cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Grímnismál
La verkaĵo komenciĝas per longa prozaĵo priskribante la cirkonstancojn kiuj kondukas al la monologo de Grímnir, kiu enhavas 54 strofojn en poema verso. La lasta parto de la poemo ankaŭ proze, estas simpla priskribo pri la morto de Geirröd, la ascendo de sia filo, kaj la malapero de Odino. Tre probable la prozaĵo ne estis parto de la perbuŝaj originalaj versioj de Grímnismál.
Pleternica
Pleternica estas urbo en Kroatio. Ankoraŭ 37 komunumoj apartenas al la municipo.
Situo
Pleternica situas en granda kaldrono, laŭ rojo, laŭ fervojo Osijek-Zagrebo (laŭ Sava). Požega troviĝas 12 km-ojn.
Historio
La unua mencio devenis el 1270, la nuna nomo menciiĝis ekde 1427. Post la mezepoko la tiama vilaĝo apartenis al la Osmana Imperio preskaŭ 2 jarcentojn. Ĝis Traktato de Trianon Pleternica apartenis al Habsburga Imperio, al Hungara reĝlando (laŭ persona unio de 1091), poste al Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj, ekde 1929 al Jugoslavio, fine ekde 1991 al Kroatio. Pleternica urbiĝis en 1997. Dum disfalo de Jugoslavio estis tie gravaj bataloj.
Nepala lingvo
Nepala lingvo povas esti la nevara lingvo (la originala lingvo de Katmanduo) aŭ la nepalia lingvo (la nacia lingvo de Nepalo).
Historie, la loknomo "Nepalo" havis du sencojn: oni nomis per la vorto "Nepalo" kaj la Katmanduan Valon, kaj la nacion kiun unuigis en la jaro 1768 la reĝo Prithvi Narājan Ŝāha. En la Valo, la plej parolata lingvo estis la tibetobirma lingvo de la nevaroj. Prithvi Narājan venis de Gorkha (100 km nordokcidente de Katmando) kaj kunportis sian denaskan hindeǔropan lingvon, kiu iĝis nacia lingvo.
Tiu duobla senco ankoraŭ vivas eĉ hodiaǔ. En la nepala nacia lingvo, oni nomas la tibetobirman Katmanduan lingvon Newah Bhaaye aŭ Nepalo basa kiu signigfas Nepalo-lingvo (नेपाल भाषा) kaj la hindeǔropan nacian lingvon nepala lingvo (नेपाली भाषा).
Baños de Rioja
Baños de Rioja [BAnjos deRJOĥa] estas vilaĝo kaj municipo de Rioĥo (norda Hispanio), nome en la nordokcidenta Komarko de Santo Domingo de la Calzada. La loknomo Baños de Rioja estas etimologie komprenebla kiel Banloko de Rioja kaj Rioja kiel la nuntempa nomo de la regiono, eble devena de la rivero Oja (río Oja = Rioja), kiu fakte bordas la municipan teritorion.
Geografio
La municipa teritorio limas oriente kun la pli granda Castañares de Rioja, fakte la nura loko komunikebla kun Baños. Ĝi estas sur la maldekstra bordo de la rivero Oja, dum Castañares estas sur la dekstra bordo de la rivero. Baños estas ĉe la monteto El Castillar (kastelejo), kio evidente aludas al ekzistado de iama kasteleto aŭ fortikaĵo.
Historio
Fruaj mencioj estas de 1075, 1083, kaj 1254. En 1396, Baños de Rioja apartenis -kun Clavijo, Huércanos, Bobadilla kaj navaraj Zúñiga kaj Mendavia al la doto donita de Diego López de Zúñiga, al sia filo Iñigo Zúñiga je geedziĝo kun ekstergeedza filino de la navara reĝo Karolo la 3-a, nome Juana.
Meze de la 19-a jarcento ĝi apartenis al Eugenia de Montijo, imperiestredzino de Francio kiel edzino de Napoleono la 3-a, kaj lia vidvino.
Aktualo
La rura elmigrado okazis laŭlonge de la 20-a jarcento, kaj tiel oni descendis el preskaŭ 400 loĝantoj en la 1930-aj jaroj ĝis la nunaj 84. Evidente krom la ĝenerala tendenco al elmigrado el ruraj areoj, la altirado fare de Santo Domingo de la Calzada kaj Haro, ambaŭ komarkaj ĉefurboj, ludis gravan rolon en la senloĝigado de la vilaĝo.
Vizitindaĵoj estas preĝejo, ermitejo, turego (nun turisma gastejo), vinkeloj, ktp.
Murtala Mohammed
Generalo Murtala Ramat Muhammed (8a de novembro 1938 – 13a de februaro 1976) estis militista reganto (Estro de la Federala Militista Registaro) de Niĝerio el 1975 ĝis li estis murdita en 1976. Li estas amplekse konsiderata heroo en la lando. Li stabiligis la ekvilibron inter popoloj post la reĝimo de la Generalo Yakubu Gowon.
Le Val-Saint-Père
Le Val-Saint-Père estas franca situanta en departemento Manche, regiono Normandio.
Ĝiaj loĝantoj nomiĝas Val-Saint-Perrais.
Lindlar
Lindlar estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Oberberg de la federacia lando Nordrejn-Vestfalio kaj estas parto de la pejzaĝo Bergisches Land. Fine de la komunumo havis  loĝantojn.
Loreux (stacidomo)
Loreux estas franca stacidomo sur linio -, situanta en  Loreux, en departemento Loir-et-Cher, regiono Centro-Valo de Luaro.
Temas pri stacidomo de Société nationale des chemins de fer français (SNCF), priservata de trajnoj aŭ aŭtoĉaroj Centro-Valo de Luaro.
Ĝi situas ĉe kilometra punkto (PK) de linio Salbris - Le Blanc (600000).
Lago de Thun
La Lago de Thun (Thunersee) estas lago en kantono Berno en Svislando. Ĝi situas norde de la Alpoj, je proksimume.
Geografio
La Lago de Thun situas 558 metrojn super marnivelo. La baseno ampleksas proksimume 2.500 km². Ĉi-tiu granda baseno ofte kaŭzas lokajn inundojn post pezaj kvantoj da pluvo. Tio okazas, ĉar rivero Aro, kiu elfluas el la Lago de Thun, havas nur malgrandan akvotransportan kapaciton.
La lago estas nutrata tra la rivero Aro per akvo de la Lago de Brienz de la suda oriento, kiu situas 6 metrojn pli alte ol la Lago de Thun, kaj de diversaj torentoj en la Berna Oberlando, interalie torento Kander. La lago de Thun estis kreita post la lasta glaciepoko kaj estis origine parto de Brienzersee. La historia kombinita lago estas nomita Wendelsee de geologoj kaj historiistoj.
Ekonomio kaj turismo
Fiŝkaptado donas okupon al malpleno da profesia fiŝistoj. En 2001 la kaptaĵo estis 53.000 kg. Ekde 1835 pasaĝeraj ŝipoj trafikas sur la lago. Estas dek pasaĝeraj ŝipoj, mastrumataj de la loka fervoja kompanio (BLS Lötschbergbahn). La plej konate el inter tiuj ŝipoj estas la radvaporŝipo Blümlisalp, kiu estis lanĉita sur la lago en la jaro 1906, trafikis ĝis 1971 kaj poste en la jaro 1992 estis relanĉita kaj deklarita nacia kultura heredaĵo de Svislando.
Je la orienta fino de la lago troviĝas la komunumo Interlaken kaj okcidente ĉe la elfluejo de la rivero Aro la urbo Thun, kiu donis al la lago la nomon.
Kulturo
Ludoj de Lago de Thun estas organizaĵo por duonoperoj sur la laga scenejo en Thun, Kantono Berno, Svislando. (http://www.thunerseespiele.ch/gotthelf/de/page/index.html
Freundeskreis
En 1999, la grupo publikigis sub la sinonimo "Amikaro" albumon titolitan "Esperanto", kun kelkaj frazeroj en Esperanto kaj refreno tekstanta "Esperanto - la langue de l'amour" (franclingva, en Esperanto "la lingvo de la amo"). Ankaŭ la unua unuopaĵo nomiĝis "Esperanto". La albumo ege bone vendiĝis en Germanio (ĝi gajnis oran statuson) kaj la Germana Esperanto-Junularo tiutempe pli ofte ol kutime ricevis informpetojn de junaj interesiĝantoj.
Sant'Oreste
Sant'Oreste estas komunumo de Italio.
Aitikgruvan Mino
Aitikgruvan Mino (en sveda: Aitikgruvan aŭ Aitik koppargruva) estas kupra minejo proksime de urboj Gällivare kaj Malmberget en norda Skandinavio, parto de la provinco Norrbottens län de Svedio. La minejo ekfunkciis en la jaro 1968 kaj supozeble funkcios ĝis almenaŭ 2042. Kune kun kupro, oni produktas ankaŭ iomajn kvantojn da oro kaj arĝento.
Róbert Dunkler
DUNKLER Róbert estas rumanuja hungara aktoro naskita en Baia Mare la 20-an de julio 1968.
6640 Falorni
6640 Falorni estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la elde la Observatorio San Vittore en Bolonjo (Italio).
Nomo
Ĝi estis nomita en memoro de la itala amatora astronomo Marco Falorni (1944–1995), iama prezidento de la Unione Astrofili Italiani.
Kosmologio
Kosmoscienco (aŭ kosmologio de greka κοσμολογία – kun la proksimuma signifo scienco pri la universa ordo) estas teoria branĉo de la fiziko kiu temas pri plena konstituo, formo, deveno, evoluo, ktp. de la universo aŭ kosmo, prenita kiel tuto.
Antikvaj kosmologioj
redaktota
Moderna kosmologio
Moderna kosmologio, laŭ sciencologoj, komenciĝis kiam Edwin Hubble (1889-1953) observis ke la universo estas en ĉiama kaj kontinua ekspansio. Pliprecize, li malkovris ke al kiu ajn direkto oni rigardas, la galaksioj malproksimiĝas el la tero per rapido kiu estas proporcia al ilia distanco el ni. Alivorte, la universo estas ekspansianta, kaj tio signifas ke en pasinteco la objektoj kiuj ĝin konstituas devis esti multe pli proksimaj unu al la alia ol kiom ili nun estas. Tiu malkovro eliminis multajn kosmologiojn de la pasinteco, lasante liberan kampon nur al du: la teorio de la Praeksplodo (Big Bang) de Georges Lemaître (1927), kaj la teorio de la Stacionara Universo (1948) de Hoyle. La teorio de la granda eksplodo asertas ke la universo estas ekspansianta ekde certa komenca kondiĉo de grandega denseco kaj kaj varmega temperaturo, el kiu originis grandega eksplodo okazinta en la pasinteco kies efikoj daŭras ankaŭ nun. Tiu kosmologia teorio estas hodiaŭ la plej akceptita inter la sciencistoj.
La teorio de Stacionara Universo, konata ankaŭ kiel teorio de la “kontinua “kreado”, provas ekspliki kiel la universo povas ekzisti de ĉiam kaj esti ĉiam la sama, sen bezono de iu ajn kreinto. La vorto "stacionara” signifas ke la universo estas ĉiam en movo, sed kun lokaj karakterizoj meze nevariaj tratempe. Sed kiel tio eblas, se intertempe la universo ekspansias? Fakte, ekspansio implicas malpliiĝon de la denseco... Por savi la modelon, Fred Hoyle kaj aliaj postulis ke en la universo “kreiĝus” kontinue materio, kvante tiom eta ke niaj pereksperimentaj kontroloj ne povas kapti, sed sufiĉa por plenigi la spacon restantan vakua pro la galaksia ekspansio: tiel ke se la galaksioj malproksimiĝas, je ili kreiĝas novaj kiuj plenigas la spacon vakuan. Tiu teorio estis la sola alternaivo al tiu de la Big Bang, ne kontraŭanta la konstaton de Hubble, nome la malproksimiĝo de la galaksioj. Hoyle akre oponis kontraŭ la hipotezo de la grandega eksplodo pro tio ke akcepti, ke la universo havas vivtempon finitan signifus akcepti la neprecon de la komenca kreado. Do, de Dio kreinta!
Sed tiam estis malkovrita la funda kosma radiado (1964), kiu signis la finon de la teorio de la Stacionara Universo. La kosma radiado ekaperis, laŭ la kompleksa teorio, 379.000 jarojn post la grandega eksplodo: kaj tio kontraŭas la stacionaran universon dum koincidas kun la postuloj de la granda eksplodo.
Sed ĝis kiam teorio savas sian rajton helpi la homan menson en la komprenado pri la origino kaj fomiĝo de la universo?
Totemismo
La totemismo estas soci-religia sistemo bazita sur parenceco kaj ligo inter iu totemo kaj iu homa grupo. Totemo estas viva aŭ malviva estaĵo, ĝenerale besto aŭ vegetaĵo konsiderata de iu grupo (klano) da primitivuloj kiel praulo kaj protektanto de la grupo, al kiu ĝi servas kiel insigno kaj kolektiva nomo.
La totemismo estas aro de kredoj kaj spiritaj kaj sociaj manifestiĝoj ligitaj al totemo.
Priskribo
La totemismo estas antropologia koncepto kiu inkludas: metafizikan rilaton, kompleksan sistemon de ideoj, simboloj kaj praktikoj, inter individuo aŭ socia grupo, kaj animalo, vegetalo aŭ eĉ objekto. Oni trovas totemismon ĉefe en Nordameriko, en Aŭstralio, en Oceanio, aŭ en Amazonio, kaj verŝajne estas kredo konektita al primitiva homo pli ol disvastigo tutmonda tra kulturoj kaj etnoj.
La totemismo ne estas konsiderata de ĉiuj kiel religia fenomeno. Ne temas vere pri religio, ĉar ĝi esprimiĝas inter aliaj per adorado de animaloj. La koncepto de totemismo ekkoniĝis unuafoje en Londono en 1781. La identigo de variaj religiaj sistemoj kun totemismo estis flankenigita kaj kla termino jam estas uzata nur por identigi la ekziston de totemaj animaloj en ia tribo. Kelkaj fakuloj komprenas, ke en la Paleolitiko oni povas rimarki kelkajn spurojn de kredo je ia parenceco kun animaloj, tio estas, karaktero de la totemismo.
La totemismo manifestiĝas en variaj formoj kaj tipoj de diferencaj kuntekstoj, ĉefe inter popoloj kiuj miksis por sia ekonomio terkulturadon kaj ĉasadon kaj, ĉefe, inter la komunumoj de ĉasistoj, kiel en Aŭstralio; estas ankaŭ en triboj kiuj bredas gregaron; la totemismo neniel povas esti katalogita kiel ĝenerala fazo de la kultura disvolviĝo de la kondutaro de etnaj grupoj, sed, sendube, influis psikologie sur tiu kondutaro, en ties sociigo kaj en la formado de la homa personeco.
Arriach
Arriach estas komunumo de Aŭstrio. Ĝi apartenas al la federacia lando Karintio kaj al la distrikto Villach. Fine de en la komunumo vivis.
Ĉitona planedo
Ĉitona planedo (kiu devenas de la greka vorto χθονιος, kio signifas «tereca») estas hipoteza tipo de planedo kio rezultas el gasgiganto kiam ĝi perdas sian atmosferon. La perdo de la atmosfero povas esti kaŭzita pro la proksimeco al sia stelo. Nur restas la roka aŭ metala kerno de la planedo, kio similas grandparte al tereca planedo.
HD 209458b estas ekzemplo de planedo kiu nuntempe perdas sian atmosferon, sed astronomoj kredas ke ankoraŭ nek estas nek iĝos ĉitona planedo baldaŭ.
COROT-7b eble estas la unua ĉitona planedo malkovrita.
Medaltabelo de la Somera Olimpiko 1900
Jen la medaltabelo de la Somera Olimpiko 1900.
Petrovice (distrikto Bytča)
Petrovice (hungare Trencsénpéteri [trenĉEnpetri]) estas vilaĝo en Slovakio. Ankaŭ vilaĝeto apartenas al la municipo ekde 1960.
Situo
Petrovice situas laŭ rojo, laŭ flankovojoj. Bytča troviĝas je 4 km.
Asocio de Domoproprietuloj de Svisujo
Asocio de Domoproprietuloj de Svisujo (en germana lingvo: Hauseigentümerverband) estas tre granda svisa asocio de domoproprietuloj kaj etaĝoproprietuloj kun cirkaŭ 290,000 membroj.
Historio
La asocio postulas la domoproprieton kaj helpas politike. La membroj ricevas telefonan helpon pri najbara rajto, etaĝoproprieto aŭ lua rajto.
Gazeto
Ekde 1919 oni eldonas gazeton: ("La svisaj domoproprietuloj") Der Schweizerische Hauseigentümer. La gazeto havas 22 numerojn pro jaro kun eldonkvanto de ĉirkaŭ 293,240 ekzempleroj, kaj la gazeto havas 590,000 legantoj laŭ MACH 2009-I). "La svisaj domoproprietuloj" (Der Schweizerische Hauseigentümer) donas gravan informon pri domoproprieto.
Libroj
La asocio eldonas ankaŭ librojn pri konstruado de domoj kaj pri rajtoj.
Virginio
Virginio (oficiale The Commonwealth of Virginia) estas usona subŝtato kiu kuŝas en la orienta marbordo de suda Usono. La oficiala kromnomo de Virginio estas "La malnova dominio" (angle: The Old Dominion). Kelkfoje ĝi ankaŭ nomiĝas "La patrino de prezidentoj" (angle: The Mother of Presidents), ĉar ok prezidentoj de Usono tie naskiĝis. La geografion kaj klimaton de la ŝtato formas la Apalaĉaj Montoj kaj la Golfo Chesapeake. La ĉefurbo estas Richmond kaj la plej granda urbo loĝantare estas Virginia Beach. Pli ol ok milionoj da homoj loĝas en la ŝtato.
La paŭhatanoj kaj aliaj indianoj unue loĝis en la areo. En 1607 la Londona Firmo estigis la Kolonion de Virginio, kiu estis la unua konstanta brita kolonio en Ameriko. Kaj sklava laboro kaj la lando de forpelitaj indianoj ebligis plantejan ekonomion. Virginio batalis kontraŭ Britio en la Usona Milito de Sendependeco. Dum la Usona Enlanda Milito, Richmond estis la ĉefurbo de Konfederaciitaj Ŝtatoj de Ameriko kaj la nordokcidentaj kantonoj apartiĝis por formi la ŝtaton Okcidenta Virginio. Kvankam Virginio estas tradicie konservisma kaj historie parto de suda Usono, kaj la Demokrata kaj la Respublikana partioj havas povon en aktuala Virginio.
La Virginia Ĝenerala Asembleo estas la plej malnova leĝdona povo en Usono. La Pew Center for International Studies multfoje vicigis la ŝtatan registraron de Virginio unue laŭ rendimento. Ĝi unike rigardas urbojn kaj kantonojn egale, administras lokajn stratojn, kaj malpermesas ke ŝtatestroj servas sinsekve. La ekonomio de Virginio estas tre diversa, ekzemple agrokulturo en la Valo Shanendoah, landaj agentejoj en norda Virginio inkluzive la ĉefejoj de la CIA kaj la Departemento de Defendo, kaj militistejoj en Hampton Roads, kie situas la ĉefa haveno de la regiono. La forta edukada sistemo de la ŝtato kreskigis la amaskomunikilan kaj teknologian sektorojn; do, Virginio nun eksportas icojn plej multe.
Geografio
La areo de Virginio estas entute 110 784,7 km², de kiu 8 236,5 km² estas akvo, do ĝi estas la 35a plej granda ŝtato laŭ areo. Najbaras Virginion norde Marilando kaj Distrikto Kolumbio, okcidente Atlantika oceano, sude Norda Karolino kaj Tenesio, kaj nord-oriente Kentukio kaj Okcidenta Virginio. Malsimile al aliaj usonaj ŝtatoj, la landlimo inter Marilando kaj Virginio ne estas la mezo de la Potomako sed ĝia suda bordo. La suda landlimo estas proksimume la latitudo 6°31' N, sed ĝi aberacias maksimume tri minutoj pro eraroj de termezuristoj.
Geologio kaj tereno
La Ĉesapika Golfo apartigas la ĉefparton de Virginio de la etan Virginian parton de la duoninsulo 'Orienta Bordo.' La golfo formiĝis per meteorŝtono dum la Eoceno. Multaj riveroj en Virginio fluas en la golfon; inter ili estas la riveroj Potomaka, Rappahannock, York, kaj James, kiuj kreas tri duoninsulojn en la golfo. Geografie kaj geologie, Virginio dividiĝis en kvin regionojn, kiuj nomiĝas Tajdakvo, Piedmonto, Blukrestaj Montoj, Kresto kaj Valo, kaj altebenaĵo Cumberland.
La Tajdakvo estas marborda ebenaĵo inter la atlantika bordo kaj la akvofala lino kiu inkluzivas la Orientan Marbordon kaj estuarojn de la Ĉesapika Golfo. La Piedmonto estas montetaro farita dum la Mezozoiko de sedimenta rokaĵo kaj magmorokaĵo. La regiono, kiu koniĝas pro ĝia densa argila tero, inkluzivas la Montaron Sudokcidentan. La Blukrestaj Montoj estas parto de la Apalaĉaj Montoj kaj enhavas montegojn; tie estas la plej alta monto en Virginio, kies alteco estas 1 746 metroj. La regiono Kresto kaj Valo estas okcidente de la montoj, estas plejparte karbonata roko, kaj enhavas la monton Massanutten. La altebenaĵo Cumberland kaj la Montoj Cumberland estas en la sudokcidenta parto de Virginio, sub la altebenaĵo Allegheny. Tie riveroj fluas nordokcidenten en la akvokolektan areon de la rivero Ohio.
En la karbonata roko de la ŝtato estas pli ol 4 000 kavoj, de kiuj dek estas enirebla por turistoj. Tertremoj malofte estas super 4,5 en la skalo de Richter ĉar Virginio estas for de la bordoj de la Nordamerika plato. La plej granda tertremo mezurita en Virginio, kun grando 5,9, okazis en 1897 proksime de Blacksburg. Karbaj minejoj estas en la tri montaj regionoj ĉe 40 malsamaj karbbedoj apud mezozoikaj basenoj. Ardezo, kianito, sablo, gruzo, kaj aliaj rimedoj ankaŭ minekspluatiĝas, kiuj valoras super du miliardoj da usonaj dolaroj dum 2006.
Klimato
Ju pli suda kaj orienta estas la loko en Virginio, des pli varma kaj humida estas la klimato. Sezonaj ekstremoj varias inter la averaĝa minimuma temperaturo de -3 °C en Januaro kaj la averaĝa maksimuma temperaturo de 30 °C en Julio. La Atlantiko forte influas la orientajn kaj sudorientajn marbordajn areojn de la ŝtato. Parte pro la Golfa Marfluo, marborda vetero inkluzivas uraganojn, plej multe proksime al la kolo de la Golfo Chesapeake.
En Virginio okazas fulmotondroj dum 35-45 tagoj averaĝe ĉiujare, speciale en la okcidenta parto de la ŝtato, kaj Virginio havas 1 085 mm da precipitaĵo averaĝe ĉiujare. Malvarmaj aeroj amasoj alvenantaj super la montoj povas fari konsiderindajn neĝfalojn, ekzemple en 1996 kaj 2009-2010. La interago de ĉi tiuj elementoj kaj la topografio de la ŝtato kreas mikroklimatojn en la valo Shenandoah, la montplena sudokcidento, kaj la malborda ebenaĵo. En Virginio averaĝe ĉiujare formas sep tornadojn, plejparte F2 aŭ pli malalta laŭ la skalo de Fujita.
Plantaro kaj bestaro
Arbaroj kovras 65% de la ŝtato, ĉefe kun foliarboj. Malaltaj lokoj pli verŝajne havas multe da malgrandaj densaj kordoj de akvamantaj konioj kaj muskoj, kaj en la Blukrestaj Montoj hikorio kaj kverko abundas. Tamen ekde la frua parto de la 1990aj jaroj, lanaj tinejoj malpliigis la dominecon de la kverkoj. Aliaj oftaj arboj kaj plantoj inkluzivas la kaŝtanarbon, la aceron, la tulipa liriodendron, la montan laŭron, la asklepiadon, la lekanton, kaj multajn specojn de filikoj. La plej grandaj areoj de sovaĝejoj estas apud la atlantika marbordo kaj en la okcidentaj montoj, kie plej multe da blanka trilio floroj troveblas ol ie en Nordameriko. La atlantika marbordo entenas la plantojn de la pinaj arbaroj de la suda atlantiko kaj, plejparte in sudorienta Virginio, la marplantojn de la pli malalta sudorienta marborda ebenaĵo.
Mambestoj inkluzivas la blankvostan cervon, la Amerika nigra urson, la kastoron, la rufa linkon, la kojoton, la lavurson, la mefiton, marmoton, la norda didelfon, la grizan vulpon, kaj la orientan kotonvostan kuniklon. Inter la birdoj estas la kardinaledo, la strigo, la Karolina paruo, la Jamajka buteo, kaj la komuna meleagro. La migra falko redoniĝis al la Landa Parko Shenandoah dum la mezo de la 1990aj jaroj. Torenteta truto, Roanoka perko, kaj blua katfiŝo estas inter la 210 konataj specioj de sensalakva fiŝo. En fluantaj torentetoj kun ŝtonaj fundoj ofte loĝas multaj kankroj kaj salamandroj. La Golfo Chesapeake estas la hejmo de multaj specoj, ekzemple la blua krabo, la pekteno, la ostro, kaj la stria perko.
En Virginio fondiĝis 30 aĵoj de la Naciparka Agentejo, ekzemple la Parko Great Falls kaj la Appalacian Trail, kaj unu landa parko, la Landa Parko Shenandoah. Shenandoah ekiĝis en 1935 kaj enhavas la pejzaĝplenan Skyline Drive. Preskaŭ 40 procentoj de la areo de la parko indikiĝis kiel sovaĝejo laŭ Landa Sovaĝeja Naturprotekta Sistemo. Ankaŭ estas 34 ŝtataj parkoj kaj 17 ŝtatoj arbaroj, kiujn administras la Ministro de Naturprotekto kaj Ripozo kaj la Ministro de Arbara Mastrumado. Kvankam ka Golfo Chesapeake ne estas landa parko, kaj landaj kaj ŝtataj leĝoj protektas ĝin kaj la registraoj de la lando kaj la ŝtato kune penas restaŭri la golfon kaj ĝian akvodislimon. La Back Bay Landa Rifuĝejo por Nealdomigita Vivo, kie komencas la insularo Outer Banks, kaj la Great Dismal Swamp Landa Rifuĝejo por Nealdomigita Vivo estas parte en Virginio kaj parte en Norda Karolino.
Historio
Jamestown 2007 organizis grandan festivalon por marki 400 jarojn depost la formado de Jamestown kaj la komenco de Virginio. La festivalo markis la kontribuojn de Indianoj, eŭropanoj, kaj afrikanoj, de kiuj ĉiuj havis grandan parton en la historio de Virginio. Militoj, kelkfoje inter ĉi tiuj grupoj, ankaŭ gravis. Virginio havis grandan rolon en la Sepjara Milito, la Usona Milito de Sendependeco, la Usona Enlanda Milito, la Malvarma Milito, kaj la militoj en Afganio kaj Irako. Rakontoj pri historiaj gravuloj, ekzemple pri Pokahontas kaj John Smith, pri la infanaĝo de George Washington, kaj pri la planteja elito de la sklava societo antaŭ la Enlanda Milito, kreis povplenajn mitojn de la ŝtata historio kiuj uzigzis por raciigi ideologiojn. La historio de sklaveco en Virginio daŭre influas la racan politikan de la societo.
Kolonio
La unua popolo alvenis al Virginio antaŭ proksime 12 000 jaroj. Antaŭ 5 000 jaroj pli daŭraj setlejoj aperis, kaj antaŭ 900 p.K. agrikulturo estiĝis. Antaŭ 1500, la Algokenoj fondigis urbetojn, ekzemple Werowocomoco, en la Tajdakvo regiono de Virginio, kiun ili nomiĝis Tsenacommacah. La aliaj ĉefaj ligvaroj en la areo estis la siua okcidente kaj la irokeza norde kaj sude. Post 1570, la irokezoj kuniĝis sub Ĉefo Paŭhatano pro la fadenoj de ĉi tiuj kaj aliaj grupoj. Paŭhatano reĝis pli ol 30 triboj kaj 150 setlejoj, kiuj parolis en komuna virginia algonkena lingvo. En 1607, la nombro de algonkenoj en Tajdakvo estis inter 13 000 kaj 14 000.
En 1583, Reĝino Elizabeto la 1-a donis al Walter Raleigh ĉarton por eksplori kaj krei kolonion norde de hispania Florido. En 1584, Raleigh sendis ekspedicion al la atlantika marbordo de Nordameriko. La nomon Virginia eble sugestis Raleigh aŭ Elizabeto, ĉar la kromnomo de Elizabeto estis 'La Virga Reĝino' (angle The Virgin Queen), kaj ankaŭ la nomo eble rilatas al la indiĝena frazero Wingandacoa aŭ nomo Wingina. Unue la nomo estis por la tuta marborda regiono de Suda Karolino al Majno kaj plue la insulo Bermudo. La komerca Ĉarto de 1606 enkorpigis La Londonan Kompanion kiel akcia kompanio kaj donis al la firmo la landajn rajtojn en la areo. La kompanio financis Jamestown, kiu estis la unua angla daŭra setlejo en la "Nova Mondo". Christopher Newport fondis la setlejon en Majo 1607, kaj ĝi nomiĝas pro Reĝo Jakobo la 1-a. En 1619, koloniistoj ekkaptis pluan povon per parlamento, kiu nomiĝis The House of Burgesses. Kiam la Londona Kompanio bankrotis en 1624, la registaro de Anglio ekkontrolis la setlejon kiel 'krona kolonio'.
Vivo en la kolonio danĝerplenis, kaj multaj koloniistoj mortis dum la vintro de 1609-1610 pro manko de manĝaĵoj kaj dum la anglaj-paŭhatanaj militoj. Tiuj militoj inkluzivis la masakron de Jamestown, kiu kreskigis la malamon de la koloniistoj por ĉiuj indianoj. Ĝis 1624, nur 3 400 de la 6 000 fruaj setlistoj travivis; tamen, pluaj setlistoj kaj servistoj venis pro la konsumo de tabako en Eŭropo. Ekzistis manko de laboro, kiun la registaro provis solvi per donacoj de lando al homoj kiuj pagis por la transmarigo de servistoj. Afrikaj laboristoj unue importiĝis en 1619, kaj en 1654 proceso pri la servisto John Casor leĝigis ilian sklavecon. Ĝis 1674, servistoj kaj eksservistoj iĝis 80 procentoj de la loĝantaro, kaj tiujare la Popolribelo de Bacon okazis pro malsamecoj inter la reĝanta kaj laboranta klasoj. Koloniistoj proprigis al si la landon de la indianoj per kaj forto kaj traktatoj, ekzemple la Traktato de 1677, per kiu la signintaj triboj iĝis tributintaj ŝtatoj. Williamsburg iĝis la ĉefurbo de la kolonio post la fondiĝo de The College of William & Mary en 1693.
Ŝtatiĝo
La Brita Parlamento provis krei novajn impostojn post la fino de la Sepjara milito, kiuj estis ege malpopularaj inter la koloniistoj. En la Virginia parlamento, Patrick Henry, Richard Henry Lee, kaj aliaj homoj kondukis la movadon kontraŭ 'impostado sen reprezentado' (angle taxation without representation). En 1773, Virginianoj ekkunordigis siajn agojn kun aliaj kolonioj per 'komitatoj de korespondado', kaj delegis membrojn al la Kontinenta Kongreso dum la sekva jaro. Post la parlamento ĉesis kunveni pro la dekreto de la regna koloniestro, la revoluciaj estroj daŭris reĝi per konvencioj. La 15-an de majo 1776, la konvencio deklaris, ke Virginio esis sendependa de la Brita Imperio kaj adoptis la Virginian Deklaron de Rajtoj de George Mason, kiu iĝis parto de nova konstitucio. Alia Virginiano, Thomas Jefferson, poste uzis la Virginian Deklaron de Rajtoj por la Usona Deklaro de Sendependeco.
Je la komenco de la Usona Milito de Sendependeco, George Washington, kiu komandis la Virginian armeon dum la Sepjara milito, elektiĝis por komandi la Kontinentan Armeon. Dum la milito, la ĉefurbo de Virginio transloĝis de Williamsburg al Richmond, ĉar Ŝtatestro Thomas Jefferson timis ke la loko de Williamsburg estis facile atakebla. En 1781, teraj kaj maraj fortoj de Francio kaj la Kontinenta Armeo insidis la Britajn fortojn sur la Virginia Duoninsulo, kie la trupoj de George Washingon kaj Grafo Rochambeau venkis Generalon Cornwallis. Li kapitulacis la 19-an de oktobro 1781, kio ebligis la Pacon de Parizo kaj certigis la sendependecon de la kolonioj.
Virginianoj estis tre gravaj dum la verkado de la Usona Konstitucio. James Madison verkis la projektojn de la Virginia Plan en 1787 kaj la Bill of Rights en 1789. Virginio ratifis la konstitucion la 19-an de oktobro 1788. Pro la granda nombro de sklavoj en la ŝtato kaj la kompromiso de tri kvinonoj, Virginio unue havis la plej multe da anoj en la Domo de Reprezentantoj. Pro tio kaj pro la 'dinastio' de Virginiaj prezidantoj, Virginio estis inter la plej gravaj ŝtatoj por landa politiko. En 1790, kaj Virginio kaj Marilando donis landon al la nova Distrikto Kolombio, kvankam la lando el Virginio redoniĝis en 1846. Virginio kelkfoje nomiĝas la 'Patrino de Ŝtatoj' (angle Mother of States), ĉar ŝtatoj kiel Kentukio tranĉiĝis de ĝi kaj multaj setlistoj de pli okcidentaj partoj de Usono venis el Virginio.
Enlanda Milito kaj poste
Ne nur agrokulturo sed minekspluatado, ŝipkonstruado, kaj aliaj industrioj uzis laboron de sklavoj pli kaj pli. La sklava ribelo de Nat Turner en 1831 kaj la atako de John Brown kontraŭ Harpers Ferry en 1857 montris profundan malkontenton pri sklaveco kaj ĝia rolo en la planteja ekonomio. Ĝis 1860, preskaŭ 500 000 homoj, proksimume 31 procentoj de la popularo de Virginio, sklaviĝis. Tiu ĉi divido parte kaŭzis la Enlandan Militon.
Virginio voĉdonis por forlasi Usonon la 17-an de aprilo 1861, post la Batalo de Fortikaĵo Sumter. La 24-an de aprilo Virginio aliĝis al la Konfederaciitaj ŝtatoj de Ameriko, kiu elektis Richmond por iĝi ĝia ĉefurbo. En 1863, 48 kantonoj en la nordokcidenta parto de Virginio apartiĝis por formi la novan ŝtaton Okcidenta Virginio, kiu reiĝis parto de Usono. Dum la milito, pli da bataloj okazis en Virginio ol iu alia ŝtato, inkluzive Bull Run, la Septagaj Bataloj, Chancellorsville, kaj la Batalo de la Juĝejo Appomattox, kiu finigis la militon. Post kiam Richmond estis konkerita en 1865, la ĉefurbo de la Konfederaciitaj Ŝtatoj nelonge moviĝis al Danville. Virginio oficiale reiĝis Usona ŝtato en 1870.
Adoptite dum la erao de rekonstruado post la milito, la nova konstitucio de Virginio disponigis senkostajn publikajn lernejojn kaj garantiis politikajn, civilajn, kaj voĉdonajn rajtojn. La popolisma Readapta Partio, kiu inkluzivis afrik-usonanojn, regis ĝis la konservativa blankula Demokratia Partio gajnis povon post 1883. Ĝi adoptis apartistajn leĝojn kaj efektive forigis la balotrajton de afrik-usonanoj kaj malriĉaj blankuloj. Landaj leĝoj restarigis tiujn rajtojn en la 1960-aj jaroj. Kvankam al iliaj lernejoj kaj aliaj servoj mankis mono pro rasismaj leĝoj, afrik-usonanoj povis krei siajn proprajn komunumojn.
Nuntempo
Dum la jaro 1951, Barbara Rose Johns, kiu estis mezlerneja studanto en Farmville, komencis protesti kontraŭ apartismaj lernejoj. La protestoj kaŭzis proceson, kiu iĝis parto de la fama Brown v. Board of Education. Tiu verdikto de la Ĉefkortumo de Usono kontraŭleĝigis la doktrinon 'aparta sed egala'. Tamen, en 1958, pro la politiko de la usona senatano Harry Byrd, la Virginia registaro ne permesis, ke neapartigitaj lernejoj ricevu monon.
Dum la 1960-aj jaroj, la Movado por Civilaj Rajtoj kreskiĝis kaj influis la landan registaron, kiu protektis la balotrajton kaj civilajn rajtojn por afrik-usonanoj. En 1864 la Ĉefkortumo dekretis, ke la kantono Prince Edward kaj aliaj kantonoj malapartigu la lernejojn. En 1967, la kortumo ankaŭ dekretis, ke la forbarado de intergenta geedziĝo estas kontraŭkonstitucia. De 1969 al 1971, post la forigado de la leĝoj 'Jim Crow', Virginiano reverkis la ŝtatan konstitucion. Douglas Wilder iĝis la unua afrik-usonana ŝtatestro per voĉdonado en Usono en 1989.
Urboj kaj urbetoj
Laŭ la Usona registraro, Virginio enhavas 11 urbajn areojn, de kiuj Norda Virginio, Hampton Roads, kaj Richmond estas la plej grandaj. Richmond estas la ĉefurbo de la ŝtato, kaj la popularo de ĝia urba areo estas pli ol 1 200 000. En la jaro 2010, Virginia Beach havis la plej grandan loĝantaron en la ŝtato; Norfolk kaj Chesapeake estis respektive la dua kaj la tria. Norfolk estas la nukleo de la urba areo Hampton Roads, kiu enhavas pli ol 1 600 000 homoj kaj la plej grandan mararmean bazon en la mondo. Suffolk, kiu enhavas parton de la Great Dismal Swamp, estas aree la plej granda urbo, kaj estas entute 1 111 km2.
Fredericksburg estis la loko de la Batalo de Fredericksburg kaj de la Dua Batalo de Fredericksburg, dum la Usona Enlanda Milito.
La Kantono Fairfax estas la plej loĝata kantono en Virginio, en kiu pli ol miliono da homoj loĝas. Tamen, tiu ne inkluzivas la kantonan ĉefurbon Fairfax, kiu estas eksterdistrikta urbo. Tysons Corner en la Kantono Fairfax estas grava loko por komerco kaj butikumo. La najbara Kantono Loudoun estas la plej rapide kreskanta kantono en la ŝtato, kaj la mediana enspezo tie (US$114 204) estas la plej alta en la ŝtato. La Kantono Arlington estas praktike urbo, kaj estas aree la plej malgranda memreganta kantono en Usono. La areo de Roanoke, kiu enhavas proksimume 300 000 homojn, estas la plej grada urba areo en la okcidenta parto de Virginio. Male la Kantono Westmoreland havas loĝantaron nur de 17,454.
Loĝantaraj tendencoj
En la jaro 2010, 8 001 024 homoj loĝis en Virginio. Do, la loĝantaro de Virginio kreskis per 118 434, aŭ proksimume 1,5%, de la takso de 2009 kaj per 922 509, aŭ 15%, de la popolnombrado en 2000. De 2000 al 2010 Virginio nete akiris 155 205 homojn enlande kaj 159 627 homojn eksterlande, do per migrado Virginio entute nete akiris 314 832 loĝantojn. La centro de la loĝantaro estas en la Kantono Goochland ekster Richmond.
La angla iĝis la oficiala lingvo de Virginio per leĝoj en 1981 kaj 1996. En Virginio 6 245 517 homoj (86,7%) parolas nur la anglan, kaj 570 638 Virginianoj (7,9%) parolas la anglan 'tre bone', do anglalingvanoj estas entute 94,6% da la loĝantaro. La dua plej ofta lingvo estas la hispana, kiun 424 381 homoj (5,9%) parolas. Krome, 226 911 homoj (3,2%) parolas aziajn kaj pacifikinsulajn lingvojn, inkluzive la korean, la vjetnaman, kaj la filipinan.
En 2010, la plej ofte raportitaj etnoj en Virginio estis nehispane blanka (64,8%), nigra aŭ afrikusona (19,4%), hispana (7,9%), kaj azia (5,5%). Virginiaj raportis en 2000 ke siaj praŭloj venis de Afriko (19,6%), Germania (11,7%), nespecifa Usono (11,4%), Angio (11,1%), kaj Irlando (9,8%). La aro 'nehispanaj blankuloj' malkreskis de 76% en 1990 ĝis 64,8% en 2010; aliflanke, la nombro da homoj kun hispanaj divenoj kreskis 92% de 2000 ĝis 2010.
Religie, Virginio estas plejparte protestanta. La plej granda religia grupo en la ŝtato estas Baptismo; en 2008, 27% da virginianoj estis baptistoj. La dua plej granda grupo, kaj la grupo kiu kreskis plej rapide dum la 1990-aj jaroj, estas la Romkatolika Eklezio. Metodismo kaj Luteranismo ankaŭ gravas en la ŝtato.
Ekonomio
Dungado en Virginio estas "laŭvola"; tio signifas, ke kaj dungintoj kaj dungitoj povas nuligi la rilaton sen antaŭaj avertoj, se ne ekzistas kontrakton dirantan ion alian kaj se la dungito ne estas ano de sindikato. La fontoj de enspezo en la ŝtato estas diversaj kaj inluzivas la armitajn fortojn, agrikulturon, kaj profitcelajn organizaĵojn. Virginio havas 1,4 milionojn da nemilitaj laboristoj, kaj triono da la postenoj estas en la serva sektoro. Senlaboreco en Virginio estas tre malalta komparita kun aliaj usonaj ŝtatoj; en Marĉo 2012 ĝi estis 5,6%. La MEP de Virginio estis $24 bilionoj en 2010. Laŭ la usona registaro, Virginio havis la plej multajn kantonojn en la 100 plej riĉaj en Usono. Norda Virginio estas la plej riĉa regiono en la ŝtato, havante ses de la 20 plej riĉaj kantonoj en Usono en 2011. Laŭ CNN, la plej riĉa urbeto en Usono estis Great Falls en 2011.
(58023) 2002 VR40
(58023) 2002 VR40 estas marsrenkonta asteroido malkovrita la en la kadro de la astronomia kampanjo Near Earth Asteroid Tracking (NEAT) elde la stacio de Maui de la reto GEODSS sur la monto Haleakalā (Havajo, Usono).
Nuadibu
Nouadhibou (نواذيبو), en Esperanto Nuadibuo, iama Port-Étienne estas la dua plej granda urbo de Maŭritanio, kun 90.000 loĝantoj. Ĝi estas ĉefurbo de regiono Dakhlet Nouadhibou kaj ekonomia centro de la lando.
La ĉefa ekonomia agado estas la fiŝkpatado kaj la prilaboro kaj transporto de fererco. La erco estas liverita tra 674 km longa fervoja linio el F'dérik.
Trafiko
Nouadibou havas internacian flughavenon (IATA-mallongigo NDB).
Ekde 2005, Nouadhibou estas ligita per asfaltita vojo al ĉefurbo Nouakchott, situanta je 450 km. Krom tio, kondukas asfaltita vojo proksime al la atlantika bordo tra Okcidenta Saharo al Maroko.
La ŝipvrakejo de Nouadhibou estas unu el la plej grandaj de la mondo.
Historio
La franca registaro konstruigis ekde 1908 ŝiphavenon kaj lumturon por ekspluati la fiŝriĉan maron. Kelkajn jarojn poste laboris tie fiŝprilabora uzino kun 200 laboristoj.
En la 1920-aj jaroj, oni konstruis tie flughavenon kiel ŝtupon de la fluglinio Aeropostale de Francio tra Dakar al Sud-Ameriko.
Post la sendependiĝo de Maŭritanio, la fervoja linio estis preta en 1964.
Entzheim-Aéroport (stacidomo)
Entzheim-Aéroport ("Entzheim-Flughaveno") estas franca stacidomo sur linio - Saint-Dié, situanta en  Entzheim, apud Holtzheim, en departemento Bas-Rhin, regiono Grand Est.
Temas pri stacidomo de Société nationale des chemins de fer français (SNCF), priservata de trajnoj.
Ĝi situas ĉe kilometra punkto (PK) de la linio Strasbourg-Ville - St-Dié (110000).
Parlamento de Uzbekio
La parlamento sekvis la Superan Soveton, kiu funkciis kiel parlamento de Uzbeka SSR kaj ekde 1991 de la sendependiĝinta ŝtato Uzbekio. La nova parlamento starigita en 1995 estis unuĉambra ĝis la jaro 2005, kaj ekde tiam havas du ĉambrojn:
Granda Elmigrado de poloj
La termino Granda Elmigrado ( Wielka Emigracja) unuavice signifas la ekziligon kaj elmigradon de miloj da poloj, aparte de la politika kaj kultura elitoj, de 1831 ĝis 1870, post la fiasko de la novembra ribelo kaj de aliaj ribeloj, aparte de la jaroj 1846 kaj 1863). La nomo estas iom misgvida, ĉar la nombro de politikaj ekzilitoj ne superis pli ol 6000. Dum tiu tempo inter la ekzilitoj estis multaj soldatoj kaj oficiroj de la ribelo, membroj de la parlamento de Kongresa Pollando el 1830-31, kaj pluraj militaj malliberuloj kiuj eskapis el kaptiteco.
Gestel
Gestel estas la nomo de pluraj nederlandlingvaj loĝlokoj. Interalie temas pri
Bad Bleiberg
Bad Bleiberg estas komunumo de Aŭstrio. Ĝi apartenas al la federacia lando Karintio kaj al la distrikto Villach. Fine de en la komunumo vivis.
Gestel
Krome temas pri komunumo en Bretonio, Francio, nome
Oltu
Oltu (armene: Ւղթիկ Ughtik aŭ Ւլթիկ Ultik, kartvele: ოლთისი Oltisi, ruse: Олти Olti) estas urbo kaj distrikto en provinco Erzurum en la regiono Orienta Anatolio, Turkio. La urbo estiĝis en proksimo de la malnova kartvela kaj bizanca fortikaĵo Oukhiti.
Oltu situas en la Rojovalo Oltu, alfluanto de la rivero Çoruh, en la nordorienta regio de Turkio. La urba ĉirkaŭao estas arbara, montara, la plej ataj pintoj estas Akdağ (3030m) kaj Kırdağ (2000m). La jara averaĝa temperaturo estas 10.2 °C.
Oltu esta fama pro la Ŝtono de Oltu, konata kiel Nigra Sukceno kun obtuz-brila nigra koloro kaj skulptita por produkti juvelojn, rozariajn bidojn, ŝlosil-ĉenojn, pipojn kaj skatoletojn.
(37638) 1993 VB
(37638) 1993 VB estas tre malgranda terrenkonta kaj marsrenkonta apolona asteroido, malkovrita la de la aŭstralia astronomo Robert H. McNaught elde la Observatorio de Siding Spring, apud Coonabarabran en Novsudkimrio (Aŭstralio).
Ĝia tera MOID de 0,000755792 astronomia unuo (113 000 km) faras de ĝi.
Ĝi ankaŭ pasas proksime de Marso, ĝia marsa MOID estas 0,0734448 AU, tie estas 10,987 milionoj da km.
Santa Marinella
Santa Marinella estas komunumo de Italio.
Al-Musta'sim
Al-Musta'sim bi-llah (kompleta nomo: al-Musta'sim bi-llah Abu-Ahmad Abdullah bin al-Mustansir bi-llah; المستعصم بالله أبو أحمد عبد الله بن المستنصر بالله; 1213 – Februaro 20a, 1258) estis la lasta abasida kalifo en Bagdado; li regadis el 1242 ĝis sia morto. Li estis envolvita en tapiŝo fare de la Mongoloj kaj premita ĝis morto fare de ĉevaloj.
Zelando
Zelando (nederlande: Zeeland) estas provinco en la sudokcidenta parto de Nederlando. La provinco konsistas el kelkaj duoninsuloj kiuj iam estis apartaj insuloj. De tio devenas la nomo Zeeland (litere tradukita: "Marlando"). Middelburg estas la ĉefurbo de Zelando. La devizo de Zelando estas: Luctor et Emergo (mi Luktas kaj Emerĝas).
Al-Musta'sim
La 10-an de februaro 1258, Bagdado estis kaptita de Mongoloj estritaj de Hulegu, pranepo de Ĝingis-Ĥano, dum la sieĝo de Bagdado. Multaj kvartaloj estis ruinigitaj per incendioj, la sieĝo mem aŭ rabado. La Mongoloj masakris plej el la urba loĝantaro, inklude la kalifon Al-Musta'sim, kaj detruis grandajn partojn de la urbo. Ankaŭ la kanaloj kaj digoj kiuj estis forminta la urban sistemon de irigacio estis same detruitaj. Dum tiu tempo, en Bagdado, kristanoj kaj ŝijaistoj estis tolerataj, dum sunaistoj estis traktataj kiel malamikoj. La rabado de Bagdado metis fino al la Abasida Kaliflando, frapego el kiu la Islama civilizo neniam refortiĝis.
Zelando
Zelanda Flandrujo (nederlanda lingvo: Zeeuws Vlaanderen) estas parto de Zelando sude de la elfluofunelo de la rivero Skeldo ĉe la limo al la regiono Flandrujo en Belgujo.
Geografio
La duoninsuloj kaj la iamaj insuloj estas:
Zeeuws-Vlaanderen ne estas insulo aŭ duoninsulo, sed estas parto de Nederlando atingebla nur pere de la Westerscheldetunnel aŭ tra Belgio.
NGC 1796A
NGC 1796A (aliaj indikoj — ESO 119-35, PGC 16698) estas galaksio en konstelacio Orfiŝo.
Apple
Apple [La angla nomo de "pomo", prononcata "Ap-l"] estas usona komputila firmao. Oni konas Apple pro la komputila serio Makintoŝo, la cifereca muzikludilo iPod, la poŝkomputilo iPhone, la plata komputilo iPad kaj alia aparataro kaj programaro.
NGC 1796A
Ĉi tiu objekto ne estis en la originala versio de NGC-katalogo kaj estis aldonita poste.
Apple
La emblemo de Apple estas silueto de pomo kun mordejo.
Alvíssmál
Alvíssmál (Diroj de Alvíss) estas edda poema kiu rakontas konversacion inter Toro kaj nano nomata Alvíss ("Ĉio-saĝa"). La poemo ne enhavas batalon kaj ĝi enhavas priskribojn ne trovitaj en aliaj fontoj, kiuj eble estas kreado de la poeto mem.
Zsuzsi Hermann-Herceg
HERMANN-HERCEG Zsuzsi estis rumanuja hungara poetino naskita en Temeŝvaro la 16-an de januaro 1924 kaj mortinta samloke la 25-an de novembro 1968.
Biografio
Post siaj liceaj studoj Hermann-Herceg estis flegistino kaj privatinstruistino pri franca kaj germana lingvoj. Ŝiajn poemojn publikis la Temesvári Hírlap, Heti Magazin kaj Déli Hírlap.
3137 Horky
3137 Horky estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la 16-an de septembro 1982 de la ĉeĥa astronomo Antonín Mrkos elde la Observatorio Kleť, apud České Budějovice.
Kutjevo
Kutjevo, serbe Кутјево estas urbo en Kroatio. Ankoraŭ 16 komunumoj apartenas al la municipo.
3137 Horky
Nomo
Ĝia nomo, "Horky", aludas al la monteto de Ĉeĥio kie la malkovrinto instalis sian unuan teleskopon.
Kutjevo
Situo
Kutjevo situas sur deklivoj, laŭ rojo, laŭ vojo Osijek-Požega. La lasta troviĝas 20 km-ojn.
Historio
En 1232 abatejo fondiĝis. Post la mezepoko la tiama vilaĝo apartenis al la Osmana Imperio preskaŭ 2 jarcentojn. Ĝis Traktato de Trianon Kutjevo apartenis al Habsburga Imperio, al Hungara reĝlando (laŭ persona unio de 1091), poste al Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj, ekde 1929 al Jugoslavio, fine ekde 1991 al Kroatio.
Kalvinana preĝejo (Szentgyörgyvölgy)
La Kalvinana preĝejo estas religia historia monumento en Hungario, en vilaĝo Szentgyörgyvölgy. Ĝi estas la plej okcidenta kalvinana hungara preĝejo, kie la baldakeno estas pentrita.
Historio
La unua kalvinana argila kirko konstruiĝis en 1762 en Szentgyörgyvölgy, poste jam pli stabilan preĝejon en 1787 kune kun sonorilostablo. La turo estis alkonstruita en 1792. En 1820 oni renovigis la konstruaĵon iomete kadukan. Pro financaj problemoj la plafonaj pentraĵoj en 1829, la internaj mebloj pretiĝis nur en 1830. Plena renovigo okazis en 2000.
Konstruaĵo
La preĝejo etendiĝas sola sur malalta monteto. La navo formas kvarangulon. La fasado komenciĝas per turo, kie troviĝas ankaŭ la ĉefenirejo. Estas alia enirejo ĉe la sankteja flanko. Interne laŭ 3 flankoj de la muroj ligna galerio etendiĝas. La plej valora estas la pentrita plafono. Apud la predikejo oni metis memortabulon.
Rivero Çoruh
La rivero Çoruh (ჭოროხი, Çoruh, prononcu Ĉoruĥ) fontas en la Montaro Mescit (3225 m) en nord-orienta Turkio kaj fluas tra Turkio (421 km) kaj Kartvelio (26 km) al la Nigra Maro.
Lipová (distrikto Cheb)
Lipová ('Lindenhau') estas municipo en Ĉeĥio, kiu troviĝas en distrikto Cheb, regiono Karlovy Vary proksimume 10 km sudoriente de Cheb. Vivas ĉi tie.
Historio
La unua skribmencio pri la municipo devenas el la jaro 1785.
Transporto
Ĉirkaŭ la municipo kondukas fervojlinio fervojlinio Plzeň – Cheb kun haltejo Lipová u Chebu.
Sharon Acker
Sharon ACKER (2-an de aprilo 1935 - 16-an de marto 2023) estis kanada aktorino kaj modelo.
Ŝi komencis sian karieron per televidaĵo On Camera en 1955, kaj en kino ŝi debutis per Lucky Jim en 1957.
Dum 1960-aj jaroj ŝi aperis en multaj televidaĵoj kiel Quest, The Wild Wild West, Star Trek, Get Smart, It Takes a Thief kaj Lancer krom en kinfilmoj Point Blank, The First Time, Waiting for Caroline, inter aliaj.
En la 1970-aj jaroj Acker aktoris en televidaĵoj The Bold Ones: The Senator, Alias Smith and Jones, Gunsmoke, Love, American Style, Mission: Impossible, McMillan & Wife, The New Perry Mason, Cannon, Barnaby Jones, Executive Suite, The Love Boat, The Rockford Files, Police Story kaj aliaj.
Dum la 1980-a jardeko ŝi laboris en televido per Galactica 1980, The Incredible Hulk, Quincy M.E., Crazy Like a Fox, Murder, She Wrote ktp. krom en kino per filmoj Happy Birthday to Me kaj Threshold.
Ŝia lasta laboro estis en televidserio The Young and the Restless en 1992.
Norda karakaro
Distribuado
La Norda karakaro estas birdospecio de loĝantaj birdoj en Kubo, norda Sudameriko (suden al norda Peruo kaj norda Amazonio Brazilo) kaj plej parto de Centrameriko kaj Meksiko, ĝuste ĝis la plej sudaj partoj de Usono, inklude Floridon, kie ĝi estas loĝanta sed listita kiel minacata. Estis informoj pri la Kresta karakaro tiom norde kiom ĝis San Francisco, Kalifornio. Sude de la usona landlimo ĝi estas ĝenerale komuna. Tiu estas birdo de malferma kaj duonmalferma kamparo.
Aspekto
La Norda karakaro havas longon de 49–58 cm, enverguron de 120 cm, kaj pezas ĉirkaŭ 1050-1300 g. Ĝi havas larĝajn flugilojn kaj longan voston. Ĝi havas ankaŭ longajn krurojn kaj ofte piediras kaj kuras surgrunde. Ĝi estas tre krucoforma dumfluge.
Plenkreskulo havas nigrajn korpon, flugilojn, kreston kaj kronon. La kolareo, pugo kaj rimarkindaj flugilmakuloj estas blankaj, kaj la vosto estas blanka kun nigra strieco kaj larĝa fina bendo. La brusto kaj supra dorso estas blankaj, tre fajne striecaj je nigra. La beko estas dika, helgriza kaj hokoforma, kaj la kruroj estas flavaj sed pli helaj ol la vizaĝo. La areo de la vaksaĵo kaj vizaĝa haŭtaĵo estas tre flavaj (ĉe bekobazo) al oranĝecruĝaj (ĉe la bruna okulo) depende de aĝo kaj bonfarto. La blanka kolareo ege kontrastas inter la oranĝeca vizaĝo kaj la nigraj kronokresto kaj ŝultroj, krom laŭgrade strieca areo sub kolareo
Ambaŭ seksoj estas similaj, sed nematuruloj estas pli brunaj, havas sablokolorajn kolon kaj gorĝon, helan bruston striecan/makuletecan kun brunaj, grizecblankaj kruroj kaj grizecaj aŭ sablokolore rozecpurpuraj vizaĝa haŭtaĵo kaj vaksaĵo. La voĉo de tiu specio estas mallaŭta krakado.
Frederiko Villareal
Frederico VILLAREAL (esperantigita Frederiko, nask. en Túcume, Provinco Lambajeko, la 31an de Aŭgusto 1850, mortis en Lima la 3an de Julio 1923) estis perua, d-ro, prof. de astronomio ĉe la Universidad Nacional Mayor de San Marcos en Limo kaj Esperanto-pioniro.
Norda karakaro
Aspekto
Plenkreskuloj povas esti separataj el la simila Suda karakaro pro sia malpli etenda kaj pli punkteca strieco en brusto, pli uniformaj nigrecaj dorsaj (brunecaj kaj ofte iom makuletecaj/striecaj ĉe Suda), kaj nigreca suba dorso (hela kun malhela strieco ĉe Suda). Oni scias pri individuoj montrantaj intermezajn karakterojn el la malgranda areo de kontakto en nord-centra Brazilo, sed interreproduktado inter ambaŭ specioj estas ĝenerale limigita.
Kutimaro
Nordaj karakaroj konstruas grandajn nestojn el bastonetoj en arboj kiaj prozopoj kaj palmoj, kaktoj, aŭ surgrunde kiel lasta eblo. La ino demetas 2 al 3 rozecbrunajn ovojn kun malhelaj malkuletoj, kiuj estas kovataj dum 28–32 tagoj.