cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Los Angeles Daily News
Los Angeles Daily News estas la dua plej grand-cirkulanta ĉiutaga gazeto de Los-Anĝeleso, Kalifornio. Ĝi estas la flagŝipo de la Los Angeles Newspaper Group, branĉo de Koloradi-baza MediaNews Group.
La oficejoj de Daily News estas en Woodland Hills, California, kaj multo el la informaro celas legantojn en la Valo San Fernando en Los Angeles. Ties historioj tendencas fokusigixi al temoj pri la valaj negocoj, edukado kaj krimoj.
La nuna eldonisto estas Michael Anastasi.
Danišovce
Danišovce, hungare Dénesfalva [dEneŝfalva], germane Densdorf estas malgranda vilaĝeto kaj municipo en Slovakio.
Geografio
Danišovce situas laŭ traira flankovojo. Spišská Nová Ves troviĝas je 4 km-oj.
Historio
La unua mencio okazis pri la paroĥo en 1204, poste pri la vilaĝo en 1317 en latina formo "villa Dionisii". La germana formo "Dennsdorff" aperis en 1565. En 1796 la tutlanda geografia libro taksis la lokon unuaklasa. Ĝis 1883 la oficiala hungara loknomo estis Danisócz, poste ĝi ricevis hungaran nomon pro la hungariga politiko. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Dénesfalva 205 homoj, (plejparte slovakoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Szepes (reĝa departemento), al distrikto de Igló, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 vivis en Danišovce 357 homoj, (escepte unun ĉiuj slovakoj).
Nepento
Nepento (science Nepenthes), populare konata kiel tropikaj karnovoraj plantoj aŭ simitasoj, estas genro de karnovoraj plantoj en la monotipa familio Nepentacoj. La genro enhavas ĉirkaŭ 150 speciojn, kaj nombrajn naturajn kaj multjan kultivitajn hibridojn. Ili estas ĉefe liano-formantaj plantoj de malnvomondaj tropikoj, el Suda Ĉinio, Indonezio, Malajzio kaj Filipinoj; okcidente al Madagaskaro (du specioj) kaj al Sejŝeloj (unu); suden al Aŭstralio (tri) kaj Nov-Kaledonio (unu); kaj norden al Barato (unu) kaj Srilanko (unu). Plej granda diverseco estas ĉe Borneo, Sumatro, kaj Filipinoj, kun multaj endemiaj specioj. Multaj estas plantoj de varmaj, humidaj, malaltaj areoj, sed majoritato estas tropikaj montararbaraj plantoj, kiuj ricevas varmajn tagojn sed ankaŭ malvarmon, humidajn noktojn la tutan jaron. Kelkaj estas konsiderataj tropikaj alpaj, kun malvarmaj tagoj kaj noktoj preskaŭ frostaj. La nomo "simi-tasoj" aludas al la fakto ke oni observis simiojn dum ili trinkis pluvakvon el tiuj plantoj.
Gentil (Suda Rio-Grando)
Gentil estas municipo en la subŝtato Suda Rio-Grando de Brazilo. Ĝi situas en la mezoregiono Nordokcidento de Rio-Grando (portugale Noroeste Rio-grandense), kaj apartenas al la mikroregiono Passo Fundo. Laŭ la stato de en la municipo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km² - en 2010 estis 1 677 loĝantoj.
Socialismo aŭ barbareco
Socialismo aŭ barbareco estis marksisma grupo fondita en 1948 en Parizo de la greko Cornelius Castoriadis kaj de la franco Claude Lefort, post eksmembriĝo el la Internaciista Komunista Partio (tiama franca trockiista partio).
Per la samnoma revuo, la membroj de Socialismo aŭ barbareco disvolvis kritikon, laŭ kiu ambaŭ kampoj okcidenta kaj socialista estas subprememaj kaj forviŝendaj. Iliaj ideoj ligeblas al la maldekstraj tendencoj de la konsilikomunismo, kiuj postulas revolucion fare de laboristaj konsilioj senhierarkiaj, kaj elektantaj delegitojn ĉiumomente eksigeblajn.
Socialismo aŭ barbareco mem dissolviĝis en 1966. La ideologia influo de la grupo, unue marĝena, fariĝis pli grava dum la periodo sekvanta la ribelojn de 1968.
Volgo
Volgo (antikva nomo Ra, en la mezepoko Itil, ruse: Волга, tatare: Идел, ĉuvaŝe: Атӑл, montmarie Йыл, ebenmarie Юл) estas rivero en Rusio, la plej granda en Eŭropo. Ĝia longeco - 3530 km, areo de baseno - 1.361.000 km2. Volgo komenciĝas sur la Valdaja Altaĵo kaj enfluas la Kaspian maron ĉe ĝia nordokcidenta bordo.
Dum la 20-a jarcento ĉe Volgo aperis multaj akvobaraĵoj, lokaj setlejoj estas forigitaj kaj granda parto de Volgo ŝanĝiĝis al ĉeno da artefaritaj baraĵlagoj.
La ĉefaj urboj kiuj troviĝas laŭ la rivero estas Tver, Jaroslavl, Niĵnij Novgorod, Ĉeboksari, Kazan, Uljanovsk, Samara, Saratov, Volgogrado kaj Astraĥano. Kvar el ili (Niĵnij Novgorod, Kazan, Samara, Volgogrado) estas milionurboj. La regionon laŭ kiu fluas Volgo oni nomas Volgia regiono, aŭ Volgio.
Deveno de la nomo
Rusa nomo Volga (Волга) devenas de la praslava *vòlga "humideco, malsekeco". Similaj vortoj restis ĝis nun en multaj slavaj lingvoj (влага vlaga, bolgare: влага vlaga, волога vológa, ktp — ĉiuj signifas "humideco").
En mezepoko oni nomis ĝin Itil ("rivero"). Tiu nomo estas uzata en nunaj tjurkaj lingvoj, ekzemple tatara, ĉuvaŝa, baŝkira kaj aliaj. Tjurkaj popoloj opiniis, ke la komenco de Itil estas nuna rivero Kama.
Historio
Supozeble la unua mencio pri Volgo troveblas en verkoj de helena historiisto Herodoto (la 5-a jarcento a.K.), en rakonto pri kampanjo de persa reĝo Dario la 1-a kontraŭ skitoj. Herodoto skribis, ke Dario, pelante skitojn trans la riveron Tanais (nuntempe Don), haltis ĉe la rivero Oar. Tiun riveron Oar oni kutime identigas kun Volgo, kvankam Herodoto skribis ankaŭ, ke Oar enfluas Meotidon (nuna Azova maro).
Kelkaj esploristoj vidas Volgon en rivero, pri kiu skribis Diodoro Sicilia (ĉ. 90—30 jaroj a.K.): "Komence ili [skitoj] loĝis en tre malgranda kvanto ĉe la rivero Araks kaj estis malestimataj pro sia malgloro. Sed jam en antikva tempo, sub gvido de sia militema kaj strategie pensanta reĝo, ili akiris landon en montaro ĝis Kaŭkazo, kaj en ĉebordaj malaltaĵoj de la Oceano kaj Meotida lago — ankaŭ la ceterajn regionojn ĝis la rivero Tanais." Baze de tiuj informoj oni penas identigi Araks de Diodoro kun Volgo.
En skribaj romiaj fontoj de la 2-a — 4-a jarcentoj Volgo estas nomata Ra, en arabaj fontoj de la 9-a jarcento — Atel. En la plej frua malnovrusa kroniko Rakonto pri la pasintaj jaroj estas skribita: "El tiu Volokova arbaro (nuntempe Valdaja Altaĵo) fluos Volgo orienten kaj enfluos... maron Ĥvalisan (nuna Kaspia maro)".
Geografia situo de Volgo kaj ĝiaj grandaj alfluantoj estis kialo de tio, ke al la 8-a jarcento ĝi jam havis gravan signifon kiel komerca vojo inter Oriento kaj Okcidento. Ĝuste laŭ la Volgia vojo amase venis araba arĝento al skandinaviaj landoj. El Araba kaliflando oni veturigis ŝtofojn, metalojn, el slavaj landoj — sklavojn, felojn, vakson, mielon. En la 9-a — 10-a jarcentoj centroj de la komerco estis ĥazara Itilo ĉe la riverfino, bolgara Bulgar en Meza Volgio, rusaj Rostov, Suzdal, Murom en Supra Volgio. Ekde la 11-a jarcento la komerco malaktiviĝis, kaj en la 13-a jarcento mongola invado rompis komercajn ligojn, krom ĉe Supra Volgio, kie aktivan rolon ludis Velikij Novgorod, Tver kaj aliaj grandaj urboj de Vladimira Rusio.
Ekde la 15-a jarcento signifo de la komerca vojo releviĝis, kreskis rolo de urboj Kazan, Niĵnij Novgorod, Astraĥano. Kiam Ivano la Terura meze de la 16-a jarcento konkeris kazanan kaj astraĥanan ĥanlandon, la tuta Volga rivera sistemo unuiĝis sub rusia regado, kio helpis al disfloro de volgia komerco en la 17-a jarcento. Aperis novaj grandaj urboj — Samara, Saratov, Caricin, pli gravan rolon ludis Jaroslavl, Kostroma, Niĵnij Novgorod, Simbirsk. Grandaj ŝipkaravanoj (ĝis 500 ŝipoj) navigis laŭ Volgo.
En la 18-a jarcento ĉefaj komercaj vojoj moviĝis al Okcidento, kaj ekonomia kresko de Malsupra Volgio estis malrapida pro maldensa loĝantaro kaj invadoj de nomadoj. Baseno de Volgo dum la 17-a — 18-a jarcentoj estis ĉefa agadloko de ribelantaj kamparanoj kaj kozakoj dum popolaj ribeloj sub gvido de Stepan Razin kaj Emeljan Pugaĉov.
28171 Diannahu
28171 Diannahu estas asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la de la teamo de la astronomia kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Volgo
Historio
Evoluo de la Rusia enlanda milito (1917—1922) estis multe ligita kun la fakto, ke en 1918 en kelkaj volgiaj urboj establiĝis regado de Komitato de Rusia Konstitucia Asembleo. Kiam la bolŝevikoj regajnis la potencon en Volgio, tio estis grava decidiga evento de la milito, ĉar kontrolo pri Volgo permesis atingi grenajn rezervojn kaj nafton el Bakuo. Gravan rolon en la milito ludis batalo ĉe Caricin, en kiu partoprenis Josif Stalin. Poste tio estis preteksto por alinomi Caricin al Stalingrad (nuntempe Volgograd).
28171 Diannahu
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de Dianna Hu, "Plej bona en sia Kategorio" kaj gajnintino de la unua rango en la Intel International Science and Engineering Fair de 2011 pro ŝia projekto pri biokemio. Ŝi estis lernantino ĉe la Half Hollow Hills High School West de Dix Hills (Nov-Jorkio, Usono).
Volgo
Historio
Dum socialisma periodo, pro industriiĝo de la tuta lando, signifo de la Volgia vojo kreskis. Ekde la fino de la 1930-aj jaroj Volgo estas uzata ankaŭ kiel fonto de hidroelektro. Dum la Granda patriota milito (1941—1945) apud Volgo okazis grandega Batalo ĉe Stalingrado. En la postmilita tempo ekonomia rolo de Volgo eĉ pli kreskis, precipe post konstruo de Volgo-Kama kaskado de hidroelektraj centraloj.
Fizika geografio
La akvokolekta areo de Volgo ampleksas km2, kio egalas proksimume al triono de la tuta areo de la eŭropa parto de Rusio. Temas pri ampleksa ebenaĵo kie mankas altaj montoj, sed abundas montetoj. La lasta parto de la volga fluo trairas la submarnivelajn ebenaĵojn ĉirkaŭantajn la Kaspian Maron (Volgo-delto en la Astraĥana provinco). Volgo estas la plej granda rivero en senelfluaj basenoj de la mondo.
La supra Volgo ekde sia komenco ĝis Niĵnij Novgorod kaj Kazan apartenas al la arbara zono, meza Volgo ĝis Samara kaj Saratov — al arbarostepa zono, malsupra Volgo ĝis Volgograd — al stepa zono, la plej malsupra parto — al duon-dezerto.
En Volgo vivas 76 specioj da fiŝoj. La plej granda fiŝo en Volgo estas huzo (ĝis 4 metroj).
Volgo estas forte malpurigita rivero. Plej grandaj fontoj de poluado estas urboj (Jaroslavl, Niĵnij Novgorod, Kazan, Saratov, Samara ktp.) kaj alfluantoj (Okao, Kama).
Fonto
La fonto situas apud vilaĝo Volgoverĥovje en distrikto Ostaŝkov de Tverja provinco (altaĵo 228 m super marnivelo). En la eta marĉo troviĝas kelkaj akvofontoj, el kiuj unu kutime estas konsiderata fonto de Volgo. Profundeco de Volgo tie estas 0,3 m. La fonto estas turisma objekto, lokoj ĉirkaŭ ĝi apartenas al naturprotektejo.
Dum unuaj kilometroj Volgo trafluas kelkajn lagetojn kaj poste lagon Sterĵ, kiu estas parto de la akvorezervujo Verĥnevolĵskoje.
Supra Volgio
Proksime al la fonto apud Seliger ekzistas kelkaj lagoj (lago Volgo, lago Peno kaj aliaj). La unua urbo ĉe Volgo laŭ ĝia fluo estas Rĵev.
Gravaj urboj de Supra Volgio: Rĵev (Tverja provinco), Tverj (Tverja provinco), Konakovo (Tverja provinco), Dubna (Moskva provinco), Kimri (Moskva provinco), Kalazin (Tverja provinco), Ugliĉ (Jaroslavla provinco), Ribinsk (Jaroslavla provinco), Jaroslavl (Jaroslavla provinco), Kostroma (Kostroma provinco), Plos (Ivanova provinco), Kineŝma (Ivanova provinco), Balaĥna (Niĵnij-Novgoroda provinco).
Alfluantoj: Seliĵarovka, Tverca, Mologa, Ŝeksna, Kotorosl, Unĵa kaj aliaj.
Meza Volgio
Post enfluejo de Okao en Niĵnij-Novgorod Volgo plivastiĝas duoble. Ĝi fluas laŭ norda rando de Ĉevolga Altaĵo. Dekstra bordo de la rivero estas alta, la maldekstra - malsupra. Apud Ĉeboksari estas konstruita Ĉeboksara hidroelektra centralo, antaŭ kies digo troviĝas Ĉeboksara Rezervujo. Ĝis Kazan Volgo fluas orienten, poste turniĝas al sudo.
Gravaj urboj de Meza Volgio: Niĵnij Novgorod, Liskovo (Niĵnij-Novgoroda provinco); Ĉeboksari, Novoĉeboksarsk, Mariinskij Posad (Ĉuvaŝio); Kozjmodemjansk, Zvenigovo, Volĵsk (Mariio); Zelenodolsk, Kazan (Tatario).
Alfluantoj: Okao, Sura, Vetluga, Svijaga kaj aliaj.
Ĉevolga Altaĵo (ruse: Приволжская возвышенность) estas parto de Orienteŭropa ebenaĵo, situanta sur la okcidenta bordo de Volgo ekde Niĵnij Novgorod norde ĝis Volgogrado sude.
Malsupra Volgio
Ĉe la enfluejo de la rivero Kama Volgo ŝanĝas sian direkton kaj fluas al sudo, laŭ orienta rando de Ĉevolga Altaĵo, tra kelkaj akvorezervujoj.
La unua estas Kujbiŝeva Rezervujo, la plej granda akvorezervujo de Volgo kaj tria en la mondo laŭ la areo. Ties longo estas pli ol 500 kilometroj, plej granda larĝo (ĉe enfluo de Kama) – 35–40 kilometroj. La digo de hidroelektra centralo Ĵiguli, kiu finas Kujbiŝevan rezervujon, situas apud urbo Toljatti. La rezervujo tre malfacilas por ŝipa navigado pro ĝia grandeco kaj altaj ondoj. La tie okazis katastrofo: dronis la pasaĝera dizelŝipo "Bulgario".
Apud urbo Samara Volgo ĉirkaŭfluas montaron Ĵiguli, formante riverkurbaĵon Samarskaja Luka.
Poste Volgo fluas sud-okcidenten tra Saratova Rezervujo kaj Volgograda Rezervujo, apud Volgogrado turniĝante al sud-oriento laŭ direkto al sia elfluejo al Kaspia maro. Malsupra Volgo havas nur kelkajn relative malgrandajn alfluantojn.
Je 21 kilometroj antaŭ Volgogrado de Volgo defluas maldekstra branĉo Aĥtuba, kiu fluas pli ol 500 kilometrojn paralele al la ĉefa riverujo. Vasta spaco inter Volgo kaj Aĥtuba, distranĉita per multaj malnovaj fluejoj kaj meandroj, nomiĝas Volgo-Aĥtuba apudriverejo. Larĝo de akva surfaco dum altakvoj antaŭe atingis ĉi tie 20–30 kilometrojn.
Proksime al la maro Volgo dividiĝas je amaso da trafluejoj de la fama Volgo-delto. Unu el riverbranĉoj – Kigaĉ – fluas laŭ teritorio de Kazaĥio. Strategia akvedukto Volgo–Mangiŝlak komenciĝas de ĝi kaj provizas dolĉan akvon al kelkaj distriktoj de provinco Mangistau de Kazaĥio.
Dum antaŭaj epokoj Volgo-delto ŝanĝadis sian lokon. En la 2-a jarcento komenciĝis ŝrumpo de arida zono, kun maksimumo en la 3-a jarcento. Dum tiu periodo Kaspia maro leviĝis ĝis nivelo minus 33–32 metroj. Volgo portadis tiom multe da akvo, kiom tiutempa riverujo ne povis elteni, kaj aperis nuna delto. Suden la delto etendiĝis preskaŭ ĝis la duoninsulo Buzaĉi (norde de Mangistau).
Biogeografie la Volgo-delto estas unu el la 53 dolĉakvo-unuoj de la Tutmondaj 200. Ĝi troviĝas en la Eŭropa-siberia ekoprovinco de la Palearkta ekozono. Tiuj unuoj estas nombro da ekoregionoj elektitaj far la Monda Natur-Fonduso (WWF) kaj la Nacia Geografia Societo pro sia graveco pri la naturprotekto.
Gravaj urboj de Malsupra Volgio: Uljanovsk, Sengilej (Uljanovska provinco); Toljatti, Ĵigulovsk, Samara, Sizranj (Samara provinco); Balakovo, Volsk, Saratov (Saratova provinco); Kamiŝin, Volĵskij, Volgograd (Volgograda provinco); Aĥtubinsk, Astraĥano (Astraĥana provinco).
Hidrologiaj informoj
Volgo plenumiĝas per neĝa akvo (60%), grundakvo (30%), pluva akvo (10%). Altakvo kutime okazas inter aprilo kaj junio kaj iam ankaŭ aŭtune pro fortaj pluvoj. Somero kaj vintro estas sezonoj de malalta akvo.
Antaŭe la ŝanĝoj de la akvonivelo dum la jaro estis: apud Tver – 11 metroj; post enfluo de Kama – 15—17 metroj, apud Astraĥano – 3 metroj. Post konstruo de akvorezervujoj la nivelo estas reguligata, ĝiaj ŝanĝoj draste malpliiĝis. Tamen nun sur larĝaj multkilometraj rezervujoj (ekz. Ribinska, Kujbiŝeva) dum forta vento aperas ondegoj ĝis 1,5 metroj altaj. Por kontraŭstari ilin, oni devis konstrui ĝetojn en kelkaj volgaj havenoj (ekz. en la Kazana). Krome, pro leviĝo de la akva nivelo de rezervujoj ĉe malaltaj bordoj en kelkaj urboj aperis larĝaj kaj ofte malprofundaj marĉiĝintaj golfoj kaj lagetoj. Ankaŭ defendaj konstruaĵoj (digoj, pumpiloj) estas uzataj tie.
Averaĝa jara trafluo ĉe Verĥnevolĵskoje estas 29 m³/s, ĉe Tver — 182, ĉe Jaroslavl — 1 110, ĉe Niĵnij Novgorod — 2 970, ĉe Samara — 7 720, ĉe Volgogrado — 8 060 m³/s. Post Volgogrado la rivero perdas ĉirkaŭ 2% de la trafluo al vaporiĝo. Antaŭe maksimuma trafluo dum printempa altakvo atingis post enfluo de Kama 67 000 m³/s, ĉe Volgogrado (pro subakvigo de apudriveraj herbejoj) ne pli ol 52 000 m³/s. Pro la reguligo nun la maksimuma trafluo draste malgrandiĝis, kaj la minimumaj (la somera kaj la vintra) trafluoj pligrandiĝis.
Akvobilanco de la Volga baseno ĝis Volgogrado averaĝe dum multjara periodo estas: precipitaĵo 662 mm, aŭ 900 km³ jare, elfluo 187 mm, aŭ 254 km³ jare, vaporiĝo 475 mm, aŭ 646 km³ jare.
Antaŭ kreo de rezervujoj Volgo dum jaro portadis al la elfluejo ĉirkaŭ 25 milionojn da tunoj da sedimentoj kaj 40—50 milionojn da tunoj da solvitaj mineralaĵoj. Temperaturo de la akvo en Volgo meze de somero (julie) atingas 20—25 °C.
Kutime Volgo malglaciiĝas apud Astraĥano meze de marto, en Supra Volgio kaj sube de Kamiŝin – en la unua duono de aprilo, en sia meza parto — meze de aprilo. Aŭtune la rivero glaciiĝas en supra kaj meza parto fine de novembro, en la malsupra – komence de decembro. Senglacia periodo estas ĉirkaŭ 200 tagoj, ĉe Astraĥano – ĉirkaŭ 260 tagoj. Post kreo de la rezervujoj daŭro de glacia periodo en supraj partoj pliiĝis, en malsupraj partoj malpliiĝis.
Federaciaj subjektoj laŭ Volgo
Volgo fluas laŭ teritorio de 15 federaciaj subjektoj de Rusio. Tiuj subjektoj estas (laŭ fludirekto): Tverja provinco, Moskva provinco, Jaroslavla provinco, Kostroma provinco, Ivanova provinco, Niĵnij-Novgoroda provinco, Ĉuvaŝio, Mariio, Tatarstano, Uljanovska provinco, Samara provinco, Saratova provinco, Volgograda provinco, Astraĥana provinco, Kalmikio. Krome, al baseno de Volgo apartenas (tute aŭ parte) teritorioj de Smolenska provinco, Kaluga provinco, Orjola provinco, Rjazanja provinco, Vologda provinco, Kirova provinco, Penza provinco, Tambova provinco, Tula provinco, Permja regiono, Udmurtio, Mordvio, Baŝkirio, Komiio, Moskvo kaj provinco Atirau de Kazaĥio.
Navigado
Oni navigadis sur Volgo ekde antikva epoko. En la 8-a jarcento aperis la Volga komerca vojo. En la 16-a jarcento post konkero de Kazan kaj Astraĥano fare de Moskva Regno (reganto Ivano la Terura) estis lanĉita navigado ĝis la elfluejo de Volgo al Kaspia maro. Tiutempe navigis remŝipoj kaj velŝipoj. Krome, oni vaste uzadis ankaŭ haŭlistojn, kiuj kune trenis grandajn barĝojn.
En 1810-aj jaroj aperis unuaj vaporŝipoj, kelkajn jardekojn poste jam estis organizita konstanta vaporŝipa navigado. Ekestis kelkaj grandaj kaj ankaŭ multaj malgrandaj vaporŝipaj kompanioj.
En 1918 ŝipoj de privataj kompanioj estis ŝtatigitaj. En Sovetunio ĉe Volgo kaj Kama funkciis kelkaj grandaj vaporŝipaj kompanioj, kiuj efektivigis amasan ŝarĝan kaj pasaĝeran (inkluzive longdistancan, apudurban, turisman) trafikon. Post konstruo de unuigita profundakva transporta sistemo kun kanaloj Volgo–Dono, Volgo – Balta maro, Blanka maro – Balta maro navigado el Volgo-Kama baseno ricevis elirojn ankaŭ al aliaj riveraj, lagaj kaj maraj akvosistemoj, kaj apudvolgaj urboj iĝis "portoj de kvin maroj" (Balta, Blanka, Kaspia, Azova kaj Nigra).
Dum Granda patriota milito sur Volgo aktivis militŝiparo, kiu transportis militajn ŝarĝojn. En Supra Volgo kaj ĉe Stalingrad ĝi ankaŭ likvidis minojn kaj partoprenis kelkajn batalojn.
Meze de la 20-a jarcento Volgo ekhavis rapidan pasaĝeran ŝiparon, post konstruo de rezervujoj aperis grandaj riverhavenoj, kluzoj ĉe akvobaraĵoj, ŝipriparejoj ktp. Tamen nuntempe oni ne renovigas la ŝiparon (en 2011 la meza aĝo de nun uzataj pasaĝeraj ŝipoj estis 30 jaroj, kaj dum la lastaj 20 jaroj neniu nova ŝipo aperis).
Laŭ oficiala dokumento, akceptita en 2002, Volgo estas navigebla ekde Rĵev.
La Volga–Balta Akvovojo (Volgobalt, Волгобалт), iam konata kiel Mariinska Kanalsistemo (en rusa: Мариинская водная система), estas serio de kanaloj kaj riveroj kiu ligas la akvon de la rivero Volgo kun tiu de la Balta Maro tra la Neva.
Turismo kaj fiŝkaptado
Volgio estas interesa loko por vojaĝado. Laŭ Volgo situas multaj historiaj urboj kun amaso da vidindaĵoj. Pro tio estas popularaj vojaĝoj laŭ Volgo per dizelŝipoj kun haltado en grandaj urboj. Multaj popularaj itineroj komenciĝas en Moskvo, kunigita kun Volgo per kanalo (unu el la plej longaj estas 19-taga vojaĝo Moskvo - Astraĥano - Moskvo ).
Preskaŭ la tuta Volgo estas uzata kiel loko de fiŝkaptado. Kutime oni preferas pli oportune atingeblajn kaj ekologie purajn lokojn. Unu el la plej popularaj lokoj de fiŝkaptado estas Volgo-delto. En Volgo oni kaptas bramojn, perkojn, sandrojn, ezokojn kaj multajn aliajn fiŝojn.
Polemiko: ĉu Volgo aŭ Kama
Kutime demando ekestas kiu rivero estas ĉefa, kaj kiu estas alfluanto, ofte aperas ĉe kunfluejo de pli-malpli egalaj riveroj. Tiel okazas ankaŭ pri Volgo kaj Kama. Hidrologio donas argumentojn por ambaŭ vidpunktoj. Laŭ areo de akvokolekta baseno Volgo estas iom pli granda ol Kama. Tamen en tiu teritorio Volgo unuigas malpli grandan kvanton de riveroj ol Kama. Trafluo de Kama en la loko de la kunfluo estas 4300 m³/s, tiu de Volgo estas 3100 m³/s. Averaĝa alteco de baseno de Kama estas pli granda ol tiu de Volgo, ĉar en la baseno de Kama troviĝas Urala montaro.
Tiun vidpunkton subtenas ankaŭ araba geografia tradicio de mezepoko, kiu ligis fonton de Itil ĝuste kun sistemo Belaja–Kama (araboj opiniis, ke Kama enfluas al Belaja).
Elekto de ĉefa rivero, kaze se hidrologio ne donas definitivan respondon, estas difinata per konceptoj kaj nomoj, kiuj venis de historio. Nuntempe rivero Kama estas konsiderata kiel alfluanto de rivero Volgo, aŭ pli precize – alfluanto de Kujbiŝeva Rezervujo de la rivero Volgo.
Sammaniere diskutebla estas ankaŭ nomo de parto de Volgo inter Niĵnij Novgorod kaj enfluejo de Kama. Laŭ reguloj de hidrologio, ĝi devus nomiĝi Okao.
Andres Laguna de Segovio
Andres Laguna de Segovio kaj en hispana Andrés Laguna de Segovia (Segovio 1499 - Guadalajara 1559), estis kuracisto, farmakologo, botanikisto, filozofo, politika pensulo kaj hispana humanisto de la 16-a jarcento, kiu estis precipe influita de la pensado de Erasmo de Roterdamo.
Provinco Hormozgano
La provinco Hormozgano - - estas unu el tridek provincoj en la nuntempa ŝtato Irano. Ĝia administra centro estas la urbo Bandar Abas. La provinco kovras areon de kvadrataj kilometroj kaj laŭ la stato de oktobro 2006 havis  loĝantojn.
Andres Laguna de Segovio
Biografio
Laŭ Diego de Colmenares kaj aliaj historiistoj, Laguna estis filo de konvertita juda kuracisto.
Provinco Hormozgano
Geografio
Hormozgano situas en la sudo de Irano ĉe la Hormuza markolo. Ĝi estas la parto de Irano plej proksima al la Unuiĝintaj Arabaj Emiratoj.
Andres Laguna de Segovio
Biografio
Liaj interesoj rilatis ankaŭ al la politika pensado. Li tradukis kaj komentis kelkajn dialogojn de Cicerono Las cuatro elegantísimas y gravísimas oraciones de Cicerón contra Catilina, tiujn de Lukiano de Samosato, kelkajn librojn de Aristotelo pri la virtoj kaj la filozofian historion de Galeno de Pergamo. Prelego en Kolonjo kaj publikigita en 1543, Europa heautentimorumene es decir, que míseramente a sí misma se atormenta y lamenta su propia desgracia proponas eŭropan rigardon proksime al la moderna ideo de unuiĝinta kaj paca Eŭropo. Marcel Bataillon atribuas al li ankaŭ Viaje de Turquía, verko kiu multe pli frue ol Montesquieu, kritikas la okcidentajn kutimojn pere de vojaĝo en Turkion.
Provinco Hormozgano
Geografio
Geografie ĝi konsistas plejparte el dezertosimilaj montoj kaj ekstreme humida kaj varmega marborda regiono. Multaj irananoj preferas la marbordon por la vintraj ferioj.
Andres Laguna de Segovio
Biografio
Lli uzis sian influon por antaŭenigi la kreon de la Reĝa Botanika Ĝardeno de Madrido.
Bibliografio
(en) A Puigvert, Andres Laguna (1494--1560), in Investigative urology, vol. 16, n-ro. 5, marto 1979, p. 408, PMID 372130.
Provinco Hormozgano
Administra divido
La provinco konsistas el 8 distriktoj:
Andres Laguna de Segovio
Bibliografio
(en) Francisco López-Muñoz, Alamo Cecilio, García-García Pilar, "Than all the herbs described by Dioscorides...": the traces of Andrés Laguna in the works of Cervantes, in Pharmacy in history, vol. 49, n-ro. 3, 2007, paĝoj 87–108, PMID 18548904.
Provinco Hormozgano
Vidindaĵoj
La irana organizaĵo pri kultura heredaĵo en la provinco notas 212 lokojn de historia kaj kultura signifo. Interalie temas pri la sekvaj lokoj:
Andres Laguna de Segovio
Bibliografio
(en) A Puigvert, Andrés Laguna 1494-1560, en: Actas urologicas españolas, vol. 3, n. 1, 1979, pp. 1–4, PMID 377921.
(en) A De La Pena, ''Two great physicians of the sixteenth century. (Andres Laguna), in The Journal of the International College of Surgeons'', vol. 2, januaro 1963, paĝoj 15–8, PMID 14025846.
(lat) Andrés Laguna, ''Epitomes omnium Galeni Pergameni operum. 1'', Lugduni, apud Gulielmum Rouillium, sub Scuto Veneto, 1553.
Podhorie (distrikto Žilina)
Podhorie (hungare Zsolnaerdőd [ĵolnaerdOd]) estas vilaĝo kaj municipo en Slovakio.
Milmarcos
Milmarcos [milMARkos] (Mil Kadroj) estas municipo de Hispanio, en la Provinco Gvadalaĥaro, regiono de Kastilio-Manĉo.
Podhorie (distrikto Žilina)
Situo
Podhorie situas laŭ flankovojoj. Žilina troviĝas je 9 km.
Milmarcos
Loĝantoj
La loĝanto nomiĝas milmarqueño [milmarKEnjo]. La censita loĝantaro en 2016 estis de 85 loĝantoj kaj la denseco estas de 1,93 loĝ/km².
Podhorie (distrikto Žilina)
Historio
La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1393 en formo "Pothora". En 1598 oni komputis tie 12 domojn. En 1784 270 vilaĝanoj (60 familioj) loĝis en 44 domoj, en 1828 329 vilaĝanoj loĝis en 42 domoj. En 1796 la tutlanda geografia libro taksis la vilaĝon duaklasa. Ĝis 1899 la oficiala hungara loknomo estis Podhorje, poste ĝi ricevis hungaran nomon pro la hungariga politiko. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Podhorie 364 homoj, (plejparte slovakoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Trencsén (reĝa departemento), al distrikto de Žilina, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 vivis en Podhorie 739 homoj, (734 slovakoj).
Tardelcuende
Tardelcuende [tardelKŬENde] estas municipo de Hispanio, en la regiono de Kastilio kaj Leono, provinco Sorio kaj komarko Komarko de Sorio en la centro de la provinco.
Geografio
Ĝia municipa teritorio okupas totalan areon de 64,14 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 420 loĝantojn. Ĝi perdis loĝantojn dum la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj, kiel ja okazis en multaj loĝlokoj de la regiono, fakte perdis 570 loĝantojn el la 1960-aj jaroj.
Milmarcos
Situo
Milmarcos situas en la nordorienta parto de Kastilio-Manĉo en la komarko aŭ distrikto Senjorlando de Molina-Alto Tajo en la orienta parto de la Provinco Gvadalaĥaro, je altitudo de 1054 m super marnivelo; je 143 km el Gvadalaĥaro, provinca ĉefurbo. La areo de ties teritorio estas de 43,99 km². La geografiaj koordinatoj estas 41°05′15″N 1°52′31″Ok.
Historio
Milmarcos estas malgranda vilaĝo kun longa historio. Estis situa en teritorio de la keltiberoj. La nomo estas de latina deveno, pro kio ŝajnas evidenta ke ĝi estis fondita de la romianoj. Post la reconquista de la valoj de la rivero Ebro, Jalón kaj Jiloca, fare de Alfonso la 1-a la Batalema, reĝo de Aragono, komence de la 12-a jarcento, Milmarcos figuras kiel limo de la komunumo de domaroj de Calatayud, el kiu distas 35,3 km. Iom poste, post la reconquista de Molina fare de tiu sama reĝo, en 1129, kaj sekva donaco al Manrique de Lara, Milmarcos iĝis inkludita en tiu teritorio. Dum la Mezepoko ĝi apartenis al la senjorio de Molina, kaj akiris la titolon de villa jam en moderna epoko.
Post la Hispana Enlanda Milito la loĝantaro falis el pinto en 1950 al 85, tio estis oni perdis loĝantojn pro diversaj tialoj: nome bataloj, prizono, politika persekutado, malsato ktp. Meze de la 20a jarcento la loĝantaro de multaj vilaĝoj de la regiono atingis pinton, kaj ankaŭ ĉe Milmarcos, sed poste okazis elmigrado, senloĝigo kaj maljuniĝo de la loĝantaro ĉefe dum la 1960-aj kaj 1970-aj jaroj, kaj ankaŭ ĉe Milmarcos kie oni falis al la nunaj 85.
Ekonomio
Agrikulturo kaj brutobredado tradicie. Pensioj de emerituloj.
Christoffer Jacob Boström
Christoffer Jacob Boström (naskiĝinta la en Piteå/ Norrbottens län, mortinta la  en Upsalo) estis sveda filozofo.
Vivo
Post studoj en Upsala li magistriĝis en 1824 pri filozofio kaj iĝisen 1833 instruisto de la reĝaj princoj en Stokholmo. En 1837 Boström estis helpisto ĉe la filozofia fakultato de la Upsala Universitato kaj inter 1840 kaj 1863 orda profesoro.
Estante la plej memstara kaj elstara filozofo de Svedio li preferis vivan instruon de la junuloj anstataŭ mavivan docentadon per plumo pro kio liaj skribitaĵoj relative malabundis.
Lia filozofio estas idealismo firma kaj racia laŭ propra kritiko kaj similias al la metodoj de Gottfried Wilhelm Leibniz. Laŭ Boström la ununura vero estus la spirito. Dio estus spirito absoluta, senfina personeco. Se li estas absoluta ĉio vere estanta devus enhaviĝi en Li danke al la apero de la maleternaj aeroj kiel eternaj ideoj diaj. Al ipor ni estus nur ŝajno de la vera, al spiritia mondo. Sekve ĉe etiko ne gravus malfunkciigi la sencecon sed ŝanĝi ĝin en la direkto de sencdonigado kaj spirito.
Rilate la prisociajn doktrinojn Boström similas al Kruase. Kiel la unuopulo estus ankaŭ la socio ideo dia. La unusola racia ŝtatospeco estus konstitucia monarkio. La ŝtatoj unuiĝas ene de ŝtataro kaj tio etendiĝu je la tuta homaro sur ĉiuj kontinentoj.
Eldonis la skribitaĵojn ligajn H. Edfeldt en Upsalo en 3 volumoj inter 1883 kaj 1901. Inter liaj plej gravaj disĉiploj menciataj estu Sigurd Ribbing, Axel Nybläus, C. H. Sahlin, Reinhold Geijer kaj C. P. Wikner.
Fonto
Meyers Großes Konversations-Lexikon, volumo 3. Leipzig 1905, p. 261-262 (interrete tie ĉi)
Marmagne (Saône-et-Loire)
Marmagne estas franca situanta en departemento Saône-et-Loire, regiono Burgonjo-Franĉkonteo.
Ĝiaj loĝantoj nomiĝas Marmignaud.
Yoshiyuki Sakamoto
Yoshiyuki Sakamoto (坂本 義行, n. ) estas japana futbalisto.
Li futbalis ĉe Yokohama Flügels.
Tardelcuende
Geografio
La frevoja linio Soria-Torralba-Madrid trairas de nordo suden tra la municipo kun haltejo ĉe Tardelcuende.
Historio
La areo apartenis unue al la Regno Kastilio. En Mezepoko okazis reloĝado fine de la 10-a jarcento.
En 1811 okazis la batalo de Osonilla dum la Milito de Hispana Sendependigo.
Aktualo
Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj), forstado kaj brutobredado (ŝafoj kaj bovoj). Lastatempe funkciado de servoj plej ekgravis, kune kun kultura kaj rura turismo, piedirado tra naturaj lokoj. Inter vidindaĵoj estas la preĝejoj.
Slovaka nacia teamo de futbalo
La Slovaka nacia teamo de futbalo - slovake  Slovenské národné futbalové mužstvo - oficiale naskiĝis komence de 1994, jaron post kiam komence de 1993 naskiĝis la nuna ŝtato Slovakio. Antaŭis ĝin jam nacia teamo de la slovaka ŝtato kiu ekzistis inter la jaroj 1939 kaj 1945 kadre de la Dua Mondmilito. Krome inter la jaroj 1920 kaj 1993 ekzistis komuna ĉeĥoslovakia nacia teamo de futbalo de slovakaj kaj ĉeĥaj futbalistoj, kiu siatempe estis inter la plej bonaj naciaj teamoj de futbalo tutmonde kaj sukcese progresis en mondaj kaj kontinentaj turniroj (kvankam la ŝtato Ĉeĥoslovakio jam malfondiĝis la 1-an de januaro 1993, la ĉeĥoslovaka nacia teamo en tiu formo ankoraŭ pluekzistis ĝis la fino de tiu jaro).
La unua internacia matĉo de la nuna slovaka teamo estis kontraŭ Unuiĝintaj Arabaj Emirlandoj la 2-an de februaro 1994. Enlande la teamo ricevis la kromnomon Repre - mallongige por "la reprezentantoj". Plurfoje la antaŭa ĉeĥoslovakia teamo kvalifikiĝis por kaj sukcese luktis en la Futbala Mondpokalo: La nuna nur-slovaka teamo unuafoje partoprenis la mondan turniron - konkure pri la Futbala Mondpokalo 2010 en Sud-Afriko.
Nordhastedt
Nordhastedt estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Dithmarschen de la federacia lando Ŝlesvigo-Holstinio. Fine de la komunumo havis  loĝantojn.
Davido la 10-a de Kartvelio
Davido la 10-a (kartvele: დავით X, Davit X) (1482-1526) estis reĝo de la Regno Kartli de Kartvelio inter 1505 kaj 1525. Post lia forpaso estis entombigita en la Katedralo Svetitsĥoveli en Mcĥeta. Li sukcedis tri filoj en la trono.
Luciolo
La luciolo estas insekto en ordo de koleopteroj kiu estigas lumon pere de oksigeno kaj luciferino.
Scienca priskribo
La eta scintilado eligata de piralo - specio de luciolo en Nordameriko - estas signalo inter la viraj kaj la inaj. La viraj flugas malrapide super la grundo, serĉante la inojn kaŝitajn en la herbo. Ili eligas lumetojn ĉiujn kvin sekundojn averaĝe. Desur herboj la inoj respondas al ili per lumsignaloj. Kvankam ambaŭ eligitaj signaloj havas la saman koloron, la vira neniam eraras pri la sekso de la respondanta insekto. Fakte la ino eligas iomete malpli fortan lumeton kaj respondas ekzakte du sekundojn post kiam ŝi perceptis la viran signalon. Gvidata de la signaloj de sia korespondantino, la vira alproksimiĝas senĉese mesaĝante, ĝis li trovas ŝin en la mallumo. Oni malkovris, ke la lumsignaloj ankaŭ celas forigi eventualajn predantojn, antaŭavertante ilin pri la propra maldolĉa gusto. Malofte okazas, ke la averto ne efikas kaj rano englutas iom da lucioloj, ke ĝi siavice "lanterniĝas".
La luciolospeciojn oni distingas laŭ la frekvenco kaj intenseco de iliaj lumsignaloj. En la Antiloj kelkaj lucioloj (cucuyos en la Toka dialekto) brilas kiel malproksima stelo rigardata per la okuloj. En Jamaiko luciolaro sur palmoarbo videblas el distanco de unu kilometro.
Folkloraj kutimoj
Brazilaj junulinoj ornamas siajn harojn per tiuj etaj "amlumoj". En Japanio ĉiujare okazas granda festo de la lucioloj. Ĝojegaj homamasoj kunportantaj kaĝojn de bredataj lucioloj enŝipiĝas sur la lago Biŭa (Biwa) apud Kyoto kaj liberigas milojn da lucioloj por defii la stelojn.
Minacoj
La lucioloj estas ĝenataj de fremda lumo. Ili lumiĝas dum sekundo kaj poste restas sen lumo dum sekundo, ĉiuj kune samtempe. Se traveturas aŭto kun forta lumo, la lucioloj poste bezonas proksimume 5 minutojn por retrovi sian komunan ritmon, laŭ observo farita en Gubernio Ŝimane, Japanio, junie 2012. Same oni observas, ke ili grimpas al stratlumportilo kaj suferas poste pro manko je humideco.
Farbaŭto (luno)
Malkovro
Scott S. Sheppard, David C. Jewitt, Brian G. Marsden kaj Jan Kleyna, post observoj inter la kaj la, anoncis ĝian malkovron la. Ĝi ricevis maldaŭran nomon S/2004 S 9.
Nomo
Ĝi ricevis en 2007 la nomon de Farbaŭto, laŭ Fárbaŭti, jotuno de la nord-ĝermana mitologio, giganto de la ŝtormoj kaj patro de Loki.
Pieve Emanuele
Pieve Emanuele estas komunumo de Italio. Ĝi apartenas al la metropola urbo Milano de la regiono Lombardio. Fine de en la komunumo vivis.
Najbaras la komunumoj Rozzano, Opera, Locate di Triulzi, Basiglio, Lacchiarella kaj Siziano (PV).
Kabeiroj
Kabeiroj (helene Κάβειροι, Kabeiroi, latine Cabeiri, Cabiri ), estas mistera malnovgreka subtera diaro, verŝajne de la fremda deveno. Ilia nomo povus konekti kun ŝemida religio. Kune kun patrino-diino ili estis adorataj jam en fruaj tempoj de la helena kulturo. Iam ili estas konsiderataj filoj de la dio Hefesto kaj tial estas ligataj kun fairo kaj metalurgio. Esĥilo laŭ ili nomis unu el siaj teatraĵoj, kiu ĝis nun bedaŭrinde ne konserviĝis. En ĝi ili estis priskribataj kiel grandaj vintrinkantoj.
Ilia kulto prezentiĝas en kontinenta Grekujo en Tebo de antaŭ la sesa jarcento a.K. plu en Trakio, (Seŭtopolo) kaj en Malgrandazio. Sed grandaj centroj de ilia kulto estis antaŭ ĉio Egeaj insuloj Samotrako kaj Lemnoso. En Ateno ili prezentiĝas de la kvina jarcento a.K. kaj unue pri ili menciis historiisto Herodoto. Grandan vastiĝon ilia kulto atingis en tempoj post regado de Aleksandro la Granda fine de la 4-a jarcento a.K. Malgraŭ tio ni pri ĝi scias nur malmulton. En pli postaj tempoj ĝi estis akceptata ankaŭ de romianoj.
Josef Čapek
Josef ČAPEK (naskiĝis la 23-an de marto 1887 en Hronov – mortis en aprilo 1945 en la koncentrejo Bergen-Belsen), la pli aĝa frato de Karel Čapek, estas precipe klasikulo de la moderna ĉeĥa pentroarto kaj ilustrado, sed li apartenas ankaŭ al gravaj verkistoj.
Kun Karel li kunaŭtoris plurajn verkojn, aliajn li verkis memstare. Multe li verkis kaj ilustris por infanoj. Li ankaŭ elpensis la nomon roboto por artefarita homo, kiun uzis Karel Čapek en la dramo R.U.R. kaj tiel mondfamigis. Josef Čapek ilustris multajn librojn de ĉeĥaj aŭtoroj. En 1939 li estis arestita de gestapo, ses jarojn li travivis en kelkaj koncentrejoj kaj dum unu transporto li mortis pro tifo.
Listo de verkoj
(La verkoj komunaj kun frato Karel estas signitaj per K post la dato)
Atsuhiko Mori
Atsuhiko Mori (森 敦彦, n. ) estas japana futbalisto.
Li futbalis ĉe Yokohama Flügels kaj Consadole Sapporo. Li retiriĝis fine de la sezono de 1997.
Metoksofenila dukloroacetato
4-Metoksofenila dukloroacetato aŭ C9H8Cl2O3 estas kemia kombinaĵo rezultanta el interagado de la dukloroacetata acido kun 4-Metoksofenolo, senkolora likvaĵo uzata en kemiaj sintezoj. p-Metoksofenila dukloroacetato estas ne solvebla en akvo sed estas solvebla en etanolo, propilena glikolo, kloroformo, eteroj, kaj oleoj.
Emil Asboth
ASBOTH Emil (pro. aŝbot) estis hungara inĝeniero pri mekaniko, teknikuniversitata profesoro naskita en Újarad la 23-an de majo 1854 kaj mortinta en Budapeŝto la 8-an de aprilo 1935.
Biografio
Emil Asboth finis siajn studojn en Zuriko kaj li debutis kiel praktikanta inĝeniero en Augsburg. De 1878 li estis konstruktisto de la universitatoj de Riga, de 1880 de Zuriko. De 1882 li prelegis en la Teknika kaj Ekonomia Universitato de Budapeŝto. De 1883 li estis publika ordinara profesoro. De 1899 li estis direktoro, poste ĝeneraldirektoro de la fabriko Ganz. En 1908 li ricevis reĝan premion.
Farso
Farso estas teatraĵo, kiu baziĝas sur eraraj interŝanĝoj, burleskaj hazardoj kaj neverŝajnaj troigoj kaj celas ridigi per komikeco. Lingva humuro inkluzive vortludojn kaj seksumajn aludojn same kiel rapideco, kiu akceliĝas dumpase de la peco kaj konscia absurdeco aŭ sensencaĵoj ankaŭ ofte troveblas en farso. La franca vorto farce por la teatraĵo devenas el la kuirarto kaj signifas en esperanto farĉo.
La farso ekestis kiel populara kontraŭparto al la kortega komedio. Pro tio ĝi estis malpli respektata kaj renoma ol tiu ĉi. Ĝi evoluis el formoj de antikvaj komedioj, el karnavalaj komedioj de la 16-a jarcento kaj el la itala improvizo-komedio delarta.
Dongeradeel
Dongeradeel (Dongeradiel; ) estas eksa municipo en la provinco Frislando (Nederlando), kun loĝantoj sur areo de. Ekde la 1-a de januaro 2019 ĝi kun Ferwerderadiel kaj Kollumerland en Nieuwkruisland konsistigas novan municipon "nordorienta Frislando" (frise Noardeast-Fryslân, nederlande Noordoost-Friesland).
Dongeradeel situas en la nordorienta parto de la provinco kun la ĉefloko Dokkum, la plej norda urbo de la Frisaj dekunu urboj.
Alfréd Márkus
Alfréd Márkus [mArkuŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo Márkus Alfréd, eksterlande Fred Markush estis hungara komponisto, dirigento, helpekzercisto.
Alfréd Márkus naskiĝis la  en Budapeŝto, li mortis la  en Novjorko (Usono) (aliaj fontoj mencias malsamajn datenojn!).
Biografio
Alfréd Márkus frekventis komercan akademion en sia naskiĝurbo, poste li akiris diplomon en la Muzikakademio. Ekde 1912 li havis helpekzercistan postenon en teatro en la ĉefurbo, poste province. En 1915 li edziĝis. Baldaŭ li estis muzika teatrestro de Operetoteatro (Budapeŝto). Inter 1940 kaj 1944 li estis dirigento de la juda teatro pro la kontraŭjudaj leĝoj. En 1946 li vojaĝis al muzika kongreso en Novjorko, kie li mortis. Liaj ŝlagroj, filmaj muzikoj kaj operetoj havis vastan konatecon.
Bromus ramosus
Bromus ramosus estas arbara bromuso.
Priskribo
Ĝi estas staŭda. Ĝi altas de 50 ĝis 150 cm (kelkfoje ĝis 190 cm). La ekstera paleo longas de 1 ĝis 1,4 cm. Gia aristo longas de 4 ĝis 8 mm. Interna paleo estas malgranda ol la ekstera. Ĝi havas pintajn oreletojn.
Almozo
Almozo (el la greka: ἐλεημοσύνη, „kompato“ tra la germana Almosen eble kun influo de la pola Jałmużna) estas donaco al malriĉulo, plej ofte en formo de mono aŭ nutraĵo. Ĝi estas donata pro kompato, sen atendo ricevi kompense iun materialaĵon. Almozpetuloj, almozuloj, aŭ almozpetistoj estas homoj, kiuj vivtenas sin pere de almozo. Plej ofte ili petas monon, sed ankaŭ povas peti manĝaĵojn, vestaĵojn, domon aŭ provizoran tranoktejon ktp.
Ritaj devigoj aŭ malpermesoj
Laŭ kulturo aŭ religio la donaco de almozo povas esti ligita al espero ricevi iun spiritan avantaĝon. En aliaj, ĝi estas malpersita: "En Mateo 6: '1 Gardu vin, ke vi ne faru vian justaĵon antaŭ homoj, por esti alrigardataj de ili; alie vi ne havas rekompencon ĉe via Patro, kiu estas en la ĉielo. 2 Tial, kiam vi donos almozon, ne sonigu trumpeton antaŭ vi, kiel faras la hipokrituloj en la sinagogoj kaj sur la stratoj, por havi gloron ĉe homoj. Vere mi diras al vi: Ili jam ricevas sian rekompencon. 3 Sed kiam vi donas almozon, ne lasu vian maldekstran manon scii, kion faras via dekstra; 4 por ke via almozo estu en sekreto; kaj via Patro, kiu vidas en sekreto, vin rekompencos.'" "Korano II, 110: 'Kaj levu la preĝon kaj donu almozojn; la bonon, kiun vi faras, vi retrovos ĉe Alaho. Vere Alaho vidas, kion vi faras.'"
"Kitáb-i-Aqdas 147: 'Estas neleĝa almozpeti kaj doni al la almozpetanto. Oni ordonis al ĉiuj vivteni sin, kaj rilate al tiuj nekapablaj fari tion, koncernas al la Reprezentantoj de Dio kaj al la riĉuloj prizorgi iliajn bezonojn. [...]'"
Béla Kellner
Béla Kellner, laŭ hungarlingve kutima nomordo Kellner Béla estis hungara kuracisto, patologo, profesoro, membro ordinara de Hungara Scienca Akademio (1973).
Biografio
Béla Kellner akiris diplomon en universitato de Pécs en 1929 poste li samloke eklaboris apud Béla Entz. En 1932 li plulernis en Vieno. En 1936 li habilitiĝis. Inter 1942–1944 li estis trudlaboristo, poste li estis deportita al Germana Regno. En la sekva jaro li sukcese hejmenvenis kaj plulaboris en hospitalo por judoj. En 1947 li ekinstruis en universitato de Debrecen, kie li estis katedrestro en 1951. Post 3 jaroj li translokiĝis al Budapeŝto, kie li daŭris la esplorojn pri kancero kaj tumoro. Li ricevis premiojn en 1966 kaj 1974.
(12476) 1997 EU2
(12476) 1997 EU2 estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la japana astronomo Takao Kobayashi elde la Observatorio de Ooizumi en gubernio Gunma (Japanio).
Tajueco
Tajueco [taĤŬEko] estas municipo de Hispanio, en la regiono de Kastilio kaj Leono, provinco Sorio kaj komarko Komarko de Sorio en la centro de la provinco.
Mettenheim (Bavario)
Mettenheim estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Mühldorf am Inn kaj en la distriktaro Supra Bavario de la federacia lando Bavario. Fine de la komunumo havis  loĝantojn.
Tajueco
Geografio
Ĝia municipa teritorio okupas totalan areon de 18,07 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 60 loĝantojn. Ĝi perdis loĝantojn dum la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj, kiel ja okazis en multaj loĝlokoj de la regiono, fakte perdis 300 loĝantojn el la 1950-aj jaroj.
Ĝi distas 48 km de Sorio, provinca ĉefurbo.
En la teritorio inkludita en la Reto Natura 2000 estas la Loko de Komuna Intereso konata kiel Riberas del Río Duero y afluentes, okupanta 10 hektaroj, nome 1 % de la teritorio.​
Historio
Estas restaĵoj de romiaj vilaoj kaj de gvatoturoj.
La areo apartenis unue al la Regno Kastilio. En Mezepoko okazis reloĝado fine de la 10-a jarcento.
Aktualo
Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj), ceramiko kaj brutobredado (ŝafoj kaj bovoj). Lastatempe funkciado de servoj plej ekgravis, kune kun kultura kaj rura turismo, piedirado tra naturaj lokoj. Inter vidindaĵoj estas la preĝejo kun gotikaj elementoj.
Camillo Boito
Camillo BOITO (naskiĝinta la en Romo, mortinta la  en Milano) estis itala arĥitekto kaj verkisto pri arthistoriaĵoj.
Vivo
Unue li dediĉis sin ĉe la Universitato de Padovo al la studoj kaj frekventis poste la artakademion de Veneco kie iĝis ankaŭ li trejniĝo arĥitekta. En 1856 li iris por studokontinuogo al Florenco kie li verkis por la gazeto »Lo Spettatore« eseojn pri arto. En 1859 li estis en Milano kie oni nomumis lin profesoro pri arĥitekturo ĉe la Brera-akademio.
Docentante Boito serĉis solvojn por konkretaj taskoj kaj problemoj. Li starigis i.a. lernejon en Padovo, la Urban museon, al Urban palacon ĉe la Erbe-placo kaj la konstruaĵon por elementaj lernejoj en Milano.
Ekde 1872 li estis no de la Supera konsilio pri belaj artoj ene de la itala ministerio pri edukado. Kiel verkisto li ankaŭ furoris per: »Scultura e pittura d'oggi« (Turin 1877); »Leonardo e Michelangelo« (Mail. 1878); »L'architettura del medio evo in Italia« (1880); »Gita di un artista« (1884); »Il Duomo di Milano« (1888); »Questioni pratiche di belle arti« (1893); »La ricomposizione dell' altare di Donatello« (1895); »L'altare di Donatello e le altre opere nella Basilica Antoniana di Padova« (1897).
Beletre li verkis: »Storielle vane« (1876-79, 2 volumoj) kaj »Senso« (1884). Li eldonis la monatan fakrevuon »Arte italiana decorativa e industriale«.
Fonto
Meyers Großes Konversations-Lexikon, volumo 3. Leipzig 1905, p. 170-171 (interrete tie chi)
Seĝo Wassily
Seĝo Wassily (angle: Wassily Chair) estis seĝo konata ankaŭ sub la nomo Model B3 chair. Dezajnis ĝin Marcel Breuer por la konstrukciisma pentristo Vasilij Kandinskij. Ambaŭ tiutempe (1925) laboris en la lernejo Bauhaus en Dessau (Germanio).
Tiu ĉi seĝo estis revolucia pro la uzo de nekonvenciaj materialoj (fleksitaj ŝtalaj tuboj, ledo) kaj produktadaj metodoj. Onidire la biciklo "Adler" de BREUER inspiris lin uzi ŝtaltubojn kaj ili montriĝis materialo tre taŭga, ĉar grandkvante havebla.
Samkiel multaj aliaj dezajnverkoj de la modernisma movado, la Seĝo Wassily estis produktata amase dum la 1950-aj kaj 1960-aj jaroj.
Hodiaŭ oni rigardas ĝin klasikaĵo kaj ĝi estas plu aĉetebla.
Eksteraj ligiloj
Marcel Breuer
Parolanto (politiko)
La esprimo Parolanto estas kutima titolo por la prezidadoficiro aŭ prezidanto de elekta asembleo, ĉefe parlamento. La parolanto oficiale prezidas ĉe debatoj, juĝas proceduron, anoncas voĉdonorezultojn, kaj simile. La parolanto decidas kiu povu paroli, kaj li havas la povon disciplini membrojn kiuj malobeas la procedurojn de la asembleo. Ofte la parolanto ankaŭ ceremonie reprezentas la tutan asembleon en sia persono, kvazaŭ la voĉo de la Ĉambro.
Binéfar
Binéfar estas loĝloko kaj municipo de Hispanio, en la okcidento de la komarko La Litera (kies administracia ĉefurbo estas Binéfar mem dum la ĉefurbo por histori-kulturaj aferoj estas Tamarite de Litera) apartenanta al la oriento de la Provinco Huesko (regiono Aragono).
Parolanto (politiko)
La titolon kronikis unue en Anglio en 1377 por priskribi la rolon de Tomaso Hungerford en la Parlamento de Anglio. Konvencie, oni alparolas la parolanton en parlamento kiel "Sinjoro Parolanto" aŭ "Sinjorino Parolanto" (anglalingve: Mr. Speaker aŭ Madam Speaker; francalingve: M. le Président aŭ Mme. la Présidente; germanalingve: Vorsitzender).
Binéfar
Geografio
Ĝia municipa teritorio estas en la okcidento de la komarko La Litera, inter la riveroj Noguera Ribagorzana oriente kaj Cinca okcidente, survoje inter Ilerdo kaj Ŭesko.
Parolanto (politiko)
Multaj asembleoj ankaŭ havas provizorajn parolantojn nome pro tempore aŭ vicparolantojn, kiuj dumtempe anstataŭas la parolanton kiam necesas.
Binéfar
Geografio
La municipa teritorio limas norde kaj oriente kun San Esteban de Litera, oriente kun Tamarite de Litera, kaj sude kun Esplús en la komarko.