cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Arboskeleto
En arbara ekologio, arboskeleto estas staranta, parte aŭ tute mortinta arbo, ofte ne havante pinton aŭ la plej multajn de la pli malgrandaj branĉoj. En limnologio ĝi indikas arbojn, branĉojn, kaj aliajn pecojn el nature ĉeestanta ligno kiuj alfundiĝis en riveroj kaj riveretoj. Ĝenerale temas pri krudaj lignecaj derompaĵoj.
Arbaro-arboskeletoj
Arboskeletoj estas nemalhaveblaj por diversaj birdospecioj. Akvo-ĉasbirdoj kiaj fiŝaglo aŭ alcedinedoj troveblas proksime de akvo, ripozante sur arboskeleto, aŭ manĝante sur ĝi fiŝkaptaĵon. La arboskeleto estas bazo por flugado, same kiel observejo por predantoj.
Dolĉakvo-arboskeletoj
En la nesal-akva ekologio en Aŭstralio kaj Usono, la termino arboskeleto (angle : snag) kutimas indiki la arbojn, branĉojn kaj aliajn pecojn el nature ĉeestanta ligno trovitaj en alfundiĝinta formo en riveroj kaj riveretoj. Tiaj arboskeletoj estas konsideritaj kiel krizaj por ŝirmo kaj por fiŝfrajejoj, kaj estas unu el la malmultaj malmolaj substratoj haveblaj por biomembrano-kresko apogante akvajn senvertebrulojn en malaltebenaĵoriveroj fluantaj tra aluviaj riverebenaĵoj. Arboskeletoj estas gravaj kiel ejoj por biomembrano-kresko kaj por ŝirmo kaj nutrado de akvaj senvertebruloj en kaj malaltebenaĵaj kaj altaĵaj riveroj kaj riveretoj.
En Aŭstralio, la rolo de nesalakvo-arboskeletoj estis plejparte ignorita ĝis freŝdate, kaj pli ol unu miliono da skeletoj estis forigitaj de la Murej-Daling-baseno. Grandaj malaltebenaĵ partoj de la Murej-Daling-sistemo nun estas sen la arboskeletoj kiuj la indiĝenaj fiŝoj kiaj Maccullochella peelii (perkoformaj) bezonas por ŝirmo kaj reproduktado. La difekto kiu ia grandskala arboskeletoforigo kaŭzis estas klare grandega, sed estas malfacila kvantigi ĝin. La plej multaj problemoj pri tiuj basenoj estas la rivera eŭkalipto (Eucalyptus camaldulensis). Ĉar la densa ligno de rivera eŭkalipto estas preskaŭ neputrema estas opiniita ke iuj el la river-eŭkaliptaj arboskeletoj forigite en pasintaj jardekoj eble estis atingintaj la aĝon de pluraj mil jaroj.
Chudenín
Chudenín (Chudiwa) estas municipo en Ĉeĥio. Ĝi situas en Regiono Plzeň, distrikto Klatovy, proksimume 21 km sudokcidente de Klatovy. La okcidenta rando de la teritorio de municipo troviĝas sur ŝtatlimo kun Germanio; estas ĉi tie limpasejo Svatá Kateřina – Neukirchen beim Heiligen Blut. Vivas ĉi tie.
Historio
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1578.
Algimantas Puipa
Algimantas Puipa (naskiĝis la 14-an de junio 1951 en vilaĝo Antalieptė, komunumo Zarasai, Litovio) estas litova reĝisoro kaj profesoro ĉe la Teatra kaj Filma Fakultato de la Litova Akademio de Muziko kaj Teatro (LMTA).
Vivo
Puipa komencis sian profesian vivon kiel amatora filmproduktisto kaj gajnis plurajn premiojn kiel ekzemple en la Filmfestivalo de Brno. En 1974 li diplomiĝis ĉe la Instituto Gerasimov de Kinematografio en Moskvo per diploma filmo Kelioženklai (litove, "trafiksignoj"). Ekde tiam li laboris pri plenlongaj dramaj kaj dokumentaj filmoj. Li produktis pli ol dudek kinejajn filmojn.
Liaj filmoj ofte disvolviĝas en kamparaj areoj. La filmoj Ir ten krantai smėlėti ("kaj jen sablozaj bordoj", 1991) kaj Vilko Dantu karoliai  ("juveloj el lupaj dentoj", 1997) konkure partoprenis en la Internacia Filmfestivalo Karlovy Vary. Elze iš Gilijos (1999) estis kreita surbaze de rakonto Der Schaktarp de la germano Ernst Wichert. La filmo Nuodėmės užkalbėjimas ("flustroj de pekoj" respektive "sorĉaj diraĵoj de pekoj") ekestis surbaze de pluraj romanoj de Jurga Ivanauskaitė. Temas pri juna virino kaj ŝiaj admirantoj, inkluzive de pastro kiu enamiĝis al ŝi kiam li prizorgis sian edzon en mensa hospitalo. Tiu filmo estis publikigita en marto 2007 kaj en Litovio pli ol 70 000 kinejajn spektantoj en la unuaj du monatoj - en lando de apenaŭ 3 milionoj da loĝantoj tio estas signifa komerca sukceso. Ĝi gajnis nacian filman premion Sidabrinė gervė en la kategorio de plej bona subtena vira aktoro la sekvan jaron.
La filmo Edeno sodas ("edena ĝardeno"), publike prezentita ekde septembro 2015, prezentas riĉulan maljunulejon en Litovio de iom fora estonto, en kiu la maljunaj riĉaj eksfamuloj estas ameme prizorgataj de junaj geflegistoj el vasta gamo de okcidentaj ŝtatoj, perfekte parolantaj la litovan, ĉirkaŭatas per belaj florbukedoj, dekoraĵoj de freŝaj vinberoj kaj aliaj fruktoj, sed tamen sentas sin en ora kaĝo, cerbumas pri "eskapo reen en la normalan mondon", aŭ pli triste revas pri sia morto, kiu elirigus ilin el la melankolia "edena ĝardeno". La filmo ne nur kritike akcentas la malfacilan vojon al digna morto, sed ankaŭ kontrastiĝas kun la realo de la jaro 2015, en kiu maljunuloj en Litovio devas elturniĝi per tre malaltaj pensioj, tute ne kompareblaj kun unuopaj relative riĉaj okcidenteŭropaj maljunuloj, kaj la filmo bildigas lukson tre for de la realo.
Pirotekniko
Pirotekniko estas laboro kun materioj, kiuj estas diversaj kemiaj solvaĵoj kaj miksaĵoj kaj post bruligo ili eksplodas aŭ ili rapide bruliĝas dum granda evoluo de gasoj aŭ evoluo de altaj temperaturoj kaj flamoj de la plej diversaj koloroj.
Divido
La piroteknikaĵoj dividiĝas en:
Amuzpirotekniko
Tio estas kategorio de eksplodaĵoj, ĉe kiu ĉiam temas pri luma, fuma aŭ sona efekto kaj la piroteknikaj miksaĵoj estas aŭ en paperaj kenteneroj (kutime alirebla pirotekniko) aŭ en plastaj pakumoj(profesia pirotekniko). La unua klaso estas alirebla ankaŭ al infanoj, la dua klaso ekde la plenkreska jaro, la tria klaso nur al personoj tenantaj atestilon de eksplodigisto de artfajraĵoj kaj la kvara nur dum plenumo de la plej sekuraj disponoj.
Armea pirotekniko
Tiu ĉi pirotekniko okupiĝas per fabrikado de kartoĉoj por kanonoj kaj por manpafiloj, samkiel ankaŭ per produktado de apartaj miksaĵoj, kiuj estas uzataj dum milito dum signalado, fumigado de malamikaj pozicioj, bruligado de konstruaĵoj en tre granda distanco kaj simile.
12191 Vorontsova
12191  Vorontsova estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la ukraina astronomino Ljudmila Vasilievna Ĵuravljova elde la Krimea astrofizika observatorio de Nauĉno en Krimeo (en tiama Sovetunio, nun en Rusio.)
Nomo
Ĝia nomo honoras Margarita Aleksejevna Voroncova, pediatrinon ĉe la Porinfana Malsanulejo de Simferopolo. Ŝi kuracis infanojn dum pli ol 50 jaroj.
Villanueva de la Vera
Villanueva de la Vera estas municipo de Hispanio, en la provinco Cáceres (Kacereso), regiono Ekstremaduro.
Zoo de Lepsiko
La Zoo de Lepsiko (Zoo Leipzig) estas unu el la plej belaj zooj de Germanio. Ĝi troviĝas ĉe Pfaffendorfer Straße, en Lepsiko.
Villanueva de la Vera
Loĝantoj
La loĝantoj nomiĝas villanovenses aŭ veratos. La censita populacio en 2009 estis 2 108 loĝantoj.
Zoo de Lepsiko
Historio
Fondis ĝin en 1878 la gastejestro Ernst Pinkert kun la helpo de la hamburga bestokomercisto Carl Hagenbeck. Okazis iam ne nur elmontroj de bestoj sed ankaŭ de "sovaĝaj" popoloj. Post la Unua mondmilito eksposedantis la urbo kiu daŭre pligrandigis la bestoĝardenon. Hodiaŭ ĝi estas municipa institucio 26 hektarojn granda.
Villanueva de la Vera
Situo
Villanueva de la Vera estas situa en la plej nordorienta parto de Ekstremaduro en la plej orienta pinto de la komarko aŭ distrikto La Vera, je altitudo de 498 m; la pleja alto estas de 2271 m, en Casquero de Peones kaj la pleja malalto estas de 260 m en la rivero Tiétar. Pro tio la deklivo de la municipa teritorio estas de 2011 m. Ĝi situas je 153 km de Cáceres, provinca ĉefurbo kaj je 213 km de Mérida, la regiona ĉefurbo. La areo de ties teritorio estas de 132 km². Ĝi limas okcidente kun Valverde de la Vera (3 km) kaj oriente kun Madrigal de la Vera (10 km).
Zoo de Lepsiko
Priskribo
Ekde 1998 ekzistas ĝenerala koncepto nome Zoo der Zukunft (zoo kun estonteco), laŭ kiu oni evoluigis la zoon al naturtravivaĵparko kun ses temaroj: Afriko, Azio, Suda Ameriko, Ĝardeno de la fondintoj, Pondolando, Gondvana lando. La laste menciita estas en 2011 inaŭgurita grandega tropika halo, la plej granda de tuta Eŭropo, kie admireblas 300 ekzotikaj bestoj kaj 17.000 tropikaj kreskaĵoj el la praarbaro.
Villanueva de la Vera
Ekonomio
Agrikulturo kaj brutobredado. Rura turismo ĉefe pro naturaj vidindaĵoj kiaj gorĝoj kaj kanjonoj.
Zoo de Lepsiko
Priskribo
La zoologia ĝardeno havas ĉirkaŭ 850 bestospecojn, do unu el la plej specoriĉaj de Eŭropo. La animaloj vivas en natursimilaj medioj sub kondiĉoj kiuj rigore kongruas kun la reguloj de la bestoprotektado. Krom la bestoj allogadas aliaj (gastronomiaj) eventoj. En 2003 estis farita surloke la unua dokumenta filmo amuziga kun la titolo Elefant, Tiger & Co. Ekde tiam multaj similaj ankaŭ el aliaj germanaj zooj estis faritaj. Zoo Leipzig estas malfermita ĉiutage de 9:00 a.m. ĝis 6:00 p.m.
Listo de kantistoj de klasika muziko
Listo de famaj kantistoj de klasika muziko. Ĉi tiu listo ne pretendas kompletecon. Divido laŭ la tempa kulmino de la kantista kariero nur faciligu superrigardon kaj uzadon de la listo, la limigo laŭ jarcentoj estas arbitra decido.
Villanueva de la Vera
Vidindaĵoj
Katolika preĝejo de Senmakula koncipiĝo. Famega festo en karnavalo konata kiel Peropalo.
István Nits
NITS István (niĉ), Szepesi Nits estis hungara poeto naskita en Berettyószéplak la 22-an de oktobro 1905 kaj mortinta en Salonta la 24-an de aprilo 1975.
Kariero
Nits István finis teologion en Reformita Teologio de Kluĵo (1931). Li estis pastro en Temeŝvaro (1934-49), poste en Lugoj (1949-54), Salonta (1954-60), Camăr (1960-61) kaj Aleșd (1961-1968). Li estis ano de Asocio Arany János kaj de Literatura Asocio Károli Gáspár.
Mayu Sasaki
Mayu Sasaki (佐々木 繭 n. ) estas japana futbalisto. Ŝi de 2016 ĝis 2017 membris en la japana virina nacia teamo de futbalo.
Edwin Beard Budding
Edwin Beard Budding (1795 - 1846) estis angla inventisto. Tiel li inventis en 1830 la gazontondilon. Li tiam laboris kiel inĝeniero en Stroud (Gloucestershire). Antaŭ lia invento la herbo antaŭ ĉio estis falĉita per falĉilo. Li elpensis sistemon ĉe kiu anstataŭ unu akra tranĉilo, kiel ĉe la falĉilo, du tranĉiloj estas uzataj. Avantaĝo de tio estas ke la herbo ne kurbiĝas dum la tondado.
Li ankaŭ inventis la alĝustigeblan boltilon. Iom simila al la reguligebla boltilo kiu pliposte, en 1894, en Svedio estis inventita de Johan Petter Johansson.
Mercat Nou (Metroo de Barcelono)
Mercat Nou estas stacio sur linio 1 de la Metroo de Barcelono, situanta en Barcelono.
Simo Milojeviĉ
Ekde 1959 li vivis en Beogrado. En ties parto Zemun li finis la gimnazion. En la universitato li ekstudis komparan literaturon. Fine de 1956 li eklernis en Zemun Esperanton. Dum sia vivo li ofte nomis tiun, al kiu li dankis sian movadan ekmoviĝon: Branko Rajšić (1900–1978).
En la komenco de sia movada aktivado li estis sekretario de loka Esperanto-klubo, poste de Jugoslavia Esperantista Junulara Asocio kaj de Jugoslavia Esperanto-Instituto. En 1963 li estis ĉefredaktoro de Jugoslavia esperantisto, poste de La suda stelo (1964, 1967-69). Kiel komisiito de UEA li restadis pli ol jaron (1960-61) en Hinda Unio kaj Nepalo por instrui Esperanton. Post sia transloĝiĝo al Nederlando, Milojević redaktis la revuon Kontakto (1970-74).
En 1974 li eklaboris en la Centra Oficejo de UEA, kiel vicdirektoro (1974-80) kaj redaktoro de Esperanto. Inter 1983 kaj 1995 li estis Ĝenerala Direktoro de UEA. En sia 60-a vivojaro, 1996, li decidis formeti ĉiujn movadajn funkciojn kaj labori kiel libroservisto kaj bibliotekisto en UEA, ĝis la fino de 2002, kiam li pensiiĝis. Ekde la fino de 2007 li loĝas en Trebinje (Respubliko Serba, Bosnio kaj Hercegovino).
Milojeviĉ estis unu el la ĉefaj motoroj de UEA kaj Universalaj Kongresoj. Aŭtoro de sennombraj artikoloj.
Insuletoj Bishop kaj Clerk
La Insuletoj Bishop kaj Clerk kuŝas proksimume je 33 km sude de la Makvora Insulo de Aŭstralio. Ili havas areon de 0,3 km² kaj markas la plej sudajn punktojn de Aŭstralio (inklude insulojn) for de la Aŭstralia Antarkta Teritorio. Tiuj insuletoj estas ĉefe barilaj rokoj malpli ol 50 m altaj kaj estas geologie similaj al la to Makvora Insulo.
La Makvora tufkormorano estis registrita nestumante ĉe la Insuletoj Bishop kaj Clerk. Krome oni malkovris kolonion de Nigrabrovaj albatrosoj en 1965 sur tiuj insuletoj.
Hrabské
Hrabské (hungare Geréb germane Grabau) estas vilaĝo kaj municipo en Slovakio.
Situo
Hrabské situas laŭ la pola landlimo, fine de sakovojo. Bardejov troviĝas je 20 km.
Historio
La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1351 en formo "Grabow". En 1600 13 familioj pagis impostojn. En 1787 312 vilaĝanoj loĝis, en 1828 588 vilaĝanoj en 77 domoj. Ĝis 1899 la oficiala hungara loknomo estis Hrábzke. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Geréb 449 homoj, (plejparte rutenoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Sáros, al distrikto de Bardejov, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 vivis en Hrabské 567 homoj, (527 slovakoj).
(37384) 2001 WU1
(37384) 2001 WU1 estas marsrenkonta asteroido malkovrita la en la kadro de la astronomia kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Ĝia tre discentra, kvazaŭ kometa orbito, krucas tiun de Marso kaj etendiĝas preskaŭ ĝis tiun de Jupitero. Nur ĝia granda klinangulo malhelpas ĝin esti jupiterrenkonta; ĝia marsa MOID estas 0,2173 AU, tie estas 32,503 milionoj da km kaj ĝia jupitera MOID estas 1,552 AU, tie estas 232,186 milionoj da km.
Ivaté
Ivaté estas municipo de la brazila subŝtato Paranao, kiu taksis 7.524 loĝantojn en 2010.
NGC 1484
NGC 1484 (aliaj indikoj — PGC 14071, ESO 359-6, MCG -6-9-36, AM 0352-370, IRAS03524-3706) estas galaksio en konstelacio Eridano.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Rock in Rio
Rock in Rio estas rokmuzika festivalo, kiu ĝis nun okazis kvar fojojn en Rio-de-Ĵanejro, kvin fojojn en Lisbono kaj du fojojn en Arganda del Rey proksime de Madrido.
Villar de Plasencia
Villar de Plasencia estas municipo de Hispanio, en la provinco de Cáceres, regiono de Ekstremaduro.
Loĝantoj
La loĝantoj nomiĝas Villariegos. La censita populacio en 2009 estis de 229 loĝantoj.
Situo
Villar de Plasencia estas situa en la norda parto de Ekstremaduro en la komarko aŭ distrikto La Vera, je altitudo de 470 m; je 79 km de Cáceres, provinca ĉefurbo kaj je 24 km de Mérida, la regiona ĉefurbo. La areo de ties teritorio estas de 24.99 km².
El 1834 ĝi apartenas al la jurisdikcia teritorio de Plasencia.
Ekonomio
Agrikulturo kaj brutobredado.
Marina (Metroo de Barcelono)
Marina estas stacio sur linio 1 de la Metroo de Barcelono, situanta en Barcelono.
Distrikto Dębica
La distrikto Dębica - pole powiat dębicki - estas administra distrikto de Pollando. Ĝi apartenas al la provinco aŭ historie vojevodio Antaŭkarpatio. Administra centro estas la samnoma urbo Dębica. Fine de en la distrikto vivis.
Pierre-Gaspard Chaumette
Pierre-Gaspard Chaumette alinome Anaksagoro (naskiĝis la 24-an de majo 1763 en Nevers (Nièvre), mortis la 13-an de aprilo 1794 en Parizo) estis membro de la Franca Revolucio.
Li alvenis al Parizo en 1790 kaj iĝis ĵurnalisto. En 1792 li estis elektita prokuroro de la Pariza Komunumo, li fondis gravan revolucian movadon kaj iĝis peranto de la popolo, la "senkulotuloj", kun Hébert. Li luktis favore al la demokratio kaj postulis kontrolon de la elektitoj. Li aliĝis al la Klubo de la Kordistoj por atingi la malaperon de la monarkio kaj oni supozas, ke li estis ateisto: atakis la nobelaron kaj la pastraron (kaj inverse) kaj defendis la malkristanigon de la socio; li estis unu el la ĉefaj defendantoj de la anstataŭigo de la katolikaj ceremonioj per la kulto al la Racio kiel diino. Dum la Teroro li akrigis siajn kritikojn, li estis arestita la 23-an de marto 1794 kaj estis ekzekutita la 24-an.
Zsolt Trill
Zsolt TRILL [ĵolt], laŭ hungarlingve kutima nomordo Trill Zsolt estas hungara aktoro, voĉoaktoro. Lia edzino estis Nelli Szűcs.
Zsolt Trill naskiĝis la  en Sovetunio (Ukrainio), en Orosijevo.
15169 Wilfriedboland
15169 Wilfriedboland estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la usona astronomo Tom Gehrels de la Observatorio de la Monto Palomar (Kalifornio, Usono) kaj de la nederlandaj geastronomoj Ingrid van Houten-Groeneveld kaj Cornelis Johannes van Houten, de la Observatorio de Leiden (Nederlando) en la kadro de la Palomar–Leiden survey.
Malkovro
Ĝi estis malkovrita de la geedzoj Cornelis kaj Ingrid van Houten-Groeneveld de la observatorio de Leiden, post ekzameno de la fotografiaj platojn eksponitaj en septembro kaj oktobro 1960 de Tom Gehrels per la Schmidt-teleskopo de 48 coloj (122 cm) de la Observatorio de la Monto Palomar (Kantono San Diego, Kalifornio), kaj poste senditaj en la Observatorion de Leiden.
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro la nederlanda astronomo Wilfried Boland de Leiden, kiu studis en Utrecht kaj ricevis sian Ph.D pri en Amsterdamo. Post esti laborinte ĉe la direktoraro de Astron (Nederlanda Radioastronomio), li fariĝis la ekzekucianta direktoro de la Nederlando Skolo de Esploro pri Radioastronomio.
Ivaí
Ivaí estas municipo de la brazila subŝtato Paranao, kiu taksis 12.806 loĝantojn en 2010.
Figueira da Foz
Figueira da Foz estas portugala urbo en la distrikto Koimbro, Centra regiono kaj subregiono Baixo Mondego, kun ĉ. 32.500 loĝantoj. Ĝi estas sidejo de municipo kun 378,21 km² kaj 62.601 loĝantoj (2001), subdividita en 18 fregeziojn.
Turismo
La urbo Figueira da Foz situas en la atlantika marbordo kune kun la valo de la rivero Mondego kaj estas unu el la plej gravaj turismaj centroj de Portugalio, kun unu el la plej grandaj kazinoj de la lando, toreejo, grandega ludejo kaj sportejo, kaj vigla nokta vivo. La plejparto de la somerumantoj venas de Koimbro, Beiras kaj Ekstremaduro (Hispanio).
Richmond (Brita Kolumbio)
Richmond estas urbo en Brita Kolumbio (Kanado), sude de Vankuvero.
Famuloj de Richmond
La sekvaj famuloj aŭ naskiĝis en Richmond, loĝas en Richmond, aŭ loĝis en Richmond dum iom longa tempo:
Louis Jordan
Louis Thomas JORDAN (8a de Julio, 1908 – 4a de Februaro, 1975) estis pionira usona muzikisto, kantoverkisto kaj bandestro kiu estis populara el la fino de la 1930-aj al la komenco de la 1950-aj jaroj. Konata kiel "The King of the Jukebox" (la jukeboksa reĝo), li estis tre populara ĉe blankula kaj nigrula publikoj en la finaj jaroj de la svinga epoko.
Jordan estis unu el la plej sukcesaj afrik-usonaj muzikistoj de la 20a jarcento, range la kvina en la listo de la plej sukcesaj nigraj registrartistoj laŭ la analizo de Joel Whitburn por la gazeto Billboard. Kvankam oni ne disponas la kompletajn vendociferojn, li vendis almenaŭ kvar milionojn da kopioj dum sia kariero. Jordan regule pintis en la ritmenblusaj listoj kaj estis unu el la unuaj afrikusonaj registrartistoj kiuj atingis gravecon laŭ populareco en la ĉefa (dominante blankula) usona publiko, kaj eĉ koincidigis diversajn sukcesojn samtempe en la listoj de sukcesoj en kelkaj okazoj.
Jordan estis talentohava kantisto kun granda komedikapablo, kaj li estris sian propran bandon dum pli ol dudek jaroj. Li duetis kun kelkaj el la plej grandaj solokantistaj steluloj de sia epoko, kiel Bing Crosby, Ella Fitzgerald kaj Louis Armstrong. Jordan estis ankaŭ aktoro kaj grava afrikusona kingravulo — li aperis en dekduoj da "soundies" (propagandaj tiamaj filmetoj), faris multnombrajn memaperojn en filmoj kaj kurtoj, kaj eĉ stelulis en du muzikaloj faritaj speciale por li. Li estis instrumentisto kiu ludis ĉiujn formojn de saksofono sed specialiĝis en aldsaksofono. Li ludis ankaŭ per piano kaj klarneto. Li estis fekunda kantoverkisto, kaj verkis aŭ kunverkis multajn kantojn kiuj estis influaj klasikaĵoj de la 20a-jarcenta popola muziko.
Jordan ekkarieris en ĵazbandega svinga ĵazo en la 1930-aj jaroj, sed li famiĝis kiel unu el la ĉefaj praktikantoj, plinovigantoj kaj popularigantoj de la stilo jump blues, nome svinga, danc-orientita hibrido de ĵazo, bluso kaj bugio. Tipe ludita de malgrandaj bandoj konsistantaj el kvin aŭ ses ludantoj, la jump muziko montris kriecajn, tre sinkopajn voĉojn kaj surterecajn, komediecajn vortumadojn pri tiutempaj urbaj temoj. Ĝi forte emfazis la ritmam sekcion de piano, baso kaj tamburoj; post la mezo de la 1940-aj jaroj, tiu mikso estis ofte pliigita pere de la elektra gitaro. La bando de Jordan estis ankaŭ pionira en la uzado de la elektronika orgeno.
Tibeta budhismo
Tibeta budhismo estas la formo de Budhismo en Tibeto, Mongolio kaj partoj de Ĉinio kaj Siberio; ĝin praktikas ankaŭ la kalmukoj en la eŭropa parto de Rusio kaj, ekde la fino de la 19-a jarcento, grupoj en la cetera Eŭropo kaj Ameriko.
Alternative oni ankaŭ uzas la terminon Lamaismo, sed ĝi estis polemika kaj multaj tibettradiciaj budhanoj malakceptas ĝin.
Gentoj
En la tibeta budhismo hodiaŭ troviĝas kvar ĉefaj sektoj kaj gentoj.
Entrammes
Entrammes estas Komunumo de Francio kun 2,108 loĝantoj (en 2007). Ĝi situas en la regiono de Luarlandoj en la departemento Mayenne (53) en la nord-okcidento de Francio.
Mutěnice
Nomon Mutěnice havas pluraj municipoj:
Kütten
Kütten ekde la 1-a de januaro 2010 estas parto de la komunumo Petersberg en Germanio - ĝis tiam temis pri sendependa komunumo. Ĝi troviĝas en la distrikto Saale de la federacia lando Saksio-Anhalto (ĝis julio 2007 en la pli malgranda distrikto Merseburg-Querfurt). Fine de 2008 la tiam ankoraŭ sendependa komunumo havis 432 loĝantojn.
Gusztáv Nosz
NOSZ Gusztáv (nos) estis hungara literaturhistoriisto naskita en Igló la 17-an de januaro 1860 kaj mortinta en Oradea la 27-an de junio 1938.
Kariero
Nosz Gusztáv studis en universitatoj de Göttingen, Lepsiko kaj Budapest (1882). Li estis edukisto, instruisto, oficisto, de nove instruisto plej longe en Oradea. Li estis sekretario de Szigligeti Társaság. Li gajnis plurfoje en konkursoj pri literaturhistorio. Liaj studoj aperis en gazetoj Kolozsvári Újság, Nagyvárad, Nagyváradi Napló, Tiszántúl.
Vernon (Brita Kolumbio)
Vernon estas urbo en la sud-mezo de Brita Kolumbio (Kanado), ĉe la norda finaĵo de la Lago Okanogano.
Urarta lingvo
La urarta lingvo ankaŭ konata kiel urarta, urartana, vanika kaj eĉ ĥaldea estas kelkaj nomoj por la lingvo parolata de la loĝantoj de la antikva reĝlando Urarto kiu troviĝas en la regiono proksime de la lago Van en la hodiaŭaj montaroj de Armenio kaj Turkio.
La unua mencio de tiu lingvo estis en la 9-a jarcento a.K kiam la urarta lingvo malfortiĝas post la falo de la urarta reĝlando en 585 a.K, kaj en 500 a.K. preskaŭ estis uzata nur de la nobelaro dume la ceteraj loĝantoj ekparolas la armenan lingvon
La urarta estas aglutina lingvo, kiu apartenis nek al la ŝemidoj, nek al la hindeŭropa familio, sed al la huro-urarta familio. Ankoraŭ ekzistas multaj skribaĵoj trovataj en la regiono de Urarto, en la asiria kojnoforma skribsistemo. Kvankam pluraj fakuloj asertas, ke la urarta lingvo havis siajn proprajn hieroglifojn, tio ankoraŭ ne demonstreblas pro manko de sufiĉaj pruvoj.
La urarta estas mallarĝe parenca lingvo kun la hurita lingvo, malgraŭ tio ke ili ne apartenas al la sama familio. Kvankam la urarta kaj la hurita multe similas unu la alian, en la nuntempo estas sciate ke ambaŭ lingvoj sendepende evoluis ekde la 3-a jarmilo a.K.
La arkeologo F.E Schulz, malkovris en Urarto en 1827, plurajn skribaĵojn en kojnoforma sistemo el Tuŝpo sed ne deĉifris ilin. Post la deĉifrado de la asiria kojnoforma verkaro en la jardeko 1850, la trovitaĵoj de Schulz fariĝis la bazo por la deĉifrado de la urarta lingvo. Baldaŭ evidentiĝis ke tiu lingvo estis malsama al iu ajn konata lingvo kaj la deĉifraj intencoj bazataj sur la aliaj regionaj lingvoj (kartvela: F. Lenormant 1871, armena: AD Mordtmann 1872-1877). La deĉifrado nur progresis post la Unua mondmilito, danke al la malkovro de dulingva urarta-asiria skribaĵoj en Keliŝino kaj Topzavo.
En 1963 estis publikigita urarta gramatiko de G.A. Melikiŝvili en la rusa lingvo, poste tradukata al la germana en 1971. Ĉirkaŭ ducent skribaĵoj en la urarta lingvo estis malkovrataj ĝis la nuntempo.
Adămuș
Adămuș [adǝmuŝ] (hungare: Ádámos [a:da:moŝ]) estas komunumo en Rumanio sudokcidente de Târnăveni. Administre apartenas al ĝi Chinciuș (Kincses), Dâmbău (Küküllődombó), Herepea (Magyarherepe), Crăiești (Magyarkirályfalva) kaj Cornești (Sövényfalva).
Loĝantaro
En 1910 ĝi havis 1 893 loĝantojn (hungaroj, rumanoj) kaj en 1992 — 2 128 (rumanoj, hungaroj).
Historio
Ĝia unua skriba mencio estas en 1505. Ĝis 1919 ĝi apartenis al Hungario (Kis-Küküllő vármegye). La unitariisma preĝejo estis konstruita en malfrua gotika stilo en la 15-a/16-a jarcentoj. La ligna baldakeno ĝia estis farita en 1526 de nekonata artisto. En 1909 ĝi estis portita en la Hungaran Nacian Muzeon de Budapeŝto. Origine ĝi konsistis el 56 tabuloj, el kiuj unu prezentis lignaĵiston.
San Felipe Jalapa de Díaz
Geografio
San Felipe Jalapa de Díaz apartenas al la distrikto Tuxtepec al kiuj apartenas entute 14 komunumoj. Ĝi situas en la regiono Papaloapan, kiu apartenas al la nordorienta parto de la subŝtato Oaxaca kaj havas limon kun la subŝtato Veracruz. La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 25395 loĝantojn. El tiuj estis 12422 viroj kaj 12973 virinoj. La komunumo havas surfacon de 154.38 kvadratkilometroj. La meza alteco estas 140 metroj super la marnivelo.
Sociogeografio
En la jaro 2000 (laŭ INEGI) en la komunumo vivis 18493 indiĝenoj. El tiuj 15101 aĝis pli ol 5 jaroj. Entute 15101 personoj estis dulingvaj (hispana kaj indiĝena lingvoj).
Fontoj: Statistikoj de la nacia geografia instituto INEGI pri la censo de 2005 (hispane: Conteo de Población y Vivienda de 2005).
Lovčice (distrikto Hodonín)
Lovčice (ĝis la jaro 1921 Velké Lovčice, Gross Lowtschitz, Lowschitz) estas municipo en distrikto Hodonín, en Sudmoravia regiono en Ĉeĥio situanta 8 km nordokcidente de Kyjov. Vivas ĉi tie. La municipo troviĝas sur suda rando de Arbaro Ždánice.
Historio
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1131.
Ubangi-Ŝari
Ubangi-Ŝari (Oubangui-Chari, en la franca) estis kolonio en centra Afriko kreita de Francio en 1903 kaj apartenanta siavice al pli granda kolonio, nome la Francia Kongo. Aktuale ĝi estas konata kiel sendependa lando nome Centr-Afrika Respubliko.
La kreado de Ubangi-Ŝari
La 29a de decembro de 1903 Francio kreis novan administran teritorion en sia kolonio de Francia Kongo. Oni kunigis en unusola ento la Teritorion de la Supra Ubangi kun la Regiono de la rivero Ŝari. Post malmulte la Armea Teritorio de Ĉado estis unuigita al Ubangi-Ŝari kiu eknomiĝos Ubangi-Ŝari-Ĉado. En 1906 dekreto decidis, ke la ĉefurbo de la teritorio estos Fort-de-Possel (aktuala Possel) sed tiu nomigo ne multe daŭros kaj antaŭ la jarfino la ĉefurbo estos transsendita definitive al Bangi.
Ekvatora Franca Afriko
Januare de 1910, la Ekvatora Franca Afriko plusekvis laŭ nomo al Francia Kongo. Tiu federa kolonio inkludis la teritoriojn de: Gabono, Mezkongo, kaj Ubangi-Ŝari-Ĉado. La teritorio de Ubangi-Ŝari-Ĉado estis finfine dividita en du en 1920: Ubangi-Ŝari, unuparte kaj Ĉado aliparte. La federacio estis estrata ekde Brazzaville, ĉefurbo de la teritorio de Kongo de la Ĝenerala Guberniestro de la Ekvatora Franca Afriko. En ĉiu teritorio la povo estis delegita en Leŭtenanto-Guberniestro.
La Konflikto de Agadir
En 1911, Germanio kaj Francio luktis por konsolidigi siajn koloniajn influojn en Maroko. Germanio, kiel perforta agado sendis kanonŝipon antaŭ la maroka urbo Agadir kaj streĉigo inter ambaŭ landoj eksplodas. Post malfacila negocado inter ambaŭ potencoj oni alvenis al kunsento laŭ kiu Francio cedas ampleksan teritorion al Germanio el sia Ekvatora Franca Afriko kaj Germanio cedas etan teritorion al Francio en la regiono lima kun la lago Ĉado kaj krome haltas en ĉiu peto pri Maroko.
Kiel konsekvenco de tiuj interŝnaĝoj Ubangi-Ŝari vidis sin sen la pli okcidenta parto de sia teritorio kiu pasis aj germania dominado. Germanio unuigis la ĵus akiritajn teritoriojn el la Ekvatora Franca Afriko en administra ento nomita Neu Kamerun kiun administris politike ekde sia kolonio de Kameruno teritorio kun kiu tiu limis. Tamen, la cedo estis mallonga kaj la regiono revenis al Francio kiam eksplodis la Unua Mondmilito, en 1914.
La Dua Mondmilito
Dum la Dua Mondmilito Ubangi-Ŝari, same kiel la aliaj teritorioj de la Ekvatora Franca Afriko ludis gravan rolon en la konsolidigo de reala apogo al la Libera Francio (kontraŭa al la Francio de Vichy). En aŭgusto de 1940, kaj post la teritorio de Ĉado, Ubangi-Ŝari montris sian aliĝon al la Libera Francio. La fino de la Dua Mondmilito markis mejlŝtonon en la kolonia destino de la teritorio de Ubangi-Ŝari, same kiel ĉe la resto de koloniaj francaj teritorioj.
En 1946 proklamiĝis la 4a Respubliko en Francio kiu starigas la kolonian komunumon Franca Unio. Francio, danke al apogo de la plej parto de siaj kolonioj al la sukceso de la Libera Francio kontraŭ la reĝimo de Vichy decidis doni ian administran aŭtonomion al siaj kolonioj plialtigante ilin al la kategorio de Franca Transmara Teritorio, kun leĝofara asembleo (kvankam kun limigitaj povoj) nomita Teritoria Konsilantaro. Tiel naskiĝis la Transmara Teritorio de Ubangi-Ŝari.
Sendependigo
Barthélémy Boganda klopodis realigo la kreadon de Unuiĝintaj Ŝtatoj de Latinafriko. Tiu estus granda ŝtato kiu enhavus dekomence la teritoriojn kiujn ĝistiame enhavis la Ekvatora Franca Afriko, al kiuj poste povus aliĝi aliaj ŝtatoj, kiel Kongo (eksbelga), kaj la portugallingvaj landoj. La nomo de la nova ŝtato "Centr-Afrika Respubliko" estis proponita al Boganda de Pierre Kalck. Tamen, la projekto de Boganda ne ricevis sufiĉan apogon, kaj la je 1a de decembro de 1958 proklamiĝis la staaon nome Centr-Afrika Respubliko limigita nur al Transmara Teritorio de Ubangi-Ŝari.
Tiel sonis...
La kompaktdiska serio Tiel sonis... estis eldonita de Universala Esperanto-Asocio en 2003 kaj 2004. Redaktinto estis Ziko van Dijk. Uzita estis materialo el Biblioteko Hector Hodler.
La unuopaj eroj de la serio:
Laka (lago)
Laka (Lackensee) estas lago en okcidenta Ĉeĥio, en la Šumava. Ĝi situas nord-okcidente de monto Plesná en valeto 1.096 metrojn alta.
En la lago troviĝas flosantaj insuloj; ĝi estas la sola lago en la ĉeĥa parto de la Bohemia arbaro, kiu havas tiajn.
Literaturo
La lago estas menciata en la romano Skláři de Karel Klostermann.
Klasita Historia Monumento (Francio)
Klasita Historia Monumento (franclingve: monument historique classé) estas franca historia monumento (konstruaĵo aŭ meblo) protektata de la ŝtato pro sia nacia elstara historia kaj arkitektura signifo. Tia agnosko de la publika interesiĝo koncernas ĉefe la artan kaj historian aspekton de la monumento.
Historiaj monumentoj povas esti mebloj: mebloj ekleziaj (sonoriloj, kalikoj, simplaj feraĵoj de pordoj, ...).
La protektado por klasita monumento estas pli alta ol por registrita monumento.
Historio
En 1840 Prosper Mérimée farigis la unuan liston da klasitaj monumentoj, ĝi enhavis 1,082 historiajn monumentojn. La nuna listo enhavas ĉirkaŭ 143,000 monumentojn, kies 13,000 konstruajôjn. En 1913 kromlisto aperis por regionaj interesendaj monumentoj (nun temas pri registritaj monumentoj).
Klasita historiaj monumentoj
Listo de kelkaj monumentoj historiaj kun siaj klasad-jaroj:
Liutotirilo
Liutotirilo estas mekanika instalaĵo je klaviceno, kiu per dampado de kordo imitas la sonon de liuto.
Liutotirilo je klaviceno premas per levumilmekaniko ĉe ĉiun kordon feltopecon. Estas sesnce por la dezirata efekto, ke ĉi tiu feltopeco agas tre proksime de la kuŝopunkto de la kordo. Tiel la kordo fakte povas plue svingadi, sed la suprotonoj estas dampataj kaj ekestas baztona sono, kiu proksimiĝas al liuto plukata de fingroj.
Je la fino kompare la normala 8'
Suĥumvit
Suĥumvit, en angla: Sukhumvit Road, en taja: ถนนสุขุมวิท, Thanon Suĥumvit, aŭ Tajlanda Vojo 3a (en taja: ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 3), estas grava ŝoseo en Tajlando, kaj grava surfaca ŝoseo de Bankoko kaj de aliaj urboj. Ĝi sekvas marbordan vojon el Bankoko al la distrikto Ĥlong Ĝai, Trat bordo al Koh Kong, Kamboĝo. Tio estas la sudorienta marbordo de Tajlando.
La ŝoseo Suĥumvit estis tiele nomita laŭ la kvina estro de la Departemento de Aŭtoŝoseoj, nome Fra Bisal Suĥumvit. Ĝi estas unu el la kva ĉefaj aŭtoŝoseoj de Tajlando, kun la Aŭtoŝoseo Fahonjotin (Vojo 1a), Mittrafap (Vojo 2a) kaj Fetkasem (Vojo 4a).
Makov (distrikto Čadca)
Makov (hungare Trencsénmakó [trenĉEnmakO], pole Maków) estas vilaĝo en Slovakio.
Situo
Makov situas en valo de rojo, laŭ ĉefvojo Ĉeĥio-Bytča. La ĉeĥa landlimo troviĝas je 5, Bytča je 20, Čadca je 26 km.
Historio
La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1720 en formo "Viszoka-Makov". En 1828 loĝis tie en disaj domoj 1981 vilaĝanoj en 207 domoj. En 1895 la komunumo iĝis municipo. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Trencsénmakó 2301 homoj, (plejparte slovakoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Trencsén (reĝa departemento), al distrikto de Bytča, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. Post 1945 multaj laboris en Ostrava. En 2001 vivis en Makov 1932 homoj, (1895 slovakoj). Komence de la 21-a jarcento la vilaĝo profitas el la turismo. La proksima skiejo troviĝas en alteco 948 m.
Albondón
Albondón estas vilaĝo kaj municipo de la Aŭtonoma Komunumo Andaluzio, en la provinco Granada, sude de Hispanio. Limas kun la municipoj Cástaras, Lobras, Murtas, Albuñol, Sorvilán kaj Torvizcón. La municipo albondona enhavas la domarojn Albondón, El Castillo, Los Cózares, Los Gálvez, Loma del Aire kaj Los Vargas, kaj aliajn pli disajn kiel Los Santiagos, La Torrecilla, Los Peinados kaj Los Cipreses, inter aliaj.
La setlejo havas araban devenon, kun ekonomia prospero per agrikulturo. Post la forpelo de la moriskoj, formis parton de la senjorlando de la Grafo de Cifuentes. En 1653 la setlejo sendependiĝis de Albuñol. La toponimo Albondón estis rilatita etimologie kun la araba vorto al-Bunud reference al flagoj aŭ standardoj.
En la 19a jarcento estis alia nova prospera epoko, bazita sur la kultivo de vinberoj kaj por vino kaj por sekvinberoj. Poste okazis nova dekadenco.
En 2001 en Albondón okazis la 21a Festivalo de Tradicia Muziko de Alpujarra. La municipo estas konata pro la artmetio, inter kiuj elstaras vino, ŝinko, kolbasoj, pano kaj aliaj manĝoproduktoj. Pro tio oni uzas la propagandan esprimon "Albondón, pan, vino y jamón".
Dampilolevilo
Dampilolevilo estas la dekstra pedalo ĉe pianeto kaj pianego, kies funkcio konsistas en tio, forlevi ĉiujn dampilojn de la kordoj, tiel ke tiuj ĉi ankaŭ post malprenado de la klavoj plusonas. La akustika efekto konsistas unuflanke en iaspeca postsono, aliaflanke en sonfortigo, ĉar je forlevitaj dampiloj efikas pli fortaj resonancefikoj.
Ferenc Albert
ALBERT Ferenc (pro. albert) estas rumania hungara sociologo naskita en Braŝovo la 29-an de aŭgusto 1929.
Korto Barthel
Korto Barthel (germane: Barthels Hof) estas - unite kun la Korto Weber - la ununura konserviĝinta unuigkorto el la tempoj de la malnova varfoiro en Lepsiko, Germanio.
Historio
Dum foiroj tiaj kortoj funkciis kiel etaj bazaroj. La en 1747-50 fare de George Werner por la komercisto Gottlieb Barthel konstruita komercdomo ĝis hodiaŭ montras sian funkciaron multan.
Teretaĝe estis la vendejoj kaj staloj, supre la kontoroj kaj loĝejoj. La subtegmentejoj pligrandigitaj servis kiel deponejoj kio videblas bone ĉe la traboj porgruaj. De la antaŭe surloke starinta domo Zur goldenen Schlange konserviĝis nur la orielo el la jaro 1523-a. Sekve ĝi estas la plej malnova fragmento de lepsika burĝa domo. La orielo kun la domsigno, ora serpento cirkaŭanta krucon, alimetitis dum alikonstruo en 1870/71 ĉe la kortan flankon de la domo.
La funkcio ĝis hodiaŭ ne ŝanĝitis - ĝi daurxe estas komerca domo. Ekde 1890 estas ankaŭ gastejo en la interna korto kun tipa saksa kuirarto. Ekde 2012 la Eldonejo Lehmstedt havas sian sidejon tie ĉi.
Fonto
Mundus, Doris: ''Leipzig an einem Tag. Ein Stadtrundgang'', Eldonejo Lehmstedt, Leipzig 2007 (6-a eldono de 2015), p. 26
Eksteraj ligiloj
Hejmpaĝo eldoneja
Sonoko Chiba
Sonoko Chiba (千葉 園子 n. ) estas japana futbalisto. Ŝi de 2016 ĝis 2017 membris en la japana virina nacia teamo de futbalo.
...And You Will Know Us by the Trail of Dead
...And You Will Know Us by the Trail of Dead ("...kaj vi rekonos nin per la spuro de mortintaj") estas usona rokbando (de Aŭstino, Teksaso) konata pro sia peza antemeca arteca muziko kaj ilia emo detrui la ekipaĵon je la fino de koncerto (tradicio pro kio famas The Who). Laŭ la banda retpaĝaro, la bandnomo divenas de praa majaa rita ĉanto. La kreiva kerno de la bando konsistas el Jason Reece kaj Conrad Keely. Ili interŝanĝe drumas, kantas kaj gitaras, ambaŭ dumkoncerte kaj surdiske. (Dum iuj kantoj, basisto Neil Busch kantas.)
Keely kaj Reece amikiĝis dum juneco, originale en Havajo. Ambaŭ kreis propran bandon en 1993 baldaŭ post transloĝiĝo al Olympia, Vaŝintonio. Tio de Keely, nomata Benedict Gehlen, nur daŭris jaron. Lia sekva bando Nancyville ankaŭ mallonge vivis. Reece ekis Honeybucket, tiam Mukileto Fairies dum li loĝis en Olympia. Nordokcidenta Usono malplaĉis ilin, do ambaŭ iris suden al Aŭstino kaj ekkunludis kiel "You Will Know Us By the Trail of Dead". Baldaŭ aliĝis gitaristo Kevin Allen kaj basisto Neil Busch, kaj la bando aldonis "... And" al la komenco de la nomo. Oni ofte vokas la bandon "Trail of Dead".
En 1998 ili faris la unuan kasedon (koncerta kasedo eldonita de loka muzikeldonejo Golden Hour Records) kaj plenan memtitolitan diskon de Trance Syndicate. Post kiam Trance ĉesis, Trail of Dead iris al Merge Records kaj eldonis "Madonna" en aŭtuno de 1998.
Madonna iom sukcesis kaj gajnis al la bando intereson de ĉefaj firmaoj. La bando kontraktis kun Interscope Records post kiam ties prezidanto Jimmy Iovine legis pri ili en revuo. Ili rapide eldonis malgrandan diskon (EP) "Relative Ways" en 2001.
Frue en 2002, Trail of Dead eldonis "Source Tags & Codes", kiu ricevis laŭdajn recenzojn kaj aperis en multaj listoj de 10 plej bonaj diskoj de la jaro.
Sekva malgranda disko (EP) aperis en aprilo de 2003, "The Secret of Elena's Tomb". Tiu disko surprizis pro ĝiaj pli aventuraj kaj eksperimentaj kantoj, ekzemple elektronika muziko "Intelligence" de flankprojecto "A Roman Scandal" de Reece.
Trail of Dead eldonis "Worlds Apart" en januaro de 2005.
Keely verkis multan el la arto, kiu ornamas la diskojn de la bando.
Oni konsideras ilin esti influhava bando precipe en la post-punk-sceno.
Surbendigo kaj interŝango
...And You Will Know Us by the Trail of Dead havas jenan politikon pri surbendigado dum koncertoj: Ili aprezas tiun agadon, nur se ili ricevas kopion de la koncerto.
Franc-Brita Indiana Milito
La Franc-Brita Indiana Milito aŭ Franc-Indiana Milito (1754–1763) estis termino kiu uzeblas por la nordamerika batalkampo de la tutmonda Sepjara milito. Tiu milito okazis inter la kolonioj de Brita Ameriko kaj Nova Francio, dum ambaŭ flankoj estis eltenitaj kaj helpitaj de militunuoj el la metropolaj landoj Granda Britio kaj Francio, same kiel de la indianaj aliancanoj de ambaŭ. Je la komenco de la milito, la francaj nordamerikaj kolonioj havis loĝantaron de ĉirkaŭ 60,000 eŭropaj setlantoj, kompare al 2 milionoj en la britaj nordamerikaj kolonioj. La malplinombraj francoj partikulare dependis el la Indianoj. Laŭlonge de la konflikto, la metropoloj deklaris militon siaflanke en 1756, kaj tiel la milito el regiona konflikto iĝis internacia.
Disvolviĝo
La milito estis luktata ĉefe laŭlonge de la landlimoj inter la kolonioj de Nova Francio kaj la Britaj kolonioj, el Virginio sude al Nov-Skotio norde. Ĝi ekis per disputo pri la kontrolo de la kunfluo de la riveroj Allegheny kaj Monongahela, nomita la Forko de Ohio, kaj la loko de la franca Fort Duquesne kaj nuntempa Picburgo, Pensilvanio. La disputo eksplodis en perfortado en la Batalo de Jumonville Glen en Majo 1754, dum kiu Virginiaj milicanoj sub komando de 22jaraĝa George Washington embuskis francan roton.
En 1755, ses koloniaj guberniestroj en Nordameriko kunsidis kun Generalo Edward Braddock, ĵus alveninta komandanto de la Britia Armeo, kaj planis kvarvojan atakon kontraŭ la francoj. Neniu sukcesis kaj la ĉefa klopodo de la ekspedicio de Braddock estis katastrofo por la britoj; li estis venkita en la Batalo ĉe Monongahela la 9an de Julio, 1755, kaj eĉ mortiĝis post kelkaj tagoj. Ankaŭ la britiaj operacoj en 1755, 1756 kaj 1757 ĉe landlimaj areoj de Pensilvanio kaj Novjorko malsukcesis, pro kombino de fuŝa administrado kaj internaj dividoj ĉe la brita flanko, kaj efikaj kanadaj esploristoj, kaj agado de francaj regulaj fortoj, kaj indiĝenaj atakoj flanke de la francoj. En 1755, la britoj konkeris Fort Beauséjour ĉe la limo separanta Nov-Skotion el Akadio; tuj poste ili ordonis la plenumon de la Elpelo de la Akadianoj. Ordonoj por la elpelo estis faritaj de William Shirley, Ĉefkomandanto de Nordameriko, sen rekta ordono el Granda Britio. La Akadianoj, kaj tiuj kaptitaj kun armiloj kaj tiuj kiuj estis ĵurintaj fidelon al la Brita Krono, estis same elpelitaj. La indianoj same estis forigitaj por lasi teron al setlantoj el Nov-Anglio.
Post la katastrofaj britaj kampanjoj de 1757 (rezulte en malsukcesa ekspedicio kontraŭ Louisbourg en 1757) kaj en la Sieĝo de Fort William Henry kun masakro de britaj viktimoj), la brita registaro falis. William Pitt enpoviĝis kaj klare pliigis la britiajn militrimedojn en la kolonioj en epoko kiam Francio ne volis riski grandajn ŝiparojn por helpi la limigitajn fortojn kiujn ĝi havis en Nov-Francio. Francio koncentis siajn fortojn kontraŭ Prusio kaj ties aliancanoj en la eŭropa batalkampo. Inter 1758 kaj 1760, la britoj lanĉis kampanjon por konkeri la novfrancian kolonion Kanado. Ili sukcesis kapti teritorion en ĉirkaŭaj kolonioj kaj laste Kebekon. Kvankam la britoj estis poste venkitaj ĉe Sainte Foy en Kebekio, la francoj cedis Kanadon laŭ la traktato de 1763.
Rezultoj
La rezulto estis unu el plej gravaj en pli ol unu jarcento de francbrita konfliktaro. Francio cedis sian teritorion oriente de Misisipi al Granda Britio. Ĝi cedis la Francan Luizianon okcidente de la rivero Misisipo (inklude Novorleanon) al sia alianca Hispanio, kompense por la hispana perdo al Britio de la Hispana Florido (Hispanio estis cedinta tion al Britio ŝanĝe por la redono de Havano, Kubo). La kolonia esto de Francio norde de Karibio limiĝis al la insuloj de Sankta-Piero kaj Mikelono, konfirmante la britan situacion kiel dominanta kolonia potenco en orienta Nordameriko.
NGC 1485
NGC 1485 (aliaj indikoj — PGC 14432, UGC 2933, MCG 12-4-10, ZWG 327.14, IRAS03598+7051) estas galaksio en konstelacio Ĝirafo.
Anarkiismo kaj kulturo
Ekde sia komenco, anarkiismo interesiĝis pri kulturo, lernado, edukado kaj instruado de la membroj de ties organizoj, ĉefe en la branĉo de la anarki-sindikatismo, laŭ la ideo, ke kulturon povas profiti la simplaj laboristoj por plibonigi sian labor- kaj vivkondiĉon ĉu per plialtigo de la posteno ĉu per ŝanĝo de laboro ĉu per pli efika kontraŭstaro kontraŭ ekspluatantoj. Ĉe la laborismaj organizoj en Okcidenta Eŭropo -kie antaŭe komencis la industria revolucio- kaj ĉefe en latinidaj landoj, kiel Francio, Hispanio aŭ Italio, kie la anarkiisma tendenco estis sufiĉe grava, oni organizis aktivadon cele tiuj eblecoj, kiel prelegoj, kursoj, bibliotekoj, ktp. Foje la celo estis baza: instrui legad- kaj kalkulkapablon.
Je la komenco de la 20-a jarcento tiu agado estis jam tradicia kaj en multaj urboj de industriaj regionoj (kaj aliaj) fondiĝis specifaj kulturaj aŭ edukaj organizaĵoj, kiel ateneoj, vesperlernejoj, gazetoj, alternativaj bazlernejoj, babillernejoj, ktp. Tiele eĉ ekzistis forta interinfluo de la laborisma (ĉefe liberecana aŭ anarkiisma) kulturo kun la intelekta kaj arta kulturo de gravuloj kaj burĝaj artistoj konitaj kaj agnoskitaj de la ĝenerala publiko. En la anarkiismaj medioj estis sufiĉe konataj la verkoj kaj signifo de verkistoj, kiel Ibsen, Wilde, Tostoi, Niĉeo, ktp. Dume kelkaj el tiuj intelektuloj (ne nur en literaturo, ankaŭ en pentrarto, muziko, ktp.) ricevis influojn de la pensmanieron de tiu kulturgrundo liberecana. En kelkaj landoj eĉ la anarkiisma kulturbazo markis iamaniere la naskon kaj disvolvigon de kelkaj skoloj, kiel en Hispanio ĉe la Generacio de 98.
Dum la plej aktivaj jardekoj de la 20-a jarcento, nome 1920-aj kaj 1930-aj jaroj, la aktivado en la kulturaj liberecanaj organizoj daŭris kaj same la interrilatoj kun la burĝa aŭ ĝenerala kulturo. Polemikoj estis oftaj en la medioj kaj komunikiloj de ambaŭ tendencoj. Tiele modiĝis en tiuj polemikoj temoj kiel naturismo, historio kaj aktuala rolo de la eklezioj, religio ĝenerale, konsideroj de la tiamaj politiksistemoj, konsideroj pri milito, instrusistemo, ktp... eĉ Esperanto, kiu estis grava temo en la du flankoj de la tiama kulturagado.
Dénes Ujlaki
Dénes Ujlaky [dEneŝ ujlaki], laŭ hungarlingve kutima nomordo Ujlaki Dénes estas hungara aktoro, voĉoaktoro. Liaj familiaj nomvariantoj estas erare Ujlaky; Újlaky; Újlaki.
Dénes Ujlaky naskiĝis la  en Budapeŝto.
Biografio
Dénes Ujlaky frekventis benediktanan gimnazion en Győr, sed en 1960 li estis arestita, poste kondamnita pro kontraŭŝtata komploto (komprenu: apogo de la Hungara revolucio de 1956). Li liberiĝis pro la tutlanda amnestio en 1963, poste li povis esti nur simpla helplaboristo. En la jaroj 1968 kaj 1969 li lernis en studio de Nacia Teatro (Budapeŝto) (li ne rajtis lerni en la teatra altlernejo), poste li aliĝis al trupo de Teatro Csokonai (Debrecen). Baldaŭ li nelonge apartenis al diversaj teatroj (Teatro Petőfi (Veszprém), Teatro Kisfaludy, Nacia Teatro (Miskolc), Teatro Szigligeti (Szolnok)). En 1981 li membriĝis en la Nacia Teatro en Budapeŝto, sed en la sekva jaro li apartenis al la fondintoj de Teatro Katona József. Li ricevis plurajn premiojn inter 1990-2015.
Kalookano
Kalookano (Caloocan; Kalookan) estas milionurbo, ankaŭ universitata urbo en Filipinoj. Ĝi situas en la norda landoparto, sur la insulo Luzono. La urbo estas parto de la metropola aglomeraĵo Manila Metropolo, kiu krome konsistas el 15 pliaj urboj. La loknomo signifas: "plej interna areo".
Geografio
Kalookano situas laŭ fervojo proksime de Manilo.
Historio
Kalookano estis nesto de la sekreta batalema societo por la revolucio dum la hispana okupacio. La revolucio tie komenciĝis en 1896. Dum amaskunveno en Kalookano, la estroj de Katipunan organizis sin en revolucia registaro, nomis la ĵus establitan registaron "Haring Bayang Katagalugan" (Tagaloga Respubliko), kaj malferme deklaris tutlandan armitan revolucion.
Dum la 2-a mondmilito ankaŭ la japanoj okupaciis tiun urbon.
Klimato
Kalookano havas tropikan klimaton kun influo de musono. Estas 2 sezonoj, la seka periodo daŭras inter januaro-aprilo, la ceteraj monatoj estas pluvaj. Jare pluvas po 2042 mm. La temperaturo estas konstante iom pli, ol 30 C.