cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Johann Matthias Ranftl
Fonto
Artikolo "Ranftl, Mathias Johann" fare de Albert Ilg, en: Allgemeine Deutsche Biographie, herausgegeben von der Historischen Kommission bei der Bayerischen Akademie der Wissenschaften, vol 27 (1888), p. 229, kio legeblas tie ĉi interrete
Date (klano)
La Date-klano (japane: 伊達氏 | Date-shi) estis dinastio de japanaj daimioj, kiuj regis la Tohoku-regionon, la nordan parton de Japanio de la fino de la 16-a jarcento ĝis la Edo-epoko.
La plej fama ano de la klano estis Date Masamune, kiu fondis la potencon de la klano venĝante la morton de sia patro kaj subtenante la daimion Tokugawa Ieyasu. Li fondis kastelon en 1600 en la nordorienta parto de Japanio, de tiam vaste konata kiel Sendai.
Historio
La Date-klano estas branĉo de la Fujiwara.
Ezequiel Santos da Silva
Ezequiel Santos da Silva (n. ) estas brazila futbalisto.
Date (klano)
Anoj
Klananoj estas listigitaj laŭ naskiĝdato.
Vasaloj
Jenaj samurajoj estis vasaloj de la Date-klano, listigitaj laŭ naskiĝdato.
Katalin Némethy
Katalin Némethy [nEmeti], laŭ hungarlingve kutima nomordo Némethy Katalin estis hungara matematikisto, mezlerneja kaj altlerneja instruisto.
Biografio
Katalin Némethy maturiĝis en kalvinana gimnazio en sia naskiĝurbo en 1951, poste ŝi akiris pedagogian diplomon en Scienca Universitato Loránd Eötvös en 1955. Jam dum la studentaj jaroj ekde 1953 ŝi instruis en gimnazio, post la diplomo du jarojn en gimnazio de Eger. En la sekvaj jardekoj ŝi instruis en pluraj mezlernejoj en Budapeŝto, ankaŭ en la menciita kalvinana gimnazio. Inter 1960 kaj 1975 ŝi instruis ankaŭ en la menciita universitato. Ŝi frue komencis instrui ankaŭ komputadon. Ŝi pensiuliĝis en 1995 kaj ŝi ricevis plurajn premiojn.
Ruĝa renfazeolo
La Ruĝa renfazeolo, ankaŭ nomata ĉili-fazeolo, pro la malhelruĝa ŝelo tiel nomiĝas kaj pro sia formo kiu similas al reno. Ruĝaj renfazeoloj (rājmā en hindia kaj panĝaba lingvoj) estas integra parto de la kuirarto en la norda regiono de Barato. Ruĝaj renfazeoloj ankaŭ estas uzataj en Novorleano kaj plejparto de Luiziano por la klasika lundo-kreola manĝaĵo ruĝaj fazeoloj kun rizo (red beans and rice). Ili estas ingredienco en kapsiketa viandaĵo.
Malgrandaj ruĝaj renfazeoloj uzataj en La Rioja, Hispanio, nomiĝas caparrones.
Nekuiritaj renfazeoloj, kaj kelkaj aliaj fazeoloj, enhavas la venenon fitohemaglutineno, kiu estas detruita post bolado de minimume dek minutoj.
Nutra valoro
De nutra valoro de 100 gramoj da sekigitaj ruĝaj renfazeoloj estas:
Handspring
Handspring estis usona firmao kaj produktanto de komunikiloj Treo por firmao Palm, Inc.. Ĝi estis fondita en junio 1998 kaj malfondita en oktobro 2004. Ĉefsidejo de la firmao estis en Mountain View (Kalifornio): La urbo Mountain View estas parto de la tiel nomata Silicia Valo, kaj do Handspring siatempe ankaŭ estis parto de ĝi. Fondinto de Handspring estis Jeff Hawkins.
Charonne (pariza metrostacio)
Charonne [ʃaʁɔn] estas stacio de la Metroo de Parizo sur linio 9, en la 11-a arondismento de Parizo
Stacio
La stacio estis malfermita la.
En 1008, la Senjorio de Charonne estis transdonita al Abatejo de Saint-Magloire fare de reĝo Roberto la Pia. Sinsekvis pluraj posedantoj dum la jarcentoj. Eta vilaĝo disvolviĝis ĉirkaŭ la kastelo de Charonne. Ĝi estis grandparte aneksita de la ĉefurbo en 1860.
Afero de metrostacio Charonne
La historia kunteksto estas tiu de la Alĝeria Milito de Sendependeco. La tiamaj politikistoj negocadas post la kuliso pri la neceso konsenti al Alĝerio ĝian sendependecon. Nur OAS (Organisation de l'Armée Secrète) rifuzas tiun eblecon.
Alvokita de maldekstrularo, manifestacio estas organizita la, por denunci la agadojn de OAS kaj la alĝerian militon. Prefekto Maurice Papon ordonas subpremi tiun manifestacion. Post forta atako de polico, manifestaciantoj provas rifuĝi en la enirejon de la metroo. Ok homoj mortas sufokitaj de homamaso kaj sub la batoj kaj naŭa en hospitalo, pro siaj vundoj.
Vallcarca (Metroo de Barcelono)
Vallcarca estas stacio sur linio 3 de la Metroo de Barcelono, situanta en Barcelono.
La Chaux-du-Milieu
Pri la komunumo
La Chaux-du-Milieu estas komunumo en la distrikto Le Locle en Kantono Neŭŝatelo, Svislando. Ĝi havis 464 loĝantojn je la 31-a de decembro 2010.
Geografio
La Chaux-du-Milieu situas en la Neŭŝatela Ĵuraso sudokcidente de Le Locle en altmontara valo sur alteco de 1081 m s.m. La komunumo konsistas el la vilaĝoj La Chaux-du-Milieu, Le Cachot de Vent, Le Cachot, Le Cachot de Bise, La Forge, La Clef d'Or kaj Le Quartier. Krome al la komunumo apartenas multnombraj izolitaj bienoj disdonitaj sur la tuta komunuma teritorio.
Najbaraj komunumoj
La komunumo La Chaux-du-Milieu limas en nordoriento al Le Locle, en sudoriento al Les Ponts-de-Martel, en sudokcidento al La Brévine, kaj en nordokcidento al Le Cerneux-Péquignot.
Trafiko
Tra la komunumo pasas en oriento al kantona ĉefvojo n-ro 170 de Le Locle tra Les Ponts-de-Martel al Neŭŝatelo. De tiu vojo deflankiĝas en Le Quartier la vojo n-ro 2325 tra la vilaĝo La Chaux-du-Milieu al La Brévine. Kaj de la vilaĝo kondukas sudorienten la vojo n-ro 2328 ĝis Grande Joux, kie ĝi konektiĝas al la ĉefvojo n-ro 170. Per poŝtaŭtolinio de Neŭŝatelo al Le Locle la komunumo estas konektita al la publika transportreto.
Historio
La unua dokumenta mencio de La Chaux-du-Milieu datiĝas el la jaro 1310 kiel calvum de Escoblon. La Grafo de Neŭŝatelo pruntis en la jaro 1310 en La Chaux-du-Milieu terenojn al la loĝantoj de Morteau en la Libergrafejo Burgonjo. Ek de la frua 16-a jarcento loĝantoj de Le Locle eksetlis en la regiono. Ili tamen ĝis 1716, kiam estis konstruita propra preĝejo en La Chaux-du-Milieu, plu apartenis al la paroĥo de Le Locle. Ĝis 1821 la vilaĝoj apartenis al al tribunaloj de Travers kaj Rochefort kaj ek de tiam ĝis 1848 al la tribunalo de La Brévine. La politika komunumo La Chaux-du-Milieu estis fondita en la jaro 1825.
Kobuleti
Kobuleti (en kartvela ქობულეთი) estas urbo en Adjara, okcidenta Kartvelio, situanta en la orienta marbordo de la Nigra Maro. Temas pri ĉemara feriejo, vizitita ĉiujare de kartvelanoj kaj multaj turistoj el la landoj de iama Sovetunio. El la 17a jarcento al la 19a jarcento, Kobuleti estis hejmo de la familio Tavdgiridze, unue sub la aŭtoritato de la Princlando Guria, kaj poste de la Otomana Imperio. Ĝi estis konata kiel Çürüksu dum la otomana regado.
Valle di Maddaloni
Valle di Maddaloni estas komunumo de Italio.
Jorge Solari
Jorge Solari (n. ) estas argentina futbalisto. Li de 1966 ĝis 1968 membris en la argentina nacia teamo de futbalo.
Blanknigra kormorano
La Blanknigra kormorano, Blanknigra tufkormorano aŭ Kavaupaka (Microcarbo melanoleucos aŭ Phalacrocorax melanoleucos) estas komuna akvobirdo de Aŭstralazio, troviĝanta ĉe la marbordoj, insuloj, estuaroj, kaj internaj akvoj de Aŭstralio, Nov-Gvineo, Novzelando, Malajzio, kaj Indonezio, kaj ĉe insuloj de sudokcidenta Pacifiko kaj ĉe Ĉeantarkto. Ĝi estas malgranda mallongbeka kormorano ĉefe nigra supre kaj blanka sube kun flava beko kaj malgranda kresto, kvankam ĉefe nigra blankagorĝa formo hegemonias en Novzelando. Oni agnoskas tri subspeciojn. Ĝis ĵuse plej fakuloj menciis tiun specioj kiel Phalacrocorax melanoleucus.
Taksonomio
La specio estas konata kiel Blanknigra kormorano en Aŭstralio, kaj kiel Malgranda tufkormorano aŭ per la maoria nomo de Kavaupaka en Novzelando. La termino Blankagorĝa tufkormorano estas uzata ankaŭ por la melanisma formo tie.
La Blanknigra kormorano estis origine priskribita de la franca naturalisto Louis Jean Pierre Vieillot en 1817. Ties latina specifa epiteto devenas el la grekaj vortoj melano- "nigra", kaj leukos "blanka". En 1931, usona ornitologo James Lee Peters estis la unua kiu konsideris ĝin en separata genro kun la Pigmea kormorano (M. pygmaeus), la Eta kormorano (M. niger), kaj la Longavosta kormorano (M. africanus). Ekde tiam, molekulaj studoj fare de Sibley kaj Ahlquist montris, ke la Eta kormorano kaj la Longavosta kormorano formis grupon kiu frue evoluis disde la aliaj kormoranoj. Tiu grupo de "mikro-kormoranoj" ricevis la genran nomon de Microcarbo, dekomence priskribita de la franca naturalisto Charles Lucien Bonaparte en 1855. La genra nomo devenas el la antikva greka mikros "malgranda", kaj el la latina carbo "karbonigra". Tamen, plej maljunaj fakuloj ankoraŭ aludas al la specio kiel Phalacrocorax melanoleucus.
Aspekto
La Blanknigra kormorano estas malgranda kormorano 56–58 cm longa kun pli mallonga beko 3 cm kaj pli longa vosto ol la Eta kormorano; ĝi havas malgrandan nigran kreston. Estas du morfoj en Novzelando. Subspecioj melanoleucos kaj brevicauda troviĝas nur en nigrablanka morfo, nigra (kun iomete da verda nuanco) supre kaj blanka sube. Tio troviĝas ankaŭ en subspecio brevirostris, sed en tiu formo la melanisma morfo estas multe pli komuna. En tiu formo la tuta plumaro estas nigra kun verdeca nuanco escepte ĉe la flankoj de la kapo, mentono, gorĝo kaj supra kolo; la beko estas flava kun nigra supre. Troviĝas ankaŭ intermezaj formoj.
La nigrablanka formo estas brile nigra supre kun blankaj vizaĝo, subaj partoj kaj femuroj. La beko kaj nuda senpluma haŭtaĵo ĉirkaŭ la vizaĝo estas flavaj. En ambaŭ formoj la kruroj kaj piedoj estas nigraj. La nigrablanka formo estas rara en Novzelando, kaj estas plej komuna tie en Nordio, kie ĝi estas ĝis unu el kvar birdoj pli malpli.
La idoj havas malhelbrunan lanugon, kun nigrablanka morfo havanta makulojn el pli pala lanugo. Nematuraj birdoj estas senkoloraj nigrecbrunaj, kun nigrablankaj morfobirdoj havantaj pli palajn subajn partojn.
La Blanknigra kormorano faras mallaŭtan kveradon dum pariĝado.
Distribuado kaj habitato
La specio havas teritorion tra Novzelando, el insulo Stevardo al Nordio, kaj tra kontinenta Aŭstralio (kvankam ne en la arida interno de okcidento de la lando) kaj Tasmanio kaj Indonezio. Disvastigata kaj komuna, ĝi loĝas ĉe akvejoj kiaj marĉoj, lagoj, lagunoj, estuaroj kaj la marbordo.
Manĝo
La Blanknigra kormorano estas benta manĝanto, tio estas, ĝi trovas sian predon en la marfundo. Ĝi estas solema manĝanto, normale plonĝante en relative neprofunda akvo, ofte ĉe la bordo. Plonĝotempoj estas mallongaj, de ĉirkaŭ 15 al 20 sekundoj, kun rekuperaj tempoj en la surfaco de 5 al 10 sekundoj se la predoj ne estas englutata. Ili kaptas varion de fiŝpredon sed malkutima alta proporcio (preskaŭ 30% laŭpeze averaĝe, kaj ĝis 80% en kelkaj individuoj) de krustuloj. En Novzelandaj akvoj ili estas plej ofte vidataj predante lokajn soleojn kaj aliajn malgrandajn ebenfiŝojn. Ili konsumas ankaŭ angilojn kaj insektajn larvojn. Tiuj estas alportataj al la surfaco por esti englutataj: la birdo foje metas fiŝon sur la akvosurfacon por re-orientiĝi ĝin kaj engluti unue la kapon. Pro tiu kutimo, ili suferas iome da kleptoparazitado fare de la mevo Tarapungo.
Valenton
Geografio
Valenton situas sudoriente de la centro de Parizo.
Askaridozo
Askaridozo estas parazita infekto kaŭzita de askarido (Ascaris lumbricoides), kiu similas al lumbriko aŭ tervermoj. Askaridozo povas estigi senapetitecon (aŭ male, apetitegon), malbonan nutradon, ventran doloron, lakson, urtikarion, intestan gason, palpitacion, sendormecon, epilepsion; kelkfoje ankaŭ bronkiton, obstrukcon de la intesto aŭ de la koledoko, anemion ktp. Ĝi estas tre ofta malsano en tropikaj regionoj, laŭ la Monda Organizaĵo pri Sano, unu kvinono de la homaro havas tiun malsanon. En kelkaj partoj de Brazilo, 90% de la lonĝantaro estas atakita de askaridoj.
NGC 1612
NGC 1612 (aliaj indikoj — PGC 15507, MCG -1-12-30, NPM1G -04.0200, IRAS04307-0416) estas galaksio en konstelacio Eridano.
1536 Pielinen
1536 Pielinen estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la finnlanda astronomo Yrjö Väisälä elde la Observatorio de Iso-Heikkilä en Turku.
Nomo
Ĝi ricevis la nomon de la lago Pielinen, en finnlanda regiono de Norda Karelio.
Vigan
Monda heredaĵo de Unesko
La historia centro de Vigan estas la plej bone konservita ekzemplo de hispana kolonia arkitekturo en Azio. La centro de la urbo estas karakterizita de ŝtonpavimitaj stratoj en tiel nomata kvadratista ŝablono, karakteriza de la hispankolonia stilo kaj la unika arkitekturo en kiu la eŭropa stilo de konstruaĵo miksiĝas kun la azia stilo. Pro ĉi tiuj kialoj, la urbo Vigan estis metita sur la liston de Monda Heredaĵo de Unesko en 1999.
Satake
Satake (japane: 佐竹氏) estis japana familio, kies potenco estis plej alta dum la 16-a jarcento.
La Satake-familio supervivis kiel daimioj dum la Edo-epoko kaj iĝis estroj de Kubota han.
Valldaura (Metroo de Barcelono)
Valldaura estas stacio sur linio 3 de la Metroo de Barcelono, situanta en Barcelono.
Grignon (Côte-d'Or)
Grignon estas franca komunumo situanta en la departemento de Côte-d'Or en regiono Burgonjo-Franĉkonteo.
Geografio
La komunumo etendiĝas sur kaj havis 0 loĝantojn laŭ la lasta oficiala nombro de, tiel ke la loka loĝdenso estas po 0 homoj kilometre alt du.
Shun Ayukawa
Shun Ayukawa (鮎川 峻, n. ) estas japana futbalisto.
Grignon (Côte-d'Or)
Geografio
Ĝiaj najbaraj komunumoj estas.
MonmouthpediA
The Geoffrey of Monmouth Challenge
QRpedia
Shun Ayukawa
Li ekde la jaro 2020 futbalas ĉe la unua vira teamo de la klubo Sanfrecce Hiroshima.
Hispana Opo
Hispana Opo estas la nomo kiun donis al si kolektivo de junaj verkistoj en Hispanio fine de la okdekaj jaroj, poste rigardata kiel antecedento de la Ibera Skolo de literaturo en Esperanto.
Ĉirkaŭ la jubilea jaro, 1987, opo aŭ grupo da junaj esperantistoj, preskaŭ samaĝaj, geografie proksimaj, komencis renkontiĝi okaze de movadaj eventoj en Hispanio. Ili havis komunan trajton: krea agado kiu baziĝis sur majstra rego de la esperanta lingvo kaj kono de ĉi ties "kulturo" (t.e. ĉefe ĝia literaturo originala kaj tradukita). Ili komencis influi sin reciproke, kaj konscie aŭ nekonscie kreis kvazaŭskolon. En 1987 kelkaj el ili decidis kuneldoni manplenon de siaj verkoj sub la titolo Pandemonio, danke al la helpo de la mecenato Julio Herrero el Malago. La libro enhavas rakontan prozon (13 etajn historiojn realismajn sed potence simbolajn), 3 sciencajn artikolojn kaj unu poemon.
La Hispanan Opon formis aŭtoroj kiel Ricardo Felipe Albert Reyna, Alberto Franco, Jorge Camacho (tiam uzanta la pseŭdonomon Georgo Kamaĉo), Francisco Javier Moleón (same: Francisko Ksavero Moleono), María José Quesada kaj Miguel Ángel Sancho. Dum la finaj okdekaj kaj fruaj naŭdekaj jaroj kelkaj el ili konigis sian beletron kaj sin mem en Esperantujo, gajnis premiojn en lokaj kaj internaciaj konkursoj kaj kunlaboris en la solidiĝo kaj prestiĝo de la esperanta literaturo.
Iuj el la fruaj opanoj kabeis aŭ iel forlasis la movadon (ekzemple, Franco), aliaj restis malsame aktivaj dum diversaj periodoj (Albert Reyna, Camacho, Moleón). Ĉiel ajn, la Hispanan Opon oni povas rigardi ĝermo de la posta kaj pli sukcesa Ibera Skolo, al kiu aliĝis aliaj aŭtoroj kiel Miguel Fernández, Gonçalo Neves, Antonio Valén kaj Abel Montagut.
3831 Pettengill
3831 Pettengill estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la usona astronomo Edward L. G. Bowell elde la Stacio Anderson Mesa de la observatorio Lowell apud Flagstaff (Arizono, Usono).
Nomo
Ĝia nomo honoras la usonan planedologon Gordon H. Pettengill.
Vallesaccarda
Vallesaccarda estas komunumo de Italio.
Columbia (Misurio)
Columbia estas grandurbo en la subŝtato Misurio de Usono apartenanta al distrikto Boone. La urbego estas universitata urbo kaj administrejo de la distrikto.
Historio
La plej frue indianoj loĝis en tiu ĉi areo. En 1678 francoj alvenis kaj postulis ĉion el Misurio por Francio. En 1818 oni establis vilaĝon. En 1821 la loĝantoj nomis la setlejon Columbia - populara historia nomo por Usono. La universitato (tiutempa kolegio) estis fondita en 1839. La teatro funkcias ekde 1832. Dum la Usona Enlanda Milito la bataloj ne tuŝis la urbon.
Klimato
En Columbia la averaĝa temperaturo varias inter 6-18 °C. La varmo kulminas en julio ofte kun ĉ. 40 °C, inter decembro-marto ofte frostas. Jare pluvas (aŭ neĝas) po 1023 mm. En ĉiuj monatoj pluvas, sed plej ofte en majo, plej malofte en januaro.
Servoj
La Universitato de Misurio (angle University of Missouri; akronime : MU ; mallongigite: Mizzou aŭ Misurio) estas publika universitato en Misurio. La ĉefkampuso de la universitato situas en Columbia ekde sia fondo. La universitato estis fondita en 1839 kaj estas la plej granda en Misurio, kun pli ol 31 401 studentoj en 2021.
Trafiko
El Columbia aŭtoŝoseoj kuras al Sankta Luiso kaj Kansasurbo, ĉefvojoj kuras al Jeffersonurbo kaj al nordo. La urbego havas regionan flughavenon kaj fervojon.
Distrikto Mogilno
Distrikto Mogilno - pole powiat mogileński - estas distrikto en la provinco (vojevodio) Kujavio-Pomerio de Pollando. Administra centro estas la samnoma urbo Mogilno. Fine de en la distrikto vivis.
NGC 1613
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
10874 Locatelli
10874Locatelli estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la elde la Nacia Observatorio de Kitt Peak (Usono) en la kadro de la projekto Spacewatch.
Nomo
Ĝi estis nomita en memoro de itala violonisto Pietro Locatelli (1695–1764), naskiĝinta en Bergamo. Li studis la violonon en Romo kun Corelli kaj Valentini kaj fariĝis komponisto kaj virtuozo. Li ludis en Italio, Bavario, Berlino kaj establiĝis en Amsterdamo. Lia granda L'arte del Violino (1733) entenas 12 konĉertojn por violono kaj 24 kapriĉojn.
Mogami (klano)
La Mogami-klano (japane: 最上氏) estis familio de japanaj daimioj. Ĝi estis branĉo de la Ashikaga-klano.
Dum la Sengoku-epoko ili regis la provincon Dewa, kiu situis en la nuntempaj prefektujoj Jamagata kaj Akita.
La Mogami-klano devenas de la Shiba-klano, kiu estis branĉo de la Ashikaga-klano. En 1354 Shiba Iekane (斯波家兼), laŭ ordono de Ashikaga Takauji batalis kontraŭ la norda kortego (北朝) army en la regiono Ou (奥羽) region (nuntempa Tohoku-regiono).
Pedro Troglio
Pedro Troglio (n. ) estas argentina futbalisto. Li de 1987 ĝis 1990 membris en la argentina nacia teamo de futbalo.
Distrikto Mińsk
Distrikto Mińsk - pole powiat miński - estas distrikto en la provinco (historie vojevodio) Mazovio de Pollando. Distrikta centro estas la urbo Mińsk Mazowiecki (esperante Minsko en Mazovio). Fine de en la distrikto vivis.
Dua mondmilito
1944
25.02. En la tagoj 24-a kaj 25-a de februaro, venĝe pro provo liberigi malliberulojn el lernejo-malliberejo en Latowicz, germanoj en apuda vilaĝo Iwowe (distrikto Garwoliński) murdis 7 virojn agantaj en Pola Enlanda Armeo
Roche-lès-Clerval
estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Doubs, en la regiono Burgonjo-Franĉkonteo (Bourgogne-Franche-Comté, prononco []) kaj en la historia regiono Franĉkonteo. Fine de en la komunumo vivis. Administre la komunumo apartenas al la arondismento Montbéliard (france arrondissement de Montbéliard), la norda kaj orienta parto de la departemento, kaj al la kantono .
Kantono Lewis (Nov-Jorkio)
La kantono Lewis - angle Lewis County, teorie ankaŭ plene esperantigebla per la nomo kantono Luiso - estas kantono de Usono en la subŝtato Nov-Jorkio. Ĝi fondiĝis en la jaro. Laŭ la stato de la censo en la kantono vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². Kantona ĉefurbo estas.
Langquaid
Langquaid estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Kelheim kaj en la distriktaro Malsupra Bavario de la federacia lando Bavario. Fine de la komunumo havis  loĝantojn. Samtempe la komunumo estas la administra centro de komunumaro, nomata Verwaltungsgemeinschaft Langquaid, kiu krom la centra komunumo kovras la du pliajn komunumojn Hausen okcidente kaj Herrngiersdorf sude.
Hilelo
Hilelo estis unu el la elstaraj saĝuloj pri la buŝa doktrino de la fariseoj, plej granda aŭtoritato pri la juda leĝo en la tempo antaŭ la detruiĝo de la templo, patriarko de ĉ. 30 a.K. ĝis 10 p.K. en Jerusalemo kaj praulo de la dinastio de patriarkoj; modelo de mildeco kaj trankvileco (kontraste al lia kunulo kaj antipodo, Ŝamajo). Bazoj de la interpretado de la Sankta Skribo (la 7 hermeneŭtikaj normoj de Hilelo) kaj de la Halaĥo (disvolvigita de la skolo de Hilelo), etika doktrino (la ĉefeco de la amo al la proksimulo, la Ora Regulo). (PHILO-LEXIKON).
Kelkaj konataj diraĵoj de Hilelo
Jen kelkaj konataj diroj de Hilelo (el Miŝno, libro Pirkej Avot, kies titolo signifas "Diraĵoj de la prapatroj"):
Tomoya Fujii
Tomoya Fujii (藤井 智也, n. ) estas japana futbalisto.
Li ekde la jaro 2020 futbalas ĉe la unua vira teamo de la klubo Sanfrecce Hiroshima.
Kombajno
Kombajno aŭ (gren)rikolta draŝmaŝino estas kombinita agrikultura maŝino, kiu aŭtomate kaj sinsekve rikoltas, draŝas kaj purigas la grenon kaj aliajn grajnogravajn plantojn (ekz. sunfloro).
Oni povas nomi eĉ terpoma, sukerbeta, kotona ktp. kombajno, rikolta maŝino tiujn maŝinojn kiuj kolektas ne la grajnajn produktojn de la plantoj.
Oni prezentis la unuan ĉevaltiritan antaŭulon en 1836, en la usona federacia ŝtato Michigan. La unuaj traktor-tiritaj kombajnoj aperis en la 1930-aj jaroj, sed ili fakte disvastiĝis ekde fino de la 1940-aj jaroj kiel memmovaj kombajnoj. Tiuj kombajnoj povis jam rikolti en larĝo de 2,5–5,5 m. Oni komence planis, evoluigis la kombajnon por rikolti la tritikon, sed pli ĝi estis akomodita eĉ al ĉiu greno.
Laŭ Esperanta Bildvortaro
La grajnoj estas kolektitaj en grenkolektujo. La pajlo elfalas disŝute aŭ kiel pajlopremaĵo en cilindro- aŭ kvadroformo.
Oni adaptis la kombajnojn por rikolti rizon (raŭpa kombajno aŭ kun larĝaj pneŭoj) aŭ sur dekliva surfaco (per hidraŭlika sistemo).
Radio Târgu Mureș
Historio
Fondiĝo estis en marto 1958. Timante ke regionaj stacioj povus esti tro memstaraj la diktatoro Nicolae Ceaușescu ordonis en 1985 ĝeneralan malpermeson. Reviviĝo venis en la 22.12.1989. Germanlingva elsendo okazas ĉiutage krom dimanĉe je la horo 21.00 kun ĉefa celgrupo inter la transilvaniaj saksoj. Dimanĉe okazas germanlingva programero antaŭtagmeze por 30 minutoj. La redakcio germanlingva konsistas el kvar personoj; la radistacio estas membro ĉe FunkForum, kolektivo de germanlingve elsendantaj stacioj en Rumanio, Hungario, Kroatio kaj Serbio al kiu aliĝis kelkaj partneraj stacioj de Deutsche Welle ankaŭ.
Antena Brașovului
Tiu ĉi radistacio ja apartenas al Târgu Mureș sendante ĉiutage unu horon matene kaj malmatene en rumana lingvo.
Ricevebloj
Mondskale ofertatas aŭskultado rekta perinterreta. Tradiciaj riceveblecoj ekzistas por la distriktoj Mureș, Harghita, Covasna kaj Brașov. Jen kelkaj frekvencoj: Atente! La germanaj elsendoj aŭdeblas nur per mezondoj, eĉ ne interrete.
Kominform
Kominform (Коминформ aŭ Коминформбюро; plentitole: Информационное бюро коммунистических и рабочих партий, tradukite: Informigburoo de komunistaj kaj laboristaj partioj) estis internacia komunisma informorganizo kaj iel posteula organizo de la Tria Internacio.
Celo
Kominform fondiĝis en Szklarska Poręba (Pollando) la 27-an de septembro 1947 fare de la komunistaj partioj de Sovetunio, Bulgario, Pollando, Jugoslavio, Ĉeĥoslovakio, Hungario, Italio kaj Francio. Ĝia unua tasko estis interŝangi informojn kaj spertojn inter la socialismaj partioj kaj oni spronis la membrojn al libervola kunordigo de agadoj. Inter la fondintoj estis i.a.la bulgaro Georgij Dimitrov.
Historio
Stalin kunvokis la konferencon responde al pluraj kontroversioj inter komunistaj eŭropaj registaroj ĉu partopreni konferencon en Parizo pri la plano Marshall julie 1947. Flanke de Sovetunio la konferencon gvidis Andrej Ĵdanov, kiu en sia referato konstatis, ke rilate al ofensivo de la „usona imperialismo”, kiu laŭdire kaŭzis aperon de la du tendaroj („imperialisma” kaj „demokratia”) oni devas „kunpremi vicojn” kaj fondi konstantan „konsultan” organon de komunistaj partioj. Dum la konferenco la ideon apogis antaŭ ĉio reprezentantoj de Komunista Partio de Sovetunio kaj de Jugoslavio, ceteraj partoprenantoj prefere restis pasivaj; flanke de Pola Laborita Partio forte ĝin apogis juddevena Hilary Minc, sed Władysław Gomułka estis skeptika pri bezono de la Buroo.
(76805) 2000 QY14
(76805) 2000 QY14 estas asteroido de la ekstera asteroida zono, ano de la Hilda grupo, t.e. en orbita resonanco 3:2 kun Jupitero.
Malkovro
Ĝi estis malkovrita la en la kadro de la astronomia kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Kominform
Problemoj kaj fino
Sed baldaŭ ĝi estis dominita fare de la Komunista Partio de Sovetunio kaj fiutiligitis fare de Stalin por eksterlandaj aferoj de sovetia politiko, aparte kontraŭ la dissplitiĝtendencoj de konsideritaj ribeluloj jugoslavaj sub la gvido de la eksa partizangvidanto Josip Broz Tito.
Pro la rifuzo de la sudslavoj sekvi senkritike la sovetian modelon kaj pro ilia volo trovi propran vojon socialismen, la Komunista Partio de Jugoslavio devis malaniĝi al Kominform en junio de 1948. Simpatiantoj de la Tito-politiko ene de la aliaj membropartioj de Kominform senskrupule persekutitis laŭ ordono de Stalin mem.
La sidejo kominforma, ĝis tiam en Belgrado, translokitis al Bukareŝto. En la kadro de malstalinigo de la Orienta Bloko meze de la 1950-aj jaroj kaj cele la normaligon de la rilatoj kun Jugoslavio, la tuta Kominform-organizo malfonditis en la 17-a de aprilo 1956, laŭ instigo de Nikita Ĥruŝĉov.
Fonto
Artikolo Internationale, ĉe la germanlingva Microsoft Encarta, 2007 (DVD).
István Avar
István AVAR [iŝtvAn], hungare Avar István, Esperante Stefano Avar estis elstara hungara aktoro, voĉoaktoro.
István Avar naskiĝis la 20-an de marto 1931 en Egercsehi. Li mortis la 13-an de septembro 2014 en Budapeŝto.
Biografio
István Avar eklaboris en karbominejo en Dorog. Inter 1949-1954 li frekventis en aktora ĉeflernejo en Budapeŝto, poste li debutis en Nacia Teatro (Pécs). Baldaŭe li apartenis al diversaj ĉefurbaj teatraj trupoj. Longe li rolis en Nacia Teatro (Budapeŝto). En 1959 li edziĝis, baldaŭe havanta filon. Li instruis ankaŭ en ĉeflernejo kaj li estis parlamentano inter 1973–1990. Li ricevis premion Kossuth en 1975, pli frue kaj poste ankaŭ aliajn premiojn. Li apartenis al Aktoro de la nacio.
Noisy-le-Grand - Mont d'Est (stacidomo)
Noisy-le-Grand - Mont d'Est estas franca stacidomo sur linio A de RER, situanta en komunumo Noisy-le-Grand, en departemento Seine-Saint-Denis, en regiono Francilio. Ĝia nomo estas tiu de kvartalo en la komunumo.
Ĝi estis malfermita la fare de Régie autonome des transports parisiens (RATP) sur branĉo A4 de RER.
Aloeidoj
Aloeoidoj - (helene Ἀλωάδαι, latine Aloeidae) estis en la helena mitologio du fratoj de giganta staturo.
Deveno de Aloeoidoj
Ilia deveno estas prezentata minimume en du versioj: ili estis filoj de la Giganto Aloeo kaj de lia edzino Ifimedeia. Aŭ ilia patro estis dio de la maroj Pozidono. Onidire Ifimedeia Pozidonon ekamis, sopire rigardis alvenon de li el la maraj bordoj. Ŝi prenis akvon el la maraj ondoj, verŝis ĝin en sian sinon kaj post ioma tempo gravediĝis. Nur poste ŝi edziniĝis al Aloeo. Ŝi naskis du filojn nomataj Oto kaj Efialto. Ili de sia infaneco rapide kreskis, ĉiujare pri unu ulno larĝen kaj pri unu klafto alten, do en la aĝo de naŭ jaroj ili estis naŭ ulnojn larĝaj kaj naŭ klaftojn altaj. Plie per orakolo estis al ili donite, ke neniu el la homoj nek el la dioj povas mortigi ilin.
Milito kontraŭ Olimpo
Tiuj ĉi fratoj, laŭ sia aĝo infanoj, laŭ siaj staturoj gigantoj, kaj kun decidemo fortikigita per favora orakolo, en sia furiozeco proklamis militon al la diaro de Olimpo. Ilia celo estis Olimpon neniigi kaj uzurpi diinon Hera por Efialto kaj diinon Artemisa por Oto. Sed unue ili decidis trudkapti dion de la milito Areson, kaj tiu ĉi paŝo sukcesis al ili.
Ili kaptis lin en Trakio, senarmigis, katenigis kaj enprizonigis lin en latuna vazo, kiun ili kaŝis en la domo de sia duonpatrino.
Poste komenciĝis propra sieĝado de Olimpo. Ambaŭ fratoj kun furioza forto konstruis atakbarilojn, poste translokadis unu monton post la alia, minacis, ke ili ĉiujn montojn ĵetos en la maron, ĝis ĝi elsekiĝos.
Tiun ĉi sovaĝadon haltigis dio Apolono, kiu mortpafis ilin per sagoj el sia arkpafilo. Onidire al li en la batalo eĉ helpis heroo Heraklo.
Sed la alia versio prezentas, ke Apolono konsilis al la diino Artemisa, ke ŝi petu Oton fini la sieĝadon. Ke ŝi tiuokaze venos al li kaj plenumos liajn dezirojn. Tio ekkoleris Efialton, al kiu Hera promesis nenion, kaj inter ambaŭ fratoj komencis kverelojn. Sed tiam venis Artemisa en formo de blanka cervino. La fratoj staris unu kontraŭ la alia, ambaŭ tenante ĵetlancon en la mano. Kiam la cervino trakuris rapide inter ili, ili ambaŭ ĵetis la lancon. La cervino jam estis for kaj la fratoj trapikis sin reciproke. Tiel plenumiĝis orakolo - povis ilin mortigi nek homo, nek dio, tion povis nur ili reciproke.
Paco
Kiam per tio finiĝis sieĝado de Olimpo, dia mesaĝportisto Hermeso iris serĉi trudkaptitan dion de la milito Areson kaj devigis lian gardistinon post dek tri monatoj duonmortan Areson liberigi el la latuna barelo. Ambaŭ mortintaj fratoj estis enterigitaj en Beotio. Onidire ili estas adorataj sur la insulo Nakso kiel la plej grandaj herooj. Iliaj animoj vagis en Tartaron. Tie ili estis katenitaj dorse al si kaj al kolono per ŝnuroj el vivaj vipuroj. Onidire tie torturas ilin strigo.
Reflekto en la arto
La plej konata bildigo de Aloeoidoj estas sur altaro de Zeŭso en Pergama muzeo en Berlino (el la jaroj 180 - 160 a.K.). Aparte bone estas bildigita "Oto batalanta kontraŭ Artemiso".
Wilfred Chitty
EdE-C
17148 Arifirester
17148 Arifirester estas malgranda, treege hela asteroido de la asteroida zono malkovrita la en la kadro de la kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Ĝi estas proksima de la orbita resonanco 1:3 kun Marso.
Nomo
Ĝia nomo honoras Ari Joseph Firester, finaliston de la Regeneron Science Talent Search de 2020, scienca konkurso por gelernantoj en lasta jaro de mezlernejo, pro lia projekto pri inĝenierarto. Li estis lernanto ĉe la Hunter College High School de Novjorko (Nov-Jorkio).
Langscheid (apud Mayen)
Langscheid estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Mayen-Koblenz de la federacia lando Rejnlando-Palatinato. Fine de la jaro la komunumo havis 0 loĝantojn.
Padrão
Padrão estas ŝtonpiliero lasita de portugalaj maristaj esploristoj en la 15-a kaj 16-a jarcentoj por marki gravajn lokojn kaj tiel establi prioritaton kaj posedrajton en la epoko de Portugalaj malkovroj. Ili estis ofte metitaj sur elstaraĵoj kaj kaboj aŭ ĉe la enfluejoj de gravaj riveroj. Fruaj markiloj estis simple lignaj pilieroj aŭ krucoj sed ili tuj ruiniĝis en la tropika klimato kie ili estis ofte starigitaj. Poste, "padrões" estis el ĉizita ŝtono en la formo de piliero kronita per kruco kaj la Blazono de Portugalio.
Diogo Cão metis, en 1482, la "padrão" de Sankta Aŭgusteno kaj tiun de Sankta Georgo, respektive, en la kabo de Sankta Maria (Angolo) kaj ĉe la enfluejo de la rivero Kongo. En la surskribaĵo de la "padrão" legeblis jeno: "“Aquí chegaram os navios do esclarecido rei D. João II de Portugal – Diogo Cão, Pero Anes, Pero da Costa” (Ĉi tien alvenis la ŝipoj de la fama D. Johano la 2-a de Portugalio – Diogo Cão, Pero Anes, Pero da Costa)" Li metis "padrão" ankaŭ en la kabo Negro (Angolo) kaj alian, en 1485, en la kabo Cross, en la aktuala Namibio.
Samcele por marki la prioritaton de la malkovro, "padrões" estis starigitaj de Bartolomeu Dias en la sudokcidento de Afriko (Pinto Días), en la sudoriento (False Island) kaj ankaŭ en la Kabo de Bona Espero. Same Vasco da Gama metis padrões en Suda Afriko (Angra de São Brás) kaj sur la orienta marobrdo (Quelimane), Ilha de Moçambique kaj Malindi kaj en la insuloj Lakŝadivoj (insuleto de Sankta Maria).
Lionel Chilard
EdE-C
Lionel CHILARD (ŝilar), franco, filatelisto. Naskiĝis la 23-an de majo en 1883 en Courbevoie (apud Parizo). Esperantistiĝis en 1905. Komitatano de SFPE. Gvidis multajn kursojn kaj prez. grupojn en la ĉirkaŭaĵo de Parizo. Agas propagande ĉe la Iniciativa Sindikato por turismo en Versailles (ties konsilanto) kaj en la "Centre d' Études Internationales" en Parizo.
Kalvinana preĝejo (Szabadszállás)
Historio
En la nuna urbo la unua kalvinana preĝejo konstruiĝis en 1628. En 1729 ĝi estis pligrandigita kaj renovigita. Inter 1747-1759 la preĝejo plene estis trakonstruita ne havanta turon. Aparta turo konstruiĝis en 1769 kaj en 1773 la navo kaj la turo kunfandiĝis. La predikejo kaj la benkoj devenis el 1770-aj jaroj, la ceteraj ella 19-a jarcento. La orgeno alvenis en 1857.
Konstruaĵo
La konstruaĵo situas sola havanta sur la fasado turon, poste unusolan navon. La navo estas ekstere tre simpla.
Interesaĵoj
En 1818 en tiu preĝejo oni deklaris, ke okazos geedziĝo inter gepatroj de Sándor Petőfi. En 1825 tie oni baptis István Petrovics-on, kiu estis pli juna frato de Petőfi.
Beate Uhse
Beate UHSE (fraŭline: Köstlin; naskiĝinta en la 25-a de oktobro 1919 en Zelenogradsk-Malinovka, mortinta en la 16-a de julio 2001 en Sankt-Galo) estis germana pilotino, vendistino de seksartikoloj kaj, almenaŭ je la komenco, iel ankaŭ popolklerigantino.
Vivo
Ŝi pasigis la junajn jarojn kampare. Ŝia patrino estis unu el la unuaj tri kuracistinoj de Germanlando, la patro kamparulo. Ŝi estis en diversaj internulejoj, i.a. en la reforma Odenwald-lernejo en Heppenheim. En 1936 ŝi faris trejnadon kiel pilotistino. Krom pri flugado ŝi interesiĝis tiutempe ankaŭ pri emancipiĝo kaj ne volis akcepti sociajn konvenciojn. Ŝi partoprenis manovrojn de la militaeraj fortoj ene de Wehrmacht. Ŝi ankaŭ estis testflugantino en Strausberg por flugmaŝinoj de la firmao Friedrich. En 1939 ŝi edziniĝis al sia fluginstruisto Hans-Jürgen Uhse, kun kiu ŝi havis infanon kiu mortis en 1984. Dum la Dua mondmilito Uhse devis stiri ĉasaviadilojn fronten. En 1944 ŝi transvivis gravan flugakcidenton, dume ŝia edzo falis en la milito.
Post 1945
Post la fino de la milito ŝi estis militkaptitino kaj laboris poste kiel kamparana laboristino kaj vendistino en Ŝlesvigo-Holstinio. Pro la multo da kontaktoj kun klientinoj ŝi baldaŭ ekkonis la privatajn problemojn de neŭrbaninoj. Post kiam ŝi dezajnis kaj disdonis senkostajn priseksajn klarigajn broŝurojn ŝi komencis en 1946 en Flensburg la unuan grandan komercan priseksan klarigkampanjon kio estis la fundamenta ŝtono al ŝia pli malfrua entreprenado. Ŝi vendis je 2 markoj (cigaredo kostis tiutempe 9 markojn) la publikaĵon Schrift X, kiu en 1947 havis jam eldonon de 32.000 ekzempleroj. Per ĝi ŝi eksplikis preventilojn. La de ŝi plej propaganditaj metodoj kontraŭkoncipaj estis la naturaj.
Ŝiaj skribaĵoj interesis treege ankaŭ junajn parojn, ĉar inter ili estis ne malmultaj virinoj estantaj kontraŭvole gravedaj. En 1949 Uhse edziniĝis al la flensburga komercisto Ernst-Walter Rotermund, kun kiu ŝi havis duan infanon; divorco de li venis en 1972. En 1950 ŝi enregistrigis oficiale en Flensburgo la "Ekspedan magazenon Beate Uhse". Dum la 1950-aj jaroj tiu poŝtmenda vendofirmo iĝis grandentrepreno floranta. La baza komerca ideo estis maltabuigi erotikaĵojn per ofensiva priseksa klarigado kaj la oferto sendi/vendi ilin diskrete.
Ĉar ŝi ekde la komenco ofertis la t.n. "produktojn por geedzeca higieno" sub la propra nomo ŝi donis al ĉio noton personan kaj seriozan kio aŭgmentis ankoraŭ la sukceson. Tio senteblis ankaŭ per multnombraj leteroj adresitaj al ŝi; komence ŝia firmao respondis ĉiujn demandojn, poste komisiitis kuracisto pri la korespondado faka. La sendo de prezervativoj tamen koliziis laŭ la dum la 1950-a jaroj validantaj primoraj leĝoj: ili baziĝis sur la § 184 de la kriminala kodo (el la 1919-a jaro), kiu kontraŭbatalis ekstergeedzajn intimajn rilatojn, kies helpiloj taksitis ankaŭ prezervativoj. Jardekojn minacis traserĉoj en la firmaoj kaj malpermesoj de publikado de la katalogoj ktp - ĝis en la jaro 1975 iĝis liberaligo sur multaj kampoj. Malgraŭ ĉiuj obstakloj la spezo en 1956 estis 1 miliono da markoj.
En 1962 Uhse fondis en Flensburg la unuan priseksan butikon de la mono sub la nomo "Fachgeschäft für Ehehygiene". La postuloj je tiaj artikoloj tiom grandis ke rapidege evoluiĝis granda ĉeno. En 1974 la firmao Uhse kunfandiĝis kun tiu de John Holland. El unuopa vendejo iĝis grandkonzerno. Uhse senĉese havis novajn komercajn ideojn kaj en 1978 venis pluse filmoj. En 1981 la entrepreno iĝis societo kun limigita respondeco, kiu tenadis 12 "Blue Movie"-kinejojn kaj iĝis ankaŭ gvidanto en la pornografia filmindustrio. Tion akrege ekkritikis movadoj porvirinaj.
Post la Turniĝo malfermitis multaj vendejoj en la eksa GDR.
Honoroj
Dum la 1990-aj jaroj la amaskomunikiloj ekinteresiĝis pri la karaktero de Uhse, kiu retiriĝis en 1992 restante nur en la kontrolkonsilio de la entrepreno. En 1996 estis la 50-a datreveno uzinofondo. Samjare inaŭguritis en Berlino la "Beate-Uhse-Erotikmuzeo". Substrekitis ne nur ŝiaj entreprenistaj kvalitoj sed precipe ŝia kontribuego al la priseksa klarigo de germanoj post la milito. En 1999 starigitis memorigtabulo publika por ŝi en Flensburg. Fonditis ankaŭ la "Porentreprenistina premio Beate Uhse". Ĝi aljuĝatu al virinoj kiuj montras komercadan kuraĝon, kreivecon, socialan engaĝiĝon kaj gvidkvalitojn.
Bumerango
Bumerango estas kurboforma ĉasilo, sportilo aŭ ludilo el lignotaveloj, plasto aŭ aliaj malmolaj materialoj, kiu, kiam oni ĝuste ĵetis ĝin, revenas al la ĵetinto. La tradicia ĉasbumerango ne revenas al la ĵetinto: ĝia avantaĝo kompare al rekta bastono estas, ke ĝi flugas pli malproksimen, pli rektlinie kaj ankaŭ pli celtrafe.
La kutima tradicia formo de bumerango estas L-forma kun du samlongaj brakoj. Por konkursoj oni uzas bumerangojn kun tri aŭ pli da brakoj, kiuj ne estas simetrie ordigitaj.
Ĉiukaze la brakoj havas profilon similan al tiu de aviadilflugiloj.
Historio
Komence la bumerango estis ĉasilo kaj multe pli peza kaj granda ol la nunaj lud- aŭ sportbumerangoj. Ĝi povis pezi ĝis 2 kilogramoj kaj mezuri ĝis 1,3 metroj. Spertaj ĵetantoj povas ĵeti tian bumerangon ĝis 100-metra distanco. La aŭstralaj aborigenoj uzis tiujn bumerangojn ankaŭ kiel fosilojn aŭ klabojn. Revenontaj bumerangoj eble estis trejniloj aŭ simple ludiloj.
Randevillers
estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Doubs, en la regiono Burgonjo-Franĉkonteo (Bourgogne-Franche-Comté, prononco []) kaj en la historia regiono Franĉkonteo. Fine de en la komunumo vivis. Administre la komunumo apartenas al la arondismento Montbéliard (france arrondissement de Montbéliard), la norda kaj orienta parto de la departemento, kaj al la kantono .
Bumerango
Historio
James Cook kunportis en la jaro 1770 la unuan aŭstralian bumerangon al Eŭropo.
Disvastigo
La bumerangosporto ekzistas ĉefe en Eŭropo, Nordameriko, Japanio kaj Aŭstralio. La unuaj nacioj estas Germanio, Francio, Svislando, Usono, Japanio kaj ankaŭ Aŭstralio. Laŭ ĉiu lando ekzistas aldone al la naciaj organizoj ankaŭ regionaj bumerangokluboj. La regionaj kaj naciaj kluboj organizas prezentadojn kaj kursojn por konatigi bumerangosporton.
Krucbastona fenestro
La gotika krucbastona fenestro (ankaŭ krucfenestro aŭ ŝtonkruca fenestro) estas konata ekde la 14-a jarcento. Karakteriza estas la subdivido de la fenestrofaco en kvar unuopajn fenestrojn, kiuj estas malfermeblaj sendepende unu de la aliaj. La fenestrokrucoj origine estis el ŝtono (ŝtonkruca fenestro); nur en la baroko evoluis la ligna krucbastona fenestro.
Fikcilingvo
Fikcilingvo estas arta lingvo, kiun homo konscie konstruis por doni kredeblon, alimondecon, aŭ realismon al fikcia verko.
Estas diversaj skoloj de fikcilingvo; plej notinda la naturisma skolo, kiu celas krei lingvojn kiuj kredeble povus evolui nature inter homoj, kaj la subskolo pri alternativaj historiaj lingvoj, ekzemple, latinidaj lingvoj influataj de la kelta (Brithenigo), la pola (Venediko), aŭ la islanda (Þrjótrunn). Aliaj fikcilingvo-kreantoj ne celas naturismon, sed kreas laŭ pli abstrakta stilo, aŭ inventas lingvon parolatan de ne-homaj aliplanedanoj.
Fikcilingvoj estas influataj de la kulturo, teknologio, ktp. de la fikciaj parolantoj, kaj (se la parolantoj ne estas homoj) ankaŭ de ilia biologio, aparte la strukturo de la parol-organoj. Oni foje nomas la fikcilingvojn uzatajn en profesie eldonataj aŭ dissendataj romanoj, filmoj ktp. profesiaj fikcilingvoj, sed tio eble konfliktas kun alia ebla uzo de profesia fikcilingvo, t.e. lingvo, kiun kreis profesia lingvisto. Fakte la vasta plimulto el la fikcilingvoj en profesiaj romanoj, filmoj, televidaĵoj ktp estas kreitaj ne de lingvistoj sed de lingvo-amatoroj; la Tolkien-aj lingvoj kaj la Klingona lingvo de Marc Okrand estas esceptoj. La vasta plimulto el fikcilingvoj estas ne uzataj en profesiaj fikciverkoj, sed prezentataj de siaj kreintoj en la Interreto aŭ simple konservitaj por la amuzo de siaj kreintoj, sen ia ajn eldono.
Iuj fikcilingvoj havas nur la minimumon de gramatiko kaj vortaro por prezenti ian ŝajnon en fikcia verko; aliajn plene ellaboris iliaj aŭtoroj ĝis ili taŭgas por ĉiucela uzo.
Inter la plej konataj fikcilingvoj estas:
Perceptoj ke Esperanto estas fikcilingvo
Ĉu sufiĉe multaj homoj ankaŭ pripensas pri Esperanto kiel fikcilingvon?
La kialoj tiel pensi estas multaj: Ĉar ĝi estas artefarita! ĉar, laŭ ili, ne estas kulturo! Ĉu oni povas uzi ĝin in la ĉiutaga vivo? ĉu oni povos esprimi sin kun tiom da nuancoj kiel en la konataj naciaj lingvon? Ĉar ne estas nek nacio nek lando sur la mapo.
Pandemonio
Pandemonio estas frua kunverko de la tiel nomata Hispana Opo. Ĝi enhavas prezenton, fikcian prozon (dek tri etajn historiojn realismajn sed potence simbolajn), tri sciencajn artikolojn kaj unu poemon. Kvar el la pandemoniaj rakontoj estis premiitaj en la Belartaj Konkursoj de UEA en 1985 kaj 1986. La libro estis surdiskigita en la Centra Oficejo de UEA en Roterdamo kaj kompostita, enpaĝigita kaj presita ĉe la Grafika Centro Antverpeno. La eldonon financis la Malaga Esperanto-mecenato Julio Herrero. Pandemonion oni rigardas kiel mejloŝtonon en la evoluo de la esperantlingva literaturo ĉar kontribuis al ĝia moderniĝo kaj solidiĝo cent jarojn post la kreado de la lingvo.
Sergio Vázquez
Sergio Vázquez (n. ) estas argentina futbalisto. Li de 1991 ĝis 1994 membris en la argentina nacia teamo de futbalo.
Sedlec-Prčice
Sedlec-Prčice estas urbo situanta en meza Bohemio, okcidenta parto de Ĉeĥio. Ĝi ekzistas depost la jaro 1957, kiam oni kunigis du municipojn - Prčice kaj Sedlec - en unu kunurbejon kun ankoraŭ 34 vilaĝoj kaj vilaĝetoj. Nun ĝi havas. Ĝi kuŝas en vasta valkaldrono 407 m super la marnivelo kaj ĉirkaŭita de montetoj ĝis preskaŭ 700 m s.m.
Historio
Historie pli frue menciita estas urboparto Prčice, kiu en 11-a jarcento jam notas influon de la nobela familio Vítkovci (Rožmberkové). Prčice ankaŭ skribas en 1724 pri sufiĉe nombra juda loĝantaro. En la jaro 1910 vivis tie 43 judoj. En la jaro 1940 la loka juda kvartalo ĉesis ekzisti. Ĉiuj judoj pereis dum holokaŭsto. La loka juda tombejo en la dua duono de la pasinta jarcento pro manko de zorgo kaj ankaŭ pro vandaleco ruiniĝis. Depost 1995 zorgas la lokaj organoj kaj civitanoj pri renovigo de la ŝtonaj memoroj de la pasinteco.
Turisme estas la duurbo konata tutlande pro la tradicia turisma marŝado Praha – Prčice, amase praktikata.
Geografio
Por ĉirkaŭaĵo de Sedlec-Prčice fine de la 19-a jarcento enviviĝis nomigo Ĉeĥa Merano, nome tial, ke ĝi estas okulfrape simila al pejzaĝo ĉirkaŭ itala urbo Merano.
Oksiurozo
Oksiurozo estas parazita infekto kaŭzita de oksiuroj (Oxyuris vermicularis), kiu videbliĝas en la fekaĵoj kiel moviĝemaj, maldikaj, blankaj kaj mallongaj fadenetoj. La oksiuroj ennestiĝas en ambaŭ ekstremaĵoj de la dika intesto: la cekumo kaj la rektumo.
Dumnokte la femaloj migras eksteren por ovodemeti, kaj tiu migrado okazigas intensan jukadon ĉirkaŭ la anuso. La paciento, ĉefe infanoj, tiam sin gratas, kaj tiel ĝi prenas sub la ungoj la parazitojn kaj ties ovojn, kiujn ĝi poste portas al la buŝo, reinfektiĝante senĉese. Tiu jukado kaj gratado povas kaŭzi dermatomojn, ekskoriaciojn, neŭrozon, nervozecon, sendormecon kaj eĉ perturbojn en la seksaparato, precipe ĉe infanoj. La oksiuroj povas invadi la vulvon kaj vaginon ĉe knabinoj, kaj la prepucion ĉe knaboj, kaŭzante inflamojn. lli ankaŭ povas invadi la apendicon kaj estigi apendiciton.
La sekiĝintaj parazitovoj povas dissemiĝi sur la tapiŝoj, kurtenoj, litaĵoj ktp. iĝante fonto de plua infektado. Por ilin malinfekti, oni uzu do elektran polvosuĉilon, kaj poste elmetu ilin al la sunaj radioj dum 2 horoj. Subvestojn, tualet- kaj littukojn boligu.
Yosei Itahashi
Yosei Itahashi (板橋 洋青, n. ) estas japana futbalisto.
Li ekde la jaro 2020 futbalas ĉe la unua vira teamo de la klubo Sagan Tosu.
22531 Davidkelley
22531 Davidkelley estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la en la kadro la kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de David Bruce Kelley, finalisto de la Intel Science Talent Search de 2006, scienca konkurso por lernantoj en lasta jaro de mezlernejo, pro lia projekto pri fiziko. Li estis lernanto ĉe la Highland High School en Highlands (Nov-Jorkio).
Stephen Walt
Stephen Martin WALT (2-an de julio, 1955) estas usona profesoro pri internaciaj rilatoj, en la John F. Kennedy School of Government de la Universitato Harvard.
Li studis komence en la Universitato Stanford Internaciaj rilatojn kaj finstudis tie en 1977 kun B.A., kun distingo. Poste li studis Politikan sciencon en la Universitato de Kalifornio en Berkeley. Li finstudis en 1978 kun M.A. kaj samfake en 1983 kun Ph.D..
Deklivoglaĉero
Deklivoglaĉero estas glaĉero, kiu situas je la deklivo de monto. Kutime deklivoglaĉeroj estas relative malgrandaj glaĉeroj. Ĉar la deklivo malfaciligas la amasiĝon de firno, deklivoglaĉeroj ofte havas malpligrandan glacivolumenon ol ebenaĵ- aŭ valglaĉeroj, kiu kovras similan areon.
Stephen Walt
Li poste laboris por Center for Naval Analyses kaj Center for Science and International Affairs de la Harvarda Universitato. Stephen M. Walt estis universitata profesoro en Universitato Princeton (1984-1989), en Universitato de Ĉikago (1989-1999). Li instruas ekde tiam kiel profesoro de la Internaciaj aferoj en la John F. Kennedy School of Government de la Harvarda Universitato.
Deklivoglaĉero
Deklivoglaĉeroj ofte estas tributglaĉeroj de valglaĉeroj.
Stephen Walt
Li kontraŭis la militon kontraŭ Irako (2003), ĉar li ne taksis la landon tiel danĝera por Usono.
Deklivoglaĉero
Ekzistas ankaŭ deklivoglaĉeroj, kiuj estas la mizeraj restaĵoj de iam grandaj valglaĉeroj, kiuj fordegelis. La plej multaj alpaj deklivglaĉeroj kiel ekzemple Pizol-Glaĉero sub alteco de 3000 m s.m. sekve de la tutmonda varmiĝo dum la venontaj 10 ĝis 20 jaroj komplete fordegelos.
Anthony Horowitz
Anthony HOROWITZ (naskiĝis la 5-a de aprilo 1956 en Stanmore, Middlesex) estas brita verkisto de infanlibroj. Li estas plej konata por sia infanlibro-serio pri la juna agento Alex Rider.
Iĵora
Iĵora estas rivero en nord-okcidento de Rusio, nur 76 kilometrojn longa. Ĝi estas alfluanto de la rivero Neva.
Museum Bochum – Kunstsammlung
La Museum Bochum – Kunstsammlung (Muzeo Bochum – artkolekto ) en Bochum estis en 1960 malfermita en la Villa Marckhoff-Rosenstein kaj pliampleksigita per novkonstruo de la danaj arkitektoj Bo kaj Wohlert en la jaro 1983. La kolekto enhavas artaĵojn el la 20-a jarcento, i.a. de Francis Bacon aŭ Roberto Matta.