cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Space Seed
En la epizodo, "Enterprise" renkontas "dorman kosmoŝipon" SS Botany Bay tenanta 84 eŭgenike selektitajn superhomojn de la pasinta Tero, 72 ankoraŭ vivas. Ilia gvidanto, Khan Noonien Singh (Ricardo Montalbán) estis potenca diktatoro dum estintaj eŭgenikaj militoj sur la Tero en la fino de 20-a jarcento. Li allogas leŭtenanton Marla McGivers (Madlyn Rhue) kaj provas, kun ŝia helpo, kontroli Enterprise'on, sed estas venkita. Li kaj sia kunularo estas metitaj sur dezerta, sed fertila planedo Ceti Alpha V.
"Kosma semo" estas rigardata unu el la plej bonaj epizodoj de la serio de Cinefantastique kaj IGN. La filmo de 1982 Star Trek II: The Wrath of Khan funkcias kiel sekvo de ĉi tiu epizodo. Referencoj al "Kosma semo" aperas en epizodoj de Star Trek: Deep Space Nine, Star Trek: Enterprise, kaj la 2013-filmo Star Trek In Darkness.
Eŭgenikaj militoj
La epizodo raportas por la unua fojo militojn kiuj okazis en la fikcia universo de Star Trek titolitaj "La Eŭgenikaj militoj" ku okazus inter 1992 kaj 1996. Laŭ la libro Star Trek Chronology, ĉi tiu estas unu el la ĉefaj malsamoj inter nia universo kaj tiu de Star Trek. .
Tiu milito estos menciita denove en epizodo de la animacia serio Star Trek nomata "La Eterna Vulkano" kie klonsciencisto de tiu tempo, la Dr. Stavos Keniclius, faras sian aperon.
En la derivita serio Star Trek: Deep Space Nine la rolulo Dr. Julian Bashir rilatas al la eŭgenikaj militoj, tamen oni mencias plurajn fojojn (same kiel en la filmo Star Trek: First Contact), ke la eŭgenaj militoj okazis en 2050 anstataŭ la dato menciita en origina serio.
Deveno
La baza intrigo estis origine kreita fare de Wilber por la televidserio Captain Video kaj His Video Rangers, kiu prezentis homojn de Antikva Grekio, kiuj estis konservitaj per kriogeno kaj resurektitaj. Dum la koncepto kaj scenarigado de la epizodo multaj ŝanĝoj estis faritaj kiel produktisto Bob Justman sentis, ke ĝi estus tro multekosta filmon. Malgraŭ tio, kaj pro la subteno de NBC-ekzekutivoj, Justman donis serion da notoj al Wilber por ke li refaru la proponon. Fine tio estis pasita al Gene L. Coon por revizii, kaj la fina projekto ankaŭ estis reviziita de serioj-kreinto Gene Roddenberry. Ĉi tiuj revizioj inkluzivas la idiotigecon de la krimuloj ĉe la fino de la epizodo, kaj la ŝanĝo de la primara villano de nordia karaktero al sikh. Roddenberry provis reklami la primarajn kreditojn por "Spaco-Semo", peton, kiu estis malakceptita de la Writers Guild of America.
Batalo de Shrewsbury
Ribelo
La familio Percy subtenis Henrikon la 4-a kontraŭ Rikardo la 3-a, kaj poste kontraŭ la kimroj kaj Skotlando. Pro tiu subteno Henriko promesis ke li donos al ili grandajn bienojn en Cumberland, sed kiam militado ĉesis li donis tiujn bienojn al rivalo de la familio. Li ankaŭ ne pagis promesitan monon. Pro tio Henry Percy kaj sia onklo Thomas Percy (grafo de Worcester) ribelis. Julion 1403 Henry Percy marŝis suden por kunigi sian militistojn kun tiuj de sia onklo. Al ilia armeo aliĝis ankaŭ kimroj. La tuta armeo alproksimiĝis al Shrewsbury.
Henriko la 4-a konsciis la ribelon nur la 12-an de julio, ŝajne dum li marŝis norden por subteni pluan militadon de Henry Percy en Skotlando. Tuj li marŝis al Shrewsbury. La 20-an de julio la du armeoj tendumis ekster Shrewsbury, laŭ kontraŭaj bordoj de Rivero Severn.
La sekvantan matenon Henriko sendis Thomas Prestbury, abaton de Shrewsbury, por pridiskuti pacakordon, sed Henry Hotspur reĵetis la proponon kaj Thomas Percy parolis insulte al la reĝo.
La batalo
Sekvis batalo, tri mejlojn norde de la nuna centro de Shrewsbury. Komence la ribelantoj gajnis la avantaĝon kaj forpelis la dekstran alon de la reĝa armeo, mortigante multajn kontraŭulojn, inkluzive la grafon de Stafford kiu komandis tiun parton de la armeo. Princo Henriko, la filo de Henriko la 4-a, estis vizaĝe vundata de sago, sed daŭre komandis la maldekstran alon de la reĝa armeo. Henry Hotspur mortis atakante tiun alon. Komence oni ne konsciis lian morton, kaj liaj kavaliroj proklamis la morton de Henriko la 4-a, kriante, "Henry Hotspur reĝo!" Tamen Henriko respondis, "Henry Percy estas mortinta." Kiam la morta Henry Percy silentis, oni konsciis la veron kaj ĉesis batalado. Laŭdire multaj ne certis kiu venkis.
Sekvoj
Henry Percy entombiĝis en Whitchurch (Shropshire), sed, post kiam estiĝis onidiroj ke li ja ne mortis, Henriko la 4-a elfosigis la kadavron kaj elmontris ĝin (palisumitan sur lancon) en la bazarplaco de Shrewbury; poste li kvaronigis ĝin kaj elmontris la kapon en Jorko kaj la aliajn partojn en Chester, Londono kaj Newcastle-upon-Tyne. Tiun novembron la restaĵoj transdoniĝis al Elizabeth, la vidvino de Henry Hotspur, kaj ŝi entombigis ilin en la katedralo de Jorko.
La 23-an de julio 1403 Thomas Percy kaj aliaj estroj de la ribelo ekzekutiĝis kiel ŝtatperfidistoj en Shrewsbury.
Tuj post la batalo Henriko la 4-a konstruigis kapelon ĉe la batal-loko, kie oni celebris mesojn por la animoj de la mortintoj de ambaŭ armeoj. En 1460 preĝejo anstataŭis la kapelon.
Sirakuso
Sirakuso (Syracuse) estas malgranda urbo en centra Novjorkio, Usono. Ĝi troviĝas ĉe la suda bordo de la lago Onondaga. La urbo havis 144 669 loĝantojn en 2013, kaj en la sirakusa regiono loĝas 3/4 miliono da loĝantoj. Sirakuso estas parto kaj la administra centro de la kantono Onondaga.
Famuloj
Multaj famaj homoj nomis Sirakuson siaj hejmo, inter ili Tom Cruise.
Bildaro
* La "verda supre, ruĝa sube"-trafiklumo en Sirakuso ekestis pro daŭra perforta inversigo fare de junaj naciismaj irlandanoj de la regiono, kiuj konvinkitis, ke la "irlanda" verda koloro devas esti super la "angla" ruĝa koloro. Rimarko: Videblas irlanda flago dekstre en la bildo.
Elatea
Elatea aŭ Elateja kaj Elateia (Ελάτεια) estis antikvgreka urbo de Focido, kaj la plej grava loko en tiu regiono post Delfo. Ĝi estas ankaŭ nuntempa urbo kiu estas iama municipo en la sudorienta parto de Ftiotido. Ekde la lokregistara reformo de 2011, ĝi estas municipa unuo de la municiparo Amfiklea-Elatea. Ties loĝantaro estas de 3,538 loĝantoj (censo de 2011) kaj ties terareo estas de 154.361 km². La municipa sidejo estas la urbo Eláteia aŭ Elatea (loĝ. 2,372); aliaj urboj estas Zeli (673), Panagica (266), Lefkoĉori (123), Sfaka (93), kaj Katalima (11).
István Fóriss
FÓRISS István [fo:riŝ] estis hungara aktoro naskita en Felsőnána 1862 kaj mortinta en Arad la 22-an de decembro 1895.
Kariero
Li dungiĝis en 1886 al trupo de Zsigmond Saághy.
8710 Hawley
8710 Hawley estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la francdevena usona astronomo Charles P. de Saint-Aignan elde la Observatorio de la Monto Palomar en kantono San Diego (Kalifornio, Usono).
Nomo
Ĝia nomo honoras la amikon kaj mentoron de la malkovrinto : Walter N. Hawley, instruisto pri fiziko kaj astronomio en la Lernejo Sankta-Paŭlo de Concord (Nov-Hampŝiro), kaj direktoro de la Astronomia Centro Sankta-Paŭlo.
Kalia peroksido
Kalia peroksido aŭ peroksido de kalio estas neorganika komponaĵo de natrio kaj oksigeno, kie la metalo prezentas oksidonombron egalan al -1. Ĉi-blanka aŭ flaveca substanco estas oksidiĝa reakcio inter kalio kaj oksigeno. Ĝi forte reakcias kun la akvo ]kaj ekzistas komerce sub la hidratigita formo. Peroksidoj estas uzataj kiel oksidigagentoj, en tinkturoj kaj por aerpurigado. Peroksidoj de alkalaj-metaloj, kalcio kaj magnezio estas ne toksaj.
Hurbanova Ves
Hurbanova Ves, hungare Hurbanfalva, estas malgranda vilaĝo en Slovakio, en Regiono Bratislavo, en Distrikto Senec.
Situo
Hurbanova Ves situas sur ebenaĵo, apud traira flankovojo, laŭ maldekstra bordo de Danubo-branĉo. Ponto estas en la alian bordon. Senec troviĝas 10 km-ojn.
Historio
Ĝis Traktato de Trianon la loko apartenis al hungara bienestro Pálffy [pAlfi]. De li la kampoj estis forprenita kaj alvenis slovakoj kaj ĉeĥoj, kiuj fondis komunumon en 1923. Inter 1938-1945 la setlejo redoniĝis al Hungario laŭ unua Arbitracio de Vieno. La vilaĝeto estis slovaka insulo inter la hungaraj vilaĝoj. En 1960 Hurbanova Ves iĝis municipo. En 2001 loĝis tie 228 homoj, (179 slovakoj, 35 hungaroj, 6 ĉeĥoj).
Vilaĝservoj estas kulturdomo, restoracio, vendejo, lernejo por rajdantoj, praktikado de akvosportoj.
T-Butila antranilato
t-Butila antranilato aŭ t-butila 2-aminobenzoato estas organika kombinaĵo apartenanta al la familio de la esteroj, rezultanta el interagado de la antranilata acido kaj t-butanolo. t-Butila antranilato estas senkolora aŭ flava likvaĵo, nesolvebla en akvo sed solvebla en alkoholoj kaj aliaj nepolaraj organikaj solvantoj. t-Butila antranilato prezentas antranilatan grupon ligitan al t-butila grupo. Ĝi konsistas je 11 karbonatomoj, 15 hidrogenatomoj, 2 oksigenatomoj, 1 nitrogenatomo kaj posedas antifungajn kaj antimikrobajn proprecojn.
6867 Kuwano
6867 Kuwano estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la japanaj astronomoj Kin Endate kaj Kazuro Watanabe elde la observatorio de Kitami en Abaŝiri-subgubernio, Hokajdo.
Nomo
Ĝi estis nomita en memoro de la japana amatora astronomo Yoshiyuki Kuwano (1831–1998), bibliotekisto kaj poste direktoro de la municipa Memoria Biblioteko Tanso de Hita (gubernio Oita).
NGC 3183
NGC 3183 (aliaj indikoj — NGC 3218, IRAS10176+7425, UGC 5582, ZWG 333.23, MCG 12-10-28, ZWG 351.18, PGC 30323) estas galaksio en konstelacio Drako.
Ĉi tiu objekto estas en NGC-katalogo kelkfoje, kun indikoj NGC 3183, NGC 3218.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
András Szántó
András Szántó [andrAŝ sAntO], laŭ hungarlingve kutima nomordo Szántó András estas rumania hungara pentristo, grafikisto. Lia persona nomvarianto estas Andreász [andreAs].
András Szántó naskiĝis la en Satu Mare (Rumanio).
Zlatno (distrikto Poltár)
Zlatno (hungare Zlatnó) estas vilaĝo kaj municipo en Slovakio.
Situo
Zlatno situas laŭ traira flankovojo, laŭ fervojo Kokava nad Rimavicou-Poltár. Lučenec troviĝas je 30 km.
Historio
La unua mencio okazis pri la domaro en 1819, sed laŭ alia informo jam en 1807 vitrofarejo funkciis tie. Ekde 1836 oni produktis tie imponajn vitraĵojn ĝis 2003. Ĝis Traktato de Trianon la loko apartenis al Hungara reĝlando, al Nógrád (reĝa departemento), al distrikto de Lučenec, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. Nur en 1998 formiĝis la vilaĝo kaj municipo. En 2001 vivis tie 526 homoj, (484 slovakoj).
Ferenc Forrai
Forrai Ferenc estis hungara aktoro naskita en Kolozsvár 1915.
Kariero
Li studis en Budapeŝto kaj en 1949–50 li ludis en Kolozsvári Állami Magyar Színház, poste en la teatro Sepsiszentgyörgyi Tamási Áron Színház de Sfântu Gheorghe.
Aston Villa
Aston Villa (oficiale Aston Villa Football Club) estas futbalklubo en la urboparto Aston de la urbo Birmingham en Anglio. Ĝia unua vira teamo aktuale konkuras en la plej alta anglia ligo de futbalo (Premier League). Fondita en la jaro 1874, la klubo ekde la jaro 1897 sportas en la stadiono Villa Park. La klubo estis fondomembro de la en 1888 naskita anglia ligo de futbalo The Football League, de kiu en 1992 disbranĉiĝis la ekde tiam pli alta Premier League. La tradiciaj klubaj koloroj estas malhelruĝo, helbluo kaj blanko.
Laveno-Mombello
Laveno-Mombello estas komunumo de Italio.
Ĉina zingibro
Ĉina zingibro (Boesenbergia rotunda) estas planta specio el la familio de la zingibracoj (Zingiberaceae). La rizomo servas en Ĉinio kiel kuracplanto kaj en Sudorientazio kiel spico. Pro sia formo la spico ankaŭ nomiĝas Fingrorizomo.
Voujeaucourt (stacidomo)
Voujeaucourt estas franca stacidomo sur linioj -  kaj Voujeaucourt - Saint-Hippolyte, situanta en  Voujeaucourt, en departemento, regiono Burgonjo-Franĉkonteo.
Temas pri stacidomo de Société nationale des chemins de fer français (SNCF), priservata de trajnoj Burgonjo-Franĉkonteo.
Ĝi situas ĉe kilometra punkto (PK) de la linio Dole-Ville - Belfort (852000).
Richebourg (Yvelines)
Richebourg estas franca situanta en departemento Yvelines, regiono Francilio.
607372 Colombounilanka
Nomo
Ĝi ŝuldas sian nomon al la Universitato de Kolombo, plej malnova institucio de moderna eduko en Srilanko, kiu celebris sian cent-jaran jubileon en 2021.
Richebourg (Yvelines)
Ĝiaj loĝantoj nomiĝas Richebourgeois.
607372 Colombounilanka
Nomo
De la, 607372 Colombounilanka estas la nomita asteroido kun plej granda numero, sentroniginte 606701 Golda, ĝis la , kiam estis nomita  612163 Thelowes.
Pete Johnson
Peter „Pete“ Johnson (24./25-an de marto 1904 en Kansasurbo; 23-an de marto 1967 en Bufalo) estis usona bugiopianisto.
Vivo kaj aktiveco
Li komencis sian karieron en 1922 kiel frapinstrumentisto en Kansasurbo (Misurio) kaj lernis nur en la aĝo de 18 jaroj la pianludadon. Ekde 1926 ĝis 1938 li laboris kiel pianisto, ofte kune kun Big Joe Turner. En 1938 la du prezentis en la novjorka Carnegie Hall. Ĉi tiu koncerto ekigis bugio-febron, kaj Johnson ekde tiam apartenis kune kun Meade Lux Lewis kaj Albert Ammons, kiuj ankaŭ ludis ĉe la koncerto, al la ĉefaj pianistoj tiutempaj. La tri muzikistoj ofte ankaŭ prezentis kiel triopo. Male al la du aliaj li pli bone sentiĝis tamen kiel bandano ol kiel soloisto.
Johnson krome estis elstara paŝpiana, svinga kaj blusa pianisto, kion pruvas multaj publikigaĵoj.
Majon 1949 li prezentis sur la pariza Festival International 1949 de Jazz. En 1950 Johnson transloĝis al Bufalo kaj prezentis plue malgraŭ sanproblemoj, aparte kun Jimmy Rushing kaj Big Joe Turner. En 1958 li suferis apopleksion, kiu lin parte paralizis. Kiam la germana ĵazfanatikulo H. Maurer, kies The Pete Johnson Story aperis en 1965, kolektis monon por li, li estis sufiĉe malriĉiĝinta. Pete Johnson mortis marton 1967 en Bufalo, Novjorkio, en la aĝo de 62 jaroj.
3932 Edshay
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de la usona instruisto Edwin L. Shay (1938–1998).
Jyväskylä
Jyväskylä [] estas la ĉefurbo kaj komunumo de la provinco Meza Finnlando kaj ĝi situas 270 kilometrojn norde de Helsinko sur la norda fino de la lago Päijänne. Ĝi havas kaj ĝia areo estas, el kio  estas tero kaj  akvo  - la plej grandaj lagoj parte en Jyväskylä estas Päijänne, Leppävesi kaj Muuratjärvi. Ylä-Tuomiojärvi, Kolmisoppinen kaj Askeleentakanen estas aliaj lagoj en partoj de Jyväskylä.
Jyväskylä estas la sepa urbo kaj komunumo laŭ grandeco en Finnlando. En Jyväskylä estas Universitato de Jyväskylä. Jyväskylä estas konata kiel lerneja urbo. En Finnlando oni diras, ke Jyväskylä estas "Ateno de Finnlando." En Jyväskylä situas multaj montetoj.
Historio
La urbo Jyväskylä estas fondita en 1837. La famo komenciĝis jam en 1858 kiam estis fondita la unua finnlingva duagrada lernejo, Liceo de Jyväskylä. En 1864 estis fondita pedagogia instituto, kiu formis bazon por nuna Universitato de Jyväskylä. Lerneja distingo de Jyväskylä faris por Jyväslylä nomon Ateno de Finnlando, sed Jyväskylä estis silenteca vere malgranda urbo en 1800aj jaroj kaj unuaj jardekoj de la 20a jarcento, sed post dua mondmilito ĝi komenciĝis kreski rapide. Dum vintra milito Jyväskylä havis proksimume 8000 loĝantojn. En 1960-aj jaroj la loĝantoj estis proksimume 40 0000 kaj en 2000-aj jaroj pre la granda komunuma ligito 80 000. En 1940-aj–1960-aj jaroj preskaŭ ĉiuj en 20-a jarcentro konstruitaj lignaj domoj en centro de Jyväskylä estis malkonstruita. Ĉi tio vasta malkonstruito estis nacia fenomeno, sed en Jyväskylä ĝi estis speciale forta.
1914, 1941, 1948 kaj 1965 partoj de Kampara komunumo de Jyväskylä estis ligita al Jyväskylä. En 1993 Säynätsalo fariĝis parto de Jyväskylä. En la jaro 2009 Kampara komunumo de Jyväskylä kaj Korpilahti estas ligita je Jyväskylä kaj areo de Jyväskylä fariĝis vere pli granda kaj nun la plej parto de la komunumo Jyväskylä estas rura.
Kypärämäki kaj Kortepohja estas urbopartoj en okcidenta kaj Vaajakoski en orienta, Kuokkala kaj Keljonkangas en suda kaj Tikkakoski kaj Palokka en norda Jyväskylä. Alia urboparto estas Lutakko, kaj Mäki-Matti en la centro.
Politiko
La urbestro de Jyväskylä estas post 2015 Timo Koivisto. Li estas el Finnlanda Socialdemokratia Partio, kiu estas la plej populara partio en Jyväskylä. Li fariĝis elektita en novembro 2014 kaj komencigis en la kariero 1-a de januaro 2015, kiam lia antaŭanto Markku Andersson ricevis pension.
Same ol multaj aliaj urbestroj en Finnlando, urbestro de Jyväskylä havas vastan lokpolitikan forton sed malsame ol ekzemple en Helsinko kaj Tampere la urbestro ne estas ĉefo de urbregistraro sed urbregistraro de Jyväskylä havas severan prezidanton. Jyväskylä havas tiel duonurbestran sistemon same ol Turku kaj Kuopio (komparu kun duonprezidenta sistemo). Jyväskylä havas ankaŭ helpanturbestron. Urbkonsilio de Jyväskylä havas 67 membrojn.
Esperanto en Jyväskylä
La unua registrita esperanto-societo en Finnlando estis fondita en Jyväskylä en 1904. Tamen la rusaj aŭtoritatuloj permesis al la klubo havi membrojn nur en teritorio de gubernio de Vaasa, al kiu Jyväskylä tiam apartenis, kaj post la transloĝiĝo de kelkaj aktivuloj, la agado de la societo kolapsis.
Kongreso de Kristana Esperantista Ligo Internacia (KELI) okazis en Jyväskylä en 1988.
Ĝemelurboj
Jyväskylä havas sekvajn ĝemelurbojn:
Derartu Tulu
Derartu Tulu (en amhara lingvo: ደራርቱ ቱሉ; en afaana oroma: Daraartuu Tulluu; 21a de marto 1972) estas etiopia longdistanca kuristo kiu konkurencis en vojkampa atletiko, transterena kuro kaj ŝosekurado ĝis la distanco de maratono.
Derartu estis la unua virino el Etiopio kaj la unua afrikanino kiu atingis Olimpikan ormedalon, kiun ŝi ricevis en 10,000 m en la Somera Olimpiko 1992 de Barcelono. Tiu kuranta konkurso, en kiu ŝi kaj Elana Meyer (Sudafriko) kunkuris for el la cetero de la kuristoj, lanĉis ŝian karieron. En 1995 en la Monda Transterena Ĉampioneco ŝi atingis la ormedalon, alveninte al la konkurenco nur unu horon antaŭ la komenco. Ŝi restis fuŝkaptita en la flughaveno de Ateno sendorma dum 24 horoj. Samjare ŝi venis la dua post Fernanda Ribeiro kaj atingis la arĝentan medalon en 10,000 m de la Atletika Monda Ĉampioneco.
Ŝi atingis la ormedalon de 10,000 m en la Olimpiaj ludoj por la dua fojo (estante la nura virino kiu faris tion en la mallonga historio de la evento). Ŝi atingis la titolon en la Monda Transterena Ĉampioneco por la tria fojo. En 2001, ŝi finfine atingis tutmondan titolon en 10,000 m en Edmonton. Tiu estis ŝia tria monda aŭ Olimpia ormedalo. Ŝi havas totalon de 6 mondaj kaj Olimpiaj ormedaloj.
Lago de Marmorera
Historio
La 17-an de oktobro 1948 la komunuma asembleo per 24 kontraŭ 2 voĉoj akceptis la koncedon de koncesio por la utiligado de la akvoenergio kaj konstruo de baraĵlago. En la jaro 1954 la malnova vilaĝo estis detruita kaj komenciĝis la plenigo de la lago per akvo. La domoj de la iama vilaĝo estis eksplodigitaj.
Teknikaj informoj
La digo estis finkonstruita en la jaro 1954. La digo estis konstruito per surŝutado de tero. Temas pri la unua per tersurŝutado konstruita baraĵolagodigo en Eŭropo. La alteco de la digo estas 91 m, la digokrono havas longecon de 400 m, la baraĵvolumeno de la lago estas 0,060 km³, kaj la elflua kapacito 200 m³/sek. La lagon ekspluatas la Elektrejo de la urbo Zuriko. La elektrejo, kiu utiligas la energion de la lago situas en Tinizong sur alteco de 1232 m s.m. kaj en Tiefencastel sur alteco de 859 m s.m.
Aram Ĥaĉaturjan
Aram Ĥaĉaturjan, plennome Aram Iljiĉ Ĥaĉaturjan (Արամ Խաչատրյան [Aram Ĥaĉatrjan], Арам Ильич Хачатурян) (, Tiflisa gubernio —, Moskvo, entombigita en Erevano) estis sovetia muzika komponisto, pianisto, dirigento kaj muzika pedagogo.
Armeno.
Popola artisto de Sovetunio (1954). Heroo de Socialisma Laboro (1973). Laŭreato de kvar Stalin-premioj (1941, 1943, 1946, 1950), Lenin-premio (1959) kaj Ŝtata premio de USSR (1971). Aŭtoro de la muziko de la himno de la Armena SSR (1944). Akademiano de la Akademio de Sciencoj de la Armena SSR (1963).
19741 Callahan
19741 Callahan estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la en la kadro la kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de Diane Callahan, kiu mentoris unu finaliston de la Discovery Channel Young Science Challenge de 2003, scienca konkurso de mezlernejoj. Ŝi estis instruistino ĉe la Fairfield Middle School de Fairfield (Ohio Usono).
Pachyptila
Pachyptila estas genro de marbirdoj de la familio Procelariedoj kaj de la ordo Procelarioformaj. La membroj de tiu genro kaj la Blua petrelo formas sub-grupon nome prionoj.
Etimologio
La nomo Pachyptila derivas el la grekaj vortoj παχύς paĥis, ("dika" aŭ "fortika") kaj πτίλον ptílon, ("plumo"). Ankaŭ el la greka, priono devenas el la vorto πριόνι (prióni, "segilo"), alude al la segilecaj bordoj de ties beko.
Taksonomio
Ĉiuj membroj de tiu genro, kun la resto de la Procelarioformaj, kunhavas iajn identigajn karakterojn. Unue, il havas nazajn trapasejojn kiuj ligiĝas al la supra beko. Ankaŭ la naztruoj de la albatrosoj estas en la flankoj de la beko. La bekoj de la Procelarioformaj estas same unikaj ĉar ili disiĝas al inter 7 kaj 9 kornecaj platoj. Ili produktas stomakoleon formitan el vaksecaj esteroj kaj trigliceridoj kiuj estas stokita en la proventrikulo. Tiu estas uzata kontraŭ predantoj same kiel energiriĉa manĝofonto kaj por idoj kaj por plenkreskuloj dum ties longaj flugoj. Fine ili havas ankaŭ salglandon situantaj super la naza pasejo kiuj helpas sensaligi ties korpojn, pro la alta kvanto de oceana akvo kiun ili englutas. Ili elpelas tre salan solvaĵon tra siaj nazoj.
Kutimaro
La membroj de tiu genro ĉefe manĝas zooplanktonon per filtrado de akvo tra sia supra beko. Kelkaj eĉ hidroplanas, nome teknikon per kiu ili filtras manĝerojn el akvo dumfluge per sia beko en la oceano. Ili reproduktiĝas kolonie, kaj faras tion kun la sama partnero dumvive. Ambaŭ seksoj helpas al kovado de la ovo, kaj al idozorgado.
Teritorio kaj habitato
Ili estas pelagaj kaj apenaŭ venas al tero, escepte por reproduktiĝi. Ili restas en la Suda Hemisfero, kaj reproduktiĝas en ĉeantarktaj insuloj escepte ĉe la Feturta priono kiu reproduktiĝas ĉe subtropikaj insuloj.
Béla Németh
NÉMETH Béla (pro. ne:met) estis hungara okulkuracisto, universitata profesoro naskita en Nagybánya la 26-an de januaro 1916 kaj mortinta en Budapeŝto la 28-an de aprilo 1988.
Biografio
Béla Németh diplomitiĝis en la universitato Pázmány Péter de Budapeŝto en 1941. Inter 1941-53 li estis praktikanto, asistanto, adjunkto de la Kliniko 2-a de Oftalmologio. En jaroj 1951-63 apudlabore li estis ĉefkuracisto pri oftalmologio de la kabineto de kuracisto de Centra Ŝtata Malsanulejo, inter 1960-1970 de la Malsanulejo Semmelweis, inter 1963-66 samtempe ĝia direktoro kaj en jaroj 1967-70 direktoro ĉefkuracisto de la Centra Ŝtata Malsanulejo. De 1970 ĝis 1984 direktoro de la Kliniko 2-a de Oftalmologio, universitata profesoro de Universitato pri Medicino Semmelweis. Inter 1950-56 li estis ĉefsekretario de Magyar Szemorvos Társaság. En 1972 li estis ĉefsekretario de kongreso de oftalmologio de Eŭropo en Budapeŝto.
Internacia Organizaĵo por Normigado
La Internacia Organizaĵo por Normigado aŭ ISO (el la ίσος, kiu signifas "egala") estas internacia ne-registara organizaĵo fondita en februaro de 1947, kiu produktas interalie tutmondajn industriajn kaj komercajn normojn (vidu Produktoj de ISO sube por aliaj produktoj). Ĝiaj normoj estas nomataj ISO-normoj. La sidejo de la organizaĵo estas la Centra Oficejo (en la angla Central Secretariat, ISO/CS) en Ĝenevo, Svislando. 162 membraj landoj kunlaboras por normigado. ISO estas unu el la tri tutmondaj organizaĵoj por normigado kune kun la Internacia Elektroteknika Komisiono, kiu okupiĝas pri elektraj aparatoj, kaj la Internacia Telekomunika Unio, kiu okupiĝas pri telekomunikado. Ili ĉiuj troviĝas en Ĝenevo kaj kunlaboras.
Administrado de ISO
Ekzistas Strategia plano, kiu gvidas la agadon de ISO. Ĝin aprobas la Ĝenerala Asembleo, kiu estas renkontiĝo de ĉefaj oficistoj de ISO kaj delegitoj elektitaj pere de plenaj membroj. Korespondaj kaj abonaj membroj rajtas ĉeesti kaj observi.
Historio
1906 - Fondo de la IEC (Internacia Elektroteknika Komisiono).
1926 - Fondo de la ISA (Internacia Federacio de Naciaj Normigantaj Asocioj).
1944 - Starigo de la Kunordiga Komitato de Unuiĝintaj Nacioj (UNSCC) kiel provizora solvo dum la Dua Mondmilito.
1946 - Fondo de ISO (Internacia Organizo por Normigado).
Membreco en ISO
[[Dosiero:ISO Members.svg|450px|eta|dekstra|La 159 membroj, nome 110 plenaj membroj 10 abonaj membroj kaj 39 korespondaj membroj.
]] Po unu normiga instanco por unu lando rajtas membriĝi ĉe ISO (ĝenerale la plej grava instanco de la lando). Por nenormigaj organizaĵoj (ekz. la Universala Esperanto-Asocio UEA) ne eblas membriĝi, tamen eblas por ili partopreni la laboron kiel membroj de ISO-komitatoj (vidu sube membreco en ISO-komitatoj). Ekzitas tri malsamaj grupoj de membroj en ISO:
Membreco en teknikaj (sub-)komitatoj de ISO
Ĉiuj plenaj membroj kaj korespondaj membroj rajtas membriĝi en ĉiuj ISO-komitatoj. Ekzistas ĉefe kvar tipoj de membreco:
Partoprenantaj membroj
Partoprenantaj membroj (P-member): tiuj, kiuj intencas aktive partopreni normigan laboron de teknika (sub-)komitato. Ili nepre devas voĉdoni en ĉiuj voĉdonadadoj de la (sub-)komitato. Krome, ili devas nomumi fakspertulojn por kontribui al la laboro. Ili kunlaboras por elverki internaciajn normojn.
Observantaj membroj
Observantaj membroj (O-member): tiuj, kiuj volas sekvi la verkadon de internacia normo kaj eventuale kontribui al la laboro. Ĉiuj plenaj kaj korespondaj membroj rajtas iĝi observantaj membroj en teknika (sub-)komitato.
Ĝemelaj membroj
Ĝemelaj membroj (Twinning): Evolulandoj, kiuj petas helpon de plena membro en industrilando.
Ligilaj membroj
Ligilaj membroj (Liaison member): internaciaj, geografie gravaj aŭ grandaj regionaj organizaĵoj, kiuj intencas partopreni la normigan laboron aŭ esti informataj pri ĝi.
Produktoj de ISO
Ekzistas kvin ĉefaj produktoj de ISO:
Internacia normo
Internacia normo (International Standard, IS): Tio estas la plej kutime kaj la plej bone konata tipo de ISO-dokumento. Ekzemplo estus ISO 9001.
Teknika specifikaĵo
Teknika specifikaĵo (Technical Specification, TS):
Teknika raporto
Teknika raporto (Technical Report, TR):
Internacia laborrenkontiĝa akordo
Internacia laborrenkontiĝa akordo (International Workshop Agreement, IWA):
Kreado de normo
Normoj kreiĝas pere de longa procezo. Jenas la diversaj fazoj:
Propono
La ok sekvantaj kategorioj rajtas proponi novan laborproponon:
Preparado
Post akcepto de laborpropono, la teknika (sub/)komitato staras laborgrupon por prepari laboran malneton kaj difinas limdatojn. Kuniĝas spertuloj pri la temo. Plenaj membroj, kiuj promesis aktive partopreni konfirmas sia(j)n teknika(j)n spertulo(j)n kaj pliaj plenaj membroj rajtas proponi spertulo(j)n. Cetere organizaĵoj kun A- aŭ D-rilato (ekzemple UEA) same rajtas nomumi spertulo(j)n dum tiu fazo. Laŭeble oni preparas kaj anglan kaj francan version samtempe, foje oni inkluzivas la rusan lingvon.
Komitata fazo
Tiu fazo ebligas komentojn de la plenaj membroj kaj observantaj membroj de la (sub/)komitato.
Publikigado
La Centra Oficejo kontrollegas kaj eventuale korektas erarojn. Ĝi presas kaj disdonas la Internacian Normon. Tiu fazo daŭras du monatoj.
Lingvoj dum laborrenkontiĝoj
La tri oficialaj lingvoj por renkontiĝoj estas la angla, la franca kaj la rusa. Tamen, la landa ISO-membro de Rusio devas disponigi kaj interpreton kaj tradukon al aŭ el la rusa. Eblas pliaj lingvoj. La prezidanto de la (sub/)komitato kaj la sekrateriejo devas zorgi pri la uzo de lingvoj.
Esperanto
En 1990 Universala Esperanto-Asocio (UEA) ekhavis oficialan kunlaboran statuson en kategorio A kun la Teknika Komitato TC 37 de Internacia Organizo por Normigado (ISO). La celo de la komitato TC 37 estas krei bazon por la terminologia laboro de la aliaj komitatoj de ISO, kiuj okupigxas pri normigado en specialaj kampoj de industrio, publika administrado, scienco, ktp. Flanke de UEA la rilatojn kun ĝi prizorgas Terminologia Esperanto-Centro, kiu laste pretigis la Esperanto-eldonon de "Terminologia gvidilo".
Lavena Ponte Tresa
Lavena Ponte Tresa estas komunumo de Italio sur bordo de la Lago de Lugano.
Internacia Organizaĵo por Normigado
Esperanto en normoj
Esperanto aperas en jenaj normoj
Vitnyéd
Vitnyéd [vitnjEd], germane Letting estas vilaĝo en Hungario en regiono okcidenta Transdanubio, en departemento Győr-Moson-Sopron, en subregiono de Kapuvár.
Lavena Ponte Tresa
Geografio
Lavena Ponte Tresa situas ĉe la elfluo de la rivero Tresa el la Lago de Lugano. La komunumo Lavena Ponte Tresa konsistas el la vilaĝoj Laven kaj la itala parto de la vilaĝo Ponte Tresa, kies svisa parto situas norde de la rivero Tresa kaj formas la svisan komunumon Ponte Tresa TI.
Historio
La unua dokumenta mencio de Ponte Tresa datiĝas el la jaro 818 kiel ad Tresiae Pontem. Dum mezepoko ĝis la konstruo de la Digo de Melide Ponte Tresa havis strategian signifon por la transiro de Svislando al Italio. Supozeble jam dum la romia epoko en Ponte Tresa ekzistis transirejo aŭ eĉ ponto trans la rivero Tresa. Dum mezepoko Ponte Tresa havis pro sia lima situo apartan statuson de aŭtonoma komunumo. La Dukoj de Milano al Ponte Tresa koncedis impostan liberecon, kaj la Svisa Ĵurkomunumo konfirmis tiun statuson. Post la napoleonaj militoj en la jaro 1803 estis fondita Kantono Tiĉino, kiu estis atribuita al Svislando. Ĉar kiel limo inter Lombardio kaj Tiĉino estis fiksita la rivero Tresa, la vilaĝo Ponte Tresa estis dividita en svisan parton, kiu formas la tiĉinan komunumon Ponte Tresa kaj italan parton, kiu estis altribuita al la itala komunumo Lavena Ponte Tresa. Eklezie la svisa parto de Ponte Tresa sendependiĝis de la paroĥo Lavena nur en la jaro 1821.
Vitnyéd
Situo
La komunumo situas sur ebenaĵo laŭ ĉefvojo kaj fervojo inter Kapuvár kaj Sopron. Kapuvár troviĝas 5, Fertőd kaj Fertőszentmiklós po 10, Répcelak 23, Csorna 25 km-ojn.
Historio
La loko estis loĝata jam dum la bronzepoko. La unua mencio pri la vilaĝo devenis el 1256. Dum la historio la loĝantaro okupiĝis pri fiŝkaptado en la proksimaj marĉoj. Baldaŭe oni okupiĝis pri bestbredado. En 1876 la fervojo atingis la vilaĝon. Tiu helpis la komercadon.
Internacia Organizaĵo por Normigado
Iuj normaj serioj
Kelkaj el la normoj ofte uzataj kiel parto de kvalito-rega sistemo estas ISO 9000, ISO 9001, kaj ISO 9002. La normoj pri medio estas en la serio ISO 14000.
Marpingen
Marpingen estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Sankt Wendel de la federacia lando Sarlando. Fine de la komunumo havis  loĝantojn.
La Virgulino Maria tie aperintus trifoje en 1876 al tri infanoj; en 1938 al viro kaj en 1999 al tri virinoj.
13733 Dylanyoung
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de Dylan Howard Young, finalisto en 2002 de la konkurso de sciencaj mezlernejoj Discovery Channel Young Scientist Challenge pro lia projekto biokemio, medicino, sano kaj mikrobiologio. Li estis lernanto ĉe la Hastings Middle School de Upper Arlington (Ohio, Usono).
Kastelo Friedrichsthal
La Kastelo Friedrichsthal en Gotha estas flanka, kvazaŭ suplementa kastelo de la granda Friedenstein-a.
La baroka komplekso konsistas el tri aloj kaj konstruiĝis laŭ la planoj de W. C. Zorn von Plobsheim dum 1708-1711. Hodiaŭ ĝi gastigas la Fakalternejon por transportmanaĝerado respektive la Fakaltlernejon por konstruado, ekonomio kaj trafiko.
Okcidente de la kastelo troviĝas Oranĝerio de Gotha, kiu komponiĝas de 2 oranĝeriaj konstruaĵoj en pli mallarĝa senco de la vorto kaj unu eksa forcejo, kiu hodiaŭ estas la urba biblioteko.
5574 Seagrave
5574 Seagrave estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la ĉeĥa astronomino Zdeňka Vávrová elde la Observatorio Kleť apud České Budějovice, en tiama Ĉeĥoslovakio (nun en Ĉeĥa Respubliko).
Nomo
Ĝi estis nomita en memoro de la usona amatora astronomo Frank Evans Seagrave (1860–1934), kiu observis la Sunon, novaojn, kometojn kaj asteroidojn elde sia privata observatorio. Li estis fenomena kalkulisto de orbitoj de asteroidoj kaj kometoj; inter liaj antaŭkalkuloj estis la reveno en 1910 de la Haleja kometo.
Edith Pargeter
Edith PARGETER (n. la 28-an de septembro 1913, m. la 14-an de oktobro 1995) verkis multmultajn romanojn. Ŝi famas ĉefe pro detektiv-romanoj (eldonitaj de 1977 al 1994 sub la pseŭdonimo Ellis Peters) kies mezepoka enketanto estas Frato Cadfael, benediktana monaĥo de Abatejo Shrewsbury.
Ŝi naskiĝis en vilaĝo de Shropshire, Anglio. Dum la dua mondmilito ŝi laboris kiel administrantino en la virina sekcio de la brita mararmeo. En 1947 ŝi vizitis Ĉeĥoslovakion kaj fasciniĝis pri ĉeĥa kulturo: ŝi lernis la ĉeĥan lingvon kaj tradukis ĉeĥajn literaturaĵojn en la anglan.
Krom la romanoj pri Frato Cadfael, ŝi verkis multajn romanojn pri historiaj kaj aliaj temoj, kaj nefikcian prozaĵon pri vojaĝo al Ĉeĥoslovakio.
La aktoro Derek Jakobi ĉefrolis en televida versio de dek-tri el la Cadfael-romanoj.
28094 Michellewis
28094 Michellewis estas tre malgranda, neordinare hela asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la de la teamo de la astronomia kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de Michelle Lewis, mentorino en 2012 de unu finalist(in)o de la Broadcom MASTERS, matematika kaj scienca konkurso por gelernantoj de mezlernejo. Ŝi estas instruistino ĉe la Lewis School de Chapel Hill (Norda Karolino).
Nigravanga parulio
La Nigravanga parulio (Basileuterus melanogenys) estas specio de birdo de la familio de Paruliedoj kaj genro de Basileuterus ĉefe reprezentata en Centra kaj Sudameriko, de ĉefe fortikaj parulioj kun fortikaj bekoj kiuj havas olivecajn aŭ grizajn suprajn partojn kaj flavajn subajn partojn.
Tiu specio estas de loĝantaj birdoj reproduktantaj endemie en la montoj de centra kaj suda Kostariko kaj okcidenta Panamo.
Ĝi troviĝas normale en arbaroj de kverkoj kun densa subkreskaĵaro de bambuo el 2500 m de altitudo al la lignolimo, sed eventuale loĝas tiom malalte kiom ĝis 1600 m. La reprodukta paro konstruas diketan kupolan neston kun flanka enirejo en dekliveca bordo aŭ depresio; la ino demetas du blankajn ovojn.
La Nigravanga parulio estas 13-13.5 cm longa kaj pezas 13 g. Ĝi havas tre ruĝecan kronon, longan blankan superokulan strion (nigre borditan) kaj nigrajn vangojn, kio nomigas la specion kaj en Esperanto kaj en la latina scienca nomo kie melanogenys signifas precize “kun nigra vango”. La supraj partoj estas olivecaj, dum la brusto estas olivecgriza, la gorĝareo blankeca, kaj la ventro flavecblanka. Ambaŭ seksoj estas similaj, sed junuloj estas pli brunaj en supraj partoj, havas pli senkoloran superokulan strion kaj pli grizan bruston, kaj montras du cinamajn flugilstriojn.
Spite la malgranda teritorio de tiu specio, ĝi havas tri subspeciojn.
La alvoka noto de la Nigravanga parulio estas akra cit, kaj la maskla kanto estas zoeca trena ci ci ŭi ci ci ŭu ci ŭii.
Tacoignières
Tacoignières estas franca situanta en departemento Yvelines, regiono Francilio.
Ĝiaj loĝantoj nomiĝas Tacoignièrois.
Lajos Kántor (1890 - 1966)
KÁNTOR Lajos estis hungara sudverkisto, lernolibroverkisto naskita en Dés la 20-an de septembro 1890 kaj mortinta en Kluĵo la 19-an de aprilo 1966. Li estis la patro de literaturhistoriisto, publicisto, redaktoro Lajos Kántor.
Biografio
Lajos Kántor post la fino de gimnazio de sia naskiĝurbo (1910) havigis diplomon de instruisto pri latina-helana lingvoj kaj antikva historio en la Universitato de Budapeŝto (1914); li estis kolegiisto-Eötvös. El la unua mondmilito kaj militkaptiteco li revenis nur en 1921. Li instruis en Kluĵo en la Reformita Knabinliceo (1922–40), en la Praktikanta Ĉefgimnazio (1940–44), en la reformita knabokolegio kaj ankaŭ en la porinstruista instituto (1944–51). Li estis kunlaboranto de la vortarredaktanta grupo de Rumana Akademio (1951–53), korektoro ĉe la Scienca Libroeldonejo (1953–55).
Béla Földényi
FÖLDÉNYI BÉla  [følde:nji] Feldinger estis hungara aktoro naskita en Temesvár la 12-an de oktobro 1850 kaj mortinta en Gödöllő la 11-an de decembro 1895.
Kariero
Ekde 1864 por unu jardeko li ludis en provincaj trupoj. En 1878 dungis lin la Nacia Teatro de Budapeŝto kies li estis ano ĝis 1888.
ACEEEO
Oni fondis la Asocion de Eŭropaj Baloto-Spertuloj (angle: Association of European Election Officials) en 1991 kiel Asocion de Centra- kaj Orienteŭropaj Baloto-Spertuloj en Budapeŝto. Instituciaj membroj de la organizo estas la ŝtataj baloto-komisionoj de 23 landoj, ĝiaj oficialaj lingvoj estas la angla kaj la rusa. La profesia asocio organizas seminariojn, trejnadojn, konferencojn, misiojn por observi balotojn kaj aperigas publikaĵojn, el inter kiuj la plej grava estas la dulingva Balotoj en Eŭropo (Elections in Europe/Выборы в Европе). La sidejo kaj sekretariejo de ACEEEO estas ekde ĝia fondiĝo en Budapeŝto. ACEEEO havas reprezentantan internacian estraron kaj juran hungaran estraron. Zsolt Szolnoki estas la ĝenerala sekretario de la internacia estraro, kaj prezidanto de la hungara estraro.
NGC 3219
NGC 3219 (aliaj indikoj — MCG 7-21-51, ZWG 211.49, NPM1G +38.0194, PGC 30383) estas galaksio en konstelacio Malgranda Leono.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
(15471) 1999 BE5
(15471) 1999 BE5 estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la usona astronomo Dennis K. Chesney elde High Point (Norda Karolino, Usono).
Kartvela kuirarto
La Kartvela kuirarto estas kombinaĵo de tradiciaj kartvelaj pladoj kaj trinkaĵoj, formita tra la jarcentoj. Estas diversa kaj riĉa diferenco inter regionaj kuirartoj. Estas multe da viando, vino, vegetaĵoj, grajnoj kaj bestaj grasoj en orienta Kartvelio, La okcidenta Kartvelio estas karakterizita per saŭcoj miksitaj kun nuksoj kaj paprikoj, pladoj kun vegetaĵoj kaj laktaĵoj. Kartvelio estas la hejmlando de vino, vitoj kreskas preskaŭ ĉie ĉi tie, kartvela vino estas metita en kavkruĉojn .La kuirarto estas la aro da pladoj kaj trinkaĵoj origine (aŭ kun aparta stilo) de la kartveloj loĝintaj en Kartvelio aŭ preparita de la kartvela diasporo tra la mondo. La kartvela kuirarto estas unika en la lando, sed ĝi ricevis multajn influojn el la kuirartaj tradicioj de landoj de Mezoriento kaj Eŭropo. La kuirarto ofertas variecon da pladoj, kun multaj herboj kaj spicoj. Ĉiu historia provinco en Kartvelio havas sian distingigan kuirartan tradicion, kiel la megrela, kaĥeta, imereta, tbilisa, ktp.
Abĥazio
Kiel Megrela, abĥaza kuirarto estas riĉa je diversaj saŭcoj, miksitaj kun nuksoj kaj kapsikoj. Ĉiutaga manĝaĵo en Abĥazio estas Abista - kaĉo de maiza faruno, kiun oni manĝas kun lobio, fromaĝo kaj viando. Abĥaziaj tradiciaj pladoj estas: Aŝvĉapani (relaborigita fromaĝo), Aritsmgeli (juglanda maizpano ), Akrdtsa (supo de fazeoloj) kaj aliaj.
Aĝario
Aĝaria kuirarto estas la plej diversa, ĝi estas tuta paletro de koloroj. Ĉi tie kombiniĝas la malmolaj aromoj de la monto kaj la mildaj aromoj de la marbordo. Oni trovas ĉi tie la kulturan influon de turka kuirarto. Aĝaria dolĉaĵoj estas: baklavo kaj sukerkuko.
Laktaĵoj superregas en la kuirarto de monta Aĝario, ĝi estas pli grasa kaj peza. ĉar la ĉefa agado de la loĝantaro de Aĝario estis brutaro.La plej popularaj Aĝaraj pladoj estas: Borano (fritita fromaĝo en freŝa butero), Chirbuli (matenmanĝo preparita kun ovoj kaj nuksoj), Khavitsi (boligita maiza kaĉo en erbo), Kaimagi kaj Sinori (sur la bazo de parfumita freŝa fromaĝo nadugi kai sekigita pastaĵo).Aĝara ĥaĉapuri, formo de la ŝipeto.
Kaĥeti
Kaĥeti estas fama pro siaj vinberejoj kaj bonega vino.La tradiciaj pladoj de la kaĥeta kuirarto estas:ŝaŝliko,, ĥaŝlama, ĉakafulo, ĉiĥirtma kaj aliaj. Ŝaŝliko estas bakita sur vinbastono, kio donas al ĝi unikan guston. Tradiciaj dolĉaĵoj estas faritaj el vinbersuko - pureo Churchkhela kaj Tatara ( Felamuŝi). Alongforma pano estas bakita en tone(argila bakejo).
7931 Kristianpedersen
7931 Kristianpedersen estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la dana astronomo Poul Jensen elde la Observatorio Brorfelde en Holbæk (Danio).
Bossa Nova
Historio de la muzikstilo
Origine „Bossa Nova“ estis la nomo de movado, kiu ekestis en la malfruaj 1950-aj jaroj en Brazilo kaj tie havis sian supron ĝis la fino de la 1960-aj jaroj. En tre moderna socia etoso la klera meztavolo eksperimentis per novaj formoj kaj esprimmanieroj en muziko kaj filmo.
7931 Kristianpedersen
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de la dana astrofizikisto Kristian Pedersen. Li estas konata pro sia esploro pri la kielo de formiĝo de la steloj, galaksioj kaj galaksiamasoj. En 2004 li ricevis la "Oran Medalon Tycho Brahe" pro sia elstara talento de popularigo.
Bossa Nova
Historio de la muzikstilo
Kiel unua bosanova kanto validas Chega de Saudade, kiun verkis Antônio Carlos Jobim (muziko) kaj Vinícius de Moraes (teksto) kaj kiun famigis la interpretaĵo de João Gilberto kiel unuopaĵo de 1958 kaj poste kiel albumo samnoma. Gilberto kaj Jobim pli kaj pli furoris per sia nova miksaĵo el sambo (respektive la pli malrapida Samba Canção) kaj malpasia ĵazo. La aranĝaĵoj baziĝis sur ofte flustrata kantostilo akompanata per virtuoze ludata gitaro. Ĝian muzikstilon kaj ludmanieron tre baldaŭ transprenis pluaj plejparte junaĝaj muzikistoj.
Tutmonde trarompis la muziko per la filmaĵo de Orfeu Negro de Marcel Camus (ekestinta de 1958 ĝis 1959). La legendo de Orfeo antaŭ la fono de la brazila karnavalo. La filmmuziko kontrastigas miksaĵon el rapidaj sambaj ritmoj kun malabunde aranĝitaj gitarpecoj de Luiz Bonfá kaj Antônio Carlos Jobim.
En la sekva tempo pluraj usonaj muzikistoj vizitis Brazilon kaj disvastigis la konatecon de la muziko, ekzemple Charlie Byrd kaj Stan Getz (en 1963 per Getz/Gilberto). Pluan influon je la sukceso de bosanovo en Usono havis muzikproduktisto Creed Taylor kaj la diskeldonejo Verve. Malgraŭ la lingva barilo portugallingvaj pecoj kiel A Garota de Ipanema aŭ Mas Que Nada furoriĝis en Usono.
Multaj artistoj forlasis Brazilon, grandparto de la ekziliĝintoj elmigis en Usonon. Ekde tiam mullte pli interinfluis bosanovo, la tiea ĵazo kaj la usona nigrula muziko. Ekestis sennombraj novaj surdiskigaĵoj de gravaj muzikistoj, kiujn oni ofte kategoriigas kiel bosanova ĵazo. Ekzemploj por tio estas Sergio Mendes kune kun muzikistoj de la diskeldonejo A&M same kiel sonregistraĵoj de Ella Fitzgerald (Ella Abraça Jobim) kaj Frank Sinatra (Francis Albert Sinatra & Antonio Carlos Jobim). Per tio komenciĝis definitive la disvastiĝo de ĉi tiu muzikstilo, kiu ĝis nun daŭras.
Pluaj evoluoj
Bosanovo ĝis nun havas grandan tutmondan influon. En la brazila muziko mem ĝi influis mallongajn tendencojn kiel ekzemple Tropicália / Tropicalismo (ekde 1964, militistas ŝtatrenverso) kaj la protestokanton.
La instrumenta muziko similstila plej ofte nomiĝas samboĵazo.
Ekde la mezo de la 1990-aj jaroj la muziko estis nove malkovrata kaj per novmiksaĵoj kaj kopiludaĵoj surmerkatigata. Kiel brasilectro oni nomas muzikstilon, kiu nove kunmetas specimenojn el originalaj muzikpecoj. La sono estas intence malnovmoda, do la muziko povas estis kaj tre malrapida kaj malstreĉiga kaj ankaŭ rapida kaj bone dancebla. Reprezentanto estas ekzemple Bebel Gilberto aŭ la bando Thievery Corporation [ŝtelokorporacio].
La instrumenta muzikaĵo "Soul Bossa Nova" de Quincy Jones estas tre konata; oni ludas ĝin ofte kiel fonmuziko en televido, plejofte je gajaj kontribuoj.
Dancostilo bosanovo
La dancostilo bosanovo ekestis proksimume 1960 kaj onidire devenas de Joe Lanza. Ĝi iomete popularis nur ĝis en la mezo de la 1960-aj jaroj kiel mododanco. Ĝi konsistas el tre longa baza paŝo de 32 kvarontaktoj. Konataj estas proksimume dek diversaj simplaj paŝovicoj, kiuj plejparte estas realigataj en rektangulo. Oni povas danci unuope aŭ pare. Al ĝi apartenas mola irmaniero, kiu ebligas flankenmovojn kaj koksosvingojn.
(16937) 1998 FR117
(16937) 1998 FR117 estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la en la kadro de la kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
László Németh (komisaro)
NÉMETH László (pro. ne:met) estis hungara registarkomisaro de Háromszék naskita en ? la 30-an de septembro 1815 kaj mortinta en ? la 4-an de septembro 1893.
Biografio
Németh laboris unue en la trezorejo de Sibio, en 1848 oni elektis lin landkunvena sendito, poste de januaro 1849 li fariĝis registara komisaro de Háromszék. Post la falo de la liberecbatalo oni kondamnis lin al morto, poste laŭ amnestio ŝanĝis tion al 10 jara malliberejo. Li liberiĝis en 1857 kaj de tiam li estis oficisto pri orfejafero de departemento Hunyad.
6869 Funada
6869 Funada estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la japanaj astronomoj Kin Endate kaj Kazuro Watanabe elde la observatorio de Kitami en Abaŝiri-subgubernio, Hokajdo.
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de la japana amatora astronomo Takumi Funada, emerita instruisto,prezidento de la Astronomia Societo de Oita.
Népszínház
La Népszínház (=popola aŭ populara teatro) estis iama teatrejo de Budapeŝto inter 1875-1908 en Placo Blaha Lujza.
Historio
En la 1860-aj jaroj la Nacia Teatro de Pest estis nesufiĉa por la disvastiĝanta teatra vivo. Aliparte estis granda intereso ankaŭ por operetoj kaj tiel nomataj popolaj teatraĵoj. En 1872 societo formiĝis, kies celo estis kolekti monon por la nova teatro. Post 3 jaroj la konstruaĵo estis preta. Dum la inaŭguro partoprenis eĉ Francisko Jozefo la 1-a (Aŭstrio) kaj Rudolfo de Habsburgo-Loreno (kronprinco). La Nacia Teatro transdonis materialojn por operetoj kaj teatraĵoj. En la kulmina tempo 244 homoj apartenis al la teatro. La Az 1000-a spektaklo okazis en 1878, la 5000-a en 1896. En la sekvaj jaroj pluraj teatroj naskiĝis en Budapeŝto, kiuj allogis la publikon, fine en 1908 la Népszínház bankrotiĝis, poste la Nacia Teatro profitis la teatrejon. En 1965 pro konstruado de metroo la teatrejo estis eksplodita, plene ĉesis historio de la teatro.
Teatra lernejo
En la teatra jaro de 1907 teatra lernejo funkciis fare de Rezső Máder, la lernejestro estis Sándor Hevesi, instruistoj estis Miksa Bródy, Imre Pethes, Albert Szirmai.
Azay-sur-Cher (stacidomo)
Azay-sur-Cher estas franca stacidomo sur linio Vierzon -, situanta en Montlouis-sur-Loire, apud Azay-sur-Cher, en departemento Indre-et-Loire, regiono Centro-Valo de Luaro.
Temas pri stacidomo de Société nationale des chemins de fer français (SNCF), priservata de trajnoj Centro-Valo de Luaro.
Ĝi situas ĉe kilometra punkto (PK) de la linio Vierzon - St-Pierre-des-Corps (593000).