cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Zoltán Papp
Zoltán Papp  naskiĝis la  1942 en Mezőkövesd.
Alex Adányi
Biografio
Alex Adányi lernis en Pesti Magyar Színiakadémia (apartenaĵo de Teatro Magyar) inter 2010-2013. Li ricevas rolojn ekzemple en Nacia Teatro (Szeged) kaj la jam menciita Teatro Magyar, tamen li estis tutlande konata pro rolo de televizia serio. En 2016 li ricevis ankaŭ voĉoaktoran rolon, krome li estas videbla ankaŭ en reklamaj filmoj.
Zoltán Papp
Biografio
Zoltán Papp abiturientis en sia naskiĝurbo en 1960, poste li akiris kuracistan diplomon en Universitato de Debrecen en 1966. Post siaj studoj li laboris kaj instruis en kliniko en Debrecen. En 1972 li kandidatiĝis, li studvojaĝis en 1978 en Edinburgh, en lernojaro 1984 en Oksfordo. En 1982 li atingis la rangon docento, post 3 jaroj universitata profesoro. Inter 1990 kaj 2010 li laboris kaj instruis en kliniko de Universitato Semmelweis, kie li estis katedrestro. En la 2010-aj jaroj li fondis privatan kuracejon. Li okupiĝas pri genetiko kaj akuŝado. Li ricevis 4 premiojn inter 1973-1989.
Ekskrementa cisterno
Ekskrementa cisterno estas granda akvujo por kolekti uzitajn akvojn el necesejo. Ĝi estas unu el la elementoj de nekolektiva salubriga instalaĵo.
Ĝi ricevas aŭ nur la necesejajn akvojn aŭ kune la necesejajn akvojn kaj la kuirejakvojn. Tiukaze, la preferata nomo estas cisterno por uzataj akvoj (fr:fosse toutes eaux). La pluvakvoj ne estas enlasigeblaj en ĝi ambaŭkaze.
Funkciado
Tiu ujego celas dekanti la solidajn materiojn kaj likvigi ilin per fermentado danke al la ago de malaerobiaj bakterioj nature vivantaj en la elfluaĵoj. Tiu laboro necesigas plursemajnan ĝis plurmonata restadon de la ekskrementoj kaj kuirej-ruboj, la kapacito de la cisterno devas esti kalkulata laŭbezone.
La utila volumeno de la cisternoj por uzataj akvoj devas egali almenaŭ 3 m³ por loĝejoj ĝis 5 ĉefaj ĉambroj (nombro da dormoĉambroj + 2) kaj devas esti pligrandigita per almenaŭ 1 m³ por plia ĉambro. Por ekskrementaj cisternoj, la minimuma volumeno estas 1,5 m³ por loĝejoj ĝis 5 ĉefaj ĉambroj kaj devas esti pligrandigita per almenaŭ 0,5 m³ por plia ĉambro.
Ekskrementaj cisternoj komence estis faritaj por ricevi nur la necesejajn akvojn, pro tio oni devas aldoni sengrasigujon se oni volas transformi ilin en cisterno por uzataj akvoj, ĉar ili ne estas ekipitaj por prilabori la grasajn akvojn. La volumeno de tiu sengrasigujo devas esti almenaŭ je 200 litroj, se ĝi ricevas nur la kuirejajn akvojn kaj je 500 litroj se ĝi ricevas ankaŭ la banĉambrajn akvojn. La cisterno, diference, disponas pri sifonforma septo por la sengrasigo.
Se la cisterno por uzitaj akvoj estas tro malproksima de la loĝejo (pli ol 10 m) estas rekomendite instali sengrasujon, iom post la rigardilo al la kolektado de la uzitaj akvoj. Tio celas eviti la riskon de tubŝtopiĝo per grasoj.
Ekskrementa cisterno plenumas nur la antaŭprilaboron ; nur 30% de la karbona poluado estas detruita. La vera prilaboro estas plej ofte farata de la grundo, per maldrenreto. Tio eblas nur se la grundaj karakterizaĵoj estas adekvataj: sufiĉe lika sed ne tro por eviti tro rapidan fluon al la subgrunda akvotavolo.
Alikaze, oni devas krei sablajn masivojn kaze de nesufiĉa likeco aŭ filtrajn altebenaĵojn kaze de tro proksima subgrunda akvotavolo. En malfacilaj kazoj, necesas instali pli kompleksajn sistemojn (bakteriaj filtriloj por ekzemplo), kiuj fakte estas malgrandaj purigstacioj.
La rekta ĵeto de la akvoj elirantaj el la cisterno por uzitaj akvoj en puton estas kompreneble absolute malrekomendinda kaj en multaj ŝtatoj malpermesita pro la poluado. Sed ankaŭ la ĵeto al kloako (artiklo L. 1331-5 de la kodo pri publika sano en Francio), ĉar la fermentado jam komencis, kaj sekve ĝi rapide etendiĝus al la tuta salubriga sistemo (odoroj, korodo).
NGC 3426
NGC 3426 (aliaj indikoj — UGC 5975, MCG 3-28-20, ZWG 95.46, ARAK 262, PGC 32577) estas galaksio en konstelacio Leono.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Ixcateopan de Cuauhtémoc
Ixcateopan de Cuauhtémoc estas unu el la 81 komunumoj de la meksika subŝtato Guerrero, kiu situas en la centra suda parto de Meksiko, ĉirkaŭ 400 km sudokcidente de la ĉefurbo Meksikurbo. La ĉefurbo de la komunumo estas Ixcateopan de Cuauhtémoc. Ixcateopan de Cuauhtémoc apartenas al la regiono Norte, kiu estas unu el la sep regionoj de la subŝtato Guerrero kaj kiu situas en la nordoriento de Guerrero. Al ĝi ankaŭ apartenas dek-kvin aliaj komunumoj. Al Ixcateopan de Cuauhtémoc apartenas entute 31 tiel nomataj loĝlokoj (statistike por urboj, vilaĝoj kaj domaroj). La kodnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 12037.
Geografio
La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 6104 loĝantojn. El tiuj estis 2834 viroj kaj 3270 virinoj. La komunumo havas surfacon de 310,7 km². La meza alteco (de la ĉefurbo) estas 1820 metroj super la marnivelo.
Klimato
En la komunumo jare falas averaĝe 1250 mm/m2 de precipitaĵo. La averaĝa jara temperaturo estas 20 °C.
Sociogeografio
En la jaro 2000 en la komunumo vivis 6127 personoj, pli aĝaj ol 5 jaroj. El tiuj 19 personoj sciis paroli indiĝenan lingvon. Tio signifas ke 0,31 % de la loĝantaro en la koncerna jaro sciis paroli indiĝenan lingvon.
4168 de la loĝantoj de Ixcateopan de Cuauhtémoc en la jaro 2000 aĝis pli ol 15 jaroj. El tiuj 894 estis analfabetoj, do ne sciis legi kaj skribi. Tio signifas ke 21,45 % de la tuta loĝantaro (pli aĝa ol 15) ne sciis legi kaj skribi. Ĉe la virinoj estis 24,68 % (573 el 2322 virinoj), kiuj ne sciis legi kaj skribi kaj ĉe la viroj 17,39 (321 el 1846 viroj). Tio signifas ke konsiderinde pli da virinoj ne sciis legi kaj skribi ol la viroj.
El la 6127 loĝantoj (pli aĝaj ol 5 jaroj en la jaro 2000), 5793 apartenis al la katolika religio. 334 personoj apartenis al aliaj religioj.
Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a., (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).
Pál Szontagh
Biografio
Pál Szontagh lernis juron, poste li eklaboris en la departementa administrado. Li elektiĝis unue parlamentano en 1847, lastfoje en 1887, dume dufoje li estis subprezidento de la parlamento. Dum la liberecbatalo en 1848 li partoprenis en la administrado, poste li estis kondamnita je malliberejo. Ekde 1850 li vivis en Horpács, kie estis la familia bieno. En Horpács li amikiĝis kun Imre Madách. Li apogis politikon de Kálmán Tisza.
Li dekomence estis membro de Societo Kisfaludy, spite tion, ke li tre malofte verkadis.
Abatejo Reifenstein
La Abatejo Reifenstein (germane: Kloster Reifenstein, latine: Monasterium Riffensteinium) estis cisterciana monakejo situanta tre proksime de la nuna vilaĝo Kleinbartloff. La preĝejo estis sub la patroneco de la sanktulinoj Mario kaj Margareto.
Unua konstruaĵo
Ĝi estis fondita la 1-an de aŭgusto 1162 fare de grafo Ernst de Tonna-Gleichen, sur ejo tiam konata kiel Albolderode, kaj estis aranĝita fare de samordenanoj el Volkenroda.
La abatejo estis ekonomie sukcesa kaj antaŭ la fino de la 13-a jarcento estis akiranta proksimume 15 biendomojn en la ĉirkaŭaĵo. Malmulto estas konata inverse de ĝiaj internaĵoj: eĉ la sinsekvo de la abatoj estas necerta.
En 1521 Heinrich Pfeifer, monaĥo ĉe Reifenstein, forlasis la abatejon por iĝi luterano. Li instigis je ribelado en sia naskiĝurbo Mühlhausen kaj partumis la gvidadon en la Kamparana ribelo en Turingio kun Thomas Müntzer. En majo 1525 li bruligis la abatejon. Post la batalo de Frankenhausen Pfeifer estis kaptita proksime de Eisenach kaj malpentinte ekzekutitis. En 1524, malgraŭ la pfeiferaj minacparoladaĉoj, nur ses frokuloj estis forlasintaj sian monakejon. Sed post la fajrego Reifenstein spertis kompletan malkreskon: en 1539 nur unu restis en la ruinoj, kaj baldaŭ poste la ejo estis tute forlasita. En 1575 ekzistis denove ununura monaĥo, kaj en 1579, kvin aŭ ses, sed ili kondukis "senleĝan" monakan vivon surloke simile al la vivo de rabistoj en kavernoj (almenaŭ laŭ tiutempa raporto).
Dua konstruaĵo
La kirko estis restarigita en 1582 kaj la monaĥejo en 1585. La modela abato Philipp Busse (1589-1639) reestablis disciplinon, sed dum la Tridekjara milito la abatejo estis prirabita sep fojojn kaj preskaŭ reduktita al cindro. La monakejestron Philipp oni kidnapis kaj ses aŭ sep monaĥoj estis murditaj. La malmultaj restantaj monaĥoj serĉis restejon en kavernoj kaj petegis panon de la kamparanoj.
Tria konstruaĵo
La abatejo estis dissolvita la 2-an de marto 1803 fare de modernaj barbaroj kaj ĝiaj teritorioj kaj posedaĵoj transprenitaj fare de la prusa ŝtato. La lasta abato estis Antonius Loffler (+1823).
Post la dissolvo
La regiono estis utiligita por gamo da funkcioj, plejparte agrikulturaj sed ankaŭ kiel lernejo de hejmscienco por junaj virinoj. Ŝtatposedo daŭris ĝis post Dua mondmilito, kiam en 1951 la ejo estis akirita fare de la Universitato de Jena por uzo kiel speciala kliniko por tuberkulozuloj kaj kaj ostmalsanoj. En 1964, ĝi iĝis la distriktohospitalo de la tiama distrikto de Worbis kaj daŭras kiel malsanulejo ĝis nun. La impona preĝejo tamen estis interne totale neglektita kaj kadukiĝis. Restis tamen la belega ĉefpordego. La eksa preĝejo uzatas ekde 1995 kiel koncerthalo (post restaŭradlaboroj en 1992/93). Norde de la altarejo estas eksa volbita kripto kun ostejo. Restis ankaŭ turo kun piramida spajro kaj sakristio (oriente de la altarejo). De la iamaj ekonomiaj ejoj restis nur la laktejo (nuntempe loĝdomo) nordoriente de la kirko.
Gábor Pávai Vajna
Gábor Pávai Vajna, laŭ hungarlingve kutima nomordo Pávai Vajna Gábor estis hungara ĉefkuracisto.
Gábor Pávai Vajna  naskiĝis la  1851 en Debrecen. Li mortis la 1913 en Hungara reĝlando en Pozsony (nuntempa Bratislavo en Slovakio).
Biografio
Gábor Pávai Vajna frekventis mezlernejon en sia naskiĝurbo, poste li akiris kuracistan diplomon en Universitato de Budapeŝto en 1877. Post siaj studoj li estis helpanto de Frigyes Korányi en hospitalo en Budapeŝto. En 1882 li estis nomumita hospitalestro en Pozsony, sed pli frue li studvojaĝis en Germanio, Francio kaj Italio. En 1891 li fondis gazeton.
Petromekaniko
Petromekaniko estas tiu parto de la geotekniko, kiu okupiĝas pri la konduto de petroamasoj ĉe konstruado (konstruaĵoj kaj ties fundamentoj, tuneloj, kavaĵoj en la minado).
La petromekaniko estas najbarfako de la grundmekaniko (vidu ankaŭ ter- kaj grundkonstruado, ĝia praktika aplikado estas la kavaĵkonstruado kaj petrokonstruado.
Senozan
Ĝiaj loĝantoj nomiĝas Paquenas.
Lenta.ru
Lenta.ru estas unu el la ĉefaj interretaj amaskomunikiloj de Rusio. Fondita en 1999 de Anton Nosik, ĝi funkcias plentage, spegulante la ĉefajn eventojn enlande kaj internacie.
30535 Sarahgreenstreet
30535 Sarahgreenstreet estas asteroido de la Hungaria familio en la interna asteroida zono, en orbita resonanco 3:8 kun la Tero.
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de Sarah Greenstreet, esploristino ĉe la Asteroida Instituto B612, kiu studas orbitan dinamikon de asteroidoj kaj kometoj, kaj la procento de planedaj alfrapoj.
Éclans-Nenon
Éclans-Nenon estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Jura, nomita laŭ la montaro Ĵuraso, en la regiono Burgonjo-Franĉkonteo (Bourgogne-Franche-Comté. Fine de en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². Administre la komunumo apartenas al la arondismento Dole kaj al la kantono  (ĝis 2015 en la kantono Rochefort-sur-Nenon). Krome ĝi apartenas al la kunurbaro komunumaro Grand Dole.
Trimbach SO
Geografio
La komunumo Trimbach situas sude de la Soloturna Ĵuraso ĉe la suda rampo de Suba Hauenstein-Pasejo. En nordo la komunumo etendiĝas ĝis la kresto de la Ĵuraso, en sudoriento ĝian limon formas la rivero Aro kaj en sudokcidento al urbo Olten, kun kiu la komunumo komplete kunkreskis. Al la komunumo apartenas krom la vilaĝo Trimbach ankaŭ la setlejoj Rumpel, Miesern, Mahrenacker, Erlimoos kaj Frohburg. Al la vizitanto la komunumo ofertas la tri preĝejoj de la katolikoj, kristankatolikoj kaj protestantoj, la Triunuo-Kapelo en la vilaĝo centro kaj la hinduan templon en nordokicento de la komunumo kaj sur la kresto de la Soloturna Ĵuraxo la ruionon de la prakasteloj de la Grafoj de Froburgo, la iama senjoroj de la regiono.
Najbaraj komunumoj
La komunumo Trimbach limas en nordo al Wisen, en nordoriento al Lostorf, en oriento al Winznau, en sudo al Olten, en sudokcidento al Wangen ĉe Olten, kaj en okcidento al Hauenstein-Ifenthal.
Trafiko
Tra Trimbach pasas la kantona ĉefvojo n-ro 2 de Bazelo tra Hauenstein-Pasejo al Olten. Sur la teritorio de la komunumo situas ankaŭ la suda portalo de la Hausenstein-Tunelo de Svisaj Federaciaj Fervojoj de la grava linio de Olten al Bazelo, ĉe kiu la komunumo disponas pri stacidomo. Krome tra la komunumo pasas diversaj buslinoj de la regiona busreto de Olten-Gösgen-Gäu.
Historio
La unua dokumenta mencio de Trimbach datiĝas el la jaro 1244 kiel Trinbach. Sur la teritorio de la komunumo situas la Burgruino Froburgo (germane Frohburg), kiu estis dum mezepoko la prasidejo de la Grafoj de Froburgo, la tiamaj landaj mastroj. En la jaro 1307 la jurisdikcio pri Trimbach transiris de la Froburgoj al la Grafoj de Nidau, en la jaro 1376 al la Grafoj de Thierstein kaj en 1418 al la Grafoj de Falkenstein. En la jaro 1458 Trimbach estis aĉetita de la urbo Soloturno.
Brea de Tajo
estas municipo (administra komunumo) de Hispanio, situanta borde de la rivero Taĵo (hispane Tajo [taĥo]). Ĝi apartenas al la komarko Las Vegas (hispane Comarca de Las Vegas) de la Madrida Regiono kaj etendiĝas sur 44,33 kvadrataj kilometroj. Fine de en la komunumo vivis.
58709 Zenocolò
58709 Zenocolò estas malgranda ne tre hela hela asteroido de la ekstera asteroida zono, iom proksima de la orbita resonanco 1:2 kun Jupitero.
Malkovro
Ĝi estis malkovrita la de la italaj astronomoj Luciano Tesi kaj Giuseppe Forti elde la Observatorio de la Montoj Pistoiese en San Marcello Pistoiese (Italio).
Nomo
Ĝi estis nomita en memoro de la itala alpa skiisto Zeno Colò (1920 – 1993).
Centrismo (politiko)
Centrismo estas politika tendenco, kiu strebas troviĝi inter maldekstra kaj dekstra politiko, elektante elementojn de ambaŭ tendencoj por prezenti la sian.
Alustante
Alustante estas municipo de Hispanio, en la Provinco Gvadalaĥaro, regiono de Kastilio-Manĉo. Estas du domaroj nome Alustante kaj Motos.
Loĝantoj
La loĝanto nomiĝas alustantino. La censita loĝantaro en 2016 estis de 157 loĝantoj kaj la denseco estas de 1,69 loĝ/km².
Kvankam estas 172 loĝantoj, nome 101 viroj kaj 71 virinoj (en 2015), la fakta loĝantaro en vintro descendas al 150 personoj, sed el la 1980-aj jaroj okazas fenomeno laŭ kiu dum la semajnfinoj kaj feriepokoj de Kristnasko, Sankta Semajno kaj somero la loĝantaro multobliĝas eĉ por 10 pro la turismo devena de la valencilanda regiono. En la aktualo okazas semajnaj movoj de lokaj familioj kiuj, loĝas en Valencilando kaj iom malpli en Zaragozo, Gvadalaĥaro, Barcelono kaj Madrido dum la semajnaj labortagoj, ekloĝas en Alustante dum la semajnfinoj. Krom tiu demografia fenomeno menciindas la movadon protagonizita de studetoj loĝantaj en Alustante, sed dum la lerneja semajno en Teruelo, Molina de Aragón, Gvadalaĥaro kaj Zaragozo kaj loĝas en la vilaĝo el vendredo al dimanĉo.
Situo kaj geografio
Alustante situas en la nordorienta parto de Kastilio-Manĉo en la komarko aŭ distrikto Senjorlando de Molina-Alto Tajo en la orienta parto de la Provinco Gvadalaĥaro, je altitudo de 1.410 m super marnivelo (sed estas 1.747 m en la monteto Valdefuentes, 1.787 m. en la areo de la Fuente de los Arrieros kaj 1.834 m en la Alto de las Neveras, nome ankaŭ El Banderín); je 190 km el Gvadalaĥaro, provinca ĉefurbo, je 50 km el Molina de Aragón, je 64 km el Teruelo, je 114 km el Kvenko, je 195 km el Zaragozo. La areo de ties teritorio estas de 93,04 km². La geografiaj koordinatoj estas 37º 56' N, 6º 37' Ok.
Ĝiaj limoj estas Piqueras, Adobes kaj Tordesilos norde, Ródenas (Teruelo) kaj Motos okcidente, Orihuela del Tremedal (Teruelo) kaj Orea sude kaj sudoriente kaj Alcoroches okcidente. Post la interkonsento de kuniĝo kun Motos en 1970, la municipa teritorio de ambaŭ vilaĝoj havas etendon de 93,59 km², sed, kvankam ambaŭ vilaĝoj kunformas unusolan municipon, kaj tiele estas unusola urbodomo, ĝiaj teritorioj estas separataj por aferoj de agrikulturo kaj paŝtejoj.
Tamen, spite tiun intensan rilaton kun Teruelo kaj ĝia provinco, gravas ankaŭ la rilato kun la komarka ĉefurbo, Molina de Aragón, kien la lokanoj iras solvi administraciajn kaj komercajn aferojn, kaj ankoraŭ la ĵaŭda merkato de tiu urbo estas grava evento por la loĝantoj de Alustante.
Ekonomio
Agrikulturo kaj brutobredado tradicie. Pensioj de emerituloj kaj turismo.
La ekonomio de Alustante estas bazita ĉefe en la rura kaj forsta sektoroj, sed, depende de la oscilaj movoj jam priskribitaj, oni generis dungadon en la sektoroj de la konstruado kaj de servoj. Aktuale ekzistas en Alustante du brutobredaj ekspluatejoj dediĉitaj al la bredado de ŝafoj, du entreprenoj de konstruado, ŝtonminejo de sablo kaj konstrumaterialoj, ateliero de laboro el ŝtono, stokejo de konstrumaterialoj, unu fabriko de ligno, du manĝovendejoj, unu viandovendejo, unu trinkejo, unu restoracio, tri instalaĵoj de rura gastado kaj tri instalaĵoj de someraj apartamentoj.
Baria hipofosfato
Baria hipofosfato aŭ dubaria hipofosfato estas organika kombinaĵo rezultanta el interagado de la baria hidroksido kaj hipofosfata acido. Ĝi estas blanka solidaĵo, malmulte solvebla en akvo kaj acetata acido, sed pli solvebla en klorida acido kaj hipofosfata acido. Baria hipofosfato posedas 2 bariatomojn, 2 fosforatomojn, 6 oksigenatomojn. Baria hipofosfato uzatas en kemiaj sintezoj kaj en la preparado de bariaj derivaĵoj. La baza produkto (Ba2P206) ŝajne estas anhidra ĉar neniu registro de hidrato estas konata. La acida produkto estas baria hidrogena hipofosfato, BaH2P206.2 H20. Ĉi tiu salo; estas iomete solvebla en akvo je 11 g/L je 20 °C. La baza salo estas multe malpli solvebla je 6,7 x 10-4 g/100 ml. Neniu el ĉi tiuj saloj havas CAS-numeron.
Anahuac
Anahuac estas urbo en la subŝtato Teksaso de Usono. Ĝi estas la administra centro de la kantono Chambers, okcidente en Teksaso. Laŭ censa takso de ĝi havis  loĝantojn. La urbo apartenas al la unuo "Pli granda Houston", do konsidereblas antaŭurbo de Houston.
Lingva baro
La lingva baro estas esprimi lingvajn problemojn dum interkomunikiĝo, pro manko de komuna lingvo kaj kelkfoje pro manko de komunaj lingvaj versioj.
Vojaĝantoj eksterlande ofte alfrontas lingvajn barojn kaj komunikiĝas per nelingvaj rimedoj, uzas malmultajn aŭ neniujn lingvajn rimedojn. Tial ili povas transdoni malmultajn informojn. La lingva baro malaperas kun la lernado de komuna lingvo, tamen ĝi bezonas multan tempon, energion kaj financajn elspezojn.
Estas pli malfacile lerni novan lingvon en plenaĝeco. Ĉi tio pli malfaciligas transloĝiĝi al alia lando. Ĉe internaciaj eventoj, la interpretista servo eble ankaŭ ne efikas: ĝi eble estas multekosta, malfacile alirebla, kaj ĝia fidindeco eble ne ĉiam taŭgas.
Eksterlandaj studentoj
En 1995 estis raportita ke 24.000 el la unuagradaj studentoj en Kalifornia Ŝtata Universitato estis ne-denaske anglalingvaj. Nur mil el ili estis testitaj pri la universitata nivelo en la angla. (Kahmi-Stein & Stein, 1999) Tiaj nombroj estu atentigataj de edukistoj kaj ĉar lingvo mem povas esti problemo.
Problemoj pri lingvouzo pli malfaciligas ne nur akiri informojn sed ankaŭ peti helpon, malfaciligante peti kaj ricevi helpon. Lee (1991) klarigas, ke studentoj de aliaj landoj estas adaptemaj, inkluzivemaj kaj tre motivataj. Ili sentas, ke la institucio estas loko, kie ili devas egale konkuri kun siaj anglalingvaj samranguloj. Iuj el ili traktas la projektadon de la frazstrukturo kaj la kompilo de la ĝusta vortaro. Multaj studentoj malfacile trovas sinonimojn, variantan frazostrukturon kaj ŝlosilvortojn. (F. Jacobson, 1988).
Internacia tago por disrompo de lingvaj baroj
En 2012, la Fondumo Rosetta deklaris la 19-an de aprilo la Internacian Tagon por la Disrompo de Lingvaj Baroj. Tamen tio ne signifas, ke la lingvoj mem estu limoj, kies diferencoj devas esti forigitaj por ke ne estu limoj. Tradukado kaj interpretado celas ludi rolon en la forigo de lingvaj baroj.
La problemo de studentoj de aliaj landoj estas internacia. Ili ofte sentas sin vundeblaj kaj sub forta streĉo. Pluraj studoj montras kiom malfacila estas la lingva baro por ili. En artikolo de Selvadurai en 1998, li nomis la lingvan baron unu el la plej gravaj problemoj, kune kun problemoj kun la etoso kaj fakultato de la grupo. Tamen li skribas, ke lingvo estas la unua obstaklo, kiun studento de eksterlando renkontas. (154) Chen, konsultista lektoro ĉe la Universitato de Brita Kolumbio, identigas lingvajn barojn, instituciajn stresojn kaj socikulturajn aferojn kiel ŝlosilajn defiojn por studentoj de eksterlando. identigitaj faktoroj. Ĉi tio estas ĉar studentoj alfrontas antaŭjuĝojn kaj alfrontas ekskludon kaj diskriminacion. Ĉi tiuj kaj kultura nesentemo ankaŭ estis identigitaj kiel la plej gravaj baroj al integriĝo. Malbonaj lingvokapabloj kaŭzas konfliktojn. Aliaj problemoj inkluzivas malkomforton, maltrankvilon, angoron, memfidon, suspekton, defendan konduton, superajn sentojn kaj malamikecon. La jenaj estas menciitaj kiel pozitiva akcepto: miro, respekto, feliĉo, komforto, fido, intereso, inspiro. Kiel verkis profesoro SG Nelson en sia libro de 1991 "Kiel Lingvo estas Vivo": Lingvo estas pli ol aro da vortoj. Lingvo estas la maniero, kiel persono esprimas siajn sentojn kaj montras sian individuecon. Kiam diversaj aĝoklasoj renkontiĝas, ĉiu aĝgrupo devas lerni kiel trakti la aliajn.
Migrantoj
Pro lingvaj limoj, migrantoj emas elekti landon, kie ili parolas la saman lingvon kiel hejme ol en kiu oni parolas lingvon kiun ili lernis. Tiel, la angloj plejparte elektas Aŭstralion, Kanadon aŭ Nov-Zelandon, la hispanoj elektas Latin-Amerikon, la portugaloj elektas Brazilon. Italoj preferas Latin-Amerikon, kun Argentino, Urugvajo kaj Brazilo la dua plej granda grupo post Hispanio aŭ Portugalio. Rumanoj plejparte migris al Italio kaj Hispanio, sekvataj malproksime de Germanio en tria.
Heredita kolonia lingvo
En koloniaj lokoj, la lingvo de la koloniistoj regis kaj akiris gravan rolon en la loka komunikiĝo. Ĉi tio kreis malsamajn lingvajn situaciojn.
En Niĝerio la angloj estis la koloniistoj. La supera klaso iĝis denaskaj anglalingvanoj. La angla ludas gravan rolon en edukado kaj en la gazetaro. Kvankam edukado okazas en etnaj lingvoj parolataj en Niĝerio, plej multaj niĝerianoj verkas kaj legas la anglan pli bone ol sia denaska lingvo.
Plurlingvismo
Foje oni supozas, ke se pluraj lingvoj estas parolataj en iu lando, ekzistus multaj lingvaj baroj, sed tio estas malĝusta. Pluelingvaj socioj havas perantan lingvon kaj tradicion lerni pli da lingvoj. Ekzemplo de plurlingva socio estas Svislando, kie ĉiuj lernas almenaŭ tri lingvojn krom sia gepatra lingvo (ekzemple krom la germana, oni lernas la francan, la italan kaj la anglan). Kvankam tio nur parte forigas la lingvan baron, ĝi refutas, ke la lingva baro estas nesuperebla. Alia ekzemple estas Londono kie ni kalkulas ĉirkaŭ 300 parolatajn lingvojn, sed membroj de plej multaj etnoj kapablas labori kune pere de la angla.
Planlingva aliro
Apartaj lingvoj kreiĝis ĉefe ekde la fino de la 19-a jarcento por superi lingvajn barojn. La baza ideo estis superi lingvajn barojn kaj lingvan superregadon per la uzado de facile lernebla lingvo sen hegemoniaj celoj.
Ĉi tiuj bazaj ideoj tamen ne malhelpas ke homoj unue devas esti motivataj antaŭ ol lerni la lingvon,
Krom Esperanto en Vikipedio ekzemple estas ankoraŭ uzata Volapuko kaj Ido. Ekzemploj de alia pli naturaleca aliro estas interlingua (latina sen fleksio). Nur Esperanto kaj Interlingvao disvastiĝis, kaj la tempo havas ankaŭ kelkajn adeptojn.
Noto kaj referencoj
Tiu ĉi artikolo estas parta aŭ tuta traduko de la hungara artikolo Nyelvi korlát en la hungara vikipedio, listo de aŭtoroj.
Simon Aichner
Simon AICHNER (naskiĝinta la en Terenten, mortinta la  en Vahrn-Neustift estis aŭstra teologo kaj princepiskopo de Brixen.
Origino kaj fruaj agadoj
Simon Aichner estis la plej maljuna de 11 filoj de la forĝisto Georg Aichner kaj de Theresia Mayramgraben pro kio li karesnomiĝis de kelkaj Schmied-Simmile. En Bozen li frekventis la gimnazion franciskanan antaŭ ol studi teologion en la porpastra seminario de Brixen. La 2-an de aŭgusto 1840 li ordinitis pastro kaj estis tuj poste ĝis 1851 helppastro en Stilfs apud Sterzing: samloke li devis pluse fari po unu meson por tago en la pilgrimadkirko de Trens apud Freienfeld. Unu jaron li estis paroĥestro en Ahrntal-Luttach antaŭ lia vokiĝo kiel studprefekto en la porpastran seminarion de Brixen. Tie li transprenis en 1854 ankaŭ la lernigadon de kanona juro. Ekde 1861 li karieris ĝis la seminariestreco kiun li plenumis diligente dum periodo de 21 jaroj; tiam li publikigis lernolibron latinlingvan pri kanona juro kiu furoris eĉ eksterlande kaj tre dignigis lin por la posta voko je la episkopa seĝo. La Universitato de Vieno nomumis lin en 1865 pro la menciita fundamenta verko doktoro honora pri teologio. En 1879 Aichner ricevis fare de papo Leono la 13-a post 25 jaroj da fidinda edukisteco de klerikiĝontoj la titolon papa honorprelato kun la rajto alparoliĝi monsinjoro.
Episkopeco princa kaj arkiepiskopeco
En 1882 Aichner iĝis ĝenerala vikario de Vorarlbergo, helpepiskopo de Brixen kaj titulara episkopo de Sebaste en Kilikio. en la 15.10.1882 li ordinitis episkopo en la Katedralo de Brixen. Ordinaciestro estis la brixen-a princepiskopo Johann von Leiß kiun Aichner posteuls en 1884 (ĝis 1904). Poste Aichner retiriĝis kiel titular-arkepiskopo de Teodoropolo en Moesia Inferior en la monaĥejon aŭgustenanan de Neustift kie li mortis. Sub la librotitolo Der Heidenlehrer publikiĝis postmorte liaj prelegoj pri la apostolo Paŭlo de Tarso kiujn li estis farintaj inter 1856 kaj 1860 en la porpastra seminario.
Linio Yamatoji
Linio Yamatoji (japane: 大和路線 [Jamatoĝi-sen], angle: Yamatoji Line) estas kromnomo de Linio Kansai (ĉefa) de Stacio Kamo ĝis Stacio JR Namba. La linio apartenas al JR Okcidenta.
Tipoj de trajnoj
Estas 5 tipoj de trajnoj:
Ŝejko Anta Diop
Ŝejko Anta Diop aŭ france Sheikh Anta Diop (n. la 29-an de decembro 1923 en Ceytu; m. la 7-an de februaro 1986 en Dakaro) estas senegala erudiciulo, antropologo kaj politika figuro. Ŝejko Anta Diop estas unu el la ĉefaj eksponentoj de la afrikcentrismo kaj estas konsiderata kiel unu el la plej famaj egiptologoj de la afrika kontinento. Li apartenas al la unuaj historiistoj kiuj verkis pri la historio de la afrika kontinento, interalie pri la antikva Egiptio kiu estas je la bazo de la socioj afrikaj kaj eŭropaj kaj je la homa civilizacio entute.
Vivkuro
Diop naskiĝis en volofa aristokrata familio. Li faris siajn unuajn akademiajn paŝojn en tradicia islama lernejo. Li akiris la kolonian ekvivalenton de la franca metropola bakalaŭro en Senegalio antaŭ ol translokiĝi je la aĝo de 23 jaroj al Francio por studi en Parizo kie li pasigis 15 jarojn kaj studis fizikon ĉe Frédéric Joliot-Curie, la filo de Marie Curie. Li ankaŭ tradukis partojn de la relativeca teorio de Einstein en sia denaska lingvo, la volofa.
Anta Diop ankaŭ studis afrikan historion, egiptologion, lingvistikon, antropologion, ekonomikon kaj sociologion.
Esploro
En 1951 Diop prezentis sian doktorigan disertacion ĉe la Universitato de Parizo. En ĝi li disvolvis la hipotezon, ke la antikvaj egiptoj estis nigraj afrikanoj kaj ke la alta kulturo, kiun ili kreis, reprezentis originale (nigran) afrikan civilizon. Lia hipotezo estis komence malakceptita, sed Diop laboris pri sia tezo dum naŭ jaroj kaj alportis novajn kaj pli bonajn pruvojn. En 1960, li sukcesis defendi sian tezon kaj doktoriĝis.
En 1955 Anta Diop publikigis libron pri sia hipotezo sub la titolo Nations nègres et culture (Nigraj nacioj kaj kulturo). Ĉi tio igis lin unu el la plej polemikaj historiistoj de lia tempo.
En 1974, li estis unu el ĉirkaŭ 20 partoprenantoj ĉe simpozio de Unesko en Kairo, kie li prezentis siajn teoriojn al aliaj fakuloj pri egiptologio. Li ankaŭ verkis la Unesko-ĉapitron pri la originoj de la egiptoj en la ĝenerala historio de Afriko.
Historio de Afriko
La rilatoj inter antikva Egiptio kaj Grekio formis fokuson de lia esplorado. Sekve, multaj grekaj sciencistoj, kiel Pitagoro, estis en Egiptio por lerni matematikon. Pitagoro laŭdire restis en Afriko dum 22 jaroj. La debato inter Ŝejko Anta Diop kaj liaj iamaj kontraŭuloj nun daŭras en la debato pri Nigra Ateno pri la polemikaj tezoj de la brita historiisto Martin Bernals, kiu asertas, ke Egiptio influis la kulturon de Grekio en la antikva epoko.
Laŭ lia opinio, la civiliza debato kondukis al la fakto, ke multaj sciencistoj komencis konsideri la afrikan kontinenton kiel kontinento sen pasinteco kaj historio. Laŭ Anta Diop, la nigraj afrikanoj ne nur produktis civilizaciojn (la Regno de Benino, la Regno de Kuŝ, la ganaa regno de la soninkoj kaj la regno de la malinkeoj en la nuna Malio, la sonhajoj, la aŝantia imperio en la nuna Ganao, la svahila kulturo, Granda Zimbabvo, Aksuma Reĝlando, Kanem-Bornu Imperio kaj precipe Egiptio), sed ankaŭ regis la teknologion de la ekstraktado kaj prilaborado de metaloj kiuj kaŭzis progresan urbigon kaj ankaŭ evoluigus progreseman administradon. La situacio draste ŝanĝiĝus kun la malkovro de Ameriko en 1492 kaj la sklavkomerco. Laŭ Anta Diop, la afrikaj kulturoj estis iom post iom detruitaj pro la koloniismo kaj sklavkomerco.
Ŝejko Anta Diop estas la fondinto de afrikcentra egiptologio. Laŭ lia opinio, la kontakto inter Afriko kaj Eŭropo ne komenciĝis en la 18-a jarcento, sed jarcentojn antaŭe, ĉar interalie la ĉeesto de afrikaj erudiciuloj en Eŭropo estas dokumentita jam tre frue.
Dokumenta filmo
La vivo kaj laboro de Diop estas la temo de la dokumenta filmo ''Kemtiyu. Séex Anta - Cheikh Anta (2016) de Ousmane William Mbaye,  kiu estis montrita ĉe pluraj festivaloj, inkluzive de la FESPACO 2017 en Uagaduguo, kie ĝi gajnis la premion al Plej bona Dokumenta filmo,  kaj la Internacia Fimfestivalo de Roterdamo''. Ĉi tiu filmo rakontas la historion de viro, kiu batalis sian tutan vivon por vero kaj justeco por restarigi la historian konscion kaj dignon de Afriko. La laboro de Diop levis gravajn demandojn pri la kultura antaŭjuĝo en scienca esplorado.
Honoroj
La Universitato Cheikh Anta Diop de Dakar ricevis lian nomon en marto 1987.
En 1996, la senegalanoj okazigis en Dakaro konferencon memore al ŝejko Anta Diop: "Afrika Renesanco ĉe la krepusko de la tria jarmilo".
Insektoj
[[Dosiero:Insect anatomy diagram.svg|eta|350px|Insekta anatomio A- Kapo (Caput)  B- Torako (Thorax)   C- Abdomeno (Abdomen)
1. anteno (antenna)
2. oceloj (subaj)
3. oceloj (supraj)
4. kunmetita okulo
Hondura nacia teamo de futbalo
La hondura nacia teamo de futbalo oficiale naskiĝis en 1921. La unua internacia matĉo estis kontraŭ Gvatemalo en tiu jaro. Enlande la teamo ricevis la kromnomon Los catrachos "la katraĉoj" - "la honduranoj". Dufoje la teamo kvalifikiĝis por la Futbala Mondpokalo - unuafoje en 1982. Duafoje la teamo aktuale partoprenas en la Futbala Mondpokalo 2010 en Sud-Afriko. Granda sukceso de la teamo en 1981 estis la gajno de la Ora Pokalo de la futbala federacio CONCACAF por norda kaj centra Amerikoj.
Insektoj
5. cerbo (cerebralis ganglion)
6. antaŭtorako, protorako (prothorax)
7. dorsa arterio
9. mezotorako (mesothorax)
11. antaŭa flugilo
12. posta flugilo
13. meza intesto (stomako)
14. dorsa tubo (koro) (cor)
15. ovario (ovarium)
16. posta intesto (maldika kaj/aŭ dika intesto, rektumo & anuso)
18. vagino
20. Malpigaj tuboj
21. tarsa plando aŭ antaŭtarso/pretarso
22. ungo
23. tarso (tarsus)
24. tibio (tibia)
25. femuro (femur)
26. trokantero (trochanter)
27. antaŭintesto (kropo, maĉstomako)
29. kokso (coxa)
30. saliva glando
32. buŝo (os)
]] Insektoj (science: Insecta ) estas la ĉefa klaso de artropodoj kaj de animaloj ĝenerale. Ili vivas en preskaŭ ĉiuj medioj, escepte de la oceanoj.
Ĝenerala aspekto
Insektoj ĝenerale estas tre malgrandaj kaj havas segmentitajn korpojn, dividitajn al kapo, torako, kaj abdomeno. La kapo subtenas paron da sensaj antenoj, paron da komponitaj okuloj kaj buŝon, la torako havas ses krurojn, kaj la abdomeno havas ekskreciajn kaj reproduktajn organojn.
La tuta korpo insekta estas fermita en ektoskeleto el organikaj substancoj; por subteni internajn organojn ĝin komplementas endoskeleto ligita al ĝi. Kelkloke la rigida tegumento estas malpli dika, membraneca. La formo kaj la grandeco de insektaj korpoj ekstreme varias: Ekzistas insektoj longaj nur kvinonon de milimetro, sed herkulskarabo (Dynastes hercules) povas atingi longon de 180 mm kaj kobropapilio (Attacus atlas) atingas enverguron de 25 cm.
Etimologio
La vorto "insekto" devenas de la latina vorto insectum, kiu signifas "entranĉita"; ĝi rilatas al la profunde malvastaj "talioj" de la insektoj. Insectum siavice estas paŭso de la greka vorto éntomon (ἔντομον), derivita de entémnein (ἐντέμνειν) = entranĉi.
Specioj
La dipteroj inkludas muŝojn, moskitojn kaj kulojn.
Al la ordo Blatoformaj apartenas la blatoj.
Taksonomio
N.B.: "†" signas mortintan grupon
<ul> <li>Subklaso Apterigotoj<ul> <li>Simfipleonoj</li> </ul></li> <li>Subklaso Arĥaeognatoj</li> <li>Subklaso Dicondilioj<ul> <li>†Monuroj</li> <li>Tizanuroj</li> </ul></li> <li>Subklaso Pterigotoj<ul> <li>Infraklaso Palaeopteroj<ul> <li>†Palaeodictiopteroj</li> <li> Efemeropteroj (Efemeroj)</li> <li>Odonatoj (Libelo)</li></ul> <li>Infraklaso Neopteroj<ul> <li> Blatoformaj (Blatoj)</li> <li> Mantodeoj (Mantedoj, Mantoj)</li> <li>Isopteroj (Termitoj)</li> <li>Zorapteroj</li> <li>Griloblatodeoj</li> <li>Dermapteroj</li> <li>Plekopteroj</li> <li>Ortopteroj (Akridoj, Griloj)</li> <li>Fasmatodeoj</li> <li>Embiopteroj</li> <li>Mantofasmatodeoj</li> <li>Superordo Hemipteredoj<ul> <li>Psocopteroj</li> <li> Ftirapteroj (Ftiroj)</li> <li>Hemipteroj (Cimoj)</li> <li>Tizanopteroj</li> </ul></li> <li>Superordo Endopterigotoj<ul> <li>†Miomopteroj</li> <li>Megalopteroj</li> <li>Rafidiopteroj</li> <li>Neŭropteroj</li> <li>Koleopteroj (Skaraboj, k.t.p.)</li> <li>Strepsipteroj</li> <li>Mekopteroj</li> <li>Sifonapteroj (Puloj)</li> <li>†Protodipteroj</li> <li>Dipteroj (Muŝoj, kuloj)</li> <li>Trikopteroj</li> <li>Lepidopteroj (Papilioj)</li> <li>Himenopteroj (Formikoj, Abeloj, Vespoj, k.t.p.)</li> </ul></li> </ul></li> </ul></li> </ul>
Vivo kaj reproduktado
La longa evolucia, la granda nombro de specioj, la kapablo adaptiĝi al ekstremaj vivkondiĉoj igas la insektaron tre heterogena biologia sistemgrupo. Unueca traktado de la diversaj aspektoj, de fiziologio al la biologia ciklo, de sinnutrado al reproduktado, de rilato al etologio ĝenerale ne povas esti resuma kaj ĝenerala. Por profundiĝi en la temon necesas okupiĝi pri la sistemaj subgrupoj.
Vivociklo
La vivciklo de insekto povas daŭri, depende de la specio, inter kelkajn tagojn kaj plurajn jarojn, kaj ofte ĝia evoluo estas strike rilata al mediaj faktoroj klimataj (precipe la temperaturo) kaj nutradaj. Tiel insektoj povas adaptiĝi al variaj vivmedioj, inter ili la plej malvarmaj regionoj de la Tero, aplikante biologiajn rimedojn kiaj la vintrodormo kaj sezona migrado.
La biologia ciklo nomiĝas unugeneracia, se naskiĝas unu generacio en ĉiu jaro, kaj plurgeneracia, se estas pluraj. La nombro de generacioj ne korelacias al la longo de la vivociklo; en unu populacio povas kunekzisti diversaj evolu-stadioj. tre specifaj kondiĉoj povas sinkronigi la ciklon kun tiu de alia, planta aŭ besta, specio, de kiuj la insekto dependas por nutraĵo. En tiaj okazoj povas esti koncentrado kaj sinkroneco de la reproduktaj eventoj kaj la evoluo de la individioj, kun bone apartigitaj generacioj (ekz. ĉe prays oleae, kiu dependas de olivarbo).
Reproduktado
La reproduktado ĝenerala estas seksa, kun kopulado inter du malsamaj seksoj kaj fekundigo de la ovoj per spermatozooj. La meĥanismoj, kiuj regulas la reproduktadon, varias inter la specioj kaj foje estas tiom kompleksaj, ke ili kondiĉas la dinamikon de tuta insekta komunumo (bonsociemaj insektoj). Al la seksa reproduktado aldoniĝas aliaj, neseksaj formoj, kiuj ofte influas la populacian dinamikon kaj en kelkaj specioj superas la seksan reproduktadon. En tiaj okazoj ofte estas partenogenezo, trovebla en diversaj formoj en preskaŭ ĉiuj ordoj. Speciala okazo de partenogenezo estas la pedogenezo (reproduktado de nematuruloj), konfirmita en iuj cecidomyiidae kaj en la skarabo micromalthus debilis: La larvo maturigas siajn ovariojn kaj generas novajn individuojn, kiuj evoluas je ĝiaj kostoj kaj mortigas ĝin. Alia tipo de neseksa reproduktado estas la multĝemeleco, kiu konsistas en la evoluado de nedifinita nombro da larvoj el segmentiĝo de unu sola ovo; ĝi estas trovebla en iuj terebrantia.
La determinado de la sekso ne sekvas unuecan skemon. En la plimulto de la specioj la sekson difinas la ĉeesto de seksa X-kromosomo duopa en unu sekso kaj unuopa en la alia, tie eble kunigita kun Y-kromosomo. La du-X-a sekso estas la femala, escepte de la papilioj (lepidoptera) kaj la triĥopteroj. En iuj ordoj la sekson tamen determinas la rilato inter seksa reproduktado kaj (haploida) partenogenezo: El fekundigitaj ovoj ekestas femaloj, el partenogenezo maskloj.
Socia kutimaro
Sociaj insektoj, kiel termitoj, formikoj kaj multaj abeloj kaj vespoj, estas la plej familiaraj specioj de bonsociemaj animaloj. Ili loĝas kune en grandaj bone organizitaj kolonioj kiuj povas esti tiom forte integritaj kaj genetike similaj ke la kolonioj de kelkaj specioj estas foje konsiderataj superorganismoj. Foje oni argumentas, ke variaj specioj de mielabeloj estas la nuraj senvertebruloj (kaj ja unu el malmultaj ne-homaj grupoj) kiuj evoluigis sistemon de abstrakta simbola komunikado en kiu kutimo estas uzata por reprezenti kaj esprimi specifan informadon pri io en la medio. En tiu komuniksistemo, nomita danclingvo, la angulo je kiu abelo dancas reprezentas direkton relativa al la suno, kaj la longo de la danco reprezentas la distanco flugenda. Kvankam eble ne tiom antaŭenirintaj kiel mielabeloj, ankaŭ burdoj estas potenciale kapablaj havi iome sociajn komunikajn kutimojn. Bombus terrestris, por ekzemplo, montras pli rapidan lernokurbon por viziti nefamiliarejon, dum serĉado de floroj, kiam ili povas vidi samspeciulon kiu manĝas en la sama specio.
Nur insektoj kiuj loĝas en nestoj aŭ kolonioj montras veran kapablon por ĝustaskala spaca orientigo aŭ hejmigo. Tio povas ebligi al insekto reveni senerare al unusola truo de nur kelkaj milimetroj en diametro inter miloj da ŝajne identaj truoj kunamasigitaj, post veturado de ĝis kelkaj kilometroj. En fenomenono konata kiel filopatrio, insektoj kiuj vintrumdormas montris kapablon reveni al specifa loko ĝis unu jaron post la lasta vido de la interesa areo. Kelkaj malmultaj insektoj laŭsezone migras grandajn distancojn inter diferencaj geografiaj regionoj (por ekzemplo, la vintrumaj areoj de la monarka papilio).
Idozorgado
La bonsociemaj insektoj konstruas nestojn, zorgas ovojn, kaj nutras idaron tut-tempe (vidu artikolon Bonsociemo). Plej insektoj, tamen, vivas mallongdaŭrajn vivojn kiel plenkreskuloj, kaj rare interagadas unu kun alia escepte por pariĝadi aŭ konkurenci por partneroj. Malgranda nombro montras iome formon de idozorgado, laŭ kiu ili almenaŭ zorgas siajn ovojn, kaj foje pluzorgas siajn idarojn ĝis plenkreskeco, kaj eble eĉ nutrante ilin. Alia simpla formo de idozorgado estas konstrui neston (truon aŭ realan konstruaĵon, kiuj povas esti simpla aŭ kompleksa), stoki proviziadon en ĝi, kaj ovodemeti sur tiu proviziado. La plenkreskulo ne havas kontakton kun la kreskanta idaro, sed ĝi tamen havigas manĝaĵojn. Tiu speco de idozorgado estas tipa por plej specioj de abeloj kaj variaj tipoj de vespoj.
Flugado
[[Dosiero:Motion of Insectwing.gif|dekstra|upright=1.15|eta|Baza movaado de insektoflugilo en insekto kun nerekta flugmekanisma skemo de dorsventra sekco tra toraka segmento kun a flugiloj b artikoj
d longitudinaj muskoloj.]]
Insektoj estas la nura grupo de senvertebruloj kiuj estis disvolvigintaj flugkapablon. La evoluo de insektoflugiloj estis celo de debato. Kelkaj entomologoj sugestas, ke flugiloj devenas el paranotaj loboj, aŭ etendaĵoj el la insekta eksoskeleto nomitaj notum (plurale nota, en Esperanto eble noto), nomite la paranota teorio. Aliaj teorioj estas bazitaj sur origino el "pleŭro". Tiuj teorioj inkludas sugestojn je flugiloj originiĝis el modifitaj brankoj, spiralaj frapiloj aŭ el apendico de la epikokso. La epikoksa teorio sugestas, ke la insektoflugiloj estas modifitaj epikoksaj elirejoj, modifita apendico ĉe la bazo de la gamboj aŭ kokso de la artropoda kruro. En la Karbonia erao, kelkaj libeloj el formortinta genro Meganeura havis tiom multe kiom ĝis 50 cm larĝan flugillarĝon. La aspekto de gigantaj insektoj estis trovita kongrua kun altatmosfera oksigeno. La spirsistemo de insektoj malhelpas sian grandon, tamen la alta oksigeno en la atmosfero estus ebliginta pli grandajn grandecojn. La plej grandaj flugantaj insektoj nuntempe estas multe pli malgrandaj, el kiu la plej granda enverguro estas de la blanka sorĉista tineo (Thysania agrippina), kun proksimume 28 cm.
Malkiel birdoj, multaj malgrandaj insektoj estas forbalaitaj de la hegemoniaj ventoj kvankam oni scias, ke multaj el pli grandaj insektoj faras migradon. Oni konas, ke afidoj estas transportataj longdistance pere de malaltnivelaj ŝprucfluoj. Tial, fajnaj linimodeloj asociaj kun konverĝiĝintaj ventoj ene de la bildaro de veter-radaro, kiel ĉe la radarreto WSR-88D, ofte reprezentas grandajn grupojn de insektoj. Radaro povas ankaŭ estis intence uzata por kontroli insektojn.
Piedirado
Multaj plenkreskaj insektoj uzas ses krurojn por piedirado kaj tial ili estis adoptintaj modelon de tripieda paŝado. Tiu tripieda paŝado ebligas rapidan piediradon ĉiam havante stabilan sintenon kaj tio estis zorge studita etende ĉe blatoj kaj formikoj. La kruroj estas uzataj laŭ alternaj trianguloj kiuj tuŝas la grundon. Por la unua paŝo, la meza dekstra kruro kaj la antaŭa kaj malantaŭa maldekstraj kruroj estas en kontakto kun la grundo kaj movas la insekton antaŭen, dum la antaaŭ kaj malantaŭa dekstraj kruroj kaj la meza maldekstra kruro estas levita kaj moviĝas antaŭen al nova pozicio. Kiam ili tuŝas la grundon por formi novan stabilan triangulon la aliaj kruroj povas esti levitaj kaj antaŭenigitaj siavice kaj tiel plu. La plej pura formo de la tripieda paŝado estas vidata ĉe insektoj kiuj moviĝas je altaj rapidoj. Tamen, tiu tipo de movado ne estas rigida kaj insektoj povas adapti varion de piediradaj modeloj. Por ekzemplo, se moviĝi malrapide, turni, eviti barojn, grimpi sur glitaj surfacoj, kvar (tetrapodoj) aŭ pliaj piedoj (onda modelo ) povas esti tuŝante la grundon. Insektoj povas ankaŭ adapti sian piediradan modelon por elturniĝi okaze de perdo de unu aŭ pliaj membroj.
Blatoj estas inter la plej rapide kurantaj insektoj kaj, je pleja rapido, adoptas dupiedan kuradon por atingi plej altan rapidon en proporcio al sia korpo. Ĉar blatoj moviĝas tre rapide, oni postulas filmoregistradon je kelkaj centoj de bildoj por sekundo por vidigi akurate ilian kuradon. Pli trankvila movado estas vidita ĉe la bastoninsektoj aŭ fantominsektoj (Phasmatodea). Kelkaj insektoj evoluis por piediri sur la akvosurfaco, speciale membroj de la familio Gerisedoj (Gerridae), foje konataj kiel akvopaŝeguloj. Kelkaj specioj de ocean-sketuloj de la genro Halobates eĉ vivas sur la surfaco de malfermaj oceanoj, nome habitato kiu havas malmultajn insektospeciojn.
Uzado en robotiko
Insektopaŝado estas de speciala intereso kiel alternativa formo de movado en robotoj. La studo de insektoj kaj dupieduloj havas gravan efikon por eblaj robotmetodoj de transporto. Tio povas ebligi, ke novaj robotoj estu desegnitaj tiel ke ili povas trairi terenon, kian robotoj sen radoj povas esti malkapablaj suriri.
Naĝado
Multaj el tiuj specioj havas adaptojn por helpi en subakva movado. Akvoskaraboj kaj akvaj hemipteroj havas krurojn adaptitan al padelecaj strukturoj. Nimfoj de libeloj uzas ŝpruc-elpelon, forte forigante akvon el sia rektumo. Kelkaj specioj, kiel la Gerisedoj, estas kapablaj piediri sur la akvosurfaco. Ili povas fari tion ĉar iliaj ungoj ne estas ĉe la pintoj de la kruroj kiel ĉe plej insektoj, sed iom malantaŭe en speciala fendo iom supre en la kruro; tio evitas, ke la ungoj penetru la filmon de la akvosurfaco. Oni scias, ke aliaj insektoj, kiel la stafilineda genro Stenus, elsendas pug-glandajn sekreciojn kiuj limigas la surfacan tension ebligante, ke ili povas moviĝi sur la akvosurfaco pere de la efiko Marangoni (konata ankaŭ laŭ la germanlingva termino Entspannungsschwimmen).
Kiel plago
Multaj insektoj estas konsiderata plagoj fare de homoj. Insektoj ofte konsiderataj kiel plagoj estas tiuj kiuj estas parazitaj (ekz. laŭsoj, cimoj), transmisias malsanojn (moskitoj, muŝoj), damaĝas strukturojn (termitoj), aŭ detruas agrikulturajn havaĵojn (saltuloj, kurkulioj). Multaj entomologoj estas engaĝiĝintaj en variaj formoj de luktado kontraŭ la plagoj, kiel en esplorado por kompanioj kiuj produktas insekticidoj, sed pliiĝante fidante en metodoj de biologia lukto kontraŭ plagoj, aŭ biokontrolo. Biokontrolo uzas unu organismon por redukti la populacidensecon de alia organismo — la plago — kaj estas konsiderata ŝlosila elemento de integrita lukto kontraŭ plagoj.
Spite la grandan kvanton de klopodoj direktita al la luktado kontraŭ insektoj, homaj klopodoj por mortigi la plagojn per insekticidoj povas retroe malsukcesi. Se uzita senzorge, la veneno povasn mortigi ĉiajn tipojn de organismoj en la areo, kiel la naturajn predantojn fakte de la celitaj insektoj, kiel birdoj, musoj kaj aliaj insektovoruloj. La efikoj de la uzado de DDT estis ekzemplo kiel kelkaj insekticidoj povas fakte minaci la tutan naturon krom la celitajn populaciojn de plaginsektoj.