cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Edina Balogh
Biografio
Edina Balogh iĝis hungara belulina reĝino en 2003, tial en la sekva jaro ŝi havis rolojn en televizia serio. Baldaŭ ŝi akiris andragogikan diplomon. Libertempe ŝi pentradas. Ŝi ricevis premion en 2008. Ŝi edziniĝis en 2012, ŝi naskis 2 gefilojn en 2013 kaj 2017.
Zádor (Baranya)
Zádor estas malgranda vilaĝo en Hungario, en regiono Suda Transdanubio, en departemento Baranya, en Distrikto Szigetvár.
Situo
Zádor situas sur ebenaĵo, laŭ traira flankovojo, laŭ fervojo Villány-Barcs funkcianta ĝis 2007. Szigetvár troviĝas 18, Barcs 19, Sellye 21, Szentlőrinc 33, Pécs 57 km-ojn.
Historio
La unua mencio pri la vilaĝo devenis el 1332 laŭ tiama hungara ortografio "Zadur". Proksimume en 1460 husanoj alvenis. La komunumo dum la turkoj ne senhomiĝis. En 1910 vivis en Zádor 603 homoj, (escepte 3 ĉiuj hungaroj). Inter 1918-1921 armeo de Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj okupis la vilaĝon.
En Zádor migra poŝto servas.
Ringlinio de Osaka
Ringlinio de Osaka (japane: 大阪環状線 [Oosaka-Kanĝoo-sen], angle: Osaka loop line) estas ringa linio de fervoja reto JR. La linio apartenas al JR Okcidenta.
La linio ĉirkaŭas urbocentron de Osako. Ĝi etendiĝas je 21,7 km.
Tipoj de trajnoj
Estas 7 tipoj de trajnoj kaj super-ekspreso:
Grafenort (stacidomo)
Grafenort estas fervoja stacidomo en Engelberg, Svislando.
Virina Futbala Mondopokalo 2019
La Virina Futbala Mondopokalo 2019 estis la oka futbala mondopokalo por virinaj landaj teamoj. Ĝi okazis inter la 7-a de Junio kaj la 7-a de Julio 2019 en naŭ urboj en Francujo. 24 teamoj partoprenis en la duetapa konkurso, kiu enhavis entute 52 ludojn. La teamo de Usono fariĝis ĉampiono kaj tiel defendis sian titolon.
Aranĝanto
Ŝtatoj, kiuj sendis dokumentojn:
En voĉdono je la 19-a de marto 2015 Francujo gajnis la rajton aranĝi la du mondoĉamionadojn.
Konkursejoj
La 14-an de Junio 2017 la franca futbala asocio publikigis la naŭ urbojn kaj stadionojn kie la konkurso okazas. La malferminta ludo okazis en Parizo. En ĉiu urbo okazis ludo de la dua etapo. En Liono ne okazis grupoludoj. Ĝi estis la loko de ambaŭ duonfinaloj kaj de la finalo.
Partoprenantoj
24 teamoj partoprenis en la konkurso. La teamo de la aranĝanta asocio estis aŭtomate kvalifikita. Krom en Eŭropo la teamoj kvalifikis sin per la kontinentaj ĉampionadoj. En Eŭropo la teamoj kvalifikis sin per apartaj grupoludoj. Ekzistis sep grupoj el kiuj la unuarangaj kvalifikis sin. Ankaŭ unu el duarangaj teamoj estis kvalifikita.
La FIFA disdonis la 23 ceterajn lokojn laŭ aparteno al kontinenta konfederacio. La konfederacion de la aranĝanto oni ne konsideras. La konfederacio de Sudameriko (CONMEBOL) havas 2,5 lokojn kaj la konfederacio de Nord- kaj Mezameriko (CONCACAF) havas 3,5 lokojn. La triaranga teamo de Sudameriko Argentino gajnis lokon en du ludoj kontraŭ Panamo, kiu estis la kvarranga teamo de CONCACAF.
Ĉilio, Jamajko, Skotlando kaj Sud-Afriko unuafoje partoprenis en la mondopokalo. La teamoj de Brazilo, Germanujo, Japanujo, Niĝerio, Norvegujo, Svedujo kaj Usono kvalifikis sin por ĉiu mondopokalo.
La jenaj landaj teamoj partoprenis en la konkurso:
Lotado de grupoj
La 8-an de Decembro 2018 en Parizo la FIFA lotumis la teamojn inter la ses grupoj kun po kvar teamoj. Por tio la teamoj estis disdonitaj al kvar potoj laŭ la monda rangoordo. La plej bonaj teamoj kaj la teamo de la aranĝanto troviĝas en la unua poto. En ĉiu grupo troviĝu po unu teamo el la kvar potoj. Ankaŭ nur po unu teamo de kontinenta konfederacio estu en grupo. Tio ne estas ebla por la naŭ eŭropaj teamoj. Tial tri grupoj havas du eŭropajn teamojn.
Grupa etapo
La horindikoj estas laŭ la loka centroeŭropa somera tempo.
Finala etapo
pl venko post plilongigo
Claude Lorrain
Claude Lorrain [klod lɔ.ʁɛ̃], naskonome Claude Gellée, alidire « Claude » aŭ « Le Lorrain » (naskiĝis ĉirkaŭ 1600 en Chamagne, Vosges, Francio, mortis en Romo), estis lorena pentristo, desegnisto kaj gravuristo, emblema figuro de klasika pejzaĝo.
(18231) 3286 T-1
(18231) 3286 T-1 estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la de la usona astronomo Tom Gehrels de la Observatorio de la Monto Palomar (Usono) kaj de la nederlandaj geedzoj geastronomoj Ingrid van Houten-Groeneveld kaj Cornelis Johannes van Houten, de la Observatorio de Leiden (Nederlando) en la kadro de la "Palomar-Leiden Enketo pri Trojanoj" (Palomar-Leiden Trojan Survey).
Steinborn
Steinborn estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Bitburg-Prüm de la federacia lando Rejnlando-Palatinato. Fine de la jaro la komunumo havis 0 loĝantojn.
NGC 5712
NGC 5712 (aliaj indikoj — MCG 13-10-21, ZWG 353.42, ZWG 354.5, 7ZW 553, NPM1G +79.0122, PGC 51799) estas galaksio en konstelacio Malgranda Ursino.
(14237) 1999 YU9
(14237) 1999 YU9 estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la japana astronomo Takao Kobayashi elde la Observatorio de Ooizumi en gubernio Gunma (Japanio).
J. O. Nyström
Li aktive partoprenis la movadon dum pli ol 40 jaroj, estis prezidanto de la loka klubo kaj grave helpis dum la Unua mondmilito kiel peranto inter belgaj militkaptitoj kaj iliaj familioj.
Anna Amalia de Saksio-Vajmaro-Eisenach
Anna Amalia von Braunschweig-Wolfenbüttel (naskiĝinta la 24-an de oktobro 1739 en Wolfenbüttel, mortinta la 10-an de aprilo 1807 en Vajmaro) estis germana komponistino, artmecenato, kaj estis dukino de Saksio-Vajmaro-Eisenach, per sia edziniĝo al duko Ernesto Aŭgusto la 2-a. Ŝi estis la naŭa filino de Karlo la 1-a, duko de Brunsvigo-Wolfenbüttel (1735-1806), kaj la princino Filipina Charlotte de Prusio (1716-1801). Ŝi gvidis la t.n. Muzejon vajmaran.
Vivo
Dukino Anna Amalia estis nevino de reĝo Frederiko "La Granda" kaj de sia samnomulino Anna Amalia de Prusio. Ŝi kreskis en la muzikema kortego de Brunsvigo, kiu estis forte influita de la prusa kortego kie ŝia onklino estis komponistino.
Post la frua morto de sia edzo Ernst August la 2-a en 1758, ŝi iĝis testamente ununura kuratorino de ambaŭ filoj kaj reganto de la lando (ĝis 1775). Ŝi sukcesis, malgraŭ sia juneco kaj nesperto, danke al la helpo de saĝaj konsilistoj, gvidi la landon sen fari ŝuldojn. Ŝi regis la landon tre humanece. Dum la malsatmizero de 1771-72, kiam mortis multo da homoj kaj bestoj, ŝi faris ĉion eblan por havigi nutraĵojn al siaj subigitoj. En 1771 ŝi dungis Christoph Martin Wieland kiel edukiston de la infanoj, en 1773 sekvis Johann Wolfgang von Goethe.
Dukino Anna Amalia prezidis bonegan kaj prudentan registaron kiu kondukis Vajmaron al la klasika periodo. Ŝi sekvis la preskribojn en kiuj ŝi estis edukita kun iniciatoj de socia kaj kultura karaktero. Ŝi kreis publikan lernejon kaj movis la dukan bibliotekon en publikan konstruaĵon, kie hodiaŭ ampleksas pli ol 850 000 volumojn. Ŝi provis krei akuŝejon kaj trejni akuŝistinojn por redukti la altan infan-mortecon. Tiu projekto postulis la kreadon de nova imposto, antaŭ kio la publika opozicio ribelis ĉie en Vajmaro, kaj la iniciato ne povis prosperi.
Ŝia preferata restadoloko estis, post la demisiado kaj transdonado de la povo al la filo Karl August, la proksime de Vajmaro situanta, idilieca Kastelo Tiefurt ĉe la rivero Ilm. En 1788 ŝi forvojaĝis al Italio kie ŝi restis du jarojn. Kiam francaj trupoj venis Vajmaron ŝi forlasis la urbon. Post la forbrulo de al Urba kastelo ŝi vivis en la t.n. Vidvina palaco, kien ŝi regule invitis artistojn kaj gravulojn por renkontiĝoj kulturaj. Ŝi fondis la teatron Deutsches Schauspiel kaj povas esti konsiderata la patrino de la vajmaraj muzeoj.
Muzikumado
Anna Amalia dungis la pianoinstruiston Ernst Wilhelm Wolf (1735-1792) por ke li donu al ŝi privatajn lecionojn pri muziko. Wolf estis komponisto de Singspiel, nova germana malpeza opera ĝenro kun ĝenerale komikaj argumentoj, kiuj kombinas muzikon, literaturon, aktoradon, kaj aliajn artajn elementojn. Wolf influis la junan dukinon komponi ĉi tiajn komikajn operojn, kiuj rezultos la precedenco de la germana romantika opero de la 19-a jarcento.
Tiel influaj estis la verkoj de Anna Amalia rilate al ŝiaj Singspiel-komponaĵoj, ke Johann Adam Hiller (1728–1804), la komponisto al kiu oni atribuas la kreadon de la unua germana Singspiel, dediĉis sian fruan laboron al ŝi.
La eniro de Anna Amalia en komponado markis la kreadon de la "Kortego de Muzoj" (Musenhof). Ŝi transformis sian kortegon kaj ĝian ĉirkaŭaĵon en la plej influan kulturcentron en Germanio. Saksio-Vajmaro estis konata ĉie en Eŭropo pro sia riĉa muzika kaj kultura vivo. Christoph Martin Wieland (1733-1813), Johann Gottfried von Herder  (1744-1803), Friedrich Schiller (1759-1805) kaj Johann Wolfgang von Goethe (1749-1832) estis ĉiuj membroj de la Kortego de la Muzoj kaj disponigis libretojn aŭ poeziojn por kelkaj el la komponaĵojn de Anna Amalia.
Ŝi verkis "Ervin kaj Elmire" (Erwin und Elmire) surbaze de teksto de Goethe. La versio de la dukino montris ŝian ampleksan muzikan scion. Ŝi prenis elementojn de popularaj kantoj, serioza kaj komika opero  kaj majstre kombinis ilin. La muziko estas tute adaptita al la teksto, estante laŭ opinioj de fakuloj, unu el la unuaj verkoj en la germana lingvo kiu atingis tiun ĉi gradon de unueco.
Poste ŝi verkis "Kermeson en Plunderweisen" (Das Jahrmarksfest zu Plunderweisen) ankaŭ surbaze de teksto de la fama poeto. La verkoj de Goethe inkludas memoraĵon al la dukino sub la titolo "Memore al princino Anna-Amalia" (Zum Andenken der Fürstin Anna-Amalia). Majstra verko kiu estis publikigita kaj legata en ĉiuj punktoj de la duklando.
Insulaj ŝtatoj
Insulaj ŝtatoj estas suverenaj ŝtatoj, kiuj konsistas el unu aŭ pluraj insuloj respektive el parto(j) de insulo(j) kaj per neniu parto de la ŝtata teritorio apartenas al la ĉeflando de kontinento. Insulaj ŝtatoj tiel diferenciĝas de la ŝtatoj sen maraliro kaj de la marbordaj ŝtatoj.
One World Trade Center
Unumonda Komerca Centro (One World Trade Center (origine planita nomo Turo de Libereco (Freedom Tower) estas la nomo de la planata centra konstruaĵo de la nova Mondkomerca Centro en Novjorko, kies antaŭaĵo (la ĝemelturoj) estis detruita en la atenco de la 11-a de septembro 2001. Post sia kompletiĝo la Unumonda Komerca Centro estas la plej alta konstruaĵo de la okcidenta hemisfero; ĝia pinto atingas simbolan alton de 1776 futoj (541,32 metroj; la nombro 1776 estas la jaro de la deklaro de sendependeco de Usono). La turo havas 70 etaĝojn kaj 240.000 kvadrataj metroj da oficeja areo. Ĝia alto inkluzivas nesimetrian turpinton de 84 m, kiu elvoku la vidon de la etendita brako de la Statuo de Libereco en la novjorka haveno. Sur la turopinto staras anteno, kiu atingas alton de 610 metroj (pli ol 2000 futoj). La Unumonda Komerca Centro oficiale malfermiĝis la 3-an de novembro 2014. La formon de la konstruaĵo projektis la arkitekto Daniel Libeskind, kaj la konstrulaborojn planis kaj gvidis la arkitekta entrepreno Skidmore, Owings & Merrill.
Insulaj ŝtatoj
El la nuntempe 193 de la Unuiĝintaj Nacioj agnoskitaj ŝtatoj tutmonde 47, do proksimume kvarono, estas insulaj ŝtatoj.
One World Trade Center
Je la 4-a de julio 2004 (la nacia tago de Usono) okazis simbola ekkonstrua ceremonio, dum kiu oni metis granitan fundamentŝtonon de 20 tunoj. La ŝtono, elrompita en la montaro Adirondack, portas la gravuritajn vortojn "por honori kaj memorigi tiujn, kiuj perdis sian vivon je la 11-a de septembro 2001, kaj kiel omaĝo al la senlaca spirito de libereco - la 4-an de julio 2004".
Insulaj ŝtatoj
La laŭ teritorio plej granda insula ŝtato estas Indonezio, aliaj grandaj insulaj ŝtatoj estas (ordigitaj laŭ teritoria grandeco) Madagaskaro, Papuo-Novgvineo, Japanio, Filipinoj, Nov-Zelando kaj Britio.
One World Trade Center
Fakta posedanto de la konstruaĵo estas Larry Silverstein, luanto de la Mondkomerca Centro je la tempo de ĝia detruiĝo (formale li luprenis la konstruaĵon de 2001 ĝis 2100 de la havena institucio de Novjorko kaj Nov-Ĵerzejo). La kostoj de konstruado estis proksimume 3,9 miliardoj da dolaroj.
Flava nufaro
Flava nufaro (Nuphar lutea, sin.: Nuphar luteum ), ankaŭ nomata stavorozo, estas plantspecio el la familio Nimfeacoj (Nymphaeaceae). Kiel ĉiuj nimfeacoj, ĝi estas ekzemple en Germanujo sub protekto. La scienca nomo Nuphar estis uzata de Dioskorido kaj venas verŝajne de la egipta „nu-far“.
Disvastiĝo
Flava nufaro hejmiĝas de la oriento de Usono tra Karibio, en grandaj partoj de Eŭrazio ĝis Nordafriko. La plantoj bone kreskas en starantaj ĝis malrapide fluantaj akvoj.
Kiel ĝardenplanto flava nufaro havas similajn postulojn kiel blanka nimfeo. Ĝi povas male al ĝi kreski ankaŭ en ombro.
Priskribo
Nuphar lutea estas multjara herba planto. Tiu akvoplanto formas rizomojn kiel rezervorganojn, kiuj dikas 3–8 cm. En neprofunda akvo la folioj staras super la akvonivelo, en profundaj akvejoj la folioj naĝas sur la akvosurfaco. La folioj havas longan pedunklon ĉ. 50 cm. Vastaj aerkanaloj kondukas aeron al la rizomoj. La folioplato ne estas ronda, sed ren-forma ĝis kor-forma; ĉ. 15–30 cm longa kaj 10–22 cm larĝa. Se la planto ne havas sufiĉe da spaco, ĝi kreskigas grandajn ondajn foliojn, kiuj similas al la folioj de ordinara rabarbo sub la akvonivelo. Post la trodenseco la planto ricevas denove normalajn foliojn.
La floroj superas ĉe fortaj 50 cm longaj pedunkloj la akvonivelon. La forte flavaj duseksaj,radiosimetriaj floroj havas diametron de 4–12 cm kaj similas laŭ formo kaj koloro al supergrandaj marĉaj kaltoj. Floro havas 5 flavajn sepalojn, ĝis 25 petalojn, 11–22 flavajn stigmajn radion kaj multajn flavajn stamenojn. Matene la floro malfermiĝas kaj fermiĝas ree fruposttagmeze. La planto floras inter julio kaj septembro.
La frukto havas diametron de ĉ. 2,5 cm. La olivverdaj, ovoformaj kaj glataj semoj grandas ĉ. 5 mm.
La kromosomnombro estas 2n = 34.
Veneneco kaj manĝebleco
La planto estas venena, precipe la rizomo.
Efika substanco: laŭ malnovaj indikoj 0,4 % nufarino kaj β-nufaridino, ĉefa alkaloido desoksinufaridino.
La semoj estas en rostita stato manĝeblaj.
25492 Firnberg
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de Anat Firnberg, kiu mentoris unu finalist(in)on de la Intel Science Talent Search de 2009, scienca konkurso por lernantoj en lasta jaro de mezlernejo. Ŝi instruas ĉe la Tenafly High School de Tenafly (Nov-Ĵerzejo).
Szigetújfalu
Situo
Szigetújfalu situas sur ebenaĵo, en meza parto de insulo Csepel (ĉepel) laŭ flankovojoj kaj laŭ interurba tramo Budapeŝto-Ráckeve. Ĝi troviĝas ĉe la dekstra Danubo-branĉo, konraŭe estas Ercsi, inter ili funkcias pramo.
Ĉe la Danubo troviĝas ruinoj de abatejo el la 12-a jarcento. Post la turka erao germanoj alvenis. En 1946 iom da germanoj estis deportitaj, tamen la germana kulturo estas viva en la vilaĝo.
Famuloj
En Szigetújfalu naskiĝis arkitekto József Paulheim.
Gyöngyösmellék
Gyöngyösmellék [djondjoŝmelEk], kroate Meljek estas malgranda vilaĝeto en Hungario, en regiono Suda Transdanubio, en departemento Baranya, en Distrikto Szigetvár.
Historio
La unua mencio pri la vilaĝo devenis el 1536. La loĝantaro dum la turkoj ne senhomiĝis, nur iom malpliiĝis. Ekde 1760 sudslavoj, depost 1800 germanoj pligrandigis la loĝantaron. En 1912 vivis en Gyöngyösmellék 677 homoj en 109 domoj. Inter 1918-1921 armeo de Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj okupis la vilaĝon.
En Gyöngyösmellék migra poŝto servas.
Ice Cube
O'Shea Jackson naskiĝis en Losanĝeleso, Kalifornio, profesie konata kiel Ice Cube, estas usona repisto, kantverkisto, diskproduktanto, aktoro, filmverkisto kaj entreprenisto. Unu el la fondintoj de gangstarepo, Ice Cube komence akiris rekonon kiam la kantverkisto kaj prezentanta membro de la pionira repo grupigis C.I.A. kaj N.W.A.
Post forlaso de N.W.A en decembro 1989, Ice Cube komencis sukcesan karieron, publikigante la albumojn AmeriKKKa's Most Wanted (1990) kaj Death Certificate (1991), kiuj ambaŭ ekhavis platenan atestilon en Usono, ankaŭ estante klasifikitaj kiel difino de albumoj de la 1990-aj jaroj. Multe de lia muzika produktaĵo enhavis fortan socipolitikan komentaĵon kaj rakontado, kiu gajnis al li plurajn laŭdojn de multoblaj publikaĵoj kaj artistoj, ofte estante citita kiel kohera influo, same kiel unu el la plej bonaj repistoj de ĉiuj tempoj.
Ĉina lanio
La beko estas mallonga, larĝa ĉebaze kaj hokoforma en pinto de supra makzelo, kiel ĉe aliaj lanioj. Per tiu beko tiu lanio, kiel la aliaj, havas kutimon palisumi kadavraĵojn sur dornoj aŭ pikdrato kaj konservi ilin por posta manĝado. Ĝi manĝas grandajn insektojn kaj malgrandajn vertebrulojn.
Krome estas granda lanio de ĝenerala koloro de supraj partoj perlogriza, sed pli hela ol ĉe la proksimaj parencoj. La vangoj kaj mentono, same kiel fajna kaj ofte malfacile videbla superokula strio pli rimarkinda en blanka suba frunto (kio distingas ĝin el parencoj), estas blankaj, kaj larĝa nigra masko etendas el beko tra la okulo al la orelkovriloj. La flugiloj estas nigraj kun blanka strio formata de la bazoj de la unuarangaj plumoj, pli larĝa ol ĉe parencoj, kio rimarkindas kiel pli videbla blanka makularo ripoze. La vosto estas nigra, longa, kaj pinteca pinte; la eksteraj vostoplumoj estas tre blankaj. La subaj partoj estas blankecaj, foje iom nuance al griza el malsupra brusto malsupren.
San Carlos del Valle
San Carlos del Valle [San kArlos del bAje] (Sankta Karlo de la Valo) estas municipo de Hispanio, en la provinco de Ciudad Real, regiono de Kastilio-Manĉo. Plej tipa kaj fama karaktero estas la balkonara placo.
Loĝantoj
La loĝantoj nomiĝas cristeños. La censita populacio en 2010 estis de 1.201 loĝantoj kaj la denseco estas de 20,75 loĝ/km².
Situo
San Carlos del Valle estas situa en la suda parto de Kastilio-Manĉo en la komarko aŭ distrikto Kamparo de Montiel en la orienta parto de la provinco de Ciudad Real, je altitudo de 837 m; je 82 km el Ciudad Real, provinca ĉefurbo. La areo de ties teritorio estas de 57.88 km². La geografiaj koordinatoj estas 38°50′40″ N 3°14′29″ Ok.
Historio
Jam en la 16a jarcento aperis setlejo ĉirkaŭ la ermitejo danke al pilgrimado pro kio oni konstruis novan ermitejon kaj aliajn instalaĵojn por gastigi pilgrimantojn.
Oni finis tiujn konstruojn dum la regado de Filipo la 5-a, kio rezultis en rapida pliiĝo de la populacio. Necesis reordigon urbaniza, kion realigis jam en tempo de Karlo la 3-a Pablo de Olavide. Tiu estis respondeca de la plano tute regula de la nuna vilaĝa strukturo. Poste, en decembro de 1800, Karlo la 4-a donis Privilegion per kiu sendependiĝis San Carlos del Valle.
IPad
La iPad (aŭ iPado) estas tabulkomputilo de la firmao Apple. Ĝi estis la unua vere sukcesa tabulkomputilo. Per la disvolvado kaj fasonado de la iPado Apple kreis novan merkaton por tabulkomputiloj kun funkcipovo inter saĝtelefono kaj sinkomputilo. Ĝi estas aparte destinita al tiaj aŭd- aŭ vidmedioj, kiaj libroj, periodaĵoj, filmoj, muziko, komputilaj ludoj kaj ankaŭ al retumado. Apple lanĉis ĝin en aprilo 2010 kaj en apenaŭ 80 tagoj estis venditaj 3 milionoj da aparatoj.
Regpovo de Apple pri la aparato
Kiel iPhone kaj iPod Touch, en sia venda stato iPad en iOS povas plenumi nur programojn el la vendejo «App Store» de Apple. Por fari programojn per la speciala programista ilaro, oni devas konsenti pri kondiĉoj, pri kiuj oni ne rajtas publike paroli sen skriba permeso de Apple. La kondiĉoj enhavas malpermeson de disvastigo de aplikaĵoj alia ol per «App Store» aŭ ĉe aparatoj registritaj kiel apartenantaj al specifa societo aŭ grupo de homoj ligitaj kun la programisto.
Kejrino
Konkursoj de kejrino ofte okazas en diversaj vetveturoj kun decida fina konkuro. Foje malsukcesintaj konkursanoj ricevas duan ŝancon konkuri en aparta vetveturo.
Ekde la jaro 1980 konkurso de kejrino por viraj biciklistoj estas parto de la ĉiujara Monda Ĉampionado de biciklado, kaj ekde la jaro 2002 ankaŭ konkurso por virinaj biciklistoj estas parto de ĝi.
Jacques de Molay
Jacques de Molay (naskiĝis ĉ. 1243; mortis la ) estis la lasta Grandmajstro de la Templanoj.
Lia patro estis la burgonja nobelo Jean de Longwy, patrino estis filino de Siro de Rahon. Lia naskiĝloko supozeble estis Molay en la diocezo de Besançon.
Li fariĝis templano en 1265 en Beaune. La inican feston gvidis Ymbert de Peraudo kaj Amalric de Ruppe. En 1285 li fariĝis komturo de Akko. En 1290 li aperis en Kipro kaj partoprenis en defendo de Akko en 1291. En 1291 - okaze de templana kunveno – li esprimis sian malkontenton pri la interna stato de la ordeno kaj sian deziron ĝin plibonigi. Ekde 1294 li estis ĉefo de templanoj.
En la templa proceso de 1307, kadre de la inkvizicio, oni turmentis lin. Laŭ falsaj konfesoj oni juĝis lin je dumviva prizono. Post kiam li retiris la konfesojn, oni bruligis lin en 1314 en Parizo sur ŝtiparo.
Du historiistoj, Christopher Knight kaj Robert Lomas, hipotezis, ke la mortotuko de Torino kovris lin post la turmentado, kaj do, ke la figuro sur la mortotuko estas tiu de Jacques de Molay kaj ne tiu de Jesuo Kristo.
Sur la ekzekuta loko troviĝas hodiaŭ modesta memortabuleto (okcidenta parto de Pont Neuf sur Île de la Cité en Parizo; la plakedo troviĝas ĉe piedo de la ponto, ĉe la muro kontraŭ al enirejo al parko, sur la okcidenta pinto de la insulo.
NGC 5713
NGC 5713 (aliaj indikoj — UGC 9451, MCG 0-37-22, ZWG 19.77, 8ZW 447, IRAS14376-0004, PGC 52412) estas galaksio en konstelacio Virgo.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Steinburg (distrikto Burgenland)
Steinburg estas ekse administre sendependa komunumo kaj ekde la 1-a de julio 2009 parto de la komunumo Finneland en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Burgenland de la federacia lando Saksio-Anhalto. Fine de la jaro 2012 la loĝloko havis 101 loĝantojn.
Gisto
Gisto aŭ gistofungo estas unuĉelula fungo el la sekcio de askomicetoj (Ascomycetes), uzata en la pano- kaj bieroproduktado. La generado okazas aŭ sensekse tra ĝermado, dividiĝo aŭ tra seksa generado per askoestigo kun askosporoj.
Gisto estas fakultativa anaerobo: tio signifas, ke ĝi povas sen oksigeno kreski, plimultiĝi kaj fermenti. Se oksigeno alvenas, la fermentado haltas, bakterioj plimultiĝas, okazas putrado. Dum la fermentado kun malmulta (!) aŭ sen oksigeno estiĝas karbonata acido kaj (normalokaze) etilalkoholo. Ĉe la "malpuraĵoj" le la fermentinda likvaĵo estiĝas metanolo (morte veneniga). Se okazas putrado pro ĉeesto de oksigeno, la bakterioj helpas estiĝon de vinagroacido.
Mezeŭropa tempo
La mezeŭropa tempo (MET) (Central European Time (CET)) estas por partoj de Eŭropo – interalie por la germanlingvaj landoj kaj teritorioj – kaj partoj de Afriko laŭleĝe valida horo. Ĝi egalas al la averaĝa suntempo sur la longitudo 15° oriente. La diferenco de la mezeŭropa normala tempo (MET) al la universala tempo UTC estas +1 horo, mallonge UTC+1. La diferenco de la mezeŭropa somera tempo (MEST, angl. CEST) al la universala tempo estas +2 horoj, mallonge UTC+2. Ĝi do egalas al la averaĝa suntempo sur la longitudo 30° oriente.
Valideco
Kun validiĝo de la leĝo pri la enkonduko de unueca difino de tempo la 1-an de Aprilo 1893 estis difinita la mezeŭropa tempo kiel unueca tempo por la tuta Germana Imperiestra Regno. Antaŭe tie validis la Berlina tempo. En Eŭropo la sekvaj urboj situas sur la 15-a meridiano – tio estas ĉi tie MET kaj la averaĝa suntempo estas egalaj: La ideala okcidenta limo de la submetita horzono etendiĝas sur la longitudo 7,5° oriente, do tra Dortmund kaj iomete okcidente de Straßburg, do estas klare transirata en multaj okcidenteŭropaj landoj per MET. En Benelukso, Francio kaj Hispanio egalus plie la Greenwich-tempo (UTC) kaj en Galegio la Acora tempo (UTC−1) al la respektive lokala suntempo.
La ideala orienta limo (22,5° oriente) de la horzono etendiĝas proksime al la urbo Lublin en la oriento de Pollando. Ĝi estas esence transirata nur en la nordo de Norvegio (la orienta loko Vardø situas kun 31° 6′ eĉ 6' oriente de la meridiano por la orienteŭropa tempo, UTC+2).
La validotereno de la MET etendiĝas en centra Eŭropo de Kap Touriñán en Hispanio (9° 17′ okcidente) ĝis la rivero Bug apud Hrubieszów en Pollando (24° 10' oriente), en la ĉepolusa regiono eĉ ĝis Vardø en Norvegio (31° 6′ oriente). La ideala latituda diferenco de 15° estas grave transirata kun preskaŭ 33,5° resp. preskaŭ 39,5°. Sufiĉe granda estas la malsameco inter zona tempo kaj averaĝa suntempo je la randoj de la fakta horzono: pli ol +1½ horoj (en somero +2½ horoj) ĉe Kap Touriñán, proksime −1 horo en Vardø.
En la sama horzono situas pluraj afrikaj ŝtatoj, ekzemple Angolo, Benino, Kameruno, Libio, Niĝero, Niĝerio, Ĉado, la Centr-Afrika respubliko, la Respubliko Kongo kaj la okcidenta parto de Demokratia Respubliko Kongo.
Uzado
Landoj, en kiuj la mezeŭropa (somera) tempo estas aŭ estis uzata.
Nacia parko monto Kenja
Nacia Parko Monto Kenja, establita en 1949, protektas la regionon ĉirkaŭ Monto Kenja. Kun la arbara rezervejo ĉirkaŭe, ĝi konsistigas eron de la Monda heredaĵo de Unesko establita kiel biosfera rezervejo en 1978 kaj kiel heredaĵa situo en 1997. La nacia parko havas areon de 715 km2, plejparte super nivelo de 3 000 metroj. La situo de monda heredaĵo, kiu inkluzivas ankaŭ la arbaran rezervejon, kovras entute areon de 1 420 km2.
La registaro de Kenjo establis la parkon pro kvar kialoj: 1) la graveco de turismo por la loka kaj landa ekonomioj; 2) por konservi regionon de granda natura beleco; 3) por konservi la biodiversecon de la tereno; kaj 4) por protekti la akvoprovizon por la regiono ĉirkaŭa.
Gripo
Gripo (influenco) estas epidemia infekta kaj kontaĝa malsano, kaŭzata de proviruso. Ĝi ofte asociiĝas kun diversaj mikroboj kaj kaŭzas febron, kataron, tuson, doloron de kapo kaj muskoloj. Komplikaĵoj estas en spirorganoj, en la digesta aŭ la nerva sistemo.
En la popola parolo oni nomas ofte la malvarmumon kun mildaj simptomoj gripo.
Gripo (influenco) estas ĉiu konata malsano, kiun oni kutime ne traktas kiel tre danĝera. Pli atentas pri la gripo kuracistoj, bone konantaj ĝiajn danĝerajn komplikiĝojn kiel ekzemple pneŭmonio kaj encefalito, precipe ĉe infanoj, maljunuloj kaj malsanuloj kun kronikaj malsanoj.
Epidemioj
Plej forte timas gripon virusologoj kaj epidemiologoj, ĉar ili tre bone scias, ke la gripviruso povas kaŭzi vastegajn epidemiojn, kiuj povas endanĝerigi la tutan terglobon.
Kaŭzoj de epidemioj
Kiuj estas la kaŭzoj de tiuj kvazaŭ neatenditaj gripaj epidemioj? Por tio ni rigardu iujn ecojn de la virusoj, kiuj kaŭzas gripon. Oni distingas tri tipojn de gripaj virusoj: A, B kaj C. La viruso C aperas ĉe la homoj tre malofte. La viruso B povas kaŭzi gripepidemiojn, precipe dum aŭtuno kaj vintro. Sed plej danĝera por la homo estas la viruso de tipo A. Tion kaŭzas la specifeco de ĝia genaro, kiu – diference de la genaroj de aliaj virusoj – havas fragmentan strukturon. Ĝi konsistas el ok apartaj neligitaj fragmentoj. Ĉiu fragmento de la ribonukleata acido (RNA) de la homa gripa viruso povas interŝanĝi sin kun iu genara fragmento de la gripvirusoj de bestoj (inkluzive de birdoj). Ĉu ankaŭ bestoj povas esti infektitaj de la gripaj virusoj? Certe, kaj tre ofte. La plej signifoplena rezervujo de gripaj virusoj estas birdoj, precipe sovaĝaj anasoj, sed ankaŭ anseroj, mevoj kaj aliaj. Multaj el ili ĉiujare migras transkontinente, disportante ĉien multajn gripajn virusojn. Ofte infektiĝas kaj malsaniĝas la kortbirdaro kiel kokinoj kaj anasoj. Ĉe birdoj la gripvirusoj reproduktiĝas en la intestaro kaj eliĝas precipe kun la ekskrementoj. El diversaj bestoj la plej signifaj por la homo estas porkoj infektitaj de gripo. Ekzemple, en 1976 en Nov-Ĵerzejo (Usono) porkoj estis la fonto de gripo por multaj militservantoj. Sed plej danĝeraj por la homoj estas la hibridaj stamoj de la virusoj. En la ĉeloj de trakeo kaj bronkoj de porkoj povas sukcese multobliĝi ne nur la propraj (porkaj) gripaj virusoj, sed ankaŭ la gripvirusoj de la homo kaj de birdoj. Tie inter iliaj genaj fragmentoj povas okazi la interŝanĝo kaj rezulte de tio naskiĝas kunmetitaj virusoj, kapablaj kaŭzi vastajn gripepidemiojn.
Necesas konatiĝi ankoraŭ kun du tre gravaj antigenoj (proteinaj substancoj) en la supraĵa kovrilo de la gripviruso: hemaglutinino (angle hemagglutinin) kaj neŭraminidaso (angle neuraminidase). Precipe kontraŭ ili en la infektita organismo aperas antikorpoj, kapablaj neniigi la gripajn virusojn. Tamen precize por la viruso de gripo A estas karakteriza la ofta variemo en la strukturo de ĉi tiuj antigenoj, kio ebligas al la viruso eskapi de la mortiga influo de la imunsistemo.
Ĉe la virusoj de gripo A de homo, bestoj kaj birdoj ekzistas 15 subtipoj de hemaglutininoj (ilin oni markas per litero H kaj numeroj 1 ĝis 15) kaj 9 de neŭraminidazoj (litero N kaj ciferoj 1 ĝis 9). Ĉe gripaj virusoj povas renkontiĝi diversaj kombinoj de ĉi tiuj antigenoj. Ekzemple estas konataj ĉe ĉevaloj gripviruso kun antigenaj kunigoj H3 N8, ĉe birdoj H7 N7, H6 N2, H5 N3, ktp.
Gravaj gripepidemioj
Ĝis nun preskaŭ ĉiuj gripepidemioj inter homoj estis kaŭzitaj de virusoj kun jenaj kombinoj de hemaglutinino kaj neŭraminidazo: H1 N1, H2 N2, H3 N2. Unuafoje la homaro renkontiĝis kun vastega epidemio de gripo A (H1 N1) en 1918 kaj 1919, kiam en la mondo malsaniĝis je gripo ĉirkaŭ 500 milionoj da homoj, el kiuj 40 milionoj mortis. Antaŭ nelonge la sciencistoj pruvis, ke la viruso, kiu kaŭzis ĉi tiun epidemion, enhavis genojn de gripaj virusoj de la homo kaj la porko. Foresto de la imuneco al ĉi tiu viruso, ĝia aerguta transdonado (tio signifas transdonon per malgrandaj gutetoj en la aero, ekzemple pro tusado aŭ ternado), la grandskalaj dummilitaj migradoj akcelis disvastigon de epidemio. La gripa viruso H1 N1 cirkuladis inter homoj ĝis 1957, kvankam jam ne tiel furioze.
5134 Ebilson
5134 Ebilson estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la 17-an de septembro 1990 de la usona astronomo Henry E. Holt elde la Observatorio de la Monto Palomar, apud San-Diego (Kalifornio, Usono).
Gripo
Gravaj gripepidemioj
En 1957-1958 disvastiĝis tre danĝera epidemio de gripo A, sed jam kun alia antigena kunmetaĵo: H2 N2. Tiu gripo estis nomita la „azia gripo” aŭ la „gripo de Singapuro” laŭ la loko de la unua apero de la viruso. Pro foresto de la imuneco al ĉi tiu viruso, en la mondo malsaniĝis ĉirkaŭ du miliardoj da homoj, el kiuj 4 milionoj mortis. Post 11 jaroj (en 1968-1969) denove okazis vasta epidemio de gripo A nomita la „honkonga gripo”, kun nova antigena kunmetaĵo H3 N2 ; 2 milionoj da homoj mortis. La antaŭa viruso H2 N2 ekde 1968 ĉesis registriĝi.
Post naŭ jaroj (en 1977) denove aperis la gripa viruso H1 N1. Dum tiu epidemio pli grave malsaniĝis junaj personoj, ĉar multaj pliaĝuloj konservis la imunecon al ĉi tiu viruso el la jaro 1957. Ekde 1977 kaj ĝis nun ĉiuj gripepidemioj estas kaŭzitaj de du virusoj de grupo A, nome H1 N1 kaj H3 N2 kaj de unu viruso de grupo B. La viruso A, krom tiuj saltformaj ŝanĝiĝoj, povas modifiĝi ne tro forte rezulte de mutacioj, kiuj aperas kutime kun intervalo de du ĝis kvar jaroj, kaj kaŭzas la sezonajn plimultiĝojn de malsaniĝoj.
Tamen povas aperi inter homoj absolute novaj, danĝeraj gripvirusoj. Tiel, en 1997 en Honkongo estiĝis antaŭe nekonata viruso kun nekutima kombino de antigenoj H5 N1. Ĝi ricevis la nomon „birda gripo”. Malsaniĝis multaj miloj da kortbirdoj (precipe kokinoj), kiuj fariĝis la fontoj de malsaniĝo por 18 homoj, kiuj kontaktis la infektitajn birdojn. Pro la tre gravaj komplikiĝoj ses homoj mortis. Por ĉesigo de epidemio en Honkongo estis ekstermita la tuta kortbirdaro. Ni opinias, ke la precipa kaŭzo de la interrompo de tiu epidemio estis la foresto de la aerguta transdonado de ĉi tiu viruso. Plej ofte gripepidemioj komenciĝas en sud-orienta Azio. Laŭ multaj sciencistoj tio okazas pro la granda abundo de birdoj, evoluinta porkbredado kaj tre alta denseco de la loĝantaro en tiu regiono.
Oni esperas, ke en la 21a jarcento la sciencistoj kaj kuracistoj kapablos antaŭvidi la aperon de novaj gripvirusoj kaj pli efektive kontraŭagi ilin. Por tio necesas unuigi la penojn ne nur de medicinistoj, sed ankaŭ de biologoj, genetikistoj, matematikistoj kaj komputilistoj.
Simptomoj
La simptomoj de la influenco estas sufiĉe nespecifaj. La influenca viruso disvastiĝas per gutoinfekto kaj kaŭzas la sekvajn simptomojn:
Komplikaĵoj
La komplikaĵoj de la influenco povas kaŭzi mortojn en procento de ĉ. 1 % inter la malsanuloj, sed ĉefe ĉe la maljunuloj, ĉe kiuj tiu malsano kelkfoje nur fortigas efikon de alia malsano.
Diagnozo
Ĝi estas disgnozita per detekto de influenca antikorpo en la sango.
Terapio
Plej gravas la preventa vakcinado, poste per diversaj medikamentoj, varmega teo kun kuracherboj.
Epidemio
La pandemiojn de la 20-a jc. oni nomumis laŭ la origina areo:
Oni timas ankaŭ hodiaŭ erupcion de granda pandemio, por kio la medicinaj institutoj ne estas antaŭpreparitaj.
Imre Párdi
Imre Párdi, laŭ hungarlingve kutima nomordo Párdi Imre estis hungara politikisto, ministro, parlamentano, laboristo.
Imre Párdi naskiĝis la  1922 en Tatabánya. Pri la ebla morto mankas informoj.
Biografio
Imre Párdi frekventis bazlernejon, poste metilernejon. Komence li estis ferlaboristo. En 1951 li frekventis unujaran partian altlernejon. Li aliĝis al la komunistoj en 1945, poste li havis meznivelajn partiajn postenojn. Li estis parlamenta deputito inter 1949-1958. Inter 1952 kaj 1956 li estis partiestro de Veszprém. Post falo de Hungara revolucio de 1956 li aliĝis al stabo de János Kádár, li daŭre havis diversajn partiajn aŭ ŝtatajn postenojn. Inter 1967 kaj 1973 li gvidis tutlandan planadan oficejon en rango ministro.
3529 Dowling
3529 Dowling estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la usona astronomo Schelte J. Bus elde la Observatorio de Siding Spring, apud Coonabarabran en Novsudkimrio (Aŭstralio).
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de la usona planedosciencisto Timothy Edward Dowling.
Militkaptitejo Johannesplatz
La Militkaptitejo Johano-placo (germane: Kriegsgefangenenlager Johannesplatz) troviĝis en la norda urbokvartalo Ilversgehofen en Erfurto, Germanio, inter 1914-1916. Ĝi nombriĝis inter la plej grandaj kaptitejoj por fremdaj soldatoj dum la Unua mondmilito en Germanlando.
Historio
Kvankam Erfurto estis tre for de la batalaj linioj kaj ne konas detruojn aŭ eĉ batalojn (la aviadila militado ankoraŭ tre maloftas tiam) ĝi ja havis gravan rolon por la staboj. Ĉar tie ĉi estis unu el la plej grandaj armilfabrikoj de la Germana Imperiestra Regno, publikaj ejoj devis esti alifunkciigitaj al lazaretoj kaj la malfermo de la nova Tombejo de Erfurto anticipitis - sen paroli pli la ĝeneralaj malpliboniĝintaj vivokondiĉoj. Senpera rilato al la milito havas la Johanoplaco. Do ĝi ne nur gravas monumentprotektade pro la unua loĝdomblokzono de la urbo (ekde la 1960-aj jaroj) sed ankaŭ pro iama grandega militkaptitejo en teritorio kiu sterniĝis sur rektangula zono inter la stratoj hodiaŭaj Ammertalweg, Friedrich-Engels-Straße, Eislebener Straße kaj Magdeburger Allee. Jam dum la Francia-Prusia Milito oni tenadis surloke malliberigitajn soldatojn. Inter la jaroj 1914 kaj 1916 laboris tie ĉi maksimume 15.000 soldatoj rusaj, francaj, anglaj. Verŝajne ankaŭ pro la uzokontinuigo ekde venkita milito de 1870 sur sama loko tio konvinkis kelkajn erfurtanojn ke ankaŭ la nova milito estus glore finita.
Spuroj nunaj
La historion militan de Johano-placo memoras nur unu konserviĝinta barako de sur la placo Postsportplatz. Malrektan indikon donas la en 1904 alinomita strato Lagerstraße inter Ilversgehofener Platz kaj Ammertalweg ("Lager" signifas en la germana lingvo "internigejon"). De 1912 ĝis 1950 Ammertalweg eĉ nomiĝis "Am Franzosenlager", kiun nomon havas ĝis nun gastejeto farbita en la tri koloroj de la flago de Francio. Sed interne regas tamen turingia kuirarto. Memorigtabulo pri la iama uzo ĝis nun mankas.
Fonto
Artikolo interrete legebla, ĉerpita el la libro: Steffen Raßloff, 100 Denkmale in Erfurt. Geschichte und Geschichten. Mit Fotografien von Sascha Fromm (Thüringen Bibliothek. Bd. 11). Essen 2013
Eksteraj ligiloj
Hejmpaĝo de la restoracio Ĉe la internigejo de francoj
Prizzi
Prizzi estas komunumo de Italio. Ĝi apartenas al la insulo kaj administra regiono Sicilio kaj al la provinco Palermo, ekde aŭgusto 2015 formale itale nomata città metropolitana di Palermo, do metropola urbo Palermo. Fine de en la komunumo vivis. Najbaraj komunumoj estas Campofelice di Fitalia, Castronovo di Sicilia, Corleone, Lercara Friddi, Palazzo Adriano kaj Vicari.
10256 Vredevoogd
10256 Vredevoogd estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la usona astronomo Tom Gehrels de la Observatorio de la Monto Palomar kaj de la nederlandaj geastronomoj kaj geezoj Ingrid van Houten-Groeneveld kaj Cornelis Johannes van Houten, de la observatorio de Leiden (Nederlando) en la kadro de la "Tria Enketo pri Trojanoj" (Third Trojan Survey).
Nomo
Ĝia nomo honoras Loek Vredevoogd, prezidenton de la estraro de la Universitato de Leiden de 1994 ĝis 2002. Li multe kontribuis al la progreso de la scienca esploro kaj precipe de la astronomio.
20831 Zhangyi
20831 Zhangyi estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la en la kadro la kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de Zhang Yi, kiu gajnis la duan rangon en la Intel International Science and Engineering Fair de 2004 pro sia projekto en teamo pri sciencoj de la medio; Li ricevis ankaŭ la Premion Intel Foundation Achievement Award. Li estis lernanto ĉe la Mezlernejo Wusong de Ŝanhajo (Ĉinio).
Hostišová-Horňák
Hostišová-Horňák estas parto de municipo Hostišová en distrikto Zlín. Kiel parto de municipo ĝi estiĝis al la 24-a de oktobro 2016 surbaze de decido de reprezentantaro de la municipo.
Hostišová-Horňák situas en katastra teritorio Hostišová kun areo 2,65 km2.
Lumturo de Balenoj
La lumturo de Balenoj (france: phare des Baleines) estas lumturo en Francio. Ĝi staras en la okcidenta pinto de la insulo Ré, en la komunumo Saint-Clément-des-Baleines, en Charente-Maritime.
Historio
En 1682 estis konstruita unua lumturo, kiu ankoraŭ staras hodiaŭ. Ĝi estas alta kaj havas 112 ŝtupojn.
En la 19-a jarcento, la lumturo ne sufiĉis kaj ĝia plialtigo estis tro kosta; pro tio oni decidis konstrui novan lumturon. La nuna lumturo estis ekkonstruita en 1849 kaj finkonstruita en 1854 de la arkitekturisto Léonce Reynaud, samtempe kiel la najbara lumturo de Balenidoj, kiu troviĝas en la maro.
La malnova lumturo estis deklarita historia monumento en 1904 kaj la nova en 2012. Hodiaŭ oni povas viziti la grandan lumturon kune kun muzeo pri historio de lumturoj.
Habura
Habura (hungare Laborcfő rutene Габура [ĥabura]) estas vilaĝo kaj municipo en Slovakio.
Situo
Habura situas proksime de fonto de Laborec, meze de sakovojo el Medzilaborce, kiu troviĝas je 8 km.
Historio
La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1543. En 1556 8 familioj pagis imposton. En la 17-a jarcento rutenoj kaj iom da judoj alvenis. En 1720 oni komputis tie 33 domojn kaj muelejon. En 1828 loĝis tie 945 vilaĝanoj en 126 domoj. Tiutempe ŝtonminejo funkciis apud la vilaĝo. Ĝis 1899 la oficiala hungara loknomo estis Habura, poste ĝi ricevis hungaran nomon pro la hungariga politiko. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Laborcfő 1263 homoj, (rutenoj en majoritato, germanoj en minoritato). En 1911 incendio okazis, 74 domoj cindriĝis. Dum la 1-a mondmilito pro la bataloj la vilaĝo detruiĝis. Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Zemplén, al distrikto de Medzilaborce, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 vivis en Habura 497 homoj, (308 rutenoj, 138 slovakoj).
Füzérkajata
Füzérkajata estas malgranda vilaĝeto en Hungario, en regiono Norda Hungario, en departemento Borsod-Abaúj-Zemplén, en Distrikto Sátoraljaújhely.
Historio
La unua mencio devenis el 1270 en formo "Kaytha", apartenanta al fortikaĵo de Füzér. Dum la kontraŭturkaj bataloj la vilaĝo senhomiĝis. Post Traktato de Trianon la vilaĝo trovis sin apud la nova limo de Ĉeĥoslovakio. Ekde 2008 ankaŭ Slovakio apartenas al interna zono de Schengen, sekve la kontrolado ĉesis ĉe la limo.
Listo de asteroidoj (3001–4000)
Jen la listo de la asteroidoj kun numeroj 3001 al 4000. Ĉiu asteroido ricevas numeron kaj nomon nur kiam ties orbito estas konfirmita, tio, kio povas okazi longtempe post ilia malkovro. La numera ordo ne nepre kongruas kun la dato de la malkovro.
BB (Ag. 5840)
'''BB Ag. 5840''' estas bankagentejo de la brazila banko nomata Banco do Brasil.
La agentejo 5840 funkcias en norda kvartalo de la urbo Votuporango, subŝtato San-Paŭlo.
Ĝi estis inaŭgurita en tiu urbo je la 30-a de aŭgusto 2012.
Racalmuto
Racalmuto estas komunumo de Italio. Ĝi apartenas al la regiono Sicilio kaj al la provinco Agriĝento. Fine de en la komunumo vivis. Najbaraj komunumoj estas Bompensiere (CL), Canicattì, Castrofilippo, Favara, Grotte, Milena (CL) kaj Montedoro (CL).
Nomoj de Oceanoj
Toponimio > Hidronimoj > Nomoj de Oceanoj Atlantiko
Pacifiko
Hinda Oceano
Arkta Oceano
--- Rimarko pri la lingvokodoj: ar - araba; da - dana; de - germana; el - greka; en - angla; es - hispana; et - estona; eu - eŭska; fi - fina; fr - franca; is - islanda; it - itala; jp - japana; no - norvega; pl - pola; pt - portugala; ru - rusa; sv - sveda; tr - turka; zh - ĉina.
Tibor Vilt
Tibor VILT, hungare Vilt Tibor (naskiĝis la 1905 en Budapeŝto, mortis la  1983 en Budapeŝto) estis hungara skulptisto. Lia edzino estis Erzsébet Schaár.
Biografio
Tibor Vilt frekventis Industriartan, poste Belartan Ĉeflernejon en Budapeŝto inter 1922-1926, kie li lernis precipe de Zsigmond Kisfaludi Strobl. Inter 1928-1930 li lernis en Romo helpe de stipendio. En 1935 li edziĝis. Post la revolucio en 1956 li estis deportita. Liaj verkoj estas troveblaj ekzemple en muzeoj de Budapeŝto, Székesfehérvár, Pécs, Duisburg. Li ricevis premion Kossuth en 1980, pli frue ankaŭ aliajn premiojn.
Sudgranda lanio
La Sudgranda lanio (Lanius meridionalis) estas granda paserina birdo kiu apartenas al plej tipa genro Lanius de la familio de Laniedoj. Ĝi estas ege rilata al la Granda lanio (Lanius excubitor), kun kiu ĝi estis konsiderata samspecifa; kie ili koincidis, ili ne interreproduktiĝis kaj estis unuafoje separataj pro elekto de habitato (Sangster et al., 2002).
Aspekto
Temas pri granda paserino, mezgranda lanio (24 al 25 cm longa kun enverguro de 30 al 34 cm). La ĝenerala koloro de la supraj partoj estas perlogriza. La vangoj kaj mentono, same kiel fajna kaj ofte malfacile videbla superokula strio, estas blankaj, kaj larĝa nigra masko etendas el beko tra la okulo al la orelkovriloj; la areo tuj super la beko estas griza. La ŝultroplumoj estas blankaj kaj la flugiloj estas nigraj kun blanka strio formata de la bazoj de la unuarangaj plumoj, sekva en la bazoj de la duarangaj en kelkaj regionoj. La vosto estas nigra, longa, kaj pinteca pinte; la eksteraj vostoplumoj havas blankajn angulojn. La subaj partoj estas blankecaj.
Ĝi distingiĝas el la Granda lanio per malpli blanka superokula strio kaj ĉefe rozkolora nuanco en subaj partoj, escepte en gorĝareo, kiu estas tute blanka.
Kvankam oni ne povas paroli pri klara seksa duformismo, la masklo havas la parton de la masko inter la okulo kaj la beko pli brilnigran, dum ino havas pli grizecan saman parton; krome la flugilmakulo estas kutime pli granda ĉe maskloj. Ne eblas distingi junulojn laŭ sekso; ili estas pli brunecaj.
Kutimaro
Tiu mezgranda paserina birdo manĝas grandajn insektojn, malgrandajn birdojn, reptiliojn kaj rodulojn; foje eĉ skorpiojn, kiujn ili ĉirkaŭas ĝis kiam la skorpio malatentas kaj la birdo subite ekatakas ties pinĉilon, post kio la englutado rapidas. Kiel ĉe aliaj lanioj, ankaŭ tiu ĉasas el elstaraj ripozejoj, kaj palisumas kadavraĵojn en dornoj aŭ pikdratoj kiel ĉe "manĝujo". Krome tiu specio kapablas imiti malgrandajn kantobirdojn, kiuj poste estos allogataj kaj kaptataj.
La migranta orienta formo estas iom vaganta al okcidenta Eŭropo, inklude Britio, kutime aŭtune.
Ili vivas ĝis 6 jaroj.
Reproduktado
La reprodukta sezono estas el aprilo al majo. La nesto estas konstruita el branĉetoj kaj kovrita el vegetala materialo kaj plumoj de aliaj birdoj. Ĝi situas plej ofte el 3 al 5 m supergrunde, sed foje eĉ nur je 1 m supergrunde en densa arbusto. Foje ili konstruas neston en sama arbo de pasintaj jaroj, ĝis kiam en ununura arbo estas 5 aŭ 6 malnovaj nestoj de la sama birdo. La ino demetas 5 aŭ 6 ovojn. Ambaŭ seksoj kovas, kio daŭras 15 tagojn. Elnestiĝo okazas post 19 a ŭ 29 tagoj.
Móric Pálffy
Grafo Móric Pálffy [pAlfi], laŭ hungarlingve kutima nomordo Pálffy Móric estis hungara politikisto, oficiro, ĉambelano, guberniestro. Lia nobela antaŭnomo estis erdődi.
Móric Pálffy naskiĝis la  1812 en Hungara reĝlando en Vöröskő (Červený Kameň, nun en Slovakio). Li mortis la 1897 en Habsburga Imperio en Kaltenleutgeben (nun en Aŭstrio).
Biografio
Móric Pálffy frue aliĝis al armeo de Habsburgoj, sed en la 1840-aj jaroj li abdikis, poste li ricevis administrajn taskojn. Dum la Hungara revolucio de 1848 li batalis kontraŭ la hungaroj. En 1850 li edziĝis baldaŭe havanta 8 gefilojn. Inter 1861-1865 li estis guberniestro (kun titolo interna sekreta konsilisto) de Hungarujo. Baldaŭe li estis rezerva oficiro. Li estis membro de la supera ĉambro. Li ricevis premiojn ekde 1852, aparte menciinda estas Ordeno de la Ora Ŝaffelo en 1889.
Csongor Lőrincz
Csongor LŐRINCZ [lOErinc] hungara literaturhistoriisto, literaturteoristo. Li naskiĝis en Miercurea Ciuc la 5-an de julio 1977.
Kariero
Lőrincz Csongor akiris diplomon pri hungara-germana lingvoj en 1999 en UBB de Kluĵo, poste frekventis la doktorlernejon de ELTE de Budapeŝto. Li estas universitata profesoro de Universitato Humboldt de Berlino.
Dezső Grosz
GROSZ Dezső [gros] estas rumanuja hungara ĵurnalisto, poeto, tradukisto naskita la 17-an de februaro 1898 en Resicabánya kaj motinta la 15-an de junio 1975 en Temeŝvaro.
Biografio
La mezlernejon Dezső Grosz finis en Arad, studojn pri juro en Kolozsvár. Unue li praktikis en advokatejoj, poste iĝis ĵurnalisto en Temeŝvaro. Li estis interna kunlaboranto de la ĵurnaloj Munkáslap (1919-20) Esti Lloyd (1924), ekde 1926 Déli Hírlap. Li tradukis poemojn de rumanaj kaj germanaj poetoj. En 1934 li iĝis la unua direktoro de Újságíróklub (Ĵurnalistklubo). Li estis fervora kulturorganizinto. En tiu klubo interalie prelegis aŭ legis el verkoj siaj Ottó Indig, Frigyes Karinthy, Dezső Kosztolányi, Endre Nagy, Sándor Hunyady, Ernő Ligeti, Ion Marin Sadoveanu, Géza Tabéry. Post la 2-a mondmilito li estis kunlaboranto de Luptărorul Bănătean kaj Sportul Popular. Li havis muziknotkolektaĵon kaj muzikan fakbibliotekon el pli ol 3000 da volumoj.
Lublinka (apartigilo)
Lublinka havas kelkajn signifojn:
(14239) 2000 AL2
(14239) 2000 AL2 estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la japana astronomo Takao Kobayashi elde la Observatorio de Ooizumi en gubernio Gunma (Japanio).
Serrato
36.88833°N, 4.97444°W