cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Armenoj en Libano
Ekonomio
Armen-usona historiisto Richard G. Hovannisian priskribis tion, kion li nomas la "ekonomia vigleco" de la armena komunumo en Libano laŭ la centoj da armenaj posedataj butikoj en Bejruto. La komerca kvartalo de la urbo fermiĝas la 24-an de aprilo, je la datreveno de la armena genocido.
En la jaroj post la dua mondmilito, inter 1946 kaj 1948, Sovetunio subtenis kampanjon por repatriigo de armenoj kiuj loĝis en la diasporo reveni kaj ekloĝi en soveta Armenio. En Bejruto, kiu havis relative grandan armenan komunumon, la repatriiga kampanjo influis la ekonomion kaj malstabiligis la komunumon. Ĉar armenoj elmigris de Bejruto, domvaloroj malŝveliĝis kaj araboj kun pli malaltaj enspezoj (kelkaj el ili ŝijaistoj) komencis translokiĝi en la armenajn kvartalojn de la urbo. Hovannisian skribis, ke "Ĉi tiu nebonvena enfiltriĝo de kulture malpli evoluintaj kaj rapide multiĝantaj islamaj elementoj estas priplorita de la tuŝitaj armenoj dum kvarono de jarcento."
Radio
La libana ŝtatradio tre frue elsendis ĉiutage en la armena tra ĝia dua kanalo (plejparte por franca kaj angla lingvoj). Tiu programado daŭras en Radio Libano.
Dum la interna milito, la libanaj armenoj establis bonegan nombron da senlicencaj radiostacioj (ne-halto dum 24 horoj tage). La pioniro estis la populara radiostacio "Radio-Paradizo" kaj poste "Vana Tsayn" (Voĉo de Van). Tamen kie la libana parlamento realigas leĝojn organizantajn la sendondojn, ĉiujn la unlicenced stacioj (laŭ la aliaj libanaj stacioj) devis fermiĝi.
Ili estis anstataŭigitaj per du funkciigante kaj plene licenced radiostacioj funkciigantaj en armena en Libano laŭ la novaj elsendoleĝoj - "Voĉo de Van" kaj "Radio Sevan".
Televido
Libanaj privataj stacioj kaj ŝtata Tele-Liban foje dediĉis televidprogramadon en armena dum iaj okazoj.
Dum la libana interna milito, armena televidstacio kiel "Paradise Television" kunlaboris kun "Radio-Paradizo", estis establita per elsendoturo en Bourj Hammoud. Sed "Televido Paradizo" armena televidstacio devis fermiĝi post kiam ĝi ne ricevis dissendado-licencon laŭ la novaj leĝoj. Tamen Al Mustaqbal Televidon (ankaŭ konata kiel Televido Futuro) kaj OTV dissendas ĉiutagan teleĵurnalon kaj komentojn en armena lingvo.
Religio
Oficiale estas tri armenaj konfesioj agnoskitaj de la registaro. La armenoj havas armenan ortodoksan, armenan katolikan aŭ armenan evangelian menciitan en siaj identigiloj, en la nominala kampo. Iafoje tamen ekzistas variaĵoj precipe en la kazo de la armenaj evangeliistoj, foje registritaj kiel nur evangeliistoj aŭ protestantoj sen mencio de la armena etna aparteno. Estas ankaŭ iuj armenaj katolikoj, kiuj estas registritaj sub la latina rito, kelkfoje armena latino.
Apostolaj armenoj
La Sankta Seĝo de Kilikio situas en Antelias (norda antaŭurbo de Bejruto). Ĝi translokiĝis tie en 1930 de Siso (historia Kilikio, nun en Turkio) post la Armena genocido. Kune kun la Patrina Seĝo de Sankta Eĉmiadzin situanta en Armenio, ĝi estas unu el la du sidejoj de la Armena Apostola Eklezio (la nacia eklezio de la armenoj). La Katolikoso, la estro de la Sankta Seĝo de Kilikio, havas sian someran loĝejon en Bikfaja en la distrikto Matn ankaŭ norde de Bejruto. La seminario de la Armena Apostola Eklezio ankaŭ estas surloke ĉe Bikfaja. La aferoj de la libana armen-apostola loĝantaro tamen estas administrataj de sendependa korpo, la Armena Prelato de Libano kun sia propra armena Primato de Libano episkopo Ŝahe Panosjan kiel estro.
La armenaj apostolaj preĝejoj en Libano inkluzivas:
Katolikaj armenoj
Armena Katolika Eklezio, havas sian patriarkejon en la libana ĉefurbo Bejruto, kaj reprezentas armenajn katolikojn tra la mondo. Armena Katolika Eklezio ankaŭ havas sian someran loĝejon kaj monaĥejon en Bzoummar, Libano.
Armenaj katolikaj preĝejoj inkluzivas:
Evangeliaj armenoj
Armena Evangelia Eklezio, kies ĉefsidejo estas en Aŝrafieh. La aferoj de la libana evangelia komunumo estas administrataj de la Unio de la Armenaj Evangeliaj Eklezioj en Proksima Oriento.
Gravaj armenaj evangeliaj preĝejoj:
La Armena Evangelia Eklezio havas 5 aktivajn junularajn grupojn nomitajn "Ĉanic", kiuj estas parto de la Monda Kristana Klopoda Unio. Tendaroj por infanoj, adoleskantoj kaj ĉanicoj; virinaj konferencoj, preĝejaj retiriĝoj kaj edukaj programoj okazas ĉe "KCHAG", kiu situas tuj ekster Bejruto en Mansouriyeh, Distrikto Matn. Ekzistas ankaŭ kelkaj "Frataj" preĝejoj de evangelia orientiĝo.
Monumento pri Armena Genocido
Bikfaja estas hejmo de memortabulo kaj monumenta skulptaĵo, honorantaj la viktimojn de la Armena genocido en 1915. Projektita de Zaven Ĥedeŝjan kaj renovigita de Hovsep Ĥaĉerjan en 1993, la subĉiela memstara skulptaĵo ripozas ĉe supro de monteto situanta sur la tereno de la somera retiriĝo de la Katolika Kilikio.
La skulptaĵo estas bronza abstrakta figuro de virino staranta kun manoj malfermitaj al la ĉielo. Plakedo kun arabaj kaj armenaj surskriboj tekstas:"Ĉi tiu monumento, memorfestanta la 50-jaran datrevenon de la armena genocido, estis starigita kun la kunlaboro de la tuta armena komunumo en Libano, por festi la renaskiĝon de la armena nacio kaj esprimi dankemon al nia lando, Libano - la 24-an de aprilo 1969"Membroj de la armena komunumo de Libano vizitas la monumenton la 24-an de aprilo ĉiun duan jaron. La pilgrimadoj estas alternitaj kun la memorkapelo ĉe la armena katoliksejo en Antelias.
Internacia Tago de la Gepatra Lingvo
Ne konfunzenda kun "Eŭropa tago de lingvoj" La Internacia Tago de la Gepatra Lingvo aŭ Internacia Tago de la Patrina Lingvo aŭ Internacia Tago de la Denaska Lingvo estis proklamita la 21-an de februaro 1999 je propono de la Unesko al la Unuiĝintaj Nacioj.
Unesko prunteprenis ĝin de Bangldeŝo kie en tiu tago en 1952 sep junuloj martiriĝis por denaska lingvo, la lingvaj rajtoj de la bengala.
Tiun tagon UNESKO celebras ĉiujare kun la nomo Tago de la Patrina Lingvo en siaj ses oficialaj lingvoj.
Homoj, kies denaska lingvo ne (aŭ ne sufiĉe) evoluis el la vidpunkto de terminologio kaj faklingvoj aŭ al kiuj oni ne donas la eblon utiligi sian denaskan lingvon kadre de edukado, trejnado, alirado de informoj aŭ interagado en sia laborloko, tendencas postresti.
Terminologio
Ĉu gepatra lingvo - patrina lingvo - denaska lingvo aŭ adopta lingvo?
Kvankam homoj kutime alproprigas jam denaske la lingvon de siaj patrinoj kaj patroj, en plej multaj lingvoj oni nur diras patrinan lingvon, kvankam temas pri ambaŭ gepatroj (gepatra lingvo). En tiu senco la alproprigo ne dependas de la propra elekto. Se infano de esperantista paro kreskas hejme kaj alproprigas la lingvon spontanee ĝi estu konsiderata kiel gepatra lingvo, sed povas okazi ke tiu sama infano en aĝo de adolekso elektas por alia lingvo ol Esperanto, tiam oni parolas pri adopta lingvo. Inverse okazas ke la serĉado de propra identeco igas esperantistojn koncepti esperantistecon kvazaŭ kiel aparteno al mem elektita diaspora lingvo kaj kulturo, apud la gepatra: la adopta lingvo. La radikoj adopt- kaj opci- havas la saman devenon, ĉar opcio estas elekto kaj en la latina adoptare signifas elekti.
La 21-a de Februaro, Tago de la Patrina Lingvo, devus esti la festotago de la denaskuloj, sed ĝi povus esti la festotago de ĉiuj homoj, se ĝi fariĝus la Tago de la Adopta LIngvo, se tiam la mondo omaĝus ne al la lingvo lernita sen opcia ŝanco, sed ankaŭ al lal lingvo libere elektita.
Celo
Depost la jaro 2000 la 'internacia tago de Denaska Lingvo' estas celebrata ĉiujare kun la celo
Historio
La kaŭzo por festi la Internacian Tagon de Denaska Lingvo estis la tumultoj la 21-an de februaro 1952 en Dako, Pakistano kie la polico mortigis kelkajn studentojn parolantajn la bengalan ('banglan ') dum manifestacioj por la Movado por bengala lingvo kiu provis rekonigi la bengalan, la sesa plej parolata lingvo en la mondo, kiel oficiala lingvo de Pakistano. Pakistano tiam konsistis el la orienta Pakistano (hodiaŭ Bangladeŝo) kaj la okcidenta Pakistano (hodiaŭa Pakistano). La tiama pakistana registaro argumentis, ke la urdua estis la sola nacia lingvo de Pakistano kaj volis antaŭenigi nur tiun lingvon kiu estis la lingvo de la reganta socia tavolo kaj de la islama ligo, parolata de nur 3% de la parolantaro. En 1971 la orienta parto de Pakistano post naŭmonata civila milito deklaris sian sendependecon de Pakistano. La nacia lingvo en la nova ŝtato Bangladeŝo depost tiam estis la bengala.
En novembro 1999 Unesko deklaris ke la 21-an de februaro estos ĉiujare Internacia Tago de Denaska Lingvo.
La Internacia Tago de Denaska Lingvo estis unuafoje celebrata en la jaro 2000. La mesaĝo kiu tiucele alvokis en 2001, raportis ke tiam estis pli-malpli 6700 lingvoj en la mondo de kiuj duono estas minacataj kaj povus malaperi.
Unesko
En sia mesaĝo al la 103-a Universala Kongreso de Esperanto en 2018, Audrey Azoulay, la Ĝenerala Direktoro de Unesko, deklaris: "Estas fakto, ke nia Organizaĵo dividas kun la esperantista Movado komunajn valorojn: esperon en konstruado de paca mondo, harmonian kunvivadon inter la popoloj, respekton al kultura diverseco, solidarecon trans la limoj."
Universala Esperanto-Asocio (UEA) gratulas Uneskon kaj UN pro ties kreskanta atento al lingva diverseco, sed emfazas, ke oni ankoraŭ ne dediĉas sufiĉan atenton al la demando de lingva justeco kaj lingva egaleco. Kiel unu el malmultaj neregistaraj organizaĵoj kiuj okupiĝas pri lingvaj demandoj, Universala Esperanto-Asocio (UEA) instigas al Unesko kaj UN doni pli da atento al lingva justeco sur ĉiuj terenoj kaj tute aparte en edukado."
Wawer
Wawer estas administra parto de Varsovio. Ĝi situas inter: Praga-Południe, Rembertów, Wesoła, Wilanów kaj Mokotów.
Internacia Tago de la Gepatra Lingvo
Unesko
Unesko diris en sia retejo pri la Tago de Patrina Lingvo:
-- De retejo de la Unuiĝintaj Nacioj pri la Internacia Tago de la Gepatra Lingvo
Aliaj iniciatoj de Unesko rilate al lingvoj
En 2008 Unesko lanĉis la organizadon de la Internacia Jaro de Lingvoj.
En 2020, Unesko lanĉis la Jardekon de Indiĝenaj Lingvoj.
Premio
La Instituto Linguapax, en Barcelono, Hispanio, kiu laboras por konservi kaj antaŭenigi lingvan diversecon en la mondo, donas la Premion Linguapax ĉiujare je la Internacia Tago de Gepatra Lingvo. La premio estas donita al individuoj kaj instancoj, kiuj faris esceptan laboron por antaŭenigi lingvan diversecon aŭ plurlingvan edukadon. La Lingapax Premio estis unue prezentita en 2002.
Julius Wilhelm Richard Dedekind
Richard Dedekind, filo de la Braunscheig-a juristo kaj altlernej-instruisto Julius Dedekind, atendis la Martino-Katharineum en Braunschweig (prononcu: Braunŝvajg). Ekde 1848 li studis matematikon ĉe la tiea kolegio Carolinum. La studadon li plilongigis en Göttingen, kie li doktoriĝis ĉe Gauss - kiel ties lasta doktoranto - pri la teorio de la Eŭleraj integraloj.
Internacia Tago de la Gepatra Lingvo
Esperanto por lingva egalrajteco kaj pluvivado de ĉiuj lingvoj
Ankaŭ Universala Esperanto-Asocio ĉiujare aktive partoprenas en la celebrado de la Internacia Tago de Denaska Lingvo pere de multlingva informkampanjo kun afiŝoj en multegaj lingvoj. Esperanto-parolantoj aktive partoprenas en lingvaj festivaloj kie estas multe da atento por aliaj lingvoj. Dum internaciaj Esperanto-renkontiĝoj venas ofte personoj el aliaj landoj kaj kulturoj dum kiuj ili ofte volas ekscii pli da informojn pri iliaj lingvoj aŭ organizas kvizon en kiu la ĉeestantaro divenu en kiu lingvo estas iuj kanzonoj.
Julius Wilhelm Richard Dedekind
En 1854 li habilitiĝis en Göttingen, mallonga tempo post Bernhard Riemann (prononcu: Bern(h)ard Riman). Ekde 1862 ĝis sia emeritiĝo en la jaro 1894 li verkis kiel profesoro pri matematiko ĉe la Braunschweig-a 'altlernejo pri tekniko'.
Internacia Tago de la Gepatra Lingvo
Esperanto kiel denaska lingvo kaj por celebri lingvojn
Esperanto intertempe ankaŭ mem fariĝis geaptra lingvo de kreskanta nombro de denaskuloj. Oni taksis en 1995, ke tiam mil homoj lernis la lingvon hejme de siaj gepatroj; eble la nombro de denaskuloj intertempe duobliĝis. Okazas ankaŭ pluraj internaciaj renkontiĝoj de Esperanto-parolantaj familioj kun iliaj infanoj.
Esperanto kelkfoje ĉeestas apude de aliaj lingvoj kadre de la internacia tago de Denaska lingvo. Tiel okazis en 2018 en Meksikurbo, kadre de dutaga festivalo pri indiĝenaj lingvoj dum kiu kvar lingvoj estas elektitaj por la poezia recitalo "Voĉoj de l' mondo" kadre de la nacia celebrado okaze de la Internacia Tago de Denaska Lingvo, ĉe la prestiĝa Colegio Nacional. La evento titoliĝis "Meksiko multlingva", honore al sesdek naŭ naciaj idiomoj. Inter la kvar lingvoj situis Esperanto, danke al invito farita de la Instituto Nacia pri Indiĝenaj Lingvoj (INALI).
Bela ekzemplo ke esperantistoj ŝatas celebri ne nur la lingvon Esperanto kiel denaskan lingvon, sed ankaŭ aliajn lingvojn, estas la okazigo de lingva ekspozicio en la urbo La-Chaux-de-Fonds, Svislando en februaro 2018 : sur muro de 15 metroj videblis 15 lingvoj, ĉiu prezentita kiel muzika noto. En ĉiu panelo legeblis la vorto "lingvo" en la koncerna lingvo (NdlR / mankas foto), la nomo de ĉi tiu lingvo en la loka oficiala lingvo (la franca), la ISO-lingvokodo, la justa kaj neŭtrala maniero indiki la elekton de lingvoj, kaj la fonetiko en kvadrataj krampoj por faciligi la prononcadon de la vorto "lingvo" en la koncernaj lingvoj.
Temoj
La diversaj temoj dum la pasintaj jaroj estis :
Filmfestivalo pri denaskaj lingvoj
La Mother Tongue Film Festival estas ĉiujara internacia filmfestivalo de filmoj kun malpli uzataj lingvoj el la tuta mondo. Ĝi estas organizita kunlaboro kun Recovering Voices de la Smithsonian Institucio en Vaŝingtono, kaj kongruas kun la Internacia Tago de la Gepatra Lingvo la 21-an de februaro ĉiujare ekde 2016.
Bibliografio
László Gados, ''Brilu ĉiu lingvo samrajte! Por multlingveco kaj egalrajta komunikado en Eŭropo''. Söjtör, 2001, eld. Humana Eŭropa Asocio. Temas pri eseo aperinta okaze de la Eŭropa Jaro de Lingvoj kaj jam tradukita en almenaŭ ok lingvojn
Labormedicinisto
La labormedicinisto estas kuracisto kun aparta instruo en la kampo de laborprotekta medicino. La ĉefa tasko estas subteni la labordonanton ĉe la efektivigo de sanecaj kaj sanaj laborkondiĉoj por laborprenantoj. Disponigi tiun preventorganizon estas en multaj ŝtatoj laŭleĝa devoligo. Depende de naciaj reguligoj la t.n. entreprena kuracisto havas similan aŭ preskaŭ konforman signifon.
Internacia Tago de la Gepatra Lingvo
Bibliografio
André Cherpillod, Promenante tra la lingvoj, eldono La Blanchetière. Courgenard, 2017, ISBN 978-2-36620-046-1
Merv
Merv (perse: مرو), oazo-urbo kiu estis tre grava en Centrazio ĉe la historia Silka vojo kaj kies ruinoj situas hodiaŭ proksime de Mary en Turkmenio.
Merv ne ĉiam troviĝis en dezerto. En la unua jarcento post K.E la regiono estis unu el la plej fertilaj de Azio. En la 13-a jarcento Merv estis unu el la plej riĉaj urboj kaj plej gravaj sciencaj centroj en la islama mondo: ĝi havis palacojn, 12 bibliotekojn kaj astronomiejon. Pluraj strategiaj urboj ekzistis en tiu loko, kio estis tre grava por la kultura kaj politika interŝanĝo en tiu strategia loko. Pro la situo la urbo rapide fariĝis kultura fandujo kie judoj, budhistoj kaj nestorianaj kristanoj kunvivis.
Kun pli ol ducent mil loĝantoj Merv estis en 12-a jarcento por mallonga tempo la plej loĝata urbo de la mondo.
Monda heredaĵo de Unesko
La loko estis deklarita Monda heredaĵo de Unesko en la jaro 1999, nomante ĝin Nacia Historia kaj Kultura Parko de la Antikva Merv.
Vidu ankaŭ
Karakumo (dezerto)
Selĝukoj
Sudaj Kamarinoj
situo de la regiono kadre de Filipinoj (malhelverde, sub la majuskla "K")
La Sudaj Kamarinoj (Timog Kamarines, Camarines Sur) estas unu el 79 administraj provincoj de la Filipinoj. La provinco situas en la Bikola Regiono, en la sudorienta parto de la norda ĉefinsulo Luzono. Norde ĝi limas al la provinco Nordaj Kamarinoj kaj nordokcidente iom al la provinco Kezono, sude al la provinco Albajo. La provinco estis fondita la kaj havas la ĉefurbon Pili. La historia ĉefurbo kaj plej granda urbo estas Naga (Sudaj Kamarinoj). Alia grava urbo estas Libmanan.
Teritoria organizado de Taĝikio
La teritorio de Taĝikio estas dividita en unu aŭtonoma provinco (taĝike: Вилояти мухтор, viloyati mukhtor), 2 provincoj kaj distriktoj sub rekta regado. Aldone, Duŝanbeo, la landa ĉefurbo, estas sendependa ene de la administra sistemo.
Greka nacia teamo de futbalo
La greka nacia teamo de futbalo ludis sian unuan ludon en 1929, sed restis tute nesukcesa ĝis 2004, kiam Grekio gajnis la Eŭropan Ĉampionadon gajnante 2-1 kontraŭ la gastiganta teamo Portugalio en la finalo. Temis pri unu el la plej grandaj surprizoj en la futbala historio.
Krom tio, Grekio nur partoprenis en unu alia Eŭropa Futbal-Ĉampionado (1980) kaj unu mondpokalo en 1994, sen iu ajn sukceso.
Kiel gajninto de la eŭropa ĉampionado de 2004, la teamo kompreneble ankaŭ konkursis en la Eŭropa Futbal-Ĉampionado 2008 kaj konkursas en la Eŭropa Futbal-Ĉampionado 2012.
Wilhelm Blumenstock
Konrad Wilhelm BLUMENSTOCK (1889-1970 en Villingen), komercisto, juvelisto kaj horloĝisto, fondis en 1906 la unuan Esperanto-grupon en Villingen. Troviĝas memortabulo pri li sur la domo en la urbocentro, kiu ankoraŭ apartenas al familianoj (Juweliergeschäft Blumenstock, Niedere Str. 7, inaŭguro: ).
El la inaŭgura parolado: La inaŭguran paroladon prezentis Bernhard Eichkorn. La memortabulon dezajnis Daniel Haselberger el Rietheim, realigis ĝin artforĝejo Kreativ in Metall, Villingen.
26264 McIntyre
26264 McIntyre estas asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la de la teamo de la astronomia kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Nomo
Ĝia nomo honoras Nancy McIntyre, mentorinon de unu finalist(in)o de la Intel Science Talent Search de 2010, scienca konkurso por lernantoj en lasta jaro de mezlernejo. Ŝi instruas ĉe la Chaminade College Preparatory de West Hills (Kalifornio).
Islanda Komunistpartio
La Islanda Komunistpartio estis islanda politika partio. Ĝi estis ano de Komintern. Ĝi ekzistis inter 1930 ĝis 1938, sed tiam ĝi kuniĝis kun dividgrupo el la Popolpartio kaj fondiĝis la Socialistpartio.
La Komunistpartio mem estis dividgrupo de la Popolpartio, kaj fondiĝis post decido de la Popolpartio ke ne povus ekzisti pli ol unu partiana asocio en ĉiu loko, malebligi komunistaj grupoj ene de la partio.
La partio kvarfoje partoprenis en parlamentvoĉdonadoj. Nur la lasta fojo ili ekhavis parlamentanojn, eĉ 3 (dum la aliaj voĉdonadoj la voĉoj ne sufiĉis por parlamentanon en iu ajn elektodistrikto).
Brynjólfur Bjarnason estis la sola partiestro de la partio.
Datuma analitiko
Datuma analitiko estas procezo de konsiderado de datumoj por ekstrakti utilan informon kaj ellabori konkludojn. Datuma analitiko estas proksime rilatanta al datuma minado, sed datuma minado strebas al fokuso sur pli grandaj datumaroj, kun malpli granda emfazo je inferenco, kaj ofte uzas datumojn, kiuj estis originale kolektitaj por malsama celo. En statistikaj aplikoj, oni dividas datuman analitikon je priskriba statistiko, esplora datuma analitiko (EDA) kaj konfirma datuma analitiko (KDA, CDA). La EDA okupiĝas pri esploro de novaj esprimiloj en la datumoj, kaj KDA okupiĝas pri konfirmado kaj malkonfirmado de jam ekzistantaj hipotezoj.
La termino datuma analitiko estas ankaŭ uzita kiel sinonimo de datuma modelado, kiu estas nerilatanta al la datuma analitiko en senco de ĉi tiu artikolo.
Datuma analitiko havas malsamajn aspektojn, kaj eble malsamajn nomojn, en malsamaj terenoj.
Nuklea kaj partikla fiziko
En nuklea kaj partikla fiziko la datumoj kutime deveni de la eksperimenta aparato - partiklo detektilo tra datuma akirada sistemo. Poste estas farata datumreduktado, kiu ofte estas bazita sur preno nur de okazoj kiam estas koincido de signaloj de pluraj partiklaj detektiloj.
Ofte estas malfacile kompari rekte la teoriajn modelojn kun la rezultoj de la eksperimentoj. Tiam la teoriaj modeloj estas uzataj anstataŭe kiel enigo por montekarla simulada programaro, kiu antaŭdiras la respondon de la detektilo por certa teoria evento, produktante simulistajn eventojn, kiuj estas tiam komparataj al la eksperimentaj datumoj.
Vidu ankaŭ en komputa fiziko.
Komputiko
Speciala okazo estas la datuma analitiko en komputila kontrolado.
Sociaj sciencoj
Kvaliteca datuma analitiko (KDA, QDA) aŭ kvaliteca esploro estas la analitiko de ne-ciferecaj datumoj, ekzemple vortoj, fotoj, observadoj.
Negoco
En negoco, datuma analitiko estas uzata en negoca inteligenteco.
La Juna Batalanto
La Juna Batalanto. Organo de la Internacia Katolika Junulara kaj Paca Movado, eldonita de MOKA, dumonata gazeto, redaktita nur en Esperanto. Ĝi fondiĝis en 1926 kiel daŭrigo de la antaŭa Junula Angulo en Katolika Mondo. En 1926-28 ĝi estis aldono al Katolika Mondo. Ĝia tendenco estis internaciema pacifista, sociala, vivreforma. En 1929, kiam Katolika Mondo malaperis, fondiĝis Eldona Kooperativo por sendepende publikigi la gazeton. Redaktoro estis de la komenco d-ro W. Solzbacher, redaktejo kaj administrejo troviĝis antaŭe en diversaj lokoj de Germanio (Bad Honnef, Wuppertal-Elberfeld, Werl, Kolonjo) kaj poste en Luksemburgo. La librovendejo de la gazeto ĝis la Dua Mondmilito estis la plej kompleta librejo de katolika Esperanta-literaturo.
Bazita je artikolo de W. Solzbacher en Enciklopedio de Esperanto.
Weidling
Weidling [Vajdling] estas katastrala komunumo (loko) de la urba komunumo Klostronovburgo, germane Klosterneuburg, Urbo de la Interpopola Kompreniĝo, en la federacia lando Malsupra Aŭstrio, kun ĉirkaŭ 4,500 loĝantoj. Poŝtkodo: 3400. Vilaĝestro: Mag. Karl Josef WEISS [Vajs] (ÖVP), retadreso: ortsvorstehung.weidling@gmx.at
Geografio
La katastrala areo de 16,5 km² situas ĉe la Weidling-rivereto kaj estas ĉirkaŭataj de montetoj kaj montoj kiel Buchberg [Buĥberg], Haschberg [Haŝberg], Leopoldomonto, Kahlenberg (Vieno), Exelberg [Ekselberg] aŭ Hermannskogel.
Historio
La stratoloko Weidling kreiĝis ĉe la kuniĝo de Weidling-rivereto kun Rotgraben-rivereto. La unua mencio de la nomo "Widenice" [Videnice] de la slava nomo por "Waldbach" [Valdbaĥ], signifas arbarorivereto, devenas el la jaro 1108. Weidling estis en la 19-a jarcento konata kurac- kaj ripozloko kiel ŝatata somera feriejo. Sekve tio ekzistas multaj vilaoj el la 2-a duono de la 19-a kaj 20-a jarcentoj. Ekzistis eĉ ek de la jaro 1908 ĝis 1919 inter la stacidomo Weidling (en Klostronovburgo) kaj Weidling 3,7 km longa konekto kun trolebuso. Tiu ĉi linio estis unu el unuaj trolebusentreprenoj en Aŭstrio.
Lord of War
Lord of War (Estro de milito) estas usona filmo de Andrew Niccol, kiu aperis la.
Titolo
La filmotitolo "Lord of War" estas nur la aparta maniero diri la koncepton "warlord" fare de unu el la protagonistoj, duonfikcia diktatoro de afrika regno. Se oni ekiras de la esperanta "militestro", bona traduko de la titolo estas "Estro de milito".
Rakonto
Yuri Orlov [juri orlof] estas juda junulo loĝanta en Novjorko. Antaŭ lia naskiĝo, la familio Orlov transloĝiĝis de Ukrainio al Usono, por malfermi restoracion. Yuri kreskiĝis en Little Odessa, malpacema novjorka kvartalo kie pafadoj estis tre oftaj. Sed, kurioze, li fakte ĉeestis unu nur kiam li estis fariĝita plenkreskulo.
Post tiu pafado en banko, la sencela junulo ekkomprenis ke, se nutri popolon estas baza profesio de l' homaro, armi popolon estas samvalora rimedo por riĉiĝi. Multe riĉiĝi. Ĉar se dekduono de la tutmonda homaro posedas pafilon, estas ankoraŭ multaj homoj por armi. Tiel, sekrete kaj profesie, Yuri dum jardekoj spektis kaj provizis konfliktojn kiel la fino de la Malvarma milito, aŭ la 60 bataloj kiu okazis en Afriko dum la naŭdekaj jaroj. Ĉio ĉi dum vivante normalan vivon kun sia edzino kaj filo en Usono.
Kiam oni akuzas lin esti buĉisto kaj usona perfidulo provizante malamikoj de lia nacio, li kviete respondas ke cigared- aŭ veturil-vendistoj provizas la popolon per pli mortigaj iloj ol liaj, aldonante ke almenaŭ pafiloj kunhavas sekurbutonon! Eĉ se polica agento daŭre provas malliberigi lin, li perfekte scias ke ĉiam estos oficialaj superuloj por protekti lin, ne forgesante ke la plej granda armilkomercisto en la mondo estas lia propra prezidento.
Opinio
Andrew Niccol [andru nikol] emas reĝisori politike tiklajn filmojn. Post Gattaca kaj S1mOne, li sin turnas al la pafila mondkomerco. Tiun delikatan temon li prezentas tre cinike. Efektive, kiel pli bone tuŝi spektantajn konsciencojn ol montri tiun negocon kiel tutnormalan kaj banalan aferon?
Post la filmo, kie li prezentas malheroon farantan sian specialan komercon, Niccol provas skui nin afiŝante ke lia filmo estas farita laŭ veraj faktoj. Li bone scias ke ĉion ĉi oni konfuze scias sed ne vere konscias. Lord of War fakte estas agadfilmo sed precipe estas akuzo kontraŭ tiu situacio, ke la kvin daŭraj regnoj en la Konsilio de Sekureco de UN estas la plej grandaj armilŝakristoj en la mondo. Lia maniero, kiam oni parolas pri armilo de amasa detruo (AAD) estas simpla kaj efika.
Vidu ankaŭ
Viktor But
Árpád Kiss (kemiisto)
KISS Árpád (kiŝ) estis rumanihungara kemiisto, doktoro pri kemiaj sciencoj naskita en Marosvásárhely la 1-an de decembro 1911 kaj mortinta Târgu Mureș la 15-an de decembro 1987. Li estis edzo de biokemiistino Anna Kiss-Eperjessy.
Ľubomír Fajth
Ľubomír Fajth naskiĝis la 27-an de oktobro 1952 en Považská Bystrica. Li esperantistiĝis en oktobro 1997. Frekventis kurson por komencantoj gvidata de L. Mikulovská. De tiam ankaŭ ano de ESONO. Poste li partoprenis en diversaj interretaj kursoj. Dum SAT kongreso 2004 en Bratislava laboris kiel kunorganizanto. Tiam ankaŭ li subiĝis al Internacia Elementa Ekzameno de ILEI (2004).
Li partoprenis prelegojn pri Kosmologio de Martinus en Klint, (Danio). Studado de Kosmologio de Martinus en Esperanto en jaroj: 2001, 2002, 2003, 2007.
Partopreno en UK – 2002 Zagrebo, UK- 2009 Bjalistoko. Partopreno je la 7-a kongreso de Eŭropa Esperanto-Unio en Maribor, (Slovenio). Helpe de Pasporta Servo vizitis Kroation, Hungarion, Irlandon, Svislandon, Germanion, Danion, Usonon. En la jaro 2004 proponis propran konstruaĵon en Plevnik-Drienové por kreo de E-arkivo. Arkivo estis finkreita helpe de ESONO en la jaro 2006.
Li preparis vortaron por komputilo – ĉefa parto de E. V. Tvarožek, Š. R. Seemann, J. Hron. Preparo de bibliografio de ES. Kontribuis al Esperantisto Slovaka. Tradukanto kaj vortaristo de Lernu!. Kontribuoj al Vikipedio. Preparo de E-kurso en Zajeĵová.
Malgranda kukolo
La Malgranda kukolo, Piaya minuta, estas specio de la kukoledoj, familio de la ordo de birdoj, nome Cuculiformes, kiuj inkludas ankaŭ la vojkurulojn, la aniojn, la centropojn kaj la hoacinon.
La Malgranda kukolo troviĝas en manglejoj, marĉoj kaj arbustaj arbaroj ĉe akvo. La ino demetas du blankajn ovojn en profunda pokalnesto en arbo aŭ bambuo.
Tiu ĉi specio estas ĉirkaŭ 27 cm longa kaj pezas ĉirkaŭ 40 g. Plenkreskulo estas ĉefe avelkolora, kun grizeca suba ventro, pli bruna vosto kaj blankaj pintoj en la vostoplumoj. La beko estas flava, mallonga kaj kurba; la irizo estas ruĝa. Nematuruloj estas malhelbrunaj kun nigra beko kaj sen blankaj pintoj.
La Malgranda kukolo faras akrajn alvokojn kiel ĉek kaj kak dummanĝoserĉo en malaltaj branĉoj de insektoj. Tiu ĉi estas timida specio kiu kutime kaŝas sin.
(129007) 2004 TP296
(129007) 2004 TP296 estas asteroido de la ekstera asteroida zono malkovrita la en la kadro de la astronomia kampanjo Spacewatch elde la Nacia Observatorio de Kitt Peak proksime de Tucson (Arizono, Usono).
Ĝi estas ano de la Hilda grupo, tie estas en orbita resonanco 3:2 kun Jupitero.
Ĝia tre discentra orbito interne proksimiĝas tiun de Jupitero, ĝia jupitera MOID estas 0,3441 astronomia unuo, tie estas 51,477 milionoj da km. Tamen, ĝia orbita resonanco 3:2 kun Jupitero tenas ĝin malproksima de tiu ĉi planedo. : Ĝia malpleja distanco kun Jupitero, la, estos 1,958 AU, tie estas 292,883 milionoj da km.
Malcolm X
Malcolm X (, Esperantigite Malkom Eks) (naskita la ; mortinta la en Harlemo (Novjorko)) estis usonano, kiu batalis por civilaj rajtoj. Oni pafmurdis lin dum publika parolo.
Li naskiĝis en 1925 kiel Malcolm LITTLE, en multinfana nigra familio, Omaha, Nebrasko, Usono. Lia patro agadis por la rajtoj de nigruloj.
Pro frua morto de sia patro, li fariĝis al junkrimulo kaj la ŝtataj instancoj metis lin al blanka familio, kie li pasigis siajn plej feliĉajn jarojn. Li eksentis la unuajn rasismajn rifuton en la lernejo fare de siaj blankaj kunlernantoj. Spite al siaj elstaraj mezlernejaj rezultoj, li ne studis plu sed vivtenis sin per hazardaj laboroj.
Post kiam li setlis en Detroit, li laboris kiel kelnero, vendis drogojn kaj varbis klientojn por putinejo en Harlemo. En 1946 kaptis lin la polico kaj oni punis lin per 10-jara mallibero. En la prizono li konatiĝis kun ideoj de ŝajnislama organizo Nacio de Islamo, kies kredanto li iĝis. Li ricevis la nomon Malcolm X fare de la sektanoj.
Laŭ la Nacio de la islamo, la nigruloj estas elektita popolo de Alaĥo kaj la blankuloj estas kreaĵoj de diablo. Li agadis poste por rajtoj de la nigruloj kaj disvastiĝo de la islamo.
Ĉar li estas tro honesta por la korupta organizo, ĝi ekskludis lin en 1964. Tiam Malcolm pilgrimis al Mekka, kie li ekuzis la nomon Malik-el Shabbas. Post reveno, li fondis la organizon „Afro-amerika unuo”, kiu ne rifuzis kunlaboron kun la blankuloj.
Golam-Ali Hadad-Adel
Golam-Ali Hadad-Adel estis elektita la deputito de la Meĝliso en 2000 kaj 2004, ĉe tio li iĝis la unua laika prezidanto de tiu post irana revolucio de 1979.
Li doktoriĝis pri filozofio en Teherana universitato en 1975 kaj ankaŭ bakalaŭrigis kaj magistriĝis pri fiziko respektive en Tehrana kaj Ŝiraza universitatoj. Por diversaj tempoj Hadad-Adel okupis postenojn la vic-ministro pri kulturo, la vic-ministro pri edukado, la prezidanto de la Irana akademio pri persaj lingvo kaj literaturo. Li estas aŭtoro de kelkaj libroj pri islamo kaj tiu de multaj artikoloj.
Lia filino estas la edzino de Moĝtaba Ĥamenei, la filo de Ali Ĥamenei, la plej Supera Gvidanto de Irano
Katekolo
Historio
Katekolo estis unue izolita en 1839 de Edgar Hugo Emil Reinsch (1809-1884) per distilado de solida tanino estigita en la preparado de la katekino, kiu estas restaĵo de la kateĉuo, siavice produktita el la suko de bolanta kaj koncentrita suko de Senegalia catechu.
Kiam hejtata la katekino super ĝia malkomponiĝa punkto, ia substanco kiu Reinsch unue nomis Brenz-Katechusäure (kiu signifas bruligita acida kateĉuo), sublimiĝis kiel blanka efloresko. Ĉi-tio estas produkto de termika malkomponiĝo de la flavanoloj en katekino. En 1841, kaj Heinrich Wackenroder (1798-1854) kaj Constantin Zwenger (1814-1885) sendepende remalkovris la katekolon.
Ĉe raportado de iliaj malkovroj, la "Filozofia Revuo" kojnis la vorton "pirokatekino". Ĉirkaŭ 1852, Otto Linné Erdmann (1804-1869) erare konstatis ke la katekolo estis benzeno kun du oksigenatomoj ligitaj al ĝi. En 1867, August Kekulé asertis ke katekolo estis diolo de benzeno, tiam, ĉirkaŭ 1868, katekolo estis listigita kiel "pirokatekolo".
Kunrilataj kemiaĵoj
<Gallery> Tert-butylcatechol_Structural_Formula_V1.svg| 4-terk-butil-katekolo 4,5-Dinitrocatechol.svg| 4,5-dunitro-katekolo Azaleatin.png| Azaleatino Brazilin.png| Brazilino Calopin_B.svg| Kalopino Luteolin.svg| Luteolino 3,5-dibromo-catechol.svg| 4,5-dubromo-katekolo Resorcin.svg| Rezorcinolo Hydrochinon.svg| Hidrokinono (%2B)-Catechin.png| Katekino L-Tyrosin_-_L-Tyrosine.svg| Tirozino 2-Chlorphenol.svg| 2-Klorofenolo Flavan-3-ol.svg| Flavanolo </Gallery>
Kafarnao
Kafarnao - en diversaj lingvoj latinliterigata ankaŭ Kafarnaum, Kapernaum kaj Kapharnaum (hebree : כְפַר נָחוּם Kfar Naĥum, „vilaĝo de Naĥum“) estis vilaĝo de fiŝistoj en la regiono Galileo en la nordo de Izraelo. Ĝi situis ĉe la norda bordo de la lago Kineret, proksimume 2,5 kilometrojn oriente de la loĝloko Tabgha kaj 15 kilmetrojn norde de la urbo Tiberiado, flanke de la romia vojo Via Maris ("mara vojo").
En la Nova Testamento la loko menciiĝas plurloke kiel agejo de Jesuo Kristo. Proksime ankaŭ lokiĝis la monto, sur kiu li faris sian Surmontan Paroladon.
Bibliaj mencioj
Kafarnao en la evangelioj havas gravan rolon kiel loko de loĝado kaj agado de Jesuo Kristo:
Propila sulfido
Propila sulfido aŭ C6H14S estas kemia kombinaĵo, apartenanta al la funkcia grupo de la esteroj de la sulfida acido kaj propila alkoholo. Propila sulfido estas senkolora, brulema, rapidbola kaj toksa likvaĵo kun ajlodoro, analiza reakciaĵo uzata en kemiaj sintezoj kaj en la fabrikado de kosmetikaĵoj kaj farmaciaĵoj. Kutime ĝi estiĝas per kondensiĝa reakcio aŭ per esterigo de Fischer-Speyer kun sulfata acido kiel katalizilo. Propila sulfido estas malmulte solvebla en akvo, sed tute solvebla en alkoholo, duetila etero, kloroformo kaj plejmulto el la organikaj solvantoj. Propila sulfido reakcias kun fortaj oksidigagentoj kaj fortaj bazoj. Sulfidaj esteroj malkomponiĝas per varmigo aŭ kun la tempopaso en sulfuro aŭ sulfuraj derivaĵoj.
Kafarnao
Bibliaj mencioj
El la fiŝista vilaĝo devenis pluraj el la disĉiploj de Jesuo: la du fratoparoj Simono Petro kaj Sankta Andreo, kaj Jakobo la pli aĝa kaj Sankta Johano la Evangeliisto, la filoj de Zebedeo, krome la impostkolektisto Levi, poste nomata Sankta Mateo la Evangeliisto.
Laŭ la evangelio laŭ Marko ( Mk 1 11-28) Jesuo komence de sia publika agado instruis en la sinagogo de Kafarnao, kie li laŭ Marko dumtempe loĝis en la domo de Petro. Laŭ la mirakla pliigo de pano, kiun oni poste supozis esti en la areo de la loĝloko Tabgha, Jesuo laŭ la evangelio laŭ Johano (Joh 6 22-59) en la sinagogo de Kafarnao instruis la homojn pri la "ĉiela pano".
Marco van Basten
Marcel "Marco" van Basten, kiu naskiĝis en 1964 en Utrecht, estas nederlanda futbal-trejnisto kiu antaŭe estis fama futbalisto.
Kiel futbalisto, van Basten estis atakanto kun ege granda kapablo fari golojn. Li komencis sian karieron en Ayax, en 1982, kaj estis la ĉefo en kvar sinsekvaj nederlandaj naciaj ligoj, de 1984 ĝis 1987. En tiu jaro, Silvio Berlusconi sukcesis porti van Basten al sia teamo Milan A.C., kie li ludis ĝis 1993, kiam problemoj kun sia maleolo devigis lin ĉesigi sian karieron tre frue. Kun Milan, van Basten gajnis interalie tri Italajn ligojn kaj dufoje la ligon de Ĉampionoj de UEFA. Kun la nederlanda nacia teamo li gajnis la Eŭropan Futbal-Ĉampionadon en 1988, farante kvin golojn inkluzive de tre okulfrapa golo en la finalo kontraŭ Soveta Unio.
Van Basten ankaŭ gajnis trifoje la premion por la Eŭropa futbalisto de la jaro, en 1988, 1989 kaj 1992.
Ekde 2004 ĝis inkluzive la Eŭropa Futbal-Ĉampionado 2008, van Basten trejnis la Nederlandan nacian teamon.
Jiří Pavlica
Jiří Pavlica (naskiĝis la 1-an de decembro 1953 en Uherské Hradiště) estas konsiderata kiel unu el la plej multflankecaj kaj plej aprezataj personecoj en la nuntempa ĉeĥa kultura sceno. Moravia popolkantisto, ĉeĥa kantisto, violonisto, muzikkomponisto, aranĝisto de folklora muziko kaj ekde 1978 arta estro de Hradišťan, unika muzikensemblo kun alta arta kaj interpreta nivelo, larĝa ĝenroskalo kaj netradicia repertuaro, inkluzivanta tradician moravian folkloron, klasikan kaj alternativna muzikon kaj realiganta instigajn interkulturajn projektojn kun artistoj el Japanio, Sudafriko, Mongolio kaj aliaj landoj.
21434 Stanchiang
21434 Stanchiang estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la en la kadro la kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de Stanley Shang Chiang, finalisto de la Intel Science Talent Search de 2005, scienca konkurso por lernantoj en lasta jaro de mezlernejo, pro lia projekto pri materiala inĝenierarto. Li estis lernanto ĉe la John L. Miller-Great Neck North High School de Great Neck (Nov-Jorkio, Usono).
Phạm Tuân
Phạm Tuân (naskiĝis la en Quốc Tuấn, provinco Thái Bình, Vjetnamio) estas vjetnama kosmonaŭto laŭ la soveta programo „Interkosmos“ (1980), generalo de aviado, la unua aziano en la kosma spaco.
Romonya
Romonya [romonja], kroate Rumenja estas malgranda vilaĝo en Hungario, en regiono Suda Transdanubio, en departemento Baranya, en Distrikto Pécs.
Situo
Romonya situas en valo de rojo, laŭ traira flankovojo.
La junulino el Stormyr
La junulino el Stormyr, Tösen från Stormyrtorpet, estas novelo de Selma Lagerlöf de 1908. La Esperanta traduko de Oscar Frode aperis en 1930 (94 paĝoj). Lingve reviziita versio estas rete legebla.
Romonya
Historio
En Romonya migra poŝto servas.
Norda Rono
Norda Rono, en angla Rona kaj en skotgaela Rònaigh, estas malproksima skota insulo en Norda Atlantiko. Rona estas ofte menciata kiel North Rona aŭ Norda Rono por distingi ĝin el Suda Rono (alia malgranda insulo, en la Proksimaj Hebridoj). Ĝi havas areon de 109 ha kaj maksimumam alton de 108 m.
La insulo kuŝas je 71 km nordnordoriente de Butt of Lewis kaj je 18 km oriente de Sula Sgeir. Pli izola ol Sankta Kildo, ĝi estas la plej malproksima insulo en la Brita Insularo kiu estis iam loĝata dum longdaŭra bazo. Ĝi estas ankaŭ la plej proksima najbaraĵo al la Ferooj. Pro ties malproksimeco kaj malgranda areo, ĝi ne aperas kutime en multaj mapoj de la Unuiĝinta Reĝlando.
47708 Jimhamilton
Nomo
Ĝi estis nomita en memoro de Jim Hamilton (1947–2021), amatora astronomo de Caballo (Nov-Meksiko). Lia intereso estis la cifereca bildigo de galaksioj kaj pli ĵuse de planedoj. Li kunvenigis amatorajn astronomojn de la tuta lando per dissendolisto, kies anoj plezuriĝis dividi siajn astronomiajn bildojn kaj lian viglan spriton.
Lužianky
Lužianky [luĵianki], hungare Sarlókajsza [ŝarlOkajsa] estas unuigita vilaĝo kaj municipo en Slovakio.
Situo
Lužianky situas laŭ dekstra bordo de Nitra (rivero), laŭ traira flankovojo, fervojo trafikas al Zbehy (vilaĝo), Zlaté Moravce kaj Nitra (urbo). Tiu lasta urbo troviĝas je 5 km-oj.
Historio
La loko estis loĝata jam dum la paleolitiko. Tiu vilaĝo naskiĝis en 1897. Tiam 2 vilaĝoj priskribitaj sube formis unuecan setlejon. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Sarlókajsza 1127 homoj, (slovakoj en majoritato, hungaroj en minoritato). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Nyitra (reĝa departemento), al distrikto de Nyitra, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. Ĝis 1948 la oficiala slovaka loknomo estis Šarlužky-Kajsa. En 2001 vivis en Lužianky 2477 homoj, (2434 slovakoj).
Sarlóska/Šarlužky
La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1113 en formo "Sorlo". En 1715 oni komputis tie 20 domojn. En 1787 loĝis tie 257 vilaĝanoj en 44 domoj, en 1828 329 vilaĝanoj en 47 domoj.
Margraflando Meißen
La margraflando Meißen aŭ margrafujo Meissen, Markgrafschaft Meißen, iam ankaŭ nomata markio de Miśnia, estis mezepoka teritorio de la Sankta Romia Imperio kaj la historia antaŭulo de la hodiaŭa Saksio en Germanio.
Dinastioj
Pradinastio de tiu ĉi margraflando estis ekz. la Schleinitz-oj.
(18604) 1998 BK26
(18604) 1998 BK26 estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la en la kadro de la kampanjo OCA-DLR Asteroid Survey (ODAS) elde la Observatorio de la altebenaĵo de Calern, en Caussols (Alpes-Maritimes, Francio).
Piblokto
Piblokto (Inuite, Pibloktoq) aŭ Arkta histerio estas stato nur aperanta en eskimaj socioj loĝantaj en la Arkta Cirklo. Aperanta prefere dum vintro, ĝi estas konsiderata kiel kultura simptomaro.
Simptomoj
La simptomoj povas inkludi histerion (ekkriadon, nekontrolatan sovaĝan konduton), deprimon, fekmanĝadon, nesensadon de ekstrema malvarmo (kiel nude kuri sur la neĝo), eĥbabiladon (sensencan ripetadon de ekaŭskultitaj vortoj) kaj pli.
Teorioj pri la kialo
La kultuta simptomaro eble estas ligita al la veneneco de la vitamino A. La indiĝena eskima nutromaniero estas riĉa je vitamino A kaj verŝajne estas la kaŭzo aŭ kaŭza faktoro. La manĝado de arkta fiŝa hepato kaj aliaj organoj, kie la vitamino troviĝas en venenaj kvantoj, povas esti morta.
Referencoj
Parker, S: Eskimo psychopathology in the context of Eskimo personality and culture. En: American Anthropologist, 1962, 64: pp. 76–96.
42747 Fuser
42747 Fuser estas tre malgranda malhela asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la de la itala astronomo Vittorio Goretti elde la observatorio de Pianoro, proksime de Bolonjo, Italio.
Nomo
Ĝi estas nomita en memoro de la itala muzikisto Ireneo Fuser (1902 — 2003) profesoro pri orgeno, piano kaj komponado, kiu tenis katedron pri orgeno ĉe la Konservatorio de Bolonjo. Granda instruisto kaj lerta ludisto kaj komponisto, li estas aŭtoro de la bone konata libro Classici italiani dell' organo.
Maurice Utrillo
Maurice UTRILLO, naskiĝnome Maurice VALADON (naskiĝis la en Parizo - mortis la  en Dax) estas franca pentristo.
Biografio
Naskiĝinta iun tagon de Kristnasko, straton Du Poteau en Montmartre, kvartalo de Parizo, Utrillo estas unu el malmultaj famaj pentristoj de Montmartre kiu naskiĝis tie. Li estas la filo de Marie-Clémentine Valadon, kiu ŝanĝis sian antaŭnomon al «Suzanne», kiun ŝi opiniis pli eleganta, kaj de nekonata patro. Ŝi fariĝis modelo de Puvis de Chavannes, Pierre-Auguste Renoir (kiu nomis ŝin «Maria»), de Toulouse-Lautrec kaj multaj aliaj montmartraj pentristoj. Observante ilin ŝi lernis pentradon kaj ekfaris siajn unuajn desegnojn (ŝia filo estis unu el ŝiaj preferataj modeloj kiam li akceptis pozi). Ŝi estis prezentita al la majstro Edgar Degas kiu instruis al ŝi kelkajn teĥnikaĵojn, kuraĝigis ŝin pentri kaj estis ŝia unua aĉetanto.
La infaneco de Maurice disvolviĝis ĉe sia avino, al kiu sia patrino konfidis lin. Ekde la aĝo de 18 jaroj, li plurfoje restadis en frenezulejo. Li iom post iom dronis en alkoholo, kiu kaŭzis al li multajn damaĝojn (perforto, demenco). Liaj studoj estis afektitaj pro tio. Tamen, liaj terapioj savis lin kaj eble kontribuis riveli lian genion. Ĉiuokaze, li ricevis kuraĝigojn de sia patrino kiam ŝi pensis malkovri novan talenton en li. Maurice Utrillo tiam renkontis pentriston Alphonse Quizet kaj komencis regule pentri ekde 1910 kaj sukcesis vivteni sin per sia pentrado. Li faris multajn pentraĵojn dum pluraj jardekoj kaj estis multe kopiata (ekzistas amaso da falsaj kaj pridubindaj verkoj).
Ekde la 1920-aj jaroj, li fariĝis famkonata pentristo kaj la franca registaro honorigis lin per kruco de Honora Legio en 1929.
En 1935, li edziĝis al Lucie Valore kun kiu li poste loĝis en Le Vésinet. Ŝi ludis rolon en la mastrumado de la financoj de la paro kaj prizorgis Maurice por malhelpi lian refalon en alkoholismo.
Li mortis la en Dax, kie li vizitis kuracbanlokon kun sia edzino kaj estis enterigita en Tombejo Saint-Vincent en Montmartre, Parizo, fronte al kabaredo Lapin Agile.
Lia verkaro
Maurice Utrillo plejparte pentris pejzaĝojn, kie ofte aperas homaj konstruaĵoj. Dum lia kariero, li pentris multnombrajn urbajn pejzaĝojn, plejparte vidaĵojn de Kvartalo Montmartre. Lia stilo estas tiom specifa, ke estas malfacile klasifiki lin en tiun aŭ alian movadon.
Eblas distingi tri periodojn en lia verkaro:
Muzeo
La musée Utrillo-Valadon situanta en Sannois, urbo de Val-d'Oise, estas la sola en la mondo ekskluzive dediĉita al la pentristo kaj lia patrino, Suzanne Valadon. Ĝi prezentas tridekon da verkoj de la artisto kaj rekonstruon de lia ateliero.
Julius Epstein
Vivo
En Zagrebo li estis lernanto de la tiea ĥordirigento Vatroslav Lichtenegger, en Vieno li studis kompozicion ĉe Johann Rufinatscha kaj pianon ĉe Anton Halm. Li debutis en 1852 kaj baldaŭ fariĝis unu el la plej famaj pianistoj kaj pianinstruistoj de Vieno.
Ekde 1867 ĝis 1901 li estis profesoro ĉe la konservatorio en Vieno. Inter liaj lernantoj estis Ignaz Brüll, Marcella Sembrich, Gustav Mahler kaj Mathilde Kralik.
Epstein i.a. eldonis Piansonatojn de Ludwig van Beethoven, Ĉiujn pianoverkojn de Felix Mendelssohn Bartholdy kaj Kritike trarigarditan eldonon de la kompleta verkaro de Franz Schubert.
Liaj du filinoj Rudolfine (violonĉelisto) kaj Eugénie (violonisto) entreprenis inter 1876 kaj 1877 tre sukcesan turneon tra Germanio kaj Aŭstrio. Ankaŭ lia filo Richard (1869 – 1921) estis profesoro pri piano ĉe la viena konservatorio.
Franca Parlamento
La Franca Parlemento respondecas pri granda parto de la leĝdona povo kaj povas parte kontroli registaran agadon, laŭ la konstitucio de la 4-a de oktobro 1958. Ĝi estas dirata duĉambra, tio estas konsistanta el du ĉambroj : La du ĉambroj kunsidas en du malsamaj lokoj : palaco Luksemburgo por Senato kaj palaco Burbono por Nacia Asembleo.
Antaŭ 1962, la Parlamento estis la sola posedanto de popola suvereneco. De tiu dato, la povo estas dividita inter la Parlamento kaj la ŝtatestro, elektita okaze de prezidentaj balotoj kun universala voĉdonrajto.
Superpova sub la Tria kaj Kvara Respublikoj, ĝia povo reduktiĝis sub la Kvina Respubliko. Nunaj evoluoj de francaj institucioj emas al redono de kelkaj novaj respondecoj. Tamen, kresko de povoj de eŭropaj institucioj emas limigi ĝian influon, preskaŭ 70 % de ĝia agado estas pri apliko de la eŭropunia juro.
Historio
La franca Parlamento, kiel leĝdona povo, ne devas esti konfuzita kun la parlamentoj de Reĝlando Francio, kiuj estis justicaj kortumoj kun iuj politikaj atribuoj.
La Parlamento, laŭ la monderna signifo de la termino, aperis en Francio kun la franca revolucio de 1789. Ĝia formo (unuĉambra, duĉambra aŭ plurĉambra), ĝia nomo kaj ĝia atribuoj, difinitaj en la diversaj konstitucioj, estis tre malsamaj laŭ la reĝimoj.
La Ĉambro de la deputitoj de la departementoj, france Chambre des députés des départements (jen la preciza titolo de tiu asembleo en la ĉarto de 1814), aŭ pli kutime Ĉambro de la deputitoj estis la parlamento de Francio estigita per la ĉarto de 1814.
La Ĉambro de la deputitoj (france Chambre des députés) estis la nomo de la malsupra ĉambro de la franca parlamento en la epoko de la Julia Monarkio, de 1830 ĝis 1848. Ĝi sekvis la ĉambron de la deputitoj de la departementoj, france Chambre des députés des départements, kiu estigis per la ĉarto de 1814.
La Parlamento sub la Kvina Respubliko
La Parlamento konsistas el du ĉambroj : Senato kun 348 elektitoj, kaj Nacia Asembleo kun 577 deputitoj.
Elekto de la parlamentanoj
La deputitoj, kiuj sidas en la Nacia Asembleo estas elektitaj per ununoma plejmulta voĉdonado en du fojoj en distriktoj kun pli malpli, por kvin jaroj, escepte de malfondo de la asembleo.