cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Patro Goriot
Resumo
Rastignac tamen decidas resti en la itala teatrejo de Parizo kun Delphine dum la tuta vespero. La postan tagon, li revenas al la gastejo Vauquer, kie patro Goriot videble senfortiĝas. La junulo tiam anoncas al Delphine, ke ŝia patro estas mortanta, sed la juna virino montriĝas senĉagrena pri la sorto de sia patro. Goriot agonias en sia ĉambreto : li deziras vidi siajn du filinojn por la lasta fojo, sed ili bedaŭrinde restas forestaj. Nur Rastignac kaj sia amiko Bianchon akompanas la maljunulon dum la lastaj momentoj de lia vivo. Rastignac ŝarĝas sin per la flegado de la kadavro kaj per la entombigo de Goriot. Li poste ĉeestas la religian ceremonion akompanate nur de Bianchon, kaj sekvas la funebrantaron ĝis la tombejo Père-Lachaise :
Literatura kunteksto
Kiam Honoré de Balzac komencis la redaktadon de Patro Goriot en 1834, li estis jam verkinta plurajn dekojn da libroj, inkluzive de longa serio da kaŝnome eldonitaj romanetoj. Li verkis en 1829 romanon titolitan Les Chouans, kiun li por la unua fojo subskribis per sia vera nomo. Ĝin sekvis La Kolonelo Chabert (1832) kaj Ŝagrena ledpeco (1831). Ĉirkaŭ tiu periodo komencis Balzac aliformi sian verkaron en koheran sagaon da romanoj, kiu fariĝis la vasta Homa Komedio. Tiu aro da romanoj dividiĝas en sekcioj, kiuj temas pri la variaj aspektoj de vivo en Francio dum la frua 19-a jarcento.
Unu el tiuj aspektoj, kiuj plej fascinis Balzac, estis la vivmaniero de krimuloj. Dum la vintro de 1828-29, la franca rabisto (kaj poste policisto) Eugène François Vidocq eldonis siajn memuarojn kaj rakontis siajn krimajn grandfarojn. Balzac renkontis Vidocq en aprilo 1834, kaj tuj uzis lin kiel modelon por la romanpersono Vautrin, kiun la verkisto estis imaganta por estonta verko.
Redaktado kaj eldono
Balzac komencis verki la romanon en septembro 1834, okaze de restado en la kastelo de Saché, proksime al Tours. Li unue intencis redakti nur mallongan novelon pri patro reĵetita de liaj filinoj. En lia taglibro estas pluraj, nedatitaj notoj pri la intrigo : "Temo de Patro Goriot - Bona viro - mezklasa gastejo - rento da 600 frankoj - senhavigante sin por siaj filinoj, kiuj ambaŭ havas rentojn da 50 mil frankoj - mortante samkiel mizera hundo". La verkisto bezonis nur kvardek aŭtuntagojn por verki la unuan skizon de Patro Goriot, laborante kelkfoje po dudek horoj tage. La romano estis eldonita kiel plurepizoda rakonto en la periodaĵo Revue de Paris inter decembro 1834 kaj februaro 1835 : la 26-an de januaro finfine anoncis Balzac, ke "hodiaŭ finiĝas Patro Goriot". La teksto estis eldonita entute en marto de la eldonentrepreno Werdet, kiu ankaŭ publikigis la duan eldonon en majo post la rapidega vendo de la 1200 unuaj ekzempleroj.
Multe reviziita tria eldono aperis en 1839 fare de la eldonejo Charpentier. Kiel ĉiam, Balzac skribis abundajn notojn sur la prov-ekzempleroj senditaj de siaj eldonistoj, tiel ke la pli postaj eldonoj de liaj romanoj estis ofte malsamaj ol la unuaj. Koncerne Patro Goriot, li interalie anstataŭigis plurajn protagonistojn per personoj jam aperintaj en romanoj, kiujn li antaŭe verkis. Li cetere aldonis novajn paragrafojn plenajn je detaloj.
La persono Eugène de Rastignac jam aperis kiel maljunulo en la pli frua, fantazia kaj filozofia romano Ŝagrena ladpeco (franclingve La Peau de chagrin). Kiam li redaktis la unuan skizon de Patro Goriot, Balzac nomis la personon "Massiac", kaj tiam subite decidis reuzi la saman personon el Ŝagrena ladpeco. Aliaj personoj de la romano ŝanĝiĝis laŭ la sama metodo. Patro Goriot estas do la unua romano de Balzac, en kiu la uzado de reaperintaj personoj fariĝas rigora, organizita kutimo de la verkisto. Tiu tekniko progrese imponis sin kiel unu el la ĉefaj proprecoj de la verkaro de Balzac.
En 1843, Balzac klasifikis Patro Goriot en la sekcion "Scenoj de la pariza vivo" (Scènes de la vie parisienne) de La Homa Komedio. Iom poste, li reklasifikis ĝin en la sekcion "Scenoj de privata vivo" (Scènes de la vie privée) pro tio, ke la romano multe emfazas la privatajn vivojn de siaj personoj. La enkategoriigo de la romanoj, laŭ Balzac, celis krei aron da verkoj, kiuj "vortpentras la tutan socion, kaj skizas la gigantecon de ĝia tumulto". Balzac zorgeme konsideris la plej konvenan sekcion por ĉiu romano, kaj ofte reordigis la strukturon de La Homa Komedio.
Stilo
La stilo de Honoré de Balzac en Patro Goriot estas klare influita de la usona romanisto James Fenimore Cooper kaj de la skota verkisto Walter Scott. Konforme al la vidpunkto de Cooper, Balzac ekzemple konsideris la Indianojn de Nord-Ameriko kiel homa barbarismo, kiu postvivis provojn de civilizado. En prefaco por la dua eldono de Patro Goriot skribis Balzac, ke la ĉefpersono Goriot - kiu pliriĉiĝis per la komerco de nudeloj dum malsatega epoko - estis rigardebla kiel "ilinojo de la farunkomerco" aŭ kiel "hurono de la gren-merkato". La romanpersono Vautrin cetere priskribas Parizon kiel "forsto de la Nova Mondo, kie dudek specoj de sovaĝaj triboj kontraŭas unu la alian" - alia indico de la influo de Cooper.
Ankaŭ Scott profunde influis Balzac, precipe koncerne la uzadon de realaj historiaj okazaĵoj kiel realistaj fonoj por liaj romanoj. Kvankam historio ne estas fundamenta elemento en Patro Goriot, la postnapoleona epoko ludas tre gravan rolon por la kunteksto de la romano. La influo de Scott estas plie videbla pro la multnombraj detaloj en la teksto. En sia enkonduka teksto de 1842 pri La Homa Komedio, Balzac laŭdas Scott kiel "moderna trubadoro", kiu "vivigis [literaturon] per spirito estinta". Sed Balzac samtempe riproĉis la skotan verkiston pro lia ekcesa romantikigo de historio, kaj li tial provis esprimi en siaj propraj verkoj pli moderan vidpunkton pri homa naturo.
Kvankam la romano estis ofte rigardita kiel "mistero", ĝi ne vere apartenas al la krimliteratura ĝenro. Patro Goriot plivole temas pri la deveno de sufero kaj pri la kialoj de nekutimaj homaj kondutoj. Videblas nur fragmentoj de la personeco de ĉiu protagonisto pro la mallongeco de plejmultaj scenoj : la legantoj disponas do nekompletajn informojn pri la proprecoj de la personoj. Vautrin, ekzemple, regule aperas aŭ forestas el la intrigo - proponante konsilojn al Rastignac, ridindigante Goriot, subaĉetante la serviston Christophe por eniri la gastejon nokte - antaŭ ol esti senmaskigita kiel majstra krimulo. La ofta apero kaj malapero de personoj estas tipa tekniko tra la tuta Homa Komedio.
Oni povas ankaŭ difini Patro Goriot kiel formadromano aŭ "bildungsroman", en kiu naiva junulo plenkreskiĝas kaj lernas la manierojn de la mondo. Pluraj personoj kiel S-ino de Bauséant aŭ Goriot iasence fariĝas la kuratoroj de Rastignac, malkaŝante al li la krudan verecon de la pariza socia vivo kaj la vojon al sukceso. Samkiel ĉiu ordinara homo, Rastignac estas unue naŭzita de la malbelega realeco sub la glata aspekto de sociaj manieroj. Tamen, li finfine akceptas kaj partoprenas tion : rezignante modestan sed honestan juran karieron, Rastignac ekstrebas al socia prestiĝo per mono kaj virinoj. Tio iasence spegulas la vivon de Balzac mem, kiu studadis juron dum tri jaroj sed poste senapetitiĝis pri tiu fako.
Reaperantaj personoj
Patro Goriot estas grava, frua etapo koncerne la uzadon fare de Balzac de reaperantaj personoj : personoj el antaŭaj romanoj reaperas en pli malfruaj verkoj, ofte dum malsamaj periodoj de siaj vivoj. Kontenta pri la efekto farita de la reapero de Rastignac, Balzac inkludis entute 23 reaperantajn personojn en la unua eldono de Patro Goriot. Okaze de la revizioj por postaj eldonoj, la verkistoj eĉ aldonis 25 pliajn reaperantajn personojn. Kvankam Balzac jam antaŭe uzis tiun teknikon, la koncernitaj personoj ĝis tiam nur ludis malgravajn rolojn, kaj restis sufiĉe identaj tra la variaj romanoj. Tute kontraŭe, la reapero de Rastignac kreas por la unua fojo en la verkaro de Balzac romanlongan subintrigon, kiu klarigas kaj maturigas reaperantan personon.
Balzac plueksperimentis tiun metodon tra la tridek jaroj, dum kiuj li ellaboris La Homan Komedion. Ĝi ebligis tute novan, profundegan karakterigon de la personoj, preter la kapableco de klasikaj priskriboj aŭ dialogoj. "Kiam reaperas la personoj", rimarkas la kritikisto Samuel Rogers, "ili ne alpaŝas el nenie ; ili aperas el la privateco de siaj propraj vivoj, de kiuj ni ne rajtis vidi unu intertempon". La komplekseco de la vivoj de la personoj neeviteble igis Balzac fari kelkajn erarojn pri kronologio kaj kohereco, sed la kelkaj malĝustaĵoj montriĝas malgravaj kompare kun la vasteco de la projekto. La legantoj plejofte timas pri la grandega nombro da personoj en la universo de Balzac, kaj sentas sin senigitajn je gravaj informoj pri ili. La krimliteratura verkisto Arthur Conan Doyle ekzemple konfesis, ke li neniam provis legi Balzac, ĉar li "ne sciis, kie komenci".
La reaperado de personoj havis neatenditajn konsekvencojn por la intrigo de Patro Goriot. La reapero de la barono de Nucingen en La Domo Nucingen (1837) ekzemple malkaŝas, ke la amrilaton inter lia edzino kaj Rastignac li mem zorgeme planis kaj favoris. Tia nova detalo ege lumigas la agadojn de la tri koncernitaj personoj en Patro Goriot, tiel kompletigante la intrigon per posta romano.
Realismo
Balzac uzadas zorgemajn, abundajn detalojn por priskribi la gastejon Vauquer, ĝiajn loĝantojn kaj la ĉirkaŭan mondon. Li pro tiu tekniko estas ofte konsiderita kiel la fondinto de realistaj romanoj. La detaloj plejparte emfazas la senhavecon de la pensionanoj de la gastejo Vauquer. Multe malpli akurataj montriĝas la priskriboj de pli riĉaj domoj : la ĉambroj de la loĝejo de S-ino de Bauséant ricevas nur maldiligentan atenton, dum la familio Nucingen vivas en domo skizita kiel eble plej minimume.
Komence de la romano, Balzac deklaras (en la angla) : "Ĉio veras". Kvankam la personoj kaj peripetioj estas fikciaj, la uzitaj detaloj ja fidele spegulas la realecon de la pariza vivmaniero tiutempe kaj la mondon ĉirkaŭ la gastejo Vauquer. La strato Neuve-Sainte-Geneviève (kie situas la gastejo) prezentas "malhelan mienon pro la domoj, kaj sugestas karceron pro la altaj ĝardenmuroj". La internaĵo de la gastejo estas penige priskribita, el la fava salono ("Pli deprima estas nenio") ĝis la tegaĵoj de la muroj bildigantaj feston ("paperoj, kiujn malgranda ĉirkaŭurba taverno disdegnus") — jen sufiĉe ironia dekoracio ene de domo renomita pro ĝiaj aĉaj manĝoj. La detalon pri la tegaĵo ŝuldas Balzac al la eksperteco de sia amiko Hyacinthe de Latouche, kiu estis lerta tapetisto. La verkisto eĉ difinas la gastejon per ĝia fia odoro, liadire ekskluzive flarebla en tiu malriĉa domo.
Socia statuso
Per siaj personoj kaj romanoj, Balzac krude eksponas la kruelan darvinismon de la tiama socio. En precipe verdirema parolado, S-ino de Bauséant ekzemple donas al Rastignac la jenajn konsilojn :
Tiu senkompata konduto estas ankaŭ konsilita de Vautrin, kiu diras al Rastignac : "La sekreto de grandaj riĉecoj sen videblaj kaŭzoj estas forgesita krimo, kiu estis taŭge plenumita". Tiu frazo estis ekde tiam multfoje parafrazita kiel : "Malantaŭ ĉiu granda riĉeco estas granda krimo".
Influo de Parizo
La priskribo de sociaj rangoj fare de la romano estas tipa de tiutempa Parizo, kiu tiam estis unu el la plej dense loĝataj urboj de Eŭropo. Trairante nur kelkajn stratojn, Rastignac alkondukas la leganton al ege malsamaj kvartaloj, plejofte klasifikitaj laŭ la rango de iliaj loĝantoj. La Parizo de la Burbona Resurtronigo nature dividiĝis en apartajn kvartalojn, kaj tri el ili precipe elstariĝas en Patro Goriot : la aristokrata areo ĉirkaŭ la Bulvardo Saint-Germain, la nove altklasa distrikto ĉirkaŭ la strato Chaussée-d'Antin, kaj la orienta deklivo de la monteto Sainte-Geneviève.
Tiuj kvartaloj de la urbo estas kvazaŭe mikrokosmoj, kiujn Rastignac klopodas mastrumi. Vautrin, dume, agadas kamufle, moviĝante tra ili tute silenteme. Rastignac, kiel naiva junulo el la franca kamparo, serĉadas novan hejmon en tiu mondo. Parizo proponas al li oportunon por forlasi lian malproksiman familion kaj renovigi sin pli konforme al la malglata aspekto de la urbo. Lia elmigro urben similas al tiuj de multaj homoj, kiuj tiam transloĝiĝis al la franca ĉefurbo, duobligante ĝian loĝantaron inter 1800 kaj 1830. La intrigo de la romano estas do labirinte kunligita al la urbo, en kiu ĝi okazas. "Parizo", klarigas la kritikisto Peter Brooks, "estas la nuba ĉeesto, kiu donas al la romano ĝian apartan tonon".
Korupto
Ambaŭ Rastignac kaj Goriot reprezentas individuojn koruptitajn de iliaj deziroj. Pro sia avideco je socia prestiĝo, Rastignac estas ofte komparita al Faŭsto, dum Vautrin iasence similas al Mefistofelo. Laŭ la kritikisto Pierre Barbéris, la longa parolado de Vautrin al Rastignac estas "unu el la plej gravaj momentoj de la Homa Komedio, kaj sendube de la tuta monda literaturo". La socia tumulto tiam spertita de Francio konsistigas la fonon, sur kiu baziĝas la egoista kaj ambicia ideologio de Vautrin, kiu kuraĝigas Rastignac imiti lin. Pri la fina korupto de la animo de Rastignac tamen kulpas la tuta socia strukturo, ne nur Vautrin, kiu simple instruas al la junulo ĝeneralan metodon. Kvankam li reĵetas la proponon de Vautrin koncerne la murdon de la frato de Victorine, Rastignac cedas al la brutalaj principoj, sur kiuj prosperas alta socio. Fine de la romano, li konfidas al Bianchon : "Mi estas en Infero, kaj tie mi devas resti".
Dum Rastignac deziras riĉecon kaj prestiĝan statuson, Goriot sopiras al la amo de siaj filinoj tiel fervore, ke lia pasio preskaŭ ŝajnas kiel religia kulto. Ĉar li simbolas tipan burĝon, kiu pliriĉiĝis per komerco (kaj ne pro denaska aristokrata privilegio), liaj nobele edzinitaj filinoj ja akceptas preni lian monon, sed nur malvolonte kaj diskrete vizitas lin. Eĉ kiam li estas agonianta fine de la romano, li vendas siajn lastajn bienojn por siaj filinoj.
Familiaj rilatoj
En la romano, la rilatoj inter familimembroj konformas al du leĝoj : geedzeco ĉefe servas kiel makiavela helpilo por atingi financan sukceson, dum la devoj de la malpli juna generacio por la pli juna aliformiĝas en oferadon kaj senhavigon. Delphine estas enkaptita en senama edziniĝo kun la barono de Nucingen, monavida bankisto. La barono ja scias pri la adultoj de sia edzino, kaj uzas tion kiel konvenan pretekston por eltiri plian monon el ŝi. Anastasie, dume, estas edzinita al la grafo de Restaud, kiu ne zorgas pri ŝiaj nelegitimaj gefiloj sed koleriĝas pri la juveloj, kiujn ŝi vendas por vivteni sian amanton. Tia bildigo de edziĝo kiel ilo por potenco spegulas la malmolkorajn, nestabilajn sociajn strukturojn de tiu tempo.
Parencoj, male, senĉese dediĉas sin al siaj infanoj : Goriot laŭvorte oferas ĉion por siaj filinoj. En la romano, Balzac difinas lin kiel la "Kriston de patreco" pro lia konstanta suferado en la nomo de liaj infanoj. Ĉar Delphine kaj Anastasie, obseditaj pri socia prestiĝo, finfine ignoras kaj forlasas lin, la situacio de Goriot ŝajnas despli indigninda. La fino de la verko emfazas la kontraston inter la lastaj minutoj de Goriot en lia mortlito kaj la festa balo organizita de S-ino de Bauséant, kiun ĉeestis liaj filinoj sed ankaŭ Rastignac, tiel sugestante fundamentan skismon inter socio kaj familio.
La perfido de la filinoj de patro Goriot estas ofte komparita al tiu de la personoj de La Reĝo Lear, fare de William Shakespeare. Analizante tiun komparon, la kritikisto George Saintsbury asertas, ke la filinoj de Goriot estas "tiel certe la murdantinoj de sia patro, kiel [la filinoj de Lear] Goneril kaj Regan". Kiel montras Herbert J. Hunt en sia libro Balzac's Comédie humaine, la sorto de Goriot estas iasence pli tragika, ĉar la maljunulo "havas unu Regan kaj unu Goneril, sed neniun Cordelia".
Ankaŭ la familio de Rastignac ofereme dediĉas sin al li. Ĉar li estas konvinkita, ke li ne kapablos atingi decan statuson en Parizo sen konsiderinda riĉeco, li sendas leteron al sia familio por peti plian monon : "Vendu kelkajn el viaj malnovaj juveloj, afabla patrino mia ; aliajn juvelojn mi donos al vi tre baldaŭ". Ili ja sendas la petitan monon kaj (kvankam tio ne rekte legeblas en la romano) konsekvence spertas penigajn vivkondiĉojn. Lia familio, foresta dum lia restado en Parizo, pli kaj pli malproksimiĝas malgraŭ tiu oferado. Goriot kaj Vautrin ja kvazaŭe ludas la rolon de patroj por la junulo, sed ili forestas kaj Rastignac restas tute sola fine de la romano.
Kritikoj kaj adaptoj
Patro Goriot estas plejofte rigardita kiel la plej esenca romano de Balzac. La verko havis konsiderindan influon sur la franca literaturo, kiel montras la fama rimarko de la romanisto Félicien Marceau : "Ni ĉiuj estas gefiloj de Patro Goriot". Martin Kanes, en sia libro Le Pére Goriot: Anatomy of a Troubled World, difinas la romanon kiel "la kernŝtonon de la Homa Komedio". Ĝi cetere estas la centre studita verko fare de Anthony Pugh en lia volumena libro pri la reaperantaj personoj de Balzac (Balzac's Recurring Characters). Oni verkis kompletajn ĉapitrojn nur pri detaloj koncerne la gastejon Vauquer. Ĉar ĝi montriĝas precipe grava por la studado de franca literaturo, Patro Goriot estis tradukita multfoje kaj multlingve.
La unuaj komentoj pri la libro montriĝis sufiĉe variaj. Kelkaj kritikistoj akuzis Balzac pri plagiato, pri la troa kaj teda detalemeco de kelkaj paĝoj kaj pri la ekscesa karikaturigo de la pariza altsocio. Aliaj legantoj mallaŭdis la dubindan moralecon de la personoj kaj suspektis, ke Balzac provis pravigi tiajn kondutojn. Oni riproĉis al li, ke ne estis en la libro pli multaj honorindaj homoj. Al tiuj riproĉoj respondis Balzac disdegne en la dua prefaco de 1835, skribante pri Goriot : "Kompatindulo ! Liaj filinoj rifuzis agnoski lin pro tio, ke li senriĉiĝis ; nun la kritikistoj reĵetas lin pro tio, ke li estas malmorala".
Multaj tiutempaj komentistoj estis tamen entuziasmaj : recenzo en Le Journal des femmes proklamis, ke la okulo de Balzac "penetras ĉien, samkiel ruza serpento, por sondi la plej intimajn sekretojn de virinoj". Alia recenzo en La Revue du théâtre laŭdis lian "admirindan teknikon pri detaloj". Multaj similaj recenzoj pruvas la tujan sukceson kaj popularecon de la libro. Balzac mem ege fieris pri sia verko, deklarante eĉ antaŭ la eldono de la fina versio : "Patro Goriot estas furioza sukceso ; miaj plej persistegaj malamikoj devis kurbiĝi. Mi triumfis super ĉio, super amikoj samkiel enviuloj".
Tra la jaroj post sia eldono, la romano estis ofte adaptita kiel teatraĵo. Du teatraj spektakloj organizitaj en 1835, nur kelkajn monatojn post la eldono de la romano, kontribuis al ĝia populareco kaj pligrandigis la prestiĝon de Balzac. En la 20-a jarcento produktiĝis diversegaj kinaj versioj de Patro Goriot, inkluzive de adaptoj reĝisoritaj de Jacques de Baroncelli, Robert Vernay kaj Travers Vale. Pli moderna adapto estis filmita en 2004 de Jean-Daniel Verhaeghe, kun la aktoro Charles Aznavour kiel patro Goriot. La nomo "Rastignac", dume, iĝis ironia vorto en la franca lingvo : ĝi aludas al persono, kiu pretas je io ajn por rangaltiĝi.
Esperanta traduko
Ekzistas ankoraŭ neniu traduko de Patro Goriot al Esperanto.
(14067) 1996 GY17
(14067) 1996 GY17 estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la belga astronomo Eric Walter Elst elde la Observatorio La Silla en Ĉilio.
Valonoj
La valonoj estas etna grupo en Belgio. Ĝi estas difinebla laŭ diversaj kriterioj:
Ádám Würtz
Ádám Würtz [vurc], laŭ hungarlingve kutima nomordo Würtz Ádám estis hungara grafikisto, pentristo, ilustristo.
Ádám Würtz naskiĝis la en Tamási, li mortis la  en Budapeŝto.
Biografio
Ádám Würtz post lernado eklaboris en presejo, sed hejme li desegnadis. En 1946 li iris al Budapeŝto, kie li frekventis liberan akademion. Liaj plej gravaj instruistoj estis Endre Szervánszky, Gábor Tolnai, János Kmetty, Károly Koffán, András Beck kaj Ferenc Medgyessy. Samtempe vespere li lernis en gimnazio. Li akiris diplomon en Hungara Belarta Alternejo en 1953. Liaj majstroj estis Károly Koffán, Gyula Hincz, Sándor Bortnyik kaj Bertalan Pór. En la sekvaj jaroj aŭ jardekoj li studvojaĝis al Sovetunio, Aŭstrio, Rumanio, Grekio, Italio, Ĉinio, Svislando, Anglio, Pollando kaj Germanio. Post siaj studoj li kreis grafikoserion pri konstruado de Sztálinváros. En la sama jaro li ricevis mendon pri libroilustraĵoj, tiu laboro iĝis konstanta. Liaj pentraĵoj en aŭkcioj ne aperas, nur la grafikaĵoj. Li ricevis premiojn inter 1957-1986. Li edziĝis en 1955, lia edzino naskis trifoje.
Listo de asteroidoj (92001–93000)
La asteroidoj ricevas numeron nur kiam ilia orbito estas konfirmita ; tio, kio povas okazi tre longtempe post ilia malkovro. Ne estas kongruo inter la numero kaj la dato de la malkovro.
Esceptokaze, kelkaj raraj asteroidoj ricevis nomon ; plejparte el la aliaj havas nenian menciindecon.
Éva Lakó
Éva LAKÓ [lakO], Éva Lakóné Hegyi rumania hungara arkeologino, muzeologino. Ŝi naskiĝis en Chinteni la. Ŝi estis la edzino de lingvisto Elemér Lakó.
Kariero
Éva Lakó akiris diplomon pri historio en Universitato Bolyai de Kluĵo (1957). Ŝi laboris en la Historia kaj Arta Muzeo de Zalău. Ŝi publikigis en Előre, Falvak Dolgozó Népe, Művelődés. Ŝi esploris lastatempe la malnovajn tombŝtonojn de la loka tombejo, la historion de urbo inter 16-a kaj 20-a jarcentoj. En gazeto Szilágysági Szó ŝi publikigis artikolserion pri elstaraj personoj de la urbo.
Sóstófalva
Sóstófalva estas malgranda vilaĝo en Hungario, en regiono Norda Hungario, en departemento Borsod-Abaúj-Zemplén, en Distrikto Miskolc. La loknomo signifas: vilaĝo de-sala-lago.
Situo
Sóstófalva situas sur deklivoj, laŭ maldekstra bordo de Hernád, laŭ traira flankovojo. Szikszó troviĝas 8, Felsőzsolca 14, Szerencs 20, Miskolc 25, Encs 26 km-ojn.
Historio
Arkeologoj trovis restaĵojn en la proksimeco el la neolitiko. La proksima, jam malaperinta vilaĝo Hoporty estis menciita en 1387. Pli nova vilaĝo fondiĝis en 1896 (la pli frua vilaĝo situis pli proksime al la rivero, pro la inundoj la loĝantoj translokiĝis 2 km-ojn for).
Vilaĝservoj estas biblioteko, kulturdomo, kuracejo, kafejeto, migra poŝto.
Alsódobsza
Alsódobsza (alŝOdobsa) estas malgranda vilaĝeto en Hungario, en regiono Norda Hungario, en departemento Borsod-Abaúj-Zemplén, en Distrikto Szerencs.
Geografio
Alsódobsza situas sur ebenaĵo kaj sur mildaj deklivoj, laŭ maldekstra bordo de Hernád, laŭ traira flankovojo. Szikszó troviĝas 7, Felsőzsolca 17, Szerencs 18, Miskolc 22 km-ojn.
Historio
La unua mencio devenis pri la vilaĝo el 1337. En 1808 la loĝantoj elektis novan lokon por la setlejo, kies nomo estis Kis-Dobsza (=malgranda Dobsza). Ekde 1810 la nova nomo iĝis Alsódobsza (=Suba Dobsza). En 1891 incendio okazis.
Vilaĝservoj estas infanĝardeno, lernejo, migra poŝto.
Cyrille Poullet
Cyrille POULLET,  kromnomita Platano (naskiĝis en 1976 en Parizo 20-a distrikto) estas franca esperantisto. Li estis estrarano de JEFO, kontribuis al la esperantista gazeto Vola Püg' kaj estas membro de Pafklik, esperantlingva repa grupo.
Dunajská Streda
Dunajská Streda, hungare Dunaszerdahely, germane Niedermarkt, esperante Danuba Merkredo estas urbo en Slovakio. La loknomo signifas: Danubo-merkredo, ĉar iam okazis foiro merkrede.
Situo
La urbo situas sur ebenaĵo inter 2 riverobranĉoj de Danubo, laŭ ĉefvojo kaj fervojo Komárno-Bratislava. La ĉefurbo troviĝas 37 km.
20342 Trinh
20342 Trinh estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la en la kadro la kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de Jonathan Trinh, kiu mentoris unu finalist(in)on de la Intel Science Talent Search de 2004, scienca konkurso por lernantoj en lasta jaro de mezlernejo. Li instruas ĉe la Hightower High School en Missouri City (Teksaso, Usono).
Mario Draghi
Mario DRAGHI (naskiĝis la en Romo) estas itala ekonomikisto.
Jama prezidanto de la itala centra banko, li iĝis prezidanto de Eŭropa Centra Banko la, kiel posteulo de Jean-Claude Trichet. Tiukadre la du unuaj serioj de Eŭro-bankbiletoj estis subkribitaj de Mario Draghi. Ekde la 13-a de februaro 2021 ĝis la li estis ĉefministro.
Plumhavaj dinosaŭroj
Multaj paleontologoj konsideras la plumhavajn dinosaŭrojn esti transiraj formoj inter dinosaŭroj kaj birdoj (vidu birda origino). Oni jam delonge sciis ke antikvaj birdoj kiel arkeopterigo havis multajn reptiliajn trajtojn, kiel ungojn surfingre kaj dentojn. Dum multaj jaroj oni hipotezis ke birdoj evoluis de teropodaj dinosaŭroj. En la malfruaj 1990-aj jaroj la malkovrado de plumhavaj dinosaŭroj donis definitivan ateston de la ligo, kvankam la genealogiaj detaloj estas ankoraŭ nekompletaj.
Fruaj teorioj
Mallonge post la publikigo en 1859 de la Darvina Origin of Species ("Origino de Specioj"), brita biologo kaj defendanto de la evoluo-hipotezo Thomas Henry Huxley proponis ke birdoj estas la posteuloj de dinosaŭroj. Li menciis skeletajn similecojn, precipe inter iuj saŭriskiaj dinosaŭroj, fosilioj de la 'unua birdo' arkeopterigo, kaj modernaj birdoj. En 1868 li publikigis la artikolon On the Animals which are Most Nearly Intermediate between Birds and Reptiles [Pri la Bestoj plej mezaj inter Birdoj kaj Reptilioj], en kiu li defendis sian tezon. La gvidanta tiutempa spertulo pri dinosaŭroj, Richard Owen, malkonsentis kaj asertis ke arkeopterigo estis la unua birdo ekster la dinosaŭra evolulinio. Dum la sekva jarcento, hipotezoj pri tio ke birdoj estis dinosaŭraj posteuloj velkis kaj hipotezoj ke birdoj estis la posteuloj de krokodilomorfoj aŭ tekodontoj estis pli popularaj ol la ideo de birdoj devenis de dinosaŭroj aŭ aliaj arkosaŭroj.
En 1964 John Ostrom tamen malkovris fosiligitan dinosaŭron kiun li nomis Deinonychus antirrhopus, teropodo kies skeleta simileco al birdoj estis nepretervidebla. De post tiam Ostrom fariĝis gvidanta subtenanto de la teorio ke birdoj estas la rektaj posteuloj de dinosaŭroj. Pliaj komparoj de birdaj kaj dinosaŭraj skeletoj, kiel ankaŭ kladistika analizo, plifortigis la hipotezon, precipe por grupo de teropodoj nomataj maniraptoroj. Skeletaj similecoj trafas la kolon, la pubon, la manradikojn (duonlunaj karpaj ostoj), la 'brakojn' kaj pektoralan zonon, la skapolon, la klaviklon, kaj la karinon. Entute la birdoj kaj la teropodaj dinosaŭroj dividas pli ol cent anatomiajn trajtojn.
Ĝis la 1990-aj jaroj, la plimulto de la paleontologoj konsideris birdojn esti travivintaj dinosaŭroj kaj parolis pri 'ne-birdaj dinosaŭroj' (tiuj kiuj formortis) por diferencigi ilin de birdoj (birdaj dinosaŭroj). Iuj dinosaŭraj restaŭroprojektoj komencis bildigi dinosaŭrojn kun lanuga aŭ pluma kovraĵo.
Rektaj atestaĵoj por subteni la teorion tamen mankis. Iuj ornitologoj, inter ili Storrs L. Olson, kuratoro de la Smithsonia Instituto, kontestis la ligojn, menciante la mankon de fosiliaj atestaĵoj de plumhavaj dinosaŭroj.
Fosiliaj atestaĵoj
Post jarcento da hipotezoj sen konkretaj pruvaĵoj, oni trovis bele konservitan (kaj veran) fosiliaron de plumhavaj dinosaŭroj dum la 1990-aj kaj 2000-aj jaroj. La fosilioj konserviĝis en Lagerstätte — sedimenta deponaĵo montranta nekredeblan riĉecon kaj kompletecon de fosilioj en ĝi — en Liaoning (Ĉinio). La regionon ripete kovris vulkanaj cindroj venintaj de erupcioj en Interna Mongolio antaŭ 124 milionoj da jaroj, dum la frua kretaceo. La fajnaj cindroj konservis la vivaĵojn, kiujn ili kovris, en eksterordinara detaleco. Tie estis abunda vivo: milionoj da folioj, kaj la plej malnovaj angiospermoj, insektoj, fiŝoj, ranoj, salamandroj, mamuloj, testudoj, lacertoj, kaj krokodiluloj ĝis nun malkovritaj.
Inter la plej gravaj malkovraĵoj ĉe Liaoning estis multaj mirindaj fosilioj de plumhavaj dinosaŭroj, kaj daŭra alfluo de novaj trovaĵoj kaj kompletigas nian komprenon pri la ligo inter dinosaŭroj kaj birdoj kaj aldonas al teorioj pri la evoluo de plumoj kaj flugpovo.
Veraj plumoj?
Iuj asertis ke la supozataj plumoj de la ĉinaj fosilioj estis kromefiko de konservado. Spite dubojn la fosiliaj plumoj havas pli-malpli la saman aspekton kiel tiuj de birdoj fosiligitaj en la sama loko, do ne estas serioza kaŭzo kredi ke ili estas esence malsamaj; krome, la ne-teropodaj fosilioj de ĉi tiu loko ne montras plumojn - anstataŭe ili montras tion kio sendube estas haroj (iuj mamuloj) aŭ skvamoj (iuj reptilioj).
La arkeoraptora falsaĵo
En 1999 supozata fosilio de 'mankanta ligo', ŝajne plumhava dinosaŭro nomita "Archaeoraptor liaoningensis", trovita en Provinco Liaoning de nordorienta Ĉinio, montriĝis esti falsaĵo. Komparante la foton de la specimeno kun tiu de alia trovaĵo la ĉina paleontologo Xu Xing konkludis ke ĝi konsistis el la partoj de du diversaj bestoj. Lia aserto igis esploristojn de National Geographic revizii siajn notojn, kaj ili same konkludis. La suba parto venis de la dromeosaŭredo nun konata kiel mikroraptoro kaj la supra parto venis de primitiva birdo nun konata kiel janornito (antaŭe arkevolanto).
Listo de dinosaŭraj genroj konservitaj kun plumoj
Oni nun scias ke pluraj ne-birdaj dinosaŭroj havis plumojn. Rektaj atestaĵoj de plumoj ekzistas por la sekvaj genroj (listigitaj laŭ ordo de publikigo):
Primitivaj plumospecoj
Nuntempe la plej primitiva plumhava dinosaŭro (konata) estas sinosaŭropterigo (Sinosauropteryx) (vivis dum ĵurasio/kretaceo, antaŭ 150-120 milionoj da jaroj), kies korpon kovris plumecaj strukturoj aspektantaj kiel kavaj tuboj aŭ haroj. Ili eble ankaŭ havis hokojn, kiel lanugajn plumojn. Alia frua celurosaŭro, Dilong paradoxus (vivis dum la frua kretaceo), praulo de la tiranosaŭro, ankaŭ havis plumecajn strukturojn. La fosilioj de ĉi tiuj fruaj celurosaŭroj sugestas ke plumoj ekaperis kiel isolaĵo, por konservi korpotemperaturon (tiel donante ateston ke dinosaŭroj estis varm-sangaj). Laŭ tio, flugado rezultiĝis de posta evolua adaptado de plumoj.
La unuaj dinosaŭraj fosilioj de la regiono kiuj montriĝis havi verajn flug-strukturajn plumojn estis protarkeopterigo (Protarchaeopteryx) kaj kaŭdipterigo (Caudipteryx) (vivis antaŭ 135-121 milionoj da jaroj). Estas verŝajne ke ĉi tiuj dinosaŭroj uzis siajn plumojn por sin elmontri kaj ne por flugado. Inter postaj dinosaŭroj kun flug-strukturaj plumoj estis Pedopenna kaj Jinfengopteryx. Pluraj specimenoj de miktoraptoro (Microraptor) priskritaj fare de Xu kaj aliaj en 2003 montras ne nur flug-strukturajn plumojn sed ankaŭ verajn asimetriajn flugoplumojn, kiuj troviĝis sur la antaŭaj kaj malantaŭaj kruroj kaj vosto. Oni konsideras la asimetriajn plumojn nepre necesaj por flugado ĉe birdoj. Antaŭ la malkovro de Microraptor gui, arkeopterigo estis la plej primitiva besto konata kun asimetriaj flugoplumoj.
Taksonomio kaj la induktado de plumportado en aliaj dinosaŭroj
Fosiliaj plumpremaĵoj estas ege raraj; pro tio oni ĝis nun identigis nur malmultajn plumhavajn dinosaŭrojn. Per filogeneza enkrampigo sciencistoj tamen povas indukti la ĉeeston de plumoj ĉe malbone konservitaj specimenoj. Ĉiuj fosiliaj plumospecimenoj montriĝis havi certajn similecojn. Pro ĉi tiuj similecoj kaj la rezultoj de evolua esplorado preskaŭ ĉiuj sciencistoj konsentas ke plumoj povis estiĝi nur unu fojon ĉe la dinosaŭroj. Plumhavado sekve transdoniĝis al postaj, plue evoluintaj specioj (kvankam eblas ke iuj plumhavado perdiĝis ĉe iuj evolulinioj). Se dinosaŭro estas en evoluarbo je punkto interne de la plumhavaj evolulinioj, sciencistoj nun supozas ke ankaŭ ĝi havis plumojn, krom se troveblas kontraŭaj indikoj. Oni ankaŭ povas uzi ĉi tiun metodon por indukti la plumspecon kiun havis certa specio, ĉar la evoluhistorio de plumoj nun estas sufiĉe bone konata. (Prum k Brush, 2002).
La sekva evoluarbo montras la rilatojn de la diversaj grupoj de plumhavaj dinosaŭroj, kun notoj pri tio, kiujn speciojn oni trovis kun plumopremaĵoj kaj kiuj supozeble havis plumojn.
Celurosaŭroj ├─Tugulusaŭro (eble estis plumhava) │  └───Tiranosaŭroideoj (primitivaj plumoj     │    ├──?Dilongo (premaĵoj de plumoj)     │    └───Tiranosaŭro (premaĵoj de skvamoj, eble perdis iujn plumojn)     │     ├─Kompsognatedoj (primitivaj, du-brancaj plumoj)     │                ├─?Sinosaŭropterigo (premaĵoj de plumoj)     │                ├─Juravenatoro (premaĵoj de skvamoj, eble perdis iujn plumojn)     │                └─Kompsognato (plumoj eblaj)     │     └─Maniraptoroformaj          ├─Ornitomimosaŭroj (plumoj verŝajnaj)          ├─Alvarezosaŭredoj (plumoj kun centra alo)          │            └───Shuvuuia (plumoj konservitaj tri-dimensie)          │          └───Maniraptoroj (flugoplumoj kaj lanugecaj konturoplumoj)               ├─Jiĥianosaŭro (premaĵoj de plumoj)               │               ├─Oviraptoroformaj (alaj, plumecaj plumoj)               │    ├─Protarkeopterigo (premaĵoj de plumoj) │   │               │    ├─Oviraptorosaŭroj │   │     ├─Kaŭdipterigo (premaĵoj de plumoj) │   │     └───Oviraptoridae (plumoj tre verŝajnaj, skeletaj plumoadaptiĝoj, ŝpuroj pri konduto en nestado Citipati) │   │               │    └─Therizinosauria │           └─Bejpiaŭsaŭro (premaĵoj de plumoj) │              └───Paravoj (flugoplumoj kaj lanugecaj ) ├─Pedopeno (premaĵoj de plumoj) │                    ├─Deinonikosaŭroj (asimetriaj plumoj) │         ├─Troodontedoj │         │      └─Ĝinfengopterigo (premaĵoj de plumoj) │         │                     │          └─Dromaeosauridae │              ├─Rahonavo (skeletaj plumo/flugo-adaptiĝoj) │              ├─Kriptovolanto (premaĵoj de plumoj) │              ├─Mikroraptoro (premaĵoj de plumoj) │              ├─Sinornitosaŭro (premaĵoj de plumoj) │              └───Velociraptoro (plumoj tre verŝajnaj) │                    ├─Epidendrosaŭro (premaĵoj de plumoj) │                    └───Birdoj (asimetriaj flugoplumoj)
Pinhão (Serĝipo)
Pinhão estas municipo en la brazila subŝtato Serĝipo, kiu havis 5.973 loĝantojn en 2010.
Distrikto Girne
La distrikto Girne estas administra unuo de la Turka Respubliko Norda Kipro, oficiale rekonita nur fare de Turkio. Ĝi estas dividita je samnoma subdistrikto kaj aldone ja la komunumo Çamlıbel. Administra centro de la distrikto estas la urbo Kirenia, greke nomata Κερύνεια [Kerineia], turke Girne. En 2006 en la distrikto vivis 62 158 loĝantoj. La plej altranga oficulo de la distrikto turke laŭ tradicia titolo de la Otomana Imperio nomatas kaymakam.
Cravinhos
Cravinhos [kravinjŭs] ("Diantetoj" portugallingve) estas urbo kaj municipo en San-Paŭlio, Brazilo, kie Oswaldo Arruda Stein aktivis pri Esperanto dum pli ol kvindek jaroj. Omaĝe, la urba biblioteko havas lian nomon.
En Cravinhos ankaŭ naskiĝis Benedicto Silva.
La municipo havas 311 km² kaj ĉirkaŭ 32 mil loĝantojn. Ĝia moto estas "Pro Cravinhos Fiant Onmnia" (Por Cravinhos oni faru ĉion).
Kijiva Mohila Akademio
Nacia universitato "Kijiva Mohila akademio", ukraine Києво-Могилянська академія, estas unu el plej malnovaj universitatoj de orienta Eŭropo. En 1615 renoma kijivanino Halŝka Huleviĉevna donacis sian bienon al la Kijiva urba frataro, celante fondon de monaĥejo, malsanulejo kaj lernejo. La lasta en 1632 kuniĝis kun la lernejo de Metropolito Petro Mohila sub la nova titolo: Kijiva Fratara kolegio (poste - Akademio).
Siatempe finis ĝin 14 estontaj hetmanoj de Ukrainio, multaj metropolitoj, scienculoj, verkistoj.
1992 estas la jaro de la nuntempa renaskiĝo de la Akademio. Nun tie ĉi funkcias 6 fakultatoj kun 15 magistraj programoj (fakoj).
Jeff Dahlgren
Jeff DAHLGREN (naskiĝis la en Los Angeles, Usono), estas usona muzikisto kaj aktoro.
Augusto Pedro de Sousa
Augusto Pedro de Sousa (n. ) estas brazila futbalisto. Li ludis kiel mezkampulo.
Li futbalis en la Japana Ligo ĉe Kashima Antlers kaj Kawasaki Frontale. Kelkaj liaj brazilaj teamoj estis Goiás, Portuguesa, Corinthians kaj Botafogo.
Distrikto Waldeck-Frankenberg
La distrikto Waldeck-Frankenberg situas en la distriktaro Kassel de la germana federacia lando Hesio. Ĝia sidejo estas la urbo Korbach, plia grava urbo la kuraca centro Bad Wildungen. Fine de la distrikto sume havis  loĝantojn. Geografie la plejgranda parto de la distrikto apartenas al la regiona pejzaĝo kaj mezalta montaro Sauerland.
Granda artefarita lago, la Edersee, troviĝas en ĝia areo. Al la distrikto donis sian nomon la eksa princlando Waldeck kaj la urbo Frankenberg.
Najbaras la federacia lando Nordrejn-Vestfalio okcidente kaj norde, kaj la hesiaj distriktoj distrikto Marburg-Biedenkopf sude, Kassel kaj Schwalm-Eder oriente.
Urboj kaj neurbaj komunumoj
(inter krampoj la nombro de loĝantoj laŭ stato fine de )
Leventina (distrikto)
La distrikto Leventina (en Esperanto ankaŭ Leventino) estas administra unuo de Kantono Tiĉino. Ĝi havis 9554 loĝantojn la 31-an de decembro 2011. Ĝia ĉeloko estas la komunumo Faido.
Julio Bolbochán
Julio BOLBOCHÁN (Azul, la - Caracas, la ) estis argentina ŝakludisto, dufoja nacia ĉampiono, en 1946 kaj en 1948. Li fariĝis grandmajstro en 1977. Li estis en 6 ŝakolimpiadoj (1950, 1952, 1954, 1956, 1962 kaj 1966). Lia frato estis Jacobo Bolbochán.
Purio (manĝaĵo)
Purio (Hindie पूरी (pūrī), Urdue بوری, Tamile பூரி (pūri), Kanare ಪೂರಿ (pūri), Orije ପୁରି(pori), Telugue పూరి (pūri), Turke Puf böreği) estas Hindia pano, komune manĝata en Hindio, Pakistano, Turkio kaj Bangladeŝo. Ĝi estas manĝata por matenmanĝo, aŭ kiel manĝeto. Puri ankaŭ estas la nomo por pano Kartvelolingve.
Leventina (distrikto)
Komunumoj de la distrikto Leventina
La distrikto Leventina konsistas (stato en 2013) el 4 komunumaroj kun entute 10 komunumoj, el kiuj la ĉefloko Faido estas la plej granda. Jen la listo:
Koncentriteco
En kemio, koncentriteco mezuras kiom da specifa substanco estas miksita kun alia substanco. Tio povas rilati al ia kemia miksaĵo, sed plej ofte oni aplikas ĝin al la kvanto de solvita substanco en solvaĵo.
Por koncentri solvaĵon, oni aldonu plian solvotan substancon, aŭ redukti la kvanton de solvanto (ekzemple per vaporigado. Kontraste, por dilui solvaĵon, oni aldonu plian solvanton, aŭ reduktu la kvanton de solvitaĵo.
Krom se du substancoj estas tute mikseblaj, ekzistas nivelo de koncentriteco je kiu plia substanco ne solviĝos en la solvaĵo. Je tiu nivelo, la solvaĵo estas saturita. Se oni aldonas plian solvotaĵon al la solvaĵo, ĝi ne solviĝos (krom en esceptaj cirkonstancoj, kiam ĝi fariĝas supersaturita). Anstataŭe, fazoj apartiĝos, formante kunestantajn fazojn aŭ suspension. La nivelo de saturiĝo dependas de pluraj variabloj, ekzemple temperaturo kaj la naturo de la solvanto kaj la substanco solvita.
La analiza koncentriceco inkluzivas ĉiujn formojn de tiu substanco en la solvaĵo.
Kvalita priskribo
Neformale oni priparolas koncentricecon kvalite, uzante adjektivojn ekzemple "koncentrita" aŭ "forta" por solvaĵo kun relative alta koncentriteco. Tiaj terminoj rilatas la kvanton de substanco en miksaĵo al la observebla intenso de efikoj aŭ atributoj kaŭzitaj de tiu substanco. Ekzemple, praktika regulo estas ke ju pli koncentrita estas iu kolora substanco, des pli intensa estas la koloro de ĝia solvaĵo.
Kvanta notacio
Por sciencaj aŭ teknikaj aplikaĵoj, kvalita mezuro de koncentriteco preskaŭ neniam sufiĉas. Tial kvanta mezuro estas bezonata por priskribi la koncentritecon. La plej oftaj manieroj estas priskribitaj sube. Ili baziĝas sur maso, volumeno, aŭ materikvanto. Ne ĉiam estas facile konverti de iu notacio al alia, ĉar foje oni ankaŭ bezonas plian informon, ekzemple pri denso. Eble tia informo ne disponeblas, precipe se la temperaturo varias.
Molara koncentriteco
Por prepari solvaĵon de specifa molara koncentriteco, oni enmetu precize pesitan kvanton de substanco en mezuran flakonon, enmetu ioman solvanton por solvi ĝin, kaj fine enmetu solvanton por plenigi ĝis la volumena marko. noodles
Molara frakcio
La molara frakcio donas la materikvanton de substanco kiel proporcion de la suma materikvanto de substancoj en solvaĵo. Molara frakcio estas sendimensia kvanto. Ekzemple, 1 molaro de substanco solvita en 9 molaroj da solvanto havas molaran frakcion de 0,1.
Ĉi tiu mezuro estas ofte uzata por fazaj diagramoj. Ĝi havas avantaĝojn:
24464 Williamkalb
24464 Williamkalb estas asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la de la teamo de la astronomia kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de William B. Kalb, kiu gajnis la duan rangon en la Intel International Science and Engineering Fair de 2008 pro sia projekto pri materiala kaj biologia inĝenierarto. Li estis lernanto ĉe la Horace Mann School de Riverdale (Bronkso, Nov-Jorkio, Usono).
Halifax Gazette
La Halifax Gazette estis la unua gazeto de Kanado, establita la 23an de marto, 1752, en Halifakso, Nov-Skotio. Ĝi estis publikigita ĉiusemajne fare de John Bushell, kiu estis sekvinta projekton kiu estis iniciatita de lia partnero Bartholomew Green, Jr. La gazeto estis dependa de la registaro por la financo. Post Bushell, Anthony Henry (presisto) estis la publikigisto. La "Massachusetts Historical Society" en Bostono posedas la nuran restantan ekzempleron de la unua numero de la Halifax Gazette.
Academia.edu
Academia.edu socia retejo, kiu ĉefe celas provizi tujan distribuadon de esplorlaboroj de akademianoj kaj esploristoj en ĉiuj fakoj, fondita en 2008 fare de Richard Price. Academia.edu konsideras sin distribuejo por artikoloj en OpenAccess, kiujn aŭtoroj mem alŝutas kaj administras. Registrado necesas por alŝuti kaj konsulti enhavon, kiu ne povas esti aŭtomate eksportata al aliaj platformoj. Pro tiuj kialoj, ĝi estis klasifikita kiel socia retejo (social media) je la servo de esplorado anstataŭ kiel malfermita arkivo.
Ĝi estas nun posedata de komerca kompanio kun sidejo en San Francisko (Usono), kiu administras la dokumentan servilon. La kompanio ankaŭ kontraŭis la Research Works Act .
En 2019 estis pli ol 100 milionoj da uzantoj tutmonde. Neuniversitataj membroj ankaŭ povas registriĝi per Google-konto. Tiuj tiam ricevas, aldonita al sia profila URL, la mencion "independant" (sendepanda).
Funkcioj
En 2015, kolega reviziada funkcio nomata "Draft Session" estis aldonita, kiu subtenas la prinotadon de PDF- dokumentoj. Alia funkcio estas povi sekvi la agadojn de aliaj uzantoj pere butono 'follow' (sekvi). En 2019 estis pli ol 100 milionoj da uzantoj tutmonde.
Kritiko
Academia.edu ne estas konsiderata vera OpenAccess-servilo, ĉar ne ekzistas DOI-ŝlosila atribuo.
Male al instituciaj aŭ publikaj disciplinaj arkivoj, fermitaj kaj proprietaj datumbazoj ne garantias la ciferecan konservadon de tekstoj longtempe. Cetere, en 2019 la artikoloj de academia.eduili eĉ ne povas esti arĥivitaj en la retejo archive.org de interreta arkivo.
Vidu ankaŭ
ResearchGate
Ekstera ligilo
Oficiala retejo de Academia.edu
NGC 4208
NGC 4208 (aliaj indikoj — NGC 4212, IRAS12130+1411, UGC 7275, ZWG 69.110, MCG 2-31-70, VCC 157, PGC 39224) estas galaksio en konstelacio Berenica Hararo.
Hrihorij Skovoroda
Hrihorij Skovoroda (Григорій Сковорода, Gregorius Scovoroda, Григорий Сковорода; 3-an de decembro 1722 — 9-an de novembro 1794) estas elstara filozofo, poeto, pedagogo de ukraina kozaka deveno, kies verkaro ludis gravan rolon en la starigo de nova rusa kaj ukraina literaturo. Naskiĝis en Poltava provinco en la familio de malriĉa kozako. Lernis en Kijiva Mohila Akademio, de kie elportis riĉan sciadon, precipe de la antikvaj kaj okcident-eŭropaj filozofio kaj literaturo. Dum du jaroj li estis kantisto de la ĉekortega kapelo en Peterburgo. Vojaĝis kun la rusia misio eksterlande {Hungario, Aŭstrio, Slovakio, Pollando k.a.). Instruis poetikon kaj etikon en kolegioj, estis hejma instruisto. Skovoroda vivis tre modeste, ne strebante al altaj postenoj kaj riĉeco, kvankam la eklezia kaj laika potencoj multfoje tentis lin per gloro kaj abundo. Pro kulpigado en kontraŭeklezia kaj kontraŭŝtata agado li estis devigita forlasi la laboron en Ĥarkiva kolegio.
NGC 4208
Ĉi tiu objekto estas en NGC-katalogo kelkfoje, kun indikoj NGC 4208, NGC 4212.
Hrihorij Skovoroda
La lastajn dudek kvin jarojn de la vivo li migradis tra vilaĝoj, predikante per la vorto kaj per ekzemplo de la propra vivo siajn ideojn. Li fariĝis popola "migranta universitato", akirinta eksterordinaran popularecon. Skovoroda kiel filozofo kaj verkinto estis por sia tempo enciklopedie erudita homo, kreis propran filozofian sistemon kaj sistemon de sociopolitikaj kaj etikaj opinioj. Ĉefan lokon en la verkaro okupas la filozofiaj traktatoj, versaro "Ĝardeno de diaj kantoj", la fablo-kolekto "Ĥarkivaj fabloj", en kiuj Skovoroda tuŝas la problemon de la homo, ties feliĉon, serĉadon de la vojoj, kiuj kondukas al feliĉo de la aparta homo kaj de la tuta popolo.
NGC 4208
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Hrihorij Skovoroda
Liajn verkojn esperantigis Andreo Rogov, Volodimir Pacjurko, Gennadij Turkov.
Cetere la portreto de Hrihorij Skovoroda bildiĝas sur la monbileto de 500 ukrainaj hrivnoj. En la 6-a de majo 2022 lia domo kun muzeo estis detruita fare de la Rusia armeo.
Runo Stridell
Runo STRIDELL estas sveda esperantisto. En la esperantlingva literaturo li aparte konatiĝis pro siaj tradukoj de la verkoj La gnomaŭto de Upton Sinclair el la angla kaj Ronjo, rabista filino de Astrid Lindgren el la sveda. Ambaŭ verkoj aperis en la eldonejo Inko en Tyresö kaj senkoste elŝuteblas tra la komputila reto.
Broșteni
Broșteni estas nomo de pluraj lokoj en Rumanio:
Grunto
Grunto estas voĉo eksendita de multaj tipoj de bestoj, ĉefe mamuloj, ĝenerale kiam vidiĝas minacataj aŭ por timigi supozitajn malamikojn. Tiu sono estas atingita danke al la laŭta vibrado de la voĉkordoj post enspiri aeron.
Laŭ PIV grunt/i estas ne transitiva verbo kiu signifas bleki kiel porko. Tamen aliaj gruntoj estas elsenditaj de kelkaj marsupiuloj, primatoj ktp.
Onomatopeo
«Grrr» estas la plej komuna onomatopeo de grunto. Ĝi populariĝis en bildostrioj kaj televidserioj. Ĝi estas ĝenerale mallonga, sed ekzistas gruntoj pli longdaŭraj.
Záhoří (Černošín)
Záhoří (Sahorsch) estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de urbo Černošín, troviĝanta en distrikto Tachov. Ĝi troviĝas proksimume 4 km sudokcidente de Černošín. Estas ĉi tie registritaj 27 adresoj. En la jaro daŭre vivas ĉi tie.
Záhoří situas en katastra teritorio Záhoří u Černošína kun areo 1,71 km².
Historio
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1544.
En la jaro 1921 en la domaro vivis 97 loĝantoj (ĉiuj de germana naceco) en 16 domoj. Post la dua mondmilito estis la loĝantoj ellandigitaj kaj la vilaĝon oni ne sukcesis enloĝigi kaj tiu fakte pereis. En la areo de la vilaĝo konserviĝis ununura domo kaj ruinoj de kelkaj pluaj. Malantaŭ nordorienta fino de la iama interno de la vilaĝo konserviĝis kapeleto, en la paso de la jaro 2006 riparita. Plimulton de nuna konstruareo kreas kabanoj en rando de la katastra teritorio en valo de rivero Mže.
Kaligioj
La kaligioj estas etno en Sudano. La plej multaj el ili estas muslimoj. La kaligioj estas pli ol 10.000 homoj. Ili vivas en la regiono Bahr el Ghazal.
Kasian Sakoviĉ
Sakoviĉ Kasian ukraine Касіян Сакович (1578-1647) klera kaj eklezia aktivulo, monaĥo. Lernis en Lublin kaj Krakovo. En 1620-24 estis rektoro de Kijiva Fratara lernejo (nun - Kijiva Mohila Akademio). Filozofo kaj poeto. Verkis en la lingvoj malnovukraina kaj pola.
Lian poemon por Ukraina Antologio esperantigis Volodimir Pacjurko.