cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
7911 Carlpilcher
7911 Carlpilcher estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la usona astronomo Edward L. G. Bowell elde la Stacio Anderson Mesa de la observatorio Lowell, sud-oriente de Flagstaff (Arizono).
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de la astronomo Carl B. Pilcher estro de la NASA-a programo de esplorado de la sunsistemo. Dum li estis ĉe la MIT kaj la Universitato de Havajo, Pilcher studis la atmosferon kaj la satelitojn de Jupitero, ĉefe Ionon kaj ties interagon kun la jupitera magnetosfero, uzante terajn teleskopojn. Li estis ano de la bildiga teamo de la misio Galileo de 1977.
Surdblindeco
La surdblindeco ne signifikas necese, ke ĝia subjekto estas tute blinda kaj tute surda. Ankaŭ tiuj estas konsideritaj surdblindaj, kiuj ne povas kompensi unu senson per la alia. Do ĝi ne estas simple la kombinado de la audx- kaj la vidmalkapablo, kaj devas esti traktita kiel memstara malkapablo.
Kaŭzoj kaj tipoj
Ambaŭ malkapabloj povas esti partiaj. La surdblindeco povas esti kategorigita laŭ la tempo de la ekestado de la vid- kaj la aŭdmalkapablo. Tiuj statoj ne estas unuecaj. Se la vidmalkapablo estas frua, dominas la helpiloj por la vidmalkapabluloj. Se la aŭdmalkapablo estas frua, kaj la subjekto kreskis surde, dominas la surdkulturo kun signolingvo. La du faktoroj kune igas la vivon pli malfacilan, kaj la surdblindulo dependas de aliaj personoj.
La surdblindeco povas havi pli ol 70 kaŭzojn, el kiuj la Ushera sindromo estas la plej konata. En iuj kaŭzoj la intelekta malkapablo estas la tria faktoro. Se la infano ne estas intelekte malkapabla, ĝi povas ŝajni malpli inteligenta, ol li estas, ĉar el la kvin sensoj restis maksimume tri kapablaj, tiel li ricevas nur malpli informacion.
Komunikado
La komunikado de la surdblinduloj estas ofta taktila. Ili uzas signolingvon, kaj signumas el brako kaj mano en brako kaj mano. Ankaŭ multa parollingvoj havas taktilan abocon, ekzemple la germana la Lormen. La stilo de la komunikado dependas de la vivhistorio: kiuj estis pli frue vidmalkapablaju, ol aŭdmalkapablaj, aŭ estas partia aŭdmalkapablo, tiuj parolas, la frue surdigitoj signumas, kaj malofte parolas. Kiuj frue igis surdblindaj, ofte falas el la sistemo, kaj restas senlingve.
Famuloj
La plej konata surdblindulo estas Helen Keller, kiu naskigis kapable, sed malgajnis ŝian vidadon kaj aŭdon kiam estis 19 monata. La okazo estis nekonita malsano. Ŝi forgesis la lingvon, kiun nur post 4 jaroj povis komenci relerni.
La Nalaga'at (en esperanto signifante Bonvolu Tuŝi) estas teatra korporacio el surdblinduloj en Israelo. Ĉar ili estas rusdevenaj, ilia plej granda plimulto parolas nur la rusan signolingvon.
Oliver Twist (2005)
Oliver Twist estas brita filmo de Roman Polański, aperinta en 2005, adaptita el la romano Oliver Twist fare de Charles Dickens.
Temo
Oliver renkontas maljunan libro-vendiston, kiu deziras adopti lin, tamen la bando forprenas lin denove kaj diskreditigas lin de lia protektanto, kiel ŝteliston, kion li rifuzas esti.
Provinco Napo
Napo estas provinco de Ekvadoro.
Kantonoj
Kantono (Ĉefurbo)
Triopo Nikulin Morgunov Vicin
La fama triopo naskiĝis la 27-an de decembro 1960, kiam art-konsilio de la kinostudio "Mosfilm" konfirmis la liston de roluloj en la filmo "Hundo Barboso kaj neordinara kroso". Kaj en 1995 en la moskva klubo de filmo-ŝatantoj estis malfermita muzeo de la legenda triopo. Post duonjaro la muzeo estis priŝtelita: estis rompitaj la montrofenestroj, malaperis valoraj eksponaĵoj. Poste oni forprenis ankaŭ la ejon. La muzeestro Vladimir Cukerman transveturigis la restaĵojn en sian malgrandan unuĉambran loĝejon en Krasnogorsko. Nun tie estas konservataj pli ol 15 mil eksponaĵoj kaj samtiom da historioj, ligitaj kun la vivoj de la aktoroj. Multaj el tiuj rememoroj ĝis nun ne fariĝis propraĵo de la popolo.
Kiel formiĝis la triopo
Kiam Leonid Gajdaj decidis produkti sian unuan filmon "Hundo Barboso kaj neordinara kroso" por partopreno en la stelula triopo li invitis Georgij Vicin, Miĥail Ĵarov kaj Sergej Filippov. La unua rifuzis Miĥail Ĵarov: ''Kio? Ĉu mi devos kuraĉi tra kampoj, saltadi de sur arboj?! Elektu iun pli junan!''. Ankaŭ Sergej Filippov post tralego de la scenaro ekobstinis: ''Mi ne povas konsenti. Necesas urĝe veturi en Novgorodon, mian onklinon akcidente trafis tramo''. Konsentis nur Georgij Vicin.
Eŭgenon Morgunov kun Leonid Gajdaj konatigis Ivan Pirjev.
1599 Giomus
1599 Giomus estas mezgranda, malhela asteroido de la ĉefa asteroida zono, malkovrita la de la franca astronomo Louis Boyer elde la observatorio de Alĝero.
Nomo
Ĝia nomo, "Giomus", estus la latina nomo de la franca urbo Gien, en departemento Loiret.
Piperazina benzoato
Piperazina benzoato aŭ C11H16N2O2 estas kemia kunmetaĵo havanta benzoatan grupon ligitan al piperazina ringo. Piperazina benzoato estas blanka solidaĵo nesolvebla en akvo kun anti-helmintaj kaj anti-inflamaj proprecoj por veterinaraj uzoj.
Certosa di Pavia
Certosa di Pavia estas komunumo de Italio. Temas pri vilaĝo de la Provinco de Pavia kaj Regiono de Lombardia, kiu situas iom sude de Milano en direkto al Pavia. Ĉefa vidindaĵo estas Preĝejo de Monaĥejo Certosa kun belega marmora fasado kaj enorma interno kun tomboj de nobeluloj de la familioj Sforza kaj Visconti. La aktualaj monaĥoj benediktanoj vizitigas la internon (tomboj, klostroj, ĉeloj) kontraŭ laŭvola pago. Ili ankaŭ vendas siajn produktitajn herbaĵojn, lkvorojn ktp.
NGC 2742A
NGC 2742A (aliaj indikoj — UGC 4803, MCG 10-13-60, ZWG 288.22, ZWG 311.30, IRAS09059+6227, PGC 25836) estas galaksio en konstelacio Granda Ursino.
Ĉi tiu objekto ne estis en la originala versio de NGC-katalogo kaj estis aldonita poste.
(12375) 1994 NO1
(12375) 1994 NO1 estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la belga astronomo Eric Walter Elst elde la Observatorio de Calern en Caussols (Alpes-Maritimes, Francio).
Batalo ĉe Sudoměř
Batalo ĉe Sudoměř estis la unua pli signifa armea kunpuŝiĝo dum husana revolucio. En marto de 1420 Břeněk ze Švihova kaj Jan Žižka transŝoviĝis kun 400 infanterianoj, 9 rajdistoj kaj 12 veturiloj el Plzeň ĝis Tábor. Ili estis persekutataj de strakonicaj kruckavaliroj kaj ilian vojon fortranĉis plua taĉmento direkte de Písek. La 25-an de aprilo de 1420 ili estis ĉe Sudoměř ĉirkaŭigitaj en tereno, kiu taŭgis por atako de rajdistaro. Unusolan ŝancon donis nur pozicio inter du fiŝlagoj, el unu el ili la akvo estis ellasita. La atako eblis sole sur digo, kiun la husanoj baris per veturiloj. Ili ekvilibrigis tiel malavantaĝon de sia malgranda nombro. La unua atako de la peza rajdistaro estis repuŝita kaj la alian atakon la kavaliroj gvidis tra ŝlima fundo de la ellasita fiŝlago. Iliaj ĉevaloj tie haltis, do la atako estis plu gvidita piede. Nebulo kaj vesperkrepusko decidis la batalon utile al la husanoj, kiuj limigis por repuŝo de la atako. Ili ja emis persekuti la malamikojn, sed sen rajdistaro ili povis eĉ ne provi tion. Cetere, ili atingis sian celon, la vojon al Tábor ili havis malfermita. La husanoj en tiu ĉi batalo uzis ne nur la terenon, sed unuafoje ili uzis ankaŭ migrantajn remparojn – veturilremparon.
Bolhrad
Bolhrad (Болград), ruse kaj bulgare skribita same, sed prononcata Bolgrad, kaj rumane ankaŭ latinlitere tiel skribata, Bolgrad) estas urbo de Ukraino. Ĝi situas en la odesa provinco, en la sudokcidento de Ukrainio. En 2015 la urbo havis loĝantojn.
26435 Juliebrisset
26435 Juliebrisset estas tre malgranda, malhela asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la en la kadro de la astronomia kampanjo Lowell Observatory Near-Earth-Object Search (LONEOS) elde la Stacio Anderson Mesa de la Observatorio Lowell, sudoriente de Flagstaff (Arizono, Usono).
Ĝi estas en orbita resonanco 2:7 kun la Tero.
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de Julie Brisset, scientistino ĉe la Kosma Instituto de Florido (Orlando, Usono). Ŝia esploro koncentiĝas sur la konduto de pulvoraj grajnoj en malaltgraviteco kun apliko al la strukturo de la surfaco de malgrandaj korpoj de la sunsistemo.
Hájov
Hájov estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de urbo Příbor en distrikto Nový Jičín. Ĝi troviĝas proksimume 3,5 km oriente de Příbor. En la jaro 2009 ĉi tie estis registritaj 129 adresoj. En la jaro ĉi tie daŭre vivis.
Hájov estas ankaŭ nomo de katastra teritorio kun areo 3,39 km².
Historio
La vilaĝo estiĝis en la jaroj 1780 - 1797 per parceligo de superulara korto.
Siamaj dunaskitoj
Siamaj dunaskitoj estas nomo por du naskiĝintoj kunkreskintaj unu al la alia. Tiu ĉi nomo estis unuafoje uzita laŭ kunkreskintaj knaboj el Siamo el la jaro 1811.
Doubí (Čtveřín)
Doubí (Doubi) estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de municipo Čtveřín en distrikto Liberec. Ĝi troviĝas proksimume 1 km norde de Čtveřín. En la jaro 2011 estis ĉi tie registritaj 91 adresoj. En la jaro ĉi tie daŭre vivis.
Péter Nemeshegyi
Péter Nemeshegyi [nemeŝhedji], laŭ hungarlingve kutima nomordo Nemeshegyi Péter estis hungara katolika pastro, jezuita monaĥo, altlerneja instruisto. Péter Nemeshegyi naskiĝis la en Budapeŝto, mortis la 13-a de junio 2020.
Biografio
Péter Nemeshegyi studis ekonomikon en sia naskiĝurbo, li doktoriĝis el ŝtatekonomio en 1944. En la sama jaro li aliĝis al la jezuitoj, sed pli frue li estis jam skolto. Inter 1946-1949 li studis en jezuita altlernejo en Szeged, poste pro la oftaj komunistaj malpemesoj li disidis. Li pastriĝis post la necesaj studoj en 1952 en Romo kaj li daŭris la lernadon en kolegio en Kimrio (1953), poste li doktoriĝis en 1956 en Pontifika Gregoria Universitato. Inter 1956 kaj 1993 li instruis en universitato en Tokio, li estis dekano inter 1963-1969 kaj 1973-1977. Intertempe en 1962 li iĝis plenrajta jezuito. En 1993 li hejmenvenis kaj estis katedrestro en Katolika Altlernejo Vilmos Apor, krome li instruis en Altlernejo Ferenc Gál, Teologia Monaĥa Altlernejo Sapientia kaj Kalvinana Universitato Gáspár Károli. Li ricevis japanajn kaj hungarajn premiojn.
Filma rolo
En 2002 li estis pastro en hungara filmo "A Hídember".
Kravaře (distrikto Česká Lípa)
Kravaře estas municipo de Ĉeĥio troviĝanta en distrikto Česká Lípa. Vivas ĉi tie.
Público
La ĵurnalo ankaŭ ekzistis papere kaj laŭ pago inter septembro de 2007 kaj februaro de 2012.
Estas alia papera ĵurnalo samnoma en Portugalio.
Kelkaj pecoj rilataj al vikipediaj artikoloj
(En la hispana lingvo)
Heaven Or Las Vegas
Heaven Or Las Vegas ([HEven or las VEgas] "Ĉielo aŭ Las-Vegaso") estas albumo de brita rokgrupo Cocteau Twins, ilia lasta ĉe la muzikeldonejo 4AD. Ĉi tie la kantoj de kantisto Elizabeth FRASER estas pli kompreneblaj, kaj multaj temas pri ŝia novnaskita filino Lucy Belle. Gitaristo Robin GUTHRIE spertis problemojn pri drogdependo, kaj sekvis manko de komplikaj gitaraj partoj. Por plenigi la vakon la ludado de basgitaristo Simon RAYMONDE estas pli elstara.
As Young as You Feel
As Young as You Feel (Tiom juna kiom vi sentiĝu, 1951) estas komedia filmo kie stelulis Monty Woolley, Thelma Ritter, kaj David Wayne, kun Marilyn Monroe en malgranda rolo. Ĝi inkludas ok kantojn, kelkaj el kiuj kiel dancoj.
La intrigo temas pri emeritiĝinto, kiu trompas sian iamajn superulojn, devigante ilin ŝanĝi la retirpolitikon. La ĉefrolulo eĉ enamigas la edzinon de sia eks-superulo, dum tiu interesiĝas pri sia sekretariino Harriet (Marilyn Monroe).
Head Over Heels
Head over Heels ([hed oŭva hilz], "kapo super kalkanoj") estas la dua albumo de la brita rokgrupo Cocteau Twins, eldonita en aŭgusto de 1983. Head Over Heels estas mikso de sonaj koloroj, melodioj, kaj harmonioj. Kvankam la populareco de la albumo jam estas ĉiam limigita, ĝia kritika acepto estas virtuale absoluta, kaj ĝia influo sur postaj muzikistoj estas bone dokumentita.
Eksteraj ligiloj
Head Over Heels estas ankaŭ kanto de sveda anglalingva grupo ABBA.
Geko-rubando
Geko-rubando estas novspeca materialo, kiu aplikas mekanismon de "direkteca adhero"; tio signifas, ke forto en certa direkto rezultigas adheron inter du objektoj, kaj forto kontraŭdirekta nuligas tiun adheron.
Helmut Schinagl
Helmut SCHINAGL (naskiĝinta la 24-an de januaro 1931 en Insbruko — mortinta en 1998 en Zams/Distrikto Landeck) estis pia katoliko kaj humurplena aŭstra popola verkisto, muzikisto kaj instruisto.
Geko-rubando
Tiu ĉi mekanismo estas nature uzata de kelkaj specioj de gekoj, kiuj per ĝi kapablas kuri sur vertikalaj muroj kaj eĉ sur plafonoj. Ĝi baziĝas sur granda kvanto da ege malgrandaj haretoj (ĥetoj, ketoj) sur la piedoj de la geko resp. sur la rubando. Laŭ la leĝoj de elektrostatiko tiuj haretoj posedas elektran ŝargon, kiu altiras enŝargitajn aŭ male ŝargitajn objektojn. Pro la multeco de la ĥetoj tiu ĉi forto rezultas konsiderinda.
Helmut Schinagl
Vivo
Schinagl pasigis sian junaĝon en Kitzbühel kaj trapasis la abiturientan ekzamenon en 1949 en Kufstein post nehumanisma gimnazifrekvento tie kaj en Insbruko. Ekde la aĝo de 16 jaroj li aktivis verkiste. Ĉe la insbruka universitato, kie li studis germanistikon, anglan lingvon kaj psikologion, li ricevis la gradon de doktoro pri filozofio en 1954 danke al disertacio pri la pejzaĝaj travivaĵoj de Josef Leitgeb. Krome li studis muzikon. Apogis lin komence ankaŭ la verkista rondo ĉe Ring invitante lin en 1951 je la porjunularaj kultursemajnoj.
Froidevaux
estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Doubs, en la regiono Burgonjo-Franĉkonteo (Bourgogne-Franche-Comté, prononco []). Fine de en la komunumo vivis. Administre la komunumo apartenas al la arondismento Montbéliard (france arrondissement de Montbéliard), la norda kaj orienta parto de la departemento, kaj al la kantono .
Chevreuse
Chevreuse [], Esperante Kaprozo estas franca komunumo en la departemento Yvelines, en la regiono Francilio. Ĝi havis 5,740 loĝantojn en la jaro 2009.
NGC 2743
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Helmut Schinagl
Vivo
De la jaro 1957 ĝis 1991 li instruis kiel fakinstruisto ĉe la komerca lernejo de Imst (fakte li estis unu jaron en Insbruko instruiste) En 1958 li edziĝis, havis du filojn, kaj iĝis membro ĉe Turmbund, IG Autoren, Österreichische Dramatikervereinigung, Österreichischer P.E.N. Club (prezidanteco en 1976), Österreichischer Schriftstellerverband, Verband katholischer Schriftsteller Österreichs. Libertempe li laboris kiel muzikscienculo, orgenisto kaj pianisto. Kelkaj artikoloj publikiĝis regule en la katolika semajna gazeto "Präsent" (1986-1995), ĉe "Rheinischer Merkur" (kulturpolitikaĵoj Kajetan; inter 1959-1964), ĉe "Tirol-KURIER" (inter 1975-1985: Die Maultrommel). Ekde 1983 li de tempo al tempo moderigis koncertenkondukojn en Munkeno kaj en Vieno li partoprenis kabarete en la 1980-aj jaroj. Li ankaŭ recenzistis por artkatalogoj (Kopp, Stimpfl, Strolz). Muzikigis Günther Andergassen opere lian tekston Die Macht der Musik.
Kreada artista agado
Li estis ne nur membro de la insbruka literatura societo "Turmbund" sed ankaŭ de la Aŭstria Unuiĝo Verkista (Österreichischer Schriftstellerverband) kaj de la aŭstria sekcio de la PEN-klubo. Kaŭze de lia ete nedistanca literatura pritraktado de la fikcia legendo pri la murdo de la Andreeto el Rinn fare de judoj en la romano “Die Ferien des Journalisten B.”, oni akuzis la verkiston pri antisemitismaj tendencoj. Tamen - malantaŭ la ekscita kaj burleska agado vidiĝas multaj ironiaj deflankiĝoj pri sporto kaj modo, pri politiko kaj superstiĉo, pri la turisma frenezo kaj, memkritike, pri tirolaj vivmanieroj ĝenerale. Atente legante oni facile malkovros la ekvilibritajn verdiktojn de la aŭtoro pri la diversaj aroj de la interesatoj en la problemkomplekso "popola pieco kaj moderna socio".
Honorigoj
Li dekoraciiĝis per la sekvontaj altgradaj ordenoj:
Geko-rubando
La praktika apliko de geko-rubando ankoraŭ frontas teknikajn obstaklojn. Pri la tiukampaj esploroj interalie okupiĝas la grupo de nobel-premiulo Andre Geim.
Chevreuse
Geografio
Chevreuse troviĝas proksimume sudokcidente de la centro de Parizo,  sudokcidente de Versailles kaj  nordoriente de Rambouillet.
Geko-rubando
Eksteraj ligiloj
Synthetic setae
Chevreuse
Geografio
La najbaraj komunumoj estas Milon-la-Chapelle norde, Saint-Rémy-lès-Chevreuse oriente, Boullay-les-Troux sudoriente, Choisel sudokcidente, Saint-Forget okcidente kaj Saint-Lambert-des-Bois nordokcidente.
Dimbokro
Dimbokro estas urbeto en sudcentra Ebur-Bordo. Ĝi estas la ĉefurbo de kaj la Distrikto Lacs kaj la Regiono N'Zi. Ĝi estas ankaŭ kaj la ĉefurbo de kaj subprefektujo de Dimbokro Departemento. Dimbokro estas ankaŭ komunumo (commune).
La urbeto troviĝas apud la rivero N'Zi, je proksimume 50 km sudoriente for de la oficiala ĉefurbo de Ebur-Bordo, Jamusukro. Dimbokro konektiĝas per kaj ŝoseo kaj fervojo al la komerca ĉefurbo de la lando kaj la efektiva politika ĉefurbo Abiĝano ĉe la marbordo. Krom fabrikejo de ŝtofo, la grandeco kaj graveco de la urbeto estas malmultaj. Dimbokro estas alie konata kiel la loko de naskiĝo de la nuna prezidanto de la lando, Alassane Ouattara, kaj de la famega muzikisto de afrika regeo, Alpha Blondy.
Notre-Dame de Paris (muzikalo)
Notre-Dame de Paris estas franca kaj Kebekia muzikalo, kies premiero estis ludita la en Palaco de kongresoj de Parizo. Tiu muzikalo estas inspirita de la samnoma romano de Victor Hugo. La lirikisto estas Luc Plamondon kaj la komponisto Richard Cocciante, kun reĝisorado de Gilles Maheu.
Dimbokro
Transporto
Servas Dimbokron Flughaveno de Dimbokro kaj stacio de la landa fervojo.
Notre-Dame de Paris (muzikalo)
Ĉi tiu furora muzikalo estis prezentita en pli ol dudek landoj kaj estis adaptita en ok lingvojn (angla, itala, hispana, rusa, korea, nederlanda, pola kaj mandarena) por pli ol prezentoj. La signis la -an prezenton kiel parton de la 20-a datreveno de la spektaklo.
Dimbokro
Transporto
Fervoja ponto super la Rivero N'Zi proksime de Dimbokro disfalis je la 6a de septembro 2016.
Notre-Dame de Paris (muzikalo)
Temo
En la jaro 1482, Gringoire, trobadoro, entreprenas rakonti okazaĵon kies atestanto li estis.
Dimbokro
Transporto
Je 2014, 64 957 homoj loĝis en la subprefektujo Dimbokro.
Notre-Dame de Paris (muzikalo)
Temo
La Ciganoj, gviditaj de Clopin, alvenas Parizon kaj intencas ekloĝi tie dum momento. Sed tio malplaĉas al Claude Frollo, ĉefdiakono de la Katedralo Nia Sinjorino de Parizo. Uzante la potencon de la eklezio, li konvinkas Phœbus, junan kavaliron kaj kapitanon de la pafarkistoj de la reĝo, forpeli ilin. Tamen, li ne antaŭvidis, ke, inter tiuj vagantaj homoj, troviĝos juna virino, al kiu Phœbus enamiĝos. Nomita Esmeralda, tre bela, ŝi ĝuas la protekton de Clopin kaj estas "la reĝino de la Korto de Mirakloj"... Naiva, ŝi falas sub la ĉarmo de tiu bela kavaliro, nekonscia ke ŝi ankaŭ estas dezirata de du aliaj viroj.
Helmut Schinagl
Verkoj
→ Krom multaj radioludoj kaj popolaj teatraĵoj kaj altnivelaj dramoj, ofte kun spritega lingvokreado kaj kalemburoj, kiel:
Notre-Dame de Paris (muzikalo)
Temo
Ĉi tiu situacio tiam kreas amkvadraton interplektitan kun alia amtriangulo. Nome:
Dimbokro
Vilaĝoj
La 24 vilaĝoj de la subprefektujo Dimbokro kaj iliaj loĝantaroj je 2014 estas:
Blatnice pod Svatým Antonínkem
Blatnice pod Svatým Antonínkem (antaŭe ankaŭ Velká Blatnice aŭ Hrubá Blatnice, Groß Blatnitz) estas municipo en Ĉeĥio en distrikto Hodonín, Sudmoravia regiono. Ĝi troviĝas 14 km sude de urbo Uherské Hradiště kaj 27 km nordoriente de urbo Hodonín. Ĝi situas sur montarpiedo de Blankaj Karpatoj, sub montoj Svatý Antonínek, Střečkův kopec kaj Roháč. Tra la municipo trafluas rojo Svodnice. Vivas ĉi tie.
Historio
La unua skribmencio pri Blatnice devenas el la jaro 1046. Temas pri fondema dokumento de kapitulo de Stará Boleslav, kie Blatnice estas donacita de princo Břetislav la 1-a ĝuste al tiu ĉi kapitulo. Sed Blatnice estis fondita verŝajne jam pli antaŭe, nome jam en la 9-a jarcento.
En la 13-a jarcento oni komencis en Blatnice kulturi viton kaj en la 14-a jarcento ĝi estis dank' al favoraj klimataj kondiĉoj proklamita kiel vinbera vilaĝo, kies vino oni eksportis ĝis Prago.
En la 18-a jarcento ĉi tie aliĝis tuj kelke da statuoj de sanktuloj, kiuj estis dislokitaj sur kelke da lokoj en la municipo. Tio estas plejparte patronoj, inter kiuj ekzemple apartenas sankta Francisko kaj sankta Johano Nepomuka.
Interesaĵoj
Blatnice havas originan kulturon kaj historion. Inter la plej signifaj eventoj apartenas pilgrimo apud Svatý Antonínek, kiu ĉiujare okazas en junio la unuan dimanĉon post festotago de sankta Antonio, kaj pli malgrandaj pilgrimoj ĉe pluaj okazoj. La lokaj popolkostumaj kermesoj okazas dum sankta Katarina, do dum lasta semajnfino antaŭ adventa periodo.
La municipo ankaŭ famas pro siaj vino, kiu havas riĉan tradicion. Ĝi havas ankaŭ propran markon de vino nomata Blatnický Roháč. Vinkulturistoj en la municipo prilaboras grandan parton de rikolto de vinberoj per tradicia maniero en vinkeloj, el kiuj la plej malnovaj devenas el fino de la 16-a jarcento kaj komenco de la 17-a jarcento.
Blatnice estas parto de strážnica vitejo. Per produktado kaj vendado de vinbervino oni cvxi tie okupiĝas kaj etkulturistoj kaj vinfirmaoj. Skribmaniere estas dokumentite, ke en la municipo, en vitlinio Plachty, proprumis vitejon eĉ Johano Amoso Komenio, kiu havis en Blatnice parencojn.
En la municipo troviĝas ŝirmata vilaĝa rezervejo "Pod starýma horama", kie en unu strato situas kelke da dekoj da vinkeloj.
La vilaĝo estas fama ankaŭ pro produktado de paskaj ovoj, kiuj havas regulojn por ornamado kaj tipajn elementojn, simile kiel ekz. la loka popolkostumo. Karakteriza por la lokaj paskaj ovoj estas kolora ornamado sur nigra submetaĵo.
En la municipo estas preĝejo, bazlernejo kaj plua civitana ekipaĵaro.
Historio de Aŭstrio
Ĉi tiu artikolo temas pri la historio de Aŭstrio.
Prahistorio
La teritorio de la respubliko Aŭstrio jam en komenca ŝtonepoko estis loĝata de homoj. Unu el la plej famaj postrestaĵoj el tiu tempo estas la en la jaro 1908 dum elfosado en la regiono Wachau (Waĥaŭ) trovita Venuso de Willendorf (Vilendorf). Tiu ĉi malnova ŝtonartaĵo, kiu estas proksimume 25.000 jarojn aĝa, montras virinon kun tre grandaj mamoj kaj estas pro tio interpretata kiel simbolo de fekundeco.
Pli malfrue, dum la tiel nomata Hallstatt-tempo (Halŝtat) denove troveblas multaj spuroj de homa kulturo, ekzemple la elfosaĵoj en Hallstatt aŭ la probabla monteta tombejo en Großmugl (Grosmugl). La kreintoj de tiu ĉi kulturo supozeble estas la Iliroj.
Pli malfrue dum la La-Tène-tempo la regiono estis koloniita de Keltoj. Ankaŭ la unua konata ŝtataĵo sur aŭstria teritorio, la Regnum Noricum el la 2-a jarcento a.K., havas keltan devenon.
Romia imperio
Dum la sekurigado de la Danuba limo, la tiel nomata Limes, ankaŭ la hodiaŭa Aŭstrio sude de la Danubo estis konkerita kaj alligita al la Imperio. Tri Romiaj provincoj havis regionojn sur la hodiaŭa ŝtata teritorio de Aŭstrio: Rhaetia, Noricum kaj Pannonio. La ĉefurbo de la lastnomata, Carnuntum, estis la plej grava Romia setlejo sur la teritorio de la hodiaŭa Aŭstrio.
Popolmigrado kaj la Franka Regno
Dum la Popolmigrado multaj diversaj popoloj tramigris la teritorion de la hodiaŭa Aŭstrio. La Romianoj rezignis pri la Danuba limo proksimume je la jaro 500. Dum tiu tempo la Sankta Severin akiris kelkajn meritojn pri la daŭrigo de la sociaj rilatoj. En oriento estis la Langobardoj ĝis ili migrado al Italio. De okcidento venis la Bavaroj al la alpa regiono, dum la Slavoj establiĝis en la sud-orienta alpa regiono. Ekde la enfalo de la Avaroj dum la 560-aj jaroj ne ekzistas historiaj dokumentoj por pli longa tempo.
Dum la popolmigrado evoluis ankaŭ la lingvoj, kiuj en la eŭropa regiono estis multe influita de la Latina lingvo. Tiel estiĝis supra, meza kaj malsupra germanlingvaj regionoj. Dum la unuaj Konsonantŝoviĝoj de -200 ĝis 500 komencis evoluiĝi la Germana lingvo. La bavaroj partoprenis ĉiujn ŝanĝiĝojn, kiuj kondukas al la hodiaŭa germana.
La limlando en la oriento
Jam dum la tempo de Karlo la Granda ekzistis limlando kontraŭ la avaroj. Enfaloj de la hungaroj disbatis tiun limlandon. Post la tri bataloj de Bratislavo en somero 907 la limo de la orienta Frankona Regno estis retirita ĝis la rivero Enns. Nur en 955 per la batalo sur la Lechfeld la hungaroj komencis loĝi je fiksa loko kaj la apenaŭ loĝatigita regiono inter la riveroj Enns kaj Leitha (lajta) fariĝis libera por koloniado. Dum la dua duono de la 10-a jarcento tiel estiĝis nova graflando oriente de la rivero Enns, kiu estis nomita marchia orientalis (limlando en oriento) kaj kiu estis metita sub la estreco de la duko de Bavario ene de la Sankta Romia Imperio. En 976 Leopoldo el la familio de Babenbergoj fariĝis grafo kaj en 996 jam la unua mencio de la pranomo de Aŭstrio en la formo Ostarrichi (ostariĥi) aperis en dokumento. La dinastio Babenbergoj faris politikon de koloniado kaj senarbarigado kaj starigis per kunlaboro kun aliaj dinastioj firmigitan landestrecon. La rezidejo troviĝis komence en Pöchlarn (poĥlarn), poste en Melk. Grafo Leopoldo la 3-a Sankta sukcesis ligi sian familion kun tiu de la imperiestro kaj estis sanktigita pro liaj fondoj de monaĥejoj (ekzemple Klostronovburgo).
La duklando Aŭstrio
Pro la konflikto inter la familioj Ŝtaŭfoj kaj Velfoj la duklando Bavario estis donita al la Babenbergoj. Kiam Frederiko la 1-a volis fini tiun kverelon, li redonis la duklandon al la familio Welfen. Kiel donaco al la familio Babenberger oni kreis per la dokumento Privilegium Minus dukecon por Aŭstrio. Unua duko estis Henriko la 2-a, kiu ŝanĝis sian rezidejon al Vieno en 1146. En 1186 la posedaĵo de la grafo de Steyr venis al la Babenbergoj. Tiu regiono estis Stirio, kiu tiutempe inkluzivis la centran parton de Supra Aŭstrio.
Kun Leopoldo la 6-a la malfrumezepoka Aŭstrio atingis kulturan kulminon - la revolucia arto en gotika stilo estis enkondukita en Aŭstrio. Post la morto de lia filo Frederiko la 2-a en 1246 la vira linio de la familio Babenberger estingiĝis. Inter la multaj posteulaj kandidatoj venkis la reĝo de Bohemio, Přemysl Otakar la 2-a, kiu estis en 1256 vokita al la lando por fini la kverelojn. Lia politiko celis repuŝi la aristokrataron kaj subteni la urban burĝaron. Kiam li volis fariĝi imperiestro, lin kontraŭbatalis Rudolfo de Habsburgo, kiu venkis lin en 1278 per la batalo sur Morava kampo. La Habsburgoj povis sin instali kiel dukoj de la landoj Aŭstrio kaj Stirio.
Rudolfo la 1-a de Habsburgo estis ekde 1273 reĝo de la Sankta Romia Imperio, estis en 1274 agnoskita de papo Gregorio la 10-a, sed pro diversaj kialoj neniam fariĝis imperiestro.
En 1335 la Habsburgoj estis heredantoj de la grafoj de Görz en Karintio kaj Krain kaj en 1363 ankaŭ Tirolo venis de Margarete Maultasch al duko Rudolfo la 4-a. Tiu Rudolfo la 4-a estis la plej intrigema reganto de la malfrua mezepoko: li faris kelkajn decidojn, kiuj levis antaŭ ĉio la signifon de la urbo Vieno. Li lasis falsigi la dokumenton Privilegium Maius, kiu levis la staton de Aŭstrio al ĉefduklando kaj certigis al li kelkajn privilegojn en la Sankta Romia Imperio. Nur Frederiko la 3-a, kiu mem estis Habsburgo, agnoskis tiun ĉi dokumenton.
En 1379 la Habsburga regeco estis dividita. Preskaŭ la tuta 15-a jarcento estis fazo de dividoj per heredo kaj kvereloj en la familio, kiuj kompreneble subfosis la politikan kaj ekonomian signifojn de la lando. Frederiko la 5-a finis tion per simpla recepto: li simple vivis pli longe ol ĉiuj kontraŭuloj. Jam Albreĥto la 2-a kiel heredanto de la familio Luxemburg estis kronita al Romia Reĝo - tiu pozicio transdoniĝis al Frederiko, kiu en 1452 fariĝis imperiestro de la Sankta Romia Imperio kaj nomis sin ekde tiam Frederiko la 3-a.
La leviĝo de Aŭstrio al grandpotenco
La politiko de Frederika la 3-a postlasis firmigitan regecon, kies signifo estis subite pligrandigita per la edziĝo (1477) de lia filo Maksimiliano la 1-a al Maria, la heredantino de la burgunda landaro inter Germanio kaj Francio. Ĉar ties filo Filipo la Bela fariĝis same per edziĝo reĝo de Hispanio (kun ties ĵus konkeritaj kolonioj), la habsburga imperio preskaŭ fariĝis mondpotenco.
Dudeștii Vechi
Dudeștii Vechi (hungare: Óbesenyő, bulgare: Стар Бешенов, Stár Bišnov, Star Beshenov, germane: Altbeschenowa) estas komunumo en Rumanio okcident-sudookcidente de Sânnicolau Mare. En 1910 Óbesenyő havis 5 913 loĝantojn (bulgaroj, ciganoj, hungaroj, germanoj), en 1992 4 450 (bulgaroj, rumanoj, ciganoj). Ĝia unua mencio estas el 1213. La bulgaroj estis koloniigitaj en 1737. Ĝis 1919 ĝi apartenis al Hungario, (al Csanád, poste Torontál). Administre apartenas al ĝi Cheglevici kaj Colonia Bulgară. Tiu komumumo estas la unusola rumana loko, kie bulgaroj havas lernejon.
Historio de Aŭstrio
La leviĝo de Aŭstrio al grandpotenco
Post kiam jam ekde la malfrua 15-a jarcento okazis enfaloj de osmanodaj marodistoj, en 1529 Vieno estis sieĝita de la regula truparo de la osmanodoj. Nur la fakto, ke ili venis tro malfrue en la jaro kaj ke la vintro forpelis ilin, tiam savis la urbon. Sekve okazis preskaŭ 200-jara daŭra malgrandmilito inter imperiestraj kaj osmanodaj trupoj, kiu estis interrompita nur per fazoj de regulaj militoj.
Dudeștii Vechi
Ĝis 2004 apartenis al ĝi ankaŭ Vălcani, kiu de tiam estas aparta komunumo.
Historio de Aŭstrio
La leviĝo de Aŭstrio al grandpotenco
Ankaŭ la religia dividiĝo tiam fariĝis grava temo. En la aŭstriaj landoj (escepte de Tirolo) preskaŭ la tuta enloĝantaro konvertiĝis al protestantismo. La rekatoligado nur ĉirkaŭ 1600 komencis, sed kun des pli granda fortego kaj brutaleco. Dum tiu ĉi procezo elstaris la Jezuitoj kaj la kardinalo Melchior Khlesl (melĥior klesl), la kanceliero de imperiestro Matiaso. Sed gvidanta praktikanto de tiu ĉi politiko estis Ferdinando la 2-a, de kiu estis la eldiro, ke li preferas regi dezerton ol landon plenan je herezuloj.
Per tiu ĉi politiko la la aŭstriaj landoj estis envolvitaj en la Tridekjara milito, dum kiu iutempe aspektis kvazaŭ la Habsburgoj povus transformi la Sanktan Romian Imperion al absoluta monarĥio. Je la fino de la milito la aŭstriaj kaj bohemiaj landoj estis reĵetitaj kaj ili estis devigitaj fari el tiuj ŝtatstrukturon. Jam dum la 1680-aj jaroj ekzistis ekonomiaj teoristoj kiel Filipo de Hörnigk aŭ Johano de Justi, kiuj insiste admonis al tiu ĉi direkto.
Post kiam la osmanodoj en 1683 la duan fojon sieĝis Vienon sensukcese, dum la sekvaj jaroj finfine okazis la liberiga bato. Per la helpo de majstraj militestroj kiel Karlo de Loreno kaj princo Eŭgeno de Savojo la osmanidoj povis esti rebatitaj ĝis malantaŭ Beogrado en la pacoj de Karlovico (1699) kaj de Pasarovico (1718).
Tio nun ebligis senekzempla prosperado de la baroka kulturo, kiu evoluis specifan aŭstran varianton kaj forte influis la landon.
18-a kaj frua 19-a jarcento
Post la estingiĝo de la ĉefa linio de la Habsburgoj en 1699 la aŭstriaj Habsburgoj batalis kun Ludoviko la 14-a je la hispana heredaĵo. Ĝi estis verve gvidata ĉefe de Jozefo la 1-a, sed post lia morto ĉio disfalis. Lia frato Karlo estis la lasta vivanta Habsburgo: li estus heredinta mondan imperion, al kio la aliaj imperioj volis malhelpi. Tamen per la paco de Utrecht (utreĥt) en 1713 el la heredaĵo ĉiuj eŭropaj kromlandoj de Hispanio (Belgio, Napolo, Lombardio) venis al Aŭstrio, kiu per tio atingis sian plej grandan teritorian etendiĝon.
En la sama jaro dekretiĝis la Pragmata Sankcio, la unua leĝo, kiu same validis por ĉiuj landoj de la Habsburga monarĥio. Interalie ĝi enhavis la virinan heredsekvon, kiu montriĝis profeta, ĉar la en 1740 mortinta Karlo la 6-a postlasis nur unu filinon: la en 1719 naskiĝinta Maria Teresia. Ĉar la Habsburgoj estis nun estingitaj laŭ vira deveno, ŝi fariĝis kun sia edzo Francisko Stefano de Loreno fondinto de la nova dinastio Habsburg-Loreno (germanlingve: Habsburg-Lothringen).
Tiun ĉi heredaĵon ŝi pli-malpli povis defendi en la Aŭstria Heredsekvomilito - nur Silezio venis al Prusio kaj ne povis esti reakirita malgraŭ obstina penado kaj du aliaj militoj.
La regado de Maria Theresia (1740-1780), sed precipe tiu de ŝia filo Jozefo la 2-a (1780-1790), estis influita de reformpolitiko, kiu surbazigu leĝaron kaj administracion sur modernan fundamenton. Sed la reformoj de Jozefo la 2-a estis ofte tro haste farita, ke multaj post lia morto devis esti retiritaj. Tamen li estis rigardata kiel grava racionalisto kaj decidiga pioniro de burĝa socio.
Tiuj racionalaj komencoj baldaŭ post la ŝoko de la Franca Revolucio finiĝis: la nevo de Jozefo Francisko la 2-a praktikis preskaŭ obstinan reakcian politikon, kiu estis ligita interalie ankaŭ kun la nomo de la ŝtata kanceliero Metternich (Meterniĥ). Tiu ĉi politika stagnado daŭris preskaŭ la tutan unuan duonon de la 19-a jarcento.
Post la Franca Revolucio ankaŭ Aŭstrio estis implikita en la Napoleonaj Militoj, kiuj nur en 1815 finiĝis per la Viena kongreso. Al la kronado de Napoleono al imperiestro Francisko la 2-a reagis per la proklamado de la Imperiestreco de Aŭstrio. Francisko estis ekde nun titolita per Francisko la 1-a Imperiestro de Aŭstrio. Napoleono devigis lin en 1806 rezigni pri la imperiestra krono de la Sankta Romia Imperio, kiu per tio ekmalekzistis.
En 1815 Aŭstrio aliĝis al la nove fondita Germana Ligo.
En la unua duono de la 19-a jarcento ekaperis la unuaj komencoj de la naciismo, sed la naciistoj de la diversaj naciecoj forte laboris unu kontraŭ la aliaj, kio helpis al la imperiestreco. Tiu malkonsento savis dum la Revolucio de 1848 la imperiestrecon de la disfalo.
La demokratiaj akiraĵoj estis baldaŭ forigitaj, sed finiĝis ankaŭ la Novabsolutismo de la nova imperiestro Francisko Jozefo post la malvenko en Italio en 1859. La itala unuiĝmovado formis nacian ŝtaton el diversaj landeroj kaj forte allogis la naciecojn de la monarĥio.
Aŭstrio-Hungario (Danuba monarĥio)
Je la 8-a de junio 1867 imperiestro Francisko Jozefo la 1-a de Aŭstrio estis aldone kronita en Budapeŝto al la Apostola Reĝo de Hungario. En la 19-a jarcento la naciismo komencis sian triumfiron tra la landoj de la Habsburga monarĥio. Origine intencite por plimalfortigi la hungaran naciismon la egaligo de 1867 eĉ fortigis la malharmoniojn. Tiu egaligo aperigis la situacion, ke la hungaroj aperas nun kiel dua reganta popolo apud la germanaŭstroj. La poloj en Galicio estis ankoraŭ iomete privilegitaj, sed antaŭ ĉio la slavaj naciecoj (precipe la ĉeĥoj) sentis sin superruzitaj pri ilia egalrajteco. Antaŭ ĉio en Bohemio kaj Moravio la malkontenteco kreskis - la Moravia Egaligo en 1911 iomete mildigis la konflikton, sed ĝi ne plu povis evoluigi sian tutan efikecon.
Dum tiu ĉi tempo precipe ĉirkaŭ 1900 Aŭstrio travivis kulturan periodon de prospero, kiu interalie estis ligita kun la nomo Sigmund Freud (prononcu: SIGmund Frojd), kies psikoanalizo multe influis sciencon kaj arton.
Je la 26-a de junio 1914 denove montriĝis la naciaj sentoj per la Atenco de Sarajevo al la tronheredonto Arkiduko Francisko Ferdinando de la serba naciisto Gavrilo Princip. Responde al tio Aŭstrio-Hungario faris al Serbio ultimaton, kiu ekfunkciigis la tuteŭropajn aliancajn sistemojn kaj subtenpaktoj kaj tiamaniere kondukis al la Unua mondmilito.
La 1-a Respubliko
Post la fino de la milito en 1918 la Danuba monarĥio disfalis en landaron. La dinastio de la Habsburgoj estis post 6 jarcentoj forpelita el la lando kaj malgranda imperiero restis komence je la nomo "German-Aŭstrio". Origine la ŝtato postulis ĉiujn germanlingvajn regionojn de la monarĥio, sed la venkintaj ŝtatoj difinis la ŝtatan teritorion. Almenaŭ German-Okcidenthungario povis esti akirita. Ĉar la venkintaj potencoj ne vere sciis, kion fari kun tiu ĉi regiono (kaj la proponon disigi kaj doni ĝin al Ĉeĥoslovakio kaj Jugoslavio eĉ la koncernantaj ŝtatoj ne prenis serioza), oni donis ĝin al Aŭstrio, esperante tiel diskonkordigi du ŝtatojn, kiuj povas esti interesita pri reviziado de la packontraktoj. La enloĝantaro de la urbo Sopron (hungare, prononcu: ŜOPron) povis voĉdoni pri sia ŝtataneco. La rezulto estis por Hungario. La plebiscitoj en suda Karintio, kiun postulis Jugoslavio, estis por Aŭstrio.
German-Aŭstrio rigardis sin kiel parto de la tutgermana nacio. Ĉiuj tiamaj politikaj partioj opiniis, ke la restanta ŝtato sen la hungaraj agrikulturaj kaj la bohemiaj industriaj regionoj ne estas sole vivipova. Sed la aliĝo al la Germana Regno estis malpermesata per la pactraktato de Saint Germain. Eĉ la nomo "German-Aŭstrio" estis malpermesata de la aliancitoj kaj devis esti ŝanĝita al "Respubliko Aŭstrio".
La konstitucio de septembro 1920 validas en Aŭstrio ĝis hodiaŭ kun grava adaptiĝo pri la stato de la Federacia Prezidento en 1929. La ekonomio de la juna ŝtato estis sufiĉe malforta post la fino de la milito, kaŭzita de la konsekvencoj de la milito, reparaciaj pagoj kaj perdoj de teritorio. La kun tie konektita hiperinflacio povis esti finita nur komence de la jaro 1924 per reformo de la monsistemo, per kiu la ŝilingo ekde la 1-a de januaro anstataŭis la kronon. Antaŭkondiĉo por tio estis monpruntepreno ĉe la Ligo de Nacioj. Nur poste komencis malgranda ekonomio prospereto, kiu nur mallonge dum la mezo de la 1920-aj jaroj daŭris kaj finiĝis per la Mondekonomia Krizo en 1929.
La tumulton de la postmilita tempo kaj la ekonomiajn problemojn akompanis pligrandiĝanta politika disiĝo: ĉefaj kontraŭuloj estis unuflanke la reganta kristan-sociala ligo kaj aliflanke la en la urbo Vieno regantaj socialdemokratoj. Kontraŭuloj de ambaŭ estis la aŭstriaj Nacisocialistoj, kiuj celis unuiĝon de la "orienta limlando" kun la "regno" kaj havis ekster Vieno grandan anaron. Krome paramilitistaj kompanioj ludis gravan rolon, ekzemple la Heimwehr (prononcu: HAJMver) je la dekstra flanko de la politika spektro (sen klara partia ligo) kaj la Republikanischer Schutzbund (prononcu: republiKANiŝer ŜUCbund, Respublika Protektligo) je la maldekstra flanko. La politikaj kontrastoj en Aŭstrio estis tre grandaj kaj la situacio eskaladis finfine en 1927. En Burgenland (prononcu: BURgenlant), en la vilaĝo Schattendorf (prononcu: ŜATendorf) protektliganoj estis mortpafitaj. La krimuloj ne povis esti sendube determinitaj. Kiam la juĝejo deklaris la konjekteblaj farintoj senkulpaj, indignita simpatiantaro de la protektligo sturmis la justicpalacon kaj bruligis ĝin. La protektligo havis dum tiu ĉi demonstracio ordigan funkcion. La polico nuligis la demonstracion per armiloj. Dum tio estis dekoj da mortintoj. Per tiuj ĉi eventoj la socialdemokratio estis decidige malfortigita.
Aŭstrofaŝismo
Komence de la 1930-aj jaroj diktatorecoj abundis en la ŝtatoj de Eŭropo. Ankaŭ Aŭstrio ne povis saviĝi de tio. La Heimwehr advokatis faŝistajn ideojn laŭ la itala modelo. La Republikanischer Schutzbund (Respublika Protektligo) male advokatis komunistajn ideologiojn laŭ la modelo de la Sovetunio.
En 1933 la kristan-sociala Federacia Kanceliero Engelbert DOLLFUSS (prononcu: ENgelbert DOLfus) malfunkciigis la Parlamenton, komencis instali sin kiel diktatoro kaj establis ŝtaton, kiu estis organizita laŭ profesiaj klasoj, laŭ faŝista modelo. Li malpermisis ĉiujn partiojn, escepte de la Patrolanda Fronto kaj arestigis politikajn kontraŭulojn. Ankaŭ la aŭstriaj nacisocialistoj estis arestitaj, per kio la sendependeco de Aŭstrio estis emfazita. Dum domtraserĉo en Linz je la 12-a de februaro 1934 okazis fortaj bataloj inter la socialdemokratoj kaj la Heimwehr respektive Aŭstria armeo, kiu plivastiĝas al interna milito. Je la fino la socialdemokratoj estis politike sensignifaj kaj komencis la diktatoreco de Dollfuß.
Je la 25-a de julio 1934 okazis nacisocialisma puĉprovo, la tiel nomata julipuĉo. 154 kiel soldatoj kaj policistoj vestitaj aŭstriaj SS-anoj sturmis la Federacian Kancelierejon kaj mortpafis Dollfuß. Poste ili disvastigis la falsigitan novaĵon, ke tiu transdonis la registarajn aferojn al sia posteulo A. Rintelen. Tio estis la signo por nacisocialisma ribelo en tuta Aŭstrio, kiu povis esti sufokita de la polico dum kelkaj tagoj. Poste Kurt Schuschnigg (prononcu: Kurt ŜUŜnik) transprenis la registarestrecon.
Schuschnigg estis subtenita de la Italio de Mussolini, kiu volis kaj Aŭstrion kaj Hungarion ligi al si kaj kontraŭigi ilin kontraŭ la Germana Regno. Minacante almarŝis italaj trupoj je Brenner, post kiu la diktatoro de la Germana Regno, Adolf Hitler, forte kontestis ĉian influon je la okazaĵoj en sia lando de naskiĝo Aŭstrio.
La diktatoreco de Schuschnigg orientiĝis je la sendependenco de Aŭstrio, sed ricevis pli kaj pli da kontraŭuloj, ĉar la itala diktatoro Benito Mussolini kreske dependiĝis de la Germana Regno kaj pro tio ne plu povis daŭrigi sian politikon pri la sendependeco de Aŭstrio. En 1937 estiĝis la ligo Romo-Berlino. La povuloj en Aŭstrio malpli kaj malpli povis kontraŭstari la internan kaj eksteran politikan kaj ekonomian premon. La malnovaj grandgermaniaj ideoj pligraviĝis. Multaj homoj ekspektis ekonomie pli bonan estontecon, ĉar la lando daŭre suferis je alta senlaboreco kaj ekonomia krizo. Tiel multiĝis la (daŭre kontraŭleĝaj) aŭstriaj nacisocialistoj kaj ili ricevis pli grandan subtenon de la ŝtatanoj.
Tempo de nacisocialismo
Je la 12-a de februaro 1938 vokis la el Aŭstrio veninta diktatoro de la Germana Regno Adolf Hitler la diktatoron de la malgranda Aŭstrio Kurt SCHUSCHNIGG al si por komuna renkontiĝo en Bavario. Hitler minacis sian samlandanon per la enmarŝo de germanaj trupoj, se li ne nuligos la malpermeson de la aŭstria nacisocialista partio, donos al ili liberecon pri agitado, partoprenigas ilin en la registaro kaj donos al ili la ministerion pri internaj aferoj kaj per tio ankaŭ la kontrolon super la polico. Schuschnigg submetis sin al la minaco kaj kredis per tio savi la sendependecon de Aŭstrio.
Sed kiam Schuschnigg rimarkis, ke liaj novaj kunregantoj dum malmultaj semajnoj provas transpreni la potencon, Schuschnigg planis por la 9-a de marto 1938 plebisciton. La demando estis, ĉu la popolo volas "liberan, sendependan, germanan kaj kristanan Aŭstrion" aŭ ne.
Malperfektaĵoj dum la balotpreparadoj donis al Hitler pretekston malebligi la voĉdonadon. Per ultimato li postulis la transdonadon de la potenco al la aŭstriaj nacisocialistoj kaj denove minacis per enmarŝo de germanaj trupoj en Aŭstrion. Ĉar la Aŭstria Prezidento rifuzis nomumi nacisocialistan posteulon, Hitler donis je la 12-a de marto la ordonon enmarŝi. La germanaj trupoj ne renkontis ian reziston, sed estis bonvenigitaj de la Aŭstria enloĝantaro kaj oni ĝojkriis al ili laŭ la devizo: "Unu popolo, unu regno, unu gvidanto!". Sed la aŭstroj ekspektis per la longe deziritan aliĝo pli bonan vivon. Sed ilia samlandano Hitler ekfunkciigis sian subpremaparaton nun ankaŭ en sia hejmlando. Dum la unuaj tagoj post la transpreno de la potenco li lasis aresti proksimume 72000 homojn, precipe en Vieno, inter ili multaj politikistoj kaj intelektuloj de la 1-a respubliko. La polico, kiu estis nun sub la kontrolo de Heinrich Himmler (prononcu: HAJNriĥ HIMler), sufokis ĉian reziston. Ĉe Brenner finfine renkontiĝis germanaj kaj italaj trupkompanioj por amikecaj ceremonioj.
La sekvan tagon la leĝoj por la "aliĝo" al la Germana Regno estis dekretitaj kaj proklamitaj sur la Heroa Placo en Vieno. La nomo "Aŭstrio" estis anstataŭigita per "Orienta Limlando" kaj pli malfrue per "Danubaj kaj Alpaj Regionoj". Ĝis 1945 la teritorio de la eksa Aŭstrio estis malgrava provinco de la Grandgermania Regno, kies historion ĝi ĝis tiam partoprenis.
Dum la nazia epoko funkciis la rezista movado O5.
La 2-a Respubliko
Je la 27-a de aprilo 1945 ankoraŭ antaŭ la senkondiĉa kapitulaco de nacisocialisma Germanio (je la 8-a de majo 1945) formiĝis nova provizora ŝtatregistaro sub D-ro Karl Renner konsistante el reprezentantoj de la partioj SPÖ (Socialdemokrata Partio de Aŭstrio), ÖVP (Aŭstria Popolpartio - Konzervativuloj) kaj KPÖ (Komunista partio de Aŭstrio) kun aprobo de la sovetunia okupada potenco en Vieno. Tiu ĉi registaro estis dum la jaro 1945 agnoskita de la okcidentaj aliancanoj kaj povis krom kelkaj rekonstruaj laboroj savi la unuecon de la ŝtata teritorio, kvankam ĝi estis disigita al kvar okupadaj zonoj. Je la 25-a de novembro 1945 estis la unua priparlamenta balotado.
La sovetunianoj malkonstruis en sia zono industriaj fabrikaroj kaj multaj aferoj, kiu estis deklarita "Germania posedaĵo", estis konfiskitaj. En la okcidentaj okupadaj zonoj de Usono, Britio kaj Francio ekfunkciiĝis la tiel nomata Plano Marshall. Ankaŭ pro tio en la okcidento de la lando okazis la unuan fojon memstara industria evoluado.
Finfine travivis Aŭstrio en 1955 sian duan "naskiĝhoron". La lando rericevis per la ŝtata traktato kun la okupadaj potencoj sian malnovan nomon kaj sian suverenecon. Kiel kompensaĵo tiu 2-a respubliko de Aŭstrio devis proklami sian ĉiaman neŭtralecon kaj firmigi tion per konstitucia leĝo.
Sekve la nova respubliko de Aŭstrio simile evoluis kiel la aliaj okcidenteŭropaj landoj.
Per la kolapso de la komunistaj reĝimoj en la orientblokaj landoj, la falo de la Fera Kurteno kaj la malfermo de la limoj al okcidenta eŭropo en 1989 la lando perdis sian karakteron kiel demokratian antaŭpostenon. Sekve Aŭstrio aliĝis en 1995 al la Eŭropa Unio, kio dum longa tempo estis rigardata neebla pro la neŭtraleca leĝo, kaj subskribis sekve la Schengen-traktato pri la malfermo de la limo. Ekde tiam Aŭstrio havas denova malfermitan limon al Germanio kaj ankaŭ al Italio.
La inkludo de la dekstra populista partio FPÖ en la registaron en januaro 2000 kaŭzigis sankciajn rimedojn de la aliaj 14 EU-ŝtatoj, ĉar ili rigardis minacataj per tio la Eŭropajn bazajn valorojn. Sed la sankcioj finfine rezultis senargumentaj, kiel konsilio de saĝuloj konstatis.
Dumbrava (Timiș)
Dumbrava (hungare: Igazfalva) estas komunumo en Rumanio nordoriente de Lugoj. Administre apartenas al ĝi Bucovăț, Răchita.
Loĝantaro
En 1910 la vilaĝo havis 1989 loĝantojn (hungaroj), en 1992 955 (rumanoj, 64 % da hungaroj), en 2002, 1.021 (51,5 % da hungaroj). En Bucovăț kaj Răchita kvazaŭ ne vivas hungaroj, tial ilia parto en la komunuma loĝantaro estas malpli granda; en 2002 estis 18,9 %.
Historio
Ĝia unua mencio estas en 1453. Ĝis 1919 ĝi apartenis al Hungario (Krassó-Szörény).
Soubey
Pri la komunumo
Soubey estas komunumo en la distrikto Franches-Montagnes en Kantono Ĵuraso, Svislando. Ĝi havis 153 loĝantojn je la 31-a de decembro 2009.
Geografio
Soubey situas ĉe la bordo de la rivero Doubs, norde de la altebenaĵo de la Liberaj Montoj. Al la komunumo apartenas krom la ĉefvilaĝo mem la vilaĝetoj Lobchez ĉe la suda bordo de Doubs, Chercenay kaj Froidevaux sur terasoj norde de la rivero kaj Clairbief ĉe la limo al Francio proksimume 4,5 km okcidente de la ĉefvilaĝo.