cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Maltravieso
Malkaŝo
En 1951 ĉe la antikva “vojo de Maltravieso” situa en la municipa teritorio de Cáceres dum ekspluatado de kalka ŝtonminejo post eksplodo oni malfermis akcidente unu el la ĉambroj de la groto de Maltravieso. La laboristoj eniris kaj trovis homajn restaĵojn asociajn al keramikaj restaĵoj. Poste oni elterigis homajn kraniojn de Homo sapiens, unu el kiuj prezentis trepanon. Lokaj gravuloj, kiaj Ortiz Belmonte (tiama direktoro de la Provincia Muzeo), la Grafo de San Miguel (akademiano de Historio), Eduardo Hernández-Pacheco y Estevan, Francisco Hernández Pacheco kaj José Álvarez Sáenz de Buruaga, pristudis kaj disvastigis la aferon. Carlos Callejo Serrano iĝis rapide kronikisto kaj priserĉisto de la groto.
Post la malkaŝo la laboro de la ŝtonminejo daŭris kaj oni detruis ĉirkaŭ 30 metrojn de la groto. Poste oni haltigis la laboron, sed la groto restis je abandona situacio kio helpis la malbonigadon de la arkeologia kuŝejo. Same malaperis kelkaj el la trovaĵoj kaj keramikaj kaj ostaj. Ĉiukaze oni identigis krom la homajn restaĵojn restojn de specioj el la plejstoceno kiel Crocuta spelaea, Equus caballus kaj Rhinoceros.
Brezolupy
Situo
Brezolupy situas apud ĉefvojo Nováky-Bánovce nad Bebravou. La lasta urbo troviĝas je 5 km-oj.
Kabo Danke al Dio
Historio
La kabo ricevis sian nomon fare de Kristoforo Kolumbo, nome la unua eŭropano kiu registris sian viziton, en la 12-a de Septembro 1502, ĉar la kabo utilis kiel rifuĝejo antaŭ ŝtormo dum la sezono de uraganoj en Norda Atlantiko. Laŭ tradicio Kolumbo diris jenon: «Gracias a Dios que al fin salimos de esas honduras» (Danke al Dio ni eliris el tiuj profundaj malfacilejoj), ĉar liaj tri karaveloj estis frapitaj de la uragano dum du semajnoj kaj malantaŭ tiu kabo, trankviliĝis la ŝtormo, pro kio ili sincere dankis al Dio; tiel rakontis ĝin Fernando Colón, filo de la Admiralo. Pro la samaj tialo kaj frazo la teritorio antaŭa al la preterpaso de la kabo fare de la ŝipo estis nomita "Honduras".
KPH
La vorto havas plurajn signifojn:
Maltravieso
Trovaĵoj
La materialoj rekuperataj en la momento de la malkaŝo troviĝas aktuale en la Muzeo de Cáceres. Inter ili elstaras la kranio kiu montras trepanon en la maldekstra parietalo, kun signoj de osta rekreskado, kio indikas, ke la individuo supervivis. Pri la keramiko devenas el la Bronzepoko, kaj temas pri potoj ornamitaj de paralelaj linioj.
Sándor Zsoldos
Sándor Zsoldos [ŝAndor ĵoldoŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo Zsoldos Sándor estis hungara ministro, kuracisto.
Maltravieso
Trovaĵoj
En 1956 Carlos Callejo malkaŝis la eston de prahistoriaj pentraĵoj surmure. En 1958 li mem prezentis la unuan eseon pri la kavo, en kiu li pristudis la homajn restaĵojn, la keramikaĵojn kaj faras unuan analizon de la pentraĵoj, kiujn oni atribuis al Supra Paleolitiko. Temas pri naŭ murpentraĵoj en kiuj videblas tri ĉefaj temoj: nome manoj, serioj de punktoj kaj triangulaj formoj.
Sándor Zsoldos
Sándor Zsoldos naskiĝis la  1907 en Pécs. Li mortis la 1955 en Budapeŝto.
Maltravieso
Trovaĵoj
Prestiĝaj arkeologoj venis pristudi la aferon kaj pruvis, ke temas pri la unuaj pentraĵoj trovitaj en sudokcidenta Iberio tre fore de la ĉefa zono de prahistoriaj pentraĵoj de la Kantabra Kornico kaj Pireneoj. Nur en 1979 oni publikis la unuajn bildojn de la pentraĵoj.
Sándor Zsoldos
Biografio
Sándor Zsoldos akiris kuracistan diplomon en Universitato de Budapeŝto en 1931, poste li kuracadis en diversaj vilaĝoj. En 1945 li aliĝis al la socialdemokratoj. Post la 2-a mondmilito li estis hospitalestro en Marcali, post jaroj ĉefkuracisto de Somogy. Inter 1953 ĝis 1955 li estis ministro pri sano. Li strebis multe kontraŭ epidemioj. En 1954 li ricevis ŝtatan premion.
Maltravieso
Pli aktuale
En 1999 oni inaŭguris la ĵus konstruitan interpretejon. Aktuale la urba ampleksiĝo enmetis la groton de Maltravieso en sia interno, kie oni konstruis en la zono de la ŝtonminejo publikan parkon kun sia respektiva interpretejo.
Jam en la 21a jarcento per plej modernaj studmetodoj oni datigis la diversajn kuŝejojn kaj oni konstatis, ke la groto estis uzata dum la Malsupra Paleolitiko, Supra Paleolitiko kaj Bronzepoko. Dum la purigado de la kavo oni trovis skeleton de infano kaj ostojn de bestaro asocia al Plejstoceno (damao, urso, uro, ĉevalo, rinocero, linko, hieno, ...) kio permesis datigi la lokon inter 350.000 kaj 120.000 jaroj. Pri la pentraĵoj oni malkaŝis ke temas pri almenaŭ kvar temoj kiuj estas la jenaj:
Pri la manoj strangas, ke multaj ne havas etfingron kaj eĉ kelkaj kiuj ne havas aŭ havis ricevis poste kroman pentradon de la mankinta etfingro. Oni ne supozas, ke okazis ritaj fingrotranĉadoj. Krom la bestoj estas ankaŭ ideoformoj. Post la malkaŝo de Maltravieso oni malkaŝis aliajn grotojn en la sudokcidento de Iberio kaj okazis foje similaj malkovroj en Ekstremaduro, Salamanko kaj Portugalio.
Aktuale la vera groto estas nevizitebla de la publiko, sed oni povas viziti kopion.
Kapelo Patrineco de Sankta Maria (Miskolc)
Kapelo de Patrineco de Sankta Maria estas romkatolika konstruaĵo en Hungario, en urbo Miskolc.
Historio
En la 1870-aj jaroj monaĥinejoj alvenis en la urbon, komence ili instruis en lernejo. Por tiu celo oni konstruis kapelon kune kun monaĥinejo en la sekva jardeko helpe de ĉefepiskopo de Eger.
Konstruaĵo
La konstruaĵo situas laŭ la strateto kunigita kun la monaĥejo, tial en la fasado estas videbla la ĉefenirejo, krome korta enirejo. Apud la ĉefenirejo situas po 1 malplenaj niĉoj. Ĉe la unua etaĝo timpano etendiĝas, pli supre malalta turo altiĝas, kies pinto estas duonglobo. Interne la 3 freskoj prezentas naskiĝon de Jesuo, Jesuon havanta 12 jarojn en templo inter pastroj, fine epizodon "Lasu al mi la bebojn".
Denzil Best
Denzil DaCosta Best (naskiĝis la 27-an de aprilo 1917 en Novjorko; mortis la 24-an de majo 1965 samloke) estis usona ĵaza frapinstrumentisto kaj komponisto.
Vivo kaj verkado
Best, kiu estis lerninta la ludon de piano, trumpeto kaj kontrabaso, koncentriĝis pro pulmodifekto ekde 1943 pri la frapinstrumentaro. Inter 1943 kaj 1944 li laboris ĉe Ben Webster, postsekve ĉe Coleman Hawkins (1944/45), Illinois Jacquet (1946) kaj Chubby Jackson. Li tie muzikis ankaŭ kun muzikistoj de moderna ĵazo. Li kunverkis sondiskon kun George Shearing en 1948 kaj fariĝis en 1949 kunfondanto de ties kvaropo (en kiu li anis ĝis 1952). En 1949 li tamen ankaŭ kunverkis gravajn sonregistraĵojn de Lennie Tristano (Crosscurrents) kaj surdiskigis poste ankaŭ kun Lee Konitz. Post aŭto-akcidento li muzikis en 1954 kun Artie Shaw, por poste verki en la triopo de Erroll Garner (ekde 1955 ĝis 1957). Post tio li muzikis kun Phineas Newborn, Nina Simone, Billie Holiday kaj Tyree Glenn. En 1962 li ankaŭ kunverkis la unuan diskon de Sheila Jordan. Pro paralizoaperoj (supozeble pro sedimentadoj en la artikoj) li ne plu estis kapabla labori. Limortis pro falo de ŝtuparo en metroostacio.
Kompozicia verkaro
Best komponis kelkajn gravajn pecojn de bibopo, kiujn parte ankaŭ muzikis muzikistoj de frua malpasia ĵazo, ekzemple „Move“, „Wee“ aŭ „Dee Dee’s Dance“ samkiel supozeble – kune kun sia amiko Thelonious Monk – „Bemsha Swing“. Lian komponaĵon „45 Degree Angel“ ankaŭ surdiskigis Mary Lou Williams kaj Herbie Nichols („Love, Gloom, Cash, Love“, 1957).
Laura Hilgermann
Laura Hilgermann, laŭ hungarlingve kutima nomordo Hilgermann Laura estis aŭstra-hungara operkantisto, (mezosoprano, aldo, soprano), altlerneja instruisto. Ŝia origina nomo estis Laura Oberländer, ŝia geedziĝa nomo estis Radó Szigfridné, ŝiaj nomvariantoj estis (laŭ hungarlingve kutima nomordo) Radó-Hilgermann Laura aŭ Radó Laura. Laura Hilgermann naskiĝis la  en Vieno, ŝi mortis la  en Budapeŝto (la datenoj estas malsamaj en pluraj fontoj).
Biografio
Laura Hilgermann lernis kantadon, ankaŭ pianadon de Károly Thern, en 1885 ŝi debutis en germana teatro de Prago. Inter 1890 kaj 1900 ŝi apartenis al Reĝa Operejo de Budapeŝto, kie ŝi kantadis hungare. Ŝia sekva stacio estis la Viena Ŝtata Operejo, kie ŝi kantadis 2 jardekojn, poste ŝi retiriĝis. En 1914 ŝi ricevis la titolon "imperiestra kaj reĝa ĉambela kantisto". Inter 1920-1936 ŝi instruis en Reĝa Muzikakademio de Budapeŝto.
Universitato de Oksfordo
La Universitato de Oksfordo (University of Oxford sed ankaŭ konata kiel Oxford University) estas la plej malnova universitato en la angla-lingva mondo.
Oni ne scias la fondo-daton, sed certe oni instruis tie en 1096.
Post 1167 kiam Henriko la 2-a malpermesis anglajn studentojn studi ĉe la Universitato de Parizo (Sorbono), Oksfordo rapide pligrandiĝis. Post la murdo de du studentoj en 1209 oni dissolvis la universitaton; estis fondita la Universitato de Kembriĝo. Sed en junio 1214 Nicholas de Romanis, papa legato, pritraktis ĉarton kaj la universitato revenis al Oksfordo.
La Biblioteko Bodleian (angle: The Bodleian Library, pli ofte nomata simple The Bod) estas la plej grava biblioteko de la Universitato de Oksfordo en Anglio kaj unu el la plej malnovaj en Eŭropo. Ĝi estas unu el la ses bibliotekoj en Britio en kiujn oni metas ĉiun libron publikigita en la lando.
Aliaj kolegioj en Oksfordo
Bonvolu noti ke troviĝas dua universitato en Oksfordo – Brookes-Universitato, antaŭe la Oksforda Politekniko. Ĝi estas moderna universitato kaj havas propran terenon. Ĝi ne estas ligita al la Universitato de Oksfordo.
Ankaŭ troviĝas kelkaj sendependaj kolegioj ne ligitaj al la universitato. Ili ofte estas popularaj ĉe eksterlandaj studentoj, ĉar tio permesas ilin diri tute honeste, ke ili ja studis ĉe Oksfordo. La kvalito de la edukado en la kolegioj varias.
Kolegio Ruskin ankaŭ troviĝas en Oksfordo. Ĝi ne estas parto de la Universitato de Oksfordo, sed havas fortajn ligojn kun ĝi.
Sporto
Inter la kolegio ekzistas multaj sportaj konkursoj. Anktaŭ inter studantoj de Kembriĝo kaj Oksfordo okazas sportaj konkursoj. La plej fama estas remkonkurso por okremistaj boatoj. Ĝi nomiĝas La boata kurumo kaj unuafoje okazis en 1829.
Sète
Sète (esperantigita al Seto, antaŭe Cette ; okcitane Seta ) estas franca komunumo en la departemento Hérault, en la regiono Okcitanio.
Ankaŭ nomata “l'île singulière” (“la neordinara insulo” laŭ la poeto Paul Valéry), Seto estas aparta urbo posedanta fortan kulturan identecon, kun siaj tradicioj, sia kuirarto, kaj sia aparta ĵargono. En tiu urbo vivis la artistoj Paul Valéry, Georges Brassens, Manitas de Plata, Jean Vilar, kaj fratoj Di Rosa. Ĝi balanciĝas inter tradicio kaj avangardo.
Ĝis 1927, Seto plurvoje ŝanĝis sian nomon. La nomon oni ŝuldas al la formo de la monteto Saint-Clair videbla el la najbaraj urbetoj, ĉar ĝi pensigas pri baleno aperanta super la maro. El Ceta, Seta, aŭ Cetia en la Mezepoko (laŭ iu hipotezo el la latina cetus, aŭ el la greka kêtos, baleno, same kiel la hispana “Ceuta” situanta sur la maroka marbordo), ĝi dumtempe estis nomita Montmorencette post la konstruo de fortikaĵo fare de la duko de Montmorency. Laŭ alia hipotezo, la nomo fontas el la prahindoeŭropa radiko *set, kiu signifas “monto”. En 1666, dum la reĝado de Ludoviko la 14a, ekas la konstruo de la haveno kaj oni plej ofte skribis Sète, sed ankaŭ Sette aŭ Cette (eldirita [set'] ĉiukaze).
En la komenco de la 18-a jarcento “Cette” fariĝis la oficiala formo; tamen iuj aŭtoroj uzas aliajn skribmanierojn. La 23-an de oktobro 1793, la urbestraro decidis, ke “ĉar ‘Cette’ ambigue samskribiĝas kiel la pronomo” (cette en la franca estas ina formo de la pronomo “tiu”) la nomo de la urbo estu skribita “Sète”. Tamen kelkajn jarojn poste reaperis “Cette” ĝis 1927. La 27-an de aŭgusto 1927, la urbestraro prezidita de la urbestro Honoré Euzet, apogis sin sur la argumentoj prezentitaj en 1793 por peti la nomŝanĝon de la publika potenco. Tiu peto estis kontentigita per dekreto je la 20-a de januaro 1928. Georges Brassens aludas tion en sia kanzono Jeanne Martin.
Geografio
Seto havas areon de  kaj maksimuman alton de  super marnivelo.
Seto estas fiŝkapthaveno (havenurbo) kaj kantonĉefurbo, ĉe la Mediteranea maro kaj la. Ĝis 1927, la literumado de ĝia nomo estis Cette.
Ekonomio
La haveno de Seto estas unu el la ĉefaj resursoj de la urbo. Ties regado estas respondeco de la regiono Okcitanio kaj la Ĉambro de komerco kaj industrio. La haveno de Sète estas je la 11-a rango de la francaj havenoj kun 3,6 milionoj de tunoj traktataj en 2005. La haveno utilas ankaŭ kiel ligilo kun la landoj de Nordafriko.
Ĝi estas ankaŭ la unua fiŝkapta haveno franca en la Mediteraneo (je franca nivelo estas Boulogne-sur-Mer).
Politiko
François Commeinhes estas la urbestro de tiu franca urbo, kaj la aktuala municipa estraro funkcios de 2008 ĝis 2020.
Esperanto
De 1978 ĝis 2010 okazadis ĉiujare finaŭguste Internacia Semajno kun diversnivelaj kursoj en la feriejo "Le Lazaret". En aprilo 2011 okazis en tiu sama feriejo Interasocia Renkontiĝo de Esperanto ĉe Mediteraneo en kies kadro SAT-Amikaro kaj Espéranto-France havis siajn ĉiujarajn ĝeneralajn kunvenojn.
Rešica
Bazaj informoj
Rešica, hungare Reste (reŝte), germane Rechte estas malgranda vilaĝo en Slovakio, en Regiono Košice, en Distrikto Košice-ĉirkaŭaĵo.
Situo
Rešica situas laŭ la hungara landlimo, fine de sakovojo. Košice troviĝas 29 km-ojn.
Historio
La vilaĝo estis unue menciita en la jaro 1319. En 1910 loĝis en Reste 441 homoj, (escepte unusolan slovakon ĉiuj hungaroj. Ĝis Traktato de Trianon la vilaĝo apartenis al Hungara reĝlando, al Abaúj-Torna, al distrikto de Szepsi, poste al Ĉeĥoslovakio, fine ekde 1993 al Slovakio. Inter 1938-1945 Reste rehungariĝis. La unua Arbitracio de Vieno deklaris, ke tiuj komunumoj, kie la hungaroj vivas en majoritato, apartenu al Hungario. Post la 2-a mondmilito la hungaroj iĝis senrajtaj laŭ Dekretoj de Beneš. En 2001 loĝis en Rešica 377 homoj, (341 hungaroj, 35 slovakoj). Ekde 2008 ambaŭ landoj apartenas al interna zono de Schengen, sekve la limoj senkontrole estas traireblaj.
Mira Modelska-Creech
Mira Modelska-Creech (naskiĝis la 30-an de marto 1946 en Varsovio) estas pola psikologo, sociologo kaj tradukisto.
Diplomitino de Varsovia Universitato. Defendis doktorecon ĉe Pola Scienca Akademio pri sociologio de laboro. De la dua duono de la 70-aj jaroj loĝas en Usono. Lekciis interalie en Universitato Georgetown en Vaŝingtono ĉe Fakultato de Historio kaj Diplomatio.
Ankaŭ estis kabineta tradukistino, laboris por Blanka Domo, Pentagono, NASA kaj pluraj aliaj institucioj. Ŝi specialiĝis pri tridirekta kabineta tradukado: angla-pola-rusa. Interalie tradukis usonajn prezidentojn: Jimmy Carter, Bill Clinton kaj Miĥail Gorbaĉov aŭ Lech Wałęsa.
Socia aktivulino kaj agantino de la pola diasporo. Partoprenas en lekcioj kaj histori-politikaj disputoj.
(13891) 1237 T-2
(13891) 1237 T-2 estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la usona astronomo Tom Gehrels de la Observatorio de la Monto Palomar (Kalifornio, Usono) kaj de la nederlandaj geedzoj geastronomoj Ingrid van Houten-Groeneveld kaj Cornelis Johannes van Houten, de la Observatorio de Leiden (Nederlando) en la kadro de la "Dua Enketo pri Trojanoj" (Second Trojan Survey).
8054 Brentano
Tom Gehrels fotis la ĉielon en septembro kaj oktobro 1960 elde de la Observatorio de la Monto Palomar. La fotaj platoj estis ekzamenitaj en Leiden de la geedzoj Ingrid kaj Cornelis van Houten.
Etiopia Ortodoksa Eklezio
La Etiopia Unitara Ortodoksa Eklezio (amhare, የኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተ ክርስቲያን, Jeitjop'ja ortodoks teŭahedo bétekrestjan, ankaŭ konata kiel kopta eklezio de Etiopio aŭ nur kiel etiopia eklezio) estas unu el la antikvaj orientaj eklezioj memkefala, t.e. ĝi havas propran patriarkon, (ekde 1959; antaŭ ĝi rekte dependis de la kopta patriarko de Aleksandrio). Ĝi estas la dua plej antikva eklezio de la mondo kiel ŝtata post la Armena Apostola Eklezio. La ekleziestro portas la titolon "Abuna-Patriarko" kaj loĝas en Adis-Abebo, kiu agnoskas kaj estas en plena komunio kun la papo de ĉiuj koptoj kaj patriarko de Aleksandrio Ŝenudo la 3-a kaj kun la kopta patriarko de Eritreo, kiuj formas unu solan eklezion. Ĝi estas la kristana eklezio plej proksima al la tradicioj kaj juda religioj. Nuntempe ĝi havas ĉ. 45 milionojn da sekvantoj (60% de la loĝantaro de Etiopio).
La etiopia religia tradicio atribuas la fondadon de la eklezio al Filipo la Diakono (Agoj de la Apostoloj, 8), kiu sukcesis kristanigi la kasiston de la reĝo de Etiopio, post renkonti lin kiam tiu revenis el pilgrimado al Jerusalemo. Kvankam tio ne estas pruvebla, ekzistas datumoj ke la Reĝlando de Aksumo adoptis kristanismon en la 4-a jarcento, sub regado de reĝo Ezano, danke al la penado de la monaĥo Frumencio, kiu estas nomata en Etiopio Abune Selama, Kesaté Birhan (Nia Patro de la Paco, Revelacianto de la Lumo). Frumencio, post kristanigi Ezanon, estis sendita de la reĝo al Aleksandrio por peti al la kopta patriarko, Sankta Atanazio la nomumadon de episkopo por Etiopio. Atanazio elektis Frumencion mem, kiu fariĝis la unua abuno de Etiopio. En la sekvaj jarcentoj, la kopta patriarko de Aleksandrio ĉiam nomumis kopton (egipton) kiel abunon aŭ ĉefepiskopon de Etiopio.
Biblia kanono
La kanono de la etiopia eklezio estas pli ampleksa ol tiu de la aliaj kristanaj grupoj. La "mallonga" kanono de la Malnova Testamento enhavas ĉiujn tekstojn de la Septuaginto akceptitaj de la ortodoksanoj (inkluzive de la Psalmo 151, la Preĝo de Manases, la 3 Ezra kaj 3 Makabeoj), plus Libro de Ĥanoĥ, Kebra Nagast kaj la Libro de la Jubileoj. La tri libroj de la Makabeoj estas tute malsamaj laŭ enhavo de ĝiaj samnomaj libroj en la aliaj kristanaj konfesioj. Ankaŭ ekzistas diferenco laŭ ordigado de la libroj. La etiopia eklezio havas pli longan kanonon kiu inkluzivas pliajn librojn.
M-Kumarata acido
m-Kumarata acido estas hidrokso-cinamata acido, organika kombinaĵo kiu estas hidroksa derivaĵo de la cinamata acido. La m-kumarata acido estas polifenola metabolito de la kafeata acido, estigita de la intesta flaŭro en homoj kaj la m-kumarata acido estas transportita de la monokarboksilata acida transportilo aŭ MKT.
La absorbado de la fenolaj komponaĵoj okazigitaj de la MKT plenumas gravajn rolojn sur la homa sano. Eksperimentoj elmontras ke tiaj produktoj posedas antioksidigajn, anti-bakteriajn kaj antivirusajn proprecojn krom inhibi la agadon de diversaj bakterioj.
Armenoj en Kanado
Armenoj en Kanado (okcident-armene: գանատահայեր, orient-armene: կանադահայեր, kanadahajer; france: Arméno-Canadiens) estas civitanoj kaj konstantaj loĝantoj de Kanado, kiuj havas totalan aŭ partan armenan devenon. Laŭ la kanada censo en 2016 ili nombras preskaŭ 64,000, dum sendependaj taksoj alitas ĝin ĝis ĉirkaŭ 80,000 kanadanoj de armena origino, kun la plej altaj taksoj atingantaj 100,000. Kvankam signife pli malgranda ol la armena usona komunumo, la formado de ambaŭ spertis similajn stadiojn komenciĝantajn en la malfrua 19-a jarcento kaj iom post iom disetendiĝante dum la 20-a jarcento kaj pli. La plej multaj armenaj kanadanoj estas posteuloj de pluvivantoj de la armena genocido de la Proksima Oriento (Sirio, Libano, Egiptio), kun malpli ol 7% de ĉiuj kanadaj armenoj naskiĝintaj en Armenio. Hodiaŭ plej multaj armenaj kanadanoj loĝas en Granda Montrealo kaj Granda Toronto, kie ili establis preĝejojn, lernejojn kaj komunumajn centrojn.
Historio
La unuaj armenoj migris al Kanado en la 1880-aj jaroj. La unua registrita armeno, kiu ekloĝis en Kanado, estis viro nomata Garabed Nergarjan, kiu venis al Port Hope, Ontario en 1887. Proksimume 37 armenoj ekloĝis en Kanado en 1892 kaj 100 en 1895. Plej fruaj armenaj migrantoj al Kanado estis viroj, kiuj serĉis dungadon. Post la Hamidaj masakroj de mezaj 1890-aj jaroj, armenaj familioj de la Otomana Imperio komencis ekloĝi en Kanado. Antaŭ la Armena genocido de 1915 ĉirkaŭ 1.800 armenoj jam loĝis en Kanado. Ili estis precie de la armenaj provincoj de la Otomana Imperio kaj kutime loĝis en industriaj urbaj areoj. La enfluo de armenoj al Kanado estis limigita en la post-mondmilita epoko ĉar la armenoj estis klasifikitaj kiel azianoj. Tamen, ĉirkaŭ 1.500 postvivantoj de la genocido, plejparte virinoj kaj infanoj, venis al Kanado kiel rifuĝintoj. En 1923-1924 ĉirkaŭ 100 armenaj orfoj en aĝo de 8-12 jaroj, poste konataj kiel La Ĝorĝtaŭnaj Knaboj, estis alportitaj al Kanado de Korfuo, Grekio fare de la Armena Kanada Helpfonduso de Ĝorĝtaŭno, Ontario. Sinkronigita "La Nobla Eksperimento", ĝi estis la unua humanitara agado de Kanado en internacia skalo. La Ĝorĝtaŭna Loĝejo (nun la Komunuma Centro Cedarvale) estis nomumita historia kaj protektita urba ejo en 2010.
Entute inter 1900 kaj 1930 ĉirkaŭ 3 100 armenoj eniris en Kanadon, el kiuj 75% ekloĝis en Ontario kaj 20% en Kebekio. Samtempe okazis migrado al Usono. Inter 1899 kaj 1917 la nombro de armenoj, kiuj eniris en Usonon el Kanado, estis 1.577. Inter 1931 kaj 1949 nur 74 armenoj migris al Kanado. Ekde la 1940-aj jaroj la komunumo ankoraŭ ne estis pli granda ol 4,000 homoj. La du fruaj centroj de la armena komunumo estis en Brantford kaj Sankta Katarino, Ontario, kaj ĉiu havis 500 armenojn en la 1920-aj jaroj. La unua armena preĝejo estis establita en Sankta Katarino en 1930, iĝante la centro de la armenoj en Kanado.
Enmigradaj leĝoj estis malstreĉitaj en la post-milita epoko. Per la klopodoj de la Kanada Armena Kongreso envenis miloj da armenoj. En la 1960-aj jaroj ĉirkaŭ 5.000 armenoj ekloĝis en Kanado kaj en la 1970-aj jaroj Kanado jam fanfaronis pri armena loĝantaro de 30.000. Plej multaj armenoj venis de Mezoriento (Sirio, Libano, Egiptio, Turkio) kaj Grekio. Migrantoj de soveta Armenio ankaŭ pli kaj pli translokiĝis al Kanado. La Armena Soveta Enciklopedio havas artikolon pri armenoj (1980) de Suren Eremian kiu taksis ĉirkaŭ 50.000 armenojn en Kanado. La saman nombron donis Hrag Vartanjan, verkante por la Revuo AGBU en 2000.
En la 2010-aj jaroj miloj da siriaj armenaj familioj fuĝantaj de la milito tie ekloĝis en Kanado. Antaŭ decembro 2015 la Armena Komunuma Centro, registar-aprobita sponsorado, kaj individuaj kanadaj armenoj kunsponsoris proksimume 2,500 siriajn armenojn. La Diocezo de la Armena Eklezio de Kanado sponsoris ĉirkaŭ 1,000 siriajn armenajn rifuĝintojn antaŭ 2016.
Demografio
Laŭ la plej nova kanada censo, farita en 2016, 63.810 homoj kun armena deveno loĝas en Kanado, el kiuj 34.560 postulis nur armenan devenon, dum 29.250 homoj indikis la armenan kiel unu el siaj multoblaj devenoj. La nombro de kanadaj armenoj staris je 37 500 en 1996, kiam la nombro de armenoj unue estis raportita en kanadaj censoj. En du jardekoj, de 1996 ĝis 2016, la nombro de kanadaj armenoj kreskis 1,7 fojojn.
Laŭ la censo de 2006, plej multaj kanadaj armenoj estis kanadaj civitanoj (45.960 kontraŭ 4.535 ne kanadaj civitanoj). El 50 500 armenoj en Kanado tiutempe, 19 910 estis klasifikitaj kiel neenmigrintoj, dum 30 055 estis enmigrintoj, plejparte el Okcidenta kaj Centra Azio kaj Mezoriento (22 300), Norda Afriko (3,755) kaj Orienta Eŭropo (1,460). En 2006 armeni-naskitaj kanadanoj nombris 2,195. Ĝi kreskis al 4.165 antaŭ 2016, el kiuj 72% migris al Kanado inter 2001 kaj 2016.
Knaranaso
La Knaranaso (Anas strepera) estas birdo el la anasedoj kaj de ties tipa genro "Anas".
Armenoj en Kanado
Demografio
Neoficialaj taksoj metis la nombron de kanadaj armenoj signife pli altan ol censaj rezultoj. La Enciklopedio de la Armena Diasporo de 2003 taksis 60 000–65 000 armenojn en Kanado, dum la censo de 2001 trovis 40 505 kanadanojn de armena deveno. La Ambasado de Armenio en Kanado raportis ĉirkaŭ 81 500 armenojn en Kanado en 2009. Taksoj en la 2010-aj jaroj kutime variis de 80 000 ĝis 100 000.
Knaranaso
Aspekto
La Knaranaso longas averaĝe ĉ. 50 cm, sed ankaŭ 46–56 cm, kun enverguro de 78–90 cm, iom pli malgranda, svelta ol Platbeka anaso: ili ofte aperas kune. Ĝia frunto altiĝas krute; la flugilspegulo kaj de masklo kaj de femalo estas blanka kun nigra bordo eksteren, sed tio videblas nur dum flugado.
La reprodukta virbirdo estas griza, lia malantaŭo nigra kaj la flugilkovriloj estas kaŝtanbrunaj. Lia blanka ventro tre diferencas dum flugo el la nigraj vostoplumoj. La beko estas griza, la kruro estas oranĝflava. La blanka speguleto videblas eĉ ripoze. Somerfine (eklipsa plumaro), la virbirdo similas al la inbirdo, sed la kaŝtanbrunaj flugilplumoj restas kaj li estas kutime pli griza supre kaj havas malpli da oranĝeca koloro en la beko.
Armenoj en Kanado
Geografia distribuo
Laŭ la censo de 2016, la plej granda nombro da armenoj loĝas en la jenaj censaj metropolaj areoj kaj censaj aglomeraĵoj: Montrealo (26.100), Toronto (21.710), Vankuvero (2.845), Otavo-Gatineau (1.735), Hamiltono (1.360), Kiĉenero- Kembriĝo-Vaterloo (1.270), Kalgario (1.010), Sankta Katarino-Niagaro (920), Edmontono (620), Windsor (570).
Knaranaso
Aspekto
La femalo estas helbruna kaj similas al inbirdoj ĉu de la Platbeka anaso ĉu de la Pintvostanaso, sed ŝi estas malpli granda kaj havas malpli longan voston, blankajn flugilspegulon kaj ventron kaj oranĝflavan makulon apudbeke.
Armenoj en Kanado
Geografia distribuo
La plej alta koncentriĝo de armenaj kanadanoj de iu grava setlejo estas en Lavalo (parto de Granda Montrealo), kie la armenoj estas la 9-a plej granda etno kaj konsistas el ĉirkaŭ 2,5% de la tuta loĝantaro.
Knaranaso
Aspekto
Ambaŭ seksoj suferas du plumoŝanĝojn jare, sekve al junula plumoŝanĝado.
Armenoj en Kanado
Lingvo kaj edukado
En la censo de 2006, el la 50 500 kanadaj armenoj, 10 250 indikis la anglan kiel gepatran lingvon, dum 3 995 indikis la francan. Plimulto (34 345) indikis neoficialan lingvon kiel sian gepatran lingvon. Plej multaj kanadaj armenoj asertis paroli aŭ ambaŭ oficialajn lingvojn (la angla kaj la franca: 23.785) aŭ la anglan nur (21.965), dum malplimulto parolas nur la francan (2.700). Proksimume 2.045 kanadaj armenoj parolas nek la anglan nek la francan .
Plej multaj armenlingvanoj en Kanado parolas okcidentan armenan, dum malplimulto parolas orientan armenan.
Knaranaso
Aspekto
La Knaranaso estas tre silentema anaso, escepte dum la pariĝada memmontrado. Inoj elsendas alvokon similan al kvakado de ino de Platbeka anaso, sed pli altatona, foje transkribita kiel gag-ag-ag-ag. Maskloj elsendas gruntadon, transkribita kiel nhek, kaj fajfon.
Armenoj en Kanado
Armenaj lernejoj
La unua armena lernejo en Kanado estis establita en Sankta Katarino en 1919. La unua tago registar-sponsoritaj armenaj lernejoj estis establitaj en la 1970-aj jaroj. La unua lernejo Armén-Québec Alex Manoogian School en Montrealo en 1970. Nuntempe funkcias ses armenaj lernejoj en Kanado. Ili inkluzivas kvin elementajn lernejojn (tri en Montrealo, du en Toronto) kaj unu mezlernejon en Montrealo (École Arménienne Sourp Hagop).
Knaranaso
Distribuado
La Knaranaso reproduktiĝas en la nordaj areoj de Eŭropo kaj Azio, kaj centra Nordameriko. En Nordameriko ties reprodukta teritorio kuŝas laŭlonge de la rivero Sankt-Laŭrenco, tra la Grandaj Lagoj, Alberto, Saskaĉevano, la Dakotoj, suden al Kansaso, okcidenten al Kalifornio, kaj laŭlonge de marborda Pacifiko en Kanado kaj suda marborda Alasko. La teritorio de tiu birdo ŝajne etendas al orienta Nordameriko. Tiu membro de la grupo de la plaŭdanasoj estas tre migranta, kaj vintras pli sude ol sia reprodukta teritorio, el marborda Alasko, suden al Centrameriko, kaj orienten al Idaho, Kansaso, Ohio, Virginio, kaj pli suden al Centrameriko. En aliaj kontinentoj observeblas vintre en Italio, Iberio, Balkanio kaj eĉ ĝis Barato. Ili atingas ankaŭ oriente de Ĉinio kaj Japanio.
Armenoj en Kanado
Religio
Plej multaj armenaj kanadanoj apartenas al la Armena Apostola Eklezio. Ĝiaj parokejoj estas aligitaj al la Patrina Seĝo de Sankta Eĉmiadzin (sub la Armena Diocezo de Kanado) aŭ la Sankta Seĝo de Kilikio (Armena Prelato de Kanado). La Armena Diocezo de Kanado estis fondita en 1983 dum la regado de Katolikoso Vazgen la 1-a. Ĝi disbranĉiĝis de la Nov-Jorka Urba Diocezo de Usono. La Armena Prelato de Kanado estis fondita en 2002, disiĝante de la Armena Prelato de Orienta Usono, kiu siavice disiĝis de la Armena Prelato de Usono, origine establita en 1958, dum la pinto de konfliktoj Eĉmiadzin-Kilikio. La Armena Diocezo kaj Prelato havas entute 20 preĝejojn. Ontario enhavas duonon (10), sekvatan de Kebekio (4), Brita Kolumbio (2), Alberto (2), Manitobo (1) kaj Nordokcidentaj Teritorioj (1).
Knaranaso
Distribuado
Ties konservostatuso estas Malplej Zorgiga.
En Britio, la Knaranaso estas malabunde reproduktanta birdo kaj vintra vizitanto, kvankam ties populacio pliiĝis ĵusajn jarojn. Plej verŝajne ties etendo parte rilatas al enmetado, ĉefe en Anglion, kaj parte al koloniigo en Britio, ĉar kontinentaj birdoj restas por reproduktiĝi en Skotio. Ĝi estis registrita ĉe la Rivero Avon en Hampshire. En Irlando malgranda reprodukta populacio ĵus setlis, centre en Wexford en la sudo kaj en Lough Neagh en la nordo.
Armenoj en Kanado
Religio
Malplimulto de armenaj kanadanoj estas protestantaj kaj katolikaj. La Armena Katolika Eklezio havas du preĝejojn: Nia Sinjorino de Narek en Saint-Laurent (Montrealo, 1983) kaj Sankta Gregorio la Iluminanto en Toronto (1993). La du preĝejoj funkcias sub la armena katolika Eparkio de Nia Sinjorino de Narek en Usono kaj Kanado. Ĝis 10.000 katolikaj armenoj loĝas en Kanado, kun la plej granda komunumo en Montrealo.
Knaranaso
Kutimaro
La Knaranaso estas birdo de malfermaj humidejoj, kiaj prerioj aŭ stepaj lagoj, humidaj herbejoj aŭ marĉoj kun densa borda vegetaĵaro, kaj kutime manĝas per plaŭdado plantomaterialon havante kapon submerĝita. Ili povas manĝi ankaŭ malgrandajn helikojn kaj vermojn.
Armenoj en Kanado
Religio
Estas kvar armenaj protestantaj preĝejoj en Kanado, du en Montrealo kaj unu en Toronto kaj Kembriĝo. Unu en Montrealo kaj la preĝejo en Toronto estas en komunio kun la Armena Evangelia Eklezio, dum la aliaj du estas aligitaj al la Unuiĝinta Eklezio de Kanado, sed estas "aŭtonomaj kaj havas servojn en la armena vulgara lingvo."
Organizoj
Kelkaj armenaj organizaĵoj havas filiojn en Kanado, inkluzive la nepartian kaj laikan Armena Ĝenerala Bonvola Unio (AGBU), kiu havas du sidejojn en Montrealo (fondita en 1957) kaj Toronto. Aliaj armenaj organizaĵoj kun establita ĉeesto en Kanado estas la Armena Krizphelpo kun dek sidejoj, la Hamazgajin Armena Eduka kaj Kultura Societo, kaj Homenetmen. Armenia Fund ankaŭ havas du filiojn (en Montrealo kaj Toronto).
Knaranaso
Kutimaro
Ĝi ne estas tiom gregemaj kiom ĉe kelkaj plaŭdanasoj for de la reprodukta sezono kaj tendencas formi nur malgrandajn arojn. Temas pri tre silentema specio; la masklo havas akran fajfadon, dum la ino havas kvakadon similan al tiu de la Platbeka anaso. Junuloj manĝas ĉefe insektojn dekomence; plenkreskuloj manĝas ankaŭ kelkajn moluskojn kaj insektojn dum la reprodukta sezono. La Knaranaso estas unu el la specioj al kiuj aplikiĝas la Agreement on the Conservation of African-Eurasian Migratory Waterbirds (AEWA).
Ĝi flugas kiel Platbeka anaso, sed ties flugiloj estas pli pintaj.
Armenoj en Kanado
Organizoj
La tri tradiciaj partioj de la armena diasporo ĉeestas en Kanado. La naciisma Armena Revolucia Federacio (ARF, Daŝnakcutjun) estas senkompare la plej granda kaj plej influa kun naŭ sidejoj. Ĝiaj aktivaj rondoj inkluzivas la junan branĉon (Armenian Youth Federation, AYF) kaj la Armenian National Committee of Canada (ANCC), establita en 1965 kun la misio antaŭenigi la "zorgojn de la armena kanada komunumo sur larĝa gamo da temoj, inkluzive de kreskigado de publika konscio por subteni liberan, unuiĝintan kaj sendependan Armenion". La nuna proparolanto de la ARF-Buroo, Hagop Der-Ĥaĉaturjan, estas el Montrealo. La konservativaj partioj Ramgavar kaj socialdemokrataj Henĉako havas filiojn en Montrealo kaj Toronto.
Knaranaso
Kutimaro
Ĝi vivas en lokoj simile al Platbeka anaso. Ĝi aperas ĉe marbordo nur malofte.
Taksonomio
Tiu holarktisa specio estis unuafoje priskribata de Linnaeus en sia verko Systema naturae de 1758 laŭ sia nuna scienca nomo.
La plej proksima parenco de la Knaranaso ene de la genro Anas estas la Falĉilanaso, sekve de la fajfanasoj.
Estas du subspecioj, kvankam unu estas jam formortinta:
Tutmonda malvarmiĝo
Tutmonda malvarmiĝo estis ĉefe konjekto dum la 1970-aj jaroj pri tuja malvarmiĝo de la surfaco de la Tero kaj de la atmosfero finante periodon de etenda glacialo. Tiu hipotezo havis malmultan subtenon en la scienca komunumo, sed akiris portempan popularan atenton pro kombino de iometa subira tendenco de temperaturoj el la 1940-aj jaroj al komenco de la 1970-aj jaroj kaj gazetaraj informoj kiuj ne akurate montris la tutan panoramon de la sciencklimata literaturo, i.a., pli granda kaj rapide kreskanta literaturo projektante futuran varmigon pro la forceja efiko de gaselsendoj. La nuna scienca opinio pri klimata ŝanĝo estas, ke la Tero ne daŭre malvarmiĝis, sed male suferis tutmondan varmiĝon laŭlonge de la 20a jarcento.
(17660) 1996 VP6
(17660) 1996 VP6 estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la de la brita amatora astronomo Stephen P. Laurie elde Church Stretton (Shropshire, Unuiĝinta Reĝlando).
Antónia Éder Kubayné
KUBAYNÉ ÉDER Antónia [pr. kubaine: e:der] estis hungara kantistino-aktorino naskiĝinta en Koloĵvaro en januaro 1811 kaj mortinta en Debrecen la 19-an de majo 1838.
Kariero
Antónia Éder Kubayné en 1818–19 estis infanaktorino en trupo de Székesfehérvár. En 1823 ŝi elpaŝis en Koloĵvaro en roloj de naivulino kaj sopranulino. Ŝia edzo estis aktoro Pál Kubay. Ekde 1830 ŝi ludis en Kassa. En trupo de sia patro ŝi aperis en Miskolc, Debrecen, Nagyvárad. En 1835 ŝi havis sukceson en la Várszínház de Buda.
Montegallo
Montegallo estas komunumo de Italio.
Ladislav Kyselý
Ladislav KYSELÝ (naskiĝis la 27-an de junio 1926 en Mořkov - mortis la 25-an de aŭgusto 2003) estis ĉeĥa esperantisto, fondinto de Junularo Ostrava en la 50-aj jaroj de la 20-a jarcento kaj fondinto de teatra kolektivo, por kiu li verkis spektaklojn. Plie li instruis Esperanton, preparis ekspoziciojn pri Esperanto kaj tradukis al Esperanto ĉeĥajn kaj slovakajn kantojn. Lia plej fama traduko estas la kanto Mariŝa:
Kantono Gratiot
La kantono Gratiot - pronoco laŭ sistemo IFA - situas en la subŝtato Miĉigano de Usono. Laŭ censa takso de ĝi havis  loĝantojn. Ĝia ĉefurbo nomiĝas Ithaca, kvankam la plej larĝa urbo estas Alma.
843
En la jaro 843 post Kristo okazis, interalie:
V. Stankiević
V. STANKIEVIĆ estis frua esperantisto.
En 1896 eldoniĝis, ĉe la presejo de W. Tümmel en Nurnbergo, lia rakonto El la vivo de esperantistoj, frua ekzemplero de esperantlingva literaturo. La rakonto priskribas la vivon de juna esperantisto, kiu esperantistigas amikinon, edziĝas al ŝi kaj havas filon.
Loriol-du-Comtat
(jen france, okcitane L'Auriòu dau Comtat) estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Vaucluse (franca elparolo: [], okcitane Vauclusa), en la regiono Provenco-Alpoj-Bordo Lazura (Provence-Alpes-Côte d'Azur, prononcata, okcitane Provença-Aups-Còsta d'Azur). Fine de en la komunumo vivis.
Benken ZH
Pri la komunumo
Benken estas komunumo en la distrikto Andelfingen, Kantono Zuriko, Svislando. Ĝi havis -- loĝantojn je la 31-a de decembro 2007.
Geografio
Benken situas en la Zurika Vinlando, iomete oriente de la landlimo inter Svislando kaj Germanio, disigite de la landlimo per la urbeto Rejnaŭo ZH kaj Dachsen je la suda deklivo de la monto Cholfirst, kiu apartenas al la Ĵuraso.
Trafiko
Benken apartenas al la Zurika Trafik-Unio kaj estas per poŝtaŭto ligita al stacidomo de Marthalen, de kie trajne facile atingeblas Ŝafhaŭzo aŭ Vinterturo. La vilaĝo ankaŭ havas aliron al la aŭtoŝoseo A4.
Historio
La plej fruaj setlejspuroj estas romia vilao kaj frualemanaj tombejoj. Unua dokumenta mencio de Benken okazis sub la nomo Pecchinhova en la jaro 858 en donacletero al la Monaĥejo Rejnaŭo. En la 13-a jarcento la loko Benchon estas pli ekzakte menciita. En la jaro 1540 la urbo Zuriko transprenis la regadon de Benken.
Projektita findeponejo por radiokativa rubo
La Svisa Nacia Kooperativo por Deponado de Radioaktiva Rubo (NAGRA) studis kadre de la Projekto Garantio, ĉu eblas deponi en la ĵurasaj rokoj de la komunumo Benken subtere la, kiun produktas la kvin svisaj atomcentraloj. La esplorkomisiono venis al la konkludo, ke la opalinustono en la Zurika Vinlando taŭgus por tia deponejo, sed la politika kontraŭstaro al tia projekto jam estas antaŭvidebla.
Para (distrikto)
La distrikto Para estas unu el 10 distriktoj de Surinamo. Sur areo de 5 393 kvadrataj kilometroj laŭ la stato de la censo de 2012 vivis 24 700 loĝantoj, kio rezultigas loĝdenson de 4,6 homoj po kvadrata kilometro. Administra centro estas la samnoma urbo Onverwacht.
Kovrita ponto de Waterford
La Kovrita ponto de Waterford (angla nomo Waterford Covered Bridge) estas 26,2 m longa, 4,2 m larĝa kovrita ligna ponto, kiu traarkas la rivereton LeBoeuf Creek en Waterford Township en Erie County (Pensilvanio). Ĝi estis konstruita en 1875 kaj iĝis registrita la 17-an de septembro 1980 en la National Register of Historic Places.
La ponto havas kapablon de 3-5 tunoj por trafiko.
Politiko "rigardu orienten"
La politiko "rigardu orienten" aŭ "look east" en la angla origine estis politiko iniciita en Barato en 1991 kaj indikis strategian movon de la barata pespektivo al la mondo. Ĝi estiĝis kaj evoluiĝis sub la registaro de la ĉefministro P.V. Narasimha Rao kaj strikte sekvita de la sekvaj registaroj de Atal Behari Vajpayee kaj Manmohan Singh.
Laŭ Sunanda K. Datta-Ray, aŭtoro de la nura librolonga esploro de tiu politiko, en:Looking East to Look West: Lee Kuan Yew's Mission India (Rigardi orienten por rigardi okcidenten), Rao priskribis la politikon kiel nur la unua etapo de strategio por favori ekonomikan kaj sekurecan kunlaboron kun Usono. Tamen rigardi orienten memfiniĝis, ĉefe pro la ministro Lee Kuan Yew.
Kiel diris la ĉefministro Manmohan Singh: la politiko "rigardu orienten" ne estas nur ekstera ekonomia politiko; ĝi estas ankaŭ strategia movo de la vido de Barato al la mondo kaj de la loko de Barato en tutmonde evoluanta ekonomio.
Naoki Matsushita
Naoki Matsushita (松下 直樹, n. ) estas japana futbalisto.
Li futbalis ĉe JEF United Ichihara.
Nottwil (stacidomo)
Nottwil estas fervoja stacidomo en Nottwil, Svislando.
Izoamila dujodoacetato
Izoamila dujodoacetato aŭ C7H14I2O2 estas kemia kombinaĵo rezultanta el interagado de la dujodoacetata acido kun izoamila alkoholo, senkolora aŭ flaveca likvaĵo uzata en kemiaj sintezoj. Izoamila dujodoacetato ne estas solvebla en akvo, sed estas solvebla en etanolo, propilena glikolo, kloroformo, eteroj, kaj oleoj.
Reĝa Vojo de Landa Interno
La Reĝa Vojo de Landa Interno (hispane: El Camino Real de Tierra Adentro), ankaŭ konata kiel Vojo de la Arĝento aŭ Vojo al Santa Fe, estis komerca vojo el 2.560 kilometroj longaj kiu ligis la urbojn Meksikurbo (Meksiko) kaj Santa Fe, Nov-Meksiko (Usono) entre 1598 kaj 1882.
Ekde la jaro 2010 ĝi estas Monda heredaĵo de Unesko kaj en ĝia itinero troviĝas pluraj aliaj mondaj heredaĵoj.
Principo de konservado de movokvanto
Laŭ la principo de konservado de movokvanto, la vektora sumo de ĉiuj movokvantoj (\vec{p}_{i}) en izolita sistemo de materialaj punktoj estas konstanta.
Izolita sistemo, signifas, ke ne ekzistas eksteraj fortoj. Internaj fortoj ne ŝanĝas la sumon.
La principo estas rekta rezulto de la Leĝoj de Newton pri movado en ĝenerala formo. Ankaŭ estas rezulto de sendependeco de Lagranĝiano (Hamiltoniano) pro transloko en spaco.
Antónia Pongrácz
Biografio
Antónia Pongrácz inter 1957-58 studis en la Belarta Altlernejo Ion Andreescu de Kluĵo, kie ŝia majstro estis Tibor Kádár. Komence ŝi laboris kiel grafikisto, sed al kuraĝigo de Károly Fuhrmann ŝi faris metal- kaj juvelkreaĵojn. Ŝin influis forte la popolarto kaj naivisma artoj. Ŝi interesĝisis ankaŭ pri tekstilarto.
Yu Gil-jun
Yu Gil-jun (koree: 유길준;兪吉濬, 4-a de oktobro 1856 - 30-a de septembro 1914) estis korea sendependeca aktivisto kaj politikisto, reformisma aktivisto, klerisma filozofo. Kromnomo estis Gudang (구당 矩堂), Chonmin (천민 天民), Guil (구일 矩一).
15672 Sato-Norio
15672 Sato-Norio estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la japanaj astronomoj Hiroki Kosaj kaj Kiiĉiro Furukaŭa elde la Observatorio Kiso sur la Monto Ontake (gubernio Nagano, Japanio).
Nomo
Ĝi estis nomita en memoro de Sato-Norio (1865–1942), japana instruisto de la Meiji-epoko naskiĝinta en gubernio Okajama.
Butila klorido
Butila klorido aŭ C4H9Cl estas kemia kombinaĵo, apartenanta al la funkcia grupo de la esteroj de la klorida acido kaj butila alkoholo. Butila klorido estas senkolora likvaĵo kun penetranta odoro, uzata kiel analiza reakciaĵo kaj en la fabrikado de kosmetikaĵoj kaj farmaciaĵoj. Kutime ĝi estiĝas per kondensiĝa reakcio aŭ per esterigo de Fischer-Speyer kun sulfata acido kiel katalizilo. Butila klorido estas malmulte solvebla en akvo, sed tute solvebla en alkoholo, duetila etero, kloroformo kaj plejmulto el la organikaj solvantoj. Butila klorido reakcias kun fortaj oksidigagentoj kaj fortaj bazoj kaj posedas antifungajn kaj antibakteriajn proprecojn.
Cut
Pri la aliaj signifoj de CUT rigardu en CUT.
Cut [kut] (hungare: Kútfalva, germane: Quellendorf) estas vilaĝo en Rumanio orient-sudoriente de Sebeş. En 1910 Kútfalva havis 1 890 loĝantojn (rumanoj); en 1992 1 381 (rumanoj). Ĝia unua mencio skribe estas en 1291. Ĝis 1919 apartenis al Hungario, al departemento Alsó-Fehér. Administre ĝi apartenas al Câlnic.
Eksteraj ligiloj
Lista över golftermer
Port-Boulet (stacidomo)
Port-Boulet estas franca stacidomo sur linio -, situanta en  Chouzé-sur-Loire, en departemento Indre-et-Loire, regiono Centro-Valo de Luaro.
Temas pri stacidomo de Société nationale des chemins de fer français (SNCF), priservata de trajnoj Centro-Valo de Luaro.
12-a de majo
La 12-a de majo estas la 132-a tago de la jaro (la 133-a en superjaroj) laŭ la Gregoria kalendaro. 233 tagoj restas.
Je la 12-a de majo okazis, interalie:
Tagoj de semajno
La 12-a de majo estas (laŭ gregoria kalendaro):
Mikroregionoj de Norda Rio-Grando
La brazila subŝtato de Norda Rio-Grando dividiĝas statistike (sed ne politike aŭ administracie) en 19 mikroregionoj:
Formale tiuj mezo- kaj mikroregionoj nur ekzistis inter la jaroj 1989 kaj 2017, sed neformale ili daŭre uzatas por priskribi situon de urbaj kaj neurbaj municipoj kaj aliajn geografiajn lokojn, kiel montoj, lagoj, riveroj, akvobaraĵoj, minejoj kaj simile.
István Tüdős
István Tüdős [iŝtvAn tudOŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo Tüdős István estis hungara kalvinana pastro, episkopo, altlerneja instruisto, senatano.
István Tüdős naskiĝis la en Mihályi (Hungara reĝlando, Habsburga Imperio, nuntempa Michalovce en Slovakio), li mortis la  en Miskolc.
Biografio
István Tüdős maturiĝis en gimnazio en Sárospatak en 1866, poste li studis teologion en la sama urbo akirinta dipomon en 1890. Li plustudis en Jena kaj Kolozsvár po unu lernojarojn, en 1892 li doktoriĝis. Post siaj studoj li estis pastro en Miskolc ĝis 1895, poste li ekinstruis en akademio en Sárospatak. En 1905 li denove estis pastro en Miskolc, kie li estis altrangigita eklezia dekano en 1910. En 1914 li estis elektita episkopo, tial en la sekva jaro aŭtomate li estis senatano. Li ofte kontribuis ĉefe en ekleziaj gazetoj.
Esperanta vortoprovizo
Esperanta vortoprovizo estis origine difinita en Unua Libro, eldonita de L. L. Zamenhof en 1887. Ĝi enhavis ĉirkaŭ 900 radikajn vortojn. La reguloj de la lingvo permesas al parolantoj pruntepreni vortojn kiel necese, rekomendante nur ke ili serĉu la plej internaciajn vortojn kaj ke ili pruntu unu bazan vorton kaj derivu aliajn de ĝi, prefere ol prunti multajn vortojn kun rilataj signifoj. En 1894, Zamenhof eldonis la unuan Esperantan vortaron, nome Universala vortaro, kiu estis verkita en kvin lingvoj kaj provizis pli grandan aron da radikaj vortoj.
De tiam multaj vortoj estis pruntitaj de aliaj lingvoj, precipe tiuj de Okcidenta Eŭropo. En freŝaj jardekoj, la plej multaj el la novaj pruntoj aŭ stampoj estis teknikaj aŭ sciencaj terminoj; terminoj en ĉiutaga uzo estas pli verŝajne derivitaj de ekzistantaj vortoj (ekzemple komputilo, de komputi), aŭ etendante ilin por kovri novajn signifojn (ekzemple: muso nun ankaŭ signifas komputila eniga aparato, kiel en la angla kaj en aliaj lingvoj). Ekzistas oftaj debatoj inter Esperanto-parolantoj pri ĉu aparta pruntado estas pravigita aŭ ĉu la neceso povas esti renkontita per derivado aŭ etendante la signifon de ekzistantaj vortoj.
Originoj
Esperanto okupas mezan terenon inter "naturaj" konstruitaj lingvoj kiel Interlingua, kiu prenas vortojn amase el siaj fontaj lingvoj kun malmulte da interna derivado, kaj antaŭaj interfacoj kiel Solresolo, en kiuj la vortoj ne havas historian rilaton al aliaj lingvoj. En Esperanto, vortoj de radiko estas pruntitaj kaj retenas multe de la formo de ilia fonta lingvo, ĉu la fonetika formo (eks- el ex-) aŭ ortografia formo (teamo de angla team). Tamen, ĉiu radiko povas tiam formi kelkajn derivojn, kiuj povas iomete simili al ekvivalentaj vortoj en la fontlingvoj, kiel ekzemple registaro, kiu derivas el la latina radiko reg (regi).
844
En la jaro 844 post Kristo okazis, interalie:
Saramacca
La distrikto Saramacca estas unu el 10 distriktoj de Surinamo. Sur areo de 3 636 kvadrataj kilometroj laŭ la stato de la censo de 2012 vivis 17 480 loĝantoj, kio rezultigas loĝdenson de 4,8 homoj po kvadrata kilometro. Administra centro estas la samnoma urbo Groningen.
KPO
La vorto havas plurajn signifojn:
31240 Katrianne
31240 Katrianne estas malgranda malhela asteroido de la asteroida zono malkovrita la de la germana amatora astronomo Gerhard Lehmann elde la Publika Observatorio de Drebach (Saksio, Germanio).
Pentastila kolonaro
Pentastila kolonaro estas kolonaro kun kvin kolonoj. Ĝi estas tipa de la klasika arkitekturo, sed ne ofta.
Laŭ Francisko Azorín Pentastilo estas Konstruaĵo havanta kvinkolonan vicon antaŭfasade. Kaj li indikas etimologion el greka pente + stilos (5 kolono), kaj de tie la latina pentastylus.
845
En la jaro 845 post Kristo okazis, interalie:
Moskva ĉirkaŭiganta aŭtovojo
Moskva ĉirkaŭiganta aŭtovojo (Московская кольцевая автомобильная дорога, МКАД) estas cirkla aŭtomobila ŝoseo, kiu dekomence ĉirkaŭas administran teritorion de Moskvo (nun al Moskvo estas aldonitaj multaj eksteraj teritorioj). Ĝia longo estas 108,9 km.
Mezoregionoj de Norda Rio-Grando
La brazila subŝtato de Norda Rio-Grando dividiĝas statistike (sed ne politike aŭ administracie) en 4 mezoregionoj:
Malsanokosta asekuro
En la unuopaj naciaj lingvoj la tipo asekuro havas diversajn nomon: ekzemple en la angla temas pri health insurance, do "sanecoasekuro", en la germana kontraste temas pri Krankenversicherung, do "malsanula asekuro", aŭ en la nederlanda lingvo ekzakte estas "malsanokosta asekuro" (ziektekostenverzekering).
Anizoila klorido
Ĝi estas sintezata ekde la p-anizata acido per interagado kun klorida acido. Ĝi estas stabila kemia komponaĵo sed eksplode reakcias kun akvo, humideco, fortaj oksidigagentoj kaj fortaj bazoj. Ĝi estas uzata en produktado de sennombraj derivaĵoj kun antioksidigaj proprecoj kaj en la traktado kontraŭ la HIV-viruso.
Oktila jodido
Oktila jodido aŭ 1-Jodo-oktano estas organika kombinaĵo apartenanta al la familio de la jodidoj, rezultanta el interagado de la jodida acido kaj oktanolo. Oktila jodido estas senkolora lumsensiva likvaĵo, nesolvebla en akvo sed solvebla en alkoholoj kaj aliaj nepolaraj organikaj solvantoj. Oktila jodido prezentas jodatomon ligitan al oktila grupo. Ĝi konsistas je 8 karbonatomoj, 17 hidrogenatomoj, 1 jodatomo kaj posedas antifungajn kaj antimikrobajn proprecojn.
Trezoroj Seuso
Trezoroj Seuso estas luksa impona servicaro el pura arĝento iam uzita en Panonio, apud Balatono. Ĝi konsistas el kruĉoj, vazoj, ujoj, teleroj kaj similaj.