cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Kaĵun-franca lingvo
Malkresko kaj rekresko
Multaj junaj plenkreskuloj lernas sufiĉan Kaĵunan por kompreni Kaĵunajn muzikajn tekstojn. Ankaŭ, estas nun tendenco uzi Kaĵun-lingvajn retejojn por lerni la dialekton. Kuirartaj vortoj kaj terminoj de kareco kiaj "cher" (~kara) (prononcata "ŝa" aŭ "ŝe") kaj "nonc" (~onklo) estas ankoraŭ aŭdataj interalie angla-parolantaj kaĵunoj. Iom el la lingvo daŭre ekzistos, sed ĉu multaj homoj kapablos fari plenan kaj fluan konversacion en la lingvo, restas ankoraŭ malcerte.
En 1984, Jules O. Daigle, katolika sacerdoto, publikigis Vortaro de la Kaĵuna Lingvo, la unuan vortaron dediĉitan al la kaĵun-franca. Ĝi estas ĝenerale konsiderita la aŭtoritato pri la lingvo, kvankam ĝi ne estas tutampleksa. Ĝi ne enhavas iujn alternativajn literumojn kaj sinonimojn kiujn Patro Daigle konideris "perversaĵoj" de la lingvo, sed kiuj estas tamen popularaj inter Kaĵunaj parolantoj kaj verkistoj.
La nomo de la lingvo
La termino "kaĵuno" laŭraporte devenis de la Angla prononco de la Franca vorto Acadien. Iuj kaĵunoj nomas sin "Cadiens" aŭ "cajins" en la franca. La unua literumado devenas de la franca literumaĵo "Acadien" kaj la dua estas fonetika proksimumaĵo, de la prononco de la grupa nomo en la kaĵun-franca. "Cadien" estas la franca literumo preferita de kaĵunaj akademianoj. "Cajun" estas angla vorto kiu estas ne akceptita de kaĵunaj akademianoj por nomi la grupon en la franca. La ĉefa regiono, kie la kaĵun-franca estas parolata, estas nomita Kaĵunio ("Acadiana") (malkonfuzenda kun Akadio, kiu nomas la regionon kie la Akadi-franca lingvo estas parolata). Kaĵunaj areoj de Luiziano iam partneras kun akadianoj en Kanado, kiuj sendas francajn instruistojn, por instrui la lingvon en lernejoj.
Diferencoj disde la normfranca
La kaĵuna diferencas en iuj areoj de prononco kaj vortoprovizo de la akceptita normo de la metropola Franca. En iuj kazoj ĉi tiuj estas diferencoj kiuj estas retenitaj de la okcidenta "lingvoj de oïl" de kiuj la kaĵuna devenas.
Tra la jaroj kaĵunaj franclingvaj parolantoj enradikigis multajn anglismojn (kiaj truck, ~kamiono) rekte en la lingvon. Ŝulde al ampleksa kontakto kun la angla-lingvaj kulturo, negoco kaj komunikadoj, ĉi tio estas ankaŭ komuna fenomeno, kaj en la Kebeki-franca dialekto, kaj en la Akadi-franca lingvo, kaj gajnadas momente rapide en Francio. La plejparto de kaĵunaj parolantoj estas neniam instruitaj en la Franca kaj tial estas ne familiaraj kun normo-franca literumado. Kiel rezulto, multaj skribitaj kaĵunaĵoj havas ne-norman aŭ anglismigitajn literumojn, ekz. la Kaĵuna Les le bon tun rouller por norma Laisse le bon temps rouler aŭ Laissez les bons temps rouler (Estu la bonaj tempoj ruliĝantaj.).
La unua persona plurala subjekta pronomo uzata en la kaĵun-franca estas "on" samkiel en ĉiuj parolataj variantoj de la franca. "On" estas konjugaciita uzante la trian personan singularan formon de la verbo. "Ni parolas france" (tradukiĝas kiel "On parle français". "Nous-autres" povas ankaŭ esti aldonita antaŭ "on" por klarigi; ĝi estas ankaŭ uzata kaj en la kebeki-franca lingvo kaj la akadi-franca lingvo. Kaĵunoj emas iomete paŭzeti post ĉiu silabo. Ankaŭ, la lasta konsonanto de silabo estas kutime fande eliziita antaŭ la komenco de alia.
Otradnoje
Otradnoje (Отрадное) estas urbo en Leningrada provinco en Rusio.
Kodo de OKATO de la urbo (en jaro 2005) estas 41225504.
La urbo estis fondita en jaro 1708.
Ĝi havas statuson de urbo ekde jaro 1970.
La loka tempo estas la sama kiel moskva tempo (en jaro 2005).
Geografiaj koordinatoj de la urbo estas.
La urbo estas sur maldekstra bordo de rivero Neva (Нева).
En la urbo estas fervoja stacio.
En jaro 1959 la urbo havis 13,5 mil loĝantojn.
En jaro 2002 la urbo havis 21,6 mil loĝantojn.
Apokalipso (Durero)
La Apokalipso, pli ĝuste Apokalipso per bildoj (en latina: Apocalypsis cum Figuris) estas fama serio de dekkvin lignogravuraĵoj de Albrecht Dürer de scenoj el la Apokalipso de Johano, publikigita en 1498, kiu rapide alportis al li famon tra Eŭropo. La serio estis probable eltranĉita el ligno el pirarbo kaj fokusas al teologia enhavo, partikulare el Johannes Pirckheimer, nome la patro de la amiko de Durero nome Willibald Pirckheimer. La laboro por la serio startis dum la unua veturo de Durero al Italio (1494–95), kaj la serio estis publikigita samtempe en Latino kaj germana en Nurembergo en 1498, en momento kiam multo de Eŭropo antaŭvidis eblan Lastan juĝon por 1500. La plej fama presaĵo en la serio estas La kvar kavaliroj de la Apokalipso (ĉirkaŭ 1497–98), reference al Apokalipso 6:1–8. La plano de la ciklo kun la ilustraĵoj en la recto kaj la teksto en la verso sugestas la privilegion de la bildoj super la teksto. La serio alportis al Durero kaj famon kaj riĉon same kiel iom da libero el la patrona sistemo, kiu, siavice, permesis al li elekti siajn proprajn temojn kaj dediĉi plian tempon al gravurado. En 1511, Durero publikigis la duan eldonon de Apokalipso en kombinita eldonaĵo kun sia Vivo de la Virgulino kaj Granda Pasio; ankaŭ unuopaj presaĵoj estis produktitaj kaj venditaj.
Brunnadern
Brunnadern estas iama politika komunumo de la elektodistrikto Togenburgo en Kantono Sankt-Galo, Svislando, kiu ek de la 1-a de januaro 2009 estas parto de la komunumo Neckertal. Brunnardern havis 878 loĝantojn je la 31-a de decembro 2007.
Geografio
Brunnadern situas en Togenburgo en la valo de la rivero Necker, alfluanto de la rivero Turo. Krom la ĉefa vilaĝo al la iama komunumo apartenis multnombraj frakcioj, nome Chrüzweg, Spreitenbach, Furt kaj Taa, Bitzi, Waldschwil, Vögelisegg, Steig, Haselacker, Schwendi, Niderwil, Reitenberg, Homberg kaj Hinteregg.
Trafiko
La komunumo havas stacidomon ĉe la trajnlinio de Lucerno tra Rapperswil kaj Wattwil al Sankt-Galo de la Svisaj Sudorientaj Fervojoj. Tra Brunnadern ankaŭ pasas poŝtaŭtobuslinioj. Tra la komunumo pasas la kantona ĉefvojo n-ro 8 de Wil al Apencelo kiu en la vilaĝocentro deflankiĝas la kantona vojo n-ro 30 trans la pasejo Wasserfluh al Wattwil.
Historio
La unua dokumenta mencio de Brunnadern datiĝas el la jaro 1377 kiel Brunadran. En mezepoko la komunumo apartenis al la Grafoj de Togenburgo kaj poste al la Princabatejo Sankt-Galo. Post la epoko de la Helveta Respubliko en la jaro 1803 Brunnadern fariĝis propra politika komunumo.
En publika baloto de la 21-a de oktobro 2007 la loĝantoj de Brunnadern jesis al kunfandiĝo de Brunnadern kun la komunumoj Mogelsberg kaj Sankt-Peterzell al la nova komunumo Neckertal.
Behounek
Behounek havas diversajn signifojn:
Kukučínov
Kukučínov, hungare Nemesoroszi [nemeŝorosi] estas malgranda vilaĝeto kaj municipo en Slovakio. Ankoraŭ vilaĝeto apartenas al la municipo ekde 1962.
Malfermita malfermo
Malfermaj malfermoj estas la plej popularaj kaj tre potencaj: ili tuj funkcias por regi la centron kaj liberigi du ŝakpecojn (la damon kaj la reĝan kurieron). El la movo 1.e4 devenas la plej malnovaj malfermoj en ŝako. Male, 1.e4 metas peonon sur sendefendan ĉelon kaj malfortigas d4 kaj f4; Hungara majstro Gyula Breyer melodrame deklaris, ke "Post la ludo de 1.e4 blanko estas en sia lasta sufero".
Kukučínov
Situo
Kukučínov situas laŭ rojo, fine de sakovojo. Levice troviĝas je 22 km-oj.
Malfermita malfermo
La dua plej populara movo por blanko estas 2. Ĉf3 atakanta la nigran reĝan peonon, preparante la mallongan arokon kaj antaŭvidante la antaŭeniĝon de la daman peono al d4. La plej ofta respondo de nigro estas 2... Ĉc6, kiu kutime kondukas al la Hispana malfermo, la Giuoco Piano, la Defendo de la du ĉevaloj aŭ la Skota Malfermo. Se nigro anstataŭ konservi simetrion kaj kontraŭatakas blankan centron per 2... Ĉf6 tiam rezultas la Defendo Petrov.
Kukučínov
Historio
La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1293 en formo "Vruzi". En 1828 loĝis tie 305 vilaĝanoj en 48 domoj. En 1848 incendio okazis. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Nemesoroszi 914 homoj, (hungaroj en majoritato, slovakoj en minoritato). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Bars, al distrikto de Léva, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko. Inter 1938-1945 Nemesoroszi rehungariĝis. La unua Arbitracio de Vieno deklaris, ke tiuj komunumoj, kie la hungaroj vivas en majoritato, apartenu al Hungario. Ekde 1993 Kukučínov apartenas al Slovakio. En 2001 vivis tie 595 homoj, (388 slovakoj, 194 hungaroj).
Malfermita malfermo
La plej popularaj alternativoj al 2.Ĉf3 estas 2.Ĉc3 (la Viena Malfermo), 2.Kc4 (la Kuriera malfermo) kaj 2.f4 (la Reĝa gambito). Ĉi tiuj tri malfermoj havas iujn similecojn inter si, precipe la Kuriera malfermo ofte transponas al variaĵoj de la Viena Malfermo. La Reĝa gambito estis ege populara en la 19a jarcento. Blanko oferas peonon por disvolviĝi rapide kaj forigi centran peonon de nigro. La viena malfermo ankaŭ ofte atakas la centron de nigro antaŭenigante la f2-f4-peonon.
55382 Kootinlok
55382 Kootinlok estas tre malgranda, ne tre hela asteroido de la ĉefa asteroida zono, malkovrita la de la kanada amatora astronomo William Kwong Yu Yeung elde la Observatorio Desert Eagle en Benson (Arizono, Usono).
Malfermita malfermo
En la Malfermo de la centro (2.d4), blanko tuj malfermas la centron, sed se la peono rekuperiĝas post 2... exd4, blanko devas batali kontraŭ iomete antaŭtempa disvolviĝo de la damo post 3.Dxd4. Alternativo estas oferi unu aŭ du peonojn, ekzemple en la Dana gambito. La antaŭtempa dama evoluoj de la Parham Atako kaj la Malfermo Napoleono ŝajnas amatora kaj estas ĝenerale nur ludita de komencantoj, kvankam la Parham Atako estis ludita en la kelkaj GM turniraj ludoj. La portugala malfermo, Malfermo Alapín, Malfermo Konstantinopolsky kaj la inversigita Hungara malfermo estas maloftaj kaj netradiciaj provoj por blanko.
Inter la defendoj nur la Defendo Damiano estas vere malbona, kvankam la Gambito elefanto kaj la Latva Gambito estas tre riskaj por nigro. La Defendo Philidor ne popularas en moderna ŝako ĉar ĝi donas al blanko facilan spacan avantaĝon, dum nigro restas solida, sed senspaca kaj pasiva.
55382 Kootinlok
Nomo
Ĝi estas nomita en honoro de la honkonga aktoro kaj produktoro Louis Koo Tin-lok (ĉine : 古天樂). Li komencis sian karieron ĉe la televido kaj gajnis la premion de la Plej Bona Aktoro de TVB kaj en 1999 kaj en 2001. Li estas unu el plej popularaj kaj talentaj aktoroj en la honkonga filmindustrio. Li estas ankaŭ diskreta donacanto, kiu monhelpis la konstruon de preskaŭ cent lernejoj en Ĉinio.
Mathildenhöhe
En la jaroj 1877 ĝis 1880 akvorezervejo por la akvoprovizado de la urbo kaj en 1897 Rusa Ortodoksa Kapelo estis konstruita sur la monteto, honore al la grandduka filino Aleksandra de Hesio-Darmstadt kaj ŝia edzo Nikolao la 2-a, ekde 1894 la cara paro de la Rusia Imperio. En 1899 la grandduko Ernesto Ludoviko ekkonstruigis serion da vilaoj por gastigo de artistoj de la secesia stilo, kaj ekde 1901 ĝis 1914 surloke okazis kvar grandaj artaj ekpozicioj de la secesia stilo. Centre de la nova "artista kolonio" konstruiĝis "nuptoturo" en formo de brako kun supra stiligita mano de kvin fingroj, kaj ekspozicia konstruaĵo de 1908 (staranta sur la akvorezervejo), ambaŭ projektitaj de la arkitekto Joseph Maria Olbrich.
La ornamaĵoj de la baseno antaŭ la kapelo estis faritaj de Albin Müller, membro de la Artista Kolonio, por la lasta ekspozicio en 1914. La ornamado de la baseno konsistas el mozaikoj de diversaj briletantaj koloroj, konforme al la orumado de la kapelo. Sed la komenco de la unua mondmilito en 1914 markis la finon de la secesia arta epoko.
Hodiaŭ, petankistoj ankaŭ venas al la arbareto de platanoj de la parko Mathildenhöhe por partopreni turnirojn. La naturaj ĉirkaŭaĵoj de la parko kaj la beleco de la artaĵoj ankaŭ ĝueblas de la teraso de la kafejo Mathildenhöhe. En dek kvin jaroj, la arta movado Secesio donis al la urbo Darmstadt propran kulturan identecon, kiu ĉiujare allogas milojn da vizitantoj el la tuta mondo. La laboro de la Artista Kolonio alportas artan ĉarmon al la Urbo de Scienco, kiu kombinas estetikon kaj teknikan progreson.
Komence de julio 2014 la urbo Darmstadt anoncis, ke la ekspoziciejo Mathildenhöhe estos renovigita kontraŭ 9,8 milionoj da eŭroj. Ĉi tio subtenu la kandidatiĝon kiel Monda Heredaĵo: Efektive, la 24-an de julio 2021 anonciĝis, ke la arkitekta ensemblo estas nova Monda Heredaĵo de Unesko.
José Antonio Aguirre
José Antonio Aguirre y Lecube, ankaŭ Agirre laŭ eŭska ortografio kaj prononce [agIrre], (Bilbao, 6-a de marto de 1904 - Parizo, 22-a de marto de 1960) estis politikisto hispana, membro de la Eŭska Naciisma Partio (PNV), unua lehendakari de la Eŭskia Registaro, same kiel Konsilanto pri Defendo de tiu unua eŭskia registaro, tasko kiun li plenumis dum la Hispana Enlanda Milito. Dum lia regado, la "Registaro de Eŭskio" luktis ĉe la flanko de la Dua Hispana Respubliko kaj oni kreis la Eŭska Armeo (Euzko Gudarostea).
Infanaĝo kaj edukado
Li estis futbalisto de la fama teamo Athletic Bilbao, advokato licenciita el la Universitato de Deusto kaj membro de la naciisma partio PNV, kaj kiel politikisto antaŭ iĝi Lehendakari, jam estis urbestro de la biskaja urbeto de Getxo, same kiel respondecisto de la entrepreno "Cho-Bil", dediĉata al fabrikado de ĉokolado. Post la morto de sia patro, li ekdirektoris la familiposedatan fabrikon de ĉokolado. Kiam li estis nur 27jara, apenaŭ proklamita la Dua Hispana Respubliko, li estis elektita urbestro de Guecho [gEĉo].
Aŭtonomia Statuto (1936) kaj Enlanda Milito
Aguirre intervenis decideme en la malsukcesaj klopodoj de redakto de Eŭska Statuto en 1931 kaj 1932, en kiuj oni planis la eŭskan aŭtonomion, inkludante Navaron.
La 5a de novembro 1933, du semajnojn antaŭ la ĝenerala balotado de la 19a de novembro, okazas referendumo en Alavo, Gipuzkoa kaj Biskajo, pri nova teksto de Statuto, kiu definitive abandonas la inkludon de Navaro. La teksto estis aprobita per granda majoritato (459.000 voĉoj por, 14.000 kontraŭ), kvankam en Alavo la voĉoj poraj ne atingis la 50% de la censo.
Malakcepto de la centra registaro, de urbestroj alavaj, kaj de la Karlisma Partio malhelpis la instalon de tiu aŭtonomio, kiu finfine okazis jam la 1-a de oktobro de 1936, post la komenco de la Enlanda Milito.
Kulturmaŝino
Kulturmaŝino (aŭ evitinda alinomo kultivatoro laŭ NPIV) estas terkultiva ilo por la nerenversa grundprilaborado. Per kulturmaŝino oni lozigas kaj disigas la grundon, kontraŭbatalas trudherbojn kaj engrundigas humon.
Gülzow
Gülzow havas diversajn signifojn:
Listo de ĉeĥaj esperantistoj
GRAVAJ ĈEĤAJ ESPERANTISTOJ
Ĝermolisto de ĉeĥaj esperantistoj
HM = Honora Membro de ĈEA
= A =
= B =
= C =
= Č =
= D =
= E =
= F =
= G =
= J =
= K =
= L =
= O =
= R =
= Ř =
= S =
= Š =
= T =
= U =
= V =
= W =
= Z =
= Ž =
Homlupo
Homlupo (ankaŭ, en PIV kaj laŭ Zamenhof, lupfantomo ; aliaj maloftaj nomoj estas luphomo kaj likantropo el la greka λυκάνθρωπος = luphomo) estas legenda kreitaĵo aperanta en multaj folkloroj. Kiel la vorto indikas, homlupo estas homo, kiu havas la povon iĝi lupo, ĉu vole aŭ kontraŭvole. Ĉiuj karakterizaj trajtoj de tiu besto, kiel feroceco, rapideco, ruzeco kaj forto, klare manifestiĝas en homlupoj.
Laŭ la plejmulto de rakontoj, la homlupo lupiĝas nokte, precipe dum plena luno, kaj atakas aliajn homojn sed sekvantmatene eĉ ne memoras tion. Laŭ moderna populara kulturo (literatura kaj kina), la atakitoj kiuj transvivis la atakon (kutime temas pri mordo) ankaŭ iĝas homlupoj. Homlupon oni povas mortigi nur per arĝenta batalilo (kuglo, sago).
Historio
Homlupo estas tre populara folklora estulo en Eŭropo ekde la Helena epoko. Laŭ la legendo, la unua homlupo estis Likaono, reĝo de Arkadio, kiun Zeŭso aliformigis en homlupon. La greka kredo estis ke tiu, kiu feliĉe manĝas homan viandon devige iĝos homlupo; Platono mem parolis pri tio en La Respubliko.
Homlupojn oni ankaŭ timis en Mezepoko, kiam la verkisto Gervase de Tilbury aperigis la kredon, ke ili transformiĝis danke al plena luno.
Eĉ en landojn kie ne estas veraj lupoj (kiel Brazilo aŭ Paragvajo) eŭropaj koloniistoj portis ĉi tiun legendon, kreante lokajn versiojn. Laŭ brazila versio, homlupo estas la sepa vira filo, post sep filinoj de unu virino, aŭ la sepa vira filo post sep filoj. Por liberigi lin de malbeno, oni devas vundi lin per rozdorno kolektita en tombejo ĉe noktomezo. En Brazilo, kompreneble, li ne estas lupo, sed "granda hundo". Belorusoj havis legendojn pri mezepoka princo Vseslav Brjaĉislaviĉ, kiu havis kapablon transformiĝi en homlupon.
Kantoj
Iuj kantoj pritraktas la temon de homlupoj. Vidu ekzemple Varulven.
Poemoj
Pri homlupo ekzistas tre fama germana poemo verkita de Christian Morgenstern. En tiu poemo okazas multaj gramatikaj ŝercoj. Jam en pluraj lingvoj ekzistas tradukoj, eĉ se oni kromnomas ĝin "netradukebla poemo", inkluzivante Esperanton, pri kies traduko okupiĝis Bertilo Wennergren.
Filmoj
Multaj filmoj pritraktas la teman de homlupoj, ekzemple Usona homlupo en Parizo, la libra kaj filma sagao Twilight de Stephenie Meyer, la 1975-a Legend of the Werewolf aŭ la pli humura Teen Wolf ĉefrolita de Michael J. Fox.
Ludoj
Ekzistas ankaŭ ludoj, kie roluloj estas homlupoj, ekz. la ludo Homlupo, fama inter Esperantistoj.
Manicoré
Manicoré estas municipo de la brazila subŝtato Amazonio, kiu taksis 47.017 loĝantojn en 2010.
József Romhányi (kuracisto)
József Romhányi [jOĵef romhAnji], laŭ hungarlingve kutima nomordo Romhányi József estis hungara kuracisto, profesoro, infankuracisto. Lia familia nomo ĝis 1935 estis Reichenbach, lia frato estis György Romhányi.
József Romhányi naskiĝis la  en Szár. Li mortis la en Budapeŝto.
Biografio
József Romhányi akiris medicinan diplomon en Scienca Universitato Péter Pázmány en 1932, sed en la lernojaro de 1929 li studis en la univeristato de Berlino. Post la diplomo li laboris en la universitataj instituto aŭ kliniko ĝis 1946. En 1938 li akiris fakdiplomon pri infankuracado. Inter 1945 kaj 1952 li estis ĉefkuracisto en hospitalo de Csepel, poste li revenis al la kliniko. En 1961 li estis nomumita docento, en 1966 titulara universitata profesoro. Li ricevis unufoje premion. Li pensiuliĝis en 1974.
Hopia lingvo
La uzado de la lingvo laŭgrade malkreskis tra la daŭro de la 20-a jarcento. En 1990, oni taksis, ke pli ol 5 000 popolanoj povis paroli la Hopian denaske, almenaŭ 40 el ili unulingve.
Malgraŭ la fakto, ke relative malmultaj homoj povas paroli la Hopian, estas tre malverŝajne, ke ĝi frontos la danĝeron estingiĝi en la proksima estonteco, ĉar la uzado de lingvo nun rekreskas. Multaj hopiaj infanoj estas kreskigataj en la lingvo, multampleksa Hopia-Angla vortaro estas publikigita, kaj grupo nomita la Hopi Literacy Project (Hopia Projekto por Legivo) fokusis sian atenton sur akcelado de la lingvo.
Fonologio
Vokaloj
La Hopia havas ses vokalojn, skribitajn a, e, i, o, u, kaj ö. La unuaj kvin estas prononcita proksimume kiel la respektivaj Esperantaj vokaloj, dum la lasta estas proksimume la sama kiel en la Germana (en la IFA, ili estas respektive, , , , , kaj ). Ĉiuj ses vokaloj okazas en longa kaj mallonga formoj; longaj vokaloj estas indikitaj en skribado per skriba duobligo.
Konsonantoj
La konsonantoj de la Hopia estas
Metafiziko
Benjamen Lee Whorf, konata lingvisto, ekzempligis per la Hopia lingvo sian argumenton ke onian mondo-vidon afektas onia lingvo kaj inverse. Inter la plej ŝoke surprizaj pretendoj de Whorf estis tio, ke la Hopia havas “neniajn vortojn, gramatikajn formojn, konstruaĵojn aŭ esprimojn kiuj rekte signas kion ni nomas “tempo”.” Tamen, aliaj lingvistoj kaj filozofoj skeptikas pri la argumento de Whorf, kaj liaj konstatoj pri la Hopia estas disputitaj aŭ malakceptitaj.
Bibliografio
(~''Projekto Hopia Vortaro)
Institucio de la Kristana Religio
Institucio de la Kristana Religio (Institutio Christianae Religionis) estas influega verko de Johano Kalvino pri protestanta sistemeca teologio. Tre influa en la Okcidenta mondo kaj ankoraŭ multe legata de teologiaj studentoj hodiaŭ, estis eldonita latine en 1536 kaj en lia denaska franca en 1541, kun la definitivaj eldonoj aperanta en 1559 (latina) kaj en 1560 (franca).
Albert Márkos (filo)
MÁRKOS Albert estas rumanuja hungara violonisto naskiĝinta en Koloĵvaro la 13-an de decembro 1944. Li estas la filo de komponisto Albert Márkos.
Kariero
Albert Márkos finis la muzikakademion de Kluĵo kaj ekde 1966 li estis violonisto de la orkestro Transilvania Filharmonia, ekde 1992 ĝia koncertmajstro. Li estis inter 1970 kaj 1987 ano de la kamerorkestro Concordia, ekde 1987 ĝia gvidanto.
Kornico (geografio)
En geografio kornico estas pli-malpli horizontala superelstaraĵo el rokaĵo aŭ malmoliĝinta neĝo. Ĝi formiĝis ĉar la vento ventas neĝon sur terena ŝiro.
Kornicoj estas tre danĝeraj.
6324 Kejonuma
6324 Kejonuma estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la japanaj astronomoj Shigeru Inoda kaj Takeŝi Urata elde la observatorio de Karasujama (nun en gubernio Toĉigi, Japanio).
Pavlovo (Niĵnij-Novgoroda provinco)
Pavlovo (ruse Павлово) estas urbo en Rusio, sur dekstra bordo de rivero Oka (Ока). En la urbo estas fervoja stacio Metallist (Металлист). En 1959 la urbo havis proksimume 47 900 loĝantojn.
Klapka
Klapka:
Equal justice under law
Equal justice under law (angle: egala justico sub la leĝo) estas frapfrazo ĉizita en la antaŭan parton de la United States Supreme Court building en Vaŝingtono, Usono. La frazo estis verŝajne verkita unue en 1932 de la arkitektura firmao, kiu konstruis la konstruaĵon. La justicestro Charles Evans Hughes konsentis pri tiu skribaĵo. La estro de la arkitektura firmao estis Cass Gilbert.
Tinduf
La regiono estas konsiderata de strategia gravo. Ĝi estas hejmo de bazoj de la Armeo de Alĝerio kaj de flughaveno kiu faras regulajn flugojn al Alĝero same kiel al aliaj enlandaj lokoj. La setlejo Garet Djebilet kuŝas ene de la municipo Tinduf ĉe la limo kun Maŭritanio; tiu setlejo havas fero-minon kaj jam nefunkciantan flughavenon, kaj estas proksimume je 70 km nordokcidente de Âouinet Bel Egrâ. Ekde 1975, ĝi ankaŭ enhavas kelkajn okcidentsaharajn rifuĝejojn kiuj estas funkciigataj fare de la Fronto Polisario, nome nacia liberiga movado kiu serĉas la memregadon de Okcidenta Saharo
Bylanka (alfluanto de Elbo)
Bylanka estas rivereto en Ĉeĥio, en Regiono Pardubice. Ĝi fontas en distanco de unu kilometro okcidente de Hrbokov, apud norda rando de protektata pejzaĝa regiono Železné hory (Fera montaro). Fluas trans Chrudimská tabulego kaj ĉiam observas la ĉefdirekton norden. Komence fluas en arbarriĉa regiono, sed post kelkaj kilometroj forlasas ĝin kaj fluas trans senarbara, agrikulture kultivata ebenaĵo sude de Pardubice. En Elbon ĝi enfluas de maldekstre apud Svítkov.
Rivereto Bylanka fluas trans vilaĝoj Hrbokov, Morašice, Lány, Bylany,Třibřichy, Dřenice, Třebosice, Popkovice kaj Svítkov.
Simon Serfőző
Simon Serfőző [ŝimon ŝerfOzO], laŭ hungarlingve kutima nomordo Serfőző Simon estas hungara poeto, verkisto.
Simon Serfőző Simon naskiĝis la en Zagyvarékas.
Biografio
Simon Serfőző komence estis simpla laboristo en Budapeŝto inter 1958–1962, poste li estis kelkajn monatojn ĵurnalisto. Inter 1962–1965 li estis soldato, poste li estis kulturisto en Miskolc. En 1967 li edziĝis, ekde la sekva jaro li estis redaktoro ĉe diversaj literaturaj revuoj. Post jaroj li havis postenon ankaŭ en la verkista societo. Li ricevis premiojn ekde 1970, premion Kossuth en 2016.
Dětřichov (Uničov)
Dětřichov estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de urbo Uničov en distrikto Olomouc. Ĝi situas proksimume 4 km sude de Uničov. En la jaro 2009 ĉi tie estis registritaj 53 adresoj. En la jaro ĉi tie daŭre vivis.
Dětřichov estas ankaŭ nomo de katastra teritorio kun areo 2,96 km².
En fruaj matenaj horoj la 16-an de marto 2020, en la tempo, kiam Ĉeĥa respubliko baraktis sin en pandemio de kronviruso COVID-19, higienistoj decidis rilate al abrupta kresko de pacientoj kun tiu ĉi malsano fermi urbojn Uničov kaj Litovel komune kun ties ĉirkaŭaĵoj. Polico gardis la regionojn kaj malebligis al neniu enpaŝi en la regionon nek forlasi ĝin. Unu el tiel ĉi trafitaj municipoj estis ankaŭ Dětřichov.
Klášterec nad Orlicí
Vilaĝo Klášterec nad Orlicí situas en Ĉeĥio, regiono Pardubice, distrikto Ústí nad Orlicí, en valo de la rivero Divoká Orlice, 6 km nordoriente de la urbo Žamberk. Vivas ĉi tie. Sude de la vilaĝo troviĝas ripoza areo apud valbaraĵa lago Pastviny.
Historio
Ĉe la vojo al Silezio, apud vadejo trans la rivero Orlice en la dua duono de 13-a jarcento ekestis monaĥejo de ciriakoj, aŭ de ordeno de Krucanoj kun ruĝa koro kaj ĉirkaŭ ĝi vilaĝo. La unua skriba mencio pri vilaĝo kun origina nomo Orlitz aŭ Orlík (supra parto) kaj Orlička (malsupra parto) estas el la jaro 1295 en buleo de papo Bonifaco la 8-a.
Preĝejo
Preĝejo de Sankta kruco estis fondita en la tria kvarono de 13-a jarcento norde de estinta monaĥejo de ciriakoj, kaj en la dua duono de 14-a jarcento ĝi estis rekonstruita, poste kun la monaĥejo forbruligita de husanoj kaj renovigita nur en la jaro 1453. Ankoraŭ kelkfoje ĝi estis riparata.
Temas pri larĝa gotika konstruaĵo kun unu oblonga navo kaj poligone fermita presbiterejo kun apogpilieroj. Antaŭ okcidenta fronto estas baroka poligona antaŭĉambro el kiu gvidas gotika pintarka portalo en spacon inter du kapeloj, origine subturejoj, tra kiu oni eniras en la navon. Super la fronto estas ligna turo kun ŝinda tegmento. Sur norda flanko de presbiterejo troviĝas sakristio. Plafono en la navo kaj presbiterejo estas plata, en sakristio estas barela volbo kaj en antaŭĉambro barela volbo kun segmentoj. Triumfa arko estas duoncirkla. Fenestroj de la navo kaj de presbiterejo estas mallarĝaj, pintarkaj.
La ĉefaltaro estas baroka portala kun du anĝeloj kaj bildoj. En presbiterejo dekstre estas baroka altaro de Sankta Johano Nepomuka kaj maldekstre baroka altaro kun statuo de Sankta Maria de Lurdo. Sur dekstra flanka altaro en la navo estas bildo de Sankta Anna de J. Umlauf el la jaro 1887. Maldekstra flanka altaro estas ornamita per bildo de Krucumado. Damaĝita Kalvaria vojo el tempo ĉirkaŭ la jaro 1750 de viena pentristo J. Grippel estis kompletigita per bildoj de J. Kodýtek. Malfrugotika bildo de Kalvario el tempo ĉirkaŭ la jaro 1500 devenas el Orlické Záhoří.
Paroĥestrejo
La paroĥestrejo estas malfruempira el la jaro 1844, oblonga, duetaĝa.
Čihák
Ĉi tiu domaro ekestis en la jaro 1679, kiel setlejo de laboristoj en nove malfermita minejo de bona sabloŝtono. La laboristoj estis liberigitaj de servutaj devoj krom laboro en ŝtonejo.
Jedlina
Domaro de arbarlaboristoj ekestis en la dua duono de 18-a jarcento. La nomo "Jedlina" en la ĉeĥa signifas "abiarbaro".
Lhotka
Vilaĝo Lhotka ekestis samtempe kun vilaĝo Orlík, Orlitz - Klášterec. La nomo Lhotka devenas verŝajne el vorto "limtempo" (ĉeĥe lhůta). Temis pri tempo post fondo de la vilaĝo, dum kiu la superularo liberigis koloniistojn de servutaj devoj. En la jaro 1713 la vilaĝo estis alligita al Klášterec.
18656 Mergler
18656 Mergler estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la en la kadro la kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Freikorps Lichtschlag
Freikorps Lichtschlag estis libera korpuso, kiu estis formita la 14-an de decembro 1918 mallonge post la fino de la Unua Mondmilito.
18656 Mergler
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de Natalie Rose Mergler, kiu gajnis la trian rangon en la Intel International Science and Engineering Fair de 2003 pro sia projekto pri konduta kaj socia sciencoj. Ŝi estis lernantino ĉe la Chaminade-Julienne High School de Dayton (Ohio Usono).
Freikorps Lichtschlag
Post la Novembra Revolucio la generalkomandejo de la 7-a armea korpuso de la Reĝlando Prusio en Monastero sub generalo Oskar von Watter komencis formi liberajn korpusojn el taĉmentoj revenantaj de la okcidenta fronto. Je tio ekestis el proksimume 2500 viroj en la tereno ĉirkaŭ Hagen la Freikorps Lichtschlag, nomita laŭ la komandanto Kapitano Otto Lichtschlag (1885–1961).
La taĉmento ne klare subtenis dum la Kapp-Puĉo la laŭleĝan registaron, sed validis kiel subtenanto de la puĉintoj. Ĝi batalis ne kontraŭ tiuj ĉi, sed kontraŭ la laboristoj, kiuj post la fino de la puĉo ne ĉesis la ĝeneralan strikon.
Dum la Ruhr-Leviĝo marton de 1920 ĝi enmarŝis en Wetter, por entrudiĝi de oriente en la Ruhr-Regionon. La 16-an de marto 10.000 soldatoj de la Ruĝa Ruhr-Armeo haltigis la antaŭenmarŝo de la trupo ĉe Dortmund-Aplerbeck. La sekvan tagon ili venkis la liberan korpuson.
En la Ruhr-Regiono „Freikorps Totschlag“ ricevis pro sia malmildega procedo la malgloran same kiel vortludan nomon „Freikorps Totschlag“ (do „Liberkorpuso Mortbato“).
Žár
Žár (Sohors) estas municipo troviĝanta en distrikto České Budějovice en Ĉeĥio proksimume 6,5 km sudoriente de Trhové Sviny kaj 5,5 km nordokcidente de Nové Hrady, apud ŝoseo kuniganta tiujn ĉi du urbojn. Vivas ĉi tie.
Vilaĝo Žár mem troviĝas en la katastra teritorio Žár u Nových Hradů kun areo 7,47 km².
Historio
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la 1186.
Partoj de municipo
Municipo Žár konsistas el tri partoj sur tri katastraj teritorioj.
Opština Kumanovo
Opština Kumanovo (Makedona : Општина Куманово) Ĝi estas unu el ses komunumoj en la Nordorienta regiono de Norda Makedonio.En 2002 vivis 103 205 loĝantoj. Administra centro de la komunumo estas Kumanovo.
Loko, priskribo
Ĝi prefere situas en la okcidenta parto de la regiono. La areo estas 509,48 km².
Malika Ménard
Malika MÉNARD (naskiĝis en Rennes) estas la 80-a Miss France (Fraŭlino Francio), elektita la, kun la skarpo de Miss Normandio.
Opština Kumanovo
Loko, priskribo
Opština situas en la valo ĉirkaŭ la rivero Pčinja kaj ĝiaj alfluantoj Kumanovka kaj Kriva Reka je alteco de ĉirkaŭ 280 ĝis 550 m.
Malika Ménard
Biografio
Malika Ménard estas 1.76 m alta, kaj estas blu-okula brun-harulino.
Ŝi deklaris, ke ŝiaj gepatroj estas francoj kaj ke ŝi havas nenian magreban devenon, malkonfirmante onidiron devenantan de paroloj de Geneviève de Fontenay antaŭ la elekto kaj de ŝia antaŭnomo.
En la momento de sia elekto, Malika Ménard estas studentino en 3-a jaro de juro en Universitato de Caen kaj volas fariĝi ĵurnalistino.
Opština Kumanovo
Loko, priskribo
Opština konsistas el la urbo Kumanovo kaj 47 vilaĝoj, kiuj estas:
Malika Ménard
Miss Francio 2010
La prezidantino de la ĵurio estis komediistino Arielle Dombasle kaj la ĵurio konsistis el tajloro Jean-Paul Gaultier, aktoro Jimmy Jean-Louis, animacianto kaj komediisto Jean-Luc Reichmann, animaciantino Mareva Galanter, miss Francio 1999, aktoro Xavier Deluc kaj aktorino Farida Khelfa.
Opština Kumanovo
Referencoj
Statistikoj: http://www.citypopulation.de/php/northmacedonia-admin.php
Malika Ménard
Miss Francio 2010
Malika Ménard estis la unua Miss Francio elektita de la nuraj telespektantoj. Ŝi akiris 34.0 % el la voĉdonoj de la publiko, antaŭ Miss Rodano-Alpoj (20.1 %), Miss Bretonio (18.4 %), Miss Provenco (16.1 %) kaj Miss Quercy-Rouerge (11.0 %).
33473 Porterfield
33473 Porterfield estas asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la far'de la teamo de la astronomia kampanjo « LINEAR » (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Nomo
Ĝia nomo honoras Pam Porterfield, kiu mentoris unu finalist(in)on de la Regeneron Science Talent Search de 2017, scienca konkurso por gelernantoj en lasta jaro de mezlernejo. Ŝi estis instruistino ĉe la West Lafayette Junior-Senior High School de West Lafayette (Indianao).
Jakobo de Jüterbog
Vivo
Pri sia malriĉa origino kamparana li mem parolis en prediko kies fragmento konserviĝis. Sian sciencan kleriĝon kaj postajn bonajn postenojn li tute ŝuldiĝis al frokuliĝo memkompreneble. Kiamaniere li venis en la polujan Paradizo-monaĥejon apud Świebodzin ne klaras. Ĝi apartenis al la cistercianoj kaj la abato sendis lin al Krakovo por plukleriĝo. Tie li akiris la dignecon de magistro pri filozofio kaj de doktoro pri teologio kio tre maloftis ĉe polaj aŭ germanaj cistercianoj. Reveninte en sian monaĥejon li baldaŭ iĝis abato. Poste, en 1441, li forlasis kun aprobo de la papa legato ĉe la Koncilio de Bazelo la cistercianan ordenon pro ties ne malofta malobservemo de monaĥeja disciplino. Lia nova familio iĝis la kartuzianoj, pli konkrete la Kartuzio de Erfurto ĉe la Monto de la Sankta Savinto. Samloke li iĝis prioro prelegante paralele ĉe la Universitato de Erfurto. En 1455 li iĝis rektoro altlerneja.
Graveco
Jakobo estis ĉiam fervora monako kaj pro tio li ade pensis pri nepra reformo de la monaĥeja vivo kiu riskis pli kaj pli malboniĝi. Tiuteme li verkis Petitiones religiosorum pro reformatione sui status; li eĉ iris paŝon plien kritikante la maltaŭgecon de la superuloj ĉe De negligentia praelatorum. Ja, li eĉ intencis varbi papon Nikolao la 5-a iĝi eklezia reformanto per Avisamentum pro reformatione ecclesiae.
Megaherbvorul-teorio
La megaherbvorul-teorio sugestas, ke Meza Eŭropo estus sen homa influo ne (preskaŭ) komplete kovrita de arbaroj (kiel supozas ĝis nun plej multaj fakuloj), sed pro la influo de grandaj plantmanĝantoj (megaherbvoruloj) konsistus grandparte el mozaiko el arbaretoj (boskoj) kaj herbejoj kun unuopaj arboj kaj arbustoj. La fakton, ke nuntempe en Meza Eŭropo la laŭnatura ekologia sukcedo disvolviĝas de ajna elirstadio preskaŭ ĉie al altarbaro kiel klimaksa fazo, kaŭzas laŭ tiu teorio la nuna manko de la megaherbvoruloj, kiuj iam abundis en Mezeŭropo kaj aŭ formortis aŭ estis ekstermitaj de la homo. De tiuj grandaj plantmanĝantoj malaperis ankoraŭ en historia tempo uro, bizono, tarpano kaj alko, antaŭe jam specioj de elefantoj kaj rinoceroj, kies influo sur la vegetaĵo estis eĉ multe pli drasta.
Jakobo de Jüterbog
Graveco
Pro ke reagoj pozitivaj mankis li verkis la plej fortan kaj vekantan skribitaĵon, nome De septem ecclesiae statibus kie li kritike taksis la efikojn de la reformaj koncilioj. Interesegas liaj pensoj pri vojoj kaj rimedoj antaŭenigi reformon.
Megaherbvorul-teorio
Antaŭ la malapero de tiuj bestoj la ekosistemoj en Mezeŭropo evoluis ofte laŭ jena ciklo:
Tiuj fazoj ne nur sekvis cikle unu la alian, sed ankaŭ ekzistis unu apud la alia kaj formis tiamaniere pejzaĝan mozaikon kun grandega biodiverseco (kiel deskriptas la mozaik-ciklo-teorio)
Jakobo de Jüterbog
Fonto
Gotthard Lechler: "Jakob von Jüterbog", en: Allgemeine Deutsche Biographie 13/1881, p. 554-555, kio relegeblas tie ĉi interrete.
Megaherbvorul-teorio
Ĉar multaj megaherbvoruloj multe migras, tiu mozaiko estis modifita de necikla alveno kaj foriro de la opaj specioj kun iliaj diversaj nutraĵ-preferoj, krome de bestaj epidemioj, influo de predantoj (rabobestoj), kelkfoja amaspliiĝo de plantmanĝantaj insektoj, kaj ankaŭ de la vetero (sekaj kaj malsekaj jaroj) kaj de diversaj kvalitoj de la grundo, kiel fertileco kaj sekeco.
Se la megaherbvor-teorio pravas, tiam tiuj bestoj, kiuj en Mezeŭropo vivas ekster la arbaro en la kultur-pejzaĝo (ekz. blanka cikonio, leporo, kampa hamstro, ordinara perdriko), alvenis tien ne maljam kun la kampojn kultivanta homo (kiel oni ĝis nun kutime supozas), sed havis viveblecojn jam antaŭe en la ne hom-influataj ekosistemoj.
Kornico (arkitekturo)
En arkitekturo kornico estas liniforma elstaraĵo, similanta al modluro, kiu kronas konstruaĵon aŭ muron. Francisko Azorín difinas ĝin Modluro kronanta konstruaĵon, muron, piedestalon kaj indikas etimologion el la greka koronis (kronaĵo) tra la latina coronis. Ĝia precipa funkcio estas ŝirmi la fasadon kontraŭ pluvakvo, kaj ĝi ankaŭ permesas elstarigi iujn liniojn de la konstrua strukturo, kiel la distingon inter etaĝoj.
En antikva greka kaj romia arkitekturo, la kornico estis la plej supra parto de la entablemento, kiu konsistis ankaŭ el arkitravo kaj friso. La esenca elemento de kornico estas la gutlado, t.e. la horizontale elstara parto, de kiu la pluvgutoj fluas. , . En mezepoka romanika kaj gotika arkitekturo, la kornico estas nura elstara bendo, kiu apogas la gutujon. Ĝi ĝenerale estas subapogata de konsoloj aŭ modilonoj. Ene de konstruaĵo, kornico garantias la kontinuecon de ŝajnvolbo kaj havas gravan ornaman rolon. Ekde la Renesanco, kornicoj sekvas la romian modelon.
Kornico plej ofte estas horizontala, sed ja povas esti dekliva, ekz. se ĝi staras laŭlonge de la deklivo de frontono. Oni povas difini frontonon kiel la kuniro de du kornicaj sekcioj, kiuj alsupras de la du ekstremoj de antaŭaĵo de konstruaĵo. .
Ankaŭ analoga formaĵo ĉe meblo (ekz. ŝranko) nomiĝas kornico, sed ne konfuzu kun konzolo.
Antikva periodo
En la dorika, ionika, kaj korintika arkitekturaj ordoj, la kornico estas la plej supra parto de la entablemento, super la friso. Ĝi kronas la ordon, kaj ĝia elstara formo ŝirmas la malsuprajn partojn kontraŭ la fluo de pluvakvo. Ĝi ĝenerale havas surmetitan gutujon kaj apogas la kovraĵon. Se alia ordo estas supermetita, la kornico ne apogas la kovraĵon, sed ĝia supro estas plata por ricevi la suprajn kolonoj aŭ pilastrojn.
La ĉefa parto de la kornico, horizontala kaj elstara relative al la cetero de la konstruaĵo, dum la malsupra parto, videbla de la grundo, nomiĝas sofito. Iufoje la sofito povas elstari super vertikala faco skulptita el la sama bloko, nomata la bazo de la kornico.
Lugos (Ĝirondio)
Lugos - jen france, okcitane respektive gaskone Lugòs - estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Ĝirondio (france Gironde [] respektive okcitane kaj gaskone Gironda), en la administra regiono Nova Akvitanio (france Nouvelle-Aquitaine [], okcitane kaj gaskone Nòva Aquitània) kaj en la tradicia, historia regiono Akvitanio (france Aquitaine [], okcitane kaj gaskone Aquitània). Ene de la departemento, la komunumo apartenas al la arondismento Arcachon (aŭ Arcaishon) kaj al la kantono .
Laŭ la stato de en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². La teritorio havas komunan limon kun la najbaraj komunumoj.
Odvoș
Odvoș [odvoŝ] (hungare: Odvos odvoŝ, de 1910 al 1918 Odvas) estas vilaĝo en Rumanio oriente de Arad administracie apartenanta al komunumo Conop.
Loĝantaro
En 1910 ĝi havis 1 158 loĝantojn (rumanoj, hungaroj), en 1992 493 (rumanoj).
Beňuš
Beňuš, hungare Benesháza, germane Beneschhau estas vilaĝo en Slovakio, en Regiono Banská Bystrica, en Distrikto Brezno. Ĝis 1886 la oficiala hungara loknomo estis Benyus, poste pro la hungariga politiko la vilaĝo ricevis pli hungarecan nomon. Ankoraŭ 2 vilaĝetoj apartenas al la municipo.
Situo
Beňuš situas en valo, laŭ dekstra bordo de Hron, laŭ ĉefvojo kaj fervojo Gelnica-Brezno. La lasta urbo troviĝas 11 km.
Historio
La unua mencio devenis el 1380. En 1910 loĝis en Benesháza 2330 homoj, (2092 slovakoj, 134 hungaroj, 52 germanoj, 37 rutenoj, unusola kroato). Ĝis Traktato de Trianon Benesháza apartenis al Hungara reĝlando, al Zólyom (reĝa departemento), al distrikto de Breznóbánya, poste jam kiel Beňuš al Ĉeĥoslovakio, ekde 1993 al Slovakio. En 2001 loĝis en Beňuš 1193 homoj (1159 slovakoj, 17 ciganoj, 11 ĉeĥoj).
Endre Hőgyes
Endre Hőgyes [hOdjeŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo Hőgyes Endre estis hungara kuracisto, profesoro, patologo, membro ordinara de Hungara Scienca Akademio (1889).
Endre Hőgyes naskiĝis la  1847 en Hajdúszoboszló. Li mortis la 1906 en Budapeŝto.
Biografio
Endre Hőgyes frekventis mezlernejojn en sia naskiĝurbo kaj Debrecen. Li iĝis kuracisto en Pest (urbo) en Budapeŝto 1870. En la sekva jaro li diplomiĝis ankaŭ pri kirurgio kaj li eklaboris en Malsanulejo Rókus. En 1875 li ekinstruis en Universitato Kolozsvár, ekde 1883 li instruis en Universitato de Budapeŝto. Ekde 1886 li redaktis kuracistan fakrevuon Orvosi Hetilap. En 1890 li fondis hospitalon. Li kreis helpilon pri ekzamenado de orelo. Li ricevis premion en 1890.
Atoĉa
Atocha estas hispanlingva vorto, prononce [atOĉa] kiu povas aludi al:
26400 Roshanpalli
26400 Roshanpalli estas tre malgranda, ne tre hela asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la de la teamo de la astronomia kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de Roshan Palli, kiu gajnis la duan rangon en la Intel International Science and Engineering Fair de 2010 pro sia projekto en teamo pri ĉela kaj molekula biologio. Li estis lernanto ĉe la Paul Laurence Dunbar High School de Leksingtono (Kentukio, Usono).
Frankfurter Rundschau
Frankfurter Rundschau (prononco, mallonge FR) estas germana nacia gazeto. Ĝi fondiĝis en Frankfurto ĉe Majno kaj havas sian centran redakcion tie. Gazetaj eldonoj ekde la 1-a de aŭgusto 1945 aperas ĉiun lundon ĝis sabaton. La mempriskribo de la Frankfurter Rundschau kiel "maldekstre liberala" fontas de la ĉefa redaktoro el la unuaj jaroj de la gazeto, Karl Gerold (1906-1973).
Ekde aprilo 2010 la Frankfurter Rundschau estis parto de redakcia komunumo de la eldonejo M. DuMont Schauberg, al kiu ankaŭ apartenas la gazetoj Berliner Zeitung en Berlino, Kölner Stadt-Anzeiger en Kolonjo kaj Mitteldeutsche Zeitung en Halle.
La 13-an de novembro 2012 la gazeta stabo anoncis baldaŭan bankrotiĝon. La du ĉefaj akciuloj de la ĵurnalo - la amaskomunikila kompanio M. DuMont Schauberg kaj gazetara konzerno de la Socialdemokrata Partio de Germanio - anoncis ne vidi perspektivon por pludaŭrigo de la gazeta eldonado. La 27-an de februaro 2013 tamen la samurba gazeto Frankfurter Allgemeine Zeitung (FAZ) publike anoncis ke la gazeto tamen pluvivos en same politike sendependa formo kiel antaŭe, sub organiza "tegmento" de la eldonejo de la gazeto FAZ kaj de fondaĵo nomata Karl Gerold. La ege reduktita redaktistaro konsistas el ĉirkaŭ 80 salajrataj ĵurnalistoj.
La regione ĉefaj konkuraj gazetoj estas la konservativa-liberala Frankfurter Allgemeine Zeitung kaj la konservativa Frankfurter Neue Presse, sed ankaŭ la regiona eldono de la bulvarda gazeto Bild.
43293 Banting
43293 Banting estas malgranda, malhela asteroido de la asteroida zono malkovrita la far'de la aŭstralia astronomo John Broughton elde la Observatorio de Reedy Creek en Ora Marbordo (Kvinslando, Aŭstralio).
Nomo
Ĝi estas nomita en memoro de la kanada medicina doktoro Frederick G. Banting (1891–1941), kiu faris en 1921 trarompon en la terapio kontraŭ diabeto kiam li malkovris la rolon de pankreata hormono reganta la nivelon da glukozo. Baldaŭ, la produkto da insulino transformis iaman mortigan malsanon en eltenebla ĝeno.
Trietilamino
Trietilamino estas terciara organika amino kie tri etilaj grupoj (-CH3-CH2) ligiĝas al nitrogenatomo de la amina grupo (-NH2). Ĝi estas brulema senkolora likvaĵo kun forta fiŝodoro kaj aromo de planto konata kiel kratago.
Tiel kiel du-izopropil-etilamino, trietilamino uzatas en kemiaj sintezoj, ĉefe kiel bazo, sed ofte en la preparado de esteroj kaj amidoj de acila klorido (-COCl). Trietilamino estas forte brulema. Ĝi estigas eksplodajn miksaĵojn kun la aero kiel oni povas observi laŭ la ekflama temperaturo. Ĝi estas neakordigebla kun fortaj oksidigagentoj, acidoj, ketonoj, aldehidoj kaj halogenidohavaj hidrokarbonidoj
(64030) 2001 SQ168
(64030) 2001 SQ168 estas malgranda, malhela troja asteroido de Jupitero kiu orbitas en la ĉirkaŭaĵo de la punkto de Lagrange L5 de la sistemo Suno-Jupitero, tie estas en la tiel nomata « Troja Tendaro ».
Interna milito
Interna milito (ofte nomata ankaŭ enlanda milito kaj intercivitana milito) estas milito, en kiu la fortoj partoprenantaj en la konflikto apartenas al la sama lando, imperio aŭ (alitipa) politika estaĵo, kaj batalas por alpreni la regadon de la regno. La esprimoj intercivitana milito, civitana milito aŭ civila milito ne ĝustas, ĉar ili supozigas, ke la armita konflikto ne enhavas armeojn, kio maloftas aŭ tute ne eblas: civiluloj kiam armiĝas jam ne plu estas civiluloj.
István Kertész
István Kertész [iŝtvAn kertEs], laŭ hungarlingve kutima nomordo Kertész István estis hungara dirigento.
Interna milito
Interna milito estas milito inter fakorganizitaj grupoj ene de la sama ŝtato aŭ respubliko, aŭ, malpli ofte, inter du landoj kreitaj de antaŭe unuiĝinta ŝtato. La celo de unu flanko povas klopodi preni kontrolon de la lando aŭ regiono, por atingi sendependecon por regiono, aŭ por ŝanĝi registarpolitikojn. La esprimo civila milito estas adapto de la tre konata latina esprimo bellum civile kiu kutime rilatis al la diversaj intercivitanaj militoj de la Romia Respubliko en la 1-a jarcento a.K.
István Kertész
István Kertész naskiĝis la en Budapeŝto, li mortis la  en Herclija (Israelo).
Interna milito
Interna milito estas alt-intensa konflikto, ofte implikante kutime armetrupojn, kiu estas eltenita, organizita kaj grandskala. Internaj militoj povas rezultigi nombregojn de viktimoj kaj la konsumo de signifaj resursoj.
István Kertész
Biografio
István Kertész devenis el juda familio. Li aĝis 6, kiam li komencis violonadi, aĝis 12, kiam komencis pianludi. La kutiman lernadon disrompis la 2-a mondmilito kaj holokaŭsto, tiutempe la familio kaŝiĝis. Kertész maturiĝis en gimnazio en sia naskiĝurbo en 1947, poste li studis violonadon, pianadon, komponadon kaj dirigentadon en Muzikarta Altlernejo Ferenc Liszt. Liaj plej gravaj instruistoj estis Zoltán Kodály, Leó Weiner, Rezső Kókai (komponisto), János Ferencsik kaj László Somogyi. Jam ekde 1952 ĝis 1956 li instruis en la Altlernejo. Post siaj studoj li dirigentadis kaj helpekzercadis en Teatro Kisfaludy (1953-1955), poste en Budapeŝta Ŝtata Operejo. Post falo de la Hungara revolucio de 1956 li disidis kaj helpe de stipendio li plulernis en Akademio Sankta Cecilia en Romo. Lia ĉefinstruisto estis Fernando Previtali. Post lernado li dirigentis en Hamburgo, poste en Augsburg (1960), Salzburg (1961,1963), Okcidenta Berlino, Londono, Parizo, San Francisco, Tel-Avivo (1962). Li akiris (okcident)germanan ŝtatanecon. En la malfruaj 1960-aj jaroj li dirigentadis jam ankaŭ en Hungario. En 1964 li estis nomumita muzika direktoro de Operejo de Kolonjo, sed plej ofte li dirigentadis en Londono. Li tragike mortis en turneo en Israelo, li sufokis en la maron. Li havis edzinon, kiu naskis trifoje.