cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Argiltabuleto
Ankaŭ la linia skribo A, nemalĉifrata lingvo de Kreto, kaj linia skribo B, praa formo de la antikva greka lingvo de la 14-a jarcento a.K. estis gravuritaj sur argilajn tabuletojn.
En Helena mitologio, la Muzo de historio, Klio, havas argiltabuleton kiel simbolo.
Tamás Szabó (skulptisto)
Tamás Szabó [tamAŝ sabO], laŭ hungarlingve kutima nomordo Szabó Tamás estas hungara skulptisto, membro de Hungara Arta Akademio (2007). Tamás Szabó naskiĝis la en Budapeŝto.
Biografio
Tamás Szabó akiris diplomon en la Industriarta Altlernejo en 1979. Lia ĉefinstruisto estis Márton Horváth. Inter 1986 kaj 1988 li havis stipendion. Li kreas en Artistkolonio (Budapeŝto). En 2005 li fondis skulptistan grupon. Li ricevis premiojn inter 1980-2008.
Belmont (Doubs)
Belmont estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Doubs, en la regiono Burgonjo-Franĉkonteo (Bourgogne-Franche-Comté, prononco []) kaj en la historia regiono Franĉkonteo. Laŭ la stato de la jaro en la urbo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². Administre la komunumo apartenas al la arondismento Pontarlier (france arrondissement de Pontarlier), la centra kaj suda parto de la departemento, kaj al la kantono .
Melakarto
Melakarto estas speco de tonalo en barata muziko, kiun karakterigas aro da ŝrutoj. Barataj tonaloj diferencas de eŭropaj laŭ Gido de Areco en tiu ke ĉiam la sama tonsilabo estas toniko.
Stratfotografio
Stratfotografio (de la angla: street photography) estas fotografia ĝenro kies temo estas la homo en sia vivmedio. Ĝi estas farata pro arto aŭ enketado kiu prezentas senpere okazajn renkontojn kaj hazardajn okazaĵojn ene de publikaj lokoj. Kvankam stratfotografoj kutime prenas bildojn rekte de homoj en publikaj lokoj kiel ekzemple stratoj, parkoj kaj metro-stacioj sen ke tiuj estas konsciaj pri tio, stratofotografiaĵo povus malhavi personojn kaj eĉ eblus ke ĝi estas objekto aŭ medio kie la bildo projektas decideme homan karakteron en faksimilo aŭ estetiko. Stratofotografio ankaŭ ne bezonas la ekziston de iu strato aŭ eĉ urba medio.
Ĝi estas artema formo kiu celas prezenti fotojn en natura anstataŭ 'poza" pozicio. Stratofotografio, tamen, restas malfacile difinebla varo, ĉar ĝi estas ĉe la vojkruciĝo de dokumenta fotografio, turisma momentfoto kaj la fotoĵurnalismo direktitaj al 'faits divers' (senrubrikaj novaĵoj).  Stratofotografio estas parenca al dokumentfllmo kaj ĵurnalista fotografio, kun tiu diferenco, ke ne la enhavo sed la arto de la foto ĉefas. Stratfotisto ne laboras laŭ mendo kaj ĉasas por fari unikan foton prenita intuicie sur la ĝusta decida momento : "le moment décisif" de Henri Cartier-Bresson. La ĉefa celo estas esprimi subjektivan impreson de sperto en la ĉiutaga urba vivo.
Rajtoj kaj privateco
En multaj landoj, ekzistas leĝoj kiuj regas la privatecon por protekti homojn. Pro tio fari foton de iu sen permeso povas esti punebla, eĉ se tio okazas en publikaj spacoj kaj lokoj. Al tiuj kiuj volas ekzerci tiun ĉi specon de fotografio utilas informi sin pri la bildorajto.
La franco Henri Cartier-Bresson (1908-2004) estas konsiderita la patro de moderna stratofotografio. Alia konata stratfotografisto estas la rumana Mihaela Noroc, konata pro sia libro The Atlas of Beauty (La Atlaso de Beleco) en kiu ŝi portretas bilde kaj rakonte 500 virinojn el pli ol 50 landoj.
Kameraoj
La plej ideala aparato kiun multaj stratofotistoj preferas pro facila kaj rapida uzo estas la cifereca kamerao en poŝformato, tamen prefere kun aldonaj eblecoj por dise elekti la diafgragmon kaj la eksponperiodo.
Konduktado (elektro)
Elektra konduktado estas movado de ŝargitaj partikloj tra materialo responde al elektra kampo. La subkuŝa mekanismo de tiu ĉi movado dependas de la materialo mem.
aŭ ĝia inverso elektra rezistivo ρ, kiu difiniĝas kiel:
En neizotropaj materialoj, σ kaj ρ estas tensoroj.
Solidaĵoj
En kristalaj solidaĵoj, atomoj interagas kun siaj najbaroj, kaj la energiaj niveloj de la elektronoj de izolaj atomoj iĝas bendoj. Ĉu materialo konduktas ĉu ne determiniĝas de sia benda strukturo. Elektronoj, estantaj fermionoj sekvas la Pauli-an principon de ekskludo, signifantan ke du elektronoj ne povas okupi la saman staton. Tiel elektronoj en solidaĵo plenigas la energiajn bendojn ĝis certa nivelo, nomita la Fermia nivelo. Bendoj kiuj estas tute plenaj de elektronoj ne povas kondukti elektron, ĉar ne estas stato kun proksima energio al kiu tiuj elektronoj povas salti. Materialoj en kiuj la bendoj estas plenaj (t.e. la Fermia energio estas inter du bendoj) estas izolaĵoj.
Metaloj
Metaloj estas bonaj konduktantoj ĉar ili havas neplenan spacon en la valenta bendo. Manke de elektra kampo, ekzistas elektronoj veturantaj laŭ ĉiuj direktoj kaj kun multaj malsamaj rapidoj ĝis la Fermi-a rapido (la rapido de elektrono ĉe la Fermia energio). Kiam elektra kampo aplikiĝas, eta malekvilibro ekiĝas kaj kurento fluas. Elektronoj en tiu ĉi bendo povas akceli per tiu kampo ĉar estas abundaj apudaj statoj sur la bendo.
Rezistanco okaziĝas pro dispersado de difektoj en la latiso aŭ pro fononoj. Kruda teorio de konduktado en simplaj metaloj estas la Druda modelo, en kiu dispersado karakteriĝas de modera tempo τ. La konduktadon donas la ekvacio:
kie n estas la denseco de konduktataj elektronoj, e estas la elektrona ŝargo, kaj m estas la elektrona maso. Pli bona modelo estas la tiel-nomita duonklasika teorio, en kiu la efiko de perioda potencialo de la latiso sur la elektronoj donas al ili efektivan mason.
Duonkonduktaĵoj
Solidaĵo kun plenaj bendoj estas izolaĵo, sed ĉe finia temperaturo, elektronoj povas termike ekscitiĝi de la valenta bendo al la sekva pli alta, la kondukta bendo. La frakcio de elektronoj ekscititaj laŭ tiu ĉi maniero dependas de la temperaturo kaj la bendbreĉo, la energia diferenco inter la du bendoj. Ekscitado de tiuj ĉi elektronoj en la konduktan bendon postlasas pozitive ŝargitajn truojn en la valenta bendo, kiu ankaŭ povas kondukti elektron. Vidu duonkonduktaĵon por pliaj detaloj.
En duonkonduktaĵo, malpuraĵoj efikas la koncentreco kaj tipo de ŝargportantoj. Donantoj (n-tipaj) malpuraĵoj havas ekstrajn valentajn elektronojn kun energioj tre proksimaj al la kondukta bendo kiuj facile povas ekscitiĝi al la kondukta bendo. Akceptantoj (p-tipaj) malpuraĵoj kaptas elektronojn de la valenta bendo, allasante la facilan formadon de truoj. Se izolaĵo dopiĝas per sufiĉaj malpuraĵoj, Motta transiro okazas, kaj la izolaĵo fariĝas konduktanto.
Superkonduktantoj
En metaloj kaj certaj aliaj materialoj, transiro okazas ĉe malaltaj temperaturoj al la superkonduktiva stato. Per interago peritaj de alia parto de la sistemo (en metaloj, fononoj), la elektronoj pariĝas al Cooper-aj paroj. La bosonaj paroj formas superfluidon kiu havas nulan rezistancon.
Elektrolitoj
Elektraj kurentoj en elektrolitoj estas fluoj de elektre ŝargitaj atomoj (jonoj). Ekzemple, se elektra kampo lokiĝas ĉirkaŭ solvo de Na+ kaj Cl–, la natriaj jonoj movigas al la negativa elektrodo (katodo), kaj la kloraj jonoj moviĝas al la pozitiva elektrodo (anodo). Se kondiĉoj estas ĝustaj, redoksa reakcio okaziĝas, kiu delasas elektronon de la kloro, kaj ebligas ke elektronoj ensorbiĝi en la natrio. En akva glacio kaj en certaj solidaj elektrolitoj, fluantaj protonoj konstituas la elektran kurenton.
Gasoj kaj Plasmoj
En neŭtralaj gasoj, elektra konduktado estas tre malalta. Ili agas kiel dielektriko aŭ izolaĵo, supren ĝis la elektra kampo atingas la disrompan grandon, kiu senigas elektronojn de la atomoj, kiu tiel formas plasmon. Tiu ĉi plasmo ebligas konduktadon de elektro, formante sparkon, lumarkon, aŭ fulmon. En ordinara aero sub la rompiĝa kampa grando, la ĉefa fonto de elektra konduktado estas tra moveblaj partikloj de akvo, kiuj kunportas elektran ŝargon kiu formas kurenton.
Plasmo estas stato de materio, kie kelkaj el la elektronoj seniĝas de iliaj molekuloj aŭ atomoj kaj la gaso "joniĝas". Plasmo povas formiĝi pro alta temperaturo, au pro aplikado de elektra kampo kiel notita ĉi-supre. Elektra konduktado en plasmo rezultas de la movado de elektronoj kaj de pozitivaj jonoj.
3685 Derdenye
3685 Derdenye estas malgranda malhela asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la usona astronomo Schelte J. Bus elde la Observatorio de Siding Spring, apud Coonabarabran en Novsudkimrio (Aŭstralio).
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de la usonaj amatoraj geastronomoj Derald kaj Denise Nye.
Verwaltungsgemeinschaft Velden
La nomon Verwaltungsgemeinschaft Velden havas du administraj unuoj en la federacia lando Bavario de Germanio, nome la komunumaroj
Biologia klasado
Biologia klasado (aŭ klasifikado) estas ordigado de la plantoj, bestoj kaj aliaj vivuloj en grupojn. La biologia klasado temas kaj pri la klasigaj metodoj, kaj pri la klasigo mem, rezulto de tiuj metodoj. La scienco de la biologia klasado estas taksonomio. La metodo klasika (aŭ tradicia) estis ĉefa ĝis la dua duono de la 20-a jarcento, kaj ekde tiam oni ekuzis la metodon kladikan. La kladika klasigo nun anstataŭas iom post iom la klasikan.
En la sciencoj de la vivaj estaĵoj, la scienca klasigado de la specioj (kio estas nomebla ankaŭ kiel «biologia klasigo») korespondas al sistematiko, kiu estas la metodo aŭ aro de metodoj por klasigi la vivajn estaĵojn, kaj al la taksonomio, kiu estas la klasigon mem, rezulta el la apliko de la metodo. La metodoj de la klasigo nomata klasika aŭ tradicia estis hegemoniaj ĝis la dua duono de la 20-a jarcento, markita per la apero, en 1950, de la filogenetika nomenklaturo aŭ kladismo.
La terminoj koncernataj de la diferencaj klasigoj ne profitas el difino unuanime akceptita, ĉar ĉiu scienca verko, ĉiu vortaro kaj, por tiel diri, ĉiu aŭtoro havanta la sian. Kiel verkis Small (1989): «La ironio estas konstati ke la fakuloj pri klasigo biologia ne atingis havigi sisteman klarigon de klara nomenklaturo en la interno de sia propra kampo de aktiveco kaj de ties komponantoj […].»
Antikva ĝis mezepoka
Aktualaj sistemoj por klasifiki vivantajn estaĵojn devenas de la pensoj de la greka filozofo Aristotelo, kiu eldonis en sia metafizikaj kaj logikaj verkoj la unuan sciatan klasifikon de ĉio ajn ekzistanta, aŭ "estaĵo". Ĉi tiu estas la plano kiu estigis modernajn vortojn kiel substanco, specio kaj genro, kiujn retenis en modifita formo Karolo Lineo.
Aristotelo ankaŭ studis bestojn kaj klasifikis ilin laŭ tipoj da reproduktado, kiel ankaŭ Karolo Lineo poste faris kun plantoj. Aristotela besta klasifiko fariĝis arkaika pro pluaj elkovroj kaj forgesiĝis.
La filozofia klasifiko estas resume tiel ĉi: Unuagrada "substanco" estas la individua estaĵo; ekzemple, Petro, Paŭlo, ktp. Duagrada substanco estas tio, kion oni povas konvene aŭ tipe diri pri klaso de unuagradaj substancoj; ekzemple, homo Petro, Paŭlo, ktp. La karakterizaĵo devas ne esti simple en io individua; ekzemple, gramatika kapablo. Gramatika kapablo ellasas la plimulton de Petro do ne estas karakteriza de li. Simile homo (la tuta homaro) ne estas en Petro; iom, li estas en homo.
Specio estas la duaranga substanco kiu estas plej karakterizita de siaj individuoj. La plej karakteriza afero kiun oni povas diri pri Petro estas tio, ke Petro estas homo. Identeco estas postulata: "homo" egalas al ĉiuj ĝiaj individuoj kaj nur tiuj individuoj. Membroj de specio malsamas sole laŭ nombro sed estas tute la sama tipo.
La duaranga substanco kiu distingas iun specion de alia ene de genro estas la specifa diferenco. Homo estas komprenebla kiel la sumo de specifaj diferencoj (la "differentiae" de biologio) en ĉiam malpli ĝeneralaj kategorioj. Ĉi tiu sumo estas la difino; ekzemple, homo estas viva, sentkapabla, racia substanco. La plej karakteriza difino enhavas la specion kaj la sekvan plej ĝeneralan genron: homo estas racia besto. Difino estas tiele bazita sur la unueca problemo: la specio estas nur unu sed havas multajn diferencojn.
La problemo pri estado okupis la atenton de kleruloj dum la Mezepoko. La solvo de Tomaso, nomita la analogio de estado, establis la kampon de ontologio, kiu multe diskonigiĝis kaj ankaŭ distingis inter filozofio kaj eksperimenta scienco. Tiu lasta estiĝis en la Renesanco el praktika tekniko. Lineo, kiu estis klasika klerulo, kombinis la du sur la sojlo de la granda novklasikista reviviĝo iam nomata la Epoko de Klerismo.
Evoluada taksonomio
Je la fina parto de la 18-a jarcento, estiĝis la ideo ke Linea taksonomio transformiĝas en specon de arboforma diagramo de la besta kaj planta regnoj. Tio okazis antaŭ la publikigo de La origino de specioj, nome la ĉefverko de Charles Darwin. Inter la fruaj verkoj kiuj esploris la ideojn pri transmutaciado de specioj estis Zoönomia de Erasmus Darwin kaj Philosophie Zoologique en 1809 de Jean-Baptiste Lamarck. La ideon popularigis en la anglaparolanta mondparto la spekulativa, sed vaste legata, Vestiges of the Natural History of Creation, publikigita anonime de Robert Chambers en 1844.
Post la apero de La Origino de Specioj, rapide aperis ĝenerala akcepto, ke klasado devus speguli la darvinan principon de komuna deveno. Populariĝis reprezenti en sciencaj verkoj la Arbon de Vivo, kun konataj fosilioj enkorpigitaj. Unu el la unuaj modernaj grupoj ligitaj al fosiliaj prauloj estis birdoj. Uzante la tiam freŝe malkovritajn fosiliojn de Arkeopterigo kaj Hesperornito, Thomas Henry Huxley deklaris ke ili estis evoluintaj el dinosaŭroj, grupo formale nomita de Richard Owen jam en 1842. La rezulta priskribo, ke dinosaŭroj "estigis" birdojn, aŭ "estis la prauloj de" birdoj, estas la esenca patrino de la pensado de evoluada taksonomio. Trovinte kaj rekoninte pli kaj pli da fosiliaj grupoj en la malfrua 19-a kaj frua 20-a jarcentoj, palaeontologiistoj laboris por kompreni la historion de bestoj tra la epokoj, kunligante konatajn grupojn Per la moderna evoluada sintezo de la fruaj 1940-aj jaroj, establiĝis esence moderna kompreno de la evoluado de la ĉefaj grupoj. La evoluada taksonomio estas bazita sur lineaj rangoj, do la du terminoj estas ĝenerale interŝanĝeblaj en la moderna uzado.
Ek de la 1960-aj jaroj aperis tendenco nomita kladiko, inspirite de la kladika metodo. La elstara trajto estas aranĝi taksonojn en hierarkian kladogenezan arbon, malatentante rangojn. Se taksono inkludas ĉiujn posteulojn de iu praa formo, ĝi nomiĝas unuklada. Grupo kies posteulaj grupoj estas forigitaj (ekzemple, dinosaŭroj, kun birdoj kiel posteula grupo) nomiĝas paraklada (??), dum grupo kiu reprezentas pli ol unu branĉon el la arbo de vivo nomiĝas plurklada.
La diversaj klasadoj
Ŝajnas ke la homo nature bezonas klasigi, por igi la multecon kaj malsimplecon komprenebla. Ĉiu klasigo rilatas al kulturo, nivelo de konoj, kaj varias laŭ la evoluado de la socioj. Krome la koncepta klasigo varias depende el ĉiu lingvo (inklude la metilingvaĵoj de ĉasistoj, brutobredistoj, fiŝkaptistoj, agrikulturistoj), ĉiu civilizo aŭ fako havas tendencon troaprezi la objektivecon de sia klasiga pensaro. Kvankam la tradicia socio modifiĝas malmulte, aŭ faras ĝin nur tre malrapide, nur inverse tio okazas ĉe la societoj nomataj sciencaj, multe pli ŝanĝemaj kaj, krome, sendependaj unu el aliaj, kio klarigas la multoblecon de klasigoj.
Per observado de vivantaj organismoj kaj per komparo la homo difinis bazajn taksonojn korespondantajn ofte al genro kaj ofte al la specio, ili mem klasitaj en sistemo.
Popola klasigo
Maniero per kiu oni popole nomis vivulojn estas unua klasigo, per kiu oni distingis genrojn kaj speciojn. Ĝi estas bazita sur simplaj kriterioj: aspekto, kutimoj, ktp. Tiu unua parataksonomio datas el la epoko de ĉasistoj-kolektistoj de la Paleolitiko.
Estas la popola klasigo kio «primitive» (kaj per komuna nomo) permesis distingi la genrojn kaj la speciojn. Ĝi konservas ankoraŭ, nuntempe, sian gravon. Fondita sur simplaj kriterioj: la aspekto, la supozitaj kutimoj, la krioj ktp., ĝi ne enkotiĝas en sciencaj distingoj kaj specifikiloj. Antaŭ tio nekonata, ŝi procezas laŭ etendo aŭ asimiligo: por ekzemplo, la muso kaj la vesperto, kvankam ne parence rilataj, laŭ la aspekto estas asimileblaj, kaj tiele multaj lingvoj uzas tiun similecon por la nomigo; la kivio vegetala kondukas al la birdo kivio pro ĝia simileco de formo kaj koloro. Tamen, la universala mekanismo de asimilado fondita sur etapo de observado aperas ankaŭ en la formado de la sciencaj nomoj. Ĉar la scienco de la homaro estas ĉiuokaze nur, «serio de eraroj… korektitaj» (Georges Becker).
Tiele la popola sciaro distingis deĉiame la gufojn disde la strigoj, la ranojn disde la bufoj, la ratojn disde la musoj, ktp., nome specioj parencaj kiuj, en kelkaj lingvoj kiuj distingas speciojn pere de gramatika genro, depende de la mondoregionaj kulturoj, estas censitaj kiel masklaj kaj inaj. Tiele en kelkaj lingvoj la gufo estas masklo dum la turstrigo ina, la bufo masklo kaj la rano ina ktp. Tio tamen ege varias laŭ la lingvoj kaj por ekzemplo ne havas sencon en angla.
La popolaj klasigoj de la plantoj «havas praktikan funkcion rilate kun la necesoj de sciara ordo (ordigo, memorigo, parkerigo), sed ankaŭ kun la rolo atribuita al ĉiu planto en la teknikaj kaj simbolaj praktikoj».
Primitiva klasigo
La etnocentrisma vidpunkto kiu antaŭjuĝe atribuas superecon de la moderna homo super la primitivaj popoloj estas senvalidigita pere de tre nombraj komparaj studoj en moderna antropologio.
Tiuj studoj montras ke fakte, ĉie kaj ĉiam kie kaj kiam la homo supozita «primitiva» aŭ sovaĝa (laŭ sia ekonomio por vivteno) restis integrita en sia medio, ĝia akurata sento por observado kaj ĝia plena konscio pri informo inter la animalaj kaj vegetalaj regnoj, kio ĉiam surprizis al la sciencistoj, konstitis enorman fonton de konsiderenda scio.
Tiele, laŭ Claude Lévi-Strauss, la indianoj de la popolo de Navahoj distingas pli da 500 plantoj, la Hanunooj de la Filipinoj klasigas la birdojn en 75 kategorioj kaj dividas sian lokan flaŭron, je plej malalta nivelo, en pli ol 1800 taksonoj, kiam la botanikistoj distingas por la sama flaŭro malpli ol 1300 specioj, ekde moderna scienca vidpunkto.
Por ekzemplo, en «kampara» loko de la Rjukju-insularo, la botanikisto Alexander Hanchett Smith asertis ke La observado tiutipa abundas.
La instruo kiun oni elprenas el tio estas reveno al la evidento: kiam oni intencas klasigi science la universon, necesas rikolti de la maniero plej larĝa eble, la heredon de ĉiuj klasigoj, ĉu estintaj aŭ estantaj kaj sendepende de la nivelo de edukiteco aŭ kulturo el kiu ili venas.
Klasika klasigo
Klasika klasado havas sian radikon en la laboro de Karolo Lineo, kiu grupigis speciojn laŭ iliaj fizikaj karakterizaĵoj. Ĝi ankoraŭ gravas, ĉar ĝi estas en multe da skribaĵoj, kelkfoje freŝdata. Lineo apartigis la vivulojn en du regnojn: plantan kaj bestan. Oni pli kaj pli konsciis pri la malsimpleco de la vivuloj kaj la nombro de regnoj pligrandiĝis. Tiel, oni aldonis la regnon protistan, kaj poste la regnojn prokariotan kaj la fungan. Nun, la klasika klasigo enhavas 6 regnojn:
La hierarkio
Klasika klasigo estas bazita sur hierarkio kiu enhavas plurajn gradojn:
Kladistika klasigo
Ekde la dua duono de la 20a jarcento, biologia klasado estas nur bazita sur la evolua ŝablono kaj la parenceco de la specioj. La grupoj estas ĉiuj idoj de iu praulo, la kladoj. La fiksa hierarkio estas forlasata por sistemo kun kladoj unu en aliaj, figurata per arbo.
La filogenetika nomenklaturo, ofte nomata ankaŭ kladistika nomenklaturo, estas metodo de nomenklaturo por taksonoj en biologio kiu uzas filogenetikajn difinojn por taksonaj nomoj per sistemo sube klarigita. Tio kontrastas kun la tradicia metodo, per kiu taksonaj nomoj estis difinitaj de tipo, kio povas esti specimeno aŭ taksono de pli malalta rango, kaj de diagnozo, nome aserto intencanta havigi karakterojn kiuj diferencigu la taksonon de aliaj kun kiuj ĝi povus esti konfuzata.
La taksonoj estas akiritaj jam laŭ nova metodo, nome la kladisma metodo. Tiu nova klasigo validas nur grupojn monofiletikajn (nome tiuj kiuj inkludas praulon kaj ĉiujn ties posteulojn) kaj permesas plej bone vidadi la branĉojn de la vivaj estaĵoj konstituataj de sinsekvaj diferencoj laŭlonge de la tempo. La hierarkio kiu fiksas kategoriojn (nome la taksonomiajn rangojn: specio, genro, familio ktp.) estas forlasita profite al sistemo de taksonoj enskatoligitaj unuj en aliaj, sistemo esprimita pere de la uzado de kladogramoj. Ĉiu taksono iĝas tiele branĉo de taksonoj kiuj estas subordigitaj inter ili, nome klado.
Anstataŭ la kvin regnoj de Robert Harding Whittaker (1969), la plej grandaj aroj estas 3 kladoj:
La ordon de branĉiĝo inter tiuj tri kladoj oni ankoraŭ ne scias. Scii kiuj el tiuj tri grupoj kunhavas komunan praulon kiu distingas ili el la tria estas la esplorinda afero, kiel estas jam ĉiuj la taksonoj nedividataj en du aliaj taksonoj (nome la «arboj ne enradikigitaj»). Kelkaj esploristoj jam proponis sian propran kladogramon, farante el du el tiuj tri kladoj la du unuajn de ilia tutmonda klasigo de la vivanta estaĵaro.
La unuaj laboroj pri kladika klasado celis senerarigi la arojn de la klasika klasado, sed nun oni plejofte faras arbojn sen rilatoj kun la klasika hierarkio, kaj tio igas ke la klasika sistemo uzatas nur en malnovaj lernolibroj kaj ĉe kelkaj redaktistoj kiuj ŝanĝas la arojn de la klasika sistemo laŭ la novaj rezultoj de la filumgenetika (kladika) klasado.
Evoluada klasigo
La evoluada klasigo estas moderna disvolviĝo de la klasika klasigo. Ĝi klasas speciojn laŭ evoluaj gradoj difinitaj per diferencoj en evolua rapido. La principoj kaj la metodoj de la sistematiko nome «tradicia» kontinuis modernigon paralele de la konkurenco de la kladismo. Ĝi celas la formalan agnoskon de la evoluaj gradoj en la klasigo kaj kritikas la devigan holofilion de la taksonoj sur kiu insistas la kladistoj. Alproprigante komplete la matematikigon kaj la informadikigon de la sistematiko kiu venis post la enkonduko de la Kladistiko kaj de la komputiloj, laŭ la argumentaro Bayes-isma pri plinovigita epistemologio, tio distingas ĝin klare disde la klasika sistematiko de la komenco de la 20-a jarcento kio kondukis al la nomo de post-filogenetika sistematiko.
Nomsistemo
La lingvo uzita de la sciencistoj por priskribi (origina diagnozo) kaj nomigi la vivantaj specioj estis la latina. Ĉiu specio estas nomita per dunoma nomo, kombinante nomon de genro kiu komencu per majusklo sekvata de speci(f)a epiteto (tute en minuskloj) kaj, se eble sekvita de la citaĵo mallongigita de la nomo de la aŭtoro (en botaniko) aŭ kompleta (en zoologio) kiu por la unua fojo priskribis la specion laŭ tiu nomo; la nomo kompleta estu kursiva.
Dunoma sistemo
Ekde Lineo kaj ties dunoma nomsistemo, ĉiu specio nomiĝas per duvorta nomo, la genra kaj la specia nomoj. La sciencaj nomoj de specioj entenas ankaŭ la nomojn de la unue proponintaj sciencistoj, tiuj aperas ĝenerale nur sub formo de mallongigoj, kaj la dato de priskribo.
Oni vidu po unu ekzemplo por ĉiu klasika regno:
Tradicie, kaj ĝis la fino de la 19-a jarcento, la ĉefaj sciencaj lingvoj en Eŭropo estis, pli malpli egale: la germana, la angla, la hispana, la franca kaj la itala (la kodoj de nomenklaturo, por ekzemplo, estis samtempe eldonitaj en kvin oficialaj lingvoj). Sed nuntempe, en la publikaĵoj kaj amaskomunikiloj, la angla situas pli kaj pli konkurence kun la latina kaj foje eĉ anstataŭas ĝin.
Vortfinaĵoj laŭ nivelo
La nomenklaturo de la klasika klasigo establis terminaron kodigita kiu ebligas, nur per rigardo al la finaĵo (aŭ sufikso) de ajna taksono, scii kiu estas ties taksonomia rango en la sistematika hierarkio. La uzado de rangoj, kiel tiuj de la suba tabelo, survivas nur ĉe kelkaj sistematikistoj kiuj esprimis sian volon adapti la taksonojn akiritajn per kladisma analizo laŭ la iama sistemo linea de la klasika klasigo.
Aŭtoritatulo (citi aŭtoron)
Oni rajtas meti la nomon de "aŭtoritatulo" post la biologia nomo. La aŭtoritatulo estas la sciencisto kiu kiel unua valide publikigis la nomon de la estaĵo. Ekzemple, en 1758 Lineo donis al la Azia elefanto la sciencan nomon "Elephas maximus", do foje oni skribas la nomon kiel "Elephas maximus Lineo, 1758". Oni ofte mallongigas la nomon de aŭtoritatulo. La mallongigo "L" estas vaste akcepebla nomo por Lineo, kaj en botaniko ekzistas reguligita listo de normigaj mallongigoj. La sistemo por decidi aŭtoritatojn diferencas iomete inter botaniko kaj zoologio. Tamen, estas laŭnorme ke, se la nomo aŭ klasifiko de specio estas ŝanĝita post la origina priskribo, oni metas la nomon de la origina aŭtoritato inter krampoj.
Hirschberg (distrikto Rejno-Lahn)
Hirschberg estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Rhein-Lahn de la federacia lando Rejnlando-Palatinato. Fine de la jaro la komunumo havis 0 loĝantojn.
Carl Alexander Clerck
Carl Alexander CLERCK (1709 – 22a de Julio 1765) estis sveda entomologo kaj araneologo. Clerck devenis el familio de malalta nobelaro kaj eniris en la Universitato de Upsala en 1726. Oni konas malmulton pri liaj studoj; kvankam samtempulo de Lineo, ne oni konas ĉu li havis kontakton kun li dum sia epoko en Upsala. Lia malriĉeco devigis lin lasi la universitaton frue kaj eniri en la registara servo, kaj poste eniris al laboro en la administrado de la urbo Stokholmo.
Pro la escepta serioza traktado de araneaj specioj, la sciencaj nomoj proponitaj de Clerck en Svenska Spindlar (kiuj estis adoptitaj de Carl Linnaeus en sia Systema Naturae en 1758 kun nur minoraj modifoj) estis tradicie agnoskitaj de araneologoj kiel dunomaj kaj disponeblaj, poste tio estis oficiale agnoskita en la Internacia Kodo de Zoologia Nomenklaturo. Tio signifas ke en okazo de dubo la literumado de aranea nomo laŭ la verko de Clerck de 1757 havas prioritaton super tiu proponita de Lineo en 1758 (ekzemplo estas Araneus anstataŭ Aranea), kaj ke la arameoj de Clerck estis la unuaj animaloj en moderna zoologio kiu akiris disponeblan sciencan nomon en la Linea sistemo. La nomo de la unua specio kiu akiris disponeblan sciencan nomon en la dunoma sistemo estis Araneus angulatus.
Li finfine iĝis amiko kaj korespondanto de Lineo, kiu ege aprezis lian verkon, kaj danke al lia sponsoreco li estis elektita membro de la Reĝa Societo de Sciencoj en Upsalo en 1756 kaj de la Reĝa Sveda Akademio de Sciencoj en 1764.
La kolekto de Clerck estas en la Sveda Muzeo de Natura Historio.
Marie François Sadi Carnot
Marie François Sadi CARNOT (naskiĝis la 11-an de aŭgusto 1837 en Limoĝo, mortis la 25-an de junio 1894 en Liono) estis franca prezidento de la Respubliko.
Valencio (Venezuelo)
Valencio (Valencia) estas milionurbo de Venezuelo. Ĝi estas la tria plej granda urbo de la lando kaj estas la ĉefurbo de la ŝtato Karabobo (Carabobo).
Geografio
Valencio troviĝas en norda parto de la lando en montaro en valo. Okcidente de la urbo troviĝas la Lago Valencio, dua plej granda lago de Venezuelo, laŭ surfaco. Karakaso troviĝas je 180 km.
Historio
La loko estis loĝata jam antaŭ Kristo. Valencio estis fondita en 1555 kun la nomo Nueva Valencia del Rey fare de la hispana konkeranto Alonso Díaz Moreno. La fifama konkerinto Lope de Aguirre sieĝis la urbon en 1561, poste francaj piratoj en 1677 fajrodetruis la urbodomon. En 1821 batalo okazis apud la urbo. En 1830 Valencio iĝis la unua ĉefurbo de Venezuelo. En 1892 oni fondis universitaton.
Klimato
En Valencio la ĉiujara averaĝa temperaturo estas 26 °C.
Ekonomio
Valencio estas la plej industria urbo de Venezuelo.
Borbála Nagy
NAGY Borbála (nadj) estis rumanuja hungara roman- kaj dramverkistino, tradukistino naskita en Csíkszereda la 2-an de aŭgusto 1904 kaj mortinta la 5-a de februaro 1994 en Kluĵo. Ŝi estis la fratino de kracisto, lokhistoriisto András Nagy, la patrino de operkantistino Katalin Nagy.
Biografio
Borbála Nagy studis en sia naskiĝurbo kaj en Koloĵvaro en Marianum, ŝi abiturientiĝis en Miercurea Ciuc (1922). Unu jaron ŝi pristudis filologion en Budapeŝto kaj pli poste ŝi havigis diplomon pri germana-franca lingvoj kaj filozofio en Bukareŝto (1927). Ŝi instruis en fraŭlinliceo en Constanţa (1927-29), pli poste same en fraŭlinliceo en Caracal. Ekde 1934 ŝi instruis en sia naskiĝurbo. Ekde 1941 ĝis sia pensiuliĝo (1959) ŝi instruis fremdajn lingvojn en Kluĵo.
NGC 82
NGC 82 estas stelo en konstelacio Andromedo.
7-kvadrato
Simetrio
La bildo montras ĉiujn eblajn liberajn 7-kvadratojn, kolorigitajn laŭ iliaj simetriaj simetriaj grupoj:
Se reflektoj de 7-kvadrato estas konsiderataj kiel malsamaj, kiel ili estas ĉe unuflankaj 7-kvadratoj, do la unua kaj kvara kategorioj pli supre devus ĉiu duobliĝi en amplekso, rezultante en superfluaj 88 7-kvadratoj por tuteco de 196. Se ankaŭ turnadoj estas konsiderataj kiel malsamaj, do la 7-kvadratoj de la unua kategorio kalkulatas okoble, la aĵoj de la sekvaj tri kategorioj kalkulatas kvaroble, kaj la aĵoj de la lastaj du kategorioj kalkulatas duoble. Ĉi tio rezultas je 84 × 8 + (9+7+4) × 4 + (3+1) × 2 = 760 fiksitaj 7-kvadratoj.
Gaspar de Guzmán y Pimentel
Don Gaspar de GUZMÁN y PIMENTEL, grafo de Olivares kaj duko de Sanlúcar, alikonita kiel Grafo-Duko de Olivares, hispanlingve Conde-Duque de Olivares, (naskiĝis la 6-an de januaro 1587 - mortis la 22-an de julio 1645) estis hispana ministro kaj favorito de la reĝo Filipo la 4-a. Li estis unu el la plej influaj regantoj de la 17-jarcenta.
Vivo
Li naskiĝis en Romo, kie lia patro estis tiam hispana ambasadoro. Li heredis la titolon de grafo de Olivares, sed estis plie atribuita la duklando de Sanlúcar la Mayor de Filipo la 4-a : li povis konservi la du titolojn nur danke al escepta favoro de la reĝo.
Ekde la reĝado de Filipo la 3-a, Olivares estis sendita en la kunvivantaron de la heredinto, la estonta Filipo la 4-a. Kiam la nova reĝo alvenis sur la trono, li estis nur 16 jarojn aĝa, kaj do konfidis al Olivares superkontrolon de siaj aktoj. Li rapide fariĝis tio, kion oni nomas valido en la hispana lingvo, tio estas iu pli potenca ol tradicia ĉefministro : li vere estis la favorito kaj, iasence, la alter ego de la reĝo. Olivares gvidis la eksterajn aferojn de Hispanio dum dudek du jaroj, tra la multaj militoj de tiu periodo. Ĝis hodiaŭ, oni ofte mallaŭdas Olivares pro la tiamaj malvenkegoj, kiuj ekis la disfalon de la hispana imperio, kvankam tio tute ne certas.
En fikcio
Tiu grava figuro estis kinigita per la filmo El rey pasmado de Imanol Uribe rolulita de Javier Gurruchaga.
Nore og Uvdal
La teritorio havas komunan limon kun.
Ferenc Miákits
Ferenc Miákits [miAkiĉ], laŭ hungarlingve kutima nomordo Miákits Ferenc estis hungara laboristo, ministro, parlamentano.
Nore og Uvdal
Parto de la komunuma teritorio estas la lago Bjornesfjorden, tra kiu fluas la rivero Numedalslågen.
Ferenc Miákits
Ferenc Miákits naskiĝis la  1876 en Érd. Li mortis la 1924 en Budapeŝto.
Steve Swallow
Stephen W. „Steve“ Swallow (* 4-an de oktobro 1940 en Novjorko) estas usona ĵaza basinstrumentisto. Kiel unu el la unuaj basistoj post Monk Montgomery li uzis fine de la sedekaj jaroj la basgitaron, por kiu li metis la normojn per konvena tekniko kaj instrumentotaŭga stilo, kiu ekprenas la plej diversajn influojn. Li evoluigis kantecan, lirikan sonon.
Vivo kaj verkado
Swallow alkreskis en Fair Lawn, Nov-Ĵerzejo, kaj sekvis infanaĝe pianolecionojn de Howard Kasschau kaj ricevis trumpetlecionojn, antaŭ ol li en la aĝo de dek ok jaroj transiris al akustika baso. Li vizitis privatan lernejon en Nov-Anglujo, kie li kolektis unuajn spertojn kun sia kunlernanto Ian Underwood. Ĉe la Universitato Yale li studis literaturon, sed ankaŭ kompozicion ĉe Donald Martino. Li krome ludis diksilandon en studentobandoj, kun kiuj li akompanis la muzikistojn Pee Wee Russell, Buck Clayton kaj Vic Dickenson.
En 1960 li konatiĝis kun Paul kaj Carla Bley, kun kiuj li iris al Novjorko. Tie li laboris kun Paul Bley kaj la triopo de Jimmy Giuffre, en kiu li okulfrapis kiel egalrajta, enigita parto de bando. Krome li prezentis i.a. kun la sesopo de George Russell (Ezz-thetics), João Gilberto, Sheila Jordan kaj Benny Goodman, Marian McPartland, Chico Hamilton, Al Cohn, Zoot Sims, Clark Terry kaj Bob Brookmeyer.
En 1964 li fariĝis membro de la kvaropo de Art Farmer kaj komencis komponi. Ekde 1965 ĝis 1967 li apartenis al la kvaropo de Stan Getz, En 1968 li muzikis en la kvaropo de Gary Burton, en kiu li instigite de Jerry Hahn transiris de kontrabaso al elektra basgitaro: „Li ŝanĝis la fingrometadon komplete en direkton al pli gitarorientita sistemo. Li ludas laŭ la instrument-apartaj postuloj, tiel ke la afero ne sonas kiel amplifikita akustika baso.“ (Gary Burton) Kiel membro de la bando Jazz Composer’s Orchestra li kunverkis la sonregistradon de Escalator over the Hill. Komence de la 1970-aj jaroj li retiriĝis por tri jaroj al San-Francisko, kie li komponis kaj prezentis kiel laŭokaza kunmuzikisto de Art Lande kaj Mike Nock. Ekde 1974 ĝis 1976 li instruis ĉe Konservatorio Berklee en Bostono. Li prezentis kun muzikistoj kiel Dizzy Gillespie, Michael Brecker, George Benson kaj Herbie Hancock kaj surdiskigis kun Stan Getz, João Gilberto, Bob Moses, Steve Lacy kaj Michael Mantler.
En 1978 Swallow membriĝis en la bando de Carla Bley. Ekde 1980 ĝis 1984 li laboris kun John Scofield, parte en duopo, parte en triopo kun Adam Nussbaum. Krome li produktis albumojn kun Karen Mantler, Lew Soloff kaj Niels-Henning Ørsted Pedersen kaj laboris kiel kunproduktanto por Carla Bley (Night-GIo, Carla). Krom tio li muzikis tiutempe i.a. kun Joe Lovano, Motohiko Hino, Ernie Watts, Michael Gibbs, Rabih Abou-Khalil, Paul Bley, Henri Texier, Michel Portal, Allen Ginsberg kaj Kip Hanrahan. Ekde 1991 li kunvivas kun Carla Bley.
Ekde 1989 ĝis 1995 Swallow ofte laboris triope kun Jimmy Giuffre kaj Paul Bley. Dum la Ĵaz-Festivalo je Londono de 1994 kantistino Norma Winstone prezentis koncerton kun liaj komponaĵoj. En 1997 li fondis la kvinopon Steve Swallow, en kiu muzikis Chris Potter, Ryan Kisor (poste Barry Ries), Mick Goodrick kaj Adam Nussbaum. Saman jarom Swallow prezentis kun Trio 2000, en kiu kunmuzikis Paul Motian kaj Chris Potter, laboris i.a. kun Henri Texier, Lee Konitz kaj Bob Brookmeyer, Glen Moore, Ettore Fioravanti kaj Michel Portal kaj produktis albumon kun Christophe Marguet.
Ne-metropola Nov-Jorkio
Ne-metropola Nov-Jorkio, angle Upstate New York, estas ne-oficiala nomo de la parto de Nov-Jorkio, kiu malinkluzivas la metropolan areon de Novjorko kaj Long-Insulon.
Oficiala limo inter la ne-metropola kaj la metropola (Downstate) partoj ne ekzistas, sed ekzistas pluraj kriterioj, laŭ kiuj iu loko apartenas al unu aŭ alia parto:
Steve Swallow
Vivo kaj verkado
En 1998 li laboris i.a. kun Lee Konitz kaj Paul Motian, partoprenis la ĵazfestivalon je Kopenhago, prezentis kun la Universata Ĵaz-Bando je Harvard kaj kun pianisto Christian Jacob kaj koncertvojaĝis kun Paul Motian’s Electric Bebop Band, en triopo kun John Scofield kaj Bill Stewart samkiel kun Carla Bley.
Porretta Terme
Porretta Terme estas komunumo de Italio. Ĝi estas feria kaj kuraca loko kun terma fonto. La komunumo apartenas al la regiono Emilio-Romanjo kaj al la provinco Bolonjo. Fine de la jaro 2004 ĝi havis 4528 loĝantojn.
Porretta Terme situas ĉe grava vojo trans Apeninon, kiun sekvas la itala ŝtata vojo 64 kaj la "Porrett-a Fervojo", ambaŭ inter Bolonjo kaj Pistoia. Tiuj vojoj perdis ilian gravecon post la konstruado de la fervojaj tuneloj Galleria dell'Appennino kaj Galleria di Monte Adone kaj de la aŭtovojo A1 inter Bolonjo kaj Prato.
En Porretta Terme okazis la 5-a Internacia Junulara Festivalo de Itala Esperanto-Junularo, inter la 16-a kaj la 20-a de aprilo 1981.
Honoraj membroj de ĈEA
Kiel Honora Membro de Ĉeĥa Esperanto-Asocio (ĈEA) povas estis elektita civitano de Ĉeĥa respubliko aŭ ŝtatano de alia lando, al kiu la honoran membrecon atribuis la asocia kongreso pro eksterordinaraj meritoj por la Esperanto-movado aŭ por interlingvistiko.
(19098) 1981 EM3
(19098) 1981 EM3 estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la de la usona astronomo Schelte J. Bus elde la Observatorio de Siding Spring, proksime de Coonabarabran en Novsudkimrio (Aŭstralio).
Honoraj membroj de ĈEA
La 1-a kongreso - Brno 1969
Anna Barochová - JUDr. Josef Fousek - Theodor Kilian - Jiří Kořínek - Miloš Lukáš - JUDr. Tomáš Pumpr - František Pytloun - Vilibald Scheiber - Julie Šupichová - Jaroslav Šustr
La 3-a kongreso - Praha 1979
Adolf Bartošík - Vuk Echtner - Jaroslav Mařík - Antonín Odehnal - Eva Seemannová - Pavel Sittauer - Václav Špůr - Josef Vítek - Josef Vondroušek
La 40-a kongreso de Bulgara Esperanto-Asocio - Plovdiv 1980
Nikola Aleksiev
La 4-a kongreso - Pardubice 1982
Karel Franc - MUDr. Josef Hradil - Eli Urbanová
La 5-a kongreso - Olomouc 1987
Senjorlando
Senjorlando estas lando regata de senjoro.
Honoraj membroj de ĈEA
Dr. Vladimír Herman - JUDr. František Kožík - František Staněk
Senjorlando
Sankta Romia Imperio
En la Malsuprarejna-Vestfalia cirklo ankaŭ:
Honoraj membroj de ĈEA
Festotagoj omaĝe al la 20-a datreveno de ĈEA - Havířov 1989
La 6-a kongreso - Třebíč 1990
Marie Bartovská - Dr. Vladimír Mohapl - Alena Růžičková-Pavlínová
La 7-a kongreso - Karlovy Vary 1993
Lada Bala - Dr. Rudolf Horský - Jan Janda - Ing. Karel Janouš
La 8-a kongreso - Havířov 1996
Jiří Karen - Ing. Vlastimil Kočvara - Kurisu Kei - Ing. Zdeněk Pluhař - Josef Rumler - Jarmila Rýznarová - Jiří Vychodil
La 10-a kongreso - Praha-Chodov 2002
Zdeněk Hršel - Miloslav Pastrňák - Jiří Patera - Jiří Pištora - Věra Podhradská - Miroslav Smyčka
La 11-a kongreso - Vyškov 2005
Josef Hron - Ludvík Chytil - Zdena Novotná - Jindřich Ondráček - Bohuslava Pelclová - Miloslav Šváček
La 12-a kongreso - Přerov 2008
Jana Cíchová - Petr Chrdle - Ludmila Klegová - Josef Xaver Kobza - Pavel Polnický - Jindřich Tomíšek
La 13-a kongreso - Šumperk 2011
Jindřiška Drahotová - Viktor Dvořák - Miroslav Malovec - Margit Turková - Čestmír Vidman
La 14-a kongreso - Prostějov 2014
Jan Duda - Josef Vojáček
La 17-a kongreso - Brno 2019
La 18-a kongreso - Pardubice 2022
Jana Melichárková
Sedan
- prononco laŭ sistemo IFA [], - estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Ardennes (prononco []), en la regiono Grand Est (prononco [], (france, en Esperanto Granda Oriento) kaj en la antaŭa regiono Ĉampanjo-Ardenoj. Fine de en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². Administre la komunumo estas la centro de la samnoma arondismento Sedan, do estas subprefektejo. La urbo sume konsistas el tri kantonoj.
Situo
La urbon trafluas rivero Meuse, en Esperanto nomata Mozo. La historia urbocentro estas konstruita sur duoninsulo kreita per arko de la rivero. Sedan distancas proksimume 10 kilometrojn de la ŝtata limo al Belgio.
Historio
Dum la Francia-Prusia Milito, la 2-an de septembro 1870 la franca imperiestro Napoleono la 3-a estis prenita malliberulo kun 100 000 el liaj soldatoj en la Unua Batalo de Sedan. Pro ĉi tiu granda venko, kiu ebligis la ŝtatan unuiĝo de la Germana Regno en la sekva jaro, la 2-a de septembro en tiu regno inter la jaroj 1871 kaj 1919 estis deklarita nacia feriotago. Kvankam la pli okcidentaj regionoj Loreno kaj Alzaco, historie dulingvaj kaj dukulturaj francaj kaj germanaj (respektive dialekte alemanaj), post tiu milito estis transdonitaj de Francio al la Germana Regno kaj restis tiaj ĝis post la Unua Mondmilito, la urbo Sedan kaj ties ĉirkaŭaĵo restis parto de Francio.
Dum la Unua Mondmilito, la urbo Sedan estis okupita por kvar jaroj fare de la germania armeo.
Dum la Dua mondmilito la germana armeo Wehrmacht invadis unue la neŭtralan ŝtaton Belgio kaj poste transiris la riveron Mozo por gajni la Duan Batalon de Sedan kiu daŭris de la 12-a ĝis 15-a de majo 1940. Ĉi tiu batalo permesis al la armeo de Nazia Germanio fine gajni la tuta Batalon de Francio per tio ke ĝi ne nur preterpasis la francan sistemon de fortikaĵoj, la Maginot-linion, sed ankaŭ ebligis al ĝi kapti la aliancajn soldatarojn kiuj antaŭeniris orienten en Belgio, kiel parto de alianca strategia plano nomata "Dyle".
Christian von Gmelin
Christian von Gmelin (1750-1823) renoma germana juristo, filo de Johann Georg Gmelin (1709-1755), nevo de Johann Georg Gmelin la Maljuna (1674-1728) kaj frato de Eberhard Gmelin (1751-1809).
Biografio
Li studis en la Universitato de Tübingen kaj en 1769 li estis nomumita prokuroro de la Justica Kortumo. Samtempe li komencis doni privatajn klasojn pri civila juro. Dum la tri sekvaj jaroj li laboris kiel privata instruisto por la jura edukado de nobla knabo, kie li ankaŭ kontribuis kiel mentoro. En 1773 li reiris al siaj klasojn en la Universitato de Tubingeno, kie li ankaŭ ricevis sian doktorecan diplomon pri juro.
Tiuepoke li iĝis konsilisto en la Universitato de Erlangen. Tie li ankaŭ iĝis profesoro pri juro, pli precise pri jurhistorio. En 1778, li ricevis sian doktorecon en la universitato. Komence de 1781, li reiris al Tubingeno kiel profesoro pri juro. Moriz Gmelin (1839-1879) ne priskribas "Christian von Gmelin"-on kiel "unuflankan erudiciulon", sed kiel "homon kun plurflanka edukado", kiu sukcesis altiri alilandajn studentojn al la "Universitato de Tubingeno".
En 1808, li estis omaĝita per la Kruco de la Kavaliroj de la Civilmerita Ordeno kiu faris el li noblulon. Dum siaj dudek lastaj jaroj Gmelin multe suferis pro malsano. En oktobro 1774, li edziĝis al Charlotte von Schlümbach (21.08.1754 Weiblich - 21.01.1819 Tübingen). Ili havis kvar infanojn, inter ili la juristo Wilhelm Ludwig Gmelin (10.04.1788 Tübingen - 28.01.1865 Stutgarto). En 1822, oni donis al li la merititan emeritiĝon. Dum vizito al unu el liaj infanoj, li mortis en Ludwigsburg aĝante 73 jarojn.
Almerio
Almería (Almerio) estas urbo kaj municipo de la Aŭtonoma Komunumo Andaluzio, ĉefurbo de la samnoma provinco Almerio, sudoriente de Hispanio, kaj kerno de la Metropola Areo de Almería, en la sudorienta pinto de la Iberia Duoninsulo kaj de la turisma komarko Almería-Cabo de Gata-Níjar. Ĝi estas ĉirkaŭata okcidente de la Sierra de Gádor, norde de Sierra Alhamilla kaj oriente de la valo kaj delto de la rivero Andarax kaj, transe, de ebenaĵo kiu finas en la Sierra de Kabo Gata. Sude, ĝia haveno kaj marbordo bordas al ampleksa golfeto de la Mediteranea Maro.
Ĝi estas la sidejo de la jurisdikcia teritorio n.º 1 de la provinco kaj de la dioĉezo samnoma. En 2005 ĝi estis ankaŭ sidejo de la 25aj Mediteraneaj Ludoj.
(9801) 1997 FX3
(9801) 1997 FX3 estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita elde Socorro (Nov-Meksiko, Usono), en la kadro de la kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research).
Almerio
La urbo estis fondita en 955 fare de la islama kalifo Abd ar-Rahman la 3-a sur setlejo dominata antaŭe de aliaj iamaj urboj kiel la ibera Urci aŭ la romana Portus Magnus kaj ĝi ludis gravan rolon dum la Kaliflando de Kordovo, kies plej grava haveno ĝi esti dum la epoko de la Umajida Al Andalus. Ĝi atingis plejan floradon dum la epoko de la tajfoj, en la 11a jarcento, estante sub la regado de Almotacino komerca kaj kultura centro.
Post ties aligo al la Reĝlando Kastilio en 1489, la loĝantaro estis dekonigita per tertremoj, plagoj kaj atakoj fare de piratoj. La rekuperado ne estis certa ĝis fino de la 19a jarcento, pro la restariĝo de la minado kaj la eksportado de vinberoj por manĝo (ne por vinproduktado), kaj denove ekde la 1960-aj jaroj, pro la eksplodo en la areo de la intensa agrikulturo, la turismo, la konstruado kaj la industrio de marmoro.
Famas pro sia Alkazabo (10a al 15a jarcentoj), Katedralo-Fortikaĵo (16a jarcento), Angla Kablo (mineralenŝipiĝejo de la 19a jarcento), Muzeo kaj proksimo al la Dezerto de Tabernas, kaj vintre la temperaturo de l' akvo en ĝiaj strandoj estis pli alta ol tiu de la aero, strandoj inter la plej belaj de Hispanio. Por transporto estas haveno kaj flughaveno.
Demografio
La areo de la municipo estas kie loĝas 186,651 geloĝantoj, do loĝdenso estas.
Laŭ statistikoj de la andaluza registaro (SIMA, 2007) la 186,651 geloĝantoj de la municipo Almerio estas 94,887 inoj kaj 91,764 viroj. En la 295-kvadratkilometra teritorio estas 17 setlejoj, kie loĝas 179,876 geloĝantoj, kaj aliaj 6,775 geloĝantoj loĝas dise en kamparo. Lasta konata nombro de naskiĝoj po jaro estis 2452, 1202 inoj kaj 1250 viroj, kaj mortis 1284, 579 inoj kaj 705 viroj. Tiel la natura kresko estis 1168 (0.6%). La laborkapabla loĝantaro estis 77,744 homoj (41.7%).
Geografio
La municipa teritorio enhavas etendon de 296,21 km². Estas en la sudo de la samnoma provinco, kiu okupas la orientan pinton de Andaluzio, kiu siavice estas en la sudorienta angulo de la Iberia Duoninsulo. Ĝi aperas en la folioj MTN50 (skalo 1:50 000) nº 1044, 1045, 1058 kaj 1059 de la Nacia Topografia Mapo.
La urbo Almerio okupas la marbordan aluvian ebenaĵon formita en la delto de la rivero Andarax, inter la Mediteranea Maro, la deklivaro de la montaro Gádor kaj la dekstra bordo de la menciita rivero. La cetero de la municipa teritorio etendiĝas sur la malsupra valo de la rivero kaj la ebenaĵoj oriente de tiu, kiuj siavice etendiĝas ĝis la deklivaro de la montaro Kabo Gata oriente kaj de montaro Alhamilla norde kaj nordoriente. La tuta aro estas tiel inkludita en la sudorientaj deklivaroj de la Montaro Penibetika.
La urbodomo mem kiel centro de la domaro estas je alto de nur 16 msm, kvankam estas punktoj de la urbo pli altaj, kiel la monteto de la Alkazabo (ĉirkaŭ 60 msm) aŭ Torrecárdenas (ĉirkaŭ 120 msm). Krome, en la cetero de la teritorio estas punktoj pli altaj sur la deklivaroj de la montaro Gádor (ĉirkaŭ 600 msm) aŭ en montaro Alhamilla, ĝis maksimumo de 1387 msm en la montopinto Colativí.
La tuta areo de la municipo estas evidente ene de la andaluzia akvokolekta baseno mediteranea. Kiel en la cetero de la provinco, pro la klimato kaj mediteranea kaj preskaŭ dezerta, la hidrografiaj elementoj estas nur la en mediteranea regiono tipaj "ramblas", nome fluejoj sekaj preskaŭ la tutan jaron kiuj kondukas akvon nur pluvepoke. En tiuj almeriaj, la akvo kutime malaperas subtere dum granda parto de la fluejo kaj foje reaperas en la elfluejoj kreante malsekejojn, kiel ĉe la rivero Andarax aŭ ĉe la "rambla" Morales. Krome, la akvo devena el la fortaj pluvokreskoj de la rivero Andarax estas profitataj pere de sistemo de rezervejoj por ties uzado por la agrikulturo de la valo.