cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Sanapanaoj
La sanapanaoj (hispane Sanapaná) estas unu el multaj nomadaj triboj loĝantaj en la malsupra Granda Ĉako de okcidenta Paragvajo. Kun la enkonduko de menonitaj setlejoj en la centra Ĉako en la 1930-aj jaroj, multaj nomadaj triboj duon-ekloĝis proksime de la menonitoj. La menonitoj establis misiejojn en multaj de la triboj, ofte kolektante lingve similajn tribojn el la proksimeco. Anoj de la etnoj Sanapaná kaj Lengua estis setligitaj en la misiejo La Esperanza (La Espero), sudoriente de Filadelfio, proksime de la Tut-Amerika Ŝoseo.
Ĉokoa psarokolio
Simila specio estas la Nigra psarokolio, P. guatimozinus, nur distingebla ennature pro la nuda blua vangomakulo, rozkoloraj bridoj kaj bazo de supra beko.
Sanapanaoj
La sanapanaa lingvo uzas la latinan alfabeton, teksta specimeno estas "Tamilachlech coo evalhoc, Jesucristo singmasma coo."
Ĉokoa psarokolio
La voĉo estas duparta kanto. Serio de viglaj, kuntintecaj notoj kun metalecaj sonoj sekve de laŭta, likvida gorĝaĵo skol-l-l-l-l-ŭuul. Nazeca alvoko “ŭok”.
Kristijonas Donelaitis
Luterana pastro en vilaĝo Tolminkiemis
En 1740 Donelaitis finis la universitaton kaj iris al ŝtatlima urbeto Stalupėnai (germane Stallupönen, nun Nesterov) por servi kiel kantoro – helpinstruisto, gvidanto de preĝeja infana koruso, orgenisto. En 1743 li ekpastris en la samregiona vilaĝo Tolminkiemis (germane Tollmingkehmen, nun Ĉistyje Prudy). Tie li edziĝis, fariĝis paroĥestro, konstruigis novajn preĝejon kaj lernejon. Li diservis en la lingvoj litova kaj germana; trionon de la paroĥanoj konsistigis litovoj. Antaŭ la granda pesto de la jaroj 1709–1710 en la paroĥo loĝis nur litovoj. Post la pesto tie ekloĝis multaj germanaj koloniistoj. En Tolminkiemis Donelaitis vivis 37 jarojn. La li mortis kaj estis sepultita en tiea preĝejo.
Ĉokoa psarokolio
Temas pri malgranda populacio de 1,000-2,500 individuoj kaj eble malpliiĝanta en malgranda teritorio de ĉirkaŭ 4,570 km. La Psarocolius cassini estas konata el montetoj kaj malaltaj teroj de la montetaroj Saltos kaj Baudó, Chocó aŭ Ĉokoo (de kie devenas la komuna nomo), nordokcidenta Kolombio, kie oni kolektis nur 4 specimenoj en 1858, 1940 kaj 1945. La ununuraj ĵusaj vidaĵoj estis el nestokolonio ĉe nasko de rivero Acandí en 1991, kaj norde de Nacia Parko Ensenada de Utría en 1997 kaj 1999, kiam estis vidataj 2 kaj 6 individuoj respektive. Ties ĉeesto ĉe la valo de rivero Juradó neniam estis dokumentata, kaj tiu areo ne estu konsiderata valida loko. Ili loĝas en humidaj arbaroj de malaltaj teroj kaj arbarbordoj je 100-365 m super marnivelo. Ili estis observataj laŭlonge de riveroj, kaj plej ĵuse ĉe sableca marborda ebenaĵo. Ili vivas laŭ grupoj de 2-10 birdoj kiuj manĝas fruktojn kaj insektojn en kanopeo. En 1997 oni vidis 2 ekzemplerojn asociaj al miksita kunmanĝantaro de ĉ. 25 individuoj de Brunkapa psarokolio, P. wagleri. La reprodukta sezono estas probable el majo al junio.
Kristijonas Donelaitis
Luterana pastro en vilaĝo Tolminkiemis
La preĝejo postmilite estis duondetruita. En 1948 ĝi ankoraŭ posedis tegmenton, sed en 1958 restis nur muroj ĝis la fenestrosubo. En 1960 estis decidite restarigi la preĝejon. La restarigan projekton pretigis kaj pri restarigo okupiĝis arkitekto Napaleonas Kitkauskas. En 1979 la restarigita preĝeja domo estis inaŭgurita kiel la muzeo Donelaitis. Ĝi funkcias ĝis nun.
Dum la sovetia tempo la muzeo estis ofte vizitata de litovoj. Ekzemple, en 1989 ĝin vizitis 73 mil venintoj el Litovia SSR. Nun venas nur po kelkcent jare. De Tolminkiemis (litovoj neniam diras “Ĉistyje Prudy”) ĝis la litovia ŝtatlimo estas nur 15 kilometroj. Tamen gravajn obstaklojn kreas la sufiĉe alta vizokosto kaj kelkhora starado ĉe la limo. Tute ne bonvene la venantojn renkontas la limgardistoj kaj doganistoj ... Nu, la jaro 2014 estas deklarita Donelaitis-jaro. Eble io ŝanĝiĝos pozitive...
Kreaĵoj de Donelaitis
Sed ni revenu al Donelaitis. Ekster la paroĥa regiono li estis konata kiel majstra predikisto, komponanto de muziko por siaj versaĵoj. Tamen tra la tuta Kenigsberga lando li famiĝis kiel kapabla mekanikisto, produktanto de termometroj, barometroj, horloĝoj. Li produktis horizontalajn pianojn. Malmultaj tiam konis lin kiel poeton... Nur post lia forpaso oni komencis ĉiam pli estimi lin pro lia poemo La sezonoj.
Listo de eŭropaj literaturaj ĉefverkoj
En 1977 Unesko enmetis la poemon La sezonoj de Donelaitis en la liston de la Eŭropaj literaturaj ĉefverkoj. Dum la aŭtuna konferenco de 2013 Unesko decidis listigi la 300-jaran naskiĝdatrevenon de Donelaitis en la registro de la cent mondgravaj jubileoj de la jaro.
Nin atingis nur kelkaj kreaĵoj de Donelaitis: tri germanlingvaj versaĵoj kaj ses heksametraj fabloj, unu nefinita versrakonto kaj lia majstroverko, la poemo La sezonoj. Neniu muzika komponaĵo. La poeton al la verkado instigis la paroĥestro el la apuda vilaĝo Valtarkiemis (germane Walterkehmen, nun Olĥovatka) Pilypas Ruigys – aŭtoro de la unua studo pri la deveno de la litova lingvo, ties beleco kaj riĉeco. Donelaitis ofte kontaktis la samekleziulon kaj en 1746 anstataŭis lin.
La poemo La sezonoj estis verkita ĉirkaŭ la jaro 1765, kaj poste ĝi estis nur redaktata. Komence ĝi havis nur 659 versojn. Verŝajne kun ĝi Donelaitis en 1757 veturis al Kenigsbergo, sed eldoniston li ne trovis. Poste li daŭre laboris pri la poemo, kaj fine ĝi ekhavis 2968 versojn.
Kia verko estas La sezonoj? Ĝi estas eposa poemo pri vilaĝa vivo dum la kvar sezonoj. La partoj estas: Printempaj ĝojoj, Someraj laboroj, Aŭtunaj riĉaĵoj, Vintraj zorgoj. Ĉion la aŭtoro montras per paraleligo de la homo kaj naturo: ĉiu sezono estas konforma al certa periodo de la homa vivo.
Donelaitis tre alte taksis la ligon de la homo kun la naturo. En la poemo abundas bildoj de la naturo, kiuj respondas al la homa vivo kaj enhavas alegorian signifon. Jen la aŭtoro ĝuas najtingalan kanton, poste li parolas pri ĝia griza, ne belaspekta vestaĵo, komparas ĝin kun tiu de simpla senluksa buro (buro – kamparano, servutulo). La moralo – estu modestaj. La aŭtoro ofte akcentas la kredon je Dio. La buroj estas laboremaj, honestaj kaj bonaj homoj, ĉar ili kredas, ke ĉion – laborojn, mizerojn kaj ĝojojn – sendas al ili Dio. Donelaitis ne evitis prezenti homajn malvirtojn. Drinkulojn kaj pigrulojn li damnis. Li bedaŭris, ke litovoj komencas forgesi siajn tradiciojn, imitas fremdlandanojn.
La unuan fojon la poemon La sezonoj kune kun sia germana traduko (La jaro en kvar sezonoj) en 1818 aperigis vicrektoro de la Kenigsberga universitato, teologo kaj folkloristo, profesoro Liudvikas Rėza (germane: Ludwig Rhesa). Poste aperis ankoraŭ kelkaj tradukoj de la poemo en la germana (1869, 1894, 1966). Nun ĝi estas eldonita en la lingvoj rusa (1946, 2011), pola (1933, 1982), ĉeĥa (1960), bjelorusa (1961), latva (1824), angla (1967, 1985), kartvela (1968), hungara (1970), armena (1986), sveda (1991), hispana (2013). Krome, la poemo estas tradukita al la lingvoj estona, itala, latina, franca, jida, japana. Ankaŭ al Esperanto!
Tradukoj de la poemo
Dum la kunsido de la komisiono akademiano K. Korsakas informis, ke litovaj esperantistoj decidis traduki la Jaron al Esperanto. Esperantisto Klemensas Naudžius (1905-1973) jam plenumis laŭvortan tradukon. La literaturan tradukon povus fari la konata Esperanto-tradukisto Tomas Pumpr (1906-1972), majstra tradukanto, E-akademiano, loĝanta en Ĉeĥoslovakio. Estis decidite subteni la penojn de esperantistoj kaj eldoni Donelaitis-on esperantlingve. Prizorgi, ke la Kultura ministerio pagu honorarion al K. Naudžius pro la laŭvorta traduko de la Jaro al Esperanto. La traduko de Klemensas Naudžius ne estis publikigita. Tutsimple, laŭ aserto de Esperanto-veterano Antanas Mekys, Pumpr kritikis la tradukaĵon kiel malbonstilan kaj ne taŭgan al heksametro. La akademiano diris, ke li neniam konsentus ke lia nomo figuru tie kiel redaktoro.
Kosmoveturilo
Kosmoveturilo estas ĉiu artefarita ĉielkorpo, kiun la homo lanĉis aŭ veturigis en la kosmon.
Al tiu apartenas:
Ili povas esti homregataj, aŭ robotigitaj, teledirektitaj sen homoj.
Por lanĉi kosmoveturilon oni uzas lanĉoveturilon.
83657 Albertosordi
83657 Albertosordi estas asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la de la itala amatora astronomo Vincenzo Silvano Casulli elde la Observatorio Colleverde di Guidonia en Guidonia Montecelio (Italio).
Nomo
Ĝi estis nomita en memoro de la itala aktoro Alberto Sordi (1920–2003), reĝisoro, scenaristo, komponisto, kantisto kaj kantaŭtoro.
Hindia rinocero
La Hindia rinocero (Rhinoceros unicornis), konata ankaŭ kiel granda unukorna rinocero aŭ hindia unukorna rinocero, apartenas al la familio Rinoceredoj. Listita kiel vundebla specio, tiu granda mamulo estas ĉefe trovata en nordoriento de la subŝtato Asamo de Barato kaj en protektitaj areoj de Terai de Nepalo, kies populacioj estas limigitaj al la ĉeriveraj herbejoj en la montetoj de Himalajo.
La Hindia rinocero iam havis teritorion tra la tuta etendo de la Indus-Ganga Ebenaĵo, sed troa ĉasado malpliigis la naturan habitaton draste. Nuntempe, pli ol 3,000 rinoceroj loĝas en naturo. En 2014, 2,544 el ili troviĝis nur en la subŝtato Asamo de Barato, kio estas pliiĝo de 27 % ekde 2006, kvankam komence de la 1900-aj jaroj, Asamo havis nur ĉirkaŭ 200 rinocerojn.
Ĝi estas la kvina plej granda animalo.
(16500) 1990 SX10
(16500) 1990 SX10 estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la de la usona astronomo Henry E. Holt elde la Observatorio de la Monto Palomar (Kalifornio, Usono).
Terešov
Terešov (Tereschau) estas municipo situanta en distrikto Rokycany en Ĉeĥio. Ĝi situas apud la limo de PPR Křivoklátsko. Vivas ĉi tie.
Historio
La unua skribmencio pri la vilaĝo estas el la jaro 1361. Ekiris de ĉi tie familio de Kořenskidoj el Terešov (ankaŭ Korzenští z Terešova aŭ en la germana formo Korzensky von Teressau).
Boeing
The Boeing Company estas usona aviadila fabrikanta kompanio, kiu fabrikas civilajn kaj militajn aviadilojn. Nuntempe Boeing estas rekonata kiel ĉefa aviadila fabrikanto en la mondo, kiu fabrikas mondkonatajn aviadilojn kiel Boeing 747 kaj Boeing 787.
Historio
La historio de la Boeing estas komencita de William E. Boeing (1881-1956). En 1910 Boeing aĉetis ŝipfarejon en Seattle, ĉe rivero Duwamish kun George Conrad Westervelt. Ili fondis kompanion Pacific Aero Products Co. en 1916. La unua aviadilo de Boeing estis la Boeing Modelo 1. En 1917 Boeing alinomis kompanion Boeing Airplance Company kaj ricevis mendojn de 50 aviadilojn el Usona Mararmeo. Post la unua mondmilito, Boeing komencis aerpostan servon, kiu poŝte iĝis United Airlines.
Dum la 1920-aj jaroj kaj 1930-aj jaroj, Boeing prilaboris plurajn komercajn aviadilojn. En fino de 1930-aj jaroj, Boeing venkis en konkurso de bomaviadilo por Usona Armea Aerforto (USAAF). Dum la dua mondmilito, Boeing produktis Boeing B-17 Flying Fortress kaj Boeing B-29 Superfortress, pli ol 15,000 aviadilojn. Post la dua mondmilito, Boeing sukcese ellaboris jetmotoran bombaviadilon Boeing B-52 Stratofortress.
En mezo de 1950-aj jaroj, Boeing prilaboris novan pasaĝeraviadilon, kiu uzis jetmotoron. La unua jetmotora pasaĝeraviadilo, Boeing 707 estis prezentiĝita en 1957. Post la sukcesa debuto en aviadmerkato, Boeing iĝis ĉefa infula aviadfabrikanto en la mondo. Nuntempe Boeing partoprenas kaj gvidas prilaboron kaj produktadon de militaj kaj civilaj aviadiloj, kiuj estas uzitaj en la mondo.
Boeing 707 (1957)
La sukceso de testmodelo Boeing 367-80 rezultis naskiĝon de nova pasaĝeraviadilo Boeing 707 en 1957, kun 4 reakciaj motoroj kiuj kaŭzis grandan bruon dum la ekflugo kaj surterigo. La unua prototipo flugis en 1957. En 1958 B707 certifiĝis por flugon kaj Pan Am mendis 25 aviadilojn al Boeing. La Boeing 707 sukcese komencis en merkato.
Boeing 717 (1998)
Ellaborinte kiel McDonnell Douglas MD-95, Originale MD-95 estis posteulo de McDonnell Douglas MD-80 serioj. En 1997, Post la anekso de McDonnell Douglas kun Boeing, McDonnell Douglas MD-95 estis renomita kiel Boeing 717. B717 estis 100-seĝa pasaĝeraviadilo por malgrandaj distancojm kiu estis plibonigita versio de antaŭa DC-9. Tamen pro la malsukceso en merkato, Boeing ĉesis produktadon de B717 en 2006.
Boeing 727 (1963)
Kiam la Boeing 707 rapide iĝis sukceso, Boeing decidis surmerkatigi pli malgrandan aviadilon por maksimume 180 pasaĝeroj. La nova aviadilo havis 3 motoroj: du je la fuzelaĝo kaj unu je la vosto. Produktiĝis du diversaj versioj de la 727: 727-100 por 130-155 pasaĝeroj kaj 727-200 por 155-189 pasaĝeroj.
La Boeing 727 estis sukcesplena ĉe la ĉartaj kompanioj. La Boeing 727 estis la antaŭulo de la Boeing 757. Boeing intencis iam produkti Boeing 727-300, sed finfine rezignis pri tiu aviadilo.
Boeing 737 (1967)
Boeing volis ankoraŭ pli malgrandan aviadilon produkti ol la 727; aviadilo por maksimume 100 pasaĝeroj. La Boeing 737, ankaŭ nomita Boeing-bebo, iĝis tre sukcesplena. Lufthansa estis la unua kliento, kiu mendis 24 aviadilojn de 737-100, aviadilo kun 100 seĝoj kaj kun flugradiuso de 1,100km. Nur iom poste Boeing surmerkatigis pli bonan version, la 737-200 Advanced. Tiu ĉi lasta pli ofte mendiĝis, precipe ĉar ĝi povis transporti pli da pasaĝeroj (ĝis 129) kaj havis ege pli grandan flugradiuson (2200 km). Eŭropaj ĉartaj flugkompanioj tiel povis rekte flugi de la Eŭropa kontinento al la Kanariaj insuloj. En 1980 Boeing ekis novan serion de Boeing 737; rezulte de tio la firmao meze de la jaro 1985 povis ekprodukti la Boeing 737-300, Boeing 737-400 kaj Boeing 737-500.
En mezo de 1990-aj jaroj, Boeing denove redezajnis la serion 737. En 1998 oni ekproduktis la Boeing 737 Next Generation (Sekva Generacio). La unua varianto de Next Generation Iĝis la Boeing 737-600 (100-130 pasaĝeroj), Boeing 737-700 (110-149 pasaĝeroj), Boeing 737-800 (150-189 pasaĝeroj) kaj la Boeing 737-900 (150-189 pasaĝeroj). Laŭ la sekurecaj priskriboj ne pli ol 189 pasaĝeroj rajtas esti transportitaj.
Boeing 737 estas la plej sukcesa kaj profitdona pasaĝeraviadila modelo por Boeing. Nuntempe 9,609 (laŭ julio 2017) B737 produktiĝis.
Boeing 757 (1982)
En mezo de 1970-aj jaroj, nova konkuranto de Boeing aperis; Airbus prezentis Airbus A300, kiu sukcese debutis en aviadmerkato. La sukcesa debuto de Airbus influis al Boeing por prilabori novan pasaĝeraviadilon kaj anstataŭi Boeing 717 kaj Boeing 727. En 1978, Boeing prezentis projekton 7N7. La Boeing 757 estas mezdistanca modelo, derivita el originala 7N7 projekto. Inter 1981 kaj 2004, 1,050 aviadilojn estis produktitaj kaj operaciitaj en aerlinioj kiel United Airlines.
Boeing 767 (1981)
Kiel larĝkorpa modelo de projekto 7N7, Boeing 767 estis prezentita en 1978. La Boeing 767 estis dezajnita por mezdistancaj flugoj, kiu estis ĉefe operaciita en enlandaj flugoj. Dum la 1980-aj jaroj kaj 1990-jaroj, Boeing 767 estis populara aviadilo por mezskalaj aerlinioj. Antaŭ la apero de Boeing 777, Boeing 767 estis operaciita en Usonaj aerlinioj.
Boeing 777 (1994)
Dum la 1990-aj jaroj, Boeing 777 sukcesis en merkato por efika flugrendimento. Kiel dumotora larĝkorpa aviadilo, Boeing 777 estas rekonata por ĉefa modelo el novaj larĝkorpaj pasaĝeraviadiloj, kontraste al tradiciaj larĝkorpaj kiel Boeing 747. Nuntempe Boeing 777 estas dua profitdona pasaĝeraviadila modelo de Boeing. Laŭ 31-an de julio 2017, 1,507 B777 produktiĝis.
Boeing 787 Dreamliner (2009)
Post la 9/11, aerlinioj malkreskis la aĉeton de novaj pasaĝeraviadiloj. Tiutempe Boeing prilaboris pasaĝeraviadilon sub la nomo Sonic Cruiser, tamen pro malkresko de merkato, Boeing nuligis Sonic Cruiser por savi koston. Surbaze de teknologioj, kiuj uzitaj en Sonic Cruiser, Boeing prilaboris efikan novan modelon por anstataŭi Boeing 767.
Militaj aviadiloj
Dum la dua mondmilito, Boeing estis rekonata por bombaviadilojn kiel Boeing B-17 Flying Fortress kaj Boeing B-29 Superfortress. Tiuj aviadiloj sukcese faris siajn misiojn en Eŭropo kaj Pacifiko. Post la dua mondmilito, Boeing partoprenis en multaj konkursoj de Usona Aerarmeo, ellaboris militaviadilojn kiel Boeing B-52 Stratofortress. Danke al partopreno en prilaboro de militavaidiloj, Nuntempe Boeing estas rekonata kiel influa armea-industria komplekso.
Vidu ankaŭ
Konkurantaj kompanioj :
László Vita
László VITA rumania hungara ekonomikisto. Li naskiĝis en Vălenii de Mureș la 9-an de februaro 1931.
Kariero
László Vita diplomitiĝis pri ekonomiko en Universitato Bolyai de Kluĵo (1950–54). Li doktoriĝis en 1977. Li instruis en Teknikuniversitato, en Universitato Bolyai (BBTE), en Padagogia Altlernejo.
Ilona Huszka-Fábián
Ilona Huszka-Fábián [huska-], laŭ hungarlingve kutima plena sinsekvo Huszka Ernőné Fábián Ilona estis hungara instruisto, verkisto pri lernolibroj. Ŝia origina nomo estis Fábián Ilona, post la edziniĝo ŝia nomo iĝis Huszka Ernőné (ja ŝia edzo estis Huszka Ernő), sed ŝi rajtis uzi ankaŭ la kvarvortan nomon. Eksterlande ŝi uzis la nomvarianton, kiu estas legebla en la titolo.
Fábián Ilona naskiĝis la  en Hungara reĝlando en Szabadka (nuntempa Subotica en Serbio). Ŝi mortis la en Budapeŝto.
Biografio
Ilona Huszka-Fábián akiris pedagogian diplomon en Sciencuniversitato Pázmány Péter en 1930. Post siaj studoj ŝi instruis matematikon kaj fizikon en diversaj gimnazioj. Ŝi estis pedagogo longe en ekzerca lernejo, kie lernis ne nur la geinfanoj, sed ankaŭ pedagogaj kandidatoj. Ŝi estis kunlaboranto de multe da lernolibroj. Ŝi ricevis premion Kossuth en 1953, krome alian premion.
Imre Földes (verkisto)
Imre Földes [foldeŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo Földes Imre estis hungara verkisto, scenaristo.
Imre Földes, naskiĝis la  en Kaposvár, li mortis la  en Budapeŝto.
8687 Caussols
8687 Caussols estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la belga astronomo Eric Walter Elst elde la Observatorio de Calern en Caussols (Alpes-Maritimes, Francio).
Imre Földes (verkisto)
Biografio
Imre Földes devenis el juda familio. Post lernado li estis oficisto, sed ekde 1904 li verkadis ankaŭ diversajn teatraĵojn, romanojn. Kelkfoje li ricevis premiojn de la Hungara Scienca Akademio. Baldaŭ liaj noveloj aperis en pluraj gazetoj. Li edziĝis en 1905, poste 3 gefiloj naskiĝis. Li verkis ankaŭ scenarlibrojn, ekde 1913 eĉ filmajn scenarlibrojn.
Châteaubriant (stacidomo)
Châteaubriant estas franca stacidomo sur linioj Nantes-Orléans - Châteaubriant, Châteaubriant -, Châteaubriant - kaj Sablé - , situanta en  Châteaubriant, en departemento Loire-Atlantique, regiono Luarlandoj.
Temas pri stacidomo de Société nationale des chemins de fer français (SNCF), priservata de trajnoj  kaj Luarlandoj.
Oka Asajiro
OKA Asajiro 丘 浅次郎 [oka asaĵirō], japano, profesoro de alta pedagogia lernejo de Tokio. Naskiĝis 18 nov. 1868 en Sizuokaken, mortis en 2 majo 1944.
Li estis fama biologo, kiu popularigis Darvinismon en Japanio. Esperantisto de marto 1891, li estis la plej malnova Japana Esperantisto.
OKA ellaboris projekton de internacia lingvo „Zilengo“, 1890, sed tiam ne publikigis ĝin.
10651 van Linschoten
10651 van Linschoten estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la usona astronomo Tom Gehrels, de la Observatorio de la Monto Palomar kaj de la nederlandaj geastronomoj geedzoj Ingrid van Houten-Groeneveld kaj Cornelis Johannes van Houten, de la observatorio de Leiden (Nederlando) en la kadro de la Palomar–Leiden survey.
Nomo
Ĝi estis nomita en memoro de la nederlanda navigisto Jan Huygen van Linschoten (1563–1611), kiu vivis en Azio de 1583 ĝis 1588. Post sia reveno, li verkis la unuan nederlandan libron pri Azio : Itinerario  (1596); estas manlibro por maristoj, komerca gvidlibro kaj traktaĵo pri la landoj kaj ties etnoj.
6423 Harunasan
6423 Harunasan estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la japana astronomo Takao Kobayashi elde la Observatorio de Ooizumi en gubernio Gunma (Japanio).
Nomo
Ĝi ŝuldas sian nomon al la Monto Haruna (japane 榛名山, Haruna San), stratovulkano alta de 1449 metroj super marnivelo, en la centro de la gubernio Gunma. En la kratero de tiu vulkano situiĝas la Lago Haruna.
Sieradz
Sieradz estas urbo en Lodzio en Pollando. Ĝi apartenas al komunumo Sieradz en distrikto Sieradzki.
Dua mondmilito
14.11. Militkrimo: germanaj policaj taĉmentoj pafekzekutis sur tombejo apud Sieradz 18 polojn kaj 2 judojn
Cabañas de la Sagra
Loĝantoj
La loĝantoj nomiĝas Cabañiles. La censita populacio en 2010 estis de 1.949 loĝantoj kaj la denseco estas de 117,98 loĝ/km². Dum la 20-a jarcento la populacio triobliĝis ĝis 1,300 loĝantoj. Poste kreskis sed ne tiom kiom najbaraj vilaĝoj samkomarkaj.
Situo
Cabañas de la Sagra estas situa en la okcidenta parto de Kastilio-Manĉo en la komarko aŭ distrikto La Sagra en la norda parto de la provinco de Toledo, je altitudo de 553 m; je 18 km el Toledo, provinca ĉefurbo. La areo de ties teritorio estas de 16.52 km². La geografiaj koordinatoj estas 40°0′17″ N 3°57′3″ Ok.
Geografio
La municipo troviĝas situanta en la komarko de La Sagra kaj limas kun la vilaĝoj de Villaluenga de la Sagra, Magán, Olías del Rey kaj Yunclillos, ĉiuj el tiuj de la provinco de Toledo.
Ekonomio
Agrikulturo kaj brutobredado tradicie. Nune proksimeco al Madrido, ŝtata ĉefurbo, ebligas proponi loĝejon al madridanoj nekapablaj trovi ĝin tie je malalta kosto.
Historio
En la 12-a jarcento, Alfonso la 6-a donacis la vilaĝon, kun aliaj lokoj al arkiepiskopo Bernardo de Klunio. Post kelkaj jaroj ĝi detruiĝis post suferi atakon fare de almoravidoj. En 1213 la arkiepiskopo de Toledo, Rodrigo Jiménez de Rada, donacis la domaron de Cabañas al la katedralanaro de Toledo.
En la 16-a jarcento tiu vilaĝo, survoje de Madrido al Toledo, disponis de hospitalo kaj bestokuracisto. En la 17-a jarcento Karlo la 2-a kreis la vicgraflando de Miralcázar, kaj la vilaĝo prenis tiun nomon kaj ricevis la titolon de vilaĝo.
Insuloj Kolumbretoj
La Insuloj Kolumbretoj estas grupo de malgrandaj neloĝataj insuletoj el vulkana origino, ĉe Mediteraneo, je 30 marmejloj (60 km) de Oropesa del Mar en la Valencia Regiono (Hispanio). Ĉefinsuletoj estas Illa Grossa (aŭ Columbrete Grande), La Ferrera, La Foradada kaj El Carallot. La tuta areo de ĉiuj kvar insuloj estas ĉirkaŭ 0.19 km² kaj la plej alta pinto havas 67 m.
La plej granda insulo, Illa Grossa, staras en la loko de antikva kratero kaj tiel ĝi montras karakterizan duonrondan padronon. Ekzistas neniuj konstruoj en ĝi, krom por ĝeto, lumturo de la 19-a jarcento, kaj la restadejo uzitaj de la biologoj laborantaj en la faŭnorezervejo.
Tiuj insuloj estis konataj de grekoj kaj romianoj de antikvaj tempoj. Verkistoj kiel ekzemple Strabono aŭ Plinio la Maljuna citis la mirigan kvanton de serpentoj enloĝante ilin. La nomoj Ophiusa kaj Colubraria de kiuj ili estis nomitaj (signifante serpenton en greka kaj latina, respektive) venas al tiu fakto. La insuloj ŝuldas nunan nomon al "colubraria", la latinaĵo por "serpento".
Post kiam lumturo estis konstruita sur Illa Grossa en meza 19-a jarcento, kelkaj homoj estis loĝigitaj. La malgranda komunumo laboris por la konservado de la lumturo kaj helpis malinstigi kontrabandistojn kiuj utiligis la insuletojn kiel rifuĝon. Farmbestoj inkluzive de porkoj estis portitajn en la insulojn. Tio, kombinita kun agresemaj praktikoj kiel ekzemple la forbruligo de la origina tufa vegetaĵaro de la lumturinsulo (parte ke agrikulturaj uzoj kaj ankaŭ konscie senhavigi la multajn endemiajn stumpnazajn vipurojn de ilia natura vivejo), kaŭzis ke la serpentoj formortis proksime de la fino de la 19-a jarcento. La nura atestaĵo de ilia pasinta abundo kiu hodiaŭ restas estas vipuro de Insuloj Kolumbretoj en Hispana Nacia Muzeo de Naturscienco de Madrido.
Blansko (apartigilo)
Nomon Blansko havas pluraj objektoj:
Gheorghe Doja (komunumo)
Gheorghe Doja [gjorge doĵa] (Dózsa György [doĵa gjordj]) estas komunumo en Rumanio sudokcidente de Târgu Mureș. Administre apartenas al ĝi la vilaĝoj Ilieni, Leordeni, Tirimia kaj Satu Nou. Ĝia nomo omaĝas la ribelestron György Dózsa.
Ĝis 1952 ĝia nomo estis Lukafalva (hungare) aŭ Lucafalău (rumane).
Situo
Gheorghe Doja situas sur la dekstra bordo de la rivero Niraj. Ĝia regiono havas tre argilecan grundon, kiu taŭgas por kultivado de legomoj; tial oni foje nomas ĝin Ţara Morcovilor (lando de la karotoj).
Loĝantaro
En 1992 ĝi enhavis 508 loĝantojn (93 % da hungaroj).
Historio
Ĝia unua mencio estas el 1409. Ĝi estis sikula komunumo. Ĝis 1919 kaj inter 1940 kaj 1944 ĝi apartenis al Hungario (Maros-Torda vármegye).
Carlo Maria Buonaparte
Carlo Maria Buonaparte aŭ Charles-Marie Bonaparte, naskiĝinta en Ajaccio (Korsiko) la 27an de marto 1746 kaj mortiĝis 38jaraĝa, la 24an de februaro 1785 en Montpellier (Francio), estis itala konsilisto (juĝisto) por la jurisdikcio de Ajaccio.
Li, kun la edzino Maria Letizia Ramolino, estis la patro de la imperiestro de la Francoj Napoleono la 1-a kaj tiele la avo de Napoleono la 3-a, kaj kelkaj aliaj liaj filoj ascendis al la rango de monarko dum la Unua Imperio.
Li aliĝis al la partio de Francio, kiam Korsiko estis disputita inter Ĝenovo kaj Francio.
Pul-i Alam
La urbo situas proksimume 60 kilometrojn  sude de la urbo Kabulo. Provinca rekonstrua teamo de la armeo de Ĉeĥio estas lokigita en la urbo.
Adiaŭ Lenino!
La subtitolo estas "Die DDR lebt weiter - auf 79 qm!" (germane, GDR pluvivas - sur 79 kvadrataj metroj!)
Atakoj kontraŭ ĝardenplantoj
Atakoj kontraŭ ĝardenplantoj kaj kiel prilukti ilin estas faklibro pri hortkulturo de Paul Neergard. Eldonjaro estis 1954 kaj eldonis ĝin The Esperanto Publishing Company Ltd en Rickmansworth (herts.), Anglio
Adiaŭ Lenino!
Konciza enhava resumo
La filmo okazas en Orienta Berlino dum la jaroj 1989 kaj 1990. La patrino de Alexander Kerner, Christiane, arda partiano de la Socialista Unueca Partio de Germanio, falas en komaton ĵus antaŭ la falo de la Berlina Muro, post koratako kiun ŝi havis kiam ŝi vidis policistojn kiuj batis la filon ĉe protesto kontraŭ la registaro.
Atakoj kontraŭ ĝardenplantoj
Enhavo
antaŭparolo kiel uzi la libron. Enkonduko 1. Ĉu oni profitas per la klopodado 2. Simptomoj, precipe pri kelkaj erarigaj simptomoj I.  Ĝenerala velkado II. FLavaj folioj (klorozo) III. Folimakuloj IV. Ŝimkovraĵoj V.  Rusto kaj "rusto" VI. Skabo VII. Misformaĵoj, nenorma kresko VIII.Truoj en folioj k,t,p, 3. La kaŭzoj de la atakoj I.  fiziogenaj malsanoj 1) Termozoj       2) Fotozoj 3) Mekanozoj       4) Akvozoj 5) Trofozoj       6) Toksikozoj II. Virusmalsanoj III. Bakteriaj malsanoj IV. Fungaj malsanoj aŭ mikozoj 1) Arkimicetoj, Fikomicetoj        2) Zigomicetoj 3) Oomicetoj, Mikomicetoj        4) Askomicetoj 5) Bazidiomicetoj    V. Nematodaj malsanoj     VI.   Milpieduloj aŭ miripodoj     VII. Insketoj          1) Ortopteroj 2) Tripsoj         3) Rinkotoj 4) Skaraboj aŭ koleopteroj         5) Himenopteroj 6) Papilioj         7) Dipteroj VIII. Araneoidoj IX. Limakoj X.   Mambestoj 4. Malsanoj kaj damaĝbestoj de la ĝardeno I.  Ĝeneralaj atakoj komunaj por multaj plantspecoj II. Atakoj sur apartaj plantspecoj 5. Kondiĉoj, kiuj favoras ekatakon
Adiaŭ Lenino!
Konciza enhava resumo
Post ok monatoj ŝi finfine vekiĝas el la komato, sed ŝi estas tre malforta, korpe kaj mense. La kuracistoj diras ke kiu ajn alia ŝoko kaŭzus plian koratakon. La filmo bildigas la provon de ŝia familio, kaj ĉefe de Alex, ŝajnigi ke la Muro aktuale ne falis.
Atakoj kontraŭ ĝardenplantoj
Enhavo
6. Ĝeneralaj rimarkoj pri ŝrucigado
7. Vintra ŝprucigado
Skirmantas
Dum la jaro 1241 Skirmantas venkis la tatarajn trupojn de la "caro" Balaklaj kaj murdis lin persone.
Atakoj kontraŭ ĝardenplantoj
Enhavo
8. Printempa ŝpucigado
Oishi Wasaburo
OISHI Wasaburo (大石 和三郎 [ōiŝi ŭasaburō]) estis japana esperantisto kaj meteologo, direktoro de Aerologia Observatorio de Tateno (24 km de Kumamoto), nun Japana Meteologia Agentejo (JMA) apud つくば市 /Tshukuba/Cukubo [1]  [1]  [1]  [1]  [1]  [1]  [1] , norde de Tokio). Li estas plej konata pro lia malkovro en 1920 de altsituaj aerfluoj, nun konataj kiel ŝprucfluoj. Li naskiĝis je la 15-a de marto 1874 en Tosu (鳥栖), en la prefektejo Saga, kaj mortis en la jaro 1950.
Li esperantiĝis en 1910, estis komitatano de ISAE kaj ĉefdirektoro de la Japana Esperanto-Instituto inter 1930 kaj 1945. Li estis kuraĝa pioniro, kiu aplikis sciencon en Esperanto. Li grave kontribuis al la scienca terminologio en Esperanto.
Dua mondmilito en Azio aŭ 'pacifika milito'
La studoj de Oishi Wasaburo pri la ŝprucfluoj devis ebligi al Japanio ataki la okcidentan parton de Nordameriko dum la dua mondmilito pere de almenaŭ 9000 fajrobomboj transportataj de balonoj (balonbomboj, Fu-Go) kaj pluportataj interkontinente helpe de ŝprucfluoj. La ŝprucfluo ebligis al ili trairi distancon de 8000 km en tri tagoj. Lanĉante ilin inter novembro 1944 kaj majo 1945, Japanio klopodis faligi ilin en usonajn arbarojn pere de tempomekanismo kun la celo fajrigi la tieajn arbarojn. Kelkaj atingis la ŝtatojn Nov-Meksikio kaj Vaŝingtonio, eĉ Alaskon. La solaj konataj viktimoj de tiu ege malpreciza kaj hazarda militrimedo estis senkulpa sespersona familio kiu piknikis en Oregono. Ĝis nun, 285 fragmentoj de tiuj balonoj estas trovitaj tra tuta Nordameriko. Malmultegaj el tiuj bomboj atingis finfine Usonon, ĉar la ventokalkuloj de Oishi Wasaburo estis eraraj: anstataŭ la 65 horoj antauviditaj por atingi Usonon el Japanio, necesis averaĝe 96 horojn. Rezulte, la plej multaj balonbomboj falis sendanĝere en Pacifikon anstataŭ sur la amerikan kontinenton. Ekzemplo de Fu-Go balono videblas en la pacomuzeo Sajtama (japane: さいたま市), kiu ankaŭ faras esplorojn pri tio, kiel militoj tragedie influas la vivon de ordinaraj homoj.
Ŝprucfluo kaj Esperanto
Oishi Wasaburo estis la unua en la mondo, kiu science esploris sondobalonojn pere de teodolito, de 1923 ĝis 1925, kaj tiel malkovris la fenomenon de la ŝprucfluoj. Pri tio li redaktis en 1923 la unuan oficialan raporton de la Aerologia Observatorio de Tateno, kiun li verkis ne en la japana sed en Esperanto, ĉar li opiniis ke tutmonde diskonigi tiun troposferan fenomenon en la japana ne trovus atenton. La esploroj restis longe ignorataj en la sciencaj medioj, ĉar ne multaj sciencistoj scipovis Esperanton. Wasaburo Oishi publikigis entute 19 raportojn en Esperanto inter 1926 kaj 1944. La dika, grandformata raporto (30x22 cm.) : "Raporto de la Aerologia Observatorio de Tateno" aperis en 6 volumoj kun entute 1246 paĝojn, uzante multajn cifertabelojn pri la observadoj kaj aeraj fenomenoj. Ili formas gravajn dokumentojn pri la scienca uzado de Esperanto en Japanujo. Liaj 19 raportoj (kune ĉ. 1600 paĝoj) estas grava fonto de scienca terminaro en Esperanto.
Lingvopolitiko
''Laŭ decido de la 14-a Japana Esperanto-Kongreso oni sendis proteston kun subskriboj de 17 eminentuloj pri la lingvo uzota al la nomita konferenco. La konferenco volis, ke oni uzu senkondiĉe nur unu solan lingvon: la anglan. La protesto proponas Esperanton kiel la oficialan lingvon; sed se oni permesus la anglan lingvon, oni ankaŭ permesu la japanan. "La efiko de la protesto estis brila. Preskaŭ ĉiuj ĵurnaloj en tuta Japanio raportis pri tio per grandaj literoj, kaj la konferenco decidis, ke oni uzu laŭplaĉan lingvon. Kaj plue, tio devis sciigi al dormantoj en la scienca rondo multe pli, ke jam venos la tempo, kiam oni ne povas altrudi sian propran lingvon al fremdlanduloj kaj ĉiuj devas uzi Esperanton kiel la plej taŭgan lingvon internacian por la internacia interkonsento.''"
Principo de proporcieco
En jura fako, proporcieco estas ĝenerala jura principo, kiu kovras plurajn specialajn (kvankam rilatajn) konceptojn. La koncepto de proporcieco estas uzata kiel kriterio de justico kaj justeco en laŭleĝaj interpretaj procezoj, precipe en konstitucia juro, kiel logika metodo celita helpi distingi la ĝustan ekvilibron inter la limigo trudita de ĝusta mezuro kaj la severeco de la naturo de la malpermesita ago. Ene de puna juro, ĝi kutimas transdoni la ideon, ke la puno de leĝrompinto taŭgas por la koncerna krimo. Laŭ internacia humana juro reganta la laŭleĝan fortouzon en armita konflikto, proporcieco kaj distingo estas gravaj faktoroj por taksi militan neceson.
Jančí
Jančí (Jantsch) estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de kampurbo Březová en distrikto Opava. Ĝi troviĝas proksimume 3 km sude de Březová. En la jaro 2009 ĉi tie estis registritaj 59 adresoj. En la jaro ĉi tie daŭre vivis.
Jančí estas ankaŭ nomo de katastra teritorio kun areo 5,44 km².
Kochánov
Kochánov (Kochendorf) estas municipo de Ĉeĥio, regiono Vysočina, en distrikto Havlíčkův Brod. Vivas ĉi tie.
Historio
La unua skribmencio pri la municipo devenas el la jaro 1307.
Nacia parko Cevenoj
Pejzaĝoj kaj medioj
Tiu parko estas la sola mezmonta en Francio. Tial tie ĉiam vivis homoj, kiuj influis la pejzaĝojn kaj kreis apartajn kaj diversajn vivkondiĉojn por plantoj kaj bestoj. Skulptita de generacioj de bredistoj kaj kultivistoj, ĝiaj pejzaĝoj spegulas homan laboron multjarcentan. Pludaŭrigi kamparajn laborojn ebligas konservi tiajn pejzaghojn, kaj mediojn kun ilia tiea vivantularo. Tiu estas unu el la parkmisioj.
Arbaroj
La parko plie estas la plej granda arbara parko el la metropola Francio. Ege kontrastaj estas la arbaroj : oni povas trovi meditereneecajn kverkarojn el anzinoj (Quercus ilex) sur la suda malalta montoflanko, kaj mezmontajn kverkarojn el blankaj kverkoj (Quercus humilis) kaj montajn arbarojn el fagoj kaj abioj (Fagus sylvatica kaj Abies alba) sur alia flanko aŭ pli alte.
John La Farge
John La Farge (31an de Marto 1835 – 14a de Novembro 1910) estis usona pentristo, murpentristo, artisto pri vitraloj, dekoratoro, kaj verkisto. La Farge eksperimentis per kolorproblemoj, ĉefe en la medio de vitraloj. Li rivalis kontraŭ la beleco de la mezepokaj vitraloj kaj aldonis novajn rimedojn per inventado de opaleska vitro kaj per originalaj metodoj supermeti kaj brazi (luti) siajn materialojn. Li vizitis Japanion kaj insulojn de Pacifiko, kie li inspiriĝis kaj lernis pri la tieaj kulturoj.
Nacia parko Cevenoj
Flaŭro
En Cevenoj oni povas nombri 2650 speciojn de plantoj, inter kiuj 35 estas protektataj. La flaŭro estas riĉa pro la diversaj influoj kaj la vojkruciĝo de kvar flaŭraj kampoj: mediteranea, mezeŭropea, antlantika kaj iom alpa. 21 specioj estas endemiaj pro la aparta lokiĝo kaj la izoleteco de tiu regiono.
Faŭno
La parko Cevenoj riĉas je 2410 bestospecioj. La parka protektado ebligis naturan medirekoloniadon de multaj bestoj : Reĝa aglo, Lutro, Nigra pego, Tengmalm-strigo, Kadavrogrifo, Ridanta rano... En ĝi oni eĉ sukcese reenkondukis plurajn aliajn speciojn : Ansergrifo, Monaĥvulturo, Urogalo, Cervo, Kapreolo, Muflono, Kastoro. La parko havigis areon sur altebenaĵo Méjean por la protekto de kurioza besto, Ĉevalo de Przewalski. Tiu ĉevalo mongoldevena, neniam malsovaĝigita, iam vivis en la tuta Eŭropo kaj en la centraziaj ebenaĵoj. Ĝi preskaŭ tute malaperis, kaj en Cevenoj kelkaj readaptiĝas al sovaĝa vivo.
Yavu (Sivas)
Yavu estas vilaĝo en la distrikto centro de la provinco Sivas, Turkio.
Geografio
Ĝi distas 30 km el Sivas-centro.
Kukolagloj
La kukolagloj aŭ Aviceda estas genro de rabobirdo de la familio de Akcipitredoj. La genro havas disvastigatan distribuadon el Aŭstralio al suda Azio kaj en Afriko.
Elstara kresto estas karaktero de kukolagloj. Ili havas du dentecajn elstaraĵojn ĉe la bordo de la supra bekomakzelo.
La ĝenerala bluecgriza koloro kaj strieco en subflugiloj similaspektas iel al kukoloj, de kio devenas la komuna nomo kukolagloj.
NGC 164
NGC 164 (aliaj indikoj — PGC 2181, MCG 0-2-89) estas galaksio en konstelacio Fiŝoj.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Moskeo de Mangalia
La Moskeo de Mangalia (titolo "Sultano Esmahan") estas la plej malnova moskeo en Rumanio, ekkonstruita en 1575 fare de Esmahan, filino de la otomana sultano Selimo la 2-a. Ĝi situas en Mangalia (distrikto Constanța), kaj servas al la ĉ. 800 islamanaj loĝantoj de la urbo, plimulto el ili estas turkoj kaj tataroj. Ĝi estis renovigita en la 1990-aj jaroj kaj havas tombejon kun pli ol 300-jaraj tombaj ŝtonoj.
4474 Proust
4474 Proust estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la belga astronomo Henri Debehogne elde la Observatorio La Silla, en Ĉilio.
Nomo
Ĝia nomo honoras la francan astronomo kaj orgeniston Dominique Proust. Krom ludi orgenon, li instruas pri astrofiziko per signolingvo al la surduloj. Tiu nomo estas omaĝo ankaŭ al la franca verkisto Marcel Proust (1871–1922).
Albert Kocsis
Albert Kocsis [koĉiŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo Kocsis Albert estis hungara violonisto, altlerneja instruisto.
Albert Kocsis naskiĝis la en Hatvan, li mortis la  en Kaselo.
Biografio
Albert Kocsis komence lernis violonadon hejme. Li frekventis muzikan gimnazion en Budapeŝto ekde 1946, poste li akiris diplomon en Muzikarta Altlernejo Ferenc Liszt en 1955. Liaj plej gravaj instruistoj estis Leó Weiner kaj Zoltán Kodály. Post siaj studoj li aliĝis al filharmonia orkestro, iom poste al simfonia orkestro de Szombathely ĝis 1975. Li recitalis ankaŭ sola ekde 1957 ankaŭ en Eŭropo kaj aliaj landoj. Ekde 1968 li ofte estis en Okcidenta Germanio, kie li gvidis majstrokursojn kaj orkestrojn, eĉ li fondis orkestrojn. En 1982 li estis nomumita profesoro de muzikakademio en Kassel. Li ricevis 3 hungarajn ŝtatajn premiojn.
Imre Sándor (genealogo)
Imre SÁNDOR [sa:ndor] estis hungara, rumania hungara genealogo, heraldikisto. Li naskiĝis Koloĵvaro la 4-an de februaro 1877 kaj mortis en Budapeŝto la 3-an de januaro 1930.
Kariero
Imre Sándor estis financa fakulo, ĝis 1921 bankoficisto. En 1921 oni arestis lin kaj kondamnis lin al kvinjara deviglaboro laŭ akuzo de komploto kaj spionado. En 1923 oni ekstradiciis lin el Rumanio. Li redaktis la revuon Genealógiai Füzetek (laŭ subtitolo Családtörténeti folyóirat címerekkel és leszármazási táblákkal), kiun li eldonis inter 1903 kaj 1914 en Koloĵvaro.
ISO 3166-2:CU
ISO 3166-2:CU estas subaro de la normo ISO 3166-2 rilate Kubon. La kodojn havas 15 provincoj kaj 1 speciala municipo. Ĉiu kodo konsistas el du partoj, apartigitaj per streketo. La unua estas <tt>CU</tt>, la ISO 3166-1 dulitera (alpha-2) kodo de Kubo. La dua parto estas du ciferoj.
Štiavnica
Štiavnica povas esti:
Franz Hengsbach
Franz Kardinal HENGSBACH (naskiĝis la 10-an de septembro 1910 en Velmede / Bestwig; mortis la 24-an de junio 1991 en Essen) estis la unua episkopo de la episkopujo de Essen. La 29-an de majo 1988 Papo Johano Paŭlo la 2-a diskonigis lian rangaltigon al kardinalo.
Leordeni
Leordeni [leordenj] (hungare:Lőrincfalva lorincfalva) estas vilaĝo en Rumanio laŭ Niraj sudokcidente de Târgu Mureș. Administre ĝi apartenas al Gheorghe Doja (komunumo).
Viriato
Viriathus (konata kiel Viriato en la portugala kaj hispana lingvoj) (? - 138 a.K.) estis la plej grava gvidanto de la luzitanoj kiuj rezistis la romian vastiĝon en la regionoj de Okcidenta Hispanio, kie la romia provinco Luzitanio estis establita (en la areoj konsistante el nunaj Portugalio, sudo de la rivero Douro, kaj Ekstremaduro en Hispanio). Viriato kondukis la luzitanojn al pluraj venkoj kontraŭ la romianoj inter 147 a.K. kaj 139 a.K. antaŭ ol li estis perfidita kaj mortigita.
Sciante ke la luzitana rezisto estis plejparte sukcesa pro la gvidado de Viriathus, Quintus Servilius Caepio subaĉetis Aŭdakso, Ditalko kaj Minuro, kiuj estis senditaj de Viriathus kiel ambasado por establi la pacon. Tiuj ambasadoroj revenis al lia tendaro kaj mortigis Viriathus dum li dormis.
Leordeni
Loĝantaro
En 1910 ĝi havis 517 loĝantojn (hungaroj), en 1992 357 (99% hungaroj).
Historio
Ĝia unua mencio estas en 1332, kiam ĝi estis ekleziejo, sikula komunumo. Ĝis 1919 kaj inter 1940 kaj 1944 ĝi apartenis al Hungario (Maros-Torda).
Viriato
Viriathus iĝis delonga simbolo de portugala Nacieco kaj Sendependeco.
Leordeni
Eksteraj ligiloj
,
6462 Myougi
6462 Myougi estas asteroido de la ekstera asteroida zono, malkovrita la de la japana astronomo Takao Kobayashi elde la Observatorio de Ooizumi en gubernio Gunma (Japanio).
Nomo
Ĝi ŝuldas sian nomon al la Monto Mjogi (japane 妙義山, Myōgi San), alta de 1103 metroj super marnivelo en la sud-okcidento de la gubernio Gunma, fama pro ĝiaj stranĝformaj rokoj.
Tukwila (Vaŝingtonio)
Fontoj
Bazita sur la angla Vikipedio.
Gorki (stacio de Kazana metroo)
Gorki (Горки, Горки) estas stacio sur Centra linio de la Metroo de Kazano en Kazano, Tatarstano, Rusio. Ĝi estis malfermita la. Ĝi situas inter stacioj ' kaj '.
Nação Amaranto
La grupo ludas marakaton, kiu estas la ritmo ludata dum karnavalo de iuj ŝtatoj de nord-brazilo, ĝi montras religian aspekton kaj fortan dancon.
La nomo estis kreita pensante en havi nomon kiu havas saman signifon en portugala kaj esperanto. Tiel Amaranto, povas esti la floro kaj bildo, krom io kiu estas en stato de pluraj amoj.
De 25 partoprenantoj de la muzikgrupo, ĉirkaŭ 12 scias aŭ jam lernis Esperanton, do baldaŭ, ĝi eble kantos ankaŭ en tiu lingvo.
La trejnado okazas ĉiam dum la 19-a horo ĝis la 22-a horo de merkredoj kaj ĵaŭdoj en la centraj placoj de la urbo Divinópolis.
Britto
Brittoestas la nomo de jenaj personoj:
Petr Spálený
Petr Spálený (* 22-an de marto 1944 en Prago) estas ĉeĥa muzika komponisto, gitaristo, drumisto, flaŭtisto kaj kantisto. Kun la unua edzino kantistino Pavlína Filipovská li havas du filinojn, lia dua edzino estas ĉeĥa kantistino Miluše Voborníková. Lia frato Jan Spálený estas ĉeĥa muzikisto kaj muzika redaktisto, dramaturgo kaj moderatoro de Ĉeĥa radio. Lia filino Pavlína Wolfová estas ĵurnalistino.
Konciza biografio
Li komencis jam fine de la 50-aj jaroj de la 20-a jarcento kiel amatora big-bita muzikisto, unue li ludis drumon, pli poste dum soldata baza militservo ankaŭ gitaron kaj flaŭton. Post fino de la militservo li komencis prezentiĝi en muzika grupo Hipps (Hipopotamoj) de sia frato Jan, kiu estis pro iniciato de Jiří Štaidl alinomita je Apollobeat. El tiu tempo devenas ankaŭ la unuaj furorkantoj de Petr Spálený, ekz. Plakalo bejby.
Pli poste li agadis ankaŭ kiel muzika komponisto, li komponis muzikon por ĉiuj prezentiĝoj de Teatro de Jiří Grossmann, li komponis eĉ muzikon al televida programo Zajíc v pytli (Leporo en sako). Li rolis ankaŭ en kelkaj etaj roloj en kelkaj ĉeĥaj filmoj.
Temas pri kantisto, kiu establiĝis en interlimiĝo de rokmuziko, kontreo kaj popmuziko, li estas rimarkinda pro sia aparte originala agrable neentrudiĝema maniero de kantado, kiu ofte similigas melodian recitadon aŭ kantatan ronronadon de melodio. Temas pri daŭra stelo sur scenejo de la ĉeĥa popmuziko, en kiu li sukcese agadas jam pli ol 40 jaroj.
Sigismundo
En PIV2002 estas Sigismondo, sed la origina germana radiko estas mund kun U. La ŝanĝo al O en la franca estas verŝajne rezulto de miskompreno de iama kutimo skribi O anstataŭ U, kiam apudis M kaj N.
Haigerloch
Haigerloch estas urba komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Zollernalb kaj en la distriktaro Tübingen de la federacia lando Baden-Virtembergo. Fine de la komunumo havis  loĝantojn.
Historio
Tie dum la dua mondmilito, Otto Hahn laboris pri atoma esplorado.
Vlajkovac
Vlajkovac, serbe Влајковац, hungare Temesvajkóc, rumane Vlaicovăţ, germane Wlajkowatz estas vilaĝo en Serbio en aŭtonomio Vojvodino, en distrikto Suda Banato en municipo de Versec.
Historio
La vilaĝo estis loĝata jam dum la bronzepoko. Ĝis Traktato de Trianon ĝi apartenis al Hungara reĝlando, al Temes (reĝa departemento), al distrikto Versec, poste al Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj, depost 1928 al Jugoslavio, ekde 2006 kiel Serbio. Fine de la hungara erao la komunumo havis la rangon grandvilaĝo. En 1941 la germana armeo okupis la vilaĝon ĝis 1944. En 2002 loĝis en Vlajkovac 1178 homoj, (656 serboj (56 %), 288 rumanoj (24 %), 182 hungaroj (15 %), 16 jugoslavianoj kaj aliaj).
NGC 165
NGC 165 (aliaj indikoj — PGC 2182, MCG -2-2-69, IRAS00339-1022) estas galaksio en konstelacio Baleno.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Sieraków
Sieraków estas urbo en Grandpollando en Pollando. Ĝi apartenas al komunumo Sieraków en distrikto Międzychodzki.
Vernasca
Vernasca estas komunumo de Italio.
Malvarma Neptuno
Malvarma Neptuno estas tipo de planedo kies maso estas inter 10 Termasoj (Super-Tero) kaj malpli ol la maso de Saturno. La malvarmaj neptunoj devas lokiĝi ekster la frostiga linio de sia stelo, kie la temperaturoj estas multe pli malgrandaj kaj ebligas ke la hidrogenaj kombinaĵoj, kiel akvo, amoniako aŭ metano kondensiĝu al solidaj glaciaj eroj.
Je 2010 la nuraj malvarmaj Neptunoj konataj estas Urano kaj Neptuno en nia Sunsistemo, kaj la ekstersunsistemaj planedoj OGLE-2005-BLG-169Lb kaj OGLE-2007-BLG-368Lb. Ambaŭ estis detektitaj per gravita lensado.
(16501) 1990 SX13
(16501) 1990 SX13 estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la de la belga astronomo Henri Debehogne elde la Observatorio La Silla en Ĉilio.
Suda interliga fervoja ponto
La Suda interliga fervoja ponto (Déli Összekötő vasúti híd) estas ŝtalkrada dutraka ponto en Budapeŝto inter Újbuda kaj Ferencváros trans la Danubo. Tiu ponto estas la plej grava fervoja ponto en Hungario, ĉar interligas Transdanubion kun orienta parto de Hungario.
Historio
La ponto pretiĝis en 1877 fare de Gyula Rochlitz, tiam ĝi estis la 3-a ponto de Budapeŝto. Baldaŭe la granda trafiko faris danĝera la ponton, tial en 1913 la tuta ponto trakonstruiĝis. Tiutempe tie trafikis ankaŭ Orient-ekspreso. En 1944 dum sieĝo de Budapeŝto ĝi detruiĝis, poste en 1945 la Ruĝa Armeo konstruis lignan ponton, post unu jaro jam nova provizora ponto konstruiĝis havanta nur unusolan trakon. En 1953 pretiĝis la stabila dutraka ponto, kio estis en la praktiko 2 pontoj tute apude. La permesata rapideco estas 80 km/h. Ankaŭ piedirantoj rajtis uzi la ponton.
En 1995 apude nova ponto - nun nomata - Rákóczi-ponto konstruiĝis por aŭtoj kaj piedirantoj, tial sur la fervoja ponto neniu rajtas trairi perpiede. En 2004 en urboparto Pest Palaco de Artoj konstruiĝis apud la trakoj, tial sur la ponto oni faris modernajn metodojn por malpliigi la bruojn.
Vilmos Tánczos
Biografio
Tánczos finis la mezlernejon en Gimnazio Márton Áron en Miercurea Ciuc (1978), li havigis diplomon pri hungara-rusa lingvoj en la Universitato Babeş–Bolyai en Kluĵo (1983). Li doktoriĝis en 1999 per disertacio Moldvai csángó archaikus népi imádságok (Arkaikaj preĝoj ĉe la ĉangoj de Moldavio). Li instruis en Ditrău (1983), Băile Tuşnad (1984–1990). En 1990 li iĝis direktoro de Porinstruista Domo de Miercurea Ciuc. Ekde 1992 li laboras en Katedro de Hungara Lingvo kaj Kulturo de la univesitato de Kluĵo. Santempe li estis en 2000–2003 kuratoro kaj vicprezidanto de la Sapientia Fondaĵo, komisiita vicrektoro de la Universitato Sapientia. Lia ĉefa esplorkampo estas la tradiciaj simboloj de la popolkulturo, la popola religieco, antaŭ ĉio la sakrala kulturo de la ĉangohungaroj. En 2008 li estis universitata docento.
10652 Blaeu
10652 Blaeu estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la usona astronomo Tom Gehrels, de la Observatorio de la Monto Palomar kaj de la nederlandaj geastronomoj geedzoj Ingrid van Houten-Groeneveld kaj Cornelis Johannes van Houten, de la observatorio de Leiden (Nederlando) en la kadro de la Palomar–Leiden survey.
Nomo
Ĝi estis nomita en memoro de Willem Blaeu (1571–1638), oficiala kartografo por la Nederlanda Orient-hinda Kompanio de 1633 ĝis lia morto.
Issoudun-Létrieix
Issoudun-Létrieix estas franca komunumo lokita en la departemento Creuse kaj en la regiono Limoĝio. Ĝi havis 277 loĝantojn laŭ censo plenumita en 1999.