cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ilitio
Ilitio (el la greka Εἰλείθυια, «alportistino» aŭ «liberigantino») estis kreta diino adoptita ene de la greka religio kaj mitologio kiel diino pri naskado kaj akuŝado. Ŝi sendis la dolorojn suferitajn de la naskantaj virinoj, kaj ankaŭ mildigis ilin. La latina versio de ŝia nomo estis Ilithyia, sed ŝia romia ekvivalento estis la diino Lucino (lum-alportistino) kaj Natio (nasko).
Etimologio kaj genealogio
Laŭ diversaj fakuloj, ŝia nomo ne havis hindeŭropan etimologion, kio por R.F. Willets fortigas ĝian rilaton al la minoa kulturo, kiun li konsideris pruvita fakto. Willets asertis ke Ilitio estis pra-diino ĉe la Minoa civilizo, kaj eĉ neolitika prototipo, kies kontinueco en la kultado dependis je la sensanĝa koncepto de ŝia funkcio. Ilitio estis la diino pri naskado, kaj dia helpantino en tiu tasko devenas evidente el la homa akuŝista tasko. Aliaj teorioj proponas ke la nomo estas grek-devena, el la verbo «eleutho» (ελεύθω, «alporti»). La diino estus tiel la Alportistino. Malgraŭ manko de interkonsento pri ĝia etimologio, la variaĵoj «Eleuthia» (kreta) kaj «Eleuthō» (uzita fare de Pindaro) sugestas verŝajnan rilaton al «eleutheria» (libereco). Tiukaze, la vorto povas signifi liberigantino, kun evidenta konekto al akuŝado. La plej antikva formo de la nomo aperis en grek-mikena lingvo (e-re-u-ti-ja), skribita en linia skribo B, silaba maniero.
Heziodo (ĉ. 700 a.K.), Apolodoro (ĉ. 180-120 a.K.) kaj Diodoro Sicila (ĉ. 90-27 a.K.) konsideris Ilition filino de Zeŭso kaj Hero, do fratino de Hebo kaj Areso, sed Paŭzanio (2-a jarcento a.K.) mencias pli antikvan version, nuntempe malaperitan. Laŭ li, la likia Oleno, la unua poeto, verkis por la delfanoj himnojn dediĉitajn al la gedioj, kaj inter ili al Ilitio. En ĝi, li nomas la diinon «La ŝaĝa ŝpinistino» (sendube identigante ŝin kun Destino ) kaj konsideras ŝin pli aĝa ol Krono, la plej juna el la idaro de Geo kaj patro de Zeŭso. Same, la zorgeme preciza mitologo Pindaro (522-443 a.K.) faras neniun mencion al Zeŭso kiel patro de Ilitio:
Laŭ antikva himno atribuita al Oleno kaj ofte deklamata en Deloso, Ilitio, malgraŭ sia proverba ĉasteco, estis la patrino de Eroso (amo). Ĝis tiam, oni konsideris la viv-generantan estaĵon senpatra esenco de la naturo. Ankaŭ la elisanoj atribuis filon al ŝi, ĉar laŭ ilia tradicio la loka diaĵo Sozipoliso, protektanto de la ĉef-urbo, estis ankaŭ filo de Ilitio.
Atributoj kaj mitaro
Laŭ Homero, Ilitio estis «la diino de la nask-penado». La Iliado priskribas ŝin ĉu kiel unika diaĵo, ĉu multobligita en la Ilitioj, filinoj de Hero (diino pri geedziĝo) al kiu ili obeis, malfortigante la nask-doloron. Tiu obligado simbolis ankaŭ la duoblan agadon de la diino (helpante la akuŝadon aŭ male), kiun oni atribuis respektive al du malsamaj ilitioj.
La belulino el Duraso, granda mozaiko el 4-a jarcento a.K., montras ĉefan virinan figuron, verŝajne bildigon de Ilitio. Vaz-pentristoj ilustrantaj la naskiĝon de Ateno el la kapo de Zeŭso, ofte prezentadis helpantan Ilition (aŭ du ilitiojn), kun levitaj manoj en epifania gesto.
Troviĝas du versioj pri la naskiĝ-loko de Ilitio. Pro tio, ke Kreto iĝis la ĉefa centro de ŝia kultado, multaj verkistoj asertas ke ŝi naskiĝis proksime al la ĉef-urbo de la insulo, Knossos. Tamen, laŭ delosa tradicio, ŝi naskiĝis en la plej nordaj hiperboreaj landoj, el kie ŝi venis al Deloso nur por helpi la naskiĝon de Apolono kaj Artemiso. Pro tio, ŝi estis tre konata inter la hiperboreoj, la unua popolo kiu kutime interkonsentis kompenson al Ilitio por certigi sukcesajn naskojn. La unuaj vizitantoj el tiu lando (du virgulinoj nomiĝintaj Argo kaj Opiso), venis al Deloso ĝuste por pretigi tian oferon al ŝi.
Alvoko al Ilitio por faciligi akuŝadon estas tre ofta en la greka kulturo, do ŝi ankaŭ intervenis, kune kun la Moiroj, favore al mitaj rolulinoj kiaj Evadno (amantino de Apolono kaj patrino de Jamo), Koroniso (patrino de Asklepio) kaj la patrino de Sogeneso (mirakla interveno, ĉar la patro estis tro aĝa). Ŝi, kune kun Himero kaj la Erinioj, ankaŭ ĉeestis la tragikan naskiĝon de Dionizo, kiam la plena esenco de Zeŭso fulmis Semelon kaj la dio enmetis la feton en sian kruron por tiel kompletigi la gravedon.
Laŭ la Homera himno al Delia Apolono, Hero detenis Ilition, venanta el la lando de la hiperboreoj, por tiel eviti ke Leto nasku Artemison kaj Apolonon, ĉar ilia patro estis Zeŭso. Do, Ilitio restis kun sia patrino en la monto Olimpo, sciante nenion pri la situacio de Leto. La ceteraj diinoj, kiuj atendadis en Deloso, sendis Irison serĉi Ilition, kun ora koliero donace al ŝi. Do, la dia mesaĝistino profitis momentan malĉeeston de Hero por konvinki Ilition per kortuŝaj vortoj kaj ambaŭ ekvojaĝis al Deloso. Ĝuste kiam Ilitio eniris la insulon, Leto apogis sin sur palm-arbo kaj naskis la du olimpanojn, post naŭ tagoj de dolorigaj klopodoj.
Ilitio ankaŭ peris la venĝemon de Hero dum la naskiĝo de Heraklo, ĉar la edzino de Zeŭso ordonis ŝin malhelpi naski Alkmenon, amantino de ŝia edzo. La ĵaluza diino celis aŭ mortigi ŝin kaj la bebon aŭ faciligi ke Eŭristeo iĝu la unua naskiĝinto el la dinastio de Perseo, kaj pro tio, reĝo de Argolando anstataŭ sia kuzo Heraklo (Zeŭso aŭguris ke la unua naskiĝonto el tiu dinastio elstaros inter la homaro ). Obeeme, Ilitio sidiĝis ĉe la pordo de la domo de Alkmeno kaj krucis siajn krurojn kaj brakojn (tio evitus la naskon). Sed servistino de Alkmeno nomiĝinta Galintiaso rimarkis tion kaj ruze kriis "finfine naskiĝis la bebon!". Surprizite, Ilitio starigis sin, nuligante tiel sian magian influon sur Alkmeno, kiu ĝuste tiam naskis Heraklon senprobleme. Ilitio, honte pro esti trompita de mortemulino sed plenkolere, punis Galintiason (kiu komencis moki ŝin) per metamorfozo en ĉiamridantan mustelon. Laŭ la versio de Antonino Liberala, la Moiroj akompanis Ilition en tiu tasko, kaj aldonis plian punon al Galintiaso: ekde tiam, musteloj havos strangan naskad-manieron, ĉar sia idaro venos al mondo per la gorĝo. Tamen, Hekato kompatis tiun fidelan servistinon kaj adoptis mustelon kiel sakrala besto sia. Laŭ plia versio, la puninto de Galantiaso estis Hero, kiu poste fanfaronis pri sia sukcesa ruzaĵo (Eŭristeo finfine naskiĝis antaŭ Heraklo kaj ĉefis la dinastion de Perseo) en Olimpo. Tio tiel ĉagrenis Zeŭson, ke li prenis Aton, filino de Hero, per ŝia hararo, kaj ĵetis ŝin for el la dia monto
Verŝajne la funkcioj de Ilitio etendiĝis ankaŭ al besta regno kaj naturo, ĉar oni mencias ŝin kiel helpantino de fiŝoj en sia frajado kaj eĉ kiel portantino de pluvo.
En la ideala socio kiun Platono skizis, la kontrolistoj de naskado renkontiĝis ĝuste en la templo de Ilitio, alegoria mencio al ŝiaj funkcioj. Fakte, Ilitio (laŭ la epiteto Genetiliso) iĝis diino pri generado laŭ ĝenerala vidpunkto kaj seksa plenumado kun reproduktada celo. Pro tio, ŝi rilatis ankaŭ al Afrodito kaj la geedziĝaj gedioj. Genetiliso (ofte ankaŭ multobligita en diversaj samnomaj diaĵoj) ricevis kultadon kune kun Koliasa Afrodito ĉe la monteto Koliaso, dudek stadiojn for el Pireo, kaj verŝajne estas la sama diino kiun la fokeanoj kultadis en Jonio.
Kultado
La kaverno de Ilitio, proksime al Amnisos (la haveno de Knossos) estis laŭ la Odiseado la naskiĝloko de Ilitio, kaj pro tio ĝi iĝis ĉefa centro de kultado al tiu diino, almenaŭ ekde la doria epoko. En tiu kaverno troviĝis stalaktitoj kiuj sugestas la duoblan rolon de la diino (faciligi naskon kaj prokasti ĝin), kaj votdonacoj al ŝi kiuj pravigas la kontinuecon de ŝia kultado de neolitikaj tempoj ĝis almenaŭ la romia epoko. Tie oni kultadis ŝin verŝajne antaŭ la alveno de la kultado de Zeŭso en la Egea maro kaja certe dum la minoa-mikena epoko. Oni menciis la diinon kiel E-re-u-ti-ja en linia-skriba-B-fragmento el Knossos.
En la klasika epoko, troviĝis altaroj dediĉitaj al Ilitio en la kretaj grandurboj Lato kaj Eleŭterno, kaj verŝajne oni dediĉis ankaŭ kavernojn al ŝi (ekzemple tiu en Inatos), eble aludante la naskiĝ-kanalon. El Kreto, ŝia kultado divastiĝis sur Deloso kaj Atiko. En Ateno, ekzemple, troviĝis sanktejo al ŝi dediĉita, kiu enhavis tri antikvajn lignajn skuptaĵojn de la diino, kiujn oni kutime kovris ĝis la piedoj. Laŭ Paŭzanio, du el ili estis alportitaj el Kreto fare de Fedro, dum la trian kunportis Eresiktono el Deloso, do jen simbola respegulo de la evoluo de la kultado al Ilitio. Krom la antaŭaj, Paŭzanio mencias pliajn altarojn al ŝi dediĉitajn en Teneo kaj Argo, laŭ la legendo starigita fare de la ĵusnaskinta Heleno kiam siaj fratoj liberigis ŝin el Tezeo. Speciale elstaris tiu en Egiono, kie troviĝis la sola skultaĵo de la diino ne tute kovrita, ĉar ĝiaj marmoraj manoj, piedoj kaj kapo videblis. Ĝi prezentis la diinon portantan torĉon, kaj kun riĉegaj vestaĵoj.
En la greka kontinento, Paŭzanio priskibas arkaikan altaron kiun li vizitis en la 2-a jarcento a.K. en Olimpio. Ĝi enhavis internan subteran etaĝon dediĉitan al serpenta savinto de la urbo (Sozipoliso) kaj al Ilitio, kie virga sacerdotino vartadis serpenton, nutrante ĝin per akvo kaj kukoj el hardeo kaj mielo. La sanktejo solenis la aperon de maljunulino portanta bebon en siaj brakoj, dum decida momento kiam la arkadianoj minacis Elison. Laŭ la legendo, oni lasis la bebon surtere inter la batalantaj armeoj, kaj li transformiĝis en flugilhavan serpenton kies ekflugado terurigis la arkadianojn, kaj poste malaperis malantaŭ la tiel nomata Monteto de Krono, kie oni starigis la templon. En tiu loko, unufoje jare, Krono ankoraŭ ricevadis kultadon, fare de sacerdotinoj kiujn oni nomis «Reĝinoj». Ankaŭ en Eliso, troviĝis riĉa templo de Ilitio en la urbo Pirgo konstruita fare de la pelasgoj, sed ĝi estis disrabita de Dionizo el Sicilio dum sia ekspedicio al Kirno.
El Atiko, la kultado al Ilitio divastiĝis tra la tuta duoninsulo. Troviĝis, do, sanktejoj ŝiaj en lokoj kiaj Sparto (kiun oni starigis laŭ konsilo de la Orakolejo de Delfo), Kleitoro , Mesenio (kun ŝtona statuo ŝia) , Megaro , Mikeno , Korinto , Tegeo (ĝuste en la loko kie Aŭgo naskis sian filon, pro tio ĝi enhavis faman skulptaĵon prezentantan Surgenuan Aŭgon) kaj Hermiono , inter aliaj.
Ilitio, kune kun Artemiso kaj Persefono, estis ofte prezentita portanta torĉojn por alporti infanojn for el mallumo kaj en la luman mondon (aŭ eble simbolante la akuŝajn dolorojn). El tio devenas la nomo de ŝia romia ekvivalento, Lucina («luma»). En grekaj sanktejoj, malgrandaj terakotaj votfiguroj (kourotrofos) reprezentis eternan flegistinon kiu zorgis pri la diaj infanoj, rolulino eble identigita al Ilitio.
Por eviti dolorojn, la akuŝantaj virinoj ofte dediĉis kornojn al ŝi, kiel parto de ceremonia oferado dum kiam oni promesis bovidon al Ilitio se la naskiĝo iĝos sukcesa. Laŭ Eliano, mungotoj estis sakrala besto de Ilitio kaj Leto, kaj pro tio oni adoris ilin ĉe Herakleopoliso (Egiptio).
Elionio, diaĵo kultita ĉe Argo, estis laŭ Plutarko diino pri akuŝado, do tre eble temas pri epiteto de Ilitio. Pliaj epitetoj siaj estis Genedasa («generado»), Lusizono kaj Inatio (verŝajne «bo-fratino»).
Ilitio, patro de Jasiono
Krom la antaŭe priskribita, Ilitio aŭ Ilitioso estis ankaŭ la nomo de plia rolulo en la helena mitologio. Laŭ Higeno, li estis la patro, kun la plejado Elektro, de la agrikultura heroo Jasiono, kvankam la plimulto de la versioj konsideras ke lia vera patro estis Zeŭso.
Major Holley
Major Quincy Jr. Holley, ankaŭ Mule Holley (* 10-an de julio 1924 en Detrojto, Miĉigano; † 25-an de oktobro 1990 en Maplewood, Nov-Ĵerzejo), estis usona ĵaz-basisto.
La unuaj instrumentoj de Holley estis violono kaj tubjo, dum la servo en la usona mararmeo li transiris al kontrabaso. Post la militservo li prezentis kun muzikistoj kiel Dexter Gordon, Charlie Parker kaj Ella Fitzgerald, ludis en 1950 siajn unuajn (nepublikigitajn?) sonregistradojn duope Oscar Peterson kaj fariĝis apud Charlie Smith membro de la triopo de Peterson.
Inter 1954 kaj 1956 li laboris kiel studiomuzikisto por BBC en Londono, antaŭ ol li en 1958 partoprenis koncertvojaĝon tra kun la bando de Woody Herman. Post reveno en Usonon li aliĝis en 1959 al la kvinopo de Al Cohn kaj Zoot Sims. En la 1960-aj jaroj li laboris denove kiel studiomuzikisto kaj prezentis interalie kun la Kenny Burrell Trio, Coleman Hawkins, Roy Eldridge, Quincy Jones kaj Duke Ellington (1964). Inter 1967 kaj 1970 li instruis ĉe Berklee College of Music en Bostono.
En la sekva tempo li entreprenis koncertvojaĝojn tra Eŭropo kun Helen Humes kaj la Kings of Jazz, surdiskigis kun Slam Stewart, Lee Konitz (1975), Roland Hanna (1979), Michel Legrand, Milt Buckner kaj Jay McShann kaj prezentis jue diversaj eŭropaj ĵazfestivaloj.
Ferdinand Reich
Ferdinand REICH [ferdinand rajĥ] (naskiĝis la 19-an de februaro, 1799, mortis la 27-an de aprilo, 1882) estis germana fizikisto kaj kemiisto.
Naskiĝinte en Bernburg, li studis en Leipzig, Freiberg, Göttingen kaj Parizo. En la jaro 1827 li fariĝis profesoro de fiziko en la Freiberga Bergakademie (= Minakademio).
Lia plej fama merito estis la malkovro de la elemento indiumo kune kun sia kolego Theodor Richter en la jaro 1863.
Ferdinand Reich mortis en Freiberg.
Papa komploto
La papa komploto (anglalingve Popish Plot) estis katolika konspiro okazinta en Anglio inter 1678 kaj 1681. La komploto estis fakte parto de pli vasta konspiro por malrekomendi la katolikojn en Anglio.
En 1678, du koruptaj anglaj ekleziuloj nomitaj Titus Oates kaj Israel Tonge anoncis, ke ili ĵus malkovris "papan komploton" pri la murdo de la reĝo Karlo la 2-a kaj lia anstataŭigo per Jakobo, lia romkatolika frato. Nekonformistoj tuj subtenis la anglikanan partion Whig, kiu konsekvence gajnis la sekvan elektadon en la House of Commons. En 1679, la anoj de Whig voĉdonis la Exclusion Bill, kiu malebligis la kronigon de Jakobo, sed la leĝo ne estis akceptita de la House of Lords.
Oni poste sciiĝis, ke Oates kaj Tonge fakte mensogis, kaj la partio Whig spertis malpopularecon.
Ringkøbing-Skjern
La komunumo Ringkøbing-Skjern en Danio en sia nuna formo ekestis komence de la jaro 2007 kadre de administra reformo de la lando. La 1-an de januaro 2008 la komunumo havis 58.368 loĝantojn. Ringkøbing-Skjern estas parto de la - same nove kreita - administra regiono Meza Jutlando – dane Region Midtjylland.
Agnato
Agnato (agnātus) estas parenco parenca al oni nur per viraj (patraj–filaj) rilatoj.
Priskribo
La koncepto de agnatoj devenas de romia juro. En la romia juro, oni konsideras kiel agnatojn la filojn (sed ne filinojn), filojn de filoj (sed nek filinojn de filoj, nek filojn de filinoj) ktp. de unu viro (la patro familia, pater familiās). La juro de heredo distingis inter agnatoj kaj neagnataj parencoj (kognatoj ).
La termino estas uzata similasence en diversaj aliaj juraj sistemoj. Ekzemple, la Barata juro de heredoj por hinduoj (Hindu Succession Act, 1956) ĝis 2005 preferis agnatojn al kognatoj.
Petra (Majorko)
Petra (jen katalune kaj hispane) estas municipo de la mediteranea insulo Majorko, en la aŭtonoma komunumo de la Balearaj Insuloj apartenanta al Hispanio kaj al la Eŭropa Unio. Laŭ la stato de en la municipo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km².
Nekonataj jaroj de Jesuo
La nekonataj jaroj de Jesuo (ankaŭ nomata silentaj jaroj, perditaj jaroj, aŭ mankantaj jaroj) ĝenerale rilatas al la periodo inter lia infanaĝo kaj la komenco de lia ministerio (instruoj kaj paroloj), periodo ne priskribita en la Nova Testamento.
La uzo de la "perditaj jaroj" en la "svena hipotezo", sugestas ke Jesuo postvivis sian krucumon kaj daŭrigis sian vivon. Ĉi tio, kaj la rilata vido, ke li evitis krucumon entute, okazigis plurajn spekuladojn pri kio okazis al li en la supozitaj restantaj jaroj de sia vivo, sed ĉi tiuj tute ne estas akceptitaj de gravaj fakuloj.
Nov-Testamenta breĉo
Sekvanta la kontojn pri juna vivo de Jesuo, tie estas breĉo de ĉirkaŭ 18 jaroj en lia historio en la Nova Testamento. Krom la ĝenerala aserto, ke post kiam li havis 12 jarojn, Jesuo "progresis en saĝeco kaj staturo, kaj en graco ĉe Dio kaj homoj" (Luko 2:52), la Nova Testamento ne havas aliajn detalojn pri tiu breĉo. Dum la kristana tradicio sugestas, ke Jesuo simple vivis en Galileo dum tiu periodo, modernaj scienculoj asertas, ke ekzistas malmulta historia informo por determini, kio okazis dum tiuj jaroj.
La aĝoj de 12 kaj 30, la proksimuma aĝo ĉe ambaŭ finoj de la nekonataj jaroj, havas kelkajn signifojn en la Judismo de la periodo de la Dua Templo: 13 estas la aĝo de la barmicvo, la aĝo de laika matureco, kaj 30 estas la aĝo de preteco por la pastraro, kvankam Jesuo ne estas el la tribo de Levi.
Kristanoj ĝenerale citas la eldiron de Marko 6:3 pri Jesuo "Ĉu ĉi tiu ne estas la ĉarpentisto...?" kiel pruvon, ke Jesuo laboris antaŭ la aĝo de 30 kiel ĉarpentisto. La tono de la demando sugestas konatecon de familio de Jesuo en tiu areo, plifortigante ke li estis ĝenerale vidita kiel ĉarpentisto en la evangeliaj verkoj, antaŭ ol komenciĝis lia ministerio.
Mateo 13.55 starigas la demandon, kiel " Ĉu ĉi tiu ne estas la filo de la ĉarpentisto?" sugestante ke la profesio (ĉarpentisto) estis familia negoco kaj Jesuo estis engaĝita en ĝi antaŭ ol komencante sian predikadon kaj ministerion, notitaj en la evangelioj.
Historia fono en Galileo kaj Judeo
La historia rekordo pri granda nombro da laborantoj dungitaj en la rekonstruado de Sepphoris kondukis Batey (1984) kaj aliaj sugesti, ke kiam Jesuo estis en sia adolesko, ĉarpentistoj trovis pli facile dungadon ĉe Sepphoris ol en la malgranda urbo de Nazareto.
George W. De Long
Krom kolekti sciencan informon kaj animalajn specimenojn, De Long malkovris kaj postulis tri insulojn (nome Insuloj De Long) por Usono en la somero de 1881.
La ŝipo kaptiĝis en glaciejo ĉe Ĉukĉa Maro nordoriente de Vrangela Insulo en Septembro de 1879. Li estis forportita nordokcidenten ĝis li vrakis en la glacimaro la 12an de Junio 1881 en la Orientsiberia Maro. De Long kaj siaj ekspedicianoj trairis la glacimaron por atingi Siberion pelante tri malgrandajn boatojn. Post atingi malferman akvon la 11an de Septembro ili separiĝis kaj unu boato, komandita de oficiro Charles W. Chipp, perdiĝis; neniu spuro el ili estis iam trovita. La boato de De Long atingis teron, sed nur du homoj forsenditaj por helpo survivis. La tria boato, sub estro de ĉefinĝeniero George W. Melville, atingis la delton de la rivero Leno kaj estis savita.
De Long mortiĝis pro malsatego ĉe Matvay Hut, Jakutio, Siberio. Melville revenis kelkajn monatojn poste kaj trovis la korpojn de De Long kaj de liaj samboatanoj. Entute, la katastrofa vojaĝo prenis la vivojn de dudek ekspedicianoj, same kiel de aldonaj homoj perditaj dum la serĉoperacioj.
Historioj (Herodoto)
La Historioj (Ἱστορίαι; [his.to.RI.aj]; konata ankaŭ kiel La historio aŭ historio ) de Herodoto estas nuntempe konsiderata la fonda verko de historio en okcidenta literaturo. Verkita en la 450-aj jaroj a.K. en la Ionia dialekto de klasika greka, Historioj utilis kiel registro de antikvaj tradicioj, politiko, geografio kaj konfliktoj de variaj kulturoj kiuj estis konataj en Okcidenta Azio, Norda Afriko kaj Grekio tiamaj. Kvankam ne tute senparta registro, ĝi restas kiel unu el plej gravaj okcidentaj fontoj rilataj al tiuj aferoj. Krome, ĝi establis la ĝenron kaj studon de historio en la okcidenta mondo (spite la ekziston de antaŭaj historiaj registroj kaj kronikoj).
En Esperanto
Aperis traduko de la tuta verko fare de Spiros Sarafian: Herodoto - Historio, Ateno 2006, 623 paĝ.
Alexander William Thomson
Li estis esperantisto de 1911. Thomson estis fondinto de grupo en Bexleyheath (instruis al skoltoj kaj al belgaj rifuĝintoj), 1914, fondinto kaj prezidanto de Skolta Esperantista Ligo en 1918, kaj fondinto de Psiĥa Esperanto-Ligo en 1934. Li predikis ĉirkaŭ 12-foje ĉe Esperanto-diservo en Londono. Post la Dua Mondmilito li aparte engaĝiĝis pri geografio, antropologio kaj etnografio; en la 1950-aj kaj 1960-aj jaroj li estis unu el la estraranoj de Internacia Geografia Asocio, kolektiĝinta ĉirkaŭ la esperantista ĵurnalisto kaj mondvojaĝanto Tibor Sekelj.
Sub la pseudonimo Avoto Thomson verkis diversajn artikolojn kaj versojn en Esperantaj gazetoj. En Brita Esperantisto li prizorgis rubrikon pri lingvaj kaj gramatikaj temoj.
Monteto Mansu
La Monteto Mansu (korea lingvo: 만수대 Mansudae, ) estas monteto en Chung-guyŏk, Pjongjango.
Loko kaj Konstruaĵoj
La monteto situas en Mansu-dong sur la norda bordo de la Rivero Taedong kaj tie estas la Granda Monumento Mansudae kaj la Korea Revolucia Muzeo. Ĉe la piedo de la monteto estas Bronza statuo de Ĉollima (norde) kaj Mansudae Kongresejo (sude).
Erich Mendelsohn
Erich MENDELSOHN (naskiĝis la 21-an de marto 1887 en Allenstein (Orienta Prusio); mortis la 15-an de septembro 1953 en San Francisko, Usono) estis fama arkitekto de la 20-a jarcento. Plej famaj estas liaj verkoj el la 1920-aj jaroj, kiujn oni povas priskribi kiel ekspresionisma kaj organa.
Ježův hrad
Ježův hrad estas burgoruino, kiu en historiaj dokumentoj nomiĝis Vícov kaj laŭ ĝi estis nomita ankaŭ proksima municipo, kiu situas sur teritorio de distrikto Prostějov en Regiono Olomouc. Sed ĉar la burgoruino troviĝas sur teritorio de norda parto de Armea spaco Březina, ĝi do situas en distrikto Vyškov en Sudmoravia regiono.
Historio
Unue burgo Vícov estas menciata en la jaro 1355. En la jaro 1358 estis posedanto de burgo Henzlín z Vícova, en la jaro 1379 lombardis la burgon margrafo Jošt al Oldřich z Boskovic. En la jaro 1389 la burgo estis fare de soldataro de la margrafo konkerita. Tenis ĝin unue Petr z Kravař a Plumlova, ekde la jaro 1408 Heralt Puška z Kunštátu. En la jaro 1512 la burgo estas indikata kiel remparburgo, kio signifas, ke ĝi jam estis dezerta.
Puch bei Weiz
Puch bei Weiz estas komunumo de Aŭstrio. Ĝi apartenas al la federacia lando Stirio kaj al la distrikto Weiz. Fine de en la komunumo vivis.
Eŭklida geometrio
La Eŭklida geometrio estas la klasika geometrio, kiun une priskribis Eŭklido en sia verko Elementoj (en la 3-a jarcento antaŭ Kristo). Li kolektis la tutan tiaman matematikan scion de la grekoj. Hodiaŭ lia verko estas konata kiel la unua konata aksiomigado en la historio de matematiko. Komence geometrio estis uzata nur en surfaco kaj tri dimensia spaco kunligante ĝin kun fizika mondo, kiun ĝi devis priskribi. Do samtempe ĝi ne ebligis esplori aliajn geometriojn.
Aliro de Eŭklido fruktis neordinaran fenomenon de matematika kulturo de antikvaj grekoj, kaj ĉefe geometrio. Ili tre ŝatis pruvi geometriajn teoremojn per cirkelo kaj rektilo. Alidire ili desegnis cirklojn kaj rektojn kun en surfacaj konstruaĵoj kaj deziris pruvi. Tiaj hodiaŭ estas nomataj klasikaj konstruaĵoj. En 1833 oni pruvis, ke ĉiuj konstruaĵoj estas fareblaj uzante nur rektojn, se estas donita unu cirklo kun konata mezo (Teoremo de Poncelet–Steiner). Same oni povas fari la konstruaĵojn nur uzante cirkelon (Teoremo de Mohr–Mascheroni).
En ĉi tiu kunteksto, ekzistas distingoj, pro didaktikaj kialoj, inter la ebena geometrio (aŭ ebena inĝenierado), kiu traktas nur planajn korpojn, kiel triangulon kaj cirklon, kaj spacan geometrion (aŭ spacan inĝenieradon), kiu traktas tri-dimensiaj korpoj, kiel piramido, kubo kaj sfero.
Aksiomoj de Eŭklido
En sia verko Eŭklido prezentis kvin aksiomojn pri surfaco (kiu nomiĝas tial eŭklida surfaco):
Charging Bull
Charging Bull (foje nomita la Taŭro de Wall Street aŭ la Taŭro de Bowling Green) estas 3,200 kg peza bronzskulptaĵo de Arturo Di Modica kiu staras en Bowling Green parko proksime de Wall Street en Novjorko.
Konstanta 11 futojn alta (kaj je 16 futojn en longo), la superdimensia skulptaĵo prezentas virbovon, la simbolo de agresema financa optimismo kaj prospero, kliniĝas malantaŭen sur siaj klaboj kaj kun sia kapo malaltiĝas kvazaŭ preta ŝargi. Tiel verkisto Dianne Durante priskribis la skulptaĵon: "ke la fuĝo de La Virbovo estas malhaltigita, ĝia nazotruoflamlumo, kaj ĝiaj malbone longaj, akraj kornoj estas pretaj kornumi; ĝi estas kolera, danĝera bestaĉo. La muskolforta korpo tordas al unu flanko, kaj la vosto estas kurba kiel vipobato: la Virbovo ankaŭ estas energia kaj en moviĝo".
La brileta bronza koloro kaj malfacila, metala teksturo de la surfaco de la skulptaĵo substrekas la muskolforton de la estaĵo prezentita. La laboro estis dizajnita kaj metita tiel ke spektantoj povis ĉirkaŭpromeni ĝin, kiu ankaŭ indikas al la propra movado de la estaĵo estu senrestrikta - punkto plifortikigita per la torda pozo de la korpo de la virbovo, Durante skribis. "Ŝargi Virbovon, tiam, montras agreseman aŭ eĉ militantan forton en moviĝo, sed neantaŭvideble".
"Tiu virbovo estas unu el eldono de kvin", Di Modica rakontis al New York Daily News (New York Ĉiutage Novaĵo) en 1998 "mi estas esperante ke la aliaj kvar estos irantaj al grandurboj ĉie super la mondo, kiam ajn iu aĉetas ilin".
La skulptaĵo estas ankaŭ populara turisma celo, kiun desegnas miloj de homoj tage same kiel "unu el la plej ikonecaj bildoj de New York" kaj "Wall Street icon" - neoficiala simbolo de la Financa Distrikto kiu montriĝis en televido raportas kiel bildo punktante rakontojn pri optimismo en la financa merkato.
Lewis Paul
Lewis Paul (mortiĝis en 1759) estis la origina inventisto de rulŝpinilo, nome bazo de la water frame por ŝpini kotonon en kotonfabriko. Li komencis labori por tiu projekto en 1729, sed probable ne povis fari praktikajn progresojn ĝis post 1732 kiam li renkontiĝis kun John Wyatt, nome ĉarpentisto kiu estis laborinta en Birmingham. Ŝajne Paul havis la ideon kaj Wyatt desegnis ĝin. Paul akiris patenton por tiu la 24an de junio 1738.
Serino (apartigilo)
Serino povas esti:
Tradukmemoro
Tradukmemoro aŭ tradukarkivo estas strukturo uzata en aplikaĵoj por helpi la tradukadon de dokumentoj.
La ideo estas, ke la tradukmemoro 'memoru' la tradukojn de la tradukanto / tradukisto en datumbazo, por reuzi ilin poste, efektive por ŝpari laboron. Eroj de la tradukmemoro nomiĝas tradukunuoj aŭ simple tradukoj kaj konsistas el paroj de fontteksto kaj celteksto kun indiko pri font- kaj cellingvo, kutime laŭ ISO-lingvokodoj. Ekzemple:
'eo': 'Alia mondo eblas.'
Dum tradukado de nova tekstsegmento (ekzemple 'Tia mondo eblas.' el eo al de) la traduk-help-aplikaĵo traserĉas la tradukmemoron pri similaj eroj kaj eble trovos la supran tradukunuon kiel proksimuman traduktrafon kaj proponos ĝin al la tradukanto / tradukisto, kiu nun povas transpreni la jam antaŭe faritan laboron, kaj devas nur malmulte ŝanĝi. Tiu simpla ekzemplo estas simple tiel: simpla. Eblas imagi ekzemplojn kun aliaj lingvoparoj (ĉu ĉina/ĉeĥa, ĉu araba/aramea) ankaŭ, ĉar la tradukmemoro mezuras "nur" similecon de frazoj, do litersekvencoj. Indas do dividi tradukmemorojn laŭ lingvoparoj kaj laŭ temoj.
Antaŭ ol tradukanto decidas ekuzi tradukmemorsistemon, tamen restas kelkaj duboj.
Klaras, ke komence la tradukmemoro ne enhavas ion ajn, ĉar preskaŭ ĉiuj gardas siajn tradukmemorojn kvazaŭ valoraĵoj kaj eĉ ne ofertas ilin kontraŭ licencmono. Do komence ankaŭ ne venos tradukproponoj el onia propra memoro, ĉar unue endas plenigi ĝin per daŭra traduklaborado. Alternativo al malplena memoro povas esti la uzo de alineigilo por ricevi traduksegmentojn el jam tradukitaj do plurlingvaj dokumentoj. Ekzistas pli malpli bonaj rimedoj por aŭtomate fari tion, sed daŭre indas homa kontrolo.
Uzo de tradukmemorsistemoj estas kutima praktiko ĉe la tradukindustrio kaj ankaŭ eblas por privatuloj kaj organizoj.
Translingvado
Translingvado aŭ translingvigo (angle: translanguaging ) kiel oni ofte nomas ĝin en lingvistiko aŭ translingvismo, kiel oni ofte nomas ĝin en studoj pri verkado, estas kolektiva nomo por ĉio rilate al multlingveco kaj kiu malakceptas la unulingvan normon. Translingvado helpas disrompi la socie konstruitajn lingvohierarkiojn kiuj estas respondecaj por la subpremado de la lingvoj de multaj malplimultaj popoloj.
La termino estas ofte uzata en edukaj procezoj per kiuj plurlingvuloj uzas siajn lingvojn kiel integran komunikan sistemon dum kiu la parolanto uzas la tutan lingvan repertuaron sen konsidero pri la socie kaj politike determinitaj limoj de iuj (kutime naciaj kaj ŝtataj) lingvoj. Translingvado estas dinamika procezo en kiu plurlingvaj lingvo-uzantoj peras kompleksajn sociajn kaj kognitajn aktivecojn tra strategia uzo de multobla semiotikaj rimedoj por agi, scii kaj esti.
Etimologio
Oni pensas ke la termino estis unue elpensita en la kimra lingvo kiel trawsieithu fare de Cen Williams en lia neeldonita tezo el 1994, titolita, "Taksado de instru- kaj lernmetodoj en la kunteksto de dulingva mezgrada edukado". Ĝi maksimumigas la dulingvan kapablecon de la infano kaj estas uzata tutmonde.
Irfan Bachdim
Irfan Bachdim (n. ) estas indonezia futbalisto. Ekde la jaro 2010 li membras en la indonezia nacia teamo de futbalo.
Translingvado
Etimologio
Kvankam kelkaj sciencistoj asertis ke translingvado estas fundamente malsama de kodoŝanĝo (angle : codeswitching, miksado de pli ol unu lingvo dum parolado), ĉi tiu aserto ne kongruas kun datumoj aŭ la teoria literaturo pri kodoŝanĝo. Samkiel pri kodoŝanĝo laŭdire ankaŭ translingvado estas karakterizata de la integriĝo de multoblaj lingvoj en la sama lingva kunteksto.
Translingvado por pli da lingva egaleco
La koncepto de translingvado precipe gravas por lernejoj interesitaj pri la lingva kaj intelekta kresko de dulingvaj studentoj same kiel por minorigitaj komunumoj implikitaj en klopodoj de lingvokonservado kaj lingva revigliĝo.
Pro tio ke atingi denaske parolatan statuson preskaŭ ne eblas sen jaroj da studado kaj por ke kelkaj lingvovariaĵoj estu la solaj legetimitaj variaĵoj, translingvado ofertas oportunojn al studentoj por lerni lingvon en pli subtena maniero per la akcelo de ilia lingvo-akirado en ĉiuj variaĵoj, anstataŭ devigi ilin partopreni en kaj akiri ununuran superregan variaĵon.
Transllingvado povas helpi rompi limojn inter lingvoj, ĉar translingvado helpas disvolvigi la plenan lingvorepertuaron de parolanto, senkonsidere de vigla aliĝo al la socie kaj politike difinitaj limoj de iuj lingvoj (kutime naciaj kaj ŝtataj).
Natasha St-Pier
Natasha ST-PIER [nataŝa sanpjer] (naskiĝis en Bathurst, Nov-Brunsviko, Kanado), estas kanada kantistino.
Biografio
Natasha ST-PIER (ankaŭ skribata SAINT-PIER), realnome Natasha SAINT-PIERRE, komencis 14-jaraĝa sian internacian karieron, ludante rolon de Fleur-de-Lys en muzikalo Notre Dame de Paris. Ŝi tiam estis subskribinta kontrakton kun artist-peranto Guy Cloutier.
Ŝia elekto por reprezenti Francion en Eŭrovido-Kantokonkurso 2001 kaj ĉefe ŝia sukceso (4-a el 23) antaŭen-puŝis ŝin al la unuaj rangoj de franclingvaj muzik-ĉartoj, kie ŝi daŭre restas hodiaŭ.
Ŝia kunlaboro kun Pascal Obispo krome favoras ŝian karieron en Eŭropo.
Translingvado
Translingvado por pli da lingva egaleco
La koncepto de translingvado estas de speciala graveco por lernejoj interesataj en la lingva kaj intelekta kreskoj de dulingvaj gelernantoj, samkiel por malplimultigitaj komunumoj implikitaj en lingvaj konservado kaj revitaligo, ĉar ĝi helpas disrompi la socie konstruitajn lingvajn hierarkiojn, kiuj estas respondecaj por la subpremo de la lingvoj de multaj plej malgrandaj popoloj. Alia interesa fakto estas ke al unulingvuloj oni permesas preskaŭ ĉiam kaj ĉie translingvi, dum al dulingvuloj oni nur permesas translingvadon en limigita nombro da protektitaj situacioj.
Kompari lingvojn kaj variantojn de tiuj lingvoj iras sisteme en la direkton de translingvado kaj funkcia plurlingva lernado, sed tamen povas esti rigardata kiel lingva konscio ĉar la aliaj lingvoj kaj variantoj estas nur limigite uzataj kaj ne nepre uzataj pli aktive. Ĉe translingvado pluraj lingvoj kaj variantoj estas uzataj samtempe kaj flekseble unu apud la alia.
La evoluo de translingvado kiel parto de la pedagogio por akiri duan lingvon signifas ideologian ŝanĝon en dulingvaj kaj plurlingvaj eduksistemoj, en kiuj dulingveco kaj plurlingveco ne plu vidiĝas kiel malavantaĝo por lerni duan lingvon, sed prefere kiel plusvaloro.
Translingvado kaj vikipedio
Kvankam la vikipedia enciklopedio estas prefere mutlingva ol translingva, kiam oni uzas ĝin en klasĉambroj ambaŭ instruisto kaj gelernantoj ofte ne konscias pri ĝia translingva pontencialo. Ĝi rolas kiel translingva lernilo en la senco ke ĝi enhavas kvazaŭ paralelajn tekstojn en multaj lingvoj pri multege da temoj. En la kazo de la esperanta vikipedio gravas ke diverslandaj kontribuantoj uzas diversajn fontojn kaj literaturojn por ke la artikoloj redonu prefere tutmondecan rigardon en la senco ke ili enhavas vidpunktojn kun referencoj el aliaj lingvoteritorioj. Se oni tradukas al Esperanto, indas rigardi pli ol nur unu lingvoversion kiel fonton.
- Fonto de scio, sendepende de la lingvo kun kiu la studento sentas sin plej komforta aŭ de la celolingvo por lingvaj lernantoj.
- Komparo inter lingvoj. Ambaŭ lingvaj, genraj, elektaj kaj perspektivaj diferencoj en la prezentado de la sama temo en malsamaj lingvoj povas doni fruktodonan diskutadon en la klasĉambro trans kaj inter lingvoj. Ĉi tiuj translingvaj komparoj povas esti eminenta ilo por la evoluo de la kritika penskapablo inter studentoj.
- Translingva verkado, kiam gelernantoj aldonas tekston al Vikipedio en pluraj lingvoj, uzante fontojn el iu(j) lingvo(j) por verki en iu alia.
Orientlatinida lingvaro
La orientlatinida lingvaro estas subgrupo de la latinida lingvaro, kiu mem estas branĉo de la hindeŭropa lingvaro.
Giorgio Sommer
Giorgio SOMMER (1834-1914) estis itala-germana fotisto. Li komercis en Frankfurto, sed li ŝanĝis sian profesion poste al fotografio. Li moviĝadis en Italio en 1856 kaj laboris unue en Romo, kaj poste en Napolo.
Masanao Abe
Masanao ABE (japane 安部正真 Abe Masanao, naskiĝis en 1967 en la gubernio Kanagaŭa) estas japana astronomo.
En 1990 li ricevis diplomon pri fiziko ĉe la Universitato de Tokio ; en 1994 li fariĝas helpanto ĉe la Instituto de Kosmaj kaj Kosmonaŭtaj Sciencoj (japane 宇宙科学研究所, Uchūkagakukenkyūjo). De 2008 li estas asociata profesoro ĉe la JAXA.
Li kontribuis al la disvolvo de la infraruĝa spektrometro de la kosmosondilo Hajabusa.
Minor Planet Center kreditas lin de la kunmalkovro de 2 asteroidojn en 1994 kaj 1996, sub la nomo de M. Abe en kunlaboro kun Isao Sato kaj Hiroshi Araki.
La asteroido 8926 Abemasanao estis nomita en lia honoro.
3142 Kilopi
Nomo
Ĝia nomo formiĝis el la prefikso "kilo" (1000-oble) kaj la nombro "pi" (3,14159…) aludante al ĝia numero 3142, entjero plej proksima de 1000 × pi.
Katedralo de Vitorio
La Katedralo Senmakula Maria de Vitorio (Eŭskio, Hispanio) estas katolika katedralo kiu troviĝas en la urbocentra kvartalo Lovaina de la alava ĉefurbo. Ĝi estis konstruita el novgotika stilo en la unua duono de la 20-a jarcento, ĝia preciza alvoknomo estas Senmakula Maria, Patrino de la Eklezio, kvankam populare konata kiel la Nova Katedralo, por distingi ĝin de la pli antikva katedralo el la 13-a jarcento kaj samtempe konata kiel la Malnova Katedralo. La regula diservado celebriĝas en la katedrala kripto, sub la absida koridoro, funkcianta ties spaco kiel samnoma paroĥejo.
La kirko, inter la plej ampleksaj de Hispanio, estas ankaŭ la lasta katedralo starigita en la lando. Ĝia ĉefa graveco troviĝas en la skulpta riĉeco. Krome okazas kultura agado ĉirkaŭ la katedralo per kongresoj, seminarioj, ktp.
Lago Nahuel Huapi
Ĝi havas areon de 557 km² kaj situantas je alto de ĉirkaŭ 700 msm. Ĝi menciindas pro sia profundo kaj siaj sep branĉoj: Campanario, de la Tristeza, Blest, Machete, del Rincón, Última Esperanza kaj Huemul. Ĝi rilatas al aliaj pli malgrandaj lagoj, kiaj la Gutiérrez (16,4 km²), la Moreno (16,4 km²), la Espejo kaj la Correntoso (27 km²). Ĝi nutriĝas el malglaciiĝo kaj konstituas la ekfluejon de la rivero Limay. Atingas 464 m de maksimuma profundo. En ĝi estas diversaj insuloj, el kiuj la plej granda kaj grava pro turisma akriveco estas la insulo Viktorio, de 31 km².
Quintana de la Serena
Quintana de la Serena [kintAna] estas municipo de Hispanio, en la provinco de Badajoz, regiono de Ekstremaduro.
La loĝantoj nomiĝas quintanejos [kintanEĥos]. La censita populacio en 2007 estis loĝantoj.
Situo
Quintana estas situa en la centra parto de Ekstremaduro, je altitudo de 495 m; je 140 km de Badajoz, provinca ĉefurbo. La surfaco de ties teritorio estas de 115,3 km². Ĝi situas en la centro de la distrikto de La Serena, sudokcidente de la provinco de Badajoz. Ĝi kuŝas sur batolito el Granito kaj la ununuraj montetoj estas la montoĉenoj de Agalla kaj Arrozao, sierra de los Vuelos kaj sierra del Recorvo con 650 m de alto. La klimato estas de mediteranea subtropika tipo kun mildaj temperaturoj. La tipa pejzaĝo de malferma arbero de anzinoj konstituas unu de la ĉefaj manĝejoj de la gruoj kiuj komune vintrumas en La Serena.
Historio
Estas prahomaj pentraĵoj de San José, kronologie de la kalkolitiko, kun skizaj homaj figuroj pentritaj de ruĝecaj strekoj.
Valmontone
Valmontone estas komunumo de Italio.
Quintana de la Serena
Historio
La Romanigo de Hispanio lasis restaĵojn ĉe la rivero Ortigas kie setlis disa loĝantaro. Oni trovis skribaĵojn, restaĵojn de la romia ŝoseo kaj restaĵojn de fortikaĵo en la arkeologia kuŝejo de Hijovejo [iĥobEĥo].
De la islama okupo apenaŭ estas restaĵoj. Quintana de la Serena, estis rekonkerita en 1232 de la Ordeno de Alcántara. Ĝis 1595 estis vilaĝeto de Campanario, kaj tiam ĝi aĉetis siajn rajtojn antaŭ la reĝo Filipo la 2-a de Hispanio.
Ekonomio
La tradicia okupo agrobredista kiu karakterigis na Quintana de la Serena, estis anstataŭita aktuale de la espluatado de ties riĉaj ŝtonminejoj de granito, ĉefe de la komerca varianto konata kiel gris quintana (kintana grizo), uzata ekde antikvo, sed konvertita dum la lastaj jardekoj kaj koincide kun la mekanizado kaj aplikado de novaj teknologioj en la ĉefa spezofonto de la ekonomio de Quintana de la Serena.
Zsigmond Tieder
EdE-T
Quintana de la Serena
Kuriozaĵo
La vilaĝanoj parolas per specifa parolmaniero sufiĉe distinga el la loĝantoj de ĉirkaŭaj vilaĝoj, laŭ vortotrezoro kaj modulado.
Zsigmond Tieder
TIEDER Zsigmond (ti'der ĵigmond TIBORC Zsigmond 1887-1979), hungaro, ĵurnalisto, kunlaboranto de la laboristaj gazetoj „Népszava“ ktp., tiu de multaj enciklopedioj kaj aliaj sciencaj verkoj. Naskiĝis 1877 en Budapest. Li estis prezidanto de HESL dum 1927-1930. Verkis broŝuron, multajn artikolojn pri Esperanto por laboristaj gazetoj; redaktis „Antaŭen“, faris kelkdek paroladojn en la sindikatoj.
Herk-de-Stad
Herk-de-Stad (nederlande, proksimuma prononco ) estas municipo en Belgio, unu el la 133 municipoj, kiuj ricevis la honortitolon "urbo". Ĝi ricevis la titolon en la jaro 1386. Komence de ĝi havis  loĝantojn. La municipo apartenas al la distrikto (aŭ arondismento) Haselto.
Ekde 1977 la municipoj Berbroek, Donk kaj Schulen apartenas al Herk-de-Stad, la ĉefa municipo.
NGC 1842
NGC 1842 (alia indiko — ESO 85-SC46) estas malfermita stelamaso en konstelacio Orfiŝo.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Traperko
Traperko estas granda interreta vortaro kiu povas traduki inter 27 lingvoj. Traperko estas verkita de Martin Wiss.
Ŝtato Abia
Ŝtato Abia aŭ en la angla plenforme Abia State - en Esperanto eble Abia-Ŝtato - estas unu el la 36 ŝtatoj respektive fakte subŝtatoj de Niĝerio. Ĝi situas en la sudorienta parto de la lando. La nomo "Abia" estas mallongigo de kvar el la plej dense loĝataj regionoj de la ŝtato nome Aba, Bende, Isuikwuato, kaj Afikpo.
La ĉefurbo kaj registara sidejo estas Umuahia. Aba estas la plej granda komerca kaj industria urbo. Limoj estas okcidente Imo Ŝtato, oriente kaj sudoriente estas Krosrivera Ŝtato kaj Akva Ibom Ŝtato, kaj sude estas Rivera Ŝtato.
Brædstrup
Brædstrup estas loĝloko en norda Danio. Ĝis la jaro 2006 ĝi estis la centro de samnoma komunumo, ekde 2007 tamen estas parto de pligrandigita komunumo Horsens. La municipo situas mezvoje inter Horsens kaj Silkeborg en la naturobela nordoriento de la duoninsulo Jutlando, kaj apartenas al la administra regiono Meza Jutlando.
Loko: 55° 98' norde, 9° 37' oriente.
La plej grandaj laborejoj estas hotelo de la nomo Pejsegården kaj la urba malsanejo.
Ĝis la jaro 1968 Brædstrup estis stacio sur la Horsens-Bryrup-Silkeborg fervojo.
La 1-an de januaro 2003 la urbo havis 3198 loĝantojn.
4674 Pauling
4674 Pauling estas tre malgranda, treege hela duopa asteroido de la interna asteroida zono, ano de la hungaria familio, en orbita resonanco 3:4 kun Marso.
Malkovro
Ĝi estis malkovrita la de la usona astronomino Eleanor Francis Helin elde la Observatorio de la Monto Palomar, norde de San-Diego (Kalifornio, Usono).
Nomo
Ĝia nomo honoras la usonan kemiiston Linus Pauling (1901–1994), ricevinton de la Nobel-premio pri kemio en 1954 kaj pri paco en 1962.
Satelito
Ĝi orbitas je distanco de 250 km de la centra korpo kun periodo taksita je 130 tagoj. Ĝia diametro estas 1,41 km. Ĝia rotacia periodo estas ankoraŭ nekonata.
Santa Amalia (Badajoz)
Santa Amalia estas municipo de Hispanio, en la provinco de Badajoz, regiono de Ekstremaduro.
La loĝantoj nomiĝas Amalienses. La censita populacio en 2007 estis de 4.405 loĝantoj.
Situo
Santa Amalia estas situa en la centra parto de Ekstremaduro, je altitudo de 253 m; je 96 km de Badajoz, provinca ĉefurbo kaj je 46 km de Mérida, la regiona ĉefurbo. La surfaco de ties teritorio estas de 73,6 km². Ĝi situas en la distrikto de Vegas Altas.
Historio de la Municipo
Ties kreado estis akceptita en 1827 de Fernando la 7-a post peto de grupo de terkulturistoj de Don Benito, Medellín kaj Montánchez, kiuj estritaj de la donbenitano Antonio López Morcillo, postulis de la reĝo teroj por ties kultivo. La nomo de la nova setlejo estis elektita honore de la tria edzino de la monarko, María Josefa Amalia de Sajonia, mortinta en 1829.
La konstruo de la nova vilaĝo okazis inter 1.831 kaj 1.842 de la arkitekto Fabián González. La urboplanado estis strikte regula, la komenca strukturo enhavis 257 domojn, ĉiuj egalaj, duetaĝaj, laŭ tradicia kampara modelo, ordigitaj en 8 stratoj ĉirkaŭ ampleksa centra placo. Krome estis urbodomo, karcero, lernejo, granda puto en la placo kaj aliaj en la ĉirkaŭo, tombejo kaj du basenoj por trinkigi la brutojn. Ĉiuj el la unuaj 100 loĝantoj ricevis teron; la venontaj la duonon. Komence estis konfliktoj kun terkulturistoj de Don Benito kaj Medellín, kiuj klopodis pluekspluati la terojn donitaj al Santa Amalia, kiu poste prosperis, ĝis kvinobligi sian unuan loĝantaron ĝis la aktualaj 4.500 loĝantoj.
Santa Amalia havas agrikulturon, servojn kaj bonan situon, proksime de Don Benito kaj ĉe la nacia ŝoseo <font style="background-color:red;color:white">  N-430 , kiu kunigas Valencion kun Lisbono, krom survoje de la nordoriento de la provinco al la regiona aŭ provinca ĉefurboj.
Jandaia do Sul
Jandaia do Sul estas municipo de la brazila subŝtato Paranao, kiu taksis 20.283 loĝantojn en 2010.
1997
1997 estis normala jaro komenciĝanta je merkredo (vidu ĉi tie kalendaron).
En la jaro 1997 post Kristo okazis, interalie:
Medaltabelo de la Somera Olimpiko 1964
Jen la medaltabelo de la Somera Olimpiko 1964.
San Cristóbal (Domingo)
San Cristóbal aŭ Sankta Kristoforo aŭ pli longe Benemérita de Sankta Kristoforo estas urbego en suda Domingo. Ĝi estas ĉefurbo de la samnoma provinco.
Geografio
San Cristóbal situas en proksimeco de la suda marbordo. Sankta Domingo troviĝas 32, Concepción de la Vega 92, San Pedro de Macorís 95, La Romana (urbo) 130, Higüey kaj San Felipe de Puerto Plata po 159 km.
Historio
San Cristóbal estis fondita fare de hispanoj en 1575 kiel vilaĝo, ĉar oro estis malkovrita en la areo. Ĝi ricevis pli altan rangon en 1822. La unua dominga konstitucio estis subskribita ĉi tie en 1844. En 1934 ĝi fariĝis la ĉefurbo de la provinco Trujillo
Famuloj
Naskiĝis en San Cristóbal Rafael Trujillo
Klimeno
Klimeno (helene Κλύμενος, latine Clymenus) estis en la helena mitologio nomo de du staturoj.
Klimeno - orĥomena reĝo
Vizitante Tebon li estis trafita per ŝtono, kiun ĵetis loka koĉero tiel malfeliĉe, ke la reĝo mortis. Tiu ĉi evento havis gravajn konsekvencojn, ĉar Klimena filo Ergino militiris per sia armeo al Tebo, la urbon konkeris kaj subigis al si.
Por tebanoj li ordonis pezajn impostojn por dudek jaroj kaj krome ankoraŭ liveradon de cent brutoj ĉiujare. Krom la financa kaj havaĵa perdoj estis tiu ĉi akto esprimo de orĥomena fieraĉo kaj ofendo al Tebo.
Sed pagado de la impostoj finiĝis multe pli frue: en Tebon revenis heroo Heraklo, kaptis impostkolektistojn kaj sendis ilin kripligitajn al orĥomena reĝo. Tiun poste devigis al Tebo redoni duoblon de ĝis tiam pagitaj impostoj.
Silkeborg
La komunumo Silkeborg en Danio en sia nuna formo ekestis komence de la jaro 2007 kadre de administra reformo de la lando. La 1-an de januaro 2008 la komunumo havis 87.371 loĝantojn. Silkeborg estas parto de la - same nove kreita - administra regiono Meza Jutlando – dane Region Midtjylland.
22638 Abdulla
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de Almas Ugurgizi Abdulla, finalistino de la The Discovery Channel Young Scientist Challenge (DCYSC) de 2006, scienca konkurso por lernantoj en lasta jaro de mezlernejo, pro ŝia projekto pri matematiko. Ŝi estis lernantino ĉe la Stone Middle School de Melbourne (Florido).
Italia
Italia estas la itallingva nomo de la moderna ŝtato Italio (aŭ Italujo). Historie, la sama nomo ankaŭ en la latina lingvo signis la italan duoninsulon kaj estis la nomo de provinco de la Romia Imperio - pri tio vidu la tekston Italia (Romia Imperio).
En Esperanto, la vorto kompreneble estas simple la adjektiva formo de la ŝtatonomo Italio.
Aparte de tio, la nomo signas lokon en Florido, Usono, vastan gamon da ŝipoj, aŭtoj, konstruaĵoj kaj pliaj objektoj.
Lohe-Föhrden
Lohe-Föhrden estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Rendsburg-Eckernförde de la federacia lando Ŝlesvigo-Holstinio. Fine de la komunumo havis  loĝantojn. La teritorio estas parto de la komunumaro Hohner Harde, administra ligo de pluraj formale sendependaj politikaj komunumoj, kun administra centro en Hohn.
Sa Pobla
(jen katalune) estas municipo de la mediteranea insulo Majorko, en la aŭtonoma komunumo de la Balearaj Insuloj apartenanta al Hispanio kaj al la Eŭropa Unio. Laŭ la stato de en la municipo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km².
Oliver St. John Gogarty
Oliver Joseph St John GOGARTY (17a Aŭgusto 1878 – 22a Septembro 1957) estis irlanda poeto, aŭtoro, otolaringologo, atleto, politikisto, kaj tre bone konata babilanto, kiu utilis kiel inspirigo por Buck Mulligan en la romano de James Joyce nome Uliso.
Can Masdeu
Can Masdeu estas okupata socia centro kaj komunumo de preskaŭ 30 personoj, ene de Collserola, naturparko en Barcelono. La antaŭe abandonita lepromalsanulejo okupis internacia grupo en 2001. La terojn apud la domo kultivas najbaroj de urbero, Nou Barris. En 2018 aperis intervjuo kun unu el ĝiaj fondintoj, Brian Russell, en revuo Kontakto. La sat-kongreso de 2019 okazinta en Barcelono vizitis tiun socian centron.
Varco Sabino
Varco Sabino estas komunumo de Italio.