cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Moravio
Přemyslida Moravio
Nur post kelkfoja malvenko (955, 965) de hungaroj ĉeĥa princo Boleslav la 1-a enkondukis Moravion iom post iom en sian sinjorujon. La limoj de Moravio tiutempe tre diferenciĝis de ilia nuna paso. Sude la natura limo tuŝis pli suden ĝis norda parto de hodiaŭa Aŭstrio Malsupra, oriente ĝi kondukis sur okcidenta montpiedo de Blankaj Karpatoj. La norda limo ne estis por longa tempo evidenta, ĝi kondukis proksimume tra profundaj densaj arbaroj en hodiaŭa suda limregiono de Regiono Opava.
En la jaro 1003 polaj soldataroj de Boleslavo la 1-a la Valianta konkeris Moravion. Pollando tenis Moravion ĝis la jaro 1025 (laŭ aliaj indikoj nur ĝis la jaro 1018), sed definitiva akiro de Moravio de ĉeĥa princlando okazis nur en la jaroj 1029/1031, kiam Moravio ĝis Blankaj Karpatoj estis denove priregita de Přemyslido Oldřich kaj administris ĝin lia filo Břetislav la 1-a (tamen ankoraŭ en 11-a kaj la jarcentŝanĝoj parto de Moravio en ĉirkaŭaĵo de Uherské Hradiště, Uherský Brod kaj Strážnice apartenis al Hungario). En la jaro 1055 Moravio fariĝis apanaĝa přemyslida princlando, sed malgraŭ tio ĝi estis senĉese konsiderata kiel memstara politika tutaĵo.
Unue ĉi tie akiris siajn apanaĝojn tri el la filoj de Břetislav la 1-a, post tio ĝi estis dividita dum princo kaj reĝo Vratislav la 2-a en apanaĝojn Olomouc kaj Brno. Sed Konrád Brněnský (1092) sian apanaĝon dividis en apanaĝojn Brno kaj Znojmo (ambaŭ apanaĝojn estis iam kunigataj).
Margraflando Moravio
En la jaro 1182 Moravio estis avancigita de imperiestro Frederiko Barbarossa en memstarajn imperiestrajn margraflandojn – la unua margrafo fariĝis devene apanaĝa princo Konrád la 2-a Ota el Znojmo (pro prirego de ĉiuj moraviaj přemyslidaj apanaĝoj li en la fakto kunigis la tutan Moravion sub sian regadon). La margraflando estis subiĝonta rekte al la imperio, ĝi estis havonta do la saman postenon samkiel Bohemio. Dank‘ al lia t.n. interkonsento de Knín kun Přemysl Otakar la 1-a post sanga batalo ĉe Loděnice (1185), kiun ili fermis la sekvantan jaron, sed Moravio estis subigita eĉ plu al la ĉeĥa princo. Tiu ĉi stato nur firmigis surtroniĝon de Konrád la 2-a Ota sur ĉeĥan tronon, respektive interkonsento de Přemysl Otakar la 1-a kaj de lia filo Vladislao Henriko (1189) pri divido de la regado.
Apartan postenon havis enkadre de Moravio olomouca episkopejo (fondita jam en 1063) kaj precipe opava princlando kreita de Přemysl Otakar la 2-a por duko Mikolao, lia eksteredzeca filo.
Dum luksemburgoj en la unua triono de la 14-a jarcento la moravia margraflando fariĝis apuda lando de Ĉeĥa reĝlando. En la jaro 1311 estas unue eldonita Granda ĉarto de liberecoj kaj rajtoj, en 1348 estas reformigita moravia justico kaj en Brno kaj en Olomouc estas enpraktikigitaj landaj tabuloj (alterna sesio en Brno kaj Olomouc). Dank‘ al disigo de Bohemio Moravion tro signife ne trafis sorto de husanaj militoj.
En la paso de la 15-a jarcento Moravio estas dum longa tempo sub regado de hungara reĝo Matiaso la 1-a Korvino. En la jaro 1535 estis eldonita Establo landa de la moravia margraflando, estiĝis tiel regiono Nový Jičín, Olomouc, Brno kaj Uherské Hradiště. En la tempo post batalo sur Blanka Monto estis en la jaro 1628 eldonita Renovigita establo landa por Moravio, en la jaro 1641 estas el Olomouc ĝis Brno transloĝigita la reĝa tribunalo. Teritorie administra reformo el la jaro 1714 destinis regionojn Brno, Jihlava, Znojmo, Olomouc, Přerov kaj Uherské Hradiště. En 1749 la moravia margraflando en konekso kun centraligo de la potenco fariĝas sensignifa. En la jaro 1777 olomouca episkopejo estas avancigita je ĉefepiskopejo. En la jaro 1782 Moravio estas kunigita kun Aŭstria Silezio, estiĝas lando Moravia-Silezia kun sidejo en Brno, dividigita en ok regionojn – regionojn Brno, Olomouc, Znojmo, Jihlava, Uherské Hradiště, Přerov, Opava kaj Těšín. En la jaro 1850 Aŭstria Silezio estas denove apartigita de Moravio. En Moravio ekzistis ĝis la jaro 1918 propra landa parlamento kaj proporcie vasta aŭtonomio.
Moravio en la jaroj 1918 – 1948
En la jaro 1918 Moravio fariĝas parto de Ĉeĥoslovakio, dum kio la landa parlamento estas nuligita kaj aŭtonomio de Moravio estas forte limigita – kiel tio respondis al centralisma politiko de la fondintoj de Ĉeĥoslovakio. En la jaro 1920 estis al Moravio aligita malgranda parto de Malsupra Aŭstrio (regiono Valticio kaj teritorio sude de Lanžhot – la t.n. Dija triangulo). Dum la unua respubliko estis en la jaro 1927 forlasita ideo anstataŭigi la historiajn landojn per regionoj. En la jaro 1928 poste Moravio fariĝas parto de lando Moraviasilezia, kiu estis unu el kvar aŭtonomiaj landoj, en kiujn la teritorio de Ĉeĥoslovakio dividiĝis (lando Bohemia, lando Moraviasilezia, pejzaĝo Slovaka kaj lando Subkarpatarusia). La kaŭzo por la estiĝo de la lando Moraviasilezia estis ne nur la relative malgranda areo de Ĉeĥa Silezio, sed ankaŭ klopodo limigi politikan influon de ĉi tieaj sudetaj germanoj. En la jaro 1935 estiĝas nova politika distrikto Zlín.
Pro munkena interkonsento el la jaro 1938 estis poste el tiu ĉi lando elŝiritaj ampleksaj plejparte germanlingvaj regionoj (plimulto da teritorio envicigita en nazian regionon Sudetenland, pli malgranda parto – Regiono Hlučín fariĝis parto de Prusia provinco Silezio; parto de teritorio en regiono Těšín aliĝis Pollando, post ties okupo la teritorio estis same aligita al Prusia provinco Silezio), kaj de sudo (tiu ĉi regiono estis de nazioj envicigita en fonditan regionon govion Niederdonau), kiuj dum la jarcentoj kreis partojn de Moravio kaj de Ĉeĥa Silezio. Sed el alia vidpunkto estis iam post Munkeno al Moravio artefarite aligitaj orientaj randaj partoj de devena Bohemio en regiono de Bohemiamoravia montetaro. Samtempe kun tiu ĉi eventoj Lando Moraviasilezia ĉesas oficiale ekzisti kaj ties reston kreis inkluzive de malgranda parto de Ĉeĥa Silezio ĝis la liberigo parton de Moravio. La 15-an de marto de 1939 poste Moravio kaj Bohemio estas okupitaj de la nazia Germanio kaj la 16-an de marto ambaŭ landoj estas envicigitaj ĝis Protektorato Bohemio kaj Moravio, kies parto ili estas ĝis la liberigo. Post la malvenko de la naziisma Germanio estis la plena rezignita limregiona teritorio inkludanta Sudetan regionon redonita reen al Ĉeĥoslovakio kaj samtempe surbaze de Postupima Kontrakto de la venkintaj grandpotencoj (1945) estis granda parto de la germana loĝantaro forloĝigita el Ĉeĥoslovakio, kiam la t.n. sovaĝa forŝovo kunigita kun multe da ekscesoj okazis kontraŭleĝe fakte jam de majo de 1945. Post la liberigo poste okazas renovigo de Lando Moraviasilezia en la devena amplekso. En reago al postulo de renovigo de Silezia aŭtonomio estiĝas Silezia filio de lando Moraviasilezia kun sidejo en Ostrava, en kiun estis envicigitaj apud landoj de la devena Ĉeĥa Silezio ankaŭ devenaj moraviaj politikaj distriktoj Nový Jičín, Moravia Ostrava kaj Místek.
Post komunisma renverso en februaro de 1948 poste estis kun valideco ekde la jaro 1949 la teritorio de Ĉeĥoslovakio dividita inter nove estiĝintajn regionojn, kiuj, escepte de slovaka limo, nerespektis la antaŭajn historiajn limojn (precipe regiono Jihlava). Okaze de ĝisnuna lando Moraviasilezia temis pri Regionoj Olomouc, Ostrava, Brno, Jihlava kaj Gottwaldov; kelkaj vilaĝoj fariĝis parto de Regionoj České Budějovice kaj Pardubice. En la jaro 1960 poste okazis plua administra reformo, kiam estis pli granda parto de la teritorio de la iama lando Moraviasilezia redividita inter Regionoj Sudmoravia kaj Nordmoravia, dum la teritorio nordokcidente de Moravio envicigita en Regionon Orientbohemian (ekde la jaro 2000 parto de Regiono Pardubice), kaj la teritorioj sudokcidente de Moravio al Regiono Sudbohemia, kies parto ili estas en hodiaŭa Sudbohemia regiono. Regionoj Sudmoravia kaj Nordmoravia estas ekde la jaro 2000 dividitaj inter novajn regionojn Moravia-Silezia Regiono (devene Regiono Ostrava), Regiono Olomouc, Regiono Zlín, (plimalgrandigita) Sudmoravia regiono (devene Regiono Brno) kaj Regiono Vysočina (devene Regiono Jihlava).
Sierksrade
Sierksrade estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Duklando Lauenburg de la federacia lando Ŝlesvigo-Holstinio. Fine de la komunumo havis  loĝantojn. Sierksrade estas parto de la komunumaro Berkenthin, administra ligo de pluraj najbaraj formale sendependaj politikaj komunumoj.
Bertrand Tavernier
Bertrand TAVERNIER (naskiĝis la en Liono, mortis la  en Sainte-Maxime) estis franca reĝisoro.
Kroataj poeziaĵoj
Kroataj Poeziaĵoj estas kolekto de poeziaĵoj el la kroata literaturo, kiun tradukis en Esperanton la zagreba esperantisto Mavro Ŝpicer. La 62-paĝa libro eldoniĝis en Zagrebo en la jaro 1912 ĉe Pres. Markovits és Garai.
Zsolt K. Lengyel
K. LENGYEL Zsolt [pr. lendjel] estas rumanuja hungara historiisto naskiĝinta en Kluĵo la 23-an de novembro 1960. Li vivas en Munkeno (Germanujo).
Kariero
K Lengyel finis la Ruprecht-Karl-universitaton de Heidelberg en 1982 kaj li doktoriĝis en 1992 per disertacio titolita ''Auf der Suche nach dem Kompromiß. Ursprünge und Gestalten des frühen Transsilvanismus 1918–1928'' (München: Verlag Ungarisches Institut 1993, 470 p.). Lia laborloko estas la Ungarisches Institut /Hungara Instituto/ en Munkeno. La esplorkampo lia estas historio de Hungarujo, Transsilvanujo kaj Rumanujo kun pezocentro de soci- kaj kulturhistorio.
Novokosino (stacio de Moskva metroo)
Novokosino (Новокосино) estas fina stacio de la Metroo de Moskvo en Kalininsko-Solncevskaja linio, ĝi situas najbare al stacio  en orienta parto de Moskvo (en samnoma distrikto) kaj en suda parto de apudmoskva urbo Reutov. Ĝi lokiĝas inter Suzdalskaja strato kaj Nosoviĥinskoje ŝoseo. Ĝia profundo estas 9 metroj. Arkitekturistoj estas L.Borzenkov, M.Voloviĉ, S.Kostikov, T.Nagijeva, N.Soldatova, V.Uvarov. La stacio estis konstruita de kompanio "Transinĵstroj".
La stacio havas unu rektan kajon kaj du trakojn. Ekzistas okcidenta kaj orienta vestibloj kunligitaj kun platformo per ŝtuparoj kaj liftoj por invalidoj; per ili atingeblas elirejoj surteren. Elirejoj estas kovritaj de vitraj pavilonoj, ĉe ili ekzistas liftoj.
Nomo
La stacio estis nomita "Novokosino" verŝajne de samnoma distrikto de Moskvo. En eka projekto estis ankaŭ nomo "Gorodeckaja".
Historio
Laŭ decido de Moskva registaro projekta laborado pri plilongigo de Kalininskaja metrolinio je 3,23 km estas planita al eko de 2008 kaj malfermo de nova stacio - al 2010. En 2008 ekiĝis konstruado de tiu ĉi nova parto de linio. Tamen poste konstruado de stacio estis translokigita al 2010 kaj la oni oficiale asertis ke ĝia malfermo plej verŝajne okazos en 2012. la urbestro Jurij Luĵkov asertis ke stacio estos malfermita meze de 2012.
Post interrompo pro manko de financado laborado denove ekiĝis fine de 2010, tiam "Novokosino" fariĝis unuavica objekto en ĝenerala plano de Moskva metroo. Tiam estis donitaj 15,6 miliardoj da rubloj por tio. La estis finkonstruitaj du ĉefaj tuneloj kaj en eko de 2012 tie estis starigitaj reloj.
Post ekuzo de nova metrostacio ŝanĝigis kelkaj inineroj de surtera transporto.
Dekoro
La stacio estis dekorita en griza-nigra-blanka tono. Muroj ĉe trakoj estas kovritaj de malhela marmoro. Ĉe volbo estas pendantaj lumiloj.
Koja lingvo
Koja ( nagarie: कोया; telugue: కోయ) (kio ankaŭ nomiĝas "Koi, Koi Gondi, Kavor, Koa, Koitar, Koyato, Kaya, Koyi, Raj Koya") estas sudcentra-dravida lingvo de la subgrupo Kui-Gondi de la etnogrupo Kojoj. Oni skribas ĝin laŭloke en la latina alfabeto, nagario, orija, aŭ telugua skribsistemo. La nombro de denaskaj parolantoj varias de ĉirkaŭ 300.000 ĝis ĉirkaŭ 360.000 mil.
Elton Divino Celio
Elton Divino Celio (n. ) estas brazila futbalisto. Li ludis kiel defendanto.
Li futbalis ĉe Yokohama F. Marinos en Japanio kaj Paraná, Desportivo Brasil, Flamengo, Avaí, Internacional, Coritiba, Náutico, J.Malucelli kaj ABC de Brazilo.
Kantono Atlantic
La kantono Atlantic - angle Atlantic County - estas kantono de Usono en la subŝtato Nov-Ĵerzejo. La administra centro estas la urbo . La kantono estis fondita la.
Laŭ la stato de la jaro en la kantono vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km².
Hobița
Hobița [hobica] (hungare: Hobica, germane: Thierdorf) estas vilaĝo en Rumanio sudoriente de Hațeg. En 1910 ĝi havis 252 loĝantojn (rumanoj); en 1992 197 (rumanoj). Ĝia unua mencio skriba estas el 1411. Ĝis 1919 ĝi apartenis al Hungario (Hunyad vármegye). Administre ĝi apartenas al la komunumo Pui.
Sunda Markolo
Projekto de ponto
Dum la 1960-aj jaroj de la 20-a jarcento, oni proponis la konstruadon de ponto tra Sunda Markolo, ideon kion oni ankaŭ reprenis dum la 1990-aj jaroj. En oktobro de 2007 la projekto estis anoncita kiel tuj plenumonta, kun difino de dato de eko kaj de fino de la lavoroj. Por faciligi la superpontadon de la markolo, oni volas uzi la insulojn de Ular, Sangiang kaj Prajurit. La ponto havos altecon de ĉirkaŭ 70 metrojn super marnivelo, por permesi la pasadon de ĉiaj tipoj de ŝipoj.
Historio
La Batalo en Sunda markolo estis marbatalo de la Pacifika Fronto en la Dua Mondmilito. En la nokto de 28a de Februaro al la 1a de Marto 1942, la aŭstralia malpeza krozoŝipo Perth kaj la usona peza krozoŝipo Houston frontis pli fortan ŝiparon de la Imperia Japana Ŝiparmeo. Post akra batalo de kelkaj horoj, ambaŭ ŝipoj de Aliancanoj estis sinkigitaj. Kvin japanaj ŝipoj estis sinkigitaj, tri el ili pro elamika pafado.
2018
Je la 22-a de decembro 2018 okazis cunamo en la Sunda Markolo inter la Indoneziaj insuloj Javo kaj Sumatro, eble pro erupcio de la Anak Krakatoa-vulkano. La marbordaj areoj de la provincoj Lampung kaj Banten estis trafitaj, kie mortis kaj vundiĝis centoj da viktimoj.
Fontaines-d'Ozillac (stacidomo)
Fontaines-d'Ozillac estas franca stacidomo sur linio -, situanta en  Fontaines-d'Ozillac, en departemento Charente-Maritime, regiono Nova Akvitanio.
Temas pri stacidomo de Société nationale des chemins de fer français (SNCF), priservata de trajnoj Nova Akvitanio.
Ĝi situas ĉe kilometra punkto (PK) de la linio Chartres - Bordeaux-St-Jean (500000).
Branquinha
Branquinha estas municipo de la brazila subŝtato Alagoaso, kiu taksis 10.586 loĝantojn en 2010.
Göran Wahlenberg
(naskiĝis la 1-an de oktobro 1780, mortis 70-jara la 22-an de marto 1851 en Upsalo) estis sveda botanikisto. Li interalie estis membro de la universitato de Upsalo.
TutMonde
TutMonde estas historia esperanta aŭda programo, havebla kaj per radio kaj per interreto. Ĝi konsistas el esperanta muziko kaj kelkaj aliaj programeroj, inkluzive novaĵoj, literaturo, kaj artikoloj el Vikipedio. Radie, TutMonde estas elsendita de KUPS 90.1 en Takomo, Ŝtato Vaŝingtonio, Usono. Interrete ĝi almenaŭ ĝis la jaro 2010 atingeblis per la adreso tutmonde.net.
La gastiganto kaj kreinto de TutMonde estas respektive estis Richard Anderson-Connolly. Li estas profesoro de sociologo ĉe la Universitato de Puget Sound en Takomo, Vaŝingtonio.
Ĝakartaj tumultoj en majo de 1998
Ĝakartaj tumultoj en majo de 1998 estis tumultoj, kiuj okazis en Indonezio (Ĝakarto, Surakarta kaj aliaj partoj de ŝtato) en majo de 1998. Kaŭzo de tumultoj estis kreskataj prezoj de nutraĵo kaj granda senlaboreco dum regado de Suharto.
La tumultoj komencis, kiam 4 studentoj de Triskati Universitato estis pafmortigitaj 12-an de majo 1998 dum la manifestacio kontraŭ prezidento Suharto.
La tumultoj disvastiĝis 14-an de majo kaj rapide ŝanĝiĝis en pogromojn kontraŭ etnaj ĉinoj. Proprumaĵoj de ĉinoj (ĉefe butikoj) estis rabitaj kaj bruligitaj. Multaj virinoj kaj knabinoj de ĉina deveno estis seksatencitaj. Pli ol 1000 homoj estis mortigitaj. Multaj ĉinoj foriris Indonezion kaj iris al Singapuro aŭ Aŭstralio.
Ruinas
- jen italigite, sarde Arruinas - estas komunumo de Italio. La komunumo apartenas al la insulo kaj administra regiono Sardio kaj al la provinco Oristano. Fine de en la komunumo vivis. Kristana patrono estas la Sankta Georgo, kies memortago, la 23-a de aprilo, sekve estas la komunuma festotago.
Najbaraj komunumoj estas Allai, Asuni, Mogorella, Samugheo, Siamanna, Villa Sant'Antonio kaj Villaurbana.
NGC 5191
NGC 5191 (aliaj indikoj — MCG 2-34-26, ZWG 73.3, NPM1G +11.0353, PGC 47498) estas galaksio en konstelacio Virgo.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Pomona (Kalifornio)
Geografio
Pomona situas sur montetaro en valo, en la sudokcidenta landparto de Usono, en la sudokcidenta parto de la subŝtato. Los-Anĝeleso troviĝas 43, Santa Ana 40, Riverside (Kalifornio) 50, San Bernardino 60 km.
Historio
En la nuna Pomona la plej frue indianoj vivis. Meksikanoj alvenis en la 1830-aj jaroj, usonanoj antaŭ 1848. La grandurbo estis nomita pri Pomona, la antikva romia diino de frukto. Tio estis nur allogaĵo, ĉar tiutempe neniu plantis tie fruktoarbojn. En la 1880-aj jaroj en la valo fervojo estis konstruita, kiu helpis kultivi oranĝojn kaj similajn fruktojn. Pomona urbiĝis en 1888. Religiaj institucioj trovis lokojn en la urbo. Ekzistas nun pli ol 120 preĝejoj, reprezentante la plej multajn religiojn en la socio. La historia arkitekturo de tiuj preĝejoj disponigas rigardetojn de la eŭropa preĝejodezajno kaj arkitekturo de aliaj epokoj.
Trafiko
Loĝantoj de Pomona profitas flughavenon en la proksima Ontario (Kalifornio) (19 km). Aŭtobusoj liveras la pasaĝerojn en la urbego.
Gigantfabo
La gigantfabo (Canavalia ensiformis), ankaŭ nomata madagaskara fabo kaj jakoba fabo, estas plantspecio en la subfamilio Faboideoj (Faboideae) ene de la familio de la fabacoj (Fabaceae). Ĝi estas proksima parenca el la glavofabo. La gigantfabo estas utilplanto devenanta de la Karibaj insuloj kaj meza- kaj suda Ameriko, kie ĝi estas kultivata de pli ol 2000 jaroj
Habito kaj folio
La gigantfabo estas multjara herba planto aŭ duonarbusto kiu atingas altokreskon de 0,60 ĝis 1,60 metroj. Ĝi plej ofte estas kultivata kiel unujara planto. La kuŝantaj, duonvertikalaj aŭgrimpantaj tigoj atingas longecon de 2 ĝis 3 metroj. Ili disbranĉigas multe; la pli aĝaj tigoj povas ligniĝi. La forta radika sistemo kreskas relative produnde kaj formas pivotradikon. La supraj plantpartoj estas plume haraj aŭ kalvaj. La ĝermado okazas epigee..
Pomona (Kalifornio)
Famuloj
En Pomona naskiĝis Jessica Alba.
Gigantfabo
Habito kaj folio
La alterne kreskantaj folioj havas 10 ĝis 15 cm longan pedunklon. La foliraĥio estas 3 ĝis 4,5 cm longa. La nepare pinata foliplato konsistas el tri folieroj, kiuj havas 4 ĝis 7 mm longaj pedunkloj. La herbaj folieroj estas ovformaj ĝis elipsaj kaj longas 5 ĝis 20 cm kaj larĝas 3 ĝis 12 cm. Ili havas pikilforman finon. Ambaŭ flankoj de la folieroj estas maldense plume haraj aŭ kalvaj. La malgrandaj stipuloj defalas frue.
Floraro kaj floro
La planto floras en Ĉinujo inter majo kaj julio. El la foliekseloj kreskas 10 ĝis 35 cm longan infloreskan pedunklon kiu havas grapolan floraron kun 10 ĝis 30 floroj. La brakteoj longas 2 mm kaj finas malpinte.
La duseksaj floroj estas unusimetriaj kaj kvinnombraj kun duobla involukro. La kvin apenaŭ plume haraj sepaloj estas kunkreskitaj al ĉ. 1,5 cm longa, dulipa kaliko. La ĉ. 2,7 cm longa florkorolo havas tipan aspekton de Faboideoj. La kvin petaloj estas aŭ blankaj, helviolaj aŭ purpuraj.
Frukto kaj semoj
La ĉ. 21 mm × 15 mm × 10 mm grandaj semoj estese eliptaj kaj flanke iom plataj. La tegumento estas eburkolora aŭ blanka. La plej ofte 6 ĝis 9, maksimume 15 mm longa, ovala kaj griza hilumo havas brunan randon kaj kovras ĉ. kvaronon de la semo. La milgrajna pezo estas inter 1300 kaj 1800 g.
Kromozomnombro
La baza kromozomnombro estas x = 11; estas diploidio, do 2n = 22.
Ekologio
La planto fiksas helpe de rizobioj multe da nitrogenon.
Enhavosubstancoj
En la planto estas saponinoj, glikosidoj, terpenoidoj, alkaloidoj kaj taninoj. Tiuj venenaj substancoj devas esti elavataj antaŭ la manĝado per trempado aŭ kuirado.
Uzado
La guŝoj kaj la semoj estas manĝataj. Canavalia ensiformis estas uzata kiel verda sterkaĵo, grundokovranto kaj furaĝo.
La rikoltkvando de semoj tre diversas. Ekzistas indikoj de 7 ĝis 10, 20 ĝis 25 kaj eĉ pli ol 50 kvintalo po hektaro. La junaj gŭoj kaj la nematuraj semoj estas uzataj kiel legomo. 80 ĝis 120 tagoj post la dissemado verdaj guŝoj estas rikolteblaj kaj maturaj semoj bezonas 180 ĝis 300 tagojn.
Deveno, disvastigo kaj kulturaj kondiĉoj
La origina devenregiono de la gigantfabo estas la Karibaj insuloj kaj meza kaj suda Ameriko. Nun ili estas kultivataj en multaj tropikaj kaj subtropikaj regionoj de Afriko kaj Azio. La gigantfabo povas kreski en diversaj klimatoj. Ĝi plej bone kreskas ĉe temperaturoj inter 14 kaj 28 °C. Ĝi povas esti kultivataj en tropikaj regionoj en altoj de ĉ. 1800 m. Post juneco la planto ankaŭ toleras semajnlongajn sekecojn pro la profundeco de la radikoj. La gigantfabo kreskas en klimatoj kun jaraj precipitaĵoj de 650 ĝis 4300 mm, la optimumo estas inter 900 ĝis 1200 mm. La planto toleras diversajn tropikajn grundojn. Plej bone ĝi kreskas ĉe pH 5 ĝis 6, sed ĝi ankaŭ toleras pli acidajn kaj pli alkalajn grundojn kun pH 4,5 ĝis 8,0.
Trivialaj nomoj
Komunaj nomoj en aliaj lingvoj:
Kulturo
En Okcidentafriko la planto havas reputacion de magiaj potencoj.
Pierre Moscovici
Pierre MOSCOVICI (naskiĝis la 16-an de septembro 1957 en Parizo) estas franca socialista politikisto kaj la nuna ministro pri ekonomio, financo kaj ekstera komerco en la ministraro unua de Jean-Marc Ayrault.
Li estis membro de la Eŭropa Parlamento de 1994 ĝis 1997 kaj denove de 2004 ĝis 2007, ministro pri eŭropaj aferoj de 1997 ĝis 2002 en la ministraro de Lionel Jospin kaj asemblea deputito de Doubs.
En 2014 li eniris en la Eŭropa Komisiono (Komisiono Juncker) kaj li gajnis la premion de la franca lingvo-protekta asocio Académie de la carpette anglaise, premio de la angla mato ĉar li adresis leteron tute en la angla al s-ro Michel Sapin, franca ministro pri la Financoj kaj de la publikaj kontoj.
Griza emberizo
La Griza emberizo (Emberiza variabilis) estas birdo de la grupo de emberizoj el la ordo de paseroformaj birdoj kaj genro de la familio de Emberizedoj kiu iam estis enmetitaj en Fringedoj.
Disvastiĝo kaj habitato
Ĝi troviĝas en Ĉinio, Japanio, Sudkoreio, Rusio kaj Usono. Ĝia natura habitato estas borealaj arbaroj kaj moderklimataj arbaroj.
Aspekto
Tiu specio estas tre malhelgriza (de kio venas la komuna nomo) ĉefe en kapo (kun brunaj nuancoj en nuko kaj vango) kaj subaj partoj, la dorso estas bruna kun malhela strieco kaj simile la flugiloj. La vosto estas mezlonga kaj la kruroj rozkoloraj. La beko estas fortika kaj konusforma, rozkolora en suba makzelo kaj griza en pinto kaj supra makzelo.
20608 Fredmerlin
20608 Fredmerlin estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la en la kadro de la programo Lowell Observatory Near-Earth-Object Search (LONEOS) elde la Stacio Anderson Mesa de la Observatorio Lowell, sud-oriente de Flagstaff (Arizono, Usono).
Nomo
Ĝi estas nomita en honoro de Frédéric Merlin, planeda sciencisto ĉe la Observatorio de Parizo. Li studis la per spektroskopio kaj modeligo de ties surfaca komponiĝo.
Harvuda frankolino
La Harvuda frankolino (Francolinus harwoodi) estas birdo de la familio de Fazanedoj de la ordo de Kokoformaj kaj grupo de afrikaj frankolinoj. Oni ĵus proponis reorganizadon de tiu specio de Francolinus en la genro Pternistis kun 23 aliaj specioj. Ĝi formas superspecion kun la F. icterorhynchus, F. bicalcaratus kaj la F. clappertoni.
Ĝi estas grizbruna birdo kun ruĝaj beko, kruroj, kaj nuda haŭtaĵo ĉirkaŭokula. Ambaŭ seksoj havas similan koloron, kvankam la ino estas pli pala kun pli etenda sablokolora ventro.
Tiu frankolino estas endemia de Etiopio, kaj havas teritorion limigitan al la Etiopiaj Altaj Teroj ambaŭflanke de la Blua Nilo inter la lago Tana kaj ties kunfluo kun la rivero Jamma, same kiel ties alfluantoj inter tiuj punktoj. Dekomence oni supozis, ke ĝi loĝas en ejoj de Typha ĉe malgrandaj, neprofundaj akvofluejoj kaj arbustaroj de Akacio, studoj de 1996 trovis F. harwoodi en lokoj diferencaj. Ĝi estas minacata pro habitatoperdo, ĉar populacipremoj devigas lokanojn al marĝenajn arbustarojn favore de la birdo kiel sia habitato. F. harwoodi estas tre ĉasata por manĝo kaj foje estas kaptata por vendo en lokaj merkatoj; ankaŭ ties ovoj estas manĝoresurso.
Aleks Kadar
Aleks KADAR (naskiĝis la ) estas franca esperantisto. Li esperantistiĝis en 1999. Post kelkaj jaroj li fariĝis ĝenerala sekretario de TEJO kaj de JEFO. Nun li estas estrarano de Unuiĝo Franca por Esperanto (UFE), kie li oficis ekde majo 2008 ĝis majo 2010 kiel kasisto kaj ekde septembro 2009 ĝis majo 2010 ankaŭ kiel prezidanto. Krome li aktiviĝas en Eŭropo - Demokratio - Esperanto (EDE). Li nuntempe estas estrarano de Universala Esperanto-Asocio kiel Ĝenerala sekretario en 2019-2022 kaj denove ekde 2022.
Preĝejo Triunuo (Novjorko)
La Preĝejo de la Triunuo (angle Trinity Church) estas episkopana preĝejo situanta en la interkruĉiĝo de Wall Street kun Broadway.
Charles Villiers Stanford
Charles Villiers STANFORD (la 30-a de septembro 1852 - la 29-a de marto 1924) estis brita komponisto.
Preĝejo Triunuo (Novjorko)
En 1696, la reganto de la urbo, Benjamin Fletcher, aprbis la akiradon de tereno por la anglikana komunumo kiu volis konstrui novan preĝejon. La koncedo de la tereno klarigis etan jaran luadon pro leĝoj de Anglio.
Charles Villiers Stanford
Vivo
Li naskiĝis en Dublino, Irlando kaj estis la filo de ŝtat-oficisto. Ambaŭ liaj gepatroj estis amatoraj muzikistoj.
Post muzikaj studoj en London li gajnis stipendion ĉe Queen's College, Universitato de Kembriĝo. En 1873 li iĝis orgenisto ĉe Trinity College en la sama universitato. Dume li studis po kelkaj monatoj jare en Germanio. Li unue famiĝis pro operoj kaj muziko por dramoj. Li komponis simfoniojn, konĉertojn, madrigalojn, kantojn, ĉambran muzikon kaj ĥorajn verkojn.
Preĝejo Triunuo (Novjorko)
Usonaj elstaruloj estis entombigitaj en la apuda tombejo, propraĵo de la preĝejo. En ĝi troviĝas la tomboj de Alexander Hamilton aŭ Robert Fulton, inventinto de la vaporŝipo.
Charles Villiers Stanford
Vivo
Kiel instruisto de la komponado, li ege influis la sekvantan generacion de komponistoj, inkl. Gustav Holst kaj Ralph Vaughan Williams.
Unueca formulo
Unueca formulo estas dirita aparta speco de kemia formulo kiu, por la jonaj substancoj, indikas la atoman specon kaj la reciprokan rilaton en kiu ili troviĝas.
Por jona substanco oni intencas, ekzemple, iun ajn salon.
Ne eblas, fakte, enkadrigi en molekula formulo aŭ en Formulo kruda la salaj kristaloj, kie la atomoj estas ligitaj inter si ne per kovalenta ligo, sed per jonaj ligoj. Ne eblas, do, dedukti/individuigi la minimuman unuecon, sed eblas nur kvantigi la rilaton inter la nombro de la ĉeestaj jonoj.
Implicoj
La salaj kristaloj devas, tial, esti konsideritaj makromolekulo, ĉar ne estas rekonebla vera kaj propra molekulo, sed nur diskreta kristaleca agregato de unuopaj jonoj.
Ekzemploj
Ekzemple, NaCl estas la formulo de la komuna kuireja salo aŭ natria klorido, kaj indikas ke la rilato inter la nombro de jonoj Na+ kaj Cl− estas 1:1.
Na2S, la natria sulfido, male havas rilaton de jena tipo Na+:S2−=2:1.
(11487) 1988 RG10
(11487) 1988 RG10 estas troja asteroido de la Troja Tendaro. Ĝi orbitas proksime de la punkto de Lagrange L5 de la sistemo Suno-Jupitero.
Malkovro
Ĝi estis malkovrita la de la usona astronomo Schelte J. Bus elde la Inter-Amerika observatorio de Cerro Tololo en Ĉilio.
Ezra Melamed
Ezra Tsiyon MELAMED (naskiĝis la 22-an de novembro 1903 en Ŝirazo (Persio) - mortis la 9-an de marto 1994 en Jerusalemo) estis israela rabeno, erudiciulo pri Biblio kaj Talmudo kaj membro de la Hebrea Akademio. Melamed estis leksikografo de la aramea lingvo. Postmorte aperis lia vortaro aramea - hebrea - angla de la babilona talmudo (2005).
Kiel jam sia patro, ankaŭ Melamed estis rabeno de la komunumo de persaj judoj en Jerusalemo.
Esperanto
En sia juneco li estis unu el la Esperanto-pioniroj en Palestino kaj eldonis en 1927 la unuan Esperantan-hebrean vortaron.
40764 Gerhardiser
40764 Gerhardiser estas tre malgranda, malhela asteroido de la ĉefa asteroida zono.
Malkovro
Ĝi estis malkovrita la de la germanaj  Matthias Busch, Erwin Schwab, Sven Klügl kaj Reiner M. Stoss elde la Observatorio Starkenburg proksime de Heppenheim (Germanio).
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de Gerhard Iser, grave engaĝita en la observo de asteroidoj ĉe la Observatorio Starkenburg dum 1978-1982, kaj samtempe mentoro de Erwin Schwab Jr., unu el la malkovrintoj. Gerhard Iser ankaŭ estas bonega fotisto kaj ludanto de harmoniko.
Norveglingva (nynorsk) Vikipedio
La norveglingva Vikipedio (norvege Norsk Wikipedia) estas fakte du norveglingvaj aŭtonomecaj eldonoj de Vikipedio: unu en la tradicia norvega literumo nomata Bokmål (signita per kodo .no), kaj dua en la novnorvega literumo nomata Nynorsk (signita per kodo .nn).
La origina norvega vikipedio fondiĝis la 26-an de novembro 2001, kaj komence permesis artikolojn en ambaŭ literumaj sistemoj, dum la novnorvega eldono fondiĝis la 31-an de julio 2004. Laŭ baloto en 2005, la ĉefa norvega vikipedio transformiĝis al eldono nur por la tradicia norvega literumo nomata Bokmål.
Sankt Anton an der Jeßnitz
Sankt Anton an der Jeßnitz estas komunumo de Aŭstrio. Ĝi apartenas al la federacia lando Malsupra Aŭstrio kaj al la distrikto Scheibbs. La komunumo situas en la sudokcidenta parto de la federacia lando kaj estas parto de la historia regiono Mostviertel (mosta regiono). Komence de la jaro en la komunumo vivis  loĝantoj.
János Pap
János Pap [jAnoŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo Pap János estis hungara politikisto, ministro, parlamentano, teknikisto.
János Pap naskiĝis la  1925 en Kaposvár. Li mortis la 1994 en Budapeŝto.
Biografio
János Pap post lernado estis teknikisto, inter 1946 kaj 1949 li laboris en elektrejo en Ajka, poste li havis partian postenon. Inter 1952 kaj 1954 li frekventis partian altlernejon. Post falo de Hungara revolucio de 1956 li estis partiestro de Veszprém, inter 1961 kaj 1963 li estis ministro pri enlandaj aferoj, poste vicĉefministro 2 jarojn, fine inter 1965-1985 li denove estis partiestro de Veszprém. Li estis parlamenta deputito inter 1958 kaj 1985, krome li havis signifan partian postenon.
David Cronenberg
David Paul CRONENBERG (15a de Marto, 1943) estas kanada filma reĝisoro, scenaristo, kaj aktoro. Li estas unu el la ĉefaj kreintoj de tio kio estas komune konata kiel subĝenro body horror, laŭ kiu liaj filmoj esploras la transformadon, infektadon, teknologio de la korpaj visceroj, kaj la interplektadon de psikologio kun la fizika aspekto. Cronenberg estas plej bone konata kiel esploranta tiujn temojn tra sciencfikciaj hororaj filmoj kiel Shivers (1975), Videodrome (1983), kaj The Fly (1986), Kvankam li laboris ankaŭ en multaj ĝenroj tra sia tuta kariero.
La filmoj de Cronenberg polusigis kaj kritikistojn kaj publikon; li ricevis laŭdojn de kritikistoj kaj polemikojn pro siaj priskriboj de sangelverŝo kaj violento. La gazeto The Village Voice nomis lin "la plej aŭdaca kaj defia rakonta reĝisoro en la angla-parolanta mondo". Liaj filmoj ricevis nombrajn premiojn, kiel, pro Crash, la Speciala Ĵuria Premio en 1996 en la Festivalo de Cannes, unika premio, kiu estas diferenca el la Ĵuria Premio ĉar ĝi ne estas atribuita ĉiujare, sed nur je peto de la oficiala ĵurio, kiu tiuokaze havigis la premion "pro originaleco, pro kuragza kaj pro aŭdaco".
En la 2000-aj kaj 2010-aj jaroj, Cronenberg kunlaboris por kelkaj filmoj kun Viggo Mortensen, kiel A History of Violence (2005), Eastern Promises (2007), kaj A Dangerous Method (2011). Li konkurencis por la Palme d'Or en 2012 en la Festivalo de Cannes per Cosmopolis.
Hubert Parry
(Charles) Hubert (Hastings) PARRY, brita komponisto (la 27-a de februaro 1848 - la 7-a de oktobro 1918).
Li naskiĝis ĉe Bournemouth, Hampshire, Anglio, en riĉa familio. Li studis ĉe Eton College, fama privata lernejo.
Lia muzika stilo estis influata de Johann Sebastian Bach kaj de Johannes Brahms. Inter liaj verkoj estas kvar simfoniojn kaj ĥoraj komponaĵoj, inkl. fama muziko por poemo, Jerusalem, de William Blake.
Ekde 1894 li estis ĉef-direcktoro de la Reĝa Kolegio de Muziko, Londono. Kiel instruisto, li ege influis pli junajn kompnistojn, inkl. Ralph Vaughan Williams.
Marie-Valerie (vaporŝipo)
Marie-Valerie estis la nomo de la vaporŝipo numero 175 de Erste Donau- Dampfschiffahrts - Gesellschaft.
Ĝi estis konstruita en la jaro 1870 en Budapest - Altofen.
Tipo: PDR kun vapormaŝino de J. Rennie 550 PS kun apudaj radoj
Poste la nomo estis "SABAC".
Ĝi estis uzita de Mauthausen ĝis Vieno 1912 dum la Propaganda piedvojaĝo okaze de la UK 1912.
HP 3000
La serio HP 3000 estas familio de minikomputiloj disvolvita de Hewlett-Packard en 1972 post peniga disvolviĝa projekto. Ĝi estis destinita esti la unua minikomputilo liverita kun samtempa kaj mult-uzanta operaciumo.
Priskribo
En 1972, la unuaj maŝinoj estis bazitaj sur 16-bitaj CISC-procesoroj fabrikitaj surbaze de elektronaj komponantoj (mikroprocesoroj ankoraŭ ne ekzistis).
De 1972 al 1993 la sistemo trapasis multajn evoluojn, tiom el materia vidpunkto, kun la evoluo de teĥnologioj kaj miniaturigo de elektronaj komponantoj, interalie por la centra memoro kiom por programaro kaj ĉiuj flankaparatoj.
Ĉirkaŭ 1988, maŝinoj uzantaj procesoron HP PA-RISC estis amase liveritaj, ebligante memor-adresadon en 32 bitoj. La binara kongrueco kun malnovaj maŝinoj estis pludaŭrigata.
La operaciumo de la serio 3000 nomiĝas MPE (MPE/V, MPE/XL, MPE/ix) kaj inkluzivas datumbazon nomitan "TurboIMAGE".
En 2003, HP ĉesis vendadon de serio HP-3000. La (limigita) helpservo estis plilongigita ĝis la, dato de halto de helpservo.
Kondoroj
Kondoro estas la nomo por du birdaj specioj de unu el la du grupoj el la familio de Katartedoj. La alia estas nome la katartoj. La kondoroj estas la du plej grandaj flugantaj birdoj en la Okcidenta Hemisfero.
Kvankam same ili estas kadavrovoruloj kiel Malnovmondaj vulturoj, tiuj du specioj de familio Katartedoj aŭ Novmondaj vulturoj tute rilatas plie al Cikonioformaj birdoj kaj ne tiom al la Malnovmondaj vulturoj kiuj apartenas al familio de Akcipitredoj, kiu enhavas ankaŭ aglojn, akcipitrojn kaj milvojn. Tiuj du birdoj, kvankam sufiĉe malsimilaj por havi du malsimilajn genrojn, estas tre rilataj inter si. La nomo kondoro origine venas el la keĉua lingvaro.
Aspekto
La plumaro de plenkreskulo estas tute nigra, escepte pro iom da blanko ĉe flugiloj kaj kolo en la anda kondoro.
Kiel higienadaptiĝo kaj simile al vulturoj, la kondoroj havas senplumajn kapon kaj eĉ kolon; tiele oni kontrauas tiean haŭton al asepsigaj efektoj de sekigo kaj ultraviola radiado de granda alteco; krome la birdo purigas ĝin atente. La faldoj de la kolo, tre rimarkeblaj, estas komunikilo pri reakcioj kaj intencoj.
La meza fingro estas tre granda kaj longa kaj la malantaŭa malfortika; ĉiu kalkano estas rekta kaj malakra. La piedoj estas pli adaptitaj al marŝado ol en iliaj samfamilianoj, la cikonioj. Pro tio, ili ne servas same por kaptado kaj kiel armilo kial en aliaj rabobirdoj, ekzemple la malnovmondaj vulturoj. La ino, malsame ke en rabobirdoj, estas malpli granda ol la masklo.
Reproduktado
Seksa matureco kaj reprodukta konduto ne aperas en kondoroj ĝis 5 aŭ 6 jaroj post eloviĝo. Ili povas vivi ĝis pli ol 50 jaroj. La Anda kondoro ripozas kaj reproduktiĝas en altecoj de 3000 ĝis 5000 m. Tie sur neatingeblaj klifoj aŭ kornicoj ili konstruas simplan neston per kelkaj bastonetoj ĉrkaŭ la ovojn. Tie la ino demetas 1 aŭ 2 bluecblankajn ovojn pezajn pli ol kvarono da kilo. Tio okazas printempe ĉiu dua jaro. La eloviĝo okazas antaŭ du monatoj de kovado farita de ambaŭ gepatroj. Se la ido aŭ ovo perdiĝas, alia ovo estos demetata. Tion profitas sciencistoj kaj zorgantoj de tiuj specioj, ĉar ili povas forpreni la unuan ovon -por artefarita kovado kaj bredado- kaj permesi novan demeton, kovadon kaj reproduktadon. La ido estas kovrata de blanka lanugo ĝis kiam ĝi estas preskaŭ tiom granda kiom la gepatroj. Ĝi povas flugi post ses monatoj, sed enhejmiĝas kaj ĉasas kun la gepatroj ĝis kiam ĝi estas dujaraĝa kaj estas flankenigita de nova ido. La gepatroj produktas nur po unu idon ĉiu du jaroj, do la pliiĝo de la specio estas tre malrapida.
Moroj
Estas socia strukturo kiu decidas en grandaj grupoj de kondoroj kaj eĉ kun aliaj specioj kiu rajtas manĝi la unua kaj kiu poste. Tio realigeblas per korpa komuniko, sed ankaŭ per sonoj eĉ se la kondoroj ne havas voĉilon.
Dumfluge tiuj birdoj estas graciaj. Ĉar ili ne havas fortikan sternumon por movigi tiom grandajn flugilojn, ili estas ĉefe ŝvebantoj. La birdoj frapas flugilojn ĉefe por elteriĝi sed poste ili ŝvebas kvazaŭ senmove. Jam Karolo Darvino rakontis, ke li rigardis flugantan kondoron dum duonhoro sen ke ĝi flugilfrapas eĉ ne unu fojon. Kompreneble kondoroj preferas altajn ripozejojn el kie elteriĝi senpene.
Kondoroj okupas grandajn teritoriojn, foje flugante ĉirkaŭ 200 km por trovi manĝaĵon. Ili preferas grandajn kadavraĵojn, kiel tiuj de cervoj aŭ bovoj kiujn ili povas vidi serĉinte aliajn kadavrovorulojn, kiuj ne kapablas eltiri tiom grandajn bestojn, kion ja povas fari fortaj kondoroj. Ili estas neregulaj manĝantoj: foje ili ne manĝas dum tagoj, poste ili manĝas multege kiam ili trovas manĝaĵon sed tiom ke poste melfacilege povas elteriĝi.
Vivmedio
Pro tio antaŭe dirita, la kondoroj bezonas por vivi tri ĉefajn faktorojn:
Tamen ne nur tio sufiĉas por facila disvolviĝo de kondoroj. Dum la du lastaj jarcentoj ties nombro malkreskis pro diversaj kialoj, inter ili:
Al tio aldonendas ankaŭ la malrapida reproduktado (po nur unu ido ĉiuj du jaroj). Tiele la Kalifornia kondoro eĉ malaperis de la sovaĝa vivo inter jaroj 80-aj kaj 90-aj de la 20-a jarcento. Poste oni reproduktigis ilin en bestoĝardenoj kaj reenalportis ilin al la sovaĝa vivo. Tamen tiuj idoj naskitaj nesovaĝe ne facile pretervivas, ĉar ili ne timas homojn kaj facile estas mortigataj.
Sadali
Sadali estas komunumo de Italio. Ĝi apartenas al la regiono Sardio kaj al la provinco Sud-Sardio. Fine de en la komunumo vivis. Najbaraj komunumoj estas Esterzili, Nurri, Seui (NU), Seulo kaj Villanova Tulo.
József Nagy (Braŝovo)
NAGY József [nadj] respektive NAGY UZONI József estis rumania hungara reformita eklezia verkisto. Li naskiĝis en la vilaĝo Uzon proksime de Braŝovo la 10-an de januaro 1907, la mortodato nekonatas.
Królewska 41
Królewska 41 (elp. Krulevska, signifas: reĝa) - strato en Varsovio kaj n-ro de la domo en ĝi, kie loĝis dum siaj lastaj jaroj L.L. Zamenhof kun sia edzino, Klara Zamenhof.
La je la 15-a horo tie eliris la funebra ceremonio de L. L. Zamenhof kaj la  sama sed jam pli multnombra procesio de Klara Zamenhof. La infanoj - Adamo kun sia familio, Zofia kaj Lidja loĝis plu tempe en tiu loĝejo.
Keresztély András Zipser
Keresztély András Zipser [kerestÉj andrAŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo Zipser Keresztély András (naskiĝis la en Győr, mortis la  en Hungara reĝlando en Besztercebánya (nuntempa Banská Bystrica en Slovakio)) estis hungara instruisto, mineralogo, geologo, entomologo, membro de Rusa Scienca Akademio.
Biografio
K. A. Zipser lernis en Besztercebánya, Selmec kaj Pozsony, ekde 1803 li instruis en Brünn. Reveninta al Besztercebánya en 1807 li establis lernejon por fraŭlinoj, li estis lernejestro ĝismorte. Li ankaŭ instruis en luterana gimnazio. Inter 1815 kaj 1817 li studvojaĝis al Pollando kaj Prusio. Lia kolektaĵo pri mineraloj konsistis en 12 mil da ekzempleroj. Li iniciatis en 1847 fondon de geologia societo.
Blacy
Blacy estas la nomo de pluraj artikoloj.
Neruda
La vorto havas plurajn signifojn:
Preĝejo Sankta Jozefo (Erfurto)
La Preĝejo Sankta Jozefo (germane: Josefskirche) estas katolika paroĥa preĝejo en Erfurto, en la kvartalo Ilversgehofen (Bogenstraße nr. 4).
Historio
La kirko konstruitis en 1893/94 laŭ novgotika stilo. Ĝi servas al katolikoj de eksa vilaĝo, kiu iĝis en la kuro de la tempo antaŭurba komunumo de 12000 lonĝantoj.
Ĉe la kirko troviĝas katolika infanĝardeno, kiu komence estis ĉe Rosa-Luxemburg-placo.
Paroĥejo malgranda kun multaj preĝejoj
Apartenas ekde la 1-a de julio 2012 al la ĝia komunumo ankaŭ jenaj filiaj kirkoj:
Sume estas ĉirkaŭ 3500 katolikoj en la parohejo.
Duklando Legnico
La Legnica duklando aŭ Legnica princlando (Lehnické knížectví, Księstwo Legnickie, Herzogtum Liegnitz; rezidejo Legnico) en Malsupra Silezio estis unu el la multaj Sileziaj princlandoj. Ĝi ekestis en 1248 pro la disdivido de la duklando Silezio. Ekde 1675 feŭdo de la Krono de Bohemio. Kiel preskaŭ tuta Silezio, ĝi fariĝis in 1742 parto de Prusio kaj en 1945 de Pollando.
Kuroita Kacumi
KUROITA Kacumi (naskiĝis la en Nagasaki-ken, mortis la ) estis paleografisto, historiisto, japana esperantisto, profesoro de japana historio en la Imperia Universitato de Tokio kaj membro de la Imperia Akademio.
Li estis la patro de la Japana Esperanto-movado. Li eklernis Esperanton en 1903 instigite de ĵurnala artikolo de Alphonse Mistler. Energie li klopodis por organizo de la movado en la komencaj jaroj. En 1906, li estis unu el la kunfondintoj de Japana Esperantista Asocio (JEA). En 1908 li kaj Sinmura Iduru partoprenis la 4-an Universalan Kongreson en Dresdeno kiel la unuaj japanoj. Li estis unu el la direktoroj de Japana Esperanto-Instituto (JEI). Kun aliaj li verkis: Esperanto-Japanan Vortaron (1906) kaj Plenan Esperanto-Japanan Vortaron (1914).
NGC 5192
NGC 5192 (aliaj indikoj — ZWG 17.1, PGC 47503) estas galaksio en konstelacio Virgo.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
William Buckland
William BUCKLAND (n. la 12-an de marto 1784, m. la 14-an de aŭgusto 1856) estis angla geologo.
Vivo
Li naskiĝis en Axminster, Devon kaj dum sia infanaĝo komencis kolekti fosiliojn. En 1801 li gajnis stipendion por studi ĉe Corpus Christi College, Universitato de Oksfordo. Li ankaŭ ĉeestis prelegojn de John Kidd pri kemio kaj mineralogio. En 1809 li iĝis fratulo de Corpus Christi Colege, kaj estis ordinata. Li faris multajn geologiajn ekskursojn tra Britio kaj Irlando kaj en aliaj eŭropaj landoj. En 1813 li sekvis John Kidd kiel preleganto en mineralogio de la Universitato de Oksfordo, kaj ofte prelegis en la Muzeo Ashmolean, aparte pri geologio kaj paleontologio. Li korespondis kun Georges Cuvier kaj aliaj eminentuloj.
En 1818 li iĝis fratulo de la Reĝa Societo de Londono, kaj en 1824 prezidanto de la Geologia Societo de Londono. La sekvantan jaron li demisiis de Corpus Christi College. Li planis iĝi pastro en Hampshire sed anstataŭe oni igis lin kanoniko de la katedralo Chirst Church, Oksfordo. Tiun decembron li edziĝis al Mary Morland, lerta pentristino kaj kolektantino de fosilioj. Ili mielmonatis en Eŭrope, renkontante geologojn kaj vizitante geologiajn lokojn. Mary helpis lin pri geologio. Ili havis naŭ idojn. Hejme ili kolektis multajn diverspecajn specimenojn.
William Buckland asertis ke li eksperimente manĝis ĉiuspecajn bestojn. Estas anekdoto ke unu tagon li vidis la koron de franca reĝo en arĝenta kesteto: ekkriante, "Neniam manĝis mi la koron de franca reĝo," li alprenis kaj glutis ĝin. Tiel malaperis la koro de Ludoviko la 14-a.
Kiam Charles Darwin revenis al Anglio post sia vojaĝo en HMS Beagle, William Buckland kuraĝigis lin.
En 1845 li iĝis dekano de Abatejo Westminster sed daŭe prelegis pri geologio en Oksfordo. En 1849 li ekmalsanis pro tuberkulozo de la spino, kiu iom post iom disvastiĝis al la cerbo. Li mortis en 1856.
Geologio
Li verkis la unuan sciencan priskribon de dinosaŭro, pri megalosaŭro.
Březce
Březce estas ankaŭ nomo de katastra teritorio kun areo 2,2 km².
Historio
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1276.
Memorindaĵoj
Dominaĵon de la vilaĝo kreas baroka kapelo de sankta Johano Nepomuka konstruita en la jaro 1839. Inter pluaj memorindaĵoj apartenas statuaro de krucumo de Jesuo konstruita ĉirkaŭ la jaro 1828. En la suda fino de la vilaĝo estas konstruita triflanka dia torturo, sur kies pinto staras fera kruco. En la vilaĝo ankaŭ troviĝas monumento al viktimoj de la dua mondmilito.
Argentum Online 2
Argentum Online 2 estas MMORPG, masiva multuzula interreta rolludo, la sekvaĵo (posteulo) de Argentum Online. AO2 havas subtenon por multaj lingvoj, inkluzive de la hispana, angla, germana, franca, kataluna kaj Esperanto.
Metoakoj
Metoakoj estas la kolektiva nomo por la kulturaj kaj lingvaj grupoj de indianoj kiuj setlejis oriente de kio nun estas la distrikto distrikto Nassau sur Long-Insulo en Novjorko dum eŭropa kontakto en la 17-a jarcento. Metoakoj ne specife rilatas al politikaj, kulturaj, lingvaj, aŭ sociaj triboj, sed pli temas pri geografia esprimo kiu arigis indianojn de specifa loko. Ĝi foje estas erare uzita por la neekzistantaj dek tri triboj de Long-Insulo, unue aperinta en libro de la 19-a jarcenta de la loka amatora historiisto Silas Wood, kaj post tio, ripetita en multaj aliaj verkoj.
La esprimo estas verŝajne de derivaĵo metau-hok, la loka vorto por la malglata litorino, kiu ludis gravan rolon en la ekonomio de la regiono antaŭ kaj post alveno de eŭropanoj. Long-Insulo unue estis aranĝita de koloniisto de Nova Nederlando kaj Nov-Anglio en la duono de la 17-a jarcento kaj iĝis gravaj komercpartneroj, precipe en la liverado de seŭant, alternativa valuto. Indiĝenaj popoloj malkreskis signife post kelkaj jardekoj. Derivaĵoj de la multaj el la loknomoj donitaj de la indiĝenoj estas en uzo hodiaŭ. Grupetoj de pluvivantaj indianoj sukcesis oficiale akiri ŝtatan kaj federacian statuson kiel triboj, kaj ili konservas rezervadojn sur aŭ proksime de la Orienta Forko de la Insulo.
Hobița-Grădiște
Hobița-Grădiște [hobica grədiŝte] (hungare: Hobicavárhely, germane: Lagerfeld) estas vilaĝo en Rumanio sudokcidente de Deva. En 1910 ĝi havis 249 loĝantojn (rumanoj); en 1992 180 (rumanoj). Ĝia unua mencio skriba estas el 1377. Ĝis 1919 ĝi apartenis al Hungario (Hunyad vármegye). Administre ĝi apartenas al la komunumo Sarmizegetusa.
Kritiko en Esperanto
Kritiko en Esperanto. En Enciklopedio de Esperanto (1933) György Karczag (Georgo KARCZAG) donas jenan historion de la recenzistiko en Esperanto:
H. Aspremont (16-a jarcento): „La recenzo estas superflua kaj malutila akcesoraĵo de l' literaturo, ĝia parazito.“
Hippolyte Adolphe Taine (1828-1893): „Recenzi estas nepre necese. La tasko de l' konstrua kritiko estas klarigi la jam ekzistantan literaturon, evoluigi la verkistojn kaj tiel plibonige efiki je l' estiĝantaj verkoj.“
Oscar Wilde (1854-1900): „Kritiko estas arto potencumita, ĉar dum la materialo de l'arto estas la naturo, tiu de l' kritiko estas la arto mem.“