cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Libro
Libro estas aro de folioj de papero, pergameno aŭ alia materio, binditaj laŭ unu rando, havanta kovrilojn. Libro ankaŭ estas literatura verko aŭ ĉefa divido de tia verko. Libro produktita per elektronika formato konatiĝas kiel bitlibro, cifereca libro aŭ, kiel neologismo, e-libro.
Laŭ la difino de Unesko por statistikaj celoj libro estas neperioda publikaĵo de almenaŭ 49 paĝoj. Malpli ampleksajn presaĵojn de 5 ĝis 48 paĝoj oni kelkfoje nomas broŝuro (kvankam tio principe rilatas al la manko de bindado).
En bibliotekscienco, libron oni nomas monografio por distingi ĝin de seriaj eldonaĵoj kiel revuoj, gazetoj, aŭ ĵurnaloj. Libroamanton aŭ libroamatoron, kiu kolektas precipe rarajn aŭ luksajn librojn, oni nomas ankaŭ bibliofilo.
Historio
La buŝa rakonto (perbuŝo, tradicio, onidiro) estas la plej malnova peranto de mesaĝoj kaj rakontoj. Kiam skribsistemoj estiĝis en pracivilizacioj, oni uzis multajn materialojn por registri la skribaĵojn, kiel, ekzemple argilajn tabulojn aŭ pergamenajn volvolibrojn kiel, ekzemple, en la biblioteko de Aleksandrio.
La historio de libro intime dependis de la historio de skribmaterialo. Antaŭ ĉirkaŭ 2000 jaroj, en Ĉinio kaj Koreio oni komence skribis sur arboŝeloj, kiel faris ankaŭ la unuaj romanoj (la vorto "libro" venas el la latina liber, kiu signifas etimologie "arboŝelon"), poste sur specialaj membranoj de iuj arboj, inter la trunko kaj la ŝelo mem. Ankaŭ en antikva tempo, en Egiptio, oni produktis papiruson el la papiruscipero. Ĉi tiun oni konservis en formo de rulaĵoj, ĝis 20 metrojn longaj. Hindoj skribis sur palmfolioj; Majaoj kaj Aztekoj sur arboŝeloj kaj ligno; ĉinoj evoluis al silko; romianoj sur lignopecoj kovritaj per vakso, kvankam ankaŭ importis papiruson de Egipto. Pergamenojn (el "Pergamo", azia urbo) oni ekuzis en Azio, poste en Grekio kaj Romio, en formo de plurmetraj rulaĵoj faritaj el haŭto de ŝafoj, kaproj aŭ bovidoj.
Volvolibroj poste laŭgrade eluziĝis favore al la kodekso, libro bindita enhavante paĝojn kaj spinon, nome la formo de la plejparto de nuntempaj libroj. La kodekso estis inventita en unu el la unuaj jarcentoj. Kelkaj diris, ke Julio Cezaro inventis la unuan kodekson dum la Gaŭlaj Militoj, fakte en la tempo de la romia imperiestro Aŭgusto Cezaro (63 a.K.- 14 p.K.) oni komencis kudri pergamenojn en rektangula formato kaj aperis la unuaj libroj iom similaj al la modernaj – sed grandaj kaj tre maldelikataj, nomataj kodeksoj. Tiel estis publikigita "Eneado", de Vergilio. En la Mezepoko en Eŭropo la libroj restis ĉefe en monaĥejoj, unu el kies plej gravaj funkcioj estis precize konservi librojn, ĝis tiam nepaperaj kaj skribitaj mane. Tiele la biblioteko estis nepra ejo el monaĥejoj; vidu ekzemple ties funkciadon en la historia romano de Umberto Eco nome La nomo de la rozo. Ekde tiam unu el plej disvastigataj libroj estis la jud-kristana Biblio, kies nomo fakte signifas en la greka la librojn.
En la 7-a jarcento, ĉinoj jam estis evoluigintaj paperon kaj Marko Polo (1254 – 1323), (aŭ la judoj kaj mahometanoj) enkondukis ĝin en Eŭropon. Komence, papero estis produktita el ĉifoneroj el tolo, kaj estis akceptita kun malbonvolo, ĉar ĝi estis malpli fortika ol pergameno kaj… krome estis produkto alportita fare de mahometanoj, kio rezultis iel malakceptebla ce la kristana Eŭropo. Tial oni komence uzis ĝin nur por malpli dignaj aferoj (leteroj, malnetoj, kontado, pakado). La farado de tia tolpapero postulis grandan kvanton da pura akvo kaj senkolorigitaj ŝtoferoj.
Iom poste Johannes Gutenberg (1395 – 1458) inventis tipografion, komence per lignaj, poste per plumbaj tipoj. Ankaŭ ĉinoj produktis skribaĵon per moveblaj tipoj, sed per alia sistemo, tre malsimila al de Gutenberg. Fabrikado de papero fariĝis tre profitdona. Kaj tiam aperis la unuaj libroj kun aspekto simila al tiu, kiun oni konas ĝis nun. Tiujn unuajn librojn oni nomas "inkunabloj" (latine "incunabulum" = "lulilo"). Plej fama kaj valora estas la Biblio de Gutenberg, nomata "B-42": 1282 paĝoj kun po du 42-liniaj kolumnoj, la Vulgato, presita per gotikaj literoj. Komencliteroj estis arte desegnitaj kaj la tuto estis perfekta – la unua eldono el cent ekzempleroj. Tamen, centoj da eldonoj de aliaj verkoj disvastiĝis tiam en Eŭropo, pri religio, medicino (inkluzive de ĥirurgio), matematiko, geometrio, beletro. Granda furoraĵo en Barcelono, en 1493, estis la "Letero de Kristoforo Kolumbo", pri eltrovo de novaj insuloj, kiu aperis en 12 eldonoj dum 12 monatoj.
En la 18-a jarcento aperis la unuaj maŝinoj por rapida, multnombra reproduktado de libroj, kio koincidis kun la unuaj romanoj, en multmilaj eldonoj, kaj tuj poste la gazetoj. Papero el tolaĵoj fariĝis tiam tro multekosta kaj oni evoluis al papero el lignopasto, kiel ĝis nun, sed ĉi tiu lasta ne estas tiel fortika, rezista kaj daŭra.
Laŭ enhavo
Ofta separo laŭ enhavo estas de libroj de fikcio kaj de nefikcio. Tiu simpla separeblo povas troviĝi en plej kolektoj, bibliotekoj, kaj librovendejoj.
Fikcio
En la moderna epoko romano estas la plej ofta formo de fikcia libro. Romaoj estas historioj aŭ rakontoj kiuj tipe enhavas kaj montras intrigon, etoson, temojn kaj rolulojn; vidu ekzemple ĉe Don Kiĥoto oni havas intrigon (veturo de aventuristo kaj luktaj epizaodoj), etoso (la geografia kaj historia loĝantaro kaj pejzaĝo de Manĉo), temojn (kontrasto inter fikcio kaj realo, kritiko de specifa ĝenro de romanoj) kaj rolulojn, ĉefe Kiĥoto kaj Sanĉo. Historioj kaj rakonta literaturo ne estas limigitaj al ajna temo; romano povas esti kaprica, serioza aŭ polemika. La romano havis enorman efikon sur la merkato de distro kaj eldonado. Novelo estas termino foje uzata por fikcia prozo tipe inter 17,500 kaj 40,000 vortoj, kaj noveleto inter 7,500 kaj 17,500. Rakonto povas havi ajnan longon ĝis 10,000 vortoj, sed tiu vortolongoj varias, ĉefe depende el la diversaj lingvoj, kulturoj kaj tradicioj.
Aliaj ĉefaj literaturaj ĝenroj estas poezio kaj teatro. Poezio disvastiĝis ĉefe en precizaj artepokoj, kiaj baroko, romantismo, modernismo ktp., tamen lastatempe la malgrando de la poeziaĵoj permesas facilan disvastigon pere de aliaj formatoj, kiaj gazetoj, interreto, blogoj ktp. La normala montro de la teatra teksto estas la propra ludo de la teatraĵo, do ne estas (kaj apenaŭ estis iam) ampleksa merkato por la vendado de tiaj tekstoj, kaj tiele tiuj libroj maloftas.
Bildstriaj libroj aŭ grafikaj noveloj estas libroj en kiuj la historio estas ilustraciita (bildigita). La roluloj kaj rakontistoj uzas parolvezikojn por esprimi parolan aŭ preskaŭparolan lingvaĵon. En diversaj sociaj tavoloj tia fikcia libraro estas populara, ekzemple por partikularaj aŭtoroj, roluloj (Tinĉjo, Asterikso), la japana mangao ktp.
Nefikcio
En biblioteko, referencverko estas ĝenerala tipo de nefikcia libro kiu havigas informaron male al rakontado de historio, eseo, komentario, aŭ alia maniero elteni vidpunkton. Almanako estas tre ĝenerala referenclibro, kutime nur unuvoluma, kun listoj de datumoj kaj informeroj pri multaj temoj. Enciklopedio estas libro aŭ serio de libroj desegnitaj por enhavi pli profundajn artikolojn pri multaj temoj. Libro kiu listigas vortojn, ties etimologion, signifojn, kaj alian informon estas nomataj vortaroj. Libro kiu estas kolekto de mapoj estas atlaso. Pli specifa referenclibro kun tabeloj aŭ listoj de datumoj kaj informaro pri difinita temo, ofte intencita por profesia uzado, estas ofte nomata manlibro. Libroj kiuj klopodas listigi referencojn kaj resumojn en difinita larĝa areo aŭ fako estas nomataj enhavtabelaroj aŭ indeksoj, kiaj ĉe Engineering Index, aŭ resumaroj kiaj kemiaj aŭ biologiaj resumaroj.
Libroj kun teknika informaro pri kiel fari ion aŭ pri kiel uzi ekiperon estas nomataj instrukcilibroj. Aliaj popularaj libroj rilataj estas kielaĵoj, kuirlibroj kaj hejmlibroj.
Studentoj tipe arigas kaj portas legolibrojn kaj lernolibrojn por studaj celoj. Lernantoj de bazlernejoj ofte uzas laborlibrojn, kiuj estas publikigitaj kun spacoj aŭ blankaĵoj plenigotaj de la lernantoj kiel ekzerco por la studo aŭ hejmlaboro. En usonaj altlernejoj, estas ofta ĉe studentoj fari ekzamenon uzante bluajn ekzamenlibrojn.
Estas granda serio de libroj kiuj estas faritaj nur por skribi privatajn ideojn, notojn, kaj rakontojn. Tiuj libroj estis rare publikigitaj kaj estas tipe detruitaj aŭ restis private. Notlibroj estas blankaj paperoj skribotaj fare de la uzanto. Tamen tiuj notlibroj, foje kiel taglibroj, estas unu el la antaŭaĵoj de la nuntempe tiom popularaj blogoj de interreto.
Studentoj kaj verkistoj ofte uzas ilin por skribi tujajn notojn. Sciencistoj kaj aliaj esploristoj uzas laboratoriajn aŭ esplorajn notlibrojn por registri siajn notojn. Tio estas nepre necesa ĉe kampaj esploristoj kiel geografoj, zoologoj, botanikistoj ktp. Esploristoj ofte uzas provizorajn bindadojn kiuj permesu turnon de paĝoj.
Adreslibroj, telefonlibroj, kaj libroj por kalendaro/rendevuoj estas ofte uzataj ĉiutage por registri rendevuojn, kunvenojn kaj personajn kontaktinformerojn. Tiaj libroj estas lastatempe tre anstataŭataj per ciferecaj aparataroj ĉe komputiloj, poŝtelefonoj ktp.
Negocoj uzas kontolibrojn kiaj taglibroj kaj kalkul-libroj por registri la financajn datumojn en praktika maniero nomita Librotenado.
Aliaj tipoj
Estas kelkaj aliaj tipoj de libroj kiuj ne troviĝas ofte laŭ tiu sistemo. Albumoj estas libroj por teni grupon de aĵoj apartenantaj al partikulara temo, kiaj serio de fotoj, kartokolektoj, kaj diversaj memoraĵoj. Ofta ekzemplo estas poŝtmarkalbumoj, kiuj estas uzataj de multaj kolektantoj aŭ hobiuloj por protekti kaj organizi siajn kolektojn de poŝtmarkoj. Tiaj albumoj estas ofte faritaj uzante removeblajn plastopaĝojn tenitajn ene de ringobindilo aŭ per alia simila sistemo. Lastatempe kiam estas sufiĉe facile kolekti ĉiujn poŝtmarkojn de difinita jaro, la koncernaj poŝtoservoj ofte eldonas poŝtmarkalbumojn kun loko kaj klarigo por ĉiu poŝtmarko kaj jam temas pri papera normala libro kun nemoveblaj paĝoj, do pli libreca albumo.
Bildolibroj estas libroj por infanoj kun malmulta teksto kaj bildoj ĉe ĉiu paĝo. Ofte tiuj libroj celas geinfanojn kiuj ankoraŭ ne legoscias kaj estas gepatroj aŭ zorgantoj kiuj legas por ili.
Himnaroj estas libroj kun kolektoj de muzikaj himnoj kiuj povas tipe troviĝi ĉe preĝejoj. Preĝolibro aŭ Misalo estas libroj kiuj enhavas verkitajn preĝojn kj estas ofte uzataj de monaĥoj, monaĥinoj, kaj aliaj religiaj sekvantoj aŭ klerikoj.
Turnolibro aŭ frapolibro estas libro kun serio de bildoj kiuj varias nur iomete laŭgrade el unu paĝo al la venonta, tiele ke kiam la paĝoj estas turnitaj rapidege, la bildoj ŝajnas animacii per ŝajnigo de movo aŭ de ioma alia ŝanĝo.
Laŭ fizika formato
Rigidkovrilaj libroj havas rigidan bindadon. Molkovrilaj libroj aŭ poŝlibroj havas pli malmultekostan, flekseblajn, mildajn kovrilojn kiuj tendencas esti malpli daŭraj. Alternativo al poŝlibro estas la brila kovrilo, alimaniere konata kiel polvokovrilo, trovita ĉe gazetoj, kaj bildstriaj libroj. Spiralbinditaj libroj estas binditaj per spiraloj faritaj el metalo aŭ plasto. Ekzemploj de spiralbinditaj libroj estas lernolibroj por instruistoj kaj enigmolibroj (krucvortenigmoj, sudokoj ktp).
Memeldonado estas procezo por produkti antaŭ-presitaj libroj, gazetoj, kaj ĵurnaloj aĉeteblaj rekte de la leganto aŭ uzanto. Eldonistoj povas produkti malalt-kostajn, antaŭ-publikajn kopiojn konataj kiel 'gale-provaĵo' por reklamaj celoj, kiaj generi reviziojn antaŭ publikigo. Galeprovaĵoj estas kutime faritaj tiom malmultekoste kiom eblas, ĉar ili ne estas intence vendotaj.
Bibliotekoj
La komenco de la moderna publika biblioteko startas ĉirkaŭ la 15a jarcento kiam individuoj ekdonacis librojn al la urboj. La kresko de la sistemo de la publika biblioteko en Usono ekis en la fino de la 19a jarcento kaj estis grandkvante helpita de donacoj el Andrew Carnegie. Tio montris la separon de sociaj klasoj en la socio: malriĉuloj aŭ mezklasuloj devis aliri al plej libroj pere publika biblioteko aŭ pere de aliaj rimedoj, dum la riĉulo povis havi privatan bibliotekon konstruita en siaj hejmoj. En Usono la informo Report of the Trustees de la Bostona Publika Biblioteko de 1852 establis la justigon por la publika biblioteko kiel institucio financita per impostado intencanta etendi la edukajn oportunojn kaj havigi ĝeneralan kulturon.
La alveno de la poŝlibroj en la 20a jarcento kondukis al eksplodo de popularaj publikigaĵoj. Poŝlibroj faris libroposedon atingebla por multaj personoj. Poŝlibroj ofte estas verkoj el ĝenroj kiuj estis antaŭe publikigitaj ĉefe en pulpaj magazinoj. Kiel rezulto de la malalta kosto de tiaj libroj kaj la etendo de librejoj plenigitaj je ili (aldone al la kreado de pli malgranda merkato de tre malmultekostaj uzitaj poŝlibroj) posedi privatan bibliotekon ĉesis esti statusa simbolo por nur riĉuloj.
Identigo kaj klasifiko
Dum la 20a jarcento, bibliotekistoj okupiĝis pri lasi registron de tiom multaj libroj kiuj estis aldonitaj ĉiujare al la Gutenberga Galaksio. Pere de tutmonda societo nomata Internacia Federacio de Bibliotekaj Asocioj kaj Institucioj (IFBAI), ili aranĝis serion de iloj kiaj la Internacia Normiga Bibliografia Priskribo (INBP aŭ internacie ISBD).
Ĉiu libro estas specifigita de Internacia Normiga Libronumero (INL) aŭ en angla internacie International Standard Book Number, aŭ ISBN, kiu kongruas ankaŭ kun la vortumado Internacia Sistema Bibliografia Numero, kiu estas unika por ĉiu eldono de ĉiu libro produktita de publikigantoj, tutmonde. Ĝi estas administrata de ISBN Societo. Ĉiu ISBN havas kvar partojn: la unua parto estas la landokodo, la dua la kodo de la publikiganto, kaj la tria la titolkodo. La lasta parto estas kontrolkodo, kaj povas havi valorojn el 0–9 kaj X (10). La EAN strekokodaj nombroj por libroj estas derivaj el la ISBN per enmeto de prefikso 978, por Librolando, kaj kalkulas novan kodonumeron.
Komercaj publikigantoj en industriigitaj landoj ĝenerale atribuas ISBNojn al siaj libroj, por le aĉetantoj povu certigi, ke la ISBN estas parto de totala internacia sistemo, sen escepto. Tamen, multaj registaraj publikigantoj, kaj en industriigitaj landoj same kiel en disvolviĝantaj landoj, ne tute partoprenas en la ISBNa sistemo, kaj publikigas librojn kiuj ne havas ISBNojn.
Granda aŭ publika kolekto postulas katalogon. "Kodonumeroj" rilatigas la librojn al la katalogo, kaj determinas ties lokojn sur la bretoj. Kodonumeroj estas bazatai sur sistemo de biblioteka klasifiko. La Kodonumero estas lokigita sur la dorso de la libro, normale je mallonga distanco el la supro, kaj ene de la libro, plej ofte ĉe la unuaj aŭ lastaj paĝoj.
Instituciaj aŭ naciaj normigoj, kiaj ANSI/NISO Z39.41 - 1997, establas la ĝustan vojon por meti la informon (kia la titolo, aŭ la nomo de la aŭtoro) sur librodorsoj, kaj sur "breteblaj" librecaj objektoj, kiaj ujoj por DVDoj, videobendoj kaj programaro.
Unu el plej fruaj kaj plej amplekse konataj sistemoj katalogi librojn estas la Dewey Dekuma Sistemo. Alia amplekse konata sistemo estas la Kongresbiblioteka Klasifiko. Ambaŭ sistemoj estas tendencaj al subjektoj kiuj estas bone reprezentataj en usonaj bibliotekoj kiam ili estis disvolvigitaj, kaj de tie havas problemojn zorgi pri la novaj objektoj, kiaj komputiko, aŭ objektoj rilataj al aliaj kulturoj.
Informaro pri libroj kaj aŭtoroj povas esti stokita en datumbazoj kiaj retaj bibliografiaj datumbazoj pri libroj de ĝenerala intereso.
Meta-datenoj pri libro povas inkludi ties ISBN aŭ alian klasifikan numeron (vidu supre), la nomojn de kontribuantoj (aŭtoro, eldonisto, ilustraciisto) kaj eldonejo aŭ alia publikiganto, ties daton kaj grandon, kaj la lingvon de la teksto.
Lardenne (stacidomo)
Lardenne estas franca stacidomo sur linio -, situanta en  Tuluzo, en departemento Haute-Garonne, regiono.
Libro
Librokolektado
Librokolektado estas la kolektado de libroj, inklude serĉadon, lokigadon, akiradon, organizadon, katalogadon, montradon, stokadon, kaj eltenadon de ajnaj libroj interesaj por preciza individua kolektanto. Amo al libroj estas bibliofilio, kaj iu kiu amas posedi, admiri, kaj kolekti librojn estas bibliofilo.
Lardenne (stacidomo)
Temas pri stacidomo de Société nationale des chemins de fer français (SNCF), priservata de trajnoj.
Ĝi situas ĉe kilometra punkto (PK) de la linio St-Agne - Auch (648000).
Libro
Uzoj
Krom la ĉefaj celoj legi ilin, libroj estas uzataj ankaŭ por aliaj intencoj, kiaj la jenaj:
10263 Vadimsimona
10263 Vadimsimona estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la rusa astronomo Nikolaj Stepanoviĉ Ĉerniĥ elde la Krimea astrofizika observatorio de Nauĉno, tiam en Sovetunio, de 1992 en Aŭtonoma Respubliko Krimeo.
Nomo
Ĝia nomo honoras la rusan fizikiston Vadim Aleksandroviĉ Simonenko, vicdirektoron de la Rusia Instituto de Scienca Esploro pri Teknika Fiziko ĉe Sneĵinsk. Li estas konata pro lia laboro pri la danĝeroj de la apudteraj objektoj kaj la protekto de Tero.
Károly Veress (filozofo)
VERESS Károly estas rumania hungara filozofo, universitata instruisto naskita en Sovata la 11-an de novembro 1953. Li estas la edzo de literaturteoristino Gyöngyi Orbán.
Kariero
Károly Veress pristudis filozofion en UBB de Kluĵo, de 1976 ĝis 1992 li instruis en mezlernejo, poste en UBB de Kluĵo.
Pletodontedoj
Taksonomio
La familio Pletodontedoj konsistas el kvar subfamilioj kaj ĉirkaŭ 380 specioj dividitaj inter tiuj genroj, kio formas la majoritaton de la konataj salamandrospecioj:
Sekve grava revizio en 2006, la genro Haideotriton troviĝis kiel sinonimo de Eurycea, dum la genroj Ixalotriton kaj Lineatriton iĝis sinonimoj de Pseudoeurycea.
Rezervujo Siloe
La Rezervujo Siloe (بركه سلوان‎, בריכת השילוח‎, Σιλωάμ), referencas al rok-ĉizita rezervujo sur la suda deklivaro de la Urbo de Davido/Ŭadi Hilŭeh, konsiderita de kelkaj arkeologoj kiel la origina loko de Jerusalemo, fakte ekster la muregoj de la Malnova Urbo sudorienten. La rezervujo estis nutrita de akvo el la Fonto Gihon, portita tie tra la Siloam Tunelo.
Dum regado de reĝo Ĥizkija Jerusalemo estis (tiam jam multe pli granda) en la jaro 701 a. K. sieĝita fare de asiria soldataro. Sed Jerusalemo supervivis la sieĝadon (diference de nordizraela Samario, kiu estis en 722 a. K. konkerita), krom alia danke al Silua tunelo, kiu alkondukis akvon el fonto Giĥon troviĝanta ekster la urbo, en rezervujon Siloe interne de la remparoj.
31.77056°N, 35.235°W
Perbuŝo
Perbuŝo estas parolata, anstataŭ skribita, komuniko. Ĝi estas la paso de informo per buŝo, precipe rekomendojn, se ankaŭ ĝeneralajn informojn, en neformala, persono-al-persona maniero, anstataŭ per amaskomunikilo, reklamo, organizita eldono, aŭ tradicia vendado.
István Harasztÿ
István Harasztÿ [iŝtvAn harasti], hungare Harasztÿ István, Esperante ’’Stefano Harasztÿ’’ estis hungara skulptisto kaj instruisto. István Harasztÿ naskiĝis la 1934 en Pestszentimre.
Biografio
István Harasztÿ komence estis simpla laboristo, inter 1957-1965 li instruis en faklernejo. Paŝo post paŝo li interesiĝis pri artoj, sed li neniam lernis skulptadon. Li kritikis la socialismon, sed punon li ne ricevis. Li kreis precipe tiujn skulptaĵojn, kiuj movas aŭ alivorte li faris mobilajn artaĵojn. Li ricevis premion Kossuth en 2000, pli frue kaj poste ankaŭ aliajn premiojn. Liaj pli malgrandaj artaĵoj estas troveblaj en muzeoj de Berlino, Budapeŝto, Pécs, Duisburg, ktp.
Brunkola akcipitro
La Brunkola akcipitro (Accipiter cirrocephalus) estas taga, malgranda kaj svelta rabobirdo el familio de Akcipitredoj kiu inkludas ankaŭ multajn aliajn tagajn rabobirdojn kiel agloj, buteoj kaj cirkuoj.
Ĝi troviĝas en Aŭstralio kaj Novgvineo kaj proksimaj pli malgrandaj insuloj.
Aspekto
La supraj partoj estas grizaj kun tre rimarkinda bruna kolumo, kio nomigas la specion; la subaj partoj estas ĉefe ruĝecbrunaj, fajne striecaj blanke. Ĝi estas simila laŭ koloro al la Aŭstralia akcipitro sed pli malgranda, kaj kunhavas sian rapidan, flekseblan flugon. La korpolongo estas 30 al 40 cm kaj la enverguro estas de 55–80 cm. La inoj, kiuj pezas averaĝe 240 g (sed 165-300 g), estas rimarkinde pli grandaj ol maskloj, kiuj pezas averaĝe nur 125 g (sed 105-155 g).
Ĝi posedas pintecajn flugilojn kaj longaj kruroj fadenformaj. Kompare kun la Aŭstralia akcipitro (Accipiter fasciatus) kun kiu ĝi kunhavas la saman aeron de distribuado, ĝi havas pli kurvecajn flugilojn, kvadratforman voston, pli malgrandan kapon, brilflavajn irisojn, flavajn krurojn kaj fingrojn meze pli longajn. Maskla plenkreskulo montras grizan kapon kaj nukan kolumon ruĝecbrunan. La supraj partoj estas ardezgrizaj aŭ brunnuancaj. La vosto montras fajnan striecon. La subaj partoj estas tute striecaj blanke kaj ruĝecbrune. Dumfluge de sube la ruĝecbruna strieco ege videbla, ĉefe ĉe inoj.
Distribuado kaj habitato
La Brunkola akcipitro estas endemio disvastigata tra Aŭstralio, Tasmanio kaj Novgvineo kaj apudaj insuloj, escepte ĉe sablecaj dezertoj. En Aŭstralio ĝi troviĝas ĉefe sude (Perth, Viktorio kaj Novsudkimrio, de Melburno al Sidnejo). Ĝi troviĝas en arbaroj, ravinoj kaj arbaraj kanjonoj, savanoj kun arbustaro, dornaj arbustaroj kaj urbaj areoj, al 2500 m de altitudo, sed kun denseco pli grava super 1000 m. Same oftas ĉe arbarbordoj kaj klarejoj.
Kutimaro
La paroj faras nombrajn flugajn akrobatiajn dum la pariĝadaj ceremonioj (nupto). La birdoj de suda Aŭstralio estas migrantaj. Dum la sudhemisfera vintro, ili abandonas la reproduktejojn kaj iras norden al latitudoj malpli malvarmaj.
Manĝo
Ili manĝas ĉefe malgrandajn birdojn kaptitajn dumfluge, ekzemple melifagedoj, psitakoj ktp; foje insektojn kaj aliajn senvertebrulojn. Pli malofte lacertojn kaj malgrandajn mamulojn. Temas pri tre aktiva ĉasisto kiu falas subite kaj rapide sur siajn predojn.
Reproduktado
Tiu specio nestas en arboj en surarba malgranda alta platformo el bastonetoj. La ino demetas kutime 3 aŭ 4 ovojn, sed ankaŭ foje 2 aŭ 5. La kovada periodo estas ĉirkaŭ 35 tagoj, kaj elnestiĝo okazas ĉirkaŭ 24 al 33 tagojn post eloviĝo.
<br style="clear:both">
27248 Schristensen
27248 Schristensen estas asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la en la kadro de la astronomia kampanjo Lowell Observatory Near-Earth-Object Search (LONEOS) elde la Stacio Anderson Mesa de la Observatorio Lowell, sudoriente de Flagstaff (Arizono, Usono).
Azazelo
Azazelo (aramee: רמשנאל, hebree: עזאזל, Aze'ezel arabe: عزازل Azazil) estas enigma nomo ĉeesta kaj en la hebreaj sanktaj tekstoj kaj en tiutemaj apokrifaj; la nomo estas foje akompanata de vortoj Rameel kaj Gadriel. La unua alestiĝo de kiu nomo aperas en Levidoj 16,8, kie kapro estas indikata per “Azazelo”.
Originoj
Azazelo estas la demono de la dezertoj de la mitologioj itita, mezopotamia kaj mazdea Kutime ĝi estas priskribita kiel ruĝa demono dotita per kapablo malbone influi sur la homaj korpoj kaj mensoj
Signifo
La nomo Azazelo (sayan aŭ ‘ăzaz’ēl) signifus "Dio fariĝis forta", (el la hebrea ‘ăzaz’, tria pronomo de la preterita participo de ‘āzaz’ = "esti forta", kaj el, "Dio". Alia teorio farus el ĝi “malrespektulo al Dio”. Azazelo havas foje kiel variantojn "Azael", "Aziel" kaj "Asiel".
Azazelo en la Juda Biblio kaj en la rabena literaturo
La nomo aperas unue en la biblia libro de Levidoj 1(6, 8,) kiam Dio ordonis al la Ĉefa Sacerdoto Aaron ke en la tago de Jom Kippur estu propeke oferata al Javeo kapro por ke estu purigata la izraela popolo, kaj alia identa estu destinita al Azazelo en la dezerto.
Tiu nomo “Azazelo” aperas ankaŭ en la apokrifa Libro de Ĥanoĥ de la 1-a jarcento a.K.. La nomo ŝajnas indiki unu el la ribelaj anĝeloj kiuj instruis al viroj la konstruon de armiloj kaj la virinoj ornamojn kaj kosmetikon (8,1). Dio sendis, laŭ tiu mkitologio, la Ĉefanĝelon Rafaelon ĝin kateni kaj enterigi en la dezerto de Dudael najbare de Jerusalemo (ĉap. 10), kie li volus ankaŭ penti sed ne povis….
32611 Ananyaganesh
32611 Ananyaganesh estas asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la en la kadro de la astronomia kampanjo « LINEAR » (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Azazelo
Azazelo en la Juda Biblio kaj en la rabena literaturo
Parolas, pri Azazelo ankaŭ La Talmudoj kie estas detalataj kuriozaj apartaĵoj de la religia cerimonio de la du kaproj, tiu oferata kaj tiu sendita al la dezerto: Talmudaj rakontaĵoj pri la jerusalema Templo.
32611 Ananyaganesh
Nomo
Ĝia nomo honoras Ananya Lakshmi Ganesh, finalistinon de la Broadcom MASTERS de 2016, matematika kaj scienca konkurso por studentoj de meza lernejo, pro ŝia projekto pri medicino kaj sciencoj de la sano. Ŝi estis lernantino ĉe la Westminster Schools de Atlanta (Georgio).
Azazelo
Azazelo en la Juda Biblio kaj en la rabena literaturo
Pri Azazelo imitologias ankaŭ la islama tradicio, laŭ kiu Azazelo estis la komenca nomo de tiu kiu fariĝis la diablo (Ibliso) pro lia ĵaluzo kontraŭ la nova kreito, Adamo.
Mezepokaj rabenoj prilaboris, laŭ la kabala stilo, mitologiojn pri Azazelo.
Ĵurnalo
Ĵurnalo estas vorto sen precize fiksita signifo en Esperanto. Ĝi povas signifi la jenajn aferojn:
La vorto ĵurnalo aperas en la Fundamento nur en ekzerco pri prononcado, kaj ĝia senco ne estas difinita en la Fundamento. La Akademio de Esperanto ĝin oficialigis per la 1-a Oficiala Aldono, kaj agnoskis ĝin kiel fundamentan per la 8-a Oficiala Aldono.
En la 1-a Oficiala Aldono la Akademio difinis la signifon de ĵurnalo per serio da similsonaj sed sence malkoheraj tradukoj, kiuj egalas al taggazeto (france), gazeto, ia ajn periodaĵo (angle), revuo (germane kaj ruse), taggazeto, taglibro (pole). La komuna trajto de ĉiuj ĉi sencoj estas gazeto, kio farus la vorton malnecesa duoblaĵo (ĉar gazeto estas forte enradikiĝinta kaj pli klare Fundamenta por tiu senco). PIV2 atribuas al la vorto la francajn sencojn (taggazeto, taglibro, registrolibro).
Oni povus doni al la vorto pli ĝeneralan sencon surbaze de la vorto ĵurnalisto, kies senco estas pli ĝenerala kaj pli kohera internacie; tiam ĵurnalaro estus ĉiaj „amasinformiloj“ (ne nur presitaj kiel "gazetaro"). Tamen ĝis nun tia uzo ne estas registrita.
Respublikana Partio (Francio)
La Respublikana Partio (Parti républicain, PR) estis franca konservativa-liberala politika partio, kiu fondiĝis dum la jaro 1977. Ĝi daŭrigis la agadon de la nacia federacio de Sendependaj Respublikanoj (Républicains indépendants), kiun estis iniciatinta Valéry Giscard d'Estaing, prezidento de Francio inter 1974 kaj 1981.
Dum 1978, la Respublikana Partio alianciĝis kun centrismaj grupoj por formi la konservativan Union por la Demokratio de Francio (Union pour la démocratie française, UDF), konfederacio por subteni la prezidanton Valéry Giscard d'Estaing.
Ĝis la disrompiĝo de la konfederacio UDF dum 1998, la Respublikana Partio estis ĝia liberala branĉo. Dum 1997, ĝian laboron daŭrigis la partio Démocratie Libérale (demokratio liberala, DL) sub gvido de Alain Madelin, kiu mem dum 2002 unuiĝis kun aliaj konservativaj partioj en la nova partio UMP.
Steinhausen Rigiblick (stacidomo)
Steinhausen Rigiblick estas fervoja stacidomo en Steinhausen, Svislando.
Master Humphrey's Clock
Master Humphrey's Clock (La horloĝo de Mastro Humphrey) estis ĉiusemajna perioda gazeto eldonita kaj verkita tute de Charles Dickens kaj publikigita el la 4a de aprilo 1840 ĝis la 4a de decembro 1841. Ĝi ekis per enkadriga rakonto en kiu Master Humphrey rakontas pri si mem kaj sia malgranda cirklo de amikoj (kiu inkludas Mr. Pickwick), kaj ilia emo por rakonto de historioj. Kelkaj mallongaj historioj estis inkluditaj, sekvite de romanoj The Old Curiosity Shop kaj Barnaby Rudge. Oni supozas ĝenerale, ke Dickens dekomence intencis The Old Curiosity Shop kiel mallonga novelo kiel la aliaj kiuj estis aperinta en Master Humphrey's Clock, sed post kelkaj ĉapitroj decidis etendi ĝin al novelo. Master Humphrey aperas kiel rakontanto per unua persono en la tri unuaj ĉapitroj de Old Curiosity Shop sed poste malaperas, asertante, "And now that I have carried this history so far in my own character and introduced these personages to the reader, I shall for the convenience of the narrative detach myself from its further course, and leave those who have prominent and necessary parts in it to speak and act for themselves."
Richard Dreyfuss
Richard Stephen DREYFUSS (naskiĝis la 29-an de oktobro, 1947) estas usona aktoro.
Naskiĝinte en Novjorko, li en la aĝo de naŭ jaroj kun sia familio transloĝiĝis al Losanĝeleso. Kiel 15-jarulo li ricevis sian unuan televidan rolon, en la produktaĵo In Mama's House. En la jaro 1967 li havis sian debuton en la kinofilmo The Graduate.
Famon li akiris per rolo en American Graffiti (1973). Kulmino de lia kariero estis la Oskaro gajnita en la jaro 1977 pro la ĉefrolo en la filmo The Goodbye Girl. Ĝis 2003 li havis la honoron, esti la plej juna aktoro, kiu iam gajnis la premion en tiu ĉi kategorio.
Komence de la 1980-aj jaroj lia kariero stagnis. Richard Dreyfuss komencis uzi drogojn kaj kaŭzis aŭtoakcidenton en 1982. Li venis en areston kaj sukcese luktis kontraŭ la drogomisuzo. Per la filmo Down and Out in Beverly Hills (1986) li daŭrigis sian karieron.
De 1983 ĝis 1995 Dreyfuss estis edziĝinta al Jeramie Rain, kun kiu li havas tri idojn. Ekde 1999 li estas la edzo de Janelle Lacey.
Satoshi Tokiwa
Satoshi Tokiwa (常盤 聡, n. ) estas japana futbalisto.
Li futbalis ĉe Mito HollyHock, Giravanz Kitakyushu, Tokyo Verdy, Roasso Kumamoto kaj Thespakusatsu Gunma.
11545 Hashimoto
11545 Hashimoto estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la japanaj astronomoj Kin Endate kaj Kazuro Watanabe elde la observatorio de Kitami en Abaŝiri-subgubernio (insulo Hokajdo).
Nomo
Ĝia nomo honoras Kunihiko Hashimoto, japanan amatoran astronomon kaj longtempan anon de la Astronomia Societo de Fukuoka. Li estas la aŭtoro de Messier Ĉiela Korpoj 1-110
Richard Dean Anderson
Richard Dean ANDERSON naskiĝis en Minneapolis, Minnesota estas usona aktoro kiu ekis sian karieron kiel d-ro Jeff Webber en la televida serio General Hospital de 1976 ĝis 1981. Tamen, li precipe famiĝis pro sia rolo en la televida serio MacGyver. Li ludis unu ĉefrolon inter 1997 kaj 2005 en la televida serio Stargate SG-1 kiel generalo Jack O'Neill, bazita je la filmo Stargate kun Kurt Russell.
Kvankam li neniam edziĝis, li havas filinon (Wylie Quinn Annarose).
Stinstedt
Stinstedt estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Cuxhaven de la federacia lando Malsupra Saksio. Fine de la komunumo havis  loĝantojn. Ĝi apartenas kaj al la metropola regiono Hamburgo kaj al la metropola regiono Bremeno-Oldenburgo, kio respegulas la fakton ke la regiono ekonomie orientiĝas kaj al Bremeno sudokcidente kaj al Hamburgo sudoriente.
Valverde (CT)
Valverde estas komunumo de Italio. Ĝi apartenas al la insulo kaj administra regiono Sicilio kaj al la provinco Katanio, itale provincia di Catania, sicililingve pruvincia di Catania, ekde 2015 formale nomata città metropolitana di Catania. Fine de en la komunumo vivis. Najbaraj komunumoj estas Aci Bonaccorsi, Aci Castello, Aci Catena, Aci Sant'Antonio, San Giovanni la Punta kaj San Gregorio di Catania.
Villamayor de Santiago
Villamayor de Santiago [Villamayor de Santiago] (Villamayor de Santiago) estas municipo de Hispanio, en la Provinco Kvenko, regiono de Kastilio-Manĉo.
Loĝantoj
La loĝanto nomiĝas Villamayorense. La censita populacio en 2013 estis de 3012 loĝantoj kaj la denseco estas de 16,67 loĝ/km².
Situo
Villamayor de Santiago estas situanta en la orienta parto de Kastilio-Manĉo en la komarko aŭ distrikto Kvenka Manĉo en la sudokcidenta parto de la Provinco Kvenko, je altitudo de 780 m; je 98 km el Kvenko, provinca ĉefurbo. La areo de ties teritorio estas de 180,72 km². La geografiaj koordinatoj estas 39°43′43″N 2°55′37″Ok.
Historio
La areo estis en la Mezepoko loĝata de la Ordeno de Santiago; la dua parto de la nomo de la loko montras tion, kaj ankaŭ la kruco de tiu ordeno aperas kaj en la loka flago kaj en la blazono.
Estas multaj vidindaĵoj el la 16a kaj 17a jarcentoj.
Ekonomio
Agrikulturo kaj brutobredado tradicie. Servoj kaj loĝejoj.
Sonato por piano n-ro 23 (Beethoven)
La Sonato por piano n-ro 23 en F-minoro de Ludwig van Beethoven, konata kiel Appassionata (pasia), estas konsiderata unu el tri grandaj sonatoj de sia meza periodo (la aliaj estas la Sonato "Waldstein" Op. 53 kaj la Sonato Les adieux Op. 81a). Ĝi estis komponita en Döbling, nome vilaĝo proksima al Vieno en 1804, dediĉita al la grafo Franz von Brunswick kaj publikita de la Bureau des Arts et d'Industrie.
Ĝi daŭras proksimume 23 minutojn.
Movimentoj
La Appassionata konsistas el tri movimentoj:
Zoltán Fónyad
Zoltán Fónyad [fOnjad], laŭ hungarlingve kutima nomordo Fónyad Zoltán estis hungara matematikisto, profesoro, inĝeniero.
Biografio
Zoltán Fónyad akiris diplomon en Scienca Universitato Eötvös Loránd en 1954. Post siaj studoj li instruis en Universitato de Miskolc, kie ekde 1975 li estis vickatedrestro. Li akiris plian inĝenieran diplomon en Teknika kaj Ekonomia Universitato de Budapeŝto en 1961, post 4 jaroj li akiris diplomon pri marksismo. En 1972 li doktoriĝis en Miskolc.
Willibrord Joseph Mähler
Joseph Willibrord MÄHLER (10a de Junio 1778, Koblenco-Ehrenbreitstein – 20a de Junio 1860, Vieno) estis germana pentristo. Liaj gepatroj estis Franz Josef Mähler kaj Anna Johanna, denaske Vacano. Li unuafoje servis kiel metilernanto en Dresdeno kun Anton Graff por iĝi pentristo kaj poste, li pluigis studojn ĉe la Akademio de Belartoj de Vieno. Mähler poste decidis starti civilan karieron kaj iĝis oficiro de la sekreta servo Geheime Kabinettskanzlei en Vieno. Tiam, pentrarto estis nur ŝatokupo por li.
Mähler estis prezentita al Ludwig van Beethoven fare de amiko de Beethoven el la lernejaj tempoj nome Stephan von Breuning ĉirkaŭ 1803. Post unu jaro, li pentris sian unuan portreton de Beethoven, kiu montras tri kvaronojn de la korpo de la komponisto en arkadia pejzaĝo, tenanta lir-gitaron en sia mano. (Nune, tiu pentraĵo estas en la Beethoven Memorial, nome Domo Pasqualati en Vieno.) En la 19a jarcento, tiu ilustraĵo – unu el malmultaj priskriboj de Beethoven kiam li estis juna – ĉefe iĝis fama pro litografio fare de Josef Kriehuber.
Familia nomo
Familinomo aŭ familia nomo estas heredata klana nomo komuna al ĉiuj anoj de sama familio. En multaj kulturoj ĝi kompletigas la personan nomon por bone distingi unuopajn homojn. Ekzistas en diversaj landoj malsimilaj reguloj kaj kutimoj pri uzo de familia nomo.
Foresto de familia nomo
Longtempe tra la historio familiaj nomoj ne estis komunuzaj. En iuj kulturoj uzis ilin nur nobeloj. Nuntempe ankoraŭ ili ne estas uzataj ĉe islandanoj, tibetanoj, birmanoj, javanoj.
Helen Suzman
Helen SUZMAN (la 7an de novembro 1917 - la 1-an de januaro 2009) estis sudafrika politikisto, parlamentano, gvidanto de la Progrespartio, aktiva en la lukto kontraŭ la rasapartisma politiko.
Familia nomo
Heredo de familia nomo
En la hispana, portugala kaj kataluna lingvoj estas uzata kunigo de la patra kaj patrina familinomoj. Tamen estas la nomo de la patro kiu estas transdonita al la sekva generacio.
Helen Suzman
Vivo
Helen Suzman naskiĝis en Sudafriko al familio de judaj enmigrintoj. Ŝi studis ekonomikon kaj statistikon ĉe la Universitato de Witwatersrand. En la aĝo de 19 jaroj ŝi edziĝis al D-ro Moshe Suzman kaj kun li naskis du filinojn. En 1944 ŝi ricevis instruan postenon en la sama universitato, el kiu ŝi retiriĝis en 1953 kiam ŝi estis elektita al la Sud-Afriko parlamento kiel membro de la Unuiĝinta Partio, poste moviĝante al la Liberala Partio la progresema, kaj estis la nura parlamentano de tiu partio. Ŝia partio poste kunfalis kun la Reformpartio sub la gvidado de Harry Schwartz kaj estis nomita la Progresema Reformpartio (kaj poste, la Progresema Federacia Partio).
Akvino
Akvino (itallingve Aquino) estas komunumo de ĉirkaŭ 5.000 loĝantoj en la itala provinco de Frosinone. Ĝiaj koordinatoj estas 41,3&deg N / 13,4° E. Ĝi situas ĉe la itala aŭtovojo A1 inter Romo kaj Napolo.
Helen Suzman
Vivo
En siaj 36 jaroj en parlamento, Suzman estis escepta kaj pro esti anglalingva juda virino, kiam la plej multaj membroj de la parlamento estis afrikansparolantaj kristanaj viroj, kaj pro ŝiaj firmaj pozicioj kontraŭ la rasapartisma politiko.
Akvino
Kelkajn jarcentojn antaŭ la epoko tie ekzistis urbo nomata Aquinum kun ĉ. 40.000 loĝantoj, kiu estis detruita de invadantaj longobardoj. Restas el tiu tempo restaĵoj de templo kaj amfiteatro.
Helen Suzman
Opozicio al rasapartismo
Inter la jaroj 1961 kaj 1974, Suzman estis la sola sudafrika parlamentano kiu rezolute kontraŭbatalis la apartheid- reĝimon. Ŝia firma sinteno al la rasisma reĝimo kaŭzis multajn ĉikanojn de la polico kontraŭ ŝi, inkluzive de ŝtelaŭskultado de ŝia telefono. Tia opozicio ne estis ĝeneraligita inter la plimulto de la blanka loĝantaro en Sudafriko. En unu kazo, ministro en la sudafrika registaro akuzis ŝin, ke ŝiaj demandoj en la parlamento embarasas la landon; Al tio ŝi respondis: "Ĉi tiuj ne estas miaj demandoj, kiuj embarasas Sudafrikon, jen viaj respondoj!" .
Akvino
Ankaŭ en la "batalo de Cassino" dum la dua mondmilito Akvino estas severe damaĝita.
Helen Suzman
Opozicio al rasapartismo
Suzman multfoje vizitis Nelson Mandela en malliberejo, kaj jarojn poste ĉeestis la ceremonion kie Mandela subskribis la novan sudafrikan konstitucion, en la epoko post la falo de la rasapartisma reĝimo.
Akvino
En Akvino naskiĝis la poeto Rinaldo d'Aquino.
Helen Suzman
Opozicio al rasapartismo
Pro sia bonega laboro, Suzman estis dufoje nomumita por la Nobel-premio pri paco, kaj ricevis sennombrajn honordoktorojn de diversaj universitatoj same kiel multajn premiojn de homaj-rajtoj-organizoj tra la mondo. En 1989, la reĝino de Britio, Elizabeto la 2-a, donis al ŝi kavaliron pro sia granda laboro por homaj rajtoj en Sudafriko. Fine de sia vivo ŝi estis kritikisto de la registaro de Afrika Nacia Kongreso, kiun ŝi akuzis pri korupto kaj perforto, kaj eĉ asertis, ke la stato de demokratio estas pli bona sub rasapartismo.
Akvino
En Roccasecca, ĉirkaŭ 6 km norde de Akvino, naskiĝis la teologo Tomaso de Akvino.
Helen Suzman
Opozicio al rasapartismo
Suzman forpasis la 1-an de januaro 2009 en la aĝo de 91 jaroj. Altnivela membro de la fonduso Nelson Mandela omaĝis ŝin kaj diris, ke ŝi estas "granda patrioto kaj sentima batalanto kontraŭ rasapartismo". Post ŝia morto, strato en Kab- urbo estis nomita laŭ ŝi. En 2017, Sudafriko eldonis stampon kun la bildo de Suzman.
Familia nomo
Formoŝanĝo de familia nomo
Krom eventualaj fleksioj familiaj nomoj ricevas en slavaj lingvoj inan finaĵon. En ĉeĥa lingvo oni aldonas -ova kiel finaĵon de la familia nomo, tiel ke edziniĝante al Przemek Kazan, la fianĉino ekhavos la nomon Julia Kazanova.
Akvino
Eksteraj ligiloj
komunuma retpaĝejo
Familia nomo
Ordo de persona nomo kaj familia nomo
En plej multaj okcidentaj lingvoj la nomo de persono estas dirata laŭ la ordo "persona nomo - familia nomo". En iuj oficialaj dokumentoj tamen oni renversas la ordon.
Elektra Fervojo Hanshin
Elektra Fervojo Hanshin (japane: 阪神電気鉄道株式会社 [Hanŝin denkitecudō kabuŝiki-gajŝa], angle: Hanshin Electric Railway Co., Ltd.) estas japana privata fervoja kompanio en la Kinki-regiono. Ĝiaj fervojaj linioj situas en Osako kaj sud-orienta parto de Hjogo.
Familia nomo
Ordo de persona nomo kaj familia nomo
En la hungara lingvo kaj en orientaziaj lingvoj la normala sinsekvo estas inversa de la okcidenta: Oni diras la familian nomon antaŭ la persona. (Menciinde estas, ke la hungaroj uzas tute la inversan vortordon en aliaj lingvoj tiel en Esperanto, sed tio okazas kelkfoje eĉ la japanaj nomoj, eble pro forta influo de la angla.)
Elektra Fervojo Hanshin
La nomo "Hanshin" (阪神 [hanŝin]) estas siglo de "Osaka" (大阪) kaj "Kobe" (神戸).
Familia nomo
Historia deveno
En Eŭropo familiaj nomoj aperis precipe inter la 12-a kaj la 14-a jarcento kun la kresko de urboj, en kiuj oni devas nomi multajn homojn, kaj por la uzo de administrejoj.
Elektra Fervojo Hanshin
Prezoj
La prezoj por unu adoltulo (ekde la 1-a de aprilo 2014 — ĝis nun):
Venetico
Venetico estas komunumo de Italio, lokata sur la insulo Sicilio.
Elektra Fervojo Hanshin
Prezoj
Linio Namba estas 90 jenoj pli malmultekosta ol supraj prezoj.
NGC 5865
NGC 5865 (aliaj indikoj — NGC 5868, NPM1G +00.0485, UGC 9743, ZWG 21.23, MCG 0-39-7, KCPG 456A, PGC 54118) estas galaksio en konstelacio Virgo.
Familia nomo
Ofteco de familiaj nomoj
En iuj kulturoj, ekzemple en la ĉina, familiaj nomoj komunas al tre vastaj gentoj, dum personaj nomoj estas tre diversaj. Inverse en Eŭropo, personaj nomoj ofte estas banalaj sed da familiaj nomoj estas dekmiloj.
NGC 5865
Ĉi tiu objekto estas en NGC-katalogo kelkfoje, kun indikoj NGC 5865, NGC 5868.
Familia nomo
Etimologio de familiaj nomoj
Depende je la lingvoj familiaj nomoj pli aŭ malpli abunde venas de diversaj temoj: metio ("Ŝuisto"), persona nomo ŝanĝita al familia ("Marteno", "Gustavo-filo"), geografia loko ("de-la-Ponto"), korpa karakterizo ("Brunulo") ...
Familinomo al edziĝinta virino
Ekde la 13-a jarcento, la kutimo adopti la familian nomon de la edzo de edziĝinta virino komencis establiĝi en Eŭropo (komence inter la nobelaro) kaj ĝis la 17-a jarcento, la praktiko fariĝis ofta ĉe la ĝenerala loĝantaro. Feminisma opozicio al la nomŝanĝo komenciĝis en la 1930-aj jaroj en Francio kaj poste en Usono kie virina rajta aktivulo Lucy Stone estis la unua virino, kiu konservis sian familian nomon post sia edziniĝo en 1855.
Komparo de diversaj sistemoj de nomheredado
En korea socio estas nur ĉirkaŭ 286 familinomoj. Ankaŭ koreaj virinoj emas konservi sian familian nomon kaj ne ŝanĝas ĝin post sia edziniĝo.
En Islando oni tradicie ne uzas familian nomon sed patronomon. La patronomo de persono estas la antaŭnomo de la patro (ankaŭ eblas: de la patrino) plus la sufikso "-son" (laŭvorte "filo", por knaboj) aŭ "-dóttir" (laŭvorte "filino", por knabinoj).
Centreŭropa nomheredado
Laŭ ĝenerala eŭropa kutimo, homo ricevas unu aŭ plurajn personajn nomojn kaj unu heredan familian nomon. La familia nomo tradicie estas tiu de la patro. Nur en fino de la 20-a jarcento fariĝis iom ofta tio, ke la familian nomon de la edzino oni aldonu iel. Por tio ekzistas diversaj eblecoj:
La dua alternativo, ke oni havu ĉiujn du nomojn, funkcios dum unu aŭ maksimume du generacioj, ĉar la nombro da nomoj familiaj en tiu maniero ĉiugeneracie duobliĝos. Poste oni devas eltrovi alian solvon.
Hispana nomheredado
Tradicie, hispana infano heredas la nomojn familiajn de kaj sia patro kaj sia patrino. Tamen tiu sistemo ne estas spegula, ĉar de la patrino oni heredas ne la avinan sed la avan nomon. Do la virina hereda nomo perdiĝas post ne unu sed post du generacioj.
Ekzemple, se iu Pedro Lopez Martinez edziĝas al iu Maria Nada Luna, iliaj infanoj ricevos la familiajn nomojn Lopez Nada, kiuj venis el la du avoj. La nomoj de la avinoj, Martinez kaj Luna, malaperos el heredo.
Laŭ nova hispana leĝo pri nomoj, la elekto nuntempe estas pli libera tiel ke eblas preni nomojn familiajn ankaŭ de avinoj.
Nederlanda nomheredado
Tradicie, nederlanda infano heredas la familian nomon de kaj sia patro.
La Dua Ĉambro de la parlamento en Nederlando akceptis, la 29-an de januaro 2019, proponon por ebligi ke gepatroj donas al iliaj infanoj duoblan familian nomon de la patro kaj patrino.
La registraro prezentos tian leĝoporoponon ankoraŭ en 2019.
Dalekarla nomheredado
En tradicio skandinava, kaj plej forta en sveda provinco Dalekarlujo, homo havis tri nomojn: Bienan nomon, personan (baptan) nomon kaj patronomon. Ekzemple, se edzino de Per en bieno Difs naskas filon Juga, la filo nomiĝos Difs Juga Persson. Se la filo poste edziĝos al Brita Hansdotter (= "filino de Hans") el bieno Lovar kaj la novgeedzoj ekloĝas en ŝia bieno, tiam li ricevos novan nomon Lovar Juga Persson. Sed se ŝi ekloĝas en lia bieno, ŝi nomiĝos Difs Brita Hansdotter.
Tiun ĉi nomkutimon dum la 20-a jarcento venkis kaj malaperigas nacia leĝo sveda pri nomoj, kiu tute ne rekonas nomojn bienajn.
Ambaŭseksa nomheredado
La sistemo similas al la hispana nomheredado, infano do heredas la nomojn familiajn de kaj sia patro kaj sia patrino. La diferenco estas ke knaboj heredas la unuan nomon de la patro kaj knabinoj la unuan nomon de la patrino. Tiel la virina hereda nomo ne perdiĝas.
Ekzemple, se iu Petro Bonkoro Marsano edziĝas al iu Maria Nodo Nobelo, iliaj virinfanoj ricevos la familiajn nomojn Bonkoro Nodo. Iliaj infaninoj ricevos la familiajn nomojn Nodo Bonkoro.
NGC 5865
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Steinhausen (stacidomo)
Steinhausen estas fervoja stacidomo en Steinhausen, Svislando.
Mária Filep
Mária Filep, laŭ hungarlingve kutima nomordo Filep Mária estas hungara arkitekto, politikisto. Mária Filep naskiĝis en 1953 en Debrecen.
Biografio
Mária Filep akiris arkitekturan diplomon en Scienca Universitato Lajos Kossuth. Post siaj studoj ŝi eklaboris en ŝtata arkitektura entrepreno en Debrecen. Antaŭ disfalo de la socialismo ŝi estis fondinta membro de la opozicia partio Hungara Demokrata Forumo. En 1989 ŝi estis ĉefaranĝisto de Tuteŭropa pikniko. En 1994 ŝi forlasis la partion kaj okupiĝis nur pri la arkitekturaj taskoj. Ŝi ricevis premiojn inter 1999-2014.
Persona disvolviĝo
Persona disvolviĝo aŭ persona kresko (angle ‘personal growth’, france ‘développement personnel’), ne temas pri persona disvolviĝo sur la materia kampo sed pri tiu sur la interno, la psiko, la emocioj kaj la spiriteco. Tradicioj, sencdonaj referencokadroj kaj rigidaj sociaj roloj pli kaj pli emas malaperi. En sekularigita socio kiel tiu de Okcidento, kiu krome funkcias laŭ la principoj de la libermerkata pensaro, oni observas ke eĉ la familianoj pli kaj pli emas individuiĝi kaj alstrebi plej eble grandan disvolviĝon de sia personeco. Tial pli kaj pli da personoj perdas siajn fiksajn vivmodelojn kio kaŭzas ofte identecperdon kies ebla sekvo klarigus la bezonon je eblecoj de persona kresko. Multaj tiaj personoj sentas sin allogataj al la kulturo de la Nova Epoko, ĉar ĝi kreis tutan ‘merkaton’ de psiko- kaj meditadteknikoj, klerigmetodoj, kreskogrupoj kaj terapioj.
Svatý Štěpán
Svatý Štěpán estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de urbo Brumov-Bylnice en distrikto Zlín. Ĝi troviĝas en valo de rivero Vlára proksimume 3 km de Vlara montpasejo, limo kun Slovakio. Estas ĉi tie registritaj 120 adresoj kaj vivas ĉi tie.
Svatý Štěpán estas ankaŭ nomo de katastra teritorio kun areo 11,2 km².
Historio
Svatý Štěpán estis verŝajne fondita en la jaro 1815, kiam posedanto de senjorujo Brumov, grafo Štěpán Ilešházy (filo de Jan Iléšházy, fondinto de Sidonie) ĉi tie fondis vitrofaristan gisejon, kiun li nomis Svatý Štěpán. La domaro tiam nombris 146 loĝantojn. En la jaro 1935 luiganto Vincenc Schreiber proklamis al la gisejo bankroton, en la jaro 1936 la produktado en la gisejo sekve de ekonomia krizo haltigita. Ekde la jaro 1947 estas en la areo de la eksa gisejo lignoprilaboranta produktado. Al la 1-a de januaro 1954 la municipo memstariĝis de Bylnice, en la jaro 1976 ĝi denove aliĝis reen al Brumov-Bylnice.
Memsugesto
Aŭtosugesto aŭ memsugesto estas speco de terapia mem-hipnoto kiu furoris precipe inter la du mondmilitoj. Nuntempe aliaj transprenis la ideon sub aliaj nomoj kiel aŭtogena trejnado kaj pozitiva pensado. Vidu sub Emile Coué.