cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Kastelo Langeais
La nova kastelo ekestis ekde la jaro 1465. La konstruon kontrolis Jean Bourré, konsilisto de la francia reĝo Ludoviko la 11-a, laŭ ordono de la reĝo. Dum longa tempo la kastelo estis reĝa posedaĵo kaj ekde la jaro 1631 estis ludonita al la nobeloj kiuj loĝis en ĝi.
La epoka evento en la kastelo estis la impona nuptofesto de la francia reĝo Karlo la 8-a kun la princidino Ana de Bretonio en la jaro 1491. La nuptofesto havis politikajn sekvojn kaj por la historio de Francio kaj por tiu de Eŭropo, ĉar Bretonio tiel iĝis parto de la franca reĝlando kaj ne de la Habsburga Imperio. Por la nuntempaj vizitantoj la nuptofesto estas prezentata en la granda salono de la kastelo.
La kastelo situas meze de la urbo kaj imponas la novalveninton per tri fortikaj turoj kaj la aliro per mezepoka pordego kun baskula ponto. La parka fasado de la kastelo aspektas malpli fortikaĵa kaj pli noble reprezenta. La kastela parko detale rekonstruiĝis laŭ planoj el la 15-a jarcento; tie grimpeblas la ruino de la mezepoka ĉefturo, grimpeble spekteblas impona arba domo kaj estas pliaj infanaj ludiloj. Belas panorama rigardo al la kastelo, la urbo kaj la luara valo. Resume kaj la parko kaj la ekspozicio interne de la kastelo estas aparte allogaj por infanaj vizitantoj.
Palaco Vivero
La Palaco Vivero estas palaco kiu troviĝas en la urbo Valadolido, antaŭ la Monaĥinejo de la Reĝaj Piednudulinoj. En ĝi la Katolikaj Gereĝoj subskribis geedziĝan kompromison en 1469; komence de la 16-a jarcento la Regno de Kastilio establis en tiu palaco la Reĝan Kancelierejon de Valadolido.
La palaco estis konstruita meze de la 15-a jarcento por don Alonso Pérez de Vivero, Altranga librotenisto de Johano la 2-a, murdita laŭ ordono de la favorato de la reĝo, Álvaro de Luna, sur antikvaj fortikaĵoj malaperintaj.
Melankolio
Melankolio estas animstato de emocio, kiun karakterizas konstante tristiga kaj pasiviga sopirado. Ĝi estas tre ofta motivo por lirika poezio.
Komparu kun: deprimo, nostalgio, psikologio
Păulișu Nou
Păulișu Nou (peŭliŝu nou) (hungare: Újpálos) estas setlejo en Rumanio oriente de Arad. En 1910 ĝi havis 496 loĝantojn (germanoj, hungaroj). Ĝia unua dokumenta mencio estas el 1828. Ĝi apartenis ĝis 1919 al Hungario (Arad vármegye). Oni aligis ĝin al vilaĝo Păuliș.
Daĥnao
La dezerto Daĥnao (Ad-Dahna, صحراء النفود الكبير) estas sablodezerto, kiu ligas la grandajn dezertojn Nefudo en la nordo kaj Rub-al-Ĥalo ("Vaka Kvartalo") en la sudo de la Araba Duoninsulo. Ĝi estas koridoro de sabla tereno, ĉirkaŭ 1000 km longa kaj 80 km vasta.
Dukloro-metano
Diklorometano aŭ Klorido de metileno (formulo CH2Cl2) estas klororgana komponaĵo, senkolora, nebrulema, volatila likvaĵo devenanta el metano, kie duhidrogenoj estis anstataŭitaj de du kloratomoj. Klorido de metileno havas iomete dolĉecan odoron kaj estas vaste uzata kiel solvanto. Kvankam ĝi estas polara substanco, ĝi ne estas solvebla en akvo, sed miksiĝas kun multaj organikaj solvantoj tiaj kiaj etila acetato, alkoholoj, heksanoj, benzeno, karbona kvarklorido, dietila etero kaj kloroformo.
Ĝi ankaŭ estas multe uzata kiel farbo-forigaĵo kaj sengrasigaĵo. En nutro-industrio, ĝi uzatas kiel senkafeina kafo kaj teo samkiel en preparado-ekstraktoj de lupoloj kaj aliaj gustigaĵoj. Ĝia volatileco rezultis en ĝia uzo kiel aerosola sprajilo por ĵetpelaĵoj kaj kiel blovagento en la fabrikado de poliuretanaj ŝaŭmoj. Klorido de metileno jam estis uzata kiel inhala anestezilo kaj agas kiel narkotaĵo en altaj koncentriĝoj. Kiam varmigita ĝi eligas toksajn fumojn kune kun fosgeno.
Diklorometano estis unue priskribita de la franca kemiisto Henri Victor Regnault (1810–1878), kiu izolis ĝin ekde miksaĵo da klorometano kaj kloro kiu estis ekspoziciita al sunlumo.
Klasata kiel neŭrotoksa, diklorometano povas kaŭzi damaĝojn al cerbo kaj al centra nervo sistemo. La usona Agentejo por Protektado al Vivmedio (EPA) klasigis ĝin kiel potence karcinomogena al homoj, ĉar altaj ekspozici-niveloj al tiu kemiaĵo estis konfirmitaj kiel kaŭzo pri kancero-kazoj en bestaj hepatoj kaj pulmoj.
Nerostitaj kafofaboj estas vaporigitaj ripetitaj fojoj en duklorometano ĝis kompleta elĉerpiĝo de la kafeino. Sekve, la solvanto estas tute drenita lasante malantaŭe plengustajn kafofabojn, tamen sen la nekonvenaj substancoj.
9429 Poreč
9429 Poreč estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la elde la Observatorio de Višnjan en Kroatio.
73517 Cranbrook
73517 Cranbrook estas tre malgranda, ne tre hela asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la en la kadro de la Catalina Sky Survey : astronomia kampanjo plenumita elde la Stacio Catalina de la Observatorio Steward kaj elde la Observatorio de Monto Lemmon, proksime de Tucson (Arizono, Usono).
Nomo
Ĝi ŝuldas sian nomon al la Instituto de Scienco Cranbrook en Bloomfield Hill (Miĉigano), eduka institucio, kiu havas kernan influon sur multenombraj sciencistoj pri la kosmo, astronomoj kaj instruistoj.
Natzwiller
Ĉi tiu artikolo ne rilatas al Koncentrejo Natzweiler-Struthof.
(jen france, origine germane kaj alemane Natzweiler, prononco - "Weiler" estas vilaĝeto) estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Bas-Rhin, en la historia kultura regiono regiono Alzaco kaj la nuna administra regiono Grand Est ("Granda Oriento"). Fine de en la komunumo vivis.
Hajnówka
Hajnówka estas urbo en la administra provinco (historie vojevodio) Podlaĥio de Pollando. Ĝi apartenas al samnoma komunumo kaj estas la administra centro de ankaŭ samnoma distrikto Hajnovka. Fine de en la urbo vivis.
Dom Pedrito
Dom Pedrito estas municipo en la brazila subŝtato Suda Rio-Grando, kiu havis 38.898 loĝantojn en 2010. Ĝi situas en la mezoregiono Sudokcidento de Rio-Grando (portugale Sudoeste Rio-grandense).
Pál Kocsis (aktoro)
Pál Kocsis [koĉiŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo Kocsis Pál estas hungara aktoro, reĝisoro, altlerneja instruisto.
Pál Kocsis naskiĝis la  (laŭ alia dateno la naskiĝdato estas la 26-a) en Salgótarján.
Biografio
Pál Kocsis maturiĝis en konstruteknika mezlernejo en sia naskiĝurbo en 1989, poste li akiris aktoran diplomon en Altlernejo pri Teatro kaj Filmo en 1996. Lia ĉefinstruisto estis Imre Kerényi. Liaj teatraj stacioj estis Teatro Csiky Gergely (Kaposvár) (1996-2012), Nacia Teatro (Miskolc) (2012-2014), Teatro de Kecskemét (2014-). Li instruis en Universitato de Kaposvár ĝis 2015, krome li faras reĝisorajn laborojn. Li ricevis kelkajn premiojn inter 2007-2017. Li vivas kune kun aktorino, kiu naskis 2 filinojn.
Premeaux-Prissey
Premeaux-Prissey estas franca komunumo situa en la departemento Côte-d'Or kaj en la regiono Burgonjo-Franĉkonteo.
Militkazo
Militkazo (latine casus belli [ˈkaːsus ˈbelli:]) estas esprimo el internacia juro, kiu markas incidenton, eventon aŭ fakton sufiĉantan kiel motivo por proklami militon. Oni ofte konfuzas la esprimon kun alia simila esprimo, causa belli.
Ekzemple por Usono kaj ties aliancoj en la jaro 1990, casus belli fariĝis la iraka invado en Kuvajton.
Premeaux-Prissey
Geografio
La komunumo enhavas la vilaĝon Premeaux kaj la vilaĝeton Prissey. La fonto de la rivero Courtavaux estas en la komunumo.
Vinoj
Tie oni produktas
Akvo
Tie estis dolĉakva banloko. Por la turismo estas lago " Saulx Guillaume" kun strando.
Historio
La unua dokumenta mencio de Premeaux datiĝas el la jaro 1160 kiel Prumel.
La preĝejo de Prissey kaj preĝejo de Premeaux datiĝas el la 13-a jarcento.
La komunumo Premeaux-Prissey datiĝas de 1972.
Esperanto vivo
Okaze de la eŭropaj balotoj 2004, Eŭropo - Demokratio - Esperanto ricevis 1 voĉdonon (0,75%).
Giuseppe Parini
Junaĝo kaj studadoj
Giuseppe Parino, kiu ŝanĝis poste sian nomon al Parini, naskiĝis en la urbo Bosisio (nuntempe Bosisio Parini en la provinco Lecco), ĉe la lago Pusiano. Li estis la filo de Francesco Maria Parino, modesta komercisto de silko, kaj de Angiola Maria Caspani, fratino de la pastro de najbara urbo.
La familio de la poeto estis multnombra kaj de popola deveno : ĉar liaj parencoj ne plu kapablis vivteni sian filon dum lia studado, ili konfidis la dekjaran knabon al la prizorgado de iu praonklino, kiu loĝis en Milano. Giuseppe tie registriĝis en la malsuperaj klasoj de la lernejo Cesare Beccaria, administrita de barnabanaj religiuloj.
Ekde 1741 la praonklino cedis herede al sia dekokjara nepo modestan jaran renton el nemoveblaĵoj, kondiĉe ke li fariĝu pastro. La junulo, kiu estis malsaniĝema kaj deziris daŭrigi sian studadon, eniris en seminarion (li sacerdotiĝis en 1754) kaj daŭrigis sian studadon, tamen sen granda profito, kiel klare montras la lernejaj registroj, kiuj en la jaroj 1749-1750 raportis en la latina : "Parinus Joseph: ut plurimum abfuit, subdole per aliquot dies interfuit; litteris testimonialibus habitis, abfuit perpetuo.
La nesufiĉaj akademiaj rezultoj obtenitaj de Parini estis eble kaŭzitaj de siaj financaj malfacilaĵoj, kaj de tio, ke por helpi la gepatrojn kiuj intertempe transloĝiĝis al Milano, li devis proponi privatajn lecionojn kaj kopii paperojn por pluraj juristaj oficejoj. Li cetere montriĝis rimarkinde netolerema rilate al la rigoraj kaj malmodernaj metodoj de tiama instruado.
El la jaroj pasitaj en tiu konservativa sed prestiĝa lernejo (kiu havis kiel lernantojn aliajn famajn italajn intelektulojn kiel Pietro Verri kaj Cesare Beccaria) al li ĉefe restis la kulturo, kiun li akiris per la persona legado de grekaj, latinaj kaj italaj klasikaj verkoj, sed ankaŭ de 17-a jarcenta poezio.
Unua poemaro
Giuseppe Parini finfine kompletis sian studadon en 1752, ĉefe danke al la iom pli granda financa sekureco garantiita de la rento de la onklino (obtenita nur en 1751 post juĝafero kontraŭ la testamenta plenumanto Antonio Rigola). La juna religulo tiam eldonis sian unuan poemaron sub la plumnomo "Ripano Eupilino" : ĝi konsistis el 94 poeziaĵoj pri variaj temoj, inkluzive de religio, amo kaj kampaj poemoj. Ĉiuj tiuj verkoj evidentigis la influon de lia unua kultura formado, kaj jam montris sarkasman stilon.
Per tiuj naivaj sed ne elstaraj poeziaĵoj, oni sentas junulon ankoraŭ intelekte kaj sociale izolitan, kiu ne majstras la tiamajn debatojn en Lombardio kaj preferas dediĉi sin al Arkadio kaj al la 16-a jarcenta klasikismo.
Aniĝo al la Accademia dei Trasformati kaj instruistado ĉe familio Serbelloni
Tamen, danke la eta renomo akirita per tiu poemaro, en 1753 la "Accademia dei Trasformati" (esperante: Akademio de la Transformitaj) akceptigis Parini kiel anon de. Tiu akademio kunveniĝis en la domo de la grafo Giuseppe Maria Imbonati, kaj konsistis el la plej eminentaj elstaruloj de la milana kulturo, inter kiuj Parini trovis lojalajn amikojn kaj protektantojn.
Obteninte la pastrajn votojn en la urbo Lodi je la 14-a de junio de la jaro 1754, Giuseppe Parini sacerdotiĝis. Liaj nesufiĉaj ekonomiaj sparaĵoj tamen trudis lin akcepti la helpon de la abato Soresi, kiu lin prezentis al la grafo Gabrio Serbelloni : la junulo tiel fariĝis la instruisto de la filo de la grafo, Gian Galeazzo.
Dume en la domo Serbelloni, Parini pristudadis la vivon de la nobelaro laŭ ĉiuj ĝiaj aspektoj, kaj li povis absorbi kaj prilabori iujn novajn ideojn alportitaj el Francio de Voltaire, Montesquieu, Rousseau, Condillac kaj de la aperanta Encyclopédie. Tiuj variaj fontoj havis grandan influon sur liaj verkoj de tiu periodo, al kiuj interalie apartenas :la "Dialogo sopra la nobiltà" (esperante: Dialogo pri nobeleco) de 1757, "Le Odi" (esperante: La Odoj), "La vita rustica" (esperante: La rustika vivo ), eldonita nur en 1759 en la verkaro "Rime degli arcadi" (esperante: Poemoj de la Arkadianoj) sub la plumnomo de Darisbo Elidonio, "La Salubrita' dell'aria" (esperante: La Salubreco de la aero) de 1759 (ambaŭ la lastaj verkoj klasike temis pri la opono inter urbo kaj kamparo, sed per tute nova stilo), kaj "La Impostura" (esperante: La Trompo) de 1761.
Krome, li dum tiu periodo skribis en la nomo de la Akademio de la Transformitaj polemikan verkon titolitan Due lettere intorno al libro intitolato "I pregiudizi delle umane lettere" 1756 (esperante: Du leteroj pri la libro titoliĝinta "La Antaujuĝo de la humanisma literaturo"), kaj en 1760 li verkis alian polemikaĵon kontraŭ la libro "Dialoghi della lingua toscana" (esperante: Dialogoj pri la toskana lingvo) fare de la barnaba religiulo Onofrio Branda.
En oktobro 1762, ĉar li defendis la filinon de la verkisto kaj muzikinstruisto Giovanni Battista Sammartini, vangofrapitan de la dukino pro kolero, la poeto estis maldungita. Post kiam li foriris el la domo Serbelloni, li estis tuj akceptita ene de la familio Imbonati kiel instruisto por la juna filo Carlo, al kiu la poeto dediĉis en 1764 la odon "La educazione" (esperante: La Edukado)
Instruisto ĉe la familio Imbonati
En marto 1763, kuraĝigita de siaj akademiaj amikoj kaj de la grafo Firmian, Parini eldonis anonime ĉe la milana eldonisto Agnelli la poemeton "Il Mattino" (esperante: La Mateno), kiu obtenis favorajn recenzojn el la kritikistoj, precipe el Baretti kiu, en la unua eldono de la revuo "La Frusta letteraria" (esperante: La Literatura Vipo) de oktobro 1763, redaktis entuziasman kritikon pri tiu verko. En 1765 estis eldonita ankaŭ anonime duan poemeton titolitan "Il Mezzogiorno" (esperante: La Midtago), kiu denove ricevis bonajn kritikojn.
La Protektado de Carlo Giuseppe Firmian
La du poemetoj, kun ilia satiro pri la defalinta kaj subaĉetita nobeleco, altiris atentojn sur Parini kaj en 1766 la ministro Guillaume du Tillot lin elektis por okupi la profesoran katedron de elokvento ĉe la universitato de Parmo, kiun li tamen refuzis, sperante obteni katedron en Milano. En 1768 la akirita famo lin havigi la protektado de la suvrenino Maria Teresa De Austrio, representita en lombardio per la grafo Carlo Giuseppe de Firmian kiu lin nomumis en 1787 oficiala poeto de la granda milana teatro alla Scala, kiu tiuj komisis lin la adaptado en melodramo de la tragedio "Alceste" de Ranieri de Calzabigi.
En la sama jaro la grafo konfidis al li la direktadon de la ĵurnalo "La Gazzetta di Milano", oficiala organo de la Austria regado, kaj en 1769 havigis al li la katedron de elokvento kaj belaj artoj ĉe la milanaj palatinaj lernejoj(nuntempe, ĝuste pro tio, Liceo Parini), kiun li okupis ĝis 1773.
Inter 1770 ĝis 1771 Parini verkis la tekston de du teatraĵoj: "Amorosa incostanza" kaj "Iside Salvata", kaj la Opero "Ascanio In Alba" poste muzikita de Wolfgang Amadeus Mozart (Opero K111) kaj ludita en Milano je 17 oktobro 1771.
Tradukoj el la franca lingvo
Li tradukis el la franca lingvo la tragedion "Mitridate re del Ponto" de Jean Racine kaj en 1771 tradukis, kune kun aliaj anoj de la "Akademio de la transformitaj" la poemeton "La Colombiade" originale verkita de Anne Marie Du Boccage.
Kontribuado al la lerneja reformo
En 1774 li partoprenis komisionon kiu proponis planon de lerneja reformo, kaj intertempe li klopodis kompletigi sian plej faman poemeton "Il Giorno" bedaŭrinde sensukcese.
Ano de la patria societo
En 1776 de papo Pio VII akviris jaran pensionpagon kaj estis nomumita ano de la patria societo, fondita de la reĝino Maria Teresa de Austrio por la kreskigo de la agrikolturo.
La komponado de la Odoj
Sub la kromnomo de Darisbo Elidonio li anigis al la Roma Arkadio kaj komponis la jenajn odojn: "La Laurea"1777, "Le Nozze" (EO: la geedzigo) 1777 kaj "Brindisi"(EO:Tosto)1778, "La Caduta"(EO: La Falo), "In Morte del maestro Sacchini"(EO:Por la morto de majstro Sacchini) "Al consigliere barone De Marini" (EO: Al la konsilano grafo De Marini) en la jaroj 1783-1784, "Il pericolo"(EO: La Malsekuro) 17787, "La magistratura" (EO: La Juĝistaro)1788, "Il dono" (EO: La donaco) 1789. En 1791 Parini estis nomumita Lerneja Intendanto kaj pro tio verkis la odon "La Gratitudine"(EO: La Danko).
Siaj lastaj jaroj
Inter 1793 kaj 1796 gastita de sia amiko la markizo Febo D'Adda li skribis aliajn odojn ("Il Messaggio", "A Silvia", "Alla Musa", "La Musica") kaj kiam la francoj de Napoleono okupis Milano, eĉ malvolonte, li partoprenis al la estraro, kvankam en la plej milda flanko, dum tri monatoj. Sed preskaŭ tuj kiam li ĉesis partopreni la kunsidojn, la estraranoj lin eloficigi. Kiel oni legas en odero "A Delio"(EO: Al Delio) verkita inter 1798 kaj 1799 la poeto dum tiu periodo ofte refuzis la peton de verki poemon ekzaltanta la militon.
La morto
Li mortis en sia domo en Brera je 15a de aŭgusto 1799, kaj estis entombita ĉe la tombejo de Porta Comasina per simplegaj funebraĵoj laŭ siaj testamentaj voloj:
"Voglio, ordino e comando che le spese funebri mi siano fatte nel più semplice e mero necessario, ed all'uso che si costuma per il più infimo dei cittadini"
(EO: "Mi deziras, ordonas kaj komandas ke miajn funebraĵojn estu faritaj laŭ la plej simpla kaj nura maniero, kiel oni kutimus fari por la plej humilaj urbanoj")
Sia nekompleta ĉefverko "Il Giorno"(EO:La Tago) estis publikita postmorte.
En Esperanto aperis
Itala Antologio - Co.Ed.Es - Milano, 1987 (ISBN 88-85872-02-6)(de Parini enhavas: La falo; Tago; Maten' leviĝas; Vekiĝo; La granda laboro; La virga hundineto)
Aliaj ligiloj
En la itala:
Ramosch (komunumaro)
La komunuaro Ramosch  estas administra unuo de Kantono Grizono kaj parto de la distrikto Inn/En. Ĝi havis 1769 loĝantojn la 31-an de decembro 2009. Ĝia ĉefloko estas Ramosch.
(13252) 1998 ON1
(13252) 1998 ON1 estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la germana amatora astronomo Wolf Bickel elde sia observatorio de Bergisch Gladbach (Germanio).
Ramosch (komunumaro)
Geografio
La komunumaro Ramosch situas en la suba kaj orienta parto de Suba Engadino ĉe la limo al Aŭstrio. Aparta estas la situa de la eksterdogana komunumo Samnaun, kiu de svisa teritorio atingebelas nur tra tre mallarĝa vojo, kiu ne vetureblas por pezaj veturiloj.
Trafiko
Tra la komunumaro Ramosch pasas la kantona ĉefvojo nr-o 27 de Malojo-Pasejo al Tirolo. La vojo al la komunumo Samnaun kondukas tra aŭstria teritorio. La komunumoj en Ramosch estas konektitaj al la publika transportreto per diversaj poŝtaŭtolinioj.
Komunumoj de la komunumaro Ramosch
La komunumaro Ramosch konsistas (stato en 2009) el 3 komunumoj, el kiuj Samnaun estas la plej granda. Jen la listo:
Historio
La komunumaro Ramosch estis kreita kadre de la nova administracia ordo de Kantono Grizono de la jaro 1851 el la malnova tribunalkomunumo.
Ingredienco
Ingredienco (aŭ ingrediento) estas ĉiu aparta substanco, kiu konsistigas miksaĵon, trinkaĵon, manĝaĵon, medikamenton ktp. Tiun nomon ricevas ĉiu el la bezonataj eroj por kuir-arta recepto.
Lingva noto
Laŭ PIV kaj PAG, la ĝusta formo kun referenco de L.L. Zamenhof devus esti ingredienco (kialo: el la latina ingrediens, pri eniro aŭ enigo; tamen kutime oni uzas pseŭdofinaĵon -enco por abstraktaĵoj, kaj -ento por konkretaĵoj, ekzemple: esenco, kaj fundamento). La prefero kaj klarigo malaperis el NPIV.
Klausen (montpasejo)
Klausen estas montpasejo en la Alpoj en Svislando, kiu ligas Kantonon Urion kun Kantono Glaruso. La pasejvojo kondukas tra la Schächen-Valo super la pasaltejo, kiu estas la akvodislimo inter la riveroj Reuss kaj Linth, tra Urnerboden al Linthal kaj Glaruso.
Trafiko
Vintre Klausenpasejo estas fermita. Somere poŝtaŭtobuslinio tra la montpasejo ligas la komunumon Flüelen en Kantono Urio kun Linthal en Kantono Glaruso.
La pasejo estas tre ŝatata ekskurscelo por motorbiciklistoj kaj montarbiciklistoj.
Gastronomio
Sur la pasaltejo troviĝas apud multaj parklokoj kiosko kaj restoracio, memserva restoracio kaj preĝejeto. 100 metrojn sub la pasaltejo situas la hotelo Klausenpasshöhe. Sed ankaŭ ĉe la vojo mem troviĝas multaj bonaj restoracioj.
Legendo pri la limo inter Urio kaj Glaruso
Oni rakontas, ke dum mezepoko estiĝis kverelo inter Urio kaj Glaruso pri la landlimoj inter la du kantonoj. La reprezentantoj de la du kantonoj finfine interkonsentis, ke oni decidu en konkurso. Ambaŭ regionoj sendu sian plej bonan kuriston je fiksita tago. Tiu ekkuru je la unua krio de virkoko unu ek de Glaruso kaj la alia ek de Altdorf. Tie, kie la du kuristoj renkontiĝos, troviĝu estonte la limo inter la du kantonoj. Tiam la homoj en Urio la tagon antaŭan ne donis manĝaĵon al sia virkoko pensante, ke la malsata birdo frue vekiĝos. La homoj el Glaruso siaflanke bone nutris sian virkokon, pensante, ke sata besto pli fidinde laborus. Okazis nun, ke la virkoko malsata frue vekiĝis, kaj la uria kuristo ekkuris ankoraŭ antaŭ la sunleviĝo. La sata glarusa virkoko dume bone dormis, kaj kiam ĝi finfine ekkriis, la suno jam troviĝis alte en la ĉielo. La glarusa kuristo leviĝis, sed jam proksime de Glaruso alvenis la uria kuristo. La glarusanoj nun estis tre malkontentaj, sed ĉar la uriano ne volis tamen riski militon, li proponis al la glarusa kuristo, ke Glaruso povas rehavi la terenon ĝis tien, kien la glarusano povos lin reporti sur la dorso. Tiel nun la glarusa kuristo prenis la urianon sur sian dorson, kaj li kun tiu ŝarĝo sukcesis kuri ĝis Urnerboden, kie li svenis senforte. Tial la limo inter Urio kaj Glaruso laŭ la legendo ne situas, kiel estus normale, sur la pasaltejo, sed en la glarusa valflanko je duona alteco de la pasejo en la komunumo Urnerboden, kiu vintre estas atingebla nur el la glarusa flanko.
Pedro de Alvarado
Pedro de Alvarado y Contreras (n. Badajoz, Ekstremaduro (Hispanio), 1485 - m. Guadalajara, Nueva España, 4a de julio de 1541). Hispana konkistadoro kiu partoprenis en la konkero de Kubo, en la esplorado fare de Juan de Grijalva de la marbordoj de Jukatano kaj de la Meksika Golfo, kaj en la konkero de Tenoĉtitlano estrita de Hernán Cortés. Oni povas konsideri lin kiel konkistadoro de granda parto de Centrameriko (Salvadoro, Honduro kaj Gvatemalo) kaj li povis esti tio ankaŭ de Peruo, sed li rezignis post batali kaj poste negoci kun Diego de Almagro.
Preskaŭ ĉiuj referencoj al Alvarado mencias almenaŭ lian energian karakteron; plej parte parolas pri krueleco. Foje oni asocias eĉ lian nomon al genocido, tiom pro lia iniciato dum la Masakro de Tokskatlo, kiom pro sia posta partopreno en la sieĝo de Tenoĉtitlano, kaj ĉefe pro la sanga violento de sia agado en Centrameriko.
En Meksiko la indiĝenoj nomigis lin Tonatiuh, (la Suno), pro lia fizika aspekto; ŝajne li estis blondulo kaj alta, kio igis lin tipan kazon por diigo, kion dekomence faris la aztekoj de la hispanoj, kiuj konsideris ilin la "blondaj kaj barbaj homoj" anoncitaj kiel signo de la reveno de Kecalkoatlo.
Alveno al Ameriko kaj konkero de Kubo (1509-1511)
En 1509, kiam li estis 25jaraĝa, li elŝipiĝis en Hispaniolo, kun siaj fratoj (Gonzalo, Jorge, Gómez, Hernando kaj Juan). Post unu jaro laŭ ordoj de sia onklo Diego Velázquez, li partoprenis en la konkero de Kubo.
Ekspedicio de Grijalva (1518)
En 1518 li akompanis na Juan de Grijalva kiel ŝipkapitano en la eksplorado de la marbordoj de Jukatano kaj la Meksika Golfo, kiam ili malkovris la insulon de Cozumel. Li estis la unua eŭropano kiu navigaciis laŭ la rivero Papaloapan, kaj pro tio la urbo kaj komunumo ĉe la marenfluo de la rivero nomiĝas "Alvarado".
Konkero de Meksiko (1519-1521)
Kelkaj fratoj Alvarado unuiĝis al Cortés en la haveno de la Trinidad, kiam li estis iniciatonta sian veturadon, inter ili Jorge, Gonzalo kaj Gómez, krom Juan la duonfrato kaj Pedro kiu estis la unua ŝipkapitano de Hernán Cortés dum la konkero de Meksiko.
Li ekspediciis kun Bernardino Vázquez de Tapia al la ĉirkaŭaĵoj de Tenoĉtitlano cele observi kaj precizigi la plej taŭgan vojon; Vázquez de Tapia malsanigis survoje kaj Alvarado devis finigi la mision; ambaŭ revenis al Ĉolula por informi al Cortés. Estis tiam kiam la indiĝenoj kromnomigis lin per Tonatiuh.
La amasmortigado de la Plejgranda Templo
En 1520, dum foresto de Cortés, kiu iris ĉe Pánfilo de Narváez, Pedro de Alvarado, kiu estris, ordonis la agadon nomita kiel la Masakro de Tokskatlo aŭ de la Plejgranda Templo kiu antaŭis la malvenkon de hispanoj konata de ili kiel la Trista Nokto. Kiam Cortés, kiu devis tuj reveni al Tenoĉtitlano helpi lin, pridemandis lin, li asertis, ke la aztekoj estis preparintaj homajn buĉadojn por la festo de Tokskatlo (kvina el la 18 monatoj de la azteka kalendaro), malplenumante ilian promeson ke ili ne buĉu, kaj ke por la festo prepariĝis kaptilo por ataki la hispanojn. Sed eĉ la plej permeseblaj fontoj al Alvarado koincidas denoncante, ke li ordonis sen antaŭaverto ataki la dancistojn de la festo, kaj pro tio oni murdis el 300 al 600 senarmajn personojn. La azttekaj atestiloj kolektitaj de la monaĥo Bernardino de Sahagún priskribas kruelan amasbuĉadon.
Dum la fuĝo el Tenoĉtitlano oni atribuas lin savi sian vivon, spite estis ĉirkaŭata de malamikoj, saltante kanalon apoge sur lanco, najlita en koto; la loko nun nomiĝas "Ponto de Alvarado", kiel centra strato de Meksikurbo situa en la zono kie eble okazis la evento. Tio citeblas kiel pionirago de la stangosalto, same kiel ĉe Filipido ĉe maratono, sed tiu salto tre probable ne okazis: la referenco devenas de Francisco López de Gómara, kiu ne estis ĉeesta atestanto, kaj kiu estas neata klare de Bernal Díaz del Castillo, kiu ja estis tie kaj kiu forte argumentas: neniu atestanto povus esti vidinta ĝin, ĉar ĉiuj baraktis savi siajn vivojn; la profundecon kaj larĝecon de la kanalo laŭdire saltita malpermesus la akrobation kaj fine la propra Bernal neniam aŭdis mencii la salton ĝis multe post la konkero okaze de la eldono de propagandaj broŝuroj favore al Alvarado.
Konkero de Gvatemalo kaj Salvadoro (1521-1527)
Post la konkero de Tenoĉtitlano en 1521, Cortés komisiis lin por aliaj ekspedicioj pli sudaj, kio permesis lin pasi al la historio ankaŭ kiel konkistadoro de Gvatemalo, Salvadoro kun sia frato Gonzalo de Alvarado kaj, kvankam sekvante al Cortés, li ankaŭ konkludis la konkeron de Honduro.
En 1527 li veturis al Hispanio kaj interparolis kun Karlo la 1-a, kiu nomumis lin guberniestro kaj generalo kaj adelantado de Gvatemalo, pli altaj postenoj ol tiuj de la propra Cortés en Nueva España. Tamen je sia reveno al Ameriko, en 1529, la guberniestro de Nueva España enkarcerigis kaj procezis lin; li liberiĝis nur danke al la interveno de Cortés.
Malsukcesa klopodo interveni en la konkero de la Inkaa Imperio (1534)
Post la konkeroj de Francisco Pizarro, Alvarado petis permeson al la Reĝo de Hispanio por malkovri kaj konkeri en la teroj de la provincoj de Quito [KIto] de la Inkaa Imperio kiuj estis for de la limoj de Francisco Pizarro. Li konstruis ŝiparon en la Pacifiko, kie fondis la Havenon de Iztapa (en Gvatemalo). Komence de 1534 elteriĝis kun 8 ŝipoj, 500 soldatoj, 227 ĉevaloj kaj nekalkulitaj indiĝenoj gvatemalaj. Bartolomé de las Casas, en su Brevísima Relación, parolis pri la mortindico de indiĝenoj en tiaj ekspedicioj ĉar ili estis perforte devigataj transporti materialojn por konstrui ŝipojn kaj por la veturkondiĉoj kaj taskoj.
Li elŝipiĝis en la golfeto de Caráquez (Ekvadoro); poste iris al Charapotó, kie fondis tiun urbon; de tie al Jipijapa, al Paján kaj al rivero Daŭle. Li revenis al la arbaroj de Paján, kie haltis. Sude liaj trupoj atingis Ĉonanax, kaj norde ĝis la teritorio de Nono, en la aktuala provinco de Pichincha, proksime de Quito. Ekde Nono ili revenis al la marĉaj arbaroj de Chimbo en la okcidenta regiono el kiu la tuta kunigita ekspedicio eksupreniris la montaron de Andoj ĝis la altaĵoj de Ambato. Dum tiu veturado ili suferis pluvegojn, neĝon kaj malalgrablajn veterkondiĉojn.
Pedro de Alvarado alvenis al la ebenaĵo de Ambato, aktuale en Ekvadoro, kun malfortega armeo pro la veturado tra ĝangaloj kaj la veterkondiĉoj. Pro tio li ne kapablis fronti la armeanojn de Diego de Almagro kaj Sebastián de Belalcázar, senditaj de Francisco Pizarro kaj preferis traktati la 26an de aŭgusto de 1534, ke Pedro de Alvarado ricevu monkompenson pro siaj elspezoj kaj tiele Diego de Almagro kaj Gonzalo Pizarro sukcesis ke Pedro de Alvarado cedu al ili la ŝipojn, ĉevalojn kaj homojn kiuj vole restu. Pedro de Alvarado finfine revenis al Gvatemalo.
Morto en Noĉistlano (1541)
En tiu lasta milita agado foje konata kiel Milito de la Mikstono Alvarado estis surrajdata de la ĉevalo de mallerta soldato kiu estis fuĝinta el la kontraŭatako de la indiĝenoj ĉiĉimekaj, kiuj defendis sin en la Monteto de la Mikstono (Kato) regitaj de Francisco Tenamakstle kakskano kiu insurekciis. Tio okazis en Noĉistlano, sude de kio nuune estas la ŝtato de Zacatecas.
Post kelkaj tagoj de mortiĝo Alvarado mortis la 4an de julio de 1541. Lia korpo estis entombigita unue en la pregsejo de Tripetio (Michoacán), kaj translokogita post 40 jaroj de lia filino Leonor Alvarado Xicotencatl al Antikva Gvatemalo, kun tiu de lia edzino Doña Beatriz de la Cueva –nomita la sensorta, kiale: vidviiĝis post nur malpli de unu jaro post sukcedi sian fratinon kiel edzino de Alvarado, kaj poste survivis sian edzon nur unu plia jaro–; la lasta loĝejo de Alvarado estas kripto de la katedralo.
Eksteraj ligiloj
(En la hispana)
Irsina
Irsina estas komunumo de Italio. Ĝi apartenas al la regiono Basilikato kaj al la provinco Matero. Fine de en la komunumo vivis. Najbaraj komunumoj estas Genzano di Lucania (PZ), Grassano, Gravina in Puglia (BA), Grottole, Oppido Lucano (PZ), Tolve (PZ) kaj Tricarico.
Tombejo Ĝardeno de Floroj
La tombejo ĝardeno de floroj (portugale ĝi nomiĝas Cemitério e Crematório Rosa Mística Jardim das Flores) estas tombejo en la brazila urbo Votuporango, posedata kaj administrata de la firmao CEMIPAR Cemitério Parque Ltda.
La tombejo havas areon por familiaj tomboj en la parka sistemo kaj en la tradicia sistemo (kun tombokonstruaĵo).
En la tombejo Ĝardeno de Floroj funkcias ankaŭ kremaciejon, en kiu oni plenumas servojn pri kremacio.
Guggi Löwinger
Margit „Guggi“ Löwinger (naskiĝis la 5-an de aprilo 1939 en Vieno - mortis la ) estas austria kantistino, aktorino kaj dancistino. Ŝi estas filino de aktoro Paul Löwinger kaj de lia edzino Liesl, naskonomo Meinhard. Guggi Löwinger komencis la dancan edukadon en aĝo de naŭ jaroj ĉe la instruistino Dia Luca.
Béla Kovács (klarnetisto)
Béla Kovács naskiĝis la en Tatabánya kaj mortis la 7-an de novembro 2021.
Biografio
Béla Kovács komencis studi unue pianludon, poste klarnetludon en muziklernejo en sia naskiĝurbo inter 1946-1951. Li akiris diplomon en Muzikarta Altlernejo Ferenc Liszt en 1956. Post siaj studoj li estis klarnetisto en Budapeŝta Ŝtata Operejo, same en filharmonia orkestro en Budapeŝto ĝis 1981. Intertempe en 1975 li ekinstruis en la Muzikarta Altlernejo, poste ankaŭ en Graz ekde 1989 kaj en Udine en 2004. En tiu longa periodo li partoprenis enlande kaj eksterlande en koncertoj. Li ricevis premion Kossuth en 1988, pli frue kaj poste aliajn premiojn.
Li edziĝis en 1962, filino naskiĝis en 1965, filo en 1972.
Razkrižje
Razkrižje, hungare Ráckanizsa estas vilaĝo kaj samtempe municipo en Slovenio, en provinco Štajerska, en statistika regiono Pomurska, en Intermurejo.
Administre apartenas al Razkrižje ankoraŭ la jenaj 5 vilaĝoj: Gibina (Razkrižje), Kopriva (Razkrižje), Šafarsko, Šprinc, Veščica (Razkrižje).
Situo
La vilaĝo situas sur malebenaĵo, inter dekstra bordo de Muro (rivero) kaj Kroatio, laŭ flankovojoj. La komunumo havas 2 limo pasejojn.
Historio
Ĝis fine de la 1-a mondmilito la vilaĝo apartenis al Habsburga Imperio, al Hungara reĝlando, al Zala (reĝa departemento), al distrikto de Csákvár, poste al Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj, ekde 1929 al Jugoslavio. En 1941 la germana armeo okupis la komunumon kaj post 10 tagoj transdonis ĝin al Hungario. Ĝis 1945 tio estis parto de Hungario, ekde 1991 de Slovenio.
Izopropila furanato
Izopropila furanato aŭ C8H10O3 estas kemia kombinaĵo, apartenanta al la funkcia grupo de la esteroj de la furanata acido kaj izopropanolo. Izopropila furanato estas senkolora, lumsensiva likvaĵo, uzata kiel gustigagento kaj odorigagento en la nutrondustrio kaj en la fabrikado de kosmetikaĵoj. Kutime ĝi estiĝas per kondensiĝa reakcio aŭ per esterigo de Fischer-Speyer kun sulfata acido kiel katalizilo. Izopropila furanato estas malmulte solvebla en akvo, sed tute solvebla en alkoholo, duetila etero, kloroformo kaj plejmulto el la organikaj solvantoj. Izopropila furanato reakcias kun fortaj oksidigagentoj kaj fortaj bazoj.
Großharrie
Großharrie estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Plön de la federacia lando Ŝlesvigo-Holstinio. Fine de la komunumo havis  loĝantojn. La teritorio estas parto de la komunumaro Bokhorst-Wankendorf, administra ligo de pluraj formale sendependaj politikaj komunumoj, kun administra centro en Wankendorf.
Brazila Nacia Himno
La vortoj de nacia himno de Brazilo verkatis far Osório Duque Estrada kaj esperantigis ĝin en du versioj: la de Francisko Valdomiro Lorenz kaj alia, de Sylla Chaves.
(14842) 1988 TN1
(14842) 1988 TN1 estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la japanaj astronomoj Hiroŝi Kaneda kaj Sejĝi Ueda elde la observatorio de Kuŝiro en Hokajdo (Japanio).
Konstantinos S. Kontos
Konstantinos Stavru KONTOS (greke: Κωνσταντίνος Σταύρου Κόντος; naskiĝinta la en Amfisa, mortinta en 1909 en Ateno) estis filologo kaj profesoro de la Filozofia lernejo de la Universitato de Ateno (Φιλοσοφική Σχολή Πανεπιστημίου Αθηνών) en la sekcio de greka literaturo. Kontos nombriĝis inter la plej gravaj grekaj kritikaj filologoj de la 19-a jarcento. Dum lia akademia kariero li estigis multajn elstarajn disĉiplojn kiel Jeorjos Ĥatzidaki / Γεώργιος Χατζιδάκις, Spiridon Vasi/Σπυρίδωνα Βάση kaj Teofanis Kakridis/Θεοφάνης Κακριδής. Kontos estis ankaŭ la fondinto kaj eldonisto de la gazeto "Lojos Ermis" / Λόγιος Ερμής.
Junaj jaroj
La gepatroj nomiĝis Stavros kaj Panajota kaj la patro originis el Delvino/Δέλβινο (Norda Epiro). Li estis militanta kiel ribelo kune kun Odiseas Andrucos / Οδυσσέας Ανδρούτσος dum la Greka milito de sendependiĝo - estinte oficisto - sed li ankaŭ servis ĉe la kortego de Ali Pasha en Ioanino. Post la fino de la ribelo li plialtringiĝis je majoro kaj la familio ekloĝis en Amfisa. La familio havis tute sep infanojn (5 filojn kaj 2 filinojn), el kiuj Konstantinos estis la plej granda. Pliaĝiĝinte li translokiĝis al Itako kie li studis ĉe la tiea greka lernejo kaj poste li iris al Ateno kie li lernantis ĉe gimnazio kies gvidon havis Jeorgos Jenadios / Γεώργιος Γεννάδιος. Kontos interrompis por malonga tempo la studojn en 1854 pro la Epira ribelo por soldati tie. Post ties fino li iris al Lamia (Ftiotido) por fini la studojn. En Ateno li enskribiĝis kiel studento de la Filozofia altlernejo.
Karieroj
Post la ekstudinteco en 1858 li iris tri jarojn al Ĥio kie li iĝis profesoro gimnazia; unu jaron li estis sur Samoso kiel gimnazia lernigisto.
En 1865 Kontos iris al la Universitato de Lejdeno kie li kunlaboris kaj amikiĝis kun la profesoro Periklis Kovito / Περικλής Κόβητο. Dum la restado en Lejdeno Kontos provis unuafoje eldoni literaturan-filologian gazeton greklingvan helpate de grekaj instruistoj kaj studentoj surlokaj sed ankaŭ de nederlandaj greklandemuloj. Tiel estiĝis profunda surpaperigita esploro pri la dokumentado kaj la studo de la greka lingvo. Amikiĝο kaj kunlaborado okazis ankaŭ kun tekstkritikistoj eminentaj kiel Carel Gabriel Cobet el Nederlando aŭ Charles Badham el Britio. Rezulto de la kunlaborado estis la apero de la fakgazeto Lojos Ermis / Λόγιος Ερμής en Lejdeno respektive en Ateno.
En la jaro 1867-a Kostos reiris al Greklando kie li nomumitis fare de instruadministro Antonios Mavromiĥalis / Αντώνιος Μαυρομιχάλης eksterorda profesoro pri greka literaturo ĉe la Filozofia fakultato de la Universitato de Ateno. Laŭdire li montris bonegan lertecon en la prezento de temoj kaj ravigis grandajn aŭskultantarojn. Kun la tempopaso lia famo pligrandiĝis kaj lia laborentuziasmo konatigis lin ankaŭ ekster de Grekujo.
Kontos ne tro okupiĝis pri la lingvostila problemo de la novgreka lingvo (ĉu preferindus Katarevuso aŭ Demotiko kaj ĉiugrade) observante pozicion mezan. Li tamen karakterizigitis lingve de kelkaj konservativega.
Premipropono
En 1906, post 40 jaroj da universitata instruado, Kontos donacis al la atena altlernejo la grandan sumon de 12.300 draĥmoj por fondi konkurson. Temis pri literatura konkurso kun stipendiakiro fare de la venkontoj. La fakoj estis lingviko kaj literaturo.
Milito kaj paco
Milito kaj Paco (ruse: Война и мир [vojna i mir]; en la originala ortografio: Война и миръ) estas eposa romano de Lev Tolstoj, unue eldonita de 1865 ĝis 1869 en Russkij Vestnik, kiu rakontas la historion de rusia socio dum la epoko de Napoleono. Oni kutime laŭdas ĝin kiel unu el la du ĉefaj majstroverkoj de Tolstoj (la alia estas Anna Karenina) kaj unu el la plej bonaj romanoj de la mondo. Ĝi ankaŭ estas unu el la plej longaj fikciaĵoj.
Milito kaj Paco proponis novan specon de fikcio, kun multaj roluloj enplektitaj en la intrigo, kiu ampleksas neniom malpli ol aludate per la titolo, kune kun la egale imponaj temoj: juneco, maljuneco kaj geedziĝo. Kvankam hodiaŭ oni konsideras ĝin romano, ĝi rompis tiom da konvenciaĵoj pri romanoj siatempaj, ke multaj kritikistoj tiam ne konsideris ĝin tia. Tolstoj mem konsideris sian verkon Anna Karenina sia unua provo verki romanon laŭ la Eŭropa senco.
Nomo
La Rusaj vortoj por paco (antaŭ 1918: "миръ") kaj mondo (antaŭ 1918: "міръ", inkluzivante mondon en la senso "sekulara socio"; vidu mir (socio)) estas homonimoj kaj ekde la reformoj de 1918 estas same literumataj, kio kondukis al urba legendo en Sovetunio kiu diris, ke la originala manuskripto nomiĝis "Война и міръ" (tiel, ke la ĝusta traduko de la titolo de la romano estus "Milito kaj la Mondo" aŭ "Milito kaj Socio"). Tamen Tolstoj mem tradukis la titolon en la francan kiel "La guerre et la paix" ("Milito kaj paco"), krome ankaŭ la dumvivaj eldonoj de la romano enhavas nomon "Война и миръ". La konfuzon antaŭenigis la populara sovetia televida demandar-programo Kio? Kie? Kiam? (Что? Где? Когда?), kiu en 1982 prezentis, kiel ĝusta respondo, la variaĵon, "socio", surbaze de eldono de 1913 de Milito kaj paco kiu entenis mispresaĵon sur unu paĝo. Tiun episodon oni reteleviziis en 2000, kio reŝargis la legendon.
Kontraste, ekzistas ankaŭ poemo fare de Vladimir Majakovskij nomita "Война и міръ" (t.e. "міръ" kiel "socio"), verkita en 1916, — la vortludo ne plu ebla post la reformo de 1918.
En epizodo nomita The Marine Biologist de la televida program-serio, Seinfeld, Jerry ŝercas, ke Tolstoj originale intencis, ke lia libro, Milito kaj paco nomiĝu Milito, Por Kio ĝi Utilas?, sed ke lia amoristino malkonsentis kun tiu titolo. La ŝerco miskompreniĝis kiel vera historio, kun ridigaj rezultoj.
Lingvo
Kvankam Tolstoj verkis la plejon de la libro, inkluzive de la rakontado, en la rusa, gravaj bloketoj da dialogo tra la libro (inkluzive de la malferma frazo) estas verkitaj en la franca. Tio simple spegulas la realon, ĉar inter la rusia aristokrataro en la deknaŭa jarcento ĉiuj scipovis la francan kaj emis paroli france inter si, kiel la lingua franca (interlingvo) de la Eŭropaj superaj klasoj, prefere ol ruse; ja Tolstoj faras unu aludon al plenkreska rusa aristokrato, kiu devas preni lecionojn pri la rusa por klopodi fluigi sin en la nacia lingvo. Malpli realisme, la francoj bildiĝas en la romano, inkluzive de Napoleono mem, parolantaj fojfoje france, fojfoje ruse.
Enkonduko al la intrigo
La romano rakontas la historion de kelkaj aristokrataj familioj (precipe la Bezuĥovoj, Bolkonskij-oj, kaj la Rostovoj) kaj la implikiĝoj de ilia personaj vivoj kun la historio de 1805–1813, specife la Franca invado al Rusio. Tra la procedado de eventoj, Tolstoj sisteme mallasas al siaj karakteroj ajnan liberan elektivon: la kuro de historio fataligas same feliĉon kaj tragedion.
La norma rusa teksto dividiĝas en kvar librojn (dek kvin partojn) kaj du epilogojn. Dum proksimume du trionoj de la romano traktas strikte nur fikciajn karakterojn, la postaj partoj de la romano, kaj ankaŭ unu el la du epilogoj de la verko, pli kaj pli entenas tre disputatajn, nefikciajn eseojn pri la naturo de milito, politika potenco, historio, kaj historiografio. Tolstoj dise enplektis tiujn eseojn en la rakonton laŭ maniero, kiu spitas konvencian fikcion. Certaj kurtigitaj versioj tute forigis tiujn eseojn, dum aliaj (eldonitaj eĉ dum la vivodaŭro de Tolstoj) simple movis la eseojn en apendicon.
Resumo
Milito kaj Paco bildigas grandegan aron da karakteroj, kaj historiaj kaj fikciaj, la plejmulto el kiuj estas prezentitaj en la unua libro. Ĉe vesperumo (fr:soirée) gastigita de Anna Pavlovna Scherer en julio 1805, la ĉefaj roluloj kaj familioj prezentiĝas. Pierre Bezuĥov estas la nelegitima filo de riĉa grafo (ruse:~graf) kiu, mortante de ikto, neatendite iĝas implikita en lukto pri lia heredotaĵo. Inteligenta kaj sardona Princo Andrej Bolkonskij, edzo de ĉarma edzino, Lise, trovanta malmultan komforton per geezeca vivo, elektas anstataŭe esti adjunkto de Kutuzov en ilia venonta milito kontraŭ Napoleono. Ni konatiĝas ankaŭ pri la familio Rostov de Moskvo, kun kvar adoleskaj infanoj, el kiuj la vivoplena plej juna filino Natalja Rostova ("Nataŝa") kaj la impetema malpli juna Nikolaj Rostov estas la plej memoriĝemaj. Ĉe Bald Hills, Princo Andrej lasas sian gravedan edzinon ĉe siaj stranga patro kaj religieme devota fratino Maria Bolkonskaja kaj foriras al milito.
Se estas centra karaktero en Milito kaj paco, tiu estas Pierre Bezuĥov kiu, ĉe ricevo de neatendita heredaĵo, subite ŝarĝiĝas je la respondecoj kaj konfliktoj de Rusa nobelulo. Lia antaŭa senzorga konduto malaperas, kaj li lanĉiĝas super filozofia serĉo, karakteriza je Tolstoj: kiel oni vivu moralan vivon en malperfekta mondo? Li klopodas liberigi siajn servutulojn kaj plibonigi sian bienon, sed tutfine atingas nenion. Li edziĝas al la bela kaj malmorala filino de Princo Kuragin, Jelena, spite sian pli bonan juĝon.
Hepberg
Hepberg estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Eichstätt kaj en la distriktaro Supra Bavario de la federacia lando Bavario. Fine de la komunumo havis  loĝantojn.
Milito kaj paco
Resumo
Jelena kaj ŝia frato Anatol tiam komplotas kune, ke Anatol delogu kaj malhonorigu la junan kaj belan Nataŝan Rostovan. Tiu plano malsukcesis, tamen, por Pierre, ĝi estas la kaŭzo de grava renkontiĝo kun Nataŝa. Kiam Napoleono invadas Rusion, Pierre observas la batalon de Borodino de proksime starante apud Rusa artileria istaro kaj lernas kiel sanga kaj horora vere estas milito. Kiam la Granda Armeo de Napoleono okupas abandonitan kaj brulantan Moskvon, Pierre ekentreprenas kiĥoteskan mision asasini Napoleonon, kaj kaptiĝas kiel militkaptito. Vidinte francajn soldatojn prirabadi Moskvon kaj pafadi rusajn civilulojn, Pierre estas devigita marŝi kun la Granda Armeo dum ties katastrofa retreto de Moskvo. Poste lin liberigas rusa rab-partizanaro. Lia edzino, Jelena, mortas iam dum la lastaj konvulsioj de la invado de Napoleono, kaj Pierre rekuniĝas kun Nataŝa dum la venkintaj rusoj rekonstruas Moskvon. Pierre finfine trovas amon kaj edziĝas al Nataŝa, dum Nikolaj edziĝas al Maria Bolkonskaja. Andrej, kiu ankaŭ amas Nataŝan, vundiĝas dum la Napoleona invado kaj iamfine mortas rekuniĝinte kun Nataŝa antaŭ la fino de la milito.
Tolstoj vivece bildigas la kontraston inter Napoleono kaj la rusa generalo Kutuzov, rilate kaj personecon, kaj strategion. Napoleono elektis fuŝe, decidante marŝi Moskvon kaj ĝin okupi kvin fatalaĉajn semajnojn, dum li pli bone fartintus, se li detruus la rusan armeon per decidiga batalo. Generalo Kutuzov kredas tempon sia plej bona aliancano, kaj detenas sin de atako al la franca armeo, kiu tutfine sin detruas lamante reen al okcidento. Preskaŭ tute detruas ilin atako fare de kozakoj dum la francoj neregule dislantas direkte al Parizo.
Aliuloj
Multaj karakteroj en Milito kaj paco baziĝas sur realaj homoj konataj al Tolstoj mem. Nikolaj Rostov kaj Maria Bolkonskaja baziĝis sur la propraj memoraĵoj de Tolstoj pri liaj gepatroj, dum Nataŝa modeliĝis sur la edzino kaj edzfratino de Tolstoj. Pierre kaj Princo Andrej multe similas Tolstoj-on mem, kaj multaj komentistoj traktas ilin alter ego-oj de la aŭtoro.
Populara kultura aludo
La libro, kaj ĝia konsiderinda paĝokvanto, jam fariĝas kultura ŝerco pri stereotipa grava libro kiu postulas eksterordinaran kvanton da tempo kaj de koncentriĝo por ĝin legi.
Konvencio pri Migrantaj Specioj
La Konvencio pri Migrantaj Specioj (Convention on the Conservation of Migratory Species of Wild Animals (konata ankaŭ kiel ties mallongigo CMS -esperanate KMS- aŭ kiel Bonna Konvencio) celas konservi surterajn, marajn kaj birdajn migrantajn speciojn tra ties tuta teritorio. Ĝi estas interregistara traktato, realigita subombrele de Mediprogramo de Unuiĝintaj Nacioj, koncerne kun la konservado de naturo kaj loĝantoj je tutmonda skalo. Ekde la ekfunkciado de la Konvencio, ties membraro rapide kreskiĝis ĝis inkludi ĉirkaŭ 100 Partojn el Afriko, Centra kaj Suda Ameriko, Azio, Eŭropo kaj Oceanio. La Konvencio estis subskribita en 1979 en Bonn, Germanio, (de tie la nomo) kaj ekvalidiĝis en 1983. La oficiala konservanto estas la registaro de Germanio.
Sankai Juku
Sankai Juku (山海塾) - prononco Sankaj Ĝuku - estas internacie konata dancgrupo de la japana ĝenro butoo. La grupo, kiun en 1975 fondis la koreografo Amagatsu Ushio, prezentiĝas sceneje kaj instruas modernan dancon tutmonde. Laŭ la stato de 2010, la grupo sceneje prezentiĝis en pli ol 700 urboj de 43 landoj.
Kantono Marshall (Kansaso)
La kantono Marshall (Marshall County) estas kantono de Usono en la subŝtato Kansaso. La administra centro estas la urbo . La kantono estis fondita la.
Mekaniko de fluidoj
La meĥaniko de fluidoj aŭ fluidomeĥaniko aŭ mekaniko de fluidoj aŭ fluidmekaniko estas la scienco, kiu studas la moviĝon de fluidoj (gasoj, likvoj aŭ plasmoj). La ĉefaj studkampoj estas:
Kantono Marshall (Kansaso)
Laŭ la stato de la jaro en la kantono vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km².
Fabio
Fabio estas vira persona nomo. Ĝi origine venis el la latina lingvo, signifante: apartenanta al 'Fabius"-oj. Virina formo estas Fabiana.
Dubaja Jakthaveno
Dubaja Jakthaveno (Arabe: مرسى دبي) estas distrikto en Dubajo, Unuiĝintaj Arabaj Emirlandoj. La distrikto lokas inter Ĝebel Ali kaj la Amerika Universitato.
Geoglossomycetes
Geoglossomycetes estas fungoj el la subfilumo Pezizomycotina.
Karakteristikoj
Askoj estas klaboformaj, kun maldika tuniko. Ili estas senoperkulaj sed kun eta poro kiu bluiĝas kun jodo. Parafisoj estas filiformaj, nigretaj aŭ senkoloraj.
Sistematiko
Nun estas nur unu ordo kun unu familio kaj ses genroj.
Ekologio
Ili vivas ofte en malsekaj lokoj meze de muskoj.
Eksteraj ligiloj
Geoglossum umbratile