cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Eleŭzisaj Misteroj
La Maĵoraj Misteroj
La tria kaj lasta elemento de teleteo, dejknimeno, kiun oni povas traduki kiel: ago montri aŭ tio kio estas montrita. Oni kredas ke pritraktas pri kontemplado de la sakralaj objektoj. Finfine, la 22ª tago estis konsekrata al la epopteo, la supera vizio, la konsumiĝo de la Misteroj. La plej grava ceremonio komenciĝis per la hierogamio, la dia geedziĝo, kies rolon partoprenis la hierofanto kaj la sacerdotino de Demetra. Oni rakontas, ke estis sekreta kaj subtera ĉambro en la mallumo, kie, post la estingiĝo de la torĉoj, okazis la hierogamio inter la hierofanto kaj la sacerdotino. Post la konsumiĝo de tia sakrala geeziĝo, la inicitoj, ĉielrigarde, diris laŭtvoĉe: Pluvo! Kaj rigardante nun al la tero, diris: Koncipu!
La Maĵoraj Misteroj finiĝis en granda prilumado de la torĉoj, kiu donis al la demetra sanktejo anticipan bildon de la ĉielaj kampoj, kiam efektiviĝis la epopteo, la granda vizio. La hierofanto, tiam, prezentis al la ekstaza homamaso, enfalinta en profundan silenton, spikon el tritiko. En la 23ª tago la popolo revenis al siaj hejmoj.
Estis kvar la kategorioj de partoprenantoj de la eleŭzisaj misteroj:
Saint-Christophe-de-Double
Saint-Christophe-de-Double - jen france, prononco [] - estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Ĝirondio (france Gironde [] respektive okcitane kaj gaskone Gironda), en la administra regiono Nova Akvitanio (france Nouvelle-Aquitaine [], okcitane kaj gaskone Nòva Aquitània) kaj en la tradicia, historia regiono Akvitanio (france Aquitaine [], okcitane kaj gaskone Aquitània). Ene de la departemento, la komunumo apartenas al la arondismento Libourne (aŭ Liborna) kaj al la kantono .
Laŭ la stato de en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². La teritorio havas komunan limon kun la najbaraj komunumoj.
Einöllen
Einöllen estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Kusel de la federacia lando Rejnlando-Palatinato, kaj ekde julio 2014 apartenas al administra Lauterecken-Wolfstein kreita el du antaŭaj grupiĝoj de najbaraj komunumoj. Fine de la jaro la komunumo havis 0 loĝantojn.
Vanča vas
Vanča vas, hungare Ivánfalva estas malgranda vilaĝo en Slovenio en provinco Prekmurje, en statistika regiono Pomurske, en Občina Tišina.
Situo
Vanča vas situas sur ebenaĵo, laŭ traira flankovojo.
Ludoviko la 3-a (Palatinato)
Ludoviko la 3-a, Palatinata Elektisto germane ''Ludwig III. der Ältere'' (naskiĝis la 23-an de januaro 1378 - mortis en Heidelberg, la 30-an de decembro 1436) estis rejna princo-elektisto de Elekto-Palatinato el la familio Vitelsbaĥoj, ekde 1410 ĝis 1436.
Ludoviko la 3-a estis la filo de la reĝo Rupreĥto de Germanio kaj de ties edzino Elizabeto de Nurenbergo. Li estis membro de la Sittichgesellschaft kaj de la Ligo de Konstanco. Krome, li ankaŭ estas konata kiel fondinto de la Bibliotheca Palatina en Hajdelbergo.
Točník (Klatovy)
Točník estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de urbo Klatovy en distrikto Klatovy. Ĝi troviĝas proksimume 4,5 km norde de Klatovy. Estas ĉi tie registritaj 122 adresoj. En la jaro ĉi tie daŭre vivis.
Točník situas en katastra teritorio Točník u Klatov kun areo 6,35 km².
Historio
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1289.
József Izsák
IZSÁK József, (iĵak) Isák rumanuja hungara literaturhistoriisto, kritikisto. Li naskiĝis en Sfântu Gheorghe la 1-an de aŭgusto 1921 kaj mortis en Târgu Mureş la 23-an de junio 2004.
Iske-Taŝ-moskeo
La Iske-Taŝ-moskeo (tatare Иске Таш мәчет, İske Taş mäçet,, ruse Мечеть Иске-Таш, Meĉef Iske-Taŝ), en laŭvorta traduko el la tatata lingvo moskeo de malnova ŝtono, tial foje ankaŭ plene tradukita Старокаменная мечеть, Starokamennaja meĉet, kaj aldone foje nomata Naŭa Katedralo (Девятая соборная, Devjataja sobornaja), situas en la rusia urbo Kazano, ĉefurbo la respubliko Tatarstano.
József Izsák
Biografio
József Izsák la mezlernejon finis en sia naskiĝurbo, li akiris instruistan diplomon pri hungara lingvo kaj literaturo en la Universitato Bolyai de Kluĵo (1946). Li instruis en sia naskiĝurbo kaj Kluĵo, ekde 1958 en Târgu Mureş li iĝis redaktoro de Igaz Szó, ekde 1960 lektoro de la Pedagogia Altlernejo Târgu Mureş ĝis 1980, ĉesigo de tiu.
Iske-Taŝ-moskeo
Historio
Laŭ malnova legendo la moskeo stariĝis en loko, en kiu situus komuna tombejo de islamaj batalintoj, kiuj en 1552 defendis la tatarstanan ĉefurbon Kazano, kiam la armeo de la Rusia Imperio konkeris la Ĥanlandon Tatarstano kaj ties ĉefurbon. La tombego laŭlegende estis markita per „granda malnova ŝtono“ (tatare zur iske taŝ).
La moskeo en la jaroj 1801/02 konstruiĝis danke al mondonacoj de la tatara komercisto Gabdulla bin Gabdulselam bin Utemiŝ al-Maskaravi. La kiblo de la moskeo estis poziciigita fare de la tatara teologo Gabdennasir Kursavi. Inter la jaroj 1830 kaj 1840 la moskeo rekonstruiĝis kaj ampleksiĝis fare de la germandevena arkitekto Alexander Schmidt.
En la 19-a jarcento la preĝejo gvidiĝis fare de imamoj el la familio Amirĥan; inter ili estis la historiisto Husain Amirĥan kiu de 1847 ĝis 1889 estis mulao de la moskeo, kaj ties filo, la pedagogo Muhametsarif Amirĥan, kaj de 1875 ĝis 1921 estis imamo.
Kiel multaj aliaj moskeoj de la regiono ankaŭ tiu-ĉi fine de la 1930-aj jaroj laŭ la sovetunia politiko senreligiigi la union fermiĝis sekve de decido de la tiutempa "centra ekzekuta komitato de la respubliko Tatarstano". Nur en 1994 ĝi denove uzeblis kiel moskeo.
Asir-montaro
La Asir-montaro (asir, signifas "malfacila") estas montaro en sudokcidenta Sauda Arabujo, kiu situas paralele al la Ruĝa Maro. Ĝi primare ampleksas areojn en la regiono Asiro de Sauda Arabio, kvankam ĝi ankaŭ transiras la jemenan landlimon. La historia emirlando Asir konsistas el montoj, ebenaĵoj, kaj valoj de la Arabaj altaĵoj. La sankta urbo Mekao troviĝas en tiu montaro.
Geologio
La montaro ĉefe baziĝas sur sedimenta rokaro de ĵurasia, kretacea, kaj terciara origino.
Klimato kaj agrikulturo
La regiono havas la plej altan averaĝan precipitaĵon de Sauda Arabujo kaŭze de precipe sezona pluvo. Averaĝa precipitaĵo povas varii ekde 600 mm ĝis pli ol 1 000 mm jare, en humidaj regionoj. La orientaj ebenaĵoj kaj altebenaĵoj ricevas multe malgrandajn kvantojn, ekde 500 mm ĝis malpli ol 100 mm jare.
La kultivaĵoj de la regionon, plimultoj de kiuj estas kultivataj je krute terasigitaj montoflankoj, inkluzivas tritikon, kofeojn, kotonujojn, indigoferojn, zingibrojn, legomojn, kaj palmojn. La regiono ankaŭ subtenas bovojn, ŝafojn, kaprojn, kaj kamelojn.
Biodiverseco
La malfacila tereno estas helpinta la konservadon de la unika biodiverseco de la regiono. Pluraj nekonataj Myxomycetes (fungaj specioj) estis malkovritaj en la regiono, krome variado de antaŭe nemalkovritaj plantaj vivuloj. Oni supozas ke Asir estis la lasta natura habitato de la Araba leopardo (Pantera pardus spp. nimr).
Biogeografie la regiono estas priskribita kiel la sudokcident-arabaj montaraj duonarbaroj.
Rialto
Rialto (apartigilo)
La Rialto estas kaj estis dum multaj jarcentoj la financa kaj komerca centro de Venecio. Ĝi estas areo de la San-Polo de Venecio, Italio, ankaŭ konata por ĝia merkatoj kaj por la Rialto-ponto trans la Granda Kanalo de Venecio.
La Rialto iĝis grava distrikto en 1097, kiam la merkato de Venecio venis tien, kaj en la sekvanta jarcento oni establis boatopontom en tuta la Granda Kanalo de Venecio disponigante aliron al ĝi. Tiu estis baldaŭ anstataŭigita per la Rialto-ponto.
La merkato kreskis, ambaŭ kiel podetala komerco kaj kiel pogranda merkato. Stokejoj estis konstruitaj, inkluzive de la fama Fondaco-dei Tedeschi sur la alia flanko de la ponto. Dume, vendetetoj ofertis luksajn varojn, bankaj kaj asekuraj agentejoj prezentis sin kaj la urbaj impostaj oficoj estis situantaj en la areo. La urba buĉejo estis ankaŭ en la Rialto.
Bernsdorf
Bernsdorf havas diversajn signifojn:
Retrokongruo
Retrokongruo (angle Backward compatibility) signifas, ke nova produkto povas trakti enigon, kiu estis kreita per pli malnova produkto aŭ tekniko.
Rialto
La areo daŭre estas podetala komerca kvartalo, kun la taga Erberia legombutika merkato kaj la fiŝomerkato sur la Campo della Pescheria.
Retrokongruo
En komputiko tio signifas, ke nova programo povas trakti dosieron, kiun kreis malnova programa versio.
Rialto
La Rialto ankaŭ estas meciita en verkoj de literaturo, precipe en tiu de Shakespeare, La Venecia Komercisto ("Kia novaĵo sur la Rialto? ") kaj en tiu de Elizabeth Barrett Browning: Sonetoj de la portugaloj.
Árpád Sándor
SÁNDOR Árpád (ŝa:ndor) estas rumanuja hungara operkantisto, baritono naskiĝinta la 16-an de majo en 1978, en Odorheiu Secuiesc.
Biografio
Post siaj bazlernejaj studoj en Zetea Árpád Sándor kvalifikiĝis en la Muzik- kaj Artmezlernejo Imre Palló de Odorheiu Secuiesc inter 1992 kaj 1996, poste en la Muzikakademio Gheorghe Dima, fakultato de kanto en Cluj-Napoca inter 1998 kaj 2002. Li estas ano de la Kolozsvári Állami Magyar Opera.
Biblia Tetragramo
La vorto "tetragramo" devenas el la greka vorto τετραγράμματον, kiu signifas precize "kvarliteraĵo".
Anstataŭigo dum voĉlegado
La judoj konsideras tiun nomon tiel sanktega ke por respekto ili ne volas elparoli ĝin. Prononci ĝin ŝajnus al multaj malobservo de la mandaton "Ne malbonuzu la nomon de la Eternulo, via Dio; ĉar la Eternulo ne lasos senpuna tiun, kiu malbonuzas Lian nomon". Nur al la ĉefsacerdoto estis permesate prononci la nomon unufoje en la jaro je Jom Kippur dum li prezentis la solenan oferon en la Templo de Jerusalemo. Tiu templo restas detruita ekde la jaro 70.
Tradicie, la judoj anstataŭigas la nomon, dum legado de la Biblio, plej ofte per la vorto אֲדֹנָי (Adonaj), kiu signifas "mia Sinjoro" aŭ "la Sinjoro", malpli ofte (praktike, nur kiam en la teksto la nomo יהוה (JHVH) sekvas senpere la vorton אֲדֹנָי (Adonaj), per אֱלהִים (Elohim), kiu signifas "Dio".
Pro longtempa uzado tiakonteksta, la judoj evitas priparoli Dion ekster la legado de la Sankta Skribo uzante eĉ la vorton אֲדֹנָי (Adonaj), kaj preferas uzi aliaj frazojn, kia HaŜem (השם = "La-Nomo").
Tradukoj
Tradukante la Biblion, iuj judoj, kiuj ja uzis la cellingvon por la aliaj esprimoj de la teksto, tamen lasis senŝanĝe la sanktegan nomon יהוה (JHVH) ankoraŭ en ĝia hebrea formo. En la cellingvo la leganto devis fari tion, kion faris la hebrealingva leganto: anstataŭigi la nomon per ekvivalento de Adonaj aŭ de Elohim, ekzemple, greklingve Κύριος aŭ Θεός; latine Dominus aŭ Deus.
La cellingva leganto foje ne komprenis en sia teksto nek la hebrean nomon nek la literojn, kiuj konsistigis ĝin. Eĉ okazis ke iuj grekoj supozis ke la kvar hebreaj literoj יהוה estas la iom similaj literoj grekaj πιπι kaj ke la mistera nomo sonas kiel "pipi".
En unu antikva greka manuskripto, la antaŭkristana skribanto indikis la sanktegan nomon per la grekaj literoj ΙΑΩ. Tiu sama greka transskribo de la nomo de la juda dio troviĝas ĉe Diodoro Sicilia (ĉ. 80 - ĉ. 20 a.K.) kaj Marcus Terentius Varro (116-27 a.K.)
Nicolas Fuss
Nicolas FUSS (naskiĝinta la, mortinta la ), konata ankaŭ kiel Nikolai FUSS, estis svisa matematikisto, kiu loĝis plej parton de sia vivo en Rusio.
Biblia Tetragramo
Tradukoj
Por reprezenti en la cellingvo la sanktegan nomon, aliaj antikvaj tradukantoj utiligis la kutimajn anstataŭaĵojn, "Sinjoro" kaj "Dio". Tiel faris La Nova Testamento en siaj citaĵoj el la Malnova Testamento, kaj aliaj tradukoj kristanaj de la Biblia Hebrea, ĝis kiam la franco Pierre Robert Olivétan (1506-1538) tradukis la nomon uzante la frazon "la Eternulo". Lian ekzemplon imitis, ĝis antaŭ nelonge la franclingvaj protestantoj.
Alilingvaj protestantoj ĝenerale konservis la tradicion de uzi "Sinjoro": majuskligite ĉe Marteno Lutero kaj en la anglikanismo: la oficiala Versio Rajtigita de la Reĝo Jakobo, kiu tradukas la sanktegan nomo per "LORD" 6520foje, per "GOD" 308foje, per "JEHOVAH" kvarfoje (plus trifoje en loknomoj).
Nicolas Fuss
En 1797, li estis elektita eksterlanda membro de la Reĝa Sveda Akademio de Sciencoj. El 1800 al 1826, Fuss servis kiel konstanta sekretario de la Akademio de Sciencoj en Sankta Peterburgo. Li estis elektita Eksterlanda Honora Membro de la Usona Akademio de Artoj kaj Sciencoj en 1812. Li mortiĝis en Sankta Peterburgo.
Biblia Tetragramo
Tradukoj
La ortodoksaj kaj katolikaj eklezioj uzas liturgie en ĉiuj lingvoj por reprezenti la Biblian Tetragramon nur la esprimojn "Sinjoro" kaj "Dio", sed ekster la liturgio akceptas ankaŭ aliajn terminojn. Tiel, la eldonoj en diversaj lingvoj de la Biblio de Jerusalemo sisteme uzas la formon "Javeo", sed devas esti modifitaj por liturgia uzo. Tion admonis la Vatikano en 2001 kaj en 2008.
Disko (komputiko)
Disko estas ujo por konservi dosierojn.
Ne ĉiam eblas klare diferencigi dosierujon kaj diskon.
Ĝenerale dosierujo estas ĉiu ujo por konservi dosierojn, inkluzive tute logika.
Disko plej ofte estas fizika ujo por konservi dosierojn (ekz. disketo, kompakta disko).
Historie, kaj ofte ankaŭ nun, disko estas aparato, en kiu estas unu aŭ kelkaj turniĝantaj mekanikaj diskoj, sur faco de kiuj estas konservitaj datumoj de la dosieroj.
Skribado kaj legado de la datumo estas faradata per magneta kampo aŭ per lumo (lasero).
Ĉi tiuj fizikaj diskoj estas ŝanĝeblaj, se eblas eligi mem mekanikan diskon kun datumoj de la aparato kaj poste enigi kaj uzi ĝin kaj la datumojn en la alia simila aparato.
Biblia Tetragramo
Tradukoj
Ankaŭ la fama judo Moses Mendelssohn en sia germana traduko (1780-1783) de la Pentateŭko (]]) esprimis per "la Eternulo" sian interpreton de la senco de la Biblia Tetragramo.
L. L. Zamenhof uzis la vorton "Eternulo" en sia traduko de la Malnova Testamento. Li skribis:
En la Esperanta Nova Ekumena Biblio (1975), frukto de komunaj klopodoj de specialistoj katolikaj, protestantaj kaj ortodoksaj, oni uzas la vorton "Javeo" anstataŭ "la Eternulo": "Laŭdu Javeon pro Lia boneco, ĉar Li estas eterne fidela." (Psalmo 136:1) (Zamenhof: "Gloru la Eternulon, ĉar Li estas bona, ĉar eterna estas Lia boneco.").
Etimologio kaj origino
Oni ĝenerale konsideras la vorton יהוה (JHVH) kiel nomo en formo de verbo kun prefikso J- (indiko de ve en la gramatike tria persono) sekvata de la semita radiko hyy/hwy (kiu signifas "esti"). Tiel interpretas ĝin la libro Eliro, metante la nomon יהוה (JHVH) paralele kun אהיה (ʾHVH) "Mi estas/estos" (en la unua persono). Laŭ tiu Biblia libro Dio deklaras: Ehjeh (Mi estas/estos/ktp.) aŝer (tiu, kiu) ehjeh (Zamenhofa traduko: "Mi estas, kiu estas"), kaj li ordonas al Moseo diri al la Izraelidoj: "Ehjeh (Zamenhofa traduko: "La Eternulo")) sendis min al vi". Tuj poste li aldonas: "Tiel diru al la Izraelidoj: יהוה (en la Zamenhofa traduko, "La Eternulo") [...] sendis min al vi". Iuj distingas inter la "simpla" formo jihveh ("li estas" ), pli proksima al ehjeh, kaj la "kaŭziga" formo jahveh (li estigas).
En literaturo
La onidiroj pri la plipotencigaj efektoj de ĝusta prononco de la Tetragramo ofte nutris mistikemajn viziojn. Unu por ĉiuj: la mito de Golem, niapoke popolarigita per la samnoma romano de Gustav Meyrink.
Estiĝis ankaŭ kristana kabalo, fondita de Johano Piko de la Mirandolo, kiu en 1486 proponis mediton pri rilatoj de la Tetragramo kun la nomo Jesuo. Lia sekvanto, Johannes Reuchlin, afirmis ke la nomo "Jesuo", remetita al la hebrea, reproduktas la kvin literojn de la pentagramo YHSVH aŭ IHSUH, ekvivalenta al la kvarlitera Tetragramo YHVH aŭ IHUH plus, en la koro de la pentagramo, la litero ש (ŝin, ŝ), signifanta "Savanto". Tio troviĝas en la verko De verbo mirifico (Pri la miriga Vorto). Modernepoke tiu kristana kabalo ne interesas la homojn.
Il pendolo di Foucault (La pendolo de Foucault) de Umberto Eco mencias la kvar literojn de la Tetragramo (interpretata kiel Iahveh): "jod, he, waw, het. Iahveh, la nomo de Dio".
La morto kaj la kompaso, novelo de la kolekto Fikcioj de Jorge Luis Borges: detektivo rilatigas sinsekvon de murdoj kun la literoj de la "Nomo de Dio".
La du Babilonioj de Alexander Hislop enscenigas plurfoje la Tetragramon, foje ankaŭ en la kurtigita formo Jah.
La poemo Inno a Satana (Himno al Satano), 1865, de Giosuè Carducci mencias dufoje la nomon italigitan "Geova".
En muziko
En la kvara sceno de la kvara akto de la opero Nabucco de Giuseppe Verdi la ĥoro kantas "immenso Jehovah" (senlima JaveoJehovo), kaj la kvina (lasta) sceno finiĝas per la frazo, "Servante al Jehovah, vi estos reĝo de la reĝoj"; sed en tiu opero multe pli oftas la formo "Signore" (la Sinjoro) de la Biblia Tetragramo, interalie en la plej fama peco: Va, pensiero (Flugu, pensaro).
En kelkaj oratorioj de Händel troviĝas la angla vorto "Jehovah", sed pli ofte la esprimo "the Lord" (la Sinjoro), kiel la ĥoro "Haleluja", famega fragmento de la oratorio Mesio.
Yahweh: kanzono de U2 aŭdebla el la disko How to dismantle an atomic bomb (2004).
"On ne parle à Jéhovah, à Jupiter, à Boudah, qu'en chantant", kanzono En chantant de Michel Sardou.
La kurtan formon "Jah" de la Tetragramo elvokas la kantisto Bob Marley en Jah Live, Forever Loving Jah, Satisfy My Soul Jah Jah kaj Jah Is Mighty.
En kino
Indiana Jones kaj la Lasta Krucmilito (Indiana Jones and the last crusade). La protagonisto devas trapasi ĉambron kies marmorplata pavimo kaŝas mortigajn kaptilojn signitaj per literoj. Antikva latina manuskripto proponas indicon por sendamaĝa trairo: marŝi sur tiuj platoj, kiuj sinsekve indikas la nomon de Dio. Li ekkrias angle "Jehovah", forgesinte ke en latino la litero J ne ekzistas.
En La historio de Rut (The Story of Ruth, 1960) oni ofte uzas Jehovah (angle) kiel nomo de Dio, ekzemple kiam Rut sin defendas kontraŭ la akuzantaj sacerdotoj de Molok.
Simile okazas en telefilmo Greatest Heroes of the Bible, 1976.
En Bruce Almighty (komedio), al homo kiu devas ludi la rolon de Dio, tedigas la preĝoj al li adresataj. Li do direktigas ilin al retejo, kiun li nomas "Yahweh.com", kaj al ĉiuj respondas aŭtomate "Jes", kun katastrofa rezulto.
Innamorato pazzo (La freneza amanto): En foiro, la tendo de kiromanciistino estas ornamita per plako portanta la nomojn "Jehova", "Messias" "Jeiah" kaj "Emma".
Bernterode
Bernterode havas diversajn signifojn:
Brezovica (Velika Polana)
Brezovica, hungare Lendvanyíres estas malgranda vilaĝo en Slovenio en provinco Prekmurje, en statistika regiono Pomurske, en Občina Velika Polana.
Situo
Brezovica situas sur ebenaĵo, laŭ traira flanka vojo.
Ĉikaga Simfonia Orkestro
La Ĉikaga Simfonia Orkestro (ĈSO) estas simfoniorkestro en Ĉikago, Ilinojso. Ĝi apartenas al la plej gravaj orkestroj de Usono; ĝi validas kiel unu el la plej bonaj tutmonde.
Brezovica (Velika Polana)
Historio
Ĝis fine de la 1-a mondmilito la vilaĝo apartenis al Hungara reĝlando, al Zala (reĝa departemento), al distrikto de Lendva, poste al Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj, ekde 1929 al Jugoslavio. En 1941 la germana armeo senbatale okupis la komunumon kaj post 10 tagoj transdonis ĝin al Hungario. Ĝis 1945 tio estis parto de Hungario, ekde 1991 de Slovenio.
La Eŭropa Milito
Sub la nomo La Eŭropa Milito aperis de la 31-a de aŭgusto 1914 ĝis la 5-a de junio 1915 germanaj oficialaj raportoj esperantigitaj pri la unua mondmilito. Aperis entute 151 flavaj folioj (po 1 paĝo) en la formato 29 x 22 centimetroj.
13094 Shinshuueda
13094 Shinshuueda estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la japanaj astronomoj Kin Endate kaj Kazurō Watanabe elde la observatorio de Kitami en Abaŝiri-subgubernio (insulo Hokajdo).
Nomo
Ĝi ŝuldas sian nomon al la regiono de Ueda (gubernio Nagano) en centro de Japanio. Tiu regiono, nomita "Ŝinŝu", estas ĉirkaŭata de la montoj altaj je 2000 m. de la Nacia Parko Ĝoshin'ecukogen. La urbo Ueda havas ĉ. 200 000 loĝantoj kaj valorajn kulturajn kaj historiajn lokojn.
Yrjö Väisälä
Yrjö VÄISÄLÄ (, finne laŭ IFA ['yrjø 'væisælæ], aŭskultu) (naskiĝis la 6-an de septembro 1891 en Kontiolahti, mortis la 21-an de julio 1971 en Rymättylä) estis finna astronomo, geodeziisto kaj fizikisto. Li estis esperantisto, ano de la familio Väisälä.
Yrjö Väisälä studis matematikon, fizikon kaj astronomion en la universitato de Helsinko. Li komencis sian karieron kiel asekura matematikisto. En 1918–1925 li estis dungito de la Geodezia Instituto de Finnlando kaj tie spertiĝis pri triangulado. En 1924 li akiris la postenon de profesoro pri fiziko en la universitato de Turku, kie li baldaŭ plivastigis sian sciencan kampon al profesoreco pri astronomio. En 1951 li estis nomita akademiano, la plej granda honoro, kiun sciencisto tiutempe povis havi en Finnlando.
Dum sia vivo Väisälä estis konata unuavice kiel astronomo, sed konstantan famon donis al li la metodo mezuri longon utiligante interferon de blanka lumo; uzo de lia metodo disvastiĝis al la tuta mondo. En geodezio, lian metodon sukcesis anstataŭi nur la modernaj satelito-bazaj mezurteknikoj. Eĉ tiajn li iel antaŭvidis provante distanco-mezuradon per fotado de fulmlumoj alten levitaj per balonoj, aŭ de eksplodantaj raketfajraĵoj, sed la tiutempa fota tekniko ne ebligis sufiĉan precizon.
En optiko li estis ne nur teoriulo: sub lia gvido oni tajlis rimarkindajn astronomiajn spegulojn kaj lensojn. En siaj lekciaj notoj li prezentis la principon de la tiel nomata Schmidt-teleskopo jam antaŭ Schmidt, kaj poste faris plibonigon (astronomia fotilo Schmidt-Väisälä) al ĝi. Li ankaŭ evoluigis metodojn por mezuri kaj certigi la kvaliton de optikaj iloj, precipe de la surfacoj de astronomiaj speguloj. Unu lia provo estis plurspegula teleskopo, sed ĝin ne eblis sufiĉe stabiligi per la tiama rimedaro, kaj la unua tia ekfunkciis nur en 1987 helpata de aktiva rego-tekniko.
En astronomio li elpensis novan metodon trovi asteroidojn sur astrofotoj kaj ankaŭ metodon rapide kalkuli la orbiton de la trovita planedeto. Kune kun sia esplorgrupo li trovis kaj determinis 807 asteroidojn kaj 7 kometojn. En la 1950-jaroj la universitato ekhavis novan astronomian observejon en Tuorla. Tie Väisälä komencis esplorojn pri la rotacio de la Tero, precipe pri la eta variado de la direkto de ĝia akso, kaj tiel li revenis, per astronomio, al sia antaŭa studobjekto geodezio. La mezuradon li faris per t.n. zenitaj teleskopoj, kiujn li konstruis. Tiaj teleskopoj estis la plej precizaj iloj por determini la pozicion de la norda poluso ĝis la 1980-jaroj, kiam radioastronomio anstataŭigis ilin uzante la forajn kvazarojn kiel senmovan fonon de referenco.
La plej rimarkindaj el la kometoj trovitaj de li estas probable 40P/Väisälä 1 (trovita en 1939) kaj 139P/Väisälä-Oterma (trovita kune kun lia kolegino Liisi Oterma kaj unue identigita kiel asteroido 1939 TN).
Unu kratero (diametro 8 km, en la Ŝtorma Maro) sur la Luno estas nomita omaĝe al li, same la asteroido 1573 Väisälä. La kosmoesplora centro de la Universitato de Turku portas la nomon Väisälä-Instituto por Kosma Fiziko kaj Astronomio, akronime (el la angla nomo) VISPA.
Yrjö Väisälä havis tian kleron kaj lertecon en solvado de problemoj, ke li estis ŝerce nomata, laŭ la loko de lia observatorio, la Sorĉisto de Tuorla. Ekzistas ankaŭ tiunoma libro (Tuorlan taikuri, en la finna) pri li. – Ankaŭ du fratoj de Yrjö Väisälä faris elstaran karieron kiel sciencistoj: profesoro Kalle Väisälä estis matematikisto kaj profesoro Vilho Väisälä meteologo.
Yrjö Väisälä kaj Esperanto
Profesoro Väisälä estis konata ankaŭ kiel esperantisto. Li estis fakdelegito de UEA pri astronomio kaj membro de la Honora Patrona Komitato de UEA. Li aktivis kiel prezidanto de Internacia Scienca Asocio Esperanta ĝis sia morto. Plurajn el la asteroidoj, kiujn li eltrovis, li nomis laŭ Esperanta temo, inter ili 1421 Esperanto (malkovrita en 1936) kaj 1462 Zamenhof (1938).
Bibliografio
Oman tien kulkijat, veljekset Vilho, Yrjö ja Kalle Väisälä (Sekvante propran vojon, fratoj Vilho, Yrjö kaj Kalle Väisälä), Olli Lehto; eld. Otava, 2005, ISBN 9789511196310
Recenzo: Leginda verko pri fratoj VÄISÄLÄ, Jorma Ahomäki
Yrjö Väisälä - Tuorlan taikuri (la sorĉisto de Tuorla), eld. Aimo Niemi, esearo pri la vivo de Yrjö, personaj memoraĵoj de homoj kiuj konis lin, precipe en la finna, parte en la sveda. ISBN 9789519611730
Francis Poulenc
Poulenc naskiĝis en Parizo kiel filo de industriisto kaj de pianistino. Lia patrino donis al la sesjara knabo pianolecionojn, kaj baldaŭ li komponis siajn unuajn pecojn en la stilo de sia amataj komponistoj Claude Debussy kaj Igor Stravinski.
Dek-kvinjara li iĝis lernanto de la hispana pianisto Ricardo Viñes, kiu konigis al li la verkojn de Erik Satie. Tiuj inspiris la unuan gravan komponaĵon de Poulenc, la Rapsodie nègre por baritono kaj ĉambra ensemblo. La skandalo de ĝia unuafoja prezentado en 1917 famigis Poulenc. Liaj sekvantaj verkoj estis influitaj de la distra muziko, tiel Trois mouvements perpétuels por piano kaj la kantociklo Le bestiaire.
1921-24 Poulenc studis kompanadon ĉe Charles Koechlin. Li aniĝis al „Les Six“, grupo de anti-romantikaj komponistoj, kies aliaj membroj estis Germaine Tailleferre, Darius Milhaud, Arthur Honegger, Georges Auric kaj Louis Durey. La aplaŭdegita premiero de lia baleto Les biches en 1925 firmigis lian famon. Pro heredaĵo bonhaviĝita, li aĉetis en 1927 somerdomon en la valo de Luaro. Tie li volonte komponis, ekzemple por la pola pianistino Wanda Landowska la Concert champêtre por klaviceno kaj orkestro. Ekde 1935 li mem interpretis siajn kantojn kune kun la baritono Pierre Bernac.
En 1936 lia amiko, la komponisto Pierre Octave Ferroud, perdis la vivon en aŭtomobila akcidento. Poulenc estis tre afliktita kaj turnis sin al katolikismo. Li verkis nun eklezian muzikon, kiel la Litanies à la vierge noire kaj la meso en Sol-maĵora. La hororo de la dua mondmilito inspiris lin al la kantatoj Un soir de neige kaj Figure humaine laŭ poemoj de la surrealista poeto Paul Éluard, sed samtempe li komponis la surrealistan operon Les mamelles de Tirésias laŭ Guillaume Apollinaire, kiu memorigis la fruajn, senrespektajn verkojn.
Post la milito li forlasis definitive sian groteskan kaj ironian stilon; lia muziko iĝis pli lirika kaj romantika. Li skribis siajn plej gravajn ekleziajn verkojn, la Stabat mater (1951) kaj la Gloria (1959), kaj kvazaŭ eklezian operon, la Dialogues de carmélites (1957) laŭ Georges Bernanos. En tiu ĉi opero li rakontas la sorton de dek ses karmelaninoj, kiuj estis ekzekutitaj dum la Franca Revolucio. Lia lasta opero, La voix humaine (1959) laŭ Jean Cocteau, estas granda monologo de virino telefonanta. En 1963 Poulenc mortis en sia naskiĝurbo Parizo.
Philip Vandor
Philip VANDOR (mortis 47-jara la 9-an de oktobro 1971 pro koratako) estis usona esperantisto. Kiel lernejestro li multon atingis en la enkonduko de Esperanto-kursoj en elementaj lernejoj en Kalifornio kaj la Universitato de Kalifornio (Berkeley).
Heinrich August Müller
Heinrich August MÜLLER (naskiĝinta en 1766 en Greußen, mortinta la en Wolmirsleben) estis germana verkisto, teologo kaj tradukisto el la lingvoj franca kaj angla. Li publikigis siajn aferojn ankaŭ sub la pseŭdonimo Amalie von Wallenburg.
Vivo
Fontoj pri la vivo de Heinrich Müller ege malabundas. Ĉe Grundriß zur Geschichte der deutschen Dichtung aus den Quellen, sur kiu baziĝas tiuj ĉi informoj, legeblas ke li estis en 1797 predikisto en Gommern-Menz, partoprenis la kontraŭnapoleonajn militojn de 1813/14 kiel prusia brigada animzorganto, estis kavaliro de la Fera Kruco kaj ekde 1815 predikisto en Wolmirsleben. Krome li verkis multon da porinfanaĵoj kaj ade tradukis.
Burgo Haineck
Burgo Haineck (Burgruine Haineck) estas ruino supre de la komunumo Nazza, Germanio.
Historio kaj priskribo
La alta burgo konstruitis en la jaro 1392 laŭ komisio de la turingia landgrafo Balthasar kiel parto de la ĉelandlima fortikaĵaro kontraŭ la ĉefepiskopo majenca kaj la libera regna urbo Mühlhausen. Temis pri ŝtata burgo kaj centra punkto de la defendolinio de laŭ Fusberg-monto de kiu ĝis hodiaŭ konservitis multaj spuroj. Sekve Haineck nombriĝas inter la pli junaj burgaj kompleksoj de Turingio. Ĝiaj konstruformoj estas karakterizaj por la transirperiodo postgotika. Tio rimarkatas pro la kvinangula formo de la komplekso, de la tabultego de la muroj kaj de la pozicio de ambaŭ flankaj turoj. La burgo administritis fare de landgrafaj voktoj. Surlokaj nobelaj familioj (ekz. de Wangenheim, de Harstall, de Creuzburg, de Hopffgarten) komisiitis per tiu ĉi tasko. Meze de la 15-a jarcento oni planis instali - krom la Administradujo Creuzburg - similan sidejon en Haineck. Sed tio nur parte realiĝis. Ĝis 1485 posedis la tuton la dukoj de Gotao.
En 1503 respektive 1513 ekfeudmastris surloke la dinastianoj de Hopffgarten el Mulverstedt, kio daŭris ĝis ĉirkaŭ 1830. Sed tiam Haineck jam de longe estis ruino. Jam ĉirkaŭ 1550 la loĝantoj kavaliraj forlasis ĝin por translokiĝi al multe pli komforta kastelo trabfakaĵa en Nazza (la restaĵoj videblas ĝis nun ĉe la Gastejo Zur Haineck). Dum la Tridekjara milito la burgo gravis kiel rifuĝejo. Poste aŭditis diversaj onidiroj kaj legendoj pri tezoroj kaŝitaj fare de nanoj. Ŝtono starigita ĉe la piedo de la malnova juĝejo Lotzengrund memorigas pri al bruligo de sorĉistinoj. Kaŝis sin en la burgo ankaŭ la ŝtelisto Florian Henning el Heldrastein.
Pri la nova vizitebleco de la burgo zorgis post la Turniĝo kaj amikara societo kaj la komunumo Nazza mem.
Taugon
Taugon [] estas franca komunumo en la departemento Charente-Maritime, en la regiono Puatuo-Ĉarentoj. Ĝi havis 813 loĝantojn en la jaro 2010.
Geografio
Taugon situas en la nordo de Charente-Maritime, ĉe la rivero Sèvre niortaise, nordoriente de La Rochelle kaj  okcidente de Niort.
(63273) 2001 DH4
(63273) 2001 DH4 estas troja asteroido de Jupitero malkovrita la de la teamo de la astronomia kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la observatorio de la Laboratorio Lincoln en Socorro (Nov-Meksiko, Usono).
Ĝi orbitas proksime de la punkto de Lagrange L4 de la sistemo Suno-Jupitero, do en la tiel nomata « Greka Tendaro ».
Büren ĉe Aro
Büren ĉe Aro (Büren an der Aare) estas historia urbo, komunumo kaj ĝis la 31-a de decembro 2009 ĉefloko de la distrikto Büren en Kantono Berno, Svislando. Ĝi havis 3294 loĝantojn je la 31-a de decembro 2008. Ekde la 1-a de januaro 2010 Büren apartenas al la nova administra distrikto Seeland.
Geografio
La eturbo Büren ĉe Aro situas en la Svisa Mezlando ĉe la bordo de la rivero Aro. En la nordokcidento de la komunumo troviĝas granda meandro de la malnova riverfluo.
Najbaraj komunumoj
La komunumo Büren limas en nordo al Meinisberg, Lengnau kaj Grenchen (Kantono Soloturno), en oriento al Rüti ĉe Büren kaj Oberwil ĉe Büren, en sudo al Schnottwil (Kantono Soloturno) kaj Diessbach ĉe Büren, kaj en okcidento al Dotzigen, Meienried kaj Safnern.
Trafiko
Büren estas konektita al la publika trafikreto per la trajnlinio tra Lyss al Kerzers.
En okcidento de la urbo troviĝas alveturejo al la svisa aŭtovojo A5.
Historio
La unua dokumenta mencio de Büren datiĝas el la jaro 1185 kiel Buirro. Büren ricevis sub la Berchtold la 1-a de Strassberg la urborajton kaj fariĝis centor de la Senjorujo Strassberg. En la jaro 1388 Büren ĉe Aro estis konkerita de la urbo Berno kaj fariĝis ĝis 1798 la ĉefurbo de la voktejo Büren. Post la fino de la Helveta Respubliko Büren fariĝis ĉefurbo de la ĉefdistrikto Büren, kiu en 1831 estis transformita al distrikto Büren. Kun efiko de la 1-a de januaro 2010 la distrikto Büren estis integrita kadre de la administra reformo de Kantono Berno al la nova administra distrikto Seeland, kiu siavice estas parto de la administra regiono Seeland.
Kartal
Kartal estas grandvilaĝo en Hungario en regiono Meza Hungario, en departemento Pest, en subregiono de Aszód. La nomo devenas el la praturka cortul (=aglo).
Geografio
Kartal situas apud urbo Aszód, laŭ traira flankovojo.
Historio
La komunumo estis loĝata jam dum la neolitiko. Apud la vilaĝo restis ŝpuroj pri Remparo de Ĉorso. En 1241 la tataroj detruis la vilaĝon. Ĉirkaŭ en komence de la 17-a jarcento pro la kontraŭturkaj bataloj la vilaĝo senhomiĝis. En 1920 oni disdonis parcelojn al la malriĉaj kamparanoj. En 1964 kulturdomo konstruiĝis.
Ádám Török (muzikisto)
Ádám TÖRÖK [torok], laŭ hungarlingve kutima nomordo Török Ádám estis hungara ŝlagro-, bluso- kaj ĵazomuzikisto (kantisto, flutisto, komponisto, tekstopoeto, orkestrestro). Ádám Török naskiĝis la en Budapeŝto, li mortis la.
Flandra Diamanto
La Flandra Diamanto ( Vlaamse Ruit) estas aglomeraĵo konsistanta el kvar metropolaj areoj en la centro de Flandrio kaj Bruselo (Belgio). Ĝia nomo devenas de tio, ke surmape la regiono estas diamanto-forma (rombo-forma). La pintoj de tiu diamanto estas la urboj Bruselo, Gento, Antverpeno kaj Loveno. Sume en ĝi loĝas ĉirkaŭ 5.5 milionoj da homoj kaj la loĝdenseco estas 830 loĝ/km². Ĝi estas fakvorto uzita de la flandra registaro. .
Ádám Török (muzikisto)
Biografio
Ádám Török jam frue komencis flutadi. Li frekventis gimnazio, ankaŭ kurson en muzikarta mezlernejo. En 1965 (kiel gimnaziano) li aliĝis al ŝlagrorkestro. Post 3 jaroj li fondis muzikgrupon, kiu kombinis la ŝlagron kun ĵazo. Inter la orkestranoj menciindas János Závodi, poste Tibor Tátrai. Ekde 1976 ili muzikadis en junulara amuzejo. Inter 1987–1990 Török estis solisto kaj koncertis en Usono kaj Eŭropo, poste li faris kun la orkestro nostalgiajn koncertojn. Li ricevis premiojn inter 1999–2019.
Blankventra moskulo
Ĝi estis iam konsiderata subspecio de la Orventra moskulo, sed estis separita sur la bazo de diferencaj kraniproporcioj.
Trajtoj
La Blankventra moskulo estas tre bone adaptata por altaj altitudoj; ili montras adaptojn kiel tre bone disvolvigitaj ungojn, larĝajn fingrojn kiuj havigas pliigantan stabilecon sur krutaj deklivoj, kaj densan mantelon de densa hararo kun aer-plenaj ĉeloj por izoliĝi kntraŭ la ekstrema temperaturo. Dum ili ne havas kornojn, elstara trajto inter ĉiuj moskocervoj, estas ke ili posedas paron de longaj kaj facile rompeblaj kojn-dentoj kiuj kreskas kontinue. La maksimuma longo de tiuj dentegoj estas ĉirkaŭ 10 cm. Tiuj cervoj havas fortikan korpon; iliaj malantaŭaj gamboj estas multe pli longaj kaj pli muskolhavaj ol iliaj pli mallongaj, fajnaj antaŭaj gamboj. Anstataŭ kuri aŭ salti, tiu specio tendencas "kaŭri." La moskulidoj de tiu specio havas blankajn punktojn por helpi la kamufladon, sed kiam ili maturiĝas tiuj punktoj malaperas.
La Blankventra moskulo havas vaksecan substancon nome mosko kiun la masklo sekrecias el glando de sia abdomeno. La cervo uzas tion por marki teritorion kaj allogi inojn, sed tiu mosko estas uzata de homoj en fabrikado de parfumoj kaj kuraciloj.
Distribuado kaj habitato
La Blankventra moskulo vivas en partoj de norda Afganio, Pakistano, Tibeto, Nepalo, Butano, kaj en norda Barato kiel en Ĝamuo kaj Kaŝmiro, Himaĉal Pradeŝ, Utarakando, Sikimo kaj Arunaĉal Pradeŝ. Ili loĝas en altaj alpaj medioj super altitudoj de 2500 m.
Helmut Newton
Helmut NEWTON [helmut njutn] (naskiĝis la 31-an de oktobro 1920 kiel Helmut Neustädter, mortis la 23-an de januaro 2004) estis germana fotisto.
Newton naskiĝis kiel filo de riĉaj fabrikposedantoj en Berlino. Ĝis 1939 li frekventis gimnazion, kiun li forlasis sen abituro, ĉar li pli ol pri la lernado interesiĝis pri naĝado, fotado kaj knabinoj kaj decidis lerni la metion de fotisto. Lia instruistino fariĝis la fama Berlina fotistino Yva (Else Simon).
En 1938 li ĉesigis la lernadon, por vojaĝi al Singapuro. Dum du semajnoj li tiel laboris kiel bildredaktoro, ĝis kiam oni maldungis lin pro malkapablo.
Ekde 1961 Helmut Newton laboris por la aŭstralia eldono de la revuo Vogue, kiu fariĝis lia plej grava dunganto, ĉar ankaŭ la franca, itala, usona kaj germana eldono petis lian kunlaboron. Li laboris ankaŭ por aro da aliaj revuoj kaj fariĝis en la 1970-aj jaroj unu el la plej mondfamaj fotistoj por modo, varbado, portretoj kaj nudaj portretoj.
Tamen li ankaŭ estis pridisputata. Virinoj en liaj fotoj ne estis humilaj objektoj, sed aspektis eĉ regantaj.
La lastajn vivojarojn Helmut Newton pasigis kun sia edzino ĉefe en Monte Carlo. Li mortis en 2004 post trafika akcidento en Losanĝeleso.
Szilvia Sunyovszky
Szilvia SUNYOVSZKY [silvia ŝunjovski], hungare Sunyovszky Szilvia estas hungara aktorino. Szilvia Sunyovszky naskiĝis la 1948 en Rožňava.
Biografio
Szilvia Sunyovszky apartenis al la hungara minoritato en Ĉeĥoslovakio. Ŝi frekventis aktoran altlernejon inter 1966-1968 en Bratislavo. Ŝi komencis sian aktoran karieron samloke en Teatro Hviesdoslav, sed ŝi ricevis filmajn rolojn ankaŭ en Hungario. Inter 1971-1991 ŝi aliĝis al Teatro Madách jam en Budapeŝto. Baldaŭe ŝi havis taskojn en kulturo kaj politiko. Ŝi ricevis premiojn ekde 1986, en 2020 premion Kossuth. Ŝia unua edzo estis Sándor Szőnyi G., la dua György Fekete (arkitekto pri internaj spacoj).
6199 Yoshiokayayoi
6199 Yoshiokayayoi estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la japana astronomo Atsushi Sugie elde la Observatorio Dynic apud Taga (gubernio Ŝiga, Japanio).
Nomo
Ĝi estis nomita en memoro de la japana kuracistino Yoshioka Yayoi (japane : 吉岡 彌生, 1871 – 1959). Ŝi fariĝis kuracistino en 1892, kiam estis malfacile, por virinoj, praktiki medicinan profesion. En 1900, ŝi kaj ŝia edzo fondis la Medicinan Virinan Universitaton de Tokio (japane : 東京女子医科大学), la unua kiu akceptis studentinojn.
Marie Pecková-Kellogg
Marie Pecková-Kellogg (naskiĝis, do nun -jara) estas esperantistino el Melnik. Kiel studentino en Prago, en la 1980-aj jaroj ŝi aktivis kiel estraranino de Ĉeĥa Esperanto-Junularo kaj komitatanino de TEJO, ĝis lige al la IJK 1985 ŝi fuĝis al kaj pluvivis en okcidenta Eŭropo. Ŝi edziniĝis al la german-usona esperantisto Oliver Kellogg, kun li multajn jarojn vivis en Bischofsheim okcidente de Frankfurto kaj Munkeno, pluaktivis en la esperantista grupo de [[Wiesbaden kaj de Munkeno, partoprenis en la asocia vivo de GEJ kaj GEA. La paro havas du intertempe plenkreskajn filojn kaj nun vivas en Ulm.
Resupreniro (aviado)
Resupreniro estas aviadila manovro, per kiu la stiristo rezignas kompletigi jam komencitan alteriĝon.
Resupreniro povas okazi en la aero, sen tuŝo de la grundo, sed ankaŭ post surgrundiĝo. Surgrunda resupreniro eblas nur mallonge post la ektuŝo, kiam la aviadilo estas ankoraŭ tre rapida. Pluraj kaŭzoj povas decidigi stiriston resupreniri:
Escepta okazo rilatas aviadilajn ŝipojn. Se tie aviadilo ne sukcesas kroĉiĝi al unu el la kapto-ŝnuroj, ĝi devas resupreniri por eviti falon en la akvon. Por tio la stiristoj eksplicite prepariĝas, plene akcelante en la momento de la ektuŝo (se la ŝnuro estis kaptita, ne gravas la akcelo). Ĉe tiu manovro utilas, ke la ferdeko de aviadila ŝipo troviĝas alte super la akvosurfaco, tiel ke iom da falo ne enakvigas la aviadilon.
Ordinare resupreniro estas sendanĝera manovro kaj ne konsiderata kiel nenormala incidento, kvankam la subita plenpovigo de la motoroj povas timigi la pasaĝerojn. Flughavenoj ĉiam tenas la spacon super alfluganta aviadilo libera; do kiam resupreniro malsukcesas, la kaŭzo kutime estas kolizio al la grundo (kraŝo). En tia okazo la aviadilo akcidentus ankaŭ ĉe provo alteriĝi.
M16 (fusilo)
La fusilo (per milita nomo) M16 de kalibro 5,56 mm estas la renomo milita de la fusilo AR-15 rekreata por pafado duonaŭtomata kaj aŭtomata. Colt aĉetis la rajtojn por la fusilo AR-15 de ArmaLite, kiu uzas tiun nomon por fusiloj duonaŭtomataj sole. La M16 uzas la kuglojn da 5,56 je 45 milimetroj de Nord-Atlantika Traktat-Organizo (NATO).
La fusilo utilkomencatis por la Soldataro de la Usona Armeo por ĝangalbatalo en Sud-Vjetnamio en 1963, kaj iĝis la norma fusilo en 1969, anstaŭigante la M14 fusilon. La M14 konservatis en CONUS, Eŭropo je 1970. De la Milito de Vjetnamio, la M16 fusilfamilio estis la norma fusilo de Usono.
La M16- uzatas de multaj landoj tra la mondo. Suma nombro de fusiloj kreitaj estas ok milionoj, kio igas ĝin la plej kreita fusilo de ĝia kalibro. Je 2010, ĝin malkonservatas kaj anstataŭigotas de la M4 karabino, kiu estas la karabino de la M16 fusilofamilio.
La M16 estas malpeza, aeromalhejtata, gasoperata, kuglujomanĝigata aŭtomata fusilo kun ĉirkaŭanta bolto, kaj movatas rekte per gaso. Ĝi ŝtala, 7075 aluminie aloja, kompozite plastaj, kaj alie polimeraj.
En la 1960-j, la fusilo de la aerarmeo, la M16, kaj la fusilo XM16E1, estis la unuajn versiojn batalprovatajn. Baldaŭ la Usona Armeo normigis la fusilon XM16E1 je la M16A1, versio kun antaŭenhelpilo kaj aliaj bonigoj demandataj por la Armeo. Tuta la eldonojn ĉambratis kun la kuglospeco M193/M196. Ĵus, la Armeo ĝin eldonis en jaro 1964. Fusilojn AR-15 komercajn eldonitis al soldatoj en 1963. La M16A2 eniris servon en la 1980j, aĉetis en grandaj nombroj je ĵus 1987. Ilin ĉambritis kun la norma kuglo de NATO, la Belgio-kreata M855/856. La M16A1 estas selekta-fajra, (tri-kuglo krevo) aldonanta bonigojn demandatajn por la UKM.
Iclozel
Iclozel [iklozel] (Kisiklód [kiŝiklOd]) estas vilaĝo en Rumanio nordoriente de Cluj-Napoca. Administre ĝi apartenas al Iclod.
Loĝantaro
En 1910 ĝi nombris 465 loĝantojn (rumanoj, hungaroj), en 1992 205 (rumanoj, 26% hungaroj).
Historio
Ĝia unua skriba mencio estis en 1667. Ĝis 1919 kaj inter 1919 kaj 1944 ĝi apartenis al Hungario (Szolnok-Doboka).
(14602) 1998 SW74
(14602) 1998 SW74 estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la belga astronomo Eric Walter Elst elde la Observatorio La Silla en Ĉilio.
Malatesta
Malatesta povas esti:
Duklorofenokso-acetata acido
Duklorofenokso-acetata acido, duklorofenokso-etanoata acido aŭ C8H6Cl2O3 estas multeuza herbicido kaj pesticido komercata por kontrolo de larĝfoliaj trudherboj kaj unu el la plej uzataj herbicidoj en la mondo. Ĝi estas konsiderata kancerogena kaj ĝia estera formo estas alte toksa por la akva medio.
Historio
Duklorofenokso-acetata acido estis disvolvita dum la 2-a Mondmilito de Juda Hirsch Quastel (1899-1987) kun la celo pligrandigi la kultivejojn de senarmila nacio. En 1946, la produkto estis komerce lanĉita kiel unua selektiva herbicido, tre multe helpante la kontrolon de fiherboj en tritiko, maizo kaj rizo pro ĝia kapableco je malgrandigo de la dukotiledonaj specioj ne afekciante la unukotiledonajn plantojn.
La duklorofenokso-acetata acido estis vaste uzata kiel herbicido dum la Vjetnama milito (1954-1975), kaj, kune kun la triklorofenokso-acetata acido kaj la kvinklorofenolo, ĝi estis parto de komponaĵo konata kiel Oranĝa agento.
Orkido (''Orchis'')
Orkido (Orchis) estas genro en la orkideofamilio (Orkidacoj), situante ĉefe en Eŭropo kaj Nordokcidento Afriko, kaj iras ĝis Tibeto, Mongolio kaj Ŝinĝango. La nomo devenas de la antikva greka ὄρχις orchis, signifante "testikon", pro la apero de la parigitaj subteraj tuberoj.
Duklorofenokso-acetata acido
Halogenidaj derivaĵoj de acetata acido
</Gallery> <Gallery> Bromoacetic acid 3D.png| Unubromoacetata acido Dibromoacetic acid 3D 2.png| Dubromoacetata acido Tribromoacetic acid3D.png| Tribromoacetata acido
</Gallery> <Gallery> MCPA molecule ball.png| Unuklorofenokso-acetata acido 2,4-Dichlorophenoxyacetic-acid-3D-balls-2.png| Duklorofenokso-acetata acido 2,4,5-Trichlorophenoxyacetic-acid-3D-balls.png| Triklorofenokso-acetata acido </Gallery>
Orkido (''Orchis'')
Specioj
En junio 2014, la World Checklist of Selected Plant Families akceptas 21 speciojn, kune kun kelkajn subspeciojn :
Berod
Berod havas diversajn signifojn:
Verseg
Verseg [verŝeg] estas vilaĝo en Hungario en regiono Meza Hungario, en departemento Pest, en Distrikto Aszód.
Situo
La vilaĝo situas laŭ flankovojoj. Budapeŝto troviĝas je 53 km-oj.
North American X-15
North American X-15 estis raketmotora testaviadilo de la usona aerarmeo kaj NASA kiu estis konstruita por supersonaj flugoj en grandaj altecoj en la jaro 1959. En 1963, X-15 pilotita far Joseph A. Walker (1921-1966) penetris la kosmon dum du suborbitaj flugoj kun maksimumaj altoj da 106 kaj 108 kilometroj respektive super la tero. Tiel li fariĝis unua nemilitisto en la kosmo. Entute 199 sukcesaj flugoj estis kondukitaj inter la komencigo de la programo ĝis ties ĉesigo en la jaro 1968, atinginte maksimuman rapidon da 7274 km/h aŭ maĥo 6,7. La testoj generis sperton pri aerodinamiko dum kosmoflugoj kaj tiel helpis disvolviĝi la kosmopramon.
Amr Diab
Amr Diab, arabe: عمرو دياب naskiĝis je la 11-a de oktobro 1961 en Port Said (bûr sacîd), Egipto. Lia plena nomo estas Amr Abd Al-Bassit Abd Al-Aziz Diab. Amr Diab estas populara araba kantisto.
Lian unuan kanton sesjara Amr Diab kantis en la radio. Tiu kanto estas nacia himno de Egipto. Guberniestro estis tiom impresigita de bela kantado de juna kantisto, ke li donacis al Amr gitaron. Poste Amr Diab ekstudis en la fakultato de muziko en la Kaira Akademio de Artoj, kiun li abiturientiĝis en la jaro 1986. Poste li gajnis grandegan popularecon kaj verkis multe da albumoj.
En la jaro 1996 la albumo "Nour El Ain" estis verkita kaj ĝi akiris enorman popularecon tramonde. Tiu ĉi albumo estis la plej vendita albumo de araba kantisto. Venontjare li (1997) gajnis tri premiojn en la Ĉiujara Araba Festivalo por la plej bona video, plej bona kanto kaj kiel la plej bona artisto de la jaro. En la jaro 1996 li gajnis la Trian Platinan Premion (Triple Platinum Award) por la vendvolumeno de albumo "Nou El Ain" kaj li ankaŭ gajnis la Tutmondan Muzikan Premion (Worldwide Music Award) en Monako je la 6-a de majo 1998. Tia-ĉi evento montris, ke agado de tia araba artisto estis vere tutmonda, kompare kun aliaj arabaj kantistoj.
Tre populara kanto de Amr Diab estas "Tamally Maak", kiu estis verkita je la 17-a de julio de jaro 2000 kaj kiu akiris grandegan popularecon tramonde. La video por tiu ĉi kanto estis filmita en Ĉeĥa respubliko kaj nomigita kiel la plej bona muzikvideoo de Amr Diab.
Iclod
Iclod estas nomo de pluraj lokoj en Rumanio
Toul (stacidomo)
Toul estas franca stacidomo sur linioj -,  - Toul kaj Toul - , situanta en  Toul, en departemento Meurthe-et-Moselle, regiono Grand Est.
Temas pri stacidomo de Société nationale des chemins de fer français (SNCF), priservata de trajnoj Grand Est.
Plurvoĉeco
Plurvoĉeco estas en la muzikteorio ĉeftermino por komponmaniero, je kiu pluraj voĉoj eksonas samtempe. Plurvoĉeco do estas la malo de unuvoĉeco aŭ monofonio, kiu estis normale en la historio de la okcidenta muziko ĝis la 9-a jarcento. Nur per la evoluigo de la organumo komencas la plurvoĉeco. La plej gravaj plurvoĉaj komponteknikoj estas homofonio kaj polifonio.
Berschweiler
Berschweiler havas diversajn signifojn:
La Esperantisto
Titolo kaj subtitolo
La unua numero de la 1-a de septembro 1889 havis jenan titolon: „La Esperantisto. Gazeto por la amikoj de la lingvo Esperanto. Sub la kunlaborado de Dr. Esperanto (Dro L. Zamenhof) eldonata de Christian Schmidt, prezidanto de la klubo mondlingva en Nürnberg. Eliras unu fojon en la monato.“ Komence la subtitolo estis ankoraŭ trilingva: Germane Zeitschrift für die internationale Sprache "Esperanto", france Gazette de la langue internationale "Esperanto", kvankam apenaŭ plu aperis nacilingvaĵoj post marto 1890.