cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Hontianske Trsťany
Historio
La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1244 laŭ tiama hungara ortografio "Nadasd". En 1828 loĝis tie 416 vilaĝanoj en 69 domoj. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Hontnádas 549 homoj, (plejparte slovakoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Hont, al distrikto de Bátovce, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 vivis en Hontianske Trsťany 350 homoj, (338 slovakoj).
Grünheide
Grünheide - germane por "verda erikejo" - havas diversajn signifojn. Interalie,
Zdenkó Tamássy
Zdenkó Tamássy [tamAŝi], laŭ hungarlingve kutima nomordo Tamássy Zdenkó estis hungara komponisto. Lia patrino estis Rózsi Ilosvay.
Zdenkó Tamássy naskiĝis la en Vezseny, li mortis la  en Budapeŝto.
Biografio
Zdenkó Tamássy studis en Muzikarta Altlernejo Ferenc Liszt inter 1940–1946. Liaj plej gravaj instruistoj estis Béla Böszörményi-Nagy kaj Rezső Kókai (komponisto). Post siaj studoj li akiris statuson en Hungara Radio. En 1953 li estis estro de la muzika frakcio. Tiuteme li ankaŭ komponadis, plej ofte ekde 1951 muzikaĵojn por filmoj. Li ricevis premion en 1966.
Alberto Santos-Dumont
Alberto SANTOS-DUMONT [aŭbertŭ santŭz dumon] (naskiĝis la 20-an de julio 1873 en tiama Santa Luzia do Rio das Velhas (hodiaŭ Santos Dumont), kaj mortis la 23-an de julio 1932 en Guarujá, San-Paŭlo, Brazilo) estis inĝeniero kaj inventinto de aviadilo. Grandan parton de sia vivo li pasigis en Parizo, kie ekzemple li en 1898 estis inter la fondintoj de la nacia aviada klubo Aéro-Club de France, kies fondon ĉefe motoris la esperantisto kaj teknikisto Ernest Archdeacon.
Santos-Dumont skribis kelkajn verkojn, inter ili Dans l’Air ("En la aero", 1904) kaj O que eu vi, o que nós veremos ("Kion mi vidis, kion ni vidos", 1918), kaj krom stireblaj balonoj lia plej fama inventaĵo estas 14 bis. Li kontribuis al la popularigo de brakhorloĝoj por viroj, ĉar pli praktikaj por la tiamaj flugpioniroj; ĝis tiam la brakhorloĝo, inventita de Patek Philippe, estis uzata nur de virinoj, kiel juvelo.
Li estas konsiderata la dua okupanto de la Seĝo 38 de la Brazila Beletristika Akademio, kvankam li ne enoficiĝis. Santos-Dumont sinmortigis 59-jaraĝa. Laŭdire li estis profunde ĉagrenita pro la uzo de aviadiloj en sangaj bataloj de la brazila Pro-Konstitucia Revolucio en 1932 (pri kiu oni povas legi ankaŭ en Historio de Brazilo).
Pro liaj faroj, la Aera Klubo de Parizo donis al li diversajn honoraĵojn, kiel monumenton en Saint-Cloud, kiu reprezentas la legendan Ikaro en bronza statuo.
Oswald Myconius
Oswald MYCONIUS (1488-1552) (ankaŭ Oswald Geisshüsler) estis svisa humanisto, teologo, filologo, helenisto, pedagogo, disĉiplo de Ulriko Zvinglo, unua reformisto en Lucerno, lernanto de Henricus Glareanus (1488-1563) kaj Erasmo de Roterdamo, instruis literaturon en la Universitato de Zuriko, sukcedis al Johannes Oecolampadius (1531) en la preĝejo de Bazelo, arda partiano de la luterana dogmo pri la sakramentoj, en siaj rilatoj kun la svisa eklezio, kio animis lin. Tamenŭtemis pri ulo modesta kaj ĝentila. Li havis konstantan rilaton al Kalvino.
Vivo
Li studis filologion en la Universitatoj de Berno kaj Bazelo, kaj iĝis profesoro pri homsciencoj en Bazelo, Lucerno kaj poste en Zuriko, kie li promociis la inviton de Zvinglo al la ministerio de la urbo. En 1520, li turnis sian atenton al la studo de la Sanktaj Skribaĵoj. Zvinglo havis lin kiel asistanton por siaj grupo da bibliaj studoj kiu kunigis bone regantojn de la greka lingvo kaj la Biblio. Myconius, kiel laikulo, estis komisiita de la urba konsilantaro je plenumado de tiuj studoj en la Preĝejo de la Virina Monaĥejo (Fraumünster). Lia profunda sed populara ekspozicio baldaŭ altiris grandan spektantaron el ĉiuj rangoj. Tiamaniere ke, eĉ ne estante predikisto, tamen li estis efektiva promocianto de la reformo.
Ni devas agnoskike kelkaj estontaj anabaptistaj estroj partoprenis en tiuj kunvenoj, ĉar Myconius bone rilatis kun kelkaj el ili. Konrad Grebel (1498-1526) estis en la movado, kiam Myconius, kune kun Joachimus Vadianus (1484-1551) kaj Johannes Xyloctetus (1490-1526), plenumis la unuan sciencan supreniron al la Monto Pilato, en Lucerno, kiu estis vualita per superstiĉoj.
Pli malfrue, Grebel permesis al Myconius, kune kun Zvinglo, Leo Jud (1482-1542), Kaspar Megander (1495-1545), partopreni en la disputoj kun la Svisa Kunfrataro, eĉ en la 17-a de januaro 1525, kiu rezultis en la fondo de la zurika kunfrataro. Myconius ankaŭ partoprenis en la debato kun Balthasar Hubmaier (1480-1528) en la 21-a de decembro 1525. Li raportis ke li partoprenis en naŭ amikaj seriozaj diskutoj kun la anabaptistoj.
En1534, li redaktis la Unuan Konfesion de Bazelo, poste en 1536, li partoprenis en la dua redaktado de la Dua Konfesio de Bazelo, pli konata kiel la Unua Helveta Konfesio. Li kunlaboris kun la publikigado de la korespondado inter Oecolampadius kaj Zvinglo, subtenas la unuan eldonon de la Korano en la latina far Theodor Bibliander (1509-1564) kaj redaktas la unuan biografion dediĉitan al Zvinglo "De Vita et Obitu H. Zwinglii", en 1536.
Feliks Stackeviĉ
Feliks Stackeviĉ (Фелікс Стацкевіч) - estas belarusia kaj rusia memuaristo, verkisto kaj pedagogo. Naskiĝis 2 decembro 1879, en urbo Ŝĉuĉin. Instruis latinan lingvon kaj estis direktoro de lernejo "Francisk Skorina" en Radoŝkeviĉi. Estas unu el fondintoj kaj redaktoro de revuo "Беларускi летапiс".
Verkis Esperanto-belorusan vortaron kaj tradukis en Esperanton libron de L. Petraĵickij "Teorio de leĝoj kaj moraleco" ("Тэорыя права і маральнасць").
75190 Segreliliana
75190 Segreliliana estas tre malgranda sed neordinare hela asteroido de la ĉefa asteroida zono en orbita resonanco 1:2 kun Marso.
Malkovro
Ĝi estis malkovrita la en la kadro de la astronomia kampanjo « LINEAR » (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la observatorio de la Laboratorio Lincoln en Socorro (Nov-Meksiko, Usono).
Nomo
Ĝi estas nomita en honoro de Liliana Segre, postvivantino de Aŭŝvico, kie ŝi portis la numeron 75190. En januaro 2018, ŝi estis enoficigita kiel dumviva senatanino far'de la itala Prezidanto de la Respubliko pro sia animskua atesto kiel mallibera infano en nazia koncentrejo dum la dua mondmilito. Ŝi dediĉis sian vivon por atesti kaj pligrandigi la konsciencigo pri la Holokaŭsto por ke tio neniam plu okazu.
Máté Pálhegyi
Máté Pálhegyi [pAlhedji], laŭ hungarlingve kutima nomordo Pálhegyi Máté estas hungara flutisto, muziklerneja kaj altlerneja instruisto.
Máté Pálhegyi naskiĝis en 1975 en Hungario.
Biografio
Máté Pálhegyi edukiĝis en Budapeŝto, li konatiĝis kun la muziko jam en la infanĝardeno. Li unue studis en konservatorio, poste en Scienca Universitato de Szeged, kie li ricevis en 2000 pedagogian diplomon. Pli frue en 1999 li frekventis majstran klason de en:Reinhard Goebel en la Baroka Akademio de:Attersee am Attersee. Li akiris diplomon pri ĉambra muziko en Muzikarta Altlernejo Ferenc Liszt en 2002, lia ĉefinstruisto estis Lóránt Kovács. Fine li studis muzikologion en Universitato de Pécs en 2006 akirinta plian diplomon de Zoltán Gyöngyössy. En 2004 li partoprenis en fondo de orkestro kun 24 muzikistoj. Lia repertuaro konsistas el la baroka muziko ĝis la moderna ĵazo. Ekde 2007 lia muziko estas aŭdebla en la Hungara Radio. Li estis profesoro pri fluto en la konservatorio en Budapeŝto de 2002 ĝis 2007, poste en Muzikarta Universitato Ferenc Liszt, sed li instruas ankaŭ en Vieno. Pálhegyi estas edziĝinta, havas tri filojn kaj loĝas en Vieno.
Grünow
Grünow havas diversajn signifojn:
Firstotrabo
La Firstotrabo estas la ĉefa el la traboj kiuj apogas tegmenton. Ĝi formas la supran parton de la tegmenta ĉarpentaĵo.
Laŭ Francisko Azorín Firsto estas La plej alta konveksa tegmento supro. Li indikas etimologion el latina fastigium, kaj li aldonas teknikajn terminojn kiaj firstlinio, por tegmenta suprolinio, kaj firstotrabo, por peco kunliganta la vertojn de la tegmentoarmaturoj.
Konstruaĵoparto
Teknikaj instalaĵoj
(iam movinda al aparta artikolo)
Infraruĝa radiado
Infraruĝa radiado (aŭ transruĝa radiado) estas elektromagneta radiado, kies ondolongo estas pli granda ol 780 nm; la supran limon de la ondolongoj oni difinas iom arbitre per 1 mm, responde al frekvenco de 300 GHz.
La minimuma ondolongo estas difinita per la vidkapablo de la homa okulo, kiu finiĝas ĉe lumo de la menciita ondolongo de 780 nm. Lumo iom sub tiu longo estas perceptata kiel ruĝa; tial la nomo "infraruĝa" aŭ "transruĝa".
Teknike oni jene dividas la gamon de infraruĝaj ondolongoj:
Infraruĝa radiado estas uzata por hejtado kaj por telekomunikado, aŭ per vitraj fibroj aŭ tra la aero. Ĉi-lasta sistemo estas uzata de hejmaj teleregiloj kaj inter komputiloj kaj iliaj flankaparatoj (vidu IrDA).
Kelkaj bestoj kapablas vidi proksiman infraruĝon, ekzemple serpentoj. Eblas fari fotojn en infraruĝa lumo; ili utilas ne nur por vido dum nokto, sed ekzemple por trovi varmo-likaĵojn de domoj. Infraruĝaj vidigiloj estas uzataj en armeoj por vidi en nokto sen atentigi pri si per lumigiloj.
Historio
La infraruĝa radiado estis malkovritaj en 1800 de William Herschel, angla astronomo germandevena. Herschel metis termometron el hidrargo en la spektron akiritan per vitra prismo cele al la mezuro de la varmo eligita de ĉiu koloro. Li malkovris, ke la varmo estas pli forta ĉe la ruĝa koloro de la spektro kaj observis, ke tie ne estas lumo. Herschel publikigis siajn rezultojn en 1800 antaŭ la Reĝa Societo de Londono. Tiu estis la unua eksperimento, kiu pruvis, ke la varmo povas esti transmitita per nevidebla formo de lumo. Herschel nomis tiun radiadon "varmaj radioj", nomo tre populara laŭlonge de la 19-a jarcento, kiu finfine estis anstataŭita per la pli moderna esprimo infraruĝa radiado. La termino "infraruĝa" ne aperis ĝis fino de la 19-a jarcento. ​
Aliaj gravaj datoj estas jenaj:
Uzado de infraruĝa radiado
La infraruĝa radiado estas uzata en la ekipaĵoj por nokta vidkapablo kiam la kvanto de lumo videbla estas nesufiĉa por vidi la objektojn. La radiado estas ricevita kaj poste montrita sur ekrano. La plej varmaj objektoj iĝas la plej lumvideblaj.
Nuntempa tre ofta uzado estas tiu de la teleregiloj je distanco kiuj ĝenerale uzas infraruĝan radiadon anstataŭ radiondojn ĉar tiu ne interferas kun aliaj signaloj kiel ekzemple kun la signaloj de televido. La infraruĝa radiado estas uzata ankaŭ por komuniki je mallonga distanco komputilojn kun la periferia ekipaĵaro. La aparatoj kiuj uzas tiun tipon de komunikado ĝenerale plenumas normigaron publikigitan de la Infrared Data Association.
La lumo uzita en la optikaj fibroj estas ĝenerale de infraruĝa radiado.
Proksima infraruĝa radiado
La proksima infraruĝa radiado estas la regiono de ondolongo plej mallonga en la infraruĝa spektro, inter la lumo videbla kaj la averaĝa infraruĝa radiado, proksimume inter 800 kaj 2500 nanometroj, kvankam ne estas difino universale akceptita.
Industriaj elsendiloj de infraruĝa radiado
Alia inter multaj aplikaĵoj de la infraruĝa radiado estas tiu de la uzado de ekipaĵoj por elsendado de infraruĝa radiado en la industria sektoro. En tiu sektoro la aplikaĵoj okupas ampleksan gamon, sed en tiu oni povas elstarigi ties uzadon en aplikaĵoj kiel la sekigado de farboj kaj vernisoj, sekigado de papero, termofiksado de plastoj, antaŭvarmigado de lutaĵoj, kurbigo, hardigado kaj lamenigo de vitro, inter aliaj. La radiado sur la difinita materialo povas esti plilongigita aŭ momenta konsiderante aspektojn kiel la distanco el la elsendiloj ĝis la materialo, la pasrapideco de la materialo (kiel ĉe la produktoĉenoj) kaj la temperaturo celatingenda.
Ĝenerale, se paroli pri ekipaĵoj elsendaj de infraruĝa radiado, oni distingas kvar tipojn laŭ la ondolongo uzataj de ili jene:
Dumnokta vidado
La infraruĝa radiado estas uzata en la ekipaĵoj por nokta vidkapablo kiam la kvanto de lumo videbla estas nesufiĉa por vidi la objektojn. La radiado estas ricevita kaj poste montrita sur ekrano. La plej varmaj objektoj iĝas la plej lumvideblaj. La aparatoj de nokta vidado funkcias pere de procezo kiu postulas la konverton de la fotonoj de la media lumo en elektronoj kiuj poste estas amplifitaj pere de kemi-elektra procezo kaj rekonvertitaj en videbla lumo. La fontoj de infraruĝa lumo povas esti uzataj por pliigi la median lumon disponeblan por ties konverto fare de la noktovidiloj, tiel pliigante la videblecon en la malhelo sen uzi reale fonton de lumo videbla.
La uzado de infraruĝa lumo kaj de noktovidilo ne devas esti konfuzata kun la termika bildigaro, kiu kreas bildojn bazitajn sur la diferencoj de temperaturo de la surfaco detektante la infraruĝan radiadon (varmo) kiu elsendatas el la objektoj kaj el la medio. ​
Termografio
La infraruĝa radiado povas esti uzata por determini dedistance la temperaturon de la objektoj (se oni konas la elsendecon). Tio estas nomata "termografio", aŭ ĉe tre varmaj objektoj estas nomata "pirometrio". La termografio (termika bildo) esta uzara ĉefe en militaj kaj industriaj aplikaĵoj, sed tia teknologio jam alvenis al la publika merkato kiel infraruĝaj kameraoj en aŭtoj pro la granda reduktado de la produktadkostoj.
La termografiaj kameraoj detektas la radiadon en la infraruĝa rango de la elektromagneta spektro (proksimume inter 9 000 kaj 14 000 nanometroj aŭ 9-14 μm) kaj produktas bildojn de tiu radiado. Ĉar la infraruĝa radiado estas elsendita de ĉiuj objektoj laŭ ties temperaturo, laŭ la leĝo de la radiado de la nigra korpo, la termografio ebligas "vidi" la medion kun aŭ sen videbla lumo. La kvanto de radiado elsendita de objekto pliiĝas laŭ la temperaturo, pro kio la termografio ebligas vidi la variaĵojn de temperaturo (de tie ties nomo).
Varmigado
Infraruĝa radiado povas esti uzata kiel intenca varmofonto. Por ekzemplo, ĝi estas uzata en infraruĝaj saŭnoj por varmigi la uzantojn. Ĝi povas esti uzata ankaŭ en aliaj varmigaj aplikaĵoj, kiel por forigi glacion el flugiloj de aviadilo (de-glaciigo). Infraruĝa radiado povas esti uzata ankaŭ en kuirado, konata kiel rostado aŭ eĉ kradrostado. Energia avantaĝo estas ke la IR energio varmigas nur netravideblajn objektojn, kiel manĝaĵojn, anstataŭ la aeron ĉirkaŭ ili.
Infraruĝa radiado estas ankaŭ iĝanta pli populara en industriaj fabrikprocezoj, ekz. por traktado de ŝirmiloj, formado de plastoj, retraktado, plastoŝirmigo, kaj pressekigado. En tiuj aplikaĵoj, infraruĝaj varmigiloj anstataŭas konvekciajn fornojn kaj varmigadon per kontakto.
Prospect Park
Prospect Park estas publika parko de la urbo Novjorko en Usono, situanta en la arondismento Broklino. Kun areo de 2,1 km², ĝi estas unu el la plej grandaj parkoj de la urbo.
Infraruĝa radiado
Malvarmigado
Vario de teknologioj aŭ de proponitaj teknologioj profitas el infraruĝaj elsendoj por malvarmigi konstruaĵojn aŭ aliajn sistemojn. La regiono LWIR (8–15 μm) estas speciale utila ĉar kelka radiado de tiuj ondolongoj povas foriri al spaco tra la atmosfera "infraruĝa fenestro". Tiel surfacoj de la nomita pasiva tag-radiada malvarmigo (passive daytime radiative cooling, PDRC) kapablas realigi sub-mediajn malvarmajn temperaturojn sub rekta sunintenseco, kio plibonigas teran varmotransdonon al la ekstera spaco kontraŭ nula energikonsumado aŭ poluado. Surfacoj de PDRC minimumigas la mallongondan sunreflekton por malpliigi varmakiron dum oni retenas fortan longondan infraruĝan varmoradiadan varmotransdonon (LWIR). Imagita je tutmonda skalo, tiu malvarmiga metodo estis proponita kiel rimedo por malrapidigi kaj eĉ renversi la procezojn de tutmonda varmiĝo, dum kelkaj ĉirkaŭkalkuloj proponas tutmondan surfacarean ŝirmadon de ĉirkaŭ 1-2% por ekvilibrigi la tutmondajn varmofluojn.
Prospect Park
La parko estis kreita de la arkitektoj Frederick Law Olmsted kaj Calvert Vaux. La kreado de la parko estis planata fine de la 1850-aj jaroj, post Central Park. Ĝi estis inaŭgurita en 1867. La du arkitektoj pli ŝatis ĉi parkon.
Infraruĝa radiado
Komunikado
IR datumtransmisio estas uzata en mallonggama komunikado inter komputperiferiaĵoj kaj personaj poŝkomputiloj. Tiuj aparatoj kutime kongruas kun normigoj publikigitaj de IrDA, nome Infrared Data Association. Teleregiloj kaj aparatoj de IrDA uzas infraruĝajn lumeligantajn diodojn (LED-ojn) por elsendi infraruĝan radiadon kiuj povas esti koncentrita per lenso en radiaro kiun la uzanto celas al la detektilo. La radifasko estas modulata, t.e. (mal)ŝaltita, laŭ kodo kiun la ricevilo interpretas. Kutime oni uzas tre proksiman IR (sub 800 nm) pro praktikaj tialoj. Tiu ondolongo estas efike detektita per malmultekostaj siliciaj fotodiodoj, kiujn la ricevanto uzas por konverti la detektitan radiadon en elektra kurento. Tiu elektra signalo estas pasata tra alta-pasa filtrilo kiu retenas la rapidajn pulsojn pere de la IR transmisiilo sed forfiltras malrapide ŝanĝanta infrarruĝan radiadon el la media lumo. Infraruĝa komunikado estas utila por hejma uzado en areoj de alta loĝdenseco. IR ne penetras murojn kaj tiel ĝi ne interferas kun aliaj aparatoj kiuj estus en apudaj ĉambroj. Infraruĝa estas la plej ofta rimedo por teleregiloj kiuj regas aplikaĵojn. Infraruĝaj teleregiloj kiel RC-5, SIRC, estas uzataj por komuniki per infraruĝa radiado.
Infraruĝaj laseroj estas uzataj por havigi la lumon por komuniksistemoj per optika fibro. Infraruĝa lumo kun ondolongo de ĉirkaŭ 1,330 nm (malplej granda disperso) aŭ 1,550 nm (plej bona transmisio) estas la plej taŭgaj elektoj por normigaj siliciaj fibroj.
IR datumtransmisio de ĉifritaj aŭdiversioj de presitaj signaloj estas nun esplorata kiel helpilo por personoj kun nesufiĉa vidkapablo pere de la projekto RIAS (Remote Infrared Audible Signage, Dedistanca Infraruĝa Aŭdebla Signalaro). Transmisii IR datumojn el unu aparato al alia estas foje referencata kiel "radiado".
Spektroskopio
Infraruĝa vibro-spektroskopio (vidu ankaŭ preskaŭ-infrarruĝa spektroskopio) estas tekniko kiu povas esti uzata por identigi molekulojn pere de analizo de iliaj konstituaj ligiloj. Ĉiu kemia ligilo en molekulo vibras je frekvenco karaktera de tiu ligilo. Grupo de atomoj en molekulo (ekz., CH2) povas havi plurajn manierojn osciladi okazigitajn per la apartigaj kaj ligaj movadoj de la grupo kiel tuto. Se oscilado kondukas al ŝanĝo en dupoluso en la molekulo tiam ĝi absorbos fotonon kiu havas la saman frekvencon. La vibrofrekvencoj de plej molekuloj korespondas al la frekvencoj de infraruĝa lumo. Tipe, tiu tekniko estas uzata por studi organikajn komponaĵojn uzante lumradiadon el mez-infrarruĝa, 4,000–400 cm−1. Tiel oni registras spektron de ĉiuj frekvencoj de absorbado en unu provaĵo. Tio povas esti uzata por akiri informaron pri la kompono de la provaĵo laŭ la kemiaj grupoj kiuj ĉeestas kaj ankaŭ pri ties pureco (por ekzemplo, humida provaĵo montros ampleksan absorbadon de O-H ĉirkaŭ 3200 cm−1). La unuo kiu esprimas radiadon en tiu aplikado, cm−1, estas la spektroskopia ondonombro. Ĝi estas la frekvenco dividita per la lumrapido en vakuo.
Meteologio
Vetersatelitoj ekipitaj per skanradiometroj produktas termikajn aŭ infraruĝajn bildojn, kiuj povas poste ebligi trejnitan analiziston determini la altecojn kaj tipojn de nuboj, kalkuli la temperaturon kaj de la tero kaj de la surfacakvo, kaj lokigi trajtojn de la oceana surfaco. Tiu skanado estas farita tipe en la gamo 10.3–12.5 μm (kanaloj IR4 kaj IR5).
Nuboj kun altaj kaj malvarmaj pintoj, kiel ciklonoj aŭ kumulonimbusoj, estas ofte montritaj ruĝe aŭ nigre, pli malaltaj pli varmaj nuboj kiel stratusoj aŭ stratokumulusoj estas montrataj blue aŭ grize, dum intermezaj nuboj nuancas kongrue al tio. Varmaj tersurfacoj estas montrataj malhelgrize aŭ nigre. Malavantaĝo de la infraruĝa bildaro estas ke malalta nubo kiel stratuso aŭ nebulo povas havi temperaturon similan al la ĉirkaŭa tero aŭ marsurfaco kaj tio ne montriĝas. Tamen, uzante la diferencon laŭ brileco de la IR4 kanalo (10.3–11.5 μm) kaj de la preskaŭ-infrarruĝa kanalo (1.58–1.64 μm), malalta nubo povas esti distingita, produktante satelitan bildon de nebulo. La ĉefa avantaĝo de infraruĝo estas ke la bildoj povas esti produktitaj dumnokte, ebligante kontinuan sekvencon de la studota vetero.
Tiuj infraruĝaj bildoj povas montri oceanajn kirlaĵojn kaj vorticojn kaj mapigi oceanfluojn kiel tiu de la Golfa Marfluo, kio estas ege valora al la fiŝkapta industrio. Fiŝkaptistoj kaj terkulturistoj estas tre interesataj en la kono de la temperaturoj kaj de tero kaj de akvo por protekti siajn rikoltojn kontraŭ frosto aŭ pliigi siajn kaptaĵojn el la maro. Oni povas montri eĉ la fenomenojn de El Niño. Uzante kolorig-ciferecitajn teknikojn, la griznuancaj termikaj bildoj povas esti konvertitaj al kolorigitaj por pli facila identigo aŭ dezirata informaro.
La ĉefa akvovapora kanalo je 6.40 ĝis 7.08 μm povas esti bildigita pere de kelkaj vetersatelitoj kaj montras la kvanton de malsekeco kiu estas en la atmosfero.
Soľník
Soľník (hungare Szálnok [sAlnok], rutene Салник [salnik]) estas vilaĝo kaj municipo en Slovakio.
Situo
Soľník situas en valo, fine de sakovojo. Stropkov troviĝas voje je 17, aere je 7 km.
Paroko Sankta Andreo
Paroko Sankta Andreo (angle Saint Andrew Parish), estas la plej granda paroko (administra divido) de Grenado. La ĉefurbo estas Grenville, kiu ankaŭ estas la dua plej grava urbo de la lando post Sankta Georgo. La paroko havas areon de 99 km2 kaj tie loĝas 24,661 personoj.
Magic Lantern
Magic Lantern [meĝik lantern] (en eo: Magia lanterno) estas spiona programo de usona federacia polico (FBI). Oni devas tiun programon instali sur la celita komputilo per troja programo, dum alia spionprogramo Carnivore (karnovorulo) ne bezonas tion.
Paroko Sankta Andreo
12.11917°N, -61.62639°W
István Khell
KHELL István (kel) estis hungara tradukisto, literaturhistoriisto naskita en Bereck la 7-an de aprilo 1889 kaj mortinta en Odorheiu Secuiesc la 30-an de aprilo 1972.
Infraruĝa radiado
Astronomio
La sensiveco de Ter-bazitaj infraruĝaj teleskopoj estas tre limigita fare de la akvovaporo en la atmosfero, kiu absorbas parton de la infraruĝa radiado kiu alvenas el la spaco ekster elektitaj atmosferaj fenestroj. Tiu limigo povas esti almenaŭ parte mildigita metante la teleskopan observatorion je alta altitudo, aŭ eĉ forportante la teleskopon per balono aŭ aviadilo. Kosmoteleskopoj ne suferas pro tiu malavantaĝo, kaj tiel la ekstera spaco estas konsiderata la ideala loko por la infraruĝa astronomio.
Abakaliki
Historio
iĝis administra ĉefurbo de la subŝtato jam dekomence, ekde 1996. En la urbo precipe igboj loĝas.
Ekonomio
estas centro de agrikulturo en la tuta suda Niĝerio. En la ĉirkaŭaĵo oni kultivas rizojn, maniokojn, ignamojn. En la urbo krom la nutraĵoprilaboro oni okupiĝas pri medicinaĵoj. Estas grave la centra kokobrdado. Oni planas cementoproduktadon.
Klimato
situas en tropika klimato. La temperaturo varias inter 20 kaj 34 °C. Jare pluvas pli, ol 1500 mm. En ĉiuj monatoj pluvas, sed plej ofte inter aprilo-oktobro.
Trafiko
El ĉefvojoj kuras al Enugu kaj Kameruno. Krome estas malpli grava vojo suden.
Mýto pod Ďumbierom
Mýto pod Ďumbierom (hungare Vámos [vAmoŝ], germane Mauth) estas vilaĝo en Slovakio, en Regiono Banská Bystrica, en Distrikto Brezno.
Situo
Mýto pod Ďumbierom situas en valo, laŭ ĉefvojo Liptovský Hrádok-Brezno. La lasta urbo troviĝas 10 km.
Historio
La vilaĝo fondiĝis por doganprena loko en la 15-a jarcento. La unua mencio devenis el 1696 en formo "Mito". Baldaŭe la loĝantoj minadis diversajn ercojn. En 1828 vivis tie 678 homoj en 90 domoj. En 1910 loĝis en Vámos 1068 homoj, (1023 slovakoj, 31 hungaroj, 2 germanoj). Ĝis Traktato de Trianon Vámos apartenis al Hungara reĝlando, al Zólyom (reĝa departemento), al distrikto de Breznóbánya, poste al Ĉeĥoslovakio, ekde 1993 al Slovakio. En 2001 loĝis en Mýto pod Ďumbierom 556 homoj (547 slovakoj, po 3 ukrainoj kaj ĉeĥoj, 2 rutenoj, unusola polo).
Famuloj
Apud la vilaĝo dum montogrimpado mortis tragike pentristo Zoltán Palugyay.
Catherina Cibbini-Koželuch
Catherina Maria Leopoldina CIBBINI-KOŽELUCH (Katerina Koželuh) (la 20-an de februaro 1785 en Vieno, la 12-an de aŭgusto 1858 en Zákupy, proksime al Česká Lípa  ) estis aŭstra pianisto kaj komponisto de bohemia deveno. Ŝi geedziĝis kun Anton Cibbini kaj tenis la kortegan oficon de unua sinjorino al la Imperiestrino Karolina Augusta.
Vivo
Post ricevi muzikteorion kaj pianolecionojn de sia patro, Catherina montris la emon esti koncertistino, kaj ŝi iĝis studento de la komponisto, virtuoza pianisto kaj pedagogo Muzio Clementi (1752–1832).
En letero al sia Londona komerca partnero, Leopold Koželuch diskutis planojn por prezenti la tiam 13-jaraĝan Catherinan al publiko en Anglio kiel bonegan pianiston kaj kantistinon ene de du jaroj. Tamen, la vojaĝo al Anglio ne realiĝis, eble ĉar la gepatroj jam estis eksedziĝintaj post amaraj kaj longaj leĝaj bataloj.
Rezulte, Catherina nur faris sian debuton kiel koncertpianisto en Vieno je sia 20 jaraĝo (1805); la koncerto okazis ĉe la domo de la komercisto Joseph von Würth, kie ŝi ludis la konĉerton por piano en Do maĵora de sia patro.
Ŝi estis laŭdita kaj rapide konsiderita kiel unu el la plej bonaj pianistoj en Vieno. Ankaŭ ŝi elstaris kiel pianinstruistino aprezita kaj serĉita de la altsociuloj; ŝi instruis al komponistino Leopoldine Blahetka (1809–1885) kaj al Arkidukino Sofia de Aŭstrio.
Oni scias ke laŭ sugesto de Clara Wieck, Robert Schumann serĉis la subtenon de Catherina dum sia restado en Vieno. Ankaŭ Catherina konatiĝis kun Chopin kaj Liszt. Ŝi apartenis al la plej proksima rondo de konatuloj de Ludwig van Beethoven; onidiroj sugestis ke Beethoven volis geedziĝi kun ŝi.
La komponisto, verkisto kaj muzikrecenzisto Johann Friedrich Reichardt (1752-1814) skribis: " La belan kaj kleran filinon de Kozeluch mi ekkonis, tre bela kaj gracia pianisto ".
En 1812 ŝi edziniĝis al kortega advokato Anton Cibbini kaj ŝi komencis publikigi sian muzikon en Vieno sub la nomo Cibbini-Kozeluch. Kiel kortega sinjorino, ŝi facile adaptis siajn komponaĵojn al la gusto de sia tuja ĉirkaŭaĵo kun sufiĉe diversaj inspiroj, kiel la ‘Ses Valsoj op. 6’, publikigita en 1832 de Tobias Haslinger en Vieno. La verkitaj komentoj pri ĝi diras ke “ili estas plenaj de oftaj kleraj ŝanĝoj unuflanke, sed aliflanke markitaj de simpla tintado de trionoj”.
La plej alta pinto de ŝia kariero estis verŝajne ŝia prezentado ĉe la koncerto okazigita, ĉe la universitata halo por ‘vidvinoj kaj orfejoj’ de la jura fakultato (1819). Ŝia muzika kariero finiĝis en 1825, kiam ŝi estis nomumita ĉefsinjorino je la servo de la imperiestrino Carolina Augusta kaj de ŝia posteulino, imperiestrino Maria Anna Carolina Pia.
Tamen, Catherina estis ne nur influa en muzikaj aferoj, ŝi ankaŭ lasis sian markon en la ĉiutaga politika vivo. Ŝi postulis la liberecon de la aŭstra gazetaro, kontraŭe al princo Metternich; ŝi fariĝis la celo de multaj pamfletoj kaj karikaturoj kiuj estis plurfoje prezentitaj en la landaj gazetoj.
Verkoj
Elektitaj verkoj inkluzivas:
João Suplicy
Kaj ekde tiam li jam skizis siajn unuajn komponaĵojn, kaj studis kun la instruistoj Flávio Martins, Mozart Mello kaj Jargas Barboza. Estante 16-jaraĝa, post kantado en la televidprogramo de Roni Von kune kun sia patro, João ricevis inviton de eldonejo Sony por registri diskon, sed celante perfektiĝi li rifuzis kaj iris al Los-Anĝeleso por studi gitaron ĉe Musicians Institute. Ankaŭ en eksterlando li ricevis kelkajn lecionojn pri kantado de Kevin Lettau.
Denove en Brazilo, João formis la Bandon Os Viscondes, kun kiu prezentiĝis en pluraj spektaklejoj de Rio-de-Ĵanejro. Post unu jaro kaj duono, influita de João Bosco, Lenine, Chico Buarque kaj aliaj, João komencis solo-karieron. Profundigis siajn konojn pri harmonio kun la majstro Sérgio Benevenuto kaj ekverkis kun la komponisto João Pellegrino, kun kiu jam kreis pli ol 70 muzikaĵojn. Lia unua KD, lanĉita en 1998 ĉe la Eldonejo ST2, estis produktita de Bid (produktisto de Chico Science) kaj nomita Musiqueiro, nomo de unu el liaj kanzonoj. Muzikvideo direktita de André Abujamra estis farita por la muzikaĵo Vozes, kaj fariĝis nepra en sambrokaj baloj.
Ekde la lanĉo de Musiqueiro, João prezentiĝas ofte en pluraj spektaklejoj de San-Paŭlo, faris koncertsezonon ĉe Blen Blen kun pluraj invititoj, kiel Toquinho, Jair Rodrigues, Toni Garrido, André Abujamra, Chico César, Zeca Baleiro, Simoninha, Supla, Marcos Suzano kaj aliaj.
Nun, lanĉante kune kun la eldonejo Circuito Musical sian duan KDon, Cafezinho, respondecante pri la produktado kune kun Guga Stroeter, João Suplicy solidigas sian stilon per matura verko kaj komencas novan fazon en sia kariero.
Sânpaul (Șofronea)
Sânpaul (hungare Szentpál): estas vilaĝo apartenanta al Șofronea, en Rumanio, en departemento Arad.
Situo
Sânpaul situas 10 km de la landlimo al Hungario. Arad troviĝas 8 km-ojn sud-oriente de ĝi.
Historio
Preĝejo omaĝe al Sankta Paŭlo estis menciita unue en 1332 (laŭ aliaj: 1235). La vilaĝo estis kampurbo en 1471, sekve la urbeto estis centro de la proksimaj vilaĝoj. En la 16-a jarcento parte hungaroj, parte sudslavoj loĝis tie ĝis la verŝajna senhomiĝo, okazinta en 1596. Post du jarcentoj hungaraj tabakplantistoj refondis la komunumon. En 1919 la rumanoj okupis la regionon kaj ĝi nun apartenas al Rumanio. Je la censo de 2002 el la 611 loĝantoj 530 deklaris sin hungar-etnaj.
Komunumoj pri Sankta Paŭlo en Hungara reĝlando
Vidu la artikolon listo de hungaraj loknomoj kun "szentpál".
Jan Werner
Jan WERNER (naskiĝis la 5-an de februaro 1933 - forpasis la 20-an de januaro 2021) estis ĉeĥa inĝeniero kaj scienca laboranto en la ĉeĥa esperanto-movado.
Inĝeniero Jan Werner naskiĝis en Návsí en distrikto Frýdek-Místek. Lia patro estis tajloro, la patrino mastrumadis hejme. La fruan infanaĝon Jan travivis en Jablunkov ĝis 1938, poste la familio revenis al Horní Heřmanice, de kiu devenis la patro. Post la milito ili transloĝiĝis al Lanškroun, kie Jan jam en septembro 1945 komencis frekventi gimnazion. Post abiturientiĝo en 1952 li studis en Brno konstrufakan universitaton, kiun li finis en 1957. Tri jarojn li poste laboris en Ostrava-Kunčice ĉe konstruado de nova metalurgia entrepreno (Nová huť Klementa Gottwalda). Poste li foriris al Košice, kie estis konstruata orientslovaka ferfabriko kaj restis tie ses jarojn. En 1966 li revenis al Brno, al direktorejo de industriaj konstruaĵoj. En 1970 okazis politikaj enketoj, kiujn li deklaris neleĝaj, kaj estis punita per maldungo, sed ricevis laboron en produkta uzino de la sama entrepreno, kun malaltigita salajro. Ĉi tie li restis ĝis 1990, poste li sukcesis ricevi postenon de instruisto en konstrufaka fakultato de teknika universitato en Brno, kie li docentiĝis kaj fine emeritiĝis.
Esperanton li lernis en 1948 kiel 15-jara gimnaziano en Lanškroun, inter la jaroj 1951-1953 li redaktis kluban bultenon Esperanta Vorto Laškroun kaj komencis aktivi en la ĉeĥa Esperanto-junularo en gvidaj funkcioj. Li partoprenis en organizado kaj instruado en someraj tendaroj en Rožnov kaj Lančov, redaktis aŭ kunredaktis junularajn bultenojn „Junularo agu!“, „Tagiĝo“ (1958) kaj „Fajrero“ (1959-1961). Kiel plenkreskulo li same aktive gvidis scienc-teknikan sekcion, unue de Ĉeĥoslovaka Esperanto-Komitato, post 1969 de Ĉeĥa Esperanto-Asocio. Li eldonadis TS-Informilon.
Colin Clive
Colin CLIVE (n. la 20-an de januaro 1900 - m. la 28-an de junio 1937) estis brita teatra kaj kina aktoro. Li plej famiĝis kiel D-ro Henry Frankenstein en la du filmoj de James Whale adaptitaj el Frankenŝtejno, nome Frankenstein (1931) kaj Bride of Frankenstein (1935).
Sario (urbo)
Sario, perse ساری estas universitata urbego, ĉefurbo de la provinco Mazandarano en norda Irano.
Geografio
Sario situas inter nordaj deklivoj de la montoj Alborz kaj suda marbordo de la Kaspia Maro. Teherano troviĝas 176 km.
Historio
Elfosadoj montras pruvojn pri la ekzisto de kolonioj ĉirkaŭ Sario jam en la 70-a jarmilo antaŭ Kristo. Dum la longa historio estas nebulaj mencioj pri lokoj aŭ urboj ekzemple "la flava urbo". En la 7-a jarcento la urbo estis nomita "Sarujeh" kiel provinca ĉefurbo. Depost invado de la mongoloj la urbo estis detruita. Ĉefaj evoluoj okazis dum la regado de Reza Ŝaho Pahlavi, la vizaĝo de la urbo ŝanĝiĝis draste. Stacidomo kaj la plej multaj stratoj devenas de tiu epoko. Dum la 2-a mondmilito la sovetia armeo okupis la urbon, sed forlasis ĝin post la milito.
Ekonomio
La ekonomio de Sario baziĝas sur produktadoj de manĝaĵoj kiel muelitaj rizoj, laktaĵoj, viandoj kaj kuketoj. Sario estas grava produktisto de fruktoj (oranĝoj, citronoj). Menciindas produktado de paperoj, lignoj, ŝtofoj kaj konstruaj materialoj.
Klimato
Sario havas humidan subtropikan klimaton (Köppen: Cfa). Vintroj estas malvarmaj kaj pluvaj dum someroj estas varmaj kaj humidaj. Jare pluvas/neĝas po 947 mm, en ĉiuj monatoj pluvas, sed inter majo – aŭgusto iomete malpli.
Trafiko
Sario havas internacian flughavenon, stacidomon, haveneton. Enurbe aŭtobusoj liveras la pasaĝerojn.
Mormonaj pioniroj
La Mormonaj pioniroj estis membroj de La Eklezio de Jesuo Kristo de la Sanktuloj de la Lastaj Tagoj, kiu ankaŭ nomiĝas Sanktuloj de la Lastaj Tagoj, kiuj vojaĝis de Usono (mezokcidento) al Sallagurbo tie kie hodiaŭ troviĝas la usona ŝtato Utaho. La vojaĝo estis entreprenita de 70,000 homoj ekiĝinta en aprilo 1847, kaj finiĝinta ekde la kompletiĝo de la unua Transkontinenta fervojo en 1869.
Historio de Utaho
La Historio de Utaho estas ekzameno de la homa historio kaj socia agado ene de la ŝtato Utaho, kiu troviĝas en la okcidento de Usono.
Mormona kolonio
La membroj de La Eklezio de Jesuo Kristo de la Sanktuloj de la Lastaj Tagoj, nomataj Mormonaj pioniroj, unuafoje venis al Sallagurbo la 24an de julio 1847. Tiutempe, la teritorio kiu poste fariĝis la ŝtato Utaho, estis ankoraŭ parto de Meksiko. Rezulte de la Meksika-usona milito, la lando ekprenis la teritorion de Usono per la subskribo de la Traktato de Guadalupe Hidalgo, (2an de februaro 1848). La traktato estis ratifikita de la Senato de Usono, la 10an de marto 1848.
Zanthoxylum bungeanum
Zanthoxylum bungeanum estas specio de la familio de rutacoj.
Priskribo
Ĝi estas arbusto, kiu altas ĝis 2,5 m. Ĝi havas dornojn, kiuj similas al dornoj de rozoj. Ĝi produktas nuksofruktojn. Oni uzas la nukson kiel spicon.
Florenc (Praga metroo)
Florenc estas stacio de Metroo en Prago sur Linio B kaj Linio C, malfermita en jaro 1974.
István Agh
Ne miskomprenu kun István Ágh!
István AGH [iŝtvAn Ag], laŭ hungarlingve kutima nomordo Agh István estis hungara pastro, unitariisma episkopo. Lia nobela antaŭnomo estis sepsiszentkirályi.
István Agh naskiĝis en 1709 en Transilvanio en Sepsiszentkirály (nuntempa Sâncraiu (Ilieni) en Rumanio). Li mortis la 1786 en Kluĵo.
Biografio
István Agh frekventis unitariisman altlernejon en Kolozsvár, poste li plulernis en Nederlando inter 1734 kaj 1737. Li ekinstruis en kolegio en Kolozsvár en 1738, dume li verkis lernolibrojn. En 1754 li iĝis eklezia notario. Li estis elektita episkopo en 1758. Li edziĝis trifoje, resume li havis 4 gefilojn.
16239 Dower
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de Richard Dower, mentoro en 2002 de unu finalisto de la Intel Science Talent Search, scienca konkurso por lernantoj en lasta jaro de mezlernejo. Dower estas instruisto ĉe la Roxbury Latin School de West Roxbury, Masaĉuseco, Usono.
Botulino
Botulino estas veneno produktata de la bakterio botulo, kiu ankaŭ uziĝas kiel sensulkiga medikamento sub la komerca nomo Botox (botokso). Kiel medikamento ĝi estas plej populara en Usono.
La nomo Botox estas mallongigo de botulinum toxin, kiu estas la angla nomo de botulino. Tiu ĉi veneno apartenas al la plej fortaj venenoj: 0.001 mg/korpopeza kg kaŭzas morton. La maldensigitan varianton oni uzas kiel muskol-paralizilon per injektado.
Antaŭ la 1990-aj jaroj, ĝi estis konata kiel potenciala amasmurda armilo, poste kiel senspasmigilo.
Hodiaŭ oni uzas ĝin en la plastika kirurgio. Oni injektas ĝin - plej ofte al la ĉirkaŭo de la okulo - por glatigi ekzistantajn faltojn, per malhelpo de la muskolmoviĝoj. Ĝi efikas post kelkaj tagoj sed restas efika nur dum kelkaj monatoj. Trouzo de botulino kaŭzas senespriman vizaĝon.
Orcelo
La orceloj (Orcaella) estas genro de cetacoj kiu enhavas du membrojn: nome la Kurtkapa orcelo (Orcaella brevirostris) kaj la Aŭstralia orcelo (Orcaella heinsohni). Tiu ĉi genro estis delonge konsiderita monotipa kun ununura specio de Kurtkapa orcelo; sed en 2005 supozitaj populacioj de Kurtkapa orcelo kiu loĝis en la regiono de Aŭstralio/Nov-Gvineo estis trovitaj tre diferencaj kaj estis deklarita aparta nova specio kaj nomita Aŭstralia orcelo.
Taksonomio
La orceloj (Orcaella) enhavas du el la 35 specioj de oceanaj delfenoj kiuj formas la cetacan familion de Delfenedoj. La filogenetika statuso de Orcaella estis delonge konfuza. Kvankam la orceloj kunhavas similajn eksterajn trajtojn kun la Monodonedoj (narŭaloj) genetika studo estrita de Arnason kaj Gretarsdottir identigis la 'Iravadian delfenon' kiel certaj delfenedoj. En tiu studo, la filogenetika informaro akirita el tre ripetita DNA (hrDNA) komponanto karaktera de ĉiuj cetacoj montris, ke la genro "Orcaella" kunhavas proksimajn rilatojn kun la Delfenedoj pli ol kun la Monodonedoj.
Ĵusaj molekulaj analizoj indikis, ke la genro "Orcaella" estas tre proksime rilata al la orko de la genro "Orcinus", ambaŭ el kiuj kune formas la subfamilion Orcinenoj.
Gallmersgarten
Gallmersgarten estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Neustadt an der Aisch-Bad Windsheim kaj en la distriktaro Meza Frankonio de la federacia lando Bavario. Fine de la komunumo havis  loĝantojn.
Episkopa palaco (Székesfehérvár)
Episkopa palaco estas impona eklezia historia monumento en Székesfehérvár.
Historio
Dua Episkopo de Székesfehérvár Miklós Bertalan Milassin konstruis la palacon inter 1780–1801. Dum la konstruado oni profitis ŝtonojn de la malnovaj ruinoj. La palaco (sed precipe la korto) kovras restaĵojn de Kronada Ruino-Baziliko de Székesfehérvár.
La konstruaĵo
La unuetaĝa U-forma palaco situas laŭ 3 stratoj. La palaco havas malsupre kelojn. Malantaŭ de la palaco korto etendiĝas. En mezo de la fasado estas videbla ornama enirejo, pli supre balkono troviĝas, la plej supre timpano kun episkopa blazono estas videbla. La enireja parto (la plej bela parto de la konstruaĵo) estas iomete pli alta, krome estas pli antaŭe, ol la ceteraj partoj.
Interne en la ŝtuparejo oni metis restintajn ŝtonojn el la malgranda baziliko. En la manĝoĉambro klasikismaj bildoj el la 19-a jarcento estas videblaj. Aliaj vidindaĵoj estas:
Humoroj
Humoroj estas poemokolekto fare de William Auld pri la vakuo de la vivo kaj la homa kapablo rezisti, eĉ humure. Ĝi aperis ĉe Eldonejo Stafeto en 1969.
Tondrakianoj
Tondrakianoj (armene: Թոնդրակեաններ) estis membroj de kontraŭ-feŭda, hereza kristana sekto kiu prosperis en mezepoka Armenio inter la frua 9-a jarcento kaj 11-a jarcento kaj koncentriĝis ĉirkaŭ la urbo Tondrak, norde de Van en Okcidenta Armenio.
Dekadenco
Armenaj laikaj kaj spiritaj feŭdaj senjoroj aliĝis al najbaraj islamaj arabaj emiroj same kiel bizancanoj en la persekutado de tondrakianoj. La movado rapide atingis Ŝirakon, Turuberanon kaj la armenajn regionojn de Taron. Post suferspertado de kelkaj malvenkoj ĉe la manoj de Bizancio, la plejmulto de la tondrakianoj estis deportitaj al Trakio en la 10-a jarcento. Post la bizanca konkero de la bagratida regado en Ani (1045) la movado travivis novan revigliĝon, en tiu tempo ene de grandaj urboj kiel Ani kie ili komencis atingi pli malaltajn vicojn de la nobelaro kaj pastraro. La tondrakia-movado kolapsis en tri malsamaj indikoj dum siaj lastaj jaroj, la plej radikala el kiuj komencis rekomendi ateismon same kiel dubon en la postvivo kaj la senmortecon de la homanimo. Meze de la 11-a jarcento la bizanca guberniestro de Taron kaj Vaspurakano, Gregoro Magistros, prilaboris la eliminadon de ĉiuj tondrakianoj.
Afrika Banko por Disvolviĝo
La grupo de la Banko por Afrika Disvolviĝo aŭ Afrika Banko por Disvolviĝo (AfDB) estas multflanka financa institucio por disvolvigo establita por kontribui al la ekonomia disvolvigo kaj socia progreso de afrikaj landoj. La ABD estis fondita en 1964 kaj enhavas tri entojn: nome la Afrika Banko por Disvolviĝo, la Afrika Fonduso por Disvolviĝo kaj la Niĝeria Fidata Fonduso. La misio de ABD estas lukti kontraŭ la malriĉo kaj plibonigi la vivkondiĉojn en la kontinento pere de la helpo al la investado de publika kaj privata kapitaloj en projektoj kaj programoj kiuj estas intencitaj por kontribui al la ekonomia kaj socia disvolvigo de la mondoregiono. La ABD estas financa liveranto al la afrikaj registaroj kaj al privataj entreprenoj por investadi en la membraj landoj de la mondoregiono. Dum ĝi havis origine sidejon en Abiĝano, Eburbordo, la sidejo de la banko translokiĝis al Tunizo, Tunizio, en 2003, pro la enlanda milito en Eburbordo; antaŭ revenin en Septembro 2014.
Mormona Vojo
La Mormona Vojo aŭ Mormona Pionira Vojo estas la vojo de pli ol 1.300 mejloj (2.092 km) kiun devis entrepreni la unuaj membroj de la tiame naskiĝinta Eklezio de Jesuo Kristo de la Sanktuloj de la Lastaj Tagoj ekde la jaro 1846 ĝis 1868. Hodiaŭ la Mormona Vojo estas parto de usona sistemo de vojoj. Ĝi estas konsiderata kiel pilgriminda itinero por multaj mormonoj por memorigi la kuraĝecon de la unuaj mormonoj entrepreni tiun logan marŝadon serĉante liberecon por sia nova eklezio kiu estis persekutita de la registaro kaj de aliaj kristanaj grupoj.
Gerald Tucker
Gerald Tucker (prononco ) naskiĝis en 1941 en Teksaso, Usono. Li estas emerita fakinstruisto de la angla; antaŭ tio li dum kelkaj jaroj laboris kiel interpretisto por la rusa. Krome li estas amatora lingvosciencisto (kompara lingvistiko, interlingvistiko, etimologio) kaj Esperanto-aktivulo. Ekde la 1960-aj jaroj li vivas en Germanio, de multaj jaroj en la kvartalo Hochzoll de la urbo Aŭgsburgo. Li estas la edzo de Stefanie Tucker (nask. Meyr) ekde 1970. Ekde 1975 Tucker havas la germanan ŝtatanecon (antaŭe usonano).
Profesia vivo
Gerald Tucker diplomiĝis en 1960 ĉe la San Lorenzo High School, Kalifornio. Poste ĝis 1964 li estis en la usona armeo interpretisto (rusa - angla - rusa); en 1961 li translokiĝis al Germanio. En 1965 kaj 1966 li studis la germanan, francan kaj rusan en Munkeno. Poste li instruis la anglan en privataj lingvolernejoj (Berlitz kaj Inlingua). Partopreninte specialan kurson por instruistoj de la angla en la Pedagogia Altlernejo Munkeno en Aŭgsburgo (1970-71) li ĝis 2006 estis instruisto de la angla en germanaj lernejoj.
Inter 1980 kaj 2006 Gerald Tucker estis interalie vicestro de la fremdlingva fakgrupo de la Bavara Geinstruista Asocio (BLLV), kunlaboranto ĉe la ellaborado de instruplano por la angla lingvo en germanaj bazaj lernejoj kaj komisionano por la ellaborado de finekzamenoj por la meznivelaj kursoj de germanaj „Hauptschulen“ (bazlernejoj por infanoj 10-16-jaraj) kaj iliaj dekaj klasoj. Inter 2002 kaj 2009 Tucker faris lingvan provlegadon de anglalingvaj artikoloj kaj ekzerclibroj en germanaj fakeldonejoj. Li estis ankaŭ kunrevizianto de „Manual for Language Test Development and Examining“ (manlibro por evoluigo de lingva testado kaj ekzamenado, 2011) de ALTE (Association of Language Testers in Europe).
Esperanto
Kun sia germana edzino Stefanie Tucker, ambaŭ aktivaj esperantistoj ekde la 1960-aj jaroj, li ekde la 1970-aj jaroj aktivis kiel gvida kunlaboranto de la Germana Esperanto-Instituto (fakestro por ekzamenoj inter 1972 kaj 2012). Krome en la multaj jaroj de esperantista engaĝiĝo li havis diversajn postenojn en Germana Esperanto-Asocio, en ties regiona organizaĵo Bavara Esperanto-Ligo (vicprezidanto inter 2006 kaj 2009) kaj en la loka "Esperanto-lingvoklubo" en la hejmurbo Aŭgsburgo (prezidanto 1979-1999; ekde 2000 sekretario) same kiel en la Esperanto-klubo Munkeno (vicprezidanto ĉ. 1965). De 1982 ĝis 1985 Tucker estis prezidanto de la Internacia Ekzamena Komisiono de UEA. Li estas delegito de UEA por Aŭgsburgo ekde 2011 kaj ankaŭ fakdelegito pri lingvoj. Ekde 2013 li estas honora membro de Germana Esperanto-Asocio.
Meze de la sesdekaj jaroj Tucker okupiĝis pri tradukoj kaj provlegadoj ĉe la esperantlingva eldonejo "Lanterno" en Munkeno. En 1970 Tucker tradukis la libron "La besto-farmo" de Orwell en Esperanton.
Tucker estis ekde 1970 membro de diversaj kongresaj komitatoj en Augsburgo, interalie la 70a UK en 1985.
Laŭ stato fine de la jaro 2014 la edzino estas la vicprezidantino de Bavara Esperanto-Ligo kaj la prezidantino de la loka Esperanto-klubo, kaj la edzo "fone" subtenas ŝin sen formala honorofico en ŝia ofico de prezidantino de la Asocio de Germanaj Esperanto-Instruistoj (AGEI).
Civitana centro Holzerbau, Aŭgsburgo
Ekde la jaro 2007 li estas estrarano de la aŭgsburga civitana centro Holzerbau.
Lingvoj
Denaske Tucker parolas la usonanglan kaj relative bone la britan anglan; krome li flue parolas la germanan kaj Esperanton. Aldone li lernis formale la rusan, francan kaj turkan, aŭtodidakte la latinan kaj hispanan.
Aŭstralia Nacia Universitato
La Aŭstralia Nacia Universitato (mallonge ANU, angle Australian National University) estas publika esplora universitato situanta en Kanbero, la ĉefurbo de Aŭstralio. Ĝia ĉefa kampuso en la urboparto Acton ampleksas sep instruajn kaj esplorajn altlernejojn, krom pluraj naciaj akademioj kaj institutoj.
Paroko Sankta Davido
Paroko Sankta Davido (angle Saint David parish), en la sudoriento de Grenado, estas la kvara el la parokoj (administra divido) en la insulo. Ĝi ankaŭ estas la ununura kiu ne havas ĉefurbon. Ĝi havas areon de 44 km2 kaj ĉ. 11,476 en la jaro 2001.
Valerie Hobson
Valerie HOBSON (n. la 14-an de aprilo 1917 - m. la 13-an de novembro 1998) estis brita aktorino, kiu aperis en multaj britaj filmoj inter la 1940-aj kaj 1950-aj jaroj. Ŝi naskiĝis kiel Babette Valerie Louise Hobson en Larne, graflando Antrim (Irlando).
Aŭstralia Nacia Universitato
Fondita en 1946, ANU estas la sola universitato kreita de la Parlamento de Aŭstralio. Ĝi spuras siajn originojn al la Kanbera Universitata Kolegio, kiu estis establita en 1929 kaj estis integrita al ANU en 1960. En la somera semestro de 2013, la universitato havis 10 052 bakalaŭrajn studentojn, 10 840 postbakalaŭrajn studentojn kaj dungis 3 753 kunlaborantojn. La fonduso de la universitato en 2018 havis 1,8 miliardojn da aŭstraliaj dolaroj.
Paroko Sankta Davido
12.06278°N, -61.66056°W
Senegala centropo
La Senegala centropo (Centropus senegalensis) estas specio de centropo. Tiuj estas ofte lokitaj en la birda familio de kukoledoj, sed ŝajne meritas agnoskon kiel propra familio. Ĉiukaze ili estas membro de la ordo de birdoj Kukoloformaj, kiuj inkludas ankaŭ la vojkurulojn, la aniojn kaj la Hoacinon.
Tiu ĉi estas mezgranda specio 39 cm longa. La supraj partoj, beko, kruroj kaj longa vosto estas nigraj, la flugiloj estas avelkoloraj, kaj la subaj partoj estas blankaj. Ambaŭ seksoj estas similaj, sed junuloj estas pli senkoloraj kaj striitaj supre.
La Senegala centropo manĝas ampleksan varion de insektoj, raŭpoj kaj etaj vertebruloj. Ili manĝas eventuale aliajn manĝaĵojn.
Tiu ĉi estas abunda specio, kiu indikas sian ĉeeston per laŭta alvoko uk-uk-uk.