cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Itala pasero
Distribuado kaj habitato
La Itala pasero troviĝas en norda kaj centra Italio, Korsiko, kaj malgrandaj partoj de Francio, Svisio, Aŭstrio kaj Slovenio. Ĉe la plej norda bordo de ties teritorio en sudaj Alpoj, estas mallarĝa hibrida zono ĉirkaŭ 20–30 km larĝa kun la Dompasero. En suda Italio el Napolo suden estas grada klina kunfandiĝo kun la Hispana pasero laŭ aspekto kaj ekologio. Tiu klino etendas en Sicilion, kie la birdoj en okcidento estas pure Hispanaj paseroj. Birdoj de Sardinio estas Hispanaj paseroj, dum tiuj de Malto, Kreto, kaj la apudaj insuloj estas intermeze similaj al la Itala pasero. En Malto, paseroj similas al la Hispana pasero, kun urbaj birdoj kondutantaj multe kiel Dompaseroj, kaj ruraj birdoj kiel la Hispana pasero. Pli komplika situacio okazas en partoj de norda Afriko, kie estas tre varia miksita, interreprodukta populacio de Dompaseroj kaj Hispanaj paseroj. Tiu "hibrida svarmo" montras plenan gamon de karakteroj el pura Dompasero al preskaŭ pura Hispana pasero kaj ĉio intermeza.
Okulstria arbalciono
Aspekto
La voĉo estas distinga, altatona, surdiga 'ĉiia-ĉiaaaaa'" aŭ malproksimeca "KIU, keaaaa aaa " kie la aoj reprezentas ripetitan descendan trilon pli malalta laŭ tono ol la unua noto. Oni faras ofte ĝin krepuske en montroceremonio kie la birdo malfermas siajn flugilojn.
Torrelacárcel
Geografio
Ĝi estas je 39 km de Teruelo, provinca ĉefurbo, kaj samdistance de Calamocha. La urba kerno estas inter la Aŭtovojo Mudeĥara (A-23), kiu ligas Zaragozo-n kun Teruelo, kaj la nacia ŝoseo N-234, kiu iras paralele al la antaŭe menciita kaj parte irante kun la N-330. Trans la rivero Jiloca estas tre apuda Alba, atingebla ŝosee nur laŭ ĉirkaŭo. La altitudo de la municipa teritorio gamas inter 1350 m kaj 974 m borde de la rivero Jiloca. La urba kerno staras je 979 m super marnivelo.
Itala pasero
Distribuado kaj habitato
La reprodukta populacio de la Itala pasero estas ĉirkaŭkalkulata je 5 al 10 milionoj de paroj, 750,000 al 900,000 en urbaj areoj. Ĝi havas loĝdenson de 58 al 160 paroj por km. Inter 2000 kaj 2005, la populacio de la Itala pasero en Italio malpliiĝis je 27.1 %, simile al malpliiĝo de la Dompasero tra Eŭropo. El 1998 al 2008, urbaj populacioj malpliiĝis je ĉirkaŭ 50 %. Studo de la statuso de la Itala pasero listigis grandan nombron de eventualaj kaŭzoj por la malpliiĝo de la Itala pasero, inklude malpliiĝon de insektodisponeblo, agrikultura intensigo, kaj malpligo de verdaj areoj. La Itala pasero estas inter la plej komunaj birdoj en italaj urboj, sed aliaj specioj, inklude la Kardelo, estas pli komunaj.
Okulstria arbalciono
Aspekto
La norda subspecio H. c. eremogiton havas grizbrunan kronon kaj dorson kaj preskaŭ nestriajn subajn partojn.
Manĝaĵo
La Okulstria arbalciono manĝas ĉefe arakidojn sekve de aliaj grandaj insektoj. Ankaŭ etajn lacertojn, serpentojn kaj rodulojn eventuale. Ĝi ĉasas el gvatejo ĉirkaŭ 3m alta saltante algrunden por predo ĝis dekfoje minute. Manĝeroj estas realportitaj al la gvatejo kaj englutitaj, se estas grandaj predoj, post forta frapo kontraŭ la branĉo.
Torrelacárcel
Historio
La zono venis al posedo de kristanoj post la venko de Alfonso la 1-a la Batalema en la batalo de Cutanda. Sed eble la kristanoj perdis ĝin dum la krizo kiu sekvis la morton de Alfonso la 1-a. Nur dum la regado de Alfonso la 2-a de Aragono estis klara dominado fare de kristanoj.
Itala pasero
Kutimaro
Ili estas ĉefe loĝantaj birdoj, sed ili vagadas je ia etendo for de ties reprodukta sezono. Tiuj vagadoj estas ĉefe surloke, sed ili povas etendiĝi en sudan Francion. Simile la Dompaseroj foje loĝas kiel vintraj vizitantoj en norda Italio.
Okulstria arbalciono
Manĝaĵo
Preditaj arakidoj estas alportitaj al nesto kaj prezentitaj al idoj unue la kapo, kiel akvaj alcionoj prezentas fiŝojn al siaj idaroj.
Torrelacárcel
Aktualo
Bazo de ekonomio estis agrikulturo (cerealoj), forstado kaj brutobredado. Preskaŭ ĉiuj loĝlokoj de la areo perdis loĝantaron laŭlonge de la 20-a jarcento kaj tiukadre ankaŭ en Torrelacárcel oni malaltiĝis ĝis nunaj 142 loĝantoj.
Itala pasero
Kutimaro
Krom intergrado kun la Hispana pasero kaj kun la Dompaseroj, la Itala pasero estis konstatita hibridante kun la Kampopasero. La ovoj de la Itala pasero ŝajne ne diferencas el tiuj de la Dompasero. La ovaroj povas enhavi 2 al 8 ovojn, kun averaĝo de ĉirkaŭ 5.2.
Okulstria arbalciono
Reproduktado
Partnero de Okulstria arbalciono ceremonias sidante unu antaŭ la alia en arbopinto kun levita vosto. La flugiloj estas rapide malfermitaj kaj fermitaj dum birdoj trilas; la kanto pii-hii tuj iĝas serion de mallongaj triloj kaj paŭzoj.
Itala pasero
Eksteraj ligiloj
Gråsparv
Okulstria arbalciono
Reproduktado
La ino demetas la ovojn en neuzita nestotruo de pego aŭ libiedo. Ambaŭ seksoj kovas dumtage, sed nur la ino dumnokte. La masklo manĝigas la inon, kaj retenas la predon dum la ino disŝiras ĝin. La mielindikantoj parazitas ĝis kvaronon de la nestoj.
Tiu specio estas kutime monogama, sed poliandrion oni konas. La Okulstria arbalciono faras kutime du ovodemetadojn.
Statuso
La Okulstria arbalciono havas ampleksan teritorion, ĉirkaŭ 13 milionoj da kvadrataj kilometroj, kaj oni supozas, ke ĝi havas grandan populacion. La specio ne estas konsiderata proksima de la kriterio de la IUCN Ruĝa Listo pri malpliiĝo de pli ol 30% en dek jaroj aŭ tri generacioj, kaj estas pro tio konsiderata kiel Malpli Zorgiga.
Ranedoj
La ranedoj estas unu el la plej disvastiĝintaj familioj de anuroj, loĝante en ĉiuj kontinentoj krom Antarkto. Ili normale havas glatan, malsekan haŭton, kun grandaj, fortaj kruroj kaj grandaj interfingraj membranoj. Multaj sed ne ĉiuj specioj loĝas en aŭ proksime al akvo.
Gordio
Gordio (Γόρδιον, Gordiono; Gordiyon) estis la ĉefurbo de antikva Frigio. Ĝi estis situa en la loko de la nuntempa Yassıhüyük, ĉirkaŭ 70–80 km sudokcidente de Ankaro (ĉefurbo de Turkio), en la tuja najbareco de la distrikto Polatlı. La loko estis elfosita de Gustav kaj Alfred Körte en 1900 kaj poste de la Muzeo de Arkeologio kaj Antropologio de la Universitato de Pensilvanio, sub la estreco de Rodney Young, inter 1950 kaj 1973. Elfosaĵoj pluis en la loko sub la regado de la Muzeo de la Universitato de Pensilvanio kun internacia teamo. Gordio kuŝas kie la antikva ŝoso inter Lidio kaj Asirio/Babilonio tropasas la riveron Sakarja.
Tres Algarrobos
Tres Algarrobos estas urbeto en la provinco Bonaero de Argentino. Ĝi laŭ la censo de 2001 havis 2 993 loĝantojn kaj situas en la partido (distrikto) Carlos Tejedor, en la nordokcidenta parto de la provinco. El Tres Algarrobos interalie devenas la futbalisto Federico Fernández, kiu kiel membro de la argentina nacia teamo de futbalo interalie partoprenis en la matĉoj de la Futbala Mondpokalo 2014 en Brazilo.
Jenő Heltai (aktoro)
HELTAI Jenő [heltai] Huszer estis hungara aktoro, teatrestro naskita en Lugos la 16-an de aŭgusto 1879 mortinta en Budapeŝto la 19-an de aprilo 1945.
Batoj po minuto
BPM (batoj po minuto, laŭ la angla beats per minute) estas alia nomo por la mezuro MM (laŭ la germana Mälzels Metronom, mekanika metronomo proponita de Johann Nepomuk Mälzel) por la tempo de muzikaĵo. Temas pri la nombro de taktotempoj aŭ batoj ene de unu minuto. La taktotempoj kutime estas kvaronnotoj (ĉe taktoj kiel 4/4, 3/4, 2/4), ĉe kunmetitaj taktoj (6/8, 9/8, 12/8) kutime tri okonoj (punktigita kvaronnoto) kune formas baton. Kiel frekvencindiko 1 bpm laŭas 1/60 Hz.
Eksteraj ligiloj
ĉiuj germanlingvaj:
Tempo
Bainbridge Island (Vaŝingtonio)
Bainbridge Island (elp. bejnbriĝAJlen(d)) estas insulo kaj samnoma urbo en Kantono Kitsap, Vaŝingtonio, Usono. Ĝin enloĝis 23 025 homoj laŭ la Usona censo de 2010. Laŭ la Usona Buroo de la Censo Bainbridge Island kovras areon de 169,7 km², el kio 98,2 km² estas akva surfaco kaj 71,5 km² sektera. La urbo situas ĉe (47.655260, -122.535083). La poŝtkodo (ZIP) estas 98110 kaj la telefona regiona kodo estas 206. La FIPS-kodo estas 53-03736.
Historio
En 1792 George Vancouver pasigis plurajn tagojn sur sia ŝipo HMS Discovery apud insulo Bainbridge, kiun li kredis duoninsulo.
Meblo
Meblo estas iu movebla objekto kiu povas esti utila aŭ ornama. Tiel, meblo povas havi malsamajn uzojn laŭ la speco de meblo. Ekzemple, oni povas uzi seĝon por sidi, lampon por lumi kaj beligi, kaj horloĝon por montri la tempon. Multaj mebloj en unu loko (ĉe domo aŭ laborejo) estas nomataj meblaro.
Laŭ Francisko Azorín meblo estas Movebla objekto por loĝeja, praktika aŭ ornama uzo. Li indikas etimologion el la latina mobilis (movebla). Kaj li aldonas la terminojn mebli, por provizi loĝejon je mebloj; meblisto, por homo, kiu faras aŭ vendas meblojn; meblaro, por la mebloj de ia loĝejo; aro de mebloj.
Ĉinaj mebloj
En Ming- kaj Qing-dinastioj (1368-1911) la klasikaj ĉinaj mebloj atingis la kulminon de siaj praktikeco kaj artismo.
Danke al la tiama specifa kulturo, Ming-dinastiaj mebloj distingiĝis per aparta eleganteco kaj furoris gis la unuaj jaroj de Qing-dinastio (1644-1911). La privataj gardenoj de Ming-dinastio, projektitaj de kleruloj, enkorpigis iliajn estetikajn sentojn. Ili deziris, ke la mebloj en la gardenoj servu ne nur al la materia vivo, sed ankaŭ al la spirita. Pro tio, ili proponis, ke la mebloj forme kaj dekore estu antikvecaj, elegantaj kaj delikataj, oponante kontraŭ la nura gravurado kaj lakado en meblofarado. Unu el la Ming-dinastiaj brakseĝoj kun apogiloj neelstaraj portas la nomon Wenyi (la vorto signifas porklerulan seĝon). Ĝi, distinga per agrabla mildeco, tre plaĉis al poetoj kaj pentristoj de Ming kaj Qing-dinastioj.
Influite de la menciita kulturo, formiĝis la stilo de Ming-dinastiaj mebloj, kiu montriĝis unue en elekto de materialo. Fajnaj mebloj de Ming-dinastio estas faritaj el palisandro, mesuo (Mesua ferrea) kaj aliaj lignoj bonkvalitaj, malmolaj kaj subtilaj. Palisandro havas naturajn vejnojn similajn al pimpaj ondoj; pterokarpo - kvietajn kolorojn kun vejnoj neevidentaj. Tiam vivis kaligrafo, kiu gravuris sur sia pterokarpa seĝo ĉinan skribon kun la teksto: Sidante sur tiu ĉi seĝo en libera tempo, mi prenas unu tagon kiel du. Se mi povos vivi 70 jarojn, do ŝajnas, ke mi havos 140 jarojn. El tio videblas, kiel grandan spiritan ĝuon alportis al la homoj la bonkvalitaj mebloj el malmola ligno.
Kompare kun tradiciaj lakitaj mebloj, tiuj el malmola ligno distingiĝas per delikateco kaj eleganteco de framo. Ming-dinastiaj mebloj estas faritaj per kunigado de tenonoj kaj mortezoj. La meblo kun tia framo kun dekoj da harmonie kombinitaj lignopecoj estas facile portebla kaj fortika. Tia strukturo estas rigardata kiel kristalo de kelkmiljara kulturo kaj saĝo de la ĉina nacio. La linioj de Ming-dinastiaj mebloj karakteriziĝas per diverseco kaj plastika ŝarĝiĝemo. La konturoj de brakseĝo forte impresas en harmonia kombino de ĝiaj partoj. S-forma linio sur dorsapogilo de brakseĝo estis laŭdata de okcidentaj sciencistoj kiel la plej bela "Ming-linio" de la Oriento.
Post Ming-dinastiaj mebloj aperis Qing-dinastiaj mebloj novtipaj kaj unikaj. Pro ekonomia disvolviĝo la Qing-dinastiaj nobeloj deziris pli luksan vivon. La mebloj, projektitaj laŭ ilia estetika vidpunkto, estis pli belaj kaj pli luksaj ol tiuj de Ming-dinastio. La mebloj de Qing-dinastio diferencas per variado de formo. Aparte menciindas rondaj mebloj, precipe rondaj tabloj, originalaj pro siaj mirindaj strukturo kaj formo. Iuj mebloj kun ebena surfaco en formoj umeflora, ventumila kaj poligona distingiĝas per granda aprecindeco.
Distrikto Kiskundorozsma
La Distrikto Kiskundorozsma aŭ ’’Distrikto Cis-Tiso’’ estis historia distrikto en Hungario en Csongrád (historia departemento). Ĝi situis sur ebenaĵo laŭ dekstra bordo de Tiso en la sudokcidenta parto de la departemento (en la meza parto de la reĝlando). La distrikta ĉefurbo estis Kiskundorozsma, kiu situis apud signifa urboSzeged. Tiu urbo ne apartenis al la distrikta sistemo, tial ĝi ne povis esti distrikta ĉefurbo.
Meblo
Ĉinaj mebloj
La Qing-dinastiaj mebloj plejparte estas grandaj kaj peza kun diversaj reliefoj pri birdoj, homfiguroj kaj aliaj bestoj kaj ankaŭ pejzaĝoj. Ili estas faritaj el malmola ligno, taŭga por gravurado kaj rebrilanta post polurado. Krom marmoro kaj perlamoto, ankaŭ jado, eburo, agato, kristalo k.a. estas uzataj por meblo-dekoracio. Iuj riĉaj familioj ornamis siajn ĉambrojn per 8 aŭ 10 specoj de seĝoj por montri sian majestecon kaj riĉecon.
Distrikto Kiskundorozsma
La loĝantoj okupiĝis pri agrikulturoj (precipe pri tritikoj kaj maizoj), fiŝkaptadoj, bredadoj.
Historio
En tiu areo en 1886 oni nomis konstantan ĉefurbon Kiskundorozsma, pli frue tiu komunumo estis la administrejo, kie loĝis la distriktestro. Post Traktato de Trianon la plej suda parto estis forigita al la estonta Jugoslavio. Pri la malnova historio menciindas, ke la areo preskaŭ ne estis loĝata post dominado de turkoj. Komence oni konstruis eksterajn kamparajn loĝdomojn (farmojn). el tio formiĝis komunumoj.
15546 Sunyufeng
15546 Sunyufeng estas mezgranda, treege hela asteroido de la asteroida zono, malkovrita la dum la kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Meblo
Ĉinaj mebloj
Nuntempe, mebloj de Mingkaj Qing-dinastioj estas altvaloraj por konservado. Tiuj mebloj prezentas ekonomion, kulturon, arton kaj morojn de la antikva socio.
Kalvinana preĝejo (Csenger)
La Kalvinana preĝejo estas religia Monumento historia en Hungario, en urbo Csenger.
15546 Sunyufeng
Nomo
Ĝia nomo honoras Sun Yufeng, kiu gajnis la duan rangon en la Intel International Science and Engineering Fair de 2019 pro sia projekto pri sistema programaro. Li estis lernanto ĉe la Eksperimenta Mezlernejo ligata al la Normala Universitato de Pekino (ĉine 北京师范大学, Běijīng Shīfàn Dàxué, Pekino (Ĉinio).
Kalvinana preĝejo (Csenger)
Historio
La preĝejo konstruiĝis en la 14-a jarcento. Kelkfoje sinodoj okazis en la preĝejo, inter ili la plej konata okazis en 1576 fare de Péter Méliusz Juhász. En 1713 la preĝejo parte barokiĝis. En la 18-a jarcento ĝi pligrandiĝis. En 1745 la ligna baldakeno ricevis ornamajn pentraĵojn kun popolaj motivoj. La galerio estis farita en 1840.
Konstruaĵo
La kirko situas sola. La konstruaĵo havas laŭvice 3 partojn: (parte okangulan renesancan) turon, navon kaj sanktejon, krome flanke estas kvadratforma sakristio. La absido estas okangula, el tio 5 anguloj formas finaĵon por la konstruaĵo.
895 Helio
895 Helio estas granda malhela asteroido de la ĉefa asteroida zono, malkovrita de la germana astronomo Max Wolf elde la Nacia Observatorio de Hejdelbergo - Königstuhl la.
Nomo
Ĝia nomo referas al la heliumo, kies spektro estis studata de la germanaj fizikistoj Friedrich Paschen kaj Carl Runge
Mürzzuschlag
Mürzzuschlag - prononco laŭ sistemo IFA iom komplike, kondiĉante ke oni konas la sonon ü (de la germana, hungara, estona, turka, azera ktp, paralele la y de skandinaviaj lingvoj aŭ la u de la franca/nederlanda), la prononco skribeblas pli simple - estas komunumo de Aŭstrio. Ĝi apartenas al la federacia lando Stirio kaj al la distrikto Bruck-Mürzzuschlag. Komence de la jaro en la komunumo vivis  loĝantoj sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km².
Kasabian
Kasabian estas angla rokmuzika grupo formita en Leicester en 1997. La originaj membroj de la grupo konsistis el kantisto Tom Meighan, gitaristo kaj kantisto Sergio Pizzorno, gitaristo Christopher Karloff, kaj kontrabasisto Chris Edwards. La grupo estis kompletigita de tamburisto Ian Matthews en 2004. Karloff forlasis la grupon en 2006 kaj fondis novan grupon Black Onassis. Jay Mehler aliĝis por turniro kiel ĉefgitaristo en 2006. Mehler forlasis la grupon en 2013. Kasabian ofte estas vidata kiel unu el la plej bonaj britaj grupoj de la 21-a jarcento kaj, en 2010, gajnis la Q Premion por "Plejbona Artisto Nuntempa". Ili estas konataj pro la vivaj spektakloj, nomitaj "Best Live Band" ĉe la premio-ceremonioj dum multaj okazaĵoj. La muziko de la grupo ofte estas priskribita kiel "sendependa rokmuziko", sed Pizzorno diris ke li "malamas tiajn grupojn" kaj ne sentas Kasabian en tia kategorio.
Kasabian publikigis ses studialbumojn: Kasabian (2004), Empire (2006), West Ryder Pauper Lunatic Asylum (2009), Velociraptor! (2011), 48:13 (2014) kaj For Crying Out Loud (2017). La muziko de la grupo estis priskribita kiel miksaĵo inter La Stone Roses kaj Primal Scream kun la pavumado de Oasis. Ilia muziko gajnis plurajn premiojn kaj rekonon en la amaskomunikilaro, inkluzive de Brit Award en 2010 por Plejbona brita grupo, kaj iliaj vivaj prezentoj estas ĝenerale laŭditaj, la plej rimarkinda el kiu estis ilia aspekto kiel titolkaptistoj ĉe la Glastonbury-Festivalo en 2014.
La nomo Kasabian venas el armena familinomo. Samtempe la armena vorto Kesab venas el la araba "Qessab" kaj aldone al la finaĵo -ian (aŭ jan) por la familinomoj, formiĝas "Kasabian".
Endoĥorio
Endoĥorio, endozooĥorio aŭ digestdisvastigo estas meĥanismo, kiun la plantoj uzas por disvastigi siajn semojn. Ĝi apartenas al la tiel nomata zooĥorio, la disvastigo per bestoj.
Ruĝo kiel signalkoloro
Nemature la fruktoj estas verdaj. La ŝanĝo de la koloro de verda al ruĝa, malhelblua aŭ nigra estas la signalo por la bestoj, ke la frukto estas matura.
Distancoj de disvastigo
La distanco de la disvastigo de la planto dependas de la rapideco, kiun la kerno bezonas por pasi la digestan aparaton. Grandan rolon ankaŭ ludas la vaganta radiuso de la bestoj. La distanco inter la patrina planto kaj la disvastigita ĝermplanto povas mezuri inter nur kelkaj metroj ĝis pluraj kilometroj.
Birdoj kiel plej grava bestgrupo de la Endoĥorio
La plej grava bestogrupo de la endoĥorio estas la birdoj. Hedero, Euonymus europaeus, konvalario kaj sovaĝaj rozoj estas disvastigata per ĝi. La visko komplete dependas de la endoĥoria disvastigo. Eĉ la disvastigado de kelkaj akvoplantoj dependas de akvobirdoj kiel anasoj, ekzemple Potamogeton, la Sparganium respektive multaj kareksoj. La disvastiga distanco ofte estas tre limigita. Ofte ĝi nur estas 25 ĝis 50 metrojn.
Vidu ankaŭ: birdoĥorio (disvastigo pere de birdoj)
Békásmegyer
Békásmegyer estas granda loĝkvartalo en Óbuda (en Budapeŝto).
Endoĥorio
Endoĥoriaj plantoj sen disvastigantoj
Vico da nordamerikaj arboj produktas fruktojn, kiuj falas grunden post maturiĝo kaj tie forputras. Ekzemploj de tiuj plantoj estas kristodorna glediĉio, Kentukia kafarbo kaj Maclura pomifera. En nordameriko nuntempe mankas la bestojn, kiuj manĝas la fruktojn. Rimarkinde estas, ke la fruktoj estas tre grandaj. Tiu venas al la teorio, ke la amerika megafaŭno, kiu formortis antaŭ 14.000 jaroj, partoprenis al al disvastigo de la arbospecioj. Mamutoj kiel la prerimamuto, mastodontoj kaj gigantfolivoroj kapablus multigi tiajn plantojn.
Békásmegyer
Situo
Békásmegyer situas norde en la ĉefurbo laŭ dekstra bordo de Danubo. Békásmegyer mem konsistas ĉefe el betona domaro, sed ankaŭ el restaĵo de la iama vilaĝo, fine el moderna kvartalo.
Historio
Békásmegyer estis loĝloko jam dum la pratempoj. La loknomo aludas tion, ke la alvenintaj hungaroj loĝis tie ĉi. La unua mencio okazis en 1368. Dum la turka erao en 1580 menciiĝas 35 impostopagantoj. En la malfrua 17-a jarcento la vilaĝo senhomiĝis. En la 1740-aj jaroj germanoj refondis la vilaĝon, kiun li nomis Krottendorf. La germana vilaĝo evoluis pro proksimeco de Óbuda, la germanoj ĉefe okupiĝis pri agrikulturo. En 1946 575 ŝvabaj familioj estis deportitaj al Germanio, poste alvenis deportitaj hungaroj el Ĉeĥoslovakio kaj Rumanio. Ili laboris en Budapeŝto. En 1950 Békásmegyer aliĝis al Budapeŝto. Oni konstruis grandan betonan kvartalon inter 1971 kaj 1983. En 2006 loĝis en la kvartalo 35-40 mil loĝantoj.
Trafiko
La interurba tramo estas la ĉefa trafikilo, krome aŭtobusoj trafikas, fine estas haveno kun ligoj de la ceteraj ĉefurbaj havenoj. Signifa vojo kuras laŭ Megyeri-ponto al la alia bordo, krome ĉefvojo kuras al Szentendre.
JJ1
JJ1 (2004 Adamello-Brenta- 26-an de junio 2006, Bavario) estis bruna urso, kies karesnomo estis Bruno. Ĝi estas la unua bruna urso post 170 jaroj en la germanaj arbaroj.
Barĝo de la Mortintoj
La Barĝo de la Mortintoj estas elemento el la fikcia universo de la filmaro Star Trek kaj tie estas parto el la mitaro de la fikcia vivoformo klingonoj. Laŭ la klingona tradicio, ĝi estas la ŝipo kiu transportas la malhonore mortintojn trans la Rivero de Sango ĝis Gre'thor, kaj estas ŝipgvidata de la pramisto Kortar.
JJ1
Ĝia nomo aludas al la gepatroj Jurka kaj Joze. JJ1 havas ĝemelfraton JJ2.
Komence la germanaj instancoj, homoj ĝojis pri reapero de la urso kaj oni volis kapti ĝin vivante per finnaj specialistoj. Ĉar ĝi ne kondutis konvene - murdis, voris ŝafojn, hejmajn bestojn - oni decidis pafi ĝin. Tio sukcesis matene de 26-an de junio.
Markt Allhau
Situo
Markt Allhau situas sur malebenaĵo, laŭ rojo, laŭ iama limo de Hungara reĝlando, aŭtoŝoseo A2 el Vieno preteriras.
Historio
Ĝis 1920 Alhó apartenis al Hungario, al Vas (reĝa departemento), al distrikto de Felsőőr, poste al Aŭstrio (dume inter 1938-1945 al Germanio). Markt Allhau iĝis foira komunumo en 1973.
Ventkesto
La ventkesto estas tiu parto de orgeno, kiu starigas la interligon de fajfiloj, vento kaj la ludo- kaj registrotraktilaroj. Ĝi enhavas la valvojn, kiuj mastrumas la aerfluon al la fajfiloj.
La fajfiloj estas sisteme ordigitaj sur la ventkesto laŭ sonkoloroj (unu post la alia) kaj tonaltoj (unu apud la alia) en formo de rektangula kampo. La mastrumado de la fajfilo plejofte okazas sur du niveloj: La registrotraktilaro tralasas la venton por ĉiuj fajfiloj de unu sonkoloro, la ludotraktilaro la venton por ĉiuj fajfiloj de unu tonalto. Pro la interfero de ambaŭ niveloj finfine sonas nur tiuj fajfiloj, je kiuj kaj estas eltirita la respektiva registron kaj estas premita la respektiva klavo.
Konstruformoj
Laŭ la sinsekvo, en kiu la orgenvento pasas la ludo- kaj registrovalvojn oni povas diferenci tri bazajn tipojn:
Tonĉambreta kesto
Ĉe la tonĉambreta kesto ĉiuj fajfiloj de unu tono kunuzas unu ĉambreton, la t.n. tonĉambreto, kaj per tio ankaŭ unu ludovalvon.
Ĝenerale
Registroŝabloningo konsistas el tri latoj kuŝantaj unu super la alia, tra kiuj estas boritaj ekzakte taŭgaj truoj por ĉiu unuopa orgenfajfilo. Inter la tri latoj troviĝas ŝtopaĵoj. Ambaŭ eksteraj latoj (kadroj) normale konsistas el ligno kaj estas fiksitaj, la meza (registroŝablono) tamen konsistas aŭ el ligno aŭ el plasto kaj estas movebla. Se oni forŝovas tiun ĉi helpe de registrotirilo je kelkaj milimetroj tiel, ke ĉiuj truoj situas unu sur la aliaj, la registro estas enŝaltita kaj ludebla. Por malŝalti oni maltiras la registrotirilon kaj per tio forŝovas la registroŝablonon, tiel ke la ligo inter ventkesto kaj orgenjafilo estas interrompata.
Por ke ne eksonas ĉiuj fajfiloj de unu registro samtempe, rektangule kun la ŝablonoj troviĝas la tonĉambretoj, kiuj provizas ĉiujn fajfilojn de unu difinita tono per aero, kiam oni malfermas la valvon. Nur tiuj fajfiloj de tono, kies ŝablono estas malfermita, eksonas, kiam oni premas la klavon apartenan al la tono.
La registroŝablono nuntempe estas (denove) la plej vaste uzata sistemo. Por moderna muziko la registroŝablono proponas lige kun mekanika aŭ analoge ekipita elektrona registrotraktilaro pluan avantaĝon. Oni povas tiri unuopajn registrojn nur „duone“, por ke la fajfiloj ne ricevas la destinitan aerkvanton, kio sekvigas apartajn sonajn efektojn.
La plej malnova konserviĝinta registroŝablono en la orgeno Ostönnen estas datigebla je 1440. El ĉi tiu tempa ankaŭ devenas la unuaj detalaj priskriboj de registroŝablonaj orgenoj.
Ĝemelkesto
La ĝemelkesto estas speciala formo de la ŝablonoventkesto, je kiu kelkaj aŭ ankaŭ ĉiuj registroj povas esti registritaj sur diferencaj manualoj.
Oni trovas ilin antaŭ ĉio ĉe malgrandaj dumanualaj orgenoj, je kiuj ĉiuj fajfiloj staras sur unu ventkesto. Al tiuj la ŝanĝoŝablono donas pli da kombineblecoj. Ĉiun el la tiel instalitaj registroj oni povas ludi laŭplaĉe sur unu el la manualoj (tamen ne sur ambaŭ samtempe), por tio oni povas ŝovi la registrotirilon aŭ dekstren aŭ maldekstren. Alia ebleco estas tiriloj, kiujn oni eltiraas aŭ entute aŭ duone.
Por tio la ventkesto enhavas por ĉiu tono po du ĉambretojn – unu por ĉiu manualo – kiu lokas unu apud la alia. La boraĵoj en la fajfilplankoj estas tiel aranĝitaj, ke laŭ pozicio de la ŝablono la unua, la alia aŭ neniu tonĉambreto havas interligon kun la fajfilo.
Diferencigenda estas la ĝemelkesto kun ŝanĝoŝablono de la anticipilo, la transmisiilo kaj la ekstenso. <br clear="all" style="clear:both;" />
Saltokesto
Alia konstruspeco estas la saltokesto, je kiu ene de ĉiu tonĉambreto troviĝas por ĉiu registro plua valvo. Ĉiuj valvoj por unu registro estas fiksitaj ĉe komuna lato movata per la registrotraktilaro. La registrotiriloj devas estis klikitaj kaj en la tirata kaj en la maltirata pozicion. Kiam oni maltiras registron, pro la forto de la valvorisorto la tirilo „saltas“ reen – pro tio la nomo.
Avantaĝo de la saltokesto kompare kun la ŝablonkesto estas la maldifektemo kontraŭ klimatŝanĝoj. La malavantaĝo estas la granda numero da valvoj kiel eblaj difektkaŭzoj. Je t.n. duoblaj ŝaltokestoj ĉiuj valvoj apartenaj al unu tono povas estis eltirataj simile al tirkesto. Tio treege faciligas la flegadon. <br clear="all" style="clear:both;" />
Registroĉambreta kesto
Ĉe registroĉambreta kesto ĉiuj fajfiloj de unu registro kunuzas unu ĉambreton.
Konusvalva kesto
Unue konusvalvaj kestoj estis mastrumataj mekanike. Je tio tamen per ĉiu aldona registro kreskis la klavopremo. Tial poste venkis plejparte la pneŭmatika traktilaro. Je la pneŭmatika mastrumado la premado sur klavo (en la bildo a) malfermas nur unu valvon (b), kiu do pneŭmatike plenblovas malgrandajn ledobalgetojn sub la registroĉambretoj (d), kiuj siaflanke levas la konusvalvojn (e).
Avantaĝo de la konusvalva kesto estas la pli simla valvokonstruado. Ĉe la pneŭmatika konusvalva kesto la orgenisto devas nur movi malgrandan valvon, tiel ke la traktilaro restas facile movebla, sendepende de tio, kiom da registroj estas enŝaltitaj. Ĝi krome ebligis la konstruadon de liberaj kombinaĵoj.
La avantaĝojn kontraŭstaras pluraj malavantaĝoj: pro la pneŭmatika transmisio ekestas prokrastadoj. Tiuj estas eble mildigeblaj per elektrizado aŭ kontraŭrelajsoj. Krome al orgenistoj ĉe elektrika aŭ pneŭmatika traktilaro mankas la sensora kontakto (la kontraŭpremon de la klavoj kaŭzas propfa risorto), pro kiu mekanikaj traktilaroj estas preferataj. Krome konusvalvoj emas brueti, kio obliĝas per la ekfunkciado de pluraj valvoj por unu tono.
Tamen, por la ludado de komponaĵoj el la malfrua romantiko, do el la epoko, en kiu pneŭmatikaj kestoj modernis, la ludo sur konusvalvo-orgenoj povas esti tute adekvata. Tio koncernas ekz. la orgenverkoj de Max Reger. <br clear="all" style="clear:both;" />
Membranoventkesto
Tiu ĉi pneŭmatika kestospeco enhavas kiel tonvalvoj ledomebranojn (en la bildo: e), kiun kunpremita aero (laborvento, d) premas antaŭ la malfermaĵojn al la fajfiloj, barante tiel la vojon al la ludvento ekde la registroĉambreto (f) en la fajfilon (g). Se oni premas klavon (a), la vento de ĉiuj membranvalvoj por tiu ĉi tono estas ellasata. Pro la premo de la ludvento el la registroĉambreto la membrano malŝtopas la truon por la fajfilo, tiel ke la vento enfluas la fajfilon por ĉi tiu tono.
Tiu ĉi sistemo estas forfluosistemo, je kiu forfluado de vento kaŭzas ekfunkciadon. En la ilustraĵo je b kaj c ekkoneblas alfluosistemo, je kiu la enfluado de vento ekigas funkciadon. Konusvalvaj kestoj do estas alfluosistemoj. Survoje inter klavo kaj valvo ambaŭ sistemoj povas esti aplikataj. La bildigita traktilaro estas ekz. alfluo-forfluo-sistemo. Forfluosistemoj estas konsiderataj kiel pli precizaj ol alfluosistemoj.
Pli alta precizeco kaj rapideco estas entute ankaŭ la avantaĝoj de la membrankesto kompare kun la konusvalva kesto. Krome nur sin movas tiuj membranoj, kies registroj estas enŝaltitaj, kaj tiuj ĉi kaŭzas preskaŭ neniun krombrueton. La plej granda malavantaĝo tamen antaŭ ĉio estas, ke ĉiuj specoj de membranoj post ioma tempo montras eluziĝon kaj tralasemon. <br clear="all" style="clear:both;" />
Ĝenerale
Ĉe la unuĉambra kesto ĉiuj fajfiloj staras sur komuna ĉambro kaj estas mastrumataj unuope per elektraj relajsoj. Al ĉiu fajfilo (aŭ fajfilaro ĉe miksitaj voĉoj) apartenas ekzakte unu valvo. Ekzistas do neniu diferenco inter ludo- kaj registrovalvoj. La ligon inter klavoj kaj registroj kreas la antaŭmetita elektroniko. La unuĉambra kesto estis kutima ĉe la t.n. multspeca orgeno, sed ne povis venki same kiel tiu ĉi.
Multspecosistemo
Per la konstruado de multspecorgenoj oni provis ŝpari kostojn kaj spacon ĉe la orgenkonstruaĵo. Tiun ĉi sistemon oni trovas je multaj kinorgenoj de la 1920-aj kaj 1930-aj jaroj de la 20-a jarcento. Ĉe tiu la fajfilvicoj staras sur unu kesto kaj ĉiu fajfilo havas propran valvon. El relative malmultaj fajfilvicoj oni generas per elektra mastrumado laŭ transmisio- kaj ekstensoprocedoj diversajn registroj. Tiel ekz. oni povas formi el fajfilvico registrojn je 16′, 8′, 4′, 2′, …. Tiu ĉi koncepto tamen ne konvinkas ĉe ampleksa aplikado.
La ekstenson oni ankoraŭ nuntempe aplikas ĉe ege malaltaj pedalregistroj (64′, 32′, 211/3′) pro kaŭzo de la spaco, pezo kaj kosto. Ĉar en tiaj kazoj samkonstruaj registroj ekzistas aparte de tio, oni bezonas nur aldoni la dekdu fajfilojn por la plej malalta oktavo de la registro. En tiaj ekstreme basaj tonaltoj la problemo de la perdo de aparta karakteristiko estas neglektebla.
Antikvaj kaj mezepokaj ventkestoj
Je la antikvaj orgenoj la diversaj fajfilvicoj estis aranĝataj sur speco de registroĉambreto. Ĉu la unuopaj registroj utilis por la generado de diferencaj sonkoloroj aŭ la ludado en diferencaj tonaloj, ĝis nun ne sciatas.
Ekde la romaniko ekzistas senregistraj blokverko. Ĉiuj fajfiloj staris sur unu nedividita ventkesto. Nur en la malnov-gotika epoko denove ekestis „registroj“ (voĉseparado), unue realigite per la barvalvokesto, poste ankaŭ per la duoblokesto kaj la registroŝabloningo. Krome tiuj ĉi plej malnovaj orgenoj ankoraŭ ne havis klavojn. Oni en- kaj elŝaltis la tonojn per tonŝablonoj, kiuj funkciis kiel la registroŝablonoj de ŝablonventkestoj. Tiuj havis remetorisortojn, tiel ke la tono eksilentis ĉe la malkapto de la ŝablono. Per enkonduko de la duobla kaj registroŝablona ventkesto malaperis la tonŝablonoj.
Duoblokesto
Tiu ĉi formo de ventkesto estas miskformo inter barvalvokesto kaj registroŝablona kesto. Ĝi ekestis en malnov-gotika epoko, kiam oni sentis la subdividon en maksimume kvar registrojn per barvalvokesto kiel nesufiĉa. Komence oni starigis unuopajn fajfilviĉojn sur apartajn ŝablonojn, pligrandigante tiel la registronombron. Poste ankaŭ alvenis unuopaj novaj registroj (fluto, ferma, rigalo). Ankaŭ tiu tipo de ventkesto estis forŝovita de la registroŝablono-ventkesto.
Apartaj konstruformoj
Kroma ventkestotipo, kiun oni same nomas duoblokesto, havas por ĉiu tonĉambreto du valvojn, tiel ke la registroj estas ludeblaj per du klavaroj. Kontraŭe al la ĝemelĉambra ventkesto unu tono ne havas du tonĉambretojn, sed ambaŭ tonvalvoj apartenas al komuna ĉambreto. La fajfiloj staras kiel kutime sur unuopa ŝablono. La tiritaj registroj ĉiam estas ludeblaj sur ambaŭ klavaroj kaj ne estas aparte registreblaj por nur unu. La sama efiko ankaŭ estas realigebla per konektilo. Ekzemplo por tia instalaĵo estas la pedalaro alkroĉita al la ĉefa suborgeno de la Ebert-Orgel Innsbruck.
Fonto
Germanlingva vikipedio
Nörtershausen
Nörtershausen estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Mayen-Koblenz de la federacia lando Rejnlando-Palatinato, kaj ekde julio 2014 apartenas al komunumaro Rhein-Mosel el pluraj najbaraj, proksime kunlaborantaj komunumoj; antaŭe ĝi estis parto de pli malgranda komunumaro Untermosel. Fine de la jaro la komunumo havis 0 loĝantojn.
32527 Junko
32527 Junko estas malgranda, malhela asteroido de la ĉefa asteroida zono, iom proksima de la orbita resonanco 2:5 kun Marso.
Malkovro
Ĝi estis malkovrita la en la kadro de la astronomia kampanjo Lowell Observatory Near-Earth-Object Search (LONEOS) elde la Stacio Anderson Mesa de la Observatorio Lowell, sudoriente de Flagstaff (Arizono, Usono).
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de Junko Baba, administra asociitino al la Nacia Observatorio de Japanio. Ŝi organizis internaciajn kunlaborajn programojn promociintajn studojn pri asteroidoj en Uzbekio, Sud-Koreio, Tajvano kaj Japanio
Sankta Vedast
Sankta Vedast estis episkopo de Frankujo kiu mortis ĉirkaŭ 540. Aliaj versioj de lia nomo estas Vaast, Waast, Gaston kaj Foster.
Komence de la 6-a jarcento, Sankta Remigio, episkopo de Reims, ĝuis la favoron de la franka monarĥio. Pro tio eblis ke li reorganizu la eklezion en norda Gaŭlio, kaj li konfidis la diocezojn de Arras kaj Cambrai al Vedast, kiu helpis konverti Klodvigon la 1-an en 496.
Li entombiĝis en Arras, kie konstruiĝis la Abatejo de Sankta Vaast.
Alba (Teruelo)
Alba [ALba] estas vilaĝo kaj municipo de la provinco Teruelo (nordorienta Hispanio), nome en la suda komarko Komunumo de Teruelo, kies komarka ĉefurbo estas la provinca ĉefurbo mem, Teruelo.
Geografio
Ĝi estas (trans la rivero Jiloca) okcidente de Torrelacárcel kaj la Aŭtovojo Mudeĥara (A-23), kiu ligas Zaragozo-n kun Teruelo, kaj la nacia ŝoseo N-234, kiu iras paralele al la antaŭe menciita kaj parte irante kun la N-330. La urba kerno staras je 974 m super marnivelo.
Historio
La zono venis al posedo de kristanoj post la venko de Alfonso la 1-a la Batalema en la batalo de Cutanda. Sed eble la kristanoj perdis ĝin dum la krizo kiu sekvis la morton de Alfonso la 1-a. Nur dum la regado de Alfonso la 2-a de Aragono estis klara dominado fare de kristanoj.
La strategia lima loko de la areo estis tialo por kastelo, kies ruinoj restas.
Aktualo
Estas altiraĵoj en la urbo, nome la preĝejo, ruinoj de la kastelo ktp.
Klingonoj
La klingonoj (en klingona tlhIngan) estas raso en la fikcia universo de Star Trek. Ili unue estis la ĉefaj malamikoj en la unua serio de Star Trek, kaj poste ili estiĝis la malcertaj aliancanoj kun la Federacio.
Religio
Laŭ legendo, Kortar, la unua Klingono, kun sia edzino, detruis la diojn kiuj ilin kreis kaj cindrigis la ĉielon. Dum geedziĝa ceremonio, oni rakontas tiun historion.
La plej grava ero de klingona kulturo estas honoro. Oni diras ke tiuj kiuj mortas honore, kuniĝas kun la spirito de Kahless en Sto-Vo-Kor. Malhonoraj mortintoj iras al Gre'thor, kiun Fek'lhr gardas. Al Grethor oni alvenas trans la Barĝo de la Mortintoj, kiun Kortar ŝipgvidas eterne trans la Rivero de Sango Oni ne lamentas pri mortintoj, sed celebras, kaj la korpon oni konsideras kiel malplena ujo forĵetinda.
3260 Vizbor
3260 Vizbor estas malrapide rotacianta asteroido de la asteroida zono, malkovrita la 20-an de septembro 1974 de la ukraina astronomino Ljudmila Vasilievna Ĵuravljova elde la Krimea astrofizika observatorio de Nauĉno en Ukrainio.
Nomo
Ĝia nomo honoras la rusan sovetan kantiston kaj aktoron Jurij Iosifoviĉ Vizbor (cirile Юрий Иосифович Визбор, 1934 – 1984).
Tiina Sanila-Aikio
Tiina Juulia Sanila-Aikio aŭ Paavvâl Taannâl Tiina (naskita la en Sevettijärvi, Inari, Finnlando ) estas paŝtisto de boacoj, skoltsamea muzikisto, instruisto kaj la eksa vicprezidanto kaj nuna prezidanto de la Samea Parlamento de Finnlando .
Frua vivo
Ŝia patro estis skoltsamea paŝtisto de boacoj. Ŝia patrino estas finno, originale de Ilomantsi, kiu movis al la samea regiono en la 1980aj jaroj kaj kiu laboris kiel instruisto, la direktoro de lernejo Sevettijärvi kaj kiu administris la paŝtistan familian bienon. Sanila ĉeestis la saman lernejon kie ŝia patrino laboris. Post ŝi transloĝiĝis al Rovaniemi kie ŝi finis la mezlernejon, ŝi komencis studi juron ĉe la Universitato de Sameio.
Muzika kariero
Sanila eldonis la unua en la mondo plen-longa roka KD iam ajn en Skolt-samea en 2005 kun sia bando de la sama nomo. La nomo de la KD estis Sääʹmjânnam rokoj! Kaj ĝi estis produktita de Tuupa Registroj Oy en Finnlando. La 7an de junio, 2006, Tiina Sanila publikigis novan ununuran registraĵon “Uuh!”, kiu rompis en la finnaj diskolistoj en 3-a loko dum la 26-a semajno de 2006. Tio ĉi estis la unua fojo ke skoltsameanino iam ajn atingis rekordan sukceson en furorkanta listo. La sekvanta KD de Sanila: Kåʹllkueʹll še måttmešt tålkk aperis la 26-an de majo 2007 ĉe la festivalo Ijahis Idja en Inari.
Premioj
En decembro 2006, Tiina Sanila ricevis la kulturan premion de Finna Laponio pro sia muziko.
Propra vivo
En aŭgusto 2008, Sanila edziniĝis kun Leo Aikio, paŝtisto de boacoj en Inari. Ilia filino Elli-Dåʹmnn naskiĝis en 2009.
Diskaro
2005 – Albumo: Sääʹmjânnam rokoj!
2007 – Albumo: Kåʹllkueʹll še måttmešt tålkk
Notoj
Tiu ĉi artikolo estas traduko de la samnoma artikolo en la angla vikipedio.
Walter Baade
Li migris en Usonon en 1931.
Li lernis pri matematiko, fiziko, geografio kaj astronomo en la universitatoj de Münster kaj Göttingen. Pro (aŭ dank'al) denaska difekto de la kokso, li eskapis el la devigan militservon kaj la unuan mondmiliton. En 1919 li ricevis sian doktorecon en la universitato de Göttingen, kaj dungiĝis en la observatorio de Hamburgo, kie li malkovris 10 asteroidojn, inter kiuj la tre discentrajn objektojn 944 Hidalgon kaj 1566 Ikaron. Tiu-ĉi asteroido, pasante tre proksime de Suno, permesis konstati la fenomenon de precesio de la periapsido antaŭvidita de la ĝenerala teorio de relativeco.
Dum restado en Usono okaze de la observo de suna eklipso en 1925, li konatiĝi kun Harlow Shapley kaj de li ricevis stipendion por lerni en la observatorioj de la Universitato Harvard, Yerkes, Lick kaj de Monto Wilson. Li tie observis la stelamasojn kaj la spiralajn galaksiojn.
Dum la dua mondmilito, li profitis de la deviga lumestingo, kiu malintensigis la luman poluon ĉirkaŭ la observatorio de Monto Wilson, por observi la centron de la Andromeda galaksio kaj distingi ties stelojn. De tiuj observoj, li difinis la du stelajn loĝantarojn (loĝantaroj I kaj II).
Tui sama observo montris la ekziston de du tipoj da cefeidoj, tiu, kiu kondukis duobligi la kalkulitan grandon de la konata universo.
Kun Fritz Zwicky, li difinis la supernovaojn kiel novaj astronomiaj objektoj malsimilaj de la novaoj. Fritz Zwicky sugestis la ekziston de la neŭtronaj steloj, kaj ke tiaj objektoj povus rezulti de la supernovaoj.
Li identigis la Kraban Nebulozon kiel supernovaa restaĵo de la supernovao SN 1054, kaj studis la neŭtronan stelon ene de tiu ĉi en ĝiaj variaj elektromagnetaj elsendoaĵoj. (En la 1960-aj jaroj tiu objekto estis identigita kiel pulsaro.)
Adolf Lanz
Adolf Joseph LANZ, konata ankaŭ sub la nomo Jörg Lanz von Liebenfels (n. 19-a de julio 1874 en Vieno; m. 22-a de aprilo 1954 en Vieno) estis rasideologo komence de la 20-a jarcento kaj baza ideologo de la naziaj instruoj.
Walter Baade
En 1951 li malkovris la Fenestron de Baade, regiono de la lakta Vojo malriĉa je kosma polvo, kiu permesas observojn de la galaksia centro.
Adolf Lanz
Li iam estis monaĥo en Heiligenkreuz kaj lia monaĥa nomo estis Georgo (Jörg, laŭ germana formo)
Walter Baade
Honoroj
Li ricevis:
Adolf Lanz
La plej gravaj eldonaj aktivadoj de Lanz estis lia verko Theozoologie («Di-zoologio»), en kiu li priskribas, ke la dioj kaj idoloj de la antikvaj homoj estis duonbestoj aŭ duonhomoj, kiujn la homoj kreis por seksumi kun ili, kaj ke Jesuo estis arja saĝulo, kiu kontraŭbatalis tiun ĉi sodomion. Krome li propagandas en tiu ĉi verko la rasan purigan bredadon (Rassenreinzucht) kiel la vojon al la saviĝo de la homaro, kiu tiel povas reatingi la paradizon, el kiu ĝi estis elpelita pro la miksado de la rasoj: de la di-similaj blonduloj, arjuloj kun la demonsimilaj nigruloj.
Walter Baade
Honoroj
Oni donis lian nomon al:
Eksteraj ligiloj
Nekrologiaj noticoj :
Adolf Lanz
Kvankam liaj teorioj aspektas strangaj, la pensado de Lanz gravas pro lia influo super la nazioj: En sia libro "Mein Kampf" Adolf Hitler priskribas, kiel li kontaktiĝas al "Ostara". Kaj fakte oni en la posta reala politiko de la nazia Germanujo vidas multajn paralelaĵojn al la pli fruaj postuloj en la verkoj de Lanz. Laŭdire, Lanz ankaŭ proponis la svastikon kiel simbolo de arjoj.
Atraĥasis
Atraĥasis (akade: laŭlitere “saĝa mondo”) ĉeestas en la akada literaturo ankaŭ kiel Utanapištim (laŭlitere "Kiu trovis la vivon"), kaj en la sumera literaturo indikita per Ziusudra (laŭlitere "Vivo kun la tagoj plilongigitaj"; konata en la sinsekva greka literaturo kiel Xisouthros, estas persono de la mezopotamia mitologio kiu estus transvivinta la tutmondan diluvon kaj akirinta ĉe la dioj la senmortecon. Lia legendo estas rakontata en Atraĥasis, dirita ankaŭ Poemo de la supersaĝulo.
En la antaŭaj versioj, en sumera lingvo, li estas nomata, kiel jam vidite, Ziusudra.
La rakonto pri patriarko Noa, persono de la biblia Genezo, elvokas tiun de Atraĥasis rakontitan du fojojn, en la precipaj versioj: tiu de la Eposo pri Gilgameŝ kaj en tiu de Ataĥasis.
Chester Brown
Chester William David BROWN ( – ) estas kanada bildliteraturisto.
Atraĥasis
Enhavo
En la unua parto de epopeo de Atraĥasis estas rakontate kiel ĉe la komenco de ĉio agadis du grupoj de dioj: la duagradaj diaĵoj (Igigi (dioj de la ĉielo) laborantaj por tiuj unuagradaj (Anunakoj) trankvile vivantaj en la nenifarado. Sed la unuaj reale rompis la kutiman leĝon ĉesante ĉiun specon de laboro, eĉ ili frakasis la porlaborajn ilojn atendante la ŝanĝon de la sistemo. La grandaj dioj kuniĝis sub la gvido de Enlil, la unugrda dia reĝo, koleriĝinta, minacante la detruon de Igigi. Lia frato Ea (ŝemida nomo de la sumera Enki), kompreninte ke la lukto solvus nenion kaj engaĝiĝante por la paco, proponis la kreon de la homo:tiu ĉi estos similitaj al la dioj Igigi, escepte en la senmorteco: la homoj taboru por la nutrado, pere de la oferoj, de la Amunakoj, al kiuj plaĉis la ideo: kaj la homo estis formita per argilo kun aldono de dia sango por igi la argilon modlebla; poste la diino patrino Ninmao enblovis sian vivon en la kreita estulo kreita per tia moksaĵo. Kaj la panteono retrovis sian momentan kalmon.
La dua parto diras ke la homoj perfekte realigis sian taskon, sed ke la dioj ne plu povas repozi en la bruego ekĉitita de la homoj dum tiuj ĉi ne ĉesas plimutiĝi. Por liberiĝi el la nova problemo, Enlil, la supera dio, lanĉis terurajn epidemiojn, poste malsategojn por dekuni siajn servistojn. Sed Ea, dio de la dolĉaj akvoj, protektanto de la homaj estuloj - lia realigaĵo – lanĉis siajn planojn pere di sia protektita Atraĥasis, la «supersaĝulo», homo kiu defendis siajn similulojn el ĉiu damaĝo. Enlil, ĉiam pli koleriĝinta, decidis unufojojn por ĉiam ĉesigi la kontraston post nova minaca averto. Sed Ea ankoraŭs sulcesis en somĝo sugestis al Atraĥasis konstrui bitumitan arkeon en kiu kun si oni enirigu elementojn naskitajn de ĉiu vivanta specio. Kiam la dioj inundigis la teran surfacon ĝis la sumo de la montoj, la dioj mem devis supreniri al la ĉielo por ne esti subakvigitaj.
La sepan tagon de tiu diluvo la pluvo mildiĝis kaj ĉesis kaj la arkeo ekhatltis sur monto Nisir. Dek tagojn plimalfrue, Atraĥasis liberigis kolombon kiu revenis. Poste, li lanĉis hirundeton kiu revenis al la arkeo. Fine, li lanĉis korvon kiu ne revenis ĉar ĝi trovis animalajn skeletojn: tiam Atraĥasis allasis al la kvar ventoj la bestoj de ĉiuj specioj, kaj oferis al la dioj, kiuj plezure flaris la altiran parfumon, kiel muŝoj ĉirkaŭ la oferanto.
Kiam Enlil konstatis la ruiniĝon de mem kaŭzitan sed kontentiĝinta pri la efiko akirita, spite de la ruzaĵoj de Ea, malkoleriĝis kaj eĉ ekipikis, rekompense, Atraĥasis per senmorteco, pretemdante, tamen, ke Ea malpliigu la daŭron de la homa vivo enirigante en la mondon la malsanojn kaj la nefekundecon…
Balansia
Balansia estas genro de fungoj de la familio Clavicipitaceae. Ili estas parazitoj de Poaceae aŭ Cyperaceae.
Porto Valtravaglia
Porto Valtravaglia estas komunumo de Italio.
Balansia
Priskribo
Ilia anomorfoj estas Ephelis. Ili produktas Ergotoalkaloidojn kiel ergometrinojn aŭ ergobalansinojn.
Specioj
Balansia claviceps, Balansia epichloë, Balansia henningsiana
...
Gastigantaj kreskaĵoj
Estas Panicoideae (66 specioj), Chloridoideae (35 specioj), Bambusoideae (7 specioj), Ehrhartoideae (4 specioj), Arundinoideae (1 specio) kaj kelkaj Cyperaceae.
Notoj kaj referencoj
henningsiana, on growth and drought tolerance of Panicum rigidulum. International Journal of Plant Science
Zoltán Jeney
Zoltán JENEY [jenei], hungare Jeney Zoltán estis hungara komponisto, altlerneja instruisto.
Zoltán Jeney naskiĝis la 1943 en Szolnok, li mortis la  2019.
Flago de unuiĝinta Koreio
La Flago de unuiĝinta Koreio (koree: 한반도기) estas flago intencita por uzado kiam Suda Koreio kaj Norda Koreio partoprenas kune internacian sportan eventon per unuiĝinta teamo, aŭ eĉ per apartaj. Tio unue okazis en 1991, kiam la flago uziĝis ĉe la 41-a mondĉampiona konkurso de Tabloteniso en Ĉiba, Japanio kaj la 8-a monda junul-ĉampiona konkurso de FIFA en Lisbono, Portugalujo. La teamoj de la du landoj enmarŝis kune sub la flago de unuiĝinta Koreio en pluraj Olimpikoj (2000, 2004, 2006), kaj ĉe la Aziaj Ludoj de 2006, kvankam ili konkurencis kiel apartaj landoj. La flago ne uziĝis ĉe la Olimpikoj de 2008. La flago ne havas oficialan statuson en Koreio. Ĝi montras bluan silueton de la korea duoninsulo kun la insuloj Ĵeĵudo kaj Uleŭngdo kontraŭ blanka fono.
Okavango
Okavango estas rivero en suda Afriko. Ĝi havas, depende de la regiono, ankaŭ la nomojn Kavango kaj Kubango. Je 400 km ĝi estas la landlimo inter Angolo kaj Namibio.
Kvankam la rivero atingas larĝon de pli ol unu kilometro, ĝi fine tute engrundiĝas kaj vaporiĝas en Kalaharo, formante delton. Ĝia akvo kreas specialan vivejon de bestoj kaj plantoj, kvazaŭ insulon de vivo en dezerta Kalaharo. De tempo al tempo iom da rivera akvo fluas en lagon Ngami.
Ĉar Okavango estas la plej granda fonto de akvo en la regiono, la tri landoj, kiujn ĝi trafluas, disputas pri ĝia utiligo.
Carmen de Areco
Carmen de Areco estas urbo en la provinco Bonaero de Argentino. Ĝi laŭ la censo de 2001 havis 12 008 loĝantojn kaj estas la ĉefurbo de samnoma partido (distrikto) Carmen de Areco, en la norda parto de la provinco. El la vilaĝo Tres Sergentes proksime de Carmen de Areco devenas la futbalisto José María Basanta Pavone, kiu kiel membro de la argentina nacia teamo de futbalo interalie partoprenis en la matĉoj de la Futbala Mondpokalo 2014 en Brazilo.
Gulaŝo
Ĝi estas la hungara nacia manĝaĵo. Ne nur en Hungario sed ankaŭ en aliaj centraj kaj sudorientaj Eŭropaj landoj kiel Germanio, Kroatio kaj Rumanio gulaŝo estas tre populara.
Atenton! Se vi mendas en restoracio en Hungario gulaŝon, vi ricevos gulaŝsupon. Se vi pensas pri viandaĵo, mendu bovan frikasaĵon (hungare marhapörkölt) kun terpomaj knedlikoj, nokoj aŭ rizo.
Termeso
Termeso (Τερμησσός) estis urbo de Pisidio konstruita je alteco de pli ol sudokcidente de la monto Solimos (en nuntempa Güllük Dağı) ĉe la montaro Taŭruso (en nuntempa Provinco Antalya, Turkio). Ĝi kuŝas je 30 km nordokcidente de Antalya. Ĝi estis fondita sur natura platformo pinte de Güllük Dağı, rigarde al alto de 1,665 metroj inter ĉirkaŭaj travertinaj montoj de Antalja.
Pro ties naturaj kaj historiaj riĉoj, la urbo estis inkludita en nacia parko portante sian nomon, nome Nacia Parko Monto Güllük-Termeso.
Ingrid Kertesi
Ingrid Kertesi [kerteŝi], laŭ hungarlingve kutima nomordo Kertesi Ingrid estas hungara operkantisto, oratorikantisto, (soprano).