cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Roma skolo (Esperanto-muziko)
La homo, ĉirkaŭ kiu kolektiĝis ĉiuj, estis Gianfranco Molle (geamikoj nomis lin Ĝanfranko). Ĝanfranko naskiĝis en Roccasecca (Rokaseka), en centra Italujo, en 1950, kaj en tiu periodo loĝis en Romo kiel studento pri juro en la Universitato de Romo, sed okupiĝis tre pli volonte pri Esperanto kaj pri muziko ol pri juro.
En tiu periodo en Romo li kontaktis kun aliaj junaj esperantistoj: Giulio Cappa, Renato Corsetti, Marcella Fasani, Susanna Castelviva.
Distrikto Mórahalom
La Distrikto Mórahalom (hungare  Mórahalmi járás) estas distrikto en Hungario en departemento Csongrád. Ĝi situas sur ebenaĵo en la suda parto de la departemento (same en la suda parto de la lando). La distrikta ĉefurbo estas Mórahalom, kiu estas urbo, la ceteraj 9 estas vilaĝoj.
Roma skolo (Esperanto-muziko)
Giulio Cappa (Ĝuljo Kapa), tiam estis studento pri literaturo en la roma universitato. Renato Corsetti (Renato Korseti), deveninta de vilaĝo ne malproksima al tiu de Ĝanfranko, estis tiam aktiva en TEJO kaj ĝenerale en la Esperanto-movado. Marcella Fasani (Marĉela Fasani) estis studentino pri medicino en Romo, kaj Susanna Castelviva (Susana Kastelviva) okupiĝis pri pluraj artaj aferoj.
Distrikto Mórahalom
La areo estas 561,71 km², kie loĝas 29 535 homoj. La loĝantoj okupiĝas precipe pri agrikulturo, (fruktoj, tritikoj). Ekde la 1970-aj jaroj oni minadas tergasojn.
Roma skolo (Esperanto-muziko)
La unua memproduktita muzika kasedo de Ĝanfranko estis eldono de "La vojo". Post tio, tamen, sekvis iom pli profesie produktitaj aliaj kasedoj. Sekvas la listo kun komentetoj de Ĝanfranko pri ĉiu el ili:
Ĝanfranko, foje kun aliaj, dum la 1970-aj kaj 1980-aj jaroj koncertis ĉe pluraj Esperanto-grupoj en Italujo kaj en Eŭropo, en kongresoj naciaj kaj internaciaj.
La tuta senco de la Roma Muzika Skolo en Esperanto estas resumebla jene: kantoj kun sociaj kaj politikaj temoj, belaj melodioj de la 1970-aj kaj 1980-aj jaroj, konigis al la esperantista mondo la etoson de la italaj kaj kelkaj eksterlandaj aŭtoraj kantistoj.
Kambiumo
Angia kambiumo estas posttempa meristematika histo. Estas la kaŭzo de la dikiĝo de la tigoj kaj la radikoj de la spermatofitoj. Ĝi eligas ksilemo interne kaj floemo eksterne.
Peter Bogdanovich
Peter BOGDANOVICH (en serba: Петар Богдановић, Petar Bogdanović) OSE (naskiĝis, mortis 6-a de januaro 2022) estis usona reĝisoro, verkisto, aktoro, produktoro, kritikisto kaj kin-historiisto. Parto de la tajdo de la reĝisoroj de "Nova Holivudo", la kariero de Bogdanovich startis kiel kin-ĵurnalisto ĝis li estis dungita por labori por la filmo de Roger Corman nome The Wild Angels (1966). Post la sukceso de la filmo, li sukcesis reĝisori sian propran filmon Targets (1968) kaj poste akiris pli ampleksan popularecon pro sia dramo laŭdita de kritikistoj nome The Last Picture Show kun Jeff Bridges kaj Cybill Shepherd (1971), kiu atingis ok nomumojn por Oskar-premioj inter kiuj la Oskar-premio por la Plej Bonkvalita Reĝisoro.
Post la sukceso de The Last Picture Show, li reĝisoris la frenezan komedion What's Up, Doc? (1972), kiu estis grava sukceso de biletvendado kaj estis konsiderata unu el la plej bonkvalitaj komediaj filmoj de ĉiu tempo kaj alian kritikan kaj biletvendadan sukceson nome Paper Moon (1973), kiu havigis al li nomumon por la Premio Ora Globo al la Plej Bonkvalita Reĝisoro. Liaj postaj tri filmoj estis ĉiuj kritikaj kaj biletvendadaj malsukcesoj; kiel Daisy Miller denove kun Cybill Shepherd (1974). Post kvar-jara hiato, li faris revenon per Saint Jack (1979) kaj They All Laughed (1981). Ekde tiam, li sekvis al rektaj filmoj kiel Mask (1985), Noises Off (1992), The Cat's Meow (2001) kaj She's Funny That Way (2014). Kiel aktoro, li estas plej bone konata kiel Elliot Kupferberg de la serio de HBO nome The Sopranos kaj pro sia rolo en la filmo de Orson Welles nome The Other Side of the Wind, kiun li ankaŭ helpis finigi.
Ryusuke Otomo
Ryusuke Otomo (大友 竜輔, n. ) estas japana futbalisto.
Li futbalis ĉe Montedio Yamagata.
Andries Pretorius
Andries Wilhelmus Jacobus Pretorius (naskiĝis la en Graaff-Reinet, mortis la  en Magaliesberg, Transvalo) estis bura politikisto, koloniisto kaj fondinto de la sendependa Bura Respubliko Transvaal.
La 16-an de decembro 1838 venkis Pretorius per 464 buroj (kun pafiloj) kontraŭ 20.000 zuluoj (kun lancoj) en Batalo ĉe Blood River, 4 tagojn poste ili ĝisgrunde detruis la zuluan „ĉefurbon” uMgundlovu. En 1840 li kun 400 homoj apogis la renverson de Mpande, duonfrato de Dingane, zulua reĝino.
En la sama jaro la buroj okupis la britan fortikaĵon Durban. Kiam la britaj apogaj fortoj alvenis, li retiriĝis al Pietermaritzburg, de kie li klopodis pri diplomatia interkonsento.
Poste Pretorius vivis en la brita Natal kiel bienulo, ĝis li estis elektita en 1847 de la buroj reprezentanto al la brita guberniestro, kiu rifuzis aŭskulti lin. Pro tio Pretorius decidis forlasi la britan teritorion kaj elmigri norden.
Pretorius setlis norde de rivero Vaal kaj estis kunfondinto de la sendependa Bura Respubliko Transvaal. Li iĝis ĉefkomandanto kaj trapasis kun sia taĉmento, julie de 1848, riveron Vaal kaj gvidis la buran liberecbatalon. La 20-an de julio en 1848 li sukcesis en la okupado de Bloemfontein, en aŭgusto li malvenkis ĉe Boomplaats kaj devis retiriĝi al Vaal. Tie li iĝis gvidanto de la plej grandaj buraj partioj.
En 1851 li denove trapasis la riveron por efektivigi premon super la britoj pri rekono de la Bura Respubliko. La britoj rekonis la sendependecon de Transvaal en 1852 en la Sand River Convention.
En la posta tempo Pretorius provis establi komercon kun Natal, koloniigi Betĉuanalandon, kaj gvidis militon kontraŭ la okcidentaj, indiĝenaj afrikaj triboj. Dum la militiro kontraŭ la Seĉeleoj en 1852, la domo de David Livingstone en Kolobeng estis elrabita.
Du jarojn post lia morto, fondis lia filo Marthinus Wessel Pretorius la urbon Pretorio, kiun li nomis honore al sia patro.
Jeanne Balibar
Jeanne Balibar (naskiĝis en Parizo) estas franca aktorino kaj kantistino.
Vivo kaj kariero
Jeanne Balibar naskiĝis en Parizo. Ŝi debutis sian aktoran karieron sur scenejo, per Don Juan en Festivalo de Avignon. Ŝia unua kina rolo estis en filmo The Sentinel (1992) de Arnaud Desplechin. Ŝi daŭre aktoras en ambaŭ sferoj.
Ŝi ĉefrolis en Ne change rien (2009) reĝisorita de Pedro Costa. Inter aliaj filmoj, ŝi partoprenis en All the Fine Promises (2003) reĝisorita de Jean-Paul Civeyrac kun Bulle Ogier kaj Valérie Crunchant, Saltimbank (2003) reĝisorita de Jean-Claude Biette kun Jean-Marc Barr, Clean (2004) reĝisorita de Olivier Assayas kun Maggie Cheung kaj Nick Nolte.
Ŝi estas la filino de Étienne Balibar, Franca Marksista filozofo kaj de fizikistino Françoise Balibar.
Max Fleischer
Fleischer estis pioniro en la disvolvigo de desegnofilmoj kaj iĝis estro de Fleischer Studios. Li kreis animaciajn rolulojn inter kiuj kelkaj tre konataj kiaj Koko la Klaŭno, Betty Boop, Popeye, kaj Superman al la kinarto kaj estis respondeca pri nombraj teknologiaj plinovigoj kiaj la Rotoskopo (Rotoscoping aŭ Turnoskopio, laŭ kiu animaciistoj registras movadon per rekta agado, uzante bildon post bildo), la "Bouncing Ball" kantofilmoj, kaj "The Stereoptical Process."
Bombaviadilo
Bombaviadilo estas speco de militaj aviadiloj, kiu funkcias ĉefe per faligado de bomboj sur surterajn aŭ surakvajn celojn, ekzemple, sur malamikajn tankojn, konstruaĵojn, ŝipojn, ktp. Iom bombaviadilo kapablas defendi sin kontraŭ atakantajn ĉasaviadilojn per mitraloj, sed ofte kelkaj amikaj ĉasaviadiloj helpas al ĝi.
Ekzistas pli preciza branĉo de bombaviadiloj nome atakaviadiloj.
Friedrich Carl von Savigny
Friedrich Carl von Savigny (21a de Februaro 1779 – 25a de Oktobro 1861) estis germana juristo kaj historiisto.
Ekde 1795, li studis en la Universitato de Marburgo kun profesoroj Anton Bauer (pioniro en la reformo de la germana krima juro) kaj Philipp Friedrich Weiss (fakulo pri mezepoka jurisprudenco). Laŭ tiama modo de germanaj studentoj, Savigny vizitis kelkajn universitatojn, ĉefe de Jena, Leipzig kaj Halle; kaj reveninta al Marburgo, doktoriĝis en 1800. En Marburgo li instruis kiel Privatdozent pri krimjuro kaj la Pandektoj (Digesta seu Pandectae).
Leopold von Sacher-Masoch
Leopold von Sacher-Masoch - prononco -  estas sendube unu el la plej interesaj staturoj de aŭstra literaturo. Li naskiĝis la 27-an de januaro 1836 en Lvovo, hodiaŭ ukraina Lvivo, tiam signifa urbo de aŭstra Galicio. Lia patro estis tiea polica direktoro, sed la familio havis ankaŭ ĉeĥajn, slovenajn kaj hispanajn antaŭulojn. Eble tio estis tiu ĉi familia ligo al komunumo de hispanaj judoj, kiu gvidis al filosemitismo de la aŭtoro, kiel li mem karakterizis ĝin per la vortoj: "Mi estas amiko de judismo, ne judo." En 1848 estis lia patro, kiu antaŭ du jaroj meritis pri subpremo de ribelo de pola galicia nobelaro, destinita polica hetmano en Prago. Tie poste lia filo, kiu onidire nur ĝuste tie eklernis bone la germanan lingvon, travivis el certe aparta perspektivo ankaŭ eventojn, kulminantaj per ŝtormoj kun barikadoj en pragaj stratoj. Abiturientiĝinte li komencis ankoraŭ en Prago studi jurojn kaj filozofion, kiujn li finis, post plua translokigo de la patro, en la jaro 1856 en Graco. Li agadis en tiea filozofia fakultato kiel docento de historio, antaŭ ol liaj pluaj sortoj alkondukis lin en Vienon, Budapeŝton, diversajn germanajn urbojn kaj ĝis Parizo. Jam en 1858 aperis anonime lia literatura unua verketo Galizische Geschichten (Galiciaj rakontoj), kiun li poste eldonis sub sia nomo nur post ok jaroj kaj li estis en viena ĵurnalo Wiener Zeitung atakita pro ĝi kaj nomita parazito kaj renegato. Aŭtoro de la vortoj estis neniu alia ol ĵurnalisto kaj poeto Hieronymus Lorm (1821-1902), naskinto el sudmoravia Mikulov. Pro sia toleremo al negermanaj naciecoj de aŭstria monarĥio Sacher-Masoch estis markata ne nur kiel filosemito, kiel li fine faris tion li mem pri si, sed eĉ kiel patrujperfidulo. En 1880 frakasiĝis lia geedzeco kun Wanda (propranome Angelika Aurora Rümelin, pseŭdonime Wanda von Dunajew), ankaŭ aktiva en literaturo. Lia filo Alexander mortis kvin jaroj post tio kaj la 9-an de marto 1895 sekvis lin kiel soliĝinta kaj finance bankrota viro ankaŭ Leopold Sacher-Masoch.
Lian mondan famon kaŭzis paradokse plej multe markigo seksa perverso komplementa al sadismo (li fariĝis tiel ia pastra frato de la fama markizo de Sade). La neŭrologo Richard von Krafft-Ebing surbaze de kelkaj literaturaj verkoj de Sacher-Masoch - precipe certe de lia plej fama romano Venuso en peltmantelo - unuafoje en 1886 enkondukis la nocion "masoĥismo" en sia libro pri seksa psikopatio.
Metroo de Tokio
Metroo de Tokio (東京の地下鉄) estas sistemo de transporto operaciata de du malsamaj kompanioj: Toej (都営 [Toei]) kaj Tokyo Metro (東京メトロ [tōkjō metoro]). Tokio havas 13 metroliniojn, kun tuta longo de 286,2 km, kio iĝas ĝin la kvina plej granda metroreto de la mondo, post la metrooj de Novjorko, Londono, Moskvo kaj Madrido. Ĝi estas la dua plej uzata en la mondo, kun 2'500 milionoj da uzantoj ĉiujare. La unua metroo en Azio, estis inaŭgurita en Tokio en decembro 1927. En 1995 ĝi havis internacian famon, kiam la terorisma grupo Aum Ŝinrikjo ("Supera Vero") atencis per sarino en la metroo, okazigante 27 mortintojn.
Historio
Konstruado de la metroo de Tokio komencis la 29-an de septembro 1925 fare de kompanio Tokyo Underground Railway. La 30-an de decembro 1927 estis malfermata unua linio inter stacioj Asakusa kaj Ueno.
En la jaro 1953 la ununura linio, kuniginta la staciojn Asakusa kaj Ŝibuja, ricevis apartan nomon "linio Ginza", kiun ĝi havas ĝis nun. Oni nomis ĝin per aparta nomo por distingi ĝin de la dua linio — linio Marunouchi, kiun oni komencis konstrui en 1951 kaj malfermis en 1954.
Ĉe la administrado de la kompanio Ejdan la plena nomo de linioj inkluzivas la noman de la kompanio "営団": 営団千代田線 [Eida Ĉijoda-sen], 営団銀座線 [Eidan Ginza-sen], ktp. En la jaro 2004 la metroo de Tokio jam havis 13 linioj, kiel nun.
La 1-an de aprilo 2004 granda parto la Metroo de Tokio estis privatigata. La privatigita parto ricevis nomon Tokyo Metro Co., Ltd.. La restinta parto estas dua metroa sistemo Toej, administrata de Tokyo Metropolitan Bureau of Transportation (東京都交通局 [Tōkjōto kōcū kjoku]).
Nathan Söderblom
Lars Olof Jonathan SÖDERBLOM (naskiĝis la en Trönö, hodiaŭ Söderhamn; mortis la ) estis sveda ekleziulo, ĉefepiskopo de Upsalo en la Eklezio de Svedio, membro de la Sveda Akademio kaj premiito per la Nobel-premio pri paco en 1930.
Ödön Bogdánfy
BOGDÁNFY Ödön estis hungara inĝeniero, hidrologiisto naskiĝinta en Torda la 18-an de decembro 1881 kaj mortinta en Budapeŝto la 13-an de marto 1944.
Kariero
Bogdánfy finis en la Teknika kaj Ekonomia Universitato de Budapeŝto en 1885. Li instruis kaj estis oficestro priakvaj. Je lia memoro en 1951 la Magyar Hidrológiai Társaság (Asocio Hungara pri Hidrologio) fondis la Bogdánfy-medalon por rekompensi ĉiujare la elstarajn rezultojn sciencajn rilate la akvomastrumadon.
107074 Ansonsylva
107074 Ansonsylva estas tre malgranda sed treege hela asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la en la kadro de la astronomia kampanjo Near Earth Asteroid Tracking (NEAT) elde la stacio de Maui de la reto GEODSS sur la monto Haleakalā (Havajo, Usono).
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de Anson J. Sylva, ŝlosila membro de la teamo de la Air Force Maui Optical and Supercomputing observatory (AMOS).
Stan Lee
Li iĝis la ĉefa kreanto en Marvel Comics dum du jardekoj, kio markis ĝian ekspansion el malgranda divizio de publikiga entrepreno al plurmedia korporacio kiu hegemoniis en la industrio de bildliteraturo. Kunlabore kun aliaj artistoj de Marvel — partikulare kun Jack Kirby kaj Steve Ditko — li kunkreis nombrajn popularajn rolulojn, kiel superherooj Spider-Man, X-Men, Iron Man, Thor, Hulk, Mirinda Kvaropo, Black Panther, Daredevil, Doctor Strange, kaj Ant-Man.
Salvatore Licitra
Salvatore LICITRA (Berno, Svislando, la 10-an de aŭgusto 1968 - Katanio, Italio, la 5-an de septembro 2011) estis itala tenoro. El gepatroj siciliaj, li kreskis en Milano. Li studis en Parmo kun Carlo Bergonzi en Busseto. Li debutis en Ballo in maschera en Parmo en 1998.
La 27-an de aŭgusto 2011 li havis akcidenton per motorciklo kiam li perdis kontrolon de ĝi en la sicilia urbo Raguza. Li estis sendita al hospitalo en Katanio, kie li mortis kelkajn tagojn poste.
Ĵavaeoj
La ĵavaeoj - portugale javaés, foje ankaŭ xavajés - estas indiĝena popolo en Brazilo, vivanta en Amazonio, pli ekzakte en la inter-rivera insulo Ilha do Bananal ("banana insulo", laŭ difino aŭ la plej granda aŭ la dua plej granda tutmonda malmara insulo) de la brazila subŝtato Tokantinso. Granda parto de la ĵavaeoj vivas borde de la rivero Rio Javaés, kiu videble havas sian nomon de la etno. Ilia lingvo, la ĵavaea, apartenas al la makro-ĵea lingvaro. Relative proksime parencas la etno de karaĵaoj.
Unu el la unuaj eŭropanoj, kiuj eniris la vivoteritorion de la ĵavaeoj, en 1946-1947 estis la esperantlingva etnologo, mondvojaĝisto kaj verkisto Tibor Sekelj, kun 30-membra esplora teamo.
Didžioji Riešė
- proksimuma prononco - estas loĝloko kaj administra areo (seniūnija) en la oriento de Litovio. De la jaro 1995 ĝis la 1-a de julio 2010 ĝi apartenis al la distrikto Vilno, kaj daŭre estas parto de la subdistrikta komunumo Vilno. Laŭ la censo de en la loĝloko vivis.
Stacio Jūsō
Stacio Jūsō (japane: 十三駅 [Ĝūsō-eki], angle: Jūsō Station) estas fervoja stacio en Kvartalo Jodogaŭa, Osako, Japanio. La stacio servas 3 liniojn de Fervojo Hankyū: Linio Hankyū-Kōbe (ĉefa), Linio Hankyū-Takarazuka (ĉefa), Linio Hankyū-Kyōto (ĉefa).
Sekvaj stacioj
<div class="NavFrame" style="background-color:#fff; border:solid 1px #999; text-align:left; float:left; width:900px;"> Stacio Umeda - Stacio Jūsō (Fervojo Hankyū)
Gerlingen
Gerlingen estas urba komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Ludwigsburg kaj en la distriktaro Stutgarto de la federacia lando Baden-Virtembergo. Fine de la komunumo havis  loĝantojn.
Systembolaget
Systembolaget (en sveda "la sistema entrepreno"), populare konata kiel systemet ("la sistemo") aŭ bolaget ("la entrepreno"), estas ŝtata-posedata ĉeno da vendejoj de alkoholaĵoj en Svedio. Ĝi estas la nura podetala vendejaro rajtigata por vendi alkoholaĵojn, kiuj enhavas pli ol 3.5% da alkoholo laŭ volumeno. Systembolaget vendas ankaŭ ne-alkoholajn trinkaĵojn, kvankam tiu produktosegmento prezentas malpli ol duona centono de la totalaj vendoj de trinkaĵoj de la entrepreno. La minimuma aĝo por aĉeti alkoholon ĉe Systembolaget estas 20 jaroj. Je svedaj restoracioj kaj trinkejoj la laŭleĝa aĝo por aĉeti alkoholaĵojn estas 18 jaroj, kvankam trinkejoj povas laŭvole decidi aĝolimon pli altan ol 18 se ili tion preferas.
1263 Varsovio
1263 Varsovio estas mezgranda malhela asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la belga astronomo Sylvain Arend elde la Reĝa observatorio de Belgio en Uccle.
Nomo
Ĝi ricevis la nomon de la pola ĉefurbo Varsovio.
161546 Schneeweis
161546 Schneeweis estas asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la de la usona astronomo David Healy elde la Observatorio Junk Bond en Sierra Vista (Arizono, Usono).
Ĝia nomo honoras Scott Schneeweis, Leŭtenanton Komandanton de la Usona Mararmeo haltadanta en Fortikaĵo Huachuca, Arizono. Li estas riĉa fonto da historio kaj artefaktoj pri la fruaj tagoj de la Usona kosma programo, notinde per sia retejo “ Spaceaholic ”.
Fritita fromaĝo
Fritita fromaĝo estas ĉeĥa kaj slovaka manĝaĵo, kiun oni preparas per fritado de farunita fromaĝo, plej ofte temas pri edamo aŭ ementalo, sed povas estis fritita ankaŭ kamemberto aŭ Hermelín. En ĉeĥaj kaj slovakaj restoracioj temas pri ofta (kaj iam eĉ unusola) manĝaĵo por vegetaranoj.
Giulio Crimi
Giulio CRIMI (la 10-an de majo 1885 - la 29-an de oktobro 1939) estis itala tenora operisto. Crimi naskiĝis en Paternò, Italio. Li studis en Katanio kun Adernò kaj debutis en Palermo kiel Manriko en Il trovatore en 1910, poste aperis en Trevizo kiel Hagenbach en La Wally. Li kantis tra Italio: Romo, Milano, ktp. En 1916, li debutis ĉe la Teatro Colón en Bonaero, kaj ĉe la Lirika Opero de Ĉikago. Aliaj rimarkindaj roloj inkluzivis; des Grieux, Alvaro, Walther, Vasco, ktp. Li retiriĝis de la scenejo en 1927 kaj instruis en Romo, kie li mortis en 1939. Inter liaj lernantoj estis Gino Del Signore kaj Tito Gobbi.
4379 Snelling
4379 Snelling estas malgranda malhela asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la usonaj geastronomoj kaj geedzoj Carolyn S. Shoemaker kaj Eugene M. Shoemaker elde la Observatorio de la Monto Palomar, apud San-Diego (Kalifornio, Usono).
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de Reginald kaj Heather Snelling, iamaj posedantoj de "Carranya Station" en Okcidenta Aŭstralio kaj poste de "Leigh Creek Station" en Suda Aŭstralio.
Sekskaresado
La sekskaresado (en kelkaj vortaroj aperas kiel fingrumado, fikaresado, ktp.) priskribas rilatojn kiuj precipe konsistas el intimaj karesoj, sen ajna penetrado, ĉu travagina ĉu traanusa. En pluraj naciaj lingvoj ofte estas uzata la anglalingva vorto petting (aktuale pli konata sub la nomo "getting off" kiel esprimo de afekto aŭ seksallogo) sed ne plu uzita en la angla ekde la seksa revolucio de la 1970-aj jaroj, kiu rilatas al la verbo to pet, kiu havas pli ampleksan signifon ol la seksa kaj aludas la karesojn, kisojn, ktp. eĉ ankaŭ al la dorlotbestoj (pet ankaŭ signifas 'dorlotbesto'), la karesetojn kiujn la beboj donas al la patrinoj, ktp.
Riskoj
La plejmulto el la praktikoj de la sekskaresado havas nenian aŭ malaltan riskon por transdonado de venereaj malsanoj, kaj en aliseksamaj kaj en samseksamaj praktikoj, se la vaginaj aŭ fluaĵoj aŭ la spermo ne havas kontakton kun la mukozoj (buŝa kaj seksorganaj) de la alia persono.
Vidu ankaŭ
Brakumo
Tantra masaĝo
Mladá Boleslav (burgo)
La Boleslava burgo staras sur la rando de roka altaĵo kaj ekde komenco de la 13-a jarcento ankaŭ la tuta „Staré město“ (Malnova urbo). Tiam ĝi estis rekonstruita de itala arkitekto Matteo Borgorelli, sed renesancaj ŝanĝoj ne tute viŝis la mezepokan karakteron el ĝi.
Nur en la 18-a jarcento la ŝanĝo estis pli esenca: la imperiestrino Maria Terezia bezonis lokojn por siaj multnombraj soldatoj dum milito kontraǔ Prusio kaj la burgo estis alikonstruita al kazerno kaj ene estis aldonitaj etaĝoj por ŝpari la spacon. La nuna interno devenas el tiu tempo. Estas interese, ke la ekstera aspekto de fasado rilatas al originaj etaĝoj kaj fenestroj. Tamen la fenestroj estis pli grandaj ol tiuj nunaj.
Malgaja periodo en historio de la burgo venis dum la dua mondmilito. La burgo servis kiel amasigejo de judoj antaǔ forveturo al koncentrejoj.
TNC
La mallongigo TNC aperas por:
Kostariko en la Olimpikoj
Sportista teamo de en la Olimpikoj ĉeestis en la Somera Olimpiko 1936 kaj poste ekde la jaro 1964 ĝis inkluzive la olimpiko de 2020, pro la kronvirusa pandemio prokrastita el somero 2021, partoprenis en ĉiuj someraj eldonoj de la sporta evento. En 1988, 1996 kaj 2000 atingiĝis olimpikaj medaloj. Krome laŭ la stato de somero 2022 kostarikaj partoprenantoj ankaŭ inter 1980 kaj 1992, kaj inter 2002 kaj 2006 ĉeestis en vintraj olimpikoj, tamen sen iam kontribui olimpikan medalon.
La teamo ĝis la stato de 2021 sume atingis ekzakte kvar medalojn: Temas pri ora,  arĝenta kaj  du bronzaj medaloj. Per tio sume la teamo en ĉiuj olimpikoj havas la 103-an rangon.
Kunordigas la teamon la Kostarika Olimpika Komitato (Comité Olímpico de Costa Rica).
Siluro
Ĝia kapo estas granda, la buŝo larĝa, la korpo senskvama. Ĝi vivas en profundakvaj, pigre fluantaj riveroj, lagoj, akvodeponejoj. Ĝi povas kreski en profundaj akvoj ĝis kaj pezi. La siluro vivas sola, la virfiŝo kunestas kun ino nur dum la frajdemeta tempo (majo-junio). La frajoj nombras 25-28 mil je korpo-kilogramo de la ino.
La siluro kaŝobservas akvofunde kaj nur malofte, nokte vizitas akvosurfacon. Kvankam ĝi ŝajnas esti mallerta, ĝi estas tre rapida predanto. La siluro estas vorema besto, ĝi ofte kaptas eĉ birdidojn kaj malgrandajn mamulojn. La siluredoj nutras sin per insektoj, helikoj kaj amfibioj. Siluro havas tre bongustan karnon (sed la karno de la maljunaj siluroj, kiel pintopredanto, koncentras poluaĵojn).
Kluky
Kluky estas nomo por pluraj setlejoj en Ĉeĥio:
Gyula Jákó
Gyula JÁKÓ [djula jAkO], laŭ hungarlingve kutima nomordo kaj pli komplete Zágoni Jákó Gyula estis hungara inĝeniero, akademia instruisto.
Gyula Jákó naskiĝis la  en Transilvanio en Felsődoboly (nuntempa Dobolii de Sus en Rumanio), li mortis la  en Hungara reĝlando en Abrudbánya (nuntempa Abrud en Rumanio).
Biografio
Gyula Jákó faris abiturienton en mezlernejo de la kalvinana kolegio de Nagyenyed en 1878, poste li akiris diplomon en Akademio de Selmec en 1881. Post siaj studoj li estis devige soldato, poste li faris la necesajn praktikajn laborojn en diversaj minejaj objektoj. Inter 1885 kaj 1887 li estis asistanto en la akademio, dume li partoprenis en fondo de Tutlanda Mineja kaj Metalurgia Asocio. Depost la instruado li havis postenojn en diverdaj salaj kaj ercaj minejoj. Ekde 1904 li laboris ĝismorte en oficejo de Abrudbánya.
Dedrad
Dedrad (hungare: Dedrád, germane:Zepling) estas vilaĝo en Rumanio nordokcidente de Reghin kaj administracie apartenas al komunumo Batoş.
Loĝantaro
En 1910 ĝi havis 2 043 loĝantojn (germanoj) kaj en 1992 1 424 (rumanoj, 3% hungaroj).
Historio
Ĝia unua skriba mencio estas en 1319. El libera saksa vilaĝo fariĝis servutulvilaĝo. La retiriĝantaj germanaj trupoj la saksojn translokogis en Germanion. Ĝis 1919 ĝi apartenis al Hungario (Kolozs).
Seftigen (distrikto)
La distrikto Seftigen estis ĝis la 31-a de decembro 2009 administra unuo de Kantono Berno. Ĝi havis 37036 loĝantojn la 31-an de decembro 2008. Ĝia ĉefurbo estis la urbo Belp.
Geografio
La distrikto Seftigen situas inter la riveroj Schwarzwasser en okcidento kaj Aro en oriento. En la ĉefloko Belp troviĝas ankaŭ la internacia Flughaveno Berno-Belp. La sudorientaj komunumoj inkluzive la ĉefloko Belp en la Aro-Valo apartenas al la aglomeraĵo de la federacia urbo Berno kaj estas urbeca. La cetera distrikto estas kampara kaj monta.
Najbaraj komunumoj
La distrikto Seftigen limas en nordo al la distrikto Berno, en oriento al la distrikto Konolfingen, en sudoriento al la distrikto Thun, en sudo al la distrikto Suba Simme-Valo, kaj en okcidento al la distrikto Schwarzenburg.
Historio
En mezepoko la regiono de Seftigen apartenis al la Senjoroj de Burgistein. En la jaro 1388 la regiono venis sub berna regado kaj la komunumo Seftigen fariĝis la centro de la kampartribunalo Seftigen, kiu ekzistis ĝis la Helveta Revolucio en la jaro 1798 kaj al kiu apartenis krom la tereno de la hodiaŭa distrikto Seftigen ankaŭ la okcidenta parto de la distrikto Thun. Post la fino de la Helveta Respubliko estis kreiita la ĉefdistrikto Seftigen, kiu per la konstitucio de la jaro 1831 estis transformita al la distrikto Seftigen. Ek de la jaro 2010 la distrikto Seftigen estos integrita al la administra regiono Berno-Mezlando.
Komunumoj de la distrikto Seftigen
La distrikto Seftigen konsistas (stato en 2009) el 25 komunumoj, el kiuj la ĉefloko Belp estas la plej granda. Urboj en la distrikto ne ekzsitas. Jen la listo:
Esperanto-klubo "Ruto"
La Esperanto-klubo "Ruto" en la urbo Šiauliai de norda Litovio estis fondita en 1968. En 1996 estis registritaj en urba municipo statuto kaj banka konto de la klubo.
Historio
Ĝis la jaro 1901 en Šiauliai loĝis 9 esperantistoj kaj ankoraŭ 3 en apuda grandbieno Gubernija de grafo Zubov. Dum kunveno de Litova Esperanto-Asocio okazinta la 27-an februaro de 1921 estis menciita, ke en Šiauliai jam estas la kerno de Esperanto-grupo, pro tio estis proponita al loka instruistino societo E. Klupšienė fondi en Šiauliai Esperanto-grupon, elekti estraron de Esperanto-grupo kaj organizi Esperanto-kurson.
La 22-an de oktobro 1958 en inaŭgura kunveno estas rekreita urban Esperanto-grupon kaj nomis ĝin Esperanto-Rondeto. En januaro 1962 la Esperanto-Rondeto translokiĝis en la novkonstruitan Kulturdomon. Sur la tria etaĝo por esperantistoj estis destinita hela kaj vasta ĉambro, kaj tie ĉi dum tri jardekoj ĵaŭde kolektiĝadis la samideanoj. Tie ĉi okazadis Esperanto-kunvenoj, festoj, jubileoj, kursoj. En 1968 laŭ la modelo de aliaj urboj estis decidite reorganizigi la rondeton en formo de klubo. La nomon „Ruto“ elektis geklubanoj T. Špukaitė kaj A. Žukauskas. Ruto, planto kuraca kaj dekorativa el apudmediteraneaj landoj, en Litovio estas konata jam 400 jarojn. Iomete toksa, alergia floro, ĝi pli antaŭe estis uzata kiel drogo en popola medicino, ĝin bezonis ĉiuj baptofestoj, edziĝfestoj kaj sepultoj. Per la nomo „Ruto“ en Litovio oni nomas kultursociojn, artensemblojn, unuiĝojn, eldonejojn, klubojn kaj entreprenojn. Post kelkjara kreado kaj disputoj la 18-an oktobro 1987 estis aprobita nia kluba himno „Vi naskiĝis sur la Suna Tero“. La komponisto de la melodio R. Kazlauskas (vortojn li kreis kune kun R. Rutkauskas) sukcesis akordiĝi simplan tekston pri la Urbo de la Suno kun la melodio.
La 18-an de aprilo 1993, laŭ la iniciato de R. Kazlauskas - muzikanto, poeto, plenumanto de skeĉoj - okazis unua postpaska kunveno de junaj esperantistoj, poste fariĝinta tradicia rekontiĝo "Rideto". En 1996 estis registritaj en urba municipo statuto kaj banka konto de la klubo.
La ĝenerala registrado de loĝantaro en 2001 evidentigis, ke en distrikto Šiauliai estis fiksitaj 121 personoj, kapablaj paroli Esperanton. Tiun nombron superis nur du distriktoj, tiu de Kaunas (242) kaj Vilnius (163). La 15-a septembro de 2006 en biblioteko de P. Višinskis estis menciita la 80-jara jubileo de la Esperanto-societo en Šiauliai. Okaze de la 80-jariĝo de organizita Esperanto-movado en la urbo kaj de BET-43, la urba multjara esperantisto, inĝeniero, landesploristo Romualdas Rutkauskas verkis dulingve (en litova lingvo kaj en Esperanto) historian kronologian libron pri urba Esperanto-movado “Ruto levis Esperon” (“Ruta kele vilti”) ekde la apero de la unua lernolibro de Esperanto por litovoj ĝis la nuntempo.
Baltiaj Esperanto-Tagoj-43
La 14-an ĝis 22-an de julio 2007 en Šiauliai okazis tradicia somera ĉiujara arangho de Baltiaj esperantistoj Baltiaj Esperanto-Tagoj-43. Tiu ĉi jam la 43-a tradicia aranĝo estis dediĉita al 80-jariĝo de organizita Esperanto-movado en Šiauliai. La aranĝo okazas ekde 1959 ĉiujare laŭvice en Latvio, Estonio, Litovio. Ĝin organizis Litova Esperanto-Asocio kune kun urba Esperanto-klubo “Ruto”. Okaze de BET-43 la Turisma informcentro de Šiauliai eldonis 64-paĝan plenkoloran informan libreton en Esperanto “Šiauliai. Turisma gvidilo”. Ĝi estas eldonita en 500 ekzempleroj. La libreton al Esperanto tradukis Zenonas Sabalys, helpis Romualdas Rutkauskas, Klaudija Margevičienė kaj Raimonda Vinčerauskienė. La eldonaĵon financis la Ministerio pri mastrumado de Litovio. Tiun ĉi gvidilon donace ricevis ĉiu partopreninto de la 43-aj Baltiaj Esperanto-Tagoj.
Kajta generatoro
Esploroj de evoluiga entrepreno SEQUOIA automation taksas ke kajta generatoro povus eligi unu gigavaton, do havos povumon similan al tiu de nuklea centralo. La kostoj eble estos nur 1,5 eŭroj por megavata horo. Tio estas preskaŭ 30-oble malpli ol la averaĝa kosto por megavathoro en Eŭropo.
Steve Jobs
Steven Paul "Steve" JOBS (naskiĝis la, mortis la ) kune kun Steve Wozniak kunfondis Apple Computer Inc.
Jobs estas pioniro de la komputila industrio. Post kiam li ĉe Xerox en la Palo Alto Research Center (PARC) vidis demonstracion de grafika interfaco kun fenestro kaj muso, li ankaŭ uzis tian ĉi interfacon en la Apple Lisa, kiu estis ege multekosta kaj vendiĝis tre malbone. Rapide sekvis la multe pli sukcesa Macintosh. Jobs en 1985 forlasis la firmaon, post kiam la estrara konsilio malpermesis al li havi ĉefan funkcion ene de la firmao. Tiam Jobs kreis la firmaon NeXT Computer.
Jobs dum la somero de 1997 iĝis tamen la estro de Apple. Li draste ŝanĝis la firmaon, i.a. maldungante plurajn personojn, enkondukante novajn produktojn kaj malenkondukante certajn aliajn kiel la Apple Newton. Tre gravis ankaŭ lia influo por la enkonduko de Mac OS X, la nova operaciuma sistemo kiu baziĝas sur sistemo kiun Jobs ellaboris ĉe NeXT Computer.
La Apple anoncis ke Jobs forpasis pro pankreata karcinomo. Du monatojn antaŭe, Jobs lasis sian oficon de ĉefa gvidanta oficulo (Chief Executive Officer) de Apple.
Fotoperiodismo
Fotoperiodismo estas la dependeco de kreskado, evoluado kaj konduto ĉe plantoj de la longeco de la tago (fotoperiodo). La minimuma surfaca denseco estas ĉi tie ĉirkaŭ 10−2 ĝis suben al 10−3 W/m² − jam la lumo dum plena luno povas havi efikon (≈ 5 • 10−3 W/m²).
Kurttagplanto (KTP) aŭ Longtagplanto (LTP)
En la praktiko tio signifas, ke evoluprocesoj de plantoj dependas de la taga longeco (taga luma periodo), precipe la florinduko (florformiĝo). La senluma aŭ nokta fazo estas decida por la konduto de la planto. La fotoperiodismo estas genetike determinita. Malfajne oni povas distingi tri tipojn de plantoj: Kurttagplanto prokrastas komenci iun proceson, ofte la florindukon, ĝis la tagoj (taga lumdaŭro) estas pli mallongaj ol „la kritika taglongeco“. Longtagplantoj prokrastas komenci iun proceson (ofte la florindikon) ĝis la tagoj estas pli longaj ol la „kritika taglongeco“. Tagneŭtralaj plantoj ne montras efikon pri la longeco de la taglumo.
Ne temas pri ĉio- aŭ nenio-efekto. Tiu reakcio estas diversgrade determinita ĉe la diversaj specioj. Ĉe kelkaj specioj sufiĉas unu sola indukciklo (Ipomoea nil), aliaj bezonas ĝis 25 ciklojn (Plantago lanceolata). Oni krome distingas inter kvalitaj (absolutaj) kaj kvantaj kurt- aŭ long-tagplantoj. La kvantaj fotoperiodaj plantoj povas esti rigardataj kiel interliga ĉeno inter la fotoperiodaj kaj tagneŭtralaj plantoj, ĉar ili floras kaj en daŭra mallumo kaj en daŭra lumo. Plilongigo (LTP) aŭ malplilongigo (KTP) de la fotoperiodo akcelas tamen la florindukon. Ankaŭ ekzistas kurtlongtagplantoj (KLTP) kaj longkurttagplantoj (LKTP), kiuj bezonas du diversajn sinsekvajn fotoperiodojn. La celo estas distingi inter la mallongaj tagoj en printempo kaj en aŭtuno.
Rekonado de la taglongeco
La planto rekonas la taglongon ne rekte pere de la longeco de la fotoperiodo, sed pere de la malluma periodo, kiu ankaŭ klarigas la fakton, ke unu hela plenluma nokto sufiĉas por signife malakceli la florindukon. Tial eble pli bone estus nomi la plantojn kurt- aŭ long-noktplantoj. Ĉe kelkaj KTP-oj la ĝenlumo de nur kelkaj minutoj sufiĉas por malinduki la floradon. Male ĉe LTP-oj la ĝenlumo devas esti dum pluraj horoj por efiki kaj induki la floradon.
Krome la surfaco de la planto, kiu estas lumigata, ne rilatas al la afero. Ofte jam parto de folio, kiu estas sub lumo sufiĉas. En rapideco de 2 ĝis 4 mm/h la informo estas transportata pere de FT(Flowering Locus T)-proteino, kiu ankaŭ nomiĝas florigeno, al la tigajmeristemoj.
Utiligado de fotoperiodismo en hortikulturo
Konante la fotoperiodismajn ecojn de la kultivataj plantoj la hortikulturisto povas kultivi la plantojn tiel, ke ĝi floras kiam li volas. Li aŭ donas artefaritan lumon aŭ mallumigas la planton per nigraj tukoj.
Ekzemploj
Kvalitaj longtagplantoj:
Kvantaj longtagplantoj:
Tagneŭtralaj plantoj:
Kvalitaj kurttagplantoj:
Kvantaj kurttagplantoj:
Longkurttagplantoj:
Literaturo
Ruge, U.: Angewandte Pflanzenphysiologie Verlag Eugen Ulmer, Stuttgart1966, paĝoj 335 – 370
Jickovice
Jickovice estas municipo kaj ripozloko en Ĉeĥio. Ĝi situas en Sudbohemia regiono, distrikto Písek, proksimume 2 km de valbaraĵo Orlík kaj de kunfluo de riveroj Vultavo kaj Otava ĉe gotika burgo Zvíkov. Vivas ĉi tie.
Partoj de municipo
Municipo Jickovice konsistas el du partoj, kiuj situas en la katastra teritorio Jickovice.
Naturinteresaĵoj
Norde de la municipo proksimume en distanco 1,5 km troviĝas naturmemorindaĵo Bachmač. Meze de la municipo troviĝas fiŝlago nomata Obecní rybník, tra kiu trafluas rojo Jickovický potok.
Programaro
Eble la difino plej ĝusta de programaro estas de Instituto de inĝenieroj elektronikaj kaj elektroteknikaj en sia normo 729: "La sumo de la programoj de komputado, procedoj, reguloj, dokumentoj kaj asociataj datumoj, kiuj estas parto de komputada sistemo". Laŭ ĉi tiu difino, la programaro konsistas ne nur el programoj sed ankaŭ el ĉiuj datumoj konserveblaj per komputika memoro aŭ datumportilo.
Kreado de programaro
La kreado de programaro estas kompleksa procedo de analizo tra programado ĝis testo de la koncernaj programoj.
Gémozac
Gémozac [] estas franca komunumo en la departemento Charente-Maritime, en la regiono Puatuo-Ĉarentoj. Ĝi havis 2,723 loĝantojn en la jaro 2010.
Programaro
Kreado de programaro
Programaro estas realigita antaŭe mense ellaborita verko. "Realigita" signifas, ke programaro disponeblas sur dvd, kd, diskedo aŭ alia komputila dosierujo.
Konzerno
Konzerno estas organizo de financa interligo inter memstaraj, sendepende restantaj entreprenoj al ekonomia unuo kun unueca gvidantaro. La unuopaj entreprenoj estas samrangaj.
Programaro
Kreado de programaro
Programisto, disvolvigisto aŭ komputilprogramisto, aŭ ankaŭ softvara inĝeniero estas persono kiu kreas komputilan programaron. La termino komputilprogramisto povas referenci al specialisto en unu areo de komputiloj aŭ ĝeneralisto kiu verkas kodojn por multaj tipoj de programaro. La fakulo kiu praktikas aŭ profesias formalan alproksimigon al programado povas esti konata ankaŭ kiel program-analizisto.
Konzerno
Oni parolas pri vertikala konzerno, se ĝi unuigas en si mem la produkton, prilaboron kaj la vendadon. En horizontala konzerno ne ekzistas produkta kunligo. La miksa konzerno unuigas tiujn trajtojn.
Programaro
Specoj de programaro
Estas malfacile klasigi la diversajn specojn de programaro, sed eblas fari tion jene:
Sistema programaro
Sistema programaro regas la aparataron.
Ellabora programaro
Ellabora programaro helpas al programistoj skribi programojn kaj uzi malsamajn programlingvojn.
Libera programaro
Libera programaro estas programaro kiu estas libere uzebla, distribuebla kaj ŝanĝebla laŭ la sekvaj specoj :
Nobla ŝtalo
Nobla ŝtalo aŭ valorŝtalo estas termino uzata de ŝtalfabrikistoj por indiki altkvalitan rustrezistan ŝtalon (populare: rustimuna ŝtalo), per kio oni emfazas ke la ŝtalo estas forta, pura kaj bela.
Programaro
Libera programaro
Liberan programaron subtenas kaj stimulas la libera programaro-movado. La iniciatinto de tiu movado estas Richard Stallman, kiu fondis organizon Fondaĵo por Libera Programaro (Free Software Foundation) por antaŭenigi ĝin. Ili promesas al ni ke Libera Programaro konservas la kvar suprajn specojn de libereco, por la uzantoj de la programaro.
Mallibera programaro
Mallibera programaro, ankaŭ nomata "ne-libera", "proprieta" aŭ "fermit-fonta" estas programaro kiu ne estas sub la kriterioj por libera programaro. Senpaga programaro (angle freeware) estas speco de mallibera programaro, kiu disponeblas por uzado senpage. Malgraŭ tio, oni ne rajtas modifi, redistribui aŭ studi (inversa inĝenierarto) ĝin sen la permeso de la kreinto.
Nobla ŝtalo
Nobla ŝtalo interalie estas uzata por ornamaĵoj, kuirujoj, manĝilaro kaj ŝaltiloj. Sur manĝilaro ofte kun la indiko 18/10 aŭ 18/8. Tio signifas ke la ŝtalo konsistas por 18% el kromo kaj 10 aŭ 8% el nikelo. Kromo kaŭzas ke ekestas nevidebla oksidotavolo sur la manĝilaro, kiu protektas la reston de la metalo kontraŭ korodo. La nikelo kaŭzas ke la manĝilaro ne fariĝas magneta. Ofte manĝilaro ankaŭ enhavas molibdenon kiu plibonigas la fortecon.
Programaro
Neologismo "softvaro"
Kelkaj esperantistoj uzas la vorton softvaro en Esperanto ĉar la angla vorto software estas uzata kiel neologismo en multaj lingvoj tutmonde.
Laŭ ili tiu vorto estas unuradika (softvar + o ), do ili opinias ke nova radiko aldoniĝis al Esperanto laŭ la 15-a regulo de la Fundamento. Aliaj interpretas ĝin kiel kunmetaĵon de la radikoj soft kaj var, sed tio ne estas tre logika, ĉar en Esperanto softa signifas milde mallaŭta, do neniel rilatas al komputikaĵo.
La malvorto de softvaro estas la neologismo hardvaro, nome aparataro. Kiel malvorto de hardvaro, softvaro estas uzata por pli vasta signifo: ekz. datumoj ludataj per aparataro kiel datumoj en registradaj medioj aŭ elektra signo.
La plej ofta esprimo en Esperanto por tiu koncepto estas la kunmetaĵo programaro, kiu bone kaptas la intencitan signifon sen neceso de nova radiko.
Evolua karaktero de la programaro
La programaro estas la produkto generita de la procezo de disvolvigo, laŭ la inĝenierado de programaro. Tiu produkto estas esence alte evolua kaj evoluema dum sia vivociklo: ĝenerale, ĝi evoluas generante versiojn pli kaj pli pli kompletajn, kompleksajn, plibonigitajn laŭ iu konsidero, plo taŭgajn al novaj platformoj (ĉu de aparataro ĉu de operaciaj sistemoj), ktp.
El software evoluciona sencillamente porque se debe adaptar a los cambios del entorno, sean funcionales (exigencias de usuarios), operativos, de plataforma o arquitectura hardware.
Lehman y Belady analizaron el crecimiento y la evolución de varios sistemas software de gran porte; derivando finalmente, según sus medidas, las siguientes ocho leyes:
Ninkasi
Ninkasi estis la antikva sumera patrona diino de biero.
Garvín
Garvín aŭ Garvín de la Jara estas municipo de Hispanio, en la provinco de Cáceres, regiono de Ekstremaduro.
La loĝantoj nomiĝas garvinos. La censita populacio en 2008 estis de 106 loĝantoj.
Situo
Garvín estas situa en la nordorienta parto de Ekstremaduro en la komarko aŭ distrikto La Jara. La surfaco de ties teritorio estas de 38,27 km².
Ekonomio
Agrikulturo kaj brutobredado.
Gao
Gao (غاو) estas urbo de Malio. Ekde la jaro 2012 ĝis la 26-a de januaro 2013 ĝi estis la ĉefurbo de la internacie neagnoskata ŝtato Azavado aŭ Azaŭado. Tiutage malia kaj franca soldataro rekonkeris la ekde junio 2012 de islamistoj konkeritan urbon.
Gao situas en la nordoriento de la lando 226 metrojn super la marnivelo ĉe la maldekstra bordo de la rivero Niĝero. Laŭ la censo de la jaro 2009 la urbo havis 86 633 loĝantojn ; ĝi estas la administra centro de la Regiono Gao. Kiel krucpunkto de gravaj komercaj vojoj la loko jam antaŭ jarcentoj iĝis komerca centro, aparte de la Tra-sahara komerco. En la mezepoko la urbo estis centro de du antaŭislamaj regnoj. En la urbo troveblas la historia tombo de Askia, akceptita en la listo de mondaj kulturaj heredaĵoj de UNESKO.
Junya Takahashi
Junya Takahashi (高橋 潤哉, n. ) estas japana futbalisto.
Li futbalis ĉe Montedio Yamagata.
Ried
Ried signifas en la alemana kaj germana lingvoj marĉo kaj estas ofte uzata en geografiaj nomoj:
Gábor Hegyi
Gábor Hegyi [hedji], laŭ hungarlingve kutima nomordo Hegyi Gábor estas hungara baroka trumpetisto, muziklerneja kaj altlerneja instruisto. Li loĝas en Kolonjo.
Gábor Hegyi naskiĝis en 1980 en Budapeŝto.
Biografio
Gábor Hegyi komencis sian muzikan edukadon en aĝo de sep. Baldaŭ li studis en muzikarta mezlernejo en sia naskiĝurbo, poste li akiris diplomon en de:Staatliche Hochschule für Musik Trossingen en 2005, en la sekva jaro ankaŭ majstran gradon. Post serio de lecionoj kun en:Gabriele Cassone en Laŭzano, li studis barokan trumpetadon en la Reĝa Konservatorio en Hago. Li akiris plian diplomon en 2010. Li aliĝis al tiuj orkestroj, kiuj ludis malnovajn muzikojn. Kiel ĉambra muzikisto kaj solisto, li faris koncertojn en Argentino, Alĝerio, Germanio, Francio, Nederlando, Italio, Pollando, Portugalio, Rumanio, Svislando, Tunizio kaj Hungario. Dum turneo en Bonaero li prezentis majstran kurson pi la baroka trumpetado. En 2015 kaj 2016 li ricevis muzikajn premiojn.
Silkraŭpo
La silkraŭpo estas larvo de papilio, origina el la norda parto de Ĉinio. Plej konata specio estas Bombyx mori (aŭ komunlingve bombikso).
Kiam bombikso estas raŭpo, ĝi produktas altvaloran fibron. Nutritante sin per folioj de blanka moruso, ĝi elkorpigas unikan fadenon el kruda silko kaj per ĉi-lasta konstruas sian kokonon. Tiu fadeno estas inter 300 kaj 1500 metrojn longa.
Silkokulturo
Silkokulturo, serikulturo kiel neologismo internacia, aŭ silkofarmado, estas la bredado de silkraŭpoj por la produktado de silko. Kvankam estas kelkaj komercaj specioj de bombiksedoj, Bombyx mori, kies la raŭpo estas aldomigita, estas la plej amplekse uzata kaj intense studita.
Iňa
Iňa (hungare Ény) estas vilaĝo en Slovakio, en Regiono Nitra, en Distrikto Levice.
Situo
La vilaĝo situas en valo de rojo, laŭ flankovojoj, laŭ fervojo Šurany-Levice. La lasta troviĝas 15 km.
Historio
La unua mencio devenis el 1156 en formo "Eng". La vilaĝanoj tributis al ekleziuloj de Esztergom. La turkoj faris senhoma la vilaĝon. En 1910 loĝis tie 322 da homoj, (slovakoj en majoritato, hungaroj en minoritato). Ĝis 1919 la vilaĝo apartenis al Bars, al distrikto de Vráble, poste al Ĉeĥoslovakio. Inter 1938-1945 la vilaĝo rehungariĝis. La unua Arbitracio de Vieno deklaris, ke tiuj regionoj, kie la hungaroj vivas en majoritato, apartenu al Hungario. Post la 2-a mondmilito la hungaroj iĝis senrajtaj laŭ Dekretoj de Beneš. En 2001 loĝis tie 209 da homoj (184 slovakoj).
Edipo
Edipo (helene Οἰδίπους Oidipous, latine Oedipus) en la helena mitologio estis filo de la teba reĝo Laio kaj lia edzino Jokasta.
Origino kaj junaĝo
Lia antaŭdestinita sorto, plena de renversoj, venkoj kaj faloj fariĝis ofta temo de grandaj verkoj de antikva tempo ĝis novepoko. Vivo de Edipo kvazaŭ estus pruvo, ke de sia sorto oni ne povas fuĝi.
Al teba reĝo Laio la orakolo destinis, ke li ĝisatendos pereon de siaj posteuloj. Li pro tio decidiĝis, ke li restos seninfana. Sed sopiro je sekvanto pelis lin ĝis forrabo de Ĥrisipo, filo de Elisa reĝo Pelopso. Ĥrisipo poste perdis sian vivon kaj lia patro Pelopso malbenis Laion kaj prognozis, ke li ĝisatendos sian filon kaj morton de liaj manoj.
Post multaj jaroj la reĝino Jokasta naskis al Laio filon. La reĝo pro timo pri sia vivo flankenĵetigis la infanon en arbaro, sed antaŭ tio li ankoraŭ kripligis al la filo piedojn kaj kunligis ilin per rimeno. Tamen lia ordono ne estis plenumita, la infano estis lasita ĉe paŝtisto. Li ricevis nomon "Edipo" („kun ŝveliĝintaj piedoj“). La paŝtisto forportis lin en palacon de la korinta reĝo Polibo kaj tiu kun sia edzino Meropa edukis lin bone, kiel al la reĝa posteulo decas.
Kiam Edipo plenkreskis, eksciis, ke li ne estas propra filo de Polibo, kaj kiam li pri sia origino nenion povis ekscii, forvojaĝis en Delfon. Bonfama profetino Pizia malkovris al li nur, ke li en estonteco fariĝos murdisto de la propra patro kaj ke li edziĝos kun sia propra patrino kaj havos infanojn, kiujn li mem pereigos pro sia malbeno.
La sorto plenumiĝas
Deprimita per tiu prognozo, kaj por savi Polibon kaj Meropan, Edipo foriris el Delfo, sed ne jam en Korinton, sed forvojaĝis en urbon Tebon. Proksime de la urbo li renkontiĝis kun ĉaro, sur kiu sidis nekonata maljunulo. Koĉero Edipon vipis, por ke li liberigu la vojon kaj la maljunulo plie batis lin per bastono. Edipo en kolero rebatis la oldulon per tia forto, ke li falis morta. Edipo ne sciis, ke ĝuste mortigis sian propran patron Laion. Tiu ankaŭ vojaĝis revene el Delfo, kie li volis akiri konsilon, kiel liberigi la urbon de Sfinksa tiranio. Kiam Edipo eniris la urbon, trovis ĝin kovrita en malĝojo - pro morto de la reĝo kaj pro danĝero de Sfinkso.
Sfinkso
Edipo foriris al monto, kie la Sfinkso rezidis kaj petis ĝin, ke ĝi prezentu al li enigmon. Li sciis, se li ne divenos ĝin, Sfinkso mordoŝiros lin kaj ĵetos el la roko. La enigmo estis: ''Kiu vivulo havas nur unu voĉon, sed havas iam du krurojn, iam tri, iam kvar kaj estas plej malforta kiam li havas plej multe da ili? Edipo tuj respondis: La homo, ĉar kiel bebo li iras kvarpiede, en junaĝo staras firme sur du kruroj kaj en maljunaĝo apogas sin per bastono." Sfinkso pro honto kaj furiozo ĵetis sin el la rifo en maron. Tebo estis liberigita.
Hejme
Tebo bonvenigis Edipon kiel sian liberiganton, superŝutis lin per ĝentilaĵo kaj amo. Li estis elektita reĝo, transloĝiĝis en la reĝan palacon kaj - edziĝis kun reĝino vidvino - Jokasta, propra patrino. Venis feliĉaj jaroj, en kiuj li fariĝis eĉ patro de filinoj Antigona kaj Ismena kaj de filoj Eteoklo kaj Poliniko.
La sorto kulminas
Sed la feliĉa periodo finiĝis. Dio Apolono Apolono sendis al Tebo peston, ĉio pereiĝis, venis rikoltmanko kaj malsato. Edipo sendis Jokastan fraton Kreonon en Delfon por ke li alportu konsilon kiel la urbon kaj popolon savi. Pizia klare diris: ''Forigu el la urbo murdinton de la reĝo Laio" Edipo nenion konjektis kaj proklamis esplorserĉadon de murdisto, kiun li malbenis kaj kondamnis al ekzilo.
Dume venis en Tebon kuriero el Korinto sciiganta, ke la reĝo Polibo mortis kaj ofice invitis Edipon sur malplenigitan tronon. Edipo en tio vidis certigon, ke ne mortigis sian patron kaj ke la patrinon ne edziĝis. Sekvis certigo de la kuriero, ke Edipo povas reveni en korintan reĝolandon sen timo el plenumo de la sorto, ĉar li ne estas ilia propra filo, sed trovito. Tion konfirmis ankaŭ maljuna sklavo, kiu la infanon el Tebo forportis.