cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Teplo (Simferopola distrikto)
Historio
La sekva mencio pri la vilaĝo aperas nur en la jaro 1926: la statistikaj fontoj de la tutUSSRa censo mencias, ke ĝi estis loĝata de 72 homoj (ĉefe grekoj kaj rusoj). Pro malgranda loĝantaro la vilaĝo tiutempe estis konsiderata nur loĝloketo. En la jaro 1948 per la ukazo de la Prezidio de la supera konsilio de RSFSR la nomo de la loĝloketo estis ŝanĝita al Tjoplaja (la rusaj nomoj Tjoplaja/Tjoploje signifas laŭvorte (la) varma).
Laŭ la informoj de la jaro 1968 la loĝloketo jam apartenis al la Perova komunumo. Per la decido de la Parlamento de Aŭtonoma Respubliko Krimeo la 19an de decembro 2007 la loĝloko ricevis oficialan statuson de vilaĝo.
Nuntempo
Laŭ la tutukrainia censo de la jaro 2001 en la vilaĝo loĝis 29 homoj (la pli ĝisdataj pritaksoj de la jaro 2009 mencias 17 homojn ). La vilaĝo havas areon de 12,8 hektaroj kaj konsistas el 13 kortoj.
Zeitlarn
Zeitlarn estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Regensburg kaj en la distriktaro Supra Palatinato de la federacia lando Bavario. Fine de la komunumo havis  loĝantojn.
Zeitlofs
Zeitlofs estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Bad Kissingen kaj en la distriktaro Malsupra Frankonio de la federacia lando Bavario. Fine de la komunumo havis  loĝantojn.
Makrono
La vorto makrono povas rilati al
Lievestuoreenjärvi
Lievestuoreenjärvi estas lago en Finnlando en provinco Meza Finnlando en Laukaa. Ĝia areo estas 40,52 km², longo de bordo 107,4 km kaj la plej granda profundo 70 m. Lievestuoreenjärvi enfluas en Kuusvesin.
Tanjao
Notu: Tanja Rabatio, itala kodo de la halaĥo — kodo de juda leĝo kaj ĉiutaga vivo — estas senrilata libro kun simila nomo.La Tanjao (hebree: תניא) estas frua verko de ĥasidisma filozofio, farita de la rabeno Ŝnejor Zalmano, el Ljado, la fondinto de ĥasidismo, unue publikigita en 1796. Ĝia formala titolo estas Likutej Amarim (ליקוטי אמרים, hebree, "asertaro"), sed estas pli ofte konata per sia komenca vorto, tanja, kiu signifas: “oni instruas en barajta, t.e. en tradicio ekstere de la Miŝno.” Ĝi havas kvin partojn, kiuj difinas ĥasidisman misteran psikologion kaj teologion kiel manlibron por ĉiutaga juda spirita vivo.
La Tanjao estas la ĉefa verko de la ĥabada filozofio kaj la ĥabada stilo de juda mistikismo. La posta biblioteko de la skolo ĥabada, verkita de sinsekvaj gvidantoj, estas bazita sur la aliro de la Tanjao. Oni distingas la ĥabadan movadon el la ĉefa fluo de ĥasidismo per ĝia filozofia enhavo kaj intelekta analizo de ĥasida ekzegezo de la Torao. Ĉi tio emfazis la menson kiel vojo al internigado de mistika דְבֵקוּת (devekut, emocia fervoro), kontraste al la kreiva entuziasmo kaj kredo de ĝenerala ĥasidismo. Tiel oni povas tipe karakterizi la ĥabadajn skribaĵojn per ilia sistema intelekta strukturo, dum aliaj klasikaj tekstoj de mistika ĥasidismo kutime estas kompilaĵoj.
HDMI
HDMI estas mallongigo de High-Definition Multimedia Interface. Temas pri kompakta interfaco por ciferece transmeti nedensigitajn aŭdvidaĵojn de aparato HDMI-konforma ("fonta aparato" kiel komputilo aŭ DVD-spektilo) al kongrua komputila ekrano, projekciilo, cifereca televidilo aŭ cifereca sonludilo. HDMI estas la cifereca posteulo de ekzistantaj analogoj videotransmetigaj normoj.
La signalo de HDMI estas nedensigita. Malsamkiel ĝia antaŭulo, Digital Visual Interface (DVI), HDMI ankaŭ subtenas sonon, eĉ tra ĝis ok diversaj sonkanaloj.
Historio
La kreintoj de HDMI estas Hitachi, Matsushita Electric Industrial (Panasonic/National/Quasar), Philips, Silicon Image, Sony, Thomson, RCA kaj Toshiba. Ekde la komenco, HDMI-on subtenis filmkreaj firmaoj kiel Fox, Universal Studios, Warner Bros. kaj The Walt Disney Company.
Oni ekkreis HDMI 1.0 ja la 16-a de aprilo 2002. Produktoj kaj aplikaĵoj por la granda publiko aperis en 2003.
Nuntempe (2013) versio 1.3(a) estas plej multe uzata. Ĝin oni nomas HDMI standard aŭ HDMI high speed. Poste venos versioj kiuj uzos eterreton, HDMI standard/high speed with ethernet. Kelkaj firmaoj kunlaboras ankaŭ pri sendrata versio.
HDMI 2.1 estis anoncita de la HDMI Forumo en januaro 2017 kaj poste estis liberigita en novembro 2017. Ĝi subtenas pli altan bendolarĝon de 48Gbps kune kun subteno por Dynamic HDR, eARC & pli.
9168 Sarov
9168 Sarov estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la rusa astronomino Ljudmila Ivanovna Ĉerniĥ elde la Krimea astrofizika observatorio de Nauĉno, en tiama Sovetunio (de 1992 en Aŭtonoma Respubliko Krimeo).
Love and Freindship
Love and Freindship [tiel] estas historio de juneco de Jane Austen, datitaj en 1790. El la aĝo de dek unu ĝis ŝi estis dekokjaraĝa, Austen verkis siajn rakontojn en tri kajeroj. Tiuj ankoraŭ ekzistas, unu en la Biblioteko Bodleian kaj la alia en la Brita Muzeo. Ili enhavas, inter aliaj verkoj, Love and Freindship, verkita kiam ŝi estis dekkvar-jaraĝa, kaj The History of England, verkita kiam ŝi estis dekkvin-jaraĝa.
Verkita en letera formo kiel ŝia lasta nepublikigita novelo, Lady Susan, oni diras, ke Love and Freindship estas unu el la rakontoj kiujn ŝi verkis por la distro de sia familio. Ĝi estis dediĉita al sia kuzino Eliza de Feuillide, konata kiel "La Grafino de Feuillide". Love and Freindship (la eraro en literumado estis unu el multaj en la historio) estas klare parodio de romantismaj romanoj kiujn Austen legis ekde infanaĝo.
La historio disvolviĝas en dek kvin leteroj skribitaj de Laura kaj Isabel inter si kaj al Marianne.
La filmo de 2016 nome Love & Friendship [tiel] estas filma versio de Lady Susan, kiu prenis nur la titolon el Love and Freindship.
Zell (Fichtelgebirge)
Zell estas merkata komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Hof kaj en la distriktaro Supra Frankonio de la federacia lando Bavario. Fine de la komunumo havis  loĝantojn.
La komunumo situas borde de la ĉi tie ankoraŭ tre eta rivero Saale, kiu fontas sur la komunuma teritorio.
Mária Rózsa
Mária RÓZSA [ro:ĵa] rumania hungara lernolibroredaktrino. Ŝi naskiĝis en Târgu Mureș la 8-an de junio 1932.
Kariero
Mária Rózsa diplomitiĝis pri rusa lingvo kaj literaturo en la Altlernejo Maksim Gorki de Bukareŝto (1956), poste pri rumana-hungara lingvoj en Padagogia Altlernejo de sia naskiĝurbo (1971). Inter 1952-58 ŝi estis raportistino de la hungara disaŭdigo de radio de Bukareŝto, de 1960 redaktorino de Eldonejo por Instruado kaj Pedagogio, estrino de germana kaj hungara radacioj (1970-81), respondecredaktorino (1981-89).
Horní Lochov
Horní Lochov estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de municipo Holín en distrikto Jičín. Ĝi troviĝas proksimume 2 km nordokcidente de Holín. Estas ĉi tie registritaj 46 adresoj. Daŭre ĉi tie vivas.
Pieksänjärvi
Pieksänjärvi estas lago en Finnlando en Pieksämäki. La centro de urbo Pieksämäki estas sur suda strando de Pieksänjärvi. La areo de la lago estas, longo de la bordo kaj la plej granda profundo.
Lammasjärvi
Lammasjärvi estas lago en Finnlando, en provinco Kainuu en komunumo Kuhmo apuda la urbocentro de Kuhmo. Ĝia areo estas, longo de bordo kaj la plej granda profundo. Lammasjärvi estas longa, mallarĝa lago.
Pieksämäki
Pieksämäki estas urbo kaj komunumo en Finnlando en nordokcidenta parto de provinco Suda Savonio. Ĝia areo estas, el kio estas akvo. 31-a de decembro 2020 la urbo havis 17,376 loĝantojn. La komunumo estas fondita en 1930, kiam ĝi estis distingita kiel komunumo Pieksämäki, kio estis kampara komunumo. Originale la nova komunumo estis kampurbo nome Pieksämä, sed 1948 la kampurbo prenis nomon Pieksämäki. Antaŭa komunumo Pieksämäki prenis nomon Pieksämäen maalaiskunta. Pieksämäki fariĝis urbo jare 1962. Komunumo Pieksänmaa estas ligita el Pieksämäki 2007. La nuna urbestro de Pieksämäki estas Ulla Nykänen.
Tie estas natura areo de lago Sorsavesi.
Rilatoj inter scienco kaj religio
Rilato inter scienco kaj religio (aŭ rilato inter scio kaj kredo) estas temo transiĝinta ekde la Antikva tempo al la diversaj esploraj kampoj, per tiuj kiuj hodiaŭ difiniĝas Filozofio de scienco, teologio, Historio de scienco kaj Historio de religioj.
Estu tiupunkte notite kiom malfacilas objektive akordigi en homogena korpo sciojn tiom malsimilajn kaj kiuj laŭlonge de la tempo foje ŝanĝiĝis kompromitante la sistemecon kaj la klasifikeblecon. Ankaŭ la koncepto pri scienco ŝanĝiĝis laŭlonge de la jarcentoj.
La unua provo priellabori kaj sentigi akordon, kaj ankaŭ la neceson ke tiu akordo povu ekzisti, inter scienco kaj religio, movis siajn konsciajn paŝojn en la kulmino de la mezepoko: kiam la okcidento povis ricevi antaŭe pere de arabaj komentoj kaj tradukoj poste la integraj originalaj verkoj de Aristotelo komencis ankaŭ novan sistemadon kaj akordigadon de la sciencoj kaj teologio, de la liberalaj artoj kaj teoria penso; kaj, kiel en Tomaso de Akvino, la filozofoj-teologoj ellaboris la grandan sintezojn inter la religiaj konceptoj de la Patroj de la Eklezio kaj la doktrinoj de la filozofoj de la naturo, inter scio-sperto kaj revelacio.
Keurusselkä
Keurusselkä estas lago en Finnlando en provinco Meza Finnlando en urbo Keuruu kaj en provinco Pirkanmaa en urbo Mänttä-Vilppula. La areo de Keurusselkä estas 97,5558 km², la longo de la bordo 506,278 km kaj la plej granda profundo 33,52. Iam ankaŭ Ukonselkä apuda Keurusselkä estas difinita parto de la sama lago. Tiam la areo de la tuta lago estas 118,224 km² kaj la longo de la bordo 606,819. La plej granda insulo de Keurusselkä estas Lehtosaari.
Rilatoj inter scienco kaj religio
La mezepoka filozofio, profitante de la raciaj fundamentoj de la scio de la antikvaj filozofoj kaj ilin akordante kun la kurantaj okcidentaj vidpuntoj, montris kaj ke la problemo ekzistas kaj ke ĝi povas trovi solvon Ĉu la problemo sentiĝis nur ĉe kristanoj kaj ĉe islamanoj, aŭ ankaŭ ĉe aliaj kulturoj?
Kredo kaj modernaj sciencoj
La rilatoj inter scienco kaj kredo (aŭ fido) en la postaj jarcentoj, precize ekde la 17-a jarcento kaŭzis ankaŭ metafizikajn debatojn ĝis niaj tagoj. En katolikismo, la rilato inter la kredo kaj la racio estas abunde pritraktata en la encikliko “Fides et Ratio” (Fido kaj racio 1998). En ĝi la pozitivismaj pozicioj rifuzantaj la eblecon de akordo inter la religia scio kaj racia fundateco estas decide kritikataj kaj rifuzataj: «sciencismo estas alia danĝero konsiderenda. Tiu filozofia koncepto rifuzas akcepti la ekziston de validaj formoj de kono malsamaj ol tiuj propraj de la pozitivaj sciencoj, konfluigante en la sferon de la imagaĵoj la prireligian kaj priteologian sciaron, same kiel ankaŭ la scion pri etiko kaj estetiko. Antaŭe, tiu pozicio estis proponata de pozitivismo kaj novpozitivismo kiuj taksis sensencaj la asertojn de metafizika karaktero. La epistemologia kritiko jam malkreditigis tiun pozicion, sed jen ĝi renaskiĝas sub la novaj traktoj de sciencismo»
Iuj religiaj institucioj inspiris kaj jam preparis personojn tute dediĉitajn al la scienca esploro kiuj estis ĉiam estimataj laŭlonge de jarcentoj. Ili hodiaŭ disponas pri universitatoj, esplorcentroj kiel ekzemple, pri la Papa Akademio de la Sciencoj, pri ekipoj funkciigantajn sciencajn esplorojn kiel la Observatorio astronomia vatikana.
Iam la scioj estis progrese akiritaj en Okcidento jen en diversaj Monaĥejoj kaj en la episkopaj lernejoj en diversaj kristanaj eŭropaj landoj, aparte en Francio dum la Karolida epoko. . La remalkovro, en Okcidento, de kompletaj sekcioj de la greka filozofio pere de interŝanĝoj kun aliaj civilizoj kaj la traduko de multaj antikvaj manuskriptoj inter la jaroj 1120 kaj 1190 permesis la disvastiĝon de la samaj tekstoj en okcidento. Aristotelo, aparte, estis agnoskita dum la tuta mezepoko kiel la antonomazia filozofo. Oni jam konservis en Okcidento diversajn liajn verkojn (lia “malnova logiko”, ekzemple, pere de Boecio komence de la 6-a jarcento, kiu stimulis la disvolviĝon de la dialektiko en la 12-a jarcento. Tiuj libroj kun ĝiaj teorioj sciencaj kaj filozofiaj dum la 13-a jarcento estis rekonsideritaj kaj inspiris Sanktan Alberton la grandan kaj Sanktan Tomason de Akvino kaj ĵelpis la sistemadon de la kristana filozofio. Studuloj judaj (kiel Maimonido) kaj islamanaj (kiel Averoeso, kies komentoj pri la verkoj de Aristotelo estis legitaj en la kristana mondo), pli kreskigis tiun ellaboron kiu staras ĉe la komenco de la Reneŝanco de la 12-a jarcento . Preskaŭ samtempe alestiĝis la kritiko pri tiuj tekstoj, kaŭzita de la observado kaj eksperimentado (vidu ekzemple Roger Bacon).
Astrofizikisto Hubert Reeves informas ke se “laŭ longa tempo oni opiniis ke la scienco estus ignorinta la funkcion de la religio, tio estis eraro. Ĉi-koncerne du vidpunktoj oponiĝas ĉar ''scienco kaj religio ne alfrontas la samajn problemojn.
Malfrua antikva tempo
Aŭgusteno de Hipono (354 - 430) ne estis scienculo sed forte influis sur la disvolviĝo de la okcidenta scienca penso kaŭze de siaj filozofiaj konceptoj. . Komence de Mezepoko la scienco estis skuita inter du fajroj: la du grandaj teologiaj fluoj. La unua promovis la esploron nure pri la problemo de la “eterna savo” ĉar la scienco (naturaj-filozofiaj sciencoj) nenion povus ol devii la animojn. La dua fluo instruis ke la esploro pri la materia mondo puŝas malkovri kaj respekti kaj admiri la grandiozon de la Kreinto. Aŭgusteno defendis kaj antaŭenirigis tiun duan ideon: laŭ li scienco havis grandan rolon plenumendan en la medio de la kristana religio; li ellaboris la “sanktan” teorion laŭ kiu la universo, esprimo de la dia volo, nenion povas esti ol bona, kaj esploro pri ĝi nenion povas ol plifortigi la kredon. .
Rilato de la scienco kun la fido-kredo kaj mezepokaj konceptoj
Ekzemplo de tiu dinamismo estu Averoeso (1126-1198) kiu sin foroferis en la studo por kompreni kaj interpreti Aristotelon. Li ĉiŭenergie engaĝiĝis retrovi la originan sencon malembarasiĝante je ĉiuj interpretoj konstruitaj ĝis tiam pri la verkaro de Aristotelo kaj celis konstrui mem pensosistemon markitan per sia propra interpreto. Al li interesas precipe la problemo de la origino de la mondo. Laŭ li, Aristotelo inokulas ke ’’’nenio elvenas el nenio kaj ke nek la formo nek la materio (Hilemorfismo) estas kreitaj’’’. La movo estus eterna kaj kontinua: temas pri la doktrino de la eterneco de la materio. Li distingas en la homo la inlelekton pasivan el la intelekto aktiva. La unua situus trans la individuo posedanta nur la aktivan: ĝi estus supera, antaŭa, ekstera ĉar ĝi estus senmorta. La senmorteco estus karakterizo de la specio kaj ne de la individuo. Tiu distingo kondukis Averoeson al la radika disigo de la racio el la kredo-fido ĉar la lumoj de la Revelacio ne estus atingebla per la racio: fakte, tiu ĉi malpruvas la individuan mortecon dum la kredo tion asertas! En Averoeso ekpululis la teorio de la duobla vero .
Tomaso el Akvino (1225-1274), male, provas ilin akordigi fondante la teologion kiel sciencon racian. Tiuj du filozofiaj vojoj ekscitos pasiajn debatojn en la kristana mondo kaj ĉiu akiros tiom da adherantoj kiom da oponantoj. La emo disigi la racion kaj la kredon kvazaŭ apartenantajn al du neakordigeblaj fluoj de veroj riskis nuligi la streĉojn de tiuj kiuj celis akordigi, ĝuste pere de la doktrinoj de Aristotelo, la sciarojn profanajn kaj tiujn revelaciajn.
La Averoesaj principoj, juĝataj danĝeraj per la kristana kredo estos fine kondamnitaj en la Eklezio kristana en 1240 kaj en (Kvina Laterana Koncilio) (1513). Tiuj kondamnoj rimarkigas kiel la averoesismo vastis inter la kristana intelektularo. Cetere ankaŭ la oficialaj regantoj de la islama kredo jam kondamnis, praktike, Averoeson, akuzitan pri misformigo de la islamanaj preceptoj: li devis fuĝi, sin kaŝi kaj senrilate vivi ĝis kiam oni lin invitis al Marakeŝo, kie li rehabilitita mortis. .
Tomaso de Akvino en 1228 sin trovis kuntrenita en polemikon pri aristotelismo kiu oponis la partianojn de la filozofia skolo de Sankta Aŭgusteno kontraŭ la simpatiantoj al Averoesismo. La unuaj sin sentis minacataj de la duaj kiuj proponis la sendependon de la filozofio antaŭ la revelacio. En la koro de la debato, Tomaso subtenis interan pozicion laŭ kiu religio (kredo) kaj racio (scienco) ligiĝas: laŭ li, la scio apogiĝas sur veroj kaj de la kredo kaj de la sperto, influanta unu pli ol la alia laŭ naturo spirita aŭ materia. Cetere, laŭ li, kristanoj neniel timas paganan filozofion ĉar ĉiu esploro pri la naturo estas esploro pli la verko de Dio. Tamen, spite de sia modereco, Tomaso estis kondamnita sammaniere ol la averoesistoj. Li mortos en Napolo kondamnita (1274, kaj denove en 1277 la “majstraro de Parizo”, tiam la plej timata teologia jurisdikcio de la Eklezio, proskribis iujn propoziciojn de liaj verkoj. Sed trebaldaŭ, post tiu epizodo, oni ekkonsciiĝas pri la valoro de la pozicio de Tomaso akordiganta la grekan filozofion kaj kristanismon. Li estos oficiale sanktodeklarita en 1323.
Mirige okazas ke ĝuste al Tomaso, kaj pli ĝenerale al filozofio de Mezepoko, ke oni ŝuldas la ellaboradon de la intelektaj fundamentoj de la Kono en Okcidento kaj aparte de la teologia spekulativeco. . Oni notu ke, ironio de la sorto, ĝuste tia akordiga penso de la vasta sistemo de tiu malgranda majstro, kiu elspezis tiom da laboro, da lerteco kaj intelekta kontrolo, estis stigmatizita per 17 vakuaj kaj malŝatantaj argumentoj-defioj flanke de kristanaj kontestantoj! En tiu sintezo kunliganta la dian leĝon kaj la antikvajn naturajn leĝojn, tiuj severaj juĝistoj malfermis la vojon al aliaj formoj de konoj privilegiantaj la logikon, la simplecon kaj liberan esploron. Inter la disciplinoj elmerĝantaj ĉe la fino de malrapida plurjarcenta maturiĝo: “devotio moderna”, Humanismo, scienco, scienca metodo, inter kiuj logiko, matematiko, Fiziko...
16-a jarcento: Koperniko kaj la finiĝo de Geocentrismo
Kiel sciate, tercentrismo majstre regnis kiel “scienca” koncepto ekde la praepokoj; kaj penis avanci la ebleco de heliocentrismo (sunismo): subtenantoj estis suspektata pri herezo. Estis suspektata pri la nova koncepto ankaŭ Nikolao Koperniko. Tiu ĉi abunde citas, avantaĝe de ĉiuj, subtenantojn de la nova teorio, sed ankaŭ subtenantojn de la malnova teorio. Tio legeblas en lia verko “De revolutionibus orbium coelestium”, p. 468, kie estas ankaŭ dirate ke ”Okazas ke sekvante Platonon kaj pitagoranojn, la plej grandaj matematikistoj de tiu elstara epoko, ke oni elpensis ke por determini la kaŭzojn de la fenomenoj, devas esti atribuita al la sfera tero cirklan movon.”
La papo Paŭlo la 3-a, kiu volis reformi la kalendaron, al Koperniko komisias studon pri la planedoj kaj pri la suno por rekontroli la teorion de Ptolomeo, greka geografo de la 2-a jarcento kiu asertas ke la Tero situas en la centro de la universo dum la suno kaj la planedoj turnas ĉirkaŭ ĝi. Prudente, ĉar timanta la fulmojn de la sciencula komunumo de la epoko, Koperniko publikigas siajn konkludojn en la “De revolutionibus orbium coelestium” (Pri la rivoluoj de la ĉielaj sferoj), asertante ke suncentrismo estas nur modelo por priskribi la universon. La verko restis seninflua. Okazos pli malfrue ke ĝi estos konsiderata kaj ekkreos tiun kiun oni poste nomos “kopernika revolucion”. . Sin bazinte sur la studoj de Koperniko kaj de Nikolao el Kuzo, Giordano Bruno (1548-1600), proponos, vidpunkte de filozofio, radikalan vizion de Universo Senfina, okupita far sennombraj mondoj identaj al la nia . Giordano Bruno, dominikano kiu ne volas malkonfesi panteisman filozofian pozicion, estas ŝtuparumita de Inkvizicio en Romo en 1600 post okjara proceso kaj ripetata invito ke mem deklaru ke sia teorio estas nur matematika hipotezo . La akuzo pri herezo lin kulpigis, kromalie, pri universo senfina, pri la ekzisto de pluraj mondoj kaj pri kopernikismo.
La naskiĝintaj sciencoj en la 17-a jarcento
Okazis en la historio de la naskiĝanta fizika scienco, kaj ankaŭ de aliaj sciencoj, ke la eltrovoj kaj realigoj akiritaj ekkomplikiĝas kun ŝtataj kaj religiaj aŭtoritatoj. Ili akordiĝas, fakte, sur amplekso da kredendaĵoj kiuj, ĝenerale, inkluzivas reprezenton de la mondo, ordigon de la universo kaj klasifikon foje dogman de ĝiaj komponantoj.
Prototipo de tia problemo estas, en la 17-a jarcento, la ptolomea-kopernika diskutado, kaj kondamno de scienculo Galileo 1633. Oni rimarku ke Galileo ne estis kondamnita pro lia koncepto pri la movo (elpruvita per liaj eksperimentoj), sed pro lia referenco al la tezo de la pola kanoniko Nikolao Koperniko. La ĵuro altrudita kaj akceptita de Galileo estas ago de saĝo kaj de respekto. Fakte, liaj liberaj esploroj estis financataj finfine de la roma Eklezio: li ne volis allasi al la embaraso siajn dignajn protektantojn kaj mecenatojn.
En 1632 kaj 1633 oni celebras la proceson de Galileo pro la publikigo de retorika kaj dialektika verko favora al suncentrismo (Dialogo pri la plej grandaj sistemoj de la mondo . Tiu proceso markas la disigon inter la la antikva kaj nova maniero esplori la naturon. Okazas ankaŭ rompo inter scienco kaj religio, kiu puŝu al mirindega kreskiĝo de la scienco. La Akademio de la Linkoj, kiun partoprenis ankaŭ Galileo, estis societo de saĝuloj kiuj sin proponas eviti miksi religion aŭ politikon kun scienco. Okaze de la proceso oni al li akuze oponis, interalie, biblian citaĵon en kiu Josuo adresiĝas al la suno ĝin petegante fermi sian kuron .
Galileo esperis konvinki papon Urbanon la 8-an, kiu intertempe malpermesis ke la verko de Koperniko estu inkluzivita en la Indekso de malpermesitaj libroj (1616). Male, la papo lin denuncis al la tribunalo de la Inkvizicio, kaj tuj interŝanĝis la punon kun deviga rezidejo. Oni scias ke almenaŭ unu el la juĝistoj estis kopernikano, kaj eble du: kial, do, oni kondamnis Galilejon? La proceso akuzas kaj kondamnas precipe pro la malobeo al la ordono de la iama Sankta Ofico kiu ordonis ke li ne diskutu pri la suspektataj pri herezo tezoj kopernikaj. ''Tiuj kvereloj pri la kosmologioj de la Biblio kiuj enŝovis ke la universo reala estas tute malsama de tiu de la scienco, generis gravajn konsekvencojn en la rilatoj inter scienco kaj kredo. ''
En novembro de 1633, Kartezio eksciis pri la kondamno kontraŭ Galileo, estis la kaŭzo pro kiu, en 1634, ricevinte de sia amiko Beeckman ekzempleron de la “Dialogo pri la du plej grandaj sistemoj de la mondo”, la verko de Galileo kiu al li kostis la kondamno, Kartezio decidis ne publikigi sian verkon “La traité du monde et de la lumière” (eseo pri l mondo kaj la lumo) 1664, aperonta post lia morto. Oni, poste, diros ke proceso kontraŭ Galileo certamaniere damaĝis la “filozofian karieron de Kartezio.
Galileo ne ĉesis kristane kredi, ĉar la scienco kiu naskiĝis en la ektagiĝo de la klasika jarcento estas heredo de la kristana libero kaj de la skolastikista logiko disvolviĝinta post Vilhelmo el Okam kontraŭ la pensmaniero de Aristotelo inkluzive la belan provon akordigi la “physis” antikvan kaj kristanismon de Tomaso de Akvino.
Ankaŭ la aliaj scienculoj de la unua horo en Eŭropo, mem kredantoj laŭ sia konfesio, praktikis la prudenton en la rilatoj kun la aŭtoritatuloj. Unuamomente, la scienculoj de la 17-a jarcento reagis per prudento:
Nombraj estis la fizikistoj kiuj estis aŭ profunde religiaj, aŭ eĉ ordinitaj. Koperniko estis kanoniko, Edme Mariotte estis pastro kiel ankaŭ Georges Lemaître. Multego da jezuitoj kontribuis al kreskiĝo de matematikaj kaj fizikaj sciencoj.
Jarcento de la klerismo
La movado de la refuto de la kristana religio, pliprecize de katolikismo opiniata en multaj landoj “obskurantisma” poziciita sub la Inkvizicio, estas antaŭenigita de filozofoj partianoj de klerismo de la projekto “Enciklopedio”. Paradigmo de tiu akuzo kaj unu el la defioj de tiu kverelo rezidas en tio kion diras la psalmo (92) pri Dio reĝo de la universo, kiun oni povas kvalifiki kosmologia kaj laŭlitere interpretenda, nome tercentreca, tiel ke se prenita laŭlitere ĝi konfliktas kun la astronomiaj-fizikaj teorioj de Galilejo, Johannes Kepler kaj Newton.
La refuto daŭrigas eĉ kiam eksplicite la Katolika Eklezio, per la persono de papo Benedikto la 14-a akceptas, kiel la plej parto de la katolika klerularo, kaj adheras al la niŭtona scienco kaj praktike permesas la teorion de suncentrismo en dokumentoj de 1741 kaj de 1757), implicite rehabilitante Galileon; sed tio restas preskaŭ nerimarkite en la jarcento de de la lumoj.
En sia “Philosophiae naturalis principia mathémathica” (Pri la matematikaj principoj de la natura filozofio) de 1713, Newton estis defendinta la tezon laŭ kiu la kreado de la mondo kaj ties strukturo kaj evoluo povas esti eksplikata per la meĥanikaj leĝoj, estante la konstanteco de ordo de la mondo garantiata de Dio. La argumento utiligita de li estis duobla: la unua estas aposteriora, ĉar apogiĝas sur prinatura konstato, nome sur la reguleco (laŭ sciencaj konstatoj) de la naturaj fenomenoj; la dua apogiĝas sur analogio, ĉar la ordo de la naturaj fenomenoj similas al tiuj de la homa penso, nome al la raciaj produktaĵoj de la homa menso, do apriora. Fakte, tiu tuta argumentado kondukas al la tezo laŭ kiu la sistemo de la universo nenio alia povas esti ol efiko de intenco aŭ de dia projekto. La Papo Benedikto la 14-a ordonis ke estu koncedita la imprimaturon al la verkoj de Galileo en 1741, kaj forigis el indekso (1757) la librojn inokulantajn suncentrismon. Tiuj agadoj, kune kun la homaĝoj promociitaj de la modernaj papoj, implicite konstituas eklezian rehabiliton de Galileo. Dume la Eklezio revizitis la principojn sur kiuj baziĝis la studoj pri la Biblio.
Zeitz
Zeitz estas urbo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Burgenland de la federacia lando Saksio-Anhalto. Fine de la komunumo havis  loĝantojn. Ĝis la 1-a de januaro 2010, kiam la lastaj du el antaŭe pluraj membraj komunumoj iĝis parto de la urba teritorio, Zeitz estis la centro de komunumaro, do kunlabora administra ligo de pluraj formale sendependaj komunumoj, nomata Verwaltungsgemeinschaft Zeitzer Land.
Rilatoj inter scienco kaj religio
Jarcento de la klerismo
Papo Johano Paŭlo la 2-a nomumis (1981) komisionon ŝarĝitan esplori pri la kverelo “tercentrrismo/suncentrismo”, kiu prezentis siajn konkludojn en 1992.
Zeitz
La urbo situas borde de la rivero Blanka Elster.
Historio
En Zeitz estis iam la sidejo de la Episkopujo Naumburg-Zeitz. En 1945 nomumis la usonaj okupadtrupoj la edoniston Arthur Jubelt urbestro kiu murdigitis du jarojn poste en la sovetia speciala internigejo Buchenwald.
Rilatoj inter scienco kaj religio
19-a jarcento
La situacio komencas klariĝi en la 19-a jarcento. Post la ĉeso de la intensa senkristanigo de la Franca Revolucio de la (19-a jarcento), la kontrolo de la aŭtoritatoj ŝtataj kaj ekleziaj sin reorganizas prefere sub konservativa formo, foje ne senaj de malamo kontraŭ la antaŭaj liberpensuloj taksataj instigantoj de revoluciaj ideoj.
Oleo de kolzo
La oleo de kolzo estas vegetala oleo akirata de la semoj de kolzo (Brassica napus).
Rilatoj inter scienco kaj religio
19-a jarcento
La diversaj kristanismoj, katolika kaj protestanta, konsciiĝas ke la kverelo inter la du ekkrizigas:
Tio konduktis al la enciklikoj pri la studo de la bibliaj tekstoj de Leono la 13-a kaj de Pio la 12-a difinantaj la rilatojn inter scienco kaj religio, poste al tradukoj de la kanona Biblio unualoke de la Biblio de Jerusalemo (unua duono de la 20-a jarcento).
Oleo de kolzo
Ĝi estas kulturata prefere en la montetaroj. La plej grandaj produktantoj de oleo de kolzo estas Kanado, Barato kaj Pakistano.
Rilatoj inter scienco kaj religio
19-a jarcento
En 1859 kiam eksplodas la kverelo inter Louis Pasteur kaj Félix Archimède Pouchet aŭtoro de «Hétérogénie ou Traité de la génération spontanée» (Eterogenerado aŭ eseo pri spontana generado (aŭ spontana generiĝo), la katolika intelektularo reĵetas la teorion de la spontana generado kiu tiam estis enkampigita de ateismemuloj kiel pruvo de la praveco de materialismo..
Oleo de kolzo
Historio
Ĝi estas kulturita en Barato ekde la 4-a jarmilo a.K. kaj en Ĉinujo kaj Japanujo ekde la 2-a a.K.. En la Mezepoko ĝi estis utiligata en Eŭropo en la olelampoj.
En la 19-a jarcento oni komencis utiligi ĝin kiel manĝaĵo, sed rapide tiu kutimo finos pro la kondamnoj de la spertuloj, kiuj diris, ke ĝi havas tro malbonajn kvalitojn.
Rilatoj inter scienco kaj religio
Enkampiĝo de la teorio de Darwin
Darwin estis konscia pri sia penso. La publikigo de lia verko (1859) “La origino de la specioj per natura selektado” (angle: “On the Origin of Species by means of Natural Selection”), provokis pasiajn reagojn kvankam Darwin ankoraŭ ne rifuzas citi la Kreinton. Okazas pli malfrue ke lia penso eksplicite etendas al la homo la perevoluan originon, en la verko “The Descent of Man, and Selection in Relation to Sex”. Kvankam en notoj de sia notlibreto li indikis sian orientadon al evoluaj materialismaj solvoj ekde 1837, li senhezite sin deklaras agnostika nur en 1876. La regantoj de la Eklezio estis decidaj: la deveno de la homo el bestoj ne povas ne kontrasti kun la Biblio: en 1860 la katolika provinca koncilio de Kolonjo oponas la darvinan tezon kaj deklaras: “niaj gepatroj estis rekte kreitaj de Dio. Pro tio ni deklaras tute kontraŭa la la Sanktaj Skriboj kaj al la kredo, la opinion de tiuj kiuj ne hontas aserti ke la homo, rilate la korpon, estas rezultaĵo de spontana transformiĝo el naturo de kreitaĵo malperfekta al aliaj pli perfektaj ĝis la aktuala homa naturo”.
En 1860, scienculoj Joseph Dalton Hooker kaj Thomas Henry Huxley defendis la tezojn de Darwin, dum debato antaŭ la episkopo de Oksfordo defendanta fiksisman tezon konforme la tiama anglikana doktrino.
Oleo de kolzo
Historio
Hodiaŭ oni komencas utiligi oleon de kolzo kiel biobrulaĵo, kiel jam oni faris en la dua mondmilito pro la manko de petrolo kaj denove oni utiligas ĝin kiel manĝaĵo danke al selektado de novaj varioj de kolzo.
Rokajlo
Rokajlo (fr. rocaille – konĥeto) estas abstrakta kaj ofte nesimetria ornamaĵo, laŭ kiu estis nomita arta stilo rokoko. Ĝi ofte havas formon de duflanka helicera konko aŭ flametoj, kutime kombinata kun diversspecaj folioj aŭ drapaĵaro. Bazo estas formo de konko, kiu estas farita en formo de flametoj aŭ kurbaj krestetoj.
Rilatoj inter scienco kaj religio
Pozicio de la Katolika Eklezio en la prihistoria kritiko 19-a jarcento
La modernisma teologio ŝuldiĝas precipe al la ekzegezo lanĉita de esploristoj kaj teologoj de protestanta areo Peter L. Berger skribis, iom ironie en 1979 ke protestantismo pro naskiĝa naturo engaĝiĝas en la moderneco tiamaniere ke fluo de teologiistoj turniĝis kontraŭ siaj propraj Sanktaj Skriboj!. Tiu aŭdaca kritiko trovis konsenton ĉe laikemuloj. en Eŭropo kaj reagojn en Usono kie kreiĝis la protestanta fundamentalismo kiu leviĝis kontraŭ la papa neeraripovo kaj kontraŭ la “ekĉesoj ekzegezaj”.
Rokajlo
Ĝi origine ekestis en artefaritaj grotoj de kastelaj parkoj, kiuj ofte estis ornamataj per realaj konkoj, kaj en tempo de la franca reĝo Ludoviko la 15-a ĝi disvastiĝis preskaŭ en la tutan Eŭropon. Estis ofte uzata en la jaroj 1745–1780 kaj poste ankaŭ en periodo de la "dua rokoko" fine de 19-a jarcento.
Rilatoj inter scienco kaj religio
Pozicio de la Katolika Eklezio en la prihistoria kritiko 19-a jarcento
Papo Pio la 9-a distingis sciencon veran kaj sciencon malveran: la vera kiu konformiĝas al la neerariga revelacio, “stelo” kiu devas gvidi la sciencon, kaj “lumo” kiu “helpas sin defendi el la insidoj kaj eraroj” (la scienco estis akuzita pri disvastigo de ateismo kaj materialismo). Papo Leono la 13-a, posteulo de Pio la 9-a, renovigis la pribibliajn studojn per la encikliko “Providentissimus Deus” (Tre providenca Dio). Dume, la situacio de la teologio ne modifiĝis ĉar “la katoliko, oni ironie diris predikate en Notre-Dame de Parizo, posedas la superan sciencon: li timas nenion de la falsa scienco ĉar ĝi estas ĉiam konfuzigebla, nenion de la vera scienco ĉar li ĉiam kuŝas kun la vero.
Rokajlo
Ĝi troviĝas sur fasadoj, separate aŭ apud fenestroj kaj alkovoj, kiel dekoracio de lignaj, ofte orumitaj kadroj de speguloj, bildoj kaj diversaj kartuŝoj, sed ankaŭ sur dekoraciaj pentraĵoj kaj freskoj, sur mebloj kaj porcelano.
Rilatoj inter scienco kaj religio
20-a jarcento
Papo Pio la 1-a engaĝiĝis ĉasi kaj forigi la ekĉesan modernismon En kelkaj seminarioj okupis la precipajn postenojn manlibroj pri teologio kiuj tutaperte instruis: «La dia inspiro gardis la sanktan verkiston de ĉiuj dogmaj kaj moralaj eraroj, sed ankaŭ de ĉiu eraro historia aŭ scienca». La seminariisto devis perfekte akordiĝi kun la Konkordismo laŭ kiu ĉiu diraĵo de la Biblio akordiĝas kun la scienco kaj historio. Sendepende de tio, la pozicioj de la Katolika Eklezio ne multe modifis la studojn de ekleziuloj kaj katolikaj scienculoj engaĝiĝantaj en la scienca esploro, aparte en prahistorio kaj pri la origino de la homa specio. (Vidu : Teilhard de Chardin).
Klubo de Vieno
La “Rondo de Vieno” estis grupo de scienculoj kaj filozofoj formiĝinta en Vieno ek de 1923 ĉirkaŭ Moritz Schlick cele krei novan Filozofion de scienco kun rigora sinteno, kaj eksludante ĉiun metafizikan entrudiĝon. Sub la nomo de “Scienca koncepto de la mondo”, kuŝas rigida programo:
Franca Skolo
Louis Leprince-Ringuet elstaras inter la plej konataj scienculoj, engaĝiĝante en la problemo pri la naturo de la rilatoj inter scienco kaj kredo. Lia rezonado insistas sur la scienco kaj sur la etiko startante de citaĵo el Jacques Monod, eltirita el ties prelego ĉe la Collège de France. Tiu scienculo, ateismemulo, estis la aŭtoro de Le hasard et la nécessité = La kazo kaj la neceso; laŭ li, kiel laŭ aliaj scienculoj, la scienco proksimigas ĉiujn homojn sur la tuta planedo dum la religioj ilin dividas. Ŝajnas ke inter scienco kaj religio entrudiĝas fundamenta natura malsamo. La scienco engaĝiĝas formuli leĝojn, nome “komenti”, sed ĝi ne eksplikas la kialon de la universo. Tiel ankaŭ la antaŭvido de niaj agoj ne estos donita pere de la disvolviĝo de esploroj. La scienco el si mem sin prezentas ateistema: neniaj spuroj de Dio en la senmezura amaso de studoj kiuj kovras ĉiujn sferojn de la sperta scio!
Rilate la pozicion de la Eklezio, Louis Leprince-Ringuet montras ke ĝi estas ĉiam pli malferma al novaj principoj sed malbone konsiderata, eĉ ĉe katolikoj. Ĝia ilo de rezonado kaj dialogo kuŝas precipe, kaj tio ekde 1936, en la Papa Akademio de la Sciencoj komponita de 80 efektivaj membroj (kun certnombro de honoraj akademianoj) de ĉiuj nacioj, disciplinoj kaj religiaj konfesioj, kies kutime ĉirkaŭ 20 ordenitaj per Nobelpremio; katolikoj en ĝi aperas minoritate. Ĝi sidejas en Vatikano, kaj organizas plurfoje jare “semajnojn de studo aŭ de kolokvo”. La papo, ĉiam informite, prezidas ĉiujn aŭtonomiajn plenajn sesiojn; tio okazis ankaŭ la 10-an de decembro 1979 kiam li anoncis la komenciĝon de la procezo por la rehabilito de Galilejo: tiu proceso finiĝis en 1992 per la preskaŭ kompleta rehabilito de la scienculo. .
Pli ol rehabilito de scienculo Galilejo (ĉiuj modernaj papoj lin konsideris granda scienculo), la grupo de laboro profitis de la okazo, laŭsugeste de la Johano Paŭlo la 2-a, por klarigi la reciprokajn rilatojn de scienco kaj religio. Hodiaŭ, la Katolika Eklezio ne interesiĝas pri problemoj de la fizika strukturo de la universo. La kontrastoj kun la kredo prefere povas naskiĝis en la aplikado de la teorioj en la ĉiutaga vivo.
Oni konstatas ke, en Usono kaj Eŭropo, oni laboras pri la bibliaj tekstoj aplikante la principon, laŭ kiu estas erare konsideri la bibliajn priskribojn laŭlitere: kritika pozicio tia kiu estas, jam de la 19-a jarcento, komuna kaj por katolikoj kaj por protestantoj
Pozicio de la Katolika Eklezio en 20-a jarcento
Komence de sia papado, la 10-an de novembro 1979 (centjara datreveno de la naskiĝo de Albert Einstein), Johano Paŭlo la 2-a instalis la komisionon, kaj, post la rehabilitantaj konkludoj de la ŝarĝita komisiono, la 31an de oktobro 1992 parolis kaj deklaris: ''Tiel la nova scienco kun siaj novaj esplormetodoj kaj la esplorlibero, devigis la teologiistojn sin demandi pri siaj propraj kriterioj por interpreti la Biblion. Sed la plej granda parto tion ne faris: paradokse, Galileo, sincera kredanto, montriĝis pli akravida rilate tiun temon ol liaj teologiaj kontraŭuloj''. “Se la Skriboj ne povas erari, skribis Benedetto Castelli, iuj de ĝiaj interpretistoj kaj komentariistoj tion povas kaj diversaj tion faris”. Oni konas ankaŭ ties leteron al Christine de Lorraine (1615) kiu estas resuma pritrakto pri biblia hermeneŭtiko.
En sia mesaĝo adresita al la Papa Akademio de la Sciencoj la 22-an de oktobro 1996, tiu papo asertis pri la akcepto de Novdarvinismo (aŭ, pli ekzakte, de teorio de evoluo, inter kiuj tiu darvina):
En la franca medio, unu el ĝia plej elstaraj pensistoj rilate la rilatojn inter scienco kaj kredo, la kardinalo prezidanto de la Papa Konsilio por la Kulturo, ekigante nocion de “Stephen Jay Gould” usona paleontologo, rimarkigas ke la epistemologia distingo de la scioj estas kondiĉo necesa por eviti damaĝajn formojn de konfuzo: tamen se la kredo kaj scienco estas scioformoj profunde malsamaj, oni ne rajtas pensi kaj instrui, kiel faras certuloj, ke ili konstituas du disigitaj mondoj kiuj neniam rekontiĝas: se la unua kaj la alia havas sencon por la homo, okazas en la vero scienca kaj en la vero por la homo ke ili fariĝas, paradokse, konverĝantaj paraleloj: nome ili disiĝas discipline, sed kuniĝas en la homo! .
En 1996, la papo Johano Paŭlo la 2-a asertis ke la evoluismo estas pli ol simpla hipotezo; ankaŭ pro tio, la magisterio de la Katolika Eklezio rifuzis adheri al la kampanjoj favoraj al kreismo. En 2005, George Coyne, tiam direktoro de la Observatorio astronomia vatikana prenis pozicion kontraŭ la Inteligenta dezajno responde al invito de aŭstria kardinalo Christoph Schönborn
En tiu encikliko, Johano Paŭlo la 2-a memorigas la laboron de propriĝo de la antikva filozofio (Aristotelo en okcidento dummezepoke), precipe danke al Sankta Tomaso de Akvino, la neceson de fundamentoj:
“Mi nur deziras deklari ke la realo kaj la vero transcendas la faktan kaj la empirian realon kaj mi volus certigi pri la kapablo posedata de la homo penetri tiun transcendan kaj metafizikan dimension laŭmaniere vera kaj certa, kvankam malperfekta kaj analogia.”
Papo Benedikto la 16-a, posteulo de Johano Paŭlo la 2-a, precizigis la vidpunkton de la Magisterio de la Katolika Eklezio en aprilo 2007: ''”Kristanismo faris “opcion de la antaŭmeto de la kreanta racio komence de ĉio kaj principo de ĉio”. Ĝi ankaŭ reĵetis la duan eblan opcion, tiun de la “antaŭmeto de la neracio laŭ kiu ĉio kio funkcias sur la tero kaj en niaj vivoj estus nur hazarda kaj produktaĵo de senracio kaj asertas ke ĉiu el ni estas frukto de la penso de Dio”. Tiu alestiĝa pozicio kuntrenis la teorion de evoluo, sed reĵetas ke tiu teorio altrudu la vidpunkton per kiu oni devas konsideri la individuon”.''
Islamismo
En la islama kulturo ne enrompis la kontrasto inter religio kaj scienco, troviĝas nur spuroj de la kontrasto inter fido kaj racio epoke de Averoeso el kies doktrinoj fontis la unuaj ĝemetoj de la teorio de la duobla vero.
Laŭ islamismo la scienco pri naturo estas io kondukanta al la medito pri Dio. La naturo eĥigas la grandiozon de Dio. En tio islamismo similas al bibliismo kies psalmoj kantas la naturajn belecojn kiel stadion ligantan al Dio. Orgojle kaj pervere islamanoj memorigas la grandajn figurojn de la islama kulturo kiel tiujn kiuj parte ankaŭ praktikis sciencan metodon. Kiel en Kristanismo, mistikemaj fluoj montris ne multe ŝati la engonfiĝon en sciencaĵoj malavantaĝe de la spirito
La kritikaj metodoj de la prihistoria sciencoj, tamen, penas esti aplikitaj en la ekzegezo de Korano kaj aliaj historia dokumentoj.
Citaĵoj
En unu el la multaj Vikicitaroj Albert Einstein: “''Tio kion vi legis rilate miajn nereligiajn konvinkojn estis mensogo, certege mensogo kiu estas sistema redirita. Mi ne kredas je Dio persona kaj mi neniam diris la kontraŭon de tio, mi tion esprimis prefere aperte. Se troviĝas en mi kelkaĵo kiun oni povas nomi “religia” tio tiam ekscitos mian senliman miron por la strukturoj de la universo en la limoj laŭ kiuj nia scienco povus ĝin trovi.''
Martin Luther King: ''“Povas okazi konflikto inter homoj de fragila religio kaj homoj de firma scienco, sed certe ne inter scienco kaj religio. Iliaj respektivaj mondoj estas disigitaj kaj ilia metodoj malsamaj. La scienco esploras, la religio interpretas. La scienco liveras al la homo scion kiu estas potenco; la religio donas al la homo saĝon kiu ĝin kontrolas. La scienco okupiĝas pri faktoj, la religio pri valoroj. Ili ne estas du rivaloj: ili estas komplementaj. La scienco malpermesas ke la religio plonĝu en la neraciismon senpovan kaj paralizigan obskurantismon; la religio malpermesas ke la scienco enkotiĝu en materialismo kaj mortiga neniismo.”''
Bibliografio
• Denis Alexander, “Science et foi : évolution du monde scientifique et des valeurs éthiques”, Frison Roche, 2005, ISBN|2-87671-453-1 • Jacques Arnould, “La Marche à l’étoile : pourquoi sommes-nous fascinés par l’espace ?”, Albin Michel, 2006, ISBN|2-22614-923-6 | “Dieu, le singe et le big-bang”, Éd. Broché, ISBN|2-20406-401-7 | “La biologie est-elle un humanisme ?”, Éd. Broché, ISBN 2-13049-929-5 | “Pierre Teilhard de Chardin”, Éd. Broché, 2005, ISBN|2-26202-264-X • Ian-GBarbour, “Quand la science rencontre la religion”, Édition du Rocher, 2005, ISBN|2-26805-350-4 • Paul Clavier, “Dieu sans barbe”, Table ronde, 2002, ISBN 2-71032-553-5 • Thierry Magnin, “Entre science et religion”, Eds Du Rocher, 1998, ISBN 2-26802-831-3 • Michèle Morange “Les Secrets du vivant : Contre la pensée unique en biologie”, Éd. La Découverte (15 septembre 2005) Collection « Sciences et société », ISBN 2-70714-624-2. • Christophe Theobald, “L’univers n’est pas sourd : Pour un nouveau rapport sciences et foi”, Bayard, 2006, ISBN 2-22747-568-4 • Francesco-Agnoli, “Scienziati, dunque credenti (come la Bibbia e la Chiesa hanno creato la scienza sperimentale),” Cantagalli (Siena Italie), 2012, (ISBN 978-88-8272-823-6)
Bourg-de-Péage
estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Drôme, okcitane Droma, kaj en la pli vasta regiono Aŭvernjo-Rodano-Alpoj (france Auvergne-Rhône-Alpes, okcitane Auvèrnhe Ròse Aups). Ene de la departemento, la komunumo apartenas al la arondismento Valence kaj al la.
Ĝiaj loĝantoj franclingve nomiĝas péageois.
Papado en Avinjono
Papado en Avinjono korespondas al periodo de la historio de la Kristana Eklezio de okcidento dum kiu la katolikaj papoj rezidis en Avinjono (Francio) - ekde 1309 ĝis 1377.
Tiu periodo estas ankaŭ difinita “Avinjona kaptiteco) el la latina captivus (prizonulo). Tiu termino ĉe la samtempuloj ne aludis al prizona kondiĉo, sed al situacio de maltrakvileco kaj sufero similaj al tiuj suferirataj de la juda popolo en Babilono (587 – 517 a.K.).
Antaŭfaktoj
Papo Bonifaco la 8-a (1294-1303) ekregnis en Romo disŝirita de la internaj luktoj inter la nobelaj familioj: en la provo ilin repacigi, ankaŭ per la forto, li kreis al si, kun sukcesoj, ankaŭ malamikojn. Krome diversaj eŭropaj ŝtatoj kontrastis kun Romo ofte pro financaj kaŭzoj kaj ankaŭ pro entrudiĝoj en aferoj de la Eklezio. En tiu kunteksto la papo aŭdacis, unuafojon en la historio de la Eklezio, anonci kaj realigi la unuan “sanktan Jaron” kiu movis grandan alfluon al Romo, kaj, post kelkaj jaroj elmeti la faman enciklikon “Unan Sanctan Ecclesiam” (1302) per kiu energie reasertis la principon ke oni devas obei, ĉiukaze, al la decidoj de la papo, ankaŭ ŝtatoj ktp.
Lia posteulo Benedikto la 11-a (1303-1304) trafis en la jam kutimajn disŝiriĝojn inter la nobelaro romana dum Filipo la Belulo, reĝo de Francio, instigis por procecigi Bonifacon la 8-an pro supozitaj simonio, herezo kaj akordiĝoj kun la diablo (pervere, Bonifaco malpermesis ke la reĝo disponu laŭvole je la posedaĵoj kaj ekleziaj oficoj). Sed Benedikto ne havis tempon por sanigi la aferojn ĉar la morto lin kaptis, la sekvantan jaron, en Peruĝo ĉar Romo fariĝis tro malsekura por la papa kortego.
La elektiĝo de Avinjono
La ne-sekureco en Romo sugestis al la Kardinala Kolegio aranĝi Konklavon en Peruĝo: ĝi daŭris ne malpli ol 11-ajn monatojn. Tiu longeco estis ŝuldita al la necerteco de la kardinaloj pri la programo sekvenda en la gvido de la Eklezio: iuj kardinaloj tendencis por la reveno al la politiko de forto praktikita de Bonifaco la 8-a, aliaj por akordiĝanta vojo kiu – trankviligante la reĝon de Francio – evitu la minacitan galikanan skismon sed precipe la proceson kontraŭ Bonifaco la 8-a: permesi ke ero de la klerikaro (tiu franca) juĝus papon kaj eventuale lin deklarus hereza estintus danĝera precedenco krom kontraŭjura. Fine, venkis la akordiĝanta linio kaj estis elektita franco Bertrand de Got, kiu sin nomis Klemento la 5-a (1305-1314). Li ne ĉeestis konklavon ĉar li estis en Bordeaux kiel ĉefepiskopo de la urbo: La papo petis de la kardinaloj ke ili lin atingu en Liono por la kronado: tio ne estis novaĵo, iam papo Kalisto la 2-a estis kronita en la najbara Vieno de Francio. Ili konsentis kaj, post la ceremonio, Klemento la 5-a revenis al Bordeaŭxx. Kiel antaŭvidite de kardinaloj, Reĝo Filipo sin montris akordiĝanta kun la papo, kaj en 1307 proponis al li interŝanĝi la proceson kontraŭ Bonifaco kun la kanona eliminado de la Templana Ordeno, kies posedaĵoj ekscitis la intereson de la reĝo. Klemento la 5-a ssim montris akceptema, sed tujpost konsciiĝis ke en tiu cirkonstanco necesis kaj “reaserti” la sendependon de la Apostolan seĝon kaj samtempe “teni” tre firmaj la konaktojn kun la franca reĝo: 1309 tial li venis el Bordeaux, kiu apartenis al la angla krono, al Avinjono, kiu ĝis tiam estis feŭdo de Anĵuoj, suverenoj de Napolo]] (el kiuj li obtenis permeson establiĝi, post la pagado de 80.000 florenoj) sed tiu troviĝis tre najbare al la ĉirkaŭurba viena kamparo, papa feŭdo.