisa (nigra eklezio en la tjurka) fare de la selĝukoj eble jam en la 13-a jarcento, la nomo estis prenita de la nigre-ŝtonigita armena preĝejo de la Sankta Dipatrino sur proksima monteto.
Moderna epoko
La urbo ĝuis konsiderindan leviĝon tra la malfermo de la fervojo al Tbiliso en 1899. La najbareco de la urbo estis la loko de la Batalo de Karakilisa en majo 1918, kiam la plimultitaj soldatoj de generalo Tovmas Nazarbekjan, gvidataj de Garegin Nĵdeh sukcese defendis la regionon kontraŭ la invada turka armeo, puŝante ilin reen nur kelkajn tagojn post la decida armena venko en la Batalo de Sardarapat, tiel permesante al la Armena Demokratia Respubliko ekzisti. Sur la norda flanko de la aŭtovojo Spitak-Vanadzor, ĉirkaŭ 2 km okcidente de la urbo, estas malgranda sanktejo en la ruinoj de preĝejo, loko de planita monumento al tiu batalo.
Soveta epoko
En 1920, post nur 2 jaroj da sendependeco, Armenio falis sub sovetian regadon. La unua urba disvolva plano por Gharakilisa, iniciatita de arkitektoj Karo Halabjan, Mikajel Mazmanjan kaj Gevork Koĉar, estis adoptita en 1929–1930. Laŭ la nova plano, la urbo pligrandiĝis al la oriento kaj la okcidento. En 1935, la sovetianoj renomis la urbon Kirovakan laŭ la bolŝevika gvidanto Sergej Kirov. En 1939, nova renoviga plano por la urbo, kreita de arkitektoj N. Zargarjan kaj A. Minasjan, estis enkondukita por krei industrian distrikton kaj somerferiejan kvartalon. La centro de la urbo estis renovigita dum la 1950-aj jaroj. La centra urboplaco nomita laŭ Sergej Kirov (nun Placo Hajk) estis konstruita kune kun la ĉirkaŭa registaro kaj administraj konstruaĵoj.
Nuntempo
Post la sendependeco de Armenio, Kirovakan estis renomita Vanadzor laŭ la rivero Vanadzor kiu fluas tra la urbo.
Vanadzor, kune kun Gjumri kaj Spitak (25 km okcidente), suferspertis konsiderindan damaĝon pro tertremo en 1988 kiam 564 loĝantoj mortis en la urbo. Male al la du aliaj urboj, la plej multaj konstruaĵoj en Vanadzor estis nedifektitaj de la tertremo.
Geografio kaj klimato
Vanadzor, la ĉefurbo de la provinco Lori, situas 128 km norde de Erevano kaj 64 km oriente de Gjumri.
Je averaĝa alteco de 1.350 metroj super la marnivelo, Vanadzor situas en la valo de la rivero Pambak, ĉe la punkto kie la riveroj Tandzut kaj Vanadzor kuniĝas kun la rivero Pambak. La urbo estas ĉirkaŭita de la pli ol 2.500-metraj altaj montoj Bazum kaj Pambak. La sudaj kaj orientaj regionoj estas dense arbarkovritaj dum norde kaj okcidente estas nur kovritaj de arbustoj kaj plantoj.
La klimato de Vanadzor estas karakterizita per malvarmetaj someroj kaj relative mildaj vintroj. La averaĝa temperaturo vintre estas −4.2 °C, dum somere ĝi atingas ĝis 20 °C. La klimato de Vanadzor estas klasifikita kiel humida kontinenta (klimata klasifiko de Köppen). La kvanto de pluvado estas proksimume 650 mm.
La Botanika Ĝardeno de Vanadzor situanta en la sudokcidento de la urbo estas unu el la 5 botanikaj parkoj ene de la Respubliko Armenio.
Demografio
La loĝantaro de Vanadzor kreskis iom post iom ekde 1849, post iĝi parto de la Erevana Gubernio.
La loĝantaro de Kirovakan-Vanadzor signife pliiĝis post la dua mondmilito, kiam Stalin permesis senkaŝan enmigradon al la Armena Soveta Socialisma Respubliko kun la promeso je pli bona vivo por la alvenantaj armenoj en la historian patrujon. Pli ol 150 000 armenoj el diversaj partoj de Eŭropo kaj Proksima Oriento, plej multaj postvivantoj de la Armena genocido, enmigris kaj ekloĝis en Kirovakan. Pro la severaj kondiĉoj truditaj de la soveta inteligenteco kaj la Ministerio pri Internaj Aferoj, multaj el la enmigrintoj estis senditaj al laborpunejoj en Siberio kaj aliloke. La kialo de tia senrespekta traktado al la armenaj enmigrintoj estis ĉar preskaŭ ĉiuj estis pli kleraj ol la loka komunumo, parolis pli ol 3 lingvojn, kaj estis fidelaj sekvantoj de la Armena Apostola Eklezio, io kiu estis konsiderita minaco por la nacia sekureco de la Stalinisma Registaro. Malgraŭ la malfacilaĵoj, pli okcidentaj armenoj enmigris al Kirovakan dum la sekvaj jaroj. Tamen multaj el la enmigrintoj forlasis la urbon kaj revenis al siaj diasporaj landoj, inkluzive Kipron, Libanon, Sirion, Grekion, Francion kaj Usonon. Nuntempe ĉirkaŭ 2.000 okcidentaj armenaj setlejanoj loĝas en Vanadzor, la plej multaj el kiuj ankoraŭ uzas la okcidentan armenan dialekton dum la ĉiutaga vivo.
Dum la plimulto de Vanadzor estas etnaj armenoj, ekzistas ankaŭ malgrandaj komunumoj de rusa, ukraina kaj greka loĝantaro.
Religio
La plimulto de la loĝantaro apartenas al la Armena Apostola Eklezio. Vanadzor estas la sidejo de la Diocezo de Gugark de la Armena Apostola Eklezio, servanta la loĝantaron de la provinco Lori. La urbo estas hejmo de 4 preĝejoj kaj 2 kapeloj:
Kulturo
Vanadzor havas plurajn arkeologiajn lokojn inkluzive de la proksima monteto Maŝtoc, kiu gastigas multajn restaĵojn de la 4-a jarmilo a.K. La arkeologia muzeo Lori-Pambak malfermita en 1938 estas dediĉita al la historio kaj etnografio de Gugark-regiono. Ĝi nuntempe havas kolekton de ĉirkaŭ 34,000 varoj, iloj kaj artefaktoj.
Vanadzor estas la kultura centro de la provinco Lori kaj nordorienta Armenio. La Kulturdomo Vanadzor nomita Charles Aznavour estas unu el la plej grandaj centroj en Armenio. La muzika lernejo Eduard Kzartmjan estas elstara artlernejo fondita en 1934. La Belarta muzeo Vanadzor funkcias ekde 1974, dum la domo-muzeo de verkisto Stepan Zorjan funkcias ekde 1990.
La urbo estas hejmo de multaj teatroj inkluzive de la Bohemia Ĉambra Teatro de Vanadzor, Muzika Teatro Vanadzor, Dramteatro Hovhannes Abeljan kaj Pupteatro Vanadzor. Aliaj famaj artaj ensembloj de Vanadzor inkluzivas Horevel Folklora Danca Ensemblo (kiu estis fondita en 1958), Vanadzora Ĉambra Ĥoro (1989), kaj Vanadzor Ĉambra Orkestro (1993).
Transportado
Vanadzor estas ligita al aliaj partoj de Armenio per fervojo kaj aŭtovojo. La Aŭtovojo M-6, kiu ligas la ĉefurbon Erevano kun la kartvela ĉefurbo Tbiliso, trapasas Vanadzor. La urbo estas ligita kun la provinco Tavuŝo oriente tra la aŭtovojo M-8.
Vanadzor havas stacidomon, kiu ankaŭ ligas la urbon kun norda kaj centra Armenio. En aprilo 2012, la Zamarlu-ponto estis malfermita ĉe la fervoja sekcio Vanadzor-Ajrum por garantii sekuran trairon de la trajnoj sur ĉi tiu segmento. Nuntempe la fervoja sekcio Vanadzor-Fioletovo estas konstruata ene de la kadroj de la armena fervoja disvolva programo.
Industrio
La urbo Vanadzor estas la ĉefa industria centro de la provinco. La industrio de la urbo estas sufiĉe diversa kun multaj firmaoj specialigitaj pri vestaĵa fabrikado, kemiaj produktoj, konstrumaterialoj kaj laktaĵoj. La plej grandaj vestoproduktantoj de la urbo estas la vestfabrikejo "Dav-Gar" fondita en 1962, la Darbbag-a Kudra Fabriko fondita en 1977 (privatigita en 1996), la "Sarton" Kudra Fabriko fondita en 1990, "Ruz-Dan" fabrikejo fondita en 2000. La plej grandaj kemiaj plantoj de Vanadzor inkluzivas la "Vanadzor ChimProm" fonditan en 1929, la entreprenon "Gipk" por polimeraj materialoj fonditan en 1967, kaj la "Gary Group" por polimeraj materialoj fonditan en 1998. La "Beton" entrepreno fondita en 1988, la fabrikejo "Bionik" fondita en 2004, kaj la fabrikejo "Karaberd" fakas pri konstrumaterialoj. La "DIET LLC", la fabrikejo "K&K" kaj la fabrikejo "Katnagorts" estas specialigitaj pri laktaĵoj. Aliaj ĉefaj industriaj plantoj de Vanadzor inkluzivas la elektromekanikan fabrikejon "Ardvin" fonditan en 1956, la entreprenon pri pretvaloraj ŝtonoj "Gems De Luxe" fonditan en 1996, kaj la fabrikejon "Jerutsogh" por hejtado de ekipaĵoj.
Multaj malgrandaj plantoj por produktado de konstrumaterialoj, ĉefe tofo, bazalto kaj argilo funkcias ankaŭ en Vanadzor.
La urbo estas hejmo de la termika centralo Vanadzor malfermita en 1961.
Turismo
Vanadzor estas feria centro en norda Armenio pro la milda klimato, pura aero kaj mineralaj fontoj. Multaj hoteloj kaj kuraclokaj feriejoj estas konstruitaj en la urbo kaj la proksima kamparo.
La urbo estas ligita kun aliaj ĉefaj urboj de Armenio kun fervojo kaj aŭtovojo.
Vanadzor Armenia Health Resort & Hotel estas inter la plej signifaj feriejoj kun akvopurigaj proceduroj (mineralakvo "Lori") kaj kotaj/torfoj.
Edukado
La jenaj edukaj institucioj nuntempe funkcias en la urbo:
Piedpilko
Piedpilko estas populara en Vanadzor. La nuntempe malaperinta futbala klubo Lori Vanadzor fondita en 1936, estis unu el la plej maljunaj futbalaj kluboj en Armenio. Post la sendependiĝo de Armenio, la teamo reprezentis la urbon en hejmaj konkursoj ĝis 2006 kiam estis dissolvita pro monaj malfacilaĵoj.
La FFA Vanadzora Futbala Akademio malfermis siajn pordojn la 29an de oktobro 2016. Ĝi estas hejmo de 3 naturherbaj stadionoj kaj unu plia kun artefarita herbo.
En 2017, nova futbala klubo nomata Lori estis fondita en 2017 de Tovmas Grigorjan; denaska komercisto de Vanadzor. La klubo debutis ĉe profesia futbalo per la konkurso 2017–2018 en la Armena Supera Ligo.
Aliaj sportoj
Fucalo estas inter la popularaj teamaj sportoj en la urbo. La vanadzora futsala teamo ludas ĉe la armena fucala superligo. La Armenia Sporta Areno de Vanadzor estas la sidejo de la teamo.
Manpilko kaj flugpilko ankaŭ estas popularaj en Vanadzor. Multaj sportaj lernejoj funkcias en la urbo sub la superrigardo de la komunumo, inkluzive de la lernejoj de naĝado, atletiko, halterlevo, ŝako, arta gimnastiko, tabloteniso kaj badmintono.
Vintraj sportoj ankaŭ estas praktikataj en Lori-provinco. Skiejo proksime de Vanadzor funkcias dum la neĝa sezono, ĝenerale inter decembro kaj marto.
Ĝemelaj urboj
Vanadzor estas ĝemela urbo kun:
2368 Beltrovata
2368 Beltrovata estas tre malgranda, tre hela amora asteroido, malkovrita la de la svisa astronomo Paul Wild elde la Observatorio Zimmerwald apud Berno.
Ĝi krucas la marsan orbiton (do estas marsrenkonta asteroido) sed ne tre proksimiĝas al tiu de Tero. Ĝi estas tamen rigardita kiel terrenkontan asteroidon : la ĝi pasis al 35,689 milionoj da km (0.23857 astronomia unuo) de Tero.
La svisa verkisto Gottfried Keller donis al ĝi la nomon "Beltrovata" (Bele Trovita en itala) alude al la komencliteroj "B. T." de sia koramikino Betty Tendering
Bemito
Bemito, boehmite aŭ böhmite, estas aluminia oksido hidroksido (γ-AlO(OH)) mineralo, komponanto de la erco de aluminio nome baŭksito. Ĝi estas dimorfa (du formoj) kun la mineralo diasporo. Ĝi kristaliĝas en la ortoromba dupiramida sistemo kaj estas tipe amasa. Ĝi estas blanka kun nuancoj de flavaj, verdaj, brunaj aŭ ruĝaj malpuraĵoj. Ĝi havas vitrecan al perlecan brilon, durecon de 3 ĝis 3.5 kaj specifan graviton de 3.00 ĝis 3.07. Ĝi estas senkolora en fajna sekcio, optike duaksa pozitiva kun refraktaj indicoj de nα = 1.644 - 1.648, nβ = 1.654 - 1.657 kaj nγ = 1.661 - 1.668.
Bemito ekzistas en tropikaj lateritoj kaj baŭksitoj disvolvigitaj en alumini-silikataj kuŝejoj. Ĝi troveblas ankaŭ kiel hidrotermika alteracia produkto de korundo kaj nefelino. Ĝi aperas kun kaolinito, gibbsito kaj diasporo en baŭksitaj kuŝejoj; kaj kun nefelino, gibbsito, diasporo, natrolito kaj analcito en nefelinaj pegmatitoj. Industrie, ĝi estas uzata kiel malmultekosta flamprokrastilo por fajr-sekuraj polimeroj.
Ĝi estis por la unua fojo priskribita de J. de Lapparent en 1927 el trovitaĵo en baŭksitoj de Mas Rouge, Les Baux-de-Provence, Francio, kaj nomita laŭ la bohemi-germana kemiisto Johann Böhm (1895–1952) kiu faris studojn per Ikso-radioj de aluminiaj oksid-hidroksidoj en 1925 (kaj ne pro la germana geologo Johannes Böhm (1857–1938) kiel ofte oni asertas).
Distrikto Esztergom
La Distrikto Esztergom [estergom] (hungare  Esztergomi járás) estas distrikto en Hungario, en regiono Meza Transdanubio, en departemento Komárom-Esztergom. Ĝi situas sur ebenaĵo kaj sur montaro laŭ Danubo en la plej orienta parto de la departemento (en la norda parto de la lando). Tiu distrikto estas la plej granda en la departemento.
La distrikta ĉefurbo estas Esztergom, kiu estas urbo, krome estas ankaŭ 4 aliaj urboj kaj grandvilaĝo, la ceteraj 18 komunumoj estas vilaĝoj. La areo estas 537,26 km², kie loĝas 92 902 homoj. La loĝantoj okupiĝas pri industrioj, agrikulturoj kaj bestobredadoj. Iuj laboras en Budapeŝto.
Historio
Tiu distrikto funkciis jam pli frue, sed en 1950 oni kreis novan Distrikton Dorog. La distrikta sistemo ne funkciis en Hungario inter 1983-2013.
Árpád Kosztolányi
Árpád Kosztolányi [kostolAnji], laŭ hungarlingve kutima nomordo Kosztolányi Árpád estis hungara gimnazia instruisto. Liaj nobelaj antaŭnomoj estis nemeskosztolányi, felsőlehotai kaj alsólehotai. Li estis patro de Dezső Kosztolányi.
Árpád Kosztolányi naskiĝis la en Szabadka (Habsburga Imperio, Hungara reĝlando (nuntempa Subotica en Serbio), li mortis la  en Subotica (Serbio).
Pluvo
Pluvo estas likva akvo en formo de gutoj kiuj estis kondensitaj el la atmosfera akvovaporo kaj poste precipitiĝas — tio estas, iĝas sufiĉe peza por fali laŭ la forto de gravito. Pluvo estas ĉefa komponanto de la akvociklo kaj estas responsa de lasado de plej el la nesala akvo sur la Tero. Ĝi havigas taŭgajn kondiĉojn por multaj tipoj de ekosistemoj, same kiel akvon por hidroelektraj centraloj kaj por irigacio de kampoj.