cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Hispanio
Internaciaj rezervoj
La internaciaj rezervoj de Hispanio estas 1'93 bilionoj da dolaroj malpli ol la rezervoj de Ĉinio, 990.000 milionoj malpli ol la de Japanio, 360.000 milionoj ol la de Rusio, 90.000 milionoj ol la de Francio, 50.000 milionoj ol la de Usono aŭ 15.000 milionoj al la de Ĉilio. Aliflanke, ili estas 4.000 milionoj pli ol la rezervoj de Belgio, 7.000 milionoj pli ol la de Portugalio aŭ 11.000 milionoj pli ol la de Finnlando.
Turismo
Hispanio estas la dua lando en la mondo kiu ricevas pli da eksterlandaj turistoj, laŭ datumoj de la Monda Organizaĵo pri Turismo, nur post Francio, kaj ĝi ĝuas 7% de la monda turismo, antaŭ Usono kaj Italio.
La turisma sektoro havigis al Hispanio 48.181 milionojn da eŭroj en 2006, kio estas 4,7 % pli ol en la jaro 2005, kaj ĝi situigas Hispanion en dua pozicio laŭ ekonomiaj enspezoj, malantaŭ Usono, kaj antaŭ Francio kaj Italio.
Inter januaro kaj decembro 2006 ĝi ricevis 58,8 milionojn da eksterlandaj turistoj, 4,5% pli ol la registritaj en la sama periodo antaŭan jaron, laŭ datumoj de la Ministerio de Industrio, Turismo kaj Komerco.
Katalunio estas la unua turisma destino de Hispanio. La 15 milionoj da turistoj kiujn ĝi ricevis estis 25,3% de la tuto de la registritaj alvenoj en tuta Hispanio, kaj tio reprezentas kreskon je 6,9% respekte al la sama periodo de la antaŭa jaro.
La dua turisma destino de Hispanio estas Balearoj, kiu ricevis 10,1 milionoj en 2006, 4,7% pli ol en la antaŭa jaro. Kanarioj, 9,6 milionoj da turistoj (1,8% pli ol en la antaŭa jaro) estas la tria turisma destino antaŭ Andaluzio , kiu atingis 8,5 milionojn (2,3% pli), la Valencia Komunumo , 5,5 milionoj (1,5% pli) kaj la Madrida Regiono, kiu ricevis 3,9 milionojn da turistoj (14,7 % pli). Menciindas ke Madrido, la hispana ĉefurbo, gastigas la sidejon de la Monda Organizaĵo pri Turismo.
Laŭ antaŭvidoj de la Monda Organizaĵo pri Turismo, la alveno de eksterlandaj turistoj en Hispanion kreskos mezume je 5% ĉiujare en la venontaj dudek jaroj, pro kio oni supozas la ricevon de 75 milionoj da turistoj en 2020, preskaŭ 20 milionoj pli ol la ricevitaj en 2005.
Valuto kaj banko
La oficiala valuto de Hispanio estas la eŭro kaj ĝi estas emisiita de la Banko de Hispanio, kunordigita kun la Eŭropa Centra Banko. Ekde la 1-a de januaro 1999, la eŭro interligiĝis al la valoro de la antaŭa hispana valuto, la peseto, kun fiksa ŝanĝo je 166,386 pesetoj por 1 eŭro. La 1-an de januaro 2002, la peseto ĉesis cirkuli kaj en tiu momento eŭro fariĝis la sola leĝe cirkulanta mono, kvankam la civitanoj kun pesetoj ĉiam povus ŝanĝi ilin en la Banko de Hispanio.
Ekstera komerco
En 2003 Hispanio importis produktojn je la valoro de 210.860 milionoj da dolaroj kaj la eksportaĵoj pliiĝis al 158.213 milionoj da dolaroj pro kio Hispanio importas multe pli ol kio ĝi eksportas. Inter la ĉefaj importaĵoj troviĝis la mineralaj kaj lubrikaj karburaĵoj, maŝinaro kaj transportiloj, krudaĵo, manufakturaĵoj, nutraĵoj, vivantaj bestoj kaj kemiaĵoj. La ĉefaj eksportitaj produktoj estas: maŝinaro kaj transportiloj, nutraĵoj kaj vivantaj bestoj, motoriloj, fero kaj ŝtalo, teksaĵoj kaj konfekciaĵoj. La ĉefaj komercaj interŝanĝoj de Hispanio okazas kun la ceteraj landoj de la Eŭropa Unio (elstarante Francio, Germanio, Italio, Britio, landoj de la Benelukso kaj Portugalio), Usono kaj Japanio. La enspezoj el la turisma sektoro, kiu en 2004 pliiĝis al 37.250 mililonoj da eŭroj, helpis kompensi la deficiton de la hispana komerca bilanco; la nombro de personoj kiuj vizitis la landon en tiu jaro estas ĉirkaŭ 85 milionoj.
Scienco kaj teknologio
Hispanio estas bone ekipita laŭ infrastrukturoj industria kaj teknologia, kaj dum la lastaj jaroj multobliĝis la teknologiaj parkoj en la ĉefaj industriejoj, kaj en la hispanaj universitatoj kaj en la Centroj pri Esplorado kaj Evoluigo. Nuntempe ekzistas 41 teknologiejoj (12 funkciantaj kaj 29 en projektoj). En ĉi tiuj parkoj establiĝas 1080 entreprenoj, 108 esplorcentroj kaj 12 kovaparatoj. La elspezoj en la esplorcentroj forte pliiĝis en la lastaj jaroj. La Nova Nacia Plano de Esplorado kaj Evoluigo (2004-2007) antaŭvidas ke la elspezoj atingus 1,4% de la MEP en 2007.
Loĝado
Hispanio havis ĉirkaŭ 24.677.227 loĝejojn fine de la jaro 2006, laŭ datumoj de la Banko de Hispanio, sur totalo de 16,03 milioloj de hispanaj hejmoj. Ĉi tiuj ciferoj indikas mezumon de 1,54 loĝejoj por hispana hejmo. Laŭ la samaj fontoj, 85% de la loĝejoj en Hispanio estas propraj, kaj nur 15% estas luataj.
La mezuma prezo de la nova loĝejo en Hispanio estas 2510 €/m2, laŭ datumoj de la Sociedad de Tasación je la 31-a de decembro de 2005. La prezo de la loĝejo, tamen, multe varias laŭ la aŭtonoma regiono kaj la provincaj ĉefurboj.
Transporto
Hispanio havas 105 flughavenojn en diversaj regionoj, el ili 33 estas internaciaj, kie funkcias pli ol 250 aerlinioj, el kiuj la plej grava estas la flughaveno Madrido-Baraĥo. Post la ampleksigado de Baraĥo, ĉi tiu celumas esti unu el la konektil-havenoj plej gravaj en la mondo kaj havi spacon por 70.000.000 de vojaĝantoj (preskaŭ 30 milionoj pli ol en 2005). Baraĥo plenumas gravan rolon kiel konektilo inter la provincaj ĉefurboj kaj la eksterlando. La flughaveno de Barcelono, ankaŭ tre elstaras, kaj post la gravega inaŭgurado de la nova Terminalo suda (T4 aŭ D) (jaro 2008), ĝi estos la dua plej grava flughaveno de la sudo de Eŭropo, kun 60.000.000 da vojaĝantoj jare (ĉ.30.000.000 da vojaĝantoj pli ol 2005). Ankaŭ, en la jaro 2012, daŭros la ampleksiĝo de la flughaveno de Barcelono en la Terminalo 5 aŭ E, kiu pliigos la spacon de la flughaveno ĝis 75.000.000 de vojaĝantoj, ĉirkaŭ 15.000.000 pli ol tiuj de la 4 funkciantaj terminaloj.
La fervojoj kaj retstacioj de iberia larĝo estas mastrumataj de ADIF. En ĝi ofertiĝas la servoj de la ŝtata fervojkompanio Renfe Operadora. Krome, ekzistas diversaj retoj je internacia larĝo (FGC) kaj kelkaj linioj je metra larĝo (FEVE). La fervoja hispana sistemo estas ĉefe radia kun centro en Madrido. En la urbo Barcelono eblas konekti Hispanion kun Parizo, Zuriko kaj Milano inter aliaj eŭropaj urboj.
La servoj de la Alta Velocidad Española (AVE) fare de Renfe Operadora malpliigas ĝis la duonon de la aŭtveturado kaj atingas pli ol 250 km/h. La plej komerca rapido de la trajnoj estas 300 km/h kaj la pinta rapido estas je 356,8 km/h.
La metroreto disponeblas en ses urboj: Barcelono, Bilbao , Madrido , Palma de Mallorca , Sevilo kaj Valencio. Nuntempe estas konstruataj aliaj metroretoj en urboj kiel Alikanto, Malago kaj Granado ; kaj planita por Santandero. La plej larĝa kaj kun pli da pasaĝeroj jare estas la metroo de Madrido (310 km; 616 milionoj da pasaĝeroj), sekve de la metroo de Barcelono (115 km; 480 milionoj da pasaĝeroj).
Tiamaniere, Hispanio ĝuas bonegajn markomunikaĵojn kun pli ol 53 internaciaj havenoj en la marbordoj ĉe la Atlantiko kaj Mediteraneo. Elstarindas la haveno de Algeciras, la sola en Hispanio konsiderata kiel monda unuaklasa haveno pro ĝia altega movado de pasaĝeroj kaj varoj, ankaŭ la haveno de Vigo, unu el la plej aktivaj laŭ vartrafiko, fiŝkaptado kaj frostaĵoj. La haveno de Sevilo estas la sola rivera haveno kiu ekzistas en la lando, ĉar eĉ se la urbo troviĝas en la interno de la duoninsulo, ĝi havas marelirejon tra la rivero Guadalquivir. La najbara haveno de Kadizo estas strategia punkto por la var-enŝipiĝo ĝis la atlantika arkipelago Kanarioj. La haveno de Barcelono, estas la plej grava ĉe la Mediteraneo laŭ trafikado de krozoŝipoj, kaj la dua internaciskale.
Religio
La artikolo 16.3 de la Hispana Konstitucio difinas la landon kiel senkonfesian ŝtaton: "Nenia konfesio ĝuos ŝtatan trajton". Tamen, ĝi garantias la religian kaj diservan liberecon de la individuoj kaj kunlaboradon inter la publikaj instancoj kaj ĉiuj religiaj konfesioj.
Historie, katolikismo estas la religio de la plimulto en la lando. La Katolika Eklezio estas la sola konfesie eksplicite menciata en la Konstitucio, en la sama artikolo (16.3): "... kaj daŭre restos la rilatoj pri kunlaborado kun la Katolika Eklezio kaj la ceteraj konfesioj". Kun la Virgulino de la Pilar, la Virgulion de Guadalupe estas Patronino de Hispanio kaj ankaŭ Patronino de ĉiuj teroj de hispana lingvo -Patronino de la Hispanidad-, kun la titolo de "Reina de las Españas" (reĝino de la Hispanioj). Laŭ la barometro de opinioj de la Centro de Sociologiaj Esploroj, realigita en 2010, ĉirkaŭ 75% de la hispanoj sin konsideris katolikoj, la nedikredantoj, 21.3% kaj el aliaj religioj 1,6%. Tamen, la elcento pri praktikantoj estas multe pli malalta. Laŭ la sama esploro, la katolikoj aŭ kredantoj en alia religio kiuj preskaŭ neniam ĉeestas diservon aŭ meson estas ĉirkaŭ 57,0%, kaj 15,2% respondis ĉeesti religiajn ceremoniojn nur kelkfoje jare, dume 14,3% respondis ĉeesti ilin preskaŭ ĉiudimanĉe kaj dum festotagoj, 14,3 faras tio unufoje monate kaj nur 1,7% plurfoje semajne. Aliflanke, laŭ la esploro je la 19-a de aprilo 2005 de New York Times, nur 18% de la hispanoj regule ĉeestas la meson. Inter la homoj malpli ol 30 jaroj aĝaj, tiu elcento malpliiĝas al 14%. La 46% de la junaj hispanoj de 15 al 24 jaroj aĝaj deklaras sin agnostikuloj, ateistoj aŭ indiferentaj, kio indikas la deklivon de la religiemo en la hispana popolo.
Laŭ nombro da sekvantoj, la dua plej grava religio estas Islamo. Oni kalkulas ke en Hispanio estas ĉirkaŭ 800.000 kredantoj, ĉefe venintaj en la amasa enmigrado el Nord-Afriko. Post islamo aliaj gravaj konfesioj estas la evangelianoj, kun ĉirkaŭ 1.200.000 da kredantoj. Ankaŭ elstaras la Atestantoj de Jehovo, kun 103.784 kredantoj, kaj la mormonoj , kiuj estas ĉirkaŭ 20.000. La juda komunumo ne superas 15.000 anojn. Alia religio estas la Bahaa Kredo kiu havas nacian centron en Madrido kaj lokajn komunumojn en la tuta lando kun ĉirkaŭ 4.000 kredantoj.
En Hispanio ekzistas la koncepto de religio kun rimarkinda enradikiĝo, tio estas statuso koncedita de la Ministerio de Justico tra la Ĝenerala Direktorio de Religiaj Aferoj post la informaĵo de la Helpa Komisiono pri Religia Libereco. Krom katolikismo, ankaŭ havas tiun statuson pri rimarkinda enradikiĝo la sekvaj: protestantismo, judismo, islamo (ĉiuj en 1992), mormonismo, atestantoj de Jehovo kaj budhismo , ĉi-lasta akceptita en 2007.
Oficialaj festotagoj
La kalendaro de oficialaj festotagoj estas fiksata ĉiujare, laŭ la semajna distribuado. La aro de komunaj festotagoj por tuta Hispanio estas elektata inter la sekvaj; Krom la naŭ naciskalaj festotagoj, ĉiu Aŭtonoma Komunumo de Hispanio povas deklari du festotagojn, krom la tago de la aŭtonoma komunumo kaj ĉiu municipo aliaj du, sed la nombro da festotagoj ne povas superi dek kvar tagojn en ĉiu loĝloko.
Religiaj festotagoj el publika intereso
La katolika religio estis la reganta konfesio en Hispanio laŭlonge de la historio. Pro tio, kvankam la religieco ĉe la unuopuloj signife malkreskis, ankoraŭ ekzistas grava influo en la socio kaj ĉefe en ĝiaj popularaj festoj. La publikaj festoj el religia fono estas tre gravaj kaj oftaj en Granado, Sevilo, Malago, Leono aŭ Valadolido inter aliaj.
La religiaj festoj kiuj havas publikan intereson estas tiuj kiuj rilatiĝas al la pasiono de Kristo (kiel la sanktaj semajnoj de Granado, Malago, Sevilo, Leono aŭ Valadolido), la Pasko, ĉefe Pentekosto kaj Corpus Christi. Inter la religiaj festoj rilate al la virgulino Maria, elstaras la procesioj de la Virgulino de la Roso en Sevilo kaj Onubo.
Kutime, ĉiu aŭtonoma komunumo, provinco kaj municipo havas sian patronon al kiu estas dediĉata festotago el kultura kaj turisma intereso pro la okazantaj procesioj, festoj, toreadoj kaj ludoj por infanoj. Kelkfoje ĉi tiu festoj havas spurojn de antaŭkristanaj paganaj kredoj de la hispaniaj loĝantoj antaŭ la alpreno de kristanismo.
Arto
La diversaj popoloj kiuj loĝis en Hispanio laŭlonge de la historio, la landlima situacio de la duoninsulo inter kontinentoj kun kulturaj tradicioj tre diversaj kaj riĉaj, la longa periodo de politika influo de la hispana monarkio, kaj la ekspansio de la imperio tra Ameriko, determinis la kulturan havon, artisman kaj heredan de Hispanio, eble unu el la plej riĉaj, variaj kaj influaj de Okcidento.
Hispanio estis lulilo de grandaj aŭtoroj en preskaŭ ĉiuj artaj disciplinoj, elstaras la hispana kontribuado al la pentroarto, kun geniuloj el universala famo. La plej konata estas la t.n. Ora Epoko, en la baroka periodo, kun geniuloj kiaj Diego Velázquez, Bartolomé Esteban Murillo, José de Ribera aŭ El Greco en pentrarto, aŭ la arkitekto Francisco de Herrera, aŭtoro de la Monaĥejo de El Escorial.
Post ioma stagnado, la hispanan pentrarton de la 19-a jarcento dominis la granda figuro de Francisco de Goya. Plej multaj ceteraj artistoj sekvis la vojon de la akademiismo (Vicente López, la familio Madrazo), kun speciala atento al la historia pentrado.
En la dua duono de la 19a jarcento, la pentristoj Mariano Fortuny aŭ Joaquín Sorolla alproksimiĝis al la kampo impresionisma, kaj en skulptarto elstaris Mariano Benlliure. En arkitekturo, post stiloj historiismaj kia la novmudeĥaro, estas la eklektikismo tiu kiu prezidas la ŝanĝon de jarcento, kaj la kataluna modernismo kiu plej famiĝis internacia, speciale pere de Antoni Gaudí.
La unua triono de la 20-a jarcento estis nomita Arĝenta Epoko de la hispana beletro kaj scienco, kvankam la plej agnoskitaj artistoj, kiaj Pablo Picasso, Julio González, Juan Gris, Joan Miró kaj Salvador Dalí, produktis sian verkaron en eksterlando, ene de la kosmopolita avangardo. En la propra lando triumfis Julio Romero de Torres aŭ Ignacio Zuloaga.
En pli proksimaj tempoj, oni povas citi nomojn kiaj la skulptisto Eduardo Chillida, la arĥitekto Sáenz de Oíza, la pentristo Antoni Tàpies aŭ la inĝeniero Santiago Calatrava.
Kino
La hispana kino havas dokumentan gravecon por la scio de la historia evoluo de la socio en Hispanio. Krome, la hispana kino ne nur estis dum jardekoj amasa amuzilo, sed ankaŭ unuaklasa historia kaj arta dokumento. Nuntempe kaj ĝenerale ĝi troviĝas en sekundara pozicio mondaskale se oni komparas ĝin kun la kinproduktado en anglalingvaj landoj, ĉefe en Usono, ĉefe elstarante pro la granda figuro Luis Buñuel, reĝisoro kies produktado multe influis en Eŭropo (tra Francio) kaj Latinameriko ĉefe en Meksiko) kaj la sporadaj internaciaj sukcesoj de kelkaj reĝisoroj kiaj Segundo de Chomón, Florián Rey, Juan Antonio Bardem, Luis García Berlanga, Carlos Saura, Jesús Franco, Antonio Isasi-Isasmendi, Mario Camus, Pedro Almodóvar aŭ Alejandro Amenábar.
Aliaj flankoj de kinarto atingis malpli da internacia eĥiĝo. Nur la art-direktoro Gil Parrondo, gajninto de du Oskar-premioj, kaj la fot-direktoro Néstor Almendros (kiu laboris ekster Hispanio) aŭ la aktoroj Fernando Rey, Fernando Fernán Gómez, Antonio Banderas, Sergi López kaj Javier Bardem kaj la aktorinoj Sara Montiel, Ángela Molina, Victoria Abril, Carmen Maura, Maribel Verdú kaj ĉefe Penélope Cruz kiu famiĝis, ĝenerale pro ŝia aktorado ekster Hispanio.
Literaturo
En Hispanio oni produktas plurajn literaturojn laŭ la ekzistantaj lingvoj. La hispanlingva literaturo (aŭ simple: hispana literaturo) naskiĝis dum la Mezepoko. La unua literatura verko konservata estas la Cantar de Mio Cid (Kanto de Mia Cido), epopeo pri la Cido, kastilia heroo, redaktata ĉirkaŭ la jaro 1200.
La ĉefa fazo de la hispana literaturo estis la Ora Jarcento aŭ Oraj Jarcentoj, epoko inter la 16-a kaj 17-a jarcentoj. Ĉefe dum la 19-a jarcento la hispanlingva literaturo, dum jarcentoj koncentrita en Hispanio, malfermiĝas al Hispanameriko, kies verkistoj ĉirkaŭ la fino de tiu jarcento komencas esti referencaj mejloŝtonoj kaj anstataŭas la hispanojn tre ofte kiel komencantoj kaj enkondukantoj de diversaj tendencoj kaj skoloj en Hispanlingvio, kiel okazis ĉe Rubén Darío je la ŝanĝo de la jarcentoj aŭ Gabriel García Márquez dum la dua duono de la 20-a jarcento.
Dum la 20-a jarcento la etendo de la hispana literaturo kaj same de la uzado de la hispana lingvo ege disvastiĝis kaj eĉ separiĝis en diversaj mondoregionoj aŭ eĉ meze de la jarcento kaze de Hispanio disiĝis inter la literaturo kiu estis verkita en la interno kaj tiu kiu estis verkita de la ekziliitoj, kazo kiu ripetiĝis ĉe kelkaj hispanamerikaj verkistoj kiuj laŭlonge de la jarcento devis ekziliiĝi pro politikaj kialoj.
Muziko
La muziko de Hispanio estas fundamenta parto de la kulturo kaj la folkloro de tiu ĉi lando inklude de la malsamaj evoluintaj stiloj en la malsamaj historiaj epokoj
La hispana muziko inkludas longan historion de novigo en klasika muziko, same kiel en la industrio de la populara muziko, kaj diversaj stiloj de folklora muziko. Krome, la kampoj de la rokenrolo, metalroko, punko kaj hiphopo ĝuas de granda populareco kun diversaj gravaj artistoj.
Folklora muziko
La folklora muziko estas tiel varia kaj riĉa kiel la regionoj. Tamen, ekzistis aro da ritmoj kaj dancoj etenditaj en la tuta duoninsulo kiuj, kun la paso de la tempo, aŭ en ĉiu regiono fariĝis apartaj aŭ kelkaj malaperis kaj nur restis kiel aldonaĵoj de aliaj, kiel estas la kazo de la ĥoto, kiu estas konsiderata kiel devenanta de Aragono, sed ĝi estas danco interpretata en preskaŭ la tuta duoninsulo. Ĝenerale, la etenditaj kulturaĵoj kiel folklora muziko aŭ je tradicia transdonado de generacio al generacio originiĝas en la periodo inter 1800 kaj 1950. Malfacilas trovi la barokajn kaj renesancajn originojn kiel estas la kazo de pluraj dancoj ligitaj al la religiaj ritoj.
Inter la plej gravaj menciindas la flamenko, koplo, kupleo, fandango, kanaria isa, ĥoto, munjejro, paloteo, pasodoblo, sardano kaj verdialo. Ĉarango (hispane charanga [ĉaRANga]) estas la nomo por strata muzikbando en Hispanujo kun latunaj kaj lignaj blovinstrumentoj, kiu muzikas dum popolfestoj.
La plej konata ĝenro el la folklora muziko hispana estas probable la flamenko, praktikita speciale de la ciganoj kaj ankaŭ de neciganoj ĉefe en Andaluzio. Ĝi estas konata de almenaŭ 1770, kaj superis diversajn epokojn de regreso kaj renaskiĝo. La stilo estis reproduktita de multaj de la plej famaj hispanaj muzikistoj, inkludante cantaores, kiaj la popola mirinfano Joselito en filmoj de la 1950-aj kaj 1960-aj jaroj, aŭ la ciganoj Camarón de la Isla kaj la gitaristo Paco de Lucía.
Klasika muziko
Sankta Isidoro de Sevilo skribis pri muziko en la 6-a jarcento. Liaj influoj estis ĉefe grekaj, sed notis ankaŭ informon pri la muziko de la komenca eklezio.
Pri la mezepoka muziko elstaras religia muziko de la mozaraba rito. Ankaŭ grava estas la t.n. cantigas (kortegaj kantoj).
Komence de la 16-a jarcento disvolviĝis ĥorusa polifonia stilo kiu estis proksima al la stilo de la franca-flandra skolo de muziko. Inter la plej popularaj komponistoj de la epoko troviĝas Mateo Flecha la malnova, la kastilia dramisto Juan del Encina, Francisco de Salinas kaj la orgenisto Antonio de Cabezón. Granda parto de la muzika produktado de la epoko estis presita en kanzonaroj inter kiuj oni povas mencii la Cancionero de Palacio, la Cancionero de Medinaceli, la Cancionero de Upsala kaj la Cancionero de la Colombina.
La unuiĝo de stilo okazis en epoko de Karolo 1a de Hispanio, imperiestro de la Sankta Romia Imperio, pro tio ke muzikistoj de la nordo vizitis Hispanion kaj hispanaj muzikistoj vojaĝis al aliaj teritorioj de la Imperio: Nederlando, Germanio kaj Italio. La grandaj komponistoj de la Renesanco inkludas al Francisco Guerrero kaj Cristóbal de Morales. Eble la plej renoma estis Tomás Luis de Victoria, kiu pasigis longan tempon en Romo kaj kies perfektecon polifonian oni povas kompari al tiuj de Giovanni Pierluigi da Palestrina kaj Orlando di Lasso.
Antonio Soler kaj Antonio Abadía estas aliaj gravaj komponistoj de la fina baroko kaj de la komenco de la klasikismo.
11021 Foderà
11021 Foderà estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la usona astronomo Edward L. G. Bowell elde la Stacio Anderson Mesa de la Observatorio Lowell, sud-oriente de Flagstaff (Arizono, Usono).
Hispanio
Klasika muziko
Fine de la 17-a jarcento la hispana muziko imitis la italajn modelojn de la epoko, estante grava la influo de la italoj Domenico Scarlatti, Luigi Boccherini kaj Gaetano Brunetti, loĝantoj en la madrida kortego. La komponisto Juan Crisóstomo de Arriaga estas ekzemplo de la lasta etapo de la klasikismo kaj la komenco de la romantikismo.
Fernando Sor, Francisco Tárrega kaj Miguel Llobet estis famaj gitaristoj kaj komponistoj por gitaro, kaj ankaŭ menciindas la violonistoj Jesús de Monasterio kaj Pablo Sarasate.
Speciala muzika formo kiu disvolviĝis komence de la 17-a jarcento estis la zarzuelo, populara formo de opero. Inter la ĉefaj komponistoj ene de ĉi tiu ĝenro troviĝas Francisco Asenjo Barbieri, Ruperto Chapí, Federico Chueca kaj Tomás Bretón.
Inter la postaj komponistoj menciindas Felipe Pedrell, Isaac Albéniz, Enrique Granados, Joaquín Turina, Manuel de Falla, Jesús Guridi, Óscar Esplá, Federico Mompou, Salvador Bacarisse, Ernesto Halffter, Xavier Montsalvatge, Pablo Sorozábal kaj Joaquín Rodrigo, kaj inter la nuntempaj Carmelo Bernaola, Cristóbal Halffter, Luis de Pablo, Joan Guinjoan kaj Tomás Marco.
Popa kaj roka muziko
La popa muziko en Hispanio havas siajn komencojn fine de la reĝimo de Franko. La Festivalo de la Kanto de Benidorm komenciĝis en 1959 en Benidorm, marborda urbo, por provi altiri al la loka turismo, kaj kiu inspiriĝis en la italia Festivalo de San Remo. Plej famaj artistoj de tiu periodo estis Raphael, unua idolo de populara muziko kaj Julio Iglesias, kiu fariĝis poste fama tutmonde, kaj estas la hispana kantisto kiu plej da diskoj vendis ĝis nun (pli ol 250 milionoj).
La jaroj 60-aj kaj 70-aj estis epoko de florado en tiu stilo. La turismo ekspansiiĝis, alportante pli da muzikaj stiloj el Eŭropo kaj la mondo. Inter ili elstaris la roko, kun artistoj, inter kiuj plej famis la soloisto Miguel Ríos kaj la grupoj Leño, Coz, Asfalto, Topo aŭ Ñu.
Nuntempe oni povas citi la nomojn de Malú, Mónica Naranjo, Alejandro Sanz, Enrique Iglesias, David Bisbal, Melendi, Álex Ubago, La Oreja de Van Gogh, Estopa, El Canto del Loco aŭ Amaral ĉiu kun sia propra stilo.
Torearto
En Hispanio konserviĝas la tradicio pri toreaj spektakloj, tiaj kiaj la taŭrokuro aŭ toreo, kiuj estas la identeco de pluraj popolaj festoj.
La toreejoj kun pli da influo kaj graveco dum la torea sezono estas la "Toreejo Las Ventas" en Madrido, la Monumenta Toreejo en Pamplono kaj la Reĝa Toreejo de Sevilo, kaj ankaŭ la Toreejo de Valencio.
En 2010 estiĝis disputoj pro deziro de la aŭtonoma komunumo Katalunio malpermesi la toreadon en kataluna teritorio pro "sufero de la besto". Tamen, la dekstruloj asertis ke tiu estis plia paŝo por senhispanigi la katalunan regionon. Post tio kelkaj aŭtonomaj regionoj inkluzive de Madrido, Valencio kaj Murcio volis deklari la toreadon kiel interesa publika festo sub registara protektado.
En 2021 Asturio fariĝis fakte (ne leĝe) la unua hispania regiono sen bestkrudelaj festaĵoj (Katalunio ankoraŭ havas "correbous" kun bovoj kaj Kanarioj havas virkokajn batalojn) pro nerekta ĉesigo de torearto: oni ne pluvalidigas koncesion por la Taŭrbatala Foiro de Ĥiĥon'; kaj malpermesitas taŭridtoreado en Kangas de Onis'.
Sportoj
La sporto en Hispanio estas preskaŭ regata de piedpilko (ekde la 20-a jarcento), la korbopilkado, la biciklado, la teniso, la manpilko, kaj aliaj sportoj je motoro, estante la atletismo la plej praktikata. Nuntempe, Hispanio, estas monda potenco en la sporta medio, ĉefe ekde la Olimpikaj Ludoj de 1992 en la urbo Barcelono, kiu promociis grandan variecon de sportoj en la lando. Hispanio estas monda potenco en la batalartoj, ĉefe karateo, tekvondo kaj ĵudo.
Hispanio havis mondajn ĉampionojn en tiom malsimilaj sportoj kiaj: futsalo, padelo, manpilko, radhokeo, akvopilko, velado, karateo, ĵudo, tekvondo, bokso, teniso, atletismo, gimnastiko, trialo, enduro, triatlono, naĝado, breta velado, golfo, motorciklado, ralio, biciklado kaj, pli frue, Formulo 1 kaj korbopilkado.
Amaskomunikiloj
La televido estas la ĉefa amaskomunikilaro en la lando. La ĉefaj televidĉenoj estas La 1, La 2 , Antena 3 , Cuatro , Telecinco kaj LaSexta. Post la okazigo en 2010 de la t.n «analogia malŝalto», la sola sistemo je elsendo estas la cifereca. En Hispanio ekzistas pluraj senpagaj televidkanaloj kaj aliaj pagkanaloj.
La ĉefaj ĵurnaloj pri ĝenerala informo je nacia cirkulado estas El País kaj El Mundo, al kiuj kuniĝas ABC , La Razón , Público , La Vanguardia kaj La Gaceta ; krom ili ankaŭ ekzistas senpagaj tagĵurnaloj 20 minutos , Qué! kaj ADN. En la sportiva fako elstaras Marca kaj As.
Esperanto en Hispanio
La Hispana Esperanto-Instituto estis historia instituto por subteno de la internacia lingvo Esperanto, aktiva en Hispanio en signifa parto de la 20-a jarcento. Ĝi havis sian sidejon en Barcelono. Inter la kunfondintoj estis Josep Rofes Mestre el Barcelono, Alfonso Tur Thomas same el Barcelono dumtempe estis ties vicprezidanto, pliaj membroj estis ekzemple Manuel Maynar el Zaragozo kaj José Perogordo el Madrido. Inter la eldonaĵoj de la instituto ekzemple estis "elementa kurso de esperanto" de 1928 kaj eĉ ĝis en 1963 ĝi publikigis vinildiskon kun popularaj katalunaj kantoj en Esperanto.
Post la restarigo de la demokratio post la morto de la diktatoro (1975), kreiĝis neneŭtralaj grupoj, kaj grandiĝis la intereso por Esperanto. Oni fondis Katalunan Esperanto-Asocion, sendependa de la Hispana Federacio, kaj kiu konsideris sin heredanto de la antaŭmilita Kataluna Esperantista Federacio, sed ne povis uzi la antaŭan nomon. Ankaŭ renaskiĝis la laborista movado, unue HALE, kun sia revuo "Kajeroj el la Sudo", fondita post la kongreso de SAT en Sant Cugat del Vallés, kaj poste SAT-en-Hispanio.
Floris ankaŭ la literatura aktivado, unue pere de la tradukoj de Fernando de Diego, kaj poste per la originala literaturo de la Ibera Skolo.
En jaro 1968   okazis Universala Kongreso   en Madrido, sub alta protektanto  Francisko Franko-  en reghimo fashisma.
En 1993 okazis nova Universala Kongreso, en Valencio. La Hispana Esperanto Federacio estis nomumita asocio de "publika utilo", agnoskante ĝian laboron kaj celojn kiel socialan kaj kulturan intereson. Aktuala prezidanto estas José Antonio del Barrio. Ĉiujare okazas Hispana Esperanto-Kongreso kaj aliaj diversaj eventoj.
En diversaj regionoj kaj aŭtonomaj komunumoj ekzistas apartaj esperantismaj asocioj kiaj la Eŭska Esperanto-Asocio kaj la Kataluna Esperanto-Asocio.
Béla Szabó (ĝardenisto)
SZABÓ Béla (sabo:) estis hungara ĝardenisto naskita en Aknaszlatina la 16-an de aprilo 1896 kaj mortinta en Budapeŝto la 14-an de aprilo 1985.
Kariero
Szabó diplomiĝis en la Hungara Reĝa Ĝardenista Lernejinstituto (1917). En 1919 li agadis por organizi la Ĝardenistan Eksperimentan Stacion. Pli poste li iĝis universitata profesoro (1947), dekano (1949-1950). Li estis distingita per Memormedalo Entz Ferenc (1966).
Nižné Ružbachy
Nižné Ružbachy [niĵnE ruĵbaĥi], hungare Alsózúgó [alŝOzUgO], germane Unter-Rauschenbach estas vilaĝo kaj municipo en Slovakio.
Historio
La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1287 en formo "Rauscenbach". Inter 1412-1772 la vilaĝo apartenis al grupo de la 16 hipotekitaj urboj al Pollando. Inter 1755 kaj 19-a jarcento muelejo por paperofarado funkciis. En 1828 oni komputis tie 120 domojn kaj 2 muelojn. Ĝis 1899 la oficiala hungara loknomo estis Alsó-Rusbach, poste ĝi ricevis plenan hungaran nomon pro la hungariga politiko. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Alsózúgó 714 homoj, (plejparte slovakoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Szepes (reĝa departemento), al distrikto de Stará Ľubovňa, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 1927 la tuta vilaĝo bruldetruiĝis. En 2001 vivis en Nižné Ružbachy 635 homoj, (633 slovakoj).
1660-aj jaroj
Afriko
sultano Rachid de Maroko (1666 - 1672).
Observatorio de Bolonjo
la Astronomia Observatorio de Bolonjo estas unu el la 20 establaĵoj de esploro de la Nacia Instituto de Astrofiziko (INAF), kiu operacia sub inspekto de la itala Ministerio pri Instruado, Universitato kaj Esploro, La sidejo de la observatorio situiĝas via Camilio Ranzani 1 en Bolonjo kaj de ĝi dependas la Observa Stacio de Loiano sur la Monto Orzale
Fakoj de Esploro
La esploradaj fakoj kovras plejparton el la el la modernaj astrofiziko kaj teknologio de astronomio.
La plejparto de tiuj esploroj baziĝas sur la uzo de plej avancitaj teleskopoj kaj nun haveblaj por ĉiuj ondolongoj. La esploroj estas plenumitaj en internaciaj kunlaboroj kiel kun la eŭropa suda observatorio, eksterlandaj universitatoj kaj centroj de esploro. Ĉe la nacia nivelo, estas kunlaboroj kun aliaj observatorioj en Italio kaj lokale kun la departemento de astronomio de la Universitato de Bolonjo kaj la aliaj strukturoj de INAF en Bolonjo : la Instituto de radioastronomio de Bolonjo kaj la Instituto de kosma astrofiziko kaj de kosma fiziko de Bolonjo.
Observa Stacio de Loiano
La Observa Stacio de Loiano troviĝas sur la Monto Orzale je altitudo de 792 m, birdofluge 26 km sude de Bolonjo (40 km per ŝoseo). Ĝi estis inaŭgurita la ; ĝia MPC kodo estas 598.
Tiu-ĉi teleskopo de 152 cm de diametro estas la plej granda en Italio post tiu de la Observatorio de Asiago. La stacio havas ankaŭ pli malgrandan teleskopon de 60 cm de diametro.
Ĵirnovsk
Ĵirnovsk (ruse Жирновск) estas urbo en Volgograda provinco en Rusio.
Kodo de OKATO de la urbo (en jaro 2005) estas 18212501.
La urbo havas statuson de urbo ekde jaro 1958.
La urbo antaŭe estis nomita kiel:
La loka tempo estas la sama kiel moskva tempo (en jaro 2005).
Geografiaj koordinatoj de la urbo estas: latitudo 50°59' norde, longitudo 44°46' oriente.
La urbo estas sur maldekstra bordo de rivero Medvedica (Медведица) (baseno de rivero Don (Дон)).
En jaro 2002 la urbo havis 17.8 mil loĝantojn.
Negro Pou la Vi
Negro Pou La Vi (Nigra Por La Vivo) estas muzikgrupo en Maŭricio, ludante en stilo de regeo kaj kantante pri amo, paco, respekto. Ĝi produktis jam kvin albumojn kaj estis nomumita al Kora Awards en Sud-Afriko.
La bando havas unu kanton en Esperanto, nome La Persisto, tradukita en Esperanton fare de Stefano KELLER okaze de Svislanda turneo de la grupo en 2006, el la kreola originalo de Maŭricio: Persévéranse, verkita de Tony Farla (Negro Pou La Vi, NPLV). La Persisto – kun la kanzono de la same Maŭricia kantistino Mary-Jane Gaspard (Nur Amiko) - estis kandidato en la konkurso muzika de Internacia.tv, kio ĝuste dum la konkurso ĉesis funkcii.
Gemeaux (stacidomo)
Gemeaux estas franca stacidomo sur linio -, situanta en  Gemeaux, en departemento Côte-d'Or, regiono Burgonjo-Franĉkonteo.
Temas pri stacidomo de Société nationale des chemins de fer français (SNCF), priservata de trajnoj Burgonjo-Franĉkonteo.
Ĝi situas ĉe kilometra punkto (PK) de la linio Dijon-Ville - Is-sur-Tille (849000).
34135 Rahulsubra
34135 Rahulsubra estas malgranda malhela asteroido de la asteroida zono malkovrita la en la kadro de la astronomia kampanjo « LINEAR » (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Nomo
Ĝi estas nomita en honoro de Rahul Subramaniam, plej bonan en lia kategorio, kiu gajnis la unuan rangon en la Intel International Science and Engineering Fair de 2017 kaj Kulturan kaj Sciencan Viziton en Baraton pro sia projekto pri mikrobiologio. Li estis lernanto ĉe la Greenwich High School de Greenwich (Konektikuto, Usono).
Těrlicko
Těrlicko (Cierlicko, Tierlitzko) estas municipo en Ĉeĥio situanta sur deklivoj de Teŝina montetarregiono en supermara alteco 260 metroj en distrikto Karviná proksimume 9 km okcidente de urbo Český Těšín. En la vilaĝo vivas.
La strukturon de la municipo kreas tri antaŭe memstaraj vilaĝoj super rivero Stonávka - Hradiště, Horní Těrlicko kaj Dolní Těrlicko. Signifa estas same loka parto Kostelec.
Tradicie agrikulturan karakteron de la vilaĝo ŝanĝigis konstruado de valbaraĵo Těrlicko kun areo 277 ha kaj longeco 6,5 km.
Historio
Těrlicko apartenas al la plej malnovaj vilaĝoj en regiono de Teŝinio. Laŭ kelkaj materialaj trovitaĵoj Těrlicko povus esti malnova ĉirkaŭ mil jaroj. La unua skribmencio pri Těrlicko devenas el la jaro 1229. Cierlitzko estas menciata komune kun vilaĝoj Orlová, Doubrava, Chotěbuz, Záblatí kaj Žukov. Tiel okazas en konekso kun bienoj de monaĥejo de orlovaj benediktanoj, fondita en la jaro 1227.
Historiaj nomoj
La nomo de la vilaĝo estis skribata en la paso de la jarcentoj tre diference:
1229 - Cierlitzko, 1250 - Czerliczcho, 1268 - Sierliczko, 1430 - Tczirla, 1440 - Czirlaw, 1447 - Czerlitzko, 1473 - Čerličko, 1523 - Tierlitzko, 1652 - Czerlisko, 1679 - Czerlitzko, 1736 - Tierliczko
Ĵukov
Ĵukov (ruse Жуков) estas urbo en Kaluga provinco en Rusio.
Kodo de OKATO de la urbo (en jaro 2005) estas 29213501.
La urbo estis fondita en komenco de la 17-a jarcento.
Ĝi havas statuson de urbo ekde jaro 1997.
Jasenové
Jasenové (hungare Jeszenye [jesenje]) estas vilaĝo kaj municipo en Slovakio.
Ĵukov
La urbo antaŭe estis nomita kiel:
La interurba telefona kodo estas 08432, la enurbaj telefonnumeroj estas kvinciferaj (en jaro 2005).
Jasenové
Situo
Jasenové situas en valo de rojo, laŭ ĉefvojo kaj fervojo Rajec-Žilina. La lasta urbo troviĝas je 16 km.
Historio
Ekde la 7-a jarcento slavoj loĝadis tie. La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1407 en formo "Yesenov". En 1598 oni komputis tie 21 domojn. En 1784 344 vilaĝanoj (49 familioj) loĝis en 40 domoj, en 1828 381 vilaĝanoj loĝis en 52 domoj. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Jeszenye 404 homoj, (plejparte slovakoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Trencsén (reĝa departemento), al distrikto de Žilina, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 vivis en Jasenové 657 homoj, (651 slovakoj).
Ĵukov
La loka tempo estas la sama kiel moskva tempo (en jaro 2005).
La urbo estas ĉe rivero Ugodka (Угодка) (kiu enenfluas en riveron Protva (Протва), baseno de rivero Oka (Ока)).
En jaro 2002 la urbo havis 12.3 mil loĝantojn.
KV9
Tombo KV9 estas tombo en Valo de la Reĝoj en Egiptio. Devene ĝi estis konstruita por Ramseso la 5-a, sed pli poste estis en ĝi sepultita Ramseso la 6-a. Dum regado de Ramseso la 11-a la tombon malsanktigis kaj forrabis ŝtelistoj de tomboj. Aranĝo de la tombo estas tipa por la 20-a dinastio kaj ĝi estas multe pli simpla ol tombo KV11, la tombo de Ramseso la 3-a.
Preĝejo Stefano la 1-a (Hosszúpereszteg)
La preĝejo Stefano la 1-a (Hungario) estas romkatolika historia monumento en Hungario, en vilaĝo Hosszúpereszteg.
Historio
La gotika kirko estis konstruita en la 15-a jarcento. La vilaĝanoj luteraniĝis antaŭ 1598. La katolika grupo estis refondita en 1718. La preĝejo estis trakonstruita en 1758, ĝuste tiam la turo estis konstruita. La orgeno estas farita en 1907. Dum la historio la preĝejo estis renovigita en 1680, 1800, 1922 kaj 2012.
Konstruaĵo
La preĝejo situas sola en iom pli alta loko en korto. En mezo de la fasado la kvadrata turo plene reliefas. La baroka ĉefa kaj flanka altaroj kun la predikejo estis farita en la 18-a jarcento.
Kermeso okazas en la 20-an de aŭgusto.
E85
La mallongigo E85 povas esti:
Ruĝeckrona vermivoro
La Ruĝeckrona vermivoro, Vermivora ruficapilla, estas birdospecio de la amerika familio de Paruliedoj kaj genro de Vermivoroj, kio signifas “manĝantoj de vermoj”, tio estas de raŭpoj, kiuj estas grava parto de la dieto de kelkaj tiaj specioj.
Aspekto
Ili havas olivecbrunajn suprajn partojn, blankan suban ventron kaj flavajn gorĝon kaj bruston; ili havas blankan okulringon, flugilojn sen strioj kaj fajnan pintakran bekon. Masklaj plenkreskuloj havas grizan kapon kun ruĝeca kronmakulo (ofte ne videbla, sed kiu nomigas la specion kaj en esperanto kaj en la latina scienca nomo); inoj kaj nematuruloj havas pli senkoloran olivecgrizan kapon. La Ruĝeckrona vermivoro estas tre rilata al la Virginia vermivoro, Lucia vermivoro kaj Kolima vermivoro, ĉar ĉiuj kvar kunhavas ĝenerale similan plumaron.
Ekologio
La Ruĝeckronaj vermivoroj reproduktiĝas en malferma miksita arbaro kaj marĉaj biotopoj en Kanado kaj nordorienta kaj okcidenta Usono. Ili kaŝas siajn malfermajn tasformajn nestojn surgrunde sub arbustoj.
Ili migras al plej suda Teksaso, Meksiko kaj Centrameriko vintre.
Ili manĝas en la plej subaj partoj de arboj kaj arbustoj, ofte skuante siajn vostojn; tiuj birdoj manĝas ĉefe insektojn.
La kanto de la orienta (tipa) raso de Ruĝeckrona vermivoro konsistas el rapida siiŭit-siiŭit-siiŭit-ti-ti-ti. Maskloj kantas el malfermaj ripozejoj de la nestoteritorio. La alvoko sonas kiel altatona siit. Okcidentaj birdoj, de la raso ridgwayi, havas iom pli bastonan, riĉan kanton, kaj akran noton de alvoko.
Kvankam tiu nearktisa birdo en Usono estas nomita Nashville warbler laŭ Naŝvilo (Tenesio), la Ruĝeckrona vermivoro vizitas tiun areon nur dum migrado.
NGC 2715
NGC 2715 (aliaj indikoj — UGC 4759, MCG 13-7-15, ZWG 350.12, IRAS09018+7817, PGC 25676) estas galaksio en konstelacio Ĝirafo.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Nisqually
Nisqually estas loka termino en suda Puĝetio, kiu origine priskribas la indiĝenan popolon Nisqually (propralingve [ni]sq̓ʷaliʼabš = "popolo de la herbokampoj"). Aliaj derivitaj uzoj de la vorto inkluzivas:
Thomas Frye
Thomas FRYE (n. ĉ. 1710 - m. la 3-an de aprilo 1762) estis angla-irlanda pentristo de la 18-a jarcento. Li plej famiĝis pro siaj oleo- kaj paŝtelportretoj, inkluzive de kelkaj miniaturoj. Li ankaŭ responsis pri manufakturo de porcelenaĵoj, la "Bow porcelain factory", en Londono.
Frye havis kvin infanojn : liaj du filinoj helpis lin al la pentrado de porcelenaĵoj ĝis siaj edziniĝoj.
A-40
Vidu A40 (apartigilo) por aliaj signifoj La A-40 estas hispana aŭtovojo sub konstruo kiu laŭplane startos en la Aŭtovojo A-6, ĉe Adanero, provinco Avilo, kaj finos en Teruel, ligante tiele rekte la sudon de Kastilio-Leono, la centron de Kastilio-Manĉo kaj la sudon de Aragono sen devi pasi tra Madrido.
Kun la aŭtovojoj de Avilo-Salamanko (Avilo - Salamanko) kaj la Mudéjar (Sagunto - Jaca), formos gravan akson kiu ligos la okcidenton de Hispanio kun la Mediteraneo.
Grábóc
Grábóc [grAbOc] estas malgranda vilaĝeto kun titolo vinvilaĝo en Hungario, en regiono Suda Transdanubio, en departemento Tolna, en Distrikto Bonyhád.
Situo
Grábóc situas en valo de rojo, fine de sakovojo. Szekszárd troviĝas 15, Bonyhád 8 km-ojn for.
Historio
En la 14-a jarcento abatejo fondigis. En 1580 serbaj rifuĝintoj alvenis el Dalmatio, kiuj en 1741 fondis ortodoksan abatejon. Poste ankaŭ germanoj alvenis. Iliaj posteuloj estis deportitaj al Germanio post la 2-a mondmilito, dume rifuĝintaj hungaroj alvenis. Dum la socialismo en la funkcianta ortodoksa abatejo vivis en ekzilo la bulgara ĉefreligiulo. La serba abatejo ankaŭ nun funkcias kaj samtempe estas kermesejo.
Distrikto Krośnieński
Distrikto Krośnieński havas diversajn signifojn:
Dénes Szabó (ginekologo)
SZABÓ Dénes (sabo:) estis hungara kuracisto, akuŝisto, ginekologo naskita la 4-an de majo Peŝto 1856 kaj mortinta en Koloĵvaro la 17-an de januaro 1918.
Kariero
Dénes Szabó finis la universitaton en Budapeŝto (1879) kaj en 1880 li vojaĝis eksterlanden (Vieno, Dresdeno, Berlino, Edinburgo, Londono). En 1881 li iĝis en Budapeŝto praktikanto, poste asistanto en la kliniko de ginekologio, en 1889 privatprofesoro, en 1892 profesoro en Koloĵvaro, en 1905 – 1906 rektoro de la universitato. Li publikis en Orvosi Hetilap, Gyógyászat, en Kolozsvári Orvostermészettudományi Értesítő ktp.
Stacio Shin-Maruko
Stacio Shin-Maruko (japane: 新丸子駅 [Ŝin-Maruko-eki], angle: Shin-Maruko Station) estas fervoja stacio en Kvartalo Nakahara, Kaŭasaki, Gubernio Kanagaŭa, Japanio. La stacio servas 2 liniojn de Korporacio Tōkyū: Linio Tōkyū-Tōyoko, Linio Tōkyū-Meguro.
Chmeľnica
Chmeľnica (hungare Komlóskert [komlOŝkert], germane Hopgarten) estas vilaĝo kaj municipo en Slovakio.
Situo
Chmeľnica situas laŭ dekstra bordo de Poprad (rivero), laŭ ĉefvojo kaj fervojo Poprad-Prešov. Stará Ľubovňa troviĝas je 3 km.
Historio
La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1315 en germana formo "Hophengart". La unuaj loĝantoj estis germanoj. Inter 1412-1772 la vilaĝo apartenis al grupo de la 16 hipotekitaj urboj al Pollando, dume en 1433 la husanoj detruis la vilaĝon. En 1662 inundo okazis, tial la vilaĝo iomete ŝanĝis lokon. En 1828 980 vilaĝanoj loĝis en 135 domoj. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Komlóskert 653 homoj, (plejparte germanoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Szepes (reĝa departemento), al distrikto de Stará Ľubovňa, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. Post 1945 la germanoj deportiĝis. En 2001 vivis en Chmeľnica 914 homoj, (797 slovakoj, 107 germanoj).
Ĵitomir (stacidomo)
Ĵitomir (Житомир) estas fervoja stacio en Ĵitomir (Ĵitomira provinco), la 22-a plej granda urbo en Ukrainio.
Friedrich Ulrich Calixtus
Friedrich Ulrich CALIXTUS (naskiĝis la 8-an de marto 1622 en Helmstedt; mortis la 13-an de januaro 1701 samloke) estis germana luterana teologo. Li estis filo de Georgius Calixtus (1586-1656) kaj Catharina Gärtner, kaj ricevis tiun nomon omaĝe al Friedrich Ulrich, Duko de Brunsvigo (1591-1634). Li enmatrikuliĝis en la Helmstedt, kie li studis lingvojn kaj filozofion, kaj Christoph Schrader (1601-1680) estis lia profesoro. Komence, li pensis studi Medicinon kaj Jacob Tappe (1603-1680) estis lia profesoro pri Medicino.
En 1640, li eniris en la Universitato de Lepsiko. Kiam li revenis hejmen, li decidis fari teologion. Do li studis teologion kun Gerhard Titius (1620-1681), en Helmstedt. Tamen, la studo estis interrompita dum la Kolokvo de Toruno, en 1645, kie li konatiĝis kun multaj kleruloj.
En 1648, li ricevis specialan permeson de la fakultato pri teologio por prelegi tie, kaj en 1650, li fariĝis profesoro pri Loci communes. En 1651, li vojaĝis al Alta Saksio, Bohemio, Hungario, Moravio, Aŭstrio, Italio, Francio kaj Nederlando. Tie, li renkontis inter aliaj kun Ferdinando la 4-a kaj la papo Inocento la 10-a. La 27-an de julio 1652 li fariĝis, en Helmstedt, Doktoro pri Teologio kaj estis nomumita por la konsistoria kaj preĝeja konsilio.
Nordamerika, Centramerika kaj Karibia Atletika Asocio
La Nordamerika, Centramerika kaj Karibia Atletika Asocio, North American, Central American and Caribbean Athletic Association (NACAC) estas la kontinenta konfederacio reganta organizojn de atletiko por ŝtataj kaj mult-ŝtataj federacioj ene de Nordameriko, Centrameriko kaj Karibio. NACAC estas unu el ses areaj asocioj de la Internacia Asocio de Atletikaj Federacioj, aŭ en angla International Association of Athletics Federations (IAAF). NACAC estis fondita la 10an de Decembro, 1988, en San Juan, Puerto Rico.
La homo; la vojaĝoj
La homo; la vojaĝoj (originale O homem; as viagens, en la portugala) estas poeziaĵo de la brazila poeto Carlos Drummond de Andrade. Tiu poeziaĵo aperis unuafoje en la libro As impurezas do branco ("La malpuraĵoj de la blanko"), eldonita en 1973. Ĝi troviĝas en Esperanto sub la titolo "La homo; la vojaĝoj", tradukita de Aloísio Sartorato, en la antologio Brazila Esperanta Parnaso, eldonita en 2007.
Analizo
En "La homo; la vojaĝoj" Carlos Drummond de Andrande faras ian resumon sub la formo de pensemo kaj diveno pri la homa estonteco post la vojaĝo al la Luno, okazinta kelkajn jarojn antaŭ ol la verkado de tiu poeziaĵo, en 1969. La homo estas traktita kiel elstara esploristo, scivolema, nesatigebla, tamen ĉar ignoranta sian propran naturon, sian propran animon. Rimarkendas, ke per "homo" la poeto ne celas unu individuon, sed la tutan homaron. Do, kiam li mencias la internan esploron ("La malfacila, la danĝerega vojaĝo / enen de si mem"), li ne celas vojaĝon de individuo enen de si mem, sed de homo en homon, ne nur por memkomprenado, sed por kunkomprenado, kvazaŭ la homaro estus unu sola estulo. Tion atestas la lastaj versoj de la verkaĵo: "(...) eltrovante interne de si mem / la eternan kaj nesuspektatan ĝojon de / kunvivado".
Santa María Coyotepec
Santa María Coyotepec estas unu el la 570 komunumoj de la meksika subŝtato Oaĥako (Oaxaca). La ĉefurbo de la komunumo same nomiĝas Santa María Coyotepec. La ŝlosilnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 20 403.
Sociogeografio
En la jaro 2000 (laŭ INEGI) en la komunumo vivis 109 indiĝenoj. El tiuj 80 aĝis pli ol 5 jaroj. Entute 80 personoj estis dulingvaj (hispana kaj indiĝena lingvoj).
Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a., (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).
Provincoj de Nepalo
La Provincoj de Nepalo (नेपालका प्रदेशहरू; Nepalka Pradeŝaru) estis formitaj la 20-an de septembro 2015 konforme al la agendo 4 de la konstitucio de Nepalo. La sep provincoj formiĝis el la ekzistantaj distriktoj. La aktuala sistemo de sep provincoj anstataŭis pli fruan sistemon, laŭ kiu Nepalo estis dividita en 14 administrajn zonojn, kiuj estis grupigitaj en kvin disvolvaj regionoj.
Molekula mekaniko
Molekula Mekaniko estas metodaro kiun oni kelkfoje kvalifikas kiel branĉo kaj de Teoria Kemio kaj de Komputika Kemio. Ĝi, per uzo de la Klasika Mekaniko klopodas modelumi molekulajn sistemojn. La Potencialan energion de ĉiu ajn sistemo oni kalkulas per fortokampoj. Molekula Mekaniko povas esti uzata por pristudi kaj malgrandajn molekulojn kaj gradegajn biologiajn sistemojn.
Ĉiu Molekula Mekaniko-Metodo havas la jenajn ecojn:
Potenciala Energio-Funkcio
La jenan matematikan esprimon oni konas en la Komputika Kemia fako kiel Potenciala Energio-Funkcio aŭ Fortokampo:
kie la kontribuoj kovalenta kaj nekovalenta samtempe egalas al:
Hellfire-klubo
Hellfire-klubo (angle Hellfire Club) estis la populara nomo de pluraj elitaj kluboj rezervitaj al la brita aristokratio tra la tutaj Britio kaj Irlando en la 18-a jarcento. Laŭ variaj onidiroj, tiuj kluboj estis supozeble kunveniglokoj por "kvalitaj personoj", kiuj deziris partopreni malmoralajn agojn.
La unua tia klubo estis fondita en Londono en 1719. La plej famaĉa estis kreita en Anglio de Sir Francis Dashwood, kaj neregule kunveniĝis inter 1749 kaj 1760, aŭ eble ĝis 1766.
Mascote
Mascote estas municipo en la brazila subŝtato Bahio, kiu havis 14.640 loĝantojn en 2010.
Ekzitas du katolikaj paroĥoj: Krom la paroĥo de sankta Sebastiano (São Sebastião) en Mascote mem estas ankaŭ paroĥo en la vilaĝo São João do Paraíso. Ambaŭ apartenas al la diocezo de Itabuna.
Cenicero
Geografio
Cenicero estas sur la dekstra bordo de la rivero Ebro proksime al la rivero Najerilla kaj lime kun la provinco Alavo, Eŭskio. Ĝia tereno estas konstituita per naturaj terasoj taŭgaj por la kultivo de vitoj. Ĝiaj limoj estas la rivero Ebro norde, la rivero Najerilla okcidente, brutovojo sude kiu separas Cenicero-n de Huércanos kaj Uruñuela, kaj oriente Fuenmayor kaj Navarrete.