cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Augustin Reinhard Stricker
Vivo
La junaĝajn jarojn de Stricker ankoraŭ vualas mallumo. Eble li pasigis kelkan tempon en Italio, ĉar la antaŭparolo de liaj italaj kantatoj aludas restadon tie. La unua dokumentebla dato estas lia servo kiel ĉambromuzikisto en la berlina kortegokapelo de reĝo Frederiko la 1-a de Prusio ekde februaro 1702.
En 1705 li edzinigis en Berlino la kantistinon Catharina Elisabeth Müller, kiu akompanis lin al liaj postaj laborejoj, kie ŝi ankaŭ sin prezentis kiel soloisto. En decembro 1706 okazis la unua prezentado de lia opero „Sieg der Schönheit über die Helden“ okaze de la geedziĝfesto de la posta „soldatoreĝo“ Frederiko Vilhelmo. La teksteldonaĵo de la berlina kortegopoeto kaj ceremoniestro Johann von Besser raportas, ke Stricker ne nur komponis parton de la muziko, sed ankaŭ rolis kiel dio Neptuno sur la scenejo. Plua granda festopero de Besser, „Alexanders und Roxanen Heyrath“, aperis okaze de la tria geedziĝo de Frederiko la 1-a en novembro 1708. Ĉifoje la kompleta komponaĵo devenis de Stricker. La tiam nur 14-jara princo Leopoldo de Anhalt-Köthen kunlaboris kiel dancisto. Georg Philipp Telemann ĉeestis la du prezentadojn; ankaŭ Johann Mattheson poste raportis pri tio.
Post la morto de Frederiko la 1-a en la jaro 1713 la soldatoreĝo malfondis la berlinan kortegokapelon, kaj kelkaj el la muzikistoj tuj transloĝiĝis al la kortego de Leopoldo en Köthen (Anhalt), kien Stricker sekvis ilin en 1714 por transpreni kapelmajstro la direktadon de la novfondita kortegokapelo. Stricker tie pasigis tri jarojn kaj en 1715 publikigis volumon da profanaj kantatoj. Komence de 1717 li forlasis Anhalt-on. Jam en la sama jaro Johann Sebastian Bach subskribis la kontrakton kiel lia sukcedanto.
Azianoj
Foje aldone ankaŭ subtrahiĝas la homoj de turkia kaj kaŭkazia deveno, ĉar la limo inter Eŭropo kaj Azio kaj geografie kaj kulturhistorie restas pridisputata kaj la turkianoj kaj kaŭkazianoj etne proksime rilatas al la eŭropanoj, kaj de araba deveno, ĉar la araboj konsistigas relative proksime parencan etnan kontinuon en vasta teritorio de tri kontinentoj, nome okcidenta Azio, norda Afriko kaj je signifaj lokaj malplimultoj en suda, okcidenta kaj norda Eŭropo, kiun malfacilus nomi "nur azia". Kvankam la termino etne do tute ne estas unuece difinita, klaras ke la laŭ nombro de homoj plej granda azia etno ĉiukaze estas la han-ĉinoj. Nuntempe, en epoko de oftaj translokiĝoj inter la kontinentoj, azianoj kompreneble troveblas en ĉiuj regionoj de la tero.
La usona censo cetere pro simpligo nun nur konsideras la homojn de familia deveno el Orienta (helblua regiono en la apuda mapo) kaj Sud-Orienta Azio (helverda regiono) plus de la Hindia subkontinento (helruĝa regiono) "azianoj" en etna signifo de tiu censo - tiu difino do estas ankoraŭ pli limiga ol la aliaj prezentitaj supre.
Chanava
Bazaj informoj
Chanava (ĥanava), hungare Hanva estas malgranda vilaĝo en Slovakio, en Regiono Banská Bystrica, en Distrikto Rimavská Sobota.
Situo
Chanava situas sur deklivoj, laŭ dekstra bordo de Sajó, laŭ traira flankovojo. Tornaľa troviĝas 15 km-ojn.
Historio
La vilaĝo estis unue menciita en la jaro 1293 en formo "Apathrevy" (=pramo de abato), baldaŭe "Honua" menciiĝis en 1266. Inter 1851-1868 la kalvinana pastro kaj samtempe poeto estis Mikaelo Tompa. En 1910 loĝis en Hanva 811 da homoj, (808 hungaroj, 2 slovakoj, unusola germano). Ĝis Traktato de Trianon Hanva apartenis al Hungara reĝlando, al Gömör kaj Kis-Hont, al distrikto de Putnok, poste al Ĉeĥoslovakio, fine ekde 1993 al Slovakio. Inter 1938-1944 la vilaĝo rehungariĝis. La unua Arbitracio de Vieno deklaris, ke tiuj komunumoj, kie la hungaroj vivas en majoritato, apartenu al Hungario. Post la 2-a mondmilito la hungaroj iĝis senrajtaj laŭ Dekretoj de Beneš. En 2001 loĝis en Chanava 721 da homoj, (636 hungaroj, po 40 slovakoj kaj ciganoj).
Ephedra
Ephedra (efedro) estas genro de nudsemplantaj arbedoj. Ĝi estas nun la nura genro en familio, Ephedraceae kaj nura genro en ordo Ephedrales. Ĝi enhavas ĉirkaŭ 50 speciojn, kiuj kreskas en sekaj klimatoj super larĝaj areoj de la norda hemisfero, inkluzive de sudokcidenta Nordameriko, Eŭropo, norda Afriko, kaj sudokcidenta kaj centra Azio kaj en la suda hemisfero, en Sudameriko sude ĝis Patagonio. En modera klimato, la plej multaj Ephedra specioj kreskas sur marbordoj aŭ en sablaj grundoj kun rekta sunkontakto.
Medicinaj uzoj
Plantoj de la Ephedra genro, inkluzive de E. sinica kaj aliaj, estis tradicie utiligita fare de indiĝenaj homoj por gamo da medikamentaj celoj, inkluzive de terapio de astmo, fojnofebro, kaj la malvarmumo. La alkaloido efedrino kaj pseŭdoefedrino estas aktivaj eroj de E. sinica kaj aliaj membroj de la genro. Tiuj kunmetaĵoj estas simpatomimetikoj kun stimula kaj malbloka kvalitoj kaj estas ligitaj kemie al la amfetaminoj.
Poleno de Ephedra sp. estis trovita en la tomboloko Shanidar IV en Irako, kio sugestas, ke ĝia uzo datiĝas al pli ol 60,000 jaroj antaŭe. Estis sugestite, ke Ephedra povas esti la Soma planto de hind-irana religio. Tio estas reflektita en ĝia sanskrita nomo "somalata".
Specio
Averto el la angla versio: Specioj el indeksoj kiel IPNI aŭ GRIN ne necese reprezentas biologian fakton; kelkaj povas esti terminologiaj hazardoj
Ekonomia botaniko kaj alkaloidenhavo
Plej fruaj uzoj de Ephedra spp. (efedro) por specifaj malsanoj devenas de 5000 a.K. Efedrino kaj izomeroj jam estis izolitaj en 1881 de Ephedra dystachia kaj priskribita per la japana organika apotekisto Nagai Nagayoshi de la 19-a jarcento. Lia laboro uzanta Ephedra drogmaterialojn por izoli puran farmacian substancon, kaj la sistema produktado de semi-sintezaj derivaĵoj de tio estas signifaj eĉ hodiaŭ, ĉar la tri specioj Ephedra sinica, Ephedra vulgaris kaj malplialtagrade Ephedra equisetina estas komerce kultivitaj en kontinenta Ĉinio kiel fonto por naturaj efedrinoj kaj izomeroj por uzo en apoteko. La apliko de botanikaj eltiraĵoj de Ma Huang kiel stimulilo kaj anoreksa medikamento havas neniun validecon en aŭ tradicia ĉina medicino aŭ moderna okcidenta medicino.''2011E. sinica kaj E. vulgaris'' enhavas kutime ses optike aktivajn feniletilaminojn, plejparte efedrinon kaj pseŭdoefedrinon kun negravaj kvantoj da norefedrino, norpseŭdoefedrino same kiel la tri metiligitaj analogaĵoj. Fidindajn informojn pri la totala alkaloidenhavo de la kruda medikamento malfacilas akiri. Surbaze de HPLC analizoj en industria kunteksto, la koncentriĝoj de totalaj alkaloidoj en sekigita Herba Ephedra varias de 1 ĝis 4%, kaj en kelkaj kazoj ĝis 6%.
Por revizio de la alkaloido distribuo en malsamaj specioj de la genro Ephedra vidu Jian-fang Cui (1991). Aliaj amerikaj kaj eŭropaj specioj de Ephedra, ekz. Ephedra nevadensis (mormona teo) ne estis sisteme ekzamenitaj; surbaze de neeldonitaj naturesploroj, ili enhavas tre malaltajn nivelojn (malpli ol 0.1%) aŭ neniom entute.
Kultura referenco
Efedro estas la emblema floro de Baluĉio (Pakistano) (neoficiala).
Referencoj
Ickert-Bond, S. M., C. Rydin, kaj S. S. Renner. 2009. Fosili-kalibrita rilaksita horloĝo por Ephedra indikas Oligocenan aĝon por la diverĝo de aziaj kaj Novmondaj kladoj, kaj Miocenan disvastigon en Sudamerikon. Ĵurnalo de Sistematiko kaj Evoluo 47 (5): 444-456-a libera aliro: http://onlinelibrary.wiley.com/store/10.1111/j. 1759-6831.2009.00053. x/asset/j. 1759-6831.2009.00053. x.pdf?v 1t h3tses6ss 16e93aab7f364e4fc976943373d12ae7d30d34a7
Kock
Kock estas urbo en Lublinio en Pollando. Ĝi apartenas al komunumo Kock en distrikto Lubartowski. Privata nobela urbo iĝis en 1417. Laŭ donitaĵoj el 2010 en la urbo estis 3 619 loĝantoj.
Nomo
La nomo aperis en notoj el 1258 kiel Cocsk. En la 15-a jarcento uziĝas la nomo Kocsko (Koczsko en 1427). En 1787 la urbonomo skribiĝas kiel Kocko. De la 19-a jarconto oni uzas la nunan formon.
Historio
La unua daŭra setlejo en la nuna Kock datiĝas ekde la 10 jarcento. En 1417 reĝo Ladislao la 2-a Jogajlo, laŭ peto de episkopo de Płock, eldonis lokigan privilegion por Kock kiel hereda vilaĝo. La privilegion konfirmis filo de Jogajlo – Ladislao la 3-a en 1443 en Buda. En 1518 la urbo estis posedaĵo de granda krona hetmano kaj vojevodo de Sandomierz – Mikołaj Firlej el Dąbrowic (distrikto Lubelski). La familio Firlej regis en Kock ĝis la 2-a duono de la 17-a jarcento. Sub ilia regado la urbeto iĝis grava centro de reformacio. Ĉirkaŭ 1750 Kock iĝis proprietaĵo de princino Anna Jabłonowska el domo Sapieha, kiu trakonstruis la urbon, interalie per difino de urboplaco. Ŝi fondis urbodomon, preĝejon kaj palacon laŭ projekto de Szymon Bogumił Zug. Provo de diversaj reformoj en ŝia heredaĵo finiĝis per bankroto. Post ŝia morto Kock transprenis ŝiaj pruntedonintoj – bankistoj de Varsovio. Koninda persono de juda societo estis cadiko Mendel Morgenstern, kreinto de t.n. kocka ĥasidismo (en la jaroj 1834–1859). Tiutempe al Kock alvenadis pluraj pilgrimantoj. En la 19-a jarcento loĝantaro aktive partoprenis naciajn insurekciojn kontraŭ Rusia Imperio, pro kio la urbo de 1870 estis senigita de urborajtoj, kiujn reakiris nur en 1915.
Apud la urbo okazis pluraj bataloj dum pola-aŭstra milito, novembra ribelo, januara ribelo, pola-bolŝevika milito kaj la germana invado en Pollandon.
La 36-an tagon de la germana-pola milito komandanto de la lasta kvartaga batalo apud Kock — taktike venka por poloj, strategie por germanoj — generalo Franciszek Kleeberg subskribis je la 10:00 kapitulacon, pro manko de armiloj (30 000 germanaj soldatoj kontraŭ 17 000 polaj, kiuj ne povis retiriĝi pro alveno de nova germana divizio). Bilanco de la perdoj: germanoj 10 572 mortigitoj, 3404 perdiĝintoj, 30 322 vunditoj, 217 tankoj detruitaj kaj 285 aŭtomobiloj (neplenaj kaj malaltigitaj donitaĵoj), poloj: 66 mil mortigitoj, 133 mil vunditoj, ĉ. 400 mil soldatoj en mallibero.
Liberigo de la urbo sekvis la 22-an de julio 1944, kiam bataliono de la 27-a Volinia Divizio de Pola Enlanda Armeo sub komando de leŭtenanto K. Filipowicz eniris la urbon.
Hermsdorf (Hohe Börde)
Hermsdorf estas eksa komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Börde de la federacia lando Saksio-Anhalto. Fine de 2008 la komunumo havis 1599 loĝantojn. Ekde la 1-a de januaro 2010 la loĝloko estas parto de nova komunumo Hohe Börde.
István Király
KIRÁLY István [kira:j] 'István V. Király' estis rumania hungara filozofia verkisto, ĉefbibliotekisto, universitata docento. Li naskiĝis en Oradea la 20-an de septembro 1952 kaj mortis la 7-an de aprilo 2023. Li estis la pli juna frato de juristo Ernő Király.
Biografio
István Király diplomitiĝis pri filozofio en UBB de Kluĵo en 1976. De 1980 li estis ĉefbibliotekisto de Centra Universitata Biblioteko de Kluĵo. De 1979 li estis kunlaboranto de revuo Korunk. Li doktoriĝis en 2003. Li estas docento de UBB de Kluĵo.
Templo de Ogden
La Templo de Ogden estas unu el la temploj konstruitaj kaj funkciigantaj de la Eklezio de Jesuo Kristo de la Sanktuloj de la Lastaj Tagoj.
Naguib Mahfouz
Naguib MAHFOUZ aŭ Nagib MAHFUZ (en araba: نجيب محفوظ‎, latinalfabetigite: Najīb Maḥfūẓ, IPA: [næˈɡiːb mɑħˈfuːzˤ]; naskiĝis la en Kairo, Egiptio, mortis la  samloke) estis egipta verkisto kiu ricevis la Nobel-premion pri literaturo en 1988, iĝante la unua verkisto de araba lingvo kiu ricevis tiun premion. Mahfuz estas grava intelektulo unuaranga en sia lando, Egiptio, en la araba mondo kaj internacie.
(19027) 2000 SZ149
(19027) 2000 SZ149 estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la en la kadro de la kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Naguib Mahfouz
Li estas konsiderata unu el la ĉefaj nuntempaj verkistoj de Arablingva literaturo, kun Taha Hussein, kiu esploras temojn de ekzistadismo. Li publikigis 34 romanojn, ĉirkaŭ 350 mallongajn rakontojn, dekojn de filmaj scenaroj, centoj da kolumnoj por egiptaj gazetoj, kaj kvin teatraĵoj laŭlonge de 70-jara kariero. Multaj el liaj verkoj estis adaptitaj por egiptaj kaj eksterlandaj filmoj.
Infanaĝo, edukado kaj eklaboro
La familio Mahfuz estis de religiemaj islamanoj kaj Mahfuz mem havis striktan islaman edukadon. En intervjuo, li parolis pri la severa religia etoso hejme dum sia infanaĝo. Li asertis, ke "Vi neniam estus imaginta, ke artisto povas elproduktiĝi el tia familio." La Egiptia Revolucio de 1919 havis fortan efikon super Mahfuz, kvankam li estis tiam nur sep-jaraĝa. Tra la fenestro li vidis la britajn soldatojn pafantajn al la manifestaciantoj en klopodo disigi ilin. Laŭ Mahfuz, "Vi povus diri... ke la nura afero kiu plej kortuŝis la sekurecon de mia infanaĝo estis la revolucio de 1919", li diros poste.
En siaj fruaj jaroj, Mahfuz etende legis kaj estis influita de Hafiz Najib, Taha Hussein kaj Salama Musa, nome fabianisma intelektulo. Ekde frue li dediĉis sin al beletrado, inspiriĝis en la mezlernejo de Filozofio kaj ekverkis artikolojn en tiama gazetaro. Interesita pri fremdaj lingvoj, ĉefe pri la angla, Nagib intencis taskon traduki literaturajn verkojn al la araba, de kiuj la plej konata estis tiu de James Baikie La antikva Egipto en 1932.
Post kompletigi sian mezlernejan edukadon, Mahfuz estis akceptita en 1930 en la Egptia Universitato (nune Universitato de Kairo), kie li studis filozofion, kaj gradiĝis en 1934. Ĉirkaŭ 1936, laborinta unu jaron en M.A. en filozofio, li decidis interrompi siajn studojn kaj iĝi profesia verkisto. Mahfouz tiam laboris kiel ĵurnalisto por al-Risala, kaj kontribuis per rakontoj al Al-Hilal kaj Al-Ahram.
Ricevinte sian gradigon en filozofio el la Kaira Universitato en 1934, Mahfuz aliĝis al la egiptia funkciularo, en kiu li daŭre laboros en diversaj postenoj kaj por diversaj ministerioj ĝis sia retiriĝo en 1971. Li servis unue kiel oficisto en la Kaira Universitato, poste, en 1938, en la Ministerio de Islama Havaĵo (Ŭakfo) kiel parlamenta sekretario de la Ministro pri Islama Havaĵo. En 1945, li petis transigon al la biblioteko de la Maŭzoleo de al-Guri, kie li intervjuis loĝantojn de sia infanaĝa kvartalo kiel parto de la "Projekto Bonaj Pruntoj." En la 1950-aj jaroj, li laboris kiel Direktoro de Cenzuro en la Buroo de Artoj, kiel Direktoro de la Fondaĵo por Helpo al la Kinarto, kaj finfine kiel konsilisto de la Ministerio de Kulturo.
Literatura kariero
La juna Nagib dediĉis sin al komponado de fikciaj verkoj kaj publikigis pli ol 80 rakontoj jam post fini la mezlernejon. Heredinto de la patra posteno, li eklaboris en la Ministerio de Religiaj Aferoj inter 1939 kaj 1954 kaj ekde tiam lia literatura produkteco pliiĝis per grandaj projektoj. De tiam restis senfinigitaj verkoj kiel La malbeno de Ra (1939), Radofis la korteganino (1943) kaj La batalo de Tebas (1944). La dua etapo de la verkisto konsistiĝis en socia novelaro kaj krome ekeniris en la tereno de la kina scenaro. Mahfuz publikigis 34 romanojn, ĉirkaŭ 350 rakontojn, dekojn da kinscenaroj kaj kvin teatraĵojn laŭlonge de 70-jara kariero.
La agado de plej parto el la fruaj verkoj de Mahfuz okazas en Kairo. Abath Al-Aqdar (Fatotrompo) (1939), Rhadopis (1943), kaj Kifah Tibah (La lukto de Tebo) (1944) estis historiaj romanoj verkitaj kiel parto de pli granda neplenumita 30-romana projekto. Inspirita de la verkaro de Sir Walter Scott (1771–1832), Mahfuz planis kovri la tutan historion de Egiptio per serio de libroj. Tamen, post la tria volumo, lia intereso ŝanĝiĝis al nuntempaj aferoj kaj scenejoj, same kiel al la psikologia efiko de la socia ŝanĝo sur la ordinaraj homoj.
La prozo de Mahfuz estas karakterizita per la rekta esprimo de siaj ideoj. Liaj verkoj kovras ampleksan gamon de temoj, kiel la polemikaj kaj tabuaj temoj pri socialismo, samseksemo kaj Dio. La verkado pri kelkaj el tiuj temoj estis malpermesitaj en Egipto.
La verkoj de Mahfuz ofte temas pri la disvolvigo de Egiptio dum la 20-a jarcento, kaj kombinis intelektajn kaj kulturajn influojn kaj el Oriento kaj el Okcidento. Lia propra ekspono al la eksterlanda literaturo startis en sia junaĝo per la entuziasma konsumo de okcidentaj krimromanoj, rusaj klasikaĵoj, kaj modernistaj verkistoj kiel Marcel Proust, Franz Kafka kaj James Joyce. La agado de la rakontoj de Mahfuz preskaŭ ĉiam okazas en la dense loĝataj urbaj kvartaloj de Kairo, en kiuj liaj roluloj, kutime ordinaraj homoj, klopodas barakti kun la modernigo de la socio kaj kun la tentoj de okcidentaj valoroj.
La centra verko de Mahfuz en la 1950-aj jaroj estis la Kaira Trilogio, kiun li kompletigis antaŭ la Julia Revolucio de 1952. La romanoj estis titolitaj per stratonomoj Palacpromenejo, Dezirpalaco, kaj Sukerstrato. Mahfuz okazigis la historiojn en partoj de Kairo kie li kreskiĝis. La romanoj priskribas la vivon de la patriarko el-Sajjed Ahmed Abdel Gaŭad kaj de lia familio laŭlonge de tri generacioj, el la Unua Mondmilito ĝis la 1950-aj jaroj, kiam la reĝo Faruk la 1-a estis elpostenigita. Mahfuz ĉesis verki dum kelkaj jaroj post fini la trilogion.
Seniluziigita de la reĝimo de Nasser, kiu estis foriginta la monarkion en 1952, li ekpublikigis denove en 1959, tiam fekunde produktante romanojn, novelojn, ĵurnalismon, memorojn, eseojn kaj scenarojn. Li asertis en intervjuo de 1998, ke li "delonge sentis, ke Nasser estis unu el la plej grandaj politikaj estroj de la moderna historio. Mi ekaprezis lin komplete nur post li ŝtatigis la Suezkanalon." Lia ne-fikcio, inklude liajn ĵurnalismajn verkojn, eseojn kaj verkojn pri literaturo kaj filozofio, estis publikigitaj en kvar volumoj el 2016.
Lia romano de 1966 nome Tharthara Faŭk Al-Nīl (Drive surnile) estas unu el liaj plej popularaj verkoj. La romano estis poste adaptita en similnoma filmo nomita Ŝirŝar fuknil dum la reĝimo de Anŭar al-Sadat. La historio kritikas la dekadencon de la egiptia socio dum la Nasera erao. La libro estis malpermesita de Sadat por eviti provoki egiptianojn kiuj ankoraŭ ŝatis la iaman prezidenton Nasser. Kopioj de la malpermesita verko estis malfacile troveblaj en Egiptio antaŭ la finaj 1990-aj jaroj.
La verko Filoj de Gebelaŭi (1959, konata ankaŭ kiel Infanoj de la strateto) unu el la plej bone konataj verkoj de Mahfuz, portretas la patriarkon Gebelaŭi kaj liaj filoj, nome averaĝaj egiptanoj kiuj vivas la vivojn de Kain kaj Abelo, Moseo, Jesuo, kaj Mohamedo. Gebelaŭi konstruas domegon en oazo meze de malfekunda dezerto; lia bieno iĝas scenejo de familia feŭdo kiu pluas dum generacioj. "Ĉiam kiam iu estas deprimita, suferanta aŭ humiligita, li indikas al la domego sur la pinto de la strato fine antaŭ la dezerto, kaj diras triste, 'Tiu estas la hejmo de nia praulo, ni ĉiuj estas liaj filoj, kaj ni havas rajton al lia propraĵo. Kiam ni malsategas? Kion ni faris?'" La libro estis malpermesita tra la tuta Araba mondo escepte en Libano ĝis 2006 kiam ĝi estis por la unua fojo publikigita en Egipto. La verko estis malpermesita pro supozita blasfemo tra la alegoriaj portretoj de Dio kaj de la monoteismaj Abrahamaj religioj nome Judismo, Kristanismo, kaj Islamo.
En la 1960-aj jaroj, Mahfuz plue disvolvigis la temon ke la homaro pli kaj pli iras for el Dio en siaj ekzistadismaj romanoj. En La ŝtelisto kaj la hundoj (El-lis's ŭal-kilab, 1961) li priskribis la faton de marksisma ŝtelisto kiu estis liberigita el prizono kaj planas revenĝon.
Multal el liaj romanoj estis por la unua fojo publikigitaj en seriigita formo, kiel Filoj de Gebelaŭi kaj Midak strateto (Zukak El Midak) nome (زقق المدق) kiu estis adaptita al meksika filmo en kiu stelulas Salma Hayek samnome en la angla, kaj en la hispana originalo El callejón de los milagros (La strateto de la mirakloj).
Politika influo
Plej el la verkoj de Mahfuz temas ĉefe pri politiko, fakto kiun li mem rekonis: "En ĉiuj miaj verkoj, vi trovos politikon. Vi povas trovi historion kiu ignoras amon aŭ ajnan temon, sed ne politikon; ĝi estas la vera akso de nia pensaro".
Li estis partiano de egiptia naciismo en multaj el liaj verkoj, kaj esprimis siajn simpatiojn por la post-mondmilit-epoka Vafd-Partio. Li estis allogita ankaŭ al socialismaj kaj demokratiaj idealoj frue en sia junaĝo. La influo de socialismaj idealoj estas forte montrita en siaj du unuaj romanoj, Al-Ĥalili kaj Nova Kairo, same kiel en multaj el liaj lastaj verkoj. Paralele al lia simpatio por socialismo kaj demokratio estis lia malplaĉo por Islama ekstremismo.
En sia junaĝo, Mahfuz persone konis Sajid Kutb kiam Kutb estis montrante pli grandan intereson en literatura kritiko ol en Islama fundamentismo; Kutb poste iĝis grava influo sur la Islama Frataro. En la mezo de la 1940-aj jaroj, Kutb estis unu el la unuaj kritikistoj kiuj agnoskis la talenton de Mahfuz, kaj ĉirkaŭ la 1960-aj jaroj, proksime de la fino de la vivo de kutb, Mahfuz eĉ vizitis lin en la hospitalo. Sed poste, en la duon-membiografia romano Speguloj, Mahfuz faris negativan portreton de Kutb. Li estis seniluziigita de la egipta revolucio de 1952 kaj poste pro la malvenko de Egipto en la Sestaga Milito de 1967. Li estis apoganta la principojn de la revolucio, sed iĝis elreviĝita, dirante, ke la praktikoj malsukcesis realigi la originajn idealojn.
La verkoj de Mahfuz influis novan generacion de egiptaj advokatoj, kiel Nabil Munir kaj Reda Aslan.
Ricevo
La tradukoj de verkoj de Mahfuz ricevis laŭdojn el usonaj kritikistoj:
"Tra la fikcio de Nagib Mahfuz estas persvada senco de metaforo, de literatura artisto kiu estas uzante sian fikcion por paroli rekte kaj decideme al la stato de sia lando. Lia verkaro estas trempita je amo al Egipto kaj ties popolo, sed ĝi estas ankaŭ klare honesta kaj nesentimentala." —Washington Post
"La verkaro de Mahfouz ests freŝe nuancita kaj emocie lirika. La Nobel-premio agnoskas la universalan gravon de [lia] fikcio." —Los Angeles Times
"Sro. Mahfouz enkorpigas la esencon de tio kio faras the bruema, malfacila, ĥaosa homa formikejo de Kairo ebla." —The Economist
Nobel-Premio de Literaturo
Mahfuz ricevis en 1988 la Nobel-premio pri Literaturo, nome iĝante la nura araba verkisto kiu estis ricevinta tiun premion. Tuj post la ricevo de la premio, Mahfouz diris jenon: "La Nobel Premio donis al mi, por la unua fojo en mia vivo, la senton ke mia literaturo povus esti aprezata je internacia nivelo. Ankaŭ la araba mondo ricevis la Nobel kun mi. Mi kredas, ke la internaciaj pordoj estis malfermitaj, kaj ke ekde nun, la kleraj homoj konsideros ankaŭ la araban literaturon. Ni meritas tiun rekonon."
La sveda letero al Mahfuz laŭdis lian "riĉan kaj kompleksan verkaron":
"[Ĝi] invitas nin rekonsideri la fundamentajn afreojn en la vivo. Temoj kiel la naturo de tempo kaj amo, socio kaj normoj, sciaro kaj fido ripetiĝas en vario de situacioj kaj estas prezentataj en penso-provokaj, elvokaj, kaj klare kuraĝaj manieroj. Kaj la poezia kvualito de via prozo povs estis sentita tra la lingvobariero. En la premicitaĵo oni atribuas al vi la formadon de araba rakonta arto kiu aplikeblas al la tuta homaro."
Ĉar Mahfuz trovis la veturon al Svedio malfacila por sia aĝo, li ne partoprenis en la ceremonio por la havigo de la premio.
Malfacilaj lastaj jaroj
La sano de la verkisto ekdifektiĝis post kiam li estis atakita en 1994 de islamaj ekstremuloj, kiuj ege vundigis lin ĉe la kolo per ponardo ĉar ili konsideris lian verkon kiel blasfemo kontraŭ islamo. En marto de 1995, Mohamed Nafi Mustafá kaj Mohamed Al Mahlaui, laŭdire atencintoj, estis mortopendigitaj en prizono de Kairo.
Tiu atenco malplibonigis lian sanon, damaĝis liajn aŭd- kaj vidkapablojn, kaj paralizis lian dekstran brakon, kio malpermesis pluverki normale. Spite tio, post ricevi longan procezon de fizioterapio, Mahfuz sukcesis verki serion de tre mallongaj rakontoj, laŭ la stilo de la japanaj hajkoj, kelkaj el kiuj estis publikitaj en la egiptia gazeto Misfildunia (La duono de la mondo) sub la titolo de "Revoj de konvalesko". En 1996 li estis katalogita de islamaj radikalaj grupoj kiel "herezulo" kaj kondamnita je morto. Ekde tiam li restis praktike enfermita hejme, de kie eliris malmulte kaj sub polica protektado. Tamen, Mahfuz pluhavis, ene de tiu situacio, literaturan vivon aktivan, partoprenante en kunsidoj en literaturaj ejoj de Kairo kaj publikante ĉiun ĵaŭdon kolumnon kiel intervjuo en la ĉiusemajna gazeto Al-Ahram Weekly kie pritraktis aferojn de politika kaj socia aktualeco.
Forpaso
Jam 94jaraĝa, la ununura verkisto de araba lingvo ricevinto de la Nobel premio pri literaturo, estis enhospitaligita urĝe en la 19a de julio de 2006 falinta surstrate tra sia naskiĝloka Kairo. Li ricevis profundan vundon en la kapo kaj devis estis kirurgie operaciita tujege. Lia familio neis onidirojn, ke li estis en Usono por kuracado, kion ripetis la egipta televido. Merkrede la 30an de aŭgusto de 2006, post atentega prizorgado mortis por funebro de la tutmonda literaturo, same kiel por lia naskiĝtaga Kairo.
Stilo
Malgraŭ la grandaj ŝanĝoj okazintaj en la skribmaniero de Mahfuz, lia mondkoncepto restas senŝanĝa - en ĉiu rakonto Mahfuz enkondukas sian socipolitikan vidon pri homa ekzisto: Homo ne perdu sian tempon pri senutila serĉo de memplenumo - la sola ŝanco por savo estas per pozitiva kaj respondeca konduto plibonigi sian vivon kaj la vivon de sia ĉirkaŭaĵo.
En ĉiuj liaj libroj la solaj roluloj kiuj atingas ian savon estas tiuj, kiuj montras konscion kaj konsideron al alia pro altruismaj motivoj. La mondkoncepto de Mahfuz ankaŭ restis simila dum sia longa krea kariero: La mondo estas malgaja kaj tragedia loko, tamen ŝanĝo eblas danke al la senkompromisa lukto de la homo por justeco kaj teknologia progreso.
Tamen multfoje la progreso al justeco postulas la morton de la ĉefrolulo.
Ekde la mezo de la 1970-aj jaroj, la literatura verko de Mahfuz ne estis asociita kun unu ĝenro kaj ne havas stilan unuformecon. Iuj noveloj forlasas la akceptitajn normojn pri verkado en okcidenta literaturo - la principo de la unueco de la verko, la kronologia ordo. La literatura strukturo de ĉi tiuj verkoj montras revenon al motivoj de klasika araba literaturo kiel okazas ĉe la "eakontoj de mil kaj unu noktoj".
Gravo
Sed sendube lia plej granda sukceso venis el ekstero kaj surmetis lian nomon en universala loko: En 1988 li ricevis la Nobel-premion pri literaturo. Tiu evento konfirmis la gravon de Maĥfuz en la araba literaturo kaj metis lin en la rango de «patro de la araba prozo». Inter la kialoj por havigi la premion al li elstaras la agnosko de lia literatura vojo kiel poeto, novelisto, romanisto kaj artikolisto. La Sveda Akademio agnoskis la valoron de lia verko «Kaira trilogio», kiu estis konsiderita kiel «montraĵo de la araba arto, kiu posedas universalan validecon». Li estis konsiderita de la kritikistaro kiel la plej grava kronikisto de la moderna Egiptio. La premiito Maĥfuz publikigis dum pli ol duonjarcento ĉirkaŭ 50 novelojn, inter kiuj elstaras Filoj de nia kvartalo, Palaco de deziro kaj La ŝtelisto kaj la hundoj.
Aliaj premioj
Sed la aŭtoro ne nur ricevis la Nobel-premion pri literaturo en 1988. En 1972 li ricevis la Nacian Premion de la Egiptiaj Beletroj kaj kun tio la plej altan enlandan honoron: la Kolringon de la Respubliko. En 1995 la meksika reĝisoro Jorge Fons filmis lian verkon La strateto de la mirakloj, kvankam kun etoso de Meksiko, kiu ricevis la hispanan Goja-premion. Li estis kandidato al la ankaŭ hispanaj premioj Princo de Asturio en 2000.
Verkaro
Laŭlonge de sia kariero dum pli da 60 jaroj la aŭtoro publikigis pli ol 50 romanoj kaj novelaroj.
Eksteraj ligiloj
(En la hispana)
(En la franca)
(En la angla)
Aulnay (Charente-Maritime)
Aulnay [] estas franca komunumo en la departemento Charente-Maritime, en la regiono Puatuo-Ĉarentoj. Ĝi havis 1,464 loĝantojn en la jaro 2010.
Monumentoj
La preĝejo Saint-Pierre de Aulnay estis konstruita en la 12-a jarcento. Ĝi estis deklarita historia monumento en 1840 kaj, en 1998, Unesko aldonis ĝin al la listo de la monda heredaĵo kiel unu el la 71 monumentoj de la Jakobaj Vojoj en Francio.
Yin Jiaxin
Literaturo pri Infanoj k.t.p. Nun li okupiĝas pri instruadoj de la angla lingvo kaj Esperanto, kaj pri verkado de Esperanto.
Brigitte Macron
Brigitte Macron, [bʁi.ʒit ma.kʁɔ̃] (nasknome Trogneux) naskita la 13an aprilo 1953 en Amiens (Francio), estas franca instruistino ĉefe konata kiel la edzino de Emmanuel Macron, prezidanto de la Franca Respubliko depost la 14a majo 2017. Ŝi estas prezidanto de la Fondaĵo de Malsanulejoj depost 2019.
Familio
Brigitte Trogneux edziniĝis, la 22an junio 1974, kun André-Louis Auzière (1951-2019 ), juna viro el sia socia medio kaj estonta bankisto, kun kiu ŝi havas tri infanojn, Sébastien-on (1975), Laurence-on (1977) kaj Tiphaine-on (1984), laŭorde statistikisto (diplomita far la franca nacia lernejo pri statistiko kaj informanalizo), kardiologisto kaj advokato. En majo de 1993, dum la kursoj pri teatro kiujn ŝi plenumis en la gimnazio La Providence, ŝi rimarkis Emmanuel Macron-on, tiam 15-jaraĝa kaj lernanto en la sama klaso kiel sia filino Laurence.
Jaroj en filmo
Jaroj en filmo bildigas respondantajn jarojn en la filmo kaj servas al rapida orientado kaj transŝaltado inter la unuopaj jaroj.
20-a jarcento en filmo
1900 1901 1902 1903 1904 1905 1906 1907 1908 1909 1910 1911 1912 1913 1914 1915 1916 1917 1918 1919
1920 1921 1922 1923 1924 1925 1926 1927 1928 1929 1930 1931 1932 1933 1934 1935 1936 1937 1938 1939
1940 1941 1942 1943 1944 1945 1946 1947 1948 1949 1950 1951 1952 1953 1954 1955 1956 1957 1958 1959
1960 1961 1962 1963 1964 1965 1966 1967 1968 1969 1970 1971 1972 1973 1974 1975 1976 1977 1978 1979
Brigitte Macron
Familio
Brigitte Trogneux eksedziniĝis la 26an januaron 2006 je André-Louis Auzière. La 20an oktobro 2007, ŝi edziniĝis kun Emmanuel Macron en la Touquet-Paris-Plage, kie ŝi havas domon. Ŝia nova edzo, tiam financinspektoro, rezignas publikan servon kaj eklaboras por Rothschild-banko.
Brigitte Macron, kromnomita « Bibi » de siaj familiaruloj, estas la avino de sep nepoj.
Jaroj en filmo
21-a jarcento en filmo
2000 2001 2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013 2014 2015
Brigitte Macron
Instruistino pri beletro
Ŝi ekhavis sian abiturientan ekzamenon 19-jaraĝe en 1972 en la gimnazio Sacré-Cœur de Amiens kun honoroj "tre bone". Havanto de "Majstreco pri Artoj", kiun ŝi ekhavis per memuaro pri korteza amo, kaj de CAPES pri klasika beletro(1986), ŝi instruis kontrakte en privataj lernejoj. Ŝi oficis en Parizo, kaj poste en Strasbourg en la protestanta gimnazio Lucie-Berger (1986-1991).
En 1991, ŝi revenis al sia naskurbo kaj instruis la francan kaj la latinan en la privata jezuita gimnazio La Providence. Ŝi poste foriris, la 8an majo 2007, por instrui en Parizo en la privata gimnazio Saint-Louis-de-Gonzague.
En septembro 2015, Brigitte Auzière-Macron (BAM, kiel ŝin nomumas ŝiaj lernantoj ) ĉesis instrui por sin dediĉi al la kariero de sia edzo kaj iĝis "haveblulo (fr)" de la franca eduksistemo.
Engaĝiĝoj antaŭ la franca prezidenta baloto de 2017
Dum la urba baloto en Truchtersheim (Bas-Rhin, Francio), kie ŝi tiam loĝis, Brigitte Auzière kandidatis en la sendependa listo "Truchtersheim demain", sed ŝi ne estis elektita.
En 2012, ŝia edzo Emmanuel Macron sin dediĉis al politiko: la paro tiam kaptas atenton de gazetaro, kiuj taksas la intereson, kaŭzitan de ilia aĝdiferenco, kiel pruvon de evoluo de publika opinio pri tiaj aferoj.
La 2an junio 2015, dum vizito de la hispana reĝo Filipo la 6a kaj de lia edzino Letizia Ortiz, ŝi pozis unuafoje ĉe la sojlo de la palaco Elizeo apud li.
En aprilo 2016, la Macron-aj geedzoj aperis en la titolpaĝo de la franca gazeto Paris Match, al kiu ili konsentis privatajn fotojn kaj intervjuon, sed ili poste taksis tiun tromemmontradon kiel mallertaĵon kaj neis esti farintaj strategion pri memmontrado en gazetaro.
Kun sia plijuna filino Tiphaine Auzière (anstataŭulo de Thibault Guilluy, kandidato de La République en marche en Pas-de-Calais dum la franca parlamenta baloto de 2017 ) Brigitte Macron partoprenis en la kampanjo de sia edzo pri la prezidanta baloto de 2017. Komence tre aktiva, ŝi poste malplividebliĝis kvankam ŝi daŭre ludis gravan rolon por la kandidato.
Edzino de la prezidanto de la Franca Respubliko
La 7an majo 2017, Emmanuel Macron iĝis prezidanto de la Franca Respubliko. Brigitte Macron tiel iĝis la "unua damo de Francio" post la ekofico de sia edzo, la 14an majo 2017, kaj starigis sian oficejon en la Fougères-salono, kiu troviĝas sine de la Madame-flankaĵo, en la teretaĝo de la palaco Elizeo. Ĉi tiu salono iam utilis kiel laborloko por Cécilia Sarkozy, Carla Bruni-Sarkozy kaj Valérie Trierweiler, kiuj estas tri iamaj paruloj de francaj prezidantoj.
Brigitte Macron, laŭ si mem, volas esti "unu kaj nedividebla" flanke de la prezidanto, kiu komence deziris la kreadon de oficiala kadro por la ofico de "unua damo", taskante la nunan situacion kiel "hipokritaĵon". Dum somero de 2017, peticio kontraŭ la kreado de tiu statuso rikoltis subskribojn.
Finfine, "ĉarto de malkaŝeco" estis proponita. Ĉi tiu agnoskas al Brigitte Macron "rolon de ŝtatreprezento" de Francio flanke de la prezidanto, interalie dum internaciaj kunvenoj. Ŝi povos "partopreni en agoj naciaj kaj internaciaj, starigitaj far aliaj paruloj de ŝtatestroj, interalie por lukti kontraŭ klimatŝango aŭ perforto kontraŭ inoj kaj infanoj". Ŝi ankaŭ devos responci pri "petadoj" de homoj, kiuj deziras renkonti ŝin. Per sia subteno aŭ sia ĉeesto, ŝi helpos "manifestadojn filantropiajn, kulturajn aŭ sociajn, aŭ kiuj helpas al la internacia influo de Francio". Ŝi ankaŭ estos taskita pri "daŭrigo de senĉesa ligo de aŭskultado kaj de rilatiĝo kun agantoj de la civila socio pri handikapo, edukado, sano, kulturo, infanprotektado aŭ seksegaleco". La prezidanto de la Respubliko cetere povos taski ŝin pri "misioj pri pripensado kaj proponado", kiuj estos publikigitaj fine de ĉiu monato, same kiel ŝia oficiala agendo. Tiu ĉarto indikas, ke la rimedoj por sia ofico estos prenitaj el la prezidanta buĝeto kaj ke ŝi rajtos havi du prezidantajn konsilistojn kaj sekretariaron. Buĝeto de eŭroj estos havebligita al ŝi.
Brigitte Macron estas la celo de laŭdaj artikoloj en Daily Mail, Frankfurter Allgemeine Zeitung, kaj The Observer. Ŝia vestastilo en internaciaj kunvenoj estas la celo de komentoj. Siaflanke, Financial Times komparas ŝian stilon kun tiu de "Essex girl (en)".
En 2018, la servoj de palaco Elizeo oficiale plendis pro identŝtelo post esti ekkonantaj, ke la nomo de Brigitte Macron estis uzata por havi preferan traktadon en luksaj establaĵoj. La reputacio de Brigitte Macron cetere estis kontraŭleĝe uzita far retaj trompistoj, celante vendi kaj antaŭigi kontraŭfaltajn pomadojn, kies ŝi estus reprezentanto aŭ kreinto.
Cetere ŝi partoprenis en la ornamado de palaco Elizeo, tien irigante nuntempajn artistojn. Ekzemple ŝi aldonis tapiŝon far Christian Jaccard kaj fotelojn far Éric Jourdan al la Murat-salono.
En aprilo 2019, ŝi ekis kaj ekprezidantis Instituton de la alvokiĝoj al laboro: financitan far LVMH, ĝi celas kreadon de edukejoj por junaj senlaboraj plenkreskuloj. Ŝi planis partopreni kiel instruisto sine de la unua lernejo de tiu instituto, inaŭgurita septembre de 2019.
En junio 2019, ŝi sukcedis Bernadette Chirac-on (edzino de iama prezidento Jacques Chirac) pri la posteno de prezidanto de la Fondaĵo de Malsanulejoj.
Kiel familiarulo de la familio de Bernard Arnault (estro de LVMH depost 1989), ŝi ofte surhavas vestaĵojn el LVMH dum siaj oficialaj aperoj.
Montradoj de opinio
Brigitte Macron asertis, en aŭgusto 2017, esti volanta "lukti kontraŭ socia ekskludo, ĉefe tiuj pri handikapo, edukado kaj malsano".
En octobro 2017, dum miloj da molestataj kaj molestitaj inoj ekpepis en Twitter kun la kradvorto #MeToo pri seksĝenadoj, kies ili asertas esti viktimoj, Brigitte Macron oferas sian apogon al tiuj supozaj viktimoj. Ŝi kuraĝigis homojn, kiuj ne jam denuncis iliajn subitajn ĝenadojn, al "rompi silenton".
Ŝi subtenis la agadon de Stéphane Bern, familiarulo de la prezidanta paro kaj taksita de misio pri kultura heredo.
Kulture
En 2018, la gazeto Le Parisien anoncas, ke la aŭtoro Gaël Tchakaloff pretigas komikson, kiu bildigas tagon el la vivo de Brigitte Macron.
Referencoj
<references responsive="1" group="">
Kultura alpropriĝo
Kultura alpropriĝo (en la angla: cultural appropriation) estas la transpreno aŭ la uzo de la elementoj de malpli superrega kulturo en nedezirinda kaj ofenda maniero laŭ ties membroj - tiel ke ĝia heredaĵo estas misuzata de homoj en privilegia pozicio. Ĉi tio diferencas de forpuŝita grupo, kiu adoptas ion de superrega kulturo en procezo de kultura asimilado.
Iuj personoj kritikas kulturan alproprigon, precipe kiam elementoj de soci-etna malplimulto estas uzata de membroj de la superrega kulturo. Ofte citita ekzemplo de kultura alproprigo estas la portado de feltharoj, natura hararanĝo prezentata inter multaj nacioj tra la mondo.
Artoj
Ankaŭ en la artoj, la termino estas pli kaj pli ofte uzata. Tie estas kreskanta kritiko de kultura alpropriĝo fare de verkistoj aŭ filmistoj. Laŭ la kritikistoj, ili ne kapablas krei rakontojn pri homoj el aliaj kulturoj ol tla kulturo, sed nur pri homoj el kulturo al kiu ili mem apartenas. Ekzemplo de tio estas ke, laŭ tiuj kritikistoj ekzemploj estas jenaj: blankaj verkistoj neniam kapablos verki el la perspektivo de la nigra komunumo aŭ eksterulo kiu neniam prenis drogojn, ne scias verki pri la vivo de narkotikulo.
Notoj kaj referencoj
Tiu ĉi artikolo estas parte transprenita el la samtema artikolo en la nederlanda vikipedio je la 12-a de julio 2019.
Leo Parker
Leo PARKER (* 18-an de aprilo 1925 en Vaŝingtono; † 11-an de februaro 1962 en Novjorko, Novjorkio) estis usona ĵazsaksofonisto.
Parker komencis sian muzikan karieron per aldosaksofono kaj faris kelkajn studioregistradojn kun Coleman Hawkins. Parker transiris en 1944 al baritonsaksofono, kiam li koncertvojaĝis kun la bibop-orientita bandego de Billy Eckstine. La sekvan jaroj li membris en la bando "Unholy Four". La aliaj membroj de la saksofonsekcio estis Dexter Gordon, Sonny Stitt kaj Gene Ammons, sed je kelkaj okazoj Eckstine dungis ankaŭ samnomulon Charlie Parker, kiu verŝajne plej grave influis la ludon de Leo Parker. Leo Parker transmetis la bibop-frazigojn sur la baritonsaksofonon kaj establis per tio la instrumenton en moderna ĵazo.
Koniecpol
Koniecpol estas urbo en la Silezia provinco de Pollando. Ĝi apartenas al samnoma komunumo kaj al la distrikto Częstochowa.
Dobersdorf (Burgenlando)
Dobersdorf, hungare Dobrafalva estas iama vilaĝo, nun parto de Rudersdorf (Burgenlando) en Aŭstrio, en federala ŝtato Burgenlando, en distrikto de Jennersdorf.
Situo
Dobersdorf situas laŭ rojo. Jennersdorf troviĝas je 16, Güssing 25 km-oj.
Historio
La unua mencio pri la vilaĝo okazis en 1157 laŭ slava formo "Dobrovnuk", tiam apartenanta al grafa bieno de Németújvár. En 1289 ne tro longe aŭstra princo Albreĥto okupis la komunumon. En 1605 Stefano Bocskai, en 1622 Gabrielo Bethlen, en la 1700-aj jaroj Francisko Rákóczi la 2-a bruldetruis la vilaĝon. En 1666 loĝis en Dobrafalva 295 homoj en 67 domoj, en 1787 537 homoj en 86 domoj, en 1830 666 homoj en 92 domoj. En 1871 lernejo konstruiĝis. En 1910 tie 1727 homoj, plejparte aŭstroj. Ĝis 1921 la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Vas (reĝa departemento), al distrikto de Szentgotthárd, poste al Aŭstrio (dume inter 1938-1945 al Germanio). La lasta inundo en 1926 okazis, en la sekva jaro digo konstruiĝis. Dobersdorf aliĝis al Rudersdorf en 1971.
Saint-Germain-lès-Arpajon
Ĝiaj loĝantoj nomiĝas Germinois.
Kantono Warren (Tenesio)
La kantono Warren (Warren County) estas kantono de Usono en la subŝtato Tenesio. La administra centro estas la urbo . La kantono estis fondita la.
Laŭ la stato de la jaro en la kantono vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km².
Herbovorulo
Herbovorulo, herbovoro aŭ herbomanĝanto estas animalo kiu estas adaptita manĝi plantojn.
Tamen, herbovoreco estas ĝenerale konsiderate limigita nur al animaloj kiuj manĝas plantojn.
Fungoj, bakterioj kaj protistoj kiuj manĝas vivantajn plantojn estas kutime nomataj patogenaj plantoj.
Mikroboj kiuj manĝas mortintajn plantojn estas kutime nomataj saprotrofoj.
Floraj plantoj kiuj akiras nutradon el aliaj vivantaj plantoj estas kutime nomataj parazitaj plantoj.
Pli ĝenerale, organismoj kiuj manĝas aŭtotrofojn ĝenerale kutime estas nomataj unuarangaj konsumantoj.
Bola Tinubu
Bola TINUBU (naskiĝis la 29-an de marto 1952 en Lagoso) estas niĝeria politikisto, librotenisto, iama guberniestro de Lagoso kaj elektita prezidento de Niĝerio, elektita en la ĝeneralaj elektoj la 25-an de februaro 2023. Unu el la plej riĉaj politikistoj en Niĝerio.
Li estas islamano, de la joruba etno.
Politiko
Ekde 2013, li estas asociita kun la Kongreso de Ĉiuj Progresemuloj (APC).
Kvankam li venkis en la prezidant-elekto kun la subteno de 37% de la voĉoj, li estis venkita en sia urbo fare de Peter Obi, kiu mobilizis la subtenon de multaj junuloj. Tinubu gajnis la plej multajn el la aliaj ŝtatoj en sia hejmregiono de sudokcidenta Niĝerio, kie li estas konata kiel la "politika baptopatro" por helpi enigi aliajn en oficejon. Li batalis por la prezidanteco sub la slogano "Emi lo kan", kiu signifas "mia vico" en la joruba lingvo.
Balotpartopreno estis 27%, unu el la plej malsupraj ekde la fino de armea regado en 1999. Multaj neregulaĵoj estis raportitaj en la elekto, inkluzive de prokrastoj en la malfermo de balotejoj kaj voĉdonanta timigado.
Ferenc Helbing
Ferenc Helbing, laŭ hungarlingve kutima nomordo Helbing Ferenc estis hungara pentristo, grafikisto, ksilografisto, profesoro. Ferenc Helbing naskiĝis la  1870 en Érsekújvár (nuntempa Nové Zámky en Slovakio). Li mortis la 1958 en Budapeŝto.
Senise
Senise estas komunumo de Italio. Ĝi apartenas al la regiono Basilikato kaj al la provinco Potenza. Fine de en la komunumo vivis. Najbaraj komunumoj estas Chiaromonte, Colobraro (MT), Noepoli, Roccanova, San Giorgio Lucano (MT) kaj Sant'Arcangelo.
3674 Erbisbühl
3674 Erbisbühl estas marsrenkonta asteroido, malkovrita la 13-an de septembro 1963 de la germana astronomo Cuno Hoffmeister elde la Observatorio de Sonneberg.
Nomo
Ĝi ricevis la nomon de la monto Erbisbühl, kie situas la Observatorio de Sonneberg.
Daniel Luez
Daniel LUEZ (naskiĝis la en Guise, Francio, mortis la  en Laon) estis franca esperantisto, konata tradukinto de romanoj de Georges Simenon al Esperanto.
Li esperantistiĝis en 1947 kaj en 1955 li kreis Korespondan Servon Mondskalan (KSM), kiu poste fariĝis servo de UEA. Li partoprenis en la kabareto "La tri koboldoj", kun Raymond Schwartz. Pro la traduko de la novelo Dialogo ĉe l' subiranta suno de Pierre Louys, li ricevis la unuan premion pri tradukado siatempe de la tiama UFE (nuna Espéranto-France).
Li ankaŭ redaktis inter la jaroj 1988 kaj 1992 la literaturan revuon Fonto.
Verkaro
La sola originalan novelon kiun li verkist estis Vidpunitoj.
Tradukoj
Krom kelkaj noveloj kiuj aperis en la revuo "La Ondo de Esperanto", kun kiu li kunlaboris, Daniel Luez famiĝis pro tradukoj:
Kvin romanoj de Georges Simenon
Aliaj tradukoj:
Nunacio
La nunacio (en araba تنوين, tanwīn) estas gramatika fenomeno de kelkaj ŝemidaj lingvoj, speciale de la araba. Ĝi konsistas en la aldono de ن|nun fina al substantivo aŭ adjektivo kio ĝenerale indikas ke ĝi estas totale deklinaciebla kaj sintakse nedeterminata. Tamen, kelkaj propraj nomoj, kiuj estas semantike difinitaj substantivoj, devenas el substantivoj origine nedeterminataj kaj tiele ili konservas la nunacion. Ekz.: مُحَمَّدٌ, Muḥammadun, «Mahomedo».
Saint-Béron - La Bridoire (stacidomo)
Saint-Béron - La Bridoire estas franca stacidomo sur linio - Chambéry, situanta en  Saint-Béron apud La Bridoire, en departemento Savoie, regiono Aŭvernjo-Rodano-Alpoj.
Nacia Altlernejo de Belartoj
La Nacia Altlernejo de Belartoj (École nationale supérieure des beaux-arts), de Parizo (ENSBA), ofte nomita simple «Beaux-Arts de Paris» estas artolernejo prestiĝa en la tuta mondo. Temas pri publika nacia institucio de administracia karaktero ligita rekte al la ŝtato pere de la ministerio kiu zorgas pri la kulturo.
Tiuj belartoj estis kvar: nome pentrarto, skulptarto, gravuro, kun arkitekturo ĝis 1968, kiam la ministro pri kulturo André Malraux, kreis ok pedagogiajn unuojn pri arkitekturo (UPA) dise tra la tuta teritorio, reage al la krizo de la akademiismo komplikita de politikaj konfliktoj.
Couze (stacidomo)
Couze estas ne priservata franca stacidomo sur linio -, situanta en  Lalinde, en departemento , regiono Nova Akvitanio.
Temas pri stacidomo de Société nationale des chemins de fer français (SNCF).
73640 Biermann
73640 Biermann estas malgranda, malhela, asteroido de la ĉefa asteroida zono, malkovrita la de la germana astronomo Hans-Emil Schuster elde la Observatorio La Silla de ESO en Ĉilio.
Nomo
Ĝi estis nomita en memoro de la germana astronomo Ludwig Biermann (1907–1986), unua direktoro de la Max-Planck-Instituto por Astrofiziko. Li faris pioniran studon pri stela konvekto kaj la sunaj kromosfero kaj korono. Lia studo de 1951 pri la strukturaj ŝanĝoj en la kometa vosto de C/1942 X1 alportis la unuan pruvon de la ekzisto de la suna vento.
Herbejo
Herbejo aŭ herbokampo estas areo uzata en agrokulturo por rikolti la tie kreskantajn herbojn (precipe poacoj n) kaj aliajn herbojn, manĝeblajn por brutoj. La rikoltado okazas, depende de la klimato kaj aliaj cirkonstancoj unu ĝis plurfoje jare per falĉado. Sur falĉejo oni falĉas 3- ĝis 5-foje jare la kreskantan herbaĵon, kolektas kaj ree deponas ĝin por sekigi ĝin. La tiel sekigitan herbaron, la (fojnon), oni kolektas por la vintraj monatoj.
La herbejo kiel falĉejo estas kelkfoje intensive kultivata: akvumita, sterkita kaj traaerumita per erpilo. Tio malkompaktigas la teron, plibonigas ĝian konsiston kaj tiel (kun la sterko) helpas la fortan kreskon de la herboj. Oni ofte ekstermas trudherbojn, aŭ per semado plimultigas la utilajn, valorajn herbojn.
La herbaro de paŝtejo ne estas falĉata, sed estas vorata fare de brutoj, kiuj dume sterkas la paŝtejon.
Herbeja bestoj
Sur herbejo vivas multaj specioj de bestoj, ekzemple talpoj, kunikloj, sed ankaŭ multaj specioj de birdoj.
Lalinde
Lalinde estas franca situanta en departemento, regiono Nova Akvitanio.
Ĝiaj loĝantoj nomiĝas Lindois.