cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Remeți pe Someș
Remeți pe Someș [remecj pe someŝ] (hungare: Gyökeres, germane: Sedendorf) estas vilaĝo en Rumanio sudokcidente de Baia Mare. En 1910 ĝi havis 661 loĝantojn (rumanoj); en 1992 685 (rumanoj). Ĝia unua mencio skriba estas el 1566. Ĝis 1919 kaj inter 1940 kaj 1944 ĝi apartenis al Hungario (Szatmár vármegye). Administre ĝi apartenas al la komunumo Mireșu Mare.
Remeți pe Someș situas ĉirkaŭ unu kilometron nord-oriente de la rivero Someș. La distrikta vojo DJ108E ligas ĝin al Mireșu Mare kaj al Ulmeni, kie estas la plej proksimaj fervojaj stacioj.
Pracht
Pracht estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Altenkirchen de la federacia lando Rejnlando-Palatinato. Fine de la jaro la komunumo havis 0 loĝantojn.
Kálmán Porzsolt
PORZSOLT Kálmán [pr. porĵolt] estis hungara verkisto, kritikisto, teatrestro. Lia dua edzino estis Mariska Gazsi.
Kálmán Porzsolt naskiĝis en Ludas la 10-an de novembro 1860 kaj mortis en Budapeŝto la 8-an de aprilo 1940.
Lia kariero
Kálmán Porzsolt ekde 1884 estis kritikisto de la Pesti Hírlap, unu el fondintoj kaj sekretario de la Nacia Konsilantaro por Muzeoj kaj Libraroj. Ekde 1894 ĝis 1897 li estis redaktoro de la Fővárosi Lapkiadó (Ĉefurba Gazeteldonejo), ekde 1897 ĝis 1904 direktoro de la Népszínház. Ekde 1904 li denove estis kunlaboranto de la Pesti Hírlap kaj inter 1884 kaj 1915 ankaŭ la redaktoro de la sportgazeto Hercules fondita de li. Li estis la membro de la Societo Petőfi.
Mariska, G. Polgár
POLGÁR Mariska, G. [pr. polga:r] estis rumanuja hungara aktorino naskiĝinta en ? kaj mortinta en Oradea 1964. Ŝi estis la edzino de aktoro László Gróf.
Ŝia kariero
La kariero de Mariska Polgár ligiĝis al Oradea, kie en jaroj 1924–1926 ŝi havis grandajn sukcesojn. Ekde la dua parto de la tridekaj jaroj ŝi aperis tre malofte.
Listo de asteroidoj (167001–168000)
Jen la listo de la asteroidoj kun numeroj 167001 ĝis 168000. La asteroidoj ricevas numeron nur kiam ilia orbito estas konfirmita ; tio, kio povas okazi tre longtempe post ilia malkovro. Estas nenia kongruo inter la numero kaj la dato de la malkovro.
Krom numeron, okazas, ke kelkaj raraj asteroidoj ricevas nomon. Plejparte el la aliaj asteroidoj havas nenian menciindecon.
Mária Kovács (boksisto)
Mária Kovács [kovAĉ], laŭ la hungarlingve kutima nomordo Kovács Mária estas hungara boksisto, mondĉampiono, trejnisto.
Biografio
Mária Kovács ekde 1998 estis boksisto, sed ŝi plej longe estis en sportklubo de Pécs inter 2002-2016. Ŝi estis hungara ĉampiono trifoje inter 2008-2010. Ŝi estis la unua en mondĉampionumoj en 2002 kaj 2005, krome kvarfoje la unua en eŭropaj ĉampionumoj en 2003, 2004, 2006 kaj 2014. Ŝi finis sian aktivan sportan karieron en 2016. Intertempe ŝi akiris trejnistan licencon kaj inter 2016-2019 ŝi estis trejnisto de la hungara nacia ina teamo, poste en alia ĉefurba sportklubo. Ŝi ricevis premion de la sportklubo en 2019.
Kaarresalo
Kaarresalo estas insulo de lago Oulujärvi, Kainuu. Ĝi apartenas al Reto Natura 2000. Tie estas ekskursa haveneto. La insulo apartenas al Vaala.
Plounéour-Trez
(jen france, bretone Plouneour-Traezh) estas loĝloko kaj eksa komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Finistère (jen france, Penn-ar-Bed), en la regiono Bretonio (Bretagne, Breizh). Fine de en la loĝloko vivis. Komence de 2017 ĝi kuniĝis kun la najbara komunumo Brignogan-Plages al nova administra unuo Plounéour-Brignogan-Plages.
Etimologio
La nomero Plou cetere aludas al la bretona vorto por "paroĥo", kaj indikas ke la loĝloko fondiĝis jam post la kristanigo de la regiono, kiu en Bretonio okazis en la 4-a kaj 5-a jarcentoj.
Spellbound
Spellbound estas usona filmo de 1945 bazita sur la romano de 1927 The House of Dr. Edwardes (La domo de la doktoro Edwardes, de Hilary St. George Saunders kaj John Palmer (kun pseŭdonimo "Francis Beeding"). La filmo estis reĝisorita de Alfred Hitchcock kaj la ĉefaj geaktoroj estis Ingrid Bergman kaj Gregory Peck.
Estas speciale fame konata la prisonĝa sceno en kiuj la doktoroj klopodas analizi la sonĝojn de la supozita Dro. Edwardes (Gregory Peck). Por tiu sceno, oni mendis bildojn al Salvador Dalí.
NGC 4081
NGC 4081 (aliaj indikoj — UGC 7062, MCG 11-15-15, ZWG 315.10, IRAS12020+6442, PGC 38212) estas galaksio en konstelacio Granda Ursino.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Akvomolado
Akvomolado estas la desmineralado de akvo aŭ la redukto de la koncentriĝo de kalcio-, magnezio- kaj iuj aliaj metalkatjonoj en malmola akvo.
Malmolecaj jonoj kiuj solviĝas en akvo povas kaŭzi diversajn efektojn nedezirindajn, ekz-e malhelpi la agon de sapoj aŭ antaŭenigi la amasiĝon de kaldronkrusto, kiu povas obstrukci tubaron kaj rezultigi galvanan korodon.
Konvenciaj akvomoladiloj por hejma uzo dependas de jono-interŝanĝa polimero en kiu malmolecaj jonoj interŝanĝiĝos por natriaj jonoj. Akvomolado eble dezirindas kie la akvofonto estas malmola. Tamen, malmola akvo ankaŭ donas iun sanohelpon, reduktante la solveblecon de eble venenaj metaljonoj kiel plumbo kaj kupro.
Adolf Eichmann
Adolf EICHMANN [á:-dolf ájĥ-man] (naskiĝis la en Solingen, mortis  en Ramlo) estis altranga funkciulo de nazia Germanio, membro de: SS (SS (organizaĵo), Sicherheitsdienst (sekreta servo de Nazia Germanio), Gestapo / akronimo de Geheime StaatsPolizei (germane "sekreta ŝtatpolico") - militkrimulo, unu el ĉefaj organizantoj de holokaŭsto.
Li ĉefe respondecis por la organizado de la ekstermo de milionoj da homoj dum la holokaŭsto, precipe la judoj. Tio nomiĝis “la fina solvo”.
Li organizis la identigon kaj transportadon de homoj al diversaj koncentrejoj. Tial oni ofte nomas lin la ĉefekzekutisto de la tria regno.
Kiel infano, Eichmann havis malpalan vizaĝkoloron kaj aliaj infanoj ofte mokriproĉis lin ĉar li aspektis kiel judo.
En 1934 li deĵoris kiel SS-kaporalo ĉe la koncentrejo Dachau kie li gajnis la aprobon de Reinhard Heydrich. En 1935 li vizitis Palestinon por taksi la eblecon entute ekzili la judojn al Palestino, tamen la tieaj britaj instancoj eklernis pri liaj negocoj kun la lokaj araboj kaj forpelis lin.
Eichmann partoprenis la Wannsee-konferencon dum 1942 kie oni diskutis kaj faris decidojn pri “la fina solvo de la juda problemo”.
Oni promociigis Eichmann al la rango de SS-Obersturmbannführer kaj li iĝis la ĉefo de la Gestapo fako IV B 4. Tiu fako respondecis pri la organizado kaj transportado rilate al la eksterminado de la judoj.
Post la dua mondmilito Eichmann estis kaptita de usonaj soldatoj. Tamen en 1946 li sukcesis eskapi kaj post multjara vagado li ekloĝis en Argentino en 1958 uzante la nomon Ricardo Klement. Li estis forkaptata de Peter Malkin de Mossad (Israela sekret-servo) la 11-an de majo 1960 kaj oni kaŝtransportis lin al Israelo. Post proceso en Jerusalemo oni mortkondamnis lin kaj li estis pendumita la. Tio estis la sola mortpuno iam efektivigita en Israelo.
Blanktufa kalitrikso
Blanktufa kalitrikso (Sagui-de-tufos-brancos, Callithrix jacchus), en Brazilo konata kiel i.a. sonhim, soim , sauim aŭ saguim, estas specio de malgranda Nova Monda simio. Origine el la nordoriento de Brazilo, ĝi nuntempe troviĝas ankaŭ en partoj de la sudorienta kaj norda regionoj, krom esti bredita en kaptiteco en pluraj landoj.
Taksonomio kaj evoluo
La blanktufaj kalitriksoj aperantaj en la atlantika arbaro estis ĉiuj konsiderataj kiel subspecioj de Callithrix jacchus. Tamen nuntempe ĉiuj derivitaj taksonoj estas konsiderataj kiel apartaj specioj, kaj Callithrix jacchus rilatas nur al populacioj kiuj aperas en Nordorienta Brazilo kaj en la kaatingo.
Karakterizaĵoj
Ĝi estas malgranda primato pezanta inter 350 kaj 450 gramoj, kun striita mantelo sur la oreloj kaj blanka makulo sur la frunto. La ĝenerala koloro de la korpo estas helgriza kun brunaj kaj nigraj rebriloj. La vosto estas pli granda ol la korpo kaj havas la funkcion certigi la ekvilibron de la besto.Se minacata, ĝi elsendas tre altajn pepojn, alarmante la grupon. Ili protektas la teritorion de aliaj grupoj per akraj sonoj.
Geografia distribuo kaj habitato
Ĝi loĝas en arbustarbaroj de la kaatingo (biomo) kaj la atlantika arbaro de Nordorienta Brazilo, aperante denaske en la ŝtatoj Alagoaso, Pernambuko, Serĝipo, Paraibo, Norda Riogrando, Cearao, Piauio, Maranjo, Bahio kaj Tokantino sude de la buŝo de San-Fransciska rivero. Ĝi estis specio enkondukita en pluraj lokoj en Brazilo, estante tre ofta en restaĵoj de degradita arbaro en la atlantika arbaro kaj estas loĝantaroj establitaj en Insulo Santa Catarina kaj eĉ en Bonaero, Argentino, kaj vidiĝas en iuj lokoj en Riodeĵanejro. , kie ili ne origine okazis.
En la Bahia ŝtato, en ĉirkaûaĵo de la ĉefurbo ŝajnas esti hibridiga zono por Callithrix penicillata, fakto kiu ŝajnas okazi pro senarbarigo, ĉar ĉi tiu areo probable estis loĝata de Callithrix kuhlii. Tamen iuj studoj montras, ke multaj el ĉi tiuj loĝantaroj ne estas firmigitaj, sed estas konservataj danke al novaj enkondukoj faritaj de homo, kiel observite en la baseno de la San- Johana rivero, en Riodeĵanejro.
Ekologio
La specio loĝas en grupoj de tri al dek kvin bestoj, formitaj de reproduktaj kaj nereproduktantaj individuoj, adaptantaj al malgranda kolekta areo, kiel pruviĝis en populacioj de ĉi tiuj simietoj studitaj en Norda Riogrando: 0,5 ha. ĝis 35,5 ha. Ĉi tio probable ŝuldiĝas al tio, ke ili havas dieton riĉan en gumo, kiu permesas al bestoj esplori aliajn specojn de manĝaĵoj, krom fruktoj, dum monatoj da malabundeco.
Manĝaĵo
Ili manĝas insektojn, araneojn, malgrandajn vertebrulojn, ovojn kaj birdojn, fruktojn kaj ankaŭ estas gumivoroj (ili manĝas la eksuditan gumon de trunkoj, kiuj ili ronĝas kun la malsupraj incizivaj dentoj, de gumodonaj arboj). Ĉi tiu gumo funkcias kiel fonto de karbonhidratoj, kalcio kaj iuj proteinoj.
La blanktufaj kalitriksoj pasigas ĉirkaŭ 25 ĝis 30% el sia aktiva tempo serĉante manĝaĵon.
Reprodukto
Ĉe inoj, seksa maturiĝo atingiĝas je 18 monatoj kaj ĉe maskloj ĉe 24. La gravedeca periodo varias inter 140 kaj 160 tagoj, post estreca ciklo de ĉirkaŭ 15 tagoj. Du idoj naskiĝas kun ĉiu gravedeco, kiuj ne plu estas relative grandaj.
Je du semajnoj ili komencas gustumi maturajn fruktojn, sen ĉesi mamnutri sin (kiu daŭras ĝis du monatoj). La patro helpas portante la idojn, kiuj alkroĉas sin tre bone al la patro, estante transdonitaj al la patrino dum la manĝado. Je 21 tagoj, junuloj komencas iom esplori la ĉirkaŭaĵon, sed sur la dorson de siaj gepatroj ĝis la aĝo de 6-7 semajnoj.
4102 Gergana
4102 Gergana estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la bulgara astronomino Violeta G. Ivanova elde la Observatorio Roĵen proksime de Smoljan en Bulgario.
Nomo
Ĝi ricevis la virinan antaŭnomon "Gergana" en omaĝo al Gergana Georgieva Gelkova, pranevino de la malkovristion. Tiu nomo ankaŭ kombinas la nomojn de ŝiaj gepatroj : Georgy kaj Ana.
The Changeling
"The Changeling" [La Ŝanĝitulo] estas la tria epizodo de la dua sezono de Star Trek: The Original Series. Verkita fare de John Meredyth Lucas kaj reĝisorita fare de Marc Daniels, ĝi estis unue elsendita la 29-an de septembro 1967.
-114
En la jaro 114 antaŭ Kristo okazis, interalie:
The Changeling
La originala titolo referas al magia infano, kio en brita mezepoka folkloro, oni kredis kiu estis sekrete anstataŭita de feinoj por la reala infano en infaneco, kiel en la komploto de William Shakespeare Somermeznokta sonĝo.
Intrigo
La "Enterprise" enketas misfunkciadon de komunikoj en Maluriana stelo-sistemo. Post alveno, Spock raportas trovi neniun vivan homon el la 4 miliardoj da loĝantoj. La ŝildoj de la ŝipo subite aktiviĝas kiam metro-longa cilindra objekto atakas per energia radio ekvivalenta al 90 fotonaj torpedoj. Kapitano ordonas kontraŭatakon, sed la energio de armiloj de Enterprise simple estas sorbita de la objekto. Post kelkaj provoj, la objekto petas personan komunikadon kun la kapitano kaj permesas sin esti transportita en la kosmoŝipo.
La objekto identigas sin kiel "Nomad", kaj nomas Kapitanon Kirkon kiel "la Kreinto". Spock raportas, ke Nomad estis lanĉita el la Tero dum la frua 21-a jarcento; ĝia misio estis esplori la galaksion kaj serĉi novan vivon, sed ĝi estis raportita detruita - raporto, kiun Spock agnoskas, eble malĝuste. La nuna Nomad konfuzis Kirk por la doktoro Jackson Roykirk (Marc Daniels), la sciencisto, kiu kreis kaj planis la originalan sondon. La nova misio de Nomad estas serĉi kaj forigi ajnan "biologian infestadon", kiun ĝi opinias neperfekta, inkluzive de la tuta populacio de la Maluriana stelo-sistemo. Nomad deklaras, ke ĝia provo detrui la "Enterprise'on" ne estis necesa, ĉar "la Kreinto" estis enŝipe. Kirk ordonas ke ĝi restu en prizono.
Nomad eskapas por enketi la kanteton, kiun leŭtenanto Uhura kantas, kiun ĝi detektas per la interkomunikilo. Alvenante al la ponto fari demandojn, ĝi petas Uhura "pensi pri muziko" dum ŝi pripensas ĝi eniras sian menson kaj forigas sian memoron. Ĉefenĝeniero Scott provas interveni, Nomad mortigas lin, pledante sindefendon. Kiam eksciis ke Kirk ne povas ripari Scotton, Nomad proponas restarigi lian vivon. Nomad sanigas Scott, sed ne povas "ripari" la memor-perdon de Uhura; Nomad estas prenita al la malliberejo.
Nomad eskapas el sia ĉelo, mortigante du gardistojn, kiuj provas deteni ĝin. La sondilo faras sian vojon al la inĝeniera-ferdeko, kie ĝi komencas fari ĝustigojn al la motoroj, akcelante la stelŝipon preter ĝia normala maksimuma rapido. Kiam Kirk alvenas, Nomad rakontas al li, ke la efikeco de la motoro kreskis 57%; Kirk ordigas, ke ĝi revertu la ŝanĝojn ĉar aliaj strukturoj en la 'Enterprise' ne povas manipuli la rapidon. Nomad obeas.
Kirk alvenas kaj denove alfrontas la sondilon, pridubante ĝin pri sia misio. Kiam Nomad deklaras, ke ĝia direktivo por steriligi difektojn ne permesas esceptojn, Kirk rimarkas, ke Nomad mem estas neperfekta, ĉar ĝi konfuzis Kapitanon Kirkon pro sia vera kreinto Roykirk. Li tiam asertas, ke Nomad faris du aliajn erarojn, ne malkovrante sian eraron kaj ne steriligis sin kiel neperfekta. Nomad komencas analizi la efikojn de la asertoj de Kirk, procezo kiu kaŭzas rimarkindan streson al ĝiaj sistemoj. Kirk kaj Spock portas Nomad al la transportoĉambro kaj, kun fina komando de Kirk "ekzerci vian unuan funkcion", trairu ĝin en profundan spacon. Sekundoj post transporto, eksplodo detektiĝas proksime de la "Enterprise" kaj Nomad ne plu ekzistas. La epizodo finiĝas kun komika noto, kun Kirk observante, ke li estas fiera, ke lia "filo" Nomad, resaniginta sinjoron Scott, farus bonan kuraciston.
Distrikto Saksa Svislando-Orienta Ercmontaro
La distrikto Saksa Svislando-Orienta Ercmontaro (germane Landkreis Sächsische Schweiz-Osterzgebirge) estas parto de la federacia lando Saksio, en la sudoriento de Germanio. Administra centro estas la urbo Pirna. La distrikto kovras areon de 1 653 km², kaj fine de la jaro ĝi havis  loĝantojn. Pri la unuopaj geografiaj regionoj de la distrikta nomo ankaŭ vidu la apartajn artikolojn Saksa Svislando kaj Ercmontaro.
La administra unuo ekestis la 1-an de aŭgusto 2008 el la antaŭe memstaraj distriktoj Sächsische Schweiz kaj Weißeritz. Ĝis la 1-a de marto 2012 la distrikto apartenis al la administra distriktaro Dresden - ekde tiu dato en Saksio ne plu ekzistas la antaŭaj tri distriktaroj Chemnitz, Dresden kaj Leipzig.
(39796) 1997 TD
(39796) 1997 TD estas tre malgranda, hela kaj malrapide rotacianta marsrenkonta kaj terrenkonta amora asteroido.
Orbito
Ĝia discentra orbito krucas tiun de Marso sed restas ekstere de tiu de Tero: ĝia tera MOID estas 0,189473 AU (28,345 milionoj da km) kaj ĝia marsa MOID estas 0,157409 AU (23,548 milionoj da km).
Väisälä (kratero)
Väisälä estas kratero sur la Luno. Ĝi ricevis la nomon de la finnlanda esperantisto kaj astrosciencisto Yrjö Väisälä, en honoro de tiu-ĉi.
Lajos Deák-Ébner
Lajos Deák-Ébner [lajoŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo Deák-Ébner Lajos estis hungara pentristo, altlerneja instruisto, membro de Societo Benczúr. Lajos Ébner naskiĝis la  en Pest (urbo), li mortis la  en Budapeŝto.
Biografio
Lajos Deák-Ébner lernis pentradon en Munkeno (1868-1873), poste li ekspoziciis en Vieno, fine li plulernis en Parizo, eĉ li aliĝis al Skolo de Barbizon. Li konatiĝis kun 2 famaj hungaraj pentristoj László Paál kaj Mihály Munkácsy. En 1874 li partoprenis en establo de artistkolonio de Szolnok, en la sekva jardeko li pentradis somere en Szolnok, vintre en Parizo. Inter 1887-1922 li estis lernejestro de Ŝtata Virina Pentrolernejo. En la jaroj 1889 kaj 1890 kune kun Károly Lotz pentradis freskojn de Abatejo de Tihany, inter 1895-1899 li pentradis murpentraĵojn de Arthalo Budapeŝto. Li ricevis 3 premiojn en 1919, 1927, 1930.
Prislop (Boiu Mare)
Prislop (Boiu Mare) (hungare:Jóháza) estas vilaĝo en Rumanio sude de Baia Mare. En 1910 ĝi havis 712 loĝantojn (rumanoj); en 1992 528 (rumanoj). Ĝia unua mencio skribe estas en 1405. Ĝis 1919 kaj inter 1940 kaj 1944 apartenis al Hungario, (Szatmár vármegye). Administre ĝi apartenas al Boiu Mare.
Armena lingvoreformo
La armena ortografia reformo okazis inter 1922 kaj 1924 en sovetia Armenio. Ĝi estis rifuzita de la armena diasporo, la plej multaj el kiuj parolas okcidentan armenan, inkluzive la armenajn komunumojn en Irano, kiuj ankaŭ parolas orientan armenan kaj ankoraŭ uzas la klasikan ortografion de la armena alfabeto. Hodiaŭ ĝi estas la oficiale uzita ortografio por la armena lingvo en la Respubliko Armenio, kaj la vaste uzata de armenaj komunumoj en Kartvelio kaj Rusio. Unu el la plej gravaj kaj sukcesaj politikoj de la antaŭa Sovetunio estis la pliiĝo de la ĝenerala legado de la loĝantaro, kiu komenciĝis en la fruaj 1920-aj jaroj. Tio estis probable la urĝa bezono, kiu estis unu el la kialoj por reformi la ortografion. Kun vario de aliaj edukaj reformoj, la reformita ortografio rezultigis alfabetecon de 90% en la lando komence de la 1950-aj jaroj.
Nocrich
Nocrich [nokrik] (hungare: Újegyház, germane: Leschkirch) estas komunumo en Rumanio sudokcidente de Agnita. En 1910 ĝi havis 1243 loĝantojn (germanoj, rumanoj, ciganoj, hungaroj); en 1992 1146 (rumanoj). Ĝia unua skriba mencio estis en 1263. Ĝis 1919 ĝi apartenis al Hungario (Szeben vármegye). Administre apartenas al ĝi la vilaĝoj Fofeldea, Ghijasa de Jos, Hosman kaj Țichindeal.
Armena lingvoreformo
Kvankam la ortografio estis ŝanĝita de la reformo, ĝi apenaŭ estas simpligo. Fakte, iuj aliaj nacioj de Sovetunio ŝanĝis siajn skribsistemojn el araba (Centraziaj landoj) kaj latina (Moldavio) al cirila. Tamen, ĝi estis iom progresema paŝo en la spirito de la historiaj evoluoj ĉar ĝi ne malhelpis la kapablon de ĉiuj eksaj sovetiaj nacioj evoluigi literaturon, edukadon, esploron kaj sciencon.
La origina ortografio estas nun konata kiel la klasika ortografio (en la armena դասական ուղղագրութիւն dasakan uġġagrut'jun) kaj estas foje nomata maŝtoca ortografio (մաշտոցյան ուղղագրություն), pro Mesrop Maŝtoc, kiu inventis la armenan alfabeton en 405 p.K.
Reguloj
Se la prononco ŝanĝiĝas, oni devus uzi la modernan prononcadon. Tio koncernas la literajn parojn ⟨յ / հ⟩, ⟨ու / վ⟩ kaj diftongoj ⟨ոյ / ույ⟩, ⟨եա / յա⟩, ⟨եօ / յո⟩, ⟨իւ / յու⟩.
La jenaj ŝanĝoj ankaŭ estis faritaj: La literoj ⟨է⟩ kaj ⟨օ⟩ estis forigitaj de la alfabeto sed reenkondukitaj en 1940. Ekde tiam, ili estas verkitaj nur komence de vorto kaj kunmetitaj vortoj. ⟨Ե⟩ aŭ ⟨ո⟩ estas uzataj respektive en iliaj lokoj. La nuraj esceptoj estas / ɔv / "kiu" kaj ովքեր / ɔvkʰɛɾ / եմ / ɛm / "mi estas", ես / ɛs / "vi (sg. ) estas ", ենք / ɛnkʰ /" ni estas ", եք / ɛkʰ /" vi (pl.) estas ", են / ɛn /" ili estas ". La ligaĵo ⟨և⟩ estis komence aboliciita, sed en 1940 ĝi fariĝis la 37-a sendependa letero de la alfabeto. Iuj skribitaj vortoj kun ⟨եվ⟩ nun estas skribitaj per ĝi.
Jörn Donner
Jörn Johan DONNER (5-a de februaro 1933 en Helsinko – 30-a de januaro 2020 en Helsinko) estis svedlingva finna verkisto, kinreĝisoro, politikisto kaj diplomato, kiu publikigis pli ol 50 librojn. Li estis multflanka kulturpersono, kiu komencigis kulturan karieron jam pli juna ol 20 jaroj. Li estis politikisto, kiu apartenis al Finna parlamento kaj al la Eŭropa parlamento. Li fariĝis 27-jare kinkritikisto de sveda ĵurnalo Dagens Nyheter, kiu estas la plej granda gazeto en Nordio. Unu lia konata libro estas Nya boken om vårt land, kiu analizas vaste Finnlandon de 1960-aj jaroj.
Ászár
Ászár [AsAr] estas vilaĝo kun titolo vinvilaĝo en Hungario en regiono Meza Transdanubio, subregiono de Kisbér (departemento Komárom-Esztergom). La vilaĝo situas je ĉefvojo Székesfehérvár-Győr, je fervojo Tatabánya-Pápa, kaj krome tio, ankaŭ fervojo al Komárom trairas Ászár. La vilaĝo kontaktiĝas kun Kisbér. Kune kun Neszmély, la vilaĝo estas centro de vinregiono Ászár-Neszmély, kie oni produktas flavan vinon.
En Ászár naskiĝis la talenta aktorino Mari Jászai (1850–1926), kaj en la vilaĝo troviĝas portretskulptaĵon kaj ekde 1976 memordmomon de ŝi. La kemiisto Miklós Orbán (naskiĝita en 1939) ankaŭ naskiĝis tie. En la vilaĝo ankaŭ troviĝas romkatolika preĝejo de 1777, konstruiĝita de Jakab Fellner en klasikiĝanta malfrua baroko (ero de baroko nomita Zopfstil germane, "plektostilo"), en ĝardeno kun baroka tomboŝtono. Oni ankaŭ havas iama bierodomon, kiu nun esas vinkelo, de 1769, kaj klasikisman preĝejon de 1831.
Laŭ 1hungary.com, la loknomo Ászár kredeble estas mallongigo de la persona nomo Azarius.
Historio
La unua skribita postsigno troviĝas el 1239, kiam Petro, filo de Leaustach el la grandfamilio Zach (zaĉ) donis kelkajn partojn el la vinkultivejo de fortikaĵo-servetuloj de Moson al la prepostejo de Hánta. En 1403 la hungara reĝo Sigismondo datigis iuan sian diplomon de tie. En 1489 la posedanto de la vilaĝo estis Stefano ROZGONYI, kiu donacis sian tiean bienon al la prepostejo de Hánta; la nomo de la setlo sur ĉi tiu donacletero estis Azar. Pli frue la posedanto de la vilaĝo estis la familioj Meszlényi kaj Eszterházy.
La turkoj faris senhoma la vilaĝon, simile kiel tie multajn setlejojn en la ĉirkaŭaĵo, sed pli malfrue denove enloĝantiĝis.
En la 18-a jarcento elformiĝis ĉi tie la modela vinkultivejo kaj vinkelnermajstrejo de bienparto de Csákvár de familio Eszterházy. La vinkultivejo estis parto de vinregiono de Ászár-Neszmély, kaj surbaze de mezepokaj tradicioj ĉi tie oni produktis ĉefe bonkvalitajn, bongustajn, blankvinspecojn.
En la 19-a jarcento Ászár denove prosperis. En 1896 la duko Alojzo Schwarzenberg fondis ĉi tie elitan purrasan ĉevalbredejon. La tie breditajn ĉevalojn oni volonte aĉetis en Eŭropo. La ĉevalbredejo funkciis ĝis 1937, ĝis la morto de posedanto.
Karl Ernst von Baer
Karl Ernst Ritter von Baer, Edler von Huthorn (en rusa Карл Эрнст фон Бэр) konata ankaŭ en Rusujo kiel Karl Maksimoviĉ Baer (en rusa Карл Макси́мович Бэр), 28an de februaro 1792 - 28an de novembro 1876, estis estonia  naturalisto, biologo, geologo, meteologo, geografiisto, fondinto de embriologio, esploristo de Eŭropa Rusujo kaj Skandinavio, membro de la Rusia Akademio de Sciencoj, kunfondinto de la Rusia Geografia Societo kaj unua Prezidento de la Rusia Entomologia Societo.
Ászár
Historio
La vilaĝo havis ankaŭ brikofarejon kaj amelofarejon en la 19-a kaj 20-a jarcentoj.
Kastelo Middleham
Kastelo Middleham estas ruina kastelo en North Yorkshire, Anglio.
Ászár
Vinregiono
La vilaĝo estas centro de vinregiono "Ászár-Neszmély", kie oni produktas flavan vinon. Apartenas al la vinkultura regiono krom Ászár kaj Neszmély: Baj, Bajót, Dunaalmás, Dunaszentmiklós, Esztergom, Kesztölc, Kocs, Lábatlan, Mocsa, Nyergesújfalu, Süttő, Szomód, Tata, Vértesszőlős.
Karl Ernst von Baer
La Baera anaso aŭ Baera merganaso (Aythya baeri) portas sian nomon.
Kastelo Middleham
La konstruo de la kastelo komenciĝis en 1190. En 1270 ĝi akiriĝis de la potenca familio Neville, kaj en 1469 Rikardo Neville (16-a grafo de Warwick) mallonge malliberigis Eduardon la 4-an tie.
Ászár
Vinregiono
Laŭ 1hungary.com, Ászár apartenas la historia vinregiono Ászar-Bársonyos.
Kastelo Middleham
Post kiam Rikardo (duko de Gloucester), la estonta Rikardo la 3-a, edziĝis al Anne Neville, ili loĝis plejparte ĉe la kastelo. Post la morto de Rikardo en 1485 Henriko la 7-a akiris Kastelon Middleham, kiu restis reĝa posedaĵo ĝis la regado de Jakobo la 1-a, kiu forvendis ĝin. Dum la 17-a jarcento ĝi kadukiĝis.
Karl Ernst von Baer
Vivo
Studinte inter 1810–14 medicinon en Tartu li sukcese varbitis fare de Ignaz Döllinger el Würzburg je la zoologio-studo. En 1817 li iĝis sub Friedrich Burdach vica ĉefsekcisto en Kenigsbergo kaj en 1822 profesoro pri zootomio. Li tie fondis la Muzeon zoologion kja iĝis en 1826 ankaŭ estro de la Teatro anatomia. En 1829 li iris kiel akademiano kaj profesoro pri zootomio al Sankt-Peterburgo, de kie li en 1830 tamen revenis Kenigsbergon. Denove li venis Peterburgon en la jaro 1834.
Ászár
Ĝemelkomunumo
Tôň, Slovakio
Kastelo Middleham
La ruinoj viziteblas.
Karl Ernst von Baer
Vivo
En 1837 Baer vojaĝis al Laponio kaj Nova Zemlo kaj esploris inter 1851–56 la fiŝkaptadon de ĉe Peipus-lago, de ĉe Balta Maro kaj Kaspio. Prie li publikigis verkon en kvar volumoj (Sankt-Peterburgo 1857–59). En 1861 okazis laŭ la instigo de Baer kaj de Rudolf Wagner kunveno de antropologoj en Göttingen (raporto fare de Baer kaj Wagner, Leipzig 1861). En 1862 Baer retiriĝis kiel akademiano elektote honora membro.
Graveco
Per la verko »Reden und kleinen Aufsätzen« (Sankt-Peterburgo 1864–77) li iel opoziciulis al la teorioj de Charles Darwin. Baer ankaŭ estis kunlaboranto de la pander-a verko »Beiträgen zur Naturkunde« und von Burdachs »Physiologie«. El la skribitaĵoj de la Akademio peterburga aparte presitis »Kaspischen Studien«, la plej bona priskribo de Kaspio. Kune kun Helmersen li eldonis »Beiträge zur Kunde des russischen Reichs« (Sankt-Peterburgo 1839–73). El liaj postlasitaĵoj aperis »Lebensgeschichte Cuviers« (eldonis Stieda, Braunschweig 1897).
Fonto
Meyers Großes Konversations-Lexikon, volumo 2. Leipzig 1905, p. 361-362 (tie ĉi interrete)
20313 Fredrikson
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de Robert Fredrikson, kiu mentoris unu finalist(in)on de la scienca konkurso por lernantoj en lasta jaro de mezlernejo Intel Science Talent Search de 2004. Li instruas ĉe la Cranbrook Kingswood School en Bloomfield Hills (Miĉigano, Usono).
Marin
Marin estas la nomo de la sekvantja lokoj:
Orgriza parulio
La Orgriza parulio (Basileuterus fraseri) estas specio de birdo de la familio de Paruliedoj kaj genro de Basileuterus ĉefe reprezentata en Centra kaj Sudameriko, de ĉefe fortikaj parulioj kun fortikaj bekoj kiuj havas olivecajn aŭ grizajn suprajn partojn kaj flavajn subajn partojn. Tiele la nomo de tiu specio ne nur kongruas kun la genro, sed utilus ankaŭ por aliaj specioj samgenraj.
Ĝi troviĝas en Ekvadoro kaj Peruo. Ties natura habitato estas subtropikaj aŭ tropikaj sekaj arbaroj kaj humidaj arbaroj de malaltaj teroj.
Tiu specio estas, kiel ĉe plej parto de la genro kaj kiel la nomo sugestas, tute griza supre kaj tute brile sulfurflava sube el la mentono al la suba ventro. En kapo estas iaj markoj nome blankeca al helgriza strieto kiu komencas super la bekobazo kaj perdiĝas al supra okulo; intermeze ili bordigas tre malhelgrizan al nigrecan kronareon. Tiuj strietoj komencas per blankaj punktoj kio similas al la “larmo” de la proksima genro de la Larmoparulio. La beko estas griza kaj la kruroj helbrunflavecaj.
Aspektoj de la reprodukta biologio de la Orgriza parulio ĵus priskribataj de Miller et al. (2007), baziĝas nur sur ekzemplo de du nestoj.
Unu nesto, ĉe la Rezervejo Jorupe (de la Fundación Jocotoco) de sudokcidenta Ekvadoro, enhavis du bonplumitaj idoj kiam estis malkovrata de la aŭtoroj. Oni observis la plenkreskulojn manĝigantajn la idojn unu post alia per rapida sinsekvo. La nesto, kupola tasformo kun flanka enirejo, estis konstruata en flanko de dekliva ravino kaj ligita sub liano por kunigi la deklivon de la monteto kun la nestopinto. La junuloj, dum elnestiĝo, ekflugis sukcese el la bordo de la nesto kaj malaperis.
La dua nesto estis trovata de la aŭtoroj en la Rezervejo Tumbes, en nordokcidenta Peruo. Kiam estis malkovrata, ĝi enhavis kvar kremokolorajn al blankajn ovojn kun rozoranĝecaj kaj ruĝecbrunaj punktoj koncentritaj je la plej larĝa pinto. Kiel ĉe la unua nesto, tiu dua estis konstruita en deklivo kaj, ĉikaze, enmetita en natura depresio ĉe la bazo de arbo Chrysophyllum.
Post elnestiĝo, la unua nesto estis kolektita kaj zorge disekciita en komponaj partoj. La nesto estis komponita de du, distingaj tavoloj situaj en la korpo de la nesto. La plej suba parto de la korpo estis forte teksita kaj tre distinga el la aparte interteksita kupolo. Materialoj estis: seka herbo; malhelaj, flekseblaj fibroj; palaj fibroj; kaj skeletigitaj folioj.
2756 Dzhangar
2756 Dzhangar estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la 19-an de septembro 1974 de la rusa astronomino Ljudmila Ivanovna Ĉerniĥ elde la Krimea astrofizika observatorio de Nauĉno.
Nomo
Ĝi ŝuldas sian nomon al la poemo "Ĝangar" (ruse : Джангар, kalmuke : Җанhр) ; nacia epopeo de la kalmuka etno.
Svatopluk la 1-a
Svatopluk la 1-a (? – 894) (aŭ ankaŭ Sventopluk, Zventapu, Zwentibald, Zuendibolch, Suatopluk; en la greka Σφενδοπλόκος, Σφεντοπλικος, en antikva slava lingvo Свѧтопълкъ, en malnovrusa Свѧтополкъ/Святополкъ, en slovaka Svätopluk) estis en jaroj 871–894 la tria kaj la plej elstara reganto de Grandmoravia regno.
Li devenis el dinastio de Mojmiridoj kaj li estis nevo de la princo Rostislav, kiun li sentronigis kaj fordonis al Frankoj. En 874 en Forchheim post kelkjaraj bataloj li subskribis packontrakton kun Ludoviko la Germana, reganto de Sankta Romia Imperio. Firmiginte tiamaniere sian pozicion, li ekbatalis kontraŭ aliaj najbaraj landoj. Dum lia vivo la imperio atingis sian historie maksimuman geografian etendiĝon.
Běstovice
Municipo Běstovice situas en Ĉeĥio, regiono Pardubice, distrikto Ústí nad Orlicí, en ebenaĵo ĉe rivero Tichá Orlice, ligas al norda rando de urbo Choceň kaj de ĝia centro distancas 2 km. Vivas ĉi tie.
Al la municipo apartenas vilaĝoj:
Preĝejo
Ĉe suda rando de la vilaĝo estas preĝejo de Ĉiuj Sanktuloj, frugotika, damaĝita en husanaj militoj, en la jaro 1784 ĝi estis pligrandigita pri okcidenta parto kun prisma turo. Ĝi estas ununava kun ortangula presbiterejo kaj sakristio en la akso sur orienta flanko. La presbiterejo estas platplafona, la navo ankaŭ platplafona, sed kun stuka spegulo. En subturejo estas ĥorejo sur du pilieroj, kiuj daŭras ankaŭ en la dua etaĝo kaj portas la turon. Triumfa arko estas duoncirkla.
La ekipaĵo estas pseŭdohistoria, la ĉefaltaro novrenesanca kun bildo, kies originalo estas en urba muzeo en Choceň. Maldekstra flanka altaro de Sankta Anna estas ornamita per statuoj de Sankta Sigismondo kaj Sankta Adalberto, bildo de sanktulino estas signita "Joannes Umlauf 1892". La predikejo estas novrenesanca. La baptujo estas kalika, sabloŝtona kun ĉeĥa surskribo el la jaro 1592.
Kadavrejo
Novgotika kadavrejo troviĝas sur tombejo. En ĝi estas baroka altaro kun statuoj de Sankta Maria, Sankta Vito kaj Sankta Sigismondo.
Grenejo
Sinjora grenejo el la unua duono de 18-a jarcento, troviĝas apud la ŝoseo al Choceň. Ĝi estas oblonga konstruaĵo kun trieĝaj pinjonoj ambaŭflanke kaj sabloŝtona blazono de familiaro Kinský super la enirejo.
Statuo
Statuo de Sankta Johano Nepomuka el la jaro 1811, troviĝas ĉe n-ro 35 sur prisma soklo kun surskribo.
Anne Neville
Anne NEVILLE (naskiĝis la 11-an de junio 1456, mortis la 16-an de marto 1485) estis edzino de Rikardo la 3-a (Anglio).
Naskiĝo kaj familio
Ŝi naskiĝis en la kastelo de Warwick kaj estis la pli juna filino de Rikardo Neville (16-a grafo de Warwick) kaj ties edzino Anne Beauchamp. Ŝia fratino Isabel edziĝis al Georgo Plantaĝeneto (duko de Clarence), frato de Eduardo la 4-a.
Princino de Kimrio
Kiam ŝi atingis 14 jarojn, ŝi estis fianĉigata al Eduardo de Westminster (princo de Kimrio), filo de Henriko la 6-a (Anglio). La fianĉigo estis parto de akordo per kiu Rikardo Neville transdonis sian lojalecon de Eduardo la 4-a al Henriko la 6-a. La nupto okazis en la katedralo de Angers, Francio la 13-an de decembro 1470.
Vidvino
Post la morto de sia edzo dum la batalo de Tewkesbury, Anne kaj ŝia bopatrino Margareta de Anĵuo kaptiĝis. Unue ili estis kondukataj al Coventry, kaj poste al la Londona domego de la duko de Clarence, la bofrato de Anne. Laŭdire tiu deziris akiri la vastajn heredaĵojn de Anne, sed Rikardo duko de Gloucester - la estonta Rikardo la 3-a - forprenis ŝin al sanktejo en Londona preĝejo St Martin the Grand.
Dukino de Gloucester
La 12-an de julio 1472 Anne kaj Rikardo geedziĝis. Rikardo estis guberniestro de norda Anglio kaj ili pasis la plejparton de sia tempo ĉe Kastelo Middleham, Jorkŝiro. Tie en 1473 naskiĝis ilia filo Eduardo de Middleham.
Reĝino de Anglio
Anne iĝis reĝino de Anglio kiam Eduardon la 5-an detroniĝis la 25-an de junio 1483. Post la morto de ŝia filo en 1484, estis onidiroj ke Rikardo planis disiĝi de Anne por edziĝi al Elizabeta de York, sed mankas evidentaĵoj. Anne kaj Rikardo adoptis kiel heredonto de la trono Eduardon Plantaĝeneton, kiu estis la la naŭjara filo de Georgo Plantaĝeneto (duko de Clarence) kaj nevo de Rikardo.
Morto
La 16-an de marto 1485 Anne mortis pro ftizo ĉe Westminster. Poste estiĝis onidiroj ke Rikardo venenis ŝin, sed tio estis preskaŭ certe kalumnio. Rikardo malkaŝe ploris dum la funebra rito en Abatejo Westminster, kie ŝi entombiĝis en sennoma tombo. En 1960 stariĝis ŝildo proksime al la tombo.
Post ŝia morto Rikardo senheredis Eduardon Plantaĝeneton, kiu laŭdire estis "simplamensa", kaj proklamis John de la Pole (1-a grafo de Lincoln) kiel sia heredonto.
Bakonyszombathely
Bakonyszombathely (bakonjsombathej) estas vilaĝo en Hungario en regiono Meza Transdanubio, en departemento Komárom-Esztergom, en subregiono de Kisbér. Bakony estas nomo de monto, szombathely signifas sabatoloko (ĉiusabate okazis bazarado).
Situo
La vilaĝo situas sur malebenaĵo, laŭ flankovojoj, laŭ iama fervojo Pápa-Kisbér.
Kastelo de Devecser
La Kastelo de Devecser (konata ankaŭ pri la iama posedanto Kastelo de Esterházy [esterhAzi]) estas kastelo, ankaŭ fortikaĵo, historia monumento en Devecser.
Historio
Nobeldomo estis konstruita en tiu ĉi loko en 1502, en 1514 dum la kamparana ribelo ĝi estis detruita. En la sekvaj jaroj ĝi estis rekonstruita, sed pro la komenciĝinta turka atako la nobeldomo estis fortigita kun muroj, remparoj, turo. En 1583 pro geedziĝo familio Nádasdy [nAdaŝdi] iĝis la nova posedanto, sed en 1626 familio Esterházy akiris ĝin, kiel lombardaĵo. Post falo de liberecbatalo de Francisko Rákóczi la 2-a la fortikaĵo apenaŭ estis uzata. En 1790 la burgo barokiĝis kaj malaperis la pli gravaj fortikaĵaj partoj, la sekva trakonstruo okazis en 1890. Post la 2-a mondmilito la ŝtato forprenis la kastelon, longe ĝi estis malplena, fine la distrikta administrado profitis la kastelon. Dum la Hungara revolucio de 1956 en la fortikaĵo estis loko de la loka revolucia stabo. Baldaŭ la administrado trakonstruiĝis al Ajka, en la kastelo estis konstruitaj ankaŭ novaj modernaj partoj. Ekde 1986 la urba biblioteko funkcias en la kastelo, ĝi apartenas al la plej belaj hungaraj bibliotekoj.
Konstruaĵo
La etaĝa kastelo kun keloj post la trakonstruoj tamen gardas elementojn el la gotiko kaj baroko.
Parko
La parko estas protektata. Ĝi estis kreita en la 18-a jarcento. La Ruĝ-ŝlima katastrofo en Hungario en 2010 atingis ankaŭ la parkon, la herbejo plene neniiĝis, sed parto de la arboj restis plu vivaj.
-116
En la jaro 116 antaŭ Kristo okazis, interalie:
Brian Priestley
Brian Priestley (* 10-an de julio 1940 en Manchester) estas brita verkisto pri ĵazo kaj muzikĵurnalisto, pianisto kaj aranĝisto.
Rasdorf
Rasdorf estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Fulda de la federacia lando Hesio. Fine de la komunumo havis  loĝantojn.
Famuloj
En Rasdorf naskiĝis József Budenz, kiu iĝis fama hungara lingvisto.
Sidi Bel Abes
Sidi Bel Abes, Sidi Bel Abes aŭ Sidi Bel Abbès (سيدي بلعباس), nomita ankaŭ Bel Abbès estas ĉefurbo (en censo de 2005 200,000 loĝantoj) de la vilaja Provinco Sidi Bel Abbes (en censo de 2005 590,000 loĝantoj), Alĝerio. Ĝi estis nomita laŭ Sidi bel Abbass, nome islama marabuto aŭ nobelulo kiu estis entombigita tie. Tiu urbo estas la komerca centro de grava areo de vitejoj, legomĝardenoj, hortoj kaj cerealkampoj. Ĝi estis iam ĉirkaŭata de murego kun kvar pordegoj kaj ankaŭ estas universitato. Sidi Bel Abbès estas 75 kilometrojn el la Mediteranea Maro.
Bakonysárkány
Bakonysárkány (bakonjŝArkAnj) estas vilaĝo en Hungario en regiono Meza Transdanubio, en departemento Komárom-Esztergom, en subregiono de Kisbér. Bakony estas nomo de monto, sárkány signifas drako.
La vilaĝo situas inter arbaroj, inter montoj Bakony kaj Vértes, laŭ ĉefvojo kaj fervojo Székesfehérvár-Kisbér. La lasta troviĝas 9 km-ojn, Mór 12 km-ojn for.
Historio
Pri la vilaĝo la unua skribita postsigno troviĝas el 1247. Dum la mezepoko la vilaĝo longe apartenis al fortikaĵo Csókakő. La turkoj havis la vilaĝon inter 1543-1686, sed ĝi senhomiĝis. En 1747 familio Hochburg venigis germanojn. En 1778 lernejeto ekfunkciis. La fervojo atingis la vilaĝon en 1860. La malnova vilaĝdomo konstruiĝis en 1897, la nova en 1968. Pro disvastiĝo de poŝto la vilaĝo prenis la nomon Bakony kaj iĝis Bakonysárkány. Post la 2-a mondmilito la germanoj estis deportitaj al Germanio kaj alvenis hungaroj el Ĉeĥoslovakio, fine kolĥozo formiĝis.
Ne menciitaj vilaĝservoj estas biblioteko, kulturdomo, interreta domo, kuracejo, apoteko.
Mathi
Mathi estas komunumo de Italio. Ĝi apartenas al la regiono Piemonto kaj al la provinco Torino, kiu ekde la 1-a de januaro 2015 havas la nomon metropola urbo Torino. Fine de en la komunumo vivis. Najbaraj komunumoj estas Corio, Balangero, Grosso, Cafasse kaj Villanova Canavese.
Moments musicaux (Schubert)
La Moments Musicaux, D. 780 (op. 94), de Franz Schubert, estas ses pianopecoj, kiujn la komponisto verkis en 1823–1828; ili aperis en 1828. La origine misskribita titolo „momens musicals“ devenis de eldonisto Leidesdorf. Krom la impromptuoj kaj la Wanderer-Fantasie ili apartenas al la plej famaj pianopecoj de Schubert.
La ses pecoj
La pianistaj postuloj en teknika rilato estas pli malgrandaj. Pli postulata estas tamen delikata ekfrapo kaj kompreniĝemo en la pecojn. Kiel fakte en ĉiuj pli konataj pianoverkoj de Schubert ankaŭ la moments Musicaux imponas ne per virtuozeco, sed pli per granda varieco de sentomontoj.
Fanni Polgár
POLGÁR Fanni [pr. polga:r] estis hungara aktorino naskiĝinta en ? en 1855 kaj mortinta en Kluĵo la 16-an de novembro 1932.
Ŝia kariero
Fanni Polgár debutis en 1874 en la trupo de Gyula Polgár, kaj ŝi estis dungita ĝis 1913 ĉe malgrandaj trupoj. Ekde 1889 ŝi ludis kune kun sia pli posta edzo, Endre Bátosy.
Herselt
Herselt (nederlande: [HERs'lt]) estas municipo en Flandrio, la nederlandlingva norda parto de Belgio. Komence de ĝi havis  loĝantojn. La municipo apartenas al la provinco Antverpeno kaj al la distrikto respektive arondismento Turnhout.
Ekde 1977 la municipoj Ramsel, Blauberg, Bergom kaj Varenwinkel apartenas al Herselt, la ĉefa municipo.
-117
En la jaro 117 antaŭ Kristo okazis, interalie:
Bluzona tukaneto
La Bluzona tukaneto (Aulacorhynchus coeruleicinctis) estas mezgranda kaj kolora birdo el la familio de la Ramfastedoj kaj ordo de Pegoformaj de Sudameriko, kiu enhavas la tukanojn, tukanetojn, arasariojn, ktp. La scienca nomo de la specio A. coeruleicinctis signifas en la latina precize “bluzona” aŭ pli ol blua ĉielkolora, do kongruas kun alilingvaj nomoj kaj fakte kun unu el la plej rimarkindaj ecoj. Taksonomie, la Bluzona tukaneto formas superspecion kun la Ruĝpuga tukaneto (Aulocorhynchus haematopygus) kaj kun la Flavbrova tukaneto (A. huallagae).
Aspekto
Kiel la aliaj membroj de la genro, tiu ĉi specio estas ĝenerale verda kun longa beko. Krom la ĝenerala verda koloro, tiu ĉi specio montras tre klaran distingilon en helblua horizontala strio inter verdaj brusto kaj ventro; ne nur tiu ĉi specio en la genro havas tian strizonon, sed ĉe ĝi estas pli klare markita. Krome estas aliaj bluecaj partoj, nome en beko (pli malhela baze kaj hela pinte), brovo, subokule kaj ĉirkaŭ la blankeca gorĝo. La subaj partoj estas pli helverdaj, dum la supraj, dorso kaj flugiloj estas pli malhelverdaj kaj same la vosto, kio finas per bruneca pinto. La pugo estas ruĝa, la femuroj verdecaj kaj la haŭtaĵo ĉirkaŭokula bruneca.
La ino estas simila, sed iom pli mallongbeka. La junuloj ne montras tiom segilecan “dentaron” intermakzelan. Temas pri specio 30 cm longa kaj 175-257 g peza ĉe la masklo kaj 173-225 g ĉe la ino.
Disvastiĝo
Ĝi troviĝas el centra Bolivio al centra Peruo, do oni povas konsideri ĝin endemismo. Ties natura habitato estas subtropikaj aŭ tropikaj humidaj andaj montetoj je1600 m de altitudo ĝis 2500, sed pli malofte eĉ el 1465 al 3050 m.
Kutimoj
Ili manĝas sole, laŭ paroj aŭ en etaj grupoj fruktojn, insektojn aŭ artropodojn. Ili estas tre agemaj. Sed pro malatingebla habitato, ne tre konataj. Reproduktado okazas komence de la jaro en Peruo kaj fine en Bolivio. La nesto estas kutimejam uzita de alia, sed foje ili fosas mem en radiko. Maloftas surgrunde.
L'Omnibuso
L'Omnibuso estis eldonejo kaj beletra esperanto-revuo publikigita en Japanio inter 1964 kaj la 1980-aj jaroj.
La revuo publikigis interalie hajkuojn aŭ politikajn tekstojn. Saito Eizo estis la redaktoro kaj eldonanto, kaj la precipaj kontribuantoj estis Miyamoto Masao kaj Ueyama Masao. Ĝi ankaŭ rolis kiel eldonejo. La eldoninto celis publikigi la kulturan gazeton L'Omnibuso ĝis 100 numeroj, sed en 1980 ĝi finis sian historion per la 90-a numero, pro manko de sekvantoj. Poste oni eldonis 6 numerojn da La Dua Buso (ĝis 1984). Do la eldonejo l'omnibuso eldonis entute 96 numerojn da gazetoj, krom libroj.
Tekstoj
Kelkaj tekstoj de Miyamoto Masao, publikigitaj en L'Omnibuso troviĝas en la libro Japanaj Vintraj Fabeloj.
Eldonoj
Vidu ĉi tie).
Sojuz 1
Sojuz 1 aŭ Soyuz 1 (en rusa Союз 1, Unio 1) estis homenhava kosmoflugo de la sovetunia kosmoprogramo. Lanĉita al orbito la 23an de Aprilo 1967 portanta kosmonaŭto kolonelo Vladimir Komarov, Soyuz 1 estis la unua homenhava flugo de la Sojuzaj kosmoŝipoj. Tiu misionplano estis kompleksa, implikante rendevuon kun Sojuz 2 kaj interŝanĝo de kosmoŝipanoj antaŭ reveni al la Tero. Tamen, la lanĉo de Sojuz 2 estis prokrastita pro ŝtormoj.
La flugo suferis pro teknikaj temoj, kaj Komarov mortiĝis kiam la descendanta kajuto koliziis surgrunde pro malsukceso de la paraŝuto. Tiu estis la unua dumfluga akcidento en la historio de kosmoflugoj.
Tibetaj lingvoj
La tibetaj aŭ  tibetanaj lingvoj estas grupo de tibet-birmaj lingvaj varioj kiuj ne estas kompreneblaj inter si, kaj parolataj ĉefe de tibetanoj kiuj vivas en regiono de Centra Azio kiu bordas al la hindia subkontinento, inkludante la tibetan altebenaĵon kaj la nordon de la hinda subkontinento en Baltilando, Ladako, Nepalo, Sikimo kaj Butano. La skribita klasika formo estas regiona literatura normo lingvo de unualoka graveco. Ĝi estas precipe la veturilo uzata en multaj tekstoj de la tibeta budaismo.
17889 Liechty
17889 Liechty estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la en la kadro la kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Tibetaj lingvoj
Lingvoj de la grupo
La tibetaj lingvoj havas entute ĉirkaŭ 8 milionojn da parolantoj. Kun la ekspansio de la tibeta budaismo, la tibeta havis pli grandan disvastiĝon en okcidento kaj troviĝas en iu nombro de eldonoj pri la budaismo. Ekster Lasao, la tibeta de Lasao havas nur ĉirkaŭ 200 ekzilitajn parolantojn, kiuj migris al Barato kaj aliaj landoj. La tibeta estas parolata de iuj etnaj malplimultoj en Tibeto kiuj vivis en kontakto kun tibetanoj dum jarcentoj, sed kiuj tamen konservas sian propran lingvon kaj kulturon.
17889 Liechty
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de Anthony David Liechty, kiu gajnis la trian rangon en la Intel International Science and Engineering Fair de 2003 pro sia projekto pri inĝenierarto. Li estis lernanto ĉe la Leo Junior-Senior High School en Leo (Indianao, Usono).
Tibetaj lingvoj
Lingvoj de la grupo
La klasika tibeta lingvo ne estis tonlingvo, kvankam iuj modernaj variantoj disvolvis tonon. La morfologio de la tibetaj lingvoj estas ĉefe aglutina.
NGC 4082
NGC 4082 (aliaj indikoj — MCG 2-31-26, ZWG 69.46, PGC 38274) estas galaksio en konstelacio Virgo.
Duzona parulio
La Duzona parulio () estas specio de birdo de la familio de Paruliedoj kaj genro de Basileuterus ĉefe reprezentata en Centra kaj Sudameriko, de ĉefe fortikaj parulioj kun fortikaj bekoj kiuj havas olivecajn aŭ grizajn suprajn partojn kaj flavajn subajn partojn.
Kantono McCulloch (Teksaso)
La malurba kaj maldense loĝata kantono McCulloch situas en la subŝtato Teksaso de Usono. Laŭ censa takso de ĝi havis  loĝantojn. Ĝia ĉefloko kaj administra centro nomiĝas Brady.
Duzona parulio
Ĝi troviĝas en Argentino, Bolivio, Brazilo, Gujano, Peruo kaj Venezuelo. Ties natura habitato estas subtropikaj aŭ tropikaj humidaj montararbaroj kaj tre degraditaj praarbaroj.
NGC 4082
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Tibetaj lingvoj
Interna klasifiko
Nicolas Tournadre (2008) priskribas la lingvan situacion de la tibetaj lingvoj tiel:
La 25 lingvoj inkludas dekduon de ĉefaj dialektaj grupoj:
La plej eksplicita klasifika propono fare de Tournadre (2005, 2008) estas:
Leksika komparo
La numeraloj en malsamaj tibetaj lingvoj estas: La numeroj indikas la nivelon de tono. Por la okcidentaj kaj sudaj grupoj oni havas:
Občina Prebold
Občina Prebold estas unu el 212 municipoj en Slovenio. Ĝi situas en la Regiono Savinj. La municipo konsistas el 8 komunumoj kovrante areon de 40,6 km². Komence de 2018 tie loĝis 5068 homoj. Administra centro de la municipo estas la vilaĝo Prebold.
Loko, priskribo
La nordo de la občino kuŝas sur la malaltaj teroj de la rivero Savinja. I estas la buŝo de la Bolska kaj Reka riveretoj. La alteco en la vilaĝo leviĝas de nordo al suda ĉirkaŭ 260 m al la monto Mrzlica kun alteco de 1.127 m. La Natura Parko Mrzlica etendas ĉirkaŭ la monto.
La apudaj municipoj estas: Občina Braslovče kaj Občina Polzela norde, Občina Žalec oriente, Občina Trbovlje en la sudo kaj Občina Tabor la okcidento.
Komunumoj
La municipo konsistas el la sekvaj 8 vilaĝoj:
Dolenja vas, Kaplja vas, Latkova vas, Marija Reka, Matke, Prebold, Sveti Lovrenc, Šešče pri Preboldu
Referencoj
Geografia loko: http://www.geopedia.si/#T1257_F408:174_x507543.5_y119659.5_s13_b4
Ruĝeca koturnokolombo
La Ruĝeca koturnokolombo aŭ Rusta koturnokolombo, Geotrygon montana, estas specio de kolombo de la familio de Kolombedoj, Columbidae, kiu enhavas kaj kolombojn kaj turtojn. Ĝi reproduktiĝas tra Karibio, Centrameriko, kaj tropika Sudameriko. Ĝi aperis kiel vaganta en Florido kaj suda Teksaso. La ino demetas du sablokolorajn ovojn sur fuŝeta platformo konstruita en arbusto. Kelkaj nestumas surgrunde.
Priskribo
La Ruĝeca koturnokolombo estas proksimume 19–28 cm longa. Ĝi estas distingebla pro tre rustokoloraj dorso, ŝultroj, kapoverto, malantaŭa vizaĝo kaj similkoloraj flugiloj. La frunto, brusto, pugo kaj subokula vango estas helbrunaj. La piedoj, beko kaj okulringoj estas ruĝaj, dum la irisoj estas flavecaj.
Habitato
Tiu birdo estas trovebla en arbaroj kaj arbustaroj. Ĝi adaptiĝis ankaŭ al kafoplantejoj. Ĝi iome suferas pro arbarfragmentado. Tiuj kolomboj manĝas surgrunde, ĉefe semojn. Ili manĝas ankaŭ malgrandajn senvertebrulojn.