cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Schermbeck
Publika tra-fikservo
Schermbeck ne plu havas fervojtrafikon. La plej proksimaj stacidomoj estas en Wesel kaj Dorsten. Du aŭtobuslinioj konektas Schermbeck kun la publika trafikservo: la linio 21 (Wesel – Schermbeck – Dorsten) kaj la linio 28 (Schermbeck – Dorsten – Gelsenkirchen-Buer)
Stratoj
Schermbeck estas alligita al la longdistanca stratoreto per la aŭtoŝoseoj A3 kaj A31 samkiel la federacia vojo B 58.
Hainichen
Hainichen estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Centra Saksio de la federacia lando Saksio. Fine de la jaro la komunumo havis  loĝantojn.
Angela Beesley
Angela Beesley (n. 1977 ) estas brita interreta entreprenisto. Ŝi estas kunfondinto kaj vicprezidanto por la komunejaj rilatoj de Wikia Inc..
Beesley naskiĝis en Norwich, Anglio. Ŝi ricevis bakalaŭran sciencan gradon pri psiĥologio en Aston University en 2000. Ŝi estis eduka esploristo kaj testa evoluigisto.
Ŝi fondis en oktobro de 2004 kun Jimmy Wales Wikia. Beesley estis elektita al gvidantaro de neprofita Wikimedia Foundation, sed demisiis en julio de 2006 pro la daŭraj personaj atakoj.
Borna Barišić
estas kroata futbalisto. Li naskiĝis en Osijek.
{{Vivtempo|{{Vivtempo|Barisic, B}}
Saint-Césaire (stacidomo)
Saint-Césaire estas franca stacidomo sur linio - Sète-Ville, situanta en , en departemento Gard, regiono.
Ĝi situas ĉe kilometra punkto (PK) de linio Tarascon - Sète-Ville (810000).
Vaneso
Specioj
La ordigo de la specioj ŝanĝiĝis komence de la 20-a jarcento:
Kelkaj specioj de la genro Cynthia fine de la 20-a jarcento:
Campiña del Henares
La Campiña del Henares, aŭ simple La Campiña [kamPInja] (en Esperanto kamparo), estas komarko de Hispanio en la oriento de la Madrida regiono kaj la okcidento de la provinco Guadalajara, kiu havas kiel limojn la maldekstran bordon de la rivero Jarama kaj la dekstran bordon de la rivero Henares. Ĝi aperas foje nomita kiel Campiña entre el Henares y el Jarama (inter H kaj J).
Topografio
Ĝi havas kiel ĉefajn trajtojn esti zono de mallarĝaj riveraj terasoj kun tereno milde ondeca kaj riĉaj grundoj en kiuj tradicie oni praktikis hegemonie la sekan agrikulturon, ĉefe de cerealoj, escepte ĉe kelkaj valoj kie pluas malabunde la irigacio, en averaĝa alteco de ĉirkaŭ 650 msm.
La industriigo de Madrido kaj la paso sude de la komarko de la radia aŭtoŝoseo N-II (nuntempe A-2) kaj de la fervojo Madrido - Barcelono okazigis meze de la 20a jarcento la alvenon kaj etendon de la industrio al la nomita Koridoro de Henares kiu konvertiĝis en la ĉefa ekonomia motoro de la komarko.
La ĉefaj kernoj de loĝantaro estas Alcalá de Henares, Torrejón de Ardoz, Guadalajara kaj Azuqueca de Henares, nome urboj tre industriigitaj kaj bone proviziitaj de servoj. En ties valoj setlas aliaj urboj kiuj estas en ampleksa etendo kiuj kreskiĝas kiel dormurboj de Madrido, ĉu pro la plej malfrua industriigo, elstare Ajalvir, Algete, Camarma de Esteruelas, Cobeña, Daganzo de Arriba, Fuente el Saz de Jarama aŭ Talamanca de Jarama, en la flanko de Madrido, kie la kresko alvenis antaŭe, kaj Alovera, Yunquera de Henares, Marchamalo, Cabanillas del Campo, El Casar, Humanes, Torrejón del Rey, Galápagos, Uceda aŭ Villanueva de la Torre, en la flanko de Guadalajara, kie ekkreskiĝis la loĝantaro ĉefe fine de la 1990-aj jaroj.
Ĝi dividiĝas en du partoj, kiuj siavice nomiĝas foje ankaŭ komarkoj, dividitaj per la limo inter la Madrida Regiono okcidente kaj Kastilio-Manĉo oriente:
La hispanlingva termino "vega" (valo) ne estas strikte sinonimo de "campiña" (kamparo). Tamen ankaŭ la nomo Vega del Henares havas institucian uzadon, kaj estas uzata en studoj pri faŭno.
Valverde de Mérida
Valverde de Mérida estas municipo de Hispanio, en la provinco de Badajoz, regiono de Ekstremaduro. Estas tri aliaj vilaĝoj kun sama nomokomenco en la provinco.
Situo
Valverde de Mérida estas situa en la centra parto de Ekstremaduro en la komarko aŭ distrikto Vegas Bajas je kurbo de la rivero Guadiana kaj fakte okcidente de la frata komarko Vegas Altas, je altitudo de 267 m; je 72 km de Badajoz, provinca ĉefurbo kaj nur je 10 km de Mérida, la regiona ĉefurbo, al kiu utilas kiel dormovilaĝo aŭ eĉ dormokvartalo. La surfaco de ties teritorio estas de 52,7 km².
Ekonomio
Agrikulturo kaj brutobredado, lastatempe minacata pro la projekto de konstruo de termocentralo.
Historio
La loko estis reloĝata post la "Reconquista" laŭ la fuero (propra leĝo) de Mérida de 1235. Ĝi apartenis al la Ordeno de Santiago. En 1630 ĝi sendependiĝis el tiu jurisdikcio kiam atingis la titolon de Vilaĝo per de pago de 16.000 dukatoj.
Arkeologio
Krom iknito kion valverdanoj nomigas 'la pisá la vaca' (Bovinspuro), estas antaŭromiaj kaj visigotaj restaĵoj, sed plie abundas la restaĵoj de vilaoj kiuj provizis al la romia ĉefurbo de Emerita Augusta el agrikulturaj produktoj.
Fritz Hilpert
Fritz HILPERT – plennome Friedrich Bernhard HILPERT, naskiĝis, do nun -jara – estas germana esperantisto. Li studis ekonomikon, esperantistiĝis en 1976 kaj sekvajare kun pluraj kunstudantoj fondis la Munkenan Esperanto-Junularon, kiu iĝis loka grupo de Germana Esperanto-Junularo. Post la studo li iĝis bankoficisto, dum pluraj jaroj estis estrarano de Germana Esperanto-Asocio kaj ekde pluraj jardekoj funkcias kiel estrarano, plejparte vicprezidanto, de la Esperanto-Klubo Munkeno. Interalie li estis inter la organizantoj de la 69-a Germana Esperanto-Kongreso en 1991. Fritz Hilpert estas edziĝinta al la esperantistino Vitoria Travassos.
Brunflava pseŭdolejsto
La Brunflava pseŭdolejsto (Pseudoleistes virescens) estas specio de birdo de la familio de Ikteredoj. Ĝi troviĝas en plej nordokcidenta Argentino, plej suda pinto de Brazilo, plej suda Paragvajo kaj Urugvajo. Ties natura habitato estas marĉoj kaj paŝtejoj.
Aspekto
Ĝi estas 20 al 22 cm longa. Ne estas en tiu specio seksa dimorfismo, kaj tiele kaj masklo kaj ino estas malhelbruna al nigreca kun iom da oliveca nuanco, escepte la brusto kiu estas flava, kio nomigas la specion en la hispana surloke kiel “pechiamarillo” (flavbrustulo), dum en la komuna nomo en Esperanto oni preferu aludi al la kombino de bruna kaj flava koloro. Pli precize la kapo kaj la kolo estas malhelbrunaj, same kiel la dorso kaj la vosto, dum la brusto kaj flankoj estas flavaj. Estas flavaj ankaŭ la ŝultroj, videblaj nun dumfluge. La okuloj estas nigraj. La beko estas granda kaj kun fizionomio ĝeneraliga, ideale por la ĉiomanĝanta konduto de tiu birdo, kaj tutnigra, same kiel kruroj kaj ungoj.
Ĝi estas tre simila al la proksima parenco Flavapuga pseŭdolejsto, la ununura specio de la sama genro, sed tiu P. guirahuro estas pli granda kaj prezentas flavan krom la bruston ankaŭ la pugon.
NGC 189
NGC 189 (alia indiko — OCL 301) estas malfermita stelamaso en konstelacio Kasiopeo.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Brunflava pseŭdolejsto
Kutimaro
Ili nutras sin el insektoj, krustuloj, lumbrikoj, larvoj kaj el semoj kiujn ili serĉas laŭ aroj ĉe lagunoj aŭ flakoj dum unu el ili viglas ripoze sur la vegetaĵaro akva aŭ sur arbobranĉo. Ili prezentas malaltan flugmanieron kun ripeta flugilfrapado kaj mallongaj ŝvebadoj.
La ĉefaj predantoj nature de tiu specio estas rabobirdoj, furoj kaj musteloj.
Reproduktado
El septembro al oktobro kaj ĝis novembro aŭ decembro tiuj birdoj ekpariĝas. Ili konstruas tasforman neston el branĉetoj kaj tigeroj kovrita el koto aŭ fekaĵo kiu estas situa en arbusto. La ino demetas 4 al 6 blankajn kun brunecaj makuloj ovojn. Foje tiu speco suferas parazitadon fare de la Brila molotro, Molothrus bonariensis, kaj pro tio la nestoj povas esti abandonitaj. Elnestiĝo okazas post unu monato. La idoj estas olivecbrunaj kun flavaj punktoj.
Zsigmond Lányi
LÁNYI Zsigmond (pro. la:nji) estis hungara ĵurnalisto naskita en Temeŝvaro en 1878 kaj mortinta en Budapeŝto la 24-an de decembro 1950.
Biografio
Zsigmond Lányi studis en komerca akademio de Budapeŝto kaj li iĝis kunlaboranto de gazetoj Temesvarer Zeitung kaj Temesvári Napló, pli poste de la gazeto Fremdenblatt de Vieno. Reveninte en Budapeŝton li iĝis policraportisto de Neues Pester Journal. De 1908 li estis la ĉefredaktoro de la duonoficiala ŝtonpresita gazeto Budapesti Tudósító, pli poste posedanto ankaŭ de la eldonejo. De 1924 li estis ĉefredaktoro de la gazeto Friss Újság, de 1929 samtempe ĉefredaktoro de la Neues Politisches Volksblatt. Li direktis ankaŭ la redakcion de Budapeŝto de la konservativpolitika gazeto Neues Wiener Abendblatt.
Domokos Makkay
MAKKAY Domokos (makai) estis hungara juristo, politikisto naskita en Gyergyószentmiklós la 26-an de julio 1896 kaj mortinta en Târgu Mureș la 26-an de aprilo 1975.
Kariero
Makkay Domokos studis juron en Koloĵvaro, li doktoriĝis en Segedo (1920). Li estis advokato en sia naskiĝurbo, kunulredaktoro de gazeto Székely Szó (1920-22). Li estis provizora urbestro de la urbo (1931-32). Li fondis la institucion Magyar Gazdasági Szövetség (Hungara Ekonomia Unuiĝo), kiu intencis kunlabori kun rumanaj demokrataj rondoj. Post 1945 li estis jurkonsilanto. Li mortis pro karakcidento.
Albert Maksay
MAKSAY Albert (makŝai) estis hungara reformita pastro, verkisto, poeto, tradukisto, teologia fakverkisto naskita en Sopron la 7-an de junio 1897 kaj mortinta en Kluĵo la 22-an de junio 1971.
Valle de la Serena
Valle de la Serena estas municipo de Hispanio, en la provinco de Badajoz, regiono de Ekstremaduro. Estas du aliaj vilaĝoj kun sama nomokomenco en la provinco.
La loĝantoj nomiĝas vallejos. La censita populacio en 2008 estis de 1.431 loĝantoj.
Situo
Valle de la Serena estas situa en la sudorienta parto de Ekstremaduro en la komarko aŭ distrikto La Serena sude de Don Benito, je altitudo de 423 m; je 130 km de Badajoz, provinca ĉefurbo kaj je 70 km de Mérida, la regiona ĉefurbo. La surfaco de ties teritorio estas de 121,4 km².
Ekonomio
Agrikulturo kaj brutobredado. Estis minejoj de volframo kaj de stano, aktuale nefunkciantaj. Estas unu el la vilaĝoj kie oni produktas la fromaĝon kun denominación de origen de la Serena. Estas ankaŭ rilate la agrikulturan tradicon la Muzeo Casa Labriega de La Serena, konstruaĵo de la 16a jarcento.
Kuriozaĵoj
Tie naskiĝis fama verkisto kaj politikisto de la 19a jarcento nome Juan Donoso Cortés en 1809.
Ars antiqua
Ars antiqua estas termino, kiu indikas la muzikon de Eŭropo el la malfrua mezepoko inter proksimume 1170 kaj 1310, ampleksante la periodon de la polifonia skolo de Notre Dame kaj la sekvantajn jarojn, en kiuj okazis la frua disvolvo de la moteto. Kutime la termino limiĝas al sankta muziko, ekskluzive de la sekularaj kantoj de la trobadoroj kaj trouvères; tamen iafoje la termino estas uzata pli malstrikte por signifi ĉian eŭropan muzikon el la dektria jarcento kaj iomete antaŭe. La termino ars antiqua estas uzata por kontraŭi al ars nova, kiu indikas la periodon de muzika aktivado post ĉirkaŭ 1310.
Preskaŭ ĉiuj komponistoj de la ars antiqua estas anonimaj. Leonin (pr. malfruan 12-an jarcenton) kaj Pérotin (pr. ĉ. 1180 — ĉ. 1220) estis la du komponistoj konataj laŭnome el la skolo de Notre Dame; en la sekvanta periodo, Petrus de Cruce, komponisto de motetoj, estas unu el la malmultaj, kies nomo konserviĝis.
En muzikteorio la periodo de ars antiqua vidis kelkajn progresojn preter antaŭa praktiko, el kiuj la plej multaj rilatis konceptadon kaj notacion de ritmo. La plej fama muzikteoriisto el la unua duono de la 13-a jarcento, Johannes de Garlandia, estis la aŭtoro de la De mensurabili musica (ĉirkaŭ 1240), la traktato kiu difinis kaj plej plene klarigis la ritmajn modalojn. Germana teoriisto el iomete pli malfrua periodo, Franco de Kolonjo, la unua priskribis sistemon de notacio, en kiu malsame formitaj notoj havas tute malsamajn ritmajn valorojn (en la Ars Cantus Mensurabilis el proksimume 1260), ennovigaĵon, kiu havis grandegan influon sur la sekvanta historio de eŭropa muziko. La plejmulto de la transvivinta ennotigita muziko el la 13-a jarcento uzas la ritmajn modalojn kiel ilin difinis Garlandia.
La ars antiqua iafoje dividiĝas en du malprecizajn periodojn, konatajn kiel la frua gotiko kaj la alta gotiko. La frua gotiko inkludas la francan muzikon komponitan en la skolo de Notre Dame ĝis ĉirkaŭ 1260, kaj la alta gotiko ĉian muzikon inter tiam kaj ĉirkaŭ 1310 aŭ 1320, la kutima komenco de la ars nova. La formoj de organumo kaj konduktuso atingis sian kulminan disvolvon en la frua gotiko, kaj ekvelkis en la alta gotiko, anstataŭate de la moteto.
Kvankam la stilo de la ars antiqua eksmodiĝis tre subite en la du komencaj jardekoj de la dekkvara jarcento, ĝi havis malfruan defendanton: Jacques de Liège, kiu verkis agresan atakon sur la "malsankta kaj korupta" ars nova en sia Speculum Musicae (ĉ. 1320), vigle defendante la malnovan stilon en maniero memoriganta pri iu ajn el tre multaj muzikkritikistoj de la mezepoko ĝis la nuntempo. Por Jacques, la ars antiqua estis la musica modesta, kaj la ars nova estis musica lasciva — speco de muziko, kiun li konsideris dekadenca, kaprica, malmodesta, kaj volupta.
Fantomaj stacioj de la metroo de Parizo
La Fantomaj stacioj de la metroo de Parizo estas metroaj haltejoj forlasitaj aŭ fermitaj al la publiko. Pro historiaj aŭ komercaj kialoj, 16 stacioj de la Metroo de Parizo estas neuzataj kaj neatingeblaj, kio donas al ili vualon de mistero.
La plej multaj el ili estis fermitaj kiam Francio eniris la militon en septembro 1939, komence de la dua mondmilito, kaj neniam estis reenservigitaj; aliaj estis recikligitaj aŭ malaperis dum la reto evoluis. Du stacioj estis konstruitaj, sed neniam ricevis ajnan vojaĝanton kaj mankas aliro al la publika ŝoseo. Tri aliaj estis dezajnitaj ĉe la struktura stadio, sed neniam estis ekipitaj aŭ priservitaj de metrolinio. Fine, depost 2015, la fundamentoj de ebla stacio estis konstruitaj.
Vega (Norvegio)
Vega estas komunumo de Norvegio. Ĝi apartenas al la departemento Nordland. Fine de en la komunumo vivis.
György Szabó (ministro)
György Szabó [djordj sabO], laŭ hungarlingve kutima nomordo Szabó György estas hungara politikisto, ministro, parlamentano, ekonomikisto.
György Szabó naskiĝis la  1947 en Miskolc.
Biografio
Li edziĝis en 1971 baldaŭ havanta 2 filojn.
Mičakovce
Mičakovce (hungare Mikevágása [mikevAgAŝa]) estas vilaĝo kaj municipo en Slovakio.
Situo
Mičakovce situas laŭ rojo, laŭ traira flankovojo. Giraltovce troviĝas je 2 km.
Historio
La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1390 laŭ tiama hungara ortografio "Mikeuagasa". En 1720 ĝi ne estis loĝata pro la epidemioj kaj bataladoj. En 1787 85 vilaĝanoj loĝis en 13 domoj, en 1828 133 vilaĝanoj en 15 domoj. Ĝis 1899 la oficiala hungara loknomo estis Micsák, poste ĝi rericevis la mezepokan originan hungaran nomon pro la hungariga politiko. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Mikevágása 105 homoj, (plejparte slovakoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Sáros, al distrikto de Giraltovce, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 vivis en Mičakovce 132 homoj, (escepte unun ĉiuj slovakoj).
(14933) 1994 YX
(14933) 1994 YX estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la japana astronomo Takao Kobayashi elde la Observatorio de Ooizumi en gubernio Gunma (Japanio).
Sovaĝiĝo
Sovaĝiĝinta aŭ sovaĝiĝa organismo estas tiu kiu fuĝis el kaptiteco kaj revenis parte aŭ entute al la natura stato. Sovaĝiĝo estas la procezo per kiu tio okazas. La enmeto de sovaĝiĝintaj animaloj aŭ plantoj en neindiĝenaj regionoj, kiel ĉiu enmetita specio, povas damaĝi ekosistemojn kaj foje povas kontribui al formorto de indiĝenaj specioj. Tamen revenigo de perditaj specioj al ties propraj medioj povas havi la malan efikon, nome revenigi damaĝitajn ekosistemojn reen al ekvilibro.
La difino de sovaĝiĝinta animalo estas ke tiu fuĝis el hejma aŭ kaptiteca statuso kaj vivas aktuale pli malpli kiel sovaĝa aŭ natura animalo. Zoologoj ĝenerale ekskludas el tiu kategorio la animalojn kiuj estis vere sovaĝaj antaŭ la fuĝo el kaptiteco: tiele nek leono fuĝinta el bestoĝardeno nek maraglo (Haliaeetus albicilla) ĵus reenmetita en Britio estas tia konsiderata. Kelkaj komunaj ekzemploj de animaloj kun sovaĝiĝintaj populacioj estas kaproj, katoj kaj porkoj, kiuj tro ofte kaŭzis neripareblan ekologian damaĝon en multaj insuloj tutmonde. En tre specifaj ekologiaj sistemoj kia estas ekzemple Aŭstralio multaj sovaĝiĝintaj animaloj, kiuj dekomence estis traktitaj kiel ekonomiaj fontoj, kiaj kameloj, kunikloj aŭ ĉevaloj, fine kaŭzis ankaŭ neripareblan ekologian damaĝon.
Irving Fazola
Irving Henry Prestopnik bone konata kiel Irving "Faz" FAZOLA (naskiĝis la 10-a de decembro, 1912, en Nova Orleano, Luiziano, Usona, mortis la 29-a de marto, 1949) estis ĵaza muzikisto (klarnetisto).
En liaj fruaj jaroj Fazola ludis klarneton kun pluaj notindaj Novaj Orleanaj bazataj bandĉefoj, inkluzivanta Louis Prima kaj Joseph Bonano (Sharkey Bonano). Li estis klasike trejnata do li povas ludi en la grandaj bandoj de la swinga epoko. En la 1930-aj jaroj lia batalanta karaktero prenis sin al numeraj bandoj, inkluzivanta Horace Heidt, Ben Pollack, Glenn Miller, Jimmy McPartland, Claude Thornhill, kaj Muggsy Spanier. La bando kun kio li havis la plej granda sukceso estis tiu de Bob Crosby.
Lia fajra, maltemperata karaktero gvidis lin en pluajn perfortajn batalojn kaj li estis ankaŭ peza drinkisto kaj virinanto. Spite de lia neregula privata vivo, Fazola estis distingata kaj poluranta ludisto. Kun diferenca karaktero li povis farata la grandan tempon kiel emfazata artisto.
David Cassidy
David Bruce CASSIDY (12a de Aprilo, 1950 – 21a de Novembro, 2017) estis usona aktoro, kantisto, kantoverkisto kaj gitaristo.
Li estis plej bone konata pro sia rolo kiel Keith Partridge, filo de Shirley Partridge (ludita de lia duonpatrino, Shirley Jones), en la muzikala situacia komedio de la 1970-aj jaroj nome The Partridge Family. Tiu rolo plialtigis Cassidy al statuso de porjunulara idolo kaj seksosimbolo kaj superstelulo kiel pop-kantisto de la 1970-aj jaroj.
Li aperis en epizodoj de 33 popularaj televidserioj, inter kiuj Ironside, Bonanza, Marcus Welby, M.D., Medical Center, kaj multaj aliaj.
Preĝejo Stefano la 1-a (Váchartyán)
Historio
La unua mencio pri la kirko en 1301. pri la paroĥo en 1332. Ĉirkaŭ 1600 la loĝantoj kalvinaniĝis, la katolika grupo estis refondita en 1718. En la dua duono de la 18-a jarcento oni konstruis novan preĝejon laŭ baroko, sed oni profitis la restintajn partojn el la malnova kirko. Tiam oni konstruis ankaŭ la sakristion. La orgeno estis kreita en 1910, trakonstruita en 1928. La turo estis plialtigita en 1992.
Konstruaĵo
La kirko situas sola en tre malgranda korto en mezo de la vilaĝo. En la korto ankaŭ krucifikso estas videbla. La fasado estas simetria, meze estas la enirejo kun pluvŝirmilo. Supre meze la mallarĝa turo altiĝas. La navo finiĝas en kvarangula absido, kiu estas iomete pli mallarĝa, ol la navo. Interne antaŭ la predikejo koroforma baptujo staras (farita en la 18-a jarcento).
Dareĝan Dadiani
Vivo
Dareĝan Dadiani devenis de la princa gento Dadiani el Samegrelo. Sian edzon nuptis en la aĝo de 12 jaroj. Dum laŭvicaj jaroj, plej verŝajne de 1753, naskis al sia edzo 23 infanojn. Kun paso de la tempo ĉiam pli forte engaĝiĝis en politiko, dezirante certigi sukcedon al siaj filoj - Irakli la 2-a havis filon Georgo la 12-a el pli frua geedziĝo kun Anna Abaŝidze; ĝuste li kaj liaj posteuloj estis heredontaj la tronon. Ŝia influo al la edzo kreskis ju pli maljuniĝis Irakli. En 1789 Dareĝan kontribuis al rezigno flanke de Irakli pri planoj unuigi Reĝlandon Kartli kaj Kaĥeti kun Reĝlando Imereti. Reĝa konsilio volis unuigi ambaŭ reĝlandojn de Kartvelio, Dareĝan deziris tamen surtronigi en Imereti filon de sia plej aĝa filino Helena - Solomon la 2-a kaj sukcesis deteni sian edzon de la planoj krei unuigitan ŝtaton. En 1791, sub influo de sia edzino, Irakli en testamento ŝanĝis la sukcedan leĝon de sia lando: tronheredonto restis lia filo Georgo, tamen la tronon post li estis transprenonta lia bofrato, la plej aĝa vivanta filo de Dareĝan - Julon. Dareĝan ankaŭ strebis influi la edzon pri eksterlanda politiko. Ŝi kontraŭstaris al dependeco de Rusia Imperio apogita sur la traktato de Georgijevsk el 1783. Ŝi asertis, ke porrusa orientiĝo alportis al orienta Kartvelio neniun avantaĝon.
Preĝejo Stefano la 1-a (Váchartyán)
Konstruaĵo
Kermeso okazas en la 20-an de aŭgusto.
Dareĝan Dadiani
Vivo
Post morto de Irakli la 2-a en 1798 Georgo entroniĝis kiel Georgo la 12-a kaj nuligis la testamenton de sia patro, anoncante tronheredanto sian filon Davidon. En 1800 la sama reganto denove turniĝis al la rusa caro Paŭlo la 1-a pri plua protekto. Dareĝan denove subite kontraŭstaris al tio, kaj ŝia filo Aleksandro klopodis atenci kaj formeti la bofraton de la regopovo. Georgo la 12-a ordonis enprizonigi Dareĝan en hejmaresto en ŝia palaco en Avlabari.
Post morto de Georgo la 12-a fine de decembro 1800 Dareĝan senefike provis ricevi de la caro konsenton pri entronigo de ŝia filo Julon sur la kartvelan tronon. Samtempe en Rusio oni decidis pri enkorpigo de Kartli kaj Kaĥeti al la Rusia Imperio. Komandanto de la rusa armeo en Kartvelio generalo Ivan Lazarev kaj generalo-guberniestro de Kartvelio Karl Knorring decidis forveturigi al Rusio ĉiujn membrojn de la reĝa Bagratida dinastio. Dareĝan, simile kiel la vidvino post Georgo la 12-a, Maria, senefike protestis. Oni devigis ŝin forveturi oktobre 1803.
8680 Rone
8680 Rone estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la en la kadro de la Uppsala-ESO Survey of Asteroids and Comets, aŭ "UESAC" (angla nomo por "Enketo de Upsalo-ESO pri Asteroidoj kaj Kometoj"), elde la Observatorio La Silla, en Ĉilio.
Oni ne konfuzu kun 11875 Rhône.
Písek (distrikto Frýdek-Místek)
Písek estas vilaĝo en Ĉeĥio situanta en regiono de la plej orienta terlango de la teritorio de Moraviasilezia regiono. La centrejo de la vilaĝo situas en Jablunkova sulko sur la dekstra bordo de rivero Olše. El nordo venas en la teritorion de la vilaĝo masivo de Sileziaj Beskidoj, sur kies montodorso tiriĝas ŝtatlimo inter Ĉeĥio kaj Pollando. La sudan limon de la vilaĝo kreas same montara masivo. Tio estas Jablunkova mezmontaro kun domina belvedera monto Gírova alta 840 m. Oriente Písek najbaras kun municipo Bukovec, la plej orienta vilaĝo de la tuta Ĉeĥio. Okcidente de la vilaĝo situas Jablunkov. Vivas ĉi tie.
Historio
La historio de la vilaĝo estas de komence kunigita kun Teŝina princlando kaj samtempa kultura influo de ĉeĥa kaj pola, sed ankaŭ de hungara historia ŝtato. La princlando mem estis priregata unu el branĉoj de pola reganta familio de Piastidoj. La teŝinaj princoj estis nature kunigitaj kun pola kultura agado. Sed multofte ili agnoskis suverenecon de la ĉeĥaj regantoj, kiel ekz. teŝina Piastido princo Měšek agnoskis la suverenecon de la ĉeĥa reĝo Venceslao la 2-a aŭ princo Kazimír la 1-a ĵuris fidelecon al Johano de Luksemburgio konfirmante tiel feŭdon de sia princlando al Krono ĉeĥa falante sub ties influo. En 1653 post la morto de lasta Piastido la teŝina princlando estas falanta kiel formortinta feŭdo al habsburgoj. Spuroj de ilia regado troviĝas en la vilaĝo ĝis hodiaŭ. Hungara ŝtato influis vivon de urboj kaj vilaĝoj per mona kaj interŝanĝa komerco. La montarajn regionojn de la princlando trafis kaj tre influis koloniado de Valaĥio, venanta en Teŝina Silezio ĝuste el Hungarujo. Tiu ĉi triopa ĉeĥa-pola-slovaka kultura influo estas decida en la vivo de la loĝantoj de la vilaĝo eĉ hodiaŭ.
Signifa faranto en la evoluo de la vilaĝo estis ankaŭ ties situo en randa parto de Silezio proksime de limoj de pluaj historiaj landoj, nome Hungarujo, Moravio kaj la najbara Pollando. Tiuj ĉi landoj retenis viglajn komercajn kontaktojn, Ili estis same kunigitaj per bezonataj vojoj. Precipe komerca pado, kondukanta el la proksima Hungarujo tra Jablunkova montopasejo plu al Balto aŭ ĝis Vroclavo aŭ Galicio, havis ĉefan signifon dum la koloniado de ĉirkaŭaĵo de Jablunkov kaj la estiĝon de multnombraj ĉirkaŭaj vilaĝoj, inter kiuj apartenis ankaŭ Písek.
Vivtenado
Tradicia maniero de la vivtenado de la loĝantoj estis agrikulturo. Temis precipe pri paŝtistado, bredado de brutaro kaj kulturado de terpomoj. Vintre, kiam la agrikulturaj laboroj ĉesis, oni dediĉis sin al permana prilaborado de lano, lino kaj produktado de vestoj por propra bezono. La produktojn, kiujn ili mem ne konsumis, ili povis vendi en regulaj foiroj en la proksima Jablunkov. Oni povis perlabori krome per laboro en ĉirkaŭaj arbaroj. Nova laborokazo por la loĝantoj de Písek kaj ties ĉirkaŭaĵo estiĝis post ti, kiam estis en la jaro 1839 en Třinec establita ferfabriko. La tradicia maniero de vivtenado por multaj laboristoj fariĝis nur aldona farado.
Nuntempo
La nuntempa vilaĝo donas al siaj loĝantoj kaj al vizitantoj vicon da servoj.
Turismo
En la vilaĝo estas dum la tuta sezono vigla turisma agado. La ĉirkaŭaj montaroj nome donas al siaj vizitantoj multe da lokoj por ripozado, aktiva refreŝigado, sporto kaj amuzo. La plej signifaj centrejoj estas Bahenec kaj Polanka. Atraktivecon de la loko plialtigas bela panoramo al Moraviasileziaj Beskidoj, slovaka montaro Malá Fatra kaj dum bona videbleco ankaŭ Okcidentaj Tatroj.
Naturo
Signifa loko de la vilaĝo estas naturrezervejo Plenisko, kies teritorio estis protektata jam ekde la jaro 1922.
Fine de la 1980-aj jaroj estis en la vilaĝo helpe de sondo malkovrita fonto de terma akvo kun alta enhavo de salo. Ties eventuala banloka eluzo donas al la vilaĝo bonan perspektivon de plua evoluo.
Pro sia situo, ekipiteco kaj naturkondiĉoj la vilaĝo havas ĉiujn supozojn fariĝi ŝatata kaj elserĉata centrejo.
Brooke Astor
Brooke Astor naskiĝis kiel Roberta Brooke Russell la 30-an de marto 1902 en Portsmouth, New Hampshire, kiel filino de John Henry Russell la juna kaj lia edzino Mabel Cecile Hornby (nask. Howard). Ŝia patro estis oficiro de la mararmeo kaj pensiuliĝis kiel generalmajoro kaj 16-a komandanto de la usona mararmeo.
Ŝi plenumis infanaĝon en Ĉinio, Dominiko, Haitio.
Ŝi trifoje geedziĝis. Unufoje en aĝo de 16 al J. Dryden Kuser, duafoje en 1932 al Charles Marshall (borsa komercisto, mortis en 1952).
Ŝia tria edziniĝo en 1953 al Vincent Astor (1891-1959), igis ŝin alt-socie konata persono. La edzo estis bonhava ano de la Astor-familio kaj filo de Titanic-viktimo kolonelo John Jacob Astor la 4-a.
Post morto de la edzo, ŝi akiris gard-rajtojn pri la posedaĵoj por bonfaraj agadoj, kiujn donis al ŝi la mortinta edzo en la testamento. Kvankam la posedaĵo en 1997 elĉerpiĝis (ŝi malfondis la fondaĵon, disdonante ĉiun monon), ŝi restis aktiva partoprenanto de la novjorka elit-socia vivo. El la mono ricevis la urba biblioteko, la zooparko de Bronx, Opero de Metropiltan, Muzeo de Modernaj Artoj ktp.
Pro ŝiaj agadoj, ŝi ricevis la premion Presidential Medal of Freedom Award en 1998.
Ŝi havas unu filon el la unua geedzeco, Anthony Dryden Marshall. Ĉar la posedaĵojn de la virino prizorgas la filo, tio kaŭzis konfliktojn en 2006. La nepo de Brooke decidis eki juĝproceson kontraŭ la patro pro la nemerititaj cirkonstancoj de la patrino. Onidire ŝi devas vivi kiel malriĉulo sen la necesaj kremaĵoj, necesaj medikamentoj, vestaĵoj ktp.
Telenești
Telenești estas urbo en Moldava Respubliko, situanta 91 kilometrojn norde de la ĉefurbo, Chișinău. Telenești estas la administra centro de la eponima distrikto. Tri vilaĝoj estas administritaj de la urbo: nome Mihălașa, Mihălașa Nouă kaj Izvoraș. En la jaro 2004, la urbo havis 6,855 loĝantojn; 91 procento de kiuj estis etne moldavoj.
Religio en Telenești
Antaŭ la Dua mondmilito, la urbo havis gravan judan loĝantaron. La Katedralo de Sankta Elio de Telenești estas unu el la plej novaj reprezentaj arkitekturaj monumentoj. Țurcan Vasile estas pastro de la katedralo Sankta Elio. La konstruado de la Katedralo komenciĝis en 2006.
Etna konsisto
Etna konsisto de Telenești laŭ la censo de 2014 jaro :
Subhomo
Subhomo (germane: Untermensch, pluralo: Untermenschen) estas termo, kiu iĝis fifama, uzate en Naziisma rasa ideologio por priskribi "malsuperajn homojn", precipe "popolojn de la Oriento", kiel judojn, ciganojn, hungarojn, rumanojn kaj slavajn gentojn inkludante polojn, rusojn, belorusojn aŭ ukrainojn.
La Nazioj asertis, ke kelkaj poloj, nordaj kaj okcidentaj rusoj havis Nordajn trajtojn kiel helan hararon kaj okulan koloron, kaj estus rase "germanigeblaj". Ili ankaŭ konsideris, ke ioma nombro da hungaroj, rumanoj, ĉeĥoj, ukrainoj kaj belorusoj ankaŭ germanigeblas. Laŭ la Generalplan Ost multaj slavoj estus internigotaj en la Trian Regnon. La Nazioj certis, ke multokaze poloj kaj rusoj estus tro patriotaj, ke ili rezistus germanigon, do ili decidis elpeli plejmultajn slavojn en Siberion. Ili certis, ke ĉiuj homoj, kiu rase konvenis por esti germanoj iĝu objekto de germanigo aŭ esti elpelitaj el Eŭropo. Ili ankaŭ certis, ke kvankam multaj slavoj rase konvenus por esti germanoj, la ĉefa celo estis internigi homojn en la Trian Regnon, por ili adoptu germanan etnoidenton kaj iĝu produktivaj germanaj civitanoj. Tiu ĉi koncepto konatas kiel germanigo.
1419 Danzig
1419 Danzig estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la germana astronomo Karl Wilhelm Reinmuth elde la Nacia Observatorio de Hejdelbergo - Königstuhl.
Nomo
Ĝi ricevis la nomon de la tiam germana urbo "Danzig", nun Gdańsk en Pollando.
Uatakassi
Uatakassi estas arta lingvo kreita de Nik Taylor. Ĝi havas fantazian fonologion kaj originalan deklinacion. Ĝi estas ergativa lingvo. La vortprovizo ŝajnas apriora lingvo.
Eksteraj ligiloj
https://web.archive.org/web/20040319111850/http://members.tripod.com/~Nik_Taylor/Conlang/W.html
27323 Julianewman
27323 Julianewman estas tre malgranda, tre hela asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la en la kadro de la astronomia kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de Julia Newman, kiu mentoris en 2011 unu finalist(in)on de la Intel Science Talent Search, scienca konkurso por gelernantoj en lasta jaro de mezlernejo. Ŝi instruas ĉe la Torrey Pines High School de San-Diego (Kalifornio, Usono).
10655 Pietkeyser
10655 Pietkeyser estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la usona astronomo Tom Gehrels, de la Observatorio de la Monto Palomar kaj de la nederlandaj geastronomoj geedzoj Ingrid van Houten-Groeneveld kaj Cornelis Johannes van Houten, de la observatorio de Leiden (Nederlando) en la kadro de la Palomar–Leiden survey.
Nomo
Ĝi estis nomita en memoro de la nederlanda navigisto Pieter Dirkszoon Keyser (1540–1696), kiu marvojaĝis al la Orienta Hindio en 1595. Li estas kreditata de la malkovro de 12 konstelacioj de la suda ĉielo, unuafoje priskribitas en 1598 sur globuso de Petrus Plancius.
King's College (Londono)
King's College, kolegio de la Universitato de Londono. Ĝi estis fondata de la reĝo Georgo la 4-a en 1829 kaj estis unu el la du kolegioj kiuj kuniĝis por krei la Universitaton de Londono en 1836 (la alia estis University College - Universitata Kolegio). Dum la 19-a jarcento la kolegio ĝuis fortan reputacion pro la instruo de la matematiko kaj la sciencoj, kaj multaj el la ĉefaj matematikistoj de la epoko studis tie antaŭ ol eniri la Universitaton de Kembriĝo. Ĝi estis inter la unuaj britaj universitataj fondaĵoj kiuj akceptis virinojn kaj organizis vesperajn prelegojn por laboristoj.
Vestvågøy
Vestvågøy estas komunumo de Norvegio. Ĝi apartenas al la departemento Nordland. Fine de en la komunumo vivis. La administra centro de la komunumo estas la urbeto Leknes.
13404 Norris
13404 Norris estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la en la kadro de la kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Nomo
Ĝia nomo honoras Noele Rosalie Norris, finalistinon en 2002 de la konkurso de sciencaj mezlernejoj Discovery Channel Young Scientist Challenge pro ŝia projekto pri biokemio, medicino, sano kaj mikrobiologio. Ŝi estis lernantino ĉe la George Washington Carver Middle School de Miamo (Florido, Usono).
Unua Meza Periodo de Egiptio
La Unua Meza Periodo aŭ Unua Intertempo, ofte priskribita kiel "malluma periodo" en la historio de antikva Egiptio, inkluzivis periodon de proksimume cent jaroj, proksimume inter la jaroj 2181 kaj 2055 antaŭ nia erao, post la fino de la Malnova Imperio de Egiptio. Ĝi inkluzivis la sepan, okan, naŭan, dekan, kaj parton de la dekunua dinastioj. Ĝis la nuntempo postrestis tre malmultaj spuroj de monumentoj el tiu periodo, speciale al la komenco de la erao. La Unua Meza Periodo estis dinamika tempo en la historio de Egiptio, en kiu la regado estis dividita inter du konkurencaj potencobazoj. Unu el tiuj bazoj situis en Herakleopolis en Malsupra Egiptio, urbo proksime de la oaza regiono Fajumo. La alia situis en Tebo en Supra Egiptio. Oni kredas ke dum tiu tempo, la temploj estis prirabitaj kaj ekspluatitaj, la ekzistantaj artaĵoj estis vandalumitaj, kaj la statuoj de reĝoj estis rompitaj aŭ detruitaj kiel rezulto de la supozata politika kaoso. La du regnoj fine de la periodo milite ekkonfliktis, la armeo de la tebaj reĝoj konkeris la nordon, rezultanta en reunuigo de Egiptio sub sola reganto dum la dua parto de la dekunua dinastio. Per tio komenciĝis la Meza Imperio de Egiptio.
Eventoj kiuj kondukis al la Unua Meza Periodo
La falo de la Malnova Imperio de Egiptio estas ofte priskribita kiel periodo de ĥaoso kaj malordo en la literaturo en la Unua Meza Periodo kaj en la literaturo de pli postaj eraoj. Multnombras la kaŭzoj kiuj provokis la falon de la Malnova Imperio de Egiptio, sed iuj estas nur hipotezaj. Unu kialo ofte citata estas la ekstreme longa reĝado de Pepi la 2-a, la lasta granda faraono de la 6-a dinastio. Li regis de infana ĝis maljuna aĝo (li iĝis almenaŭ naŭdekjara), viante pli longe ol multaj el liaj eblaj heredantoj kaj sekve, kreiĝis problemoj pri lia sukcedo en la reĝa domo. Tiel, la reĝimo de la Malnova Imperio malintegriĝis meze de tiu-ĉi ĥaoso. Alia grava problemo estis la kresko de potenco de la imperiaj distriktestroj. Fine de la Malnova Imperio la pozicioj de la distriktestroj fariĝis heredaj, do unuopaj familioj tenis la potencon en siaj respektivaj distriktoj. Kiam tiuj regionaj estroj iĝis ĉiam pli potencaj kaj influaj, ili fariĝis pli sendependaj de la reĝo. Ili starigis tombojn en siaj propraj teritorioj kaj ofte vivtenis armeojn. La kresko de tiuj multnombraj distriktestroj neeviteble kreis konfliktojn inter apudaj distriktoj, kiuj ofte rezultigis intensajn rivalecojn kaj militadojn inter ili. Tria kialo por la malfondo de centraligita reĝlando estis la malaltaj niveloj de la inundoj de la rivero Nilo, necesaj por fekundigo de la agrikulturaj areoj, kaj ĝenerale seka klimato, kiuj kune kaŭzis malsufiĉajn rikoltojn kaj provokis krizojn de malsato en antikva Egiptio.
La 7-a kaj 8-dinastioj en Memfiso
La sepa kaj oka dinastioj ofte preterrigardatas ĉar tre malmulto estas sciata pri la regantoj de ĉi tiuj du periodoj. Manetono, historiisto kaj pastro de la ptolemea erao, priskribas 70 reĝojn, kiuj regis dum 70 tagoj. Tio plej probable estas troigo por priskribi la malorganiziĝon de la reĝado dum ĉi tiu periodo. La sepa dinastio plej verŝajna estis oligarkio bazita en Memfiso kiu provis teni kontrolon de la lando. La regantoj de la oka dinastio, kiuj asertis esti la posteuloj de la reĝoj el la sesa dinastio, ankaŭ regis de Memfiso. Oni malmulte scias pri tiuj du dinastioj ĉar tre malmultaj tekstaj aŭ arkitekturaj spuroj postvivis por priskribi la periodon. Tamen, malmultaj artaĵoj estis trovitaj, inter ili skarabeoj kiuj estis atribuita al la reĝo Neferkara la 1-a de la sepa dinastio, aŭ cilindro el verda jaspiso de Siria influo el la oka dinastio. Ankaŭ, piramido supozeble estis konstruita ordone de la reĝo Kakare Ibi de la oka dinastio en Sakara.
Potenciĝo de la Reĝoj de Herakleopolis
Post la obskura reĝado de la sepa kaj oka dinastioj, grupo de regantoj leviĝis el Herakleopolis en Malsupra Egiptio, regireĝi dum proksimume 594 jaroj. Tiuj reĝoj konsistigas la naŭan kaj dekan dinastiojn, ĉiu kun dek naŭ listigita regantoj. Ili supozeble estis posteuloj de libiaj invadintoj kiuj venis al Egiptio de la okcidento tra la regiono Fajumo. La reĝoj de Herakleopolis iom-post-iom premis de la malfortaj regantoj de Memfiso la potencon por krei la naŭan dinastion.
La fondinto de la naŭa dinastio, Ŭaĥare Ĥeti la 1-a, estas ofte priskribita kiel malbona kaj perforta reganto, plej notinde en la verkaĵoj de la ptolemea historiisto Manetono. Ankaŭ konata kiel Aĥtoes aŭ Aĥtoj, Ĥeti la 1-a estis priskribita kiel reĝo, kiu kaŭzis multan malbonon al la loĝantoj de Egiptio, estis kaptita per frenezeco kaj fine murdita de nila krokodilo. Tio povus simple esti mito, sed ĉiukaze li estas listigita kiel reĝo en la Faraonolisto de Torino, do estis historia personaĵo. Lin sekvis Ĥeti la 2-a, ankaŭ konata kiel Merjibre. Lia reĝado estis esence paca, kvankam estis iuj ribeloj kontraŭ li en la Nildelto. Estis lia posteulo, Ĥeti la 3-a'', kiu trankviligis tiujn ribelojn, kvankam la potenco kaj influo de tiuj reĝoj de la naŭa dinastio estis relative bagatela kompare al tiu de la faraonoj de la Malnova Imperio.
Aparte grava grupo de distriktestroj leviĝis el Asjut, potenca kaj riĉa provinco en la sudo de la regno de Herakleopolis. Tiuj soldato-princoj havis proksiman rilaton kun la reĝoj de Herakleopolis, kiel pruvas la aldonaĵoj en iliaj tomboj. La tombaj aldonaĵoj priskribas, ke la regantoj de Asjut fosigis kanalojn, reduktis la lokajn impostojn, havis riĉajn rikoltojn, sukcese bredigis bovojn, kaj subtenis signifajn armeon kaj militŝiparon. La provinco Asjut funkciis kiel bufroŝtato inter la nordaj kaj sudaj estroj kaj la provinco devis porti la pezon de la atakoj de la tebaj reĝoj.
Potenciĝo de la tebaj reĝoj
Supozeble samtempe kun la vondo de la regno de Herakleopolis okazis invado de Supra Egiptio, kiu establigis la linion de reĝoj de Teboj, konstituante la dekunuan kaj dekduan dinastiojn. Ĉi tiu linio de reĝoj kredis esti posteuloj de Intef aŭ Injotef, la distrikta reganto de Teboj ofte nomata la "gardisto de la Pordo de la Sudo". Li havas la meriton traorganizigi Supran Egiption al sendependa regno en la sudo, kvankam li mem ne prenis la titolon de reĝo. Tamen, liaj posteuloj en la dekunua kaj dekdua dinastioj poste fari tion por li. Unu el ili, Intef La 2-a, komencis armeajn atakojn al la nordo, aparte en Abidos. La armeo de Intef la 3-a daŭrigis tiujn ĉi atakojn al la nordo kaj fine konkeris la urbon Abidos, moviĝante al Meza Egiptio kontraŭ la reĝoj de Herakleopolis. La unuaj tri reĝoj de la dekunua dinastio (ĉiuj nomis Intef) estis, sekve, ankaŭ la lastaj tri reĝoj de la Unua Meza Periodo kaj fondis linion de reĝoj, kiuj estis ĉiuj nomitaj Mentuhotep. La armeo de Mentuhotep la 2-a, ankaŭ konata kiel Nebhepetra, fine venkis la reĝojn de Herakleopolis ĉirkaŭ la jaro 2033 antaŭ nia erao kaj unuigis la landon por daŭrigi la dekunuan dinastion, alportante Egiptio al periodo de granda riĉeco kaj prospero, konata kiel la Meza Imperio.
Paŭlo Aŭreliano
Paŭlo Aŭreliano (Paulus Aurelianus; Paol) estas unu el la sep sanktuloj fondintaj Bretonujon. Li fariĝis la unua episkopo de la episkopujo de Bro-Leon.
La bretona urbo Saint-Pol-de-Léon estas unu el la etapoj de la pilgrimado Tro Breizh (turneo de Bretonujo), kiu estiĝis en la mezepoko.
Vivo
Wrmonoc (alinome Gurmonoc), abato de la monaĥejo de Landévennec en Bretonujo, skribis latine pri la vivo de sankta Paŭlo en 884. Li titolis sian verkoin Vita Pauli (Vivo de Paŭlo).
Junaĝo
Paŭlo naskisĝis en 490 aŭ 492 en la nuna Kimrujo en Britujo, precize en Brehan, sur la duoninsulo Pen Ohen. Lia patro Perphirius estis nobelo kaj kavaliro. Paŭlo havis ok fratojn kaj tri fratinojn. Unu el liaj fratinoj nomiĝis Sitofolla.
La patro deziris, ke lia filo iĝu kavaliro, kiel li mem, sed Paŭlo rifuzis. Kiam li estis 9-jaraĝa, la patro konfidis lin al la monaĥejo de Sankta Ildut.
Edukado en Llanilltud
Paŭlo estis edukita de Sankta Ildut en la monaĥejo nomita Llanilltud aŭ Llanildut-Fawr, la nuna Llantwit Major, apud la enfluejo de la rivero Severn. . Ildut estis egregius magister Britannorum (elstara majstro de la britoj) laŭ hagiografoj. Multaj nobelaj familioj sendis siajn infanojn en lian lernejon. Poste, li iris en alian monaĥejon sur la insulo Caldey. Ankaŭ tiun monaĥejon fondis Illdut.
En la monaĥejo, Paŭlo renkontiĝis kun Divi (alinome David aŭ Ivi), Samsono (kiu fariĝis sankta Samsono, episkopo en Armoriko) kaj Gweltas (Gildas en la franca lingvo), ankaŭ Briego kaj Malo. En la monaĥejo, la infanoj studadis kaj laboradis per siaj manoj.
Legendoj pri la vivo de Paŭlo en Llanilltud
La monaĥejo situis proksime de la maro. Ofte la ondoj subakvigis la kulturejojn, kaj tio ĉagrenis la infanojn, kiuj multe zorgis pri la semoj kaj la rikoltoj. Laŭdire, iun tagon, la knaboj petis de Ildut, ke li malhelpu la maron subakvigi la teron. En la tago de sizigia tajdo, Ildut iris malalten, enprofundigis bastonon en la sablon, kaj strekis longan linion laŭlonge de la strando. Poste, la knaboj konstruis digon. Fine ili surgenuiĝis kaj preĝis Dion, por ke la ondoj ne plu transiru tiun limon. Kaj laŭlegende Dio aŭdis ilin kaj plenumis la peton. Sur tiu nova poldero kreskadis bonaj legomoj kaj tritiko.
-Mi prezentas al vi la ŝtelistojn, kiuj manĝis la spikojn en niaj kampoj. Vi povas puni ilin, kiel vi deziras.
Ildut estis emociita pro tio. Li do liberigis la birdojn, kiuj neniam revenis
Pastro en Kimrujo
Kiam li estis 15-jaraĝa, Paŭlo deziris retiriĝi en dezertan lokon. Dek du el liaj kunuloj sekvis lin kaj la loko iĝis lia unua monaĥejeto. Paŭlo estis ordinita pastro en la urbo Winchester.
La reĝo Marko de Kimrujo regis fakte la du landojn Dumnonia laŭlonge de la du randoj de la Maniko. Laŭ Gurmonoc, li estis nomata ankaŭ Komonoro, onklo de Tristano kaj edzo de Izoldo. Lian nomon oni skribis Marc'h en la kelta lingvo. . Li invitis Paŭlon kaj ties disĉiplojn viziti sian korton kaj kristanigi la regionon. Iom pli poste, li petis, ke Paŭlo konsentu fariĝi episkopo. Sed Paŭlo rifuzis kaj decidis elmigri al Armoriko. Antaŭ ol foriri, li petis la sep sonorilojn, per kiu la reĝo alvokis la kortanojn, sed tion li rifuzis.
Li ankaŭ deziris adiaŭi sian fratinon, kiu estis abatino en abatejo ĉe la maro.
Laŭ la legendo, dezirante fari donacon al ŝi antaŭ sia foriro, li surgenuiĝis sur la strando kaj petis Sitofolla-n forĵeti rulŝtonojn en la ondojn. Post tio li alparolis la ondojn, postulante laŭ la volo de Dio, ke ili plu neniam transiru tiujn rulŝtonojn. Kaj laŭ la onidiroj neniam plu la ondoj subakvigis la abatejon de lia fratino.
Alveno en Ouessant
En 512 Paŭlo definitive forlasis sian naskiĝlandon. Li albordiĝis al la bretona insulo Ouessant, : Enez Eusa), ĉe la suda haveno Porz Boun.
Sekvis lin 12 pastroj, 12 laikoj kaj pluraj personoj el nobelaj familioj, nevoj, kuzoj, kaj multaj sklavoj. Inter la pastroj famis en Bretonujo Jaoua, Gouennou kaj Koneg (Te-Goneg en la bretona). Apud klara fonto, li konstruis oratorion kaj monaĥejon. Tiu loko nomiĝas nuntempe Lampaul kaj devenas de lann Pol, kiu signifas la monaĥejo de Paŭlo. Ĝi estas nun la ĉefurbo de la insulo.
Li restis nur ses monatojn en tiu loko. Onidire la vorto Ouessant devenas de la kunmetado de du bretonaj vortoj Doue kaj Sant. Doue signifas Dio.
Sed iun tagon laŭlegende anĝelo petis Paŭlon velŝipiri al la apuda kontinento.
Unuaj monaĥejoj laŭlonge de la bretonaj rioj (: Aber)
Verŝajne permare ili iris norden kaj albordiĝis je la nuna Lampaul-Ploudalmézeau (: Lambaol-Gwitalmeze). La loĝantoj de la iama tempo rimarkis, ke la veloj de la ŝipo de la enmigrantoj koloris kvazaŭ per aŭro. Ili uzis la pseŭdonimon Aŭreliano por nomi tiun sanktulon, uzante la vorton aŭro kaj la vorton bretonan lien, kiu signifas velo.
La kunularo ne restis longan tempon tie sed tamen sufiĉe da tempo por konstrui monaĥejon. Tiutempe, ĝi ne similis al la nuna. Ĉirkaŭ la oratorio aŭ la kapelo estis konstruitaj lignaj domoj, tute apartigitaj. Ĉiu el la monaĥoj vivis kaj preĝis sola, kaj ĉiuj kuniĝis por la diversaj diservoj kaj la manĝoj, kiam ili ne predikis aŭ laboris en la kamparo.
Legendo pri la bubalo en la arbaro
Jaoua, unu el la disĉiploj de Paŭlo, vivis sola en sia ligna dometo en la arbaro. Iun vesperon, dum li kantadis psalmojn, laŭlegende iu bubalo detruis lian domon. Jaoua rekonstruis ĝin, sed la bubalo denove detruis ĝin. Tio okazis trifoje. Fine Jaoua petis Paŭlon, ke ili interŝanĝu siajn domojn. Paŭlo tuj konsentis. En la sekvanta vespero, alvenis la bubalo. Li vidis Paŭlon surgenuan kaj preĝantan. Ĝi tuj haltis kaj falis ĉe la piedoj de la monaĥo, ŝajnante pardonpeti. Paŭlo faris krucosignon super ĝi. La besto foriris kaj neniam plu revenis.
Hodiaŭ ŝprucas ankoraŭ la fonto, kiun Paŭlo estigis (: Feunteun Sant Paol) kaj la preĝejo staras sur la antikva monaĥejo.
Proksime de la Aber Benoît (: Aber Benniget) staras la kapelo Sankta Jaoua kaj en Plouvien du fontoj dediĉitaj al Paŭlo.
Transiro de la ponto sur Aber-Wrac'h
Ili transiris la rion Aber-Wrac'h kaj alvenis al Plouguerneau (: Plougerne). Ili estis tre soifaj kaj ne trovis akvon. Per bastono Paŭlo elŝprucigis tri fontojn. Ili estas videblaj nuntempe en Prad Pol, kiu signifas la kampo de Paŭlo. Unu el la tri situas sub la kapelo starigita tie.
Legendo pri la ponto kaj la diablo
Legendon oni rakontas pri la ponto, kiu transiras Aber-Wrac'h. Ĝi nomiĝas Pont an Diaoul, kio signifas Ponto de la diablo. La loĝantoj de la regiono devis ĉirkaŭiri la rion, se ili deziris iri norden. Tio longigis la vojiradon. La diablo proponis konstrui ponton kondiĉe, ke al li estu donacota la animo de la unua preterpasanto. Nur unu nokto sufiĉis al li por finkonstrui ĝin. Tuj la postan matenon li vizitis Paŭlon certe, ke la sanktulo transiros unua. Sed Paŭlo prenis kun li sian katon kaŝinte ĝin sub sian mantelon. Alveninte je la ponto, li transirigis la katon antaŭ li, kaj tiel estis trompita la diablo...
Alveno al Saint-Pol-de-Léon
Kiam ili estis sidantaj apud fonto, alvenis viro, kiu estis servisto de Withur, grafo de la regiono. Li proponis konduki ilin al ties kastelo, kiu situis sur la insulo Batz. Sed antaŭe ili restis kelkajn tagojn je la loko, kiun oni nomas nun Saint-Pol-de-Léon (: Kastell-Pol). Tie staris ruinoj de kastelo kaj muregoj el tero. Ili trapasis la okcidentan pordegon kaj vidis fonton en la korto. Paŭlo benis ĝin. De post tiu tempo, la akvo kuracis multajn malsanulojn.
Maljuna kverko ŝirmis plurajn abelsvarmojn. Paŭlo disdonis ilin por ke la abeloj multiĝu. La nomon de tiu arbo oni povas ankoraŭ legi en iu strato "Ar wezenn Dann". Kaj de tiu tempo oni kutimis desegni abelojn sur la meblojn aŭ la vestojn en la regiono.