cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Naturaj satelitoj de Neptuno
Ekzistas 13 naturaj satelitoj de Neptuno oficiale agnoskitaj kaj nomitaj de la Internacia Astronomia Unio.
La ĉefa natura satelito estas sendube Tritono, unu el la plej grandaj lunoj de la sunsistemo, kiun malkovris William Lassell nur 17 tagojn post la malkovro de Neptuno mem.
La nomoj de la neptunaj satelitoj ĉiuj omaĝas marajn diojn; la kutimo establiĝis kun la nomado de Tritono, en la 1880-aj jaroj, kaj Nereido, en 1949.
Želovce
Želovce, hungare Zsély estas vilaĝo en Slovakio, en Regiono Banská Bystrica, en Distrikto Veľký Krtíš.
Situo
La vilaĝo situas laŭ rojo, laŭ flankovojoj. Veľký Krtíš troviĝas 10 km-ojn for.
Historio
Pli frue avaroj loĝis tie. En 1910 loĝis tie 920 da homoj, (plejparte hungaroj). Ĝis 1919 la vilaĝo apartenis al Nógrád (reĝa departemento), al distrikto de Balassagyarmat, poste al Ĉeĥoslovakio, fine ekde 1993 al Slovakio. Post la 2-a mondmilito la hungaroj iĝis senrajtaj laŭ Dekretoj de Beneš. En 2001 loĝis tie 1307 da homoj, (1001 slovakoj, 287 hungaroj).
Haselau
Haselau estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Pinneberg de la federacia lando Ŝlesvigo-Holstinio. de la federacia lando Ŝlesvigo-Holstinio. Fine de la komunumo havis  loĝantojn. La teritorio estas parto de la komunumaro suda Holstinio, administra ligo de dek formale sendependaj politikaj komunumoj.
Fromaĝrabotilo
Fromaĝrabotilo estas rabotilo per kiu oni povas tranĉi maldikan tranĉaĵon da fromaĝo. Ĝi estas inventita en 1925 fare de ĉarpentisto Thor Bjørklund el Lillehammer (Norvegio). Ĝi estas bazita sur la modelo de rabotilo. La amasproduktado komenciĝis en 1927, poste ĝi jam rapide estis enkondukita ankaŭ ekster Norvegio. Por uzi la fromaĝrabotilon la fromaĝo devas havi la ĝustan konsistencon, do ne tro mola kaj ne tro malmola. La plejmulto de la nederlandaj, skandinaviaj kaj germanaj fromaĝospecoj estas taŭgaj por uzi la aparaton, tial ĝi antaŭ ĉio estas uzata en tiuj regionoj.
Cheese knife
Arginino
Arginino (simbolo Arg aŭ R) estas unu el 20 plej kutimaj naturaj aminoacidoj. Ĝi havas flankĉenon guanidino kiel funkcia grupo. En la ne-hepataj histoj, arginino povas sinteziĝi en la ornitina ciklo (aŭ karbamida ciklo). Arginino estas ofte klasifikita kiel unu el la 10 esencaj aminoacidoj.
Oni povas produkti el arginino per senkarboksiligo de la agmatino.
Heiligenberg (Alzaco)
Heiligenberg (jen france, origine germane kaj alemane, prononco, signifo "monto de sanktuloj") estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Bas-Rhin, en la historia kultura regiono regiono Alzaco kaj la nuna administra regiono Grand Est ("Granda Oriento"). Fine de en la komunumo vivis.
Dufenil-metil-amino
Dufenil-metil-amino aŭ C13H13N estas organika kombinaĵo apartenanta al la familio de la aromataj aminoj, senkolora aŭ flaveca likvaĵo solvebla en kloroformo, dumetil-sulfuroksido kaj metanolo, ĝi estas tre malmulte miksebla kun akvo. La komponaĵo absorbas karbonan duoksidon el la aero formante substancon kiu fandiĝas ĉe 91°C.
Liemers
Liemers estas regiono en la limlando inter Nederlando kaj Germanujo inter la urboj Arnhem kaj Emmerich. La terenon ĉirkaŭas la riveroj Rejno, Iselo kaj Malnova Iselo.
Historio
En la mezepoko kaj la frua novepoko Liemers estis distrikto en la ekstrema nordokcidento de Duklando Kleve. La orienta parto de Liemers apartenis al la gelderlanda graflando Bergh. En 1816 la Kleva parto Liemers estis transcedata al la nederlanda ŝtato. Kulture Liemers kaj la najbara, origine ankaŭ Kleva Huissen per kelkaj apartaĵoj, ekzemple la superrego de la katolika konfesio kaj la aneco al la malsuprofranka dialektregiono, male al la najbara, plejparte protestanta Achterhoek, kiu apartenas al la malsuprosaksa dialektaro.
Nuna amplekso
Al Liemers apartenas la lokoj Aerdt, Azewijn, Babberich, Beek, Braamt, Didam, Duiven, Etten, Gendringen, Giesbeek, Groessen, s Heerenberg, Herwen, Kilder, Loerbeek, Lobith, Loo, Megchelen, Pannerden, Spijk, Stokkum, Tolkamer, Varsselder, Wehl, Westervoort, Wijnbergen, Zeddam kaj Zevenaar.
Neolatino (Monte Rosso)
Gramatiko
Estas du genroj: viraj kaj inaj, se vorto ne estas ina, ĝi estas vira. Inaj substantivoj sekvas la unuan deklinacion de la latina lingvo; la viraj substantivoj sekvas la duan deklinacion de latina lingvo. Nombroj kaj pronomoj sekvas la saman regulon.
La verbo esse (esti) oni konjugacias kiel en la latina, aliaj verboj sekvu la unuan konjugacion de la latina.
Plilongigita triangula piramido
En geometrio, la plilongigita triangula piramido estas unu el la solidoj de Johnson (J7). Kiel la nomo sugestas, ĝi povas esti konstruita per plilongigo de kvaredro per aldono de triangula prismo al ĝia bazo. Kiel ĉiu plilongigita piramido, ĝi estas mem-duala.
Plilongigita triangula piramido estas sepedro.
Peter Sellers
Richard Henry "Peter" Sellers, CBE, naskiĝinta la 8-an de septembro 1925 en Portsmouth – mortinta la 24-an de julio 1980 en Londono) estis brita aktoro kaj komikulo tutmonde fama precipe pro siaj serioj de filmoj pri Rozkolora pantero.
Wickie und die starken Männer
La filmo Wickie und die starken Männer estas germana ne-animacia kineja filmo baze de la - germanlingve samnoma - animacia televida serio Vike la vikingo - kaj ambaŭ ekestis laŭ literatura modelo de la sep infanaj libroj "Vicke Viking" de Runer Jonsson. Reĝisoro de la kineja filmo estis la germana komikisto Michael Herbig, kiu ankaŭ aperis en flanka rolo de hispana mezpeoka kronikisto. La produktaĵo inter la 5-a de aŭgusto kaj la 13-a de novembro 2008 filmiĝis filmstudie en Munkeno, en vikinga vilaĝo aparte konstruita por la filmo borde de la alpa lago Walchensee kaj en Malto. Kineje ĝi montriĝis ekde la 9-a de septembro 2009, kaj ekde la 11-a de marto 2010 ankaŭ aĉeteblas en lumdiskega formo.
Enhavo
Vike aŭ germanlingve Wickie, la proksimume 8-jara filo de la vikinga tribestro Halvar, vilaĝestro de Flake, estas eksterordinare saĝa, sed timema kaj malforta, kaj tio ne tre ĝojigas la sencerbume bataleman vikingan patron. Kaj ankaŭ la aliaj vilaĝaj knaboj kaj viroj mokas pri la timemulo. Nur la samaĝa knabino Ilvi aprezas la inteligentecon de Wickie, estas forte enamiĝinta al li kaj senhezite subtenas lin. Kiam iun tagon malamikaj vikingoj invadas la vilaĝon kaj ŝtelas ĉiujn infanojn krom Wickie, li sekrete kaŝiĝas en la vilaĝa vikinga ŝipo kaj tial kunveturas kiam la vilaĝaj viroj komencas postĉasi la malamikojn.
Wickie malkovras ke malnova malamiko, la tribestro "Sven la terura", kaŭzis la atakon. Sven bezonas infanon ankoraŭ neniam mensogintan, por en fora insulo en mistera turo trovi tie kaŝintan kaj prisorĉitan trezoron. En dronanta ŝipo Wickie perdiĝas. La ŝipanaro de Halvar dume trovas trezoran keston kaj en ĝi la belan ĉinan knabinon Li Fu. Wickie kaptiĝas fare de la ŝipanaro de la malamika Sven, sed helpe de segilofiŝo kaj de du fokoj sukcesas fuĝi. Li raportas al sia patro pri la plano de Sven kaj kreas planon por liberigo de Ilvi kaj la aliaj vilaĝaj infanoj. Li Fu montras al la vilaĝanoj la vojon al la trezora insulo. Alveninte, la ŝipanaro de Halvar ekbatalas kun la ŝipanaro de Sven, kaj dume Wickie helpe de meminventita mekanismo liberigas la infanojn. La vilaĝaj viroj kaj infanoj kune sukcesas fuĝi de la insulo per tio ke Wickie flugigas la vilaĝan ŝipon per multaj kajtoj. Nun la timemulo konsideratas vilaĝa heroo. La trezoron ricevas la knabino Li Fu, por ke ŝi liberaĉetu siajn gepatrojn el posedo de la imperiestro de Ĉinio. La filmo uzas la rolulojn, multajn elementoj kaj scenojn el la animacia televida serio Vike la vikingo kaj la literatura modelo de la sep infanaj libroj "Vicke Viking", sed kombinas ĝin al nova enhavo. La zorge kreitaj rekvizitoj kaj konstruaĵoj ĝis etaj detaloj identas al la animacie desegnitaj modeloj, sed samkiel la libroj kaj animaciaj seriaj filmoj la rakonto kaj rekvizitaro estas plene fikcia kaj ne bazita je konkretaj historiaj faktoj. La reĝisoro Michael Herbig mem aperas en flanka rolo de hispana kronisto kaj en la origina germanlingva filma versio parolas kun forta hispana akcento.
Szivárvány
Szivárvány
Alyn Smith
Alyn SMITH (naskiĝis la en Glasgow) estas skota politikisto. Li membras en la Skota Nacia Partio kaj ties tegmenta organizo Eŭropa Libera Alianco. De 2004 ĝis 2019 Alyn Smith estis membro de la Eŭropa Parlamento, en la parlamenta Frakcio de la Verduloj kaj Eŭropa Libera Alianco (Verduloj/ELA).
Amstel
La rivereto Amstel (Aeme-stelle, malnovnederlanda vorto por akveca teritorio) estas kanaligita rivero de 31 kilometroj en la sudo de la nederlanda provinco Nord-Holando. La teritorio ĉe ambaŭ bordoj de la rivero nomatas "Amstelland".
Historio
Per konstruo de digo en la 13-a jarcento ĉe la norda parto de la rivero ekestis la fiŝista vilaĝo Amsterdamo, kiu unuafoje skribe menciiĝis en 1275 kaj ricevis urbajn rajtojn en 1300. Pro sia favora situo ĉe la golfo Zuiderzee, kiu faciligis ŝipan komercon kun nordokcidenta Germanio kaj plu kun Skandinavio, kaj la bona rivera konekto al Dordrecht kaj Antverpeno, la vilaĝo iĝis urbeto kaj prospera komerca centro.
Konstruaĵoj
En la 17-a kaj 18-a jarcentoj borde de ĝi ekestis pluraj luksaj vilaoj de riĉaj civitanoj, interalie la palaco Oostermeer bildigita maldekstre.
La Amstelhof estas iama maljunulejo kaj nuntempe hejmo de la muzeo Hermitage Amsterdam. Ĝi estis konstruita ĉe la rivero Amstel en 1682.
József Pálinkás
József Pálinkás [jOĵef pAlinkAŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo Pálinkás József estis hungara fizikisto, politikisto, profesoro, membro ordinara de Hungara Scienca Akademio (2004), membro de Academia Europaea (2009). József Pálinkás naskiĝis la  1952 en Galvács.
Biografio
József Pálinkás frekventis universitaton en Szeged inter 1972-1977, poste li eklaboris en fizika instituto en Debrecen, kie baldaŭe li estis direktoro. En la 1980-aj jaroj li esploris precipe en Teksaso kaj Stokholmo. En 1992 li estis nomata titulara profesoro de Debrecen, post jaroj li estis katedrestro. Li doktoriĝis en 1989 antaŭ la akademio. Li komencis politikadi en 1991, li estis ministro inter 2001-2002. Li estis elektita parlamenta deputito en 2006, post 2 jaroj prezidanto de MTA. Li okupiĝas precipe pri partoj de la atomoj. Li havas edzinon, kiu naskis 3 gefilojn. Li ricevis 3 premiojn inter 1986-2012.
Zsuzsanna Nagy
NAGY Zsuzsanna [nadj] estas rumania hungara kuracistino, poetino. Ŝi naskiĝis en Baraolt la 29-an de marto 1964. Ŝi estas la filino de pedagogino, lokhistoriistino Rozália Bede Nagyné.
Patrick Wiggins (astronomo)
Patrick WIGGINS estas usona amatora astronomo naskiĝinta en 1949 en Ogden, Utaho, Usono.
Zsuzsanna Nagy
Biografio
Zsuzsanna Nagy akiris diplomon de kuracisto en OGYI de Târgu Mureș (1989). Ŝi doktoriĝis en Oksfordo (1994) laŭ la disertacio Az Alzheimer-kór patológiája. Ŝi publikigis en fakrevuoj Dementia, The Lancet, JNEN. Ŝi prelegis en internaciaj konferencoj (Liverpool 1993; Notingham 1994; Oxford, Cambridge 1995). Ŝi havis literaturan deklamadon (Harminckét sor a boldogságról) el poemoj de Domokos Szilágyi en 1989 Târgu Mureș, en 1990 en Baraolt, en 1993 en Londono. Ŝi publikigis poemon en literatura revuo Szivárvány de Chicago (1991). Ŝi vivas en sia naskiĝurbo.
Patrick Wiggins (astronomo)
Iama meĥanikisto ĉe la Usona Aerarmeo, li forlasis la aeronaŭtikon por laboris kiel scienca popularigisto ĉe la Planetario Hansen de Sallaga Urbo, poste ĉe la departemento pri fiziko kaj astronomio de la Universitato de Utaho, volontulo por la NASA de 2001, kaj unu el la fondintoj de la Observatorio de Stansbury Park en Utaho.
Mota de Altarejos
Mota de Altarejos estas municipo de Hispanio, en la Provinco Kvenko, regiono de Kastilio-Manĉo.
Patrick Wiggins (astronomo)
Li malkovris aŭ kunmalkovris, laŭ Minor Planet Center, 5 asteroidojn inter 1999 kaj 2008, el kiuj 2 en kunlaboro kun Holly Phaneuf. Krome, li malkovris 6 supernovaojn.
Mota de Altarejos
Loĝantoj
La censita loĝantaro en 2013 estis de 39 loĝantoj kaj la denseco estas de 2,3 loĝ/km².
Situo
Mota de Altarejos estas situanta en la orienta parto de Kastilio-Manĉo en la komarko aŭ distrikto Kvenka Manĉo en la sudokcidenta parto de la Provinco Kvenko. La areo de ties teritorio estas de 16.95 km². La geografiaj koordinatoj estas 39°52′54″N 2°18′36″O.
Patrick Wiggins (astronomo)
La asteroido 4099 Wiggins estas nomita en lia honoro.
Mota de Altarejos
Historio
Meze de la 20a jarcento la loĝantaro de multaj vilaĝoj de la regiono atingis pinton, kaj ankaŭ ĉe Mota de Altarejos, sed poste okazis elmigrado, senloĝigo kaj maljuniĝo de la loĝantaro, kaj ankaŭ ĉe Mota de Altarejos kie oni falis al la nunaj 39.
Ekonomio
Agrikulturo kaj brutobredado tradicie. Maljuniĝo de la loĝantaro.
Vidindaĵoj
Estas preĝejo al Sankta Laŭrenco kun restoj de stilo romaniko.
Karpo
Karpo ordinara (Cyprinus carpio) estas disvastiĝinta ĉiomanĝanta nesalakva (dolĉakva) fiŝo.
Radio Aino
Radio Aino (103,7 MHz, Helsinko) dissendis rokmuzikon kaj finnan babiladon el Helsinko, Finnlando per la radio kaj la Interreto. Ĝi funkciis ekde Novembro 1999 kaj estis malfondita la 13-an de Januaro 2003. La kanalo dissendis dekomence per cifereca tekniko kaj poste ankaŭ interrete. Oni celis, ke ĝi estu la komenco de cifereca radiofonio en la lando. Ĝi ne sukcesis altiri sufiĉan nombron da aŭskultantoj kaj aĉetantoj de bezonata nova tipo de ricevilo kaj estis tial malfondita post iom pli ol 3-jara servado.
Radio Aino preferis, inter aliaj, la muzikon de Suzanne VEGA, Steely Dan, Randy NEWMAN, Dire Straits kaj Al GREEN.
Radio Aino estis malpli rasisma kaj cenzurema ol usona rokmuzika radio. Ekzemple, en la kanzonoj en la angla, la obscenaj vortoj ne estis cenzuritaj.
Radio Aino ne dissendis en Esperanto.
Vidu ankaŭ: rok-muziko
Eksteraj ligiloj:
Záhorce
Záhorce, hungare Erdőmeg estas malgranda vilaĝo en Slovakio, en Regiono Banská Bystrica, en Distrikto Veľký Krtíš.
Situo
La vilaĝo situas en valo de rojo, laŭ traira flankovojo. Veľký Krtíš troviĝas 11 km-ojn for.
Historio
La unua mencio pri la vilaĝo devenis el 1236 en formo "Zachara". En 1907 proksima vilaĝo Erdőszelestény (situanta laŭ Ipeľ) aliĝis al Erdőmeg. En 1910 loĝis tie 806 da homoj, (slovakoj en majoritato, hungaroj en minoritato). Ĝis 1919 la vilaĝo apartenis al Hont, al distrikto de Ipolynyék, poste al Ĉeĥoslovakio, fine ekde 1993 al Slovakio. Post la 2-a mondmilito la hungaroj iĝis senrajtaj laŭ Dekretoj de Beneš. En 2001 loĝis tie 740 da homoj, (705 slovakoj, 25 hungaroj).
Insulo Ischia
Insulo Ischia (elparolu: "Iskja"; esperanta nomo: Iskio?) estas la plej granda el la insuloj apud Napolo en Italio.
La origino de la insulo dependas de la vulkano Epomeo, kies lasta erupcio okazis en 1301. Hodiaŭ ĉeestas en pluraj lokoj varmaj fontoj, uzitaj por kuracado jam de la antikvaj Romianoj kaj Grekoj.
Homoj ekloĝis en la insulo jam en la prahistorio. La Grekoj fondis en ĝi la urbon Pithekoussai, verŝajne ĉirkaŭ 770 a.K. Iskion poste okupis la Romianoj kaj, ekde tiam, ĝia historio koincidas kun la historio de Napolo, krom dum kelkaj jardekoj en la 15a jarcento.
Hodiaŭ la insulo estas dense loĝata kaj enhavas multajn urbetojn. La plej gravaj estas Ischia, urbeto kun la sama nomo de la tuta insulo, kies haveno estas kreita en kratero invadita de la maro; Casamicciola, kiu estis la epicentro de terura tertremo en 1883; Forio, apud la loko de la antikva Pithekoussai; kaj Barano, en la suda parto.
Cociu
Cociu (koĉu) (hungare: Szamoskócs samoŝkoĉ, germane: Kosch) estas vilaĝo en Rumanio orient-nordoriente de Bistriţa. Administre ĝi apartenas al Şintereag.
Loĝantaro
En 1910 ĝi havis 851 loĝantojn (rumanoj, ciganoj, hungaroj); en 1992 1 160 (rumanoj).
Historio
Ĝia unua mencio skribe estas en 1329. Ĝis 1919 kaj inter 1940 kaj 1944 Szamoskócs apartenis al Hungario, (Szolnok-Doboka).
6318 Cronkite
6318 Cronkite estas marsrenkonta asteroido, malkovrita la de la usona astronomino Eleanor Francis Helin elde la Observatorio de la Monto Palomar, (kantono San Diego en Usono).
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de la usona ĵurnalisto Walter Cronkite (1916–2009).
4422 Jarre
4422 Jarre estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la franca astronomo Louis Boyer elde la observatorio de Alĝero.
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de ambaŭ francaj komponistoj : Maurice Jarre (1924–2009) kaj ties filo Jean Michel Jarre.
(14757) 6309 P-L
(14757) 6309 P-L estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la usona astronomo Tom Gehrels de la Observatorio de la Monto Palomar (Usono) kaj de la nederlandaj geastronomoj kaj geedzoj Ingrid van Houten-Groeneveld kaj Cornelis Johannes van Houten, de la Observatorio de Leiden (Nederlando) en la kadro de la Palomar–Leiden survey.
Indiana Jones kaj la Reĝlando de la Kristala Kranio
Indiana Jones kaj la Reĝlando de la Kristala Kranio (originala angla titolo : Indiana Jones and the Kingdom of the Crystal Skull) estas usona filmo farita en 2008 reĝisorita de Steven Spielberg metanta ĉe la ekrano kiel heroon la aktoron Harrison Ford. Ĝi estas la kvara kaj ĝis nun lasta parto de serio de filmoj centritaj sur la fikcia persono Indiana Jones. La filmo premiere prezentiĝis la 18-an de majo 2008 en la filma festivalo de Cannes en suda Francio kaj ekprezentiĝis tutmonde en kinejoj la 22-an de majo 2008.
Hans Freudenthal
Hans Freudenthal (Luckenwalde, 17-an de septembro 1905 - Utrecht, 13-an de oktobro 1990) estis germana-nederlanda matematikisto kaj pedagogo kiu kontribuis al la topologio kaj la filozofio, historio kaj teorio de la instruado pri matematiko.
Indiana Jones kaj la Reĝlando de la Kristala Kranio
Enhavo
Jaro 1957: La arkeologia profesoro Henry „Indiana“ Jones la juna kune kun sia kolego Mac estas forkaptita de agantoj el la sovetunia sekreta servo KGB sub gvido de majoro Dovĉenko kaj de Irina Spalko.Li serĉu por ili en la usona armea sekreta zono Areo 51 keston kun la restaĵoj de kranio kun stranga formo, eventuale aparteninta al ekstertera vivaĵo. Dum la arkeologo provas eskapi kaj eviti, ke la sovetunianoj ricevas la keston, Mac montriĝas perfidulo sekrete kunlaboranta kun la sovetunianoj.
Hans Freudenthal
Biografio
Freudenthal venis el juda familio. Lia patro estis la katekisto Jozef Freudenthal kaj lia patrino Elsbeth Ehmann. Pro lia juda deveno li dum la dua mondmilito ne povis praktiki sian profesion, vivis pli aŭ malpi kaŝite kaj devis labori en Havelte je la neniam realigita plej granda flughaveno de Nederlando. Li edziĝis je la 20-a de julio 1932 en Amsterdamo kun Suzanna (Suus) Johanna Catherina Lutter. La geedzoj havis tri filojn (Jedidja, Matthijs kaj Thomas) kaj unu filinon (Mirjam).
Indiana Jones kaj la Reĝlando de la Kristala Kranio
Enhavo
Indiana Jones fuĝas de la KGB-anoj, kiuj sukcesis rabi la keston. Fuĝe li pasas atomboman testejon kaj nur kun apenaŭ kredebla bonŝanco pretervivas la testan eksplodon de atoma bombo en per plumbo sekurigita fridujo.
Pro suspektoj de la usona registaro, ke la arkeologo povus esti duobla spiono, oni forprenas de li la universitatan profesoran postenon. Sekve li decidas forlasi la urbon, sed la junulo Mutt Williams petas lin resti, ĉar malnova amiko de Indiana Jones, profesoro Oxley, senspure malaperis kun la patrino de Mutt: la junulo montras al Indiana Jones koditan leteron de Oxley, kun la patrino taskigis al Mutt transdoni al la arkeologo. En la letero temas pri "kristala kranio", pri kiu Jones kaj Oxley revis dum la komuna studa tempo. Nekonatuloj ĉasas la arkeologon kaj la junulon trans la universitata kampuso, por ricevi la misteran papereton, sed la duopo eskapas el la fuĝo. Kune la du flugas al la antikva urbo Nazca en Peruo, por sekvi la spurojn de la letero.
En Peruo la du vizitas la ĉelon de Oxley, en kiu li estis malliberigita pro freneziĝo. La profesoron mem ili ne trovas, sed el desegnaĵo sur la ĉela planko ili ricevas valorajn informojn, kie serĉi la kristalan kranion.
Hans Freudenthal
Biografio
Freudenthal vizitadis la gimnazion en sia naskiĝloko Luckenwalde, kie li montris grandan intereson por tiel ekzaktaj sciencoj kiel por lingvo, literaturo kaj poezio. Li studis ekde 1923 je la Universitato de Berlino, kie li en februaro 1930 ĉe Heinz Hopf doktoriĝis je disertacio titolita: "Über die Enden topologischer Räume und Gruppen". En 1927 Freudenthal konatiĝis kun L.E.J. Brouwer, kiu lekciis en Berlino. Je ties invito li iris en novembro 1930 al Amsterdamo kaj fariĝis kunlaboranto de Brouwer kaj jam baldaŭ lektoro. Intertempe li dum kelka tempo studis je la universitato Sorbonne en Parizo.
En 1937 li pruvis la suspensiotezon de Freudenthal. En 1943 Freudenthal estis sendita al laborkampadejo en la vilaĝo Havelte Nederlando, sed kun helpo de lia edzino (kiu, kiel nejudo, ne estis deportita) li eskapis en 1944 kaj sin kaŝis kun lia familio en okupita Amsterdamo. Baldaŭ post la milito en 1946 li fariĝis universitata profesoro por pura kaj aplikita matematiko je la regna Universitato Utrecht, li okupis tiun katedron ĝis sia emeritiĝo en 1975. Pliposte Freudenthal koncentriĝis, kune sub influo de sia edzino - kiu estis pedagogino kaj fondintino de la Jenaplaninstruado en Nederlando - je matematika didaktiko. Tio kondukis en 1971 al la fondo de la Instituut voor de Ontwikkeling van het Wiskunde Onderwijs (IOWO) (Instituto por la disvolviĝo de la matematiko-instruado). Ĉi tiu instituto estas ekspertizocentro por la kalkulo- kaj matematiko-instruado kaj faras esplorojn al ĉiuj aspektoj de tio. En 1991 oni alinomis ĝin al Freudenthal Instituut. La celo estas plibonigi kalkulo- kaj matematiko-instruadon je ĉiuj niveloj, speciale en la elementa, meza kaj metio-instruado.
Indiana Jones kaj la Reĝlando de la Kristala Kranio
Enhavo
En ruino de antikva inkaa konstruaĵo ili atakiĝas per grize kolorigitaj kaj per kranioj maskitaj indiĝenoj, sed fine ili trovas la kranion en la tombo de la hispana konkeristo Francisco de Orellana. Tamen la eksa kolego Mac persekutis ilin kaj Indiana Jones kun la junulo malliberiĝas fare de sovetuniaj soldatoj. En kampadejo en la amazona praarbaro en la nordoriento de Peruo Indiana Jones kaj Mutt renkontas la same malliberiĝintajn freneziĝintan profesoron Oxley kaj la patrinon de Mutt, Marion Ravenwood.
Post kiam Indiana Jones estas devigata spirite komuniki kun la kristala kranio kaj pro tiu testo mem preskaŭ freneziĝis, li sukcesas fuĝi kun Mutt, Marion kaj Oxley el la sovetunia kampadejo. Tamen ili rapide rekaptiĝas, ĉar Indy kaj Marion preskaŭdronas en fosaĵo de flosanta sablo. Pro timo de morto en tiu situacio, Marion konfesas al Indiana Jones ke li estas la patro de Mutt.
Ĉar la kristala kranio devas esti reportata al sia origina loko, legenda urbo el pura oro, la sovtunianoj kun siaj kaptitoj ekvojas tien tra la ĝangalo. Indiana konvinkiĝas, ke la perfida ekskolego Mac tamen estus je lia flanko, fine rekaptas la kontrolon kaj reliberiĝas: Komenciĝas batala vetveturo tra la praarbaro, kiun gajnas Indiana kaj siaj amikoj. Pli kaj pli Oxley remalfreneziĝas.
Hans Freudenthal
Biografio
Freudenthal estis universala klerulo, kiu havis vastan scion pri temoj ankaŭ ekster la matematiko. Inter aliaj li pristudis Sanskriton, estis kompetentulo pri literaturo kaj poezio kaj disvolvis universalan lingvon, Lincos, por la komunikado kun eblaj eksterteraj civilizacioj.
En 1951 li estis nomumita al membro de la Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen (KNAW) (Reĝa nederlanda akademio de sciencoj). Li ricevis honorajn doktorecojn de Universitato Humboldt en Berlino (1960), la Friedrich-Alexander Universität en Neurenberg (1972), de Vrije Universiteit en Bruselo (1974), York University en Toronto (1974) kaj la Universitato de Amsterdamo (1977). En 1984 li ricevis la premion Gouden Ganzenveer (Ora anserplumo).
Indiana Jones kaj la Reĝlando de la Kristala Kranio
Enhavo
Ili atingas la legendan urbon kaj malfermas la pordon al la templo, al kiu ili devas reporti la kranion. Tamen la sovetunianoj sekvas ilin, ĉar Mac malgraŭ ĉiuj asertoj plu estas duobla spiono je la flanko de la KGB kaj dumvoje dismetis elsendilojn, kiuj ebligis facilan persekuton. La sovetuniaj soldatoj reforprenas la kranion de Indiana, por mem reporti sin al sia loko. Nun ankaŭ la lasta el dek tri kristalaj skeletoj, kiuj en la templo sidas sur tronoj, rehavas sian kranion, kaj la kranioj liberigas sian forton. La estaĵoj, kiuj unuiĝas al unu vivaĵo, volas danke donaci ion al la homaro, kaj Irina deziras por si la tutan mondan sciaron, favore al la gvida rolo de la Sovetunio sur la tero. La templo komencas disfali, kaj Irina tro malfrue ekkonas ke ŝi ne povas elteni tioman informoamason. Ŝi petas la fremdajn estaĵojn ĉesi, sed jam tro malfruas kaj ŝi mortas en speco de flamo, kiu de interne voras ŝian korpon. La sovetuniaj soldatoj kaj ankaŭ Mac, kiun Indiana malgraŭ la ripeta perfido provas savi, mortas en la ruiniĝanta templo aŭ suprentiriĝas al ĉiela transportilo, kiu suprenŝvebas el la templo. Indiana kaj siaj amikoj sukcesas eskapi el la ruinoj kaj observas, kiel la Nifo malaperas, la ruinoj kaj la tuta valo kolapsas kaj inundiĝas. Ree hejme en Usono, Indiana reekhavas sian profesoran postenon en la univerisitato, Oxley daŭre restas malfreneza, kaj la filmo finiĝas per geedziĝa ceremonio de Indiana kaj Marion.
Publikigo
Kritikoj pri la filmo estis tre malsamopiniaj, sed la monda publiko evidente interesiĝis: Dum la unuaj kvin tagoj (ĵaŭdo ĝis lundo) da prezentoj en la kinejoj tutmonde, la filmo entute rezultigis vendatajn biletojn en valoro de 311 milionoj da usonaj dolaroj, el tio 151 milionojn en Usono kaj Kanado, kaj rezulte estas la dumstarte dua plej sukcesa kindeja filmo en Usono. Ĝis la 20-a de julio la filmo tutmonde rezultigis vendatajn biletojn en valoro de 742 milionoj da usonaj dolaroj.
Detalaj observantoj trovis plurajn, parte detalajn, enhavajn erarojn en la filmo, el kiuj la plej frapa konfuzaĵo estas mikso de la inkaa kulturo en Peruo kun la majaa en Meksiko.
Hans Freudenthal
Biografio
Hans Freudenthal mortis je 85-jaraĝo en la frua aŭtuno de 1990, sidante sur benko en parko en la urbo Utrecht, kie li matene ĉiam promenis.
Verkoj
Freudental verkis dudekon da libroj kaj pli ol cent artikolojn. Elektaĵo de verkoj:
Grandduklando Berg
Okazis reformoj en administrado, justico, ekonomio kaj sur la kamparo. La militistaro de la ŝtato batalis en diversaj militiroj dum la Napoleonaj Militoj. Ĉefurbo estis Duseldorfo, kie la iama jezuita monaĥejo kaj la guberniestra palaco ĉe Mühlenstraße servis kiel regantosidejo.
Laŭ la cirkonstancoj de la jaro 1808 Grandduklando Berg najbaris ĉirkaŭe kun la Imperio Francujo (Departemento Ruro, Departemento Rejno-Mozelo), Reĝlando Holando, Princlando Salm, Duklando Arenberg-Meppen, Reĝlando Vestfalio, Grandduklando Hesujo kaj Duklando Nassau. Ekde la jaro 1811, post la anekso de terenoj de Grandduklando Berg norde de la rivero Lipo fare de Francujo, tiu ĉi limiĝis en la nordo kun du tiel nomataj hansaj departementoj de Imperio Francujo, kun Departemento Lipo kaj Departemento Supra Ems.
En la lando ne povis evolui ia ajn landa aŭ eĉ nacia konsento resp. konscio. Je tio ne laste rolis, ke pro diversaj kaŭzoj nek la malsupra nobelaro nek la burĝaro aŭ plej malsupra socitavolo subtenis la sistemon. Ekigite de ekonomiaj krizoj kaj de la malkonsento kontraŭ rekrutigoj okazis en 1813 seriozaj ribeloj, kiujn sufokis napoleonaj trupoj. Post la ruiniĝo de la napoleona regado la plej multaj regionoj iris rezulte de la Viena Kongreso al Reĝlando Prusujo.
Renat Nelli
Renat NELLI (prononcu [reˈnat ˈnelːi]) (naskiĝis en 1896 en la sudfranca urbo Carcassonne, mortis en 1982 samloke) estis unu el la plej gravaj okcitanaj aŭtoroj de la 20a jarcento. Nelli aliĝis al la franca Rezista movado kontraŭ la Nazioj, kaj en 1945 li estis unu el la kunfondintoj de la Institut d'Estudis Occitans.
Li ankaŭ kunskribis la specialan artikolon en la revuo "Cahiers du Sud" pri la Genio de la Okcitanaj lingvo kaj kulturo, kaj la Mediteranea Viro (1943), en kiu la tri ĉefaj temoj de sia literatura misio elstaras : la eldono kaj traduko de mezepokaj okcitanaj poetoj; eldono de siaj propraj poemoj; kaj sia verkaro kiel kritikanto. La verkaro de Nello estas markita de volupto kaj sin inspiras per la mistikaj tradicioj de la Kataroj kaj trobadoroj. Li ankaŭ skribis la tekston de la sola okcitanlingva opero "Beatrís de Planissòlas". Renat Nelli nomiĝas en la franca René Nelli.
Thue et Mue
Thue et Mue estas nova franca situanta en departemento Calvados, regiono Normandio.
Petro Olivi
Petro Olivi aŭ Petro Johano Olivi aŭ okcitane Pèire de Joan-Oliu, naskiĝinta en Sérignan (Suda Francio), forpasinta en 1248 ĉirkaŭ en Narbonne la 14-an de marto de 1298, estis franca franciskano, predikisto kaj teologo, kaj estas konsiderata unu el la prapatroj de la franciskanaj spiritualoj.
Origino kaj teologia formiĝo
Naskiĝinte en Sérignan, en Langvedoko, Olivi trejune eniris konventon de la Minoraj Fratoj de Béziers kaj studis teologion en Parizo kie estis disĉiplo de Guillaume de la Mare, John Peckham kaj Mateo el Acquasparta kaj magistriĝis en 1270.
Bart Staes
Bart STAES (naskiĝis la en Izegem) estas flandra politikisto, do venas el la nederlandlingva parto de Belgio. Li membras en la Eŭropa Verda Partio kaj en ties nacia branĉo Groen!. Ekde la jaro 1999 kaj ankaŭ aktuale dum la oficperiodo 2004 ĝis 2009, Bart Staes estas membro de la Eŭropa Parlamento kaj apartenas al la parlamenta Frakcio de la Verduloj kaj Eŭropa Libera Alianco (Verduloj/ELA).
Petro Olivi
Origino kaj teologia formiĝo
Li adheris al Joakimaj tezoj kaj al Spiritualaj rigoraj inklinoj ĉestaj en la franciskana movado, altirante sur sin suspektojn pri herezo: en 1274 la Generalo de la Franciskanoj Petro Masci, estonta papo Nikolao la 4-a, lin devigis malrekoni iujn liajn opiniojn kaj en 1283 posteula genralo, Bonagracia el Bolonjo malpermesis liajn verkojn, post kiam komisiono de sep teologaj fratuloj de la Sorbono estis kondamnintaj ĉar heterodoksaj 34 liajn propoziciojn. Kun la leviĝos al genelado de Mateo el Acquasparta, kiu iam estis lia profesoro okazis revizio de juĝo pri liaj verkoj, kaj la sinsekva ĝenerala kapitolo konvokita en Montpellier por la 28-a de majo de 1287, aŭskultinte la memdefendon de Olivi, lin malligi el ĉiu cenzuro.
Oni ne pafas en Jamburg
Oni ne pafas en Jamburg estas romano originale esperantlingve verkita de Mikaelo Bronŝtejn. Ĝi aperis 132-paĝe ĉe Impeto el Moskvo en la jaro 1993.
Petro Olivi
Defendisto de la rigora malriĉeco ene de la franciskana ordeno
Petro Olivi estis kunlaborinta en la redakto de la bulea letero Exiit qui seminat (Eliris kiu semas) de papo Nikolao la 3-a (promulgita la 4-an de aŭgusto de 1279) en kiu oni asertis la absolutan malriĉecon de Kristo kaj de la apostoloj kaj la evangelian koheron de la kompleta malriĉeco de Franciskanoj, kaj ke licis kolekti nomon por la nutro de malsanuloj, la vestaĵoj, la konstruo de konventoj kaj la akiro de libroj. Per tiu letero estis ankaŭ establita la oficon de la zorganto, elektita de la oficoj de la papo, por la administrado de la bonaĵoj de la franciskanoj, kiuj nenimotive povis esti proprietuloj de la bonaĵoj kiujn ili uzas.
Oni ne pafas en Jamburg
Ĝi disvolviĝas en esperantista medio en Sovetio en la 1970aj jaroj, en urbo oficiale nomata Kingisepp, kies malnova nomo estis Jamburg.
Petro Olivi
Defendisto de la rigora malriĉeco ene de la franciskana ordeno
La problemo estigita de Petro Olivi komencis konturiĝi eksplicite en la ĝenerala kapitulo de Strasburgo de 1282. La kapitolo konfidis al sep teologoj de la Sorbono por ke estu ekzamenita la diskutata ortodoksio de la verkoj de Olivi. Tiu ekzameno albordiĝis al la kondamno de 34 olivaj propozicioj rilate la malriĉan uzon de la materiaj bonaĵoj: memorlibro kun longa listo de tiaj propozicioj estis sendita al ĉiuj konventoj de la ]]Provenco]], kaj en dokumento (Littera septem sigillorum =Letro de la sep sigloj) estas vortumitaj la propozicioj kiujn Olivi devis subskribi kiel malkonfeso. Olivi dekomence akceptis submetiĝi, ankaŭ se sekve asertos ke mem estis perfortita ĉar malpermisigita defendi siajn tezojn. La sinsekva ĝenerala kapitulo – konvokita kaj okazinta en Milano en 1285 - malpermesos al ĉiuj fratuloj de la Ordeno legi la verkojn de Olivi.
Inter 1287 kaj 1289 eli estis profesoro pri teologio ĉe la franciskana konvento de la Baziliko de Sankta Kruco en Florenco, kie li havis kiel stutento Ubertino el Casale kaj probable havis kelke da kontaktoj kun tre juna Dante Alighieri. Dateblas al tiu epoko la redakto de rimarkinda komento pri la Apokalipso de Johano, la Lectura super Apocalypsin (sekve difinita kiel Postilla), en kiu la inspiro de joakima estis evidenta: la historio de la Eklezio estas priskribita kiel ĉiamdaŭra lukto inter “korupto kaj spiriteco”, lukto kiu divolviĝas laŭlonge de diversaj epokoj sinsekve: la nuna estas tiu de la spirito
En 1289 al Olivi estis konfidita de Kronlando de Aragono la tasko de la edukado de la tri filoj de Karlo la 2-a de Anĵŭo, ostaĝoj ĝuste de Alfonso la 3-a de Aragono. La plejaĝa de la tri junuloj, kiuj estus redonitaj al la patro ne post sep jaroj, Ludoviko, probable subinflue de Olivi, decidis rezigni la unuenakitajn rajtojn kaj fariĝi franciskano.
Olivi rekonis la validecon de la rezigno de papo Celesteno la 5-a kaj do la efektivan aŭtoritaton de la decida kontraŭulo de spiritualaj fransciskanoj, nome de papo Bonifaco la 8-a. En 1289 Olivi estis translokigita al Montpellier, kie restadis ĝis lia morto, ĉiam engaĝiĝanta en la instruo pri teologio.
Ĉirkaŭ Olivi formiĝis rondoj de viroj kaj virinoj (beginaj) kiuj atingadis en la spiriteco de sia majstro vivkondutojn, precipe pri la manieron administri la monon. Olivi estis unu el la unuaj katolikaj mezepokaj intelektuloj alfrotantaj la temon de la mono kaj de intereza prunto (ĝis tiam kondamnita, almenaŭ formale, kiel uzuro.
Lia rezonado moviĝis ankaŭ ĉirkaŭ la temo de la franciskana malriĉeco: la buleoforma letero Exiit qui seminat estis solvinta (definitvmaniere, almenaŭ laŭŝajne), la problemon de la proprieto de la bonaĵoj de franciskanoj, deklarante ke ĉiuj bonaĵoj de la Ordeno apartenas al la Apostola Seĝo kiu pri ili allasas la uzon al la fratuloj; aŭ, laŭ Petro Olivi, estis solvita la vera problemo: nome estas asertata prefere la malriĉa uzo de la bonaĵoj posedataj ol la problemo de la modaleco de la posedo.
La morto de Petro Olivi kaj la persekutoj kontraŭ spiritualaj ideoj
Olivi mortis la 14-an de marto 1298 kaj lia tombo baldaŭ fariĝis celo de pilgrimoj kaj loko de en kiu, laŭ onidiroj, okazadis mirakloj. Liaj verkoj komencis cirkuli ankaŭ per tradukoj al vulgaraj lingvoj, spite de la kontraŭeco de la ĝeneralaj kapittuloj kiuj ordonis ke ili estu bruligitaj. La 6-an de majo 1312 la ekumena Koncilio de Vieno promulgis dekreton Fidei Catholicae Fundamentum, en kiu estis ekzamenataj la teologiaj tezoj de Olivi: estis reasertata la kutima katolika tradicio pri la Dia esenco, la animo kiel dormo de la korpo kaj pri la efikoj de la bapto de infanoj, sed ne estiĝis ekplicita kondamno kontraŭ Olivi. Tia kondamno alvenis male kun la papo Johano la 22-a (1316-1334), kiam Olivi jam fariĝis unu el precipaj aŭtoritatoj al kiu referencis la franciskanoj (defendantoj de la absoluta malriĉeco de Kristo en la disputo kontraŭ la Dominikanoj sed ankaŭ subtenantoj de la imperiestro Ludoviko la Bavaro opone al la papado. La tombo de Olivi estis detruita en 1318 ordone de la papo mem, liaj korpaj restaĵoj disperditaj kaj diversaj frazoj de la Lectura super Apocalypsim estis kondamnitaj kiel herezaj denove en 1326.
Olivi en la katolika moderna historiografio
la prezento de Olivi estis objekto de inerpretoj diverĝas kaj ofte eĉ kontrastaj inter si. laaŭlonge de jarcentoj. Historiisto de kristanismo Ignaz von Döllinger, oponanto de la dogmo de la neeraripovo de la papo asertis ke laŭ Olivi «la Eklezio kiu ekzistas hodiaŭ (tiam), nome la Roma Eklezio, estas “karna kaj estos progresive detruita, por ke progresive estu konstruita la Eklezio spirita». Laŭ la franca kontraŭkristana historiisto Ernest Renan, Petro Olivi estis «religiulo freneza [...] laŭ kiu tiu Eklezio kutime dirata universala, katolika kaj batalanta, estas la malpura Babilono». Laŭ teologo Henri de Lubac, male, (kun pli granda kohero kun la tekstoj de Olivi alventaj ĝis nin kaj kun evidenta zorgo savi Olivin el akuzo pri jokamismo) al la franciskano «oni ŝuldas la unuan specifan traktadon pri la neeraripovo de la papo [...] ortodoksie perfektan. [Olivi] neniam ofertis argumentojn al la akuzantoj de la hierarkia Eklezio kaj [...] li estis persone laŭlonge de la tuta vivo modelo de obeo».
La filozofio de Aristotelo en la penso de Olivi
Tiu opono en Olivi inspiriĝas el tri fundamentaj konsideroj: unualoke pro la malsama konsidero kiun paganismo prezentas pri la vivo kaj realo de la mondo fronte al kristana Revelacio; dualoke pro la ekscesa aŭtoritato atribuata al Aristotelo en la universitatoj de lia epoko, kaj trialoke pro la gravaj eraroj kiujn Olivi opinias entenatajn en la filozofia spekulativeco de Aristotelo.
En Olivi necesas distingi antaŭĉio aristotelismon kiel specifan momenton de ĝenerala vizio pri la vivo kaj realo: li estas kontraŭaristotela ĉar aristotelismo signifas mankon de la kristana revelacio, transdonon de vizio pri la mondo sen la substrato kaj viva rilato kun la vero kiu transcendas la naturajn fortojn de la homa intelekto: tia aristotelismo estis ĉifro de monduma scienco opone al la saĝo kristana kaj opone al la graco. Olivi ne rifuzas apriore ĉiujn spekulativaĵojn de la pagana filozofio, sed kiam oni allasas ke tiuj filozofoj ne instruas erarojn, aŭ ke iliaj doktrinoj havas la "guston" de la evangelia vero, li malkaŝe denuncas kaj batalas tiujn eraron kaj doktrinon por ke disĉiploj malmulte ruzaj kaj sagacaj ne trafiĝus viktimoj. Alia aspekto de Oliva antaŭaristotelismo estas tiu kontraŭ la ekscesa konfido en la filozofo kiu per tiu eksceso transdonas nekristanajn vidpuntojn: allasiĝi al tiu fascino altiras al la mito. Ĉi tie intervenas la homa temperamento de Olivi kiu parolas pli per percepto ol per konceptoj.
Sed estas precipe aristotelismo strikte doktrina, ne nur kiel ĝenerala spirita sinteno kontraŭ la sintrudemo de la pagana filozofio aŭ kiel persona kaj psikologia reago kontraŭ la ekscesoj de aŭtoritato atribuita al Aristotelo, sed kiel “teoretika” kaj sistema pozicio, kiu investas deteminitajn principojn sur kiuj sin fondas kaj disvolviĝas determinita vizio de la realo, kaj kiu de tiuj principoj denuncas la nekoniston kaj la senefikon, oponante aliajn principojn opiniatajn pli validajn kaj taŭgajn por garantii, kune kun la postuloj de la racio, tiujn eminentajn kaj nebremseblajn de la kredo.
Bibliografio
''Généalogies du sujet. De saint Anselme à Malebranche''. Paris : Vrin, 2007. 43-54.
San Rocco
San Rocco estas la itallingva formo de Sankta Roĥo.
Geografia nomo
Ĝi estas la nomo de la sekvantaj lokoj:
72827 Maxaub
72827 Maxaub estas tre malgranda, treege hela asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la de la hispana amatora astronomo Rafael Ferrando elde la Observatorio Pla d'Arguines en Algimia de Alfara (Valencio, Hispanio).
Nomo
Ĝi estis nomita en memoro de la hispana verkisto Max Aub (1903–1972), naskiĝinta en Parizo kaj studinta en Hispanio, kie la civila milito inspiris lian faman trilogion Campo cerrado ("Fermita kampo", 1943), Campo de sangre ("Sanga kampo", 1945) kaj Campo abierto ("Malfermita kampo", 1951) skribita dum lia ekzilo de tridek jaroj en Meksiko.
De Gentenaar
De Gentenaar estas nederlandlingva flandra gazeto kiun same kiel De Standaard kaj Het Volk eldonas la Vlaamse Uitgeversmaatschappij. Temas pri populara gazeto kiu multe informas pri la regionoj kaj pri sporto. Ĝi ekzistas jam de la jaro 1878.
Antaŭ kelkaj jaroj la Vlaamse Uitgeversmaatschappij decidis kunigi la redakciojn de De Gentenaar kaj Het Nieuwsblad. Estas apenaŭ diferencoj inter la eldonoj, krom eble dum la Gentaj Festoj, kiam oni multe raportas en ĝi pri la loka Genta stratfestivalo.
La ĉiutaga vendo atingas (kune kun Het Nieuwsblad) laŭ la CIM proksimume 200.000 ekzempleroj.
Loudéac (stacidomo)
Loudéac estas franca varstacidomo sur linio -, situanta en  Loudéac, en departemento Côtes-d'Armor, regiono.
Temas pri stacidomo de Société nationale des chemins de fer français (SNCF) priservata de aŭtoĉaroj.
Ĝi situas ĉe kilometra punkto (PK) de la linio Saint-Brieuc - Pontivy (475000).
3023 Heard
3023 Heard estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la usona astronomo Edward L. G. Bowell elde la Stacio Anderson Mesa de la observatorio Lowell apud Flagstaff (Arizono, Usono).
Nomo
Ĝia nomo honoras la kanadan astronomon John Frederick Heard (1907–1976).
Johana la 1-a (Navaro)
Johana la 1-a estis filino de Henriko la 1-a, reĝo de Navaro, kaj de Blanka de Artezo de kapetida deveno.
Ŝi edziniĝis en 1284 kun la kronprinco de Francio Filipo la 4-a kiu pro tio iĝis reĝo de Navaro, ĝis la morto de Johana la 1-a, sub la nomo de Filipo la 1-a. Tiu lasta estis ankaŭ reĝo de Francio de 1285 ĝis sia morto en 1314.
Kvankam ŝi estis edzigita, ŝi regis mem siajn posedaĵojn.
Ŝi estis la patrino de reĝoj :
Ŝi estis ankaŭ la patrino de Izabela de Francio kiu edziniĝis kun la reĝo de Anglio Eduardo la 2-a
Péter Ákos Bod
Péter Ákos BOD [Akoŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo Bod Péter Ákos estas hungara ekonomikisto kaj profesoro, kiu laboris kiel politikisto, ministro, parlamentano kaj estro de la Nacia Banko.
Péter Ákos Bod  naskiĝis la  1951 en Szigetvár.
Biografio
Pri fruaj vivoj de Péter Ákos Bod nun mankas informoj. En 1989 li partoprenis en politika movado por fari finon de la socialismo. Li estis parlamenta deputito en la jaroj 1990 kaj 1991, samtempe ministro pri industrio kaj komerco, poste li estis estro de Hungara Nacia Banko ĝis 1994. En la sekvaj jaroj li paŝo post paŝo forlasis la politikon, sed li ricevis ekonomiajn postenojn eĉ eksterlande. Li instruas en Universitato Corvinus de Budapeŝto. En 2011 li ricevis premion.
Ferran Sunyer i Balaguer
Ferran SUNYER i Balaguer (naskiĝis en 1912 en Figueres, mortis en Barcelono) estis memlerninta matematikisto kiu laboris en Katalunio ekde la malfruaj 1930-aj jaroj ĝis sia morto. Lia kontribuo al la ekzaktaj sciencoj estis tre grava kaj lia laboro ricevis aknoskon de la katalunaj kaj hispanaj institucioj — kiuj premiis lin en pluraj okazoj — kaj de la internacia matematika komunumo.
Ferran Sunyer naskiĝis kun severa atrofio de la nerva sistemo kiu neebligis al li viziti lernejon kaj devigis lin uzi ĉiajn helpajn rimedojn por fari la plej bazajn aktivecojn kaj li ĉiam devis moviĝi per rulseĝo. Tiu severa fizika handikapo devigis lin dependi de sia patrino, Àngela Balaguer, ĉar lia patro mortis kiam li estis 2-jara. Poste liaj kuzinoj Maria kaj Maria dels Àngels Carbona prizorgis lin ĝis lia morto. Li vivis inter Barcelono kaj Vilajoan (municipo de Garrigàs, Alt Empordà).
Ferran Sunyer publikigis pli ol 30 esplor-artikolojn ĉefe en hispanaj, francaj kaj usonaj revuoj. Li estis premiita per diversaj premioj de "Real Academia de Ciencias Exactas, Físicas y Naturales" de Madrido, de "Institut d'Estudis Catalans" kaj de "Consejo Superior de Investigaciones Científicas", inter kiuj la "Premio Francisco Franco de las Ciencias" de 1955. Ekde 1957, malgraŭ fizikaj limigoj, li ĉeestis kiel gasto en diversaj internaciaj kongresoj.
Lia handikapo tre limigis liajn profesiajn eblecojn. Li devis fari multajn paŝojn por reguligi sian situacion malgraŭ lia agnoskita akademia valoro en la kampo de matematikoj ĉar li ne havis la titolojn de abituriento aŭ diplomiĝinto. Helpis lin kelkaj kolegoj kiel Josep Teixidor i Batlle. Fine li sukcesis fariĝi kunlaboranto kaj poste esploristo de "Consejo Superior de Investigaciones Científicas" (CSIC) kaj li laboris dum jaroj en kontrakto kun "Office of Naval Research" (ONR) de la Ministerio pri la Mararmeo de Usono. En tempo de grandaj restriktoj kaj izolado en Hispanio, Ferran Sunyer estis sendube unu el la plej renomaj matematikistoj eksterlande.
Ferran Sunyer estas ekzemplo de supero kaj de lukto kontraŭ la plej grandaj malhelpoj kaj de inteligento metita al servo de la scienco kaj de la internacia scienca komunumo. Kaj lia familio - kiu ne domaĝis la penon por certigi ke li povu efektivigi la esploron - tio estas la valoroj de familia solidareco: ĉar li neniam povis skribi, ĉiujn artikolojn de matematiko, kun tre specifa lingvaĵo kaj komplikaj formuloj, li diktis al sia patrino aŭ al siaj kuzinoj, kiuj entreprenis surpaperigi ilin.
Post lia morto, lia familio (liaj kuzinoj) kreis fondaĵon kiu, interalie, atribuas premion al matematika laboro kaj ankaŭ stipendiojn. Nuntempe, la fondaĵo dependas de "Institut d'Estudis Catalans".
Nema
Nema aŭ Néma povas esti:
Ferran Sunyer i Balaguer
Estis produktita dokumenta filmo (Ferran Sunyer i Balaguer, Història d’un exili interior, direktoro: Amparo Solís, jaro 2012, Benecé Produccions i Televisió de Catalunya) pri la Personeco de Ferran Sunyer.
Nema
NEMA povas esti:
Nigrapiedulo
Nigra-piedo (laŭlitere) kaj pli esperante Nigrapiedulo estas transskribo de franca esprimo pied-noir, kiu aplikiĝas al Francoj iam vivintaj en Alĝerio antaŭ ties sendependiĝo disde Francio en 1962. Tiuj Francoj (ĉu denaskaj, ĉu asimilitaj) devis rifuĝi al la Patrujo aŭ ekziliĝi eksterlanden.
Deveno
La deveno de tiu termino estas disputata. Oni ĝenerale konsideras, ke ĝi aperis en la 1950-aj jaroj, tamen ĝi ĉefe disvastiĝis depost 1962 por nomi Alĝeri-devenajn francajn rifuĝintojn. La termino en si mem estas familiara, kaj adoptita de la interesatoj, kio montras, ke ĝi ne estas pejorativa.
Koncerne ĝian signifon, la plej vaste akceptita klarigo estas, ke Francoj marŝis per nigraj ŝuoj, dum Araboj marŝis per sandaloj.
Identeco
Nigrapieduloj formis vastan diasporon de ĉirkaŭ unu miliono da homoj. Kvankam ili bone adaptiĝis al sia nova lando, restis ĉe ili nostalgio pri la pasinto kaj ili ankoraŭ sopiris al la forlasita lando, sen espero reveni tien. Pro tio, kreiĝis specifaj asocioj kaj revuoj. En la kultura vivo, tio tradukiĝis per literaturo kaj kino. La publiko, interalie publicistoj ofte asocias ilin al sia tradicia kuir-arto kiel kuskuso. Ankaŭ karakterizas ilin specifa akĉento, uzata de humuristoj.
Johann Möhling
Johann Möhling, laŭ hungarlingve kutima nomordo Möhling János estis hungarlandana akademia instruisto, inĝeniero.
Johann Möhling naskiĝis en 1760, la ceteraj informoj mankas.
Biografio
Johann Möhling alvenis el Ĉeĥio (pri la nacieco mankas informoj), li lernis en Bergakademie ekde 1782. Post siaj studoj li estis inĝeniero en minejo de Pjerg. En 1798 li ekinstruis en la Bergakademie. Li ne nur instruis, sed li okupiĝis pri socialaj problemoj de la ministoj. Li ŝatis ankaŭ pentradi, li postlasis en Selmecbánya 4 pentraĵojn. Ekde 1805 li ricevis altajn postenojn en Leoben.
Rocca Santa Maria
Rocca Santa Maria estas komunumo de Italio.
Feleac
Feleac [feljuak] (Fellak, Fellak, Falk, Felk) estas vilaĝo en Rumanio okcident-sudokcidente de Bistriţa. Administre ĝi apartenas al Nuşeni.
Loĝantaro
En 1910 ĝi havis 645 loĝantojn (rumanoj, hungaroj); en 1992 447 (rumanoj, ĉ. 4% hungaroj).
Historio
Ĝia unua mencio skribe estas en 1310. Ĝis 1919 kaj inter 1940 kaj 1944 Fellak apartenis al Hungario, (Szolnok-Doboka).