cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Dumbrăvița (Ilia)
Dumbrăvița estas la plej suda parto de Ilia; ĝi situas ĉirkaŭ 5 km sude de la rivero Mureș kaj estas ligita al la centro per la komunuma vojo DC131.
Clichy-sous-Bois - Mairie (Tramtransporto en Parizo)
Clichy-sous-Bois - Mairie estas haltejo de tramvojo T4 situanta en komunumo Clichy-sous-Bois, en departemento Seine-Saint-Denis, regiono Francilio. Ĝi estis malfermita la.
De Stijl
De Stijl (prononco en nederlanda [də ˈstɛil]), en nederlanda "La Stilo", konata ankaŭ kiel novplastikismo, estis nederlanda arta movado fondita en 1917 en Amsterdamo. De Stijl konsistis el artistoj kaj arkitektoj. En pli larĝa senso, la termino De Stijl estis uzata por referenci al verkaro el 1917 al 1931 fondita en Nederlando. Proponantoj de De Stijl proponis pure abstraktadon kaj universalecon pere de redukto al la esenco de formo kaj koloro; ili simpligis vidajn komponaĵojn al vertikalo kaj horizontalo, uzante nur nigran, blankan kaj bazajn kolorojn.
De Stijl estas ankaŭ la nomo de gazeto kiu estis publikigita de la nederlanda pentristo, desegnisto, verkisto, kaj kritikisto Theo van Doesburg (1883–1931) kiu utilis por disvastigi la teoriojn de la grupo. Ĉe van Doesburg, la ĉefaj membroj de la grupo estis la pentristoj Piet Mondrian (1872–1944), Vilmos Huszár (1884–1960), kaj Bart van der Leck (1876–1958), kaj la arkitektoj Gerrit Rietveld (1888–1964), Robert van 't Hoff (1887–1979), kaj Jacobus Oud (1890–1963). La arta filozofio kiu formis bazon por la verkaro de la grupo estas konata kiel novplastikismo — la nova plastika arto (aŭ Nieuwe Beelding en nederlanda).
Brova koturno
La Brova koturno aŭ Himalaja koturno (Ophrysia superciliosa) estas mezgranda koturno apartenanta al la fazaneda familio. Ĝi estis laste vidata en 1876 kaj oni timas, ke ĝi estas formortinta. Tiu specio estis konata nur el 2 lokoj (kaj 12 specimenoj) en okcidenta Himalajo en Utarakando, nordokcidenta Barato. La lasta konstatebla vidaĵo okazis en 1876.
Aspekto
La ruĝaj beko kaj kruroj de tiu malgranda malhela koturno kaj blankaj punktoj kaj antaŭ kaj malantaŭ la okulo distingigas ĝin. La masklo estas malhelgriza kun grizaj strioj kaj blankaj frunto kaj superokula strio, de kio devenas kaj la komuna nomo kaj la latina scienca nomo. La ino estas bruneca kun malhela strieco kaj grizeca brovo. Kiel ĉe maskloj ŝi havas blankan punkton antaŭokule kaj alian pli grandan malantaŭokule.
Oni supozas, ke ĝi ekflugas kaze de ĝenado nur al proksimejoj kaj ĝi troviĝas en aroj de 5 aŭ 6. La habitato estas montetaj deklivoj kovritaj de altaj herboj. La genra nomo devenas el Ophrys kiu aludas al brovo.
Tiu koturno havas longajn vostokovrilojn kaj la dekpluma vosto estas pli longa, preskaŭ tiom longa kiom la flugilo, ol ĉe plej parto de koturnoj. La plumoj de la frunto kaj brido estas hirtaj.
Tiu specio estis priskribata en 1846 de J. E. Gray el vivantaj specimenoj el la kolekto de la Grafo de Derby ĉe Knowsley Hall, kaj li donis nur la nomon de la loko kiel "India" kun demandosigno. Nur en 1865 ĝi estis unuafoje trovata en naturo fare de Kenneth Mackinnon kiu pafis paron novembre, en loko inter Budraj kaj Benog, ĉe Musurio, 1,800 m alte. Du jarojn poste, denove novembre, 5 specimenoj estis akiritaj de grupo ĉe Jerepani. Decembre de 1876, Major G. Carwithen akiris specimenon el la orientaj deklivoj de Ŝerkadanda, ĉe Nainital, je 2,100 m alte.
Specimenoj kaj vidaĵoj
Oni konis specimenojn el
Ĉe 1904 ĝi estis jam konsiderata raraĵo. Unu specimeno de antaŭ 1950 kaj kelkaj perditaj de nekonata dato estis el nedeterminataj lokoj.
Sidney Dillon Ripley (1952) informis pri loka birdonomo sano kalo titra ("malgranda nigra/malhela perdriko") el la Distrikto Dajleĥo de Nepalo. La ununura birdo el la ĝenerala areo kiu ŝajne kongruas kun tia priskribo estus masklo de Himalaja koturno.
Ekologio
Ĉiuj vidaĵoj de Brova koturno okazis en altitudaj teritorioj de 1,650 al 2,400 m. Ili estis vidataj en tufomakuloj de alta herbo (terajo) kaj arbustaro de montetaj deklivoj, ĉefe ĉe krestoj de sud- aŭ orient-direktaj deklivoj. Ĝi probable reproduktiĝas ĉirkaŭ septembre. La junia specimeno estis de plumoŝanĝinta masklo.
A. O. Hume (Stray Feathers 9 [1880 aŭ 1881]: 467-471) sugestis, ke ĝi estas simila laŭ kutimaro al la Manipura koturno, Perdicula manipurensis, pro tio ke ĝi estas vidata tre rare, escepte mateniĝe aŭ krepuske, kaŝiĝas je alta herbejo, fidante pli je siaj kruroj ol je siaj flugiloj por fuĝi kaj ekflugante nur okaze de tre danĝera alproksimiĝo. La milda plumaro sugestas, ke ĝi estis adaptita al malaltaj temperaturoj; oni sugestis, ke la birdoj migris norden kaj pli alten somere al pli altaj montoj, sed la formo kaj grando de ties flugiloj ne sugestas kapablon flugi longdistance.
Statuso
Laŭ la specia konata distribuado kaj habitataj postuloj, tute eblas ke ĝi estas en Nepalo ankaŭ aŭ eĉ ankoraŭ estas. Ĉar plej parto de la loka populacio estas vegetarana pro religiaj tialoj kaj habitatodetruo ne estas tiom forta kiom ĉe la najbara Barato, Okcidenta Nepalo estas la plej probabla loko por restanta populacio de la Brova koturno. Tamen ĉar la referenco de Ripley estas relative ĵusa kaj ĉar la distrikto estis komuna teritorio de konfliktoj inter la Maoistoj kaj la registara armeo kaj pro tio la teritorio ne estis sekura por fremduloj, ne estis klopodoj por certigi tiun vidaĵon. Ĉar Maoismo estas sufiĉe tolera pri lokaj sintenoj kaj kutimoj kaj habitatodetruo estas kompare malgranda (la ununura minaco estus neeltenebla kolekto de fajroligno kaj iom de ĉasado fare de gerilanoj kaj armeanoj), resta populacio de tiu specio – se vere ekzistas tie - probable ne suferas tujan minacon de formorto.
Sándor Krizbai
Biografio
Sándor Krizbai estas memlerninto. La mezlernejon li finis en sia naskiĝurbo inter 1964-1968. Inter 1975-1980 li partoprenis aktive en la t. n. Apolló Ifjúsági Alkotókör kaj inter 1980-1983 en la t. n. Marosvásárhelyi Műhely (MAMŰ). En 1984 li translokiĝis Hungarujon. Li estas ano de la Vajda Lajos Stúdió de Szentendre, de la Fiatal Képzőművészek Stúdiója Egyesület; ekde 1986 de la Szentendrei Grafikai Műhely; inter 1990-1994 de Grupo PANTENON [kun Károly Elekes, Árpád Nagy Pikal]; ekde 1991 li estis unu el fondintoj de MA (születő) MŰ (-vek) Társaság (Asocio Hodiaŭ (naskiĝantaj) Verkoj).
Lumturo Cordouan
La lumturo Cordouan [] estas lumturo en Francio. Starante sur la rifo Cordouan, for de la marbordo, ĝi sekurigas aliron al la estuaro Ĝirondo. Ĝi situas en la departemento Gironde, proskime al Royan kaj la kabo Grave, kaj apartenas al la komunumo Le Verdon-sur-Mer.
Konstruita de 1584 ĝis 1611, ĝi estas la plej malnova lumturo en Francio. Ĝi estis deklarita historia monumento en 1862. Oni kelkfoje nomas ĝin “Versailles de la maro”, “reĝo de lumturoj” aŭ “lumturo de reĝoj”.
Priskribo
La lumturo kaj la apudaj konstruaĵoj estas konstruitaj sur sabla kaj roka rifo, kiu tute subakviĝas, kiam la maro estas alta. Kiam ĝi estas malalta, la rifo malkovriĝas je 200 hektaroj.
La lumturo staras sur 8 metrojn alta bazo, kies diametro estas. La turo estas alta kaj ĝia baza diametro estas. Ĝi havas ses etaĝojn. La unua etaĝo estas la “apartamento de la reĝo”, kvankam neniu reĝo gastis tie, kaj la dua estas kapelo. Suprenirinte la 301 ŝtupojn, oni atingas la sesan etaĝon, kie troviĝas la lanterno. De tie oni povas vidi Ĝirondon kaj la duoninsulojn de Arvert kaj Médoc.
La lampo, 60 metrojn alta, lumas en tri malsamaj koloroj laŭ la direkto:
Vizitantoj povas aliri la lumturon per boatoj de Royan kaj Soulac-sur-Mer.
La lumturo havas kvar gardistojn; ĉiam du el ili estas en la lumturo.
Historio
En la 14-a jarcento, la “Nigra Princo” (Eduardo de Woodstock, filo de Eduardo la 3-a) ordonis konstruon de turo. Ĝi estis 16 metrojn alta oklatera turo, supre de kiu brulis fajro prizorgata de ermitoj vivantaj en kapelo. En 1580, la turo estis tiom ruina, ke ermitoj ne plu prizorgis la fajron; ŝippereoj plimultiĝis kaj la reĝo Henriko la 3-a ordonis konstruon de nova lumturo. Li taskis la projekton al la arkitekturisto Louis de Foix kaj la konstruado komenciĝis en 1584.
Louis de Foix mortis en 1602 sen vidi la rezulton de sia laboro. La konstruadon daŭrigis lia filo Pierre de Foix; li poste transdonis la taskon al Pierre Beuscher, kiu finkonstruis la turon. La lumturo Cordouan oficiale ekfunkciis la 28-an de aprilo 1611. Ĝi origine estis alta kaj havis 4 etaĝojn.
Inter 1661 kaj 1664, la turo estis parte renovigita pro iniciato de Colbert. La unua etaĝo estis aranĝita kiel reĝa apartamento. Inter 1782 kaj 1789, la inĝeniero Joseph Teulère plialtigis la turon: la supra parto estis malkonstruita kaj rekonstruita 30 metrojn pli alta. La lumturo tiam ekhavis sian nunan aspekton.
La lanterno de la turo funkciis per oleo. En 1907, gaso anstataŭis oleon. En 1948 oni elektrigis la lumturon kaj instalis 6,000-vatan lampon.
En 2005, betona ŝildo alta kaj  longa estis alkonstruita al la sudokcidenta flanko de la bazo de la lumturo por ŝirmi ĝin de ondoj. Tiu laboro kostis 4,5 milionojn da eŭroj kaj estis financata ĉefe de la franca ŝtato (57,5 %) kaj Eŭropa Unio (17,5 %).
Parnavazo la 1-a (Iberio)
Parnavazo la 1-a estas la fondinto kaj la unua monarko de la Reĝlando de Iberio, supozata esti reĝinta komence de la 3a  antaŭ nia erao, de 299 al 234 a.k..
Legenda vivo
La figuro de Parnavazo estas konita el du fontoj : la unua reĝa listo enhavita en la tekstaro de la Konvertiĝo de Kartli, kaj rakonto pli ampleksa trovita en la kroniko de la Vivo de la Reĝoj de Kartli ene de la kompilo de la Vivo de la Kartli. Kunmiksante parolajn tradiciojn kaj elprenoj el la literaturaj fontoj kaj arkivaj fragmentoj, tiuj kartvelaj fontoj redaktitaj dum la epoko de la dinastio Bagrationi liveras rakonton de la devenoj de la ibera monarkio. Ĝi estas vaste romaneska kaj ĝia historieco forte neprobabla.
Deveno kaj signifo de la nomo
La nomo de Parnavazo estas deveninta de la meza-persa lingvo Farna-vazd kaj de la antikva persa farnah-vazdah. Tiu donis ankaŭ la formojn Artavazd en la meza-persa, Artawazd en la armena (Արտաւազդ), kaj en la greka Artabasdos (Ἀρταβάσδος). La etimologio de tiu nomo ligas sin al la antikva persa arta-vazdah kaj al la avesta ašavazdah, "tiu kiu promocias la virtecon", sed ankaŭ al la indo-irana parHnas, "suvereneco", "regado", "abundeco". Parnavazo konsekvence signifus "tiu kiu promocias la farnah", do la gloro kiu aŭreolas la legitimajn regnestrojn. Tiu nomo legas sin sub diversaj formoj en la literaturaj fontoj : en la armena P‘arnawaz (Փառնաւազ) ; en la greka Farnabazos (Φαρνάβαζος), la kartvela Parnavaz (ფარნავაზ) eble estas pli malfrua formo de Parnavazd.
Familiaj devenoj kaj infanaĝo
Laŭ la legendo prezentita en la Vivo de la Kartli, Parnavazo estus posteulo de la reĝlandestro Kartlos, filo de Togarma, kaj de kiu devenus la loknomon Kartli, nomita Iberio per la Grekoj kaj la Romianoj. La genealogio de la ĉapitro 10 de la Genezo prezentas Togarma kiel la filo de Gomer, la plejaĝulo de la filoj de Jafet, la filo de Noa.
La nomo de la patro de Parnavaz estas nekonata. La kroniko de la Vivo de la Reĝoj de Kartli precizigas ke li estas la frato de Samari, mamasaxlisi (laŭvorte "patro de domo") de Mĉĥeta. La patrino de Parnavazo estas prezentita kiel persa virino, devena de la urbo de Esfahano. Samari estas mortigita kun lia frato, la patro de Parnavazo, dum la invado (fikcia) de la orienta Kartvelio per Aleksandro la Granda. La patrino de Parnavaz forfuĝis tiam en Kaŭkazon kun sia filo tri jaroj aĝa, por prizorgi lin sekure.
Antaŭsignoj kaj konkero de la povo
Adoltiĝinte, Parnavazo revenas en sian landon al Mcĥeta. Liaj talentoj de ĉasisto rimarkigas lin per Azono, prezentita en la Vivo de la Reĝoj kiel princo de Kartli instalita kiel regento per Aleksandro la granda. La patrino de Parnavazo avertas sian filon de danĝero, kaj al li petas ekziliĝi al Isfahano. Antaŭ lia foriro, Parnavazo faras sonĝon, kie sunradio kaptas lin por alporti lin ekster la domo kie li ĉeestis. En tiu sonĝo, li viŝas la roson de la faco de la suno kiu kliniĝis super li, por per ĝi kovri sian vizaĝon, antaŭsigno de lia reĝa destino.
LADA 110
LADA 110 (Лада 110) estas la familio de la rusiaj malgrandaj aŭtoj kun fronta transmisiilo, kiu estis produktata de AvtoVAZ kaj kelkaj aliaj firmaoj en 1995-2009 en Rusio, Ukrainio kaj Egiptio kaj ĝis 2014 sub alia nomo kaj en iom modifita versio en Ukrainio. En modela vico ĝi anstataŭis la familion LADA Samara kaj estis sekvata de LADA Priora.
Parnavazo la 1-a (Iberio)
Antaŭsignoj kaj konkero de la povo
Dum ĉasado en la ebenaĵo de Diĥomi, en la ĉirkaŭaĵoj de la aktuala urbo Tbiliso, Parnavazo trafis damaon kiu mortis ĉe krutaĵo. Fortega pluvo tiam ekestis kaj devigis la ĉasiston serĉi ŝirmon en groton, kie li malkovris mirindan trezoron.
LADA 110
Kreado
Kreado de la aŭto komenciĝis en 1978, kiam oni ekdezajnis la projekton VAZ-2112 paralele al VAZ-2108. Samjare subestre de la dezajnisto A. Beljukov estis farita la unua maketo de hatchback VAZ-2112, tre simila al la aperonta VAZ-2108, ĉar ambaŭ teamoj ofte komunikis inter si. En 1979 aperis jam maketo de limuzino, sed ĝi estis rifuzita kaj oni haltigis la laboron. Sekva maketo aperis nur en 1981, ankaŭ limuzino. Poste ĝi kun malgravaj ŝanĝoj iĝis bazo por VAZ-21099. En 1983 aperis nova maketo, sed ĝi estis simila al VAZ-2108 dum oni bezonis tute novan aŭton.
Parnavazo la 1-a (Iberio)
Antaŭsignoj kaj konkero de la povo
Kuraĝigita de tiuj signoj kaj provizita de tiu fortuno, Parnavazo entreprenas konkeri la tronon de Kartli. Li alianciĝas kun la princo Kuĵi, kiu agnoskas sian reĝan rajtecon. Helpinta de fortoj senditaj de la Leks, la Osetoj kaj la regiono de Egrisi, kaj post la aliĝo da milo da romiaj rajdosoldatoj je la soldo de Azon, Parnavazo sukcese ekkaptis Mcĥeta, deviginte la regenton instalita de la makedonoj forfuĝi en la regionon de Klarĵeti.
Denove laŭ la Vivo de la Reĝoj, je la komenco de lia regado, Parnavazo estus pasinta aliancon kun la reĝo de Asurastan Antiochos (indikante de malspecifa maniero suvereno seleŭkia ne identigita), kiu estus liverinta al li la insignojn de la reĝa povo sur la Kartli, kontraŭ lia submetiĝo al la Seleŭkia imperio. Antiochos estus komandinta la armenajn princojn subteni Parnavazo, tio kio permesis al tiu sukcesi decidan batalon kontraŭ Azono en la regiono de Artan kaj starigi daŭre lian povon.
LADA 110
Kreado
Origine opinioj disiĝis: iuj proponis daŭrigi kiel bazon la klasikan serion dum aliaj insistis krei novan aŭtomobilan platformon kun fronta transmisio. Oni eklaboris pri la projekto (daŭrigo de la klasika serio kun posta transmisio), kiu ricevis la kodon VAZ-2112. Sed post apero de VAZ-2108 ekdominis la ideo pri la fronta transmisio, do en 1985 la projekto VAZ-2112 estis fermita (poste tiun kodon ricevos hatchback de LADA 110). Paralele oni laboris pri la kvarporda Lada Sputnik (la projekto VAZ-2110), kies maketo en julio 1983 estis prezentita al la dezajna komisiono de la Ministerio pri aŭtomobila industrio. Ĝi aspektis kiel VAZ-21099, ekproduktota en 1990.
Parnavazo la 1-a (Iberio)
La starigo de la eristavni kaj de la spaspeti
La kroniko de la Vivo de la Reĝoj asertas ke Parnavazo nomumis ok princojn kiel eristavni (laŭvorte "kapoj de la popolo") kaj unu estro de la armeo nomita spaspeti, bazante sur la persa modelo.
La kulto de Armazio
Same kiel lia antaŭulo Azono kiu estus fondinta la kulton de la diaĵoj Gaci kaj Gaïm, Parnavaz fondas kulton ĉirkaŭ la dio Armazio, kiu donis ĝian nomon al la citadelo de Armazciĥe en Mtcĥeta, tie kie lia statuo estus starigita. Tiu Armazi povas esti identigita al kaŭkazia formo de la supera diaĵo de la zaratuŝtrismo, Ahura Mazda, aŭ al la anatolia dio de la luno Arma.
LADA 110
Kreado
Komence de 1984 aperis plia maketo, ankaŭ rifuzita. Fine de 1984 aperis prototipo, kiu ricevis jam la internan kodon VAZ-2110. Tio estis la prototipa serio 0. Preskaŭ ĉiuj elementoj estis prenitaj de la aŭtofamilio LADA Samara, do la prototipo tre similis al VAZ-21099, havis nur unu (maldekstran) flankospegulon kaj unu glacoviŝilon. En 1985 aperis la 100-a prototipa serio, nomita Afalina (Афалина) omaĝe al la speco da delfenoj. En februaro 1987 aperis la 200-a serio, sed ĝi tuj estis rifuzita. Eklaboris teamo subestre de la juna dezajnisto Vladimir Jarcev. Poste li agnoskis, ke iuj ideoj estis prenitaj de Volkswagen Passat, kiun li vidis en la Dmitrova testejo (Moskva provinco), vizitita tiucele. Du dezajnistoj urĝe vokitaj flugis al la testejo en militaviadilo kaj tutan nokton pasigis apud la germanaj aŭtoj, esplorante ilin per siaj okuloj, ĉar oni malpermesis foti ion ajn. Poste Vladimir Jarcev elmigris al Belgio, kie fondis dezajnan kompanion kaj interalie kreis du redezajnitajn versiojn de VAZ-2110 — Nola kaj VAZ-2110 M. Elementoj por ili estis fabrikataj en Eŭropo kaj muntataj en la eksperimenta sekcio de AvtoVAZ. . Post unu monato aperis la 300-a serio, kiu fine iĝis bazo por la amasa fabrikado. Somere de 1988 unu el versioj estis eksponita en la ekspozicio Avtodezajn en Moskvo.
Parnavazo la 1-a (Iberio)
La kartvela alfabeto
La deveno de la kartvela skribo okazigis diskutadojn kaj debatadojn. La aserto farita de la kroniko de la Vivo de la Reĝoj atribuante al la reĝo Parnavazo la invento de la unua versio de la kartvela skribo ne devas esti konsiderata kiel certe dubema. Efektive, oni ne posedas ateston aŭ pruvojn de kartvela skribo antaŭ la 5a jarcento de nia erao.
LADA 110
Kreado
Oni de komence planis krei la tutan aŭtofamilion, do samtempe kreis limuzinon, hatchback-on kaj kombiaŭton. Tamen la unua estis lanĉita limuzino kiel plej populara en la lando. La laboron komplikigis ekonomiaj kaj politikaj cirkonstancoj — komenciĝis la Perestrojko, kiun sekvis unue problemoj kaj poste kompleta ekonomia kolapso. Ekde 1987 financado de la aŭtomobila industrio reduktiĝis ĉiujare. Danke al tio la aŭto estis prilaborata dum longa tempo. Specialan atenton ricevis aerodinamikaj ecoj, rondigante ĉiujn angulojn kaj liniojn tiel ke la koeficiento de la fronta aerrezisto estu ne pli ol 0,3. La aerodinamika testado kaj perfektigado okazis ĉe la testejo de Porsche en Germanio. Pro tio la postaj radaj arkoj iĝis ampleksaj, kio instigis la popolan moknomon "graveda antilopo" (беременная антилопа). Tiurilate ĝi similis al la germanaj samtempuloj kiel Volkswagen Passat B3 kaj Audi 80, viditaj de la dezajnistoj en la Dmitrova aŭtotestejo. La postaj lumiloj unuafoje daŭris tra la kofrujo, kio dek jarojn poste aperos en Mercedes-Benz W202. En prototipoj ĉe pordaj glacoj haveblis vazistasoj, ĉar la glacoj mem ne malleviĝis pro sia sfera formo, kaŭzita de strebo minimumigi aerreziston — tia solvo aperos en 1991 en Subaru Alcyone SVX. Manko de aero ne estis konsiderata problemo, ĉar oni planis fari klimatizilon, kiu plenumos aeruman taskon. La dezajnistoj opiniis ke sufiĉos etaj vazistasoj — por transdoni paperojn, preni ŝlosilojn ktp. Oni moknomis ilin стограммовки (centgramaĵoj), ĉar ili sufiĉis nur por traŝovi manon kun centgrama glaso da vodko. Tamen tiutempe ne eblis fabriki tiajn glacojn, do oni revenis al tradicia formo. Poste oni kritikis malsupran parton de la pordoj, postajn lumilojn kies duonoj estis kvazaŭ prenitaj de malsamaj aŭtoj, kaj etajn 13-colajn radodiskojn, prenitajn de VAZ-2108 kaj malkonvenajn al LADA 110.
Parnavazo la 1-a (Iberio)
Heroa memoro de Parnavazo je la epoko de la Miranidoj
La Vivo de la Reĝoj raportas ke je la 4a p.K., la reĝo Miriano plibelegigis la tombon de Parnavazo, sugestante ke kulto estus donita al tiu figuro fondinto de la reĝlando de Iberio-Kartli. La loko de la entombigo de Parnavazo lokus sin, laŭ la notico de la sama kroniko dediĉita al tiu reĝo, "antaŭ la idolo Armazio", verŝajne tiu kiu estis instalita sur la akropolo de Armazio, la aktuala monteto de Bagineti en Mcĥeta, kvankam neniu spuro de tiu statuo kiel de la tombo estis malkovrita ĝis nun. Tiu Mirian estus edziĝinta en unua edziĝo la princino Abeŝura, filino de la reĝo Aspagur kaj lasta reprezentantino de la dinastio de Parnavazo. La dinastio de la Miranidoj konstruis tiel ĝian legitimecon rekuperante la politikan kaj simbolan heredon de tiu legenda fondinto.
LADA 110
Kreado
En aŭgusto 1994 la aŭto estis jam preskaŭ preta al fabrikado kaj oni montris ĝin al la rusia prezidanto Boris Jelcin dum lia vizito al VAZ. La aŭto estis aprobita, sed pro ekomoniaj problemoj ĝia produktado prokrastiĝis. Samjare ĝi estis prezentita en ekspozicio en Moskvo kaj la prezidanto eĉ traveturis en ĝi kelkcent metrojn, sed ne montris speciale fortan subtenon. Tiu aŭto nun troviĝas en la muzeo de AvtoVAZ. La aŭto estis farbita je "blukolora metalo" kaj havis ledajn tegilojn kaj la 8-valvan motoron kun volumeno 1,5 litroj.
Stagnado daŭris ĝis junio 1995, kiam en la eksperimenta sekcio de VAZ estis fabrikitaj unuaj aŭtoj. Printempe 1996 haveblis jam ĉirkaŭ 150 aŭtoj. La regulaj vendoj komenciĝis en 1997. Foje oni instalis en la aŭtoj motoron kun la karburilo Soleks (1,5 litroj), preskaŭ identan al tiu de VAZ-21083. Post starto de la fabrikado estis trovitaj pluraj mankoj kaj fuŝoj, do oni aktive korektis ilin, ŝanĝante la konstrukcion kaj korektante la dezajnon.
Fine de 1992 la aŭto estis prezentita en ekspozicio en Moskvo kaj en 1994 en la aŭtoekspozicio en Parizo. En januaro 1996 ĝi estis montrita en aŭtoekspozicio en Bruselo (Belgio). Samjare ĝi eksponiĝis en Niĵnij Novgorod kaj Frankfurto ĉe Majno (VAZ-21102 Lux, VAZ-21103 Lux, VAZ-21106, VAZ-21107).
Oni decidis transiri al la injektila fuelliverado en la motoro, do subskribis kontrakton kun General Motors pri transigo al la nova sistemo de ĉiuj produktataj aŭtoj de VAZ. GM devis liveri ĉirkaŭ 500 mil injektilojn, krei injektilojn por la VAZ-motoroj kaj adapti la malnovajn motorojn. En 1993 jam aperis la unua aŭto kun injektila sistemo (unuinjektila sistemo). En 1996 en Finnlando en la fabriko Valmet komenciĝis fabrikado de Lada Baltic, kiu havis jam distribuitan injektilon. La eksportotaj aŭtoj ankaŭ ricevis ĝin.
Modeloj
La aŭtofamilio konsistis el tri aŭtoj:
LADA 110
La kvarporda frontransmisiila limuzino. Ĝi estis fabrikata en AvtoVAZ en 1995-2007, en Ukrainio (2007-2014) kaj Egiptio (2005-2015).
La unuaj aŭtoj estis fabrikitaj la en la eksperimenta sekcio de AvtoVAZ. La amasa fabrikado startis en aŭgusto 1996. La vendoj komenciĝis en novembro 1996.
La konstrukcio, kreita en la 1980-aj jaroj, ne plu estis avantaĝa, sed superis la antaŭajn modelojn. Unuafoje aperis la elektronika regsistemo de la motoro (kvankam la unuaj aŭtoj estis karburilaj) kaj diagnoza bloko (do aŭtokomputilo), la korpuso estis farita el galvanizita ŝtalo. En la eksportaj versioj aperis hidraŭlika stirhelpilo kaj aerkusenoj. La stirhelpilo estis kreita kunlabore kun la firmao Zhanrad Fabrik (Germanio).
La komenciĝis fabrikado de la aŭtoj kun 8-valva motoro kun volumeno 1,6 litroj (81 ĉevalpovoj). En oktobro 2004 komenciĝis fabrikado de la aŭtoj kun tripunkta sekurzono ĉe la posta sidilo, destinitaj por eksterlandaj merkatoj.
En marto 2007 komenciĝis amasa fabrikado de LADA Priora, do oni decidis ĉesigi produktadon de LADA 110. Post pluraj prokrastoj tio okazis kaj la 2007 en Toljatti estis muntita la lasta limuzino VAZ-2110. La hatchback VAZ-2112 estis fabrikata en Rusio ĝis 2008 kaj la kombiaŭto VAZ-2111 — ĝis 2009.
En Ukrainio fabrikado de la limuzinoj VAZ-2110 daŭris ĝis 2014 en la fabriko de la korporacio Bogdan en la urbo Ĉerkaso. Krome la korporacio kreis surbaze de ĝi propran modifikon forme de pick-up, prezentitan en septembro 2009. La aŭto estis longa je 4,3 m, havis 8- aŭ 16-valvajn motorojn kaj povis transporti 500 ĝis 700 kg.
Modifikoj
En 2002 estis kreita versio de VAZ-2110 kun senŝtupa variatoro VT1 de la firmao ZF.
La firmao Super-Avto (subfirmao de AvtoVAZ) produktis la aŭton VAZ-21108 Premier (Премьер), kiu havis VAZ-motorojn kun volumeno po 1,5 aŭ 1,8 litroj. Tio estis longigita je 170 mm (ĉe la posta pordo) versio de VAZ-2110 En decembro 2003 la firmao Lada-Tul (Toljatti) komencis fabrikadon de VAZ-21108 Premier kun la motoro Opel Ecotec C20SEL (16-valva, volumeno 2 litroj, 136 ĉevalpovoj). Fakte la korpusojn faris la firmao Super-Avto (subfirmao de AvtoVAZ) dum Lada-Tul instaladis la motoron kaj ĉasion.
En 2005-2007 amase fabrikataj estis nur VAZ-21101 kaj VAZ-21104.
LADA 111
Tio estis frontransmisiia kombiaŭto, produktita en 1997-2009 en Rusio kaj ĝis 2014 en Ukrainio. En decembro 2008 estis faritaj lastaj ekzempleroj de tiu modelo kaj en februaro 2009 AvtoVAZ anoncis ĉesigon de ĝia fabrikado. Ĝi plu estis produktata en la urbo Ĉerkaso (Ukrainio) ĝis 2014, kvankam iom modifita kaj sub la nomo Bogdan 2111 (Богдан 2111).
LADA 112
Tio estis la kvinporda hatchback. Ĝi estis produktata en 1998-2008. La fabrikado komenciĝis en februaro 1998. La aŭto havis malpli longan (4170 mm) korpuson, do pli sensive reagis al la stirmovoj, havis sportan karakteron. La posta sidilo, prenita de VAZ-2111, estis faldebla, kio ebligis grandigi volumenon de la kofrujo kaj ĝia disigeblo je du partoj komfortigis la transportadon de la kargoj. Malsame ol la limuzino kaj kombiaŭto, ĝi ne estis produktata en Ukrainio, do la ĉesigo de ĝia fabrikado en AvtoVAZ en 2008 estis definitiva.
LADA 112 Coupe
Tio estis triporda hatchback-versio de VAZ-2112, fabrikita malgrandkvante en 2002-2009. Ĝia korpuso dufoje ŝanĝiĝis. La aŭto havis 16-valvan motoron 21124 kun volumeno 1,6 litroj kaj estis lukse dezajnita. La termino "kupeo" estis uzata kiel nura merkatika allogaĵo. La aŭto havis siajn proprajn kolorojn.
LADA 1106
Tio estis kunlabora projekto de AvtoVAZ kaj la firmao Mega-Lada, celinta modifikon de VAZ-2110 ĝis postuloj de la Mondkonkuro (WRC)en. En 1996 ĝi estis prezentita forme de koncepta aŭto en aŭtoekspozicio en Moskvo sub la nomo "Flava Ŝarko" (Жёлтая Акула). La konceptaŭto havis motoron Opel C20XE 16V (volumeno 2 litroj, injektila fueldistribuo, 16-valva, 150 ĉevalpovoj, torda momanto ĝis 200 Nm), rapidumskatolon de la sama firmao kaj flavajn forĝitajn radodiskojn de la firmao Slik. Ĝi havis amortizilojn Koni, postan stabiligilon de transversa stabileco. La frontaj bremsoj estis diskaj, ventoleblaj, la postaj — tamburaj (de VAZ-2108); reguligilo de la bremsa sistemo estis statika. La korpuso estis modifita tiel, ke ĝia dureco kreskis de 80 ĝis 200 Nm•grado. Ĉiuj versioj havis hidraŭlikan stirhelpilon de ZF. La radoj estis 14-colaj. Laŭmende instaleblis malaltprofilaj pneŭoj 205/50R15, italaj stiriloj, klimatizilo, luko kaj muzikilo.
En 1998 jam estis vendata la versio GTi, dum oni preparis la version RS kaj la version kun kompleta transmisio. Ĝi iĝis la plej pova el ĉiuj amase fabrikataj aŭtoj de AvtoVAZ. Oni planis komenci amasan produktadon jam fine de 1996 kaj partopreni la mondkonkuron, sed la direktoro de la firmao Mega-Lada, Alik Gasanov estis mortpafita de dungomurdisto, do la planoj prokrastiĝis.
Ekde 2000 oni ĉesis fabrikadon de la aŭto, sed ĝis 2003 estis produktata ĝia ekonomia versio. Ĝi havis la motoron Ecotec X20XEV (Opel; 136 ĉevalpovoj), pli ĉipajn bremsojn kaj amortizilojn.
Origine ĝi havis bremsojn de la firmao Lockheed. En ĉiuj aŭtoj staris la hidraŭlika stirhelpilo de la firmao ZF. La radoarkoj estis pli larĝaj. En 1998 la dezajno ŝanĝiĝis unuafoje kaj en 1999 duafoje. Oni ŝanĝis formon de la bufroj kaj forigis plastajn surmetaĵojn sur la pordoj kaj la kapoto por malaltigi bruon ĉe alta rapideco. En 2003 oni trian fojon ŝanĝis la surmetaĵojn; iuj aŭtoj estis fabrikitaj tute sen ili. La firmao FROST instalis en la aŭtoj klimatizilojn. La aŭto estis produktata malgrandkvante ĝis 2000.
La firmao Motorika fabrikis VAZ-21106 C. Tio estis duporda kupeo kun la motoro Opel C20SEL (2 litroj, 135 ĉevalpovoj), hidraŭlika stirhelpilo, elektre regebla luko, kontraŭnebulaj lumiloj, la diskaj bremsoj (15-colaj), redezajnita interiero. Komence de la 2000-aj jaroj estis produktitaj 150 tiaj kupeoj.
Versioj
<Center> <Gallery mode="packed"> Lada 21106 wtcc 2008.jpg| Lada 21106 WTCC. 2008. Free lada wtcc 2008 00.jpg| Lada 21106 WTCC. 2008. Ladawtcc2008brandshatch 000.jpg| Lada 21106 WTCC </Gallery> </Center>
LADA 110 Konsul
Tiu luksa limuzino surbaze de VAZ-2110 estis prezentita en 1997. Ĝi estis je 700 mm pli longa (4963 mm), pezis 1360 kg, havis la 16-valvan motoron de VAZ-2112 (volumeno 1,6 litroj, 100 ĉevalpovoj), ABS, du aerkusenojn, klimatizilon, enmuntitan videobendregistrilon kaj 14-colajn malpezfanditajn radodiskojn. La posta sidilo estis destinita por nur du personoj, antaŭ ĉiu sidloko haveblis faldebla tableto, en la centro staris baro-fridujo. Oni povis levi bruizolan glacon, kiu dividus la pasaĝerojn disde la ŝoforo. La tegmento estis glaca, super la pasaĝeroj haveblis luko. La interiero estis komplete ligna. Ĝi estis produktata malgrandkvante ĝis 2006.
LADA Tarzan 2
Tiu modifiko haveblis en la versioj VAZ-211290 kaj VAZ-211190.
En 1999 la firmao Lada-Konsul kunlabore kun la dezajna kompanio DECON kaj AvtoVAZ kreis ĵipon LADA Tarzan 2. Ĝi ricevis la korpuson de VAZ-2112 kaj framon kun instalitaj sur ĝi ĉefaj elementoj de Lada Niva (suspensio, rapidumskatolo, stirilo). Ĉiuj maŝinpartoj (krom kardanaj artikoj, kies longeco ŝanĝiĝis) devenis de amase fabrikataj VAZ-aŭtoj. La korpuso estis starigita sur la framon, inter ili oni metis rezinajn kusenojn. La bremsoj estis diskaj, la radodiskoj 15-colaj. Oni rimarkis, ke malgraŭ ke la aŭto pezis je 150 kg pli ol Lada Niva, ĝia plibonigita aerodinamiko grave malaltigis fuelkonsumadon. Kompare al la unua generacio, la aŭto iĝis pli komforta, ĝia ena spaco kreskis, la radoj iĝgis pli grandaj, la radaj arkoj reliefaj. La korpuso estis juntita al la framo en ne 8, sed 10 punktoj. Veturalteco estis la sama kiel ĉe Lada Niva, do 200 mm. La motoro VAZ-2130 havis volumenon 1,8 litroj, 82 ĉevalpovoj.
Sporto
Surbaze de la modifiko VAZ-21106 oni fabrikis la konkuran version VAZ-21106-27, kiu poste transformiĝis je VAZ-21107, kaj ankaŭ servis kiel bazo por Lada WTCC.
Ekde 1999 VAZ-21106 partoprenis en la Ĉampionato de Rusio pri cirkla konkuro en la klaso Linio-2000, inkluzive kadre de la oficiala teamo de AvtoVAZ (krom 2003). En 2001 kaj 2002 la italo Alberto Shilla kadre de la teamo LUKOIL Racing Team gajnis la konkuron de Rusio en la klaso Superturism en VAZ-21103, en 2003 en la sama aŭto gajnis Aleksej Dudukalo. De 2001 ĝis 2003 la modifiko VAZ-21124-27 partoprenis en la cirkla konkuro de Rusio en la klaso Superturism, en 2003 la modifiko VAZ-2112-37 estis la ĉefa aŭto de la cirkla klaso de la Nacia Konkura Serio "Pokalo de Lada". Ekde 2004 la aŭto regule partoprenis en la Nacia klaso de la Rusia Konkura Serio RTCC. De 2004 ĝis 2006 la modifiko VAZ-21106-27 partoprenis en la konkuro RTCC kadre de la teamo Lada Racing, gvidata de la pilotoj Aleksej Gruzdev (N 79) kaj Sergej Nuĵdin (N 80).
En 2008 LADA 21106 kun motoro kun volumeno 2,0 litroj partoprenis en la internacia konkuro FIA WTCC, uzita de la teamo Russian Bears Motorsport (Русские медведи), kie la aŭtojn stiris: N 27 — Kirill Ladigin, N 28 — Viktor Ŝapovalov, N 29 — Jaap van Lagen. Ekde 2009 tio estis la oficiala teamo de AvtoVAZ, en 2010 Lada Sport ĉesis partopreni en la konkuro.
Sekureco
La aŭto gajnis 4 poentojn, do ricevis eĉ ne unu stelon. Tamen la fakuloj post la testado taksis la aŭton kiel relative sekuran, ĉar la ŝoforo kaj ĉiuj pasaĝeroj ne ricevis gravajn vundojn kaj povis eliri la aŭton, kies salono restis nedamaĝita danke al sia fortika strukturo.
Preĝejo Stefano la 1-a (Dióskál)
Preĝejo Stefano la 1-a (Hungario) estas romkatolika historia monumento en Hungario, en vilaĝo Dióskál.
Historio
La gotika kirko estis konstruita supozeble en la 13-a jarcento dediĉita al Sankta Kruco. Paŝo post paŝo dum dominado de turkoj la preĝejo ruiniĝis. La katolikoj rekonstruis ĝin laŭ baroko en 1758, tamen la sanktejo restis gotika. En 1788 la paroĥo ekfunkciis, la nova konsekra titolo estis Stefano la 1-a (Hungario). En 1888 la preĝejo trakonstruiĝis. En 1929 la galerio estis pligrandigita. La orgeno estas aŭdebla de 1910, post 2 jardekoj ĝi estis trakonstruita.
Konstruaĵo
La preĝejo situas sola sur montetopinto. Pli malsupre estas videbla kolono pri Sankta Triunuo kaj statuo pri Johano Baptisto (1800). La fasado estas simetria, meze la kvadrata turo reliefas. En mezo de la turo funkcias la enirejo. Sur la ekstera muro memortabulo estas legebla pri Benedek Virág (1930). La absido estas plurlatera. Sakristio aliĝas al la navo.
Kermeso okazas la 20-an de aŭgusto.
Žeranovice
Žeranovice estas municipo en Ĉeĥio, en Regiono Zlín, en distrikto Kroměříž. Vivas ĉi tie.
Historio
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1297.
NGC 7821
NGC 7821 (aliaj indikoj — MCG -3-1-19, IRAS00027-1645, PGC 367) estas galaksio en konstelacio Baleno.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Haltotruko
Haltotruko estas filma tekniko kaj kina speciala efekto. Ĝi okazas, kiam objekto estas unue filmita kaj la kamerao estas poste estingita. Oni formetas la koncernatan objekton el la sceno kaj oni poste reaktivigas la kameron. En la filmo do ŝajnas, ke la objekto subite malaperas.
István Mészáros (episkopo)
István Mészáros [iŝtvAn mEsAroŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo Mészáros István estis hungara pastro, kalvinana episkopo, profesoro..
István Mészáros  naskiĝis la  1929 en Pácin. Li mortis la 2007 en Miskolc.
Biografio
En 1978 li doktoriĝis en Debrecen, en la sama jaro li iĝis eklezia ĉefnotario, en 1990 episkopo. Inter 1991-2003 li instruis en altlernejo en Sárospatak. Li havis edzinon, kiu naskis 3 gefilojn.
Jana Flego
Jana RAVŜELJ-FLEGO estis esperantlingva aktorino kaj gvidantino de Internacia Arta Teatro kun sia edzo Srdjan Flego. Ŝi ĉefrolis en Angoroj (1964), la unua longdaŭra filmo originale parolata en Esperanto, reĝisorita de Jacques-Louis Mahé.
Fajngrundo
Fajngrundo nomiĝas grundo, kies grunderoj havas grajnograndon pli etan ol 2 mm. Al ĝi apartenas sablo-, silto- kaj argil-grundoj. Pli malfajnajn komponantojn, kiuj enestas, ekzemple gravelo, gruzo aŭ ŝtonoj, oni ankaŭ nomas grundoskeleto.
Vidu ankaŭ: Grundospeco
Pevensey
Pevensey estas vilaĝo de Sussex, Anglio. En 2007 ĝi enhavis ĉirkaŭ 3,150 loĝantojn.
Vilhelmo la konkerinto alteriĝis proksime al Pevensey en 1006.
Edward M. Rosher
Edward M. ROSHER estis angla inĝeniero el Haslemere kaj kunlaborinto de Plena Ilustrita Vortaro (PIV, 1970) pri la fakoj "fervojo" kaj "metioj".
La unua "Fervoja terminaro (konstrufako)" de Rosher datiĝas de 1938. Sekvis pluaj fervojaj terminaroj en 1953, 1954, 1955 kaj 1958, en 1968 fine la "Il-maŝina nomenklaturo en ses lingvoj: Esperanta, angla, franca, germana, hispana, itala". Pro tiuj spertoj Rosher estis invitita prizorgi siajn fakojn kadre de la ellaboro de PIV.
Rathewalde (Saksa Svislando)
La vilaĝo Rathewalde troviĝas en la nordoriento de Saksa Svislando, la germana parto de Elba Grejsmontaro dekstre de rivero Elbo. Rathewalde situas sur altebenaĵo po du kilometrojn norde de Bastei kaj okcidente de Hohnstein.
Historio
....
Turismo
Rathewalde proponas sin kiel elirpunkto al interalie jenaj turismaj celoj:
Administra aparteno
Rathewalde estas parto de la urbo Hohnstein. Al ĝi ankaŭ apartenas Cunnersdorf, Ehrenberg, Goßdorf, Hohburkersdorf, Kohlmühle, Lohsdorf, Ulbersdorf, Waitzdorf kaj Zeschnig.
Fontaine-Notre-Dame (Nordo)
Fontaine-Notre-Dame, prononco [], estas franca komunumo lokita en la departemento Nord kaj en la regiono Nordo-Kaleza Markolo. Ĝi havis 1 633 loĝantojn laŭ censo plenumita en 1999.
Geografio
Fontaine-Notre-Dame estas unu el la vilaĝoj lokitaj ĉirkaŭ la urbeto Cambrai. Ĝi do situas kerne de la natura regiono Cambrésis, kiu ĉefe konsistas el malaltaj ebenaĵoj kaj vastaj agroj. Cambrésis situas inter du aliaj, iom pli montetaj regionoj, nome Avesnois oriente kaj Artezo okcidente.
Fontaine-Notre-Dame etendiĝas sur 10,52 km².
Historio
Fontaine-Notre-Dame estis preskaŭ tute detruita dum la Unua mondmilito.
Okaze de la municipa baloto de 2008 venkis en la vilaĝo S-ro Serge Fovez, kiu do fariĝis la loka urbestro. Li reelektiĝis en 2014-2020, kaj en 2020-2026 elektiĝis Bruno Ivanec.
Administrado
Fontaine-Notre-Dame apartenas al la kantono Cambrai-Ouest, kies ĉefurbo estas Cambrai. Tiu kantono mem estas parto de la arondismento de Cambrai, unu el la 6 arondismentoj de la departemento Nord.
Nombro de Fermat
En matematiko nombro de Fermat estas pozitiva entjero de formo
kie n estas nenegativa entjero. La nombroj estas nomitaj pro Pierre de Fermat, kiu verkis pri la primeco de tiaj nombroj. La unuaj 9 nombroj de Fermat estas:
Kiel en 2007, nur la unuaj 12 nombroj de Fermat estas plene faktoritaj.
Se 2n+1 estas primo, kaj n>0, n devas esti nenegativa entjera potenco de 2. (Se n=ab kie 1≤a, b≤n kaj b estas nepara, tiam 2n + 1 ≡ (2a)b + 1 ≡ (−1)b + 1 ≡ 0 (mod 2a + 1)). En aliaj vortoj, ĉiu primo de la formo 2n + 1 estas nombro de Fermat, kaj ĉi tiaj primoj estas nomataj kiel primoj de Fermat. La nuraj sciataj primoj de Fermat estas F0 ... F4.
Bazaj propraĵoj
La nombroj de Fermat kontentigas jenajn rekursiecajn rilatojn
por n≥2. Ĉiu de ĉi tiuj rilatoj povas esti pruvita per matematika indukto. De la lasta ekvacio, sekvas la teoremo de Goldbach: du nombroj de Fermat estas interprimoj (ne havas komunan faktoron). Por vidi ĉi tion, supozu ke 0≤i<j kaj Fi kaj Fj havas komunan faktoron a>1. Tiam a dividas na ambaŭ
După Piatră
După Piatră [dupə pjatrə] (hungare: Dupapiátra) estas komunumo en Rumanio nordoriente de Brad. En 1910 ĝi havis 2 240 loĝantojn (rumanoj); en 1992 1 146 (rumanoj). Ĝia unua skriba mencio estas en 1839. Ĝis 1919 apartenis al Hungario, (Hunyad vármegye). Administre ĝi apartenas al Buceş.
Nombro de Fermat
Bazaj propraĵoj
kaj Fj; de ĉi tie a dividas ilian diferencon 2. Pro tio ke a>1, a=2. Ĉi tiu estas kontraŭdiro, ĉar ĉiu nombro de Fermat estas klare nepara. Tiel oni ricevas pruvon de la senfineco de la primoj: por ĉiu Fn, elektu priman faktoron pn; tiam la vico {pn}'' estas malfinia vico de diversaj primoj.
Pluaj propraĵoj:
Primeco de nombroj de Fermat
Nombroj de Fermat kaj primoj de Fermat estis unue studitaj de Pierre de Fermat, kiu konjektis ke ĉiuj nombroj de Fermat estas primoj. Ja, la unuaj kvin nombroj de Fermat F0,...,F4 estas primoj. Tamen, ĉi tiu konjekto estis nuligita de Leonhard Euler kiu en 1732 montris ke
Estas larĝe kredite ke Fermat sciis de rezulton de Eŭlero, tiel aspektas kurioze kial li ne sekvis tra la simpla kalkulo por trovi la faktoron. Unu komuna ekspliko estas ke Fermat faris komputan eraron kaj estis tiel konvinkita en praveco de sia pretendo.
Jena heŭristika argumento sugestas ke estas nur finie multaj primoj de Fermat: laŭ la prima teoremo, la "probablo" ke nombro n estas primo estas maksimume A/ln(n), kie A estas fiksita konstanto. Pro tio, la tuteca atendata valoro de kvanto de primoj de Fermat estas maksimume
Tamen ĉi tiu argumento estas neniel rigora pruvo. La argumento alprenas ke nombroj de Fermat kondutas hazarde, sed oni jam vidis ke la faktoroj de nombroj de Fermat havas specialajn propraĵojn. Kvankam ĝi estas larĝe kredite ke estas nur finie multaj primoj de Fermat, estas iuj kompetentuloj kiuj malkonsentas.
Kiel en 2006, estas sciate ke Fn estas komponita por 5≤n≤32, kvankam plenaj faktoradoj de Fn estas sciata nur por 0≤n≤11, kaj ne estas sciataj faktoroj por n'' en {14, 20, 22, 24}. La plej granda konata komponita nombro de Fermat estas F2478782, kaj ĝia prima faktoro 3×22478785 + 1 estis esplorita de John B. Cosgrave kaj lia Proth-Gallot Grupo en la 10-a de oktobro 2003. Eĉ pli spekulativa apliko de la heŭristika argumento pli supre donita ekzistas - ke la probablo ke estas iu nova primo de Fermat preter F32 estas de ordo de unu al 109.
Estas iuj kondiĉoj kiuj estas ekvivalentaj al primeco de Fn.
tiam N estas primo. Male, se la pli supra kongrueco ne veras, kaj aldone
tiam N estas komponita. Se N=Fn>3, tiam la pli supra Jakobia simbolo estas ĉiam egala al −1 por a =3, kaj ĉi tiu speciala okazo de la teoremo estas sciata kiel provo de Pépin. Kvankam provo de Pépin kaj teoremo de Proth estas realigitaj sur komputiloj por pruvi la komponitecon de multaj nombroj de Fermat, neniu provo donas specifan netrivialan faktoron. Fakte, ne estas konataj specifaj primaj faktoroj por n = 14, 20, 22 kaj 24.
Faktorado de nombroj de Fermat
Pro la amplekso de nombroj de Fermat, estas malfacile faktori aŭ pruvi primecon de ili. Provo de Pépin estas necesa kaj sufiĉa provo por primeco de nombroj de Fermat kiu povas esti realigita per modernaj komputiloj. La elipsa kurba maniero estas rapida maniero por trovi malgrandajn primajn divizoroj de nombroj. Distribuita komputada projekto Fermatsearch sukcese trovitas iujn faktorojn de nombroj de Fermat. proth.exe de Yves Gallot estas uzita por trovi faktorojn de grandaj nombroj de Fermat. Edouard Lucas pruvis en 1878 ke ĉiu faktoro de nombro de Fermat Fn estas de formo 2n+2k+1, kie k'' estas pozitiva entjero.
Aliaj teoremoj pri nombroj de Fermat
Lemo: Se n estas pozitiva entjero,
pruvo:
Teoremo: Se 2n+1 estas primo, tiam n estas nulo aŭ potenco de 2.
Por n=0, 20+1 estas primo 2. (Ĉi tio estas kial iuj opinias ka 2 estas sesa primo de Fermat.)
Se n estas pozitiva entjero sed ne povo de 2, tiam n=rs kie 1≤r<n, 1<s≤n kaj s estas nepara.
Per la antaŭvenanta lemo, por pozitiva entjero m,
kie \mid estas "pare dividas". Anstataŭigante a=2r, b=-1 kaj m=s,
kaj tial
En la aliaj vortoj, se n havas neparan divizoron m do laŭ teoremo de Bézout (1730-1783)
Teoremo de Édouard Lucas: Ĉiu prima dividanto p de Fn = estas de formo k2n+2+1 por n pli granda ol 1.
Interrilato al konstrueblaj plurlateroj
n-flankita regula plurlatero estas konstruebla per cirkelo kaj liniilo se kaj nur se n estas povo de 2 aŭ produto de povo de 2 kaj diversaj primoj de Fermat. En aliaj vortoj, se kaj nur se n estas de formo n= 2kp1p2...ps, kie k estas nenegativa entjero kaj la pi estas diversaj primoj de Fermat.
Pozitiva entjero n estas de la formo pli supre donita se kaj nur se φ(n) estas povo de 2, kie φ(n) estas eŭlera φ funkcio.
Aliaj faktoj
Nombro de Fermat ne povas esti perfekta nombro aŭ parto de paro de amikeblaj nombroj.(Luca 2000)
La serio de inversoj de ĉiuj primaj divizoroj de nombroj de Fermat estas konverĝa. (Krizek, Luca, Somer 2002)
Se nn+1 estas primo, do ekzistas entjero m tia ke n=22 m . La ekvacio nn+1=F(2m+m) veras tiam.
Estu P(Fn) la plej granda prima faktoro de nombro de Fermat Fn. Tiam, (Grytczuk, Luca kaj Wojtowicz. 2001)
Ĝeneraligita nombroj de Fermat
Nombroj de formo, kie a>1 estas nomataj kiel ĝeneraligitaj nombroj de Fermat. Analoge al ordinaraj nombroj de Fermat, estas komune skribi ĝeneraligitajn nombrojn de Fermat de formo kiel Fn(a). En ĉi tiu skribmaniero, ekzemple, la nombro 100000001 povas esti skribita kiel F3(10)
Nepara primo p estas ĝeneraligita nombro de Fermat se kaj nur se p estas kongrua al 1 (mod 4).
Ĝeneraligitaj primoj de Fermat
Pro la komforteco de pruvado de ilia primeco, ĝeneraligitaj primoj de Fermat estas aktualaj en esploroj en nombroteorio. Multaj de la plej granda sciata primoj hodiaŭ estas ĝeneraligitaj primoj de Fermat.
Ĝeneraligita nombro de Fermat povas esti primo nur por para a, ĉar se a estas nepara tiam ĉiu ĝeneraligita nombro de Fermat estas esti dividebla per 2. Analoge la heŭristika argumento por la finia kvanto de primoj inter la bazo-2 nombroj de Fermat, estas atendite ke estas esti nur finie multaj ĝeneraligitaj primoj de Fermat por ĉiu para bazo. La plej malgranda primo Fn(a) kun n>4 estas F5(30)=3032+1.
Pli ellabori teorio povas esti uzita por antaŭdiri la kvanton de bazoj por kiu Fn(a) estas primo por fiksita n. La kvanto de ĝeneraligitaj primoj de Fermat povas esti malglate atendita kiel duono de n pligrandigita per 1.
Carl Lucius
Carl LUCIUS (naskiĝinta en la 3-a de julio 1833 en Erfurto, mortinta en 1877) estis komercisto kaj deputito de Reichstag.
Frekventinte la gimnazion en Erfurto li iĝis komercisto. Por esti trejnita li pasigis kelkajn jarojn en Anglujo kaj Berlino.
Li soldatis kaj de 1871-77 li estis membro de la Reichstag, kie li apartenis al la Centra partio kiel deputito de la balotdistriko Aachen 5 (Geilenkirchen - Heinsberg - Erkelenz). .
Junípero Serra
Junípero SERRA Ferrer [ĥuNIpero] (Petra, Majorko; 24a de novembro 1713 - Monterey, provinco de la Kalifornioj; 28-a de aŭgusto 1784), baptita Miguel José Serra Ferrer kaj konata tradicie kiel Fray Junípero Serra, estis franciskana monaĥo de la katalunlingva insulo Majorko, kronlando de Aragono. Doktoro en filozofio kaj teologio, li translokiĝis al Ameriko, kie li fondis naŭ hispanajn misiejojn en la norda parto de la provinco de la Kalifornioj (kiu iĝos Alta Kalifornio en 1804), teritorio de la Hispana Imperio, kaj prezidis aliajn dek kvin. ​
Li estis beatigita de la papo Johano Paŭlo la 2-a la 28-an de septembro 1988, kaj la 23-an de septembro 2015 li estis kanonizita de la papo Francisko, en la urbo Vaŝingtono. Ekde tiam li estas konata de multaj katolikoj kiel Sankta Junípero Serra.
Lia unua fondita misiejo estis tiu de San Diego de Alcalá la 16a de julio 1769; ​​ Tiu misiejo estas ene de la aktuala municipa teritorio de San Diego. Li establis sian centran sidejon en la Misiejo de Sankta Karolo Boromeo de Karmelo, ​ fondita de li mem en 1770.​
En julio de 1771 li fondis la Misiejon de Sankta Antonio de Padovo kaj en aŭgusto tiun de Sankta Gabriel, tiu en la aktuala metropola areo de Los-Anĝeleso. ​ La 1a de septembro 1772 li fondis la Misiejon de Sankta Ludoviko episkopo de Tuluzo en la aktuala areo de San Luis Obispo. ​ Li partoprenis ankaŭ en la fondo de la Misiejo de Sankta Johano Kapistrano en 1776 kaj en tiu de Sankta Buenaventura en 1782. Oni scias, ke li vizitis la misiejojn de Sankta Klara de Asiso kaj de Sankta Francisko de Asiso, tiu lasta en San-Francisko.
La misiejoj celis unuarange la kristanigon de la indiĝenoj. Alia celo estis la integrigo de la personoj en la hispana socio kaj ties kapabligon por rajti aliron al la posedrajto kaj administrado de la tero. Kiel estro de la Franciskana Ordeno en Kalifornio, Serra ne devis trakti nur kun ekleziaj postenuloj, sed ankaŭ kun aliaj hispanaj aŭtoritatoj en Meksikurbo kaj kun la lokaj militestroj de la najbaraj soldataroj.