cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Krumstedt
Krumstedt estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Dithmarschen de la federacia lando Ŝlesvigo-Holstinio. Fine de la komunumo havis  loĝantojn.
Miwa Yonetsu
Miwa Yonetsu (米津 美和 n. ) estas japana futbalisto. Ŝi en 2009 membris en la japana virina nacia teamo de futbalo.
Thouars
Thouars estas franca komunumo en departemento Deux-Sèvres kiu troviĝas en regiono Puatuo-Ĉarentoj.
Unua sektoro
La ĉefaj kulturoj estas melono kaj vinberujo.
Dua sektoro
Multaj industrioj estas, ekzemple : Asselin, Leul Menuiseries, Compagnie Européenne des Emballages R.Schisler, Loeul et Piriot, Anett, Sésame, Rivadis, France champignon, Socoplan….
Tria sektoro
Estas lernejoj kaj turismo.
Geologio
Toarciano (183,0 ± 1,5 - 175,6 ± 2,0 Ma) estas geologia epoko en la liaso. La nomo de toarciano devenas de Thouars.
Kantono Howard (Iovao)
La kantono Howard (Howard County) estas unu el la 99 kantonoj de Usono en la subŝtato Iovao. Laŭ la stato de la jaro en la kantono vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². La kantona ĉefurbo estas . La kantono estis fondita la.
Pervalka
Pervalka (germane: Perwelk) estas vilaĝo sur la Kurona Duoninsulo en Litovio.
Sangruĝa ĵaŭdo
Sangruĝa ĵaŭdo (sangoruĝa aŭ simple ruĝa ĵaŭdo; hungare vérvörös csütörtök) estis la plej granda laborista protesto antaŭ la unua mondmilito. Ĝi okazis la 23-an de majo 1912, en Budapeŝto.
Post kiam István Tisza iĝis la 12-an de majo prezidanto de la parlamento, li volis perforte rompi kontraŭstaron de la opoziciularo. Proteste al tio, la Hungara Socialdemokrata Partio alvokis je ĝenerala striko kaj amasprotesto.
La registaro respondecis je la postuloj per terora agado. La gvidantaro de la Hungara Socialdemokrata Partio cedis al la minacoj kaj samtage, posttagmeze alvokis je fino de la manifestacioj.
foto pri renversita tramo
Ernő Pungor
Ernő Pungor, laŭ hungarlingve kutima nomordo Pungor Ernő estis hungara kemiisto, profesoro, membro ordinara de Hungara Scienca Akademio (1976).
Ernő Pungor naskiĝis la  1923 en Vasszécseny. Li mortis la 2007 en Budapeŝto.
(19266) 1995 TF1
(19266) 1995 TF1 estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la en la kadro de la Beijing Schmidt CCD Asteroida Programo elde la Stacio Singlong de la Observatorio de Purpura Monto, en provinco Hebejo (Ĉinio).
Ernő Pungor
Biografio
Ernő Pungor frekventis universitaton en Budapeŝto, kiun li devis interrompi pri militservo, tial li ricevis diplomon nur en 1948. Li eklaboris en Universitato de Budapeŝto kiel instruanta helpanto de Elemér Schulek. Li doktoriĝis en 1949. Baldaŭe li atingis altajn profesorajn rangojn. En 1962 li estis nomita katedrestro en universitato de Veszprém, inter 1968-1970 li estis vicrektoro. En 1972 li estis nomita katedrestro kaj dekano en teknikuniversitato en Budapeŝto. Inter 1990-1994 li estis ministro. Li pensiuliĝis en 1994, sed en la sama jaro li iĝis titulara subministro. Li okupiĝis dum la aktivaj jaroj ekzemple pri la analitika kemio. Post la emeritiĝo li laboris en fondaĵo. Li ricevis premiojn kaj medalojn inter 1964-1999.
Dua koncilio de Niceo
La Dua koncilio de Niceo (Δευτέρᾱ Σῠ́νοδος τῆς Νῑκαίᾱς, Concilium Nīcaenum secundum) estas la sepa ekumena koncilio de katolikoj, ortodoksuloj, prakatolikoj kaj diversaj okcidentaj eklezioj. Ĝi okazis en 787 en Niceo (loko de la Unua koncilio de Niceo en nuna Turkio). Ĝi restarigis la honoradon de ikonoj kiuj estis subpremitaj per imperia edikto ene de la Bizanca Imperio dum la regado de Leono la 3-a.
Historio
La honorado de ikonoj esis subpremita per imperia edikto ene de la Bizanca Imperio dum la regado de Leono la 3-a. Lia filo, Konstantino la 5-a okazigis sinodon por oficialigi la subpremadon. Post la morto de Konstanino la 5-a, lia filo, Leono la 4-a, ankaŭ samopiniis; post la morto de Leono la 4-a en 780, tamen, lia edzino, Irene de Ateno, ekregadis. La imperiestrino estis pli favora al ikonoj, kaj ŝi dedicis kunvoki koncilion por ilia restarigo.
La koncilio denove estis alvokita por kunveno en Niceo, ĉar Bizanco daŭre estis malfidita. La koncilio kunvenis la 24-an de septembro 787. Ĝi havis 350 membrojn: 308 episkopoj aŭ iliaj reprezentantoj subskribitaj. Prezidis Tarazio (Ταράσιος) la Patriarko de Konstantinopolo, kaj sep sesioj estis aranĝitaj en Niceo.
La papaj delegitoj esprimis sian aprobon de la restarigo de la admiro de ikonoj. La patriarko sendis plenan klarigon pri la konferencaj artikoloj de la koncilio al Hadriano la 1-a, kiu igis ĝin tradukita al latino.
Sekvoj
La Dua konsilio de Niceo estas famkonata en la Orienta Ortodoksa Eklezio kiel "La dimanĉo de la Triumfo de Ortodokseco" ĉiun jaron la unua dimanĉe post Pasko kaj denove la dimanĉon pli proksima al la 11-a de oktobro. La antaŭa festado festas la koncilion kiel la kulmino de la bataloj de la eklezio kontraŭ herezo, dum la lasta festas la koncilion mem.
Pál Haszmann (1942-2021)
Pál HASZMANN [hasman] estis rumania hungara popolartisto, lokhistoriisto. Li naskiĝis en Alsócsernáton la 12-an de aŭgusto 1942, li mortis la 10-an de aprilo 2021. Li estas la filo de Pál Haszmann, la frato de József Haszmann kaj Lajos Haszmann.
Derbyshire
Derbyshire estas unu el la graflandoj de Anglio. Ĝi situas en la regiono East Midlands.
La plejmulto de la nacia parko Peak District situas en Derbyshire.
Internacia tradukreto pere de esperanto
Internacia tradukreto pere de esperanto estas reto da tradukistoj kiu arigas 61 getradukistoj el 31 lingvoj (ciferoj de 2004).
Derbyshire
Troviĝas 13 urboj kun inter kaj  loĝantoj kaj granda areo de maldense loĝata agrikutura tero.
Internacia tradukreto pere de esperanto
Kiuj estas la kondiĉoj por partopreni en ITRE?
Novaj tradukantoj estas bonvenaj. Por la bona funkciado de ITRE necesas almenaŭ 5 tradukantoj por ĉiu lingvo. Ne ĉar la laborkvanto estas tiom alta, sed ĉar, kiam alvenas tradukmendo, necesas trovi rapide tuj pretan tradukonton.
Derbyshire
75% de la loĝantaro vivas en 25% de la provinco.
La provinco ankaŭ enhavas la urbegon Derby - ĝi estas unuara instanco.
Internacia tradukreto pere de esperanto
Kiuj rajtas partopreni?
Ne ĉiuj membroj de ITRE estas profesiaj tradukistoj ; tamen ĉiu devas labori kun profesinivela kvalito : ĝisdata kaj altkvalita servo al mendintaj klientoj. Do rajtas propopreni en ITRE unue la profesiaj tradukistoj ; due sufiĉe altnivelaj esperantistoj ; trie fakaj tradukhelpantoj.
La politiko de la kreintoj estis 1) akcepti ĉiujn dezirantojn ĝis 5 membroj por ĉiu lingvo. 2) la pliaj membroj estu lingve "elstaraj", kaj traduke "profesiaj". 3) la unuaj kvin membroj devos plialtigi sian E-nivelon kaj profesiiĝi. Ju pli alta estas la E-nivelo, despli altkvalita estas la traduka nivelo de kaj al la denaska lingvo. Post kvinjara ekzistado, ITRE ankoraŭ ne atingis la dezirindan profesiecon.
Kion signifas E-instrurajta nivelo?
Unu el la kondiĉoj por fariĝi membro de ITRE estas kompreneble, ke la kandidato estu lerta kaj en sia propra denaska lingvo kaj en Esperanto. Por certiĝi pri tio, estas du malfacilaĵoj : unue ne ekzistas E-tradukista diplomo ; due la organizado de la Esperanto-ekzamenoj ne estas la sama en la tuta mondo. Sed ĉie en la mondo la Esperanto-organizaĵoj atentas pri la kvalito de la instruado de Esperanto, plej ofte organizante ekzamenojn, kies diplomoj rajtigas la posedanton instrui. Plie E-instruisto per la instruado mem konstante plibonigas sian lingvan kapablon, analizante la parolmanierojn de sia nacia lingvo kaj la realan sencon tradukotan. Tial la Interna Regularo de ITRE postulas, ke la kandidato rajtu instrui Esperanton en sia lando. Jen garantio de lingva kvalito.
Se la kandidato ne havas tian diplomon, li (ŝi) tamen povas ITRE-aniĝi, sed kun la morala promeso klopodi al la plenumo de tiu regulo.
Pri laborkvanto kion povas esperi la partoprenantoj?
Elreviĝas multaj ITRE-kandidatoj, ĉar tre ofte ili kredas, ke partoprenante en ITRE, nature kaj aŭtomate ili ricevos labormendojn : "nun mi atendas la laboron". Tute ne ! Ne nur ili devas esti bonaj lingvistoj, sed ankaŭ ili devas esti bonaj komercistoj. Ili devas mem trovi sian propran klientaron, kaj do por tio atenti pri la landa leĝo. Nur iliaj klientoj certe mendos traduklaborojn. Tie ĉi staras unu el la plej grandaj malfacilaĵoj : oni devas esplori sian merkaton science. Tial ITRE kunlabore kun IKEF eldonis antaŭ tri jaroj 12 paĝan dokumenton "al merkatesplorado" ; ĝi daŭre estas havebla ĉe IKEF aŭ ĉe ITRE (baldaŭ en speciala TTT-paĝo)
Kelkaj estas membroj de ITRE nur por helpi al aliaj tradukistoj pri fakaj nocioj (hortikulturo, medicino, radiologio...) Ilin ne koncernas la ĵusa diraĵo.
Ĉu vi povas doni al mi ideon pri la "pezo" aù la "premo" de la laboro, kaj pri aliaj devoj ? Kiuj estas la devoj de ITRE-tradukisto ? Ĉu rapideco de tradukado, Ĉu uzado de novaj tekniloj kaj komputoroj, Ĉu ... ?
La laborkvanto dependas de la komerca volo kaj efikeco de la tradukisto mem. Do li mem elektas sian sferon de tradukado, kaj organizas sian laboron ĉu plentempan, ĉu partan, ĉu okazan. La ĉefa devo de tradukisto kuŝas en la profesia kontentigo de la klientoj de la unua kontakto ĝis la liverado de la tradukaĵo, la fakturado kaj la pago. Plie ITRE-tradukisto devas zorgi pri siaj rilatoj kun la aliaj ITRE-anoj al kiuj li provizas laboron, aŭ de kiuj li ricevas laboron, interalie koncerne la kvaliton de la tradukoj, la prezenton, la utiligon de teknikoj konvenaj al la adresoto, la pagoj kaj transpagoj. Pri la rapideco, la devo estas klarigita en la Interna Regularo (vidu la TTT-paĝon ITRE) : kiam ne estas speciala indiko, la rapideco ne povas esti malpli ol 1000 vortoj/tage. Kompreneble, ankaŭ la leĝa situacio de la tradukisto devas esti klara : li laboras aŭ kiel sendependa laboristo aŭ kiel dungito de iu traduk-firmao (kiu nun ne povas esti ITRE).
Ĉu temas pri rekta traduko?
En ITRE, oni okupiĝas nur pri traduklaboroj pere de Esperanto kiel ponta lingvo. Se temas pri rekta tradukado de nacia lingvo al nacia lingvo, tio estas ekster ITRE.
Ĉu mi povas turni min rekte al iu tradukisto kaj kontrakti kun li (mi demandas, ĉar mi ne volas, ke tiu tradukisto sentu, ke mi faras ion kontraŭ la regularo de ITRE).
Vi rajtas uzi rekte la servojn de iu ajn tradukisto, eĉ se vi trovas la adreson en la TTT-paĝo de ITRE: vi prezentos vian mendon, li anoncos sian tarifon (antaŭfakturon), kaj tiel ekekzistas kontrakto inter vi kaj li. La Interna Regularo validas nur inter tradukistoj, membroj de ITRE, kiuj tradukas laŭ la regularo de ITRE, tio estas de nacia lingvo al alia nacia lingvo pere de Esperanto. En aliaj okazoj, la Interna Regularo ne validas.
La tarifo klarigita sub la ĉapitro 4. de Interna Regularo estas "arbitracia bazo", tio signifas, ke okaze de ne konsento pri alia tarifo, tiu "arbitracia" tarifo validas. Sed la regulo estas ankaŭ ke la TARIFO ESTAS LIBERA. Ĉiu tradukisto rajtas pri sia propra minimuma tarifo Kompreneble, la tradukisto, kiu ricevas la mendon, anoncas al la mendinto sian propran tarifon, kaj se ne estas specifa tarifo en la TTT-paĝoj de ITRE, la dua tradukisto ricevas la procentaĵon de la tarifo de la mendita tradukisto. Se la mendita tradukisto loĝas en riĉa lando, la afero povas esti tre profita al la dua tradukisto, kiu vivus en pli malriĉa lando. Inverse, se la mendita tradukisto loĝas en malriĉa lando, la afero povas esti kvazaŭ senprofita por la dua tradukisto (de pli riĉa lando). Tiam oni devas alvoki la esperantistan fervorecon ! Tio povas kelkfoje esti maljusta. Ĉu ekzistas pli justa solvo de tiu tutmonda ekonomia problemo ?!
Ĉu ITRE kontribuas al la fakterminara evoluo de Esperanto?
Nun ITRE ne havas tiun kapablon. Pro tio kaj pro aliaj kialoj, la kreintoj de ITRE volis ligi tiun tradukoservon al aliaj Esperanto-organizaĵoj. Tial ĉiu ITRE-ano estas invitita fariĝi membro de IKEF. Krome estas rilatoj ankaŭ kun TAKE, kaj espereble, baldaŭ kun aliaj fakaj organizaĵoj. En IKEF ekzistas terminologia sekcio, kiu jam produktis plurajn fakterminarojn. Sed kiamaniere oni povus disvolvi tiajn sekciojn interne de ITRE, pri tio estas tro frue respondi.
Efezo
Neolitiko kaj bronza epoko
La areo ĉirkaŭ Efezo estis jam loĝata dum la neolitiko (ĉ. 6000 a.K.) laŭ arkeologiaj elfosaĵoj de teloj en Anatolio.
Laŭ hititaj fontoj, la ĉefurbo de la regno Arzawa en okcidenta kaj suda Anatolio estis Apasa, kiu ŝajne estas sama kiel la greka urbonomo Efezo. En la 2-a jarcento a.K., Efezo estis unu el la ĉefaj kaj plej riĉaj havenoj de la Mediteraneo kaj havis 300 mil loĝantojn.
Helena enmigrado
La helena urbo Efezo estis fondita en la 10-a jarcento a.K. kaj fariĝis unu el al ĉefaj urboj de Ionio. La loĝantaro venis plejparte el Ateno.
Ekzistas du mitoj pri la fondado de la urbo. Laŭ la unua kaj pli frua, la mita fondinto de Efezo estis la princo Androklo (Ανδροκλες) de Ateno, kiu setlis en Ionio laŭ la instrukcio de la Delfa orakolo. Kontraŭe, postaj helenaj historiistoj (Herodoto, Strabono ktp) asertas ke la urbon fondis Efos (Εφος), reĝino de la Amazonoj, kies nomon portas la urbo.
Dum la Peloponeza Milito, Efezo komence aliancis sin kun Ateno, sed poste (dum la t.e. Ionia Milito) alianciĝis kun Sparto anstataŭe. Ĉar Persio ankaŭ subtenis Sparton, Efezo, kune kun la aliaj urboj de Ionio, fariĝis parto de la Persa imperio.
En 334 a.K., Aleksandro la Granda kaptis la urbon el la persoj. Post la morto de Aleksandro, Efezo fariĝis parto de la Seleŭkida imperio kaj, poste, Egiptio (263–197 a.K.).
La Seleŭkidoj rekonkeris la urbon en 196 a.K. Tamen, la Seleŭkidoj militis kontraŭ, kaj estis venkita de, Romio; tial, postmilite, en 188 a.K., Efezo aliĝis al la regno Pergamo, aliancano de Romio.
Romio
En 133 a.K., la lasta reĝo de Pergamo mortis sen filo, kaj lia regno fariĝis parto de la Romia Respubliko.
Dum la 1-a jarcento a.K. kaj la 1-a jarcento p.K., Efezo estis la centro de komerco por sklavoj en Mediteraneo.
Efezo estis la plej granda urbo de la romia provinco de Asia. Ĝi estis la ĉefurbo de la provinco kaj la centro de la kulto de la virga diino Artemiso, kie staris la plej granda el ŝiaj temploj, la Templo de Artemiso, unu el la sep mirindaĵoj de la antikva mondo. Efezo havis la plej grandan teatron de la imperio, kun 50 mil sidlokoj. Sankta Paŭlo predikis en la urbo tri jarojn (65-68) kaj Sankta Johano, laŭ tradicio, tie verkis sian evangelion (ĉ. 90).
Bizanca imperio kaj turkoj
Efezo restis grava en la Bizanca imperio — la dua plej grava, post la imperia ĉefurbo Konstantinopolo.
En 381 la imperiestro fermis la Templon, kiu, starinta vake, fariĝis ŝtonminejo. En 431, la urbo estis la loko de la Koncilio de Efezo, kiu deklaris, ke Sankta Maria estas la Dipatrino. Dum la kristanigo de Eŭropo, la kulto de la virga Sankta Maria anstataŭis la kulton de la virga Artemiso. Kristanismo formortigis unu el la du ĉefindustrioj de la urbo: la kulton de Artemiso.
En 614, granda tertremo parte detruis la urbon. Araboj plurfoje forrabis la urbon dum la 7-a jarcento, sub la kalifo Mu'aŭija ibn Abi Sufjan.
La urbo malgraviĝis, pro la siltopleniĝo de haveno per la rivero. (Hodiaŭ, la ekshaveno kuŝas 5 kilometrojn for de la marbordo.) La perdo de la haveno malaperigis la komercon tra la Egea Maro. Pro la jarcentoj da ŝlimo el la Cayster, en la tempo de la bizanca imperio, granda, malaria marĉo kreskis inter Efezo kaj la maro. La konkuro de Konstantinopolo ekde la 4-a jarcento verŝajne ne helpis. Efezo estis mortigita de ŝlimo, malario, kaj kristanismo.
La selĝukoj konkeris Efezon en 1090, kiam ĝi estis nur malgranda vilaĝo. La Bizanca Imperio rekonkeris ĝin en 1097.
Turkoj konkeris Efezon en la 24-a de Oktobro, 1304, kaj ree apartenis al la selĝukoj. En 1390, ĝi fariĝis parto de la Otomana imperio.
La eksurbo estis plene malsetliĝinta ekde la 15-a jarcento.
Priskribo
Kie tiu granda urbo unufoje staris, nun staras Ayasuluk, malgranda turka vilaĝo. Multaj ruinaĵoj el la klasika urbo ankoraŭ staras.
Ankaŭ staranta sur monto apud Efezo estas la Domo de la Virgulino Maria, loko de pilgrimado por kristanoj kaj muzulmanoj kaj de solenaĵoj je la 15-a de aŭgusto. Laŭ tradicio, post la krucumado de Jesuo Kristo, Sankta Johano portis kun si Marian, la patrinon de Jesuo, al Efezo.
RPM (rokmuzikistaro)
RPM estis brazila rokmuzika bando el San-Paŭlo. RPM estas la portugallingva mallongigo por revoluções por minuto (eo. „rotacioj por minuto“).
RPM fondiĝis en 1985 kaj estis en la 1980-aj jaroj la unua brazila rokmuzikistaro, kiu vendis pli lol du milionoj da sondiskoj. Per tio RPM estis unu el la plej sukcesaj brazilaj muzikistaroj entute. En 1987 la grupo malfondiĝis. Reapero en la jaro 2002 finiĝis en 2003 per denova disiĝo.
Pacatuba (Cearao)
Pacatuba (Pakatubo) estas brazila municipo en subŝtato Cearao, kies nomo havas tupian originon kun la signifo "loko kie abundas la pakaoj" (Cuniculus paca, besto parenca al la agutio). La unuaj koloniigintoj venis en la regionon en la 16a jarcento alfronte al la tiam loĝantaj indiĝenoj. Laŭ statistikoj de 2005, ĝi konsistas el ĉirkaŭ 61 mil enloĝantoj.
Tie troviĝas Lago Boaçu (Boasu'), unu el la fontoj de kiuj originas rivero Cocó (Koko'), kiu iras maren tra la subŝtata ĉefurbo Fortalezo.
Ekzistas alia urbo en Brazilo nomata Pacatuba, en subŝtato Serĝipo.
Uttenhoffen
(jen france, origine germane kaj alemane, prononco ) estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Bas-Rhin, en la historia kultura regiono regiono Alzaco kaj la nuna administra regiono Grand Est ("Granda Oriento"). Fine de en la komunumo vivis.
Le Mesnil-Rogues
Le Mesnil-Rogues estas malaperinta franca situanta en departemento Manche, regiono Normandio.
Ĝiaj loĝantoj nomiĝas Mesnil-Roguais.
Ĝi nun formas parton de Gavray-sur-Sienne.
Abercrombie & Fitch
La Abercrombie & Fitch (A&F) (angle Abercrombie & Fitch Co.) estas usona vesta podetalisto, kiu fokusiĝas al neformala vesto. La kompanio funkciigas du aliajn branĉajn markojn: Abercrombie Kids, Gilly Hicks kaj Hollister Co..
La marko estis kreita de David T. Abercrombie kaj Ezra H. Fitch en 1892 kiel malgranda vendejo en Novjorko.
Historio
Abercrombie komencis kiel malgranda butiko kaj fabriko la 4-an de junio 1892 en la urbocentro Manhatano en la urbo Novjorko, fondita de David Abercrombie. Lia pasio por subĉielaj sportoj inspiris la aspekton de la marko. Ĝia komenca klientaro konsistis el ĉasistoj kaj esploristoj. En 1900, Erza Fitch, kiu estis unu el ĝiaj ĉefaj klientoj, aliĝis al la kompanio kaj la kompanio ŝanĝis sian nomon al Abercrombie & Fitch, en 1904. La fama katalogo de la marko aperis en 1909, kiam 50 mil ekzempleroj kun 456 paĝoj, inkluzive de vestaĵoj kaj akcesoraĵoj por tendaro, inter aliaj, estis presita kaj distribuita, preskaŭ bankrotigante la kompanion. Sed ĝi montriĝis bonega merkatila ilo en la sekvaj jaroj.
Komence de la 90-aj jaroj, la marko moderniĝis kaj gajnis la junan spektantaron per siaj pli neformalaj vestaĵoj kaj taŭgaj por adoleskantoj, kun la plej simila modelado al eŭropaj modeloj.
Maldeno (Masaĉuseco)
Maldeno (angle: Malden ['mɑl dən]) estas urbo en Kantono Middlesex, Masaĉuseco.
Geografio
Oni lokas Maldenon ĉe 42°25'43" norde, 71°3'38" okcidente. Ĉe ĝiaj landlimoj estas Melrozo norde, Evereto okcidente, Medfordo sude, kaj Revero oriente.
Laŭ la Usona Censa Buroo, la areo totala de la urbo estas 13,2 km². Proksime 13,1 km² (99,22%) el ĝi estas tero, kaj proksime 0,1 km² (0,78%) estas akvo.
Transportado
Maldenon servas metroo (specife la Oranĝa Linio), kiu ligas ĝin kun centra Bostono. Busa servado al ĉiuj komunumoj apudaj ankaŭ estas havebla.
Popolnombrado
Dum la censo de 2000, estis 56.340 homoj, 23.009 hejmoj, kaj 13.575 familioj en la regiono. La popoldenseco estis 4.290,5/km². Estis 23.634 domiciloj kun meza denseco de 1.799,8/km². La plejparto de loĝantoj estis blankhaŭtaj (72,09%); aliaj loĝantoj precipe estis aziaj (13,99%), nigrahaŭtaj (8,15%), indiĝenamerikaj (0,14%), kaj pacifikinsulaj (0,06%). 2,10% estis alirasaj, kaj 3,46% multrasaj. 4,79% el la populo estis sudamerikaj aŭ meksikiaj (de iu ajn raso).
El la 23.009 hejmoj, 25,4 % inkluzivis geinfanojn loĝantajn, 42,8 % estis geedzoj loĝantaj kune, 12,3 % havis inan hejmposedanton kaj neniun viron, kaj 41,0 % ne estis familioj. 32,2 % el hejmoj konsistis de individuoj, kaj 11,5 % havis loĝanton solan, kiu havas 65 jarojn aŭ pli. La meza hejmgrandeco estis 2,42 kaj la meza familigrandeco estis 3,13.
En la urbo, 19,9 % el la popolo havis malpli ol 18 jarojn, 8,5 % havis de 18 al 24, 36,9 % havis de 25 al 44, 20,8 % havis de 45 al 64, kaj 13.9% havis 65 jarojn aŭ pli. La meza aĝo estis 36 jaroj. Por ĉiuj 100 inoj estis 92,8 viroj. Por ĉiuj 100 inoj kun 18 aŭ pli jaroj, estis 90,0 viroj.
La mediana enspezo de hejmo en la urbo estis $45.654, kaj la mediana enspezo de familio estis $55.557. Viroj havis medianan enspezon de $37.741; inoj, $31.147. La pohoma enspezo por la urbo estis $22.004. 9,2 % el la popolo kaj 6,6 % el la familioj estis malriĉaj. El la homoj malriĉaj, 11,6 % havis malpli ol 18 jarojn kaj 10,2 % havis pli ol 65.
Pokémon
Pokémon (japane: ポケットモンスター [poketto monsutā], de la angla Pocket Monsters = "Poŝaj Monstroj", mallongigo: ポケモン [pokemon]) estas unuflanke serio de rolaj videoludoj por diversaj videoludiloj de Nintendo, kaj aliflanke ankaŭ la nomo de pli ol 809 malsimilaj fikciaj bestoj en tiuj ludoj. Post la apero de la du unuaj ludoj en 1996, el la sama koncepto estis faritaj ankaŭ serioj animeaj kaj mangaaj, kolektkarta ludoj kaj aliaj produktoj. Pokémon estis en 2007 konsiderata kiel la dua plej sukcesa serio de videoludoj pro 155 milionoj da kopioj venditaj.
TAĜIRI Satoŝi elpensis la serion. Lia ŝatokupo, kaptado de cimoj, inspiris lin. Kiel cimojn, la rolulo "pokémon-trejnisto" kaptas sovaĝajn pokémon-ojn. Sovaĝa Pokémono ne havas trejniston. Por kapti kaj iĝi trejnisto de iu Pokémono, la pokémon-trejnisto devas uzi pilkon nomitan angle "pokéball" (japane: モンスターボール [monsutābōru]). Post kaptado, pokémon-oj povas batali kontraŭ pokémon-oj de aliaj trejnistoj. Pokémon-o kiu venkas alian pokémon-on en batalo ricevas spertpoentojn. Se pokémon-o ricevas sufiĉe da spertpoentoj, ĝi atingas supran nivelon de forteco.
La ludoj
De 1996 ĝis 2018, estis publikigitaj sep generacioj de Pokémon-videoludoj. En ĉiu generacio, novaj Pokémonoj unue aperis, tiel ke la nombro da Pokémonoj kreskis de 151 en 1996 ĝis 809 en 2018.
La Unua Generacio
La unuaj ludoj estas Pokémon Red kaj Blue (Blue estas Green en Japanujo). Ili aperis en la japana lingvo en 1996. En Japanujo ankaŭ aperis Blue, kiu estas versio nur por Japanujo kun pli novaj bildoj kaj sonoj.
La Dua Generacio
La duaj ludoj estas Pokémon Gold kaj Silver kaj poste aperis Pokémon Cristal.
La Tria Generacio
La triaj ludoj estas Pokémon Ruby kaj Sapphire kun refaroj de la unuaj ludoj sub la nomoj, Pokémon FireRed kaj LeafGreen kaj poste aperis Pokémon Emerald.
La Kvara Generacio
La kvaraj ludoj estas Pokémon Diamond kaj Pearl kun Pokémon Platinum. Poste aperis la refaroj Pokémon HeartGold kaj SoulSilver.
La Kvina Generacio
La kvinaj generacioj estas Pokémon Black kaj White. Post du jaroj aperis Pokémon Black 2 kaj White 2 en la sama regiono de ludado.
La Sesa Generacio
En oktobro 2013 aperis du novaj ludoj- Pokémon X kaj Y kun novaj Pokémonoj. Ili estas la unuaj Pokémonaj ludoj por la konzolo Nintendo 3DS. En Novembro 2014, Pokémon Omega Ruby kaj Alpha Sapphire aperis.
La Sepa Generacio
La sepaj ludoj, Pokémon Sun kaj Moon, aperis en novembro 2016. La sekvaj ludoj, Pokémon Ultra Sun kaj Ultra Moon, aperis en novembro 2017. Ĉi tiuj ludoj okazas en la regiono Alola.
La Oka generacio
Pokémon Sword and Shield aperis en novembro 2019, okazanta en la regiono Galar.
La Naŭa generacio
Pokémon Scarlet and Violet aperis en februaro 2022, okazanta en la regiono Paldea.
TV
La televidserio Pokémon sekvas la aventurojn de Ash (Satoshi japane). Kiel en la ludoj, Ash volas iĝi Pokémona ĉampiono, kaj tiucele devas kapti diversaj Pokémon-ojn kaj venki diversajn estrojn. Li vojaĝas tra la universo de Pokémon kun siaj geamikoj.
Pokémon Go
Pokémon Go estas videoludo por man-tenataj elektronikaj iloj, precipe inteligentaj telefonoj kaj tabulkomputiloj.
Stano Marček
Stano MARČEK, oficiale Stanislav MARČEK (naskiĝis la 5-an de januaro 1953 en Slovakio) estas slovaka esperantisto, instruisto, eldonisto, membro de Akademio de Esperanto kaj laŭreato de Premio Deguĉi.
Profesia vivo
Marček studis pri aparataj kaj aŭtomatigaj teĥnikoj. Post studado li laboris en paperoproduktado, tapetoproduktado kaj celulozoproduktado kaj gvidis fakon pri elektroniko.
En la 1980-aj kaj 1990-aj jaroj li laboris kiel manaĝero de sukcesa Ĉeĥoslovakia roka muzika grupo Team. Krom aliaj aferoj li prizorgis eldonon de ilia unua albumo ankaŭ en Esperantlingva versio kaj preparis Esperantan turneon.
Agado en Esperanta movado
Marček eklernis Esperanton kiel 12-jaraĝa en bazlernejo. En sia junaĝo li aktivis en la slovakia junulara esperanto-movado kaj gvidis kursojn de Esperanto. Li fondis, gvidis kaj aligis al TEJO organizon Junaj Esperantistoj en Slovakio (JES), kiu poste malfondiĝis, sed en 2003 estis fondita ĝia posteulo, Slovakia Esperanta Junularo.
Ekde 2010 li estas prezidanto de Slovakia Esperanta Federacio.
Stano Marček estas membro de Akademio de Esperanto.
Redaktado de gazetoj kaj revuoj
Marček laboras kiel redaktoro de Juna Amiko (gazeto de ILEI), Esperanto aktuell (gazeto de Germana Esperanto-Asocio) kaj ekde 2013 helpas pri Esperantisto Slovaka (organo de Slovakia Esperanta Federacio), kiun li redaktis en 1985-1995.
Antaŭe li estis redaktoro de la revuoj Esperanto (2002-2013) (organo de UEA), Esperantista Vegetarano (1982-1997) kaj Heroldo de Esperanto (2000-2001) kaj kunlaboris kun Monato.
Eldona agado
Marček posedas propran eldonejon en kiu li eldonas eldonaĵojn de si mem kaj de aliaj aŭtoroj.
Al lia verkaro apartenas fama lernolibro Esperanto per rekta metodo kiu en majo 2016 estis tradukita jam al 38 lingvoj. Li aŭtoras ankaŭ kolektojn de krucvortenigmoj, instru-amuzaj libroj, sonlibroj kaj metodikaj materialoj. Al la slovaka li tradukis kaj eldonis libron La Zamenhof-strato de Roman Dobrzyński, redaktis kaj eldonis la libron Bona Espero, idealo kaj realo de la sama aŭtoro.
Instruado
En 1977 li akiris diplomon de instruisto de Esperanto kun aprobo por gvidi kursojn laŭ asociaj ekzamenoj ĉe Eduard Vladimír Tvarožek kaj Magda Šaturová-Seppová. Li gvidis kursojn de diversaj niveloj dum SET-Lanĉov kaj InPaSem en Ĉeĥio, SELKO, Somera Esperanto-Studado (SES) en Slovakio, Someraj E-kursoj en Finnlando, Pollando, Germanio, Francio (TAKE/IKEF), Svislando (KCE, La Chaux-de-Fonds), Hispanio (Internacia Semajno), Nov-Zelando (Oceania Kongreso) kaj aliaj. En 1982 organizis kaj direktoris Internacian Junularan Kursejon en Bardejov, Slovakio.
Lia lernolibro Esperanto per rekta metodo estis tradukita al 34 lingvoj (en 2014). Ĝi estas disponebla por aliaj instruistoj kun aldona instrua materialo, kiel priskribitaj bildoj, sonregistrita modela elparolo kaj muzika albumo Kantoj por kursoj por engaĝigi lernantojn.
Aŭskultejo
Kunlabore kun Germana Esperanto-Biblioteko en la urbo Aalen Stano Marček kreis interretan “Aŭskultejon de Stano Marček”, en kiu oni povas aŭskulti kaj libere elŝuti sonlibrojn kun fabeloj, poezio kaj prozo, kaj ankaŭ kantojn en Esperanto. Dum la kronvirusa epidemio multaj homoj devis esti hejme kaj serĉi interesajn, amuzajn kaj utilajn okupiĝojn. Li do decidis donaci al esperantistoj sonlibrojn kaj kantojn, kiujn li antaŭe eldonis sur kompaktaj diskoj kaj kasedoj, aŭ kiujn mi helpis eldoni al aliaj eldonejoj. Emfazinda estas la pedagogia valoro de la sonlibroj: aŭskulti kaj kompreni parolatan tekston, lerni novajn vortojn, alproprigi al si modelan elparolon, belajn kaj modelajn vortturnojn el popularaj libroj aŭ kantoj, el la agrabla mondo de fabeloj, rakontoj, poezio aŭ muziko.
Premioj
Pro sia agado estis Marček plurfoje premiita per diversaj premioj.
Pro „instruado de Esperanto, informado pri Slovakio en esperantista medio“ li estis en 2008 deklarita Esperantisto de la jaro en Slovakio. En 2010 li estis enlistigita en Panteono de Edukado.net.
En 2014 laŭ decido de estraro de UEA estis al li aljuĝita Premio Deguĉi, konata ankaŭ kiel „esperantista pacpremio“ pro „longtempa agado kiel instruisto de Esperanto en multaj landoj kaj pro lia ĵurnalisma agado kiel redaktoro de multaj Esperanto-gazetoj“. Solena transdono ne okazis dum publika aljuĝo, dum la 99a Universala kongreso, pro malĉeesto de Marček, sed dum KAEST 2014 kun transdono de la premio fare de Stefan MacGill.
Persona vivo
Stano Marček estas vidvo, patro de unu filino (naskiĝinta en 1980) kaj unu filo (naskiĝinta en 1983).
Zazuar
Zazuar estas vilaĝo kaj municipo, kodo-483, en la sudo de la provinco Burgoso, memstara komunumo Kastilio kaj Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al la distrikto Ribera del Duero, en la jurisdikcio de Aranda de Duero.
Geografio
Ĝi troviĝas proksime de Roa kaj de Aranda de Duero. Ĝia municipa teritorio okupas totalan areon de 5,8922,579 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 207 loĝantojn. Ĝi perdis preskaŭ 800 loĝantojn ekde la 1900-aj jaroj pro migrado al urbaj areoj, kiel ja okazis en multaj loĝlokoj de la regiono.
Ĝi distas 86 km de Burgoso, provinca ĉefurbo.
Historio
La areo apartenis unue al la Regno Kastilio. En Mezepoko okazis reloĝado fine de la 9-a jarcento. Plej frua mencio estas de 1177.
Aktualo
Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj, vitejoj), kaj brutobredado (ŝafoj). Lastatempe plej ekgravis kultura kaj rura turismo, ekzemple piedirado tra naturaj lokoj. Inter vidindaĵoj menciindas la preĝejo de Sankta Andreo, ekkonstruata dum la 16a jarcento kaj finita post du jarcentoj kaj la ermitejo de Sankta Vitoro.
V-valo
V-valo aŭ  V-forma valo estas valo kiu troviĝas ofte en mezmontaro kaj altmontaro. Ofte la la valofundo estas mallarĝa, tiel ke la valo povas esti nomata mallarĝvalo.
V-valoj ekestas ĉe forta profunda erozio kaj samtempe okazanta denudacio ĉe la valaj deklivoj.
Antaŭanto
Precipe ĉe la supra parto de rivero la riverakvo rapide fluas pro la granda dekliveco, parte en formo de akvofaloj. La rivero entranĉiĝas erozie en la rokaĵon kaj tio dum la jarcentoj fariĝis funelvalo. Depende de la eco de la rokaĵo el tio rezultas V-valo aŭ ravino. Tiu fenomeno troviĝas ofte en altmontaro. La erozio en la profundo estas ofte tie tiom forta, ke la veterdisfalo de la deklivoj kaj ties fortransporto ne povas sekvi ĝin. La rokvandoj de la ravinoj fomiĝas preskaŭ vertikalaj kaj nur tiom larĝaj kiel la riverlarĝo.
Formiĝo
Larĝaj V-valoj havas nur malgrandan profundon pro la malgranda erozio en la profundo kaj malgranda flanka erozio.
156751 Chelseaferrell
156751 Chelseaferrell estas asteroido de la ĉefa asteroida zono en 5:9 kun Marso kaj 7:2 kun Jupitero.
Nomo
Ĝia nomo honoras Chelsea L. Ferrell, de la Southwest Research Institute, kiu servis kiel resursa analizistino por la misio New Horizons al Plutono.
Maximiliano Hernández Martínez
Dum lia prezidenteco okazis kamparana insurekcio en 1932 kie mortis 25.000 indiĝenoj, socia kontraŭstaro al lia politiko bazita sur kredaro en teozofio, diplomatia movaro dum la Dua Mondmilito, grava malpliigo de la deliktagado pro perforto, sanigo de la publikaj financoj, kreado de ŝtata banko elsendanto de mono, vendado de malmultekostaj loĝejoj al kamparanoj, konstruo de la Tutamerika ŝoseo kaj forigo de la ekstera ŝuldo.
En 1944 grupo de militistoj insurekciis kaj estis perforte subpremataj dum paro de tagoj. Post unu monato okazis ĝenerala striko, kio devigis la generalon elposteniĝi. Hernández Martínez estis mortigita post 22 jaroj en Honduro.
Smrček
Vilaĝo Smrček situas en Ĉeĥio, regiono Pardubice, distrikto Chrudim, ĉe suda rando de Bohemia-Moravia montetaro, 14 km sudoriente de la urbo Chrudim, 5 km sude de la urbo Chrast. Vivas ĉi tie.
Historio
La unua mencio pri la vilaĝo Smrček, respektive pri Vilém Křeše el Smrček, devenas el la jaro 1344. La sinjoro estis atestanto ĉe limigo inter episkopejo de Litomyšl kaj monaĥejo de Podlažice.
Municipan memstarecon la vilaĝo akiris nur en la jaro 1992, kiam ĝi deiĝis de vilaĝo Horka.
La vilaĝon ĉirkaŭas vastaj arbaroj, ĉefe piceaj, kaj de tiuj verŝajne devenas ankaŭ nomo de la vilaĝo Smrček (Piceeto). En ĉirkaŭaĵo estas tri grandaj fiŝlagoj, kiuj nomiĝas Malá Straka, Velká Straka kaj Žďár. En ili oni bredas karpojn kaj por kutimaj kristnaskaj vespermanĝoj kaj por okaza dumjara konsumado. En proksimaj arbaroj oni povas bone promeni en belega pejzaĝo aŭ kolekti vakciniojn aŭ fungojn.
Preĝejo
En nordokcidenta parto de la vilaĝo situas preĝejeto de Sankta Anna, origine gotika, atestita en la jaro 1349y, rekonstruita baroke. Ĝi estas ununava kun trilatere fermita presbiterejo, prisma turo antaŭ la okcidenta frontalo kaj sakristio sur norda flanko. La presbiterejo kaj subturejo estas kruce volbitaj, triumfa arko duoncirkla, en la navo estas plata ligna plafono. Triala altaro estas signita per jaro 1669, kun bildo de Sankta Anna.
Quadrelle
Quadrelle estas komunumo de Italio.
Mortagne-au-Perche
Geografio
Mortagne-au-Perche situas oriente de Alençon kaj  okcidente de Parizo.
Dendero
Dendero, malgranda urbo en Egiptio, troviĝas 60 km norde de Luksoro ĉe la okcidenta bordo de Nilo kontraŭ la provincia urbeto Kena. Tie vizitantoj trovos la Templon de Hathoro, neniam finitan, sed bone konservitan.
Orientita al Nilo, la Templo de Hathoro sekvas tipan planon de aliaj temploj el la grek-romia periodo. Ĝi estas dediĉita al la diino Hathoro kaj ŝia mitologio pri ŝia edzo, Horuso de Edfo. La konstruo de la aktuala templo komenciĝis antaŭ la regnado de Ptolemeo la 8-a Eŭergeto la 2-a, kies nomo troviĝas en la kriptoj, daŭris dum la ptolemeaj reĝoj kaj estis kompletigita dum romiaj tempoj.
La enirejo de la templa komplekso estas enorma romia pordego. Interne de ĝi estas malgranda sed komplika reliefa cizelaĵo de Beso, la malbela eta duondio. La irvojo al la templo estas inter du romiaj fontanoj kaj finiĝis ĉe la enorma enira pordego. La enfermaj muroj estas el kot-brikoj kaj datiĝas de la romia epoko. Interne de la muroj estas la templo, du naskejoj, kopta baziliko, kuracejo, sakrala lago, kaj templo al Izisa.
La ĉefa templo havas imponan fasadon, konstruitan kiel malalta ŝirmmuro, dividitan per ses masivaj Hathor-kapaj kolumnoj kaj enorma kurba kornico kun flugila sundisko super la enirejo. La plafono de la unua hipostilo estas speciale interesa, dividita en sep bendojn de bone konservitaj astronomiaj figuroj, prezentantaj la diinon Nuto, grifojn, flugilajn sundiskojn, kaj la romiajn zodiakajn signojn.
Sur la tegmento estas ĉambraro, konata kiel la ozirisa ĉambraro. La muroj de la unua ĉambro prezentas vidaĵojn de la entombaĵoj de Oziriso, inkluzive liaj kanopoj. Kaj ĉe la plafono Nuto estas denove prezentata kun aliaj astronomiaj figuroj. Ĉe la alia duono de la plafono estas gipsa kopio de la fama Dendera Zodiako, kies originalo nun estas en la Luvro en Parizo.
Dekstre estas du naskejoj kaj inter ili estas la restaĵoj de kopta baziliko, kiu datiĝas de la kvina jarcento p.K. Apud la ruiniĝinta preĝejo estas la kotbrika restaĵo de kuracejo. Ĝi havis benkojn ĉe siaj flankoj, kie la malsanuloj ripozadis, atendante ke la pastroj faru kuracojn. Ortangula sakrala lago estas ĉe la sud-okcidenta angulo de la templa korto. Malantaŭ la templo estas Izisejo, malgranda templo dediĉita al la diino Izisa. La ekstera malantaŭa muro de la Hathora templo estas rimarkinda. Reliefoj prezentas la reĝajn figurojn de Kleopatra la 7-a kun ŝia filo Ptolemeo la 15-a.
József Czintos
CZINTOS József [cintoŝ] estas rumanuja hungara aktoro naskita en Târgu Mureş la 30-an de majo 1946.
Kariero
Ekde 1969 li estas ano de Szatmárnémeti Északi Színház Harag György Társulat.
Izoamila fosfato
Izoamila fosfato aŭ izoamila ortofosfato estas organika kombinaĵo rezultanta el interagado de la izoamila alkoholo kaj fosfata acido. Ĝi estas senkolora likvaĵo, malmulte solvebla en akvo. Izoamila fosfato posedas 15 karbonatomojn, 33 hidrogenatomojn, 4 oksigenatomojn kaj 1 fosforatomon Izoamila fosfato uzatas en kemiaj sintezoj kaj en la preparado de izoamilaj derivaĵoj.
Puglianello
estas komunumo de Italio. Ĝi situas en la regiono Kampanio kaj la provinco Benevento. Fine de en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². Kristana patrono estas la sankta Jakobo la pli aĝa, kies memortago sekve estas la komunuma festotago.
Najbaras la komunumoj Amorosi, Faicchio, Ruviano (CE) kaj San Salvatore Telesino.
Pirazino
Pirazino aaŭ C4H4N2 estas substanco en la organika kemio, kiu apartenas al la aromataj kombinaĵoj. Ĝi facile ekbrulas. La suma formulo estas C4H4N2, kaj la denso 1,031 g·cm−3.
(17114) 1999 JJ54
(17114) 1999 JJ54 estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la en la kadro de la kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
NGC 1415
NGC 1415 (aliaj indikoj — IC 1983, PGC 13544, ESO 482-33, MCG -4-9-47, IRAS03387-2243, AM 0338-224) estas galaksio en konstelacio Eridano.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Bochum
La urbo Bochum [] (vestfale: Baukem) estas la centro de la meza Ruhr-regiono en la federacia lando Nordrejn-Vestfalio.
La eksterdistrikta urbo en la distriktaro Arnsbergo estas unu el la kvar supercentroj de la Ruhr-regiono kaj estas kun siaj 380 000 loĝantoj la sesa plej granda urbo de la lando, la dua plej granda de Vestfalio kaj inter la 20 plej grandaj urboj de Germanio. Bochum membras en la regiona ligo Vestfalio-Lipo kaj en la regiona ligo Ruhr. La loĝantaro de la urbo preterpasis en 1905 la limon de 100 000 loĝantoj, kaj faris el Bochum grandurbon.
Post la progresa malaktiviĝo de minado, Bochum adaptiĝis al moderna servo-ekonomio. Krome ekzistas tie diversaj minadinstitucioj. La Bochumer Verein famiĝis ekde 1842 en la industrihistorio, kiam tiu entrepreno sukcesis gisi ŝtalon al variaj formoj. La unua produktaĵo de la firmao estis sonoriloj el tiu ĉi materialo. 15 000-kilograma sonorilo, videbla antaŭ la urbodomo de Bochum, memorigas la loĝantojn pri tiu ĉi epoko.
Geografia situo
Bochum kuŝas sur la platmonteta "Bochumer Landrücken", inter la riveroj Ruhr kaj Emscher, ĉe la limo inter la suda kaj norda karbozonoj de la Ruhr-regiono. La plej alta loko de la urboteritorio situas ĉe la strato Kemnader je 196 metroj, dum la plej malalta loko situas ĉe la strato Blumenkamp en Hordel, je 43 m super marnivelo. De norde suden, la plej granda etendiĝo de la urbo estas 13 kilometroj, kaj de okcidente orienten ĝi estas 17,1 kilometroj. La tuta landlimo kun najbaraj teritorioj longas 67,2 kilometrojn.
Najbaraj komunumoj
Herne (eksterdistrikta urbo), Castrop-Rauxel (distrikto Recklinghausen), Dortmund (eksterdistrikta urbo), Witten kaj Hattingen (ambaŭ distrikto Ennepe-Ruhr) samkiel Essen kaj Gelsenkirchen (ambaŭ eksterdistriktaj urboj)
Urba subdivido
La urboteritorio de Bochum konsistas el 6 urbodistriktoj. En ĉiu urbodistrikto ekzistas distriktakonsilantaro, ĉiu administrita de distriktestro. La urbodistriktoj mem estas subdividitaj en "statistikajn distriktojn". Plej multaj el ili estis iam memstaraj komunumoj, kaj perdis siajn sendependecojn pro enkomunumigo. La statistikaj distriktoj estas markitaj per ducifraj arabaj nombroj.
Historio
Variaj arkeologiaj trovaĵoj evidentigas daŭran, tre malnovan homan enloĝiĝon en la hodiaŭa urboteritorio de Bochum, jam en la malfrua neolitiko, precipe ĉirkaŭ la rivereto Ölbach.
La urbeto estis historie menciita por la unua fojo en dokumento skribita de la ĉefepiskopo de Kolonjo, sub la nomo "Cofbuokheim". En 1321, la grafo Engelberto la 2-a de la Mark konsentis al Bochum plurajn urboprivilegiojn. Malgraŭ minprospektorado jam en la 14-a jarcento kaj daŭra subĉiela ekspluatado de terkarbo, Bochum esence restis terkultura kaj agrikultura urbeto ĝis la 19-a jarcento. La urbeto cetere frue gastigis kelkajn translokajn administrejojn, al kiuj aldoniĝis minadministrejo en 1738.
Ĝis 1806, la urbo apartenis al la prusa graflando Mark. Ĝi poste fariĝis parto de la departemento Ruhr (ĝis 1813), de la grandduklando Berg, kaj poste kaj nedaŭre al la prusa civilgubernio inter Weser kaj Rejno. En 1815 la urbo aliĝis al Prusio kaj estis algrupigita al la provinco Vestfalio. En 1817 la urbo Bochum iĝis sidejo de distrikto, el kiu ĝi tamen eliĝis en 1876 kiel eksterdistrikta urbo. La distrikto Bochum ankoraŭ ekzistis ĝis 1929, sed estis poste malfondita.
La 9-an de novembro 1938, dum la t.n. kristala nokto, ankaŭ la judaj civitanoj de Bochum spertis perfortajn ekscesojn kaj pliakrigitan persekuton fare de la naziaj organizaĵoj kaj naziemaj etburĝoj. La tumultuloj ekbruligis la sinagogon, deportis judajn civitanojn al koncentrejoj kaj detruis multajn judajn instituciojn kaj loĝejojn. La nazioj murdis ĉirkaŭ 500 judajn aŭ judodevenajn civitanojn dum la genocido de la sekvaj jaroj : inter ili, 19 aĝis malpli ol 16 jaroj. Decembre de 1938, la juda popollerneja instruistino Else Hirsch ekorganizis entute dek transporton de infanoj kaj junuloj al Nederlando kaj Britio por savi ilin. Nederlandaj familioj ankaŭ elprenis infanojn el aliaj persekutataj grupoj, protektante ilin kontraŭ deportado kaj murdado.
Dum la Dua mondmilito, aliancanaj bombaviadiloj detruis la urbon je 38 procentoj. Kiam la Dua milito ĉesis en 1945, la venkintaj ŝtatoj atribuis Bochum al la brita okupata areo. La brita militadministracio instalis en Bochum du tendarojn por loĝigi homojn senhejmigitajn pro la milito. La plejmulto el ili estis iamaj deviglaborantoj el Pollando.
En la postmilita epoko, Bochum evoluis kiel kultura centro de la Ruhr-regiono. En 1962, Adam Opel AG, filio de la konzerno General Motors, establis i.a. sur la tereno de la iama minejo Dannenbaum tri aŭtofabrikojn en la urbopartoj Laer kaj Langendreer. Ili rapide simbolis novan ŝanĝon kaj revolucion de la ekonomia strukturo de la Ruhr-regiono.
En 1964 oni pretigis en la urboparto Harpen la butikcentron Ruhr-Park en tute kampara areo : ĝi tiam estis la dua, kaj nun la plej granda bultikcento en Germanio. En 1973, la lasta minejo (Zeche Hannover) de Bochum malaktiviĝis. El vastaj industriaj areoj oni faris grandajn, verdaĵajn, parte preskaŭ kampareskajn terenojn, kiuj etendiĝas i.a. ĝis la Ruhr kaj la lago Kemnade (pretigita en 1980). En 1979 oni inaŭguris la unuan tram-linion kaj la Ruhr-stadionon.
Ekde 1919 Bochum disponas teatrejon, kaj ekde 1965 ĝi havas universitaton (la Ruhr-Universitato kun ĉirkaŭ 33.000 studentoj).
En 1989 ekfunkciis la trammetroa linio U 35 ekde la ĉefa stacidomo Bochum ĝis Herne kaj la kastelo Strünkede. En 1993 la urboj Bochum, Hattingen, Herne kaj Witten kuniĝis por formi la Centra Ruhr-Regionon. En la jaro 2003 oni inaŭguris la eventejon RuhrCongress. En 2004 la laboristoj de la Adam-Opel-fabrikejoj strikis. En la jaro 2005 la juda komunumo Bochum – Herne – Hattingen ekkonstruis novan sinagogon.
Demografio
En 1904 la loĝantaro de la urbo preterpasis la limon de 100 000 homoj, pro kio ĝi oficiale iĝis grandurbo. Jam en 1926 duobliĝis tiu ĉi nombro al 200 000 loĝantoj. La 1-an de januaro 1975, la loĝantaro atingis (ĉefe pro la kuniĝo kun la urbo Wattenscheid, 81 469 loĝantoj en 1974) 417 336 homojn, kio restis ĝia historia maksimumo. La 31-an de decembro 2005, laŭ takso de la landa oficejo por informadiko kaj statistiko NRV, la loĝantaro por Bochum sumiĝis 385 626 homoj (tiu nombro konsistas nur el ĉefloĝejoj, kaj estis reviziita post komparo kun la aliaj landaj oficejoj). Ĝis 2025, projektas la landa oficeco, la loĝantaro de Bochum verŝajne revenos al proksimume 359 300 homoj.
Romkatolika eklezio
Ekde sia fondado Bochum apartenis al la ĉefepiskopujo Kolonjo kaj estis subigita la ĉefdiakonadon de la kolonja preposto. Ĉ. 1570 en Bochum enradikiĝis la reformacio. Tamen daŭris ankoraŭ ĝis 1613, kiam la luterana komunumo apartiĝis de la katolika. Ekde 1634 ekestis ankaŭ reformita komunumo. Post tiam la urbo estis plejparte protestanta, sed ĉiam ekzistis ankaŭ katolikoj, kiuj plu apartenis al la ĉefepiskopujo Kolonjo. En 1821 ĝi estis alordigita la episkopujon resp. ĉefepiskopujo Paderborn. Bochum iĝis rezidejo de dekanato, kiu poste estis subdividita en la dekanatojn Bochum-centro, Bochum-sudo kaj Bochum-oriento. Ekde la 31-a de aŭgusto ĝis la 4-a de septembro 1949 en Bochum okazis la 73-a Germana Katolika Foiro sub la devizo „justeco kreas pacon". En 1958 Bochum estis aligita la novfonditan episkopejo Asindo. La cistercianoj starigis la monaĥejon Stiepel. La parokoj de Bochum hodiaŭ apartenas al la urbodekanato Bochum resp. Wattenscheid.
Alistrukturigo de la episkopejo Essen
Ĝis la 31-a de decembro 2008 laŭ planoj de la episkopo de Essen kaj sub la risko de unika tradiciorompo ĉiuj parokoj de Bochum inkluzive la praparoko S-taj Petro kaj Paŭlo estos malfonditaj, dum kiam ekestas en la urba teritorio kvar grandparokoj:
''Por la sinoptiko pri komunumpregejoj, filialpreĝejoj kaj „pluaj preĝejoj" vd. ankaŭ diocezo Asindo.
La cisterciana-monaĥoparoko S-ta Maria en Stiepel pluekzistos kiel memstara komunumo kaj ne estos enigita en la novan strukturon de la episkopujo Essen.
Protestantaj eklezikomunumoj, libereklezioj kaj religiaj komunumoj
La protestantaj komunumoj de Bochum venis per la transiro de la urbo al Prusio al la evangela eklezio en Prusio resp. ties vestfalia provinca eklezio. Bochum iĝis rezidejo de eklezidistrikto, el kiu naskis la hodiaŭa eklezidistrikto Bochum ene de la evangela eklezio en Vestfalio. Tiu ampleksas sur entute 22 evangelajn eklezikomunumojn ene de la urbo Bochum.
Krom la evangelaj kaj katolikaj komunumoj en Bochum ankaŭ ekzistas diversaj libereklezioj, inter ili la komunumo de la kristanoj eklezio, la evangelaj-liberekleziaj komunumoj (baptistoj), Liberaj evangelaj komunumoj, la Memstara evangelia-lutera eklezio (SELK) – du komunumoj –, la libereklezia ligo de la komunumo de Dio k.a. Ankaŭ la novapostola eklezio kaj La Komunumo de Kristanoj samkiel la Atestantoj de Jehovo ekzistas en Bochum.