cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Selm
Selm estas urba komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Unna de la federacia lando Nordrejn-Vestfalio. Fine de la jaro la urbo havis  loĝantojn.
70781 Donnelly
70781 Donnelly estas asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la en la kadro de Catalina Sky Survey : astronomia kampanjo plenumita elde la Stacio Catalina de la Observatorio Steward, nord-oriente de Tucson (Arizono, Usono), kaj elde la Observatorio de Monto Lemmon.
Luras
Luras estas komunumo de Italio. Ĝi apartenas al la insulo kaj administra regiono Sardio kaj ekde aprilo 2021 estas parto de la nova provinco nordorienta Sardio, antaŭe ekde 2016 estis parto de la provinco Sassari kaj ekde 2001 de Olbia-Tempio. Fine de en la komunumo vivis. Najbaraj komunumoj estas Arzachena, Calangianus, Luogosanto, Sant'Antonio di Gallura kaj Tempio Pausania.
Březůvky
Březůvky estas municipo en Ĉeĥio troviĝanta en distrikto Zlín, en Regiono Zlín. Vivas ĉi tie.
Historio
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1406.
András Korpos
KORPOS András [pr. korpoŝ] estas rumanuja aktoro naskiĝinta en Târgu Mureş la 31-an de oktobro 1973.
Kariero
Korpos estas ekde 2005 aktoro de la teatro Marosvásárhelyi Nemzeti Színház Tompa Miklós Társulat de Târgu Mureş.
34304 Alainagarza
34304 Alainagarza estas asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la far'de la teamo de la astronomia kampanjo « LINEAR » (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Berliner Dom
Berliner Dom (oficiala nomo: Oberpfarr- und Domkirche zu Berlin) estas protestanta kirko en la norda parto de Spreeinsel, kiu ĉi tie nomiĝas Museumsinsel, en Berlino.
(14507) 1996 CQ1
(14507) 1996 CQ1 estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la elde la Observatorio de Višnjan en Kroatio.
Berliner Dom
Uzata por diservoj, koncertoj kaj gravaj politikaj eventoj de Germanio.
En Esperanto
Menciita en Metropoliteno kiel obskura katedralo en la parto de la romano, kiu okazas en Lustgarten. La arkitektura valoro de la pompa konstruaĵo estis kritike rigardata, ĉefe inter maldekstruloj.
Phil Hogan
Philip „Phil“ HOGAN, Pilib Ó hÓgáin, (naskiĝis la en Kilkenny) estas irlanda politikisto de la partio Fine Gael. Li estis ministro en la irlanda registaro 2011-2014. Ekde 2019 ano de la Komisiono von der Leyen  pri komerco. Jam antaŭe li estis komisionano en la Komisiono Juncker pri agrikulturo.
Komarko
Komarko aŭ Comarca (hispana kaj portugala pluralo comarcas, kataluna pluralo comarques) estas eta tradicia regiono aŭ loka administra divido kiu troviĝas en partoj de Hispanio, Portugalio, Panamio, Nikaragvo, kaj Brazilo.
La komarko ankaŭ estas konata en la aragona kiel redolada, kaj kiel bisbarra en la galega.
En Esperanto la plej proksima termino estus distrikto aŭ subregiono kiu tamen havas pli oficialan administran signifon. Foje interuzeblas tiu termino por la iberia koncepto komarko.
La komarko en Hispanio kaj Portugalio
La termino komarko estas uzata en kelkaj regionoj de Iberio.
En aliaj lokoj, kiel Extremadura, la komarko povas simple esti maldifinita regiono.
Pro ties larĝasensa uzo, la komarko estas foje uzata kiel rimedo por promocii la turismon, per la emfazo de la loka kultura tradicio kaj historio.
NGC 5053
NGC 5053 (alia indiko — GCL 23) estas globa stelamaso en konstelacio Berenica Hararo.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
San Lucas (Michoacán)
San Lucas (hispane: Sankta Luko) estas komunumo en la meksika subŝtato Michoacán. La ĉefurbo de la komunumo same nomiĝas San Lucas. La ŝlosilnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 16 077.
Geografio
La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 16953 loĝantojn. El tiuj estas 8209 viroj kaj 8744 virinoj. La komunumo havas surfacon de 775.96 kvadratkilometroj.
Sociogeografio
En la jaro 2000 (INEGI) en la komunumo vivis 17161 personoj, kiuj aĝis pli ol 5 jaroj. El tiuj 37 personoj parolis indiĝenan lingvon. Tio egalas al 0.22 % de la loĝantoj.
Entute 12 245 personoj (en 2000) aĝis pli ol 15 jaroj. El tiuj personoj 8 754 estis alfabetoj kaj 3 748 analfabetoj. Tio signifas ke 30.61 % de la loĝantaro de la jaro 2000 estis analfabetoj.
Fontoj: Statistikoj de la INEGI
Nerafinita dolĉigaĵo
Nerafinita dolĉigaĵo aŭ nerafinita dolĉigilo estas natura, tute ne rafinita aŭ preskaŭ nemodifiita substanco por dolĉigi manĝaĵojn.
San Lucas (Michoacán)
Eksteraj ligiloj
http://www.e-local.gob.mx/work/templates/enciclo/michoacan/mpios/16077a.htm
Nerafinita dolĉigaĵo
Dolĉigaĵoj estas kutime farita el frukto aŭ sevo de plantoj, sed povas esti faritaj ankaŭ el iu ajn alia parto de la planto. Iuj dolĉaĵoj estas faritaj el amelo uzante enzimojn. Aliaj dolĉaĵoj estas faritaj de bestoj, aparte insektoj.
El sevo
La sevo de kelkaj specioj estas koncentrata por fabriki dolĉigaĵojn, kutime per sekigado aŭ boligado.
11453 Cañada-Assandri
11453 Cañada-Assandri estas tre malgranda meze hela asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la usona astronomo Schelte J. Bus elde la Observatorio de Siding Spring, apud Coonabarabran en Novsudkimrio (Aŭstralio).
Nomo
Ĝia nomo honoras la argentinan astronominon Marcela Cañada-Assandri, de la Observatorio El Leoncito en San Juan, kie ŝi laboris pri la polarimetrio de asteroidoj de la ĉefa asteroida zono kaj la dinamiko de la Hungaria familio.
Nerafinita dolĉigaĵo
El radikoj
La suko tirita el tuberoj de iuj plantoj estas, simile kiel sevo, koncentrata por produkti dolĉigaĵojn, kutime per sekigado aŭ boligado.
El nektaro kaj floroj
Bruna sukero povas esti farita per boligado de la roso de floroj de la komuna silkofloro (Asclepias syriaca).
El semoj
Amelriĉaj semoj de iuj plantoj povas esti transformataj al dolĉigaĵoj unzante enzimojn formiĝintajn dum ĝermiĝo aŭ de bakteriaj kulturoj. Kelkaj dolĉigaĵoj el amelo estas tute rafinitaj kiel maiza siropo.
El fruktoj
Multaj freŝaj fruktoj, sekigitaj fruktoj kaj fruktosukoj estas uzataj kiel dolĉigaĵoj.
Ankaŭ melasoj estas faritaj el fruktoj.
32071 Matthewretchin
32071 Matthewretchin estas asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la en la kadro de la astronomia kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Nomo
Ĝia nomo honoras Matthew Retchin, rekompensitan kiel plej bona en lia kategorio, kaj kiu gajnis la unuan rangon en la Intel International Science and Engineering Fair de 2015 pro sia projekto en teamo pri komputila biologio kaj biokomputiko. Li ricevis ankaŭ la Viziton en Baraton de la Intel and Indo-US Science & Technology Forum. Li estis lernanto ĉe la Mills E. Godwin High School de Richmond (Virginio, Usono).
Santa Ana Maya
Santa Ana Maya estas komunumo en la meksika subŝtato Michoacán. La ĉefurbo de la komunumo same nomiĝas Santa Ana Maya. La ŝlosilnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 16 078.
Geografio
La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 11925 loĝantojn. El tiuj estas 5441 viroj kaj 6484 virinoj. La komunumo havas surfacon de 117.69 kvadratkilometroj.
Sociogeografio
En la jaro 2000 (INEGI) en la komunumo vivis 12279 personoj, kiuj aĝis pli ol 5 jaroj. El tiuj 32 personoj parolis indiĝenan lingvon. Tio egalas al 0.26 % de la loĝantoj.
Entute 8 954 personoj (en 2000) aĝis pli ol 15 jaroj. El tiuj personoj 7 455 estis alfabetoj kaj 1 504 analfabetoj. Tio signifas ke 16.80 % de la loĝantaro de la jaro 2000 estis analfabetoj.
Fontoj: Statistikoj de la INEGI
Eksteraj ligiloj
http://www.e-local.gob.mx/work/templates/enciclo/michoacan/mpios/16078a.htm
(12842) 1997 GQ23
(12842) 1997 GQ23 estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la en la kadro de la kampanjo Lincoln Near-Earth Asteroid Research (LINEAR) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Carl Edward Hellmayr
Carl Edward Hellmayr (29-a de januaro de 1878 - 24-a de februaro de 1944) estis naturalisto kaj ornitologo aŭstria.
Hellmayr naskiĝis en Vieno, kaj studis en la Universitato de Vieno. En 1908 li iĝis zorgisto de la Sekcio de Birdoj en la Muzeo de Munkeno kie li iĝis fakulo pri novtropikaj birdoj, studis la kolekton de Spix pri brazilaj birdoj kaj de Lionel Walter Rothschild en Londono.
Honores
La birdospecio Anthus hellmayri estis dediĉita al li fare de Ernst Hartert (1859-1933) en 1909.
Punkto (interpunkcio)
La punkto estas la marko de interpunkcio plej ofte uzata ĉe la fino de frazoj en Esperanto kaj aliaj lingvoj. Ĝi indikas, ke la antaŭa frazo estis ĉeffrazo.
Mallongigoj
Oni povas uzi punkton en mallongigoj. Ekzemple, oni povas skribi k.t.p. anstataŭ kaj tiel plu. (Tamen, ankaŭ estas bona por skribi sen la punktoj: ktp.) Persono povas mallongigi sian nomon kun la unua litero kaj punkto. Ekzemplo estas J.R.R. Tolkien.
Matematike
Oni fojfoje uzas la punkton por grupigi la ciferojn de grandaj nombroj. Ili estas grupigitaj laŭ tri ciferoj. Tiel, miliono povas esti skribita jene: 1.000.000. En Esperanto oni tamen plej ofte uzas spacetojn por grupigi la ciferojn: 100 000 000.
Anglalingve oni uzas ĝin kiel decimalan markon (kontraste al Esperanto, kiu uzas komon).
Komputike
En komputiko la punkto estas ofte disigilo, utila en DNS en domajnaj nomoj kaj IP-adresoj.
Ĝi estas ASCII kaj Unikoda signo 46.
Figura uzo
Ĉar interpunkcie, punkto signas finon de frazo, figure oni uzas "Punkto" kiel interjekcia esprimo por fini diskuton aŭ disputon. Ekzempla frazo; "Jes, vi pravas. Punkto."
Cinamila izovalerato
Cinamila izovalerato aŭ C14H18O2 estas organika aromata komponaĵo, apartenanta al la familio de la esteroj, senkolora aŭ flava likvaĵo kun frukta aŭ flora odoro, uzata en fabrikado de kosmetikaĵoj, parfumoj, kaj nutro-industrio, kun proprecoj antioksidigaj, antifungaj kaj antikanceraj. Izovalerato de cinamilo estas rezulto de interagado inter cinamila alkoholo kaj izovalerata acido. Ĝi estas nature trovata en plantoj kaj fruktarboj.
Chasseneuil-sur-Bonnieure
' - prononco laŭ sistemo IFA [], jen france, en limoĝia komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Ĉarento (france Charente, prononco []), en la regiono Nova Akvitanio (Nouvelle-Aquitaine) kaj en la antaŭa regiono Puatuo-Ĉarentoj. Fine de en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². Administre la komunumo apartenas al la arondismento Confolens'' (prononco []) kaj al la kantono '.
Ĝiaj loĝantoj en la franca lingvo nomiĝas chasseneuillais respektive chasseneuillaises, se temas pri nur virinoj aŭ knabinoj.
-375
En la jaro 375 antaŭ Kristo okazis, interalie:
Cesare Emiliani
Cesare EMILIANI (n. 8-a decembro 1922 — m. 20-a julio 1995) estis geologo itala.
Esplorado
La tre diversaj esploradoj de James Lovelock, Vladimir Vernadskij, Cesare Emiliani, Harmon Craig helpas grave pri la esplorado de estintecaj oceanoj, sedimentoj kaj la klimato kaj pri la karbono-ciklo.
Kompromisplanlingvo
Kompromisplanlingvo, laŭ Věra Barandovská-Frank, estas planlingvosistemo, kiu kombinas plurajn etnolingvojn. Aŭtoroj de kompomisplanlingvoj ne strebas pri la plej ebla internacieco, sed respektas lingvomaterialon, kiu, laŭ ilia vidpunkto, estas grava. Dum la zonaj planlingvoj kolektas materialon el unu lingvogrupo, la kompromis-projektoj kombinas materialon el diversaj grupoj. Tipa ekzemplo estas 'Anglo-franca' de George Henderson (1889), kiu uzas artikolon, pronomojn, adverbojn, prepoziciojn kaj konjunkciojn de la Angla kaj la reston de vortprovizo de la Franca. El la Angla kaj Hispana ĉerpas du projektoj: 'Anglo-Lat' de Robert Montero (1967) kaj 'Frendo' de Alonso Churrusca (1966).
Oni povas rigardi kiel kompromisplanlingvoj, ankaŭ intersistemajn planligvojn, t. e., planlingvoj kiuj kombinas konscie du malsamajn sistemojn, kiel Esperanto kaj eŭroklono, ekzemple.
Sundaj Insuloj
La Sundaj Insuloj arigas iujn insulojn inter Aŭstralio kaj Malaja Duoninsulo. Ili ampleksas kvar tre grandajn insulojn, kaj milojn da malgrandaj.
27505 Catieblazek
27505 Catieblazek estas malgranda, malhela asteroido de la ĉefa asteroida zono en orbita resonanco 4:9 kun Marso.
Sundaj Insuloj
Geografie la insularo estas subgrupo el la Malaja Insularo, kaj situanta en la okcidento de tiu ĉi.
Biogeografie la linio de Wallace disigas la areojn kiuj troviĝas unuflanke en la orientalisa, aliflanke en la aŭstralazia ekozonoj.
27505 Catieblazek
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de Catie Blazek, Inspektorino pri Homaj Resursoj kaj Pago por la personaro de la Observatorio Lowell. Ŝi ludas gravan rolon en la streboj por bonfarto de la Observatorio Lowell, kiuj efikis dum la kronvirusa pandemio de 2019-2021. Ŝi estas gardistino de nia kompania kulturo kaj defendas diversigitan, egalecan, amikan kaj kolegan laborlokon.
Operejo de Montekarlo
La Operejo de Montekarlo estas operejo en la princlando Monako. Ĝi kutime prezentas sursceniĝojn en la historia Salono Garnier, parto de la Kazino de Montekarlo.
En la 1870-aj jaroj, kiam tre sentiĝis manko de kulturaj eventoj en Monako, la monaka princo Karolo la 3-a kaj la kultura Societo de maraj banlokoj de Monako (france Société des bains de mer de Monaco), decidis inkluzivigi operejon kaj koncertejon en la urba kazino. La precipa publika enirejo al la operejo kaj koncertejo estis tra la kazino, dum la princo havis apartan, privatan enirejon ĉe la okcidenta flanko de la konstruaĵo. La scenejo malfermiĝis en 1879 kaj konatiĝis kiel Salono Garnje' aŭ france Salle Garnier, laŭ la arkitekto Charles Garnier kiu dezajnis ĝin.
Sundaj Insuloj
Ŝtate la plej granda parto apartenas al Indonezio. La nordo de Borneo estas malajzia, kaj pli eta areo estas bruneja. La duono de Timoro konstituas la sendependan ŝtaton de Orienta Timoro.
Oni konsideras rilate la Sundaj Insuloj du grupigojn :
Nikio
Nikio (Nicias/Nikias), Atena generalo dum la peloponesa milito (470 a.K.413 a.K.).
Dum la unua fazo de la milito li sukcese komandis mararmeojn. En 423 a.K., li estis unu el la signantoj de armistico inter Ateno kaj Sparto, kaj, du jarojn poste, li konkludis kvindek-jaran traktaton inter la du urboj - la "Paco de Nikio". Li klopodis persvadi la atenanojn observi la preskribojn de la traktato, sed sensukcese. En 415 a.K. la atenanoj decidis sendi ekspedicion kontraŭ Siracusa. Kvankam Nikio malaprobis la decidon, oni devigis lin iĝi unu el la komandantaj generaloj, tamen li sin montris timida kaj nedecidema. Parte pro tio la afero fiaskis: la sirakusanoj tute malvenkigis la atenanojn en 413 a.K., kaj mortigis Nikion.
Svisa aŭtovojo A12
Vojo
La svisa aŭtovojo A12 komenciĝas ĉe la vojnodo kun la svisa aŭtovojo A9 La Veyre apud Vevey en Kantono Vaŭdo suprengrimpas de la bazeno de Lago Lemano al la Friburga Mezlando, pasas okcidente laŭlonge de la Lago de Grejerco, tiam okcidente de la kantonĉefurbo Friburgo traversas per granda viadukto la Lagon de Schiffenen kaj poste per alia granda viadukto la vilaĝon Flamatt por fine en Berno ĉe la vojnodo Berno-Weyermannshaus kuniĝi kun la svisa aŭtovojo A1.
Konstrua historio
Unuaj projektoj pri aŭtovojo trans Kantono Friburgo estiĝis en la 1950-aj jaroj kaj konkretiĝis en la 1960-aj jaroj. En la jaro 1967 estis akceptita la planoj kaj baldaŭ poste oni komencis la konstruadon. En julio 1971 malfermiĝis la unua parto inter Düdingen kaj Matran. En 1981 malfermiĝis la lasta etapo inter Vaulruz kaj la vojnodo kun la svisa aŭtovojo A9 apud Vevey.
Moskva-Sortirovoĉnaja-Kijevskaja (stacio)
Apudaj stratoj: Bratjev Fonĉenko.
Stacio Takatsuki (Ŝiga)
Stacio Takatsuki (japane: 高月駅 [Takacuki-eki], angle: Takatsuki Station) estas fervoja stacio en Nagahama, Gubernio Ŝiga, Japanio. La stacio servas 1 linion de JR Okcidenta: Linio Hokuriku (ĉefa).
Abucea
Abucea [abuĉa] (hungare: Abucsa abuĉa, germane: Buschendorf) estas vilaĝo en Rumanio okcidente de Deva. En 1910 ĝi havis 106 loĝantojn (rumanoj); en 1992 106 (rumanoj). Ĝia unua mencio skribe estas en 1491. Ĝis 1919 apartenis al Hungario, (Hunyad vármegye). Administre ĝi apartenas al Dobra.
Sigelo de la subŝtato Serĝipo
La sigelo de la subŝtato Serĝipo (portugale selo do Estado de Sergipe) estas la oficiala sigelo de la brazila subŝtato Serĝipo, kvankam ĝi funkcias multfoje ankaŭ kiel subŝtata blazono. La sigelo estis kreita de Prof-o Brício Cardoso en 1822 kaj oficialigita de la Serĝipa Leĝdona Asembleo en la 5-a de julio 1892. Ĉar ĝi perdis teĥnikan kvaliton pro ripeta reproduktado, ĝi estis riparita de la Direkcio de Arto de la Subŝtata Sekretario de Socia Komunikado en 2007, per redesegno sur la originala.
La sigelo reprezentas la indiĝeno Serigi, kiu eniras aerostaton portantan supre la vorton porvir (portugallingve, "estonteco"). Malantaŭe estas tipa pejzaĝo de Serĝipo, kun palmoj kaj montetoj. Sub ĉio oni legas sub lege libertas (latine, "sub la leĝo la libereco"). La 18-a de majo 1892, kiu aperas kune kun la latina frazo, estas la dato de akcepto de la unua konstitucio de la subŝtato Serĝipo. Serigi reprezentas la pasintan tempon, kaj la aerostato la estontan, indiĝenan kaj eŭropan figurojn, la simbole sovaĝan kaj la simbole civilizan unuigitajn sur la serĝipa pejzaĝo.
De nens
La filmo estas bazita sur la libro de la ĵurnalisto Arcadi Espada Raval: Del amor a los niños (Barcelono, 2000), verko de dokumenta esplorado kiu priskribas la ĉasadon de sorĉistinoj elĉenigita post la malkovro de la supozata reto de pederastio en 1997, kio utilis por frakasi la Taula del Raval, la organizaĵo kiu oponis plej decide al la spekulaj intencoj de la Konsilio.
Pál Medgyesi
MEDGYESI Pál (medjeŝi) estis hungara reformita pastro, verkisto naskita en Aranyosmeggyes en 1604 kaj mortinta en Sárospatak en 1663.
Biografio
Pál Medgyesi lernis en Bártfa, Debreceno, Frankfurto ĉe Odro, Lejdeno, Kembriĝo. Ekde 1631 li instruis en kolegio de Debreceno. Li estis pastro inter 1633 kaj 1636 en Szinérváralja, en 1637 Munkács, en 1638 en Nagyvárad. Li estis kortega pastro, interpretisto, tradukisto de manifestoj kaj plurfoje sendinto de reganto de Transilvanujo, Georgo Rákóczi la 1-a. Ekde 1650 ĝis 1651 li estis pastro en Nagybánya. Ekde 1652 li estis kortega pastro en Sárospatak de Suzanna Lorántffy, ekde 1660 ĝis sia morto li estis pastro en Sárospatak. Li estis adepto de puritanismo.
Roumazières-Loubert (stacidomo)
Roumazières-Loubert estas franca stacidomo sur linioj -  kaj Roumazières-Loubert - Le Vigeant, situanta en  Roumazières-Loubert, en departemento Charente, regiono Nova Akvitanio.
Temas pri stacidomo de Société nationale des chemins de fer français (SNCF), priservata de trajnoj Nova Akvitanio.
Bjarni Benediktsson
Bjarni Benediktsson  (30-a de aprilo 1908 - 10-a de julio 1970) estis islanda juristo, grava politikisto, urbestro de Rejkjaviko, redaktoro, multfoja ministro kaj longtempa ĉefministro. Li estas ĝis nun la plej longtempa ministro de Islando. Li estis partiestro de la Sendependecpartio 1961-1970.
Li mortis en ofico, en brulakcidento, kun sia edzino kaj nepo. Sia filo estas eks-ministro Björn Bjarnason kaj sia bofilo estis eks-ministro Vilmundur Gylfason. Lia samnomulo, partiestro de la Sendependecpartio ekde 2009, estas nepo de lia frato.
Villaines (stacidomo)
Villaines (plennome Villaines-sous-Bois) estas franca stacidomo sur linio -  situanta en  Villaines-sous-Bois, en departemento Val-d'Oise, regiono Francilio.
Temas pri stacidomo de Société nationale des chemins de fer français (SNCF) priservata de trajnoj de linio H de Transilien.
Ĝi situas ĉe kilometra punkto (PK) de la linio Montsoult-Maffliers - Luzarches (315000).
Björn Bjarnason
Björn Bjarnason (naskiĝinta la en Reykjavík) estas islanda politikisto kaj eks-ministro. Li estas filo de Bjarni Benediktsson.
NGC 5054
NGC 5054 (aliaj indikoj — MCG -3-34-39, UGCA 344, IRAS13142-1622, PGC 46247) estas galaksio en konstelacio Virgo.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Roth (distrikto Rejno-Hunsrück)
Roth estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Rhein-Hunsrück de la federacia lando Rejnlando-Palatinato. Fine de la jaro la komunumo havis 0 loĝantojn.
Macomer
- jen itale, sarde Macumère - estas komunumo de Italio. Ĝi apartenas al la insulo kaj administra regiono Sardio kaj al la provinco Nuoro. Fine de en la komunumo vivis. Kristana patrono estas la sankta, kies memortago sekve estas la komunuma festotago.
Najbaraj komunumoj estas Birori, Bolotana, Bonorva (SS), Borore, Bortigali, Scano di Montiferro (OR), Semestene (SS) kaj Sindia.
Béla Erdélyi
Béla Erdélyi [bEla erdRji], laŭ hungarlingve kutima nomordo Erdélyi Béla, laŭ ukraina cirila skribo Ерделі Адальберт Михайлович estis hungara-sovetia pentristo, altlerneja kaj faklerneja instruisto. Béla Erdélyi naskiĝis la  en Hátmeg (Hungara reĝlando, nuntempa Zahattja en Ukrainio), li mortis la  en Uĵhorodo (Ukraina SSR, Sovetunio).
-394
En la jaro 394 antaŭ Kristo okazis, interalie:
Dobra (Hunedoara)
Dobra (hungare: Dobra Jófő, germane: Judendorf) estas komunumo en Rumanio okcidente de Deva. Administre apartenas al ĝi la vilaĝoj Abucea, Bujoru, Făgețel, Lăpușnic, Mihăiești, Panc, Panc-Săliște, Rădulești, Roșcani, Stâncești, Stâncești-Ohaba, Stretea.
Loĝantaro
En 1910 ĝi havis 1 558 loĝantojn (rumanoj, hungaroj); en 1992 1 562 (rumanoj).
Historio
Ĝia unua mencio skriba estas el 1387. Ĝis 1919 ĝi apartenis al Hungario (Hunyad vármegye). Oni aligis al ĝi Gura Dobrii, kiu en 1910 havis 512 loĝantojn (rumanoj, hungaroj).
György Wellmann
WELLMANN György [pr. velman] estas hungara aktoro naskiĝinta en Oradea la 15-an de aprilo 1946.
Stanforda malliberejo-eksperimento
La Stanforda malliberejo-eksperimento aŭ stanforda prizona eksperimento estis eksperimento disvolvigita en aŭgusto de 1971, fare de psikologiistoj de Stanford-Universitato en Usono, kie volontaj sed trompitaj virstudentoj (elektitaj kiel komence tute ordinaraj kaj mense sanaj personoj) ludis rolojn, iuj de malliberuloj, la aliaj de prizon-gardistoj (ne laŭ siaj elektoj sed elektitaj per hazarda metodo). La celo estis esplori la konduton de malliberaj kaj potencaj homoj en prizono.
György Wellmann
Kariero
Wellmann ludis ekde 1971 en la teatro Nagyváradi Állami Színház Szigligeti Társulat de Oradea. En 1982 li translokiĝis en Hungarujon kaj iĝis aktoro de la teatro Csokonai de Debreceno, ekde 1986 de la teatro Hevesi Sándor de Zalaegerszeg. Li havis plurajn deklamrecitalojn.
Stanforda malliberejo-eksperimento
Post nur 6 tagoj la esploristo devis ĉesigi la eksperimenton, ĉar ĝi estis iĝinta tro realisma, kaj montriĝis, kiom rapide ties partoprenantoj malhomeciĝis en tiaj kondiĉoj. La planita daŭro estis du semajnoj. Post malmulta tempo la unuaj estis iĝintaj deprimitaj kaj subiĝemaj (eĉ denuncante tiujn inter ili, kiuj emis ribeli) aŭ spertis nervokrizojn (post nur malmultaj tagoj da tia sperto…), la aliaj rapide prenis sian rolon serioze, kaj pluraj evidentigis emojn sadismajn. Oni eĉ konstatis, ke ili profitis de la horoj, kiam la eksperimentestroj ne ĉeestis por fari kaŝe pli akrajn humiligadojn.
La eksperimento estas reatentita pro la fiuzo de irakaj malliberuloj fare de usonaj soldatoj en prizono Abu Ghraib post la Iraka Milito de 2003.
25073 Lautakshing
25073 Lautakshing estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la de la teamo de la astronomia kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Stanforda malliberejo-eksperimento
Kritiko
Post publikigo de la eksperimento, certaj psikologiistoj kritikis ĝian validon kaj laŭetikecon:
La kritiko fortiĝis en 2018, kiam evidentiĝis, ke oni kuraĝigis la gardistojn, ke ili estu pli agresemaj.
ISO 3166-2
ISO 3166-2 estas la dua parto de la normo ISO 3166. Ĝi fiksas kodojn por la partoj de aŭtonomaj ŝtatoj, kies kodojn fiksas ISO 3166-1.
La normo enhavas ĉirkaŭ 3.700 kodojn. Ili konsistas el du partoj, ligitaj per ligo-streko:
Listoj por trovi kodojn
Por trovi la ISO-kodon de iu lando konsultu la normon ISO 3166-1. Se vi konas la du-literajn lando-kodojn (kiuj proksimume respondas al la landaj domajn-kodoj de la Interreto), vi povas rekte uzi la ĉi-suban tabelon por trovi listojn de la landaj provincoj, subŝtatoj ktp. Vi venos al listo kun la titolo __ISO 3166-2:XX__ (se ĝi jam ekzistas en Vikipedio), kie XX estas la landokodo.
Tabelo de la kod-tabeloj
Kelkaj el la kodoj estas sub kopirajto kaj apartenas al ISO 3166/MA.
Urbodomo de Pécs
La Urbodomo de Pécs estas impona novbaroka konstruaĵo en Pécs, laŭ trotuaro de Placo Széchenyi (Pécs).
NaNoWriMo
NaNoWriMo (elparolata kiel "nanorajmo") aŭ National Novel Writing Month (La Internacia Monato por Verki Romanon) estas projekto por kreema verkado en kiu ĉiu partoprenanto klopodas verki 50.000-vortan romanon en unuopa monato. Kreita de Chris Baty en julio 1999 kun 21 partoprenantoj, ĝi komencis ĉiu-jare okazi en novembro ekde 2000. Kvankam la projekto fondiĝis en Usono, kaj malgraŭ ĝia nomo, la projekto nun estas internacia evento. En 2005, 59.703 homoj partoprenis kaj 9.765 venkis. Ĉiu venkinto verkis almenaŭ 50.000 vortojn. La tutaj vortoj de ĉiuj partoprenantoj en 2005 estis 714.227.354 vortoj.
Urbodomo de Pécs
Historio
Depost tuj dominado de turkoj inter 1698 kaj 1710 oni konstruis la unuetaĝan urbodomon (dum la konstruado interrompo okazis pro milita detruo). En 1713 oni alkonstruis la unuan turon. En 1722 okazis la unua renoviĝo. El la balkono de la urbodomo estis proklamita libera reĝa urbo por Pécs en 1780. En 1809 la domego iĝis hospitalo pro militiro de Napoleono. La sekva duetaĝa urbodomo estis konstruita inter 1830 kaj 1834. Oni alkonstruis turon en 1871. La nun videbla trietaĝa urbodomo konstruiĝis inter 1905 kaj 1907. Sur la teretaĝo diversaj butikoj funkcias ankaŭ nun.
NaNoWriMo
La romanoj de partoprenantoj povas temi pri io ajn kaj esti en ia ajn ĝenro. Ili devas ne esti ekverkata antaŭ la meznokto de la 1-a de novembro kaj devas esti finverkita antaŭ ol la meznokto en la 30-a de novembro, laŭ la loka tempo. Antaŭa planado kaj notado estas permesataj, sed neniom da antaŭe verkitaj vortoj rajtas esti en la korpo de la romano. Iuj disputas ĉu ideale oni verku kompletan romanon nur per 50.000 vortoj aŭ ĉu oni verku nur la unuajn 50.000 vortojn de romano kiu eble bezonos pli da laboro antaŭ ĝi finverkiĝos. Kvankam la unua argumento povus esti pli satiga, kaj multaj partoprenantoj celas kompletigi siajn rakontojn tuj post la atingo de 50.000 vortoj, romano kun nur 50.000 vortoj ne estas tre longa laŭ la normoj de eldonitaj verkoj. Eble tia libro pli taŭge nomiĝu novelo.
Urbodomo de Pécs
Turo
En la turo funkcias turomuziko aŭdebla ĉiutage inter la oka kaj deknaŭa.
NaNoWriMo
Neniaj premioj disdoniĝas por egaj longeco, kvalito, aŭ rapideco. Iu ajn kiu sukcese atingas la punkton de 50.000 vortoj deklare nomiĝas "venkinto". Komence de la 25-a de novembro, ĉiu partoprenanto povas enŝuti sian romanon por kontrolado de ĝia longeco kaj ricevos printeblan atestilon, bildsimbolon por montriĝo interreta, kaj inkluziviĝos en listo de venkintoj.
Neniuj antaŭzorgoj stariĝas por preventi trompadon; ĉar la sola valora premio por venki estas la finita romano mem kaj la sato pro la verkado de ĝi, oni havas malmultajn kialojn por trompi. Por partoprenantoj, la rilataj retforumoj estas ĉefa parto de la tuta klopodo. Ili donas konsilojn, informojn, kritikojn, subtenadon, kaj oportunojn por komuna prokrastado. Ankaŭ estas oficiala IRC-a kanalo, #NaNoWriMo, troviĝata en la servilo jena GoodChatting, kie partoprenantoj povas paroli, renkonti unuj la aliajn, intercerbumi pri ideoj, aŭ partopreni Vortan Militon, kiu estas tipo de verkada konkurso.
Por "venki" en NaNoWriMo, partoprenantoj bezonas skribi averaĝe po 1.666 kaj 2/3 vortojn ĉiutage. Tiu kvanto plenigas ĉirkaŭ tri paĝojn 1-liniecajn skribitajn en 12-punkta tiparo. Ĉi tiu rapideco permesas malmulte da tempo por reverkado aŭ redaktado. Estroj de la evento diras ke la sola celo estas inciti homojn komenci verki per la rimarkado de la limtempo. Tiu limtempo helpas al la verkantoj komenci la rakontojn kaj meti vortojn surpaperen. Tiuj kiuj volas elspezi tempon redaktante kaj plibonigante la rakontojn verkitajn dum NaNoWriMo rajtas elekti sekvi ĝin en marto per NaNoEdMo, aŭ National Novel Editing Month (Internacia Monato por Redakti Romanon). Tamen, la oficiala paĝaro de NaNoEdMo fariĝis fermita post la evento en marto 2006.
La filozofio pri "kvanto anstataŭ kvalito" estas plilongigita per la devizo jena de la paĝaro: "No Plot? No Problem!" (Neniu Intrigo? Neniu Problemo!) Ĉi tio ankaŭ estas la titolo de la libro de Chris Baty pri konsiloj por partoprenantoj en NaNoWriMo. Ĝi eldoniĝis en la aŭtuno de 2004.
Tepezalá
Tepezalá estas unu el la 11 komunumoj de la meksika subŝtato Aguascalientes, kiu situas en la centra parto de Meksiko, ĉirkaŭ 500 kilometroj nordokcidente de la urbo de Meksiko (aere). La ĉefurbo de la komunumo estas Tepezalá. La kodnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 21009.
Geografio
La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 17372 loĝantojn. El tiuj estis 8318 viroj kaj 9054 virinoj. La komunumo havas surfacon de 228,88 km². La meza alteco (de la ĉefurbo) estas 2090 metroj super la marnivelo.
Sociogeografio
En la jaro 2005 en la komunumo vivis 15176 personoj, pli aĝaj ol 5 jaroj. El tiuj 26 personoj sciis paroli indiĝenan lingvon. Tio signifas ke 0,17 % de la loĝantaro en la koncerna jaro sciis paroli indiĝenan lingvon.
Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a., (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).
Sándor Winterfeld
WINTERFELD Sándor [pr. vinterfeld] estas hungara scenejdekoraciisto, scenejpentristo naskiĝinta en Kluĵo en 1933.
Kariero
Winterfeld studis en mezlernejo kaj en la arta altlernejo en Bukareŝto. Li dizajnis kiel gasto por spektakloj de la teatro Temesvári Állami Csiky Gergely Színház de Temeŝvaro kaj de la Ŝtata Teatro Germana de Temeŝvaro.
3489 Lottie
3489 Lottie estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la usonaj astronomoj Kenneth E. Herkenhoff kaj Gregory Wayne Ojakangas elde la Observatorio de la Monto Palomar, apud San-Diego (Kalifornio, Usono).
Salvador Escalante
Salvador Escalante estas komunumo en la meksika subŝtato Michoacán. La ĉefurbo de la komunumo estas Santa Clara del Cobre. La ŝlosilnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 16 079.
Geografio
La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 38502 loĝantojn. El tiuj estas 18103 viroj kaj 20399 virinoj. La komunumo havas surfacon de 460.40 kvadratkilometroj.
Sociogeografio
En la jaro 2000 (INEGI) en la komunumo vivis 33208 personoj, kiuj aĝis pli ol 5 jaroj. El tiuj 64 personoj parolis indiĝenan lingvon. Tio egalas al 0.19 % de la loĝantoj.
Entute 22 804 personoj (en 2000) aĝis pli ol 15 jaroj. El tiuj personoj 18 777 estis alfabetoj kaj 4 013 analfabetoj. Tio signifas ke 17.60 % de la loĝantaro de la jaro 2000 estis analfabetoj.
3489 Lottie
Nomo
Ĝi ricevis la virinan antaŭnomon "Lottie" en honoro de Lottie Diane Soll-Herkenhoff, edzino de Kenneth Herkenhoff.
Salvador Escalante
Sociogeografio
Fontoj: Statistikoj de la INEGI
Eksteraj ligiloj
http://www.e-local.gob.mx/work/templates/enciclo/michoacan/mpios/16079a.htm
Formala gramatiko
Terminoj
Formala gramatiko estas kutime aro de linioj konsistantaj el simboloj, foje kun tabelo (matrico). La plej klasika kaj uzata matematika aparato por generantaj gramatikoj estas formalaj gramatikoj de Noam Chomsky, kiuj esence estas aroj de linioj. Klare, ke la gramatiko enhavas alfabeton A, el kies literoj konsistas la propozicioj. La literojn de alfabeto A oni nomas terminalaj simboloj aŭ simple terminaloj.
Krom terminalaj simboloj la gramatiko enhavas neterminalajn simbolojn (neterminalojn), kiuj diferenciĝas de terminaloj. Ĉiu neterminalo signifas aron de frazoj (gramatikan klason) de la difinita lingvo. Ekzemple por lingvo de programado iu neterminalo povas signifi "listo de argumentoj de funkcio", "aritmetika esprimo" ktp. En gramatiko de natura lingvo neterminalo povas signifi ekzemple "cirkonstanca komplemento de tempo".
Alia grava termino estas regulo de inferenco: du sekvencoj de simboloj (maldekstra kaj dekstra) dividitaj per indikilo \Rightarrow. La regulo funkcias tiamaniere, ke en intermita rezulto de inferenco oni substituas la maldekstran flankon de la regulo kun ĝia dekstra flanko. La rezulto estas la sekvanta paŝo de la inferenco.
Difino
La formala gramatiko konsistas el {M\rightarrowD, kie M estas la maldekstra flanko, D estas la dekstra flanko de la regulo. La maldekstra flanko enhavas almenaŭ unu neterminalon.
La inferenco de propozicio funkcias sekvantmaniere. Unua linio de inferenco estas la neterminalo S. Ĉiun sekvantan linion oni obtenas per substitucio de ajna maldekstra flanko de ajna regulo kun ĝia dekstra flanko. La procedo daŭras ĝis la kuranta linio enhavas almenaŭ unu neterminalon. La lasta linio de inferenco, kiu enhavas nur terminalojn, estas propozicio (kutime unu el nefinita kvanto de propozicioj) de la lingvo difinita per gramatiko.
Ekzemplon de inferenco vidu sube en la paragrafo "inferenco".
(12853) 1998 FZ97
(12853) 1998 FZ97 estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la en la kadro de la kampanjo Lincoln Near-Earth Asteroid Research (LINEAR) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Formala gramatiko
Klasifiko
Ju pli granda estas la tipo de gramatiko, des pli limigita estas la lingvo, kiun ĝi difinas, kaj des pli facila estas la analizo de la lingvo.
Buĉon
Buĉon (origine 부천시; 富川市) estas metropolo kaj universitata urbo en Sud-Koreio. La urbo estas grava kultura centro.
Formala gramatiko
Proprecoj de gramatikoj
Grava propreco de gramatiko estas ĝia unu- aŭ dusenseco. La gramatiko estas unusenca, se ĉiu propozicio havas nur unu arbon de sintaksa analizo. Alie la gramatiko estas dusenca.
Buĉon
Geografio
Buĉon situas sur ebenaĵo inter Inĉon kaj Seulo.
Formala gramatiko
Proprecoj de gramatikoj
Jam en komenca epoko de matematika lingvistiko estis malkovritaj gravaj teoremoj pri fundamentaj proprecoj de gramatikoj:
Buĉon
Historio
En 1914 kelkaj areoj de Inĉon kaj aliaj proksimaj lokoj formis novan urbeton Buĉeon-on. En 1931 la nova loknomo iĝis Sosa. Post sendependeco de Japanio la plej okcidenta areo de Buĉeon estis interligita denove al Inĉon. En 1963 la loko apartenis al urbaro Seulo. Post 10 jaroj Buĉeon ricevis la statuson urbo.
Formala gramatiko
Proprecoj de gramatikoj
Senkuntekstaj gramatikoj estas gravegaj en teorio de lingvoj de programado ĉar la plimulto de lingvoj de programado estas difinitaj per senkunteksta gramatiko.
Buĉon
Trafiko
Tra Buĉon trairas ĉefvojo kaj fervojo inter la ĉefurbo kaj Inĉon.
Formala gramatiko
Ekzemploj de gramatiko kaj inferenco
Ni konsideru lingvon de simplaj aritmetikaj esprimoj, kiuj konsistas el naturaj nombroj, parentezoj kaj signoj de aritmetikaj operacioj. Ni prezentos du ekzemplojn de senkunteksta gramatiko. Ambaŭ gramatikoj havas la saman terminalan alfabeton
Buĉon
Klimato
La klimato de Buĉon estas tre simila al tiu de Seulo.
Formala gramatiko
Ekzemploj de gramatiko kaj inferenco
σ={'0','1','2','3','4','5','6','7','8','9','+','-','*','/','(',')'}
Se maldekstraj flankoj de kelkaj reguloj estas samaj, tiujn regulojn oni skribas ofte koncize kvazaŭ unu regulon kun dekstraj flankoj separitaj per "|". Memkompreneble, tio eblas, se "|" ne estas terminala nek neterminala simbolo.
Gramatiko 1
Neterminala alfabeto:
{ Formulo, Signo, Nombro, Cifero }.
La starta simbolo Formulo estas substrekita.
Reguloj:
1. <tt> Formulo Formulo Signo Formulo </tt>                (formulo estas du formuloj kunigitaj per signo) 2. <tt> Formulo Nombro </tt>                               (formulo estas nombro) 3. <tt> Formulo (Formulo)</tt>                         (formulo estas formulo en parentezoj) 4. <tt> Signo + | - | * | / </tt>                         (signo estas plus aŭ minus aŭ multipliki aŭ dividi) 5. <tt> Nombro Cifero </tt>                                 (nombro estas cifero) 6. <tt> Nombro Nombro Cifero </tt>                           (nombro estas nombro kaj cifero) 7. <tt> Cifero 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9</tt> (cifero estas 0 aŭ 1 aŭ ... 9 )
Ekzemploj de inferenco
Ni nun inferu la formulon 12*5+3 per tiu ĉi gramatiko.
Inferenco 1.1:
Jen la arbo de inferenco:
Tiu ĉi gramatiko povas produkti ankaŭ alian arbon por sama propozicio.
Inferenco 1.2:
. ..
12*3+5 fina propozicio
Facile kompreneble, la arbo de analizo estas jam alia. Do tiu gramatiko estas dusenca.
Se iu kompililo uzas tiun ĉi gramatikon, la unua arbo difinas ordon de kalkulo 12*(3+5), la dua arbo (ĉi tie ne montrita) difinas ordon (12*3)+5. Klare, la unua ordo estas erara laŭ la kutima interkonsento pri aritmetikaj operacioj. Do tiu ĉi gramatiko ne estas praktika por analizo de aritmetikaj esprimoj.
Gramatiko 2
Jen la pli oportuna gramatiko, kiu difinas la saman lingvon.
{ Formulo, FormulSufikso , MultDiv, AtomSufikso , Atomo, Nombro, Cifero}. kaj la samaj reguloj por Nombro kaj Cifero
Inferenco 2.
. ..
12*3+5 fina propozicio
jen la arbo de inferenco.
La gramatiko 2 havas sekvantajn gravajn proprecojn.
Maldekstre faktorigitaj gramatikoj ebligas sintaksan analizon sen returno laŭ analizata teksto. Fakte, elekto de alternativo dum analizo estas determinita de sekvanta terminala simbolo. Estas facila transformi maldekstre faktorigitan gramatikon en rapidegan komputilan programon, kiu analizas la formalan lingvon determinatan de tiu gramatiko.
Do por konstrui analizilon estas tre grava konstrui ĝustan gramatikon. Unuflanke, la gramatiko devas aranĝi propoziciojn en dezirata strukturo (ekzemple kiel en aritmetikaj esprimoj la prioritato de operacioj). Aliflanke la gramatiko devas esti oportuna por analizo. Por seriozaj lingvoj kiel lingvoj de programado konstrui bonan gramatikon estas arto, kiun regas malmultaj da fakuloj.
Skribmaniero de Backus-Naur
Backus kaj Naur proponis por prezenti senkuntekstajn gramatikojn propran skribmanieron, kiun oni ofte uzas por publiki gramatikojn.
En formo de Backus-Naur neterminaloj estas nomoj en angulaj parentezoj. Ofte oni uzas sufiĉe longajn priskribojn de neterminaloj, ekzemple <listo de formalaj parametroj> aŭ <listo de faktaj parametroj>. La dekstra kaj maldekstra flanko de regulo estas separitaj per simboloj ::=. Krome, reguloj kun sama maldekstra flanko estas kolektitaj en unu regulo kun dekstraj flankoj separitaj per simbolo |. Ekzemple, jen reguloj por neterminalo 'Formulo en la gramatiko 1 en formo de Backus-Naur:
< Formulo> ::= <Formulo> <Signo> <Formulo> | <Nombro> | (<Formulo>)
Transformo de gramatikoj
Kiel oni vidis antaŭe, el du gramatikoj, kiuj difinas la saman lingvon, unu povas esti multe pli oportuna ol alia. Tial estas interesaj transformoj de gramatikoj, kiuj konservas la difinitan lingvon.
Ekzistas proceduroj, kiuj transformas gramatikon en maldekstre faktorigitan. Tamen ekzistas certaj teoriaj limoj por tiu transformado. Ekzemple, la komenca gramatiko devas esti unusenca. Ni konsideras en tiu ĉi paragrafo nur transformadon de senkuntekstaj gramatikoj.
La unua paŝo de transformado estas elimino de tielnomata maldekstra rekursio. La gramatiko estas maldekstre rekursia, se ĝi enhavas eĉ unu maldekstre rekursian regulon
Tapaĉula
Tapaĉula, Tapachula en hispanlingva literumado, estas urbo de Meksiko en la Regiono Sokonusko, en la Suda Marbordo de la ŝtato Chiapas, landlima kun Gvatemalo. Ĝi estas la dua urbo plej loĝata kaj grava de Chiapas. Limas norde kun Motozintla, oriente kun Cacahoatán, Tuxtla Chico, Frontera Hidalgo kaj Suchiate, sude kun la Pacifika Oceano kaj okcidente kun Huehuetán, Mazatán kaj Tuzantán.​
Enl 2015 la urbo Tapaĉula havis, laŭ ciferoj de la oficiala statistika servo INEGI, 348 156 loĝantojn kvankam, pro sia landlima statuso, oni supozas, ke ĝi enhavas similan kvanton de flosanta loĝantaro. La areo de la municipo estas de 93,615 ha je averaĝa altitudo de 171 msm. ​ Estas la urbo plej loĝata de Sokonusko kaj la dua plej grava en la ŝtato post nur la ĉefurbo: Tuxtla Gutiérrez, kaj enhavas ekonomion bazitan sur la brutobredado, agrikulturo, komunikvojoj kaj publikaj financoj. La turismo ricevis konsiderindan helpon en ĵusaj epokoj, kaj estas unuarangaj hoteloj kaj aktuale la urbo ricevas la viziton de grandaj krozoŝipoj kiuj surbordiĝas al ties haveno, kies kresko ege pliiĝis. Aktuale la haveno Puerto Chiapas, kiu apartenas al la municipo de Tapachula, estas parto de la Specialaj Ekonomiaj Zonoj de la lando.
Elizabeto Stuart
Elizabeto STUART (Elizabeth STUART; naskiĝis en Fife, Skotlando, mortis  en Londono) estis princino de Anglio kaj Skotlando kaj edzino de Frederiko la 5-a, la "vintra reĝo", princo-elektisto de Palatinato de 1613 ĝis 1623 kaj reĝo de Bohemio de 1619 ĝis 1620. Frederiko sukcesis resti reĝo nur dum unu vintro, tial Elizabeto devis foriri kun li al ekzilo en Nederlando, kie ŝi poste vivis 40 jarojn. Vidviniĝinta en 1632, ŝi klopodis por la redono de Palatinato al ŝia filo Karolo Ludoviko, ne antaŭ 1648 li ricevis ĝin, malpligrandigitan.
Formala gramatiko
Transformo de gramatikoj
N\rightarrowNα,
Elizabeto Stuart
Post la resurtronigo de la Stuartoj Elizabeto povis en 1662 reveni en sian hejmlandon, kie ŝi mortis la postan jaron.
Universitato de Konstantino Filozofo en Nitra
Universitato de Konstantino Filozofo en Nitra estas publika altlernejo de universitata tipo kun sidejo en Nitra.
(18093) 2000 KS31
(18093) 2000 KS31 estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la en la kadro de la kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Formala gramatiko
Transformo de gramatikoj
kie N estas neterminalo, α estas ajna sekvenco de simboloj enhavanta terminalo(j)n aŭ/kaj neterminalo(j)n, aŭ tian maldekstre rekursian regulon oni povas obteni el reguloj de la gramatiko per maldekstra substituado. Alivorte tio signifas, ke en la gramatiko ekzistas maldekstre rekursia maŝo. Ekzemple du reguloj
Almoradí
Almoradí estas hispana municipo lokanta en Valencia Komunumo, en sudo de provinco Alakanto kaj en komarko Vega Baja (del Segura) (katalune Baix Segura). Ĝia surfaco estas 42,72 km2. Dudek mil kvincent kvardek du personoj loĝis en la municipo en la jaro 2018.
Universitato de Konstantino Filozofo en Nitra
Antaŭanto de la universitato estis pedagogia instituto establita en Nitra en 1959. En 1964 la instituto estis nuligita kaj anstataŭ ĝi oni establis pedagogian fakultaton. En 1992 oni establis universitaton de Nitra per kunfandiĝo de la pedagogia fakultato kaj agrikultura altlernejo. Tamen ankoraŭ samjare oni denove dividis ĝin je Altlernejo Agrikultura kaj Altlernejo Pedagogia. La nuntempan nomon la universitato havas ekde 1996, kiam oni ŝanĝis la nomon de la Altlernejo Pedagogia en Nitra per leĝo n-ro 324/1996 al Universitato de Konstantino Filozofo en Nitra.
Edmond Ludwig
Edmond LUDWIG (naskiĝis la ) estas franca esperantisto, delegito de UEA, laŭ profesio instruisto pri la germana lingvo, vivanta en la loĝloko Stosswihr 3 kilometrojn nordokcidente de la urbocentro de Munster en Alzaco, 22 kilometrojn oriente de la urbo Kolmaro. Li ekde la 1980-aj jaroj aktivas por Esperanto la lokaj grupoj de la urbeto Munster kaj la urbo Kolmaro, kaj por la regiona Esperanto-asocio "Espéranto France-Est" kiel prezidanto (1983-1996 kaj ekde 2009) kaj komitatano. Li ankaŭ prizorgas la asocion TAKE.
Formala gramatiko
Transformo de gramatikoj
generas rekursian maŝon ĉar du sinsekvaj aplikoj de tiuj reguloj rezultas la saman neterminalon al komenco. Apliko de regulo 2 post regulo 1 rezultas derivitan regulon
Universitato de Konstantino Filozofo en Nitra
Fakultatoj
Universitato de Konstantino Filozofo en Nitra havas jenajn fakultatojn:
Formala gramatiko
Transformo de gramatikoj
N\rightarrowNβα Tiun derivitan regulon oni obtenas, kiam oni substituas en la regulo 1 la komencan neterminalon X kun dekstra parto de la regulo Nβ. La derivita regulo estas rekte maldekstre rekursia.
Grava regulo por transformado de gramatiko estas maldekstra substituo menciita antaŭe. Ĝin ilustras sekvanta ekzemplo. Ni havu du regulojn de gramatiko
kie N, X kaj Y estas neterminaloj, a, b estas terminaloj kaj σI estas ajnaj sekvencoj de terminaloj kaj/aŭ neterminaloj. Tiam la maldekstra substitucio de neterminalo X en la regulo 1 estas la regulo
N\rightarrowa σ1 | bσ4 σ2 | Yσ5σ2 | bσ4σ3 | Yσ5σ3
Ĝenerale oni havu maldekstre rekursivan neterminalon N kaj estu ĉiuj reguloj por N kolektitaj en unu regulo kun alternativoj separitaj per simbolo |:
N\rightarrowσ 1 | σ2 | … | σn
Matvejevskaja (stacio)
Matvejevskaja (Матвеевская) (oficiale Matvejevskoje, Матвеевское) estas haltejo de Moskva fervojo, situanta inter "Moskva-Sortirovoĉnaja-Kijevskaja" kaj "Oĉakovo" en orienta parto de Moskvo.
Formala gramatiko
Transformo de gramatikoj
La unua paŝo estas apliko de maldekstraj substituoj por elimini maldekstrajn rekursivajn maŝojn. Rezulte oni obtenos la regulon R
11454 Mariomelita
11454 Mariomelita estas malgranda, tre hela asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la usona astronomo Schelte J. Bus elde la Observatorio de Siding Spring, apud Coonabarabran en Novsudkimrio (Aŭstralio).
Matvejevskaja (stacio)
Apudaj stratoj: Matvejevskaja.
Formala gramatiko
Transformo de gramatikoj
N\rightarrowNα1 | Nα2 | … | Nαk | β1 | β2 | … | βm,
11454 Mariomelita
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de Mario Daniel Melita, profesoro ĉe la Instituto de Astronomio kaj Fiziko de la Kosmo (hispane Instituto de Astronomía y Física del Espacio, IAFE) de la Universitato de Bonaero, fakulo en la dinamikaj kaj fizikaj ecoj de malgrandaj korpoj de la sunsistemo.
Formala gramatiko
Transformo de gramatikoj
kie la alternativoj β1,..., βm ne komencas kun N.
Rimarku, ke m≥1, alie inferenco de N neniam finiĝos.
Novaj reguloj R1 kaj R2, kiuj anstataŭigas la regulon R estas
R1: N\rightarrowβ1M | β2M | … | βmM | β1 | β2 | … | βm
R2: M\rightarrowα1M | α2M | ... | αkM | α1 | α2 | ... | αk
Ĉi tie M estas nova neterminalo, kiun ne enhavas la origina gramatiko.