cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Karahunĝ
Karahunĝ aŭ Zorac Karer (Քարահունջ, surloke Դիք-դիք քարեր Dik-dik karer) estas arkeologia loko el la Prahistorio je 2 km norde de la malgranda loĝloko Sisian, en la provincio Sjuniko. Temas pri kampo el vulkanaj ŝtonaj menhiroj; kelkaj nomas ĝin '' armena Stonehenge.
Armenaj historiistoj kredas ke Karahunĝ havas ĉirkaŭ 7 500 jarojn aŭ pli, kaj estas eĉ pli antikvaj ol la keltaj ekvivalentoj. Ĝi estis konstruita verŝajne por astronomiaj celoj, kaj pro tio ĝi kelkfoje ankaŭ estas konata kiel observatorio de Karahunĝ. Je 10 km nordorienten, en la vilaĝo Angeĥakot (Angeghakot, Անգեղակոթ), proksime al la rivero, eltroviĝis paleolitikaj iloj el la bronzepoko. Ĉe la kontraŭa flanko, je 15 km norde de Zorac Karer, troviĝas la petroglifoj de Uĥtasar, pli ol 2.000 paleolitikaj ornamitaj ŝtonoj en la flanko de la monto de Ughtasar, (Kamel-monto), vulkano 3.300 m alta.
La nomo Karahunĝ deriviĝas el du armenaj vortoj: kar (հունչ), t.e. <ŝtono> kaj hunĝ. Tiel do, Karahunĝ signifas <parolŝtonoj>. Ĝi ankaŭ estas konata kiel Zorac Karer (Զորաց Քարեր), Dik-dik Karer (Դիք-դիք քարեր), kaj Cic Karer (Ցից Քարեր), kio estas vertikalaj ŝtonoj en regiona armena lingvo.
En 2004 la loko estis oficiale nomata Observatorio de Karahunĝ, laŭ parlamenta dekreto.
La komplekso Karahunĝ konsistas el la sekvaj partoj: la centra cirklo, la norda branĉo, la suda branĉo, la avenuo N-E kaj vertikalaj ŝtonoj disaj. En ĝi abundas lokigitaj ŝtonoj, funebraj kistoj kaj la vertikalaj ŝtonoj aŭ menhiroj. Entute 223 ŝtonoj.
La alteco de la ŝtonoj varias inter 0.5 kaj 3 metroj. Kelkaj ŝtonoj pezas eĉ 10 tunojn. Temas pri ŝtonoj el bazalto (andezito), eroziigitaj pro la paso de la tempo kaj kovritaj de muskoj kaj likenoj diverskoloraj. La surfaco de la interno de la truoj estas pli bone konservita. Ankaŭ multaj ŝtonoj estas rompitaj kaj ankoraŭ ne katalogitaj.
Ĉirkaŭ 80 el la ŝtonoj havas cirklan truon, malgraŭ tio ke nur 37 el la ŝtonoj, kun 47 truoj, daŭre staras. Rusaj kaj armenaj astronomiaj arkeologoj sugestas ke la ŝtonoj povus esti uzitaj por astronomia kontemplado. Dek sep ŝtonoj asociiĝas kun la kontemplado de tagiĝoj kaj sunsubiroj dum la solsticoj kaj ekvinokso, kaj 14 kun la lunaj ekstremoj. Tamen, tio estas nur konjektoj, ĉar la truoj estas relative senmodifaj kaj eĉ povus esti neprahistoriaj.
114024 Scotkleinman
114024 Scotkleinman estas asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la en la kadro de la kampanjo Sloan Digital Sky Survey (SDSS), elde la Observatorio de Apache Point en Sunspot (Nov-Meksiko, Usono).
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de la usona astronomo Scot J. Kleinman, signifa kontribuanto al la Sloan Digital Sky Survey.
Károly Kétly
Károly Kétly [kAroj kEtli], laŭ hungarlingve kutima nomordo Kétly Károly estis hungara kuracisto, profesoro, membro korespondanta de Hungara Scienca Akademio (1897).
Károly Kétly naskiĝis la  1839 en Fehérvárcsurgó. Li mortis la 1927 en Budapeŝto.
Biografio
Károly Kétly frekventis universitatojn en Pest (urbo) kaj Vieno. Li eklaboris en la universitata hospitalo en urbo Pest en 1864, baldaŭe helpe de stipendio li studvojaĝis en Vieno, Berlino kaj Heidelberg. En 1871 li eklaboris en Malsanulejo Rókus, baldaŭe li instruis universitato en Budapeŝto, kie li estis rektoro en la jaroj 1902, 1903. Li havis edzinon, kiu naskis 6 gefilojn. Li ricevis nobelecon en 1896, poste en 1913 li iĝis barono, fine li ricevis premion.
Vorto de Saĝeco
La Vorto de Saĝeco estas termino uzata en la libro Doktrino kaj Interligoj, de la Eklezio de Jesuo Kristo de la Sanktuloj de la Lastaj Tagoj. Temas pri sankodo ratifita de la mormonoj kiuj devas akcepti ĝin sen kontraŭo kaj ĝi estas kondiĉo por la bapto kaj por la enirado en mormonaj temploj. Aliaj mormonaj grupoj povas havi diversajn interpretojn pri ĝi. Laŭ la fondinto de ĉi kristana eklezio, Joseph Smith, li ricevis ĝin el dia revelacio.
László Kabusi
KABUSI László [kabuŝi] estis rumanuja hungara aktoro naskiĝinta en Gyalu la 1-an de decembro 1905 kaj mortinta en Koloĵvaro la 28-an de septembro 1965.
Zweierlinie
Zweierlinie ("linio du") kaj Lastenstraße ("ŝarĝa strato") estas neoficialaj nomoj de strato en Vieno kondukanta 200 ĝis 400 metrojn ekstere de la Viena Ringstrato. La nomo venas de la lininumera sistemo de la viena tramo - tramlinioj kondukantaj laŭ tiu ĉi strato havis numerojn konsistantajn el litero kaj la cifero "2". De 1980 tie ne plu trafikas la tramlinioj E2, G2 kaj H2, sed la metrolinio U2.
László Kabusi
Kariero
Li kantis en ĥoro de la Nacia Teatro de Kluĵo, poste li dungiĝis al la Kolozsvári Állami Magyar Színház.
Zweierlinie
La termino ne havas klaran difinon. En sia plej malvasta senco ĝi celas la stratojn Landesgerichtsstraße (inkluzive de Friedrich-Schmidt-Platz), Auerspergstraße, Museumstraße, Museumsplatz kaj Getreidemarkt, sed la nomodonantaj tramlinioj ĝis 1980 plutrafikis ankaŭ (de Getreidemarkt) pli orienten laŭ la Vieno-rivero (la hodiaŭa ĉefstrato B1) kaj la stratoj Invalidenstraße kaj Hintere Zollamtsstraße. Depende de la preciza difino de la termino, la Zweierlinie ĉie aŭ preskaŭ ĉie konsistigas la limon de la 1a distrikto.
Historio
Ĝi estis konstruita preskaŭ samtempe kiel la Ringstrato, por ke la aspekto de tiu lasta, konstruita kiel reprezenta bulvardo de Aŭstrujo-Hungarujo, ne estu detruita de kamiona trafiko; de tiu fakto venas la origina neoficiala, sed hodiaŭ eksmoda, termino Lastenstraße (nerilata al la strato Lastenstraße en la 23a distrikto de Vieno, kiu oficiale nomiĝas tiel).
Publika trafiko
Inter 1899 kaj 1902 sur la Zweierlinie estis konstruita tramo, kaj la lininumera sistemo enkondukita en 1907 donis al ĝi la nomon Zweierlinie - la linioj kondukantaj laŭ ĝi nomiĝis de tiam E2, J2, G2, H2 kaj simile (la linioj ŝanĝiĝis dum la tempo). Tiuj tramlinioj estis subterigitaj en 1966 en la segmento inter la secesidomo kaj la kruciĝo kun la Alser Straße. Subteraj fariĝis la jenaj stacioj: En 1980 tiun tunelon transprenis la metrolinio U2, kaj do finiĝis la trama trafiko sur la (malvastsenca) Zweierlinie. Ankoraŭ estas tramtrakoj veturataj de la linio O en la stratoj Invalidenstraße kaj Hintere Zollamtsstraße, kiuj tamen nur vastasence apartenas al la Zweierlinie. La trakojn sur la Lothringerstraße ne plu uzas iu linio, sed ĝi uziĝas por ne-laŭhoraraj tramveturoj.
La metrostacio Lerchenfelder Straße estis fermita en 2003, ĉar la kajoj de la tunelaj stacioj estis plilongigitaj por la de-2008-a uzo de sesvagonaj trajnoj (anstataŭ kvarvagonaj) sur la linio U2, kaj tio kaŭzis, ke la stacio estis tro proksima al la stacio Volkstheater, kiu transprenis ĝian rolon kiel transiran stacion al la tramlinio 46. Ankoraŭ hodiaŭ Volkstheater kaj Museumsquartier estas la metrostacioj plej proksimaj unu al la alia en la tuta metroreto de Vieno; starante sur kajo de unu el ili, oni povas facile vidi kajon de la alia per rigardo tra la tunelo.
Konstruaĵoj
Inter la Zweierlinie (vastasence) kaj la Ringstrato, troviĝas interalie (listiĝas nur konstruaĵoj videblaj de la Zweierlinie):
Sur la "ekstera" flanko troviĝas interalie:
En la plej suda parto la veturtrakoj estas apartigitaj, kaj tie inter ili troviĝas la Viena secesiodomo kaj la Esperanto-parko.
Opština Karpoš
Loko, priskribo
Opština Karpoš situas en la regiono Skopje, en la centra parto de Skopje. Ĝia areo estas 105 km².
Opština konsistas el 16 urbaj distriktoj:
Karpoš 1, Karpoš 2, Karpoš 3, Karpoš 4, Vlae 1, Vlae 2, Taftalidze, Kozle, Ždanec, Trnodol, Gorno Nerezi, Dolno Nerezi, Gorno Vodno, Dolno Vodno, Zlokukjani, Bardovci.
Najbaraj municipoj estas:
Opština Čučer-Sandevo en la nordo, Opština Butel en nordoriento, Opština Čair, Opština Centar kaj Opština Kisela Voda en la oriento, Opština Sopište en la sudo, Opština Saraj kaj Opština Gorče Petrov en okcidento.
Referencoj
Statistikoj: http://www.citypopulation.de/php/northmacedonia-admin.php
Tigrajoj
La tigrajoj estas etno en Etiopio. En Eritreo vivantaj anoj de tiu etno estas nomataj tigrinjoj. Tigrinya ankaŭ estas la nomo de la tigraja lingvo. Ne ekzistas unueca memnomigo; tradicie la anoj de tiu etno kaj en Etiopio kaj en Eritreo nomas sin "Habesha" (abisenoj), sed tiu nomo ampleksas ankaŭ aliajn etiopo-ŝemidajn etnojn pli sude.
Disvastiĝo
Estante 7 milionoj da homoj kaj proksimume 10 procentoj de la loĝantaro la tigrajoj post la oromoj kaj la amharoj estas la tria plej granda etna grupo de Etiopio.
Hispana leporhundo
La hispana leporhundo (hispane: galgo español) estas raso de hundo pli longa, ol alta. Ĝi havas sveltan korpon, longan kapon, maldikajn gambojn, fortikan bruston kaj altan ventron. Ili ĉasas leporojn post kuro kaj tio estas konsiderata en kelkaj landoj kaj ĉefe en Hispanio kiel sporta aktivado. Krome lastatempe tro ofte okazas kazoj de forlaso de tiuj leporhundoj kiuj poste vagadas tra vilaĝoj kaj kampoj kaj eĉ, plej terure, estas mortpendigataj, enĵetitaj en putojn ktp., kiam ili ne plu utilas kiel ĉasistoj (oni konsideru, ke en tiu tipo de ĉasado la homo nenion faras, nur la hundo, do ĝi estas ĉefe valora). Krome ĉar la konkurencoj de leporĉasado estas ege populara kaj oni uzas multe da mono en premioj, foje la valoro de bonkvalitaj leporhundoj estas alta kaj ili iĝas eĉ objekto de ŝtelado.
Priskribo
Haro fajna, mallonga, glata.
Priskriboj akcepteblaj :
Fabelo
Hispana leporhundo estas hundo malnova.
Karaktero
Kvieta, dolĉa kaj deteniĝema hejme, ludema kaj sportema aliloke. Persistema kaj vigla dum ĉasado, malfidema al fremduloj.
Zorgado kaj sano
La hispanan leporhundon estas brosenda unu fojon semajne.
Sporto
Ili kapablas ĉasadi laŭlonge de longaj distancoj.
Vidu ankaŭ
http://www.ukcdogs.com/WebSite.nsf/Breeds/SpanishGreyhound UKC
(8018) 1990 SW
(8018) 1990 SW estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la usona astronomo Henry E. Holt elde la Observatorio de la Monto Palomar (Kantono San Diego, Kalifornio, Usono).
Ágnes Jakab
JAKAB Ágnes estas hungara tekstilartistino. Ŝi estas naskita en 1955 en Lupeni. Ŝi estas la filino de lokhistoriistino, amatora artistino Rozália Mészáros Jakab Zsigmondné kaj de amatora artisto Zsigmond Jakab.
Kariero
Ágnes Jakab pristudis tekstilarton en Kluĵo kaj 1979 ŝi laboris en Oradea, poste en Debreceno kaj en Hatvano. Li vivas en Odorheiu Secuiesc.
László Demjén
Kariero
László Demjén komencis siajn artstudojn en la Mintarajziskola de Budapeŝto, poste li finis en Munkeno, kie li loksidiĝis kaj gvidis artistlernejon.
Totoreni
Totoreni (hungare Tatárfalva) estas vilaĝo en Rumanio sude de Beiuş. En 1910 ĝi nombris 364 loĝantojn (rumanoj, hungaroj), en 1992 343 (rumanoj). Ĝia unua skriba mencio estis en 1580. Ĝis 1919 ĝi apartenis al Hungario (Bihar vármegye). Administre ĝi apartenas al Tărcaia.
Baracs
Baracs (baraĉ) estas vilaĝo en Hungario en regiono Meza Transdanubio, en departemento Fejér, en subregiono de Dunaújváros. Ŝajnas, la nomo estas praa hungara familia nomo.
Situo
La vilaĝo situas sur ebenaĵo,laŭ ĉefvojo inter Budapeŝto kaj Pécs, pli proksime inter Dunaújváros kaj Dunaföldvár, la Danubo preterfluas. Aŭtoŝoseoj M6 kaj M8 estas ne tro for.
Historio
Pli frue estis romiana setlejo Annamatia. La unua mencio devenis el 1276 en formo "Boroch". La vilaĝo formiĝis en la 19-a jarcento el farmoj. La loĝantaro plej ofte laboras en Dunaújváros. Vilaĝservoj estas infanĝardeno, lernejo.
Vidindaĵo
La preĝejo konstruiĝis en 1858.
Naturtrumpeto
Naturtrumpeto estas la nomo por trumpetoj, kiuj ne havas valvojn aŭ klapojn (vd. klapotrumpeto) kaj pro tio nur povas generi la tonojn de la naturtonaro.
Historio
Simplaj naturtrumpetoj estas dokumentitaj jam je multaj antikvaj popoloj kaj kulturoj kiel ekz. en egiptoj, grekoj, etruskoj, romianoj, keltoj kaj ĝermanoj. Ankaŭ en Azio la instrumento estis uzata, i. a. en Barato, Ĉinujo kaj Tibeto. Tipe oni uzis naturtrumpetojn en la antikveco aparte por liturgiaj kaj militaj okazoj.
En la frua mezepoko oni uzis la instrumenton en sia malfleksita formo (fanfaro) plejparte por militaj aŭ kortegaj celoj. La arton de fleksado de metaltuboj, kiu estis konata en la antikveco, tiutempe estis perdiĝinta kaj estis remalkovrita nur proksimume 1400, mallonge antaŭ la komenco de la novepoko. Ekde tiu tempo naturtrumpetoj plejofte havas volvitan formon.
En la renesanco ekestis la arto de la klarionblovado; la naturtrumpeto progrese ludis pli gravan rolon en la muziko de tiu epoko. La plej grava plibonigo de la tiama tempo estis la tirarkoj, kiuj ebligis la agordadon de la instrumento. El plievoluigo de la agordarko ekestis la trombono. Aparte en Nurenbergo ekestis famaj trumpeto-manfarejoj, kiu liveris al la eŭropaj kortegoj.
Sian kulminon travivis la naturtrumpetoj en la barokepoko, kiam komponistoj kiel Georg Friedrich Händel kaj Johann Sebastian Bach verkis treege postulemajn kaj malfacilajn pecojn por la baroktrumpeto. La muzikistoj devis generi tonojn ekster la naturtonaro nur per siaj lipopozicioj (la tiel nomata klarionludado) aŭ eble per helpo de unuopaj klapoj aŭ intonacitruoj.
Post la invento de la valvo por latunaj blovinstrumentoj proksimume 1815 ebliĝis ludi senbreĉajn kromatajn gamojn, kio sekvigis rapidan finon al la arto de la klarionblovado kaj reduktis la taskon de naturtrumpeto denove sur simplaj aplikoj kiel milita signalado aŭ kiel poŝt- aŭ ĉaskorno.
Nuntempe naturtrumpetoj denove estas uzataj por la reproduktado de muziko el renesanco kaj baroko, ĉefe rilate kun la historiema koncertado, je kiu ĉi tiujn instrumentojn plejofte ludas trumpetistoj, kiuj ankaŭ regas la modernan valvotrumpeton.
Horní Václavov
Horní Václavov (1880 Horní Vildgrub, 1921–1948 Horní Velkruby, Oberwildgrub) estas nordokcidenta parto de municipo Václavov u Bruntálu en distrikto Bruntál en Ĉeĥio. Vivas ĉi tie.
Horní Václavov estas ankaŭ nomo de katastra teritorio kun areo 12,1 km².
Historio
La unua skribmencio pri la municipo devenas el la jaro 1405.
Loĝantaro
En Horní Václavov estas registritaj 93 adresoj: 83 daŭraj objektoj kaj 10 dumtempaj aŭ refreŝigejaj objektoj. Dum popolnombrado en la jaro 2001 ĉi tie estis kalkulitaj 72 domoj, el tio 59 daŭre loĝataj.
8786 Belskaya
8786 Belskaya estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la sveda astronomo Claes-Ingvar Lagerkvist elde la Observatorio La Silla en Ĉilio.
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de Irina N. Belskaja, astronomino ĉe la Observatorio de Ĥarkovo kaj amikino de la malkovrinto. Ŝi esploras pri la rotacio kaj la surfacaj ecoj de ĉefzonaj malgrandaj planedoj, precipe la objektoj de spektra klaso "M". Ŝi kombinis fotometriajn kaj polarizometriajn observojn kun optikaj mezuroj en laboratorio de materialoj similaj al tiu de asteroidoj.
(17585) 1994 YC4
(17585) 1994 YC4 estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la de la japana astronomo Takao Kobayashi elde la Observatorio de Ooizumi en gubernio Gunma (Japanio).
Batalo de San Marino
La Batalo de San Marino estis konflikto en la 17a–20a de septembro 1944 dum la Kampanjo de Italio de la Dua mondmilito, en kiu fortoj de la Germana Armeo okupis la neŭtralan Respubliko San Marino, kaj estis poste atakitaj de la fortoj de la Aliancanoj. Ĝi estis foje konata ankaŭ kiel Batalo de Monte Pulito.
San Marino estis deklarinta sian neŭtralecon dekomence en la milito, kaj tiel restis netuŝita de la milito en Eŭropo ĝis 1944, kiam la fortoj de la Aliancanoj avancis ĝis ia distanco ene de la Itala Duoninsulo. Ĉefa germana defendejo, nome la Gota Linio, trapasis la duoninsulon mallongdistance sude de la Sanmarina landlimo, kaj fine de junio, la lando estis bombita de la Royal Air Force, kio mortigis 35 personojn, en la kredo ke la Germana Armeo estis prenita poziciojn en ties teritorio. En Operaco Olivo, lanĉis fine de aŭgusto fortan atakon de Aliancanoj en la orienta pinto de la linio, cele al trapaso tra Rimini — oriente de San Marino — kaj trarompi en la ebenaĵoj norde de la urbo. Kvankam San Marino estas sudokcidente de Rimini, la plano estis preterpasi ĝin entute. Reage al la movoj de la Aliancanoj, la germanoj sendis malgrandan forton en San Marino por gvardi siajn liniojn de komunikado kaj agadi kiel artileriaj observantoj.
Post kelkaj tagoj, la ĉefa forto de la ofensivo estis haltigita sude de Rimini pere de forta rezistado kaj aĉa vetero, kaj la Britaj kaj Hindiaj flankaj fortoj ekpeliĝis okcidenten, kaj kaptis la frontolinion al San Marino. La 17an de septembro la 4a Hindia Infanteria Divizio atakis fortojn de la 278a Infanteria Divizio konkerante du montetojn ĝuste trans la Sanmarina landlimo; post forta batalado por akiri kontrolon de la montetoj, la situacio stabiliĝis en la 19a, kaj la Aliancanaj fortoj ekavancis al la urbo San Marino mem. La urbo estis kaptita vespere de la 20a de septembro, kaj la 4a Hindia Divizio lasis la landon la 21an, lasante ĝin sub la kontrolo de la lokaj defendofortoj.
Kálmán Palmer
PALMER Kálmán (pro. palmer), estis hungara verkisto naskita en Oláhláposbánya la 25-an de decembro 1860 kaj mortinta en Vaŝingtono, Usono, la 24-an de majo de 1933.
Biografio
Kálmán Palmer laboris de 1890 ĝis 1906 en la stenografiejo de la landkunveno, li fariĝis ties sekretario, same de la Nemzeti Szalon kaj la rondo de Műbarátok. En 1907 li fariĝis parlamenta stenografisto, de 1913 konsilanto de la supera ĉambro, de 1920 prezidanta konsilanto de la nacia, poste de la landkunveno. Li publikis plure da poemoj, kanttekstoj (ekz. Páros csillag az ég alján . . .), artikoloj, tradukaĵoj kaj kelke da historiaj verkoj. Li verkis ankaŭ sub plumnomo Mai Pál. Li tradukis hungaren la dramon Wilhelm Tell de Schiller (Bp., 1901).
Moritzheim
Moritzheim estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Cochem-Zell de la federacia lando Rejnlando-Palatinato. Fine de la jaro la komunumo havis 0 loĝantojn.
Taŭo Bovista
Taŭo Bovista (latine Tau Bootis, mallonge τ Boo) estas duopa stelo kiu situas en la konstelacio Bovisto, proksimume 51 lumjarojn de la sunsistemo. Ĝi konsistas el du steloj, Taŭo Bovista A kaj Taŭo Bovista B. Okaze de sennuba vetero kaj foresto de la Luno, la ĉefstelo videblas ankaŭ nudokule en la nokta tera ĉielo.
Taŭo Bovista A
Ne estas pruvite, ke temas pri varianta stelo, kvankam kelkaj katalogistoj inkluzivas ĝin en listoj de suspektaj variantaj steloj.
Taŭo Bovista B
Taŭo Bovista B estas malhela ruĝa nana stelo (spektra klaso M2 V). Ĝi orbitas ĉirkaŭ la ĉefstelo je distanco je 240 astronomiaj unuoj. Ĝia periodo estas pli ol jarmilo.
Planeda sistemo
En 1996 oni malkovris planedon orbitantan ĉirkaŭ Taŭo Bovista A: ĝi ricevis la nomon Taŭo Bovista Ab. La planedo posedas mason kvaroblan ol tiu de Jupitero, kaj la radiuso de la orbito estas rimarkinde malgranda - nur 0,0481 astronomiaj unuoj.
Oni supozas pri la ekzisto de kroma planedo, pli ekstera, ĉirkaŭ Taŭo Bovista A; tamen, nuntempe ĝia ekzisto ne estas pruvita.
La planedon kaj la ĉefstelon karakterizas aparta rotacio; ŝajnas, fakte, ke la stelo spertas ligitan rotacion rilate al la planedo, kaj ne sendependan, kiel kutime okazas.
Sambir (stacidomo)
Sambir (Самбір) estas fervoja stacio en Sambir (Lviva provinco), urbo en Ukrainio.
Eichendorff-benko
Eichendorff-benko (germane: Eichendorffbank) estas monumentprotektita (nr. 094 96891) ŝtona benko en la montaro Klausberge norde de Halle (Saale), Germanujo. Ĝin oni starigis memore al la studenta tempo de Joseph von Eichendorff en la bela urbo ĉe Saale.
Historio
Studis li en Halle jursciencon inter majo 1805 kaj aŭgusto 1806. Per sia omaĝpoeziaĵo Bei Halle li kreis eternan memorilon pri la ĉarma ĉirkaŭaĵaro de Halle. Longe opiniitis ke la verkado faritis jam dum studentaj tagoj de poeto spektanta disde Klaus-montoj la riveron kaj Burgon Giebichenstein.
Esploroj de Erich Neuß montris ke la manuskripta praversio (en Berlino) datumas nur de la 1-a de februaro 1840. Temis pri kontribuaĵo por la gazeto Deutsches Musenalmanach für 1841. Du jarojn antaŭmorte Eichendorff ankoraŭ faris etviziton en Halle. La municipa konsilisto Heinrich Niemeyer instigis ĉ. du jardekojn pli malfrue estigi memorigan ejon por Eichendorff. En 1879 la publika plibeligsocieto Hallischer Verschönerungsverein, sub la gvidado de la juristo Herrmann Fiebiger, elfaris tre modestan lokon en formo de ŝtono kiu ĝis hodiaŭ konserviĝis kaj troviĝas nelonge de la benko. De tie oni ja povas ĝui belegan panoramon kaj al la rivero kaj al la burgo.
En 1899 aldonitis duonronda ŝtonbenko kun meza obelisko. Sur ĝin ĉizigitis la unuaj du strofoj de la menciita poemo. Ili ankoraŭ troviĝas sur la unua monumento: Da steht eine Burg überm Tale Und schaut in den Strom hinein, Das ist die fröhliche Saale, Das ist der Giebichenstein.
Da hab ich so oft gestanden, Es blühten Täler und Höhn, Und seitdem in allen Landen Sah ich nimmer die Welt so schön!
Kontraŭe al la benko troviĝas ekde 2005 steleo kun plato legebliganta ĉiujn sep poemstrofojn. Ĉiujare okaze de la naskiĝtago de Eichendorff okazas pikniko. Alia tradicio estas printempa kantado fare de koruso, ĉebenke. Restaŭradoj faritis en 1946, 1970 kaj 2020/21. Solena reinaŭguro okazis en la 17-a de aŭgusto 2021.
Kisapostag
Kisapostag (kiŝapoŝtag) estas vilaĝo en Hungario en regiono Meza Transdanubio, en departemento Fejér, en subregiono de Dunaújváros. Kis estas hungare malgranda, kiu faras diferencon de Apostag.
Situo
Kisapostag situas sur ebenaĵo,laŭ ĉefvojo inter Budapeŝto kaj Pécs, apud Dunaújváros, en dekstra bordo de Danubo. Aŭtoŝoseoj M6 kaj M8 estas ne tro for.
Historio
La loko estis loĝata jam dum la bronzepoko. Antaŭ la hungaroj romianoj vivis tie. La vilaĝo senhomiĝis post la turka erao, poste hungaroj refondis la etan komunumo. La loĝantaro plej ofte laboras en Dunaújváros.
Magnitogorsk
Magnitogorsk (ruse Магнитогорск) estas urbo en Ĉelabinska provinco en Rusio.
Kodo de OKATO de la urbo (en jaro 2005) estas 75438.
La urbo estis fondita en jaro 1929 dum konstruado de ferproduktanta uzino.
Ĝi havas statuson de urbo ekde jaro 1931.
La interurba telefona kodo estas 3511, la enurbaj telefonnumeroj estas sesciferaj (en jaro 2005).
Ogens
Geografio
La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 3,41 km², de kiuj 28,7% estas kovritaj de arbaro, 62,5% servas por agrikulturo kaj 7,9% por setlado.
Najbaraj komunumoj
La komunumo Ogens limas en nordo al Bioley-Magnoux, en oriento kaj sudo al Montanaire, en sudokcidento al Bercher, kaj en nordokcidento al Oppens.
Magnitogorsk
Geografiaj koordinatoj de la urbo estas.
Ogens
Trafiko
Ogens situas flanke de la gravaj trafikvojoj. En la centro de Ogens kruciĝas konekta vojo de Bioley-Magnoux al Thierrens kun vojo de Bercher al Chaneaz. La plej proksima alveturejo al la svisa aŭtovojo A1 situas proksiume 10 kilometrojn nordokcidente de la komunumo apud Yverdon-les-Bains.
Magnitogorsk
La urbo estas sur orienta deklivo de suda Uralo, ĉe rivero Ural (Урал).
Ogens
Historio
La unua dokumenta mencio de Ogens datiĝas el la jaro 1166 jam per la aktuala formo Ogens. En la jaro 1955 Rodolphe Kasser malkovris apud molasa rokvando rifuĝejon en la mezolitiko. Dum la fosado oni trovis laborilojn kiel fajroŝtonoj, mikrolitoj kaj ornamaĵojn el osto. La ostoornamaĵoj pere de la C14-metodo estis datitaj je la jaro 6785 antaŭ Kristo. Dum mezepoko Ogens apartenis al la feŭdo Belmont-sur-Yverdon. En la jaro 1227 Rudolfo la 3-a de Grejerco donacis la vilaĝon al la Katedrala Kapitolo de Laŭzano por ricevi la nuligon de sia ekskomuniko. Ogens poste estis kunigita kun la Subvoktejo Essertines. Sub la berna regado de 1536 ĝis la Helveta Revolucio de 1798 la loko estis parto de la Voktejo Yverdon. Poste ĝi apartenis ĝis 1803 al la Distrikto Moudon kaj tiam ĝis 1960 al la Distrikto Echallens, kaj surbaze de la administra reformo de 2006 ĝi kun efiko de la 1-a de januaro 2008 ĝi estis integrita al la nova Distrikto Centro de Vaŭdo.
Magnitogorsk
En la urbo estas fervoja stacio.
En jaro 1959 la urbo havis 311 mil loĝantojn.
En jaro 2010 la urbo havis 410,414 mil loĝantojn.
Jean de Heinzelin de Braucourt
Jean de Heinzelin de Braucourt ( – ) estis belgia geologo kaj paleontologo, kiu laboris en multaj landoj de Afriko, Eŭropo, okcidenta Azio kaj ankaŭ en Usono. Jean de Heinzelin de Braucourt prelegis en la universitatoj de Gento kaj de Bruselo (en ULB, sed ankaŭ en VUB).
En 1960 li trovis la faman oston de Iŝango.
André Berthozat
. Li ludis en sporto nomata rugbeo 15 ĝis1982 en Lons-le-Saunier, kaj de 1982 ĝis 1983 ĉe Mérignac kaj poste en Bègles.
Li estis 11-fojojn teamano de Francio B kaj venkis dum ĉampionado de Francio en 1991.
Géza Szegedi Molnár
Géza Szegedi Molnár [segedi], laŭ hungarlingve kutima nomordo Szegedi Molnár Géza estis hungara pentristo, altlerneja instruisto. La distingan nomon li uzis depost 1935. Lia samnoma filo estis Géza Szegedi Molnár (filo). Géza Molnár naskiĝis la en Szeged, li mortis la  en Szombathely.
Biografio
Géza Molnár akiris diplomon en Reĝa Belarta Altlernejo de Budapeŝto en 1930. Liaj plej gravaj instruistoj estis Gyula Rudnay kaj Andor Dudits. Post siaj studoj li estis asistanto jaron en la sama loko, poste li havis stipendion en Romo. Hejmenveninta liaj pejzaĝaj bildoj estis prezentitaj en ekspozicioj, krome li ofte pentradis altarbildojn kaj ekleziajn freskojn. Dum la socialismo li estis neglektita. Li ricevis hungaran premion en 1928, francan en 1967. Li havis edzinon.
Mierag
Mierag (hungare Mérág) estas vilaĝo en Rumanio sude de Beiuş. En 1910 ĝi nombris 343 loĝantojn (rumanoj), en 1992 270. Ĝia unua skriba mencio estis en 1588.En meyepoko ĝi estis rumana vilaĝo. Ĝis 1919 kaj inter 1919 kaj 1944 ĝi apartenis al Hungario (Bihar vármegye). Administre ĝi apartenas al Tărcaia.
Rózsi Joó
JOÓ Rózsi (pro. jo:); Rozália estis rumania hungara aktorino naskita en Makó la 10-an de decembro 1900 kaj mortinta en Gheorgheni la 7-an de novembro 1979.
Tivadar Puskás
PUSKÁS Tivadar [puŝka'ŝ] estis hungara inĝeniero, inventisto naskita la 17-an de septembro 1844 en Pest (urbo) kaj mortinta la 16-an de marto 1893 en Budapeŝto. Lia filino estis Marianna Török (artisto).
Tivadar Puskás studis en Vieno, poste en la hungara Joseph Politechnicum. En 1866 li elmigris al Londono, ekde 1873 li laboris en Usono, kie li estis kunlaboranto de Edisono. En 1879 li revenis Hungarion kaj kunlaborante kun sia frato (Ferenc) ekkonstruis telefoncentralojn en la teritorio de la monarĥio, kiel posedanto de licenco de Edison. En 1886, la hungara ministro Gábor Baross ŝtatposedigis la telefonreton kaj tiun luis por Puskás. Tivadar Puskás en 1892 patentis la telefonheroldon, lian plej gravan inventaĵon, kiu estis komparebla al la nuna radio. Tiu aparato sciigis informojn laŭregule tra la telefondrato; ĝi unue eksonis la 15-an de februaro en 1893.
Li mortis pro koratako en 1893.
Laŭdire:
La internacie en telefonaparato uzata vokvorto "allo!" (aŭ "ha-lo!") devenas el la hungara, ĉar la telefonpioniro Puskás Tivadar, kiam li faris sian unuan provon, respondis: "Mi aŭdas vin", kio sonas hungare: hallom, kaj la nehungaraj ĉeestantoj reprenis la vorton kiel onomatopeo, kiu fariĝis internacia! Krom italoj, kiuj diras 'pronto!''
Georg Meier (apartigilo)
Georg Meier estas la nomo de jenaj personoj:
Vidi ankaŭ:
Erota asfiksio
Erota asfiksio (ankaŭ sufokmasturbo aŭ erotika sufokado kaj strangolado) estas seksa praktiko en kiu unu el la partoprenantoj induktas sufokon al li mem aŭ al alia partoprenanto en konscia kaj kontrolita maniero kun la celo plifortigi la plezuron de sekskuniĝo kaj masturbado. Tiu praktiko ankaŭ estas foje referita kiel "spirludo" kaj "aerludo".
La praktiko de sufokado, kiam ne plenumita ĝuste, povas havi gravajn sanajn sekvojn, inkluzive de neinversigebla damaĝo al la trakeo, kaŭzante cerbolezon kiel rezulto de manko de oksigenprovizo al la cerbo, kaj eĉ kaŭzante morton kiel rezulto de korhalto. Por eviti vundigon kiel rezulto de ĉi tiu praktiko, tiuj, kiuj okupiĝas pri ĝi, devas akiri scion pri sangan sufokadon, kiu havas la plej malaltajn eblecojn de vundigo, kaj eviti gorĝan sufokadon, kiu estas damaĝa al la trakeo. La plej multaj el la mortoj kaj vundigoj kaŭzitaj de erotika strangolado estas kaŭzitaj de memerotika strangolado sen partnero.
Laŭ studo farita en Usono aperis ke ĉiujare okazas inter 500 kaj 1 000 mortoj rezultas el memerotika sufokado por plifortigi seksan kontenton.
Famaj mortoj kiuj rezultis de erotika sufokado
Jen kelkaj konataj mortoj kaŭzitaj de erotika strangolado inter du aŭ pli da partoprenantoj, kaj inter homoj, kiuj faris ĝin mem kiel parto de masturbado:
En la verko Rising Sun (kiu poste estis adaptita en samnoman filmon fare de verkisto Michael Creighton, la policenketistoj unue konjektas ke la morto de unu el la roluloj estis kaŭzita de memerotika strangolado, sed fine rezultiĝas ke la rolulo estis murdita kaj ne mortis pro komplikaĵo de ĉi tiu speco de masturbado).
Traona
estas komunumo de Italio. Ĝi situas en la regiono Lombardio kaj la provinco Sondrio. Fine de en la komunumo vivis. Najbaraj komunumoj estas Cercino, Civo, Cosio Valtellino, Mello, Morbegno kaj Novate Mezzola.
CBS
La vorto havas plurajn signifojn:
Milt Jackson
Milton „Milt“ JACKSON (n. 1-an de januaro 1923 en Detrojto, Miĉigano; m. 9-an de oktobro 1999 en Novjorko, Novjorkio), estis usona vibrafonisto kaj validas kiel unu el la plej gravaj personoj de la moderna ĵazo.
Vivo
Jackson studis muzikon ĉe Michigan State College. Li iris al Novjorko pro Dizzy Gillespie, kiu malkovris lin kaj enprenis lin en la jaro 1946 en sian sesopon. Li rapide kolektis spertojn en la kunlaboro kun la plej gravaj personoj de ĵazo tiatempa, inter ili Dinah Washington, Lucky Thompson, Howard McGhee, Coleman Hawkins, Charlie Parker kaj Thelonious Monk. Estis precipe la ludo de Jackson je la mita registradkunsido de Blue Note la 8-an e julio 1948, publikigita je la titolo Genius of Modern Music, kiam li ludis kun Monk klasikaĵojn kiel „I Should Care“, „Evidence“, „Misterioso“, „Epistrophy“ kaj „I Mean You“, kiuj famigis lin.
Ekde 1949 ĝis 1950 li ludis ĉe Woody Herman, por poste denove labori ĉe Gillespie. La tiaman ritmosekcion en la bandego de Gillespie konsistigis li, John Lewis, Percy Heath kaj Kenny Clarke. El ĉi tiu grupo komence ekestis la Milt Jackson Quartet (tamen kun basisto Ray Brown), el kiu poste en 1952 ekestis da Modern Jazz Quartet kiel kooperativa bando. Kun ĝi Jackson ludis ĝis ties malfondado en 1974 kaj post ĝia refondado (ekde 1981 ĝis 1993). Mita estis ankaŭ lia kunmuzikado je la koncerto en decembro de 1954 kun Thelonious Monk kaj Miles Davis, publikita sur la diskoj Bags Groove und Miles Davis And the Modern Jazz Giants de Davis. En 1955 per ĉiustelularo ekestis la albumo por diskeldonejo Prestige- Miles Davis and Milt Jackson Quintet/Sextet kun Jackie McLean kaj Ray Bryant. En 1956 li kunlaboris je la unua albumo de Quincy Jones, This Is How I Feel About Jazz. En 1957 li instruis ĉe la Lenox School of Jazz kaj kunlaboris je la filmomuziko pri Odds Against Tomorrow (1959) de John Lewis. Li estas ankaŭ aŭdebla je diskoj de B. B. King kaj Ray Charles.
Inter 1975 kaj 1985 Jackson surdiskigis por Pablo Records de Norman Granz kun Gillespie aŭ Oscar Peterson, sed ankaŭ „Jackson, Johnson, Brown & Company“ (kun J. J. Johnson, Ray Brown samkiel pianisto Tom Ranier, gitaristo John Collins kaj frapinstrumentisto Roy McCurdy, 1983).
Verkaro
Jackson estis la unua vibrafonisto de bibopo kaj restis longan tempon unu el la ĉefaj muzikistoj ĉi-instrumentaj en moderna ĵazo. Lia povo montriĝis je la plena regado je la inventado de melodioj trans komplikaj akordvicoj.
Lia komponaĵo Bags’ Groove („Bags“ estis lia ŝercnomo), verkita en 1952, fariĝis normkanto.
Ari Behn
Ari Mikael BEHN (naskiĝis la  kiel Bjørshol, poste prenis familinomon de sia avino; mortis la  ) estis norvega aŭtoro. Li verkis du librojn: unu novelaron (Trist som faen "Diable trista") kaj unu romanon (Bakgård "Malantaŭa korto"). Krome, li redaktis nuptan libron kune kun sia edzino, pri ilia amo; laboris kiel raportisto en Suda Okcidenta Azio, kaj fasonis modajn vestojn. Post sia edziĝo kun Norvega princino Märtha Louise (24-a de majo 2002) li famiĝis en Norvegio.
Ari Behn kaj princino Märtha Louise havas du filinojn:
En 2017 la paro eksedziĝis. La li finis sian vivon.
19918 Stavby
19918 Stavby estas malgranda, hela asteroido de la asteroida zono.
Malkovro
Ĝi estis malkovrita la de la sveda astronomo Claes-Ingvar Lagerkvist elde la Observatorio de Monto Stromlo apud Kanbero en Aŭstralio.
Orbito
Ĝi estas en 1:7 kun Venuso kaj 11:4 kun Jupitero.
Nomo
Ĝi ŝuldas sian nomon al la vilaĝeto Stavby ekstere de Upsala. La kirko de Stavby estis konstruita en la meza 13-a jarcento kaj ankoraŭ havas freskojn de la 1490-aj jaroj ĉe siaj muroj kaj volbo.
Mátyás Engesszer
Mátyás Engesszer [mAtjAŝ engeser], laŭ hungarlingve kutima nomordo Engesszer Mátyás estis hungara komponisto, dirigento, korusestro, instruisto. Liaj familiaj nomvariantoj estis Engeszer kaj Éngesszer.
Mátyás Engesszer naskiĝis la  en Bonyhád, li mortis la  en Budapeŝto.
Biografio
Mátyás Engesszer post lernado en 1835 estis preĝeja kantisto en Kalocsa, en la sekva jaro li ricevis instruistan statuson en Pest (urbo), en 1840 jam en prestiĝa muzika mezlernejo. En 1846 li estis ankaŭ preĝeja kantisto en Paroĥa Preĝejo Ĉieliro de Maria en Pest kaj Preĝejo Sankta Petro (Belváros). En 1870 li fondis la unuan hungaran virinan koruson, sed tio transformiĝis post jaroj al varia koruso. En 1871 li estis nomumita ĉefpreĝeja dirigento. Tiutempe li komponadis ekleziajn muzikojn. Li havis edzinon.
Várad
Várad (va:rad) (Oradea) estas rumania hungarlingva literatura revuo aperanta en Oradea, (Rumanio) ekde januaro 2002.
Kalvinana preĝejo (Balkány)
La Kalvinana kirko estas religia monumento historia en Hungario, en mezo de urbo Balkány.
Historio
La unua (tiam katolika) pastro de Balkány estis menciita en 1328, tial estis tie ankaŭ preĝejo. Kelkaj opinias, ke la loĝantoj iĝis kalvinanoj en 1606. Ili uzis komence lignan kirkon en 1696, poste ili havis la menciitan katolikan kirkon, ĉar la plena loĝantaro sekvis la kalvinisman riton. La romanika konstruaĵo plurfoje estis trakonstruita, pligrandigita aŭ renovigita. La turo estis konstruita en 1829. La orgeno estis farita en 1845. En 1916 granda ŝtormo bruldetruis la tegmenton, la plena rekonstruo okazis en 1929. Aliaj rekonstruoj okazis en 1961 kaj 1977.
Konstruaĵo
La kirko situas sola en korto, en mezo de la fasado estas la turo kun la enirejo. Antaŭ la enirejo estas ŝtupoj. Flanke estas ankaŭ alia enirejo, eĉ ankaŭ enŝtopita enirejo. La sanktejo estas kvarlatera. La predikejo kaj la ceteraj mebloj estis faritaj en 19-a jarcento. Dokumento mencias ankaŭ sonorilostablon, sed tio estas videbla en neniuj fotoj.
Oberreidenbach
Oberreidenbach estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Birkenfeld de la federacia lando Rejnlando-Palatinato. Fine de la jaro la komunumo havis 0 loĝantojn.
Rădăuți
Rădăuți [rədəucj] (Radautz, Radóc, ראַדעװיץ, Radowce, Радівці) estas urbo en la Distrikto Suceava en Rumanio en alteco de 374 metroj kun 23 822 loĝantoj (stato de la 20.10.2011).
Historio
Rădăuți unue estis menciita en dokumento en 1392 kaj estis verŝajne konstruita en la antaŭaj jardekoj sub la regado de la vojevodo Bogdano la 1-a. Komence de la 15-a jarcento, la moldavia reganto Aleksandro la Bona konstruigis monaĥejon en la vilaĝo. En la sekvaj jarcentoj, la Princlando de Moldavio pagis tributon al la Otomana Imperio.
Kiel la tuta ĉirkaŭa regiono, Rădăuți iĝis parto de la Habsburga monarkio en 1775. La urbo iĝis distrikta urbo, kaj kiel en la tuta Bukovino, multaj germanlingvaj kolonianoj baldaŭ ekloĝis en Rădăuți.
La unua germanlingva luterana paroĥo en Bukovino estis fondita ĉi tie en 1791. Kiam Aŭstrio-Hungario estis establita en 1867, Bukovino estis asignita al Cislajtio kaj Rădăuți iĝis sidejo de distrikta administracio kaj de juĝejo. La urbo estis la dua plej granda en Bukovino apud Ĉernivco.
Kiel rezulto de la tielnomita Hitler-Stalin-pakto en 1940, la plimulto de la germanoj en Rădăuți estis transloĝigita dume preskaŭ la tuta resto de la aliaj germanoj forpelitis respektive fuĝis (aŭ deportaciistis por punlaboro al Sovetio) post la ŝtatrenverso en Rumanio de 1944.
La urbo ankaŭ estis centro de judismo en Bukovino dum longa tempo. La juda komunumo ekzistis tamen jam antaŭ la Habsburg-epoko. En la jaro 1880 30.9% de la loĝantoj de Rădăuți estis judoj. En la aŭtuno de 1941, la judoj de Rădăuți estis deportitaj al Ĉednestrio. Preskaŭ la tuta komunumo estis ekstermita dum Holokaŭsto. La plej multaj el la malmultaj pluvivantoj forlasis la landon post 1945.
Ekde la divido de Bukovino trudita de Stalin en 1940/41 kaj denove post la fino de la Dua mondmilito, kiam Norda Bukovino definitive falis al Sovetunio (al Ukraina Soveta Socialisma Respubliko), Rădăuți restos rumania. Ĝi spertis fortan loĝantarkreskon dum socialismo kio ĉesis post 1989. La populacio hodiaŭ estas en granda plimulto rumanlingva. En 2002 deklaris sin rumanlingvaj 97% de la loĝantoj. En 1890 loĝis en Rădăuți 12 895 homoj el kiuj 8 530 estis germanlingvaj; 4 712 estis katolikaj, 4 235 judaj kaj 3 506 ortodoksaj.
Antaŭ Ĉernivco Rădăuți estis la episkopa sidejo de la Diocezo de Bukovino kaj Dalmatio de la Rumana Ortodoksa Eklezio.
Ĝemelurboj
Rădăuți ĝuis pri ĝemeliĝoj kun la jenaj urboj :
Ĉevalbredado tradicia
Estis en Rădăuți gravega ŝtata ĉevalbredejo, kiun fondis Joseph von Cavallar. Administritis la tuto rekte disde Vieno ĉar temis pri la plej granda siaspece en Aŭstrio-Hungario. Post la Unua mondmilito la ĉevaloj fortransportitis norden ĉefe al Aŭstrio (kelkaj ankaŭ iris al Hungario kaj Ĉeĥoslovakio). Nuntempe bredatas la specioj Shagya-arabaj kaj huculaj. La tradicioj pluas ĉe la moderna Ĉevalbredejo de Rădăuți.
Teatro Viktoria Eŭgenia
La Teatro Viktoria Eŭgenia (eŭske Victoria Eugenia Antzokia) estas teatro kiu apartenas al la urbo Donostio en Eŭskio, (Hispanio). Ĝi estas verkaĵo de la arkitekto Francisco de Urcola, inaŭgurita en 1912. Ĝi estis scenejo de gravaj premieroj de zarzuelo kaj de ĉiuj eldonoj de la Donostia Internacia Filmfestivalo ĝis 1999, kiam la teatro estis scenejo de okazintaĵoj kiel la mondaj premieroj de la filmoj Vertiĝo kaj Kun la morto ĉe la kalkanoj de Alfred Hitchcock. Inter la jaroj 2001 kaj 2007 oni entreprenis ĝian plej vastan reformadon. Laŭlonge de ĝia historio ĝi estis la centro de la vigla kultura vivo de la urbo kaj ĝi nuntempe troviĝas inter la plej gravaj, famaj kaj prestiĝaj teatroj de Hispanio.
Nagydobos
Nagydobos [nadjdoboŝ] estas vilaĝo en Hungario, en regiono Norda Ebenaĵo, en departemento Szabolcs-Szatmár-Bereg en subregiono de Mátészalka. La loknomo signifas: granda-tamburisto.
Luiz Henrique Duczmal
Luiz Henrique DUCZMAL estas brazila astronomo kaj matematikisto, profesoro ĉe la departemento pri statistiko de la Universidade Federal de Minas Gerais.
Minor Planet Center kreditas lin de la kunmalkovro de 2 asteroidoj en1999 kun Cristóvão Jacques.
Nagydobos
Situo
Nagydobos situas sur ebenaĵo, laŭ maldekstra bordo de Crasna, laŭ traira flankovojo, laŭ fervojo Záhony-Mátészalka. La lasta urbo troviĝas 16, Vásárosnamény 8, Nyíregyháza 60 km-ojn.
Historio
La unua mencio devenis pri la nomo el 1219, pri la vilaĝo el 1287. En 1421 la komunumo akiris la rangon kampurbo. Vilaĝservoj estas infanĝardeno, lernejo, biblioteko, kuracejo, dentokuracejo, apoteko, poŝto.
Famuloj
En Nagydobos naskiĝis poeto István Törő.
André Paus
André Paus (n. ) estas nederlanda futbalisto.
Li futbalis ĉe FC Twente, Júbilo Iwata, Fujitsu kaj Heracles Almelo.
Resuma formulo
La resuma formulo (aŭ kruda formulo) estas speco de ĥemia formulo. Ĝi esprimas, kiom da atomoj de la diversaj elementoj konsistigas unu molekulon de certa ĥemia kombinaĵo.
Ĝi notas la elementojn per iliaj simbolaj literoj kaj la kvanton per nombro skribita dekstre malalte de la literoj. La nombro 1 ne estas skribata. Akvo, kies molekulo konsistas el unu oksigena kaj du hidrogenaj atomoj, havas la formulon H2O.
Pri la ordigo de la elementoj en la formulo ekzistas du sistemoj:
Resuma formulo ne diras, kiel tiuj atomoj estas aranĝitaj; tion diras la struktura formulo. Substancoj kun identaj resumaj formuloj, sed malsamaj strukturoj, nomiĝas izomeroj. Simplaj kombinaĵoj, kia la akvo, havas nur unu izomeron. Ekzemplo de substanco kun du izomeroj estas la butano, kies resuma formulo estas C4H10; ordinara butano (n-butano) havas la strukturon CH3CH2CH2CH3, i-butano la strukturon CH3-CHCH3-CH3.
El la resuma formulo eblas derivi la proporcian formulon, kiu indikas la nombrajn rilatumojn inter la elementoj en molekulo, sed ne iliajn nombrojn en ĉiu molekulo. La proporcia formulo rezultas, kiam ĉiujn kvantojn en la resuma formulo oni dividas per ilia plej granda komuna divizoro. Ekzemple la proporcia formulo de benzolo (C6H6) estas C1H1.
Ferenc Kádár (operkantisto)
KÁDÁR Ferenc [ka:da:r] estis rumanuja hungara kantisto (basbaritono) naskiĝinta en Dumbrăvioara en 1927.
Kariero
Li debutis en ĥoro de la operejo de Kolozsvári Állami Magyar Opera de Kluĵo en 1948–49. Li studis en Leningrado ekde 1949 ĝi 1954, poste li fariĝis solisto de la operejo de Kluĵo. li elpaŝis ankaŭ kiel koncertkantisto.
Teritoria organizado de Alĝerio
Alĝerio estas dividata en 48 vilaja (provincoj), 553 daira (Distriktoj de Alĝerio) kaj 1541 baladijah (municipoj, en franca: kommune). La ĉefurbo de baladijah, daira, aŭ provinco (kiu estas ankaŭ la plej granda urbo de tiuj) ĉiam donas al tiuj entoj sian nomon, eĉ Alĝero, la ŝtata ĉefurbo donas sian nomon (El Djazayar, nome araba nomo kaj por la urbo kaj por la lando).
Laŭ la Alĝeria Konstitucio, vilaja estas teritoria kolektivo kiu ĝuas ekonomian kaj diplomatian libron, nome APW, aŭ "Popola Provinca Parlamento/Provinca Popola Parlamento" (nome Assemblée Populaire Wilayale, en franca) estas la politika ento kiu regas provincon, regata de "ŭali" (Guberniestro), kiu estas elektita de la Alĝeria Prezidento por kontroli la decidojn de la APW; tiu havas ankaŭ prezidenton, kiu estas elektita de la membroj de la APW, kiuj estas elektitaj de la Alĝerianoj mem.
Alĝerio estas prezidentisma respubliko en Nordafriko kies administra divido konsistas el 48 provincoj ekde la jaro 1983.
Provincoj
La provincoj estas la jenaj:
Apusedoj
Priskribo
La apusoj estas birdoj surface similaj al hirundoj, sed ili vere ne estas rilataj al tiuj specioj de paserinaj birdoj entute; apusoj estas en separata ordo Apodoformaj, kiun ili iam kunhavis kun kolibroj. La arbapusoj estas tre rilataj al la veraj apusoj, sed formas separatan familion, nome la Hemiproknedoj.
La familia scienca nomo devenas el la greka απους, apous, signife "sen piedo", ĉar apusoj vere havas tre mallongajn krurojn kaj neniam surteriĝas volonte surgrunde, ripozante anstataŭe sur vertikalaj surfacoj. La tradicio priskribi apusojn senpiedajn kontinuis en la Mezepoko, kiel videblas en la heraldika merleto.
Apusoj estas la plej aeraj inter birdoj kaj kelkaj, kiel la Komuna apuso, eĉ dormas kaj pariĝas dumfluge. Pli grandaj specioj, kiel la Blankgorĝa pinglovostulo, estas inter la plej rapidaj flugantoj en la tuta animala regno. Unu grupo, la apusetoj aŭ kavapusetoj disvolvigis formon de sistemo de eĥolokigon por flugnavigi tra malhelaj kavoj kie ili loĝas, simile al la guaĉaroj. Unu specio, Aerodramus papuensis, estis ĵus malkovrita kiel uzanto de tiu sistemo de flugnavigado dumnokte ankaŭ for de la kavoj.
La apusoj havas tutmondan distribuadon en tropikaj kaj mezvarmaj areoj, sed kiel hirundoj kaj murhirundoj, la apusoj de mezvarmaj regionoj estas tre migrantaj kaj vintras en la tropikoj.
Multaj apusoj havas karakteran formon, kun mallonga forkovosto kaj tre longaj reenkurbaj flugiloj kiuj similaspektas al duonluno aŭ bumerango. La flugo de kelkaj specioj estas karakteraj pro distinga vipa agado tre diferenca de la hirundoj. Apusoj grandas el la Nana apuseto (Collocalia troglodytes), kiu pezas 5.4 g kaj estas 9 cm longa, al la Purpura pinglovostulo (Hirundapus celebensis), kiu pezas 184 g kaj estas 25 cm longa.
La nesto de multaj specioj estas algluita al vertikala surfaco per salivo, kaj la genro Aerodramus uzas nur tiun substancon, kiu estas la bazo por la apusnesta supo, tradicia plado en orientazia kuirarto, kiu famiĝis en okcidento precize pro la eksterordinareco kaj de la materio kaj de la nomo, kvankam en multaj landoj tio nomiĝas, pro nekono, hirundonesta supo kaj okcidentanoj miskomprenas, ke temas pri koto, ĉar tiu estas la ĉefmaterio de hirundaj nestoj.
Taksonomio kaj evoluo
Apusoj kaj arbapusoj estis delonge konsiderataj parencoj de kolibroj, konsidero konfirmita de la malkovro de la Jungornitedoj, kiuj estas ŝajne parencoj de apusoj kaj de kolibroj, kaj de prakolibro nome Eurotrochilus. Tradicia taksonomio lokigas la familion de kolibroj nome (Trokiledoj) en la sama ordo kiel la apusoj; la taksonomio de Sibley-Ahlquist lokigas ilin en nova ordo, nome Trokiloformaj, kiu formus superordon kun apusoj kaj arbapusoj (kaj ne pliaj birdoj).
La taksonomio de apusoj estas ĝenerale komplika, kun limaj genroj kaj specioj tre disputataj, ĉefe inter la apusetoj. Analizoj de konduto kaj voĉo estas nefidaj pro komuna paralela evoluo, dum analizoj de diferencaj morfologiaj trajtoj kaj de variaj DNA alportis konfuzajn kaj parte kontraŭdirajn rezultojn (Thomassen et al., 2005).
La Apodoformaj diversiĝis dum la Eoceno, fine de kiu la nunaj familioj jam estis; oni konas fosiliajn genrojn el la tuta mezvarma Eŭropo, inter la teritorioj de la nunaj Danio kaj Francio, kiel ĉe la praa Scaniacypselus (frua-meza Eoceno) kaj la pli moderna Procypseloides (malfrua Eoceno/frua Oligoceno - frua Mioceno). Ankaŭ pragenro foje atribuita al la apusoj, Primapus (frua Eoceno de Anglio), povus esti pli malproksima praulo.
Eksteraj ligiloj
apuso (angle)
József Palotás
PALOTÁS József (pro. palota:ŝ) estis hungara nutraĵkemiisto naskita en Bánffyhunyad la 22-an de decembro 1902 kaj mortinta en Budapeŝto la 26-an de junio de 1965.
Biografio
József Palotás finis en la Teknikuniversitato József de Budapeŝto, li doktoriĝis en universitato de Debreceno. De 1926 li laboris ĉe la Instituto pri Plantbiokemio, de 1932 en la muelilsekcio de la Financdirektoraro Budapestvidéki, poste li estis kemiisto, ĉefkemiisto en Békéscsaba (Mezőgazdasági Vegykísérleti Állomás). De 1946 li alvenis al Landa Instituto pri Kemio, poste al Ĉefsekcio pri Esperimentafera. De 1964 li estis docento pri kemio en la Tekniklernejo Supergrada pri Nutraĵindustrio de Budapeŝto.
Ordeno de Laborista Ruĝa Standardo
Ordeno de Laborista Ruĝa Standardo (Орден Трудового Красного Знамени) estas la unua plej prestiĝa ordeno de Sovetunio, kiun establis la Oka Kongreso de laboristoj, kamparanoj, ruĝarmeanoj kaj kozakaj deputitoj de RSFSR okazinta decembre de 1920. Decido de la Kongreso celis rekompenci personojn aŭ kolektivojn pro ties aktiveco kaj diligenteco en solvado de diversaj ekonomiaj problemoj. Ĝi estis analogo de la Ordeno de Ruĝa Standardo (Sovetunio), per kiu oni dekoraciis ĉefe militistojn.
Marte de 1922 la speciala komisiono adoptis aspekton de la nova ordeno, kiun proponis ruĝarmeano Kuklinskij. Poste ĝia aspekto estis ŝanĝita sesfoje.