cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Korako
Kulturaj referencoj
Kontraste, multaj indiĝenoj de Nordokcidenta Pacifiko de Nordameriko kaj nordorienta Azio imagis ĝin kiel dio. En la kulturoj de Tlingitoj kaj de Hajdoj, korakoj estis kaj friponoj kaj kreantaj dioj. Rilataj kredoj estas disvastigataj inter la popoloj de Siberio kaj nordorienta Azio. La Kamĉatka duoninsulo, ekzemple, estis supozeble kreata de la koraka dio Kutĥo. En la Nord-ĝermana mitologio oni supozas, ke la korakoj Hugin kaj Munin sidiĝas sur la ŝultroj de la dio Odino kaj vidis kaj aŭdis ĉion, kaj koraka flago estis uzata de vikingaj figuroj kiel la landestroj de Orkney, la reĝo Knuto la Granda de Anglio, Norvegio kaj Danio, kaj Haraldo la 3-a de Norvegio. Estas kelkaj referencoj al la korakoj en la Malnova Testamento de la Biblio kaj ĝi estis aspekto de Mahakala en la mitologio de Bhutano.
En la Britaj Insuloj, korakoj estas ankaŭ simbolo de keltoj. En Irlanda mitologio, la diino Morrígan alvenis sur la ŝultro de la heroo Cú Chulainn laŭ la formo de korako post ties morto. En Kimra mitologio ili estas asociaj kun la kimra dio Bran la Vundito, kies nomo estas traduko de "korako." Laŭ la Mabinogion, la kapo de Bran estis entombigita en la Blanka Monteto de Londono kiel talismano kontraŭ invado. Legendo asertis, ke Anglio ne falos antaŭ eksterlanda invadanto dum tiom longe kiom estos korakoj en la Turo de Londono; kvankam tio estas konsiderata antikva kredo, la oficiala historiisto de la Turo de Londono, Geoff Parnell, supozas, ke fakte estas romantismeca invento de la Viktorina epoko. Fakte, la Turo malhavis korakojn dum longaj periodoj pasintece; ili estis laste reenmetitaj post la Dua Mondmilito. La registaro nuntempe havas kelkajn birdojn en la tereno de la Turo. Tiuj birdoj havas fortranĉitajn la unuarangajn flugilplumojn de unu flugilo por certigi, ke ili ne povos forflugi, kvankam ili estas liberaj por vagadi la turoterenon.
Kiel ĉe tradiciaj mitologio kaj folkloro, la korakoj aperas en pli modernaj verkoj kiel en la verkoj de William Shakespeare, kaj, eble pli fame, en la poemo "La Korvo" de Edgar Allan Poe. Korakoj aperis en la verkoj de Charles Dickens, J. R. R. Tolkien, Stephen King, kaj Joan Aiken   inter aliaj. Ĝi pluestas uzita kiel simbolo en areoj kie iam estis mitologia statuso: kiel ĉe la nacia birdo de Bhutano, la oficiala birdo de la teritorio de Jukono, en la blazono de la Insulo de Man (iam vikinga kolonio), kaj eĉ kiel blazono de la Baltimoraj Korakoj, la teamo de Usona piedpilko de Baltimoro (hejmurbo de Poe).
Eksteraj ligiloj
Bildoligoj
Sonligo
(15424) 1998 QE100
(15424) 1998 QE100 estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la belga astronomo Eric Walter Elst elde la Observatorio La Silla en Ĉilio.
San Martín de Montalbán
San Martín de Montalbán estas municipo de Hispanio, en la Provinco de Toledo, regiono de Kastilio-Manĉo.
Toponimio
La esprimo "San Martín de Montalbán" rilatas al la nomo de la sanktulo nome Sankta Marteno, kies kulto estis tre etenda en Kastilio, kaj al tiu de la senjorlando al kiu la vilaĝo apartenis.
Loĝantoj
La loĝanto nomiĝas Lugareño. La censita populacio en 2011 estis de 841 loĝantoj kaj la denseco estas de 6,23 loĝ/km².
Situo
San Martín de Montalbán estas situanta en la okcidenta parto de Kastilio-Manĉo en la komarko aŭ distrikto Montoj de Toledo en la suda centra parto de la provinco de Toledo, je altitudo de 659 m; je 44 km el Toledo, provinca kaj regiona ĉefurbo. La areo de ties teritorio estas de 135 km². La geografiaj koordinatoj estas 39°42′7″ N 4°23′14″ Ok.
Historio
Ties fondo okazis ĉirkaŭ la jaro 1531, laŭ informo pri La Puebla de Montabán realigita en 1576, laŭ kiu la feŭdaj senjoroj Alonso Téllez kaj lia filo vendis al la lokanoj de tiu jurisdikcio grandan parton de publika monto por agrikulturigi ilin.
Dependis administre de La Puebla ĝis 1665, kiam la reĝo Filipo la 4-a donis al ĝi la titolon de vilaĝo.
Meze de la 20-a jarcento la populacio de multaj vilaĝoj de la regiono atingis pinton, kaj same ĉe San Martín de Montalbán kun 1,927 loĝantoj, sed poste okazis elmigrado, senloĝigo kaj maljuniĝo de la populacio, kaj ankaŭ ĉe San Martín de Montalbán okazis tio, nome falo al nur iom pli da 700 fine de la jarcento, sed danke al efiko alvoko el proksima ĉefurbo almenaŭ ne plu falis, de tiam al la nunaj 841.
Ekonomio
Agrikulturo kaj brutobredado tradicie. Servoj kaj loĝejoj pro proksimeco de ĉefurbo Toledo.
Francisco Pradilla
Francisco Pradilla y ORTIZ (Villanueva de Gállego (Zaragoza), 24-a de julio de 1848 – Madrido, 1-a de novembro de 1921) estis pentristo hispana specialigita en historiaj temoj.
Biografio
Li lernis ĉe du pentristoj en Zaragozo. En 1863 li translokiĝis al Madrido, kie li studis la antivajn majstrojn. Li ricevis en 1874 stipendion por la Akademio de Hispanio en Romo ĉe Casto Plasencia, Jaime Morera kaj Alejandro Ferrant, kaj poste restis en Romo.
Lia unua grava pentraĵo estis La forrabo de la sabeninoj kaj en 1878 Doña Juana la Loca, danke al kiu li akiris honormedalon en la Nacia Ekspozicio de Belartoj (Hispanio) de 1878 kaj honormedalon en la Universala Ekspozicio de Parizo de 1878. Laŭ mendo de la Municipo de Zaragozo, realigis la pentraĵojn de Alfonso la 1-a (Aragono) kaj de Alfonso la 10-a la Saĝulo. Lia plej fama verko estas la La rendición de Granada (kapitulaco de Granado) (3,50 X 5,42 m) de 1882, kiu elstaras kaj pro pureco de karakteroj kaj pro vigleco de la reprezentado kaj la grando de la stilo. Tiu pentraĵo venkis kaj ricevis unuan premion en ekspozicio de Munĥeno de 1893. Aliaj verkoj de tiu aŭtoro ege interesaj estas la jenaj: El suspiro del moro, La lección de Venus al amor, kaj Vendimia en las lagunas Pontinas.
Krom tiuj tiom grandecaj komponaĵoj pri historiaj temoj, Pradilla faris aliajn pli malgrandajn verkojn pri ĉiutaga vivo de la popolo, kiaj tiuj de Fortuny.
Li estis Direktoro de la Reĝa Akademio de Hispanio en Romo.
Golfo Prydz
La Golfo Prydz estas profunda marfendo de Antarkto inter la marbordoj Lars Christensen kaj Ingrid Christensen. La glaĉero Lambert fluas el Lambert-Grabeno al la Glaciejo Amery sudokcidente de la golfo Prydz. Tiu estas trapasata de la nordokcidenta linio de samaj latitudo kaj longitudo.
Priserĉaj stacioj
La antarktaj stacioj nome rusa Progreso, rumana Law-Racoviţă kaj ĉina Zhongshan situantas ĉe la golfo Prydz kaj pli precize ĉe Montetoj Larsemann.
Val-Saint-Lambert
Val-Saint-Lambert estas kristal- kaj vitrofabriko en Seraing apud Lieĝo, kiu produktas luksajn vitraĵojn, glasojn, kristalajn art- kaj uzobjektojn. La fabriko troviĝas en iama cistercia abatejo de Sankta Lamberto (patrono de Lieĝo), kiu fondiĝis en 1202. La romanika kapitula salono kaj la skribejo restaŭriĝis kaj estas ankoraŭ uzataj. Pro la franca revolucio, la monaĥa vivo haltis tie. En 1826 la fondintoj de la kristalfabriko ekuzis la ejon pro ĝiaj abunda spaco, apudeco de karbominejoj kaj transporteblecoj (Mozo).
Aktivaĵoj
Hodiaŭ Val-Saint-Lambert estas trovebla en pli ol kvardek landoj, de Usono ĝis Sauda Arabio, de Hispanio ĝis Japanio. Ĝi fariĝis la prestiĝaĵon de Valonio. Kiam minacis bankroto de la entrepreno en la 80-aj jaroj, la instancoj transprenis parton de la akcioj. Vazo de Val-Saint-Lambert, fama pro ĝia brila “duoble kolora ŝlifita kristalo” estis ŝatata kolektaĵo aŭ rilato-donaco, eĉ por princoj aŭ diplomatiaj reprezentantoj. La entrepreno i.a. liveris la vitrajn seĝetojn (pro la malvarmeco de la materialo) por la mondekspozicio de Sevilo. Nuntempe la varogamo multe kreskis kaj moderniĝis, sed la produktometodo por la unikaĵoj restis tradicia. Eblas viziti la fabrikon kaj vidi laborantajn vitraĵistojn.
Eksteraj ligiloj
retejo de Val-Saint-Lambert (en, nl, fr)
Strando
Strando aŭ sablobordo estas relative plata ĉeborda linio (ĉe rivero, lago aŭ maro) kovrita per gruzo, sablo aŭ ŝtonetoj.
Maussans
estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Haute-Saône (prononco [],, arpitane Hiôta-Sona), en la regiono Burgonjo-Franĉkonteo (Bourgogne-Franche-Comté, prononco []) kaj en la historia regiono Franĉkonteo. Fine de en la komunumo vivis. Administre la komunumo apartenas al la arondismento Vesoul (france arrondissement de Vesoul), la suda kaj okcidenta parto de la departemento, kaj al la kantono .
O (kanao)
Variantoj
Malgranda O (ぉ,ォ) estas uzata por krei [-ŭo] sonon post vokalo [u]. (ekzemplo: クォ [kŭo]), Poste フ [fu] havas "フォ [fo]" sonon.
Listo de riveroj laŭ akvoŝarĝo
Tio estas listo de riveroj laŭ ties averaĝa akvoŝarĝo, tio estas ties akvofluo. Oni montras nur la riverojn kies akvokvanto estas pli ol 2000 kubaj metroj por sekundo.
Wovoka
Wovoka (arbohakanto, ankaŭ nomata kiel Wevokar, Cowejo, Wopokahte, Kwohitsauq, Quoitze, Jackson Wilson, John Johnson aŭ Jack Wilson; naskiĝis ĉ. 1856 kaj vivis ĝis 1932 en Walker Valley, Nevado, Usono) estis influhava profeto de pajute-indianoj.
Wovoka estis filo de pajute-kuracisto Tävibo. En sia juneco li laboris ĉe mormona familio Wilson en sia hejma valo kaj lernis la anglan (Jack Wilson).
Wovoka iĝis Mesio, profeto inter indianoj kaj kiu popularigis dancon, kiu estis konata kiel spirit-danco. Dum la suneklipso la 1-an de januaro 1888, havis li vizion pri nova mondo, en kiu okazis grandegaj naturkatastrofoj kiujn travivas nur la dancantaj indianoj. Post tio, la kelkaj travivantoj rajtas vivi laŭ la tradiciaj metodoj.
En 1889 vizitis lin eĉ delegacio de siu-indianoj. Tiuj kunportis la spirit-dancon al sia indiana rezervejo. Ĉar tiu nova religio montriĝis minaco por la blankuloj kaj la registaro, okazis masakro ĉe Wounded Knee.
Wovoka mortis en Yerington, la 20-an de spetembro 1932 kaj estas entombigita en la Pajuta Tombejo, en la urbeto Schurz, Nevado.
28345 Akivabarnun
28345 Akivabarnun estas malgranda, malhela asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la en la kadro de la astronomia kampanjo Lowell Observatory Near-Earth-Object Search (LONEOS) elde la Stacio Anderson Mesa de la Observatorio Lowell, sudoriente de Flagstaff (Arizono, Usono).
Schreiter
Schreiter estas la familia nomo de jenaj personoj:
Vidu ankaŭ:
Lajos Faluvégi
FALUVÉGI Lajos estis hungara rumanuja aktoro naskita en Târgu Mureş la 24-an de decembro 1922 kaj mortinta en Târgu Mureş la 21-an de majo 1992.
Kariero
Li dungiĝis en 1950 al Székely Színház post la fino da la Színművészeti Egyetem Szentgyörgyi István Tagozat de Târgu Mureş.
Laneuveville-devant-Nancy (stacidomo)
Laneuveville-devant-Nancy estas franca stacidomo sur linio -, situanta en  Laneuveville-devant-Nancy, en departemento Meurthe-et-Moselle, regiono Grand Est.
Temas pri stacidomo de Société nationale des chemins de fer français (SNCF), priservata de trajnoj Grand Est.
Ĝi situas ĉe kilometra punkto (PK) de linio Noisy-le-Sec - Strasbourg-Ville (070000).
René Niziet
René NIZIET (naskiĝis 1924 - mortis meze de 1986) estis belga esperantisto, delegito de UEA en Huy (Belgio) kaj fakdelegito pri ekologio kaj valona etnismo.
69421 Keizosaji
Nomo
Ĝi estas nomita en memoro de la japana entreprenisto Keizo Saji (japane 佐治敬三, 1919–1999), honora estro de la "Astro Park" de Saĵi. Li estis famas pro esti plenuminta diversajn kulturajn entreprenojn.
Grafenbach-Sankt Valentin
Grafenbach-Sankt Valentin estas komunumo de Aŭstrio. Ĝi apartenas al la federacia lando Malsupra Aŭstrio kaj al la distrikto Neunkirchen. Krome ĝi situas en la historia regiono Industrieviertel (industria regiono). Komence de la jaro en la komunumo vivis  loĝantoj.
La Muette (pariza metrostacio)
La Muette [la mɥɛt] estas stacio de la Metroo de Parizo sur linio 9, en la 16-a arondismento de Parizo.
Stacio
Ĝia nomo devenas de Kastelo de la Muette, kiu donis sian nomon al la kvartalo.
Les Ardoines (pariza metrostacio)
Les Ardoines estas la provizora nomo de estonta stacio sur linio 15 de la Metroo de Parizo. Situanta apud stacidomo Les Ardoines, ĝi ebligos interkonekton inter linio 15 kaj linio C de RER.
Cuilén
Cuilén mac Ildulb aŭ Cailean (mortis en 971) estis reĝo de Skotlando de 967 ĝis 971. Li estis unu el la tri konataj filoj de la reĝo Indulf (Ildulb mac Causantín), la aliaj estantaj Amlaíb kaj Eochaid.
Estas supozite ke Cuilén estis implikita en la morto de sia antaŭulo Dubh (Dub mac Maíl Coluim), kiu venkis Cuilén-on en batalo en 965.
En 971, Cuilén, kune kun sia frato Eochaid, estis mortigita en Lothiano de Amdarch, princo de Strathclyde. La mortigo estus venĝo pro la seksatenco de Cuilén al la filino de Amdarch. La Kroniko de la Reĝoj de Alba ne mencias ke li estis entombigita en Iona, sed la raporto pri la morto de Dubh sugestus ke tio ĉi estis verŝajne la kazo.
La frato de Dubh, Kenneth la 2-a (Cináed mac Maíl Coluim), kies trono estis kaptita provizore de Amlaíb, la frato de Cuilén, sekvis lin. La filo de Cuilén, Konstantino la 3-a (Causantín mac Cuilén), iĝis pli malfrue reĝo.
Răcătău
Răcătău [rakatou] (hungare Rakató germane Krebsendorf) estas vilaĝo en Rumanio okcident-sudokcidente de Alba Iulia. En 1910 ĝi havis 572 loĝantojn (rumanoj); en 1992 60 (rumanoj). Ĝia unua mencio skribe estas en 1488. Ĝis 1919 ĝi apartenis al Hungario, (Alsó-Fehér vármegye). Administre ĝi apartenas al Blandiana.
Konduktanto
Konduktanto estas materialo aŭ korpo, kiu bone konduktas varmon, elektron, sonon kaj aliajn formojn de energio.
Blukrura naivulo
Blukrura naivulo aŭ Blukrura sulo, Sula nebouxii, estas birdo de la familio Suledoj, en kiu estas 10 specioj de marbirdoj kun longaj flugiloj kaj beko. Pli malpli estas tiom granda kiom ansero (85 cm). La inoj estas pli grandaj ol maskloj. Tiu ĉi specio estas membro de la genro Sula, kiu enhavas ses naivulojn. Ĝi estas facile rekonebla pro siaj distingaj brilbluaj piedoj, kio estas seksoselekta trajto. Maskloj montras siajn piedojn per prilaborata pariĝada ritaro kiu konsistas en levado de piedoj unu post la alia, dum ili pavoparadas antaŭ la ino. Kaj maskloj kaj inoj preferas pariĝi kun posedantoj de pli brilaj piedoj kaj kongrui sian patran investadon baze sur la allogeco de ties partnero.
La natura reprodukta habitato de la Blukrura naivulo estas tropikaj kaj subtropikaj insuloj de Pacifika Oceano. Ties teritorio etendas el la Golfo Kalifornia suden laŭlonge de la okcidentaj marbordoj de Centra kaj Sudameriko al Peruo. El ĉirkaŭ triono al duono de ĉiuj reproduktanta paroj nestumas en Galapagoj.
Psikotekniko
Psikotekniko, konata ankaŭ kiel teatra lingvaĵo, estas trejnometodo disvolvigita de Konstantin Stanislavski. La aktoro "vivus vivon" sur scenejo. Stanislavski disvolvigis serion de ekzercoj kaj principoj dezajnitaj por helpi la aktoron alvoki personajn sentojn kaj espertojn, uzante la korpon kaj la voĉon. Tiuj elementoj estas uzataj por krei la rolon.
Aktoroj lernas alvoki emociojn el siaj propraj vivoj pere de la disvolvigo de mem-disciplinado, observado, meditado/rilaksado, kaj koncentriteco.
Blukrura naivulo
La ino de la Blukrura naivulo kutime demetas 1 al 3 ovojn samtempe. La specio praktikas nesamtempan eloviĝon, kio signifas, ke eloviĝo okazas ĉe la unue demetitaj ovoj pli antaŭe ol ĉe la sekvaj ovoj, rezulte en nenekvalaj kresko kaj grando inter idoj. Tio povas rezulti en ebla kainado en tempo de manĝa malabundo. Tiele la specio estas efika modelo por studi konfliktojn patro-filo kaj kainismon.
Taksonomio
La Blukrura naivulo estis unuafoje studita etende de Charles Darwin dum sia veturo al Galapagoj. Estas du agnoskitaj subspecioj, Sula nebouxii excisa (Todd, 1948) kaj Sula nebouxii nebouxii (Milne-Edwards, 1882). Ties plej proksima parenco estas la Perua naivulo. Ambaŭ naivuloj probable disiĝis unu el alia en ĵusa pasinto, ĉar ili kunhavas multajn ekologiajn kaj biologiajn aspektojn.
La nomo naivulo devenas el hispanlingva termino bobo (kio signifas 'stultulo', 'naivulo' aŭ 'frenezulo') ĉar la Blukrura naivulo estas, kiel aliaj marbirdoj, mallerta surtere, kaj krome ŝajne ili estis facile kaptataj sur ferdekoj de ŝipoj kaj pro tio konsiderataj frenezaj pro ŝajna maltimo el homoj.
Aspekto
La Blukrura naivulo estas averaĝe 81 cm longa kaj pezas 1.5 kg, kun inoj iome pli grandaj ol maskloj. La specio povas atingi 70 al 90 cm de alto, kun enverguro de ĝis 1.5 m. La Blukrura naivulo havas brunetajn kapon kaj kolon kun blnakaj strioj de plumobordoj kaj pli hela frunto, sed blankajn kotonecajn subajn partojn kaj antaŭan kolon. La dorso estas bruna kun blankaj makuletoj de plumpintoj. La flugiloj estas longaj, pintecaj, brunaj kaj tre malhelaj ĉepinte. En vosto centraj plumoj estas blankaj kaj flankaj plumoj estas brunaj. La beko estas granda kaj malhelblua aŭ grizeca kun senplumaj bridoj ĝis ĉirkaŭokulo kaj komisuroj.
La okuloj estas lokitaj ĉe ambaŭ flankoj de la beko kaj orientataj antaŭen, kio permesas duokulan vidkapablon. La okuloj estas flavaj, sed maskloj havas pli da flavo en siaj irisoj ol la inoj. La Blukrura naivulo havas konstante fermitajn naztruojn kiel adapto al plonĝado, ĉar necesas spiri tra la anguloj de la buŝo. Ties membranecaj piedoj kaj kruroj estas helbluegaj kaj uzataj por ceremonio de parigado game el helturkisa al tre akvamarina laŭ koloro. Maskloj kaj junuloj estis observataj kun pli helaj piedoj ol inoj.
Vivmedio
La Blukrura naivulo estas strikte mara birdo. Ili bezonas surteriĝi nur por reproduktiĝi, kion ili faras ĉe rokaj marbordoj.
Postreprodukta disiĝo
Inoj ekreproduktiĝas post 1 al 6 jaroj, dum maskloj post 2 al 6 jaroj. Estas tre limigita postreprodukta disiĝo, tio estas, ke junaj paroj ne moviĝas for el siaj originaj naskonestoj por sia propra unua reproduktado, kio povus klarigi la kongregadon de centoj da paroj de naivuloj en densaj kolonioj. La profito de limigita disiĝo estas ke restante ĉe la gepatraj nestoj, la naivuloj certigas bonkvalitan nestolokon. Ĉar ties gepatroj sukcese estis zorgintaj idojn ĝis la reprodukta aĝo, ties nestoloko certe estis efika, ĉu per havigo de kovro el predado kaj parazitado, aŭ per taŭgeco por ekflugo kaj surteriĝo. Interesas noti, ke oni observis bigamion en tiu specio. Oni konis kazojn kie du inoj kaj unu masklo kunhavis ununuran neston.
Pieda pigmento
Por kompreni ĉion rilatan al la brila koloro de la piedoj, oni memoru, ke tiu specio kovas la ovojn sub la membranecaj piedoj kiuj iĝas sangovaskulecaj por la kovada periodo kaj la idojn sur ili. La helblua koloro de la membranecaj piedoj ĉe la Blukruraj naivuloj venas el pigmentoj de karotenoido akiritaj el la dieto. La pigmentoj estas antioksidantoj kaj stimulantoj por la imuniga sistemo, kaj tiele estas interkomunikado inter imunigado kaj signalado, ĉar ĉiu ajn aneksado de pigmentoj al la piedoj estas rekta elpreno de tiuj kiuj povus esti uzataj por imuneco kaj sentoksigo. La helbluaj piedoj estas seksa signalado kiu fidinde indikas la kondiĉon de masklaj naivuloj, kaj tiu koloro estas favorata ĉe seksa selekto. La brileco de la piedoj malpliiĝas pro aĝo, kaj tiele inoj tendencas elekti masklojn havantajn pli brilajn piedojn (pli junajn masklojn). Inoj preferas pli junajn masklojn ĉar tiuj havas pli altan fekundecon kaj pliiĝantan kapablon havigi patran zorgon ol pli maljunaj maskloj. En eksperimento per patrokrucigo, oni montris, ke la pieda koloro reale respegulas la patran kontribuon al idozorgado, ĉar idoj zorgitaj de krucitaj patroj (neveraj) kun pli brilaj piedoj kreskis pli rapide ol idoj zorgitaj de krucitaj patroj kun pli malhelaj piedoj. Helbluaj piedoj indikas ankaŭ la nunan kondiĉon de maskloj. Tiuj kiuj estis poreksperimente senigitaj el manĝo dum 48 horoj espertis malpliiĝon en piedobrilo. Plej verŝajne ĉar la manĝosenigo malpliigis la kvanton de lipidoj kaj lipoproteinoj en la korpo kiuj estas uzata por absorbi kaj transporti karotenoidojn. Tiele la piedoj estas rapidaj kaj fidindaj indikiloj de la sula nuna nivelo de memnutrado.
Inoj ne estas la nuraj kiuj pritaksas la reproduktan valoron de siaj partneroj. Ankaŭ maskloj pritaksas inojn kaj adaptas sian propran investadon en kovado depende de la partnera kondiĉo. Kiel maskloj, ankaŭ inoj havas interkomunikadon inter signalaj ornamoj kaj fekundeco, ĉar pli palaj inoj fakte produktas pli da ovoj en ovodemetado. Inoj kiuj demetas pli grandajn kaj pli brilajn ovojn estas en pli bonaj kondiĉoj kaj havas pli grandan reproduktan valoron. Pro tio, maskloj tendencas montri pli altan atenton kaj patran zorgon al pli grandaj ovoj, ĉar tiuj ovoj estis produktitaj de ino kun ŝajna bona genetika kvalito. Pli malgrandaj, pli malhelaj ovoj akiras malpli da patra zorgo. Ankaŭ la koloro de la inaj piedoj estas indikilo de la ina kondiĉo. En eksperimento kie la koloro de la ovoj estis ŝanĝata fare de priserĉistoj, oni trovis, ke masklo pretas plenumi similan zorgon por kaj grandaj ovoj kaj por malgrandaj ovoj se lia partnero havas brilkolorajn piedojn, dum maskloj pariĝintaj kun malhelpiedaj inoj kovas nur pli grandajn ovojn. Interese, priserĉistoj trovis ankaŭ ke maskloj ne pliigas sian zorgon kiam inoj montras kaj brilajn piedojn kaj altkvalitan idaron.
Kutimoj
La Blukruraj naivuloj faras raŭkajn aŭ multsilabajn gruntojn aŭ kriojn kaj fajnajn fajfajn bruojn. La maskloj de la specio povas levi siajn kapojn kaj fajfi je preterpasanta, fluganta ino. Ties rita memmontrado estas ankaŭ formo de komunikado.
Maskloj povas rekoni unu la alian per siaj alvokoj. En ĵusa studo, priserĉistoj analizis alvokojn de Blukruraj naivuloj kaj faris surbendigan eksperimenton. Aperis individua marko kaj akustikaj variantoj diferis inter seksoj. Individua identeco estis kodigita de tempaj (masklo) kaj spektraj (ino) parametroj. Masklaj kaj inaj signaloj estis same efikaj por partnera rekono. La senkodigita proceso (akustikaj ŝlosiloj uzataj por kodigi la individuan identecon) povas diferenci inter seksoj.
Manĝo
Ili manĝas nur aŭ ĉefe fiŝojn. Ili plonĝas enmaren dealte kaj persekutas la predojn. Ili povas subnaĝi persekute la predon. Ili fiŝkaptas sole, pare aŭ are: la birdestro de grupo de 12 montras kie estas fiŝaro kaj ĉiuj iras tien kaj plonĝas are kiel sagoj. Tamen post la kapto la naivulo preferas manĝi sian predon solece ĉu frumatene ĉu vespere. La Blukruraj naivuloj estas specializataj fiŝomanĝantoj kiuj vivtenas sin el malgrandaj ariĝantaj fiŝoj kiaj sardinoj, anĉovoj, skombroj, kaj flugofiŝoj. Ili manĝas ankaŭ kalmarojn kaj kadavraĵoj.
Plonĝado povas esti farata ekde altoj de 10–30.5 m kaj eĉ de ĝis 100 m. Tiuj birdoj frapas la akvon je ĉirkaŭ 97 km/h kaj povas iri al profundoj de 25 m sub la akvosurfaco. La kranio de tiu specio enhavas specialajn aersakojn kiuj protektas la cerbon el la enorma frapopremo. La predo estas kutime manĝata dum ankoraŭ subakve. Surprize individuoj ne manĝas kun la ĉasgrupo, kaj preferas manĝi sole, kutime frumatene aŭ malfruvespere. Maskloj kaj inoj fiŝkaptas diference, kio povas kontribui al fakto ke Blukruraj naivuloj, malkiel aliaj naivuloj, produktas pli ol unu ido. La masklo estas pli malgranda kaj la vosto estas pli granda laŭkorpe, kio permesas al masklo fiŝkapti en neprofundaj areoj anstataŭ nur ĝuste en profundaj akvoj. La vosto povas ebeniĝi, permesante lin ŝanĝi la direkton en neprofunda akvo. La ino estas pli granda kaj povas porti pli da manĝo, kio estas regurgitata al la ido ĉe la nesto. La maskloj nutras la idon dum la unua parto de la kovada periodo, ĉar la maskloj povas alporti reen manĝon pli rapide ol la inoj. Kiam la manĝopeto pliiĝas, la ino eknutras la idon.
Reproduktado
La Blukrura naivulo estas monogama animalo kvankam ili povas esti bigama. Ili ariĝas ĉe la reproduktaj teritorioj. La reprodukta ciklo de la naivulo estas ĉiun 8an aŭ 9an monaton.
Por la danco de parigado la birdoj montras la bluegajn krurojn kaj dancas por impresi la inon, poste la masklo donas al la ino lignetojn por konstrui neston. La masklo longe kaj laŭte fajfas, la ino reklakas mallonge. Dum la danco, la masklo etendas siajn flugilojn kaj stampas per siaj piedoj surgrunde. La ino paradas kaj la masklo indikas per siaj kapo kaj vosto alte al la ĉielo kaj metas siajn flugilojn malantaŭen por montri ilin al la ino. La Blukrura naivulo ne estas sezone reproduktanta specio. Ili estas oportunemaj reproduktuloj.
Idozorgado
La naivulino demetas du aŭ tri ovojn kiujn kovas ambaŭ gepatroj laŭvice dum la alia estas proksime kaj viglas. La birdoj mankas je kovareo (senpluma haŭtaĵo en suba ventro) kaj ili uzas la piedajn membranojn por kovi, tio estas, por havi la ovojn varmaj kaj same por la ido aŭ idoj dum la unua monato. Eble pro tio la reproduktontoj montras siajn bluajn krurojn kiel pruvo ke ili povos kovi. La idoj ne povas kontroli sian korpotemperaturon ĝis ĉirkaŭ post unu monato. La ovoj estas demetataj kvar aŭ kvin tagojn aparte. La Blukruraj naivuloj estas unu el nur du specioj de naivuloj kiuj zorgas pli ol unu idon. Tio povas okazi ĉar la maskloj specializas en plonĝado en neprofundaj akvoj. La idoj devas esti nutrataj ofte, kaj tiele la plenkreskuloj konstante fiŝkaptadas. La ido manĝas la elbuŝitajn fiŝojn duondigestitajn rekte el la patra buŝo; se la gepatroj havas manĝon nur por unu ido, ili zorgas nur pri la plej aĝa kies zorgadon oni certigas por havi certe almenaŭ unu idon.
Naivuloj povas uzi kaj defendi du aŭ tri nestolokojn ĝis ili disvolvigas preferon kelkajn semajnojn antaŭ la ovodemetado. Kutime oni demetas 2 al 3 ovojn, kaj oni zorgas 1 al 2 idojn. La kovado daŭras 41–45 tagojn. Ili nestumas sur nuda nigra lafo en malgrandaj teramasoj surgrunde. Tiuj nestoj estas kreataj kiel parto de grandaj kolonioj. La masklo kaj la ino kunhavas gepatran respondecon. La masklo havigas manĝon al la junulon en la unua parto de ties vivo pro lia specializa plonĝado. La ino sukcedas kiam la manĝopeto estas pli alta.
Kial ĉe aliaj sekse grando-dimorfaj birdoj, la inoj de Blukruraj naivuloj kutime produktas la plej malgrandan sekson dum epokoj de manĝaĵa malabundo. Dum la reprodukta sezono, la ino estas ĉirkaŭ 31 % pli fortika ol la masklo. Naivulidoj ne montras klarajn diferencojn laŭ grando baze sur sekso, sed inoj ja kreskas pli rapide ol maskloj, kio signifas, ke ili postulas pli grandan patran investadon. Naivuloj subtenas la teorion de la tiel nomata "Hipotezo pri Fleksebla Investado", kie ino alĝustigos la uzadon de resursoj por plibonigi sian vivodaŭran reproduktan sukceson. Tio estis montrita per eksperimento kie inoj havis siajn flugoplumojn eltonditajn, kaj tiele ŝi devis uzi pli da energion dum flugoj por akiri manĝon por siaj idoj. La inaj idoj de tiaj patrinoj rezultis pli forte suferintaj ol ties fratoj, ĉar tiuj havis pli malaltajn pezojn kaj pli mallongajn flugillongojn.
Idohierarkio pro nesamtempa eloviĝo
La Blukrura naivulo demetas 1 al 3 ovojn en unu nesto samtempe, kvankam 80% de nestoj enhavas nur du ovojn. La du ovoj estas demetataj kvin tagojn aparte. Post la unua ovo estas demetata, ĝi estas tuje ekkovata, rezulte en diferenco en eloviĝaj tempoj. La unua ido eloviĝas kvar tagojn antaŭ la venonta, kaj tiele akiras kvartagan avantaĝon por kresko kompare kun sia pli juna frateto. Tiu malsinkroneco ĉe eloviĝo utilas al multaj celoj. Unua ĝi spacigas la malfacilan momenton en la patraj zorgoj kiam ĵus naskitoj estas tro malfortaj por akcepti regurgititan manĝon. Aldone, ĝi malpliigas la ŝancon ke gepatroj suferu totalan idoperdon pro predantoj kiaj la Korala makulserpento, Lampropeltis triangulum.
Eksperimentoj montris, ke malsinkroneca eloviĝado povas ankaŭ malpliigi fratorivalecon. Eksperimente manipulitaj sinkronecaj ovaroj produktis pli agresemajn idojn, dum ĉe malsinkronecaj ovaroj la idoj estis malpli violentaj. Tiu kondutomodelo ŝajne okazas pere de pli klare establita idohierarkio ĉe malsinkronecaj idoj. Kvankam malsinkroneca eloviĝado ne nepras por la formado de idohierarkioj (ankaŭ la eksperimente sinkronecaj eloviĝintoj spertis ĝin), ĝi certe helpas al efika idomalpliiĝo kiam manĝoniveloj malaltas. La subulaj idoj ĉe malsinkronecaj eloviĝintoj mortis pli rapide, tiele liberigante la gepatrojn el peno nutradi ambaŭ idojn kiam manĝoresursoj nesufiĉas por sukcesi je tio.
Elekta fratomortigo
La plej aĝa frato povas ankaŭ damaĝi la pli junan per kontrolado de la aliro al la manĝo liverata de la gepatroj. A-idoj ĉiam ricevas manĝon antaŭ la B-idoj. Tio okazas ne pro manko de klopodo fare de la B-ido, ĉar subulaj fratoj bekofrapadas ĝuste tiom multe kiom la dominantaj fratoj. Tamen la dominantaj idoj kapablas allogi la patran atenton al si mem, ĉar ties grando kaj videbleco utilas kiel plej efika stimulo.
Tamen, alia eksperimento montris, ke la naivulidoj ne agadas nur laŭ la "restaĵa hipotezo", kie pli junaj fratoj manĝis nur post la plej aĝaj jam komplete satiĝis. La priserĉistoj identigis ian gradon de tolero al pli junaj fratoj dum mallongdaŭraj periodoj de manĝomanko. Tiu tolera hipotezo prezentas, ke la plej aĝaj fratoj povas malpliigi la manĝingestadon modere, ĝuste sufiĉe por ke la plej junaj fratoj ne malsategu. Kvankam tiu sistemo funkcias dum mallongdaŭraj epokoj de manĝomanko, ĝi estas neeltenebla dum longdaŭraj periodoj de malabundo. En tiu lasta kazo, la plej aĝaj kutime iĝas agresemaj kaj kainismaj.
Patra rolo ĉe kainismo
La gepatroj de la Blukruraj naivuloj estas pasivaj spektantoj de tiu interfrata konflikto. Ili ne intervenas en la luktoj de siaj idoj, eĉ kiam ili estas fratomortigontaj. Naivulaj patroj eĉ ŝajne faciligas la malaperon de la plej juna frato per kreado kaj elteno de la malegaleco inter ambaŭ idoj. Ili plifortigas la fratan hierarkion per nutrado al la dominanta ido pli ofte ol al la subulo. Tiele, ili reagas al la frata hierarkio kaj ne al la nivelo de manĝopeto kiam oni decidas kiun idon nutri, ĉar ambaŭ idoj manĝopetas similkvante. Tiu nivelo de pasiveco al la tre ebla morto de ties pli juna ido povas esti indiko ke la idomalpliiĝo estas avantaĝa por la gepatroj. La ovosekura hipotezo rigardas la duan ovon kaj ties rezultan idon kiel sekuro por la gepatroj kaze ke la unua ovo ne eloviĝus, aŭ se la manĝoniveloj estas pli altaj ol atenditaj. La patra kutimaro povas ŝajnigi ke ili kunlaboras kun la pli aĝa frato, dominanta ido, kaj tiele ŝajne estas tre malmulta evolua konflikto inter la gepatroj kaj la A-ido.
Tamen, la naivulaj gepatroj povas ne esti tiom indiferentaj kiom ĝi aspektas. La patra kutimaro povas fakte esti kaŝante la ido-patran konflikton, kiel la jenaj eksperimentoj indikas. Unu teamo de priserĉistoj malkovris, ke la gepatroj de Blukruraj naivuloj faras deklivajn nestojn kiuj utilas por eviti la fruan forpelon de la pli juna ido fare de la plej aĝa. Tio estas en rekta kontrasto kun alia specio de naivulo nome la Maskosulo, kie kainismo certas pro la facilo kiel la plej aĝaj fratoj povas forpeli la plej junajn el ties ebenaj nestoj. Kiam la nestoj de la Blukruraj naivuloj estis eksperimente ebenigitaj, la gepatroj restaŭris ilin al ties origina dekliveco. En alia eksperimento, la idoj de Blukrura naivulo estis interŝanĝitaj al nestoj de Maskosuloj. Tiuj idoj plej certe engaĝiĝis en kainismo, kio rivelas ke la tipo de patra zorgo iome tuŝas la nivelon de kainismo. Patroj ŝajne ankaŭ reagas plej ofte al idoj kiuj estas en plej malbonaj korpokondiĉoj dum periodoj de manĝomanko. Analizoj de ovopezo montris ke ĉe ovodemetadoj produktitaj komence de la reprodukta sezono, la dua ovo en nesto estis averaĝe 1.5% pli fortika ol la unua. Pli pezaj ovoj produktis pli fortikajn idojn kiuj havas pli grandajn sankondiĉojn, kio indikas, ke la gepatroj povas esti klopodintaj niveligi la situacion el la komenco por havigi al la dua ido pli sekuran ŝancon de survivado. Ankaŭ hormonaj analizoj de ovoj montras, ke ŝajne ne estas patra favorado rilate al distribuado de androgenoj, signife ke la androgenaj niveloj estu ĉirkaŭ la sama en ambaŭ ovoj. Tamen, la priserĉistoj notis, ke tio povus okazi ĉar la specio evoluigis pli simplajn vojojn por manipuli nesimetriaĵojn por plibonigi la patran reproduktan produkton. Tiele, tiuj eksperimentoj montras, ke kio povus dekomence ŝajni patra kooperado kun la plej aĝa ido povus fakti maski genetikan ido-patran konflikton.
Longdaŭraj efikoj de hierarkioj
Estas ĉiam domina-subordiga rilataro inter idoj en frataro. Kvankam la dominanta A-ido kreskas pli rapide kaj survivas plej ofte ol la subula B-ido dum infanaĝo, ne estas fakte diferenco en la reprodukta sukceso inter ambaŭ tipoj de ido poste. En laŭlonga studo, ŝajne ne estas longdaŭraj efikoj de dominaj hierarkioj, kaj fakte la subulaj idoj estis ofte observataj produktantaj nestojn de si mem antaŭ ties dominintaj fratoj. Tamen, tiu trovo eble rilatas al la fakto ke la pli malfortaj B-idoj estis formortigitaj pli facile ol la pli fortaj B-idoj kiam estis en la nesto. Tio povus senaverte lasi pli fortajn, pli rezistajn subulajn idojn en tiu partikulara eksperimento.
3917 Franz Schubert
3917 Franz Schubert estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la germana astronomo Freimut Börngen elde la Observatorio Karl Schwarzschild, en Tautenburg (Germanio).
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de la aŭstria komponisto Franz Schubert (1797–1828).
Ostuacán
Ostuacán estas unu el la 118 komunumoj de la meksika subŝtato Chiapas, kiu estas la subŝtato kiu situas plej sude. La ĉefurbo de la komunumo same nomiĝas Ostuacán. La komunumo estas en la norda parto de la subŝtato Chiapas tuj ĉe la landlimo al la subŝtato Tabasco. La ŝlosilnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 07062.
Geografio
La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 16392 loĝantojn. El tiuj estis 8212 viroj kaj 8180 virinoj. La komunumo havas surfacon de 946 km². La meza alteco (de la ĉefurbo) estas 100 metroj super la marnivelo.
Sociogeografio
En la jaro 2000 (laŭ INEGI) en la komunumo vivis 9361 personoj pli aĝaj ol 15 jaroj. El tiuj 6938 scipovis legi kaj skribi kaj 2419 personoj estis analfabetoj. Do 74% de la personoj scipovis legi kaj skribi kaj 26% estis analfabetoj.
Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a., (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).
NGC 3043
NGC 3043 (aliaj indikoj — UGC 5327, MCG 10-14-52, ZWG 289.23, KARA 385, IRAS09527+5932, PGC 28672) estas galaksio en konstelacio Granda Ursino.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Sahle-Work Zewde
Sahle-Work Zewde, ankaŭ kiel Sahle-Uork Zeudé (en Amhara lingvo: ሳህለወርቅ ዘውዴ; n. la 21-an de februaro 1950 en Adis-Abebo) estas diplomato kaj la unua virino en la posteno de ŝtata prezidanto de Etiopio. Ŝi faris karieron de diplomato, kaj estis elektita prezidento unuanime fare de membroj de la Federacia Parlamenta Asembleo la 25-an de oktobro 2018. Post sia inaŭguro, ŝi promesis redukti seksan malegalecon en Etiopio.
Argentina Maro
Argentina Maro, en hispana origine Mar Argentino  estas la nomo donata ĉefe en Argentino al la sektoro de la Atlantika Oceano apuda al siaj kontinentaj marbordoj en Sudameriko. Difinita kiel ekoregiono, la Argentina Maro estas ĉekontinenta maro kiu enhavas la areon el estuaro de la Plata-Rivero norde (paralelo 35º Suda) al la insulo de la Ŝtatoj sude, kaj ekde la argentina marbordo ĝis la izobato de la 200 metroj de profondeco, kiu inkludas la areon de la Malvinoj. Difinita kiel politika limo, koincidas kun la ekonomia ekskluziva zono difinita de Argentino en sia kontinenta parto kaj la Malvinoj, inklude parton de la submara ebenaĵo Burdwood aŭ Namuncurá (proksimume 56º 30' Sude). Tio estas ĝis 200 marmejloj el la marborda linio.
Sahle-Work Zewde
En decembro 2019, Sahle-Work estis nomumita de Forbes la plej potenca virino de Afriko kaj la 93-a plej potenca virino en la mondo.
Argentina Maro
Ties larĝo varias inter 210 km ĉe Mar del Plata kaj 850 en la latitudo de la Malvinoj. La marborda linio plilongiĝas dum 4725 km.
Laneuveville-devant-Nancy
Laneuveville-devant-Nancy estas franca situanta en departemento Meurthe-et-Moselle, regiono Grand Est.
Ĝiaj loĝantoj nomiĝas Laneuvevillois.
Sahle-Work Zewde
Diplomatia kariero
Post reveno al sia hejmlando ŝi komencis diplomatian karieron. De 1989 ĝis 1993 ŝi estis ambasadoro en Senegalo kun akreditado por Malio, Kaboverdo, Gvineo Bisaŭo, Gambio kaj Gvineo. De 1993 ĝis 2002 ŝi estis ambasadoro en Ĝibutio kaj Konstanta Reprezentanto ĉe la Interregistara Aŭtoritato pri Disvolviĝo (IGAD). De 2002 ĝis 2006, ŝi estis ambasadoro en Francio. Ŝi ankaŭ estis konstanta reprezentanto de Etiopio ĉe la Afrika Unio kaj ĉe UNESKO kie ŝi ankaŭ prezidas internacian komisionon kies preparlaboroj konduku al raporto pri la estonteco de la edukado.
Kariero ĉe Unuiĝintaj Nacioj
Sahle-Work ankaŭ okupis plurajn altrangajn postenojn ene de Unuiĝintaj Nacioj.
Ĝis 2011 Sahle-Work estis Speciala Sendito de Ban Ki-Moon, Ĝenerala Sekretario de la Unuiĝintaj Nacioj, kaj estris de la UN-pacmision en la Cent-Afrika Respubliko. En 2011, Ban Ki-Moon nomumis ŝin por la posteno de ĝenerala direktoro de la oficejo de UN en Najrobo. En junio 2018, ĝenerala sekretario ĉe UN, António Guterres, nomumis ŝin kiel Speciala Sendito de UN ĉe la Afrika Unio kaj Estro de la Oficejo de UN ĉe Afrika Unio. Ŝi estis la unua virino, kiu okupis ĉi tiun postenon.
Prezidento de Etiopio
Dum ŝia nomumo kiel Prezidento de Etiopio, ŝi estis la sola ina ŝtatestro en Afriko.
Semajnon antaŭ la nomumo de Sahle-Work, la nova kabineto de ĉefministro Abiy estis prezentita. Kun dek virinoj en ministeriaj postenoj, Etiopio estas la tria afrika lando post Ruando kaj Sejŝeloj, kie duono de la kabineto konsistas el virinoj.
Citaĵoj
" Servo estas mia pasio, precipe servi landon kaj servi aferon. Mi estis ŝtatoficisto dum mia tuta vivo kaj publika servo estis la kerno de mia vivo." Se la daŭra ŝanĝo en Etiopio estas subtenata egale de viroj kaj virinoj, la lando povas finfine liberiĝi de religia, etna kaj seksa diskriminacio .
Jankovice (Teplá)
Jankovice estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de urbo Teplá en distrikto Cheb. Ĝi troviĝas proksimume 2 km okcidente de Teplá. Estas ĉi tie registritaj 15 adresoj. En la jaro ĉi tie daŭre vivis.
Jankovice estas ankaŭ nomo de katastra teritorio kun areo 4,04 km².
Vangoglatigo
Vangoglatigo aŭ vangostreĉigo (sulkoforiga operacio) estas nocio en la beliga kirurgio, dum kiu oni operacias vangon de la homo, plej ofte en narkozo aŭ loka anastezio. Celo estas streĉigo de la vanga haŭto kaj la konektiva histo sub tio.
La operacio okazas plej ofte per longa tranĉo super la frunto kaj malantaŭ la harara komenco aŭ malantaŭ la oreloj. Oni forigas la superfluajn haŭton, muskolojn. grasojn kaj la histo estas streĉita supren, malantaŭen.
Oni diferencigas supran (frunta streĉigo) kaj malsupran (tranĉo, streĉigo sub la mentono) vangoglatigon.
Risko de la operacio estas asimetraĵoj, cikatroj, ŝanĝiĝanta mimiko.
La unuaj vangoglatigaj operacioj okazis en la 1970-aj jaroj, ekde tiam la metodoj pliboniĝis, ĉefe malgrandigante la estiĝintan cikatrograndon.
28638 Joywang
28638 Joywang estas malgranda malhela asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la en la kadro de la astronomia kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Libertarianismaj vidpunktoj pri enmigrado
Alia diskutata demando inter libertarianoj estas enmigrado.
La plimulto de libertarianoj opinias ke registaroj ne devus havi ian ajn aŭtoritaton por decidi la demandon pri kiu rajtas iri kien. Tamen, ili ankaŭ opinias ke individuoj rajtas malpermesi ke homoj transpaŝas trans iliaj privataj posedaĵoj, kaj finfine, ĉiu lando devus esti privataj posedaĵoj.
La disputo estas tial plejparte inter libertarianoj interesataj en registara politiko, supozante ke registaro ekzistas (sendepende de ĉu ĝi devus aŭ ne): kio devus registaroj fari mankante de libera merkato de enmigrado? Iuj libertarianoj argumentas ke ĉar registaro estas tiuprofunde en rabadon per bonfartŝtato, homoj kiuj pligrandigus la rabaĵojn ne devus esti permesata enmigri, aŭ ke ĉar ekzistas iaj specoj de enmigrantoj kiuj estus malakceptataj eĉ sen troa registara intervenado (eĉ se nur okaze de invadanta fremda armeo), sekve registaro devus almenaŭ malakcepti ĉi tiuj enmigrantoj, ĉar ĝi prenis la respondecon por regi enmigradon. Multaj libertarianoj pensas ke la demando estas senrilata al ili, kaj ili celas limigi registaron: se bonfartŝtato estus neakordigebla kun libera enmigrado, sekvus ke bonfartŝtato devus esti forigata, anstataŭ ol enmigrado regata.
Anarki-kapitalistoj eĉ argumentos ke se iuj enmigrantoj devus esti malakceptataj, do la rimedoj por fari tion devus esti redonataj al ĉiuj civitanoj, anstataŭ ol esti monopoligata de la registaro. Ĉiuokaze, anarki-kapitalistoj eble malkonsentas pri la finrezulto de enmigrado, sed ili konsentas ke la optimuma solvo eliĝus de libera merkato je juro kaj protektado.
Jan Zamoyski
Ĵan Zamojski (1542-1605) estis pola nobelulo, magnato, reĝa sekretario, kanceliero kaj granda hetmano de la krono. Laŭ la pola historiisto Sławomir Leśniewski, Zamojski estis homo gvidata de la avideco. Lia konvertado el la Protestantismo al Katolikismo estis ĉefe pragmata. Dum la bataloj kaj traktatoj liaj decidoj estis influitaj subaĉetoj kaj personaj favoroj. Laŭ la historiisto, laŭmezure kiel li ascendis al la povo kaj konkeris politikan sukceson, Zamojski elmontradis siajn negativajn kvalitojn, tiaj kiaj egoismo kaj aroganteco.
Laŭ Leśniewski, Zamojski estus senkompata al tiuj kiuj estis malpli fortaj ol li. Samtempe li respektis siajn oponantojn kaj estis rigardata kiel alte inteligenta, ruza strategiisto kaj taktikisto rilate al politikaj kaj militaj aferoj, krom esti populara politika gvidanto. Li taksis la bonon de la lando tiel gravan kiel sian propran bonon, kaj kvankam li povus iĝi reĝo post venka civila milito kontraŭ la reĝo Sigismondo la 3-a, li prefere agis ene de la jurlimoj, evitante militon kiu povus detrui la landon, tiele bremsante siajn proprajn ambiciojn. Zamojski estis unu el la plej kapablaj diplomatoj kaj politikistoj el sia epoko, kaj li staras kiel ĉefa figuro en la politiko de la Pola-Litova Komunumo dum sia tuta vivo.
Biografio
Li estis filo de la nobelulo Stanisław Zamoyski (1519–1572) kaj Anna Herburt. Li komencis sian edukadon en Krasnystaw, sed kiam li estis 13-jara li estis sendita eksterlanden por studi. Inter 1555 kaj 1559 li estis paĝio en la reĝa kortumo de Parizo. Tre june, li vizitadis la lecionojn en la Universitato de Sorbono kaj la Kolegio de Francio.
En 1559, li faris mallongan vojaĝon al Pollando, poste li frekventis la "Universitaton de Strasburgo", kaj pli malfrue li translokiĝis al la Universitato de Padovo, kie, en 1561, li studis juron kaj ricevis sian doktoriĝon en 1564. Dum sia eksterlanda restado li konvertiĝis el la kalvinismo al la roma katolikismo. Dum sia edukado, li iĝis aktiva en la universitataj politikoj, kaj en 1563 li elektiĝis kiel rektoro de la jurdepartemento. Tiuepoke li verkis "De senatu Romano", iu broŝuro pri la registaro en la antikva Romio. En 1565, li reiris al la Pola-Litova Komununo kaj estis la unua homo kiu ricevis rekomendo-leteron el la Venecia Senato.
Kariero
Post reveni al Pollando, li estis nomumita "Reĝa Kanceliero", kaj baldaŭ iĝis prefera sekretario de la reĝo Sigismondo la 2-a. En 1567, li komandis reĝan tasko-forton, celantan forigi la noblan familion de la Starzechowscy el la reĝaj teritorioj, kiujn ili okupis kontraŭleĝe. Alia grava tasko, kiun li plenumis tiutempe, estis la reorganizado de la kanceliereca arkivo. En 1571 li edziĝis al Anna Ossolińska (1549-1572). Lia edzino kaj infano mortis iom poste, en 1572.
Post estingo de la Jagelona dinastio, en 1572, dum la elekto-kunveno, li uzis sian influon por defendi la elekto-rajton de ĉiuj nobeluloj. Tamen, lia propono ne estis akceptita per balotoplejmulto, kaj tiu situacio kreis la procezon pri "liberum veto" (libera malpermeso) en la estonto. Li estis kolego de Mikołaj Sienicki (1521-1582) kaj Hieronim Ossoliński (mortis 1575), kaj kune kun ili, li estis unu el estroj de la partio de la nobeluloj en la Komunumo, kies celo estis la reformo de la lando, konservante la konstitucian kaj parlamentan registaron de la Komunumo kun la superreganta rolo de la malpli riĉa nobelaro. Li estis tiel influa kaj populara inter la malsupera nobelaro, ke li estis konata kiel la "unua tribuno de la nobelaro" aŭ la "Pola Grako".
Kanceliero kaj hetmano
En la unua elekto li estis favore al Henriko la Valeziano, kiu pli malfrue estus Henriko la 3-a de Francio. Sekve, li iĝis membro de la diplomatia misio kiu vojaĝis al Francio por kompletigi la formalaĵojn rilate al la ĵuselektita reĝo. Li ankaŭ publikigis flugfolion laŭdante la novan reĝon, kaj tiele li suferis antaŭjuĝon kiam Henriko sekrete forlasis Pollandon por reveni en Francion. Dum la sekvanta elektado de 1575, li iĝis akra malamiko de la Habsburga dinastio kaj ĝia kandidato, la imperiestro Maksimiliano la 2-a. Lia anti-Habsburga sinteno trovis eĥon inter la mapli riĉaj nobeloj kaj ili helpis lin reakiri sian popularecon. Por la reĝo, Zamojski defendis kazon de pola kandidato, kiel rezulto estis la edzineco de Anna Jogajlido al la anti-Habsburgano Stefano Báthori el Transilvanio.
Báthori dankis Zamojski-on per donaco al li kiel Kanceliero en la 16-a de majo 1576. Inter 1576-77 li partoprenis flanke de Báthori ĉe la ribelsufoko en Dancigo, patronigita de pola kavalira trupo krom partopreni en rektaj kunbataloj plurokaze. En 1577, li duanupte edziĝis al Krystyna Radziwiłł (1560-1580), filino de la magnato Mikołaj "la Nigra" Radziwiłł (1515-1565). Ĉi-geedziĝo igis lin tre intima al la familio de la Radziwiłł, la plej povoplena familio en la Granda Duklando de Litovio. En 1578, li ricevis postenon kiel "Kancelieron de la Granda Krono". En tiu jaro la poeto Jan Kochanowski dediĉis al li la unuan polan tragedion titolitan "Odprawa Posłów Greckich" ("La eksigo de la grekaj senditoj").
Li partoprenis ankaŭ en la preparado por milito kontraŭ Moskvo, inter 1579 kaj 1581, kie li kontribuis per grupo da 400 aŭ 600 dungataj soldatoj. Kvankam li havis nenian militan edukadon aŭ eksperton, li estis forte interesita pri superregado de la militarto, kaj pruvis ke li estas lerta lernanto. Kun la subteno de la Báthori-a familio, li komencis plenumi kelkajn el la roloj de la Hetmano de la Granda Krono, Mikołaj Mielecki (1540-1585), ĉefe kiam Mielecki ne estis ĉeestanta. Kiam li ne estis en kampanjo, li ankaŭ estis decida rilate al longedaŭraj politikaj subtenoj. En 1580, li estis trafita de persona tragedio, okaze de la morto de sia edzino kune kun la infano dum malfacila akuŝo. Pro tio li eniris en mallongan periodon je depresio.
Pli malfrue, en aŭgusto de tiu jaro, li kaptis Veliĵon kaj en septembro li partoprenis en la sieĝo de Velikije Luki, kaj poste li forprenis Zavaloĉjon. En la 11-a de aŭgusto 1581, li ricevis nomumon por la posteno kiel "Granda Hetmano de la Krono".