cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Thomas-ĥoro
Historio ekde 1945
En la epoko de GDR oni produktis kelkajn tre gravajn sonregistraĵojn, inter kiuj ekz. elstaras la registraĵoj de la kantatoj de Bach sub Hans-Joachim Rotzsch en la 70-aj jaroj. Rotzsch abdikis en 1991, post kiam konatiĝis lia agado kiel neoficiala kunlaboranto de la sekreta servo Staatssicherheit. Ekde 1992 Georg Christoph Biller direktas la ĥoron, kiel 16-a Thomas-kantoro post Bach. Kun la „Forum Thomanum“ li volas sekurigi longtempe la estontecon kaj kvaliton de la ĥoro, kaj samtempe establi la Thomas-lernejon je Lepsiko kiel tutmonde gvida lernejo kun la pezocentro muziko.
Priskribo
Nun ekestas kiel renkontejo en la lepsika Bach-kvartalo la Forum Thomanum. Inkluzivitaj en la forumo estas la Luther-preĝejo, Thomas-lernejo, internulejo, baza lernejo, junulargastejo, infanĝardeno, administrejoj, probejoj kaj subtera gimnastikejo. Laŭ la konceptado de Forum Thomanum devas esti krom la konstruprojektoj ankaŭ gravaj ŝanĝoj en la eduksistemo.
La Thomas-ĥoro havas krom sia vigla koncertado en tuta Germanio (almenaŭ 2 grandaj turneoj tra Germanio pojare) kaj siaj eksterlandaj turneoj trifoje semajne taskojn en la Thomas-preĝejo. Ĉiuvendrede je la 18-a horo kaj sabate je la 15 horo la Tomas-ĥoro muzikas dum la muzikaj meditadoj en la Thomas-preĝejo. Dimanĉe ĝi kantas je la 9:30 horo dum la diservoj. En la ferioj la Thomas-ĥoranoj estas liberaj. Dum la solenaĵoj de la evangela eklezio la Thomas-ĥoro ankaŭ kantas.
Vivo kaj edukado
Lastatempe oni ree kaj ree akcentas en la pedagogia diskuto de Germanio, ke edukado devas esti pregata ĉefe per personaj kaj sociaj valoroj.
Olga Kameneva
Olga Davidovna Kameneva (Ольга Давыдовна Каменева, Ольга Давидiвна Каменева; 1883 – 11a de Septembro 1941) (denaske Bronstein — Бронштейн) estis rusa bolŝevika revoluciulo kaj soveta politikisto. Ŝi estis la fratino de Leon Trocki kaj la unua edzino de Lev Kamenev.
Thomas-ĥoro
Vivo kaj edukado
La ĥora kunvivado de la Thomas-ĥoranoj plenumas ĉi tiun postulon per alkondukado al strukturita tagplanado, per viva flegado de la riĉa muzika heredaĵo kaj per evoluanta respondecosento en la kuneco de la ĥoro. La observado de la komune ellaborita regularo estas grava kondiĉo por la sento de la solidareco de la malsamaĝaj kantistoj. Komuna muzikado, probado kaj travivado de muziko kreas je tio kromajn ligojn. La aktivaj ĥoranoj kaj iliaj gepatroj intense partoprenas per siaj respektivaj reprezentantoj al la eduka kariero de la ĥoro kaj priparolas kun la pedagogia personalo problemojn, dezirojn kaj opiniojn.
Drusenheim
(jen france, origine germane kaj alemane, prononco ) estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Bas-Rhin), en la historia kultura regiono regiono Alzaco kaj la nuna administra regiono Grand Est ("Granda Oriento"). Fine de en la komunumo vivis.
Thomas-ĥoro
Vivo kaj edukado
La 93 membroj de la Thomas-ĥoro loĝas en la Alumnat (internulejo) ĉe la lepsika Hiller-strato. La ĥoranoj ne loĝas laŭklase, sed miksite en la loĝoĉambroj. Tia loĝoĉambro ne nur estas ĉambro, sed pli multe administra unuo kun ferma hierarkio kaj klara disdonado de taskoj. Je tio ĉiam plimaljunulo loĝas kun pluraj plijunuloj en unu ĉambro. Per tio oni celas hierarkan kaj edukan fidorilaton al ĉi tiu plimaljunulo. La edukado en la Thomas-ĥoro okazas do ĉefe per la pli maljunaj membroj kaj malpli per la tieaj edukistoj. Tiel eblas, ke pli ol 90 junuloj loĝas sub unu tegmento kaj estas kontrolataj de nur po unu el la entute kvin edukistoj. La loĝoĉambro ĉiujare estas novdisdonataj, por konservi la aĝostrukturon, sed ankaŭ por povi socie influi.
Olga Kameneva
Ŝi estis de juda deveno, sed asimilta, tiele ke hejme oni parolis la rusan kaj la ukrainan, sed ne la jidan. Ŝi sekvis sian edzon el 1908 al 1914, kiam ili revenis al Sankta Peterburgo, kie li redaktoris gazeton Pravda
Komence de 1918, post la Oktobra Revolucio de 1917, Kameneva estris en la Teatra Divizio (TEO) de la Popola Komisararo por Edukado. Labore kun Vsevolod Mejerhold, ŝi klopodis radikaligi rusajn teatrojn, fakte ŝtatigante ili sub bolŝevika kontrolo. Tamen, Mejerhold malsaniĝis pro tuberkulozo en Majo 1919 kaj li devis iri suden. Dum lia foresto, la komisarestro Anatolo Lunaĉarskij, akiris permeson de Lenino por ŝanĝi la registaran politikon favore al pli tradiciaj teatroj kaj maldungis Kameneva en Junio.
Dum la 1920-aj jaroj ŝi zorgis pri propagandaj aferoj kaj kulturaj rilatoj kun eksterlando. Pro tio ŝi zorgis pri akceptado de okcidentaj vizitantoj en Sovetunion, ekz. Le Corbusier kaj Theodore Dreiser, kaj reprezentis la Sovetunion ĉe la festoj en Vieno rememorantaj la centjariĝon de la morto de Ludwig van Beethoven en Marto–Aprilo 1927.
Ĉirkaŭ la 1930-aj jaroj ŝi taj sia tuta familio estis arestita kaj ekzekutita fare de la stalinismaj persekutoj.
Herman Brusselmans
Herman BRUSSELMANS (naskiĝis en Hamme la ) estas flandra verkisto.
Brusselmans studis ĝermanan filologion en Gent, post kiam li eklaboris en biblioteko de la ministerio de la urbo Bruselo. Pri tiu ĉi periodo de lia vivo temas lia debuta furora romano De Man die werk vond (La homo kiu trovis laboron) de 1985.
La ĉefrolulo de tiu libro, la solula bibliotekisto Louis Tinner, pasigas sian tempon drinkante kaj fantaziante pri la kafoknabino. La libro skizas bonan bildon de la 80aj jaroj de la pasinta jarcento. Ĝi estas de multaj konsiderata kiel la plej bona verko de la aŭtoro.
Brusselmans formis kune kun Tom Lanoye kaj Kristien Hemmerechts novularon de la flandra literaturo komence de la okdekaj jaroj. Lia verkaro enhavas multe da aŭtobiografiaĵoj en kiuj drinkado, sekso kaj enuiĝo estas ofte revenantaj temoj. Ankaŭ ofte la verkisto referencas al la flandra kamparo de la sesdekaj jaroj, tempo kaj ĉirkaŭaĵo en kiu li grandiĝis. Romano, kiu okazas dum tiu periodo estas Het einde van mensen in 1967 (La fino de la homoj en 1967) (1999). En tiu ĉi romano Brusselmans miksas kvar mallongajn rakontojn.
Ne nur pro lia verkado Brusselmans estas konata en Flandrio kaj Nederlando. Ankaŭ ĉar li ofte aperas en televido kaj pro lia ĉiusemajna kolumno en la revuo fama Humo, homoj scias pri li. Ofte li provokas. Ĉar Brusselmans insultis la dezajnistinon Ann Demeulemeester en lia libro Uitgeverij Guggenheimer (1999), li devis aperi antaŭ juĝisto. Dum certa tempo la libro ne estis plu havebla en Belgio.
Se oni kritikas lian verkaron, plej ofte temas pri ĝia monotoneco. Multaj libroj temas pri lia vivo kiel fama verkisto kaj la insultado de lia ĉirkaŭaĵo kaj kunverkistoj. Ankaŭ ĉar li ofte aperas en la amaskomunikiloj, li de kritikistoj ne estas konsiderata kiel tre serioza. Tamen, malgraŭ la kritiko, li estas tre populara kaj estas en Flandrio unu el la plej legataj verkistoj, precipe inter junuloj.
Brusselmans verkas tre multe. Fojfoje li eldonas eĉ du librojn jare. Lia verkaro intertempe jam konsistas el pli ol tridek libroj.
273 Atropo
273 Atropo estas malgranda, meze hela asteroido de la ĉefa asteroida zono. Ĝi estis malkovrita, elde la observatorio de Vieno, de la aŭstria astronomo Johann Palisa, la.
Pro hazardo, ĝia rotacia periodo estas preskaŭ sama kiel tiu de Tero.
Nomo
Ĝi ricevis la nomon de Atropo, unu el la tri Mojroj kiuj, en la helena mitologio, personigas la senkompatan destinon. Atropo estas la Mojro, kiu tondas la fadenojn de la vivoj de ĉiuj mortemuloj.
Bucium (Ceica)
Bucium (Ceica) [buĉum] (Tőkefalva) estas vilaĝo en Rumanio sudoriente de Oradea. En 1910 ĝi nombris 408 loĝantojn (rumanoj), en 1992 279. Ĝi estis unue menciita skribe en 1508. Ĝis 1919 apartenis al Hungario (Bihar vármegye). Administre ĝi apartenas al Ceica.
Aravako
Aravako, aŭ Aravaca en la hispana, estas kvartalo de la municipo de Madrido, ĉefurbo de Hispanio, iama municipo, nune apartenanta al Distrikto Monkloo-Aravako.
La tri kvartaloj situantaj nordokcidente de la Distrikto Monkloo-Aravako enhavas totale 29.547 loĝantojn (2006). Temas pri Aravako (23.145), Valdemarino (4.000) kaj Plantio (2.469). La kvartalo Aravako troviĝas situanta je 9 km el la Sunpordo (Madrido).
Tigra Balzamo
Tigra Balzamo (angle Tiger Balm; ĉine 虎標萬金油; pinjine hǔbiao wànjīnyóu) estas la marka nomo de pasto (faka termino ungvento), kiu aplikeblas al la haŭto en kazoj de malvarmumoj, insektaj mordoj kaj pikoj, kaj ankaŭ de doloroj je muskoloj kaj artikoj.
La pasto aŭ ungvento evoluiĝis en la 1870-aj jaroj per la apotiksto Aw Chu Kin (ĉine 胡子钦; pinjine: Hú Zǐqīn) en Ranguno (nun Jangono). Post la morto de la inventinto, liaj filoj Aw Boon Haw kaj Aw Boon Par fondis farmacian firmaon en Singapuro kaj grandkvante produktas kaj vendas la paston, al kiu ili donis la anglan nomon Tiger Balm, do "tigra balzamo". Nek la pasto nek iu parenca produktaĵo de la firmao enhavas iun substancon kiu devenus de tigro: „Tiger“ nur estas la traduko de la persona nomo „Haw“.
La produktaĵo enhavas mentolon, kamforon, aliajn volatilajn oleojn kaj vazelinon. Krom la klasika, "blanka" variaĵo vendatas "ruĝa" variaĵo, kiu krome ankoraŭ enhavas volatilan oleon el cinamo, kiu kaŭzas la ruĝecan koloron kaj kaŭzas karakterizan odoron je cinamo, kiu aldoniĝas al la krome ankaŭ forta odoro de la aliaj volatilaj substancoj. La blanka ungvento reduktas la sangocirkulon en la haŭto je kiu ĝi aplikiĝis, tial ĝi bonas kontraŭ la doloraj simptomoj de insektaj mordoj kaj pikoj, dum la ruĝa ungvento pliigas la lokan sangocirkulon kaj tial bonas kontraŭ dolore tensiaj muskoloj. Pri medicina utilo de tigra balzamo aŭ de mentolaj ungventoj ĝenerale kontraŭ Ungomikozo (ungofungozo) ĝis nun ne estas konvinkaj indikoj.
Subprefekto
La subprefekto (franclingve sous-préfet) estas franca ŝtatoficisto, kiu reprezentas la ŝtatajn interesojn ĉe ĉiu franca arondismento. Li devas precipe kontroli la laŭleĝecon de la decidoj de la komunumoj en sia arondismento.
La subprefekto estas la subalterna delegito de la prefekto de sia departemento. Li estas ankaŭ helpita de la regiona prefekto de sia regiono.
La urbo kie loĝas la subprefekto estas la subprefektejo, ofte la plej granda urbo de la arondismento.
Ĉefaj taskoj
En gravaj departementoj, ekzistas ankaŭ kelkaj subprefektoj kiuj ne prigardas arondismenton sed prizorgas specialan temon (ekzemple la administrado de danĝeraj kvartaloj kun la sous-préfets à la ville), ĉiam kun la kontrolo de la prefekto.
Gabi Gubás
Gabi Gubás [gubAŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo Gubás Gabi estas hungara aktoro, voĉoaktoro. Ŝia pli longa persona nomvarianto estas Gabriella. Gabi Gubás naskiĝis la  en Debrecen.
Biografio
Gabi Gubás akiris diplomon en Teatra kaj Filma Altlernejo en 1966, kie ŝia ĉefinstruisto estis Imre Kerényi. Post siaj studoj ŝi aliĝis al trupo de Teatro Radnóti. Inter 2004 kaj 2009 ŝi apartenis al Teatro Csiky Gergely (Kaposvár). Ekde 2012 ŝi estas membro de Teatro Thália (Budapeŝto). Ekde 2016 ŝi iĝis ankaŭ anoncisto de malgranda televizio. Ŝi ricevis 2 premiojn en 2016. Ŝi havas edzon kaj ŝi naskis dufoje.
Cambrésis
Cambraisis estas agrokultura natura regiono kaj historia tradicia regiono en la departmento Nord kaj la regiono Nordo-Kaleza Markolo. Ĝia ĉefubo estas Cambrai, kaj ĝi korespondas kun la nuntempa arondismento tiunoma.
Historio
Ĝi plejparte konsistis en posedo de la episkopoj de Cambrai, kaj estis parto de la Sankta Romia Imperio, kies ĝi estis limo. Ĝi estis konkerita de Ludoviko la 14-a (Francio) en 1677
Ekonomio
Ĝi estas regiono tre malmulte arbarita, da malfermaj kampoj, direktanta al intensa kultivado de grenoj kaj sukerbeto.
Michajlov
Michajlov, hungare Kismihály [kiŝmihAj], rutene Михайлів [mihajliv] estas malgranda vilaĝo kaj municipo en Slovakio.
Situo
Michajlov situas laŭ rojo, fine de sakovojo. Snina troviĝas je 30 km.
Historio
En la 16-a jarcento rutenoj fondis la vilaĝon. La unua mencio okazis en 1547. Ĝis 1899 la oficiala hungara loknomo estis Mihajló, poste ĝi ricevis hungaran nomon pro la hungariga politiko. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Kismihály 190 homoj, (plejparte rutenoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Zemplén, al distrikto de Szinna, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 vivis en Michajlov 103 homoj, (79 slovakoj, 15 rutenoj, 5 ukrainoj).
2098 Zyskin
2098 Zyskin estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la ukraina astronomino Ljudmila Vasilievna Ĵuravljova elde la Krimea astrofizika observatorio de Nauĉno en Ukrainio
Nomo
Ĝia nomo honoras la rusan kuraciston kaj kirurgon Lev Jurjeviĉ Ziskin.
Paroĥo Jackson
La paroĥo Jackson - angle Jackson Parish - estas civila paroĥo de Usono en la subŝtato Luiziano, komparebla al usona kantono. La administra centro estas la urbo . La kantono estis fondita la.
Laŭ la stato de la jaro en la kantono vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km².
Akvosurfaco
La akvosurfaco estas dislima arealo inter akvo kaj aero. Ĉe ĝi lumo okazas refrakto kaj reflekto de lumo. Objektoj kun pli malalta denseco ol akvo povas flosi sur la akvosufaco. La surfaca tensio de akvo kaŭzas, ke etaj, malpezaj ne nemalsekigeblaj objektoj povas kuŝi sur la akvosufaco kvankam ili havas pli altan densecon ol akvo.
La akvosurfacoj de riveroj kaj maroj estas gravaj vivejoj.
Fizikaj ecoj
La akvosurfaco estas limfaco inter la medioj aero kaj akvo, kiu havas malsaman refrakta indico. Ĉe ĝi lumo refraktiĝas kaj reflektiĝas depende de la incida angulo de diversaj partoj.
Pro la surfaca tensio, kiu estas kaŭzata de la dupola altiriĝo de la akvomolekuloj (vidu kohezio, hidrogena ligo), ekzemple gerisoj povas moviĝi sur la akvosurfaco.
Signifo kiel vivejo
Por flaŭro kaj faŭno la transiro de akvo kaj aero estas grava parto de la vivejo. Multaj en akvo vivantaj animaloj, kiuj ne havas brankojn, kiel maraj mamuloj, maraj testudoj aŭ la larvoj de moskitoj, regule revenas al la skvosurfaco por kapti aeron.
Regiona prefekto
La regiona prefekto (franclingve préfet de région) estas franca ŝtatoficisto, kiu reprezentas la ŝtatajn interesojn ĉe ĉiu franca regiono. Li devas precipe kontroli la laŭleĝecon de la decidoj de la Regiona Konsilio de la sama regiono.
Li estas helpita de prefektoj ĉe ĉiu departemento de sia regiono, kaj de subprefektoj ĉe ĉiu arondismento de sia regiono.
Jura statuso
La regiona prefekto aperis en 1964, kiam la regionoj estis ankoraŭ nur formalaj administraj subdividoj, sen lokaj asembleoj aŭ ekzekutivoj. Tiam li nomiĝis "kunordiganta prefekto" (préfet coordonnateur).
La nuna statuso de la regiona prefekto konformiĝas al la dekreto de la 29-a de aprilo 2004, kiu anstataŭigis aliajn regulojn datiĝintaj de 1982 kaj 1964.
Ĉefaj taskoj
La regiona prefekto estas fakte samtempe la prefekto de la ĉefa departemento de la regiono. Li plenumas do en tiu ĉi departemento la tutajn taskojn de normala, departementa prefekto.
La regiona prefekto havas administran, ekonomian kaj politikan rolon en la regiono:
Anamã
Anamã estas municipo de la brazila subŝtato Amazonio, kiu taksis 10.214 loĝantojn en 2010.
Bad Blumau
Bad Blumau estas banloka urbo de Aŭstrio, kiu situas en la distrikto Hartberg-Fürstenfeld (germane Bezirk Hartberg-Fürstenfeld) de la federacia lando Stirio. Komence de la jaro en la komunumo vivis  loĝantoj. La plej varma termofonto de Bad Blumau havas temperaturon de 108 celsiusaj gradoj kaj estas inter la plej varmaj de centra Eŭropo. La loĝloko aparte konatas pro termobanejo dezajnita fare de la artisto Friedensreich Hundertwasser.
Distrikto Kladno
Distrikto Kladno estas distrikto en Ĉeĥio situanta en Mezbohemia regiono. La distrikto estas unu el dek du distriktoj de tiu ĉi Regiono. En la distrikto troviĝas 100 urboj kaj vilaĝoj.
Degollado
Degollado estas unu el la 126 komunumoj de la meksika subŝtato Jalisco. La ĉefurbo de la komunumo same nomiĝas Degollado. La ŝlosilnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 14 033. Degollado signifas en la hispana gorĝotranĉita aŭ senkapigita.
Geografio
Degollado apartenas al la regiono konita kiel la Highlands de Jalisco.. La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 19173 loĝantojn. El tiuj estis 8975 viroj kaj 10198 virinoj. La komunumo havas surfacon de 305,05 km². La meza alteco estas 1780 metroj super la marnivelo. La meza jara temperaturo estas 20,9 C. En la komunumo estas 901,1 mm da precipitaĵo jare.
Sociogeografio
En la jaro 1995 (laŭ INEGI) en la komunumo vivis 5728 viroj pli aĝaj ol 15 jaroj. El tiuj 4963 scipovis legi kaj skribi kaj 762 viroj estis analfabetoj. Do 13.3 % de la viroj estis analfabetoj. En la sama jaro en la komunumo vivis 6837 virinoj pli aĝaj ol 15 jaroj. El tiuj 5842 sciis legi kaj skribi kaj 988 virinoj estis analfabetoj. Do 14,45 % de la virinoj estis analfabetoj. En 1995 en Degollado vivis 18394 personoj kiuj aĝis pli ol 5 jaroj. El tiuj estis 5 indiĝenoj. Tio signifas ke 0,027 % de la loĝantaro en la koncerna jaro estis indiĝenoj.
Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a., (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).
Drulingen
(jen france, origine germane kaj alemane, prononco ) estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Bas-Rhin), en la historia kultura regiono regiono Alzaco kaj la nuna administra regiono Grand Est ("Granda Oriento"). Fine de en la komunumo vivis.
Atotonilco el Grande
Atotonilco el Grande estas unu el la 84 komunumoj de la meksika subŝtato Hidalgo, kiu situas en la centra Meksiko norde de la urbo de Meksiko. La ĉefurbo de la komunumo estas Atotonilco el Grande. La kodnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 13012.
Geografio
La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 23823 loĝantojn. El tiuj estis 10911 viroj kaj 12912 virinoj. La komunumo havas surfacon de 426,6 km². La meza alteco (de la ĉefurbo) estas 2080 metroj super la marnivelo.
Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a., (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).
Djutjkovo (Zvenigorod)
Djutjkovo (Дютьково) ekde 2003 estas urboparto de urbo Zvenigorod (Moskva provinco, Rusio). Antaŭe ĝi estis vilaĝo en distrikto Odincovo konata ekde 14-a jarcento.
Djutjkovo situas malproksime de urba centro en nord-okcidenta parto de Zvenigorod ĉe rivero Storoĵka.
Nomo
Djutjkovo estis nomita ruslingve Дютьково (Djutjkovo) de nomo de ĝia posedanto Fjodor Djutka. Post revolucio proksime aperis fervojo kaj apuda stacio estis erare nomita Дюдьково (Djudjkovo); de tiam estis konfuzaĵo pri vilaĝonomo.
Historio
Vilaĝo Djudjkovo estas malnova loĝloko aperinta en 14-a jarcento. Unua skribmencio en dokumentoj estis en 1558. En 19-a jarcento tie funkciis teksaĵa fabriko.
Post fermo de la fabriko Djatjkovo fariĝis loko de somerloĝejoj. Unu el somerloĝejoj estis luata de komponisto Tanejev.
Muzeo de Sergej Tanejev
Komponisto kaj esperantisto Sergej Tanejev ekloĝis en Djutjkovo estinte 50-jaraĝa luante somerloĝejon. Muzeo de Tanejev situas en najbara domo (ĝin posedis ĝia studinto), antaŭ la domo staras busto de la komponisto. La muzeo estis malfermita en 1962.
Aliaj vidindaĵoj
En Djutjkovo restis multaj somerloĝejoj estintaj en eko de 20-a jarcento (antaŭrevoluciaj).
Ĉirkaŭaĵoj de rivero Storoĵka estas ŝatata loko por piedpromenado de Sergej Tanejev. La loko estas defendata naturrezervejo.
Río Grande (Zacatecas)
Río grande estas komunumo en la meksika subŝtato Zacatecas. La ĉefurbo de la komunumo estas Río grande.
Sociogeografio
En la komunumo vivas 51821 personoj kiuj aĝas 5 jarojn aŭ pli. El tiuj 25 personoj parolas indiĝenan lingvon. Tio egalas al 0.05 % de la personoj, kiuj aĝas 5 jaroj aŭ pli.
36,789 loĝantoj aĝas 15 jarojn aŭ pli. Inter ili estas 34331 alfabetoj kaj 1,055 analfabetoj. Do 6.61 % de la loĝantoj, kiuj aĝas 15 aŭ pli estas analfabetoj.
Inter la virinoj estas 19,016 alfabetoj kaj 1,377 analfabetoj. Do la grado de analfabeteco inter virinoj estas 6.75%. Inter la viroj estas 15,315 alfabetoj kaj 1,055 analfabetoj, do 6.45% el la viroj estas analfabetoj.
Fontoj: Statistikoj de la INEGI
Eksteraj ligiloj
http://www.e-local.gob.mx/work/templates/enciclo/zacatecas/municipios/32039a.htm
Yabucoa
Yabucoa - prononco, per la Internacia Fonetika Alfabeto - estas municipo en Porto-Riko, situanta ĉe la orienta marbordo de la insulo. Fine de en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km².
Gbelce
Situo
la vilaĝo situas sur ebenaĵo, laŭ flankovojoj, laŭ fervojo Vác-Bratislavo. Štúrovo troviĝas 19 km-ojn for.
Historio
La unua mencio pri la vilaĝo devenis el 1233. Post la turka erao alvenis ankaŭ germanoj. La loĝantaro okupiĝis pri agrikulturo, vinkulturo. Faris prosperon la grava fervojo inter la iama kaj funkcianta ĉefurbo Pozsony-Pest post 1850. En 1910 loĝis en la vilaĝo 2021 da homoj, plejparte hungaroj. Ĝis 1919 ĝi apartenis al Esztergom (reĝa departemento), al distrikto de Párkány, poste al Ĉeĥoslovakio. Inter 1938-1945 la vilaĝo rehungariĝis. La unua Arbitracio de Vieno deklaris, ke tiuj komunumoj, kie la hungaroj vivas en majoritato, apartenu al Hungario. Post la 2-a mondmilito multe da hungaroj estis deportitaj. La restaĵo iĝis senrajta laŭ Dekretoj de Beneš. En 2001 loĝis tie 2311 da homoj (1718 hungaroj kaj 511 slovakoj).
Famuloj
En Gbelce naskiĝis Vladislav Rostoka, hungardevena grafikisto.
Piotr Szychowski
Piotr Szychowski aŭ Petro Ŝiĥovski (naskiĝis la 6-an de julio 1981 en Vroclavo) estas d-ro habil., adjunkto de Muzika Akademio je la nomo de Ignacy Jan Paderewski en Poznano, mondfama pianisto, filo de univ. d-rino Zofia Szychowska. .
Li estas unu el la plej eminentaj pianistoj de la juna generacio en Pollando.
Muzika edukado
Li ludas la pianon ekde la aĝo de 7 jaroj. Li estas absolvento de la Ŝtata Muzika Liceo je la nomo de Karol Szymanowski en Vroclavo en la klaso de fortepiano de prof-ino Janina Butor.
Li finis kun la distingo la Muzikan Akademion je la nomo de Ignacy Jan Paderewski en Poznano en la klaso de fortepiano de prof. Waldemar Andrzejewski (vidu la apudan foton). Dum la jaroj 2005-2009 li studis en la Universitato de Artoj Berlino (germane Universität der Künste Berlin /UdK Berlin) en la klaso de fortepiano de prof. Rainer Becker (vidu la apudan foton).
Li perfektigis sian lertecon en la majstraj kursoj sub la gvido i.a. Dang Thai Son, Bernard Ringeissen, Klaus Hellwig, Hans Leygraf, Ryszard Bakst, Viktor Mierĵanov kaj Andrzej Jasiński.
Kariero
En la jaro 2009 li akiris la titolon de doktoro de arto kaj li ricevis sian nomumiĝon al la posteno de adjunkto en la Katedro de Fortepiano en la Muzika Akademio je la nomo de Ignacy Jan Paderewski en Poznano.
Januare 2009 li debutis en la Filharmonio de Berlino (vidu la apudan foton) kun la Das Sinfonie Orchester Berlin ludante Fortepianan Koncerton c-moll KV491 de Wolfgang Amadeus Mozart. En julio 2010 li koncertis kun konata hispana tenoro de Opero José Carreras (vidu la apudan foton) antaŭ la 10 mil da publiko (spektantaro) kadre de la speciala koncerto en „Motoarena” okaze de la 777-jara jubileo de Toruno, la urbo de fama pola astronomo Nikolao Koperniko.
En la jaro 2017 li habilitiĝis en tiu Muzika Akademio je la nomo de Ignacy Jan Paderewski en Poznano.
Ekde la 12a de decembro 2018 li kiel universitata profesoro instruis pianistojn en Ĉinio.
En aprilo 2019 turnee koncertis en Ĉinio.
Li koncertis en la plej prestiĝaj koncertejoj kaj salonoj de Eŭropo kaj la mondo, i.a. en Londono (Purcell Room/Royal Festival Hall / Esperante: reĝa festohalo, vidu la apudan foton), Vatikano, Moskvo, Edinburgo, Budapeŝto, Bukareŝto (Ateneul Roman), sed ankaŭ en Ŝanhajo, Bejruto, naciaj filharmonioj en Sofio, Murmansko, Krasnodaro, Podgorico kaj Varsovio. Li koncertis dum la 1-a Festivalo de la "Subĉiela Muziko de Ŝopeno" ("Chopinfest") en Radomyśl (Radomyŝl) en la Ĵitomira provinco en Ukrainio (vidu la afiŝon de la Festivalo). Li partoprenis en la prestiĝaj pianist-festivaloj en Berlino, Romo, Duszniki-Zdrój (vidu la suban foton de "La Biendomo de Ŝopeno" en Duszniki-Zdrój en kiu okazas la Internaciaj Festivaloj de Ŝopeno), Varsovio kaj aliaj.
Țărmure (Hălmagiu)
Țărmure [cərmure] (hungare: Martfalva, germane: Repsen) estas vilaĝo en Rumanio sudoriente de Sebiș administracie apartenanta al la komunumo Hălmagiu.
Loĝantaro
En 1910 ĝi havis 422 loĝantojn (rumanoj), en 1992 294. Ĝia unua skriba mencio estis en 1439. Ĝi apartenis ĝis 1919 al Hungario (Arad).
Baltijskaja (Centra ringo de Moskvo)
Baltijskaja (Балтийская) estas stacio de la Metroo de Moskvo sur Centra ringo de Moskvo, ĝi situas inter la stacioj ' kaj ' en Moskvo. Ĝi estis malfermita la.
Piotr Szychowski
Kariero
Kiel pedagogo li gvidis la majstro-kursojn kaj pianistajn artajn ekzercadojn:
Li kunlaboris kun pluraj orkestroj: Das Sinfonie Orchester Berlin (La Simfonia Orkestro en Berlino), Nacia Orkestro Simfonia en Libano, Orkestro de Filharmonio en Poznano, Orkestro de Filharmonio en Vroclavo, Orkestro de Filharmonio en Lodzo, Orkestro de Filharmonio en Zabrze, Orkestra Simfonia en Toruno, Orkestro de Ĉambra Muziko en Łomża, Orkestro de Muzika Akademio en Varsovio, Orkestro Simfonia de Muzika Akademio en Poznano kaj li kunlaboris kun dirigentoj: Ulrich Fritze, David Giménez, Marek Pijarowski, Daniel Stabrawa, Jerzy Salwarowski, Mirosław Łukasz Błaszczyk, Wojciech Czepiel, Marcin Sompoliński, Agnieszka Wolińska.
La premioj en la konkursoj kaj festivaloj
Piotr Szychowski reprezentis Pollandon en la 15a Internacia Pianista Konkurso je la nomo de Frédéric Chopin en Varsovio (pole: Fryderyk Franciszek Chopin, france: Frédéric-François Chopin, esperantigite: Ŝopeno, vidu la supran foton) kaj en la Internacia Pianista Konkurso en Leeds (Leeds International Piano Competition) kiu okazas en la Universitato en Leeds (vidu la apudan foton). Li koncertis en Okcidenta Eŭropo kaj en Ĉinio, Japanio, Kazaĥio kaj Libano, ludante en la prestiĝaj salonoj (aŭloj) i.a.: Nacia Filharmonio, Studio S1 kaj La Granda Teatro en Varsovio, Filharmonio de Poznano, Filharmonio de Vroclavo, Royal Festival Hall en Londono (Purcell Room/ Esperante: reĝa festohalo, vidu la apudan foton), Filharmonio de Berlino, Nacia Filharmonio en Kievo, Filharmonio de Sofio, Ateneul Roman en Bukareŝto (vidu la apudan foton), Auditorium Augustinianum en Vatikano, en Palaco de Durasov en Moskvo, Filharmonioj de Almato, Murmansko, Krasnodaro, Ĥarkovo kaj Donecko. Li partporenis en Festivalo de Pola Pianistiko en Slupsko / Słupsk (vidu la apudajn fotojn), en Internacia Pianista Festivalo en Duszniki-Zdrój, en Varsovia Ŝopeno-Festivalo en Nacia Filharmonio, La folle journée – Chopin Open en Varsovio, Festivalo "Chopiniana" – La Tagoj de Frédéric Chopin en Varsovio, Internacia Festivalo "Ŝopeno en la Aŭtunaj Koloroj" en Antonin (vidu la apudan foton), Internaciaj Sofiaj Muzik-Semajnoj, Internacia Festivalo Muzika Somero en Moskvo, Mois de la Francophonie en Ŝanhajo.
Li estas laŭreato de pluraj prestiĝaj premioj en la naciaj kaj internaciaj konkursoj. Jen kelkaj el ili:
Multfoje li estis stipendiulo: de la Ministro pri Kulturo kaj Nacia Heredaĵo, de la Landa Funduso por la Infanoj, de la Urbestroj de Poznano kaj Vroclavo, de la Prezidanto (Marŝalo) de Grandpollanda provinco (Grandpolio) kaj de la Deutscher Akademischer Austauschdienst [e. V.] (DAAD) - Esperante: "Germana Akademia Interŝanĝa Servo [registrita asocio]" en Bonno (vidu la apudan foton).
Li estas laŭreato de la stipendia Projekto de la Ministro pri Kulturo kaj Nacia Heredaĵo „Młoda Polska” ("Juna Pollando").
La ŝtataj distingoj
Li estis distingita per la Arĝenta Merita Kruco aljuĝita al li de Prezidento de Pollando Andrzej Duda kaj enmanigita al li fare de la Provincestro de Lubuŝa Provinco Władysław Dajczak.
La privata vivo
Li estas filo de Zofia Szychowska (univ. d-rino en Medicina Universitato en Vroclavo) kaj d-ro Marek Szychowski (laringologo), li havas tri fratinojn: Anna (post edziĝo: Anna Key), Joanna (post edziĝo: Joanna Lemma) kaj Julia (ankoraŭ fraŭlino, ŝi estas ankaŭ muzike talenta pianistino kaj ŝi ludas ankaŭ la gambovjolon), li naskiĝis en Vroclavo kaj poste kun la gepatroj translokiĝis al Wilkszyn (vidu la apudan foton), nun loĝas en Mosin ĉe Poznano. Li havas edzinon: Ewa kaj du filinojn: Wiktoria kaj Pola.
Aŭtismo
Aŭtismo ampleksas tutan spektron de perturboj, kiuj influas la korpan, socialan kaj parolan kapablojn de homo. La vorto "spektro" signifas, ke ĝi havas diversajn formojn, kaj ne ĉiu aŭtismulo havas la similajn simptomojn. Ĝi evidentiĝas en la malmultaj sociaj rilatoj, en la malbonaj kapabloj de komunikado, kaj en intereso tre enfokusigita pri tre mallarĝa temo.
Oni skribis pri aŭtismo multan librojn kaj artikolojn, sed oni ne povus priskibi ĉiujn aŭtismulojn. Eble gepatroj aŭ mem la aŭtismulo ne rekonas ilian infanon aŭ mem, sed fremduloj, kiuj trovas lin unufoje, rekonas, ke li estas alia. Kial aŭtismo ne estas tre konata, oni vidas lin esti alia, fremda, stranga, eksterlanda, eble surda. Grupoj, kiuj konsistas pleje el plimultuloj, ofte ekskomunikas ilin, ĉefe kiam ili estas infanaj. Nur fakulo povas atesti ĝin per testoj, personaj interparoloj kaj observado.
Ofte ankaŭ oficoj uzas stereotipojn, ne konite la personon. Do ili povas pensi, ke aŭtismuloj ne povas vivi memstare, kaj bezonas iun, kiu helpas ilin vivi ilian vivon. Aŭtismo estas spektro, en kiu oni povas trovi nesocietemajn teknologiemulojn, bone kaj malbone funkciantajn ulojn, aŭ ulojn, kiuj nekomunikante sidas sur lito kaj balanciĝas tuttage.
Kaŭzoj
Iam oni kredis, ke la traktado de la infano de neamanta patrino aŭ neglektanta patrino produktis la perturbon, sed nuntempe oni scias ke la kaŭzo efektive estas genetika kaj ke ofte ĝi estas heredata. Laŭ la rezultoj ĝi havas multigenajn kaŭzojn, sed tio ne estas evidenta. Oni ne konas, kiel igas aŭtismo el tiuj genoj. Ankaŭ la nombro de tiuj genoj ne estas konata, oni konas nur iujn genojn. Fakte, diligenta patrino aŭ patro povas modifiki diversajn nedezirindajn aŭ ĝenantajn kondutojn per pacienca kaj longdaŭra klopodado. En fruaj tempoj, kiam la aflikto estis tro grava, la malfeliĉuloj estis enmetataj en frenezulejojn. Hodiaŭ la traktado estas pli afabla kaj se la perturbo estas milda, la persono ĝuas preskaŭ normalan vivon.
Oni ne konas, per kiuj procezoj evoluas la aŭtismo, sed la esploristoj konsentas, ke la malnova teorio de la frida patrino estas malvera. Carl H. Delacato montris, ke eĉ en la familioj povas esti sanaj infanoj, kiuj enhavas aŭtismajn infanojn. Ankaŭ tiu teorio estas falinta, kiu rekondukas la aŭtismon al la problemoj de la mamnutrado. Delacato esploris la Xinguojn kaj la Busmanojn, kaj li ne trovis aŭtismulojn en tiuj triboj, kvankam la patrinoj mamnutras senemocie.
Laŭ unu artikolo de la 2010 februara Autism Research la risko de la naskiĝado de la aŭtisma bebo kreskas je 18 percentoj kun la kreskado je 5 jaroj de la aĝo de la patrino. La 40 jara patrino naskas aŭtistan bebon kun la risko je 50% pli, ol la 25-29 jara.
Se la patrino estis pli ol 30 jara, la maljuneco de la patro ne kreskigis la riskon de la aŭtismo. Se la patro estas pli ol 30 jara, kaj la patrino malpli, ol 30 jara, estas la risko de la aŭtismo signife pli grava. Se la patro estas pli maljuna ol 40 jara, kaj la patrino malpli ol 25 jara, estas la risko de la aŭtismo duoble, ol en kazoj, en kiuj estas la patro inter 25 kaj 29 jaroj.
Laŭ Andrew Wakefield la vakcinoj kontraŭ morbilo kaŭzis aŭtismon. Li diris, ke tiuj vakcionoj estas respondeca por tio, ke la nombro de la aŭtismuloj kreskis. Multaj gepatroj ne lasis vakcini iliajn infanojn, kaj en 2008 infektis la morbilo en la Unuiĝinta Reĝlando 1000 homojn. Oni ripetis la eksplorojn de Andrew Wakefield, sed trovis kontraŭan rezultojn. En 2008 iu artikolo de la Public Library of Science  dementis la rezultojn de Andrew Wakefield, kaj senmaskigis Andrew Wakefieldon, ĉar li fraŭdis la rezultojn, kaj li esploris senetike.
Laŭ esploristoj de Universitato Semmelweis anti-depresantoj, anti-epileptikoj, precipe valproatacido, kaj aliaj materialoj, ekzemple bisfenol-A (BPA) povas kaŭzi aŭtismon dum gravedeco. Iuj esploroj montras, ke bakterioj vivantaj en intestinoj de patrino povas kontribui al aŭtismo. Esploristoj de University of Florida trovis, ke polifosforacido uzita por daŭrigo de pano kaj fromaĝo malhelpas evolviĝadon de cerbo de feto. En gepatraj grupoj oni pensas, ke bakterioj en aŭtismulo kontribuas al lia aŭtismo; sed tiun esploristoj ne kredas. Estas kredo, ke aŭtismo estas kaŭzita per malgrandaj parazitoj, kiujn oni povas pereigi nur per miksaĵo, kiu estas same morda kiel natria hipoklorito. Trinki tiun miksaĵon severe detruas sanecon, en iuj landoj ĝi estas malpermesita. Esploristoj ne proponas dietoj, ĉar ankaŭ en Fora Oriento estas proporcio de aŭtismulo ne malpli ol en Eŭropo, kaj tie estas familioj kiuj manĝas laŭ tradiciaj kutimoj, sen lakto kaj sen glutenenhavaj grenoj.
Simptomoj
Oni definias aŭtismon per tri ĉefaj simptomoj, kiuj estas kvalitaj diferencoj je reciprokaj socialaj rilatoj, komunikado kaj rigideco. Laŭ iaj teorioj tiuj ne estas sendependaj, do oni povas defini ĝin ankaŭ per kvalitaj diferencoj je reciprokaj socialaj rilatoj kaj rigideco.
La perturbo plej ofte diagnoziĝas ĉirkaŭ la dukajduona aĝo, sed ĝiaj unuaj simptomoj estas tre mildaj. Kelkfoje, komenciĝaj simptomoj povas aperiĝi en la unuaj monatoj; aliaj infanetoj komencas evolvi normala, sed poste evidentiĝas aŭtismo. Eblas, ke la infano perdas iujn kapablojn. Aŭtismaj infanetoj estas sen-tentaj aŭ rifuzemaj kontraŭ la emocia aŭ korpa kontaktoj, sed pli poste ofte elformiĝas insistemo al gepatroj aŭ al certaj plenkreskuloj. Ilia parolevoluo estas malrapida kaj/aŭ nenormala (ofte senakcenta kaj ritme neregula), malofte ili tute ne kapablas paroli. Karakteriza povas esti daŭra ripetado de sensencaj vortoj de aliaj personoj - sendependa de la teksto - aŭ iu stranga mekanika voĉeligo anstataŭ parolo.
Aŭtismuloj povas nenormale insisti pri objektoj. Okazas, ke ili ne reagas al voĉoj, doloro, ne rekonas la verajn danĝerojn, kvankam la aŭtismaj infanoj estas tre sent-emaj. Ofte okazas, ke aŭtismulo trude evitas mediajn ŝanĝojn kaj aperas ritmaj korpomoviĝoj, kiel svingado aŭ aplaŭdado. En la malfrua pubereco, ĉe 25 % de la aŭtismaj infanoj aperas epilepsio. Oftas perturboj de dormado, de manĝado, fobioj, kaj aŭtoagresio. Ili malfacile komprenas ĝeneralajn vivsituojn.
Tipaj simptomoj de aŭtismo montriĝas, laŭ la koncernulo:
Aŭtisma soleco povas manifesti varie. Eblas, ke la aŭtisma infano ne povas komuniki kun aliaj personoj; li ne ludas kun aliaj infanoj. Objektoj donas pli ĝojon al li. Aliuloj serĉas kunligon, sed oni ne povas kompreni ilin pri ilia perturbita konduto. Estas, ke aŭtisma infano elektas solecon, kaj agresive forpelas aliulojn. Ofte ili ne ludas rolludon; se tamen, ili personiĝas objektojn. Ili ne lasas aliulojn en ilia ludo; se ili enigas en ludo de aliuj, ili regas la ludon strikte insistante al reguloj.
Insistado al stabileco estas grava en mondo de malfacile prognozeblaj ŝanĝoj. Se iu okazas nekutime aŭ neplanite, ili povas panikiĝi. Oni nomas tiun angle "meltdown". La aŭtismulo ne povas regi ĝin. Estas, kiu sidas kaj salivas. Estas, kiu ploras, batas sur mem kaj krias. Estas, kiu ungas, piedbatas, mordas kaj destruas. Tiam estas bona loko al ulo silenta kaj malhela, ekzemple necesejo. Ankaŭ tro multa stimulo kaj aliaj stresfaktoroj povas kaŭzi ĝin, ekzemple laceco.
Karakteraj estas stereotipaj movoj, ekzemple skuado de mano, balancado antŭe kaj malantaŭe, rekuraj pensoj, devigaj agadoj, mallarĝa intereso, kaj abnormale funkcionanta sensado. Tiu povas signifiki pli aŭ tre malpli sentemecon kontraŭ iuj stimulojn. Tiuj stimuloj povas esti simplaj aŭ kompundaj, ekzemple sonoj, kontaktoj, socialaj gestoj, aŭ videbla desegnaĵoj. Unu ulo estas nesentema kontraŭ malvarmo; alia estas fornosida, kaj ne povas longe toleri metalon, vestaĵojn precipe el plasto, sed amas manpremon, brakumon kaj similajn kontaktojn; kiujn la alia ne povas toleri. Ankaŭ dormaj problemoj kaj fobioj oftas. Ili komprenas ĝeneralajn vivsituojn malfacile. Ofta estas perturbo de senso de ekvilibreco, kaj mallerteco, kiu povas sin montri ekzemple dum sportoj kaj en skribado.
Iuj uloj manĝas tre selektive, kiu povas igi ekstrema, ke la ulo, precipe infano manĝas nur 5-6 manĝaĵojn, kiuj estas surtabligite en certa modo, ekzemple la viandosaŭco ne tanĝas flankpladon. Glutoj povas esti tre grandaj aŭ tre malgrandaj, komparante al uzita larĝo en ĉirkaŭanta kulturo. Estas danĝero de malsatado, trodikigo, kaj kvalita malsatado. Manĝaj problemoj kontribuas al meltdown.
Gepatroj de aŭtismaj infanoj faras eksperimentojn per dietoj, kaj kelkaj raportas pri positivaj sanĝoj. Sciencistoj febre vortobatalas, ĉu estas dieto, kiu povas mildigi simptomojn. Iuj diris, ke dieto pli mallarĝas mangaĵojn, kiujn la infano manĝos, sed tiu estas ne nepra. Gepatroj, kiujn infano manĝis nur 5-6 mangaĵojn frue, raportis, ke li iam mangas 30 mangaĵojn. Oni eksperimentas per ketogena, per senglutena, per senkazeina, per paleolita dieto kaj per GAPS-dieto.
Oni devas instrui al aŭtismulo kelkajn sociajn aferojn, kiuj ŝajnas evidentaj al neaaŭtismuloj. Oni muntas multajn programojn kaj lecionojn por instrui pri salutado kaj telefonado al plenigado de oficialaj paperoj kaj subskribado de kontraktoj. Oni devas klarigi ilin, kiel sin lavi, ordiĝi, alkutimiĝi. Oni devas tiujn instrui multfoje. Por ne provi ilian paciencon, edukistoj elmetas piktogramojn, tabulojn kun skribo aŭ imagoj, fluskemojn kaj tabelojn.
Tipoj
Laŭ difinado de DSM-IV la aŭtismo komenciĝas pli frue ol 3 jaroj. La simptomoj estas malfruoj en sociaj interagoj, en simbola kaj fantazia ludo. Oni trovas pli kaj pli aŭtismuloj inter infanoj; la kialo estas disputata. Povas esti, ke la sanĝantaj kriterioj trovas pli kaj pli aŭtismulojn.
Iuj malnovaj tipologioj diferencigas du tipojn: sindromon de Asperger kaj sindromon de Kanner. Oni uzis sindromon de Asperger por bone parolantaj, sindromon de Kanner por ne aŭ malpli parolantaj, eĥolalantaj uloj, kiuj komprenas lingvon laŭvorte. Nune la DSM-IV aŭ la ICD 10 enhavas aŭtisman spektran perturbon, ne tiujn nociojn. Aŭtismo rare restas sole; pleje ili estas akompanita per aliaj perturboj, ekzemple intelekta malkapablo.
Aŭtismo estas spektra, kiu strekas el normalaj statoj al severaj, kaj povas varie manifesti. Oni ofte disigas sindromon de Asperger kaj sindromon de Kanner, kaj nomas nur mezan kaj severan aŭtismon aŭtismo.
Sindromo de Asperger
Pluraj personoj (ĉirkaŭ 2 el 1000) montras la simptomojn de aŭtismo, sed en pli milda formo - diagnozeblas ĉe ili la sindromo de Asperger. Ofte ili havas superaveraĝan inteligentecon, sed ilia lerteco pri certaj temoj, kiel parolado, legado aŭ skribado estas kelkfoje malalta. Ili povas ofte kompreni la vortojn, sed akompanajn signalojn (mieno, gestoj, tono) malpli. Ilia inteligento estas normala aŭ tre bona. Kontraste, ili povas montri mirigan kapablon pri iu temo, kiel muziko, eksterordinara memoro aŭ rapidaj matematikaj kalkuloj. Tiaj personoj kapablas tre bone koncentriĝi dum longega tempo aŭ povas mem malkovri novajn teoriojn. Tial oni trovas inter ili sciencistojn, esploristojn kaj inventistojn, sed la aliaj nedezirindaj manifestaĵoj de aŭtismo ankaŭ aperas. Kvankam ĉiam en la historio ekzistis personoj kun tiu ĉi sindromo kaj elstaris pro siaj malkovroj aŭ kapabloj, ilia persona vivo estas ofte trista aŭ nesufiĉanta. Kutime, speciale inter viroj, ili havas multnombrajn amrilatojn, sed ilia geedziĝo estas malfeliĉa kaj la infanoj ricevas kruelan traktadon aŭ estas tute ignorataj. Sindromo de Asperger estas milda formo, do malfacile rekonebla; povas esti nekonitaj 30-50% de kazoj. La uloj mem lernas normale konduti, venki iliajn malutilojn kaj socialigi normale ne konante pri iliaj sindromo. Hans Asperger fundis separitan klason en lia malsanulejo por kvar infanoj kaj savis ilin. Li parolis pri ilia inteligenco. En la klaso li kaj Viktoria flegistino uzis parol-, drama- kaj movterapion por evolvigi ilin.
Sindromo de Kanner
Sindromo de Kanner estas klasika formo de aŭtismo. Ĝi ne estas en la DSM-IV aŭ en la ICD 10, sed en iuj landoj oni uzas tiun kategorion. Oni nomas ĝin ankaŭ infaneta aŭtismo, ĉar oni povas rekoni ĝiajn simptomojn antaŭ de la tria jaro de la subjekto. Ĝi havas tri formojn: pasiva, izolita kaj bizara. La komunikado kaj la socialaj interakcioj estas malevoluintaj, kaj ilia pensado estas tre malpli fleksa, ol de la aliaj infanetoj. Iuj uzas la nomon sindromo de la Kanner por indiki aŭtismuloj, kiu estas ankaŭ mutaj; aliaj uzas gin sendepende de la muteco. Laŭ iliaj datoj estas la duono de la subjektoj de sindromo de la Kanner mutaj. La nocion uzis unuafoje psikiatro Leo Kanner en 1943. En la nazia Germanio Kanner empfazis, ke tiuj infanoj povas havi normalajn aŭ superajn intelektajn kapablojn, sed ilia tri kvarono estas ankaŭ intelekta malkapabla.
Malbonfunkcia aŭtismo
Malbonfunkcia aŭtismo estas aŭtismo kun intelekta malkapablo (malpli ol 70 IQ). Simptomoj estas aŭtisma triaso (komunikantaj, socialaj kaj akomodaj malfacilaĵoj), kiuj manifestas severe. Oftas stranga konduto, dormaj problemoj, agresema konduto kontraŭ aliuloj aŭ la aŭtismulo mem.
Oni ne devas intersanĝi malbone funkcionantan aŭtismon kun sindromo de Kanner. Ulo kun sindromo de Kanner havas ankaŭ tre grandajn problemojn kun komunikado kaj ne estas praktika, sed li povas havi bonan inteligenton.
Bonfunkcia aŭtismo
Bonfunkcia aŭtismo estas aŭtismo sen intelekta malkapablo. Oni povas havi mildajn aŭ severajn simptomojn, precipe en komunikado, kaj per kaj senvorta komunikado, kaj en sociala interago. Ĝi ne estas en DSM-5 aŭ ICD-10.
Aktivistoj kritizas labelojn pri funkcionado, precipe la malbone funkcionantan labelon, kiu plimalbonigas ekspektojn pri infano, do li evolviĝos malpli. Estas aliaj kritikoj, ke aŭtismuloj povas funkcii malsame en malsamaj tagoj. Ekzemple post traŭmo oni funkcias pli malbone, li povas ankaŭ perdi lian laboron, kaj longe ne trovi novan. Prefere oni dirus aŭtismo kun aŭ sen intelekta malkapablo.
Komunikado
Pleje la parolado de aŭtismulo estas perturbita. Ili ne povas kompreni la idiotismojn aŭ sarkasmon. Eĉ ĉe tiuj, kiuj lerbas, ankoraŭ estas malfacile. Kiu el ili parolas, povas paroli en monotona voĉo, aŭ eĥolalas. Plejfoje estas la uzado de la lingvo problema; formalaj eraroj estas raraj. Multaj el ili ne uzas la paroladon por komuniki; ili povas esti mutaj; aliaj povas paroli, sed ne parolas; aliaj nur eĥolalas, kaj ne parolas alie. Povas helpi la skribado, la pentrado, la desegnado kaj la komputilo. La komunikadon de la ne parolantaj aŭtismuloj helpas la metodoj de alternativa kaj augmentita komunikado, ekzemple facilita signolingvo, intersanĝado de la bildoj, kaj komunikatoro. Signolingvo uzita de surduloj estas uzata de multaj aŭtismuloj, precipe malbone funkcionantaj. Tamen, estas malfacile por kelkaj lerni ĝin. Malfacilaĵo povas esti okulkontakto mem. Prefere bone funkcionantaj uloj kaj uloj kun sindromo de Asperger lernas tiujn lingvojn.
Iuj esploroj montris, ke la bone funkcionantaj aŭtismuloj inter 8 kaj 15 jaroj estis samaj kiel samaĝa kontrola grupo; kaj plenkreskuloj pli bone kiel samaĝa kontrola grupo en iuj lingvaj taskoj kiel vortostoko kaj ortografio. Pli malsimplaj taskoj kiel esprimoj, parolkomprenado kaj konkludado estis pli malfacilaj por ambaŭ aŭtismaj grupoj ol por kontrolaj grupoj. Oni konkludis, ke la plimulto ofte supertaksas komprenadon de aŭtisma aŭdienco.
Evolviĝado
La memorio de aŭtismuloj ofte estas tre bona, ankaŭ pli bona ol la plimulto. Do ili povas plenumi taskojn, kiuj postulas bonan aŭ tre bonan memorion, ekzemple kalkuladon sen skribado.
Laŭ Delacato la stereotipaj movadoj stimulas la sensorajn organojn, kiel ĉe blinduloj kaj la surduloj. Laŭ lia teorio tiuj movadoj montras, kiu sensororgano estas problema. Se oni kuracas tiun problemon, tiuj movadoj ĉesigas. Delacato kuracas plian centon de la aŭtistaj infantoj, sed iuj kritizas lin, ke tiu ne plenumiĝas ĉe la plimulto de la aŭtismuloj.
Aŭtismo estas multspeca, kaj ĉiu aŭtista infano estas alia, sed estas ĝeneralaĵojn. Multe helpas la bone strukturita medio, kaj kvieta, stabila kaj kuraĝanta stilo de la instruado. Sociala kaj aliaj kapabloj de iuj aŭtistaj infanoj estis tial korektita, ke ili povas lerni kaj ludi kun kapablaj infanoj. Per niaj aktualaj kono oni ne povas kuracadi la aŭtismon, ĉar ili estas kaŭzita pere tiaj neuraj strukturoj, kiuj frue finas ilia evolvigadon.
Konsekvencoj
Ĉefa problemo estas, ke la plimulto ne volas akomodi al aŭtismuloj, ĉar ĝi estas la plimulto; kaj aŭtismuloj povas akomodi nur limigite. Neaŭtismaj infanoj de aŭtismuloj diras, ke ankaŭ ili povas limigite akomodi al iliaj aŭtismaj gepatroj. Estas terapio pri aplikita sintenado (ABA), kiu celas instrui al aŭtismuloj, kiel sinteni en neaŭtisma ĉirkaŭaĵo. Aŭtismulaj aktivistoj diras, ke tiu trejnado ne lasas la infanojn sinteni naturale, kaj parolas pri maltoleranco de neŭrotipa socio.
Oni povas akuzi aŭtisman socion pro lia malbona komunikado per mensogado, stukaĉado, kaj oni povas puni lin maljuste. Oni povas ofte malinterpreti pensojn de la ulo, ekzemple interpreti liajn petojn kiel ordonadon. Ili povas malpli igi en interparoloj, kiun oni povas interpreti kiel orgojlon. Ili povas nevole ofendi aliulojn; kaj kial ili ne rekonas, kial, do ili ne povas preti pardonon.
Eblas, ke aŭtismulo ne sekvas iun neskribitan regulon, kiun rigardas la grupo naturan, kiun oni instikte koni devas; do neniu informas novulojn. Se oni ne sekvas tiun regulon, oni estas ekskomunikita, kaj diras neniu, kial. Aŭtismulo ne konas tiun regulon, do li povas esti eksomunikta, kaj ne koni, kial; sekve li ne povas preti pardonon. Aŭtismuloj povas malzorgi mem; oni povas malĝuste opinii, ke ili ne povas memstare vivi.
Grava formo de la aŭtismo perturbas la perceptado kaj la komunikadon. La aŭtisma soleco malhelpas la evoluadon de la socialajn kontaktojn. Malkapablo de uzado de socialaj reguloj kaŭzas multan streson. Aŭtismaj infanoj estas malfacile edukeblaj, kaj plenkreskaj aŭtismuloj ofte estas malkapabla por la memstara vivado.
Por ilia komunikaj malfaciloj ankaŭ bene funkcionantaj aŭtismuloj kaj uloj kun sindromo de Asperger povas esti diskriminitaj en labormarketo. Sed ili povas lerni, diplomi, labori, vivi memstare, kaj havi familion.
En iuj landoj, ekzemple en Germanio psiĥiatristoj povas diagnozi aŭtismon. En aliaj landoj, ekzemple en Hungario ne psiĥiatristoj, sed pedagogoj faras tiun, kiuj estas kvalifikitaj por instrui aŭtismulojn. Psiĥiatristoj volas ne koni pri aŭtismo, kaj ili faras diagnozojn kaj ekspertizojn pri ia personeca malsano; do aŭtismuloj ne povas ricevi ĵustan diagnozon, kaj helpon por iliaj aliaj problemoj, kiujn ili ofte havas.
Piramido de Luvro
La piramido de Luvro (pyramide du Louvre) estas granda metala kaj vitra piramido ĉe la enirejo de la muzeo Luvro, en Parizo. Ĝi fariĝis grava simbolo de la franca ĉefurbo, samkiel la Eiffel-Turo.