cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
CNN
Post la enpotenciĝo de la konservativa ideologio en la Usono, CNN perdas iom post iom sia avangardismo. La plej populara kabla televido iĝas Fox News, apoganto de la konservativismo.
Montaro San Gabriel
Montpintoj
La montaro San Gabriel havas jenajn montpintojn, listigite laŭ la alteco:
Fenila karbonato
Dufenila karbonato aŭ karbonato de fenilo dubaza estas kemia kombinaĵo, apartenanta al la funkcia grupo de la esteroj per interagado de la fosgeno kaj fenolo. Fenila karbonato estas blanka solidaĵo, analiza reakciaĵo uzata en kemiaj sintezoj kaj en la fabrikado de polimeroj, kosmetikaĵoj kaj farmaciaĵoj. Kutime ĝi estiĝas per kondensiĝa reakcio aŭ per esterigo de Fischer-Speyer kun sulfata acido kiel katalizilo. Fenila karbonato estas malmulte solvebla en akvo, sed tute solvebla en alkoholo, duetila etero, kloroformo kaj plejmulto el la organikaj solvantoj. Fenila karbonato reakcias kun fortaj oksidigagentoj kaj fortaj bazoj kaj posedas antifungajn kaj antibakteriajn proprecojn.
Metila heptanato
Metila heptanato aŭ C8H16O2 estas kemia kombinaĵo, apartenanta al la funkcia grupo de la esteroj de la heptanata acido kaj metila alkoholo, senkolora brulema likvaĵo kun fruktodoro uzata kiel gustigagento en la nutrondustrio. Kutime ĝi estiĝas per kondensiĝa reakcio aŭ per esterigo de Fischer-Speyer kun sulfata acido kiel katalizilo. Metila heptanato estas malmulte solvebla en akvo, sed tute solvebla en alkoholo, duetila etero, kloroformo kaj plejmulto el la organikaj solvantoj. Metila heptanato reakcias kun fortaj oksidigagentoj kaj fortaj bazoj.
Angerville-l'Orcher
Angerville-l'Orcher estas franca situanta en departemento Seine-Maritime, regiono Normandio.
Ĝiaj loĝantoj nomiĝas Angervillais.
Ntare la 1-a
Ntare la 1-a estis la unua reĝo de Burundo, nome de 1680 al 1709. Ĝis nun, lia origino ne estas konata, kaj laŭ legendo ĉi reĝo venis de la ĉielo; aliaj diras ke li venis de la termitoj. Laŭ pli fidinda fonto, la reĝo Ntare la 1-a venis de Nsoro. Nsoro havis fraton kies nomo estas Jabve, kaj Jabve ne estis fekunda. Nsoro venis kaj fekundis la edzinon de Jabve sekrete kaj Jabve sciis tion. Laŭ la legenda historio, okazis milito inter tiuj du fratoj (kiuj estis reĝoj en du apartaj regionoj) kaj Nsoro estis venkita. Li malaperis en Rjansoro, en provinco Gitega.
Blua Moskeo (Erevano)
La Blua Moskeo (en la armena: Կապույտ մզկիթ; en la persa: مسجد کبود; en la azera: Göy məscid) estas moskeo en Erevano, Armenio. La moskeo estis konstruita en 1766 dum la regado de Ali Husejn, ĥano de Erevano (pro tio ĝi estas konata kiel "la moskeo de Ali Husejn") kaj ĝi estis unu el la 8 moskeoj kiuj havis la urbon antaŭ la sovetigo. Ĝi servis al la islama komunumo de Erevano (kiu ĉefe konsistis el azeroj kiuj forfuĝis de Armenio inter 1988 kaj 1991 pro la Milito en Montara Karabaĥo.
La moskeo havas 28 salonojn, bibliotekon, preĝejon kaj korton, entute 7000 kvadratajn metrojn. Origine ĝi havis 4 minaretojn de 24 metroj alte, tamen, tri el ili estis malkonstruataj en 1952 ĉar la diservoj en la moskeo estis malpermesataj, kaj la konstruaĵo estis konvertita en planetario kadre de la sekularismaj politikoj altruditaj de la soveta registaro. Inter 1995 kaj 2006, la moskeo estis renovigita per granda financado de la muslimaj irananoj kaj la religiaj aŭtoritatoj.
Nomoj
Okcidentaj vizitantoj en la rusa periodo, kiel H.F.B. Lynch kaj Luigi Villari, nomis la moskeon Gök Jami (Gok Ĝami, turke : Gök Cami ),  kiu tradukiĝas el la turka kiel ĉielblua moskeo. Ĝi estas konata kiel Կապույտ մզկիթ, Kapujt mzkit "Blua Moskeo" en armena lingvo, kvankam Գյոյ մզկիթ, Gjo mzkit estas foje uzata ankaŭ. Ĝi estas konata en la persa kiel Masjid-i Juma aŭ Jami-i Ŝahr.
Frua historio
La moskeo estis la plej granda el la ok moskeoj funkciigantaj en Erevano kiam la rusoj kaptis ĝin en 1827.
Sovetia periodo
La moskeo estis sekularigita post kiam sovetia regado estis establita en Armenio. La enirejoj kaj elirejoj de la moskeo estis grave modifitaj. La ĉefa pordego, sude, dekstre de la minareto estis blokita. La okcidenta pordego estis "integrita en loĝbloko kaj fariĝis apenaŭ rekonebla kiel enirejo". La enirejo ĉe la norda flanko fariĝis la sola enirejo. Ĝi estas alirebla kaj videbla el la Avenuo Mesrop Maŝtoc. Komencante kun la majstra plano de 1924 de la arkitekto de la urbo, Aleksandro Tamanjan, la moskeo situis pli ol du metrojn sub la stratnivelo, kiu devigas vizitantojn descendi ŝtuparon.
La moskeo ĉesis funkcii kiel religia institucio meze de la 1920-aj jaroj. Ĝia korto iĝis "kreiva spaco por armenaj artistoj, verkistoj, poetoj kaj intelektuloj, havigante la produktadon de nova kulturo kaj estetiko por socialisma Armenio. La korto estis protektita de granda ulmo kaj platanoj kaj tiamaniere provizis la varmegan kaj polvokovritan urbon kun ombra rifuĝejo". La korto enhavis tetrinkejon, kiu fariĝis centro por intelektaj kunvenoj. Jeghiŝe Ĉarenc, Martiros Sarjan, Aksel Bakunc estis inter ĝiaj regulaj vizitantoj. Eksterlandaj gastoj inkluzivis armen-usonan verkiston William Sarojan, Rusa juda poeto Osip Mandelŝtam, rusa romanverkisto Andrej Belij kaj aliaj. Lokaj artistoj uzis la "korton por ekspozicioj kaj kiel laboratorio por nova socialisma spiriteco".
En la 1930-aj jaroj unue la Kontraŭreligia Muzeo kaj poste la Muzeo de Kontraŭfaŝismo estis loĝigitaj en la moskeo. De 1936 ĝis la dissolvo de Sovetunio, la moskeo gastigis la Muzeon de Naturaj Sciencoj, kiu inkluzivis planetarion ene de la ĉefa preĝhalo kaj la Muzeo pri Historio de Erevano.
Sendependeca periodo
Fine de la 1980-aj jaroj, dum la konflikto en Montara Karabaĥo, la moskeo ne suferis damaĝojn, ĉar ĝi estis konsiderata persa, ne azera, kaj gastigis la historian muzeon de la urbo.
Hodiaŭ
La Blua Moskeo estas la sola aktiva moskeo en Erevano kaj tuta Armenio, kiu havas malgrandan islaman loĝantaron (inter 812  kaj 1,000 aŭ 0,03% de la tuta loĝantaro).
Ekde la restarigo, ĝi fariĝis religia kaj kultura centro por la irananoj loĝantaj en Armenio kaj iranaj turistoj vizitantaj Armenion. En 2003 Thomas de Waal notis ke la nuraj regulaj devotuloj en la moskeo estis "la dekduo proksimume diplomatoj de la irana ambasado". Malpli ol jardekon poste, en 2009, ArmeniaNow skribis ke estas ĝis 2,000 irananoj loĝantaj en Erevano el kiuj kredeble 500 ofte partoprenas la diservojn en la moskeo ĵaŭde. La irana kultura centro ene de la moskeo altiras junajn armenojn serĉantajn lerni la persan. La persa biblioteko de pli ol 8000 eroj, nomita laŭ la poeto Hafizo, estis malfermita ene de la komplekso en oktobro 2014.
La 10-an de decembro 2015 la registaro de Armenio luis la moskeon al la ambasadejo de Irano al Armenio por 99 jaroj por uzi ĝin kiel kulturan centron.
Arkitekturo
La moskeo estas listigita de la armena registaro kiel monumento kun nacia signifo. Ĝi estas "unu el la plej malnovaj konstruaĵoj en centra Erevano" kaj la "nura pluekzistanta konstruaĵo de la irana periodo en Erevano". Markus Ritter priskribis ĝin kiel la "ĉefmodelon por la frua kaĝara moskea arkitekturo de la irana periodo". La moskea komplekso kovras areon de 7,000 kvadrataj metroj. La moskeo mem estas 97 je 66 metroj, dum la korto estas 70 je 47 metroj. La moskeo enhavas la tradiciajn ŝijaismajn atributojn, inkluzive de minareto, tri mihraboj (preĝejoj), sanktaj surskriboj, ktp. La moskeo enhavas 24 arkaĵajn ĉelojn, kiuj turniĝas ĝis baseno en la mezo de la korto, kiu estas ĉirkaŭita de rozĝardeno. La minareto, staranta je 24 metroj alta, havas 7-gradan deklivon, sed estas konsiderata arkitekture sekura.
Klopodoj enlistigi la moskeon kiel Monda Heredaĵo
En oktobro 2007 armena Ministro pri Eksterlandaj Aferoj Vartan Oskanjan deklaris dum sia parolado en la 34-a sesio de la Ĝenerala Konferenco de Unesko en Parizo, ke la Blua Moskeo kaj aliaj lokoj estas sur la atendolisto por esti enmetitaj en la Liston de Monda Heredaĵo de Unesko. En januaro 2013 armena Ministro pri Kulturo Hasmik Poghosjan deklaris, ke Armenio faros ĉiujn eblajn paŝojn por inkludo de la moskeo en la liston de Mondaj Heredaĵoj de Unesko. Ŝi reasertis tiun pozicion en renkontiĝo kun irana Ministro de Kulturo Mohammad Hosseini en aprilo 2013. Hosseini deklaris ke li esperas ke armenaj klopodoj sukcesos. La ministro pri eksterlandaj aferoj de Armenio, Eduard Nalbandjan, en sia parolado ĉe la 38-a sesio de la Ĝenerala Konferenco de Unesko en novembro 2015: "... najbara Irano faris grandajn penojn por konservi kaj protekti la armenan kulturan heredaĵon. La Armenaj Monaĥejaj Ensembloj de Irano, la plej malnova el kiuj devenas de la 7-a jarcento, estis enskribitaj en la Listo de Monda Heredaĵo de la Irana Registaro. Niaflanke Armenio rekonstruis la iranan Bluan Moskeon de la 18-a jarcento en Erevano, kaj ĝi enskribos ĝin sur la liston de Monda Heredaĵo."La 15an de oktobro 2015 armena ĉefministro Hovik Abrahamjan kaj unua vicprezidanto de Irano Eŝak Jahangiri ĉeestis eventon dediĉitan al la 250-jariĝo de la moskeo. Abrahamjan deklaris en sia parolado ke kaj Armenio kaj Irano "nun klopodas meti ĝin en la liston de Monda heredaĵo de Unesko".
Diskutado
Armenaj kaj kelkaj okcidentaj fontoj nomas la moskeon irana/persa. Fakte, ĝi ofte nomiĝas loke simple kiel la "persa moskeo". Tsypylma Darieva notas ke "en lokaj amaskomunikiloj kaj en oficialaj diskursoj, la Blua Moskeo estis forte asociita kun la nova elmigranta politika korpo simbolanta la lastatempan armenan-iranan amikecon. Ĉi tiu reganta legado de la loko difinas la Bluan Moskeon ekskluzive kiel la "Persa Moskeo".
Thomas de Waal argumentas en sia libro de 2003 Nigra Ĝardeno, ke "kiam la armenoj aludas la "persan moskeon" en Erevano, tiu nomo kaŝas la fakton, ke la plej multaj adorantoj tie, kiam ĝi estis konstruita en la 1760-aj jaroj, estis, fakte, azeroj". Darieva rimarkas, ke ĝi funkciis kiel vendreda moskeo por "islama (plejparte azer-parolanta) loĝantaro de Erevano, ĝis la mezo de la 1920-aj jaroj".
En Azerbajĝano oni kutime nomas la moskeon monumento de azera heredaĵo de Erevano. Unu registara oficisto nomis ĝin "la plej granda religiema centro de azeroj loĝantaj en Erevano". Libro el 2007 titolita Milito kontraŭ Azerbajĝano: Celado de Kulturaj Heredaĵoj, eldonita de la Ministerio pri Eksterlandaj Aferoj de Azerbajĝano kaj la Fondaĵo Heydar Aliyev, protestis kontraŭ la restarigo de la moskeo en la 1990-aj jaroj kaj kontraŭ ĝia "prezento kiel persa moskeo". Rouben Galichian argumentas en sia libro (2009) Invention of History : "Oni devas diri, ke ĉiuj moskeoj konstruitaj [en Erevano] inter la jaroj 1635 kaj 1820 estis starigitaj de la irananoj kaj konsiderante, ke la tiea islama loĝantaro, same kiel la persoj, estis ambaŭ ŝijaistoj, iliaj moskeoj estis identaj. Sekve, estas tre malfacile kompreni kiel la Blua Moskeo povus esti moskeo 'azera', ĉar tia klasifiko ne ekzistis."
NGC 7531
NGC 7531 (aliaj indikoj — ESO 291-10, MCG -7-47-25, IRAS23120-4352, PGC 70800) estas galaksio en konstelacio Gruo.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Bendomutuo
La Bendomutuo (Crax fasciolata) estas specio de birdo de la familio de Kracedoj, kiu enhavas la ĉaĉalakojn, jakuojn, mutuojn, ktp., kaj estas parenca de la nestamasuloj de Aŭstralazio, sed tiu loĝas en Ameriko.
Distribuado
Tiu specio troviĝantas en orienta-centra kaj suda Brazilo, Paragvajo, kaj orienta Bolivio, kaj plej nordorienta Argentino, en cerado, pantanal, kaj sudorienta regiono de la Amazona Baseno. Ties natura habitato estas subtropikaj aŭ tropikaj sekaj arbaroj aŭ malsekaj arbaroj de malaltaj teroj.
Aspekto
Tiu specio prezentas tre rimarkindan kazon de seksa dimorfismo. La plumaro de inoj estas malhelgriza tre strieca je blanko ĉefe en dorso kaj vosto kun flava ventro, dum la plumaro de maskloj estas nigra kun blankaj ventro kaj vostopinto, kaj flavaj vaksaĵo kaj bekobazo kun malgranda elstaraĵo. La nuda haŭtaĵo ĉirkaŭokula estas nigra. Kiel aliaj samgenranoj havas krispan kreston de plumoj kurbaj antaŭen, nigraj ĉe maskloj kaj nigraj kaj blankaj ĉe inoj. La maskloj de la tri agnoskitaj subspecioj ne prezentas rimarkindajn diferencojn, sed male ĉe inoj, kiuj distingiĝas, ĉefe pro la nuancoj de la ventra koloro, pro etendo kaj tipo de la strieco de bendoj (kiuj nomigas la specion kaj laŭ la komuna nomo kaj laŭ la latina scienca nomo) kaj pro la kvanto de blanka koloro en la kresto.
Ekologio
Ili manĝas en paroj aŭ solaj surgrunde, fruktojn, semojn, florojn kaj foliojn. Ili videblas en arbarbordoj kaj eĉ strandoj kie ili aperas frumatene aŭ vesperfine. Ŝajne ili estas nemigrantaj birdoj.
Ili nestumas sur arbobranĉoj je ĉirkaŭ 4 m alte; la ino demetas 2 ovojn kiuj estos kovataj dum tagoj. La idoj estas frumaturaj.
Subspecioj
Estas tri agnoskitaj subspecioj:
Bulcsu Bertha
Bulcsu BERTHA [bulĉu berta], hungare Bertha Bulcsu estis hungara verkisto kaj ĵurnalisto.
Bulcsu Bertha naskiĝis la 9-an de majo 1935 en Nagykanizsa. Li mortis la 19-an de januaro 1997 en Budapeŝto.
20 minutos
20 minutos estas ĵurnalo de ĝenerala informo kaj senpaga kun lokaj eldonoj en 15 hispanaj urboj, kiu eldoniĝas de lundo al vendredo. Ĝi estas la plej legata ĵurnalo en Hispanio, kun 2.889.000 da ĉiutagaj legantoj laŭ la informoj de decembro de 2008 de la Estudio General de Medios. Ties eldono en Interreto, 20minutos.es, registris 6.396.941 uzantojn novembre de tiu jaro. Tiu informo situas ĝin kiel la plej disvastigata ĵurnalo de Hispanio.
Ĝi publikiĝas laŭ permesilo (CC-BY-SA) 2.1 kiu permesas kopii, distribui, montri, derivi kaj komercan uzon de ties enhavoj, kun kondiĉoj.
Bystřice pod Hostýnem
Bystřice pod Hostýnem (Bistritz am Hostein) estas urbo en Ĉeĥio, en distrikto Kroměříž en Regiono Zlín. Vivas ĉi tie.
Historio
La unua skribmencio pri Bystřice devenas el la jaro 1368.
Esperanto en Bystřice
En Bystřice la Esperanto-pioniro Theodor Čejka estis lernejestro.
Mimir (fonto)
Mimir estas en la nord-ĝermana mitologio unu el la tri fontoj, kiuj elfulas elsub la radikoj de la monda frakseno Yggdrasil.
Tiu fonto estas gardata de la giganto Mimir, ĉar en tiu fonto estas kaŝitaj scio kaj saĝo. Por esti rajtigita trinki el la fonto Mimir, oni devas kiel Odino oferi okulon, sed per trinkado de la fontakvo oni ricevos la econ de klarvido.
La du aliaj fontoj nomiĝas Urd kaj Hvergelmir.
Simetrio
Matematika simetrio povas estis observata rilate al la tempopaso; kiel spaca rilato; tra geometriaj transformoj; tra aliaj tipoj de funkciaj transformoj; kaj kiel aspekto de abstraktaj objektoj, teoriaj modeloj, lingvaĵo, muziko kaj eĉ sciaro mem. Simetriaj objektoj povas esti materiaj, kiaj persono, kristalo, teksaĵoj, plankaj kaheloj, aŭ molekulo, aŭ ĝi povas esti abstrakta strukturo kia matematika ekvacio aŭ serio de notoj (muziko).
Tiu artikolo priskribas simetrion el tri vidpunktoj: en matematiko, inklude geometrion, nome la plej familiara tipo de simetrio por multaj personoj; en scienco kaj naturo; kaj en arto, kovrante arkitekturon, grafikan arton kaj muzikon.
Simetrio estas en la belaj artoj harmonia rilato inter la partoj kaj la tuto, kiu rezultas el proporcieco kaj regula aranĝo de tiuj partoj. Simetria estas objekto en matematiko, se ĉiu parto de tiu objekto post speguliĝo aŭ rotacio (ĉirkaŭ simetricentro) kongruas kun alia parto; alivorte, se la objekto post speguliĝo aŭ rotacio kongruas kun si mem.
La malo de simetrio estas nesimetrio aŭ malsimetrio
En logiko
Duflanka rilato R = S × S estas simetria se por ĉiuj elementoj a, b en S, ĉiam kiam veras, ke Rab, veras ankaŭ, ke Rba. Tiel, la rilato "estas samaĝa kiel" estas simetria, ĉar se Paul estas samaĝa kiel Mary, tiam Mary estas samaĝa kiel Paul.
En propozicia logiko, simetriaj duflankaj logikaj konektiloj estas kaj (∧, aŭ &), aŭ (∨, aŭ |) kaj se kaj nur se (↔), dum la konektilo se (→) ne estas simetria. Aliaj simetriaj logikaj konektiloj estas nekaj (ne plus kaj, aŭ ⊼), disaŭo (ne plus dukondiĉo, aŭ ⊻), kaj malaŭo (ne plus aŭ, aŭ ⊽ aŭ "neko").
Aliaj areoj de matematiko
Ĝeneraligante el geometria simetrio en antaŭ subĉapitro, oni povas diri, ke matematika objekto estas simetria rilate al difinita matematika operacio, sed, aplikita al la objekto, tiu operacio konservas ioman proprecon de la objekto. La serio de operacioj kiuj konservas difinitan proprecon de objekto formas grupon.
Ĝenerale, ĉiu tipo de strukturo en matematiko havos sian propran tipon de simetrio. Ekzemploj estas pareco de funkcioj en kalkulo, simetriaj grupoj en abstrakta algebro, simetriaj matricoj en lineara algebro, kaj Galojaj grupoj en galoja teorio. En statistiko, simetrio manifestiĝas ankaŭ kiel simetriaj probablec-distribuoj, kaj kiel statistika asimetrio — asimetrio de distribuoj.
En fiziko
Simetrio en fiziko estis ĝeneraligita por signifi "nevariecon" — kio estas, manko de ŝanĝo — sub ĉiu tipo de transformado, por ekzemplo arbitraj kunordigaj transformadoj. Tiu koncepto iĝis unu el la plej povaj iloj de teoria fiziko, ĉar evidentiĝis ke praktike ĉiuj leĝoj de naturo originiĝis en simetrioj. Fakte, tiu rolo inspiris la Nobel-premiito Philip Warren Anderson verki en sia amplekse legita artikolo de 1972 nome More is Different (Pli diferencas) ke "estas nur iom troigita la afero por diri, ke fiziko estas la studo de simetrio." Vidu ekzemple la teoremon de Noether (kiu, laŭ ege simpligita formo, asertas, ke ĉiu kontinua matematika simetrio, estas koresponda konservita kvanto kiel energio aŭ momanto; konservita kurento, en la originala parolmaniero de Noether); kaj ankaŭ, la klasigon de Eugene Paul Wigner, kiu diras, ke la simetrioj de la leĝoj de fiziko determinas la proprecojn de la partikloj trovitaj en naturo.
Gravaj simetrioj en fiziko estas kontinuaj simetrioj kaj diskretaj simetrioj de spactempo; internaj simetrioj de partikloj; kaj supersimetrio de fizikaj teorioj.
En biologio
En biologio, la nocio de simetrio estas ĉefe uzata por priskribi korpoformojn. Duflankaj animalojn, inklude homojn, estas pli malpli simetriaj reference al la sagita ebenaĵo kiu dividas la korpon en maldekstra kaj dekstra duonoj. Animaloj kiuj moviĝas en unu direkto necese havas suprajn kaj malsuprajn flankojn, kapon kaj vostopintojn, kaj tiele dekstran kaj maldekstran flankojn. La kapo iĝas specializita havante buŝon kaj sentorganojn, kaj la korpo iĝas duflanka simetria por la celo de movo, kun simetriaj paroj de muskoloj kaj skeletaj elementoj, kvankam internaj organoj ofte restas nesimetriaj.
Plantoj kaj nemoveblaj (ligitaj) animaloj kiaj maranemonoj ofte havas radian aŭ rotacian simetrion, kiu taŭgas al ili ĉar manĝo aŭ minacoj povas alveni el ajna direkto. Kvinaksa simetrio troviĝas en ekinodermoj, nome la grupo kiu inkludas marstelojn, eĥinojn, kaj krinoidojn.
En biologio, la nocio de simetrio estas uzata ankaŭ kiel en fiziko, tio estas por priskribi la proprecojn de la objektoj studitaj, inklude ties interagadojn. Rimarkinda propreco de biologia evoluo estas la ŝanĝoj de simetrio korespondaj al la apero de novaj partoj kaj dinamiko.
En psikologio kaj neŭroscienco
Por homa observanto, kelkaj simetriaj tipoj estas pli evidentaj ol aliaj, precize la plej rimarkinda estas la reflekto je vertikala akso, kiel tiu kiu plej ofte aperas en la homa vizaĝo. Ernst Mach faris tiun observon en sia libro "The analysis of sensations" (La sentanalizo, 1897), kaj tio implicas, ke la percepto de simetrio ne estas ĝenerala reago al ĉiuj tipoj de regulaĵoj. Kaj prikondutaj kaj neŭrofiziologiaj studoj estis konfirmintaj la specialan sensivecon al la reflekta simetrio ĉe homoj kaj ankaŭ ĉe aliaj animaloj. Fruaj studoj ene de la Geŝtalta tradicio sugestis, ke duflanka simetrio estis unu el la ŝlosilaj faktoroj en percepta "grupigo". Tio estas konata kiel Leĝo de Simetrio. La rolo de simetrio en grupigo kaj la figur/grunda organizado estis konfirmita en multaj studoj. Por ekzemplo, la detektado de reflekta simetrio estas pli rapida kiam tiu estas propreco de unusola objekto. Studoj pri homa percepto kaj psikofiziko montris, ke detektado de simetrio estas rapida, efika kaj fortika kontraŭ perturboj. Por ekzemplo, simetrio povas esti detektita per prezentadoj inter 100 kaj 150 milisekundoj.
En socia interagado
Homoj observas la simetrian naturon, ofte inklude nesimetrian ekvilibron, de socia interagado en vario de kuntekstoj. Tiuj povas esti pritaksado de reciprokeco, empatio, simpatio, apologio, dialogo, respekto, justeco, kaj venĝo. Reflekta ekvilibro estas la ekvilibro kiu povas esti atingita pere de intenca reciproka alĝustigo inter ĝeneralaj principoj kaj specifaj juĝoj. Simetria interagado elsendas la moralan mesaĝon "ni estas ĉiuj la samo" dum nesimetria interagado povas elsendi la mesagzon "Mi estas speciala; pli bona ol vi." Paraj rilatoj, tiaj kiuj povas esti regataj de ora regulo, estas bazataj sur simetrio, dum povaj rilatoj estas bazitaj sur nesimetrio. Simetriaj rilatoj povas je ioma grado esti eltenita pere de simplaj (ludoteorio) strategioj vidataj en simetriaj ludoj.
En arkitekturo
Simetrio trovas siajn vojojn en arkitekturo je ĉiuj skaloj, el la ĝeneralaj eksteraj vidaĵoj de konstruaĵoj kiaj tipaj gotikaj katedraloj kaj la Blanka Domo, tra la plano de unuopaj planoj, kaj ĝis la desegnado de unuopaj konstruelementoj kiaj kahelaj mozaiko. Islamaj konstruaĵoj kiaj la Taĝ-Mahalo kaj la Moskeo Lotfollah faras prilaboritan uzadon de la simetrio kaj en sia strukturo kaj en sia ornamaĵaro. Arabdevenaj konstruaĵoj kiel la Alhambro estas ornamitaj pere de komplikaj modeloj faritaj uzante transflankajn kaj reflektajn simetriojn same kiel rotaciojn.
Oni diras, ke nur malbonaj arkitektoj fidas sur "simetriaj planoj de blokoj, amasoj kaj strukturoj"; Moderna arĥitekturo, starte el internacia stilo, fidas anstatataŭe sur "aloj kaj ekvilibro de amasoj".
En aplikartoj
Ekde la plej fruaj uzoj de pot-radoj por helpi formi argilajn ujojn, ceramiko havis fortan rilaton al simetrio. Ceramiko kreita uzante radon akiras plenan rotacian simetrion en sia kruc-sekcio, kvankam permesante substancan liberon de formo en la vertikala direkto. Ekde tiu denaska simetria startpunkto, ceramikistoj el antikvaj epokoj antaŭen aldonis modelojn kiuj modifis la rotacian simetrion por atingi vidajn celojn.
Al ujoj de fanditaj metalo mankas la denaska rotacia simetrio de la potrada ceramiko, sed aliflanke ili havigas similan oportunon por ricevi ornamadon en la surfacoj de modeloj kiuj plaĉas al tiuj kiuj uzas ilin. La antikvaj ĉinoj, por ekzemplo, uzis simetriajn modelojn en siaj bronzfandado tiom frue kiom je la 17-a jarcento a.n.e. Bronzaj ujoj montris kaj duflankan ĉefan motivon kaj ripetitan transigitan bordodesegnon.
Longa tradicio de la uzado de simetrio en tapiŝoj kaj aliaj matomodeloj laŭlonge de vario de kulturoj. Navahaj indiĝenoj de teritorioj de nuna Usono uzis buntajn diagonalajn kaj ortangulajn motivojn. Multaj tapiŝoj el Oriento havas interplektitajn reflektajn centrojn kaj bordojn kiuj transigas modelon. Ne surprize, ortangulaj tapiŝoj havas tipe la simetriojn de ortangulo — tio estas, motivoj kiuj estas reflektataj tra kaj horizontala kaj vertikala aksoj.
Simetrioj povas aperi en la desegno de objektoj de ĉiuj tipoj. Ekzemploj estas bidverkado, mebloj, sablopentrado, nodoverkado, maskoj, kaj muzikaj instrumentoj. Simetrioj estas ŝlosila elemento en la verkaro de M.C. Escher kaj en multaj aplikoj de kahelado en artaj kaj metiartaj formos kiel ĉe tapeto, ceramikaj azuleĥoj kiel ĉe la islama geometria ornamado, batiko, ikato, tapiŝfarado, kaj multaj tipoj de modeloj en tekstilo kaj brodado.
Simetrio estas uzata ankaŭ en la desegnado de logoo. Kreante logoon sur kvadrata reto kaj uzante la teorion de simetrio, desegnistoj povas organizi sian verkadon, kreante simetrian aŭ nesimetrian desegnon, determini la spacon inter literoj, determini kiom multa negativa spaco estas necesa en la desegno, kaj kiel specife marki partojn de la logoo por fari ĝin stariĝi.
En estetiko
La rilato de simetrio al estetiko estas malsimpla. Homoj ĝenerale trovas duflankan simetrion en la homaj vizaĝoj fizike allogaj; ĝi indikas sanon kaj genetikan bonfarton. Male al tio estas foje percepto de la tendenco al troa simetrio kiel enua aŭ seninteresa. Rudolf Arnheim sugestis, ke homoj preferas formojn kiuj havas ioman simetrion, kaj sufiĉan kompleksecon por fari ilin interesaj. Foje ankaŭ milda rompo de la simetrio povas esti alloga kromaĵo en la homaj vizaĝo kaj mieno, ekzemple malgrandaj strabismo, makulo, belgrajno aŭ nevuso ktp. Tiukadre eĉ postiĉaj belgrajnoj enmodiĝis en la dua duono de la 18-a jarcento en altrangaj etosoj de la kortegoj de Eŭropo kiel grava elemento de la virina aranĝo. Aliflanke multaj detaloj povas esti negative perceptataj eĉ ene de perfekta simetrio, kiel tro grandaj tranĉdentoj, oreloj ktp.
En literaturo
Simetrio povas troviĝi en variaj formoj en literaturo, simple ekzemple per la palindromo kie mallonga teksto legeblas same antaŭen aŭ malantaŭen. Alia vortorimedo konsistas en ripeto ĉu de vorto, ĉu de ideo, ekzemple "oni devas fari tion tuj tuj", "tiel tiumaniere" ktp.
Ankaŭ historioj de verkoj povas havi simetrian strukturon, kiel la modelo de plialtiĝo kaj malaltiĝo de Beowulf. En poezio la strukturo de rimo en strofoj povas esti ordigita laŭ simetria modelo: nome AA (duverso), ABA (triverso), ABBA (kvarverso) ktp.
Nesimetrio
La nesimetrio, aŭ foresto de simetrio, estas propreco de difinitaj korpoj, desegnoj, matematikaj funkcioj kaj aliaj tipoj de elementoj en kiuj, se aplikita regulo de efektiva transformo, oni observas ŝanĝojn rilate al origina elemento. En statistiko, la koncepto de nesimetrio de distribuo indikas la horizontalan disformon de la distribuo de frekvenco. En matematiko oni diras, ke funkcio ne estas para, kiam tiu estas nesimetria rilate al vertikala akso.
Komunumoj de Finistère
Tiu paĝo listigas la 283 komunumojn de la franca departemento Finistère laŭ alfabeta ordo, kun ilia Insee-kodo kaj poŝtkodo, kaj ilia aparteno al la ĉefaj interkomunumaj strukturoj en 2004.
Vidi ankaŭ la aliajn listojn: kantonoj kaj arondismentoj de la departemento.
Listo
(BMO) Kunurba komunumaro de Brest, kreita en 1973.
(CAM) Kunurba komunumaro de Morlaix, kreita en 2000.
Joarlem Batista Santos
Joarlem Batista Santos (n. ) estas brazila futbalisto.
Li futbalas ĉe Mito HollyHock.
Cyrill Horváth
Cyrill Horváth [ciril hirvAt] aŭ Cirill Horváth, laŭ hungarlingve kutima nomordo Horváth Cirill estis hungara katolika pastro, cisterciana monaĥo, literaturhistoriisto, profesoro, instruisto, membro ordinara de Hungara Scienca Akademio (1925).
Cyrill Horváth naskiĝis la  1865 en Veszprém (urbo). Li mortis la 1941 en Balatonalmádi.
Biografio
Cyrill Horváth frekventis lernejon en sia naskiĝurbo, poste li aliĝis al cistercianoj en 1882 en Zirc. Li lernis en gimnazio de Eger inter 1883-1885, poste li studis teologion en Innsbruck, Zirc kaj Budapeŝto. Li pastriĝis en 1889, poste li frekventis universitaton en Budapeŝto. Li ekinstruis en gimnazio de Baja en 1890, poste en Eger. Li habilitiĝis en 1895. Post 2 jaroj li forlasis la cistercianojn kaj li estis lerneja direktoro ekde 1897, fine li instruis en la universitato.
Dreikirchen
Dreikirchen estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Westerwald de la federacia lando Rejnlando-Palatinato. Fine de la jaro la komunumo havis 0 loĝantojn.
YON
La vorto havas plurajn signifojn:
Kealakekua Golfo
La Kealakekua Golfo, aŭ en angla Kealakekua Bay, estas golfo en la Kon-distrikta marbordo de la insulo Havajo 12 mejlojn (19 km) sude de Kailua-Kona. Setlita jam de antaŭ milo da jaroj, la ĉirkaŭa areo enhavas multajn arkeologiajn kaj historiajn lokojn kiel religiaj temploj (heiau) kaj estas ankaŭ la loko kie okazis la mortigo de la unua dokumentita alveninta eŭropano al la Havajaj insuloj, nome la kapitano James Cook. Ĝi estis listita en la listo de National Register of Historic Places de la insulo Havajo en 1973 kiel Kealakekua Bay Historical District. La golfo mem estas distrikto de marviva konservado, nome tre populara celo por kanuado, subnaĝado kaj pertuba subnaĝado.
Aluminono
Aluminono, aŭ "triamonia salo de la acido aŭrinotrikarboksilata", estas tinkturo kutime uzata kiel indikilo pri la ĉeesto de aluminia jono en akva solvaĵo. Kune kun la acetata acido, ĝi iĝas ruĝkolora lako, tre malmulte solvebla, kiuj precipitiĝas kiel ruĝaj skvamoj post kelkaj minutoj. Al3+ + 3 C22H23N3O9 → 3 NH4+ + Al(C22H19O9)3 Krom tiu aplikado en kvalita neorganika analizo, aluminono havas aplikojn en pigmentofabrikado. Ĝi estigas brile koloraj pigmentolakoj kun aluminio, kromio, fero kaj berilio.
Aluminon estas preparata per reakcio inter la natria nitrito kaj acetilsalikata acido, aldonante formaldehidon kun posta traktado kun amonio. Ĝi enhavas neniun aluminian elementon en sia molekulo, sed estas ĝia uzo, kiu originis ĝian nomon.
Covasna (urbo)
Covasna ([hungare]: Kovászna ) estas urbo ripozloka kaj baneja en Rumanio laŭ la rivereto Covasna oriente de Sfântu Gheorghe en alteco de 600 m super marnivelo. Apartenas al ĝi administre Chiuruș.
Loĝantaro
En 1910 Kovászna havis 5 451 loĝantojn (hungaroj); en 1992 12 064 (66 % da hungaroj).
Historio
Ĝia unua mencio skriba estas el 1548. Ĝis 1919 kaj inter 1940 kaj 1944 ĝi apartenis al Hungario (Háromszék). Covasna fariĝis urbo en 1952. Tie funkcias la plej grava korkuraca malsanulejo de Rumanio.
Magyarszentmiklós
Magyarszentmiklós [madjarsentmiklOŝ] estas malgranda vilaĝo en Hungario, en regiono Okcidenta Transdanubio, en Zala, en Distrikto Nagykanizsa. La loknomo signifas: hungara-Sankta Nikolao.
Situo
Magyarszentmiklós situas en Montetaro Zala sur ebenaĵo, laŭ ĉefvojo Nagykanizsa-Zalaegerszeg. Nagykanizsa troviĝas 12, Zalaegerszeg 38, Szombathely 90, Budapeŝto 217 kilometrojn.
Historio
La unua mencio devenis el 1278 en formo S. Nikolao de iŭta Kanxsa.
En Magyarszentmiklós migra poŝto servas.
Olongapo
Olongapo, - Lungsod ng Olongapo - estas triaklasa urbego en Filipinoj, en Luzono, en centra Luzono, en provinco Zambaloj. Kune kun la urbo Subic ĝi formas urbaron.
Geografio
Olongapo situas laŭ golfo ĉe piedoj de montoj. Floridablanca (Filipinoj) troviĝas 30, Angeles 50, provinca ĉefurbo Iba (Filipinoj) 67, ĉefurbo Manilo 79, Kezonurbo 86 kilometrojn (aere).
Ekonomio
Olongapo havis profiton pro la usona mararmea bazo, poste la urbego trovis novajn eblecojn.
Religio kaj eduko
Plimulto de la homoj en Olongapo estas katolikoj, krome estas aliaj kristanaj grupoj (ekzemple metodistoj). En la urbego mankas universitato.
László Ravasz
Ravasz László (ravas) estis hungara reformita episkopo, eklezia verkisto. Li naskiĝis en 29-an de septembro 1882 en Bánffyhunyad kaj mortis en Budapeŝto la 6-an de aŭgusto 1975. Li estis la bopatro de István Bibó.
Fervojlinio Luduș – Măgheruș Șieu
La fervojlinio Luduș – Măgheruș Șieu – Bistrița Bârgăului estas duaranga fervojlinio en Rumanio. Ĝi havas la numeron 406 kaj ligas la urbon Luduș en distrikto Timiș kun la stacio Măgheruș Șieu, la urbo Bistrița kaj Bistrița Bârgăului.
Olongapo
Klimato
Olongapo situas en la ekvatora klimato. Jere falas po 3631 mm. En ĉiuj monatoj pluvas, tamen inter majo kaj oktobro daŭras la pluva sezono, en la ceteraj monatoj malofte pluvas. La averaĝa temperaturo varias inter 28-32 °C. Ne estas grandaj diferencoj inter la monatoj.
Fervojlinio Luduș – Măgheruș Șieu
En Ludus estas konekto al la linio 405 (Deda – Târgu Mureș – Luduș – Războieni), en Măgheruș Șieu kaj Sărățel al la linio 400 (Brașov – Siculeni – Deda – Dej – Baia Mare – Satu Mare).
Entreprenoj
En 2015 la jenaj entreprenoj servis la pasaĝeran transporton sur la linio:
Mallongigoj
La mallongigoj en la apuda linibildo signifas:
Orbito
Laŭ fiziko, orbito estas kurba linio, kiun objekto sekvas ĉirkaŭ alia objekto pro fonto de centripeta forto, kiel gravito.
Por priskribi ekz. orbiton de satelito ĉirkaŭanta la Teron sufiĉas ses orbitaj elementoj (aŭ orbitaj trajtoj, aŭ orbitaj parametroj):
Historio
Keplero estis la unua, kiu analizis matematike la leĝojn de planeda movo. Li trovis, ke la orbitoj de la planedoj de nia sunsistemo estas elipsaj – ne cirklaj aŭ epicikloidaj, kiel oni antaŭe kredis.
Isaac Newton demonstris, ke tiuj leĝoj sekvis aŭtomate de lia teorio de gravito, kaj ke ĝenerale gravitaj orbitoj de korpoj en spaco estas konikoj.
Dreileben
Dreileben estas eksa komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Börde de la federacia lando Saksio-Anhalto. Fine de 2008 ĝi havis 587 loĝantojn. Ekde la 1-a de januaro 2010 la loĝloko estas parto de komunumo Wanzleben-Börde.
Tasmana Duoninsulo
Tasmana Duoninsulo aŭ en angla Tasman Peninsula estas duoninsulo situa en sudorienta Tasmanio, Aŭstralio, proksimume 75 km laŭ la ŝoseo Arthur Highway, sudoriente de Hobart.
La Tasmana Duoninsulo kuŝas sude kaj okcidente de la duoninsulo Forestier, kun kiu ĝi konektas tra istmo nomata Eaglehawk Neck. Tiu siavice kuniĝas al la resto de Tasmanio tra istmo nomata East Bay Neck, ĉe la urbo Dunalley, proksimume je 60 km laŭ ŝoseo el Hobart. La duoninsulo estas ĉirkaŭata de akvo; norde de Norfolk Bay, nordokcidente de Frederick Henry Bay, okcidente kaj sude de Storm Bay, kaj oriente de la Tasmana Maro.
Proksime estas la Tasmana Insularo.
YOS
La vorto havas plurajn signifojn:
194 Prokno
Nomo
Ĝi ricevis la nomon de Prokno, fratino de Filomela kaj filino de Pandion la 1-a, en la helena mitologio.
Nemere Kovács
KOVÁCS Nemere [kova:ĉ] estis rumania hungara ĵurnalisto, verkisto. Li naskiĝis en Kluĵo la 28-an de aprilo 1942 kaj mortis en ? la 7-an de majo 2003. Li estis la edzo de lingvistino, redaktorino Magda József Kovács.
Fonto
[[Kategorio:rumanujaj hungaraj poetoj kaj verkistoj] ]
Geg-albana lingvo
La gega (ghega aŭ gŭega) estas unu el la du ĉefaj dialektoj (aŭ lingvoj) de la albana lingvo. La alia estas la toska, kiu estas la ĉefa bazo de la albana lingvo. La dividlinio inter la du dialektoj estas la rivero Shkumbin.
La gega varianto (dialekto) estas parolata norde de Albanio, en parto de Makedonio kaj Montenegro, kaj de la albanoj en Kosovo kaj Serbio (plimulte en Presevo, Bujanovac kaj Medvedja).
Stacio Osafune
Stacio Osafune (japane: 長船駅 [Osafune-eki], angle: Osafune Station) estas fervoja stacio en Setouĉi, Gubernio Okajama, Japanio. La stacio servas 1 linion de JR Okcidenta: Linio Akō.
Mickey Mouse Club
The Mickey Mouse Club estas usona varietea televidprogramo kiu estis elsendita nekontinue el 1955 ĝis 1996 kaj revenis en 2017 al la amaskomunikiloj. Kreita de Walt Disney kaj produktita de Walt Disney Productions, la programo estis televidita dekomence por kvar sezonoj, el 1955 ĝis 1959, fare de ABC. Tiu origina produkto prezentis regulan, sed ŝanĝantan junularan prezentistaron. ABC elsendis tion vespere dum la sezono 1958–1959, tuj post "American Bandstand". La programo estis revivigita tri fojojn post sia komenca apero de 1955–1959 en ABC, unuafoje el 1977 ĝis 1979 por kanaalro kiel The New Mickey Mouse Club, poste el 1989 ĝis 1996 kiel The All-New Mickey Mouse Club (konata por sekvantoj ankaŭ kiel MMC el 1993 ĝis 1996) kaj estis elsendita nur per la kanalo de kabla televido nome The Disney Channel, kaj denove en 2017 fare de Club Mickey Mouse elsendita nur per interreto.
Diogo Ferreira
Diogo Ferreira (n. ) estas aŭstralia futbalisto.
Li futbalis ĉe Tochigi SC.
NGC 7532
NGC 7532 (aliaj indikoj — MCG -1-59-5, MK 529, IRAS23117-0300, PGC 70779) estas galaksio en konstelacio Fiŝoj.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
11725 Victoriahsu
11725 Victoriahsu estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la en la kadro de la kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Nomo
Ĝia nomo honoras Victoria Hsu, finalistinon de la Intel International Science and Engineering Fair 2002 pro ŝia projekto pri matematiko. Ŝi estas lernantino ĉe la West Shore Jr/Sr High School en Palm Bay (Florido, Usono).
Domingo Caycedo
Domingo de Caycedo y Sanz de Santamaría (n. la 4-an de aŭgusto 1783 en Bogoto - m. la 1-an de julio 1843) estis kolombia politikisto, kiu fariĝis vic-prezidanto de Granda Kolombio kaj de la respubliko de Nova Granado. Pro la foresto de variaj prezidantoj, li mem servis kiel prezidanto entute je dekunu fojoj. Li tiel restas la persono, kiu plej ofte estis la prezidanto de Kolombio.
Oni ankaŭ kutime atribuas al li la kreadon de la respubliko de Nova Granado post la apartigo de Venezuelo kaj Ekvadoro.
Magda József Kovács
JÓZSEF KOVÁCS Magda [jo:ĵef kova:ĉ] estas rumania hungara lingvistino, redaktorino. Ŝi naskiĝis en Căpâlniţa la 1-an de julio 1942. Ŝi estis la edzino de ĵurnalisto Nemere Kovács.
Biografio
Magda József Kovács diplomitiĝis pri filologio en UBB de Kluĵo (1968). Ŝi estis redaktorino de revuo Dolgozó Nő (1974-1989), ĉefredaktorino de Családi Tükör (1990 -1992). Inter 1994 kaj 2000 ŝi estis instruistino de Liceo Brassai Sámuel de Kluĵo.
1670-aj jaroj
La 1670-aj jaroj estis la oka jardeko de la 17-a jarcento.
Afriko
Fotige, reĝo de Segu, kaj sia armeo de Bambaroj invadas Malion.
5269 Paustovskij
5269 Paustovskij estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la rusa astronomo Nikolaj Stepanoviĉ Ĉerniĥ elde la Krimea astrofizika observatorio de Nauĉno, en tiama en Sovetunio, poste en Ukrainio, nun en Respubliko Krimeo (de fakto en Rusio).
Nomo
Ĝi estis nomita en memoro de la rusa soveta verkisto Konstantin Georgijeviĉ Paustovskij (cirile : Константин Георгиевич Паустовский, 1892–1968).
Akira Hamashita
Akira Hamashita (浜下 瑛, n. ) estas japana futbalisto.
Li futbalas ĉe Tochigi SC.
Pasečnice
Pasečnice (Paschnitz) estas municipo en Ĉeĥio, troviĝanta en distrikto Domažlice, en Regiono Plzeň. Vivas ĉi tie.
Historio
La unua skribmencio pri la municipo devenas el la jaro 1393.
Dreis
Dreis estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Bernkastel-Wittlich de la federacia lando Rejnlando-Palatinato. Fine de la jaro la komunumo havis 0 loĝantojn.
Kantono Greene (Pensilvanio)
La kantono Greene - angle Greene County - estas kantono de Usono en la subŝtato Pensilvanio. La administra centro estas la urbo . La kantono estis fondita la.
Laŭ la stato de la jaro en la kantono vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km².
Kvartalo Ĉijoda
Kvartalo Ĉijoda aŭ Ĉijoda-ku (千代田区 [ĉijoda-ku], Hepburn: Chiyoda, Kunrej: Tiyoda) estas speciala kvartalo en Tokio.
Ĉefaj institucioj de Japanio: Kokjo (Imperia Palaco), Dieto de Japanio, Plejsupra Juĝejo, ministrejaj kaj registaraj oficejoj, ambasadorejoj, ĉefaj firmaoj de entrepreno troviĝas. Tie estas ankaŭ distrejoj, kiel Teatro Nissay.
Rajská zahrada (Praga metroo)
Rajská zahrada ([rajskaː zahrada], esperante Edena ĝardeno) estas stacio de Metroo en Prago sur Linio B. Ĝi estis malfermita en 1998. La stacio estis dizajnita fare de Patrik Kotas.
Qué!
Qué! estas ĵurnalo hispana senpaga, apartenanta al Vocento, eldonita de Factoría de Información. Ĝi kreiĝis en 2005 kaj en nur du jaroj sukcesis iĝi la dua senpaga ĵurnalo plej legita (antaŭ la ĵurnalo ADN kaj de la malaperinta ĵurnalo Metro) kaj alveni al la 26 % de la kotizo de la reklama merkato. Ĝi havas 120 personojn dungitajn kaj, krome, estas la plej taksita laŭ informo eldonita de Ipsos Media, Exprimiendo la prensa gratuita (“Elpremante la senpagan gazetaron”). La 1 de aŭgusto de 2007 ekformis parton de Vocento, kiu plifortigis ties pozicion en skribita gazetaro en Hispanio.
Havas lokajn eldonojn en Aragono (iam eldono de Zaragozo), Asturio, Barcelono, Bilbao, Castellón (kie ricevas la nomon de 'Què! Castellón'), Rioĥo, Madrido, Malago, Sevilo kaj Valencio.
Homeopatio
Homeopatio estas alternativa skolo de medicino, bazita sur la instruoj de la germana kuracisto Samuel Hahnemann, kiuj estis publikigitaj ekde 1796. Fundamenta tezo de la homeopatio estas la "principo de simileco" - trakti malsanojn per apliko de similaj, arte generitaj malsanoj (greke ομοιος [homojos] = simila). Ĝi tiel kontrastas al la majoritata skolo de medicino, kiun anoj de homeopatio nomas "alopatio". Ĝenerale, la plejmulto de medicinistoj konsideras homeopation pseŭdoscienco. La homeopatiaĵoj havas neniom da aktiva ingredienco en ĝi kaj ĝia efiko estas neniu pli ol ŝajnkuracilo (placebo).
Historio
La homeopatia medicino ekaperis ekde la publikigo, en 1796, de “Eseo pri Nova Principo Eltrovi Kuracajn Efikojn de la Drogoj” fare de Samuelo Hahnemann, germana kuracisto el Meissen. En tiu verko li prezentas la fundamenton de la leĝo de simileco kaj proponas kuraci malsanon kontraŭmetante al la organismo malsanon similan estigatan de la medikamentoj (nenatura malsano). Poste li publikigis sian ĉefan verkon en 1810, la "Ilaro de la Kuracarto", kie estas la fundamentoj de la tuta homeopatia kuracarto. En 1828 li publikigis la verkon "Kronikaj Malsanoj" kie li disvolvis siajn ideojn kaj proklamis novajn konceptojn (sikozo, sifilozo kaj psoro) pri la kronikaj malsanoj.
Vitalismo
Konsiderata kiel doktrino, la vitalismo konceptas la vivon ne kiel epifenomenon de la fiziko-kemiaj reakcioj, sed kiel aŭtonoman enton neredukteblan al la materio. Tio signifas, ke super la organismo potencas la "vitala principo", kiu regas kaj subtenas ĝin je intima kunestado. Jen kiel diras Hahnemann en sia Organono: “En la individua farto regas absolute la vitala forto de nemateria naturo (Autokratie), kiu animas la materian korpon (organismon) kiel "Dynamis"*, subtenante admirinde la tutajn partojn laŭ vitala kaj harmonia proceso de ĝiaj sensaĵoj kaj funkcioj, laŭmaniere, ke la racia spirito, kiu loĝas en ĝi, povu libere servi sin de tiu viva kaj sana instrumento por la plej alta celo de nia ekzistado” – Org. § 9. Kiel aŭtokrata kaj instinktoplena ento ĝi neniel povas esti identigata kun ajna speco konata de energio, male ĝi estas io diferenca, reganta super la elektro-kemia energio de la organismo. Oni povas diri, ke la vitala principo estas “organisma konscio”, “organisma psiko”(**), la "vitala elano" de Bergsono, la "monado" de Lejbnico. La granda vitalisto Sthal nomis ĝin “animo”. Hahnemann plue diras: “La materia organismo, konceptita sen la vitala forto, ne scipovas ian ajn sensaĵon, ian ajn aktivecon, nek memkonservadon (ĝi estas morta kaj sub la efiko de la ekstera fizika mondo, putranta kaj malkomponiĝanta denove je siaj kemiaj komponaĵoj); nur la nemateria ento (la vitala principo, vitala forto), kiu animas la organismon je sana stato aŭ malsana, donas al ĝi la tutan sensaĵon kaj stimulas ĝiajn vitalajn funkciojn.” - Org. § 10. Do la vitala principo estas formiga kaj ordiga principo de la korpo, konservanta la organismon en sana stato. Pri la farto de la vitala principo li diras: “La homo malsaniĝas nur pro tio ke, origine, tiu forto de nemateria naturo, tiu vitala forto kun propra aktiveco (vitala principo) estis afekciita de dinama efiko, fare de morba aganto, damaĝa al la vivo; nur la vitala principo afekciita fare de tia perturbo povas doni al la organismo la nenormalajn sensaĵojn, kiuj pelas ĝin, tiele, al neregulaj funkcioj, kiujn ni nomas malsanoj, ĉar ĉi tiu dinama esto, nevidebla per si mem kaj nur rekonebla per siaj efikoj ĉe la organismo, oferas sian morban mistonion nur pere de malsana manifestiĝo en la sensaĵoj kaj funkcioj (la nura flanko de la organismo turniĝinta al la observantoj kaj kuracartistoj), tio estas, pere de la rekonado de la malsanaj simptomoj, pro neekzisto de alia maniero konatigi ĝin” - Org, § 11. En noto al ĉi tiu paragrafo la aŭtoro provas klarigi la dinaman afekcion komparante ĝin kun altiraj fortoj de la naturo, ezkemple: la magnetismo, la tajda fluso kaj gravito. Por li ĉiuj ĉi efikoj estas dinamaj kaj ne estas malfacileco por komuna homo kompreni la dinamajn interagojn de la vitala principo.
La 19-a kaj komenco de la 20-a jarcento estis la plej fekunda grundo por la vitalismo (nomita metapsikia periodo), ĉar la tiama scienco estis banita de tiu ondo da strangaj fenomenoj kaj havis sian avangardon tute envolvitan en tiaj esploroj. William Crookes, Charles Richet, Ernesto Bozzano, W. J. Crawford, Gustave Geley, F. Myers, Cesare Lombroso, Alexandre Aksakof, Oliver Joseph Lodge; k.a., estis kelkaj el la multaj eminentuloj esplorantaj la vitalismajn fenomenojn. W. Crookes esploris la fenomenon dum tri sinsekvaj jaroj ĉe la mediumino Florence Cook (observado okazinta dum la jaroj 1870-73 kaj publikigita je la unua fojo en la “Quartely Journal of Science” de januaro de 1874) kaj konstatis la ekziston de biopsikan emanaĵon kies kapablo “kondensiĝi” (“materiiĝi” laŭ la metapsikia termino) kaj formigi anatomiajn membrojn tre miris la sciencistojn. Li nomis tiun emanaĵon psikoforto. Dum longa tempo li kunvivis eĉ kun viva “fantomo”, Katie King, kiu manifestiĝadis per ektoplasma organismo. Charles Richet, nobelpremiito pri fiziologio en 1913, komisiita de la sciencista rondo de Parizo, por studi la fenomenon ankaŭ rekonis la veraĵon de la manifestiĝo, observante ke tiu ĉi biopsika emanaĵo eliĝadis de la poroj kaj naturaj aperturoj de la mediuma organismo. Li nomis ĝin ektoplasmo. (Richet, C., Traité de Metapsychique, Paris,1923). Tiu ĉi vitaleca “substanco”, devenanta de Vitala Principo, nur manifestiĝadis en tre speciala medio aŭ etoso, ne ĉiam reproduktebla de la sciencistoj, fakto kiu tre embarasis la tiaman sciencon. La principo de unueco de tiu Vitala Principo estis adekvate asertata de Dro. Gustave Geley (Geley, G., De l’ Inconscient au Conscient, Paris. 1919) kiam li komparis la ektoplasman fenomenon kun la fenomeno de histolizo en la enpupiĝinta raŭpo. Li diras: “ĉio okazas en biologio kvazaŭ la homa organismo estis esence konstituita de primitiva kaj unika substanco, kies organikaj formaĵoj estas simplaj reprezentaĵoj”. Geley alvenis al konkludo ke ekzistas "supera dinamismo, direktiva, organiza kaj centraliza", kiu ŝajnas subteni ĉiujn fenomenojn de la vivo. Malgraŭ tiuj ĉi gravaj observoj fare de tiuj eminentaj sciencistoj, la scienca metodo ne havis sufiĉecon por esplori nek kompreni la fenomenon. La intima fenomeno de vitalismo postulas novan sciencan metodon fundamentitan sur nova scienca paradigmo.
(*) Estas sugestata la esperantigo de tiu grekdevena termino per la esperanta vorto "dinamo" kun la senco de "namateria principo", memstara, sendependa de la organismo, malgraŭ sia intima interrilato kun ĝi. (Ĝi ne rilatas al la signifo "dinamo = elektra generatoro".)
Dinamizado
Tiu teknika termino devenas de la radiko “dinam/” (jam supre klarigita) plus la sufikso “iz/” kaj signifas eligi aŭ ekapereigi el la interno de la substancoj la kuracan efikon. Hahnemenn eltrovis tiun ĉi principon, kiam li eksperimentis en si mem (aŭto-eksperimentado) medikamentajn substancojn kaj observis, ke eĉ, kiam li submetiĝis al la medikamenta solvaĵo je diferencaj diluogradoj (minimumaj dozoj), ĝi ankoraŭ efikis sur la organismo. Tiun ĉi principon aŭ kapablon de la substancoj, eĉ la inertaj, efiki sub dinamizado, li nomis "fiziopatogena leĝo de la naturo" - Org. unua noto al § 269. Estas tiu leĝo, kiu elbligas al la substancoj efiki al la organismo. Laŭ Hahnemann tiuj influoj de la medikamentoj sur nia farto okazas diname, kiel per kontaĝo, absolute sen komunikado de materiaj partoj de la substancoj. La dinamizado okazas, kiam oni aplikas sinsekvajn skuojn aŭ sukusiojn* aŭ ankoraŭ pistadon sur la diluaĵa flakono de la substanco kruda. Pere de tiu teknika aplikado (sukusiado aŭ pistado) la kuraca povo kaŝita en la kruda substanco riveligitas. Oni ankaŭ nomas ĉi tiun teknikon "potencigo".