cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Žimutice
Partoj de municipo
Municipo Žimutice konsistas el ok partoj sur sep katastraj teritorioj. Kuriozaĵo estas diserigiteco de la teritorio de municipo, kaŭzita pro memstariĝo de kelkaj antaŭe enmembrigitaj partoj (Bečice (1961-90), Dobšice (1976-90), Horní Kněžeklady (1976-90), Modrá Hůrka (1976-90), Štipoklasy (1976-90). Municipo Žimutice tiel nunempe konsistas el tri nekoneksaj teritorioj: Smilovice norde, Krakovčice, Hrušov, Žimutice kaj Sobětice oriente, Třitim, Pořežany kaj Tuchonice sudokcidente.
Stacio Andō
Stacio Andō (japane: 安堂駅 [Andō-eki], angle: Andō Station) estas fervoja stacio en Kaŝiŭara, Gubernio Osaka, Japanio. La stacio servas 1 linion de Kintetsu: Linio Kintetsu-Ōsaka.
Betonmiksilo
Betonmiksilo estas maŝino por miksado de betonmiksaĵo kaj mortero.
Ekzistas la jenaj tipoj:
Japan Tobacco
Japan Tobacco (日本たばこ産業株式会社) estas japana cigaredproduktanto, ĝi estas la tria pli granda en la mondo. La ĉefa sidejo troviĝas en Tokio kaj notita de Nikkei 225.
1898 estis kreita tabakmonopolo en Japanio. El tiu kreiĝis en 1949 Japan Tobacco and Salt Public Corp., kiu en 1977 kreis la markon Mild Seven. En 1985 kreiĝis fine Japan Tobacco, kiu estis parte privatigita, tamen la japana financministerio posedas ankoraŭ parton de 66 %.
En 1999 JT transprenis la firmaon R.J. Reynolds Tobacco Company (temas pri la eksterusonaj tabakagadoj de RJR). La plej famaj markoj estas Camel kaj Winston. Tiu firmao nomiĝas nun Japan Tobacco International (JTI) kaj havas sian sidejon en Ĝenevo, Svisio.
Rikkavesi
Rikkavesi estas lago en Finnlando en provinco Norda Karelio en urbo Outokumpu kaj en provinco Norda Savonio en komunumoj Kaavi kaj Tuusniemi. Ĝia areo estas, longo de bordo , la plej granda profundo , la meza profundo kaj la supermara alteco. Rikkavesi ricevas akvon el Kaavinjärvi kaj elfluas al Juojärvi laŭ Ohtaansalmi.
Uma Turman
Uma Turman, UmaTurman aŭ Uma2rman estas ekstreme populara rusia rokbando, nomita omaĝe al usona aktorino Uma Thurman. Unu el la plej popularaj tekstoj de la bando rakontas pri imagata vojaĝo de la kantisto al Uma Thurman.
Alia kanto de "Uma Turman" finas la filmon "Nokta patrolo".
Lama dei Peligni
Lama dei Peligni estas komunumo de Italio.
Komunumaro Ramstein-Miesenbach
La Verbandsgemeinde Ramstein-Miesenbach (mallonge VG Ramstein-Miesenbach) estas komunumaro en Germanio, ĉirkaŭ la urba komunumo Ramstein-Miesenbach, do administra ligo de pluraj najbaraj komunumoj. Ĝi troviĝas en la distrikto Kaiserslautern de la federacia lando Rejnlando-Palatinato, kaj ene de ĝi, en la suda parto, la historia regno Palatinato (germane Pfalz respektive historie Kurpfalz), kaj situas proksime al la limo de Sarlando. Fine de la jaro la komunumaro havis  loĝantojn. La administrejo de la komunumaro centre plenumas iujn oficejajn servojn por la loĝantoj de ĉiuj membraj komunumoj, kiuj parte en komparo kun aliaj partoj de Germanio havas relative malmultajn loĝantojn, tial ke vivteno de administrejo kun ĉiuj servoj en ĉiu unuopa komunumo estus malekonomia.
Surteriĝo
Surteriĝo estas lasta parto de flugo, kiam fluganta veturilo (ekz. aviadilo, kosmoveturilo) aŭ objekto (ekz. birdo) alvenas al la celloko kaj ĉesas movadon sur la tero aŭ akvo.
Etimologio
Laŭ NPIV, Surteriĝo signifas "ektuŝi la teron, perdante flugrapidecon kaj bremsante la radojn, por halti." La vorto Alteriĝo laŭigas al la angla vorto Approaching, kiu signifas manovron flugi al la tero aŭ akvo por suriĝi sur ĝin.
Aviadilo
Surteriĝo estas malfacila parto en la flugo. Ĉiuj aviadiloj devas submeti plurajn kondicojn por surteriĝo por preventi akcidentojn. La fiasko de surteriĝo ofte rezultas akcidentojn. Nuntempe la pluraj civilaj aerodromoj (Flughaveno) kaj militaj aerodromoj (Aerbazo) ekipas multajn instrumentajn sistemojn, kiuj helpas surterigon. La radio-navigadhelplantaj sistemoj kiel TACAN ( Tactical Air Navigation System, Taktika Aera Navigada Sistemo), VHF ( VHF-Omnirange) kaj surteriĝo-helpantan sistemo ILS estas uzataj por subtenado de surterigo. La plimulto da fiksflugilaj aviadiloj adaptas normalan horizontalan surterigon, sed rotaciiflugilaj aviadiloj kaj VSKL-aviadiloj eblas vertikale surterigi, kontrolante ĝian povejon.
Dum la surteriĝo, pilotoj direkte kontrolas surterigan proceduron. Nuntempe la pliboniĝitaj komputiloj kaj ILS (Instrumental Landing System, Instrumenta Surteriga Sistemo), efektiva ATC (Air Traffic Control, Aera Trafika Kontrolo) helpas malplioftiĝi akcidentojn dum la surteriĝo.
Antaŭ surteriĝi sur la aerodromo kaj flughaveno, piloto devas enigi datumojn (kiel navigadaj punktoj de alteriĝo) en navigadaj komputiloj, kaj ĝustigi kondicojn por surteriĝo. Ankaŭ piloto necesas permeson por surteriĝo sur aerodromo el ATC de aerodromo. Se ATC rifuzas surteriĝon laŭ trafiko, aviadilo devas atendi ĝis anoncita tempo kaj loko estas malokupita. Post la piloto konfirmis informon por surteriĝo (ekz. loko de kurejo, direkto por alteriĝo, Tempo de surteriĝo), laŭ gvido de ATC pilotoj komencas surterigan proceduron. Kiam direkto de kurejo kaj de aeroplano estas sama, piloto malkreskas motorpovon kaj malaltigas surterigaparaton. Aeroplano malrapide malsuprigas sur la kurejo kaj surteriĝas laŭ gvido de ILS. Post la surteriĝo, piloto finas flugon laŭ post-fluga procezo.
En krizo-situo, piloto provas surteriĝi sen surteriĝa ekipaĵo, uzante fuzelaĝon. Tiu nomiĝas harda surteriĝo ( Hard landing). Tiuokaze piloto devas submeti danĝeron de ebla (parta/kompleta) detruo de aviadilo aŭ fiasko de surteriĝo por savi pasaĝerojn. La sukcesa kaj plej konata nuntempa ekzemplo de harda surteriĝo estas Flugo 1549 de US Airways en 2009, kiam la piloto-en-komando de aviadilo, Kapitano Chesley Sullenberger kaj Jeffrey Skiles sukcese surteriĝis sur la rivero Hudsono post la birdo-frapo.
La Flankventa surteriĝo nomiĝas surteriĝo, kiam la aviadilo surterigas en forta flankvento, uzante flugajn teknikojn. Ekzemple, ĝis ĝia fermo en 1998, La flughaveno Kai Tak, iama internacia flughaveno de Hongkongo estis fama por ĝia unika alteriĝa vojo kaj krabo-surteriĝo al aviokurejo.
Kvinza Muzeo de Arto
La Kvinza Muzeo de Arto (Queens Museum of Art), konata kiel QMA, estas grava arta muzeo kaj instrua centro situanta en Flushing Meadows-Corona Park en la arondismento Kvinzo de Novjorko, Usono.
Ĉiujare, tra ekspozicioj kaj programoj, QMA servas proksimume 200 000 vizitantojn. Vizitantoj venas de Kvinzo, de la aliaj arondismentoj de Novjorko, la distrikto Nasaŭo, same kiel internaciaj vizitantoj.
Surteriĝo
Kosmoveturilo
La kosmopramo eblis surterigi kiel glisilo. Tamen post la flugo de usona kosmopramo Atlantis (STS-135) la 21-an de julio 2011, ĉiuj kosmoflugoj de kosmopramoj permanente ĉesiĝis.
ISO 3166-2:LY
ISO 3166-2:LY estas subaro de la normo ISO 3166-2 rilate Libion. La kodojn havas 22 distriktoj. Ĉiu kodo konsistas el du partoj, apartigitaj per streketo. La unua estas <tt>LY</tt>, la ISO 3166-1 dulitera (alpha-2) kodo de Libio. La dua parto estas du literoj.
11836 Eileen
11836 Eileen estas marsrenkonta asteroido, malkovrita la de la usonaj geezoj kaj geastronomoj Carolyn S. Shoemaker kaj Eugene M. Shoemaker elde la Observatorio de la Monto Palomar (kantono San-Diego, Kalifornio, Usono).
Nomo
Ĝia nomo honoras la usonan kosmonaŭtinon Eileen Collins, kiu en februaro 1995 iĝis la unua virino, kiu pilotis kosmopramon. En julio ŝi iĝis la unua virino komandantino de kosmopramo. Ŝia misio de 5 tagoj estis la lanĉo de la X-radia kosma observatorio Chandra en orbito.
Abjaneo
Abjaneo, unu el la plej famaj vilaĝoj de la Persa Imperio, situas en la provinco Isfahano de Irano, 38 km-ojn nord-oriente de la urbo Natanz, kaj 18 km-ojn de la vojo konektanta Natanzon al Kaŝan-urbo. La vilaĝo, 2500 metrojn super la marnivelo, konstruitas sur nord-okcidenta deklivaĵo de la monto Karkas; supre de 25 km-ojn longa kaj verda valo de la rivereto Barz (Barz Rūd).
La klimato, agrikulturo kaj bredado
La klimato estas malvarma – ĉefe pro la alteco de montara regiono, sur kiu la vilaĝo trovas sin - kaj ekzistas sufiĉa akvo, kaj rivere kaj fonte, por ĝuigi al la loĝantaro fruktodonan agrikulturon. La ĉefaj kultivaĵoj de la loko estas pomo, pruno, tritiko, terpomo kaj alfalfo. La plej bredataj animaloj en Abjaneo estas kaproj, sed oni bredas ankaŭ ŝafojn kaj aliajn brutojn – kio estas unu el la ĉefaj ekonomi-rimedoj de la vilaĝo. Virinoj teksas tapiŝojn nur en malgranda kvanto. Ili ankaŭ faras "giveo"jn* (t.e. teksitaj ŝuoj kotonaj).
Mongola Popola Respubliko
La Mongola Popola Respubliko (Бүгд Найрамдах Монгол Ард Улс (БНМАУ), Bügd Nairamdakh Mongol Ard Uls (BNMAU)) estis socialisma ŝtato en Centra Azio kiu ekzistis inter 1924 kaj 1992. Ĝi estis regata de la Mongolia Popola Revolucia Partio kaj tenis ĉefan rilaton kun Sovetunio laŭlonge de sia historio.
La ĉefaj etapoj de ties historio estis la jenaj:
Abjaneo
Historiaj valoroj
Kiel jam trovite de la fakuloj, unu el la plej efikaj metodoj por konservado de historiaj konstruaĵoj kaj kvartaloj, estas vivantigi ilin per injektado de realaj kaj ĉiutagaj funkcioj, ekz-e se malnovan domon historie valoran oni transformu en gastigejon, aŭ vendejon, la okupantoj mem ĉiam zorgos pri ili, ĉar la laboro ilia postulas tion. Abjaneo, tute nature konserviĝis tiel ĉi! Ĝi fakte neniam malpleniĝis de loĝantoj, do ĉiam prizorgatis kaj restis sana. Unesko registris Abjaneon kiel historian vilaĝon, ene de kiu la malnova Irano ankoraŭ videblas. Notinda karakterizaĵo de Abjaneo estas tio ke kaj la fizika medio kaj la vivmaniero de la loĝantaro bone konserviĝis dum longega periodo. Eble unu el la ĉefaj kialoj por tio estas ties lokiĝo for de ĉirkaŭaj urboj, kio eble malmultigis inter-agadon de la vilaĝo kun la ekstera mondo. Sekve, nun ĉio en la vilaĝo verŝajnas originala kaj malnov-stila. Samo validas ankaŭ pri ceremonioj, kostumoj kaj … la dialekto. Ĉio ĉi igas Abjaneon unika relative al plejmulto de aliaj iranaj vilaĝoj, kiuj pro influiĝo de la proksimaj urboj, tuj urbeskiĝis, kaj forgesis pri la origina stato de si.
Planado kaj desegnado
La vilaĝo estas formiĝinta laŭlonge de la rivero, por ĝui maksimuman sekurecon kontraŭ inundoj, lokaj ventegoj kaj atakoj de malamikoj. Krome, ankaŭ tri kasteloj estis konstruitaj por defendado de la vilaĝo. La domoj estas tiel dense konstruitaj ke ekzistas nur tre mallarĝaj aleetoj; ĉio ĉi ankaŭ utile helpas la loĝantaron kontraŭ la malvarma klimato. Tiu-cele ankaŭ la someraj kaj vintraj ĉambroj arkitekture diferencas unu de la alia. La situo de la vilaĝo sur la deklivaĵo, rezultis en deklivaj vojoj kaj ŝtupar-forma dom-konstruado, sekve de kiu, tegmento de domo estas la korto por la alia domo.
Behistuno
Behistuno, ankaŭ alilingve Behistun, Behistan aŭ Bisotun, malnovperse Bagistana ("loko de la dioj" aŭ "loko de dio") estas urbeto (persa : ŝahr) en Irano. La loĝloko situas en la centra parto de la Zagros-montaro, proksimume 30 kilometrojn oriente de la urbo Kermanŝaho en la samnoma provinco, en la okcidenta parto de la lando, relative proksime al Irako. Apude estas la Behistun-surskribo el la 6-a jarcento antaŭ nia erao, kiu estas sur la Monda heredaĵo-listo de Unesko. En Behistuno troviĝas ankaŭ restaŭrita karavanejo.
Abjaneo
Laŭ-klimata planado kaj orientiĝo
Precipe en malnovaj tempoj, kiam ne ekzistis la modernaj divers-specaj varmigiloj aŭ malvarmigiloj, laŭ-klimata desegnado kaj planado vivo-gravis. Do plej ĉefa faktoro forrmanta konstruaĵojn, ĉu en skalo de unu domo, ĉu en skalo de la tuta vilaĝo aŭ urbo, estis (aŭ devis esti) klimataj karakterizaĵoj de la loko. Tial, en malvarmaj regionoj, domoj emis pli-proksimiĝi unu al la alia, kio estigas mallarĝajn kaj malmultajn aleojn, kaj male en la varmaj regionoj ĉiu domo, kaj eĉ eroj de sama domo, devas distanciĝi de la aliaj, por enlasi plej multan venton, aŭ aer-fluon.
Abjaneo, situante en malvarma montara regiono, krom ĵus-diritaj punktoj, utiligado de sunlum-varmo tre tre gravas. Tial, cele al la plej multa ensorbado de sunenergio, la domoj direktitas al oriento estigante – aliflanke – tre harmonian kaj tutecan formon por la vilaĝo.
Seksdifinaj pordo-frapoj
La ornamitaj lignaj enir-pordoj de la domoj ĉefe estas du-klapaj, ĉiu el kiuj surhavas frapilon por iu sekso – unu specifa frapil-formo por la virinoj, ali-forma por la viroj. Tiel, samkiel okazas en multaj aliaj vilaĝoj iranaj, la domanoj povas distingi de la frap-sono, ĉu la pordofrapanto estas viro aŭ virino, kaj laŭ tio prepari sin por la renkontiĝ-maniero. Flanke de multaj dom-enirejoj ekzistas malgranda masonita benkaĵo, sur kiu kaj la preterpasantoj lacaj povas ripozeti minutojn, kaj la loĝantoj mem povas sidi ekster la domo por vario.
Socia kohereco
Kompare kun aliaj partoj de la lando, Abjaneo havas plej malmultajn analfabetojn kaj abjaneanoj speciale zorgis delonge pri la edukado de la knabinoj. En aliaj regionoj de la lando, precipe en vilaĝoj, ĝis antaŭ nelonge, eĉ alfabetiĝo de knabinoj ĉu en la lernejoj ĉu eĉ en la domoj ne estis akceptata per la socio. Ankaŭ socia kohereco en Abjaneo estas konsiderinda. Ekz-e la enspezo gajnita de certaj kultivaĵoj, ĝis la 60a jardeko estis destinita por la plibonigado de sociaj komunaĵoj.
Konservemo pri tradiciaĵoj
La plejmulto de la domoj, konstruitaj sur la deklivaĵoj, konsistas el tri aŭ kvar etaĝoj kun balkonoj kaj latisaj fenestroj, kio donas allogan aspekton al la vilaĝo regata per okra koloro de konstru-materialoj. Krom tio, la plej identigaj karakterizaĵoj de la vilaĝo estas la ekzisto de malnovaj konstruaĵoj kaj la konservemo de la loĝantaro pri la dialekto, kostumoj kaj multege de diversaj ceremonioj tradiciaj. Se temas pri la vestaĵoj, la viroj ankoraŭ vestas tre malstriktajn pantalonojn nigrajn, dum la virinoj surmetas longajn plisitajn jupojn kaj allog-kolorojn bluzojn kun fendoj ĉe ambaŭ flankoj. Ili kovras la harojn per foldita kvadrat-kaptuko.
Postrestaĵoj de Zoroastrismo
Por la abjanea loĝanto probale la kompleta konvertiĝo de Zoroastrismo al Islamo, okazis relative malfrue. Tion evidentigas certaj kutimoj malnovaj kiuj restemis inter ili ĝis la nuna tempo. La vilaĝanoj fiere montras sian konscion pri la antikvaj kutimoj de la vilaĝo. La popolo ankoraŭ memoras ke la funebraj kaj aliaj preĝoj, kiuj nun plenumiĝas vizaĝe al Mekko, antaŭe estis plenumataj al la suna direkto, finiĝontaj antaŭ la sunleviĝo.
Spuroj de ritoj celantaj instigi la popolon al disdonado de manĝaĵoj kaj trinkaĵoj al la malriĉuloj por gajigi la spiritojn de siaj forpasintaj gekaruloj – tre grava kaj disvastigita praktiko inter la zoroastranoj – troviĝas en multaj kutimoj nunaj de la vilaĝo.
Tamen la aserto de Siroux (Anciennes voies et monuments routiers de la région d’ Ispahan, Mémoires de l’Institut français d’Archéologie Orientale du Caire 82, Kairo, 1971, paĝoj 20, 23, 221, 223), kredanta malfruan alvenon de Islamo al la valo de la rivereto Barz (Barz Rūd), t.e. dum la tempo de Ŝaho Ismail la 1-a (1501-24), fondinto de la Safavida Imperio, ne povas esti prava, ĉar en la regiono ekzistas ankaŭ malnovaj moskeoj. Nek subteneblas lia aserto pri forfuĝo de multaj zoroastranoj el Abjaneo sekve de la ŝaha netolerado.
Deveno de vorto “Abjaneo”
La vorto Abjaneo devenas de “viona” signifanta laŭvorte “salik-busko”-n. En la loka dialekto, nomata la abjanea, “vej” signfas “saliko”-n. La abjanea dialekto, kiel nombro de aliaj proksimaj kaj similaj dialektoj kiuj estas parolataj en la vilaĝoj ĉirkaŭ Kaŝan-urbo kaj ĝiaj najbaraj regionoj, apartenas al la Centraj Dialektoj de Irano.
Islamperiodaj monumentoj de Abjaneo
Abjaneo disponas ankaŭ pri rimarkindaj islam-periodaj monumentoj kaj domoj. La ĉef-moskeo de la vilaĝo enhavas fajnan lignan "mehrabo"n* (t.e. niĉo en moskeo direkte al la Mekko). La mehrabo estas 2x1.08 metroj kaj kreiĝis en 1084-5 laŭ la ordono de la ŝejko Abu-Ĝafar Mohammad-ebne Ali. Sur ĝi estas detale engravuritaj koranaj versoj kaj en simpla kaj en ornamita kufa skribo (Kufa estas urbo en nuna Irako kaj kufan skribmanieron, kiu pleje uziĝas por ornamado de konstuaĵoj, karakterizas regado de horizontalaj kaj vertikalaj linioj de la literoj). En la moskeo ekzistas ankaŭ eĉ pli malnova valoraĵo: katedro kreita en 1073-4, kio jam ripete ripariĝis. Ankaŭ la moskeo mem ripariĝis en 1322.
Fontoj
Tiu ĉi artikolo unue aperis en Irana Esperantisto, n-ro 5, jaro 2, Aŭtuno 2003, 56 p., p. 21-23.: Abjane-Vilaĝo, Vivanta Muzeo far Asad Mahbub. Jen ties fontoj:
Valines
Ĝiaj enloĝantoj nomiĝas Valinois.
Bolechovice
Bolechovice situas en katastra teritorio Bolechovice I kun areo 3,14 km². Katastra teritorio Bolechovice II estas konsisto de urbo Jesenice, en kiu situas ankaŭ loka parto Vozerovice.
Nadlo
Nadlo estas pintoforma metala vergeto diversuza, inter kies uzoj estas la jenaj:
En la diversaj uzoj kaj signifoj nadlo povas esti sinonimo de pinglo, pinto, grifelo, gravurilo, kudrilo, montrilo.
Komunumaro Weilerbach
La Verbandsgemeinde Weilerbach (mallonge VG Weilerbach) estas komunumaro en Germanio, ĉirkaŭ la komunumo Weilerbach, do administra ligo de pluraj najbaraj komunumoj. Ĝi troviĝas en la distrikto Kaiserslautern de la federacia lando Rejnlando-Palatinato, kaj ene de ĝi, en la suda parto, la historia regno Palatinato (germane Pfalz respektive historie Kurpfalz), kaj situas proksime al la limo de Sarlando. Fine de la jaro la komunumaro havis  loĝantojn. La administrejo de la komunumaro centre plenumas iujn oficejajn servojn por la loĝantoj de ĉiuj membraj komunumoj, kiuj parte en komparo kun aliaj partoj de Germanio havas relative malmultajn loĝantojn, tial ke vivteno de administrejo kun ĉiuj servoj en ĉiu unuopa komunumo estus malekonomia.
5370 Taranis
5370 Taranis estas malgranda amora asteroido malkovrita la de la franca astronomo Alain Maury elde la Observatorio de la Monto Palomar, apud San-Diego (Kalifornio, Usono).
Nomo
Ĝi ŝuldas sian nomon al la kelta dio Taranis.
Orbito
Ĝia discentra (kvazaŭ kometeca) orbito pasas inter la orbitoj de Tero kaj de Marso, kaj etendiĝas ĝis la orbito de Jupitero : ĝi do estas terrenkonta, marsrenkonta kaj jupiterrenkonta asteroido. Ĝi estas unu el la maloftaj asteroidoj en orbita resonanco 2 : 1 kun Jupitero
Pintvosta kalidro
La Pintvosta kalidro, Calidris acuminata aŭ Philomachus acuminatus, (ĉar vidu sube) estas eta vadbirdo.
Lastatempe revizio de datumoj indikis, ke tiu birdo estu eble pli bone klasita en la genro Philomachus -kiel P. acuminatus- genro kiu enhavas nun nur la Duelbirdon sed se la La Pintvosta kalidro estus enmetita en ĝi, devus veni tien ankaŭ la Larĝbeka kalidro (Thomas et al., 2004).
Dum la lasta birdo estas certe la plej diferenciga kalidro, la Pintvosta kalidro estas pli simila al aliaj kalidroj de la specioj Calidris/Erolia kiel la Striokalidro. Aliflanke ties pli granda larĝo kaj longkrureco kaj la brusta bildo kiu ŝvenas laŭgrade en la ventro kiel ĉe la Duelbirdo anstataŭ havi pli precizan bordon kiel ĉe la kalidroj Calidris/Erolia indikaa, ke la lokigo en genro Philomachus povas pravi. Tio taŭgas sen forgesi, ke la multaj eblaj kazoj de hibridiĝo povus esti formintaj konfuzigan bildon de la diferencoj kaj similaĵoj inter specioj. La Rustokalidro, kiu estas proponita parenco de la hibrido nomita "Kupera kalidro" ("Calidris" × cooperi) kune kun la Pintvosta kalidro estas alia nekutima kalidro malfacile lokebla laŭ sistemo.
Ĝi reproduktiĝas en marĉa tundro de Rusio, centra Azio kaj Siberio, sed precipe de nordorienta Azio kaj estas regula kaj forta migranta birdo, kiu vintras en sudaj Afriko kaj Azio -precipe sudorienta- kaj plej granda parto en Aŭstralazio. Ĝi venas kiel rara aŭtuna migranto al Norda Ameriko, sed al okcidenta Eŭropo nur kiel tre rara vagulo.
Reproduktantaj plenkreskuloj estas tre brunaj dorse kun pli malhelaj plumoj centre kaj blankaj sube escepte de brunmakulita brusto. Ili havas malhelan bekon, helan supraokulan strion kaj tre ruĝavelkoloran kronon. Kruroj estas verdecaj. Vintre la Pintvosta kalidro estas griza supre. Junuloj estas tre brile markitaj dorse kaj pli ruĝavelkoloraj ĉe brusto; ili montras blankajn striojn dorse. Ili longas ĉirkaŭ 21 cm kaj pezas ĉirkaŭ 60 g.
Tiu birdo multe aspektas kiel la Striokalidro en kies azia teritorio la Pintvosta kalidro reproduktiĝas. Tiu diferenciĝas el la alia specio pro la brusta bildo -sen klara limo-, pli forta supraokula strio kaj pli ruĝeca krono. Ĝi havas ankaŭ kelkajn similaĵojn kun la Nana kalidro, sed ĝi estas pli granda ol tiu eta kalidro.
1309 Hiperboreio
1309 Hiperboreio estas mezgranda malhela asteroido de la ekstera ĉefa asteroida zono, malkovrita la de la rusa astronomo Grigorij Nikolajeviĉ Neujmin elde la Simeiza observatorio.
Pintvosta kalidro
Oni konas malmulte de la reprodukta kutimaro de tiu palearktisa specio, sed ili konstruas la neston surplanke kaj la masklo montras ceremoniajn flugojn. La ino kovas la 4 ovojn kaj zorgas la idojn.
1309 Hiperboreio
Nomo
Ĝia nomo aludas al la mita lando Hiperboreio, de la helena mitologio.
Pintvosta kalidro
Tiuj birdoj manĝas en herbejoj kaj kotejoj, kiel la Striokalidro plukante manĝaĵon per rigardo kaj foje per tuŝoprobado. Ili manĝas ĉefe insektojn kaj aliajn senvertebrulojn.
Interreta trolo
Interreta trolo, aŭ simple trolo en interreta slango, estas iu, kiu afiŝas polemikajn, incitajn, senrilatajn mesaĝojn en enreta komunumo, kiel enreta dissendolisto aŭ babilejo, cele al provoko de aliaj uzantoj en emocia respondo aŭ ĝenerale al interrompo de normala tema diskuto. Tiu praktiko devas esti evitata, se oni celas utilan uzadon de la reto. La nomigo devenas el la mita koncepto de trolo.
Ne ĉiam klaras, kiu estas trolo kaj kiu ne, ĉar temas pri subjektiva rigardado depende de la mesaĝo, la temo kaj la propra vidpunkto ene de ĝi. Kelkfoje la trolado okazas nur pro mallerteco pri kiel funkcias difinita forumo aŭ interreto ĝenerale. Alifoje la trolado okazas post kiam la trolo akuzas aliulon esti mem trolo; la aludito kompreneble reagas akre kaj rapide, kaj precize tion celas la vera trolo: sinsekvaj respondoj, kiuj interplektiĝas kaj finfine konfuzigas la originan ejon aŭ temon.
Praktika evitado estas klopodo ne reagi al interretaj troloj, eĉ se oni vidas facilan respondon. Al partoprenantoj de diskuto, kiuj lasas sin tiri en troladon, oni petas koncize: Ne manĝigu trolo(j)n !
Historiaj antaŭaĵoj
La enketisto Ben Radford verkis pri la fenomeno de klaŭnoj en la historio kaj hodiaŭa epoko en sia libro Bad Clowns ("Malicaj klaŭnoj"). Li konkludis, ke malicaj klaŭnoj evoluis al interretaj troloj. Kvankam ili ne vestas sin kiel tradiciaj klaŭnoj, ili mokas kaj ekspluatas "homajn difektojn" por paroli la "veron" kaj kaŭzi reagon. Kvazaŭ klaŭna ŝminko, interretaj troloj kaŝas sin antaŭ "sennomaj kontoj kaj falsaj uzant-nomoj." En siaj okuloj ili estas la tricksters, kiuj performas interrete antaŭ sennoma spektantaro.
Zorgotrolo
Zorgotrolo estas falsaflaga kaŝnomo kreita de uzanto, kies reala vidpunkto estas kontraŭ la vidpunkto, kiun la trolo pretendas havi. La zorgotrolo afiŝas en retforumo aŭ interkon-reteja subgrupo dediĉita al sia afektita vidpunkto, kaj klopodas ŝanĝi la agojn aŭ opiniojn de la grupo dum ĝi afektas havi la samajn celojn, kun pretenditaj "zorgoj." La celo estas semi timon, necertecon, kaj dubon en la grupo.
Trolado en Esperanto
Jen ekzemplo de trolado en Esperanto:
Profesiaj troloj
Dum interreto pli kaj pli populariĝas, enreta "trolado" iĝis profesio. Dum la uson-prezidenta kandidatiĝa klopodo de Hillary Clinton, ekzemple, la politika NRO Defend the Record elspezis pli ol milionon da dolaroj por dungi trolojn kaj kombati subtenantojn de ŝia demokrata rivalo, Bernie Sanders. Ankaŭ la populariĝon de Donald Trump (kaj ĝenerale de la movado alt-right) oni atribuis grandparte al profesiaj troloj.
La enketista ĵurnalisto Sharyl Attkisson estas unu el pluraj en la gazetaro, kiuj raportis pri la pligrandiĝanta tendenco de organizoj utiligi trolojn por manipuli publikan opinion. Tio ŝajne estas parto de pli vasta strategio falsi la originojn de reklamado (astroturfing). Teamoj de dungitaj troloj, fojfoje referencataj kiel gantopupaj armeoj, invadas retejojn por superŝarĝi ĉian honestan diskurson kaj malplivalorigi ĉiun, kiu malkonsentas kun ili.
Andreas Elias Büchner
Andreas Elias BÜCHNER (naskiĝinta en la 9-a de aprilo 1701 en Erfurto, mortinta en la 29-a de julio 1769 en Halle) estis germana medicinisto.
Vivo
Post la frekvento de la erfurta Konsilantargimnazio li studis medicinon en Erfurto, Halle kaj Lepsiko. Li promociiĝis en 1722 en Erfurto. Post longa stud- kaj klerigadvojaĝo tra Frankonio, Svabio kaj Malsupra Saksio li ekdocentis ĉe la Universitato de Erfurto. En 1724 li iĝis magistro ĉe la fakultato filozofia. En 1726 li membriĝis kiel Bacchius al Leopoldina.
En la 1729-a jaro li ekdungitis kiel Landa fizikisto de la regiono Großrudestedt, kiun taskon li plenumis disde Erfurto. Ĉar tie ĉi li ricevis samjare la kvaran profesoran postenon. Koncerne Leopoldina-on li fariĝis en 1732 adjunkto, en 1733 Director Ephemeridum kaj en 1736 ties prezidento kiel posteulo de Johann Jakob Baier.
Graveco
Büchner estis unu el la plej fervoraj adeptoj de la famekonata kuracisto Friedrich Hoffmann. Li verkis multajn librojn pri fiziologio, patologio, terapioj, farmakologio kaj skribigis amason da disertacioj.
László Arany
ARANY László (aranj) estis hungara poeto, tradukisto, ekonomia kaj politika verkisto, ano de Hungara Scienca Akademio, filo de poeto János Arany naskita en Nagyszalonta la 24-an de marto 1844 kaj mortinta en Budapeŝto la 1-an de aŭgusto 1898.
Biografio
La gimnazion László Arany faris en Nagykőrös, la juron en universitato de Peŝto. Ekde 1866 li estis oficisto de Magyar Földhitelintézet, de 1880 unu el ĝiaj direktoroj. En 1862 aperis lia unua verko (Eredeti népmesék. Gyűjtötte A. L.). Inter 1864–71 tradukis verkojn de Lermontov, Puŝkino, Shakespeare kaj Molière. Inter 1887–92 li estis deputito en landkunveno. Li preparis por preso la verkojn de sia patro en ok volumoj (1884–85), kolektis kaj eldonis lian literaturan heredaĵon en kvar volumoj (1887–89). Li estis membro de Societo Kisfaludy (1867).
György Lencz
György Lencz naskiĝis la  en Budapeŝto.
18851 Winmesser
18851 Winmesser estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la en la kadro la kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de Winston Harmon Messer, kiu gajnis en 2003 la trian rangon en la Intel International Science and Engineering Fair pro sia projekto pri medicino kaj sano. Li estis lernanto ĉe la Presbyterian Christian School de Hattiesburg (Misisipio Usono).
Tumbesiaj, ĉokoaj kaj magdalen-valaj tropikaj arbaroj
La tumbesiaj, ĉokoaj kaj magdalen-valaj tropikaj arbaroj estas biodiverseco-riĉaĵejo, kiu ĝenerale ampleksas ekoregionojn apartenantajn al la biomoj aŭ de la tropikaj humidaj kaj la tropikaj sekaj foliarbaroj, aŭ de la mangrovoj. Tamen ĉeestas ankaŭ kserofitaroj kaj inunditaj herbejoj. La regiono apudas la marbordon de la Pacifika Oceano de Sudameriko kaj la Galapagoj. Ĝi etendiĝas ekde ekstreme orienta Panamo ĝis malsupra Magdaleno-Valo en Kolombio, kaj laŭlonge de la pacifika marbordo de Kolombio kaj Ekvadoro ĝis la nordokcidenta angulo de Peruo, Tumbesio kaj Pjurio. Ĝi estas limigita en la oriento de Andoj. La riĉaĵejo havas longon de 1 500 kilometroj kaj kovras 274 597 kvadratajn kilometrojn. Faktoroj kiuj minacas la regionon estas entrudiĝanta agrikulturo, senarbarigo, neleĝaj kulturoj, kreskado de loĝantaro. La riĉaĵejo inkluzivas jenajn ekoregionojn :
Du el la ekoregionoj (markataj kun *) estas parto de la tutmondaj 200-regiono "Ĉokoaj kaj darienaj humidaj arbaroj".
Tömörkény
Tömörkény [tomorkEnj] estas vilaĝo en Hungario en regiono Suda Ebenaĵo, en departemento Csongrád, en Distrikto Csongrád.
Geografio
La vilaĝo situas sur ebenaĵo, laŭ traira flankovojo.
Historio
La nomo unuafoje aperas en 1326. En 1596 la tataroj detruis la vilaĝon. Post la turka erao la kampoj apartenis al Mindszent, la kamparanoj konstruis farmojn en siajn parcelojn, ĉar el la urbo ne povis kulturi teron kaj bredadi. Naskiĝis senfinaj vicoj de farmoj, kiu hungare enradikiĝis "farmomondo" pro la grandeco. Tömörkény renaskiĝis en 1894, sed ekstere ankaŭ nun estas videblaj la farmoj. Apud la vilaĝo granda fiŝlago troviĝas.
Vilaĝservoj estas lernejo, infanĝardeno, biblioteko, nova poŝto. Menciindas, ke la malnova poŝto estis translokita al Subĉiela Memorparko de Ópusztaszer, kie estas videbla la tuta tiutempa poaxto kune kun mebloj.
Transporta aŭtokuvo
Transporta aŭtokuvo aŭ transporta aŭtokuvego estas malfermita aŭ fermita baskula kuvo sur aŭtomobila ĉasio, destinita por transporto de betonmiksaĵo kaj mortero; ĝi povas esti ekipita per pendola miksa sistemo kontraŭ tavoliĝo kaj sedimentiĝo de la miksaĵo.
Alilingvaj ekvivalentoj
Rope
Rope estas usona psikologia krimfilmo de 1948 reĝisorita kaj produktorita de Alfred Hitchcock, en kiu stelulas James Stewart. Ĝi estis bazita sur samnoma teatraĵo de 1929 fare de Patrick Hamilton. La filmo estis adaptita de Hume Cronyn per scenaro de Arthur Laurents.
Isola del Gran Sasso d'Italia
Isola del Gran Sasso d'Italia estas itala komunumo kun 4.773 loĝantoj en la provinco de Teramo en Abruzzo. La komunumo estis parto de la Comunità montana Gran Sasso ĝis la jaro 2013, kiam ĉiuj Comunità Montane de Abruzzo estis forigitaj.
Rope
La filmo estis produktorita de Hitchcock kaj de Sidney Bernstein, kiel la unua el la produktoj de Transatlantic Pictures. Stelulis James Stewart, John Dall kaj Farley Granger, kaj tiu estis la unua el la filmoj de Hitchcock realigita per tekniko Technicolor, kaj famis pro agado okazanta en reala tempo kaj estanta eldonita tiel ke ĝi ŝajnas unusola filmero pro la uzado de longdaŭraj filmeroj. Ĝi estas la dua filmo de Hitchcock kun "limigita spaco", el kiuj la unua estis Lifeboat. La originala teatraĵo ŝajne estis inspirita de la real-viva murdo de 14-jaraĝa Bobby Franks en 1924 fare de studentoj de la Universitato de Ĉikago nome Nathan Leopold kaj Richard Loeb.
Dana Laborista Esperanto-Asocio
Dana Laborista Esperanto-Asocio (DLEA) estis dana laborista esperanto-asocio ligita al Sennacieca Asocio Tutmonda (SAT) per la Gotenburga konvencio, kiu funkciis de 1935 ĝis 1993.
Rope
La intrigo rakontas la historion de du junaj intelektuloj, luditaj de Dall kaj Granger, kiuj murdas unu el siaj amikoj en apartamento en Manhatano. Ili faras tion por montri, ke eblas fari la perfektan murdon. Poste ili organizas feston al kiu ili invitas la gepatrojn de la viktimo same kiel ilian iaman instruiston, ludita de Stewart. Dum la vespermanĝa festo ili fanfaronas pri sia krimo kaj levas la suspekton fare de la instruisto kiu finfine eksponas ili kaj alvokas la policon. La filmo estas fama pro la ŝajno ke ĝi estas farita per nur unu longdaŭra filmero sen ŝanĝo de la kameraa angulo. Ĝi estas fama pro la inkludo de samseksema rilato inter la du junaj intelektuloj en epoko kiam samseksemo estis rare menciita en filmoj aŭ ĝenerale en usona popolkulturo.
Dana Laborista Esperanto-Asocio
Historio
DLEA estis fondita en 1935. Ĝi konsistis tiam el kvin grupoj kun entute iom pli ol cent membroj. Ĉar la asocio estis tro malgranda por mem eldoni gazeton, ĝi kun bonvola permeso de la sveda frator­ganizo publikigis kaj siajn informojn en la Svenska Arbetar-Esperantisten (Sveda Laborista Esperantisto). Dum la dua mondmilito, kiam kon­takto kun Svedio ne eblis, DLEA eldonis ciklostilitan DLEA-Bultenon, kaj inter 1950 ĝis 1993 la asocio eldonis propran organon Nia Voĉo.
Isola del Gran Sasso d'Italia
Teritorio
La urbo situas en valo nomata "Valle Siciliana" ĉe la piedoj de la Gran Sasso de Italio, kaj venante el Teramo oni renkontas ĝin ĉe la lasta aŭtoŝosea elirejo de la Aŭtoŝoseo A24 antaŭ la Traforo del Gran Sasso. La teritorio apartenas al la Nacia Parko Gran Sasso kaj Monti della Laga, kiu estas hejmo por multaj bestospecioj kiel ekzemple la lupo, la ĉamo de Abruzzo, la cervo, la reĝa aglo, la komuna buteo, la aglo, la strigo, la sciuro, la apro kaj la pigo. Pasas ĉi tie parto de la granda Ippovia del Gran Sasso. La vido ŝvebas sur la sud-orienta parto de la Gran Sasso kun la Paretone del Corno Grande, la plej alta altaĵo de la komunumo, Monto Aquila, Monto Brancastello, Monto Prena kaj Monto Camicia.
Dana Laborista Esperanto-Asocio
Historio
En 1948 DLEA havis proksimume tricent membrojn (en ok di­versurbaj sekcioj, kaj individuajn membrojn en 23 lokoj). Ĝi disponis pri Ekspozicia Servo, kies materialo utilis al la propagando en diversaj urboj. Ĝia Libro-Servo liveris litera­turon kaj havigis enspezojn al la asocio. Aperis kan­taro, propagandbroŝuro, leterpapero, ktp. Oni planis el­doni la romanon pri la dana rezista movado De røde Enge (Ruĝaj Kampoj), sed fine ne sukcesis.
Isola del Gran Sasso d'Italia
Klimato
Surbaze de la averaĝa tridek-jara referenco 1961-1990, la meza temperaturo de la plej malvarma monato, januaro, atingas +4,7 °C; tiu de la plej varma monato, aŭgusto, estas +22,5 °C.
Dana Laborista Esperanto-Asocio
Historio
DLEA subskribis la Gotenburgan Konvencion, kaj kunlaboris koncerne ĝeneralan propagandon ktp, kun la Centra Dana Esperantista Ligo en la Dana Esperantista Komun-Komitato. La danaj esperantistoj laboristaj kaj neŭtralaj post la milito organizis 'Holand-Helpon', kiu sendis pakaĵojn da nutraĵoj al nederlandaj samideanoj, kaj 'Eŭropo-Helpon', kiu faris la samon por aliaj helpbezonaj landoj.
Isola del Gran Sasso d'Italia
Origino de la nomo
La komunumo estis antaŭe insulo ĉirkaŭita de la riveroj Ruzzo kaj Mavone kaj el tio ĝi eltiras la nomon. La nura alira vojo al la vilaĝo estis la pordoj de la kastelo, inter kiuj la ĉefaj estis la Pordo de la Turo kaj tiu de la Cannavina.
Dana Laborista Esperanto-Asocio
Historio
Pro manko de homfortoj, la asocio estis dissolvita en 1993.
Isola del Gran Sasso d'Italia
Historio
Proksime de la vilaĝo estis trovitaj spuroj de domoj rilataj al la neolitika periodo, sed la unuaj certaj informoj koncerne al Insulo kun ĝia propra nomo rilatas al la XI jarcento, kiam Adalberto en 1063 donas al la katedralo de Santa Maria de Teramo sian parton de la proprieto de la Kastelo de la Insulo.
En 1120 Berardo, episkopo de Teramo, enfeŭdigas Insula al Enrico kaj Matteo, grafoj de Aprutium, por la defendo kaj protekto de la katedralo de Santa Maria de Teramo.
En 1150 la kastelo de la Insulo de Penne estis inter la posedaĵoj de Oderisio de Collepietro, la nova feŭdsinjoro de Pagliara, origina de la samnoma kastelo de L'Aquila.
Ĉirkaŭ en 1215, laŭ tradicio neniam malkonfirmata, Sankta Francisko el Asizo  venis al Isola del Gran Sasso kaj tie fondis monaĥejon por liaj monaĥoj, kiuj restis tie ĝis la napoleona abolicio; nun tie kuŝas la Sanktejo de San Gabriele.
La Collepietro-Pagliara familio regis sur la Valle Siciliana ĝis 1293, kiam mortis Tommasa, grafino de Manoppello, kiu estis la lasta posteulo. Post la morto de Ugolino de Sully, lia fratino Maria edziniĝis al Napoleone Orsini en 1336 alportante kiel doto feŭdon kaj titolojn. La Orsini-familio tenis la feŭdon kontinue ĝis la jaro 1404. Post mallonga periodo ili reakiris la regadon de ĝi kaj tio daŭris ĝis la jaro 1526.
En 1419 estas redaktitaj la Statutoj de la Universitato de la Insulo, kiu, krom esti la plej antikvaj ĝis nun malkovritaj en la provinco de Teramo, ankaŭ havas la valoron esti la nura dokumento en la ĉirkaŭaĵoj skribita en la vulgara lingvo. En la sama jaro Isola del Gran Sasso estis donita kiel feŭdo al Francesco Riccardi de Ortona kaj iom poste al Antonello Petrucci. Post la Konspiro de la Baronoj la Orsini-familio reakiris la regadon de la urbo.
En 1495, Isola del Gran Sasso spertis la invadon de sepcent infanterianoj el L'Aquila kaj ĝi estis aneksita pere de vera kapitulacio al la Graflando dell'Aquila, sub kies dependeco ŝajnas esti konstante ĝis 1499. La lasta membro de la Orsini-familio kiu regis sur Isola del Gran Sasso estis Camillo Pardo, kiu, pro la fideleco montrita al la domo de Francio, estis senigata de ĉiuj posedaĵoj, inter kiuj la Valle Siciliana, kiu estis redonata al Karlo la 5-a kaj en 1526 donata al la familio Alarcon y Mendoza, en la persono de Ferdinand de Alarcón, unua Markizo de la Valle Siciliana. Atesto de la periodo estas en la paroka preĝejo de Isola del Gran Sasso, sur memorŝtono en la kapelo de la baptejo. En la jaro 1559 la Markizo de la Valle Siciliana Fernando de Alarcon starigis en Isola del Gran Sasso Oficiron kun jurisdikcia povo por certigi la publikan ordon de la urbo kaj de la landoj apudaj. En 1585, pere de la trijaraj raportoj de la episkopoj de Penne kaj de Atri koncerne la diocezo, oni atestas la ĉeeston en Isola del Gran Sasso de paroĥo kun la titolo de Prepostejo. En 1596 oni memoras la transporton de la restaĵoj de Santa Colomba el la montara ermitejo tiutempe ruiniĝinta ĝis la preĝejo de Sankta Lucia.
En 1644, dank' al la notariaj aktoj, oni atestas la ĉeeston de Hospitalo ĉe la preĝejo de S. Antonio.
La Mendoza-familio regis la teritorion de Isola del Gran Sasso ĝis kiam la Reĝo Joseph Bonaparte, per la leĝo de la 2-an de aŭgusto 1806, abolis por ĉiam la feŭdan sistemon kaj kune kun ĝi la malnovan sistemon de la Universitatoj. Tiam naskiĝis, anstataŭ la malnovaj "Universitatoj de Agrikulturo", la moderna komunumo, enhavanta la vilaĝoj de: Casale San Nicola, Fano a Corno, Cerchiara, Varano, Forca di Valle, Cesa di Francia, San Gabriele, Pacciano, Frisoni, Collalto, Trignano, San Giovanni, Tembrietta, Capsano, Colliberti, San Massimo, Pretara, Ceriseto, San Pietro kaj Villa Piano.
En 1821 ankaŭ en Isola del Gran Sasso naskiĝis la sekreta societo nomata "Karbonarismo"; la grupon konsistigis 52 membroj, inter kiuj elstaris gravaj personoj, kiel ekzemple Leonardo Madonna, Giuseppangelo De Angelis, Francesco Paolo Petrilli kaj Francesco Mezzanotte.
La urbo en 1843 estis vizitita entuziasme kaj pentrita de la angla verkisto kaj ilustristo Edward Lear.
Ekde 1861, post la unuigo de Italio, okazis en la komunumo diversaj epizodoj de postunuiga banditado kaj Isola del Gran Sasso estis unu el la centroj de la agoj de la rabistoj, kune kun Civitella del Tronto, Rocca di Cambio kaj aliaj komunumoj de la apudaj provincoj.
En 1863 la komunumo prenis la aktualan nomon de Isola del Gran Sasso d'Italia.
Nuntempe ĝi havas iomete malpli ol 5000 loĝantoj.
La 5-an de septembro 1950 okazis tertremo (kun epicentro la monto Gran Sasso), kiu timigis la loĝantojn de Isola del Gran Sasso kaj de Pietracamela, kaŭzante grandajn damaĝojn al privataj loĝejoj kaj vundojn al publikaj konstruaĵoj.
La "Urbo de la Devizoj"
Inter la multaj nomoj per kiuj ĝis nun estis indikata Isola del Gran Sasso, ekzemple "La Kastelo de la Insulo", la "Insulo de la Valo", "La Perla del Gran Sasso", "La Lando kie la suno leviĝas dufoje", estas ankaŭ la "Urbo de la devizoj"; ĉi-lasta ĉar, ene de la historia centro, sur la ŝtonaj arkitravoj de multaj pordoj kaj fenestroj estas surskriboj en la latina lingvo.
Kelkaj ekzemploj, kiujn oni povas legi sur kelkaj deksesjarcentaj palacoj en Piazza Marconi: Aliaj devizoj sur la fenestroj de renesanca palaco en Largo Corte: En via Nicolò kaj en Largo Torrione: La sekvajn devizojn oni legis ĝis la tridekaj jaroj de la XIX-a jarcento sur ruiniĝinta palaco, kiu estis la tiama urbodomo kaj antaŭe la oficejo de la guberniestro deĵoranta por la Mendoza-familio (tiun palacon oni poste disfaligis por krei Piazza Marconi):
Kulturo
Ĉe la Sanktejo de San Gabriele dell'Addolorata estas fama muzeo de nuntempa sankta arto.
Chiromantis xerampelina
La griza saŭmonesta arborano aŭ suda saŭmonesta arborano (Chiromantis xerampelina) estas specio de rano en la familio de Rakoforedoj. Ĝi troviĝas en Angolo, Bocvano, Kenjo, Malavio, Mozambiko, Namibio, Sudafriko, Svazilando, Tanzanio, Zambio, kaj Zimbabvo, kaj eble en la Demokratia Respubliko Kongo kaj Somalio. Ties naturaj habitatoj estas subtropikaj aŭ tropikaj sekaj arbaroj, seka savano, humida savano, subtropika aŭ tropika seka arbustaro, subtropika aŭ tropika humida arbustaro, subtropika aŭ tropika seka malalta herbejo, subtropika aŭ tropika laŭsezone humida aŭ inunda malalta herbejo, intermitaj nesalakvaj marĉoj, plugebla tero, paŝtejoj, ruraj ĝardenoj, urbaj areoj, tre degraditaj iamaj arbaroj, lagetoj, kaj kanaloj kaj irigaciejoj.
Priskribo
Chiromantis xerampelina estas arborema ranoj. Kiel ĉe la aliaj specioj en la genro Chiromantis, ili havas diskojn en siaj fingroj kaj ties eksrteraj du fingroj estas amplekse disigitaj el kaj preskaŭ je dekstra angulo ĉe sia internaj du fingroj en ĉiu mano. Ili atingas ĝis 90 mm laŭ grando. Ties haŭtaĵo estas iome malregula kaj seka kaj ties koloroj gamas inter blanka kaj bruna kaj ŝanĝas en reago al la temperaturo. Ili tendencas blankiĝi kiam ili mortas.
Šiluva
Šiluva estas malgranda urbo de malpli ol 1,000 loĝantoj en Litovio. Ĝi situas en la regiono Ĵemajtio.
Pilgrimado
Ĝi estas konata kiel unu el la katolikaj sanktejoj, troviĝanta en Litovio, al kiu pilgrimas katolikoj. Preskaŭ ĉiu en Eŭropo konas sanktajn lokojn kiel Lourdes [lurd] en Francio aŭ Fatima en Portugalio pro tie okazintaj laŭdire misteraj aperoj de la sankta virgulino Maria. Tamen ne multaj scias, ke la unua legenda mistera apero de la Virgulino en Eŭropo okazis en eta litova urbeto Šiluva, 19 km norde de la urbo Raseiniai.
La urbeto Šiluva jam ekde la 16a jarcento famiĝis per sia mistera bildo kaj per patronfesto de la sankta virgulino Maria. La naskiĝtago de la Virgulino estas la 8a de septembro. Ĉirkaŭ tiu tago okazas semajnlonga patronfesto. Jam ekde la 17a jarcento al la patronfesto de Šiluva direktiĝas religiaj procesioj.
Šiluva famiĝis, kiam en la 15a jarcento loka bienulo Petras Gedgaudas konstruis la preĝejon kaj donacis por ĝi bildon de la Virgulino. Meze de la 16a jarcento en la ĉirkaŭo ekregis kalvinismo. Tamen dum staris la malnova katolika preĝejo, al la patronfesto de Šiluva amase venadis preĝantoj. La pastoroj malkontentiĝis pro tio. La katolika preĝejo estis detruita. Ekde la jaro 1591 la urbo apartenis al la kalvinistoj kaj nur en la jaro 1622 sur la loko de la iama preĝejo katolikoj konstruis etan lignan preĝejeton. Ekde la jaro 1629 la bildo de la Virgulino estis publike montrata. Dum la jaroj 1760-1775 estis konstruita nova katolika preĝejo – la nuna malgranda baziliko de la naskiĝo de la sankta virgulino Maria.
Dum Litovio estis sub la jugo de la cara Rusio, la loka registaro intencis vidalvide al la katolika preĝejo konstrui protestantan preĝejon, tamen katolika pastro aĉetis la tutan lokon kaj tie konstruis statuon de la sankta Virgulino, kiun li alportis el Sankta Peterburgo. Dum la sovetia periodo la registaro diversmaniere ĝenis la kredantojn, por ke ili ne partoprenu la religian feston en Šiluva. Sovetiaj milicistoj fermadis vojojn, kvazaŭ pro dombesta epidemio, kaj ne tralasis la preĝantojn, irantajn al la religia festo. Anstataŭ la statuo de la sankta Virgulino tiam estis konstruita monumento por sovetiaj batalantoj. La internacia famo de la loko estis preskaŭ nula.
En la jaro 1993 papo Johano Paŭlo la 2a vizitis tiun sanktan lokon de Litovio kaj preĝis en la kapelo de la Apero.
Mistero
Ne ekzakte oni scias la ĝustan daton de la supozata apero de la sankta virgulino Maria. Onidire, tio okazis inter la jaroj 1608 kaj 1612. Laŭdire paŝtistoj de najbara vilaĝo, paŝtante gregon sur kampoj de eklezio, sur unu granda ŝtono ekvidis plorantan virinon, kiu portis surbrake infaneton. Unu el la paŝtistoj tuj kuris al kalvinista katekisto. Tiu ĉi invitis instruiston kaj, veninte al la ŝtono, demandis la plorantan virgulinon: „Virgulino, kial vi ploras?” Ŝi respondis: „Mi ploras, ĉar antaŭe sur tiuj ĉi kampoj oni adoradis mian filon kaj nun ĉi tie oni plugas kaj semas”. Tion dirinte ŝi tuj malaperis. Ambaŭ kalvinistoj tiun ĉi aperon konsideris ŝerco de malica spirito. Tamen la okazintaĵo baldaŭ famiĝis. Maljuna agrikulturisto, jam preskaŭ blinda pro la solida aĝo, memoris, ke tiuloke, kie aperis la virgulino kun infaneto, iam staris katolika preĝejo. Li petis gvidi lin al la kampo, kiu tiujare estis semita per sekalo. La maljunulo esperis malgraŭ sia blindeco retrovi tiun lokon. Tuj veninte li subite ekvidis kaj montris, kie estis enfosita la trezoro de la malnova preĝejo. Oni elfosis kofron kun dokumentoj de la malnova preĝejo kaj bildo de Maria.
Bildo
La mistera bildo de la Dipatrino de Šiluva similas al tielnomata bildo de sankta Luko, kiun en la jaro 1453 detruis turkoj. La bildo estas 1,38 m larĝa kaj 2, 28 m alta. Onidire ĝin en la jaro 1457 el Romo alportis loka bienulo Petras Gedgaudas. Meze de la 16a jarcento la lasta katolika pastro enfosis la bildon kune kun dokumentoj de la preĝejo de Šiluva en fera kofro, tiel dezirante protekti ĝin kontraŭ la regantaj kalvinistoj.
Nova adorado de la bildo fariĝis ebla nur en la jaro 1622, post rekonstruo de katolika preĝejo. En la jaro 1674 juvelisto L. Hoffman el Königsberg (Pruslando) faris por Maria arĝent-oran veston. En 1786 papo Pio la 6a permesis, ke la bildo estu kronita. Dum ordinaraj tagoj la mistera bildo estas kaŝata sub alia bildo, kiu prezentas la aperon de la sankta Virgulino, kaj kiun en la jaro 1920 faris pentristo J. Rutkovski el Cęstochowa [ĉenstoĥova] (Pollando).
Preĝejo kaj kapelo
La hodiaŭa preĝejo de Šiluva – la baziliko de la naskiĝo de la sankta virgulino Maria – estas jam la kvara. Ĝi estis konstruita inter 1760 kaj 1775. En la jaro 1976 papo Paŭlo la 6a oferis por la preĝejo de Šiluva la honortitolon de malgranda baziliko.
En flanka preĝeja kapelo estas konservata la fera kofro, en kiu post la supozata apero de Maria oni trovis la dokumentojn kaj la misteran bildon, nun pendantan super la granda altaro.
La plej impona konstruaĵo de Šiluva, simila al obelisko, estas la kapelo de la Apero, je kelkcent metroj for de la baziliko. Ĝin oni konstruis en la jaroj 1912-1924 okaze de la 300a datreveno de la legenda apero. Ene de la kapelo, baze de la altaro, estas enmuntita la legenda ŝtono, sur kiu aperis la sankta virgulino Maria.
Dum la lasta patronfesto oni komencis la konstruon de la estonta Spirita Centro, kie por ekleziaj studoj prepariĝos junuloj, okazos religiaj konferencoj kaj povos tranokti pilgrimantoj.
Fonto
Laimius STRAŽNICKAS, Monato, decembro 2002.
Hévíz
Hévíz povas esti:
La-Aglo
La-Aglo (itale L'Aquila) estas komunumo de Italio. Ĝi estas la ĉefurbo de la regiono Abruco kaj de la samnoma provinco de La-Aglo, kvankam la ĉefa urbo de la regiono laŭ loĝantaro estas nuntempe Peskaro.
Karvio
Karvio (Carum carvi el umbeliferacoj) estas du- aŭ plurjara herbo, kiu havas tre spicajn grajnojn uzatajn en fabrikado de fromaĝoj kaj brando, por pano kaj por farmaciaĵoj. Oni nomas ankaŭ karvio la grajnojn de tiu ĉi planto.
La-Aglo
Historio
En 1254 reĝo Konrado la 4-a permesis la fondon de urbo Aquila. Niccolò dell'Isola (1230 - 1284) estis itala soldato, grava persono en la mezepoka historio de la urbo L'Aquila.
En 1861 oni renomis ĝin Aquila degli Abruzzi. En 1939 ĝi ricevis sian nunan nomon.
En la urbocentro troviĝas multaj konstruaĵoj de mezepoko kaj de la frua moderna epoko.
Tertremoj
Multaj tertremoj ĝenis La-Aglon jam antaŭ la lasta en 2009. En 1703 du gravaj tertremoj okazis la 14-an de januaro kaj la 2-an de februaro, mortigis pli ol 6000 homoj kaj detruis multajn konstruaĵojn. Alia grava tertremo okazis la kun ĉirkaŭ 800 mortintoj (La-Aglo estis tiam pli malgranda ol hodiaŭ). Ankaŭ la tertremo okazinta la estis forta, kvankam ĝi mortigis malpli da homoj (ĉ.150).