cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Plena grafeo
K1 ĝis K4 estas ebenaj grafeo. Teoremo de Kuratowski asertas, ke ebena grafeo ne povas enhavi parton K5 (aŭ la plenan dukoloran grafeon K3, 3) kiel minoro. Pro tio ke Kn inkluzivas Kn-1, plena grafeo Kn kun n > 4 ne esta ebena.
Muzeum Miniaturowej Sztuki Profesjonalnej Henryk Jan Dominiak en Tychy
La Muzeum Miniaturowej Sztuki Profesjonalnej Henryk Jan Dominiak en Tychy (Muzeum Miniaturowej Sztuki Profesjonalnej Henryk Jan Dominiak w Tychach, Muzeum Miniaturowej Sztuki Profesjonalnej Henryk Jan Dominiak in Tychy) estas muzeo de moderna arto en Tychy fondita en 2013 fare de Henryk Jan Dominiak, estas la plej malgranda muzeo en la mondo (6.15 m²). La muzeo estas kondiĉigita de kaj kontrolita fare de la Ministerio de Kulturo kaj Nacia Heredaĵo.
Taku Harada
Taku Harada (原田 拓, n. ) estas japana futbalisto.
Muzeum Miniaturowej Sztuki Profesjonalnej Henryk Jan Dominiak en Tychy
La 22-an de oktobro 2013, la regularo de la Muzeo, kiu havas 4 sekciojn, estis interkonsentitaj kun la Ministro de Kulturo kaj Nacia Heredaĵo, Bogdan Zdrojewski:
Taku Harada
Li futbalis ĉe Nagoya Grampus Eight, Oita Trinita, Kawasaki Frontale kaj Roasso Kumamoto.
Josse Mertens de Wilmars
Josse Mertens de Wilmars (Sint-Niklaas, 22-a de junio 1912 - Antverpeno, 1-a de aŭgusto 2002) estis belga juristo. Li estis advokato kaj membro de la Ĉambro de Reprezentantoj. En 1967 li iĝis membro de la Kortumo de la Eŭropaj Komunumoj, kies prezidanto li estis de 1980 ĝis 1984.
NGC 4272
NGC 4272 (aliaj indikoj — UGC 7378, MCG 5-29-59, ZWG 158.72, PGC 39715) estas galaksio en konstelacio Berenica Hararo.
Muzeum Miniaturowej Sztuki Profesjonalnej Henryk Jan Dominiak en Tychy
Ekspozicioj
La substantiva enhavo de la tabelo baziĝas sur detala listo de movebla arto aŭ scienco inkluzivita en la inventaraĵoj en la oficiala retejo de la unuo en la periodo (2013–2022).
Mária Sándor (operkantistino)
SÁNDOR Mária [pr. ŝandor] estis hungara operkantisto (mezosoprano) naskiĝinta en Kolozsvár en 1892 kaj mortinta en Budapeŝto la 9-an de oktobro 1964. Ŝi estis la pli juna fratino de operkantistino Erzsi Sándor.
Ŝia kariero
Sándor Mária studis en Koloĵvaro kiel disĉiplino de Ödön Farkas kaj inter 1912–14 ŝi estis solistino de la Népopera, inter 1915–1933 de la Reĝa Operejo de Budapeŝto. Ŝi ofte aperis en la Teatro Városi, en la Hungara Radio, same en enlandaj kaj eskterlandaj koncertoj. En 1921–22 ŝi gastludis kune kune sia edzo Béla Környei en Nord-Ameriko.
Natria trimetafosfato
Natria trimetafosfato aŭ natria trimetafosfato estas organika kombinaĵo rezultanta el interagado de la natria hidroksido kaj metafosfata acido. Ĝi estas blanka solidaĵo, solvebla en akvo. Natria trimetafosfato posedas 3 natriatomojn, 3 fosforatomojn kaj 9 oksigenatomojn. Natria trimetafosfato uzatas en kemiaj sintezoj kaj en la preparado de metafosfataĵoj.
Muzeum Miniaturowej Sztuki Profesjonalnej Henryk Jan Dominiak en Tychy
Ekspozicioj
Grafika formo de la kresko de la grandeco de la muzea kolekto, preparita surbaze de datumoj prezentitaj en januaro ĉiujare por la pasinta jaro al la Centra Statistika Oficejo, surbaze de plenigo de la K-02-formularo. Raporto pri la agado de la muzeo kaj paramuzeo por la jaroj (2013–2022).
Montaro de la Neĝoj
La Natura parko Montaro de la Neĝoj (hispane 'parque natural Sierra de las Nieves') estas Natura Parko situanta en la Provinco Malago, (Hispanio), katalogita kiel Biosfera rezervejo, kies plej alta pinto estas Torrecilla je 1.919 super la marnivelo. Ĝi situas en la okcidento de la provinco, proksime al la Sun-Bordo, enhavigita en la geografia areo de la municipoj Alozaina, Casarabonela, El Burgo, Guaro, Istán, Monda, Ojén, Arundo, Tolox, Parauta kaj Yunquera.
Muzeum Miniaturowej Sztuki Profesjonalnej Henryk Jan Dominiak en Tychy
Bildoj de la muzea kolekto
Ekde la komenco, t.e. la 16-an de aprilo 2013, la muzeo registris 942 muzeajn pecojn pro sia konto pri heterogena temo. La 22-an de oktobro 2013, la nomumanta partio, agante laŭ la interna strukturo de la modela objekto, dividis la aron en kvar sekciojn kiuj konsistigas la heredaĵon de translima civilizo.
Sekcio de Pentraĵo, Desegnaĵo kaj Grafiko
La plej malnova ekspoziciaĵo venas de 1993, la plej juna de 2022. La plej malgrandaj estas montritaj sur stabloj faritaj el tradiciaj alumetoj. Ili estas akompanataj de platoj kun priskribo de la movebla posedaĵo. En ĉi tiu sekcio, la nombro da ilustraĵoj estas kompletigita ĝis hodiaŭ. Ĉi tiu segmento en granda mezuro, de 98 ĝis 92, estas reprezentita per miniaturoj. Ĉiuj artaĵoj faritaj mane, malkaŝantaj polan kaj brazilan arton, devenas de la 21-a jarcento, krom 3 sekcoj de multkoloraj, alternaj strioj de agatoj, kies kreado estas taksita antaŭ ĉirkaŭ 270 milionoj da jaroj, kaj estis kreitaj en malsuprsileziaj geodoj.
Montaro de la Neĝoj
En ĝiaj pintoj antaŭ multaj jaroj oni konservis en putoj la neĝon de la vintro por disdoni ĝin dum la somero inter la vilaĝoj kaj urbetoj de la provinco. El ĉi tiu antikva metio venas la nomo de la montaro. Ĝi havas entute 20.163 hektarojn. Temas pri montara teritorio kun profundaj klifoj.
Muzeum Miniaturowej Sztuki Profesjonalnej Henryk Jan Dominiak en Tychy
Sekcio de Pentraĵo, Desegnaĵo kaj Grafiko
Dudimensiaj reprezentadoj de realeco aŭ vizio aperis sur kanvaso, kartono, fibrotabulo, malgrandaj ceramikaj kaheloj, sur naturaj: mineraloj (zoisito, sodalito) kaj metamorfa roko kiel arbarverda marmoro. La inspiro por ilia formado estis la regno de plantoj de la genro: maizfloro, gerbera, epuro, lilio (planto), papavo, rozo kaj sunfloro. La temo de la pejzaĝo estis difinita grandskale (pejzaĝpentraĵo): veduto (gastejo, vojdeponejo, belfrido, kapelo, preĝejo (konstruaĵo), grenmuelilo, sinagogo, kastelo), mara pentrarto (marina), pejzaĝo kun stabo. La nudo estas esenca motivo por fokuso en ĉi tiu ligo – antaŭ ĉio, la Nokturno (pentraĵo). La simpla parto de la pentraĵo estas la temo de la besta regno de la jena genro: ĉevalo, leopardo. Poste la bestoj de la ordo: krokodiloj, skvamoj kaj testudoj. La amasiĝo de vidoj de la konstelacio situanta en la ĉiela ekvatoro fariĝis limigita.
Sekcio pri Skulptaĵo kaj Ceramiko
Ĝi estas loko de unupersonaj difinitaj tridimensiaj formoj. Ili diferencas en materialo kaj celo. La plej frua laboro de la skulptisto venas de 1983, la malplej jaroj de 2015. La kolono de la ekspozicio, en komune videbla maniero, ebligas kontakton kun plen-plasta skulptaĵo en la nombro da 41 pecoj, kies spektado kaj admiro videblas de ĉiu flanko. La escepto estas 6 argilaj maskoj kaj 2 reliefoj. Ĉi tie, la vizitanto povas inspekti/admiri unuflanke. La maskoj kaj unu el la reliefoj estas karakterizitaj per granda konvekseco / elstaranta preter la fonebeno (tial nomita reliefo) – tiel ili estas kompareblaj al plena ĉizado. La dua reliefo en la kolekto estas plata (ofte referita kiel bareliefo). Ĉe tiu ekspoziciaĵo en la muzeo, la figuroj varias en grandeco de miniaturo – 41 unikaj ĝis tradiciaj altecoj – 8 maloftaĵoj. Por skulptado – plejparte argilo, artistoj uzis alojon de arĝento fajneco de 925 kaj  oro de fajneco de 585, ŝtaldraton kaj plastan mason, kaj eĉ paperon kaj bestan oston. Aldone, ili uzis la jenajn mineralojn por konstrumaterialoj: akvamarino, alabastro, ametisto, krizoprazo, karoito, diamanto, heliodoro, jado, purpurito, serpentino, sodalito, safiro, smeraldo, turmalino kaj zoisito. Ili uzis simile: rubeno – altvalora ŝtono, lapislazulo – metamorfa roko, muska opalo – mineraloido, aŭ neĝa obsidiano – efusiva roko. La skulptistoj establis en siaj verkoj la regnon de bestoj de la jena genro: homo, loxodonta kaj aquila. En 25 kazoj, ili malaprobis la tradiciojn de akademiismo kaj naturalismo, kreante nuntempan abstraktan skulptaĵon. Ekzemploj estas la mini-konstrua klaso: kastelo, monaĥejo, religia centro, fortikaĵo, novgotika fortikaĵo, grandbieno aŭ la ruinoj de falantaj muroj.
Muhammad Abduh
Muḥammad ʽAbduh (naskiĝis en 1849, Nildelto, mortis la, Aleksandrio) estis religia klerulo, juristo kaj liberala reformisto de Egiptio.
Li estis konsiderata kiel Muĝadido de la 13a jarcento de la Islama kalendaro.
7177 Melvyntaylor
7177 Melvyntaylor estas malgranda, tre hela asteroido de la ĉefa asteroida zono, malkovrita la de la aŭstralia astronomo Robert H. McNaught elde la Observatorio de Siding Spring, apud Coonabarabran en Novsudkimrio (Aŭstralio).
Nomo
Ĝi estis nomita en memoro de Melvyn Douglas Taylor (1947–2017), unu el plej aktivaj de Britio, postlasinta vastegan katalogon da per-vidaj observoj de, meteoroj kaj kometoj. Li promociis la amatoran astronomion lokale kaj nacie dum pluraj jardekoj kaj estis mentoro por multenombraj komencantoj.
ISO 3166-2:AQ
La ISO-kodo por la Antarkto konsistas ekskluzive el la ISO-kodo <tt>AQ</tt> por la Antarkta kontinento kaj ĉiuj teritorioj sude de la 60-a suda latitudo. Ne ekzistas pliaj subkodoj.
Kvankam iuj partoj de la kontinento estas atribuataj al iuj naciaj ŝtatoj (vidu sube), la kontinento laŭ la Antarkta traktato de 1959 estas "tereno libera de nukleaj armiloj" kaj principe konsideratas posedaĵo de la tuta homaro. Tial la terenopostuloj de iuj ŝtatoj (kiuj ne estas interkonsentitaj, do parte la samaj teritorioj estas postulataj de pluraj ŝtatoj) ne rajtigas nomi tiujn terenojn parto de la koncerna ŝtato aŭ ISO-kodigi tiujn terenojn tiel - la kodo <tt>AQ</tt> do estas "supernacia".
Terenopostuloj
Kvankam la antarkta traktato malpermesas terenpostulojn en la Antarkto, ili tamen ekzistas, sed estis per valido de la traktato "frostigitaj". Aliaj terenpostuloj ne estas permesitaj laŭ la kontraktaro. Tiel la antarkta traktato ne finsolvis la politikajn postulojn.
Antarkto estis neniam vere koloniita kaj ne havas centran registaron. Iuj ŝtatoj postulas terenojn en Antarkto (listigitaj kun longitudoj):
Nuntempe ne ekzistas aliaj postuloj, sed Usono, Rusio kaj iaj aliaj ŝtatoj rezervas la rajton pri iama postulo.
Likvoro
Likvoro estas dolĉa, aroma alkoholaĵo. En litro minimume po 100 gramoj konsistas el sukero; la alkoholkvanto estas kutime inter 15 kaj 20%.
La unuajn likvorojn produktis mezepokaj monaĥoj, provantaj per herboj kaj alkoholo krei sanigajn substancojn. Intertempe preskaŭ ĉiu manĝebla herbo aŭ frukto estas uzata por fari likvorojn.
Likvoroj povas esti trinkataj sen aldonaĵoj, krome ili uzeblas por kokteloj kaj por fajnigi manĝaĵojn.
Proverbo
Ekzistas proverbo pri likvoro en Esperanto:
EADS-projekto pri spaca turismo
La Projekto por kosmoturismo de EADS Astrium, kies nomo ankoraŭ ne estas oficiale konata, estis anoncita la 13-an de junio 2007 en Parizo de EADS Astrium, la spaciala filio de la konsorcio EADS. Tiu projekto montras la unuan ekpenetron de grava aganto de la kosmoindustrio en la sektoron de la kosmoturismo. Maketo laŭ reala grandeco de la antaŭa fuzelaĝo estas prezentita dum la Salono de Le Bourget 2007, en tendo, proksime de la Muzeo de Aero kaj de Kosmo apud la maketo laŭ reala grandeco de la raketo Ariadna 5.
Temas pri raketo-avio kun larĝa enverguro, kun anasa plano antaŭe kaj rekta alo malantaŭe. La propulso estas plenumita de kutimaj reakciaj motoroj por la atmosfera fazo, kaj de raketo-motoro funkcianta kun metano kaj oksigeno por la fazo de spaciala turismo. La raketo-avio povas transporti unu piloton kaj kvar pasaĝerojn. La dimensioj kaj la aspekto estas similaj al tiuj de jeto por negoco-aferoj.
EADS Astrium esperas komenci la disvolvon de tiu raketo-avio antaŭ 2008, kun kiel objektivo ebligi la unuan flugadon en 2012. La Tunizia loko Tozeur povus esti uzata por la provflugadoj.
Deveno de la projekto
La deveno de la projekto kuŝas en propono de grupo de junaj inĝenieroj francaj, germanaj, anglaj kaj hispanaj de EADS Astrium. Tiu propono estis studata en granda sekreto dum du jaroj, kaj fine ĝi estis aprobita de la prezidanto de EADS Astrium, François AUQUE.
La aŭstralia desegnisto Marc Newson rekuniĝis kun la skipo, kaj elpensis la stirejon.
Profilo de la flugado
Post la ekflugo la aviadilo atingas la altecon de 12 km. Tiu kutima aeronaŭtika fazo daŭras ĉirkaŭ 45 minutojn. La piloto haltigas la reakciajn motorojn, kaj startigas la oksigenan-kaj-metanan raketo-motoron situantan malantaŭe de la veturilo. Tiam la aviadilo plialtiĝas laŭlonge de vertikala trajektorio. La aviadilo estas propulsita dum 80 sekundoj kun rapideco atinganta Maĥon 3. La maksimuma akcelado estas je 3 g (g = unuo de la tera gravito). Je alteco de 60 kilometroj, la raketo-motoro estas haltigita, kaj la aviadilo plualtiĝas ĝis maksima alteco de 100 kilometroj.
Estas la fazo de sengraviteco.
Poste la aviadilo malplialtiĝas ĝis 15 kilometrojn, dum ĝi estas iompostiome malakcelita de la atmosfero, kaj la motoroj estas restartigitaj por revenigi la aviadilon ĝis surteriĝa kurejo kutima.
Karakterizaĵoj
La totala maso de la veturilo dum la ekflugo estas 18-tuna. La aviadilo havas du reakciajn motorojn, kaj unu oksigenan-kaj-metanan raketo-motoron kun 30-tuna puŝo. La raketo-motoro uzas la teknologion de la Vulcain (la ĉefa motoro de la raketo Ariadna 5), sed ĝi estas reuzebla tridekfoje, kaj brulkonsumas metanon anstataŭ hidrogenon (uzado de hidrogeno postulus ujon kun tro granda volumeno).
17936 Nilo
Nomo
Ĝi ŝuldas sian nomon al la oceanido Nilo, grek-romia personiga dio de la afrika rivero Nilo. La ĉiujara alfluo kaj forfluo de Nilo estigis la aperon de la agrikulturo 6500 jaroj antaŭ. Tiu maleviteble gvidis al la disvolviĝo de la antikva egiptia civilizo, kiu estis ŝlosoŝtono por tiuj, kiuj sekvis
EADS-projekto pri spaca turismo
Karakterizaĵoj
La kajuto havas 2,3-metran diametron, kaj ebligas 3 m3 da spaco por ĉiu pasaĝero. La sidejoj estas ligitaj al pendola sistemo, kiu ebligas akceladon perpendikla al la dorso de la pasaĝeroj. La aviadilo estas konstruita por dek jaroj laŭ ritmo egala al unu flugado ĉiusemajne.
Industria organizado
La disvolvo estos kondukita de EADS Astrium sub teknika respondeco de Robert LAINÉ. Totala kosto de unu miliardo da eŭroj estis anoncita de diversaj fontoj.
Preĝejo Reviviĝinta Kristo (Veszprém)
La Preĝejo Reviviĝinta Kristo estas romkatolika kaj grekokatolika eklezia konstruaĵo en Hungario, en urbo Veszprém. Loke ĝi estas vaste konata ankaŭ preĝejo Károly. La preĝejo servas ne nur al la romkatolika, sed ankaŭ la grekokatolika eklezioj.
Historio
La preĝejo estis konstruita en 1907 laŭ ordono de Károly Hornig. La orgeno estis farita en 1904 por ekspozicio, ekde la konsekro estas aŭdebla en la preĝejo. La marmora enirejo estis preta en 1913. Dum la 2-a mondmilito kaj Hungara revolucio de 1956 la preĝejo difektiĝis, sed poste la necesaj renovigaj laboroj estis faritaj.
Konstruaĵo
La konstruaĵo situas sola en korto, kie estas ankaŭ granda kruco. La preĝejo havas komplikan formon, inter la centro estas diversaj aloj, haloj, ĉambregoj. La enirejo estas ornamriĉa. Interne la muroj estas riĉe kovritaj per pentraĵoj, la altaro estis skulptita el ligno. La vitraloj estis faritaj de Miksa Róth.
En la preĝejo estas entombigita Károly Hornig.
Verdavosta parulio
La Verdavosta parulio (Microligea palustris), konata ankaŭ kiel Verdavosta grundoparulio, estas specio de kantobirdo endemia de la insulo de Hispaniolo (Dominga Respubliko kaj Haitio) kaj apudaj insuletoj.
Tiu birdo estas 12–14 cm longa, kun longa vosto, olivverdecaj supraj partoj, grizaj kapo, vizaĝo kaj gorĝo. Subaj partoj estas blankecaj al helgrizaj, pli grizaj ĉe flankoj kaj pli blankeca ĝe gorĝareo. La okulo, kiu estas ruĝa ĉe plenkreskuloj kaj bruna ĉe junuloj, estas ĉirkaŭata de nekompleta blanka okulringo duonsubdividita. La longeca beko kaj kruroj estas malhelgrizaj. Populacioj de pli altaj teroj tendencas esti pli grandaj kaj pli malhelaj ol tiuj de malaltaj teroj.
Ĝenerale lokigita en la familio de Paruliedoj, ĝi konstituas monotipan genron Microligea. Ĵuse rezultis tro malproksima el Paruliedoj por esti taŭge inkludata en ĝin, dum inkludon en Traŭpedoj konfirmis analizoj de DNA kaj same enmeton en la saman kladon de la frata genro Xenoligea, kaj la palmotanagroj de Phaenicophilus.
Biaka nestamasulo
La Biaka nestamasulo aŭ Biaka megapodo (Megapodius geelvinkianus) estas specio de birdo de la familio de Megapodiedoj. Kelkaj taksonomiistoj konsideras tiun kiel subspecio de la Malhela megapodo, aliaj kiel subspecio de la Oranĝpieda nestamasulo, sed ĝi estas pli kaj pli konsiderata distinga specio. Ĉiuj specioj de la familio de nestamasuloj kovas la ovojn ne per rekta sidado sur ili, sed per enterigo en amasnestoj, el kio devenas la komuna nomo de la familio. La latina scienca nomo kaj de la genro kaj de la familio devenas el kunmetaĵo de du radikoj el la antikva greka signife respektive granda kaj piedo, alude al ties grandaj, fortikaj kruroj kaj piedoj necesaj por rasti enormajn kvantojn de tero kaj vegetala materialo, kies putriĝo poste varmigos la ovojn. Biako estas insulo ĉe la norda marbordo de Papuo.
Tiu specio troviĝas nur en Okcidenta Nov-Gvineo, Indonezio.
Ties natura habitato estas subtropikaj aŭ tropikaj humidaj arbaroj de malaltaj teroj kaj arbustaroj. Tiu specio estas minacata pro habitatoperdo.
Reichenbach-Steegen
Reichenbach-Steegen - prononco - estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Kaiserslautern de la federacia lando Rejnlando-Palatinato. Fine de la jaro la komunumo havis 0 loĝantojn.
Arre (Gard)
Arre (jen france kaj okcitane) estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Gard, en la regiono Okcitanio (Occitanie [ɔksitaˈni], Occitània [utsiˈtanjɔ], Occitània [uksiˈtanjə]). Fine de en la komunumo vivis.
Kaiĝuan Za Bao
Kaiĝuan Za Bao, Kaiyuan Za Bao, Kaiĝuan Ĉao Bao aŭ Kaiyuan Chao Bao, nome Bulteno de la Kortego, estis oficiala publikaĵo kiu unue aperis en la 8a jarcento, dum la epoko Kaiĝuan de la Dinastio Tang. Ĝi estis priskribita kiel la unua revuo aŭ oficiala gazeto de Ĉinio, kaj ankaŭ kiel la unua magazino de la mondo. Ties ĉefaj abonantoj estis imperiaj funkciuloj. Ĉiutage la politikaj novaĵoj kaj enlanda informo estis kolektita de la eldonistoj, kaj la verkistoj transkribis tion por ke ĝi estu sendata al la provincoj. Ĝi estis presita sur silko, kaj aperis inter 713 kaj 734.
Granda Placo de Kroměříž
La Granda Placo estas la plej grava placo de Kroměříž kaj unu el la plej impresaj el urbaj placoj en Moravio. Ĝi havas proksimume formon de oblonga ortogramo; ĝia dispozicio estas tipa por la placoj de nove fonditaj mezepokaj koloniaj urboj. Oni povas supozi, ke la placon fondis episkopo Bruno el Schauenburg ĉirkaŭ la jaro 1260 en spaco inter jam ekzistanta foira vilaĝo, johanita hospitalo kaj episkopa korto. Agordaĵo de rektangula placo kaj de la kastelo de la posedanto en ĝia domangulo estis do tipa por fondiĝantaj entreprenoj de la kortega agadsfero de Přemysl Otakar la 2-a, al kiu episkopo Bruno apartenis. El pli malnova mezepoka konstruaĵaro konserviĝis nur kelkaj restaĵoj (ekz. keloj de la domoj n-roj 23, 45, 49 kc.). Sur pli malnovaj parceloj per rekonstruoj ekestadis sinsekve novaj konstruaĵoj, tial do dispozicio de plimulto el la domoj sur la placo devenas el renesanca tempo. Origine estis la tuta placo ĉirkaŭita per arkado, kiu estis dum daŭro de tria kvarono de la 19-a jarcento ŝanĝita je stokejoj kaj vendistaj butikoj. Sinsekve ĝi estas denove renovigata kaj la placo tiamaniere reakiros sian tipan stilon konatan en pli malnovaj urbaj vidaĵoj. En pasinteco estis Granda Placo centro de socia vivo de Kroměříž kaj la urbaj domoj sur ĝi apartenis al la plej gravaj kaj la plej belaspektaj en la urbo. Meze de la placo estas fontano (en la urbo konstruita en la jaro 1655, rekonstruita en la jaro 1811, pli poste kelkfoje riparita). Sub ĝi staras kolono de Maria, konstruita post pesta epidemio el la jaro 1680 kun la statuoj de sanktaj Venceslao, Floriano, Roĥ kaj Maŭricio en realismaj formoj de frua baroko. Surskribo sur la bazamento "Civitas renovari fecit anno Domini 1716" atentigas pri renovigo de la kolono. En nordokcidenta angulo de la placo estas eta monumento de Johano Miliĉ el Kroměříž konstruita okaze de 600-a datreveno de la morto (1374) de "fajranta predikanto" el antaŭhusana tempo.
Gäu (distrikto)
La distrikto Gäu estas administra unuo de Kantono Soloturno. Ĝi havis 17787 loĝantojn la 31-an de decembro 2008. Ĝia ĉefloko estas la komunumo Oensingen. Kune kun la distrikto Thal ĝi formas la oficdistrikton Thal-Gäu.
Geografio
La distrikto Gäu, kiu plejparte kongruas kun la regiono Gäu, situas sude de la Soloturna Ĵuraso, norde de Aro meze inter Olten kaj Soloturno. Tra la distrikto fluas de okcidento al oriento la rivero Dünnern.
Trafiko
En Härkingen kruciĝas la du plej gravaj svisaj aŭtovojoj, nome la svisa aŭtovojo A1 kun la svisa aŭtovojo A2. Pasas tra la distrikto la grava fervojlinio de Zuriko tra Bielo al Neŭŝatelo kun haltejo de interurbaj rapidtrajnoj en Oensingen.
Komunumoj de la distrikto Gäu
La distrikto Gäu konsistas (stato en 2009) el 8 komunumoj, el kiuj la ĉefloko Oensingen estas la plej granda. Jen la listo:
Historio
Historie kaj geografie la distrikto Gäu konsistas el la kernolando de la iama Grafejo Buchsgau. Kiel aparta distrikto Gäu ekzistas ek de la jaro 1988. En la jaro 1798 post la Helveta Revolucio Gäu estiĝis parto de la helveta distrikto Balsthal, kiu 1841 estis alinomita Balsthal-Gäu. Nuntempe la distrikto Gäu formas kune kun la distrikto Thal la elektodistrikton Thal-Gäu.
Viktor Zabila
Zabila Viktor ukraine Віктор Забіла (1808-1869) - ukraina poeto. Naskiĝis en familio de et-bienulo. Lernis en Gimnazio de altaj sciencoj en Niĵino. 1825-1834 - servis en armeo. Estis amiko de Taras Ŝevĉenko, kiu pentris lian portreton. Multaj poemoj de la poeto fariĝis popolaj kantoj. Plenan verkaron de la poeto eldonis Ivan Franko en 1906.
Natria 2-cianobenzoato
Natria 2-cianobenzoato aŭ natria 2-cianofenilmentanato estas organika kombinaĵo apartenanta al la familio de la organikaj saloj, rezultanta el interagado de la 2-Cianobenzoata acido kaj natria hidroksido. Natria 2-cianobenzoato estas blanka solidaĵo, nesolvebla en akvo sed solvebla en alkoholoj kaj aliaj nepolaraj organikaj solvantoj. Natria 2-cianobenzoato prezentas natria-metanatan grupon kaj nitrilan grupon ligitajn al benzena ringo respektive en la 1-a kaj 2-a karbonatomoj. Ĝi konsistas je 8 karbonatomoj, 4 hidrogenatomoj, 2 oksigenatomoj, 1 nitrogenatomo, 1 natriatomo kaj uzatas en kemiaj sintezoj.
Guilligomarc'h
(jen france, bretone Gwelegouarc'h) estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Finistère (jen france, Penn-ar-Bed), en la regiono Bretonio (Bretagne, Breizh). Fine de en la komunumo vivis.
Kazuki Sawada
Kazuki Sawada (澤田 和樹, n. ) estas japana futbalisto.
Li futbalis ĉe Nagoya Grampus Eight, Denso, Ventforet Kofu, Mito HollyHock kaj FC Kariya.
55559 Briancraine
55559 Briancraine estas malgranda, meze hela asteroido de la ĉefa asteroida zono, malkovrita la de la usona astronomo Roy A. Tucker elde ties Observatorio Goodricke-Pigott, proksime de Tucson (Arizono, Usono).
Nomo
Ĝia nomo honoras Brian L. Craine, molekulan biologiiston, kuraciston kaj inventiston. Li estis tre aktiva scienca esploristo dum pli ol 45 jaroj kaj deponis multenombrajn patentojn por medicinaj aparatoj kaj novigantaj bioteknikaj protokoloj. Li ankaŭ faris signifajn kontribuojn al la malkovro kaj la karakterizado de.
12719 Pingré
12719 Pingré estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la belga astronomo Eric Walter Elst elde la Observatorio La Silla, en Ĉilio.
Ottenthal
Ottenthal estas komunumo de Aŭstrio. Ĝi apartenas al la federacia lando Malsupra Aŭstrio kaj al la distrikto Mistelbach. La komunumo situas norde de Vieno, inter la aŭstria ĉefurbo kaj la limo al Ĉeĥio, kaj estas parto de la historia regiono Weinviertel (vina regiono). Komence de la jaro en la komunumo vivis  loĝantoj.
12719 Pingré
Nomo
Ĝi estis nomita en memoro de la franca astronomo Alexandre Guy Pingré (1711–1796), sendita de la reĝo al la insulo Rodriges en Hinda Oceano por observi la pasadon de Venuso en 1761. Pingré estas precipe konata pro sia Traité historique et théorique des comètes (1783-1784) en du volumoj.
Memoro
Memoro estas la kapablo mensa gardi informojn por poste uzi ilin. Ĝi estas multe studata de la kognitiva psikologio kaj de la neŭroscienco. Perdo parta aŭ tuta de tiu kapablo estas nomita amnezio.
Klasifikado laŭ daŭro
Oni povas klasifiki la diversajn memoraĵojn laŭ la tempodaŭro ekde la ekmemoro. Oni distingas inter percepta memoro, mallongdaŭra memoro kaj longdaŭra memoro.
La percepta memoro korespondas pli-malpli al la momento kiam oni ekperceptas ion. La pli gravaj perceptoj estas garditaj en la mallongdaŭra memoro, por uzi ĝin iom poste. Dum la percepta memoro daŭras nur kelkajn milisekundojn ĝis sekundoj, la mallongdaŭra memoro povas daŭri kelkajn minutojn. Poste, oni uzas la longdaŭran memoron por ankoraŭ memori ion tagojn aŭ jarojn poste.La dumemorsistemo estas fondita unue de William James en 1890. En lia teorio, Memoro estas dividata kiel primara memoro (nome mallongdaŭra memoro) kaj duaranga memoro (nome longdaŭra memoro). La bonega pruvo por la teorio estas libera rememorigo. Seria Pozicia Efiko en la libera rememorigo pruvas la ekzisto de du memoroj.
Lau multaj sciencistoj, mallongdaŭra memoro dependas de malstabilaj ŝanĝoj en la neŭrona komunikado, dum longdaŭra memoro dependas de pli stabilaj kaj daŭraj ŝanĝoj en la neŭrona strukturo kiuj dependas de protein-sintezo. Kelkaj psikologoj tamen argumentas ke la diferencigo inter mallongdaŭra kaj longdaŭra memoro estas senbaza, kaj nur reflektas la diversajn nivelojn de aktivado ene de unu memorsistemo.
Memorkapablo
Oni diras, ke la fama sciencisto Lineo (Carl Linnaeus [Karl Lineus]) dum sia maljuneco tiom perdis memorkapablon, ke li ne rekonis siajn proprajn sciencajn verkojn. La patologia rompo de l' memorkapablo en maljuna aĝo estas sufiĉe ofta fenomeno. Pro tiu malsano suferas ĉiu kvina persono el la 80-jaraĝuloj kaj ĉiu tria persono post la 85a jaro. En medicino oni nomas la staton senila demenco. Ĝis nun oni ne povis trovi radikalan rimedon kontraŭ la plago. Serioze pristudi la kaŭzojn de la malsano oni komencis nur dum la lastaj dek jaroj (precipe aktuala estas la problemo en evoluintaj landoj, kie la vivdaŭro estas sufiĉe granda). Kaj pro tio nur dum la lastaj jaroj aperis preparaĵo, kiuj povas, se ne plene kuraci la malsanon, almenaŭ malprogresigi ĝian evoluon.
Unu el la kuraciloj estas amiridino, nova inventaĵo de fakuloj el la esplorinstitutoj pri nitrogenindustrio kaj produktoj de organika sintezo kaj pri teknologio kaj sekureco de kuraciloj. Ĝia aŭtoro estas kandidato pri kemiaj sciencoj A. Upadiŝev. Unue oni planis uzi amiridinon por kuraci, stimuli la neŭro-muskolan aktivecon, restarigi funkciojn de diversaj organoj post paralizoj, okazintaj pro diversaj misfunkcioj de I' nerva sistemo. Efektive, dum kelkaj malsanoj - speciale dum kuracado de parezoj (nepiena paralizo) de l' vizaĝnervo, ankaŭ dum neŭrito de l' aŭdnervo - la originala preparaĵo donis brilajn rezultojn. Ĝi estis pli efika, kaj kaŭzis malpli da gravaj kromefikoj, ol jam konataj eksterlandaj analogoj. Dum klinikaj espioroj neŭro-hirurgoj uzis gin por kuracado de pacientoj kun krani-cerbaj traŭmoj, apopleksio, post operacioj pri forigo de cerbtuberoj, ktp. Kaj tiam oni rimarkis, ke samtempe signife pliboniĝis la parol- kaj memor-kapablo, restariĝis praktika sperto. „Ĉe la pacientoj pliboniĝis la memorkapablo kaj orientiĝo" - diras fakuloj el la moskva instituto pri psikiatrio, kie oni ekzamenis la kuracilon. - „Unu el niaj pacientoj, fama fizikisto, eĉ ekmemoris fremdan lingvon kaj kapablis traduki artikolon verkitan en ĝi. Treege ekinteresiĝis pri amiridino japanaj kuracistoj (nun ili finas klinikajn espiorojn pri la preparaĵo) kaj ili konstatas, ke ĝi estas la plej efika rimedo por restarigo de l' memorkapablo. Nun la preparaĵon oni produktas en Latvio kaj planas produkti en Ruslando.
Vidu ankaŭ
Mnemonikaĵo
Proverbo
Ekzistas pluraj proverboj pri memoro en la Proverbaro Esperanta de L. L. Zamenhof, inter ili :
Palaco Gresham
Palaco Gresham [greŝem] estas impona secesia hotelo kaj historia monumento en Budapeŝto situanta preskaŭ laŭ maldekstra bordo de Danubo laŭ Placo Széchenyi (Budapeŝto). Gresham estis brita negocisto.
Historio
En tiu ĉi loko brita asekura societo konstruis palacon en 1907. La ĉefaj arkitektoj estis József Vágó, László Vágó kaj Zsigmond Quittner. Sur la teretaĝo fama kafejo funkciis, kie arta rondo Gresham ofte renkontiĝis. En 1987 la konstruaĵo estas Monda Heredaĵo. En 2004 la palaco estis plene renovigita, poste ĝi estas luksa hotelo.
Konstruaĵo
La palaco situas precize en akso de Széchenyi-Ĉenponto. La konstruaĵo havas 5 etaĝojn. La fasado estas simetria kaj ornamriĉa.
Liza Minnelli
Liza MINNELLI (naskiĝis la ) estas usona aktorino, kantistino kaj dancistino.
2 (nombro)
Du estas la natura nombro kiu sekvas de 1 kaj antaŭas de 3.
La nombro 2 en la dekuma sistemo havas alternativajn formojn:
Laŭ skribo
Evoluo de la araba cifero du
En fiziko
2 estas la unua magia nombro.
24520 Abramson
24520 Abramson estas asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la en la kadro de la astronomia kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
József Sándorffy
SÁNDORFFY József [pr. ŝandorffi], Sándorffi estis hungara teatroluanto, mecenato naskiĝinta en Hegyközújlak la 20-an de aprilo 1767 kaj mortinta en Nagyvárad la 30-an de novembro 1824.
Lia kariero
József Sándorffy estis amiko kaj kuracisto de poeto Mihály Csokonai Vitéz, ekde 1805 ĉefkuracisto de departemento Bihar. La 1-an de februaro 1814 li luis la teatron de Debrecen por dek jaroj. Li ludigis alterne la trupojn de Mihály Vándza, poste de György Éder en Debrecen kaj Nagyvárad, sed ili gastludis ankaŭ en Arad kaj Szeged. La libraron de teatro kaj la scenejajn necesaĵojn li riĉigis el propraj elspezoj.
Aŭstrio-Hungario
Aŭstrio-Hungario aŭ Aŭstri-Hungario aŭ Aŭstrujo-Hungarujo, ankaŭ konata kiel Danuba Monarkio kaj kiel Habsburga Imperio aŭ Habsburga monarkio, estis duopa monarkio en Eŭropo, kiu ekzistis de 1867 ĝis 1918. Ĝi estis federacio el la imperio Aŭstrio kaj la Hungara reĝlando sub komuna monarko.
Aŭstrio kaj Hungario historie kuniĝis en 1521 per la geedziĝo de princino Ana de Bohemio kaj arkiduko Ferdinando la 1-a, kiu post la abdiko de sia frato Karolo la 5-a iĝis imperiestro de la Sankta Roma Imperio. Post la morto de Ladislao la 2-a, la patro de Ana, Ferdinando iĝis reganto de Hungario kaj Bohemio. Hungario tamen ne iĝis parto de la imperio.
Post la Franca Revolucio Aŭstrio pli koncentriĝis orienten, kaj post la fino de la Sankta Romia Imperio en 1806 ties lasta imperiestro Francisko iĝis aŭstria imperiestro.
La slava parto
Slavoj, kiuj pretendis similan egaligon kun Vieno, ne ricevis ĝin ĝis la Unua mondmilito, kies rezulto vanigis tiuspecajn konsiderojn. La slavoj en la regno estis geografie dividitaj en sud-slavojn (serboj, kroatoj, slovenoj) kaj okcident-slavojn (ĉeĥoj, poloj, slovakoj), inter kiuj troviĝis la german- kaj hungar-parolaj teritorioj.
Okcident-Slavio
La okcident-slavaj partoj post la Unua mondmilito formis la Ĉeĥoslovakan Respublikon, kiel pruvas jena templinio:
Sud-Slavio
El la sud-slavaj provincoj post la Unua mondmilito ekestis la reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj, poste nomita Jugoslavio.
NGC 4273
NGC 4273 (aliaj indikoj — UGC 7380, MCG 1-32-8, ZWG 42.28, VCC 382, IRAS12173+0537, PGC 39738) estas galaksio en konstelacio Virgo.
1050 Meta
1050 Meta estas asteroido de la ĉefa asteroida zono, ano, laŭ ĝiaj orbitaj elementoj, de la Eŭnomia familio.
Malkovro
Ĝi estis malkovrita la de la germana astronomo Karl Wilhelm Reinmuth elde la Nacia Observatorio de Hejdelbergo - Königstuhl.
8959 Oenanthe
8959 Oenanthe estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la usona astronomo Tom Gehrels, elde la Observatorio de la Monto Palomar kaj de la nederlandaj geastronomoj kaj geedzoj Ingrid van Houten-Groeneveld kaj Cornelis Johannes van Houten de la observatorio de Leiden (Nederlando) en la kadro de la Palomar–Leiden survey
Carlos Saavedra Lamas
Carlos SAAVEDRA LAMAS (Bonaero, 1-a de novembro 1878 - 5-a de majo 1959) estis argentina politikisto, diplomato kaj juristo. Li ricevis la Nobel-Premion pri Paco en 1936.
8959 Oenanthe
Nomo
Ĝi ricevis la nomon de Oenanthe Oenanthe, malgranda birdo komune nomata rokenanto.
Carlos Saavedra Lamas
Li studis Juron en la Universitato de Bonaero. Li estis deputito kaj poste Ministro de Justico kaj Publika Instruo (1915) kaj de Eksteraj Rilatoj (1932 - 1938), dum la prezidenta periodo de Agustín P. Justo.
Kiel Ministro li prezidis la Konferencon de Paco de Ĉako, en kiu partoprenis la registaroj de Brazilo, Ĉilio, Peruo, Urugvajo kaj Usono, dum kiu subskribiĝis armistico, kiu finis la Ĉakan Militon (1932 - 1935).
Li inspiris la t.n. Kontraŭmilitan Pakton Saavedra Lamas, subskribitan de 21 landoj, kaj kiu fariĝis internacia jura ilo kontraŭ la milito.
Pro tiuj ĉi agadoj li ricevis la Nobelpremion pri Paco en 1936.
Li poste dediĉis sin al la universitata kaj akademia vivo.
Karto
Karto estas ĝenerale malgranda objekto, kutime farite el peza papero aŭ plasto. Multaj specoj inkluzivas:
Laŭ Francisko Azorín Karto estas Kartonfolieto diverscele uzata; kiel rekonilo (vizitkarto); kiel korespondilo (poŝtkarto); kiel manĝonomilo (menukarto);kiel ludilo (ludkarto); por elmeti geografian desegnon (landkarto); por montri marvojon (markarto); k.c. Li indikas etimologion el greka kartes kaj de tie la latina charta (karto). Kaj li aldonas teknikajn terminojn Kartografio, por arto verki geografiajn kartojn; kartografo, kartogramo.
Pamparato
Pamparato estas komunumo de Italio. Ĝi apartenas al la regiono Piemonto kaj al la provinco Cuneo. Najbaraj komunumoj estas Garessio, Monasterolo Casotto, Roburent, Torre Mondovì kaj Viola. Laŭ la stato de en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². Kristana patrono estas la sanktulo, kies memortago sekve estas la komunuma festotago.
Markijan Ŝaŝkeviĉ
Markijan ŜAŜKEVIĈ, Маркіян Шашкевич (1811-1843) estis la plej granda poeto de la antaŭ-ŝevĉenka periodo. Li naskiĝis apud Lvivo en la familio de pastro. Lernis en seminario, frekventante samtempe klasojn en Lviva Universitato. Li pastris en kelkaj vilaĝoj. Mortis pro ftizo.
Kun la samseminarianoj Jakiv Holovackij kaj Ivan Vahileviĉ (oni nomis ilin Rutena triopo) li fondis la rondeton de progresema junularo, kiu celis plialtigi ukrainan kulturon en Galicio, fari primokatan kaj tiam senrajtan ukrainan popolan lingvon la lingvo literatura. En 1837 en Budapeŝto aperis kreita de la triopo almanako Dnistra Niksino, kien eniris multaj verkoj de Ŝaŝkeviĉ.
La poeto la unua en Galicio deklaris la ideon de unueco de la tuta ukraina popolo, prikantis ĝian heroan pasintecon, batalon kontraŭ socia kaj nacia subpremo.
Laŭ esprimo de Ivan Franko, "nova estis la spirito de la poezio de Ŝaŝkeviĉ, freŝa kaj originala; nova estis ĝia individua, subjektiva karaktero, kiu ebligas al ni en ĉiu verko, en ĉiu verso vidi la personecon de la poeto, lian simpatian naturon kaj sinceran koron. El la versaĵoj de Ŝaŝkeviĉ ĉe ni unuafoje ekblovis la poezispirito de la XIX jarcento".
Poemojn de la poeto por la Ukraina antologio esperantigis Hnat Jakimĉuk kaj Volodimir Pacjurko.
Talento
Oni parolas pri talento, se persono estas en iu rilato pli kapabla ol la granda plimulto de la homoj. Talento estas denaska kvalito. Por atingi elstarajn rezultojn en iu kampo nepre necesas ankaŭ lernado kaj trejnado. Talentoj montriĝas en la plej diversaj branĉoj de la homa agado, sed ĝenerale ili estas klasigeblaj al la sferoj intelekta, arta kaj sporta.
Fondaĵo Talento
La Fondaĵon Talento establis la Ekonomikista Grupo de Hungara Esperanto-Asocio en la jaro 1989. La fondaĵo okupiĝas pri kapablo-evoluigo de infanoj kaj mediprotektado. En septembro 1989 la fondaĵo ekfunkciigis lernejan klason por ses-jaraj infanoj en urbeto Budaörs (apud Budapeŝto).
Krome la fondaĵo probable apogis la mediprotektan organon Lélegzet (Spiro) de la societo Levegő Munkacsoport (Aera Laborgrupo) de esperantisto András Lukács.
Talento-lernejo
La instruprogramo emfazis ĉefe matematikon kaj fremdajn lingvojn. Kiel enkondukan fremdan lingvon la infanoj lernis Esperanton. 12 infanoj en la unua kaj la dua studjaroj lernis Esperanton ĉiutage 3 horojn. En la tria studjaro ili komencis lerni la francan lingvon.
En matematiko ili uzis la tradician japanan kalkulilon sorobano. Jam ĉe la fino de la unua lernojaro videblis la evoluo de la lernantoj kaj evidentiĝis la sukceso. Post 3-jara eksperimento komencis la lernadon la dua klaso. Tie la laboro baziĝis sur la spertoj de la unua klaso. Ekde tiu tempo oni jam povas paroli pri vera lernejo kaj ne nur pri eksperimenta klaso.
Ekde septembro de la 1993-a jaro Talento-lernejo havis tri klasojn: unuan, duan kaj kvinan. La lernejo funkcias en la sama konstruaĵo kiel la oficejo de Fondaĵo Talento, kiu subtenas la lernejon. Oni jam skribis multe en diversaj gazetoj pri la unua eksperimenta klaso (la nuna kvina klaso).
Kunlaborantoj
La iniciatinto estis András Lukács, kies filo lernis en la eksperimento. Nun li estas fama en Hungario pro sia laboro pri mediprotektado. En la instruprogramo de Talento-lernejo kunlaboris Péter András Rados, la sama, kiu estas kunaŭtoro de la superintensaj kursoj.
Grave kontribuis Esperantina Mirska, kiu nuntempe sendas materialojn al edukado.net, ŝi do estas atingebla. Blazio Vaha (nacia skribo: Balázs Wacha) nun laboras ĉe la Lingvoscienca Instituto de Hungara Scienca Akademio, li flegis la lingvoscion de infanoj en la tria studjaro kaj akompanis ilin al la eksterlandaj vojaĝoj. Cetere li gravege kontribuis, ke la Lingvoscienca Instituto de Hungara Scienca Akademio deklaru, ke Esperanto estas vivanta fremda lingvo.
Tiu ĉi eksperimento volis igi amasa la infanedukan metodon de familio de la patro László Polgár, kies tri filinoj Zsuzsa, Zsófia kaj Judit nun estas inter la plej bonaj ŝakistoj.
La fondaĵo/lernejo protestis kontraŭ konstruota aĉetcentro apud la lernejo, kaj post tio la loka registaro ne plu apogis la lernejon.
Proverbo
Ekzistas proverbo pri talento en la Proverbaro Esperanta de L. L. Zamenhof :
Griza korniko
La griza korniko (Corvus cornix) estas birdspecio de Eŭropazio de la genro de korvoj. Amplekse distribuita, ĝi estas konata surloke per diversaj nomoj, kiel en la angla Hooded Crow, tio estas Kapuĉa korvo, Milica korvo aŭ Milica birdo en Rusio, ĉar ĝia koloro similas al tiu de la polica uniformo, Skota korvo, Dana korvo, kaj Griza korvo en Irlando ktp. Ĝi troviĝas tra norda, orienta kaj sudorienta Eŭropo, kaj Meza Oriento; ĝi estas cindrogriza birdo kun nigraj kapo, gorĝo, flugiloj, vosto kaj femurplumoj, krom la nigraj beko, okuloj kaj kruroj. Kiel aliaj korvedoj ĝi estas ĉiomanĝanta kaj oportunema manĝanto.
Ĝi estas tiom simila en morfologio kaj kutimaro al la Nigra korniko (Corvus corone) ke dum multaj jaroj ili estis konsiderataj de la plej granda parto de fakuloj kiel simple geografiaj rasoj de unusola specio. La fakto ke oni observis hibridadon kie ambaŭ teritorioj koincidas donis fidon al tiu konsidero. Tamen, ekde 2002, la Griza korniko estis levita al statuso de plena specio por pli atenta observado; la hibrididado estis malplia ol supozite kaj hibridoj estis malfortiĝantaj. Ene de la propra specio de la Griza korniko, oni agnoskas kvar subspeciojn, kun unu, la Mezopotamia korvo, eble sufiĉe distinga por meriti statuson de propra specio.
Aspekto
Escepte ĉe kapo, gorĝo, flugiloj, vosto kaj femurplumoj, kiuj estas nigraj kaj brilaj, la plumaro estas cindrogriza, kun la malhelaj patoj havigantaj heterogenan aspekton. La beko kaj kruroj estas nigraj; la iriso malhelbruna. Okazas nur unu plumoŝanĝado aŭtune, kiel ĉe aliaj korvospecioj. La masklo estas pli granda birdo, reste ambaŭ seksoj estas similaj. La flugo estas malrapida kaj peza kaj kutime rekta. La longo varias el 48 al 52 cm. Post elnestiĝo junuloj estas multe pli nigraj ol la plenkreskuloj. Junuloj havas pli senkoloran plumaron kun bluecaj aŭ grizecaj okuloj kaj dekomence ruĝa buŝo. La enverguro estas de 98 cm kaj mezaveraĝa pezo estas de 510 g.
La Griza korniko, kun sia kontrastaj grizoj kaj nigroj, ne povas esti konfuzita kun ĉu la Nigra korniko aŭ la Frugilego, sed laŭ la voĉo ne estas tiom distingeblaj.
Taksonomio
La Griza korniko estis unu el la multaj specioj origine priskribita de Linnaeus en sia verko de la 18a jarcento Systema Naturae kaj ĝi alportas ankoraŭ la originan nomon de Corvus cornix. La dunoma nomo estas devena el la latinaj vortoj Corvus, "korako", kaj cornix, "korvo". Ĝi estis sekve konsiderata subspecio de la Nigra korniko dum multaj jaroj, kaj de tiam konata kiel Corvus corone subsp. cornix, pro la simileco en strukturo kaj kutimoj. Ekde 2002, ĝi estis relevita al statuso de plena specio.
Ĝi estas surloke konata kiel Kapuĉjo en Norda Irlando.
Subspecioj
Oni agnoskas kvar subspeciojn de la Griza korniko; antaŭe ĉiuj estis konsideritaj subspecioj de Corvus corone. Kvina subspecio, Corvus cornix sardonius (Trischitta, 1939) estis listita kvankam ĝi estis alterne disigita inter C. c. sharpii (plej parto de populacioj), C. c. cornix (Korsika populacio) kaj la raso de Meza Oriento C. c. pallescens.
Distribuado kaj habitato
La Griza korniko reproduktiĝas en norda kaj orienta Eŭropo sudorienta Eŭropo (el Italio) al okcidenta Azio. Tiele la teritorio de Eŭropo kie ne estas la Griza korniko estas la Nigra korniko, nome en sudokcidenta kaj okcidenta Eŭropo (el Hispanio al Germanio kaj Aŭstrio kaj Anglio). Kie ambaŭ teritorioj koincidas, kiel ĉe norda Britio, Germanio, Danio, norda Italio kaj Siberio, ties hibridoj estas fruktodonaj, sed ne tiom adaptitaj kiom la pursangaj birdoj, kaj tiu estas unu el la kialoj kial tiu specio disiĝis el la Nigra korniko. Estas kelkaj areoj, kiel ĉe Irano kaj centra Rusio, kie apenaŭ okazas interreproduktado.
En la Britaj Insuloj, la Griza korniko reproduktiĝas regule en Skotio, la Insulo de Man, kaj en la Skotaj Insuloj. Ĝi reproduktiĝas amplekse en Irlando. Aŭtune kelkaj migrantaj birdoj alvenas al la orienta marbordo de Britio. Iam estis pli komuna vizitanto.
Kantono
Kantono estas geografia subdividaĵo de lando.
Griza korniko
Dieto
La Griza korniko estas ĉiomanĝanta, kun dieto simila al tiu de la Nigra korniko, kaj estas konstanta kadavromanxganto. Ĝi faligas moluskojn kaj krabojn por rompi ilin kiel faras la Nigra korniko, kaj olda skota nomo por malplenaj konkoj de eĥino estis "crow's cups", tio estas korvopokaloj. Tiu specio en marbordaj klifoj rabas la ovojn de mevoj, de Granda kormorano kaj de aliaj birdoj, dum la posedantoj forestas kaj eĉ eniras en la nestotruojn de la Fraterkuloj por rabi ovojn.
Kantono
🇧🇪
En Belgio ekzistas du specoj de kantono,
La Kanto de la Krucmilito
La Kanto de la Krucmilito, okcitanlingve "la Cansó de la Crosada", estas monumento de la okcitana literaturo. Tiu longa poemo (pli ol 9500 versoj) estis skribita inter 1212 kaj 1219, kaj rakontas la tragedion, kiu okazis en Okcitanio de 1209 ĝis 1219 (fakte la krucmilito daŭris ĝis la 1230-aj jaroj).
Kantono
🇫🇷
En Francio kantono estas subarondismento ĝis 2005. Ekde 2005, kantonoj estas ĉefe elektzonoj kaj povas aparteni al pluraj arondismentoj.
Griza korniko
Nestumado
Nestumado okazas malfrue en pli malvarmaj regionoj: meze de majo al meze de junio en nordokcidenta Rusio, Ŝetlandoj kaj Ferooj, kaj malfrua februaro en la regiono de la Persa Golfo. In warmer parts of the British Isles, the clutch is laid in April. La bulkeca nesto el bastonetoj estas kutime lokita en alta arbo, sed ankaŭ en klifokornicoj, malnovaj konstruaĵoj aŭ elektrofostoj. Nestoj estas foje lokitaj ĉe grundo. La nesto similas al tiu de la Nigra korniko, sed la Griza korniko foje uzas algojn ĉe marbordoj kaj ostojn kaj kablojn ie ajn. La ino demetas 4 al 6 brunmakulitajn bluajn ovojn 4.3 x 3.0 cm grandaj kaj 19.8 g pezaj, el kio 6% estas ovoŝelo. Kovado daŭras 17-19 tagojn kaj estas farata nur de la ino, kio estas manĝigata de la masklo. Elnestiĝo okazas post 32-36 tagoj. Kovantaj inoj unue ricevas sian manĝon kaj poste tiun de la idoj.
Kantono
🇨🇭
En Svislando kiel kantono nomiĝas ĉiu membro de la Svisa Konfederacio.
La Kanto de la Krucmilito
Ĝi konsistas el du partoj malsimilaj :
Griza korniko
Nestumado
Averaĝan vivodaŭron oni ne konas, sed tiu de la Nigra korniko estas kvar jaroj. La maksimuma konita aĝo de Griza korniko estas de 16 jaroj kaj 9 monatoj.
Kantono
🇨🇦
En Kanado kantono estas subunuo de censodistrikto aŭ municipo en Ontario kaj Kebekio (angle: township, france canton).
Hicky's Bengal Gazette
Hicky's Bengal Gazette aŭ la Original Calcutta General Advertiser estis anglalingva semajna gazeto publikigita en Kolkato (tiam Kalkuto), nome ĉefurbo de la Brita Hindio en januaro, 1780. Ĝi estis la unua moderna gazeto presita en Azio, kaj estis publikigita dum du jaroj, antaŭ la Brita Orienthinda Kompanio kaptis la tiparon kaj la presmaŝinon de la gazeto. Fondita de James Augustus Hicky, tre polemika irlandano kiu jam pasigis du jarojn en prizono pro ŝuldoj, la gazeto estis forta kritikanto de la administrado fare de la ĝenerala guberniestro Warren Hastings. Tiu gazeto ludis gravan rolon en la historio de ĵurnalismo pro sia provokema stilo multe antaŭ sia epoko kaj la luktado por la gazetlibereco en Hindio.
Griza korniko
Nestumado
Tiu specio estas duaranga gastiganto de la parazita Kukolo, dum la Eŭropa pigo estas la preferata gastiganto. Tamen, en areoj kie tiu lasta specio ne estas, kiel ĉe Israelo kaj Egipto, la Griza korniko iĝas la kutima korveda gastiganto.
Kantono
🇺🇸
En Usono la administran unuon county oni ofte nomas en Esperanto "kantono". Tiuj ĉi distriktoj estas kreaĵo de la usonaj ŝtatoj mem, plej ofte la ĉefa geografia administra subunuo de la ŝtato. Aliaj esprimoj por tio estas "distrikto" (eble preferinda), aŭ "konteo" (ofte preferata de usonanoj), aŭ "graflando" (laŭ lia originala signifo de county pro la brita modelo, kvankam Usono neniam havis grafojn). En Ŝtato Luiziano, la distriktoj ne nomiĝas county sed parish ("paroĥo").
La Kanto de la Krucmilito
La unua parto entenas 2749 versojn kaj 130 paragrafojn, kaj rakontas la eventojn ekde la komenco de la krucmilito kontraŭ la Kataroj far la francaj armeoj kaj la Papo en 1209 ĝis la grava batalo de Muret en 1213. Guilhèm de Tudèla estas la aŭtoro de tiu unua parto. Li estas kronikisto, kiu strebas al objektiveco kaj preciza priskribo de ĉiuj eventoj, neglektante neniun detalon. Li tamen subtenas la Francojn kaj krucmilitistojn.
Griza korniko
Statuso
La IUCN Ruĝa Listo ne distingas la Grizan kornikon el la Nigra korniko, sed la du specioj kune havas ampleksan teritorion, ĉirkaŭkalkulita je 10 milionoj da km, kaj grandan populacion, inklude ĉirkaŭkalkulitajn 14 al 34 milionoj da individuoj nur en Eŭropo. Oni supozas, ke ili ne alproksimiĝas al la sojlo de la kriterioj por malpliiĝo de populacio de la IUCN Ruĝa Listo (tio estas, malpliiĝo de pli ol 30% dum dek jaroj aŭ tri generacioj), kaj la specio estas konsiderata kiel Malplej zorgiga. La hibrida zono de Nigra korniko kun Griza korniko malrapide disvastiĝas nordokcidenten, sed la Griza korniko ankoraŭ havas ĉirkaŭ tri milionojn da teritorioj nur en Eŭropo (sen kalkuli Rusion).