cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Neil Armstrong
Malsano kaj morto
La kolego de Armstrong en la misio de Apollo 11, nome Buzz Aldrin, diris ke li estis "profunde tristigita de la forpaso. Mi scias ke mi estas aligita de milionoj de aliaj kiuj bedaŭras la forpaso de vera usona heroo kaj de la plej bona piloto kiun mi iam konis. Mi ege estis esperinta ke la 20an de Julio, 2019, Neil, Mike kaj mi estus stare kune por rememori la 50an Jariĝon de nia surluniĝo... Bedaŭrinde, tio ne okazos." La piloto de la komand-serva modulo de Apollo 11 nome Michael Collins diris, pri Armstrong, "Li estis la plej bona, kaj li mankos al mi terure." La administranto de la NASA nome Charles Bolden diris ke: "Dum estos historiaj libroj, Neil Armstrong estos inkludita inter tiuj, kiuj estos memorata ĉar estas li kiu faris la unuan homan paŝon sur mondo trans tiu ol la nia".
Okazis funebro honore al Armstrong la 13an de Septembro ĉe la Vaŝingtona Nacia Katedralo, kies Spaca Fenestro priskribas la mision de Apollo 11 kaj tenas tranĉaĵon de roko de la Luno meze de sia vitraĵaj paneloj. Ĉeestis la kolegoj de Armstrong en la Apollo 11, nome Michael Collins kaj Buzz Aldrin; Eugene A. Cernan, komandanto de la misio de Apollo 17 kaj lasta homo kiu piediris sur la Luno; kaj iama Senatano kaj astronaŭto John Glenn, nome la unua usonano kiu orbitis la Teron. En funebra laŭdo, Charles Bolden diris, "Neil ĉiam estos memorata ĉar estas li kiu faris la unuan homan malgrandan paŝon al mondo trans tiu nia propra, sed estis la kuraĝo, gracio, kaj humileco kiujn li montris tra sia tuta vivo estas kio plialtigis lin super la steloj." Eugene Cernan memorigis la alproksimiĝon de Armstrong al la Luno havante malmultan fuelon: "Kiam la aparato diris malplenon ni ĉiuj scias ke estas galjono aŭ du lasitaj en la ujo!" Diana Krall kantis la kanton "Fly Me to the Moon". Michael Collins kondukis preĝojn. Aldrin kaj Collins foriris tuj post la evento. La komandanto de Apollo 15, nome David Scott, parolis al la gazetaro; li memorigis la mision de Gemini 8 kun Armstrong kiam li parolis, eble por la unua fojo, pri incidento en kiu gluo verŝiĝis sur sia ŝirmjungilaro kaj evitis ke ĝi fermiĝu ĝuste minutojn antaŭ la pordo devis esti sigelita aŭ la misio haltigita. Armstrong tiam alvokis la helpan piloton Pete Conrad kiu solvu la problemon, kion li faris, por pluigi la mision sen haltigi la reenan kalkulon. "Tio okazis ĉar Neil Armstrong estis teamema, li ĉiam laboris enkalkulante la teamon."
La 14an de Septembro, la kremaciitaj restaĵoj de Armstrong estis disigitaj en la Atlantika Oceano dum ceremonio de mara entombigo sur la ŝipo Philippine Sea. Flagoj estis metitaj duonhise en la tago de la funebro de Armstrong.
Armstrong en Esperanto
En la kvina kanto de la verko de Abel Montagut nome Poemo de Utnoa okazas asembleo de la Gobanoj (eksterteranoj). Tie oni akceptas, ke oni plikuraĝigu la malfortigitan Utnoan (nome la ĉefrolulo Noa) pere de la drogo anoŭdo. Inna malsupreniras kaj liveras ĝin al Noa. Je ties efiko aperas antaŭ li la poeto Valmikio kaj poste la japana pentristo Hokusajo kiuj montras al li laŭvice la enormajn atingojn de la estonta homaro, se li sukcesas savi ĝin, nome, unue en Azio, kaj poste venas la vico de Fidiaso, kaj poste Maria Sklodovska, kiuj montras al Utnoa la mirindaĵojn de Eŭropo. La venontaj ĉiĉeronoj estas ankaŭ laŭvice unue Akenatono kaj poste Sunĝata Kejta kiuj omaĝas la historian gravon de Afriko. En Ameriko estas unue Nezaŭhtezoma la ĉiĉerono kiu vidigas mirindaĵojn kaj fine prezentas la historian gravon de Armstrong, kiu iĝos venonta ĉiĉerono:
Magneto
Magneto estas objekto, kiu havas magnetismon. La vorto devenas de la antikva greka “líthos mágnes” (λίθος μάγνης) kiu signifas “magnesia ŝtono”. Magnesio estas parto de Grekio kie magnetito estis antikve malkovrita.
Magneto estas korpo aŭ aparato kun signifa magnetismo, tiel ke ĝi altiras aliajn magnetojn aŭ metalojn feromagnetajn (por ekzemplo, fero, kobalto, nikelo kaj alojoj de tiuj). Magneto povas esti natura aŭ artefarita kaj ankaŭ la materialoj povas esti paramagnetaj, kiuj estas altirataj pli malforte, kiel magnezio, plateno, aluminio, inter aliaj, aŭ diamagnetaj, nome tiuj kiuj ne altiras sin, kiel grafito de karbono, oro, arĝento, plumbo kaj bismuto.
La naturaj magnetoj retenas sian kontinuan magnetan kampon, se ili ne suferas grandan frapon aŭ oni aplikas magnetajn ŝarĝojn malajn aŭ je altaj temperaturoj. La magneta kampo ne estas videbla, sed ĝi estas la tialo ke la magnetoj altiras aŭ forpelas variajn materialojn, tiuj kiuj estas ofte altiritaj de magneto havas grandan magnetan permeablecon, kiel ĉe fero kaj ĉe kelkaj tipoj de ŝtalo, kaj ricevas la nomon de feromagnetaj materialoj. La materialoj kun malalta magneta permeableco, kiujn magnetoj altiras nur malforte, nomiĝas paramagnetaj. Unu ekzemplo de paranagneta materialo estas likva oksigeno. Finfine estas kelkaj materialoj, kiel akvo, kiuj havas magnetan permeablecon tiom malaltan ke la magnetismo estas konstatebla nur okaze de ekstera magneta kampo (diamagnetismo). Ĉio havas magnetan permeablecon mezureblan.
La magnetoj povas esti daŭraj, se magnetigitaj ili konservas persiste la magnetajn proprecojn, aŭ portempaj, se ili konservas la magnetajn proprecojn nur dum ili estas sub la influo de magneta kampo, kaj malaperas kiam la kampo malaperas. Elektromagneto estas tipo de portempa magneto farita per bobenado de elektra fadeno laŭ kiu pasas elektra kurento, kaj ĝi funkcias kiel magneto nur kiam pasas la kurento; foje la bobenado estas farata ĉirkaŭ materialo feromagneta por plibonigi la magnetan kampon okazigitan.
La mezurunuo de la ISU por la magneta kampo estas la teslo, kaj la unuo por la magneta flukso estas la vebero; 1 teslo estas po 1 vebero por kvadrata metro.
Historio
La plej antikvaj konataj priskriboj pri la proprecoj de la magnetoj devenas de la antikva Egipto kaj de la antikvaj Grekio, Hindio kaj Ĉinio. En 585 a.n.e. Taleso el Mileto jam priskribis, ke la magnetito altiras la feron, sed li pensis, ke la kaŭzo estas ke ĝi havas animon (en tiu epoko movo indikis vivon, animon aŭ la interveno de dio). Klargiklopodo sen interveno de dio aŭ animo estas trovebla en la verko De rerum natura de Lukrecio (98 a.n.e.- 54 a.n.e.). Sed nur en 1600 per la publikigo de De magnete de William Gilbert ekas la scienco de magnetismo en Eŭropo. En Ĉinio, la unua konata mencio pri magnetoj kaj ties proprecoj estas de la 4-a jarcento, kaj la unuaj priskriboj de la uzado de kompasoj estas de komenco de la 11-a jarcento. La uzado de tiuj aparatoj estos komunaj ĉie ajn en la 12-a kaj 13-a jarcentoj.
Daŭraj magnetoj
Ajna ofta objekto estas komponita de partikloj kiel protonoj, neŭtronoj kaj elektronoj, ĉiu el kiuj havas inter siaj kvantaj proprecoj la spinon, kiu asocias magnetan kampon al tiuj partikloj. El tiu vidpunkto, estus logike pensi, ke ajna materialo, estante formita de enorma nombro de partikloj, havas magnetajn proprecojn (eĉ la partikloj de antimaterio havas magnetajn proprecojn), sed la ĉiutaga esperto, kontraŭdiras tiun eblon.
Ene de ĉiu atomo aŭ molekulo, la dispono de ĉiu spino sekvas strikte la principon de ekskludo de Pauli, sed por ajna diamagneta substanco ne estas ordigo de la spiío kiu tuŝas grandan nombron de partikloj, kaj pro tio ne estas magneta kampo ie ajn; la magneta momanto de partiklo estas nuligita per alia.
Male, en daŭraj magnetoj, ja estas grava grado de ordigo de la spino de ties partikloj. La nivelo de ordigo plej alta estas en la nomitaj propraĵoj de Weiss aŭ magnetaj propraĵoj: kiuj povas esti konsiderataj kiel mikroskopaj regionoj kie estas forta interagado inter la partikloj, nomitaj interagoj de interŝanĝo, kiu generas situacion tre ordigita: ju pli granda estos la grado de ordo de la propraĵo, des pli forta estos la magneta kampo generota.
Alta ordigo (kaj tiel, forta magneta kampo) estas unu de la ĉefaj karakterizaĵoj de la feromagnetaj materialoj.
Strategio utila por generi tre intensan magnetan kampon konsistas en orientigo de ĉiuj propraĵoj de Weiss de feromagneta materialoj per malpli intensa kampo, generita de bobeno de konduktila materialo tra kiu pasas elektra kurento: nome elektromagneto.
Magnetismo generita de elektronoj
Elektronoj ludas gravan rolon en la formado de la magneta kampo, en atomo la elektronoj povas esti solaj aŭ laŭpare ene de ĉiu atomorbito. Se ili estas paraj, ĉiu elektrono havas spinon malan al tiu de la alia elektrono (spino supra kaj spino suba); ĉar la spinoj havas malajn direktojn ili internuliĝas, kaj tial paro de elektronoj ne povas generi magnetan kampon.
En multaj atomoj, la nombro de elektronoj estas malpara; ĉiuj magnetaj materialoj havas tiutipajn elektronojn, sed oni ne povas diri, ke unu atomo kun malparaj elektronoj jam estas feromagneta. Por povi estis feromagneta, la malparaj elektronoj de la materialo krome devas interagadi grandskale, tiel ke ĉiuj el ili devas esti orientitaj en la sama direkto. La specifa elektrona distribuado de la atomoj, same kiel la distanco inter ĉiu atomo, estas la ĉefa faktoro kiu impulsas tiu ordon grandskale, kiu tuŝas multajn partiklojn. Se la elektronoj havas la saman orientigon, ili estos en stato de malpli granda energio.
Elektromagnetoj
Elektromagneto en sia plej simpla formo estas kondukila fadeno ĉirkaŭturnita unu aŭ pliajn fojojn; tiu distribuado estas nomita "spiro" aŭ "spiralero" (unu turno) aŭ solenoido. Kiam la elektra kurento pasas laŭ la kondukila fadeno de la bobenado estas generata magneta kampo kiu speras koncentrita ĉe la ĉirkaŭturnejo (speciale al ties interno). Ties kampolinioj estas tre similaj al tiuj de magneto kaj ties orientigo sekvas la regulon de la dekstra mano. La magnetaj momanto kaj kampo de la elektromagneto estas proporcia al la nombro de turnoj de la fadeno (ankaŭ nomataj spiraleroj), al la sekcio de ĉiu spiralero kaj al la denseco de la kurento kiu pasas tra la fadeno.
Se la spiraleroj de la kondukila fadeno estas farataj el materialo sen specialaj magnetaj proprecoj, aŭ al la aero, la magneta kampo generata estas malforta forto; sed se la fadeno estas turnita ĉirkaŭ feromagneta aŭ paramagneta materialo, kiel povas esti najlo el fero, la magneta kampo generita estos multe pli granda, ties forto estas de ĉirkaŭ centoj da fojoj plie kaj povas eĉ multobligi por 1000.
La magneta kampo observata ĉirkaŭ magneto etendiĝas al konsiderinda distanco kompare al la grando de la magneto, kaj sekvas la leĝon de la inverso de la kuba potenco: la intenseco de la kampo estas inverse proporcia al la kubo de la distanco.
Se la elektromagneto estas bazata sur metala lameno, la forto necesa por separi la du objektj estos eĉ pli granda, ĉar ambaŭ surfacoj estas ebenaj kaj glataj; tiuokaze estos pliaj kontaktopunktoj kaj la reluktanco de la magneta cirkvito estos pli malgranda.
La elektromagnetoj permesas aplikojn en variaj kampoj, ekde la partiklaj akceliloj ĝis la elektraj motorooj pasante tra la gruoj de la rubigoj de vehikloj aŭ la maŝinoj kiuj produktas bildojn per magneta resonanco. Estas ankaŭ maŝinoj pli kompleksaj en kiuj oni ne uzas la simplajn dupolusajn magnetojn, sed kiuj postulas kvar aŭ eĉ pliajn magnetajn polusojn; unu ekzemplo estas la Mas-spektrogramo en kiu oni koncentras la faskojn de partiklojn.
Malkovro
Estis Ørsted kiu por la unua fojo pruvis en 1820, ke elektra kurento generas magnetan kampon en sia medio. En la interno de la materio ekzistas malgrandaj kurentoj fermitaj pro la movado de la elektronoj kiujn enkavas la atomoj, ĉiu el kiuj originas mikroskopan magneton. Kiam tiuj malgrandaj magnetoj estas orientitaj en ĉiuj direktoj, iliaj efikoj nuliĝas reciproke kaj la materialo ne montras magnetajn proprecojn; male se ĉiuj malgrandaj magnetoj estas liniigitaj, ili agadas kiel ununura magneto; tiuokaze la substanco estis magnetigita.
La unua sciencisto kiu konstruis elektromagneton estis la franca fizikisto kaj politkisto François Arago.
Karakterizaj ecoj de magneto
La tuj videblaj ecoj de magneto estas:
Magnetismo
La ecoj de magnetismo estas:
Magnetaj polusoj: norda kaj suda
Oni ankaŭ povas vidi, ke la eco de magneto manifestiĝas en du (aŭ foje pli) difinaj punktoj, kiun oni nomos polusoj.
La du polusoj estas distingitaj de la direkto de la magneta flukso. En principo ĉi tiuj polusoj povus esti nomitaj iel ajn; ekzemple, kiel “+” kaj “−”, aŭ “A” Kaj “B”. Tamen, bazita sur la frua uzo de magnetoj en kompasoj, ili estas nomitaj la “norda poluso” (aŭ pli detale “nordserĉanta poluso”), “N”, kaj la “suda poluso” (aŭ “sudserĉanta poluso”), “S”, kun la norda poluso estanta la poluso kiu indikas norden (t.e. la poluso de magneto, kiu estas altirata al la tera Norda magneta poluso). Ĉar kontraŭaj polusoj allogas, la tera norda magnetpoluso estas sekve, de ĉi tiu difino, fizike magneta kampo suda poluso. Kontraŭe, la tera Suda magneta poluso estas fizike la norda poluso de la magneta kampo.
Galerio
Jenaj bildoj de kelkaj daŭraj magnetoj:
NGC 7728
NGC 7728 (aliaj indikoj — UGC 12727, MCG 4-55-41, ZWG 476.103, DRCG 37-95, PGC 72064) estas galaksio en konstelacio Pegazo.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Edenkoben
Esperanto en Edenkoben
Ĉi tie troviĝas la Internacia Vinkultura Domo de la vitkultivisto Anton Kiefer.
1185 Nikko
1185 Nikko estas asteroido de la asteroida zono, ano de la Flora familio. Ĝia spektra klaso "S" indikas "ŝtonan" asteroidon, konsistanta ĉefe el silikatoj de fero kaj de magnezio,
Malkovro
Ĝi estis malkovrita la de la japana astronomo Oikawa Okurō elde la Observatorio de Tokio.
Nomo
Ĝi ricevis la nomon de la japana urbo Nikkō, 140 km norde de Tokio.
Ne konfuzu ĝin kun la asteroido 307 Niko.
Kimilsungia
Kimilsungia estas hibrida orkideo de la genro Dendrobium, kiu nur en Nord-Koreio estas konata per la nomo Kimilsungia. Ĝi estas klono de planto kreita en Indonezio por la kultivisto de orkideoj C. L. Bundt, kiu en 1964 registris la nomon de la grex Dendrobium Clara Bundt por ĉiuj orkideoj de la samaj devenoj, donante al ĝi la nomon de sia filino. Ĝi havas kompleksajn devenularon de orkideoj kultivitaj. Oni provis registri la nomon de la grex kiel Dendrobium Kimilsungia, sed malsukcesis, ĉar ĝi estas malfrua sinonimo de la Dendrobium Clara Bundt. Kiel kultivnomo (aplikas nur al parto de la grex), la ĝusta nomo estus Dendrobium Clara Bundt 'Kimilsungia'. Alia nomo de la grex, Dendrobium Flor Kimilsung rilatas al plantoj rilatigita sed de malsamaj devenularoj.
La Registaro de Nord-Koreio diras ke la "nekomparebla naturo" de Kim Il-sung estas "plene reflektita en la senmorta floro", kiu estas "florante ĉie de la kvin kontinentoj".
Nomado
Laŭ la libro eldonita en Pjonjango Koreio en la 20a jarcento: Cent gravaj faktoj, Kim Il-sung vojaĝis al Indonezio por renkontiĝi kun sia samulo, Sukarno. Kim estis portita en itinero al la Studĝardeno de Buitenzorg, kie:
Priskribo
La planto kreskas de 30 al 70 cm (12 al 28 colo j) de alto. Ties folioj algluiĝas al la nodoj alternative kaj ĉiu tigo produktas de 3 al 15 floroj. La floroj havas tri petalojn kaj tri kalikojn kaj mezuras de 6 al 8 cm (2,4 al 3,1 coloj). Floras inter 60 kaj 90 tagoj. Kreskas pli bone en tagaj temperaturoj de 25° al 30° C (77° al 86° F) kaj de 18° al 23° C (64° al 73° F) dum la nokto.
Kraft durch Freude
Kraft durch Freude [kraft durĥ frojde] (Forto per/tra ĝojo; mallongigo estis KdF) estis nazia politika organizaĵo por aranĝi, kontroli, egaligi la libertempon de la germana loĝantaro.
Kimilsungia
Jaraj festivaloj
La ekspozicioj de floroj Kimilsungia efektiviĝas ĉiujare en Pjonjango. Tradicie, la ambasadorejoj de fremdaj landoj en Nord-Koreio ĉiu prezentas sian propran bukedon de floroj en la jara ekspozicio.
Eksteraj ligiloj
Kategorioj:Floroj
Kraft durch Freude
La organizaĵo ekzistis inter 1933 kaj 1945, la ĉefa aktivado okazis ekde la komenco de la dua mondmilito (1939). Kraft durch Freude estis suborganizaĵo de Deutsche Arbeitsfront (DAF ~ Germana Laborforto). ĝi estis kun la Amt für Reisen, Wandern und Urlaub la plej granda vojaĝo-organiza asocio. Dum la nazia periodo, la laboristoj havis 2-3 semajnojn kiel libertagojn.
La ideo por fondi la organizaĵon venis de la faŝisma Italio, kie oni fondis jam en 1925 similan organizaĵon, nome Opera Nazionale Dopolavoro (Nacia Libertempa Organizo). La ideon kaj la organizon ekkonis Robert Ley -gvidanto de la Germana Laborfronto - en 1929 dum vojaĝo en Italio kaj proponis enkonduki tion post enpotenciĝo de la nazioj. La planon kapjesis Hitler la 14-an de novembro 1933, la oficiala fondo okazis du semajnojn poste, la 27-an de novembro.
La organizo estis disigita post kolapso de la nazia potenco.
Anica Dobra
Anica Dobra (serbe: Аница Добра) (naskiĝis en Serbio) estas serba aktorino.
Anica naskiĝis en Beogrado, Serbio. Ŝi studentiĝis ĉe la Fakultato de Drama Arto, kaj studis kun Predrag Bajčetić. ;
Homaro
Homaro estas aro da homoj. Sed male ol, ekzemple, arbaro en la senco de aro da arboj, da kiuj ekzistas tuta amaso, en Esperanto, kiel prave atentigis jam Edmond Privat, homaro fakte signifas la homaro en la senco de ĉiuj homoj. Tio apartenas al la tiel nomata interna ideo de la lingvo.
Per la vortkombino "la homaro" oni kutime do subkomprenas, ke temas pri ĉiuj homoj de la Tero. Tiu nocio estis kreita de sankta Aŭgusteno. La homaron eblas rigardi el historia vidpunkto kaj el ĉi-momenta vidpunkto; la homaro estas konsiderata relative stabila en la daŭro de unu generacio (ĉ. 20 jaroj).
Amplekso de la homaro estis:
Homaro ne estas nur "aro de ĉiuj homoj", tiu nocio ankaŭ subkomprenas komplikajn rilatojn inter homoj kaj homaj grupoj, interŝanĝon de informo kaj objektoj ktp. Per tio "homaro" estas unika nocio (oni, ekz., neniam uzas en simila senco vortojn "simiaro" aŭ "vulparo").
Solisto
La solisto malas al muzikisto kiu, ene de orkestro, plenumas kolektive muzikan pecon (nome ĥorist(in)o en ĥoro, violonisto en simfonia orkestro).
Por ekzemplo, en konĉerto por piano, la solisto estas la pianisto, dum la diversaj muzikistoj de la orkestro kiuj realigas siajn muzikajn partojn respektivajn estas muzikistoj de sekcio. La muzikaj partoj fiditaj al solisto estas ordinare pli virtuosaj ol tiuj de la aliaj muzikistoj: rapido, povo, etendo de la registro ktp.
Béla Jatzkó
Béla JATZKó [jackO] estis hungara poeto. Li naskiĝis en Transilvanio en 1919 kaj mortis en 1975 en FRG.
Kariero
Béla Jatzkó post la hungara revolucio de 1956 fuĝis en FRGon. Li mortis pro aŭtoakcidento. Liaj poemoj aperis nur post lia morto en Irodalmi Újság kaj en volumo.
Distrikto Teplice
Distrikto Teplice estas distrikto en Ĉeĥio situanta en Regiono Ústí nad Labem. La distrikto estas unu el sep distriktoj de tiu ĉi Regiono. En la distrikto troviĝas 34 urboj kaj vilaĝoj.
Conrad Hall
Conrad L. HALL (1927-2003) estis altranga kameraisto en Hollywood. Li dufoje ricevis la Premion Oscar por kameraisto, por Butch Cassidy and the Sundance Kid (1969) kaj American Beauty (1999).
Filo de verkisto James Normal Hall, Hall ĉeestis la Universitaton de Suda Kalifornio por studi ĵurnalismon sed finfine transiris la kinofako, de kie li diplomiĝis en 1949. Li laboris en dokumentfilmoj, televido (The Outer Limits de Leslie Stevens, por kiu li kamerais filmon Incubus), kaj kiel kameraoperanto ĝis li promociiĝis je ĉefa fotografisto en filmoj de la grandaj kinoproduktejoj dum la jardeko 1960.
Lia filo, Conrad W. Hall, ankaŭ estas kameraisto.
Zoltán Iváni
Zoltán IVÁNI [ivAni] rumania hungara/hungara/usona ĵurnalisto, verkisto. Li naskiĝis en Kézdivásárhely la 24-an de oktobro 1910 kaj mortis en Novjorko la 14-an de oktobro 1997.
Kariero
Zoltán Iváni akiris jur- kaj ŝtatsciencan doktortitolon en Segedo kaj li iĝis kunlaboranto de gazetoj Ellenzék kaj Keleti Újság. Li publikigis rakontojn, feiletonojn kaj poemojn ankaŭ en budapeŝtaj gazetoj. De 1948 li estis tribunala sekretario. Li partoprenis en la hungara revolucio de 1956, kaj en mezo de novembro li forlasis Hungarujon kaj loksidiĝis en Usono. Li publikigis en jenaj gazetoj: Bécsi Napló, Californiai Magyarság, Irodalmi Újság, Kanadai Magyar Élet, Kanadai Magyar Újság, Kanadai Magyarság, Kárpát, Katolikus Magyarok Vasárnapja, Katolikus Szemle, Képes Világhíradó, Magyar Hírlap (Buenos Aires), Magyar Hírnök, Nemzetőr, Testvériség (Washington), Új Hungária, Új Látóhatár, Ismertek minket? Ant. (London, 1971)
Cuieș
Cuieș [kujeŝ] (hungare: Kulyes) estas komunumo en Rumanio okcidente de Deva. Administre ĝi apartenas al la komunumo Ilia.
Loĝantaro
En 1910 ĝi havis 171 loĝantojn (rumanoj); en 1992 91 (rumanoj).
Historio
Ĝia unua skriba mencio estas el 1468. Ĝis 1919 ĝi apartenis al Hungario (Hunyad).
Péter Esterházy
Grafo ESTERHÁZY Péter (naskiĝis la 14-an de aprilo 1950 en Budapeŝto, mortis la 14-an de julio 2016 samloke) estis unu el la plej konataj, signifaj hungaraj nunepokaj verkistoj. Li estis ankaŭ publikigisto, fondinto de la hungara Cifereca Literatura Akademio, posedanto de la Kossuth-premio.
Lia avo estis grafo Móric Esterházy, ĉefministro de Hungario en 1917. Lia patro estis grafo Mátyás Esterházy (1919-1998), lia frato estis Márton Esterházy. Li havas kvar infanojn.
Liaj verkoj estas tradukitaj al ĉ. 20 lingvoj, en Hungario aperis pri liaj verkoj centoj da studaĵoj, kritikoj, analizoj.
Li mortis pro kancero, pri sia malsano li verkis taglibron ĝismorte.
Imre Botár
Biografio
Imre Botár havigis diplomon de instruisto en Universitato Budapeŝto en 1903 kaj li instruis en Szentgotthárd, Fehértemplom, en 1906-19 en Kaposvár, en 1920-38 en Szolnok. Li esploris parte la ekonomi- kaj setlegejhistorion, parte la historion de unitariisma eklezio.
El Oro (Meksikŝtato)
El Oro estas komunumo en la meksika subŝtato Meksikŝtato (Estado de México). La ĉefurbo de la komunumo estas El Oro de Hidalgo.
Geografio
La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la Inegi) 31.847 loĝantojn. El tiuj 15.505 viroj kaj 16.342 virinoj. La komunumo havas surfacon de 137.86 kvadratkilometroj kaj ĝi situas je 2740 metroj super la marnivelo. La kvanto de precipitaĵo estas 859.0 milimetroj.
La geografia koordinatoj de la komunumo estas 19° 48′ norda latitudo kaj 100° 8′ okcidenta longitudo.
Epalinges
Epalinges estas svisa komunumo en Kantono Vaŭdo en la distrikto Laŭzano. Ĝi havis 7952 loĝantojn je la 31-a de decembro 2007, kiu nombro kreskis al 8351 ĝis la 31-a de decembro 2009.
Geografio
La komunumo Epalinges estas preskaŭ enklavo en la komunumo Laŭzano; la sola alia najbara komunumo estas, okcidente, Le Mont-sur-Lausanne. Multaj rojoj trafluas la komunumon, sur kiu estas la fonto de la rivero Vuachère. La kulmino de la teritorio estas sur la altebenaĵo Jorat kun 850 m. La komunumo entenas vilaĝojn Les Croisettes, La Croix-Blanche, Ballaigue kaj En Marin.
Historio
La unua dokumenta mencio de Epalinges datiĝas el la jaro 1182 kiel de Spanengis.
Personecoj de Epalinges
Raymond Burki, bildisto, naskiĝis la 2-an de septembro 1949 en Epalinges. Georges Simenon 1903 - 1989 pasis tie siajn lastajn jarojn; kaj la tondisto Jean-Louis David loĝas tie.
Statuto
En la lingvaĵo de privata juro, statuto laŭ la konciza difino de PIV estas "fundamenta regularo de asocio, societo aŭ alia organizaĵo". Temas pri skribe fiksita kolekto de bazaj reguloj de jura personaĵo, kiun ŝanĝi eblas nur laŭ proceduro fiksita en la statuto mem.
La statuto de privata jura personaĵo estas signo de ĝia aŭtonomio, ĝi ne havas la karakteron de ŝtata jura normo, sed tamen ligas ĉiujn membrojn de la jura personaĵo.
En multaj ŝtatoj ekzistas leĝoj, kiuj fiksas, kio devas esti parto de statuto de jura personaĵo, kaj ĉu necesas deponi kopion de la statutuo en ŝtata registro. Krom la bazaj postuloj pri la minimuma enhavo de statuto, la resta enhavo kompreneble diferencas laŭ la speco de asocio, societo aŭ alia organizaĵo. Minimuma enhavo povas ekzemple esti la jeno:
(63241) 2001 BJ26
(63241) 2001 BJ26 estas malgranda, malhela troja asteroido de Jupitero malkovrita la de la teamo de la astronomia kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la observatorio de la Laboratorio Lincoln en Socorro (Nov-Meksiko, Usono).
Ĝi orbitas, kun granda klinangulo, en la ĉirkaŭaĵo de la punkto de Lagrange L4 de la sistemo Suno-Jupitero. kaj do estas ano de la tiel nomata « Greka Tendaro ».
26151 Irinokaigan
26151 Irinokaigan estas asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la de la japana astronomo Tsutomu Seki elde Geisei en la gubernio Koĉi (Japanio).
Nomo
Ĝi ŝuldas sian nomon al Irinokaigan (japane 入野海岸) : bela plaĝo randita de pinarbaroj en Kuroŝio (gubernio Koĉi). La muzeo de la urbo, montrante diversajn objektojn alportita sur la plaĝon far de la marfluo Kuroŝio elde foraj lokoj, mirigas la vizitantojn per romantika fascino.
Dourdan
estas franca komunumo, lokita en departemento Essonne, en regiono Francilio.
Ĝiaj loĝantoj estas nomitaj Dourdannais.
Příkrý
Historio
La unua skribmencio pri la municipo devenas el la jaro 1634.
Reserĉe al la perdita tempo
Reserĉe al la perdita tempo (À la recherche du temps perdu ankaŭ tradukebla kiel Serĉante perditan tempon, La serĉo de la perdita tempo...) estas romano kaj “magnum opus” de Marcel Proust publikigita en sep partoj de 1913 ĝis 1927.
Ĉiu parto estas same longa kiel ordinara romano, tiel ke la tuto enhavas en la franca lingvo proksimume 1 300 000 vortojn. En ĝi aperas proksimume 2 500 nomoj de fikciaj aŭ realaj homoj. La romano enpreniĝis en la liston de la 100 (plej signifaj) libroj de la 20-a jarcento laŭ Le Monde.
Eldonhistorio
Marcel Proust ne trovis eldoniston por la unua parto. Li fine devis ĝin eldonigi pere de firmao Grasset je propra kosto en 1913. La duan parton publikigis eldonejo Gallimard en 1919 kaj ĝi ricevis la famigan premion Goncourt en tiu sama jaro. La entuta eldonado okazis de 1913 ĝis 1927, tiel ke la tri lastaj partoj publikiĝis post la morto de la aŭtoro, sen lia fina redakto.
La tuta ciklo enhavas:
Plenaj tradukoj aperis en multaj lingvoj, iafoje plurajn fojojn fare de diversaj tradukintoj.
Resumo
La agado de la romano okazas en Francio de proksimume 1894 ĝis 1919 (ĝis iom post la Unua mondmilito), en la altaj sociaj klasoj nobelaj kaj burĝaj. Kvankam ĝi progresas tra la tempo ĝi ne rakontas senrompan vicon de eventoj, sed prefere transiras de temo al temo laŭ la memoro de la rakontanto, kiu provizas materialon por priskribo kaj por pretera revado, medito pri belartoj, pri homaj virtoj kaj malvirtoj, pri forpaso de tempo.
La kadra temo estas la maniero, kiel la rakontanto malgraŭ siaj duboj, malgraŭ sia malbona sano, tra diversaj spertoj fine konsciiĝas pri la rilato inter arto kaj tempo kaj decidas iĝi beletristo kaj verki ĝuste la romanon mem Reserĉe al la perdita tempo.
Sur la vojo de Swann
La unuan libron enkondukas impresoj de duon-dorma animstato, kiam la rakontanto memoras diversajn ĉambrojn, en kiuj dum sia vivo li dormis. Ĝi poste priskribas lian infanaĝon dum ferioj en franca vilaĝo Combray, lian tiaman rilaton al la patrino kaj al aliaj familianoj, liajn unuajn legaĵojn, la vizitojn de Charles Swann, kiu ankaŭ havas tie someran domon.
(Sekvas la memstara romaneto "Unu amo de Swann", kiun oni ofte eldonas aparte. Ĝi retroiras al tempo antaŭ la naskiĝo de la rakontanto, kiam Charles Swann, art-amatoro kaj dando, enamiĝis al duonmonduma virino, Odette de Crécy. Por renkonti ŝin, li vizitas la burĝan rondon de gesinjoroj Verdurin, kie li aŭdas parton de la sonato de Vinteuil. Ĉi tiu muziko parte konsolas lin de lia amo, kiu pro lia ĵaluzo kaj pro la efektiva frivoleco de Odette lin malfeliĉigas.)
La rakontanto revas pri vojaĝoj al okcidenta Francio aŭ al Italio, ĉion imagante laŭ la loknomoj, sed pro malforta sano li restas en Parizo. Li ludas en la ĝardeno de Champs-élysées kaj ekkonas Gilberte-on, la filinon de Charles kaj Odette Swann, kiuj fine geedziĝis.
En ombro de florantaj junulinoj
La rakontanto fariĝas familiarulo de familio Swann, kiun li senrezerve admiras. Li ekkonas ĉe ili la beletriston Bergotte. Lia amo al Gilberte ne estas reciprokata kaj ili post ioma tempo distanciĝas.
La rakontanto somerumas kun sia avino en Balbec, ĉe la Normandia marbordo en nordokcidenta Francio. Tie li ekkonas la pentriston Elstir, diversajn feriantojn, kaj li amikiĝas kun grupo de "florantaj junulinoj", inter kiuj li post hezitoj aparte distingas Albertine-on.
La vojo de Guermantes
La familio de la rakontanto transloĝiĝas al la domo de la familio Germantes en Parizo. Li deziras proksimiĝi al la nobela medio de tiu familio kaj embarase sekvadas sinjorinon de Germantes tra Parizo. Li vizitas sian amikon Robert de Saint-Loup en garnizona urbeto, esperante ke tiu rekomendos lin por la aspirata nobela medio.
Lia avino malsaniĝas. Robert de Saint-Loup vizitas lin en Parizo kaj trovas tie sian amatinon, kiun la rakontanto rekonas kiel eksan prostituitinon. La rakontanto frekventas la salonon de sinjorino de Villeparisis, amikinon de lia avino. Dum li promenas kun la avino, ĉi tiun trafas koratako.
Sodomo kaj Gomoro
La rakontanto ekscias pri la samseksemo de la barono de Charlus, amiko de Swann, kaj lian amrilaton kun najbara vestfaristo.
Li ĉeestas vesperan akcepton ĉe la princino de Germantes, kaj tiel ekkonas la plej altan monduman medion.
Li ferias sole en Balbec kaj tie sentas efektivan suferon pro la morto de sia avino.
Li amas Albertine-on sed lia sento estas malkonstanta. Li ankaŭ suspektas, ke ŝi estas samseksema.
La kaptitino
Reveninte al Parizo, al la loĝejo de siaj gepatroj, kiuj forestas, la rakontanto ekvivas kun Albertine. Ilin servas la hejma servistino Françoise. Lia amo al Albertine fariĝas pli kaj pli ĵaluza, li provas ŝin restigi ĉiam hejme aŭ akompanigi de komuna amikino kiam ŝi eliras. Ilia rilato per tio tre similas al la iama situacio de Charles Swann kun Odette de Crécy.
Iun tagon Albertine frumatene eliras kaj postlasas adiaŭan leteron.
La fuĝintino (aŭ: Albertine malaperinta)
La rakontanto provas retrovi Albertine-on, sed li ekscias ke ŝi mortis pro rajd-akcidento. Li alterne suferas kaj trankviliĝas. Li enketas ĉe la komuna amikino kaj certiĝas, ke Albertine vere havis samseksajn amrilatojn.
Ĉe la dukino de Germantes li retrovas sian unuan amatinon Gilberte Swann. Ŝia patro mortis, kaj ŝia patrino reedziniĝis al la grafo de Forcheville, pro kio ŝi nun estas akceptata en la monduma medio, kiel deziris ŝia patro.
La rakontanto vojaĝas al Venecio kun sia patrino. Reveninte li ekscias ke Gilberte edziniĝis al lia amiko Robert de Saint-Loup. Li vizitas la novgeedzojn en ilia kampara domo. Gilberte kredas ke Robert al ŝi malfidelas. Tio veras, sed ŝi ne scias, ke li estas samseksema, kiel lia onklo la barono de Charlus, kaj do malfidelas kun viroj.
Tempo retrovita
La rakontanto, kiu ĉiam deziris fariĝi beletristo sed neniam sentis sin kapabla, restas en la kamparo kaj post denova pripensado rezignas pri tiu celo.
La Unua mondmilito komenciĝis. Li revenas la Parizo kaj trovas, ke ĉio ŝanĝiĝis. Eĉ famoj pri la antaŭa epoko, la antaŭaj mondumaj medioj, estas malĝustaj. Diversaj konatoj mortis aŭ tute ŝanĝis sian socian pozicion.
Post la fino de la milito li vizitas feston ĉe la princino de Germantes. Survoje li spertas, kiel antaŭe okazis al li diversfoje, pro simila sensado senvolan memoradon de pasinta tempo. Li fine komprenas, ke tia sensado estas la pordo al vera memorado, kiu revivigas pasintecon, kaj ke belarto, priskribante tiujn sensadojn, savas la spertojn de la vivo kaj detruas la dependon je tempo. Li nun sentas sin preta por verki la romanon.
Eksteraj ligiloj
Esperantaj tradukoj:
Hidrogena peroksido
La kemiaĵo estis malkovrita en 1818 kaj estas plej simpla membro de la peroksidoj. Ĝi estas pli densa ol la akvo, kun kiu ĝi miksiĝas en ĉiu proporcio. La pura hidrogena peroksido frostas je –0,43 °C kaj bolas je 150,2 °C.
Oni produktas ĝin plej ofte tiel, ke oni reakciigas la oksigenon de la aero kun organikaj kemiaĵoj, ĉefe kun antrakinono aŭ izopropil-alkoholo.Oni vendas plej ofte hidrogenan peroksidon en denso de 35, 50, 70 aŭ 90% (akva solvaĵo), kiuj entenas ankaŭ stabiligilojn (plej ofte stanajn salojn kaj fosfatojn) por malpliigi la malkombiniĝon.
Je varmegigo aŭ je efiko de certaj materialoj, la hidrogena peroksido malkonstruiĝas al akvo kaj oksigeno. La procezon helpas la metalaj saloj kiel saloj de fero, kupro, mangano, nikelo kaj kromo.
Ĝi formas kun multaj kemiaĵoj kristalajn, solidajn materialojn, kiuj estas uzeblaj kiel malfortaj oksidenzoj (plej konata estas la natria perborato (NaBO2 x H2O2 x 3H2O aŭ NaBO3 x 4H2O).
La hidrogena peroksido reakcias kun certaj organikaj kemiaĵoj dum estiĝo de hidroperoksidoj aŭ peroksidoj.
La hidrogena peroksido plej ofte oksidas la aliajn materialojn, dum ĝin povas oksidi nur kelkaj kombinaĵoj (ekz. kalia permanganato).
Kleingießhübel
La vilaĝo Kleingießhübel troviĝas en la sudo de Saksa Svislando, la germana parto de Elba Grejsmontaro maldekstre de rivero Elbo en distanco de kvin kilometro de ties bordo. La vilaĝo etendiĝas pitoreske sur altebenaĵo super Krippental, ĉe la piedo de Kleiner Zschirnstein kaj ĝin ĉiuflanke ĉirkaŭas arbaroj, kiuj etendiĝas sude ĝis trans la ĉeĥa limo.
Historio
Unuafoje dokumente menciita estis la vilaĝo ĉirkaŭ la jaro 1379 kun la nomo Gizobel. Tiam ĝi apartenis al Bohemio. Probable la nomo originis en malnova gisejo. Tiutempe eksetlis ministoj por ekspluati la tiel nomatan brunan feron. Kiam la ferproduktado ne plu estis profitodona la loĝantoj transiris al agrokulturo.
Turismo
Kleingießhübel ofertas sin kiel elirpunkto al la turismaj celoj:
Administra aparteno
Ekde 1973 Kleingießhübel estas parto de la komunumo Reinhardtsdorf-Schöna. Al ĝi ankaŭ apartenas la pli orientaj vilaĝoj Reinhardtsdorf kaj Schöna.
Joachimsthal (apartigilo)
Joachimsthal estas la nomo de sekvaj loĝlokoj:
en nuna
Krome, Joachimsthal estas germanlingva familia nomo, interalie de la sciencistoj
NGC 7729
NGC 7729 (aliaj indikoj — UGC 12730, MCG 5-55-46, ZWG 497.47, PGC 72083) estas galaksio en konstelacio Pegazo.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Förderstedt
Förderstedt ĝis la 1-a de januaro 2009 estis memstara komunumo en Germanio; tiam ĝi fariĝis komunumoparto de la urbo Staßfurt. Ĝi troviĝas en la distrikto Salzland de la federacia lando Saksio-Anhalto. La 1-an de januaro 2007 la komunumo havis 5814 loĝantojn (post kiam en 2006 la vilaĝoj Brumby kaj Glöthe aldoniĝis al la teritorio).
Nantiat (stacidomo)
Nantiat estas franca stacidomo sur linio -, situanta en  Nantiat, en departemento Haute-Vienne, regiono Nova Akvitanio.
Temas pri stacidomo de Société nationale des chemins de fer français (SNCF), priservata de trajnoj Nova Akvitanio.
Ĝi situas ĉe kilometra punkto (PK) de la linio Le Dorat - Limoges-Bénédictins (606000).
Krajnikovo
Krajnikovo estas vilaĝo en Ukrainio, en Transkarpata provinco, en distrikto de Ĥust.
Situo
Krajnikovo situas laŭ flankovojoj.
Kapsiketa saŭco
Kapsiketa saŭco estas akra saŭco farita el kapsiketoj kaj aliaj ingrediencoj kiel ekzemple legomoj, vinagro kaj spicoj. Ĝi estas uzata por pliakrigi manĝaĵon kaj doni al ĝi apartan guston. Kapsiketa saŭco povas esti farata per kuirado aŭ fermentado de la ingrediencoj, sed ankaŭ povas konsisti nur el krudaj ingrediencoj.
Depende de la uzata speco de kapsiketoj kaj de la produktada maniero, la akreco de kapsiketaj saŭcoj povas multe varii.
Stacio Kishinosato-Tamade
Stacio Kishinosato-Tamade (japane: 岸里玉出駅 [Kiŝinosato-Tamade-eki], angle: Kishinosato-Tamade Station) estas fervoja stacio en Kvartalo Niŝinari, Osako, Japanio. La stacio servas 2 liniojn de Elektra Fervojo Nankai: Linio Nankai (ĉefa), Linio Nankai-Kōya.
Huehuetoca
Geografio
La geografia koordinatoj de la komunumo estas 19° 50′ norda latitudo kaj 99° 12′ okcidenta longitudo.
Alkekengo
La alkekengo (Physalis alkekengi), estas parenco de Perua Fizalido (Physalis peruviana), facile identigebla pro la granda, heloranĝa ĝis ruĝa papereca kovraĵo ĉirkaŭ ĝia frukto (bero), kiu similas al ĉina paperlanterno (vidu la suban foton). Ĝi estas indiĝena de suda Eŭropo orienten al suda Azio ĝis Japanio. Ĝi estas herbeca perena planto kreskante ĝis 40–60 cm alto, kun spirale aranĝitaj folioj 6–12 cm longaj kaj 4–9 cm larĝaj. La floroj estas blankaj (vidu la apudan foton), kun kvinloba korolo de 10–15 mm, kun plenblovita baza kaliko kiu maturiĝas al papereca oranĝkolora fruktkovraĵo, 4–5 cm longa kaj larĝa.
Kultivado
Ĝi estas populara ornama planto, kvankam ĝi povas esti trokreskema kun ĝia vasta radika sistemo kun ĝermoj kelkdistance de la loko kie ĝi estas plantita.
Frukto (bero) estas uzata kiel spicaĵo.
Enplantaĵo
Enplantaĵo estas objekto, kiun oni metas en la korpon. Estas multaj specoj de enplantaĵoj kaj multaj kaŭzoj kial ili estas metitaj.
En la dentokuracado ĝi plejofte estas uzata kiel anstataŭaĵo por dentradiko. Sur la loko kie oni devas eltiri denton, plejofte oni povas, kiel anstataŭaĵo, meti enplantaĵon kun dentkrono. Ĉi tiu plejofte estas helicforma titanstrukturo, jes aŭ ne kovrita per speciala kovraĵo. Ĉiu marko da enplantaĵo havas sian specifikan formon de enplantado.
Kelkfoje ortodentistoj uzas miniatur-enplantaĵojn. Ĉi tiuj estas ankritaj en la osto. Oni povas uzi forton sur ili por deloki dentojn.
Kapelo Stefano la 1-a (Mecseknádasd)
Historio
En la vilaĝo estis konstruita romanika-gotika paroĥa kirko depost invado de tataroj (1242), sed arkeologo trovis fundamenton de pli frua kirko. La unua mencio okazis en 1235. En la 14-a jarcento la preĝejo estis pligrandigita, poste oni pentris freskojn. En la 16-a jarcento oni konstruis defendan ŝtonan muron ĉirkaŭ la kirko. Dum dominado de turkoj la konstruaĵo ruiniĝis, la katolika grupo estis refondita en 1719. La kirko estis renovigita en 1723. La loĝantoj konstruis pli novan preĝejon en 1770, poste tiu ĉi preĝejo iĝis tombeja kapelo. Inter 1970-1972 oni restaŭris la preĝejon. En 2004 oni faris noktan ornamlumon.
Konstruaĵo
La kapelo situas sola sur deklivo en rando de la vilaĝo. La mezepokaj partoj ekstere ne estas videblaj. La fasado estas simetria, meze la kvadrata turo plene reliefas. La turpinto estas piramida. Enirejoj estas tra la turo kaj en flanko de la navo. La absido estas kvarangula, pli mallarĝa, kaj malalta, ol la navo.
Lipovec (Ĥust)
Pri la samnomaj komunumoj vidu: Lipovec! Lipovec estas vilaĝo en Ukrainio, en Transkarpata provinco, en distrikto de Ĥust.
48.27556°N, 23.30472°W
Maria kun infano
Plejofte, kaj eĉ preskaŭ ĉiam se ŝi tenas Kriston, Maria sidas kaj estas montrita aŭ duone kaj komplete. Aliaj verkoj montras ŝin komplete kaj solan, starante.
Pentristoj kiuj pentris tiajn bildojn
<Gallery mode=packed heights=180> File:Pittoni_Madonna_and_Child_with_two_angels.jpg|Madonna con bambino e due angeli Museo nazionale di Varsavia fare de Giambattista Pittoni Dosiero:Madonna of the Carnation Leonardo da Vinci.jpg|Madonna del Garofano (1478) Museo di Monaco di Baviera (Alte Pinakothek) fare de Leonardo da Vinci
Dosiero:Madonna col bambino, palazzo medici riccardi, filippo lippi.jpg|eta|dekstre|200px|Madono kun Infano fare de Filippo Lippi File:Raphael_Madonna_of_the_Meadow.jpg|Madonna del Belvedere, c. 1505-06. fare de Raffaello, Kunsthistorisches Museum, Vieno File:Madonna col Bambino - Castelfiorentino-Cimabue.jpeg|Madonna col Bambino fare de Cimabue File:La_Vierge_à_l'Enfant,_Laurent_de_la_Hyre,_1642_(2).jpg| Vergine e bamnino, 1642, Louvre fare de Laurent de La Hyre </Gallery>
Overiselo
Overiselo aŭ Overejselo (nederlande Overijssel [overEJsl], IFA: ; malaltsakse Oaveriessel [overIsl], IFA: ) estas unu el la 12 provincoj de Nederlando. Ĝi situas en la oriento de la lando. La nederlanda nomo estas kunmetaĵo de la prepozicio "over" (trans) kaj la propra nomo de la rivero Iselo (nederlande IJssel).
Regionoj
Overiselo konsistas el tri regionoj:
Dezső Tóth
Dezső Tóth [deĵO tOt], laŭ hungarlingve kutima nomordo Tóth Dezső estis hungara literaturhistoriisto, profesoro, membro (korespondanta en 1979) de Hungara Scienca Akademio.
Curechiu
Curechiu [kurekju] (hungare: Kurety [kuretj]) estas vilaĝo en Rumanio norde de Deva.
Metro en sekundo
Metro en sekundo aŭ metro por sekundo (simbolo : m/s aŭ m·s−1) estas derivata mezurunuo pri rapideco en la Sistemo Internacia de Unuoj (SI).
Ĝi estas difinata per la distanco, en metroj, trapasata dum unu sekundo.
Marŝanta homo iras je ĉirkaŭ 1 ĝis 2 metrojn sekunde. La lumrapideco (aŭ rapideco de la lumo) estas fiksata laŭ difino al 299 792 458 m/s.
1 metro en sekundo = 3,6 kilometroj en horo.
1 kilometro en sekundo = 1000 metroj en sekundo = 3 600 kilometroj en horo.
En imperia sistemo (aŭ angla sistemo):
1 metro en sekundo = 3,2808 futoj en sekundo = 2,2369 mejloj en horo.
Curechiu
Historio
Ĝia unua skriba mencio estas en 1439. Tie komenciĝis ribelo de Horea en 1784. Ĝis 1919 la vilaĝo apartenis al Hungario, (Hunyad vármegye). Administre ĝi apartenas al Bucureşci.
Dezső Tóth
Dezső Tóth naskiĝis la  1925 en Budapeŝto. Li mortis la 1985 en Budapeŝto.
Biografio
Dezső Tóth post lernado li estis oficisto. Post la 2-a mondmilito li estis monaĥo, post jaro sipla laboristo, fine li aliĝis al la komunistoj. En 1950 li akiris diplomon en Universitato de Budapeŝto. Post la hungara revolucio de 1956 li havis postenon en literatura instituto, krome li instruis en universitato en Szeged. En la fruaj 1960-aj jaroj li laboris en eldonejo. Inter 1964-1977 li laboris en administrado de la unusola partio, poste ĝis 1985 li estis subministro. Li doktoriĝis en 1974 pri literaturscienco. Li ricevis premion en 1964.
Muŝkaptulo
Muŝkaptulo povas estis birdospecio de Muŝkaptuledoj
La muŝkaptulo (Dionaea muscipula) estas insektodigesta planto, kiu kreskas origine en nitrogeno-malriĉa aero. Tiu planto kapablas fari rapidan plantan movadon.
Feta Negest
La Feta Negest (en Ge'ezan: ፍትሐ ነገሥት fətḥa nägäśt, "Leĝo de Reĝoj") estis etiopia konstitucio. Ĉirkaŭ 1240, la kopta egipta kristana verkisto, 'Abul Fada'il Ibn al 'Assal, skribis la Feta Negest aŭ Fetha Nagast en la araba. 'Ibn al-Assal prenis siajn leĝojn parte el apostolaj skribaĵoj kaj el mosea juro, kaj parte el la antaŭaj bizancaj kodoj. Ekzistas kelkaj historiaj registroj asertantaj ke tiu leĝkodo estis tradukita en Ge'ezan kaj envojaĝis Etiopion ĉirkaŭ 1450 en la regado de Zara Jakob. Poste ĝi estis uzita kiel grava parto de lokaj leĝaroj. Eĉ tiel, ĝia unua registrita uzo en la funkcio de konstitucio (supera juro de la lando) komenciĝis kun Sarsa Dengel en 1563. La Feta Negest restis la supera leĝo en Etiopio ĝis 1931, kiam moderna-stila konstitucio unue estis koncedita fare de imperiestro Haile Selassie.
Lidia modalo
La lidia modalo estas unu el la kvar aŭtentaj modaloj. Ĉar ĝia tria ŝtupo formas triton kun la bazotono, ĝi similas al maĵoro. Ĝia gamo enhavas duontonojn inter la kvara kaj kvina samkiel la sepa kaj oka ŝtupoj, la aliaj intervaloj estas plentonaj paŝoj. Karakteriza estas la altigita al tritono lidia kvarto.
Deveno
La lidia gamo ekestis en antikva Grekujo, nomiĝis tie tamen komence hipolidia aŭ ankaŭ hipermimiksolidia, dum kiam lidia nomiĝis la pli malfrua ionia modalo. Nur en la frua mezepoko okazis pro miskompreno erara interŝanĝo de la modaloj. La lidia modalo aperis pli malfrue en la kristana eklezio de la mezepoko (ekz. je Maria-kantoj). Oni trovas ĝin nuntempe foje en ĵazo, sed ankaŭ ekz. ĉe Metallica. David Gilmour, gitaristo de Pink Floyd, uzas lidiajn gamojn en la instrumenta muzikpeco „Mihalis“ (de la albumo „Gilmour“) samkiel en la enkonduko al „Cluster One“ de la albumo „The Division Bell“. Sur la kampo de ĵazo estas multaj muzikistoj, kiuj aplikas lidian kiel sonkoloro en siaj komponaĵoj, ekzemple Chick Corea, Pat Metheny aŭ Tom Harrell.
La lidia modalo konformas al la barata rago kaljana.
La lidia gamo sur F enhavas la pratonojn de eŭropa muziko, kiujn oni ludas ekzemple per la blankaj klavoj de piano.
Nuna graveco
Kiel ĉiuj aliaj modaloj de la ionia sistemo (kaj ankaŭ de ĉiuj aliaj gamoj), la lidia ankaŭ estas uzebla kiel toniko. Ĝi formas tiam la tonalan centron de komponaĵo, kaj la ŝtupoj baziĝantaj sur tiu estas la samaj kiel je la ionia modalo, nur deŝovitaj je kvarto. Tio ĉi estas konsekvenca daŭrigo de la ideo de Miles Davis, kiu verkis komponaĵojn en la doria kaj frigia ("So What"). Je tiuj ĉi alvenis la aspekto, simple deŝovi modalojn ("konstantaj strukturoj"), kio rezultigas ankaŭ per la frigia interesajn sonspecimenojn. Ekzemplo por tio estas la komponaĵo "The Real Guitarist". Sur la kampo de la harmonia plilarĝigo, kiun progresintaj ĵazmuzikistoj faras spontane je la ludo ekzemple de ĵaza normkanto, la lidia modalo povas anstataŭi la ionian, kio kreas distron kaj streĉon. Tiel la lidia kiel "sonkoloro" eniris egalrajte kun la aliaj gamoj kiel maĵor-anstataŭanto en modernan muzikon.
Liquid Sky
Liquid Sky estas 1982-a sciencfikcia filmo, produktita kaj direktita de Slava Tsukerman, kiu fariĝis kiel klasika kulta filmo en la meznokta filmligo.
Ederheim
Ederheim estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Donau-Ries kaj en la distriktaro Ŝvabio de la federacia lando Bavario. Fine de la komunumo havis  loĝantojn.
Araricá
Araricá estas municipo en la brazila subŝtato Suda Rio-Grando, kiu havis 4.864 loĝantojn en 2010.
Distrikto Děčín
Distrikto Děčín estas distrikto en Ĉeĥio situanta en Regiono Ústí nad Labem. La distrikto estas unu el sep distriktoj de tiu ĉi Regiono. En la distrikto troviĝas 52 urboj kaj vilaĝoj.
(7522) 1991 AJ
(7522) 1991 AJ estas asteroido de la ekstera asteroida zono, malkovrita la de la japanaj astronomoj Masaru Arai kaj Hiroshi Mori elde Jorii (gubernio Saitama, Japanio).
Kun ĝia granda duonakso de 3,2005928, ĝi orbitas tuj trans la konvencia limo de 3,2 AU inter la meza kaj la ekstera asteroida zono.
11753 Geoffburbidge
11753 Geoffburbidge estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la usona astronomo Tom Gehrels, de la Observatorio de la Monto Palomar kaj de la nederlandaj geastronomoj kaj geedzoj Ingrid van Houten-Groeneveld kaj Cornelis Johannes van Houten, de la Observatorio de Leiden (Nederlando) en la kadro de la Palomar–Leiden survey.
Rethen
Rethen estas parto de la komunumo Vordorf en Germanio. Ĝi apartenas al komunumaro Papenteich kaj la distrikto Gifhorn de la federacia lando Malsupra Saksio. Fine de junio 2000 la komunumoparto Rethen havis 1222 loĝantojn.