cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Theodor W. Hänsch
Theodor W. Hänsch [TEodor henŝ] (naskiĝis la en Heidelberg) estas germana fizikisto. Li estas estrarano de Instituto Max Planck por kvantuma optiko, kaj profesoro de eksperimenta fiziko kaj lasero-spektroskopio ĉe la Universitato Ludoviko Maksimiliano en Munkeno. En 2005 li partigis kune kun John L. Hall duonon de la Nobel-premio pri fiziko pro iliaj "kontribuoj al la evoluigo de lasero-bazita preciza spektroskopio". La alian duonon partigis Roy J. Glauber.
Ordeno de la Leviĝanta Suno
La Ordeno de la Leviĝanta Suno (旭日章, Hepburn: Kyokujitsu-Shō) estas japana honora ordeno, establita en 1875 de Imperiestro Mejĝi de Japanio. La ordeno estis la unua nacia honorigo aljuĝita fare de la japana registaro, kreita la 10-an de aprilo 1875 per dekreto de la ŝtata konsilo. La insigno prezentas sunlumajn radiojn de la leviĝanta suno, la tradicia simbolo de kreskiĝanta energio kaj de Japanio.
La ordeno estas premiita al tiuj, kiuj faris elstarajn atingojn en la jenaj kampoj: internaciaj rilatoj, promocio de japana kulturo, akceloj en sia kampo, disvolviĝo de plia bonstato aŭ mediprotektado.
Distingitaj personoj
I.a.:
Al-Muntasir
Abu Ĝa'far Muhammad (أبو جعفر محمد; 837 – junio 862), plej bone konata laŭ sia lakab regotitolo al-Muntasir bi-llah (المنتصر بالله, "kiu venkas en Dio") estis la abasida kalifo de Bagdado de 861 ĝis 862, dum la epoko de la "Malordo en Samaro", precize dum malpli ol jarduono.
Al-Mutavakil, lia patro, estis nomuminta siajn tri filojn kiel heredantoj ŝajne favore al al-Muntasir. Tamen, poste tiu ŝajne ŝanĝis kaj al-Muntasir timis ke lia patro povis kontraŭi lin. Tiele li decidis frapi la unua. Al-Mutavakil estis mortigita de turka soldato la 11-an de decembro 861. Samtage Al-Muntasir sukcedis milde al la trono de la kaliflando kun la subteno de la turka partio.
Vepsa lingvo
La Vepsa lingvo estas lingvo de vepsoj, kaj ĝi apartenas al finn-ugraj lingvoj. La vepsa apartenas al la baltfinnaj lingvoj kaj estas proksima al la karela kaj al la finna. La parolantoj de la finna tamen ne komprenas la vepsan facile.
La vepsa lingvo havas tri dialektojn, la nordan vepsan ĉe la Onega-lago sude de Petrozavodsk kaj norde de Svir-rivero (Vepsa aŭtonoma distrikto), la mezan vepsan en Leningrada kaj Vologda provincoj kaj la sudan en Leningrada provinco, ĉe urbo Boksitogorsk.
La vepsa havas 24 kazojn.
Suchy
Suchy estas komunumo en la distrikto Vaŭda Nordĵuraso en Kantono Vaŭdo, Svislando. Ĝi havis 466 loĝantojn je la 31-a de decembro 2012.
Geografio
La komunumo Suchy situas sur monteta tavolo oriente de la Orbe-Ebenaĵo proksimume 7 kilometrojn sudokcidcente de la distriktĉefurbo Yverdon-les-Bains. La komunumo konsistas el la vilaĝo Suchy kaj kelkaj izolitaj bienoj.
La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 6,66 km², de kiuj 36,8% estas kovritaj de arbaro, 59,7% servas por agrikulturo kaj 3,4% por setlado.
Najbaraj komunumoj
La komunumo Suchy limas en nordo al Ependes, en oriento al Belmont-sur-Yverdon, en sudoriento al Essertines-sur-Yverdon, en sudo al Corcelles-sur-Chavornay, en okcidento al Chavornay, kaj en nordokcidento al Essert-Pittet.
Trafiko
Suchy situas flanke de la gravaj trafikvojoj. Al Suchy kondukas vojoj de Essert-Pittet, Ependes, Belmont-sur-Yverdon kaj Corcelles-sur-Chavornay. La plej proksima alveturejo al la svisa aŭtovojo A1 estas Yverdon-Sudo en distanco de proksimume 5 kilometroj nordoriente de la komunumo. Pere de poŝtaŭtolinio al Yverdon-les-Bains la komunumo estas konektita al la publika transportreto.
Historio
La unua dokumenta mencio de Suchy datiĝas el la jaro 885 per la vortumo Solpiaco id est Suzchie. Sur la komunumo estis trovitaj tombo el la romia epoko kaj tombokampo el la frua mezepoko. En la jaro 1367 Otto de Grandson-Belmont reakiris ĉiujn senjorajn rajtojn pri la vilaĝo kaj deklaris statuton, kiu liberigis la vilaĝanojn de mortimposto, servutaj gransportoj kaj pacotempaj gardoservoj sur la Kastelo Belmont. Li submetis la vilaĝo Suchy al la komuneja juro de Moudon, kiu estis pli favora por la vilaĝo ol la jurisdikcio de la Senjorujo Belmont. Sub la berna regado de 1536 ĝis la Helveta Revolucio de 1798 Suchy apartenis al la Voktejo Yverdon. Post la Helveta Revolucio ĝi estis atribuita al la Distrikto Yverdon, kiu kun efiko de la 1-a de januaro 2008 surbaze de la administra reformo de 2006 estis integrita al la nova Distrikto Vaŭda Nordĵuraso.
Mary Poppins
Mary Poppins estas la ĉefa rolulino en romanoj de la aŭstralia verkistino P. L. Travers (1899-1996). La angla eldono aperis unuafoje en 1934 ĉe G. Howe en Londono.
La romano
« Mary Poppins », infanvartistino kun magiaj povoj, zorgas pri novaj interrilatoj en la angla familio Banks en Londono, komence de la 20a jarcento. Kun Mary Poppins, la gefiloj Johana, Miĥaelo kaj la ĝemeloj Johano kaj Barbara (kiuj mankas en la Disney-filmo) vivas nekredeblajn aventurojn.
Referencoj
En la romano Mary Poppins estas persono iom vanta, kiu ne akceptas aliajn opiniojn ol la sia. La libro ne enhavas sinsekvan agadon, sed estas kolekto de rakontetoj, el kiuj nur malmulte troviĝas en la Disney-filmo (alveno, ekskurso de Mary kaj Bert en la stratbildon - en la libro sen la infanoj, la rakonto pri ridanta onklo Alberto, la scenoj de la birdovirino kaj la foriro).
Filmoj
La unua Mary Poppins-romano estis filmigita en 1964 fare de la filmfaradentrepreno Disney. Kontraŭe al la romano, la familiestro, Mr. Banks, vivas nur por sia kariero, lia edzino ĉiam forestas kiel virinrajtdefendantino kaj tial la edukado de la infanoj estis, kiel ofte tiutempe ĉe riĉaj familioj, afero de la infanvartistino. P.L. Travers ne tre kontentis pri tiu filmo. La muzikfilmo ne ŝin plaĉis, kaj la prezento de la agado. Tamen la filmo multe plaĉis ne nur al infanoj kaj iĝis unu el la plej grandaj sukcesoj de la filmfaradentrepreno Disney. En tiu filmo, Mary Poppins uzas egale vorton tre malfacile prononceblan « Superkalifraĝilistikekspialidocius ».
En 1983 la unua libro estis filmigita por la rusa televido sub la titolo "Meri Poppins, do svidanija", kun Natalja Andrejĉenko en la rolo de Mary Poppins.
Preĝejo Koro de Jesuo (Orosháza)
Kirko Koro de Jesuo estas romkatolika konstruaĵo en Hungario, en Orosháza.
Historio
En Orosháza en 1461 estis unuafoje menciita preĝejo, sed en 1733 alia dokumento konstatis, ke nur ruinoj estas tie (pro dominado de turkoj. Tiutempe la loĝantoj estis ĉefe luteranoj. En 1792 la katolikoj konstruis kirketon sen turo. La loka paroĥo kreiĝis en 1797, pli frue la katolikoj apartenis al Szarvas. En 1832 pli granda kirko estis konstruita. La nun videbla kirko konstruiĝis en 1922, motoro de la konstruado estis episkopo Miklós Széchenyi. La orgeno alvenis en 1944. La kirko estis pentrita interne en 1968, ekstera renoviĝo okazis en 1972.
Konstruaĵo
La konstruaĵo situas sola laŭ placo inter arboj. En mezo de la fasado malsupre estas la enirejo, pli supre estas granda fenestrorozo. Ĉe la flankoj estas po unu turoj, sed la maldekstra turo estas pli longa, tial la simetrio kolapsas. Post la fasado la navo etendiĝas, kiu finiĝas en plurlatera absido.
En la kripto estas entombigita Miklós Széchenyi.
Spodiopogon
Spodiopogon estas palearkta genro de Panicoideae kun ĉirkaŭ 55 specioj. La nomo signifas griza barbo (grizaj haroj staras cirkaŭ la spiketoj).
Priskribo
Ili estas staŭdaj. Ili havas paniklojn kun verticilataj branĉetoj.
12201 Spink
12201 Spink estas tre malgranda sed neordinare hela asteroido de la asteroida zono.
Malkovro
Ĝi estis malkovrita la de la usona astronomo Schelte J. Bus elde la Observatorio de Siding Spring, apud Coonabarabran en Novsudkimrio. (Aŭstralio).
Orbito
Ĝi estas en 1:4 kun la Tero kaj 3:1 kun Jupitero.
Dolní Sedlo
Dolní Sedlo (Spittelgrund) estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de urbo Hrádek nad Nisou en distrikto Liberec. Ĝi troviĝas proksimume 2,5 km sude de Hrádek nad Nisou sur montopiedo de Luzacia montaro super valo de rojo Sedlec. Okcidente leviĝas monteto Sedlecký Špičák (544 m s. m.), sudokcidente de Popova skála (565 m s. m.) kaj roko Podkova (518 m s. m.). En la jaro 2011 estis ĉi tie registritaj 58 adresoj. En la jaro ĉi tie daŭre vivis.
Dolní Sedlo estas ankaŭ nomo de katastra teritorio kun areo 9,44 km². En la katastra teritorio Dolní Sedlo situas ankaŭ Horní Sedlo.
Preĝejo Ĉiuj Sanktuloj (Csehimindszent)
Preĝejo Ĉiuj Sanktuloj estas romkatolika Monumento historia en Hungario, en vilaĝo Csehimindszent.
Historio
La romanika katolika kirko estis konstruita en la 13-a jarcento, en la 1330-aj jaroj la plurlatera sanktejo estis alkonstruita. Dum la kontraŭturkaj bataloj la vilaĝo senhomiĝis, pli novaj loĝantoj venis ekde 1678. Laŭ dokumento en 1698 la preĝejo jam estis renovigita. Inter 1773-1774 oni konstruis la turon kaj sakristion, interne la galerion laŭ baroko. La orgeno estis farita ĉirkaŭ en 1815, en 1891 kaj 1910 ĝi estis trakonstruita. Inter 1927-1930 nivelo de la planko estis profundigita 1 metron. En 1978 arkeologoj esploris la konstruaĵon, ili trovis enmuritajn mezepokajn pordon kaj fenestrojn. La restaŭrado finiĝis en 1982. La lasta renoviĝo okazis en 2014.
Konstruaĵo
La preĝejo situas sola sur monteto en parko. Antaŭ la kirko estas krucifikso, krome apude estas monumento pri József Mindszenty (1992), fine la golgoto. La fasado estas simetria, meze la turo plene reliefas. La enirejo estas tra la turo. La ĉefaltara bildo estas pentraĵo de István Dorfmeister (1729) en 1793. La sekpentraĵo ĉe la altaro estis pentrita en 1982.
Kermeso okazas en la 1-an de novembro.
Karelio (apartigilo)
Karelio havas kelkajn signifojn:
Urseni
Urseni [ursenj] (hungare: Magyarmedves, germane: Ungarisch-Medwisch) estas vilaĝo en Rumanio sude de Timișoara. En 1910 ĝi havis 1 262 loĝantojn (rumanoj, hungaroj, germanoj); en 1992 1 277 (rumanoj, 16% hungaroj). Ĝia unua mencio skribe estas en 1723. Ĝis 1919 apartenis al Hungario, (Temes vármegye). Administre ĝi apartenas al Moşniţa Nouă.
Piano di Sorrento
estas komunumo de Italio. Ĝi apartenas al la regiono Kampanio kaj la provinco Napolo. Fine de en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². Kristana patrono estas la Ĉefanĝelo Miĥaelo, kies memortago sekve estas la komunuma festotago.
Najbaras la komunumoj Meta, Sant'Agnello kaj Vico Equense.
Antal Molnár (pentristo)
Antal Molnár, ekster Hungario Anton Molnar, laŭ hungarlingve kutima nomordo Molnár Antal estas hungara-franca pentristo.
Kim Yang-gon
Kim Yang-gon (김양건; naskiĝis, mortis ) estis Nord-Korea politikisto. Li estis membro de la reganta partio Korea Laborista Partio (KLP). Li oficis kiel ĉefo de rilatoj kun Sud-Koreio de 2007 ĝis sia morto, sub ambaŭ Kim Ĝong-il kaj poste Kim Ĝong-un. Li estis naskiĝinta en Anju, Sud-Pjongan.
Antal Molnár (pentristo)
Antal Molnár naskiĝis en 1957 en Budapeŝto.
Hornavan
Ĝi estas lokita en la Skandinavia montaro, je alto de 425 metroj. La urbo Arjeplog estas situanta je ĝia sudokcidenta bordo.
La surfaca areo ŝanĝiĝas inter 220 kaj 283 km², sed iuj fontoj de la informo donas ĝin kiel konstante 251 km²; ĉiukaze, ĝi estas la oka plej granda lago en Svedio. Kun plej granda profundo de 221 metroj ĝi estas ankaŭ la plej profunda.
NGC 1365
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Karsbach
Karsbach estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Main-Spessart kaj en la distriktaro Malsupra Frankonio de la federacia lando Bavario. Fine de la komunumo havis  loĝantojn.
Horndalsvatnet
Horndalsvatnet estas norvega lago kiu kuŝas en municipo Sørfold en Nordland.
Ĉoka
Ĉoka (Чока, slave Čoka, Csóka) estas urbo kaj samtempe municipo en Serbio, en aŭtonomio Vojvodino, en distrikto Norda Banato. Ankoraŭ 7 vilaĝoj apartenas al la municipo.
Situo
Ĉoka situas sur ebenaĵo, laŭ maldekstra bordo de Tiso (kontraŭe troviĝas Senta), ĉefvojoj kaj fervojoj estas al Novi Kneĵevac, Kikinda kaj tra ponto al Senta.
Historio
Hungaroj alvenis en 896 kaj ili fondis ŝtaton en 1000. Post la turka erao diversaj popoloj alvenis al la senhomaj lokoj. Ĝis fine de la 1-a mondmilito la loko apartenis al Hungario, al Torontál, poste al Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj, depost 1928 al Jugoslavio. En 1941 la germana armeo okupis la regionon ĝis 1944. En 2002 loĝis en Ĉoka 4707 homoj, (hungaroj 2703 (57 %), serboj 1541 (33 %), jugoslavianoj 98 (2 %) kaj aliaj).
Famuloj
En la iama Csóka naskiĝis hungara-juda arkitekto Richárd Schöntheil.
Tim Krul
Tim Krul (prononco laŭ sistemo IFA ), per plena nomo Timothy Michael Krul (naskiĝis en Hago, do nun -aĝa) estas nederlanda futbalisto en la pozicio de golisto. Li ekde la jaro 2011 estas membro de la vira nederlanda nacia teamo de futbalo kaj en la teamo partoprenis la matĉojn pri la Futbala Mondpokalo 2014 en Brazilo, en kiu la nederlanda teamo sukcesis atingi la trian pozicion. Ekster naciaj matxoj, li ekde la jaro 2006 estas profesia futbalisto en la angla futbalklubo Newcastle United, en kies junula teamo li jam aktivis en la sezono 2005-2006. Inter la jaroj 2002 kaj 2011 li sinsekve ankaŭ estis membro de la naciaj teamoj de junuloj sub 15, 16, 17, 19, 20 kaj 21 jaroj. En matĉoj de la vira nacia teamo li en 2014 rekoneblis per la ĉemiza numero "23".
Historio de Kartvelio
La skribita historio de Kartvelio komenciĝas jam preskaŭ antaŭ 3.000 jaroj.
Plej malnovaj setlejoj
La plej malnovaj pruvoj pri homaj setlejoj en Kartvelio datiĝas je meza paleolitiko. En la frua kuproepoko estiĝis en Orineta Kartvelio multaj setlejoj, kies loĝantoj atingis altan nivelon en la agrokultivado.
La plej malnovaj trovaĵoj el la bronzepoko elteriĝis en la 1970-aj jaroj ĉe la arkeologia elfosadoj en la orient-kartvelia regiono Imiris-Gora proksime al Ahaltsichi. La setlejoj, kiuj datitas je la 5-a jarcento a.K., entena loĝejojn kun „altsidejo” (galerio?) (germane Empore). Tiuj loĝejoj havis rundan aŭ ovalan formo kaj ties karakterizaĵo estis kamentubo kaj centra apogilo.
La asirianoj, kiuj laŭ skriboj de Herodoto invadis en la 8-a jarcento a.K. Transkaukazion, forpelis la kartveliajn tribojn al la nordo kaj regis sude du jarcentojn.
La memstara okcidenta kartvelia ŝtato – Kolĥeti – elformiĝis en la 6-a jarcento a.K., la orienta – Iberia – en la 4-a jarcento a.K.. Ambaŭ ŝtatoj havis etan komercan rilaton al Grekio, Parthio kaj Aĥemenida dinastio. La asira reganto Sargon la 2-a translokis en 772 a.K. parton de juda loĝantaro el Palestino al Kolĥeti.
Antikvo
En la antikva epoko, la regionon nomis la grekoj Kolchis. Tie okazis la greka legendo de Jason kaj la Argonaŭtoj, kiuj alvenis tie por trovi la Oran Vlies-on, felon por orlavado. La okcidenta marborda parto de Kartvelio nomiĝis Kolcheti; la orienta, montara regiono Iberia. Oni minis en la Kaŭkaza montaro oron, arĝenton, kupron kaj feron. La katvelaj metiistoj forĝis glavojn, per kiuj la grekoj kaj Trojanoj batalis.
Post 333 a. K. konkeris Aleksandro la Granda preskaŭ la tutan Kaŭkazon, ankaŭ orientan Kartvelion. Li enpotencigis en la ĉefurbo Mcĥeta sian fidulon, la reĝan filon Ason de Arian-Kartli, kiel reĝon. En 323 a.K la areo iĝis parto de Seleŭkida imperio sub sekvanto de Aleksandro, la diadoĥena Seleŭko.
En 66 a.K. konkeris la romia militestro Pompeius orientan kaj okcidentan Kartvelion kaj faris el ili unu satelitŝtaton de la la romia imperio. En 317 Kartvelio konvertiĝis kiel la unua lando de la mondo al kristanismo. La reĝo Marian la 2-a de Iberio enkondukis la kristanismon kiel oficialan ŝtatreligion. Post la 17-a de januaro en 395, Kartvelio iĝis parto de la Orientromia imperio. Ekde 585 validas la orientromia kredokonfeso.
Mezepoko
Fine de la 10-a jarcento unuigis la reĝo Bagrat la 3-a la orientajn kaj okcidentajn reĝlandojn en komuna imperio. Liaj posteuloj, la Bagratida dinastio, regis en Kartvelio ĝis 1801.
Kvankam pli poste diversaj invadantoj – antaŭ ĉio araboj, mongoloj kaj turkoj – atakis la landon, la kartvelia reĝlando konservas por ĉ. 1.000 jaroj pli aŭ malpli da sendependeco. Inter la 11-a jarcento kaj 13-a jarcento atingis sub potencaj reĝoj kiel David la Konstruanto, 1089-1125) kaj lia nepino reĝino Tamara (1184-1213) prestiĝan kaj potencan alton. Ambaŭ estas estimitaj hodiaŭ kiel sanktuloj de la Kartvelia Ortodoksa Apostola Eklezio.
La postaj jarcentoj alportis por Kartvelio plagojn. La mongoloj kaŭzis senhomigon de la lando kaj la imperio disfalis fine de la 15-a jarcento al tri reĝlandoj (Imeretio, Kaĥeti kaj Kartli) kaj al kvin princlandoj. La okcidenta parto iĝis vazala ŝtato de la Osmana Imperio, la orienta parto dependiĝis al Persio.
Giorgi Saakadze (naskiĝis ĉ. 1580, mortis la 3-an de oktobro 1629) estis kartvela militisto, nacia heroo de Kartvelio. En la 1590-aj jaroj soldatservis en armeo de kartvela reĝlando Kartli kontraŭ Turkio.
Kartvelio en la Rusia Imperio, 1801–1918
En 1783, Kartvelio venis al rusa defenda ombrelo per Traktato de Georgijevsk. En 1801 la lando estis aneksita fare de la Rusia Imperio kaj iĝis provincaro de ĝi. La caro Aleksandro la 1-a ĉesigis la kartvelian reĝlandon kaj deportis la reĝan familion de la Bagratida dinastio al la centra Rusio kaj al Siberio. Ekde 1804, Kartvelio suferis rusigon, sed samtempe malfermiĝis por la lando aliaj eblecoj. Tbilisi iĝis Parizo de Oriento. En Kartvelio floris klerismo, liberalismo kaj moderna nacia sento. La fratoj Bagration tradukis verkojn de la eŭropa literaturo al la kartvela. Germanoj setlis en suda kartvelio. Sub la erao de la rusa guberniestro Aleksej Jermolov ebligis restadon en 1825 por la forpelitaj liberalaj decembristoj en la Kartvelia kaŝejo.
Kartvelio klopodis por suvereneco. En 1832 fiaskis provo de resurtronigo de la Bagratida dinastio. La caro sendis grafon Miĥail Voroncov, por ke li firmigu la rusan potencon kiel Reĝa reprezentanto de Kaŭkazo. La en Britio plenkreskinta Voroncov modernigis la komercon, industrion, urbokonstruon kaj havenojn.
En la dua duono de la 19-a jarcento kreskis la preteco de la kartveloj por nacia liberiga movado. En 1905 eksplodis ampleksa kamparana ribelo, kion sekvis politikaj reformoj kaj la streĉitecoj iomete malgrandiĝis. La gvidanta politika forto iĝis la "menŝevika" Socialdemokrata Laborista Partio. Dum la baloto al la rusa parlamento 1905 ili akiris en Kartvelio ĉiun parlamentan lokon.
La unua respubliko, 1917-1921
En 1917, la februara revolucio kolapsigis la caran regadon en la tuta imperio. Kartvelio formis kun Armenio kaj Azerbajĝano unu Specialan Transkaŭkazan Komitaton (ruse Osobij Zakavkazskij Komitet), kiu devis zorgi pri la ordo en la transira fazo. Sed iliaj armeoj estis tre malfortaj por defendi la landon kontraŭ Turkio, kies trupoj la fortiratajn rusajn trupojn prempelis.
Por la defendo de Kartvelio kontraŭ la turka konkero, komencis kontrakti la kartvelia nacia asembleo (kartvele Dampudsnebeli Kreba) kun Germanio, kiu estis preta por defendo de sendependa Kartvelio kontraŭ atako de la Osmana Imperio. Kiel kompenson, Germanio postulis privilegiojn ĉe minado de mangano kaj kupro, ankaŭ ĉe la naftotransporto for de la Kaspia Maro. Germanio jam havis 3.000 soldatojn en Kartvelio por sekurigi la transporton de krudmaterialoj por la germana malpeza industrio.
Kartvelio deklaris la 26-an de majo en 1918 sian sendependecon kiel Demokratia Respubliko Karvelio. Du tagojn poste Germanio rekonis kiel unua ŝtato la Respublikon. Ĝin sekvis Rumanio, Argentino, Turkio. Ankaŭ Britio, kies trupoj anstataŭigis la fortirendajn germanajn soldatojn (post la germana kapitulado) rekonis Kartvelion. Soveta Rusio rekonis la sendependecon la 7-an de majo en 1920.
La unua ĉefministro de Kartvelio iĝis la socialdemokrata Noj Ramiŝvili. Lin posteulis junie en 1918 Noj Ĵordania. Ili estris koalician registaron el menŝevikistaj socialdemokratoj, naci-demokratoj kaj social-federalistoj. La registaro efektivigis, akceptis agroreformon kaj larĝan socialsekurajn leĝojn, enkondukis okhoran labortagon kaj elstaris forte kontraŭ la bolŝevikoj kaj la separatigaj movadoj. La 21-an de februaro en 1921 akceptis la konstitucia asembeleo de Kartvelio la unuan konstitucion laŭ ekzemplo de Svislando.
Kartvelio en Sovetunio, 1921-1990
La 28-an de aŭgusto 1924, la ĉieliran tagon de Maria (kartvele Mariamoba), komenciĝis en Tbilisi ribelo kontraŭ la soveta okupado. La ribelantoj havis multajn – pli frue kaŝitajn – armilojn. La komandanto de la Ruĝa Armeo en Kartvelio estis mortigita far indiĝena piloto, kiu lasis sian flugmaŝinon subenfali en stilo de tokkōtai. Stalin ordenis disbati la ribelon.
Vilmos Szejke
Vilmos SZEJKE [sejke] rumania hungara pentristo. Li naskiĝis en Ojdula la 1-an de januaro 1942 kaj mortis la 11-an de julio 1992 en Satmaro.
Historio de Kartvelio
Kartvelio en Sovetunio, 1921-1990
Oni mortpafis aŭ pereigis en punejoj inter 1921 kaj 1924 pli ol 30.000 kartvelojn, ĉefe tiujn kiuj apartenis al la politika aŭ sociala elito de la lando. Dum la stalinaj purigoj inter 1935 - 1938, en 1942 kaj inter 1945 - 1950 viktimiĝis ĉ. 50.000 kartveloj.
Dum la Dua mondmilito Adolf Hitler celis atingi la kaŭkazajn naftokampojn, sed sensukcese. La kartveloj amase (ĉ. 700.000) batalis en la Ruĝa Armeo, kelkaj en la germana Wehrmacht kiel tiuj de la Kartvela ribelo de Teselo, de la milito ne revenis ĉ. 400.000. Kartvelaj rekrutoj (2.500) estis inter la defendantoj de la fortikaĵo Brest, kiu postmilite estis nomumita "fortikaĵo-heroo". Kartvelio iĝis grava loko por produktado de municio. La kartvelia serĝento Meliton Kantaria (en triopo kun Miĥail Jegorov kaj Aleksej Berest) hisis la sovetan flagon kiel venkosignon sur la konstruaĵo de la germana parlamento Reichstag en Berlino.
Piedimonte Matese
Piedimonte Matese estas komunumo de Italio.
Historio de Kartvelio
Kartvelio en Sovetunio, 1921-1990
Post la Dua mondmilito Kartvelio forte industriiĝis kaj urbaniĝis. Rustavi estis centro de la malpeza industrio en la lando. En 1956 okazis protestoj en Tbilisi kontraŭ la malkonstruo de la Stalin-memorstatuo, dum kio la Ruĝa Armeo mortigis centojn de kartveloj, ankaŭ infanojn.
Vilmos Szejke
Kariero
Vilmos Szejke finis en 1974 en Arta Altlernejo N. Grigorescu de Bukareŝto.
Historio de Kartvelio
Kartvelio en Sovetunio, 1921-1990
La decentrigan programon,- kiun enkondukis Ĥruŝĉov meze de la 1950-aj jaroj,- eluzis la Komunista partio por fortigi sian lokan potencon. Krom la oficiala ŝtata ekonomio estiĝis floranta kontraŭleĝa privata ombroekonomio, kio igis Kartvelion unu el la plej sukcesaj sovetiaj respublikoj kaj kaŭzis kreskantan koruptecon.
La 28-an de oktobro en 1990 okazis plurpartiaj balotoj por la supera soveto. Sieĝanto estis la nacia asocio Pura tablo/Libera Kartvelio, kies prezidanto estis la pli frua emigrinto Zviad Gamsaĥurdja, kiu iĝis prezidanto de la Kartvelia Supera Soveto. Gamsaĥurdia organizis la tutlandan referendumon pri la ŝtata sendependeco, kion oni aprobis per 98,9% de la voĉoj. Oni deklaris la sendependecon de Kartvelio la. Gamsaĥurdja rifuzis ajnan dominadon de Sovetunio en Kartvelio kaj postulis la foriron de la militaj bazoj en la lando. Li rifuzis ankaŭ la kartvelian partoprenon en la fondiĝo de la Komunumo de Sendependaj Ŝtatoj.
Epoko de Gamsaĥurdja
Zviad Gamsaĥurdja elektiĝis la 26-an de majo en 1991 per 86% de la voĉoj, kaj iĝis la unua prezidento de moderna Kartvelio. Lia politiko iĝis saltanta kaj aŭtoritata. Iama rajtodefenda aktivulo, li montris diktatorecajn trajtojn, arestigis la opozician gvidanton. La naciistoj kaj la reformistoj unuigis siajn fortojn en koalicio kontraŭ Gamsaĥurdia. La akriĝanta situacio kondukis al milita putĉo la gvide de Tengiz Kitovani (nacia gvardio) kaj Ĝaba Iosseliani, kiuj kaptis kaj ostaĝigis Gamsaĥurdia-n kaj la prezidentan gardistaron en la parlamentejo. Gamsaĥurdia povis eskapi kaj rifuĝi kun lia familio januare 1992 tra Armenio, fine al Ĉeĉenio.
La sieĝantaj fortoj invitis Eduard Ŝevardnadze prezidentiĝi marte de 1992. En aŭgusto 1992 pligrandiĝis disputo kun la separismaj fortoj en Abĥazio, kiu estis kartvelia aŭtonomio en Sovetunio. Tbilisi sendis tien la nacian gvardion kaj paramilitajn fortojn, por ke ili subigu la separatistojn. La separatistoj defendis sin sukcese kaj septembre de 1993 la centra potenco suferis katastrofan malvenkon, kiu negative influas ekonomion kaj politikon de Kartvelio ĝis nun. Preskaŭ ĉiuj etnaj kartveloj estis forpelitaj el Abĥazio. Mortis ĉ. 10.000 homoj kaj ĉ. 200.000 devis fuĝi.
La interetna perforto en Sud-Osetio estis subpremita, dumtempe mortis plurcent homoj kaj multaj fuĝis. En la sud-okcidenta regiono de la lando, la Aŭtonoma Respubliko Aĝario venis al sub kontrolo de Aslan Abaŝidze, kiu regis en la Respubliko ekde 1991 ĝis lia retiriĝo en 2004, kiel princo en princlando.
La 24-an de septembro en 1993, - post fino de la Abĥazia konflikto - Zviad Gamsaĥurdia revenis el la ekzilo, por organizi ribelon kontraŭ la registaro. Liaj fiduloj okupis okcidentan Kartvelion, sed Rusio helpis la registaron per sia armeo kaj la ribelo kolapsis. Gamsaĥurdia mortis la 31-an de decembro 1993, post kiam liaj kontraŭuloj premis lin al muro. Registaro de Ŝevardnadse aliĝis marte en 1994 al la Komunumo de Sendependaj Ŝtatoj, tiel dankinte la apogon fare de Rusio, laŭ kelkaj komentantoj.
Erao de Ŝevardnadze
Aŭguste en 1995, Ŝevardnadze-on trafis bombatako. Li kulpigis pro tio la militestron Ĝaba Iosseliani kaj ordenis aresti lin. La parlamento akceptis modernan konstitucion, kiu garantiis la liberecon kaj la demokration. Samjare li reelektiĝis prezidento per plimulto de la voĉoj.
Ŝevardnadze certigis por la lando la investan programon de konstruo de naftodukto de Azerbajĝano al Turkio, en valoro de 3 miliardoj da dolaroj. Maje en 2002 Usono sendis plurcent militistajn instruistojn, por firmigi la kartvelian armeon kontraŭ la ĉeĉenaj kaj islamaj teroristoj. Usono ankaŭ okupis la potencan vakuon, postlasitan de Sovetio. Tio kondukis al supozoj, ke Kartvelio uzos la novtrejnitan okcidentecan armeon por perforte repreni kontrolon en ribelintaj regionoj. Foje okazadis streĉoj en rilatoj kun Rusio, kiu perdis sian influon je la lando.
La iama gvidanta nomenklaturo alproprigis la iaman ŝtatan posedaĵon, kreskis la koruptado, la ekonomio stagnis. Eblas konstati ankaŭ pozitivaĵon: oni ne plu pafis tra la lando, konserviĝis konfliktoj en etnaj regionoj kaj malaltiĝis krima nivelo. Ŝevardnadze ankaŭ inciciatis serĉon de junaj kapabluloj por refreŝigi politikistaron de la lando.
La parlamenta prezidanto Zurab Ĵvania postulis de Ŝevardnadze aŭguste en 2001 en publika letero haltigi la koruptadon. Instruistioj lukras 15 eŭrojn monate, dum ministro konstruas meze de Tbilisi palacon, - akuzis li. En 2003, la IMF ĉesigis la apogojn pro la ĥaosa buĝeto. La reganta partio disfalis inter aŭtuno de 2001 kaj somero de 2002 je frakcioj, grupetoj.
Kvankam Ŝevardnadze ankoraŭ akiris en la parlamentaj balotoj aprile de 2000 plimulton, jam aŭtune de 2001 okazis ribeloj, manifestacioj en Tbiliso. Kaŭzo estis la razio ĉe la opozicia televidstacio Rustavi 2. Ĉ. 5.000 homoj venis surstraten sub gvido de la iama justicministro Miĥail Saakaŝvili kaj postulis foriĝon de la prezidento. Ŝevardnadze forigis la ĉefon de la sekreta polico kaj la ministron pri la internaj aferoj.
En 2002 formiĝis du opoziciaj partioj, la Nacia Movado de Miĥail Saakaŝvili kaj Unuiĝintaj Demokratoj de Zurab Ĵvania.
Velura revolucio novembre 2003
La parlamentaj balotoj de 2-a de novembro 2003 estis aprobitaj nur post kelksemajna striko de la elekta komisiono. Multaj, eĉ eksterlandaj observantoj parolis pri balota trompo. La 22-an de novembro okazis la unua kunsido de la nova parlamento, kion la opoziciaro bojkotis. Dum la sama tago kolektiĝis pli ol 100.000 homoj ĉe la parlamentejo, kiuj sturmis - sub gvido de opozicia gvidanto Saakaŝvili - dum malferma parolado de la prezidento la kunsidejon. Ŝevardnadze fuĝis, Rusio sendis samnokte la ministron pri eksterlandaj aferoj Igor Ivanov al Kartvelio. Post interparoloj, Ŝevardnadze retiriĝis la 23-an de novembro kaj oni elskribis novajn balotojn.
Erao de Saakaŝvili
La 4-an de januaro en 2004 venkis Miĥail Saakaŝvili en la porprezidentaj elektoj je 96% de la voĉdonoj.
Pretekste de spiona skandalo pri rusiaj oficiroj, akuzitaj je spionado, Saakaŝvili provis premi al Rusio, akcelante la jam plane okazantan forkondukon de la rusiaj militbazoj kaj insistante pri retirigo de rusiaj pacgardaj soldatoj el Abĥazio kaj Sud-Osetio. Tiel li ricevis subtenon de okcidentaj landoj, tamen ne tian, kian li atendis. Samtempe Rusio respondis per tre sentebla ekonomia premo kaj sukcesis defendi en UN valoron de sia pacgarda misio en Abĥazio.
La, post la antaŭtagaj bombardoj de kartvelaj vilaĝoj fare de osetaj separatistoj, kartvela registaro komencis militan operacion „por restarigi konstitucian ordon en Cĥinvala regiono“ (Sud-Osetio). La atako finiĝis per enmiksiĝo de Rusio (kiu pravigis tion per sia pacgarda misio) kaj per agnosko de ŝtata sendependeco de Sud-Osetio kaj Abĥazio komence fare de Rusio kaj poste ankaŭ de aliaj ŝtatoj (Nikaragvo, Venezuelo kaj Nauruo).
Kastelo de Bóly
La Kastelo de Bóly (konata ankaŭ pri la iamaj posedantoj Kastelo de Batthyány-Mountenovo'' [batjAni] estas historia monumento en urbo Bóly.
Historio
En tiu loko ĉaskastelo estis en la 18-a jarcento. La nun videbla klasikisma kastelo estis konstruita inter 1805 kaj 1807 fare de familio Batthyány. Maria Luiza (Parmo) edziniĝis al grafa ido Mountenovo, ŝi portis en Hungarion riĉajn meblojn. La baldaŭa filo edziĝis al la duka familio Batthyány, poste la menciitaj mebloj estis metitaj en tiu ĉi kastelon. En 1921 la kastelo estis interne modernigita, sed la tre riĉa meblaro restis ĝis 1944, poste la kastelo estis prirabita. La restintaj aĵoj nun estas videblaj en muzeo de Szekszárd. Depost la 2-a mondmilito la ŝtato forprenis la kastelon. Baldaŭ la kastelo estas hejmo de handikapitaj geinfanoj.
Konstruaĵo
La unuetaĝa kastelo kun keloj situas sola en parko en mezo de la urbo. La konstruaĵo formas brikon, la fasado estas simetria. Meze funkcias la enirejo, la meza parto iomete reliefas, la plej supre estas timpano (arkitekturo) etendiĝas.
Parko
La vizitebla parko kreita en 1809 nun estas protektata. Inter la arboj vojetoj kuras al diversaj sportejoj kaj subĉiela teatro. La plej oftaj arboj estas platanoj, pinoj, kverkoj, poploj kaj tulipaj liriodendroj.
Kantono Pottawattamie
La kantono Pottawattamie (Pottawattamie County) estas unu el la 99 kantonoj de Usono en la subŝtato Iovao. Laŭ la stato de la jaro en la kantono vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². La kantona ĉefurbo estas . La kantono estis fondita la.
Glamuro
Glamuro kiel neologismo el la angla glamour, aŭ tradukita kiel ŝikeco, origine estis esprimo aplikita al magi-okulta sorĉo kiu estis gisita sur iu por igi ĝin vidi ion kion la sorĉisto deziris ke tiu vidu, kvankam fakte ĝi ne estis kio ĝi ŝajnis esti. En la terminologio de fino de la 19-a jarcento, ne-magia objekto kiu kutimis helpi krei pli allogan aspekton iom post iom iĝis konata kiel "ŝikeco", nome 'a glamour'. Hodiaŭ, ŝikeco estas la impreso de altiro aŭ fascino kiun precipe luksa aŭ eleganta aspekto kreas, impreso kiu estas pli bona ol la realo. Tipe, persono, okazaĵo, loko, teknologio, aŭ produkto kiel ekzemple peco de vestaĵo povas esti ŝikaj aŭ aldoni ŝikecon.
Virginia Postrel diras ke por ke ŝikeco estu sukcesa preskaŭ ĉiam postulas sprezzatura - nome aspekton de senpeneco, kaj prezentiĝi malproksima - transcendantan la ĉiutagecon, por esti iomete mistera kaj iom idealigita, sed ne laŭ la mezuro estas jam ne eble identiĝi kun la persono. Ŝikaj aĵoj estas nek maldiafanaj, kaŝante ĉion, nek travideblaj montrante ĉion, sed diafanaj, favore montrante aĵojn.
La frua Holivuda stelsistemo aparte specialiĝis en Holivuda ŝikeco kie ili sisteme glorigis siajn aktorojn kaj aktorinojn.
Ŝikeco povas esti konfuzita kun stilo, kio estas sekvado al akurata skolo de modo, aŭ interna beleco; dum ŝikeco povas esti ekstera kaj intenca.
Historio
Fruaj Holivudaj filmsteluloj ofte estis viditaj kiel precipe ŝikaj, tio ŝuldiĝis al la operacio de la frua Holivudo-sistemo kie ampleksaj metodoj kutimis igi la stelojn speciale ŝikaj. Ekzemple fotoj estis faritaj en ĉambroj kiuj estis speciale pentritaj por flati la haŭtnuancon de la aktoroj kaj aktorinoj, kaj oni speciale atentis al hararo kaj vestaĵoj. Precipe tio estis sukcese farita ĉe la jenaj gesteluloj:
Ikonoj
Ekzemple:
Demokratia Popola Respubliko Jemeno
La Demokratia Popola Respubliko Jemeno - arabe جمهورية اليمن الديمقراطية الشعبية - estis ŝtato sur la teritorio de Suda Jemeno, kiu ekzistis inter la jaroj 1967 kaj 1990. Post la atingo de ŝtata sendependeco la lando unue nomiĝis "Popola Respubliko Jemeno", sed tri jarojn pli poste alprenis la plenan nomon, kiun ĝi tenis ĝis la jaro 1990.
La Demokratia Popola Respubliko Jemeno sub gvido de marksisma unueca partio sekvis komunisman politikon kaj havis proksimajn rilatojn kun la eŭropaj komunisme gviditaj ŝtatoj de la Varsovia Kontrakto kaj aparte kun ties gvida ŝtato Sovetunio. Kun la Jemena Araba Respubliko en Norda Jemeno kaj kun Sauda Arabio plurfoje ekzistis armitaj konfliktoj ĉe la ŝtataj limoj. Kun Sauda Arabio dum 1976 kaj pli poste ankaŭ kun Kuvajto la lando subskribis interkonsentojn pri paco, kaj sekve de tio la lando interalie ankaŭ de Sauda Arabio ricevis ekonomian helpon. Ankaŭ kun la same arabia ŝtato Omano ekzistis konfliktoj, kiam dum milito en Omano, kiu daŭris ĝis la jaro 1975, socialisma gerila movado estis subtenita de la Popola Respubliko.
Dum 1986 ene de la unueca partio pro konfliktoj rilate al la politika malfermo de la lando ekestis dusemajna armita civila milito, kiu kaŭzis la morton de miloj da civitanoj kaj gvidis al la malpotencigo kaj mortigo de la ŝtata ĉefo Ali Nasser Muhammad (1980–1986), kiu estis subteninta aparte proksimajn rilatojn al Sovetunio. Kiam la komunismaj reĝimoj de Orienta Eŭropo kaj fine ankaŭ la reĝimo de Sovetunio inter la jaroj 1989 kaj 1991 unu post la alia kolapsis, la Demokratia Popola Respubliko Jemeno politike kaj ekonomie alproksimiĝis al la Jemena Araba Respubliko en Norda Jemeno kaj fine la 22-an de majo 1990 la du partoj de Jemeno unuiĝis. Provo de la lasta ŝtata ĉefo de la komunisma Suda Jemeno, Haidar Abu Bakr al-Attas denove apartigi la du landopartojn, fiaskis dum 1994. Kontraste al la grandaj politikaj tensioj, kiuj regis inter Okcidenta kaj Orienta Germanio ĝis la jaro 1989 aŭ inter Suda kaj Norda Koreio ankoraŭ nun, la rilatoj inter Norda kaj Suda Jemeno tamen ĉiam estis relative amikaj, kaj jam dum 1972 estis subskribita interkontrakto pri iam posta reunuiĝo de la lando.
Spycker
- jen france, origine nederlande Spijker respektive flandre Spyker - estas komunumo de Francio kadre de la historia pejzaĝo Franca Flandrio, Frans-Vlaanderen respektive Flandre française. Ĝi situas en la departemento Nord [], en la administra regiono Hauts-de-France (jen france, prononco [], pikarde Heuts-d'Franche) kaj en la tradicia regiono Nordo-Kaleza Markolo (france Nord-Pas-de-Calais ). Ene de la departemento, la komunumo apartenas al la arondismento Dunkerque kaj al la kantono .
Topalu
Topalu estas vilaĝo en distrikto Constanța, Dobruĝo, Rumanio. Ĝia malnova turka nomo estas Topal, signifante lama. Al ĝi apartenas administre la komunumo Capidava.
Patriarko de Romo
Patriarko de Romo, aŭ Patriarko de Okcidento estis unu el la titoloj de la Papo, ĉefe uzata in rilatoj kun orientaj eklezioj kaj ortodoksaj eklezioj ĝis 2006. Ĝenerale, ortoduksulo akceptas ke papo estas unu el patriarkoj, primus inter paribus, t. e., la unua inter siaj kunuloj, sed ne akceptas sian aŭtoritaton super aliaj patriarkoj.
Papo Benedikto la 16-a rezignis la titolon en 2006, fakto kiu kaŭzis dubojn kaj negativajn reagojn de ortodoksulo. Malgraŭ tio, Papo ankoraŭ povas repreni la titolon.
Fika
Fika (sveda elparolo: ) estas koncepto en sveda kulturo kun la baza signifo "trinki kafon", ofte akompanata kun bakaĵoj aŭ sandviĉoj.
Etimologio
La vorto "fika" estas ekzemplo de inversa slango uzita en la 19-a jarcento, kiam silaboj de vorto estis inversigitaj. La vorto fika venas de la vorto kaffi, pli frua varianto de la sveda vorto kaffe ("kafo"). De la vorto fika ankaŭ venas la vorto fik (neformala vorto por "kafejo") per procezo de derivado.
Labora paŭzo
Fika estas kutima praktiko ĉe laborejoj en Svedio kaj Finnlando, kie ĝi konstituas almenaŭ paŭzon dum normala labortago. Ofte, fika estas prenata dufoje po tago ĉirkaŭ la 9a en la mateno kaj 3a en la posttagmezo. La labora fika estas grava socia evento dum kiu dungitoj povas kolektiĝi kaj societumi por diskuti pri privataj kaj profesiaj aferoj. Ne estas malkutima ke la estraro kunsidas kun la oficistoj kaj ielmaniere povas eĉ esti konsiderata malĝentile ne kunveni kun kolegoj por fika. La praktiko ne estas limigita al iu specifa sektoro de la labormerkato kaj estas konsiderata kiel normala praktiko eĉ en registara administrado.
Hadrosaŭredoj
Oni dividas la hadrosaŭredojn inter du subfamilioj: la lambeosaŭrenoj (Lambeosaurinae) havis grandajn kraniajn krestojn aŭ tubojn kaj estas malpli grandaj, dum al la hadrosaŭrenoj (Hadrosaurinae) havis la kraniajn krestojn aŭ tubojn kaj ili estas pli grandaj.
Teleskopo (revuo)
Teleskopo (ISSN 1984-7874) estas scienca revuo aperanta surrete por publikigi internacilingve artikolojn pri diversaj sciencaj fakoj. Oni ne distingas inter la sciencoj valorigante ilin kvazaŭ unu estus pli grava aŭ interesa ol aliaj, kontraŭe, se temas pri kompetenteco aŭ graveco inter la sciencaj kampoj, egalas al redaktoroj formalaj, sociaj, kulturaj, aplikaj aŭ natursciencoj.
La revuo Teleskopo ankaŭ ricevas artikolojn pri epistemologio, historio kaj filozofio de la scienco ĉar redaktoroj interkonsentas kun la penso de la franca rusdevena filozofo Alexandre Koyré, por citi unu inter multaj sciencpensuloj kiuj komprenas la sciencon tiamaniere, kiu, verkante pri ĉi tiuj temoj, klarigis ke ne ekzistas kiuj ajn sciencoj sen la subteno de la filozofado. Krom tio, utilas al la sciencoj diversaj la komprenado de iliaj propraj supozoj, implicoj, konceptoj, fundamentoj ktp.
La redaktoro estas Dominique Vieira, Doktoriĝanto pri Historio ĉe Federacia Universitato de Goiás-Brazilo.
La unua numero aperis en 2009. En futuro aperos po unu numero ĉiujare.
1526 Mikkeli
1526 Mikkeli estas malgranda, treege hela duopa asteroido de la asteroida zono, proksima de la orbita resonanco 2:7 kun la Tero.
Malkovro
Ĝi estis malkovrita la de la finnlanda astronomo Yrjö Väisälä elde la Observatorio de Iso-Heikkilä en Turku, kaj ricevis la nomon de la finnlanda urbo Mikkeli.
Satelito
Ĝia satelito estis malkovrita la de V. Benishek, P. Pravec, M. Husarik, T. Michalak, D. Pray, R. Goncalves, J. Oey, P. Bacci kaj M. Maestripieri, uzinte observojn de  elde diversaj observatorioj, anoncita la
Tiu satelito havas diametron de 1,04 ± 0,11 km,orbitan de ĉirkaŭ 8,8 km kaj orbitan periodon de 15,979 horoj (0,6658 ± 0,0004 tago), ĝia rotacia periodo estas ankoraŭ nekonata.
NGC 1366
NGC 1366 (aliaj indikoj — PGC 13197, ESO 418-10, MCG -5-9-13) estas galaksio en konstelacio Forno.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
DJ Marlboro
DJ Marlboro (realnome Fernando Luiz Mattos da Matta, naskiĝinta la 3-an de januaro 1963 en Rio-de-Ĵanejro) estas brazila diskludisto de la tiel nomata Favela Funko.
Lia albumo Funk Brasil el 1989 validas kiel naskiĝo de ĉi tiu aparte malmilda kaj kruda formo de hiphopo. La albumo aperinta ĉe PolyGram (nun Universal Music Group) estis en Brazilo sukceso kaj pro tio konatigis la tiel nomatan Carioca Funk.
13479 Vet
13479 Vet estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la rusa astronomino Ljudmila Ivanovna Ĉerniĥ elde la Krimea astrofizika observatorio de Nauĉno, (en tiama Sovetunio, nun en Rusio).
Nomo
Ĝia nomo honoras la rusan sovetunian matematikiston Vladimir Evgenjeviĉ Tretjakov (cirile: Владимир Евгеньевич Третьяков), kunaŭtoron de la metodo "Repin-Tretyakov" por la stabiligo de dinamikaj sistemoj. Kiel rektoro li havigas senĉesan subtenon al la evoluo de la astronomio en la Ŝtata Universitato de Uralo kaj la ĉiujara Studenta Astronomia Vintra Lernejo.
Aya Miyama
Aya Miyama (宮間 あや n. ) estas japana futbalisto. Ŝi de 2003 ĝis 2016 membris en la japana virina nacia teamo de futbalo. Ŝi estis unu el plej aktivaj kaj fuktodonaj teamanoj kiu partoprenis en 162 matĉoj kaj atingis 38 golojn.
Károly Endre
ENDRE Károly estis rumanuja hungara poeto, tradukisto naskita en Temeŝvaro la 27-an de aprilo 1893 kaj mortinta samloke la 7-an de februaro 1988.
Biografio
Károly Endre finis en 1910 en sia naskiĝurbo la Superan Komercan Lernejon; estis tekstilfabrika oficisto en Budapest, ekde 1914 bankoficisto en Temesvár, en 1916 li iĝis soldato, en 1919 fabrikoficisto. Ekde 1920 ĝis 1949 li estis ĉefsekretario de komerca intereskorporacio, ekde 1949 ĉeflibrotenanto de socialistaj grandkomercaj unuoj, poste revizoro en Temesvár ĝis 1957. En 1919 li estis kunulredaktoro de Ébredj!, en 1920 de Szemle. En 1924-25 li estis la redaktoro de ŝercgazeto Fajankó sub kaŝnomo Andreas. Ekde 1919 li estis ano de la Arany János Társaság de Temeŝvaro, ekde 1946 ĝia ĉefsekretario. Li estis ano de la komenco de la Erdélyi Helikon íróközösség kaj de KZST ekde 1929.
Krížovany
Krížovany [kriĵovani], hungare Szentkereszt [sentkerest], germane Kreuzdorf estas malgranda vilaĝo en Slovakio, en Regiono Prešov, en Distrikto Prešov. La historia slovaka nomo estis Svätý Kríž. Escepte Krížovany ĉiuj nomoj signifas: Sankta Kruco.
Situo
Krížovany situas en valo, laŭ traira flanlovojo. La lasta urbo troviĝas 9 km-ojn. Prešov troviĝas 16 km-ojn.
Historio
La unua skriba mencio devenis el 1318 laŭ tiama ortografio "Scenthkerezth". En éa 15-a jarcento la komunumo akiris la rangon kampurbo. En 1828 estis tie 49 domoj kun 361 homoj. En 1910 laŭ la popolnombrado loĝis en Szentkereszt 294 homoj, (275 slovakoj, 14 germanoj, 5 hungaroj). Ĝis Traktato de Trianon la vilaĝo apartenis al Hungara reĝlando, al Sáros (reĝa departemento), al distrikto de Eperjes, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 laŭ la popolnombrado vivis en Krížovany 362 homoj, (escepte unun ĉiuj slovakoj.
András Alföldi
András ALFÖLDI [andrAŝ], laŭ la hungara skribmaniero Alföldi András, persona nomo en publikaĵoj ofte skribita Andreas (vidu sube), estis hungara (poste hungardevena) historiisto, arkeologo, etnografo, profesoro, membro de Hungara Scienca Akademio.
András Alföldi naskiĝis la 1895 en Pomáz. Li mortis la 1981 en Princeton. 1981.
Biografio
András Alföldi frekventis universitaton en Budapeŝto inter 1913-1918. Komence li laboris en Hungara Nacia Muzeo. Inter 1923-1932 li instruis en universitato de Debrecen, poste en Budapeŝto. En 1947 li migris al Anglio, kaj ekde 1948 li vivis en Svislando. Li edukis en universitatoj de Berno kaj Basel. Ekde tiam lia nomo en publikaĵoj ofte skribiĝis Andreas Alföldi per germanlingvigita persona nomo, kaj tiel restis ĝis sia morto, en originalaj kaj tradukitaj verkaĵoj krom la hungarlingvaj. En 1956 li iris al la Universitato Princeton en Usono, kie li instruis en la universitato ĝis la emeritiĝo en 1965. En 1960 li ricevis premion "Premio Cintori di Roma".
Skarlata karpodako
La Skarlata karpodako (Haematospiza sipahi aŭ Carpodacus sipahi) estas birdo de la familio de Fringedoj. Tiu specio estas kutime lokata en la genro Carpodacus, sed ili ŝajne apartenus al distinga genro Haematospiza. Karpodakoj estas birdoj brunecaj, kun ruĝaj aŭ rozkoloraj ĝeneralaj nuancoj aŭ markoj en kapo, brusto, pugo ktp.
Ĝi troviĝas eu Himalajo el centra Nepalo orienten al Vjetnamio kaj troviĝas dise en najbaraj montetoj de Nordorienta Barato kaj Sudorienta Azio tiom sude kiom ĝis Tajlando. Ĝi estas specio de loĝantaj birdoj en Himalajo, sed multaj birdoj vintrumas en tuja sudo. Ties natura habitato estas moderklimataj arbaroj.
Tiu specio estas de tre markata seksa duformismo. La masklo estas ĝenerale tre malhelruĝa kun nigrecaj flugilplumoj kaj vosto. La beko estas tre dika ĉebaze kaj iom kurbeca supre. Estas ankaŭ malhela traokula strio. La ino estas flaveca kaj tre strieca kun tutflava pugo.
Agnes Baldwin Alexander
Agnes Baldwin Alexander (21-a de julio 1875 - 1-a de januaro 1971) - estis la unua bahaano kaj probable ankaŭ la unua esperantisto de Havajo. Ŝi estis titolita kiel Mano de la Afero kaj dank’ al Esperanto diskonigis la Bahaan Kredon tra Azio.
Junaj jaroj
Ŝi naskiĝis en Honoluluo je la 21-a de julio 1875 el familio de kristanaj misiistoj. Ŝi ĝuis altan socian rangon ĉar ŝi estis posteulo de du el la plej fruaj kaj plej eminentaj kristanaj misiaj familioj. Ŝia patro William DeWitt Alexander estis unu el la plej famaj homoj de Havajo. Li estis la unua geodeziisto de la Regno de Havajo; membro de la konsilio de la Reĝo; Prezidanto de Punahou Lernejo kaj Oahu Kolegio, kaj verkisto de "A Brief History of the Hawaiian People".
Frue en la deknaŭa jarcento kristanaj misiistoj velis de Ameriko por preni kristanismon al la Polinezianoj de la Pacifiko. Pastro William Patterson Alexander kaj lia edzino Mary Ann kaj la Pastro D-ro Dwight Baldwin kaj lia edzino Abigail Charlotte estis inter la plej fruaj misiistoj kiuj velis de New Bedford, Masaĉuseco ĉirkaŭ Sudameriko por atingi la Sandviĉaj insulojn (Havajo). Inter la nepoj de la Aleksandroj kaj la Baldwinoj estis Agnes Baldwin Alexander
Sinjorino Aleksandro suferis pro malbona sano en sia junaĝo. En la aĝo de 20 ŝi studentiĝis ĉe Oahu Kolegio en klaso de sep studentoj. Ŝi faris sian diplomiĝan eseon pri "Niaj malfeliĉaj rilatoj", kiu instigis ĉiujn montri bonkorecon al bestoj.
Renkontiĝo kun la Bahaa Kredo
En 1900 Agnes Alexander vojaĝis al Ameriko kaj Eŭropo, kie ŝi renkontis en Romo (Italio) s-inon Charlotte Dixon, usonan bahaaninon, kiu ĵus revenis de pilgrimado de la mondcentro de la Bahaa Kredo en la Sankta Lando (tiama Palestino, hodiaŭ Israelo). Kvankam s-ino Dixon ne rekte menciis la Bahaan Kredon, ŝi donis al Agnes mane kopiitan preĝon. Agnes poste skribis: "La preĝo ŝajnis respondi al tutaj miaj koraj sopiroj. Poste ni dum tri sinsekvaj vesperoj renkontiĝis. ... La trian vesperon post la renkontiĝo kun s-ino Dixon, kiam mi retiriĝis en mian ĉambron, dormo ne venis. Tiun nokton (26-a de novembro 1900) aperis al mi stuporiga konsciiĝo, kiu estis nek sonĝo nek vizio, ke Kristo estis veninta al la Tero."