cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Kalifornia marfluo
La Kalifornia Marfluo estas orienta marflua limo kaj estas parto de la Nordpacifika Marfluturno, nome granda kirlofluo kiu okupas la nordan basenon de Pacifiko. La movo de nordaj akvoj suden faras, ke la marbordaj akvoj iĝu pli malvarmaj ol la marbordaj areoj de komparebla latitudo en la orienta marbordo de Usono. Aldone etenda suprenfluo de pli malvarmaj akvoj sub-surfacaj okazas, kaŭzata de la hegemoniaj nordorientaj ventoj agante laŭ la Efiko Ekman. La vento portas surfacan akvon dekstre de la ventofluo, kiu estas ĉeborde, kiu prenas akvon el sube por anstataŭi ĝin. La suprenfluo plie malvarmigas la jam malvarman Kalifornian Marfluon. Tio estas la mekanismo kiu produktas la kalifornian karakteran marbordan nebulon kaj la negativan temperaturon nenormale mezurata en kaliforniaj marbordaj akvoj dum somero (Mann kaj Lazier, 2006). Tio rezultas en malvarmaj marbordaj akvoj dum somero, etende el Oregono al Baja California. Notu ke tio ne inkludas la marbordajn akvon ĉirkaŭ San Diego. Estas varma fluo nenormale ĉe San Diego (Mann kaj Lazier, 2006).
Lajos Erdélyi
Kariero
Lajos Erdélyi inter 1949 kaj 1953 li estis kunlaboranto de la juda semajngazeto Új Út; ekde 1954 ĵurnalisto kaj fotisto de la revuo Dolgozó Nő; ekde 1956 fotisto de la Instituto Arkeologia de la Rumana Scienca Akademio; inter 1958 kaj 1988 fotisto de la Új Élet. En la 60-aj jaroj kune kun Ildikó Marosi li faris intervjuojn kaj fotoseriojn pri rumanujaj hungaraj artistoj. En 1988 li translokiĝis Hungarujon.
Kalifornia marfluo
La malvarma akvo estas tre produktiva pro la suprenfluo, kiu alportas al la surfaco nutro-riĉajn sedimentojn, eltenantajn grandajn populaciojn de balenoj, marbirdoj kaj gravajn fiŝkaptejojn.
Terminologia Anatomica
Terminologia Anatomica, aŭ TA, kiun oni povas traduki el Latino al Esperanto per Anatomia Terminologio, estas la oficiala internacia terminaro pri homa anatomio. Ĝin estigis la Federacia Komitato pri Anatomia Terminologio (aŭ FCAT, el la Angla Federative Committee on Anatomical Terminology), kiu estis faka laborgrupo kreita de la Internacia Federacio de Anatomiistaj Asocioj (IFAA, el la Angla International Federation of Associations of Anatomists).
Post naŭ jaroj da laboro, ĝi estis publikita por la unua fojo en 1998. De aprilo 2011, ĝi ankaŭ estas atingebla interrete ĉe la retejo de la Federacia Internacia Programo pri Anatomiaj Terminologioj (FIPAT, el la Angla Federative International Programme on Anatomical Terminologies), la sukcedanto de la FCAT.
Tiu anatomia terminaro anstataŭas la antaŭan nomenklaturon (Nomina Anatomica, 1955-1998). Ĝi nun konsistigas tutmondan interkonsentan normon en la fako de la homa makroskopa anatomio.
Terminologia Anatomica estas publikigita oficiale en Latino, sed ĝi estas akompanita de angla versio kiel indiko. La uzo de mortinta lingvo, kiu apartenas al neniu, havigas bonvenan neŭtralecon al la elektitaj terminoj.
TA estas formita de 7 444 anatomiaj terminoj, el kiuj 206 estas klasifikitaj en du malsamaj lokoj. Ĝi estas organizita laŭ la jenaj 16 kategorioj:
Valença (Portugalio)
Valença, ofte konata kiel Valença do Minho (Valencio de Minjo), estas urbo de Portugalio en la Distrikto Viana do Castelo, Norda regiono (NUTS II) kaj intermunicipa komunumo de la Supra Minho (NUTS III), kun proksimume 8000 loĝantoj en sia ĉefa urbokerno kaj 14 127 loĝantoj (2011) ene de sia municipa teritorio.
Priskribo
Ĝi estas sidejo de la samnoma municipo kun 117,43 km² de areo kaj estas subdividita en 16 "freguesías" (paroĥoj aŭ submunicipoj). Limas oriente kun la municipo Monção, sude kun Paredes de Coura, okcidente kun Vila Nova de Cerveira kaj nordokcidente kaj norde kun Hispanio (municipo Tui en Galegio). De la 10a de februaro 2012, kune kun la hispana urbo Tui, ĝi formas eŭrop-urbon kiel signon de kunlaboro kaj integriĝo inter la du urboj ligitaj de du pontoj transirantaj la riveron Minjo.
Submunicipoj
La submunicipoj de Valença estas la jenaj:
Brian Cowen
Brian Cowen (naskiĝis la 10-an de januaro 1960 en Tullamore) estas irlanda politikisto. Li estas membro de la konservativisma kaj naciisma politika partio Fianna Fáil. De la 7-a de majo 2008 ĝis la 9-a de marto 2011 li estis la ĉefministro de Irlando (irlande nomata Taoiseach [prononco "ti:ŝeĥ"]) kaj ankaŭ (ĝis la 22-a de januaro 2011) la prezidanto de sia partio. Antaŭe, de la 14-a de junio 2007 ĝis la 7-a de majo 2008, li estis vicĉefministro (irlande nomata  Tánaiste [prononco "ta:neŝte"]), sub la Taoiseach Bertie Ahern.
Antaŭaj postenoj
De 1992 ĝis 1993 Brian Cowen estis ministro pri laboro kaj 1992 pri energio de Irlando. De 1993 ĝis 1994 li estis ministro pri transporto, energio kaj komunikado kaj de 1997 ĝis 2000 ministro pri sano kaj infanoj. De 2004 ĝis 2004 li estis ministro pri eksteraj aferoj, kaj en 2004 iĝis ministro pri financoj. En la unua duono de 2004 li krome oficis kiel Prezidanto de la Konsilio de la Eŭropa Unio.
Cinecittà
Cinecittà Studioj (itala prononco [ˌtʃinetʃitˈta]; itale por Kinurbaj Studioj), estas granda porkina studio en Romo, Italio. Kun areo de 400 000 kvadrataj metroj, ĝi estas la plej grana kinstudio en Eŭropo, kaj estas konsiderata la kerno de la itala kinarto. La studiooj estis konstruita dum la Faŝisma epoko kiel parto de plano por revivigi la italan kinindustrion.
Kinistoj kiel Federico Fellini, Roberto Rossellini, Luchino Visconti, Sergio Leone, Bernardo Bertolucci, Francis Ford Coppola, Martin Scorsese, kaj Mel Gibson laboris en Cinecittà. Pli ol 3,000 filmoj estis filmitaj tie, el kiuj 90 ricevis nomumon por Oskar-premio kaj 47 el tiuj atingis ĝin. En la 1950-aj jaroj, la nombro de internaciaj produktoj faritaj tie faris ke Romo estis kromnomita "Tibera Holivudo."
Malhela mevo
Disvastiĝo kaj subspecioj
Ĝi reproduktiĝas en la atlantikaj marbordoj de Eŭropo, tio estas Islando, Skandinavio, Finnlando kaj norda Rusio (en tiuj du lastaj landoj ankaŭ en internaj regionoj), Balta Maro, Britaj Insuloj kaj ĝis Francio kaj norda Hispanio. Ĝi estas migranta birdo, kiu vintras suden al Mediteraneo kaj ambaŭ marbordoj de Afriko escepte la plej sudaj regionoj. Ĝi estas ankaŭ regula vizitanto vintre en la orienta marbordo de Norda Ameriko, probable el la reprodukta loĝantaro de Islando. Kvankam estas marbirdo, ĝi povas migri tra la kontinento.
Estas tri rasoj:
Estas ĉirkaŭ 210,000 ĝis 230,000 reproduktaj paroj en Britio, Francio, Islando, Skandinavio kaj Nederlando.
Aspekto
Ili estas simila laŭ grando al la Arĝentmevo sed iomete pli granda: 51 ĝis 61 cm longa kun enverguro de 128 ĝis 148 cm kaj pezo de 650 ĝis 1000 g. La ununura konfuzebla specio en Eŭropo estas la Nigramantela mevo. Tiu ĉi estas iome pli malgranda, pli maldika kaj havas flavajn krurojn -de kie venas unu el la du nomoj- kaj ne rozkolorajn. Krome la blankaj “speguloj” en flugilpintoj estas multe pli malgrandaj. Plenkreskuloj havas blankajn kapon, kolon kaj ventron kaj nigrajn aŭ malhelgrizajn flugilojn (depende el la raso) kaj dorson -de kie venas la alia el la du nomoj-. Pro la pli granda kontrasto la flugilkonturo blanka estas pli videbla ol en aliaj mevoj kaj dumfluge kaj stare inter dorsofino kaj flugilpinto. La beko estas tre flava kun ruĝa marko en pinto de suba makzelo. La kapo estas iom griza vintre, malkiel ĉe la Nigramantela mevo kaj la irizo de la okulo estas flavaj kun iome da ruĝa ringo.
Junuloj havas skvamecajn nigrobrunajn suprajn partojn kaj simplan flugilbildon. Ili atingas plenkreskulan plumaron je la kvara jaro. Identigo disde la junuloj de la Arĝentmevo estas pli facile pro la pli malhelaj kaj nestriaj triaj plumoj.
Kutimoj
Tiu palearktisa specio reproduktiĝas kolonie en marbordoj kaj lagoj, konstruas kovritan neston surgrunde aŭ ĉe klifo. Plej ofte la ino demetas tri verdecajn ovojn. Ambaŭ gepatroj kovas dum preskaŭ unu monato. Ĉefe la ino manĝigas la idojn; tiuj bekofrapas en la ruĝa makulo de la patrobeko por ricevi manĝajon. La idoj ekflugas post 5 semajnoj.
La voĉo estas "rideca" krio “gleo-gleo-gleo” kiel tiu de la Arĝentmevo (al kiu tiu specio estas tre parence rilata), sed pli akra.
Ili estas ĉiomanĝantaj kiel plej granda parto de la mevoj de la genro Larus kaj ili povas paraziti, manĝi kadavraĵojn aŭ serĉi taŭgajn etajn predojn. Ili ofte sekvas ŝipojn por profiti fiŝajn restaĵojn.
Ili flugas forte kaj pove.
Ili vivas ĝis 26 jarojn.
Lietava (apartigilo)
Lietava povas esti:
Peter Patzak
Peter PATZAK (naskiĝinta en la 2-a de januaro 1945 en Wien-Brigittenau, mortinta la en Krems ) estis aŭstra reĝisoro kaj aktoro. Lia krim-filma serio televida Kottan ermittelt de ORF akiris kultan staton.
Biografio
La filo de policisto studis psikologion, arthistorion kaj pentradon antaŭ ol konfrontiĝi al filmado ĉe televidstacio novjorka. Lia filma premiero estis en 1972 en la krimfilmo Die Situation.
En 1976 komenciĝis la fruktodona kunlaboro kun la aŭtoro Helmut Zenker, kun kiu - krom diversajn filmajn kaj televidajn projektojn - li faris 19 epizodojn de la televidserio Kottan ermittelt. En tiu ĉi sukcesa kaj komika serio la krimfilma ĝenro per anarkietaj agadoj kaj tipe viena ŝercemeco parodiatas.
En liaj aliaj filmoj la ĉefroluloj estas homoj estiĝintaj ekster la socion, por kies "aberacio" estas multaj tre diversaj kaŭzoj. Nekutiman prezenton de la geedzeco inter Cosima kaj Richard Wagner li faris per la filmo Wahnfried (1987). En 1997 li publikigis la libron Wie mich meine Mutter zum Film brachte.
Aliaj filmoj
Jenas aliaj filmoj: Glückssachen (1977), Gesundheit (1979), Match (1980), Phönix an der Ecke (1982), Tiger – Frühling in Wien (1984), Der Aufstand (1986), Der Joker (1987), Killing Blue (1988), Sankt Petri Schnee (1991), Der Gorilla und die Operation Poker (1991), Der Gorilla und der kleine Grenzverkehr (1991), Im Kreis der Iris (1993), Das Glück liegt in Waikiki (1993), 1945 (1994), Tödliche Besessenheit  (1995), Das geborgte Nest (1995), Brennendes Herz (1995), Shanghai 1937 (1996), Schmetterlingsgefühle (1996), Sweet Little Sixteen (1999).
Beranuy
Beranuy (oficiale Veracruz ĝis 2011, kaj Beranui en ribagorza kataluna) estas loĝloko kaj municipo de Hispanio, en la centro de la komarko Ribagorza (kies ĉefurbo estas Graus) apartenanta al la nordoriento de la Provinco Huesko (regiono Aragono). Ĝi formas parton de la Aragona Strio.
Geografio
Ĝia municipa teritorio estas en la centro de la komarko Ribagorza, borde de la rivero Isábena.
La municipa ĉefurbo estas en la kerno de Beranuy.
Ĝi limas norde kun Laspaúles kaj Bonansa, oriente kun Sopeira kaj Arén, sude kun Isábena kaj okcidente kun Torre la Ribera.
Oni parolas variaĵon de la kataluna.
Aktuale la municipo estas formita per la jenaj loĝlokoj:
La klimato estas malvarma, nome montara.
La loĝloko Beranuy mem kiel sidejo de la municipo (1 160 msm) estas je 123 km oriente de Huesca. Ĝi estas komunikata laŭ la ŝoseo A-1605 sude kun la cetero de la valo de la rivero Isábena kaj nordoriente kun Bonansa.
Historio
La nuna municipo estis rezulto de la kunigo de ĝistiamaj municipoj Beranuy kaj Calvera en la 1960-aj jaroj.
En Calvera estis monaĥejo eble jam en la 7-a kaj 8- jarcentoj. Ĝi estis fortikigita dum postaj jarcentoj kaj ĉirkaŭ la 10-a jarcento la Monaĥejo de Sankta Maria de Obarra estis grava centro eklezia en Ribagorza.
Biascas de Obarra aperis citita en la historia dokumentaro kiel Bescheras en 1085 kaj Bescharas en 1202. Castrocid estis citita en 990.
Komence de la 19-a jarcento la tuta komarko estis damaĝita pro la franca invado.
Dum la Hispana Enlanda Milito la loĝloko suferis pro operacoj kadre de la atakoj de la respublikanoj klopode al konkero de la provinca ĉefurbo Ŭesko kaj fina kontraŭatako de frankistoj kiu rezultis en homamasa fuĝado de respublikanoj kaj de militrifuĝintoj en direkto al Francio.
Multaj loĝlokoj de la areo perdis loĝantaron laŭlonge de la 20-a jarcento pro rura elmigrado, kaj same ĉe Beranuy kie oni malaltiĝis ĝis nunaj 72 loĝantoj (2022).
Aktualo
La loka ekonomio evoluis el la tradiciaj agrikulturo kaj brutobredado (ŝafoj kaj bovoj) al natura, sporta, kultura, montara kaj rura turismo ĉefe rilate al la montaro.
Ĉefaj vidindaĵoj estas la jenaj:
Gerhard Rühm
En 2008 Gerhard Rühm verkis por trapasejo en la viena muzeo MuseumsQuartier la sono-instalaĵon Paradiesische Passage (Paradiza Trapasejo) kun tekstoj en Esperanto (radio versio aŭdebla rekte).
Disfazio
La disfazio estas specifika problemo de la alpropriiĝo de parolado. Ĝi signifikas la disan evolvigadon de la kapabloj, per kiuj la infano sensas, interpretas, kaj uzas lingvajn informojn. La simptomoj povas esti pli aŭ malpli severaj, kaj oni ne povas ilin atribui al malkapablo de nespecifika intelekto aŭ aŭdmalkapablo. Se oni ne malfruas per la evolvado de la infano, li povas vivi normalan vivon. Plejofte oni ne povas totale kuraci lin, kaj la infano pretendas intensivan aldonan helpon, precipe por lerni legi, skribi, kaj lerni aliajn lingvojn; sed li povas lerni kune la aliaj infanoj.
Tipoj
La disfazio povas esti sensa aŭ prononca. Se ĝi estas sensa, la infano manke inteligas kaj prilaboras la lingvon, kvankam li aŭdas pli bone, ol oni laŭ lia parolo pensus. Lia prononco povas esti bona. Se ĝi estas prononca, la parolo mem estas problema, la artikulado estas pli aŭ malpli erara, kaj gramatike malkorekta. Tiuj povas miksiĝi, kaj kuneksisti, sed ili estas rare same severaj.
Simptomoj
Malgraŭ ĝiaj karakteraj simptomoj oni povas ofte tre malfacile distingi ĝin el la malfrua parolevolviĝado, kiu signifikas, ke la infano alpropriĝas la paroladon pli malrapide, sed li lernas la lingvon kaj paroladon ĝuste. Estante disfazio la evolviĝado ne estas nur malrapida, sed ankaŭ alia. La simptomoj de disfazio akompanas ĉiun nivelon de lingvo: kaj la plej pli malgrandaj unitoj, la fonemoj kaj la plej pli grandaj unitoj, la frazoj estas disaj. Inter aliaj estas simptomoj dislalio, malkorekta uzo de pre- kaj sufiksoj, intersanĝado de la vortoj en la frazo. Se la disfazio havas sensan karakteron, ankaŭ la parolinteligado kaj legado havas tiujn problemojn.
La kvar jaraj infanoj normale parolas ĝuste. La disfaziaj infanoj komencas paroli malfrue, kaj ofte ne parolas ankaŭ post ilia tria jaro. Ilia parolo restas spontana, la vortostoko kreskas malrapide, ili ofte ludas kun la fonoj, kaj rediras, kiun aliaj diras. Karakteraj estas ankaŭ la restado de vortpartoj, frazoj el unu vorto kaj mansignoj por kompletigi.
Korigado
La terapio enhavas ankaŭ edukadon de movado, ĉar tiu helpas evolviĝi la nervosistemon. La malrapido de la evolviĝado de movado povas antaŭsignifiki la disfunkcionojn de komunikado, ĉar la parolo estas ankaŭ tre kompleksa movado. Oni povas nur post la pli grandaj movadoj lerni la malgrandajn movojn. La unua kaj plej pli grava estas, ke la infano volu paroli; la ĉirkaŭaĵo devas iĝi por tiu sekuron kaj amon kun multa ludo kaj onomatopeoj, kaj helpi ola infanon esprimi sin. Kun la lingvo kaj parolo evolviĝas la intelekto kaj socialaj kapabloj.
La gepatroj povas helpi per multa parolado. Tiu enhavas bonan parolekzemplon, multan rakonton, poemojn, kaj priparoladon de ĉiu agado kaj aktiveco kun la infano. Kun ilia amo, bonveno kaj pacienco, kiu ĝojas ankaŭ pri la plej pli malgrandaj sukcesoj. Tre gravas ankaŭ la normala tagritmo kaj reguleco, kiu helpas la infanon orientiĝi en la vivo.
Hispana Nederlando
En 1581 la plej nordaj kaj la centraj provincoj de Hispana Nederlando, plejparte protestantaj kaj nederlandlingvaj, ribelis kontraŭ la reĝo Filipo la 2-a kaj starigis la Unuiĝintajn Provincojn. Kelkaj katolikaj provincoj restis tamen lojalaj al la hispana monarkio, kaj aliaj sudaj provincoj estis rekonkeritaj de la hispana armeo.
16974 Iftimo
Malkovro
Ĝi estis malkovrita la en la kadro de la kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Hispana Nederlando
Per pluraj militoj, la Unuiĝintaj Provincoj sukcese konservis sian sendependecon. Post la Sukceda Milito de Hispanio, la lastaj lojalaj provincoj estis transdonitaj al la aŭstraj Habsburgoj, kaj do renomiĝis "Aŭstra Nederlando".
16974 Iftimo
Malkovro
En la Odiseado, Iftimo estas la fratino de Penelopo, kiu aperis al ŝi en sonĝo por konsoli ŝin kiam ŝi ploris.
Satelito
Ĝia satelito estis malkovrita la de Keith Noll kaj aliaj, uzinte observojn per la kosmoteleskopo Hubble, anoncita en marto 2016.
Tiu satelito havas diametron de 34.9 ± 5.44 km kaj orbitan de 179 ± 10 km. Ĝia orbita periodo estas 3,29 tagoj (78,9 ± 0.4 horoj) do egala al la rotacia periodo de la ĉefa korpo : ambaŭ korpoj ŝajnas esti en ligita rotacio; kvankam la rotacia periodo de la satelito estas ankoraŭ nekonata.
16974 Iftimo estas la tria kelkopa asteroido malkovrita inter la trojaj asteroidoj de Jupitero.
Pál Mudrony
Pál Mudrony [mudronj], laŭ hungarlingve kutima nomordo Mudrony Pál estis hungara ĵurnalisto. Lia frato estis Soma Mudrony, liaj pseŭdonimoj estis Pál Gazda kaj Farmer.
Pál Mudrony naskiĝis la en Késmárk (Hungara reĝlando, Aŭstra Imperio, nuntempa Kežmarok en Slovakio), li mortis la  en Budapeŝto (Hungara reĝlando, Aŭstrio-Hungario).
Biografio
Pál Mudrony maturiĝis en gimnazio en sia naskiĝurbo, poste li studis en Reĝa Universitato de Pest kaj Universitato de Vieno. Post siaj studoj li estis ĵurnalisto en Pest (urbo), kie li kontribuis pri la hungara ekonomio. Baldaŭ li havis postenon en la ŝtata administracio. Li abrupte mortis pro kormalsano.
Klavoĉapo
Klavoĉapo estas malgranda plasta kovrilo por klavoŝaltilo de klavaro. Sur klavoĉapo kutime estas simbolo, kiu indikas la tajpeblan simbolon aŭ la funkcion de la klavo.
Ĉar en nuntempa industrio klavaroj estas faritaj plej ofte el plasto, ofta uzado de klavaro povas rezulti en damaĝo aŭ eĉ en malapero de la simbolo pentrita aŭ gravurita sur la klavoĉapo. Tio estas kroma utilo de la uzado de klavaro sen rigardi al tiu, sed al la ekrano.
Le Corbusier
Le Corbusier (naskiĝis la en La Chaux-de-Fonds, mortis la  en Roquebrune-Cap-Martin), denaske oficiale Charles-Edouard JEANNERET, estis svis-franca multinflua arkitekto, kiu multe kontribuis al la kristaliĝo de moderna arkitekturo en la 20a jarcento kaj aparte al la internacia stilo. Li iniciatis multajn ŝanĝojn en la arkitekturo kaj urboplanado. Paralele kun laboro kiel arkitekto li ankaŭ sindediĉis kiel desegnisto, pentristo, skulptisto, urboplanisto, verkisto kaj mebla dezajnisto.
Le Corbusier naskiĝis en Svisio kaj iĝis Franca civitano en 1930. Lia kariero daŭris kvin jardekojn, kaj li desegnis konstruaĵojn en Eŭropo, Japanio, Barato, kaj Norda kaj Suda Ameriko.
Dediĉita al havigo de pli bonaj vivkondiĉojn por la loĝantoj de amasloĝataj urboj, Le Corbusier estis influa en urboplanado, kaj estis fondinta membro de la Internacia Kongreso de Moderna Arkitekturo (IKMA). Le Corbusier preparis la mastroplanadon por la urbo Ĉandigaro en Barato, kaj kontribuis al specifaj desegnoj por kelkaj konstruaĵoj tie.
Martin A. Hainz
Martin Andreas HAINZ (naskiĝinta en la 5-a de marto 1974 en Vieno), estas germanistikisto, kulturfakulo, filozofo kaj literaturperisto en Linco kaj Berlino.
Le Corbusier
La 17-an de Julio 2016, deksep projektoj de Le Corbusier en sep landoj estis enskribitaj en la listo de la Mondaj Heredaĵoj de UNESKO kiel La Arkitektura Verkaro de Le Corbusier, Elstara Kontribuo al la Modernisma Movado.
Martin A. Hainz
Li prelegis kaj esploradis ĉe la universitatoj de Vieno, Timişoara, Iaşi kaj Trondheim. Li estas i.a. membro de la Northeastern Language Association (NEMLA). La iama disĉiplo, poste kunlaboranto de la konata aŭstra germanisto Wendelin Schmidt-Dengler, aktuale lekciadas ĉe la Libera universitato de Berlino. Li klopodas malkovri interrilatojn inter literaturteorio kaj literaturo, poetiko, filozofio kaj teologio. Prioritataj labortemoj estas la aŭtoroj Paul Celan, Rose Ausländer, Klopstock, Theodor W. Adorno, Peter Szondi kaj Jacques Derrida.
Le Corbusier
Lia portreto estas montrata en la svisa dek-franka monbileto.
Martin A. Hainz
Krome li reserĉadas pri tradukproblemoj - tiukoncerne ege pridiskutiĝis lia libro Vom Glück sich anzustecken - kaj malpli atentigitaj artistoj kiaj Leopold von Sacher-Masoch, Alfred Margul-Sperber kaj Constantin Brunner. Liaj interdisciplinaj konvikoj igis lin eĉ intermiksiĝi en politikaj demandoj.
Le Corbusier
Frua vivo (1887–1904)
Charles-Édouard Jeanneret naskiĝis la 6-an de Oktobro 1887 en La Chaux-de-Fonds, malgranda urbo en la franc-parolanta Kantono Neŭŝatelo en nordokcidenta Svisio, en la Ĵurasa Montaro, ĝuste je 5 km el la limo kun Francio. Ĝi estis industria urbo, dediĉita al la fabrikado de horloĝoj. (Li adoptos la pseŭdonimon Le Corbusier en 1920.) Lia patro estis manlaboristo kiu emajligis skatolojn kaj horloĝojn, do resume li estis horloĝisto, dum lia patrino instruis pianoludadon. Lia pli aĝa frato Albert estis amatora violonisto. Li ĉeestis infanĝardenon kiu uzis metodojn de Friedrich Fröbel.
Martin A. Hainz
Alia reserĉadkampo statas la regionoj de Ĉernivco kaj Bukovino.
Le Corbusier
Frua vivo (1887–1904)
Kiel liaj samtempuloj Frank Lloyd Wright kaj Mies van der Rohe, Le Corbusier ne havis formalan akademian edukadon kiel arkitekto. Li estis allogita al la vidaj artoj kaj je la aĝo de dekkvin, en 1900, li ekedukiĝis kiel gravuristo ĉe la artlernejo de La Chaux-de-Fonds kie oni lernis aplikitajn artojn konektitaj kun horloĝproduktado. Tri jarojn poste li ĉeestis en la plej alta kurso de ornamado, fondita de la pentristo Charles L'Eplattenier, kiu estis studinta en Budapeŝto kaj Parizo. Lia desegnoinstruisto, L'Eplattenier, direktis lin al arkitekturo en 1904 kaj igis lin realigi sian unuan vilaon, kiam li estis nur deksepjara.
Le Corbusier skribis poste, ke L'Eplattenier faris lin "homo de arbaroj" kaj lernigis lin pentri el la naturo. Lia patron portis lin ofte en la montoj ĉirkaŭ la urbo. Li skribis poste, "ni estis konstante sur montopintoj; ni kreskiĝis alkutimiĝintaj al vasta horizonto." Lia arkitektura instruisto en la Arta Lernejo estis la arkitekto René Chapallaz, kiu havis grandan influon sur la plej fruaj domodesegnoj de Le Corbusier. Tamen, li informis poste, ke estis la arta instruisto L'Eplattenier kiu faris, ke li elektu arkitekturon. "Mi havis hororon el arkitekturo kaj el arkitektoj," li skribis: "Mi estis dekses-jaraĝa, mi akceptis la verdikton kaj obeis. Mi moviĝis al arkitekturo."
Vojaĝoj kaj unuaj domoj (1905–1914)
Le Corbusier eklernis mem irante al la biblioteko por legi pri arkitekturo kaj filozofio, vizitante muzeojn, skiz-pentrante konstruaĵojn, kaj konstruigante ilin. En 1905, li kaj du aliaj studentoj, sub suprarigardo de sia instruisto, René Chapallaz, desegnis kaj konstruigis sian unuan domon, nome Vilao Fallet, por la gravuristo Louis Fallet, amiko de sia instruisto Charles L'Eplattenier. Situa sur la arbara montetaro ĉe La Chaux-de-Fonds, ĝi estis granda ĉaledo kun klindekliva tegmento laŭ la loka alpa stilo kaj zorge artkoloraj geometriaj modeloj por la fasado. La sukceso de tiu domo kondukis al lia konstruado de du similaj domoj, nome la Vilaoj Jacquemet kaj Stotzer, en la sama areo.
Ekde 1909 li lernis la teknikon de ŝtalbetono laborante dum dekkvar monatoj inter 1908 kaj 1910 kiel desegnisto en la oficejo de la arkitekto Auguste Perret en Parizo. Tiu estis pioniro de la uzado de plifortigita betono en loĝeja konstruado kaj la arkitekto de la ĉefa loko de Artdekora stilo nome la Teatro de la Elizeaj Kampoj
En 1910 li veturis al Germanio, li dungiĝis ĉe Peter Behrens, en kies oficejo li renkontiĝis kun Ludwig Mies Van Der Rohe kaj Walter Gropius kaj laboris dum kvar monatoj inter Oktobro 1910 kaj Marto 1911.
Le Corbusier mem parolis pri sia orientvojaĝo kiam li estis ankoraŭ Charles-Edouard Jeanneret. Li ekvojaĝis en majo 1911: dum kvin monatoj li veturis tra Prago, Vieno, Budapeŝto, Istanbulo, Ateno kaj aparte lia restado sur la monto Athos, kiu inspiros lian arkitektfilozofion, sekve Pizo, Pompejo, Romo kaj multaj italaj urboj plenaj je artistaĵoj. Dum tiu vojaĝo li plenigis okdek desegnaĵkajerojn, kies desegnaĵojn li ofte uzis por ilustri tekstojn. Ekzemple multaj skizoj de la Partenono, kies formoj li poste laŭdos en sia verko Vers une architecture (Al unu arkitekturo, 1923). Li parolos pri tio kion li vidis dum sia veturado en multaj el siaj libroj, kaj tio estis la celo de lia lasta libro, Le Voyage d'Orient (Vojaĝo al Oriento).
Ree en La Chaux-de-Fonds, li konstruis por siaj gepatroj la vilaon Jeanneret-Perret (1912), nomitan la Blanka Domo, kaj la vilaon Schwob, nomita ankaŭ turka vilao. . La Blanka Domo estis lia plej ambicia projekto: nova hejmo por liaj gepatroj, sur la arbara montetaro ĉe La-Chaux-de-Fonds. Tiu domo Jeanneret-Perret estis pli granda ol la aliaj, kaj de pli plinoviga stilo; la horizontalaj ebenoj kontrastis dastre kun la fortaj alpaj deklivoj, kaj ankaŭ la blankaj muroj kaj manko de ornamado estis en akra kontrasto kun la aliaj konstruaĵoj de la montetaro. La internaj spacoj estis organizitaj ĉirkaŭ la kvar pilieroj de la salono en la centro, antaŭindikante la malfermajn internojn kiujn li kreos en siaj postaj konstruaĵoj. La projekto estis pli multekoste konstruita ol imagite; liaj gepatroj devis translokiĝi el la domo post dek jaroj, kaj relokiĝi en pli malmultekosta hejmo. Tamen tio kondukis al mendo por konstrui eĉ pli imponan vilaon en la najbara urbeto Le Locle por riĉa horloĝofabrikisto, nome Georges Favre-Jacot. Le Corbusier desegnis la novan domon en malpli ol unu monato. La konstruaĵo estis zorge desegnita por kongrui kun ĝia loko, kaj la interna plano estis spacohava kaj desegnita ĉirkaŭ korto por havi maksimuman lumon, nome grava elirejo el la tradicia hejmo.
Domeno Domo kaj Domo Schwob (1914–1918)
Dum la Unua Mondmilito, Le Corbusier instruis en sia iama lernejo en La-Chaux-de-Fonds. Li koncentriĝis en teoriaj arkitekturaj studoj uzante modernajn teknikojn. En Decembro 1914, kun la inĝeniero Max Dubois, li komencis seriozan studon de la uzado de plifortigita betono kiel konstrumaterialo. Li jam estis malkovrinta la betonan laboron kun Auguste Perret en Parizo, sed nun li volis uzi ĝin laŭ novaj vojoj.
Laŭ tiu sistemo, la strukturo de la domo ne aperos ekstere, sed povus esti kaŝita malantaŭ vitra muro, kaj la interno povus esti aranĝita iel ajn kiel la arkitekto dezirus. Post ĝi estis patentita, Le Corbusier desegnis nombrajn domojn laŭ tiu sistemo, kiuj estis ĉiuj blankaj betonaj skatoloj. Kvankam kelkaj el tiuj estis neniam konstruitaj, ili montris liajn bazajn arkitekturajn ideojn kiuj dominos liajn verkojn laŭlonge de la 1920-aj jaroj. Li rafinis la ideon en sia libro de 1927 nome Five Points of a New Architecture (Kvin punktoj de nova arkitekturo, vidu sube apartan ĉapitron). Tiu dezajno, kiu alvokis al la disasociigo de la strukturo el la muroj, kaj al la libereco de planoj kaj fasadoj, iĝis la fundamento por plej el lia arkitekturo de la venontaj dek jaroj.
En aŭgusto 1916, Le Corbusier ricevis sian plej grandan mendon ĝis tiam, nome konstrui vilaon por la svisa horloĝfabrikisto Anatole Schwob, por kiu li jam estis kompletiginta kelkajn malgrandajn remodelajn projektojn. Li ricevis grandan buĝeton kaj liberecon por dezajni ne nur la domon, sed ankaŭ por krei la internan ornamadon kaj elekti la meblaron. Laŭ la indikoj de Auguste Perret, li konstruis la strukturon el ŝtalbetono kaj plenigis la truojn per brikoj. La centro de la domo estas granda betona skatolo kun du duonkolonaj strukturoj ambaŭflanke, kio respegulas liajn ideojn de puraj geometriaj formoj. Granda malferma salono kun lustro okupis la centron de la konstruaĵo. "Vi povas vidi," li skribis al Auguste Perret en Julio 1916, "ke Auguste Perret lasis pli en mi ol Peter Behrens."
La grandaj ambicioj de Le Corbusier koliziis kontraŭ la ideoj kaj buĝeto de lia kliento, kaj tio kondukis al malagrablaj konfliktoj. Schwob procesis kaj malpermesis al Le Corbusier aliron al la ejo, aŭ la rajton postuli esti la arkitekto. Le Corbusier respondis, "Ĉu plaĉas al vi aŭ ne, mia esto estas enskribita en ĉiu angulo de via domo." Le Corbusier ege fieris pro tiu domo, kaj reproduktis ties bildojn en kelkaj el siaj libroj.
Pentrarto, Kubismo, Purismo kaj L'Esprit Nouveau (1918–1922)
Ekde 1917 li jam estis malferminta arkitekturmetiejon en Parizo. Kune kun Amédée Ozenfant li kreis en 1918 la bazojn de purismo, moderna arta fluo samtempa kiel kubismo sed ne rilata al ĝi. Li verkis multajn artikolojn pri la moderna homo publikigitaj en la gazeto L'Esprit Nouveau (La nova spirito):
Le Corbusier translokiĝis al Parizo definitive en 1917 kaj komencis sian propran arkitekturan praktikon kun sia kuzo, nome Pierre Jeanneret (1896–1967), partnereco kiu daŭros ĝis la 1950-aj jaroj, kun interrompo en la jaroj de la Unua Mondmilito.
En 1918, Le Corbusier renkontiĝis kun la kubisma pentristo Amédée Ozenfant, kiun li konsideris amikan spiriton. Ozenfant kuraĝigis lin pentri, kaj ambaŭ komencis periodon de kunlaborado. Malakceptante kubismon kiel neracian kaj "romantisman", la paro kune publikigis sian manifeston, nome Après le cubisme kaj establis novan artan movadon, nome Purismo. Ozenfant kaj Le Corbusier ekverkis por nova gazeto, L'Esprit nouveau (La nova spirito), kaj disvastigis tiel energie kaj imagopove siajn ideojn pri arkitekturo.
Inter 1918 kaj 1922, Le Corbusier konstruis nenion, kaj koncentris siajn klopodojn al Purisma teorio kaj pentrado. En 1922, li kaj lia kuzo Pierre Jeanneret malfermis studion en Parizo ĉe 35 rue de Sèvres. Liaj teoriaj studioj tuj antaŭeniris al kelkaj diferencaj unu-familiaj dommodeloj. Inter tiuj estis la Domo "Citrohan", vortoludo por la nomo de la Franca Citroën aŭtomarko, por la modernaj industriaj metodoj kaj materialojn kiujn Le Corbusier defendis uzi por domoj. Tie, Le Corbusier proponis tri-plankan strukturon, kun duoble-peza salono, dormoĉambroj en la dua etaĝo, kaj kuirejo en la tria etaĝo. La tegmento estus okupita de sunteraso. Por la ekstero Le Corbusier instalis ŝtuparon por havigi aliron al la dua etaĝo ela la grunda nivelo. Tie, kiel en aliaj projektoj el tiu periodo, li desegnis ankaŭ la fasadojn pòr inkludi grandajn neinterrompitajn seriojn de fenestroj. La domo uzis ortangulan planon, kun eksteraj muroj kiuj ne estis plenigitaj de fenestroj sed male lasis kiel blankaj, stukaj spacoj. Le Corbusier kaj Jeanneret lasis la interinon estetike pura, kun la movebla meblaro faritaj el tubaj metalkadroj. Lumaj instalaĵoj konsistis kutime el solaj, nudaj lampoj. Ankaŭ la internaj muroj restis pure blankaj.
Vers une architecture (1920–1923)
En 1922 kaj 1923, Le Corbusier dediĉis sin al defendo de siaj novaj konceptoj de arkitekturo kaj urboplanado per serio de polemikaj artikoloj publikigitaj en L'Esprit Nouveau. En la Pariza Salon d'Automne en 1922, li prezentis sian planon por la Nuntempa Urbo, nome modela urbo por tri milionoj da personoj, kies loĝantoj loĝus kaj laborus en grupo de identaj sesdek-etaĝaj altaj apartamentejoj ĉirkaŭataj de pli malaltaj zigzagaj apartamentaj blokoj kaj granda parko. En 1923, li kolektis siajn eseojn el L'Esprit Nouveau kaj per tio publikigis sian unuan kaj plej influan libron, nome "Vers une architecture" (Al unu arkitekturo). Li prezentis siajn ideojn por la futuro de arkitekturo per serio de maksimoj, deklaroj, kaj postuloj. Li komencis per kaj finis per sia plej fama maksimo, "Domo estas maŝino kie oni loĝas." Plej el la multaj fotoj kaj desegnoj de la libro venis el eksteroj de la mondo de tradicia arkitekturo; la kovrilo montris la promenejon de oceana krozo-ŝipo, dum aliaj montris konkurencaŭtojn, aviadilojn, fabrikojn kaj la grandajn ŝtalbetonajn arkojn de hangaroj por zepelinoj.
Paviliono L'Esprit Nouveau (1925)
La Paviliono estis ridindigita fare de multaj kritikistoj, sed Le Corbusier, netuŝita, skribis:"'Nune nur unu afero estas certa. 1925 markis la decidigan turnoŝtonon en la kverelo inter tio malnova kaj tio nova. Post 1925, la amantoj de antikvo estos finigintaj siajn vivojn… Progreso estas atingita pere de eksperimentado; la decido estos akirita en la kampo de la batalo de tio 'nova'.'"
L'Art décoratif d’aujourd'hui (1925)
"Kial oni diras botelojn, seĝojn, kestojn kaj objektojn dekoraciajn?" Le Corbusier demandis. "Ili estas utilaj aĵoj… Dekoracio ne estas necesa. Arto estas necesa." Li deklaris, ke estontece la dekoraciarta industrio produktos nur "objektojn kiuj estu perfekte utilaj, konvenaj, kaj havu veran plezuron kiu plenumos nian spiriton per sia eleganto kaj la pureco de ties farado, kaj per la efiko de ties servoj. Tiu racia perfekto kaj preciza determinemo kreas la ligilon sufiĉan por agnoski stilon." Li priskribis la estontecon de dekoracio en tiuj terminoj: "La idealo estas iri labori en la superba oficejo de moderna fabriko, ortangula kaj bone lumigita, farbita per blanka Ripolin (ĉefa franca farboproduktanto); kie regu riĉa aktiveco kaj laborema optimismo." Li konkludis ripetinte "Moderna dekoracio ne havas dekoracion".
Janovice nad Úhlavou
Janovice nad Úhlavou (Janowitz an der Angel) estas urbo en Ĉeĥio. Ĝi situas en Regiono Plzeň, distrikto Klatovy 8 km sudokcidente de Klatovy. Vivas ĉi tie.
Le Corbusier
Kvin punktoj de arkitekturo al Vilao Savoye (1923–1931)
La famo kiun Le Corbusier akiris el siaj verkoj kaj la Paviliono de la Ekspozicio de 1925 kondukis al mendoj por konstrui dekduon da loĝejoj en Parizo kaj en la Pariza regiono en sia "purisma stilo." Tiuj estis la Maison La Roche/Albert Jeanneret (1923–1925), kiu nun estas hejmo de la Fondaĵo Le Corbusier; la Maison Guiette en Antverpeno, Belgio (1926); rezidejo por Jacques Lipchitz; la Maison Cook, kaj la Maison Planeix. En 1927, li estis invitita de la Germana Werkbund por konstrui tri domojn laŭ la modelurbo Weissenhof apud Stutgarto, bazite sur la Domo Citrohan kaj aliaj teoriaj modeloj kiujn li estis publikiginta. Li priskribis tiujn projektojn detale en unu el siaj plej bone konataj eseoj, nome Kvin punktoj de arkitekturo.
Janovice nad Úhlavou
Historio
La unua skribmencio pri la urbo devenas el la jaro 1290.
Le Corbusier
Kvin punktoj de arkitekturo al Vilao Savoye (1923–1931)
La venontan jaron li komencis la konstruadon de la Vilao Savoye (1928–1931), kiu iĝis unu el la plej famaj inter la verkoj de Le Corbusier, kaj ikono de moderna arkitekturo. Situa en Poissy, en pejzaĝo ĉirkaŭita de arboj kaj granda gazono, la domo estas eleganta blanka skatolo metitaj sur serioj de sveltaj pilieroj, ĉirkaŭita de horizontala bendo de fenestroj kiuj plenigas la strukturon per lumo. La servaj areoj (aŭtohaltigejo, ĉambroj por servistoj kaj vestolavejo) estas situaj sub la domo. Vizitantoj eniras al vestiblo el kiu milda ramplo kondukas al la domo mem. La dormoĉambroj kaj salonoj de la domo estas distribuitaj ĉirkaŭ pendoĝardeno; la ĉambroj havas vidon kaj al la pejzaĝo kaj al la ĝardeno, kio havigas aldonajn lumon kaj aeron. Alia ramplo kondukas al la tegmento, kaj ŝtuparo kondukas suben al la kelo sub la pilieroj.
Janovice nad Úhlavou
Interesaĵoj
La nomo de urbo estas menciata en filmo Černí baroni (Nigraj baronoj). Ĝuste en Janovice nome membroj de Helpaj teknikaj batalionoj laboris en ŝtonminejo. La filmo estis filmita laŭ romano de Miloslav Švandrlík Černí baroni aneb válčili jsme za Čepičky (Nigraj baronoj, alivorte Ni militis sub Čepička).
Le Corbusier
Projektoj
Inter la jaroj 1920 kaj 1930 li realigis aron de projektoj de vilaoj, kie videblas la formaligo de lia aparta arkitektura "lingvaĵo". Inter ili:
Du realigoj estas aparte rimarkindaj en tiu serio:
Praktikante sian metion de arkitekto, Le Corbusier daŭrigis teorian meditadon pri urboplanado per projektoj kiuj estigis polemikojn kiel ekzemple la plano Voisin en 1925, en kiu li proponis re-urbecigi Parizon, malkonstruante loĝejojn laŭ la kajoj kaj en la centro (krom konataj historiaj monumentoj) por konstrui vastajn nuboskrapulojn. Li organizis en 1928 la Internacian Kongreson de Moderna Arkitekturo.
En 1929 li ankaŭ prezentis meblaron dezajnitan kun Charlotte Perriand.
En 1926 li estis membro de la unua franca faŝisma partio, Le Faisceau, de Georges Valois.
1929–1944, komunaj loĝejoj, publikaj konstruaĵoj kaj urboplanado
Ekde la ekonomia krizo de 1929 Le Corbusier koncentris sian teorian pripensadon pri la organizado de urba koncentriĝo. Ĉiuj ĉi liaj projektoj, kiel la aranĝo de la marbordo de Alĝero en 1930, urbecigesploro de Rio de Janeiro, ktp., estis akre kritikitaj.
Samtempe il realigis la urban rifuĝejon de la Savarmeo (france Armée du Salut) en 1929 en Parizo, la svisan pavilonon de la internacia universitata urbo de Parizo (1930-1932) kaj kunlabore kun la brazila arkitekto Oscar Niemeyer la ministrejon pri nacia edukado en Rio de Janeiro (1936-1943).
En tiu epoko li montris simpation al Hitler kaj Mussolini, montris sin kontraŭjuda, kontentiĝis pri la okupacio de Francio fare de la Nazia Germanio kaj instaliĝis en la teritorio de la Reĝimo de Vichy. La konduto de la arkitekto en tiu epoko levis nuntempan polemikon en Francio fare de intelektuloj kiuj klopodas eviti, ke la franca ŝtato ankoraŭ subvenciu la fondaĵon kaj aktivecon rilate al Le Corbusier.
1945–1965, postmilite
De 1945 ĝis 1952, Le Corbusier konstruis loĝejaron en Marseille sur fostoj. En tiu konstruaĵo li provis apliki siajn arkitekturajn principojn por nova formo de loĝejaro, kreante la vertikalan vilaĝon, konsistantan el 360 apartamentoj kunigitaj de internaj stratoj.
Konstruita inter 1945 kaj 1952, sur la bulvardo Michelet de Marseille, ĉe la Stadiono Velodrome, tiu konstruaĵo estas unu el la kvin loĝejaroj konstruitaj de Le Corbusier dum lia kariero. Ĉefe konsistanta el loĝejoj, ĝi enhavas ankaŭ ĉe meza alto de la dek sep etaĝoj, oficejojn kaj aliajn komercajn servojn, kiaj vendejoj, panejo, kafejo, hotelo, restoracio, librovendejo, ktp. La tegmentan etaĝon, libere alireblan de la publiko, okupas publikaj oficejoj: infanĝardeno, sportejo, atletisma trakaro, naĝejeto kaj aŭlo.
En 1950, 63-jaraĝa, li rekonstruis la kapelon Notre-Dame-du-Haut en Ronchamp (Franche-Comté), detruitan de la bombadoj de septembro 1944. Temis pri lia unua projekto pri religia konstruaĵo.
Li aplikis siajn urbajn arkitekturajn principojn je skalo de urbo, kiam barataj aŭtoritatoj donis al li en la 1950-aj jaroj la projekton de la urbo Ĉandigaro, nova ĉefurbo de Panĝabo. Li desegnis la administraciajn konstruaĵojn por tiu urbo: justicpalacon, palacon de la Kapitolo, sekretariejon kaj palacon de la asembleo. Li uzis sintezon inter siaj komencaj novigaj teorioj kaj novaj formoj.
En 1952 la konstruinto de grandegaj konstruaĵoj konstruigis por si mem en Roquebrune-Cap-Martin kabanon de 3,66 m x 3,66 m x 2,26 m.
La kvin punktoj de nova arĥitekturo
En 1927 Le Corbusier kaj Pierre Jeanneret publikigis eseon sub la titolo "Kvin punktoj de nova arĥitekturo" ( Cinq points d'une nouvelle architecture); ĝi proponas kvin karaterizaĵojn, kiuj nun estas nomataj "kvin punktoj de la moderna arĥitekturo". Ĉiuj kvin dependas de la fakto, ke per ŝtalo kaj armita aŭ streĉita betono eblas realigi konstruaĵojn, kies videbla strukturo nur malmulte dependas de la necesoj de statiko. Tio ebligas jenajn kvin arĥitekturajn elementojn, kiujn Le Corbusier opiniis karakterizaj de moderna arĥitekturo:
James Scott (komponisto)
Post kiam la familio Scott transloĝiĝis en la jaro 1901 al Carthage, Misurio, James eklaboris en muzikaĵvendejo. Jam baldaŭ vendejestro Charles L. Dumars rimarkis lian talenton, kaj Scott komenci prezenti pianojn. Ĉar li je tio ankaŭ ludis proprajn komponaĵojn, la per tio ekestinta postulo igis Dumars eldoni unuajn verkojn de Scott kiel presaĵoj. En 1906 Scott transloĝiĝis al Sankta Luiso, kie li konatiĝis kun Scott Joplin. Tiu ĉi peris lin al sia propra eldonisto John Stark, kaj jam kun sia unua tie aperinta ragtimo "Frog Legs Rag" James Scott havis grandan sukceson. En 1914 li transloĝiĝis al Kansasurbo. Li edziĝis, komponadis plue sukcesajn ragtimojn, laboris kiel pianinstruisto kaj direktis kinejorkestron.
La ekesto de la sonfilmo kaj la forŝovado de la ragtimo per la pli kaj pli populariĝanta ĵazo finis en la komencaj 1920-aj jaroj lian sukcesan karieron. Ankaŭ la morto de lia edzino dum tiu tempo kontribuus al tio. Lia lasta publikaĵo datiĝas el la jaro 1922.
George M. Dawson
George Mercer DAWSON (naskiĝis la 1-an de aŭgusto 1849 en Pictou, Nov-Skotio; mortis la 2-an de marto 1901 en Ottawa, Kanado) estis kanada geografo kaj paleontologo.
Carrascalejo
Carrascalejo aŭ Carrascalejo de La Jara [karaskaLEĥo] (Kvervidejo) estas municipo de Hispanio, en la provinco de Cáceres, regiono de Ekstremaduro.
La loĝantoj nomiĝas carrascalejanos. La censita populacio en 2008 estis de 349 loĝantoj.
Situo
Carrascalejo estas situa en la plej orienta parto de Ekstremaduro en la komarko aŭ distrikto Ibores aŭ en la natura komarko nome La Jara, je altitudo de 607 m; je 182 km de Cáceres, provinca ĉefurbo kaj je 50 km de Guadalupe. La surfaco de ties teritorio estas de 48,48 km². Ĝi estas inter Navatrasierra kaj Villar del Pedroso.
Ekonomio
Agrikulturo kaj brutobredado (kaproj kaj ŝafoj). Ĉar estas montara medio eblas malgranda ĉasado (perdrikoj, kunikloj) kaj granda ĉasado (apro, cervo, kapreolo). Eblas rura turismo por kio utilas bangaloj ĉe la municipa naĝejo inter makiso, arbutoj, lentiskoj, korkokverkoj ktp. Ankaŭ mielo (vidu sube).
Historio
Ŝajne ĝi estis fondita de abelbredistoj de Talavera de la Reina en kverkejo inter la montaretoj Altamira kaj Valdelacasa (mielo estas alia de ĝiaj produktoj) kaj pro tio ĝi estis aneksiita al Talavera de la Reina kaj al la Provinco de Toledo ĝis 1833, kiam oni faris la aktualajn limojn de la provincoj de Cáceres kaj Badajoz, kaj tiam ĝi pasis al la jura teritorio de Navalmoral de la Mata. La plej antikva restaĵo de la zono estas funebra steleo de romia infanino. Ĝi estis iam parto de la Reĝa Vojo kiun faris la Katolikaj Gereĝoj por iri al Guadalupe. La preĝejo ''Ntra. Sra. de la Asunción'', estis konstruita inter la 17a jarcento kaj la 18a, kaj en ĝi elstaras baptujo de fino de la 17a jarcento.
Enlanda Milito
Dum la Hispana Enlanda Milito la vilaĝo estis ofta batalejo. Dekomence estis de la respubliko, ĝis la 3a de oktobro de 1936, kiam post akra bartalado konkeris ĝin la armeo de Francisco Franco. Dum kelkaj monatoj pluis bataloj kaj ofte la vilaĝo estis "nenies tero". La 5an de aprilo de 1938 la respublikanoj rekonkeris la vilaĝon kaj dum bombardado oni detruis parton de la sonorilturo de la preĝejo (kie estis rifuĝintaj civiluloj). Tiam oni mortigis hejme la novan vilaĝestron elketitan de la frankistoj kaj ties familion:
Post la milito okazis grava elmigrado, ĉefe al Madrido kaj Cáceres.
Géza Lakatos
Géza LAKATOS (laŭ kutima hungara sinsekvo LAKATOS Géza) (30-an de aprilo 1890, Budapeŝto – 21-an de majo 1967, Adelaide, Aŭstralio) estis profesie oficiro, ekde 1943 ĉefkolonelo, en 1944 komandanto de la 1-a hungara armeo. Li estis ĉefministro de Hungario inter la 29-a de aŭgusto kaj 16-a de oktobro 1944.
Carrascalejo
Festoj
La patrono estas Sankta Mateo, kies patronajn festojn oni celebras la semajnon de la 21a de septembro. Temas pri taŭrolukto, pafadkonkurenco kaj diversaj distraj kaj kulturaj aktivadoj.
Géza Lakatos
Post la unua mondmilito, li venis en la armean gvidantaron, poste iĝis la oficireduka instruisto de la Akedemio Ludovika. Li estis inter 1928 kaj 1934 soldata ataŝeo en Prago. Li iĝis en 1941–43 korpusa generalo, en 1944 armea komandanto.
Kiel ĉefministro li volis lozigi la ligojn al la nazia Germanio, dum daŭrigis la militon kontraŭ la Sovetunio. Dumtempe oni sendis nekompetentan delegitaron al Moskvo por pritrakti armisticon. Kiam la guberniestro deklaris en la ŝtata radio (15-an de oktobro) la forlason de la milito, tio ne estis bone antaŭpreparita. La nepripensita, maldecidema agado de Miklós Horthy kaj la Lakatos-registaro faciligis por la hungaraj faŝistoj (Sagokruca partio) transpreni la potencon, kun helpo de la germanoj. Horthy kaj Lakatos estis abdikita kaj Ferenc Szálasi iĝis ĉefministro de Hungario. Lakatos venis en hejmareston de la sagokrucistoj en Sopron.
La hungara komunista partio en 1951 trudlaborigis lin. Li elmigris en 1956 al sia filino vivinta en Aŭstralio.
Provinco Lorestano
La provinco Lorestano aŭ Luristano -, parêzgeh Luristan - estas unu el tridek provincoj en la nuntempa ŝtato Irano. Ĝia administra centro estas la urbo Khoramabado, kie ankaŭ troviĝas la historia fortikaĵo Falak-ol-Aflak. La provinco kovras areon de kvadrataj kilometroj kaj laŭ la stato de oktobro 2006 havis  loĝantojn. Ĝi troviĝas en la okcidento de la regno.
La plej grandaj urboj estas Ĥoramabado, Boruĝerd, Aligudarz, Dorud, Kuhdaŝt, Azna, Delfan, Selseleh kaj Pol-e-Doĥtar.
NGC 3360
NGC 3360 (aliaj indikoj — MCG -2-28-3, PGC 32026) estas galaksio en konstelacio Sekstanto.
Provinco Lorestano
La nomo de la provinco laŭvorte signifas "lando de la luroj“.
NGC 3360
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Provinco Lorestano
Situo
Lorestano de la nordokcidento ĝis la sudoriento ampleksas longon de 640 kilometroj kaj larĝon de inter 160 kaj 180 kilometroj. La teritorio estas tre monteca. La montoĉeno Zagros de la nordokcidento ĝis la sudoriento pejzaĝe difinas la provincon. La plej granda montopinto nomiĝas Oŝtoran Kuh kaj altas 4050 metrojn, la plej malaltaj valoj troviĝas en alto de 500 metroj super la marnivelo.
Pluraj gravaj riveroj de Irano fontas en la montara pejzaĝo de la provinco: Cajandeh Rud, Ĝarahi, Karun, Diks, Abi kaj Karĥeh. Ekzistas multaj fekundaj valoj kaj montetoj. La klimato estas humide kontinenta.
Klimato
En la provinca ĉefurbo en jara averaĝo falas 530 mm da pluvo kaj en la montaro ĝis 1270 mm. La monatoj junio ĝis septembro estas relative sekaj. La temperaturoj en la provinca ĉefurbo altas inter 12 kaj 32 °C somere kaj inter −2 kaj 8 °C vintre.
Historio
Lorestano estas inter la plej malnovaj regionoj de Irano. Ekde la 4-a jarmilo a.K. pruveblas homaj setlejoj ĉi tie. La teritorio unue estis sub la regado de la sumeranoj, poste de la regno Elam, ĝis la persoj ĉirkaŭ la jaro 600 a.K. enmigris ĉi tien. Lorestano poste apartenis al la persaj regnoj de la aĥemenidoj, la partoj kaj la sasanidoj.
Mezzoldo
Mezzoldo estas komunumo de Italio. Ĝi situas en la provinco Bergamo de la regiono Lombardio. Fine de en la komunumo vivis. Najbaras la komunumoj Albaredo per San Marco (SO), Averara, Olmo al Brembo, Piazzatorre, Piazzolo, Tartano (SO) kaj Valleve.
Kristanisma patrono de la komunumo estas la sanktulo Johano la Baptisto, kies religia memortago sekve estas la komunuma festotago.
Pont-Saint-Vincent (stacidomo)
Pont-Saint-Vincent estas franca stacidomo sur linio -, situanta en  Pont-Saint-Vincent, en departemento Meurthe-et-Moselle, regiono Grand Est.
Temas pri stacidomo de Société nationale des chemins de fer français (SNCF), priservata de trajnoj Grand Est.
Ĝi situas ĉe kilometra punkto (PK) de linio Jarville-la-Malgrange - Mirecourt (040000).