cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Berlepŝa tinamo
Teritorio kaj habitato
Ties teritorio estas tre norda marborda Ekvadoro norden al marborda Kolombio, ĝis tiom norde kiom ĝis la Nacia Parko Utria (Bahía de Capica). Tiu tinamo loĝas en humidaj arbaroj de malaltaj teroj en subtropikaj al tropikaj regionoj, kaj elektas ankaŭ loĝi en matura duaranga arbaro. Ili povas survivi ankaŭ en arbaroj kie jam okazis lignoproduktado. En Kolombio ili elektas la marbordajn malaltajn terojn kaj montetojn ĝis 500 m, kvankam ĝi estis trovita tiom alte kiom ĝis 900 m.
Per uzado de la retejo de eBird.org, nome retejo uzita de birdumantoj por dokumenti vidaĵojn kaj de scienculoj por lerni pri teritorioj, la nuraj 2 dokumentitaj vidaĵoj estas ĉe la Rezervejo Tigrillos en Playa de Oro, kiu estas en Ekvadoro je ĉirkaŭ 20 km norde de la Ekologia Rezervejo Kotakaĉi Kajapas kaj en la Birdorezervejo Milipe je ĉirkaŭ 15 km okcidente de Makipukuna, ankaŭ en Ekvadoro.
Kutimaro
La berlepŝa tinamo estas konsiderata loĝanta birdo (nemigranta).
Manĝo
Estas malmulta specia specifa informaro pri la berlepŝa tinamo, kaj tiele sciencistoj supozas, ke kiel ĉe aliaj membroj de la genro Crypturellus ties dieto fokusiĝas al karnecaj fruktoj, kiujn ili preferas manĝi el grundo, sed povas ankaŭ pluki el malaltaj pendantaj branĉoj. Kiel ĉe aliaj tinamoj, ankaŭ la berlepŝa tinamo manĝas ankaŭ malgrandajn kvantojn de senvertebruloj, florburĝonojn, freŝajn foliojn, semojn kaj radikojn.
Reproduktado
Estas truoj en la studado de tiu specio en rilato al ties reprodukta kutimaro. Tamen oni scias, ke ili reproduktiĝas en februaro en Kolombio. Ĉar arbara specio, ili elektas la monatojn de abunda manĝo kaj tio signifas someron.
La masklo, kiel ĉe aliaj tinamoj, kovas la ovojn kiuj povas deveni el tiom multaj kiom ĝis 4 diferencaj inoj, kaj poste li mem idozorgadas ĝis la idoj pretos sendependiĝi, kutime post 2–3 semajnoj. La nesto situantas surgrunde en densa arbustaro aŭ inter apogradikoj interplektitaj.
Konservado
La IUCN klasigis la berlepŝan tinamon kiel Malplej Zorgiga, kaj ĝi havas loĝan teritorion de 60,000 km².
Referencoj
Brands, Sheila (Aug 14 2008). "Systema Naturae 2000 / Classification, Genus Crypturellus". Project: The Taxonomicon. Konsultita Feb 08 2009.
Ernő Jálics
Ernő Jálics [jAliĉ], laŭ hungarlingve kutima nomordo Jálics Ernő estis hungara skulptisto. Ernő Jálics naskiĝis la en Kadarkút, li mortis la  en Budapeŝto.
Biografio
Ernő Jálics frekventis mezlernejojn en Kaposvár kaj Pécs, poste li studis en Reĝa Modela Belarta Altlernejo de Budapeŝto (1920–1928). Liaj plej gravaj instruistoj estis Béla Radnai kaj Ferenc Sidló. Jam dum la studentaj jaroj en 1925 li ekspoziciis. En la studjaro 1927 li estis asistanto en la Belarta Altlernejo. Inter 1928 kaj 1930 li vivis en Romo helpe de stipendio. Hejmenveninta li kreis ofte ekleziajn verkojn. Li ricevis premiojn en 1925 kaj 1927. Li mortigis sin.
NGC 7418
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Dommershausen
Apud la komunumoparto Dorweiler situas ruino de spronburgo, nomata Burgo Waldeck.
Pál Faragó
Pál FARAGÓ (farago:) estis rumania hungara ŝakisto naskita en Pereg la 4-an de aprilo 1886 kaj mortinta en Kluĵo la 1-an de decembro 1969.
Kariero
Pál Faragó estis aŭtoro de ŝakenigmoj, ĉampiono olimpika de ŝakfinludo (1936). Li finis en la teknikuniversitato de Budapeŝto (1907). Li estis ŝtata oficisto kiel termezuristo. De 1910 li vivis en Koloĵvaro. Li havigis internacian famon per siaj finludoj. La finludo Labirint estis solvita nur de unu persono kaj nur post 19 jaroj. Li estis rubrikredaktoro de la revuo Magyar Sakkvilág. Li estis olimpika ĉampiono, Meritsportmajstro de Rumanio, posedanto de titolo grandmajstro, ŝakĉampiono de Rumanio (1955).
Szilvásszentmárton
Szilvásszentmárton [silvAŝsentmArton] estas malgranda vilaĝo en Hungario, en regiono Suda Transdanubio, en departemento Somogy, en Distrikto Kaposvár. La loknomo signifas: pruna-Sankta-Marteno.
Situo
Szilvásszentmárton situas sur malebenaĵo, fine de sakovojo el Kaposvár, kiu troviĝas 14 km-ojn for.
Komunumoj de Sankta Marteno en Hungara reĝlando
(Pro longeco en Transilvanio vidu ilin aparte: Csíkszentmárton!)
Tesla, Inc.
Tesla, Inc. (Tesla Motors ĝis februaro de 2017) estas usona kompanio, kiu fabrikas elektrajn aŭtomobilojn, fondita de Martin Eberhard kaj Marc Tarpenning kaj estas financita de inter aliaj fondinto de PayPal, Elon Musk, en 2003.
La nomo venas de la fizikisto Nikola Tesla.
En 2006 ĝi prezentis la prototipon de elektra sportaŭto apud la flughaveno de Santa Monica por potencaj klientoj, la Tesla Roadster. La aŭto ne havas konvencian eksplodmotoron.
Pliposte la kompanio anoncis ke la produktado de la planitaj 100 aŭtoj estis tute elĉerpita. La aŭtoj parte estos produktataj ĉe la Lotus-fabriko en Hethel Britio.
Je la 26-a de marto 2009 Tesla Motors inaŭguris la Tesla Model S, prototipo de elektra sportsedano. La starto de la seriproduktado komenciĝis en 2012. Oni prezentis en 2012 la tipon Tesla Model X, kies produktado komenciĝis en 2014. La Tesla Model 3 estis prezentita en 2016.
Ĉar la firmao Tesla Motors grandigis sian produktan paleton kun bateriproduktado (Tesla Gigafactory, Tesla Powerwall), superŝarĝila sistemo (Tesla Supercharger) kaj aĉetis en 2016 la sunĉelproduktan firmaon SolarCity, oni decidis alinomi la firmon al Tesla, Inc. en februaro de 2017.
Voissay
Voissay [] estas franca komunumo en la departemento Charente-Maritime, en la regiono Puatuo-Ĉarentoj. Ĝi havis 182 loĝantojn en la jaro 2012.
Geografio
Voissay situas ĉe la rivero Boutonne, okcidente de Saint-Jean-d'Angély kaj  oriente de de Rochefort.
ULA
La vorto havas plurajn signifojn:
Yuki Amano
Yuki Amano (天野 悠貴, n. ) estas japana futbalisto.
Li futbalas ĉe FC Tokyo.
Nomoj de Aziaj Landoj
Toponimio > Landnomoj > Nomoj de Aziaj Landoj kaj Regionoj
Armenio
La diversaj formoj de la landnomo devenas de la armenaj tribnomoj - arme, hajasa kaj suhme. En la eŭropaj lingvoj - Armenia k.s., nacilingve - Hajastan.
Azerbajĝano
En la 9a jc a.K. sur la teritorio de la lando ekzistis Romana provinco Medio Atropatena aŭ simple Atropatena, laŭ la nomo de reganto. Ĝia misformita arabigita varianto estas Adrabadan, Aderbadagan, de kie venis nuna nomo Azerbajĝan.
Bangladeŝo
Nacilingve - Bangladesh, 'lando de la bengaloj'.
Barato
La landnomo en la hinda lingvo, kaj en multaj aliaj Barataj lingvoj, estas Bharat. Ĝi devenas de la nomo de la Arja malnovhinda tribo baratoj, kiuj en la 6a jc a.K. kreis fortan ŝtaton. Ĝia internacie pli konata nomo "Hindio" (India k.s.) devenas de la rivero Indus (Sanskrite Sindhu ).
Birmo
La nacilingva nomo, Myanma, devenas de la vortoj: mien - forta kaj ma - honora.
Butano
La nacilingva nomo estas Dzongkha aŭ Druk Yul. La tibetanoj ĝin nomas Brug (Yul), Lho Brug, Mon.
Ĉinio
Tiu nomo devenas de la dinastio Cin. La ĉinoj ĝin nomas Ĉungŭo, t.e. meza(j) ŝtato(j).
Filipinoj
En 1542-45 ĉi tie albordiĝis ekspedicio de la hispano R. L. Villalovos, kiu donis nomon al la insuloj laŭ honoro de la hereda princo de Hispanio, Filipo.
Indonezio
La nomo estis donita de germana vojaĝanto A. Bastien en 1884. En la greka lingvo Indos Nesos signifas "Hindaj insuloj".
Japanio
La japana nomo Nihon (aŭ Nippon) estas skribata per 2 ĉinaj signoj, de kie la unua signifas "suno", kaj la dua - "radiko". De tie oni prenis la simbolesprimon por Japanio: 'La lando de la leviĝanta suno". Eŭropajn nomojn oni ricevis per alia elparolo de tiuj signoj, pli simila al la Ĉina lego Riben. En la korea oni legas tiujn signojn kiel Ilbon.
Kartvelio
Nacilingve - Sakartvelo, t.e. lando de kartveloj, de la antikva tribnomo - kartu, kardu, ĥaldu. Malsamaj nomoj de Kartvelio.
Koreio, Sud-Koreio, Nord-Koreio
Devenas de la nomo de mezepoka ŝtato Koryo (935-1392). La koreaj ĝin nomas ĝin Hangug ("lando de la koreoj"), kaj ankaŭ Ĉoson ("matena beleco" aŭ "lando de matena freŝeco"), Post ekrego de la Li-dinastio ĝi estis nomita Taehan.
Laoso
Laŭ la nomo de unu el ĉefgentoj, la laŭoj ("lao").
Maldivoj
Sanskrite: mal - mil, diva - insulo.
Mongolio
Laŭ la etnonomo mongoloj, konata laŭ ĉinaj fontoj (7-10 jc a.K.) kiel mengu, mengu-li, men-va. Aliaj nomoj: Menggu (ĉina); Sog Po, Sog Yul (tibeta); Mongoru (japana).
Nepalo
En la malnovhinda lingvo "lando ĉe malsupro de monto".
Pakistano
La landnomo en Urduo signifas "sankta lando", "pura lando".
Singapuro
La landnomo en Sanskrito signifas "urbo de leono": singha = "leono", pore = "urbo".
Tajlando
Laŭ la nomo de la ĉefgento, la tajoj. La landnomo ŝanĝiĝis kelkfoje. De mezepoko ĝis 1939 ĝi nomiĝis Siamo (Siam, sanskrite Sayam - "malhelhaŭta"). La loĝantoj de lando mem nomis ĝin Muangtay - 'lando de liberaj homoj'. De 1939 la oficiala nomo estas Thayland - "lando de la tajoj". La vorto Thay signifas "libera".
Vjetnamio
La vorto viet estas vjetnama prononco de ĉina signo, kies signifoj estas "fore de", "transiri", "preteriri". Tiel ĝi indikas landon fore de Ĉinio. La vorto nam signifas 'suda'.
Théodore de Banville
Théodore de Banville, naskiĝis je la 14-a de marto 1823 en Moulins, en  departemento Allier. Lii mortis je la 13-a de marto 1891, en sia hejmo rue de l'Éperon, en Parizo. Li estas enterigita en la tombejo de Montparnasse.
Li estis franca poeto unu el la du gvidantoj de la Parnasa skolo. Li instruis ekskluzivan amon de la beleco kaj oponadis la realistan poezion norde nebulan de la romantikoj al kiu li preferis la grekan netecon kaj nomis sin antaŭulo de la Parnaso egale per siaj temoj kiel per sia kredo en la formala pureco de la poezia ago.
Dommitzsch
Dommitzsch estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Norda Saksio de la federacia lando Saksio kaj estas la administra centro de samnoma komunumaro, nomata Verwaltungsgemeinschaft Dommitzsch. Fine de la jaro la komunumo havis  loĝantojn.
Terorismo
Terorismo (el teroro, siavice el la latina terror "teruro") estas ĉia formo de timigo de la loĝantaro kun politikaj celoj, ekzemple per brulbotela aŭ bomba detruado de ejoj aŭ objektoj, aŭ per sendistinga mortigo de senkulpaj unuopuloj aŭ grupoj da personoj.
Oftaj difinoj de terorismo rilatas nur al tiuj perfortaj agoj (ĉu faktaj aŭ minacaj) kiuj estas intencitaj krei timon (teruro); estas elfaritaj por religia, politika, aŭ ideologia celo; kaj konscie celas aŭ ignoras la sekurecon de nebatalantoj (ekz., neŭtrala armea personaro aŭ civiluloj). Alia ofta difino estas politika, ideologia aŭ religia perforto fare de ne-ŝtataj agantoj. Kelkaj difinoj nun inkludas agojn de kontraŭleĝa perforto kaj milito. La uzado de similaj taktikoj fare de krimaj organizoj por protekta mafiado aŭ por devigi kodon de silento estas kutime ne etikedita terorismo, kvankam tiuj samaj agadoj povas esti etikeditaj terorismo kiam farite fare de konscie politika grupo. Uzokutimo de la esprimo ankaŭ estis kritikita pro sia ofta nepravigebla egaligado kun islamismo aŭ ĝihadismo, ignorante ne-islamajn organizojn aŭ individuojn.
En la internacia komunumo, terorismo havas neniun laŭleĝe devigan, punjuran difinon.
La vorto "terorismo" estas politike kaj emocie ŝargita, kaj tio tre kunmetas la malfacilecon de disponigado de preciza difino. Studo pri politika terorismo ekzamenanta pli ol 100 difinojn de "terorismo" trovis 22 apartajn difinajn elementojn (ekz. perforto, forto, timo, minaco, viktim-cela diferencigo). En kelkaj kazoj, la sama grupo povas esti priskribita kiel "liberecbatalantoj" fare de siaj subtenantoj kaj konsiderita kiel teroristoj fare de siaj kontraŭuloj. La koncepto de terorismo povas esti kontestata kiel ĝi ofte estas utiligita fare de ŝtataj instancoj (kaj individuoj kun aliro al ŝtata subteno) por senjustigi politikajn aŭ aliajn kontraŭulojn, kaj eble pravigas la propran uzon de armetrupo kontraŭ kontraŭuloj (tia fortouzo povas esti priskribita kiel "teroro" fare de kontraŭuloj de la ŝtato). Samtempe, la malo povas okazi ankaŭ kiam ŝtatoj faras aŭ estas akuzitaj je farado de ŝtata terorismo. La uzokutimo de la esprimo havas kontestatan historion, kaj individuoj kiel ekzemple ANC-gvidanto Nelson Mandela iam estis ankaŭ markita kiel teroristo.
István Incze (fotisto)
INCZE István [ince] estas rumania hungara fotisto. Li naskiĝis en Marosvásárhely la 13-an de aprilo 1943.
Terorismo
Terorismo estis trejnita per larĝa aro de politikaj organizoj por plenumi siajn celojn. Ĝi estis trejnita fare de kaj dekstrulaj kaj maldekstremaj partioj, naciismaj grupoj, religiemaj grupoj, revoluciuloj, kaj regantaj registaroj. La simboleco de terorismo povas ekspluati homan timon por helpi realigi tiujn celojn.
István Incze (fotisto)
Biografio
István Incze estis instruisto pri fiziko-kemio en sia naskiĝurbo. li komencis fotadi en 1965 kiel disĉiplo de József Marx. De 1978 li estis ano de loka fotklubo. Li eskpozicias de 1978. En 1980 li ricevis la unuan premion en ekzp[ozicio de Lupeni (Hunedoara). En 2000 li rivevis la titoloj AFIAP (fotoartisto). De 2004 li estas prezidanto de loka fotoklubo.
Terorismo
Historio
La termino terroriste, fakte kun la signifo de "teroristo", estis por la unua fojo uzita en 1794 fare de la franca filozofo François-Noël Babeuf, kiu denuncis la jakobenan reĝimon de Maximilien Robespierre kiel diktatoreca. En la jaroj kiuj kondukis al tio kio estis konata kiel Regno de Teroro, La Brunsvika Manifesto minacis Parizon per "ekzempliga, neniam forgesebla revenĝo: la urbo estos submetita al milita puno kaj totala detruado" se la reĝan familion oni damaĝas, sed tio nur pliigis la deziron de la Revolucio aboli la monarkion. La sintenoj de kelkaj verkistoj pri la Franca Revolucio iĝis malpli favoraj post la abolo de la franca monarkio en 1792. Dum la nomita Regno de Teroro, kiu startis en Julio 1793 kaj daŭris dek tri monatojn, Parizo estis regata per la Komitato por publika savado kiu kontrolis reĝimon de amasaj ekzekutoj kaj publikaj elpurigoj.
Antaŭ la Franca Revolucio, jam antikvaj filozofoj verkis pri tiran-murdo, ĉar tiranion oni konsideris la plej granda politika minaco al la grek-romia civilizacio. Ankaŭ mezepokaj filozofoj estis simile okupitaj per la koncepto de tiranio, kvankam la analizo de kelkaj teologoj kiel Tomaso de Akvino markis distingon inter uzurpantoj, kiuj povus esti murditaj de iu ajn, kaj legitimitaj regantoj kiuj malbone uzis sian povon — tiuj lastaj, laŭ la Akvinano, povus esti punitaj nur de publika aŭtoritato. Johano de Salisbury estis la unua mezepoka kristana fakulo kiu defendis tiran-murdon.
Laŭlonge de la jarcentoj
La "Regno de Teroro" estas kutime konsiderata kiel afero de etimologio. La termino "terorismo" estis ĝenerale uzita por priskribi violenton faritan de neŝtataj agantoj pli ol registaran violenton ekde la terorisma anarkiisma movado de la 19-a jarcento.
La regado de Johano Kalvino super Ĝenevo en la 16-a jarcento estis foje priskribita kiel "regno de teroro" pro la subpremado farita kontraŭ la religiaj opoziciantoj, tre ofte per ekzekutoj. Tio estis tamen nur la sekvo de la persekuto kontraŭ herezuloj el la Mezepoko, la agado de la diversaj Inkvizicioj kaj la Religiaj militoj en Eŭropo, kiel sekvo de la Reformacio; ĉio kio rezultis fakte en etnaj purigoj kaj devigaj elmigradoj okazigitaj por la teroro al ideologiaj subpremadoj fare de la hegemoniaj povoj.
En Decembro 1795, Edmund Burke uzis la vorton "Terrorists" en priskribo de la nova franca registaro nomita 'Direktoraro'.
En Januaro 1858, itala patrioto Felice Orsini lanĉis tri bombojn en klopodo por murdi la francan imperiestron Napoleono la 3-a. Ok ĉeestantoj mortis kaj 142 estis vunditaj. Tiu incidento ludis gravan rolon kiel inspiro por la disvolvigo do fruaj teroristaj grupoj.
Eble la unua organizaĵo kiu uzis modernajn terorismajn teknikojn estis la Irlanda Respublika Frataro, fondita en 1858 kiel revolucia irlanda naciisma grupo kiu entreprenis atakoj en Anglio. Tiu grupo iniciatis la nomitan Fenian dinamitkampanjon en 1881, unu el la unuaj modernaj terorkampanjoj. Anstataŭ la pli fruaj formoj de terorismo bazitaj sur politika mortigado, tiu kampanjon jam uzis temporegatajn eksplodaĵojn kun la celo krei timon en la kerna koro de metropola Britio, por atingi sekvajn politikajn akirojn.
Alia fama terorisma ondo okazis en Rusia Imperio dum la du lastaj generacioj de la carisma reĝimo. Tipa grupo Narodnaja Volja estis fondita en Rusio en 1878 keil revolucia anarkiisma grupo inspirita de Sergej Neĉajev kaj la teoriulo de la "propagando per agado" nome Carlo Pisacane. Tiu grupo disvolvis ideojn — kiel "elektita murdocelo" de 'estroj de subpremado' — kiu estos la mejloŝtono de posta violento fare de malgrandaj neŝtataj grupoj, kaj ili estis konvinkitaj ke disvolvigantaj teknologioj de tiu epoko — kiel la invento de dinamito, kaj estis anarkiistaj grupoj kiuj faris ĝian disvastigitan uzadon — ebligos ilin frapi rekte kaj kun diskriminacio.
David C. Rapoport referencas al kvar ĉefaj ondoj de tutmonda terorismo: "Anarkiistoj, Kontraŭkoloniistoj, la Nova Maldekstro, kaj Religiuloj. La unua triopo finiĝis kaj daŭris ĉirkaŭ 40 jaroj; la kvara estas nun en sia tria jardeko." Kurioze ankaŭ la unua triopo tute kongruas kun la luktado kontraŭ kapitalismo, dum siaflanke la kvara faktoro tute kongruas kun la restigado de la tradiciaj sistemoj.
La terminoj "terorismo" kaj "teroristo" atingis novan uzadon en la 1970-aj jaroj kiel rezulto de la Israel–Palestina konflikto (unu el la plej longdaŭraj konfliktoj en la mondo, ankoraŭ okazanta), la Nordirlanda konflikto (kiu jam rezultis en repacigo), la Eŭska konflikto (kiu finiĝis komence de la 21-a jarcento kiam ĝi devojiĝis al la demokratia politika agado), kaj la agado de grupoj kiel la Rote Armee Fraktion. Leila Khaled ekzemple estis priskribita kiel teroristo en numero de 1970 de la gazeto Life. Oni publikigis nombrajn librojn pri terorismo, ĉefe eseoj pri politiko kaj historio, en la 1970-aj jaroj.
La temo venis denove al la publika atento pro la atakoj en 1983 al soldataj kazernoj en Bejruto, kio okazigis centojn da mortoj, ĉefe de usonaj militistoj, kaj denove post la Atencoj de la 11-a de septembro 2001 kaj la bombado en 2002 en Balio ĉefe kontraŭ okcidentaj turistoj. La okazaĵoj de Bejrutoj sekvitaj de aliaj similaj kontraŭ usonaj interesoj en orienta Afriko estis gravaj okazoj de relative nova strategio de terorismaj atencoj, nome la memmortiga atako. Tiu strategio ebligis la teroristojn ampleksigi la plej direktan aliron al celoj, ĉar oni ne devis cerbumi pri la elirvojoj. La atencoj de la 11-a de septembro 2001 en Novjorko kaj aliaj similaj kiel tiuj de la Madridaj atakoj de la 11-a de marto 2004 kaj aliaj similaj en Eŭropo, kadre de la sekvoj de la okcidentaj intervenoj en Afganio, Irako, Sirio, Libio ktp., markis pli altan ŝtupon en la evoluo de terorismo, kiu jam ne tiom celis militistajn aŭ politikistajn atakatojn, sed normalulon, kio povis krei teroran panikon en la popoloj, kiuj iel subtenas la agadon de militistoj kaj politikistoj, krom havigi senton de revenĝo kaj plifortigo de la moralo de la tendaroj apogitaj de teroristoj.
Diversaj formoj kaj diskuto
Diversepoke terorismo estis uzata fare de ŝtatoj, politikaj aŭ religiaj organizoj kaj de simplaj banditoj. Tre ofte terorismaj agoj okazas ŝilde de noblaj ideoj, kiel ekzemple en Alĝerio, Ĉeĉenio (Rusio), Irako kaj ne nur en unu el la du flankoj.
Al tio oni aldonu la t.n. ŝtatan terorismon, en diktaturoj (kiel la argentina kaj ĉilia juntoj), aŭ fare de unu ŝtato ne kontraŭ la armeo sed kontraŭ la civitanoj aŭ civiluloj de alia ŝtato (ekz. Israelo kontraŭ Palestino kaj Libano).
Pro ĉio ĉi, je internacia nivelo, oni ne sukcesis konsenti pri difino de "terorismo" akceptebla de ĉiuj.
La kriterioj varias laŭ la flankoj, epokoj kaj laŭ tio, kiu venkis. Dum la Dua mondmilito, la franca reĝimo de Vichy kaj la germanaj aŭtoritatoj nomis teroristoj la partianojn de Charles De Gaulle kaj de la Rezistado. Kontraste, post la venko de ĉi lastaj, oni nomis ilin herooj de la Rezistado, multaj ricevis ordenojn, kelkaj iĝis ministroj ktp.
Cetere, la uzo de la vorto "terorisma" por senkreditigi malamikojn aŭ plipezigi kondamnojn ne estas io nova. Ekzemple, la faman esperantiston Ernest Drezen, kiu kredis je la brila estonto danke al Esperanto kaj Komunismo, oni mortpafis en 1936 sub diversaj (kaj falsaj) akuzoj, interalie esti "teroristo". Nuntempa ekzemplo estas la kvalifiko "teroristoj", fare de la usona registaro, por homoj kiuj batalis kontraŭ la usona okupado en Irako.
Aliflanke, pluraj internacie serĉataj teroristoj, kiel ekz-e Luis Posada Carriles, kiuj vivas libere en Usono, estas alte protektataj de la usona registaro, kiu rifuzas akuzi ilin pro terorismo, kvankam ne mankas pruvoj - inkluzive ilia propra konfeso - pri ilia teroristeco. Plej fama kontraŭdiro en la difino de terorismo estas la ŝanĝo de kvalifiko al Usama Ben Laden kaj liaj talibanoj, kiuj unue estis trejnataj de Usono por batali kontraŭ la sovetia armeo en Afganio - tiam ili estis kvalifikitaj kiel batalantoj por la libereco, kaj post kiam ili faras la samajn agojn, sed kontraŭ Usono, ili estas nomataj teroristoj. Oni vidas, ke la difino de terorismo okazas, en politika kampo, plej ofte laŭ la aktualaj bezonoj de la difinanta instanco.
Tio kondukis al difino de sia strategio, post la atencoj de la 11-a de septembro 2001, de Usono, de la Eŭropa Unio kaj de la plej multaj landoj, kies unuaranga zorgo en internaciaj rilatoj estas partopreni en la tutmonda milito kontraŭ la terorismo organizata kaj kunordigata de Usono. Ankaŭ la milito kontraŭ Irako, en 2003, kaj la - en 2008 daŭra - okupado de tiu lando, fare de Usono kaj pluraj aliancaj landoj, okazis kun la preteksto de batalo kontraŭ la terorismo. Kritikantoj de tiu milito tamen asertas ke la vera motivo estis la regado de la tie riĉaj petrolfontoj, por certigi al Usono kaj ĝiaj aliancanoj facilan pretrol-proviziĝon.
Ŝtata terorismo
Ŝtata terorismo estas la neleĝaj, krimaj kaj do plej ofte sekretaj faroj de ŝtato aŭ registaro, kutime kun la preteksto kontraŭbatali terorismon. Paradokse, kun tia preteksto oni sentas sin rajtigita uzi ĉiajn terorismajn metodojn kaj rimedojn: murdojn, bombojn, malaperigojn... La samajn, kiujn ili mem kondamnas, se uzitaj de "neŝtataj" teroristoj.
Simile, ĉiu ajn civitano povas esti celo de tiaj atakoj: de intelektulo ĝis simpatianto de la opozicio. La historio abundas je ekzemploj, kiel la ruinigado de Palatinato; la jamaj (kaj nunaj) aktivadoj de CIA, KGB, Mossad kaj aliaj spionaj organizoj; la faligo de demokratiaj reĝimoj en Ĉilio ktp. Aliflanke, oni povas ankaŭ opinii terorismaj ŝtatojn kiel Rusio (en Ĉeĉenio) kaj Usono (iam en Vjetnamio, nun Afganio aŭ Irako), kies armeoj respektas nenian homan rajton ŝilde de same belaj pretekstoj ("demokratio", "stabileco" ktp).
Matricoj
La kaŭzoj originantaj terorismon estas objektoj de diversaj sciencoj kaj de vastega literaturo. El kiuj dedukteblas ke, krom ideologia fanatismo, multe influas la sociaj, politikaj kaj ekonomiaj kondiĉoj. Interesa vidpunkto troviĝas en la verkoj kaj deklaracioj de papo Ratzinger, laŭ kiu: "la kaŭzoj de terorismo ne estas nure "politikaj kaj sociaj, sed ankaŭ kulturaj, religiaj kaj ideologiaj". La religiaj praviĝoj, konsciaj kaj ne konsciaj, "kontraŭreligias ĉar la vera naturo de religio estas ĝuste taksata kaj sentita kiel pacfonto. Ĝi povas kaj devas fariĝi fortpunkto por la solvo de la problemo prefere ol la problemo: ĝi, fakte, antaŭenpuŝas la homan engaĝiĝon kaj la respekton de la alies dignecon, por la komuna bono de ĉiuj... La Sankta Seĝo pretas apogi iniciatojn enkuraĝigantajn la Dikredantojn al la agado por paco".
Ĝanczjan
Ĝanczjan, ĉine 湛江 estas metropolo kaj havenurbo en Ĉinio. La municipo administras ankaŭ la proksimajn distriktojn kaj antaŭurbojn.
Geografio
Ĝancejan etendiĝas sur ebenaĵo en la suda parto de la lando sur duoninsulo laŭ la Sudĉina Maro.
Historio
Ĝanczjan en la pasinteco komence estis nur fiŝkapta haveno, sed poste ĝi estis haveno por la silka vojo. La francoj okupis la urbon en 1898 kiam ĝi nomiĝis Kuangĉuŭano, poste la japanoj en 1943. Ekde 1946 ĝi apartenas al Ĉinio. En 1955 fervoja interligo estis konstruita. Ekde 1984 la urbo invitis eksterlandajn investojn.
Ekonomio
Motoro de Ĝanczjan estas la haveno, kiu estas grava komercejo. En 1984 industria zono fondiĝis. En la urbo oni pruduktas ŝipojn, teksaĵojn kaj sukerojn el sukerkanoj kaj oni fiŝkaptadas. En la apudaĵo oni kultivas ananasojn, bananojn kaj papajojn.
Klimato
Ĝanczjan havas subtropikan klimaton. Inter junio-septembro la temperaturo superas la 30 °C, sed dum vintro tio ne falas sub 10 °C. Jare pluvas iom pli, ol 700 mm. En ĉiuj monatoj pluvas, sed precipe inter aprilo-septembro.
NGC 7418A
NGC 7418A (aliaj indikoj — ESO 406-27, MCG -6-50-11B, PGC 70075) estas galaksio en konstelacio Gruo.
Ĉi tiu objekto ne estis en la originala versio de NGC-katalogo kaj estis aldonita poste.
33002 Everesto
33002 Everesto estas malgranda, malhela asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la de la itala amatora astronomo Vincenzo Silvano Casulli elde la Observatorio Colleverde di Guidonia en Guidonia Montecelio (Italio).
Doubrava (rivero)
Doubrava, ankaŭ nomata Doubravka fontas el torfejo en arbaro Doubravník apud Radostín en teritorio Ranský Babylon (regiono Vysočina) en altitudo de 625 m s.m. De fonta parto ĝis Bílek Doubrava fluas okcidenten kaj kreas vastan malprofundan valon. Tie ĝi fluas tra fiŝlagoj Řeka kaj Ranský. Sub vilaĝo Bilek komenciĝas pli profunda kanjona roka valo, naturrezervejo "Doubrava valo". Ĉi tie la rivero turniĝas nordokcidenten kaj tiun ĉi ĉefdirekton jam tenas ĝis sia enfluo en Elbon. Ĝis nun trankvila, meandranta fluo sovaĝiĝas kaj falas per multaj sojloj kaj akvofaloj ĝis vilaĝo Sokolovec. En la unua supra sekcio de ĉi tiu parto sur longeco de 1340 m ĝi descendas pri 55 metroj. En naturrezervejo oni povas trovi pli ol 300 specioj de kreskaĵoj kaj 82 specioj de vertebruloj. Plu la rivero sekvas montareton Železné hory sur ĝia okcidenta flanko.
De la vilaĝeto Spačice ĝis sub Ronov nad Doubravou Doubrava fluas trans regiono Pardubice. Tuj apud vilaĝeto Pařížov Doubrava fluas tra samnoma valbaraĵo Pařížov kaj de Spačice ĝis Ronov nad Doubravou trans vasta naturparko Doubrava. Aperas ĉi tie salamandro makula (Salamandra salamandra), alcedo rivera (Alcedo atthis), lutro rivera (Lutra vulgaris). Parto de la naturparko estas t.n. Chittussi-valo (vidu Ronov nad Doubravou).
En Mezbohemia regiono la rivero fluas apude de romantika kastelo Žleby kaj apud Záboří nad Labem en altitudo de 198 m s.m. ĝi enfluas en Elbon.
Valbaraĵo Pařížov
Valbaraĵo estis konstruita en la jaroj 1910 - 1913, konstruis ĝin 500 laboristoj, oni uzis 35 000 m3 da kruda ŝtono, 310 vagonojn da sablo kaj 460 vagonojn da cemento kaj ĝia kosto estis 1,5 mil. kronoj.
Bakanalo
Bakanalo aŭ Bakĥanalo estis festeno honore al Bakko en antikva Grekio kaj Romo. Nune bakanalo estas sinonimo de orgio kun multa tumulto kaj malordo. En la greka kaj romiana mondoj, la bakanaloj estis festoj honore al Bakĥo (romiana mitologia dio de kie devenas la nomo bakanalo) aŭ Dionizo (greka mitologia dio), kie oni drinkis senmezure. La pastrinoj organizantaj de la ceremonio estis nomataj bakĥantinoj kaj la nomo restis asocia al la romianaj orgioj. La prakulto estis ekzkluzive de virinoj por virinoj kaj devenis de la originala adoro al la dio Pan.
En la jaro 186 aK la Senato malpermesis la celebron de bakanaloj per leĝo, klopodante revenigi la kulton al Bakĥo al sia sakra etoso. Iomete malpliiĝis, sed oni ne sukcesis finigi, ĉar tiu kulto estis tre populara. La katolika eklezio faris ion similan anstataŭante tiujn kutimojn per la karnavalo. Post la seksa revolucio de la 1970-aj jaroj en kelkaj okcidentaj landoj tiu sperto de orgio kiel bakanalo (kie ĉiu seksumis kun ĉiu) estis moda, ĝis kiam la apero de la aidoso kaj aliaj seksaj malsanoj, malpliigis tiun modon.
Krome kaj rilate al apero de tre grava kultura arto similaj ceremonioj kie senmezure oni drinkis kaj oni tre verŝajne fikis perdante la memkontrolon estas rilataj al nasko de teatraj ceremonioj kiuj poste iĝos vere teatraĵoj en la Antikva Grekio.
Dejvická (Praga metroo)
Dejvická (ĉeĥa elparolo: [ dejvicka: ]) estas stacio de Metroo en Prago, Linio A. Ĝi situas ĉe la orienta fino de la ĉefbulvardo Evropská. Temas pri grava stacio, ĉar de tiu ĉi haltejo estas busoj al la Praga flughaveno. La stacio estis malfermita la 12-an de aŭgusto 1978 kiel parto de la linio. Ĝi iam estis konata kiel Leninova laŭ Vladimir Lenin. En jaro 1990 la nomo estis ŝanĝita al Dejvická post la Velura revolucio. Ĝi servas al kaj estas nomita laŭ la distrikto Dejvice de Prago 6.
Elirejoj
La stacio havas du elirejojn:
-351
En la jaro 351 antaŭ Kristo okazis, interalie:
Olaf Stapledon
William Olaf STAPLEDON (1886-1950) estas brita filozofo kaj verkisto de famaj sciencfikciaj romanoj, inter ili Last and First Men (Lastaj kaj unuaj homoj, 1930), Last Men in London (Lastaj homoj en Londono, 1932), Star Maker (Stelfaranto, 1937) kaj Sirius (Siriuso, 1944).
Lia verkaro rekte influis tiujn de i.a. Arthur C. Clarke kaj Stanisław Lem, nerekte ankaŭ tiujn de multaj aliaj aŭtoroj, ne nur sciencfikciaj, ekzemple ankaŭ de la esperanto-poeto Jorge Camacho (poemo Ebenoj..., en Saturno).
Kantono Franklin (Alabamo)
La kantono Franklin - angle Franklin County - estas kantono de Usono en la subŝtato Alabamo, kies nomo aludas al Benjamin Franklin, usona multfakulo kaj unu el la patraj fondintoj de Usono. La administra centro estas la urbo . La kantono estis fondita la.
Laŭ la stato de la jaro en la kantono vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km².
Horní Němčice
Horní Němčice (Ober Niemtschitz) estas municipo en Ĉeĥio situanta en distrikto Jindřichův Hradec proksimume 13,5 km sudokcidente de Telč. En la jaro ĉi tie vivis. La municipo situas sur Moravio, senpere apud la historia limo inter Bohemio kaj Moravio.
Historio
La unua skribmencio pri la vilaĝo estas el la jaro 1368.
Viničky
Bazaj informoj
Viničky (viniĉki), hungare Szőlőske (sOlOŝke) estas malgranda vinvilaĝo en Slovakio, en Regiono Košice, en Distrikto Trebišov. La historia slovaka nomo estis Seleška.
Situo
Viničky situas laŭ dekstra bordo de Bodrog (kontraŭe troviĝas Streda nad Bodrogom, laŭ ĉefvojo kaj fervojo Ĉop-Slovenské Nové Mesto. La vinvilaĝo apartenas al vinregiono de Tokaj. Kráľovský Chlmec troviĝas 22 km-ojn.
Historio
La unua mencio pri la vilaĝo devenis de 1273 en formo "Zeuleus". En 1910 loĝis en Szőlőske 395 da homoj, (385 hungaroj, po 4 slovakoj kaj rumanoj, 2 germanoj). Ĝis Traktato de Trianon Szőlőske apartenis al Hungara reĝlando, al Zemplén, al distrikto de Királyhelmec, poste al Ĉeĥoslovakio, fine ekde 1993 al Slovakio. Inter 1938-1944 Szőlőske rehungariĝis. La unua Arbitracio de Vieno deklaris, ke tiuj komunumoj, kie la hungaroj vivas en majoritato, apartenu al Hungario. Post la 2-a mondmilito la hungaroj iĝis senrajtaj laŭ Dekretoj de Beneš. En 2001 loĝis en Viničky 522 da homoj, (327 hungaroj, 191 slovakoj, 2 ĉeĥoj).
Famuloj
En la tiutempa Szőlőske naskiĝis hungara hidrologo Béla Gonda.
Iliroj
La teritorio loĝata de la iliroj estis konata kiel Ilirujo por grekaj kaj romiaj aŭtoroj, teritorio kie nuntempe troviĝas partoj de eksa Jugoslavio kaj Albanio, inter la Adriatiko okcidente, rivero Drava norde, la rivero Morava oriente kaj la elfluejo de la rivero Vjosë sude. La unua rakonto pri la iliroj venas de Periplo aŭ Marborda Rakonto, antikva greka teksto de la duono de la 4-a jarcento a.K.
Ĉi triboj, aŭ almenaŭ granda parto el ili, verŝajne kunhavis komunan lingvon, el kiu oni nur havas malmultajn disajn informojn, kiu ne permesas klasifiki ĝin kiel hindeŭropa lingvo. La ilira malaperis jam en la 5-a jarcento p.K.
Tamen, "iliroj" estis ĝenerala vorto uzata de la grekoj por siaj nordaj najbaroj, kiu estis ampleksa kaj apenaŭ difinita popolaro, kaj hodiaŭ ne estas tute klara la kultura kaj lingva unueco inter ili. Nunaj albanoj konsideras sin kiel posteuloj de la ilira kulturo.
Atzenbrugg
Atzenbrugg estas komunumo de Aŭstrio. Ĝi apartenas al la federacia lando Malsupra Aŭstrio kaj al la distrikto Tulln. La komunumo situas en la centra parto de la federacia lando, iom nordokcidente de la ŝtata ĉefurbo Vieno, kaj estas parto de la historia regiono Mostviertel (mosta regiono). Komence de la jaro en la komunumo vivis  loĝantoj.
Sutești (komunumo, Vâlcea)
Sutești situas nord-okcidente de la urbo Drăgășani ĉe la rivereto Pesceana. Ĝin trapasas la nacia vojo DN67B inter Drăgășani kaj Târgu Cărbunești.
La du-tura ligna preĝejo de Boroșești estas registrita kiel historia monumento kun la numero VL-II-m-B-09679.
Distrikto Jeseník
Distrikto Jeseník estas distrikto en Ĉeĥio situanta en Regiono Olomouc. La distrikto estas unu el kvin distriktoj de tiu ĉi Regiono. En la distrikto troviĝas 24 urboj kaj vilaĝoj.
Oceanites
Oceanites estas genro de malgrandaj marbirdoj de la familio de ŝtormopetreloj nome Hidrobatedoj.
Ĝi enhavas la jenajn speciojn:
-352
En la jaro 352 antaŭ Kristo okazis, interalie:
Domnitz
Domnitz estas eksa komunumo kaj ekde 2011 parto de la nova urbo Wettin-Löbejün en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Saale de la federacia lando Saksio-Anhalto. La 31-an de decembro 2009 la tiam ankoraŭ sendependa komunumo havis loĝantojn.
Tradicia lukto
Tradicia lukto aŭ popola lukto estas ajna tradicia stilo de luktado, kiu povas esti aŭ ne esti kodigita kiel moderna sporto. Multaj kulturoj disvolvigis regionajn formojn de kaptolukto.
Aparta populareco estas en tradiciaj luktostiloj de Azio, unuflanke en Centra Azio, Turkio kaj ĉefe Mongolio, kun aparta folkloro ligita (grudancoj ktp.). Aliflanke en Ĉinio, Japanio kaj aliaj orientaj landoj.
En modernaj kulturoj disvolviĝis relative tradiciaj luktostiloj, ie ege popularaj, kiel en Meksiko (kun karakteraj maskoj, rolulkonstruado ktp), Brazilo, Usono ktp.
(13000) 1981 QK3
(13000) 1981 QK3 estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la belga astronomo Henri Debehogne elde la Observatorio La Silla en Ĉilio.
Albert Farkas
FARKAS Albert (farkaŝ) estis hungara ĵurnalisto, verkisto naskita en Szilágysomlyó la 1-an de aŭgusto 1842 kaj mortinta en Budapeŝto la 9-an de oktobro 1915.
Kariero
Albert Farkas estis organizinto kaj sekretario de la ĉefurba ortodoksa izraelita kongregacio. Li redaktis en 1871 la tagĵurnalon Omnibus kaj estis kunlaboranto de pluraj gazetoj. Lia poemrakonto Farkasok ricevis laŭdon de la MTA. Li hungarigis la dramon Phaedra de Racine kaj la verkon Abderiden de Christoph Martin Wieland. Li kunmetis antologion el hungaraj poetinoj titolilita Nemzeti hárfa (1862).
Soya Yumoto
Soya Yumoto (湯本 創也, n. ) estas japana futbalisto.
Li futbalas ĉe FC Tokyo.
Funkcia spaco
En matematiko, funkcia spaco estas aro de funkcioj de donita speco de aro X al aro Y. Ĝi estas nomita spaco ĉar en multaj aplikoj, ĝi estas topologia spaco aŭ vektora spaco aŭ ambaŭ. Funkciaj spacoj aperi en diversaj areoj de matematiko:
Mihály Heinrich
Heinrich Mihály estis rumanihungara kuracisto naskita en Koloĵvaro la 27-an de julio 1913 kaj mortinta en Târgu Mureș la 23-an de junio 1986. Li estis la pli juna frato de László Heinrich.
Kariero
Heinrich Mihály diplomiĝis en la Universitato de Kluĵo (1937). Li debutis en la padiatriklino de Peĉo, poste de 1941 li daŭrigis sian karieron en Koloĵvaro, poste en OGYI, kie de 1963 li estis ĉefkuracisto.
Volovicja
Volovicja, ukraine Воловиця, ruse Воловица [volovica], slovake Volovice, hungare Beregpálfalva estas malgranda, ne memstara vilaĝeto en Ukrainio, en Transkarpata provinco, en distrikto de Irŝava, en municipo de Kamjanske.
Situo
Volovicja situas fine de mallonga sakovojo.
Historio
La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1412. Ĝis Traktato de Trianon Beregpálfalva apartenis al Hungara reĝlando, al Bereg, al distrikto de Ilosva, poste al Ĉeĥoslovakio. En 1939 la plej orienta regiono de disfalanta Ĉeĥoslovakio deklaris malgrandan sendependan respublikon Karpata Ukrainio. Iom poste Hungario okupis la respublikon kaj tuj aranĝis aŭtonomion, kies apartaĵo estis Volovicja. Ekde 1945 ĝi apartenis al Sovetunio, fine ekde 1991 al Ukrainio.
Cynric (Wessex)
Cynric estis reĝo de Wessex, Anglio de 534 al sia morto en 560.
Laŭ la Anglosaksa Kroniko li estis filo de Cerdic kiu fondis la regnon Wessex kaj mortis en 534. En 552 Cynric kaptis Old Sarum, proksime al Salisbury. En 556 li kaj sia filo Ceawlin venkis britojn ĉe Bernaburh (verŝajne la ferepoka terfortikaĵo Kastelo Barbury, Wiltshire).
Li estis sekvata de Ceawlin.
Küchendorf
Küchendorf (germane por: provizadvilaĝo) estis la titolo de kelkaj komunumoj en la ĉirkaŭajo de Erfurto. Al ili apartenis i.a. Witterda, Hochheim, Melchendorf, Daberstedt kaj Dittelstedt. La kvar laste menciitaj lokoj hodiaŭ estas parto de la ĉefurbo turingia.
Ties tasko estis provizadi la majencan ĉefepiskopan-princelektistan administracion en Erfurto per nutraĵoj. Poste la nutraĵoj kelkfoje anstataŭiĝis per monaj subvencioj. Por tio la komunumoj ricevis kompense privilegiojn impostajn kaj restis ankaŭ post la reformacio katolika.
Ekzemplo de Küchendorf ekster Erfurto estas la vilaĝo de Oberpörlitz funkciante kiel provizadvilaĝo de Ilmenau.
Domsühl
Domsühl estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Ludwigslust-Parchim de la federacia lando Meklenburgo-Antaŭpomerio. Fine de la komunumo havis  loĝantojn.
Listo de bazaj terminoj de arkeologio
Listo de terminoj pri arkeologio/paleontologio
La subaj listoj donas bluan ligilon (se jam ekzistas paĝo), aŭ difineton kaj → ligilon al alilingva vikipedio (→ de, en, fr).
Pli sistemaj terminoj bezonataj
Dum la terminoj de diversaj ŝtonepokaj periodoj en la plimulto de la lingvoj finiĝas per ~een (france) / ~ian (angle) aŭ simile, en Esperanto regas absoluta, neeltenebla ĥaoso:
-354
En la jaro 354 antaŭ Kristo okazis, interalie:
Listo de bazaj terminoj de arkeologio
Pli sistemaj terminoj bezonataj
Aĉeŭleo / Musterio / Ĉatelperonio / Aŭrignacio (vikip: Aŭrinjaka kulturo) / (vikip: Gravetio) / Solutreo / Magdalenio (laŭ PIV)
Jen propono por pli unueca nomigo: per kvazaŭ-sufikso „~ejeno“ (fonetike proksima al la franca finaĵo ~éen) sekvanta la transskribitan nomon de la tipa loko, oni povus havi unuecan sistemon:
Mezolitiko ...
ReVo
Jenaj terminoj estas difinitaj en PV / Reta vortaro.
NGC 7419
NGC 7419 (alia indiko — OCL 250) estas malfermita stelamaso en konstelacio Cefeo.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Harsekigilo
La harsekigilo estas elektra aparato, kiu blovas varman aeron al la malseka hararo, por rapidigi vaporadon de la akvo, tio estas sekiĝon de la hararo.
La unua harsekigilo aperis en 1886. La elektra harsekigilo aperis en 1890 en frizista salono de la franca Alexandre F. Godefoy, kiel pluevoluigita, transformita versio de la polvosuĉilo. La manaj harsekigiloj aperis en ĉ. 1920. Ĝin enkondukis unuafoje la Vidal Sassoon en sia londona salono.
Liro (konkurso)
Liro estis literatura konkurso organizita de la revuo La Ondo de Esperanto. Ĝi havis jenajn branĉojn: originala poezio, originala prozo, traduka poezio el la rusa lingvo, traduka prozo el la rusa lingvo, kaj traduka prozo el la angla lingvo. Liro okazis ekde 1982 preskaŭ ĉiujare (escepte en 1990, 1995, 1996 kaj 2011). La rezulton de la lasta Liro, Liro-2017, oni anoncis en numero 281 (2018 n-ro 3) de La Ondo de Esperanto.
Ĉiu laŭreato ricevis diplomon kaj valoran librodonacon. Konforme al la regularo de Liro, la organizantoj rezervas al si la rajton ĝis la fino de tiu posta jaro publikigi la ricevitajn konkursaĵojn en La Ondo de Esperanto aŭ en aparta eldonaĵo kun aŭtoro permeso. Oni ne rajtas sendi verkojn, kiuj jam estis publikigitaj aŭ premiitaj en aliaj konkursoj.
Literatura konkurso Liro-2017
Por Liro-2017 estis proponataj du tradukendaj verkoj:
Traduko el la angla: The roads we take de O. Henry
Laŭda mencio: Nicole Else (Aŭstralio)
Traduko el la rusa: Muĥi de Aleksej Apuĥtin
Laŭreato: Jurij Karcev (Ruslando)
Laŭda mencio: Nikolao Gudskov (Ruslando)
Traduko el la angla: The McWilliamses and the burglar alarm de Mark Twain.
Laŭreato: Russ Williams (Pollando).
Laŭda mencio: Falk Tippmann (Germanio).
Traduko el la rusa: Ne verj sebe de Miĥail Lermontov.
Laŭda mencio: Aleksandro Mitin (Ruslando).
Originala prozo
Laŭreato: Miĥail Korotkov (Ruslando) pro Eksa kosmopiloto
Laŭda mencio: Jean-Luc Tortel (Francio) pro La skarlatineto
Originala poezio
Laŭda mencio: Rustam Karapetyan (Ruslando) pro “En domo inter antikvaj mebloj…”
Traduko el la angla (The man who would manage de Jerome K. Jerome)
Laŭda mencio: Russ Williams (Pollando)
Traduko el la rusa (Beglec de Anton Ĉeĥov)
Laŭreato: Anna Pentus kaj Mati Pentus (Ruslando)
Literatura konkurso Liro-2011
ne okazis
Originala prozo
Laŭreato
Edmund Grimley Evans (Britio) pro Dank' al Dio
Laŭda mencio
Originala poezio
Laŭreato
Aleksandro Mitin (Ruslando) pro Feliĉulo
Laŭdaj mencioj
Grigorij Arosev (Ruslando) pro Papilioj
Traduko el la angla (The man who lived for others de Jerome K. Jerome)
Laŭreato
Russ Williams (Pollando). La viro kiu vivis por aliaj
Traduko el la franca (L'ami Joseph de Guy de Maupassant)
Laŭreato
Jean-Luc Tortel (Francio). Amiko Jozefo
Laŭda mencio
Thierry Tailhades (Francio)
Traduko el la rusa (Американец de Arkadij Averĉenko)
Laŭreato ne estas anoncita, ĉar partoprenis nur du verkoj.
Laŭda mencio
Anna kaj Mati Pentus (Ruslando)
Originala prozo
Jozefo Kiss (Hungario) pro Ŝipo sur la Traka maro.
Horst Vogt (Germanio) pro Grava Tago;
Miĥail Smotrickij (Ruslando) pro Kaviaro.
Originala poezio
Neide Barros Rego (Brazilo) pro Kial, florbela;
Elias Antunas (Brazilo) pro L' alia.
Originala prozo
Miĥail Korotkov (Ruslando) pro Io devas okazi
Laŭdaj mencioj
Paul Gubbins (Britio) pro Reunuiĝo
Originala poezio
Ljudmila Orajevskaja (Ukrainio) pro Vintro
Alona Akimenko (Ruslando) pro “Mi deziras atingi l' ĉielon…”
Benoît Philippe (Germanio) pro Triptiko por patro kaj Triptiko por patrin'
Traduka poezio el la rusa lingvo
La konkurso ne okazis, ĉar venis nur unu konkursaĵo.
Traduka prozo el la rusa lingvo (Бемоль de Валерий Брюсов)
Laŭda mencio
Anna Pentus kaj Mati Pentus (Ruslando)
La premio ne estas aljuĝita, ĉar partoprenis nur du konkursaĵoj.
Traduka prozo el la angla lingvo (Aloha Oe de Jack London)
Laŭreato
Scott Page (Usono)
Laŭda mencio
Russ Williams (Pollando)
Originala prozo
Paul Gubbins (Britio) pro La sanktejo
Miĥail Korotkov (Ruslando) pro Reveno de rezidento
Originala poezio
Hasano Ntahonsigaye (Burundio) pro La homo, kiu vin similas
Paŭlo Moĵajev (Ukrainio) pro Simpla rimaĵo
Traduka poezio el la rusa lingvo (Poemoj de Saŝa Ĉjornyj)
Laŭreato
Sergej Tiĥonov (Ruslando) pro Plastiko
Laŭda mencio
Mikaelo Bronŝtejn (Ruslando) pro La dieto, Horora historio kaj Oranĝo
Traduka prozo el la rusa lingvo (Aptekarŝa de Anton Ĉeĥov)
Laŭreato
Laŭda mencio
Miĥail Povorin (Ruslando)
Traduka prozo el la angla lingvo (Eveline de James Joyce)
Laŭreato
Russ Williams (Pollando)
Laŭda mencio
Originala prozo
Katarzyna Tempczyk (Pollando) pro Kiamaniere mi venkis beleckonkurson, aŭ kiujn sukcesojn ofertas la malsukcesaj planlingvoj
Leif Nordenstorm (Svedio) pro Ŝanco por Johano, ŝanco por Nikolao
Tim Westover (Usono) pro Plumo kaj Mia bestoĝardeno
Laŭreato
Dimitrije Janičić (Serbio) pro Ripetita renkontiĝo
Christian Rivière (Francio) pro La keglo-ludo
Ludmila Orajevskaja (Ukrainio) pro Sur arbo jam tremas la lasta foli...
Blazio Vaha (Hungario) pro Estas superflue
La konkurso ne okazis
Traduka poezio el la rusa lingvo (Poemoj de Agnija Barto)
Laŭreato
Klara Ilutoviĉ (Ruslando) pro La desegnaĵo.
Traduka prozo el la angla lingvo (Ambrose Bierce. Diagnozo de morto)
Laŭreato
Edmund Grimley-Evans (Britio).
Laŭdaj mencioj
Peter Warren (Britio)
Russ Williams (Usono).
Originala prozo
Laŭreato: Paul Gubbins (Britio) pro Amikaro.
Jean-Marie Ries (Luksemburgio) pro Apneaŭ birdebla fileĉo;
Lenke Szász (Rumanio) pro Telefoni al vi;
Tatjana Vŝivceva (Ruslando) pro Jubileo.