cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Julian Tuwim
Verko
La gazeto Pola Esperantisto en 1911 unuafoje presis tradukojn de la junulo. En la jaro 1912 aperis broŝurforme "Aŭtunaj agordoj" de Staff en traduko de Tuwim. Do la literatura vojo de tiu elstara pola versartisto komenciĝis per Esperanto. La unuaj komencoj en poezio estis tradukoj de Leopold Staff, Kazimierz Przerwa-Tetmajer, Juliusz Słowacki kaj Arthur Rimbaud al Esperanto. La komenco de lia unua propra poemo estis Prośba. Agante en Skamander Tuwim estis fama pleje pro siaj poemoj entusiasmaj, humoremaj. La mokemajn, humoremajn kaj farsajn poemojn li prezentis inter aliaj en La Sokrato dancanta. La kritikistoj kiuj ne komprenis la entusiasmon, optimismon, mankon de la solena poezio kaj "malriĉecon" de la lingvo batalis kun la nova poezio de Tuwim. Humoreme li respondis al ili en la poemo:
Kaj maje kutimis mi veturi, karaj sinjoroj en la fajnaj platformoj de tramoj! La urbo transe min galopas! Kio en mia kapo bruas: Peloj, ekvoloj, fajroj, fajfoj, Ĝoje en tufo, en kalkanoj Sed plej burleske en kurboj!
Al kritikistoj
Tuwim okupiĝis ankaŭ pri la superracia poezio kaj pastiĉoj. Kune kun Antoni Słonimski li kreis humoreman ciklon laŭ la stilo de Staropiernik Młodożeniec (la humora nomo de Stanisław Młodożeniec). La superracia, ekstermensa poezio fenomenis ĉe li en ciklo "Słopiewnie" al kiuj muzikon komponis Karol Szymanowski. Laŭ Tuwim, la superracia lingvo kiun li nomis zaum devus esti tute irracia kaj la signifo troviĝus en ĝia sono, simileco al realaj vortoj, frazoj kaj la grafiko. Tiu komencita de Tuwim poezio estis unu el plej gravaj elementoj de pra-dadaismo kaj pra-postmodernismo. Tuwim skribis ankaŭ famajn fabelojn vaste popularajn ankaŭ en hodiaŭa Pollando- ekzemple Lokomotivo, Diĉjo Revanto, Okulvitroj kaj aliaj (esperantigis ilin Danuta Kowalska). Li kunlaboris kun kabaretoj- precipe kun "Qui pro quo", "Banda", "Cyrulik Warszawski" - skribante la kantojn.
Tuwim okupiĝis ankaŭ pri herezo skribante la ciklon Insido kontraŭ Dio (Czyhanie na Boga). Tre grava en lia poezio estas la persono de Kristo kiun li modernigis, priskribis laŭ nuntempa realeco. Tiel li esprimis paradokse sian grandan katolikecon kvankam li devenis de kondamnita popolo- judoj. Multfoje Tuwim kreis la erotikojn, sed neniam ili estis tiel gravaj kiel en la "Sepa aŭtuno" (Siódma jesień). La erotikoj precipe kunigataj kun la angoro kaj batalo kantis Ewa Demarczyk (ekzemple la kunigata kun la milito, antaŭmilita "Tomaszów").
Polo de juda origino
Pola - ĉar en Pollando mi naskiĝis, kreskis, edukiĝis, studis, ĉar en Pollando mi estis feliĉa kaj mizera. Ĉar de mia ekzilo mi volas reveni specife al Pollando, eĉ se ili promesos al mi ĉielajn plezurojn aliloke.
Pola ankaŭ ĉar la betuloj kaj salikoj estas pli proksimaj al mi ol la palmoj kaj citrusoj, kaj de Mickiewicz kaj Chopin estas pli karaj al mia koro ol Shakespeare kaj Beethoven. Karaj pro gustoj, kiujn eĉ mi ne povas bazi sur iu ajn logika rezonado.
Pola - ĉar mi prenis de la poloj iujn el iliaj naciaj handikapoj. Pola - ĉar mi malamis polajn faŝistojn pli ol faŝistojn en aliaj nacioj. Finfine, por mi tio estas tre grava linio de mia poleco.
Sed unuavice - pola, ĉar mi volas.
Tuwim kaj Esperanto
En la jaro 1909 Tuwim eklernis Esperanton kiel gimnaziano en Lodzo. Li mem poste diris pri tiu tempo: "En septembro mi konatiĝis unuafoje kun Esperanto, kaj en januaro mi tute libere parolis, skribis kaj legis"*. Pro komuna interesiĝo pri la planlingvo ekestis amika kontakto kun la poeto Leopold Staff. Tuwim komencis traduki en Esperanton poemojn de Staff, poste ankaŭ de aliaj aŭtoroj: "Mi fariĝis iaspeca ambasadoro de la poeto en la urbo Lodzo kaj ĉirkaŭaĵo kaj per Esperanto mi volis disfamigi Staff tra la tuta mondo".
La gazeto Pola Esperantisto en 1911 unuafoje presis tradukojn de la junulo. En la jaro 1912 aperis broŝurforme "Aŭtunaj agordoj" de Staff en traduko de Tuwim. Do la literatura vojo de tiu elstara pola versartisto komenciĝis per Esperanto; nur en 1913 li unue prezentiĝis polalingve. Tamen Julian Tuwim neniam originale verkis en Esperanto, li limigis sin je traduklaboro, kiun li ĉesigis, kiam li fariĝis fama pola poeto. Eble la kreema, novigema karaktero de lia poezio montras influon de liaj fruaj spertoj.
Gravaj verkoj
(*) Citita laŭ "Pola Esperantisto", Nr. 3-4, 1959
Kapelln
Kapelln estas komunumo de Aŭstrio. Ĝi apartenas al la federacia lando Malsupra Aŭstrio kaj al la distrikto Sankt Pölten(-Land). La komunumo situas en la centra parto de la federacia lando, iom okcidente de la ŝtata ĉefurbo Vieno, kaj estas parto de la historia regiono Mostviertel (mosta regiono). Komence de la jaro en la komunumo vivis  loĝantoj.
Lyse-fjordo
Lyse-fjordo estas ekstreme populara vidindaĵo kaj tagekskurso de proksima Stavanger, de kie krozoŝipoj vojaĝas la plenan distancon de la fjordo. Same kiel la speciala pejzaĝo de la fjordo mem, du lokoj estas popularaj flankaj ekskursetaj celoj. La roko de Preikestolen, situanta super vertikala falalteco de 600 metroj, povas esti vidata de la fjordo, sed estas pli impona de supre. Ĉe la fino de la fjordo situas la Kjerag, monto, populara migra celloko.
La fjordo estas nur 13 m profunda ĉe la mara renkotiĝo proksime de Stavanger, profundas al 400 m sub la Preikestolen.
BASE-saltado estas laŭleĝe permesita tie.
Kateĥismo
Kateĥismo aŭ pli ofte katekismo estas laŭ PIV
En multaj naciaj lingvoj, en kiu ekzistis parola, sed ne skribe dokumentita kulturo ĝis la kristanigo de plej multaj lingvanoj, kateĥismoj (krom nacilingvaj tradukoj de Biblio, estis la unuaj skribaj dokumentoj fiksitaj en tiuj lingvoj.
Aliaj
Laŭ la modelo de la plej konataj katekismoj oni eldonis en diversaj lokoj kaj epokoj kelkajn katekismojn eĉ ne religiajn, ekzemple en Hispanio dum frankismo oni eldonis falangistajn katekismojn (de la faŝismeca unika partio).
Blua cirkuo
La Blua cirkuo (Circus cyaneus) estas taga rabobirdo de la subfamilio de Cirkuenoj kaj familo de Akcipitredoj.
Disvastiĝo kaj medio
Ĝi reproduktiĝas en la nordaj partoj de la Norda hemisfero, tio estas, en Kanado kaj norda Usono, kaj norda Eŭrazio, ekde Hispanio ĝis nordorienta Siberio kaj ekde Skandinavio ĝis norda Ĉinio. Ne estas tre komuna en mediteraneaj regionoj.
Escepte el la plej moderklimataj regionoj kiel Francio kaj Britio kaj suda Usonon (kiel ĝi povas resti la tutan jaron sed ne en altaj teroj), ĝi migras al pli sudaj regionoj vintre, kiel plej suda Usono, Meksiko kaj Centrameriko en Ameriko, Balkanio en Eŭropo, Turkio, Centra Azio kaj Ĉinio en Azio. Ĉiukaze ili grupiĝas vintre, ofte kun Kolombfalkoj.
Tiu mezgranda holarktisa rabobirdo reproduktiĝas en arbustejoj, ebenaĵoj, marĉoj kaj (en Eŭropo) terkulturejoj. Vintre estas birdo de malferma kamparo.
Aspekto
Junuloj estas similaj al inoj, sed pli helaj dorse kaj pli ruĝaj kaj striecaj ventre. Ili havas brunajn okulojn.
Subspecioj
Temas pri du subspecioj: la malnovmonda, nome C. c. cyaneus kaj la novmonda, nome C. c. hudsonius.
La Norda cirkuo, C. c. hudsonius (Linnaeus, 1766), reproduktiĝas en Nordameriko kaj estas foje konsiderata distinga specio C. hudsonius. La maskla plumaro estas pli malhelgriza ol tiu de la C. c. cyaneus kaj la ino estas ankaŭ pli malhela kaj pli ruĝeca.
Kutimoj
Bluaj cirkuoj ĉasas etajn mamulojn, kiel ronĝuloj, reptiliojn, ranojn, insektojn, ktp., ĝis grando de leporo kaj birdojn ĝis grando de ansero, per surpriza kapto ekde malrapida ŝvebo malalta super terkulturejoj, arbustejoj aŭ marĉoj.
Ripozas grupe ĝis po dek birdoj sur monteto precipe post reprodukta sezono. Tiam inoj forpelas masklojn de manĝoteritorio. Vintre la Blua cirkuo estas birdo de malferma kamparo, kaj tie ripozas komunume, ofte kun ekzempleroj de Kolombfalko kaj Marĉa cirkuo. Estas nune akceptata vidaĵo de transatlantika vaganteco de la amerika subspecio, kaj registro de junulo en Insuloj de Scilly, Granda Britio el oktobro 1982 al junio 1983.
La ino elsendas fajfan piih-eh kiam ricevas manĝon el la masklo, kaj ŝia alarmalvoko estas ĉit-it-it-it-it-et-it. La maskla alvoko estas ĉek-ĉek-ĉek, kun pli ripeta ĉuk-uk-uk-uk dum sia memmontra ceremonia flugo. Tiu specio estas voĉema dum ŝvebado super ĉasejoj.
Reproduktado
La nesto de tiu specio estas surgrunda inter alta herbaro. La ino demetas pli ofte kvar ĝis ses blublankecajn ovojn, sed eblas el unu ĝis naŭ. Kovado daŭras unu monaton kaj estas farota de la patrino. Masklo alportas manĝaĵon, foje ne nur al unu nesto sed al plia, ĉar li povas esti poligamo, kaj defendas ties teritoriojn. La idoj elnestiĝas post dua monato.
Konservado kaj statuso
Tiu specio havas grandan teritorion, kun ĉirkaŭkalkulata tutmonda etendo de 1–20 milionoj de km², kaj ĉirkaŭkalkulata populacio de 1.3 milionoj de individuoj. Estas pruvoj de populacia malpliiĝo, sed oni supozas, ke la specio ne alproksimiĝis al sojloj por la kriterioj por populacia malpliiĝo ĉe la IUCN Ruĝa Listo (tio estas, malpliiĝo de pli da 30 % en dek jaroj aŭ tri generacioj). Ĝi estas pro tio klasita kiel "Malplej Zorgiga".
Jarabá
Jarabá (hungare Jarabó) estas vilaĝo en Slovakio, en Regiono Banská Bystrica, en Distrikto Brezno. Ĝis 1899 la oficiala hungara loknomo estis Jaraba, poste pro la hungariga politiko ĝi ricevis iomete pli hungarecan nomon.
Blua cirkuo
Konservado kaj statuso
Ĉasistoj (ĉasgardistoj) kaj ĉasnegocistoj persekutis ilin kontraŭleĝe kaj pro tio ili nun malabundas en Britio. Tiele oni intencas protekti la bienojn kie la Skota lagopo estas ĉasbirdo, rezulte en loka kaj regiona formortoj en multaj areoj, ĉefe en Anglio kie nur 20 paroj survivas spite abunda taŭga habitato kapabla vivtenigi kelkajn centojn de paroj. Pro tio ili estas tre raraj en multaj partoj de Britio, kaj sub minaco en multaj pliaj areoj.
Jarabá
Situo
Jarabá situas en valo laŭ rojo, laŭ ĉefvojo Valaská-Liptovský Hrádok. Brezno troviĝas 15 km.
Historio
La loko aperis unue en la 1270-aj jaroj, la loknomo en 1540 en formo "Jaraba". Longe oni minadis tie oron, arĝenton, antimonon kajferon. En la 15-a jarcento 3 fandejoj por fero funkciadis. En 1828 loĝis tie 136 homoj en 16 domoj. En 1910 loĝis en Jarabó 165 homoj, (escepte unusolan germanon ĉiuj slovakoj). Ĝis Traktato de Trianon la vilaĝo apartenis al Hungara reĝlando, al Zólyom (reĝa departemento), al distrikto de Brezno, poste al Ĉeĥoslovakio, inter 1938-1945 kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 loĝis en Jarabá 43 homoj (35 slovakoj kaj aliaj).
Blua cirkuo
Konservado kaj statuso
Tiu problemo ricevis pli altan konsideron oktobre de 2007 kiam polica priserĉado pro mortigo de du Bluaj cirkuoj ĉe la bieno Sandringham de la reĝino Elizabeto en Norfolk intervjuis la princon Harry kaj amikon lian dum ties priserĉado. Ili senkulpiĝis ĉar polico ne akiris sufiĉajn pruvojn kontraŭ ili.
Ĉar la supozata minaco kontraŭ la Skota lagopo estas la precipa tialo por persekutado kontraŭ tiu specio en Britio, oni starigis projekton fonditan de la organizoj Scottish Natural Heritage, Game & Wildlife Conservation Trust, RSPB kaj Natural England ĉe Marĉo Langholm en Skotio el 2007. La Langholm Moor Demonstration Project (LMDP), 10-jara priserĉado, koste 3 milionoj de pundoj, intencas certigi ĉu la lagopoj kaj rabobirdoj povas vivi kune harmonie.
Simila projekto, nome Joint Raptor Study (konata ankaŭ kiel 'JRS' aŭ 'Langholm Study') disvolviĝis en Langholm el 1992 al 1997. Tiu studo faris diversajn trovojn kaj produktis kelkajn publikaĵojn, krom la fina informo. Inter plej gravaj trovoj estas, ke longdaŭraj malpliiĝoj de la populacioj de Skota lagopo "tre malverŝajne" estas rezulto de rabobirda predado kaj estis atribuataj al habitata degradado/perdo, kaj ĉiukaze la rabobirda predado estis la plej verŝajna klarigo de malsukceso de la rekupero de la Skota lagopo post la populacia drasta malpliiĝo. La projekto finis en 1997, kvankam sekvis suplemento fare de sama teamo en 1998 kaj 1999. Kontraŭlagopa pafado en tiu marĉo estis abandonata el la sezono de 1998 antaŭen.
Forstado kaj Blua cirkuo
La Blua cirkuo estas birdo de malfermaj habitatoj kiaj makisa marĉo kaj ekstensiva agrikulturo. Tamen multe de ties teritorioj, ĉefe en Irlando kaj partoj de okcidenta Britio, estis (kaj estas) senarbarigita, ĉefe per neindiĝenaj koniferoj kiaj la Sitka piceo (Picea sitchensis) el Nordameriko (Barton et al. 2006, Fielding et al. 2009 ). La Blua cirkuo reproduktiĝas kaj manĝas en junaj komercaj forstejoj, antaŭ la fermo de la kanopeo (tipe 9–12-jaraĝaj), sed ne faras multan uzadon de arbustaro kaj sekvaj stadioj (Madders 2000, O'Donoghue 2004 ), kiuj tipe enhavas el du trionojn al tri kvaronojn de la komerca forstado. Kie forstaj arbaroj anstataŭas habitatojn kiuj estis uzataj de la Blua cirkuo, ili tendencas malpliigi la ĝeneralan habitatan disponeblon (O'Flynn, 1983 ). Tamen, kie okazas senarbarigo en areoj kie ne estis tre uzataj de la Blua cirkuo, tiu povas pliigi la valoron de tiaj areoj por tiu specio por longdaŭra periodo (Wilson et al. 2009, Haworth & Fielding 2009 ). Areoj kie hegemonias forstado povas resti taŭgaj por la Blua cirkuo se restas ankaŭ mozaiko de diversaj aĝoj en la arbaro, kie estu junaj, antaŭarbustaj zonoj.
Kibernetiko
Kibernetiko estas teorio kaj fako kiu studas pri en-sistema komunikado kaj regado pere de retrokuplado en maŝinoj kaj estaĵoj. La termino kibernetiko devenas de la greka Κυβερνήτης (kubernites – kiu signifas stiristo, reganto, piloto, aŭ direktilo. La kreinto de tiu termino estas August Cieszkowski, kaj li prikskribis per ĝi la fenomenojn de la socio konforme kun socialismo. Norbert Wiener unue uzis la terminon en sia libro Cybernetics, or control and communication in the animal and machine (Kibernetiko, aŭ regado kaj komunikado en la besto kaj la maŝino) por priskribi "teleologiajn meĥanismojn".
Kohlberg
Kohlberg havas diversajn signifojn:
Kibernetiko
La foje uzanta skribo (kaj prononco) per komenca "c" devenas el la latina lingvo, en kiu la litero k|'K' ne ekzistis.
Unua movado
Inter 1942 kaj 1953 okazis la Macy konferencoj, kie kunvenis matematistikoj, logikistoj, antropologoj, psykologoj kaj ekonomikistoj por konstrui ĝenerala scienco de la spirito. Sekvante ĉi tiuj konferencoj estas publikigitaj du artikoloj : "Behavior, Purpose and Teleology" de Arturo Rosenblueth, Norbert Wiener kaj Julian Bigelow kun la temo de la organizaj modeloj subestaj la finpretigitaj kundutoj kaj "A Logical Calculus of Ideas Immanent in Nervous Activity" de Warren McCulloch kaj Walter Pitts kun la temo de la organizaj ŝablonoj subesta percepto.
Dua movado
Dum la unua kibernetiko studas kiel sistemoj konservas homeostazon per memreguligaj mekanismoj, la dua kibernetiko studas kiel la sistemoj evoluas kaj kreas novaĵoj strukturoj. En la dua movado de la kibernetiko la observanto inkluzivas sin en la observita sistemo.
Bibliografio
(eo) Lingvo- kibernetiko : kaj aliaj internacilingvaj aktoj de la IX-a Internacia kongreso de kibernetiko : Sprach-Kybernetik : und andere internationals-prachige Akten vom IX. Internationalen kybernetikkongress, kompilitaj laŭ komisio de la Association internationale de cybernétique fare de Helmar G. Frank, Yashovardhan, Brigitte Frank-Böhringer, Tübigen : Gunter Narr Verlag, 1982.190 p. : ill. ; 21 cm, ISBN 687808577X
(eo) Adcock, John, 1985, Antropokibernetiko - psikokibernetiko, Internacia Komputado, p 5-10.
(angla) Paul Pangaro,1990, Cybernetics - A Definition, Eprint
(germana) Lars Bluma, (2005), Norbert Wiener und die Entstehung der Kybernetik im Zweiten Weltkrieg, Münster.
(franca) George Boulanger, Le Dossier de la cybernétique : utopie ou science de demain dans le monde d'aujourd'hui ? kun Léon Delpech, Abraham Moles,...et al., Verviers : Gérard & Cie, 1968.
Gert Prokop
Literaturo > Germanlingva Literaturo > Gert PROKOP < Germana lingvo
Gert PROKOP [gert prokop] (naskiĝis la 11-an de junio, 1932, mortis la 1-an de marto, 1994) estis germana verkisto.
Naskiĝinte en Richtenberg apud Stralsund, li en la jaro 1950 transloĝiĝis al Orienta Berlino. Li laboris kiel ĵurnalisto kaj filmdokumentisto, kaj ekde 1971 li plene dediĉis sin al la verkado. Per krimromanoj, sciencfikciaj rakontoj kaj infanlibroj li ĉefe en Orienta Germanio gajnis grandan popularecon.
Gert Prokop finis sian vivon per suicido.
Schauinslandbahn
La Schauinslandbahn (telfero al Schauinsland) estas la plej longa telfero de Germanio. Ĝi estis la plej unua telfero por transporto de personoj tutmonde. Ĝi kondukas de la valstacio en Horben ĉe Freiburg sur la monton Schauinsland. La montostacio situas ne sur la montopinto mem, sed kelkajn cent metrojn sudokcidente kaj kelkajn dek metrojn malsupre. Ĝi ekfunkciis en 1930 kaj en 1987/88 oni renovigis ĝin.
Priskribo
La valstacio de la Schauinslandbahn situas en la Bohrertal (Bohrer valo) en la municipo Horben sur alteco de 473 m. La montostacio sur alteco de 1219 m estas laŭgrunde 3480 m kaj tra-aere 3565 m for de ĝi. Ofte oni simple mencias 3600 m, la longecon de la ŝnuregoj.
Felsőpakony
Felsőpakony [felŝOpakonj] estas vilaĝo en Hungario en regiono Meza Hungario, en departemento Pest, en Distrikto Gyál. En la loknomo felső signifas: supra.
Historio
La komunumo estis loĝata de sarmatoj kaj avaroj. La unua skriba mencio okazis en 1264. La turkoj faris senhoma la vilaĝon. Ekde 1704 la loko rehomiĝis. En 1931 oni disdonis parcelojn, kio ebligis konstruojn de novaj domoj. La loko estis vilaĝo en 1947. Dum la socialisma erao ĝi estis kunvilaĝo de Gyál. En 1990 la setlejo iĝis municipo.
Famulo
En Felsőpakony naskiĝis aktoro József Baróti.
Eli Keller
Eli Keller (1825 en Kantono Northampton, Pensilvanio – 1919) estis usona poeto kiu verkis per la Pensilvanigermana lingvo. Li estis edukita ĉe Marshall College, Mercersburg, Pensilvanio.
(14660) 1999 BO1
(14660) 1999 BO1 estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la kroata astronomo Korado Korlević elde la Observatorio de Višnjan en Višnjan (Kroatio).
Ceanu Mic
Ceanu Mic [ĉanu mik] (Pusztacsán) estas vilaĝo en Rumanio nordokcidente de Turda. En 1910 ĝi nombris 917 loĝantojn (rumanoj), en 1992 546. Ĝia unua skriba mencio estis en 1366. Dum la atakoj turkaj-tataraj en 1658 ĝi senpopoliĝis. Ĝis 1919 apartenis al Hungario (Kolozs vármegye). Administre ĝi apartenas al Tureni.
Alexander Pravda
Alexander PRAVDA (naskiĝis en 1961) estas slovaka astronomo.
Laŭ Minor Planet Center li kunmalkovris 51 asteroidojn inter 1995 kaj 1998 en kunlaboro kun Adrián Galád, Pavel Zigo, kaj Dušan Kalmančok.
La asteroido 60972 Matenko estis nomita en lia honoro : "Matenko" estas lia kromnomo.
Mărtinești
Mărtinești estas nomo de pluraj lokoj en Rumanio
Marianne Gábor
Marianne Gábor, laŭ hungarlingve kutima nomordo Gábor Marianne estis hungara pentristo, membro de Itala Arta Akademio (1979). Ŝiaj gepatroj estis Ignác Gábor kaj Izabella Lucia Raiss, ŝiaj geedziĝaj nomvariantoj estis Rónai Mihály Andrásné aŭ Rónai-Gábor Marianne.
Marianne Gábor naskiĝis la  en Budapeŝto, ŝi mortis la  en Budapeŝto.
Reĝa kripto en Praga burgo
La reĝa kripto estas pieta loko en subterejo de la katedralo de sankta Vito, kie estas metitaj sarkofagoj kun korprestaĵoj de ĉeĥaj reĝoj.
Komence de la 20-a jarcento konstrulaboroj alportis al finigado de la longe ekkonstruita katedralo de sankta Vito vicon da signifaj trovaĵoj. En la jaro 1911 arkitekto Kamil Hilbert malfermis la subterejon de Sanktvenceslaa kapelo, por ke li esploru tombon de la sanktulo. Samtempe li trovis restaĵojn de devena rotondo, sed ankaŭ de pli nova romana baziliko. Dum kelkaj pluaj jaroj li sukcesis renovigi bazplanon de ambaŭ konstruaĵoj (do de la pli malnova rotondo kaj de la pli nova baziliko), kiuj antaŭis la katedralon. Parto de la arkeologiaj elfosaĵoj estas hodiaŭ envicigita en vizitvojo kondukanta al la reĝa kripto.
Por laika vizitanto la situacio estas iom komplika, ĉar li trairas tra restaĵoj de kelkaj konstruaĵoj, kiuj estis difektitaj dum kelkfojaj alikonstruoj. Unuopaj konstrufazoj diferencas unu de la alia sole per tipo de masonaĵo. Ni povas observi ĉi tie torson de baziliko de Spytihněv (norda apsido kaj orienta kripto de sanktaj Kosmo kaj Damiano) kaj plu etan fragmenton de la devena sanktvenceslaa rotondo kaj parton de ambitoj de devena monaĥejo, kiu ligis al la baziliko. La spacoj estas bone markitaj, inkluzive de desegnaĵo de la konstrufazoj, do ne estas necese detale priskribi ilin.
La vojo tra la subterejo kondukos nin ĝis la reĝa kripto. Meze de la kripto estas sepultita Karolo la 4-a (li mortis en 1378), dekstre Ladislao la 1-a (li mortis en 1457), maldekstre Jiří z Poděbrad (li mortis en 1471). En alia vico estas sarkofagoj de Venceslao la 4-a kun frato Jan Zhořelecký, komuna ĉerko de edzinoj de Karolo la 4-a, malantaŭe poste empira ĉerko de Mario Amalio, filino de Maria Teresia kaj devena stanĉerko de Rudolfo la 2-a (li mortis en 1611). La elirejo el la kripto estas meze de la katedralo antaŭ renesanca reĝa maŭzoleo.
Rjaĵsk
Rjaĵsk (Ряжск) estas urbo en Rjazanja provinco en Rusio.
Kodo de OKATO de la urbo (en jaro 2005) estas 61230501.
La urbo estis fondita en jaro 1502.
Ĝi havas statuson de urbo ekde jaro 1778.
La interurba telefona kodo estas 09132, la enurbaj telefonnumeroj estas kvinciferaj (en jaro 2005).
La loka tempo estas la sama kiel moskva tempo (en jaro 2005).
Geografiaj koordinatoj de la urbo estas.
Persone
Persone estas muzika triopo, kiu venas el Stokholmo, Svedio. Ĝi ekestis en 1986 por la unua Kultura Esperanto-Festivalo. La nuna konsisto de la grupo estas de 1990. La nomo Persone daŭrigas la vortludan tradicion (per-son-e) kiun komencis Amplifiki. Ilia muzikstilo estas gitarpopo.
Persone ofte koncertas en junularaj Esperanto-aranĝoj, ekz. la Internacia Junulara Kongreso kaj la Internacia Seminario. La grupo eldonis jam kvin albumojn, ekde la kasedo 62 minutoj (1987) ĝis la roka disko ...sed estas ne (1999), kaj la akustika disko Sen (2002) kiuj montras altan kvaliton kaj impone klaran registron.
Rjaĵsk
En la urbo estas fervoja stacio.
Persone
Historio
Persone estis komence kreita por fari nur unu koncerton en la Kultura Esperanto-Festivalo (KEF) en 1986. La ideon naskis Borje Lund, kiu ankaŭ elpensis la nomon "Persone". La unua provludo okazis la 7an de marto, 1986. Post prova prezento antaŭ amikoj en popola domo en Stokholmo, Svedio la 9an de majo, 1986 la grupo konstatis, ke ĝi estas matura por vera koncerto. La unua koncerto okazis la 17an de majo, 1986 en Upsalo dum Kultura Esperanto-Festivalo. Estis sukceso. Ŝokita recenzinto parolis pri la plej granda kresĉendo iam ajn en Esperanta aranĝo. Li pensis pri la eksploda komenco de la kanto "Zime Zum", per kiu Persone ekigis tiun koncerton. Trafa ĵetado de bananoj fare de Per Ola, dum la kanto "La Banano", profunde impresis certan aŭskultantinon. Pro la granda sukceso la bando decidis daŭrigi. Neniu tiam suspektis, kiel longeviva fariĝos Persone.
Dum la unuaj jaroj Persone konsistis el Borje Lund (elektra gitaro, elektra basgitaro, kantado), Martin Wiese (elektra gitaro, elektra basgitaro, kantado), Bertilo Wennergren (drumo, kantado) kaj Per Ola Axelsson (saksofono, kantado). Kun tiuj membroj Persone registris kaj eldonis sian unuan albumon 62 minutoj en 1987. Dum tiu sama jaro Persone faris turneon en Pollando koncertante ok fojojn.
Rjaĵsk
En jaro 2002 la urbo havis 22,9 mil loĝantojn.
Persone
Historio
En 1988 okazis ŝanĝoj. Nova membro aliĝis: Benedikte Weinreich (sintezilo). Kelkajn monatojn poste Per Ola Axelsson forlasis la bandon. Tiu nova kvaropo konsistigis Persone-n proksimume unu jaron, dum kiu la grupo koncertis en la Internacia Junulara Kongreso en Zagrebo, Kroatio, kaj en la dua KEF en Lund, Svedio.
En 1989 Benedikte Weinreich forlasis la bandon, kaj dum kelka tempo Persone konsistis el nur Borje Lund, Martin Wiese kaj Bertilo Wennergren. Dum tiu tempo la bando koncertis interalie en la IJK en Kerkrade, Nederlando.
En 1990 Persone registris kaj eldonis sian duan albumon, En la spegulo.
En 1994 la bando estis invitita ludi en Luĉia festo de la Stokholmaj Esperanto-kluboj. La ejo malebligis elektran rokkoncerton, kaj tial Persone aŭdacis fari eksperimenton ludante akustike sen drumo, kun du akustikaj gitaroj kaj kun kontrabaso. Estis sukcesa eksperimento, kaj per ĝi malfermiĝis nova akustika ĉapitro en la historio de Persone. De tiam la grupo estas duvizaĝa: kaj elektra rokbando kaj akustika parte roka parte kanzona grupo.
En 1996 la grupo aperigis sian trian albumon, Povus esti simple, la unuan fojon en la formo de kompaktdisko.
Komence de 1999 aperis la kvara albumo, ... sed estas ne, k-disko eldonita de Eurokka en la projekto KOLEKTO 2000.
En 2000 la grupo koncertis dum la 7-a KEF en Helsinko, Finnlando.
En 2001 Grop kaj Wennergren transloĝiĝis al Germanio, Grop al Berlino (en la nordo), kaj Wennergren al Tübingen (en la sudo), dum Wiese plu loĝas en Stokholmo en Svedio. Pro tio Persone nun malmulte aktivas. Sed tamen meze de 2002 aperis la longe atendita kvina senelektra (akustika) albumo: Sen. Ĝin eldonis Vinilkosmo.
Bertilo nun loĝas en Germanio.
En 2007 Martin Wiese eldonis (ne kiel Persone, sed kiel Martin & la talpoj) la albumon Pli ol nenio.
Vasad (Pest)
Vasad (vaŝad) estas vilaĝo en Hungario en regiono Meza Hungario, en departemento Pest, en subregiono Monor. Ne miskomprenu pri Vasad vilaĝo en Transilvanio.
Situo
La vilaĝo situas sur ebenaĵo, laŭ traira flankovojo, urbo Monor kaj tie la fervojo kaj ĉefvojo Budapeŝto-Cegléd-Szolnok estas proksime. Budapeŝto troviĝas je 38 km-oj.
Historio
La komunumo estis kunvilaĝo de Nyáregyháza ĝis 1923, poste Vasad memstariĝis.
Vidindaĵoj
Vidindaĵoj estas romkatolika kapelo, kastelo de Szemző (semzO) kaj nobeldomo de Möller. La kalvinana preĝejo konstruiĝis en 1904.
Albert Quendler
Alberto QUENDLER (naskiĝinta la 16-an de septembro 1921 en Villach) estas aŭstra reĝisoro.
Antaŭ ĉio li aranĝis altegkvalitajn dokumentajn filmojn. Per la dokumenta artfilmeksperimento Omaru - amrakonto afrika li famiĝis. Oni disdonis al li diversajn premiojn.
Estraro de UEA 2016-2019
En la Estraro de UEA dum la oficperiodo 2016–2019 oficas jenaj personoj, elektitaj la de la Komitato de UEA en la 101-a Universala Kongreso en Nitro :
Pri la oficoj de la prezidanto, vicprezidanto kaj ĝenerala sekretario la Komitato de UEA decidis en la dua sesio de la komitata kunveno, la 25-an de julio 2016. La disdividon de la laborkampoj inter la estraranoj poste decidis la Estraro mem.
Kelkaj estraranoj estis elektitaj poste:
Konsisto de la Estraro de UEA ekde aŭgusto 2018:
Lago de Sempach
Lago de Sempach (Sempachersee) estas lago en kantono Lucerno en Svislando.
Geografio
La Lago de Sempach situas en la norda parto de Kantono Lucerno. Ĝi situas proksimume 10 kilometrojn nordokcidente de la kantonĉefurbo Lucerno.
La lago en ciferoj
La lago situas sur alteco de 504 m [s.m.]. Ĝi kovras areon de 14,5 km², kaj entenas akovolumon de 0,66 km³. Je ĝia plej profunda punkto ĝi havas porfundecon de 87 m, ĝia averaĝa profundeco estas 44 m. La lago havas longecon de 7,5 km kaj larĝecon de 2,1 km, kaj ĝia meza elfluo estas 1.28 m³/s. La restadtempo de la akvo en la lago estas 16,9 jaroj.
Turismo
Bedaŭrinde granda parto de la lagobordo ne estas publike alirebla sed okpita de privataj strandoj kaj vilaoj, tute male al la plej multaj aliaj lagoj en Svislando. Krome apud la bela strandpromenejo en la urbo Sempach ekzistas superflua ban- kaj kampadmalpermeso, kiu estas fakte relikto el la 1960-aj jaroj. Tio ne estas bone komprenebla kaj certe malbone por la turismo.
Felpo
Felpo, aŭ foje bantukaĵo estas tekstila materialo kun cirklaj nodoj kiuj povas absorbi grandajn kvantojn da akvo. Ĝi povas esti fabrikita per teksado aŭ trikado. Felpo estis teksita el specialaj teksiloj kiuj havas du trabajn longitudinajn varpojn tra kiuj la vefto estas metita flanke. La unua industria produktado de felpaj bantukoj estis farite de la angla fabrikanto Christy.
Kervignac
(jen france, bretone Kervignag) estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Morbihan (jen france, Mor-Bihan), en la regiono Bretonio (Bretagne, Breizh). Fine de en la komunumo vivis.
Inferaj Aparatoj
Inferaj Aparatoj (Infernal Devices) povas rilati al la sciencfikciaj romanoj:
Charles Christopher More
Charles Christopher MORE [ĉarlz KRISTafa mo(r)] (1848-1940) estis usona pensilvanigermana verkisto. Li naskiĝis en la urbo Allentown, Pensilvanio. Li estis instruita ĉe Lutheran Academy (hodiaŭ la kolegio Muhlenberg), kaj ankaŭ studis en Ĝenevo kaj en Berlino
Alfonsaj tabeloj
Alfonsaj tabeloj estas “astronomiaj tabeloj” taŭgaj por informi pri la pozicioj de la suno, de planedoj kaj de la steloj (fiksaj) kaj la datoj de la eklipsoj.
La kompilado de tiuj tabeloj estis organizita de la reĝo Alfonso la 10-a reĝo de Kastilio kaj Leono kaj efektigita en Toledo (Hispanio) ĉirkaŭ la jaro 1252 de kvindekoj da astronomoj kadre de la. Ili estis kompilitaj laŭ la astronomiaj teorioj de Ptolomeo kaj oni povas ilin taksi kiel ĝisdatigitan revizion kaj plibonigon de tiuj kompilitaj de la majstro kaj konataj kiel la Almagesto.
Tiu alfonsa verko konstituas la unuan astronomian laboron je ampleksa redaktaĵo en la kristana Eŭropo. Tiuj tabeloj, tiam, havas neflankan gravon en la historio de la astronomio kaj de la geografiaj malkovroj. Ili fakte estis ege utiligitaj, rekte aŭ en versioj, konstante submetitaj al revizio, de la grandaj navigistoj de 16-a jarcento kaj de la 17-a. Aparte Kristoforo Kolumbo bazis siajn projektojn de transoceana navigado sur unu el iliaj revizioj efektigita de Abraham Zakuto. Ilin honoris ankaŭ preseldono pretigita en Venecio en 1483. Koperniko lernis ilin uzi ĉe la Krakova universitato.
Estu rimarkite ke tiu la plej intensa utiligo de tiuj tabeloj, same kiel aliaj tabeloj, koncernis astrologiajn celojn.
Bibliografio
Hispane:
László Fodor (matematikisto)
László Fodor [lAslO], laŭ hungarlingve kutima nomordo Fodor László estis hungara-slovaka matematikisto, profesoro. Lia familia nomo estis Mayerhoffer ĝis 1882, poste li prenis la patrinan familian nomon.
László Fodor naskiĝis la  en Hungara reĝlando en Szakolca (nuntempa Skalica en Slovakio, li mortis la  en Sopron.
Biografio
László Fodor frekventis gimnaziojn en sia naskiĝurbo kaj Pozsony, poste li akiris pedagogiajn diplomojn en teknikuniversitato en Vieno en 1878, en Reĝa Teknikuniversitato palatino József en 1883. Inter 1878-1887 li instruis en gimnazio. En 1887 li doktoriĝis en Universitato Ferenc József, poste li instruis en Akademio de Selmec. En 1904 la akademio estis levita al altlernejo, samtempe Fodor estis nomumita mina ĉefkonsilisto, ankaŭ rektoro inter 1904-1906. Li havis grandan meriton pri la transformiĝo al altlernejo. Li estis denove rektoro inter 1910-1912. En 1919 li ricevis la titolon ministeria konsilisto kaj sekvis la altlernejon al Sopron. Li apartenas al la plej grandaj sciencistoj pri geometrio en Hungario. Li mortis en Sopron, sed li estis entombigita en Budapeŝto.
Fontoj
(La fontoj foje estas kontraŭdiraj.)
Gauting
Gauting estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Starnberg kaj en la distriktaro Supra Bavario de la federacia lando Bavario, norde de la lago Starnberger See. Fine de la komunumo havis  loĝantojn.
Bystrovany
Bystrovany (Bistrowan) estas municipo en la distrikto Olomouc kaj la samnoma, pli granda regiono Olomouc de Ĉeĥio. Komence de la jaro en la municipo vivis. Tra la municipo kondukas fervojlinio n-ro 310 el Olomouc ĝis Opava.
Sciteorio
Epistemologio (el la grekaj ἐπιστήμη, epistēmē, kono, kompreno, kaj λόγος, logos aŭ studo de) estas termino unuafoje uzata de la skota filozofo James Frederick Ferrier por priskribi la branĉon de filozofio koncerna kun la naturo kaj konsidero de la kono kaj estas ankaŭ referencata kiel "teorio de kono". Pli simple, ĝi estas la studo de kono kaj alĝustigita kredo. Ĝi pridemandas tion kio estas la kono kaj kiel ĝi povas esti akirita, kaj la etendo al kiu kono apartenanta al ajn difinita temo aŭ ento povas esti akirita. Multo el tiu debato en tiu kampo estis fokuzita al la filozofia analizo de la naturo de kono kaj kiel ĝi rilatas al konektitaj konceptoj kiaj vero, kredo, kaj alĝustigo. Tiu termino estis probable unuafoje enkondukita en la verko de Ferrier Institutes of Metaphysic: The Theory of Knowing and Being
La termino epistemologio estas samsignifa al la germanlingva koncepto Wissenschaftslehre, kiu estis uzata de Fichte kaj Bolzano por diferencaj projektoj antaŭ esti reuzata denove fare de Husserl.
Historia kaj filozofia kunteksto
Inter grekaj filozofoj, Platono distingis inter esplorado pri tio kion la personoj scias kaj esplorado pri tio kio ja ekzistas, precize en la verkoj Respubliko, Teaiteto, kaj Meno. En Meno, la difino de sciaro kiel pravigita kredo aperas por la unua fojo. Alivorte, oni postulas, ke kredo havu klarigon por esti ĝusta, krom ke ĝi estu prava. Granda nombro de gravaj sciteoriaj temoj aperis ankaŭ en la verkoj de Aristotelo.
Post la sekva Helenisma periodo, ekaperis filozofiaj skoloj kiuj ege fokusiĝis al sciteoriaj demandoj, ofte en la formo de skeptikismo. Por ekzemplo, la helenismaj skeptikuloj, partikulare Seksto Empiriko de la Pironisma skolo malakceptis pravigon sur la bazo de la trilemo de Agripo kaj tial, laŭ, ĝi malakceptis ankaŭ la eblon mem de sciaro. La pironisma skolo de Pirono kaj Seksto Empiriko tenis, ke "eŭdaimonia" (florado, feliĉo aŭ "la bona vivo") povas estis akiritaj nur per la aplikado de "epoĥé" (suspendo de juĝo) pri ĉiuj ne memevidentaj aferoj. Pironismo estis partikulare koncerna pri la subfosado de epistemologiaj dogmoj de Stoikismo kaj Epikurismo. La alia ĉefa skolo de Helenisma skeptikismo estis Akademia skeptikismo, defendita ĉefe de Karneado kaj Arkesilao, kiu hegemoniis en la Platona Akademio dum preskaŭ du jarcentoj.
En antikva Hindio la skolo Ajñana de antikvhindia filozofio defendis skeptikismon. Ajñana estis Ŝramaṇa movado kaj ĉefa rivalo de pra-Budhismo, Ĝajnismo kaj la skolo Ājīvika. Ili asertis, ke estas neebla akiri sciaron de metafizika naturo aŭ certigi la veran valoron de filozofiaj propozicioj; kaj eĉ se sciaro estas ebla, ĝi estas neutila kaj malavantaĝa por fina savo. Ili estis specializitaj en malakcepto ne propagandante propran pozitivan doktrinon.
Post la epoko de antikva filozofio sed antaŭ la epoko de moderna filozofio, ankaŭ nombraj (neislamaj) mezepokaj filozofoj engaĝiĝis en epistemologiaj demandoj amplekse. Plej elstare inter mezepokuloj pro siaj kontribuoj al epistemologio estis Tomaso el Akvino, Johano Duns Skoto, kaj Vilhelmo el Ockham.
Epistemologio floris en filozofio dum la epoko de frumoderna filozofio. Laŭ historiisto de filozofio Jan Woleński, la disvolvigo de filozofio dividas, kun kelkaj esceptoj, inter la pra-Kartezaj ontologie orientitaj kaj la post-Karteziaj epistemologie orientitaj.
Alexander Kozak
Alexander KOZAK estas germana esperantisto kaj studento.
Li eklernis Esperanton en la somero de 2011. Jam en decembro 2011 li estis elektita estrarano de Germana Esperanto-Junularo, respondeca pri loka agado.
Sciteorio
Historia kaj filozofia kunteksto
Historiistoj de filozofio tradicie dividas tiun disputatan periodon inter empiriistoj (inter kiuj Francis Bacon, John Locke, David Hume, kaj George Berkeley) kaj raciistoj (inter kiuj René Descartes, Baruch Spinoza, kaj Gottfried Leibniz). La debato inter ili ofte enkadriĝis uzante la demandon ĉu sciaro venas precipe el senta sperto (empiriismo), aŭ grava parto de onia sciaro devenas entute el onia kapablo al racio (raciismo). Laŭ kelkaj fakuloj, tiun disputon solvis fine de la 18-a jarcento Immanuel Kant, kies transcenda idealismo fame malfermis la vojon al konsidero ke "kvankam ĉiu nia sciaro ekas el sperto, neniel ĝi neprigas, ke ĉiu nia [sciaro] eliras el la sperto".
Nuntempa historiografio
Estas nombraj diferencaj metodoj kiujn nuntempaj fakuloj uzas se temas pri klopodoj al kompreno de la rilatojn inter pasinta kaj nuntempa sciteorioj. Unu el plej tiklaj demandoj estas jena: "Ĉu ni devos akcepti, ke la problemoj de la sciteorio estas permanentaj, kaj ankaŭ ĉu klopodoj por rekonstrukcii kaj pritaksi la argumentojn de Platono aŭ de Hume aŭ de Kant estas sensignifaj por nuntempaj debatoj?" Simile, estas ankaŭ demando ĉu nuntempaj filozofoj celu racie rekonstrukcii kaj pritaksi historiajn alproksimiĝojn en sciteorio, aŭ simple priskribi ilin. Barry Stroud asertas, ke fari sciteorion kompetente postulas la historian studadon de pasintaj klopodoj por trovi filozofian komprenon de la naturo kaj alrigardo al homa sciaro. Li argumentas, ke ĉar esplorado povas progresi laŭlonge de la tempo, oni ne povas klare konstati kiel diferencaj estas la demandoj kiujn nuntempaj epistemologoj estas demandantaj disde la demandoj faritaj en variaj momentoj de la historio de la filozofio.
Scio
Dum longa tempo filozofoj kredis, ke scio estas pravigita vera kredo. Laŭ tiu ĉi teorio subjekto S, scias ke la propozicio P estas vera se kaj nur se S kredas, ke P estas vera, P estas vera kaj la kredo de P fare de S estas pravigita. Tiu ĉi analizo de la signifo de "scio" estis kritikita de Edmund Gettier. Li donis ekzemplon de kazo kiam iu pravigite kredas ion veran, sed tamen ne scias ĝin.
Kolumbio
Kolumbio (Columbia, devenanta el la nomo de Kristoforo Kolumbo) havas diversajn signifojn:
Sciteorio
Scio
Scio estas konsciado kaj kompreno de faktoj, veroj, aŭ informoj, akiritaj per sperto aŭ lernado. Scio aŭ kono estas difinita de la Oksforda Angla Vortaro kiel Filozofiaj debatoj pri scio komenciĝis kun la difino de scio fare de Platono kiel "pravigita vera kredo." Nuntempe tamen estas neniu ununura konsentita difino de scio nek ajna perspektivo de unu kaj restas multenombraj konkurencantaj teorioj. Scia akiro okupas kompleksajn sciiĝajn procezojn: percepto, lernado, komunikado, asocio kaj rezonado. La termino scio estas ankaŭ uzita por signifi la certan komprenon de temo kun la kapableco uzi ĝin por specifa celo se konvena.
Preskaŭ ĉiuj debatoj en epistemologio estas iel rilataj al sciaro. Plej ĝenerale, "sciaro" estas familiareco, konscio aŭ kompreno pri iu aŭ io, kio povus inkludi faktojn ("propozicia sciaro"), kapabloj ("procedura sciaro"), aŭ objektoj ("akirita sciaro"). Filozofoj tendencas starigi gravan distingon inter tri diferencaj sencojn "koni" ion: "koni ke" (koni la veron de propozicioj), "koni kiel" (kompreni kiel plenumi difinitan agadon), kaj "akirita kono" (rekte percepti objekton, estante familiara kun ĝi, aŭ alivorte iĝante en kontakto kun ĝi). Epistemologio precipe temas pri la unua el tiuj formoj de sciaro, nome propozicia sciaro. Oni povas trovi ĉiujn tri sencojn de "sciaro" en onia ordinara uzado de la vorto. En matematiko, oni povas scii, "ke" 2 + 2 = 4, sed estas ankaŭ la scio "kiel" aldoni du nombrojn, kaj konante "personon" (ekz., konante aliajn personojn, aŭ konante sin mem, "lokon" (ekz., ies hejmon), "aĵon" (ekz., aŭtojn), aŭ "agon" (ekz., aldono). Kvankam tiuj distingoj ne estas evidentaj en la angla, oni eksplicas ilin en aliaj lingvoj, kiel franca, portugala, hispana, rumana, germana kaj nederlanda (kvankam oni diras, ke kelkaj lingvoj tre proksime rilataj al angla retenis tiujn verbojn, kiel la skota). La teoria interpretado kaj signifo de tiuj lingvaj temoj restas polemika.
En sia artikolo On Denoting kaj en sia posta libro Problems of Philosophy (Problemoj de filozofio), Bertrand Russell fame altiris atenton al la distingo inter propozicia sciaro kaj akirita sciaro. Simile oni agnoskas, ke Gilbert Ryle altiris atenton al la distingo inter scii kiel kaj koni tion en The Concept of Mind (La koncepto de menso). En Personal Knowledge (Persona sciaro), Michael Polanyi argumentas por la epistemologia gravo de scii kiel kaj scii ke; uzante la ekzemplon de la ekvilibro necesa por rajdi biciklon, li sugestas, ke la teoria kono de fiziko necesa por reteni la staton de ekvilibro ne povas anstataŭi la praktikan konon kiel rajdi, kaj ke gravas kompreni kiel ambaŭ estas establitaj kaj fundamentitaj. Tiu sinteno estas esence de Ryle, kiu argumentas, ke malsukceso agnoski la distingon inter "scii ke" kaj "scii kiel" kondukas al la koncepto "senfina regreso".
Scio a priori kaj a posteriori
Unu el la plej gravaj distingoj en epistemologio apartigas inter tio kio estas konata kiel a priori (sendepende de sperto) kaj tio kio povas esti konata kiel a posteriori (tra sperto). La terminoj originiĝis el la analizaj metodoj de la verko de Aristotelo nome Organon, kaj ĝi povas esti supraĵe difinita jene:
Alrigardoj kiuj emfazas la gravecon de la sciaro a priori estas ĝenerale klasitaj kiel raciismaj. Alrigardoj kiuj emfazas la gravecon de la sciaro a posteriori estas ĝenerale klasitaj kiel empiriismaj.
Kredo
Kredo aŭ kredaro estas modelo kreita de la menso kiel adaptiĝo al la medio, ĉu natura aŭ socia, aŭ por plenumi neceson. Aludas ĝenerale al la interpretado de kona enhavo aŭ de fakto (ĉu reala aŭ imaga) el kiuj oni malkonas aŭ ne oni postulas justigon aŭ racian fundamenton. La kredo tiam konvertiĝas en fundamento de kono kiel vero aŭ kiel agomodelo, kiel moralo.
Kredo aŭ kredaro grupigas iel ĉiujn individuojn kiuj kunhavas la saman modelon kaj kiuj bonigos proponon kaj agados kvazaŭ tiu estas vero (kvankam tiu ne estus tia), kolektante kaj stokante en sia scio kio alĝustiĝas al tiu, formante kulturan kaj socian interplektaĵon kio konsistigas ian grupidentecon.
Kiam tiu kultura kaj socia identeco formuliĝas kiel aro de esencaj veraĵoj kiuj superiĝas super la individuo, tiuj kredoj konstituiĝas en tio nomata dogmo, difinante necesan moralon por povi pluhavi la grupon. Tiel okazas ĉe la religia kredaro, aŭ ĉe la ideologioj.
Vero
Problemon difini ĉi tiun nocion pritraktis filozofoj de antikva epoko. Klasika difino de la vero devenas de Aristotelo kaj estas adekvateco de opinioj kun realo, kiun la opinio koncernas. Pri la klasika difino okupiĝis antaŭ ĉio Sankta Tomaso de Akvino kaj pola logikisto Alfred Tarski. Malo de vero estas falso.
Diversaj teorioj kaj vidoj pri vero daŭre estas diskutitaj inter akademiuloj, filozofoj, kaj teologoj. Lingvo kaj vortoj estas rimedoj per kiuj homoj peras informojn unu al la alia kaj la metodo uzita por determini kio estas "vero" estas nomita kriterio de vero. Ekzistas malsamaj asertoj en tiaj demandoj pri kio konsistigas veron: kiuj aĵoj estas verportantoj kapablaj je esti veraj aŭ falsaj; kiel difini kaj identigi veron; la roloj kiujn kred-bazita kaj empirie bazigita scio ludas; kaj ĉu vero estas subjektiva aŭ objektiva, relativa aŭ absoluta valoro.
Alĝustigo
En multaj el la dialogoj de Platono, kiaj Meno kaj partikulare ĉe Teeteto, Sokrato konsideras nombrajn teoriojn pri kio estas kono, el kiuj la lasta estas ke kono estas vara kredo kiu estis iel klarigita (signife eksplikita aŭ difinita laŭ ia maniero). Laŭ la teorio ke kono estas alĝustigita vera kredo, por koni ke donita propozicio estas vero, oni devas ne nur kredi la koncernan veran propozicion, sed ankaŭ oni devas havi bonan tialon por fari tion. Unu rezulto de tio estus ke neniu akiras konon ĝuste per kredado pri io kiu rezultis esti vero. Por ekzemplo, malsanulo sen medicina trejnado, sed kun ĝenerale optimisma sinteno, povus kredi ke li rekuperiĝos el sia malsaneco rapide. Tamen, eĉ se tiu kredo rezultas vero, la malsanulo povus ne esti koninta ke li estus bone ekde kiam lia kredo ne havis alĝustigon.
La difino de kono kiel alĝustigita vera kredo estis amplekse akceptita ĝis la 1960-aj jaroj. Ĉirkaŭ tiam, artikolo verkita de la usona filozofo Edmund Gettier provokis multe pli grande disvastigatan diskuton.
La problemo Gettier
Edmund Gettier estis konata ĉefe pro mallonga artikolo titolita 'Is Justified True Belief Knowledge?' (Ĉu estas alĝustigita vera kredo kono?) publikigita en 1963, kiu alvokis al pridemandado pri la teorio de kono aŭ sciaro kiu estis estinta hegemonia inter filozofoj dum miloj da jaroj. En kelkaj paĝoj, Gettier argumentis ke estas situacioj en kiuj kredo povus esti alĝustigita kaj vera, kaj malsukcesus esti tenita kiel kono. Tio estas, Gettier argumentis ke dum alĝustigita kredo en vera propozicio estas necesa por ke tiu propozicio estu kono, ĝi ne sufiĉas.
Laŭ Gettier, estas iaj cirkonstancoj en kiuj oni ne havas konon, kvankam ĉiuj el la supraj kondiĉoj ekzistas. Gettier proponis du pensajn eksperimentojn, kiuj poste iĝis konataj kiel "kazoj de Gettier," kiel kontraŭekzemploj por la klasika priskribo de kono. Unu el la kazoj prezentas du virojn, Smith kaj Jones, kiuj estas atendante la rezultojn de siaj petoj por la sama laborposteno. Ĉiu viro havas po dek monerojn en sia poŝo. Smith havas bonajn tialojn por kredi ke Jones ricevos la laborpostenon kaj, krome, li scias ke Jones havas dek monerojn en sia poŝo (li ĵus kalkulis ilin). El tio Smith deduktas, "la viro kiu ricevos la laborpostenon havas dek monerojn en sia poŝo." Tamen, Smith estas nescianta ke ankaŭ li havas dek monerojn en sia propra poŝo. Krome, Smith, ne Jones, estas kiu ricevos la laborpostenon. Dum Smith havas fortajn pruvojn por kredi ke Jones estas kiu ricevos la laborpostenon, li malpravas. Smith havas alĝustigitan veran kredon ke viro kun dek moneroj en sia poŝo ricevos la laborpostenon; tamen, laŭ Gettier, Smith ne konas ke viro kun dek moneroj en sia poŝo ricevos la laborpostenon, ĉar la kredo de Smith estas "...vera pro la nombro de moneroj en la poŝo de Jones, dum Smith ne konas kiom multaj moneroj estas en la poŝo de Smith, kaj bazigas sian kredon... sur kalkulo de la moneroj kiuj estas en la poŝo de Jones, pri kiu li false kredas ke li estas la viro kiu ricevos la laborpostenon." (vidu p. 122.) Tiuj kazoj malsukcesas esti kono ĉar la kredo de la persono estas alĝustigita, sed okazas ke ĝi estas vero nur pro hazardo. Laŭ aliaj vortoj, li faris la ĝustan elekton (en tiu kazo antaŭvidante rezulton) pro malpravaj tialoj. Tiu ekzemplo estas simila al tiuj ofte proponitaj kaze de diskuto de kredo kaj vero, kiel la kredo de persono pri kio okazos povas koincide esti prava sen lia aŭ ŝia havo de la fakta kono por bazii ĝin.
Kantono Montgomery (Georgio)
La kantono Montgomery - angle Montgomery county - estas kantono de Usono en la subŝtato Georgio. Laŭ la stato de la jaro en la kantono vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². La kantona ĉefurbo estas . La kantono estis fondita la.
Tefé
Tefé estas municipo de la brazila subŝtato Amazonio, kiu taksis 61.453 loĝantojn en 2010.
Kolormodelo
Kolormodelo estas skemo por la priskribo, prezentado kaj reproduktado de koloroj. Ĉe tio ĉiu unuopa koloro estas miksata per kombino de bazaj koloroj. Por ilustri tion, estas uzataj diversaj kolorspacoj.
Bistra Mureșului
Bistra Mureșului [bistra mureŝuluj] estas vilaĝo en la rumana distrikto Mureș. Administre ĝi apartenas al la komunumo Deda.
Bistra Mureșului situas ĉe la enfluejo de la rivereto Bistra (Valea Bistrei) en la riveron Mureș. Al Deda ligas ĝin la nacia vojo DN15 kaj la fervojo, ĉe kiu ĝi havas stacion nomatan Deda Bistra.
Krjukovo (stacio)
Krjukovo (Крюково) estos haltejo kun projektita nomo Zelenograd (Зеленоград) sur la Linio MCD-3 Leningradsko-Kazanskij de la Moskvaj centraj diametroj en Zelenograd.
Bistra Mureșului
Proksime de Bistra Mureșului situas la montopinto Scaunul Domnului (seĝo de la sinjoro), ĉirkaŭ 1 380 metrojn alta.