cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
John Wyclif
John WYCLIF (aŭ Wycliffe, Wycliff, Wickliffe, Wiclef) [wik'lif]; esperantigita Johano Viklifo (naskiĝis inter 1320 kaj 1330, mortis la 31-an de decembro 1384) estis angla profesoro kaj favorito de la kortego. Li iniciatis tradukon de la latina Biblio, la Vulgato, en la anglan, la Biblio de Wyclif (1395). Lia doktrino estis pra-protestanta: li dubis pri la transsubstancigo de la pano kaj vino de komunio kaj pri la aŭtoritato de la papo.
Wyclif estis kondamnita kiel herezulo en 1380. Kvankam liaj "malriĉaj pastroj" estis persekutitaj, Wyclif mem ne estis. Lia disĉiplo estis John Ball, kiu partoprenis en la kamparanaj ribeloj, kiuj ekis ĉirkaŭ 1356 kaj daŭris ĝis 1381.
Kromnomo de Wyclif estas "la matenstelo de la Reformacio". Kvankam Wyclif ne konvertis sian landon al protestantismo, li influis je Jan Hus, kiu siavice influis Luteron.
Jankovska emberizo
La Jankovska emberizo (Emberiza jankowskii) estas birdo de la grupo de emberizoj el la ordo de paseroformaj birdoj kaj genro de la familio de Emberizedoj kiu iam estis enmetitaj en Fringedoj.
Ĝi troviĝas en Ĉinio, Norda Koreio kaj Rusio. Ties natura habitato estas moderklimata arbustaro kaj herbejo. Ĝi estas minacata pro habitatoperdo.
NGC 4297
NGC 4297 (aliaj indikoj — MCG 1-32-18, ZWG 42.41, VCC 473, KCPG 331B, PGC 39940) estas galaksio en konstelacio Virgo.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Milasín
Milasín (Milasein) estas municipo de Ĉeĥio troviĝanta en distrikto Žďár nad Sázavou en Regiono Vysočina. Vivas ĉi tie.
Historio
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1348.
Andrzej Żuławski
Andrzej Żuławski (prononco laŭ sistemo IFA ; naskiĝis la 22-an de novembro 1940, mortis la 17-an de februaro 2016) estis pola kinoreĝisoro kaj verkisto.
Li naskiĝis en Lwów, ĝis 1939 Pollando, en la momento de lia naskiĝo sovetunie okupita, ekde 1941 parto de la Ĝenerala Gubernio de Nazia Germanio, ekde 1944 Ukraina SSR kaj nun Ukrainio. Żuławski ofte per siaj filmoj spitis la metodojn de komerce plejeble popularaj filmoj, kaj ĝuis sukceson plejparte inter eŭropaj kinemaj intelektuloj.
En la malfruaj 1950-aj jaroj, li studis kinon en Francio. Post la fino de la studado, en Pollando li estis redaktisto de la magazino Film. Inter 1962 kaj 1965 li estis asistanto de la fama pola reĝisoro Andrzej Wajda kaj kontribuis al la realigo de tri el liaj filmoj. Lia dua propra reĝisora verkaĵo Diabeł ("la diablo") de 1972 estis malpermesita en Pollando kaj Żuławski iris al Francio. Post la sukceso de L'important c'est d'aimer ("gravas ami") en 1975 kun la aktorino Romy Schneider, li revenis al Pollando, kie li pasigis du jarojn farante Na srebrnym globie ("sur la arĝento globo"). La laboro pri tiu filmo estis interrompita de la polaj aŭtoritatoj en 1977, kaj la filma materialo nur povis esti publike prezentata pli ol dek jarojn poste, en 1988. Sekve de tiu ŝtata interveno, Żuławski definitive translokiĝis al Francio kie li iĝis konata per siaj pluaj intelektulaj artaj filmoj. Pluraj renomaj okcidenteŭropaj aktorinoj kontribuis al sukceso de liaj publikaĵoj, inkluzive de Romy Schneider, Isabelle Adjani kaj Sophie Marceau.
Liaj filmoj ricevis premiojn ĉe diversaj internaciaj festivaloj. Żuławski ankaŭ skribis plurajn romanojn, ekzemple: Il était Un Verger (posta pola traduko Był sad), Lity Bór (alinome La Forêt forteresse), W Oczach Tygrysa kaj Ogród Miłości.
Kantono Solano
La Kantono Solano - angle Solano County - estas kantono de Usono en la subŝtato Kalifornio. Ĝi situas norde de la Golfo de San-Francisko. Laŭ la censo de 2000 la kantono havis 394 542 loĝantojn. Ĝia ĉefurbo estas Fairfield. La kantono estas parto de la urbega "Areo Golfo de San-Francisko".
Laŭ la stato de la jaro en la kantono vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². La teritorio havas komunan limon kun.
Historio
La nomo de la kantono fontas de la hispana franciskana monaĥo kaj kristanisma misiisto Francisko Solano, kiu dum la bapto de loka indiana ĉefo transdonis sian nomon al tiu. La indiana ĉefo antaŭ la bapto nomiĝis Sem-yeto, kio tradukatas "kuraĝa mano". Poste la regiono nomatis laŭ tiu indiana ĉefo, kiu regis super la indianaj triboj inter la rojo Petaluma kaj la rivero Sacramento. Solano estas ofta familia nomo en la nordo de Hispanio.
Vidu ankaŭ
= Eksteraj ligiloj ==
Leĝo de Moseo
La Leĝo de Moseo aŭ Torao estas la unuaj kvin libroj de la Biblio, kies tradicia aŭtoro estas Moseo laŭ juda kredo:
La greka nomo por la Leĝo estas la Pentateŭĥos (la "kvin libringoj"). La moderna juda nomo estas la Torao (la "instruo"), kvankam inter la ortodoksaj judoj oni uzas tiun nomon ankaŭ por postbiblia sistemo da leĝoj (parola Torao), kiu, laŭ la tradicio, ankaŭ estis rivelitaj al Moseo, sed, laŭ modernaj historiistoj, estis fakte redaktitaj ege pli malfrue. La tiel nomitaj 613 moralordonoj estas parte deduktitaj de la Torao, sed estas ankaŭ grandparte postbibliaj.
Emblemo de Italio
La nuna emblemo de Italio (itale emblema della Repubblica Italiana) oficialiĝis la 5-an de majo 1948. Kvankam ĝi ofte nomatas blazono (aŭ stemma en la itala), teknike ĝi estas emblemo ĉar ĝi ne estis desegnita por konformi al tradiciaj reguloj de heraldiko, do de formala kreo kaj interpreto de blazonoj. La emblemo konsistas el blanka kvinpinta stelo, kun maldika ruĝa limo, sur fono de kvinspoka dentorado, staranta inter branĉo de olivarbo dekstraflanke kaj branĉo de kverko maldekstraflanke; la branĉoj estas siavice kunligitaj per ruĝa rubando kun la surskribo REPVBBLICA ITALIANA. La emblemo estas uzata vaste per la Registaro de Italio. La blazonŝildo de la dinastio de Savojo, blazono ed gules kruco argento, estis antaŭe en uzo de la iama itala reĝlando; la tenantoj de la blazonŝildo, ambaŭflanke ora senbrida leono, estis anstataŭitaj per fasci littori (laŭvorte "faskoj de la liktoroj") dum la faŝisma erao.
Alexandre Rodrigues Ferreira
Alexandre Rodrigues Ferreira (1756-1815) estis portugala katolika prelato, 6-a episkopo de la diocezo São Luís (1739-1747) kaj 1-a Episkopo por la diocezo de Mariana (1748-1762), en Brazilo. Doktoro pri teologio de la Universitato de Koimbro, en 1726, li estis nomumita rektoro en 1728 de Dom Johano la 5-a. Li estis majstro de la novicoj ĉe la Reĝa Monaĥejo de Alcobaça ĝis plena enoficigo al la diocezo de Maranjono, en Brazilo. La skribaĵoj de Alexandre Rodrigues Ferreira servis kiel bazo por la raportoj de Joaquim Nabuco pri la disputo inter Brazilo kaj Brita Gujano (1903).
Biografio
Naskita la 27-an de aprilo 1756 en Salvador, Bahio, Ferreira studis en Koimbro, kie li diplomiĝis en 1778 ĉe la Naturscienca Fakultato. Lia bonega agado kaptis la atenton de Domenico Vandelli (1735-1816), itala naturisto, kiu laboris por la portugala registaro.
Komisiita de verkado pri natura historio de la portugalaj kolonioj, Vandelli organizis ekspediciojn al Mozambiko kaj Angolo kaj nomumis Rodrigues Ferreira kiel estro de la ekspedicio, kiu venis al Brazilo kaj turneis la kapitanecojn de Grão-Pará, Rio Negro, Mato-Grosso kaj Cuiabá.
La Filozofa Ekspedicio forlasis la havenon de Lisbono la 1-an de septembro 1783, kunportante, inter aliaj, la skribistojn José Joaquim Freire, Joaquim José Codina, kaj la botanikan ĝardeniston Agostinho Joaquim do Cabo.
La ekspedicio atingis Belém la 21-an de oktobro, 1783 kaj daŭris naŭ jarojn. Ekde ĝi, pluraj verkoj kaj notoj pri la amazona regiono estis generitaj, registrante informojn pri la faŭno, flaŭro kaj ĝiaj loĝantoj.
Kun la morto de Ferreira, la 23-an de aprilo 1815, la manuskriptoj, kiuj restis en Portugalio, estis metitaj sub la gardon de la "Reala Muzeo d'Ajuda". La dokumentaro restis en la muzeo ĝis 1838, tiam kiam ili estis transdonitaj al la "Reĝa Akademio de Sciencoj".
En la lastaj du jarcentoj, la dokumentoj estis disigitaj inter diversaj institucioj kaj kolektantoj, inkluzive de la Nacia Biblioteko de Rio-de-Ĵanejro, kiu ebligis ilian publikigon.
Néstor Grindetti
Néstor Osvaldo GRINDETTI (Lanús, Bonaero; 24-a de Februaro 1955) estas argentina politikisto, nuntempe urbestro de Lanús Partio. Li apartenas al la partio Propuesta Republicana de Mauricio Macri. Li estis procesita en diversaj kazoj de korupto.
Schmidthachenbach
Schmidthachenbach estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Birkenfeld de la federacia lando Rejnlando-Palatinato. Fine de la jaro la komunumo havis 0 loĝantojn.
Ploské
Ploské aŭ Ploske povas esti:
Osogna
Geografio
Osogna situas en la valfundo de Leventina, sude de Biasca ĉe la orienta bordo de la rivero Tiĉino. La plej alta punkto de la komunuma teritorio situas sur alteco de 2952 m s.m. sur la pinto de la monto Torrone d’Orza. Tra la komunumo fluas la montara rivereto Nala, kiu okcidente de la vilaĝo alfluas al Tiĉino. La komunumo konsistas el la vilaĝo Osogna kaj la setlejo Combra norde de la vilaĝo kaj diversaj izolitaj bienoj kaj alpopaŝtejoj.
La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 18,99 km², de kiuj 62,4 % estas kovritaj de arbaro, 3,9% servas por agrikulturo kaj 4,4% por setlado. Proksimume triono de la komunuma teritorio estas altmontara dezerto.
Najbaraj komunumoj
La komunumo Osogna limas en nordo al Biasca, en oriento al Cauco (GR), en sudoriento al Arvigo (GR), en sudo al Cresciano, en okcidento al Lodrino, kaj en nordokcidento al Iragna.
Fantomvilaĝo
Fantomvilaĝo estas tia iama vilaĝo, kie longe loĝas neniu. Ĝi estas tipo de forlasita lokoj.
Osogna
Trafiko
Tra Osogna pasas la kantona ĉefvojo n-ro 2 de Lucerno al Chiasso kaj la svisa aŭtovojo A2, kies plej proksima alveturejo situas 4 kilometrojn sude de la komunumo en Biasca. La trajnlinio de la Gotarda-Fervojo, kiu pasas tra la komunumo ne disponas pri stacidomo en Osogna. La komunumo estas konektita al la publika transportreto pere de buslinio al Biasca, Belinzono kaj Airolo.
Fantomvilaĝo
La fantomvilaĝoj estiĝas plej ofte:
Osogna
Historio
La unua dokumenta mencio de Osogna datiĝas el la jaro 1210 kiel Usonia. Dum mezepoko Osogna estis sub la regado de la katedralkapitolo de Milano. La vilaĝaj rajtoj de Osogna estis konfirmitaj en la jaro 1400. En la jaro 1499 Osogna estis konkerita de la Svisa Ĵurkomunumo. De 1573 ĝis 1798 Osogna sub la komuna regado de la malnovaj lokoj de la Svisa Ĵurkomunumo estis sidejo de la vokto de la Voktejo Riviera. Post la fondo de Kantono Tiĉino en la jaro 1803 ĝi fariĝis komunumo en la Distrikto Riviera.
Fantomvilaĝo
Tiuj forlasitaj vilaĝoj post jardekoj tute malaperas, krom la konstruaĵoj el ŝtono.
Fantomvilaĝoj en literaturo
En la kazo ke simple loĝantoj elmigras al urboj kaj restas nur maljunuloj, finfine restas unu aŭ du solaj loĝantoj kies vivo kompreneble estas malfavora kaj trista. Tia estas la temo de du konataj romanoj en Hispanio, nome de Miguel Delibes El disputado voto del señor don Cayo (La pridisputata voĉdono de sinjoro Kajo), kie politikistoj venas dum balotado konvinki la ununuran loĝanton de fantomvilaĝo, sed trafas, ke fakte estas du loĝantoj, sed kiuj malamikiĝas kaj ne interparolas! La alia romano estas de Julio Llamazares, nome La lluvia amarilla, kie la lasta loĝanto de fantomvilaĝo fakte parolas nur kun la fantomo de sia mortinta edzino.
Endre Marton
Endre Marton, laŭ hungarlingve kutima nomordo Marton Endre estis hungara reĝisoro, teatrestro kaj altlerneja instruisto.
Endre Marton naskiĝis la 1917 en Budapeŝto. Li mortis la 1979 en Budapeŝto.
Biografio
Endre Marton finis reĝisoran lernejon en 1941 en Budapeŝto, poste li aliĝis al Teatro Madách. Post la 2-a mondmilito li reĝisoradis en Gaja Teatro, ekde 1949 en Nacia Teatro (Budapeŝto), kie li estis ĉefreĝisoro, poste li estris la teatron. Li reĝisoradis ankaŭ en Hungara Radio. Ekde 1950 li instruis en la aktora altlernejo. Li ricevis premiojn Kossuth en 1957 kaj 1970, inter 1954-1966 ankaŭ aliajn premiojn.
Signé Picpus (2003)
Temo
« Je la 5-a horo, mi mortigos la klarvidantinon », subskribite Picpus. Maigret ne scias ĉu li devas konsideri tiun mesaĝon serioze. Tamen, klarvidantino, Sinjorino Jeanne, estas trovita mortigita hejme. Eksciante tion, Mascouvin, kiu alportis la mesaĝon, provas sinmortigi. Oni trovas, enfermite en la kuirejo de la klarvidantino, senhelpan maljunulon nomitan Lecloaguen kiu ne sukcesas pravigi sian ĉeeston...
Eksteraj ligiloj
Épisodes de Maigret (1991-2005)
Ludwig Tieck
La germana verkisto, eldonisto kaj tradukisto (Johann) Ludwig TIECK [JOhan LUDviĥ Tik] naskiĝis je la 31-a de majo 1773 en Berlino kaj mortis tie je la 28-a de aprilo 1853. Lia verkaro reprezentas la fruan romantismon kaj foje montras elementojn de fantasto.
Vivo
La plej viva kaj kreiva inter la romantikaj poetoj germanlingvaj studis historion kaj filologion en Halle (Saale), Erlangen kaj Göttingen kaj frue amikiĝis kun Wilhelm Heinrich Wackenroder. En 1799 li renkontis en Jena la fratoj Schlegel, Novalis kaj Friedrich Schelling. En 1805 li vojaĝis al Romo, en 1817 al Londono: tie li faris studojn pri Ŝekspiro. Ekde 1819 li setlis en Dresdeno. Tie li deĵoris ekde 1825 en kolektivo teatrejestra sed ne sukcesis ĉe ĉiuj celitaj grupoj. Tamen li estis bonega kritikisto (Dramaturgische Blätter, 1826) kaj impona laŭtleganto. En 1842 vokis lin la reĝo de Prusio al Berlino per alogo de pensio kaj honora titolo (Geheimer Hofrat). Intertempe Tieck iĝis malmoderna kaj malsaniĝis.
Graveco
Tieck ankaŭ meritis eldonante la skribitaĵojn de Wackenroder, Hardenberg, Heinrich von Kleist (1826), Lenz (1828), la prilaboro de Menestrela poezio germana (1803), de Frauendienst (1812, Ulrich von Lichtenstein). Krome li tradukis la verkegon Kiĥoto. Li ankaŭ volis hejmigi en Germanlingvio la poeton Ŝekspiro - sed la rezultoj estis pli magraj ol la klopodoj (daŭrigo de la traduko de Schlegel, enkonduko al Ŝekspiro ktp.)
Fonto
Herders Conversations-Lexikon. Freiburg im Breisgau 1857, Band 5, p. 477-478, kio legeblas tie ĉi interrete.
Jeno aperis en Esperanto
Originalo: Der blonde Eckbert
Martín Vilallonga
Li futbalis en la Japana Ligo ĉe Avispa Fukuoka. Li ludis por Club Atlético Independiente, Estudiantes de La Plata, Club Atlético Lanús, Racing Club, Arsenal Fútbol Club, Instituto de Córdoba kaj Argentino de Mendoza de	Argentino, Toros Neza kaj Club León de Meksiko, kaj Universitario de Deportes de Peruo.
Emil Buchar
Li laboris en la instituto pri astronomio kaj terfiziko de la Ĉeĥa Teknika Universitato Prago.
La, dum lernoservo en la Observatorio de Alĝero, li malkovris la asteroidon 1055 Tynka, al kiu li donis la antaŭnomon de sia patrino.
En 1958 li determinis la ekzaktan formon de Tero el la mezuroj de la orbitoj de artefaritaj satelitoj.
La asteroido 3141 Buchar estis tiel nomata en lia honoro.
(24537) 2001 CB35
(24537) 2001 CB35 estas troja asteroido de Jupitero malkovrita la far la teamo de la astronomia kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Ano de la "Greka Tendaro", ĝi orbitas, kun sufiĉe granda klinangulo, proksime de la punkto de Lagrange L4 de la sistemo Suno-Jupitero.
Homa komunumo
Homa komunumo aŭ pli koncize komunumo estas socia grupo de entoj kiuj kunhavas socian medion, normale kun kunhavitaj interesoj. En homaj komunumoj, intenco, kredo, preferoj, bezonoj, riskoj kaj multaj aliaj kondiĉoj povas ĉeesti kaj esti komunaj, tuŝante la socian identecon de la partoprenantoj kaj ties grado de konverĝo.
La vorto "komunumo" devenas el la latina communitas (kio signifas same), kio siavice devenas el communis, tio estas "komuna, publika, kunhavita de ĉiuj aŭ de multaj". Communis devenas el kombino de la latina prefikso con- (el cum, kiu signifas "kune") kaj la vorto munis (el munus, kiu rilatas al plenumado de servoj).
Sociologio
La germana sociologo Ferdinand Tönnies prezentis mallongan diferencigon inter la terminoj "komunumo" (Gemeinschaft) kaj "socio" (Gesellschaft). En sia verko de 1887, Gemeinschaft und Gesellschaft, Tönnies asertis, ke "komunumo" estas rigardata kiel pli kunigita kaj pli ligita socia ento en la kunteksto de pli grandaj socioj, pro la ekzisto de "ununigo je volo". Li aldonis, ke familio kaj parencaro estas perfektaj esprimoj de komunumoj, sed aliaj kunhavitaj karakteroj, kiel loko aŭ kredo, povus ankaŭ rezulti en gemeinschaft.
Individuo kaj komunumo
Dum la homa kresko kaj maturiĝo, homoj trafas aron da aliaj individuoj kaj spertoj. Infanoj trafas sian tujan familion, poste la grandan familion, poste la lokan komunumon (kiel la lernejo aŭ la laborejo). Ili disvolvigas individuan kaj grupan socian identecon tra asocioj kiuj konektas ilin al tempodaŭraj komunumaj spertoj.
Dum homoj kreskiĝas, ili lernas kaj formas rimarkojn de socia strukturo. Dum tiu antaŭeniro, ili formas personajn kaj kulturajn valorojn, mondkoncepton kaj reagojn al pli ampleksa socio. Gajno de ekkono de grupa dinamismo kaj kiel "kongrui" estas parto de socialigo. Individuoj disvolvigas interpersonajn rilataron kaj ekkonscias pri la plej taŭgaj personoj, kun kiuj grupiĝi kaj laŭ kiuj cirkonstancoj.
Dum adoleskaĝo kaj matureco, la individuoj kutime disvolvigas pli prilaboritan identecon, ofte ludante rolon kiel estro aŭ sekvanto en grupoj. Se individuoj disvolvigas la senton, ke ili apartenas al grupo, kaj ili devas helpi la grupon kies parto ili estas, tiam ili disvolvigas senton de komunumo.
Socia kapitalo
Se ekzistas komunumo, kaj libereco kaj sekureco ankaŭ ekzistas. Tiam komunumo vivas per si mem, ĉar homoj iĝas sufiĉe liberaj por kunhavi kaj sekuriĝi. La senso de konekteco kaj formado de sociaj retoj konsistigas tion, kio iĝis konata kiel socia kapitalo.
Okcidentaj kulturoj ŝajne perdas la spiriton de komunumo, kiu iam troveblis en institucioj inkludante ekleziojn kaj komunumejojn. Sociologo Ray Oldenburg asertas en The Great Good Place ke homoj bezonas tri lokojn: 1) La hejmon, 2) la oficejon, kaj, 3) la komunumejon aŭ renkontejon.
Laŭ tiu filozofio en menso, oni faris multajn ĉebazajn klopodojn kiel projektoj por publikaj spacoj por krei tiun "Trian Lokon" en komunumojn. Ili formiĝas kiel sendependaj librejoj, kafejoj, lokaj trinkejoj kaj kiel multaj renovigaj rimedoj por krei la socian kapitalon bezonatan por helpi la senton kaj spiriton de komunumo.
Sento de komunumo
En pristudo de 1986, McMillan kaj Chavis identigis kvar elementojn por difini la "senton de komunumo" : 1) membreco, 2) influo, 3) integreco kaj plenumo de necesoj, kaj 4) kunhavita emocia konekto.
Antropologio
Komunumo kaj siaj ecoj estas kerno de antropologiaj pristudoj. Laŭ kelkaj temoj komunumo estas enkondukita en antropologio inkludante la jenajn:
Komunumismo
Komunumismo kiel grupo de rilataj sed diferencaj filozofioj (aŭ ideologioj) ekis fine de la 20-a jarcento, oponante klasikan liberalismon kaj kapitalismon dum apogo de fenomenoj kiel civila socio. Ne nepre malamike al socia liberalismo, komunumismo havas diferencan emfazon, direktante la fokuson de intereso al komunumoj kaj socioj, for de individuoj. La demando pri prioritateco, ĉu por la individuo ĉu por la komunumo, devas esti konsiderata farante etikajn demandojn pri vario de sociaj temoj, kiel sansistemo, aborto, multkulturismo, kaj politika malĝusteco.
Organiza komunikado
Praktikoj de efika komunikado en grupo kaj organizaj temoj estas gravaj por la formado kaj pluhavo de komunumoj. Kiamaniere ideoj kaj valoroj estas komunikataj ene de komunumoj estas grave por la aligo de novaj membroj, la formulo de agendoj, la elekto de estroj kaj multaj aliaj aspektoj. Organiza komunikado estas la studo pri kiamaniere homoj komunikas ene de organiza kunteksto kaj la influoj kaj interagado ene de organizaj strukturoj. Grupomembroj dependas el la fluo de komunikado por setligi sian propran identecon ene de tiuj strukturoj kaj lerni funkcii en la grupo. Kvankam organiza komunikado, kiel studokampo, estas kutime konsiderata rilate la entreprenoj kaj la negocaj grupoj, tiuj povas esti vidataj ankaŭ kiel komunumoj. La principoj de organiza komunikado povas esti aplikata ankaŭ al aliaj tipoj de komunumoj.
Socialigo
La procezo de lernado por adopti la modelojn de konduto de la komunumo estas nomita socialigo. La plej fruktodona tempo de socialigo estas kutime la fruaj epokoj de la vivo, dum kiuj individuoj disvolvigas kapablecojn kaj konojn kaj lernas la rolojn necesajn por funkcii ene de sia kulturo kaj socia medio. Por kelkaj psikologoj, ĉefe tiuj de la tradicio de psikodinamiko, la plej grava periodo de socialigo estas inter la aĝo de 1 kaj 10. Sed socialigo inkludas ankaŭ plenkreskulojn translokiĝantajn al diferencaj medioj, kie ili devas lerni novan aron de kondutoj.
Socialigo estas influita baze de familio, tra kio geinfanoj unue lernas la regularon de la komunumo. Aliaj gravaj influoj estas lernejoj, kolegogrupoj, amaskomunikiloj, laborejoj kaj registaroj. La grado laŭ kiu la regularo de preciza socio aŭ komunumo estas adoptita determinas la personan adapteblon por engaĝiĝo kun aliaj. La regularo de toleremo, reciprokeco kaj fido estas gravaj "korkutimoj," kiel Alexis de Tocqueville asertis, en individua impliko en komunumo.
Komunuma disvolvigo
Komunuma disvolvigo, ofte ligata kun komunuma taskaro aŭ komunuma planado, estas ofte formale regata de Ne-registaraj organizoj (NRO), universitatoj aŭ registaraj agentejoj por plibonigi la socialan bonfarton de lokaj, regionaj kaj, foje, naciaj komunumoj. Malpli formalaj klopodoj, nomite komunumokonstruo aŭ komunumorganizo, serĉas plifortigi individuojn kaj grupojn de homoj per havigi ilin la kapablojn, kiujn ili bezonas por realigi ŝanĝojn en siaj propraj komunumoj. Tiuj kapabloj ofte influas en la konstruo de politika povo per la formado de grandaj sociaj grupoj funkciantaj laŭ komuna agendo. La praktikantoj de la komunuma disvolvigo devas kompreni kaj kiel funkcii kun individuoj kaj kiel influi la postenojn de la komunumoj ene de la kunteksto de pli grandaj sociaj institucioj.
Je la koincido inter komunuma disvolvigo kaj komunuma konstruo estas nombro de programoj kaj organizoj kun iloj de komunuma disvolvigo. Ekzemplo de tio estas programo de la Instituto Asset de Bazkomunuma Disvolvigo de la universitato Northwestern. Tiu instituto disponigas elŝuteblajn ilojn por kalkuli la komunuman kapitalon kaj konekti inter ne-profitaj organizaĵoj kaj aliaj organizoj kiuj povas helpi la komunumokonstruon. La Instituto fokusiĝas sur helpi komunumojn disvolvigi per "movigi temojn de najbareco".
Komunuma konstruo kaj organizo
M. Scott Peck asertas, ke la preskaŭ akcidenta sento de komunumo kiu ekzistas je krizomomento, ekzemple en Novjorko post la 11-a de septembro 2001, povas esti konscie konstruita. Peck opinias, ke la procezo de "konscia komunumokonstruo" estas procezo de konstruo de kunhavita historio kaj de konsenta decido, konstruita sur respekto por ĉiuj individuoj kaj inkluzive de diferencaj. Li opinias, ke la procezo iras tra kvar jenaj etapoj:
Pli ĵuse Scott Peck rimarkis, ke konstrui senton de komunumo estas facila. Pluhavi tiun senton de komunumo estas kio estas malfacila en la moderna mondo.
Komunuma konstruo povas uzi ampleksan varion de praktikoj, el simplaj eventoj kiel komuna manĝo kaj etaj librokluboj al pli grandaj klopodoj kiel amasfestivaloj kaj konstruaj projektoj kiuj implikas lokajn partoprenantojn pli ol eksterajn implikitojn.
François-Marie Agier
François-Marie  (n. la 8-an de julio 1780 - m. la 16-an de marto 1848) estis franca ŝtatokonsilano kaj politikisto. Li distingiĝis kiel fervora subtenanto de la legitima burbona dinastio en la tempo de Ludoviko la 18-a kaj Karlo la 10-a.
Homa komunumo
Komunumaj monunuoj
Inverse, almenaŭ unu komunumo, The Los Angeles Skills Pool, estis konstruita ĉirkaŭ la kunhavo de servoj sen uzado de iu ajn monunuo.
François-Marie Agier
Li estis deputito de la departemento Deux-Sèvres en la periodo de la julia monarkio, de 1834 ĝis 1837.
Homa komunumo
Komunumaj monunuoj
Komunumorganizadon oni fokusas foje sur solvo de specifaj temoj. Organizado ofte signifas konstruo de pli alireblaj povostrukturoj, ofte kun la fina celo distribui povon egalece tra la tuta komunumo. Komunumorganizantoj ĝenerale intencas konstrui grupojn kiuj estus malfermaj kaj estu demokrataj en la regado. Tiaj grupoj faciligas kaj enkuraĝigas la komunan decidofaron fokuse sur ĝenerala sano de la komunumo pli ol sur specifa interesgrupo.
La tri bazaj tipoj de komunumorganizado estas baza organizado, ligokonstruado kaj komunumoj bazitaj sur fido (nomitaj ankaŭ "institucibaza komunumorganizado" aŭ "larĝbaza komunumorganizado").
Komunuma servo
La komunuma servo estas kutime realigita konekte kun neprofitcela organizaĵo, sed ĝi povas esti entreprenita ankaŭ sub la koverto de registaroj, de unu aŭ pli entreprenoj aŭ de individuoj. Ĝi estas kutime senpaga kaj volontula. Tamen, ĝi povas esti parto de alternativa sentencaj klopodoj en jura sistemo kaj ĝi povas esti postulita de edukaj institucioj.
Tipoj de komunumo
Oni proponis kvanton de metodoj kategorii tipojn de komunumoj; ekzemple jenaj:
Komunumoj povas esti enhavitaj unu en la alia: ekzemple geografia komunumo povas enhavi nombron de etnaj komunumoj.
Lokigo
Probable la plej komuna uzado de la vorto "komunumo" indikas grandan grupon vivantan en proksimeco. Ekzemploj de lokaj komunumoj inkludas jenajn:
Identeco
En kelkaj kuntekstoj, "komunumo" indikas grupon de homoj kun komuna identeco krom loko. Membroj ofte interagadas regule. Komunaj ekzemploj en ĉiutaga uzo inkludas jenajn:
Koincidoj
Kelkaj komunumoj kunhavas kaj lokon kaj aliaj ecojn. Membroj elektas foje loĝi unu ĉe alia pro pli komunaj interesoj.
Specia naturo de homa komunumo
Laŭ tio estas klare, ke la koncepto de individuo ne estas kaj ne povas esti separata el la koncepto de komunumo. Sen la unuaj komunumoj de onia familio, aŭ la duarangaj komunumoj pristuditaj supre, oni ne povas disvolvigi stabilajn personecojn kiel pure individuaj homaj estaĵoj. Tio klarigas kelkajn el la diferencigoj de la homa komunumo.
Eksteraj ligiloj
(en la angla)
Distrikto Revúca
Distrikto Revúca [revuca] estas orienta distrikto en regiono Banská Bystrica. Ĉefa urbo de distrikto estas Revúca. Distrikto najbaras kun distrikto Rimavská Sobota (okcidente); kun Hungario (sude); distrikto Brezno (norde) kaj oriente kun distrikto Rožňava (regiono Košice).
En historio ĝi apartenas al Gemer.
Sándor Oláh
Sándor Oláh
Abejar
Abejar [abeĤAR] estas municipo de Hispanio, en la regiono Kastilio kaj Leono, nordokcidente de la provinco Sorio kaj en la Komarko Pinares (Komarko Pinaroj) en la nordokcidento de la provinco. La loknomo Abejar estas etimologie komprenebla kiel Abelejo, kaj tiurilate estas abelo en la centro de la municipa blazono.
Geografio
Ĝia municipa teritorio okupas totalan areon de 23,43 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 273 loĝantojn. Ĝi perdis loĝantojn dum la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj, kiel ja okazis en multaj loĝlokoj de la regiono, fakte perdis 600 loĝantojn el la 1950-aj jaroj.
Ĝi distas 27 km de Sorio, provinca ĉefurbo. En ĝia teritorio inklude en la Reto Natura 2000 estas la Loko de Komunuma Intereso konata kiel Sabinares Sierra de Cabrejas.​
Historio
La areo apartenis unue al la Regno Kastilio. En Mezepoko okazis reloĝado fine de la 10-a jarcento.
Aktualo
Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj), forstado kaj transmigra brutobredado (ŝafoj kaj bovoj). Lastatempe funkciado de servoj plej ekgravis, kune kun kultura kaj rura turismo, piedirado tra naturaj lokoj. Inter vidindaĵoj estas la preĝejo, la ermitejo, kaj ruinoj de araba gvatoturo. Aparte menciindas muzeo pri ciklismo.
Guntersdorf
Guntersdorf estas komunumo de Aŭstrio. Ĝi apartenas al la federacia lando Malsupra Aŭstrio kaj al la distrikto Hollabrunn. La komunumo situas norde de Vieno, inter la aŭstria ĉefurbo kaj la limo al Ĉeĥio, kaj estas parto de la historia regiono Weinviertel (vina regiono). Komence de la jaro en la komunumo vivis  loĝantoj.
Conrad Gesner
Conrad GESNER (naskiĝis la 26-an de marto, 1516, mortis la 13-an de decembro, 1565) estis svisa kuracisto kaj natursciencisto.
Gesner naskiĝis en Zuriko. Studinte medicinon, li unue laboris kiel instruisto. Ekde 1537 li okupis profesoran postenon pri la malnovgreka lingvo en Lausanne kaj en 1541 li iĝis profesoro pri fiziko. En la jaro 1554 li fariĝis "Oberstadtarzt" (= urba ĉefkuracisto) en Zuriko. En 1565 li mortis tie.
La plej fama verko de Gesner estas lia 4-voluma latinlingva Historiae animalium, kiu post lia morto kompletiĝis je kvina volumo. La verko aperis inter 1551 kaj 1558. En 1669 ĝi aperis germanlingve, sub la titolo Allgemeines Thierbuch. Ĝia klasifiko orientiĝis laŭ la ekzemploj de Aristotelo kaj Albertus Magnus. En la libro ankaŭ aperas aro da fablaj estaĵoj, tamen Gesner jam kritike prilumas la ekziston de ili.
En la grava botanika verko Stirpium historia Gesner priskribis la gravecon de unuopaj planteroj, ĉefe floroj kaj fruktoj, por la sistematiko de la plantoj. Nur post lia morto eldoniĝis la verko Historia plantarum. En Corpus Venetum de Balneis li priskribis analizojn de kuracakvoj. La verko Thesaurus Euonymi Philiatri... (1552) donis resumon pri la tiutempaj scioj pri kemio, kuraciloj kaj medicino.
János Balázs (pentristo, 1904)
János Balázs [jAnoŝ balAĵ], laŭ hungarlingve kutima nomordo Balázs János estis hungara pentristo. János Balázs naskiĝis la  en Magyaregres, li mortis la  en Kaposvár.
György Bikády
György Bikády [djordj bikAdi], laŭ hungarlingve kutima nomordo Bikády György estis hungara aktoro, voĉoaktoro.
László Fosztó
FOSZTÓ László (fosto:) estas rumania hungara sociologo naskita en Sfântu Gheorghe la 18-an de novembro 1972.
Biografio
László Fosztó diplomiĝis en UBB de Kluĵo en 1996 kaj li instruas en la sama universitato.
József Perlaki (vitralisto)
József Perlaki [jOĵef], laŭ hungarlingve kutima nomordo Perlaki József estas hungara vitralisto, restaŭristo.
József Perlaki naskiĝis en 1958 en Szeged.
Biografio
József Perlaki maturiĝis en piarista gimnazio en Kecskemét en 1976, post 3 jaroj li akiris vitralistan licencon en ŝtata entrepreno. Lia majstro estis József Pituk. Li kreis la unuan vitralon jam en 1977. Li malfermis propran atelieron en 1985 en Bakonyszentkirály, baldaŭ li translokiĝis al Veszprém (urbo). Li ricevis premion en 1998. Li havis edzinon.
György Bikády
Biografio
György Bikády akiris aktoran diplomon en Teatroarta Akademio en 1946, sed li jam apartenis al teatra trupo de Nacia Teatro (Szeged) inter 1945–1949. Liaj sekvaj teatraj stacioj estis Operetoteatro (Budapeŝto) (1949–1951), Gaja Teatro (1951–1954), Teatro József Attila (1954–1956), Gaja Scenejo. Li pensiuliĝis en 1963, tamen li havis kelkajn rolojn ĝis 1969. Precipe komence li ofte estis aŭdebla en la Hungara Radio.
8193 Ciaurro
8193 Ciaurro estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la elde la Observatorio Santa Lucia de Stroncone (Umbrio, Italio).
Nomo
Ĝi estis nomita en memoro de la itala ceramikisto kaj pentristo Ilario Ciaurro (1889–1992).
Rock Hudson
Rock HUDSON, vera nomo: Roy Harold SCHERER Jr. (naskiĝis la 17-an de novembro 1925 en Winnetka, Ilinojo, mortis la 2-an de oktobro 1985 en Beverly Hills, Kalifornio) estis usona aktoro kaj unu el la unuaj famuloj kiuj mortis de aidoso.Naskiĝinte en Winnetka, Ilinojo, li en la jaro 1948 ekloĝis en Hollywood. Post aro da malgrandaj roloj li en 1955 aperis apud James Dean kaj Elizabeth Taylor en la filmo Giant. Poste li kune kun Doris Day brilis en pluraj komediaj filmoj, ekz. Pillow Talk (1959 kaj Lover Come Back (1962).
Li longe kaŝis sian samseksemon kaj fakte nur je la fino de sia vivo malferme parolis pri ĝi.
NGC 4298
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Alajos Bálint
BÁLINT Alajos (ba:lint) estis hungara arkeologo, direktoro de muzeo naskita en Lugos la 4-an de julio 1902 kaj mortinta en Segedo la 30-an de marto 1983.
Kariero
Bálint Alajos studis de 1921 fakon pri historio-geografio en Szeged, li doktoriĝis en 1926. Li estis de 1939 muzeestro en Kassa, de 1949 ĝis 1968 en Segedo. De 1958 ĝis 1966 li prelegis en la universitato de Segedo.
Muskego (Viskonsino)
Muskego estas urbo en la sudorienta parto de la subŝtato Viskonsino de Usono, kiu apartenas al la distrikto respektive kantono Waukesha. La urbo troviĝas inter kaj ĉirkaŭ la lagoj "Eta Muskego" kaj "Granda Muskego". La nomo en la lingvo de la indiĝena indiana popolo potavatomoj havas la signifon "sunfiŝo".
Sirod
Sirod( prononcu : "Siro") estas franca komunumo lokita ĉe komunumaro de Champagnole, en departemento Jura kaj en regiono Franĉ-Konteo.
Pertusio
Pertusio estas komunumo de Italio. Ĝi apartenas al la regiono Piemonto kaj al la provinco Torino, kiu ekde la 1-a de januaro 2015 havas la nomon metropola urbo Torino. Fine de en la komunumo vivis. Najbaraj komunumoj estas Valperga, Prascorsano, Rivara kaj San Ponso.
(7180) 1991 NG1
(7180) 1991 NG1 estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la usona astronomo Henry E. Holt elde la Observatorio de la Monto Palomar en kantono San Diego (Kalifornio, Usono).
Listo de ŝogunoj
Jen la listo de ŝogunoj inter 793 kaj 1867.
Nazireo
Nazireo estis persono, kiu faris votojn de nazireato en Palestino dum la bibliaj tempoj. Famaj nazireoj estis Johano la Baptisto, kaj antaŭ li Samsono (aŭ Ŝimŝono) kaj Samuelo.
János Pálffy (palatino)
János Bernard István PÁLFFY de Erdőd (naskiĝis la en Vöröskő, mortis la  en Pozsony) estis hungara soldato kaj politikisto.
Biografio
János Pálffy komence lernis en Hungarujo, poste en Vieno, fine en Parma. En 1681 li komencis sian soldatan karieron. Li batalis precipe kontraŭ la turkoj. Li partoprenis en liberiĝo de Hungario en la 1680-aj jaroj, krome li batalis kontraŭ Emeriko Thököly. En 1687 li edziĝis, baldaŭ li havis 8 gefilojn. Depost forigo de la turkoj en Hungario li daŭris la militadon en Balkano. En la 1700-aj jaroj li batalis kontraŭ Francisko Rákóczi la 2-a. Ekde 1704 li estis banuso de Kroatio, ekde 1709 imperia marŝalo, ekde 1731 hereda kastel-kapitano de Pozsony kaj ekde 1741 palatino de Hungario.
Imperiestrino Maria Tereza nomis lin "la plej fervora el miaj subuloj".
Toru Miyamoto
Li futbalis ĉe Avispa Fukuoka, Tochigi SC kaj Giravanz Kitakyushu.
4981 Sinyavskaya
4981 Sinyavskaya estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la rusa astronomino Ljudmila Ivanovna Ĉerniĥ elde la Krimea astrofizika observatorio de Nauĉno en tiama Sovetunio (nun en la rusa Respubliko de Krimeo).
Luční Chvojno
Luční Chvojno (ĝis la jaro 1948 Německé Chvojno, Deutsche Kahn) estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de municipo Velké Chvojno en distrikto Ústí nad Labem. Ĝi troviĝas proksimume 1,5 km sudoriente de Velké Chvojno. En la jaro 2011 ĉi tie estis registritaj 31 adresoj. En la jaro ĉi tie daŭre vivis.
Luční Chvojno estas ankaŭ nomo de katastra teritorio kun areo 3,05 km².
Historio
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1384.
Limeriko
Limeriko estas mallonga ŝercpoemo konsistanta el kvin versoj, kun rimoj laŭ la skemo AABBA. La unuaj limerikoj aperis ĉirkaŭ la jaro 1820 en Anglio; la nomon donis la irlanda urbeto Luimneach (angle Limerick). En klasika limeriko la unua verso priskribas la protagoniston kaj nepre mencias lian loĝlokon, nuntempe tiu postulo ofte estas neglektata. La enhavo kutime estas absurda, ofte maldeca, kaj ĝuste tial ridiga.
La kvin versoj de limeriko kutime havas 3, 3, 2, 2, 3 trisilabajn piedojn. En Esperantaj limerikoj, la piedoj kutime estas amfibrakoj, sed ankaŭ eblas anapestoj.
Aŭtoroj de limerikoj estas inter alie: Edward Lear, Ogden Nash kaj Isaac Asimov.
Lastatempe (1990-aj jaroj kaj poste) multajn brilajn limerikojn en la rusa lingvo verkis Anatolij Belkin, en Esperanto - Mikaelo Bronŝtejn.
Ora Palmo
La Ora Palmo (Palme d'or) estas la nomo de la plej altvalora premio de la internacia Filmfestivalo de Cannes.
Sulajmanija
Ĝi estas la ĉefurbo de la samnoma gubernio Sulajmanija. Sulajmanija estas ĉirkaŭata de la Azmar Teritorio, Goizja Teritorio kaj Kaiŭan Teritorio nordoriente, la Barananaj Montoj sude kaj la Taslujaj Montetoj okcidente. La urbo suferas duonaridan klimaton kun tre varmaj kaj sekaj someroj kaj tre malvarmaj vintroj. Sulejmanijo estis historia ĉefurbo de la kurda princlando de Baban el 1784 al 1850.
Sankta Hipatio
Sankta Hipatio (Kilikio, ... – Paflagonio, 345), estis episkopo de Gangra, en Paflagonio; kaj estas venerata kiel sanktulo ĉe la Katolika kaj Ortodoksa Eklezioj.
Biografio
Hipatio naskiĝis en Kilikio en Paflagonio, historia regiono de la nordo de la Malgrandazio, epoke de la imperiestroj Konstantino la 1-a de la Romia Imperio aŭ Konstancio la 2-a. Li partoprenis en la unua koncilio de Niceo (325) kaj lia nomo aperas ankaŭ en la listo de la partoprenantoj en la sinodo de Gangra (340).
Li estis martirigita en Luziana (Paflagonio) dum vojaĝoreveno el Konstantinopolo al Gangra, sekve de enbuŝo preparita de iuj sekvuloj de kontraŭpapo   Novatiano.
Kulto
La kulto al tiu sanktulo estis ege vasta en la bizanca eklezio kaj atingis la sudon de Italio eble kun la enmigro de la monaĥoj observantaj la regulon de Sankta Bazlo la Granda (329-379), pro tio diritaj «Bazilanoj». En la roma martirologio Hipatio estas memorigita la 14-an de novembro: "En Gangra de Paflagonio, ĉiam en Turkujo, Sankta Hipatio, episkopo, kiu mortis martirgita ŝtonumita de novatianoj".
Reichshof
Reichshof estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Oberberg de la federacia lando Nordrejn-Vestfalio kaj estas parto de la pejzaĝo Bergisches Land. Fine de la komunumo havis  loĝantojn.
Blagoveŝĉensk
La vorto Blagoveŝĉensk havas plurajn signifojn:
Gregorio Allegri
Gregorio ALLEGRI (1582 - 17-a de februaro 1652) estis itala komponisto kaj membro de la Roma Skolo.
Biografio
La reputacio, kiun li ricevis per siaj verkoj, estis tiom, ke la papo Urbano la 8-a donis al li la honoron membriĝi en la kolegio de kantoroj kaj en la pontifika kapelo je la 6-a de decembro de 1629. Tie li restis ĝisfine de sia vivo je la 18-a de februaro 1652 kaj estis entombigata en Santa Maria in Vallicella en la kripto de la kolegio de kantistoj de la Vatikana kapelo. Andrea Adami diras, ke li estis de malofta bonkoreco kaj ege karitata, kaj ke li ĉiujn tagojn vizitis la malliberulojn por helpi ilin per la malmulto, kiun li povis disponi.
Konsideroj pri la komponisto
Se oni konsideras la muzikaĵon, kiu alportis la konatecon al Allegri (la miserere), oni trovas en ĝi nek brilajn trajtojn elstarajn kaj novajn de melodio nek harmonio, nek efektojn jam konatajn en la epoko, en kiu vivis la komponisto, sed nuanceto de profunda tristeco briletas tra lia tuta verkaro, elstara voĉordo kaj la ritmo bone skandata per la parolo, malgraŭ ĉio ne faras unu el la pecoj pli originala en la epoko, en kiu ili aperis, kaj eble pro tio, ke ili enkludas, malgraŭ sia ŝajna simpleco, la plej altan malfacilecon de la efektivigo. En koncertejo ene de salono tiaj belaĵoj preterpasas kvazaŭ neatendite, sed en preĝejo, kaj antaŭ ĉio en Vatikano, ili ne estas aŭskulteblaj sen emocio.
Verkoj
La verkoj printitaj de Allegri estas:
Kelkaj motetoj de Allegri troviĝas ankaŭ en verkokolekto de Fabio Costantini titole: scelta di motetti di diversi eccellentissimi autori a due, tre, quattro e cinque voci[elektaĵo da motetoj de diversaj elstaraj aŭtoroj je du, tri kvar kaj kvin voĉoj] (Romo, 1618). Granda nombro de neeldonitaj komponaĵoj konserviĝis en Romo en la arkivejo de Santa Maria in Vallicella kaj en la kolegio de kantoraj vikarioj de la pontifika kapelo. La abato Baini citas precipe unu moteton kaj unu meson je ok voĉoj Christus resirgens ex mortuis. Ekzistis krome du altvaloraj kolektoj konservataj en la Roma Kolegio kun la titolo varia musica sacra ex bibliotheca Altaempsiana, iussu J.D. Angeli ducis ab Altaemps collecta, kiu entenas diversajn komponaĵojn de Allegri, antaŭ ĉio konĉertoj por pluraj instrumentoj. Athanasius Kircher pritraktis unu muzikaĵon publikigitan en lia libro aperinta en 1650 „Musurgia universalis, sive ars magna consoni et dissoni“ (Vol. I, p. 487). Krome oni trovis partiturojn, ĉe la biblioteca musicale de la abato Santini, de Lamentazioni por la Sankta Semajno kaj de la Improperii je du ĥoroj, la moteton Salvatorem expectamus je ses voĉoj, la psalmojn dixit dominus kaj beatus vir, kaj finfine la motetojn domine Jesu Christe kaj libera me, domine, ĉiujn komponitajn de Allegri.
La Miserere
Sed antaŭ ĉio estas la miserere por du ĥoroj (la unua je kvar, la alia je kvin voĉoj), kiun oni kantis en Romo en la Siksta Kapelo dum la Sankta Semajno kaj al kiu Allegri ŝuldas sian reputacion. Tiu ĉi Miserere estas unu el tiuj muzikaĵoj, kies efekton oni ne komprenas je la unua legado, pro la domina granda simpleco, sed ekzistis en la pontifika kapelo elstara tradicio efektiviga, kiu elmetis la avantaĝojn, donante al ĝi nuancon pian kaj esprimplenan, kiun oni ne povas imagi antaŭ aŭskulti ĝin. La reputacio de tiu ĉi muzikaĵo faris, ke oni iel konsideras ĝin sankta. Oni admonis la homojn, ke neniu rajtas ŝteli aŭ kopii ĝin, minace de ekskomuniko. Tamen, la fulmo de la eklezio ne fortimigis la scivolemulojn.
Mozart ĝin kopiis aŭskultinte ĝin kantatan, Burney ricevis kopion en Romo kaj publikigis ĝin en Londono en 1771, Choron enmetis ĝin en sian Collection des pièces de musique religieuse qui s'exécutent tous les ans à Rome durant la semaine sante [kolekto de sakralmuzikaĵoj, kiujn oni prezentas ĉiujare en Romo dum la Sankta Semajno]. La sama profesoro prezentis en 1830 la unuajn ses strofojn kaj la lastan el tiu ĉi Miserere en la concerti spirituali [ekleziaj koncertoj] de la reĝa instituto pri religia muziko, kiun li direktis. La interesitoj, kiuj povis ĉeesti tiun ĉi koncerton, havis la eblecon kapti ideon pri tiu ĉi komponaĵo, kiun oni antaŭe neniam aŭskultis en Parizo
Jen anekdoto pruvanta, ke la akurateco rilate la realigadon, kiu iam ekzistis en la Siksta Kapelo, estas nemalhavebla por distingi la valoron de la Miserere de Allegri. La imperiestro Leopoldo la 1-a, ŝateganto de muziko, petis la Papon pri kopio per sia ambasadoro en Romo, por uzado en la imperiestra kapelo. Oni plenumis al li la deziron. La pontifika ĥorestro estis komisiita pretigi kopion, kiun oni sendis al la imperiestro. La plej elstaraj kantistoj nun kunvenis en Vieno kaj estis petataj kunlabori je la efektivigo, sed, kiom ajn estus ilia meritoj, ĉar ili ne konis la tradicion, la muzikpeco ne kaŭzis alian efekton ol tiun de ordinara falsobordono.
La imperiestro kredis, ke la ĥorestro elŝteliĝinte de la ordono sendis al li alian Miserere, kaj plendis pri tio,tiel ke oni kaptis la konjektatan kulpulon sen aŭskulti liajn pravigojn. Finfine tiu ĉi povrulo ricevis la okazon defendi sian aferon kaj klarigis al Lia Papa Moŝto, ke la manieron kanti tiun ĉi Miserere en la kapelo oni ne povas esprimi per notoj nek transskribi per alia modo ol tiu de la ekzemplo. La Sankta Patro, kiu ne havis profundajn konojn muzikajn, klopodis multe kompreni, kiel unu sama muzikaĵo povas kaŭzi diversajn efektojn, tamen ordonis al sia majstro surpaperigi sian defendon, kiun oni sendis al Vieno kontentigonte la imperiestron.
La aliaj miserere
Por kompletigi la historion de Miserere de Allegri eble estas oportune, meti ĉi tien ekstrakton de la raporto de abato Baini surbaze de la kronologio de la misereri kantataj en la Sistina Kapelo (memore al Palestrina), kiu enhavas kelkajn faktojn strangajn, kiujn oni ne trovus aliloke.
Du volumoj manskribaj de la kapela arkivo, numeroj 150 ĝis 141, entenis ĉiujn Misereri kantatajn en la pontifika kapelo ekde jam foraj tempoj, kun escepto de la unua, efektivigata en falsobordono en 1514 sub la pontifikado de Leo la 10-a kaj kiu ne estis prijuĝata kiel inda eniri la kolekton. En 1517 Costanzo Festa, tuj post kiam li estis akceptata kiel kantoro el la kapelo, skribis du versetojn de Miserere, unu kvarvoĉan, la alian kvinvoĉan, kaj tiu ĉi estas la unua, kiun oni trovas en la kolekto. La dua estas de Luigi Dentice, nobelo Napola, aŭtoro de la due dialoghi sulla musica, uno della teorica, l'altro della pratica, etc... Napoli 1533 [Du dialogoj pri la muziko, unu pri teoria, la alia pri praktika, ktp]. Tiu ĉi muzikaĵo estas realigebla altenative kvar- aŭ kvinvoĉe. La tria, de kiu oni havas nur du versetojn je kvar voĉoj, estas de Francysco Guerrero de Sevilo, poste sekvas aliaj du versetoj je kvar kaj kvin voĉoj de Palestrina.
La kvina Miserere estas de Teofilo Gargano, kiu aniĝis en la kolegio de kapelokantoroj je la 1-a de majo 1601. La sesa Miserere estas de Giovanni Francesco Anerio. Felice Anerio estas la aŭtoro de la sepa. Tiu ĉi komponisto estis la unua, kiu verkis la lastan verseton uzante naŭ voĉojn. La oka, laŭ kvalito malsupere al la antaŭenantaj, estas de nekonata komponisto. La naŭa Miserere estas formita el la du jam cititaj versetoj de Palestrina kun aldono de du pluaj versetoj je naŭ voĉoj de Giovanni Maria Nanini. La deka, kvarvoĉa kun lasta verseto je ok voĉoj, estas de Santo Naldini, Romano membriĝinta la kolegion je la 23-a de novembro 1617. La dekunua kvarvoĉa kaj la lasta verseto je ok voĉoj estas de Ruggiero Giovannelli, membriĝinte je la 17-a de aprilo 1599. La dekdua, alterne kvar- kaj kvinvoĉa kun lasta verseto je naŭ voĉoj, estas tiu de Allegri. La kutimo verki Misereri por la Sikstina Kapelo ĉesis ekde tiu momento, ĉar oni trovis tiun „Miserere“ de Allegri tiom bela, ke oni ne kredis ke iu ajn komponisto povus krei pli belan. Ĝi sekve estis reviziita kaj pliperfektigata far‘ de diversaj kantoroj kaj komponistoj, kiu aldonis ĉion kion ili kredis pli taŭga por kontentiga realigado.
Tiun ĉi muzikaĵon oni kantis dum la matenoj de la Sanktaj Merkredoj, kaj la Ĵaŭdojn estis kutime kanti kaj la Miserere de Felice Anerio kaj tiun de Naldini. Ju pli oni ĝuis la belecon de la verko de Allegri, des pli oni trovis enue kaj malinterese prezenti tiujn de aliaj. En 1680 oni ricevis „miserere“ de Alessandro Scarlatti, kiu verkis ĝin dum li laboro en la kapelo, sed la komponaĵo seniluziigis la atendojn, tamen estis respekte akceptita pro la reputacio de sia aŭtoro kaj prezentata la Sanktan Ĵaŭdon kune kun tiuj de Anerio kaj Naldini. En 1714 Tommaso Bai, kapelmajstro de la Vatikano, skribis novan Miserere alternative je kvar kaj kvin voĉoj kun la lasta je ok, laŭmodele de tiu ĉi de Allegri ,kaj tiun ĉi komponaĵon oni opiniis tiom bela, ke ekde tiam oni ĉesis kanti laMiserere de Anerio kaj de Scarlatti, prezentante nur tiujn de Allegri kaj Bai dum la tri matenoj de la Tenebro ekde 1714 ĝis 1767. En 1768 Giuseppe Tartini, fama violonisto, donacis al la kapelo Miserere, kiun li estis komponinta kiel versetoj je kvar kaj kvin voĉoj kaj la lasta je ok voĉoj, kies muziko estas diversa en ĉiuj versetoj. Ĝi estis realigita samjare, sed ĝi ne povis domini kompare kun tiuj de Bai kaj Allegri kaj estis rifuzita por ĉiam. En 1777 Pasquale Pisari laŭpete de la kapelaj kantoroj komponis novan Miserere kun muziko diferenca de verseto al verseto, kiel Tartini jam faris tion, kaj travivis saman sorton, pro tio ke inter 1778 kaj 1820 la misereri de Bai kaj Allegri estis la ununuraj, kiun oni prezentis. Kontraŭ eksplicita peto de Pio la 7-a la abato Baini en 1821 skribis ankoraŭ plian, kiun oni prijuĝis kiel prezentinda kune kun tiuj de la du malnovaj komponistoj.